comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multo det̾ius. Hic quidem ne moriat᷑ abscõ¬
ditur: hic autem ꝑsequit᷑ ut occidat. Et ut
fugiat᷑ quidem scͥptum ẽ: qui autem que¬
rit occidere p̃uaricat᷑ iegem: ⁊ magis ipse fu¬
giendi p̾̃bet occasionem. Si gͦ fugam imꝑ¬
ꝑant. ꝑsequentes: erubescant potius semet¬
ipsos. Quiescant insidiari: ⁊ quiescunt con¬
tinuo fugientes. S a calliditate non desinũt
sua.⁊ comp̃hendere omni uirtute festinani:¬
scientes quia fuga in ꝑsecutione pacientium. in
dicium est marimum ꝑsequentium. Nullus
enim mitem ac clem̃tem fugit aliquando: s
magis ferocem simul ⁊ callidum. Omĩs enim
qui gemebat ⁊ uerebat᷑. a saul fugiebat: ⁊ uenie¬
bat ad dauio. S isti ꝓpt̾e̾a eos qui absconsi st̾
int̾imere student. ne eoꝵ maliciam uideant᷑ ar¬
guere: qui aẽ in hac parte cecãt᷑. Nam quanto
fuga manifestior est: tanto ampliꝰ eoꝵ insidiis

Expanded text:
multo deterius. Hic quidem ne moriatur absconmulto deterius. Hic quidem ne moriatur absconditur; hic autem persequitur ut occidat. Et ut fugiatur quidem scriptum est: qui autem quaerit occidere, praevaricatur legem, et magis ipse fugiendi praebet occasionem. Si ergo fugam improperant persequentes, erubescant potius semetipsos. Quiescant insidiari, et quiescunt continuo fugientes. Sed a calliditate non desinunt sua, et comprehendere omni virtute festinant:scientes quia fuga persecutionem patientium judicium  ms., indicium est maximum persequentium. Nullus enim mitem atque clementem fugit aliquando, sed magis ferocem simul et callidum. Omnis enim qui gemebat et vexabatur a Saul, fugiebat et veniebat ad David . Sed isti propterea eos qui abscondunt se, interimere student, ne ipsorum malitiam videantur arguere. Qui etiam in hac parte caecantur. Nam quanto fuga manifestior est, tanto amplius eorum insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex his cõpositam orationem: s nichil in
scã trinitate hoꝵ que dicta sunt. poterit com¬
prehendi. E quod ineffabile ẽ: ratione tacitur¬
nitatis adoret᷑. Hec quidem euagrius. Nos aũ
licet facta digressione hec dixisse uideamur: t̾n
tanquam utilem historie causam nos retulisse¬
sius librum de satisfactione fuge olm
a le conscͥptum. tunc eis p̃sentib legit: cuius
partes utiles ⁊ que ꝓsint hic intexens: totum
librum multoꝵ uersuum querere ⁊ legere
studiosos ammoneo. Ait enim. Ecce huius mo¬
di sunt p̃sumptiones impiorum. Hec agentes
nec erubescentes in quib pͥmum cont᷑ nos ma¬
la sunt machinati hactenus accusant: qm̃
manus eorum p̃paratas necib declinare potui¬
mus: ⁊ amarissime potius ingemiscunt: qm̃
nos penitꝰ amputare nequiuerunt: ⁊ impꝑass
timoris causam: ignorantes qi dum hoc sub-¬
murmurant. in semet ipsos magis retorques
culpam. Nam fi fugere malum ẽ: ꝑsequi

