comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n iohãnẽ qui ñ fecerint oꝑa maiora quã
ficat impium: deputatur fides
eius adiusticiam. In hoc oꝑe fa-¬
in nobis: non utiq sine nobiꝰ su¬
di iam gͦ ⁊ intellige. Qui c̃d̃it in
me.oꝑa que ego facio ⁊ ipse faci¬
et. Prius ego facio. demñ ⁊ ipse faci¬
et. Quia facio ut faciat. Que oꝑa:
nͥ ut ex impio ustus fiate Et ma¬
iora horum faciet. Q uoꝵ obsetros
Numqͥdnam omnium oꝑum xp̃i
maiora facit. qui cum timore ⁊
tremore suam ipsus salutem o¬
Iꝑaturꝰ Qd̾ utiq in illo s ñ sine ¶ Item ei¬
dixerim esse. quam ẽ celum ⁊ t̃ra.
⁊ quecumq cernuntur in cȩlo⁊ in
terra. Et cȩlum enim ⁊ terra transi¬
bit. p̃destinatoꝵ autem salus ⁊ iusti¬
ficatio ꝑmanebit. In illis tantum
oꝑa di: in his aũ ẽ etiam imago dei.
S in cęlis sedes. dñationes. pͥncipatus.
ra facit.qui oꝑante in se xp̃o cooꝑa¬
tur ec̃iam salutem ac iustificationẽ
suame E Ion hic audeo p̃cipitare sen¬

Expanded text:
, qui non fecerit opera majora quam ficat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . In hoc opere fain nobis, non utique sine nobis. Audi ergo jam et intellige: « Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet ? » Prius ego facio, deinde ipse faciet; quia facio ut faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus fiat? Et majora horum faciet. Quorum, obsecro? Nunquidnam omnium operum Christi majora facit, qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur; quod utique in illo, sed non sine illo Chdixerim, quam est coelum et terra, et quaecunque cernuntur in coelo et in terra. Et coelum enim et terra transibit, praedestinatorum autem salus et justificatio permanebit. In illis tantum opera Dei, in his autem est etiam imago Dei. Sed in coelis sedes, dominationes, principatus, ra facit, qui operante in se Christo cooperatur aeternam salutem ac justificationem suam? Non hic audeo praecipitare sen
Abbreviated transcription (Latin):
tatu psal inquit ohõmo. ne quasi de oꝑib tu¬
tuoꝵ accepisse fidei gr̃am. NNol gͦ
p̃sumere de oꝑib ante fidem: noue¬
ris qr te peccatorem fides inuenit.
Et si te fides data fecit iustum: impi¬
um inuenit. quem faceret iustum.
Credenti inqͥt in eum qui iustificat
impium: deputatur fides eius ad
iusticiam. Si iustificatur impius:
ex impio iustus fit. Si ex impio uistꝰ
fit. q̃ sunt oꝑa impioꝵ ⁊ Iactet iam
impius oꝑa sua: dicat. do pauꝑib.
nichil alicu aufero: ñ uxorem alie¬
nam concupisco: ñ quemquam oc¬
cido: nulli fraudem facio: depositũ
aput me nullo teste rep̃sento. Hec
omnia dicat: quero utrum pui ᷤ sit.
an impius. Et quomͦ sum impius
inquit ista faciens: Quom̾ ills de
quib dic̾tum est. ⁊ seruierunt creatu¬
re potius quam c̃atori qui ẽ b̾ndictus

Expanded text:
 dixi, o homo, ne quasi de operibus tutuorum te accepisse fidei gratiam. Noli ergo praesumere de operibus ante fidem. Noveris quia peccatorem te fides invenit, etsi te fides data fecit justum, impium invenit quem faceret justum. Credenti, inquit, in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Si justificatur impius, ex impio fit justus: si ex impio justus fit, quae sunt opera impiorum? Jactet etiam impius opera sua, et dicat: Do pauperibus, nihil alicui aufero, non uxorem alienam concupisco, non quemquam occido, nulli fraudem facio, depositum apud me nullo teste repraesento; haec omnia dicat: quaero utrum pius sit, an impius. Et quomodo sum impius, inquit, ista faciens? Quomodo illi, de quibus dictum est: Et servierunt creaturae potiusquam Creatori, qui est benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ꝑmortẽ filiĩ eius. multomagis recõ¬
ciliati salui erimꝰ inuita ipsiꝰ. Qͥa uͦ
etiam cũ peccatorib pena debita red¬
dit᷑ non ẽ iniquitas apud dm̃. sic di¬
cit. Qͥd dicemꝰ: ⁊ ũquid iniquus ds
qui infertiram: Tinoaũ loco ⁊ bo

Expanded text:
ortem filii eius, multo magis reconciliati salui erimus in uita ipsius. quia uero etiam cum peccatoribus poena debita redditur, non est iniquitas apud deum, sic dicit: quid dicemus? numquid iniquus deus, qui infert iram? uno autem loco et bo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diligebamꝰ ⁊ iam qͥ ñ eum eligit: quo¬
mͦ diligit: Nũquidiã in nobis erat qd̃
in psalmo canit᷑: elegi abiectus esse in
domo d̾. magis qͣm habitare in taber¬
naculis peccatoꝵ: Non utiq Qͥdgͦ e¬
ramꝰ: nisi iniqui ⁊ ꝑditi: Neq enĩ iã
credideramꝰ in eum: ut eligeret nos.
Nã si iã credentes elegit: eiect is elegit. Cur
gͦ diceret. ñ uos me elegistis: nisi qr mised̾ia.
eius p̃uenit no : Hiccerte uacat uana
illoꝵ raciocinatio qui p̃scienciã di de
fendunt contͣ gr̃am d̾i. ⁊ id̾o noᷤᷤ dicunt
electos añ mundi constitutionẽ . qr p̃sci¬
uit nos d̾s futuros bonos. ñ seipsũ nos
elegisset. qr bono ᷤ futuros ẽe p̾scierat. si¬
mul etiam p̃scisset qd̾ eum noᷤ fuissemꝰ
pͥus electuri. Ion enĩ alit̃ esse possemus
boni: nisi forte dicendus ẽbonꝰqͥ non ele¬
git bonũ. Quidgͦ elegit in ñbonis: Non
enĩ electi st̃ qr boni fuert̃. qͥ boni ñ essent.
nisi electi essent. Alio qͥn gr̃a iam ñ est

