comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cognouerim salutem inuenire ñ
possim: Sc̃s sebastianus dixit. Qͥa
multos deos et multas deas coluis¬
ti: nisi hos acorde tuo ereluseris. et
imagines corum confregeris. et cog¬
noueris unum et uerum deum: in¬
tam et salutem inuenire ñ poteris.
Cromatius dixit. Indica michi gͦ.
quis ẽ unus et uerus deus. Scͣs se¬
bastianus respondit. Si seruũ tuũ
ad hauriendam aquam miseris:
dũ ad fontem uenerit aspicit pͥus
ne forte sordes alique intus late
mittere. nisi mundatũ asordibus
uiderit. Nos tibi quomodo poteri¬
mus tradere fontem ueritatis nisi
pͥis te abominib idoloꝵ sordibus
et a squalorib feceris alienum:
Cromatius dixit. Et quo ordine ali¬
enus effic potero abhis. Sanctus
sebastianiis dixit. Da nobis potesta¬
tem ut omnia idola que intra do¬
mum tuam inueneris lapidea con¬
fringamus. lignea incendamus:
aurea uero argentea uel erea con¬
flemus. et precia eoꝵ egentib diui¬

Expanded text:
nisi agnoverim salutem invenire non nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateamittere, nisi mundatum a sordibus viderit; nos tibi quomodo poterimus tradere fontem veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus divi
Abbreviated transcription (Latin):
Cui beatus sebastianus dirit. Hide
ne sola recuperatione tui corporis
ductus. te xp̃ianũ fieri speres: sed
magis spe uite eterne facias ment̾ẽ
tuam puram adiudendam ratio¬
nem ueritatis. Disi enim agnoue¬
ris qui sit creator tuus: non pot̾is
inuenire salutẽ qua queris. Croma¬
tius dixit. Ergo rusticos et simpli¬
cissimos homines non uidemus
ẽẽ xp̃ianos: ita ut inter nille uiroᷤ
uix inuenias unu qui possit uel ser¬
monum disciplinam adipisesͦ. Nũ¬
quid omnes ad istam inquisitionẽ
atigere potuerunt: dũ fierent
xp̃iani: Sc̃s sebastianus dixit. Hoc
responsum trium: nrͣe partis as
sertionem affirmat. Nam aborigi¬
ne mundi cũ agricolis et pastorib
ouium ds habuit rationem: et uix¬
ta finem mundi ueniens. non ele¬
git gramaticos et oratores.s. pisca¬
tores et simplices. et ipsis tradidit
notitiam suam. Cromatius dixit.
Cur me ergo dicis prius debere ag¬
uoscere qui sit creator meus: quͣe

Expanded text:
 S. Sebastianus dixit: Vide  S. Sebastianus dixit: Vide ne sola recuperatione tui corporis ductus te Christianum fieri speres, sed magis spe vitae aeternae facias mentem tuam puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, non poteris invenire salutem quam quaeris. Chromatius dixit: Ergo et rusticos et simplicissimos homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix invenias unum qui possit vel sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes ad istam inquisitionem attingere potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus ait: Hoc responsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽ ꝓtinus infirmitas separata.
Hec audiui auribus. ꝓbaui oculis
corde credidi. Suꝑ e. ut quod fe¬
cistis tranquillio et michi facia¬
tis: ut possim mei corporis reci¬
pere sanitatem. Sc̃s policarpus
presbiter dixit. Si transeuntes do¬
lores anima homini non suffert
quid de illis dolorib actura est
quib nullus unqu̾a euenit finis:
nullus datur omnino successus:
Nam isti dolores illorũ dolorum
unaginem portant: s quantum
distat inter ignem uiuum et pie¬
turas eius. tañtum distat inter do¬
lores quos nunc patitur corpus et
illos quos anima passura ẽ: si igna¬
ra creatoris sui presentis uite i¬
pleuerit munus. Age ergo nobis¬
cum prius de illis dolorib: et es¬
to de illa pena sollicitus. que ha¬
bet ignem semꝑ ardentem. et uer¬
mem semꝑ edentem. Tunc croma¬
cius urbis prefectus: eu unico suo
tiburcio dedit nomen suum di¬
cens. In hoc de fide mea certos uo
ẽẽ conuenit: quia etiam filium

Expanded text:
me est protinus infirmitas separata. me est protinus infirmitas separata. Haec audivi auribus, probavi oculis, corde credidi; superest ut quod fecistis Tranquillino et mihi faciatis, ut possim mei corporis recipere sanitatem. 50. Polycarpus presbyter dixit: Si transeuntes dolores anima hominis non suffert, quid de illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis, nulla datur omnino successio? Nam isti dolores illorum dolorum imaginem portant, et quantum distat inter ignem vivum et picturam ejus, tantum distat inter dolores quos nunc patitur corpus, et illos quos anima passura est, si ignara Creatoris sui praesentis vitae impleverit munus. Age ergo nobiscum prius de doloribus illis, et esto de illa poena sollicitus, quae habet ignem semper ardentem, et vermem semper edentem. 51. Tunc Chromatius urbis Romae praefectus, cum unico filio suo Tiburtio, dedit nomen suum dicens: In hoc de fide mea certos vos esse convenit, in qua etiam filium
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m sebastianũ: tribus diebus et
trib noctib ieumauit eũ eo. ꝙ
cũ lacrimis partter orabant:
ut fidem nominis sui. insalutem
uolentis credere dñs declararet.
tuta fuerat aduenisset: ad domũ
sustinentis p̃fecti ueniunt parit̃
ꝓperantes. Qui ingressi dixerũt.
Pax fidei tue. At ille resaluta.¬
eos offitiosissime. et hortatur sede¬
re iuxta se. et dixit. Exõre tran¬
quillini ratio egressã. oculoꝵ me¬
orum assertione declarat᷑. Uidi
eium hunc sanissimum quẽ poda
Aquo genus medicamenti unde
fuiss s̃. matus inquirens: tale
ab eo suscepi responsum. Dũ fidẽ
meam midolis ponerẽ debilis et
uimia sũ infirmitate detentus.
At ubi unum dm incelis didici
ostensione. xp̃ianor: ab negaui uni¬
uersa que sine causa colueram: et
tradidi fidem animi mei dño¬
nr̃o iħu xp̃o. Mox au ut unum
deum et uerum incelis reguare.
confessus sum: statim omnis qͣm
ꝑundecim annos amiseram ad
me reuersa ẽ sanitas: et omnis a

