comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ iob qͥ certa fide iã direrat. scio qđ redẽp¬
tor meus uiuit. & in nouissimo die de tra
surrecturꝰ sim. sic infutura oꝑatione incar¬
nande sapientię intende. sicut nos eiusdẽ sa¬
pientię iam p̾terita oꝑa ꝑ fidem uidenius: qđ
mediator dĩ ⁊ hominũ benignus ad tͥbuendũ.
humilis ad sustinendũ. paticus ad exemplũ
p̃bendũ fuerit. Cuius nimirũ uitã dũ beatꝰ
iob suꝑno sp̃u repletus. sollicita iitentione
conspicera: futurã mansuetudinis illius hu¬
militatẽ p̃uidens. quasi ad eremplũ sibi pro¬
positum recurrit. ut quicqͥd in hac uita age¬
ret. ad imitationis illius uestigia ligani. qͣti¬
nꝰ qͥ occulte dispositionis eius sublimia uidẽ
ñ poterat. quasi in t̾ra conspitiens ad imitati

Expanded text:
ob, qui certa fide jam dixerat: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, sicut nos ejusdem sapientiae jam praeterita opera per fidem videmus, quod Mediator Dei et hominum benignus ad tribuendum, humilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansuetudinis illius humilitatem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid in hac vita ageret, ad imitationis illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad i
Abbreviated transcription (Latin):
cantib diuina districtio minat᷑: que erunt
illa reproboꝵ imꝓperia: qui t̃ror: que impli¬
eabilis maiestatis a miaduersio. Tanta enĩ
eos pati exequitate ꝑmiserit. Que nimitum
uerba a mĩaduersionis illuis. iusti dũ modo
sollicite metuunt euadunt. S quis i illo
fortitudinis maiestatẽ. uitã hominũ discuti
districte iudicatur: inole magnitudinuis
p̃mitur. In quib nimirũ tierbis hoc qͦq
intelligendum ẽ: qđ sc̃s uir dũ fortitudinẽ¬

Expanded text:
cantibus divina districtio minatur, quae erunt cantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improperia, qui terror, quae implacabilis Majestatis aversio. Tanta enim eos pati ex aequitate permiserit. Quae nimirum verba animadversionis illius justi, dum modo sollicite metuunt, evadunt. Sed quis in illo fortitudinis Majestatem vitdistricte judicatur, mole magnitudinis premitur. In quibus nimirum verbis hoc quoque intelligendum est, quod sanctus vir, dum De
Abbreviated transcription (Latin):
appareat considare. Ex qua te agitur. ut ad
cognitionẽ sui anima subtilius reuocetur &
qͦ occultũ iudicẽ suũ magis t̃ribilẽ uidas. ꝙ
de suis actib formidolosius angustetur: An¬
xie trepidat: culpas suas lamentis insequitur:
penitendo increpat. qualẽ fuisse se memuinit.
Unde nc̃ qͦq postquã dictumẽ ponã corã eoui¬
ditium: recte sub iungitur. Os meum reple¬
bo iucrepationib Qui enĩ sibi in conspectũ
dĩ iuditium ponit. os suũ increpationibus
replet: qr dũ subtile examen trem̃di contia
se uidicis contẽplat᷑. amara se penitentiȩ u¬
uec̾tione ꝑsequitur. Sepe aut̃ dũ culpas
nr̃as pensare negligimus. que earũ rep̃hen¬
sio in iuditio sequat᷑ ignoramus. Dum uͦ
eas penitendo ꝑsequimur: quid nobis de cis
uider in suo eramine dicere possit inuenimꝰ.
Unde adhuc apte subiungitur.t sciam¬
tis incorde nr̃o plemꝰ nascitur: qͥd sit qđ pec¬

Expanded text:
appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judicio sequatur ignoramus; dum vero eas poenitendo persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit invenimus. Unde adhuc apte subjungitur: CAntis in corde nostro plenius nascitur quid pec
Abbreviated transcription (Latin):
Que tam̃ uerba etiam in hac uita positis ui¬
stis eueniunt. Nam cum contͣ uotũ suũ
atq desidiũ quodlib& agi conspitiunt:
ad occulta dĩ iuditia recurrunt: ut meis
uideant. qr mordinate intus ñ disponit᷑.
qđ in ordinatũ foris currere uidetur. Cũ
enim p̃sidentẽ angłicis sp̃ib ciratorẽ om̃i¬
um fidei oculis contẽplant᷑: ad eius nimirũ
solium ueniunt. E quia considerant. qm̃
s qui mire angłos regit. iniuste homines ñ
disponit. ꝓfecto inueniunt causales ratio¬
nes quã iuste suit. dũ ipse causȩ extrinse
Oiudeantut iniustȩ. Dumq id humili¬
ter faciunt: sem&. ipsos sepe in sua uolun¬
tate rep̃ hendunt. Sua inse ñ ñquã uo¬
ta diuidicant. dum meliora esse ea que
disponit conditor pensant. Unde adhuc
dõ iuditium ponere est: intra secretũ
mentis ꝑ fidei contemplationẽ ad tremendũ
aꝑire: quid peccator homo mercat᷑ attende̾:
&̾ occultꝰ nc̃ ⁊ tacitus uider quã t̾ribilis post

Expanded text:
Quae tamen verba etiam in hac vita positis justis conveniunt. Nam cum contra votum suum atque desiderium quodlibet agi conspiciunt, ad occulta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus non disponitur quod inordinatum foris currere videtur. Cum enim praesidentem angelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetipsos saepe in sua voluntate reprehendunt, sua in se nonnunquam vota dijudicant, dum meliora esse ea quae disponit conditor pensant. Unde bene Deo judicium ponere est intra secretum mentis per fidei contemplationem ad tremendum iderationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, et occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ manus plage mec̨ aggrauata ẽ suꝑ gei¬
cum meum: qi uidelicet᷑ inordinate consola¬
tionis intentio ꝑcussionẽ quã minucre debu¬
it. multiplicauit. In quib ninirũ uerbis.
ꝑ trpũ sc̃e eccłe etiã fideliũ dolor expͥmitur:
qui eo amplius gemunt. qͦ malos blandiri
conspitiunt: qr iurta pauli uocẽ ꝑ dulces ser¬
mones ⁊ benedictiones seducunt corda inuo¬
mentẽ fideliũ recte referunt᷑. qui ẽẽ sine ama¬
ritudine nesciunt. etiam si in hoc mundo
ꝓsꝑari uideantur. Quib cũ ⁊ aduersitas eue¬
nit: eum quẽ inuenit inganinat dolorẽ.
Unde recte dr̃. nc̃ qͦq: ut aꝑte monstretur.
qr electoꝵ mens sine amaritudine ⁊ inꝓsꝑi¬
tate non fuerit. Bene autẽ dr̃. ⁊ manꝰ plage
meȩ aggrauata ẽ suꝑ gemitũ meũ. Oamus
quippe plagę est fortitudo ꝑcussionis. Pri¬
mam nãq ꝑcussionẽ suã electi consid̾ant.
qr ãconditoris sui uisione diuisi sunt: quia
nequaꝗͣ. illuminationis intimȩ claritate

