comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. & ordinabis aduersus eam obsidionem.
& edificabis munitiones: & comportabis agge¬
rem. & dabis contra eam castra. & pones arie¬
tes ingyro. Et tu sume tibi sartaginem ferre¬
am. & pones eam murum ferrcum inter te &
inter ciuitatem. Cuiꝰ enim iezechiel nisi ma-¬
gistroꝵ speciem tenct. cui dicitur. sume tibi
laterem & pones eum coram te. & describes
in eo ciuitatem ierłm: Doctores quippe sc̃i
sibi laterem sumunt. qͣndo terrenum cor au¬
ditoꝵ ut doceant app̃hendunt. Quem late¬
rem coram se ponunt. quia tota illud sollici¬
tudinis intentione custodiunt. In quo & ciui
tatem icrłm iubentur describere: quia & pre¬
dicando terrenis cordib curant sũmopere. qͣn¬
ta sit suꝑnȩ. pacis uisio demonstrare. Cui
benȩ etiam dicitur. & ordinabis aduersus tã
obsidionẽ. & edificabis munitiones. Sc̃ enim
p̃dicatores obsidionẽ circa laterẽ in quo
icrłm ciuitas descripta est ordinant: qñdo
terrenȩ menti s iam suꝑnam patriam re¬

Expanded text:
bsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem 816 jubentur describere, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam re
Abbreviated transcription (Latin):
minia pusillanimitate lassatur. & dum foris
aduersa tolerat intus obliuiscitur qd̃ gaude¬
bat: bene dicitur ñ docit ubi est ds̃ qui fe¬
cit me: qui dedit carmina in nocte. Si enĩ
ista diceret. iuim quã patitur temꝑaret: &
ꝑ hoc qd̃ mansurum intus quereret. id quod
foris transitorium sustinet esse intolerabi¬
le ñ estimaret. Sequitur. Qui docet nos¬

Expanded text:
nimia pusillanimitate lassatur, et dum foris nimia pusillanimitate lassatur, et dum foris adversa tolerat, intus obliviscitur quo gaudebat, bene dicitur: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? Si enim ista diceret, vim quam patitur temperaret; et per hoc quod mansurum intus quaereret, id quod foris transitorium sustinet esse intolerabile non aestimaret. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ sacrȩ intentio est. ut spe manentis leti-¬
ciȩ. nos inter hȩc transitoria aduersa corro¬
boret. Unde & ie ⁊echiel ꝓpħa librum se. ac¬
cepisse testatur. in quo scriptȩ erant lamen¬
tationes. carmen. & ue. Quid enim in libro
hoc. nisi diuina eloquia figurantur: Quȩ
quia nobis lacrimas luctusq p̃cipiunt. la¬
mentationes in eo scriptȩ referuntur. Car-¬
men quoq & ue continent. quia sic de spe
gaudium p̃dicant. ut in p̃senti tam̃ p̾ssu-¬
ras atq angustias indicent. Carmen & ue
continent: quia & si illuc dulcia appetimus:
priꝰ necesse est ut hic amara toleremus. Car-¬
men & ue discipulis p̾dicabat dñs cum dice¬
bat. hȩc locutus sum uobis. ut in me pacem
habeatis. in mundo p̃ssuram habebitis. Ac
si aꝑte. diceret. sit uobis de me interius qd̃
consolando reficiat. quia erit de mundo ex¬
terius qd̃ seuiendo grauiter premat. Quia gͦ
infirmus quisq & cum p̃mitur ab spe gaudii

Expanded text:
Scripturae intentio est ut spes manentis laetitScripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentationes, carmen et vae . Quid enim libro hoc, nisi divina eloquia figurantur? Quae quia nobis lacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras atque angustias incident. Carmen et vae continent, quia etsi illic dulcia appetimus, prius necesse est ut hic amara toleremus. Carmen et vae discipulis praedicabat Dominus, cum dicebat: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis; in mundo pressuram habebitis . Ac si aperte diceret: Sit vobis de me interius quod consolando reficiat, quia erit de mundo exterius quod saeviendo graviter premat. Quia ergo infirmus quisque cum premitur, a spe gaudii
Abbreviated transcription (Latin):
sam tribulationis nr̃ȩ requirimus & fortas¬
sȩ tardius inuenimus. est ista consideratio
qd̃ nichil iniuste patiamur: quia si do̾ aucto¬
re sumus quiñ fuimus. dõ regente ñ affligi¬
mur iniuste qui sumus. Sequitur. Qui de¬
leticia in tribulatione: quia & si p̃ssuris tem¬
poralitatis affligimur. spe. iam tamen de eter¬
nitate gaudemus. Carmina paulus in noc¬
te p̾dicabat dicens: spe gaudentes in tribula¬
tione patientes. Carmen in nocte dauid sũp¬
serat qui dicebat. tu michi es refugium a p̃s-¬
sura quȩ circum dedit me. exultatio mea redi¬
me me a circumdantib me. Ecce dũ nocte
p̃ssuram nominat. & tam̃ liberatorem suum
inter angustias exultationẽ uocat. foris qui¬
dem nox erat in circumdatione p̃surȩ. s intꝰ
carmina resonabant de consolatione leticiȩ.
Quia enim ad ȩterna gaudia redire. ñ possu-¬
mus. nisi ꝑ temporalia detrimenta. tota scͥp-

