comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mento: Apertissime decla.¬
rans solam. ẽẽ. dilectionẽ:
& ipsam non uerbõtenus
ostentatam. sed operis exe-¬
cutione ꝓbatam: Quȩ ꝑpe¬
tuam ducat ad uitam: Ille
autẽ uolens iustificare se¬
ipsum: Dixit ad iħm Eit
quis est meus proximus:
Quanta in anis głȩ dementia.
legis peritus ob uulgi fauo¬
rem captandũ: Quo sapiemt̃
respondisse iactaretur. pri¬
mum Se legis fatetur igno.¬
rare mandatũ: Uere iuxta
saluatoris sententiã: sapieis
& prudens in lege. sed quia
Non humiliari cum par.¬
uulis xp̃i : Sed se ipsũ iusti¬
ficare desiderat. beatos ocu.¬
los columbarũ in nocentie
lacte lotarũ. quibus xp̃i
arcana uidere possit acciꝑe¬
uu recusans: Cui ꝓfecto dñs
ita responsum temperauit
suũ. ut & omnẽ qͥ iniscdiam
faceret cuilib&. ꝓximum
doceret. & tamen hec gadẽ
parabola. specialit̾ ipsũ dĩ
filiũ. Qui nobis per huma¬
nitatẽ ꝓximus fieri digna¬
tus . ẽ. designarde: Neque
enĩ ita ꝓximũ quẽ sicut

Expanded text:
mento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quanta inanis gloriae dementia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui misericordiam faceret cuilibet proximum doceret, et tamen haec eadem parabola, specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
prius tenere non potuit.
quia eos ille adebitis suis
eripuit: Qui ꝓnobis sine de.¬
bito mortis debitũ soluit:
ut nos ideo sub iure hostis
Qui enim ꝓ nobis mortem
carnis indebitã reddidit:
Nos a debita animȩ mortȩ
liberauit: Ait ergo. Uenit
enĩ princeps mundi huius.
& in me non hab& quiequa:
Unde curandũ nobis. ẽ: Et
cogitandum. quam sȩuus.
quã terribilis sua in nobis
opera requirens indie nr̃i
exitus princeps huius mundi
ueniat: Si etiã ad dm̃ carne
morientẽ uenit. & in illo
aliquid quȩsiuit. in quo sui¬
inuenire nil potuit Quid
itaq nos miseri dicturi. qd
acturi sumus: qui in nume¬
ra mala commisimus:
Quid requirenti aduersario
& multa sua in nobis iti¬
uenienti dicemꝰ: Nisi soluss¬
quod nobis. ẽ. certũ refugiũ.

Expanded text:
prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde curandum nobis est, et cogitandum, quam rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi soluquod nobis est certum refugiu
Abbreviated transcription (Latin):
git sanguinis:. quia beatus
& uere mundatus: qui uel
extremã partẽ uerbi fidei
manu contigerit: Nam

Expanded text:
git sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ad mores reprobos ꝑuenis
considerat Plangit enim
eos: Qui nesciunt quur plan¬
gantur: Qui iuxta salomomᷤ
uerba. Lȩtantur cum male
fecerint: & exultant in rebꝰ
pessimis: Qui si damnationẽ
suam quȩ eis immin& agno¬
uissent: Sem& ipsos cum la¬
crimis electoꝵ plangerent:
Bene autẽ periturȩ animȩ:
Sententia quȩ subditur con¬
uenit: Et quidem in hac
die tua quȩ ad pacem tibi:
diem hab& anima ꝑuersa:
ꝯuȩ transitorio gaud& in
tempore: Cui ea quȩ ad¬
sunt. ad pacẽ sunt: Quia dii
ex rebus tẽporalibꝰ lȩtatur
dum honoribꝰ extollitur.
Dum in carnis uoluptate
resoluit᷑. dum nulla uentu.¬
rae poenȩ formidine ter.¬
retur. pacẽ hab& in die sua:
quȩ graue dam̃nationis suȩ

Expanded text:
ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore, cui ea quae adsunt, ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suę. ẽ ingesta confusio It .u.
nter hȩc aut̃ aliaq miracula.
cũ discipłi trepidis cogitationili
aestuarent: Et apparuiss& in
medio eoꝵ dñs. dixiss&q paxuob.
onibus quod uoluebatur incor

Expanded text:
 suae est ingesta confusio. CAP. III. Inter haec autem aliaque miracula, cum discipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis onibus quod volveba
Abbreviated transcription (Latin):
lo. & circũdabunt te: & co¬
angustabunt te undique.
& ad terram consternent
te: & filios tuos qui in te
sunt: Hoc quoq quod addit᷑.¬
& non relinquent inte lapidẽ
super lapidem: Etiam iam

Expanded text:
lo; et circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Non relinquent in te lapidem super lapidem, etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
coeperint immisericordes
expungi: & steriles con¬
dempnari. & misericors
quia misertus est gaudeat :¬
& sterilis pęnas quas non

Expanded text:
coeperint misericordes expungi, et steriles condemnari, et misericors quia misertus est, gaudeat, et sterilis poenas, quas non
Abbreviated transcription (Latin):
głam ab inuicẽ expectan¬
tes & głam quȩ a solo dõ
est non querentes. Disci¬
pulis ergo sic in eũ creden¬
tibus ut impleti sp̃u scõ.
hoc est dono gr̃ę dĩ non
sint de numero eoꝵ qui
ignorantes dĩ iustitiã &
suã uolentes constituere.
iustitiȩ dĩ non sunt sub¬
iecti: Nec de illoꝵ de qͥbꝰ
dictũ . ẽ. dilexerunt głam
hominũ magis quã dĩ Illa
congruit. ꝓphetia quȩ
de ipsis inuenitur impleta:¬
Dñe in lumine uultus tui
ambulabunt. & in nomine
tuo exultabunt Etota die:
& in iustitia tua exalta
extra synagogas facient
uos Illi scilic& qui zelum
dĩ habent. sed non scđm

