comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum est cum pori reu̾encia diffe̾ndum
uͥ tamen deo contraria non p̾cipit homo
qd̃ si contig̾it ꝑgendum indubitant̾
deo mag̃ quam homini. aut enĩ hoo
ꝑ illo qui docet homines sc̃iam. console¬
tur ⁊ illa quam ⁊ uos posiustis sam ueł
siña que int̾ lepram. slepram uidetur e¬
pot̾it ẽẽ d̾s. si aut̃ in deum peccau̾it quis
orabit ꝑeo. Ego gͥ si me hoc angi arti¬
culo senciam. ut aut deum. aut homi¬
nem offend̾e ncte sit. Deum pocius libẽ¬
ter eligo non offend̾e. Et qui dem tutiꝰ
iustiusq. habeo nempe ex psenti ꝓpħ̃e
capitulo de hominis lesione meam cõ¬
sołonem dei uidelicet ꝓpiciatõnem. Ce¬
t̾um deo offenso quis orabit ꝑ me ad
homĩem confugio id quidem scriptura
nõ consuluit. quinĩmo maledictus ait
qui spem suam ponit in homine m̾uto
ꝓuide. si aut̃ in deum pectau̾it. ⁊ si subĩ¬
telligatur pp̃homĩem quis orabit ꝓ
eo: sieut̾ equidem. Nam ⁊ aquo offen¬

Expanded text:
endum est cura, pari reverentia deferendum, endum est cura, pari reverentia deferendum, ubi tamen Deo contraria non 508 praecipit homo. Quod si contigerit, pergendum indubitanter Deo magis quam hominibus . Aut enim hoc prae illo, qui docet hominem scientiam; consoletur illa, quam et vos posuistis, Samuelis sententia, qua inter lepram et lepram videtur poterit esse Deus; si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo? Ego igitur si me hoc angi articulo sentiam, ut aut Deum, aut hominem offendere necesse sit; Deum potius libenter eligo non offendere, et quidem tutius justiusque. Habeo nempe ex praesenti prophetae capitulo de hominis laesione meam consolationem, Dei scilicet propitiationem. Caeterum Deo offenso, quis orabit pro me? si ad hominem confugero, id quidem Scriptura non consulit; quinimo: Maledictus, ait, qui spem ponit in homine . Merito proinde. Si autem in Deum peccaverit, etiamsi subintelligatur Proeo? Neuter equidem. Nam et a quo offen
Abbreviated transcription (Latin):
forte ꝑ obliuionem surreptum risus ue ꝑ
impetum magis excussiꝰs quamp̾sumptꝰ.
ccͣ p̾ceptum qd̾ utiq animi neggligentis
aut dissoluti sp̃o iudicium Est eo facilime
ueniam ꝓmereatur. quo uix uł peccatũ re¬
putatur. Quid cum scient̾. ⁊ ex delib̾atõe
in u̾ba ociosa silencio nõ indicto lingua
laxcatun. Num quid hoo tamen neget᷑ quis¬
piam usurpari cõ regulam u̾itatis. unde
quia de omn u̾bo ocioso reddent homĩes
rõnes in die iudicii. hen uobis quib¬
non pot̾it reddi rõ de ocioso. alioqͥn ocios
non ẽ si non om̃ino inc̾one uacuum ẽ¬
set ⁊ tamen quis nesciat un de detracto¬
cionis. Quid ita: in delicet quia discre¬
cio est ĩ mandatis conseq̃nt̾ ⁊ in culpis
ut sicut dn̾cam. maior. gniuior. leuior.¬
q mmnorum tenseaturꝰ transgͥssio man¬
datoꝵ.¬
Et manducancium non ita. siue eĩ
deus.siue homo nitarius dei mãda¬
tũm qd̾cumq trndidit pari ꝓfecto obseꝙ̾¬

Expanded text:
forte per oblivionem subreptum, risusve per forte per oblivionem subreptum, risusve per impetum magis excussus, quam praesumptus contra praeceptum quod utique animi negligentis, aut dissoluti spiritus indicium est, eo facillime veniam promereatur, quo vix vel peccatum reputatur. Quid, quod scienter et ex deliberatione in verba otiosa, silentio licet non indicto, lingua laxatur? nunquid hoc tamen neget quispiam usurpari contra regulam Veritatis? unde quia de omni verbo otioso reddent homines rationem in die judicii . Heu nobis! quaenam poterit reddi ratio de otio? Alioquin otium non est, si non omnino ratione vacuum est. Et tamen quis nesciat unum detractiotionis? Quid ita? Videlicet quia discretio est in mandatis, consequenter et in culpis: ut sicut dixeram majorum gravior, leviorque minorum censeatur transgressio mandatoed mandantium non ita. Sive enim Deus, sive homo vicarius Dei, mandatum quodcunque tradiderit; pari profecto obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
non aut̃ ꝑ contemptum horum transg̃¬
ssio contig̾it. Media quippe sunt e quib
turalib quantum in ip̃is est gerentia
ip̃a ꝑ se ĩumcti oꝑis qualitas in noxia
sit adm̃cte. tamen auctoritatis pondus
obnoxium mandato. mandatum ꝙpͥ¬
tato noyium facit. non magno tamẽ
sio umiu̾sorum. que ꝑ se. aut ppse
nec bona. nec mala sunt. aut diuina
sione fixa nõ sunt. ut non uissa quis
sicite utrimil. uł admittant᷑. uł obib¬
tantu. iussa u̾o sine cuslpa nõ negoł¬
gantur. sine cͥmine nõ contempnãt
ubiq em̃ ⁊ culpabilis negglectus ⁊ contemp¬
tus in omĩ sp̾e mandatoꝵ pari pond̾e gra¬
uis ⁊ communit̾ dampnabił est siegglec¬
tus quidem infixus gͣuior. tołabilior ĩ mo¬
bilib mandatis. Si quidem adult̾ium quo¬
cumq modo quocum ꝑpetres animo tur¬
pe flagitium est ac cͥminale pcc̃m est cũ ta¬
men leue u̾bum in temꝑe uł loco silenciir

Expanded text:
non autem per contemptum horum trangrenon autem per contemptum horum trangressio contigerit. Media quippe sunt, e quibuturalibus, quantum in ipsis est, gerentia ipsa per se injuncti operis qualitas innoxia sit; adjunctae tamen auctoritatis pondus obnoxium mandato, mandatumque peccato obnoxium facit, non magno tamen,sit universorum, quae per se, aut propter se nec bona, nec mala sunt, aut divina sione fixa non sunt; ut non jussa quidem, licite utrumlibet vel admittantur, vel omittantur: jussa vero, sine culpa non negligantur, sine crimine non contemnantur. Ubique enim et culpabilis neglectus, et contemptus in omni specie mandatorum pari pondere gravis, et communiter damnabilis est: neglectus autem in fixis gravior, tolerabilior in mobilibus mandatis. Siquidem adulterium quocunque modo, quocunque perpetres animo, turpe flagitium est ac criminale peccatum: cum tamen leve verbum, in tempore vel loco silentii
Abbreviated transcription (Latin):
si tamen miniinum. qd̃ munitiũ ẽ repu¬
tet. s minimum ex comꝑacõne maioꝵ.
Non cum uerus humilisq obediens. ⁊
minima nõ contempn̾e.⁊ macime cura¬
re que maxuna sunt. intimo quodam de¬
noti sinceriq cum sapore discernẽs. quib
de mandatis ei qui pͥest suis quodam mo¬
do factis responderat cum ꝓpħ̃a. tu man.
mandata tua custodiri minis. nͥ quia ñ
dicit uniu̾salit̾ omĩa illa tant o intelli¬
gi que qm̃ nõ sum nõ sine gnͣdi culpa quat̾¬
q occ̃one molantur. Iõ nonsũ gͣui pena
bona licita ue transgͥssio dispensacõne ⁊¬
ori censum negglecta pumuntur leuio¬
ra dicuittur. Exhiis u̾bi gr̃a dico ẽẽ. uł n¬
sum int̾dictum uł indictum silentium
ħ si quidem si ccͣ mandatum non ueniũt
nec pectata sunt. accedente mandato.si
quo minus iam obẜuantur in peccatũ:
reputantur non tamen in crimen. Ita
sane si ꝑ surrepcõnem. aut obliuionem

