comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misceantur inuase uel cisterna. dulcis quidẽ amarescit ab amara: Amara
ex admixtione dulcis. indulcedinẽ nescit inmutari: Itabenedictio & ma¬
ledictio : in ore uño nullatenus potest conuenire: Sed quicũq sic dm̃
benedicere orando uel uerbũ eius prȩdicando consueuit. ut &iã maledi¬
cere homines non omiserit: Constat quia dulcedinẽ benedictionis eius a ma¬
ritudo maledictionis consumit Modicũ enĩfermentũ. totã massã corrũ¬
pit: Et non est pulchra laudacio: in orepeccatoris Deniq sifacias fistulã
bino ore undeaqua intret. simplici unde exeat. & in hoc amarã aquã in illo
dulcẽ inmittas: abs queulla dubietate ubi ad unũ eitus forãmenꝑuenit᷑.
ꝑ mreta utraq & amara parebit: Quia nimirũ multodulcefacilius in
amarũ ubi conmiscent᷑: quã amarũ uertit᷑ indulce Quoeacemplocolligi¬

Expanded text:
misceantur in vase vel cisterna, dulcis quidem mox amarescit ab amara, amara autem misceantur in vase vel cisterna, dulcis quidem mox amarescit ab amara, amara autem ex admistione dulcis in dulcedinem nescit immutari, ita benedictio et maledictio in uno ore nullatenus possunt convenire; sed quicunque sic Deum benedicere orando, vel verbum ejus praedicando consuevit, ut etiam maledicere homines non omiserit, constat quia dulcedinem benedictionis ejus amaritudo maledictionis consumit. Modicum enim fermentum totam massam corrumpit . Et non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Denique si facias fistulam bino ore unde aqua intret, simplici unde exeat, et in hoc amaram aquam, in illo dulcem immittas, absque ulla dubietate ubi ad unum exitus foramen pervenitur, permista utraque et amara apparebit. Qnia nimirum multo facilius dulce in amarum ubi commiscentur, quam amarum vertitur in dulce. Quo exemplo colligi
Abbreviated transcription (Latin):
fecto in articũlo maxime tẽptacionis confiituto. ueracit᷑ dictũ es In om̃i¬
b his non peccauit iob labiissuis Et tamen ipsese: post modũ audĩtis dĩ
sermonib deinepta stulte locucionis repͣ hendit dicens. Vnũ locutus sũ
qd utinã nandixissem & alterũ quib ultra non addã: In qui&ũ malũ: plena
ueneno mortifero: Inquioũ addit: ad hoc qd dixerat eã domari non
posse : cũ bestiaedomentur & uolucres : Plȩnã uero dicit ueneno mortifero
ut exponat indomabilẽ dicere eã. cũ & serpentes constat possedomari:
Decuius a trocitate ueneno. plura subsequent̃ ad nectit: Et ex ipso ore
ꝓcedit benedictio & maledictio Hon oport& fr̃s mei hȩc itafieri Nũ¬
quid fons de eodẽ fora mine emanat duleẽ & amarã aquã: Sicut dulcis
&amara aqua non possunt simuluna deuena fontis ebullire: sed & si

Expanded text:
fecto in articulo maximae tentationis constituto, veraciter dictum est: In omnifecto in articulo maximae tentationis constituto, veraciter dictum est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et tamen ipse se postmodum auditis Dei sermonibus, de ineptia stultae locutionis reprehendit, dicens: Unum locutus sum, quod utinveneno mortifero, etc. Inquietum addit, ob hoc quod dixerat eam domari non posse, cum bestiae domentur et volucres. Plenam vero dicit veneno mortifero, ut exponat indomabilem cur diceret eam, cum et serpentes constet posse domari. De cujus atrocitate veneni plura subsequenter adjungit. Ex ipso ore procedit benedictio et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? Sicut dulcis et amara aqua non possunt simul una de vena fontis ebullire, sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
aspidẽ in agypto dõmitã apatrȩ familias. & cotidie decauerna su aegressã
amensa eius annonã ꝑcipere solitã Legimꝰ itẽ scribente marcellino. comite
mansii a factã tigridẽ aLindia anastisi o principimis sã Uult ergo intellegi
quia lingua prauoꝵ bestiis ferocitate uolucrib leuitate uel ex altacioñ
serpentib uirulencia pracellat Sunt eni bestiales. quiex acuerunt ut gla¬
diũ linguassuas: dun &uolatiles: quiposuert̃ in celũ os suũ & quoꝵ os locu¬
tũ est uanitatẽ: Sunt serpentini dequib dictũ est. uenenũ aspidũ sub labus
eca ingũa autẽ nullus hominũ domare potest Ouob modis hȩc sentencia
potest recte intellegi. Quia & nullus doctoꝵ bon& potest domare lingũa
eoꝵ : quiseipsis astulta uerbositate cohibere neglegunt Et nullus loquenciũ
est: quinon aliquando delinquat in linguasua: Deniq. deui roper¬

Expanded text:
aspidem in Aegypto domitam a patrefamilias, et quotidie de caverna sua egressam, aspidem in Aegypto domitam a patrefamilias, et quotidie de caverna sua egressam, ad mensam ejus annonam percipere solitam. Legimus item, scribente Marcellino comite, mansuefactam tigridem ab India Anastasio principi missam. Vult ergo intelligi quia lingua pravorum bestiis ferocitate, volucribus levitate vel exsultatione, serpentibus virulentia, praecellat. Sunt enim bestiales qui exacuerunt ut gladium linguas suas , sunt volatiles qui posuerunt in coelum os suum , et quorum os locutum est vanitatem , sunt serpentini, de quibus dictum est: Venenum aspidum sub labiis eorum . Linguam autem nullus hominum domare potest. Duobus modis haec sententia recte potest intelligi, quia et nullus bonorum doctorum potest domare linguas eorum qui seipsos a stulta verbositate cohibere negligunt, et nullus loquentium est qui non aliquando delinquat in lingua sua. Denique de viro per
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentutis tua&e. Antequã ueniat tẽpus adflictionis. paulo post addidit. &
confringatur rotasuꝑ cisternã: &reuertat᷑ puluis interr̃a suã unde erat
Inflã mat ergo lingua rotã natiuitatis nr̃a. cũstatũ omnẽ nr̃a conuersacionis
praua loquendo contãminat Itẽ rot̾a natiuitatis nraẽ dicit. quia merito
primȩ prȩ uaricacionis ab interna stabilitate ꝓ iecti. hucatq. illuc mente
uaga raptaniur. Et in certis ꝑ cuncta discue sib ubipericulũ. ubisalussit igno¬
ramus Inflã matur aut̾e hȩc rota nr̃ȩ natiuitatis igne lingue maculantis
cũ uiciũ natiuae ꝑ turbacionis: in eptis &iã ac naciis sermonib accumulat᷑.
Om̃s enĩ naturȩ bestiarũ & uolucrũ & serpenciũ &iã ceterorũ domantur̃.¬
& dõmꝗ tasunt anatura humana. Legimꝰ in plinio inmanissima serpenciũ