Expanded text:
S. Sebastianum tribus diebus et S. Sebastianum tribus diebus et tribus noctibus jejunavit cum eo: et cum lacrymis pariter orabant, ut fidem nominis sui in salutem volentis credere Dominus declararet. tuta fuerat, advenisset, ad domum sustinentis praefecti veniunt pariter properantes. Qui ingressi dixerunt: Pax fidei tuae. At ille resalutaeos officiosissime; et hortatur eos sedere juxta se, et dixit: Ex ore Tranquillini ratio egressa oculorum meorum assertione declaratur. Video enim hunc sanissimum quem podagA quo genus medicamenti unde fuisset salvatus inquirens, tale ab eo recepi responsum: Dum fidem meam in idolis ponerem, debilis et nimia sum infirmitate contractus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensione Christianorum, abnegavi universa quae sine causa colueram, et tradidi fidem animi mei Christo. Mox autem ut unum et verum Deum in coelis regnare confessus sum, statim omnis, quam per undecim annos amiseram, ad me reversa est sanitas, et omnis a
Abbreviated transcription (Latin):
cens eum intra domum occul¬
te. prefecti eum aspectib pre¬
sentauit. Cui prefectus ait. Li¬
cet grauis animaduersio prin¬
cipum xp̃ianis infesta sit: tam̃
spe recuperande salutis offerã
uobis quicquid illud ẽ usq ad
dimidiũ bonoꝵ patrimonii mei:
si abhac nodositate condologi¬
natum. mei fuerint menbra cor¬
poris resoluta. Tunc sẽs policar¬
pus subridens ait. Potens ẽ dñs
ipse sit tui corporis restaurator.
lam pecuniam siue qui offerunt.
siue oblatam accipiunt. non solũ
nullam dolentib conferunt me¬
dicinam: s ettam ipsi sibi insana¬
bilem morbum assumunt. Dicit
ei prefectus. Dic gͦ michi
quid faciam: ut consequi ualeã
quod spero. Dicit ei sc̃s policar¬
pus. Si credideris ex toto ceorde
tuo sicut credidit tranquillinus:
saluus eris. Dicit ei p̃fectus. Quo
ordine credere debeam. intimato.
Tunc sc̃s policarpus cathezizauit
eum: indixitq ei ut ꝑtriduum
ieuinaret. Et conuoeans ad se

Expanded text:
cens eum intra domum occulcens eum intra domum occulte, praefecti eum aspectibus praesentavit. Cui praefectus ait: Licet gravis animadversio principum Christianis infesta sit, tamen spe recuperandae salutis afferam vobis quidquid illud est usque ad dimidium bonorum patrimonii mei, si ab hac nodositate condylomatum mei fuerint membra corporis resoluta. Tunc S. Polycarpus subridens ait: Potens est Domiipse sit corporis tui restaurator. Nam pecuniam sive qui afferunt, sive qui oblatam accipiunt, non solum nullam dolentibus conferunt medicinam, sed etiam ipsi sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam intimato? Tunc S. Polycarpus catechizavit eum, et indixit ei ut per triduum jejunaret. Et convocans ad se
Abbreviated transcription (Latin):
oiius et redemptorem nostr̾u
hac restauratorem ẽẽ gaudemꝰ.
Tunc prefec̾tus iussit eum reci¬
pi a commentariis dicens. Pro¬
runa te audiam sessione. Postħ
ꝑnoctem occulte. et offerens e in¬
finitum pondus auri. dicebat.
Ostende michi medicamentum:
exquo recuꝑasti salutem. Cui tͣn¬
quillinus ait. Scias grandem irã
et furorem dei passuros: qͥ grãm
uel emendam. Unde si uis apo¬
dagrico dolore liberari. crede
.xp̃m filium dei. et liberaberis
Nempe uix manib deferebar
et undecim annis ꝑ omnes
iuncturas neruoꝵ incorpore
meo doloꝵ nodis astrictus. uix
ori meo panis alienis manibus
tradebatur. Ilico ut xp̃m uerũ
dm̃ ẽẽ credidi. salutis mee gaudia
recepi: et sum incolumis. quia
Adduc ad me illum qui te xp̃ia¬
num fecit ut si michi ꝓmiserit
sanitatem. possim et ego fieri x¬
anus. Statim aũ tranquillinuᷤ
ueniens ad scm policarpum
presbiterum. narrauit omiita
que gesta uel dicta sunt: et du¬

Expanded text:
dimus, et redemptorem nostrum dimus, et redemptorem nostrum ac restauratorem esse gaudemus. Tum praefectus jussit eum recipi a Commentariis, dicens: Proxima te audiam sessione. CAPUT per noctem occulte, et offerens ei infinitum pondus auri dicebat: Ostende mihi medicamentum ex quo recuperasti salutem. Cui Tranquillinus ait: Scias grandem iram et furorem Dei passuros esse, qui xistimant vel emendam. Unde si vis a podagrico dolore liberari, crede Christum Filium Dei, et liberaberis,Nempe vix manibus deferebar, et undecim annos per omnes juncturas nervorum in corpore meo dolorum nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Christum verum Deum esse credidi, salutis meae gaudia recepi, et sum incolumis, quia Adduc ad me qui te Christianum fecit, ut si mihi promiserit sanitatem, possim et ego fieri Christianus. Statim autem Tranquillinus veniens ad S. Polycarpum presbyterum narravit ei omnia quae gesta vel dicta sunt; et du
Abbreviated transcription (Latin):
restaurationem corpori: ita quoq
anime post istam uitam dare pro¬
misit. S tamen non dubius nec tu¬
midus hominum terroribus
frangar: s in eius nominis confes¬
sione ꝑdurans. fidem integram
qũa me deus fecit inuenire conser¬
uem. Prefectus dixit. Ignoras tran¬
qͥlline quanta uiuictissimoꝵ prin¬
cipum crga. xp̃ianos ira dese uiat:
et ideo quasi securus quod tͥ uide¬
tur sine timore ꝓsequeris. Tranqͥl¬
linus dix̃. Stultus timor ẽ. quod
plus timetur humana in dignatio
quam diuina. Nũquid si in medio
canum latrantium uenerimus.
uano furore nos ceperint suis mor¬
sibus attrectare possunt nobis de
animo tollere hoc quod nos ho¬
mines sumus rationales: eũ sint
illi canes irrationabiles et in sani:
Ita qui nobis rect̾e credentib iras¬
cuntur seiure quidẽ possunt et
inferte iniqua supplicia: nũꝗͣ
tamen de corde nr̃o hoc aufer¬
re poterunt quod dñm nr̃m
tħm xp̃m et creatorem ẽẽ cre¬

