comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum est uixta ꝓlixitatem colls in quo sita ẽ.
Er hac etiam urbe reges albanoꝵ appellari ceꝑũt¬
nuncupata. eo qd̾ albo cͥne nascantur. hec ab ori¬
ente sub mare caspium surgens. ꝑ oram occeani
septemtonalis usq ad meotides paludes ꝑ deserta
et inculta extenditur. huius t̾re tanes ingentes st̃.¬
tanteq feritatis ut tauros p̾mant. et leones peri¬
que posteros se tasonis credunt. atbo tͥne nascuit᷑.
ab assictuis niuib et ipsiꝰ capilli color genti nom̾
adeo ut nocte plusqͣm die cernant. Albani autemui¬

Expanded text:
oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari cnuncupata, eo quod albo crine nascantur: haec ab Oriente sub mare Caspium surgens, per oram oceani Septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic tetantaeque feritatis ut tauros premant, leones periquae posteros se Iasonis credunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli color genti nomenadeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vi
Abbreviated transcription (Latin):
clus. intertinctus uariis colorib ex quo eunͣgeli¬
ci illius ungnent uasculum fuit. Cauant enĩ
hunc ad uasa unguentarta. qm̃ optime serua¬
re icorrupta dicitur unguenta. Nascitur cca
thebas. egyptiacas et damascum syrie candidi

Expanded text:
dus, interstinctus variis coloribus, ex quo evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
dri magni. et suꝑ lacum calearrium. dernde iut᷑
Termini affrice ad occidentem idem sunt qui et
europe .i. fauces gaclitam freti. Ultimus autem
tas uocant. Affricam: nominatam qͥdam inde
existimant quasi apricam. qd̾ sit aꝑta celo uel
soli. et sine horrore frigoris. Alii dicunt affricã
appellar ab uno exposteris abrahe de cethura.
lantem montem. Aseptemtonali uero parte
mediterraneo mari ꝯiuncta clauditur. et in
gaditano freto finitur. habens ꝓuingas libiã
ctronensem. pentapolim. tripolim. birantium.
tanam. et circa solis ardorem ethiopiam. hic est¬

Expanded text:
dri Magni et super lacum Chalearzum, deinde iuxta dri Magni et super lacum Chalearzum, deinde iuxta termini Africae ad occidentem idem sunt qui et Europae, id est fauces Gaditani freti. ultimus autemappellata. Africam autem nominatam quidam inde existimant, quasi apricam, quod sit aperta caelo vel soli et sine horrore frigoris. Alii dicunt Africam appellari ab uno ex posteris Abrahae de Cethura, lantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habens provincias Libyam Cyrenensem, Pentapolim, Tripolim, Byzacium, tanam, et circa solis ardorem Aethiopiam. Libya Cyr
Abbreviated transcription (Latin):
steris abrahe. qui uocabatur afer. qui dicitur
duxisse adu̾sus libiam exercitũ. et ibi uictis ho¬
stib ꝯseclisse. eiꝰq posteros ex nomine attaui. et
Lbis maiores nost̾ acripiendam descͥpserunt:
non spacioꝵ mensuras s diuisionum raciones
secuti sunt. Mare hoc .i. magnum qd̾ ab octa¬
su ox occeano oritur. in mericdiem magis uergeis.
angustiorem int̾ se et occeanum coart̾at. affrice
limitem facit. Uñ etiam aliqui qͣmuis eam ło̾¬
gituctine parem. tñi inulto angustiorem intel
tantes. secunde portiorem appellare maluerũt
atq incognitum est. quippe cum omina pene
caloris accedant. ea scilicet causa est. affricam
ꝑ omnia situ et populis minorem uideri. qr et
natiua sui minus habeat spacii et celi inclemẽ¬
egypti urbisq alexandrie ubi parethoniũ cuii¬
tas sita est fuꝑ hoc magnum qd̾ omnes plaga ᷤᷤ
t̾rasq mecdias int̾fluit. unde ꝑ loca que accole
catabathinon uocant non longe a castris alexan¬

Expanded text:
steris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et rtem majores nostri accipiendam descripserint, non spatiorum 29 mensuras, sed divisionum rationes secuti sunt. Mare hoc siquidem Magnum, quod ab occasu ex Oceano oritur, in meridiem magis vergens, angustiorem inter se et Oceanum coarctatae Africae limitem facit. Unde etiam aliqui, quamvis eam longitudine parem, tamen multo angustiorem intelltantes, secundae portionem appellare maluerunt.atque incognitum sit quippe cum omnia pene caloris accedant, ea scilicet causa est, Africam per omnia situ et populis minorem videri: quia et natura sui minus habeat spatii, et coeli inclemenAegypti urbisque Alexandriae ubi Parethonio ciuitas sita est, super mare hoc Magnum, quod omnes plagas terrasque medias interluit. unde per loca quae accolae Catabathmon uocant haud procul a castris Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
cam ruminare ꝑhibetur. Deniq alii pisces non
ruminant. Tradunt autẽ hunc ingeniosũ e̾ẽ
de ictib crebris laxare fores atq ita retrorsum
redire. Quem luctatum eiꝰ si forte alius escarus
extrinsecus uideat. app̾hensa mordic̃ cauda ad¬
iuuat nisus erumpentis. Asculapius appollinis¬

Expanded text:
cam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse;dae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lan
Abbreviated transcription (Latin):
pania scilicet ꝓuincia que est iniciale partib ut̾e¬
silib et uasis omnib ꝓbatissimũ. As omne frigo¬
re magno. melius funditur. Et rubiginem ce¬
ruleus trahit nisi oleoꝑungatur. Seruari autẽ
id optime etiam iu liqͥda pice tiadunt. Int̾ omĩa
metaua esuocalissimum est. et maxime potestariᷤ.
do tardo stridebat atnis. Origo eris: cathinia et cal¬
citheus. Purgamenta eris cathima. et origo. et eris
flos. Cathinia gignitur in metalloꝵ eris atq aa¬
genti fornacib insidente nicdore. Namq ut ip̃e
lapis ex quo fit es cathinia uocatur. sic rursus
in fornacib existit. et nomunis sui origin̾e recipit.
dris flos fit siue gignitur ꝯflagonib et resolu¬
to atq reliquato ere suꝑfusa frigida. Repenti¬
na eñ densatione tampͣm de sputo reꝑatur floᷤ.
Crirginem quoq es creat. Nam lamine eree suꝑ
uasaceti asꝑrimi sarm̃tis supra posite atq ita

