comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ea p̃cepta fr̃s dilectis¬
magisteria diuma fundamenta edifi¬
candȩ spei firmamenta corroborandȩ
fidĩ. nutrimenta fouendi cordis. gub¬
nacła dirigendi itineris. p̃sidia opti¬
nendȩ salutis: que dũ dociles credenti.¬
um mentes interris instruunt. ad reg¬
na cęlestia perducunt. Multa et per ꝓ¬
pł ns seruos suos dici d̾s uoluit. & au¬
diri: s quanto maiora funt que filius¬
dĩ loquitur: que di sermo qui in ꝓpħis
fuit. ꝓpria uoce testatur. non iam man¬
dans ut paretur uenienti uia. s ipse ue¬
niens. & nobis uiam aꝑiens. & ostendens
ut qui in tenebris mortis ante errantes
inprouidi & ceci fuimus prius. luce gr̃ȩ¬
illuminati. iter uite eo duce & rectore
teneremus: Qui inter cetera salutaria
monita fua et p̾cepta diuina. quibus
ppło suo consulit ad salutem: etiam for¬
mã ipse orandi dedit. ipse quid p̃care¬
mur monuit & instrucit. Q fecit ui¬
uere docuit. & orare benignitate ea scili¬
cet qua & cecera dare. & conferre digna¬

Expanded text:
ecepta, fratres dilectismagisteria diuina, fundamenta aedificandae spei, firmamenta conroborandae fidei, nutrimenta fouendi cordis, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis, quae dum docibiles credentium mentes in terris instruunt, ad caelestia regna perducunt. multa et per prophetas seruos suos dici Deus uoluit et audiri: sed quanto maiora sunt quae filius loquitur, quae Dei sermo qui in prophetis fuit propria uoce testatur non iam mandans ut paretur uenienti uia sed ipse ueniens et uiam nobis aperiens et ostendens, ut qui in tenebris mortis errantes inprouidi et caeci prius fuimus luce gratiae luminati iter uitae duce et rectore Domino teneremus. Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et cetera dare et conferre digna
Abbreviated transcription (Latin):
uelctur: bi quis tͥ intulerit mala in diẽ
malo. ut reus dampnabit. Ne pro
cai ualibus tamꝑnis frarigatur animus
ꝓpõsito tuo retarbaueris. Et quando te
peccati obnoxiũ senseris: Ad peniten¬
tiam conuerti non confundaris. Qui
eiũ pentuerit hic: in nouissimo non
penitebit. Elenienter ad penitentiam

Expanded text:
tur; qui vero intulerit mala, in die mala ut reus damnabitur. Ne pro carnalibus damnis frangatur animus proposito tuo retardaveris. Et quando te peccatis obnoxium senseris, ad poenitentiam cito converti ne confundaris; qui enim hic poenituerit, in novissimo non poenitebit, clementer enim
Abbreviated transcription (Latin):
nas in te crescere cogitationes malas
neq tanquã minina negligere ea. Qui
enĩ spernit mimma: paulatim defluet.
Noli spernere morsũ serpentis: ne ue¬
nenũ eius conspergatur in cor tuum.
abscide ungul ta Sinarũ de agro cor¬
dis tui: ne defigant inte altas radĩces.
Scito qt̾ cor tuum ager ẽ dñi.: ꝙ excole
nules plurimo õnere p̃grauatus. p̃ped:¬
gilias. cũ escarũ largitate turgescrt. N

Expanded text:
s in te crescere sinas cogitationes malas, neque tanquam minima negligas ea: Qui enim spernit minima, paulatim defluet. Noli spernere morsum serpentis, ne venenum ejus conspergatur in cor tuum. Abscinde virgulta spinarum de agro cordis tui, ne defigant in te altas radices. Scito quod cor tuum ager est Domini, excole miles plurimo onere praegravatus praepedigilias cum escarum largitate torpescit. N
Abbreviated transcription (Latin):
uersabitur caro spũ. nec ullũ timebis pe¬
riełm: s cũ carnis abiẽceris sãrcinam. tũc
tra corꝑis tui hospicium feceras man¬
d em erpectabis. in quo singłoꝵ animȩ
po suis actibus recipient merita. et¬

Expanded text:
versabitur caro spiritui, nec ullum timebimus periculum: sed cum carnis abjecerimus sarcinam, tunc tra corporis tui hospitium feceras mane exspectabipro suis actibus recipient merita: ip
Abbreviated transcription (Latin):
at fili: tam in dieb quã etiam in nõc¬
cib Higilare te conuenit: ut imminen
rint qd̾ ẽ illicitũ ꝑꝑetrare. ꝑ orationes :¬
et uigilias depellantur ab anima tua.
aminȩ. Per orationes purissimas. om¬
tur a dño: & cuncta que sunt nõxia ani¬
mȩ. proculdubio effugan r. In tẽmꝑe
psalmoꝵ sapienter psallito fili: & spiri¬
tales cantus uigilanter corã dño cane.
ut uirtutem facilius psalmoꝵ possis
auertere: om̃isq duricia cordis eor
dulcedine molliatur. Tunc dulces ha¬
bens fauces. letus gaudensq cantabis.
quã dulcia faucib meis eloquia ula.
super mel & fauũ ori meo. S: ñ põteris
ces enĩ escas gustabunt: sensus autem

Expanded text:
at; tam in diebus quam in noctibus vigilare te convenit, ut imminentrint quod est illicitum perpetrare, per orationes ac vigilias depellantur ab anima tua. animae. Per orationes purissimas omtur a Domino, et cuncta quae noxia sunt procul dubio effugantur. In tempore psalmodiae sapienter psalle, fili, et spiritales cantus vigilanter cane coram Domino, ut virtutem psalmorum facilius possis advertere. Omnis namque duritia cordis eorum dulcedine mollietur; tunc dulces habebis fauces, gaudensque cantabis: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo ! Sed non poteris ces enim, inquit, escas gustabunt, sensus autem
Abbreviated transcription (Latin):
umquam sic cogitare:. cũ nescias quan
do moriturus sis. Remo enim hominũ
nouit diem exitus fu. Uide qm̃ non
onĩs in senectute moriuntur. s in diuer¬
sis etatib de hoc mnundo niigrant: et in
quib actibus inuentus fuerit homo. in
confitebitur dño. Ido ñxuncteris ad peni¬
tentiam conuerti. Semꝑ ante ocłos tuos
uersetur ultumis yys. Cũ dilueulo fur¬
rexeris. ne ad uesper confidas peruenĩ¬
re: & cũ quiescens in lectulo membra po¬
fueris. de lucis non confidas aduentu:
uitus. Semper cor tuum promissa cȩlestia
meditetur: ut ipsa te ad uirtutis uiam
yuocent. Esto nunc talis in operibus b¬
nis. qualem te uis futurum postmodi.
Oñta cerrena que possides in futuri scłi
mansiones transfer: ut cũ ibi prouectus
fueris. fruaris honis cęlestib:& cũ bonõ¬
cũ uocatus fueris pergas ad dnm. Tunc
liita. mox in occursum tuuni angłoꝵ
shorus occurie. om̃m.nq scoꝵ agnit
ra.i tuos misceutur amplexus. et ao
dratum uerũ iudicem perdũcent. Lũc

