comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
His gͦ ita ꝓuenientibus. nulla reueren¬
tia terruit neq eudoxium arrianoꝵ
motũ turbarum ȩccłasticarũ indiciũ
eeͣ ui debatur. Cũ gͦ multi sacerdotum
exilio portarentur. soli diuma ꝓuiden¬
tia ꝓpter eminentẽ sui reuerentiã
exilium non sunt passeba silius atq
gregorius. Quoꝵ alter quidem cȩsa¬
riȩ cappadotiȩ fuit epͣs: Gregorius
autẽ nazantene ciuitatis omnino ui¬
lisfime que est posita uicina cęsariȩ.
Debasilio atq gregorio ꝓcedenti ser¬
mone narrabimus. cp̃. XXIII.
tialitatis dogma ꝓfitentes uehem̃ter
affligerentus: rursus ꝑsecutores contra
machedonianos insurrexerunt qui terp¬
re magis uiolentiaq constricti ꝑsingu¬
las ciuitates legationibus fungebantur
apud alterutros. indicantes. ut ꝑnecessi¬
tatem confugere deberent. ad frem̃ im
cuius fidem amplectebuntur potius quã
cõmunionẽ cudoxii. Misrrunt gͦ eusth¬
ochium sebastiȩ: qui fuerat sepe depositꝰ.

Expanded text:
His ergo ita provenientibus, nulla reverenHis ergo ita provenientibus, nulla reverentia terruit, neque Eudoxium Arianorummotus turbarum ecclesiasticarum indicium esse videbatur. Cum ergo multi sacerdotum exsilio portarentur, soli divina providentia propter eminentem sui reverentiam exsilium non sunt passi Basilius atque Gregorius. Quorum alter quidem Caesareae Cappadociae fuit episcopus; Gregorius autem Nazianzenae civitatis omnino vilissimae, quae est posita vicina Caesareae. De Basilio atque Gregorio procedenti sermone narrabimus. SOCRATES, tialitatis dogma profitentes vehementer affligerentur, rursus persecutores contra Macedonianos insurrexerunt : qui terrore magis violentiaque constricti, per singulas civitates legationibus fungebantur apud alterutros: judicantes ut per necessitatem confugere deberent ad fratrem imcujus fidem amplectebantur potius quam communionem Eudoxii. Miserunt ergo Eustathium Sebastiae, qui saepe fuerat depositus,
Abbreviated transcription (Latin):
ostpaululũ uͦ tepus eodem con¬
sulatu ualentimano principi in oc¬
cidentis partibus constituto : natus
est filius nom̃ reserens patris. Uerũ
gratianus ante cius fuerat natus im¬
perium. & sequenti consulatu lupi¬
cmi & iouiani grandinis multitudo
in constant inopolitana urbe. secunda
iunii mensisdic. saxorum gerens somlitu¬
dinem uehem̃ter effunditur. Quod mul¬
ti dicebant ꝓpter motũ impr̃is accide¬
re : quoꝵ plurimos sacerdotũ exilio de¬
portauerat : e uooxio cõmunicare fugi¬
entes. Post paululum uͦtempus eiꝰdem con¬
sulatu: ualentinianus princeps filium
gratianũ imprem conftituit uicesima
quarta die mensis augusti. Sequenti uͦ
consulatu ualentiniam secundo & ua¬
lentis io est scđo. terrȩ motus circa byti¬
niam maximus nicȩam subuertit ur¬
bem: xi die mensis octobris agebatur
enĩ annus duodecimus post nicomediȩ
casum. Post paucũ uͦ tempus. alio terrę¬
motu multe partes germe ciuitatis in
hellesponto constitutȩ destructe sunt.

Expanded text:
ost paululum vero tempus eodem consulatu, Valentiniano principi, in Occidentis partibus constituto, natus est filius nomen referens patris, Verum Gratianus ante ejus fuerat natus imperium. Et sequenti consulatu Lupicini et Jovini grandinis multitudo in Constantinopolitana urbe secunda Junii mensis die, saxorum gerens similitudinem, vehementer effunditur. Quod multi dicebant propter motum imperatoris accidere, qui plurimos sacerdotum exsilio deportaverat Eudoxio communicare fugientes. Post paululum vero tempus eodem consulatu, Valentinianus princeps filium Gratianum imperatorem constituit, vicesima quarta die mensis Augusti. Sequenti vero consulatu Valentiniani secundo, et Valentis item secundo , terraemotus circa Bithyniam maximus Nicaeam subvertit urbem, undecima die mensis Octobris. Agebatur enim annus duodecimus post Nicomediae casum. Post paucum vero tempus alio terraemotu multae partes Germae civitatis, in Hellesponto constitutae, destructae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& pentapolim constitutis. congregati
& magnã scam̃q synodũ nicea cęlebran
congregatis nobinurbe prȩdicta ex
ꝓuinciis diuersis & ciuitatib magna
scãq synodus celebrata ẽ. Om̃i modis
necessario uisũ ẽ ab hoc sacro & sco con¬
cilio &iam aduos litteras destinari.
ut noueritis quȩdã quidem mota &
examinata. quȩ placuer̃ atq firmata
st̃. Ante om̃a siquidẽ exquisita sunt
impia & iniqua & sine dõ dogmata

Expanded text:
et Pentapolim constitutis, congregati et magnam sanctamque synodum Nicaeae celebrantcongregantis nos in urbe praedicta ex provinciis diversis et civitatibus, magna sanctaque synodus celebrata est, omnimodis necessario visum est ab hoc sacro sanctoque concilio etiam ad vos litteras destinare, ut noveritis quae quidem mota et examinata, quae vero placuerunt atque firmata sunt. Ante omnia siquidem exquisita sunt impia et iniqua et sin
Abbreviated transcription (Latin):
simi paschȩ quia ur̃is orationib ẽ
correctũ &iam hoc opus. ita ut om̃s
orientales fr̃s qui cũ iudȩis primitꝰ
celebrabant. consone cũ romanis &
uob̾cũ & cũ om̃ib abinitio pascha
custodientib ex hoc tempore debe¬
ant custodire Exultantes itaq in his
quȩ gestasunt & in cõmuni pace atq
concordia. & in eo qd om̃is radicitus
heresis c̃ auulsa. cũ malori honore
& ampliore caritate suscipite cõmi¬
nistrũ nostrũ urm̃ pontificẽ alexan¬
dr̃ũ. qui nos presentia sua letificauit.
tantũq laborem ꝓpace ur̃a &lam
inhac & ate sustinuit. Orate simul
trinitas consubstantialis aeterna
xhac igit᷑ epła synodi manifestũ
ẽ quia ñsolũ arriũ & consortes eiꝰ
anathematizauer̃. sed &lam uerba
sectȩ ipfius. & qui a depascha concor¬
dantes heresi archã meletium susce