Expanded text:
sam tribulationis nostrae requirimus, et fortassam tribulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fuimus, Deo regente non affligimur injuste qui sumus. Sequitur: laetitia in tribulatione, quia etsi pressuris temporalitatis affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte David sumpserat, qui dicebat: Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ pusillanimitates exequitur dicens.¬
sacrȩ scripturȩ est. ut a singulari numero ad
pluralem subito transeat. atq a plurali scpe
se ad singularem uertat. Unde heliu cum dice¬
ret clamabunt. & eiulabunt. nequaqͣm subdi¬
dit ñ dixerunt ubi est ds̃. s ñ dixit ubi est d̾s.
Aplurali quippe numero in singularem ueni
ens. ad ꝑsonam subito infirmi unius cuiusq
transiuit: fortasse. quia a singulis melius it¬
cognoscitur. quicquid dici singulariter audi¬
tur. ut ad cor suum quisq redeat. & in semet¬
ipsum hoc qd̃ de uno quoq dicitur reprehen
dat. Singularem gͥ numerũ tenuit dicens.
ñ dixit. ubi est ds qui fecit me. Quisquis
cnim aduersitatum tribulatione frangitur:
a quo factus est minime contẽplatur. Nam
qui qd̃ ñ erat fecit: factum sine gubernatio¬
ne ñ deserit. Et qui benigne hominem
tit: nec sut neglecte perire qd̃ est: qui hoc
ctiam qd̾ ñ fuit curauit ut esset. Cum gͦ cau¬

Expanded text:
mox pusillanimitates exsequitur, dicensmox pusillanimitates exsequitur, dicenssacrae Scripturae est ut a singulari numero ad pluralem subito transeat, atque a plurali saepe se ad singularem vertat. Unde Eliu cum diceret: Clamabunt, et ejulabunt, nequaquam subdidit: Non dixerunt, ubi est Deus: Non dixit ubi est Deus. A plurali quippe nens, ad personam subito infirmi uniuscujusque transivit, fortasse quia a singulis melius recognoscitur quidquid dici singulariter auditur, ut ad cor suum quisque redeat, et in semetipso hoc quod de unoquoque ddat. Singularem igitur numerum tenuit, dicens: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem tit; nec sinit neglecte perire quod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo cau
Abbreviated transcription (Latin):
iecta calcamus. Hinc ꝑ cundem ꝓpħam cer-¬
tanti animȩ dñs dicit: exaudiui te in ab¬
scondito tempestatis. ꝓbaui te ad aquas con-¬
tradictionis. Absconditum quippe. tempestatis
est: cum in corde contrito cogitationum temp¬
tantium fluctus intumescunt: cũ contra amo¬
ris sc̃i studia curarum secularium se tumultꝰ
illidunt. In abscondito gͦ tempestatis auditur:
na qucrentib suadere ꝑuersa moliantur. aquȩ
contradictionis sunt ppłi resistentes. Et quia
tunc ꝓbatur desiderium. cum aliqua ci aduer¬
sitate resistitur. recte dicitur ꝓbaui it ad aquas
contradictionis. His itaq uirtutum nisib ro¬
busti ex aduersitate ꝓficiunt. s infirmi sepe
in desideriis suis si qua eis fuerint ex aduerso
obiecta languescunt. Et cum ualida tribula¬
tione pulsantur: pusillanimitate deficiunt.
Unde heliu beato iob ꝓbra pusillanmitatis
impingens. p̃missis maloꝵ opp̃ssionib infir

Expanded text:
jecta calcamus. Hinc per eumdem Prophetam cerjecta calcamus. Hinc per eumdem Prophetam certanti animae Dominus dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te ad aquas contradictionis . Absconditum quippe tempestatis est, cum in corde contrito cogitationum tentantium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti studia curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, na quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis. His itaque virtutum nisibus robusti ex adversitate proficiunt, sed infirmi saepe in desideriis suis, si qua eis fuerint, ex adverso objecta, languescunt, et cum valida tribulatione pulsantur, pusillanimitate deficiunt. Unde Eliu beato Job probra pusillanimitatis impingens, praemissis malorum oppressionibus, infirmorum
Abbreviated transcription (Latin):
clectoꝵ desideria dum p̃muntur aduersitate
ꝓficiunt. sicut ignis flatu p̾mitur ut crescat.
& unde. quasi extingui cernitur. inde robora¬
tur. In eo namq ostendimus qͣnta ad dm̃ cu-¬
piditate flagramus. si ñ solum ad cum ꝑ tran¬
quilla & mollia. s etam ꝑ aspera & dura tran
iuga conscendit. quȩq se aspera. quȩq obici¬
unt sentib illigata dato saltu trangreditur.
& absq ullo cursus sui obstaculo in suꝑiorib
eleuatur. Ita etiam electoꝵ mentes. quȩq si-¬
bi in hoc mundo obsistere atq obuiare con¬
spiciunt. contemplationis saltu transcendua.
& more ceruoꝵ despectis terrenarum rcrũ
sentib in suꝑna se euchunt. Hinc rursum
dicit : & in deo meo transgrediar murum.
Murus quippe est. om̃c qdꝰ itincri nr̃o obici¬
tur: ne ad eum qui diligitur transeatur.
S murum transgredimur: cum p̃ amore. su¬
ꝑnȩ patriȩ queq in hoc mundo fuerint ob¬