Expanded text:
juventutis tuae, antequam veniat dies afflictionis , paulo post addidit: Et juventutis tuae, antequam veniat dies afflictionis , paulo post addidit: Et confringatur rota super cisternam, et revertatur pulvis in terram suam unde erat. Inflammat ergo lingua rotam nativitatis nostrae, cum statum omnem nostrae conversationis prava loquendo contaminat. Item rotam nativitatis nostrae dicit, quia merito primae praevaricationis ab interna stabilitate projecti, huc atque illuc mente vaga raptamur, et incertis per cuncta discursibus, ubi periculum, ubi salus, ignoramus. Inflammatur autem haec rota nostrae nativitatis igne linguae maculantis, cum vitium nativae perturbationis ineptis etiam ac noxiis sermonibus accumulatur. Omnis enim natura bestiarum, et volucrum, et serpentium, et caeterorum, domantur et domita sunt a natura humana. Legimus in Plinio immanissimam serpentium
Abbreviated transcription (Latin):
torm̃ta flã marũ. instarfebricitantis : Quu&si in lectis ebũrneis si in locis
ponantur a pricis feruorẽ tamen uel frigoris insiti sibi languoris euitare non
potest Sic ergo demones & siintẽplis coluntur auratis. & siperaera discurrunt:
igne sẽꝑ ardent gehennali. Et ex ipsa sua poena cõmõniti. deceptis quoque
hominib fomitẽ uicioꝵ unde & ipsi pereant in uideudo sũggerunt. Cui contra
sc̃a dĩ ciuitas noua hierus alẽ decȩlo adõ descondere dicitur: quia nimirũ quic¬
quid caeleste interris agimus: hoc ꝓfecto ut ageremus. caelestimunere acce¬
pimus Rotã autẽdicitꝰ. natiuitatis nr̃e: in cessabilẽ uitȩ tẽporalis ꝓcursũ.
Quoadie natiuitatis usque ad mortẽ: uelut sẽꝑ currenterota. curu̾li. In¬
cessanter agim᷑:. Vndebenesalomora cũ dicer&. Mem̃to ereatoris tui in dieb

Expanded text:
tormenta flammarum, instar febricitantis, qui et si in lectis eburneis, et si in locis tormenta flammarum, instar febricitantis, qui et si in lectis eburneis, et si in locis ponatur apricis, fervorem tamen vel frigus insiti sibi languoris evitare non potest. Sic ergo daemones et si in templis colantur auratis, et si per aerea discurrant, igne semper ardent gehennali, et ex ipsa sua poena commoniti, deceptis quoque hominibus fomitem vitiorum, unde et ipsi pereant, invidendo suggerunt. Cui contra sancta Dei civitas nova Jerusalem de coelo a Deo descendere dicitur, quia nimirum quidquid coeleste in terris agimus, hoc profecto ut ageremus coelesti munere accepimus. Rotam autem dicit nativitatis nostrae incessabilem vitae temporalis procursum, quo a die nativitatis usque ad mortem velut semper currente rota curriculi incessanter agimur. Unde bene Salomon cum diceret: Memento Creatoris tui in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiui delicor igniꝑdicionis contrarius est ignis ille salutaris: qui ligna
faenũ. stipulã uicio consumens. secreta cordis inlustrat. Quoscĩ infłã mantur
doctores ut & ipsi ardeant amando & quasi linguis ignitis accendanT alios
pre dicandad equib benes criptũ est: quia apparuer illis disꝑtite lingua tã qũa
gua indisciplinata dicitur.: qd ipsa sit uni uersitas iniquitatis. Siuacuncta
fere facinora pereã aut coneinnant᷑. ut latrocinia. stupra. aut patrantur
ut ꝑ iuria. falsa testimonia : aut defendunt᷑ ut cũ quĩ lib& inpũrus excusando
scelus qd amisit. & simulat ostenden dobonũ quod non fecit Et inflãmat
rotã natiuitatis nit̃e: inflã mata agehenna: A gehennadicit adiabolo &
angłis eius. ꝓpt̃ quos gehenna facta est Et qui ubicũq uł in aere uolitant
uel int̃ris ac subterris uagant᷑ siue detinentur suarũ sẽꝑ secũ ferunt

Expanded text:
Cui videlicet igni perditionis contrarius est ille ignis salutaris, qui lingua, Cui videlicet igni perditionis contrarius est ille ignis salutaris, qui lingua, fenum, stipulam, vitiorum consumens, secreta cordis illustrat, quo sancti inflammantur doctores, ut et ipsi ardeant amando, et quasi linguis ignitis accendant alios praedicando. De quibus bene scriptum est: Quia apparuerunt illis dispartitae linguae tanquam gua indisciplinata dicitur quod ipsa sit universitas iniquitatis, quia cuncta fere facinora per eam aut concinnantur, ut latrocinia, stupra; aut patrantur, ut perjuria, falsa testimonia; aut defenduntur, cum quilibet impurus excusando scelus quod admisit, simulat ostentando bonum quod non fecit. Et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata agehenna. A gehenna dicit a diabolo et angelis ejus, propter quos gehenna facta est, et qui ubicunque vel in aere volitant, vel in terris aut sub terris vagantur, sive detinentur, suarum secum ferunt semper
Abbreviated transcription (Latin):
est: Aqua & mater beatis amuhelis nospia ex ortacione conpescit dicens:
Nolitemultiplica reloqui sublimia gloriantes: Magna autẽ exx ultat lingua
quae ceterorũ sensus & uerba despiciens. singulariter se. eẽ. sapientẽ laetat
& facundã: Eceequantus ignis. quã magnã sibuã incendit Quantus dicit. qua
modicus: Deniq & codices quidã sic habent: ex cemodicũ ignis: Sicut enĩ a mõ¬
dica scintilla ignis ex crescens magnã sȩpe siluã incendit : ita incontinen¬
cia linguae suis nutrita leuitatibus: magnã bono. operũ materiem: multod
uitȩ spiritalis fructus ubi ad taminauerit ꝑdit. Sed & innumera plerũq
optime quȩ uidebantur locucionis folia consumit Etlingua ignis est uni¬
uersitas iniquitatis Ignis est lingua:q uirtutũ sil uã malelo quendo deuorat
Vnde uirsapiens deinsipiente & apercio inquit oris illius: inflãmacioest:

Expanded text:
est. A qua et mater beati Samuelis nos pia exhortatione compescit, dicens: est. A qua et mater beati Samuelis nos pia exhortatione compescit, dicens: Nolite multiplicare loqui sublimia gloriantes . Magna ergo exsultat lingua, quae, caeterorum sensus et verba despiciens, singulariter se esse sapientem jactat et facundam. Ecce quantus ignis quam magnam silvam incendit. Quantus dicit quam modicus. Denique et Codices sic habent: Ecce modicus ignis. Sicut enim a modica scintilla ignis excrescens magnam saepe silvam incendit, ita incontinentia linguae suis nutrita levitatibus magnam operum bonorum materiam, multos vitae spiritalis fructus, ubi attaminaverit perdit, sed et innumera plerumque quae optima videbantur locutionis folia consumit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis. Ignis est lingua, quia virtutum silvam male loquendo devorat. Unde vir sapiens de insipiente: Et apertio, inquit, oris illius inflammatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib felicẽ patriȩ cȩlestis portũ adtingunt: Rȩꝓbiaut̃ quasi serlla
uel caribdinecatifluctuosis uitȩ huius errorib quos deserere nesciebant. In¬
tereunt: Etq ex abundancia cordis os loquit᷑. recte subiungit. Ita& lingua
modicũ quidẽ menbrũ est : & magna ex altat: Magna utique premia ecaltat
sieam impaus dirigentis bene gubernauerit iuxta illud salomonis: Quia
intellegens gubernacula possidebit Sin autẽ male: malae contrariosibi
suisque magna perdicionis ex altat᷑ Vnde &salomon Mors inquit &
uita in manib linguȩ Uitã ergo ex altat: sibene doc& ecclesiam. Morte
docerepresumebant: ideoque magis eeclesiã lȩdebant: đ si ut inqͥb
cleb& intellegi dequa insequentib cũ ꝑ plura linguȩ uicia enumeras seqđ ad¬
iutioit : Nunc autẽ ex ultatis in superbus ur̃is : Omnis exultaciotalis. maligna

Expanded text:
fluctibus, felicem patriae coelestis portum attingunt, reprobi autem quasi Scylla fluctibus, felicem patriae coelestis portum attingunt, reprobi autem quasi Scylla vel Charybdi necati fluctuosis vitae hujus erroribus, quos deserere nesciebant, intereunt. Et quia ex abundantia cordis os loquitur, recte subjungitur: Ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Magna utique praemia exaltat, si eam impetus animi dirigentis bene gubernaverit. Juxta illud Salomonis: Qui intelligit, gubernacula possidebit. Sin autem male, mala e contrario sibi suisque magna perditionis exaltat. Unde et Salomon: Mors, inquit, et vita in manibus linguae . Vitam ergo exaltat, si bene docet Ecclesiam. Mortemdocere praesumebant, ideoque magis Ecclesiam laedebant; quod si legaturdebet intelligi, de qua in sequentibus, cum per plura linguae vitia enumerasset, adjunxit: Nunc autem exsultatis in superbiis vestris. Omnis exsultatio talis maligna
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ipsis frenũ rentinencie in ora mittamus: ad consenciendũ conditori
nr̃o. quatenus ꝑ linguȩ custodiã operũ quoq rectitudinẽ obtinerequeamꝰ.
Qđ si ut quidã codices habent legerimꝰ icut aut̃ equis frenos in oramittimꝰ.:
niliil questionis erit:q coniungit᷑ ad hoc qͣd insequentib dicit᷑: ita & lingua
modicũ quidẽ m̃brũ est. &c&̃ Ecce & naues cũ magnȩ sint & auentis uali
dis minent᷑ circũ ferunt᷑ a modico gubernaculo ubi imp&us dirigentis
uoluerit Naues magne in mari: m̃tessunt hominũ in hac uita siue bond
si uemaloꝵ: Uentiu alidi. a quib minant᷑. ipsi appetitus sunt mentiũ. quib
naturalit᷑ cogunt᷑ aliquid agere : ꝑ quod uł adbonũ uł ad malũ ꝑueniant
finẽ. Eubernaculũ quohuiꝰ modi naues circũ ferunt᷑ ubi impetus diri¬
gentis uoluerit: ipsa cordis intencio qua electitrans gressis huiꝰ seculi

Expanded text:
nobis ipsis frenum continentiae in ora mittamus ad consentiendum Creatori nobis ipsis frenum continentiae in ora mittamus ad consentiendum Creatori nostro, quatenus per linguae custodiam operum quoque rectitudinem obtinere quaeramus? Quod si, ut quidam Codices habent, legerimus: Sicut autem equis frenos in ora mittimus, nihil quaestionis erit, quia conjungitur ad hoc quod in sequentibus dicitur: Ita et lingua modicum quidem membrum est, etc. Ecce et nirigentis voluerit. Naves magnae in mari mentes sunt hominum in hac vita, sive bonorum, sive malorum. Venti validi a quibus minantur ipsi appetitus sunt mentium, quibus naturaliter coguntur aliquid agere, per quod vel ad bonum, vel ad malum perveniant finem. Cubernaculum quo hujusmodi naves circumferuntur, ubi impetus dirigentis voluerit, ipsa cordis intentio est, qua electi, transgressis hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
Vt ẽ. uerbũ doli detractionis: maledictionis suꝑbiȩ. iactanciȩ ex cusãcĩonism pec¬
catis. emulacionis: dissensionis: heresis. mendacii. ꝑ uri Sed & ociose necñ &iã
suꝑfluae locucionis: in his quȩ necessaria uident᷑ In quo nimirũ uerbo quisq se si ne
offensione custodit: hic ꝑfectus ẽ uir Qui enĩ custodit ossuũ & lingũã suã. custo¬
dit ab angustus animã suã: Pocest &iã freno circũ dicere totũ corpus: ꝥendoe hic
uersus a superiore. Siquis inquit in uerbo non offendit: hic ꝑfectus est uir.
Et hic potens est &iã freno circũducere totũ corpus. qͥd. ẽ aꝑtedicere siquis lapsũ
lingue. qui pene in euitabilis est. cau&: hic consuetudine fixa eiusdẽ continenciȩ
uiã cietera corporis menbra quȩ facilius castigari possunt: nea recto itinere:
diuertant discit obseruare Siaut̃ equis frenos in oramittimꝰ ad consenciendũ
nobis & omẽ corpus illo circũferimꝰ. sub audis quanto amplius magis decet. ut

Expanded text:
actionis, maledictionis, superbiae, jactantiae, excusationis in peccatis, aemulationis, dissensionis, haeresis, mendacii, perjurii, sed et otiosae, nec non etiam superfluae locutionis in his quae necessaria videntur. In quo nimirum verbo quisquis se sine offensione custodit, hic perfectus est vir. Qui enim custodit os suum et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam . Potest etiam freno circumducere totum corpus. Pendet hic versus a superiori. Si quis, inquit, in verbo non offendit, hic perfectus est vir, et hic potest etiam freno circumducere totum corpus. Quod est aperte dicere: Si quis lapsum linguae, qui pene inevitabilis est, cavet, hic consuetudine fixa ejusdem continentiae etiam caetera corporis membra, quae facilius castigari possunt, ne a recto itinere divertant, discit observare. Si autem equis frenos in ora mittimus ad consentiendum nobis, et omne corpus illorum ferimus. Subaudis: Quanto amplius decet ut
Abbreviated transcription (Latin):
operis uidelica mundiciã & cordis simplicitatẽ habere. In nocens inquit
manib: & mundo corde : hic accipi& benedictionẽ. ad nõ. & misericordiã :
Et hoc est ueracit dnm̃ ad ꝑpiquare obis: suaedonanobis pietatis simpli¬