Expanded text:
ggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innomentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dolorem. Unde rquia electorum mens sine amaritudine et in prosperitate non fuerit. Bene autem dicitur: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo percussionis. Primam namque percussionem suam electi considerant, quia a conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. More suo beatꝰ iob planioub uerbis
iichoat. s dicta sua alta mysteri ꝓsequu¬
tione ꝯsũmat. Mederi quippe dolor afflicͤ¬
ti ex amicoꝵ consolatione debuerat: s qr
ꝯsolatio ad blandi menta fallatiȩ erupit.
afflicti dolor inhorruit. Quia enĩ eliphar
sponde conuerso meliora ũ timinit. quasi ci
nono medicamine uulnus cituit. Unde recte

Expanded text:
et. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates tuas. Eoe ã torpenti corde ad
uerba uenit otiosa: ab otiosis etiã uerb̃ ꝑ cri¬
menfallatiȩ ad contumelias exarsit. Isti qͥp¬
pe st̃ casus culpȩ crescentis: ut lingua cum
ñ restringitur. nequaquã ubi oeciderit ia¬
ceat. s semꝑ ad det̾iora descendat. Ca uͦ
que sub iuncta st̃. qr ualde uxta hystoriã

Expanded text:
nitur. --Ecce a torpenti corde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitur nequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat. Ea vero quae subjuncta sunt, quia valde juxt
Abbreviated transcription (Latin):
subleuatum indõ coidis oculũ s ipsa immen-¬
sitate luminis reuerberatũ ad nosm & ipsos
reducimus: & lassati discimus. ualde suꝑ
nos esse qđ querebamus. nr̃amq mortalita¬
tẽ consid̾antes. indignos nos adhuc esse de-¬
p̃hendimus. qui inmortalẽ uidere ualea¬

Expanded text:
sublatum in Deo cordis oculum, sed ipsa immensublatum in Deo cordis oculum, sed ipsa immensitate luminis reverberatum, ad nosmetipsos reducimus, et lassati discimus super nos valde esse quod quaerebamus, nostram mortalitatem considerantes, indignos nos adhuc esse deprehendimus, qui immortalem videre valea
Abbreviated transcription (Latin):
non ualco uidentẽ me: ⁊eum qui me subtili¬
ter intuetur. intueri ñ possum: ut uidelica
ostendat. quia tanto cautiꝰ formidandus est:
qͣnͣto conspicabilis ñ est. Quienĩ ita nos aspi-¬
cit. ut a nob̾ aspici nequeat: eõ magis tunen¬
dus ẽ qͦ cuncta uidens nimime uidetur Cũ
enim contra uos quẽpiam latere in insidus
credimus: eo illũ amplius metuimus. quo
minime uidemus. Cumq eiꝰ insidias neqͣꝗͣ
dep̃hendimus ubi sunt: ⁊ ibi e ͨ ietiumꝰ
ubi ñ sunt. Creator aut̃ nr̃ qͥ ubiq totꝰ ẽ.&
cernens cuncta ñ ceruitur: tanto magis me¬
tuendus est. quanto ⁊ inuisibilis ꝑmanens.
de nr̃is actib quando & qͥd decernat igno¬
rat᷑. Que tam̃ uerba intelligi ⁊ alit̃ posst̃.
Ad ouentẽ quippe imus: cum mentẽ in con-
sid̾ationem maiestatis attollimꝰ. S ñ appa¬
rs: qr qualis innatura sua ẽ. ã cogitatio¬
ne mortali uideri ñ p̃ualet. Si ad occiden¬

Expanded text:
non valeo videntem me, et eum qui me subtilinon valeo videntem me, et eum qui me subtiliter intuetur intueri non possum; ut videlicet ostendat quia tanto cautius formidandus est, quanto conspicabilis non est. Qui enim ita nos aspicit, ut a nobis aspici nequeat, eo magis timendus est, quo cuncta videns minime videtur. Cum enim contra nos latere quempiam in insidiis credimus, eo illum amplius metuimus, quo minime videmus. 516 Cumque ejus insidias nequaquam deprehendimus ubi sunt, et ibi eas metuimus ubi non sunt. Creator autem noster, qui ubique totus est, et cernens cuncta non cernitur, tanto magis metuendus est, quanto invisibilis permanens, de nostris actibus quando et quid decernat ignoratur. Quae tamen verba intelligi et aliter possunt. Ad Orientem sideratione majestatis ejus attollimus, sed non apparet, quia qualis in natura sua est, a cogitatione mortali videri non praevalet. Ad occiden
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ꝑ humanitatẽ. ⁊ quasi in iacentem
ascendimus. Surrer̃ ⁊ eleuati sumus. Unde
hoc qͦq mox subditur : ꝑ quod diuinitas inui¬
sibilis atq inconp̾hensibilis demontret᷑. Nã
occidentẽ: ñ intelligam eum. Si ad sinistrã.
.quid agam. Non app̃hendã eum. Si me
uertã ad dexterã: non uidebo illum. Crea¬
toi quippe om̃iũ in parte ñ ẽ: qi ubiq est
E tc̃ minus inuenit᷑: qnͣdo is qui totꝰ ubiq est
in parte querit᷑. Incircũscriptꝰ nãq sp̃s om̃ia
intra semet ipsũ hab&: que tamen ⁊ implen-¬
do circũdat ⁊ cix cũdando implet: ⁊ susti¬
nendo transcendit. ⁊ transcendendo sustin&
Dene aut̃ pꝰꝗͣ dictũ est. si ad orientẽ iero. non
appane. si ad occidentẽ. ñ intelligã eũ. si ad
sinistrã qͥd agam. ñ app̃hendã eum. si me
uertã ad dexterã ñ uidebo illũ ilico adiung̃.
pse nͦ scit uiam incam. de si aꝑte dicat. Llid̃ẽ

