comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putat licere. qͦd ñlicet Om̃ĩa quidẽ licẽt.
sed ñ om̃ia expediunt. Nec ꝓcurator
calamistratus. nec informosus conlacta¬
neus. nec candidulus & rubicundut᷑. ad.
hereant lateri tuo. Interdum animus
dominarũ: ex ancillarum habitu uidi¬
catur. sc̃arum uirginũ & uiduarũ soci¬
etatẽ appete. &si sermocinandi cũ uiris
incumbit necessitas: arbitros ne dsuites.
tantaq cum fabulandi fidutia sit. ut
intrante alio ñ paueas. nec erubescas. Spe¬
culum m̃tis ẽ. facies. & taciti oculi. cor¬
dis fatentur archana. Uidimus nuper
ignominiosum ꝑtotum orientẽ uoli¬
tasse. Ꝙ etas. & cultus. & habitus. & in¬
cessus. & indiscreta societas : exquisite
epule regius apparatus. neronis. & sar¬
dĩna palsi nuptias loquebant᷑. Alioꝵ
uulmis nr̃a sit cantio. Pestilente fla¬
gellato: stultus sapientior erit Sc̃s
amor inpacientiã ñ habo. Falsus ru¬
mor. eito opprimitur: & uita posteri¬

Expanded text:
putat licere, quod libet. omnia quidem licent, putat licere, quod libet. omnia quidem licent, sed non omnia expediunt. nec procurator calamistratus nec formosus conlactaneus nec candidulus et rubicundus adsecula adhaereant lateri tuo: interdum animus dominarum ex ancillarum habitu iudicatur. sanctarum uirginum et uiduarum societatem adpete et, si sermocinandi cum uiris incumbit necessitas, arbitros ne deuites tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio nec paueas nec erubescas. speculum mentis est facies et taciti oculi cordis fatentur arcana. uidimus nuper ignominiosum per totum orientem uolitasse: et aetas et cultus et habitus et incessus, indiscreta societas, exquisitae epulae, regius apparatus Neronis et Sardanapalli nuptias loquebantur. aliorum uulnus nostra sit cautio; pestilente flagellato stultus sapientior erit. sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito opprimitur et uita posteri
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝓbate ętatis & fiłi: qui te monitis
suis frequenter instituat Fac tibi
amicos de iniquo m̃amona. qui te recipi.¬
ant ineterna tabernacula lilis tribue di¬
uitias. qui ñ fasides aues. sed cibariũ panem.
comedent: qui fam̃e expellat: ñ qui aug&.
luxuriam: Intellege suꝑ egenũ & paupe¬
rẽ. Om̃i petenti teda: sed maxime domesti¬
cis fidi. Nudũ uesti. esurient̾e ciba. egro¬
tantẽ uisita Quotienscumq manũ exten¬
dis. xp̃m cogita. caue ne mendicantẽ dño¬
ds tuo. alienas diuitias augeas. Iuuenũ
fuge consortia. Cõmatulus c̃õptus. atq
lasciuus: domus tuȩ tecta ñuideant. Can¬
tor pellatur ut noxius. fidicinas & psalte¬
rias & istius modi choꝵ diaboli: quasi mor¬
tifera sirenarum carmina ꝓturba ex ȩdib
tius. Noli apublico subinde ꝓcedere : et
spadonum exercitu p̃eunte uiduarum
circumferri libertatẽ: Pes simȩ consue¬
lis sexus etas. suo arbitrio abutitur: &

Expanded text:
um probatae aetatis et fidei, qui te monitis um probatae aetatis et fidei, qui te monitis suis frequenter instituat. Fac tibi amicos de iniquo mammona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. illis tribue diuitias tuas, qui non Phasides aues, sed cibarium panem coemant, qui famem expellant, non qui augeant luxuriam. intellege super egenum et pauperem. omni petenti te da, sed maxime domesticis fidei: nudum uesti, esurientem ciba, aegrotantem uisita. quotienscumque manum extendis, Christum cogita. caue, ne mendicante domino tuo alienas diuitias augeas. Iuuenum fuge consortia. comatulos, comptos atque lasciuos domus tuae tecta non uideant. cantor pellatur ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius modi chorum diaboli quasi mortifera sirenarum carmina proturba ex aedibus tuis. noli ad publicum subinde procedere et spadonum exercitu praeeunte uiduarum circumferri libertate. pessimae consuelis sexus et inbecilla aetas suo arbitrio abutitur et
Abbreviated transcription (Latin):
Subitus & nimius imber. inp̃ceps arua
subuertit. Quando comedis. cogita qđ
statim tibi orandum. ilico & legendum
sit. De scripturis sc̃is habeto fixum uer¬
suum numerum. Istud pensum dño tuo
reddere. nec ante quieti mentra concedaᷤ.
qũa calculum pectoris tui. hoc substem¬
mine impleueris Post scripturas scas
doctoꝵ hominũ tractatus lege: eoꝵ dũ¬
taxat : quoꝵ fides nota ẽ Non necesse
habes aurum inluto querere. Multis¬
de margaritis: unã redime margaritã.
Ista urxta hieremiã inuiis pluribus: ut
ad illã uiam quȩ ad patrẽ ducit ꝑue¬
nias. amorẽ monilium atq geminarũ.
sericarumq uestium. transfer adscien¬
tiam scripturarum. Ingredere t̾ram
reꝓmissionis lacte & melle manantẽ.
comede similã & oleum. uestire cũ
ioseph uariis indum̃tis. ꝑ forentur
aures tuȩ cũ hiersłi. sermone dei:
ut p̃ciosa ex illis nouarũ segetũ gra¬
na dependeant. N abes sc̃m exuberi¬

Expanded text:
subitus et nimius imber praeceps arva subitus et nimius imber praeceps arva subvertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legendum sit. De scripturis sanctis habeto fixum versuum numerum; istud pensum domino tuo redde nec ante quieti membra concedas, quam calathum pectoris tui hoc subtegmine imple-veris. Post scripturas sanctas doctorum hominum tractatus lege, eorum dumtaxat, quorum fides nota est. Non necesse habes aurum in luto quaerere: multis margaritis unam redime margaritam. Sta iuxta Hieremiam in viis pluribus, ut ad illam viam, quae ad patrem ducit, pervenias. Amorem monilium atque gemmarum sericarumque vestium transfer ad scientiam scripturarum. Ingredere terram repromissionis lacte et melle manantem, comede similam et oIoseph uariis indumentis, perforentur aures tuae cum Hierusalem sermone dei, ut pretiosa ex illis nouarum. segetum grana dependeant. habes sanctum Exsuperi
Abbreviated transcription (Latin):
guminib uescebantur: pueri. erant. nec¬
dum ad sartagine uenerant inqua rex
babilonius senes iudices frixit. nobis ñcor¬
porum cultus. qui in illis excepto priui¬
legio gr̃e dĩ ex huiuscemodi cibis eratuerat.
sed̾ amimȩ uirgo queritur: quȩ carnis infir¬
mitate sit fortior Inde ẽ. qͦd ñ nulli uitã
pudicam adpetentium: in medio itinere
corruunt. dum solã abstinentiã carnium
putant: & leguminib onerant stomacħu:
que moderate parteq sumpta horia st̃.
& ut qͦd sentio loqudr. nichil sic inflãmat
corꝑa & titillat m̃bra genitalia. sic̃ indi¬
gestus cibus. rup̾tusq conuulsus Malo a¬
pud te. filia uerecundia pałumꝑ quãcasu
periclitari. Qoqͥd seminarum uoluptatiᷤᷤ
est : uenenum puta Parcus cibus. & semꝑ
uenͣter esuriens : triduanis ieiuniis p̃fe.¬
ratur: & multo melius ẽ. cotidie parum:
qua raro satis sumere Pluuria illa op¬
tima ẽ : que sensim descendit interras.