Expanded text:
operis videlicet munditiam, et cordis simplicitatem habere. Innocens, inquit, operis videlicet munditiam, et cordis simplicitatem habere. Innocens, inquit, manibus et mundo corde, hic accipiet benedictionem a Domino, et misericordiam . Et hoc est veraciter Dominum appropinquare nobis, suae n
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ac sepultus: & eoꝵ insultaciones. & ipsã mortẽ citare surrecti¬
one superar& abit aut̃ mansurtis graciã : quia eis quise humiliterse¬
quuntur: & ꝑfectionẽ bontaperis i&beate ꝑ ennitatis don alargitur Ad pro¬
pinquatedño & ad ꝓpinquabit uabis : d ꝓpinquatedna ꝑ humilitatẽ eius
uestigia sectando: & ad ꝓpinquabit uobis ꝑ misericordiã uos de angustuis
liberando. Non enĩ regionib: longeest. quisq adõ: sed affectib: nã que
uno cõmorantes terrȩloco is qui uirtutib stud&: & is quidefluit fordib iucioꝵ:¬
uniis longeest adõ. alius ꝑxximũ hab& dm̃: Vnde & psalmista dicit: Prope
est dñs om̃ib in uocantib eũ inueritate Rursũ que Longe est apeccatorib
ess& implendũ : demonstrauit cũ subdidit: Talliteiugũmeũ suꝑuos: et
discite a me quiamitissũ & humilis corde: Emundate manus pecratores:
& purificate cerda duplices animo : Noc estuera uit̃ nos dño ad ꝓpinquare :

Expanded text:
tus, et eorum insultationes et ipsam mortem cita resurrectione superaret. Dabit autem mansuetis gratiam, quia eis qui se humiliter sequuntur, et perfectionem boni operis et beatae perennitatis dona largitur. Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis: Appropinquate Domino per humilitatem ejus vestigia sectando, et appropinquabit vobis per misericordiam, vos de angustia liberando. Non enim regionibus longe est quisque a Deo, sed affectibus. Namque uno commorantes terrae loco, is qui virtutibus studet, et is qui defluit sordibus vitiorum, longe est a Deo, alius proximum habet Deum. Unde et Psalmista dicit: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate . Rursumque: Longe est a peccatoribus esset implendum demonstravit, cum subdidit: Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum, et humilis corde . Emundate manus peccatores, et purificate corda duplices animo. Hoc est veraciter Domino nos appropinquare,
Abbreviated transcription (Latin):
risus uest in luctũ conuertetur. & gaudiũ inmerorẽ. Numili ammi in cons¬
pectu dĩ & ex altabit uos : Nolite inquit a mure locupletari & gaudere i hoc
seculo: sed memores scelerũ quafecistis. hoc pocius procurate ut ꝑbreues
uite huiꝰ miserias uꝑ ouꝑtatẽq aclam̃tacianẽ transiteriã ad gaudia cęlestis
regni sẽpit̾ na ꝑtingatis Quã ut ꝓleticia tẽ porali opibus queꝑ in iqiu labo¬
rẽ ad quisistis: ꝑ petuo mendicetis. lugeatis. torm̃tasoluatis. Nolitedetra¬
here Alterutrũ rs mei : Et hocuiciũ detractionis aduenenũ linguaemortiferũ

Expanded text:
Risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Humiliamini in conspectu Domini, et exaltabit vos. Nolite, inquit, amare locupletari, et gaudere in hoc saeculo, sed memores scelerum quae fecistis, hoc potius procurate, ut per breves vitae hujus miserias paupertatemque ac lamentationem tregni sempiterna pertingatis, ut non pro laetitia temporalium opum quas per iniquum laborem acquisistis, perpetuo mendicetis, lugeatis, tormenta solvatis. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei. Et hoc vitium detractionis ad venenum linguae mortiferum
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qucanon est homo iustus in t̾ra qui faciat bonũ & non peccato Siquis
in uerbo non offendit. hic ꝑfectus est uir. Quomododicit ꝑfectũ. ẽẽ uirũ qui in
uerbo non offendit : cũ premitter& qui ain multis offendimus om̃s. Anqr
x inmultis offendere possunt electi: & tam en ꝑseuerare ꝑ fecti᷑. smmoita in¬
tellegendũ est nãq diuersa offensi onũ est species: Aliter electi aliter
offendunt rȩꝓbi Salomone teste quiait. Sepcies enĩ cadit iustus & resurgit̃.
impuaut᷑ corruent in malũ  Etsi enĩ uistus. ꝑfragilitatẽ carnis uł ignoranciã

Expanded text:
t homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir. Quomodo dicit perfectum esse virum qui in verbo non offendit, cum praemiserit: Quia in multis offendimus omnes? An quia et in multis offendere possunt electi, et tamen perseverare perfecti? Imo ita intelligendum est. Namque diversae offensionum sunt species. Aliter electi, aliter offendunt reprobi, Salomone teste, qui ait: Septies enim cadit justus, et resurgit; impii autem corruent in malum. Et si enim justus per fragilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sione : ita fideles mon& opera fidei facere : ut eos miã quinecdũ crediderant.
ad fidẽ dominicã simul & fideioperasua. datcenuerti. Reuocans illis ad me¬
moriã quiadĩ filiũ occiderint: & insuꝑ quasinihil malifecissent. luxuriae sẽ. se¬
& a uariciae manciparint: Nec tantũ scelus penitencia & elemosinis emundare
curarint: Quib ꝓprie conuenit quod ait : Auariciã carnis eo instar ignis man¬
ducaturã : & qr thes aurita uerint sibi ira in nouissimis dieb:: Hoc enĩ in eis post
orcisionẽ ipsius iacobi: cõpletũ aeẽ. claruit : Cũ hiero sołrmoꝵ. ciuitas. immo
om̃is iude &ꝑuincia expugnaret᷑ ac deleret᷑ aromanis inulcionẽ uidelic &¬
estote fr̃susq in aduentudnĩ : Post quã suꝑbos & incredulos increpauerat.
Rursus conuertitur ad eos quitaliũ in ꝓbitate fuerant obpressi: cohortans
eosad pacienciã x insinuans quitaliũ pressura finis ꝓocimus inst&.
aut ipsis uidelica raptis addnm fructuquepacienciae suae recipientibus.