Expanded text:
simi Paschae, quia vestris orationibus est simi Paschae, quia vestris orationibus est correctum etiam hoc opus, ita ut omnes Orientales fratres, qui cum Judaeis primitus celebrabant, consone cum Romanis, et vobiscum, et cum omnibus ab initio Pascha custodientibus, ex hoc tempore debeant custodire. Exsultantes itaque in his quae gesta sunt, et in communi pace atque concordia, et in eo quod omnis radicitus haeresis avulsa est; cum majori honore et ampliori charitate suscipite comministrum nostrum, pontificem vestrum Alexandrum, qui nos praesentia sua laetificavit, tantumque laborem pro pace vestra etiam in hac aetate sustinuit. Orate simul TRINITAS CONSUBSTANTIALIS AETERNA manifestum est quia non solum Arium et consortes ejus anathematizaverunt, sed etiam verba sectae ipsius; et quia de Pascha concordantes, haeresiarcham Meletium susce
Abbreviated transcription (Latin):
sccłn legem & sanctiones eccłę̧. Si
quẽ uͦ contigerit requiescere in ȩc
eos qui nuꝑ assumptist̃ solũmodo
si uideantur digni & popłs eos ele¬
gerit. condecernente simul & con¬
signante maxime alexandriȩ ciui¬
tatis ep̃o. hoc itaq aliis qͥdem con¬
cessũ ẽ omĩb. inꝑsona uͦ meletu ne¬
quaquã eadem placuer̃ ꝓpter pri¬
orem in displiationẽ eius. & ꝓpter
ꝓ cacitates eiꝰ acpetulantię uoluta¬
ne ulla dar&᷑ auctoritas uel potes¬
tas homini qͥ possoc rursus easdem
indisciplinationes instruere Hȩc¬
sunt prȩcipua & conp&centia egyp¬
to & scĩssimȩ alexandrinoꝵ ȩccłe.
Si quid autẽ aliud ordinatũ ẽ aut
dogmatiratũ prȩsente dño atq ca¬
rissimo cõministro &e fr̃ȩ nr̃o alexan¬
dro. ipse prȩsens uobis poterit subti¬
lius aperire tam quã auctor gestoꝵ
& cõmunicator existens. Euangeli¬
tamus aut̃ uob̃ & de consonantia sc̃ĩs¬

Expanded text:
secundum legem et sanctiones Ecclesiae. Si secundum legem et sanctiones Ecclesiae. Si quem vero contigerit requiescere in Eccleos qui nuper assumpti sunt, solum modo si videantur digni, et populus eos elegerit, condecernente simul et consignante maximae Alexandriae civitatis episcopo. Hoc itaque aliis quidem concessum est omnibus. In persona vero Meletquaquam eadem placuerunt propter priorem indisciplinationem ejus, et propter procacitates ejus ac petulantiae voluntane ulla daretur auctoritas vel potestas homini, qui posset rursus easdem indisciplinationes instruere. Epraecipua et competentia Aegypto et sanctissimae Alexandrinorum Ecclesiae. Si quid autem aliud ordinatum est aut dogmatizatum, praesente domino atque charissimo comministro et fratre nostro Alexandro, ipse praesens vobis subtilius poterit aperire, tanquam auctor gestorum et communicator existens. Evangelizamus autem vobis et de consonantia sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ insinuamꝰ carissimi fr̃s. Placuit
gͦ mel&iũ qͥdem clem̃ti consilio dũsub¬
tili ueraq ratione nullã ueniã merere¬
tur manere quidem inppͥa ciuitate.
nullã uͦ om̃imodis habere potestatẽ
neq eligendi. neq ordinandi. nec
inprouintia nec inqualib& ciuita.¬
te uideri. purũq nom̃ tantũ mo¬
do possidere Eos aut̃ qui abeo sunt
constituti mystica ordinatione
firmatos. habere honore & ministe¬
rium. ut tam̃ sequentes sint modis
om̃ib uniuersorũ insingulis parro¬
chiis & elesiis carissimo & cõminis¬
tro nr̃o alexandro consecratorũ.
& ut his nulla potestas sit placitos
sibi eligere. aut nomina eoꝵ pre¬
ferre. aut omino aliquid agere.
pr&̃ uoluntatẽ ȩcłȩ catholice prę¬
sulis alexan dri. Grã namq dĩ &
orationib urĩs in nullo scismate re¬
ꝑtos. sed sine macula in catholica
ẽ potestatẽ habere & eligendi quẽ¬
lib& & nomina eoꝵ dandi qͥ clero
st̃ digni. & absolute facere om̃ia

Expanded text:
charissimi fratres. Placuit ergo Meletium quidem clementi concilio dum subtili veraque ratione nullam veniam mereretur manere quidem in propria civitate, nullam vero omnimodis habere potestatem neque eligendi, neque ordinandi, nec in provincia, nec in qualibet civitate videri, purumque nomen tantummodo possidere. Eos autem qui ab ipso sunt constituti, mystica ordinatione firmatos habere honorem et ministerium, ut tamen sequentes sint modis omnibus universorum in singulis parochiis et ecclesiis a charissimo et comministro nostro Alexandro consecratorum; et ut his nulla potestas sit placitos sibi eligere, aut nomina eorum 230 praeferre, aut omnino aliquid agere praeter voluntatem Ecclesiae catholicae praesulis Alexandri. Gratia namque Dei et orationibus vestris in nullo schismate repertos; sed sine macula in catholica est potestatem habere et eligendi quemlibet, et nomina eorum dandi qui clero sunt digni; et absolute facere omnia
Abbreviated transcription (Latin):
anathematizari impiam eiꝰ secłam &
ini quã atq sine dõ. uerba simul & no¬
mina quib utebat᷑ filio dĩ blasphemans
& dicens. ex non exstantib ẽẽ. & iterũ
fuit aliquando quando ñ fuit. Quo¬
modo enĩ fuit aut quomͦ iterũ ñ fuit.
& ꝓlibero arbitrio malitie atq uir¬
tutis capabilẽ filiũ dĩ dicentis. & cre¬
aturã nominantis eũ atq facturam
Hȩc gͥ om̃ia fatua. & anilia. & blasphe¬
ma. anathematizauit scm̃ & uiuersa¬
le conciliũ & nec usq ad auditũ impic
sectȩ atq humoris huiꝰ aut intellec
tuũ iniquoꝵ sensum ac cõmodauit.
Ea quidẽ quȩ de illis gestast᷑ qualem
t̃minũ habuerint. om̃ia iam aut audis¬
tis aut audi&is. nenos forte uideam᷑
uiro obliqui. ꝓpter delictũ suum
in ꝓperia digna portanti. Tantũ &¬
enim ualuit eiꝰ impi&as. ut &iam
theonas marmaricenꝰ & secundus tolo¬
maidis ea uterentur. Idem enĩ & illi
damnatisunt. Sed qm̃ in effabilis grã

Expanded text:
am ejus sectam, et iniqua atque sine Deo verba simul et nomina quibus utebatur, Filio Dei blasphemans, et dicens ex non exstantibus esse, et iterum fuit aliquando quando non fuit. Quomodo enim fuit, aut quomodo iterum non fuit? Et pro libero arbitrio malitiae, atque virtutis capabilem Filium Dei dicentes, creaturam nominantes eum atque facturam. Haec ergo omnia fatua et anilia et blasphema anathematizavit sanctum et universale concilium, et nec usque ad auditum impiae sectae atque furoris hujus, aut intellectum sensuum iniquorum accommodavit. Ea quidem quae de illis gesta sunt, qualem terminum habuerint, omnia jam aut audistis, aut audietis: ne nos forte videamur viro obloqui, propter delictum suum improperia digna portanti. Tantum etenim valuit ejus impietas, ut etiam Theonas Marmaricenus, et Secundus Ptolemaidis ea uterentur. Idem enim et illi damnati sunt. Sed quoniam ineffabilis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
indubitate ea quȩ erant sine contris¬
tatione suscepimꝰ. Qua propt̃ magnani¬
miter nobis sensum uerboꝵ discutien¬
tib placuit concordare in his quę
anobis ipsis infidei expositione
confessa sunt. Hȩc itaq eusebiuꝰ pam¬
phili incesaream palestinę litteris
explanauit. Alexandrinȩ uͦ eccłȩ¬