Expanded text:
si tamen minimum quod minimum est, repusi tamen minimum quod minimum est, reputet; sed minimum ex comparatione majorum. Novit verus humilisque obediens et minima non contemnere, et maxime curare quae maxima sunt, intimo quodam devoti sincerique animi sapore discernens, quibus de mandatis ei qui praeest, suis quodammodo factis respondeat cum propheta: Tu mandasti mandata tua custodiri nimis . Ubi, quia non dicit universaliter omnia, illa tantum oportet intelligi, 507 quae quoniam non sine grandi culpa quacunque occasione violantur, ideo non sine grandi poena l mala; nunquam bona licitave transgressio dispensatione ri censura neglecta puniuntur, leviora dicuntur. Ex his, verbi gratia, dico esse vel risum interdictum, vel indictum silentium. Haec siquidem si contra mandatum non veniunt, nec peccata sunt. Accedente mandato, si quominus jam observantur, in peccatum reputantur, non tamen in crimen; ita sane, si per subreptionem aut oblivionem,
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo ⁊ culpa gͣuior incurritur de con¬
temptu. Hiis ita distinctõnib anim¬
madu̾sis ⁊ obedientie modus. ⁊ pon¬
dus in obedientie facile reꝑitur hiis
gͣdĩb nõ solum int̾ diem ⁊ noctem ħ
malum disc̾nitim s eciam int̾ diem
⁊ diem. It q int̾ noctem ⁊ noctem. int̾
bonim iudelicet ⁊ melius. int̾ malũ
⁊ peius. bonis quidem obediencie gra
Melior tamen cum ex dei amore obedi¬
tur. Ina quippe obedĩa ncc̃itatis est ca
llum aut̃ optimum dixim obediẽtie
gradum cum eo animo opus i̾utt
recipitin: quo ⁊ p̾cipitu Cum eni̾ ero
nolintate iubentis pendet intentio
exeq̃ntis. fit ut neo maius mmori¬
b. nec mimuis maiorib confuse ut
asolet ad implendum qd̾ ĩiungitur
subiecti studium impendati. s mo¬
dante ammno queq ꝓ sua dignitate
miꝑia modum sciat᷑ utrobiq ẜuare
tam in obẜuando uidelicet ussa qͣm
rum que iuibent᷑ contempnend̾ putet. ⁊¬

Expanded text:
cura, eo et culpa gravior incurritur de concura, eo et culpa gravior incurritur de contemptu. 16. His itaque distinctionibus animadversis, et obedientiae modus, et pondus inobedientiae facile reperitur. His gradibus non solum inter diem et noctem, nter diem et diem; itemque inter noctem et noctem: inter bonum videlicet et melius, inter malum et pejus. Bonus quidem obedientiae graiam obedierit : melior tamen cum ex Dei amore obeditur. Illa quippe obedientia necessitatis est, ista Illum autem optimum dixerim obedientiae gradum, cum eo animo injunctum opus recipitur, quo et praecipitur. Cum enim ex voluntate jubentis pendet intentio exsequentis, fit ut nec majus minoribus, nec minus majoribus confuse ut assolet ad implendum quod injungitur, subjecti studium impendatur; sed moderante animo quaeque pro sua dignitate imperia, modum sciat utrobique servare, tam in observando videlicet jussa, quam rum quae jubentur, contemnendum putet, et
Abbreviated transcription (Latin):
ue constitit ip̃m qui p̾cipit siue homi¬
n̾em siue deum. Est u̾bi gr̃a. Mandatum: Nõ
fumbis. ⁊ est mandatum omni penitenti te
tribue. utrumq quidem magnum. qm̃ u
trum diuiminiim. s de non furdo maiꝰ.
Qinis em̃ nesciat equissimo deo nõ eque
displicere tenaces atq fures: ⁊ quia de o¬
duõb malis plus uelit nos ten̾e nrn ꝙͣ
tollere aliena. ⁊ ita tenendo minus peo¬
care qui nõ tribuit sua. quam qui nõ sua
furatur. s ⁊ in mandatis hominum mrͣ
equalitas ĩuenitu. cum ꝓuariis ncc̃ita¬
tib ⁊ utilitatib agendorum ĩuingena¬
uini affc̃io uarietur. Quia qd̾ putauer̾t
rectius uł commnodius hoc amplius o¬
cupiant. ⁊ exigant obẜuari. tam gͦ q̃l¬
tas p̾ceptorum. quam aũctas p̾cipiẽ¬
cium. ⁊ obedientaui p̾figit metam. ũ
pam. quando ut dictum est. ⁊ p̾latis qͥ¬
bcumq gͣuioris auctoritatis ⁊ eorũ
mandatis quib q maioris utilitatis
quo diligentior debetur obsequendu

Expanded text:
e constiterit ipsum qui praecipit, sive hominem, sive Deum. Est, verbi gratia, mandatum, Non furaberis ; et est mandatum, Omni petenti te da . Utrumque quidem magnum, quoniam utrumque divinum: sed de non furando, majus. Quis enim nesciat aequissimo Deo non aeque displicere tenaces, atque fures; et quia de duobus malis plus velit nos tenere nostra, quam tollere aliena; et ita minus peccare qui non tribuit sua, quam qui non sua furatur? 15. Sed et in mandatis hominum rara aequalitas invenitur, cum, pro variis necessitatibus vel utilitatibus agendorum, injungentium affectio varietur; quodque putaverint rectius vel commodius, hoc amplius cupiant et exigant observari. Tam ergo qualitas praeceptorum, quam auctoritas praecipientium, et obedientiae praefigit metam, et pam: quando ut dictum est in praelatis quibusve gravioris auctoritatis, et eorum mandatis quibusque majoris utilitatis, quo diligentior debetur obsequendi
Abbreviated transcription (Latin):
uquet. ut que ꝓ caritate quo uͥ expedire
e iudebiti. uł omittant᷑. uł int̾mittant᷑
uł in alium forte commodius dimittant᷑
sicut e regione Iniquum ꝓcul dubio foret.
si statuta ꝓ sola caritate ccͣ caritatem te¬
nerentu. Tenent gͦ fixam firmamq in¬
mobilitatem eciam apud p̃latos que ex
stabili nccͣio sunt. s quatinis caritati de¬
ẜuiunt. Numquid aut̃ hoo ego uł solus o¬
ip̃m. ⁊ ppͣ gelasius sensit: ait siquidem uͥ
inquit ncc̾itas nõ ẽ ĩ ꝯu̾tibilia maneant
scõrum patrum decreta. Leo quo pp̃ ubi¬