Expanded text:
aut ex his compositam orationem. Sed nihil in aut ex his compositam orationem. Sed nihil in sancta Trinitate horum quae dicta sunt poterit comprehendi: igitur quod ineffabile est ratione taciturnitatis adoretur. Haec quidem Evagrius. Nos autem licet facta digressione haec dixisse videamur, tamen tanquam utilem historiae causam nos retulissius librum de Satisfactione fugae olim a se conscriptum tunc eis praesentibus legit; cujus partes utiles, et quae prosint hic intexens, totum librum multorum versuum quaerere et legere studiosos admoneo. Ait enim: Ecce hujusmodi sunt praesumptiones impiorum, haec agentes, nec erubescentes. In quibus primum contra nos mala sunt machinati, hactenus accusant, quoniam manus eorum praeparatas necibus declinare potuimus; et amarissime potius ingemiscunt, quoniam nos penitus amputare nequiverunt; et improperant timoris causam, ignorantes quia dum hoc submurmurant, in semetipsos magis retorquent culpam. Nam si fugere malum est, persequi
Abbreviated transcription (Latin):
neus aut̃ gramaticus in ubro uͥ uerba ꝑlitt̾am
coligit. ⁊̃ barbarum uocauit. hoc uerbum:
neq apiro aliquos antiquoꝵ dictum ẽẽ. uel si
alicubi sit inuentum non hoc indicare qd̾ nunc
intelligit᷑. Nam apud sofoclem in fenica locũ
insidiarum significare subsistentiam meminit:
apud menandrum ueluti feces que ex uino col¬
ligunt᷑ in dolio. subsistentiam designare dicit.
sciendum t̾n quia licet antiqui philosophi hc̃
sermonem reliquerint: tamen iuniores philo
nauerunt. Si gͦ definitione substantia cir¬
cumscribit᷑: quomͦ in deo qui non pot̾ com¬
prehendi ꝓprie hoc ut sermone poterimꝰ:
uerum euagrius in monachi colibro petulant̾
quidem ⁊ inconsiderate de d̾o̾ disputandum ẽẽ
ꝓhibuit: definiri uͦ diuinitatem modis oĩb
int̾dicit. Ait enim rerum compositarũ esse
diffinitiones. Is itaq sic ait. Omnis inquit ꝓ¬
positio aut genus ht̃ qd̾ p̃dicatur aut spetiẽ
aut differentiam. aut pprium aut accidens.

Expanded text:
eus autem grammaticus in libro ubi verba per litteram colligit, etiam barbarum vocat hoc verbum, neque apud aliquos antiquorum dictum, et vel si alieubi sit inventum, non hoc indicare quod nunc intelligitur. Nam apud Sophoclem in Phoenica locum insidiarum significare subsistentiam meminit. Apud Menandrum veluti faeces quae ex vino colliguntur in dolio, subsistentiam designare dicit. Sciendum tamen quia licet antiqui philosophi hunc sermonem reliquerint, tamen juniores philosnaverunt. Si ergo definitione substantia circumscribitur, quomodo in Deo, qui non potest comprehendi, proprie hoc uti sermone poterimus? Verum Evagrius in Monachico libro petulanter quidem et inconsiderate de Deo disputandum esse prohibuit. Definiri vero Divinitatem modis omnibus interdicit. Ait enim rerum compositarum esse definitiones. Is itaque sic ait: Omnis, inquit, propositio aut genus habet quod praedicatur: aut speciem, aut differentiam, aut proprium, aut accidens,
Abbreviated transcription (Latin):
missus ab imꝑatore constantino. ut flanmam
tunc ab arrio excitatam extingueret: etiam
sabellii ubiensis dogna dextruxit: de substan¬
tia ac subsistentia habuit questionem. Sozomenꝰ.
Nterea plurimi ep̃i in alexandria congregati cũ
athanasio ⁊ eusebio niceni ꝯciliĩ ꝯstituta robora¬
uerunt: ⁊ ꝯsubstantialem patri ac filio scm̃ sp̃m
sunt confessi. trinitatemq nominauerunt. Et
q̃m de substantia ⁊ subsistantia questio turba¬
bat eccłias: sapient̾ decretum est ut his noĩb
contͣ sabellianos solos utamur: nec nominum
inopia iõe putetur esse subsistentia qd̾ sub̾a.¬
ec quidem tunc synodus.
Nos autem de substantia ⁊ subsistentia
siquid nouimꝰ absurdum non ẽ breuit̾ indicare.
G qui helladicam explanauere prudentiam. sub¬
stantiam quidem diuerso mͦ definiert̃: subsis¬