Expanded text:
n diligebamus? Nam qui non eum eligit, quomodo diligit? Nunquid jam in nobis erat quod in psalmo canitur: Elegi abjectus esse in domo Dei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ? Non utique. Quid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos: nam si jam credentes elegit, electus elegit. Cur ergo diceret, Non vos me elegistis, nisi quia misericordia ejus praevenit nos ? Hic certe vacat vana illorfendunt contra gratiam Dei, et ideo nos dicunt electos ante mundi constitutionem, quia praescivit nos Deus futuros bonos, non se ipsum elegisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus, qui non eligit bonum. Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est
Abbreviated transcription (Latin):
credebaᷤ in eum: iam elegera s eum. S audi.
ñ uos me elegistis. Non ẽ ut dicas. añquã
crederem iã bona oꝑabar: ideo electus sum.
Qͥd enĩ boni oꝑis añ fidem: cum dicat apł̃s.
om̃e qd̾ non ẽ ex fide peccatum ẽ: Quid gͦ
dicturi sumꝰ audiendo ñ uos me elegisto: ni¬
si qr mali eramus. ⁊ electi sumꝰ. ut boni per
gr̃ãm noᷤ eligentis e̾emus: Nonẽ enĩ gr̃a
si p̃cesserant merita. Est aũ gr̃a. Hec gͥ non
inuenit: s efficit merita. Reliquie ꝑ electi¬
si rat ⁊ si fuerit numerus filioꝵ isrł sicut are¬
tanqͣm iosephegyptiis a fr̃ib ut ⁊ reliqͥȩ
isrł falue fierent: uñ dicit apłs. Nã ⁊ ego
isrłita sũ: ⁊ ut plenitudo gentiũ intraret.
⁊ sic om̃is isrł salius fieret: idẽ ex reliquiis
st̃ isrł. A ut si ⁊genti il lisrłiticȩ restat fi¬
dei plenitudo. erqua erant reliquie. inqͥb
reliquiis tunc apħ salui facti st: hoc sig¬
nificat᷑ ea plenitudine libationis isrb̃ qua

Expanded text:
credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas: Antequam crederem jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante fidem? cum dicat Apostolus: « Omne quod non est ex fide, peccatum est . » Quid ergo dicturi sumus audiendo: « Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus. Non est enim gratia, si praecesserant merita: est autem gratia. Haec igitur non invenit, sed efficit merita. Et videtdixerat, Etsi fuerit numerus filiorum Israel sicut aretanquam Joseph Aegyptiis a fratribus, ut et reliquiae Israel salvae fierent. Unde dicit Apostolus, Nam et ego Israelita sum: et, Ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fiereel: aut si genti illius Israeliticae restat fidei plenitudo, ex qua erant reliquiae, in quibus reliquiis tunc et Apostoli salvi facti sunt, hoc significatur ea plenitudine liberationis Israel, qua
Abbreviated transcription (Latin):
subuinrit: Llioquin: ⁊ tu ercidẽris: ⁊ illi
si ñ ꝑmanserint in infidelitate iniserent᷑.
Pocens ẽ enim d̾s it̃um inserere eo. Illi gͦ
qͥ ꝑmanent in infidelitate ad illã senten¬
ciã dñi ꝑtinent: ubi ait. filii aũ regni
ibunt in tenebras exteriores. ibi erit fletꝰ
⁊stridor dentiũ. Gences aũ ꝑmanentes
inbonitate: ad illud qd̾ suꝑus ait Mul¬
ti ab oriente ⁊ occidente uenient. ⁊ recũ¬
bent cũ abrahã. ysaac. ⁊ iacob in regno
celoꝵ Itaq illis patͥarchis in radice uiuen¬
tib ⁊ infidelis suꝑbia naturalium ra-¬
moꝵ iusti di seueritate confringitur.
⁊ fidelis humilitas oleastri gr̃a diui

Expanded text:
ioquin et tu excideris. Sed et illi si non permanserint in infidelitate, inserentur: potens est enim Deus iterum inserere eos . Illi autem qui permanent in infidelitate, ad illam sententiam Domini pertinent, ubi ait: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. Gentes autem permanentes in bonitate, ad illud quod superius ait: Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Itaque illis Patriarchis in radice viventibus, et infidelis superbia naturalium ramorum justa Dei severitate confringitur, et fidelis humilitas oleastri gratia
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ habitat peccatum: s ñ ei consenci¬
endo uiuit ex fide. qr inuocat dm̃ ut
adiuuetur pugnans contͣ peccatũ.
¶d̾ ut om̃ino ibi ñ sit. adiacet ei uelle:
s ꝑficere bonum non inuenit. N am¬
in eo qd̾ ñ consentit. bonum facit. ⁊ in
eo qd̃ odit concupiscenciam suam. bo¬
num facit: ⁊ in eo qd̃ elemosina ᷤᷤ non
cessat facere bonum facit: ⁊ in eo qd̃ il¬
li qui in eum peccat ignoscit. bonũ
facit: ⁊ in eo qd̾ petit s dimitti debi
ta sua. ⁊ ueracit᷑ dicit qd̃ dimittit
etiam ipse debitorib suis. ⁊ orat ne
inferatur intemptationẽ. s lib̾etur
a malo. bonum facit: ei tam̃ ꝑficere
bonum ñ adiacet: qd̾ tẽ erit quando
concupiscencia illa q̃ habitat in
membͥs eius. nulla erit. Scio inqͥt

Expanded text:
ubi habitat peccatum; sed non ei consentiubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino ibi non sit, adiacet ei uelle, sed perficere bonum non adiacet. nin eo quod non consentit, bonum facit, et in eo quod odit concupiscentiam suam, bonum facit: et in eo quod elemosynas facere non cessat, bonum facit; et in eo quod illi qui in eum peccat ignoscit, bonum facit; et in eo quod petit dimitti sibi debita sua et ueraciter dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis et orat, ne inferatur in temptationem, sed liberetur a malo, bonum facit. ei tamen perficere bonum non adiacet, quod tunc erit, quando concupiscentia illa quae habitat in membris eius nu
Abbreviated transcription (Latin):
itũ de ꝑfecti piscere: ⁊ hoc bonum uult ustus. qui¬
one iustiex fide uiuit: ⁊ tamen facit qd̾ odit. qr¬
h cie homiconcupiscit qͣmuis pꝰ concupiscencias
sua ᷤ ñ eat. Qd̃ si fẽcerit: tunc uere ip¬
se fecit. ut cedat. ut legi ñ consenciat.
ut desiderio peccati obediat. Cum uͦ
ñ sinit regnare peccatum in suo mor¬
tali corpore ad obediendum desideriis
euis. nec exhibet membra sua arma
iniquitatis peccato: inẽ quidẽ pecca¬
tum in memb̾s eius s ñ regnat. qr ñ
obeditur desideriis eus: ⁊ id̾o dum
qd̃ ñ uult agit. idẽ ñ uult concupis¬
cere. ⁊ concupiscit. consentit legi qr
bona ẽ. Hoc enim uult ⁊ ipsẽ quod
lex: qr uult ⁊ ipse ñ concupiscere.⁊
lex dicit. ñ concupisces. In hoc qd̾
uult qd̃ ⁊ lex uult. ꝓculdubio consen¬
tit legi: concupiscit camen. qr non ẽ
sine peccato: s iam ñ ipse oꝑatur il¬
lud. s id qd̾ in illo habitat peccatuoi.
Scit qr ñ habitat in carne eius bonuoi