Expanded text:
uerint, pro charitate quoque, ubi expedire videbitur, vel omittantur, vel intermittantur, vel in aliud forte commodius demutentur? Sicut e regione iniquum procul dubio foret, si statuta pro sola charitate, contra charitatem tenerentur. Tenent ergo fixam firmamque immobilitatem, etiam apud praelatos, quae ex stabili necessario sunt: sed quatenus charitati deserviunt. Nunquid autem hoc ego vel solus ipsum et papa Gelasius sensit? Ait siquidem: « Ubi necessitas non est, inconvertibilia maneant sanctorum Patrum decreta. » Leo quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ⁊ dispensatores mĩstiorum dei. Nou
aut̃ fideles ẜmis ⁊ prudens quem ton¬
stituit dominus suꝑ familiam suam
ibi tantum usurpare dispensarecõnem.
uũ bonam possit hre recompensac̃onẽ
hoo quippe querctur int̾ dispensacõnes
ut fidelis quis ĩueniatur. Et eadem for¬
tasse fidelc̾tas a subditis nichominus
exigitur in obtemꝑando que appõitis in
dispensando constat gͥ exhiis que dicta
sunt ur̃am illam diuisionem integrã
eẽ ac sufficientem si modo ꝑsone distin¬
guatur. ⁊ temꝑa dum subditis quidem
sit omnris regularis institucõ qͣntũ:
dum d taxcat ad temꝑales obẜuantias
ꝑtinet añ ꝓfessionem uoluntariam pꝰ
luntaria. ut que ĩuenta ab homine. ꝑtĩ
ncc̃ia. ut que fuerunt diuinitus institu
uam ob rem fortassis
cum potissimum. ⁊ congnia ⁊ lucu¬
lenta mag̃ eadem diuisio apꝑebit si eiꝰt
menbrumꝰ qd̃ dictum est nccͣm. Rursũ
in tria ħ subdiuidatur. stabile .s. ĩmola¬
bile. ĩcominutabile. Et quidem stabi¬

Expanded text:
 dispensatores mysteriorum Dei . Novit autem fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ibi tantum usurpare dispensationem, unde bonam possit habere recompensationem. Hoc quippe quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Et eadem fortasse fidelitas a subditis nihilominus exigitur in obtemperando, quae a praepositis in dispensando. Constat igitur ex his quae dicta sunt, vestram illam divisionem integram esse ac sufficientem, si modo personae distinguantur et tempora, dum subjectis quidem sit omnis regularis institutio quantum duntaxat ad corporales observantias pertinet ante professionem voluntaluntaria, ut quae inventa ab homine; partim necessaria, ut quae fuerint divinitus instituta. 4. Quam ob rem fortassis tunc potissimum congrua et luculenta magis eadem divisio apparebit, si ejus membrum quod dictum est necessarium, rursus in tria haec subdividatur: Stabile, Inviolabile, Incommutabile. Et quidem Stabi
Abbreviated transcription (Latin):
lii. angr Bñ dicti. nec non ⁊ autentici
u̾ant. nec omnino cuiuis subiectoꝵ
ea aliquo modo uariare ił ymitare
conceditur. Que tamen ab homĩbł
ca electone succedentes licite int̾dum
ꝑib dispensantur. ũbi sane. qui hec
legit artendat me caute nõ dice ea¬
posse ea posse. uł ab istis leuit᷑ ꝑ no
luntate mictari. s ex rone fidełis dis¬
pensari. Iõ aut̃ di hanc ip̃m ip̃amo

Expanded text:
ini, Benedicti, necnon et authentici verant, nec omnino cuivis subjectorum ea aliquo modo variare vel mutare conceditur. Quia tamen ab hominibus, ca electione succedentes, licite interdum poribus dispensantur. Ubi sane qui haec legit, attendat me caute non dicere, ea posse vel ab istis leviter pro voluntate mutari, sed ex ratione fideliter dispensari
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m constat instituisse quam deũ
ꝓiobhoo penitus non ẽẽ mutanda:
decet̾o reliqua uniu̾sa non ꝓfitenti¬
b quidem monita tantum seu cõsi¬
lia censenda sint nec gͣuant non
obẜuata. cum tñ ꝓfitentib in p̃cep¬
ta p̾uaricantib incrimina fiant. sñ
ut ur̃a uobis reddam illis uolunta¬
ria. uł facticia istis nccia. ⁊ tanqͣm
naturalia nõ ĩmerito reputantur
Ita sane ncc̃ia dixxim. ut ex eis mir¬
nine p̾iudicetur. nͥ nct̃iis rõnabili¬

Expanded text:
non tam ipsum constat instituisse quam Deum, et ob hoc penitus non esse mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus quidem monita tantum, seu consilia censenda sunt, nec gravant non observata: cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiant, sive ut vestra vobis reddam illis voluntaria vel factitia, istis necessaria, et tanquam naturalia non immerito reputantur. Ita sane necessaria dixerim, ut ex eis minime praejudicetur necessariis rationabili
Abbreviated transcription (Latin):
ne diuisionem. Qiuppe qui indetretis
regularib p̾cipua h̃etur. ⁊ picto cum ad
uiam satis rynsum fuerit. de ista iam
nil suꝑerit. qd̃ ambigatur. Itaq ut ego
sentio regła sancti bñdicti ommi homini
ꝓponitur imponitur milli. ꝓdest si deuo¬
te suscipitur. ⁊ tenetur. non tamen si ñ
suscipitur obesti qd̃ aut̃ in uoluntate ẽ
susciepientis: non in potestate ꝓponen¬
tis uoluntarium merito dixerim non
um si quis ex ꝓpria uoluntate semel¬

Expanded text:
nere divisionem, quippe quae in decretis nere divisionem, quippe quae in decretis regularibus praecipua habetur: et puto, cum ad illam satis responsum fuerit, de ista jam nil supererit quod ambigatur. 2. Itaque, ut sentio ego, Regula sancti Benedicti omni homini proponitur, imponitur nulli. Prodest, si devote suscipitur et tenetur; non tamen, si non suscipitur obest. Quod autem in voluntate est suscipientis, non in potestate proponentis; voluntarium merito dixerim, non ium, si quis ex propria
Abbreviated transcription (Latin):
as ⁊ ip̃as satis longas apłas epłas
texueritis.
Rima gͥ questio
cirta regulam nr̃am u̾satur. de
qua nͥ fallor. ⁊ relique omnes auti
pene omnes oriuntur. Queritis nẽ¬
pe regularis illa institucõ qũo ⁊ qua¬
tenuis sit pensanda ꝑfitentib eamu
trum indelicet cimcta que continet
nullius aut nõ gͣuis cułpe ip̃orum p̃¬
uaritacõ an c̾te quedam sint deputan¬
da imꝑiis. Quedam ꝓ consiliis reputã¬
da quo ꝑtim ea liceat ꝑtim non liceat
tatis ne cui forte ꝑ uarios sui sensus
opimone uicentius uagandi detur oc¬
caslo. sicq liquere culicem ⁊ camelum glu¬
tire contigat si nesciat quantum cure uło
ꝑe sue quibcum debeat obẜuanciis. hic
est qͣntum recolo tocius nr̃e illius ꝑtici¬
onis sensus. ⁊ si non u̾ba. qd̾ aut̃ subum¬
gitis. ⁊ ꝑgitis inquirere de obediencia
quib grdib distinguatur. quib dau¬
datur uiitib ad eandem arbitror ꝑtu¬