Expanded text:
am ab invicem exspectantes, et gloriam quae a solo Deo est non quaerentes ? Discipulis ergo sic in eum credentibus, ut impleti Spiritu sancto, hoc est dono gratiae Dei, non sint de numero eorum qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ; nec de illorum de quibus dictum est, Dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei: illa congruit prophetia, quae de ipsis inDomine, in lumine vultus tui ambulabunt, et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in justitia tua exaltabExtra synagogas facient vos, illi scilicet, qui zelum Dei habent, sed non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
buntur Nec expulsi ab
hominibꝰ erubescent. qͣm
gła uirtutis eoꝵ ipse est.
Deniq cũ hoc eis dixisset ad¬
iecit. Sed uenit hora ut
om̃is qui interficit uos ar.¬
bitretur obsequiũ se p̃stare
dõ Et hȩc facient uob̾. quia
non cognouerunt patrem
neq me: Hoc est non cogno¬
uerunt dm̃ nec eius filium.
cui se in uobis occidendis
prȩstare arbitrantur obse¬
quiũ. Quȩ uerba dñs ita
subiecit. tamquã exhoc con¬
solaretur suos: qui de syna¬
gogis iudaicis pellerentur
Prenuntians enĩ quȩ mala
essent ꝓ eius testimonio
perpessuri. extra synagogi
inquit facient uos Nec ait.
& uenit hora ut om̃is qui
interficit uos arbitretur
obsequiũ se prȩstare dõ:
Quid ergo ait: Sedd uenit ho¬
ra. quem admodũ diceret
si aliquid boni post mala
ista prȩcederet: Quid sibi
ergo uult extra synagogis
facient uos. Sed uenit hos
tamqu am hoc dicturus
fuisset separabunt quidẽ¬
illi uos. sed ego uos colligã
Aut separabunt quidem

Expanded text:
iam ; nec expulsi ab hominibus erubescent, quoniam gloria virtutis eorum ipse est. Denique cum hoc eis dixisset, adjecit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo, et haec facient vobis, quia non cognoverunt Patrem, neque me; hoc est, non cognoverunt Deum, nec ejus Filium, cui se in vobis occidendis praestare arbitrantur obsequium. Quae verba Dominus ita subjecit, tanquam ex hoc consolarentur, qui de synagogis Judaicis pellerentur. Praenuntians enim, quae mala essent pro ejus testimonio perpessuri, extra synagogas, inquit, facient vos. Et venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Quid ergo ait? Sed venit hora: quemadmodum diceret, si aliquid boni post mala ista praediceret. Quid sibi ergo vult, Extra synagogas facient vos: sed venit hora? Tanquam hoc dicturus fuisset: Separabunt illi quidem vos, sed ego vos colligam; aut, Separabunt quidem
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊uenter cucurrit: & nunc
iex it quẽ uidebat: nunc
it quẽ querebat absentẽ:
quidam duas marias mag¬
enas. de eodẽ uico magdala.
usse contendant: & alterã esse
quȩ in matheo uiderit resurgen¬
cem: alterã quȩ in lohanne eũ
querebat absentẽ: Quattuor
autẽ fuisse marias: in euangłus
legimꝰ:. Unam matrẽ dñi salua¬
toris: alterã materterã eius. quȩ
appellata est maria cleophę:
Tertiã mariam: matrẽ lacobi &
loseph Quartã. mariã magda¬
lene. licet alii matrẽ iacobi &
ioseph: materterã eius fuisse
contendant: Nonnulli ut se libe¬
rent questione : in marco uolunt
esse unam de mariis. sed nor
additũ cognomen magdalene
Et hȩc super fluo scriptoꝵ in ole¬
uisse uitio: quod primũ euange¬
lista non seripserit Nob̃ aut̃ sim¬
plex uidetur & aꝑta responsio.
sanctas feminas xp̃i absentiam
non ferentes. per totã noctẽ non
semel nec bis. sed crebro ad sepul¬
chrũ dñi cucurrisse : prȩsertim

Expanded text:
requenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
rõi perseculi uitam posteris nũcianda:
ut discant qua caritate dilexit suos qui
pro eis mori dignatus est: e ui omnes ui¬
cem debeinus rependere caritatis: quia
ad hoc nos prior dilexit cum essemus ge¬
henne filii. ut diligeremus eum a morte
iam liberati. Quia morte domini lib̾ati
sunus: huius rei memores in edendo
carnem et potando sanguinẽ eius que
pro nobis oblata sunt significamus:

Expanded text:
ro saeculi vita posteris nuncianda est, ut discant, qua charitate dilexit suos, qui pro eis mori dignatus est, cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, quum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte ia vero morte Domini liberati sumus, hujus rei nos esse memores in edendo carnem et potando sanguinem quae pro nobis oblata sunt significatu
Abbreviated transcription (Latin):
Quanti mercennarii patris
mei abundant panibus.
Longe quippe a se disces-¬
serat : quando peccabat.¬
& si non esuriss&e: insemet¬
ipsum minime redisset.
quia postquã terrenis
rebꝰ indiguit : tunc cogi¬
tare cȩpit. quid de sp̃ua¬
libꝰ amisit: Pauperes gͦ
& debiles. ceci & claudi
uocant᷑ & ueniunt : quia
infirmi quiq. atq. in hoc
mundo despecti. plerũq.
tanto celerius uocẽ dĩ
audiunt : quanto & in hoc
mundo non habent ubi
delectent᷑ Quod bene