Expanded text:
 concupiscere, et hoc bonum uult iustus, qui ex fide uiuit; et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. tunc non sinit regnare peccatum in suo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisces. in hoc quoniam uult quod et lex uult, procul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur illud, sed id quod in illo habitat peccatum.quia non habitat in carne eius bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ego oꝑor illud. s qd̾ in me habitat pec¬
catum. Hoc enim peccatum usq ad eo
ñ ẽ in uoluntate: ut dicat qd̾ nolo hoc
facio. Quomͦ gͦ nusquam ẽ nͥ in uolun¬
tate peccatumꝰ S hoc peccatum de
quo sic ẽ locutus apłs. id̾o peccatum
uocatur q peccato factum ẽ.⁊ pena
peccati ẽ: quandoquidem hoc de concu¬
piscencia carnis dicitur. QId̾ aꝑit in
consequentib dicens. Scio qr ñ habitat
in me: hoc ẽ in carne mea bonum. Uelle
enim adiacet mͥ: ꝑficere aũ bonum non.
ꝑfectio quippe boni ẽ: ut nec ipsa con¬
cupiscencia peccati sit in homine. cui
quidem qͣndo b̾n uiuitur ñ consentit
uoluntas. Uerũtamen ñ ꝑficit bonũ.
qr inẽ adhuc concupiscencia cui repug¬
nat uolunta s. Cuiis concupiscencie
reatus in babtismate soluitur. s infir¬
mitas ꝑmanet. cui donec sanet᷑ omniᷤ
fidelis qui bn ꝓficit. studiosissime re¬
luctatur. Peccatum aũ qd̃ nusqͣm ẽ

Expanded text:
non ego operor illud, sed quod in me habitat pecnon ego operor illud, sed quod in me habitat peccatum. hoc enim peccatum usque adeo non est in uoluntate, ut dicat: quod nolo, hoc facio. quomodo ergo nusquam est nisi in uoluntate peccatum? sed hoc peccatum, de quo sic est.locutus apostolus, ideo peccatum uocatur, quia peccato factum est et poena peccati est, quandoquidem hoc de concupiscentia carnis dicitur, quod aperit in consequentibus dicens: scio, quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non. perfectio quippe boni est, ut nec ipsa concupiscentia peccati sit in homine, cui quidem, quando bene uiuitur, non consentit uoluntas; uerum tamen non perficit bonum, quia inest adhuc in concupiscentia, cui repugnat uoluntas; cuius concupiscentiae reatus in baptismate soluitur, sed infirmitas manet, cui, donec sanetur, omnis fidelis, qui bene proficit, studiosissime reluctatur. peccatum autem, quod nusquam est
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt itaq desideria peccati: quibus
nos ꝓhibuit obedire. Oꝑantur gͦ
peccatum hec desideria: quibus si
illud nos oꝑamur. s qd̃ in nobs ha¬
bitat peccatum. Si aũ desideria
nulla hab̾emus illicita. nec noᷤᷤ nec
peccatum mali aliquid oꝑaret᷑ in
nob̃. Motum porro illicit desideri
cui ñ obediendo ñ id nos oꝑamur. ĩdo¬
corpore ⁊ animo ĩmortales facti fue¬
rimus. Languoris huius ⁊ infirmi¬
tatis uñ illicita defideria cõmouent᷑
qd̾ peccatum appellat apłs uniuer¬
sus reatuᷤ sac̃mento babtisimatis ẽ
solutus: cum om̃ib q̃ illi obedien¬
tes fecimus. dirimꝰ. cogitauimis.
Nec nobis deinceps languor iste obesset. si
desideriis eius illicitis nullis umquã
obedienciam prebemus. siuie oꝑatione.
siue locutione. siue tacita assensione. do¬
nec etiam ipse sanaretur. Si au qd̃ no
lo illud facio: ñ ego oꝑor illud. s qd̃ ha¬
bitat in me peccatum. Potest pu¬
dixit apłs. si aũ qd̃ nolo hoc facio. iam

Expanded text:
Sunt itaque desideria peccati, quibus nos prohibuit obedire. Operantur ergo peccatum haec desideria, quibus si nos illud operamur. sed quod in nobis habitat peccatum. Si autem desideria nulla haberemus illicita, nec nos, nec peccatum mali aliquid operaretur in nobis. Motum porro illiciti desiderii cui non obediendo non id nos operamur ideoanimo et corpore immortales facti fuerimus. Languoris hujus et infirmitatis, unde illicita desideria commoventur, quod peccatum appellat Apostolus, universus reatus sacramento baptismatis est solutus, cum omnibus quae illi obedientes fecimus, diximus, cogitavimus. Nec nobis deinceps languor iste obesset, si desideriis ejus illicitis nullis unquam obedientiam praeberemus, sive operatione, sive locutione, sive tacita assentione, donec etiam ilo illud facio, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Potest pui autem, quod nolo, hoc facio, iam
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ honorantiũ. salutẽq conferre. Nõ
enĩ frustra dictui ẽ. Os confringet ossa
hominũ: ⁊a air uolentiũ. Q denĩ langui¬
diꝰ qͥd tã sr.e tabilitate. ac forcitudine qd̾
ossa significamt: quã homo quẽ male lo¬
quentiũ lingua.debilitat. cũ sciat falsa
esse q̃ dicunt᷑: Tuiꝰ rei dolor nullomͦ ani¬
me uiscera dilamaret. si ñ amor laudis
feceritis in desideriis Crastinꝰ enĩ dies¬

Expanded text:
tilitatem honorantium salutemque conferre. non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominibus placere uolentium. quid enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse, quae dicuntur? cuius rei dolor nullo modo animae uiscera dilaniaret, si non amor laudis feceritis in desideriis. Crastinus enim dies
Abbreviated transcription (Latin):
ames ⁊ sitis quidã dolores st̃. Urunt.
sicut febres necant. nͥ alintoꝵ iic. acuia
succurrat. Que qm p̃sto ẽ. ex consolatione
munerũ tuoꝵ in quib nr̃e infirmitati
t̃ra. ⁊ aqua. ⁊ celũ seruiunt. calamita ᷤ de¬
licie uocant᷑. Ho: me docuisti. ut quẽad¬
modũ medicam̃ta ũc alim̃ta sũpturus
accedã S dũ ad quietẽ sacietatis ex indigen¬
ciȩ molestia t̾nseo. in ipso t̾nsitu insidiat᷑¬
mͥ laqueus concupiscenciȩ. Ipse enio gex lib̾̃¬
tͣnsitꝰ uoluptaᷤ ẽ. ⁊ ñ ẽ aliꝰ quatͣnseat᷑. ad ꝓo

Expanded text:
ames et sitis quidam dolores sunt, urunt et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurrat. quae quoniam praesto est ex consolatione munerum tuorum, in quibus nostrae infirmitati terra et aqua et caelum seruiunt, calamitas deliciae uocantur. Hoc me docuisti, ut quemadmodum medicamenta sic alimenta sumpturus accedam. sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. ipse enim transitus uoluptas est, et non est alius, qua transeatur quo
Abbreviated transcription (Latin):
martirũ ñ solum ꝑdios sollempnes qd ip-¬
sũ qͥs ñlugendũ uideat. qui hoc ñ carnesᷤ
oculis inspicit. s etiã cotidie celebrentur.
Que fec itaᷤ sitantũ flagiciosa ⁊ ñ etiã sacͥ¬
lega esset. quib cũq tol̾ancie uirib su¬
stentandã putaremꝰ. Quãquã ub ẽ il¬
lud. qd̾ cũ multauicia enumasset idẽ¬