Expanded text:
as et ipsas satis longas epistolas as et ipsas satis longas epistolas texueritis.Prima igitur quaestio circa Regulam nostram versatur, de qua ni fallor et reliquae omnes, aut pene omnes oriuntur. Quaeritis nempe, Regularis illa institutio quomodo et quatenus sit pensanda profitentibus eam: utrum videlicet cuncta quae continet, nullius, aut non gravis culpae ipsorum praevaricatio: an certe quaedam sint deputanda imperiis, quaedam pro consiliis reputanda, quo partim ea liceat, partim non liceat tatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum curae vel operae suae quibusque debeat observantiis. Hic est, quantum recolo, totus vestrae illius partitionis sensus, etsi non verba. Quod autem subjungitis et pergitis inquirere de obedientia, quibus gradibus distinguatur, quibus claudatur limitibus; ad eamdem arbitror perti
Abbreviated transcription (Latin):
crebris epłis ⁊ minciis cogitis me aut
ere caritatis. aut ego malens sine illa
que inflat. quam absq illa que edifur¬
cat ĩueniri. uictus tandem p̾cib ur̃is
duris ĩiuicio nodis ungues ten̾os. ⁊
ut uereor ego nil aliud quamterendos
s hoc in cassum. Nam mea me ut scri¬
betis ⁊ p̾scribitis tam absentis scͥpta ꝙͣ
u̾ba p̾sentis argnunt excusantem. Qͥs
enĩ iam relinquitur michi. uł de impsi¬
bilitate cansandi locus p̾ẜtim apd̾ nos
qd̾ ex ore ⁊ corde meo satis c̾tum ten̾e
uos creditis. qͣntum possim in talib fi¬
dei puide nr̾e nõ meo fidens ingemo o
abyssum ing̾dior q̃onim. nestiens d̾s
scit que em̾surus. presto caritas erit
ntinam. Ita ⁊ u̾itas si quo minus ex¬
cuset effectum defectus pocius ĩ genii
noluntatem c̾te non culpabibtis. Gẽp¬
tabo aut̃ easdem si pot̾o questumcłas
sub epła cuttas breuitate redig̾e. ⁊¬
non ego. si u̾o egolongior in exponẽ¬
do cum nos tantum eas ponendo du¬

Expanded text:
Crebris epistolis et nuntiis cogitis me aut ere charitatis. At ego malens sine illa quae inflat, quam absque illa quae aedificat, inveniri; victus tandem precibus vestris, duris injicio nodis ungues teneros, et, ut vereor ego, non aliud quam terendos. Sed hoc incassum. Nam mea me, ut scribitis et praescribitis, tam absentis scripta quam verba praesentis arguunt excusantem. Quis enim jam relinquitur mihi vel de impossibilitate causandi locus, praesertim apud vos, qui ex ore et ex corde meo satis certum tenere vos creditis, quantum possim in talibus? Fidei proinde vestrae, non meo fidens ingenio, abyssum ingredior quaestionum; nesciens Deus scit qua emersurus. Praesto charitas erit, utinam ita et veritas. Si quominus, excuset effectum defectus potius ingenii: voluntatem certe non culpabitis. Tentabo autem easdem, si potero, quaestiunculas sub epistolari cunctas brevitate redigere, enon est, si fuero ego longior in exponendo: cum vos tantum eas ponendo, du
Abbreviated transcription (Latin):
nuenta atq instituta fuerunti non quia ałr̃
uiu̾e non liceret. s qm̃ ita mag̃ expediret
nec plane ad aluid quam ad lucrum ⁊ custo¬
diam caritatis. Quam du gͦ caritati mili
biis diuntaxat. quib hoc posse uidere datu̾ẽ.¬

Expanded text:
nventa atque instituta fuerunt, non quia aliter vivere non liceret, sed quod ita magis expediret; nec plane ad aliud, quam ad lucrum vel custodiam charitatis. Quandiu ergo charitati milithis duntaxat quibus hoc posse videre datu
Abbreviated transcription (Latin):
abbas dictus de clara ualle uałe ĩ dom¬
mo semꝑ. Rescͥptum mein ad epłas du¬
orum carnocensium quondam monacho¬
rum uobis pͥmum ut ꝓmiseram destina¬
re curaui ubi ⁊ alium quo impletum est
uelle cepissem hortatu ur̃o in libri ut cer¬
nitis longitudĩem ꝓtraxi stuilum. nt ĩ¬
płib płes possint edificari. qd̾ opus cum
uobis ꝑiculum fu̾it. tuno nõ ip̃is ad quo
factu est s eorum pͥus redat reddatur
abb̾i. ⁊ sic demum ad ip̃os si usserit abb¬
das ꝑueniat. Monachi quippe sunt.⁊ ex
lege sue regłe sine iissu abbĩs sicut dare
ita ⁊ acciꝑe datas phibentur epłas. Nam
⁊ obhoo maxime diu sicut satis mult̃
licet rogatus ab eis respondere tardaui
etiam nec falso id suspicatus sum uti pꝰt¬
in lib̾ si iudicatis non epła censeatur: ⁊ qr
int̾ multas questiones que ibi a me solu¬
unntur id p̾cipue utilius subtiliusq trac

Expanded text:
e in Domino semper. Rescriptum meum ad epistolas Carnotensium quorumdam monachorum, vobis primum, ut promiseram, destinare curavi: ubi et aliud quoque impletum est velle coepissem; hortatu vestro in libri, ut cernitis, longitudinem protraxi stilum, ut t aedificari. Quod opus cum a vobis perlectum fuerit, tunc non ipsis, ad quos factum est, sed eorum prius reddatur abbati: et sic demum ad ipsos, si jusserit abbas, perveniat. Monachi enim sunt; et ex lege suae Regulae sine nutu sui abbatis sicut dare, ita et accipere datas prohibentur epistolas . Nam et ob hoc maxime diu, sicut scitis, multum licet rogatus ab eis, respondere tardavi,esumpsissent. Nec falso id suspicatus sum, uti postvi; Liber, si judicatis, non Epistola censeatur. Et quia inter multas quaestiones, quae ibi a me solvuntur
Abbreviated transcription (Latin):
us eiusdemq transgssionis. Qui u̾o si
hunc subdita ira illum studiosa mali¬
cia aut uetus odium forte ad idem sce¬
lus impulerit. Numquid natura simi¬
li pensandum erunt iudic̾o qd̾ tam dis¬
simili factum constabit affectu: sil in¬
de incestius obscemus q quam illas¬
loth filias pat̾mim nsurpasse concubi¬
tum.⁊ tamen quis nõ uideat qͣntum
euacuau̾it. uł attenuau̾it trapis ne¬
phandiq flagitii reatum pietas intẽ¬

Expanded text:
us ejusdemque transgressionis? Quid vero si us ejusdemque transgressionis? Quid vero si hunc subita ira, illum studiosa malitia, aut vetus odium forte ad idem scelus impulerit? numquidnam simili pensandum erit judicio, quod tam dissimili factum 506 constabit affectu? Nil deinde incestius obsceniusve, quam illas filias Lot paternum usurpasse concubitum : et tamen quis non videat, quantum evacuarit aut attenuaverit turpis nefandique reatum flagitii pietas inten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissi dẽbitum. non de pacto sumiere
modum. s transire alacut᷑ eciam uo¬
tum ⁊ obedire in omnib. Est sane qui¬
dam obediencie limes scd̾m tempuo
ipͥa temꝑis extremitus. ut is sit t̾minꝰ
obediencie qui ⁊ uite ht ub̃ maximeum¬
geniti dei commendat exemplum. qui
fc̃s est patri obediens usq ad mortem. ħ
gͦ quociens int̾rumpitur inobedientia
dicitur ⁊ pec̾m. ⁊ trnsg̾ssio siue p̾uarica¬
cõ. s int̾est sane qua cansa quo effc̃u qͣ
intencone. quo p̾cipiente in quo ue p̾cep¬
to hoo malum hoo concomitatur. ⁊ qui¬
dem nullam ꝑs ꝓrsus in obedĩam dicop¬
inducendam non tamen omnem pari
extimandam piculo. Qm̃ u̾o mandatũ
dei est sionoccides. fac gͦ duos homicu¬
das .⁊ unum quidem spoliandi cupiditate¬
te. alt̾um u̾o ncc̃itate se se defendendi.
facimis ꝑpetusse an non. hic satis eui¬
denter int̾ lepram ⁊lepram cã sepat fa¬
ciens utiq disparere ualde culpam uni¬

