comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
er in lege. ñ plus quã sex annis seruit. in ũ.
liber egreditur. quia fideł in mundo. qͥ sex
etatib distinguit᷑ tantũ seruit in resurre¬
ctione liber erit. in his ⁊ huiꝰm᷑i que in enig¬
mate dicta sunt. conuenit meditatio. M an¬
datis autẽ moralib que sunt. ñ mechabers
⁊ huimͦi. tantũ conuenit oꝑatio. Congrueg
distinxit u̾ba dicens. in mandatis exercebor.
⁊ in iustificationib meditabor. ido medita¬
bor ut ñ obliuiscar sermones tuos .i. ne pos¬
sim obliuisci. qͦd expedit retineri.

Expanded text:
er in lege non plus quam sex annis servit. In septimo liber egreditur, quia fidelis in mundo, qui sex aetatibus distinguitur, tantum servit, in resurrectione liber erit. Et his et hujusmodi quae in aenigmate dicta sunt convenit meditatio. Mandatis autem moralibus, quae sunt: Non moechaberis, et hujusmodi , tantum convenit operatio. Congrue ergo distinxit verba dicens: in mandatis tuis exercebor, et in justificationibus tuis meditabor. Ideo meditabor ut non obliviscar sermones tuos, id est, ne possim oblivisci quod expedit retineri.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in t̾ra. s ⁊ in mari qͦd commeat᷑. ⁊ in om̃ib abyᷤᷤ¬
sis.i. in ꝓfunditate ignoti occeani. qͦd firmiter
credendum ẽ. Si gͦ om̃ia eius oꝑa comp̾hendẽ
ñ possumꝰ: hoc de eis firmit̾ teneamus qͦd om̃ĩa
Educens nubes ab extremo ter

Expanded text:
 Aug. sed in mari, quod commeatur, et in omnibus abyssis, id est in profunditate ignoti oceani, quod firmiter credendum est. Si ergo omnia opera ejus comprehendere non possumus, hoc de eis firmiter teneamus quod omnia Educens nubes ab extremo ter
Abbreviated transcription (Latin):
Q uia ego raptus ad suꝑna cognoui
Diis. q̃d magnꝰ ẽ adñs in se. qͦd ñ om̃s pos¬
sunt scire. s ciedant noscenti. qui intrauit m
minib dit .⁊ tenuit apud se. qͦd ñ posset dici
nẽ iliꝰ. m̃e forre responderet nob̾. ñ ẽ ualde ma¬
gnus quẽ uideo. si a me poterit explicari. Seq̃r.
sunt in celo⁊ in t̾ra. quia eos ficit. Sequitur.
fecit in cęlo et in terra:. in mari
et in omnibus abyssis.
Omma quecunq uoluit. hic redit ad oꝑa
quȩ capiant᷑ qͣi. dic. magnus ẽ in eeñtia. ma¬
gnus quoq in oꝑibus quia dñs fecit in celo⁊
in t̾ra. omĩa uisibilia ⁊ inuisibilia quetunq

Expanded text:
 Aug. raptus ad superna cognovi quod magnus est Dominus, in se. Quod non omnes possunt scire, sed credant noscenti, qui intravit inminibus dici; et tenuit apud se quod non posset dici.nem illius. Nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Et Deus sunt in coelo et in terra, quia eofecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis. » Omnia quaecunque. Aug. Hic redit ad opera quae capiantur. Quasi dicat: Magnus est in essentia, magnus quoque in operibus, quia Dominus fecit in coelo et in terra omnia visibilia et invisibilia quaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
niut saluos facias nos.
carnem ⁊ excita potentiam tuã .i. ostende po¬
tentiã tuã in resurrectione quia iutisus es in¬
firmus in passione dum dicit᷑. Si dĩ filius
es descende de cruce nicħ ualere uidebaris
pͥualuit suꝑ te ꝑseccitor. qͣd p̾signatũ ẽ cuim
iacob. p̾ualuit angło. ip̃o quidẽ angło uolente
⁊ tam̃ uictus angłs bñdixit uictorẽ. Tenuit
nã ꝙ hõ uictor angłm ⁊ dixit. Non te dinitiã.
ñ bñdixeris mͥ. ħ ñdixit itaꝙ uicttis uictorẽ.
s clandu fecit eundẽ. Tetigit enim neruum
semoris eius ⁊ aruit. magnũ ẽ in hoc sacram̃¬
tum. Ulaudicat quidẽ ppłs iudeoꝵ s ⁊ ibi be

Expanded text:
ut salvos facias nos. carnem, et excita potentiam tuam, id est ostende potentiam tuam in resurrectione, quia visus es infirmus in passione, dum dicitur: Si Filius Dei es, descende de cruce . Nihil valere videbaris; praevaluit super te persecutoipso quidem angelo volente, et tamen victus angelus benedixit victorem. Tenuit namque homo victor angelum, et dixit: Non te dimittam, nisi benedixeris mihi . Benedixit itaque victus victorem, sed claudum fecit eumdem. Tetigit enim nervum femoris ejus, et aruit. Hoc est magnum sacramentum. Claudicat quidem populus Judaeorum, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
cutionẽ patunt᷑. enͥto hac prcipit q labor
ẽ p̾cium regni di. quo ip̃m uenale ematur.
more. nec amet aliquid aliud. oblitus ueri bo¬
dam tepescit fides xp̃i. in tranquillitate ocii
⁊ sungit fluctus temptationis. Excitent gͦ fi¬
dem ⁊ sic liberantur.

Expanded text:
justitiam . Merito hoc praecipit, quia labor etium regni Dei, quo ipsum venale ematur. more, nec amet aliquid aliud oblitus veri bodam tepescit fides Christi, in tranquillitate otii, et surgit fluctus tentationis. Excitent ergo fidem et sic liberantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Hĩ uicẽ prtepti. S itut eñ ꝓnteptũ cortigit.
rta uolor flagelli emendat filios. Uñ bene po¬
suit fliigis .i. faris ⁊ formas dolo enim alus for¬
matus. alius informis. formatꝰ ẽ qui erudit ⁊
emendat⁊ ille dolor ẽ p̾ceptũ aliter ẽ informis.

Expanded text:
 vicem praecepti. Sicut enim praeceptum corrigit, ita dolor flagelli emendat filios: Unde bene posuit, fingis, id est facis et formas. Dolor enim alius formatus, alius informis. Formatus est qui erudit et emendat, et ille dolor est praeceptum; et alter est informis.
Abbreviated transcription (Latin):
phes: in omnibus finibus eorum.
regis ẽ. qui nec par ẽ muscis. Si aut̃ẽ querit᷑ qͣn¬
do d̾s dixit hoc: Respondemus qͦd in uerbo eius
erat hoc sine tempore antequã fieret in t̾ẽpore
ꝑ ip̃m u̾bum licet ꝑ angłos uł ꝑ moysen et
aaron quodammͦ dixit ut fieret tunc qͣndo
nem: ignem comburentem in ter¬
Posuit pluuias eorum
⁊ ẽ hoc simile dictum e qͦd supra posuit. ⁊ ded̾
t̾rã eoꝵ ranas. ⁊ ignem comburentẽ .i. fulmina

Expanded text:
phes in omnibus finibus eorum. regis est, qui nec par est muscis . Si autem quaeritur quando dixerit Deus hoc, respondemus quod in verbo ejus hoc erat sine tempore, antequam fieret in tempore per ipsum verbum, licet per angelos, vel per Moysen, et Aaron quodam modo dixit, ut fieret tunc quando as eorum grandinem: ignem comburentem in tersuit pluvias eorum . Et hoc simile dictum illi quod supraposuit, et dedit terra eorum ranas, et ignem comburentem, id est fulmina,
Abbreviated transcription (Latin):
minuĩ. N ggeus enĩ intpntat᷑ montanus. Zacha¬
Nas sollemnis. quib signant᷑ fideles qui funt
montani .i. alti in untatib. ⁊ sollemnes .i. in tri¬
laudauerunt de hac spũali reu̾sione. sic xp̃iani
qui ꝑ eos significant᷑ pꝰt absolutionẽ peccatoꝵ
dm̃n laudant tanqua a captiuitate liberati:
hylares de bonis quȩ hñt. ostendit em̃ hic psalmꝰ
Pt lib̾ationẽ pecatoꝵ quanta sint bona fideliũ.
dem. Modus. tꝑtitꝰ ẽ psalmus. Primo monet
ꝓpħa. quid faciat beatus uir. ⁊ quanta bona.
gr̃a cłi mereatur. S̾ cdo. agit de aduentu dm̃.
ꝑquẽ homines beati sunt ibi. Exortum ẽ.