Expanded text:
martyrum non solum per dies sollemnes, quod ipsum quis non lugendum uideat, qui haec non carneis oculis inspicit, sed etiam cotidie celebrentur. quam foeditatem, si tantum flagitiosa et non etiam sacrilega esset, quibuscumque tolerantiae uiribus sustentandam putaremus. quamquam ubi est illud, quod cum multa uitia enum
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuit impia ꝓpt̃ iusticiam fide dicit᷑ ex
morte reuisse atq uiuere: corpuᷤsᷤ aut̃
ñ tantum moriturum ꝓpt̃ animȩ absces¬
sum qui futarus ẽ.: s ꝓpter tantam in
mortuum dicit᷑ loquente apło. ẽ orpꝰ
quidem inquit mortuum ẽ ꝓpter pecca¬

Expanded text:
quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est, sed propter tantam infmortuum dicitur loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est propter pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mendauit in manducatione carniᷤᷤsuȩ.
⁊ potatione sanguinis sui:. ut in illo
maneamus. ⁊ ipse in nob̾. Manemuᷤᷤ
aũ in illo cum sumꝰ membra eius: ma¬
net aũ ipse in nob̾. cum sumꝰ templuo
eius. Ut aũsimus membra eius. uni¬
tas nos compaginat. Ut compaginet
unitas: que facit nͥ caritasꝰ Et cari¬
tas di uñ Apłm int̾roga. Raritaᷤ d̾s
inquit diffusa ẽ in cordib nr̃is. ꝑ sp̃m¬
scm qui datus ẽ nob̾. Ergo sp̃c est qui
uiuificat. Sp̃c enim facit uua m̃bra
nec uiia membra sp̃c facit. nͥ que in cor¬
pore qd̾uegetat ipse sp̃c inuenerit. NNã
sp̃e qui ẽ in te ohomo quo consta ᷤᷤ ut
homosis. numquid uiiuficat menbrũ
qd seꝑatum inuenerit a carne tua: Spi¬
ritum tuum dico animam tuã. Ani¬
ma tua ñ uiuuificat. nͥ membra q̃sunt
incarne tua. Que si tollas. iam exa¬

Expanded text:
mendasse in manducatione carnis suae, et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus, et ipse in nobis. Manemus autem in illo, cum sumus membra ejus. Manet autem ipse in nobis, cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat. Ut compaginet unitas, quid facit nisi charitas? Charitas Dei unde? Apostolum interroga. Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordib est qui vivificat, spiritus enim facit viva membra, nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore, quod vegetat ipse spiritus, invenerit. Nam spiritus, qui est in te, o homo, quo constas ut homo sis, numquid vivificat membrum, quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat nisi membra quae sunt in carne tua. Unum si tollas, ia
Abbreviated transcription (Latin):
Et in carne sumus ⁊ in carue ñ sumꝰ.
ncarne enim sumꝰ couinculo qd ñdum
do. sitam̃ possimus dicere. qr conũsa¬
tio nr̃a in celis ẽ tanqͣm capite place¬
amus d̾o. pedib aũ canquam extre¬
mis animȩ partib adhuc lubricum ¶ ex¬

Expanded text:
et in carne sumus, et in carne non sumus in carne enim sumus eo vinculo quod nondum Deo, si tamen possimus dicere quia «conversatio nostra in coelis estamus Deo, pedibus autem tanquam extremis animae partibus adhuc lubricum
Abbreviated transcription (Latin):
Ler peccati qd̃ etiam peccatum ap¬
pellat apłs cum dicit. non gͦ regnet
peccatum in ur̃o mortali corpore ad
obediendum desideriis eius. ñ sic ma-¬
net in membͥs euis eoꝵ qui ex aqua
⁊ spu renati sunt. tanꝙ̃. ñ sit euiᷤs fa¬
cta remissio. uͥ om̃ino plena ⁊ ꝑfecta
sit remissio peccatoꝵ om̃ib inimicis
int̾fectis quib seꝑamur ad̾o: s ma¬
net in uetustate carnis tanqͣm suꝑa¬
tum ⁊ ꝑ emptum. si ñ illicitis consen¬
sionib quodammͦ reuiuiscat. ⁊ in reg¬
num ꝓprium. dominationẽq reuocet᷑.
Ab hac autem uetustate carnis in qua
ẽ lexista pectati. uł peccatum iã remis¬
sum. usq adco sp̃c uita discernit᷑ incu¬
uis nouitatem babtrati. ꝑ d̾ gr̃am re¬
nascunt᷑: ut parum fuerit apło dicẽ
tales non eẽ in peccato. nͥetiam dice¬
ret in ipsa carne illos non e̾e anteq̃o
ex hac mortal uita migrarent. Qui

Expanded text:
lex peccati, quod etiam peccatum appellat apostolus, cum dicit: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, non sic manet in membris eorum, qui ex aqua et spiritu renati sunt, tamquam non sit eius facta remissio, ubi omnino plena et perfeeta fit remissio peccatorum omnibus inimicitiis interfectis, quibus separabamur a deo, sed manet in uetustate carnis tamquam superatum et peremptum, si non inlicitis consensionibus quodam modo re- . uiuescat et in regnum proprium dominationemque reuocetur. ab hac autem uetustate carnis, in qua est lex ista peccati uel peccatum iam remissum, usque adeo spiritus uita discernitur, in cuius nouitate baptizati per dei gratiam renascuntur, ut parum fuerit apostolo dicere tales non esse in peccato, nisi etiam diceret in ipsa carne illos non esse, antequam ex hac mortali uita emigrarent; qui
Abbreviated transcription (Latin):
añ legem cum a nulla malicia uł ne¬
quicia ꝓhibetur. neq ulla ex par¬
te prauis cupiditatib resistit. qr
non ẽ qui ꝓhibeat: sic scd̾a ẽ suble¬
ge añ grãm. quando phibetur qͥdẽ
⁊ conatur a peccato abstinere s uin
re. Itaq uͥ uiderit er alia parte ip¬
sam. ex alia cõmodum temporale:
nere conabatur. ut haberet illud
qd̾ se nunc uidet amittere. si illam
tenuerit. Tercia ẽ uita subgr̃a qͣn¬
donichil temporalis cõmodi iusti¬
ciȩ p̃ponitur. qd̾ nͥ caritate sp̃itali
quam dñs eremplo suodocuit.⁊
gr̃a donauit fieri ñ potest. In hac¬