Expanded text:
indubitate ea quae erant sine contrisindubitate ea quae erant sine contristatione suscepimus. Quapropter magnanimiter nobis sensum verborum discutientibus, placuit concordare in his quae a nobis ipsis in fidei expositione confessa sunt. Haec itaque Eusebius Pamphili in Caesaream Palaestinae litteris explanavit: Alexandrinae vero Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
consubstantialitausos. Hȩc itaq de
exposita fide sint dicta in qua uniũ¬
si consensimus nonsine animaduersi¬
one. sed secundũ sensus expositos corã
ipso dõ amabili examinatore impe¬
ratore. & predictis rationib concor¬
dantes. anathematismũ post fidem
in eis ꝓlatũ sine tristicia eẽ credidi¬
mͦ. eo quod nonscriptis uti uocib ꝓhi¬
berent. unde pene omis facta ẽ con¬
fusio & indisciplinatio cunctis eccle¬
sus nulla siquidẽ scriptura diuinitꝰ
inspirata dicente. exnon exstantib
aut fuit aliquando quando ñ fuit
& reliquis quȩ proferebant. in ratio¬
nabile nobis uisum ẽ hȩc dicere uel
docere. qm̃ neq priori tẽpr̃ huiꝰmodi
consueuimꝰ uti sermonib Hȩc uobis
ne cessario scripsimꝰ dilectissimi. udi¬
nr̃e examinationis & consensum uob̃
in notescentes. & quia rationabiliter
tunc quidẽ. qm̃ nos scripta quȩdam
modis aliis offendebant. postea uero

Expanded text:
consubstantialitatis esse usos. Haec itaque de consubstantialitatis esse usos. Haec itaque de exposita fide sint dicta, in qua universi consensimus, non sine animadversione, sed secundum sensus expositos coram ipso Deo amabili examinante imperatore, et praedictis rationibus concordantes, anathematismum post fidem in eis prolatum sine tristitia esse credidimus, eo quod non scriptis uti vocibus prohiberent. Unde pene omnis facta est confusio et indisciplinatio cunctis Ecclesiis. Nulla siquidem scriptura divinitus inspirata dicente, ex non exstantibus; aut, fuit aliquando quando non fuit, et reliquis quae proferebant, irrationabile docere: quoniam neque priori tempore hujusmodi consuevimus uti sermonibus. Haec vobis necessario scripsimus, dilectissimi, judinostrae examinationis et consensum vobis innotescentes. Et quia rationabiliter tunc quidem nos scripta quaedam modis aliis offendebant; postea vero
Abbreviated transcription (Latin):
reliquarum creaturarũ factarum ꝑ
filium. quarum nihil simile habere
filium. confitem & prȩdicamꝰ. unde
noneũ eẽ facturã dicimꝰ quod c̃gruit
his quȩ ꝑ eũ facta noscuntur. sed supe¬
rius tam facture tocius eẽ substantiȩ
quã expatre natã diuma docere ui¬
dentur eloquia. modo quippe gene¬
rationis in enarrabili & in cogitabili
Sic aut̃ & consubstantialẽ eẽ patri
filium. ratio examinata cognoscit.
natura patris extranea ẽ: sed prȩdi¬
candũ ẽ esse consubstantialẽ patri
filium. eo quod nullã aequalitatem
ad creaturas factas. dĩ filius habeat.
sedsoli patri genitoriꝑ omnẽ modũ
sit similis. & nonsit exalia qualibet
substantia uel essentia. sed expatris.
Quod &iam ipsum hoc modo interpre¬
tatum bene se habere uisum ead consen¬
tiendum. qm̃ & priscorũ epõs aliquos
& conscriptores eloquentes & nobi¬
les agnouimꝰ inpatris & filii theologia
idẽ diuina raclocinatione nomine

Expanded text:
reliquarum creaturarum factarum per reliquarum creaturarum factarum per Filium, quarum nihil simile habere Filium confitemur et praedicamus. Unde non eum esse facturam dicimus, quod congruit iis quae per eum facta noscuntur, sed superius quam facturae, totius esse substantiae, quam ex Patre natam divina docere videntur eloquia; modo quippe generationis inenarrabili et incogitabili Sic autem et consubstantialem esse Patri Filium ratio examinata cognoscit, natura Patris extranea est. Sed praedicandum est esse consubstantialem Patri Filium, eo quod nullam aequalitatem ad creaturas factas Dei Filius habeat; sed soli Patri genitori per omnem modum sit similis, et non sit ex alia qualibet substantia vel essentia, sed ex Patris. Quod etiam ipsum hoc modo interpretatum bene se habere visum est ad consentiendum: quoniam et priscorum episcopos aliquos, et conscriptores eloquentes et nobiles agnovimus in Patris et Filii theologia, id est divina ratiocinatione, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
busq rationib magis intellegendã
& sapientissimꝰ quidẽ atq pussimꝰ
imperator ita philosophabatur.
fidei gͦ explanatione dictata quẽ¬
admodũ abcisdictũ sit ex substanti a
patris. & patri consubstanti alẽ. non ẽ
sine examinatione derelictũ. Con¬
sultationes enĩ & responsiones deinde
mouebantur & mens ꝑscrutabatur
dictorum sensum. & hoc gͦ quod age¬
bant desubstantia. constabat apuo
cos significatiuum quidẽ ẽẽ expatre
ñ tam̃ tamquã partẽ eẽ patris. Prop¬
terea nob̃ quoq uidebat᷑ bene se habe¬
re ut mente consentiremꝰ piȩ doctri¬
ne dictanti expatre filium ẽẽ ñtam̃
partẽ eius eẽ substantiȩ qua ꝓpter
& nos m̃te consensimꝰ neq uocẽ con¬
substantialitare futantes. posita prę
oculis nr̃is pacis intentione. & ab in¬
tellectu rectissimo ñcadentes. Scd̃m
hoc & lam natũ & non factũ suscepimꝰ
qm̃ factũ cõmune eẽ dicebant opus