Expanded text:
promissi debitum, non de pacto sumere promissi debitum, non de pacto sumere modum; sed transire alacriter etiam votum, et obedire in omnibus. Est sane quidam obedientiae limes, secundum tempus, ipsa temporis extremitas, ut is sit terminus obedientiae, qui et vitae. Hunc nobis maxime Unigeniti Dei commendat exemplum, qui factus est Patri obediens usque ad mortem. Haec ergo quoties interrumpitur, inobedientia dicitur, et peccatum, et transgressio seu p. Sed interest sane qua causa, quo affectu, qua intentione, quo praecipiente, in quove praecepto malum hoc committatur. Et quidem nullam prorsus inobedientiam dico parvi ducendam, non tamen omnem pari aestimandam periculo. Enimvero mandatum Dei est: Non occides . Fac ergo duos homicidas, et unum quidem spoliandi cupiditate, alterum vero necessitate sese defendendi facinus perpetrasse. An non hic satis evidenter inter lepram et lepram causa separat, faciens utique disparem valde culpam uni
Abbreviated transcription (Latin):
n contenta angustiis ꝑfessionis largio
nuoluntate feretur in latitudine carita¬
tis. ⁊ ad omne qd̾ ĩiũgitur spontanea:
uigore lib̾alis alacrisq amini modum
non consid̾aus in infinitatam lib̾tatem
extenditur. ħ est illa de qua grauit̃ apłs.¬
petrus c̾tificantes castificantes inquit
corda ur̃a in obediencia caritatis pulo¬
chre quam ꝑ hoc ip̃am ꝑħ sequestrans
ab illa inherti ⁊ seruili quodam modo obe¬
diencia. nec caritati pr ompta. s obnox¬
ia ncc̃ctati. ħ iusti ilłius cui lex põitar
non est ꝓpͥa est. non qd uł ille ꝑfectus iu¬
uere debeat sine lege. s quia nõ sit sub
lege: minime quippe notosu
noto su¬
uocone. quam qͣm nec istam regula ista¬
ĩa tacuerit ubi monet si fratri mpossu¬
bilia ĩuinguntur ut confidens de adiu¬
scribitur ut omni obedientia monats
se subdat maiori: Dicens quipe omĩ
nõ uult nos in obediendo mensurar
ẽẽ contentos ꝓfessionis non attende

Expanded text:
neque contenta angustiis professionis, largiori neque contenta angustiis professionis, largiori voluntate fertur in latitudinem charitatis, et ad omne quod injungitur spontanea, vigore liberalis alacrisque animi, modum non considerans, in infinitam libertatem extenditur. Haec est illa de qua signanter apostolus Petrus: Castificantes, inquit, corda vestra in obedientia charitatis : pulchre ipsam per hoc sequestrans ab illa inerti et servili quodammodo obedientia, nec charitati prompta, sed obnoxia necessitati. Haec justi illius, cui lex posita non est , propria est: non quod vel ille perfectus vivere debeat sine lege, sed quia non sit sub lege; minime quippe contentus voto suvotione. Quanquam nec ista Regula ipsa tacuerit, ubi monet, si fratri impossibilia injunguntur, « ut confidens de adjuscribitur gradus, « ut omni obedientia monachus se subdat « majori! » Dicens quippe « omni, » non vult nos in obediendo mensura esse contentos professionis, non attendere
Abbreviated transcription (Latin):
plerti ꝓfessio. Quanto mims cõ. Isgͦ
qui medius est uite modius p̃fixudi
noto. pfessione firmatus tanquam lis¬
muim q̃d̾ erat ĩ medio ꝑadisi. solus sinẽ
dubio legi erit subiectus obnoxius us
contrahi citra. sul me p̾latus phibeat hoꝵ
que ꝑmisi. nec plus excigat quam ꝓmisi.
tota mea nec angeat sine mea uolunta¬
te. nec minuat sine c̾ta ncc̃itate/ ncc̾ctas
quippe nõ ht legem. ⁊ obhoo excusat dispẽ
tiorem usurpat. alioqͥn ⁊ absq ncc̾citate re¬
missio uoti non dispensacio. s p̾naricatio
est. ⁊ restricto citra uoluntatem murimur
est nõ ꝓfc̃s. ponant gͦ p̃põiti me tam obedi¬
entie subiectorum exnotis labioꝵ suorũ
non suorum desid̾ioꝵ mouentes eos nõ
cogentes ad celsiora condescendentes eis
tum ncc̃e fuerit ad remissionem nõ cadẽ¬
di obedienciam que uoti finib cohibetũ
nou̾it imꝑfectam. Nam cum pfecta obedi¬
entia legem nescit t̾minis non artatur

Expanded text:
plecti professio. Quanto minus contra? Is ergo plecti professio. Quanto minus contra? Is ergo qui medius est vitae modus, praefixus voto, professione firmatus, tanquam lignum quod erat in medio paradisi, solus 505 sine dubio legi erit subjectus, obnoxius jucontrahi citra. Nil me praelatus prohibeat horum quae promisi, nec plus exigat quam promisi. Vota mea nec augeat sine mea voluntate, nec minuat sine certa necessitate. Necessitas quippe non habet legem, et ob hoc excusat dispenstiorem usurpat. Alioquin et absque necessitate remissio voti, non dispensatio, sed praevaricatio est: et restrictio contra voluntatem, murmur est, non profectus. Ponant ergo praepositi metam obedientiae subjectorum ex votis labiorum ipsorum, non suorum desideriorum: monentes eos, non cogentes ad celsiora; condescendentes eis, cum necesse fuerit, ad remissiora; non cadendi obedientiam, quae voti finibus cohibetur, noverit imperfectam. Nam perfecta obedientia legem nescit, terminis non arctatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ constit̾it. nec qd̾ libet rectum. s hoc t ͣ
ht pfessio. ꝑmitto non quidem regulam
s obedĩam scłm regulam sci Bñdicti. sion
pͦ sccłm uoluntatem p̾põiti. ꝓinde si ꝓfes
siosccłm illam regulam abbas meus mͥ
regulam. aut etiam qd̾ non sit sccłm ĩ
scituta u̾bi cansa basilii. angr panthomii.
que non mͥ queso in hac re ncc̃ctas emi¬
net obseq̃ndi: solum quippe id ad me cy¬
Limitesti. quos requintis. si modus
est obediencie tenor ꝑfessionis. neo sena¬
let extend̾e potestas imꝑantis nisi quate¬
nus attigĩt uotum ꝓfitentis. ꝓ fc̃o citra
i ultra. nec non etiam citra qd̾ alium ꝙͣ
obediencie limites quosdam censuer̃t
hiis sius t̾minis uͥtutem eandem cͥcum¬
Audi. Quam obrem quisq ꝓfessus ĩ qͦ¬
uis gn̾e salutifere nite. nec ultra obedi¬
entie legem cogendus. neo citra est ĩhi¬
bendus quamsua impius uidetur com¬

