comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentes cũ populo eius. Et reli¬
qui om̃s aduentũ tuũ salutarẽ
gentib annuntiarũt. Nam &e
ipse in aduentu tuo magos ab
oriente uocasti. & principia gen¬
tilitatis ꝑ illos cessare fecisti: et
eugłistas eos ad sua remisisti. &
tu quidẽ per stellam magos¬
uocasti: ꝓphetȩ autẽ gentibus
annuntiarunt. Exurgens ab
inferis ddixisti discipulis tuise
untes docete om̃s gentes. bapti¬
tantes eos in nomine patris &
misera & infelix mulier pro filiȩ
sue infirmitate obsecrans. & ca¬
sus suos deplorans dicis. non sũ
missus nisi ad oues que perier̃t
domus isrł: Nam &e cũ acces¬
sisset centurio rogans ꝓ famu¬
lo suo dicis. ego ueniam & cura¬
bo eum. Et latromi obsecranti
respondes: hodie mecũ eris in
paradiso. & paralitico dicis. sur¬
ge & tolle grabatũ tuũ. & uade
in domũ tuam. Et lazaro qua¬
triduano mortuo. & iam fetenti
dicis. lazare ueni foras. Et qui le¬
prosos mundas. mortuos suscitã.
paraliticos stringis. eccos illumi¬

Expanded text:
s cum populo ejus . Et reliqui omnes adventum tuum salutarem gentibus annuntiarunt. Nam et ipse in adventu tuo magos ab oriente vocasti, et principia gentilitatis per illos cessare fecisti, et evangelistas eos ad sua remisisti. Et tu quidem magos per stellam convocasti, prophetae autem gentibus annuntiarunt. Exsurgens ab inferis, dicis discipulis tuis: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et miseranda et infelix mulier, pro filiae suae infirmitate obsecrans, et casus suos deplorans, dicis: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel? Nam et cum accessisset centurio, rogans pro famulo suo, dicis: Ego veniam et curabo eum . Et latroni obsecranti respondes: Hodie mecum eris in paradiso . Et paralytico dicis: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Et Lazaro quatriduano mortuo, et jam fetenti dicis: Lazare, veni foras . Et qui leprosos mundas, mortuos suscitas, paralyticos stringis, caecos illumi
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Medicus enĩ erat secans. non
ut diuidat: sed ut conungat.
Hic paululũ km̃i accõmodate
mentẽ urãmͥ thesaurũ enĩ uo¬
lo inuestigare absconditũ. Non
sũ inquit missus: nisi ad oues
que perierunt domus isrł. O do¬
mine hoc ẽ totũ. ideo homo factꝰ
es. ideo carnem assũpsisti. guber¬
nantias tantas operatus es. ut u¬
nũ saluares angulũ. & hunc pere¬
untem: Orbis terrarũ uniuer¬
sus desertus est & scytȩ traces. in¬
di. mauri. cylices. cappadoces. syri.
fenices. quantãcũq sol respicit
terrã transisti: & ꝓpter iudeos so¬
los aduenisti: Gentes autẽ in de¬
solatione constitutas despicis. et
illos quidẽ contemnentes patrẽ
tuũ. & idola adorantes. & incensa
illis offerentes. insuꝑ & filios suos
demonib consecrantes. tantũ sal¬

Expanded text:
cit. Medicus enim erat, secans non cit. Medicus enim erat, secans non ut dividat, sed ut conjungat. Hic paululum charissimi accommodate mentem vestram, thesaurum enim investigare volo absconditum. Non sum, inquit, missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. O Domine hoc est totum, ideo homo factus es, ideo carnem assumpsisti, gubernantias tantas operatus es, ut unum salvares angulum, et hoc pereunte, orbis terrarum universus desertus est, et Scythae, Thraces, Indi, Mauri, Cilices, Cappadoces, Syri, Phoenices? quantamcunque sol respicit terram transisti, et propter Judaeos solos venisti? Gentes autem in desolatione constitutas despicis, et illos contemnentes patrem tuum, et idola adorantes, et incensa illis offerentes, insuper et filios suos daemonibus consecrantes, haec omn
Abbreviated transcription (Latin):
scipuloꝵ miserationes exercita¬
bat. Dicunt quippe ad eũ disci¬
puli eius. Dimitte eam: quia cla¬
mat post nos. Nos inquit defo¬
ris clamare auditis: ego autẽ in¬
trinsecus uideo. Grandis quidẽ
uox ex ore ꝓcedit: sed maior ẽ
mentis. Dimitte eam: quia cla¬
mat post nos. Alius eugłista di¬
cit. ante nos. Diuersi quidẽ ser¬
mones. sed una sententia est: nec
est mendaciũ in utrisq Utrũq
enim faciebat mulier: in causa
doloris. Prius post tergũ clama¬
bat. & cũ uidisset quia ñ respor¬
dit. mante cucurrit quasi canis
om̃ uestigia lam̃bens. Dimitte
inquiunt eam. Theatrũ nobis
clamorib excitauit: om̃e conuo¬
cauit uulgus. Et illi quidẽ qua¬
si homines ad clamorẽ illius eru¬
bescebant: sed dñs temperam̃¬
tum miscdiȩ suȩ nouerat. Di¬
mitte eam quia clamat post
nos. Ipse autẽ respondens ait.
Non sum missus nisi ad oues
que perierunt domus isrł. Et
cũ hoc dixisset: peius ulcus effẽ¬

Expanded text:
scipulorum miserationes exercitascipulorum miserationes exercitabat. Dicunt quippe ad eum discipuli ejus: Dimitte eam, quoniam clamat post nos. Vos, inquit, de foris clamare auditis, ego autem intrinsecus video. Grandis quidem vox ex ore procedit, sed major est mentis. Dimitte eam, quoniam clamat post nos. Alius evangelista dicit, ante nos. Diversi quidem sermones, sed una sententia est: nec est mendacium in utrisque. Utrumque enim faciebat mulier in causa doloris: prius post tergum clamabat, et cum vidisset quia non respondit, ante cucurrit, quasi canis domini vestigia lambens. Dimitte, inquiunt, eam. Theatrum nobis clamoribus excitabit, omne convocabit vulgus. Et illi quidem quasi homines ad clamorem illius erubescebant, sed Dominus temperamentum misericordiae suae noverat. Dimitte eam, quoniam clamat post nos. Ipse autem respondens, ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et cum hoc dixisset, pejus ejus ulcus effe
Abbreviated transcription (Latin):
rũ nr̃arũ portũ. Miserere mei
oñe fili dauid. filia mea male
a demonio uexatur. Nostis pas¬
sionem qͣnticũq fuistis patres.
adiuuate sermonem meũ quan¬
tecũq matres uocatȩ estis. Non
possũ interp̃tari tempestatẽ: qͣm
sustinuit mulier illa. Miserere.
mei filia mea male a demonio
uexatur. Uidisti instantiã mu¬
lieris. iudisti uirilitatẽ. uidisti lon¬
gammitatẽ: uidisti fidem. Qui
non respondit ei sermonẽ. O no¬
ua rerũ materies. Rogat muli¬
er. obsecrat. dep̃catur. deflet casũ
suũ: auget tragediam. enarrat
passionem. & amator hominũ ñ
respondet. Sermo tacet. fons clau¬
sus est: medicus medicamenta
retinuit. Quid tam nouum:
Quid tam admirabile: Alios
ꝓuocas ad sequendũ: & hanc mi¬
serabilem insequentẽ abigis:
Sed considera medici sapientiã.
Qui ñ respondit ei uerbũ. Cur
non respondit : Quia fidem il¬
lius amplius ꝓuocabat. & animũ
ad ꝑseuerantiam exercebat: &e di¬