Expanded text:
guminibus vescebantur, pueri erant, necguminibus vescebantur, pueri erant, necdum ad sartiginem venerant in qua rex Babylonius senes iudices frixit. Nobis non corporum cultus, qui in illis—excepto privilegio gratiae Dei—ex huiusce modi cibis enituerat, sed animae vigor quaeritur, quae carnis infirmitate fit fortior. Inde est, quod nonnulli vitam pudicam adpetentium in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnium putant et leguminibus onerant stomachum, quae moderate parceque sumpta innoxia sunt. Et ut, quod sentio, loquar, nihil sic inflammat corpora et titillat membra genitalia nisi. indigestus cibus ructusque convulsus. Malo apud te, filia, verecundia parumper quam causa periclitari Quidquid seminarium voluptatum est, venenum puto. Parcus cibus et semper venter esuriens triduanis ieiuniis praeferatur, et multo melius est cottidie parum quam raro satis sumere. Pluvia illa optima est, quae sensim descendit in terras;
Abbreviated transcription (Latin):
trario senib qui pituita laborant. & frigore:
mirum hoc figulum sensisse deuasculo qͦđ
ipse fabricatus ẽ. cum etiam hoc comicus.
cuius finis ẽ. humanos mores nosse atq descri¬
bere dicerit. Sine cerere & libero. friga uenꝰ.
Primũ igitur si stomachi infirmitat patitur.
donec puellares annos transeas: aquã in potu
sume. quȩ natura frigidissima ẽ. Aut si hoc
inbecillitas ꝓ hiboe: audi cum timotheo. U ino
modico utere ꝓpter stomachum : & frequen¬
tes tuas infirmitates. Deinde in ipsis cibis.
calida queq deuita: non solum de carnibus
loquor: suꝑ quib uas electionis ꝓfert sen¬
nib inflantia queq & grauia declinanda st̃¬
nchal ꝙ ita scias concedere xp̃ianis ad¬
olescentib : ut ęsum holerum. Unde & in
alio loco ait: Qui infirmus ẽ. holera mandu¬
cet. Ardorꝙ: corpoꝵ frigidiorib epulis tẽ¬
perandus ẽ. Si aut̃ tres pueri & danikel le¬

Expanded text:
trario senibus, qui pituita laborent et frigore, trario senibus, qui pituita laborent et frigore, mirum hoc figulum sensisse de vasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus cuius finis est humanos mores nosse atque describere, dixit: Sine Cerere et Libero friget Venus. Primum igitur, si tamen stomachi firmitas patitur, donec puellares annos transeas, aquam in potum sume, quae natura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas prohibet, audi cum Timotheo: Vino modico utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. Deinde in ipsis cibis calida quaeque devita; non solum de carnibus loquor, super quibus vas electionis profert sennibus inflantia quaeque et gravia declinanda sunt—nihilque ita scias conducere Christianis adulescentibus ut esum holerum, unde et in alio loco: Qui infirmus est ait, holera manducet —ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. Si autem tres pueri et Daniel le
Abbreviated transcription (Latin):
um: unius hore spatio cõmutatur. Om̃ia alia
peccata ex trinsecus sunt. & qͦd foris ẽ. facile
abicitur. Sola libido insita adeo obliberorũ
ꝓereationẽ. si fines suos egressa fuerit: redun¬
dat inuitium: & quadã lege naturȩ: in cottũ
gestit erumpere. Grandis ergo uirtutis ẽ. & sol¬
licite diligentiȩ : superare qđ nata sis. Incar¬
ne ñcarnaliter uiuere: tecum pugnare coti¬
die. & inclusum hostẽ argũ ut fabulȩ ferunt
centum oculis obseruare : hoc ẽ. qͦd apłs aliis
uerbis loquebatur. Omne peccatum qđ fecerit
homo. extra corpus ẽ. qui aut̃e fornicatur. in
corpus suum peccat: Aiuint medici. & qui de
humanoꝵ corpoꝵ scripsere naturis : precipueq
galienus in libris quoꝵ itulus ẽ. FePFIEN¬
c̾tȩ aetatis. uiroꝵ mulierumq corpora. insito
calore feruere. & norios ẽe his aetatib cibos.
qui calorẽ augeant: sanitatiq concedere. fri¬
gida queq in esu & in potu sumere: sic̃ econ¬

Expanded text:
um unius horae spatio commutatur; omnia alia um unius horae spatio commutatur; omnia alia peccata extrinsecus sunt, et, quod a foris est, facile abicitur: sola libido insita a Deo ob liberorum creationem, si fines suos egressa fuerit, redundat in vitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere. Grandis ergo virtutis est et sollicitae diligentiae superare, quod natus sis in carne, non carnaliter vivere, tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi, ut fabulae ferunt, centum oculis observare. Hoc est, quod apostolus verbis aliis loquebatur: Omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. Aiunt medici et qui de humanorum corporum scripsere naturis praecipueque Galenus in libris, quorum titulus est ictae aetatis uirorum mulierumque corpora insito calore feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere, sicut e con
Abbreviated transcription (Latin):
ligas peccatores. Auios aut̃ qui callide occultan
uitu sua: ex sequenti conũsatione cognoscimꝰ.
Similiter & bona apud aliquos in ꝓpatulo st̃.
in aliis longo usu discimus. Qa gͦ necesse est.
uos iactare puditiciã: que sine comitib & ap¬
pendi cũs suis continentia & parcitate fidẽ
sui facere ñ potest : apłs macerat corpus suum.
& animȩ subicit imperio: ne qͦd aliis precipit.
ipse ñ seruet : Adolescentula feruente cibis co¬
pore. de castitate secura ẽ: Neq uͦ hȩc dicens.
condempno cibos. quos ds̃ creauit ad utendum
cũ gratiarum actione: sed iuuenib & puellis.
incentiua assero ẽe. uoluptatũ. Non & hnci
ignes. non uulcania tellus. ñ ueseu us et¬
& olympus tantis ardorib aestuant: ut iuueri¬
les medullȩ uino plenȩ: & dapib inflaminatȩ.
Auariticia calcatur aplerisq. & cum marsupio
deponitur. Maledicã linguam. in dictũ emen
dat silentium: Cultus corꝑis & habitus uesti¬

Expanded text:
legas peccatores; alios autem, qui callide occultant legas peccatores; alios autem, qui callide occultant uitia sua, ex sequenti conuersatione cognoscimus. similiter et bona apud alios in propatulo sunt, in aliis longo usu discimus. quid ergo necesse est nos iactare pudicitiam, quae sine comitibus et adpendiculis suis, continentia et parcitate, fidem sui facere non potest? apostolus macerat corpus suum et animae subicit imperio, ne, quod aliis praecipit, ipse non seruet: et adulescentula feruente cibis corpore de castitate secura est? Neque uero haec dicens condemno cibos, quos deus creauit ad utendum cum gratiarum actione, sed iuuenibus et puellis incentiua esse adsero uoluptatum. non Aetnaei ignes, non Uulcania tellus, non Ueseuus et Olympus tantis ardoribus aestuant, ut iuueniles medullae uino plenae, dapibus inflammatae. auaritia calcatur a plerisque et cum marsuppio deponitur; maledicam lidat silentium; cultus corporis et habitus vesti
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis: scitquid amiserit. quo delectata sit.
ardentes diaboli sagite : ieiunioꝵ & ugiliarum
frigore restinguende sunt. Aut loquendum nobis
ẽ. ut uestiti sumus. aut uestiendũ ut loquim᷑.
Qͥa aliud pollicemur. & aliud ostendimus : Lin¬
gua ꝑsonat castitatem. & totum corpus profert
inpuditiciã. Eoc quantum adhabitũ ꝑtinet.¬
& ornatum. Ceterum uidua que indiuitus ẽ.
ñ ẽ meũ. sed apłi. utuens mortua ẽ. Qͥd sibi
uult hoc qͦd ait. uiuens mortua ẽ : Uiuere
quidẽ uidetur ignorantib : & ñ e̾ẽ peccato mor¬
tua. sed xp̃o quẽ secreta ñ fallunt mortua est.
Anima enim quȩ peccauerit: ipsa morietur.
Quoꝵdam hominũ peccata manisesta sunt.
& p̃cedentia ad iuditium: quosdam autẽ & sub¬
sequuntur. Similiter & facta bona manifesta
siͥnt. & q̃. alit̾ se habent: abscondi ñ possunt.
Qa dicit. istiusmodi ẽ. Quidã tam libere. & pa¬
lam peccant: ut postqu̾a eos uideris: statĩ intl¬

Expanded text:
luptatis, scit, quid amiserit, quo delectata sit: luptatis, scit, quid amiserit, quo delectata sit: ardentes diaboli sagittae ieiuniorum et uigiliarum frigore restinguendae sunt. aut loquendum nobis est, ut uestiti sumus, aut uestiendum, ut loquimur. quid aliud pollicemur et aliud ostendimus? lingua personat castitatem et totum corpus praefert inpudicitiam. Hoc quantum ad habitum pertinet et ornatum. ceterum uidua, quae in deliciis est, — non est meum, sed apostoli uiuens mortua est. quid sibi uult hoc, quod ait: uiuens mortua est? uiuere quidem uidetur ignorantibus et non esse peccato mortua, sed Christo, quem secreta non fallunt, mortua est. anima enim, quae peccauerit, ipsa morie- f tur. quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsequuntur. similiter et facta bona manifesta sunt et, quae aliter se habent, abscondi non possunt. quod dicit, istius modi est: quidam tam libere et palam peccant, ut, postquam eos uideris, statim intel
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. Aleretric illa in euangłio. bap¬
tizata lacrimis suis. & crine quo multoᷤᷤ
ante deceperat. pedes dm̃ tergens. salui¬
ta. ẽ Ñhabuit crispantes mitras. nec stridenteᷤᷤ
calceolos. nec orbes stibio fuliginatos Quando
fedior. tanto pulchrior. Qͥd facit infacię xp̃ia¬
nȩ purpurissus & cerussa. quoꝵ alterum rubo¬
rem geneirum. labioꝵlintitur. Alterũ candorẽ
oris & colli: Ignis uiuenũ : fom̃ta libidinũ.
inpudicȩ ñĩts inditia. Quomͦ flere potest ꝓ
peccatis suis que suis lacrimis cutẽ nudat. & sul¬
cos ducit infaciem: Ornatus iste. ñ dñi ẽ. Ue¬
lamen istud: antixp̃i ẽ. Qua fidutia erigun¬
tur ad celum uultus quos conditor ñ agnoscit :
Fustra ostenditur adolescentia: & ętas p̾uellaris
asseritur: Uidua quȩ marito placere desunt et
uxta apłm uere uidua ẽ. nichil hab& necessa¬
rium. nisi ꝑseuerantiam. Meminit pristinȩ uo¬

Expanded text:
diligit. Meretrix illa in euangelio bapdiligit. Meretrix illa in euangelio baptizata lacrimis suis et crine, quo multos ante deceperat, pedes domini tergente seruata est. non habuit crispantes mitras nec stridentes calceolos. nec orbes stibio fuliginatos, quanto foedior, tanto pulchrior. quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? quorum alterum ruborem genarum labiorumque mentitur, alterum candorem oris et colli: ignes iuuenum, fomenta libidinum, inpudicae mentis indicia. quomodo flere potest pro peccatis suis, quae lacrimis cutem nudat et sulcos ducit in facie? ornatus iste non domini est, uelamen istud antichristi est. qua fiducia erigit ad caelum uultus, quos conditor non agnoscat? frustra obtenditur adulescentia et aetas puellaris adseritur; uidua, quae marito placere desiuit et iuxta apostolum uere uiaua est, ninu naoet necessarium nisi perseuerantiam. meminit pristinae uo
Abbreviated transcription (Latin):
Pater tuus quẽ ego honoris causa nomi¬
no. ñ q consularis & patritius.: sed quia
xp̃ianus ẽ: impleat nom̃ suum. & lȩtet᷑¬
& fructus ꝑdideris nuptiarũ. Ubi ẽ ma¬
ritus que tibi dedit: Etiã si amabilis.
& iam sibonus fuiss&. mors finiss& om̃ia.
& copulam carnis soluiss& interitus. Ar¬
ripe queso occasione. & fac de necessitate
uirtutẽ. Non queruntur inxp̃ianis in¬
itia. sed fimis. Paulus male cȩpit. bene
finiuit. Iudȩ laudantur ex ordia. sed
finis ꝑͣditione dãpnatur. Lege in haexe¬
chiele. lusticia iusti ñ liberabit eũ inqͥ¬
cũq die peccauerit : & inpietas impii ñ
nocebit ei. quacũq die conuersus fuerit
abimpietate sua. Ista ẽ scala iacob per
Cui dñs inratitur : Lapsis porrigens ma¬
contemplatione sustentans. Sed sic̃ ñ
uult mortẽ peocatoris tantũ ut reũtat᷑¬
& uiuat: ita tepidos odit. & cito ei nau¬
siam faciunt. Cui plus dimituitur. plus