Expanded text:
busque rationibus magis intelligendam. busque rationibus magis intelligendam. Et sapientissimus quidem atque piissimus imperator 229 ita philosophabatur. Fidei ergo explanatione dictata, quemadmodum ab eis dictum sit, ex substantia Patris, et Patri consubstantialem, non est sine examinatione derelictum. Consultationes enim et responsiones deinde movebantur, et mens perscrutabatur dictorum sensum. Et hoc ergo quod aiebant de substantia, constabat apud eos significativum quidem esse ex Patre, non tamen tanquam partem esse Patris. Propterea nobis quoque videbatur bene se habere, ut mente consentiremus piae doctrinae dictanti ex Patre Filium esse, non tamen partem ejus esse substantiae. Quapropter et nos mente consensimus, neque vocem consubstantialitatis refutantes, posita prae oculis nostris pacis intentione, et ab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum suscepimus: quoniam, factum, commune esse dicebant opus
Abbreviated transcription (Latin):
Anathematizantes omnẽ sine dõ he¬
resim. hȩc om̃a excorde & animo sa¬
puisse ex quo nouimꝰ nosm& ipsos. &e
nc̃ sapere & dicere corã omĩpotenti
testam᷑ ostensuri ꝓbationib & satis¬
facturi uobis. quia & p̾teritis tempo¬
rib ita credidimꝰ & predicauimꝰ. Hac
anobis exposita fide. nulli relictus ẽ
resistendi locꝰ. sed & ipse primꝰ dõ ama¬
bilis imperator nr̃. rectissimȩ eam
habere testatus ẽ. & sic &dam sepro¬
fessus ẽ sapere. & in hac oms̃ consentire
& subscribere & in his dogmatibus
c̃cordare prȩcepit. uno solũmo do
scripto & inserto consubstantialita¬
tis uerbo qo &iam ipse int̾pr&abat᷑
dicens. quia non scđm corporeas
passiones consubstantiale dicitur.
neq secundũ diuisionẽ. neq scdm
quandam decisionẽ expatre subsis¬
tere. non enĩ posse naturã sine ma¬
teria intellegibilẽ incorporeamq
corporalẽ quandã subsistere passi¬
onẽ. sed sacris quibus dã ineffabili¬

Expanded text:
anathematizantes omnem sine Deo haeanathematizantes omnem sine Deo haeresim. Haec omnia ex corde, et anima sapuisse, ex quo novimus nosmetipsos, et nunc sapere et dicere coram omnipotente testamur: ostensuri probationibus, et satisfacturi vobis, quia et praeteritis temporibus ita credidimus et praedicavimus. Hac a nobis exposita fide, nulli relictus est resistendi locus. Sed et ipse primus Deo amabilis imperator noster rectissime eam habere testatus est, et sic etiam se professus est sapere; et in hac omnes consentire et subscribere, et in his dogmatibus concordare praecepit, uno solummodo inscripto et inserto consubstantialitatis verbo. Quod etiam ipse interpretabatur, dicens: quia non secundum corporeas passiones consubstantiale dicitur, neque secundum divisionem, neque secundum quamdam decisionem ex Patre subsistere. Non enim posse naturam sine materia intelligibilem incorporeamque corporali aliqua subsistere passione, sed sacris quibusdam ineffabili
Abbreviated transcription (Latin):
post paululum tempꝰ exilii li¬
bellum penitentiȩ porrigentes. in
fide consubstanti alita consenserunt.
qd declarabimꝰ ꝓcedentes. Tunc aut̃
insynodo eusebius cognomine phã¬
pħili & cȩsariȩ palestinȩ sortitus
episcopatũ. paululũ animadũtens
atq considerans utrũ oporter& susci¬
pi t̃minũ fidei. una cũ aliis om̃ibus
hocẽ uniuersa multitudine c̃sensit
atq subscripsit. nec ñ & pło subsua
diocesi constituto. scripsit t̃minum
uersam de eo qui lib& habere potu¬
iss&. Sunt aut̃ quȩ ab ipso eusebio
c̃scripta st̃ huiusmodi uerba.
FPPA RUSTBII PAMEHELI DENICENO
PALESTINOS
rbitram᷑ & uos dilectissimi &iã
aliunde di dicisse fama consuoca
prȩcurrere ꝑfectũ dehis quȩ sunt
gesta sermonẽ. sed ne ex huiusmodi
auditu ueritas uobis alit̾ nuntietꝰ᷑.
dñs nrͣ mittens ad prȩdicandũ disci¬
mus ita habere & ita sapere. sed&iã
dudũ sic habuisse. & ita sapuisse &
usq ad mortẽ ꝓhac instare fide.

Expanded text:
modicum tempus exsilii, libellum poenitentiae porrigentes, in fide consubstantialitatis consenserunt, quod declarabimus procedentes. Tunc autem in synodo Eusebius cognomine Pamphili Caesareae Palaestinae sortitus episcopatum, paululum animadvertens atque considerans, utrum oporteret suscipi terminum fidei, una cum aliis omnibus, hoc est cum universa multitudine consensit atque subscripsit, nec non et populo sub sua dioecesi constituto scripsit terminum us suspicionem adversam de eo quilibet habere potuerit. Sunt autem quae ab ipso Eusebio conscripta sunt hujusmodi verba.usebii Pamphili de fide Nicaeni laestinos. Arbitramur et vos, dilectissimi, etiam aliunde didicisse, fama consueta praecurrere perfectum de his quae gesta sunt sermonem. Sed ne ex hujusmodi auditu veritas vobis aliter nuntietur, Dominus noster ad praedicandum discimus ita habere, et ita sapere, sed etiam dudum sic habuisse, et ita sapuisse, et usque ad mortem pro hac instare fide
Abbreviated transcription (Latin):
ticie lucratur. sique posita sunt ꝑhos
duodecim libros i. omorie suȩ sollicita
m̃te condiderit. Prȩterea nequẽpiam res
indiftincta turbar& ꝑ uniuersum tex¬
tũ huiꝰ operis titulos cognoscat appositos.:
uti suis locis exigere possit. quod sub nu¬

Expanded text:
titiae lucraturus, si quae posita sunt per hos titiae lucraturus, si quae posita sunt per hos duodecim libros, memoriae suae sollicita mente condiderit. Praeterea, ne quempiam res indistincta turbaret, per universum textum hujus operis titulos cognoscat appositos; ut suis locis exigere possit quod sub nu
Abbreviated transcription (Latin):
historia ecclesiastica quȩ cunc tis xp̃ianis
ualde necessaria conprobat᷑. atrib grecis
auctorib mirabilit᷑ constat esse conscrip¬
ta: uno scilic& theodorito uenerabili
ep̃o & duobus disertissimis uiris soromeno
& socrate. quos nos ꝑ epiphaniũ scolasticũ
latino condentes eloquio. necessarium
duximꝰ eoꝵ dicta deflorata inunius
Sciendũ plane quod p̾dicti scriptores. a
temporib diuȩ memoriȩ principis con¬
ftantini usq ad auguste recordationis
theodosii unioris quȩ sunt gesta digesse¬
rint . nos autẽ eoꝵ relectis operib & unũ¬
quemq cauta mente trac tantes. cogno¬
uimꝰ non ȩqualit̃ om̃s deuna quaq re.
luculent᷑ ac subtilit᷑ explanasse: sed modo
hunc. modo alterũ aliam partem melius
ex pedisse: & ideo iudicauimꝰ desingulis dic¬
torib deflorata colligere. & cũ auctoris¬
sui nomine in ordinẽ collocare. Legat gͦ
in trepious qui ad hȩc opuscula dño donan¬
te peruenerit. multũ utilitatis atq no¬

Expanded text:
 cunctis Christianis valde necessaria comprobatur a tribus Graecis auctoribus mirabiliter constat esse conscripta, uno scilicet Theodorico venerabili episcopo, et duobus disertissimis viris Sozomeno et Socrate, quos nos per Epiphanium scholasticum latino credentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in uniusSciendum plane quod praedicti scriptores a temporibus divae memoriae principis Constantini usque ad augustae recordationis Theodosii Junioris, quae sunt gesta digesserint. Nos autem eorum relectis operibus, et unumquemque cauta mente tractantes, cognovimus, non aequaliter omnes de unaquaque re luculenter ac subtiliter explanasse; sed modo hunc, modo alterum aliam partem melius expediisse. Et ideo judicavimus de singulis doctoribsui nomine in ordinem collocare. Legat ergo intrepidus, qui ad haec opuscula Domino donante pervenerit; multum utilitatis atque no
Abbreviated transcription (Latin):
pussimus imp̃ reuerentiam quã
enta diuinitate habebat often¬
dit.
Dũ em̃ circum spectar& nuntiatũ
est ei. tyrannum fuisse ꝑemptũ.
hanc uoluntatẽ. & ꝑgentes ad eccłam
gratificos dõ soluamꝰ hẏmnos. cuius
manus tyranm p̾sumptionib obui¬
auit. Quodicto spectaculo cessante
ꝑmedium circũ cuncti cumeo concor¬
diter grãs agentes ad eccłam conuener̃
tta ut tota oiuitas una uider& ur
eccła uenientesq ad locũ orationis

