comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leant᷑: formidamus inimicos atq securi
de eis non sumus. utiq quos formidamꝰ:
q̃d̾ plerũq in unicis sic fidenter quasi ami¬
cis loquim᷑ : & nonnũꝗͣ pura uerba proxi¬
moꝵ ac multũ nos fortasse diligentium.
quasi uerba suscipimus inimicoꝵ: et qui¬
falli nũꝗͣ. uel fallere uolumus. ex cautela
nr̃a grauius erramus. Quio itaq hoc.
exilio. grauat᷑ curis : & tam̃ cogitare dis¬
simulat᷑. quã graue sit. qr multa cogitan¬
t᷑. qd̾ priuatus est interno lumine. &
tam̃ in hac uita du uult ꝑpeti cecitatẽ
suã: quid hoc aliud quã de pena ur̃a nata
miseria est . Secdqr qͣuis diu hic stare de¬
sicdera&: ipso tam̃ cursu mortalis uitȩ un-¬
git. Qui quasi flos egredit᷑ & conterit᷑:
& fugit uelut umbraᷤ : & nũꝗͣ. in eodem
statu ꝑmanet. Quasi flos enim egredit᷑.
quia nit& in carne: Sed conterit᷑. qr re-¬
digit᷑ in putredinẽ. Quid enĩ st̃ nati ho¬

Expanded text:
leant; formidamus inimicos, atque securi leant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus; quod plerumque inimicis sic confidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium, quasi verba suscipimus inimicofalli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc exsilio, gravatur curis; et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur. Quod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam, quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae im. Qui quasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati ho
Abbreviated transcription (Latin):
ens mulier: quia ĩ. nũꝗͣ. etiã culpa fortium
occasio uirtutis fit: & uirtus infirmoꝵ oc¬
casio peccati. Hoc gͥ ioco. mulieris nomine.
q̃d nisi infirmitas designat᷑: cũ dr̃. homo
natus de muliere .s Acsi aꝑtius dicatur.
Quid in se habet fortitudnis: qͥ natus est
multis miseriis. Ecce sc̃i uiri uocib pęna
hominis breuiter est expressa: qr & an¬
gustat᷑ ad uitã: & dilatat᷑ aci miseriam.
Si enĩ subtiliter conĩdei et᷑: om̃e qđ hic agit᷑.
pȩna et miseria ẽ Ipsi & enim corruptioni
carnis seruire. ad necessaria atq concessa.
miseria est: ut contra frigus uestimenta:
contra famẽ alimenta: contra ȩstũ frigora
requirant᷑. Qđ multa cautela custoditur
salus corporis. qđ etiam custodita amit¬
tit᷑. amissa cũ graui labore reparat᷑. &
tam̃ reparata semꝑ u dubio est: quid
hoc aliud quã mortalis uitȩ miseria est.s
Q đ amamus amicos. suspecti ne oifendi ua¬

Expanded text:
ens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium ens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius dicatur: Quid in se habebit fortitudinis, qui natus est multis miseriis. Ecce viri sancti vocibus poena hominis breviter est expressa, quia et angustatur ad vitam, et 390 dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur omne quod hic agitur, poena et miseria est. Ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa miseria est, ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur. Quod multa cautela custoditur salus corporis; quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata in dubio semper est; quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? Quod amamus amicos, suspecti ne offendi va
Abbreviated transcription (Latin):
muliere breui uiuens tp̃r. repletus multis
miseriis. In sacro eloquio mulier aut ꝓ sexu
ponit᷑: aut ꝓ infirmitate. Pro sexu quippe:
sicut scriptũ est. Misit ds filiũ suũ factũ
ex mulieres factũ sub lege. Pro infirmitate
uͦ. sicut ꝑ quendã sapientẽ dr̃. Melior est¬
iniquitas uiri: quã bene faciens mulier. Uir¬
& enim fortis quilib& & discretus uocat᷑.
mulier uͦ mens infirma uel indiscreta acci¬
pit᷑. Et sepe contingit. ut etiã discretus
quisq subito labat᷑ in culpã: atq indiscretꝰ
alius & infirmus. bonã exhibeat oꝑationẽ.
Sed is qui indiscretus atq infirmꝰ est. ñnũꝙͣ
de eo qđ bene egerit amplius eleuat᷑: atq
grauius in culpã cadit. Discretus uͦ quisq
etiã ex eo qđ male se egisse intelligi. ad dis¬
trictionis regulã arturs reducit᷑: & inde al¬
tius ad iusticiã ꝓficit: unde ad tempus ã
iusticia cecidisse uidebat᷑. Qua in re recte
dr. melior est iniquitas uiri quã benefaci¬

