comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noscendoꝵ peccoꝵ ⁊ bñsicioꝵ erogandoꝵ. Uñ
uimitate ⁊ dimittet᷑ uob. datt ⁊ dabittr nob̾.
Hec de illo suꝑiori u̾su pendent. Gla ⁊ diui
commodat qui mutuũ prãt. pt tantumde
mones suos quib defendatur in iudicio fut̃o

Expanded text:
noscendorum peccatorum et beneficiorum erogandorum. Unde: Dimittite et dimittetur vobis: date, et dabitur vobis . Haec de illo superiori versu pendent; Gloria et dcommodat, qui mutuum praestat, post tantumdem mones suos, Aug. quibus defendatur, i
Abbreviated transcription (Latin):
transit ad eiuitatẽ quȩ plums ht̃ domos ait nec
in singlis nec in minuta collectione. sit p̾sũp¬
tio. quauis domꝰ ⁊ ciuitas sed̾m metaphoram ꝗͣ
de diu̾sis inducit᷑ sint diu̾sa una tam̃ ȩcclia qũã
utraq significant. deinde ne aliquiuelint exal¬
tari ante humiliationẽ ou̾sus adueroꝰ ad iloꝰ at¬

Expanded text:
transit ad civitatem, quae plures habet domos, ut nec in singulis, nec in munita collectione sit praesumptio, et quamvis domus et civitas secundum metaphoram, quae de diversis inducitur, sint diversa, una tamen est Ecclesia, quam utraque significant. Deinde ne aliqui velint exaltari, ante humiliationem conversus ad illos, a
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ s in ea. Scce quã dulce ẽ. fasce torcularis p̾m
uł elegi abiectus eẽ .i. humił in ualle lacͥmaꝵ.
iuenit iste humilitatẽ qua ascendat in do¬
mũ di mei in insimo loco. Unde uocet᷑ suꝑiꝰ
magis: quã habitare in tab̾nacłis peccatoꝵa.¬

Expanded text:
men, sed in ea. Ecce quam dulce est fasce torcularis premi. Vel, elegi abjectus esse, id est humilis in valle lacrymarum. Invenit iste humilitatem qua ascendat, in domo Dei mei, id est in infimo loco, unde vocetur superius , magis quam habitare in tabernaculis peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Cirrũ dederũt
lii dicunt sicut apes fauum. qͦd ab ignoranti¬
b gestum ẽ. mystica subtilitate p̾dicit hic sp̃c
scc. Mel quippe apes oꝑantur in fauis s aliis
apes dum sͥ putant repone. alis mel faciunt.
⁊ ẽ. Cncundederunt me. dicit ȩccłia in ꝑsona
bulcem cybum aliis parauerunt uł scdm lit¬
teram niãm. que ñ ht̃ fauum. legitur sic Cn
gndo alios. sese euiscerant. Sic uid̾i occidendo
intus ꝑierunt. ⁊ exarserunt sicut ignis in spinᷤ.¬
S̾ pine sunt peccata quib incitati estuauerũt
contra xp̃m iadei. uł hoc melius de ecclia accipi¬
tur. exarserunt. post passionẽ namq dm̃ contͣ
eccłiam gentes exarserunt sicut ignis in spmis
percatoꝵ. Ea enim .i. peccata infideli ppło igne
ꝑsecutionis eremauerunt. cui uolentes officere
ꝓfecerunt. Sequit᷑. Et in nomine dñi ẽ hoc qi

Expanded text:
Circumdederunt lii dicunt sicut apes favum, quod ab ignorantibus gestum est mystica subtilitate. Praedicit hic Spiritus sanctus. Mel quippe apes operantur in favis, sed aliis apes, dum sibi putant reponere, aliis mel faciunt. Et est, circumdederunt me, dicit Ecclesia in persona dulcem cibum aliis paraverunt, vel secundum litteram nostram, quae non habet favum, lege sic, gendo alios sese eviscerant, sic Judaei occidendo Christum intus perierunt, exarserunt sicut ignis in spinSpinae sunt peccata, quibus incitati aestuaverunt contra Christum Judaei. Vel hoc melius de Ecclesia accipitur. Exarserunt, post passionem namque Domini contra Ecclesiam gentes, exarserunt sicut ignis in spinis peccatorum, ea enim, id est, peccata in fideli populo igne persecutionis cremaverunt, cui volentes officere profecerunt. Et in nomine Domini, est hoc, quia
Abbreviated transcription (Latin):
minos patͥe eiecit eam. aꝑ ueniens de silua
eis.⁊ contrariꝰ illis .i. iudis qui int̾ cȩtera hoc
animal hñt immuncłu qui uenit de silua.
Oentes eñ silue erant. sola gens illa uinea
erat. s qñ eredid̾u̾nt gentes impletũ est. Exul

Expanded text:
minos patriae ejecit eam, aper veniens de silva,eis, et contrarius illis, id est Judaeis, qui inter caetera hoc animal habent immundum, qui venit de silva . Gentes enim silvae erant. Sola gens illa vinea erat, sed quando crediderunt gentes impletum est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ breuitate partes ñ ircipit. omniũ primuᷤ
athomus .i. sine diuisione. S tam̃ om̃s cõpendio
suȩ locutionis suꝑat. ⁊ ẽ qi punctus psalmoꝵ.
Unde diu̾se species formant᷑.⁊ ẽ mira uariatio
contra ti dium salutaria dicere. m̃ paucis m̃ la
iudeos significari. omnes gentes ad laude mo¬
net in ꝑsona martyrũ dicens. laudate domi¬
te ut sit in unũ omniũ iedacta laudatio qͦd est
illa domus dm̃ ⁊ ille om̃is ppłs uñ in p̾cedenti psal¬
mo egit ñ soli uidi. qui illa sibi arrogare conan¬
tur. Dico laudate. hac causa.¬

Expanded text:
ipit, omnium primus atomus, id est sine divisione, sed tamen omnes compendio suae locutionis superat. Et est quasi punctus psalmorum. Unde diversae species formantur, et est mira variatio contra taedium salutaria dicere, modo paucis, modm solos Judaeos significari, omnes gentes ad laudem monet, in persona martyrum dicens: VERS. te, ut sit in unum omnium redacta laudatio, quod esilla domus Domini, et ille omnis populus. Unde in praecedenti psalmo egit, non soli Judaei qui illa sibi arrogare conantur. Dico laudate, hac causa
Abbreviated transcription (Latin):
ueris iustis. Om̃is emm suꝑb ⁊̃ inuidus ẽ sicut
diabolus qui inuidit homini qͦd ꝑdidit quia
eni amifit regnum homiñe illuc ꝑuenire nolu¬
it. ⁊ ñ uult ⁊ id agit nune. ut homo illuc ñ ꝑue¬
mat. ude ille eiectus ẽ. ecce.

Expanded text:
eris justis. Omnis enim superbus et invidus est, sicut diabolus qui invidit homini quod perdidit. Quia enim amisit regnum, hominem illuc pervenire noluit, et non vult; et id agit nunc, ut homo illuc non perveniat, unde ille ejectus est. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc e qͥd in eũgłio dicit usq ad morte. Q uodi
At t̾stis ⁊̃ anina mea. hõc dictum ẽ hic. Reple¬
ta ẽ mał anima m̃a. Et qͦd sequit᷑ ibi. usꝙ ad
mortẽ. hoc dicit᷑ hic: ⁊ uita mea in inferno ap¬
propmquauit. Hos autẽ humanȩ infirmi
tatis affectus. sicut ip̃ãm carñe ac mortẽ ñ con¬
ditionis necessitate. s miserationis uoluntate
suscepir. ut transfiguraret in se corpꝰ suũ qͦd ẽ
eccłia. ut scił si cui suoꝵ int̾ humanas tẽptatio¬
nes tristari uł dolere contingeret. ñ ido se a
gra di alienũ puraret ⁊ ñ eẽ. Hec peccata s
Humane infirmitatis indicia. tanquã pͥmis
se uoci ꝯcmens chorus. Ita corpꝰ ex ip̃o capite
suo ad lisceret.

Expanded text:
Hoc est quod in Evangelio dicit, usque ad mortem , quod enim ait, tristis est anima mea, hoc dictum est hic: repleta est malis anima mea. Et quod sequitur ibi, usque ad mortem, hoc dicitur hic: Et vita mea in inferno approtus, sicut ipsam carnem, ac mortem, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia; ut scilicet si cui suorum inter humanas tentationes tristari vel dolere contingeret, non ideo se a gratia Dei alienum putaret; et non esse haec peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita corpus ex ipso capite suo addisceret.
Abbreviated transcription (Latin):
flamma combussit peccatores.
mierunt chore namꝙ ⁊ ducenti qͥnquaginta ẽ
eo uolente habere sacerdotiũ aaron. acceꝑunt
turribula cdi. ut adolent incensum. Id̾oꝙ di¬
uino igne consumpti sunt. Unde subdit.
ꝑlamma combussit peceatores qui in incenso
sunt. s peccatores .i. ualde iniquos ⁊ g̃uib
sarrmis peccatorum oneratos.¬

Expanded text:
flamma combussit peccatores. nuerunt. Core namque et ducenti quinquaginta cum eo, volentes habere sacerdotium Aaron, acceperunt thuribula, ut adolerent incensum, ideoque divino igne consumpti sunt. Unde subdit: Flamma combussit peccatores, qui incenso sunt, sed peccatores, id est valde iniquos, et gravibus sarcinis peccatorum oneratos.
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Ecce unde sit ei latum mandatũ ostendit.
Diletio em̃ ẽ latitudo mandati. Qui autẽ
diligi quod itbet d̾s diligi ⁊ ip̃am iussionem
qua illud iuberet᷑ quȩ ẽ lex diligit. Et nota qͣd
dum ait dñe. ip̃m testem intiocat quẽ diligit.
Qu uert dm̃ diligit. legem eiꝰ diligit. Demde
exponens qualiter legem diligat: subdit. Tota
tua meditatio mea ẽ. tota die .i. continue.⁊ si caro

Expanded text:
 Ecce unde sit ei latum mandatum, ostendit. Dilectio enim est latitudo mandati. Qui autem diligit quod jubet Deus, et ipsam jussionem, qua illud jubetur, quae est lex diligit. Et nota quod dum ait: Domine, ipsum testem invocat: quem diligit, qui vere diligit Deum legem ejus diligit. Deinde exponens qualiter legem diligat, subdit, tota tua meditatio mea est. Tota die, id est continue, etsi caro
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. ⁊ om̃i spurcicia. sic ⁊ uos afforis quidẽ
pantis hominib iusti. intꝰ autẽ ꝓleni estis
estis y pocrisi ⁊ mniquitate. Nunqͥd gͥ aliquis
in sepulchio positus.i. in ꝑnitiȩ animȩ narra¬
bit misccłiam tuã: Et aliquis positus in ꝑ¬

Expanded text:
rcitia; sic et vos a foris quidem paretis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate . Nunquid ergo aliquis in sepulcro positus, id est in pernicie animae narrabit misericordiam tuam? et aliquis positus in p
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qͦd in greco aꝑtius dicit᷑ hic ⁊ supra uͭ dixit
irritauerunt eũ in adinuentionib suis. Unde ali
int̾pretes transferunt studia. uł affictiones uł uo

Expanded text:
 in Graeco apertius dicitur, hic et supra ubi dixit, irritaverunt eum in adinventionibus suis. Unde alii interpretes transferunt studia, vel affectiones,
Abbreviated transcription (Latin):
didicerunt oꝑa eorum. et seruie¬
runt sculptilib eorum: & factum
est illis in scandalum.
eos occidi ⁊ didicerunt oꝑa eoꝵ ⁊ seruierũt sculp¬
tilib eoꝵ. ⁊ ita factum ẽ ilł in scandału. hoc qͥd eas
que fuerat eis data in p̾miũ: uersa ẽ excedentib
in rumam qi gentiũ conformitate ibi facti sũt
Immolauerunt si¬

Expanded text:
didicerunt opera eorum; et servierunt sculptilibus eorum, et factum est illis in scandalum. Deus occidi. Et didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum , et ita factum est illis quae fuerat eis data in praemium, versa est excedentibus in ruinam, quia gentium conformitate, ibi facti sunt immolaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
bunt cũ eo. Ante gͦ iudicandi precent᷑ absol¬
iii. Iudicabo cũ accepo tempꝰ udicandi. Mo¬
do enĩ ẽ tempꝰ docendi ⁊ miscdiȩ. s postea erit
Dunquid accepit filius d̾i: Filius di ñ acce¬
ꝑit tempꝰ s filiꝰ hominis accepit tempꝰ. Idem
tam̃ ẽ ⁊ filius dĩ ꝑ ꝗͦfacti sumꝰ ⁊ filiꝰ hõis ꝑ quem
refecti sumꝰ. Accepit gͦ tempꝰ ut filius homims
qui gub̾nat tempora ut filius dĩ. Accepit ͦ¬

Expanded text:
judicabunt, ante ergo judicandi precentur absolvi. Judicabo, cum accepero tempus judicandi. Modo enim tempus est docendi et misericordiae; sed postea erit Nunquid accepit Filius Dei, Filius Dei non accepit tempus; sed filius hominis accepit tempus, idem tamen est et Filius Dei, per quem facti sumus, et filius hominis per quem refecti sumus. Accepit ergo tempus ut filius hominis, qui gubernat tempora ut Filius Dei. Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
malis. posta inuocare dm in auxilium quo
bonis implem᷑ Tandem de pleno eructuantes.
narrare possumꝰ. Apurgato enĩ uocat᷑ ds̃ ut a
Siaũ purgatus inuocat̾iit: deinde poterit
narrare. Alioquin dicit᷑ ei. quare tu enarraˢ
iusticias meas: Iñ est ⁊̃ qͦd locus orationis .i¬
eccłia: pͥus mundat᷑ a sordib deinde ornatur
cortinis. postea palliis uarioꝵ coloꝵ decoratur.
ut nos qui sumꝰ tempłu di scm. Prius per
ꝯfessionẽ purgemui: a mal. pꝰtea ꝑ inuocatio¬
nẽ cortinis uirtutũ decorem᷑ inde ai dõ uaris

Expanded text:
malis; postea invocare Deum in auxilium, quo bonis implemur; tandem de pleno eructantes narrare possumus: a purgato enim invocatur Deus ut a Si autem purgatus invocaverit, deinde poterit narrare: Alioquin dicitur ei, Quare tu enarras justitias meas? Inde etiam est quod locus orationis prius mundatur a sordibus; deinde cortinis ornatur, postea palliis variorum colorum decoratur , ut nos qui sumus templum Dei sanctum, prius per confessionem purgemur a malis: postea per invocationem cortinis virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
Et .i. quia tep̃tatierunt dm̃ in cordib suis tit
petent escas animab suis .i. ꝑetẽnt uite fue
carnales eseas ñ sp̾uales. Et ẽ sensus. Non crede¬
ds petia t̃ escas qͥd ẽ tẽptare d̾m. ĩ ep̃tare eñ est
dolose postulare. ut in u̾bis sit simplicitas. cũ sit¬
in aorde malicia. Mystice ⁊ sic multi cũ tempta¬
tione hocdie querunt a do sapientiam.

Expanded text:
cordibus suis, ut peterent escas animabus suis, id est peterent vitae suae carnales escas, non spirituales. Et est sensus: Non credendo petierunt escas, quod est tentare Deum: tentare enim est dolose postulare, ut in verbis sit simplicitas, cum in corde sit malitia. Mystice, sic et multi hodie cum tentatione quaerunt a Deo sapientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ones .i. enigmata ab initio uet̾is testam̃ti¬
scił ex quo de egypto exierunt. S̾unt autẽ
ꝓpositiones quȩ grece appellant᷑ ꝓblemata.
questiones aliquid disputatione soluendum
habentes his gͣ uigilantia adhibenda ẽ ut eaꝑ

Expanded text:
est aegnimata, ab initio Veteris Testamenti, ex quo de Aegypto exierunt. Sunt autem propositiones, quae Graece appellantur problemata. Quaestiones aliquid disputatione solvendum hab
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs resiste s subici. Si tñ uid̾
uibeat qd̾ ñ debes facere. hic
Ipõs humanarũ rerũ grad̾ adu̾te. siquid uisserit
ꝑcitrator ñ quid faciendũ si cont᷑ ꝑconsulc̃ faciat.
Rursum si qͥd ip̃e ꝓ consul uibeat᷑. ⁊ aliud imꝑa¬
tor. ñqͥd dubitatur ulo contepto illi eẽ seruiendũ.
Si gͦ aliud imꝑator aliud d̾s iubeat. contẽpto il
mori bom oꝑis s mali .i. ñ sc̃¬
s mall. cet bono s purgat eũ. malus uͦ de¬
bet timere: qr instituti st̾ pͥncipes ut mala puni

Expanded text:
quis resistere, sed subjici. Si tamen illud jubeat quod non debes facere, hic Ipsos humanarum rerum gradus adverte, si quid jusserit curator, nunquid faciendum est, si contra proconsulem jubeat? Rursum, si quid ipse proconsul jubeat, et aliud tor, nunquid dubitatur illo contempto illi esse serviendum? ergo si aliud imperator, aliud Deus jubeat, contempto illmori boni operis, sed mali, id esest non nocet bono, sed purgat eum. Malus vebet timere, qui instituti sunt principes ut mala punia
Abbreviated transcription (Latin):
tionem fidei. Quasi.
abel per fidem nistus erat. Nnde subdit. Per quamfi¬
dem meruit esse iustus & huiꝰrei consorntis est testimo¬
nium. Unde etiam ipse tħc ait. a sanguine abel iusti:
consecutus est a ico. qeo etiam phibente testimonium
munerib eius. quia care cepit & approbauit quodap¬
paruit. tum ea celesti igne consumpsit. & ꝑillam fidẽ
aefunctus ad huc loquitur. id est materia est nobis lo¬
quendi. ut de eiꝰ fide exemplum demus. Nonenim

Expanded text:
tioneAbel per fidem justus erat. Unde subdit: Per quam fidem meruit, esse justus, et hujus rei consecutus est testimonium. Unde etiam ipse Jesus, ait: A sanguine Abel justi, etc. . Consecutus est, dico, Deo, etiam perhibente testimonium muneribus ejus, quia ea recepit, id est approbavit quod apparuit, cum ea coelesti igne consumpsit. Et per illam, fidem efunctus adhuc loquitur. Id est, materia est nobis loquendi, ut de ejus fide exemplum demus. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum ẽ qd̾ ita induret d̾s qͣi quẽqͣm pecca¬
dam pecc̃orib miscd̾iam iustificationis sue ñ lar¬
ab humanis sensib remotissima iudicat. quã¬
scĩe dĩ. Uniu̾sa nãq massa merito dãpnata
contum eliã debitã cui uislt reddit dĩ iusticia. ho¬
norem indebitũ donat cui uult dĩ grã. ñ m̾itoꝵ
p̾rogatiua. ñ fatali necessitate. ñ temeritate for¬
tune. s clausa altitudine sapĩe ⁊ sciẽ sue. Muiti¬
tudinem iudicioꝵ di cogitare conantes in fa¬
bulas uanitatis abierunt. dicentes qr anme
includunt᷑. Iert̾ hiitales ptꝰ cogitationes suas.
& uolentes disputare de dĩ ꝑfundo. mexsi st̃ in
ꝓfundum.dicentes aiãs incelo añ conu̾satas
& ibi aliquid boni ł mali egisse.⁊ ꝑ mertcis ad
corpora t̾rena detrusas eẽ. Hoc auͭ respuit fides¬

Expanded text:
telligendum est quod Deus ita induret, quasi quemquam peccas misericordiam justificationis suae non larab humanis sensibus remotissima judicat. ntiae Dei! Universa namque massa merito damnata, contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justitia; honorem indebitum donat cui vult Dei gratia, non meritorum praerogativa, non fatali necessitate, non temeritate fortunae, sed clausa altitudine sapientiae et scitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod aniincluduntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem respuit
Abbreviated transcription (Latin):
go dei. idest inmente. non quod alia sit ẏmago scd̾m qm̃
fit. alia que renonatur. sed ip̃a. sicut dĩcimus aliquem fide¬
lem quide iore abscelit motium ẽe. sdm corpꝰ non scclm
sp̃m. quia coꝵꝑe uł in corꝑe mortuus est ñ anima ułinani¬
Et nota quod alia est ista ẏmago. que renonatur in agnitio¬
ne dei. alia est illa ymagõ. ad quam factus est primus homo¬
ñ mulier. unde supra adcorinthios. uir est ẏmago & gładi.
mulier autem gła uiri. Illa ymago scił est ut quomͦ exuno
deo omnia. itaeximo homine omnes homines cõnt. Hec aũ
ẏmago qm de agnitione dei dicit creari. & infemina est sic̃
inuiro. uł ita: scłm ẏmaginem. Quasi. Dico ut expolietis
net̾eni hommnem. & induatis nouum. & hoc quod dico est
secd̾m ymaginem dei eius quicreanit eum nouum hominẽ.

Expanded text:
go Dei, id est in mente non quod sit alia imago secundum quam sit, alia quae renovatur, sed ipsa, sicut dicimus aliquem fidelem qui de corpore abscedit, mortuum esse secundum corpus non secundum spiritum, quia corpore vel in corpore mortuus est, non anima vel in aniEt nota quod alia est imago ista quae renovatur in agnitionem Dei, alia est imago illa, ad quam factus est primus homo non mulier. Unde supra ad Corinthios: Vir est imago Dei et gloria, mulier autem gloria viri . Illa imago, scilicet est, ut quomodo ex uno Deo omnia, ita ex uno homine omnes homines essent. Haec autem imago quam de agnitione Dei dicit creari, et in femina est sicut in viro. Vel ita, secundum imaginem. Quasi dicat: Dico ut exspolietis veterem hominem, et induatis novum, et hoc quod dico, est secundum imaginem ejus, qui creavit eum, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tum pec̃corum cum as¬
tibus suis. ut nec actꝰ
sit. homo enim uetꝰ
Madamuinitur. Et induentes habitu uirtutũ¬
ellm. qui s̃ caret actib nouum hominem. idẽ ra¬
tionalem mentem qui nouus homo renouatur in agnitio¬
nem dei id est magis & magis crescit. & aequirit cognitio¬
mentis. sed forma quadam intelligibili mentis. Sicut enĩ¬
post lapsum peccati homo mnagnitione dei renonatur.
scd̾m ymaginem eiis qui creauit eum. ita in ip̃a agnitio¬
ne creatus est. ante qͣm delicto ueterasceret. uñrursus in ea¬
homo qui renouatur magnitionem dei. nulli dubium est.
ũ scłm corpꝰ. nec scdm qͣmlibet partem anmi. sed scd̾m ratio

Expanded text:
tum peccatorum, cum actibus suis, ut nec actus adsit. Homo enim vetusAdam vivitur. Et induentes habitu virtutm, qui non caret actibus, novum hominem, id est rationalem mentem. Qui novus homo renovatur in agnitione Dei, magis et magis , quia non corporis liniamentis, sed forma quadam intellegibili mentis inpost lapsum peccati homo in agnitione Dei renovatur, secundum imaginem ejus qui creavit eum; ita in ipsa agnitione creatus est, antequam delicto veterasceret, unde rursum in eahomo qui renovatur in agnitione Dei, nulli dubium est, non secundum corpus, nec secundum quamlibet partem animi, sed secundum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
solum supͣdicta gnͣ¬
diauicia sal ctram onina alia. scelł iram que eist subitus¬
anmi motus. Post
naiora ꝓhibet inmo¬
non ẽẽ ꝑiculosa. addit :
indignationem de alio¬
Lie ꝯp̃s sublimato: maliciam effectum ire scił ce¬
¶¶O indignationis: malicia enmmi est qua
quis molitur dampnum alicui: blasphemiam in fratrẽ uel
dami turpem sermonem. Uł turpem sermonem deponite
de ore nr̃o & si incorde sit conceptus. Quid ꝑsingła: Nolite
mentiri inuicem scił alii aliis. Sunt qui il habent confue¬

Expanded text:
solum supradicta grandia vitia, sed etiam omnia alia, scilicet iram, quae est subitusmi motus. Post majora, prohibet minonon esse periculosa; addit, indignationem, de alio sublimato; malitiam, effectum irae, scilicedignationis. Malitia autem est qua quis molitur damnum alicui, blasphemiam, in fratrem vel Deum; turpem sermonem vel turpiloquium, deponite de ore vestro, etsi in corde sit conceptus. Quid per singula? Nolite mentiri invicem, scilicet alii aliis. Sunt qui non habent consue
Abbreviated transcription (Latin):
lus tam ꝓcari maledicto S eccłiepncipe loqueretur. nec pe¬
trus dignus ut portaret iuddicium eccłie conturbate. Exquo
arbitrandum est de alio quodam dici. qui uł cum apłis fue
magnus sit apud galathas estunatus ut portet iudicium

Expanded text:
lus tam procaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Pelus tam procaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Petrus dignus erat ut portaret judicium Ecclesiae conturbatae, ex quo arbitrandumagnus sit apud Galatas aestimatus, ut portet judicium
Abbreviated transcription (Latin):
S uos nemini illo
audiendo qui per¬
oꝑa legis seruanda
enim. Quasi. Ideo¬
ne consenseritis quia
persnasio hec qua uo
mertum. id est hec ꝑsuasio. N el modicum ferm̃tum id est
hec circumcisio & pauca legis: corrumpit totam massam.
i est congregationem fidelium. uel uirtutum. Sensus itaq
iste est. Neputetis paucorum hominum insidias ẽẽ contemp¬
nendas. Ut enimscintilla res parua est & pene dum cerni¬
tur non uidetur. sed si forntem comp̃henderit. & nutrim̾ta
sui inuenerit. menia. urbes latissimas. saltus. regionesq cõ¬
sumit: & sicut fermentum res modica uidenir & nichili.
seil cum farina consꝑsum. totam massam suo uigore cor¬
rumpit. & illius uim transit omne qͦd mixtum est: ita ce
doctrina peruersa ab uno incipiens. uix auos aut tres pͥmũ
mȩxordio repꝑit auditores. sed paulatim ut cancer serpit
trum lacerat cui supͣ infaciem se restitisse scripsit. quod
non recto pede incesserit adeuangłii u̾itatem. sed nec pau¬

Expanded text:
 vos nemini illoraudiendo qui opera legis servanda enim. Quasi dicat: Ideone consenseritis, quia persuasio haec qua vomentum, id est haec persuasio; vel modicum fermentum, id est haec circumcisio, et pauca legis corrumpit totam massam, id est congregationem fidelium vel virtutem. Sensus itaque iste est: Ne putetis paucorum hominum insidias contemnendas. Ut enim scintilla res parva est, et pene, dum cernitur, non videtur, sed si fomitem comprehenderit, et nutrimenta sui invenerit, moenia, urbes latissimas, saltus, 158 regionesque consumit; et sicut fermentum res modica videtur et nihili, sed cum farina conspersum totam massam suo vigore corruperit, in illius vim transit omne quod mistum est, ita et doctrina perversa ab uno incipiens, vix duos aut tres, primum in exordio, reperit auditores, sed paulatim ut cancer serpit trum lacerat, cui supra in faciem se restitisse scripsit, quod non recto pede incesserit ad Evangelii veritatem; sed nec Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eiꝰ Cõpiosa ẽ bonitas dlĩ
ta bona ministrat blandi¬
ens ut ad penitentiã aura¬
hat ⁊ ꝯtemns diuitias pa¬
tientie .i. copiosã patientiã¬
dĩ q̃ tot ⁊ ranta peccantessu¬
stinet. nec eito eos punit. sũd¬
dit. ⁊temnis diuitias lon¬

Expanded text:
tatem ejus. Copiosa est bonitas Dei ta bona ministrat, blandiens ut ad poenitentiam aEt contemnis divitias patientiae, id est copiosam patientiaquae tot et tanta peccantes sustinet, nec cito eos punit. Subcontemnis divitias, lon
Abbreviated transcription (Latin):
tatio dr a patientia cdifferre. qr qui infirmitate ma¬
cim̃te peccantes ñ statĩpunit. Longanimitas ẽ qua ꝑ
infirmitatẽ ⁊ ñ deliberati animi maliciã peccantes
qͥ ñ sic utitur ad penitentiã ut ds intendit. s ad im¬
punitat̃e u̾tit. Qũe ut sollicitũ faciat atq aꝑtius
redarguat. adcdit. ignoras. qiͣ. Contemnis di boni

Expanded text:
tia hoc videtur differre, quod qui infirmitate maci mente peccantes non statim punit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes  autem contemnit qui non sic utitur ad poenitentiam, ut Deus intendit, sed ad impunitatem vertit. Quem ut sollicitum faciat atque apertius redarguat, addit: Ignoras quare contemnis boni
Abbreviated transcription (Latin):
pelucrum sectantes.¬
⁊ hoc. Turpe lucrũ
et emere. & pluris uendere. turpe enim est hinc ꝓfessiom.
questib studere habentes mist̾rum fidei scił ut sciant qd
defide aliis est occultum. illos dico manentes inconscientia
nutem ꝓbentur primum. Qmia ñ simpliciten

Expanded text:
sectantes,osius Turpe lucrum est emere, et pluris vendere. Turpe est huic professioni quaestibus studere. Habentes mysterium fidei, scilicet ut sciant quod de fide aliis est occultum. Illos, dico, manentes in conscientia utem probentur primum, quia non simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
clausula conuenit
ꝑhensibilem illũ¬
esse oportet. non
solum a domesticis¬
sed etiam abaliems.
hercticis. ut qui re¬
ligioni detrahunt.
ens uite detrahere non andeant. Qual¬
MabolI. gͦ descͥptus est: d portet ep̃m esse ut ñ in¬
cidat in obꝓbrium idẽ ĩ contemptum ap¬
otum apud infideles. uł fi¬
deles. & sic incidat inlaqueum diaboli idẽ. inodium & in
alios diaboli laquoos. Diaconos. & cetera.¬
a. Hic descͥbit qua¬
les debeant ẽẽ dia¬
cones. De p̾sbitis
tacere uidecur. S¬
p̾hendit. Nisienim

Expanded text:
usula congruit hensibilem esse oportet, non solum a domesticissed etiam ab alienis, haereticis, ut qui religioni detrahunt, ejus vitae detrahere non audeant. Qualis ergo descriptus est oportet episcopum esse, ut non incidat in opprobrium, id est in contemptum apud infideles vel fideles, et, sic incidat in laqueum dioboli, id est in odium, et in alios diaboli laqueos. Diacones, etc. Hic describit quales debeant esse diacones. De presbyteris tacere videtur, sprehendit. Haim
Abbreviated transcription (Latin):
nistrent. Mulieres.
Loquens de diaconis
uiterserit demulierib ordinandorum. Aocens¬
Tes. quales debeant esse. ait gͦ. Mulieres ordinan¬
dorum similiter opoitet esse pudicas. meite ce corpore. non¬
itum idest rudem no¬
er renatum. nouiter connersum. Hoc tam
cuminus. hodie portti¬
tex est heriintheateo.
hodie ineccłia. uesꝑe
intirco. hodie in alta¬
ri. dudum fautor hys

Expanded text:
istrent. Mulieres, loquens de diaconis interserit de mulieribus ordinandorum, docens quales debeant esse. Ait ergo: Mulieres ordinandorum, similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, nontum, id est rudem ner renatum, noviter conversum. Hoc tam chumenus, hodie pontifex est; heri in theatro, hodie in Ecclesia; vespere in circo, hodie in altari; dudum fautor his
Abbreviated transcription (Latin):
que infimio gradu sunt uult ẽẽ sine cruane. ut mun¬
da sit eccłia. S cathafrige occasione horum ũborum. qr
scił uͥde diaconis agit demulierib loquitur. dicunt dia¬
conas debere ordinari: qͦd contra auctoritatem est. Dia¬
cones. P ost interpositionem demlierib it̾um ñ aiacom¬

Expanded text:
in infimo gradu sunt, vult esse sine crimine ut munda sit Ecclesia. Sed Cataphrygae occasione horum verborum, quia, scilicet ubi de diaconis agit, de mulieribus loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de mulieribus, iterum de diaco
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo. caritatis. que debet usq ad immicos extendi. &
cum hẏlaritate bene oꝑ ari. quia qui tͥstis est ꝑdit qdđ dat.
Opus gͦ est latitudine caritatis. neꝑeat quicqͥd homi fa¬
cis: sed quia habundante iniquitate refrigescit multoꝵ¬
taritas. opus est longitudine. Uñ subdit. & que sit longi¬
tudo caritatis. ħ est ꝑseuerandi longanimitas uͥ quodãmͦ¬
stando ꝑseueratur unde: qͥui ꝑsenerauerit usq infinem.
saluus est. Et que sit sublimitas caritatis. Hec est que sur¬

Expanded text:
latitudo charitatis, quae debet usque ad inimicos extendi, et latitudo charitatis, quae debet usque ad inimicos extendi, et cum hilaritate bene operari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis, sed quia abundante iniquitate refrigescit charitas, opus est longitudine. Unde subdit, et quae sit longitudo charitatis. Haec est perseverandi longanimitas, ubi quodamstando perseveratur. Unde: Qui perseveraverit usque in finem, salvus erit . Et quae sit sublimitas charitatis. Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ corroborari inint̾iore homine id̃ ẽ det uob̃ uͥtutem qͣ
sitis roborati in interiori homine qui ab hostib ñ potest
fidem habitare incordib ur̃is quod ad huc ꝓficit. ut secu
ri auxilio eiꝰ sitis. dum ꝑfidem habitat inuobis. ut̾ cum fi¬
dem habemꝰ habemꝰ. ipsum hab̾e uideamur. fides enim in
xp̃m habitare inuob̾. Sunt aliqñ enim fortes heretici. in
quib xp̃c ñ habitat. In caritate. Ordo ũborum tał est. Oro
etiam ut incaritate radicati .i. fixmiter plantati ad simili¬
militudinem arboris. qͣ qnto pluꝰt̾re figit᷑ tanto plꝰ tħit humorẽ
⁊ crescit & uberius fructum reddit: & fundati ad simili¬
tudinem domꝰ. quia ineis sp̃c sc̃s habitat possitis comp̃¬
hend̾e idest ꝑfecte intelligere. cum om̃ib scĩs idẽ sicut
om̃s scĩ. Hec est commimio. diuine celestisq rei publice.
hii ñ sua querunt. sed que xp̃i sunt. idẽ non cõmoda pͥ¬

Expanded text:
vobis corroborari in interiori homine, id est det vobis virtutem qua vobis corroborari in interiori homine, id est det vobis virtutem qua sitis roborati in interiori homine, qui ab hostibus non potest fidem habitare in cordibus vestris, quod ad hoc proficit ut securi de auxilio ejus sitis, dum per fidem habitat in vobis, ut cum fidem habemus ipsum habere videamur. Fides enim in Christum habitare in vobis. Sunt enim aliquando fortes haeretici, in quibus Christus non habitat. In charitate. Ordo verborum talis est: Oro etiam ut in charitate radicati, id est firmiter plantati, ad similitudinem arboris, quae quanto plus terrae figitur, tanto plus trahit humorem et crescit, et uberius fructum reddit, et fundati, ad similitudinem domus, quia in eis Spiritus sanctus habitat, possitis comprehendere, id est perfecte intelligere, cum omnibus sanctis, id est sicut omnes sancti. Haec est communio divinae coelestisque reipublicae. Hi non sua quaerunt, sed quae Christi sunt, id est non commoda pr
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nob̾ patres. &
incelis angłi nobis¬
prelati. Et nota qͦd ñ
ait. est pat̾nitas sedl
nominatur. que nec
ho nec angłs uere est
pater ut deus. qui est pater om̃nim creatione. & fidelium re¬
creatione. quos adoptauit infilios. Sic̃ enim deus qui solus
uere est. & solus uere bonus eẽntie &e bonitatis sue nom̃ cet̾is
imꝑtit. ut ip̃a quoq ẽe & bona ducantur. ita & ip̃e qui solus
pater est omium rerum creatione. & fidelium regeneratiõe.
pat̾nitatis nomen cet̾is dedit. uł nominatur. id est nomina¬
bilis est. Ab illo enim qui est pater om̃ium. ce angłi incelo.
& homines interma acceꝑunt: ut patres alios uocarent. Et
n̾ota quia etiam ip̃e xp̃c dei unigenitus ꝑnaturam. adop¬
tionis beneficio patrem se ẽẽ significat: dicens. fili dimittun¬
homo autem dr ꝑater uł natura. uł auctoritate exempli. nł
ratione beneficii. Adpatrem xͥ gͥ flecto genua mea. ut det
deficiatis. Inde enim idẽ exuirtute. erit ñ defic̾e. Scił det

Expanded text:
unt nobis patres, et in coelis angeli nobipraelati. Et nota quod non ait, est paternitas, nominatur, quia nec homo, nec angelus vere est pater, ut Deus qui est Pater omnium creatione, et fidelium recreatione, quos adoptavit in filios. Sicut enim Deus qui solus vere est, et solus vere bonus essentiae et bonitatis suae nomen caeteris impartit, ut ipsa quoque esse et bona dicantur, ita et ipse qui solus Pater est omnium rerum creatione et fidelium regeneratione, paternitatis nomen caecis dedit. Vel nominatur, id est nominabilis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines in terra acceperunt, ut patres aliorum vocarentur. Et nota quod ipse etiam Christus Dei Unigenitus per naturam, adoptionis beneficio Patrem se significat, dicens: Fili, dimittunHomo autem dicitur pater, vel natura, vel auctoritate exempli, vel ratione beneficii. Ad Patrem igitdeficiatis. Inde enim, id est ex virtute erit non deficere, scilicet det
Abbreviated transcription (Latin):
quod totum portat. ut parscrucis fixa interra. scił in abscon¬
dito qđ non indetur. ioest in miscdia dei que occulto deim
dicio ꝑuenit. ꝑ quam cartias in nob̾ est longa. lata. & alta.¬
Ex occulta enim dei uoluntate uocatur homo. ad participa¬
tionem tante gr̃e. alius sic. alius autem sic. Uł ꝓfundum
caritatis sunt ecc̃iastica sacram̃ta. que sunt ꝓfunda. &
inuestigabilia. & sunt fundam̃tum caritatis. sine quib
ñ ualet caritas. Intelligñtes igitur mist̾ium crucis. mundo
crucifigam᷑. extendentes manus inlattudi ne bonorum
oꝑtim. ce longitudme usq infinem ꝑseuerantes. atoꝑ ha¬
bentes cor sursum ubi xp̃c est. totum q hoc non nobis. s
illiꝰ miscaie tͥbuentes eunꝰ profunda iudicia omnem scru¬
tatorem fatigant. Sequitur. Scire. Qiͣ. Oro ut possitis¬

Expanded text:
quod totum portat, ut pars crucis fixa in terra, scilicet in absconquod totum portat, ut pars crucis fixa in terra, scilicet in abscondito, quod non videtur, id est misericordia Dei, quae occulto Dei judicio provenit, per quam charEx occulta enim Dei voluntate vocatur homo ad participationem tantae gratiae, alius sic, alius autem sic. Vel profundum charitatis sunt ecclesiastica sacramenta quae sunt profunda et investigabilia, et sunt fundamentum charitatis, sine quibus non valet charitas. Intelligentes igitur per mysterium crucis mundo crucifigamur, extendentes manus in latitudine bonorum operum, et in longitudine usque in finem perseverantes, atque habentes cor sursum ubi Christus est, totumque hoc non nobis, sed illius misericordiae tribuentes, cujus profunda judicia omnem scrutatorem fatigant. Scire. Quasi dicat: Oro ut possitis
Abbreviated transcription (Latin):
in qua multorum ingenia conteruntur id inuestigare co¬
nantur. Hec gͦ uerba apłi sic intelligere. soleo. Oro ut
possitis intelligere. que sit latitudo caritatiꝰ & longnudo¬
&e cetera: id est quod sit mist̾nm crncis. Sacram̃to em̃ cru¬
tis horum ũborum intellatͥus coaptatur. ut sit sensus: que¬
diligendos. siut xp̃c fecit qui oranit pinimieis. qđ oftñsum
in sua cruce fuit. que in latum tensa eͥst adextera insiui stm.
ubi manus fixe per quas oꝑa signantur. que inhylatitate
decet ẽẽ. Et que longitudo caritatis. scił quod usq niꝙ infi¬
nem durare debet. Uñ dicitur de xp̃o: cum dilexisset suos. in
finem dilexit eos: quod significatum est ꝑ longitu dinem cru¬
as asursum usq deorsum. Et que sublimitas caritatis id est
quo tendat caritas. scił ad et̾nam beatitudinem. que notat᷑
ꝑpartem crucis supͣ positam. Et quod ꝓfundum caritatis.

Expanded text:
in qua multorum ingenia conteruntur id vestigare coin qua multorum ingenia conteruntur id vestigare conantia. Haec ergo verba Apostoli sic intelligere soleo, oro ut possitis intelligere quae sit latitudo charitatis, longitudo, etc., id est quod sit mysterium crucis. Sacramento enim crucis, horum verborum intellectus coaptatur: ut sit sensus: Qudiligendos, sicut Christus fecit, qui oravit pro inimicis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo charitatis, scilicet quod usque in finem durare debet. Unde dicitur de Christo: Cum dilexisset suos, usque in finem dilexit illos . Quod significatum est per longitutudinem crucis, a sursum usque deorsum. Et quae sublimitas, charitatis, id est quo tendat charitas, scilicet ad aeternam beatitudinem, quae notatur per partem crucis superpositam, et quod profundum, charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tibi existeret. qui dixit tolle erucem tuam &e sequere me
Tollitur crux. cum spñ fact̾a carnis mortificant᷑. Qmͣdin gͦ
euacuatur corpꝰ peccati. qmͣ diexterior ħo corrumptam.
ut interior renouetur de dic indiem: tempꝰ est crucis. Incniꝰ
gͦ potestate. erat mori uł non mori. & sic uł sic mori: non frn¬
sfra crucem elegit. nͥ de hiuc minido crucifigeret. Nam lati¬
tudo est incruce transũsum lignum nbi figuntur mamis.
quod adbona oꝑa ꝑtinet. quia ibi extenduntur matꝰ. Lon¬
gitudo est in eadem parte ligni que ab ip̃o transũso ad
terram tendit. & abipso ligno usq adterram tendit. &¬
gitur. & quodamm᷑ stat. & ip̃o spatio ꝑfeuerantiam sig¬
nificat. Altitudo autem in illo ligno est quod abeodem
catur suꝑiorum expectatio. ꝓfundum uͦ est. inca parte lig¬
ni que non appareat. que fira terre occultatur. unde totũ¬
illud surgit quod ꝓfunditatem siguificat gratuite gr̃e.

Expanded text:
tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo est in ea parte ligni quae ab ipso transverso ad terram tendit, et ab ipso ligno usque ad gitur, et quodammodo stat, et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodempectatio. Profundum vero est in ea parte ligni, quae non apparet, quae fixa terrae occultatur, unde illud surgit, quod profunditatem significat gratuitae gratiae,
Abbreviated transcription (Latin):
hec longitudo est. hoc autem totum ꝓpter ad ipiscendam
titudo est. Existit uero ex occulto ista caritas: & hoc est ꝓ¬
fundum. P̃rofundum enim est uoluntas dei. euiꝰ cauie
ñ in uestigantur. euiꝰ gr̃a sumus salui fact̃i. ñ exoꝑibus
quippe genuit nos uerbo u̾itatis. & hec uolinitas eiꝰ mab¬
dito est: cuiꝰ secreti protunditatem quodammͦ apłs expa¬
uescens clamat. D altitudo diuitiarum sapientie & scien¬
tie dei. hoc est ꝓfunde. Altitudo enim commune nomen
est excelso. & profundo. sed cum mexcelso dr̃: subluitas
eminentia commendatur: cum autem in ꝓfundo aifficul¬
tas in nestigationis. & cognitionis. Et sciendum quia in
his uerbis. figura &e misterium crucis ostũditur. Qui em̃
quia uoluit mortuus est quomͦ uoluit mortuuis est. Non
frustra gͥ mortis tale genus elegit. inquo latitudinis huiꝰ.
& longitudinis. & altuudinis. & ꝓfunditatis magister.

Expanded text:
haec longitudo est. Hoc autem totum propter adipiscendamhaec longitudo est. Hoc autem totum propter adipiscendamtitudo est. Existit vero ex occulto ista charitas: et hoc est profundum. Profundum enim est voluntas Dei, cui causae non uestigantur, cuius gratia sumus salui facti non ex operibuquippe genuit nos , uerbo ueritatis. et haec uoluntas eius in abdito est. cuivescens clamat: O altitudo sapientiae et scientiae Dei ! hoc est profundum. Altitudo enim commune nomen est excelso et profundo; sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister
Abbreviated transcription (Latin):
titudmem: & si i hiis. usq infinem ꝑseueras. habes lon¬
gitudinem. E si omna hec non ꝓpter mercedem frat̾nam
nec latitudo. Nam habere altitud inem est cogitare dm̃.
amare dm̃. & gratis amare ip̃m adiutorem. ip̃m corona¬
torem. postremo ip̃m p̃mium deputare. ñ aliud abipso.
qmͣ ip̃m expectare. Si amas gratis ama: si uere amas.
ip̃e sit merces quem amas. & qđ sit ꝓfundum caritatis
id est possitis intelligere occultum dei iudicium ẽẽ. qͣre
isti dat : illi non. Deꝓfundo enim iudc̃orum dei que ꝑscru¬
tari comtemplariq nequimus. ꝓcedit omne qd possumꝰ.
Quod possum indeo. uñ possim non uideo. nͥ quia noru ẽẽ
adeo. Quare autem illi & ñ illi det. multum est ad me a¬
bẏssus est profundum est. Nunc gͦ ip̃a caritas in bonis oꝑi¬
bns exercetur ad subuemendum aliis. & usq adinimicos
porrigitur: & hec latitudo est. Nunc longanimitate ad¬
ũsa tolerat. & in eo quod ueraciter tenuit ꝑsenerat: ce

Expanded text:
titudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudinem. Sed si omnia haec non propter mercedem superiorenec longitudo. Nam altitudinem habere, est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et quid sit profundum charitatis, id est possitis intelligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat, illi non. De profundo enim judiciorum Dei quae perscrutari contemplarique nequimus, procedit omne quod possumus. Quod possum video, unde possum non video, nisi quia novi esse a Deo. Quare illi et non illi det, multum est a me: abyssus, et profundum est. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum 169 aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolerat; et in eo quod veraciter tenuit, perseverat: et
Abbreviated transcription (Latin):
tis ineis &e ñ deficitis.
huiꝰ rei gr̃a. Quasi.¬
Uos peto ut ñ deficia¬
tis. & ideo supplico¬
deo patri. ut gr̃a co¬
oꝑetur uob̾. & hoc ẽ¬
quod ait. Huiꝰ rei
gr̃a. scił ne deficiatis¬
afide. flecto genua¬
dicens peto ne deficia¬
tis ostndit eos hab̾e¬
ꝓprie uoluntatis ar¬
bitͥum sed ne illud¬
sufficere putent ad¬
dit. Huius reigr̃a¬
flecto genua mea. id
est hummilio sensum

Expanded text:
tis in eis et non deficitis. Hujus rei gratia. QuasiVos peto ut non deficiatis, et ideo supplicoDeo Patri ut gratia cooperetur nobis. Et hoc quod ait, hujus rei gratia, scilicet ne deficiatisa fide, flecto genuadicens, peto ne deficiatis, ostendit eos habeopriae voluntatis arbitrium, sed ne illudsufficere putent, addit, hujus rei graflecto genua mea, id est humilio sensum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc incunctis gentib ad obeditionẽ ł ad obediendũ
.i. ut obediant fidi bene oꝑando. Dico mist̾ii tacrti utiq
aliis s cogniti soli sapienti d̾o. Qa ⁊ simͦ sit reuelandũt¬
hoĩb. soli tñ d̾o cognitum ẽ qui solus ꝑfecte nouit cur
ita factum ẽ. In quorepͥmit in quisitores qͥ q̃rt̃ tantũ dis¬
tulit d̾s uenire. cur tot gentes ꝑire ꝑmisit. In hoc aũt qd̃
ait soli sapienti dõ. error qͥbdam subiepit .& arbitrant
b solum patrẽ hic significari. ⁊ solum uere sapientẽ eẽ
cũtũ ñ sit dictũ soli sapienti pat̾. s soli sapicnti d̾o. unꝰ

Expanded text:
et hoc, in cunctis gentibus ad obeditionem. Vel ad obediendum, id est ut obediant fidei bene operando. Dico mysterii taciti, utique aliis sed cogniti soli sapienti Deo, quia, etsi modo sit homincum soli Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt cur tantum distulit Deus venire, cur tot gentes perire permisit. In hoc autem ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrepit, arbitrantibus hic solum Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapient
Abbreviated transcription (Latin):
Nam &e illa negotia sunt scłaria. cum animus occupa¬
tur colligende curapeninie. sine labore corꝑis. ut faciunt
uleoq animum suum occupant habendi sollicitudine.
Qa ne ip̃e taceret quia infirmus laborare ñ poterat ꝓhibet
dicens. N emomilitans cdeo implicat se negotiis scłaribus
ut ei ꝑ laceat. scił deo cin se ꝑ bauit idest deuouit. & ꝑprete¬
rita melectione ꝓbabilem ostendit. Nam & qui. Auasi.
bonus miles uł iteo
nemose implicet se
⁊ na. insi legitime militet ut in
idẽ. ꝓut expetit lex agonis. quod nemo potest ñ abom̃ib
qui illum agonem impedire possunt abstineat. & quasi
ille quereret. uñ gͦ uiuam. cum fodere ñ possim. & m̃di¬
care confundar: Subdit. Laborantem agricolam. Qiͣ.¬

Expanded text:
Nam et illa negotia sunt saecularia, cum animus occupaNam et illa negotia sunt saecularia, cum animus occupatur colligendae cura pecuniae sine labore corporis, ut faciunt tur, ideoque ipsum animum suum occupant habendi sollicitudine. Quod ne iste faceret, quia infirmus laborare non poterat, prohibet, dicens, nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut placeat ei, scilicet Deo. Cui se probavit, id est devovit, et per praeterita in electione probabilem ostendit. Nam et qui. Quasi bonus miles, vel ideo nemo se implicet sae nisi legitime militet, ut in ut expetit lex agonis, quod nemo potest nisi ab omnibus quae illum agonem impedire possunt abstineat. Et quasi ille quaereret: Unde ergo vivam, cum fodere non possim, et mendicare confundar? subdit: Laborantem agricolam. Q
Abbreviated transcription (Latin):
audisti ame confir¬
menda hominibe
fidelib idẽ. sane fi¬
dei. qui idonei ert
uita ie scientia. &
facundia. &e alios
docere. Illis enim
debet cõminitti p̃di¬
catio diuina. qui
aptisurit illi officio
& tu ip̃e labora in
p̃dicando euungłio¬
contra hostes fidei.
sicut bonus miles xp̃i. Si autem bonus miles eẽ.
lIt. is ñ implices te scłarib negotiis. quia nemo
insp̃ualib militans deo qui ñ potest amidi duob contra¬
riis seruis. sicut nemo potelseruire dñis duob implicat se
re appellat. ut quasi mertatum faciens quis: desp̃ualib
carnalia querat. & est hic diffinitio bomimilitis. Ut gͦ sit
bonusmiles. ñ implicet sescłatib negotiis. Hoc uleo dicit
apłs scͥbens tunotheo. neforte cumindigeret timotheus.
&e nollet uittu cotidiano ab eis sustentari quib eunͣgłium
ministrabat nec in oꝑe corꝑali laborare posset. aliqua ne¬
gocia sibi quereret. quib animi eiꝰ intentio. implicaret᷑.

Expanded text:
audisti a me confirmenda hominibus fidelibus, id est sanae fidei, qui idonei erunt, vita et scientia et facundia, et alios docere. Illis enim debet committi praedicatio Dei qui apti sunt illi officio. Et tu ipse, labora in praedicando Evangcontra hostes fidei, sicut bonus miles Christi. Si autem bonus miles esse vis, non implices te saecularibus negotiis, quia nemo in spiritualibus militans Deo, qui non potest dividi duobus contrariis servis, sicut nemo potest servire duobus dominis, implicat se re appellat, ut quasi mercatum faciens quis de spiritualibus carnalia quaerens. Et est haec diffinitio boni militis: ut ergo sit bonus miles non implicet se saecularibus negotiis. Hoc ideo dicit Apostolus scribens Timotheo, ne forte cum indigeret Timotheus, et nollet victu quotidiano ab eis sustentari quibus Evangelium ministrabat, nec in opere corporali laborare posset, aliqua negotia sibi quaereret quibus animi ejus implicarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
confortare ingr̃a
que data est in xp̃o
ihu. & que audisti
ame per multos
testes hec commen¬
da fidelib homini¬
bus. qui idonei er̃t.
& alios docere. La¬
bora sicut bonus
mo militans deo
implicat se nego¬
ciis secłarib ut ei
sciłiam adño. idest
afilio. millo die iudi¬
cii. Et ñ solum rome.
sed etiam ce ephesi
multa ministrauit
aliis plurib uł meli¬
ce exemplum habes
illius onesiphori. tu
gͦ fili mi confortare.
de maxime exemplo

Expanded text:
Confortare in gratia que est in Christo Jesu: que audisti a me per multos testes. Hec commenda fidelibus hominibus qui idonei sunt: et alios docere. Labora sicut bonus Nemo militans Deo: implicet se negociiicordiam a Domino, id est a Filio, in 221 illo die judicii; et non solum Romae, sed etiam Ephesi, multa ministravit aliis pluribus. Vel, meliet exemplum habes illius Onesiphori, tu ergo, fili mi, confortare, et magis exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o &e certus sum
quia potens est depo¬
situm meum serua
re. idẽ salutem meã
qm ei comm̃daui
care it pumiens infideles: istum dignum eterna uita pro¬
nuntiet. Gł potens est seruare depositum meum. idẽ. eim¬
głium quod mncomm̃daiit. uł quod ei commisi seruandũ
usq in illum diem. scił decessusmei. formam. Hic ostũdit

Expanded text:
rtus sum quia potens est servare depositum meum, id est salutem meam quam ei commendavi, care, ut puniens infideles istum dignum aeterna vita pronuntiet. Vel, potens est servare depositum meum, id est Evangelium quod mihi commendavit, vel quod ei commisi servandum usque in illum diem, decessus mei. Formam. Hic ostendit