Expanded text:
ante Legem, cum nulla nequitia et mante Legem, cum nulla nequitia et malitia prohibetur, neque ulla ex parte pravis cupiditatibus resistit; quia non est qui prohibeat: sic secunda est sub Lege ante gratiam, quando prohibetur quidem et conatur a peccato abstinere se, sedre. Itaque ubi viderit ex alia parte ipsam, ex alia commodum temporale, nere conabatur, ut haberet illud quod se nunc videt amittere, si illam tenuerit. Tertia est vita sub gratia, quando nihil temporalis commodi justitiae praeponitur: quod nisi charitate spirituali, quam Dominus exemplo suo docuit, et gratia dona
Abbreviated transcription (Latin):
test. Qui aũ in carne sunt. d̾o placere
ñ possunt. Sapienciam qͥppe carniᷤᷤ di¬
ait. ñ sapiencienciam desursum descen¬
dentem: ⁊ in carne ẽeᷤ eos qui ñdum de
corpore exierunt: s eos qui scd̾m carnẽ
uiuunt significatos e̾e manifestum ẽ.¬
gi enim di non ẽ subiecta. nec enio po¬
test: uelut si dicamus. iniusticia iusti¬
cia c̾e ñ potest. Mundum qͥppe ait
hoc loco. significans dilectores mundi.
que dilectio non ẽ a patre. Prudencia
carnis inimica ẽ ind̾m: legi enim di ñ
ẽ subiecta. neq enĩ potest. Cum enĩ
caritas legem impleat. prudencia uero¬
carnis cõmoda temporalia sectando.
sp̃itali caritati adũsetur: quomͦ potest
legi di eͥe subiecta. idẽ libenter atq ob¬
sequent̃ implere iusticiam. eiq ñ adũ¬
sari. qͣndo etiam dum conat᷑. iuncatur
necesse ẽ. ubi inuenerit maius cõmo¬
dum temporale de iniquitate se pos¬
se assequs. quã si custodiat equitatab
Sicut enim prima hominis uita est

Expanded text:
test. qui autem in carne s 11111, deo placere non possunt. sapientiam quippe carnis dixit, non sapientiam desursum descendentem et in carne esse non cos, qui nondum de corpore exierunt, sed cos, qui secundum carnem uiuunt. significatos esse nianifestum egi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. Velut si dicamus: Injustitia justitia non esse potest. Mundum quippe ait hoc loco, significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre. Prudentia carnis inimica est in Deum, legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. Cum enim charitas legem impleat, etc., ucarnis commoda temporalia consectando spirituali charitati adversetur; quomodo potest Legi Dei esse subjecta, id est, libenter atque obsequenter implere justitiam, eique non adversari; quando etiam dum conatur, vincatur necesse est, ubi invenerit majus commodum temporale de iniquitate se posse assequi, quam si custodiat aequitatem? Sicut enim prima hominis vita est
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ipse nonfecit. Circumspice uniũ¬
sam c̃aturam: uide utrum alicub
cupiditatis uisco tenearis.⁊ adiligen¬
doc̃atore impediaris: nͥ ea re quam
c̃auit ipse quem negligis. Quare au
amas ista: nͥ qr pulera suntꝰ Posst᷑ ¶ ex lil¬
ẽe̾ tam pulcra q̃m ille a quo facta de nafa
sunt: Miraris hec. qr ñ illum uides:⁊ gr̃a
s ꝑea q̃ miraris. ama quẽ ñ uides.
Interroga c̃aturam. Si a se ipsa ẽ re¬
mane in illa: si aũ ab illo ẽ. ñ obali¬
ud ꝑniciosa ẽ amatori. nͥ qr p̃ponit᷑
c̃ator. Quare hoc diri ꝓpter uer¬
sum istum fr̃s. Mortui ergo erant.
qui ꝓpterea dm colebant. ut eis scdm ¶Ex trac
carnem b̃n ẽẽt. Sapere aũ scdm car tatii eu¬
nem mors ẽ: ⁊ mortu st̃ qui ñ gͣcis uangłii¬

Expanded text:
quod ille non fecit. Circumspice univequod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut eis secundum carnem bene esset: sapere enim secundum carnem mors est ; et mortui sunt qui n
Abbreviated transcription (Latin):
QLuia in fimilitudine carnis peccati.
Non in carne peccati: s in similitudine
carnis peccati. Quid habet caro pec¬
cati᷑ Mortẽ ⁊ peccatum. ¶dhabuit
similitudo carnis peccati ⁊ mortem
sine peccato. Si haberet peccatuor ca¬
ro e̾et peccati. Si mortem ñ haberet:
ñ esset similitudo carnis peccati. Ta¬
lis uenit saluator. Henit. mortuus ẽ:
s mortem occidit. finiuit in se quã
timebamu s. Suscepit illam. ⁊ occi¬
dit illã: quomͦ sũmus uenator leonẽ
suscepit. ⁊ necauit. Nam prudencia
carnis morᷤ ẽ: prudencia aũ sp̃s ui
ta. ⁊ par. U iuificabis nos : i nomen
tuum inuocabimus. Cu nob̾ dulcis
eris: uuificabi nos. Nam pͥus ama¬
uimus t̃ram ñ te: s mortifica sti mem¬
bra nr̃a que st̃ suꝑ t̾ram. Illud enim
uetus testam̃tum habens ꝓmissa t̃re¬
na. hoc iidetur suadere negͣtis cola¬
tur d̾s. s qr aliquid dat in t̾ra. id̾o
diligatur. Quid amas. ut d̾m non
amẽs: Nic m̃. Ama si potes aliqͥd

Expanded text:
Quia in similitudinem carnis peccati. Quia in similitudinem carnis peccati. Non in carne peccati, sed in similitudinem carnis peccati. Quid habet caro peccati? Mortem et peccatum. Quid habuit similitudo carnis peccati? Mortem sine peccato. Si haberet peccatum, caro esset peccati; si mortem non haberet, non esset similitudo carnis peccati. Talis venit Salvator. Venit, mortuus est, sed mortem occidit. Finivit in se quam timebamus. Suscepit illam, et occidit illam, quomodo summus venator leonem suscepit et necavit. Nam prudentia carnis mors est; prudentia autem spinomen tuum invocabimus. Tu nobis dulcis eris; vivificabis nos. Nam prius amabamus terram, non te; sed mortificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
in carnem. saluator ẽ ⁊ maioꝵ ⁊ mi¬
noꝵ: saluator ẽ. ⁊ gͣndium ⁊ infan¬
tum: ⁊ ipse ẽ xp̃s. Cuaũ dicis salua
torem ap̃m maioꝵ ñ minoꝵ: non ẽ
ipse. Si ñ ẽ ipse. negas ⁊ tu xp̃m in
carne uenisse.¶U agnum quid¬
ae resur huc attulit mercator iste. De regio s&x tra.¬
tione.xͥ. ne sua ueniens iste mercator. inue ctatu.¬
Qͥd hic abundat: Nasci ⁊ mori. Ple¬
na ẽ t̃ra his mercib. nasci. ⁊ mori.
Natus ẽ. ⁊ mortuus ẽ. S qua uia na¬
tusẽs. Ad istam regionẽ uenit. s
ñ ea uia qua nos. De celo enĩ ue¬
nit a patre: ⁊ tam̃ natus ẽ mortalis.
Natus ẽ de spũ sc̃õ ex uirgine maria.
umquid nos sicꝰ Ñ Ios de adam ⁊ eua.
Illa ꝑ concupiscenciam carnis. ille au
ñ ꝑ ipsam. Maria enĩ uirgo sine ui¬
rili amplexui: sine concupiscenciȩ estu:
q̃m ne patẽtur hunc estum. id̾o ei
s credidit. ⁊ concepit. Natus ẽ enim
mortaliᷤs mortalib. Quare mortaliᷤ

Expanded text:
in carne, salvator est majorum et miin carne, salvator est majorum et minorum, salvator est grandium et infantium, et ipseon minorum, non est ipse. Si non est ipse, negas et tu Christum in carne venisse. Magnum quid huc attulit mercator iste. De regione sua veniens iste mercator inveuod hic abundat? Nasci et mori, plena est terra his mercibus, nasci et mori. Natus est et mortuus est. Sed qua via natus est? Ad istam regionem venit, sed non ea via qua nos. De coelo enim venit a Patre, et tamen natus est mortalis, natus est de Spiritu sancto ex Maria virgine. Nunquid nos sic? Nos de Adam et Eva: illa per concupiscentiam carnis; ille autem non per ipsam. Maria enim virgo sine virili amplexu, sine concupiscentiae aestu: quoniam ne pateretur hunc aestum ideo ei sed credidit et concepit. Natus est enim mortalis mortalibus. Quare mortalis?
Abbreviated transcription (Latin):
caro peccati. Apłi ũba sunt. Misit
d̾s filium suum in similitudinẽ carniᷤᷤ
peccati: ñ in similitudinẽ carmᷤ. quass
caro. ñ eẽt caro: s in similitudinẽ car
nis peccati. qr caro erat. s peccati caro
ñ erat. Iste aũ pelagius. ⁊ ceteram car¬
nem om̃is infantis. carn &ͥ conatur
peccati: nisi omnis cetera caro esset caro
peratis Iuid gͦ ꝓdest quia dicis. xp̃m in carne
uenisse: ⁊ omniũ infantium carni
eum conaris equares Et tͥ hoc di¬
co qd̃ donatiste: non ẽ ipse. Ecce ui¬
deo eccłiam matrem. testimonium
reddentem ipsis ub̃ib suis:Iccur¬
runt matres cum paruuliᷤ filiis:
ingerunt saluatori saluandos: non
pelagio dampnandos. Mater que¬
libet pietate. currens cum pariru¬
lo filio dicit. Babtuetur ut salue¬
tur. Pelagius contra. Qd saluet᷑s
Non ẽ qd̾ in eo sanetur. Nichil ha¬
bet uicii. nichil ex trãduce damp¬
nationis attrarit. Si equalis ẽ
cotͥ. Sponsus filius d̾i qui uenit

Expanded text:
caro peccati. Apostoli verba sunt: Misit caro peccati. Apostoli verba sunt: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati . Non in similitudinem carnis, quasi caro non esset cnis peccati, quia caro erat, sed peccati caro non erat. Iste autem Pelagius et caeteram carnem omnis infantis Christi carni conatur  similitudo carnis peccati, nisi omnis caetera caro esset caro peccati. Quid ergo prodest quia dicis Christum in carne venisse, et omnium infantium carni eum conaris aequare? Et tibi hoc dico quod Donatistae, non est ipse. Ecce video Ecclesiam matrem testimonium reddentem ipsis uberibus suis. Accurrunt matres cum parvulis filiis, ingerunt Salvatori salvandos, non Pelagio damnandos. Mater quaelibet mulier pietate currens cum parvulo filio dicit, baptizetur ut salvetur. Pelagius contra. Quid salvetur? Non est quod in eo sanetur, nihil habet vitii, nihil ex traduce damnationis attraxit. Si aequalis est co tibi: Sponsus Filius Dei qui venit
Abbreviated transcription (Latin):
bum di ⁊ sapiencia coaptauerat: s
nec in ipso corpore peccatum erat
ullum. s similitudo carnis peccati
erat in dño: qr mors ñ ẽ nͥ de pecca¬
to. ⁊ utiq corpus illud mortale erat.
ret. Ergosic dicitur mors peccatum. que
facta ẽ peccato. quomͦ dicitur lingua
greca. lingua latina. ñ ipsum mem¬
brum carnis.s qd̃ fit ꝑ membrum car¬
nis. Nam lingua in memb̾s nr̃is unũ
Dieis de aliquo. Agnoui fa̾ciem illiꝰ. De
membro corporis loqueris. Dicis etiam.
Agnoui manum ipsui ᷤᷤ ⁊ absentiᷤ. Non
manum in corpore.s scͥpturam q̃ facta
ẽ ꝑ manum que erat in corpore.Sic gͦ
peccatum dñi qd factum ẽ de peccato:
qr inde carnem sumpsit de massa ip¬
sa q̃ mortem meruerat ex peccato. Ete¬
nim ut celerius dicam maria
Quiddicit pelagianista: S cata¬
udite quid dicit. Uidetur confiteri ap̃o
in carne uenisse: s discussuᷤᷤ inuenitur
negare. Xp̃s enum in carne uenit que
similitudo ee̾t carnis peccati: non ẽet

Expanded text:
bum Dei et Sapientia coaptaverat; sed nec in ipso corpore peccatum ullum erat, sed similitudo carnis peccati erat in Domino; quia mors non est nisi de peccato , et utique corpus illud mortale erat. ret. Ergo sic dicitur mors peccatum, quae facta est peccato, quomodo dicitur lingua graeca, lingua latina, non ipsum membrum carnis, sed quod fit per membrum carnis. Nam lingua in membris nostris unguam. Dicis de aliquo, Agnovi faciem ipsius, de membro corporis loquens: et dicis etiam, Agnovi manum ipsius absentis, non manum in corpore, sed scripturam quae facta est per manum quae erat in corpore. Sic ergo peccatum Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit, de massa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. Etenim ut celerius dicam, Maria  Pelagianista? Audite quid dicit. Videtur confiteri Christum in carne venisse: sed discussus invenitur negare. Christus enim in carne venit, quae similitudo esset carnis peccati, non esset
Abbreviated transcription (Latin):
Cilicium fortasse appellauit dñs¬
carnis suȩ mortalitatem. Quare ci¬
liciums. Opt̃ similitudinẽ carnis
peccati. Apłs enim dicit. Misit d̾s
filium suum in similitudinẽ carnis ex sei¬
peccati. ut de peccato dampnaret mone¬
peccatum in carne. hocẽ filiũ suũ de ũbis¬
induit cilicio. ut de cilicio damp euu¬
naret hedos: non qr peccatum e xui¬
rat. ñ dico in uerbo di. s nec quidem
ipsa dico anima sc̃a. ⁊ mentẽ homi¬

Expanded text:
Cilicium fortasse appellat carnis suae mortalitatem. Quare cilicium? Propter similitudinem carnis peccati. Apostolus enim dicit: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne : hoc est, Filium suum induit cilicio, ut de cilicio damnaret hoedos. Non quia peccatum erat, non dico in Verbo Dei, sed nec in ipsa quidem dico anima s
Abbreviated transcription (Latin):
gem infirmatam ẽẽ ꝑ carnem: quia
caro ñ implet qd̃ ꝑ sp̃m impletur. id ẽ
ꝑ gr̃am spiritalem: ipse item dicit. ut
iusticia legis impłetur in nob̾ qui ñ
scd̾m carnem ambulamꝰ. s scd̾m sp̃m.¬

Expanded text:
gem infirmatam esse per carnem, quia caro non implet quod per spiritum impletur, id est per gratiam spiritualem; ipse item dicit: Ut justitia Legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ex libronͦ. Dicit aliquis. Si hec natura pu¬
paruuloꝵ non ẽ c̃atus adam. curap̃s longe
extellencius. ⁊ certe sine ullo pecca¬
tonatus ex uirgine. in hac tamen
infirmitate atq etate ꝓc̃atus ap¬
paruitꝰ Huic ꝓpositioni responde¬
nius. adam ꝓpterca ñ talem c̃atuo.
qr nullius parentis p̃cedente per¬
cato. ñ est creatus in carne peccati.
nos idotales. qr illiuis p̃cedente pec¬
cato nati sumus in carne peccati.
xp̃c ido talis. qruit de peccato con¬
dempnaret peccatum. natus est in
similitudinem carnis peccati.

Expanded text:
uoluti sunt? Dicet aliquis: \'si haec naturae putalis non est creatus Adam, cur Christus longe excellentior et certe sine ullo peccato natus ex uirgine in hac tamen infirmitate atque aetate procreatus apparuit?\' huic propositioni respondemus Adam propterea non talem creatum, quia nullius parentis praecedente peccato non est creatus in carne peccati, nos ideo tales, quia illius praecedente peccato nati sumus in carne peccati. Christus ideo talis, quia, ut de peccato condemnaret peccatum, natus est in similitudine carnis peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat. neq enim ñ nouerat qd
arguebat. His atq huiusmocdh in
istam scͥꝑ ture apłice circũstan¬
ciam diligent̃ consid̾atis. recte in¬
telligitur apłs ñ quidem se soluo ¶ ea¬
in sua ꝑsona.uerum alios etiam
sub gr̃a constitutos significasse.
uł scdm ñdum in illa constitutos
pacc ꝑfecta. a qua absorbebit᷑ morᷤ
in uictoriam de qua dicit apłs.

Expanded text:
fecerat\'; neque enim non nouerat quod fecerat\'; neque enim non nouerat quod arguebat. His atque huiusmodi in ista scripturae apostolicae circumstantia diligenter consideratis recte intellegitur apostolus non quidem se solum in sua persona, uerum alios etiam sub gratia constitutos significasse, sed secum nondum in illa constitutos pace perfecta, in qua absorbebitur mors in uictoriam. de qua post
Abbreviated transcription (Latin):
pere. s ad głam. Huic loco ⁊ illud satis
consonat. Etiam nos ipsi pͥmicias¬
gremiscimius: adoptionem expectantes.
rederaptionem corporis nr̃i. ⁊ gimirũ
enĩ gemritu isto ingemiscimꝰ in qͦ di¬
cimus: miser ego homo. quis me lib̾a¬
bit de corpore mortis huiu s : Illud etiã
in quoait. qd̾ enim oꝑor ignoro:. quid
ẽ aliud qͣm nolo. ñ approbo. ñ consen¬
tio. ñ facio Ellio quin contrarium ẽ
his que suꝑuis dixit. ꝑ legem cognitio
peccats. ⁊ peccatum ñ cognoui nͥ ꝑ legẽ:
⁊ peccatum ut appareat peccatũ ꝑ bo¬
num mͥ oꝑatum ẽ mortem. Quom᷑ e
nim peceatũ ꝑ legem cognouit qd̾ ig¬
noratꝰ e uomodo apparet peccatuo
qd̾ ignoratur: Sic enim dictum ẽ ig¬
noro. ñ facio. qr nulla consensione id
ego ipsc cõmitto: quomͦ dicturiss ẽ dñs
impiis. ñ noui uos. quẽ ꝓculdubio la¬
tere nichil potest: ⁊ sicut dictum ẽ eũ
qui ñ nouerat peccatum. qd̾ ẽ non

Expanded text:
pere, sed ad gloriam. Huic loco et illud satis pere, sed ad gloriam. Huic loco et illud satis consonat: Etiam nos ipsi primitiagemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Nimirum enim gemitu isto ingemiscimus, in quo dicimus, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Illud etiam ubi ait, Quod enim operor, ignoro; quid est aliud, quam, Nolo, non approbo, non consentio, non facio? Alioquin contrarium est his, quae superius dixit, Per legem cognitio peccati, et : peccatum non cognouinissper legem, et: peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. quomodo enim peccatum per legem cognouit, quod ignorat? quomodo apparet peccatum, quod ignoratur? sic ergo dictum est \'ignoro\' \'non facio\', quia nulla consensione id ego ipse committo, quomodo dicturus est dominus impiis: nonouiuos, quem procul dubio latere nihil potest, et sicut dictum est: eum qui non nouerat peccatum, quod est \'uon
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾auit te a lege peccati ⁊ mortis. ne sei¬
licet consensionem tuam concupiscen
cias uendicet carnis. Et ea q̃secunt᷑
eumdem sensum magis magisq: de¬
monstnt. S adhibendꝰ ẽ modꝰ. e isum
eni aliqͣndo etiam mͥ fuerat hominẽ
sub lege. isto apłi sermone descͥbi: suĩ
mͥ postea ista ũba fecerunt qd̾ ait. nc̃
aũ iam ñ ego oꝑor illud. Ad hoc enĩ
ꝑtinet qd̾ait postea nullagͦ condẽp¬
natio ẽ nunchis qui st̃ in xͦihu. Et qr
condelector legi d̃ scd̾m interiorẽm
hominem:. cum ipsa delectatio boni que
etiam ñ consentit ad malum. ñ timore
pene s amore iusticiȩ. hoc ẽ enim conde¬
re mortis huuis: qͥs neget apłm cum
hec diceret. adhuc fuisse in corpore mor¬
tis huius: ⁊ quo utiq impii ñ lib̾ant᷑.
quib eadem corpora ad tormenta et̃na
redduntur. Libari gͦ ẽ acorpore mortis
huius. om̃i sanato languore concupis¬
cenciȩ carnis. ñ adpenam corpus reci¬