Expanded text:
rum nostrarum portum. Miserere mei, rum nostrarum portum. Miserere mei, Domine fili David, filia mea male a daemonio vexatur. Nostis passionem, quanticunque fuistis patres. Adjuvate sermonem meum, quantaecunque matres vocatae estis. Non possum interpretari tempestatem, quam sustinuit mulier illa. Miserere mei, filia mea male a daemonio vexatur. Vidisti instantiam mulieris, vidisti virilitatem, vidisti longanimitatem, vidisti fidem? Qui non respondit ei sermonem. O nova rerum materies! Rogat mulier, obsecrat, deprecatur, deflet casum suum, auget tragoediam, enarrat passionem, et amator hominum non respondit. Sermo tacet, fons clausus est, medicus medicamenta retinuit. Quid tam novum? quid tam admirabile? alios provocas ad sequendum, et hanc miserabilem insequentem abigis? Sed considera medici sapientiam. Qui non respondit ei verbum. Cur non respondit? quia fidem illius amplius provocabat, et animum perseverantia exercebat, et di
Abbreviated transcription (Latin):
re euoluto obliuionẽ maloꝵ
haberem: & dolor conquiesce¬
ret. Nunc autẽ mortuũ habeo
pertinacem.corpus sine sensu
uiuũ. spectaculũ lamentabile.
increscentia per momenta uul
dolorib Cerno enim oculos eiꝰ
tranꝰuersos. aspectũ sanguineũ.
manus intortas. crinem disso¬
lutũ. contortũ collũ. ora spumã¬
tia. inimicũ incendentẽ. & ñ
sum: & flagella resonantia.
neminẽ interrogantẽ. & illã
cũ clamore loquentẽ. Assum
sermocinatrix maloꝵ meoꝵ:
presto sũ simulante natura. Mi¬
serere mei. Pessima tempestas:
passio & timor. Passio naturȩ:
timor demonis. Accedere ñ
possũ: neq contingere. Abigit
me passio: explodit timor. Mi¬
serere mei. Considera mulie¬
ris philosophiam: inspice ani¬
mã generosam. Non ꝑrexit
ad diuinos. non uocauit ma¬
gos. ñ alligaturas quesiuit: ñ
impostrices mulieres adduxit.
nia: dimisit diaboli falsitates.
Om̃ia purgamenta contemp¬
sit: & uenit ad salutarẽ anima¬

Expanded text:
re evoluto oblivionem malorum re evoluto oblivionem malorum haberem, et dolor conquiesceret. Nunc autem mortuum habeo pertinax corpus, sine sensu vivum, spectaculum lamentabile: increscentia per momenta vulndoloribus. Cerno enim oculos ejus transversos, aspectum sanguineum, manus intortas, crinem dissolutum, contortum collum, ora spumantia, inimicum incendentem incedsum, et flagella resonantia; neminem interrogantem, et illam cum clamore loquentem. Adsum sermocinatrix malorum meorum, praesto sum stimulante natura. Miserere mei. Pessima tempestas, passio et timor. Passio naturae, timor daemonis. Accedere non possum neque contingere. Adigit me passio, explodit timor. Miserere mei. Considera mulieris philosophiam, inspice animam generosam. Non perrexit ad divinos, non vocavit magos, non alligaturas quaesivit, non impostrices mulieres adduxit, nia, dimisit diaboli falsitates, omnia purgamenta contempsit, et venit ad salutarem anima
Abbreviated transcription (Latin):
sentia uidet. occulta inspicit.
om̃ia nouit. Miserere mei. filia
mea male a demonio uexatur.
fletus pessimus. stimulus natu¬
rȩ: iuscera mea disrũpit. Quid
faciam misera: Uide pruden¬
tiam. Non dixit miserere filiȩ
meȩ: sed dixit miserere mei. Ii¬
la ẽnim insensibili passione te¬
netur. Nescit quid habet. non
sentit dolorem. uelatũ cor habet.
nequissimo sp̃u obducente: Mi¬
serere mei spectatricis diurnoꝵ
maloꝵ: cotidie cruciatus meos
uideo. Quo uadam: Quo ꝑgã:
In heremũ ire non audeo: nec
illam solam relinquere. In do¬
mo sedere non possũ: quia in¬
trinsecus est inimicus. Fluctus
in portu sunt: in tranquillita¬
te tempestas. Et quo nomine eã
uocabo: inuenire ñ possũ. Mor¬
tam dicam: Sed mouet᷑. Uiuã
appellem: Sed nescit quid faciat.
Inuenire non possũ: quo eã no¬
mine appellem. Miserere mei.
Si mortua esset filia mea: non
talia paterer. Eradidissem utiq
corpus in sinũ terre. & tempo¬

Expanded text:
sentia videt, occulta inspicit, sentia videt, occulta inspicit, omnia novit. Miserere mei, filia mea male a daemonio vexatur. Fletus pessimus, stimulus naturae viscera mea disrumpit. Quid faciam misera? Vide prudentiam. Non dixit, miserere filiae meae, sed, miserere mei. Illa enim insensibili passione tenetur, nescit quid habet, non sentit dolorem, velatum cor habet, nequissimo spiritu obducente. Miserere mei spectatricis diuturnorum malorum, quotidie cruciatus meos video. Ubi vadam? quo pergam? In eremum ire non audeo, nec illam solam relinquere; in domo sedere non possum quia intrinsecus est inimicus: Fluctus in portu sunt, in tranquillitate tempestas est: et quo nomine eam vocabo, invenire non possum. Mortuam dicam? sed movetur. Vivam appellem? sed nescit quid faciat. Invenire non possum, quo eam appellem nomine. Miserere mei. Si mortua esset filia mea, non talia paterer. Tradidissem utique corpus in sinum terrae, et tempo
Abbreviated transcription (Latin):
neq pergit ad petrũͥ sed int̾cedit
Uño. Apłorũ chorũ non quesiut
mediatorem. sed pro om̃ib illis
penitentiam accepit comitẽ. Que
aduocati locũ impleuit: & sic ad
sũmũ fontem ꝑrexit. ꝓpt̾ea in qͥt
descendit ꝓpterea carnẽ assump¬
sit. & homo factus est: ut & ego ei
audeam loqui. Sursũ in celis che¬
rubin tremunt. & seraphin me
tuunt: & deorsũ meretrix loquit᷑
cũ eo. Miserere mei. Nudus qui¬
dem sermo: sed ĩmensitatẽ salu¬
tis continens. Miserere mei. Prop¬
terea inquit uenisti. ꝓpt̾ea carnẽ
assũpsisti: ꝓpterea factus es quod
ego sum. O ammiranda res.
Sursũ tremor: & deorsũ fiducia.
Miserere mei. Non opus habeo
mediatore: miserere mei. Quid
quero. Quid pateris: filia in¬
quit mea: male a demonio uexa¬
tur. Egressa est aduocatrix filiȩ.
Non affert infirmantẽ puellã.
sed defert fidem deuotã: hec in¬
tra semet ipsam conferens & di¬
cens. Deris est ad quem uado. ab¬