Expanded text:
pania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utenpania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. n foribus cardo stridebat aenis. Origo aeris cadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
nata sunt ȩxomnib in unum. nec hoc nec illud.¬
unde usq in hodiernum diem. siue ex ip̃o. siue eximi¬
tatione eius es chorinteum. uel chorintea uasa dnͫr
huius tͥa sunt genera. Unum candidum ad arge̾¬
ti nitorem accedens. Alt̾um in quo plus auri fulua
natura est. Lercium in quo equalis cunctoꝵ tẽꝑies
Coronarium ex dultili ere teniatur in laminas.
color uocauit. Namq in singulas uncias eris ad¬
ditis auri scripulis sonis pretenui bratea ignes¬
cit. flammasq unitatur. unde et pyropum drͦ.
Regulare es dicitur quod ab aliis ductile appella¬
tur. quale omne ꝙypͥum. Ductile autẽ dicitur eo
qd̾ malleo ꝓctucatur. sicut ꝯtra fusile qd̾ tantum
funditur. Hoc et caldarium qd tñ funditur. nani
malleis fragile est. Siqͥdem omne es cdiligentius
purgatis igne uiciis. excoctsq: regulare efficitur.
Campanum quoq int̾ genera eris uocatur a cam¬

Expanded text:
nata sunt ex omnibnata sunt ex omnibUnde et usque in hodiernum diem, sive ex ipso, sive ex imitatione ejus, aes Corinthium, vel Corinthia vasa dicuntur. Hujus tria genera: unum candidum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quod ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. 5. Coronarium ex ductili aere tenuatur in laminas, color vocavit. Namque in singulas uncias aeris, additis auri scrupulis senis, praetenui bractea ignescit, flammasque imitatur, unde et pyropum dicitur. 7. Regulare aes dicitur, quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. 8. Ductile autem dicitur, eo quod malleo producatur, sicut contra fusile, quod tantufunditur. Hoc et caldarium quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Cam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ O. ab splendore aeris uocatum: sic̃ aurum et
Largentum. Aput antiquos aut̾e pͥ̾or eris qͣm
ferri cognitus usus. Ere qͥppe pͥmi ꝓscindebant
t̾ram. dre certamina belligerabant᷑. Eratq i pre¬
cio magis es aurum uero et argentum ꝓpter in¬
nullo deniq honore. Usus eris postea transit in
simulachris. in uasis. in edificioꝵ structuris.
maxime et ad ꝑpetuitatem monum̃toꝵ etiampu¬
blice in eis ꝯstitutiones scͥpte sunt. Cyprium es
in cypro insula pͥus reꝑtum. unde et uocatum fac¬
tum ex lapide eroso quem cathiniam uocant. et
est ductile. huic si addatur plumbum: colore pͦpu¬
reo fit. Auricalcum dictum qd̃ et splendorem au¬
ri. et duriciam aieriᷤpossideat. Est autẽ ꝯpositũ
grecoꝵ calco uocatur. fit autem ex ere et igne
multo. et medicaminib ꝑducitur ad aureum
omnes statuas aureas et argenteas. in unũ rogũi
ꝯgessit: et eas incendit. Ita ex hac ꝯmirtione fabri
subtulerunt et fecerunt parapsides. sic chorĩtea

Expanded text:
 ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter innullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen comone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum omnes statuas aeneas et aureas et argenteas in unum rogum congessit, et eas incendit. Ita ex hac commixtione fabri sustulerunt, et fecerunt parapsides. Sic Corinthia
Abbreviated transcription (Latin):
nigri. Athiopes dict: a filio cham. qui uocatus :
chus. ex quo originem trahunt. Chus enĩ hebra¬
ica lingua. ethiops int̾pretatur. hii qͦndam
ab indo flumine ꝯsurgentes.: iuxta egiptũ int̾
nilum et occeanum in meridie. sub ipsa solis ui¬
cinitate insederunt. quoꝵ tres sunt populi. hes¬
peri. garamantes et uidi. hesꝑi sunt occiden¬
tis. garamantes łpolis. Indi: orientis. Athropia
dicta: a calore populoꝵ: quos solis uicinitas tor¬
ret. Deniq uim syderis ꝓdit hominum color. Est
enĩ ibi. iugis estus. Nam quicquid eiꝰ est sub me¬
ridiano cardine est. Circa occicluum aut̾e mon
athlantis ad orientem usq in egypti fines porti
so uultu et monstruosa speqe horribiles. Fera¬
rum quoq et serpentium referta est multitu¬
dine. Illic quippe rinoceron bestia et cameleon.¬
pardos. bafiliscos. dracones ingentes. ex quoꝵ
cerebro gẽme extͣhuntur. Iacinctus quoq et
chrisoprassris ibi reꝑtuntur. Cinnamomum
ibi colligitur. Due sunt aut̃e ethiopie. Unac̾a

Expanded text:
ia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trdicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montumontis ad orientem usque in Aegypti fines porrigrso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur. Iacynthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa
Abbreviated transcription (Latin):
stie apud ueteres dicebantur satͥfica que fiebant
anteqͣm ad hostos ꝑgerent. Uictime u̾o sacͥficia q̃
post uictoriam deuictis hostib ĩmolabantur. Et
erant uictimne maiora sacͥficia qͣm hostie. Alii uic¬
timam dictam putauerunt. qr ictu ꝑcussa cade¬
bat. uel qr uncta ad aras ducebatur. A gonista.

Expanded text:
fiebant antequam ad hostem pergerent. 34. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabantur; et erant victimae majora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. 35.
Abbreviated transcription (Latin):
trahe. Age: aduerbium hortantis est. Accipit aut̃e
dum.: et fit una pars. agedum. Est gͦ dum uel na¬
tiua particula. uel ꝓcerto aut modo. Ageauia sunt
loca in naui ꝑ que ad remiges hortator acredit. De
qua ennius. Multa foro ponet. et agea longa reple¬

Expanded text:
t’. Age aduerbium hortantis est, accipit autem ‘dum’ et fit una uox ‘agedum’. Est ergo ‘dum’ hortatiua particula. Vel pro ‘cito’ aut ‘modo’. Amplexusloca in navi per qua ad remiges hortator accedit. De qua EnniusAnn. 492: Multa foro ponet, et agea longa reple
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ euum tantum tempus ostendit. scłm: et ꝓpe
uum. etas ꝑpetua. est cuiꝰ neq mnicium neq extͤ¬
mum noscitur. qd̾ greci uocant aeonas. qd̾ aliq̾n
apud eos ꝓ seculo aliqͣndo ꝓ eterno ponitur. Und̃
et apud latinos est dirniatum. Exicioꝵ. ꝯspira

Expanded text:
Aevum tantum tempus ostendit, saeculum veroetas perpetua, cuius neque initium neque extremum noscitur, quod Graeci vocant αἰῶνας; quod aliquando apud eos pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud Latinos est derivatum. Aetas a
Abbreviated transcription (Latin):
inferior ab oriente ht̃ syriam. et palestinam. ab
occasu libiam. a septentͥone mare nr̃m. a meridie
montom qui uocatur dimar. et egyptum suꝑi¬
orem fluuiumq nylum. Agyptus suꝑior in oui
entem ꝑ songum extenditur. cui est. a sept̾etrio¬
ne sinus arabicus. a meridie occeanus. namaboc¬
casu exinferiore egypto incipit. ad orientẽ rubro
mari t̾minatur. Ioi sunt gentes uiginti quatu
danai fr̃e. postea ibi regnante nom̾ accepit. Hec
ab oriente syrie. ac mari rubro ꝯiuncta. ab occa
thiopiam. regio celi ibrib insueta. et plu̾iaqꝵꝵ
ignara. Nilus solus eam cͥcu̾fluens irrigat et ĩ¬
undatione sua fecundat. Unde et ferax frugib
multam partem t̾raꝵ frum̃to alit. Ceteroꝵ qͦ
negotioꝵ adeo copiosa. ut impleat necessariis m̾¬
cib etiam orbem t̾rarum. finis egẏpti. canopia a
canope menelai gubernatore sepulto in ea ĩsu¬
la que libie pͥncipium et hostium nili facio¬