Expanded text:
hominibus per humanitatem, et quasi in jacentem hominibus per humanitatem, et quasi in jacentem ascendimus; surrexit, et levati sumus. Unde hoc quoque mox subditur, per quod divinitas invisibilis atque incomprehensibilis demonstretur. Nam occidentem, non intelligam eum; si ad sinistram, quid agam? non apprehendam eum, si me vertam ad dextram, non videbo illum. - Creator quippe omnium in patre non est, quia ubique est, et tunc minus invenitur, quando is qui totus ubiquein parte quaeritur. Incircumscriptus namque spiritus omnia intra semetipsum habet, quae tamen et implendo circumdat, et circumdando implet, et sustinendo transcendit, et transcendendo sustinet. Bene autem postquam dictum est: Si ad Orientem iero, non apparet; si ad Occidentem, non intelligam eum; si ad sinistram quid agam? non apprehenddebo illum; illico adjunxit: Ipse vero scit viam meam. Ac si aperte dicat: Videre
Abbreviated transcription (Latin):
& iustitia Que scilicet iustitia dã in hunc
mundũ contra uias peocatoꝵ uenit: antiquũ
hostẽ ui cimus. ãquo captiui tenebamur.
Dicat gͦ. Nolo multa fortitudine coutendat
mecum: nec magnitudinis suę mole me p̃¬
mat. Proponat oquitatẽ contra me: ⁊ ꝑue¬
niet ad uictoriã iuditium meum. Id est
ad redarguendas uias in carnatũ filiũ mit.¬
tat: & tc̃ insidiantẽ aduersarium ꝑ absolu¬
tionis meȩ iuditiũ uictor excludã. Si enm
in diuinitatis fortitudine sic uingenitꝰ
filius inuisibilis maner&. ut nil de nr̃a in¬
firmitate susciꝑet: infirmus homo ad eum
inuenure accessũ gr̃ȩ qnͣdo potuisset Con¬
sidatũ quippe pondus eius magnituduus
oppͥmer& potius quã iuuar&. S fortis suꝑ
omĩa. apparuit infirmus int̾ omĩa: ut dũ
nobis ex assũpta infirmitate congruer&: ad
ꝑmanentem nos suã forcitudinẽ eleuars. In
altitudine enĩ sua diuiutas ã nob̾ ut pote
paruulis app̃hendi ñ poterat. s strauit se

Expanded text:
 justitia . Quae scilicet justitia dum in hunc mundum contra vias peccatorum venit, antiquum hostem vincimus, a quo captivi tenebamur. Dicat ergo: Nolo multa fortitudine contendat mecum, nec magnitudinis suae mole me premat; proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum. Id est, ad redarguendas vias meas incarnatum Filium mittat, et tunc insidiantem adversarium per absolutionis meae judicium victor excludam. Si enim in divinitatis fortitudine sic unigenitus Dei Filius invisibilis maneret, ut nil de nostra infirmitate susciperet, infirmus homo ad eum invenire accessum gratiae quando potuisset? Consideratum quippe pondus ejus magnitudinis opprimeret potius quam juvaret. Sed fortis super omnia apparuit infirmus inter omnia, ut dum nobis ex assumpta infirmitate congrueret, ad permanentem nos suam fortitudinem elevaret. In altitudine enim sua divinitas a nobis utpote parvulis apprehendi non potuerat, sed stravit se
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Om̃is qui se exaltat humiliabit᷑: ⁊ qͥ
se humiliat eraltabit᷑. Unde ⁊ ꝑsalomonẽ
dr̃. Anteꝗͣ conterat᷑ exaltat᷑ cor hominis. et
anteꝗͣ głetur humiliabit᷑. Recte aut̃ dr̃ qui
inclinauerit oculos suos ipse saluabitur: qi
quantũ ꝑ menbroꝵ inuusteriũ dep̃bendipo¬
test. pͥma suꝑbiȩ ostensio esse moculis solet.
Hinc enĩ scriptũ ẽ. Loculos suꝑboꝵ humiliabis.
Hinc de ipso suꝑbientiũ capite dr̃. Om̃e subli¬
me uid&. Hinc de illa que ei ꝑ infidelitatẽ
adhesit. scriptũ ẽ. Generatio cuiꝰ excelsi sunt
oculi: & palpebix eiꝰ in alta subrectȩ. Oculos

Expanded text:
at, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Unde et per Salomonem dicitur: Antequam conteratur, exaltatur cor hominis; et antequam glorietur, humiliatur . Recte autem dicitur: Qui inclinaverit oculos suos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in a
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabat. Quod etiam in xsaac oꝑe sub
allophiloꝵ pͣuitate cognoscimꝰ designari: qͥ
puteos quos ysaac fodarat t̾rȩ congerie te¬
plebant. Nos enĩ nos nmirũ putros fo¬
dimꝰ : cũ in scripture sacix abditis sensib
alta penet᷑mus. Es tam̃ occulte replent al¬
lophili quando nob̃ ad alta tendentib
inmundi sp̃s c̾renas cogitationes ingeruis.
& quasi inuentã diuinę scientiȩ aquam

Expanded text:
tolerabat. Quod etiam in Isaac opere sub tolerabat. Quod etiam in Isaac opere sub Allophylorum pravitate cognoscimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie plebant. Nos enim nimirum puteos fodimus, cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophili, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae scient
Abbreviated transcription (Latin):
ex uita trahitur. ex ipsa fortitudine toiren¬
tes aurei defluant: q in ore bene uiuentiũ.
docteinę daritas inundat. Sequit᷑. Fritq¬
uabitur tͥ. Quos maiꝰ alios hostes patim᷑.
quã malignos sp̃s. qui in nr̃is nos cogitati¬
onib obsident. ut ciuitatẽ ualeant mentis
nr̃e irrũꝑe: eamq sub sui iugo dñii captã
tenere.e drgenti aut̃ nomine sacra eloqͥa
designari : testatur psalmista quiait. Clo¬
quia dñi eloquia casta: argentũ igne exa¬
minatu t̃rȩ. & sepe cum eloquiis sacris
intendimus. malignoꝵ sp̃uũ insidias gra-¬
uius toleramus: qr menti nr̃e t̾renarum
cogitationũ puluerẽ asꝑgunt. ut intenti¬
onis nr̃e oculos ã luce intimę uisionis ob¬
scurent. Iđ nuirũ psalnusta ꝑtulerat:
cũ dicebat. Declinate ãme maligni. ⁊scru¬
tabor mandata dĩ mei: uidelic& patenter
insinuans. ꝙr mandata dĩ ꝑscrutari ñ pote¬
rat. cũ malignoꝵ sp̃uũ insidias in mente