Expanded text:
esse constiterit; nec quodlibet rectum, sed hoc tanesse constiterit; nec quodlibet rectum, sed hoc tanhabet professio: « Promitto, » non quidem Regulam obedientiam secundum Regulam sancti Benedicti. « Non ergo secundum voluntatem praepositi. Proinde si professo secundum illam Regulam abbas meus mihi  secundum Regulam, aut etiam quod non sit secundum ista instituta, verbi causa, Basilii, Augustini, Pachomii: quaenam mihi, quaeso, in hac re necessitas imminet obsequendi? Solum quippe id a me polimites, quos requiritis. Si modus est obeditionis tenor professionis? nec se valeat extendere potestas imperantis, nisi quatenus attigerit votum profitentis: profecto circa, et ultra, nec non etiam contra, quid aliud quam obedientiae limites quosdam censuerim, et his suis terminis virtutem eamdem circumcludi? Quamobrem quisque professus in quovis genere salutiferae vitae, nec ultra obedientiae lege cogendus, nec citra est inhibendus, quam sua ipsius videtur com
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o abbe omnes inquit magr̾am
sequentur regulam. Nemo gͥ suam
uoluntatem. uͣbi sane abbe̾m excipio
pito uidetis qͣntum nc̃cctati tribuitũ¬
subtrnhitur uoluntati. Quid ĩ: Nonne re¬
gularis ip̃a ꝑfessio qua se iunior subdit o¬
sponte pͥori eque alligat ⁊ pͥorem: Cõmu¬
ms equidem pacti pari reor utrumq ncc̃i¬
tate teneri. ficriq duos ꝑ unius sponsionẽ
alt̾utrum debitores. fidelis cure unum al¬
t̾um humilis obedientiencie. Quid nã
gͣ iam uoluntati relinquitur ubi ⁊ p̃latꝰ
d̾ebiti ncc̃itate tenetur. s ⁊ de hoo idem p̾la
ti non pum p̾scribitur uoluutati qd̾ hiis
ꝯd̾ pfitetur spondet quidem obedĩam. nõ
tamen omĩmodam. s det̾minate scd̃m
regulam. nec aliam quam sc̃ Sñdicti ut
opteat eum qui p̾est non frena sue laxa¬
re uoluntati suꝑ subditos. s p̾fixam ex
regulam sibi scire mensumm. ⁊ sic demũ
suã impia mod̾ari cc̃ id solum qd̾ rectum

Expanded text:
ab ipso abbate. « Omnes, » inquit, « magistram ab ipso abbate. « Omnes, » inquit, « magistram sequantur Regulam. » Nemo ergo suam voluntatem: ubi sane nec abbatem excipi puto. Videtis quantum necessitati tribuitusubtrahitur voluntati? Quid etiam? Nonne regularis ipsa professio, qua se junior subdit sponte Priori, aeque alligat et Priorem? Communis equidem pacti pari reor utrumque necessitate teneri, fierique duos per unius sponsionem ad alterutrum debitores: fidelis curae unum, alterum humilis obedientiae. Quidnam igitur jam voluntati relinquitur, ubi et praelatus debiti necessitate tenetur? Sed et de hoti praescribitur voluntati, quod is qui profitetur, spondet quidem obedientiam, non tamen omnimodam, sed determinate secundum Regulam; nec aliam, quam sancti Benedicti: ut oporteat eum qui praeest, non frena suae laxare voluntati super subditos, sed praefixam ex Regula sibi scire mensuram; et sic sua demum imperia moderari circa id solum, quod rectum
Abbreviated transcription (Latin):
lm̃ cedat pro temꝑe carctati cum racio
ncc̃ctatis exeg̾it. absit tamen neo hõis
cinuspiam subdatur uoluntati. Suꝑfra¬
trum sane transg̾ssiones non suꝑ patr̃
tind̃ones constituitur qd abbas eligit᷑
mandatorum cultor.⁊ ultor uiciorum.
arbitror aut̃ sc̃as illas obseruantias p̃¬
latorum prudencie ⁊ fidei ẽẽ commissã
nõ subditas uoluntati. Hinc ẽ qd̾ idem
legis lator in hiis que abb̃i dispensan¬
daꝰ relinquit tante misquam ut me
dispensatorem rõnis ubi forte dispẽsat
se qd̾ indicium nõ sue placitum uolun¬
tatis. uñ ⁊ int̾imat ei nõ semel qd̾ de o¬
omnib indiciis suis deo redditurus
sit ronem. lego ꝓfc̃o in regula. ħ consi¬
d̾acio penes abbem est. ⁊ hoo uł illum ẽẽ
in ꝓuidencia. uł arbitͥo. seu dispensat̾o¬
tate aliquid mittet me ibi legisse nõ
recolo. qͥnĩmo in omnib inquit om¬
nes magr̃am sequentur regnlam. uͦ
ab ea time dĩnetur a quoquam. gͦ nͦ

Expanded text:
littera cedat pro tempore charitati, cum ratio littera cedat pro tempore charitati, cum ratio necessitatis exegerit: absit tamen ut hominis cujuspiam subdatur voluntati. Super fratrum sane transgressiones, non super Patrum traditiones constituitur qui abbas eligitur, mandatorum cultor, et ultor vitiorum. Arbitror namque sanctas illas observantias praelatorum prudentiae et fidei creditas, non subditas voluntati. Hinc est quod idem legislator in his quae abbati dispensanda reliquit, caute nusquam ut medispensatorem, rationis, ubi forte dispensat, sequi judicium, non suae placitum voluntatis. Unde et intimat ei non semel, quod de omnibus judiciis suis Deo redditurus sit rationem. 10. Lego profecto in Regula: « Haec consideratio penes abbatem sit; » et hoc vel illud esse in providentia, vel arbitrio, seu dispositiotate aliquid mutet, me ibi legisse non recolo: quinimo, « In omnibus, » inquit, « omnes magistram sequantur Regulam, nec ab ea temere devietur a quoquam. » Ergo nec
Abbreviated transcription (Latin):
tabile estt utpote qd̾ ue ip̃i quidem o
mutare lib̾um esti o gͥ milli homnnĩ
fas est nͥ solum mutare p̾latis. di¬
ci uix mutabile congrue põt qd̾ soli
potest constat lic̾e deo. dicatur pͥene
u̾mitabile. qd̾ neo ip̃i quidem penit̾¬
ĩ comiitabile noninetur o cum ĩ¬
sint ut ad ea redeam de quib suꝑuis potis¬
simum queritur patet qd̾ mag̃ ex põtta¬
te regillans tradicio subest euis qd̾ p̾est
cisi non uoluntati c̾te discretiom. s dici¬
tis quid gͦ relinquitur nccitati: audite
quam plumim. p̃mo quidem quicquid
de sp̃ualib in ip̃a regula traditum ẽ ĩ ma¬
ni abbis. ut supra taxatum ẽ. nequa ꝙͣ
reliquitur. Deinde reliqua ꝑs que mni
corpalib constat obseruantiis. Neo ip̃a
mel ⁊ ip̃e spontanea se ꝑfessions subm¬
isit. ⁊ si qd̾ negandum ẽ nõ est dei regu¬
la caritas regule sancti bñdicti iure ĩpo¬
nitur: Esto pinde ut int̾dum regule⁊

