comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de uisis. pridie splendorib.
uint. aquib:dã ex languen¬
tib pridie huiꝰ beneficii
celitus dati. uisas esse
claritates copiosas
celitꝰ ꝑ fenestras eccłie
uitreas illapsas. quasi
quedã p̃conia largiti
muneris postulandi
paucos ante dies p̾bue¬
rat eiꝰdẽ gloriose uir¬
ginis benignitas. puel¬
la quedã signata et sa¬
uata ꝑsoccũ eiꝰdẽ matris
dñi qͦd in eadẽ seruat᷑
ecclia. N am mathildis
abbissa que ei loco perat.
ꝑ tesa importunitatẽ
& stridorẽ assidui ela¬
moris eiꝰ. assumpto beate
uirginis soco. ꝓcessit
una cum suo comitatu.
Et mox ubi signata est
p̃dicta puella. absq mo¬
ra fugato dolore suauui¬
tate recepta conualuit.
Ex hinc ꝓfusa benigni¬
tate beatissima uirgo
mat᷑ pietatis qͦtqͦt uenie¬
bant ꝑsingulos dies res¬
tinguebat & sanabat.
et ad ꝓpria fugatodo¬
lore redibãt. Neq iã
erat difficultas inp̃stan¬
da suauitate. Nocte &
die iterũ & iterũ con¬
crepabant tẏmpana.
& laudes deo omnipoten¬

Expanded text:
De visis pridie splendoribus. Aiunt a quibusdam ex languentibus pridie hujus beneficii coelitus dari visas esse claritates copiosas, coelitus per fenestras ecclesiae vitreas illapsas, quasi quaedam praeconia largitiomuneris postulandi paucos ante dies praebuerat ejusdem gloriosae virginis benignitas, puella quadam signata et sanata per soccum ejusdem matris Domini, qui in eadem servatur ecclesia: nam Mathildis abbatissa quae tunc ei loco praeerat, pertaesa importunitatem et stridorem assidui clamoris ejus, assumpto beatae Virginis socco, processit una cum suo comitatu, et mox ubi signata est praedicta puella absque mora fugato dolore, suavitate recepta convaluit, et hinc profusa benignitate beatissima Virgo mater pietatis quotquot veniebant per singulos dies restinguebat et sanabat, et ad propria fugato dolore redibant. Neque jam erat difficultas in praestanda suavitate. Nocte et die iterum et iterum concrepant tympana et laudes Deo omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
bre correptaẽ. Die aũt tricesi¬
set: eandem beatam dei geni¬
tricem cũ puellis quas ꝑuisio¬
nẽ uiderat ad se uenire con¬
respondere cepit. & de pressis
tura cũ scĩs uirginib exiuit

Expanded text:
correpta est. Die autem trigesiset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conrespondere coepit, et depressis tatura cum sanctis virginibus exivit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓbus dĩ famulus de
sorore sua musa nomine puel¬
deret. beate semꝑ uirginis ma¬
cũ eis c̾e atq eiꝰ inobsequio ui¬
uere. Cui cũ puella eadem di
datũ accepit. ut nichil ultra
leue ac puellare ageret ari¬
su & locis abstineret. sciens ꝑ
omĩa qd̾ int̃ easdem uirgines
quas uiderat. ad eiꝰ obsequiũ
die tricesimo ꝑuentret. Quib¬
uisis incunctis suis moribus
puella mutata ẽ. omuẽq ase
leuitatẽ puellaris uite mag¬
na grauitatis de tersit manur
Cũq eã parentes eiꝰ mutatam ẽe
mirarent᷑. requisita rem retu¬
lit qͥd sibi beata dĩ genitrix
iufserit. & quo itura die eẽt ad
obsequiũ ciꝰ indicauit. Cum pꝰ¬

Expanded text:
s Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puelderet, beatae Mariae virginis cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cuimandatum accepit ut nichil ultra leue et puellare ageret, a risu et iocis abstineret sciens pro certo quod inter easdem uirgines quas uiderat ad eius obsequium die tricesimo ueniret. Quibupuella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc p
Abbreviated transcription (Latin):
me auiarensi auditũ.
landunensi epo dño
meo bartholomeo & mͥ
cumante paucos di¬
es cathalaunensis
iple narrauerat. cũ
petri monachatum
ei sic̃ ab alus audie¬
ram obiecissem: uiua¬
riensem nil suꝑ hoc
dixisse ꝑhibuit. Nec
signa triumphum.
Ecce benedicta ista
qͦd desꝑatissimũ ÷ apd̃
homines. quã ambien¬
ter effecit. Et certe si
in sc̃õ qͦ libet uiro tale
patrauisset. merito id fieri ac¬
clamasses. uerũ inbubul eo
simplici. & omniũ inscio. quid
nͥ consuetudinariã gram dices:
Raro enĩ alias se mirabił ipsa
głificat: nisi inhis qͥ eam roga¬
re nesciunt. aut extreme pec¬
catores sunt. Nec id in uria. & d
enim obsequenti s dabit ipsa
iusto. si tantii sit pla ac uisceralis
auerso: Nec suꝑhoc ipsa de¬
generat. Uenit eni filius suus
ñ ustos.s peccatores uocare.
Qua eñ ratione humano ge¬
neri matrẽ se magis e̾ẽ mons¬
trabit. quã si offensos sine me¬
ritis ad se contrahit:¬

Expanded text:
me a Vivariensi auditum me a Vivariensi auditum Laudunensi episcopo domino Bartholomaeo, et cum ante paucos dies Catalaunensis ipse narraverit, cum Petri monachatum ei, sicut ab aliis audieram, objecissem, Vivariensem nil super hoc dixisse perhibuit. Nec signa triumphum. Ecce benedicta ista quod desperatissimum est apud homines, quam ambienter efficit. Et certe si in sancto quolibet viro tale quid patravisset, merito id fieri acclamasses, verum in bubulco simplici et omnium inscio, quid, nisi consuetudinariam gratiam, dices? Raro enim alias se mirabilis ipsa glorificat, nisi in iis qui eam rogare nesciunt, aut extremo peccatores sunt. Nec id injuria, quid enim obsequenti sibi dabit ipsa justo, si tantum fit pia ac visceralis averso? nec super hoc ipsa degenerat. Venit Filius suus non justos, sed peccatores vocare . Qua enim ratione humano generi matrem se magis esse monstrabit, quam si offensos sine meritis ad se contrahit
Abbreviated transcription (Latin):
&. astantes obsedit. ut nemini
ambiguũ foret. cadauer tͣpissi¬
me cuiꝰpiam extitisse. qͦd dia¬
bolus induisset. Eui opimoni
hoc non minimum presticit
argum̃tũ qͦd infenestrellula
latrinarũ panni scissi ac putri¬
di reꝑtisunt. Et qͥs hos alios
ẽẽ putauerit. nͥ hos qͦs circa se
impurissimũ illud inobuolu¬
tione sua cadauer habuerie:
Et enim ꝑ fenestrã illã irrue¬
re cõsueuerat. Beniq addit᷑
aquib dam aqͦ etiam cõstat
script̾e mandatũ. qͦd trium¬
phato hoc mͦ diabolo.
consilio pontificum
gratianopolitani ac
uiuariensis. abdicata
reclusione quasi ꝑicło¬
siori statu monastico
contub̾nio qͣsi contigui
solatii grã. se se contu¬
lerat. Qͦd minꝰ ideo
ratum cõstat: quia ui¬
uarensis ep̃c qui hec
ipsa que magna ex par¬
de uiderat dño nostro
regi excellentissimo lu¬
douico p̃sente uenera¬
bili Willermo catalau¬
nensi ep̃o retulisse di¬
noscitur nil tale dixe¬
rit. & hoc quã nuꝑri¬