Expanded text:
inferior ab oriente habet Syriam Palaestinam, ab occasu Libyam, a septentrione mare Nostrum, a meridie montem, qui appellatur Climax, et Aegyptum superiorem, fluviumque Nentem per longum extenditur, cui est a 19 septentrione sinus Arabicus, a meridie Oceanus. Nam ab occasu ex inferiore Aegypto incipit, ad orientem Rubro mari terminatur, ubi sunt gentes vigintiquatuDanai fratre, postea ibi regnante, nomen accepit. Haec ab Oriente Syriae, ac Rubro mari conjuncta, ab Occasthiopes; regio coeli imbribus insueta, et pluviarum ignara. 28. Nilus solus eam circumfluens irrigat, et inundatione sua fecundat, unde et ferax frugibus, multam partem terrarum frumento alit, caeterorum quoque negotiorum adeo copiosa, ut impleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopaea a Canope Menelai gubernatore sepulto in ea insula, quae Libyae principium et ostium Nili faci
Abbreviated transcription (Latin):
scientia ponitur in libro sapientie uͥ dicit᷑ d̾
ip̃a sapientia. Et si militudinem quis scien¬
tie desiderat. scit preterita. et de futuris est i¬
mat. Qͥd est aut̾ẽ sapientia estimare nͥ certissi
estimare dicebat: certissime nouerat. U̾n att.Ex¬
istimo enĩ qd̾ non sunt ꝯdignes passiones huiꝰ
temporis ad fut᷑am głam que reuelabit᷑ in no

Expanded text:
scientia ponitur in libro Sapientiae, ubi dicitur de ipsa Sapientia: Et si multitudinem quis scientiae desiderat, scit praeterita et de futuris aestimat . Quid est autem Sapientiae aestimare, nisi certissimod se aestimare dicebat, certissime noverat, unde ait: Existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam qu
Abbreviated transcription (Latin):
qr sine tempore est. Non enĩ ht inicium neq finẽ.
mtno. PEtiam heretici. ab aetio sunt uocati.
Idem quoq eunomiam ab eimonuo quodam
dialetico aeti discipulo. extuꝰ nomine inagis
inuotuerunt. dissimilem patri asserentes filium.
et filio. sp̃m sc̃m. Dicunt etiam nullum impuita¬
ri peccm̃ in fide manentium. Atica: moralis. Atho¬

Expanded text:
Quia sine tempore est, non enim habet initium, neque finem; t. 39. Aetiani ab Aetio sunt vocati, iidemque Eunomiani, ab Eunomio quodam dialectico Aetii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem Patri asserentes Filium, et Filio Spiritum sanctum. Dicunt etiam nullum imputari peccatum in fide manentium. 40. Ori
Abbreviated transcription (Latin):
da atq humida. et aer calidus est et humidus.
ignis caudus atq siccus. Per has enum iugales:
qualitates sic sͥ singula ꝯmiscentur. Cerra entinc̃
sit arida et frigida ꝯuingitur aque. et ꝑ cognati¬
onem qualitatis. frigida rursus aqua aeriꝑhu
morem. qi hunudus estaeridqua uero quasi q̃b¬
dam duob biachiis frigoris atq humoris. altero
t̾ram. altero aerem uidetur ꝯplecti. frigido qͥdem
et ignem. utrumq illud elem̃tum sͥ ꝯciliat. quia
aquis humore. et igni calore ꝯiungitur. Ignis qͦ
elem̃ta uocant᷑. eo quod sͥ ꝯueniunt et cõcuiant.
Nelementa grece. yterzia nuncupant eo quod
s societatis concordia et cdmunione quadam cõ¬
tenuetur. ¶Eꝓptes omnia elementa omnib ĩ eẽ.
s unum quodq eoꝵ ex eo qd ampliꝰ ht̃ accepisse
uocabulum. Sunt aut̃e diuina ꝓuidentia ꝓpͥis
animantib distbuta. Nam celun angelis. ae¬
ra uolucrib man piscib. t̾ram hominib cot̾is.¬

Expanded text:
da atque humida; aer calidus atque humidus; da atque humida; aer calidus atque humidus; ignis calidus atque siccus. Per has enim jugabiles qualitates sic sibi singula commiscentur. Terra enim, cum sit arida, et frigida, conjungitur aquae per cognationem qualitatis frigidae. Rursus aqua aeri per humorem, quia humidus est aer. Aqua vero quasi quibusdam duobus brachiis frigoris, atque humoris, altero terram, altero aerem videtur complecti, frigido quidemet ignem, utrumque illud elementum sibi conciliat, quia aquae humore et igni calore conjungitur. Ignis quoque, elementa vocantur, eo quod sibi conveniunt et concinunt.elementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam contenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, t
Abbreviated transcription (Latin):
menta mundi sunt quatuor. aer ignis. aqua
et t̾ra. que in omnib sͥ mixta sunt. Si qͥdem ⁊ in
t̾ra ignem reꝑias qui ex lapidib freqnter ⁊ fer¬
ro extutitur. et incelo cum fit ignitus et inicans
fulgentib stellis polus. aqua esse possit intelligi.
que uel supra celum est. uel de illo suꝑiore loco ĩ
t̾ram largo. freq̃nter imbre demittitur. NEle
m̃ta mundi .iiͦii. sunt. ignis. aer. aqua terra. qͦ¬
rum hec est natura. Iggnis. tenus. acutus. et mo¬
bilis. Aer. mobilis. acutus et crassus. aqua tͤssa
obtunsa & ĩmobilis. cum aqua crassitudine et ob¬
tunsitate colligatur. Deinde aqua aeri tͣssitudi¬
ne & mobilitate ꝯuingitur. Rursus aer igni co¬
munione acutus ⁊ mobilis colligatur. Cerra aũt¬
& ignis a se seꝑantur. s aduob mediis aquia et
menta ꝑ qualitates quib sͥ inuicem quad̾a na¬
ture ꝯmunione ꝯmiscentur. ita his u̾bis distin¬
guit. Cerra inqͥt anda et frigida est. aqua frigi¬