Expanded text:
electorum desideria dum premuntur adversitate, electorum desideria dum premuntur adversitate, proficiunt, sicut ignis flatu premitur, ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus, quanta ad Deum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla, et mollia, sed etiam per aspera, et dura transjuga conscendit, quaeque aspera, quaeque se objiciunt sentibus illigata, dato saltu transgreditur, et absque ullo cursus sui obstaculo, in superioribus elevatur. Ita etiam electorum mentes, quaeque sibi in hoc mundo obsistere, atque obviare conspiciunt, contemplationis saltu transcendunt: et more cervorum, despectis terrenarum rerum sentibus, in superna se evehunt. Hinc rursum dicit: Et in Deo meo transgrediar murum . 822 Murus quippe est omne quod itineri nostro objicitur, ne ad eum qui diligitur, transeatur. Sed murum transgredimur, cum prae amore supernae patriae, quaeque in hoc mundo fuerint ob
Abbreviated transcription (Latin):
ingessit. Grauem gͥ de uita eius calumpniam
sustincmus: quia nimirum intus patimur. qd̃
cum labore uincamus. Et quia in hoc mun¬
do habundat maloꝵ uita quȩ cruciat. recte.
dicitur: ꝓpter multitudinem calumpniatoꝵ
ualent. extorquere ñnumqm etiã effrenatis
iurib student. apte subiungitur. & ciulabui
male iuiuere. suo nos exemplo compellit: ad¬
huc in nobis uoce calumpniatoris utitur.
Quisquis uͦ peccatum suadens etiam terrere nos
appetit: iam contra nos brachio tẏrannidis se¬
uit. Alud est enim uitia suadere. uiuendo:
aliud iubere terrendo. Dum gͦ cxempla ma-¬
lȩ actionis aspicimus: quasi ad huc strepitum
calumpniatoris audimus. Dum uͦ ui peccare.
cogimur. iam tẏrannum in corde. sustinemus.
p̃cepta conditoris excrescunt. Eternitatis qͥppe
premia p̃stolantes uires ex aduersitatib su¬
munt: quia crescente pugna. gloriosiorem
sibi ñ ambigunt manere. uictoriam. Sic itaq

Expanded text:
ingessit. Gravem igitur de vita ejus calumniam ingessit. Gravem igitur de vita ejus calumniam sustinemus, quia nimirum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia in hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatorum valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte subjungitur: Et ejulabunmale vivere suo nos exemplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est enim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustinemus. praecepta conditoris excrescunt: aeternitatis quippe praemia praestolantes, vires ex adversitatibus sumunt, quia crescente pugna gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. Calumpniatores recte dicere possumus
om̃s iniquos. ñ solum qui exteriora bona rapi¬
unt. s etiam qui malis suis morib & uitȩ
repbȩ exemplo interna nr̃a dissipare conten¬
dunt. Iili namq ca quȩ nobis extra sunt in¬
uadere ambiunt. isti nos p̃dari interuis quȩ¬
runt. Iili amore rerum: isti ñ cessant odio se.¬
uire uirtutum. Illi inuident qd̃ habemus:
isti qd̃ uiuimus. Illi student rapere bona exte¬
riora quia placent: isti satagunt interiora bo¬
na dissipare quia displicent. Quanto gͥ morũ
uita a rerum distat substantia: tanto graui-¬
or calumpniator est. qui male iuiuendo ium
nr̃is infert morib. quam qui uiolenter oppri¬
mendo damna ingerit rebus. Nichil iste de
nr̃a sustentatione subtraxit: s exempla nobis
ꝑditionis apposuit. Eo gͣ grauiorem calump¬
niam intulit. quo qui etum cor in temptatio¬
ne cõmouit: qui & si nequaqͣm nobis actionis
suȩ oꝑa ꝑsuasit: pugnam tam̃ temptationis

Expanded text:
Calamniatores recte dicere possumus omnes iniquos, non solum qui exteriora bona rapiunt, sed etiam qui malis suis moribus, et vitae reprobae exemplo interna nostra dissipare contendunt. Illi namque ea quae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt. Illi amore rerum, isti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substantia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna ingerit rebus. Nihil iste de nostra sustentatione subtraxit, sed exempla nobis perditionis apposuit. Eo ergo graviorem calumniam intulit, quo quietum cor in tentatione commovit. Qui etsi nequaquam nobis actionis suae opera persuasit, pugnam tamen tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet arrogantes graue se damnũ ꝑpe¬
ti udicant. si scientiam suam loquendi breuita
te constringant. Tanto enim semetipsos credt̃
doctiores ostendere. qͣnto se potucrint multipli¬
cata eloquacitate aꝑire. S quia sepe sibi sen¬
tiunt silentii reuerentiã ñ deferri. dĩ ñnum¬
qͣm potentiam de quo quasi loquuntur insi-¬
nuant: ac sub p̾textu illiꝰ sibi silentium exi¬
gunt. qd̃ minune merentur: & dum speciete¬
nus dm̃ ꝓferunt. auditũ sibi ex reuerentia eiꝰ
exigentes. se potiꝰ student ostendere : qm illiꝰ
facta p̃dicare. Unde & helui subiungit di¬
cens. Adhuc enim habco. qd̃ ꝓ deo loquar.
Quia uͦ ñnumqm doctores scĩ crebro repetug¬
si qua obscurus dicunt: ut quȩ occulta p̃di¬
sant auditoꝵ cordib uoce hȩc iterationis
infundant: plerumq hoc appetunt etiã arro¬
gantes unitari. & insolenter ca que dixeruit
replicant: ñ quo auditoꝵ cordib insinuare