Expanded text:
 astantes obsedit ut nemini  astantes obsedit ut nemini ambiguum foret cadaver turpissimae cujuspiam exstitisse, quod diabolus induisset. Cui opinioni hoc non minimum praestitit argumentum quod in fenestrellula latrinarum panni scissi ac putridi reperti sunt. Et quis hos alios esse putaverit, nisi hos quos circa se impurissimum illud in obvolutione sua cadaver habuerit? Etenim per fenestram illam irruere consueverat. Denique additur a quibusdam, a quodam etiam constat scripturae mandatum, quod, triumphato hoc modo diabolo, consilio pontificum Gratianopolitani ac Vivariensis abdicata reclusione quasi periculosiori statu, monastico coutubernio quasi contigui solatii gratia sese contulerit. Quod minus ideo ratum constat, quia Vivariensis episcopus, qui haec ipsa quae magna ex parte viderat, domino nostro regi excellentissimo Ludovico, praesente venerabili Guillelmo Catalaunensi episcopo retulisse dignoscitur, nil tale dixerit. Et hoc quam nuperri
Abbreviated transcription (Latin):
habebat cellulam in ipsiꝰ uesti¬
bulo uigilabant. Et ecce me¬
dicula int̾iori ubi conmane¬
bat. solita de qua audierant
tͦba ꝑstrepuit. Ad fenestrã itaq
se se ꝓripiunt. intro ꝓspiciunt.
& inmedio petri conflictum
atq mulieris attendunt. Qrũ
ille roboratior p̃sentia iamiam
lassabundꝰ exclamat. ꝓdeo
stolam sͥ ab ȩccłia sac̃dotalẽ
otius exhiberi. Qua raptim
sibi iniecta: collo illiꝰ pellicis
diabolice implicuit. & intantũ
ꝑniciei illiꝰ ugulũ torsit: ut
eam pauimento ꝓsfueret. ac pe¬
nitus suffocaret. Hoc incrasti¬
num milites ep̃o referunt. Adẽ.
ep̃e. uictoriam stupet quam
ꝑ petrũ exercuit ds̃. dientes
praprios dirigit qui tecto rececto
et fune demisso guleq inne¬
.xo. extrarere anum ingentis¬
simam. & ab oppido elatã. addi¬
xere seuis ignib esse cremandã.
Postquã aut̃ eam petrus effoca¬
uit: incellula tantus fetor ipsũ
qui sacris illam armis ꝑemerat.¬

Expanded text:
habebat cellulam, in ipsius vestihabebat cellulam, in ipsius vestibulo vigilabant. Et ecce in aedicula interiori ubi commanebat solita de qua audierant turba perstrepuit; ad fenestram itaque sese proripiunt, intro prospiciunt, et in medio Petri conflictum atque mulieris attendunt, quorum ille roboratior praesentia jamjam lassabundus exclamat. Pro Deo stolam sibi ab ecclesia sacerdotalem ocius exhiberi; qua raptim sibi injecta, collo diabolicae illius pellicis implicuit. Et in tantum perniciei illius jugulum torsit ut eam pavimento prosterneret, ac penitus suffocaret. Hoc in crastinum milites episcopo referunt. Adest episcopus, victoriam stupet quam per Petrum exercuit Deus, clientes proprios dirigit, qui tecto retecto, et fune demisso, gulaeque innexo extraxere anum ingentissimam, et ab oppido elatam addixere saevis ignibus concremandam. Postquam autem eam Petrus offocavit in cellula, tantus fetor ipsum qui sacris illam armis peremerat et
Abbreviated transcription (Latin):
hora dum cubitũ se se
deponeret: inopinate ad
purum sine exuuiis species
immo uera effigies sibi
mulieris apparet. Que
cum cęt̾a corꝑis tum ma¬
xime puerꝑii ignomi¬
niam impudent̾ obten¬
dens: ad fedos usus p̾¬
missis lenociniis moliebat᷑
allicere. Porro blandiciis
minꝰ agens hominem
t̾rore mactabat. cũ neu¬
tro posset iniectis etiam
manib pellicere ui
uolebat. Et quo ille
uiuatius
flagitio resistebat: tan¬
to pestis hinic et inde
rabidior incumbebat.
Ab illa gͦ nocte omnib
se ei noctib femina ipsa
p̃bebat .&. quib poterat
uersuciis tͣpilicentie in¬
urebat intantũq fatiga¬
bat: ut mane adie ue¬
nientib uisitandigr̃a
uix respondere ualeret.
uix quod ꝑpaciebatur
edicere. Cũ gͥ multis qͦd
ab eo ferebat᷑ ueniret in
scrupulũ: accidit suꝑ¬
uenire castro illi quem
p̃libauimꝰ uiuariensem
ep̃m. Eademq nocte
quidam equites cum
cereis suis ꝓ reuerentia
ꝓxie basilice ciu ille
appendicemn

Expanded text:
hora dum cubitum sese hora dum cubitum sese deponeret, inopinate ad purum sine exuviis species, imo vera effigies sibi mulieris apparet. Quae cum caetera corporis, tum maxime puerperii ignominiam impudenter ostendens, ad foedos usus lenociniis moliebatur allicere. Porro blanditiis minus agens, hominem terrore mactabat, cum neutro posset, injectis etiam manibus pellicere vi volebat, et quo ille vivacius flagitio resistebat, tanto pestis hinc et inde rabidior incumbebat. Ab illa ergo nocte omnibus se ei noctibus femina ipsa praebebat, et quibus poterat versutiis turpi licentiae inurebat, intantumque fatigabat ut mane ad se venientibus visitandi gratia vix respondere valeret, vix id quod perpetiebatur edicere. Cum igitur multis quod ab eo ferebatur veniret in scrupulum, accidit supervenire castro illi quem praelibavimus Vivariensem episcopum. Ea denique nocte quidam equites cum cereis suis pro reverentia proximae basilicae, cui ille appendicem
Abbreviated transcription (Latin):
qͦndã habuerim fore noueri¬
tis. Subtilius querunt. nec
mora uulneris signa cõspici¬
ciunt: nec diffitent᷑ mirabi¬
lem dm̃. Igit᷑ recente episco¬
po. cũ ille ꝓtanta sibi impensa
grã quã deo
rehiberet uicem cogitaret:
adhoc tandem animũ appulit.
quatinꝰ aforensi quod omnibus
ubiq erat factus theatro. deo
uicturus soli sub reclusione se¬
cederet. Et qr erga se mnaudi¬
ta fecisset. dignaret᷑ ut cõue¬
niens dei munificentie quid
ageret. Itaq diuine specula¬
tioni sic uacans cum de om¬
nipotentis beneficio huma¬
ne uisitationis p̃mia nulla
iam quereret: inuenit dia¬
bolꝰ contͣ eiꝰ immunitatem
quid machinarũ ingereret.
Sciebat plane maximum
incentuiũ ad affectandã dei
genitricẽ & ad sꝑandas ma-¬
gis ac magis eiꝰ miscd̃ias. id
miracłi omnib accidisse. unde
uitebat᷑ ex aliqua morum enis
corruptioẽ
diuinitus in ipso ꝑpe
tione ꝑtemptat. Intem¬
pesta enĩ cuiꝰpiam noctis

Expanded text:
quondam habuerim fore noveriquondam habuerim fore noveritis. » Subtilius quaerunt, nec mora vulneris signa conspiciunt, nec diffitentur mirabilem Deum. Igitur recedente episcopo cum ille pro tanta sibi impensa gratia quam Deo redderet vicem cogitaret, ad hoc tandem animum appulit, quatenus a forensi quod omnibus ubique erat factus theatro, Deo victurus soli sub reclusione secederet, et quia 306 erga se inaudita fecisset, dignum retur ut conveniens Dei munificentiae quid ageret. Itaque divinae speculationi sic vacans, cum de omnipotentis beneficio humanae visitationis praemia nulla jam quaereret, invenit diabolus contra ejus immunitatem quid machinarum ingereret. Sciebat plane maximum insentivum ad affectandam Dei genitricem, et ad sperandas magis ac magis ejus misericordias id miraculi omnibus accidisse. Unde nitebatur ex aliqua morum ejus corruptione, divinitus in ipsa perptione pertentat. Intempesta enim cujuspiam noctis
Abbreviated transcription (Latin):
uos coram hac ꝓbabiliũ
quȩ sinceriꝰ diciauobis
queunt suꝑ signo illo
quod apud nos gestum
p̃dicatur: referatis in om¬
nium quȩ p̃sto sunt
audientia. Qͥ assur gen¬
des. uti relata sunt rete¬
xuerunt omnia. Aqͥb
etiã pꝰ ꝑ orationẽ ob
astantiũ scrupulum
dimouendũ: certitu¬
dinẽ sacram̃ti exegit.
Qͦ p̃bito dilatis ilico
quas dicturi erant cau
castrũ adeunt. et ho¬
minẽ in ecclia turba
circumsistente repperunt.
Aggredit᷑ petrũ ep̃c. & pͥmũ
de infortunio sciscitatꝰ causas
audit cum effectib. demum
fortune recentis euentus in¬
qͥrens: auribꝰ relationẽ ac
rem obtutib haurit. Perscru¬
tat᷑ denuo utrũ aliqͥb conice¬
re ualeat argum̃tis si eadẽ sibi
ẽent insita m̃bra quȩ priꝰ an
altera. Respondit ille se nescire.
Non ait possum me hac illacq
pro cruris ipsius nouitate dis¬
piciendo torquere. uos potius
scrutamini. et si in ipso eicatri¬
cem reppereritis: ipsũ quod

Expanded text:
vos coram hac probabilium vos coram hac probabilium quae sincerius dici a vobis quaeunt super signo illo, quod apud vos gestum praedicatur, referatis in omnium qui praesto sunt audientia. » Qui assurgentes uti relata sunt retexuerunt omnia; a quibus etiam post perorationem ob astantium scrupulum dimovendum, certitudinem sacramenti exegit. Quo praebito, dilatis illico quas dicturi erant causcastrum adeunt, et hominem in ecclesia turba circumsistente reperiunt. Aggreditur Petrum episcopus, et primum de infortunio sciscitatus causas audit cum effectibus. Demum fortunae recentis eventus inquirens auribus relationem, ac rem obtutibus haurit. Perscrutatur denuo utrum aliquibus conjicere valeat argumentis, si eadem sibi essent insita membra quae prius an altera, respondit ille se nescire: « Non, ait, possum me hac illacque pro cruris ipsius novitate dispiciendo torquere, vos potius scrutamini, et si in ipso cicatricem repereritis ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
et nocte et figura reuertitur.
Cuius nouũ plasma cũ iubente
pussima martyr beatissimus
contrectare cepisset: qͥcqͥd illi
annotine creationi defuerat:
excepta teneritudine cucis et
specie nouitas ueterano feniore
simillime conformat᷑. Exper¬
rectus gͥ et uisionis ueritatem
ex habitus pͥstini melioratione
ꝑsentiens: dũ suꝑni spectaculi
iterationẽ gestu suo cunctis e¬
nuntiat. &. fidem facti roborat.
& apud dm̃ et dei oꝑa
nil existere imꝑfectionis
usitate ferret᷑ opinio:
adleo degariũ uiuarien
plane ingratianopolita¬
no t̾ritorio unde homo
erat oriundꝰ fieri ceperat
s indiocesi uiuariensi
finis obuenerat. Ep̃c uͦ
insolito omninodis
rumore ꝑcitus: cundie
quadam plurima proce¬
rum frequentia causas
acturi coram eo uenissent:
affuit et his incuiꝰ domo
acta res fuerat cum fr̃e
ꝓprio. Ad qͦs sic orau̾it
ep̃e. C um uos inter om̃s
dioceseos mee uros ue¬
races ac conusationis
legitime norim: obtestor

Expanded text:
et nocte, et figura revertitur. et nocte, et figura revertitur. Cujus novum plasma cum jubente piissima martyr beatissimus contrectare coepisset, quidquid illi annotinae creationi defuerat, excepta teneritudine cutis, et specie novitatis veterano fenori simillime conformatur. Experrectus igitur, et visionis veritatem ex habitus pristini melioratione persentiens, dum superni spectaculi iterationem gestu suo cunctis enuntiat, et fidem facti roborat, et apud Deum, et Dei opera, nil existere imperfectionis usitate ferretur opinio ad Leodegarium Vivariensplane in Gratianopolitano territorio, unde homo erat oriundus, fieri coeperat, sed in dioecesi Vivariensi finis obvenerat. Episcopus ergo insolito omnimodis rumore percitus, cum die quadam plurima procerum frequentia causas acturi coram eo venissent, adfuit et is in cujus domo acta res fuerat cum fratre proprio. Ad quos sic oravit episcopus: « Cum vos inter omnes dioeceseos meae viros veraces ac conversationis legitimae norim, obtestor
Abbreviated transcription (Latin):
Intra idem oppidum: fr̃em iuiles
habebat unicum. eui suꝑ ipsa
fortuna stati direxit nuntiũ
quẽ ille expridianis uxoris fete
epulis appellauit ebrium. At
uͦ pꝰ tridie oppidanis iam illo ru¬
entib fr̃ ille factũ uidere susti¬
nens. credit. Addit᷑ gͦ illi mi¬
raculo mirum qͥddam quod
nouum illud dei opificiũ.& infan¬
tili teneritudine. impari ꝓrsus
robore. & minus c̃õgrua uiue ni
maiestate: coxa distabat aueteri.
inquã excruris alteriꝰ asꝑitate
atq grossicie. conpositio ualde
diuersa uidebat᷑ haberi. & hoc
erat qͦd eoꝵ qͥ ante eum non
nouerant. ualde adnitebatur
fidei. Non tamen poterat eturi
migrabat. quocumq uidebat᷑
in loco: totum diuine conmili¬
tabat laudi. qͦd in eiꝰ carne tam
mirabilit̾ constituerat cele¬
brari. Anno itaq integro: mag¬
ni ficentia miracħ in homine
cl audicauit. Quo obducto: suꝑ
om̃s creaturas post filium et ꝑ
filium benedicta cũm suo ypo¬
lito sub eadem qua priꝰ uenerat

Expanded text:
Intra idem oppinum fratrem miles habebat unicum, cui super ipsa fortuna statim direxit nuntium, quem ille ex pridianis uxoris fetae epulis appellavit ebrium; at vero postridie oppidanis jam illo ruentibus frater ille factum videre sustinens credit. Additur ergo illi miraculo mirum quiddam, quod novum illud Dei opificium, et infantili teneritudine impari prorsus robore, et minus congrua inveni majestate. Coxa distabat a veteri in qua ex cruris alterius asperitate atque grossitie compositio valde diversa videbatur haberi; et hoc erat quod eorum qui eum ante non noverant valde adnitebatur fidei. Non tamen poterat cruri migrabat, quocunque videbatur in loco, totum divinae commilitabat laudi, quod in ejus carne tam mirabiliter constiterat celebrari. Anno itaque integro magnificentia miraculi in homine claudicavit. Quo obducto, super omnes creaturas post Filium, et per Filium benedicta cum suo Hippolyto, sub eadem quae prius venerat
Abbreviated transcription (Latin):
crebris rictib m̃broꝵ ꝙ motibꝰ
quid pateret᷑ indicando.
p̃dictas ancillulas que
ꝑ domum uagabantur
acciret. Irruunt gͥ. et
illato adiacentis cubile
foco: dum hac illacq dis¬
picunt. duospedes pe¬
trũ et duo habere cru¬
ra repperiunt. Tantus
ilico ex hoc intuitu mu¬
lieres stupor examinat:
ut se ñ eas que uenerant
s mutari mnalteras esti¬
marent. Contrectabant
et uera menbra qͥ teti¬
gerant sentiebant. at
contra unde id tã inso.¬
litũ sibi ꝓuenerant
estuabant. Iandẽ
difficillime exei¬
tatus: qͥs sibi
restituisset
amissa afeminis ꝑrogat᷑.
Dixerat inquit mͥ funesta
mulier ꝙ nunquã eoxã
tibiam aut pedẽ essem
habiturus. Cumq aꝑu¬
isset oculos: beatã bene¬
dictam cũ martyre
uirginẽ adhuc lectulo
estimabat astantes. Qͥb
inuisibilit̃ absentatis:
rem refert Incerea ad
dñm currit᷑ domus. eiq
insuspicabil ille narra¬
tur euentꝰ. Contat dui.
nemas que ferebant᷑

Expanded text:
crebris rictibus, membrorumque motibus crebris rictibus, membrorumque motibus quid pateretur indicando, praedictas ancillulas quae per domum vagabantur acciret. Irruunt igitur, et illato adjacentis cubili faro, dum hac illacque dispiciunt, duos pedes Petrum et duo habere crura reperiunt. Tantus illico ex hoc intuitu mulieres stupor exanimat ut se non eas quae venerant, sed mutari in alteras aestimarent. Contrectabant, et vera membra quae tetigerant, sentiebant. At contra inde id tam insolitum sibi provenerat aestuabant. Tandem difficillime excitatus, quis sibi restituisset amissa, a feminis perrogatur. Dixerat, inquit, mihi funesta mulier quia nunquam coxam, tibiam aut pedem essem habiturus. Cumque aperuisset oculos benedictam cum martyre Virginem adhuc lectulo aestimabat astantes, quibus invisibiliter absentatis, rem refert. Interea ad dominum curritur domus, eique insuspicabilis ille narratur eventus; cunctatur diu. Naenias quae ferebantur
Abbreviated transcription (Latin):
qr nunꝗͣ aut coxam aut tibiã
habiturꝰ es deinceps. Hanc pe¬
trus uocẽ egerrimo concepit
affectu. E a tempestate p̾fate
uxor militis partu e dito de¬
cumbebat. Miles uͦ ut familiariꝰ
illarem gereret: in alterã domũ
concesserat. Pedisseque noctu
nescio quid acture a camera
indomũ exceriorẽ deuenerant.
et pecrũ subaudiunt crebris
planctib ingementem. Quoꝵ
gemittuum causa hec fuerat.
Uirgo & mat̾ suꝑ omnia bene¬
dicta cũ beato mr̃e ypolito in
uisione stratui euis astiterat:
quȩ martiriut iacenti uidebat᷑
imꝑabat. Restitue inquit eum
antiquo uigori. Martyr uͦ impe¬
ranti humilit̾ obsecundans crux
tibiã. pedeuiq quaquã u̾sum
olim sparsa. diuinitus ad in¬
star future resurrectionis in
puncto conpacta recolligens:
corꝑi eiꝰ ac si surculũ arbori
cepit subiungere. Inqua
insertione tantis torquebat᷑
angorib: ut uicissim ñ sine
clamorib substridendo. et

Expanded text:
quia nunquam aut coxam, aut tibiam quia nunquam aut coxam, aut tibiam habiturus es deinceps. Hanc Petrus vocem aegerrimo concepit affectu. Ea tempestate praefati uxor militis partu edito decumbebat, miles vero, ut familiarius illa rem gereret, in alteram domum concesserat. Pedissequae noctu nescio quid acturae, a camera in domum exteriorem devenerant, et Petrum subaudiunt 305 crebris planctibus ingementem, quorum gemituum causa haec fuerat: Virgo et mater super omnia benedicta, cum beato martyre Hippolyto in visione stratui ejus astiterat, quae martyri, ut jacenti videbatur, imperabat. Restitue, inquit, eum antiquo vigori. Martyr vero imperanti humiliter obsecundans crus, tibiam, pedemque quaquaversum olim sparsa, divinitus ad instar futurae resurrectionis in puncto compacta, recolligens, corpori ejus ac si surculum arbori coepit subjungere. In qua insertione tantis torquebatur angoribus ut vicissim non sine clamoribus substridendo, et
Abbreviated transcription (Latin):
conmunis dñe celebrib
ubiq dici miraculis insig¬
nem. Habebat et ypoliti
mr̃is menioriam. ad ꝙͣ
cum se deuehi impetras¬
set. ingreditur nauem.
Quam dum molitur
ascendere. os illud quod
ꝓtendebat᷑ aridũ: qͦ nescio
infortumo puppi illidit.
et a sua conpage resoluit᷑.
Qͦd ille sumptũ eũ adba¬
silicam appulisset: intra
parietis eccłie foramen
abscondit. Cepit igit᷑
inibi crebris obsecratio¬
nib mundi int̾pellare
reginã. ut qͦd aluis im¬
pendebat ualentiorib.
sibi ꝓrsus impotenti ñ negaret.
Contiguũ fuerat natale dñicũ
& miles qͥspiam sepe eum uitu¬
ens basilicam reptando subire
elemosine causa: in domum
ꝓpriam declinare suasit. Cũ
gͦ illic aliquandui desedisset:
die quadam ad riuulũ ꝓxime
defluentẽ se se contraxerat.
et cruorẽ qͥ ueteris uulueris
stillabat ex uenula: haustis
manu laticib eluebat. Quod
ꝓcax aliqua mulier. attendens
intulit. frustra niteris petre.

Expanded text:
communis dominae, celebribus communis dominae, celebribus ubique dici miraculis insignem; habebat et Hippolyti martyris memoriam, ad quam cum se devehi impetrasset, ingreditur navem, quam dum molitur ascendere, os illud quod protendebatur aridum, quo nescio infortunio pupi illiditur, et a sua compage resolvitur. Quod ille sumptum cum ad basilicam appulisset, intra parietis ecclesiae foramen abscondit. Coepit igitur inibi crebris obsecrationibus mundi interpellare reginam, ut quod aliis impendebat valentioribus, sibi prorsus impoti non negaret. Contiguum fuerat Natale Dominicum, et miles quispiam saepe eum intuens basilicam reptando subire, eleemosynae causa in domum propriam declinare suasit. Cum ergo illic aliquandiu desedisset, die quadam ad rivulum proxime defluentem sese contraxerat, et cruorem, qui veteris vulneris stillabat ex venula, haustis manu laticibus eluebat. Quod procax aliqua mulier attendens intulit. Frustra niteris, Petre,
Abbreviated transcription (Latin):
uorans neruoꝵ durtta tabidis
fluorib lentescente ossa retexe¬
rat. eademiq casu cotidia no usq
ad geniculum hacillacq disꝑserat.
Ad hec cruris pulpa deficiens:
usq ad ipsa natiũ inguinumq
contigua. nudo osse iam male
pendulo pari sententiȩ succum
set esse parentib. totũ subsidio
diuino se contulit. & ad
quandam eccłiam beate
marie magdalene noĩ
dedicatam efferri se pe¬
tut. Nec id plane iniuria.
ut cuius temerata festiui¬
tas occasio punitionis exti¬
terat: si sibi placeat sacis
ulta taudem remedu caii¬
sa rursus existat. Cui
spci for tunatior quam
sꝑabatur aplurimis euen¬
tus accessit. Nam sacer
ille qui partes iam corꝑis
suꝑiores attigerat ignis.
merito illiꝰ e xcinguitur
que adpedes iħu cõcu¬
piscentiarũ ignẽ excin¬
gui meruit lacrimis.
Interea unius exꝑientia
pietatis iamiamq maio¬
ra p̃sumens eũ ab extremis
partib ꝓrsus essec mnuti¬
lis: conꝑit quandam
eccłiam dei genitricis

Expanded text:
vorans, nervorum duritia tabidis vorans, nervorum duritia tabidis fluoribus latescente, ossa retexerat, eademque casu quotidiano usque ad geniculum hac illacque disperserat; ad haec cruris pulpa deficiens usque ad ipsa narium inguinumque contigua nudo osse jam male pendulo, pari sententiae succumbset esse parentibus, totum subsidio divino se contulit, et ad quamdam ecclesiam beatae Mariae Magdalenae nomini dedicatam efferri se petiit; nec id plane injuria, ut cujus temerata festivitas occasio punitionis exstiterat, si sibi placeat satis ultra tandem remedii causa rursus existat. Cui spei fortunatior quam sperabatur a plurimis eventus accessit; nam sacer ille, qui partes jam corporis superiores attigerat ignis, merito illius exstinguitur, quae ad pedes Jesu concupiscentiarum ignem exstingui meruit lacrymis. Interea unius experientia pietatis jam jamque majora praesumens, cum ab extremis partibus prorsus esset inutilis, comperit quamdam ecclesiam Dei genitricis,
Abbreviated transcription (Latin):
N gratiano politano t̾ritorio
uir quidam ex iuidua quȩ sibi
nupserat pͥuignũ habuerat.
Qui dum iutrico bubulei fer¬
ret officium: dies heate ma¬
rię magdalene natał aduene¬
rat. Quã idem iuuenis indie¬
tione sac̾dotali eũ audisset ab
oꝑe forensi inhibitã. utrico
agricultũ imꝑanti reu̾entiã
uetite sollemnitatis obiecit.
Uocabat᷑ aut̃ idem petrus.
Uicit uitrici iurgantis imꝑi¬
um. bouesq aratro subuin¬
gens. cum ipsius aꝑis ac ani¬
nialiũ execratione ꝓsequit᷑.
Cum gͦ iugib cepta maledic¬
tis illapidat: mnutile sibi ex¬
audit᷑ ad uotũ. Nam boues ac
utensilia motis subitaneo toni¬
truo elementis. fulmine absu¬
munc᷑. et ipse qͥ id fieri exige¬
rat inp̃cando: supplitio atroci¬
ori qr diutͣniori addicitur.
Que enim bruta ac lignea cȩ¬
lestis flamma uorauerat: ead
eiꝰ pedi extimplo subripuit. ꝗͦ
inbreui cum reddidisset exesũ.
tibiam qͦ ꝑuadens. cruris parit᷑
suprema corripuit. Carnes namq

Expanded text:
n Gratianopolitano territorio vir quidam ex vidua, quae sibi nupserat, privignum habuerat, qui dum vitrico bubulci ferret officium, dies beatae Mariae Magdalenae natalis obvenerat, quam idem juvenis indictione sacerdotali cum audisset ab opere forensi inhibitam, vitrico agricultum imperanti reverentiam vetitae solemnitatis objecit. Vocabatur autem idem Petrus. Vicit vitrici jurgantis imperium, bovesque aratro subjungens cum ipsius operis, ac animalium exsecratione prosequitur. Cum ergo jugibus coepta maledictis illapidat, inutile sibi exauditur ad votum. Nam boves ac utensilia motis subitaneo tonitru elementis, fulmine absumuntur, et ipse qui id fieri exegerat, imprecando, supplicio atrociori quia diuturniori addicitur. Quae enim bruta ac lignea coelestis flamma voraverat, eadem ejus pedi extemplo subripuit, quem in brevi cum reddidisset exesum, tibiam quoque pervadens cruris pariter suprema corripuit; carnes namque
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ẽ marie sẽꝑ uirginis
credulus. diabolo in¬
stigante eandẽ depari¬
ete ualde iratꝰ imagi¬
cucurrit domũ. uͥhu
solent. ibidenq ymagi
ȩ natide honorationẽ
de suꝑ secdens per idẽ
foramẽ aluũ purgaui¬

Expanded text:
nctae Mariae semper uirginis credulus diabolo instigante eandem de pariete ualde iratus tulicucurrit domum, ubi hsolent, ibidemque a nati dehonorationem e supersedens per idem foramen aluum purga
Abbreviated transcription (Latin):
ra in exteriori ꝑiculo
p̃tendisset. pꝰ gr̃e suȩ ex¬
perientiã noluit eam
mundana denuo cõuer¬
satione fedari. s mox ꝗͣ¬
incremando imaginare
sine lesura purgauerat:
ad apicẽ sumine lib̾ati¬
onis eduxit. Uocabat᷑
aut̃ mulier eadẽ theobiga:¬

Expanded text:
ra in exteriori periculo ra in exteriori periculo praetendisset, post gratiae suae experientiam noluit eam mundana denuo conversatione foedari, sed mox quam cremando imaginarie sine laesura purgaverat, ad apicem supremae liberationis eduxit. Vocabatur autem mulier eadem Teo
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑. In dicibile ẽ. qͥd ibidem
fuderit lacrimarũ tacebunꝰ
iubilos qui multiplicitatẽ
singultuũ exalabant.
cum nusquã cohibere se¬
se ualeret turba uiden¬
tium quib suꝑ excellens
suꝑ tante subsidio pecca¬
tricis generalit̾ p̃bebat᷑
exemplũ. Tunc eã uice¬
dñs sola inditã linea
cum paiumento hereret
sublata abnumero lacer¬
na oꝑuit.& pꝰ in exple-¬
biles orationes & grãs
at̾ra exemptã domum
ducit. Quã qr. hastarũ
impulsib lesa erat. &.
ignium conmaculata
fauillis: balneis & qͥb
pocuit fomentis necñ
et stratuũ mollitie mul¬
cens: dum se putat resti¬
tuere sospitati. p̾triduũ¬
consuluit ds ipsis sem¬
pit̾ne saluiti. Tercio e¬
nim die saluatricis sue
manib sp̃m secura depo¬
suit. Aqua plane potuit
corꝑale exicium depre¬
cari: in anima meruit
fusa libalitate beari:
Ex qͦ etiam benedicte.
ipsius claruit misericor¬
dissimũ pectus. qͦd cum
femine illi tanta uisee¬

Expanded text:
vitur. Indicibile est quid ibidem vitur. Indicibile est quid ibidem fuderit lacrymarum. Tacebimus jubilos qui multiplicitatem singultuum exhalabant, cum nusquam cohibere sese valeret turba videntium, quibus superexcellens, super tantae subsidio peccatricis generaliter praebebatur exemplum. Tunc eam vicedominus sola indutam linea cum pavimento haereret, sublata ab humero lacerna operuit, et post inexplebiles orationes et gratias, a terra exemptam domum ducit. Quam quia hastarum impulsibus laesa erat, et ignium commaculata favillis, balneis, et quibus potuit fomentis, nec non et stratuum mollitie mulcens, dum se putat restituere sospitati, post triduuconsuluit Deus ipsius sempiternae saluti; tertio enim die salvatricis suae manibus spiritum secura deposuit. A qua plane potuit corporale exitium deprecari, in anima meruit fusa libertate beari; ex quo etiam benedictae ipsius claruit misericordissimum pectus; quod cum feminae illi tanta visce
Abbreviated transcription (Latin):
um regionũ ꝑsonis & partib
inaudito: barbariem ꝓtinus
exorruit rusticanam. eosq
aꝓpulsanda scã iam femina.
heroica ut parũ erat seueritate
dispescuit. & ꝑ officiales extim¬
plo direptis ignib sibi asciri
p̃cepit. Qua sibi exhibita. dũ
eam circumcirca ex circũstantũs
euentum aucupando dispicit.
ñ dico interulã s ne crinium
uł cilioꝵ particulã ne minime
quidẽ addictã lesiomi conꝑit.
inqͦ potissimũ sola uincła exꝑ¬
ta ignes obstupuit. Assumpta
itaq illa laudunũ ipse cõten¬
dit. & satis copiosiori urbem
frequentia ingredit᷑ ad głam:
quam pridẽ habuerit cum ꝓ¬
ficisceret᷑ ad penã. Quã ince¬
dñs cum donũ ꝓpriã diuerte¬
re uoluisset & curam inflictis
dolorib adhibere: beata illa
renuit. se ñ alias plane iturã
quã ad eamque se sal uauerat
dixit. Uestigiũ gͥ adeccłiam
retorquet media basilica dñe
sue ꝓbeneficus nr̃o tempori
in auditis gratulatura ꝓuol¬

Expanded text:
um regionum personis et partibus um regionum personis et partibus inaudito, barbariem protinus exhorruit rusticanam, eosque a propulsanda jam sancta femina heroica, ut par erat, severitate dispecuit, et per officiales extemplo direptis ignibus sibi asciri praecepit. Qua sibi exhibita, dum eam circum circa ex circumstantiis eventum aucupando dispicit, non dico interulam, sed ne crinium vel ciliorum particulam ne minime quidem addictam laesioni comperit, in quo potissimum sola vincula experta ignes obstupuit. 304 Assumpta itaque ille Laudunum ipse contendit, et satis copiosiori urbem frequentia ingreditur ad gloriam, quam pridem habuerit cum proficisceretur ad poenam. Quam vicedominus cum domum propriam divertere potuisset, et curam inflictis doloribus adhibere, beata illa renuit, sed non alias plane ituram quam ad eam, quae se salvaverat, dixit. Vestigium igitur ad ecclesiam retorquet, media basilica dominae suae pro beneficiis nostro tempore inauditis gratulatura provol
Abbreviated transcription (Latin):
habuere tuguriũ. ad cuiꝰ
furcã. pedib ac brachiis
feminã sola tectã subul¬
cula. colligantes. sũptis
ex uinea ꝓxima. harun¬
dinib ⁊ spinulis illiꝰ ant̃
tegetis strue multa con¬
ferciunt. ignẽ subiciũt
Iexesa mat̾iei congerie
posito mulier consũptiꝰ
lib̾a nexib stare uidet᷑
in medio at parentes ge¬
neri quẽ illa ꝑemerat
eiꝰ inuidentes saluti.
⁊ ereptionẽ ignis de¬
putantes inertie: ani¬
mositate sacͥ lega rursꝰ
ad sarm̃ca. fruticesq concurrͣnt
focos circa illã. uͦq qͣq conferciũt
qͥn etiã ĩpietate quã rabida que
soliꝰ funii uaporib pot̾at offocari.
lib̾atã miracło ñ credentes. por¬
recdis ꝑ mediũ ignis hastilibus
atrocissime fustigab int etiã
qͦd solũ eã ualde focis in nocẽ¬
tib lesit. Nã cũ tota hec ꝓfli¬
gata fuisset abustio: reman¬
serat itẽ discͥminis exꝑs At
uice dñs tante spectacło noui¬
tatis attonitus. omniũ nr̃aci¬

Expanded text:
habuere tugurium, ad cujus habuere tugurium, ad cujus furcam pedibus ac brachiis feminam sola tectam subucula colligantes sumptis ex vinea proxima arundinibus et spinulis. Illius antra tegetis strue multa conferciunt, ignemque subjiciunt. Quo exesa materiei congerie posito, mulier consumptis libera nexibus stare videtur in medio At parentes generi, quem illa peremerat, ejus invidentes saluti et ereptionem ejus ignis deputantes inertiae, animositate sacrilega rursus ad sarmenta, fruticesque concurrunt, focos circa illam usquequaque reficiunt, qui etiam impietate quam rabida, quae solius fumi vaporibus poterat offocari, liberatam miraculo non credentes, porrectis per ignis medium hastilibus atrocissime fustigabant. Quod solum valde eam focis innocentibus laesit; nam cum tota haec profligata fuisset ambustio, remanserat item discriminis expers. At vicedominus tantae spectaculo novitatis attonitus, omnibus nostrati
Abbreviated transcription (Latin):
At illa adeo tͥstȩ iudiciũ cũ sibi oc¬
cidissȩ ꝑspiceret: que iã diu fac¬
ti ꝑtesa doluerat. nc̃ miserabiliꝰ
scło huic desꝑata concutitur. qͦq
magis ei in p̾sentiarũ omnia p̃¬
cidunt᷑ eo uniuersa animi acieᷤ
statui futuro exponitur: Ab
ut ad cathedralẽ miscdis¬
sime nr̃e matͥs ecclam ire
liceat: Et qͥs id ꝓphanus
abnueret: Multo itaq co¬
mitatu qͥ ꝑ puniende exi¬
tio spectando conuenerãt
miserabilit̾ succenturior
ꝓgredit᷑. ⁊ media basilica
ad sue purgationis cumu¬
lũ reatũ ꝓpͥũ. sub generali
audientia confitet᷑ Dem
sternit᷑ Quantiᷤᷤ ad eã que
nemmnẽ miserũ auersat᷑
suspiriis. qͣnto angore ru¬
gierit ipsa exsequenti
testificat᷑ euentu Inde
a suo exsequitore citata:
petiit ab oratione suplicuĩ
E.ccła beati iꝰt paululum¬
in montis deuexo posita
circũsitis illic brit otonib
oratoriũ prestat: Illic
ministͥ uicedñi. in ꝓintu

Expanded text:
At illa adeo triste judicium cum sibi acAt illa adeo triste judicium cum sibi accidisse prospiceret, quae jam diu facti pertaesa doluerat, nunc miserabilius saeculo huic desperata concutitur, quoque magis ei impraesentiarum omnia praeciduntur, eo universa animi acies statui futuro exponitur. Deiut ad cathedralem misericordissimae nostrae Matris ecclesiam ire liceat, et quis id profanus abnueret? multo comitatu qui pro puniendae exitio spectando convenerant, miserabiliter succenturiata progreditur, et media basilica ad suae purgationis cumulum, reatum proprium sub generali audientia confitetur. Desternitur. Quantis ad eam, quae neminem miserum aversatur suspiriis, quanto angore rugierit, ipsa ex sequenti testificatur eventu. Inde a suo exsecutore citata, petiit ab oratione supplicium. Ecclesia Beati Justi, paululum montis devexo posita, circumsitis illic Britonibus oratorium praestat. Illic ministri vicedomini in promptu
Abbreviated transcription (Latin):
ac si terrifico conitruo exprecti.
ad p̾toriũ iberti uicedm̃ laudu¬
nensis. rẽ refer̃t Is. quantum
in re militari uiuacior: tantũ
extitit in episcopii publica ꝓcu¬
ratione ferocior Qͥd uerboꝵ lacinis
trahor: Uicedñs uille se intulit
feminã corripit: iuri sistit. cau¬
sã exigit. mulier ñ diffitetur.
sententia lauduni ferenda dif¬
fertur Porrodũ cũ ipsa idẽ
causidicus. cognationis eiꝰ aliqͦs
eidẽ note subigͥst: in me ait
unicã. his liberis. arma ꝯtor qͤ
neminẽ noueris ꝓ certo consciũ
ministrationi forastice. ⁊ eccłiaᷤ¬
lice. p̃sertĩ institucione ñ nesciꝰ
Latione gͥ sentenciȩ pontificis tra¬
ducta. in curiã: cũ uicedñi ani
mꝰ hereret qͥd facto conueniens
uideretur a qͦdã grãmatico ei
suggerit᷑. qͦd digne talis culpa
incendio plecteret᷑. Quod ille ꝓ
suoꝵ moꝵ acredine. cũ auida
fauce legisset: qͣsi censurã pub¬
licã. sua allegatione id roborat

Expanded text:
ac si terrifico tonitru experrecti, ac si terrifico tonitru experrecti, ad praetorium Iberti vicedomini Laudunensis rem referunt. Is quantum in re militari vivacior, tantum exstitit in episcopii publica procuratione ferocior. Quid verborum laciniis trahor? Vicedominus villae se intulit, feminam corripit, juri sistit causam exigit, mulier non diffitetur, sententia Lauduni ferenda differtur. Porro dum cum ipsa idem causidicus cognationis ejus aliquos eidem notae subigeret, in me, ait, unicam his liberis arma contorque. Neminem noveris pro certo conscium ministrationi forasticae, et ecclesiasticae praesertim institutioni non nescius. Latione igitur sententiae pontificis traducta in curiam, cum vicedomini haereret animus quid facto conveniens videretur, a quodam grammatico ei suggeritur, quod digne talis culpa incendii plecteretur; quod ille pro suorum morum acredine cum avida fauce legisset, quasi censuram publicam sua allegatione id roborat.
Abbreviated transcription (Latin):
miserabiliꝰ subito illiꝰ
illacͥmanteᷤ casui: qͣnto
dolebant: Fune gͥ
mat᷑. gen̾i. immo filie ho¬
micida. fucatis meroribus
obstrepebat. cet̾is placidior
eiulans: Ti anto gͦ lam̃ta¬
biliꝰ. bonas hominis habitu¬
dines. lepiditatẽ moꝵ. u̾bi
elegantiã scite ĩ signia for¬
ĩuisos. qͣntomagis ĩfauste
crudelitatis ausus fieri
diselato. mulier.⁊ euẽtꝰ.
utͦbiq siluit: Uerũ muli¬
er fedi facinoriᷤ conscia.
adse uersũ. pͥmo ꝓsiliit.
⁊ infructuosi penitudi¬
ne cͥminis acta. p̾sbit̾ũ
cuiꝰ dioceseos erat. facta
confessione consuluit
A qͦ tanto malo conueni¬
entib ad dictaieiunnꝰ
aliquandiu sub eodẽ medicine spi¬
ritalis fasce delituit: Plurnno aũ
em̃so tempore. inter ipsã ⁊ pres¬
biterũ oboriri contigit simultate᷑.
Quã presbit. canonice condicionis
inpatiens. qͦ acriori potuit iaculatꝰ
ꝓbro. generi nect̃ fronti mulieriᷤ
inpegit: Noc parentes iuuenis

Expanded text:
miserabilius subito illius miserabilius subito illius illacrymantes casui, quanto dolebant. Funere imater generi, imo filiae homicida fucatis moeroribus obstrepebat, caeteris placidior ejulabat. Tanto ergo lamentabilius bonas hominis habitudines, lepiditatem morum, verbi elegantiam, scitae insignia forinvisos, quanto magis infaustae crudelitatis ausus fieri dis elato, mulier et eventus utrobique siluit. Verum mulier foedi facinoris conscia ad se versum prima prosiliit et infructuosi poenitudine criminis acta presbyterum, cujus dioeceseos erat, facta confessione consuluit; a quo tanto malo convenientibus addicta jejuniis, aliquandiu sub eodem medicinae spiritualis fasce delituit. Plurimo autem emenso tempore inter ipsam et presbyterum oboriri contigit simultates; quam presbyter canonicae conditionis impatiens, quo atrociori potuit jaculatur probro. Generi necem fronti mulieris impegit. Hoc parentes juvenis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. conductos satellites itͦdu¬
cit. hocq aforis obserato. gen̾ũ
ner mora ut uinĩ pransuri
exhibeat. sollicitare intendit
sũpto ociꝰ cado. cellariũ
reserat: sed pͥꝰquã inuas uina
depon̾et. ab hus qͥ latebant ĩtͦ
ꝑuadit᷑. ⁊ ilicostrangulatuR.
Qͦd factũ cũ illa rescisset. iubet
corpꝰ statĩ ab eiꝰdẽ sccleriᷤ auc¬
torib tolli. ⁊ ĩ domꝰ suꝑiora
delatũ. lecto. qͦ cũ filia cubita¬
re ꝯsurrat. supinari.sabanoq
ac uestib. acsi sonmolentũ
oꝑiri Exacto itaq exigui
tẽporis spatio. herꝰ domũ re¬
diit. ac filia: ⁊ de pͣndio in
conmune tractare ce
deposuit. citare festina:
ꝓcedit ad stratũ usq ui
uencula. soporatũ iu¬
uenẽ nomine uocat.
tactu qͦ morantẽ ꝓuo¬
cat Cũ neutiquã illȩ
cõpellanti ac uellicãti
ꝯuigi. respond̾et: de¬
functũ cunctis conplo¬
sis palmis inclamitat.
Concitat᷑ familia. uici¬
nia glomerat᷑:. tanto

Expanded text:
perit, conductitios satellites introduperit, conductitios satellites introducit, hocque a foris obserato, generum nec mora ut vinum pransuris exhibeat sollicitare intendit; qui sumpto ocius lado cellarium reserat, sed priusquam in vas vina deponeret, ab iis qui latebant intro pervaditur, et illico strangulatur. Quod factum cum illa rescisset, jubet corpus statim ab ejusdem sceleris auctoribus tolli, et in domus superiora delatum lecto, quo cum filia cubitare consueverat, supinari, sabanoque ac vestibus ac si somnolentum operiri. Exacto interea exiguo temporis spatio, herus 303 domum redivit, ac filia; et de prandio in commune tractare coedeposuit, excitare festina. Procedit ad stratum usque juvencula, soporatum juvenem nomine vocat, tactu quoque morantem provocat; cum ne utique ille compellanti ac vellicanti conjugi responderet, defunctum cunctis complosis palmis inclamitat. Concitatur familia, vicinia glomeratur, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret. si cũ cotidie
p̃ocłis hab̾et Unde ñ
a suo eũ qd sociꝰ eẽt c̃¬
tub̾nio dirimere.s ꝑi¬
mere iã destinat: boni enĩ c̾¬
suluisset. si eũ solũmͦ a sui fre¬
quẽtia dimouisset. At illa
ad ferrũ se contulit. malens
hominũ de medio fieri. ꝗͣ
obscene pateret opinioni:¬
A uctũ mali itaq tẽ tẽpestate
ꝓmota. cũ duob pueris pac¬
cũ ex placito locat. uicinos
cuiq solidos pollicens. si eũ
uti docebt̃ seqͥntia trucida¬
rent: Erant aut̃ hii ut fert᷑
genere neruii. qͥ uindemi ali¬
b lucris ad acti in ꝓuintiã la¬
udunensẽ sese contulerant:
Ibidẽ gͦ aliqͦndiui tũ merce¬
dis tũ inusitate esce noui¬
tate moratos. mulier p̾liba¬
ta sponsione aggredit᷑. idẽ¬
q acres exnat᷑a animo p̃cio
exacuti ex plendo facinori
acturũ dirigit. filiã pariter
aliorsũ. falso nacta occasione.
transmictit Eib ab ede dig¬
ressis. penũ mulier secreto a¬

Expanded text:
viveret, si eum quotidie viveret, si eum quotidie prae oculis haberet; unde non a suo eum, quod satis esset, contubernio dirimere, sed perimere jam destinat. Boni enim consuluisset, si eum solummodo a sui frequentia dimovisset; at illa ad ferrum se contulit, malens hominem de medio fieri quam obscenae pateret opinioniAutumnali itaque tunc tempestate promota cum duobus pueris pactum ex placito locat, vicenos cuique solidos pollicens si eum, uti docebunt sequentia, trucidarent. Erant autem ii, ut fertur, genere Nervii, qui, vindemialibus lucris adacti, in provinciam Laudunensem sese contulerant. Ibidem ergo aliquandiu cum mercedis tum inusitate escae novitate moratos mulier praelibata sponsione aggreditur; iidemque acres ex natura, animo, pretio exacuti, explendo facinori acturum dirigit, filiam pariter aliorsum falso nacta occasione transmittit. Quibus ab aede digressis penum mulier secreto a
Abbreviated transcription (Latin):
N ichil tam̃ adult̾inũ
moliebatru hec cura.
ut scilicet qͣsi ad se ei
ingerendã distrahere¬
tur afilia. s ut etati lu¬
brice ꝓpriis filiã ob¬
sequiis cõmendaret.
et adolescenti totis ur¬
banitatib accurato.
filie affectũ allicẽt.
Interea diaboli uersi¬
pellis astucia. inpar¬
tẽ retorquere sinistrã
qͥcqͥd beniuola inten¬
tione fiebat. et socrui
ꝑ maledicos neuũ mu¬
lit feditatis munere
qd̃ uidelicet neqͥͣqͣ
grã ꝓlis id faceret.
sut ei dẽ ꝓfilia sese¬
ac mutaret Cũ gͥ inere¬
mentũ sumeret in dies
tã obsoleti rumoris ac¬
cerbitas. et mulieris ani¬
mũ c̃ cuteret tante fal¬
sitatis in toleranda ma¬
lignitas quãto se sentie¬
bat suꝑ illadione ꝓbri
huius insontẽ. tanto
egrius ferebat dici. a¬
uide qđ pietatis studio
exercebat. uulgi ipsa
uerteret᷑ in fabulã His
ta molestiis. cepit quẽ
tantoꝑe arserat subi¬
to fastidire iuuenculũ.
uerens ne de cet̃o nota

Expanded text:
nihil tamen adulterinum nihil tamen adulterinum moliebatur haec cura. Ut scilicet quasi ad se ei ingerendam distraheretur a filia, sed ut aetati lubricae propriis filiam obsequiis commendaret, et adolescenti totis urbanitatibus accurato filiae affectum alliceret. Interea diaboli versipellis astutia in partem retorquere sinistram quidquid benevola intentione fiebat, et socrui per maledicos naevum multae foeditatis inurere, quod videlicet nequaquam gratia prolis id faceret, sed ut eidem pro filia sese mutaret. Cum igitur incrementum sumeret in dies tam absoleti rumoris acerbitas, et mulieris animum concuteret tantae falsitatis intoleranda malignitas, quanto se sentiebat superillatione probri hujus insontem, tanto aegrius ferebat dici unde quod pietatis studio exercebat, vulgi ipsa verteretur in fabulam. His cta molestiis, coepit quem tantopere arserat subito fastidire juvenculum, verens ne de caetero nota
Abbreviated transcription (Latin):
Uhiuiacus uillaẽt episco¬
a pii laudunensis ab ip¬
so oppido institio ferme
duũ miliũ distant: In qͦ
uir qͥdã c̃ sua cõiuge cũ¬
manens. filiã ex ipsa int̃
alios lib̾os ex tulisse dino¬
scit᷑ Que annoꝵ nubiliũ
cũ habitudinẽ attigisset
tunitas substantie arrisisset.
adolescẽti cupiã nuptũ da¬
tur. hc̃ utriusq parentis af¬
fectio. sibimet caritudine
tanta cõtraxit. ut sine pͥua¬
te rei dispendio iuueni cũ
puella sub eisdẽ edib men¬
sa thorusq forent: Cũ gͥ
in paternis illa cũ uiro sic
ageret et mira mat̾ dilige¬
ntia eũ causa filie coleret.
ñ maior potãt repꝑiri pu¬
elle amor ad puerũ. quã
socrꝰ ad generũ: Ipsa gͥ ce¬
lebrib eũ ornabat in du¬
uiis oppipare satagebat in
epulis. ipsa faciẽ ac crines
eluere. cubitũ ituris mol¬
lia sternere. querenti mã¬
cipiũ pͥma ad sistere. offi¬
ciũ p̃cer thalamos in om̃i¬
b p̃occupare filie et ut
uniuiersa contͣ hanc

Expanded text:
hiviacus villa est episcopii Laudunensis, ab ipso oppido interstitio ferme duorum millium distans, in qua vir quidam cum sua conjuge commanens, filiam ex ipsa inter alios liberos extulisse dignoscitur. Quae annorum nubilium cum habitudinem attigisset, tunitas substantiae arrisisset, adolescenti cuipiam nuptum datur. Hunc utriusque parentis affectio sibimet charitudine tanta contraxit, ut sine privatae rei dispendio juveni cum puella sub eisdem aedibus mensa thorusque forent. Cum igitur in paternis illa cum viro sic ageret, et mira mater diligentia eum causa filiae excoleret, non major poterat reperiri puellae amor ad puerum quam socrus ad generum. Ipsa igitur celebribus eum ornabat induviis, opipare satagebat in epulis, ipsa faciem ac crines eluere, cubitum ituris mollia sternere, quaerenti mancipium prima assistere, officium, praeter thalamos, in omnibus praeoccupare filiae, et, ut universa contraham,