comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
concipit. hoc intra semetipsum etiã ꝑde-
sidium uoluit. Et nimirũ ment̾ẽ nequa¬
qͣm cogitatio inquinat immunda cum
pulsat: s cum hanc sibi ꝑ delectationem
subiugat: hinc etenĩ p̃dicator egregius
ad animũ ueniant. hoc utiq in nobismet¬
ipsis ex humanitatis corruptibilis ponde-¬
re habemꝰ. Iam uͦ demoniaca ẽ. & ñ huma¬
na temptatio: cũ ad hoc qͦd corruptibiliter¬
ur̃o mortali corpore. Peccatũ qͥ ꝑpe in mor¬
tali corpore nequaꝗͣ ñ eẽ s regnare ꝓhibu¬
it: qͥa in carne corruptibili ñ regnare pot̾.
s ñ eẽ ñ potest. Hoc ipsũ namq ei de pecc̃o
tẽptari peccatũ ẽ: qͦ qͥa qͣmdi uiuimꝰ pecc̃o

Expanded text:
concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium voluit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat, quum pulsat, sed quum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est et non humana tentatio, quum ad hoc, quod carnis corruptibilitro mortali corpore . Peccatum quippe in mortali corpore nequaquam non esse, sed regnare prohibuit, quia in carne corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimus p
Abbreviated transcription (Latin):
ciis corrigentia defendant. an hic eoꝵ pę¬
na incipiat. ut qͣndoq complenda eos ad
cipiant. timent ne quod diuina iusticia la-¬
tens in eis uulnus aspiciat &e ext̾iorib eos
munerib cumulans ab intimis repellat.

Expanded text:
ciis corrigendo defendant. An hic eorum poeciis corrigendo defendant. An hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad cipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans ab intimis repellat.
Abbreviated transcription (Latin):
emento fili quia recepisti bonal xxi.¬
in uita tua ce lararus similit̾ mala.
Mͦ łU. um ualde occulta sint diuina ui-¬
dicia.cur in hac uita ñnunquã bonis ma-¬
le sit. malis bene. t̃t occultiora sunt. cũ &e
bonis hic bene ẽ & malis male. Nam cũ
bonis male ẽ. malis bene. hoc fortasse depͥ¬
hendit᷑. quia & boni si qua deliquerunt.
hic recipiunt. ut ab ȩt̾na plenius dampna¬
tione liberent᷑. & mali bona quȩ ꝓ hac uita
faciunt hic inueniũt ut ad sola in poste¬
rum torm̃ta ꝑtrahant᷑. Vnde &e ardenti
in inferno diuiti dicit᷑. M em̃to fili quia
recepisti bona in uita tua. & lararus simi¬
liter mala. At cum bonis hic bene ẽ. & ma-¬
lis male: incertũ ualde ẽ. utrũ boni id circo
bona accipiant. ut ꝓuocati ad aliquid meliꝰ
crescant. an iusto latentiq iudicio hic suoꝵ
oꝑum remunerationẽ ꝑcipiant. ut a p̾mi-¬
is uitȩ sequentis inanescant. & utrũ maloᷤ
idcirco adu̾sa feriant. ut ab ȩternis suppli-¬

Expanded text:
emento, fili, quia bona recepisti in vita tua, et Lazarus similiter mala . Cum valde occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, et malis bene; tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis hic male est et malis bene, hoc fortasse deprehenditur quia et boni si qua deliquerunt hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona quae pro hac vita faciunt hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde est utrum boni idcirco bona accipiant ut provocati ad aliquid melius crescant, an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant, et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppli
Abbreviated transcription (Latin):
M Exxi. Malum luxuriȩ: aut cogitatione
ꝑpetrat᷑ aut oꝑe.P moysen uͦ luxuria ꝑpetra¬
ta. ꝑ auctorem uͦ mundiciȩ luxuria dampna¬
t᷑ cogitata. Hinc ẽ enĩ qͦd discipłis pͥmus ex¬
clesiȩ pastor dicit. Propter qͦd succincti lum¬
bos mentis urẽ. solliciti & ꝑfecti sꝑate in eã
quȩ offert᷑ uob̾ grãm. Lumbos enun carnis
succingere ẽ luxuriã ab effectu refrenare.
Lumbos uͦ mentis succingere ẽ: hanc etiã a
cogitatione restringere.

Expanded text:
gitatione perpetratur, aut opere. Per Moysen vero, luxuria perpetrata; per Auctorem vero munditiae, luxuria damnatur cogitata. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam . Lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab effectu refrenare. Lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere.
Abbreviated transcription (Latin):
anxietas desiderantes saciant᷑. ne autẽ sit
in sacietate fastidiũ. saciari desiderant. Et
desiderant gͥ sine labore. qͥa desidium saci¬
etas comitatur: & saciantur sine fastidio.
q̃m ipsa sacietas ex desidi̾o semꝑ accendit᷑.¬

Expanded text:
anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Et desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accendit
Abbreviated transcription (Latin):
torem dicit᷑. in quẽ desiderant angli ꝓspice¬
re. st̾ ĩulli qui nequaꝗͣ dm uidere uł an¬
glłos suspicant᷑. Et tam̃ dictum ꝑueritatiᷤ
sententiam scimꝰ. Angłi eoꝵ semꝑ uident¬
faciem patͥs mer: qui in cęlis ẽ. Nunqͥd gͦali¬
ud ueritas. alud p̾dicator insinuat uerita¬
tisꝰ. S si sententia utraq confertur: quia sibi
nequaquã discordet agnoscit᷑. Dm̃ qͥppe an-¬
derant ut effectu sui desidii minime. ꝑfru¬
ant᷑: desid̾um sine fructu anxietatẽ. habet.
ce anxietas penam. Beati uͦ angł̃i ab om̃i
pena anxietatiᷤ longe sunt: quia nunquã
simul pena & beatitudo conueniunt. Rur¬
sum cũ eos dicimꝰ d̃i uisione saciari. qm̃ &e
psalmista dicit. saciabor dum manifestabi¬
tur gła tua: considerandu nob̃ est. qͥa sacie¬
tatem solet fastidium subsequi. Ut gͦ
recte sͥ utraq conueniant: dicat ueritas qͥa
semꝑ uident dicat p̾dicator egregiꝰ qͥa semꝑ
uidere desiderant. Ne enim sit in desidio

Expanded text:
torem dicitur: In quem desiderant angeli prospicere ; sunt nonnulli, qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententiam scimus: Angeli eorum inPatris mei, qui in coelis est . Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator insonat veritatis? Sed si sententia utraque conferatur, quia sibi nequaquam discordet, cognoscitur. Deum quippe angi videre desiderant, ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet; et anxietas poenam. B. vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo sibi conveniunt. Rursum cum dicimus, eos Dei visione satiari, quia Psalmista ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua , considerandum nobis est quoniam satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat veritas: Quia semper vident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desiderant. Ne enim sit in desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
idemꝰ nunc ꝑ speculum &e in enigmate:¬
Dignũ ẽ ut qui p̾dicat audientis mođu
consideret: quatinꝰ ipsa p̾dicatio cũ sui audi¬
toris increm̃tis crescat. Sic qͥppe agere p̾di¬
cator unusqͥsq debet. sicut cũ illo diuini-¬
tꝰ agit᷑: ut neqͣqͣm cuncta qͦ sentit infirmiᷤ
insinuet: qͦniam & qͦusq ipse carne morta¬
litatis infirmꝰ est. ea quȩ suꝑna st̃ cuncta
ñ sentit. Predicare gͦ ruidib ñ debet qͣnta
cognoscit: qm̃ & ipse de suꝑuis misteriiᷤ

Expanded text:
idemus nunc per speculum, et in aenigmateut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum sui auditoris incrementis crescat. Sic quippe agere praedicator unusquisque debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quoniam et quousque ipse carne mortali tantum infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quanta c
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ sp̃c qui nicħ futurũ indicat:s p̾senᷤ
narrat: Qua in re animadu̾tendũ ẽ. qͦd
recte ꝓpħia dicit᷑: ñ quia p̾dicit uentura.
s quia ꝓdit occulta. Rem quippe qͣmliba
sicut ab ocłis nr̃is in futuro subtrahunt
tempora: ita ab ocłis nr̃is in p̾senti subtra¬
hit causa. Uentura enim res occultatur
in futuro tempore: p̾sens autẽ cogitatio
abscondit᷑ in latenti corde. Est etiam ꝓph̃ia
p̾sens. cum res quelibet ñ ꝑ animũ. s per
Et ibi fit p̾sens ꝓpħ̾antis animꝰ: uͥ ꝑ p̾sen¬
tiam ñ ẽ corpꝰ. Nam gieri longe a ꝓpħa diᷤ
cesserat. cũ naaman sẏri munera ꝑcipiebat:
cui tam̃ idem ꝓpħa dicit. Nonne cor meu̾
in p̾senti erat: qͣndo reu̾sus ẽ homo de cur¬

Expanded text:
iritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura enim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens, cum res quaelibet non per animum, sed per Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam et Giezi longe a propheta recesserat, cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat, quando reversus est homo de cur
Abbreviated transcription (Latin):
infidelib insulam uidens. patrẽ publii dis¬
senteria febribq uexatũ orando saluauit:
ke tam̃ egrotanti timotheo p̾cepit dicens
Modico uino utere ꝓpter stomachũ tuu̾.de
frequentes tuas infirmitates. Quid ẽ paulo
qͦd egrũ infidelem orando ad salut̾e reuo¬
cas. & tantũ adutorẽ euangłi more medici
ꝑ alim̃ta curas: n qͦd idcirco fiunt ext̾iora
miracła. ut mentes hominũ ad int̾iora ꝑ¬
ducant᷑. quatinꝰ ꝑ hoc qͦd mirũ uisibiliter
ostendit᷑ ea quȩ mirabiliora st̃ inuisibi
lia credant᷑: Signo quippe uirtutis pater
publii sanandus fuerat. ut mente reuius¬
ceret. dum ad salut̾ẽ miracło rediret. Limo¬
theo autẽ adhibendũ foris miracłm ñ erat:
qͥa iam totꝰ intꝰ uiuebat. Non ẽ gͥ mirum
si ꝓpagata fide crebro miracła ñ fiunt: qͣndo
hȩc ipsi qͦq apłi in quib dam iam fidelib ñ

Expanded text:
infidelibus insulam sciens, patrem Publii dyinfidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostendlia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat ut mente revivisceret, dum ad salutem miraculo rediret. Timotheo autem adhibendum foris miraculum non erat qui jam totus intus vivebat. Non est igitur mirum si, propagata fide, crebro miracula non fiunt, quando haec ipsi quoque apostoli in quibusdam jam fidelibus non
Abbreviated transcription (Latin):
płoꝵ oꝑa audiunt. qͦd accepto sp̃u scõ mor-¬
tuos uerbo suscitarent. ab obsessis dęmonia
pellerent. umbra infirmitates amouerent.
uentura queq ꝓpħando p̾dicerent. & unige-¬
nitũ uerbum di omniũ gentiũ loquentes
lingua p̾dicarent: qͥa uirtutes has nc̃ in
eccłia ñ uident. subtractam iam ab ȩccłia
suꝑnam gr̃am suspicant᷑ nescientes pensa¬
re qͦd scͥptũ ẽ. adiutor in oportunitatib in
tbulatione. Tc̃ qͥppe sc̃a eccłia miracłoꝵ ad¬
tionis pressit. Nam postquã suꝑbiam infi¬
delitatis edomuit. ñ iam uirtutũ signa.
s sola oꝑum merita requirit: qͣmius &e
illa ꝑ multos ostendat cũ oportunitas exi¬
git. Scͥptum quippe ẽ. Linguȩ in signũ st̃
ñ fidelib s infidelib. Ubi gͦ om̃s fideles ft̃.
quȩ causa exigit ut signa monstrent᷑: In¬
de citius satisfacimꝰ: siqͥd de ipsa apłica dis-¬
pensatione memoremꝰ. Paulus namq p̾di¬
cator egregiꝰ militene ueniens. & plenam

Expanded text:
postolorum opera audiunt, quod accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione . Tunc quippe sancta Ecclesia miractionis pressit. Nam postquam superbiam infidsed sola operum merita requirit, quamvis et illa per multos ostendat cum opportunitas exigit. Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus. Ubi igitur omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. Paulus namque praedicator Melitem veniens, et plenam
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & cognitꝰ sum. mͦ ł xiii. Magna
ẽ int̾positio ocłis cordis nr̃i ad cont̾eplan¬
dam subtilitat̾ẽ di: ipsa uidelicet infirmi-¬
tas nr̃a. S tc̃ ad purũ intuebim᷑ eũ. a quo
nunc subtilit̾ intuem᷑: cum hac infirmitate
deposita. ad contemplationis gr̃am int̾nȩ
uenerimꝰ. De qua paulus dicit. Tẽ cogno ᷤ¬
cam: sicut &e cognitꝰ sum. De miracłis . xlx.¬

Expanded text:
sicut et cognitus sum . Magna est interpositio oculis cordis nostri ad contemplandam subtilitatem Dei, ipsa videlicet infirmitas nostra. Sed tunc ad purum intuebimur eum a quo nunc subtiliter intuemur; cum hac infirmitate deposita, ad contemplationis internae gratiam venerimus de qua Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑitas & punctio pecc̃oꝵ: in cinere uͦ pul¬
uis ostendit᷑ mortuoꝵ. Et idcirco utrũq
hoc adhiberi solet ad penitentiã. ut in
punctione cilicii cognoscamꝰ quid ꝑ culpã
fecimus: &e in fauilla cineris ꝑpendamus
quid ꝑ iudicium facti sumus. Consideren¬
tur gͦ in cilicio pungentia uicia: considẽt᷑
in cinere ꝑ mortis sententiam subsequens
pena iusta uitioꝵ. Quia enim post pecca-¬
tum carnis contumeliȩ surrexerunt: ui¬
deat homo in asꝑitate cilicii suꝑbiendo
quid fecit: uideat in cinere usq quo pec-¬
cando ꝑuenit. Potest quoq cilicio ipsa ꝑ re¬
cordationem & penitentiam doloꝵ puncti-¬
o designari: quia qͣsi qͦdam cilicio peccator
pungitur: dum in mente sua asꝑis redar¬
gutionum stimulis confricaturin cinere
quoq penitentiam agit: qͥa ex pͥmo peccato
quid ꝑ iustum uidiciũ factus sit sollerter
attendit.¬

Expanded text:
asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulasperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum, et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio desipungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere quoque poenitentiam agit, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit.
Abbreviated transcription (Latin):
stȩ. regnum cęloꝵ ium patit᷑. Quid ẽ aũ
regnum celoꝵ. nͥ locus iustoꝵ: Solis enim
iustis cȩlestis patͥe p̾mia debentur: ut hu¬
miles. casti. mites &e misericordes. ad gaudi¬
a suꝑna ꝑueniant. Cum uͦ qͥs uł suꝑbia tu¬
midus. uł carnis facinore pollitus. uł ira¬
cundia accensus uł crudelitate. impiꝰ. post
culpas ad penitentiam redit. & uitam et̾¬
nam ꝑcipit: qͣsi in locum peccator intrat
alienum. A dieb gͦ ioh̾is baptistȩ regnum
cȩloꝵ ium patitur. & uiolenti rapiunt il¬
lud: quia qͥ penitentiã peccatorib indixit:
quid aliud qͣm celoꝵ regno fieri uiolentĩa
ramus. Hereditatem iustoꝵ qͣm ñ tenui¬
mus ꝑ uitam: rapiamus ꝑ penitentiam.
Uult a nobis om̃pc ds. talem iuolentiam
ppeti. ⁊ Iam regnum celoꝵ rapi uult nr̃is
fletib. quod nr̃ĩs meritis ñ debetur. De pe
Sctȩ sunt: olim in cinere & cilicio peniten¬
tiam egissent. mͦ ł.xxxx. In cilicio quippe

Expanded text:
stae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem stae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites et misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam coelorum regno fieri violentiam ramus; haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam perpeti; nam regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis nunt in vobis, olim in cinere et cilicio poenitentiam egissent . » In cilicio quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Turbas quȩ uenie¬
bant ad suũ baptismum: ioħes admone¬
bat dicens. facite fructus dignos peniten¬
tiȩ. Et rursus. Qui habet duas tunicas:
det non habenti. Unde iam patent̾ dat᷑
intelligi qͥd est quod ueritas dicit a die¬
b aũ ioh̾is baptistȩ usq nunc regnũ cȩloꝵ
ium patit᷑: & uolenti diripiunt illud.
ꝑe ꝑscrutanda. Nam querendũ ẽ: quomͦ
uim ꝑpeti regnum celoꝵ possit. Quis enĩ
cȩlo iuolentiam irrogat: Et rursus quȩ¬
rendum est. si pati ium regnum cȩloꝵ po¬
test. & iuolenti rapiunt illud: cur eandẽ
uim a dieb ioħis baptistȩ & ñ etiã ante
ꝑtulerit. In lege uͦ scͥptum ẽ: si quis hec uł
illa fecerit. morte moriatur. Cunctis gͦ le¬
gentib liquet. qͥa peccatores qͦsq pęna su¬
ȩ seueritatis ꝑculit: ñ aũ ꝑ penitentiam
ad uitam reduxit. Cum uͦ ioħ̾es baptista
redemptoris grãm p̾currens penitentiã
p̾dicat. ut percator qui ex culpa mortuus ẽ

Expanded text:
Turbas quae veniebant ad suum baptismum Joannes admonebat, dicens. Facite fructus dignos poenitentiae. Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Unde jam patenter datur intelligi quid est quod Veritas dicit: A diebus autem Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . pere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit? Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursum quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, et violenti rapiunt illud, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit? In lege vero scriptum est: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. Cunctis ergo legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem poenitentia ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa mortuus est,
Abbreviated transcription (Latin):
men dico uobis: receꝑunt mercedẽ suam.¬
Mͦ ł uiii. In cunctis oꝑib suis hẏpochrita
querit honoris reuerentiã. laudis głam: a
meliorib metui. s c̃s ab om̃ib uocari. S cum
transitoriis fauorib inhiat. ꝑdit ꝑcipiendo
qͦd laborat: ueritate attestante quȩ ait. Amen
ces teneri diu ñ potest: quia ꝓ ostensis oꝑib
honor tribuit. s uita ad t̾minum urgetur.
laudes resonant. s ad finem cum laudib
tempora festinant. Nequaqͣm quippe m̃tiᷤ
eiꝰ intentio in illa gła figitur: quȩ sine fine
possidetur.¬

Expanded text:
men dico vobis, receperunt mercedem suam . In cunctis operibus suis hypocrita quaerit honoris reverentiam, laudis gloriam, a melioribus metui, sanctus ab omnibus vocari. Sed cum transitoriis favoribus inhiat, perdit percipiendo quod laborat, Veritate attestante, quae ait: Amen d haec merces teneri diu non potest, quia pro ostensis operibus honor tribuitur, sed vita ad terminum urgetur; laudes resonant, sed ad finem cum laudibus tempora festinant. Nequaquam quippe mentis ejus intentio in illa gloria figitur quae sine fine possidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tore monstratꝰ ẽ. ꝑ ignẽ uͦ in hominib: quia
qͣnto nob̾ nr̃i uidicis facta ẽ seueritas tem¬
perata: tanto erga se debet fieri nr̃a infir¬
mitas accensa. Quatuor itaq ꝓpositionũ
te qui in uno conclaui ꝓ iudeoꝵ metu re¬
sidebant. natiuitatis suȩ singłi linguam
nouerant: & tam̃ nec ea ipsa lingua quam

Expanded text:
tore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia tore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum te qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudinẽ colligeret culpas nr̃as ꝑ
telum rectitudinis examinare uoluisset:
Homo gͦ ꝓ hominib factus. mitẽ se hõi¬
nib p̾buit: noluit peccatores ferire s col
ligere. Prius uoluit mansuete corrigere.
ut baberet qͦs postimodu in iudicio saluarae.
it: qͥ ñ ueniebat ut peccata iam ꝑ relum ꝑ-¬
cuteret:̃s ad huc ꝑ mansuetudinẽ tolera¬
ret. At contra suꝑ discipłos in igne debu¬
it sp̃c sẽs demonstrari: ut qͥ erant simpli¬
cit̾ homines &e ideo peccatores. eos contra
semetipsos sp̃ualis feruor accenderet: & pec¬
cata quȩ ds ꝑ mansuetudinẽ parceret. ip-
sim se ꝑ penitentiã punirent. Nec ipsi qͥp¬
pe poterant eẽ sine peccato. qͥ cȩlesti adhe¬
rebant magist̾i̾o: ioħe attestante. qui ait.
Si dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ nosipsos
seducimꝰ &e ueritas in nob̾ ñ ẽ. In igne gͦ ue
tiȩ cremare. Igit᷑ ꝑ columbam sp̃c in redemp¬

Expanded text:
mansuetudinem colligeret culpas nostras per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccaligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. ia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi qpe poterant esse sine peccato, qui coelesti adhaerebant magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus, quia peccacatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas tiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
luit dñs admonere: qͣtinus & columbȩ sim¬
plicitatẽ astutia serpentis accenderet: & ser¬
pentis astutiã columbȩ simplicitas tempe-¬
raret. Hinc paulus ait. Nolite pueri effici sen¬
sibꝰ. Ecce prudentiã serpentis audiuimꝰ:
nc̃ de simplicitate columbȩ moneam᷑. S mali¬
cia pariuili estote. hinc de beato ios dicit᷑. Erat
uir simplex &e rectus. Quȩ ẽ aũ rectitudo sine
simplicitate: aut quȩ simplicitas sine rectitudi¬
ne: Quia gͦ &e rectitudinẽ docet iste sp̃c et
simplicitatẽ: & in igne monstrari debuit &e
in columba: quatinus om̃e. cor qͦd eiꝰ gr̃a tan¬
gitur: &e mansuetudinis lenitate tranqͥllũ.
&e relo iusticiȩ fiat accensum. Ad extremũ
uͦ querendum ẽ. cur in ipso redemptore
nr̃o mediatore di &e hominũ ꝑ columbam
apparuit: in discipłis uͦ ꝑ ignem. Certe u¬
nigenitꝰ filius. uidex ẽ generis humani.
S quis eiꝰ usticiã ferret: si pͥusqͣm nos per

Expanded text:
luit Dominus admonere, quatenus et columbae simluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per
Abbreviated transcription (Latin):
tib cruciat. S dum tali ardore cruciat᷑: ip¬
sis siuis cruciatib pascit᷑. Audire ei libet pre¬
cepta celestia: & quot mandatis instruitur.
de bene ꝑmoysen dicit᷑. In dextera eiꝰ ignea
lex. Sinistra quippe reꝓbi qͥ ad sinistram po
nendi st̃: dextera uͦ di appellant᷑ electi. In de¬
xtera gͥ di lex ẽignea: quia electi di manda¬
ta celestia nequaquã frigido corde audiunt:
s ad hec amoris intimi facib mnardescunt.
Sermo ad aurẽ ducit᷑: & mens eoꝵ sibimet
irata ex int̾nȩ dulcedinis flamma concrema¬
om̃s qͦs repleuerit. simplices & ardentes fa¬
cit Simplices puritate: ardentes emulatiõe.
Neq eterũ placeret do aut simplicitas sine re¬
lo. aut telus sine simplicitate. Hinc ipsa ue¬
ritas dicit. ẜ stote prudentes sicut serpentes:
&e simplices sicut columbȩ. Qua in re notan¬
dum ẽ qͦd discipłos suos nec de columba sine
serpente. nec deserpente sine columba uo¬

Expanded text:
tibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, iptibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, de bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinnendi sunt, dextera vero Dei appellantur electi. In dextera igitur Dei lex est ignea, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amoris intimi facibus inardescunt; sermo ad aurem ducitur, et mens eorum, sibimet irata, ex internae dulcedinis flamma concremaomnes quos repleverit, simplices et ardentes facit, simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque enim placere Deo potest aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba vo
Abbreviated transcription (Latin):
nalein suis pͣuiꝰ uoluptatibꝰ frigidũ relinqͥt ꝯcupiᷤᷤ¬
ne apparuit sp̃c: qͥa ab om̃i corde qd̾ replet.
torporem frigoris excutit: & hoc in desid̾io
suȩ et̾nitatis accendit. In igneis aũ linguiᷤ
et ħt cognationẽ maximã lingua cũ u̾bo.
Uerbum qͥppe pat̾ͥs ẽ filius: & qͥa una ẽ sp̃c
& uerbi substantia. isdem sp̃c monstrari de¬
buit in lingua. Uel certe qͥa ꝑ linguã ꝓcedit
uerbum. in linguis apparuit sp̃c: qͥa qͥs qͥs
doctores habent: qͥa dum dm amando p̾di-¬
cant: corda audientiũ inflammant. Nam &e
ociosus ẽ sermo doctoris: si p̃bere ñ ualet
incendiũ amoris. Hoc doctrine incendium
ab ipso ueritatis ore conceꝑant: qͥ dicebant.
Nonne cornr̃m ardens erat in nobis dum
loqueret᷑ in uia: & aꝑiret nob̾ scͥpturas: Ex
audito quippe sermone animꝰ in ardescit:
torporis frigus recedit. fit mens in suꝑno
desidłio anxia: a concupiscentiis terrenis ali¬
ena: amor uerus qui hanc repleuerit in fle¬

Expanded text:
nale, in suis pravis voluptatibus frigidum, relinquit concupisne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis a cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quidoctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fle
Abbreviated transcription (Latin):
uere diligit᷑ sine d̾o. Hinc ẽ enim quod iscde
sp̾e sc̃s sedo legit᷑ discipłis datus: p̃us a dño
in t̾ra degente: postmodu a dño cȩlo p̾sidẽ¬
te. In t̾ra qͥppe ut diligat᷑ ꝓximus: e cȩlo uͦ
ut diligatur d̾s. S cur pͥus in t̾ra. postmodu
e celo: ñ qͦd patenter datur intelligi. qͥa uixta
ioħis uocem qui fratrẽ ñ diligit quẽ uidet.
d̾m quẽ ñ uidet qͦmͦ potest diligere: Diliga

Expanded text:
vere diligitur sine Deo. Hinc est quod idem vere diligitur sine Deo. Hinc est quod idem Spin terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe, ut diligatur proximus; e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diliga
Abbreviated transcription (Latin):
docuit: in mente uͦ ex auctoritate robora¬
uit. Ceꝑunt & in aliena xp̃m eloqui: qͥ de
illo pͥus & in sua lingua loqui metuebant.
P reterea consideremꝰ post in carnationẽ u¬
nigeniti filii qualis sit sollempnitas de
aduentu sp̃c sc̃i. Sicut enĩ illa: sic qͦq &e hec
ẽ honorabilis. In illa qͥppe. ds̃ in se ꝑmaneis.
semetipsum creauit hominẽ: in ista uͦ hoĩ¬
nes uenientẽ desuꝑ susceꝑunt dm. In illa
d̾s naturalit̾ factꝰ ẽ homo: in ista homines
dicat fortasse carnali cogitatione apud se
aliqͥs. Quomͦ diligere ualeo quẽ ignoro: S¬
cum uidere dm ñ possum: habemꝰ aliqͥd qͦd
agamꝰunde iter fiat qͦ ad eum nĩx intelli¬
gentiȩ ocłs ueniat. Certe quẽ in se uidere
nullom᷑ ualem: hunc in seruis suis uidere iã
possumꝰ. Quos dum mira conspicimꝰ agere:¬
certũ nob̃ sit in eoꝵ mentib d̾m habitare.
Deum gͥ ac ꝓximũ integra mente diligamꝰ.
Nec ds enim uere sine ꝓximo: nec ꝓrimus

Expanded text:
 in mente vero ex auctoritate roboravit. Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Praeterea consideremus post incarnationem unigeniti Filii qualis sit solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa, quippe Deus in se permanens semetipsum creavit hominem. In ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? um videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimcertum nobis est eorum mentibus Dominum habitare. Deum igitur ac proximum integra mente diligamus, nec Deus enim vere sine proximo, nec proximus
Abbreviated transcription (Latin):
imittite. & dimittet᷑ uob̾: date & dabi¬
tur uob̾. mͦ ł xxii. Quia teste pauloca-¬
ritas patiens & benigna describitur: ꝑ
patientiam aliena mala debemus equa-¬
nimit̾ tolerare. & ꝑ benignitatẽ bona no¬
stra miscdit̾ impendere: sicut redemptor
humani generis nos admonet & dicit.
Dimittite & dimitetur uob̾. date & dabi-¬
tͣ uob̾. Dare namq nr̃m ad res ꝑtinet qͣs
ext̾ius habemꝰ: dimittere aũ ad relaxan-¬
dum dolorem quẽ int̾iꝰ ex aliena culpa
dat. & siñ plene oꝑatꝰ ẽ. meliorẽ tam̃ part̃ẽ
miscd̃ie tenuit. Qͥ u̾ dat &e minime dimitit:
om̃ino miscłiam nullam facit. qͥa ab om̃ipo¬
tente d̾o munꝰ ex manu ñ accipit᷑: qͦd obliga¬
to corde in malicia ꝓfertur. Mundari ete¬
nim debet pͥus animus qͥ elemosinã p̾bet:
qm̃ ome qͦd dõ dat᷑ ex dantis mente pensat᷑.¬

Expanded text:
Dimittite, et dimittetur vobis: date, et dabitur vobis . Quia, teste Paulo , charitas patiens et benigna describitur, per patientiam aliena mala debemus aequanimiter tolerare, et per benignitatem bona nostra misericorditer impendere, sicut Redemptor humani generis nos admonet, et dicit: Dimittite, et dimittetur vobis: date, et dabitur vobis. Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui vero dat et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur quod obligato corde in malitia profertur. Mundari etenim debet prius animus qui eleemosynam praebet, quoniam omne quod Deo datur ex dantis mente pensat
Abbreviated transcription (Latin):
usti nimirũ iudicia secũ cotidie
introrsus agunt: qͥd dõ qͥd ꝓximo debeant
sollerter aspicunt:atq ad agenda bona
se uehement̾ accendunt: & de ꝑpetratis mał
districte redarguunt. Uñ bene qͦq ꝑ salomo¬
nẽ dicit᷑. Cogitationes iustoꝵ iudicia. Intꝰ
quippe ab om̃i strepitu sclari ad corda sua
redeunt: ibiq ascendunt tͥbunal mentis: at-¬
q ante ocłos se & ꝓximũ statuunt. Dedu¬
cunt ad medium: regulam testam̃ti qͣ dici-¬
tur. Quȩ uultis ut faciant uob̃ homines:
ce uos eadem facite illis. Transferunt in se
ꝑsonã ꝓximitͥ & sollerter attendunt qͥd sͥ
si ita eent fieri uł ñ fieri. iuste uoluissent:
sicq districto iure atq udicio causam su¬
am & ꝑximi iuxta tabulas diuinȩ legis
in foro cordis examinant. Bene gͦ dicit᷑
cogitationes iustoꝵ iudicia: qͥa ipse eoꝵ
intimꝰ motꝰ cordis. qͣsi quȩdã libra ẽ iudi

Expanded text:
uae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est jud
Abbreviated transcription (Latin):
mne u̾bum ociosum qͦd locuti fueruł
cantes quia ꝑ multiplicia u̾ba dilabunt᷑.
plerumq dũ ociosa u̾ba cauere negligunt.
ad noxia ꝑueniunt:. ut aliena pͥus loqui
libeat. postmodum detractionib eoꝵ uitã
de quib loquit᷑ mordeat. ad extremumu̾
usq ad aꝑtas lingua contumelias erũpat.
hinc salomon dicit. In multilo qͥo peccatũ¬
ñ deerit. Hinc iacob̾dicit. Si quis putat se
religiosum eẽ ñ refrenans linguam suam. s
seducens cor suum: huiꝰ uana est religio. hĩc
rursus ait. Sit omĩs homo uelox ad audi¬
endum: tardus autẽ ad loquendum. Hinc
iterum linguȩ uim diffiniens adiungit.
Inquietum malũ. plena ueneno mortife¬
ro. Hinc ꝑ semetipsam ueritas admonet
dicens. Dico aũ uobis: qm̃ om̃e u̾bum oci¬
osum quod locuti fuerint homines. reddent
rationem de eo in die iudicii. Ociosum qͥp
pe u̾bum est quod aut ratione iustȩ neces¬
sitatis. aut intentione pie utilitatis caret.
Si gͦ ratio de ocioso sermone exigitur: pẽ¬

Expanded text:
locuti fuerint cantes, quia per multiplicia verba dilabuntur, plerumque diu otiosa cavere verba negligunt, ad noxia perveniunt, ut aliena prius loqui libeat, postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hinc Salomon dicit: In multiloquio peccatun deerit . Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum, quod locuti fuerint, reddent rationem de eo in die judicpe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pen
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ despexerat in sinu abrahe. lararũ uidit:
Is gͦ cuint pena cresce̾t uir electus apparuit c̃
ñ credendu sit quod in supplicio uidere eos
etiam qͦs contͣdm dilexerat possit: Qua ex
re colligit᷑ qͦd eos qͦs in ordinate nc̃ repbi dili¬
gunt. miro iudicii ordine secũ tc̃ in torm̾tis
uidebunt. ut pęnam ꝓpͥȩ punitionis exagge¬
ret. illa auctori p̾posita carnalis cognatio. pa-¬
ri ante ocłos ultione dampnata

Expanded text:
quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ergo ei ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod in supplicio videre eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? Qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnalis cognatio pari ante oculos ultione damnata
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ignis in inferno & ad consolationẽ ñ lu¬
cet: &e tam̃ ut magis torqueat ad aliqͥd lucet.
Nam sequaces qͦsq suos secũ in torm̃to reꝓbi
flamina illustrante uisuri st̃. quoꝵ amore
deliquert̾: quatinꝰ qͥ eoꝵ uitã carnalit̾ contͣ
p̾cepta conditoris a mauerant. ipsoꝵ qͦq in¬
teritꝰ eos in augmento suȩ dampnationis af¬
fugat. Quod ꝓfecto hoc eodem ȩuangłio teste
colligimꝰ in quo ueritate nuntiante. diues
ille quẽ contigit ad ȩterni incendii torm̃ta
descendere. quinq fratrũ describit᷑ memi¬
nisse. Qui abraham petiit. ut ad eoꝵ erudi¬
tionẽ lararum mitteret: ne illuc eos qͣndo¬
q uenientes par pena cruciaret. Qui gͥ ad
doloris sui cumułii ꝓpinquoꝵ absentiũ me¬
minit: constat ꝓculdubio qͥa eos ad augm̃¬
tũ supplicii paulopost potuit etiã p̾sentes
uidere. Quid aũ mirũ si secũ qͦq repbos aspi¬
ciat cremari. qui ad doloris sui cumulũ eũ

Expanded text:
quod ignis in inferno, et ad consolationem non luquod ignis in inferno, et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi, flamma illustrante, visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus eorum qui vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverunt, ipsorum quoque interitus eos in augmento suae damnationis affligat. Quod profecto hoc eodem Evangelio teste collegimus, in quo, Veritate nuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse. Qui Abraham petiit ut ad eorum eruditionem Lazarum mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui ad doloris sui cumulum eum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum reparare oꝑando ñ possit agnoue¬
rat. nam nequaquã sibi. s relictis fr̃ab ꝓ
desse satagebat dicens. Rogo te pat̾ abra¬
ham. ut mittas eum in domũ patͥs mei.
Habeo enĩ qͥnq fr̃s. ut testet᷑ illis ne ce ipsi
ueniant in hunc locum tormentoꝵ. Solet
namq mestũ animũ spes uł falsa refoue-¬
re. S ut penam suam repbi grauiꝰ sentiant.
etiam de uenia spem amittunt. Unde flã¬
mis ultricib traditꝰ. ñ sͥut diximus. s opi¬
tulari fr̃ib concupiuit. qͥa se ñ quã igneo
carere torm̃to. adiuncto desꝑationis sup-¬
plicio agnouit. Sic qͦq debemus indubi¬
tant̾ credere qͦd iniqui postquam ȩt̾nis dam-¬
nati suppliciis fuerint. de parentib &e cog-¬
natis & ꝓrimis suis quos reliquerunt cogi¬
tabunt. cum ꝑ semetipsam ueritas dicat.
qͥa diues qui in inferno sepultus fuerat. de
quinq fr̃ib qͦs reliquerat. etiam in supplici¬
o positus curã gerebat. Preterea sciendum

Expanded text:
ipsum reparare operando non posset agnoverat; nam nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas eum in domum patris mei, habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum namque moestum animum spes vel falsa fovere; sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, etiam de venia spem amittunt. Unde flammis ultricibus traditus, non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, quia se nunquam igneo carere tormento, adjuncto desperationis supplicio, agnovit. Sic quoque debemus indubitanter credere quod iniqui postquam aeternis damnati suppliciis fuerint, de parentibus et cognatis et proximis suis, quos reliquerunt, cogitabunt, cum per semetipsam Veritas dicat quia dives qui in inferno sepultus fuerat de quinque fratribus quos reliquerat etiam in supplicio positus curam gerebat. Praeterea sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
dum nob̾ ẽ qm̃ in sacro eloquio aliqͣndo
adolescentia uiuentꝰ ponit᷑. Quod cicius
ostendit᷑: si salomonis ad mediũ uerba ꝓ¬
ferant᷑ qui ait. Letare iuuenis in adolescẽ¬
tia tua. Si enim unũ utraq eẽ ñ discer-¬
neret: quẽ monebat in adolescentia iuue¬
gͥ usum sermo doctrinȩ ñ suppetit nͥ in ꝑ¬
fecta etatẽ. nec p̾sumat aliqͥs p̾dicare in infir¬
ma ȩtate: qͥa ille anno duodecimo ȩtatis
suȩ int̾rogare dignatꝰ ẽ homines in t̾ra. qͥ
ꝑ diuinitatẽ suã angłos semꝑ docet in ce¬
lo. Quia eñ ipse ẽ sapientia di. de ipso an

Expanded text:
dum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juveigitur usum sermo doctrinae non suppetit, nisi in perfecta aetate, nec praesumat aliquis praedicare in infirma aetate, quia ille anno duodecimo aetatis suae interrogare dignatus est homines in terra, qui per divinitatem suam angelos semper docet in coelo. Quia enim ipse est Dei sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
immortalem p̾sumpsit. Ecce antiquus
hostis ea quȩ de humano genere ceꝑat spo¬
lia amisit: & supplantationis suȩ uictoriã
cum redemptor nr̃ in cruce moreret᷑ ꝑdidit.¬
at̾ dimitte illis: qͥa nesciunt qͥd faciũt.¬

Expanded text:
immortalem praesumpsit. Ecce antiquus immortalem praesumpsit. Ecce antiquus hostis ea quae de humano genere ceperat spolia amisit, et supplantationis suae victoriam, cum Redemptor noster in cruce moreretur, perdidit.tte illis, quia nesciunt quid faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
mo cȩpit: qm̃ ad mort̾ẽ illiꝰ unigenitũ filiũ
incarnatũ misit.: in qͦ & caro passibilis ui¬
deri posset. & diumitas impassibiliꝰ uideri
ñ possit. Cumq in eo serpens iste ꝑ manũ ꝑ¬
sequentiũ escam corporis momordit: diui¬
nitatis illum aciileus ꝑforauit. Prius aũ
eũ in miracłis dm cognouerat: s de cog¬
nitione sua ad dubietatẽ cecidit: qͣndo
hc̃ passibilẽ uidit. Quasi hamꝰ gͦ fauces
glutientis tenuit: dum in illo esca carmᷤ
patuit qͣm deuorator appeteret: & diui
In hamo eiꝰ incarnationis captꝰ ẽ. quia dũ
in illo appetiit escam corporis: trañfixꝰ est
aculeo diuinitatis. Ibi qͥppe inerat hu¬
manitas quȩ deuoratorẽ ad se diiceret:
ibi diuinitas quȩ ꝑforaret. Ibi aꝑta infir¬
mitas quȩ ꝓuocaret: ibi occulta uirtꝰ quȩ
raptoris faiicem tns figeret. In hamo gͥ cap¬
tus ẽ: qm̃ in de interiit. unde momordit.
Quos gͦ iure tenebat mortales ꝑdidit: q̃m
eum in qͦ uis ñ habuit. morte crucis appet̾e̾

Expanded text:
mo cepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et diviIn hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, qQuos ergo jure tenebat mortales perdidit, quoniam eum in quo jus non habuit morte crucis appetere
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ dolus in ore eiꝰde tam̃ crucis dolorem
ꝓ nr̃a redemptione tolerauit. Qui solusp̃
om̃ib ad d̾m p̾ces mundas habuit: qͥa in
ipso dolore passionis ꝓ ꝑsecutorib exora¬
uit dicens. Pater dimitte illis: qͥa nesciuił
qͥd facunt. Quid enĩ dici. qͥd in p̾ce miin
ratur: Unde factum ẽ: ut redemptoris

Expanded text:
tus est in ore ejus , et tamen crucis dolorem pro nostra redemptione toleravit. Qui solus prae omnibus ad Deum preces mundas habuit, qui in ipso dolore passionis pro persecutoribus exoravit, dicens: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid enim dicratur? Unde factum est ut Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ponere. & meditari debemus sine ces¬
satione. qndo a p̾senti uita exeamꝰ᷑ & ad et̾-¬
na gaudia ꝑtingamꝰ. Propter hoc quippe
patris unigenitus ẽ in carnatꝰ. ut nos ad ec¬
cłiȩ sc̃ẽ fidem introducat:̃ &e ad speciem suȩ
uisionis ediicat: unde loquit᷑ dicens. Siqͥs
ꝑ me introierit saluabit᷑. & ingrediet᷑ &e egre¬
dietur: & pascua inueniet. Ingrediet᷑ uidel
ad fidem: egrediet᷑ uͦ a fide ad speciem. a
credulitate ad contemplationẽ: pascua aũ
inueniet in ȩt̾na refectione & sacietate. Qs
sine fine mens cibo saciat᷑. Propter hunc¬

Expanded text:
rum ponere, et meditari debemus sine cessatione, quando a praesenti vita exeamus, et ad aeterna gaudia pertingamus. Propter hoc quippe Patris Unigenitus est incarnatus, ut nos ad Ecclesiae sanctae fidem introducat, et ad speciem suae visionis educat. Unde loquitur, dicens: Si quis per me introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingread fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem. Pascua autem inveniet in aeterna refectione. Ovessine fine mens vitae cibo satiatur. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est. & tam̃ solus minime surrexit:
qͥa sicut suꝑus scriptum ẽ multa corpora
scõꝵ qui dormierant surrexerunt. Ablata
sunt gͦ omĩa argum̃ta ꝑfidiȩ. Nequis enĩ
dicat. sꝑare de se non debet homo qͦd in car-¬
ne sua exhibuit homo d̾s: ecce cum do
homines surrexisse cognouimꝰ qͦs puros
homines fuisse non dubitamꝰ. Si gͥ mem
quod gestum constat in capite. Si multũ
nos abicimꝰ sꝑare debemus in nob̾ nos m̃¬
bra ultima. quod de membris eiꝰ suꝑiorib au¬

Expanded text:
tuus est, et tamen solus minime surrexit; tuus est, et tamen solus minime surrexit; quia sicut superius scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt. Ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat, sperare de se non debet homo quod in carne sua exhibuit homo Deus, ecce cum Deo homine surrexisse cognovimus quos puros homines fuisse non dubitamus. Si igiturquod gestum constat in capite; si multum nos abjicimus, sperare debemus in nobis, nos membra ultima, quod de membris ejus superioribus au