Expanded text:
muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: « Melior iniquitas viri, quam benefaciens mulier  enim fortis quilibet et discretus vocatur; mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit, ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is, qui indde eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaci
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ mente ꝑuenit: conceptionis suȩ uiã
respiciat. ꝑ quã uenit: atq inde colli-¬
gat. quia ex sua uirtute non hab& mun-¬
diciã uiuendi: cui de inmundicia factũ
est initiũ subsistendi. Potest uͦ hoc in lo¬
co intelligi. quia beatus iob incarnatio¬
nẽ redẽptoris intuitus. solũ in mundo ui¬
dit hominẽ. de inmundo semine ñ esse
conceptũ: qui sic in mundũ uenit ex uir¬
gine: ut nichil haber& de inmunda con¬
ceptione. Neq enĩ ex uiro & femina: seo
ex sc̃o spũ & maria uirgine ꝓcessit. Solus
gͦ in carne sua uere mundus extitit: qui

Expanded text:
tiae mente pervenit, conceptionis suae viam tiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu et Maria virgine processit. Solus ergo in carne sua
Abbreviated transcription (Latin):
Quis potest facere mundũ de inmundo con¬
ceptũ semine: nonne tu qui solus es: Is qͥ
ꝑ se solus est munclus: muncdare p̃ualae
ininunda. Homo enĩ in corruptibili car¬
ne uiuens. hab& tẽptationũ inmundici¬
as impressas in semet ipso: quia nunirum
traxit eas ab origine. Ipsa quippe propt̃
delectationẽ carnis. eius conceptio. in mun-¬
dicia est. Unde & psalmista ait. Ecce enĩ
in iniquitatib conceptus sum: & in deli¬
ctis peperit me mater mea. Hinc est gͦ
qđ plerumq tẽptat᷑. & nolens. Hinc est
enĩ qđ in munda quędã in mente patit᷑.
quãuis ex iudicio reluctet᷑: quia concep¬
tus de inmundicia. dũ ad mundiciam
tendit: hoc conat᷑ iuncere qđ est. Quis¬
qͥs aũ occulte tẽptationis motus. atq in¬
mundiciã cogitationis euicerit: nequaꝗͣ
sibi suã mundiciã tribuat: quia de in¬
mundo conceptũ semine. nullus facere
mundũ potest. nͥ is qui mundus ꝑ semae¬
ipsũ solus est. Qui gͦ iam ad locũ inundi¬

Expanded text:
Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ipse,- qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semeeas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est: unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens; hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis et judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evinceret, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfirmitatẽ suã duxit añ oculos se & dm̃. Pen¬
sauit. quis cũ quo. ad iudiciũ ueniat. Ui¬
dit hinc hominẽ. iude conditorẽ: id est
puluerẽ & dm̃: & recte ait. Et dignũ au¬
cis suꝑ huiuscemodi aperire oculos tuos:¬
Om̃ipotenti dño oculos aperire est. iudicia
exserere: quȩ feriat uidere. Nam quasi
clausis oculis non uult aspicere: qđ non
uult ferire. Unde mox de ipso quoq iudi¬
cio adiungit: & adducere eum tecũ in
iudiciũ. Sed quia contẽplatus est ad iudi¬
ciũ uenientẽ dñm. rursũ considerat in¬
firmitatẽ suã. Uid& quia inundus ꝑ se¬

Expanded text:
infirmitatem suam deduxit ante oculos. Se et Dominum pensavit, quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde Conditorem, id est pulverem et Deum. Et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuosOmnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mundus
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinis pressas. respectus sui lumine
illustrat. Quartũ uͦ mortuũ redep̃tor nr̃¬
eem nuntiante discipulo agnoscit. nec tam̃¬
suscitat: qr ualde difficile est utis quẽ
post usũ malȩ consuetudinis etiã adulantiũ
linguȩ excipiunt. ã mentis sue morte rouo¬
cetur. de quo & bene dr: sine mortuo ut sepe¬
liant mortuos suos. Mertui eñ mortuũ se

Expanded text:
consuetudinis pressos, respectus sui lumine consuetudinis pressos, respectus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster, nuntiante discipulo agnoscit, nec tamsuscitat: quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur; de quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim
Abbreviated transcription (Latin):
negligit᷑: qđ dignũ p̾mio laudis uidet᷑. Unde
bene ꝑ salomonẽ dr. Fu̾i mi si te lactauerint
ũ lactat᷑. de quo ꝑ psalmistã dr̃. qm̃ laudat᷑ pec¬
cator in desideriis animȩ suȩ: & qͥ iniqͣ gesserit¬
beneđr: Sciendũ quoq ẽ qđ tres illi modi pec¬
cantiũ iuxta descensus sui ordinẽ facilius cor¬
rigunt᷑: quartꝰ uͦ iste difficilius em̃dat᷑. Unde
& redẽptor nr̃ puellã in domo. iuuenẽ extra
portã: in sepulchro aũ lazarũ suscitat. Adhuc
quippe in domo mortuus iacet: qui latet in
peccato. Iam quasi extra portã ęducit᷑. cuius
iniqͥtas usq ad inuerecundiã publicę ꝑpetra¬
tionis aꝑit᷑. Sepulturȩ uͦ aggere p̾mit᷑ : qͥ in ꝑ
petratione nequitiȩ etiã usu consuetudinis p̃sfꝰ¬
grauat᷑. Sed hos ad uitã miseratꝰ reuocat: qr
plerũq diuina grã non solũ in occultis. sed &̃
in aꝑtis iniquitatib mortuos. & mole prauę