Expanded text:
quia videlicet arrogantes grave se damnum perpequia videlicet arrogantes grave se damnum perpeti judicant, si sciente constringant. Tanto enim semetipsos credunt doctiores ostendere, quanto se potuerint multiplicitate loquacitatis aperire. Sed quia saepe sibi sentiunt silentii reverentiam non deferri, Domini nonnunquam potentiam de quo quasi loquuntur insinuant, ac sub praetextu illius sibi silentium exigunt, quod minime merentur; et dum specietenus Deum proferunt, auditum sibi ex reverentia ejus exigentes, se student magis ostendere quam illius facta praedicare. Unde et Eliu subjungit, dicens: IBID.---Adhuc enim habeo quod pro Deo loquar. 831 Quia vero nonnunquam doctores sancti crebro repetusi qua obscurius dicunt, ut quae occulta praedicant auditorum cordibus voce haec iterationis infundant, plerumque hoc appetunt etiam arrogantes imitari, et insolenter ea quae dixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc nimirum inferens. beatũ iob & nil scisse
asserit. & multa dixisse : & cum ipse quȩ sentit
loquaciter inferat. hunc de uitio loquacitatis
accusat. S hoc quoq esse ꝓprium arrogantium
uicium solet. ut & pauca credant quȩ ipsi mul¬
ta dixerint: & multa credant quȩ ipsis pauca
dicuntur. Quia enim sua dicere semꝑ uolunt:
alicna audire ñ possunt. Uim se pati existimass.
si ea quȩ immoderate sentiunt. immoderatius
ñ effundant. Et qmuis beatus iob ad ciꝰ uer¬
ba tacuerit. helui tam̃ de locutione illiꝰ qua
amicis responderat causam inuectionis in¬
uenit. ut sibi ex Chibere latiꝰ eius silentium
possit. atq ut ipse multa respondeat. illum
uerba multiplicasse confirmat. Nam & mox
initia ꝓlirȩ locutionis exoritur. & quasi ad huc
nichil dixerit inchoare conatur. Unde subdit᷑.
Addens quoq helui. etiã hȩc locutus est. Susti¬
ne me paululum: & indicabo tibi. Multa iam
dixcrat. & sustineri adhuc paululum sperat.

Expanded text:
ec nimirum inferens, beatum Job et nil scisse asserit, et multa dixisse; et cum ipse quae sentit loquaciter inferat, hunc de vitio loquacitatis accusat. Sed hoc quoque esse proprium arrogantium vitium solet, ut et pauca credant quae ipsi multa dixerint, et multa credant quae ipsis pauca dicuntur. Quia enim sua dicere semper volunt, aliena audire non possunt; vim se pati existimant, si ea quae immoderate sentiunt immoderatius non effundant. Et quamvis beatus Job ad ejus verba tacuerit, Eliu tamen de locutione illius, qua amicis responderat, causam invectionis invenit, ut sibi exhibere latius ejus silentium posset, atque ut ipse multa respondeat, illum verba multiplicasse confirmat. Nam et mox initia prolixae locutionis exorditur; et quasi adhuc nil dixerit, inchoare conatur. UAddens quoque Eliu etiam, haec locutus est: Sustine me paululum, et indicabo tibi. - Multa jam dixerat, et sustineri adhuc paululum sperat,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ subintulit ualde: quia & si quedã longa¬
nimiter tolerat. quedam tam̃ in hac etiã uita
flagellat. Et hic ñnumqͣm ferire inchoat: qd̃
ȩterna damnatione consũmat. Ergo & ñ nulla
ꝑcutit. & ñ nulla mnulta derclinquit : quia &¬
si nulla resecaret. quis dm̃ res humanas curare
credidisset: Et rursum. si hic cuncta ꝑcuteret.
extremum iudicium unde. restaret: Quędam
gͥ feriuntur. ut rectoris nr̃i suꝑ nos sollicitudi¬
nem formidemus: quȩdam uͦ mnulta seruantur.
ut adhuc iudicium restare sentiamus. Bene.
gͦ dicitur. nec ulciscitur ualde scelus. quia
dum exiguum quiddam de iniquitate. ꝑcutit᷑.
loqui debeat: s cui loquatur ignorat. Uera
sunt namq quȩ dixit. s a beati iob increpatio¬
nib aliena. quia tanto hac correptione non
eguit. qͣnto nec aliqua pusillanimitate pecca
tutũ elatio suꝑboꝵ. occulto iudicio cũ beato
iob agitur. ut post flagella penarũ etiam per
uerba arrogantium crescat. Ecce enim tanto-

Expanded text:
quod subintulit, Valde, quia etsi quaedam longanimiter tolerat, quaedam tamen etiam in hac vita flagellat et hic nonnunquam ferire inchoat, quod aeterna damnatione consummat. Ergo et nonnulla percutit, et nonnulla inulta derelinquit, quia si nulla resecaret, quis Deum res humanas curare crederet? Et rursus, si hic cuncta percuteret, extremum judicium unde 830 restaret? Quaedam igitur feriuntur, ut rectoris nostri super nos sollicitudinem formidemus; quaedam vero inulta servantur, ut adhuc judicium restare sentiamus. Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde scelus, quia dum exiguum quiddam de iniquitatepercutitur, loqui debeat, sed cui loquatur ignorat. Vera sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec aliqua pusillanimitate peccavtutum elatio superborum, occulto judicio cum beato Job agitur, ut post flagella poenarum etiam per verba arrogantium crescat. Ecce enim tanto
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ꝑsequitur. tunc pciori ultione damna¬
tur. cũ nulla ci aduersitate resistitur. Et tunc
fortioris urȩ periculis subiacet: cum ꝓspere
ꝑagit qd̃ nequiter concupiscit: quia uidelicet
uindictam suꝑni iudicii ad futura cum suppli¬
cia reseruando deseruit. cui hic in malo obuia
est uirga dĩ suꝑ illos. Hinc etiã de ipso eoꝵ ca¬
pite scriptum est: faciet & ꝓsꝑabitur. Hinc
rursum de eodem dicitur: & dolus in manu
ciꝰ dirigetur. In manu quippe anticristi dolus
dirigitur: quia in hoc qd contra bonos ꝓposue¬
rit. implere tẽporaliter nulla aduersitate. p̃pe¬
subsequens fauet effectus: & nulla contrarietas
impedit. quod mens ꝑuersa conceꝑit. Nam se¬
pe prauoꝵ hominum dum tardantur uota mu¬
tantur. & dum difficultatem ꝑfectionis sentiuꝗ.
reatum malȩ actionis agnoscunt. & quibus