Expanded text:
it, ita fideles monet opera fidei facere, ut eos etiam qui necdum crediderant ad fidem dominicam simul et fidei opera suadeat converti, revocans illis ad memoriam quia Dei Filium occiderint, et insuper quasi nihil mali perfecissent, luxuriae sese et avaritiae manciparint, nec tantum scelus poenitentia et eleemosynis emendare curarint. Quibus proprie convenit quod ait: Avaritiam carnes eorum instar ignis manducaturam, et quia thesaurizaverunt sibi iram in novissimis diebus. Hoc namque in eis post occisionem ipsius Jacobi completum esse claruit, cum Jerosolymorum civitas, imo omnis Judaeae provincia expugnaretur ac declaretur a Romanis, et estote, fratres, usque ad adventum Domini. Postquam superbos et incredulos increpaverat, rursus convertitur ad eos qui talium improbitate fuerant oppressi, cohortans eos ad patientiam, et insinuans quia talium pressurarum finis proximus instet, aut ipsis videlicet raptis ad
Abbreviated transcription (Latin):
poss& non fecit miseri cordiã antequã iudicaretur Qđ cũ deom̃ĩb in¬
misericordib recte senciatur: constat om̃imodis quia que maiorem
quisq ad nõ misericordiã consecutus est: eo iniustius indigentiꝑximo
misericordiã negauit: eoque iustius impietatis suae poenas lust̃:
undey uide dñs ammon&: Nolite iudicare ut ñ udicemini. Nolite
condẽnare: & ñ cendẽ nabimini. Dimit tite & dimit tetur utbis:
Date & dabit᷑ uobis: Iudiciũ ergo sine misericordia : ei qui non fecit miseri¬

Expanded text:
posset, non fecit misericordiam antequam judicaretur. Quod cum de omnibus immisericordibus recte sentiatur, constat omnimodis quia quo majorem quisque a Domino misericordiam consecutus est, eo injustius indigenti proximo misericordiam negavit, eoque justius impietatis suae poenas luet. Unde provide Dominus admonet: Nolite judicare, ut non judicemini; nolite condemnare, et non condemnabimini. Dimittite, et dimittetur vobis. Date, et dabitur vobis . Judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
obseruare monuerat: ut tardi ad loquendũ. tardesimꝰ ad irã Fr̃s meinolite¬
quib scribebat: fidequidẽ euangłicalnbuti. sed operib erant uacui. Etq
mandata dñi inelemosinis pauperũ docueras implenda uidit illos econtra
qđ pauperib erat ꝓpt̾ aet᷑ nap̃mia faciendũ: diuitib poenis ꝓpt̃ terrena

Expanded text:
observare monuerat, ut tardi ad loquendum, tardi simus ad iram. EVANGELIobservare monuerat, ut tardi ad loquendum, tardi simus ad iram. EVANGELIquibus scribebat fide quidem evangelica imbuti, sed operibus erant vacui. Et quia mandata Domini eleemosynis pauperum docuerat implenda, vidit illos e contra, quod pauperibus erat propter aeterna praemia faciendum, divitibus potius propter terrena
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sunt qui hominib religiosi uident᷑. cũ adõ habeant᷑ ꝑfani. Vnde &
salomoriait Est uia quȩ uidetur hominiiusta: no uissima aut᷑ eiꝰ deducurs
ad mortẽ Uisita repupillos & uiduas intribulacione eoꝵ: & in maculatũ se
custo dire ab hoc scło Quia dixerat factorẽ operis beatũ infactosuo futuru nunc
quȩ facta dõ maxime placeant dicit. miseri cordia scilic& & in nocencia: Nãq
in eo qd pupillos & uiduas intribulacionaeo uisitare iussit: cunctaquȩ erga
ꝓxximũ misericordit᷑ Ageredebeamꝰ insinuat Qđ quantũ ualeat ipso uidicu
tẽpore pandet᷑ : ubidictur .ẽ. iudex. Quã diufecistis uni dehis fr̃ib meis iu¬
nimis: ifecistis Porro in eo qđ in maculatos nos ab hoc scło custodire p̃cipit.
uniuersa inqͥb nos ipsos castos seruare dec&e ostendit. In quib st̃ & eaquȩ supra

Expanded text:
quia sunt qui hominibus religiosi videntur, cum a Deo habeantur profani. Unde et quia sunt qui hominibus religiosi videntur, cum a Deo habeantur profani. Unde et Salomon ait: Est via quae videtur hominimortem . Visitare pupillos et viduas in tribulatione eorum, et immaculatum se custodire ab hoc saeculo. Quia dixerat factorem operis beatum in facto suo futurum, nunc quae facta Deo maxime placeant, dicit, misericordia scilicet et innocentia. Nam quae in eo quod pupillos et viduas in tribulatione eorum visitare jussit, cuncta quae erga proximum misericorditer agere debeamus, insinuat. Quod quantum valeat, ipso judicii tempore pandetur, ubi dicturus est judex: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Porro in eo, quod immaculatos nos ab hoc saeculo custodire praecepit, universa, in quibus nos ipsos castos servare docet, ostendit. In quibus sunt et ea quae supra
Abbreviated transcription (Latin):
Siuos inquit filius liberauerit: uereliberientis: Non auditor obluuosũ
factus sead factor operis: hicbeatꝰ in factosuoerit: Non auditu uerbi suꝑ¬
uacuo: sed operis ee secuciont bea̾tudo preparat᷑. Sicut & dñs loquensidilis¬
cipulos: di heȩ scitis inquitbeatieritis sifeceritis ea Siquis autẽ piiia se rełi¬
posu se uon cefrenans linguã suã sed seducens corsuũ huliusnan aeste
religio: Monuerat supra uerbũ di nonsolũ audire sed oe faceiee Nanc
ad aut qͥuia ar si mandata quis dñi quiȩ didicit factis exercere uidetur
sinon aaa lm gua adetractionib m̃dacus. blas phemus: stultiloquiis:
abiiso aiã multiloquic cetens que quib pec care sol& refrenauerit.:
frustra se deoperũ iusticia lat᷑. Sicut paulus gentilis po&ȩ sententiam
conꝓbans ait Corrã punt mores bonos. conloquiamala Religio aut̃e munda
& in maculata: apud dm̃ & patrẽ hexest Pulchre addidit apad dm̃ & patre

Expanded text:
ilius liberaverit, vere liberi eritis . Non auditor obliviosus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit. Non auditu verbi supervacuo, sed operis exsecutione beatitudo praeparatur. Sic et Dominus loquens ad discipulos: Si haec scitis, inquit, beati eritis si feceritis ea . Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio. Monuerat supra verbum Dei non solum audire, sed et facere. Nunc addit quia et si quis mandata Domini quae didicit factis exercere videtur, si non etiam in linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet, refrenaverit, frustra se de operum justitia jactat. Sicut Paulus gentilis poetae sententiam comprobans, ait: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Religio autem munda et immaculata apud Deum et Patrem, haec est. Pulchre addidit apud Deum et Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
positũ est scot tos Iuod latinus int̾pres ideononest secutus q nom̃ hoc
latine singularẽ numerũ non hab&: qđ idẽ suprapositũ docuimus: &¬

