comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sania abilene tecrarcha. sub principib
sacerdotum anna et caipha: fc̃m ẽ uer¬
bum dm̃i super iohannẽ ⁊acharie filiũ
in deserto. Quia enim illum nuntiare ue¬
niebat. qui et ex uidea quosdã. ⁊ multos
ex gentib redempturus erat. ꝑ rege̾ gen¬
tium. et principes uideoꝵ predicationis
eius tempora designãt᷑. Quia autẽ gen¬
tilitas colligenda erat. et iudea ꝓ culpa ꝑ¬
fidie disꝑgenda: ipsa quoq descriptio t¬
reni principarꝰ estendit: qm̃ et in roma¬
na re publica. iniuis prefuisse describitur.
et in iudec regno. ꝑ quartã partẽ pluri¬
ii principibant᷑. Uoce et enim nr̃i re

Expanded text:
sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem, Zachariae filiunt in deserto. Quia enim illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem Gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principaba
Abbreviated transcription (Latin):
missionem pccoꝵ. Cunctis legentib liquet
quia iobannes baptismum penitentie nõ
solum predicauit: uerum etiã quibusdam
dedit: s tamen baptismum suum in remis¬
sionc̃ peccatorũ dare non potuit. Remissio
et erri peccatoꝵ. in solo nobis baptismate¬
xp̃i tribuitur. Notandum itaq quod dici¬
tur. predicaus baptismũ penidentie ĩ remis¬
sionem peccatoꝵ: qm̃ baptismũ quod pec¬
cata solueret. quia dare non poterat. pre¬
dicabat: ut sicut incarnatũ uerbum pa¬
tris pręcurrebat uerbo p̃dicationis: ita bap¬
tismuni penitentie quo peccata soluuntur
precurreret suo baptismate. quo pecrata
solui non possunt: ut quia eiꝰ sermo pre¬
currebat presentiam redemptoris: ipsum qͦ¬
q eius baptisma precedendo fieret umbra
ueritutis. Sequitur. Sicut scriptũ est
in libro sermonum ysaie ꝓpħe Uox clamã¬
tis in deserte parate uiam dñi: rectas fa

Expanded text:
. Cunctis legentibus liquet quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum, in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Par
Abbreviated transcription (Latin):
precursor. quo tempore uerbũ pre¬
dicationis acceperit. memorato romaue
rei publice principe. ⁊ iudee regib desig¬
natur: cum dicitur. Anno quinto deci¬
mo imperii tyberii cesaris. procurante põ¬
tio pilato uidea. tetrarcha autẽ galilee
herode philippo autem fratre eiꝰ tetrar

Expanded text:
praecursor quo tempore praedicationis verbum acceperit, memorato Romanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paralipomenon. ⁊ iheremias: scri¬
bunt plenissime. Et cõminatꝰ ds̃. se
ipsum locum impleturũ cadau̾ibus
mortuorum: ut nequaqͣm uocetꝰ tho

Expanded text:
 Paralipomenon, et Jeremias scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum illum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur To
Abbreviated transcription (Latin):
archangelos. uircutes. potestates princi¬
patus dominationes. thronos: cherubin
atq seraphin. Esse namq anglos ⁊ ar¬
tur. Quatuor quoq ordinum noĩa: pau¬
lus apl̃s ad ephesios enumerat dicens:
Supͣ omnẽ principatũ ⁊ potestatem

Expanded text:
tes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphim. Esse quidem angelos et artur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat, dicens: Supra o
Abbreviated transcription (Latin):
ti deo qui unꝰ et uerꝰ ẽ. ego omni die
sacrifico. ñ thuris fumum: nec tau¬
roꝵ mugientium carnes. nec hircoꝵ
sanguinẽ ⁊ s ĩmaculatũ agnum. co¬
tidie in altare crucis sacrifico: cuius
carnes postea qm omnis ppłs credenti¬
um manducau̾it. et eiꝰ sanguinẽ bibe¬
rit. agnus qui sacrificatꝰ est integer

Expanded text:
ti Deo qui unus et verus est, ego omni die sacrifico, non thuris fumum, nec taurorum mugientium carnes, nec hircorum sanguinem, sed immaculatum sanguinem quotidie in altari crucis sacrifico; cujus carnem postea quam omnis populus credentium manducaverit, et ejus sanguinem biberit, Agnus, qui sacrificatus est, integer
Abbreviated transcription (Latin):
mor domini. ⁊ cum fidelib in uulua ꝯ¬
coratꝰ ẽ. ⁊ cum electis feminis gradietur:
et cum iustis ⁊ fidelib agnoscetꝰ. Ti¬
mor dñi: scientie religiositas. Religiosi¬
tas custodiet et iustificabit cor. iocun¬
ditatẽ atq gaudium dabit. Tim̃iti do¬
minũ bene erit.:⁊ in dieb consũmatio¬
nis illius bñdicetur. plenitudo sapĩe ti¬
mere dñi. ⁊ plenitudo a fructib illius.

Expanded text:
mor Domini et cum fidelibus in vulva concreatus est et cum electis seminis creditur et cum iustis et fidelibus agnoscitur timor Domini scientiae religiositas religiositas custodiet et iustificabit cor iucunditatem atque gaudium dabit timenti Deum bene erit et in diebus consummationis illius benedicetur plenitudo sapientiae timere D
Abbreviated transcription (Latin):
archangelos. uircutes. potestates princi¬
patus dominationes. thronos: cherubin
atq seraphin. Esse namq anglos ⁊ ar¬
changelos pene om̃s sacri eloquii pagi¬
ne testant᷑. Cherubin u̾o atq seraphin
sepe ut nocum est libri ꝓpharum locun¬
tur. Quatuor quoq ordinum noĩa: pau¬
lus apl̃s ad ephesios enumerat dicens:
Supͣ omnẽ principatũ ⁊ potestatem

Expanded text:
tes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphim. Esse namque angelos et archangelos pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina 1604 Paulus apostolus ad Ephesios enumerat, dicens: Supra o
Abbreviated transcription (Latin):
us modi regno pacatissimo ⁊ ordinatis¬
simo. missus est foras princeps huiꝰ
scli: qui ꝑu̾sis inordinatisq dñatur.
Hac pace intcinsecꝰ constituta. atq fir¬
mata. quacunq ꝑsecutiones ille qui
ficientib machinis siuis innotescere
faciens. qͣnta firmitas intꝰ exstructa
sit. Ideo sequitur. Beati qui ꝑsecutionẽ
patiuntur ꝓpt̾ iusticiam: qm̃ ipsoꝵ ẽ
sententie. Iam enim cetera compellanᷤ
loquitꝰ ad illos qui aderant dicens.
Heati critis. cum uobis maledixerit¬

Expanded text:
usmodi regno pacatissimo et ordinatisusmodi regno pacatissimo et ordinatissimo missus est foras princeps hujus saeculi, qui perversis inordinatisque dominatur. Hac pace intrinsecus constituta atque firmata, quascumque persecutiones ille qui ficientibus machinis suis innotescere faciens quanta firmitas intus exstructa sit. Ideo sequitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est sententiae. Jam enim caetera compellans loquitur ad illos qui aderant, dicens: Beati eritis, cum vobis maledicent
Abbreviated transcription (Latin):
sit illud quo uideri ⟦non potest. Beati
pacifici: qm̃i filii dei uocabunt᷑ In pace
ꝑtectio est: ubi nichil repugnat. Et
ideo filii dei uocabuntꝰ pacifici: qm̃ ĩ¬
bus nichil resistit deo. Et utiq filii. si¬
militudinẽ patris habere debent. Pacifi¬
ci autem in semetipsis sunt: qui om̃s
animi sui motꝰ componentes. ⁊ subici¬
entes rationi. idest menti ⁊ spũi. car¬
nalesq concupiscentias habentes edo¬
mitas. Fiunt regnũ dei: in quo ita sũt
ordinata omnia: ut id qd̃ est in hõie
p̃cipuum et excellens hoc imperet ce¬
teris ñ reluctantib: que sunt nobis
bestusq cõmunia: atq idipsum qd̃ ex¬
cellit in homine idest mens ⁊ ratio su¬
biciatur potiori. qd̃ est ipsa u̾itas. uni¬
genitꝰ filiꝰ dei. Neq enim imperare in¬
feriorib potest: nisi suꝑiori ipse se su¬
biciat. Et hec ẽ pax: que datͫ in ter¬
ra hominib bone uoluntatis hec ui¬
ta consũmuti: ꝑfecti sapientis. De hu¬

Expanded text:
sit illud quo videri potest. 9. Beati sit illud quo videri potest. 9. Beati pacifici; quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat; et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo, et utique filii similitudinem patris habere debent. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes et subjicientes rationi, id est menti et spiritui, carnalesque concupiscentias habentes edomitas, fiunt regnum Dei: in quo ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum et excellens, hoc imperet caeteris non reluctantibus, quae sunt nobis bestiisque communia; atque idipsum quod excellit in homine, id est mens et ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa veritas unigenitus Filius Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi superiori se ipse subjiciat. Et haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis ; haec vita consummati perfectique sapientis. De huj
Abbreviated transcription (Latin):
ciãtur. Consolabuntur ergo sp̃u sc̃o. a
maxime ꝓpt̾ea paraclitꝰ nominat᷑. idest
consolator. ut temporalẽ amittenteᷤ luc¬
tum: et̾na leticia ꝑfruantꝰ. Beati qui
esuriunt ⁊ sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi sa¬
turabuntur. Iam istos amatores dicit.
ueri ⁊ inconcussi boni. Illo ergo cibo ia¬
turabunt᷑ de quo ipse dominꝰ dicit me
us cib est ut faciã uoluntatẽ patris
tis in uitam et̾nam. Lectio xii
Deati misericordes: qm̃ ipsorum mi¬
serebitꝰ d̾s. Beatos eẽ dicit qͥ sub¬
ueniunt miseris: qm̃ eis ita rependi¬
tur ut de miseria liberentꝰ. Heati mũ¬
do corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Qͣm er¬
go stulti sunt. qui dm̃ istis ext̾iorib
oculis querunt: cum corde uideatire. si¬
cut alibi scriptum ẽ: ⁊ in simplicitate
cordis querite illum. hoc ẽ mundũ cor
Qd̾ est simplex cor. Et quemadmodũ
lum̃ hoc uideri ñ potest. nisi mundis
oculis. ita nec d̃s uidetꝰ. nisi mundum

Expanded text:
ciantur: consolabuntur ergo Spiritu sancto, qui ciantur: consolabuntur ergo Spiritu sancto, qui maxime propterea paracletus nominatur, id est consolator, ut temporalem amittentes aeterna laetitia perfruantur. 6. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniturabuntur. Hic amatores dicit, veri et inconcussi boni, illo ergo cibo saturabuntur, de quo ipse Dominus ait: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris tis in vitam aeternam. Beati miipsorum miserebitur. Beatos esse dicit qui subveniunt misseris, quoniam eis ita rependitur, ut de miseria liberentur. 8. Beati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Quam ergo stulti sunt qui Deum istis exterioribus oculis quaerunt, cum corde videatur, sicut alibi scriptum est, Et in simplicitate cordis quaerite illum . Hoc est enim mundum cor, quod est simplex cor: et quemadmodum lumen hoc videri non potest, nisi oculis mundis; ita nec Deus videtur, nisi mundum
Abbreviated transcription (Latin):
gant regna t̾rarum: beati aũt sp̃u pau¬
eati mites: qm̃ ipsi heredita xi.¬
te possidebunt t̾ram. Illam credo
terram de qͣ in psalmo dicitꝰ Spes
mea es tu: portio mea in t̾ra uiuenti¬
um. Significat enim qͣndam solidita¬
tera ⁊ stabilitatẽ hereditatis ꝑpetue:
ubi anima ꝑ bonum affectum tanꝙͣ
loco suo requiescit: sicut corpꝰ in t̾ra.
Et inde cibo suo alitur: sicut corpꝰ int
ua. Ipsa ẽ requies ⁊ uita scoꝵ. Mites
⁊ ñ resistunt malo: s uincunt in bono
malum. Rixentar ergo immites: ⁊ di¬
micent ꝓ t̾renis ⁊ temporalib rebus.
beati autem mites: qm̃ ipsi hereditate
possidebunt t̾ram: de qͣ euelli ñ possũt
Ieati lugentes: om̃ ipsi consolabun¬
tur. Luctus est: tristicia de amissio¬
ne carorum. Conu̾si autem ad dm̃: eaq̃
in hoc mundo cara amplectebãt᷑ amit¬
tunt. Non enim gaudent hiis reb aui¬
b ante gaudebant: et donec fiat in ilis
amor eternorum: ñ nulla mesticia sau¬

Expanded text:
gant regna terrarum: Beati autem paugant regna terrarum: Beati autem paueati mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram: illam credo terram, de qua in Psalmo dicitur, Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Significat enim quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ubi anima per bonum affectum, tanquam loco suo requiescit, sicut corpus in terra; et inde cibo suo alitur, sicut corpus ex terra: ipsa est requies et vita sanctorum. Mites us, et non resistunt malo, sed vincunt in bono malum . Rixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus: Beati autem mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram, de qua pelli non possint. 5. Beati lugentes; quoniam ipsi consolabuntur. Luctus est tristitia de amissione charorum: conversi autem ad Deum, ea quae in hoc mundo chara amplectebantur, amittunt: non enim gaudent his rebus, quibus ante gaudebant; et donec fiat in illis amor aeternorum, nonnulla moestitia sau
Abbreviated transcription (Latin):
bat eos dicens. Ista circũlocutio qͣ
scribitꝰ aꝑiens os suum: fortasse ipsa
mora cõmendat aliqͣnto longiorẽ futu¬
rũ ẽẽ sermonẽ: nisi forte non uacat qd
nunc cum dictum est apuisse os suum:
qd̾ ipse in lege ueteri aꝑire soleret ora
ꝓph̾arum. Quid ergo dicit : Beati pau¬
peres sp̃u: am̃ ipsorum ẽ regnũ celorũ.
Legimꝰ scriptum de appetitione rerũ¬
mor temporalium. Omnia uanitas: ⁊
tiam ⁊ suꝑbiã significat. Uulgo etiã ma¬
lignos sp̃c. suꝑbi habere dicuntꝰ Et rec¬
te qͣndo quidẽ sp̃c etiam uenti uocãtur.
Unde scciptum est. Ignis. grando . nix.
at suꝑbos inflatos dici. tanqͣm uento
distentos: Unde est etiã illud apłi. Sci¬
entia inflat: caritas uͥo edificat. Qua¬
ꝓptꝰ recte hic inteiliguntꝰ pauperes sp̃u.
humues ⁊ timentes om idest ñ haben¬
incipere oportuit bitudinẽ. siquidẽ ꝑ¬
uentura est ad summã sapientiã. inici¬
bitur. Superbi autem appetant ⁊ diu¬

Expanded text:
bat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri aperire soleret ora Prophetarum. 3. Quid ergo dicit? Beati pauperes spiritu; quoniam ipsorum est regnum coelorum. Legimus scriptum de appetitione rerum temporalium, Omnia vanitas et ciam et superbiam significat: vulgo etiam magnos spiritus superbi habere dicuntur; et recte, quandoquidem spiritus etiam ventus vocatur. Unde scriptum est, Ignis, grando, nix, gat superbos inflatos dici, tanquam vento distentos? Unde est etiam illud Apostoli: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Quapropter recte hic intelliguntur pauperes spiritu, humiles et timentes Deum, id est, non habenincipere oportuit beatitudinem; siquidem perventura est ad summam sapientiam: Initibitur . Superbi ergo appetant et dili
Abbreviated transcription (Latin):
minum naturam ad cognoscendũ
se dominꝰ condidit: qͣm dum consistere
ad et̾uitatem uoluit. eam ꝓculdubio ad
suam similitudinẽ creauit. Secẽ uero
dragmas habuit mulier: quia nouem
sunt ordines anglorum. S ut complere¬
tur electorum numerꝰ: homo decimꝰ est
creatꝰ. Qui a conditore suo nec post culpã

Expanded text:
minum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero dragmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum; sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus creat
Abbreviated transcription (Latin):
potestates. iam ad ephesios Lo¬
quens descripserat: s ea quoq colosẽ¬
sib dicturꝰ. p̃misit thronos: de quibus
necdum quicqͣm fuerat ephesiis locu¬
tꝰ. Dum ergo illis quatuor q̃ ad ephe¬
sios aute dixit. idest principatib. ⁊ po¬
testatib. uirtutib atq dominationi¬
b conunguntꝰ chroui: quinq sũt or¬
dines qui specialit̾ exprimuntꝰ. Quib

Expanded text:
potestates, jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios ante dixit, id est, principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus conjunguntur throni, quinque sunt ordines
Abbreviated transcription (Latin):
signaculũ similitudinis. plenꝰ sapien¬
tia. ꝑfectus decore. in deliciis paradisi¬
lior est natura: eo in illo imago dei
subtilius insinuetꝰ exp̃ssa. Quo ĩ lo¬
co mox subditur. Omnis lapis p̃ciosꝰ
oꝑimentum tuum: sardiꝰ. toparius.
⁊ iaspis. crisolitꝰ onix ⁊ beruiꝰ saphi¬
rus. carbunculꝰ. ⁊ ⁊ maracdꝰ

Expanded text:
signaculum similitudinis, plenus scientia et perfectione, decorus in deliciis paradilior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx, et beryllus, sapphirus, carbuncu
Abbreviated transcription (Latin):
tionib ꝓficit. fletib suis gaudet: peri¬
culis suis crescit. hinc namq in mare
dũ. suꝑ undas temerarius uiator ingre¬
ditur. nutat incessu: s conualescit affec¬
tu. ꝑiclitat᷑ corpore: s deuotione ñ labi¬
tur. Mergitur pedib. s xp̃i dextera sus¬
tentatur. Sustentabat enim fides quẽ
unda mergebat. ⁊ quem fluctuũ ꝓcel¬
la turbabat. saluatoris dilectio confir¬
mabat.
mbulabat enim in mari peteꝰ. ma¬
gis dilectione qͣm pedib. Non enĩ

Expanded text:
bus suis proficit, fletibus suis gaudet, peribus suis proficit, fletibus suis gaudet, periculis suis crescit. Sic namque in mari, dum super undas temerarius ditur, nutat incessu, sed convalescit affectu: periclitatur corpore, sed devotione non labitur; mergitur pedibus, sed Christi dextera sustentatur. Sustentabat enim fides, quem unda mergebat: et quem fluctuum procella turbabat, Salvatoris dilectio confirmabat. Ambulabat enim in mari Petrus magis dilectione, quam pedibus . Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
petrum in saluatoris passione suiꝰ
errorib ꝓtecisse. ⁊ postea qͣm negauit
dominum fuisse apdꝰ dominum meliorẽ.
fidelior enim factus ẽ postea qͣm fidẽ
se ydidisse defieuit: ato ideo maiorẽ gr̃am
repperit qm amisit. Tanqͣm bonꝰ enim pas¬
tor tuendum gregẽ. accepit ut qui sibi
antea infirmꝰ fuerat. fieret omnib fir¬
mamentum: et qui int̾rogationis temp¬
tatione negauerat: ceteros fidei stabilita¬
te fundaret. Deniq ꝓ soliditate fidei de¬
uotionis eccłiarum petra dicitur: sicut
ait dominus. Tu es petrus: ⁊ suꝑ hanc
petram edificabo eccłiam meam. petra
autẽ dicitur. eo qd̃ primꝰ in nationib
fidei fundamenta posuerit: ⁊ tanquam
saxum immobile. totiꝰ oꝑis xpĩani cõpa¬
gẽ molemq contineat.
te eos petra. Petra autem erat xp̃c. Rec¬
te consortium meretꝰ nominis: qui con¬
sortium meretꝰ operis. In eadẽ enim do¬
mo: petrꝰ fundam̃ta ponit. Petrꝰ plan¬
tat. dominꝰ iucrementat: dñs irriguũ

Expanded text:
Petrum in Salvatoris passione suis erroribus profecisse, et posteaquam negavit Dominum, fuisse apud Dominum meliorem. Fidelior enim factus est posteaquam fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam bonus enim pastor tuendum gregem accepit: ut qui sibi antea infirmmamentum; et qui ipse interrogationis tentatione nutaverat, caeteros fidei stabilitate fundaret. Denique pro soliditate devotionis Ecclesiarum petra dicitur, sicut ait Dominus: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Petra enim dicitur, eo quod primus in nationibus fidei fundamenta posuerit, et tanquam saxum immobile totius operis Christiani compagem, molemque contineat. te eos petra; petra autem erat Christus . Recte consortium meretur nominis, qui consortium meretur et operis; in eadem enim domo Petrus fundamentum posuit, Petrus plantat, Dominus incrementum dat, Dominus irriguum
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ. si enuim cognouissent. nunqͣm do¬
minũ glie crucifixissent. S si ule ñ oc¬
cideret᷑: mors ñ moreret᷑. Tropheo suo
diaboi uictꝰ ẽ. Exultauit enim diaborꝰ.
qudo hominẽ primum seducendo deie¬
cit ĩ mortẽ. Seducendo primũ hominẽ
occidit: occidendo nouissimũ. pͥmũ de la¬
q̃is perdidit.
acta ẽ iuuctoria dñi nr̃i ih̾u xp̃i cũ

Expanded text:
cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed si ille non occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo diabolus victus est. Exsultavit enim diabolus, quando primum hominem seducendo dejecit in mortem. Seducendo primum hominem, occidit: occidendo novissimum, primum de laqueis perdidit. acta est ergo victoria Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Aruii mateuni. duarũ ꝑꝑetus uiggnũ.
alteram iohanni uoluit cõmendare:. nt
ppenso diligenter utrios pondere miuistõ¬
en excellentiũ meritoꝵ diguitas in dis¬
b celi senatorib uideat᷑ equari. Dicit do¬
minus petro. Tibi dabo claues regni celo¬
cum. Nunquid et beata maria fr̃atres mei
celum ñ fuit: in cuiꝰ utero uirginali nouẽ

Expanded text:
arum matrum, duarum perpetuo virginum, arum matrum, duarum perpetuo virginum, alperpenso diligenter utriusque pondere ministerii, excellentium meritorum dignitas in duobus coeli senatoribus videatur aequari. Dicit Dominus Petro: «Tibi dabo claves regni coelorum .» Nunquid et beata Virgo, fratres mei, coelum non fuit, in cujus utero vir
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam clignitatis similitudine conge uãt
comporace: petrũ uidelicet ⁊ iob̾em. Con¬
milit nanos dominꝰ petro elaues oclie
uoluit et beato iobi custodiã delegare
marie. Utraq uirurũ mat̾. Mater ma¬
ria. matꝰ eccłia. S maria mat̾ xp̃i. ec¬
e maria xp̃e carnem suscepit. ecele¬
siam uero de lateris sui carre aͥ¬
durit. Ex ista ꝓduit secundũ carnem
natus. illam protulit carne iam nior¬
tiuus Ex ista uoluit nasci: ꝓ ula digna¬
tus ẽ mori. Ex una semel natus ẽ in ꝑ¬
soua sua: ex altera nascuntꝰ cotidie mẽ¬
bra sua. Traxit ex altera ad ꝓ altera
moreretur: et quo utraq cõmunit sal¬
uaretꝰ Magna igitur et felix mat est
beata et uirgo maria: ex cuius uisceri¬
b cars rỹi assumpta ẽ: ex qͣ rursus per
a quã et sangiunẽ ꝓfluxit eccli
oe itriq modo ex maria ꝓdisse
uidetur eccłia. Utraq tam̃ castil:
uteciq munda. utraq ꝑpetue uirginita¬
tis signacuio p̃munita. Hatum itaq. du¬

Expanded text:
itudine congruant comparare? Petrum videlicet, et Joannem. Commisit namque Dominus Petro claves Ecclesiae ; voluit et beato Joanni custodiam Mariae delegare . Utraque nimirum mater, mater Maria, mater Ecclesia. Sed Maria mater Christi, Ec Christus carnem 338 suscepit, Ecclesiam vero de lateris sui carne produxit. Ex ista prodiit secundum carnem natus, illam protulit carne jam mortuus. Ex ista voluit nasci, pro illa dignatus est mori. Ex una semel natus est in persona sua, ex altera nascuntur quotidie membra sua. Traxit ex altera quod pro altera moreretur, ut quo utraque communiter salvaretur. Magna igitur et felix mater et beata virgo Maria, ex cujus visceribus caro Christi desumpta est, ex qua rursus per aquam et sanguinem profluxit Ecclesia. Hoc itaque modo et ex Maria prodiisse videtur Ecclesia. Utraque tamen casta, utraque munda, utraque perpetuae virginitatis cingulo praemunita. Harum itaque du
Abbreviated transcription (Latin):
natus fuerit denuo: ñ potest uidere reg¬
num dei. Que sententia tanto apercius
cunctis fidelib iucet. qñto consiat qͥa
sine huiꝰ luce fideles ẽe nequeunt e¬
uis et enim sine lauachro rege¬
nerationis remissionẽ peccatoꝵ os¬
sequi: ⁊ regnum ualet intrare celorums
Sed nichodemus qui uenit nocte ad ihe¬
sum: necdum lucis mysteria cape noue¬
rat. Nam et nox ĩ qua uenit: ipsam eiꝰ
qua p̃mebatur ignorantiã designat:
Lecdum enim eoꝵ numero sociatꝰ erat
quib ait apłs. fiustis aliqͤado tenebre.
nunc autẽ lux in domino: sed uit̾ eos ꝑo¬
tiꝰ remanebat. quib loquitꝰ ysaias. sux¬
ge illuminare ihrłm: quia uenit lum̃

Expanded text:
renatus fuerit denuo, non potest videre regrenatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat, quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis etenim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Dominum, necdum lucis mysteria capere noverat. Nam et nox in qua venit ipsam ejus, qua premebatur, ignorantiam designat, necdum enim eorum numero sociatus erat, quibus ait Apostolus, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Sed inter eos potius remanebat, quibus dicit Isaias: Surge, illuminare, Hierusalem, quia venit lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ne sancti euͣngłii fratres km̃i audis¬
tis princeps iudeorum uenit ad ih̾m noc¬
te. cupiens secreta eiꝰ allocutione plemiꝰ
discere mysteria fidei: cuius aꝑta osten¬
sione signorum aliq̃tenus iam rudim̃ta
ꝑceperat: qui qm̃ prudent̾ ea q̃ ab illo
fieri uidebat intelligere curauit: subti¬
meruit. Rabbi inquit. scimꝰ quia a deo
uenisti magister. Nemo enun potest hec
signa facere que tu facis: nisi fuerit d̃s
cum eo. Adeo igitur ih̃m ad magisteri¬
um celeste mundo adhibendum uenisse
confessus ẽ: dm̃ cum illo fuisse miracu¬
lis ꝓdentib iutellexit: necdum tamen
ipsum deum ẽẽ cognouit Cectio¬
ed quia quem magistrum nouerat
u̾itatis. studiose docendꝰ adiit: nu̾¬
to ad agnitionẽ diuinitatis eiꝰ perfecte
doctus subiit: merito utriusq natiuita¬
tieiꝰ diuine scilicet ⁊ humane sed et pas
q ꝑ plura doctrine euͣngelice sacram̃ta
domino reuelaute didicit. Respondit enĩ
ih̾c: et dixit ei. Amen am̃ dico tͥ: nisi qͥs

Expanded text:
ne sancti Evangelii, fratres charissimi, audistis, princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter ea quae ab illo fieri videbat, intelligere curavit, subti scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur ad magisterium coeleste mundo exhibendum eum venisse confessus est, Deum cum illo fuisse miraculis prodentibus intellexit, necdum tamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito et agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, merito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et pass et alia perplura doctrinae Evangelicae sacramenta Deo revelante didicit. Respondens Jesus dixit: Amen, amen dico tibi, nisi quis
Abbreviated transcription (Latin):
pulorũ sensus exprimitur: p̃cedit ĩ u̾¬
tatis confessione: qui primꝰ erat ĩ aplica
Ater nutuntis adhuc fidei sinuosa uolu¬
mina. int̾ ꝓcellosas ambiguitatũ fluc¬
duantiũ tempestates piscator iste uerita

Expanded text:
pulorum sensus exigitur, praecedit in vepulorum sensus exigitur, praecedit in veritatis confessione qui primus erat in apostolica  Inter nutantis adhuc fidei sinuosa volumina, inter procellosas ambiguitatum fluctuantium tempestates piscator iste verita
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ex cuiꝰ castis mundisq uiscerib dei
u̾bum ꝑ qd̃ facta sunt om̃ia ĩmaculata
se carne uestiuit : In augusta scilicet
latebat aluo conclusus. s totius orbis
iura regebat immensus. In breuissimo
inquam uirginalis uteri domicilio cons¬
titutꝰ: et celi gubernabat imperiũ. ⁊ tͥ¬
renorum emnium ñ amiserat principatũ.
on egͦ p̃sumptiue celũ di Lect. iii¬
citur uenerabilis iurgo maria: atq
ideo beatũ iobannẽ dominis quodã mo¬
do celi clamculariũ ẽẽ constituit: cũ bea¬
te genitricis sue eum decreuit ẽẽ cuscodẽ.
ꝓuide ut beato petro ioh̾es multiplicit᷑
comparetur: cum discipłos suos redemp¬
tor nr̃ inquireret. qua circa se homines¬
opinione ducerent᷑. illiq ꝓtinus respon¬
dissent. alii iobannẽ baptistã. alii aũt
heliam. alii uero iheremiam. aut unũ
ex ꝓpb̃is: donec ad petrũ uentũ ẽ nuta¬
lut assertio: nec ambiguitatis uinculũ
soluebatur. Atubi quid habeat disci¬

Expanded text:
sius quippe castis mundisque visceribus, Dei Verbum, per quod facta sunt omnia, immaculata se carne vestivit. In angusto scilicet latebat alvo conclusus, sed totius orbis jura regebat immensus. In brevissimo, inquam, virginalis uteri domicilio constitutus, et coeli gubernabat imperium, et terrenorum omnium non amiserat principatum. Non ergo praesumptive coelum dicitur venerabilis virgo Maria: atque ideo beatum Joannem Dominus quodammodo coeli clavicularium esse constituit, cum beatae Genitricis suae eum decrevit esse custodem. Proinde ut beato Petro Joannes multipliciter comparetur, cum discipulos suos Redemptor noster inquireret qua circa se opinione homines ducerentur, illique protinus respondissent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis . Donec ad Petrum ventum est, nutabat assertio nec ambiguitatis vinculum solvebatur. At ubi quid habeat disci
Abbreviated transcription (Latin):
tis obsecuntꝰ. S res gesta. aliquid in¬
sc̃a eccłia signat gerendũ. Sic quippe
necesse ẽ ut audiamꝰ q̃ facta sunt: qͣti¬
nus cogitemꝰ etiã que nobis sunt ex eo¬
tũ imitatione facienda. Et nos ergo ĩ
eu qui ẽ mortuus credentes. si odore uir¬
tutũ referti. cũ opinione bonoꝵ operũ
aromatib uenimꝰ. Ille aucẽ mulieres¬
angłos uident q̃ cum̃ aromatib uener̃t.

Expanded text:
non possum, quosdam vestrum minus libenter audisancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sint ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, odore virtutum referti, cum opinione bonorum operum manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
Aspectis enim ꝓut nr̃a paruiLect.¬
tas ẽ. illius gestis: uł qͣntũ nos in imo
uł quantum ipse insublime sit. aĩaduer¬
tere poterimus. Hinc de quoubet penitẽ¬
te scriptum ẽ. Respiciet hõies. idest
scõs. ⁊ dicet. peccani. Qm̃ in illorum speci¬
ositate considerat. quantum se deformem
atcendat. Que utilitas autẽ de eadẽ con¬
fessione ꝓueniat. ibidẽ signatum ẽ cũ di¬
citur. Liberemꝰ eum de suꝑbia. ⁊ de hris q̃
fecit: ut ñ eat in ꝑditionẽ. At uero qͥa
scriptura iubet. sc̃s enim dies dñi est
nolite contristari. qd ex nobis ui ĩ no¬
bis est triste omitamꝰ: ⁊ quasi nobis¬
cum sit hodie sponsus gaudere p̃sumamꝰ
unꝰ uero nr̃e confessio¬
nis uelut aute pedes pat̾ne pieta

Expanded text:
spectis etenim, prout nostra paruitas est, illius gestis, vel quantum nos in imo, vel quantū ipse in sublime sit, animaduertere poterimus. Hinc de quolibet pœnitente scriptū est: Respiciet homines, id est, Sāctos, & dicet: Peccaui. Quoniam ad illorum speciositatem, considerat quātū se deformem attendat. Quæ vtilitas autem de eadem confessione proueniat, ibidem signatum est, cū dicitur: Liberemus eū de superbia, & de his quæ fecit, vt non eat in perditionem. At vero, quia Scriptura iubet: Sāctus enim dies Domini est, nolite contristari. Quod ex nobis, vel in nobis triste est, omittamus: & quasi nobiscum sit hodie sponsus, gaudere pręsumamus. Munus vero nostrę cōfessionis, velut ante pedes Paternæ pieta
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ poterat p̃ turba. quia statura pu¬
sillꝰ erat. Et p̃currens ascendit ĩ arbo¬
rẽ sychomoꝵ ut uideret eum: qͥa inde
erat transiturꝰ. Et cum uenisset ad lo¬
cum: suspiciens ih̾c uidit illum. ⁊ dixit
ad eum. Zachee festinans descende:
quia bodie in domo tua oportet me
manere. Et festinans descendit: ⁊ ex¬
cepit illum gaudens. Et cum uiderẽt

Expanded text:
et non poterat pre turba: quia statura pusillus erat. Et precurrens ascendit in arborem sycomorum: ut videret eum: quia inde erat transiturus. Et cum venisset ad locum suspiciens Jesus: vidit illum et dixit ad eum: Zachee festinans descende: quia hodie in domo tua oportet me prandere. Et festinans descendit: et excepit ill
Abbreviated transcription (Latin):
dierum misit rex principẽ tri¬
butoꝵ ĩ ciuitates iuda ⁊ uenit irsin
cum turba magna. Et loquntꝰ ẽ ad
eos uerba pacifica in dolo: et credider̃t
ei. Et irruit suꝑ ciuitatẽ repente. ⁊ per¬
cussit eam plaga: et ꝑdidit ppłm mul¬
tum ex isrlꝰ. Et accepit spolia ciuitatis.
⁊ succendit eam igni: ⁊ destruxit do¬
mos eius. ⁊ muros eiꝰ in circuitu. Et
captiuas duxerunt mulieres ⁊ natos.
⁊ pecora possederunt. Et edificauerũt
ciuitatẽ dauid muro magno ⁊ firmo. ⁊

Expanded text:
dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magn
Abbreviated transcription (Latin):
t congregauerunt spolia ihrłm:
⁊ reposuerunt illic. ⁊ facti sunt ĩ
laqueum magnum. Et factumẽ hoc
ad insidias sanctificationi. ⁊ in diabolũ
malum ĩ isrłꝰ. Et effuderunt sangninẽ
innocentẽ. ꝑ circuitũ lanctificationis.⁊
habitatio exterorum: ⁊ facta est ext̾a
semine suo: ⁊ nati ciꝰ reliquerunt eam.
Sanctificatio eiꝰ desolata ẽ: sicut soli¬
tudo. Dies festi eius conu̾si sunt in luc¬
tum: sabbata eius in obprobriũ: hono¬
res eius in nichilum. Secundum głam
eiꝰ multiplicata ẽ ignominia eiꝰ. ⁊ subli¬
mitas eiꝰ uersa est in luctũ.L. uii¬
t scripsit rex antiochꝰ omni regno

Expanded text:
t congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificathabitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum et scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Et ideo quisquis uiram̃tum audis. eti¬
am si incredulꝰ es emolliri debes Iut fide
xp̃m ex horum semine natũ ꝑcipias. Qͥd
num manebit: ⁊thronꝰ eius sicut sol in
conspectu meo. ⁊ sicut luna ꝑfecta ineter¬
num. et testis in celo fidelis. Lectõ. uiii¬
rgo qui uolunt de salomone hoc dictũ
accipere: cogitent quom thronꝰ eiꝰ
sicut sol in conspectu d̾i patris fu̾it: cum
scriptura sancta dicat. qd̃ au̾sum sit cor
eiꝰ ꝓpt̾ concupiscentias feminarũ. ⁊ adora¬
uerit astaroth ⁊ chamos dm̃ sydoniorũ.
ac reliqͣ portenta gentium. Unde ad ulti¬
mum infert. qd̃ ñ erat d̾s cum salomone.

Expanded text:
tatem. Et ideo quisque juramentum Dei audis, etitatem. Et ideo quisque juramentum Dei audis, etiamsi incredulus es, emolliri debes, ut fide Christum ex horum semine natum percipias. Hinc in conspectu meo; et sicut luna perfecta in aeternum, et testis in coelo fidelis. Ergo qui volunt de Salomone hoc dictum accipere, cogitent quomodo thronus ejus sicut sol in conspectu Patris fuerit, cum Scriptura sancta dicat quod aversum sit cor ejus propter concupiscentias feminarum, et adoraverit Astaroth et Chamos Deum Sidoniorum, ac reliqua portenta gentium . Unde ad ultimum infert quod non erat Deus cum Salomone.
Abbreviated transcription (Latin):
men abrahe de qͦ dicit. Benedictꝰ dñs d̾s isrł. qͥa
uisitauit ⁊ fecit redemptionẽ plebis sue.
Deinde ut subaudiatꝰ᷑. hoc ẽ. ait iusiuran¬
dum qd iurauit ad abraham patrẽ nr̃m:
daturũ se nobis. Necnon et beata uirgo
ñ absurde a multis queritꝰͫ: quid sit
qd̃ dauid prior ponitꝰ cum etatis priuile¬
gio longe post̾ior inuenit᷑ ad qd̃ dicendũ.
qd̃ loquendi necessitas id exegit. ⁊ factꝰ
ẽ ordo p̃posterꝰ decent̾ utiq cõmutatꝰ. Qͥa
si primum abrahe filium eum dixisset. ⁊
dauid postea copulasset: rursus abrahã
repetendꝰ erat. ut origo dauid ex eiꝰ semine
monstraretꝰ: ⁊ fieret inhonesta construe¬
tio uerborum. qñtum ad eloquentiã attinec.
Inde nec debemꝰ uilam de eo ultͣ dubitati¬
onẽ recipere quin potiꝰ de dauid semi¬
ne scd̾m scripturas sc̃as quomͦ sit reꝓmiᷤ¬
sus uideamꝰ. Iurauit inquit dñs dauid u̾i

Expanded text:
men Abrahae, de quo dicit: Benedictus Dominus Deus Israel, quia men Abrahae, de quo dicit: Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit Deinde ut subaudiatur, hoc est 22 ait, Jusjurandum quod juravit ad Abraham patrem nostrum, daturum se nobis . Nec non et beata Virgo n absurde a multis quaeritur quid sit quod David prior ponitur, cum aetatis privilegio longe posterior invenitur? Ad quod dicendum, quod loquendi necessitas id exegit, et factus est ordo praeposterus, decenter utique commutatus. Quia, si primum Abrahae filium eum dixisset, et David postea copulasset, rursus Abraham repetendus erat, ut origo David ejus ex semine monstraretur, et fieret inhonesta constructio verborum, quantum ad eloquentiam attinet. Unde nec debemus ullam de eo ultra dubitationem recipere; quin potius de David semine, secundum Scripturas sanctas quomodo sit repromissus videamus. Juravit Dominus Davi
Abbreviated transcription (Latin):
hos eium tantum ex ominib in ueteri
testam̃to facta legitꝰ᷑ repromissio: ut
qui de istorum semine. futurũ sibi scie¬
rant. saluatorẽ. liberiꝰ reciperent: cunt
uidissent in eum consona uoce legis ⁊
propharum omiia uaticinia adimple¬
benedicentꝰ om̃s gentes. ut idem abħã
ꝑ immutationẽ uomiuis qͥ erat patͥ ex¬
celsus: fieret pat̾ multarũ gentium. pat̾
per xp̃mabraham quippe in quo gens he¬
breorumia cet̾is gentib prius distingueret᷑.
iccirco d̃s de t̾ra sua. ⁊ de cognatione sepa¬
rauit: ut ex hoc distinctiꝰ ad ꝓph̾andum
xp̃m. ac p̾muitiandum maxime ꝑtineret.
qd̃ ꝓmitcebatꝰ᷑ ex qua gente ẽẽt futurus.
Nam et de hoc semine simili modo qd̾
in eo omnes gentes benedicant᷑. longe pꝰt
ysaiam ꝓph̾am repetitum legimꝰ. ut ma¬
nifestius patesceret. nequaqͣm de ysaac qui
iam mortuus erat neq de alio qͣm de xp̃o de¬
bere intelligi.
citur. Interea si ⁊acharias ad testimoniũ

Expanded text:
hos etenim tantum ex omnibus, in Veteri Testamento facta legitur repromissio, ut qui de istorum semine futurum sibi scierant Salvatorem, liberius reciperent, cum vidissent in eum consona voce legis et prophetarum omnia vaticinia adimplebenedicentur omnes gentes: ut idem Abraham per immutationem nominis, qui erat Pater excelsus, fieret pater multarum gentium. Non s Hebraeorum a caeteris gentibus primum distingueretur, idcirco Deus de terra sua et de cognatione separavit, ut ex hoc distinctius ad prophetandum Christum ac praenuntiandum maxime pertineret, quod promittebatur ex qua gente esset venturus. Nam et de hoc semine simili modo, quod in eo omnes gentes benedicantur, longe post per Isaiam prophetam repetitum legimus, ut manifestius patesceret, nequaquam de Isaac qui jam mortuus erat, neque de alio quam de Christo, debere intelligi. . Interea, si Zacharias ad testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
fidem dulci gr̃a ꝓuocati. Eadẽ uero m̃¬
sura qͣ mẽ ssi fueritis. remetiet᷑ uobis.
Et apłs ad elemosinã corinthios hor
tans: inter alia dicit. Hoc autẽ dico.
Qui parce seminat: parce et metet. Et
qui seminat in bñdictionib: de bñdictõ¬
nib et metet. Potest autẽ et de omnib
que mente. manu. et lingua gerimꝰ acci¬
pi. Et quia tu reddes singulis inquit: se

Expanded text:
fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mefidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthic autem dico: Qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Potest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua gerimus, accipi. Quia tu reddes singulis, inquit, se
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt autẽ in quib temerariũ iu¬
dicium cauere debemꝰ cum incer¬
tum ẽ quo animo quidq factum sit:
uel cum incertũ ẽ qͣus futurꝰ sit. qui
nunc uel malꝰ uel bonꝰ apparet. Dimit¬
tite. et dimitcemin: date et dabit᷑ uo¬
bis. Dimittere nos inuirias: dare bñ¬
ficia uibet: ut et nobis peccata dimit¬
tantur: et uita detur et̾na. Qͣ senten¬
tia breui. s eximia. cuncta q̃ latissime
de conu̾sando cũ inimicis mandauerat
comp̃hendendo concludit.ecte¬
en surã bonã ⁊ ꝯfertã et coagitatã.⁊
suꝑeffiuente: dabunt ĩ sinũ ur̃m
huic simile ẽ qd̃ alibi dicit: ut et ipsi
recipiant uos in et̾na tabernacula. Non
enim pauperes ip̃si. s xp̃c mercedẽ hiis
qui elemosinã fecere. redditurꝰ ẽ: qͣm
tamen in sinũ dare dicuntꝰ: qͥa ꝓme¬
rende illius occasionẽ dedere. cũ uel
egentes misere uel improbe seuientes.
fortiorũ sunt et tolerati patientia. et
bñficio sustentati. ⁊ ad ipsam aliqͦtiẽs

Expanded text:
uo sunt autem, in quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bontite, et dimittemini. Date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties
Abbreviated transcription (Latin):
quit. Dimisit autẽ non aginta noueni
oues in deserto: quia illos sũmos angło¬
rum choros reliquit in celo. Cur autẽ ce¬
lum desertũ uocat᷑. nisi quia desertũ dici¬
tur derelictum: Tunc autem homo celũ
deseruit:. cum pecoauit. In deserto aui
nonaginta et nonẽ oues remanserant a¬
do interra dominꝰ unam q̃rebat. quia ma¬
tionalis creatiux numerꝰ. angłoꝵ urde¬
licet ⁊ hominũ. qui ad indendũ d̾m̃ cõ

Expanded text:
quit. Dimisit autem nonaginta novem quit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum
Abbreviated transcription (Latin):
sa iusticia suꝑbire solent. ceteros
quosq despiciunt: nulla infirmantib mi¬
sericordia condescendunt. ⁊ quo se pecca¬
tores eẽ ñ credunt: co deteriꝰ peccatores
fiunt. De quo ꝓfecto numero pharisei
extiterunt: qui duudicantes dñm qd̃
pecatores susciperet. arenti corde ipsum
egri erant ita ut egros se ẽẽ nescirent:
quatinuis qd̃ erant agnoscerent. celestis
eos medicꝰ blandis fom̃tis curat. Benig¬
num paradigna obicit: et ĩ coꝵ corde
uulneris timorẽ p̾mit. Ait namq. Qͥs
ex uobis homo qui habet centũ oues:
Et si ꝑdiderit unã exipsis: ñne di¬
mittit nonaginita nouem in deserto. et
uadit ad illam que ꝑierat:
Icce mira dispensatione pietatis. simi
recognosceret: et cam̃ specialit ad ipsum
aucto ẽ hominũ ꝑtineret. Quia enĩ cen¬
tenariꝰ ꝑfectꝰ ẽ numerꝰ. ipse centũ oues
habuit. cum angłoꝵ substantiã ⁊ homi¬
num creauit. Sz una ouis tunc ꝑiit:
qͣndo peccando homo pascua uite dereli¬

Expanded text:
sa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum egri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomnum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit; ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat? Ecce mira dispensatione pietatis similirecognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius perfectus est numerus, ipse centum oves habuit cum angelorum substanttam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit quando peccando homo pascua vitae dereli
Abbreviated transcription (Latin):
telo discipline. Dedignantꝰ ⁊ emĩ s ñ
dedignantes: desꝑant. sed ñ desperantes.
ꝑ secutionẽ cõmouent. s amantes: quia
et si foris increpationes et disciplinã ex¬
asgerant: intꝰ tam̃ dulcedinẽ ꝑ caritatẽ
seruant. Preponunt sibi ĩ animo ipsos
plerumq quos corrigunt: meliores exi¬
timant cos quoq quos iudicant. Qd̃
uidelicet agentes. ⁊ ꝑ disciplinã subdi

Expanded text:
e. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
ex fructib eoꝵ cognoscetis cos. de ma¬
nifestis dictum ẽ que ñ possunt bono a¬
mino fieri: sicuti sunt stupͣ uel blasphe¬
mie. uel furta. uel ebrietates. ⁊ si qs sirut
talia: de quib nobis indicare permitert᷑.
bono amino et simplici corde sine uicio
concupiscentie quicunq humani cibi ĩ¬
bibebant. ab eis qui se ab huiusmodi
alimentis temperabant. Qͥ manducat
inquit: ñ manducantẽ ñ sꝑnat. EEt
aui ñ manducat: manducantẽ ñ iudi
am illud quod alio loco dicit. No
uiat dominꝰ. et illuminet abscondita te¬
nebrarum. et manifestah it cogitatio¬
nes cordis. Sunt eiuim q̃dam facta¬

Expanded text:
tis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi inbibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non indiam illud quod alio loco dicit: nolniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tu
Abbreviated transcription (Latin):
taret.
ed numirum ne cesse est ut per om¬
nifestetur. qui sint illi qui unu̾salem
fidem ꝓpt̾ p̃sentia miracula. uł qͥ ꝓpter
future uite beatitudinẽ colunt. Quin
signa potiꝰ facient: ut coram eis qui uo¬
luntarie peccant. ut scriptum ẽ offendi¬
sacroscm eiusdem patris nr̃i tumulum:
⁊ in aliis beate. eiꝰ memorie locis. hec eti¬
am fieri ñ ignoramꝰ. ixit sy¬

Expanded text:
taret. Sed nimirum necesse est, ut per omnifestetur qui sint illi qui universalem fidem, propter praesentia miracula, vel qui propter futuram beatitudinem, colunt. Quin signa potius facient, ut coram eis qui voluntarie peccant, ut scriptum est, offendisacrosanctum ejusdem patris sepulcrum, et in aliis beatae ejus memoriae locis, haec etiam fieri non ignoramus. S
Abbreviated transcription (Latin):
orro cadẽ beatissimo uiro pm
sua p̃rogatiua admodum sufficit. qͥ
tantopere fuigoris emicat. ut etiam remo¬
tissimos totiꝰ xp̃ianitatis sinus radiis sue
beatitudinis illustret. hñc et enum tanꝙͣ¬

Expanded text:
orro eidem beatissimo Patri, sua prærogatiua admodum sufficit: qui tantopere fulgoris emicat, vt etiam remotissimos totius Christianitatis sinus radiis suæ beatitudinis illustret. Nec Mona
Abbreviated transcription (Latin):
nuum suarũ uictũ qd̾ consequi potuisset
deferebat. Unde factum est ut edum capͣꝵ
accipiens detulisset domi. Cuiꝰ cum uocẽ
balantis uir eius audisset: dixit. Uidete
ne forte furtinus sit: reddite eum dñis su
irata respondit. Manifeste uana facta est
spes tua: et elemosine tue modo paruerũt
Atq huis ⁊ aliis huiusmodi uerbis exꝓb̃¬
bat ei Tunc tobias ingeruit: ⁊ cepit oia¬
re cum lacrimis dicens. Iustꝰ es dũe: ⁊ om¬
nia iudicia tua uera sunt: et omnes uie

Expanded text:
nuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis sirata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iusta sunt et omne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipse edificauit cuutatẽ potentissimã
quam uocauit egbatbanis. Ex lapidib
qdratis et sectis fecit muros eiꝰ ĩ altitu¬
dinẽ cubitorum septuagiuta: ⁊ in lati¬
tudinẽ cubitorũ triginta. Turres uero eiꝰ
posuit ĩ altitudinc̃ cubitoꝵ centũ. ꝑ qua¬
drum uero eoꝵ latꝰ utrunq uicenoꝵ pe¬
dum spacio tendebatur. Posuit q portaꝰ eiꝰ

Expanded text:
entissimam, quam appellavit Ecbatanis, ex lapidibus quadratis et sectis: fecit muros ejus in latitudinem cubitorum septuaginta, et in altitudinem cubitorum triginta, turres vero ejus posuit in altitudinem cubitorum centum. Per quadrum vero earum, latus utrumque vicenorum pedum