Expanded text:
pater tuus, quem ego honoris causa nomipater tuus, quem ego honoris causa nomino — non quia consularis Christianus est impleat nomen suum. Laetetet fructus perdideris nuptiarum. Ubi est maritus quem tibi dedit? Etiam si amabilis, etiam si bonus fuisset, mors repuisset omnia: et copulam carnis solvisset interitus. Arripe, quaeso, occasionem, et fac de necessitate virtutem. NON QUAERUNTUR in Christianis initia, sed finis. Paulus male coepit, sed bene finivit. Judae laudantur exordia; sed finis proditione damnatur. Lege Ezechiel: Iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccaverit, et inpietas inpii non nocebit ei, in quacumque die conversus fuerit ab inpietate sua. Ista est scala Iacob, per cuius dominus innititur lapsis 1 porrigens macontemplatione sustentans. sed, sicut non uult mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat, ita tepidos odit et cito ei nausiam faciunt. cui plus dimittitur,. plus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd inmonachos dicitur. redundet
inclericos. qui patres sunt monachoꝵ:
Detrim̃tũ gregis. pastoris ignominia ẽ. sic̃
eregione monachi illius uita laudanda¬
ẽ: qui ueneratione hab& sacerdotes xp̃i.¬
& non detralit gradui. ꝑquẽ factus ẽ. xp̃i¬
anus. Hec locutus sum inxp̃o filia. ñ du¬
bitans deꝓposito tuo. Nũquã enim ex hor¬
tatorias litteras postulares: si ambigeres
debono monogamie. Sed ut nequitiã ser¬
uuloꝵ qui te uenalẽ portant. & insidias
affinium. ac pium parentis errorẽ intel¬
ligeres: cui ut amorẽ inte tribuã. amo¬
ris scientiam non concedo. dicens aliqͥd
cum apło. Confiteor qͦd zelum đi habeñ:
sed non scđdm scientiam. Imitare potius.
crebro enim isl ipsum repetã. scãm ma
trem: cuius ego quotiens recordor. uenit
inmentẽ ardor eius inxp̃m : pallor ex
ieiuniis: elemosina inpauperes. obseqͥ¬
um inseruos di. humilitas & cordis & ues¬
tium: atq incunctis sermo moderatus.

Expanded text:
quidquid in monachos dicitur, redundet quidquid in monachos dicitur, redundet in clericos, qui patres sunt monachorum. Detrimentum pecoris pastoris ignominia est, sicut e regione illius monachi vita laudatur, qui venerationi habet sacerdotes Chriet non detrahit gradui, per quem factus est Christianus. Haec locutus sum, in Christo filia, non dubitans de proposito tuo — numquam enim exhortatorias litteras postulares, si ambigeres. de bono monogamiae —, sed ut nequitiam seruulorum, qui te uenalem portant, et insidias adfinium ac pium parentis errorem intellegeres, cui, ut amorem in te tribuam, amoris scientiam non concedo dicens aliquid cum apostolo: confiteor, zelum dei habent, sed non secundum scientiam. imitare potius — crebro enim id ipsum repetamsanctam matrem tuam, cuius ego quotiens recordor, uenit in mentem ardor eius in Christum, pallor ex ieiuniis, elemosyna in pauperes, obsequium in seruos dei, humilitas et cordis et. uestium atque in cunctis sermo moderatus.
Abbreviated transcription (Latin):
frugalitas ẽ. Ubi frugalitas: ibi dãpna
seruoꝵ. Ꝙ cqͥd ñ intulerint: sibi ablatũ
putant: Nec considerant dequanto: sed
quantũ accipiant. Ubicũq uiderint xp̃i¬
amũ: statim illum detriuo. o tͣr aiHoc.
opa enFIe. hi rumores turpissimos
serunt: & qͦd abipsis egressum c̃. abaliis
audisse se simulant: Edem auctores & ex¬
age eratores. Eocũt in famia dem̃datio.
quȩ cũ ad matronas ꝑuensrit. & eoͣꝵ
linguis fuerit uentilata. ꝓuintias pene¬
trat᷑. Uideas plerasq rabido ore seuire.
& tincta facie uiperinis colorib dentib
pumicatis carpere cep̃ianos Eic aliqͣ
cui curta humeros iacinthina lera. ẽ.
rancidulum quiddã balba de nare
locuta pstrepit. ac tenero supplantat
ũba palato. Om̃is consonat chorus. &
latrant uniũsa. subsellia: iungunt᷑
nr̃i ordinis. &qui & roduntur & roddunt.
Ad uersus nos loquaces : ꝓse muti: qua¬
si & ipsi aliud sint. qua monachi: de ñ

Expanded text:
frugalitas est; ubi frugalitas, ibi damna frugalitas est; ubi frugalitas, ibi damna seruorum. quidquid non tulerint, sibi ablatum putant nec considerant, de quanto, sed quantum accipiant. ubicumque uiderint Christianum, statim illud e triuio: 6 rpaixs, o ἐπιθέτης. hi rumores turpissimos serunt et, quod ab ipsis egressum est, ab aliis audisse se simulant, idem auctores et exaggeratores. exin fama de mendacio, quae, cum ad matronas peruenerit et earum linguis fuerit uentilata, prouincias penetrat. uideas plerasque rabido ore saeuire et tincta facie, uiperinis orbibus, dentibus pumicatis carpere Christianos. hic aliqua, cni circa humeros hyacinthina laena est, rancidulum quiddam balba de nare locuta pverba palato. Omnis consonat chorus et latrant universa subsellia. Iunguntur nostri ordinis, qui et roduntur et rodunt adversum nos loquaces, pro se muti; quasi et ipsi aliud sint quam monachi, et non,
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ qui rept& inpeotore. & ceruices
eius stercore liniat: Alpene om̃s habent
filios: quȩ habuere matrimonia & qͥbus
nati sunt liberi. suo generi responder̃t.
Exibuit filius ciceronis patr̃e ineloqͣntia.
cornelia ur̃a. puditiciȩ simul &s fecum¬
ditatis exemplar.: grecos suos se genuisse
letata ẽ. Ridiculum sperare ꝓcerto qd̾
multos & ñ habere uiduas. & cũ habu¬
erint ꝑdidisse. Cui dimittis tantas di¬
uitias : Sep̃o qui mori ñ potest: Quem
habebis heredem: Ipsum que & dñm.:
Contristabitur pater. sed letabit xp̃e
faciat pat̾ qͦd uult. sed de substantia sua:
Nones eius cui nata es: sed cui renata.
& qui te grandi p̃cio redemit. sanguine
suo. Caue nutrices &gerulas. & istiusmͦ
uenenosa animalia. que decore tuo sa¬
turare uentr̃e suum cupiunt: Non sua¬
dent qͦa tͥ. sed qd̾ sibi ꝓsit E sepe illud ob¬
ganniunt. Sola ne ꝑpetua merens carpe
iuuenta. nec dulces natos ueneris neo
p̃mia noris: ubi pudicraia & sc̃itas. ibi

Expanded text:
sionem, qui reptet in pectore et ceruices eius stercore linat? quippini? omnes habent filios, quae habuere matrimonia, et, quibus nati sunt liberi, suo generi responderunt! exhibuit Ciceronis filius patrem in eloquentia? Cornelia uestra, pudicitiae simul et fecunditatis exemplar, Graecos suos se genuisse laetata est? ridiculum sperare pro certo, quod multos et non habere uideas et, cum habuerint, perdidisse. cui dimittis tantas diuitias? Christo, qui mori non potest. quem habebis heredem? ipsum, quem et dominum. contristabitur pater, sed laetabitur Chfaciat pater, quod uult, de substantia sua: non es eius, cui nata es, sed cui renata et qui te grandi pretio redemit, sanguine suo. Caue nutrices et gerulas et istius modi uinosa animalia, quae de corio tuo saturare uentrem suum cupiunt. non suadent, quod tibi, sed, quod sibi prosit, et saepe illud obganniunt: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Ueneris nec praemia noris? ubi pudicitia et sanctitas, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliis p̃dicans. ipse reprobus inueniar: Si
ille timet:. quis nr̃m potest ee securus : Si dã
amicus dñi & salomon amabilis eius uicti st̃
quasi homines. ut & ruinȩ nobis ad cautionẽ
& penitudinis ad salutẽ exempla p̃berent.
Qis inluddiera lapsum ñ timeat : Procul sint
a conuiuiis tuis fasides. auescrasse. turtures.
& tagonionicus. & om̃s aues quib amplissi¬
ma patrimonia auolant. Nec idõ te carnib
uesci ñ putes. si. suũ. leporum atq coruoꝵ.
& quadrupedũ animantium. esculentias
repbes. Nec enim hȩc pecudũ numero: sed
suauitate gustus iudicantur. Scimus ab a¬
pło dictum Om̃is creatura di bona e̾.¬
& nichil reici endum. qͦd ͤ gratiaru

Expanded text:
ne aliis praedicans ipse reprobus inueniar. si ne aliis praedicans ipse reprobus inueniar. si ille timet, quis nostrum potest esse securus? si Dauid, amicus domini, et Salomon, amabilis eius, uicti sunt quasi homines, ut et ruinae nobis ad cautionem et paenitudinis ad salutem exempla, praeberent, quis in lubrica uia lapsum non metuat? procul sint a conuiuiis tuis Phasides aues, crassae turtures, attagen Ionicus et omnes aues, quibus amplissima patrimonia auolant, nec ideo te carnibus uesci non putes, si suum, leporum atque ceruorum et quadrupedum animantium esculentias reprobes. non enim haec pedum numero, sed suauitate gustus iudicantur. scimus ab actum: omnis creatura dei bona nihil reiciendu
Abbreviated transcription (Latin):
rudẽ xp̃i instituebat ȩccłam. & om̃i ordi¬
n p̃uidebat: p̃cipueq pauꝑib quoꝵ ei cura
cũbarnaba fuerat demandata: illas uult
eccłe opib sustentari. quȩ ꝓpͥis manib non
queant laborare. que iudue sunt : quas &
ȩtas ꝓbauit & uita. Et eli sacerdos offendit
dm̃ obuitia liberoꝵ. Ergo econtrario pla¬
catur ds̃ uirtutib eoꝵ. si ꝑmanserint in
fide & caritate & sc̃itate cum pudicitia. O
timothee: te ipsum castum custodi. Absit
ex abundanti lubricam ętatem monuisse pie¬
tatis ẽ. Quȩ dicturus sum: ñ tibi sed puellaribus
annis dicta intellige Uidua quȩ indelitiis est.
uiuens mortira ẽ. Noc uas electionis loquitur.
& de illo ꝓfertur. thesauro qui confident̃ aiebat.
In experimentum queritis eius qui in me lo¬
quitur xp̃i : Hoc ille ꝓnuntiat. qui libere sub
ꝑsona sua fragilitatem humani corporis fateba¬
tur. Ñ em̃ qͦd uolo bonum hoc operor. sednolo

Expanded text:
rudem Christi instituebat ecclesiam et omni ordirudem Christi instituebat ecclesiam et omni ordini prouidebat praecipueque pauperibus, quorum ei cura cum Barnaba fuerat demandata, illas uult ecclesiae opibus sustentari, quae propriis manibus non queant laborare, quae uere uiduae sunt, quas et aetas probauit et uita. Heli sacerdos offendit deum ob uitia liberorum: ergo e contrario placatur deus uirtutibus eorum, si permanserint in fide et caritate et sanctitate cum pudicitia. o Timothee, te ipsum castum custodi. absit,ex abundanti lubricam aetatem monuisse pietatis est. quae dicturus sum, non tibi, sed puellaribus annis dicta intellege. uidua, quae in deliciis est, uiuens mortua est. hoc uas electionis loquitur et de illo profertur thesauro, qui confidenter aiebat: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? hoc ille pronuntiat, qui libere sub persona sua fragilitatem humani corporis fatebatur: non enim, quod uolo bonum, hoc operor, sed, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tus uentris tui. Pro uno homine duos filios
recepisti. Auctus ẽ numerus castitatis. Qcqͥd
debebas marito redde filiis. Amore p̃sentium:
absentis desideriũ tẽpera ñ ẽ. parui apuddm.
miti: hene filios educare. Audi apłm cõmonentẽ:
Uidua eligatur non minus annoꝵ lx: quȩ
fuit unius uiri uroꝵ. in bonis oꝑib haben̾
testimoniũ Si filios educauit. si hospitalis
fuit. si scõꝵ lauit pedes.: si afflictis abundant̃
p̃buit. si om̃e opus bonũ subsecuta ẽ didi¬
cisti catalogum uirtutum tuarũ. qͥd debeas
nomini tuo: quib meritis sodm puditicie
gradum possideas. Nec te moueat qͦd serage¬
naria eligatur uidua: & putes ad olescentu¬
las ab apło reprobari. & te crede eligi ab eo
qui discipulo dicerat. Nemo adolescentiã
tuã contẽpnat: ñ continentiã sed etatem
Alioquin. om̃s quȩante .lx. annos uidua¬
te sunt. hac lege accipient maritos. sed quia

Expanded text:
tus uentris. pro uno homine duos filios tus uentris. pro uno homine duos filios recepisti, auctus est numerus caritatis. quidquid debebas marito, redde filiis; amore praesentium absentis desiderium tempera. non est parui apud deum bene filios educare. audi apostolum commonentem: uidua eligatur non minus annorum sexaginta, quae fuit unius uiri uxor, in bonis operibus habens testimonium, si filios educauit, si hospitalis fuit, si sanctorum pedes lauit, si adflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta est. didicisti catalogum uirtutum tuarum, quid debeas nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum possideas. nec te moueat, quod sexagenaria eligatur uidua, et putes adulescentulas ab apostolo reprobari et eligi ab eo, qui discipulo dixerat: nemo adulescentiam tuam contemnat, non continentiam, sed aetatem. alioquin omnes, quae ante sexaginta annos uiduatae sunt, hac lege accipient maritos. sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ illo dulcissimos liberos. Uxor heres pudi¬
c̃itie p̃ciũ ẽ Nebridius pusio : patr̃e que¬
rentib exib&. sic oculos sic ille manus sic
ora ferebat. Scintilla uigoris paterni lucet
infilio. & similitudo morum ꝑspeculũ carmꝰ
erumpens. ingentes animos angusto inpecto¬
re uersat Iungitur ei germana rosarũ Et lilioꝵ
calatus. eboris floris ostriq cõmertiũ. Sic re¬
fert inore patr̃e. ut aduenusta ꝓpensior sit:
Sic matr̃e mixta pingit similitudine: ut in
inuno corpore utrõsq cognoscas. ita suauis
ẽ. & mellitula. ut honor sit om̃iũ ꝓpinquoꝵ.
Nanc tenere ñ dedignatur augustus. hanc
fouere insinu regina lȩtatur. certat̃ĩ ad se
om̃s rapiunt. Penda. incollo. herce in brachiiᷤᷤ.
singuloꝵ: Garrula atq balbutiens linguȩ
offensione sit dulcior. Eabes igitur saluina
quos nutrias. inquib uirũ absentẽ tẽ nere
te credas. Eoce hereditas dñi. filii merces fruc¬

Expanded text:
pro illo dulcissimos liberos; uxor heres pudipro illo dulcissimos liberos; uxor heres pudicitiae pretium est; Nebridius pusio patrem quaerentibus exhibet: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. scintilla uigoris paterni lucet in filio et similitudo morum per speculum carnis erumpens: ingentes animos angusto in pectore uersat. iungitur ei germana, rosarum et liliorum calathus, eboris ostrique commercium. sic refert in ore patrem, ut ad uenustatem propensior sit; sic matrem mixta pingit similitudine, ut in uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos sit omnium propinquorum. hanc tenere non dedignatur Augustus, hanc fouere in sinu regina laetatur. certatim ad se omnes rapiunt: pendet ex collo, haeret in brachiis singulorum. garrula atque balbutiens linguae offensione fit dulcior. Habes igitur, Saluina, quos nutrias, in quibus uirum absentem tenere te credas. ecce hereditas domini filii, merces fruc
Abbreviated transcription (Latin):
& uniũsũ ordinẽ palatii quo regalis fre¬
quentabatur ambitio. sic sibi caritate so¬
ciarat: ut qui merito inferiores erant.
officio separes arbitrarentur. difficile
factum ẽ. głam uirtute superare. & ab
his diligi quos p̃cedas. Quȩ uidua ñ hu¬
ius auxilio sustentata ẽ: Qui pupillus
ñ ineo repperit patrem: Tocius orien¬
tis ep̃i ad huc miseroꝵ p̃ces & laboranti¬
um desideria conferebant: qͥoqͥd abimpe¬
tatore poscebat: elemosina inpauperes:
p̃cium captiuoꝵ misodia in afflictos e¬
erat. Unde & ipsi principes libenter p̃s¬
tabant. qͦd sciebant ñ uni sed pluribus
indulgeri. Qia ultra differiius: Om̃is
caro fęnum: & om̃is gła eiꝰ quasi flos
feni. Reũsa ẽ. terra interram suam:
dormiuit indño: & appositus ẽ. adpa¬
tres suos. plenus dierũ &s luminis. denu¬
tritus insenectute bona. Cani eñi ho¬
minis. sunt sapientia eius Inbreui e¬
etate. tẽpora multa cõpleuit. Tenemꝰ

Expanded text:
et uniuersum ordinem palatii, .quo regalis freet uniuersum ordinem palatii, .quo regalis frequentatur ambitio, sic sibi caritate sociarat, ut, qui merito inferiores erant, officiis se pares arbitrarentur. difficile factu est gloriam uirtute superare et ab his diligi, quos praecedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus non in eo repperit patrem? totius orientis episcopi ad hunc miserorum preces et laborantium desideria conferebant. quidquid ab imperatore poscebat, elemosyna in pauperes, pretium captiuorum, misericordia in adflictos erat. unde et ipsi principes libenter praestabant, quod sciebant non uni, sed pluribus indulgeri. Quid ultra differimus? omnis caro fenum et omnis gloria eius quasi flos feni. reuersa est terra in terram suam: dormiuit in domino et adpositus est ad patres suos plenus dierum et luminis et nutritus in senectute bona — cani enim hominis sunt sapientia — et in breui aetate tempora multa conpleuit. tenemus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uxor enuchi nullos ereat liberos
uoluptate transactaͦ. Qũe hominũ dis¬
putatio illa ñterreat. uideo aliam legẽ
inm̃bris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ:¬
& captiuũ me ducentẽ in lege peccati quȩ
ẽ. Inm̃bris meis : Mirum dictu ẽ. nutri¬
tus inpalatio contubernalis & condisci¬
pulus augustoꝵ. quoꝵ mense ministrat
orbis & terrȩ ac maria seruiunt. in ter
rerum om̃iũ abundantiã. inprimo eta¬
tatis flore tante uerecundiȩ fuit: ut uir¬
ginalẽ pudorẽ uincer&. & ne leũe quidẽ
inse obsceni rumoris fabulã darce. De¬
inde purpuratoꝵ. ꝓpinquus. socius. conso¬
brinus. idest cum ambob studiis erudi¬
tus. Que res etiam externoꝵ mentes sibi
conciliat: non est. inflatus suꝑbia. non
cetȩros homines adducta fronte con¬
tẽpsit . sed cunctis amabilis. ipsos prin¬
cipes amabat ut fr̃s: uenerabatur ut
dominos. & in illoꝵ. salute. suã salutem
positam fatebatur. Ministros autẽ eoꝵ

Expanded text:
quae uxor eunuchi nullos creat liberos quae uxor eunuchi nullos creat liberos uoluptate transacta? quem hominum disputatio illa non terreat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis? mirum dictu est: nutritus in palatio, contubernalis et condiscipulus Augustorum, quorum mensae ministrat orbis et terrae ac maria seruiunt, inter rerum omnium abundantiam, in primo aetatis flore tantae uerecundiae fuit, ut uirginalem pudorem uinceret et ne leuem quidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinde purpuratorum propinquus, socius, consobrinus isdemque cum ambobus studiis eruditus-quae res etiam externorum mentes sibi conciliat-non est inflatus in superbiam, non ceteros homines adducta fronte contempsit, sed cunctis amabilis ipsos principes amabat ut fratres, uenerabatur ut dominos et in illorum salute suam -salutem positam fatebatur. ministros autem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam cõmunicabat: ut post ea illoꝵ diuitie¬
huius indigentiã sustentarent: Scit ipsa
cui libellus hic scribitur me nonnota. sed
audita narrare. neq ex aliquo in me be¬
neficio scriptoꝵ more grecoꝵ grãm lingua
reddere. ꝓcul axp̃ians sit ista suspitio.
labentes uictum & uestitum. his conten¬
ti sumus. ubi uile holusculũ & cibariuᷤ
panis. & cibus potusq moderatus : ibi di¬
uitiȩ suꝑ uacueꝰ ibi nulla ad ulatio. que
uel p̃cipue fructum respicit. Ex quo col¬
ligitur fidele testimonium e̾e. qͦd cau¬
sas non hab& mentiendi: Ac nequis
me putet solas innebridio p̾dicare ele¬
mosinas quamqu̾a & has exercuisse sit
magnum. dequib dr̃. Sicut aqua ex¬
tinguit ignem.. ita elemosina extin¬
guit peccatũ. Ad uirtutes euis ceteras
ueniam. quas singulas inpaucis homi¬
nib dep̾hendimus. Qis fornacem regisba¬
bilonis sine ad ustione ingressus. ẽ: Cuius
adolescentis egrptia dña palliũ ñtenuit:

Expanded text:
tiam cotiam cohujus indigentiam sustentarent . Scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed audita narrare: nec ex aliquo in me beneficio, scriptorum more Graecorum, gratiam lingua reddere. Procul a Christianis ista suspicio. habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diuitiae superuacuae, ibi nulla adulatio, quae uel praecipue fructum respicit. ex quo colligitur fidele esse testimonium, quod causas non habet mentiendi. Ac ne quis me putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad uirtutes eius ceteras ueniam, quas singulas in paucis hominibus deprehendimus. quis fornacem regis Babylonis sine adustione ingressus est? cuius adulescentis Aegyptia domina pallium non tenuit?
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerib obducit. In egyptiis deferunt.
tantęq felicitatis st̃. ut emant & uendañ
ioseph: & mercimoniũ eoꝵ salus mundi
sit. Doc& ohesopi fabula. plenũ mo̾ris
uentrẽ: per angustum foram̃ egredi ñ
ualere. Ergo nebridius m̃s ootidie illud
reuoluens qui uolunt diuites fieri. inci¬
dunt intẽptationẽ. & laqueũ diaboli.
& desideria multa: Qoqͥd imperatoris
largitio. & honoris infulȩ sibi dederant.
inusus pauperũ conferebat. Nouerat enĩ
ado e̾e p̾ceptum. siuis ꝑfectus e̾ẽ uade
uende om̃ia quȩ habes &da pauperibus.
& ueni sequere me. & qr. hanc sententiã
implere ñ poterat. habens uxorẽ & paruu¬
los. liberos & multã familiã. Faciebat sibi
amicos de iniquo mammona qui eũ reci¬
perent in ȩterna tabernacula. Nec semel
abiciebat sarcinam. qͦd fecerunt apłi pa¬
tr̃e & retȩ & nauiculam relinquentes:sed
erequalitate alioꝵ inopiȩ. suã abundan¬

Expanded text:
uulneribus obducit, Aegyptiis deferunt uulneribus obducit, Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, ut emant et uendant Ioseph et mercimonium eorum salus mundi sit. docet et Aesopi fabula plenum muris uentrem per angustum foramen egredi non ualere. Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et in laqueum diaboli et desideria multa, quidquid et imperatoris largitio et honoris infulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. nouerat enim a domino esse praeceptum: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pa u peri bus et ueni, seq uere me. et quia hanc sententiam inplere non poterat habens uxorem et paruulos liberos et multam familiam, faciebat sibi amicos de iniquo mammona, qui se reciperent in aeterna tabernacula. nec semel abiciebat sarcinam, quod fecerunt-apostoli patrem et rete et nauiculam relinquentes, sed ex aequalitate aliorum inopiae suam abundan
Abbreviated transcription (Latin):
contra hanc sententiã saluatus uidebitur. S
qͣmͦ qͦd apud homines inpossibile ẽ. apud dm
possibile fiat: Apłi consiliũ doo& scribentis
adtimotheũ diuitib huius scłi p̃cipe ñ suꝑ¬
be sapere: nec sperare inincerto diuitiarũ
suarum: sed indño uiuo. qui prestat nobis
om̃ia abuncdanter ad fruendũ. Bene faci¬
ant diuites: sint moꝑib bonis: facile tribu
ant: cõmunicent: thesaurizant sibi funda¬
mentũ bonum infuturum: ut ad p̃hendant
ueram uitam didicimus quo modo camelũ
introire possit ꝑforam̃ acus. quomͦ animal
tortuosum deposito pondere sarcinarum.
assumat sibi pennas columbe ut requies¬
cat in ramis arboris quȩ desinapis sem̃te
succreuit. Legimus ĩn esara camelos ma¬
dian. & epha. & saba. aurum. & thus. ad
urbẽ dñi deportantes. ĩntypo hoꝵ cameloꝵ
israhelitȩ negotiatores stãten & tiniama.
& resinam. qui nascitur ingalaad. & cutes

Expanded text:
contra hanc sententiam salvatus videbitur. Sed contra hanc sententiam salvatus videbitur. Sed quomodo quod apud homines impossibile est, apud Deum possibile fiat, Apostoli consilium docet scribentis ad Timotheum. Divitibus hujus saeculi praecipe, non superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum suarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum . Benefaciant, divites sint in oant; communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. didicimus, quomodo camelus introire possit in foramen acus, quomodo animal tortuosum deposito pondere sarcinarum adsumat sibi pennas columbae, ut requiescat in ramis arboris, quae de sinapis semente succreuit. legimus in Esaia camelos Madian et Gephan et Saba aurum et thus ad urbem domini deportantes; in typo horum camelorum Ismahelitae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae nascitur in Galaad et cutem
Abbreviated transcription (Latin):
raonẽ regͥis ornatus insignib sic dõ carus fuit.
ut suꝑ om̃s patriarchas duarũ tribuũ pat̃ fie¬
ret: Danihel & tres pueri sic p̾erant babiloniȩ
oꝑib: &erant inter principes eiuitatis. ut ha¬
bitu nabugodosor. do m̃te serurent. Mardo¬
cheus & hester inter purpurãs siricum os gem¬
mas suꝑbiã humilitate uicerunt: Tantiq fue¬
re meriti. ut capti uictorib inpetrarent: hec
illuci tendit oratio. ut ostendam iuuenẽ meũ
coniunctionẽ regalis sanguinis & affluentiã
diuitiarum. atq insignia potestatis. materiã
habuisse uirtutũ: dicente eoclesiaste: sic̃ ꝓte¬
git sapientia: sic ꝓtegit & pecuna. Nec statim
illud huic testimoniũ putemus adũsũ. am̃
dico uobis difficile diues intrabit in regnũ
celoꝵ. & rursum. Dico uobis facilius ẽ. Came¬
lum ꝑforam̃ a cus transire : quã diuitẽ intra¬
re in regnum cȩloꝵ. Alioquin ⁊acheus publi

Expanded text:
raonem regis ornatus insignibus sic deo carus fuit, raonem regis ornatus insignibus sic deo carus fuit, ut super omnes patriarchas duarum tribuum pater fieret? Danihel et tres pueri sic praeerant Babyloniae operibus et erant inter principes ciuitatis, ut habitu Nabuchodonosor deo mente seruirent. Mardocheus et Hester inter purpuram, sericum et gemmas superbiam humilitate uicerunt tantique fuere meriti, ut captiui uictoribus imperarent. Haec illo tendit oratio, ut ostendam iuuenem meum coniunctionem regalis sanguinis et affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam habuisse uirtutum dicente Ecclesiaste: sicut protegit sapientia, sic protegit et pecunia. nec statim illud huic testimonio putemus aduersum: amen dico uobis: difficile diues intrabit in regna caelorum. et rursum dico uobis: facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei. alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ monachis haberte & clericis: tantasq elemo¬
sinas faceits inpopłis: ut fores eiꝰ pauperum
ac debilium obsiderent ex amina. Certe sic sẽꝑ
orans dm̃. ut illi qͦd optimũ ẽẽt uenir&. Raptꝰ
ẽ. ne malicia inmutar& m̃te eius. qr placita e
erat do anima illius. Unde & ego possũ super-
eo uere abuti apli uocẽ dicentis. Inueritate
ciam acceptus ẽ. illi. Nichil nocuit militanti
paludam̃tũ. & balteus & apparitoꝵ catue. qr
subhabitu alterius. alteri militabat. sic̃ econtra¬
rio nichul ꝓdest aliis uile palliolũ. furua tu¬
nica: corporis induiues. & simulata pauꝑtas:
sinominis dignitatẽ oꝑib destruant. Legimꝰ
& meuangłio de alio centurione dñi testimoni¬
um: nec inisrł tantã fidem inueni & ut ad supe¬
piora reducamus. ioseph qui & in egestate & in
diuitus dedex experim̃ta uirtutũ. qui seruos
& añs docuit anime libertatẽ: Nonne post pha¬

Expanded text:
cum monachis haberet et clericis tantasque elemocum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius pauperum atque debilium obsiderent examina; certe sic semper orans deum, ut illi, quod optimum esset, eueniret. raptus est, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placiterat Deo anima illius . Unde et ego possum super eo vere abuti Apostoli voce, dtiam, acceptus est illi. nihil nocuit militanti paludamentum et balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant. legimus et in euangelio de alio centurione domini testimonium: nec in Israhel tantem fidem inueni. et ut ad superiora redeamus, Ioseph, qui et in egestate et in diuitiis dedit experimenta uirtutum, qui seruus et dominus docuit animae libertatem, nonne post Pha
Abbreviated transcription (Latin):
africam dissidentẽ. hanc uelud obside sibi fi¬
dam redder&. mͥ aprincipio statim illud ẽ. p̃¬
dicandum. qͦd quasi uicine mortis p̃scius inter
fulgorẽ palatii & honoꝵ culmina quȩ ętatem
rum Sacra narrat historia cornelium centuri¬
onẽ cohortis italioe. intantum acceptũ dõ. ut
angłm ad eum mitter&. & om̃e mysteriũ quo
petrus decircũcisionis angustiĩs transferebatur
adp̃putii latitudinẽ. ad illuis merita ꝑtineret
qui prius ab apło baptiratus salutẽ gentiũ de¬
dicauit. Seriptumq ẽ de eo. Erat uir quidam
incȩsarea nomine cornelius centurio oohortis
quȩ dicitur i talica: religiusus & timens dm̃ cũ
om̃i domo sua: faciens elemosinas multas plebi
e orans dm semꝑ. Quicqͥd de illo dicitur. Loc
nomine cõmutato. innebridio meo uindico Nc
seligiosus fuit. & amator pudicitiȩ: ut uirgo
sortiretur uxorẽ. Sic timens dm. cũ uniuersa
domo sua: ut oblitus dignitatis om̃e consortiũ

Expanded text:
Africam dissidentem hac uelut obside sibi fiAfricam dissidentem hac uelut obside sibi fidam redderet. mihi a principio statim illud est praedicandum, quod quasi uicinae mortis praescius inter fulgorem palatii et honorum culmina, quae aetatem rum. sacra narrat historia Cornelium, centurionem cohortis Italicae, in tantum acceptum deo, ut angelum ad eum mitteret et omne mysterium, quo Petrus de circumcisionis angustiis transferebatur ad praeputii latitudinem, ad illius merita pertineret, qui primus ab apostolo baptizatus salutem gentium dedicauit. scriptumque est de eo: erat uir quidam in Caesarea nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicitur Italica, religiosus et timens deum cum omni domo sua, faciens elemosynas multas plebi et orans deum semper. quidquid de illo dicitur, hoc nomine commutato in Nebridio meo uindico. sic religiosus fuit et amator pudicitiae, ut uirgo sortiretur uxorem; sic timens deum cum uniuersa domo sua, ut oblitus dignitatis omne consortium
Abbreviated transcription (Latin):
facit . quȩ mortẽ iuuenis mariti sic fleuit.
ut exemplum coniugũ dederit. sic tulit: ut
eũ ꝓfectum creder&. non amissum. Orbitatis
magnitudo. religionis occasio fuit. nebridiũ suũ
Cur ergo adeam scribimus. quã ignoramus: Eri¬
plex nimirum causa ẽ. Prima. ꝙ. ꝓ officio sa¬
cerdotii om̃s xp̃ianos filioꝵ loco diligimus:
ti intima michi necessitudine copulatus fuit.
ex trema quȩ & ualidior. qͦd filio meo autto
roganti negare nichal potui: qui crebris litte¬
ris interpellatricem duri uidicis superans. &
multoꝵ micha ad quos ante super eadem materia
scripseram. exempla ꝓponens: ita suffddit pu¬
dorem negantis. ut plus considerarẽ quid ille
cuperde: qua quid me facere conuenir&. Alius
forsitan laudet nebridium. qͦd desorore ge¬
neratus augustȩ. & inmaterterȩ nutritus simi
inuictissimo principi ita carus fuit. ut el
coniugẽ nobilissimã querer&: & bellis ciuilib

Expanded text:
facit, quae mortem iuuenis mariti sic fleuit, facit, quae mortem iuuenis mariti sic fleuit, ut exemplum coniugii dederit, sic tulit, ut eum profectum crederet, non amissum. orbitatis magnitudo religionis occasio fuit. Nebridium suum cur ergo ad eam scribimus, quam ignoramus? triplex nimirum causa est: prima, qua pro officio sacerdotii omnes Christianos filiorum loco diligimus eti intima mihi necessitudine copulatus fuit; extrema, quae et ualidior, quod I filio meo Auito roganti negare nihil potui, qui crebris litteris inter- . pellatricem duri iudicis superans et multorum mihi, ad quos ante super eadem materia scripseram, exempla proponens ita suffudit pudorem negantis, ut plus considerarem, quid ille cuperet, quam quid me facere conueniret. 1 Alius forsitan laudet Nebridium, quod de sorore generatus Augustae et in materterae nutritus sinu inuictissimo principi ita carus fuit, ut ei coniugem nobilissimam quaereret et bellis ciuilibus