Expanded text:
minum; Aggaeus enim interpretatur montanus; Zacharias, solemnis: quibus significantur fideles; qui sunt montani, id est alti in virtutibus: et solemnes, id est in triaverunt de hac spirituali reversione, sic Christiani qui per eos significantur, post absolutionem peccatorum Dominum laudant, tanquam a captivitate liberati, et hilares de bonis quae habent. Ostendit enim hic psalmus post liberationem peccatorum, quanta sint bona fidelium, dem. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo monet Propheta quid faciat beatus vir, et quanta bona gratia mereatur. Secundo agit de adventu Domini, per quem homines sunt beati, ibi exortum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ros facit. s timor cdi appetere facit ea. ꝑ que hõ
beatus ẽ. Unde subdit. in mandatis eiꝰ uolet
uł cupit nimis. uł multũ. hoc facit timor
tum quia sufficit uelle si ꝑficiendi manda¬
ta destr facultas. quia pax ẽ hominib bonȩ
uoluntatis. ⁊ si ñ ades ꝓficiat homo in eis im¬
plendis. q temptatio ẽ uita nsta humana super
aiãm. ⁊ t̾rena habitat᷑o depͥmit sensũ multa co-¬

Expanded text:
ros facit, sed timor Domini appetere facit ea, per quae homo beatus est. In mandatis ejus volet vel cupit nimis vel multum. Hoc facit timor tum, quia sufficit velle si perficiendi mandata desit facultas, quia pax est hominibus bonae voluntatis , et si non adeo proficiat homo in eis implendis, quia tentatio est vita ista humana super animam; et terrena inhabitatio deprimit sensu
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus uir qui timet
longe p̾t dauid fuerunt. completisꝙ. lxx. an¬
nis transinigrationis tũc sub dario rege psay
in templi reedificatione: fuerunt coadiutors
de qua tamen rredificatione actuał templi
ñ agitur hic. s potius de reformatione sp̃u¬
ał templi qͦd nos sumus. Unde apłs. T̃ empłu
ppłi ex ruia ade. ut portet ymaginẽ noui ho¬
minis. sicut portauit ẏmaginẽ uet̾is hominiᷤᷤ

Expanded text:
Beatus vir qui timet longe post David fuerunt, completis LXX annis transmigrationis, tunc sub Dario rege Persain templi reaedificatione fuerunt coadjutores , de qua tamen reaedificatione illius actualis templi non agitur hic; sed potius de reformatione spiritualis templi, quod nos sumus. Unde Apostolus: Temppopuli ex ruina Adae, ut portet imaginem novi hominis, sicut ante portavit imaginem veteris h
Abbreviated transcription (Latin):
tusꝰ legitur. ut eũ phariseo qñ uenit ad eũ muli¬
er percatrix maria. Et nos qͥq abstimnemus aꝯ
inuio fiattũ notabiliũ. ut corrigant᷑. facimus:
ꝑbum ⁊ insaciabile. unde pascit᷑. s ñ reficitur.
E pule em̃ suꝑbi cordis. qͥd ẽ insatiabile est

Expanded text:
tus legitur ut cum Pharisaeo , quando venit ad eum peccatrix mulier Maria , et nos quoque abstinemus a convivio fratrum notabilium, ut corrigantur. Facimus hperbum, et insatiabile, unde pascitur, sed non reficitur. Epulae enim superbi cordis, quod est insatiabile, est
Abbreviated transcription (Latin):
bitati sunt in ania. Iste est ille sonus qui ñ
sermo ẽ. s inanit̾ strepit. Dixerunt ⁊. Ne
nite querentes in hoc s̃ socios ⁊ disꝑdamꝰ eos
de gente. singłarit̾ dicit quia om̃s xp̃iani
sunt una gens cũ ex uno fonte baptismi naui
sunt. uł de gente singłarit̾ dicit. ꝑ gentẽ õs
bonos significans. quos om̃s antixp̃c uocat
gentes .i. tollamꝰ eos de mundo. Ecce ꝑsecu¬
tendit funditꝰ tollere. ⁊ non memoret᷑ nom̃¬

Expanded text:
ditati sunt inania. Iste est ille sonus, qui non est sermo, sed inaniter strepit, dixerunt etiam: Venite, quaerentes in hoc sibi socios, et disperdamus eos de gente. Singulariter dicit, quia omnes Christiani sunt una gens, cum ex uno fonte baptismi nati sunt. Vel de gente singulariter dicit, per gentes omnes bonos significans, quos omnes Antichristus vocat gentes, id est tollamus eos de mundo. Ecce persecutendit funditus tollere. Et non memoret
Abbreviated transcription (Latin):
Q uot sunt dies. qͣi ita¬
iudicium. desidero uidere salutars
s quot sunt in hoc scło dies serui tui: dies ait
ultio de ꝑsequentib me .i. diabło ⁊ ministris eiꝰ
hoc de iudicio addit. cũ quesisset de dieb neqͥs
ȩccłiam aliquo tempore ante iudiciũ ñ futurã
putet. Non enĩ finiet᷑ ante iudiciũ. S cur de
eo querit cũ dicat᷑ in ȩuangłio. Non est ur̃m
scur tp̃ra uł momenta: ꝓpħat autẽ hic. Illam int̾

Expanded text:
Quot sunt dies. Quasi dicat: Ita desidero videre salutare, sed quot sunt in hoc saeculo dies servi tui, dies ait,ultio. De persequentibus me, id est diabolo et ministris. Hoc de judicio addit, cum quaesisset de diebus, ne quis Ecclesiam aliquo tempore ante judicium, non futuram putet. Non enim finietur ante judicium, sed cur de eo quaerit cum dicatur in Evangelio: Non est vestrum scire tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ioni toristis inquitatẽ ꝑ cupid̾itatẽ. ne defe¬
Uatis ꝑ elationẽ. Si sani ñ audistis. uł iacen¬
tes sunrgite. son uos excusetis. Marimunt
Euiciũ excusationis. Nam qͣi cornu erigip
tum .i. contͣ dm ut facit ille qui contra d̾ñi
blasphema cogitatione remurmurat deĩ¬
exponit in rr illud qͦd dixerat. Nolite loqui
corde.⁊ si ñ lingua loquamini adu̾suo dm ũ¬

Expanded text:
uitatem per cupiditatem, ne defendatis per elationem; si sani, non audistis. Vel jacentes surgite, non vos excusetis. Maximum est vitium excusationis. Nam quasi cornu erigit, t contra Deum, ut facit ille qui contra Deum blasphema cogitatione remurmurat. Deiexponit in re, quod dixerat, nolite loqui corde, etsi non lingua loquamini, adversus Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
quã .i. cuiꝰ effectum. qͥs apud se ñ sufficit cogita¬
ro uł aliis intimare. uł oꝑe implere ⁊ accipit ꝓ¬
ꝓ eod̾ẽ potentias ⁊ laudes. S mt̾ illa duo distĩ
⁊ caeta. qͣi si illud nemo sufficit scił loqui potenti¬
unt uidiciũ. recta iudicando. bonũ a malo discer
ꝓsuerat̾ut usꝙ in finem. hi saluus erit.⁊ qr d̃s
nistos facit: orat ⁊ ait.¬