Expanded text:
menta autem quatuor, aer, ignis, aqua, et terra, quae in omnibus sibi mixta sunt. Siquidem et in terra ignem reperies, qui ex lapidibus et ferro frequenter excutitur; et in coelo, cum sit ignitus et micans fulgentibus stellis polus, aqua esse possit intelligi, quae vel supra coelum est, vel de illo superiore loco in terram largo frequenter imbre demittitur. Quae mundi quatuor sunt: ignis, aer, aqua, terra. Quarum haec est natura: ignis tenuis, acutus et mobilis; aer mobilis, acutus et crassus; aqua crassa, obilis, cum aquae crassitudine et obtusitate colligatur. Deinde aqua aeri crassitudine et mobilitate conjungitur. Rursus aer igni communione acuti et mobilis colligatur. Terra autem et ignis a se separantur, sed a duobus mediis aqua et menta per qualitates 19 quibus sibi invicem quadam naturae communione commiscentur ita his verbis distinguit: Terra, inquit, arida et frigida est; aqua frigi
Abbreviated transcription (Latin):
orientalib Aolide insule. sicilie appellate ab eolo
yppotes filio. quem poete finxerunt regem fu¬
isse uentoꝵ. s ut uarro dicit rector fuit istaꝵ
infulaꝵ. Et qr exearum nebulis et fumo fut᷑os
predicebat flatus uentoꝵ. ab imꝑitis uisus :
uentos sua potestate retinuisse. Eedem infule
et uulcanie uocantur. qd̾ ⁊ ip̃e sicut et ethua
ardeant. Gunt aut̃e nouem. ꝓpͥa habentes noĩa.¬
Quarum pͥmam liparus qͥdem liparem uocauit.
qui eam ante eolum rexit. Altera gera uocatur

Expanded text:
entem. Aeoliae, insulae Siciliae, appellatae ab Aeolo, Ippotae filio, quem poetae finxerunt regem fuisse ventorum: sed ut Varro dicit rector fuit istarum insularum et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab imperitis visus est ventos sua potestate retinuisse, Aeoliae insulae et Vulcanae vocantur, quod et ipsae, sicut Aetna, ardeant. Sunt auteQuarum primam Liparus quidam Liparen vocavit, qui eam ante Aeolum rexit; altera Hiera vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
dera ꝯstituta sunt. Sane eter. aerigneus est suꝑior
ignem qui a toto mundo inaltum sȩꝑatus est. Sa
ne ether est ip̃m elementum. Athera uero. splen¬
dor etheris. et est sermo grecus. Athera.: rota celi
generis feminini. et est locus in quo sydera sunt.
Unde ethera sẏdera dicimus. Ceterum ether genis
masculini supra celos est. ignee initisibilisq nate.
quem qͥdam magnũ dm̃ uel eiꝰ regnũ dicunt.

Expanded text:
dera constituta sunt. Sane aether aer igneus est superior, ignem qui a toto mundo in altum sepane aether est ipsum elementum; aethera vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. Sphaera coeligeneris feminini, et est locus, in quo sidera sunt, unde ‘aetheria sidera’ dicimus. Ceterum aether generis masculini supra caelos est igneae inuisibilisque naturae, quem quidam deum magnum uel eius regnum dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intellectum et actionem. que duo nundũ erant
in pueris. Et porrigitur hec etas aqͥnto decimo an¬
no usq inuicesimum octauum. Ad ulescens dictus
eo qd̾ sit ad gignendum adultus. siue a crescere et
do. Unde ⁊ quidam de agrultura loquens maturas¬
centem fructum adolescentem uocauit. Adulesceis.¬
ñutiq magis. Ad ulescens. s minus. ut semor ma¬
gis senex. ubi ꝯꝑatiuus gradus minus significat
apositiuo. Ergo senior non satis sic̃ uuenior intͣ
iuuenem. sic̃ pauꝑior intra pauꝑem. Adulta: ma¬

Expanded text:
intellectum et rationem. Quae duo nondum erant in pueris, et porrigitur haec aetas a quinto decimo anno usque ad uicesimum octauum. Post haec seo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et do. Vnde et quidam, de agricultura loquens, maturescentem fructum adulescentem uocauit. Post adulescenon utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus senex; ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis senex, sicut junior intra juvenem, sicut pauperior intra pauperem. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ullum postea deferunt munus alimomehis.
Consideremꝰ eos ad hoc esse generatos. ut etiã aueᷤ
ad carendũ formido exerceat. nec passim cur¬
rere laxent. si ꝑicła predonib declm̃ada ꝓspici¬
unt. Deinde cũ his natura ꝗddam p̾dandi mu¬
nus moleu̾it: magis a tenero pullos suos instͥe¬
re uidentur ad p̾dam. ꝙͣ. passis abdicare ꝯpẽdiis.
Eauent ne in tenera etate pigrescant. ne soluan¬
tur deliciis. ne marcescant ocio. ne discant cibũ
magis expectare qͣ. querere. ne nature sue d̾po¬
nant uigorem. Int̾mittunt studia nutendi ut
in usum rapiendi audere compellant. Accipiter:
maiorem corꝑe in minori gestans. Hic ab accipi
piendis aliis auib auida. ideoq uocatur accipit.
escas s uerberant pennis. et anido p̾cipitant.
atq a tenero ꝯpellunt ad predã. ne forte adulti

Expanded text:
nec ullum postea deferunt his munus alimoniae. Consideremus ad hoc eos esse generatos, ut etiam aves ad cavendum formido exerceat; ne passim curas relaxent, sed pericula a praedonibus declinanda prospiciant. deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleuerit, magis a tenero pullos suos instituere uidentur ad praedam quam pastus abdicare conpendiis. cauent ne in tenera aetate pigrescant, ne soluantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant cibum magis expectare quam quaerere, ne naturae ansa deponant uigorem. intermittunt studia nutriendi, ut in usum rapiendi audere conpellant. aquila maiorem in minori corpore gestans. Hic ab accipiepiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiterescas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ut iuxta positus ferrũ ñ patiat᷑ abstͣhi
magnet̾e. At si ad motus magnes ꝯp̾henderit.
rapiat atq auferat. Fertur quoq melectͥ si¬
militudine uenena dep̾hendere. met᷑ uanosex¬
pellere. malesicis resistere. artib Genera eiꝰ sex.

Expanded text:
tantum, ut juxta positus ferrum non patiatur abstrahi, tantum, ut juxta positus ferrum non patiatur abstrahi, magneti autem si admotus, magnes 277 comprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera ejus sex.
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾e maxime aurifices insignitoresq gẽmaꝵ hñt.
qui lapis nec ferro. nͨ igni. N alia ui ulla ꝑhibetur
p̾ter hỹcino sangͥne uinci. S qui eũ hñt atq no¬
uerunt. ñ ita mirant᷑ ut hi quib pͥmũ potẽtia
eius ostenditur. Quib aut̾e non ostenditur fortaᷤᷤ¬
se nͨ credunt: aut sicredunt inexꝑta mirantur.
Et si ꝯtigi̾t exꝑiri. adhuc qͥdam mirant᷑ insolita.
sed assiduitas expiendi paulat̾i subtrahit admi¬
rationis incitam̃tum. Ad amas est uidicus lapi ᷤ¬
paruus et indecorus. ferrugineũ hñs colorem. et
splendorem cͥstasli. numꝗͣ aut̾e ultra magnitti¬
dinem nucdei auellane reꝑtus. hic nulli cedit
cepit. S dum sit inuictus. ferri ignisq ꝯtẽptor.
hyitino rumpit᷑ sangͥne recenti. et calido macera¬
tur. sicq multis ictib ferri ꝯfringit᷑. Cuiꝰ fragm̃¬
tis sculptores ꝓ gẽmis insigniendis formandisq
utunt᷑. Hic aut̾e dissidet cũ magnete lapide. in

Expanded text:
nt et maxime aurifices insignitoresque gemmarum, qui lapis nec ferro nec igni nec alia ui ulla perhibetur praeter hircino sanguine uinci. Sed qui eum habent adque nouerunt, numquid ita mirantur ut hi, quibus primum potentia eius ostenditur? Quibus autem non ostenditur, fortasse necet si contigerit experiri, adhuc quidem mirantur insolita, sed assiduitas experiendi paulatim subtrahit admirationis incitamentum. Magnetem lapiparvus, et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnitudinem nuclei avellani repertus. Hic nulli cedit cepit. Sed dum sit invictus ferri, ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfringitur. Cujus fragmentis scalptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. 3. Hic autem dissidet cum magnete lapide in
Abbreviated transcription (Latin):
estimatio duob modis pon solet inscͥptis
Dicitur enũ estimare. siue qui aliquid putat
esse qd̾ non est. siue qui certissime scit esse qd est.
Ad estimatione incerte cognitionis ꝑtinet qd̾
beatus stephanus dicit de sc̃o moyse in actib
apostoloꝵ. Estimabat autẽ intelligere frats
adiecit. At illi non intellex̾unt. Gimilit̾ in

Expanded text:
duobus modis poni assolet in Scripturis. Dicitur enim aestimare, sive qui aliquid putat quod non est, sive qui certissime scit esse quod est. Ad aestimationem incertae cognitionis pertinet quod beatus Stephanus dicit de sancto Moyse, in Actibus apostolorum: Existimabat autem intelligere fratreadjecit: At illi non intellexerunt. Similiter in
Abbreviated transcription (Latin):
in septenrtonem se surrigit. ⁊ spacia diurna ꝓ¬
ducit. noctes u̾o coartat et astͥngit. Itaq qͦ ma¬
gis ufu asfiduo aeri huic copulatur atq miscet᷑.
eo ampliꝰ aerem ip̃m uaporat. et humore exsicca¬
to t̾ram fatiscit inpulu̾em. et adolescere facit se
rib minores umbras facit in meridianum qͦ ex
alto hunc illuminat locum. Constat autem estas¬

Expanded text:
in septentrionem se subrigit, et spatia diurna producit, noctes vero arctat et stringit. Itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur, atque miscetur, eo amplius aerem ipsum vaporat, et humore exsiccato terra fatiscit in pulverem, et adolescere facit semribus, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc illuminat locum. Autumnus est
Abbreviated transcription (Latin):
est iacob et extendit tab̃naculum suum trans
signare. hoc est ꝯgregationis ⁊ cettis. qd̾ micheas
ꝓph̃a testatur dicens. Et tu turris gregis nebu¬
losa filia syon. et cetera. illoq temꝑe iacob tnͣs locũ
uͥ post ea templt̾i edificatu̾ est habuisse tentoria.
M si queramꝰ ordinem uie pastoꝵ uixͣ bethleem
locus est uibi uel angeloꝵ grex in ortu dñi cecinit.¬

Expanded text:
est Israel: et extendit tabernaculum suum trans significare, hoc est, congregationis et coetus: quod et Michaeas Propheta testatur, dicens: Et tu turris gregis nebulosa, filia Sion , et caetera: illoque tempore Jacob trans locum, ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethleem locus est, ubi vel Angelorum rex in ortu Domini cecinit
Abbreviated transcription (Latin):
cans. es minutum. Aer est inanitas plurimũ hñs
tus a notoypin. ab eo qd̃ ferat t̾ram. uel ab eo qd̾
feratur. hic autem partim ad t̾renam. partĩ ad
celestem mat̾iam ꝑtinet. Nam ille subtilis ubi u̾e¬
tosi ac ꝓcellosi motus non possunt existere. ad cele¬
lentior qr exhalationib humidis corporescit. t̾re
deputatur. Quiq ex se multas sp̃es redlit. nam
ꝯmotus uentos facit. Uehementiꝰ ꝯcitat ignes
et tonitrua et ꝯtractus nubila ꝯspissatus pluui¬
am. ꝯgelatis nubib niuem. Turbulentis ꝯgelan¬

Expanded text:
aere et nube. Aer est inanitas plurimum habentus ἀπὸ τοῦ αἴρειν, ab eo quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelelentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelan
Abbreviated transcription (Latin):
est eo quod uerbis accidat. ut puta bene legi. Bene
aduerbium est. legi uerbum. Inde eͥgo dictũ aduer¬
buim qd̾ semꝑ uerbo iunctum adimpleatur. Uer¬
bum enim solum sensum implet ut scribo. Ad uerbi¬
um autem sine uerbo ñ habet plenam significatiõea
ut hodie. Adicis illi uerbum. hodie scͥbo. Et iuncto

Expanded text:
est, eo quod verbis accidat, ut puta, bene legi. Bene adverbium est, legi verbum. Inde ergo dictum adverbium, quod semper verbo junctum adimpleatur. Verbum enim solum sensum implet, ut scribo. Adverbium autem sine verbo non habet plenam significationem, ut hodie; adjicis illi verbum, hodie scribo, et juncto
Abbreviated transcription (Latin):
ponũtꝰ. ⁊ his q̃ iner. silłam desimĩt
Tertic᷑. aut pares. hũc silłas ĩ obliquis calib
aut unã adsuũt. quinte ꝓculdubio plus
una silła ꝓferri solent. panca ĩueniũtur
t. supellex supellectilis de paritate uocatiui

Expanded text:
er syllabam desinunt. tertiae aut pares habent syllabas in obliquis casibus aut unam adsumunt. quintae procul dubio plus una syllaba proferri solent. pauca inueniuntur est; supellex supellectilis. omnium nomi
Abbreviated transcription (Latin):
splendeo. iugeo. rigeo. floreo paueo. rubeo
tabes. madeo. uirco. tumeo. sileo. palleo. ferueo.
timos. lateo. nã ⁊ ħ assũptis p̾põib. faciũt in¬
thoatiua. ut ꝑtimesco. delitescͥo. ualeo. tm̃ cũ
faciat ꝯualesco. ĩ participio futi tpris minime
deficit. nã ualiturus. dicẽdũ ẽ. Sũt alia p̾t̾ea
que ordĩe deciinari nõ possũt. ut. aio. q̃so. ĩꝙͣ

Expanded text:
splendeo uigeo rigeo floreo paueo rubeo splendeo uigeo rigeo floreo paueo rubeo tabeo madeo tumeo sileo palleo ferueo timeo lateo: nam et haec adsumptis praepositionibus faciunt inchoatiua, ut pertimesco delitesco. ualeo tantum cum faciat conualesco, in participio futuri temporis minime deficit: nam ualiturus dicendum est. sunt alia praeterea quae ordine declinari non possunt, ut aio quaeso inquam
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾am ꝑsonam hñt nui singłaris. cedo ⁊̃ m̾u.¬
tõibꝰ ⁊ p̾t̾itis deficiũt ħ. fero. fers. p̾t̾itũ facit.
tuli. sum.es. fui ferio. is. ꝑtussi. tollo. tolł sul
tuli. edo. es̃. edi. facit. hͦ infinitiui modi. p̾sens
tẽpꝰ nõ ĩ re silłam. s ĩ se. ꝯtra morẽ õiũ mittit
eẽ .ii. dicẽdũ ẽ. uolo. uis. uolui. hͦ qͦ ĩcerte est
ꝯiugatõis ⁊ ĩ fut᷑o ĩꝑatĩ. ⁊ ĩfinitimi modi de¬
ficit ⁊ gerũdia. uł imparticipialibꝰ. q̃ supina
alii dicũt. Meto. messẽ. feci. nam alit̾ ꝓferri ñ
potest. polleo. sisto. simiłr. ⁊ glisco. furio. ⁊ qua¬
tio. nullũ hñt p̾t̾itũ. Meminu̾s tñ ĩ choatiue
forme. u̾ba. ĩ p̾terito ꝑfco defic̾e ¶ participus
tarẽt u̾ba. alia. p̾sentis. tpr̃is. alia fu turi.
alia. utriꝰq. In p̾senti itaq deficit sũ. ⁊ q̃ ex eo.
pio. noĩatim casus nui singłaris defic̃. incet̾is
ut horreo. taleo. tepeo. niteo. pat̾eo.stupeo.

Expanded text:
secundam personam habent numeri singularis: cedo tionibus et praeterito deficiunt haec: fero fers praeteritum facit tuli, sum es fui, ferio feris percussi, tollo tollis sustuli facit, edo es edi: hoc infinitiui modi praesens tempus non in re syllabam, sed in se contra morem omnium mittit: esse enim dicendum est; uolo uis uolui: hoc quoque incertae est coniugationis et in futuro imperatiui et infinitiui modi deficit et gerundi uel participialibus, quae supina alii dicunt; meto messem feci: nam aliter proferri non potest; polleo sisto, similiter et glisco furio et quatio nullum habent praeteritum. memineris tamen inchoatiuae formae uerba in praeterito perfecto deficere. participiis carent uerba alia praesentis temporis, alia futuri, alia utriusque. in praesenti itaque deficit sum et quae ex eo apio nominatiui casus numeri singularis deficit, in ceteris ut horreo caleo tepeo niteo pateo
Abbreviated transcription (Latin):
nalibꝰ. q̃ aut scd̾e sũt ꝯiugatõis: aut t̾cie quatũ
ex t̾cia ꝑsona ꝯtẽplari lic. Eoꝵ alia. actm̃ casũ
trahũc. ut pudet. tedet. piget. penitet. miseret
decet. Illia. dtm̃. ut licet. licet. liquet. libet. unũ
sillas mictũt. ut puduit. piguit. penituit. licuit
libint. decuit. p̾t̾. tͥa quoꝵ duo deficiũt ĩ p̾tito
liquet. ⁊ tedet. unũ qͣi passiuã ht̃ decłonem.
mseret. nã misertũest dm̃s. ⁊ lic tam̃ et.
libet. ad hant simulitudinẽ ꝓferri possũt. ut¬
licitũ ẽ. libitũ ẽ. ł tedet ĩ ꝯposita figura pte¬
sũ ẽ. Tertie ꝯiugatõis ĩꝑsonalia dtm̃ casum
assumũt. ut ꝯtingit. euenit. accidit. expedit.
Ouedã pͥme ꝯuigatõis. ĩꝑsonalia reꝑiũt ᷑ ut
iuuat. p̾stat. q̃ ⁊ alit̾. decłinari possũt. S oĩa
tã ĩ futuro ĩꝑatim modi ꝙͣ ĩfinitiu. nͭ nõ etiã
gerũdi uł participalibꝰ ⁊ participus. utriꝰq
tprĩs defũt. defectiua in modis st̃ hec. q̃so. qd

Expanded text:
ugationis aut tertiae, quantum ex tertia persona contemplari licet eorum alia accusatiuum casum trahunt, ut pudet taedet piget poenitet miseret decet; alia datiuum, ut licet liquet libet. unum in uit syllabam mittunt: puduit piguit poenituit licuit libuit decuit, praeter tria, quorum duo deficiunt in praeterito, liquet et taedet, unum quasi passiuam habet declinationem, miseret: nam miseritum est dicimus. et licet tamen et libet ad hanc similitudinem proferri possunt, licitum est et libitum est, et taedet in composita figura, pertaesum est. tertiae coniugationis impersonalia datiuum casum adsumunt, ut contingit euenit accidit expedit. quaedam primae coniugationis impersonalia reperiuntur, ut iuuat praestat, quae et aliter declinari possunt. atiui modi quam infinitiui, nec non etiam gerundi uel participialibus et participiis utriusque temporis deficiunt. defectiua in modis sunt haec: quaeso, quod
Abbreviated transcription (Latin):
inserie orõis admittũt ut sedet᷑. ambulat᷑
stat᷑ pugnat᷑ utur. studet᷑ ueniũt .ii. ut
dictũ ẽ. anentͥs. sedeo. ãbulo .sto. pugno.
eo. studeo. his ⁊̃ g̾toꝵ iastanciã siqũa deco¬
pia. sermõis excercẽt refutamꝰ. qd̾. hec ꝓpͥa
neq̃ũt explanare. Simiłr. nocet᷑ suadetur
⁊ dat᷑. ꝓferimꝰ. qd̾ ĩ actiua specie. datiuo ca¬
sui. iũgũt᷑. Sñt q̃ ĩparticipus deficiũt ut
cipiũ. ⁊ ĩ p̾sẽti ⁊ ĩ fut᷑d defic̃. Itẽ nascor. futi
tpr̃is. participio caret. Imꝑsonalia sicut
inactina declinacõe participia ulła hñt.
nisi q̃ poetica. usurpanit licecia p̾fiti. lit.
requata. pugnata ꝑcussa. futuri. ut ingilsi¬
dã . uixis. ⁊ his siłia.¬

Expanded text:
in serie orationis admittunt, ut sedetur ambulatur statur pugnatur itur studetur: ueniunt enim, ut dictum est, a neutris, sedeo ambulo sto pugno eo studeo; his etiam Graecorum iactantiam, siquam de copia sermonis exercent, refutamus, quod haec proprie nequeunt explanare. similiter nocetur et suadetur et datur proferimus, quae in actiua specie datiuo casui iunguntur. sunt quae in participiis deficiunt, ut cipium, in praesenti et futuro deficiunt. item nascor futuri temporis participio caret. impersonalia, sicut in actiua declinatione, participia nulla habent, nisi quae poetica usurpauit licentia, praeteriti, regnata pugnata percussa, futuri, ut «uigilanda uiris», et his simi
Abbreviated transcription (Latin):
mittit uł ĩduplicẽ.u ut audio. au¬
dun. uł audii. paunio. muniui. uł iniu.
seuio. seuim. uł semii. lenio.lenim . uł. lenii.
mollio mollim. uł mollii. finio. finiui. uel.
finii. punio. punim. uł punu. sopio. sopiui
uł sopii. accio. actim. uel actii.scio. scii. uł
scii. ĩnio. inniui. uł ĩnii eo .iiii. uł .ii. exeo.
exiui.uł exii. ineo .ĩiui. uł ĩn ⁊ cet̾a his siłia
pauta. ĩ si exeũt ⁊ st̃ fere. hec. sartio. sapłi
farsio. farsi. haurio. hausi. seꝑio. sepsi. sencio
seusi. Alia ĩari. hsola. sancio. sanxi. fulcio.
fulxi. uincio. inuxi. unũ ĩuenit᷑ qd̾ pͥmã silłan
ĩpresenti corripit. ĩp̾t̾ito ꝓducit. uenio. uemi.
tiuꝰ cõpositũ. dissentiti. reꝑio. reꝑi in has

Expanded text:
mittit uel in i duplicem, ut audio audiui uel audii, munio muniui uel munii, saeuio saeuiui uel saeuii, lenio leniui uel lenii, mollio molliui uel mollii, finio finiui uel finii, punio puniui uel punii, sopio sopiui uel sopii, accio acciui uel accii, scio sciui uel scii, hinnio hinniui uel hinnii, eo iui uel ii, exeo exiui uel exii, ineo iniui uel inii, et cetera his similia. pauca in si exeunt, et sunt fere haec, sarcio sarsi, farcio farsi, haurio hausi, sepio sepsi, sentio sensi; alia in xi, haec sola: sancio sanxi, fulcio fulxi, uincio uinxi. unum inuenitur quod primam syllabam in praesenti corripit, in praeterito producit uenio ueni; cuius compositum dissentit, reperio repperi. in has
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tm̃ in .iii. mictũt. que ĩ presenti tp̃r ĩdicatiui
modi .i. añ nouissimã lict̾am hñc. ut. t̾buo. tͥbui.
p̾fitũ. ut fluo. fluxi. struo. struxi. Et q̃ in . lo.
mittũt. ut. uolo. uolui. nolo. nolui. colo. colui. ꝯ¬
necto. nexin. sterto. stertui. pecto. pexiii. texo.
sola. sꝑno. sp̾m. sterno. strau. cerno. trem.
sero. seui. tero. tͥui. pasco. ꝑaui. q̃ro. quesiu
leno. leui. quiesco quieui. cupio. tupiii. ꝯsuesco
ꝯsueui. peto. petim. sapio. saꝑiui. In .i. p̾posita
ꝯsonãte. ĩ p̾tõ desinũt que ĩp̾senti .do. silła t̾mi¬
nãt᷑ p̾cedente .ii. lict̾a. ut scado. scãdi. ascendo
ascẽdi. descẽdo. descẽdi. accẽdo. accendi. osfẽdo
osfendi. pando. pandi. prendo. pͥndi. mãdo.
madi. tͥa .n. ĩ p̾tm̃ amictũt fundo. fũdi. linquo
lĩqui. scindo. scidi. sic lucanꝰ. Abscidit ⁊ medias

Expanded text:
n ui mittunt, quae in praesenti tempore indicatiui modi u ante nouissimam litteram habent, ut tribuo tribui, praeteritum, fluo fluxi, struo struxi. et quae in lo mittunt, ut uolo uolui, colo colui, consulo necto nexui, sterto stertui, pecto pexui, texo sola: sperno spreui, sterno straui, cerno creui, sero seui, tero triui, pasco paui, quaero quaesiui, lino leui, quiesco quieui, cupio cupiui, consuesco consueui, peto petiui, sapio sapiui. in i praeposita consonante in praeterito desinunt, quae in praesenti do syllaba terminantur praecedente n littera, ut scando scandi, ascendo ascendi, descendo descendi, accendo accendi, offendo offendi, pando pandi, prendo prendi, mando mandi; tria n in praeterito amittunt, fundo fudi, findo fidi, scindo scidi: sic Lucanus aut scidit et medias
Abbreviated transcription (Latin):
ut capio. cepi. iacio. ieti fugio. fugi. fodio. fodi.¬
emo. emi. pauca p̾t̾ea eãdem clausulam hñt
tiouissimã. lictam p̾sentis tpr̃is ĩ.i. ꝯu̾sã. uince
uici. rũpo. rupi. soluo. solui. cudo. cudi. uoluo.
uł .mo. silłis t̾minãt᷑. si sis nat᷑aͣ longa peułtima
ut. ludo. lusi. ledo. lesi. cẽdo. cesi. plaudo. plausi.
ꝙͣuis correpta sit penłtima. ĩ eãdẽ silłam. exit
cõpͥmo. cõp̾ssi. ⁊ ĩ.bo uł ĩ ps. silłis fini̾unt pt̾itũ

Expanded text:
 iacio ieci, facio feci, fugio fugi, fodio fodi. pauca praeterea eandem clausulam habent nouissima littera praesentis temporis in i conuersa, uinco uici, rumpo rupi, soluo solui, uoluo uolui, cudo cudi. in uel mo syllabis terminantur, si sit natura longa paenultima, ut ludo lusi, laedo laesi, cedo cessi, plaudo plausi, quamuis correpta sit paenultima, in eandem syllabam exit, comprimo c
Abbreviated transcription (Latin):
cio. ꝯcussi gero. gessi. ⁊ siqͣ ex his ĩꝯpositam
fig᷑am tͣnseũt In .xi. silłam. ĩ p̾t̾ito desinũt u̾ba
que ĩ p̾senti .go. silła t̾minãt᷑. ut cingo. cuxi.
pingo pingo piuxi. asfligo. asflixi. ꝑgo. ꝑ rexi
nõ ĩ xi. s ĩ .gi. silłam mictũt p̾tm. ut tãgo. te¬
tigi. frãgo. fregi. lego. legi.⁊ ago.egi. ⁊ siqua
ex his. ꝯponũtur. simpliciũ. formã sequunt᷑
his̃ simle. ẽ ĩpingo. qd̾ ĩpegi facit p̾tm̃. pt᷑
coxi meio. miuxi. illicio . illexi. aspicio. aspexi
flecto . flexi. duco. duxi. ueho. uexi traho.
tano cetini disco. didici. posco poposci. peꝑci
ĩ simplici fig᷑a siliam ĩ cõposicõe amictũt. dñis
.N. sic. expẽdo. expẽdi. decurro. decurui. refello.
refelli copello. ꝯpuli. ꝯcedo. ꝯcedi. S ex his
duo sola. ppolicõnib. adnexis ĩ suõ statũ.
manẽt. disco. ⁊ posco. ⁊ didici .i. ⁊ depoposci

Expanded text:
tio concussi, gero gessi, et siqua ex his in compositam figuram transeunt. in xi syllabam in praeterito desinunt uerba quae in praesenti go syllaba terminantur, ut cingo cinxi, pingo pinxi, sugo suxi, affligo afflixi, pergo perrexi, non in i, sed in gi syllabam mittunt praeteritum, tango tetigi, frango fregi, lego legi, ago egi; et siqua ex his componuntur, simplicium formam secuntur. his simile est impingo, quod impegi facit praeteritumcoxi, meio minxi, inlicio inlexi, aspicio aspexi, flecto flexi, duco duxi, dico dixi, ueho uexi, traho cano cecini, disco didici, posco poposci, parco in simplici figura syllabam in compositione amittunt: dicimus enim sic, expendo expendi, decurro decurri, refello refelli, compello compuli, concido concidi. sed ex his duo sola praepositionibus adnexis in suo statu manent, dis
Abbreviated transcription (Latin):
sociãt᷑ tprib̾ ut sapiẽt᷑ dico. dixi. dicã. q̃dam
uͦ separatim. ut hodie facio. heri feci. cras faciã. sũt
q̃ oĩbꝰ sociãt᷑ modis ut diligẽt᷑ curo. cura curarẽ st̃
que ñ oĩbꝰ ut ne deortatiuũ ĩdicatõ ñ iũgit᷑ s uel
ĩpatiuo uł optatiuo. ut time cede mał ⁊ utinã ne
in mẽtẽ ueniss aut subiũctiuo uł ĩfinito ut ne dicã

Expanded text:
sociantur temporibus, ut "sapienter dico, dixi, dicam", quedam uero separatim, ut "hodie facio", "heri feci", "cras faciam"; sunt que omnibus sociantur modis, ut "diligenter curo, cura, curarem"; sunt que non omnibus, ut "ne" dehortatiuum indicatiuo non iungitur, sed uel imperatiuo uel optatiuo, ut "tu ne cede malis" et "utinam ne in mentem uenisset", aut subiunctiuo uel infinito, ut "ne dica
Abbreviated transcription (Latin):
inium. parũ. ħ plerũq. a nõibꝰ. adiectiuis
fiũt. ut disert. diserte. celsꝰ. celce. raro. fotit̾.
facile. maximꝰ. maxime. paulũ. paulatim
oinutatim ¶ dubitatiua st̃. forsam. fortas¬
sis. ⁊ fortasse. fors. forsit. ¶ cõgregatiua sũt
¶ discretiua. st̃ seorsũ. setꝰ. seꝑati. secreto.
utrĩq. diu̾se. singillatĩ. bifariã õifariam
sciendũ. qd̾. oĩa. q̃ ab aliis. deriuãt᷑. illoꝵ. sigtatõnẽ
uł qualitatẽ. gn̾alẽ. seu specialẽ. seruãt. Appͥis. de¬
mostenite. tulliane. Ab applłatĩs. gn̾alibꝰ corpora

Expanded text:
imium", "parum"; hec plerumque a nominibus adiectiuis fiunt, ut "disertus, diserte", "celsus, celse", "raro", "fortiter", "facile", "maximus, maxime", "paulus, paulatim""minutatim". 76 Dubitatiua sunt "forsan", "fortassis" et "fortasse", "fors", "forsit". 77 Congregatiua sunt 78 Discretiua sunt "seo"utrimque", "diuerse", "singillatim", "bifariam", "omnifariam". sciendum quod omnia que ab aliis deriuantur, illorum significationem uel qualitatem generalem seu specialem seruant: a propriis, "Demostenice", "Tulliane", ab appellatiuis generalibus, "corpora
Abbreviated transcription (Latin):
sicõe noli. Indicatiuo. uͦ sociat᷑ uł subiũctiuo uł op¬
tatiuo. ut nõ cessas. ⁊ ferrea si mͥ uox nõ oĩa dicere
possim. ⁊ tp̃r ñ ullo moueat qͥs uellere funẽ . nũ. soli ĩ¬
deriuatĩa q̃ uł ab aliis adu̾biis deriuat᷑ͦ ut ꝓpe ꝓpiꝰ
uł au̾bo siue ꝑticipio. seu participiali. ut sencio.
sensꝰ sensim. sto. statim. statꝰ. ĩdulgẽs. ĩdulgẽt᷑. uel.
a uoĩe ⁊ u̾bo ut apede. ⁊ tẽpto. ꝓedetẽptũ. uł a ꝓuõie¬

Expanded text:
sitione, "noli"; indicatiuo uero sociatur uel subiunctiuo uel optatiuo, ut "non cessas" et "ferrea si michi uox, non omnia dicere possim" et "tempore non illo moneat conuellere funem". 7 "Num" soli inderiuatiua que uel ab aliis aduerbiis deriuatur, ut "prope, uel a uerbo, siue participio seu participiali, ut "sentio, sensus, sensim", "sto, status, statim", "indulgens, indulgenter", uel a nomine et uerbo, ut a "pede" e
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ sigͥcacõ u̾bis uł participiis
additur. sic̃ adiectua fixis. ut.
prudẽs hõ. prudẽt̾ agit. nͨ sine
his pleuã ht̃ sentẽciã. nã uł ad
ante dtm̃ u̾bũ refertꝰ uł ꝑeclisin. ut siqͥs ĩt̾ro¬
get boua ẽ suꝑbia. ⁊ respõdeo .ñ. Et recitãte¬

Expanded text:
cuius significatio uerbis uel participiis additur, sicut adiectiua fixis, ut prudens homo prudenter agit"; nec sine his plenam habet sententiam. 2 Nam uel ad ante dictum uerbum refertur uel per eclipsin: ut si quis interroget << bona est su
Abbreviated transcription (Latin):
cõis. ad u̾biũ accipit᷑. ut tã. hunc ꝙͣ illũ melius
dm̃ quã disbolũ. seqͦr. lic. ap̃ g̾cos ꝯiũctio fit.
electiua. bifariã trifariã. õifãriã. ꝯposita. st̃. a
tiua. fiũt ⁊ u̾balia . uł. participalia. ut aparte.
prtĩ. auiro. uiritĩ. auice. uicisłim. ab hostio. hosti¬
sensim. uã asigillo. sigillatĩ. ⁊ singlis. singlati᷑.
ab affatu. asfatĩ. uł mag̃. ag̾co achatot .i. abũde
⁊ tũt corrip̃. fa. apͥuato. priuatĩ. apaulo. pau¬
latĩ a singultu. singultim. a pre. ⁊ seruis.
p̾sertĩ. a ꝯfero. ꝯfestĩ. atractu. tractĩ a carptu
riuatiua. uł ꝯposita. dextrorsũ. ⁊ autiq̃ destro

Expanded text:
duerbium, accipitur ut "tam hunc quam illum", "melius Deum quam diabolum sequor", licet apud Grecos coniunctio sit electiua; "bifariam", "trifariam", "omnifariam" composita sunt a tiua fiunt et uerbalia uel participialia, ut a "parte" "partim", a "uiro" "uiritim", a "uice" "uicissim", ab "ostio" "osti"sensim"; nam a "sigillo" "sigillatim", a "singulis" "singulatim", ab "affatu" "affatim" uel magis a Greco APHATOS, id e tunc corripitur fa, a "priuato" "priuatim", a "paulo" "paulatim", a "singultu" "singultim", a "pre" et "serius" "presertim", a "confero" "confestim", a "tractu" "tractim", a "carptu" riuatiua uel composita: "dextrorsum" et antique "dextro