Expanded text:
tabile est, utpote quod ne ipsi quidem Deo tabile est, utpote quod ne ipsi quidem Deo mutare liberum est. Quod igitur nulli hominum fas est, nisi solis mutare praelatis, dici vix mutabile congrue potest: quod soli constat licere Deo, dicatur pene immutabile: quod ne ipsi quidem, penitus immutabile nominetur. CAPUT Isint, ut ad ea redeam, de quibus potissimum quaeritur patet quod magna ex parte regularis traditio subest ejus qui praeest, etsi non voluntati, certe discretioni. Sed dicitis: Quid ergo relinquitur necessitati? Audite: quamplurimum. Primo quidem quidquid de spiritualibus in ipsa Regula traditum est, in manu abbatis ut supra taxatum est nequaquam relinquitur. Deinde reliqua pars, quae in corporalibus constat observantiis, ne ipsa qmel et ipse spontanea se professione submisit, etsi quod negandum non est Dei regula charitas Regulae sancti Benedicti jure praeponitur. Esto proinde ut interdum Regulae
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. ħ quippe talia sunt que nec liceat.
nec expediat aliqñ non heri. eo siquid̾
ĩmobilit̾ quo ⁊ naturalis̾ bona. mimi¬
quam nisi innocent̾ĩ mimquam nͥ salu¬
brit᷑. aut imꝑant̾. aut obẜuant̃ omĩ
temꝑe. omni ꝑsone morte contemp¬
ta custodita salutem oꝑantur. pͥmam
gͦ ncc̃ctatem sua cuiq facit in ꝓmit¬
tendo uoluntas. scła. p̾cipientis auo¬
toritas. t̾ciam p̾cepti dignitas. Diffe¬
runt aut̃ ut iam dictumẽ quib dam
a seĩuitem gradib tres iste ncc̃itates
neo una omnes sequitur ĩmutabili¬
tas. firmitas. Nam ex pͥma quidem
qd̃ efficitur. ⁊ si nõ penitus ĩmitabi¬
le tamen uiix mutabile ẽẽ constat dũ
solum illum liceat mutare p̃latis ⁊
ħ nõ nisi fideli ꝓuida dispensac̃one. ꝙ
u̾o fit exseq̃nti que ⁊ maior ista ẽ. pe¬
ne iam ĩcominutubile. soli quippe d̾o
eẽ muitabile suꝑius demonstratum
est. qi porro qd̃ de nouisssima fit tanqͣ
omnium maxxima omnino ĩ cominu¬

Expanded text:
ditur. Haec quippe talia sunt, quae nec liceat, nec expediat aliquando non haberi. Eo siquidem immobiliter, quo et naturaliter bona, nunquam nisi innocenter, nunquam nisi salubriter aut imperantur, aut observantur. Omni tempore, omni personae, mortem contempta, custodita salutem operantur. Primam ergo necessitatem sua cuique facit in promittendo voluntas; secundam, praecipientis auctoritas; tertiam, praecepti dignitas. 8. Differunt autem, ut jam dictum est, quibusdam a se invicem gradibus tres istae necessitates, nec una omnes sequitur immutabilitatis firmitas. Nam ex prima quidem quod efficitur, etsi non penitus immutabile, tamen vix mutabile esse constat: dum solis illud liceat mutare praelatis, et hoc nonnisi fideli et provida dispensatione. Quod vero fit ex sequenti, quae et major ista, est pene jam incommutabile. Soli quippe Deo esse mutabile superius demonstratum est. Porro quod de novissima fit, tanquam omnium maxima, omnino incommu
Abbreviated transcription (Latin):
tincto. ut cuiꝰ int̾ p̾cepc̃one reu̾encior
uobis eminet auctoritas eius gͣuior
formidetur offensio. ac maioris cu¬
iusq mandati trinsgͥssio dampnabi¬
lior extimetim Melius siquidem obe¬
dire deo quam hominib. ⁊ ip̃is me¬
lius magr̃is quam cum discipulis o
porro in magistris melius m̃is qͣm
extraneis. Quib aut̃ melius cõstat
obediencie ip̃is pcũl dubio ⁊ nõ obedi¬
re detestabiluis est ⁊ de mandatis
similit̾r maiorib quippe maior mĩo¬
rib minor opa n ⁊ cura debetur de
quorum ⁊ contemptu iuͣ eandem
consid̾acõnem gͣuior leuiorq offen¬
prro maiora mai minoraq mã¬

Expanded text:
tinctio, ut cujus inter praeceptores reverentior nobis imminebit auctoritas, ejus gravior formidetur offensio, ac majoris cujusque mandati transgressio, damnabilior aestimetur. Melius siquidem est obedire Deo, quam hominibus; et in ipsis melius magistris, quam condiscipulis; porro in magistris, melius nostris, quam extraneis. Quibus autem melius constat obedire, ipsis procul dubio et non obedire detestabilius est. 14. Et de mandatis similiter. Majoribus quippe major, minoribus minor opera nostra et cura debetur: de quorum etiam contemptu, juxta eamdem considerationem, gravior leviorve offenPorro majora mi
Abbreviated transcription (Latin):
or̾onib aut̃ sc̃e ecc̃e. ⁊ sacrificio salutari
⁊ elemosinis. que ꝑ eorum sp̃ib offerũ¬
tur. nõ est dubium mortuos adiuuari.
ut cum eis miẜicordius agatur a dño.
qͣm eoꝵ pectata meruerumt. ¶ Tũc seqͥ¬

Expanded text:
o sanctae Ecclesiae, et sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum spiritibus offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino, quam eorum peccata meruerunt. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
tur pecctata. Non solum aut̃ est abo¬
licio pcc̃orum immo est extirpat̾o ui¬
coꝵ. nõ solum optĩet ueniam. s me
retur gr̃am. neo solum delet pcc̾a p̾t̾¬
ita que cominisims. ĩmo repeslit
futura que cominitt̾e pot̾imus. Nota¬

Expanded text:
em abolitio est peccatorum, sed exstirpatio vitiorum; non solum obtinet veniam, sed et promeretur gratiam; non solum delet peccata praeterita quae commisimus, sed et repellit futura quae committere poteramus.
Abbreviated transcription (Latin):
sa.p̃tendit ꝙsit infirma. ac si qñ se solã
uiderit ꝓtimis exilit. hostiũ petit. huc illuc
q c̾ꝯspicit. mandat illi uł illi licentiam q̃
agatur. Itaq residet mesta. dolensq ꝓ ita
sit rep̃hensa at postqm ad mod̾ dolor ille re
cesserit: maturitatem qnͣdam p̃tendit. cũq
estimat ꝙ ab aliis reputetur matura: licen¬
tiam rursus querere tẽptat. qmͣ si habere
si licentiam habere pot̾i̾t : foras ꝯfestim egre¬
ditur. huc illuc q uagatur. iuuenũ ꝯsortisi
expetit. multa nõ agenda ꝯmittit. Q bonaẽ¬

Expanded text:
s quod sit infirma. Aut si quando se solam viderit, protinus exsilit, ostium petit, huc illucque circumspicit, mandat illi vel illi licentiam quaagatur. Itaque residet moesta, dolens, quod ita sit reprehensa. At postquam ad modicum ille dolor resedit, maturitatem quamdam praetendit. Cumque aestimat quod ab aliis reputetur matura, licentiam rursus quaerere tentat. Quam si habere si licentiam habere poterit, foras confestim egreditur, huc illucque vagatur, juvenum consortia expetit, multa non agenda committit. Ut e
Abbreviated transcription (Latin):
il uiderit obedientem esse. ⁊ si alñ humana
sus: sic a ꝑstõ differt mon achus imꝑfcũs.
Inualidus qͥppe denarius minꝰ ht̃ ponde
falsus monachus eunde̾ quem ꝑfcũs hĩ¬
tum habet s intlus ñ obedientie falsi
enĩ penitet eum qr deliquit. ⁊ qd̾q ei p̃ci¬
pitur : pura obedientia facit. Ille gͦ ut de¬
narius flus a celesti thesauro iepellitur
bere: si nõ studuerit int̾iorem retinere.