Expanded text:
fficit cogitare vel aliis intimare, vel opere implere. Et accipit pro eodem potentias et laudes. Sed inter illa duo distingiod. Quasi dicat: Si illud nemo sufficit, scilicet loqui potentiunt judicium recta judicando, bonum a malo discernperseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et quia Deus justos facit, orat, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
neam istam. Ua sic continua. Ita ua¬
stata ẽ uinea s ut reliquiȩ salue fiant. o d̾s
uirtutũ ꝯu̾t̾e̾ ab ira in fine scli ⁊ respice mise
nus aspice cõmutatis in melius. hoc irmedi¬
um precat᷑ asaph ⁊ uide quib peccatis la¬

Expanded text:
nt., Haym. Vel sic continua: Ita vastata est vinea, sed ut reliquiae salvae fiant, o Deus virtutum, convertere ab ira in fine saeculi. Et respice, misenus, aspice, commutatis melius. Hoc remedium precatur Asaph. Et vide quibus peccatis la
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ facit. suꝑ ip̃m autẽ xp̃m efflorebit sc̾ifi¬
catio mea. ñ tantũ erit s efflorebit. qr ip̃e solus
sc̾ificat. ⁊ nemo alius. In eo floret ad głam scifi¬
catio a simili arboris quȩ qͣndo floret pulchri
cuiꝰ om̃is claritas ẽ. ut flos fem ñ posset flo¬
rere.

Expanded text:
m autem Christum efflorebit sanctificatio mea. Non tantum erit, sed et efflorebit, quia ipse solus sanctificat, et nemo alius. In eo floret ad gloriam sanctificatio a simili arboris, quae cum floret pulchriojus omnis claritas est, ut flos feni , non posset florere.
Abbreviated transcription (Latin):
tum quo oꝑitur. ide uidet᷑ dicere hic qͦd supia
uͥ dixit. Induit maledictionẽ sic̃ uestimentũ. s
differt qi supra dixit uestimentũ quo induitur
ut tunica. hic uͦ dicit uestimentũ quo oꝑitur ut
pallio. qͦd ẽ in conspectu hominũ de miquitate
glari. ⁊ fiat maledictio sicut zona qua semꝑ pre¬
cingit᷑. Tona p̾cingunt᷑ homines. ut ad oꝑandu
sint aptiores ñ impediti finib uestis. Maledictio¬
ne gͦ sicut zona cingit᷑. qui ñ repente facit ma¬
lum. s dispositũ aggredit᷑. ⁊ ita discit mala ag̾e
ut semꝑ sit paratꝰ. Unde hic ait. Semꝑ p̾cingt᷑¬

Expanded text:
tur. Aug. Idem videtur dicere hic quod supra ubi dixit, Induit maledictionem sicut vestimentum; sed differt, quia supradixit vestimentum quo induitur ut tunica. Hic vero dicit vestimentum, quo operitur ut pallio, quod est in conspectu hominum de iniquitate gloriari. Et fiat ei maledictio sicut zona qua semper praecingitur. Zona praecinguntur homines, ut ad opera sint aptiores non impediti sinibus vestium. Maledictione ergo sicut zona praecingitur, qui non repente facit malum, sed dispositum aggreditur; et ita discit male agere ut semper sit paratus. Unde hic ait, semper praecing
Abbreviated transcription (Latin):
morte deunere putauerut̃. Sequitur ex eius¬
dem ꝑsona. ⁊ anxiatus est uł tedium passus est
in me sp̃c meus. scđdm illud tristis ẽ anima mea
usꝙ ad mortẽ. ⁊ item. Cepit iħe pauere ⁊ tedere
in quo nos figuramur: Transfigurauit enĩ i
bant aliud aliquid putauerunt. ⁊ uicti sunt a
latrone qui tunc confessus ẽ quando ipsi defece¬
runt. Sequitur. Memor fui hoc dicunt m̃bra:.
ñ caput in sua ꝑsona. Quom em̃ memor ẽ dier̃
ꝑ quẽ factus ẽ om̃is dies.⁊ qui nunquã obliuis¬
citur: Corpus gͦ loquitur mherens illi in carita¬
te.⁊ deuota humilitate. ⁊ ait. Memor fui dierũ
antiquoꝵ. quib bona facere. s ñ cẽ cepisti. ⁊ me¬
ditatus sum in om̃ib oꝑib tuis. quia utiq oĩa
bona sunt: in quo ꝑcipit. quod quicqͥd in sebo
ditorẽ. crratura tua mͥ facta ẽ spectacłm ⁊ cum
uiderem om̃e bonũ eẽ a te: dicit eccłia.¬

Expanded text:
morte detinere putaverunt. Ex ejusdem persona: Et anxiatus est, vel taedium passus est in me spiritus meus, secundum illud: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et item: Coepit Jesus pavere et taedere , in quo nos figuramur. Transfiguravit enim inbant, aliud aliquid putaverunt, et victi sunt a latrone, qui tunc confessus est, quando ipsi defecerunt. Memor fui, hoc dicunt membra, non caput in sua persona. Quomodo enim memor est dierum, per quem factus est omnis dies, et qui nunquam obliviscitur? corpus ergo loquitur inhaerens illi in charitate et devota humilitate. Et ait, memor fui dierum antiquorum, quibus bona facere, sed non esse coepisti, et meditatus sum in omnibus operibus tuis, quia utique omnia bona sunt in quo percipit, quod quidquid in se boditorem. Creatura tua facta mihi spectaculum, et cum viderem omne bonum esse a te, dicit Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. ⁊ ex his quȩ fecit d̾s se consolatur dicens.
⁊ meditatus sum in om̃ib oꝑib tuis. ⁊ ñ desistenᷤ
in factis manuũ tuarũ meditabar. Attendens
enĩ que in naturalib fecisti.⁊ quanta bona anti-¬
quis ꝯtulisti. consolationẽ habeo ex tua bonitate
Nam ⁊ xp̃c in obscuris collocatus fuit scił in passi¬
one in scpulchro s ñ ut mortuus scłi quantũ ad se

Expanded text:
mundi. Et ex his quae fecit Deus se consolatur, dicens: Et meditatus sum in omnibus operibus tuis, et non desistens, in factis manuum tuarum meditabar; attendens enim quae in naturalibus fecisti, et quanta bona contulisti antiquis, consolationem habeo ex tua bonitate,Nam et Christus in obscuris fuit collocatus, scilicet in passione, in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
Congruus ordo ẽ iste. ut prius sit laus. postea in¬
dnm. St in oratione dominica p̾mittit᷑ breuiᷤ
ue eiis ouib maxime ostendit᷑. Vnde dñs dixit
pato. Symon diligͥis me: Siꝙ respondenti. dñe
tu scis quia amo te. dixit. pasce oues meas. Seq̃r.
Cantate ei & psallite ei: narrate
omnia mirabilia eius.