Expanded text:
missus ab imperatore Constantino, ut flammam missus ab imperatore Constantino, ut flammam tunc ab Ario excitatam exstingueret, etiam Sabellii Libyensis dogma destruxit, de substantia ac subsistentia habuit quaestionem. SOCRATES, nterea plurimi episcopi in Alexandria congregati cum Athanasio et Eusebio Nicaeni concilii constituta roboraverunt; et consubstantialem Patri ac Filio Spiritum sanctum sunt confessi, Trinitatemque nominaverunt, et quoniam de substantia et subsistentia quaestio turbabat Ecclesias, sapienter decretum est ut his nominibus contra Sabellianos solos utamur: ne nominum inopia idem putetur esse subsistentia quod subec quidem tunc synodus. Nos autem de substantia et subsistentia, si quid novimus, absurdum non est breviter indicare. Igitur qui Helladicam explanavere prudentiam, οὐσία, substantiam quidem diverso modo definieru
Abbreviated transcription (Latin):
nec non ⁊ ꝑ berillum ep̃m filadelfie. in arabia consti¬
tuit facta synodus. scribens ad eundem berillum.
hec ipsa contradidit. S etiam origenes ubiq in
sius libris animatum nouit eum qui ÷ in huma¬
natus: ꝓprie tam̃ nonus thomus eius in genesi
hoc saciam̃tum ogruent̾ ex ponit: uͥ adam xp̃m¬
euam uͦ eccłiam latius explanauit. Horum itaq
dictorum digni sunt testes sc̃s pamphilus: ⁊ qui
ex eo habebat cognom̃ eusebius. Ambo namq ⁊
communit̾ origenis uitam comm̃dantes. ⁊ eius
aduersariis resistentes. insignibq libris satis¬
factionem  componentes: non pͥmum orgenem
ad hanc disputationem uenisse dicunt: s my.¬
sticam eccłiȩ int̾pretatum fuisse traditionem. at
illi qui alexandriam conuenerunt. non sine sub¬
tili inuestigatione questionem de substantia et
subsistentia reliquerunt. Osius namq cordube
hispanie p̃sul de qͦ iam sermo p̃latus ÷. pre¬

Expanded text:
Nec non et per Beryllum episcopum Philadelphiae, in Arabia constiNec non et per Beryllum episcopum Philadelphiae, in Arabia constitutae, facta synodus, scribens ad eumdem Beryllum haec ipsa contradidit. Sed etiam Origenes ubique in suis libris animatum nominavit eum, qui est inhumanatus: proprie tamen nonus tomus ejus in Genesim hoc sacramentum congruentEvam vero Ecclesiam latius explanavit. Horum itaque dictorum digni sunt testes sanctus Pamphilus et, qui ex eo habebat cognomen, Eusebius. Ambo namque et communiter Origenis vitam commendantes, et ejus adversariis resistentes, insignibusque libris satisfactionem pro eo componentes, non primum Origenem ad hanc disputationem venisse dicunt, sed mysticam Ecclesiae interpretatum fuisse traditionem. At illi qui Alexandriam convenerunt, non sine subtili investigatione quaestionem de substantia et subsistentia reliquerunt. Osius namque Cordubae, Hispaniae praesul, de quo jam sermo prolatus est, prae
Abbreviated transcription (Latin):
tes circa suum p̾sulem a suis consortib recesser̃t.
sunc gͦ lucifer ordinans eis paulinum ep̃m: rur¬
sus abͤcessit. Eusebius aut̃ ueniens alexandriã:
cum athanasio concilium celebrauit. xx.¬
onueneruntq ex diu̾sis ciuitatib ep̃i. ⁊ de
maximis necessariisq reb habuere tracta¬
tum. uͥ etiam de scĩ sp̃c diuinitate tractantes
eum in ꝯsubstantiali trinitate comp̃hender̃t:
⁊ uerbum inhumanatum non solum carne s ĩ
anima declararunt: sicut olim uiris eccłiasticis
complacuerat. Non enim nouam religionem
in eccłiam introduxert̃. l quomͦ ab initio eccłias¬
tica traditio docuit xp̃ianos. Sic enim om̃s anti¬
qui ex hoc habita huius disputatione sermonis:
scripturam nob̾ ꝑbatissimam reliquerunt. Nam
hireneus ⁊ clemens.⁊ apollinaris hierapolites.
⁊ serapion antiochene p̾sul eccłie. animatũ eum
qui inhumanatꝰ ÷. in suis sermonib sunt ꝓfessi:

Expanded text:
tes circa suum praesulem, a suis consortibus recesserunt. tes circa suum praesulem, a suis consortibus recesserunt. Tunc ergo Lucifer ordinans eis Paulinum episcopum, rursus abscessit. Eusebius autem veniens Alexandriam, cum Athanasio concilium celebravit. onveneruntque ex diversis civitatibus episcopi, et de maximis necessariisque rebus habuere tractatum. Ubi etiam de sancti Spiritus divinitate tractantes, eum in consubstantiali 289 Trinitate comprehenderunt. Et Verbum inhumanatum non solum carne, sed etiam anima declararunt, sicut olim viris ecclesiasticis complacuerat. Non enim novam religionem in Ecclesiam introduxerunt, sed quam ab initio ecclesiastica traditio docuit Christianos. Sic enim omnes antiqui ex hoc habita hujus disputatione sermonis, scripturam nobis probatissimam reliquerunt. Nam Irenaeus, et Clemens, et Apollinarius Hierapolites, et Serapio Antiochenae praesul Ecclesiae animatum eum qui inhumanatus est, in suis sermonibus sunt professi.
Abbreviated transcription (Latin):
oitur athanasium de fuga remeantem. alexan¬
drinoꝵ ppĩs libent̾ excepit. expuleruntq ecclis
arrianos: athanasio septa uenerabilia tradide¬
runt. Uerum arriani in domib ignobilib coili¬
gentes. in loco georgii lucium habuerunt. xix.
⁊ eusebius uercellensis ep̃i: imꝑatoris uissi¬
oñe ab exilio reuocantur. Qlterq enim ultra the¬
baidis t̾minos ab exilio remeantes: tractabant
quemadmodum corruptam eccłie regłam repa¬
rarent. Piacuit gͥ ut lucifer quidam ad anthi¬
ochiam syrie ꝑueniret: eulebiuts alexandriam:
ut una cum athanasio facto concilio. ecelie dog¬
mata roborarent. Lucifer tam̃ misit in locum su¬
um diaconum: ꝑ quem ꝓfessus ⁊ ratum se habitu¬
rum quod eẽt concilii ordine constitutum. Ipse
aut̃ ueniens antiochiam fluctuantem inuenit
eccłiam: erat enim int̾ se turba diuisa. ⁊ non t̾m
heresis arriana que erat sub eut oio diuidebat
eccłiam: s etiam meletii sequaces studium haben¬