Expanded text:
Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene
Abbreviated transcription (Latin):
ne. & diaboli tenebras effu¬
gari: & peccatoꝵ obscura ñ¬
subsequi: & iugi splendore
prȩteritas caligines depelli:
surripientia delicta ꝓhiberi
am quia hic dies xp̃e. cęlũ
terram. tartarũq collustr&e:
scriptura testatur Quod
enim suꝑ terrã fulgeat:
dicit lohannes Erat lux
uera: quȩ illuminat omnẽ
hominẽ uenientem In hunc
mundũ. Quod in inferno
luceat: ait ꝓpheta: Qui
sedebant in regione umbrȩ
mortis. lux orta est illis:
Quod incęlis dies iste ꝑma¬
neat: refert dauid dicens
Ponã In scłm scłi semen eius:
& sedem eius sicut dies celi
Quis autẽ . ẽ. dies cęli. Nisi xp̃e¬
dñs: de quo dicitur ꝑ ꝓphe.¬
tam: Dies diei eruetat uer¬
bũ: Ipse est enĩ dies filius:
Cui pater dies. diuinitatis
suae eructuat archanũ:
pse inquam est diefr qui ait
ꝑ salomonem: Ego feci ut
oriretur incęlo lumen Inł¬
deficiens: Sicut ergo diem
cgli nox omnino non sequit᷑:
lta & xpͣi iustitiã. peccatorũ
tenebre non sequuntur:

Expanded text:
ne, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et sedem ejus sicut dies coeli . Quis autem dies coeli nisi Christus? de quo dicitur per prophetam: Dies diei eructat Verbum . Ipse est enim dies Filius, cui Pater dies divinitatis suae eructat 181 arcanum. Ipse, inquam, est dies qui ait per Salomonem: Ego feci, ut orietur in coelo dies indeficiens . Sicut ergo diem coeli nox omnino non sequitur, ita et Christi justitiam peccatorum tenebrae non sequuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
tari in stercora: Uocauit
itaq duos de plurimis debi.¬
toribus. primũ qui debebat
centũ cados olei : Cos uide

Expanded text:
tari in stercora. Vocavit itaque duos de plurimis debitoribus. Primum, qui debebat centum cados olei, congre
Abbreviated transcription (Latin):
tiam agente : quãm super
nonaginta Nouẽ iustis qͥ
non indigent. poenitentia:
uersis peccatoribs : quam
de stantib iustis in cęlo
gaudiũ esse fateatur. Nisi
hoc quod ipsi per quotidi¬
anum uisionis experim̃tũ
nouimus : quia plerũq hi
qui nullis se oppressos pec¬
catorũ molibus sciunt. stant
quidem inuia iustitiȩ : nul-¬
la inlicita perpetrant. sed
tamen ad cęlestẽ patriam
anxie Non anelant. lantoq
sibi in rebus licitis usum
prebent: quanto se ꝑpe¬
trasse inlicita. Nulla memi¬
nerunt: Et plerũq pigri

Expanded text:
per nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia . Unde versis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur: nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrare illicita nulla meminerunt; et plerumque pigri
Abbreviated transcription (Latin):
nitus liberamur.: Sed prȩ̨¬
cipitur nobis. Ne solliciti
simus quid comedamus:
Et quia insudore uultus
prȩparamus nobis panem:
labor exercendus est: solli

Expanded text:
nitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, solli
Abbreviated transcription (Latin):
uas nouissimũ quadran¬
tem. id est donee luas
terrena peccata Hoc
enĩ & peccator audiuit :
Terra es & in terrã ibis
Donec soluas autẽ quõd
dictũ est: miror si non
eam significat pęnam.
quȩ uocat᷑ ȩterna
Unde enĩ soluitur illud
debitũ. ubi iam noti
dat᷑ pęnitendi & correc¬
tionis uiuendi locus.
Ita enĩ fortasse hic positũ
est donec soluas : qͦ modo
in illo ubi dictum est.
sede adextris meis. donec
ponã om̃s inimicos tuos
sub pedibꝰ tuis Non enĩ
cũ fuerint inimici sub
pedibꝰ positi. desin& ille
sedere ad dexterã: Aut
illud apłi. oportet enim
illũ regnare donec ponat
om̃s inimicos suos sub
pedibꝰ suis Non enĩ cum
positi fuerint: desinit re¬
gnare: Quẽ ad modum gͦ

Expanded text:
as novissimum quadrantem, id est, donec luas terrena peccata. Hoc enim peccator audivit. Terra es, et in terram ibis . Donec solvas autem quod dictum est, miror, si non eam significat poenam, quae vocatur aeterna. Unde enim solvitur illud debitum, ubi jam non datur poenitendi et correctius vivendi locus? Ita enim fortasse hic positum est donec solvas, quomodo in illo, ubi dictum est: Sede a dextris meis, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tuis . Non enim cum fuerint inimici sub pedibus positi, desinet ille sedere ad dexteram. Aut illud Apostoli: Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis . Non enim cum positi fuerint desinit regnare. Quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi per mulierẽ oppugna¬
re consueuit: Ibi adam ꝑ
euam superat: hic petrũ
uincit ꝑostiariam: Fuit
enim sicut legimus in
para dyso desiçiarũ dia

Expanded text:
nisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum dia
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ incrementũ tẽporis
ostendit: quia nimirum
tanta erat uirtus miracu-¬
li. ut hanc repente totam
capere fragilia mortaliũ
pectora non possent:
Consulens gͥ ipse imbecilli.¬
tati querentium : primo ue¬
nientibus ad monumentũ.