Expanded text:
Congruus ordo iste, ut prius sit laus, post inCongruus ordo iste, ut prius sit laus, post inDominum . Et in oratione Dominica promittitur brevis dis ovibus ejus maxime ostenditur. Unde Dominus dixit Petro: Simon, diligis me? eique respondenti: Domine, tu scis quia amo te, dixit: Pasce oves meas . VERS. 2.-- « Cantate ei psallite ei, narrate omnia mirabilia ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ psalmus incipit. Intentione monet
ad laudẽ. Modus sex sunt particiones. Sic em̃
partit᷑ hunc psalmũ augustinꝰ eui consentit caᷤ¬
sodorus. nͥ qͥd sextam part̃ alibi facit quã augu¬
fiaus qͥd in lectione psalmi suo loco ministra¬
bitur. Enmo ut in uerb̃ extiorib intellectũ in¬
net sem̃ abrahe .i. filios ꝓmissionis. ꝑtinentes
as henditatẽ testamenti ȩt̾ni. ut ip̃m dm tan¬
quam hereditatẽ eligant ⁊ gratis.⁊ ñ ꝓ aliqͦ
etra eum colant.⁊ hoc faciant laudantes. inuo¬
cantes annunciantes. nec in sua s in eius gła
ꝑ fidem bene oꝑantes. spe gaudentes. caritate
feruentes. ⁊ hoc totũ sonat p̃s his uerb̾. Confite¬
ticis quã ⁊ alias suis locis exequemur. ꝓpħa g̃a
laide icipiens quã tytulus p̾notat ait. Cionfi
temini dño .i. laudate dñm. qͦd fit ab amante.
Non enim ẽ speciosa laus in ore peccatoris pre¬
missa laude sequitur inuocatio. ut petat deside¬
rata. ⁊ inuocate nomen eius. qr laudans audiet᷑.

Expanded text:
ntentio: Monet ad laudem. Modus: Sex sunt partitiones. Sic enim partitur hunc psalmum Augustinus, cui consentit Cassiodorus, nisi quod sextam partem alibi facit, quam Augustin. Quod in lectione psalmi suo loco monstrabitur. Primo ut in verbis exterioribus intellectutes ad haereditatem testamenti aeterni, ut ipsum Deum tanquam haereditatem eligant, et gratis non pro aliquo extra eum colant, et hoc faciant, laudantes, invocantes, annuntiantes, nec in sua, sed in ejus gloria per fidem, bene operantes, spe gaudentes, charitate ferventes. Et hoc totum sonat psalmus, his verbis, confitetitio, quam et alias suis locis exsequimur. Propheta ergo a laude incipiens, quam tituluid est laudate Deum, quod fit ab amante. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris . Praemissa laude, sequitur invocatio, ut petat desiderata; et invocate nomen ejus, quia laudans auditur.
Abbreviated transcription (Latin):
a quoꝗͣ hebreoꝵ scͥptoꝵ positũ ẽ. quod nulla lin¬
gua p̾sumpsit mutare. sicut in eũgłio amerl.
int̾pretat᷑ enĩ laudate łm. Nam allelu dicit
sibiłe. qͦd nom̃ ei tantũ ouenit. Prescribit᷑ aũ
iste tytulus uiginti psalmis. in quib om̃ib ma
in hoc psalmo. bñficia cłi narrant᷑. quȩ otulit
spũali semini abrahe. Hic enim cõmendat ꝑ¬
phas bonos in illo ppło isrł qui cum alis fi¬
delib sunt uerũ sem̃ abrahe filii ꝓmissionis. Ite¬

Expanded text:
a quoquam Hebraeorum scriptorum positum est quod nulla lingua praesumpsit mutare, sicut in Evangelio, amen. Interpetatur autem laudate Deum. Nam alleluia, dicitur isibilem, quod nomen ei tantum convenit. Praescribitur autem iste titulus, viginti psalmis, in quibus omnibus min hoc psalmo beneficia Dei narrantur, quae contulit spirituali semini Abrahae. Hic enim commendat Propheta bonos in illo populo Israel, qui cum aliis fidelibus sunt verum semen Abrahae filii promissionis.
Abbreviated transcription (Latin):
turũ. Salutare g dicit xp̃m. nominando sa¬
lutare. aꝑte dicit qͦd priꝰ in enigmate dixerat
ꝗͣs qui cupit ex scripturis hab.⁊ hoc ẽ quod
sequit. lex tua meditatio mea ẽ. qi ꝑhibet te¬
stimoniũ xp̃o. ⁊ licet occidat᷑ caro q̃ te p̾dicat.

Expanded text:
ug. Salutare ergo dicit Christum nominando salutare. Aperte dicit, quod prius in aenigmate dixerat, quem qui cupit ex Scripturis habet. Et hoc est quod sequitur, lex tua meditatio mea est, quia perhibet testimonium Christo, et licet occ
Abbreviated transcription (Latin):
de ppło tͥginta milia peditũ. Sequit᷑. ⁊ uirgines
eoꝵñ sunt lamentate. q hoc ñ uacabat in ho
ꝑturbationẽ ñ potuit plangi honore funersˢ
cñ enĩ audisset qͥd ofm ⁊ phinees in bello oe¬
cubuissent: ⁊ ꝑ eo hely pat̾ coꝵ de sella corru¬
ens fractis ceruicib mortuus eẽt: uxor phinees¬
iam partui ꝓxima. meuruauit se dolore ⁊ pe¬
ꝑit. ⁊ sic mortua ẽ. Sequit᷑ ⁊ uidue eoꝵ ñ plora¬
bant᷑. ꝑ qͣ mystice significant᷑ illi qͥ mundo ab¬
renuntiauerunt

Expanded text:
de populo triginta millia peditum . Et virgines eorum non sunt lamentatae, quia hoc non vacabat in hosperturbationem, non potuit plangi honore funeris. Cum enim audisset quod Ophni et Phinees in praelio occubuissent et pro eo Heli pater eorum de sella corruens fractis cervicibus mortuus esset, uxor Phinees partui jam proxima incurvavit se dolore, et peperit, et sic mortua est. Et viduae eorum non plorabantur. Per quas mystice significantur, illi qui mundo abrenuntiaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qͦd tribulatio curat uulnera peccatoꝵ. ⁊ dat
salutẽ. Uulnus gͦ ẽ peccatũ suꝑ uulnus. tͥbulatio
uł uulnus intelligitur ip̃a tribulatio suꝑ uulnꝰ
consolatio eloquioꝵ di medicamentũ celestium
p̾ceptoꝵ. Istud ẽ sp̃uale malagia. quo om̃e neqͥ¬
tiȩ uirꝰ aboletur. quo ñ adurunt᷑. s magis fouen¬
tur. atq lib̾ant᷑ collisi. Ad hanc gͦ diuinȩ gr̃e
medicinã. iste quasi a latronib uulneratꝰ exul¬
tans: uero samaritano uulnera sua deregit cu¬
ñ quilibet multi qui supra in alio octonario
eoꝵ dedit potestati. In suos enĩ uit uendicant
sͥ dominatũ. a quib merrede iniquitatis effla¬
gitant. alii hñt libri ñ in gratis. qͦd idẽ ẽ. uł pͥn¬

Expanded text:
d tribulatio curat vulnera peccatorum, et dat salutem. Vulnus ergo est peccatum, super vulnus tribulatio. Vel vulnus intelligitur ipsa tribulatio, super vulnus consolatio eloquiorum Dei, medicamentum coelestium praeceptorum. Istud est spirituale malagma, quo omne nequitiae virus aboletur, quo non aduruntur, sed magis foventur atque liberantur collisi. Ad hanc ergo divinae gratiae medicinam iste quasi a latronibus vulneratus, exsultans vero Samaritano vulnera sua detegit cunon quilibet, sed multi, quod supra in alio octonario eorum dederit potestati. In suos enim jure vindicant sibi dominatum, a quibus mercedem iniquitatis efflagitant. Alii libri habent, non ingratis; quod idem est.
Abbreviated transcription (Latin):
scda mystica. In illis ẽ uita: in istis cognitio. Sine
utraq u. non ẽ ꝑfectio. Idoq in lege sacerdos as¬
sumebat de hostia pectuscłm eleuationis ⁊ ar¬
mum separationis. In pectore sapientia. in ar¬
mo oꝑa signant᷑. Inde ⁊̃ in extremis horis iacin¬
ctine tunicȩ summi sacerdotis dependebant tin¬
tinnabula ⁊ mala punica. ut sit sonus p̃dicatio¬
nis. cum exsecutione bone actionis. Idẽ ordo ẽ
in pͥmo ps̃o qui ⁊ in isto. Prius eñ dicit᷑ beatꝰ
qui ñ recessit a uia iusticie. demde subdit. in
inueniret᷑. alit̾ non ualuit. ut qui uolunt ẽẽ
docdti: ñ iusti. Unde gła ilł apud homines ñ apb̾

Expanded text:
secunda mystica. In illis est vita, in his cognitio. Sine secunda mystica. In illis est vita, in his cognitio. Sine utraque vero non est perfectio. Ideoque in lege sacerdos assumebat de hostia pectusculum elevationis, et armum separationis; in pectore sapientia, in armo opere . Inde etiam in extremis oris hyacinthinae tunicae summi sacerdotis dependebant tintinnabula, et mala punica , ut sit sonus praedicationis cum exsecutione bonae actionis. Idem ordo est in primo psalmo, qui et in isto. Prius enim dicitur beatus qui non recessit a via justitiae; deinde subdit, in inveniretur. Aliter non valuit, ut qui volunt esse docti, non justi. Unde gloria illis apud homines, non apud
Abbreviated transcription (Latin):
sacras. Et ẽ hic difsintio beati ꝑactus. beatus eñi
in lege ⁊ sic scrutans ut ꝓueatur. Alit̾ enĩ non
dignus ꝑquire. nisi sit ꝓbabił uitȩ.⁊ nota qͦd pͥ¬
us dixit beati immacłati in uia. pꝰt beati qui
serutant᷑. Quã pulcher ordo plenus doctrinȩ⁊
gĩe. Ante enim ẽ uita quã doctrina. Idõq de
xp̃o dicit᷑. Cepit iħc facere ⁊ docere. ⁊ apłs deseri¬
bens pontificem eligendu. prius dicit de uita.
O portet ep̃m irrepiehenfibiłe eẽ. sobrium pudi¬
cum. que ꝑtinent ad bonam uitam. demde ad¬
iungit de doctrma scił doctorẽ ut pͥus ꝯsuescat
bona agere quã p̾sumat docere. Inde ⁊ legalis
sacerdos pͥus induebat suphumerale. inde ratio¬
nale. bona enĩ uita ⁊̃ sola. gram ht. doctrina sine
uita. ñ ẽ integra. qr in maliuoła animam nõ
introibit sapientia. Unde dicit᷑. Querent me
mali ⁊ non inuenient. pͥus g̃ coengenda ẽ uita
inde querenda cognitio. pͥma gͣ sunt moralia

Expanded text:
ras. Et est hic diffinitio, beati per actus. Beatus enim in lege, et sic scrutans ut provehatur. Aliter enim non est dignus perquirere, nisi sit probabilis vitae. Et nota quod prius dixit: Beati immaculati in via, post: Beati qui scrutantur. Quam pulcher ordo, plenus doctrinae et gratiae! Ante est vita quam doctrina. Ideoque de Christo dicitur: Coepit Jesus facere et docere . Et Apostolus describens pontificem eligendum prius dicit de vita: Oportet episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, quae pertinent ad bonam vitam . Deinde adjungit de doctrina, scilicet doctorem, ut prius consuescat bona agere quam praesumat docere; inde etiam legalis sacerdos prius induebat superhumerale, inde rationale. Ambr. Bona enim vita etiam sola gratiam habet, doctrina sine vita non est integra, quia in malevolam animamintroibit sapientia. Unde dicitur: « Quaerent me mali, et non invenient. » Prius ergo corrigenda est vita; inde quaerenda cognitio. Prima ergo sunt moralia,
Abbreviated transcription (Latin):
bulet in uiis. uł qui ambulat in uiis sine pecco
sit. S ñ dicunt᷑ illi oꝑar iniquitatẽ qui ⁊ si co¬
tidie fragilitate carnis leuit̾ percant. ñ tñ amant
s dominica orõne ⁊ signo erucis destruunt. Pec¬
catum quidẽ iniquitas ẽ sicut ioh̃es dicit. ñ ta¬
men sine pec̃co ẽ qui in uiis ambulat. s ñ ipse
opatur illud s qͣd babitat ĩ eo pec̃em eũ ñ uult
guor naturȩ. cõmouet illicita desid̾̃ia.⁊ ita sine
pecẽs ñ sumꝰ. Unde idem iohes. Si dixerimus
qr peccata ñ habemꝰ. nos ip̃os seducimus. s non
oꝑatur qui desid̃iis carnis ñ obedit. qui uͦ obe¬
dit a uiis deuiat. Si uͦ confitet᷑ ⁊ orat ⁊ hoc ad
uias ꝑtinet. ⁊ ꝓpt̾ uias peccatũ non imputatur.

Expanded text:
bulet in viis, vel qui ambulant in viis sine peccato sint. Sed non dicuntur illi operari iniquitatem, qui et si quotidie fragilitate carnis leviter peccant, non tamen amant, sed Dominica oratione et signo crucis destruunt. Aug. Peccatum quidem iniquitas est, sicut Joannes dicit, non tamen sine peccato est, qui in viis ambulat ; sed non ipse operatur illud; sed quod habitat in eo peccatum, cum non vult guor naturae, commovet illicita desideria; et ita sine peccato non sumus. Unde idem Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus , sed non operatur qui desideriis carnis non obedit; qui vero obedit a viis deviat. Si vero confitetur, et hoc ad vias pertinet, et propter vias peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
INerpasti dicens. Ubi es adam : Non igno¬
rabat dñs. s suꝑbum increpabat: qͣd ad tanta
miseriã deuenisset ⁊ tota ⁊̃ erumna mortaliũ
qͣi a duractis ad praua. Uide quia ñ ait. Qui
declmauerunt tanquã illoꝵ pͥmoꝵ tantũ ho¬
minũ peccatũ in mentẽ reduceret. S ait qui de¬
clinant. ꝑ qͦd ñ illi soli inerepant᷑. s om̃s eoꝵ exem
plo t̾init᷑ ne ꝑ suꝑbiam declment. s in omni tp̃r
iusticiam diligant. ut hic recipiant qͣd illi in pa¬
radyso ꝑdiderunt. Nota ⁊̃ qͦd ñ ait maledicti qui
ñ implent mancdata. s qui decliant. Aliud ẽ
enim declmare ꝑ supbiam. aluid non implere ꝑ
infirmitatẽ uł ignorantiã. S̾ quia suꝑbi. nec
in tanta increpatione humiliant᷑: orat pro eis
chorus martyrum dicens.

Expanded text:
increpasti, dicens: Ubi es Adam? Non ignorabat Dominus, sed superbum increpabat, quod ad tantam miseriam devenisset, et tota etiam aerumna mortalium asi a directis ad prava. Vide quod non ait, qui declinaverunt, tanquam illorum primitivorum hominum peccatum in mentem reduceret; sed ait, qui declina sed in omni tempore justitiam diligant, ut hic recipiant quod illi in paradiso perdiderunt. Nota etiam quod non ait, maledicti qui non implent mandata, sed qui declinant. Aliud est enim declinare per superbiam, aliud non implere per infirmitatem vel ignorantiam, sed quia superbi, nec in tanta increpatione humiliantur, orat pro eis chorus martyrum, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Petierunt et uenit coturnix: et
pane celi saturauit eos.
ñ eoturnieẽ.s earnes. ⁊ uenit eis non quelibet
caro. s coturnix quȩ ẽ ⁊ caro.⁊ qi hic ñ de amari¬
tatione iniquoꝵ in quib ñ ẽ bñplacitũ do. s
de fide electoꝵ qui sunt uerũ semen abrahe lo¬
quit᷑. idõ ip̃i intelligendi sunt petisse ut ueni¬
ret. Unde amaricantiũ murmura prem̾entur.
demde sequit᷑ quintũ bñficium. Eit pane celi .i.
manna. saturauit eos. Sequitur.
Dirupit petram et fluxerunt aque:
abierunt in sicco flumina.
om̃ib bñficiis ds commñdat in abraham m̾itum
fiłi. Uñ subdit.¬