Expanded text:
vero viderit obedientem esse, etsi aliquando vero viderit obedientem esse, etsi aliquando sus, sic a debili differt monachus falsus. Invalidus quippe denarius minus habet ponfalsus monachus eumdem quem bonus habitum habet, sed inobedientiae falsitas tenim poenitet eum quia deliquit, quodque ei praecipitur, pura obedientia facit. Ille ergo, ut denarius falsus, a coelesti thesauro repellitur, bere, si non studuerit et interiorem retinere.
Abbreviated transcription (Latin):
ut puto ex ere. it̃o pondere. moneta ꝙ legiti¬
ma. debet ꝯstare. Si .n. unũ ex hũs defu̾i̾t:¬
monachus. ut uere monachus cẽ reputet᷑.
eius qppe metalli puritas: est pura obedien¬
tia. Nulla .n. in eo mobedientie impuritas:
tum uͦ illius pondus. est stabilitas illius ꝓposi
ti nõ .n. leuiter exsufflari deb ab eo qd̃ cepit
⁊ retro ⁊ hiis similia. Sicut igͥ denarius a mo¬
neta dignoscit. cuiꝰ fit regionĩs: sic ab istis
monachus cuiꝰ sit ordinis. ¶s aũ monachꝰ
qui ad̾o senex est ut ante ⁊ retro iam neque¬
at iñclinare. denario illi est similis. auꝰ mo¬
netam tp̃is antiquitas lam deleuit Iste uͦ
qui hĩtum monachalem nõ adhuc s uitam
suscepit: ⁊ id̾o nomen nõ habet monachi:
assiłatur nũmo ponderoso. monetam tñ nõ
thesauro celesti nos om̃s reponere cupit: hiꝰ
eẽ. hunc thesauro celesti nũqͣm reponit. si¬
sut nlłs denarium falsum lici aꝑta monetha¬
sit: cũ suo thesauro reponere querit. Quẽ

Expanded text:
us puro ex aere, recto pondere monetaque legitima debet constare, si enim unum ex his defueritmonachus, ut vere monachus esse reputetur. Ejus quippe metalli puritas, pura est ejus obedientia; nulla enim inobedientiae impuritas, tum vero illius pondus, stabilitas est propositi ejus. Non enim leviter exsufflari debet ab eo quod coeperit, et retro, et his consimilia. Sicut enim denarius a moneta dignoscitur, cujus sit regionis, sic ab istis monachus cujus sit ordinis. Is autem monachus qui adeo est senex ut ante et retro jam nequeat inclinare, denario illi est similis cujus monetam temporis antiquitas jam develat. Iste vero qui habitum monachalem non adhuc, sed vitam suscepit, et ideo nomen non habet monachi, assimilatur nummo ponderoso, monetam tamen nothesauro coelesti nos omnes reponere cupit; hujust inobedientem esse, hunc thesauro coelesti nunquam reponit, sicut nullus denarium falsum, licet apte monetatum, suo thesauro reponere quaerit. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
monachis. quos matrona quedam cuidam
haꝵ media licentia est. Is gͦ quem obedien¬
ꝙ disc̾ͥctõem licenter declinare. qmͣuis noli
sm̃e licentia id p̃sumera. ⁊ idcto actum suũ
licentia qua p̃ualet: conanur defendere. pec¬
catũ ꝓfecto haret ex illa illicita uoluntate
Non n. postqmͣ mortuus mundo clanatrũ su¬
but. ad mundi negotia uoluntate ꝓrͥa ullatenꝰ
redire debuit. uelle tñ suũ nõ nͥ ꝑmissus. sc̃o
implere uoluit. Obed ientia gͦ qmͣ in hocam¬
plexuis est. fcm excusabit. s uelle qd contͥ
obedientiam. habuit: ꝑiculosum nͥ penit̾u̾it.
ꝓ imiplenda sua uoluntate expetunt: sepe
Fallunt᷑. ¶ut gͥ breuius loquar ⁊ sucomete
sub ip̃a obedientia niuentes: sunt matrone
regalis filie. Ancillaꝵ uͦ noĩe: licentie adhen¬
tes accipe. In obed̾ia uͦ que dicitur ip̃a latro.
esse debeãt. Tria quoq bona insuĩt ext̾iorẽ cũ

Expanded text:
monachis, quos matrona quaedam magistntraria sunt; harum media, licentia est. Is ergo quem obedienque districtionem licenter declinare, quamvis nolit sine licentia id praesumere, et idcirco actum suum licentia qua praevalet conatur defendere, peccatum profecto habet ex illa illicita voluntate. Non enim postquam mortuus est mundo, claustrum subiit ad mundi negotia, vel voluntate, ullatenus redire debuit, velle tamen suum non nisi permissus facto implere voluit. Obedientia ergo quam in hoc amplexus est, ipsum factum excusabit, sed velle quod contra obedientiam habuit, periculosum, nisi poenituerit,  implenda voluntate sua expetunt saepe falluntur. Ut igitur breviter loquar et succincte, sub ipsa obedientia viventes sunt matronae regalis filiae. Ancillarum vero nomine, licentiae adhaerentes accipe. Inobedientia vero, quae dicitur et ipsa latro, esse. Tria cuique bono ins
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ⁊ male obedire. ut .xbi. grã. Si aliquis
ꝑueniatur: ne fugiat: ligatur. huic autẽ
fortealiquis dicat. fuge.⁊ ꝓ te in uinculis
istis me ponam. penam ꝓ te excipiam. bo¬
na quidem talis p̃ceptio est: qr ex ꝑstã ca¬
uitate descendit. S mala ad hoc ꝯcessio. qr
ꝓrsus obuiat caritati. Nam uͥ dcm̃ est. Al¬
ter alt̾ius onera portare. nõ dcm̃ est. onera
imponite ¶Mala .ni. iussio ⁊ bona obeditio
ferri p̃ciꝑet. uñ dd̾. aqmͣ de cysterna sibi
afferri p̃cepit. que qr in ꝑiculo suoꝵ allata
est: penitut p̃cepti: noluit q ex ea bibere.¬

Expanded text:
pere, et nalum obedire, ut si, verbi gratia, aliquis veniatur, ne fugiat, ligatur. Huic autem si forte aliquis dicat: « Fuge, pro te in vinculis istis me ponam, poenam pro te excipiam. » Bona quidem talis praeceptio, quia ex perfecta charitate descendit; sed mala ad hoc concessio, quia prorsus obviat charitati. Nam ubi dictum est: Alter alterius onera portare , non dictum est, onera imponite. Mala est jussio, et bona obeditio,ferri praeciperet. Unde David aquam de cisterna sibi afferri praecepit; quae quia in periculo suorum allata est, poenituit praecepti, noluitque eam bibere
Abbreviated transcription (Latin):
uu ⁊ erugo eorum in testimo̾iumuo
ditatis malum qͣm noxium eẽt. ait eĩ. dif¬
ficile qui pecumas hñt regnum celoru
intrabinit Et rursum fa̾cilius camelũ
ꝑ foramen acus transire: qͣm diuitem i

Expanded text:
eorum in testimonium erditatis malum, quam noxium esset. Ait enim: « Difficile, qui pecunias habent, regnum coelorum intrabunt . » Et rursum: « Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem i