comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦmͦ collecta. Qͣsi dic̾et. Dilecti post somnũ
surgent: qͥ st̾ dilecti : Filix Q̾ filii. Qui st̾
fructꝰ uentris : istis qͥd erit: Ecce. Hiserit
tunc hereditas dñi. Que ẽ illa heriditas: Ee¬
ce. merces .i. uita ȩtͣna. Attende qͦd ait.
fructꝰ uentris. Non om̃s filii ȩccłȩ. quȩ
qͣsi q̃dã mulier in dolore parturit. sunt
fructꝰ uentris: s soli boni. Uent᷑ eñi eccłe
ut eua in dolore parturit filios bonos ⁊
malos: ut rebecca gemiinos inter.se dissi¬
dentes. utero gestabat. qͦs cũ partꝰ apparu¬
isset. discreuit. ⁊ dilex it iacob. Ita ⁊ eccła
Incuiꝰ figura dictũ ẽ euȩ. in dolore pari¬
es filios: bonos parit ⁊ malos. Unde apłs.
F̃ilioli mei. qͦs iterũ parturio. Boni uͦ fuñ
fructꝰ uentris: ut iacob. dilectꝰ matri.
Hor ẽ merces resurgere post sessionẽ: le¬
tari. post panẽ doloris. Modo gͦ dolor &
gemitꝰ ẽ eis. s in resurrechõe hereditas:
tunc apparebit partꝰ eccłȩ. tunc uidebit᷑

Expanded text:
et quomodo collecta. Quasi dicat: Dilecti post somnum surgent. Et qui sunt dilecti? Filii: qui filii? qui sunt fructus ventris. Et istis quid erit? Ecce his erit tunc haereditas Domini. Quae est illa haereditas? ecce, merces, id est vita aeterna. Attende quod ait, fructus ventris. Non omnes filii Ecclesiae, quae quasi quaedam mulier, in dolore parturit, sunt fructus ventris, sed soli boni. Venter enim Ecclesiae, ut Eva, in dolore parturit filios bonos et malos, ut Rebecca geminos inter se dissidentes utero gestabat , quos cum partus apparuisset, discernit et dilexit Jacob. Ita et Ecclesia in cujus figura dictum est: In dolore paries filios , bonos parit et malos. Unde Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio . Boni vero sunt fructus ventris, ut Jacob dilectus matri, horum est merces, surgere post sessionem; laetari post panem doloris. Modo ergo dolor et gemitus est eis; sed in resurrectione haereditas tunc apparebit partus Ecclesiae, tunc videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ. unde subdit. Ita filii. Qsi dicet: sic̃ sagnte
inqua ñ audient uos: ex eugite puluere de
pedibꝰ ur̃is. S dicet aliqͥs. qͦd ꝓpt̃ hoc uident᷑
dicendi exeucientes. ñ excussi: ⁊ scd̾m hoe me¬
lius debere dici. filii excucienc iũ. quã excus¬
soꝵ. Ad qͦd respondemꝰ qͦd ꝓpt̃ hoc bene pos¬
sent dici excucientes. Uerũ ⁊ qͦd excuntur.
ut puluis excussũ dr. ⁊ unde excutit᷑ aliqͥd
mitt̾e mimmȩ debemꝰ. Ido enĩ forte obseuri¬
us positũ ẽ. ut multos intellectꝰ generet. ⁊¬

Expanded text:
sae. Ita et filii. Quasi dicat: Et, sicut sagittae in qua non audierint vos, excutite pulverem de pedibus vestris . Sed dicet aliquis quod propter hoc videntur dicendi excutientes, non excussi, et secundum hoc melius deberent dici filii excutientium quam filii excussorum. Ad quod respondemus, quod propter hoc bene possunt dici excutientes. Verum et quod excutitur, ut pulvis, excussum dicitur, et unde excutitur aliquimittere minime debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet,
Abbreviated transcription (Latin):
fece qe domo transit ad eiuitatẽ quȩ plu¬
res habet domos: ut nec insingłis nec mn
minuta collectiõe sit p̃sumpcio: ⁊ quãuis
domꝰ ⁊ ciuitas sed̾m metaphor̾a que de di¬
uersis inducit᷑. sint diuersa. una tamen
eccła quã utraq significant. Beinde ne¬
aliqͥ uelint exaltari ante humiliacionẽ

Expanded text:
Ecce de domo transit ad civitatem, quae plures habet domos, minuta collectione fit praesumptio. Et quamvis domus et civitas secundum metaphoram, quae de diversis inducitur, sint diversa: una tamen est Ecclesia, quam utraque significat. aliqui velint exaltari, ante humiliationem
Abbreviated transcription (Latin):
.i.ꝑ xꝑm. qͥ ẽ uerꝰ pacificꝰ. qͥ fecit utraq
unũ. ⁊ in se lapide angulari. ȩcełam de
duobꝰ parietibꝰ iudeoꝵ. ⁊ genciũ c̃stru¬
.xit: in euiꝰ rei significaciõe. salomon tem¬
plũ edificauit. Unde ꝯgruȩ hic addit᷑ prȩ¬
t̃ solitũ. salomonis: ꝙr is edificauit tẽplũ
infigura ueri pacifici xꝑi. qͥ edificat ȩcelȩ¬
siã ut dictũ ẽ de duob parietibꝰ. se ergo
acciꝑes illũ salomonẽ: ido psalmꝰ ait. Nisi
dñs edificauerit domũ. In hoc spes po¬
nenda. s in nullo hominũ ꝙ ⁊ ille salo¬
mon cecidit. qͥ templũ edificauerat. Ille
ydolis a mulieribꝰ sacrificare cogeretur.
est sensus tituli. Hic ẽ canticũ graduum
salomonis .i. letieia de ascensu. seił de ȩdi

Expanded text:
istum, qui est verus pacificus, qui fecit utraque unum , et in se lapide angulari Ecclesiam de duobus parietibus Judaeorum et gentilium construxit. In cujus rei significatione, Salomon templum aedificavit . Unde congrue hic additur, praeter solitum Salomonis, quia is aedificavit templum in figura veri pacifici, scilicet de duobus parietibus. Ne ergo acciperes illum Salomonem, ideo Psalmus ait: Nisi Dominus aedificaverit domum . In hoc spes ponenda, non in ullo hominum, quia et ille Salomon cecidit, qui templum aedificaverat. Ille idolis a mulieribus sacrificare cogeretur . Et est sensus tituli; hic est Canticum graduum Salomonis, id est laetitia de asc
Abbreviated transcription (Latin):
Humanꝰ timor ẽ. qͣndo timemꝰ pati ꝑicła car¬
nis. uł ꝑdere bona mundi: ꝓpt̃ qͦd delinqͥmꝰ.
Hic timor malus ẽ. qͥ in pͥmo gradu cũ mun¬
nȩ. ꝯtinet se homo a peccato. qͦ p̃senciã u¬
dicis ⁊ penas metun: ⁊ timore facit. qͥcqͥd
bonifacit. ñ timore amittendi etͣnũ bonũ
qͦs ñ amat: s timore paciendi malũ qͦd for¬
midat. ñ timet ne ꝑdat amplexus pulcher¬
rimi sponsi: s timet ne mittat᷑ ingehennã.¬
ꝯsuetudo iusticiȩ: ⁊ suecedit inieialis timor
qͣndo incipit qͦd durũ erat amari: ⁊ sic in¬
cipit excludi seruilis timor a caritate: ⁊
tardet. ne discedat: ne offendamꝰ. ne eo ca¬
reamꝰ. Cimor iste. de amore uenit Ille qͥdem
seruilis ẽ utilis. s ñ ꝑmanens inetͣnũ ut is¬
de ambulemꝰ .es. nota qͦd a pluribꝰ cepit:
dicens. beati om̃s. S qr om̃s unũ st̃ in