Expanded text:
restaurationem corpori, ita quoque restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessione perdurans fidem integram, quam me Deus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeviat, et ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabiles, cum sint illi canes, et irrationabiles, et insani? Ita qui nobis recte credentibus irascuntur, saevire quidem possunt, et inferre iniqua supplicia; numquam tamen de corde nostro hoc auferre poterunt, quod Dominum Jesum Christum et creatorem esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt ut rebelles occidi. Ita
et qui negant dñm suũ iħim xp̃m.
suscepit: nullatenus poterunt
eterni ignis penas euadere. Ideo
deniq nobis qui in eum crediꝰ
eterni fontis unda subuenit: ut
eternus ignis abeterno fonte uin¬
catur. et infidelitas afidelitate su¬
peretur. Prefectus dixit. Ut uideo
non ut filios tuos abhac intentio¬
ne tolleres popo̾cisse ꝓbaris indu¬
tias: s ut has aniles fabulas ad
nr̃a tribunalia meditatas afferreᷤᷤ.
Tranquillinus dixit. Non meditan¬
tur discipuli xp̃i: quod in conspec¬
tu uidicum ꝓsequantur. Sic eñi
monuit dicens. Quando uos poteᷤ¬
tatibus huius mundi causa mei
bitur enim uobis diuinitus quid
s credendo inueni creatorem meũ.
Et qui eram podagrico ⁊ ciragrico
dolore contractus ⁊ quassatus. statͣi
ut xp̃o credidi. ac si paruulus om¬
nium menbroꝵ meoꝵ recepi sani¬
tatem. Constat gͦ apud animum
meum: ipsum me creasse qui me
renouare dignatus ẽ. Et sicut ded̃

Expanded text:
potuerunt ut rebelles occidi? Ita potuerunt ut rebelles occidi? Ita et qui negant Christum Dominum suum uscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatibus hujus mundi vos causa mei bitur enim vobis divinitus in ilsed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit
Abbreviated transcription (Latin):
eriperent: et nulla ratione eum
eripere potuerunt. Misit et pro¬
phetas suos deus decelo. loquens
eis ut humanum genus a sordib
huius mundi eriperent: et nulla
ratione omnino hoc facere. nulla
instantia potuerunt. Tu de posu¬
isti aureas uestes et seruili indu¬
mento indutus. descendisti melo¬
acam. et manus tuas misisti in
sordib ut anulum de sordibus
liberares. Exuit se et maiestas. di¬
iunitatis sue splendore. ñ tamen
suꝑna relinquens. et induit se ser¬
uili nr̃i corporis indumento. et
huc meloacam huius mundi de¬
celo descendens misit manus suas
insordib passionum nostrarum.
et passionem que meritis nr̃is de¬
bebatur insemetipso suscipiens.
głe nos suoꝵ reddidit digitorũ.
lam qui ꝑ ineredulitatem uoluta¬
bamur isqualorib mundi ꝑfidẽ
abluti a sordib diuinis sumus ma¬
nibus. ut ille tuus anulus restitu¬
t. Nunquid serui qui te nega¬
uerunt dominum suum dũ te
in habitu seruili respicerent: non

Expanded text:
eriperent, et nulla ratione eum eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non
Abbreviated transcription (Latin):
Tranquillinus dixit. Si hodie anu¬
lum habentem gemiam precios¬
am udeas incloaca aut insterqui¬
limo uoluptatam. et ad hue eru¬
endum mittas seruos tuos. illi auͣ
nec illum potuerunt liberare. s et
se ipsos inaliquo dum illum conant᷑
eripere polluerint. postea uͦ tuipse
deponens has sericas uestes quib
indutus es induas te seruilem tu¬
nicam. et descendens incloacam
mutas manus tuas instercoribus.
et anulum aureum simul tuis ma
et letaris suꝑ anulum et gemmã
quod sint de nimiis squaloribus li¬
berati. Prefectus dixit. Hanc ꝓposi¬
tionem. ad cuius similitudinem
attulisti: Tranquillinis respondit.
Ut ostenderem tibi unum dm in¬
uisibilem nos colere. Prefectus dix̃.
Et quid ẽ aurum. aut que ẽ gẽma
que infterquilinio uoluptabat᷑
unt: quomodo aurum ⁊ gemina
unum anulum facere cõꝓbant᷑.
S quantũ ius tibi preciosus sit
anuluis: longe satis homo precio
seruos tuos ut anulum desordib

Expanded text:
Tranquillinus dixit: Tranquillinus dixit: tuum habentem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis manet laetaris super annulum et gemmam, quod sint de nimiis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus respondit: Ut ostenderem tibi unum invisibilem Deum nos colere. Praefectus dixit: Et quod est aurum? aut quae est gemma, quae in sterquilinio volutabatur? unt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis homo pretiosservos tuos, ut annulum de sordibus
Abbreviated transcription (Latin):
romanis deferunt. nauib potuiᷤ¬
qũa regib gre referunt᷑: Si gͦ
non uauigantib s imperantib
homines qui annonantur ascri¬
bunt. quantomagis soli đo agen¬
de sunt gr̃e euiꝰ nutu et hec om¬
nibus usib nr̃is elementa deser¬
uiunt. et sol ipse cotidie terre
mariq pariter ⁊ clauditur infine
diei: et indiei iterum renouati¬
gͦ unus et ininsibilis ẽ quẽ eolitis.
xp̃m qu̾e uidei crucifixerunt ñ
colitis. Tranquillinus dixit. Rec̾te
hec inquireres: si credere destina¬
omne quod uituꝑat uituperari
desiderat. et uult ut laudetur ab
omnibus omne quod laudat. Sed
sapienter ꝓmerito suo cuieumq
rei. aut uituꝑationem suam i¬
pendere nititur: aut laudem. Pre¬
fectus dixit. Ego te de xp̃o ur̃o in¬
terrogo. Si enim a uobis hoc co¬
litur. quod istis oculis non uidet᷑.
xpͣm non colitis qui et uisus est ⁊
auditus et interrogatus: et om̃ia
que fragilitati humane competũt
mneius legitur passione completũ.