Expanded text:
piissimus imperator reverentiam quam piissimus imperator reverentiam quam circa Divinitatem habebat ostendit. Dum enim circum spectaret, nuntiatest ei tyrannum fuisse peremptumhanc voluptatem, et pergentes ad Ecclesiam gratificos Deo solvamus hymnos, cujus manus tyranni praesumptionibus obviavit. Quo dicto spectaculo cessante, per medium circum cuncti cum eo concorditer gratias agentes, ad ecclesiam convenerunt, ita ut tota civitas una videretur ecclesia, venientes ad locum oratio
Abbreviated transcription (Latin):
uenlens exin de naugauit aquilei¬
am. contigitq uentũ aduersũ fla¬
re . ita ut tyranni manus incide¬
r&. Quocapto sperabat ad necessi¬
tatem ꝑuenire theodosiũ ut per
hoc decerner& eu impre̾ siuell&
magistrũ militũ liberare. impera¬
tor tam ut audiuit factũ ȩstua¬
bat nequid mali ardaburius susti¬
ner&: Aspar uͦ ardaburu filius
cognoscens patrẽ atyranno teneri
& multa milia barbaroꝵ insolatio
tyranni confistere: quid facera
ignorabat. Quitunc imꝑ erato¬
ris oratione prȩualuit. Angłs
enĩ dĩ sub scemate pastoris edu¬
cebat aspare &om̃s qui cũeo erant.
acꝑ palude ad iacente rauennȩ.
ad loca sperata ꝑuenerunt. In ea
namq cluitate tyrannꝰ degens
habebat exercitũ . unde nullus
aliquando transisse fertur. Tunc
ergo ds inadibilẽ terrã fecit
adibile. Transeuntes namq ꝑfic¬
cum paludis aquã. aꝑtasq inue¬
nientes ciuitatis portas. tyrannũ
quoq detinuerunt. Tunc ergo

Expanded text:
veniens, exinde navigavit Aquileiveniens, exinde navigavit Aquileiam. Contigitque ventum adversum flare, ita ut in tyranni manus incideret. Quo capto, sperabat ad necessitatem pervenire Theodosium, ut per hoc eum decerneret imperatorem, si vellet magistrum militum liberare. Imperator tamen, ut audivit factum, aestuabat ne quid mali Ardaburius sustineret. Aspar vero Ardaburii filius cognoscens patrem a tyranno teneri, et multa millia barbarorum in solatio tyranni consistere, quid faceret ignorabat. Sed tunc imperatoris oratione praevaluit. Angelus enim Dei sub schemate pastoris educebat Asparem et omnes qui cum eo erant; ac per paludem adjacentem Ravennae ad loca sperata pervenerunt. In ea namque civitate tyrannus degens habebat exercitum, unde nullus aliquando transisse fertur. Tunc ergo Deus inadibilem terram fecit adibilem. Transeuntes namque per siccam paludis aquam, apertasque invenientes civitatis portas, tyrannum quoque detinuerunt. Tunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ost paululum itaq tempꝰ¬
ꝑsicibelli defuncto imp̃rȩ
honorio consulatu asclepio doti
& mariniani augusto mense.
quomͦ loħ nẽ tyrannũ dõsecomit¬
tens superauerit enarrabo. Sic̃
enĩ tunc submoyse hebrȩis cͣtigit
rubrũ transire mare : talla ociã
eius ducib euenerͣ dũ eos mitter&
contra tyrannũ. De functo siquidẽ
sic̃ diximus honorio principe
cognoscens theodosius celauit
factũ & alia dicendo diuersorũ
suspitionibus obuiauit. Int᷑ hȩc
mittit magistrũ militũ insalo¬
nas ciuitatẽ dalmatiaruut si
quabelloꝵ cõmotioꝓuenir&
cirta partes hesperias. uicinus
adiutor eõ. Quofacto. morte᷑ pa¬
trui patefecit. Interhȩc ioħnes
primus imperialium conscrip¬
tor nonferens suam felicitatem
impertum contendit. arripere
misitq legatos ad imperatorẽ theo¬
dosium pacens ut eius susciperx
imperiũ. At ille legatos quideꝰ re¬
trusit incarcere : misitq magistrũ
milttũ ardaburium qui multum
laborauerat apud ꝑsas salor am

Expanded text:
ost paululum itaque tempuPersici belli, defuncto imperatore Honorio consulatu Asclepiodoti et Mariniani , Augusto mense, quomodo Joannem tyrannum Deo se committens superaverit enarrabo. Sicut enim tunc sub Moyse Hebraeis contigit Rubrum transire mare, talia etiam ejus ducibus evenerunt, dum eos mitteret contra tyrannum. Defuncto siquidem, sicuti diximus, Honorio principe, cognoscens Theodosius celavit factum, et alia dicendo diversorum suspicionibus obviavit. Inter haec mittit magistrum militum in Salonas civitatem Dalmatiarum, ut si qua bellorum commotio proveniret circa partes Hesperias, vicinus adjutor esset. Quo facto, mortem patrui patefecit. Inter haec Joannes primus imperialium conscriptorum, non ferens suam felicitatem, imperium contendit arripere. Misitque legatos ad imperatorem Theodosium, petens ut ejus susciperet imperium. At ille legatos quidem reclusit in carcerem, misitque magistrum militum Ardaburium, qui multum laboraverat apud Persas. Hic Salonam
Abbreviated transcription (Latin):
gitur occiso tyranno cogitabat
theo dostus imperator. cui deber&x hes¬
periarũ regna committere. Tun oua¬
lentinianus erat ualde puer natus
exmatre placidia eius quidem amita¬
filia uͦ maioristheodosui archadii & ho¬
noru sorore depatre conftantio. qui
ab honorio imperii uira susceperat. par¬
uoq tempore cũ eo regnauerat. Hunc
gͦ ualentinianũ consobrinũ suum
cȩsarem factũ: mittit ad partes itallȩ
Cum quo matre᷑ parit᷑ placidiam. eique
uniuersã dispositionẽ cõmisit imperui.
Cumq uoluisset ip̃se quoq italiam ꝑ¬
gere ut consobrinũ adimperii cul men
eueher&e. quatinus sui uigore tyrannoꝵ
re mouer& audaciã ueniens usq ad
thessalonicã langore ꝓhibitusẽ. Quã¬
obre coronã imperialẽ posthȩc conso¬
ro ulisse sufficiat. Igitur atticus ep̃s
causas ecđȩ sapientia mirabilit᷑ dispo¬
nebat . doctrinisq popłm ad uirtutis
studium prouocabat. l1.¬