Expanded text:
es, et venit coturnix: et pane coeli saturavit eos. n coturnicem, sed carnes, et venit eis non quaelibet caro, sed coturnix , quae est caro. Et quia hic non de amaricatione iniquorum, in quibus non est beneplacitum Deo , sed de fide electorum, qui sunt verum semen Abrahae, loquitur, ideo ipsi intelligendi sunt petisse ut veniret unde amaricantium murmura premerentur . Deinde sequitur quintum beneficium. Et pane coeli, id est manna, saturavit eos. VERS. 40.-- « Disrupit petram, et fluxerunt aquae, abierunt in sicco flumina. omnibus beneficiis Deus commendat in Abraham meritum fidei. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝑͥ cep̃ eñ ut facent s ꝑmisit ñ precepit ut ua
sacerent. Qualitas gͦ facti fuit in ꝑmissione fa¬
cum uͥ in ꝑceptione nec tam̃ hoc ꝑmisit d̾s fier
sine aliquo ꝓuectu animȩ carnał. ꝑ hoc em̃
Q de uicino carnale aliquid earnales habuerũt.
postea cuĩ legem. ⁊ iustificationes facilius recepe¬
punt. St licet ꝑ dolum egerint ab iniquis tam̃
opuis erat his factis figurari. diuinȩ usus est ds.
Ibi enim sp̃ualit̾ figuratũ ẽ philosophos siue
henticos a catholicis spoliari. his quȩ in uerbis
magnum bñficium migraturis.
suꝑ eos. Nudita enũ tanta strage mortuoꝵ. in ma¬
ni rabro timebant i frł. ne rediens reliquias eoꝵ
coinsumeret. Hic impletũ ẽ qͦd suꝑius ait. ⁊ firma¬
uit eum suꝑ mimicos eiꝰ. demde sequit᷑ tercium
bñficium.

Expanded text:
tio. Praecepit enim ut facerent, sed permisit non praecepit ut ita tio. Praecepit enim ut facerent, sed permisit non praecepit ut ita facerent. Qualitas ergo facti fuit in permissione, factum vero in perceptione. Nec tamen hoc permisit Deus fieri, sine aliquo profectu animae carnalis. Per hoc enim quod de vicino carnale aliquid carnales habuerunt, postea Dei legem et justificationes facilius receperunt. Et licet per dolum egerint, ab iniquis tamenopus erat his factis figurari, divine usus est Deus. Ibi enim spiritualiter figuratum est philosophos, sive haereticos a catholicis exspoliari his quae in verbis magnum beneficium migraturis. super eos. Audita enim tanta strage mortuorum in mari Rubro, timebat Israel, ne rediens reliquias eorum consumeret. Hic impletum est quod superius ait: Et firmavit eum super inimicos ejus. Deinde sequitur tertium beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
pars est hic scđm cassiodoꝵ dicto suꝑius quę
mala intulit inimicis isrłitaꝵ iusticia di que
eis bona temporalia miscdia dedit: supponit
ut his adiuti legem di querant. Et edux̃ eos ̃
t᷑ in pro cũ more scͥpture. ⁊ ẽ hoc pͥmũ bñfici¬
um. ⁊ nota quod hoc quoq addit laudibus
d̃i qͦd hebreos ditatos argento ⁊ auro eduxit
de egypto. quia tales erant ip̃i qui ñ possent
sꝑnere laboꝵ suoꝵ mercedẽ. licet temporalem
quib precepit d̾s ut uasa aurea ⁊ argentea ue¬
stesq p̾ciosas ab egyptiis mutuarent ac secũ
asportarent. In hoc autẽ qͦd egyptios decepunt.
ñ est putandus ds dolos eis qui sursum hñt
cor. uł iubere. uł approbare. quia in eis ñ fu¬
t h dolus qui ñ ex cupiditate fecerunt. Sut
deo mandanti parerent. ⁊ illi infirmi quorũ
qua uissi. Sicut enĩ bonis fuit p̾ceptum. ita⁊
cipidis ꝑmissio sec̃m aliquid ⁊ scd̃m alud p̾cep¬

Expanded text:
pars, est hic secundum Cassiodorum. Dicto superius quae mala intulit inimicis Israelitarum justitia Dei, quae his bona temporalia misericordia Dei dedit supponit, ut his adjuti, legem Dei quaerant. Et eduxit eos itur in pro cum, more Scripturae. Et hoc est, primum beneficium. Et nota quia hic quoque addit laudibus Dei, quod Hebraeos ditatos auro et argento eduxit de Aegypto, quia tales erant ipsi qui non possent spernere laborum suorum mercedem, licet temporalem; quibus praecepit Deus ut vasa aurea et argentea, vestesque pretiosas ab Aegyptiis mutuarent, ac secum scilicet asportarent. In hoc autem quod Aegyptios deceperunt, non est putandus Deus dolos eis qui sursum habent cor, vel jubere vel approbare; quia in eis non fuit hic dolus, qui non ex cupiditate fecerunt, sed ut Deo mandanti parerent. Et illi infirmi, quorum quam jussi. Sicut enim bonis fuit praeceptum ita et cupidis permissio, secundum aliquid, et secundum aliud praecep
Abbreviated transcription (Latin):
dit sp̃m intelligentiȩ ut intellig̾ent sc̃ͥpturas coꝵ
⁊ pluit illis manna ad manducandũ. M an¬
na int̾pretat᷑ quid ẽ hoc ⁊ significat panẽ ꝗts
lit̾ pascunt᷑ quẽ ut manducaret homo ũb̾u
caro factum ẽ qui ꝑ nubes euangłicas pluit᷑¬
nuis credenti eccłiȩ p̾dicat᷑. ñ temptanti syna¬
goge. B ene autẽ dicit᷑ manna quid ẽ hoc

Expanded text:
telligerent Scripturas eorum . Et pluit illis manna ad manducandum. Manna interpretatur, quid est hoc? , et significat panem qui liter pascuntur. Quem ut manducaret homo, Verbum caro factum est, qui per nubes evangnuis credenti Ecclesiae praedicatur, non tentanti Synagogae. Bene autem dicitur manna, quid est hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit ⁊ qͦd ira ascendit. aꝑte hic incipit
narrare. ⁊ priꝰ quomͦ audiuit: exequit᷑ pꝰtea
in sequenti parte. quomͦ uindicauit qi dice̾t
ita audiuit.. hi
Etrmandauit nubib desuꝑ.
et ianuas celi aꝑuit.¬

Expanded text:
audivit, et quod ira ascendit aperte hic incipit narrare. Et prius quomodo audivit exsequitur; postea in sequenti parte, quomodo vindicavit. Quasi dicat: Ita audivit, et, mandavit nubibus desuper, et januas coeli a
Abbreviated transcription (Latin):
Et pluit illis manna ad mã¬
ducandum: et panem çęli de
ñ labore humano paratũ uł acquisitũ ded̾¬
Panem angłorum manduca.¬
uit homo: cybaria misit eis in

Expanded text:
Et pluit illis manna ad manducandum; et panem coeli dedia, id est non labore humano paratum dedit enem angelorum manducavit homo; cibaria misit
Abbreviated transcription (Latin):
dilereris odlisse ⁊ quos oderis amare conueniat.
Sͥmilitꝰ amci uitandi sunt qͥ mala suadent
qui sepe flectunt. quos ferrum ñ uincit.
quod audiendum est. et caute aget¬
dum ẽ. Amandi eñ sunt ⁊ parentes ⁊ amici s
ñ plus quam d̃s. Unde ip̃e ait. Qui diligit
patrem ⁊ matrem plus quam me ñ est me
ũ quia homines s quia mali. ñ enĩ dauid sau¬
lem oderat hominẽ s ꝑsecutorẽ. qr odio habui.
⁊.i. quia legem tuam dilexi. ita indicat quod ñ
naturam odit in hominib iniquis qua sunt
homines s qͦd legi quã diligit contiarii sunt.
⁊ quia legem dileri. ideo tu es.