Expanded text:
itur Athanasium de fuga remeantem Alexandrinorum populus libenter excepit. Expuleruntque ecclesiis Arianos, et Athanasio septa venerabilia tradiderunt. Verum Ariani in domibus ignobilibus se colligentes, in loco Georgii Lucium habuerunt. SOCRAet Eusebius Vercellensis episcopi, imperatoris jussione ab exsilio revocantur. Utrique enim ultra Thebaidis terminos ab exsilio remeantes, tractabant quemadmodum corruptam Ecclesiae regulam repararent. Placuit igitur ut Lucifer quidem ad Antiochiam Syriae perveniret, Eusebius Alexandriam; ut una cum Athanasio, facto consilio, Ecclesiae dogmata repararent. Lucifer tamen misit in locum suum diaconem, per quem professus est ratum se habiturum quod esset, concilio ordinante, constitutum. Ipse autem veniens Antiochiam, fluctuantem invenit Ecclesiam; erat enim inter se turba divisa, et non tantum haeresis Ariana, quae erat sub Euzoio, dividebat Ecclesiam; sed etiam Meletii sequaces, studium haben
Abbreviated transcription (Latin):
chinabant᷑. Tunc imꝑatoꝵ ꝯstantio suggesserunt:
qr omnẽ egyptũ subt̾itiss ⁊ libiam. Inuidiam uͦ
marime aux̃ eiꝰ. eo qd̃ ordinationes in parrochias
feciss alienas. Athana sius int̾ea dum ueniss ad
alexandriã synodũ egyptioꝵ congregauit ep̃oꝵ
qui ꝯsona detreuert sardiceno ꝯcilio. atq ierosoli¬
mis celebrato. Constantius gͥ imꝑator duoũ ⁊ ip̃e
arrianoꝵ secta p̃occupatꝰ: oĩa que paulo ant̾ius
ei placuert̾. in contrariũ demutauit. Et pͥmum
quidẽ eccłie. ꝯstantinopolitane pontificem paulũ
deportari uissit exilio: quem deducentes in cu¬
cussa armenie suffocauert̾. Darcello aut̃ tenuo
ꝓiecto: eccłiam anciranam basilius rursus in¬
uasit. Luciꝰ aut̃ adrianopoleos ferro unctꝰ in car¬
c̾e̾ morit᷑. Tantumq ualuert̃ q̃ de athanasio di
cebant᷑. ut in unm̃sum furorem cadens imꝑator
eũ uͥoq repꝑiret᷑. iuberet occidi: cũ eo theodolum

Expanded text:
chinabantur. Tunc imperatori Constantio suggesserunt chinabantur. Tunc imperatori Constantio suggesserunt quia omnem Aegyptum subvertisset et Libyam. Invidiam vero maxime auxit ejus, eo quod ordinationes in parochiis fecisset alienis. Athanasius interea, dum venisset ad Alexandriam, synodum Aegyptiorum congregaviQui consona decreverunt Sardiceno concilio atque Hierosolymis celebrato. Constantius igitur imperator, dudum et ipse Arianorum secta praeoccupatus, omnia quae paulo ante ei placuerant in contrarium demutavit. Et primum quidem Ecclesiae Constantinopolitanae pontificem Paulum deportari jussit exsilio; quem deducentes, in Cucuso Armeniae suffocarunt. Marcello autem denuo projecto, Ecclesiam Ancyranam Basilius rursus invasit. Lucius autem Adrianopoleos ferro vinctus, in carcere moritur. Tantumque valuerunt quae de Athanasio 258 dicebantur, ut in immensum furorem cadens imperator, eum ubicunque reperiretur juberet occidi: cum quo Theodulum
Abbreviated transcription (Latin):
nentiꝰ tyrannꝰ cura partes em̃sit hesꝑias:
qui constantẽ imꝑatorem occidentaliũ partiũ
facto dolo circa gallias int̾emit. Quo gesto: in¬
testinum inflãmatum ÷ bellum. Dagnentꝰ ⁊ it
tyrannꝰ cunctam tenebat italiam: affricãq ⁊
libiam. simul ⁊ gallias. In illirico uͦ ⁊ in sirinio
aliud rursus a militib excitatum ẽ bellum: ꝑ
tyrannum nõie brutamonẽ. S c̃ romã tumultꝰ
ñ fortuitꝰ detinebat. fratruelis nãq ꝯstantini ne-¬
potianꝰ noĩe imꝑium assũpserat: monomachoꝵ
uͥtute suffultꝰ. Et nepotianũ qͥd̾ magnentiĩ mi¬
utes deposuert̃: magnentiꝰ aut̃ ꝓcedens. uniu̾¬
Quarto it anno pꝰ sardicense ꝯcilium hec acta noscun¬
tur: consulatti sergii ⁊ ngriani. His itaq nuntiis.
apparebat quia ad constantium solũmꝑii iura ꝑ¬
uenissent. Quo ꝓuectu contͣ tyrannos semet ipsũ
quo pot̾at preparabat.
du̾sarii siqͥd̾ athanasĩ oportunum se tp̃s in¬
uenisse uidicantes: rursus adu̾sus eum ma¬