Expanded text:
vitam persequitur, tunc pejore ultione damnavitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviarest virga Dei super illos . Hinc etiam de ipso eorum capite scriptum est: Faciet et prosperabitur . Hinc rursus de eodem dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur . In manu quippe Antichristi dolus dirigitur, quia in hoc quod contra bonos proposuerit implere temporaliter nulla adversitate praepesubsequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lib miratulis possunt. S iccirco cum iustis
plerumq nil mirum uisibiliter agitur: quia
coꝵ aduersarii illuminari inuisibiliter ñ me¬
rentur. Dicatur gͦ. ibi clamabunt. & ñ exaudi¬
et ꝓpter suꝑbiam maloꝵ. Ac si diceret. reatus
opprimentium. audiri uoces ꝓhibet oppressoꝵ.
Nec eripiuntur uisibiliter iusti: quia saluari
inuisibiliter ñ merentur iniusti. Unde rursũ
ꝑ ꝓpħam dicitur. cum uiderit sapientis mo¬
rientes: simul insipiens & stultus peribunt.
Quos enim iusibiliter mori conspiciunt. in¬
uisibiliter uiuere posse ñ credunt. atq eo rea-¬
tum infidelitatis suȩ cumulant. quo iusa
morte fidelium de eternitate desꝑant. Igitur
iuolenti quiq inde deterius deficiunt. unde
contra uitam umnocentiũ exterius conuales¬
cunt: tantoq illos intima ueritas a se foras
eicit. qͣnto cos contra suos temporaliter qd̾ uo¬
lunt posse ꝑmittit. Quisquis itaq bonorũ¬

Expanded text:
libus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis libus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil mirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii illuminari invisibiliter non merentur. Dicatur ergo: Ibi clamabant, et non exaudiet propter superbiam malorum. Ac si diceret: Reatus opprimentium audire voces prohibet oppressorum. Nec eripiuntur visibiliter justi, 827 quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursum Prophetam dicitur: Cum viderit sapientes morientes, simul insipiens et stultus peribunt . Quos enim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde deterius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt; tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt posse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓpter se. s ꝓpter aduersarioꝵ salutem concu¬
piscunt: ut dum illos omp̃s d̾s ab immensis
periculis facto quodam miraculo liberat. uir¬
tutem suam ipsis etiam ꝑsccutorib innotescat.
atq inde aduersarios ad eternitatem redunat.
unde suos temporaliter saluat. sicut ꝓpheta
quoq uocem martyrum suscipiens ait: ꝓpter
inimicos in cos eripe me. Acsi diceret: ꝓpter me.¬
quidem eripi de temporali tribulatione ñ ap¬
peto: s tam̃ cripi ꝓpter aduersarios concupis¬
co. ut dũ mea uita saluari mirabiliter cernit᷑.
ipso miraculoꝵ uisu inmicoꝵ duricia conuer-¬
tatur. Sicut gͦ sepc dñs suoꝵ uitam temporali¬
ter ꝓ inimicoꝵ conuersione. eripit : ita sepe suoꝵ
uoces ꝓpter dampnationẽ ꝑsequentiũ ñ exaudit:
ut uidelicet inde reatum suũ cumulent. unde.
p̃ualuisse se nequiter gaudent. Nam qui in¬
uisibilia despiciunt. moueri ñnumqͣm uisibi¬

Expanded text:
non propter se, sed propter adversariorum salutem concunon propter se, sed propter adversariorum salutem concupiscunt, ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis facto quodam miraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat; atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde suos temporaliter salvat, sicut Propheta quoque vocem martyrum suscipiens, ait: Propter inimicos meos eripe me . Ac si diceret: quidem eripi de temporalibus tribulationibus non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut ergo saepe Dominus suorum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces, propter damnationem persequentium, non exaudit; ut videlicet inde reatum suum praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibi
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ tuoꝵ inhabitabunt ibi. S iudetur in¬
certum utrũ dicat ꝓpter suꝑbiam maloꝵ non
exaudict. an ꝓpter suꝑbiam maloꝵ damabus.
Intelligi autem meliꝰ potest. si ñ exaudirĩ po¬
tius ꝓpter maloꝵ suꝑbiam quã clamare refe¬
rantur. Nam qd̃ ꝓpter maloꝵ suꝑbiam da¬
mant supra iam dictum est eo uersu quo di¬
citur. ꝓpter multitudinem uiolentoꝵ clama¬
bunt. Aliquid gͦ nobis hoc uersu innuitur.
qd̾ paulo suptiliꝰ attendatur : quia sepe oppres-¬
si quidam dum clamauerit. ex se quidem me¬
rentur audiri. s tam̃ eoꝵ desideria ꝓpter op¬
primentium suꝑbiam differuntur. Iustus qͥp¬
pe dñs & suos ꝑmitut. temporaliter opprimi
& uiolentoꝵ malitiam nequiter augeri: ut
dum hoꝵ uita in purgatione teritur. illorum
ut iusti in tribulatione dep̃hensi. suꝑnum so¬
lacium etiam temporaliter ꝑcipiant. qd̾ tamen
non temporaliter implorant. Saluari enim