Expanded text:
ex vita trahitur, ex ipsa fortitudine torrenex vita trahitur, ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae claritas inundat. Sequiturditat. --Quos magis alios hostes patimur quam malignos spiritus, qui in nostris nos cogitationibus obsident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomineignati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod nimirum Psalmista pertulerat, cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans quia mandata Dei perscrutari non poterat cum malignorum spirituum insidias in mente
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatũ nesciens. errasse credidit. quem
ꝑcussum uidit: eiq si reuersus fuerit ad
om̃ipotentẽ. pollicetur dicens. Longe faci¬
es iniquitatẽ a tab̃na culo tuo. Ac si pa-¬
tent̃ dicat. Si quis ad dm̃ pꝰ errata reuer¬
titur: in cogitatione simul ⁊ oꝑe mundat᷑.
Sequitur. abit pro tra silicẽ: ꝓꝓsilice tor
rentes aureos. Quid ꝑ trã nͥ infumitas actio¬
nis.ͬ Quid ꝑduritiam silicis. nͥ fortitudo de¬
signatur Quid ꝑ torrentes aureos: nͥ doctri¬
nã intimę claritatis accipimus. : Omp̃s aũ
firma actione. fortitudinẽ tribuit robusti
oꝑis. Dat etiam pro silice torrentes aureos:
qr ꝓ robusto oꝑe doctrinã multiplicat cla¬
ix p̃dicationis: ut peccator quisq conucrsus.
⁊ ex infirmo foitis cristere ualcat. ⁊ in sua
fortitudine usq ad ꝓftrenda uerba intimȩ
claritatis exurgat: quatinus in eo ⁊ firmitas
actionis inqua uelut t̃ra soluit᷑. bene uiuen¬
di forticudine solidetur: ⁊ rursum cũ sensꝰ

Expanded text:
um nesciens 509 errasse credidit, quem percussum vidit, eique, si reversus ad Omnipotentem fuerit, pollicetur dicens: Longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo, ac si patenter dicat: Quisquis ad Deum post errata revertitur, in cogitatione simul et in opere mundatur. Sequitur: rentes aureos. - Quid per terram, nisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? Quid per torrentes aureos, nisi doctrinam intimae claritatis accipimus? Omnipotens afirma actione, fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nulla bonoꝵ oꝑum confidentia fuleitur.
intueri sũma mens crepidat qr ipsa se consci¬
entia accusat. Cum uͦ in penitentię lamen¬
tis culpa diluit᷑. ⁊ sic ꝑ pecrata planguntur
ut plangenda minime ꝑpetrentur: mag¬
na menti fidutia nascitur: ⁊ ad conspicicu¬
da suꝑna retributionis gaudia cordis nr̃i
facies leuat᷑. S hec elipha recte dicer&:
si infirmũ monerꝙ. Cũ uͦ iustũ uirũ ꝓpt̃
flagella despicit: quid aliud quã uerba scien¬
tiȩ nesciens fundit: Que nimirũ dicta si
ad hereticoꝵ typum ducunꝰ: ipsi falsis pro¬
missionib ad dm̃ nos faciẽ leuare pollicen¬
tur. Ac si fideli popło patent̃ dicant. Iuã¬
diu p̃dicationẽ nrãm non sequeris: cor in
infimis p̃mis. Quia uͦ eliphar beatũ iob
addm reuerti admonuit. a quo uidelicet
idẽ beatꝰ uir ñ quã recessit: ad huc pollicendo
merentur: qui iubentis dñi p̃cepta contẽp¬
nunt. Unde scriptũ ẽ. Qui declinat aurẽ

Expanded text:
enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur, ut plangenda minime perpetrentur, magna menti fiducia nascitur, et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. Sed haec Eliphaz recte diceret si infirmum moneret. Cum vero justum virum propter flagella despicit, quid aliud quam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. Ac si fideli populo patenter dicant: Quandiu praedicationem nostram non sequeris, cor in infirmis premis. Quia vero Eliphaz beatum Job ad Deum reverti admonuit, a quo videlicet idem vir beatus nunquam recessit, adhuc pollicendo merentur, qui jubentis Domini praecepta contemnunt. Unde scriptum est: Qui declinat aurem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo ñ eẽ pͥuatos. Minor aut̃ ẽ felicitas:
sicum greges crescunt. custodes qͦq gregũ
ñ ꝓficiunt. Unde ad fecunditatẽ gregũ
mox fecunditas familiȩ subrogatur. Nã
eoꝵ . & infantes eoꝵ exultant lusib: ut sic̃
maiora ad habendũ concessa sunt. ita
multi germinent ad custodiendũ. Sed
qr dirit exultant lusib: ipsũ qͦq infan¬
tiũ lusũ indomo iniqͦrũ. ne uilẽ ualde
Cesse crederemus: subiungens ait. Ienens

Expanded text:
proprio non esse privatos. Minor autem est felicitas, proprio non esse privatos. Minor autem est felicitas, si cum greges crescunt, custodes quoque gregum non proficiunt. Unde et ad fecunditatem gregum mox fecunditas familiae subrogatur. Nam eorum, et infantes eorum exsultant lusibus. 48. Ut sicut majora ad habendum concessa sunt, ita multi germinent ad custodiendum. Sed quia dixit Exsultant lusibus, ipsum quoque infantium lusum in domo iniquorum ne vilem valde esse crederemus, subjungens, ait: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
n pacatȩ : ⁊ ñ est urga dĩ suꝑ illos. Secu¬
rȩ ⁊ pacatȩ st̃. qi peccantes uiuunt: lu¬
genda agunt. & gaudia ñ relinquunt.
Uirga cos suꝑnę disciplinȩ ñ ꝑcutit: ⁊
tanto amplius in culpa proficiunt. qͣnͣ¬
to minꝰ exculpa feriuirtur. Sed qi uitꝰ
que prosꝑant᷑ audiuimꝰ: in agris quoq
que prosꝑitas arrideat uideamus. Seqͥt᷑.¬
⁊ ñ est pͥuata fecu suo. Uulgaris locutionis¬
usus est. ut bouẽ masculũ ⁊ uaccã feminã¬
nis generis appellat. Unde nc̃ dr̃. Bos
eoꝵ concepit. ⁊ñ aboitiuit: uacca peꝑit.
⁊ ñ est priuata fetu suo. Dominis gregum.
pͥma felicitas ẽ. si grex sterilitatẽ ñ habens
concipit: secunda. si conceptꝰ ad partũ ueñ:
tc̃ia aut̃. si hoc qđ partum ẽ. ꝑ nutͥm̃ta ad
ꝓuectũ ducat᷑. Ut gͦ tota simul ad esse un¬
pis demonstrara. eoꝵ greges beatꝰ iob as¬
serit concepisse.⁊ ñ abottisse: peꝑisse. ⁊ fecu