Expanded text:
positum est σκότος, quod Latinus interpres ideo non est secutus, quia nomen hoc positum est σκότος, quod Latinus interpres ideo non est secutus, quia nomen hoc Latine singularem numerum non habet quod idem et supra similiter
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo ꝓpheta ludeũ. cui nom̃ erat bariesu. Ingrecohab&plus. qd int̃¬
pretat᷑ nelimas. Resistebat autẽ illis elimas magus: sic eni lnt̃ pretat᷑
nom̃ eiꝰ querens auertereꝓ consulẽ afide. Et hic quoq ingreco hab&
Quomodo & barnabe post ab renuntiacionẽmittuest nom̃ ut pioseph
uocar& barnabas. itl est ꝓ aucto filius consolacionis. Post quã eñ
auctus & appositus e numero elector continuo ꝑ acceptã sp̃s gracia filiũ
paracliseos idest consolacionis & uocari & essemeruit: Ita saulus post ac cep¬
tũ apostolatus gradũ pauli nomen acrepit: Iuia enĩ desuꝑbohumilis factus
fuerat. recte pros iulo paulus uocatus est: Saulus quippe ꝓsuile impio & per¬
secutore rege. Paulus uero ab humili spu & modico nominatur Paulũ enĩ
modicũ est unde nom̃ suũ quodã modo int̾ pretatus ipsedicebat: Egoem̃
sũ minimus apłoꝵ quinonsũ dignus uocariapłs.: q ꝑsecutus suecclamdi¬

Expanded text:
pseudoprophetam Judaeum, cui nomen erat Barjesu. In Graeco habetur plus: Quod interpretatur Elimas. Resistebat autem illis Elimas magus sic enim interpretatur nomen ejus quaerens avertere proconsulem a fide. Et hic quoque in Graeco haQuomodo Barnabae mox post abrenuntiationem mutatum est nomen, ut pro Joseph vocaretur Barnabas, id est, pro aucto, filius consolationis. Postquam enim auctus et appositus est numero electorum, continuo per acceptam Spiritus gratiam filius παρακλήσεως, id est, consolationis et vocari et esse meruit; ita Saulus post acceptum apostolatus gradum Pauli nomen accepit. Quia enim de superbo humilis factus fuerat, recte pro Saulo Paulus vocatus est: Saulus quippe pro Saule impio et persecutore rege, Paulus vero ab humili spiritu et modico nominatur. Paululum enim Modicum est. Unde nomen suum quodammodo interpretans ipse dicebat: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari ap
Abbreviated transcription (Latin):
odoratũ delectat & uisũ: sed citissime graciã suae uenustatis & suaui¬
tatis amittit: Ideoq huic rectissime presens impio felicitas assimi¬
latur : quȩ diuturna. ẽẽ. nullatenus ual& Ex ostus est enĩ solcũ ardore
x arefecit fenũ : & flos eius decidit: Ardorẽ solis. sentenciã dicit distric¬
ti iudicis. qu arȩꝓbcrũ decor tẽporalis. infine consumitur Florent aut̃¬
& electi: non tam̃ ut fȩnũ. lustus eñiut palmaflorebit: Florent in iusti tẽpo
ex pectat ꝑennẽ Radix quoq. id est caritas eorũ: fixa & immobilis
ꝑ man&e Einc & eni uirsapiens ait. E goquasi uitis fructificauisuauitaũ
odoris. & flores mei  Deniq naboht uiriurtus: morimaluit quã uineam
patrũ suoꝵ in hortũ holerũ trans ferri. Uineã quippe patrũ in hortum
holerũ trans mutare est. fortia uirtutũ operaquȩ expatrũ doctrina ꝑcepimꝰ :

Expanded text:
odoratum delectat, et visum, sed velocissimae gratiam suae venustatis et suaviodoratum delectat, et visum, sed velocissimae gratiam suae venustatis et suavitatis amittit. Ideoque huic rectissime praesens impiorum felicitas assimilatur, quae diuturna esse nullatenus valet. Exortus est enim sol cum ardore, et arefecit fenum, et flos ejus decidit. Ardorem solis sententiam dicit districti judicis, qua reproborum decor temporalis in fine consumitur. Florent autem et electi, non autem ut fenum. Justus enim ut palma florebit . Florent injusti temporexspectat perennem. Radix quoque, id est, charitas, eorum fixa et immobilis permanet. Hinc etenim vir sapiens ait: Ego quasi vitis fructificavi suavitatem odoris . Denique Naboth vir justus mori maluit, quam vineam patrum suorum in hortum olerum transferre. Vineam quippe patrum in hortum olerum transmutare est, fortia virtutum opera, quae ex patrum doctrina percepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uiis: Duab: quippeuiis peccator terrã ingreditur: quando &dĩ est
quo dopere ex hib& & mundi qđ per cogitationẽ quaerit Om̃s aut̃ isti in¬
constantes sunt in om̃ib: uiissuis: qr facillime & ad uersis scłi deterrent᷑:
& prosperis inr&i untur. ut aueritatis uia diuertant: Glori&ur autẽ
frat̃ humilis in ex altacionesua: Ideo inquit omne gaudiũ uos existi¬
mare oport& cũ intẽptaciones uarias incideritis: qr om̃is quiad uersa
humilit̾ ꝓdño suffert: sublimit᷑ ab illo regni prȩmia ꝑcipi& Diues aut̃
in humilitate sua. Subaudit᷑ a superiori uersu glori&ur : quod ꝑ inrisionẽ
quȩ grece hironia uocatur. dictũ eẽconstat.: Italnquit głam suã quade
diuicus suꝑbit & pauperes despicit. Aut&iã opprimit. finiendã. eẽ.
meminerit: ut humiliatus. In aet̾nũ pereat cũ purpurato illo diuite
quilararũ despexit egentẽ Qm̃sicut flos feni transibit : Flosfeni. &

Expanded text:
viis . Duabus quippe viis peccator terram ingreditur, quando et Dei est viis . Duabus quippe viis peccator terram ingreditur, quando et Dei est quod opere exhibet, et mundi quod per cogitationem quaerit. Omnes autem isti inconstantes sunt in omnibus viis suis, quia facillime et adversis saeculi deterrentur, et prosperis irretiuntur, ut a veritatis via divertant. Glorietur autem frater humilis in exaltatione sui. Ideo, inquit, omne gaudium vos existimare oportet cum in tentationes varias incideritis, quia omnis qui adversa humiliter pro Domino suffert, sublimia ab illo regni praemia percipiet. Dives autem in humilitate sua. Subauditur a superiore versu glorietur. Quod per irrisionem, quae Graece ironia vocatur, dictum esse constat. Ita, inquit, gloriam suam qua divitiis superbit et pauperes despicit, aut etiam opprimit, finiendam esse meminerit, ut humilitatus in aeternum pereat cum purpurato illo divite qui Lazarum despexit egentem. Quoniam sicut flos feni transibit. Flos feni et
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuimaris qui auento mou&᷑ & circũfert᷑ Qui mordentese conscien¬
cia percati. hesitat deꝑcepcione premi celestiũ: facile ad in pulsum
tẽptarionũ statũ fidei deserit. qua in tranquillitate dõ seruire uid ebat᷑.
Et adlibitũ hostis in uisibilis: quasi ad flatũ uenti ꝑdiuersos uicioꝵ raptatur
errores : Uirduple animo: in constans in om̃ib uussuis: In om̃ib uiis.
in aduersis & prosperis dicit Uirautẽ duplexest animo: qui& ad precandũ
dnm genuflectit: uores precatorias emittt. &tamen accusantese intus
consciencia : in p&rare posst diffidit: Uir est duplex animo: qui& hic
uult gauderecũ scło: xillic regnarecũdõ: Itẽ uirduplex animo: qui ln boni
que facit non retribucionẽ in terius. sedexterius fauorẽquerit Unde
bene ꝑquendã sapientẽ dicitur Uȩ pec catoriterrã ingredientiduab:

Expanded text:
fluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Qui mordente se conscienfluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Qui mordente se conscientia peccati haesitat de perceptione praemiorum coelestium, facile ad impulsum tentationum statum fidei deserit, qua in tranquillitate Deo servire videbatur, et ad libitum hostis invisibilis, quasi ad flatum venti, per diversos vitiorum raptatur errores. Vir duplici animo inconstans est in omnibus viis suis. In omnibus viis, in adversis et prosperis dicit. Vir autem duplex est animo, qui et ad precandum Dominum genuflectit, et voces precatorias emittit, et tamen accusante se intus conscientia impetrare posse diffidit. Vir est duplex animo, qui et hic vult gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Deo. Item vir duplex est animo, qui in bonis quae facit non retributionem interius, sed favorem exterius quaerit. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Vae peccatori terram ingredienti duabus
Abbreviated transcription (Latin):
quanta pietate pat̾ castigat filios: quos at̾ nahereditate dignos efficere
curat: & consulteait. quidat om̃ib affluent̃: nequis uidelic& suae
conscius fragilitatis accipere sep&entẽ posse diffider&: sed pocius
quis que recoler& qr desideriũ pauperũ ex audiuit dñs. Et sicut idẽ
alibidicit. Benedix̃ om̃s tim̃tesse dñs: pusillos cũ maiorib Uerũ quia
multi multa paunt ad nõ quaetam̃ accipere non merentur. addit
qualit̃ peceredebeant sunparare desiderant: Postul& autẽ infidenihil
hesitans. Noc ẽ talẽse exhibeat beneuiuendo : quidignꝰ sit ex audiri
dũ postulat: Quienĩ meminit sednĩ non obtẽperasse preceptis: merito
desperat dnm̃ suis intendere p̃ cib. Seriptũ est enĩ Quiobturat aurẽsuã
ne audiat legẽ : oracio eius erit ex secrabilis. Qui enĩ hẽ sitat: similis. ẽ.

Expanded text:
quanta pietate Pater castigat filios, quos aeterna haereditate dignos efficere quanta pietate Pater castigat filios, quos aeterna haereditate dignos efficere curat. Et consulte ait: Qui dat omnibus affluenter, ne quis, videlicet, suae conscius fragilitatis, accipere se petentem posse diffideret, sed potius quisque recoleret quia desiderium pauperum exaudivit Dominus. Et sicut idem alibi dicit: Benedixit omnes timentes se Dominus, pusillos cum majoribus . Verum quia multi multa petunt a Domino, qui tamen accipere non merentur, addit qualiter petere debeant si impetrare desiderant. Postulet autem in fide nihil haesitans. Id est, talem se exhibeat bene vivendo, ut dignus sit exaudiri dum postulat. Qui enim meminit se Domini non obtemperasse praeceptis, merito desperat Dominum suis intendere precibus. Scriptum est enim: Qui obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Qui enim haesitat, similis est
Abbreviated transcription (Latin):
fectus eẽ ꝓbatur. Qđ hic quoq subsequent᷑ edoc& cũ dicitur: Pacien¬
cia autt̃: opus ꝑfectũ hab&: Et rursum Probaciofidei: pacienciam
ƿeret᷑. Quia illaracio facit fideles ꝑ pacienciã exercẽri: ut ꝑhanc
fides eoꝵ quȩsit ꝑ fecta ꝓbetur Siquis autẽ urm̃ indig& sapiencia
postul& adõ quidat om̃ib affluenter & non in ꝓperat & dabitur ei:
Omnis quidẽ sapiencia salutaris : ad nõ postulandaest. Quia sicut uir
sapiensait. Om̃is sapiencia ad ñodõ est: & cũ illo fuit sẽꝑ Neque
aliquis ꝑliberũ arbitriũ sine ad uitorio graẽ diuinȩ quãuis pelagiani
multũ contendant Intellegere ac sãpere ual&: Sed hic specialit̃ deilla
sapiencia diciuidet᷑: quanos inteptacionib utinecesseest: Si quis in¬
quit ur̃m non potest intellegere utilitat̾e tẽptacionũ quȩ fidelibus
ꝓbandi causa eueniant. postul& adõ tribuisibi sensũ quodinoscere ualeat.

Expanded text:
fectus esse probatur. Quod hic quoque subsequenter edocetur, cum dicitur: Patientia autem opus perfectum habet. Et rursum: Probatio fidei vestrae patientiam operatur. Quia illa ratio facit fideles per patientiam exerceri, ut per hanc fides eorum quam sit perfecta probetur. Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat, et dabitur ei. Omnis quidem sapientia salutaris a Domino postulanda est, quia sicut vir sapiens ait: Omnis sapientia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper . Neque aliquis per liberum arbitrium sine adjutorio gratiae divinae, quamvis Pelagiani multum contendant, intelligere ac sapere valet. Sed hic specialiter de illa sapientia dici videtur, qua nos in tentationibus uti necesse est. Si quis inquit vestrum non potest intelligere utilitatem tentationum quae fidelibus probandi causa eveniunt, postulet a Deo tribui sibi sensum, quo dignoscere valeat
Abbreviated transcription (Latin):
apparuisse: sed nonhanc intras seꝑhibetin: s estinabat enũ sip oslidile
sibiess& ut diem pente costera facera hueros o lrmus Ingrecoscriptũ est
diem pente costes: id est quinquagesimȩ: Nleta ergo & pasehe tẽpus eo
& ad uentus sp̃s scĩ celebratasint: dicant quinouerint: Conslat aliie

Expanded text:
apparuisse, sed non hanc intrasse, perhibetur. Festinabat enim si possibile apparuisse, sed non hanc intrasse, perhibetur. Festinabat enim si possibile sibi esset ut diem Pentecosten faceret Jerosolymis. In Graeco scriptum est Diem Pentecostes, id est, quinquagesimae. Nota ergo et Paschae tempus et et adventus Spiritus sancti celebrata sunt, dicant qui noverint. Constat tame
Abbreviated transcription (Latin):
Porro romanoꝵ epłam postea scriptã racio manifestat: Naq hanc
se ipse ꝓficistentẽ hiero solrmã seripsisse testatur. Ita ut &am
suꝑ languidos deferrent᷑ acorpore euis sud ariauł semic incia.
multi nrm quid semicincia significent ignorant: Ulerũ gregorius qui puns
esti aplice setdis antistes cũ adhuc essa arthidiaconus sciscitante a mico
de pet tanna s hoc uł alia rescripsit genus ese sudarii qđ hebper oensis
aiamius ductus somino çȩcidit deteruo te naculo: Ero terciocenaculo
ingreto scriptu est tristc̃ga : qđ ideo cõmemorare uolui ut scire possor lecta
quidsa ingenesi quedde archa facienda iubetur. Cenacula ae irstẽģa
secundũ mitilenẽ in sula et̃ contra asiam sed & idẽ plinius a liol oes
credendũ est Nontam̃ nunc paulũ cũ socus inciuitatẽ eprineld itibn¬
sula asiȩ uenisse : Nã longo post hec & multis ꝑ agratis regionib cipro

Expanded text:
Porro Romanorum Epistolam postea scriptam ratio manifestat. Namque hanc Porro Romanorum Epistolam postea scriptam ratio manifestat. Namque hanc se ipse proficiscentem Jerosolymam scripisse testatur. Ita ut etiam super languidos deferrentur a corpore ejus sudaria vel semicinctia. Multi nostrum quid semicinctia significent, ignorant; verum Gregorius, qui nunc est apostolicae sedis antistes, cum esset adhuc archidiaconus, sciscitanti amico de Britannia, et hoc inter alia rescripsit, genus esse sudarii, quo Hebraei utuntur Asiam. Eductus somno cecidit de tertio coenaculo. Pro tertio coenaculo in Graeco scriptum est, τριστέγου, quod eo commemorare volui, ut scire possit lector quod sit in Genesi, quod de arca facienda jubetur: Coenacula et tristega Secundum, Mytilenen insulam esse contra Asiam; sed et idem Plinius alio loco credendum est, non tamen nunc Paulum cum sociis in civitatem Cypri, sed in insulam Asiae venisse. Nam longo post haec et multis peragratis regionibus, Cypro
Abbreviated transcription (Latin):
derat incerceris caput & xet᷑. Imbigue uidet᷑ dictũ ut susibi paulus an
augustinũ continuo subierit & ait esto ut ubi idẽ incircurisione
timothei ludeo timere cõpulsus sit facere qđ non licebat: luare
omã nutriuit ex ueto & postea eã incenchris totondit ex lege
Cuius sun hoc loco sensũ uolumus sequi nusquã omino legimus aqulam
fuisse at tonsũ Si aut̃ in hoc loco aquilã at tonsũ ee dixerimus sestat
nfinehuius libelli loci ubi &iam paũ at tonsũ siueiasunt ẽe legimꝰ¬
singulari habet᷑ Et habebat eni uotũ non habebant: si ue depaulo
torssttano cere multos generalit᷑ ut & singulos uiriã echortari ñ
domestua sua eccła: Quo uerbo &iã hoc ostenditur: ꝙ non illisolũ¬
modo fidelit xpõ seriuerint : sed & fideliũ indomosua congregacionẽ
habuerint: Secundã uero cũ esso: intr̃sa descripsis se fertur epłam:

Expanded text:
derat caput in Cenchris, etc. Ambigue videtur dictum utrum sibi Paulus an derat caput in Cenchris, etc. Ambigue videtur dictum utrum sibi Paulus an Augustinum, continuo subjecit et ait: « Esto ut ibi idem in circumcisione Timothaei Judaeorum timore compulsus sit facere quod licebat, quare comam nutrivit ex voto, et postea eam in Cenchris totondit ex lege? » Cujus si hoc in loco sensum volumus sequi, nusquam omnino legimus Aquilam fuisse attonsum. Si in hoc loco Aquilam esse attonsum dixerimus, restat in fine hujus libelli locus ubi etiam Paulum attonsum, sive rasum, legimusingulari habetur, et habebat votum, non habebant, sive de Paulo, toris, ita docere multos generaliter, ut singulos viriliter exhortari domestica sua Ecclesia . Quo verbo etiam hoc ostenditur, quia non illi solummodo fideliter Christo servierint, sed et fidelium in domo sua congregationem habuerint. Secundam vero, cum esset in Troade, scripsisse fertur Epistolam:
Abbreviated transcription (Latin):
quirens. anrecte facer& p̃dicando qđ gentes ꝑbaptisma fidei sine circũ¬
cisione possent ad salutẽ ꝑ uenire: Non qđ ipse dehacre aliquid dubitara.
sedut mentes dubitanciũ apłicae sỹnodi auctoritate confirmarent᷑:
Crispus aut̃ archisrnagogus credidit dño cũ omĩ domosua & cet̃: Hicesse
credit᷑ crispus : quẽ ase baptitatũ paulus ad corinthios scribens insinuat:
Qr̃as in quiens ago dõ qđ neminẽ ur̃m baptizaui. nisi trispũ &gãium
Ad prehendentes aut̃ om̃s greci sosthenen principẽ srnagoge ꝑcuciebant
eũ ante tribunal Ingrecomelius scriptũ est: Ad prehendentes autẽ
oñs greci sosthenen ludȩis enicũ ignominia expulsis atribunalĩgen¬
tĩles aiã principẽ eor maiore contumelia uerberintes afficiebant:
frib ualefaciens migrauit srriã & tũ eo priscilla & aquila: Quisibi toton¬

Expanded text:
quirens an recte faceret praedicando, quod gentes per baptisma fidei sine circumquirens an recte faceret praedicando, quod gentes per baptisma fidei sine circumcisione possent ad salutem pervenire; non quod ipse de hac re aliquid dubitaret, sed ut mentes dubitantium apostolicae synodi auctoritate confirmarentur. Crispus autem archisynagogus credidit Domino cum omni domo sua, etc. Hic esse Crispus creditur, quem a se baptizatum Paulus ad Corinthios scribens insinuat: Gratias, inquiens, ago Deo, quod neminem vestrum baptizavi, nisi Crispum et Gaium. Apprehendentes autem omnes Sosthenen principem Synagogae, percutiebant eum ante tribunal. In Graeco melius scriptum est: Apprehendentes autem omnes Graeci Sosthenen. Judaeis enim cum ignominia expulsis a tribunali, gentiles etiam principem eorum majore contumelia verberantes afficiebant. Fratribus valefaciens migravit in Syriam, et cum eo Priscilla et Aquila, qui sibi toton