Expanded text:
vorum tuorum inhabitabunt ibi . Sed videtur invorum tuorum inhabitabunt ibi . Sed videtur incertum utrum dicat: Propter superbiam malorum non exaudiet; an, propter superbiam malorum clamabunt. Intelligi autem melius potest, si non exaudiri potius propter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam quod propter malorum superbiam clamant, jam supra dictum est, eo versu quo dicitur: Propter multitudinem violentorum clamabunt. Aliquid ergo nobis hoc versu innuitur quod paulo subtilius attendatur, quia saepe oppressi quidam dum clamaverint, ex se quidem merentur audiri, sed tamen eorum desideria propter opprimentium superbiam differuntur. Justus quippe Deus et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horum vita in purgatione teritur, illorum  vero accidit, ut justi in tribulatione deprehensi, supernum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim
Abbreviated transcription (Latin):
latum uolucrum meritoꝵ dignitate transcen¬
derat. quia subiturus celestia. iudicaturum se
angelos ñ ignorabat. In illis iminundoꝵ infi¬
sub se labi quicquid suꝑbit. quicquid p̃terit
contemplantur: & quasi in quodam rerum uer¬
tice constitutȩ tanto sibi omĩa subesse conspici-¬
unt: qͣnto semctipsas uerius auctori omĩum
subdunt: atq in de cuncta transcendunt: un¬
de creatori cunctoꝵ uera se humilitate subster¬
nunt. Dicat gͦ qui docet nos suꝑ umenta
terrȩ. & suꝑ uolucres celi erudit nos. Ac si di¬
ceret: infirmus pusillanimitate uictus ista
ñ dixit: & iccirco eum aduersitatis temptatio
ꝑtulit. quia tranquillitatis tempore. hȩc cunc¬
ta transeuntia nulla ꝑfectione superauit.
Huius enim uite aduersa ñ ꝑhorrescerit. si
ꝑfectionis merito etiam sccunda calcasset. Se¬
suꝑbiam maloꝵ. Ibi uidelicet in tribulatio¬
ne. ut econtia de gaudio scriptum est. filii ser¬

Expanded text:
latum volucrum meritorum dignitate transcenlatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infisub se labi quidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Sesummetur.---Ibi videlicet in tribulatione, ut e contra de gaudio scriptum est: Filii ser
Abbreviated transcription (Latin):
rursum demonica suptilitate falluntur. &
te eruditionis excrescunt. Suꝑ iumenta cñi
terrȩ edocti sunt: quia quicquid in imis po¬
test ambiri despiciunt. Suꝑ uolucres quoq
celi eruditi sunt: quia om̃s immundoꝵ spiri¬
tuum insidias cõprchendunt. Suꝑ iumenta
terrȩ edocti sunt: quia nichil in hac uita qd̾
preterit. querunt. Suꝑ uolucres celi cruditi
sunt: quia potestates aereas quas ad huc ꝑ car¬
nis infirmitatem tolerant. iam uitȩ meritis
calcant. Paulus iam suꝑ iumenta terrȩ edoctꝰ
fuerat. dicens. multi enim ambulant. Et pau¬
lopost. quoꝵ finis interitus. quoꝵ d̾̃s uenter
est: & gła in confusione ipsoꝵ qui terrena sapi¬
unt. Nrã autẽ conuersatio in celis est. Et
rursum suꝑ uolucres celi eruditum se nouerat
cum dicebat. nescitis qm̃ angłos uidicabimꝰ
Sub se uimenta cernebat: quia uidelicet in
terra ad huc positus. calcabat mores hominũ
qui in infimis conuersantur. Et rursum uo¬

Expanded text:
rursum daemoniaca subtilitate falluntur, et rursum daemoniaca subtilitate falluntur, et te eruditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum vo
Abbreviated transcription (Latin):
si diceret. infirmus quisq iccirco nequa quam
se in ꝑturbatione corroborat: quia & in tran¬
quillitatt ñ temꝑat. & ideo nescit aduersa
tolerare. quia constittus in ꝓsꝑis. cogitatio¬
ne se ñ nouit a uolatu uolucrum premere:
nec carnales motus a iumentoꝵ ingluuie sub¬
leuare. S hoc beato iob tanto inconuenien¬
ter dicitur: qͣnto uita cius inter alta & infima
mirabiliter temꝑatur. Qd̃ quidẽ intelligi eti¬
am aliter potest. qui docet nos suꝑ iumenta
terrȩ: & suꝑ uolucres celi erudit nos. Nam
sicut uimentoꝵ uocabulo signatur uita ho¬
minum carnis adhuc motib subditoꝵ: ita
appellatione uolucrum figuratur elatio spi¬
rituum suꝑboꝵ: ut ꝑ umenta quidem ter¬
rem homines. ꝑ uolucres ũ demonia desig¬
nentur. Unde cum semina dñs uocta uiam
diceret cetidisse. subiunxit. uenerunt uolu
cres & comederunt ea. nimirum ꝑ uolucres
signans aereas potestates. Sc̃i autem uiri quia
nec infima hominũ exempla appetunt. nec

Expanded text:
rmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et aliter pterrae, et super volucres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc motibus subditorum, ita appellatione volucrum figuratur elatio spirituum superborum, ut per jumenta quidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum semina Dominus juxta viam diceret cecidisse, subjunxit: « Venerunt volucres coeli, et comederunt ea , » nimirum per volucres signans aereas potestates. Sancti autem viri, quia nec infirma hominum
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate consũment: atq co temporalia fla-¬
gella ñ sentiant: quo ȩterna cos supplicia expe¬
ctant. Bene. autem eoꝵ inulta nequicia cham
peccante. signata est. cui a patre dicit᷑: maledi¬
ctus chanaan puer. seruus erit fr̃ib suis. Cha¬
naan uidelicet. cham filiꝰ fuit. Et quid est qd
cham peccante. chanaan ciꝰ filius sententiã ultio¬
nis accepit: Quid est qd̃ ñ in se s in posteritate.
multȩ ꝓficunt. s in posterum feriuntur:¬