Expanded text:
et pacatae, et non est virga Dei super illos. 47. Secuet pacatae, et non est virga Dei super illos. 47. Securae et pacatae sunt, quia peccantes vivunt, lugenda agunt, et gaudia non relinquunt. Virga eos supernae disciplinae non percutit, et tanto amplius in culpa proficiunt, quanto minus ex culpa feriuntur. Sed quia intus quae prosperantur audivimus, in agris quoque quae prosperitas arrideat videamus. Seqet non est privata fetu suo. - Vulgaris locutionis est, ut bovem masculum, et vaccam feminamnis generis appeorum concepit, et non abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Dominis gregum prima felicitas est, si grex sterilitatem non habens concipit; secunda, si conceptus ad partum venit; tertia autem, si hoc quod partum est per nutrimenta ad provectum ducatur. Ut ergo tota simul adesse impiis demonstraret, eorum greges beatus Job asserit concepisse, et non abortisse; peperisse, et fetu
Abbreviated transcription (Latin):
que in hac concupiscunt uita accipiunt.
successione aut̃ sobolis pͥuant᷑. Istis nimi¬
rũ ipsa sua potentia pena ẽ. cũ ⁊ magnã
se hab̾e hereditatẽ considerant. ⁊ heredes
ñ habent quib relinquant. Quid itaq
ꝓdest si adsint om̃ia: ⁊ desint filii qui
successores fiant. Sequit᷑. Semen eoꝵ¬
ꝑman& corã eis. In augmentũ magnę fe¬
licitatis cũ magno patrimonio dautur
⁊ heredes: ac ne qua necessitas tẽporis sal¬
tem ab oculis subtrahat eos in quib ani-¬
mus erultat: de hoc eoꝵ semine dr̃ ꝑma-¬
n& coram eis. Quid aut̃ si filii dati sunt.
s ipsi sterilitate feriunt᷑ꝰ sic in eis genus
extinguitur: sicut parentũ sterilitate
ad sunt filii. ad sunt nepotes. Quid si qua
mentẽ intestina cogitatio exuret. & secu¬
ritatis gaudia domestica rixa transuer¬
bat. Que ẽ huius mundi felicitas. sileta
non ẽ. Sequit᷑. Domꝰ eoꝵ secuix st̃¬

Expanded text:
quae in hac concupiscunt vita accipiunt, quae in hac concupiscunt vita accipiunt, successione autem sobolis privantur. Istis nimirum ipsa sua potentia poena est, cum et magnam se habere haereditatem considerant, et haeredes non habent quibus relinquant. Quid itaque prodest 487 si adsint omnia, et desint filii qui successores fiant? Sequitur: permanet coram eis. - In augmento magnae felicitatis, cum magno patrimonio dantur et haeredes. Ac ne qua necessitas temporis saltem ab oculis subtrahat eos, in quibus animus exsultat, de hoc eorum semine dicitur: Permanet coram eis. Quid autem si filii dati sunt, sed ipsi sterilitate feriuntur? Sic in eis genus exstinguitur, sicut parentum sterilitate adsunt filii, adsunt nepotes. Quid si qua mentem intestina cogitatio exurat, et securitatis gaudia domestica rixa transverberet? Quae est mundi hujus felicitas, si laeta non e
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ meã tremor: constat nimirũ quod
ꝑ irrssionẽ dicat᷑. Ac si aꝑte diceret᷑. Si me
aliqͥd sx pocrite habuisse meminero: in
penitentiȩ moxfletu contremisco Carnẽ u suã si
mndatꝰ fuerit tirmore ꝑhibos coneuti idẽ¬
infirmitatẽ oꝑis. ultionis pauore fatigari. S
qr multa sophar de subita dãpnatione impu
in quib beati iob potentiã iomoidit asseruit.
sc̃s uir contra dicta cius subiungit dicens.
Quare gͦ impii uiuunt᷑: subleuati st̃. confortati¬
q diuituis Nisi enĩ eos patientia diuina
tolerar&: nequaquã diu uitã inpeccatis du-¬
cerent. Subleuant᷑ nãq diuitiis cũ esse po¬
tentes incipiunt: confoitant᷑ uͦ cũ diu in hac
uita subsistere ꝑmittuntur. Quos enĩ sub¬
stantia eleuat infastu suę potentię: dierũ
longitudo confortat. Uł certe subleuati et
confortati referunt᷑: qi subleuant᷑ hononb.
confortantur reb Sed sunt pleriq qͥ ⁊ ho-¬
norib subleuati. ⁊ diuitus confortati. ea

Expanded text:
am tremor, constat nimirum quod per irrisionem dicatur. Ac si aperte diceretur: Si me aliquid hypocritae habuisse meminero, in poenitentiae mox fletu contremisco. Carmen vero suam, si recordatus fuerit, tremore perhibet concuti, idinfirmitatem operis ultionis pavore fatigari. Sed quia multa Sophar de subita damnatione impii, in quibus beati Job potentiam momordit, asseruit, sanctus vir contra ejus dicta subjungiQuare ergo impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis? - Nisi eos enim patientia divina toleraret, nequaquam diu vitam in peccatis ducerent. Sublevantur namque divitiis cum esse potentes incipiunt. Confortantur vero, cum in hac vita diu subsistere permittuntur. Quos enim substantia sublevat, in fastu suae potentiae dierum longitudo confortat. confortati referuntur, quia sublevantur honoribus, confortantur rebus. Sed sunt plerique qui et honoribus sublevati, et divitiis confortati, ea
Abbreviated transcription (Latin):
Culpa suꝑbiȩ ẽ docere meliorem. Quã sepe
heretia ꝑpetrant: qui de eis que praue
sentiunt. quasi docere catholicos p̃sumuis.
Tunc enĩ eos putant dõ adquiescere: si il¬
los contigerit eoꝵ ꝑuersitatib consentir.
& adquiescentib pacẽ promittunt: qr
contra cos qui sibi consentiunt. iã uirga¬
ri desistunt. Fruc̾tus aut̃ optimos sibi
consentientib pollicentur: qr eos solos
bona oꝑa agcre existimant. quos ad sua
doginata se trahere exultant. Quib ⁊ hoc
congruit qđ adiungit. suscipe ex ore illiͦ
legem: qi ea que ipsi sentiunt. erore dĩ pro¬
cedere suspicantur. E pone sermones eiꝰ
in corde tuo: ac si astruat dicens. quos nc̃ usq
inore. ⁊ ñ incorde tenuisti. Quia enĩ eoꝵ ꝑ
uersa dognata respuit: ñ eam uerba dĩ
inscusu. s in ostensione habuisse criminan¬
cur. Unde quasi sub specie dulcedinis infui¬
dunt uirꝰ pestifere ꝑsuasionis: ut uerba dĩ
ecłam in corde suo ponere ad moneant: que

