comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ custodirẽt. resq suas tuerẽtur fidelẽ custo¬
diã deliqͥt. Nec reticẽdum qm̃ sub illa nocte stel¬
la cometa. q̃ regni mutacõnẽ p̃signat ĩt̾ alia sy
dera rutilabat. & sue lucis radios ꝓducebat. & int̾
septemtrionem & orientem igneus ruber tn celo
choruseabat. Hiis euidentibꝰ signis in celo racdiãtibꝰ
& aurora t̾ris lucẽ referente: exercitꝰ di portas
antiochie intrauit. ĩ uirtute illius qͥ inferni por

Expanded text:
qui eum custodirent, resque ejus tuerentur fidelem custoqui eum custodirent, resque ejus tuerentur fidelem custodiam dereliquit. Nec reticendum, quoniam sub illa nocte, cometa quae regni mutationem praesignat, inter alia coeli sidera rutilabat, et suae lucis radios producebat, et inter septentrionem et orientem, igneus rubor in coelo coruscabat. His evidentibus signis in coelo radiantibus, et aurora terris lucem referente, exercitus Dei portas Antiochiae intravit, in virtute illius qui inferni por
Abbreviated transcription (Latin):
emundum ñ uide̾t: inqͥsunt uͥ esset. Qui ĩp¬
ximo adesse dr̃. ẜ pyrrus de absencia eiꝰ uehem̃t᷑
contristatus ẽ dicens. Quid facit ille piger. quid
Et crebri cantus galloꝵ. p̃signant adesse serenũ.
Nuncius eligit᷑. qͥ nunciet ħ boemundo. Od̃ ut
audiuit. festinis actͦrit. s cũ ad scalam ꝑuenit
fractam inuenit Interea fulgerius qͥ cum .Ix. iuue¬
nibus armatis ascenderat. exceptis turribꝰ pyrri. tͤs ali¬
occiderat. Qd̃ licet pyrrus ñ ignoraret: a ꝓmisso fidi
pacto se nõ retardauit. set ut audiuit quia scala fra¬
cta esset. ueniẽti boemũdo et francoꝵ multitudi¬
ni portas aꝑuit. Et cũ gͣues gemitus ab imo pec̃to¬
ris trahet lõgaq suspiria: nulla tñ eũ a ꝓmissa fide
illata remouit ĩ iuria. Quẽ boemũdꝰ in ip̃o porte
ĩtroitu sũmisso capite salutauit. ei q de collato
bñficio gr̃as egit. Set c̃ causam sue lamtacõnis
didicisset. admodũ indoluit: & de militib fuis

Expanded text:
t ubi esset. Qui proxime adesse dicitur, sed Pyrrhus de absentia vehementer contristatus est, dicens: Quid facit ille piger? quid Et creber cantus praesignat adesse serenum. Nuntius eligitur qui nuntiet haec Boamundo. Quod ut audivit, festinus accurrit; sed cum ad scalam pervenit, fractam invenit. Interea Fulcherius qui cum sexaginta juvenibus armatis ascenderat, exceptis turribus Pyrrhi, tres aliinteremerat. Quod licet Pyrrhus non ignoraret, tamen a promisso fidei pacto non retardavit, sed ut audivit quia scala fracta esset, venienti Boamundo et omni Francorum multitudini portas aperuit. Et cum graves gemitus ab imo pectore traheret, longaque suspiria, nulla tamen eum a promissa fide illata revocavit injuria. Quem Boamundus in ipso portae introitu submisso capite salutavit, eique de collato beneficio gratias egit. Sed cum causam lamentationis ejus didicisset, admodum indoluit, et de militibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ita dicere. s eiꝰ imperio subiciatur. qui eã
poterit acquirere. Qui uidit qͥa nil ꝓficeret.
ad castra sua recdiit. & tñ nuncios suos pyrri qui ad
se uenerãt detinuit. Principes uͦ amoto boemũdo:
ꝯsilium inierunt dice̾tes. Nos bonũ ꝯsiliu nõ ha¬
bemus qͥ uerbis boemundi ꝯtraimꝰ. Si a pͥmo die

Expanded text:
fratres, ea dicere: sed ejus imperio subjiciatur, qui eam fratres, ea dicere: sed ejus imperio subjiciatur, qui eam poterit acquirere. Qui ut vidit quia nil proficiebat, ad castra sua rediit, et tamen nuntios Pyrrhi, qui ad se venerant, detinuit. » Principes vero, amoto Boamundo, consilium inierunt dicentes: « Nos bonum consilium non habemus, qui verbis Boamundi viri sapie
Abbreviated transcription (Latin):
loqui ampliꝰ ñ ualuit. sed tam̃ occulte per
me hortatus es facere. Tres turres quas in
antiochia custodio tradam tibi. & unam de
das. muto filiũ meũ tibi. quẽ unicũ unice
diligo. eumq sicut ⁊ me ip̃m. fidei tue com¬
mendo. Quibꝰ uisis ⁊ auditis. boemundꝰ
magno succensus ẽ gaudio. magnaq in
eo apud deũ excreuit deuotio. Lacrimas
ab oculis uberes erupit. & deo grãs agens.
manꝰ in celũ tetendit. Nec mora pͥncipes ĩ
cõꝑtũ uobis ẽ. quantũ iniuriarũ passi sumꝰ
in hac obsidione. quantaq patimur. &. qͣm-
diu uoluerit d̾s paciem᷑. Si d̾s alicui hane
urbem ꝑ aliqͦd ingenium dare uellet. dicite.
si ur̃a auctoritas ei illam ꝯcederet. Ad hec
multi exclamauer̃t dicentes. Nos simul eam
habebimꝰ. qui simul angustias necessitatum
tolerauimꝰ. Tunc boemundus subridens ait.
Ue ciuitati que tot dñis subiecta erit. Nolite

Expanded text:
loqui amplius non valuit, sed tamen occulte per loqui amplius non valuit, sed tamen occulte per me hortatus est tres turres quas in Antiochia custodio, tibi tradam, et unam de das, mitto filium meum tibi, quem unice unicum diligo, cumque sicut et me ipsum, tuae fidei committo. » Quibus visis et auditis, Boamundus magno succensus est gaudio, magnaque in eo apud Deum excrevit devotio, lacrymae ab oculis uberes erumpunt, et Deo gratias agens, manus in coelum tetendit. Nec mora, principes in t vobis quantum injuriarum passi sumus in hac obsidione, quantaque patimur, et quam diu voluerit Deus patiemur. Si Deus alicui hanc civitatem per aliquod ingenium dare vellet, dicite, an vestra autoritas ei eam concederet. » Ad haec multi exclamaverunt in unum, dicentes: « Nos simul eam habebimus, quoniam simul angustias necessitatum toleravimus. » Tunc Boamundus modicum subridens, ait: « Vae civitati quae tot dominis subjecta erit! nolite,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corpora que ut uisibiles apparerent accepe¬
runt. in eande reponunt materiam quam
sumpsert̃. Nec mireris si omp̃c d̾s factor
omiũ transmutat materiam a se factam ĩ
quamlibet spẽm. qui uniuersa de nichilo
onabilia. nobisq hactenꝰ inaudita. His boe¬
mundꝰ adiecit. ⁊ ait. O pyrre nonne tͥ magnũ
ih̃c xp̃c in quẽ credimꝰ. quia quanto nos¬
sumus pauciores. tanto ⁊ fortiores. uos uero
quanto numerosiores. tanto ⁊ imbecilliores.:
Cui hanc uirtutẽ attribuis: humanitati an
diuinitati: Homo ñ est a se ipõ. s a creato¬
re suo: Aquo habet eẽ: habet ⁊ posse. Ex hoc
gͥ conicere potes. quia licet unꝰ creator ere¬
auerit nos ⁊ uos: uberiorem tamem sue
uirtutis prestat abundantiam nobis quã
uobis. Certi quippe in illiꝰ uirtute sumꝰ. qͥa
ñ solũ antiochiam uerũ etiam romaniam
mieo humani generis suadente. qͦd superius
dictũ ẽ de walone. pyrrus cũ boemundo

Expanded text:
et corpora, quae, ut visibiles apparerent, accepeet corpora, quae, ut visibiles apparerent, acceperunt, in eamdem reponunt materiam quam sumpserunt. Ne mireris, si omnipotens Factor omnium transmutat materiam a se factam, in quamlibet speciem, qui universa de nihilo onabilia, nobisque hactenus inaudita. » His Boamundus adjecit et ait: « O Pyrrhe, nonne tibi videtur istus, in quem credimus? quia quanto nos pauciores sumus, tanto et fortiores; vos vero quanto numerosiores, tanto imbecilliores. Cui hanc virtutem attribuis, humanitati an divinitati? Homo non est a seipso, sed a Creatore suo; a quo habet esse, habet et posse. Ex hoc igitur conjicere potes, quia licet unus Creator creaverit nos et vos, uberiorem tamen suae virtutis praestat abundantiam nobis quam vobis. Certi quippe in illius virtute sumus, quia non solum Antiochiam, verumetiam Romaniam mico humani generis suadente, quod superius dictum est de Walone, Pyrrhus cum suo Boamundo
Abbreviated transcription (Latin):
iubente dño nr̃o ihũ xp̃o. nobis suffragantur.
& per hos nr̃i hostes p̃cipitant᷑. & ut me uerũ
cognoscas ꝓfiteri. inquire hodie ⁊ cras ⁊ in
die altera. si in tota hac regione. eoꝵ castra
ĩ tota regione nequiueris illos inuenire. si
nobis necesse erit. in crastinũ uidebis adesse.:
Unde gͥ tam cito uenient. nisi a suꝑnis sedibꝰ
ĩ quibꝰ morantur Cui respondit pyrrus. E si
sensum meũ requiris. propterea si uis accedat
capellanus m̃s. qui tibi suꝑ his respondebit. Ad
los suos. siue iustoꝵ sp̃c mittere disponit ĩ terrã.
assumunt sibi aeria corpora. ut ꝑ ea nobis
innotescant. qui uideri ñ possunt in sp̃uali
essentia sua. Ideo armati apparent. ut quia
in bello laborantibꝰ auxiliaturi ueniunt. in¬
dicent. Si enĩ ut peregrini uel ut sacerdotes
stolis dealbani apparerent. ñ bellum s pacẽ
nunciarent. Expleto siquide negocio ꝓ quo
ueniunt. ad celestia remeant unde uenerunt.

Expanded text:
jubente Domino Jesu Christo, nobis suffragantur, jubente Domino Jesu Christo, nobis suffragantur, et per hos inimici nostri praecipitantur. Et ut me verum cognoscas profiteri, inquire et hodie et cras, et in die altera, an in tota regione hac eorum castra  cum in tota regione nequiveris illos invenire, si nobis necesse erit, in crastinum videbis adesse. Unde igitur tam cito veniunt, nisi a supernis sedibus in quibus morantur? « Cui respondit Pyrrhus; sic sensum meum requiris. Propterea, si vis, accedat capellanus meus, qui tibi super his respondebit. » Alos suos, sive justorum spiritus mittere disponit in terram, tunc assumunt sibi aeria corpora, ut per ea nobis innotescant, qui videri non possunt in spiritali essentia sua. Ideo armati nunc apparent, ut quod in bello laboraturis auxilio veniunt indicent. Si enim ut peregrini, vel ut sacerdotes stolis dealbati apparerent, non bellum, sed pacem nuntiarent. Expleto siquidem negotio pro quo veniunt, ad coelestia remeant, unde venerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ turbinis opprimebant. & isti uulnerabãt.
Illi obruebant. & isti occidebant. Cui boe¬
mundꝰ ait. Putasne aliũ exercitũ ẽẽ. quam
machomũ p̃ceptorem meũ iuro. quia si hic
adessent. tota hec planicies illos ñ caperet.
Om̃s habent equos albos mire celeritatis. &
uestes ⁊ scuta ⁊ uexilla eiusdem coloris. Sed¬
ideo forsitan abscondunt᷑. ne uirtus ur̃a nob̾
manifestet᷑ur. S ꝑ fidem quã habes ĩ ih̃m. dic
ubi castra eoꝵ locata sunt. Boemundꝰ itaq
cet sis extraneus a lege nr̃a. quia uideo te
erga nos bona uoluntate. bonoq spũ anima¬
tum. aperiam tibi aliqͦd nr̃e fidei saeram̃tũ.
Si tantũ ꝓfundi intellectus haberes. grãs creato¬
ri om̃ium referre deberes. qui tibi ostendit exer
cauerunt. Horũ p̃cipui sunt signiferi. georgiꝰ.
militaria arma gestauert̃. & pro xp̃ĩana fide
capite plexi sunt. Hi quociens nobis expedit.

Expanded text:
ventus turbinis opprimerent, et isti vulnerabant; ventus turbinis opprimerent, et isti vulnerabant; illi obruebant, et isti occidebant. Cui Boamundus ait: « Putasne alium exercitum esse quam Machomum meum praeceptorem juro, quoniam si hic adessent, tota haec planities illos non caperet. Omnes habent equos albos, mirae celeritatis, et vestimenta, et scuta, et vexilla ejusdem coloris. Sed forsitan ideo absconduntur, ne virtus vestra nobis manifestetur. Sed per fidem, quam habes in Jesum, ubi castra eorum locata sunt? » Boamundus itaque cet sis extraneus a lege nostra, quia video te bona erga nos voluntate, bonoque spiritu animatum, aperiam tibi aliquod fidei nostrae sacramentum. Si tantum profundi intellectus haberes, gratias Creatori omnium referre deberes, qui tibi ostendit exerccaverunt. Horum praecipui sunt signiferi, Georgius,militaria arma gestaverunt, et pro Christiana fide capite plexi sunt. Hi quoties nobis expedit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ loqui potuit. in hec uerba ꝓrupit dicens. Rex
ĩ ꝑsonis trinꝰ miserere ualonis. & uite munꝰ sibi
ꝯfer ut es ds̃ unꝰ. Quid meruit ualo. qͦd mor¬
tuus ẽ sine bello: Hirgine matre satꝰ. walonis
terge reatus: quẽ de belloꝵ tot casibꝰ eripiusti
⁊ ꝑmisisti nunc tandem martyrizari. Heu
quantũ desiderabat uidere sepulchrũ. ꝓ quo
ꝯtempsit omĩa que habuit. & se ip̃m. Quo in¬
felici infortunio fuit elongatus ab eo ensis
suus. qui sic ꝯueniebat lateri eius: O me sal¬
tem felicem. si licuisset micbi ĩ supremo sp̃ũ eiꝰ
oculos claudere. uulnera eiꝰ lacrimis abluere. et
reundũ ñ est. quod ante mortẽ uiri huiꝰ ꝯti¬
git. dũ tempꝰ induciarũ integrũ ⁊ fidele per¬
quia. Hic inter cetera quodam die requisiuit
ebant᷑ auxilio. Dicebat enĩ qͥa illoꝵ aduentũ
nuinquã poterant sustinere. s statim ut uide¬
bant illos. incipiebant pauere. Illi. ip̃os ut

Expanded text:
cum loqui potuit, in haec verba prorupit dicens: Rex cum loqui potuit, in haec verba prorupit dicens: Rex in personis trinus, miserere Walonis, Et vitae munus sibi confer, ut es Deus unus. Quid meruit Walo, quod mortuus est sine bello? Virgine matre satus, Walonis terge reatus, Quem de bellorum tot cassibus eripuisti, Et permisisti nunc tandem martyrizari. « Heu! quantum videre desiderabat tuum sepulcrum, pro quo contempsit omnia sua quae habuit, et seipsum. Quo infelici infortunio fuit elongatus ensis suus, qui sic conveniebat lateri ejus. O me saltem felicem, si licuisset mihi in supremo spiritu oculos claudere, vulnera lacrymis abluere, et reundum non est, quod ante mortem viri istius contigit, dum tempus induciarum integrum et fidele quia. Hic inter caetera quodam die requisivit ebantur auxilio. Dicebat enim quia adventum illorum nunquam poterant sustinere, sed statim ut videbant illos, incipiebant pavere illi ipsos ut
Abbreviated transcription (Latin):
mis egregius. ⁊ inter p̃cipuos noĩatissimus.
hic ĩ fide genti nimiũ credulus. quadam die
oculis pascebat᷑. Hunc ut inermem uirum.
armati canes aggressi sunt. & membratim
diuisum. miserabili cruciatũ discerpserunt. Heu
heu. morte walonis pax infringit᷑. data fidei
sacram̃ta uiolant᷑. porte urbis tam̃ obstruunt᷑.
& ꝑfidi gentiles. intra menia turriũq suarũ
cauernas recludunt᷑. Luctus in castris magnꝰ
habet᷑. quia ab om̃ibꝰ uiris ⁊ mulieribꝰ. mors
se ultra morem aliarũ mulierũ miserabiliter
laniabat. E que alios ad luctũ cõmouebat. ꝓp
clamare poterat. Erat aũt illa alto pͥncipũ
sanguine ꝓcreata. & scd̃m carnis huiꝰ infir¬
mitatem. forma pre ceteris egregia. Plerũq
nisi uitalis calor palpitans. in supremo pecto¬
re sentiret᷑. S ⁊ adhuc pulsitabat uena latens
lita feminei pudoris se ĩ terram uolutabat.¬
& genas unguibꝰ secans. crines dirumpebat.

Expanded text:
mis egregius, et inter praecipuos nominatissimus, mis egregius, et inter praecipuos nominatissimus, hic perfidae genti nimium credulus, quadam die oculos pascebat. Hunc, ut inermem virum, armati canes aggressi sunt, et membratim divisum, miserabili cruciatu discerpserunt. Heu, heu! morte Walonis pax infringitur, data fidei sacramenta violantur, portae iterum urbis obstruuntur, et perfidi gentiles intra moenium turriumque suarum cavernas recluduntur. Luctus in castris permaximus habetur, quoniam ab omnibus viris ac mulieribus mors se ultra morem aliarum miserabiliter laniabat, et quae alios ad luctum commovebat, proclamare poterat. Erat autem illa alto procerum sanguine procreata, et secundum carnis hujus infirmitatem, forma prae caeteris egregia. Erat autenisi vitalis calor palpitans in supremo pectore sentiretur. Sed et adhuc pulsitabat vena latens lita feminei pudoris se in terram volutabat, et genas unguibus secans, aureos crines disrumpebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝯtuler̃t. Tancredꝰ castellũ intrauit. & pe
ditũ turmis. fortiq milite. plus quã aliam
munitionẽ firmauit. Qͦ d feliciter deo opi¬
urbanis opima uictualia afferebat. Qͦs om̃s
ĩ insidiis positus apprehendit. nec tam̃ eos
quia xp̃iani erant occidere uoluit. s cum
ip̃is sarcinis. ad castrũ suũ ꝯduxit. Qͦs eĩ
tandem tali ꝯditione illesos abire ꝑmisit.
usq caperet᷑ antiochia. Qͦd illi strennue imple-
struxerat his qui erant ĩ urbe. quod nullus au¬
debat exire. Propterea pacis inducias quesier̃t.
dicentes qͦd illo temꝑis interuallo apud se trac¬
xp̃ianis deliberarent. Crediderunt pͥncipes.
⁊ dispositis pactionibꝰ ⁊ tempore ꝯstituto. te¬
rũ facultas ꝯcedit᷑. Tunc libere franci ꝑ circu¬
itum muroꝵ ibant. & ad ꝓpugnacula cũ ip̃is
ciuibꝰ stabant. & eiues cũ gaudio ad castra
rocessu uͦ tẽporis. cũ iam suprema dies in

Expanded text:
ei contulerunt. Tancredus castellum intravit, idque ei contulerunt. Tancredus castellum intravit, idque peditum turmis fortique milite plusquam munitionem aliam firmavit. Quod feliciter, Deo opiurbanis opima victualia afferebat. Quos omnes in insidiis positus Tancredus apprehendit, nec tamen eos, quia Christiani erant, occidere voluit, sed cum ipsis sarcinis ad castrum suum conduxit. Quos tandem tali conditione illaesos abire permisit, usque caperetur Antiochia. Quod illi strenue impleverstruxerat his qui erant in civitate, quod nullus audebat exire. Propterea pacis inducias quaesierunt, dicentes quod illo temporis intervallo apud se tracitatem Christianis deliberarent. Crediderunt principes, et dispositis pactionibus, et tempore constituto, terum facultas conceditur. Tunc libere Franci per circuitum murorum ibant, et ad propugnacula cum ipsis civibus stabant, et cives cum gaudio ad castra rocessu denique temporis, cum jam suprema dies ind
Abbreviated transcription (Latin):
tercia die post transactũ p̾lium. castellũ cepe¬
runt edificare de quo suꝑius mentionẽ fecimꝰ.
⁊ ꝯstructũ est ĩ introitu pontis ad mathomariã.
scilicet ĩ loco cimiterii. ante ianuas urbis. De¬
struxert̃ om̃s tumulos lapideos mortuoꝵ. et
ex illis castrũ muniert̃. Qͦd cũ ꝑactũ fuit. com¬
quia ab illa parte ñ p̃ualuert exire. Hrĩ uͦ
iam secure ibant. quocũq ire disponebant.:
Tunc ꝓceres elegerunt uiros optimos. eqͦsq
uelociores. & ñ longe ab urbe transier̃t fluui¬
um. & predam magnam inuenert̃. equos.
Omiã hec. egregia cohors adduxit ad castra.
Qͦd infortuniũ ciues uehem̃ter attriuit: qr
abundantia rerũ que nos roborauit: ꝑdita.¬
P illos debilitauit. Illic uͦ ubi preda capta
fuit. erat antiquũ castrũ. s incuria ⁊ ue¬
tustate dirutũ. & adhuc uigebat ibi monaste¬
tione circũuenire. Quod cũ ĩ breui paratum
fuit. inquisitio facta ẽ. quis illud custodiret.
dium ꝓsiluit dicens. Ego custodiam castel

Expanded text:
tertia die post peractum praelium, castellum coeperunt aedificare, de quo superius mentionem fecimus, constructum in introitu pontis, ad Machumariam scilicet, in loco coemeterii ante januam civitatis. Destruxerunt autem omnes tumulos lapideos mortuorum, et ex illis castrum munierunt. Quod cum peractum fuit, comius ab illa parte non valuerunt exire. Nostri vero jam secure ibant quocunque ire disponebant. Tunc proceres elegerunt viros optimos, equosque velociores, et non longe ab urbe transierunt fluvium, et praedam maximam invenerunt, equos et Omnia haec egregia cohors adduxit ad castra, Quod infortunium cives vehementer attrivit, quoniam abundantia rerum, quae nostros roboravit, perdita, illos debilitavit. Illic vero ubi praeda capta fuit, erat antiquum castrum, sed incuria et vetustate dirutum, et adhuc vigebat ibi quoddam monastetione circumdare. Quod cum in brevi peractum fuit, inquisitio facta est quis illud custodiret. dium prosiluit, dicens: « Ego custodiam castell
Abbreviated transcription (Latin):
eis nũncium. Qui auditis omnibꝰ letati sũt. & bñ¬
cdixert dñm. In crastinũ ꝯgͥgauert̃ duces bellatoꝵ
ingẽtes militũ cuneos. peditũq quãplures turm¬
as: et egressi: mõtana tͣnsicrũt. quasi p̃daturi in
t̾ra sarracenoꝵ. Nocte adueniẽte: cum silencio re¬
oierũt. se q bone spei p̃parauer̃t. Doemũdus uͦ ad
ta multitudine nullus pͥor ascendere p̃sump¬
sit. Cũq om̃s sic hesitarẽt: miles fulgerus noĩe.¬

Expanded text:
eis nuntium. Qui auditis omnibus, gratulati sunt, et benedixerunt Dominum. In crastinum congregaverunt duces bellorum, ingentes militum cuneos, peditumque quam plures turmas, et egressi montana transierunt, quasi praedaturi, in terram Sarracenorum. Nocte adveniente cum summo silentio redierunt, seque bonae spei praeparaverunt. Boamundus vero ad ta multitudine nullus prior ascendere praesumpsit. Cumque omnes sic haesitarent, tunc unus mile
Abbreviated transcription (Latin):
urbis antiochie de t̾ra sua exiuit: eam hãt cui
õs dare uoluerit. Arã omniũ sit una ĩtencio:
uole ab omnib ꝯcedit᷑. Soemundꝰ itaq haud seg¬
nis uiros sibi fideles noctis crepusculo remit¬
tit ad amicum. ut ei renuͣciet & modũ ⁊ ter¬
minum. Pirrus remandat ut in crastinũ ꝯmo¬
ueat᷑ exercitus francoꝵ. q̃i ire debeat ad pran.¬
dium in t̾ram sarracenoꝵ. Et cum nox obscu¬
rari ceperit. reuertãtur ad castra exꝑte urbis.
is. ꝓpe murũ parati ueniant: ⁊ nichil timeãt¬

Expanded text:
ra sua exivit; eam habeat cui Deus dare voluerit, nostra omnium una sit intentio, vole ab omnibus conceditur. Boamundus itaque haud segnis viros sibi fideles, noctis crepusculo, remittit ad amicum, ut ei renuntiet et modum et terminum. Pyrrhus remandat ut in crastinum commoveatur exercitus Francorum, quasi ire velit ad praedandum in terram Sarracenorum. Et cum nox obscurare coeperit, revertantur ad castra ex parte civiis. Prope murum parati veniant, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
al eũ tͥstiꝰ lugubrẽq affẽns uultũ. R c̃ ĩ secreto eu¬
bili ãbo ꝯuenissẽt. dix̃ mat̾ ad filiũ. fili solatiũ
festina uenio fatigata lo̾gnitudine itim̾s. Ego erã ĩ
ꝑculit. suoq in pulsu maximũ cordi mõ dolorẽ ĩpu¬
lit. Dictũ ẽ mͥ qr tua agmina disponebas. ⁊ ꝯͣ xͥanos¬

Expanded text:
et tristis, lugubremque afferens vultum. Et cum in secreto cubili ambo convenissent, dixit mater ad filium: « Fili, solatiumfestina venio, fatigata longinquitate itineris. Ego eram in perculit, suoque impulsu maximum cordi meo dolorem impulit. Dictum est enim quod tua agmina disponebas, et co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ totũ regnũ dete susciꝑet. Idem tibi ꝓmitto quia
regnũq damasci. Erãt aut̃ ibi reges haꝵ ꝓuinciaꝵ.
qui andiebãt istud u̾bũ His dictis. corbaran resp̃õ¬
dit. Si uis ut te omimodis adiuuẽ. tuoq restituani
regno caitellũ qđ adhuc habes redde in manu nia
quia restituet᷑ tͥ ꝑ ilłd̃ antyochia. Cui sensadolꝰ. ait.
Si p̃uales francos eliminare ab urbe. mͥq e̾uices eoꝵ¬
cesas delib̾are & tͥ tͣdã castrũ. ⁊ inde tͥ faciã hom̃iũ.
dã ficdłi suo ad custodiendũ. Bali aut̃ ꝯdicione re¬
cepit incustodiã. ut si franci uinc̾ent᷑ cꝰtodiret. si uĩ¬
c̾ent ꝙ ip̃e sic̃ alii relicto cast fug̾e̾t. Cui ille. Et si
alia ꝯstituenda tẽpꝰ disponit. & c̃ sede̾t in solio at
formitate. ꝯsimile̾ que etiã sua ab iectioe ensem
faciebat p̃pollentẽ. Quȩ arma c̃ corb̾au uidiss ait:
Qͥs dicet nob̾ ubi st̃ hȩc arma reꝑta aut qua de

Expanded text:
et universum regnum de te susciperet. Idem tibi promitto, quia et universum regnum de te susciperet. Idem tibi promitto, quia  Damasci. » Erant autem ibi reges harum provinciarum, qui audiebant illud verbum. His dictis Corbanan respondit: « Si vis ut te omnimodis adjuvem, tuoque regno restituam, castellum quod adhuc habes redde in manum meam, quia restituetur tibi per illud Antiochia. » Cui iterum Sensadolus: « Si praevales Francos eliminare ab urbe, mihique eo inde faciam hominium. dam fideli suo ad custodiendum. Tali conditione recepit in custodiam, ut si Franci vincerentur, custodiret; si vincerent, et ipse sicut et alii, relicto castro confugeret. Cui ille: « Et salia instituenda tempus disposuit. Et cum sederet in solio, atformitate consimilem; quae etiam sua abjectione, ensem faciebat praepollentem. Quae cum Corbanan vidisset, ait: « Quis dicet nobis ubi sunt arma haec reperta? Aut qua de
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾̃tunt᷑ inoccursum cełemq contͣ eos digunt c̃sũ.
Qcũ se dep̾hensos ee̾ cognosc̾e̾nt flexis in paitẽ¬
frenis fuge tutelã sꝑauer̃t ꝯseqͥ. s ñ potuit ĩ ue
niri. Rogerꝰ socios p̃mutit añ suos uultꝰ ⁊ ip̃e ar¬
ma p̾tgũ reiecta creb̾rimos illoꝵ sustinet ictꝰ Itaq
pene euasat iãꝙ saluti proximaloca tenebat ẽ
eqꝰ illiꝰ solo ꝓruit & cadenti ip̃e inhens cedit. Qui
nullomͦ releuari potuit. qr eqͥ mole opp̃ssus fuit:
rũt contoq infigentes. qͣͣ tryumphi uexillum ad
castͣ deportauert᷑. Erãt aut̃ cast᷑ eoꝵ iuxta pontem
ferreũ. Sensadolꝰ aut̃ filiꝰ regis antiochyȩ nuꝑ defun-¬
cti ierat ꝯtͣ corbauan supplexq ad pedes illiꝰ ꝓeubu¬
erat rogans ut sui mise̾ret᷑ ⁊ ꝯtͣ francos adiuuaret
francoꝵ subiacebat imꝑio. Nat̾ m̃s inqͥt dũ ad¬
huc uiuet legatõne tͥ transinisit ut ei subuenire.
ut te aut magnis mun̾bꝰ ditaret. aut antyochiã

Expanded text:
revertuntur in occursum, celeremque contra eos dirigunt cursum. Qui cum se comprehensos esse cognoscerent, flexis frenis, fugae tuteniri. Rogerius socios praemittit ante suos vultus, et ipse parma post tergum rejecta, creberrimos illorum sustinet ictus. Jamque pene evaserat, jamque saluti proxima loca tenebat, cum equus illius solo proruit, et cadenti inhaerens ipse cecidit, qui nullo modo levari potuit, quoniam equi mole oppressus fuit. runt; contoque infigentes, quasi triumphi vexillum, ad castra deportaverunt. Erant autem castra illorum juxta Pontem Ferreum. Sensadolus autem filius regis Antiochiae nuper defuncti, ierat ad Corbanan, supplexque ad pedes illius corruit, rogans ut sui misereretur, et contra Francos adjuvaret, Francorum subjacebat imperio. « Pater meus, inquit, dum adhuc viveret, legationem tibi transmisit ut ei subvenires, ut te aut magnis muneribus ditaret, aut Antiochiam
Abbreviated transcription (Latin):
sato. rex gentilis mutilatus abiit. Glorificatꝰ
lib. De anthiocenis ħ tantillum fati sumꝰ
fẽndum est enim. quomͦ rex babylonis. ip̃o
anno gentem adunauit: nttens: eam asca¬

Expanded text:
sato mutilatus abiit. Glorificatuslibus. De Antiochenis hoc tantillum diximus. ferendum est enim quomodo rex Babylonis ipso anno gentem coadunaverit multam, quam Asca
Abbreviated transcription (Latin):
lium ñ inuenert̃ c̃u ꝓ effrminata gente cõtra¬
nos arma sũpser̃t. Tam̃ ite adhuc illisq renũ¬
t̾ram hanc eis donabimꝰ. & multo meliorẽ. & de
omnibꝰ equites faciemꝰ. Qd̃ si fac̾e̾ neglexerĩt. om̃s
inprimo morient᷑. aut uinculati int̾rã nrãm
captiuabuntuli. Subsecutio u̾boꝵ herluini adu̾ba corbaran¬
osł hec ħluinꝰ qui illoꝵ nou̾at linguam sub¬
iecit & ait. O pͥnceps nulliꝰ milicie s tociꝰ mali¬
cie si scires qu̾a dem̃tissimũ ẽ apd̃ xͥanos dice̾
nega xp̃m nũqͣm de ore tuo polluto egredẽt᷑ tale
u̾bũ. Scimꝰ ꝓ c̾to. ip̃o dõ quẽ negare suades reuelã¬
ignẽ qui uos om̃s ita ꝑt̾ruit. & de loco ĩ quo tento¬
ria fixeratis ita exturbauit. Signũ hoc ĩportentũ

Expanded text:
lium non invenerunt, cum pro effeminata gente lium non invenerunt, cum pro effeminata gente arma sumpserunt. Tamen adhuc ite, illisque renuniemus, et terram hanc eis donabimus, et multo meliorem: et de omnibus equites faciemus. Quod si facere neglexerint, omnes in proximo morientur, aut vinculati in terram nostram captivabuntur. ost haec Heluinus, qui illorum noverat linguam, subjecit et ait: « O princeps nullius militiae, sed totius malitiae, si scires quam dementissimum est apud Christianos dicere: Nega Dominum, nunquam de tuo ore polluto egrederetur tale verbum. Scimus pro certo ipso Deo quem negare suades revelanignem, qui vos ita perterruit, et de loco in quo tentoria fixeratis ita perturbavit? Signum hoc, in portentum
Abbreviated transcription (Latin):
nuncii essent. suꝑbe ꝯtinentie ignominiã uĩdi¬
tia qd̃ armata manũ ꝯtra eos uenisti. cũ tu &
rex tuus gensq tua in eoꝵ conspectu culpabiles
tis eosq om̃s iniuria affectos occidisti: Inferna¬
les dii tui te tͣpiꝰ ñ potuer̃t dehonestare qͣm qd̃
te miserũt ꝯtra eos pugnare. Si ratio iuris tecũ
eẽt. & censura eqͥtatis nobiscũ ag̾e uelles. nos tec̃
iuris honore seruato raciocinarem᷑. & q xͥ anoꝵ
apud te eqͥpondis st̃ i e & ratio ut uoluptuosa
uolũtas fiat int̾ tuos & nr̃os det̾minata pugna.
& uictoribꝰ absque alio sanguiniᷤᷤ dispendio. tota
hec ꝯcedat᷑ patͥa. Qd̃ si nͨ ita nͨ sic cõpleat aut fu¬
gam ꝓtinꝰ inite. aut colla ur̃a nr̃oꝵ ensibꝰ ꝙ laqͥis¬
p̃parate. his dictis. sermons medrator ꝯticuit: Cor
ere gens francoꝵ gens suꝑba. s nr̃o gladio
refrenabit᷑ ista suꝑbia. Ido aut̃ requirt de nõatũ
ditari. aut amanibꝰ nr̃is lib̾ari.S tc̃ salubre ꝯsi¬

Expanded text:
nuntii essent, superbae continentiae ignominiam vindicia, quod armata manu contra eos venisti, cum tu et rex tuus gensque tua in eorum conspectu culpabiles tis, eosque omnes injuria affectos occidistis. Infernales dii tui te turpius non potuerunt dehonestare, quam quod te miserunt contra eos pugnare. Si ratio juris tecum esset, et censura aequitatis nobiscum agere velles, nos tecum juris honore servato ratiocinaremur, et quod Chriapud te aequi ponderis sunt jus et ratio, ut voluptuosa voluntas, fiat inter tuos nostros determinata pugna, et victoribus absque aliorum sanguinis dispendio tota haec concedatur patria. Quod si nec ita, nec sic, complacet, aut fugam protinus inite, aut colla vestra nostrorum ensibus praeparat. » His dictis sermonis mediator conticuit. Corbere gens Francorum, gens superba; sed nostro gladio refrenabitur eorum superbia. Ideo autem requirunt denominatum ditari, aut a manibus nostris liberari. Sed tunc salubre consi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝯcitabant. nͨ die nͨ nocte requieseecebãt: Placu¬
it senioribꝰ murũ int̾ se & illoᷤᷤ ꝯstrue̾ ut uel
sic lice̾t ad modic̃ respirare. Una enĩ die tã acͥt᷑
in nr̃os irruer̃t. qd̾ ts ĩ una tͣ᷑re que erat ante
ꝙ sic deinceps gladio uitã finiuit. Qͥb dũ uiu̾ent
cũ boemũdꝰ uellet succͣrere uix aliquẽ potuit
extrah̾e quia illos ñ tantũ hostis urgebat qnͣ
erat. ut qui exire sponte nolebãt. saltẽ exire cõꝑel¬
łent᷑ inuiti. Tuc̃ cũ igne tanta uenti tẽpestas exor¬
ta est. qd̾ tantũ flãma ĩualuit qd̃ usq ad duo mi

Expanded text:
citabant, nec die nec nocte requiescebant, placuit senioribus murum inter se et illos construere, ut vel sic liceret ad modicum respirare. Una die enim tam acriter in nostros irruerunt ut tres in una turre quae erat ante et sic deinceps gladio vitam finivit. Quibus, dum viverent, cum Boamundus vellet succurrere, vix aliquem potuit extrahere, quia illos non tantum hostis urgebat, quaerat ut qui exire sponte nolebant, saltem exire compellerentur inviti. Tunc cum igne tanta venti tempestas exorta est, quod ta
Abbreviated transcription (Latin):
h̾luini p̃cepit a conspectu suo illũ amoueri. Dixert̃q
ei qui illic astabant. ut cito recede̾t. sin alias nuquã
ei ulla legatio ꝓfic̾et quin statim int̾ire t. Ille cũ
sociis ita discessit & adurbẽ remeauit:. Nec p̃t̾eun¬
dũ est quid istis recedentibꝰ corb̾an suis dixerit. Audi¬
stis nẽ pannosos illos uultuq despicabiles nulliꝰ ꝑ¬
sone homunculos quã ꝯstant̾ locuti st̃ nͨ urã nr̃ã.¬

Expanded text:
Helvini, et praecepit a conspectu suo illum amoveri. Dixeruntque ei qui illic astabant, ut cito recederet, alias nunquam ei legatio proficeret quin statim interiret. Ille cum sociis ita discessit, et ad urbem remeavit. Nec praetereundum quid istis recedentibus, Corbanan suis dixerit: « Audistis nunc quid pannosi illi, vultuque despicabiles, et nullius personae nomunculi, et quam constanter locuti sin
Abbreviated transcription (Latin):
iurare maiores. Et alt̾ alt̾ũ in uirile robur sua¬
debat. & de diuino auxilio ad qd̃ fiducialit̾
unꝰ quisq p̃stolabat᷑ applaudebat. Nocte gͥ insecuta
m̃t̾ obstupuit & maxime tͣcoꝵ. intͣ quoꝵ tentoria
cecidit. Int̾ se eñĩ uaticinari ceper̃t qͦd postea ꝯti¬
git. quia ignis decelo descendens ira cdi erat quia
ũ ab occidente uen̾at francoꝵ agmina designa¬
bat ꝑ quos ire sue aĩadu̾sionẽ excebat: Iã uͦ qͥ se¬
mores erant tͣti ceper̃t aferocitate sua qntulũc̃iꝑ¬

Expanded text:
 alterum ad virile robur hortabatur, et de divino adjutorio, quod fiducialiter unusquisque praestolabatur, applaudebat. Nocte igitur insecuta menter obstupefecit, et maxime Turcorum in quorum tentoria cecidit. Inter se enim vaticinari coeperunt, quod postea contigit, quia « ignis de coelo descendens, ira Dei erat, » quia vero ab occidente venerat, Francorum agmina designabat, per quos irae suae animadversionem exercebat. Jam vero qui seniores erant, coeperunt a ferocitate sua q
Abbreviated transcription (Latin):
es cͦ hoc fieri ꝯsensisti: Nne erãt & hi milites tui
& pegrini: Qs uiꝗͣ rex aut ĩꝑator. aut potens
dñs familiã suã ita ꝑmisit occidi: si umꝗͣ ad iu¬
tũ. solam̃ desolatoꝵ. robur milicie. & tociꝰ mundi
decꝰ in signe ut qͥd tͥ tale ĩ fortuniũ ꝯtigit qd t̃roꝵ
tabilis. qͣ uita iocunda te minime suꝑstite: Dd̾s ĩ mo
siłs. si uerũ est qd̾ iste nugacissimꝰ & fugiuiꝰ comeᷤᷤ
actulit quid ampliꝰ erit de uia sepulchri tui: Oboe

Expanded text:
es, cur haec fieri consensisti? nonne erant et milites tui et peregrini? Quis unquam rex, aut imperator, aut potens Dominus familiam suam ita permisit occidi, si ullo bur militiae, et totius mundi decus insigne, cur tibi tale infortunium contigit, ut Turcorum tabilis, quae vita jucunda, te minime superstite? O Deus, si verum est quod iste nugacissimus et fugitivus comes attulit, quid amplius erit de via sepulcri tui, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ & si ei obedieritis ꝯseqͣmini & grãm.
Tũc om̃ibꝰ aitente audientibꝰ & undiq ꝯfluentibꝰ om¬
uẽ serratim exposuit uisionẽ. Q exposita subiecit &¬
ait. Si huic decreditis uisioni. falsãq eã suspica¬
mini: qr uera ẽ faciã uob̃ qd̾ libuerit exꝑim̃tũ. &
si m̃dax ĩueniar oĩ ĩiuria afficire corpꝰ meũ. Tc̃
ut corã cunctis iuraret hoc ẽẽ uerũ. Qd̃ ita factũ ẽ.
ft ut diuina bonitas bona bonis accumularet
suosq lugubres seruos magis magisq lȩtificaret.
affuit ibi qͥda ꝑegͥnꝰ noĩe pec̾s. qͥ & hanc uisionẽ
reculit corã oĩbꝰ. Audite ppłs dñi & serui dĩ excelsi.

Expanded text:
i et gratiam. » Tunc omnibus attente audientibus et undique confluentibus, omnem seriatim exposuit visionem. Qua exposita, subjecit et ait: « Si huic decreditis visioni, falsamque eam suspicamini, quia vera est faciam vobis quod libuerit experimentum, et si mendax inveniar, omni injuria afficite corpus meum. » ut coram cunctis juraret hoc verum esse: quod ita factum est. Et ut divina bonitas bona bonis accumularet, suosque lugubres servos magis magisque laetificaret; affuit ibi quidam peregrinus, nomine Petrus, qui hanc visionem retulit coram omnibus: « Audite, populus Domini et servi Dei excel
Abbreviated transcription (Latin):
riis suctͣre̾t. At ipe indiu̾sũ tend̾es. ut ad philõ¬
menã uenit ĩꝑatorẽ ibi ĩuenit. eiq secreta allo
obtinẽt. s castellũ qd̃ ei suꝑẽ adhuc tͣci possidẽt
ĩnuin̾aq tͣtoꝵ agmina eos deforis obsidẽt & qͥ
ĩ castello sũt intꝰ oppugnãt. S quid suꝑ his restat nisi
q iã aut mortui sũt. aut in proximo om̃s morient᷑.
Tuaut̃ reu̾ende ĩꝑator si nr̃o credidis consilio. ult̾iꝰ ñ
progredieris. s ad urbẽ tuã reu̾t̾is. Nicħ ẽ quod
humana potestas eis ualeat subuenire. s si illuc
ieris. c̃ tuo exercini pot̾is int̾tre his auditiᷤ ĩꝑator

Expanded text:
riis succurreret. At ipse in diversum tendens, ut ad Philomenam venit, imperatorem ibi invenit, eique secreta allocobtinent; sed castellum quod ei superest adhuc Turci possident, innumera Turcorum agmina eos de foris obsident, et qui in castello sunt intus oppugnant. Sed quid super his restat, nisi quia aut mortui jam sunt, aut in proximo omnes morientur? Tu autem, reverende imperator, si nostro credis consilio, ulterius non progredieris, sed ad urbem tuam reverteris. Nam non potest humana eis potestas ulla subvenire; sed si illuc ieris cum tuo exercitu poteris interire. » His auditis ser
Abbreviated transcription (Latin):
atis s peccã ur̃a ꝯfitemini & penitentiã agi
Statim uͦ cutͣrer̃t ad eccłiam beati petei cupien¬
tes locũ uid̾e ubi debebat inueniri lancea. Fode
sicq eã dño disponente reꝑerer̃t: fuitq lȩticia
magna in om̃i ppło magnisq uocibꝰ ꝑsonabãt¬

Expanded text:
atis sed confitemini et poenitentiam agitStatim vero cucurrerunt ad ecclesiam Beati Petri cupientes locum videre, ubi debebat lancea inveniri, fodersicque eam, Domino disponente repererunt; fuitque magna laetitia in omni populo, magnisqu
Abbreviated transcription (Latin):
quinq milia ꝓstrata fuert̃. que om̃ia int̾¬
deseuiens. p̃cipiti saltu ĩ flum̃ mergi ꝯpulit:
lonie. quos cũ suis exercitibꝰ miserat ad fe-¬
renda suffragia regi antiochie. & quos ad¬
miraldos uocant reges sunt. qui ꝓuinci¬
is regionis p̃sunt. Prouincia quidẽ ẽ. qͣ¬
habet unũ merropolitanũ. duodecim ꝯsu-¬
les. & unũ regem. Ex tot itaq ꝓuinciis
ꝯuenerunt. quod ibi admiraldi mortui st̃.¬
&& qui ibi capti sunt. in septẽ milibꝰ ꝯputati
sunt. Uestiũ. armoꝵ. ceteriq cultꝰ glam
nemo retinere potuit ꝑ memoriam. Sic
itaq suꝑati sunt turei magnanimiter a
cioꝵ. Iam uͦ dimissis uultibꝰ ibant. & ple¬
riq omnino diffidentes. furtim de urbe
exeuntes fugiebant. Nox suꝑueniens litem
diremit. & nr̃i uictores ad castra redierunt.
illi uͦ obseratis ianuis intra urbem se rece-¬

Expanded text:
quinque millia prostrata fuerunt, quae omnia quinque millia prostrata fuerunt, quae omnia desaeviens praecipiti saltu in amnem mergi compulit? loniae, quos cum suis exercitibus miserat ad ferenda auxilia regi Antiochiae. Et quos Admiraldos vocant, reges sunt, qui provinciis regionum praesunt. Provincia quidem est, quae unum habet metropolitanum, duodecim consules et unum regem. Ex tot itaque provinciis convenerunt, quot ibi Admiraldi fuerunt mortui. Et qui ibi capti sunt, pro septem millibus computati sunt. Vestium, armorum, caeterique cultus adparatum nemo retinere potuit per ullam memoriam. Sic itaque superati sunt Turci magnanimiter a ciorum. Jam vero demissis vultibus ibant, et plerique omnino diffidentes, furtim de civitate exeuntes, fugiebant. Nox superveniens litem diremit, et nostri victores ad castra redierunt; illi vero obseratis januis, intra urbem se rece
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ diu ñ potuisset O p̃dicabilis dextera
ducis inuicti. &e animosi pectoris robur
excellens. Laudandꝰ ⁊ ensis. qui in sua in¬
tegritate ꝑseuerans. uibranti dextere sui
famulatꝰ prestitit obsequiũ. E cuiꝰ cor
eructuare. cuiꝰ lingua lingua enarrare.
cuiꝰ manus scribere. que pagina ualet sus¬
cipere alioꝵ facta pͥncipũ. qui illi compares
fuert̃ in omibꝰ uictoriis p̃lioꝵ: Hictoria
ducis p̃ ceteris enituit. quõ dimidiati cor¬
poris pars que remansit. testimoniũ lau-¬
dis fuit. Fluctꝰ uͦ qui occisoꝵ corꝑa absor¬
uentꝰ turbinis. annose arboris ꝯfringit
brachia. sic incisa tadebant morientium
mergebant. emergentes.pontis ligneas
columnas amplexabant᷑. s nr̃i desuꝑ. il¬
los lanceis perimebãt. Cruor effusus. san¬
guneũ flumini dabat colorem. cunctisq
cernentibꝰ magnũ in cuciebat horrorem.
retrorsũ. E quid mirũ: Super pontẽ & enĩ

Expanded text:
dinem diu non potuit. O praedicabilis! o invicta dinem diu non potuit. O praedicabilis! o invicta ducis dextra et animosi pectoris robur eximium! Laudandus et ensis, quod in sua integritate perseverans, vibranti dexterae sui famulatus impendit obsequium. Et cujus cor eructare, cujus lingua enarrare, cujus manus scribere, quae pagina valet suscipere aliorum facta principum, qui illi compares fuerunt in omnibus victoriis praeliorum? Victoria ducis prae caeteris enituit, quoniam pars dimidiati corporis quae remansit, testimonium laudis fuit; fluctus vero qui occisorum corpora absorventus turbinis annosae, arboris constringit brachia, sic incisa cadebant morientium mergebantur, emergentes pontis ligneas columnas amplexabantur, sed nostri desuper illos lanceis perforabant et perimebant. Cruor effusus sanguineum flumini dabat colorem, cunctisque cernentibus magnum incutiebat horrorem. retrorsum. Et quid mirum? Super pontem etenim
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. eumq scuto sue defensionis muniuit.
pendere uicem. eiꝰq tali modo appetit cerui-¬
cem. Ensem eleuat. eũq a sinistra parte sca-¬
pularũ tanta uirtute in eum intorsit. qͦd
pectus mediũ disiunxit. spinã ⁊ uitalia int̾¬
rupit. & sic lubritꝰ ensis suꝑ crus dextrum
integer exiuit. sicq caput integrũ cũ dex¬
tra parte corꝑis immersit gurgiti. partẽꝙ
que equo p̃sidebat remisit urbi. Ad quod
horrendũ spectaculũ om̃s qui in urbe erãt
ꝯfluunt. & uidentes sic ammirati st̃. ꝯtur¬
bati sunt. cõmoti sunt. tremor apprehendit
eos. Ibi dolores ut parturientis. ibi uoces
eiulantiũ. quia ille unꝰ fuerat ex admiral¬
dis eoꝵ. Tunc euaginauert̃ gladios suos.
intendert̃ arcꝰ suos. parauert̃ sagitas su¬
as in pharetra. ut sagitarent ducẽ. cupi¬
entes si eis ꝑmissũ eẽt. tantã milicie xp̃i¬
sit. sustinere enĩ teloꝵ ⁊ sagittarũ gran¬

Expanded text:
divit, eumque scuto suae defensionis munivit. divit, eumque scuto suae defensionis munivit. pendere vicem, ejusque tali modo amputat cervicem. Ensem elevat, eumque a sinistra parte scapularum tanta virtute intorsit, quod pectus medium disjunxit, spinam et vitalia interrupit, et sic lubricus ensis super crus dextrum integer exivit, sicque caput integrum cum dextra parte corporis immersit gurgiti, partemque quae equo praesidebat remisit civitati. Ad quod horrendum spectaculum omnes qui in civitate erant confluunt, et videntes sic admirati sunt, conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos: ibi dolores ut parturientis , ibi voces ejulantium, quia ille unus fuerat ex Admiraldis eorum. Tunc evaginaverunt gladios suos, intenderunt arcus suos, paraverunt sagittas suas in pharetra , ut sagittarent ducem, cupientes, si eis permissum esset, tantam militiae Chrisit; sustinere enim telorum ac sagittarum gran
Abbreviated transcription (Latin):
Tantꝰ illos timor inuaserat. quia subsequens
p̃cedentẽ ut fugere posset ꝓsternebat. Dux
uolitans. anticipauit pontis introitum.:
& que lingua ualet explicare. quantas stra-¬
ges dux solus illic dederit suꝑ corporibus
gentis inique: Illi fugere ceperant. & arma
sua in terram ꝓiecerant. gladiũ ducis ut mor-
nudato eoꝵ ceruices amputabat. illi ñ reni¬
tentes. nuda corpora inuiti offerebant. Ibi
locꝰ. ibi ira. gladius ualidaq manꝰ pugna¬
bat: ce hoc totũ ĩ membris miseroꝵ redun-¬
dabat. Cũq unꝰ ex eis audacior ceteris. &
mole corꝑis prestantior. & uiribꝰ ut alter
golias robustior. uideret ducem sic supra¬
suos immiscditer seuientẽ. calcaribꝰ urget
equũ aduersus illũ. & mucrone ĩ altum
sublato. totũ suꝑ uerticem ducis tͣnsuer¬
berat scutũ. E nisi dux ictui umbonẽ expan-¬
disset. & se ĩ partẽ alterã inclinasset. mortis
debitũ persoluisset. S ds̾ militẽ suũ custo¬

Expanded text:
Tantus illos timor invaserat, quod subsequens Tantus illos timor invaserat, quod subsequens praecedentem, ut fugere posset, impellebat. Dux volitans anticipavit pontis introitum. Et quae lingua valet explicare quantas strages dux solus illic dederit super corporibus gentis iniquae? Illi fugere coeperant, armaque sua in terram projecerant, gladium ducis ut mortenudato, eorum cervices amputabat; illi minime renitentes, nuda corpora inviti offerebant. Ibi ira, locus, gladius, validaque manus pugnabat, et hoc totum in membris miserorum redundabat. Cumque unus ex eis audacior caeteris, et mole corporis praestantior, et viribus, ut alter Goliath, robustior, videret ducem sic suos saevientem, sanguineis calcaribus urget equum adversus illum, et mucrone in altum sublato, totum super verticem ducis transverberat scutum, et nisi ictui umbonem dux expandisset, et se in alteram partem inclinasset, mortis debitum persolvisset. Sed Deus militem suum custo
Abbreviated transcription (Latin):
cõpulerant accurrere. nr̃oꝵq agmina fortit̾
crescere. & crescendo fortius insistere. terga
uertunt. & uersus pontẽ fuge uiã arripiũt.
S ualde impediuit difficultas angusti iti¬
neris. quia nec fugere poterant
urgebat. dextra leuaq diuerti impossibi-
sa multitudo fugientis. Sicq eis diuino
nutu ꝯtigerat. quia nec fugere nec pugnare
licebat. Ibi turco nec toxicata sagitta ꝓfi¬
ciebat. nec equi uelocitas subueniebat. Ibi
maiorem stragem pedites quã equites ege
messem detruncabant. Illic saciari possent
enses ⁊ tela aliarũ gentiũ turtoꝵ sanguine.
s quia francigenarũ erant. nec obtundi
poterant. nec repleri sanguine. Nr̃i tantũ
tigata manꝰ dilaniare poterat. quantũ qͦd
laniaret reperiebat. Inter uiuos mortui sta¬
bant. quia suffulti densitate uiuoꝵ. cad̾e
ñ poterant. & tanta calamitas eos oppres¬
serat. quia alter alterũ ad mortẽ opprimebat.

Expanded text:
compulerant accurrere, nostrorumque agmina fortiter compulerant accurrere, nostrorumque agmina fortiter crescere, et crescendo fortius insistere, terga vertunt, et versus pontem fugae viam arripiunt. Sed valde impedivit difficultas itineris angusti, quia nec fugere usquam urgebat; dextra laevaque diverti, impossibilisa multitudo fugientium. Sicque eis divino nutu contigerat, ut nec fugere, nec pugnare licuerit. Ibi Turco nec toxicata sagitta proficiebat, nec equi velocitas subveniebat. Ibi majorem stragem pedites egermessem, detruncabant. Illic satiari potuisset enses et tela aliarum gentium Turcorum sanguine, sed quia Francigenarum erant, nec obtundi poterant, nec repleri cruore. Nostri tantum tigata manus dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, reperiebat. Inter vivos mortui stabant, quia suffulti densitate vivorum, cadere non poterant; et calamitas tanta eos oppresserat quod alter alterum in mortem opprimebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituert̃ ante portam urbis suꝑ pon¬
tẽ iuxta mathumariam. qͦd illos ualde ꝑ-¬
domuit. quia deinceps nullus eoꝵ exire
ꝑ pontẽ ausus fuit. & quia castrenses ad
hoc opus ꝑagendũ ñ sufficiebãt. boemundᷤ
ducere stuerunt Quos cũ adducerẽt. tur¬
cos qui nocte illa de urbe exierũt. in insi¬
diis positos inuenert̃. qui subitaneo cur¬
su tam fortiter nr̃os inuasert̃. quoadusq
illos qui equites erant absq ulla certami¬
nis reuerberatione ĩ montana fugauerũt.
pedites qui fugere ñ poterant. diram necẽ
perpessi sunt. s quanto fuit acrior. tanto et
glõsior. & qui ibi st̃ mortui. fere mille fuert̃.
s occidentes diu inde gauisi ñ sunt. Relatio
enĩ huiꝰ occisionis ad castra ꝑuenit. cunc
tes. ad ulciscend̾a mortẽ suoꝵ. ordinatis
agminibꝰ ꝑuolant. inueniuntq eos adhuc
ĩ campo occisoꝵ capita detruncantes. Illi
uͦ nequaquã ꝑterriti. in sua ꝯfidentes mul¬
uiderunt illos quos ad montana fuigere

Expanded text:
struxerunt ante portam civitatis, super pontem juxta Machumariam, quod illos valde perdomuit, quoniam deinceps nullus eorum exire per pontem ausus fuit. Et tunc quia castrenses ad hoc peragendum opus non sufficiebant, Boamundus ducere studuerunt. Quos cum adducerent, Turcos qui nocte illa de civitate exierant, in insidiis positos invenerunt, qui subitaneo incursu tam fortiter nostros invaserunt, quoadusque illos qui equites erant absque ulla certaminis reverberatione in montana fugaverunt. Pedites qui fugere non potuerunt, diram necem perpessi sunt; sed quanto fuit acrior, tanto et gloriosior. Et qui ibi mortui sunt, fere mille fuerunt, sed occidentes diu gavisi non sunt. Relatio enim hujus occisionis ad castra pervenit, tantes ad ulciscendam mortem suorum ordinatis agminibus pervolant, inveniuntque eos adhuc in campo, occisorum capita detruncantes. Illi vero nequaquam perterriti, in sua confidentes mulviderunt illos quos ad montana fugere
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hoc esset agendũ. Mirant᷑ enĩ ut qͥd
sic armati queritis dñi ur̃i sepulchrum.
gentem suam a finibꝰ diu possessis exter¬
minantes. immo quod nefariũ ẽ peregri-¬
nis. in ore gladii trucidantes. Quod si
de cetero in pera ⁊ baculo uultis ire. cũ¬
magno honore ⁊ rerũ opulentia. uos il¬
luc facient ꝑtransire. De peditibꝰ equites
facient. qui pauꝑes sunt. in toto itinere
nec ĩ reditu ampliꝰ esurient. E si per
mensem ad sepulchrũ uobis diurnare
placuerit. bonoꝵ copia ñ deerit. Facultas
eundi ꝑ uniuersam iherlm uobis deli¬
berabitur. ut quo honore placuerit. et

Expanded text:
super hoc sit agendum. Mirantur enim ut quid super hoc sit agendum. Mirantur enim ut quid sic armati quaeritis Domini vestri sepulcrum, gentem suam a finibus diu possessis exterminantes, imo, quod nefarium est peregrinis, in ore gladii trucidantes. Quod si posthac in pera et baculo vultis ire, cum honore maximo rerumque opulentia vos illuc facient pertransire; de peditibus equites facient; qui pauperes sunt, in toto itinere nec in reditu amplius esurient. Et si per mensem ad sepulcrum vobis diurnare placuerit, bonorum copia vobis non deerit; facultas eundi per universam Jerusalem vobis concedetur, ut quo honore placuerit, et