Expanded text:
dilexeris odisse, et quos oderis amare conveniat. dilexeris odisse, et quos oderis amare conveniat. Similiter amici vitandi sunt, qui mala suadent: qui saepe flectunt quos ferrum non vincit, quod audiendum est et caute agendum. Amandi etiam sunt parentes et amici, sed non plus quam Deus. Unde ipse ait: Qui diligit patrem et matrem plus quam me, non est me non quia homines, sed quia mali. Non enim David Saulem oderat hominem, sed persecutorem. Quare odio habui? Et, id est quia legem tuam dilexi. Ita judicat quod non naturam odit in hominibus iniquis qua sunt homines; sed quod legi quam diligit, contrarii sunt. Et quia legem dilexi, ideo tu VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
it. qr nemo firmatur qui ñ audit intꝰ spͥualit̾
aurib mentis. quid sequi debeat. Mysticum
ũ notat ẽt̃ quod dictarus ẽ qui lectorem ad au¬
ditum uocat. Unde alibi ad mysticum intelle
pħa. qui alibi ait. Nudiam qͥd lo quatur in
me dñs ds tuus. ñ g̃s ad auditũ corporis ocio¬
intelletu mentis subscriptoꝵ u̾suum ꝯtinent¬
am. ñ negligent᷑ s attente audias. qͣi. d̾ anelma
autẽ uł ex leges alia littera ocio habui quic
suit quia nec amici contra dm̃ audiendi sunt᷑.
hoc alitẽ ñ ociosis aurib h attentis audiendu
ẽ hoc enim uidet᷑ consentire illi qͦd dñs ait. Q
rentib s hec itr se contiaria non eẽ intelligit
qui causas dilectiomis ⁊ odii diligent̾ attendit.
Natura enum qua d̾s cieaiit in om̃ib ẽ dili¬
genda ⁊ acdiuuancda. Inquitas autẽ odienda
⁊ dispdenda. S̾unt gͦ diligenli qͥ ꝑsecunt̃ in
quantũ homines ⁊ odiendi quia mali. Nliq̃s
cium pie amare ⁊ odisse possumus. ut quoe

Expanded text:
it, quia nemo firmatur qui non audit intus spiritualiter auribus mentis quid sequi debeat. Mysticum vero notat esse quod dicturus est, qui lectorem ad auditum vocat: Unde alibi ad mysticum intellecropheta, qui alibi ait: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Non ergo ad auditum corporis otiointellectu mentis subscriptorum versuum continentiam non negligenter, sed attente audias. Quasi dicaautem, vel, ex lege, alia littera odio habui, quicunque sint, Ambr. quia nec amici contra Deum audiendi sunt. Hoc autem non otiosis auribus, sed attentis audiendum est. Hoc enim videtur consentire illi, quod Dominus airentibus , sed haec inter se contraria non esse intelligit, qui causas dilectionis et odii diligenter attendit. Natura enim quam Deus creavit in omnibus est diligenda et adjuvanda, iniquitas autem odienda et disperdenda. Sunt ergo diligendi qui persequuntur, in quantum homines; et odiendi, quia mali. Aliquos enim pie amare et odisse possumus, ut quos
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ⁊̃ sunt quandiu gemunt in corpore ⁊ ẽ
erigens pauꝑem de stercore. carnalis uolupta¬
tis. De stercore enim erigit᷑. cui carnis uicia do¬
minantur. Ad quid erigite
Ut collocet eum cũ pricipib .i. cu angłis¬

Expanded text:
adhuc sunt, quandiu gemunt in corpore. Et est, erigens pauperem de stercore carnalis voluptatis. De stercore enim erigitur, cui carnis vitia dominantur. Ad quid erigit? » Ut collocet eum cum principibus, Aug
Abbreviated transcription (Latin):
tua: et dilexit ea uehementer.
dit testimonia qui ñ negat qͦd ẽ martyrũ. s qi
mł ualet pati sine caritate. addit. ⁊ dilexit ca
uehement᷑. qͥd pluis ẽ quã custodne. qͥd an custo¬
diuit. hoc ad tolerantiã ꝑtinet. ne amitt̾it qͦd
habet religio. qͦd autẽ auit dilexit. hoc ad cari¬
tatẽ torm̃tis fortiorem.⁊ q dilexi mandata ⁊ te¬
stimonia ⁊ ido.¬

Expanded text:
tua: et dilexit vehementer. dit testimonia, qui non negat, quod est martyrum, sed quia nil valet pati sine charitate, addit, Et dilexit ea vehementer: quod plus est quam custodire. Quod ait, custodivit, hoc ad tolerantiam pertinet, ne amitteret quod habet religio; quod ait, dilexit, hoc ad charitatem tormentis fortiorem. Et quia dilexi mandata et testimonia, id
Abbreviated transcription (Latin):
Mandata in iubendo. testimonia in ꝓhibendo
accipe uł mandata p̾cepta. testimonia marty¬
ria. Et nota quod supra dixerat mandata dile¬
.xi. ⁊ post testimonia custodiui ⁊ dilexi nẽ simł
utraq ponit. Ut utraq simul custodita. scireᷤ
cum ait. Seruaui mandata tua ⁊ testimo¬
nia tua. Qui enĩ diligit ip̃a ueracit̾ ⁊ liben¬
ter seruat. s qi inde inimici sunt mali ꝯtͣ
qͦs fortit̾ sunt custodienda testimonia qͦd
ẽ intendere. qui illuminat ⁊ errores fugat.
qd si faciem au̾tisset. fierem turbatꝰ. nec ea cu¬

Expanded text:
Mandata in jubendo, testimonia in prohibendo accipe. Vel mandata, praecepta, testimonia, martyria. Et nota quod supradixerat mandata dilexi, et post, testimonia custodivi, et dilexi; nunc simul utraque ponit, ut utraque custodita scires, cum ait, servavi mandata tua et testimonia tua. Qui enim diligit ipsa veraciter et libenter servat, sed, quia modo inimici sunt mali, contra quos fortiter sunt custodienda testimonia, quod  dignatus est intendere, qui illuminat, et errores fugat. Quod si faciem avertisset, fierem turbatus, nec ea cu
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. ut semꝑ bñdicas. noli obliuisci om̃s net̾¬
butiones eiꝰ. Non sit ante ocłos tuos delectatio
peceati. S damnatio peccati. ⁊ reamissio d̾i. Nog¬
ta om̃ia mala tua. qi quot ea sunt. tot bone rt¬
butiones d̃ĩ sunt. ñ gͣ ante ocłos tuos pot̾unt
eẽ om̃s retͥbutiones di. nͥ ante oełos tuos fuerint

Expanded text:
et ut semper benedicas, noli oblivisci omnes retributiones ejus: non sit ante oculos tuos delectatio peccati, sed damnatio peccati, et remissio Dei. Cogita omnia mala tua, quia quot ea sunt, tot bonae retributiones sunt Dei. Non enim ante oculos poterunt esse omnes retributiones Dei, nisi ante oculos tu
Abbreviated transcription (Latin):
Tribuit eũ me fecit. retͥbuit cũ istificauit.
Hee autẽ sunt retͥbutiones. Ipse est
quitatibus tuis: qui sanat om¬
nes infirmitates tuas.