Expanded text:
alia cogitemus, cum nesciamus qua die morituri simus. Nemo enim hominum novit diem exitus sui. Non omnes in senectute moriuntur; sed in diversis aetatibus de hoc mundo migrant. Et in quibus actibus unusquisque homo inconfitebitur tibi . Ideo festinemus ad poenitentiam converti. Semper ante oculos nostros versetur ultimus dies: et cum diluculo surrexerimus, ne ad vesperam nos confidamus pervenire; et cum in lectulo membra deposuerimus, de lucis non confidamus adventuvitiis. Semper cor tuum promissa coelestia meditetur, ut ipsa te ad virtutis viam provocent. Esto nunc talis in operibus bonis qualem te vis futurum postmodum. Omnia terrena quae possides in coelestes mansiones transfer, ut cum illuc fueris profectus, fruaris bonis coelestibus. Bonocum vocatus fueris, pergas ad Dominum. Tunc erit, mox in occursum tuum angelorum chorus occurret, omne sanctorum agmen in tuis miscebitur complexibus, et te ad adorandum verum judicem perducent. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ stetisset. talia apd̃ se p̾cabatur. Ds̃
grãs ago tibi. qr non sum seut ceteri
homines. raptores. iniusti. adulteri:
quomͦ publicanus iste. Ieuino bis in
sabbato: decunas do om̃ium que pos¬
sideo. Publicanus aũ de longinquo sta¬
picius esto michi peccatori. Dico uo¬
bis descendit hic iustificatus in domũ
suam. magis quam illȩ phariseus:
q om̃is qui se exaltat humiliabitur
et qui sẽ humiliat eraltabitit. Que
accedere debemus cognoscamus docen¬
te dũo. & quid oremus. Sic inquit ora¬
te. Pater nr̃ qui es in cęlis scifice¬

Expanded text:
cum stetisset, talia aput se precabatur: Deus, gratias tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines iniusti, raptores, adulteri, quomodo et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stapropitius esto mihi peccatori; dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam magis quam ille Pharisaeus, quia omnis qui se extollit humiliabitur et qui se humiliat exaltabitur. Quare accedere debeamus, cognoscamus, dicente Domino, quid oremus: sic inquit, orate: Pater noster qui es in coelis, sanctifice
Abbreviated transcription (Latin):
gorus scłarib mlitans dõ. Onficile nã¬
qr s̃ seruirt duob dm̃s: nec potest quis¬
quã seruens mãmonȩ sp̃iritalia ar¬
ma portare: s iugum xp̃i suaue ac le¬
lit ac proicit quicqiud graue ꝙ one¬

Expanded text:
aribus militans Deo. Difficile namque est servire duobus dominis; nec potest quisquam serviens mammonae spiritalia arma portare, sed jugum Christi suave ac llit ac projicit: et quidquid grave et one
Abbreviated transcription (Latin):
in etate: s qui in sensu perfectus est.
Non tibi obest puerilis etas. si fueris
mente perfectus: nec semilis proderte
etas. si fueris paruulus sensu. Nam
ꝙ dauid cũ puer esset. ꝙ perfectum cor
haberet i dño. in regem electus est:
habuit: de cũlmine regali eiectus ẽ. Uẽ¬
tuli iam erant & prłri qui susannam
ire conabntur: quos damel adhuc
paruulus detecto eor scelere condempi¬
Si aũ nouella fuerit & fertilis cõlitur
ut magis ampliorem proferat fructum.
contuberniis abstinentium delectetur
ca libenter attendunt. Sicut enĩ sol õriens
esffigat caliginem: ita doctrina scõꝵ.
a sensib tuis expellit tenebras. Nequis
simor uitoꝵ. queso euites consortia. ut
scor moitionib. mens tua erigatur
d celum: ut fluxam scłi głam. pro ni¬
chlo possis despicere: et uirtutis ami¬
me. hauriant sensus tui. Puita iiros qͦs
erga di mandata iideris negligentes. qͥ

Expanded text:
in aetate, sed qui in sensu perfectus est; non enim tibi obest puerilis aetas, si fueris mente perfectus; nec senilis tibi proderit aetas, si fueris puer sensibus. Nam et David cum puer esset, et perfectum cor haberet in Domino, in regem electus est; habuit, de culmine regali expulsus est. Vetustissimi jam erant presbyteri qui Susannam violare conati sunt, quos Daniel adhuc parvulus detecto eorum scelere condemnasi autem novella fuerit fertilis, colitur ut magis proferat fructus. contubernio abstinentium delectetur imae iis qui ea libenter attendunt. Sicut enim sol oriens effugat caliginem, ita sanctorum doctrina a sensibus tuis expellit tenebras. Talium virorum, quaeso, ne devites consortia; ut eorum monitionibus mens tua erigatur ad coelum, et fluxam saeculi gloriam pro nihilo possis despicere, et virtutes animae hauriant sensus tui. Devita viros quos erga mandata Dei vides negligentes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
amiȩ̨ uirtutib figiẽre possis: ut caro
tua subiecta sit añgnȩ tuȩ. ꝙ ancilla
lam ne contemptui habeat dñam: sed
Sicut em̃ equis sunt frena impõsita:
ita iciunioꝵ frena imponamus cor¬
ꝑi nr̃o. Nam quead modũ auriga si
equor freua laxauerit rapidissimo cur¬
su cũ per precipitia deferuntur: ita
& amma si corpori fuo ũ impofuerit
frenũ. utriq ad inferm p̃cipitia de¬
uoluunt᷑. Esto peritissimus auriga
corpori tuo: ut ꝑ tramitem rectum
possis incẽdere. Esce eñĩ plurime. ñ

Expanded text:
ae virtutibus florere possis, et caro tua subjecta sit animae tuae, et ancilla lam, ne contemptui habeat dominam suaSicut enim equis sunt frena imposita, ita jejuniorum frena imponamus corpori nostro. Nam quemadmodum auriga, si equorum frena laxaverit, rapidissimo cursu cum eo in praecipitia deferuntur, ita et anima, si corpori suo non imposuerit frenum, uterque ad inferni praecipitia devolvitur. Esto peritissimus auriga corpori tuo, ut per tramitem rectum possis pergere. Escae enim plurimae non
Abbreviated transcription (Latin):
quis cira cogitationes turpissimas uel
ad gerendũ contrariũ aliqͥd. uel fãcinus¬
possis esfici sanctus in om̃ib actib & iõ¬
quando oppressus sompno: placẽre ho¬
nunib gestias. Preter dõ soli. ne stude¬
opus qd̾ cogitas facere primũ cõgita
ter examina: ꝙ si ẽ rectũ i placitum
corã dño. pẽrficc illud. Si tͦi aduersũ
fuerit repertũ: amputa illud ab ani¬
ma tua. Cotidie actus tuos curiosius
seris. ad penitentiam cito confũgito.
Nolo ut protrahas peccatum de die
in diem: & si.quid cogitaueris nequã.¬
& de eo penitentiam age & uelociter
de corde tuo reseca illud:ꝙ ne uelis dĩ¬
cere. ñ est hoc grande fãcinus. qd̾ cogitã¬
ui tantummꝰ : qr in conspectu dñi ina

Expanded text:
quis circa cogitationes turpissimas, vel ad gerendum contrarium aliquid, vel ad pepossis effici sanctus. In omnibus actibus et moquando oppressus somno placere hominibus gestias. Praeterquam Domino soli ne studeopus quod cogitas facere cogita Dominum ter examina; et si est rectum coram Deo, perfice illud, si vero adversum fuerit repertum, amputa illud ab anima tua. Quotidie actus tuos discute cueris, ad poenitentiam cito confuge. Nolo ut protrahas peccatum tuum de die in diem; sed si quid cogitaveris male, in Deo poenitentiam age, et velociter de corde tuo seca illud. Ne velis dicere: Non est grande hoc facinus quod cogitavi tantummodo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ inuenias. Non clainosis uocib ora¬
ueris eũ. qui occultoꝵ cognitor ẽ: s cla¬
mor cordis tui pulset aures suas. nec
longitudine uerboꝵ protrahas ante eum:
quia non ex multiloquio. s ex puritate
mentis placabrtur dñs. In temꝑe oratio¬
nis omñe maliciam cordis proice abste:
& remitte si quid habes aduersus pumi
uadit ad bibendam aquam. antequam
accẽdat ad fontem. euomit omne ueuẽ¬
nũ. Imitare gͦ unius serpentis astũciam:
et om̃e uenenũ amarissimũ proice ab
anima tua. Remitte cũ seruo tuo centũ
denarios. ut tͥ remittatur debitũ decem
milium talentor: & qualem cupis erga
te esse dñm. talis esto ipse erga conser¬
uũ tuum. Qd̾cũq opus inchoaueris fã¬
cere. primũ inuoca dñm: nec dẽsinas gͣ¬
tias agere. cũ perfeceris illud. Quere dõ
diuersis rapiatur mens tua. Memento
enĩ te sub dĩ conspectib stare: qui occul

Expanded text:
tuorum invenias. Non clamore vocis oratuorum invenias. Non clamore vocis orabis eum qui occultorum est cognitor, sed clamor cordis tui pulset aures ejus. Ne longitudinem verborum protrahas ante eum, quia non in multiloquio, sed ex mente purissima placabitur Dominus. In tempore orationis omnem malitiam cordis projice abs te, et remitte si quid habes adversus proxientis, quod cum vadit ad bibendum aquam, antequam accedat ad fontem evomit venenum: imitare ergo hujus serpentis astutiam, et omne venenum amarissimum projice ab anima tua. Remitte conservo tuo centum denarios , ut tibi dimittatur debitum decem millium talentorum; et qualem cupis erga te esse Dominum, talis esto ipse erga conservum tuum. Quodcunque opus inchoaveris, primo invoca Dominum, et ne desinas gratias agere cum perfeceris illud. CAPUT XII.diversa rapiatur mens tua. Memento enim te sub Dei stare conspectibus, qui occult
Abbreviated transcription (Latin):
citur leuitas eiꝰ. supit se semꝑ la bar
ab hominib: et uircutes unde alienus
ẽ. de se p̃dicare gestit: nec se patitur
cuiquam ẽẽ subiectum. Semper prima¬
tũ querit: & ad maiorem gradum cona¬
tur se uimergere: & qd̾ ex meritis obti
milis e contiario respuit om̃em hono¬
rem terrenũ: & ultimũ se e̾ẽ udicat cunc¬
tis homib. Nam & si medioeris inuul¬
se fecisse testatur: & om̃s uirtutes ani¬
fica gesta illius: & exaltat eũ et clarum
efficit illũ: ⁊i temꝑe p̾cũ suarum. quod
postulat impetrabit. Et tu fili cũ acces¬
seris ad p̾candum dm̃. prosterne te hu¬
iniliter ante conspectum eius: nec postu¬
plicit̾ tibi restituatur a dño: & peccata
tua cito produc imediũ: ut deleat il
la ds cũ confeisus ea fueris. Nec ce uelis
iustificare. cũ adorands̃ accesseris: ne fic̃
phariseus ille ereas condemꝑnatus. Me¬
mento publicanũ. uel qualiter ipse ora¬
uerit.: & emulare eũ ut uentam delictoꝵ

Expanded text:
itur levitas ipsius. Cupit semper laudari ab hominibus, et virtutibus, quibus alienus est, se praedicare gestit. Non se patitur cuiquam esse subjectum, sed semper primatum cupit, et ad majorem gradum se conatur immergere; et quod ex meritis obtinmilis e contrario respuit omnem honorem terrenum, et ultimum se esse judicat omnibus hominibus. Nam etsi mediocris se fecisse testatur, et omnes virtutes anificat gesta ipsius, et exaltabit et clarum faciet eum, et in tempore precum suarum quod postulat impetrabit. CAPUT XI. De oratione. Et tu, fili, cum accesseris ad precandum Dominum, prosterne te humiliter in conspectu ejus. Ne postupliciter restituatur a Deo; et peccata tua cito produc in medium, ut deleat Dominus illa, cum confessus fueris ea. Nec te velis justificare cum ad orandum accesseris, ne sicut Pharisaeus ab illo exeas condemnatus. Memento publicani, vel qualiter pro se oraverit , et aemulare eum, ut veniam peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
autem concupiscit eam miserabiliter¬
et fupplantatur. Uir prudens ab im¬
prudente femina auertit ocłos suos:
luxuriosus autem mruens eam. soluitur
ut cera a facie ignis: cu aũ caue om̃ib
modis species ꝑnitiosas ac falsas: detur¬

Expanded text:
vero concupiscens eam miserabilitervero concupiscens eam miserabiliter supplantabitur. Vir prudens ab imprudente femina avertit oculos suos, luxuriosus autem vir intuens eam solvetur ut cera a facie ignis. Tu autem cave omnibus modis species perniciosas ac falsas pu
Abbreviated transcription (Latin):
didissimam pulcritudinẽ xp̃i. ut radi
fulgoris eius illustrent cor tuum: & em̃is
obscuritas caligins expellatur a tẽ. Heo
pulcritudo diligenda ẽ fili. que leticiam
spiritalem ammabus confueuit infunde¬
re: Hic decis om̃ib .¬
ad quiritur. Et uitemus ꝑnitiosas piu¬
tudines: ne om̃ium maloꝵ genera in nos
irrogentur: Multi enĩ ammirantes mulie¬
rũ speciem: a uirtutis uia naufragauert᷑.
Pleriq ornamentis earũ oblectati. per¬
intiem animarũ suarũ ppessi funt. et a
ꝑfectionis fastigio. in profundũ inferni
dimersi funt. Caue gͦ fili speciem: a qua¬
ee uideris. Ne ncedas ꝑ iter in quo nau¬
fragiũ passi funt plurnm: et uites la¬
queos ꝑ quos captos ceteros senseris.
Postula tͥ a dño. cor prudens. & ꝑingise
sensũ. ut ñ ignores fraudes ⁊ astutias mi¬
mici: et in retia cus ñ incidat pes tuus.
ornamentis amplectitur. Sapiens uir
cunctam mulierem iespuit: stultus

Expanded text:
didissimam pulchritudinem Christi, ut radii didissimam pulchritudinem Christi, ut radii fulgoris ejus illustrent cor tuum, et omnis obscuritas caliginis expelletur a te. Haec pulchritudo diligenda est, fili, quae laetitiam spiritalem amantibus consuevit infundere. Hic decor omnibacquiritur. Devitemus perniciosas pulchritudines, ne omnium malorum genera in nos irrogentur. Multi enim admirantes mulierum species, a veritatis via naufragaverunt. Plerique ornamentis earum oblectati, perniciem animarum suarum perpessi sunt, et a perfectionis fastigio in profundum inferni demersi sunt. Caveto ergo, fili, species per quaem videris. Ne incedas iterum, quo naufragium perpessi sunt plurimi. Devita laqueos, per quos captos caeteros senseris. Postula tibi a Domino cor prudens et pervigilem sensum, ut non ignores fraudes et astutias inimici et in retia ejus non incidat pes tuus. ornamentis amplectitur. Sapiens vir comptam mulierem respuit, stultus
Abbreviated transcription (Latin):
species humanȩ naturȩ. Succedente er̃i
s nectutȩ om̃is decor pristinis amitti¬
tir: & quos in amorem sui ante conci¬
abat. pꝰ modũ in odium eoꝵ efficitur.
Nm cũ interuenerit mors. tunc peni¬
tus omm̃s pulcritudo delebitur: et tunc
ircognoscis qr uantas ẽ qd̾ ante inani¬
ter diligls. cũ uderis totũ corpus in
tumorẽ & in fecorem ẽẽ conuersum
Nonne intuens eũ. in corpore concu¬
teris: Nonne claudis nares tuas: ñ
susti.ens fetorem durissimũ. Ubi sũt
blandimentoꝵ uerba que corda sim¬
plicia molliebant: ubi sermones dul¬
ces. qui amaritudinẽ animabus in¬
fundebant: Ubi unmoderatus rifus
ac iocus: ubi effrenata et mutilis om¬
nis leticia : Helud fluxus aque transie¬
runt: & nusquam comparuerunt. Hic
ẽ finis carnis pulcritudinis quam ama¬
bas: hic oblectationis corꝑis terminus.
Leflecte gͥ animũ tuum. ab his obscenis
uamorib. ꝙ omnẽ amorẽ conuertẽ ad fplen¬

Expanded text:
species humanae naturae: succedente sibi species humanae naturae: succedente sibi senectute omnis decor pristinus deperit, et quos in amorem sui antea concitabat, postmodum odio eorum afficietur. Nam cum intervenerit mors, tunc penitus omnis pulchritudo delebitur; et tunc cognosces, quia vanitas, quod ante inaniter diligebas. Cum videris totum corpus in tumorem et fetorem esse conversum; nonne intuens maximo horrore concuteris? Nonne claudis nares tuas, non sustinens fetorem durissimum? Ubi estblandimentorum verba, quae corda simplicia molliebant? Ubi sunt sermones dulces, qui amaritudinem amantibus infundebant? Ubi est immoderatus risus et otiosus? Ubi est effrenata et inutilis omnis laetitia? Velut fluxus aquae transiens nusquam comparuerunt. Hic est finis carnis pulchritudinis quam amabas: hic oblectationis terminus corporis. Reflecte igitur animum tuum ab his obscenis amoribus, et omnem amorem converte ad splen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ Nec em̃ licitum ẽ profanare alium
qd̾ do promissũ ẽ. Non peccabis o homo:
si non uoueris uotũ. Si aũ uoinsti. iam
ne facias moras reddere illiro. quia dũs
quasi suum requirit illud a te. Ne pol¬
lutiom iniscearis membra tua: que si¬
bi iam dedicata sunt. Hide gͦ ne sedu¬
cat te corꝑis puleriido: a decorem
aminȩ dec ammiitas. de improbo ocło
tuo intucaris speciem mulierum: nẽ
nestras tuas. Non aperias aures tuas
ad perficienda uerba earũ: ne concipias
nequiciam in anma tua. Mulieris car¬
nẽ ne uelis tangere. ne per tactum eui
inflammetur coi tuum: & syu tuo laba¬
ris in ꝑditionẽ. Sicut enim fenũ prer¬
mans igni comburitur: ita qui tingre
mulieris carnẽ. ñ euadit sine d aupno
ammȩ suȩ: & licet corꝑe castus euase¬
ł E: mente tam̃ & corde corruptus abs
animȩ. amare pulcritudinẽ carnis.
Nonne sicut fenĩ cũ a feruore estatis
percussum fuerit arescit. ꝙ. paulatim pͥs¬
uiũ decorem amittit: Similis ẽ etiam

Expanded text:
 profanari aliquid quod Domino promissum. Non peccabis, homo, si non voveris votum: si enim vovisti, jam ne facias moram reddere illud quod Dominus quasi suum requirit illud a te; nec pollutione vult misceri membra tua, quae sibi jam dedicata sunt. Vide ergo ne te seducat corporis pulchritudo, et decorem animae tuae amittas. Ne improbo oculo tuo intuearis speciem mulieris, ne nestras tuas. Ne aperias aures tuas ad perficienda verba eorum, nec concupisces nequitiam in anima tua. Mulieris carnem non velis tangere, ne per tactum ejus inflammetur cor tuum, et spiritu tuo labaris in perditionem. Sicut enim fenum proximans igni comburitur, ita qui tangit mulieris carnem non evadit sine damno animae suae; et licet corpore castus evaserit, mente tamen et corde corruptus abscanimae, amare carnis pulchritudinem? Nonne sicut fenum cum a fervore aestatis percussum fuerit, arescit, et paulatim pristinum decorem amittit? Similis est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
indigenti: et illo cui feneraris ne te ar¬
bitieris ẽẽ meliorem: s in om̃ib oꝑibus
tuis humiliare coram dño: qr non erit
gratum dõ quicquid efficitur cũ super¬
bia. Qd̃ aũ fit humiliter. acceptum est
stude. qd̾ ẽ om̃ium uirtutum sublimmi¬
us: ut ad perfectionis studium possiscon¬

Expanded text:
indigenti; et illo cui feneras ne te arindigenti; et illo cui feneras ne te arbitreris esse meliorem; sed in omnibus operibus tuis humilia te coram Domino, quia non erit gratum Deo quidquid efficitur cum superbia; quod autem fit humiliter, acceptum est stude, quod est omni virtute sublimius, ut ad perfectionis fastigium possis con
Abbreviated transcription (Latin):
lubria cius monita irridebant. Nam
& illũ diuitem quẽ ipse dñs ad regna
celoꝵ uocans. facultates uendere p̃cȩ¬
iuide pectus auariciȩ ardor exarserat¬
in manib traderet impioꝵ. auarus e¬
m̃ uir. inferiis ẽ similis. Infernus enim
quantoscumq uorauerit. non dicit sa¬
tis est. Et si om̃s chesauri confluxerint
in uaro. ñ saturabitur. alienũ te facito
fili a hoc uitio: et uoluntariam pauper¬
tacem libenter assumito. Noli ẽẽ desi¬
diosus & piger: s labora manib tuis. ut
habeas unde tribuas indigenti. Scđm
pusillammitatem tuam mediocriter
porrige: tantũ eñi exƿetitur a te. quan¬
tum tibi ẽ creditũ. Nemo enĩ eaigit a te.
qd̃ ipse mimmę possides. Elemosina un
se elemosir ã simulant: & cũ alios p̾mant.
aliis misereri se fingunt: s d̃s ñ delectat᷑
in eoꝵ operib: & simulatione cordis eor
execratur: ac respuit. tu aũ licet exiguũ
eiũ gratũ et acceptum ẽ corã dño. Ne te
uelis iactare cũ porrigis elemosinam

Expanded text:
lutaria ejus monita deridebant. Nam et illum divitem cum Dominus vocans ad regna coelorum facultates suas vendere praecJudae pectus avaritiin manus traderet impiorum . Avarus enim vir inferno est similis. Infernus enim quantoscumque devoraverit, nunquam dicit, Satis est: sic etsi omnes thesauri conin avarum, non satiabitur. Alienum te facito, fili, ab hoc vitio, et voluntariam paupertatem libenter assume. Noli esse desidiosus et piger; sed labora manibus tuis, ut habeas unde tribuas indigenti. Secundum possibilitatem tuam mediocriter porrige: tantum enim expetitur a te quantum tibi fuerit creditum. Nemo enim exigit a te quod ipse minime possides. Eleemosyna cuse eleemosynam simulant; et cum alios premant, aliis misereri se fingunt: sed Deus non delectatur in operibus eorum, et simulationem cordis eorum exsecratur ac respuit. Tu autem, fili, licet exiguum tum est et acceptum coram Domino. Non te velis jactare cum porrigis eleemosynam
Abbreviated transcription (Latin):
longis et ociosis fabulis: ne per pluri¬
mas sermocinationes utroꝵq mens pol¬
luatur. Noli grauit̃ ferre sermones me¬
os nec stultũ arbitreris eloquium me¬
um: s crede mͥ. & gratanter accipe uer¬
ba mea. Si ad feminarũ domos accesse¬
rit clericus. uel monachus. et uirgo
pac atur huiusmodi introne ad se.sta¬
tim unimitant pristinã dignitatem:
et qd̾ dõ polliciti sunt. sua uoluntate a¬
mitunt. Nec enĩ poterunt huiusmo¬
di mansionẽ in se dño p̃parare: s deso¬
labuntur ut lignũ aridũ. Num quit
riuito: Hoc em̃ munus uoluntarię¬

Expanded text:
longis et otiosissimis fabulis, ne per plurilongis et otiosissimis fabulis, ne per plurimas sermocinationes utrorumque mens polluatur. Noli, fili, graviter ferre sermones meos, nec stultum arbitreris eloquium meum, sed crede mihi et gratanter accipe verba mea. Si ad feminarum domus importune accesserit clericus vel monachus, et virgo patiatur hujusmodi introire ad se, statim immutant pristinam dignitatem, et quod Domino polliciti sunt sua voluntate amittunt. Nec enim poterunt hujusmodi mansionem in se Domino praeparare, sed desolabuntur ut lignum aridum: nunquid invite? Hoc enim munus voluntarie
Abbreviated transcription (Latin):
ad quirere: & greciare inuidiam. ne ma¬
lor fructibus replearis. Rationale naq
animal creauit te ds̃. ut possis discer¬
nere inter bonũ & malũ: ut que sunt
optima eligas: & inutilia respuas. Om
entiam arripe. quia maxima uirtus
ẽ amineͣ ut uelociter ad sublimitate n
tia grandis medela ẽ amme: inpacien¬
tia aũ ẽ pernities cordis. Per pacien
quod ñ in detur quasi qd̾ indetur am
li: ut uideas dm̃ in gła consistentam.
Ab̃ om̃i pollutione serua cor tuum: &
ne des mimico aditum introeundi ad
tẽ. Ab aspectu nefando auerte ocłos
tuos: & ne delecteris pulcrarũ uultibꝰ
feminarum: ne per talem oblectatio¬
nem ultimas penas soluas fuppliciis.
Memento cin dedicasti m̃bra tua: et
ne commisceas illa meretricib. Reflee¬
te amorẽ tuũ ab amore mulieris: ne¬
te ab amore dĩ eius amor excludat. No¬
cere: non te simules simplicit̾ accedere
ad uirginũ domos: necuelis cũ eis uti

Expanded text:
acquirere; et exsecrare invidiam, ne maacquirere; et exsecrare invidiam, ne malorum fructibus replearis. Rationabile namque animal creavit te Deus, ut possis discernere inter bonum et malum, ut quae sint optima eligas, et inutilia respuas, omnentiam arripe, quia maxima est virtus animae, ut velociter ad sublimitatem ptia grandis est medela animae, impatientia autem est pernicies cordis. Per patientquod non videtur, quasi quod videtur ampli, ut videas Dominum in gloria consistentem. Ab omni pollutione mundum sit cor tuum, et ne des inimico aditum eundi ad te. Ab aspectu nefando averte oculos tuos, et ne delecteris pulchrarum vultibus feminarum, ne per talem oblectationem ultima exsolvas supplicia. Memento cui dedicasti membra tua, et ne commisceas illa meretricibus. Reflecte amorem ab amore mulieris, neque ab amore Domini te amor excludat. Noluas in malo. Non te simules simpliciter accedere ad virginum domus, nec velis cum eis uti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib modis erecratur. Uir pacificus
in tranquillitate est semꝑ: muidus aũ
tem: inuidus autẽ inperturbatione
lupus rapar insanit maniter. Pacifi¬
cus ita ẽ ut uinea homista habundãs
fructum copiosũ : inuidi aũ opus in¬
egentia ac imseria detinetur. Et quan¬
tũ pacificus gaudens in dño delecta¬
Sr: tantũ mindus tabescens. ad nichi¬
lũ redigitur. E& habundantia leticis
pacm̃cus bomo dinoscitur: ⁊ ex uultu
marrido & furore pleno mindus demon¬
stratur: Pacificus homo consortium an¬
głor merebitur: muidus autem parti¬
ceps  demonũ efficitur. Et sicut pax
secie ta mentis illumnnat: rta inidia
occulta cordis obcecat. Pax enĩ effugat
& perturbat omnẽ discordiam: inuidi¬
a aũ iracundiam cumulat. A splendore
pacis effugatur om̃is caligo: & ubi ob¬
sederit imuidia obscuritas ẽ. & ibi in¬
teriores teneo Sectare gͦ fili defidera¬
bile nom̃ pacis. itt fructus pacis possis

Expanded text:
omnibus modis exsecratur. Vir pacificus omnibus modis exsecratur. Vir pacificus in tranquillitate est semper cor ejus; ntem: invidus autem in perturbatione lupus rapax insanit inaniter. Pacificus est ut vinea honesta abundans fructu copioso; invidi autem opus indigentia ac miseria detinetur: et quantum pacificus gaudens in Domino delectatur, tantum invidus tabescens ad nihilum redigitur. Ex abundantia laetitiae pacificus homo dignoscitur; ex vultu marcido et furore pleno invidus demonstratur. Pacificus homo consortium angelorum merebitur: invidus homo particeps daemoniorum efficietur: et sicut pax secreta mentis illuminat, ita invidia occulta cordis obcaecat. Pax enim effugat et perturbat omnem discordiam, invidia autem iracundiam cumulat. A splendore autem pacis effugatur omnis caligo; et ubi obsederit invidia, ibi obscuritas et exteriores tenebrae. Sectare ergo, fili, desiderabile nomen pacis, ut fructus pacis possis
Abbreviated transcription (Latin):
plenus. ambulat iracundus. Tu aũ
fili benignitati stude in urta tua: et
proximũ habeto tanquã unũ ex mem¬
bris tuis. Om̃em hominem frẽm tuũ
re u uis: ñ ei cupias euẽmre.Si enim
inderis in bonis actibus congratula¬
re ei. ⁊ illius gaudium tuum dicito:
& si aliquid patrtur aduersi. compatẽ
ei: & illius tristiciam. tuam deputa.
Omnẽ maliciam expelle ab anima
tua: et odioꝵ flamie ñ conturbent
cor tuum. Contra impotentẽ aut fub¬
parte insidias constituas. Dolosus em̃
uir pacifica ex ore ꝓfert uerba: et in
abdito m̃tis supplantare proximum
meditatur. In his oꝑib ad tra cũ¬
diam prouocatur ds. Puritas em̃¬
ẽ. que placet in conspectu di. Respuit¬
eñĩ om̃e quicid simulato corde efficit ᷑.
tuum. nec mordere aut lauiare m̃brũ¬
rit iratus. ultra solis termminũ non
producas iracundiani tuam: s recon¬
ciliare ad pacẽ: ꝙ deprime omne fu
quiescere cupit. Uirũ autẽ muidum.

Expanded text:
plenus ambulat iracundus. Tu autem, plenus ambulat iracundus. Tu autem, fili, benignitati stude in vita tua, et proximum tuum habeto tanquam unum ex membris tuis. Omnem hominem judica fratre non vis, nec ei cupias evenire. Si eum videris in bonis actibus conversantem, congratulare ei, et illius gaudium tuum ducito; et si aliquid patiatur adversum, compatere ei, et illius tristitiam tuam deputa: omnem malitiam expelle ab anima tua, et odiorum flammae non comburent cor tuum. Contra impotentem aut subparte insidias facias ei. Dolosus enim vir pacifica verba profert ex ore, et in abdito mentis supplantare proximum suum meditatur. In his ergo operibus ad iracundiam provocatur Deus. Puritas enim quae placet in conspectu Domini, respuit omne quidquid simulato corde efficitur. tuum, neque mordere aut laniare tus fueris, ultra solis terminum non producas iracundiam tuam; sed et reconciliare ad pacem, et deprime omnem fuquiescere cupit; vir autem invidus
Abbreviated transcription (Latin):
maritana muliere: & qui carne ꝓpria
om̃ium nr̃m efuriem satiauit. esuriuit
cũ temptaretur in heremo: ꝙ cui mini¬
stratur cũ patre ab angłis. hominibus
ministrare dignatus est: & manus eius
per quas uirtutes plurimas operatꝰ
salutarem doctrinam annuntiauit ho¬
minib. fel pro cibo dederunt: & qui
nulbum lesit. uel nocuit cesus ẽ. & ob¬
probria pertulit: & cutus nutu om̃s
mortui suscitaturi funt. uolantate
ua mortem crucis sustimit. Et id̾o hec
cuncta ꝑpessus ẽ ut nobis yitam sem¬
piternam donaret: & cũ nobis imen
uemꝰ : ut semꝑ in nobis habitet. & nos¬
in eo permaneamus. Non postulat a
nobrs xp̃c aurũ & argentũ: uel quic¬
quã huiusmundi. Nam ꝙ si fuerit¬
Nos ipsos querit. nos defiderat: in
& nos ipsos amemus & proximos. Qui
pestate maxima enrundatus est. Hir
benignus etiam si patitur inuiriam
pro nichilo ducit: iniquus autem¬
etiam tactum praxum contumeliã
arbitratur. Qui caritate plenus ẽ sere¬
nissimo uultu ꝓcedit: uis autem odio

Expanded text:
arne propria nostram esuriem saturavit, esurivit cum tentaretur in eremo; et cui ministratur cum Patre ab angelis, hominibus ministrare dignatur: et manus ejus per quas virtutes plurimas operatussalutarem doctrinam annuntiavit hominibus, pro cibo fel dederunt: et qui nullum laesit vel nocuit, caesus et opprobria pertulit; et cujus nutu omnes mortui resuscitati sunt, voluntate sua mortem crucis sustinuit. Et ideo haec omnia passus, ut nobis vitam aeternam donaret. Et cum nobis immensvemus, ut semper in nobis habitet, et nos permaneamus in illo. Non postulat a nobis aurum, aut argentum, vel quidquid hujusmodi; nam et si fuerinos ipsos quaerit, nos desiderat, in ut nos ipsos amemus et proximos. Qui pestate maxima circumdatus est. Vir benignus etiamsi patitur injuriam, pro nihilo ducit; iniquus etiam proximi actus contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, serenissimo vultu procedit: vir autem odio
Abbreviated transcription (Latin):
diuiã amplecti. Hirtus ẽ ammȩ. om¬
nẽ uoluptaten ernis fubiugare men¬
tibus. Hirtus ẽ anime auariciam sper
ris obtinere. si scłarium curas neglexe¬
ris: & caducis ac terreins rebus cȩlestia
copulatur. festinat placere uxori: mul¬
toinagis monachus om̃ib modis
debet placere xp̃o. Qui diligit dĩn. eiꝰ
p̃cepta custodit. Os eñ non se uult
uerbis tantũmͦ diligi: s ex corde pu¬
ro. & operibus ustis. Qui em̃ dicit dĩ¬
dax ẽ. Nuiusmͦdi em̃ uir fallit serp¬
sum: ⁊ a semetipso seducitur d̾s namq
ñ uerboꝵ s cordis inspector ẽ: et di¬
serinuit ei. Si terrenos parentes cum
tali affectu diligimuis qui paruo tem¬
pore ppter nos sustinuerunt labores:¬

Expanded text:
inam amplecti. Virtus animae est omnem voluptatem carnis subjicere menti. Virtus animae est avaritiam spernris obtinere, si saecularium rerum curas neglexeris, et caducis ac terrenis rebus coelestia contraxerit, festinat placere uxori suae, multo magis monachus omnibus modis debet placere Christo. Qui diligit Dominum, ejus praecepta custodit . Deus enim non se vult verbis tantummodo diligi, sed ex corde puro et operibus justis. Qui enim dicit: didax est . Hujusmodi enim vir fallit semetipsum, et a semetipso seducitur. Deus enim non verborum sed cordis inspector, et diserviunt ei. Si terrenos parentes cum tali affectu diligimus, qui in tam parvo tempore pro nobis sustinuerunt labore
Abbreviated transcription (Latin):
auaricia declina cor tuum: ut ñ con¬
dempneris ficut adulter uel ydoloꝵ
cultor. Noli amare mãmona: ne offen¬
das eũ cui membra tua ac mentem pa¬
nas: ne amittas cęlestes. Multi cupien¬
appetere aliena: ne a tuis fias alienus.

Expanded text:
avaritia declina cor tuum, ut non condemneris sicut adulter et idolorum cultor. Noli amare mammona, ne offendas eum cui membra tua et mentem panas, ne amittas coelestes. Multi cupienappetere aliena, ne a tuis fias extraneus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis : tanto eaxellentior ẽ gradus nuli¬
ciȩ tuȩ. terrena milicia. Turrem excelsã
ad perfectum deduicas: nequandoq p̃¬
tereuntib uemas ad dexifum: & gratu¬
lentur in te minici tui. Hec turris non
ex lapidib constrintur s ex uirtutib
ammi : nec auri uel argenti. indiget
sumptibus: s conuersatione fideli. Nã
terrenȩ opes plurimum impẽdiunt. ad¬
ras: nec alicui studeas placere in ii¬
omnimodis abscide ate carnalem amo¬
morem excludat. Om̃e. uitium exclude
ab̾ anima tua: ut uirtutes ammȩ con¬
quiiere possis. Audi gͦ que sunt inrtu¬
tes amniȩ. ꝙ̃ que maxima ei conferãt.
lucra. Hirtus ẽ animȩ diligere dm: et¬

Expanded text:
te, tanto praecellentior est gradus excellentiae tuae terreno milite. Turrim excelsam um ad perfectum deducas; ne quando praetereuntibus venias in risum, et gratulentur de te inimici tui. Haec turris non ex lapidibus construitur, sed ex virtutibus animae: nec auri, nec argenti indiget sumptibus, sed conversatione fideli: nam terrenae opes plurimum ad aras, nec alicui in vita tua placere conerium; sed abscinde a te carnalem amomorem excludat. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae conquirere possis. Audi igitur quae sit virtus animae, et quam maximum ei conferat lucrum. Virtus animae est diligere D
Abbreviated transcription (Latin):
cui exibetis uos seruos ad obediendum.
serui eius estis cin obeditis: fiue peccati
in mortem. siue obeditionis ad iusticiã:
Sugo ñ suggerit diabolus aut cam ña
discedamus: cogitemus dies antiquos.
& anuos eternos ante ocłos nr̃os ponamꝰ.
& in penitentia inuocemus faluatorm

Expanded text:
dum, servi ejus estis ei cui obediistis, sive peccati in mortem, sive obeditionis ad justitiam . Ergo suggerit diabolus, et caro nosiscedamus. Cogitemus ergo dies antiquos, et annos aeternos ante oculos nostros ponamus ; et in poenitentia invocemus Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
generis humani: qm̃ corda nr̃a inuicẽ
uidere ñ possumus. Nam si corda nr̃a
uideremus. cur uirarȩmus quando a
nobis exigeretur uiratio. quando ui¬
deretur ocłis ꝓxrimi ipsa cogitatio:
Ille qui hominẽ prouocat ad iura¬
tionẽ. & scit eũ falsum ẽẽ uratum.
unieit homicidam : qr homicida corpꝰ¬

Expanded text:
generis humani, quoniam corda nostra generis humani, quoniam corda nostra videre non possumus. Nam si corda nostra videremus, cui juraremus? Quando a nobis exigeretur juratio, quando videretur oculis proximi ipsa cogitatio? Ille autem qui hominem provocavit ad jurationem, et scit eum falsum esse juraturum, vincit homicidam. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. Prat enĩ armatus: ꝙ qd̾ facile fuerit
ꝙ iuste facere ia ꝑiuadente in debatur:.
meautus fudit urationẽr& cepit ut fa¬
ceret qd̾ iurarat. Eccurrit ei abiga il uxor
nabal: & tulit ei necessaria que poposce¬
rat. Suppliciter eũ rogauit & flexit. et
faltũ turasse negare quis poterit: De
duodus peccatis elegit minus. S muiꝰ
fuit in comꝑatione peioris. Nam ꝓ
iꝑsum appensum. magnũ malũ est fal¬
ia niratio. Prius gͦ laborare debetis.
confligue ad uersum consuctudiñẽ
orib uris. Si quis aũ te prouocaue¬
rit ad urationẽ. ut forte sic sibi exis¬
timet satis fieri posse. si iuraueris de
illa re. quã te prtat cõmisisse. aut fẽ.¬
cisse. q̾ forsitan ñ fecisti: ne remaneat
in illo mala sufpitio. si iuraueris ñ
est. Loquebatur gͥͦ de iuratione. ubi nos
intelligere uoluit ipsam iurationẽ a
malo ec̃. Si autenz ab alio prouo catus
fuers: ab ipiras malo erit qd̾ iuras:
ñ a tuo. Et ẽ hoc ꝓpe̾ a mało comimi

Expanded text:
esse. Erat enim armatus. Et quod facile fuerat, et juste facere ira persuadente videbatur, incautus fudit jurationem; et coepit ire, ut faceret quod juraverat. Occurrit Abigail uxor Nabal, et tulit ei necessaria quae poposcerat. Suppliciter eum rogavit, flexit, et falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minus: sed minus fuit illud in comparatione majoris. Nam per se ipsum appensum, magnum malum est falsa juratio. Prius ergo laborare debetis, et confligere adversus consuetudinem ius. Si quis autem provocaverit te ad jurationem, ut forte sic sibi existimet satisfieri posse, si juraveris de illa re quam putat te commisisse aut fecisse, et forsitan non fecisti; ne remaneat in illo mala suspicio, si juraveris tu,est . Loquebatur autem de juratione, ubi nos intelligere voluit ipsam jurationem a malo esse. Si ab alio provocatus fueris, ab ipsius malo erit quod juras, non a tuo. Et hoc est prope a malo communi
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi aũ fu̾erint lacrimȩ. ibi spiritalis ig¬
nis accenoitur: qͥ secreta mentis illumĩ¬
copulatur xp̃o amore. ⁊ in terris dẽ
ra extendit: nec ulla uis scłi ab amore
eum segregat xp̃i: s ut figura quedam
utter homines comiersare uidetur. et
tota eus cogitatio & conuersatio. de cȩles¬
tib inrtelligitur: Mors illi presens dulci
suum portat templimi. ere gͦ quan¬
tũ lucrũ afferant fletus et lacrime: Et
quautam ꝑniciem preparet rifus ac
iocus ociofus. Qui eĩ ridere delectatur.
pꝰmodum flebit amariter: qui aũ hic
in posterum. Nam & saluator nr̃ bea¬
tos appellat. lugentes: et qui nunc le¬
tantur. flere eos dicit in nouissimo.
Ne gͦ te oblectet puerilis iocus. tol
rifus: s lecꝰtionũ spiritalium cantus.
Non te soluant in risũ uerba mama:

Expanded text:
Ubi vero fuerint lacrymae, ibi spiritalis igUbi vero fuerint lacrymae, ibi spiritalis ignis accenditur, qui secreta mentis illumicopulatur: et in terris degera extendit, nec ulla saeculari cura ab amore eam segregat Christi; sed ut figura quaedam inter homines versari videtur, et tota ejus conversatio de coelestibus intelligitur. Mors illi praesens tanqusuum portaverat templum. Vide ergo quantum lucrum afferant fletus et lacrymae, et quantam perniciem praebeat risus ac jocus. Qui enim ridere hic delectatur, postmodum flebit amare; qui autem hic in posterum . Nam et Salvator noster beatos appellat lugentes; et qui nunc laetantur, flere eos dicit in novissimo. Non te ergo delectet puerilis jocus vel risus, sed lectionum spiritualium cantus. Non te solvant in risum verba inania,
Abbreviated transcription (Latin):
ras reb in conuentu noli proferre ser¬
monẽ: & oportuna uerba procetant
ex te. cũ oportimũ tempus fuerit: ut
te audientib cunctis gr̃am prebeant.
ab om̃i uamiloqino temꝑa linguam tu¬
am. nc quando qui audiunt horrescen¬
tes obturent aures suas: & sit tibi confũ
Noli contendere acriter: ne te ifu escãt
confuetudines pessime: quia mos qui lon¬
proferre: amentia namq ẽ cũ strepitu ri¬
dẽre: s subridendotantũmodo mentis lȩ¬
ticiam indica: ne in mõdum paruuli io¬
cãte uelis assidiiȩ: quia non conuenit ei
qui ad perfectionc̃ nititur iocare cũ par¬
uulo: s esto in malicia pariuilus: & iir
perfectus in sensu. In quib dam te exibe
luctus leticiam gẽnerat sempideruam: io¬
cus aũ remissam esficit anim m:ͥ & negli¬
gentem erga d̾i p̃cepta. nec selicta sua po¬
test ad memoriam reuocare. & obliurisc ens
habebit accesfum cordis compunctio.
ubi fuerit immoderatus risus oc iocus.

Expanded text:
ras rebus in conventu noli proferre serras rebus in conventu noli proferre sermonem; sed opportuna verba procedant a te cum opportunum tempus inveneris, ut te audientibus cunctis gratiam praebeant. Ab omni vaniloquio tempera linguam tuam; ne quando qui audiunt horrescentes obturent aures suas, et sit tibi confusinoli contendere acriter, nec insuescas consuetudini pessimae, quia mos qui lonproferre: amentia namque est cum strepitu ridere, sed subridendo tantummodo mentis laetitiam indica. Nec in modum parvuli jocari velis assidue, quia non convenit ei qui ad perfectionem nititur jocari ut parvulus. Esto in malitia parvulus, et vir perfectus in sensu. In quibusdam te exhibeluctus laetitiam generat sempiternam; jocus autem remissiorem efficit animam, et negligentem erga Dei praecepta, nec delicta sua potest ad memoriam revocare; sed obliviscens . Nullum enim habebit accessum cordis compunctio, ubi fuerit immoderatus risus ac jocus.
Abbreviated transcription (Latin):
perfectio in uña partem falger. et in
aliam incior caligine occupari. Qui em̃
castus cupit ẽcẽ corꝑe. castus debet per¬
seuerare & spũ: quia nichil prod est cas¬
tũ ẽẽ corpore. & mente corruptum. Ciui
habuerit ꝑforatam. repleta aquarũ fiic¬
tib mergetur in profundum. Uerus
contineus om̃ia que uana funt spc nit.
nec ullam głam sectatur humanam. fu¬
rõrem. iracundiam rẽprinit. & erecratur
inuidiam: potius nitinet detrimentum.
quam dissoluat uinculum caritatis. non
Uetrahit cito proximo: nec libenter audit
detrahentem. Cupit semꝑ decliuare a
uitiis: ꝙ ad uirtutes animȩ semetipsũ
exercere ieiunum: & te cũ a cibis absti¬
nueris. abstine & linguã tuam ab illici¬
tis uerbis. Omnem blasphemiã longe
facito a te: nec suꝑflu sermones ꝓcẽdãt
de ore tuo: qr & ꝑro ociosis uerbis reddi¬
maleticendum quẽquam in fuescas¬
linguam tuam: que ad benedicendũ
& laudandũ dm̃ creata ẽ. De quib ignõ¬

Expanded text:
ratum; in una parte fulgere, et in alia vitiorum caligine occupari. Qui enim castus cupit esse corpore, castus debet perseverare et spiritu, quia nihil proderit castum esse corpore, et mente corruptum. Civitperforatam, repleta aquarum fluctibus mergetur in profundum. Verus enim continens cuncta quae vana sunt spernit, nec ullam gloriam sectatur humanam; furorem iracundiae reprimit, exsecrationem despicit, potius sustinet detrimentum, quam dissolvat vinculum charitatis; non detrahit cito proximo, nec libenter audit detrahentem; cupit semper declinare a vitiis, et ad virtutes animae semetipsum exercere jejunium, et cum te abstinueris, abstine et linguam tuam ab illicitis verbis. Omnem blasphemiam longe fac a te, nec superflui sermones procedant de ore tuo, quia et pro otiosis verbis maledicendum quempiam assuescalinguam tuam, quae ad benedicendum et ad laudandum Dominum creata est. De quibus igno
Abbreviated transcription (Latin):
alia indiges. Ile iu p̃lio galeam fer
tra aduersarium emitiit lanceani et
sagittas: & tu contra hostem tuum di¬
unia eloquia iaculare: ꝯ percueio cũ
donec pugna geritur arma a semctip¬
so ũ proie: ne forte ab aduersario uul¬
tuus uͦ hostis quamdiu in buuis stãdi¬
funt. Iuius arma laboriosa & grãua ft̃
ad portandũ. tua uͦ arma uolentib se
portare. suaua funt ac leina. Ille cũ fu¬
perauerit hostem. ad domũ cõmugis ac
liberoꝵ reuertitu: tu uͦ hoste prostrato.
Ile pro labore terrens terrenũ recipie

Expanded text:
iritualibus. Tu in praelio galeam ferrtra adversarium suum mittit lanceam et sagittas; tu contra adversarium divina eloquia jaculare, et percutiens eum donec pugna geritur, arma a semetipso non projicit, ne ab adversario vultuus vero hostis, quandiu in stadio vitassat. Illius arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; tua vero arma volentibus portare suavia ac levia sunt. Ille cum superaverit adversarium, ad domum conjugis ac liberorum revertetur; tu vero, hoste prostrato, is intrabis. Ille pro labore terreno terrenum accipit
Abbreviated transcription (Latin):
dułe cuncta
que dicuntur
ausculta.
instruere que sit spũalis mmilicia. et
quib modis regi tuo debeas milita¬
ir. Intentissime gͦ audiat senfus tius.
s a ingilandum excita illam: s ad stu¬
dium urtelligendi sermonũ meorum.
sunt ex ine.: s prolata ex diuinis fon¬
tib. Neq em̃ nouam doctrinam in¬
struo te: s ea que didio a patribus m̃s.
Hec eñi si mimiseris u cor tuũ in pace
dirigentur itinera tua: nec ad te appro
ali soli ne milites cuiquam. Sicut em̃
qui militant regi terreno om̃ibus ius¬
sis eius obediunt: sic qui militant re¬
titur. paratus ac promptus ẽ: neq se
uxoris aut liberoꝵ. gr̃a excusare audẽ¬
iit: multomagis d ebet miles xp̃i sine
perio. Nules terrenus contra hostem in¬
sibilem ꝑgit ad bellũ. tecũ nͦ hostis n¬
insibilis cotidie p̃tianoo ñ desunt. Illi
contra carñe & sangunĩe ẽ dumicatis.

Expanded text:
redulo cuncta quae dicuntur ausculta. instruere quae sit spiritualis militia, et quibus modis regi tuo militare debeas. Intensissime ergo audiat sensus tuus, sed ad vigilandum excita eam, et ad studium intelligendi sermonem meum. sunt ex me, sed prolata ex divinis fontibus. Neque enim nova doctrina instruam te, sed ea quam didici a patribus meis. Hanc enim si immiseris in cor tuum, in pace dirigentur itinera tua, nec approximabitlli soli militabis. Sicut enim qui militant regi terreno omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui militant retitur, paratus ac promptus est, neque se uxoris vel liberorum gratia excusare audebit; multo magis miles Christi sine obedire. Miles terrenus contra hostem visibilem pergit ad bellum; tecum vero hostis invisibilis quotidie praeliando non desinit. Illi co