Expanded text:
neque pergit ad Petrum, nec intendit neque pergit ad Petrum, nec intendit apostolorum chorum. Non quaesivit mediatorem, sed pro omnibus illis poenitentiam accepit comitem, quae advocati locum implevit, et sic ad summum fontem perrexit. Propterea inquit descendit, propterea carnem assumpsit et homo factus est, ut et ego ei audeam loqui. Sursum in coelis Cherubim eum tremunt et Seraphim eum metuunt, et deorsum meretrix loquitur cum eo, miserere mei. Nudus quidem sermo, sed immensitatem salutis continens. Miserere mei. Propterea inquit venisti, propterea carnem assumpsisti, propterea factus es quod ego sum. O admiranda res! Sursum tremor, et deorsum fiducia: miserere mei. Non opus habeo mediatore, miserere mei. Quid uit, quaero. Quid pateris? Filia, inquit, mea male a daemonio vexatur. Egressa est advocatrix filiae. Non affert infirmantem puellam, sed defert fidem devotam, haec intra semetipsam conferens et dicens: Deus est ad quem vado. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃m. Ecce mulier uetus. arma
diaboli. qui hominẽ de paradi¬
so expulit. mat̾ peccati. initiũ
iniquitatis: p̃uaricationis ma¬
teria. Ipsa illa mulier uenit¬
randa. Iudei fugiunt: & muli¬
er sequitur. Ecce mulier chana¬
nea a finib illis egressa: rogabat
eũ dicens. Miserere mei dñe fili
dauid. O p̃clara confessio. Eugłi¬
sta fit mulier: ditatem eius & di¬
spensationem annuntians. Con¬
ficetur enim: & dñationem et
incarnationẽ eius. Oiserere mei.
Uide philosophicam mulieris
animã dicentis. miserere mei. E
inquit habeo conscientiã bonoꝵ
operũi: nec rectȩ uitȩ filuciã. Fd
miscłiam confugio: ad tranquil
lũ peccantiũ portũ. Ad miscłiã
confugio: uibi cessat iudiciũ. Ed
miscłiam confugio: ubi ineffa¬
bilis salus est. Dic michi mulier.
quẽadmodũ ausa es cũ sis pecca¬
trix ceĩsiqua accedere ad eũ. Ego
inquit noui quid agam. uicle
prudentiam mulieris. Non ro¬
gat iacobũ. non obsecrat iohannẽ:

Expanded text:
sta. Ecce mulier vetusta armatura diaboli, quae hominem de paradiso expulit, mater peccati initium iniquitatis, praevaricationis materia: ipsa illa mulier venitranda: Judaei fugiunt, et mulier sequitur: Et ecce mulier a finibus illis egressa, rogabat eum, dicens: Miserere mei, Domine fili David. O praeclara confessio! Evangelista fit mulier, deitatem ejus et dispensationem annuntians. Confitetur enim et dominationem et incarnationem ejus. Miserere mei. Vide philosophicam mulieris animam, dicentis: Miserere mei. Non, inquit, habeo conscientiam bonorum operum nec rectae vitae fiduciam. Ad misericordiam confugio, ad tranquillum portum peccantium. Ad misericordiam confugio, ubi cessat judicium; ad misericordiam confugio, ubi ineffabilis salus est. Dic mihi mulier quemadmodum ausa es, cum sis peccatrix et iniqua, accedere ad eum? Ego, inquit, novi quid agam. Vide prudentiam mulieris. Non rogat Jacobum, non obsecrat Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. & heliȩ unũ. Et quidẽ bea¬
tus petrus sicut alius eugłista
testatur. nesciebat quid diceret
in eo qd celesti conuersatione ta¬
bernacula facienda putauit.
In illa namq celestis uitȩ głia.
domus necessaria non erit: ubi
diuine contemplationis luce
om̃ia pacificante.aura aduer¬
sitatis alicuius timenda nulla
remanebit. testante apło ioħe.
qui eiusdẽ supernȩ ciuitatis
claritatem describens: dicit in¬
ter alia. Et templũ non uidi in
ea. Dñs enim omp̃c templũ il¬
lius est: & agnus. Sed bene no¬
uerat quid diceret. cũ ait. Dñe.
bonũ est nos hic esse: quia re¬
uera solũ hominis bonũ est. in¬
trare in gaudiũ dñi suĩ. & hu¬
ic contemplando in eternũ assi¬
stere. Unde merito nichil un¬
quã ueri bom habuisse putan¬
dus est: cui reatu suo exigente
contingit. nunqͣm faciem sui¬
uidere creatoris. Quod sibeatu
petrus głificatam xp̃i humari¬
tatem contemplatus: tanto af¬

Expanded text:
num, et Eliae unum. Et quidem beanum, et Eliae unum. Et quidem beatus Petrus, sicut alius evangelista testatur, nesciebat quid diceret, in eo quod coelesti conversationi tabernacula facienda putavit. In illa namque coelestis vitae gloria domus necessaria non erit, ubi divinae contemplationis luce omnia pacificante, aura adversitatis alicujus timenda nulla remanebit, teste apostolo Joanne qui ejusdem supernae civitatis claritatem describens, dicit inter alia: Et templum non vidi in ea, Dominus enim omnipotens templum illius est, et agnus . Sed bene noverat quid diceret, cum ait: Domine, bonum est hic esse; quia revera solum hominis bonum est intrare in gaudium Domini sui, et huic contemplando in aeternum assistere; unde merito nihil unquam boni veri habuisse putandus est, cui reatu suo exigente contigit nunquam sui faciem videre creatoris. Quod si beatus Petrus glorificatam Christi humanitatem contemplatus, tanto af
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicio ad uitam inducuntur
eternam. Quib apte conuenit
quod moyses & helias. in maie¬
state fuisse uisi ꝑhibent᷑. Per ex¬
cellentiam namq maiestatis:
insigne muneris quo sunt co¬
ronandi monstratur. Bene cõ¬
uenit & hoc quod excessũ eius
quem completurus erat in ihe¬
rusalem dixisse memorantur:
quia nimirũ unica laudis ma¬
teria fidelib suis fit passio re¬
demptoris. Qui quantomagis
memnnerint eius se gr̃a redẽp¬
tos: tanto suȩ reparationis me¬
moriam deuoto semꝑ in pecto¬
re uersant. & deuota confessio¬
ne testantur. Uerũ quia cũ am
plius quisq uitȩ celestis dulce¬
omnem degustat: eo amplius
fastidit om̃ia que placebant in
infimis: merito petrus uisa do¬
mini & scõrũ eius maiestate. re¬
pente cuncta que nouerat ter¬
rena obliuiscitur: solis his que
uidet ꝑpetuo delectatur adhe¬
rere dicens. Dñe. bonũ est nos
hic esse: si uis faciamus hic tria
tabernacula. tibi unũ. moysi u¬

Expanded text:
judicio ad vitam inducuntur judicio ad vitam inducuntur aeternam. Quibus apte convenit quod Moyses et Elias in majestate fuisse visi perhibentur; per excellentiam namque majestatis insigne muneris quo sunt coronandi, monstratur. Bene convenit et hoc quod excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem, dixisse memorantur: quia nimirum unica laudis materia fidelibus suis fit passio redemptoris: qui quanto magis meruerint ejus se gratia esse redemptos, tanto suae reparationis memoriam devoto semper in pectore versant, devota confessione testantur. Verplius quisque vitae coelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae placebant in infimis, merito Petrus, visa Domini et sanctorum ejus majestate, repente cuncta quae noverat terrena obliviscitur, solis his quae videt perpetuo delectatur adhaerere, dicens: Domine, bonum est nos hic esse; si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, et Moysi u
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo: lucas manifestius scribit
oicens. Erant autẽ moyses & he¬
lias uisi in maiestate. & dicebãt
excessũ eius: quem completurus
erat in iherłm. Moyses ergo & he¬
lias qui locuti sunt cũ dño in
monte. e passionem eius ac re¬
surrectionem dicebant: oracula
legis & ꝓphetarũ designant. quȩ
in dño completa. & nunc doctis
quibq patent. & electis om̃ib
in futuro manifestius padebũt.
Qui bene uisi in maiestate di¬
cunt᷑. quia tunc apertius uide¬
bitur. quanta ueritatis dignita¬
te om̃is diuinoꝵ eloquioꝵ ñ solũ
sensus. sed & sermo fuerit ꝓlatꝰ:
quãuis in moyse & helia omnes
qui cũ dño regnaturi sunt: rec¬
quidem qui mortius ac sepul¬
tus est hi qui in iudicio resusci¬
tandi a morte. in helia uero qui
necdu mortis debitũ soluit: hi
qui in aduentu iudicis uui in
ueniendi sunt in carne. Qui
utriq pariter in uno eodemq
momento rapti in nubib ob¬
uiam dño in aere: mox ꝑacto

Expanded text:
cum eo, Lucas manifestius scribit, cum eo, Lucas manifestius scribit, dicens: Erant autem Moyses et Elias visi in majestate, et dicebant excessum ejus, quem completurus erat in Jerlias, qui locuti sunt cum Domino in monte, et passionem ejus, ac resurrectionem dicebant, oracula legis et prophetiae designant, quae in Domino completa, et nunc doctis quibusque patet, et electis omnibus in futuro manifestius patebit. Qui bene visi in majestate dicuntur, quia tunc apertius videbitur, quanta veritatis dignitate omnis divinorum eloquiorum, non solum sensus, sed et sermo fuerit prolatus: quamvis in Moyse et Elia omnes qui cum Domino regnaturi sunt recquidem qui mortuus ac sepultus est, hi qui in judicio resuscitandi a morte; in Elia vero, qui necdum mortis debitum solvit, hi qui in adventu judicis vivi veniendi sunt in carne. Qui utrique pariter in uno eodemque momento rapti in nubibus obviam Domino in aere mox peracto
Abbreviated transcription (Latin):
signant: possumus recte intel¬
ligere sc̃oꝵ eius eccłiam: per hec
esse monstratam. De quib ysa¬
ias ait. Om̃ib his: uelut orna¬
mento uestieris. Et apłs. Quot
quot enim inquit in xp̃o bap
labe iniquitatis simul & ab om¬
ni mortalitatis obscuritate ca
stificantur. Ynde pulchre de
uestimentis dm̃i dicit eugłista
marcus. quia facta sunt splen¬
dida candidaq nimis sicut nix.
qualia fullo super terram ñ
potest candida facere. Quia
quod om̃ib patet. nemo ẽ qui
sine corruptione ac dolore uiue¬
re possit super terram. qd om̃ib
sapientib patet. licet heretici cõ¬
tradicant: nemo est qui sine at¬
tactu alicuius peccati. uiuere
possit super t̾ram. Sed qd̃ fullo
id est doctor animarũ siue mũ¬
dator aliquis sui corporis eximi¬
us super t̾ram non potest: dñs
faciet in celo. emundans eccłiam.
tudine ac luce reficiens. Sequit᷑.
Et ecce apparuit illis moyses &e
helias cũ eo loquentes. Quales
apparuerint. & quid locuti st̃

Expanded text:
signent, possumus recte intelligere sanctorum ejus Ecclesiam per haec esse monstratam, de quibus Isaias ait: Omnibus his velut ornamento vestieris : et Apostolus: Qlabe iniquitatis, simul et ab omni mortalitatis obscuristificantur. Unde pulchre de vestimentis Domini dicit evangelista Marcus: Quia facta sunt splendida candidaque nimis velut nix, qualia fullo super terram non potest candida facere ; quia quod omnibus patet, nemo est qui sine corruptione ac dolore vivere possit super terram. Quod omnibus sapientibus patet, licet haeretici contradicant. Nemo est qui sine attactu alicujus peccati vivere possit super terram. Sed quod fullo, id est, doctor animarum sive mundator aliquis sui corporis eximius super terram non potest, Dominus faciet in coelo emundans Ecclesiamtudine ac luce reficiens. Sequitur: Et ecce apparuit illis Moyses et Elias cum eo loquentes. Quales apparuerint, et quid locuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
garetur in populos: aut dispẽ¬
sationem passionis illius idem
populi principib repugnan¬
do impedirent. & sic humanȩ
salutis effectus qui per sangui¬
nem eius erat futurus retarda¬
retur: aut certe hi qui eandem
uisionem audientes credidissẽt.
uiso crucis obprobrio scandalira¬
rentur. Oportunius autẽ com
om̃s qui sacramentis eius initi¬
ari uoluissent: non solũ effectũ
resurrectionis eius credere: sed
etiam modũ eiusdem resurrec¬
issent ediscere: necũ & eternita¬
tem diuinȩ natruitatis quam
a patre audierant. cunctis pari¬
ter credendam amandãq p̃dica¬
rent. Exposita lectione dñicȩ
transfigurationis: ad nr̃am¬

Expanded text:
garetur in populos, aut dispengaretur in populos, aut dispensationem passionis illius idem populi principibus repugnando impedirent, et sic humanae salutis effectus, qui per sanguinem ejus erat venturus retardaretur: aut certe hi, qui eamdem visionem audientes credidissent, viso crucis opprobrio scandalizarentur. Opportunius autem comnes qui sacramentis ejus initiari voluissent, non solum effectum resurrectionis credere, sed etiam modum ejusdem resurrecissent ediscere, nec non et aeternitatem divinae nativitatis, quam a Patre audierant, cunctis pariter credendam amandamque praedicarent. Exposita igitur lectione Dominicae transfigurationis, ad n
Abbreviated transcription (Latin):
id est legem &e ꝓphetias audiri
uetat. sed om̃ib his auditionẽ
at: cunctisq ueteris instrum̃ti
tipis & enigmatib lucem eugłi¬
cȩ ueritatis anteponendã inti¬
mat. Et quidẽ pia dispensatio¬
ne fides discipuloꝵ ne crucifixo
dño titubet solidatur: dũ ĩminen¬
te crucis articulo. & humanitas
eius qualit per resurrectionem
sit sublimanda celesti luce mon¬
stratur. Et quia coeterns sit in
diuinitate patri filius. celesti
eiusdem patris uoce ꝓbatur :
quatinus aduemiente hora pas¬
sionis. minus morientem dole¬
rent.quem post mortem mox
głificandũ in homine: in diui¬
nitate autẽ semꝑ a deo patre
głificatũ meminissent. Uerũ
discipuli quasi carnales adhuc
& tactu consolatur & erigit.
Et descendentib inquit illis
de monte: p̃cepit iħc dicens.
Nemini dixeritis uisionem:
dõnec filius hominis a mortu¬
is resurgat. Uisionem ostensȩ
suȩ maiestatis ad tempus ta¬
ceri p̃cepit: ne si palam uul¬

Expanded text:
id est legem et prophetas, audiri id est legem et prophetas, audiri vetat, sed omnibus his auditionem at, cunctisque Veteris Instrumenti typis et aenigmatibus lucem evangelicae veritatis anteponendam intimat. Et quidem pia dispensatione fides discipulorum, ne crucifixo Domino titubet, solidatur, dum imminente crucis articulo et humanitas ejus, qualiter per resurrectionem sit sublimanda coelesti luce monstratur: et quia coaeternus sit in divinitate Patri Filius, coelesti ejusdem Patris voce probatur, quatenus adveniente hora passionis minus morientem dolerent, quem post mortem mox glorificandum in homine, in divinitate autem semper a Deo Patre glorificatum meminissent. Verum discipuli quasi carnales adhuc et tactu consolatur et erigit. Et descendentibus, inquit, illis de monte, praecepit Jesus, dicens: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Visuae majestatis ad tempus taceri jussit, ne si palam vul
Abbreviated transcription (Latin):
populũ per deserta gradientẽ
ne per diem sol. ne luna ureret
per noctem. quadraginta annoᷤᷤ
expandit nubem in ꝓtectionẽ
eoꝵ: quantomagis inhabitan¬
tes in tabernaculo regni celestis
apło. quia si terrestris domus
nr̃a huius habitationis dissol¬
uatur: quod edificationem ex
deo habemus. domũ non manii¬
factam eternam in celis. Quia
uero resplendentem filii ho¬
minis faciem cernere desidera¬
bant: affuit pater in uoce: do¬
cens eundem filiũ suũ dilectũ.
in quo sibi bene complacuisset:
ut discerent ab humanitatis
eius głia quã uidebant. ad di¬
uinitatis qua equalis est illi. cõ¬
templandam suspirare p̃sentiã.
Quod autẽ ait uex paterna de
filio in quo michi complacui:
hoc est qd̃ eius filius alibi testat᷑.
& qui me misit mecũ est. & ñ
reliquit me solũͥ quia ego que
placita sunt ei facio semꝑ. Et qd̾
adiunxit ipsũ audite:admonu¬
it eũ esse de quo moyses idem
popłm cui legem dedit p̾mone

Expanded text:
populum per deserta gradientem, populum per deserta gradientem, nec per diem sol, nec luna ureret per noctem, quadraginta annos expandit nubem in protectionem eorum, quanto magis inhabitantes in tabernaculo regni coelestisApostolo: Quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . Quia vero resplendentem Filii hominis faciem cernere desiderabant, adfuit Pater in voce, docens eumdem esse Filium suum dilectum, in quo sibi bene complacuisset: ut discerent ab humanitatis ejus gloria quam videbant, ad divinitatis qua aequalis est illi contemplandam suspirare praesentiam. Quod autem ait vox paterna de Filio, In quo mihi bene complacui, hoc est quod ejus Filius alibi testatur: Et qui me misit, mecum est: et non reliquit me solum, quia ego quae placita sunt ei, facio semper . Et quod adjunxit, Ipsum audite, admonuit eum esse de quo Moyses idem populum cui legem dedit, praemo
Abbreviated transcription (Latin):
& helia transfiguratã in mon¬
te hominis xp̃i speciem uidere
bonũ maximũ duxit. quis ser
mo explicare. quis sensus ua¬
let comp̃hendere. quanta sint
gaudia iustoꝵ. cũ accesserint
ad syon montem. & ad ciuitatẽ
dei uiuentis iherłm. & multoꝵ
miliũ angłoꝵ frequentiã. ip¬
sũq ciuitatis eiusdem artificẽ
& conditorẽ dm̃ non per specu¬
lũ & in enigmate sicut nunc.
seo facie ad faciem conspererit.
De qua uisione dicit ipse pe¬
trus: loquens de dño fidelib.
In quem nunc quoq non ui¬
dentes creditis. quẽ cũ uideritis
exultabitis leticia mnenarrabi¬
li. & glorificata. Sequitur. Ad¬
huc eo loquente: ecce nubes lu¬
cida obumbrauit eos: & ecce uox
de nube dicens. Hic est filius me¬
us dilectus. in quo michi com¬
placui: ipsũ audite. Quia tab̾¬
nacula facere querebant: obtec¬
tu lucide mibis admonentur
in illa uite celestis habitatione
domos non esse necessarias. ubi
om̃ia dñs eternȩ suȩ lucis obũ¬
bratione proteget.Qui enim

Expanded text:
 Elia, transfiguratam in monte hominis Christi speciem videre bonum maximum duxit, quimo explicare, nullus valet sensus comprehendere, quanta sint gaudia justorum cum accesserint ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem, et multorum millium angelorum frequentiam, ipsumque civitatis ejusdem artificem et conditorem Deum non per speculum et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem conspexerint? De qua visione dicit ipse Petrus, loquens de Domino fidelibus: In quem nunc quoque non videntes credetis, quem cum videritis, exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata . Sequitur: Adhuc eo loquente, ecce nubes lucida obumbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Quia tabernacula facere quaerebant, obtectu lucidae nubis admonentur in illa vitae coelestis habitatione domos non esse necessarias, ubi omnia Dominus aeterna suae lucis obumbratione protegit. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
lectat: transitis carnalib desi¬
ueriis. subeamus in montẽ uir¬
tutũ: si ad uestimenta dñi can¬
didissima ꝑtinere uolumus:
mundemus nos ab om̃i inqui¬
namento carnis & sp̃c. ꝑficien¬
tes sc̃ificationẽ in timore dei.
Si uocem d̃i patris audire. si
consubstantialis eius filii ma¬
iestatem desideramus intueri:
studeamus solliciti ꝑuersa &e
inutilia mortaliũ uerba decli¬
nare: studeamus a suꝑuacus
scł̃i fallentis oculos auertere
spectaculis. quatinus resurrec¬
tionis nr̃e gła choruscante. &
ipsi quidem que modo nequi¬
mus magnalia nr̃i conditoris
uidere simul & dicere merea¬
mur: p̾stante ipso qui uiuit

Expanded text:
lectat, transitis carnalibus desideriis, subeamus in montem virtutum. Si ad vestimenta Domini candidissima pertinere volumus, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Si vocem Dei Patris audire, si consubstantialis ejus Filii majestatem desideramus intueri, studeamus solliciti perversa et inutilia mortalium verba declinare; studeamus a supervacuis saeculi fallentis oculos avertere spectaculis, quatenus resurrectionis nostrae gloria coruscante, et ipsi quidem quae modo nequimus, magnalia nostri conditoris videre simul et dicere mereamur, praestante ipso qui vivi
Abbreviated transcription (Latin):
quit iħs. ludit matheũ sedentẽ
in theloneo. & dixit ei. Seguere
me. Ouirtus sermonis. Quasi
quidã introiit hamus. & capti¬
uũ militẽ fecit: & ex luto aurũ
est operatus. Uenit uncinus:
& statim exurgens secutus est
eũ. In ꝓfundo malignitatis erat.
& usq ad uerticem uirtutis con¬
quia naturalis malignitas ñ ẽ.
Liberi quippe arbitrii nos crea¬
uit d̾s: ut uoluntate ñra cũ ad¬
iutorio łi qd̃ uolumus faciamꝰ.
Si publicanus es: potes fieri euͣ¬
gelista. Si blasphemus es: potes
fieri apłs. Si latro es: poteris pa¬
radisi colonus effici. Si magus
es: poteris dñm adorare. Nec est
ulla malitia: que penitentia ñ
soluatur. Ee ideo tanqͣm princi¬
pia malignitatũ elegit xp̃c: ut
nemo usq in finem semet ipsũ
despiciat. Noli michi dicere pe¬
rii. quia medicũ habes satis for¬
tiorem te. & potentiorẽ quã infir¬
mitas tua sit. Medicũ habes: uo¬
luntate tua si uolueris de emen

Expanded text:
quit, Jesus vidit Matthaeum sedentem in teloneo, et dixit ei: Sequere me . O virtus sermonis! quasi quidam introiit hamus, et captivum militem fecit, et ex luto aurum est operatus. Venit uncinus, et statim exsurgens secutus est eum. In profundo malignitatis erat, et usque ad verticem virtutis con naturalis malignitas non est. Liberi quippe arbitrii nos creavit Deus, ut voluntate nostra cum adjutorio Dei quod volumus faciamus. Si publicanus es, potes fieri evangelista. Si blasphemus es, potes fieri apostolus. Si latro es, potes paradisi colonus effici. Si magus es, poteris adorare. Non est ulla malitia, quae poenitentia non solvatur. Et ideo tanquam principia malignitatum elegit Christus, ut nemo usque in finem semetipsum despiciat. Noli mihi dicere: Perivi, quia jam medicum habes satis fortiorem te, et potentiorem quam infirmitas tua est. Medicum habes voluntatem tuam, si volueris emen
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnem. dicit. Postula a me
&e dabo tibi gentes hereditatem
tuam: & possessionem tuam
terminos terrȩ. Et ysaias qui
te in sede maiestatis tuȩ contẽ¬
platus est: dicit. Erit radu ies¬
se. & qui exurget imperare gen¬
tib. in ipsũ gentes sperabunt.
A iacob patriarcha dicit. Non
deficiet princeps ex iuda neq dux
de femorib eius. donec ueniat
cui repositũ est. & ipse erit expec¬
tatio gentiũ. Malachias quoq ꝓ¬
pheta icit. Ab ortu solis usꝙ
ad occasũ glorificatur nomen
tuũ in gentib. & in om̃i locosa¬
crificia munda offerunt᷑ d̾o. Et
ipse daud ita clicit. Om̃s gente̾
plaudite manib iubilate deo
in uoce exultationis. quia d̾s ex

Expanded text:
dixit: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et Isaias qui te in sede majestatis tuae contemplatus dicit: Et erit radix Jesse, et qui exsurget imperare gentibus, in ipsum gentes sperabunt . Et Jacob patriarcha dicit: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . Malachias quoque propheta dicit: Ab ortu solis usque ad occasum, glorificatur nomen meum in gentibus, et in omni loco sacrificia munda offeruntur Deo . Et ipse David ita dicit: Omnes gentes plaudite manibus, jubilate Deo in voce exsultationis: quia
Abbreviated transcription (Latin):
in claritate. sic & resurrectio
mortuoꝵ. Sed quia nichil sole
clarius uidere noiimus:non
solũ dñi sed & sc̃oꝵ in resurrec¬
tione głia solis aspectui compa¬
ratur: quia clarius sole aliqͥd
unde exemplũ daretur homi¬
nib minime potuit inueniri.
Hanc autẽ głificam dñici cor¬
poris maiestatem. hanc scõrũ
corpoꝵ claritatem. nullus in
iuidicio reꝓboꝵ uidere putandꝰ
est: tantum uidebunt in quẽ
transfixerunt. & plangent se
super se omnes trib terrȩ: At
cũ peracto iudicio sublati fue¬
rint impii ne uideant głiam
dei: tunc iusti ad contemplan
si pro modulo suo incorruptio¬
nis lucem transfigurati intra¬
bunt. Unde dicit apłs. Qui
reformauit corpus humilitatiꝰ
ñrȩ: configuratũ corpori clari¬
tatis suȩ. Si autẽ querit aliquiᷤ
quid uestimenta dm̃i que facta

Expanded text:
in claritate, sic et resurrectio in claritate, sic et resurrectio mortuorum : sed quia nihil sole clarius videre novimus, non solum Domini, sed et sanctorum in resurrectionis gloria solis aspectui comparatur, quia clarius sole aliquid unde exemplum daretur hominibus, minime potuit inveniri. Hanc autem glorificam Dominici corporis majestatem, hanc sanctorum corporum claritatem nullus in judicio reproantum videbunt in quem transfixerunt, et plangent se super eum omnes tribus terrae. At cum peracto judicio sublati fuerint impii, ne videant gloriam Dei, tunc justi ad contemplandsi pro modulo suo incorruptionis luce transfigurati intrabunt: unde dicit Apostolus: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Si autem quaerit aliquis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ma requieuit ab operib suis.
recte per sex dies opera bona
quib ad requiem peruenire
debeamus exprimunt᷑. Et quia
qui dm̃ uidere. qui ad głiam
beatȩ resurrectionis pertinge¬
re concupiscit. debet agere
bona que nouit: recte post di¬
es sex głam regni sui quã spo¬
pondit discipulis. saluator o¬
stendit. Sequitur. Et transfi¬
guratus est ante eos: & resplen¬
duit facies eius sicut sol: uesti¬
menta autẽ eius facta sunt al¬
ba sicut nix. Transfiguratus
est ante discipłos dñs. & sui
corporis głiam quia per resur¬
rectionem erat illustrandũ sig¬
nificat. & electoꝵ om̃iũ quan¬
tȩ claritatis post resurrectionẽ
sint corpora futirra manifestat.
Nam de his alibi dicit. Tunc
iusti fulgebunt sicut sol: in
regno patris eoꝵ. Et hic in ex¬
emplũ futurȩ clarificationis
ipsius. resplenduit facies eius
sicut sol: non quia dñi & scõꝵ
eius equalis possit esse claritas
& gła. cũ & de eisdem sc̃is dicat
apłs: stella autẽ a stella differt

Expanded text:
ma requievit ab operibus suis, recte per sex dies opera bona quibus ad requiem pervenire debeamus, exprimuntur. Et quia qui Deum videre, qui ad gloriam beatae resurrectionis pertingere concupiscit, debet agere bona quae novit, recte post dies sex gloriam sui regni, quam spopondit discipulis Salvator, ostendit. Sequitur: Et transfiguratus est ante eos, et resplenduit facies ejus sicut sol: vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix. Transfiguratus est ante discipulos Dominus, et sui corporis gloriam, qua per resurrectionem erat illustrandus, significat, et electorum omnium quantae claritatis post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum , et hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol. Non quia Domini et sanctorum ejus aequalis possit esse claritas et gloria, cum et de iisdem sanctis dicat Apostolus: Stella autem a stella differt
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Iam cognonisti eũ qui uerꝰ
ẽ dñs. ille forte impius est & mi¬
quus: tu iam fidelis & rustus. In¬
dignũ est ut iustus & fidelis: ser¬
uiat iniquo & infideli. Non hoc

Expanded text:
tuum; jam cognovisti eum qui verus est dominus: ille forte impius est et iniquus, tu jam fidelis et justus; indignum est ut justus et fidelis serviat iniquo et infideli. Non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ret.Liceat nobis hoc facere in
diuino sermone. ut mebriemi¬
ni & satiemini: quẽadmodũ &
dñs pluuia sua temporali t̾ram¬
dignatus est irrigare. ut cum
maiore gaudio nos non sineret
ire ad locũ martirũ: sicut hester¬
no die ꝓmiseramus. Illi enm
martyres: sine labore hic nobis

Expanded text:
ret? Liceat nobis hoc facere in ret? Liceat nobis hoc facere in divino sermone, ut inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic s
Abbreviated transcription (Latin):
De conualle plorationis ascen¬
diimus: non remaneamus in uia.
Gradus in uia restant. Non de¬
bemus pigri remanere: ñ debe¬
mus suꝑbi iacere. Dicamus do
ñ moueat᷑ pes noster: ñ dormi¬
et qui custodit nos. In nr̃a pote
stodem. qui ñ dormit neq dor¬
mitat: qui custodit isrł. Quem
isrł. Nidentem dm̃. Ita erit
auxiliũ tuũ a dño. ita erit tegu¬
mentũ suꝑ manũ dexterȩ tuȩ.
ita custoditur introitus tuus &
exitus tuus: ex hoc nurnc & usq
in scłm. Nam si de te p̃sumpse¬
ris: motus est pestuus. Si motꝰ
est pes: iam putas te in aliquo
graduesse. Inde cadis si superbꝰ
es: quia humilis in conualle plo¬
rationis dicit. Ne des ad mouen¬
dũ pedem tuũ. Et si breius est¬
psalmus. longa tam̃ tractatio:
& longus est sermo. Putate fr̃es
quia per natalem beatȩ crispinȩ
inuitaui uos: & ĩmoderatior fui
in conuiuio ꝓducendo. Nonne
posset hoc uobis fieri. si quis
uos militaris inuitaret: & ad m̃¬
sam sine mensura bibere coge¬

Expanded text:
De convalle plorationis ascendimus, non remaneamus in via. Gradus in via restant; non debemus pigri remanere, non debemus superbi cadere: dicamus Deo, Non moveatur pes noster. Non dormiet, qui custodit nos. In nostra potstodem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita erit tegumentum tuum super manum dexterae tuae; ita custoditur introitus tuus et exitus tuus ex hoc nunc et usque in saeculum. Nam si de te praesumpseris, motus est pes tuus; si motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, quia per natalem beatae Crispinae invitavi vos, et immoderatior fui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere coge
Abbreviated transcription (Latin):
mnib eoꝵ sacerdotes sedent habentẽ
tunicas scissas. & barbas rasas: quoꝵ
capita nuda sunt. Rugiuił autẽ
clamantes contra deos suos. sicut
in cena mortui. uestimenta autẽ

Expanded text:
mibus eorum sacerdotes sedent habentes tunicas scissas et capita et barbas rasas, quorum capita nuda sunt: rugiunt autem clamantes contra deos suos sicut in gehenna mortui. quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
bi oportet adorari dñe. Angelus
enim meus uobiscũ est: ipse autẽ
exquiram animas ur̃as. Nam
lingua ipsoꝵ polluta a fabro. ipsa
etiam inaurata & margentata fal¬
sa sunt & non possunt loqui. & si¬
ita accepto auro fabricati sunt co
sacerdotes ab eis aurũ & argentum:
& erogant illud in semet ipsis. Dãt
autẽ ex ipso ꝓstitutis & meretrices
ornant. & iterũ cũ receperint a me¬
retricib ornant deos suos. Hii autẽ.¬

Expanded text:
bi oportet adorare, domine. angelus autem meus uobiscum est, ego autem exquiram animas uestras. lingua eorum polita a fabro, ipsa etiam inaurata et inargentata falsa sunt et non possunt loqui: et sii accepto auro fabricati sunt corsaceet erogant illud in semetipsos. Dant autem et ex ipso prostitutis, et meretrices ornant: et iterum cum receperint illud a meretricibus ornant Deos suos. Et A
Abbreviated transcription (Latin):
inquit cũ leuaret manus moy¬
ses: p̃ualebat isrł. Ubi autem
submiserat manus: inualesce¬
bat amalech. Bellũ xp̃ianis in¬
dictũ. hoc exemplo monstratur:
& belli effectus orationis in stan¬
tia aperitur. Orat enĩ moyses &
umcit: cessat & uincitur. Didi¬
cit xp̃ianus quid gerat: inuenit
quid fugiat. Didicit inquã un¬
de aut uincatur aut uincat: qͣm

Expanded text:
inquit, cum leuabat manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et dictum hoc exemplo monstratur, et belli effectus orationis instantia aperitur. Orat enim Moyses et vincit, cessat et vincitur. Didicit Christianus, quid egerat, invenit quid fugiat; didicit, inquam, unde aut vincatur, aut vincat. M
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ pugnat. nec quisquã
poterit excusari. qui hostẽ uin-¬
cere noluit: dũ orando cessa¬
uit. Et tamen in moyse corpꝰ
oeficiebat: non uoluntas ali¬
quando cessabat. Si ergo fragi¬
litatis causa in moyse excusari
ñ potuit. quẽadmodũ in nobis
uoluntas poterit excusari: Un¬

Expanded text:
do pugnabat. Nec quisquam poterit excusari, qui hostem vincere nolit, dum orando cessavit. Et tamen in Moyse corpus deficiebat, non voluntas aliquando cessabat. Si ergo fragilitatis causa in Moyse excusari non potuit, quemadmodum in nobis voluntas poterit excusari?
Abbreviated transcription (Latin):
trans mare galileȩ quod est
tiberiadis: & sequebatur eum
multitudo magna. quia uide¬
rant signa que faciebat. super
his qui infirmabantur. & Rł.

Expanded text:
trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Et sequebatur eum multitudo magna, quia viderant signa quae faciebat super his qui infirmabantur, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
afferat sanitatẽ. Confessio enĩ
penitentiã monstrat. peniten¬
tia satisfactionẽ ostentat: satis¬
factio ueniam sibi diuina pie¬
tate conciliat. Nec enim pote¬
rit indulgentia tribui: nisi
ira dei possit confessione placa¬
ri. O ueneranda pietas dei. Pec¬
camus & parcit: delinquimus
& ignoscit. offendimus & ad¬
huc placatus existit. Unde qua¬
lis erga iustos sic monstrat: dũ
talem se erga peccatores osten¬
tat. Nec peccator iam poterit
excusari. qui confessionẽ per
quam uenia nascitur ñ ꝓpera¬
uit amplecti: quo possit reus
gemino crimine detineri.dũ
primo legem contempsit ut
delinqueret. & confessionis re¬
media amplecti noluit: ut pe
fessio afferat salutẽ: cui contẽp¬
tus attulerat mortẽ. Niuie reme¬

Expanded text:
ator exstiterit. Confessio enim poenitentiam monstrat, poenitentia satisfactionem ostentat, satisfactio veniam sibi divina pietate conciliat: nec enim poterit indulgentia tribui, nisi ira Dei possit confessione placari. O veneranda pietas Dei! Peccavimus et parcit! deliquimus et ignoscit! offendimus et adhuc placatus existit! Unde, qualis erga justos sit demonstrat, dum talem se erga peccatores ostendit; nec peccator jam poterit excusari qui confessionem, per quam venia nascitur, non properavit amplecti, ne posset reus gemino crimine detineri: dum primo legem contempsit, ut delinqueret, et confessionis remedia amplecti noluit, ut perfessio afferat salutem, cui contemptus attulerat mortem. Confite
Abbreviated transcription (Latin):
manib meis. si reddidi retribu¬
entib michi mala. decidam me¬
rito ab inimicis meis manis. & ce
tera: sic uidetur & hic dixisse: si ñ
humiliter sentiebam: sed exalta¬
ui animã meam. Age quasi dic¬
turus est. illud michi contingat.
quomͦ & ibi. si reddidi retribuen¬
tib michi mala: contingat michi
illud. Quid: Decidam merito ab
inimicis meis manis. sic & hic.
Si non humiliter sentiebam. sed
exaltaui animã meã: quẽadmo-¬
dũ qui ablactatus a lacte est su¬
per matrẽ suam: sic retributio
in animã meam. Intendite. no¬
stis qͥa qͥbusdã infirmis dicitapo¬
stolus. lac uobis potũ dedi non
escam. nondũ enim poteratis: sed
necdũ adhuc quidem potestis.
Sunt infirmi. qui nondũ sunti
idonei ualido cibo. uolunt se ten¬
dere ad ĩ qd̾ capere non possunt.
Et si aliquid utcumq ceperint.
aut uisi sibi fuerint capere qd̃
non ceperunt. extollunt᷑ inde &
suꝑbiint. inde uident᷑ sibi qua¬
si sapientes. Hoc autẽ contingit

Expanded text:
eddidi retribuentibus mihi mala; decidam merito ab inimicis meis inanis» , et caetera: sic videtur et hic dixisse, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam.» Age; quasi dicturus esset, Illud mihi contingat. Quomodo et ibi, «Si reddidi retribuentibus mihi mala,» contingat mihi illud; quid? «Decidam merito ab inimicis meis inanis:» sic et hic, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam; quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Intendite. Nostis quia quibusdam infirmis dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit
Abbreviated transcription (Latin):
docuit humilis. nomina scripta
sunt in cęlo. Cuius libet contẽp¬
libet quem contemnis. Eẽ quis
similis ipsis apłis: qui tanta mi¬
racula fecerunt: Et tam̃ apłi
reprimunt᷑ ex eo qd̃ de dono ꝓ¬
prio gaudebant: & iubentur
hinc gaudere unde gaudet et
ille contemptibilis. Non imme

Expanded text:
docuit humilis, nomina scripta docuit humilis, nomina scripta sunt in coelo. Cujusvis contemplibet quem contemnis. Et quid simile ipsi et Apostolis, qui tanta miracula fecerunt? Et tamen Apostoli reprimuntur ex eo quod de bono proprio gaudebant, et jubentur hinc gaudere unde gaudet et ille contemptibilis. 9. «ve