comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr obligacõ ꝯͣ mũis efficietut᷑
ꝙ duob solutum est uni so¬
hõinum ꝑtes dantes nõ lib̾ã¬
tur. S ⁊ si eius demilomis ꝑ
cio dari. si homo ticio datus fu¬
issec. ꝓmissor a melibabitur
t̾e possum. ¶Giticiumoni¬
dem̃ uetuero eminignoranti¬
b. debitorib admĩstrare nego¬
lbabuntur. Namhis qui
omnbo negeciis suis aliꝙ̃
ꝓponit intlłigitur ⁊ debitori¬
umandare nt ꝓcuratorisol¬
to int̾cedente debitor faiso
estimau̾it uoluntate mea
tro alienus negociis offert¬
tei. soluendo nemo libabr᷑
set: Onsun est. Emptores
fugitiuo soluentes: ad ño
sccio ignorante fiłia dotẽ sol¬
est genei ꝗabsentis ꝓcurato¬
tice ⁊ quasi scriaobligacois
pr̃i filia eẽt. ¶Bi debidore
meumi iusseropeccuniami
ticio datedonacurus ei ꝙ̃mc
ticius ea mente acceꝑitut

Expanded text:
 obligatio communis efficiet, ut quod duobus solutum est, uni sohominum partes dantes non liberantur: at si eiusdem hominis  Titio dari: si homo Titio datus fuisset, promissor a me liberatur tere possum.Si Titium omnideinde uetuero eum ignorantibus debitoribis, qui omnibus negotiis suis aliquem proponit, intellegitur etiam debitoribus mandare, ut procuratori solto intercedente debitor falso existimauerit uoluntate mea tro alienis negotiis offert, soluendo nemo liberabiset, responsum est emptores fugitiuo soluentes a domino socero, ignorante filia, dotem solest gener ei, qui absentis procuratoarticeps et quasi socia obligationis patri filia esset. Si debitorem meum iussero pecuniam Titio dare donaturus ei, quamvis Titius ea mente acceperit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
retur mpendente condicõne
accepto iatũ fuit̾ ⁊ is fiteiussor
adue pñtente condicõne mor¬
tuus fu̾it confestim areo ꝑe
tere possumi quia existeus cõ
mortui efficere neq accepti¬
lacõne confiriare posiit.

Expanded text:
pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a reo petere possum, quia existens condmortui efficere neque acceptilationem confirmare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
Adeo aẜmio pot̃ fiteuissor
accipi ut ip̃e quoq dñs in
rem ab eo recte accipiat.
Quem fide iussorem ĩ ab
eo ip̃o euo intogar nicħ im¬
pedit. ¶ Sin̾o afurioso stipu¬
latus fuis non posse te fiteiꝰ¬
sorem accipere ctũ ẽ quia ñ
solum ip̃a scipiriõ nulla in¬
t̾cessiss. si nec negocuun
quitem nullũ digestũ in¬
telligitur ꝙ si ꝓteo furioso
uue obligato fitenissorẽ
accepero tenetur si de uissor
niorum si deuissorem acapi
non polle nonsic intlłigi
d ut in penam surti is
cui furtum stm̃ ẽ siteius¬
soiem accipere non possit
nam penas ob malificia
colui magna rõ sua det ĩ
ita potiuĩ ut qui cuiti ãnio
cum quo surtũ ad milit ĩ

Expanded text:
Adeo a seruo potest fideiussor accipi, ut ipse quoque dominus in rem ab eo recte accipiat: quem fideiussorem etiam ab eo ipso seruo interrogari nihil impedit.Si a furioso stipulatus fueris, non posse te fideiussorem accipere certum est, quia non solum ipsa stipulatio nulla intercessisset, sed ne negotium quidem ullum gestum intellegitur. quod si pro furioso iure obligato fideiussorem accepero, tenetur fideiussor.Id iciorum fideiussorem accipi non posse non sic intellegi debet, ut in poenam furti is, cui furtum factum est, fideiussorem accipere non possit nam poenas ob maleficia solui magna ratio suadet, sed ita potius, ut qui cum alio cum quo furtum admisit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Itut reus pͥncipał non au¬
as qm̃ site suaꝑsona pro¬
mutat obligatur ita fite¬
uisiores non alias tenẽt
qm sise quid daturos uł ftu¬
ios ꝓmittant nam reum

Expanded text:
icut reus principalis non alias, quam si de sua persona promittat, obligatur, ita fideiussores non alias tenentur, quam si se quid daturos vel facturos promittant: nam reum
Abbreviated transcription (Latin):
I ił ꝓponitur cũ p̾cunua
mutua daretur ita cõue¬
nit ut in ytalia soluere¬
tur. intlagend ẽ manda¬
torem quoq simili moto

Expanded text:
 proponitur, cum pecunia mutua daretur, ita convenit, ut in Italia solveretur, intellegendum mandatorem quoque simili modo
Abbreviated transcription (Latin):
senti simodo nonest alius in
locum enis sb̾stitutus siue aut̃
legitimsunt. siue cestam̃ta¬
ri siueex inquisicõne datisũt
recte uł unisoluitur eiꝗnoti¬
sie gr̃ãdatus est anrecte solua¬
tur uideirdum est q ad instru¬
endos contutores datur. scuni
itutor sit nͥ ꝓhĩtum fu̾it ei sol¬
tori quoq furiosi recte soluitre
encis uł ꝑetatem uł ꝑ aliam
iustancãm s ⁊ pupilli curato¬
ri recte solui ꝯstatꝰ pupiltũ sñ
cucoris a ułte nec solu̾e posse
palamest s ⁊ si dederit mĩmcs
nonfiant accipientis uendi¬
cari ꝙ poterunt blane sifm̾̃t
Opillo soluisine tutoris
l uite non põt. s nec delega¬
repõt qr nec alienare ullain
⁊ muni saluisint betentẽpu¬
pillum dolimaliexcepooe sub¬
dicõne existente intelligitur
cõ refiat. accidere aristo dice
dit eam ⁊ dicc̃e ut si ꝯdicõ ex¬
titisset insolutum cederet ⁊ ex¬
istente ꝯdicõne libarieum nͨ
obstare eiꝙ añ eius peccuma fr̃a
pecuniamdedi ut deanicre¬

Expanded text:
senti, si modo non est alius in locum eius substitutus.Siue autem legitimi sunt siue testamentarii siue ex inquisitione dati, recte uel uni soluitur.Ei, qui notitiae gratia datus est an recte soluatur, uidendum est, quia ad instruendos contutores datur. sed cum tutor sit, nisi prohibitum fuerit ei soltori quoque furiosi recte entis uel per aetatem uel per aliam iustam causam. sed et pupilli curatori recte solui constat.Pupillum sine tutoris auctoritate nec soluere posse palam est: sed si dederit nummos, non fient accipientis uindicarique poterunt. plane si pillo solui sine tutoris auctoritate non potest: sed nec delegare potest, quia nec alienare ullam et nummi Salvi sint, petentem pupillum doli mali excepdicione existente intellegitur m si solutio re fiat, accidere Aristo dicebdit eam ea condicione, ut, si condicio exstitisset, in solutum cederet, existente condicione liberari eum nec obstare, quod ante eius pecunia fapecuniam dedi, ut eam cre
Abbreviated transcription (Latin):
buit usus in uiria iudias
dampnatus ẽ nicħ tͥ p̾sta¬
bitur uire mandati. quia
nes te man̾e qmͣ ad auum
taͣsferri. equius ẽ .s. si culpa
spopondissent ñ deheri con¬
ona romuli fischus ut ob¬
tigata s̾ occupau̾at. ⁊ con¬
uenielantur fite uissores
tam in sortem qiͣ in usu¬
ras qui tep̾cabantur lecta
subsca ꝓcõne sidenssionis
ligau̾ant non in omner
sores in usuras u ten̾i. s qͥc¬
quid ex bonis fuiss redactu
pͥus in usuras ced̾e relitĩñ
cortem ⁊ ita iñ id ꝙ de fuiss
ficeuissores ꝯuenientos ex¬
emplo pignoꝵ atre ditore

Expanded text:
us iniuria iudicis damnatus es: nihil tibi praestabitur iure mandati, quia nes te manere quam ad alium transferri aequius est, scilicet si culpa spopondissent, non debere conideiusserant: bona Romuli fiscus ut obligata sibi occupauerat et conueniebat fideiussores tam in sortem quam in usuras: qui deprecabantur. lecta subscriptione fideiussionis, ligauerant, non in omnem sores in usuras non teneri, sed quidquid ex bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, reliquum in sortem, et ita in id quod defuisset fideiussores conueniendos exemplo pignorum a creditore
Abbreviated transcription (Latin):
credidoꝰ tͥare ipondes isi fi¬
de iussores accepero dem̃ti
cõ sepius credero nempe se¬
ius in omnes sũmas obli¬
gatus ẽ ⁊ ꝑ h fideuissores
quoq ⁊ id ꝙ er bonis eius

Expanded text:
credidero, dare spondes?" et fideiussores accepero, deinde Titio saepius credidero: nempe Seius in omnes summas obligatus est et per hoc fideiussores quoque, et id, quod ex bonis eius
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. dicendũ est iudiciũ
ienm tͣnsfem. st sinon
paciatur id fi ꝯmicti stipu¬
lacõnem. ¶ Si autem ho¬
mo pencoris fu̾it neq ins¬
sli meo hr̃ditatem adierit
fidenissores tenebuntur
obrem uon tefensam
s aucem adient me ibẽ¬
te stipulo euanesut. p̾la:¬
ne si mens fuerit ⁊ id c̾co
differam adicõnem ut cũ
uico te cc̃ eũ inbeam adi¬
ẜ a int̾im ob r̃m non de¬
fensam ag̾e uelun uou
ꝯnuttitur stiplõ quia bon¬
uir nõ arbitraretur. Pauł.
promutunt in leiuoren
tãm accipi poiłũt. in dec̾i¬
orem non possũt. Iõ sia
r̾o michi scipinatus sum¬

Expanded text:
ndum est iudicium in eum transferri et, si non patiatur id fieri, committi stipulationem: si autem meus petitoris fuit neque iussu meo hereditatem adierit, fideiussores tenebuntur ob rem non defensam: si autem adierit me iubente, stipulatio evanescit. plane si meus fuerit et idcirco differam aditionem, ut, cum vicero, tunc eum iubeam adire et interim ob rem non defensam agere velim, non committitur stipulatio, quia vir bonus non arbitraretur. Pauluspromittunt, in leviorem causam accipi possunt, in deteriorem non possunt. ideo, si a reo mihi stipulatus s
Abbreviated transcription (Latin):
uendo ⁊ in ꝑte obligacõnis
libatur ⁊ reliqua.u. sola in
obligacc̃e remanent. ¶Itẽ
qui sticdumd: ꝑte srichida
chi dando nicħominus hõiẽ
deƀe non desiuit demq: hõad¬
huc ab eo pecipõt. s si debitor
reliꝙͣ ꝑcemstichi soluerit
uł ꝑ actorem scec̾it quo minꝰ
accipiat liberatia. ¶Eluł.

Expanded text:
uendo in parte obligationis liberatur et reliqua quinque sola in obligatione remanent: item qui Stichum debet, parte Stichi datchi dando nihilo minus hominem debere non desinit: denique homo adhuc ab eo peti potest. sed si debitor reliquam partem Stichi soluerit uel per actorem steterit, quo minus accipiat, liberatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quit̾a post litem concesta¬
tam soluento eẽ desieunt.
ea res honus eiꝰ qui soluento
ẽ ñ ꝑtini. Nec auxlio defen¬
detur etatis aftor non ei des¬
eptus uitetur com iure cõi
usus ẽ. ¶Bonis tampnͣ¬
ti fideiussoris fisco uendi¬
tatis int̾ fite uissores acc̃o
oissi nuina pignoris damp¬
num tam ad ficeuissoris ꝙͣ¬
ad reiꝓmitendi ꝑiculum
spectat nec ad iem ꝑtinebͥ.
si side uissor ita sit acceptꝰ
quͣto minus ex p̾co pigno¬
ris distracti ẜuan potuit isti
ui tesiert ẽẽ soluendo fraus
uł segnicia uitorib qui ui¬
dacatum. piequi pocuerunt
tãpnũ dabit. ꝙ sidiuisam

Expanded text:
 post litem contestatam soluendo esse desierunt, ea res ad onus eius qui soluendo est non pertinet, nec auxilio defendetur aetatis actor: non enim deceptus uidetur iure communi usus. Bonis damnati fideiussoris fisco uindicatis inter fideiussores actiomissi ruina pignoris damnum tam fideiussoris quam rei promittendi periculum spectat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: "quanto minus ex pretio pignoris distracti servari potuerit": istisi desierit esse soluendo, fraus uel segnitia tutoribus, qui iudicatum persequi potuerunt, damnum dabit: quod si diuisam
Abbreviated transcription (Latin):
denissor fint principalis et
fidenissor fidenissoris non
pot̾it desid̾ar̃ fidenissor ñ
int̾ se et eũ fidenissorem
pro quo fidemulerit̾ diui¬
datur obligõ ĩue enĩ loco
riest nec pt r̃us tesitera¬
re ut int̃ se ⁊ fide mãdrẽ
dundatur ob ligõ promĩ
sier duob fide nusoribuis
alt̃ fidemssorem ded̾it ad

Expanded text:
deiussor fuerit principalis et fideiussor fideiussoris, non poterit desiderare fideiussor, ut inter se et eum fideiussorem, pro quo fideiussit, diuidatur obligatio: ille enim loco rei est nec potest reus desiderare, ut inter se et fideiussorem diuidatur obligatio. proinde si ex duobus fideiussoribus alter fideiussorem dederit, a
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ ficemsores non ipõ
nir̃ d̾ioicur obligõ n ex
quis eor añ exactan aie
ꝑtem sine h̃te decesẜ it
au ad inopiam ꝑuem̃t¬

Expanded text:
r fideiussores non ipso iure dividitur obligatio ex quis eorum ante exactam a se partem sine herede decesserit vel ad inopiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
reterea si ficenissor ex
inquoꝵ ꝑsona eque locũ
hẽbũt eaque sũt ad mo
adriano constituta. ¶ Pre¬
terea siqueratur au soluẽ¬
do sit principar fidemssor q̃
ui r̃s seqñtis fitenusoris
er agregande fũt. Si¬
cut ipĩs fide imssorib na¬

Expanded text:
aeterea si fideiussor exsin quorum persona aeque locum habebunt ea, quae sunt a divo Hadriano constituta. Praeterea si quaeratur, an solvendo sit principalis fideiussor, etiam vires sequentis fideiussoris ei adgregandae sunt. Sicut ipsi fideiussori,
Abbreviated transcription (Latin):
I tidenssores mid accepi
sñt qr a curatore ẜuari
nõ possit. et post imple¬
tam iimam etatem̾ tam
ab ip̃o curatore quamab
hr̃dib eius sondum i na¬
ri potiit. et testante ee
qui pupillus fueris solue¬
to ee desierit nõ cem̾e inti

Expanded text:
i fideiussores in id accepti sunt, quod a curatore servari non possit, et post impletam legitimam aetatem tam ab ipso curatore quam ab heredibus eius solidum servari potuit et cessante eo, qui pupillus fuit, solvendo esse desierit: non tem
Abbreviated transcription (Latin):
ait. sin u̾o in nͣlem suam
pocius est ut nicħ̾ agatur
non enĩ intelligi posset ũ
quis pro se fidembendo obli¬
getur. ¶Quod si hic ẜnͦ
manuissus fidenissori
suo ur̃s existat durare cãs
fidenissionis putauit. et

Expanded text:
ait: sin vero in naturalem suam, potius ut nihil agatur: non enim intellegi posse, ut quis pro se fideiubendo obligetur. quod si hic servus manumissus fideiussori suo heres existat, durare causam fideiussionis putavit et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩo ꝙ in utͣ sp̃e tͣuseunt ac̃¬
ciones nõ est nonũ ut fi¬
denissor duab obligacioni¬
b eus dem pecume nomi¬
ne teneretur. nam si indi¬
em acceptus mox pure ac¬
cipiatur ex utraq dbliga¬
bitur. et si fidenissor adem¬

Expanded text:
seunt actiones. Non est novum, ut fideiussor duabus obligationibus eiusdem pecuniae nomine teneatur: nam si in diem acceptus mox pure accipiatur, ex utraque obligatur, et si fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣrũ esse quod cũ r̾us fide¬
iussori hr̃s extit̾it ni de nisso¬
ris obligacõ tolla. quia tũc
duplex obligacõ cuuł cũ eo¬
dem ẽe nõ pt̾ retͤ quoq sif¬
denissor ẜuo manumisso
hr̃s exti̾it eademadu̾sus e¬
ũ obligacõ manet quam¬
iis ci naturalr teneatur
riec pro se se quis fidembe

Expanded text:
um esse, quod, cum reus fideiussori heres existat, fideiussoria obligatio tollatur, quia tunc duplex obligatio civilis cum eodem esse non potest. retro quoque si fideiussor servo manumisso heres exstiterit, eadem adversus eum obligatio manet, quamvis et naturaliter teneatur nec pro se quis fid
Abbreviated transcription (Latin):
ta pecinĩa r̃peci nõ ꝑt̃. nem
lic nimus ꝓprie deber di¬
gõnis debitores per abu¬
sionẽ intlłigi possũt debi¬
tores ⁊ qui ab hũs pectu¬
mami scipiũt debitum si¬
bi r̃cepisse. ¶ Siscipulaci¬
one in diem cõcepta fide
tus fu̾it nis eius impẽdẽ¬
et condito ue cĩ diem ꝯdicõ
secuta fu̾it obligenir. ¶ Eñ
fide nissor ħ mõ acceꝑtus es

Expanded text:
ta pecunia repeti non potest: nam licet minus proprie debere dis debitores, per abusionem intellegi possunt debitores et, qui ab his pecuniam recipiunt, debitum sibi recepisse. Stipulatione in diem concepta fidetus fuerit, ius eius in pendet condicio vel etiam diem condicio secuta fuerit, obligetur. Cum fideiussor hoc modo acceptus es
Abbreviated transcription (Latin):
uut honorano ⁊ obligat᷑
ẽ posie fideuis sorẽ accĩpi
sciendum ẽ. ¶ Et post li¬
tem contestatam fiteuis¬
sor accipi pot̃. quia ⁊ cruił

Expanded text:
ure honorario obligatus est, posse fideiussorem accipi sciendum est. Et post litem contestatam fideiussor accipi potest, quia et civilis
Abbreviated transcription (Latin):
sis pecitlu defuncto filio fa¬
muł milite ante qm̃ ade¬
at institutus h̾editatem
stipuletur. sccio qui solus
int̾m diis inuenitur tota
stipulon queritur. qm̃ par¬
temnon facir herelitas euis
que non dum ẽ. Son .ii. si¬

Expanded text:
sis peculii defuncto filio familias milite, antequam adeat institutus hereditatem, stipuletur, socio, qui solus interim dominus invenitur, tota stipulatio quaeretur, quoniam partem non facit hereditas eius quae nondum e
Abbreviated transcription (Latin):
non datur uł mulerem qͥ
augͥlio senatus consulis utit᷑
dicendũ e ñẽẽ impletam
satisdacõnis stipulom.
acconis quĩ hĩtinus sum
adu̾sus eum ꝓ quo fteuis¬
estorum. ¶ fiteuissor ⁊ ip̃e
obligatur ⁊ hecemobliga¬
tum reliquid. cum reilocũ
mat liban ex tã accessioĩs
⁊ solummoto aiͣ hedem rei
ssionis lib̾an eum Um te¬
umreo succedentem exdu¬
ab causis eẽ obligatum
nec pot̾ reperiri que obligõ
qmͣ ꝑimat at in fideiuĩ¬
sore ⁊ reo reꝑitur quia rei
oblig̾o plenior ẽ. Nam
ubi aliqua differencia e
obligo̾um põt̃ constui al¬
tam per altam pini. e ñ
pote statis non pot̾ repetiri
cur att̾a pcnus qmi alt̾aco¬
sumeretur. Refert aut̃
na concurrant. e aut̃ łpeci¬
es talis sireus ꝓmutendi
titit duas obligõnes sustur¬

Expanded text:
non datur, vel mulierem, quae auxilio senatus consulti utitur, dicendum est non esse impletam satisdationis stipulatioactionis, quam habiturus sum adversus eum, pro quo fideiusestorum. Fideiussor et ipse obligatur et heredem obligatum relinquit, cum rei locumnerat, liberari ex causa accessionis et solummodo quasi heredem rei ssionis liberari: reum vero reo succedentem ex duabus causis esse obligatum. nec enim potest repperiri, quae obligatio quam peremat: at in fideiussore et reo repperitur, quia rei obligatio plenior est. nam ubi aliqua differentia est obligationum, potest constitui alteram per alteram peremi: potestatis, non potest repperiri, cur altera potius quam altera consumeretur. refert autemna concurrant. est autem species talis. si reus promittendi stiterit, duas obligationes sust
Abbreviated transcription (Latin):
unius a debitore scipulet᷑
ei soli acquurit. ¶ Abolenꝰ¬
to cumie li̾um ẽẽ ignorar
⁊ in cã heditaria maneret¬
⁊ pecuniam h̾edi scipulatus
lsau̾int eum testam̃to ma¬
nimissum. quia non potest
le eis quullum liberumẽẽ
nonignorabant. Uistat¬
ab istũcã eius qui lib̾emp¬
tus uona fide ẜuit quia ⁊ ĩ
eo ⁊ ip̃ius ⁊ emptoris ertuna¬
cõ consencit cet̾um. is qui
scit hominẽ uib̾um ẽẽ ꝯmͣ¬

Expanded text:
unius a debitore stipuletur, ei soli adquirit. Iavolen cum se liberum esse ignoraret et in causa hereditaria maneret, pecuniam heredi stipulatus scierint eum testamento manumissum, quia non potest se iis, qui illum liberum esse non ignorabant. distat ista causa eius, qui liber emptus bona fide servit, quia in eo et ipsius et emptoris existimatio consentit: ceterum is, qui scit hominem liberum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
tipulatus est o Utem.¬
pus arbittu tuo añ c̾tam
diem fieri quod s̃ effcm̃ rĩo
eisi quanti ut̃ efficiatur o
et cũ post̾ior cõductor sac̾ ñc
oms que a ce ꝓpoĩta sunc fi¬
deuulores non teueri. nõ
enĩ id fecioi quod in stipu¬
icõne coneu̾at. id est
eẽt ci a statim cu oꝑus fil¬
t̾e cepisses. Etenoia.¬

Expanded text:
tipulatus es opus arbitratu tuo ante certam diem fieri, quod si effectum non esset, quanti ut efficiatur opet, cum posterior conductor satis non onis, quae a te proposita sunt, fideiussores non tenentur. non enim id fecisti, quod in stipulatione convenerat, id est esset et si statim tu opus facere coepisses. Scaevola
Abbreviated transcription (Latin):
itipuiõ cumsotio comunidi¬
iudundo aut societatis i¬
dicõ de ꝑte recuꝑanta recte
acturum Id̾q eẽ dicendũ er¬
⁊ si ex opis suis alti ex dñis
suus acquirit. ¶ Si ip̃idñi
singuli eatem tecem ẜno
coĩ dari fu̾int stipulati et
semel responsun setutum
fũit duo rei scipulandierũt
cum placeat dnm ẜuota
ri stipulan posse. ¶ Sicuti
uni soli nominatt sapũ¬
lando eicori acquint ita plo¬
cet ⁊ suem erat nomine
unius ex diu̾s ei son eimn
acquitere. Ĩnsi trecat pcu¬
mam ut uni ex dñs solu̾e¬
tur ur quolib alid̃ negoci¬
uingerat posie eum uol̃atĩ
expͥmere ut uru er dñis res

Expanded text:
stipulatio, cum socio communi dividundo aut societatis iudicium de parte reciperanda recte acturum: idemque esse dicendum et si ex operis suis alteri ex dominis servus adquirit. Si ipsi domini singuli eadem decem servo communi dari fuerint stipulati et semel responsum secutum fuerit, duo rei stipulandi erunt, cum placeat dominum servo dari stipulari posse. Sicuti uni nominatim stipulando ei soli adquirit, ita placet et si rem emat nomine unius ex dominis, ei soli servum adquirere. item si credat pecuniam, ut uni ex dominis solveretur, vel quodlibet aliud negotium gerat, posse eum nominatim exprimere, ut uni ex dominis res
Abbreviated transcription (Latin):
possit. quentur nam ip̃o
s si quit̾e iuditati accõm
ex̾cita cõnis rectissime dice¬
tur uti eum erceptõne pꝰ¬
se. si u̾o acceptus fu̾it ⁊ to¬
cius cãe cessabit extept̃o
deiussoiem ⁊ generaliter
ominiũ obligatonũ si deuis¬
sorẽ accipi. posse neuiu:
dubiũ est. ¶Illud cõmu¬
ne est in uniss qui pro
alus obligant᷑ quod si fu¬
erĩt in diiorẽ cãm adhĩti
piaciit eos omĩ modo nõ
obligari in lemorẽ. plane
cãm accipi possũt pp̃quod
in iumorẽ sũmã recte fide¬
uisoraccipietur. ¶Item
accepco r̃o pur̃ ip̃e ex dic
et sub ꝯdicõne accipi pt̃e
nñ uero n reus subꝯdicõe
sic acceptus fideiussor ꝑu¬
te non obligacur. ¶ Si qͥs
stichũ scipulatus fuerit¬
et fidemssorem ita acceꝑ¬
it stichũ aut .x. fide tua ẽẽ

Expanded text:
pso  si quidem iudicati actionis exercitationis, rectissime dicetur uti eum exceptione posse: si vero acceptus fuerit etiam totius causae, cessabit exceptio.deiussorem. Et generaliter omnium obligationum fideiussorem accipi posse nemini dubium est. Illud commune est in universis, qui pro aliis obligantur, quod, si fuerint in duriorem causam adhibiti, placuit eos omnino non obligari: in leviorem plane causam accipi possunt, propter quod in minorem summam recte fideiussor accipietur. item accepto reo pure ipse ex die vel sub condicione accipi potest: enimvero si reus sub condicione sit acceptus, fideiussor pure, non obligabitur. Si qui Stichum stipulatus fuerit, fideiussorem ita acceperit: "Stichum au
Abbreviated transcription (Latin):
eis ex stipulõne sua debetur.¬
¶ Si uoita diũs meis dare spon¬
siu̾o ita lucio ticio ⁊ gaio seio
diũs meis dare spondes dubi¬
taretur utrum per uules ꝑ¬
tes an ꝓ dñica porcõne eis

Expanded text:
eis ex stipulatione debetur: si vero ita: "dominis meis dare sponsi vero ita: "Lucio Titio et Gaio Seio dominis meis dare spondes?", dubitaretur, utrumne viriles partes an pro dominica portione eis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ m̃ si ẜuus eius quiapnt
hostes sit fitenissores acreꝑ¬
ent. ⁊ cassius existimat tẽ¬
puser eo computati ex quo
agicum eis potuit .i. ex quo
adeatur heditas aut postli¬
¶iinio dñs reu̾te tetur.
susfructus sine Maulus.¬
ꝑsona eẽ non põtest ⁊ ĩotuu
hereditarius inutilit̾ usum
finctum sipulatur legari
aũt ei posse usimu fiuctum
dicitur quia dies eius ñ ced̾
satim. scipuło aũt pura sus¬
pendi ñ potest. Quit gͦ sisb̾
condicõne sapuletur nec
ernus comuius sũ emat
siue supuletur qͣmͣ pecuni¬
a ex peculio decur ꝙ alt̾is
er diu̾s sequitur utriq tñ
acquirit diu̾sa ẽ tã fructu¬

Expanded text:
 si servus eius, qui apud hostes sit, fideiussores acceperit. et Cassius existimat tempus ex eo computandum, ex quo agi cum eis potuerit, id est ex quo adeatur hereditas aut postliminio dominus revertatur.sus fructus sine persona esse non potest et ideo servus hereditarius inutiliter usum fructum stipulatur. legari autem ei posse usum fructum dicitur, quia dies eius non cedit statim: stipulatio autem pura suspendi non potest. quid ergo, si sub condicione stipuletur? necServus communis sive emat sive stipuletur, quamvis pecunia ex peculio detur, quod alterum ex dominis sequitur, utrique tamen adquirit. diversa causa est fructu
Abbreviated transcription (Latin):
acquisitũ sit peto rescribas.
fite possessum snum ex re
eius tui ẜunt scipulantem
possessori acquirere. Si sires
que er h̾editate aui comu¬
nes fuerunt inuenditõne
ur̃ditatis uenerunt ñ ni¬

Expanded text:
adquisitum sit, peto rescribas. fide possessum servum ex re eius cui servit stipulantem possessori adquirere: sed si res, quae ex hereditate avi communes fuerunt, in venditionem hereditatis venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
brdam dieb aut ualicito aut ali¬
a ista cã inpedimẽto fiũt quo mi¬
mis ẜinat. ⁊ hii anno imputandi
siticius capitoliũ assenderit sitia¬
us nolit assend̾e impedietur lib̾tas
¶Idem q unis est incõsimilib cãs
⁊ cõdicõnib ¶tem cassins.ait. ei qͥ

Expanded text:
busdam diebus aut valetudo aut alia iusta causa impedimento fuerit, quo minus serviat, et hi anno imputandi "si Titius Capitolium ascenderit": si Titius nolit ascendere, impedietur libertas. idemque iuris est in similibus causis et condicionibus. Item Cas
Abbreviated transcription (Latin):
i debitor rogatus sit a creditore ancia¬
lam suam pignoratã maumitt̃ẽ dd̾
agnonisseautẽsic accipimꝰ si forte cã
ar uolũtatẽ suam ostendit. Naisi
cõuematur debitor ab hrde creditoris
doli excepcõne uti pĩ in id ad̾ int̾erit
debitoris ancillam suam hr̃ ¶Infed̾i¬
cõmissariãnb̾tacem qmͣis quis mo¬
dicũ legatumfilic cõsetutus. ncc̃e ht̃¬

Expanded text:
i debitor rogatus sit a creditore ancillam suam pigneratam manumittere, diadgnovisse autem sic accipimus, si forte, cum alias voluntatem suam ostendit: nam si conveniatur debitor ab herede creditoris, doli exceptione uti potest in id, quod intererit debitoris ancillam suam habere. In fideicommissaria libertate, quamvis quis modicum legatum fuerit consecutus, nece
Abbreviated transcription (Latin):
dicõnilegem duu̾t. ut si pocuisꝙͣ
emptori eadẽ .x darẽtur qerebͣ¬
tur utri eoꝵ statulib̾ pecannam
gemdixiss ut emñeo alicui statu¬
lis peccumam dare. Rndi ⁊ hoc
sindecur solu̾e quiuoluntate. alii¬

Expanded text:
ioni legem dixit, ut sibi potius quam emptori eadem decem darentur: quaerebatur, utri eorum statuliber pecuniam gem dixisset, ut extraneo alicui statuliber pecuniam daret, respondit et hoc videtur solvere, qui voluntate ei
Abbreviated transcription (Latin):
eius mutabil est ⁊ mũe se abeo pt. si¬
mili mõ. ut abhĩde. si tm̃ supp̾ssent
cõdicõm statulibi. ⁊ erempto qui¬
mulata cõdicõne statute lib̾tatis
dũ est lib̾ato ancõcingat ei quinoxi¬
ore ded̾it stamlib̾m ⁊ occanemis
putabat libari ¶Sz idem dicebat ⁊ si
ex stipłam sticum debet eum qr sta¬
tulib̾m soluiss at ⁊ si aute solucõm¬

Expanded text:
utabilis est et luere se ab eo potest simili modo ut ab herede. si tamen suppresserit condicionem statuliberi? et ex empto quimulata condicione statutae libertatis tum est, an liberatio contingat ei qui noxae dederit statuliberum. et Octavenus putabat liberari: et idem dicebat et si ex stipulatu Stichum deberet eumque statuliberum solvisset: nam et si ante solu
Abbreviated transcription (Latin):
tem nõ dedi. ut idonea mimisfia hr̃¬
rũ. q̃ro cum eo tempore quo titins
testamẽtum faciebat filius natusan¬
noꝵr fũat.ix. ⁊ ticius post bieniium
i sermenses cececat anni octo incͦ

Expanded text:
tem non dedi, ut idonea ministeria habrum". quaero, cum eo tempore, quo Titius testamentum faciebat, filius natus annorum fuerat novem et Titius post biennium et sex menses decesserit, anni octo, in quos
Abbreviated transcription (Latin):
tñ nõ alias ad libtatem ꝑuenturũ
insided̾it. ant ꝑcum nõ stet̾it quom¬
inꝰ dec que siña u̾a est ¶Sticus an¬
na bnna trima die denos aureos
hr̃di si dederit nb ẽẽ nissus est. si pri¬
ma pensõne stet̾it ꝑhr̃dem qnomi¬
mam pensõnẽ placet ⁊ ania tempꝰ¬

Expanded text:
tatem perventurum, nisi dederit aut per eum non steterit, quo minus det: quae sententia vera est. Stichus annua bima trima die denos aureos heredi si dederit, liber esse iussus est. si prima pensione stetit per heredem, quo mimam pensionem placet, quia e
Abbreviated transcription (Latin):
do .in. adierit dantẽ eum intͣ dies
data oꝑa trit anob id statim adita
est h̃ditas. ut ad lib̾tatem puema¬
tur¶ auid .n. si tũc hũit postaditam
hrditatem nredestit. s ⁊ ħ expleta ut¬

Expanded text:
dius adierit, dantem eum intra dies data opera traxit? an ob id statim, ut adita est hereditas, ad libertatem perveniat? quid enim si tunc habuit, post aditam habere desiit? sed et hic expleta
Abbreviated transcription (Latin):
icins ticius testõ ita cauit. ficmos
codicillos relĩro uale uolo siqͥs
m̾er paula quenxor mea fuit in¬
t̾ .x. mẽses natus nata ne erit ex
semisse ere sũpto gaius seinsexse¬
misse hr̃s esto sticum ⁊ pamplilũ
ẜuus meoi ⁊ erotem ⁊ diffilium fi¬

Expanded text:
cius Titius testamento ita cavit: "si quos codicillos reliquero, valere volo. si quis mihi ex Paula, quae uxor mea fuit, intra decem menses natus natave erit, ex semisse heredes sunto. Gaius Seius ex semisse heres esto. Stichum et Pamphilum servos meos et Erotem et diphilum
Abbreviated transcription (French):
siste ciue pecunia lui pr̃anq poist̃
lib̾tas .n. peccunia lui nõ põt nec
¶Statulibi cõditõ iͣ ten̾i inimita¬
bir est. si adita hr̃ditas fũit ¶Cẽtm
añ aditam hr̃ditatem inpropriã
tate spes lib̾tatis fanore sui redin¬

Expanded text:
sistere, quae pecunia lui praestarique possunt, libertas autem pecunia lui non potest nec Statuliberi condicio ita demum immutabilis est, si adita hereditas fuerit: ceterum ante aditam hereditatem in propriamtate spes libertatis favore sui redin
Abbreviated transcription (Latin):
tas pubuca res est ut ultro is qui
eam d offerre debeat ¶Sr sinõ dum
debia libtare si deicõmissa ancilla
peꝑit studio tñ hr̃diĩ fuic effc̃m ut
nõ dum lib̾tas deb̾etur ułuci ⁊ am
tardius ñditatem aut qui naui st̃
ex ancilla Eu euil fiant: eos placz
mãmmttendos. s tͣdi matrioport̾e
ut abea mãumit̾entur. utlibtipo¬
cuis matris fiant. Nam quios indis¬
sharebit atiamis

Expanded text:
ta, sed publica res est, ut ultro is qui eam debet offerre debeat. Sed si nondum debita libertate fideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredis fuerit effectum, ut nondum libertas deberetur, veluti quod tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla servi eius fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti potius matris fiant: nam quos indighabebit. Maecianus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eo tempore quio alienaire ꝓhrbetur
pt manmnitc̾e. ¶Sialienũ ẜnũ qui
rogatus sit mãmmtt̾e cum ei peccu¬
nĩa c̾talegata ẽẽt. ut emat eum ⁊
mãumittat. ⁊ dñs uoluit eum uẽ¬
de̾ begatum retinet ⁊ uolũtate de¬
fũcti. ¶Cui ꝑ fideicõmissum nbtas
debetut. libi quodammodo locoẽ
tnfferendus est ut. aut lib̾tas eius
impediatur. aut ura pr̃ouoꝵ gͣ¬

Expanded text:
rohibetur potest manumittere. Si alienum servum quis rogatus fuerit manumittere, cum ei pecunia certa legata esset, ut emat eum et manumittat, et dominus nolit eum vendere, legatum retinet ex voluntate defuncti. Cui per fideicommissum libertas debetur, liberi quodammodo loco es transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum gr
Abbreviated transcription (Latin):
egiss ut abortum fac̾et qr ⁊ umo n¬
t᷑o pot̾it tres edere ⁊ parere. Item si
hr̃di ẜiire nissum statulibum h̃s
tatem ꝑuenit. ¶Non est statim li
b̾cui libtas intam lõgñ tp̃c colla¬
ta est. uteo tempore is qui mã¬

Expanded text:
es, ut abortum faceret, quia et uno utero potuit tres edere. Item si heredi servire iussum statuliberum heres bertatem pervenit. Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
si rõmb redditis lib̾ ẽẽ nissus est.
an ademptorem hec cõdicõ tnsse¬
at uideannis. ⁊ alias sciend̾ est eas
demũ cõdicones es ad emꝑtorem
tͣnsire. que funt indando ¶Ceu̾m si
quesint infaciendo nõ tnͣssemt¬

Expanded text:
ionibus redditis liber esse iussus sit, an ad emptorem haec condicio transeat, videamus. et alias sciendum est eas demum condiciones ad emptorem transire, quae sunt in dando: ceterum hae, quae sunt in faciendo, non transe
Abbreviated transcription (Latin):
i suiis legatis ⁊ ꝑfideicõm Mart̃.¬
issum mãumnti iussus sit. c̾urdꝰ se¬
nola cõsultꝰ putabat nouissimãscͥp¬
turam uał̾e sine nb̃tas sit fiue legͣ¬
tum. qr cum lib̾tatem datam post¬
qͣmentẽ poa lib̃tatem p̾uałe que¬

Expanded text:
i seruus legatus et per fideicommissum manumissus sit, Ceruidius Scaeuola consultus putabat nouissimam scripturam ualere, siue libertas sit siue legatum, quia, cum libertatem datam postqua mente post libertatem legau
Abbreviated transcription (Latin):
nan debatur nõ possit qñ tñdebeat᷑
gast. fi dei hr̃discõmisit. ut i duos
quos uellet manimntt̃et fidicõmis¬
sanb̾tas ualebit ⁊ cinos exhiis uellet
nult manuitt̾e excepcõne dolire¬
pellatur. Iur.

Expanded text:
possit, quando tamen debeatur, gasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos quos uellet manumitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his uellet,uult manumittere, exceptione doli repelletur. 47
Abbreviated transcription (Latin):
Etominis pius nt quo militũ suoe
omĩa rata ẽẽt noluntas suprema
cum ⁊ insticututus ⁊ sb̃stitutus incõ¬
tinentiprius cuͣ adirec ĩditatẽ de¬
cessillent eos cub ab hiis r lib̾tas ⁊ hl¬
ditas amilite ꝑ sideicõnussam data

Expanded text:
tus Pius noster, quo militum suorum per omnia rata esset voluntas suprema, cum et institutus et substitutus in continenti, priusquam adirent hereditatem, decessissent, eos, quibus ab his et libertas et hereditas a milite per fideicommissum data
Abbreviated transcription (Latin):
optulit ad primam pensionẽ ari ⁊̃
qd̃ siẜmis qui annua bima trima
die nissus est dona dare tota siml̾
offerat hr̃di nõ erpectata die uł ⁊̃
primo annodaiis scd̾o anno .xx. op¬
tulit benigninc est om̃i ad lib̾tatem
ꝑuenire. cum utruns ꝓuidencia sb̃¬
infertur ⁊ sui qͣtinus mat᷑nis inlib̾¬
tatem ꝑuemat ⁊ hr̃dis q̃temis dila

Expanded text:
optulit ad primam pensionem, an eti seruus, qui annua bima trima die iussus est dena dare, tota simul offerat heredi non exspectata die? uel decem primo anno datis secundo anno uiginti optulit? benignius est eum in libertatem peruenire, cum utriusque prouidentia infertur et serui, quatenus maturius is liberta
Abbreviated transcription (Latin):
tennis siam siñam ẜun. uideamꝰ
an ⁊ si nõ fu̾it p̃legatum pecculiũ
ẜuo idem delrat dici. comstat ⁊ in
statulib̾ma de pecculio posse dare ł
ip̃i hr̃di dare iussum uł alns ⁊ si
eum dare impediat ꝑuematsta¬
tulib ad lib̾tatem. demq ⁊̃ teme¬
dii loco hoc deruonstͣc dño statu¬
libi ut enm extraneo iussum da

Expanded text:
ideamus, an et si non fuerit praelegatum peculium servo, idem debeat dici: constat enim statuliberum de peculio posse dare vel ipsi heredi iussum vel alii: et si eum dare impediat, perveniet statuliber ad libertatem. denique etiam remedii loco hoc monstratur domino statuliberi, ut eum extraneo iussum da
Abbreviated transcription (Latin):
pecciña huic ẜuo uł abhr̃de. qid̃ in
dm̃ rõm plus erogau̾it uł ab exͣn¬
eo nõ uelit hr̃s debitorem cõuem¬
te ur statnlibo solu̾e peccur̃am. an
debat ad lib̃tatem ꝑuenire qm̃m

Expanded text:
pecunia huic seruo uel ab herede, quod in domini rationem plus erogauerat, uel ab extraneo, nec uelit heres debitorem conuenire uel statulibero soluere pecuniam: an debeat ad lib
Abbreviated transcription (Latin):
emigracd̃m in quilinorum
quẽ exiusto metu fc̃m est.
¶xeisto a no male adicit si¬
tuti ħ exig̾ cassius ut si iustꝰ
merus migrandi cãm pre¬
buerte itam eius ꝑsonam qͥ
fullit eadem cassius dicere
debuiss iusto metu ruine
sulcire coactus ẽ. ¶uus .ł.¬
in alienꝯfieri cum iure ẜui¬
tutis ꝙͣnis hẽat alieno agro¬
s ͨ in poitam. opꝰ in alieno fa¬
ciat. ¶utrum aͥ de ħ opere ꝓ¬
mitt̾e. in satisdare debeat.
uideanius monet ꝙ ĩalieno
faciat. qui aũ de alieno can
sat̃date deb qui de suo reꝓ¬
mucere. unde labo putat.
eum qui moduloꝵ aũ rinuli
faciendi cã opus fac̾et.etiã
sat̾dare debͥe. qr in alieno fa
faciet exigatur stipulatio
consequens erit dr̃e suffic̾e
reꝑmissione quodãmo em̃

Expanded text:
emigrationem inquilinorum, quod ex iusto metu factum est. Aristo autem non male adicit, sicuti hic exigit Cassius, ut si iustus metus migrandi causam praebuerit, ita in eius personam qui fulsit eadem Cassium dicere debuisse, si iusto metu ruinae fulcire coactus est. Gaius in alieno fieri, cum iure servitutis, quam quis habet alieno agro impositam, opus in alieno faciat. Vtrum autem de hoc opere promittere an satisdare debeat, videamus. movet, quod in alieno facit: qui autem de alieno cavet, satisdare debet, qui de suo, repromittere. unde Labeo putabat eum, qui modulorum aut rivi faciendi causa opus faceret, etiam satisdare debere, quia in alieno solo faciet, exigatur stipulatio, consequens erit dicere sufficere repromissionem: quodam modo enim
Abbreviated transcription (Latin):
attig̾it. Isq demolitus ẽ teñi
nisi sumptuosus. aũ ꝑũ bonꝰ
nonus ꝑies sie restitutus.
or si fint ydoneus paries qͥ
demolitus.ẽ. in accoe dãpi
infecti uenit. id qsti intfu̾it
actoris enm ꝑetẽ stare. et¬
redditus obdemolicõnem
amissus ẽ consequent̃ resti¬
tui eum sab̾ uoluit. si forte
h̾itatores migrauermt. uł
non tam ꝯmode hitare pos¬
sint ĩputari id edificatori
traditã sͥ possõm. id̾o ĩ¬
rtisit stipłatur. qr uenditor
omnẽ diligenciam ei pr̃ate
deb. tunc certe utilit̃ stipu¬
latur. cum om̃is culpa a
uenditore ab erit ueluti si
p̾cario emꝑtori in hiis edi¬
b ẽẽ ꝑmisit. custodiamq
ei ab futurus tradidit. ¶Si
agͥ mittendꝰ. ẽ ex qͣ ꝓicłm ti¬
meatureius qͦ rei rõ ħ est.¬

Expanded text:
attigit, is qui demolitus est teneri, nisi sumptuose aut parum bonus nouus paries sit restitutus. quod si fuerit idoneus paries, qui demolitus est, in actionem damni infecti uenit id, quanti interfuit actoris eum parietem stare: mereditus ob demolitionem a‹m›issus est, consequenter restitui eum Sabinus uoluit. si forte habitatores migrauerunt aut non tam commode habitare possunt, imputari id aedificatoritraditam sibi possessionem ideo inutiliter stipulatur, quia uenditor omnem diligentiam ei praestare debet. tunc certe utiliter stipulatur, cum omnis culpa a uenditore aberit, ueluti si precario emptori in his aedibus esse pe‹rm›isit custodiamque ei afuturus tradidit. Si agri mittendum est, ex qua periculum timeatur: eiusque rei rat
Abbreviated transcription (Latin):
potu̾it stipło ista ꝯmutet᷑.
Prec̾ea si surm nominei
dampni infecti fu̾it can¬
tum. dem̃ furnarii culꝑa
datum dampnũ fit. non
uenire in hnͣc stipłonem
płisq undetur. Cassiꝰ quo
scrib. ꝙ contra ea dãpm̃
ap iulianũ relatũ ẽ. si ex
agro uicim acbores uitẽm

Expanded text:
potuerit, stipulatio ista committetur. Praeterea si furni nomine damni infecti fuerit cautum, deinde furnarii culpa damnum datum fuerit, non uenire in hanc stipulationem plerisque uidetur. Cassius quoque scribit, quod contra ea damnum apud Uiuianum relatum est, si ex agro uicini arbores ui tem
Abbreviated transcription (Latin):
uidendum ne car dũ tarat
nomine cautũ hãt. de qͥb
inter eum ⁊ ꝓmissorẽ ĩ micõ
actum fu̾it. ¶ eui ꝯsequens
uideri posse ut ⁊ edium con¬
mimiũ nõie duo socii stidee
alteram ꝑtem quis exhiis
siue adiudicata fu̾it. non
angeri ꝓmissoris obligõ.¬
põp. relata iuliam sĩna
dicit ũo se imꝑbare ¶Si qͣ
res aliquas post stipłom¬

Expanded text:
uidendum, ne earum dumtaxat nomine cautum habeat, de quibus inter eum et promissorem initio actum fuerit. cui consequens uideri posse, ut et, cum aedium communium nomine duo socii stipulealteram partem quis ex his siue adiudicata fuerit, non augeri promissionis obligponius relata Iuliani scriptura dicit non se improbare. Si autem res aliquas post stip
Abbreviated transcription (Latin):
at ĩ agͥs non ita ẽis dicend̾
ẽ ut indomib quoq maio¬
tib int̃dum c̾a ꝯgnita pͥtor
ti debeat. ¶Deducto uet̾is
ꝑietis p̾cõ si ꝙ amplius sĩt
nonũ ꝯietim sit deduci es

Expanded text:
at in agris non idem est. sed dicendum est, ut in domibus quoque maioribus interdum causa cognita praetor caueatur, mitti debeat. Deducto ueteris parietis pretio, si quid amplius sit, nouum coniectum sit, deduci ex
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ut nĩcħ noni p̾tor osti¬
tuere debent si mea culpa
dampnũ sim passus. quia
taccdius exꝑrci ceꝑim. at
si cum p̃tor ut pmtteres
pm̃ omnia sernanda esse
existimaui. atq si postea¬
qr̃ in possõm uenissemi
dampnum datũ eẽt.
Dampni infecti nomine
do dñium ceꝑit. deinde si¬
inhibendam adu̾sus me
ꝑsecucõm. Cur ergo non
emptori qͦ id tribuendũ
ẽ. si forte quis insuła pig¬

Expanded text:
ait, ut nihil noui praetor constituere debeat et mea culpa damnum sim passus, qui tardius experiri coeperim. at si cum praetor ut promitteres perinde omnia seruanda esse existimauit, atque si posteaquam in possessionem uenissem damnum datum esset. Damni infecti nomine do dominium cepit, deinde inhibendam adversus me persecutionem. cur ergo non emptori quoque id tribuendum est, si forte quis insulam pig
Abbreviated transcription (Latin):
dani qr honestus modus ser¬
uandus ẽ. non inmoderata
cinꝰq luxuria subsequenda¬
ẽ. ¶ Qnociens cõis parieto
uits ꝙ accidit socius socio
uic̃o conting̃it ꝙ si qr alter
cum p̾sserat. uł horauerat id¬
cͥco dampnũ comig̾it. con

Expanded text:
dam, quia honestus modus seruandus est, non immoderata cuiusque luxuria subsequenda. Quotiens communis parietis uitio quid accidit, socius socio uitio contigerit. quod si, quia alter eum presserat uel onerauerat, idcirco damnum contigit, con
Abbreviated transcription (Latin):
demolirenur dampni ĩfecti
uicino reꝑmisit. Idemq sti¬
pulatus ẽst posteaq ꝙͣ pies
sublatus eẽt. habitatores
ex uicinis cenacłis emigras¬
sent uicinꝰ ab eo m̾cede qm
h̃itatores redd̾ent. pet̾e mult
quesitum ẽ. in recte peteret.

Expanded text:
demoliret, damni infecti uicino repromisit adeoque restipulatus est: posteaquam paries sublatus esset ‹et› habitatores ex uicinis cenaculis emigrassent, uicinus ab eo mercedem, quam habitatores non redderent, petere uult: quaesitum est, an recte petet.
Abbreviated transcription (Latin):
infecti. s uelit transferat.
nam iniquũ ẽ stiplatorem
ꝯpelli celicto p̾dio. ex quo
damꝑnũ uerectirr dñm q̃re¬
re. ¶ Uamꝑni infecti fri¬
pulacõ laciꝰ ꝑatet. ⁊ ideo ei qͥ
suꝑficiariam in sulam h̃t.

Expanded text:
infecti sibi uelit, transferant: nam iniquum est stipulatorem compelli relicto praedio, ex quo damnum uereatur, dominum quaerere. Damni infecti stipulatio latius patet. et ideo et ei, qui superficiariam
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣmis si in pͥnato fiat ⁊̃.
de loci. ⁊ de oꝑis uicõ caue¬
atur. S cum locus public̾
sĩt nõ erat nc̃ce ibidem opꝰ
fatienti dealio nic̃õ qm de
operis satisdate dampni ĩ¬
fiet. ¶ Si quid in uia. p. si
at. qr in alieno fit sat̾dand̾
ẽ. s p̾tor c̃a cognita tempꝰ
ꝓ condicõne oꝑis det̾mi¬
nabit. ¶ Sũ añt quis de¬

Expanded text:
quamuis, si in priuato fiat, et de loci et de operis uitio caueatur: sed cum locus publicus sit, non erat necesse ibidem opus facienti de alio uitio quam operis satisdare damni infiet. Si quid in uia publica fiat, quia in alieno fit, satisdandum est. Sed praetor causa cognita tempus pro condicione operis determinabit. Siue autem quis
Abbreviated transcription (Latin):
Impm infecti quidam
edificii ⁊ infirmitate fcm ẽe
deb̾e pr̃aris S si tanta uis
uenti finsset᷑. ut quõius fir¬
ma edificia conuelleret poss

Expanded text:
mni infecti quidam edificii et infirmitate factum esset, debere praestari: sed si tanta uis uenti fuisset, ut quamuis firma aedificia conuelleret,
Abbreviated transcription (Latin):
cautũ neq deuicõ ediinn¬
de damꝑno oꝑis ¶Si quis
qr sͥ no cauebatur ĩ possõm
edium missus fu̾it dem̃ is
ẽas edes hr̃et desideret ab co
qui inpossiõne missus ẽ ut sͥ
dampni infecti haꝵ edium
nonune qͣr inpossiõm missꝰ
ẽ caueret. an sit andiendꝰ
uideamus. ⁊ mł. scribit. Is
qui incõsis edib cesserit si
integras edes retiru̾it nũꝙͥ
ĩꝓbe ab eo qui nic̃osas edes
cep̃ possidere cancõm exig̾it.
cum id̾o possõm amiseritqr
ife dampni infecti satis
non dederattsane paꝵ ꝓbe
postulat ab eo tam̃ sibi caꝵ
edim nomme. qͣm ip̃e cau̾e
sc̃sederit que sentencia u̾aẽ.

Expanded text:
cautum neque de uitio aedium neque de damno operis. Si quis, quia sibi non cauebatur, in possessionem aedium missus fuerit, deinde is alias aedes haberet, desideret ab eo, qui in possessionem missus est, ut sibi damni infecti harum aedium nomine, quarum in possessionem missus est, caueret, an sit audiendus, uideamus. et Iulianus scribit: is qui uitiosis aedibus cesserit, si integras retinuerit, numquid improbe ab eo, qui uitiosas aedes coepit possidere, cautionem exigit, cum ideo possessionem amiserit, quia ipse damni infecti satis non dederat? et sane parum probe postulat ab eo caueri sibi earum aedium nomine, quarum ipse cauere supersedit: quae sententia uera
Abbreviated transcription (Latin):
anibo. ⁊ magis ẽ ut apibo
cauere debeane. qr fieri pot̃
ut edes uicõse medes non
nicõsas incidentes dãpnũ
mͥ dent. qmͣis posfit quĩs
dr̃e. non mincõ incoluũ
edium ħ fcm. si aligm eas
edes incidentes dampnnicã

Expanded text:
ambo. et magis est, ut ambo cauere debeant, quia fieri potest, ut aedes uitiosae in aedes non uitiosas incidentes damnum mihi dent. quamuis possit quis dicere non uitio incolumium aedium hoc factum, si aliae in eas in
Abbreviated transcription (Latin):
uicium a edime tloci esse
labeo aic. quod accidens ex
nec eastipło int̃põitur. n
stipulacõ uteum idsomm
dampuum contineat quod
iniuria fiat. anũo õe damꝑ¬
nuum quod excrinsecus ꝯ¬
tingat. ⁊ labõ quid̃ seribit.
de dampno dato nõ posse
agi. si qͥ forte t̾re motu añ
in fliliminis. alio ne quo ca¬
su fortuito accidit.Secmꝰ
quo putat. si ex edib pro¬
missoris uento regule de¬
iecte dampim̃ uicino dede¬
rint ita eum tem̃ si edificii

Expanded text:
utem aedium et loci esse Labeo ait, quod accidens extnec ea stipulatio interponitur neque stipulatio utrum id solum damnum contineat, quod iniuria fit, an vero omne damnum, quod extrinsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si quid forte terrae motu aut vi fluminis aliove quo casu fortuito acciderit. Servius quoque putat, si ex aedibus promissoris vento tegulae deiectae damnum vicino dederint, ita eum teneri, si aedificii
Abbreviated transcription (Latin):
ruiss : cõmita stipłonem
ait. Multum em̃ inter est
ꝙ erat alioqͥn fiemũ uiflu¬
minis laꝑsum sie ꝓtinus.
an uͦ añ sit uitiatum. dem̃
sic decid̾it. ⁊ ita labo ꝓbat.
⁊ enim multũ int̾ est. qd̾
ad aquliã ꝑtinet. sanum
quis hõmem accidat au uͦ

Expanded text:
ruisset, committi stipulationem ait: multum enim interesse, quod erat alioquin firmum, ui fluminis lapsum sit protinus, an uero ante sit uitiatum, deinde sic deciderit. et ita Labeo probat: etenim multum interesse, quod ad Aquiliam pertinet, sanum quis hominem occidat an uero
Abbreviated transcription (Latin):
emptori contig̃it. qd esse
iniquissimũ aristo ait.i.
ĩ fecti stipłatus eẽt duob
ꝓmissor eisdem nomine
uideri nitħ inrt̃ eẽ r̃a uendito
sidum edifitatur intͣ diem

Expanded text:
d esse iniquissimum Aristo ait, infecti stipulatus esset, duobus promissor eiusdem nomine uideri nihil interesse iam uenditorsi, dum aedificatur intra diem
Abbreviated transcription (Latin):
enim dñium quis capere
possidendo pot̃. s decernĩẽ¬
dum ẽ. ut codẽ iure ẽẽt qͦ
foret is qui non cauerat
post ꝙ deccetũ n u̾uectiga
de danda scipłone delib̾at
dampuñ contigit an hoc¬
sarciri an ħ possit ⁊ missio
quidem cessabit. p̾tor tñ de
locum hebit. ¶Si qͥs dãp¬
ni infecti inpossõm missus
sit. fulcire eum̃ ⁊ reficere m¬
sulani debere: sunt qui pu¬
tent eumq culꝑam preffare
exemplo eius qui pignori¬
rem accepit. S alio iure n¬
timur. Cum .ii. ob ħ tm̃ mis¬
sus sit. ut uice caucõis ĩ pos¬
sõm sit nicħ ei inꝑutari. siũ¬

Expanded text:
enim dominium capere possidendo potest, sed decernendum, ut eodem iure esset, quo foret is qui non cauerat: post quod decretum uectigade danda stipulatione deliberat, damnum contigerit, an sarciri possit. et missio quidem cessabit: praetor tamen decelocum habebit. Si quis damni infecti in possessionem missus sit, fulcire eum et reficere insulam debere sunt qui putent eamque culpam praestare exemplo eius, qui pignori accepit. sed alio iure utimur: cum enim ob hoc tantum missus sit, ut uice cautionis in possessione sit, nihil ei imputari, s
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ cauc̃o locũ hr. si fruttira¬
rius quidem de soli nicõ ca
de oꝑis uic̃osi quid fructu¬
arius edificer. Na de ruma
edium uent̃ ab alt̾o caucõm¬

Expanded text:
ti cautio locum habet, si fructuarius quidem de soli vitio caveri de operis vitio, si quid fructuarius aedificet: nam de ruina aedium neuter ab altero cau
Abbreviated transcription (Latin):
in fecti nõ canetir cum
sunt amulissime Iter quid
dicemꝰ simisa adratens
domui uiciũ faciat inx m
insule possiõm an uo ĩtoci¬
ał. solius domus possiõm
mutendũ sit ⁊ magis est
ubnõ in domus possiõm s
sunt qui postulent ut ca¬
ueatux om̃ĩs micti in possõ
solent Idemq labeo ꝓoar ⁊
si pͥus quis in possõm missꝰ
sit ⁊ alius nurtci desideret. qr¬
tabim̾us ordinem. s habe¬
bunt ambo possiõm. ꝙ sũa¬

Expanded text:
infecti non caueretur, cum sint amplissimae? Item quid dicemus, si insula adiacens domui uitium faciat, utrum in insulae possessionem an uero in totius domus possessionem mittendum sit? et magis est, ut non in domus possessionemsunt, qui postulent ut caueatur, omnes mitti in possessionem solent. idemque Labeo probat et si prius quis in possessionem missus sit et alius mitti desideret: tabimus ordinem, sed habebunt ambo possessionem. qu