Expanded text:
nentius tyrannus circa partes emersit Hesperias ; qui Constantem imperatorem Occidentalium partium, facto dolo, circa Gallias interemit. Quo gesto, intestinum inflammatum est bellum. Magnentius etenim tyrannus cunctam tenebat Italiam, Africamque, et Libyam, simul et Gallias. In Illyrico vero et in Sirmio aliud rursus a militibus exortum est bellum per tyrannum nomine Britannionem. Sed etiam Romam tumultus non fortuitus detinebat. Fratruelis namque Constantini Nepotianus nomine imperium assumpserat, monomachorum virtute suffultus, et Nepotianum quidem Magnentii milites deposuerunt; Magnentius autem procedens, univeQuarto enim anno post Sardicense concilium, haec acta noscuntur consulatu Sergii et Nigriani . His itaque nuntiis apparebat quia ad Constantium solum imperii jura pervenissent; quo provectu, contra tyrannos semetipsum quo poterat praeparabat.sarii siquidem Athanasii opportunum se tempus invenisse judicantes, rursus adversus eum ma
Abbreviated transcription (Latin):
amputato p̃dicto mͦ. Qui de imꝑatore p̃sumens.
xp̃ianis cõmonit bellum: ⁊ ñ minus ꝗͣ qd̾ tyranns
eo tp̃r faciebant. Suadens ⁊ imꝑatoꝵi. ut e ecl̃¬
as uastandi ferret auxilium: at ut lege fir marentꝰ
quecũq pessime ag̾e nitebat᷑. Aluniens it semet ip¬
sum monastiis plurimis. que ipse ꝓpͥa uoluntate
in constantinopolitana urbe ꝯstituit: ⁊ pactis
pauli dogiata sapientes. Et pͥmum qͥdem eos
ita ut plurimi plagarũ immanitate defic̾ent:
auĩ uͦ substantiis. alii humana ciuilitate pͥuaren¬
tur: aliis in frontib carracteres ponerent᷑. ut es¬
sent huiusmodi notati signo. H itaq faciebant
ꝑ om̃s orientis urbes. p̃cipue t̾n ꝯstantinopoli. qͣ
ꝑsecutionẽ pͥmo tardantẽ macedoniꝰ auxit ep̃c:
helladice uͦ ciuitates illirici. necñ ⁊ hesꝑie partes
manebant immote.

Expanded text:
dicto modo. Qui de imperatore praesumens, Christianis commovit bellum, et non minus quam quod tyranni eo tempore faciebant: suadens enim imperatori ut ei ecclesias vastanti ferret auxilium, egit ut lege firmarentur quaecunque pessime agere nitebatur. Muniens enim semetipsum monasteriis plurimis, quae ipse propria voluntate in Constantinopolitana urbe constituit, et pactis Pauli dogmata sapientes. Et primum quidem exita ut plurimi plagarum immanitate dificerent, alii vero substantiis, alii humana civilitate privarentur, aliis in frontibus characteres ponerentur, ut essent hujusmodi signo notati. Haec itaque faciebant per omnes Orientis urbes, praecipue tamen Constantinopoli. Quam persecutionem primo tardantem Macedonius auxit episcopus. Helladicae vero civitates Illyrici, necnon et Hesperiae partes manebant immotae.
Abbreviated transcription (Latin):
rodianis ep̃c. georgiꝰ laoditie. ⁊ leontiꝰ t̃c antioche¬
ne p̃sul eccłe. Is enim cũ prd̃r eẽt. dignitate pͥua¬
tꝰ ẽ: qi cũ muliere eustolia noĩe degens. ⁊ turpem
suspitionẽ celare uolens. genitalia dͥmet noscit᷑
abscidisse: ⁊ de cet̾o qͥdem fiducialit̾ cũ muliere
ui uebat. Postea uͦ studio imꝑatoris constantii in
antiochena eccłia ordinat᷑ ep̃c pꝰ stephanum: qͥ
pͥmitꝰ successerat placite: Hec gͥ de his dicta fuf