Expanded text:
gitur, occiso tyranno, cogitabat Theodosius imperator, cui deberet Hesperiarum regna committere. Tunc Valentinianus erat valde puer, natus ex matre Placidia efilia vero Majoris Theodosii, Arcadii et Honorii sorore, de patre Constantio, qui ab Honorio imperii jura susceperat, parvoque tempore cum eo regnaverat. Hunc ergo Valentinianum, consobrinum suum Caesarem factum, mittit ad partes Italiae, cum quo matrem pariter Placidiam, eique universam dispositionem commisit imperii. Cumque voluisset ipse quoque Italiam pergere, ut consobrinum ad imperii culmen eveheret, quatenus sui vigore tyrannorum removeret audaciam: veniens usque ad Thessalonicam, languore prohibitus est. Quamobrem coronam imperialepontificis. Igitur Atticus episcopus causas Ecclesiae sapientia mirabiliter disponebat, doctrinisque populum ad virtutis studia provocabat.
Abbreviated transcription (Latin):
eusebiũ eiꝰ osdinationẽ. hocputauit in¬
uiriosũ ac uehem̃t̾ irascebatur. & cõmuni¬
care declinabat cusebio. Sed&lam quȩ
synodo placuerit ꝑc̃tentionẽ rȩꝓbare
nitebatur. Hec dũ int̾ eos tristitie
tempore gererentus. multos ab ęccła
remouerunt. & denuo altera luciferia¬
norũ heresis ẽ exorta sedlucifer irã
suã nequaquã cõprere p̾ualuit. Erat
enĩ confessionibus suis obstrictus. dũ ꝑ
suum cdiaconẽ ꝓmsiss& ratũ se habiturũ
qđ fuiss&. aconcilio definitũ. Quaꝓpt̃
ipse quidẽ ecłe tenens fidẽ sardiniã.
adꝓpriũ remeauit thronũ. hiuero qui
prius cũ eo contristati fuerant hacte¬
nus ab ȩcła segregant᷑. Uerũ eusebius
ad instar optimi medici. iter faciens ꝑ
orientẽ. infirmosfide reereabat imbuens
atq docens predicationib ȩccłasticis
imiuersos. Hinc transiens uenit illiri¬
cũ. & inde rursus italiam ꝑ agrans. hȩc

Expanded text:
Eusebium 291 ejus ordinationem, hoc putavit inEusebium 291 ejus ordinationem, hoc putavit injuriosum, ac vehementer irascebatur, et communicare declinabat Eusebio. Sed etiam quae synodo placuerant, per contentionem reprobare nitebatur. Haec dum inter eos tristitiae tempore gererentur, multos ab Ecclesia removerunt, et denuo altera Luciferianorum haeresis est exorta. Sed Lucifer iram suam nequaquam complere praevaluit; erat enim confessionibus suis obstrictus, dum per suum diaconem promisisset ratum se habiturum quod fuisset a concilio definitum. Quapropter ipse quidem Ecclesiae tenens fidem, in Sardiniam ad proprium remeavit thronum. Hi vero qui prius cum eo contristati fuerant, hactenus ab Ecclesia segregantur. Verum Eusebius adinstar optimi medici iter faciens per Orientem, infirmos fide recreabat, imbuens atque docens praedicationibus ecclesiasticis universos. Hinc transiens venit in Illyricum; et inde rursus Italiam peragrans, haec
Abbreviated transcription (Latin):
E usebius interea uercellensis ep̃s. re¬
pente post modũ ab alexandria uenit
antiochiam. & inueniens paulinũ alu¬
cifero consecratũ plebẽq diuisam mele¬
tiiq sequaces. missasseorsũ facientes ual
de cõmotus ẽ. quia factȩ ordinationi ñ
uniuersi consenserant. Rep̾hendit q
apud sem& ipsum quod gestũ est. & pro
reuerentia luciseri habita tacituritate
discessit. ꝓmittens in conuentu ep̃orum
quȩgesta fuerant emt̾ndanda: Habens
tam̃ curã maximã eosunire nonpotuit.
lnter hȩc &iam mel&ius ab exilio reme¬
auit.
inueniensq seorsum celebrare collectãd
socios suos. presidebat eis. S edeccłas
quidem optinebat cutouis apriani
dognatis prȩsul. Porro paulinus unã
tantũmodo paruarũ intra ciuitatẽ de¬
tinebat ȩcłam: Exqua eũ curoius. pͥosui
reuerentia ñ eiecit. Meletius aut̃ extra
ciuitatis portas sollemnia celebrabat.
Tunc gͥ hoc modo deantiochia discessit.
cusebius. Uerũ lucifer sentiens ñsuscipere

Expanded text:
Eusebius interea Vercellensis episcopus repente postmodum ab Alexandria venit ad Antiochiam, et inveniens Paulinum a Lucifero consecratum, plebemque divisam, Meletiique sequaces missas facientes seorsum, valde commotus est, quia factae ordinationi non universi consenserant; reprehenditque apud semetipsum quod gestum est, et pro reverentia Luciferi, habita taciturnitate discessit: promittens in conventu episcoporum quae gesta fuerant emendanda: habens tamen curam maximam, eos unire non potuit. Inter haec etiam Meletius ab exsilio remeavit; inveniensque seorsum celebrare collectas socios suos, praesidebat eis; sed ecclesias quidem obtinebat Euzoius, Ariani dogmatis praesul. Porro Paulinus unam tantummodo parvam intra civitatem detinebat ecclesiam, ex qua eum Euzoius pro sui reverentia non ejecit. Meletius autem extra civitatis portas solemnia celebrabat. Tunc igitur hoc modo de Antiochia discessit Eusebius. Verum Lucifer sentiens non suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
filium ꝑ substantiã Hisgͦ ita putantib
media uia nobisueritate̾ pi&ratis habe¬
re conplacuit. Hoc itaq modo quȩren¬
tibus satisfacere nitebantur. Sozom et
gitur imperatos audiens athanastum
malexan drmnorũ eccła constitutum.
licite popło p̾dicare. multosq pagano¬
rum acdxp̾ianitatẽ fuisse conuersos eũ
iussit exire deciuitate. Quisi maner&
dãna maxima eũ sustinere prȩcepit.
occasionẽ criminis ineũ inueniens. quia
dũprioris principis tempora fuiss& fuga
multatus. ñ eius iussione episcopalem
receperat sedem. Quã obrem cũ scđm
impris p̃cepta sep̃parar& ad fugam

Expanded text:
Filium per substantiam. His ergo ita putantibus, Filium per substantiam. His ergo ita putantibus, media via nobis veritatem pietatis habere complacuit. Hoc itaque modo quaerentibus satisfacere nitebantur. SOCRATgitur imperator audiens Athanasium, in Alexandrinorum Ecclesia constitutum, licite populo praedicare, multosque paganorum ad Christianitatem fuisse conversos, cum jussit exire de civitate . Qui si maneret, damna maxima cum sustinere praecepit: occasionem crimmis in eum inveniens, quia dum prioris principis tempore fuisset fuga mulctatus, non ejus jussione episcopalem receperat sedem. Quamobrem secundum imperatoris praecepta se praeparabat ad fugam
Abbreviated transcription (Latin):
a siquidẽ tempestate macedonii secta¬
tores & eleusii eustathui atq sofronii
om̃s ab uno macedonio nuncupati st̃.
conciliaq frequentia faciebant. & cuo¬
cantes qui inseleutia cossecuti fuerant
anathematitauer̃ alterius partis epõs.
id ẽ consentientes acatio. fidemq ari¬
minensis concilii respuentes magis
siti fuissent ab aliquib dicentibus. uos
qui nunc macedoniani uocamini. siali¬
ud sapitis quã sectatores acatii cur
corum hactenus tãquã eadẽ sapientiũ
estis cõmimione participati: ita ueneno¬
se responder̃. ꝑsofronium pompeiopo¬
leos paflagonensẽ epm̃. Occidentales
inquid in consubstantialitate langue¬
bant. A&ius autẽ ꝑorientẽ scđm sub¬
stantiã dissimilitudinẽ predicabat:¬
& erant utraq praua: Cum hi quidem
mordinate diuisas substantias patris
& filii consubstantialitatis nomine
copularent: Ille uͦnatura patris natu¬
rã filui aꝑte diuider&. credens sem&¬
ipsũ pie prȩdicare dissimilẽ eẽ patri