Expanded text:
Culpa superbiae est docere meliorem, quam saepe haeretici perpetrant, qui de his quae prave sentiunt quasi docere catholicos praesumunt. Tunc enim eos putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire. Et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. Quia enim eorum perversa dogmata respuit, non eum verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse criminantur. Unde quasi sub quadam specie dulcedinis infundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
dõ scriptũ sit. qui redd& unicuiq scd̾m oꝑa eiꝰ:
illũ inextremo examine iustitia ętni iudicis
saluat: quẽ hic eiꝰ pietas ab immundis oꝑib
lib̾at. Suuͦ ad hoc saluari quisq hic mun¬
ditia manuũ suarũ credit᷑. ut suis uirib
innocens fiat: proculdubio erratur: qr si
suꝑna gr̃a nocentẽ non p̃uenit. ñquã pro¬
fecto inueniet. quẽ remuner&s innocentẽ.
Unde ueridica morsi uoce dt̃. Nulłq apud
te ꝑse iinocens ẽ. Suꝑna gͦ pietas pͥus agit
in nob aliquid sine nob̾. ut subsequente qͦq
nr̃o lib̾o arbitrio. bonũ qud iam appetinius
agat nob̾cum. quod tam̃ ꝑ impensã grãm
inextremo iuditio ita remucr& in nob ac si
bonitas ut innocentes faciat p̃uenit: paulꝰ

Expanded text:
i reddet unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni Judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque sic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur: quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridica Moysis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut, subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita remunerat in nobis, ac si bonitas, ut innocentes faciat, praevenit, Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ relinquens exemplũ: ut sequamini uesti¬
diui: ⁊ non declinaui ex ea. Custodit enun
Mñ declinat: qͥ hoc ubi intendit oꝑat᷑. Custo¬
dux quippe ꝑ intentionẽ ẽ: ñ declinare ꝑ oꝑa¬
tionẽ. Hec nãq ẽ sollicitudo iustoꝵ. ut actꝰ
suos cotidie iuxta uias ueritatis examinent:
eas sibi integłam ꝓponentes ã rectitudinus ca¬
rũ tramite ñ declinent. Suꝑ sem& ipsosqͥppe
cocidiȩ ire contendunt. & qđ in uirtutis uer¬
tice ꝓuehunt᷑. cauta rep̃hensione duudicañ.
qͥcqͥd de eis ex sema ipsis remanet infra sem&̃¬
ipsos: & totos se illuc festinant trahere. ubi
se inueniunt ex parte p̃uenisse. Sequitur.¬
lmandatis labioꝵ eius ñ recessi Sicut bene
obsequentes famuli dñoꝵ suoꝵ uultib semꝑ
intenti sunt. ut ea que p̃ceperint festine au¬
diant ⁊implere contendant: sic iustoꝵ men¬
tes ꝑ intentionẽ suam om̃ipotenti dõ assistuss.¬

Expanded text:
ens exemplum ut sequamini vestidivi, et non declinavi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem est, non declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et, ea sibi in regulam proponentes, a rectudinis earum tramite non declinent. Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sequiturmandatis labiorum ejus non recessi. - Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint festini audiant, et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. & suꝑueniet eis inundatio: ⁊ do¬
lores diuid& furoris sui Inundatio un¬
pus suꝑuenit. cũ doloꝵ fluctꝰ ex aliqua
despici. ⁊ int̾rena uid& concupiscentia
letari: & hoc qͦq dolorib ꝑcutit. qđ sibi
uidet in cogitatione impii p̃ferri. Bene
aut̃ dr̃: ⁊ dolores diuid& furoris sui. Qui¬
& enĩ ȩc̃nos dolores impio ꝑ rectibutionẽ
seruat. ⁊ aliqñ eius mentẽ etiã temporali
dolore transuerberat: qi hic qͦq ⁊ illic ꝑcu¬
tit: furorissui suꝑ impiũ dolores diuidit.
Neq enĩ pena p̃sens que iniusti animũ ã pra¬
uis desideriis ñ immutat: ab ȩt̃nis suppli¬
tiis lib̾at. Unde ⁊ ꝑ psalmistã dr̃. Plus
suꝑ peccatores laqueos: ignis. sulphur.
& sp̃s ꝓcellarũ pars calicis eoꝵ. Dicendo et̃¬
enĩ laqueos ignis. sulphur: & sp̃s ꝓcellarũ:
multos nimirũ dolores intulit. Sedq
ab his dolorib peccator qui ñ corrigitur
ad ęt̃na supplitia uocat᷑: eosdem dolores

Expanded text:
t superveniet eis inundatio, et dolores dividet furoris sui. - Inundatio impiis supervenit, cum dolorum fluctus ex aliqua despici et in terrena videt concupiscentia laetari, hoc quoque doloribus percutit quod sibi videt in cogitatione impii praeferri. Bene autem dicitur: Et dolores dividet furoris sui. Qui enim aeternos dolores impio per retributionem servat, et aliquando ejus mentem etiam 491 temporali dolore transverberat: quia hic quoque et illic percutit, furoris sui super impium dolores dividit. Neque enim poena praesens, quae injusti animam a pravis desideriis non immutat, ab aeternis suppliciis liberat. Unde et per Psalmistam dicitur: Pluet super peccatores laqueos, ignis, sulphuet spiritus procellarum, pars calicis eorum . » Dicendo etenim laqueos, ignis, sulphur, et spiritus procellarum, multos nimirum dolores intulit. Sed quia ab his doloribus peccator, qui non corrigitur, ad aeterna supplicia vocatur, eosdem dolores
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis asꝑgere: ut quaqua ꝑ urtentionẽ per¬
gant. ab intuentiũ cordiũ sordib. peccati
noctẽ excutiant: ⁊ exẽplo sui oꝑis ineis ui¬
stitiȩ lumen fundant. S qͣntalib& sit iusti¬
tia oꝑis: apud int̾nũ iudicẽ nulla ẽ. si haue
eleuat tumor mentis. Unde ⁊ subãitur.¬