Expanded text:
iniquitate consumment; atque eo temporalia flainiquitate consumment; atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaam puer, servus erit fratribus suis. Chanaam videlicet Cham filius fuit. Et quid est quod, Cham peccante, Chanaam ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in posteritate multae proficiunt, sed in posterum feriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apte subiungitur. Nunc enim ñ infeit.
furorem suum: nec ulciscitur ualde scelus.¬
Dui quippe d̃s tolerat. quia in ꝑpetuum damp
nat. & furorem nunc inferre dissimulat. quia
effundendum sine fine in posterum seruat.
Electoꝵ namq est hic conteri. ut ad prȩmia
debeant eternȩ hereditatis erudiri. Nr̃m est¬
hic flagella ꝑciꝑe. qui b seruatur de ęternita¬
te gaudere. Hinc enĩ scriptum est. flagellat
omnẽ filium quẽ recipit. Hinc ad iohannem
dicitur: ego quos amo arguo & castigo. Hinc
petrus ait: tempus est ut incipiat iudicium
de domo dĩ. Ubi mox ammirando subiunxit.
si autem pͥmũ a nobis. quis finis eoꝵ qui ñ cre¬
dunt dĩ eugłio: Peccata quippe nequaqͣm di¬
uina seueritas inulta remanere. ꝑmittit. s ira
iudicii a nr̃a hic correptione inchoat. ut in re¬
ꝓboꝵ damnatione conquiescat. Eant gͦ nunc
reꝓbi. & uoluptatum suarũ desideria mnulta

Expanded text:
Unde apte subjungitur: CAPUT XXI Vet.Unde apte subjungitur: CAPUT XXI Vet.furorem suum, nec ulciscitur valde. - Scelus quippe Deus diu tolerat, quia in perpetuum damnat, et furorem nunc inferre dissimulat, quia effundendum sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad praemia debeant aeternae haereditatis erudiri; nhic flagella percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta
Abbreviated transcription (Latin):
dum est gͥ qͣnti est pcriculi transacta munera
cernere. & futura desperare: qnͣti est periculi
si in hac ꝓcella tribulationũ desꝑationis nau¬
fragio frangimur. qui ad portum spei uelut
immensis funib p̃teritis donis ligam᷑. Dica¬
tur itaq recte. iudicare coram eo. & expecta cũ.
Nam qui semetipsum corã d̾o non iudicat. eũ
dum affligitur ñ expectat. Cuiꝰ enim bona pre-¬
cessisse dissimulat. adiutoria subsequi posse de¬
sperat. & cum p̃teritoꝵ obliuiscitur. etiam sub¬
sequentium largitate. fraudatur. S ecce dũ nos
affligimur. dũ consolationis grãm longanimi¬
ter sustinemus. mali ad pciora prumpunt: atq
co inquitatis exaggeratione. ꝓficiunt. quo si¬
ne. uerbere relinquuntur: & tamen omp̃s d̃s
peccantes miscłiter expectat. tempus ad peni-¬
tentiam tribuit. qd̾ ñ conuersis ad grauioris
reatus testimonium uertit. Patienter iram re-¬
tinct. quã qͣndoq irretractabiliter effundet.

Expanded text:
dum est igitur quanti est periculi transacta munera dum est igitur quanti est periculi transacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc gͦ in semctipsam cuncta recolligens. dũ
bona accepta considerat: aduersa quȩ. tolerat
ñ accusat: nec desperatione frangitur. quȩ
tantoꝵ munerum consolatione. roboratur:
quia spem de futuris recipit. dum transacta
beneficia recognoscit. Dicat itaq etiam cum
dixeris ñ considerat. udicare coram co & ex¬
pecta cum. Acsi diceret. cum iccirco d̃s consi-¬
derare ñ creditur quia tarde miseretur. inti¬
ma cogitationis ingredere. atq illic coram ciꝰ
oculis cause tuȩ iudicium suscipe: & quȩ ipse
uiuendo contulisti. uel quȩ miscd̾iter ꝑcepisti
discerne : & tunc ad spei fiduciam redis. dum
bona tantȩ benignitatis erubescis: quatenus
inter aduersa fidenter expectes. quem & post
delicta ꝓpicium recolis. Sꝑanda enim fueran
suꝑna adiutoria. etiam si nulla beneficia pre¬
cessissent. Sciendumq quia d̾s̃ hominem quẽ
benigne condidit. iniq non spernit. Pensan¬

Expanded text:
Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. neq enim frustra audiet d̃s: & omp̃s singu¬
loꝵ causas intuebitur. S quia plerumq non
derat. uidicare coram illo. & expecta cũ. Fortas¬
se enim dum clamor nr̃ quasi negligitur. spes
quȩ cordi inerat infirmatur: & suꝑna adiu¬
toria defutura credimus. quia tardius impe.¬
tramus. ac pene inconsiderata dõ esse inge¬
miscimus. quȩ inulta toleramus. s cum ista
nos desꝑationis ꝓcella conturbat. concussa
mens citius in portum spci se collocat. si causas
suas cum dño supptiliter pensat. si bona cius ad
memoriam reuocat. si mala quȩ bonis cius red¬
didit apud semctipsam callide ñ excusat. si ꝑ¬
pendit. quid ab co iuste meruit. & quid demen¬
ter accepit. si uitam suam uiuaciter discutit.
si ante dĩ oculos om̃e qd̃ agit examinans. se¬
metipsam sibunet ñ abscondit. si factam se quȩ
ñ erat meminit. si illuminatam se. atq sub¬
leuatam quȩ in tenebris iacebat agnoscit.