Expanded text:
 incrementum temporis ostendit, quia nimirum tanta erat virtus miraculi, ut hanc repente totam capere fragilia mortalium pectora non possent. Consulens igitur ipse imbecillitati quaerentium, primo venientibus ad monumentu
Abbreviated transcription (Latin):
tentio: qui sciunt
ex paucis multa cogitare
Quod flente dño illa hiero¬
solimorũ subuersio descri-¬
batur. quȩ a uespasiano &
tyto. romanis principibus
facta est: Nullus qui hysto¬
riam euersionis eiusdem
legit. ignorat: Romani

Expanded text:
tentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani
Abbreviated transcription (Latin):
loqueretur: ab eo loco ubi ait.
manifestaui nomen tuũ homi¬
nibus quos dedisti mͥ: Sed de
his tantũ qͥ eũ cũ illa diceret
Quid de illis a quibus tunc au-¬
diebatur discipulis suis dicat
Manifestaui inquit nom̃ tuũ
hominibus quos dedisti michi:
Non gͦ nouerant dĩ nomen cũ
essent iudaei: Et ubi est quod
legitur. Notus in iudȩa ds̃. iN
israhel magnũ nomen eius
Irgo manifestaui nomen tuũ
hominibus istis Quos dedisti
mͥ de mundo. qui me audiunt
haec dicentẽ: Non illud nom̃
quomodo manifestauit. si non¬
dũ uenit hora de qua superiꝰ
dixerat. quod ueniret hora.
cũ iam non in prouerbus inqͥt
loquar uobis. sed p̾alã de pa-¬
tre meo annuntiabo uobis.
An uero annuntiatio manifesta
putabitur in prouerbus
Cuur gͦ dictũ.ẽ. palã annunti
abo. Nisi quia in prouerbus
non est palã: Quod autem
non in prouerbus occultatur:
sed uerbis manifestatur: ꝓcul
dubio p̾alãẽ. Quomodo gͦ mani.¬
festauit. quod nondum palam
dixitꝰ Proinde sic intelligendĩ

Expanded text:
loqueretur, ab eo loco ubi ait: Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi, sed de his tantum qui cum eum illa diceret qudiebatur discipulis suis dicat: Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? et ubi est, quod legitur: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem, non illud nomen quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis ? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, Palam annuntiabo vobis, nisi quia in proverbiis non est palam? quod autem non in proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
sit ostiũ. & qui sit pastor.
Et oues uocẽ eius audiunt᷑.
& ꝓprias oues uocat nomi-¬
natim. Hab& enĩ nomina
carũ scripta in libro uitę
Proprias oues uocat nomi¬
natim: Hinc dicit apł̃s:
Nouit dñs qui sunt eius:
Et educit eas Et cum
ꝓprias oues emiserit. ante
eas uadit. & oues illum
sequuntur. quia sciunt
uocẽ eius Alienũ autẽ
non sequuntur. sed fugi¬
unt ab eo: Quia non noue¬
runt uocẽ alienorum:
Tecta sunt hȩc : plena
quȩstionibꝰ. grauida sacra

Expanded text:
sit ostium, et qui sit pastor. Et oves vocem ejus audiunt, et proprias oves vocat nominatim. Habet enim nomina earum scripta in libro vitae. Proprias oves vocat nominatim. Hinc dicit Apostolus: Novit Dominus qui sunt ejus . Et educit eas. Et cum proprias oves emiserit, ante eas vadit: et oves illum sequuntur, quia sciunt vocem ejus. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo; quia non noverunt vocem alienorum. Tecta sunt haec, plena quaestionibus, gravida sacra
Abbreviated transcription (Latin):
IIE DECUNATA
turbas saluator
reficit: quia ueł
fine seculorũ
ꝓpinquante:
uel cum sol iustitię ꝓ noħ
occubuit: a diutina sp̃ualis
inediȩ sumꝰ tabe saluati
Ait autẽ ad illos Uos date
illis manducare: Prouocat
apłos ad fractionẽ panis:
ut illis se non habere tes¬
tantib magnitudo signi
notior fiat. Simul insinu-¬
ans. quia ꝑ eos cotidie ieui-
na nr̃a sunt corda pascenda:
Quid enĩ ait petrus cũ per
epłas loquitur: nisi ut
uerbi pabulo corda nra
male ienina sitientur
Quid paulus. quid iohanus
ꝓeplas loquentes operant᷑¬
nisi ut mentes nr̃ȩ cęles

Expanded text:
ie declinata turbas Salvator reficit, quia vel fine saeculorum propinquante, vel cum Sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediae sumus tabe salvati. Ait autem ad illos: Vos date illis manducare. Provocat apostolos ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus magnitudo signi notior fiat, simul insinuans quia per eos quotidie jejuna nostra sunt corda pascenda. Quid enim agit Petrus, cum per Epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satientur? Quid Paulus, quid Joannes per Epistolas loquentes operantnisi ut mentes nostrae coeles
Abbreviated transcription (Latin):
conamine uana salꝰ hominis. in dõ
faciemꝰ uirtutẽ Nam & ipse
uirtutẽ quȩ ꝓpitietur
omnibꝰ iniquitatibꝰ nr̃is :¬
& sanat omnes languores
nr̃os. Non ex nobis ip̃sis: sed
de se nouit exire: Non gͦ
latet eũ qui fimbriã teti¬
gerit. id est incarnationis
mysteria: donec ad maio¬
ra capienda perueniat
perfecte amando credide¬
rit: At ipse dixit illi:

Expanded text:
a vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi:
Abbreviated transcription (Latin):
poterat: saltem expectatus
bili maximiano: tunc patre
monasterii mei atq prbo:
runc autẽ siracusano ep̃o
narrante cognoui Hanc
itaq si sollerter auditis. cari¬
tati ur̃e non breuit᷑ suffraga¬
ri credo Nostris modo tem¬
poribus uictorinus quidam
extitit. qui alio quoq no¬
mine Emilianus appellatꝰ
est : Non inops substantiae:
luxta mediocritatẽ uitae:
Sed quia plerũq regnat in
rerũ opulentia carnis cul-¬
pa. In quodam facinore
lapsus est. quod debuisset
ualde ꝑtimescere : ac de suȩ
mortis immanitate cogitare :
Reatus igitur sui consideriti¬
one compunctus:  sexit se
contra se: Gundi huiu:
omĩa reliquit: monasteriũ
petit In quo nimirũ mo¬
nasterio: tante humilitatis.
tanteq sibi districtionis exti¬
at: ut cuncti fr̃s qui illic
ad amorem diuinitatis ex¬
creuerant. suã cogerentur

Expanded text:
poterat, saltem exspectatus bili Maximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur
Abbreviated transcription (Latin):
remanent. ad exercenda
bona precipua: quia ualde
sibi securi sunt. quod nulla
cõmiserint mala grauiora:

Expanded text:
remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora
Abbreviated transcription (Latin):
prophetis. cũ nini ue ciuitati
subuersio diuinitus immine̾¬
ret: & iuxta sententiã dĩ destru¬
endi illã tempus ingrueret :
consistentes anea aliud nor
habuisse prȩsidiũ. Nisi ut abiec¬
tis copiosis epulis: leiinia con¬
tinuata susciperent. & diuitia¬
rum ambitione se posita: hu-¬
militate se paupertatis indue¬
rent. scilic& ut exinde reme¬
dium perciperent: unde his
perditio contingẽbat. Hoc est
ut irã diuinitatis. quã luxuri¬
ando ꝓuocauerant: abstinendõ
lenirent: & offensam quã in
eos superbia contraxerat: hu¬
militas mitigar&. Dicitur
enĩ in ilła tribulatione: ipse
rex deposita imperiali purpura.

Expanded text:
prophetis , cum Ninive civitati subversio divinitus immineret, et juxta sententiam Dei destruendi illam tempus ingrueret, consistentes in ea aliud non habuisse praesidium, nisi ut abjectis crapulosis epulis jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione seposita, humilitate se paupertatis induerent; scilicet ut exinde remedium perciperent unde eis perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat humilitas mitigaret. Dicitur 302 enim in illa tribulatione ipse rex, deposita imperiali purpura
Abbreviated transcription (Latin):
corporali Et salutẽ itaque
filio petiit: & tamen infide
dubitauit. quia eũ ad quẽ
uenerat : & potentẽ ad cu

Expanded text:
corporali: et salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat et potentem ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter & humilis quili¬
bet ac uerecundus. in sua
qua contentus est. Usque
ad uitȩ terminũ mediocri.¬
tate perseuerat Et ideo
quia iuxta ueritatis sen-¬
tentiam. om̃is qui se incau¬
te de meritis alleuat. hu-

Expanded text:
Similiter et humilis quilibet ac verecundus, in sua, qua contentus est, usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia juxta veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, hu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectiora passim ꝓficere
iubet᷑: Si autẽ fides saluũ
fecit eũ. quẽ ad agendas sal¬
uatori & emundatori suo
gr̃as inclinauit : gͦ ꝑfidia ꝓ¬
didit eos. qͥ de acceptis benefi¬
cus. dõ głam dare neglexe.¬
runt: Qua ꝓpt̾. hȩc lectio
superiori ea ratione coniun¬
gitur. qͦd ibi fidẽ ꝑ humili¬
tatẽ augeri debere. parabola
data decernit᷑. hic aut̃ mani¬
festius ipsis reb ostenditur.
Non fidei tantũ agnitã rati-¬
onẽ. sed executã fidei opera¬
tionem esse: quȩ saluum fa-¬
ciat credentẽ. detq gloriã
patri qͥ est in cęlis:¬

Expanded text:
ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere, parabola data decernitur, hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam Patri qui est in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
sed si multa harena inponat᷑.
prȩmit atq opprimit. Noc
facit sentina neglecta: quod
facit fluctus irruens:
Paulatim ꝑ sentinam intrat.
sed diu intrando & non ex

Expanded text:
sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non ex
Abbreviated transcription (Latin):
dens docuerit.
Quando scrib. &¬
S pharisȩis con¬
sedentib para¬
lyticũ curauit:
lucas breuiandi grã prę¬
teriit. sed matheus et marc̾
qui narrant: quȩstionem
facere uident᷑. qm quidem
matheus in ciuitate sua.
Marcus in capharua in
hoc eũ fecure testantur:¬
Quȩ difficilius solueretur.
si matheus etiam nazaret᷑

Expanded text:
dens docuerit, quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeteriit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur, quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum, hoc eum fecisse testaturQuae difficilius solvetur, si juxta Matthaeum etiam Nazaret
Abbreviated transcription (Latin):
piscantib ad mare tybe¬
riadis. Octauo: in monte
galileȩ. quod hodierna
lectione audiuimꝰ. Nono:
recumbentib illis undecĩ
apparuit. die quo ascer¬
dit in cęlũ: Decimo: ui¬
derunt eum ipsa die. non
iam in terra positũ : sed
eleuatũ in aera cęlosq
petentem. dicentibus sibi
angłis: Sic ueniet: quẽ¬
admodũ uidistis eũ euntẽ
in cęlũ: Hac gͦ frequentia
corporalis suȩ̨ manifesta¬
tionis: ostendere uoluit
dñs ut diximꝰ. in om̃i loco
se bonoꝵ desideruis diuini¬
tus esse prȩsentẽ Apꝑa¬
ruit namq admonum̃tũ
lugentib: aderit & nobid
ab sentiȩ eius recordatione¬

Expanded text:
piscantibus ad mare Tibepiscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo, in monte Galilaeae, quod hodierna lectione audivimus. Nono, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis ab
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut alibi dicit. myste¬
riũ euangłu quod ab ho-¬
mine non accepit: per
reuelationẽ iħu xp̃i didi¬
cit: Decies uero uisũ ut
diximus post resurrecti.¬
onẽ dñm: euangłiorum
nobis & actuũ apostoloꝵ
ꝓdit historia. ubi ipso re-¬
surrectionis suȩ die: quin-¬
quies apparuisse legitur:
rimo quidem marię mag¬
dalene flenti ad monu.¬
mentũ: deinde eidem
mariȩ. & alteri eiusdem
nominis feminȩ. regre.¬
dientib ã monumento:
nuntiare discipłis quae
ibi compererant. occurreis
apparuit: Tertio: symoni
petro: Quarto : cleophae
& socio eius. cũ quib ipse
gradiens in emmaus: ibĩ¬
dem in panis fractione
cognitus est Qui mox
reuersi hierosolimam : in¬
uenerunt discipłos loquen.¬
tes. quia surrexit dñs uere:
& apparuit sẏmoni: Nam
plenius alibi: quando sẏmo¬
ni apparuerit non legitur:
Quinto: apparuit eis in codẽ
Loco ianuis clausis. ubi non
dies octo quando erat cũ
eis & thomias: Deptimo:

Expanded text:
et sicut alibi dicit mysteet sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero visum, ut diximus, post resurrectionem Dominum, Evangeliorum nobis et Actuum apostolorum prodit historia. Ubi ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem in panis fractione cognitus est. Qui mox reversi Hierosolymam, invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, apparuit eis in eodem loco januis clausis, ubi non dies octo, quando erat cum eis et Thomas. Septimo,
Abbreviated transcription (Latin):
tib designauit indiciis. cũ
post resurrectionẽ suam
discipłis sȩpius usq ad diẽ
quo cȩlos petut apparuit:
eorũq animos ad monen¬
do. increpando: sp̃e scĩ do¬
num tribuendo roborauit:
E quib quidem appariti¬
onib: decẽ solummodo
in euangelistarũ scriptis
in uenimus. sed plures
fuisse docet apostolas di¬
cens. It resurrexit tertia
die scđm scripturas : &
uisus est cephae. & post
haec: undecim. Deinde
uisus est plusquã quingen¬
tis fratrib simul: deinde
uisus est & iacobo. deinde
apłis om̃ib: Nouissime
autẽ omniũ : tamquã ab¬
ortiuo uisus est & michi
Quib enĩ locis uel tempo.¬
rib factę sint uisiones
quas conimemorat igno¬
ramus. tantũ scimus. quia
quod sibi nouissime uisũ
esse dñm confirmat: post
ascensionẽ eius factũ est
uel quando illum de cęlo
alloquens. de persecutore
quando in parady sum
& tertiũ cęlũ raptus. au¬
diuit archana uerba quę
non licebat homini loqͥ

Expanded text:
tibus designavit indiciis, cum tibus designavit indiciis, cum post resurrectionem suam discipulis saepius, usque ad diem quo coelos petiit, apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus, dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim. Deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus; novissime autem omnium, tanquam abortivo, visus est et mQuibus enim locis vel temporibus factae sunt visiones, quas commemorat, ignoramus. Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, de persecutore quando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui ,
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsentia dona uel fla.¬
gella quasi filios pater
erudit: atq ad possessionẽ
futurȩ hę̧reditatis erudi¬
endo prouehit: Ad est
electis : ut scriptũ est. iux¬
ta est dñs his qui tribulato
sunt corde: & humiles sp̃u
saluabit. Ad est reprobis:
ut prȩmissũ est. uultus
audẽ dñi super facientes
mala : ut perdat de terra
memoriam eoꝵ: Unde ne¬
cesse est: ut semper in ope.¬
ribus nequam paueant
mali. quorũ etiã. cogita¬
tiones singulȩ : conspec¬
tui districti iudicis paten
Semper in operatione iusti-¬
tiae. & in his quȩ propter
Ditiam patiuntur gau-¬
deant boni: quib dm̃ di¬
ligentib omnia cooperan¬
tur in bonũ. & in quacũq
tribulatione positis: nũquã
eius pietas ab est. cui canit᷑
in psalmo libi enĩ derelie¬
tus est pauper: pupillo tu.
eris ad iutor. contere bra¬
chium peccatoris & mali¬
gni: Quã pietatis suȩ prȩ¬
sentiã. non tantũ nobis uer¬
bo promisit: sed & euiden¬

Expanded text:
praesentia dona, vel flapraesentia dona, vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit. Adest electis ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut promissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper in operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent, semper in operatione justitiae et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest, cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et eviden
Abbreviated transcription (Latin):
marcus ait Et dñs quidẽ
postquã loquutus. ẽ. eis.
assumptus est in cęlũ. &
sedet adextris dĩ: Quia
enĩ ipse dĩ & homo est:
assumptus .Ẽ in cęlum
humanitate quã de terra
suscȩperat. Manet cũ scĩs
interra: diuinitate qua
terrã pariter implet
& cęlũ. Oan&̾ autem
omnib dieb: usq. ad confũma¬
tionẽ scłi Ex quo intelli¬
gitur. quod usq ad finẽ
scłi non sunt defuturi
in mundo: qui diuina
mansione & in habitati.¬
one sint digni Nec du-¬
bitandũ eos post huius
scłi certamina manere
cũ xp̃o in regno: qui in
sui cordis hospitio meruert̃
habere mansorem:.
Notandũ interea: quod
prȩsens ubiq diuina nl¬
iestas. aliter electis suis.
aliter ad est reprobis:
Ad est enĩ reprobis: poten¬
tia naturȩ in comprehen.¬
sibilis. qua omĩa cognoscit
nouissima & antiqua: in¬
telligit cogitationes alon¬
ge. & omnes uias singuloꝵ
pręuidet Ad est electis:
gratia pię protectionis.
qua illos specialiter per

Expanded text:
dem postquam locutus est assumptus est in coelum, et sedit ad dexteram Dei . Quia enim ipse Deus et homo est, assumptus est in coelum humanitate, quam de terra susceperat, manet cum sanctis in terra divinitate, qua terram pariter implet et coelum. Manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea, quod praesens ubique divina majestas aliter adest electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per
Abbreviated transcription (Latin):
dixit s& nos non intelligi¬
mus Iste quia credit iam
pulsat. & dignꝰ .ẽ. cui ape¬
riatur. si pulsare ꝓsistat:
lle uero adhuc audiat.

Expanded text:
dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicentẽ. qui ꝑseueraue¬
rit usq infinẽ hic saluus
erit Bona uox fr̃s uera
pastoralis. ipsa. ẽ. uox salu¬
tis in tabernaculis iustoꝵ
Nam facile. ẽ. audire xp̃m.
facile. ẽ. laudare euangeli-¬
um. facile. ẽ. adclamare
disputatori. per seuerare
usq in finẽ. hoc. ẽ. ouium
uocẽ pastoris audientiũ:
Tẽptatio accidit. perseuera
usq infinẽ Usque inquẽ
finẽ perseuerabis.  Quo usq
finias uiã Quamdiũ enĩ
non audis xp̃m. aduersa¬
rius tuus est in ista uia.
hoc est in ista mortali uita
Sed quid dicit Concorda
cũ aduersario tuo eito. dũ
es cũ eo in uia: Audisti.
credidisti. concordasti: Si
aduersabaris: concorda.
Si tibi p̃stitũ . ẽ. concordare.
noli ulterius litigare :
Quando enĩ finiatur uia nes-¬
cis. sed tamen scit ille: Si

Expanded text:
tur dicentem: « Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. » Bona vox, fratres, vera, pastoralis ipsa est: « Vox salutis in tabernaculis justorum . » Nam facile est audire Christum, facile est laudare Evangelium, facile est acclamare disputatori; perseverare usque in finem, hoc est ovium vocem pastoris audientium. Tentatio accidit, persevera usque in finem. Usque in quem finem perseverabis? Quousque finias viam. Quandiu enim non audis Christum, adversarius tuus est in ista via, hoc est in ista mortali vita. Sed quid dicit? « Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in via . » Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Si prȩdestinatus est: ad tẽpus
errauit. in ȩt̃nũ non periit:
Redeat ut audiat qͦd neglexit.
faciat quod audiuit Si enĩ
de his .ẽ. qͥ p̃destinati sunt:
& errorẽ ipsius ds̃ p̃sciuit

Expanded text:
si praedestinatus est, ad tempus erravit, in aeternum non periit; redit ut audiat quod neglexit, faciat quod audivit. Si enim de his est qui praedestinati sunt, et errorem ipsius Deus praescivit
Abbreviated transcription (Latin):
cussum est fenum de securi: et statun¬
ummersum est. Rogauit heliscum qui
amiserat ferrum: misit etiã heliseus
lignum in aquam: et ferraturnata¬
uit. tiq etiam hoc preter slati rã
factũ cognouimus: Grauior est enĩ
ferui species. quam aquarũ liquor:
tiam quam naturq̃: et adhuc tamiẽ
prophetiec benedictionis numeramꝰ
graciam: Quod si tantum ualuit
humana benedictio ut naturã con¬
uerteret. quid dicimus de ip̃a consecra¬
tionc diuina ubi ipsa uerba diũi sal¬
uatoris opeiãtur Nam sacramentũ
istud quod accipis. xp̃i sermone conficit᷑.
Quod si tantum ualiit sermo helye ut
ignem de celo deponcret. ron ualebit xp̃i
scuno ut species mutet elimentorums

Expanded text:
cussum est ferrum de securi, et statim mersum est. Rogavit Elisaeum, qui amiserat ferrum: misit etiam Elisaeus lignum in aquam, et ferrum natavit . Utique et hoc praeter naturam factum cognoscimus; gravior est enim ferri species, quam aquarum liquor. tiam quam naturam, et adhuc tamen propheticae benedictionis numeramus gratiam? Quod si tantum valuit humana benedictio, ut naturam converteret ; quid dicimus de ipsa consecratione divina, ubi verba ipsa Domini Salvatoris operantur? Nam sacramentum istud quod accipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum valuit sermo Eliae, ut ignem de coelo deponeret: non valebit Christi sermo, ut species mutet elementorum?
Abbreviated transcription (Latin):
dõ spe lȩtabundus loqͥt᷑:
go autẽ cũ iustitia appa-¬
rebo in conspectu tuo.
satiabor dũ manifestabit᷑
gloria tua Et philippus
codem feruens amore
dñe inquit ostende nob̃
patrem: & sufficit nob̃
Simpliciter itaq & pie
sentiendũ est. resuscitatũ
a morte & in mortale
iam factũ corpus dñicũ.
nullam quidem necessi.¬
tatẽ. attamen facultatẽ
habuisse uesrendi: ideoq
ubi oportunitas proban¬
dae substantiae natura¬
lis exigebat cibis esse
refectum: Qui nimirẽ
cibi. nullũ saginȩ adiu¬
mentũ. ut mortalium
corporibus solent illi
prȩbuerint : sed quomo¬
do in ignem missa aqua.
ita mox comesti sp̃uali eius
sint uirtute absumpti
Sed & nr̃a post resurrectionẽ
corpora cęlesti gloria prȩ̃¬
dita: credendum est ad quic¬
quid uoluerint agendum
esse potentia: ad peruenien¬
dum ubicumq libuerit esse
promptissima: Sed quia
nulla tunc manducandi ne.¬
cessitas. uel utilitas aliunde
potest incurrere. nullatenꝰ
mortalibus esse