Expanded text:
a siquidem tempestate Macedonii sectatores, et Eleusii, Eustathii, atque Sophronii, omnes ab uno Macedonio nuncupati sunt, conciliaque frequentia faciebant. Et convocantes qui in Seleucia eos secuti fuerant, anathematizaverunt alterius partis episcopos, id est consentientes Acacio; fidemque Ariminensis concilii respuentes, ea masiti fuissent ab aliquibus dicentibus: Vos, qui nunc Macedoniani vocamini, si aliud sapitis quam sectatores Acacii, cur eorum hactenus, tanquam eadem sapientium estis communione participati? Ita venenose responderunt per Sophronium Pompeiopoleos Paphlagonensem episcopum. Occidentales, inquit, in consubstantialitate languebant. Aetius autem per Orientem secundum substantiam dissimilitudinem praedicabat; et erant utraque prava, cum hi quidem inordinate divisas substantias Patris, et Filii, consubstantialitatis nomine copularent; ille vero a natura Patris naturam Filii aperte divideret, credens semetipsum pie praedicare dissimilem esse Patri
Abbreviated transcription (Latin):
fatuũ iudicauit. Sedhoc tantũmodo
p̃cepit. ut ꝑsingulas ciuitates numerud
eorum copscriber&ur. quostam̃ nequa
quãrare ꝓhibuit. Sciebat enĩ quia
non poss& ulla necessitas suspendere qđ
uoluntas spontanea suggessiss& porro
clericos & eccłarũ presules aciuitatib
suspendere festinabat. studens ut eoꝵ
absentia paulatim soluer& ur eccła. neq
sacrorũ ministri necquidocerent uelꝗ
misterus participarent᷑ existerent. & ꝑ
hoc longo tempore paterentur ꝓpriae
religionis obliuionẽ

Expanded text:
fatuum judicavit. Sed hoc tantummodo fatuum judicavit. Sed hoc tantummodo praecepit, ut per singulas civitates numerus eorum conscriberetur: quos tamen nequaquam aut orare prohibuit. Sciebat enim quia non posset ulla necessitas suspendere quod voluntas spontanea suggessisset. Porro clericos et Ecclesiarum praesules a civitatibus suspendere festinabat, studens ut eorum absentia paulatim solveretur Ecclesia, neque sacrorum ministri, nec qui docerent, vel mysteriis participarentur, existerent; et per hoc longo tempore paterentur propriae religionis oblivione
Abbreviated transcription (Latin):
nterea ciricinis legatione fungentibus
apud principẽ depropriis rebus & paga¬
norum restitutione templorũ. laudans
eos ꝓpt̃ sacrorũ curã quȩ postulauerad̃
uniuersa concessit. Eleusium autẽ eius
ciuitatis remouit epm. ueluti uastatorẽ
templorũ. & quia uiduarũ pabula sa¬
crarumq uirgmũ monasteria constitu¬
erat paganisq suaserat ut pat̾nã religi¬
onẽ relinquentes adxp̃iana dogmata
grinis neuenirent ad ciricũ credend
quia seligionis causa excitarent seditiones.
cosq alii cius ciuitatis xp̃iani fouerua ł
ut publici simul opifices artificesq mo¬
n& e qui induas diuisi partes principũ
prȩceptione priscorum cũ uxorib atq
liberis citicum habitare sunt ussi. Hi
eñi singulis annis tertã oblationẽ publico
conferebant. aliiquidẽ militũ clamides.
alii uͦ pecunias nouas. Cũ igitur modid
omĩb placuiss& iuliano ritũ constituere
paganorum. uim quidem inferre atq
torm̃ta populis sacrificare nolentibus

Expanded text:
nterea Cyzicenis legatione fungentibus apud principem de propriis rebus et paganorum restitutione templorum, laudans eos propter sacrorum curam, quae postulaverant universa concessit. Eleusium autem ejus civitatis removit episcopum, veluti vastatorem templorum; et quia viduarum pabula sacrarumque virginum monasteria constituerat; paganisque suaserat ut, paternam religionem relinquentes, ad Christiana dogmata grinis ne venirent ad Cyzicum: credens quia religionis causa excitarent seditiones, eosque alii ejus civitatis Christiani foverent. Et publici simul opifices artificesque monetae, qui in duas erant divisi partes principum praeceptione priscorum, cum uxoribus atque liberis Cyzicum habitare sunt jussi. Hi enim singulis annis certam oblationem publico conferebant: alii quidem militum chlamydes, alii vero pecunias novas. Cum igitur modis omnibus placuisset Juliano ritum constituere paganorum, vim quidem inferre atque tormenta populis sacrificare nolentibus
Abbreviated transcription (Latin):
erum hilarius pictauensis secunde aqͥ¬
tamȩ pontifex. recte fidei doginata
uittu pleminauerat. tãitalis quã gallica¬
nis epĩs Quippe cumprimꝰ ab exillo
remeass& uterq gͦ fortit᷑ infide labora¬
uer̃. Sedhilarius tamquã disertus suis
lbris satisfactionẽ detrinitatis consub¬
stantialitate c̃scripsit. quib sufficient᷑
exposuit & uehem̃ter arrianoꝵ dogma
destruxit. Hoc itaq post breue eorum

Expanded text:
erum Hilarius Pictaviensis secundae Aquitaniae pontifex, rectae fidei dogmata dudum praeseminaverat tam Italis quam Gallicanis episcopis, quippe cum primus ab exsilio remeasset . Uterque ergo fortiter in fide laboraverunt. Sed Hilarius tanquam disertus suis libris satisfactionem de Trinitatis consubstantialitate conscripsit. Quibus hoc sufficienter exposuit, et vehementer Arianorum dogma destruxit. Haec itaque post breve eo
Abbreviated transcription (Latin):
itaq oratione facta. sic pręcepi uniũ¬
sos abscedere. melus eẽ dicens me
periculo sub lacere. quã quelib& eoꝵ
excipere lȩsionẽ. Egredientib igitur
plurimis & reliquis subsequentib qͥdã
monachi qui ibi nob̾ cũ fuerant & aliqͥ
clericorũ ascendentes traxer̃nos. &ita
testis ẽ ipsa ueritas. militib aliis sacra
custodiente pericula cuncta transiui¬
mus dm̃ magnifice glorificantes qmͣ
neq popłm neci tradidimꝰ. sed & lam
quatinꝰ saluar&᷑ actum eͣ. & manꝰ quȩ¬
rentiũ noseffugere prȩualuimꝰ. So