Expanded text:
negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde bene per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactavem laudatur peccator in desideriis animae suae; et iniquus benedicitur? Sciendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur; quartus vero iste difficilius emendatur. Unde  redemptor noster puellam in domo, iuvenem extra portam, in sepulchro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo / mortuus iacet, qui latet in peccato. Iam quasi extra portam educitur, cuius iniquitas usque ad inverecundiam publice perpetrationis aperitur. Sepulturę vero agnsuetudinis gravantur. Sed hos ad vitam miseratus suscitat, quia plerumque divina gratia non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, sed et mole pravae
Abbreviated transcription (Latin):
in illa etiã consuetdo suscepit. ut ualentiorẽ
ad nequitias redderetꝰ & prauis me usib susti¬
rens foueret: Cur lactatus uberib ÷ id ÷ postꝗͣ.
i culpe consuetudinẽ ueni. cur me ad atroci¬
orẽ nequitiã. uł falsȩ spei fidutia. uel lactȩ mi¬
serȩ desperationis enutriui: Cũ enĩ culpa in usũ
uenerit. ei iã animꝰ etiã si appetat debilius resistit :
quia qͦt uicib prauȩ frequentationis astringit᷑:
quasi tot uinculis ad mentẽ ligat᷑. Unde fit ut
enerus animus cũ solui non ualet. ad quȩdã se
solatia falsȩ consolationis ⁊uelinet: quatinꝰ uentu¬
rũ iudicẽ tantȩ sibi miscdię spondeat᷑. ut eos
etiã qͦs arguendos inuenerit. penitus ñ occidat.
Cui rei hoc deterius accidit. qđ ei multoꝵ simi¬
liũ lingua consentit: cũ multi etiã male gesta
laudib exaggerant. Unde fit: ut incessanter
crescat culpa. fauorib nutrita. Curari aũ uulnꝰ

Expanded text:
in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad mentem ligatur.  Vet. XXIX.  Unde fit ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ etiã ad miniculis pessimę consuetudinis
roborat᷑. Quasi genib peccator fouet᷑. ut crescat:
dũ culpa consuetudinib firmat᷑ ut iugeat. Cur
lactatus uberib: Quia dũ ꝓdire culpa in usũ ce¬
perit: nimirũ se uel falsa spe diuinȩ miscdĩę.
uel aꝑta miseria desperationis pascit᷑ ut eo neqͣ¬
ꝙͣ ad correctionẽ redeat. quo uł factorẽ suũ piũ
sibi mnordinate simulat: uł hoc qđ fecit inordi¬
nate. formidat. Beatus gͥ uir humani generis
lapsus aspiciat: & quib p̃cipitiis mersũ sit in
fi ueari. iniq uttis inter: dat dicens. Quare
ñ n uulua riartuus sũ. id ÷ in ipsa occulta
Ippetratione pectati cura carnis uita morti¬
ficare me nolui: Egressus ex utero ñ statĩ ꝑii:
saltẽ ꝑditũ non cognoui : Perisset quippe ĩ suo
iudicio: si se ꝑditũ cognouisset. Quare exceptꝰ
genib :÷ id ÷ etiã post aꝑtã culpã. cur me ad huc

Expanded text:
eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perisaltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ etiã timens tumebat. Cũ enĩ ex peccato
p̃sens pęna metuit᷑. & amissa dĩ facies ñ amat᷑:
timor extumore ẽ. ñ ex humilitate. Suꝑbit
quippe: qͥ peccatũ si liceat ñ puniri. ñ deserit.
Sed his sicut dictũ est modis quatuor. culpa
ut in corde agitur: etiã oꝑe ꝑpetrant᷑. Ait enĩ.
Quare ñ in uulua mortuus sũ . Uulua quippe
peccantis ẽ hominis culpa latens: quȩ occulte
peccatorẽ concipit: & reũ suũ adhuc in tenebris
abscondit. E gressus ex utero ñ statim perii ᷤ A
uulua de utero exit᷑. cũ peccator quȩ in occul¬
to cõmiserit. hȩc etiã in aꝑto cõmitere ñ eru¬
bescit. Quasi enĩ ab occultationis suȩ uulua ꝓ¬
cesserant: de quib ꝓpħa dicebat. & peccatũ suũ
sicut sodoma p̾dicauerunt: nec absconderunt.
Quare exceptus genib: Quia nimirũ peccator.
cũ iã de iniquitate sua ñ confundit᷑. in iniqͥtare

Expanded text:
quantum etiam timens tumescebat. Cum etenim ex peccato quantum etiam timens tumescebat. Cum etenim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit, Sed his, sicut dictum est, quatuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non confunditur, in iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ñ in uulua mortuus sũ. egressus ex
utero non statim perii: Cur exceptus genbus:
ceptionis: fuit lingua malȩ suggestionis.S
peccator in uulua moreret᷑. si moriturũ se hõ
in ipsa suggestione cognosceret. Qui tam̃ ex
utero egressus ẽ: quia postquã in peccato eũ
suggerens lingua concepit: foras mox etiã de¬
lectatio rapuit. Post eg̃ssionẽ uͦ exceptus ẽ geni¬
b: qr cũ ad delectationẽ carnis ꝓdiit᷑. nimirũ
culpã ꝑ consensionẽ sps̃. subiectis cunctis sensib.
quasi subpositis genib consũmauit. Sed genib
exceptus: etiã uberib ẽ lactatus. In consensu enĩ
culpȩ addictis sp̃s sensib multa cassȩ fidutiȩ ar¬
guinenta subsecuta st̃: quȩ natã in peccato anunã
mortis metueret: hanc blandis excusationibus
cior extitit dicens: mulier qͣm dedisti mͥ sociã. ip̃a
m̃ dedit deligno ⁊ comedi. Qͥ q̃dẽ ꝑ timorẽ semet ipsũ
absconsurus fugerat : sed tam̃ requisitꝰ innotuit.

Expanded text:
Quare non in vulva mortuus sum? Quare egressus ex utero non statim perii: Cur exceptus genibus? ceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, supplicia metueret, hanc blandis excusationibus it. Ait enim: «Mulier, quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi dedit de ligno, et comedi .» Qui quidem per timorem semetipsum absconsurus fugerat, sed tamen requisitus innotuit
Abbreviated transcription (Latin):
& sapienter uiuendo aurũ possideant. &
aliis recta p̾dicando. argento sacrȩ locutiouis
enitescant: eosq principes. repletis conscien¬
tiarũ domib auro & argento. diuites memo-¬
ret. Sed quia aliquando ꝓphetico sp̃u nequa¬
ꝗͣ sufficit ut uentura preuideat. nͥ cordi pro¬
phetantis etiam p̃terita & antiqua rep̃sentet:
sẽs uir infra supraq oculos aꝑit: & non solũ
uentura conspicit: sed etiã trausacta ad me¬
moriam reducit. Nã ꝑtinꝰ adiungit. Aut sic̾ abor

Expanded text:
et sapienter vivendo aurum possideant, et et sapienter vivendo aurum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. Sed quia aliquando prophetico spiritui nequaquam sufficit ut ventura praevideat, nisi cordi prophetantis etiam praeterita et antiqua repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos aperit, et non solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam protinus adjungit: CAPUT XXXII  R
Abbreviated transcription (Latin):
spũ eternitatis plenus. quęq futura st̃ colli¬
gat: & quo: longe post uent᷑a scła gignerent.
laxato ments sinu cõprehendat: & magna
adnuratione consideret. cũ quib electis siue
labore in ȩteruitate quiescer&. si ꝑ appetitũ
suꝑbiȩ nemo peccasset. & dicat. Nunc eiũ dor¬
miens silerẽ. & somno meo requiescerẽ. cũ regib
& ꝯsulib terre : qui edificant sib solitudines.
Aut cũ principib qui possident aurũ: & re¬
plent domos suas argento. Quia enĩ si paren¬
tẽ primũ nulla peccati putredo corrũperet.
nequaꝗͣ ex se filios gehenuȩ generaret: sed hi
qui nunc ꝑ redẽptionẽ saluandi st̃. soli ab illo
ȩlecti nascerentur: eosdem ȩlectos aspiciat.
atq cũ eis quomͦ quiescere potuisset intendat.
Uicleat scõs apłos sic susceptã ȩccłiam regere.
ut ei p̾dicationis uerbo ũ desmant consultũ
p̃bere: eosq reges & consules appellet. Uide¬
at post hos in eoꝵ loco rectores exurgere: qͥ

Expanded text:
u aeternitatis plenus, quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in aeternitate quiesceret, si per appetitum superbiae nemo peccasset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem cum regibus et consulibus terrae qui aedificant sibi solitudines, aut cum principibus qui possident aurum, et replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum loco rectores exsurgere, 132 qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidendi luce radiauit. Ibi iacob: qͥ dũ irã frĩs
humilit᷑ fugit. clementer edoniuit: qͥ ple qͥ¬
de fecundꝰ extitit in mundo: sed tam̃ sp̃s uber¬
tate fecundior. eanciẽ ꝓlem sub ꝓphetię suę
uinculis astririxit. Bene aũ abortiuũ hoc
ab sconditũ dr: quia a mundi primordiis
dũ quosdã paucos mnoyse scribente cognosci¬
mus᷑ pars nohis maxima humani geueris oc¬
cultatur. Neq enim tot iustos solũmodo usq
ad acceptã legẽ extitisse tredendũ ẽ: qͦt moỹ¬
ses breuissima descriptionȩ ꝑstrinxit. Quia gͦ
a mundi primordio edita multitudo. bonoꝵ.
ex magna parte noticiȩ nr̃ȩ subtrabit᷑ͥ aborti¬
uũ hoc absconditũ uocat᷑: qđ & nõ substitisse

Expanded text:
videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum vocatur. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
extinctuᷤᷤ ꝓtinus occultatur. Quos gͥ sẽs uir
alias abortiuos uocat. cũ quib se̾ quiescere
potuisse considerat: nͥ electos quosq qui ab ipso
mundi primordio. ante redẽptionis tempꝰ ex¬
orti sunt. & tamen huic iundo semetipsos
mortificare curauerunt. Qui conscriptȩ legis ta¬
bulas ñ habentes. quasi ab utero mortui sunt: qr
auctorẽ suũ naturali lege timuert̃. & cũ uen¬
turũ mediatorẽ crederent: studuerunt sũ oꝑe
mortificaties uoluptatih. etiã quę scripto non
acceꝑant. p̃cepta seruare. Tempus itaq illuo qđ
iuxta midi iniciũ mortuos hiuic scło patres
nrõs ꝓtulit : quasi abortiui uterus fuit. Ibi nã¬
q abel: qui occidenti se fr̃i restitisse ñ legit᷑. Ibi
enoch: qui talẽ se exhibuit. ut ambulaturꝰ cum
dño tranfferret᷑. Ihi noe: qui ꝑ hoc qd diuino
examini placuit in mundo: mundo suꝑstes
oculis ꝑ etatẽ quidẽ p̾sentia ñ uidit: sed ꝑ uir¬
tutẽ ꝓphetici sp̃s. in futuris etiã scłis magna

Expanded text:
s vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi primordio ante redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt? Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere, mortificandis voluptatibus, etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhibuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna
Abbreviated transcription (Latin):
illa in dieo annii cõpurat᷑ : dñe qđ egi. .us.
ex prauitatis nr̃ȩ ȩstimatione confunditer.
& dies uirtutũ iam non lucent: si hos in con¬
spectu tuo annumerata nr̃ȩ noctis teneb.¬
uere tunc inquisitione nolumusͥ magnoꝑe
nc̃ curandũ ẽ. ut nos in eius discussione uigi¬
lemus: ne quȩ̨libet in nobis culpa impunita
remaneat: ne mens ꝑuersa qđ fecit defende¬
re audeat. & defendendo nequitię ne quitiã
adiungat. Unde & bene subdit᷑. Sit nox illa

Expanded text:
illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae noctis tenebrveri tunc inquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ anuꝰ tẽ inoᷤ ꝑficit᷑. quando apparente ȩt̾no
iudice. sc̃ȩ ȩccłię peregrinationis suȩ uita cõ¬
plet᷑. Tunc laboris sui remunerationẽ recipit:
cũ expleto hoc belli tp̃r ad patriã redit. Unde
cũ finito laboris tempore. uirtutũ remu¬
neratio confert᷑. Dies uͦ anni huius sunt.
singuiȩ queq uirtutes: menses aũ multi¬
plicia facta uirtutũ. Sed ecce cũ ꝑ fi¬
auciã mens erigitur. ut speret qđ ueni¬
ente iudice de uirtutib remuneret᷑: oc¬
currunt eius menioriȩ etiã mala quȩ ges¬
sit: & ualde formidat. ne districtus iudex
qui uenit ut uirtute remuneret. etiã ea
quȩ illicite gesta sunt examinans iubtiliter
penset: ne cum annũ cõplet. etiã noctẽ nu:¬
meret. Dicat itaq cie hac nocte dicat: non
cõputet᷑ in dieb anni. nec numeret᷑ in m̃sib.
Ac si districtũ uidicẽ exoret dicens
festas: sic dona quȩ contulisti remunera: ut
mala quȩ cõmisimus ñ requiras. Si enĩ nar

Expanded text:
 perficitur, quando apparente aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicensfestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox
Abbreviated transcription (Latin):
re qđ beatus iob tanta sp̃s scientia p̾ditꝰ. tanta
interni uidicis attestatione laudatꝰ. ab orti¬
nerationẽ cognoscit᷑. intus habet testẽ suȩ for¬
titudinis: intus pensauda sunt eius pondera lo¬
cutionis. Quatuor qͥppe modis peccatũ ꝑpetrat᷑
ĩ corde.iiiͦi. consũmat᷑ in oꝑe. In corde nãq: suggesti.¬
one. delectatione. consensu. & defensionis audatia

Expanded text:
re quod beatus Job, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interni judicis attestatione laudatus, abortinerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, cons
Abbreviated transcription (Latin):
tendit: & uenientia uel transacta consideraus.
ad ȩternũ eẽ medullitus in ardescit dicens: nc̃
enĩ dormiens silerẽ. Nunc quippe p̾sentis ẽ tpr̃io.
& quid ẽ stantẽ semꝑ in p̾senti quietẽ querere:
nisi ad illuo c̾ui nichil uenit. nichil p̾terit. gau¬
diũ ȩternitatis anhalare: Quod uimirũ ueritas
semꝑ eẽ suũ. ut nobis utcũq infunderet: moyse¬
⁊ mediante insinuat dicens. Ego sũ qͥ sũ. Et̾ dicei
filiis isrł. Q est. misit me ad uos. Sed ecce quia
labentia conspicit. qr sẽꝑ p̾sens gaudiũ quęxit:
qͥa uent᷑e lucis requiẽ inemorat. qr electoꝵ eiꝰ ordi¬
nes enumeraus pensat: ipsã iã nobis aꝑtius qͥ¬
etẽ huiꝰ lucis insimiet: & qͥd apud illã cotidie
de prauoꝵ conuersione agit᷑. uerbis manifestio

Expanded text:
tendit, et venientia velut transacta considerans, tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifestio
Abbreviated transcription (Latin):
nãq qui post acceptã legẽ in hoc muncio na¬
ti st̃. auctori suo eiusdẽ legis sunt ãmoniti¬
one concepti: sed tam̃ concepti lucẽ minime
uiderunt: qr ad aduentũ incarnationis do¬
minicȩ. quãuis hanc fideliter crederent. ꝑue¬
nire nequiuerunt. Incarnatꝰ quippe dñs dicit:
ego sũ lux inundi. Atq ipsa lux ait. Multi ꝓpħiȩ
cib excitati. nequaꝗͣ potuerunt cernere eiꝰ
incarnationẽ. In ins itaq conceptus interior
formã fidei edidit. seo hane usq ad aꝑtã usio¬
nẽ diuinȩ p̾sentiȩ non ꝑduxit : quia prius hos
a mundo mors interueniens rapuit. quã mani¬
festa mundũ ueritas illustrauit. Uir gͥ sẽo sp̃u e¬
ternitatis plenus. manu cordiᷤ cuncta labentia ad me¬
moriam astringit: & qͥa angusta ẽ omĩs creat᷑a
creatori: ꝑ eundẽ spmñ qui nichil in se uel iuxta
se aliud nͥ semꝑ eẽ habet. hoc qđ erit. hoc qdđ p̃¬
teriit conspicit: ac infra supraq mentis oculũ

Expanded text:
namque, qui post acceptam legem in hoc mundo nati sunt, auctori suo ejusdem legis sunt admonitione concepti. Sed tamen concepti lucem minime viderunt, quia ad adventum incarnationis Dominicae, quamvis hanc fideliter crederent, pervenire nequiverunt. Incarnatus quippe Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multi prophetcibus excitati, nequaquam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Veritas illustravit.  Vet. ternitatis plenus, manu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum
Abbreviated transcription (Latin):
ne signat᷑: qr sic̃ auro tẽporalia. ita sapientia bo¬
na ȩterna mercant᷑. Si aurũ sapientia ñ esset.
nequaqͣ laodiciȩ ecłiȩ ab angło diceret᷑. Suadeo
tͥ emere a ne aurũ ignitũ. Aurũ quippe
emimus: cũ accepturi sapientiã. prius obe¬
dientiã p̃bemus. Ad quẽ uideł nos contrac¬
tũ: bene quidã sapiens excitat dicens. Concu¬
pisti sapientiã: serua mandata. & dñs p̾be¬
bit illã tͥ. Quid aũ ꝑ domos. nͥ conscientiȩ de¬
signant᷑. Unde sanato cuidã dr̃. Uade in
domũ tuã. Ac si aꝑte audiat. Post exterius mi¬
raculũ. ad conscientiã reuertere: & qualẽ te
intrinsecus do debeas exhibere. ꝑpende. Quio
etiam ꝑ argentũ: nisi eloquia diuina figurant᷑:
De quib ꝑ psalmistã dr̃. Eloquia dñi ȩloquia
casta: argentũ igne ex aminatũ. Eloquiũ dñi

Expanded text:
ne signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bone signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva mandata, et Dominus praebebit illam tibi . Quid autem per domos, nisi conscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam . Ac si aperte audiat: Post exterius miraculum ad conscientiam revertere, et qualem te intrinsecus Deo debeas exhibere, perpende. Quid etiam per argentum, nisi eloquia divina figurantur? de quibus per Psalmistam dicitur: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinat
Abbreviated transcription (Latin):
a tumultu desiderioꝵ temporaliũ trepidus. m̃¬
tis secessũ peto: qr adhuc acrius illa quȩ mina¬
ris ȩterna supplicia. formido. Bene gͦ de regib
atq consulib dr̃: qui edificant sibi solitudines.
Quia hi qͥ & se bene regere. & consulere aliis sci¬
unt ͥ qm̃ p̃sentari interim illi intimȩ quieti
ñ possunt: hanc apuo semet ipsos ꝑ studium
tranquillȩ m̃tis unitant᷑. Sequit᷑. Cũ principib¬
qui possident aurũ: & replent domos suas argen¬
to. Quos alios principes nͥ sc̃ẽ eccłiȩ rectores uo¬
diuina dispensatio subrogat: De quib eidem
ȩccłiȩ psalinista ait. Pro patrib tuis nati sunt tͥ
filii: constitues eos principes suꝑ omnẽ terram.
Quio uͦ aurũtñ sapientiã appellat: De qua ꝑ sa¬
lomonẽ dr̃. Thesaurus desiderabilis reqͥeseit in
ore sapientis. Aurũ nẽpe sapientiã uidit: quã
thesaurũ uocauit. Quȩ & recte auri appellatio¬

Expanded text:
a tumultu desideriorum temporalium trepidus mena tumultu desideriorum temporalium trepidus mentis secessum peto, quia et adhuc acrius illa quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Quia ii qui et se bene regere, et consulere aliis sciunt, quoniam praesentari interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantur Sequitur: CAPqui possident aurum, et replent domos suas argento. - Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores voorum divina dispensatio subrogat. De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatio
Abbreviated transcription (Latin):
De qua bene solitudine dnõ hieremyas ait. A
facię manus tuȩ solus sedebã: qm̃ cõminatione
replesti me. Facies quippe manus di ẽ. illa ꝑ¬
cussio iusta iudicii. qua suꝑbientẽ hominẽ a
paradẏso reppulit: & in hanc cecitatẽ p̃sentis
exilii exclusit. Cõminatio uͦ enus ẽ: terror ad¬
huc supplicii sequentis. Post faciẽ gͥ manus.
adhuc nos minȩ terrificant : qr ꝑ experuñtũ
iudicii.iã nos & pęna p̾sentis exilii ꝑculit: &
si peccare non desistimus. ȩterins adhuc suppli
ciis addicit. Consideret gͦ uir sc̃s ꝓiectus huc
unde hõ ceciderit: atq hc̃ post ista peccantẽ.
qͣ adhuc iusticia iudicantis rapit: & cunctas
a se desiderioꝵ temporalium turbas eiciat. seq
in magna mentis solitudine abscondat. dicens.
A faciȩ manus tuę solus sedebam: qm̃ cõmina¬
‸tione replesti me. Ac si aꝑte dicat. dũ consi¬
dero quio iam ꝑ uidicii experimentũ pacior

Expanded text:
De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aeteciis addicit. Consideret ergo vir sanctus projectus huc unde homo ceciderit, et hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis solitA facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aperte dicat: Dum considero quid jam per judicii experimentum patior,
Abbreviated transcription (Latin):
tandã insinuat dicens: mͥ aũ adherere dõ bonũ ẽ.
Ad formã scẽ humilitatis imprim endã: secreta¬
‸ cordis sui indicat dicens. Dnẽ non ẽ exaltatũ cor
Smeũ: neq elati sunt oculi mei. Ad imitandã zeli
rectitudinẽ: exemplo suo nos excitat dicens. Non¬
ne qui te oderũt ds oderã eos: & suꝑ inmicos¬
‸ tuos tabescebã: ꝑfecto odio oderã illos: inimici
succendendũ. uitȩ p̃sentis longitudinẽ deplo¬
rat dicens: heu me quod incolatus ms ꝓlonga¬
tus est. Largitate nuirũ consulatus emicuit:
qui exemplo conu̾sationis ꝓpriȩ tot nobis uir¬
tutũ calculos spargit. Sed iste consul ubi etiam
solitudinẽ ȩdificet. narret. Ait enĩ. Eoce elonga¬
ui fugiens: & mansi in solitudine. Fugiens elon¬
gat: qr a turba desiderioꝵ tẽporaliũ. in alta dĩ
contẽplatione se subleuat. Manet uͦ in solitudi¬
ne: qr ꝑseuerat inremota mentis intentione.

Expanded text:
tandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . tandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici um, vitae praesentis longitudinem deplo mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione.
Abbreviated transcription (Latin):
rat qui dicebat : iinã petii ã dño hanc reqͥrã.
ut in habitẽ in domo dni : A frequentia qͥppe
terrenoꝵ desirioꝵ fugerat ad magnã uideł
solitudinẽ semet ipsũ: ubi eotenuss nil extra¬
neũ conspiceret. quo incõpetens nil amaret.
Atumultu rerũ tẽporaliũ magnũ qđdã secessũ
pecierat quierã mentẽ: in qua tanto puriꝰ dm̃
consules uocant᷑: qr sic in se solitudinẽ mentis
ȩdificant: ut tam̃ in quo p̃ualent. aliis ꝑ ca¬
ritatẽ consulere minime desistant. Hunc gͦ
quẽ mͦ p̃tulimus consulẽ. paulo subtilius ꝑpen-¬
damꝰ: quomͦ ad p̃benda uitȩ sublumoris exem¬
pla. subiectis popłoꝵ cimeis. uirtutũ calculos
spargat. Ecce ad insinuandã retributionẽ boni
ꝓ malo: de seiet ipso fatet᷑ dicens. Si reddidi
retribuentib mͥ mala: decidã merito ab inimi¬
cis meis inanis. Ad dilectionẽ conditoris exci¬

Expanded text:
rat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, rat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneispargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem Conditoris exci
Abbreviated transcription (Latin):
ea apuo maiores ꝑsonas approbat: quȩ iã ꝑ ꝓpͥũ
iudiciũ dãpnat. Is dũ sollicite cogitat qͥd patro¬
nis debeat. quio subiectis. q̃d sibi augeat. qͥd
affectib ꝓsit: quasi tanta frequentia turbarũ
p̃mit᷑. quanta curarũ importunitate laceratur.
At contra scĩ uiri qͥa nichil huiꝰ mundi appetur̃.
nullis ꝓculdubio in corde tumultib p̃munt᷑. om̃s
qͥpre in ordiuatos desiderioꝵ motꝰ a cubili cordis
manu sc̃ę considerationis eiciunt. & qr transito¬
ria cuncta despiciunt: ex his nascentes cogitati¬
onũ in solentias ñ paciunt᷑. Solã nãq ȩteruã pa¬
triã appetunt: & qr nulla huiꝰ mundi diligunt:
qͥppe ȩdificare ẽ: a secreto cordis terrenoꝵ deside¬
rioꝵ tumultꝰ expellere: & una intentione ȩternȩ
patriȩ. in amorẽ intimȩ quietis hanelare. An
ñ cunctos a se cogitationũ tumultus expule¬

Expanded text:
ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nihil hujus mnullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expule
Abbreviated transcription (Latin):
cat. alia subleuat: iã de conculcatis satisfacit
odiis. iã de subleuatis recipit fauores. Qui gͥ tot
fantasmata cordi impͥmit: iste q̃d aliud ꝙͣ som¬
niũ ugilans uidet: Quia gͦ tot rerũ causas
quas fingit tolerat: nimirũ intrinsecus natas
ex desideriis tͣbas portat. Alius iã illicita refu¬
git : sed tam̃ bonis mundi carere ꝑtimescit. Con¬
cessa tenere appetit: uideri inter homines mi¬
nor erubescit: & curat suoꝑe ne inops in
domo sit. ne despectus in publico. Exquirit
qͥd sibi sufficiat: qͥd necessitas subiectoꝵ petat:
atq ut sufficient̃ uira patronatꝰ subditis exple-¬
at: patronos querit quib ipse famulet᷑. Sed
his dũ familiarit̃ iungit᷑: eoꝵr ꝓculdubio causis
implicat᷑. Quib sepe consentit in illicitis: &
mala quȩ ꝓpt̾ semet ipsũ ñ appetit. cõmittit:
propter alia quȩ ñ dereliquit. Nã sepe dũ
honorẽ suũ in hoc mundo inminui trepidat:

Expanded text:
cat, alia sublevat, jam de conculcatis satisfacit cat, alia sublevat, jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Qui ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat,
Abbreviated transcription (Latin):
ueat᷑ pensat: exquirit qͥd respondeat. & cũ rẽ
nullã teneat: iã in defensione rei ꝗͣ. appetit. ua¬
cuus litigator elaborat. Quãuis gͦ nil de concu¬
pita re ceꝑit: habet tam̃ in corde iã fructũ con¬
cipiscentiȩ: laborẽ rixȩ. Graui iaq ppło p̃mit᷑:
qͥ instigantis auaritię tumultu uastat᷑. Alius se
tyranindi suꝑbiȩ subicit: & cor miserũ dũ con¬
tra homines erigit. incio substernit. honorũ
sublimiũ infulas appetit: exaltari successibus
exquirit: totũq qđ ẽẽ desiderat. sibi apud se¬
met ipsũ in cogitationib depingit. Iam quasi
tribunal p̾sidet: iã sibi parẽre obsequia sub¬
iectoꝵ uidet: iã ceteris eminet: iã aliis mala
irrogat: aliis qr irrogauerint recõpensat: iã
apud semet ipsũ stipatus cuneis ad publicũ ꝓ¬
cedit: iã quib obsequiis fultiat᷑ conspicit: qui
tam̃ hȩc cogitans solus repit. Iam alia concul¬

Expanded text:
veatur, pensat, et exquirit quid respondeat. Et cum rem veatur, pensat, et exquirit quid respondeat. Et cum rem nullam teneat, jam in defensione rei, quam appetit, vacuus litigator elaborat. Quamvis ergo nil de concupita receperit, habet tamen in corde jam fructum concupiscentiae, et laborem rixae. Gravi itaque populo premitur, qui instigantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum dum contra homines erigit, vitio substernit, honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus, exquirit, totumque quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Jam quasi tribunali praesidet, jam sibi parere obsequia subjectorum videt, jam caeteris eminet, jam mala aliis irrogat, aliis, quae irrogaverit, recompensat. Jam apud semetipsum stipatus cuneis in publicum procedit, jam quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen haec cogitans solus repetit: jam alia concul