Expanded text:
o spe laetabundus loquitur: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua . Et Philippus eodem fervens amore: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Simpliciter itaque et pie sentiendum est resuscitatum a morte, et immortale jam factum corpus dominicum, nullam quidem necessitatem, attamen facultatem habuisse vescendi; ideoque ubi opportunitas probandae substantiae naturalis exigebat, cibis esse refectum, qui nimirum cibi nullum saginae adjumentum, ut mortalium corporibus solent, illi praebuerint, sed quomodo in ignem missa aqua, ita mox comesti spirituali ejus sint virtute absumpti. Sed et nostra post resurrectionem corpora coelesti gloria praedita, credendum est ad quidquid voluerint agendum esse potentia, ad perveniendum ubicunque libuerit esse promptissima; sed quia tunc nulla manducandi necessitas vel utilitas aliunde potest incurrere  Al., infemortalibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
cribens ait: Quando erit
ds̃ omnia in omnibus
Expleta autẽ refectione:
dñs adhuc exhortationis
monita subiunxit dicens
Haec sunt uerba quȩ locut
sum ad uos. cum adhuc
essem uobiscum: d est cũ

Expanded text:
cribens, ait: Quando erit Deus omnia in omnibus . Expleta autem refectione Dominus adhuc exhortationis monita subjunxit, dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id e
Abbreviated transcription (Latin):
matris suȩ Defunctus hic
qui extra portã ciuitatis
multis est intuentibꝰ elatus.
Significat hominẽ Letali
criminũ funere soporatum :
eandemq insuper animae
mortẽ. Non cordis adhuc cu-¬
bili tegentẽ: Sed ad multoꝵ
Notitiam. per locutionis ope¬
risue iridicium. quasi ꝑ suae
Qui bene filius unicus mat̾ris
suȩ fuisse perhibetur: Quia
lic& emultis collecta ꝑsonis.
una sit perfecta. & in macu-¬
lata uirgo mater ȩcclesia:
Singuli quiq tam̃ fidelium
uniuersalis se ȩccłe filios rec

Expanded text:
matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rec
Abbreviated transcription (Latin):
summȩ oboedientiae. cus¬
tos oris sui ad silentium.
studiosa ualde ad continuȩ
orationis usum Sed quia
plerũq hi quos iam perfec

Expanded text:
summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfec
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam ualitudinis. & qua¬
si membrorũ animȩ atque
sensuum: ꝑse ipsum interius
inconscientia & intellectu.
dñs sanat & corrigit:

Expanded text:
tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ beatitudinis in imagine
stantes orando: Quȩ sunt ap¬
tissima ꝓpetuȩ quietis. re¬
surrectionis & laudis p̃sagia
Septies enĩ septeni: quadra¬
ginta nouẽ faciunt. Et qͥdẽ
per septẽ. sȩpe requiem de¬
signari : Luce clarius est
Septẽ uero septies ducti.
eiusdem requiei perfectionẽ
insinuant. quȩ nullo um¬
quã fine clauditur: Nulla
labe maculatur Sed ubi
dies iudicii uniuersalis. ac
resurrectionis ad uenerit :
Ampliori corporũ receptoꝵ
grã ꝑficit᷑ Quod enim ad
septẽ septimanas monas ad¬
ditur: Id est ipsa dies dñica
pentecostes. qu a sp̃m sc̃m
accȩpit ȩccła primitiua
Et ita quinquagenarius nũ¬
merus. ꝑfecte conpletus:
Ipsũ iudici & resurrectio¬
nis omniũ tempꝰ ostendit.
quando scãrũ requies ani-¬
marũ quę nunc in illa uita
geritur : etiam corporũ im¬
mortaliũ receptione gemi¬
nabitur. Et ille apłi sermo
ad implebitur: Quod si sp̃c

Expanded text:
nostrae beatitudinis in imagine nostrae beatitudinis in imagine stantes orando, quae sunt aptissima perpetuae quietis, resurrectionis et laudis praesagia. Septies enim septem quadraginta novem faciunt. Et quidem per septem saepe requiem designari luce clarius est. Septem vero septies ducta ejusdem requiei perfectionem insinuant, quae nullo unquam fine clauditur, nulla labe maculatur, sed ubi dies judicii universalis ac resurrectionis advenerit, ampliori corporum receptorum gratia perficitur. Quod enim ad septem septimanas monas additur, id est, ipsa dies Dominica Pentecostes, qua Spiritum sanctum accepit Ecclesia primitiva, et ita quinquagenarius numerus perfecte completur, ipsum judicii et resurrectionis omnium tempus ostendit, quando sanctarum requies animarum, quae nunc in illa vita geritur, etiam corporum immortalium receptione geminabitur, et ille Apostoli sermo adimplebitur: Quod si Sp