Expanded text:
ergo: Neque enim frustra audiet Deus, et Omnipotens singuergo: Neque enim frustra audiet Deus, et Omnipotens singulorum causas iicare coram illo, et exspecta eum. - Fortasse enim, dum clamor nquae cordi inerat infirmatur; et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
in certamine. ut maiorib cumulentur p̃miis¬
in retributione: labor ꝓtrahitur pugnę. ut
crescat corona uictoriȩ. Suos gͦ dñs cum ue¬
lociter ñ exaudit: quo repellere creditur tra¬
hit. Internus quippe est medicus: & peccatoꝵ
in nobis contagia quȩ in esse medullitus reꝑ¬
bat sccat. Abscidit uirus putredinis ferro
tribulationis: & quo uoces egri audire dissi¬
mulat. eo egritudinis finem ꝓcurat. Hinc
& nocte & ñ ad insipientiam mͥ. Acsi diceret.
nequaqm mͥ ad insipientiam ꝓficit. qd̾ dic ac
nocte clamantẽ me continue ñ exaudis: quia
unde me in temporali tribulatione quasi dese¬
ris. inde ad ęternam sapientiam plus crudis:
Hinc etiã dicit: adiutor in oportuntatibꝰ in
tribulatione. Tribulationem quippe. dicturus
oportunitates p̃misit: quia sepe & tribulatio¬
ne conterim᷑. & tam̃ oportunũ ñdum est. ut
ad desiderium creptionis adiuuemur. Dicatur

Expanded text:
in certamine, ut majoribus cumulentur pin certamine, ut majoribus cumulentur pin retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non exaudit, quo repellere creditur trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus reprobat secat; abscindit virus putredinis ferro tribulationis; et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudinis finem procurat. Hinc et nocte, et non ad insipientiam mihi . Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipientiam proficit quod die ac nocte clamantem me continue non exaudis, quia unde me in temporali tribulatione quasi deseris, inde ad aeternam sapientiam plus erudis. Hinc etiam dicit: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione . Tribulationem quippe dicturus, opportunitates praemisit, quia saepe et tribulatione conterimur, et tamen opportunum nondum est ut ad desiderium ereptionis adjuvemur. Dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̾ conceꝑant auersantur. Quia gͥ malos
cum deserit dñs preualere ꝑmittit. & unde
suꝑboꝵ nequicia ꝑficitur. inde humiliũ lon¬
ganimitas consũmatur: dicatur recte. ibi cla¬
mabunt. & ñ exaudiet ꝓpter suꝑbiam maloꝵ.
quod duo sint dicta. quia & clamantẽ ñ frustra
audit. & tamen quod patitur respicit. & exau¬
dire uoces dissimulat. & qd unus quisq tolerat
ñ ignorat. Nemo gͦ qui tardius auditur credat.
quod a suꝑna cura negligitur. Sepe enim nr̃a¬
desideria quia celeriter ñ fuint exaudiuntur.
& qd̃ implere concite petimus. ex ipsa melius
tarditate ꝓsperatur. Sepe uox nr̃a eo ꝑficitur
quo differtur. & cum suꝑficietenus petitio ne¬
gligitur. uota nr̃a altiꝰ in cogitationũ radi¬
ce complentur. sicut & semina messium ge¬
lu pressa solidantur: & quo ad suꝑficiem tar¬
dius excunt. co ad frugem multiplitiora con¬
duntur ut ꝓficiant: ꝓficunt ut ad hoc quod
ꝑceptura sunt conualescant. Exercitantur

Expanded text:
 conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit Dominus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummatur, dicatur recte: Ibi clamabunt, et non exaudiet propter superbiam malorum. quod duo sunt dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a sudesideria, quia celeriter non fiunt, tamen exaudiuntur, et quod impleri conciter petimus, ex ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum superficie tenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur. Sicut et semina messium gelu pressa solidantur, et quod a superficie tardius exeunt, eo ad frugem multiplicatiora conduntur, ut proficiant; proficiunt, ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ petulantiam cecidit. cum efftrendo se
more uolucrum ultra quam debuit euolauit.
Hinc est enim qd̾ longa continentia repente
soluitur: hinic qd̃ plerumq & usq ad senium
uirginitas seruata uiciatur. Quia enim negli¬
gitur humilitas cordis. rectus uidex despicit
etiam integritatẽ corporis: & qͣndoq ꝑ aꝑtã
malum reꝓbos annuntiat. quos dudum rep¬
bos in occulto tolerabat. Nam qui diu serua¬
tum bonũ subito ꝑdidit. apud semctipsum
intus aliud malum tenuit. ex quo ad aluid su¬
bito crupit: ꝑ qd̃ ab om̃ipotente dco etiam
tunc alienus extitit. qͣndo se ei ꝑ mundiciam
corporis in herere monstrauit. Quia gͥ men¬
tis clatio ad pollutionẽ ꝑtrahit carnis: rep¬
borũ cor a uolatu uolucrum ad petulantiam
mergitur iumentoꝵ. Sc̃i autem uiri ne appe¬
titu bestiali ad luxurie uoraginem deuoluan¬
tur: sollicite cogitationes mentis a suꝑbiȩ
uolatu custodiunt: ac ne in infima desipien¬

Expanded text:
tiam jumentorum cecidit, cum efferendo se, tiam jumentorum cecidit, cum efferendo se, more volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo aliud subito erupit per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Quia igitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipien