comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bimus eum sicuti ẽ. Si enun qͣmdui sumꝰ
in corpore corruptibili qͦd aggͣuat anim̃a.
cũ ꝑ fidẽ ambulamꝰ ñ ꝑspeciem. ñ deserit
ꝑ egrinantes a se. qͣntomnag̃ cum ad ipsã
speciem uenerimꝰ nos implebit ex seS
dit meã: uͥ uͦ ait do uob̾. ibi dix̃ meã:
Utrum subaudiendum ẽ meã ⁊ uͥ dictũ
utrumq &̃ qͦd semel dictũ ẽ : an forte ⁊
enum si pacẽ siã eã uoluit intelligi qͣlẽ
ht ipse:⁊ pax uͦ ista qͣm nob̾ relquit iturꝰ¬
lili quippe nichil repugnat in se ipso: qr
nullum ht̃ omĩno pecẽm: Hos aũ talem
pacẽ uc̃ habemꝰ: in qua adhuc dicamꝰ dimit¬
te nob̾ debita nr̃a: Est gͦ nob̾ pax aliqua.

Expanded text:
 sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4dit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum utrumque etiam quod semel dictum est? An forte et si enim pacem suam eam voluit intelligi qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relIlli quippe nihil repugnat in seipso, qui nullum habet omnino peccatum: nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus, Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua,
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs ẽ ũbum : qͦmͦ nec sua unago s patris.
nec suus filius idem ipse s patris: Recꝰte gͥ
tribuit auc̾tori quicquid fac̃ equał: a quo
ht̃ hoc ipsum quod illi est in differenter
sermo. xxiiiꝰ. de eo qd sequitur. hec locutus
sum uobis apud uos manens usq ad io pacẽ

Expanded text:
Patris est Verbum: quomodo nec sua imago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter . De eo quod sequitur, Haec locutus su
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantem legi m̃tis nr̃ȩ: Itemq int̾ nos
inuicẽ diligamus: s nec ipsa plena ẽ: qr
cogitaciones cordis nr̃i inuicẽ ñ uidemꝰ : &
qͦdam de nob̾ quȩ ñ sunt in nob̾. uł ĩ meluis
inuicem uł in dec̾ius opinanur Itaq ista
&e si ab illo nob̾ relic̾ta ẽ: pax nr̃a ẽ: Nisi e¬
nim ab illo. ñ hrẽmꝰ ⁊ talem: s ipse ñ ht̃ ta¬
lem: Si tenuerimꝰ usq in finẽ qualẽ acce¬
pimus. qͣlem ht̃ habebimꝰ: uͥ nichil nob̾ re¬
pugnet ex nob̾. ⁊ nichil nos iniucẽ lateat
in cordibꝰ nr̃is: Nec ignoro ista dñi u̾ba
etiam sic accipi posse. ut eiusdẽ sentenciȩ
repeticio uideatur pacẽ relinqͦ uob̾ pacẽ
meã do uob̾.⁊ ut qͦd dixerat pacẽ. ħ repe¬
tierit dicens pacẽ meã: & qͦd dixerat relinqͦ
uob̾. ħ repetierit dicens do uob̾ Ut uult
quisq accipiat: me tam̃ delectat. Credo
⁊ uos fr̃s m̃i dilecti sic tenere istã pacem
uͥ adũsarium concordit᷑ uincimꝰ : ut deside¬

Expanded text:
i mentis nostrae . Itemque inter nos invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiamsi ab illo nobis relicta est, pax nostra est: nisi enim ab illo, non haberemus et talem; sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur, Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis: ut quod dixerat, pacem, hoc repetierit dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit dicens, do vobis. Ut volet quisque accipiat: me tamen delectat, credo et vos, ratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus, ut deside
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs ꝓlreum iucdet᷑ hominibꝰ. breuissimũ
e ante oculos d̾̃: de ħ quippe modico:¬
iste ipse iołis euangłista. filioli inquit no¬
uissima hora ẽ Ne quis porro existimet
patrẽ tantummͦ ⁊ filiũ sine spũ sc̃o. ap̃ dile¬
cꝰtores suos fac̾e̾ mansionẽ: recolat qͦd suꝑiꝰ
de spũ scõ dictum ẽ. qͦm mundꝰ ñ pot̾ acci

Expanded text:
lixum videtur hominibus, brevissimum est ante oculos Dei: de hoc quippe modicoiste ipse Joannes evangelista, Filioli, inquit, novissima hora est . 4. Ne quis porro existimet Patrem tantummodo et Filium sine Spiritu sancto apud dilectores suos facere mansionem, recolat quod superius de
Abbreviated transcription (Latin):
ipse.xͦ hõ ⁊ ds Ergo ⁊ ibat ꝑ id quod hõ erat:
⁊ manebat ꝑ id quod ds̃ erat: lbat ꝑ id qͦd uno
loco erat: manebat ꝑ id qͦd ubiq erat: Cur
itaq turbaret᷑ ⁊ formidaret cor quo ita de¬
serebat oculos ut ñ desereret eor: Q mius d̃s
etiam qͥ nullo continet᷑ loco discedat ab eis

Expanded text:
istus homo et Deus. Ergo et ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab
Abbreviated transcription (Latin):
cansa: ꝗͣre se suis manifestaturꝰ ẽ ñ alienis
qs muncdi nomine appellat: & ipsa ẽ causa:
qd hii cdiligant. iłli ñ diligant: Ipsa causa
ẽ. de qua sacer insonat psalmꝰ: uudica me ds
⁊ discerne caulam meã de gente ñ sc̃a Q
enim diligt̃: qr diligt̃ eligunt᷑: Q uͦ ñ dili¬

Expanded text:
suis manifestaturus est, non alienis, quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est de qua sacer insonat Psalmus, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Qui enim diligunt, quia diligunt, eliguntur: qu
Abbreviated transcription (Latin):
gistrũ: ut ñ solum illi qͥ tẽ audiebãt ꝑ os
eiꝰ. s &tiam nos ꝑ euangłium eiꝰ ħ nosse po¬
ssemꝰ: Quesierat enim de xͥ manifestatione:
⁊ aucliuit de dilechone atq mansione. Est
g q̃dam clĩ manifestacio int̾or. qͣm ꝓrsus
impii ñ nouer̃: quibꝰ dĩ patͥs ⁊ sp̃s sc̃ĩ ma¬
nifestatio nulla ẽ: filii uͦ esse potuit s in
carne:ͥ quȩ nec tał ẽ quał illa nec semꝑ
illis adesse pot̾ quałcumq sit. s ad modi¬
cum tempꝰ: ⁊ ħ ad iudicium ñ ad gaudiũ.
ad supplicium ñ ad p̃miũ: Nẽ ẽ gͦ ut ĩtelli

Expanded text:
t, ut non solum illi qui tunc audiebant per os ejus, sed etiam nos per Evangelium ejus hoc nosse possemus. Quaesierat enim de Christi manifestatione, et audivit de dilectione atque mansione. Est ergo quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus impii non noverunt, quibus Dei Patris et Spiritus sancti manifestatio nulla est: Filii vero potuit esse, sed in carne; quae nec talis est qualis illa, nec semper illis adesse potest qualiscumque sit, sed ad modicum tempus; et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidet. uos aũ uidebitis me Uerum ẽ
quidem qͦd pꝰ paululum oẽ corpꝰ suũ ĩ qͦ¬
eum pot̾ant ⁊ impii uicłe. ocuł eoꝵ fuerat
testantibꝰ angłis. sic ueniet qͣmadmodũ
uicdistis eum einitẽ ĩ cęlũ: nec aliud eredi¬

Expanded text:
ebitis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum in quo poterant eum et impii videre, oculis eorum fuerat testantibus Angelis, Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum ; nec aliud credi
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ quis cog noscet nisi filius : &¬
eui uolu̾it filius reuelare.. S
istum fensũ tib det᷑ impedire qͦd se¬
quitur: Illo die in nomine mõ petetis:
In futuro enim scło eum ꝑuenerimꝰ ad
regnum uͥ fimiles ei erunꝰ qm̃ uidebimꝰ eũ
sicuti ẽ. quid petituri sumꝰ. ⁊ qnͣ saciabit᷑
in bomis desidium nrm : Uñ ⁊ in alio
psalmo dr̃:. Saciabor eũ manifestabit᷑ gła¬
tua: Peticio namq alicuiꝰ ẽ indigentiȩ:
que ibi nulla erit uͥ hȩc sacietas erit:
Relinquit᷑ itaq qͣntũ saꝑe ualeo. ut in
animalibꝰ se spãles ꝓmisisse factitrũ.
qͣmuis ñdum tales quales erimꝰ qñ spãle¬

Expanded text:
isi Filius, ui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: Illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psalmo dicitur: Satiabor cum manifestabitur gtua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum sapere valeo, ut intanimalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales, quales erimus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ante qͣm id ficeret nos amaret: & credidistis
inquit qr ego a dõ exii: Exii a patre ⁊ ueni in
nundum: itum relinqͦ mundũ ⁊ uado ad patrẽ:
Plane credidimnꝰ:. Neq enĩ ꝓpt̾ea debet ĩcredibile
uidi. qr sic in minidũ ueniens exiit a patͤ ut ñ
desereret patrẽ: & sic uadit ad patrẽ relicto nũdo.
ut ñ deserat mundum: Exiit enĩ de patre: quia
de patre ẽ: In munctum uenit: qr mundo suũ cor¬
pꝰ ostendit. quod de uirgine assumpsit: Reliqͥt
mundũ corꝑali cdiscessione: ⁊ ꝑrex ad patrẽ ho¬
minis ascenisione: nec munidũ deseruit p̃sentiȩ

Expanded text:
stis, inquit, quia a Deo exivi. Exivi a Patre et veni in mundum: iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Plane credidimus. Neque enim propterea debet incredibile videri, quia sic ad mundum veniens exiit a Patre, ut non desereret Patrem; et sic vadit ad Patrem relicto mundo, ut non deserat mundum. Exiit enim a Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit quod de Virgine assumpsit. Reliquit mundum corporali discessione, perrexit ad Patrem hominis ascensione, nec mundum deseruit praesentiae
Abbreviated transcription (Latin):
tractanda sunt/ Anĩ am̃ dico
uob̾: siquid petieritis patrẽ
in nomine mõ. dabit uob̾:
Iam dictum ẽ insuꝑioribꝰ huiꝰ chũci sermo¬
nis partibꝰ. ꝓpt̃ eoi qui ĩmulla petunt a
patre inꝙͥ nͣomine. nec accipunt: ñ peti
in nomine saluatoris. quieqͥo petitͣ contra
rationem salutis: N solũ litt̾arum ac filla¬

Expanded text:
o vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Jam dictum est in superioribus hujus dominici sermonis partibus, propter eos qui nonnulla petunt a Patre in Christi nomine, nec accipiunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac sylla
Abbreviated transcription (Latin):
eo filio dĩ sentiendimi: ñ petit in eiꝰ nomine.
etiã si ñ taceat litt̾ĩs ac sillabis xp̃m: qm̃ ĩ
Qui uͦ quod ẽ de illo senciendũ sentit. ipse
in euis nomine petit. & accipit qͦd petit:
si ñ contͣ salutẽ sempit̾nã petit: Accipit aũ.
qñ dlebet acciꝑe. Quecdam eium ũ negant᷑
s ut congruo dentur tpr̃. differit᷑. Ita
sane intelligendũ ẽ qͦd ait dabit uob: ut
ea bñficia significata sciantur his uerbis.
quȩ ad eos qui petunt ꝓprie ꝑtinent: Exau¬
diuntur quippe om̃i sc̃i ꝓse ipsis:. ñ aut̃
ꝓ omnibꝰ exaudiuntur uł amicis uł ini¬
micis fuis. uł quibꝰ libet aliis : qr ñ uteũq

Expanded text:
Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiam si non taceat litteris ac syllabis Christum, quoQui vero quod est de illo sentiendum sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra salutem sempiternam petit. Accipit autem, quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore, differuntur. Ita sane intelligendum est, quod ait Dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur quippe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus exaudiuntur, vel amicis, vel inimicis, vel quibuslibet aliis
Abbreviated transcription (Latin):
adiungat: Ut eam scĩficaret inquit: mun¬
dans eam lauachro aquȩ in ũbo: Mundatio
gͥ nequaqͣm fluxo ⁊ labili tribueret᷑ elem̃to.

Expanded text:
adiungat: 'Ut eam sanctificaret', inquit, 'mundans eam lavacro aquae in verbo'. Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento
Abbreviated transcription (Latin):
capilli ꝑambidantium in delictis suis: Et
multa huuis modi quȩ scͥpturis scĩs nõ
desunt. sic̃ alii tropy hoc est locutio¬
num modi: de quibus oꝑosius disputarẽ.
nͥ euangłista t̾minante euangłium suũ.
etiam ipse compellerer meũ terminare

Expanded text:
capilli perambulantium in delictis suis ; et capilli perambulantium in delictis suis ; et multa hujusmodi, quae Scripturis sanctis non desunt, sicut alii tropi, hoc est locutionum modi. De quibus operosius disputarem, nisi Evangelista terminante Evangelium suum, etiam ipse compellerer meum terminare
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsũ arbitror mundũ caꝑe posse qͥ scͥbendi
st̃ libros: Nspatio locoꝵ credendum ẽ mun¬
du caꝑe ñ posse qͤ m eo scͥbi qͦmͦ possent
si scͥpta ñ ferret: s capacitate legentiũ cõ¬
p̃hendi fortasse ñ possent: Qͣ muis salua re¬
rum fide. plerumq u̾ba excedere uide¬
antur fidem: Quod ñ fit qñ aliquid qͦd
erat obscurum uł dubiũ causa ⁊ rõne
redlita exponit᷑. s qñ id quod aꝑtum ẽ.
uł augetur uł extenuatur. ⁊ nec tam̃ a
tramite significandȩ u̾itatis erratur: qm̃
sic ũba rem quȩ indicatur excedunt. ut
uoluntas loq̃ntis nec fallentis appareat. qͥ
nouit quo usq creclatur. a quo ultra qͣm
credendum ẽ. uł minuit᷑ loqͤncio aliquid
uł augetur: Hunc loq̃ndi modũ: greco
nomine ñ solum gͥcarum uerum &ẽ lati¬
narũ litt̾arũ magistri Y. ꝑ RBor Em uo¬
cant. Qui modus sicut in hoc loco ita ĩ
ñ nullis aliis diuinis litt̃is inuenitur: ut
est: posuer̾ in cęlum os suum. & uerticẽ

Expanded text:
nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros. Non spatio locorum credendum est mundum capere non posse, quae in eo scribi quomodo possent, si scripta non ferret? sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent: quamvis salva rerum fide, plerumque verba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et ratione reddita exponitur: sed quando id quod apertum est vel augetur, vel extenuatur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur; quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur. Hunc loquendi modum graeco nomine, non solum graecarum, verum etiam latinarum litterarum magistri hyperbolen vocant. Qui modus, sicut hoc loco, ita in nonnullis aliis divinis Litteris invenitur: ut est, Posuerunt in coelum os suum ; et, Verticem
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ñ potuerit alieub sic abseondi ut
ꝓrsus homines lateret uͥ esset. atq inde
ad horam diunitꝰ excitari. qño cumxͦ¬
helias ⁊ ipse sunt uis: sic̃ ad horã multa
multis in sc̃a sic̃ scriptum est ciuitate: S
tam̃ ut dicere ceꝑam. si quidã moysen mor¬
tuum negant. quẽ scriptura ipsa ubi se¬
pulchrum euis nusqͣm inueniri legimus.
mortuum tam̃ esse sine ulla ambiguitate
testatiti: qͣnto magis ioħs ex istoꝵ occasi¬
one u̾boꝵ ubi dominꝰ ait sic eium uolo ma¬
nere donec ueniã. creditur uiutis doemi¬

Expanded text:
corpus non potuerit alicubi sic abscondi; ut corpus non potuerit alicubi sic abscondi; ut prorsus homines lateret ubi esset, atque inde ad horam divinitus excitari, quando cum Christo Elias et ipse sunt visi, sicut ad horam mumultis in sancta, sicut scriptum est, civitate . Sed tamen, ut dicere coeperam, si quidam Moysen mortuum negant, quem Scriptura ipsa, ubi sepulcrum ejus nusquam inveniri legimus, mortuum tamen esse sine ulla ambiguitate testatur; quanto magis Joannes ex istorum occasione verborum ubi Dominus ait, Sic eum volo manere donec veni
Abbreviated transcription (Latin):
uita. S hanc opinuonem ioħs ipse ab¬
stulit: ñ hoc dixisse dñm aꝑta contradi¬
cꝰtione declarans Cur enim subiungeret
ñ dix̃ iħs ñ moritur: nͥ ne hominum
cordibꝰ quod falsum fuerat inhereret.
S cui placet adhue resistat. & dieat uerũ
esse quod ait ioħs ñ dixisse dñm quod dis¬
cipulus ille ñ moritur: s hoc tam̃ signi¬
ficatum esse talibꝰ ũbis qualia eum dycisse
atq in illo sepulchro eius quod est apud
ephesum dormire potiuis eum qͣm mor¬
tium iacere contendat: Asfumat ni ar¬
gum̃tum quod illic t̾ra sensini seatere et
quasi ebullire ꝑhibetur: atq hoc eiꝰ anhe¬
litu fieri. siue constant̃ siue ꝑtoracit̾ asse¬
ueret Nõ enim possunt deesse qui ere¬
dant si nõ desunt qui etiam moysen asse¬
rant uiuere: quia seriptum ẽ eiꝰ sepul¬
chrum ñ inueniri. & apparuit cũ dnõ
in monte uͥ ⁊ helias fuit. qͣm mortuũ
legimus ñ esse s raptum. Quasi moysi

Expanded text:
vita? Sed hanc opinionem Joannes ipse abvita? Sed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret: Non dixit Jesus, non moritur, nisi ne hominum cordibus quod falsum fuerat inhaereret? Sed cui placet, adhuc resistat, et dicat verum esse quod ait Joannes, non dixisse Dominum quod discipulus ille non moritur, sed hoc tamen significatum esse talibus verbis, qualia eum dixisse vivere, atque in illo sepulcro ejus quod est apud Ephesum, dormire potius eum, quam mortuum jacere contendat, assumatque in argumentum quod illic terra sensim scatere et quasi ebullire perhibetur, atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter, sive pertinaciter, asseveret. Non enim possunt deesse qui credant, si non desunt qui etiam Moysen asserant vivere, quia scriptum est, ejus sepulcrum non inveniri , et apparuit cum Domino in monte ubi et Elias fuit , quem mortuum legimus non esse, sed raptum . Quasi Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ moritur: s sic eitn uolo manere do¬
nec ueniam quid ad te ecce quousq
ui euangłio hoc extenditur questio.
quȩ sua ꝓfunctitate ñ medioerit᷑ intem
serutantis exercet: Cur enim dr̃ petro
sequere me. nec dr̃ cet̾is qui sunul ad erãt.
&e ꝑfecto eum sic̃ magistrum discipuli
sequebantur. s S si ad passionem intelli¬
gendum est. nunquio solui ꝓ xp̃iana
u̾itate passus ẽ petrus: Nonne ibi erat
in illis. Iii. alius filus zebedei fr̃ io
ħis: qui post eius ascensionẽ ab herod
manifestatur occisus: Uerum aliquus
dixerit qm̃ iacobus ñ est crucifytus. me¬
rito dictũ r̾e̾ petro sequere me: qui uos
solum mortẽ. s etiam mortem crueis sic̃
quod sit conuenientius potuerit inueni¬
sequere⁊⁊ tamqͣm ille id̾o ñ sequeretitrr.
qm̃ eum manere uoluit donee ueniat:
Quis facile aliud dic̾tum esse ercilat. qͣm
quod fr̃s erediderant qui tunc aderant:
quod seilioet ñ esset discipilus ille mori
turꝰ. s. donec iħc ueniret ista maneret in

Expanded text:
n moritur; sed, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Ecce quousque in hoc Evangelio extenditur quaestio, quae sua profunditate non mediocriter mentem scrutantis exercet. Cur enim dicitur Petro, Sequere me, nec dicitur caeteris qui simul aderant? Et profecto eum sicut magistrum discipuli sequebantur. Sed si ad passionem intelligendum est, numquid solus pro christiana veritate passus est Petrus? Nonne ibi erat in illis septem alius filius Zebedaei frater Joannis, qui post ejus ascensionem, ab Herode manifestatur occisus ? Verum aliquis dixerit, quoniam Jacobus non est crucifixus, merito dictum esse Petro, Sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicuquod sit convenientius potuerit invenisequere; tanquam ille ideo non sequeretur, quoniam eum manere voluit donec veniat? Quis facile aliud dictum esse credat, quam quod fratres crediderant qui tunc erant, eo quod scilicet turus, sed donec Jesus veniret, iste maneret in
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ ioħs euangłista discubuit: Qm̃ nec iste solꝰ.
s unuĩsa eccłia ligat soluitq pecc̃as nec
ille in pͥncipio ubum dm̃ ap̃ dm̃. ⁊ cetã de xͥ
unitate sublimia. qͦ ĩ illo regno facie ad
faciẽ contẽplanda. nc̃ aũ donec ueniat thĩs
in speculo atq ĩ enigiate contuenda s. qͣ
p̃dicando ructaret de fonte cdñĩci pectoris
solꝰ bibit: s ipse dñs ipsũ euangłiũ ꝓ fua
euiꝰq capaertate om̃ibꝰ suis bibendũ toto t̾ra¬
rũ orbe diffudit. St̃ qͥ senserint. ⁊ hii qͥd̾m
rem dipcerit. & ab ineunte puericia castisfimꝰ
uxerit: ħ qͥdem in scͥpt̾is canonicis ñ eiudnt̃

Expanded text:
s evangelista discubuit. Quoniam nec iste solus, sed universa Ecclesia ligat solvitque peccata: nec ille in principio Verbum Deum apud Deum, et unitate sublimia, quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque in aenigmate contuenda sunt, quae praedicando ructaret de fonte Dominici pectoris solus bibit; sed ipse Dominus ipsum Evangelium pro sua cujusque capacitate omnibus suis bibendum toto terrarum orbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem rem duxerit, et ab ineunte pueritia castissimus vixerit . Hoc quidem in Scripturis canonici
Abbreviated transcription (Latin):
muaculo qualia pot̾ facere omnipotẽs.
tam du uruum corpꝰ in sopore sub t̾ra ẽ.
donẽe ueniat t̃minus scħ: Quin inme
sit amplior ⁊ difficihor: eur discipło
iħs qͣm p̃ cȩt̾is diligebat in tantumi ut
siiꝑ pectus eius discumbere mereret᷑.
ꝓ magno munere longum in corpore
donauerit somnũ: cum beatũ petrũ
ꝑ ingentẽ martirii głam ab houere
ipsuis corꝑis soluerit. eiq concesserit

Expanded text:
miraculo, qualia potest facere Omnipotens, miraculo, qualia potest facere Omnipotens, tamdiu vivum corpus in sopore sub terra est, donec veniat terminus saeculi? Quin imfit amplior et difficilior, cur discipulo Jesus quem prae caeteris diligebat, in tantum ut supra pectus ejus discumbere mereretur, pro magno munere longum in corpore donaverit somnum, cum beatum Petrum per ingentem martyrii gloriam ab onere ipsius corporis solverit, eique con
Abbreviated transcription (Latin):
reperitur. qñ sͥ fieri uissit sepulchrũ in¬
colum̃ fuisse. presenteq eo effosso ⁊ dili¬
gentissinie p̃parato. ibi eimi se tanqͣm in
lectulo collocasse: statimq esse definicꝰtũ:
Ut aut̃ isti putant qui hec u̾ba dnĩ sic in¬
telligunt. nõ defunctũ s defimcto simi¬
lem eubuisse. & cum mortuus putare¬
tur sepultum fuisse dormientem. ⁊do¬
uec xp̃s ueniat sic manere. suamq uitã
scat᷑rigine pulueris indicare: qui pul¬
uis cretditur ut ab imo ad suꝑficiem tu¬
muli ascendat. flatii quiescentis impel¬
lis huic opinioni suꝑuacaneũ existimo
reluctari uideririt enim qui locũ sei¬
unt. utrum hoc ibi faciat uel paciatur
t̃ra quod dr̃. Quia ⁊ reuera ñ aleiubus
homimibꝰ io audiumns: Int̾i ceclamus
opinion qͣm certis docum̃tis refellere
ñ ualemus: ne rursus aliud quod a nob̾
queratur exurgat: cur suꝑ humatum
mortuum. ipsa humꝰ quodanimͦ uiuere
ac spirare uideatur: S numquid hino
tanta ista soluitur questio: simagno

Expanded text:
rum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur quaestio, si magno
Abbreviated transcription (Latin):
quod plus illis eum diligeret petrͦ. Et tñ
si ꝓponamꝰ q̃rentes quis duoꝵ sit melior.
utrum qui plus aut quiminꝰ diligat .xͫ.i
quis dubitabit respondere eum qui plus
diligit esse meliorem: Item si ꝓponamus qͥs
duoꝵ sit melior. utrum qͣm minus an qͣm
plus diligit .xͦ: eum qui plus adiligitu
a xͦ meliorem ꝓculdubio respondebimꝰ:

Expanded text:
quod plus illis eum diligeret Petrus. Et tamen quod plus illis eum diligeret Petrus. Et tamen si proponamus quaerentes, quis duorum sit melior utrum, qui plus, aut qui minus diligit Christum, quis dubitabit respondere eum qui plus diligit, esse meliorem? Item si proponamus quis duorum sit melior utrum quem minus, an quem plus diligit Christus, eum, qui plus diligitur a
Abbreviated transcription (Latin):
lutis. solus tam̃ diseubuerit suꝑ pectꝰ ipsius
saluatoris. Porro quod apłs petrus plus
aliis dilexit xp̃m. possunt quidem docu¬
m̃ta multa ꝓferri: s ut longe malia nõ
camus. in ppͣsus t̾eiȩ manifestacionis dñs¬
paulo suꝑiore lectione quȩ istam p̃cedit
satis eiudent̃ apparet: ubi int̾rogans eũ
dix̃. Diligis me plus his: Quod utiq sci¬
ebat. ⁊ tam̃ int̾rogabat: ut etiam nos qui
legimus euangłium. amorem petri erga
dnm ce illo int̾rogante ⁊ isto respondente
nossemus: Quod aut̃ meo quod reĩpon¬
dit petrus amo te. ñ ad didit plus his: hoc
respondit qͦd de se ipso sciebat: N enim
q̃ptum ab aho quolibet diligeret᷑ scire po¬
tat. qui cor altius uidere ñ pot̾at: s tam̃
suꝑioribꝰ ũbis dicendo etram dñẽ tu scis:
satis ⁊ ipie declarauit scientẽ dũm int̾ro¬
gasse quod int̾rogauit: Sciebat gͥ dñs
ñ solum quod diligeret: uerum etiam

Expanded text:
lutis, solus tamen recubuerit super pectus ipsius lutis, solus tamen recubuerit super pectus ipsius Salvatoris? Porro quod apostolus Petrus plus aliis dilexerit Christum, possunt quidem documenta multa proferri; sed ut longe in alia non eamus, in ipsius tertiae manifestationis paulo supesatis evidenter apparet, ubi interrogans eum dixit: Diligis me plus his? quod utique sciebat, et tamen interrogabat, ut etiam nos, qui legimus Evangelium, amorem Petri erga Dominum, et in illo interrogante, et in illo respondente, nosceremus. Quod autem in eo, quod respondit Petrus: Amo te, non addidit, plus his, hoc respondit quod de se ipso sciebat. Non enim quantum ab alio quolibet diligeretur scire poterat, qui cor alterius videre non poterat. Sed tamen superioribus verbis dicendo: Etiam Domine, tu scis, satis et ipse declaravit, scientem Dominum interrogasse, quod interrogavit. Sciebat igitur Dominus non solum quod diligeret, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
luisse intelligi putaretur: corpusq eiꝰ ĩ sepul¬
chro eiꝰ exanime sic̃ alioꝵ mortuoꝵ iacet: re¬
stat ut si uere ibi fit qͦd sparsit fama de t̾ra
quę subinde ablata sueerescit:⁊ aut idõ fiat
cidit: aut ꝓpt̾ aliquid aliud qͦd nos latet: Ma¬
ner tam̃ q̃stio: cur dixit dñs de homine mori¬
turo. sic eum uolo manere donec ueniã: Illud
etiã in his duobꝰ apłis petro ⁊ ioħe. qͣm nos¬
moueat ad qͥrendum: cur ioħm plꝰ dilexe¬
rit dñs. cum ipsum anm̃n plus dilexerit pe¬
trus: u̾cumq enim se commemorat ioħs ut
nomine suo tacito ip̃se possit intelligi.
hoc addit quod eum diligebat iħs. qͣsi
solum diligeret: ut hoc signo discerneret᷑
a cȩtis quos omnes utiq oiligebat: Quid gͦ
nͥ ampliꝰ se dilectũ cũ ħ diceret uolebat ĩ¬
telligi: Quod absit ut m̃dacit᷑ diceret: Qd
aut̃ mauis dare potuit tħs maioris erga eũ
suȩ dilectionis indicium: quam ut homo
cum cȩt̾is condiscipulis suis sociis tante sa¬

Expanded text:
luisse intelligi putaretur; corpusque ejus in sepulcro ejus exanime sicut aliorum mortuorum jacet: restat ut si vere ibi fit quod sparsit fama de terra, quae subinde ablata succrescit, aut ideo fiat ucidit, aut propter aliquid aliud quod nos latet. Manet tamen quaestio cur dixerit Dominus de homine morituro, Sic eum volo manere donec veniam. 4. Illud etiamoveat ad quaerendum, cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? ubicunque enim se commemorat Joannes, ut nomine suo tacito ipse possit intelligi, hoc addit quod eum diligebat Jesus, quasi solum diligeret, ut hoc signo discerneretur a caeteris, quos omnes utique diligebat. Quid ergo nisi amplius se dilectum, cum hoc diceret, volebat intelligi? quod absit ut mendaciter diceret. Quod autem majus dare potuit Jesus majoris erga eum suae dilectionis indicium, quam ut homo cum caeteris condiscipulis suis socius tantae sa
Abbreviated transcription (Latin):
ei debetur implendum donec ueniat dñs ex¬
pectanteni: s plus amatum. quia id quod
ꝑ illum figuratum ẽ. ħ efficit beatũ: He
no tam̃ istos insignes apłos separet: & in
eo qͦd significabat petrꝰ ambo erant: & in eo
qd significabat ioħs ambo futuri erant Sig¬
nificando sequebat᷑ iste: manebat ille Cre¬
dendo aut̃ ambo mala p̃sentia huiꝰ miseriȩ
colerabant: ambo futura bona illius beati¬
tudmis expectabant:. Nec ipsi soli: s uni¬
u̾sa hoc facit sc̃a ęccłia sponsa xͥ ͥ ab istis
temptationibꝰ eruenda: in illa felicitate
seruanda: Quas duas uitas petrꝰ ⁊ ioħs fi-¬
gurauer: singuli singulas: Uer̃ ⁊ in hac
temporalit̾ ambulauer̃ ambo ꝑfidẽ: ⁊ illa ĩ

Expanded text:
ei debetur, implendum, donec veniat Dominus exei debetur, implendum, donec veniat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: credendo autem ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi soli, sed universa hoc facit sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis tentationibus eruenda, in illa felicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum et in hac temp
Abbreviated transcription (Latin):
bat. quam petrus. si eam uitam signifi¬
cabat in qua est multo amplius diligẽdꝰ.⁊
idest expectare donec uenio. qm̃ ⁊ ipsũ
amorẽ qui tune multo amplior erit.
ñdum habemus s futurum ex pectamꝰ.
ut cum ipse uenerit habeamus.ͤ Nam
sic̃ in epła sua idem dic̃ apłs: ñdum ap¬
paruit quod erimus Scimꝰ qm̃ eũ apparu¬
erit similes ei erimus: qm̃ iudebimus
eum sicuti est Tunc gͦ amplius quod uide¬
bius diligemus: Ipse aut̃ dominꝰ illã
quȩ futura ẽ uitam nr̃am quał in nob̾
futura sit sciens p̃destinatione. plus amat:
eotidie mexime ꝓ peccõrũ remissione posci¬
mus &e habenus: ħ ꝑ petrum significatũ ẽ
plus amantem s minꝰ amatũ: qr nos nu
nus amat xͦ miseros qͣm beatos: ueritatis
aũ contemplationẽ quał tẽ futura ẽ minus
amamus : qr ñdum nouunꝰ nec habemus:
hȩc ꝑ ioħm significata est inuiꝰ amantẽ.
atq idõ ad ipsam ⁊ ad eiꝰ in nob̾ amorẽ quał

Expanded text:
bat quam Petrus, si eam vitam signifibat quam Petrus, si eam vitam significabat, in qua est multo amplius diligendus, id est exspectare, donec veniam, quoniam et ipsum amorem qui tunc multo amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua idem dicit apostolus, Nondum apparuit quod erimus; scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo amplius quod videbimus, diligemus. Ipse autem Dominus illam quae futura est vitam nostram, qualis in nobis futura sit sciens, praedestinatione plus amat, quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus: hoc per Petrum significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat Christus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tuabemus: haec per Joannem significata est minus amantem, atque ideo et ad ipsam, et ad ejus in nobis amorem, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
muius nos diligit quales nẽ sumus. et
hĩc ideo liberat ne semꝑ tales simꝰ:
Ibi uͦ amplius nos diliget: qm̃ quod ei
displiceat ⁊ quod a nob̾ auferat ñ habe¬
bimus: Nec ob aluid hic nos diligit:
nisi ut sanet et tranfferat ab his quȩ nõ
diligit: Nic gͦ minus uͥ ñ uult ut rema¬
neamus: ibi ampluis qua uult transea¬
mus. & uñ ñ uult ꝑ eamus: amet gͦ eũ
petrus. ut ab ista mortalitate lib̾emur.
ametur ab eo ioħs ut in illa immortali¬
tate seruemur: S ista rõne illud ostẽ¬
ditur. cur amplius ioħm qͣm petrũ amã¬
uerit .xͦ. Iñ cur amplius petrꝰ quã ioħs
amauerit xp̃m: Neq enim si plus nos
cdiligit xp̃s in futuro scło uͥ cum illo si¬
ne fine uiuemus. qͣm in isto unde erui¬
mur ut illic semꝑ simꝰ ꝓpc̃ea nos tunc
eum minus dilecturi sumus qñ melio¬
res erunus: eum meliores utiq nisi
amplius eum diligendo nullomͦ esse po¬
ssimus: Cur gͦ ioħs minus eum dilige¬

Expanded text:
nos minus diligit quales nunc sumus; et nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero amplius nos diligit; quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus: nec ob aliud nos hic diligit, nisi ut sanet et transferat ab his quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult remaneamus: ibi amplius, quo vult transeamus, et unde non vult pereamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate liberemur: ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. 6. Sed ista ratione illud ostenditur, cur amplius Joannem quam Petrum amaverit Christus, non cur amplius Petrus quam Joannes amaverit Christum. Neque enim, si plus nos diligit Christus in futuro saeculo, ubi cum illo sine fine vivemus, quam in isto unde eruimur, ut illic semper simus, propterea nos tunc eum minus dilecturi sumus quando meliores erimus; cum meliores utique nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes minus eum dilige
Abbreviated transcription (Latin):
di temporalia mala: ille maneat donee sẽ¬
pit̾na uenio reiłliturꝰ bonas Quod aꝑtiꝰ
ita dici pot̾: ꝑ fecta me sequatur acho in¬
formata mẽẽ passionis exemplo: inchoata
iͦi contemplatio maneat donee uenio. ꝑfi¬
cienda eum uenero: Seqͥt᷑ enĩ xͫ ꝑueni
ens usq ad mortẽ pra pleuitudo patientiȩ:
manet aũ donec ueniat .xͦ. tẽ minifestanda
plenitudo scientiȩ: Hic quippe tolerant᷑
mala huiꝰ mundi in tra morieneium: ibi
uidebintur bona domini in t̾ra uiuentiũ:
Qͦd enĩ ait uolo eũ manere donee ueni¬
ani. ñ sic intelligendum ẽ quasi dixerit
remanere uł ꝑmanere. s expecꝰtare: qm̃
quod ꝑ eum significatur. ñ utiq nõ sed
cum uenerit xp̃s implebitur:. Quod aũ
ꝑ hun̾c significatur ci dictum ẽ tume
Sequere: nisi nunc agatur. ñ ꝑuemetur
ad illud quod expectatur: In hac autẽ
acͣtiua uita quantomagis xp̃m diligimꝰ:
tanto facilus lib̾amur a malo. At ipse

Expanded text:
di temporalia mala; ille maneat donec semdi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero. Sequitur eniens usque ad mortem pia plenitudo patientiae: manet autem donec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit, remanere vel permanere; sed, exspectare: quoniam quod per eum significatur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Quod autem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, non pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto magis Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriȩ pace secura: Una in temptationibꝰ
adiuilatur: alt̾a sine ulla temptatione in
ipso adiutore letatur:. Una subuenit indi¬
genti: alt̾a ibi est uͥ nullum inuenit indi¬
genten: una aliena peccã ut suas ignos¬
cantur ignoscit: alt̾a nec patitur quod
ignoseat. nec facit quod sibi poscat ignos¬
ci: una flagellatur malis ne extollatur ĩ
bonis: alt̾a tanta plenitiuline gr̃ȩ cares om̃i
malo. ut sine ulla temptacione suꝑbiȩ co¬
hereat suinmo bono: una bona ⁊ iala dis¬
cernit: alt̾a sola que bona sunt cernit: Ergo
ima bona ẽ. s adhuc misera: alt̾a melior ⁊i
beata: Ista significata ẽ ꝑ apłm petrum : il¬
la ꝑ ioħm: dota hic agitur ista usq in huiꝰ
scłi finem: & illic inuenit ficiem differt᷑
de illo aut̃ sic eum uolo manere donee
ueniam quid ad te tu me sequere: Quid
enim est h ͨ qͣntum sapio qͣntum capio. qͥd
est ħ nͥ tu me sequere ꝑ unitacionẽ ꝑferen¬

Expanded text:
victoriae pace secura; una in tentationibus victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata ut sua sibi ignoscantur ignoscit, altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci; una flagellatur malis, ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat summo bono; una bona et mala discernit, altera quae sola bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. Quid enim est hoc? Quantum sapio, quantum capio, quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem perferen
Abbreviated transcription (Latin):
trus:. Xp̃s ꝓ nob̾ passus est: reliqrs nob
exemplum. ut sequamur uestigia eiꝰ¶ Ecce
ꝓpr quod ei dictum est seq̃re me: Est aũ
alia uita uniuortalis quȩ ñ est in malis:
ibi facie ad faciem uidebimus qͦo hic ꝑ spe¬
culum ⁊ in enigiate uidetur. qn mul¬
tum i conspicienda u̾itate ꝓficitur. duas
itaq uitas sͥ diunitus p̃dicatas ⁊ comm̃¬
datas: nouit eccłia Quarum ẽ una in
fide: alta in specie: Una in tp̃r ꝑegrinati¬
onis: alt̾a in ȩt̾nitate mansionis: Una
in labore: alt̾a in requie. Una in uia: al¬
tera in patria. Una in oꝑe actionis: alta
in mercede contemplationis: Una dechi¬
nat a malo ⁊ facit bonum: alta nullum
ht a quo deelimet malum. oe magnũ hẽ
quo fruatur bonum: Una cum hoste pug¬
uat. alt̾a sine hoste regnat: Una fortis ẽ in
adũsis: alta nichil sentit acdũsi: Una carna¬
les libidines frenat: alt̾a sp̃ãlibꝰ delectationibꝰ
uacat: Una est uincendi eura sollicita: alt̾a

Expanded text:
tus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est, Sequere me. Est autem alia vita immortalis, quae non est in malis: ibi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur , quando multum in conspicienda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum est una in fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera
Abbreviated transcription (Latin):
o parua auescio est.
cur apło petro qno se ter¬
cio manifestauit discipłis¬
suis. dixerit dominus se¬
am quid ad te. huic questioni qͣntum
dominus ipse donauerit. siue ꝑtrac̾tã¬
de siue soluende: sermonem nouissi¬

Expanded text:
 parva quaestio est, cur apostolo Petro, quando se tertio manifestavit discipulis, dixerit Dominus, Sere donec veniam; quid ad te? Huic quaestioni, quantum Dominus ipse donaverit, sive pertractandae, sive solvendae sermonem novissi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sine ꝑeccatis. quȩ de huiꝰ uitȩ ĩfir¬
mitate subrepunt: dedit helemosinarũ
remeclia salutaria. quibꝰ eoꝵ adiuuaretur
orõ ubi eos dicere docuit: Bmmutte nobis
debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ
nr̃is: Hoc agit eccłia spe beata in hac
generalitate ꝑsonã: Quod enim ad ipfum
ꝓprie ꝑtinet. natura unus homo erat:
grã im̃us xp̃ianus. abundantiore gr̃a u

Expanded text:
sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirsunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac generalitate personam. Quod enim ad ipsum proprie pertinet, natura unus homo erat, gratia unus christianus, abundantiore gratia
Abbreviated transcription (Latin):
tranquilla iusti supplitii consatueio. In hac
ira sua d̃s ñ continens sicut scriptum ẽ mise¬
rationes suas ⁊ pt̃ alia solatia miserorũ quȩ
generi humano p̃bere ñ cessat. ni plenitu¬
dine temprĩs qͦ ipse sciebat ħ esse faciendum.
misit fuium suum imigenitum ꝑ quẽ erea¬
uit uniũsa: ut manens ds̃ fieret homo. &
esset mecdiator dĩ ⁊ hominum homo xͨ iħss¬
In qͦm creclentes ꝑ lauachrum regen̾atio¬
nis soluto omnium reatu peccõrũ. & ori¬
gmalis uidelicet quod gn̾atio trahit. contͣ
quod maxime regñatio est instituta. &t ce¬
teroꝵ quȩ male agendo contracta st̃: liba¬
rentur a dampnacione ꝑꝑetua. & uiuerent
infide ⁊ spe ⁊ caritate. ꝑegrmantes ĩ hoc
sclo atq in eius temptationibꝰ laboriosis &
ꝑiculons. consolationibus aut̃ dĩ & corpora¬
ubus oe sp̃italibus. ambularent ad conspe
xͦ. & quia in ipso quoq ambulantes nos

Expanded text:
tranquilla justi supplicii constitutio. In hac tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit universa, ut manens Deus fieret homo, et esset mediator Dei et hominum homo Chrisin quem credentes, per lavacrum regenerationis soluto reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in ho atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspecChristus. Et quia in ipso quoque ambulantes non
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamus: ꝑ pacientiam expectamꝰ: In malis
aut̃ quȩ quisq patitur: nõ in bonis quibꝰ
fruitur. opus est pacientia: In hac itaq ui¬
ta de qua seriptum est. numquid nõ temp¬
tacio ẽ uita humana suꝑ t̾ram. in qua coti¬
die clamanius ad dm̃ liba nos amalo. cogi¬
remissis poceĩs: qͣmius ut in eam ueniret
hoc uł ad demonstrationem debitȩ miseriȩ. uł
ad emendationem labilis uitę. uł ad exercita¬
cionem necessariȩ patientrȩ: temporalit᷑ ho¬
minem detiuet pęna. & qͣm iam ad dampnati¬
onem sempit̾nam reum ñ detinet culpa: Hȩc
est istoꝵ dierum quos in hac mortalitate agi¬
mus malos. qͣmiuis m̃ eis diligamus uidere
dies bonos: flenda quidem si ñ rephendenda
conditio: Uenit enim de ira dĩ iusta. de qua
scͥptura loqͦns. homo inquit natꝰ ex muliere.
breuis uitȩ & plenus irȩ: cum ira dĩ nͥ sit ut
hominis. idest ꝑturbatio concitati animi. s

Expanded text:
speramus, per patientiam exspectamus . In malis speramus, per patientiam exspectamus . In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quibus fruitur, opus est patientia. Hanc itaque vitam de qua scriptum est, Numquid non tentatio est vita humana super terram ? in qua quotidie clamamus ad Dominum, Libera nos a malo , cogiremissis peccatis: quamvis ut in eam veniret hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena et quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm condiscipulus euis diligitur a xp̃o:
an ille qͣm minus quam condiscipulũ eiꝰ
diligit xͦ. eum plus ipse quam sius co¬
discipulus diligat xp̃m:: Hic plane eim¬
cꝰtatur responsio: & augetur questio: Quãn¬
tum aut̃ ipse sapio meliorem qui plus di¬
ligit xp̃m. feliciorem uͦ quem plus diligͣ
xp̃s facile responderem: si iusticiam lib̾ato¬
ris nr̃i minꝰ eũ diligentis a qͦ plꝰ diligit᷑. ⁊ euͥ
plꝰ a qͦ minꝰ diligit᷑ quẽ admodũ defendẽ. ꝑui¬
derems Aggrediar gͥ in eius manifestami¬
sccłia ciuus est occulta iusticra: de soluenda
questione tam ingenti. ꝓ uiribꝰ quas ipse
donauerit disputare. huc usq enim ꝓposi¬
ta est: nõ exposita: Exponendȩ uͦ eius ħ
sit exordium: ut meminerimus in hoc
corruꝑtibili corꝑe quod aggͣuat auimam.
uitam nos miseram uiuere: S quiꝰ iam re
habeniꝰ. & si re ipsa nondum tenemꝰ: Spes
aut̃ quȩ uidetur: ñ est spes: Quod enun
uidet quis quid sꝑat: Si aut̃ quod ñ iudemꝰ

Expanded text:
quam condiscipulus ejus diligitur a Christo? an ille quem minus quam condiscipulum ejus diligit Christus, cum plus ipse quam suus condiscipulus diligat Christum? Hic plane cunctatur responsio, et augetur quaestio. Quantum autem ipse sapio, meliorem qui plus diligit Christum, feliciorem vero quem plus diligit Christus, facile responderem; si justitiam Liberatoris nostri minus eum diligentis a quo plus diligitur, et eum plus a quo minus diligitur, quemadmodum defenderem, perviderem. 5. Aggrediar igitur in ejus manifesta misericordia, cujus est occulta justitia, de solvenda quaestione tam ingenti, pro viribus quas ipse donaverit, disputare: hucusque enim proposita est, non exposita. Exponendae vero ejus hoc sit exordium; ut meminerimus in hoc corruptibili corpore quod aggravat animam , vitam nos miseram vivere. Sed qui jam redhabemus, etsi re ipsa nondum tenemus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus
Abbreviated transcription (Latin):
&e quodcumq solueris suꝑ t̾rã erit solutum
&e in cęlis:⁊ uniũsam significabat ȩcełiam.p̾
quȩ in hoc scło adĩsis temptacionibꝰ uelut
ymbribus flumiuibꝰ tempestatibꝰ quatitur
& ñ eatlit: qm̃i fundata est supͣ petrã unde
petrus nomi accepit: Nõ enim a petro pet̾.
hanc petram aedificabo eccłiam meã: qr
ceclificabo ȩceliam in eã: Petra enim erar.x.
ponere p̃ter id quos pozitumẽ: qͦd ẽ x ihe:¬
ẜecłiag quȩ fundat᷑ in xͦ. elaues ab eo reg¬
ni celorum accepit in petro. idest potesta¬
tem soluendi ligandiq peccã: Quod est
enim ꝑ ꝓprietatem in xp̃o eccłia: hoc est
ꝑ significationem petrus in pet̾. Qua sig
i eis qui certant ꝓ u̾icate usq ad mordẽ¬

Expanded text:
utum et in coelis , universam significat Ecclesiam, quae in hoc saeculo diversis tentationibus velut imbribus, fluminibus, tempestatibus, quatitur et non cadit, quoniam fundata est super petram, unde Petrus nomen accepit. Non enim a Petro petra, hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; quia aedificabo Ecclesiam meam; petra enim erat Chrponere, praeter id quod positum est, quod est Chergo quae fundatur in Christo, claves ab eo regni coelorum accepit in Petro, id est, potestatem, solvendi ligandique peccata. Quod est enim per proprietatem in Christo Ecclesia, hoc est, per significationem Petrus in petra, qua sigin eis, qui certant pro veritate usque ad morte
Abbreviated transcription (Latin):
adimplebat: qͦd ut hoc loco oẽ certum sit.
aitende seq̃ntia: Cum enĩ dixisses ⁊ ꝓ eis ego
scĩfico me ipsum: ut intelligeremꝰ hoc eũ di¬
xisse qͦd eos sẽificaret: ip̃se mox actudit. ut
fuit ⁊ ipsi sc̃ificati in u̾itate Qđ quid ẽ aliud¬

Expanded text:
ne adimplebat. Quod ut etiam hoc loco certum sit, attende sequentia. Cum enim dixisset, Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut intelligeremus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in
Abbreviated transcription (Latin):
nem iħuxͥ. ipsum u̾bum eoꝵ paulꝰ accepit: Uñ
⁊ contulit cum eis euangłium ne forte ĩ uaeuũ
cucurrisset aut curreret. & dext̾as ei deder̃.
qr ⁊ in illo qͣmius ñ ꝑ eos. illi clatum tam̃ ũbũ su¬
um qͦd iam p̃dicabant & in qͦ fundati fuerant in

Expanded text:
i ipsum verbum eorum Paulus accepit; unde et contulit cum eis Evangelium, ne forte in vacuum cucurrisset, aut curreret ; et dextras ei dederunt, quia et in illo quamvis non per eos illi datum, tamen verbum suum, quod jam praedica
Abbreviated transcription (Latin):
fides quȩ fuerat quałcumiq defecit: Nec ipse
credidit. ut qͦm uidebat crucifirũ confit̾etur
ñ solum resurrecturũ. uerum &̃ regnaturum.
dicendo. Menĩto mĩ: cũ ueneris ĩ rognũ tuũ:
ꝓin relinquit᷑. ut si dñs iħs hac orõne ꝓ suis
omnibꝰ quicumq in hac uta qͦ temptacio est
sr̃ t̾ram. uł tc̃ erant uł futuri erant. orasse cre

Expanded text:
fides quae fuerat qualiscunque defecit. Nec ipse credidit, ut quem videbat crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo: Memento mei cum veneris in regnum tuum roinde relinquitur, ut si Dominus Jeredidit, ut quem videbat crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo: Memento mei cum veneris in regnum tuum