Expanded text:
isto Icsu liberauit te a lege peccati et mortis, ne sciisto Icsu liberauit te a lege peccati et mortis, ne scilicet consensionem tuam concupiscentia sibi uindicet carnis. et ea quae sequuntur eundem sensum magis magisque demonstrant; sed adhibendus est modus. Visum autem aliquando etiam mihi fuerat \'hominem sub lege\' isto apostoli sermone describi sed uim mihi postea ista uerba fecerunt, quod ait: nunc autem iam non ego operor illud. ad hoc enim pertinet quod ait et postea: nulla ergo condemnatio est nunc his, qui sunt in Christo Condelector legi Dei secundum interiorem hominem: cum ipsa delectatio boni, qua etiam non consentit ad malum, non timore poenae, sed amore justitiae hoc est enim condere mortis hujus; quis neget Apostolum cum haec diceret, adhuc fuisse in corpore mortis hujus? A quo utique impii non liberantur, quibus eadem corpora ad tormenta aeterna redduntur. Liberari ergo est a corpore mortis hujus, omni sanato languore concupiscentiae carnis, non ad poenam corpus reci
Abbreviated transcription (Latin):
cauimus qd̾ ait. ego aũ carnalis sum.
⁊ uenundatus sub peccato: ⁊ hoc terci¬
um. captiuantem in lege peccati qd̃¬
ẽ in membͥs meis: potest uideri apłs
eum descͥbere qui sub lege adhuc ui¬
uit. ñdum sub gr̃a. S sicut illa duo
exposiumus ꝓpt̃ carnẽ adhuc corrup¬
tibilem dict᷑a. sic ⁊ hoc potest intelli¬
uantem me: qr ⁊in ipsa carne non ẽ a¬
liena natura s nr̃a. Sicut gͦ exposuit
ipse qͥd dixerit. scio qi ñ habitat in me.
hoc ẽ in carne mea bonum: sic iam ex
illius expositione hunc locum debe¬
mus acciꝑe tanqͣm dixerit captiuan¬
dem me. hoc ẽ carnem meam in lege
peccati que ẽ in membͥs meis. Deinde
nr̃m. Atq inde concludit. Igitur ego
ipse mente seruio legi d. carne aut̃
legi peccati: carne scilicet legi pecra¬
ti concupiscendo: m̃te aũ legi di eid̾e
concupiscenciȩ ñ consentiendo. Nul¬
la gͦ condempnatio ẽ nunc hiꝰ qui st̃¬

Expanded text:
tauimus, quod ait: ego au tem carnal is su m, tauimus, quod ait: ego au tem carnal is su m, et: u enundatus sub peccato, et hoc tertium: captiuantem in lege peccati, quaeest in membris meis, potest uideri apostolus tum describere, qui sub lege adhuc uiuit, nondum sub gratia. sed sicut illa duo exposuimus propter carnem adhuc corruptibilem dicta, sic et hoc potest intelleuantem me\', quia et in ipsa carne non est aliena natura, sed nostra. sicut ergo exposuit ipse quid dixerit: scio enim quianon habitat in me, hocestin carne mea, bonum, sic etiam ex illius expositione hunc locum debemus accipere, tamquam dixerit: captiuantem me — hoc est \'carnem meam\' — lege peccati. quae est in membris meis. Deinde trum. Atque inde concludit, Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati: carne scilicet legi peccati, concupiscendo; mente autem legi Dei, eidem concupiscentiae non consentiendo. Nulla ergo condemnatio est nunc his qui s
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec concupiscat homo: imꝑfectum
ẽ aũ bonum. qͣndo concupiscit. etiao
si concupiscencie ñ consentit ad ma¬
lum. Non enim qd̃ uolo faciobonũ
inquit.s. qd nolo malum hocago. Si
aũ qd̾ nolo ego hoc facio. iam ñ ego
oꝑor illud: s qd̾ habitat in me pecca¬
tum. Id repetiuit inculcans. ⁊ tanqͣm¬
tardissimos de sũmo somno excitans:
inueniogͦ legem inquit uolenti mͥ¬
facere bonum. q̃m mͥ malum adiacet.
Illud gͦ bonum ẽ uolentis facere: adia¬
cet aũ malum ex concupiscencia cui
ñ consentit. qui dicit. iam ñ ego oꝑor
illud. Aꝑcius aũ qd̾ sequit᷑ utrumq
declarat. Condelector enim legi dei
scd̾m int̾iorem hominem: uideo aut̃
aliam legem in m̃bͥs meis repugnan¬
tem legi m̃tis meȩ. ⁊ captiuantẽ me
in legẽ peccati. que ẽ in memb̾s mess.
S qd̾ dirit captiuantem me. potest mo¬
uere. si nulla consensio ẽ. Unde ꝓpter
ista tͥa. duo scilicet de quib iam dispu¬

Expanded text:
ut nec concupiscat homo. Imperfectum ut nec concupiscat homo. Imperfectum est autem bonum, quando concupiscit, etiam si concupiscentiae non consentit ad malum. Non enim quod volo facio bonum, inquit; sed quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolo ego, hoc facio; jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Id repetivit inculcans, et tanqtardissimos de somno excitans: inuenio ergo legem, inquit, mihi uolenti facere bonum, quoniam mihi malum adiacet. illa ergo bonum est uolenti facere, adiacet autem malum ex concupiscentia, cui non consentit qui dicit: iam non ego operor illud. Apertius autem quod sequitur utrumque declarat: c o ndelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi in lege peccati, quae est in membris meis. Sed quod dixit, captivantem me, potest movere, si nulla consensio est. Unde propter tria ista, duo scilicet de quibus jam dispu
Abbreviated transcription (Latin):
cati nomine appellat. Facere gͦ se
dicit ⁊ oꝑari: ñ affectu consentien¬
di ⁊ implendi: s ipso motu concupi¬
aũ iam ñ ego oꝑor illud. s qd̾ in¬
me habitat peccatum. Quid est.
nunc aũ: nͥ iam nunc sub gr̃a. q̃ li¬
b̾auit delectationem uoluntatis
aconsensione cupiditatis: ⁊ on
enim meliꝰ intelligit᷑. ñ ego oꝑor. nͥ
qr ñ consentit exhib̾e m̃bra sua ar¬
ma iniquitatis peccato. ⁊Iam ⁊ si
concupiscit. ⁊ consentit. ⁊ agit: quo¬
mͦ ñ ipse oꝑatur illud. etiam si se
oꝑari deleat.⁊ uinci gͣuit ingemis¬
cat.. Iam illud qd̾ sequit᷑. ñne unde
loquat᷑ aꝑtissime ostendit: scio e¬
nim qd̃ ñ habitat in me. hoc ẽ in
carne mea bonumꝰ Sienim ñ ex¬
poneret adiungendo. hoc ẽ incarne
mea. alit̃ fortasse acciꝑetur qd̃ dix̃
inme. Ac ꝑhoc ũsat hocidem. re¬
petens. ⁊ inculcans. Nelle enim
adiacet mͥ : ꝑficere autem bonum non¬
inuenio. Hoc enim ẽ ꝑficere bonum.

Expanded text:
cati nomine appellat —; facere ergo se cati nomine appellat —; facere ergo se dixit et operari non affectu consentiendi et inplendi, sed ipso motu concupiautem iam non ego operor illud, sed id quod habitat in me peccatum. quid est \'nunc autem\' nisi \'iam nunc sub gratia, quae liberauit delectationem uoluntatis a consensione cupiditatis\'? non enim melius intellegitur: non ego operor, nisi quia non consentit exhibere membra sua arma iniquitatis peccato. nam si et concupiscit et consentit et agit, quomodo non ipse illudoperari doleat, et vinci graviter ingemiscat? 19. Jam illud quod sequitur, nonne unde loquatur, apertissime ostendit? Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Si enim non exponeret adjungendo, hoc est in carne mea, aliter fortasse acciperetur quod dixit, in me. Ac per hoc versat hoc idem repetens, et inculcans: Velle enim adjacet mihi; perficere autem bonum, non. Hoc est enim perficere bonum,