Expanded text:
itaque oratione facta, sic praecepi univeritaque oratione facta, sic praecepi universos abscedere, melius esse dicens me periculo subjacere, quam quemlibet eorum excipere laesionem. Egredientibus igitur plurimis, et reliquis subsequentibus, quidam monachi qui ibi nobiscum fuerant, et aliqui clericorum ascendentes traxerunt nos; et ita testis est ipsa veritas. Militibus aliis sacrarcustodiente, pericula cuncta transivimus, Deum magnifice glorificantes, quoniam neque populum neci tradidimus, sed etiam quatenus salvaretur actum est, et manus quaerentium nos effugere praevaluimus
Abbreviated transcription (Latin):
ut cos accederent. & ignoraintib nos
ostenderent. & lic& sine ulla cõpassi
one uł audientes. tam̃ confusi quies¬
cant Frat itaq ĩanox & aliqͥ populoꝵ
ad uigilias uenerant. expectabat᷑ futura
die collectio. Dux. autͣ repente aftitit
cũmilitib ultra quinq milib habentib¬
scilico& arma & gladios enudatos. areꝰ
sagittas. & uectes. & ȩcdesiã quidẽ ipse
circũdedit. statuens milites sibim& co¬
herentes ut nullus poss& egredientiũ
ab ȩccła eoꝵ manꝰ euadere. Ego uͦ inrati¬
onabile uidicans in tanta confusione
popłm derclinquere. & nos magisante
illos pericula sustinere. residens insede.
prȩcepi ut diaconꝰ psalmũ leger&. popłi
& sic om̃s indomos suas abirent. Sed du¬
ce postea ingrediente & militib sacra¬
rium circũdantib ut nos capere po¬
tuissent. clerici quidẽ inuenti simul
discederemꝰ una cũpopło. Ego uͦ magis
ediuerso dicebã non nos discedere.
nͥ om̃is singillati priuꝰ exirent. Surgens

Expanded text:
t eos accenderent et ignorantibus nos ostenderent; et licet sine ulla compassione sint, vel audientes tamen confusi quiescant. Erat itaque jam nox, et aliqui populorum ad vigilias venerant, exspectabatur futura die collectio. Dux autem repente astitit cum militibus ultra quinque millibus habentibus arma, et gladios enudatos, arcus, sagittas et vectes; et ecclesiam quidem ipse circumdedit, statuens milites sibimet cohaerentes, ut nullus posset egredientium ab ecclesia eorum manus evadere. Ego vero irrationabile judicans in tanta confusione populum derelinquere, et non magis ante illos pericula sustinere, residens in sede praecepi ut diaconus psalmum legeret, populis  sic omnes in domos suas abierunt  ed., abirent. Sed duce postea ingrediente, et militibus sacrarium circumdantibus ut nos capere potuissent, clerici quidem qui sunt invendiscederemus una cum populo. Ego vero magis e diverso dicebam non nos discedere, nisi omnes sigillatim prius exirent. Surgens
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad idola ꝑducentes: ado¬
rare cogebant: recusantem
uncũla pedibus in nectan¬
tes et per plateas tocius
cuntatis trahentes: fedo¬
horrendoq supplici gerere¬

Expanded text:
 ad idola perducentes, adorare cogebant, quod cum vincula pedibus ejus innectentes, et per plateas totius civitatis eam trahentes, horrendo supplicio disce
Abbreviated transcription (Latin):
loci edificia complauant᷑
Porticus uero publice in
quibus uideoꝵ multitu¬
do. que operi uidebantur
iusistere commanebat ad
solum deducte om̃s iude¬
os qui reperti sunt oppres¬
sere luce uero orta cum
se mala crederent effugis¬
sez ad requirendos qui op¬
pressi fuerant: reliqua nił¬
titudo concurrit
bat: Cum ĩtermi pauore
ingenti ⁊ trepidatione : om̃s
qui ad erant deterriti: solũ
ri cogebantur muiti Et
ne hec casu fieri crederent᷑.
in sequenti nocte inuesti¬
mentis ominum signacu¬
lim crucis ita euidens aꝑ¬
paruit: ut eciam qui di¬
iuere prosm infidelitate uo¬
luisset: nullo genere uale¬
ret abolere: S deterriti ui¬
dei atq gentiles locimsi¬
brice relinquere.

Expanded text:
loci edificia complanantur. loci edificia complanantur. Porticus quoque publice in quibus multitudo, que operi videbatur, insistere commanebat ad solum deducta omnes Iudeos qui reperti sunt oppressere. 129 Luce vero oriente, cum se mala crederent effugisse, ad requirendos qui oppressi fuerant reliqua multitudo concurritbat. Cum interim pavore ingenti et trepidatione omnes qui aderant deterriti, solum ri cogebantur inviti. Et ne haec casu fieri crederentur, in sequenti nocte in vestimentis omnium signaculum Crucis ita evidens apparuit, ut etiam qui diluere pro sui infidelitate voluisset, nullo genere valeret abolere. Sic deterriti Judaei atque Gentiles, locum sicoepta reliquere.
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur ex omnnbus locis atq
prouinciis cumuenere iudei
locum cempli olim igne cõ¬
sumpti ad gredi cepere. comi¬
ce preoperanti operis abmu¬
peratore concesso: sumptoͣ
publico et priuato: res om̃i
instancia gerebatur: Inte¬
cerea insultare nrĩs et uo¬
lut reparare sibi regnũtẽ¬
poribus conmuinari acrius
ac seuiciam ostentare ꝓr¬
sus in magno cumore et
suꝑbia agere
yrillus cunt post maxi¬
mum confessorem: hi¬
erosolima ep̃s habebatur
Aꝑcis igitur fundamentis
calces: cͥmenta q ad hi bi¬
te nichil oumino de erant
quindie postera ueteribus
decurbatis. noua iacerent
fundamenta ẽum tamen
bus legerat: uel que menã¬
geliis dũs predixerat ꝑsis¬
tere mullo genere fieri pos¬
se: ut ibi aiideis lapis suꝑ
lapidem poueretur res erat
mexpectatione
c eite nocte que ad¬
incipiendum opus
iam sola restabat ẽerre¬
motus ingens oboritur.⁊
ñ solum fudamentorũ
saxa longe lateq iactant᷑
Uerum eciam tocius pene

Expanded text:
Igitur ex omnibus locis atque Igitur ex omnibus locis atque provinciis convenere Judaei, locum templi olim igne consumti aggredi caepere, Comite properandi operis ab Imperatore concesso: sumtu publico et privato res omni instantia gerebatur. Interea insultare nostris, et velut reparatis sibi regni temporibus, comminari acrius, ac saevitiam ostentare, prorsus in magno tumore et superbia agere. Cyrillus post Maximum Confessorem Jerosolymis Episcopus habebatur. Apertis igitur fundamentis, calces cementaque adhibita, nihil omnino deerat, quin die postera, veteribus deturbatis, nova jacerent fundamenta: cum tamen bus legerat, vel quae in Evangeliis Dominus praedixerat, persisteret, nullo genere fieri posse, ut ibi a Judaeis lapis super lapidem poneretur. Res erat in exspectatione.  Ecce nocte, que adincipiendum opus iam sola restabat, terremotus ingens oboritur quo non solum fundamentorum saxa longe lateque iactantur, verum etiam totius pene