Expanded text:
mundanus timor est quando timemus pericula carnis, vel perdere bona mundi, propter quod delinquimus, et iste timor malus est, et in primo gradu cum munnae continet se homo a peccato, quo praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sconsuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, stardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et isde ambulemus. Et nota quod a pluribus coepit, dicens: Beati. Sed quia omnes unum sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
interius oꝑante. frustra lab orant p̃dica¬
tores foris loquentes: tanꝗͣ. ministri edi¬
ficaciõis. ⁊ custodes ȩdificatoꝵ. Pomꝰ ẽ po¬
płs di: tẽplũ dei. ciuitas dei. Ad hãc ascen¬
dit: om̃is qͥ ꝓficit. Cadit ab hac. om̃is qͥ de¬
ficit. Amando dͦm ascendis: amando secłm

Expanded text:
interius, frustra laborant praedicatores foris loquentes tanquam ministri aedificationis, et custodes aedificatorum. Domus est populus civitas Dei: ad hanc ascendit omnis qui proficit; cadit ab hac omnis qui deficit, amando Deum ascendis, amando saecul
Abbreviated transcription (Latin):
fica ciões tuas: ñ meas. Iustificatꝰ sũ gra¬
tis ꝑ grãm. Uel hoc ꝓ nom̃ qͦd ẽ. hȩc accipi¬
at᷑ ꝓ neutro. Gͣsi dic̾et. Hoc. ut ⁊ ibi femini¬
⁊ ũ eẽt. hoc factũ ẽ ⁊ mͥ.÷ꝰ ẽ sensus. hoc qͦd
supͣ dixi. scił qͦd memor fui. ⁊ custodiu le¬

Expanded text:
ustificatus sum gratis per gratiam Vel hoc pronomen quod est, haec accipitur, quasi diceretur hoc, ut et ibi feminictum esset, hoc factum est mihi. Et est sensus hoc quod supra dixi, scilicet quod memor fui et custodivi le
Abbreviated transcription (Latin):
satꝰ. qͥonec area uentilet᷑. Gel tediũ ⁊ de¬
fectꝰ ẽ ei ꝓ excessibꝰ peccanciũ. ꝙr plus
grauat uirũ scm culpa tẏrannoꝵ quã
sua pęna: quoꝵ dolore iste defecit.Tan¬
ta ẽ uirtꝰ pietatis. Hic notat᷑ qͥntũ ꝓpo¬
sitũ. qͦd ẽ dolere alienã culpã. ñ suã con¬
tumeliã : immo ⁊ ꝓ eis orat. Seq̃e. Canta¬

Expanded text:
 donec area ventiletur. Vel taedium et defectus est ei pro excessibus peccantium, quia plus gravat sanctum virum culpa tyrannorum, quam sua poena, quorum dolore iste deficit, tanta est virtus pietatis. Hic notatur quintum propositum, quod est dolere alienam culpam, non suam contumeliam, imo et pro eis orat. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus sũ: expecto alim̃tũ a dño. Milessũ:
ex igo ab imꝑatore stipendiũ. Se q̃r Inquo.¬
uerbo ꝓmissiõis . mͥ spem dedist. Quia enim
ꝓmisisti. sꝑare fecisti ȩt̾na: ⁊ pͣsencia despice¬
re.es. nota. qͦd in hoc octonario: distinguit᷑
septiforme. ꝓpostũ sc̃i uiri. Propositũ nãq
sc̃ĩ uiri ẽ pͥmũr ut sit memoꝵ ꝓmissiõis: scd̾m qu̾a
uiuenti. merdes debet᷑ Scd̾m ẽ. ut in aduersis spe¬

Expanded text:
seruus sum, expecto alimentum a domino; miles sum, exigo ab imperatore stipendium; uoionis, mihi spem dedisti. Qui enim promisisti, sperare fecisti aeterna, et praesentia despicere. Et nota quod in hoc octonario distinguitur septiforme propositum sancti viri. Propositum namque sancti viri est praemium, ut sit memor promissionis, secundum quam viventi merces debetur. Secundum e
Abbreviated transcription (Latin):
ds penitere. qͣndo pret̃ hominũ spem resmu
tat. ẽsilio ñ mutato: ita đr ⁊ obliuisei qͣndo tar¬
dat. ⁊ memor eẽ cũ eito dat. Hoc tam̃ qs fa¬
eit certa disposiciõe: ñ deficiente memoria.
nec obscurata intelligencia: nec uoluntate
mutata. Tẽ sensus. Memor esto uerbi tui ser¬

Expanded text:
s poenitere, quando praeter hominum spem mutat res, consilio non mutato: ita dicitur et oblivisci quando tardat, et memor esse cum cito dat. Hoc tamen Deus facit certa dispositione, non deficiente memoria, nec obscura intelligentia, nec voluntate mutata. Et est sensus; Memor esto verbi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
asiõẽ serpentis deceptꝰ. sic̃ ds e̾ẽ uoluisset. ⁊
suis ñ ꝯtentꝰ finibꝰ int̾dicta temerasset. nũꝗͣ.
feralis culpe ad nos tͣnsisset hereditas. De¬
niq hoc peccato. eeeidit ipse diabołꝰ. Dũ
similis a tissimo: ꝯsorcio cecidit angelico. Cuiꝰ
criminis digna mercede dapnatꝰ. hominẽ sibi
participẽ reqͥsiuit : inquẽ ꝯsorciũ suȩ trans¬
quȩ naciõe cȩlestis sublimiũ m̃tes in habi¬
tat. sub einere latitans ⁊ eilicio: c̃tra quam
specialit̾ c̃gressus ẽ dñs. fortitudine humili¬
tate p̃cmnetꝰ. Seq̃r̃e a lege aũ. etsi dic̾et. Ita su

Expanded text:
asione serpentis deceptus, sicut Deus esse voluisset, et asione serpentis deceptus, sicut Deus esse voluisset, et suis non contentus finibus interdicta temerasset, nunquam feralis culpae ad nos transisset haereditas. Denique hoc peccato ipse cecidit diabolus. Dum similis altissimo, consortiis excidit angelorum; cuius criminis digna mercede damnatus hominem sibi participem requisiuit, in quem consortium suae transquae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere latitans et cilicio, contra quam specialiter congressus est Dominus fortitudine humilitatis praecinctus. A lege autem, quasi dicat: Ita s
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. Humiliat᷑ en̾ianima nr̃a. dũl tradit᷑ tẽpta¬
toriꝰ duris examinanda laboribꝰ. ut luctet᷑ ꝙ.
in his tẽptaciõibꝰ uiuificat᷑ alloqͥo di. Hec est
eñĩ animȩ nr̃e uitalis substancia: qua alit᷑
anima dũ suscipit᷑. dũ intelligit᷑. dũ cõprȩ¬
hendit᷑ ita etiã ita eiꝰ auget᷑. Idoq in dñica
oracione petimus: panẽ nr̃m cotidianũ da
nobis hodie. Hoc pane sustentatꝰ ẽ moyses
qͦd raginta di ebꝰ qͥbꝰ cõmoratꝰ ẽ cũ dño in
monte: ad accipienda legẽ. Peinde ꝓseqt᷑ hu¬
militatẽ. inqua spes ẽ eũ olata: subdens.
naus mali ẽ insuꝑbis. Non eñ satis ẽ eis q̃d
impii st̃. nͥ etiã impios faciant. Iniq gͦ agebañ
usq ualde: q ñ solũ impĩ erant. s etiã pi¬
os ꝑ sequendo. impios eẽ cogebãt. Caximũ
peccatũ in homine suꝑbia ẽ: ꝙr inde mana¬
uit nrͣi origo de licti. Hoc telo nos pͥmũ dia¬
bolꝰ uulnerauit: ⁊ ꝑculit. Nisi eñi homo su¬

Expanded text:
. humiliatur enim nostra anima, dum traditur temptatori duris examinanda laboribus, ut luctetur ein his temptationibus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et a dum suscipitur, dum intelligitur, dum comprehenditur, ita etiam vita ejus augetur, ideoque in Dominica oratione petimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Hoc pane sustentatus est Moses quadraginta diebus, quibus commoratus est cum Domino in monte ad accipiendam legem . Deinde prosequitur humilitatem, in qua spes est eum consolata, subdens: vis est mali in superbis. Non enim satis est eis quod impii sunt, nisi etiam impios faciant. Inique ergo agebant usque valde, quia non solum impii erant, sed etiam pios persequendo impios esse cogebant. Maximum peccatum in homine superbia est, quia inde manavit nostri origo delicti. Hoc telo nos primum diabolus vulneravit et perculit. Nisi enim homo persu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de tedio peccatoꝵ. ⁊ de loco ꝑ egrinaciõis.
Memor gͦ fui nominis tium nocte .i. inprȩ¬
senti erũpna undecũq fit: ubi magis quã
ꝓsꝑis Uel memor fui in nocte.: ad lntera. ñ
solũ in die. Eẜ est hoc septimũ ꝓpositum

Expanded text:
et de taedio peccatorum, et de loco peregrinationis. Memor 260 ergo fui nominis tui in nocte, id est in praesenti aerumna, undecunque sit, ubi magis quam prosperis. Vel, memor fui in nocte, ad litteram, non solum in die, et hoc est septimum propositum
Abbreviated transcription (Latin):
s memor fin o dñe iudicior tuoꝵ. que semꝑ
uera. quȩ etiã inuasairȩ exereuisti: qͦd ꝓdest
memorit᷑ tenere: qr metꝰ penarũ reuocat a
malis. Ego dico existens a secło .i. ex qͦ homo
cepit. exqͦ mund̾ cȩpit amministrari: quod
conuenit dicere generali iusto. Dico. me¬
mor fui iudicioꝵ tuoꝵ quȩ facis inuasa
tos deseri Uel ita. Memor fui o dñe iudici¬
tua in pͥmo iusto ceper̃t: ⁊cͣsolatꝰ sũ. Uel¬
sic̃ alii codices habent. exbortatꝰ sũ .i. ex¬
hoetacionẽ accepi. intelligens eũ castigare
qͦs amat. Cẜ notat᷑ hic qͦrtũ ꝓpositũ. qͦd ẽ
tale. ut memor sit iudicior cȩlestiũ. que
iua uera st̃ ab adam: in om̃ibꝰ tp̃ribꝰ ꝯso¬
lant᷑. Alit̾ declinaret a lege. Mali timent
iudicia humana. nedũ diuina: s boni de¬

Expanded text:
um quae semper vera, quae et in vasa irae exercuisti, quod prodest memoriter tenere, quia metus poenarum revocat a malis. Ego dico existens, a saeculo, id est ex quo homo coepit, ex quo mundus coepit administrari, quod convenit dicere generali justo. Dico, memor fui judiciorum, quae facis in vasa tos deseri. Vel ita: Memor fui judicituo in primo justo csicut alii codices habent: Exhortatus, id est exhortationem accepi, intelligens eum castigare quos amat. Et notatur hic quartum propositum, quod est tale, ut memor sit judiciorum coelestium; quae quia vera sunt ab Adam in omnibus temporibus consolantur, aliter declinaret a lege. Mali timent judicia humana, nedum divina; sed boni de
Abbreviated transcription (Latin):
siduȩ tractando. sine eura ⁊ amore t̾re¬
noꝵ: ⁊ hoc ꝑ miscd̾iã medicantis sama¬
ritani qͥuulnerati a latronibꝰ eur̃ã egit
E id̾o bene dieit cantabiles: qi cantus
releuat labores: ⁊ tollit tediũ. Idoq deter¬
minans ubi sint cantabiles: subdit. In lo
ẽ a paradyso. ubi regali honore donatꝰ fue¬
rat: mbas miserias. ubi pęnã suȩ imꝓpbita¬
tis fleat. Hec ẽ illa humilitas: de qua supͣ¬

Expanded text:
sidue tractando sine cura et amore terrenorum. Et hoc per misericordiam medicantis Samaritani, qui vulnerati a latronibus egit curam . Et ideo bene dicit: Cantabiles, quia cantus relevat labores et tollit taedium; ideoque determinans ubi sint cantabiles, in e paradiso, ubi regali honore donatus fuerat in has miserias, poenam suae improbitatis fleat. Haec est illa humilitas, de qua sup
Abbreviated transcription (Latin):
omni tpr̃e laudibꝰ qi intendit. qͦd ⁊ om̃ibꝰ
faciendũ ẽ. Nocte qͥppe uidas tradidit
dñm : petrus negauit. Illo gͦ tprȩ. magis
instandũ ẽ oracioni. I̾o au memor fui.
qr ex deo est. qͦd etiã custodiui lege̾ tuam.
Alit᷑ ñ memor essem. Uel ita c̃tinua. Ele
mor fui. &. sic eusto diui legẽ tuã: qũa ñ
custodisset. si in sua uirtute confideret.
Seq̃x h ec facta ẽ mͥ. Ambiguũ ẽ. an dicat᷑ hec
lex. an hec noꝵ: qr utrũq p̃missũ ẽ.S greca
locueio unde hȩc transiata ẽ. satis indicat ñ
de lege dictũ ẽe. hȩc facta ẽ mͥ. hoc eñi ꝓ nom̃¬
hec. femininȩ apud grecos đr. apud qͦs. lex.
masculini generis ẽ:⁊ ita c̃stat ñ dici. hec
diui leg̾e tuã qr hec nox inqua multe tẽp¬

Expanded text:
omni tempore laudibus Dei intendit, quod et omnibus faciendum est. Nocte quippe Judas tradidit Dominum, Petrus negavit . Illo ergo tempore, magis instandum est orationi. Ideo autem memor fui, quia ex Deo est, quod etiam custodivi legem tuam, aliter non memor essem. Vel ita continua; Aug. Memor fui, et sic custodivi legem tuam, quam non custodisset si in virtute sua confideret.haec lex, an haec nox, quia utrumque praemissum est; sed Graeca locutio est, unde haec translata est, satis indicat non de lege dictum esse. Haec facta est mihi. Haec enim pronomen feminine dicitur apud Graecos apud quos lex masculini generis est; et ita constat non dici haec divi legem tuam, quia haec nox in qua multae ten
Abbreviated transcription (Latin):
emor esto uerbitur. In hac septima
lntt̾a agit de spe ꝓmissionũ dr quȩ
facit om̃ia pacient᷑ tolerari: ꝑ quã
mens humana eleuat᷑ ab his uisibilibꝰ &
tẽꝑalibꝰ. ad in uisibilia ⁊ futura bona: ubi
requies uera ẽ. Unde iste octonarius. me¬
rito septimꝰ ponit᷑. Septenarius enĩ reqͥ¬
em significat.: ꝓpt̾ sabbatũ. qͦ reqͥeuit dñs¬
tũc uera reqͥes eis optat᷑ atq orat᷑. ¶. qr spes ñ
ẽ de p̃sentibꝰ s de futuris: ido ꝯgruȩ hic octo¬
narius prȩtitulat᷑ litt̾a.⁊as. quȩ int̃pretat᷑
huc. uł duc te. ꝙ hic agit de spe que nͣ ẽ de p̃¬
sentibꝰ. s ad futura tendit. Qͣsi dic̾et. Huc tende.
huc dirige iter tuũ: tangͣ. tu ductor ⁊ recłor qͦ
uocat te uerbũ dei scił ad cȩlestẽ grãm. ⁊ ad
ȩtͣnitatẽ: cũait. Uenite admeom̃s qͥ labora¬

Expanded text:
emor esto. Cassiod. In hac septima littera agit de spe promissionum Dei, quae facit omnia pacifice tolerari, per quam mens humana elevatur ab his visibilibus et temporalibus, ad invisibilia et futura bona, ubi requies vera est. Unde iste octonarius merito septimus ponitur. Septenarius enim requiem significat propter Sabbatum, in quo requievit Dtunc vera requies optatur eis atque oratur, et quia spes non est de praesentibus, sed de futuris. Ideo congrue hic octonarius praetitulatur littera Zain, quae interpretatur huc, vel duc te, quia hic agit de spe, quae non est de praesentibus, sed ad futura tendit. Quasi dicat: huc tende, huc dirige iter tuum, tanquam tui ductor et rector, quo vocat te verbum Dei, scilicet ad gratiam, et ad aeternitatem, cu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦiudicio om̃s sc̃i securi st̃. nec timent
uidicant. sciunt se glorificandos sẽr qͥ ta¬
les sanguine.xꝑi redim̃die rant. Unde hie¬
subdit:: redime me sanguine passiõis. ⁊ ui¬
uifica me ꝓpt̾ eloqͥu tuũ qͦd dicit. qͥ ere¬
dit in me ñ moriet᷑ s habebit uita etͣnã

Expanded text:
judicio, omnes sancti securi sunt nec timent credendo, sciunt se glorificandos, sancti quia tales sanguine Christi redimendi erant. Et redime me sanguine passionis. Et vivifica propter eloquium tuum, quod dicit: Qui credit in me non morietur; sed habebit vit
Abbreviated transcription (Latin):
s post coluert idola: qͦs ciues ⁊ paren¬
tabeseit. Pemde exponens in qͦ sint p̃ua¬
ricantes: subdit. Qiuia eloqͥ tua ñ cus¬
todiert. s in tribulaeiõe negauert. In hoc
st p̃ uaricantes: ẜ ego ab eis differens.
lectione ẽ fructꝰ omniũ passionu̾r.Ido ait.
dilexi: ñ tantũ ñ negaui. qͦd mr̃es facere
cogebant᷑. ⁊ ñ facientes. intolerabilit᷑ pa

Expanded text:
 post coluerunt idola; quos cives et parentabescit. Deinde exponens in quo sunt praevaricantes, subdit, quia eloquia tua non custodierunt, sed in tribulatione negaverunt. In hoc sunt praevaricantes, sed ego ab eilectione est fructus omnium passionum. Ideo ait dilexi, non tantum non negavi quod martyres facere cogebantur, et non facientes intolerabilia pa
Abbreviated transcription (Latin):
cuus qͥd̃e. qm dicit. mandata dilexi. In
hoc se offert qͦd diligit: ipsa eñi dilectio
oblacio ẽ. Unde alibi. In me st̾ ds uota
tua. ꝙ. nota qͦd ait. dilexi. qͦs plus ẽ quã
seruare: qr hoc ẽ caritatis. illud ne¬
cessitatis ułtimoris. Idoq in exodo
illi soli¬
p̃cipiunt᷑ offerre
ad ꝯstruendũ tab̾naełm: qui
spontanea uoluntate ⁊ hylari animo
data: uunde hoc p̃miũ postulo. uiuifica me.
in miscđia tua. ñ inmeritis ⁊fido S si mise¬
dia ẽ in p̃mio. qͦd debet redide iusticia. qͣn¬
to magis impensa ẽ miseđia. ut obtineret᷑
uictoria. cui debet᷑ p̃mur utiq in uicto¬
uera dixisti. Principiũ uerboꝵ. ẽ ꝑͥncipium
seͥpturarũ: ut genesis. A qͦ pͥncipio. uera dixͣ
đs. ⁊ usq infine̾ uerba ueritatis seruat. Un¬
de. Celũ ⁊ cerra tͣnsib̾t. uerba aũ mei nͣtran

Expanded text:
dem, quoniam dicit: mandata tua dilexi. In hoc se offert quod diligit. Ipsa enim dilectio oblatio est. Unde alibi: In me sunt, Deus, vota tua . Et nota quod ait, dilexi; quod plus est quod servare, quia hoc est charitatis, illud necessitatis vel timoris. Ideoque in Exodo, illi soaecipiuntur offerre ad construendum tabernaculum, qui spontanea voluntate et hilari animo data, unde hoc praemium postulo, vivifica me in misericordia tua, non in meritis confido, sed si misericordia est in praemio, quod debet reddere justitia: quanto magis impensa est misericordia, ut obtineretur victoria, cui debetur utique praemium in victovera dixisti, principium verborum est principium Scripturarum, ut Genesis, a quo principio vera dixit Deus, et usque in finem veritatis verba servat. Unde, Coelum et terra transibunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pace qͣsi paeis actũ inter aiffidentes
affectu giẽ diffinita ꝯicio: qͦd ꝯuenit
utriq legł scił ut pactũ appelletur.
que statutaẽ ut homo in gram̃ ⁊ pacẽ
dei reuocaret᷑. Quod pactum .ł. utraq
legẽ debiles ñ seruant. cedentes ꝑsecu¬
toribꝰ ꝓ qͥbꝰ amissis sociss. dolent sc̃i
Unde subdit hieꝰ ⁊ tabesceba ⁊ elo amoris.

Expanded text:
entes affectu gratiae diffinita conditio, quae convenit utrique legi, scilicet ut pactum appelletur, quae statuta est, ut homo in gratiam, et pacem Dei revocaretur; quod pactum, id est utramque legem debiles non servant, cedentes persecutoribus, pro quibus amissis sociis dolent sancti. Unde subdit hic: Et tabescebam zelo amoris.
Abbreviated transcription (Latin):
arbit̾ festinat. Iustꝰ enĩ apud d̾m. sciens eũ
misericordẽ.ñ timet uidiciũ ad sui dapna¬
cionẽ: in qͦ absoluit᷑: qͦd etiã incipit hic a
sẽis. ñ inetͣnũ pimiendis. do dñs ait ꝑ eze¬
chiel. ad angelos ulcionis ministros: a sc̃ĩs
meis incipite: alibi se̾ptura ait. Tempus
ẽ : ut iudiciũ incipiat a domo di. Iao iste a.¬
pud redẽptore̾ suũ sꝑans ⁊ uolens mature
absolui: ait. Iudica iudiciũ meũ .i. matura
facere iudiciũ ⁊ ibi redime me a malis: ⁊ ꝓp¬
tͣ eloqͥũ tuũ inuifica me. Uerecundȩ hõe
dicit : ut qͥ diffidit de meritis. ꝓpt̃ uerbũ¬

Expanded text:
pud Deum sciens etiam eum misericordem, non timet judicium ad sui damnationem, in quo absolvitur. Quod etiam incipit hic a sanctis, non in aeternum puniendis. Ideo Dominus ait per Ezechielem, ad angelos ultionis ministros: A sanctis meis incipite . Et alibi Scriptura ait: Tempus est ut incipiat judicium a domo Dei . Ideo iste apud redemptorem suum sperans, et volens mature absolvi, ait: judica judicium meum, id est matura facere judicium; et ibi, redime me a malis; et propter eloquium tuum vivifica me. Verecunde hoc dicit, ut qui diffidit de meritis propter verbu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmatꝰ qͦ intelligit᷑ racionabilis sensus qͥ
regit om̃ia mẽbra: sic̃ caput totũ corpꝰ
dirigit. ⁊ sensibꝰ implet. Unde qͥ turpit
⁊ bestialit᷑ agit. capite dãpͥnat᷑: ut forma
hominis pͥuet᷑. qͥ sapieneiȩ racionẽ ñ te¬
lit. caput ẽ humilitas. sicꝰ predictũ ẽ. quȩ
totũ nr̃oꝵ actuũ fouet corpꝰ. Inflatus
hoc caput ñ tenet .i. himuilitatẽ quȩ est
caput omniũ uirtutũ. pͥmatꝰ etiã ẽ dr̃s

Expanded text:
 intelligitur rationabilis sensus qui regit omnia membra, sicut caput totum corpus dirigit, et sensibus implet: unde qui turpiter et bestialiter agit, capite damnatur, ut forma hominis privetur, qui sapientiae rationem non teliter caput est humilitas, sicut praedictum est, quae totum nostrorum actuum fovet corpus. Inflatus hoc caput non tenet, id est humilitatem quae est caput omnium virtutum. Primatus es
Abbreviated transcription (Latin):
mitiuoꝵ: Mistice mors p̾miquoꝵ est a¬
missio ipsius iusticiȩ: qua qͥsq humano
generi cͣsocialisẽ. Sed siue ita se habe¬
ant harũ rerũ figurate significaciões.
siue alit̃: sciendũ qͦd dece̾ plagis ꝑcussi
st̃ egypeii. c̃tra decẽ precepta seripta

Expanded text:
mitivorum. Mystice mors primitivorum, est amissio ipsius justitiae, qua quisque humano generi socialis est. Sed sive sic se habeant harum rerum figuratae significationes, sive aliter. Sciendum quod decem plagis percussi sunt Aegyptii contra
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. ⁊ suauis ꝯclusio lam̃taciõis. Qsi. Illis
ita. Nos aũ qͦs putaba̾t se ꝑdere. qͥ sumꝰ
popłs tuus. fide. ⁊ oues pascuȩ tuȩ. io
ẽ doctrina tua pasti. Hȩe st̃ reliqͥȩ u¬
deoꝵ: amathathia ẽgregatȩ. Uel gene¬
ralit de om̃i genere pioꝵ. ac ueror. ꝓꝑi¬
anor accipiendũ ẽ. ut etiã xꝑtanꝰ po¬

Expanded text:
tium et suavis conclusio lamentationis. Quasi dicat: Illis ita; nos autem, quos putabant se perdere, qui sumus populus tuus fide, et oves pascuae tuae, id est doctrina tua pasti: hae sunt reliquiae Judaeorum a Mathathia congregatae . Vel generaliter de omni genere piorum ac verorum Christianorum accipiendum est, ut etiam Christianus po
Abbreviated transcription (Latin):
initꝰ ꝑdendi. Ipsa ẽ ⁊ templũ dei
qͦd polluit᷑ indeficientibꝰ. qͦs
ꝑsecutores ad negandũ x ꝑm
terrendo uł excruciando coe¬
gert: atq ut ad ydola applica¬
ret᷑ uehement᷑ instando fece¬
r̃t. Unde hic dicit. Polluerun
templũ sc̃m tusi. Unde apłs.
Templũ dei scm ẽ. qͦd estis uos.
Ipsa eade̾ ȩccła. est etiã ibrłm. libe¬
ra mat̾ nr̃a. Dequa ysaias. Lȩtare
ste rilis quȩ ñ paris. erũpe ⁊ clama
quiȩ ñ parturis. qm̃ multi filii de¬

Expanded text:
nitus perdendi; ipsa est etiam templum Dei, quod polluitur in deficientibus, quos persecutores ad negandum Christum, terrendo vel excruciando coegerunt, atque ut ad idola applicarent, vehementer instando fecerunt. Unde hic dicit, polluerunt templum sanctum tuum. Unde Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Ipsa eadem Ecclesia est etiam Jerusalem, libera mater nostra , de qua Isaias: Laetare, sterilis quae non paris; erumpe et clama, quae non parturis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
or .i. sata quȩ labore hominũ fiunt. de.¬
dit locuste. Mistice locusta: ẽ malicia
ore ledens: scił infideli testimonio. Locu¬
ste eñi se inuicẽ comedentes: significant
detractores. qͥ alienos fructꝰ inuide roduñ.

Expanded text:
id est sata quae labore hominum fiunt, dedit, locustae. Mystice locusta est malitia, ore laedens, scilicet infideli testimonio. Locustae enim se invicem comedentes, significant detractores, qui alienos fructus invide rodunt.
Abbreviated transcription (Latin):
repetit q isrł hereditat̃e suã. Idem eñs¬
cob Quando aũ uidebit đm fac ie ad
faciem: dicat᷑ isrł hereditas. unde ⁊ nomͣ
Transtulit eñi ad hoc: ut pasceret. es ita
fecit. eẜ. idest qr pauit eos in innocencia
cordis sui ꝙr sine peccato fuit & hoc do
cuit eos qͦd ipse fecit .e. in intellectib
manuũ suarũ .s. in oꝑibꝰ intellectualit᷑
ab eo factis: dedux̃ eos aduitã. ꝑ hec uer
Uidet᷑ forte alicui c̃gruencius poͣsse dici.
innocencia manuũ. ⁊ intellectꝰ cordis.
quã in nocencia cordis. ⁊ intellectꝰ manu¬
ũ sed sic maluit dicere: qr stͥ aliqͥ qͥ ñ fa¬
ciunt mala ꝓtimore. Hii uident᷑ in no¬
centes manibꝰ. s ñ corde: id̾o dix̃. pauit

Expanded text:
repetit: Et Israel haereditatem suam, ni. Quando autem videbit facie ad faciem, dicatur Israel haereditas. Unde et nomen Transtulit eum ad hoc, ut pasceret, et ita fecit. VERS. 78.-- « Et pavit eos in innocentia cordis sui; cuit eos, quod ipse egit, Et in intellectibus manuum suarum, id est in operibus intellectualiter ab eo factis, deduxit eos ad vitam. Per haec verb ita, videtur forte alicui congruentius potuisse dici Innocentia manuum et intellectus cordis, quam innocentia cordis et intellectus manuum; sed sic maluit dicere, quia sunt aliqui qui non faciunt mala pro timore, hi videntur innocentes manibus, sed non corde. Et
Abbreviated transcription (Latin):
in omñe generacionẽ. Idem qͦd dixerat
insecłm. Annuciabimꝰ aliis laud̃e tua:
quȩ ut taceret᷑. nos finire conati st̃. Uel
de futuro illud accipi potest. ingen̾a¬
ciõe ⁊ gen̾acionẽ .i. infuturo secło. An-¬
nunciabimꝰ laude tuã. nͣ̃ palioꝵ in¬
structione. sed ꝓ debito honore.

Expanded text:
in omnem generationem, idem est quod dixerat in saeculum annuntiabimus aliis laudem tuam, quae ut taceretur, nos finire conati sunt. Vel de futuro illud accipi potest; in generatione et generationem, id est in futuro saeculo, annuntiabimus laudem tuam, non pro aliorum instructione, se
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Asqueqͦ dñe. Scd̃a pars. Deprecaeio
est hic ꝓ parte sua c̃tra inimicos ⁊ in¬
sultantes uicinos. Qsi dic̾et. Illi ita seui
gat ne usq infine̾ irascat᷑ .i. ne illa
uastacio ꝑseueret: s tẽꝑ et correctio¬
nẽ. Iã gͦ prȩcat᷑ qͥ supͣ deplorabat .&. o¬
rat qͦd futurũ scit. E. tunc eñi aliqͥ bo
baciones eiꝰ qͥ cũ tranqͥllitate iudicat
s nomine irȩ. uindicta iniqͥtatis ac¬
cipit᷑. qͣndo nos ꝓ cõmisso nr̃o punit.
Nomine zeli. ex acho castitatis intelli¬
git᷑: ne anima legẽ dei sui c̃tẽpnat .&.
ado suo fornicando disꝑeat: ut in iob
fuit. C nota hoc ꝓ peccatis hominib
euenire licet iustis: sic̃ machabe int̃
seua torm̃ta. ⁊ tres pueri int̾ noxias

Expanded text:
pars, deprecatio est hic pro parte sua contra inimicos, et insultantes vicinos. Quasi dicat: Illi ita saeviugat ne usque in finem irascatur, id est ne illa vastatio perseveret, sed temperet correctionem. Jam ergo precatur, qui supra deplorabat et orat quod futurum sit, et tunc aliqui bon qui cum tranquillitate judicat; sed nomine irae, vindicta iniquitatis accipitur, quando pro commisso nostro punit. Nomine zeli exactio castitatis intelligitur, ne anima legem Dei sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat, ut in Job fuit. Et nota haec pro peccatis, hominibus evenire, licet justis. Sicut Machabaei inter saeva
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicit optando. Redde uicinis nrͣis.
etiã si corꝑ alitͣ reddit qs. salus tamͣ ẽ
animȩ eor. Unde subdit. Septuplũ ꝑ
qͦd ꝑfectionẽ qͥoni cȩlestis significat:
qͣndo sꝑu scõ cõplem᷑. Eẜ hoc. insinu eor.¬

Expanded text:
et dicit optando, redde vicinis nostris. Etsi corporaliter reddit Deus, salus est tamen animae eorum, unde subdit, septuplum, per quod perfectionem doni coelestis significat, quando Spiritu sancto complemur. Et hoc, in sinu eor
Abbreviated transcription (Latin):
Ita fac ingentes quȩ te ñ nouer̃t. s
ne memineris. ⁊ cet̾a. Uł ita c̃tinua.
Hec mala nobis infer̃t: s qr scio te
ꝓpeccatis nr̃is flagellare: ⁊ ꝑ eos pre¬
eor. ne memineris iniqͥtatũ nr̃arũ.
Hȩc c̃sessio delictoꝵ: ueniã. ꝓuocat
antiquoꝵ. Non dicit hoc de prete¬
ritis tantũ. cũ ⁊ hoc tẽpore qͥdã iu¬
dei ydola seq̃rent᷑. s antiquarũ .i.
similiũ antiqͥs. qͥbꝰ innumis¬
annis peccauer̃t ydola sequendo. e. mi¬
scđiȩ tuȩ cito anticipent nos. scił ante
iudiciũ. ͦd timet om̃is homo .qr. indul¬
gencia nͥ prȩueniat. iniudicio ñ absoluit᷑
reus. Inde obtendo miscđias. qr pauꝑes
ꝓ meritis facti sumꝰ nimis. Hoc dieit. ne
qͥs de actibꝰ p̾̃sumat. Dico. ne memineris

Expanded text:
Ita fac in gentes, quae te non noverunt, sed ne memineris, etc. Vel ita continua: Haec mala nobis inferunt, sed quia scio te pro peccatis nos flagellare et per eos precor. Ne memineris iniquitatum nostrarum. Haec confessio delictorum veniam provocat. Antiquarum, non dicit hoc de praeteritis tantum, cum et hoc tempore quidam Judaei idola sequerentur, sed, antiquarum, id est similium antiquis, quibus innumerannis peccaverunt idola sequendo. Et misericordiae tuae cito anticipent nos, scilicet ante judicium quod timet omnis homo, quia nisi indulgentia praeveniat in judicio, non absolvitur reus; ideo obtendo misericordias, quia pauperes a meritis facti sumus nimis. Ne quis de actibus suis praesumat. Dico, ne memineris
Abbreviated transcription (Latin):
uenienciũ. uł ꝓpagaciõe. uł imitaci¬
õe: cito anticipent nos miscđiȩ tuȩ.
ne ad iudiciũ dãpnandi ueniamꝰ qr pau¬
na facienda. Qs dic̾et. Gr̃a: adiuuet li¬
berũ arbitriũ. Cũ eñi ait. adiuua nos.
nec ingratꝰ ẽ grẽ. nec tollit liberũ arbi¬
git Salutaris nr. qͥ ẽ necessarius infir¬

Expanded text:
itatione. Cito anticipent nos misericordiae tuae, ne ad judicium damnandi veniamus, quia pauna facienda. Quasi dicat: Gratia adjuvet liberum arbitrium. Cum enim ait, adjuva nos, nec ingratus est gratiae, nec tollit liberum arbigit, Salutaris noster, qui necessarius es infir
Abbreviated transcription (Latin):
in hereditatẽ tuã sciendũ ẽ qͦd de popło
isrł hereditas dei st̃ electi: s ñ excecati.
Nongͦ posstͥ hec accipi de tẽꝑibꝰ post as¬
censionẽ xꝑi. qͣndo uastati st ꝑ romanos
Tunc eñi ille popłs qͥremanserat ihe¬
rusalẽ. hereditas dei ñ erat. Om̃s enim
rȩꝓbi excecatierant: om̃sq fideles ad¬
uentantibꝰ romanis. monitu angel in
uenisset: ⁊ tunc eñi popłs ille heredi¬
ducti fuer̃t in babilonẽ: uł maxime
sub antiocho. sub qͦ passi machabei hor¬
renda: głosissime st̃ coronati. De uasta¬
do tuã: mouet iudic̃e. cuiꝰ res leditur.
Polluert tẽplũ scm tuũ ꝑ simula¬
chra quȩ ibi posuer̃t: s ñ destruxe¬
rtͣ pͥmo. occurrit in uiria tẽ pli
in qͦ ẽ ꝯtumelia dei. Hic arguit
eos: de sacrilegio. E nota. ꝙ ñdũ
erat tẽplũ qͣndo hee ꝓpħa dicebat:
&. narrat qͣsi preterita. quȩ in spu
uidit futura: ĩa uͦ euident̃ st̃ imple
pomis. custodie deserunt᷑. Unde ysaias.

Expanded text:
editatem tuam, sciendum est quia de populo Israel, haereditas Dei sunt electi, sed non excaecati. Non ergo possunt haec accipi de temporibus post ascensionem Christi, quando vastati sunt per Romanos. Tunc enim ille populus quiremanserat in Jerusalem, haereditas Dei non erat. Omnes enim reprobi excaecati erant, omnesque fideles adventantibus Romanis, monitu angeli in venisset; et tunc enim populus ille haerediducti fuerunt in Babylonem, vel maxime sub Antiocho, sub quo passi Machabaei horrenda, gloriosissime sunt coronati. Devastado; tuam, movet judicem cujus res laeditur. Et polluerunt templum sanctum tuum per simulacra, quae ibi posuerunt. sed non destruxerunt. Primo occurrit injuria templi: in quo est contumelia Dei. Hic arguit eos de sacrilegio. Et nota quod nondum erat templum, quando haec Propheta dicebat; et narrat quasi praeterita, quae in spiritu vidit futura; jam vero evidenter sunt impletpomis, custodiae deseruntur. Unde Isaias:
Abbreviated transcription (Latin):
do legunt᷑. Qs dicet. Posuit inegẏpto
signa sua ⁊ ꝓdigia: hec scilicet .&. idest
qr. ꝯuertit flumina eoꝵ in sanguinẽ:
adlitterã. &. imbres eoꝵ .i. cisternas
ne biberent. Ubi habemꝰ imbres alii
habent melius. manaciones aquarũ
quȩ dnr scaturigines .÷. quȩ ab imo e¬
bullientes. qr. fodert egypcii in cireui¬
ti: ⁊ sangumẽ paquis inuener̃t. Mis¬
tice hoc qͦq intelligendũ ẽ Aqua gͦ in
sanguinẽ uersa: significat illos de re-¬
rũ causis carnalit᷑ sentire. Sicut eñi
alibi aqua mutat᷑ in uinũ. ꝑ qͦd signi¬
ficat᷑ mutacio popłi in melius: ita hic
mutat᷑ in sangiunẽ. ꝑ que caro accipi.¬

Expanded text:
 Quasi dicat: Posuit in Aegypto signa sua et prodigia haec; scilicet et, id est quia, convertit flumina eorum in sanguinem, ad litteram, et imbres eorum, id est cisternas, ne biberent; ubi habemus imbres, alii habent melius, manationes aquarum, quae dicuntur scaturigines, id est aquae ab imo ebullientes, quia foderunt Aegyptii, et sanguinem pro aquis invenerunt. Mystice hoc quoque intelligendum est. Aqua ergo in sanguinem versa, significat illos de rerum causis carnaliter sentire. Sicut enim alibi aqua mutatur in vinum , per quod significatur mutatio populi in melius; ita hic mutatur in sanguinem, per quem caro accipit
Abbreviated transcription (Latin):
eor. tab̾nacłm in sylo. Sylo ẽ cnitas.
in qua erat areha. Hoc factũ ẽ tẽpore
beli sacdotis. qͥndo uich st̃ ab allophilis
iareha dñi capta ẽ:⁊ ppsi magna strage
uastati st̃. S cur reppulit: E cce. Reppu¬
lit tab̾nacłm sylo ubi habitauit in ho¬
minibꝰ .i. int̾ homines. Elegant᷑ ex ponit
cur reppulit tab̾nacłm: ubi an. ubi ha¬
bitauit in hominibꝰ. Cũ gͦ ñ digni ee̾nt
inqͥbꝰ habitaret. merito reppulit illud
bitat in corꝑe subdito peccatis. quȩ sꝑs¬

Expanded text:
eorum tabernaculum Silo. Silo est civitas, in qua erat arca. Hoc factum est tempore Heli sacerdotis, quando victi sunt ab Allophylis, et arca Domini capta est, et ipsi magna strage vastati sunt ; sed cur repulit? ecce, repulit tabernaculum suum ubi habitavit in hominibus, id est inter homines. Eleganter exponit cur repulit tabernaculum, cum ait, ubi habitavit in hominibus. Cum ergo non essent digni in quibus habitaret, merito repulit illud bitat in corpore subdito peccatis , quae S
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco. Addit: seruu̾i suũ. Non dieit
filiũ . qr forma serui ex dauid ẽ: ñ pa¬
tri coȩt̾na unigeniti substancia. Q
sustulit eũ de gregibꝰ ouiũ. Dauid exd
litterã ex pastorali officio pecoꝵ. ad

Expanded text:
hoc loco; addit, servum suum. Non dicit filium, quia forma servi ex David est, non patri coaeterna unigeniti substantia. Et sustulit eum de gregibus ovium. David ad litteram ex pastorali officio pecorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Cła eñi ihrłm: toto orbe mirabilis. Un¬
de iheremias. Hec ciuitas quȩ diceba¬
t᷑ corona głȩ. uersa ẽ in obꝓbriũ uici¬
nis. Quod grauius ẽ. quã si remotis: qr
hii stͥ assidui. Uel martyres hȩc dicunt.
facti sumꝰ obꝓbriũ uicinis nr̃is .I. affec¬
tione ꝓpinqͥs. ĩa uolentibꝰ credere.

Expanded text:
alem olim toto orbe mirabilis. Unde Jeremias: Haec est civitas quae dicebatur corona gloriae versa est in opprobrium vicinis . Quod gravius est, quam si remotis, quia hi sunt assidui. Vel martyres hoc dicunt, facti sumus opprobrium vicinis nostris, id est, affectione p
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃uersis ꝑimit᷑ iniqͥtas. qͦd ante optaue
iusticia. qr dm diligit: econtra in iustꝰ
facit. Oalis ita fiat. Introeat aũ in con
uati. Ab his cupiebat dissolui apłs:⁊ eẽ
colligant᷑ sci: quȩ pacient̃ sustentata.
in ornam̃ta uertunt᷑. Unde dr Inice pe¬
de tuũ: in cõpedes eiꝰ. Uel ad litterã. Cõ.¬
ciat: ⁊si eos pęna ẽsumit. Deinde qͥd genii¬
tꝰ cõpeditor petat: ostendit. Hoc eñi pe¬
errore maculent᷑: uł recipe in adopci¬
oñe. Alia lntera. Filios .i. posteros mor¬
tificator. Hoc sẽꝑ orauere sc̃i marty¬
posteris. ut inde cresceret seges. unde
putabat᷑ ꝑ ituia. eẜ ẽ ista p̃cacio. nefi
chii tui .i. potenciȩ tuȩ. Res eñi tam
magna inxꝑianis secuta ẽ: quã nũꝗͣ.
De qͥbꝰ supͣ dix̃. int̾ qͦs ẽ eccła usq ad se¬
paracionẽ futur̃a:. septuplũ. Septe¬
nario numero .i. septupla retribuei¬
õe. ꝑfectione pene significat: qr hoc
numero plenitudo significari solet.

Expanded text:
ante optaverjustitia, quia Deum diligit. Econtra, injustus facit, malis ita fiat, introeat autem in covati; ab his cupiebat dissolvi Apostolus, colligantur sancti: quae patientur subtentata in ornamenta vertuntur. Unde dicitur: Injice pedem tuum in compedes ejus . Vel ad litteram, comciat, etsi eos poena consumit. Deinde quid gemitus compeditorum petat ostendit; hoc enim peerrore maculentur, vel, recipe in adoptionem, alia littera, filios, id est posteros, mortificatorum. Hoc semper oravere sancti martyuis eorum, ut inde cresceret seges, unde putabatur peritura. Et est ista pia precatio, ne fichii tui, id est potentiae tuae. Res enim tam magna in Christianis secuta est, quam nunquam  supra dixit, inter quos est Ecclesia, usque ad separationem futuram, septuplum. Septenario numero, id est septupla retributione, perfectionem poenae significat, quia hoc numero plenitudo significari solet,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gemellis fetibꝰ erant. Unde in can¬
ticis. Dentes tui sic̃ grex tonsarũ ascen¬
dens de lauachro. quȩ om̃s geminos
creant: ⁊ sterilis ñ est in eis. Dentes eccłe
manducando cet̾os traicit. Grex tonsaꝵ
it.⁊ ad pedes apłor rerũ suarũ uendi¬
tarũ precia apposuit: ascendens de laua-¬
chro scił baptismi. Geminos creat: oꝑ a
scił geminȩ caritatis. Unde. sterilis nerat

Expanded text:
 gemellis fetibus erant. Unde in Canticis: Dentes tui sicut grex tonsarum , ascendens de lavacro, quae omnes gemellos creant, et sterilis non est in eis. Dentes Ecclesmanducando, caeteros trajicit. Grex tonsaruit, et ad pedes apostolorum, rerum suarum venditarum pretia apposuit, ascendens de lavacro, scilicet baptismi geminos creat opera, scilicet geminae charitatis. Unde sterilis non erat
Abbreviated transcription (Latin):
malos. Cũ eñĩ his pͣdictis uiciis corrupti
fuerint: tunc ꝑ diaboloᷤ ad in missiones
illicitas picipitant᷑. nudati defensione
dei. Uel misit in eos indignacionẽ ⁊ ir̃a .ꝙ.
tribulacionẽ: scił inmissionẽ. Indigna¬
cionẽ dico ⁊ it̃a.⁊ tribulacionẽ in missã.¬

Expanded text:
malos. Cum enim his praedictis vitiis corrupti fuerint, tunc per diabolos ad immissiones illicitas praecipitantur nudati defensione Dei. Vel, misit in eos indignationem et iram, et tribulationem, scilicet immissionem et indignationem dico, et iram et tribulationem i
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nũ uerbũ di. s qͥ posteriora diligunt.
ex his eruciabunt᷑. Obꝓbriũ eñĩ sempi¬
tͣnũ dedit illis. Mistice. Ita ⁊ rꝑs uino pas¬
sionis ebrius. excitatꝰ a morte ẽ. tanꝗͣ. po¬
tens in resurrectone: & ꝑcꝰsit inimicos
hic de rege dauid: ⁊ loco regni. Quasi di¬
c̾et. Inimicos ita ꝑcꝰsit. s suos reedificau̾:
qͦd ibi ostendit. Elegit tribũ iuda . Eł. hoc
ẽ:⁊ reppulit tab̾nacłm ioseph. Ad litter̃ã.
ne inde e̾e̾t rex: ⁊ tribũ effram ñ elegit.
us in his uerbis significat᷑ iudaicꝰ popłs
a deo repulsus: ⁊ nouus popłs ⁊ ꝑianoꝵ
electꝰ. Unde c̃grue ñ dixͣ reppulit ruben
qͥ pͥmogenitꝰ fuit. ⁊ ceteros qͥ fuer̃t ante
iid̃a: qͥ merito uiderent᷑ repulsi. cũ iacob
peccata eor. decestet᷑. Uł ñdixͣ. Reppulit
beniamin. ex qͦ saul fuit: qͥ uicino tẽpore
reꝓbatꝰ fuerat. Unde ex ipsa uicinitate
tẽporis qͣͥndo ile ẽ repulsus atq repbatꝰ

Expanded text:
iora diligunt, ex eis cruciabuntur. Opprobrium enim sempiternum dedit illis. Mystice, ita et Christus, vino passionis ebrius, excitatus est a morte, tanquam potens in resurrectione, et percussit inimicos hic de rege David et loco regni, quasi dicat: Inimicos ita percussit, sed suos reaedificavit, quod ibi ostendit, elegit tribum Juda. Et hoc est, Et repuli tabernaculum Joseph, ad litteram, ne inde esset rex, Et tribum Ephrem non elegit, us in his verbis significatur Judaicus populus a Deo repulsus, et novus populus Christianorum electus. Unde congrue non dixit, repulit Ruben, qui primogenitus fuit , et caeteros qui fuerunt ante Judam, qui merito videntur repulsi, cum Jacob peccata eorum detestetur. Vel non dixit, repulit Benjamin, ex quo Saul fuit, qui vicino tempore reprobatus fuerat. Unde ex ipsa vicinitate temporis, quando ille est repulsus atque reprobatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ophnii ⁊ phinees: quor unius uxor .i.
phinees uiduata. ⁊ mox in partumor¬
tua: ꝓpt̃ eand̾e ꝑturbacionẽ ñ potuit
plangi honore funeris. Cũ enĩ audis¬
set qͦd ophni ⁊ phinees in prelio occu¬
buissent. ⁊ ꝓ eo heli pat̾ eor. de sella cor¬
ruens. fractis ceruicibꝰ mortuus esset:
uxor phinees iã partui ꝓrima. incur¬
uauit se prȩdolore ⁊ peꝑit: ⁊ sic mortua
ẽ. Seqͥt᷑ eẜ uiduȩ eor ñ plorabant᷑ ꝑ qͥs
mistice significant᷑ illi. qͥ mundo abre¬
nunciauer̃t. eẜ excitatꝰ ẽ tanꝗͣ dormi¬
ens dñs. Hic ostendit uleionẽ in ipsos
aduersarios de torta: ⁊ mores hominũ
dño hic tribuit ꝓptͣ res explanandas .i.
ut melius explanet qͦd dicꝰturꝰ ẽ &. est
qͦd ereature ẽ. attribuit᷑ creatori. ht gͦ.
ñ subuenit. Uisus ẽ eñi dormire: qͣndo
popłm suũ dedit in manꝰ eoꝵ. qͦs odit.

Expanded text:
Ophni et Phinees quorum unius uxor, id est Phinees viduata, et mox in partu mortua propter eamdem perturbationem, non potuit plangi honore funeris. Cum enim audisset quod Ophni et Phinees in praelio occubuissent et pro eo Heli pater eorum de sella corruens fractis cervicibus mortuus esset, uxor Phinees partui jam proxima incurvavit se dolore, et peperit, et sic mortua est. Et viduae eorum non plorabantur. Per quas mystice significantur, illi qui mundo abrenuntiaverunt. . Hic ostendit ultionem in ipsos adversarios detortam, et mores hominum Domino hic tribuit, propter res explanandas, id est ut melius explanet, quod dicturus est. Etest creaturae attribuitur Creatori. Ait ergo: non subvenit. Visus est enim dormire, quando populum suum dedit in manus eorum quos odi
Abbreviated transcription (Latin):
ad litterã de uastaciõe facta sub an¬
tiocho. accipiunt᷑. Quod si qͥs accipit
hȩc post resurrectionẽ ⁊ ascensionẽ
.i ꝑi facta. de his quȩ ydolatriȩ marti¬
ribꝰ intuler̃t accipiat᷑. qͣndo eccła in
tanta martyrũ numerositate ꝑpes¬

Expanded text:
ad litteram de vastatione facta sub Antiocho accipiuntur. Sed si quis accepit haec, post resurrectionem et ascensionem Christi facta: de his quae idololatrae martyribus intulerunt accipiantur, quando Ecclesia inter tantam martyrum numerositatem mul
Abbreviated transcription (Latin):
ille ex occultis naturȩ sinibꝰ totũ rem¬
tegret. cui ⁊ capilli nr̃i numerati sunt.
Deide exponit qͦd dixerat. carnes scoꝵ
tuor: hec st̾ morticina. bestiis tͣre. Seqͥ
ut iudic̾e moueat: tanꝗͣ. a quã .I. habun¬
dant ⁊ uilit̾. qͣsi ita liceret de sangui¬
ne sicut de aqua: sine eulpa. Eẜ hoc ñ
tantũ intra muros. s etiã incircuitu
ihrłm: ut extra inuenirent᷑ occidendi.
Copia cedis notat᷑ inurbe ⁊ extra. ita
ut ñ uacaret eis sepelire: qũ omnibꝰ
ꝑicłm immineret. Unde subdit. ¶ẜ nͣ
erat qͥ sepeliret. Potest hoc ⁊ de eccła
accipi. quȩ ꝑ totũ mundũ passa ẽ. cuiꝰ
circuitꝰ ẽ ꝑ totũ orbẽ. ubi ꝑ secucio fit.

Expanded text:
ille ex occultis naturae sinibus totum redintegret, cui et capilli nostri numerati sunt. Deinde exponit quod dixerat, carnes sanctorum tuorum. Haec sunt morticina bestiis terrae. VERS. ut judicem moveat. Tanquam aquam, id est abundanter et viriliter, quasi ita liceret de sanguine, sicut de aqua, sine culpa et haec non tantum intra muros, sed etiam in circuitu Jerusalem, cum extra invenirentur occidendi. Copia caedis notatur in urbe et extra, ita ut non vacaret eis sepelire, dum omnibus periculum immineret. Unde subdit, et non erat qui sepeliret. Potest hoc et de Ecclesia accipi, quae et per totum mundum passa est, cujus circuitus est per totum orbem ubi persecu
Abbreviated transcription (Latin):
pit subditos. ꝑ regna. ipsos reges. Dico
ñ inuocauer̃t.s insuꝑ oppugnauer̃t:
qr comeder̃t iacob. .i. iudaicũ popłm.
Hec ẽ prȩdicta hereditas: ferarũ den-¬
tibꝰ tradendo. Ecce more oratoꝵ. ꝓ
moria popħ peccata mitiget. ¶ẜlo.¬
cũ eiꝰ desolauer̃t. Euersione ciui¬
tatis. quȩ ciuibꝰ suis nudata ẽ. uł qr
occider̃t substitutos loco eunũ oe¬
cisor. Locus enĩ ẽ eiuitas ubi erat
tẽplũ. qͦ c̃gregabant᷑ ad festa. De eccła
os in corꝑando sibi: uł occidendo ia¬

Expanded text:
ico non invocaverunt, sed insuper oppugnaverunt, quia comederunt Jacob, id est Judaicum populum. Haec est praedicta haereditas ferarum dentibus tradendo. Ecce more oratorum pro moria populi peccata mitiget. Et locum ejus desolaverunt, eversione civitatis, quae civibus suis nudata est, vel quia occiderunt substitutos loco civium occisorum. Locus enim est civitas, ubi erat templum, quo congregabantur ad festa. De Ecclesia ios incorporando sibi, vel occidendo. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ quȩ in exodo st̃ .i. ciniphes. uleera. te.¬
nebre quȩ ñ stͥ hic alie tresst̾ hic quȩ
ñ ibi .i. rubigo. priuna. ignis. E alia c̃
grua intelligencia frequent᷑ uariant᷑.
diliges đm ex toto corde .&. huiꝰmod:¬

Expanded text:
ulcera, tenebrae, quae non sunt hic. Aliae tres sunt hic, quae non ibi, id est rubigo, pruina, ignis. Talia pro congrua intelligentia frequenter varianturdiliges Deum ex toto corde,
Abbreviated transcription (Latin):
amplitudinẽ ⁊ manifestacionẽ se¬
mitȩ irȩ suȩ .i. occulte eqͥtat sue. qua
as iratꝰ erat egypciis. Alit̾ eñi ñ li¬
ceret diabolo illa inmittere quȩ
dr semita uȩ : eoqͦd semita recła ẽ¬
q occulta. Erat eñĩ semita irȩ dei
quȩ occulta eqͥtate puniret egyp.¬
cioꝵ impietatẽ. cui semitȩ fecit ui¬
ã ut eos qͣsi ex abditis ꝑ angelos ma¬
los ꝓduceret in apta secła. ⁊ sic in
euidentissimos impios. euidentis.¬
sime uindicaret. Seqͥt᷑. E. ñ peꝑeit

Expanded text:
manifestationem semitae irae suae, id est occultae aequitatis suae, qua Deus iratus erat Aegyptiis. Aliter enim non liceret diabolo illa immittere. Qui dicitur semita irae, eo quod semita recta et occulta est. Erat enim semita irae Dei, quae occulta aequitate puniret Aegyptiorum impietatem. Cui semitae fecit viam, ut eos quasi ex abditis per angelos malos produceret in aperta scelera, et sic in evidentissimos impios evidentissime vindicaret. Et non pepercit