Expanded text:
Tribuit, cum me fecit; retribuit, cum justificavit. Hae autem sunt retributiones, ipse est quitatibus tuis; qui sanat omnes infirmitates tuas.
Abbreviated transcription (Latin):
xi a morte. ⁊ adhuc sum tecũ. ñdum cũ ip̃is ꝑ
noticiam qͥa ñdum agnoscunt qr ñ mox pꝰt
resurrectionẽ xp̃m agnouerunt. sicut in enͣge¬
lio legitur. Uel ita surrȩxi ⁊ adhuc .i. tanto tp̃r
tuam. donec om̃ib uidear in iudicio. Toto eñ
hoc tempore xp̃c in occulto ẽ ad dexteram patͥs
ante quã reueletur in ea claritate qua uentu¬
rexi. ⁊ adhuc scił in ip̃a morte sum tecũ qͦd de
resurrectio sit signum ditatis. tam̃ adhuc sũ
occultꝰ plurib tecũ .i. ut tu. deinde subdit.
ex ꝑsona membroꝵ qͦd int̾ea patit᷑ ꝑ cõmixti¬
onẽ maloꝵ in eccłia.⁊ ꝑ separationẽ hereticoꝵ

Expanded text:
xi a morte et adhuc sum tecum, Aug. nondum cum ipsis per notitiam, quia nondum agnoscunt, quia non mox post resurrectionem Christum agnoverunt, sicut in Evangelio legitur. Vel ita: surrexi, et adhtuam, donec omnibus videar in judicio. Toto enim hoc tempore Christus in occulto est ad dexteram Patris antequam reveletur in ea claritate in qua ventuet adhuc, scilicet in ipsa morte, sum tecum: quod non resurrectio sit signum divinitatis, tamen adhuc sum occultus pluribus, tecum, id est ut tu. Deinde subdit ex persona membrorum quid interea patitur, per commistionem malorum in Ecclesia, et per separationem haeret
Abbreviated transcription (Latin):
nam multiplicabuntur: exurrexi
et adhuc sum tecum.
qͦd do numerabiles sunt. subdens uͦ super
harenam multiplicabunt᷑. ostendit nob̾ innti¬
merabiles. Uel ita dico confortatus ẽ pͥncipatꝰ
Ne putes quia dinumerabo eos qui sũt stellȩ
scił bonos ⁊ multiplicabunt᷑ suꝑ harenam .i.¬

Expanded text:
nam multiplicabuntur; et surrexi, et adhuc sum tecum. quod Deo numerabiles sunt; subdens vero, super arenam multiplicabuntur, ostendit nobis innumerabiles esse. Vel ita dico: Confortatus est principatus ? Hilar. Ne putes, quia dinumerabo eos, qui sunt stellae, scilicet bonos. Et multiplicabuntur super arenam, i
Abbreviated transcription (Latin):
effusus ẽ contẽptus. alia littera suꝑ pͥncipes eoꝵ
qr uͥi cipes eẽ uoluerunt. de quib dñs ꝑ osee ꝑ¬
phetã. Ips regnauerunt ⁊ ñ ex me pͥncipes exti¬
qͣd ꝓiectum ẽ foras ⁊ conculcat᷑ ab hominib. quo
qͥo uilius ẽ ⁊ magis contemptũ: Uel alit̾ ⁊ pauci.
agit de eisdẽ honis de quib ante egerat qi d̾. mul
boni ꝑsistentes in fide a tͥbulatione maloꝵ sciliez
hereticoꝵ .i. a t̾bulatione facta ꝑ hereticos ⁊ dolore.
Effusa est contentio suꝑ principes

Expanded text:
effusus est contemptus, alia littera, super principes quia principes esse voluerunt. De quibus Dominus per Osee prophetam: Ipsi regnaverunt, et non ex me, principes exstiquod projectum est foras, et conculcatur ab hominibus: quo quid vilius est et magis contemptum? Vel aliter: Et pauci, agit de eisdem bonis, de quibus ante egerat, quasi dicaboni persistentes in fide, a tribulatione malorum, scilicet haereticorum, id est a tribulatione facta per haereticos, et dolore, effusa est contentio super principes
Abbreviated transcription (Latin):
hic de hereticis quib qͣi ciuilib bell quatit᷑ eccl̃ia.
Unde ⁊ cuta eccłiam. diuma bñficia cõmendantur:
Eit notandu qͥd ita u̾ba comungit. q̃i de his dicat.
de quib ante loquebat᷑. cũ tam̃ supra de bonis. hic
de hereticis agat de quib qͣ si de eisde cũ p̾dictis lo¬
quit᷑. ꝓꝓter cõmunia sacramenta ꝓpter speciem pie¬
tatis. ñ ꝓpter uirtutẽ. Eñ ioħes ait. Ex nobis
dine uocatoꝵ. s ñ erant de paucitate electoꝵ qͣi. d̾.
boni multiplicati sunt mimis. ⁊ p̾sumentes de se
heretici pauci facti sunt. om̃s enim diuisi ab unita¬
te fidi pauci sunt. ñ tam numero quã m̾tis. Mul
cis dicit osee ꝓpħa. Ua eis dñe: ⁊ quid dabis cis:
Uuluam sine liberis: ⁊ ubera arentia. Sequit᷑. Et¬

Expanded text:
itur Ecclesia. Unde et circa Ecclesiam divina beneficia commendantur. Et notandum quod ita verba conjungit, quasi de his dicat, de quibus ante loquebatur, cum tamen supra de bonis, hic de haereticis agat: De quibus quasi de eisdem cum praedictis loquitur, propter communia sacramenta, propter speciem pietatis, non propter virtutem. Unde Joan. ait: Ex nobis dine vocatorum, sed non erant de paucitate electorum quasi dicat: Boni multiplicati sunt nimis. Et praesumentes de se haeretici Pauci facti sunt; omnes enim divisi ab unitate fidei, pauci sunt, non tam numero quam meritis Hicis dicit Osee propheta: Da eis, Domine, quid dabis eis? Vulvam sine liberis, et ubera arentia. Et v
Abbreviated transcription (Latin):
dio: confirma me in uerbis tuis.
lata ẽ. dormitaui ut fessus expectator.⁊ hoc ẽ
anima mea dormitauit.i. iefrixit a spe compͥ¬
hendendi eas. ⁊ hoc pre tedio dilationis. Nota qͦs
ñ ait dormiuit s dormitauit. dormire enĩ ẽ ob¬
liuiosi ⁊ socordis. dormitatio ẽ. fessi expectatoris
mirabilib. tam̃ olim anima mea p̾ tectio dor
dam ab̃ eis. s inde ad alia tendam. Ecce contra
duo ꝑicula orat iste in hoc octonario pͥmo ꝯtͣ
ꝑicul Unde me liberasti. oro ⁊̃ ut ꝯfumes

Expanded text:
dio; confirma me in verbis tuis. lata, dormitavi ut fessus exspectator. Et hoc est, anima mea dormitavit, id est refriguit a spe comprehendendi eas. Et hoc, prae taedio dilationis. Nota quod non ait dormivit, sed dormitavit. Dormire enim est obliviosi et socordis: dormitatio est fessi exspectatoris,mirabilibus; tamen olim anima mea dormitavit pradam ab eis, sed inde ad alia tendam. Ecce contra duo pericula orat iste in hoc octonario, primo copericuli. Unde me liberasti. Oro etiam ut confirmes
Abbreviated transcription (Latin):
cans. qui hic quietꝰ omia ꝑtuł. uł ita nnge
Iudicium dico exercendũ eũ d̾̃s exiugẽt in iudi¬
cio .i. cũ potens apparebit. qui humił apparu¬
it. Idem sensus. Uel ita ab illo loco de eelo qͣi
dicet. erit ira. nec hoc ẽ in p̾dictum. qi de celo
.i. de me dicit asaph fecisti auditũ iudicium
ẽt̃ suturũ. Unde terra tremuit .i. homo. et

Expanded text:
cans, qui hic quietus omnia pertulit. Vel ita junge: Judicium dico exercendum, cum Deus exsurgeret in judicium, id est cum potens apparebit, qui humilis apparuit. Idem sensus: Vel ita ab illo loco, de coelo. Quasi dicat: Erit ira. Nec hoc est impraedictum, quia de coelo, id est de me dicit Asaph, fecisti auditum judicium, esse futurum. Unde terra tremuit, id est homo, et