Expanded text:
ritatis aspergere, ut quocunque per intentionem perritatis aspergere, ut quocunque per intentionem pergunt, ab intuentium cordibus peccati noctem excutiant, et exemplo sui operis in eis justitiae lumen fundant. Sed quantalibet sit justitia operis, apud internum judicem nulla est, si nanc elevat tumor mentis. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uota tua reddes. Qui uota uouet. s hec
p̃ infirmitate soluere ñ ualet: ei ex pecca¬
ti pena agitur. ut uolenti bonũ posse sub¬
trahatur. Cum uͦ u conspec̾tu intum ui¬
dicis ea que obsistit culpa dec̃git᷑: fit ꝓtinꝰ
ut uotũ possibilitas sequat᷑. Sequitur.¬
ecernes rẽ: iueni& tibi. Hoc esse ꝓpͥum
infirmantiũ uiditio solet. ut tanto quẽ¬
piam existimãnt iustũ. quantũ hc̃ adipisci
conspitiunt. om̃e qđ appetit: cũ uidelicae
nouermꝰ ññꝗͣ bona t̾rena iustis subtrahi.
que largo munere tͥbuunt᷑ in iustis: qi
⁊ desꝑatis egris medici quicqͥd poposce¬
rint dari precipiunt: ⁊ eos quos reduci
posse ad salutẽ p̃uident. que appetunt
dari contradicunt. S si dicta hec eliphar
de donis sp̃alib intulit: sciendũ qđ res de¬
cernitur & uenit. eũ uirtꝰ quȩ ex desidio appe.¬
titur. largiente dõ etiam effectu ꝓsꝑatur.
splendẽ ẽ. ꝑ mira oꝑa uirtutũ. signa suę cla

Expanded text:
ota tua reddes. - Qui vota vovit, sed haec per infirmitatem solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votum possibilitas sequatur. Sequiturecernes rem, et eveniet tibi. - Hoc esse proprium infirmantium solet, ut tantum quempiam existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit, cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, quae largo munere tribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos reduci posse ad salutem praevident quae appetunt dari contradicunt. Sed si dicta haec Eliphaz de donis spiritalibus intulit, sciendum quod res decernitur et venit cum virtus quae ex desiderio appetitur, largiente Deo, etiam effectu prosperatur. splen
Abbreviated transcription (Latin):
ũquã desit. Nam ⁊ si quosdã peccan-¬
tes deserit: eisdẽ tam̃ ipsis ad est ꝑ iudi¬
tium. quib deesse cernitur ꝑ adu-¬
mentum. Sic itaq exteriora circũdat.
ut interioia impleat. sic interiora un¬
pla. ut exceriora circũdet: sic sũma
regit ut ima non deserat: sic imis p̃sens c̃.
ut ã suꝑioub  recedat: sic latet insua speie.
ut tamen cognoscat᷑ insua oꝑatione: sic cog¬
noscitur in suo oꝑe. ut tam̃ cõp̃hendi ñ ua.¬
leat. ã cognoscentis estimatione: sic ad ẽ ut
uidi nequeat: sic uidi ñ ualet. ut tamen
cius p̾sentiam. ipsa sua iuiditia testent᷑: sic
se nob̃ intelligendum preb&. ut tam̃ ipsũ
nob̃ radium sui intellec̾tꝰ obnubilet: & rur¬
sum sic caligine nos ignorantiȩ repͥmit. ut
tamen menti nr̃e. radis suę claritatis int̾¬
micet. qͣtinꝰ ⁊ subleuata quippiã uideat.
⁊ reuerbata contremiscat: & qi eum sicuti
est uide ñ potest. aliqͣtinꝰ uidendo cogno¬

Expanded text:
nunquam desit. Nam etsi quosdam peccannunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interiora implet, ut exteriora circumdet: sic summa regit ut ima non deserat: sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat: sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat agnoscentis aestimatione: sic adest, ut videri nequeat: si videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur: sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet, et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quippiam videat et reverberata contremiscat; et quia eum sicuti est, videre non potest, aliquatenus vivendo cogno
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. Nubes latibulũ eius. nec nr̃a
considerat: & cura cardines cȩli ꝑ ambulat:
St̃ pleriq ita ħebcites: ut formidare nesciatł.
nisi qđ corporalit̃ uident. Unde fit ut
dm̃ ñ ietuant: quẽ uide ñ possunt. Here¬
tici aut̃ qr esse se sapientes arbitrant᷑. uerba
contͣ catholicos irrisionis profer̃. atꝙ ab eis
illũ ñ timeri suspicantur. quẽ uidẽ corpo¬
ralit̃ nequeunt: ut quasi ꝑ torporẽ sensus
auctorẽ suũ existiment. qr excelsior celo est.
& suꝑ stellarũ uertices subluatꝰ. ex longin¬
qͦ uid̾e ñ possit. E qr int̾ nos ⁊ celestem
sedẽ partes aeriȩ int̾sunt. quasi innube
latens ꝑ caliginẽ iudice. ⁊ suꝑiorib inten¬
tꝰ minus una ꝑpendat: & dũ cęli cardi¬
nes ambiendo constringit. interiora non
uideat. S quis de dõ ista uł desipiens su¬
spicetur. Qui nimirũ dum sit sẽper
omp̃s. sic intendit om̃ib ut adsit sin¬
gulis: sic ad est singulis. ut simul om̃ib

Expanded text:
t nubes, latibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra caillum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt, ut quasi per torporem sensus Auctorem suum existiment, quia excelsior coelo est, et super stellarum vertices sublimatur, ex longinquo videre non posse. Et quia inter nos et coelestem sedem partes aeriae intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus, minus ima perpendat, et dum coeli cardines ambiendo consvideat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper omnipotens, sic intendit omnibus ut adsit singulis, sic adest singulis, ut simul omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possũ : & tam̃ ille quẽ uidere ñ ualeo.
uida subtilit̾ cuncta que ago. Serui trꝵ.
Et ꝓbauit me quasi aurũ quod ꝑ ignẽ transit
Aurũ infornace ad naturę suc̨ claritatẽ ꝓficit.
dũ sordes amitut. Quasi aurũ gͦ qđ ꝑ ignẽ
transit. probat aminas iustoꝵ: quib crusti¬
one tribulationis. & subtrahuntur uitia. &
uir intͥbulatione se posctũ auro cõparauis:
qi qui dĩ uoce iustus ante flagella dictꝰ est.
ñ idcirco tẽptari ꝑmissus est. ut in eo uitia
purgarentur. s ut merita crescerent. u-¬
rũ uͦ igr urgatur. Minus gͦ de se eristi¬
mauit ipse quam erat. dũ tribulationi tra¬
ditus purgari se credidit qͥ purgandũ inse
de se humilia sentiat animꝰ iustoꝵ: ea tam̃
que agunt qũ siit recta conspitiunt: sed
de eoꝵ rectitudine ñ p̃sumunt. Unde adhuc
subdit᷑. estigia eius sequutꝰ ẽ pes meus:
uiã eiꝰ custodiui q ñ declinaui ex ea. Aman¬
datis labioꝵ eiꝰ ñ recessi: & insinu meo abs

Expanded text:
em videre non valeo, videt subtiliter cuncta quae ago. Sequitur: Et probabit me quasi aurum quod per ignem transit. - Aurum in fornace ad naturae suae claritatem proficit, dum sordes amittit. Quasi aurum ergo, quod per ignem transit, probatur anima justorum, quibus exustione tribulationis et subtrahuntur vitia, et vir in tribulatione se positum auro comparavit, quia qui Dei voce justus ante flagella dictus est, non idcirco tentari permissus est ut in eo vitia purgarentur, sed ut merita crescerent, aurum vero igne purgatur. Minus ergo de se aestimavit ipse quam erat, dum, tribulationi traditus, purgari se credidit, qui purgandum in se de se humilia sentiat animus justorum, ea tamen quae agunt quam sint recta conspiciunt, sed de eorum rectitudine non praesumunt: Unde adhuc subditur: Vestigia ejus secutus est pes meus: viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. A mandati
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ prosꝑitatis tẽpus inueniunt. contͣ
eam in suꝑbis uocib excedunt. ⁊ exꝓ¬
brantes aꝑiunt. quantũ prius eius
potentie latent̃ uiuidebant. Nam se¬
quitur. Inforritudine brachii tui
possidebaᷤᷤ terrã: & potentissimus
obtinebas eam. Ac si patent̾ dicat
Quod inp̃dicatione tua terrã uniuer¬
salit̾ occupasti: potentia fortitudinis. non
ratio ueritatis fuit. Iuia enĩ xp̃ianos
principes p̃dicationẽ eius tenere conspi-¬
tiunt. hoc qđ ei ã popłis credit᷑. ñ uirtu¬
tem rectitudinis. s causam scłaris potentię

Expanded text:
contra eam in superbis vocibus excedunt, et exprobrantes aperiunt quantum prius ejus potentiae latenter invidebant. Nam sequitur: In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Ac si patenter dicant: Quod in praedicatione tua 504 terram universaliter occupasti, potentia fortitudinis, non ratio veritatis fuit. Quia enim christianos principes praedicationem ejus tenere conspiciunt, hoc quod ei a populis creditur, non virtutem rectitudinis, sed causam saecularis potentiae
Abbreviated transcription (Latin):
suũ illis p̃dicatorẽ dicit. Non plus saꝑe
quã oportet saꝑe: s saꝑe ad sobrietatem
Yrursum. Noli altũ saꝑe: s time. Atq ite¬
rum. Aitiora te ne quesieris: ⁊ fortiorace
ne scrutatꝰ fucris. Arursũ. Mel inuenisti:
comede qd sufficit tͥ: ne forte satiatꝰ cuo¬
mas illud. Mel quippe unuaure ẽ: sc̃i in¬
tellectus dulcedinẽ degustare. Quod tt̃
suffitient̃ comeditur: qndo nr̃a intelligen¬
tia uirta mensurã sensus sub moderami¬
ne tenetur. Nam satiatus meleuomit:
qui plus appetens penetrare quã capit.
⁊ illud ꝑdit. unde potuit nutriri. Quu
gͦ sc̃ã ęccła ab infirmis mentib ꝓhib&
alta ꝑscrutari: beato iob dr̃. esurienti

Expanded text:
suum illis praedicatorem dicit: Non plus sapere suum illis praedicatorem dicit: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Et rursum: Noli altum sapere, sed time . Atque iterum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab infirmis mentibus prohibet alta perscrutari, beato Job dicitur: Esurienti
Abbreviated transcription (Latin):
dent. ut loquatiores appareant. ⁊ contͤ
catholicoꝵ fidẽ quasi de doctrina scientie
głant᷑ : cunctos quos aspitiunt. prauis
ad se trahere sermonib quer̃: ⁊ unde s
alios adinteritũ sociant. inde se aliquid
agere uiuacit᷑ putant. Cos uͦ lassos diamꝰ
qui sub husꝰ scłi onere laborioso fatigantur.
urident dicentes. Aquã lasso ñ dedisti:. ⁊
esurienti subtraxisti panẽ. Se enĩ lasso aqͣm
dare eristimant: cum quibdã sub t̾reno
fasce laboiantib sui poculũ erroris p̃bent.
Et panẽ se esurientib ñ subtraxisse suspi¬
cant᷑: qr etiam de inuisibilib atq incõpre¬
hensibilib requisiti. cũ suꝑba audatia re¬
spondent: ⁊ it̃ se doctos p̃ om̃ib credunt.
cum loqui de incognitis infelitius p̃sumun.
ñ prosit acciꝑe: aut si iam sunt sibi cog¬
nita modeste oppͥmit. aut si adhuc uiden¬
tur incognita humilit̃ fatetur: eos ad or¬
dinate humilitatis sensũ reuocat. cumꝑ

Expanded text:
dent ut loquaciores appareant, et contra dent ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. irrident, dicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti panem subtraxisti. Se enim aquam lasso dare existimant cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus sui poculum erroris praebent. Et panem se esurientibus non subtraxisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incomprehensibilibus requisiti, cum superba audacia respondent. Et tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui de incognitis infelicius praesumunnon prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita, modeste supprimit, aut si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat cum per