Expanded text:
deferunt, navibus potiusquam regibus gratiae referuntur? Si ergo non navigantibus, sed imperantibus, homines quod annonantur ascribunt, quanto magis soli Deo agendae sunt gratiae, cujus nutu et haec omnibus usibus nostris elementa deserviunt, et sol ipse quotidie terrae marique pariter et clauditur in fine diei, et in diei iterum renovatiergo unus et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destinaomne quod vituperat vituperari desiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere nititur aut laudem. Praefectus dixit: Ego te de Christo vestro interrogo. Si enim a vobis hoc colitur quod istis oculis non videtur, Christum non colitis qui et visus est, et auditus, et interrogatus, et omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa?
Abbreviated transcription (Latin):
silentii ꝑcunctatus. didĩcit sermo¬
nis illi copiam: nimia ui infirmi¬
tatis ablatam. Cunc beatus sebasti¬
anus dixit. Si ego uerus xp̃i ser¬
ius sum. et si uera sunt omnĩa. qͦ
exore meo hec mulier audiuit et
credidit: iubeat dñs meus iħe xp̃c¬

Expanded text:
silentii percunctatus, didicit sermosilentii percunctatus, didicit sermonis illi copiam nimia vi infirmitatis ablatam. Tunc B. Sebastianus dixit: Si ego verus Christi servus sum, et si vera sunt omnia quae ex ore meo haec mulier audivit et credidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso splendore candidissimo. pallio a¬
mictus abangelis septeri clarissimis.
iuuenis apparuit. uixta eũ. dans ei
pacens. et dicens. Tu semper me cu
eris. Hec aurem gerebantur. intrado¬
mum pͥmi scrimi nomine nĩcostrati.
apud qu̾e custodiebantur marcelli¬
anus et mascus. Qui nicoftratus. ha¬
bebat uxorem nomint ⁊oe. Hec aũ
ante sex annos. egritudinis nimietate
factã ẽ muta: p̃rudentiam tamen
audiendi et intelligendi. non solum
non amiserat. uerum ętiam melius
qu̾a prius habuerat obtinebat. Hec
itaq cũ intellexiss omnia que beat̾
sebastianus dixerat: et tantum lu¬
men circa eum uidiss. cumq onĩs
tremefacti. muraculo stupore tene¬
rentur: innuebat mãnu omnibus:
ut quasi er probiandi c̃t qͥ tam
euidenti assertioni non credent
Et genib eius aduoluta: rogaxe
eum manuum inditiis cepit. Sed
beatus sebastianus cũ uideret cor¬
dis secreta. lingue expressione de¬
cdarari non posse: causas huius

Expanded text:
ipso splendore, candidissimo pallio aipso splendore, candidissimo pallio amictus est ab Angelis septem clarissimis, et juvenis apparuit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris. 24. Haec autem gerebantur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. Qui Nicostratus habebat uxorem, nomine Zoen: haec ante sex annos aegritudinis nimietate facta est muta, prudentiam tamen audiendi et intelligendi non solum non amiserat, verum etiam melius quam prius habuerat aurium officium obtinebat. Haec itaque cum intellexisset omnia, quae B. Sebastianus dixerat, et tantum lumen circa eum vidisset; cumque omnes tremefacti miraculi stupore tenerentur, innuebat manu omnibus, ut quasi exprobrandi essent, qui tam evidenti assertioni non crederent, et genibus ejus advoluta rogare eum manuum indiciis coepit. Sed S. Sebastianus cum videret eam cordis secreta linguae expressione declarare non posse, causas hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cata eoꝵ ceruice. congaudeanuurꝰ
martirii pretexta inditis: et celi
factos consules gloriem̃. En dies in
quo uincere se tirannus existimabait.
qui dũ captabat captus ẽ. Añ tene¬
bat uictus ẽ. dũ torquet tortus ẽ.
dũ insultat irrisus ẽ. dũ uigulat
occisus ẽ. Nunc gͦ mainore martirii
etiam nostros iam suscitemus affec¬
tus: ut illu qui de nr̃a captiuita¬
te uoluit uictoriam capere pugnan¬
do fortiter capiamus: et quasi ag¬
ui somno exꝑgefacti aꝑiamus ocłos
animariim̾: ut uidentes foueas qͣs
innram ꝑnitiam inmicus aptauerat.
nos quidem auxiliante deo euadamꝰ:
et ipso diabolo eũ satellitib suis im p¬
sam quã parauerat foueam ineiden¬
te. nos eũ ꝓpħa dicamus. foderunt
ante faciem meam foueam: et ipsi in¬
sebastianus indutũs clamide succine
tus balteo. ex suo ore ꝓferret. subito
ꝑ unam fere horam. splendore nimio.
de celo ueniente illuminatus ẽ. Et sub

Expanded text:
cata eorum cervice: congaudeamus cata eorum cervice: congaudeamus martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere se tyrannus existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus est; dum torquet, tortus est: dum insultat, irrisus est; dum jugulat, occisus est. Nunc ergo in amore martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate voluit victoriam capere, fortiter capiamus, et quasi a gravi somno expergefacti aperiamus oculos animorum, ut videntes foveas quas in nostri perniciem inimicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabolo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat foveam incidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inSebtus baltheo, ex suo ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
concluditur. nullo tempore extin¬
guitur. nulla prorsus consumitur
uetustate: Nam iste dolor aut le¬
uis ẽ. ⁊ potest tolerabiliter sustine¬
ri: aut grauis et citatum glorioso
certanum affert finem. Ille autẽ
penarum dolor et cruciatus incen¬
dii. qui huius uite amatorib dat᷑.
cum sit uehementior uniuerso tor¬
mentoꝵ genere. nunquam fimendꝰ
aggreditur. et acrius sub inde ꝗͣ
inchoauerit seuut: et nullus seuien¬
di terminus. nullus omnino finis
occurrit. s habens secũ uniuersa
suppliciorum genera. sub inde re¬
nouatur ut seuiat. augmentatur
mus hortemur euadere. et nos ipsoͤ
ad euadendum fortiter preparemꝰ
nec tuneamus una hora ferre dolo¬
rem cũ corpore. qui optamus gau
possessiones sidereas plenas delecta¬
tionib ꝑuenire. Lacrimas nrͣas con¬
uertamus ingaudium. et non debemꝰ
quasi morituros plangere quos cum
.xp̃o credimus regnaturos. Congratu¬
lemur uictoribus hostium concul¬

Expanded text:
concluditur, nullo tempore exstinconcluditur, nullo tempore exstinguitur, nulla prorsus consumitur vetustate? Nam iste dolor aut levis est, et potest tolerabiliter sustineri; aut gravis est, et glorioso certamine citatum offert finem; ille autem poenarum dolor et cruciatus incendii, qui hujus vitae amatoribus datur, cum sit vehementior universo tormentorum genere, numquam finiendus aggreditur, et acrius subinde quam inchoaverit saevit, et nullus saeviendi terminus, nullus omnino finis occurrit, sed habens secum universa suppliciorum genera subinde renovatur ut saeviat, augmentatur mus, hortemur evadere; et nos ipsos ad evadendum fortiter praeparemus: nec timeamus una hora ferre dolorem in corpore, qui optamus perppossessiones sidereas plenas delectationibus pervenire. Lacrymas nostras convertamus in gaudium: quia non debemus quasi morituros plangere, quos cum Christo credimus regnaturos. Congratulemur victoribus hostium, concul
Abbreviated transcription (Latin):
silio inmnci quo isti hec faciut:
ipso consilio aduitam eternam eun¬
tes dei martires reuocantur. Qui
ut uitam paucoꝵ dierum uiuant.
docent ꝑpetuos cruciatus incurrẽ:
et mortem ꝑpetuam que specia¬
liter metuenda ẽ non timere. Huic
loco forte illud opponitis. Quare
xpͣianus tormenta non metuit: et
presentis non erretur pena torto¬
ris: Idco ñ frangitur metu. ideo
dolore non ducitur. quia scis se
unius doloris p̃cio ꝑpetue sanita¬
tis gaudiũ emere: et ꝑmomenta¬
neam tribulationem ad ꝑpetuã
felicitatem et sempiternani letiei¬
am ꝑuenire. S si iste timendus sit
dolor. timendus sit carnifex. tim̃da
quoq sit noua et exquisita tortori
crudelitas que magis tunenda. qͥ
horrenda. que magis fugienda ẽ
⁊ cauenda: ista que hodie efferues¬
cit. ⁊ eras euanescit. ista que hodie
cxardescit. et eras refrigescit. ista
que sub hora inducitur ⁊ sub hora
excluditur. an illa que nullo fine

Expanded text:
silio inimici, quo isti haec faciunt, silio inimici, quo isti haec faciunt, ipso consilio ad vitam aeternam euntes Dei Martyres revocantur, qui ut vitam paucorum dierum vivant exorantur perpetuos cruciatus incurrere, et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non timere. 21. Huic loco forte illud apponitis: Quare Christianus tormenta non metuit, et praesentis non terretur poena tortoris? Ideo non frangitur metu, ideo dolore non ducitur, quia scit se unius doloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emere; et per momentaneam tribulationem ad perpetuam felicitatem et sempiternam laetitiam pervenire. Sed si iste timendus sit dolor, timendus sit carnifex, timenda quoque sit nova et exquisita tortoris crudelitas; quae magis timenda, quae horrenda, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et cras evanescit? ista quae hodie exardescit, et cras refrigescit? ista quae sub hora inducitur, et sub hora excluditur? an illa quae nullo fine
Abbreviated transcription (Latin):
lite gͦ amici. nolite oparentes. no¬
lite õ conuiges uenerande scõrũ
nolite auita ad mortem quos diligi¬
tis reuocare: agaudio ad luctum
ducere. alumine aᷤtenebras trahere.
et abeterna requie ad penas sempi¬
ternas accersire. hoc ẽ er̾t diaboloqͣsi
piscibus hamum tendere: et inui¬
tare ad modicam suauitat᷑e: inqua
intus lateat cruciatus iuscerum. ⁊
niors interiorum tormentis extor¬
ta. Nunquid uon hoc ẽ ad cõpensa¬
tionem eternarum delitiarum fu¬
gitiua gaudia ante ponere: ⁊ ut ꝑ¬
paruum rideat eternis fl.tibus
mancipare: hoc ingladiatoribus
qui ultro se offerunt uniuersi dãp¬
namus qui considerant unius an¬
ni delitias. et non considerant. qͣlis
fructus exipsis delitus oriatur: et
illic cruciantur ictib gradiorum:
ut alterna cede interna iuscera in
scisso gi mine uentris in conspectu
ꝓferant populoꝵ: ut pinguedo qͣ.
inconsulta sagina contulerat offe¬
ratur diabolo deuoranda. Isto con¬

Expanded text:
lite ergo, o amici, nolite, o parentes, nolite ergo, o amici, nolite, o parentes, nolite, o conjuges venerandae sanctorum, nolite a vita ad mortem, quos diligitis revocare, a gaudio ad luctum ducere, a lumine ad tenebras trahere, et ab aeterna requie ad poenas sempiternas accersire. Hoc est cum diabolo quasi piscibus hamum tendere, et invitare ad modicam suavitatem, in qua intus lateat cruciatus viscerum, et mors interiorum tormentis extorta. Numquid non hoc est ad compensationem aeternarum deliciarum fugitiva gaudia anteponere; et ut perparum rideant, aeternis fletibus mancipare? Hoc in gladiatoribus, qui ultro se offerunt, universi damnamus, qui considerant unius anni delicias, et non considerant, qui fructus ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ictibus gladiorum, vel alterna coede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinguedo, quam inconsulta sagina contulerat, offeratur diabolo devoranda. Isto con
Abbreviated transcription (Latin):
finiri ñ possint. Nam qu huiꝰ tam
preclare uite amator eẽ noluerit.
non solum istam ꝑdit et ad aliam
non ꝑuenit: uerum etiam ut iam
dixi aꝑte. aꝑpetua morte capitur
et tenetur: inqua ẽ iugis flamina.
ꝑseuerans tribulatio. et pena ꝑpe¬
tua. Inqua atroces angeli cõmoran¬
tur. quoꝵ brachia capita draconũ
sunt. quoꝵ oculi ex se sagiitas igne¬
as iaculantur. quoꝵ dentes sicut e¬
lephautis ꝓminent: et stimulant
adtorment᷑u ueluti caude scorpis¬
num: quoꝵ uoces ueluti leonum
fremitus sonant. quoꝵ aspectus tre¬
morem incutit pariter. et dolorẽ
et mortem. Atq utinam mors pos¬
sit in his augustiis constitutis oceur¬
rere. S. quodẽ acerbius ad hoc uiui¬
tur ut cruciatib gubernetur. ad
hoc redintegrant᷑. ut esa serpentiuĩ
morsib menbra treratis subinde
⁊ iterum reparatis morsib autre
minis: que penas martirii docet
tolerabiliter debere sufferri. No¬

Expanded text:
finire non possint. 19. Nam qui hujus tam finire non possint. 19. Nam qui hujus tam praeclarae vitae amator esse noluerit, non solum istam perdit, et ad illam non pervenit, verum etiam ut jam dixi a perpetua morte capitur et tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tribulatio, et poena perpetua; in qua atroces angeli commorantur, quorum brachia capita draconum sunt, quorum oculi ex se igneas sagittas jaculantur; quorum dentes sicut elephantis prominent, et stimulant ad tormentum veluti caudae scorpionum, quorum voces veluti leonum fremitus sonant, quorum aspectus tremorem incutit pariter et dolorem et mortem. Atque utinam mors posset in his angustiis constitutis occurrere! Sed quod est acerbius, ad hoc vivitur, ut cruciatibus gubernetur, ad hoc redintegrantur, ut exesa serpentium morsibus membra iteratis subinde et iterum repetitis morsibus attrecminis, quae poenas martyrii docet tolerabiler debere sufferri. No
Abbreviated transcription (Latin):
ri existimantur ab eo qui eos abscon¬
derat interris uiterisse: s magis
tanto securius se eos habere confidit.
affluentie non contingantur in ista
uita que preterit: quia si hic inusu
fuerint. milla uita que nunquam
preterit amuttentur. Esto quodista
uita centum tendatur annorum
spatiis. nunquid exclusa die ulti¬
ma. non stagm uibebitur quasi ñ
fuisse. ac si memoria hospitis uno
die apud nos manentis uestigia reli¬
quisse. Illa autem uita manet ugi¬
ter. ꝑseuerat instanter. Annis quo¬
q labentibus uiuenescit et pollet:
et inde renouationis sumit miei¬
um. unde finis accipitur. Ouere
illum degenerem et omnium bo¬
noꝵ exꝑtem. qui huius tam for¬
mose uite amore non capitur. qui
timet uitam istam tradere ꝑiturã:
et illam accipere. qu̾a penitus pe¬
rire non nouit. Inqua delitie et de¬
lectationes et diuitie et gaudia sic
inchoant ut terminum uesciant:
sic principium capiunt. ut penitꝰ

Expanded text:
ri existimantur ab eo qui eos absconri existimantur ab eo qui eos absconderat in terris, interesse; sed magis tanto securius se eos habere confidit, affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae praeterit: quia si hic in usu fuerint, in illa vita, quae numquam praeterit, amittentur. Esto, quod ista vita centum tendatur annorum spatiis, numquid exclusa die ultima non statim videbitur quasi non fuisse, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem vita manet jugiter, et perseverat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenerem et omnium bonorum expertem, qui hujus tam formosae vitae amore non capitur! qui timet istam vitam tradere perituram, et illam accipere quae penitus perire non novit, in qua deliciae et delectationes, et divitiae, et gaudia sic inchoant, ut terminum nesciant; sic principium capiunt, ut penitus
Abbreviated transcription (Latin):
perat redderet. et te ipsum abhosti¬
bus liberaret: Restat nunc. ut diui¬
tiis ur̃is tutorem possitis. xp̃m ha
bet aures audiendi audiat eas di¬
centes sibi. Si uere amatores nr̃i eftiͤ
illi nos cõmendate qui nos uobis in¬
tegras illibatasq milla regione resti¬
tuat. inqua uobiscum uigiter mane¬
re possimus. In ista uita si uobis nr̃m
uolueritis occupare seruitium: quasi
hic expense ibi uobis omnino nega¬
buus nr̃e seruitutis officium. Di¬
mittite nobis interim seruire mori¬
turis. quia ideirco breuiati sunt
dies mortalib ut immortalibus ui¬
giter famulemur. Sie enun ꝓpter
uitus nr̃a non sit longa. Iniustis qͥ¬
dam seruimus festino cursu impiis
sceleratis. et turpis seruimus nͣ spon¬
te: s ꝓpter eum qui nos subdidit. Li¬
berabimur tamen a seruitute cor¬
ruptionis: et reuocabimur ad liber¬
tatem głe filiorũ dei. Omnis itaq
delectatio future uite seruata: non
ꝑditur. Neq enim repositi thesau¬

Expanded text:
perat redderet, et te ipsum ab hostiperat redderet, et te ipsum ab hostibus liberaret? Restat nunc ut divitiis vestris tutorem possitis habere Chbet aures audiendi, audiet eas dicentes sibi: Si vere amatores nostri estis, illi nos commendate, qui nos vobis integras illibatasque in illa regione restituat, in qua vobiscum jugiter manere possimus: in ista enim vita si vobis nostrum voluerimus occupare servitium, quasi hic expertae, ibi vobis omnino negabimus nostrae, servitutis officium. Dimittite nos interim servire morituris, quia idcirco breviati sunt dies mortalibus, ut immortalibus jugiter famulemur. Sic enim scriptvitus nostra non sit longa. Injustis quidem servimus festino cursu: impiis, sceleratis et turpibus servimus, non sponte; sed propter eum qui nos subdidit. Liberabimur tamen a servitute corruptionis, et revocabimur ad libertatem gloriae filiorum Dei. Omnis itaque delectatio, futurae vitae servata, non perditur; neque enim repositi thesau
Abbreviated transcription (Latin):
Inquiris nunc. Cur diuctias michi
dedit: si a me ipse reddende sunt:
Tradidit eas tibi. ut scias quanta in
eis ẽ requies. quantaq uoluptas qͣn¬
tus luxus. quanteq possunt ẽẽ dem¬
litie: ut ꝑ hec habens caritatemide
litiis tius ipse eas tradas custodien
eris credere. aut edacitas gule eaᷤᷤ
inuadet. aut luxuria libidinis ma¬
ter tibi eas eripiet:aut sine dubio
quod nosti optime mors exinꝓuiso
aggrediens ita tibi illas extorquet.
ut tu illas ulterius in toto nec habe¬
re preualeas nec uidere. Numquid
si transires ꝑmedias aties barbaroꝵ.
et inuenires fortem uirum qui te
semper dilexit. qui tibi etiam sac¬
culum pecuniis donauerat plenu¬
hoc dicentem tibi. da michi custo¬
diendas pecunias quas tibi dedi. qr
isti barbari insidiantur ut eas tibi
auferant. quas dum tibi abstulerit.
sius te gladiis lamabunt: numqͥd
non pedib eius ad uolutus rogareᷤᷤ
eum. ut eas ipse susciperet de quo
certus eras quod ampliora qua acce¬

Expanded text:
Inquiris nunc: Cur divitias mihi Inquiris nunc: Cur divitias mihi dedit, si a me ipsi reddendae sunt? Tradidit eas tibi, ut scias quanta sit in eis requies, quanta voluptas, quantus luxus, quantaeque possunt esse deliciae, ut per haec habens charitatem cum divitiis tuis, ipse eas tradas custodienderis credere, aut edacitas gulae eas invadet, aut luxuria libidinum mater tibi eas eripiet, aut sine dubio, quod nosti optime, mors ex improviso aggrediens ita tibi illas extorquet, ut tu illas ulterius in toto nec habere praevideas, nec videre. Numquid si transires per medias acies barbarorum, et invenires fortem virum qui te semper dilexit, qui tibi etiam sacculum pecuniis donaverat plenum, dicentem tibi: Da mihi custodiendas pecunias quas dedi tibi; quia isti barbari insidiantur ut eas tibi auferant, quas dum tibi abstulerint suis te gladiis laniabunt; numquid non pedibus ejus advolutus rogares eum, ut eas ipse susciperet, de quo certus esses quod et ampliora quam acce
Abbreviated transcription (Latin):
na delect̾atio ad incitamentum li
bidinis ẽ fundata corporib. si usuᷤ
eius auct̾ori suo non solum faciet
reum: s etiam ꝑpetuis tradet incen¬
diis: Interrogatur gͦ. Cur acreato¬
re diuitie date: si contempnende
sunt. Respondemus. Iste diuitie
a creatore facte. allocuntur quo¬
dãmodo amatores suos dicentes.
Sic nos amate: ut a uobis nũquam
separemur. Sequi uos morientes
non possumus. ante cedere autem
uos uiuentes possumus: s si ipsi ui¬
beatis. Cupidus fenerator. ⁊ auarus
agricola. unus aurũ tradit homi¬
iiiͦ. quod duplicatum recipiat: aliuᷤ
diuersa semina terre cõmittit. ⁊ si
possit fieri. quod simplum tradit
centuplum querit recipere. Et debi¬
tor aut̾e creditori reddit duplicat᷑ũ:
et terra semen reddit centuplicatũ
Pnefas. fenus debitor feneratori
et terra agricole suo restituere cen¬
tuplicata semina potest: deus di¬
uitias tuas si ate acceperit. eas tibi
amplificatas reddere non potest

Expanded text:
ina delectatio ad incitamentum est ina delectatio ad incitamentum est libidinis fundata corporibus, si usus ejus auctori non solum eum faciat reum, sed etiam perpetuis tradat incendiis. Interrogatur ergo: Cur a Creatore divitiae datae sunt, si contemnendae sunt? Respondemus: Istae divitiae a Creatore factae, alloquuntur quodammodo amatores suos, dicentes: Sic nos amate, ut a vobis numquam separemus. Sequi vos morientes non possumus; antecedere autem vos viventes possumus; sed si ipsi jubeatis. Cupidus foenerator et avarus agricola, unus aurum tradit homini quod duplicatum recipiat, alius diversa semina terrae committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratori et terra agricolae suo restituere centuplicata semina potest; Deus divitias suas si a te acceperit, eas tibi amplificatas reddere non potest? 16.
Abbreviated transcription (Latin):
tie eius uniuersa famulantur: et
omnib delectationib eiꝰ paratissi¬
mus seruit effectus. Nam si in ista
uita mortali contra concupiscen¬
cias. et contra delectationes suas¬
pugnauerit quisquis hic eas ex¬
penderit: illic eas integras a suo
creatore consequetur. Ipse eium
creauit hominem ut uiueret. et
mortem iuxta introitum delecta¬
tionis posuit: ut hi quibus libet a
mortis timore euadere uita et̃nam
querant: et dũ preter istam alter̃ã
ẽẽ didicerint. inquirant utrum
⁊ ipsa possit senectute intercipi. aut
morte concludi. Quam duͣ ĩmorta¬
lem agnouerint: inquirant iterũ¬
utrum possit ipsa eteruitas uel ho¬
norem tradere iustis uel iniustis pe
ẽẽ ꝓbauerint. restat ut inter rogent
cur a creatore diuitie facte sunt. si
eiꝰ leges contennende sunt: uel qͣre
quadrupedũ et uolucru atq re¬
pentium uarietas a creatore facta:
si singulis renuntiandum ẽ. Curau
ab ip̃so creatore medullitus genu¬

Expanded text:
jus universa famulantur, et jus universa famulantur, et omnibus delectationibus ejus paratissimus servit effectus. 14. Nam qui in ista mortali vita, contra concupiscentias suas et contra delectationes pugnaverit, quisquis eas hic non expenderit, illic eas integras a suo Creatore consequitur. Ipse enim ita creavit hominem ut viveret: et mortem juxta introitum delectationis posuit, ut hi queis libet a mortis timore evadere, vitam aeternam quaerant; et dum praeter istam vitam alteram esse didicerint, inquirant utrum et ipsa possit senectute intercidi aut morte concludi: quam dum immortalem agnoverint, inquirant utrum possit iterum ipsa aeternitas vel honorem tradere justis vel injustis poenesse probaverint, restat, ut interrogent, cur a Creatore divitiae factae sint, si ejus lege contemnendae sunt, vel quare quadrupedum et volucrum atque repentium varietas a Creatore facta sit, si singulis renuntiandum est: cur autem ab ipso Creatore medullitus genu
Abbreviated transcription (Latin):
tantium. Pulcritudine uero in
amenitate nemoꝵ splendore in ae¬
re iocundo. et formositate atq
omini elegantia sine intermissione
oculi patenter ꝑfruuntur: et ni¬
chilominino quod conturbet men¬
tem auribus datur. Sonant enĩ
ibi iugiter organa himnoꝵ: qui ad
laudem regis eterni abangłis ⁊ ar¬
changelis decantentur. Amaritudo
et fellis aꝑitas: ibi locũ ñ habent
Tonitrua nũqͣm ibi audita sunt.
fulgura et choruseat. ones: nũqͣm
paruerunt. Cinamomum illie uir¬
gulta gignunt: et balsamũ arbus¬
ta prumpunt. Qdor aeriͥus delec¬
tationem ꝑoninia menbra diffun¬
dit et esca ibi nulla stercora con¬
ficit. Sicut enim bono nuntio au¬
res. et bono odore nares. et bono
aspectu oculi saginantur. et ipsa
refectio non potest uidigestionem
prumꝑe. ita illie refectio qũa os
susceperit. mellifluo ingustu hoc
unicuiq sapit quod fuerit delee¬
tatus. Statim deniq quod concupi¬
erit anima. desiderlo coneupiseen¬

Expanded text:
tantium: pulchritudine vero in tantium: pulchritudine vero in amaenitate nemorum, splendore in aere jocundo et formositate atque omni elegantia sine intermissione oculi patentes perfruuntur; et nihil omnino quod conturbet mentem auribus datur. Sonant enim ibi jugiter organa hymnorum, quae ad laudem regis ab angelis et archangelis decantantur. Amaritudo et fellis asperitas ibi locum non habent: tonitrua ibi numquam audita sunt, fulgura et coruscationes numquam paruerunt. Cinnamomum illic virgulta gignunt, et balsamum arbusta prorumpunt. Odor aeris delectationem per omnia membra diffundit, et esca ibi nulla stercora conficit. Sicut enim bono nuntio aures, et bono odore nares, et bono aspectu oculi saginantur, et ista refectio non potest in digestionem prorumpere; ita illic refectio, quam os susceperit, melliflua in gustu hoc unicuique sapit, quo fuerit delectatus. Statim denique quod concupierit anima, desiderio e
Abbreviated transcription (Latin):
inquib una uobiscum. et cũ filiis urͣiᷤ.
inperpetuo gaudio maneatis. Quod
siuos domꝰ ur̃e exlapidib facte delec¬
tant quantomagis illarum uos debet
pulcritudo inuitare domorui ubi s̃
triclinia auro puro radiantia: que
exgemms et margaritas habent
xetas instructas. Inie flos purpurenꝰ
rosarum nunquam marcescit. illie
nemora foscida ꝑpetua uiridita¬
te uernant. illic prata recentia. sem¬
per melleis fuunt riuis. illie croce¬
is gramina florib redolent: et ha¬
lantes campi iocundis ad modũ odo¬
ribus pollent. Auras ibi uita et̾nã
habentes nares aspirant lumen
ibi sine umbra. serenitas absq nu¬
bilo et absq tenebris nocturnis die
tur occupatione: nulla penitus
sollicitudine. ibi securitas contur
batur. Mugitus. ululatus. gemi¬
tus. lamentum. et luctus. nuqͣm
illic auditum: nec nominatũ est
fedum et deforme. tetrũ. horren¬
dum aliquid aut sordidum: nun¬
quã penitus uiderunt ocul habi¬

Expanded text:
in quibus una vobiscum et cum filiis vestris in quibus una vobiscum et cum filiis vestris in perpetuo gaudio maneatis. Quod si vos domus vestrae ex lapidibus factae delectant; quanto magis illarum vos debet pulchritudo invitare domorum ubi sunt triclinia auro puro radiantia, quae ex gemmis et margaritis habent zetas instructas? Illic flos purpureus rosarum nunquam marcescens: in qua nemora florida perpetua viriditate vernant: ubi prata recentia semper melleis affluunt rivis; ubi croceis gramina floribus redolent, et halantes campi jucundis admodum odoribus pollent aurae. Ibi vitam aeternam habentes nares aspirant: lumen ibi sine umbra, serenitas absque nubilo, et absque tenebris nocturnis perptur occupatione deliciae; nulla penitus sollibatur; mugitus, ululatus, gemitus, lamentum et luctus numquam illic audita nec nominata sunt: foedum et deforme, tetrum, nigrum, horrendum aliquid, aut sordidum numquam ibi penitus viderunt oculi habi
Abbreviated transcription (Latin):
fissent reuocationi ur̃e. paueo qͥdem
tempore uobiscũ manere poterant:
postea uero separari: et ita habuerant
separari auobis. ut nuquam uos nͥ
intormento ꝑpetuo uideretis. ubi
edax flamina increduloꝵ animas de¬
uorat uͥ dracones blasphemantium la¬
bia comedunt: ubi serpentes morsib
suis icreduloꝵ pectora depascuntur.
Illic ululatus et gemitus sonat. illie
clamor confusus. quẽ uis tormentoꝵ
exagitat: et incendii arsura extorquet.
hec ipsa autem tribulatio que illie ex¬
cipiet infideles. nullo termino defini¬
tur. nullo fine concluditur. s nec post
flaminarum atrocium adustionem
consumitur. s ad diuina incendia ite¬
rum qui adustus fuerit reparatur.
hanc gͦ penam et istos ꝑnutrite euade̾:
et uosmet ipsos eripere cogitate. Per¬
nuttite interun istos ad coronam per¬
tingere destinatam. Nolite tumere ñ
separantur a uobis. s uadunt uobis¬
preparare uicelo sidereas mansiones:

Expanded text:
sissent revocationi vestrae, pauco quidem sissent revocationi vestrae, pauco quidem tempore vobiscum esse poterant; postea vero separari, et ita habuerant separari a vobis, ut numquam vos nisi inter tormenta perpetua videretis; ubi edax flamma incredulorum animas devorat, ubi dracones blasphemantium labia comedunt, ubi serpentes morsibus suis incredulorum pectora depascuntur. Illic ululatus et gemitus sonat, et clamor confusus, quem vis tormentorum exagitat, et incendii arsura extorquet. Haec ipsa autem tribulatio, quae illic excipiet infideles, nullo termino definitur, nullo fine concluditur, sed nec post flammarum atrocium adustionem consumitur, sed ad rediviva incendia iterum qui adustus fuerit reparatur. 13. Hanc ergo poenam et istos permittite evadere, et vosmetipsos eripere cogitate. Permittite interim istos ad coronam pertingere destinatam. Nolite timere; non enim separabuntur a vobis, sed vadent praeparare vobis in coelo sidereas mansiones,