Expanded text:
odiciae, et Leontius tunc Antiochenae praesul Ecclesiae. Is enim cum presbyter esset, dignitate privatus est, quia cum muliere Eustolia nomine degens, et turpem suspicionem celare volens, genitalia sibimet noscitur abscidisse, et de caetero quidem fiducialiter cum muliere vivebat. Postea vero studio imperatoris Constantii in Antiochena Ecclesia ordinatur episcopus post Stephanum, qui primitus successerat Placito. Haec igitur de his dicta suf
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatori monstratum fuiss qͥd de d̾o cred̾e
ꝯueniret: mex die facta sacerdotes xͥ conuocais.
de dogmate ꝯsulebat. At illi sacros libros offe¬
rentes. dexp̃o loquebant᷑. suaq dicta ex ꝓpħis
comꝓbabant: signũ uͦ qt̾ apparuerat ei dice¬
bant tropheũ ẽẽ uictorie adu̾sus infernum:
qͣm uictoriã ascendens in celos egit .xͦ crucifixͦ.
et mortuus. et in t̾cia die resurgens. scd̃m qͦd¬

Expanded text:
peratori monstratum fuisset quid de Deo credere conveniret, mox die facta sacerdotes Christi convocans, de dogmate consulebat. At illi sacros libros offerentes, de Christo loquebantur, suaque dicta ex propheticis comprobabant. Signum vero quod apparuerat ei, dicebant tropaeum esse victoriae adversus infernum, quam victoriam ascendens in coelos egit Christus, crucifixus et mortuus, et tertia die resurgens, s
Abbreviated transcription (Latin):
acies ita lustrarent. fert᷑ enim qd̾ aliq̃n qͥdam
ferens hoc signum. repente hostib inuaden¬
tib ex pauiss: dedisset illud alteri uebendum.
Cumq se de prelio subtraxisset. ⁊ iacula de¬
clinass subito ꝑcussus int̾iit. ille uͦ qͥ sacrum
suscepit tropheum: multis se iaculantib ꝑ¬
mansit illesus: mirabilit̾ eum diuina regen¬
te uͥtute. Sagute hostium figeuant᷑ insigno:
Dicit᷑ aut̃ neq alium unꝗͣ huiꝰ signi minis¬
trum ut solet in bello. uulnere mortuũ: aut
cladem captiuitatis ꝑpessum

Expanded text:
acies ita lustrarent. Fertur enim quod aliquando quidam acies ita lustrarent. Fertur enim quod aliquando quidam ferens hoc signum repente hostibus invadentibus expavisset, dedissetque illud alteri vehendum, cumque se de praelio subtraxisset, et jacula declinasset, subito percussus interiit; ille vero qui sacrum suscepit trophaeum, multis se jaculantibus permansit illaesus: mirabiliter enim divina regente virtute, sagittae hostium figebantur in signo, Dicitur autem neque alium quam hujus signi ministrum, ut solet, in bello vulnere mortuum, aut cladem captivitatis perpessum
Abbreviated transcription (Latin):
tem ẽẽ d̾m. ⁊ ueniam tͥbuere delinquentib.
li penitentiã agentes. studeant oꝑib robo¬
rare. Hec sacerd otib explanantib admira
iuiros eruditos exauro ⁊ lapidib p̃ciosis in
uexillum crucis transformare signũ: qd laba¬
rum uocabat᷑. Hoc enim signũ bellicũ int̾ alia
p̃ciosus erat: eo qͦd imꝑatorẽ p̃cedere. ⁊ adora¬
ri eum a militib moris eẽt. Unde p̾cipue con-¬
stantinũ reor nobilissimũ decus imꝑii roma¬
ni iusignum mutasse crucis: ut frequenti ui¬
sione atq cura desuescerent a pͥori more subiec¬
ti. et eũ solum arbitrarent᷑ dm̃ quẽ coleret im¬
ꝑator: uel qͦ duce atq auxiliatore uteret᷑ aduer¬
sus hostes. Semꝑ enĩ hoc signum ꝓponebat᷑
ante ordines uniu̾sos:. qd̾ maxime laborantib
acieb in p̃uis adẽẽ. p̃cipiebat. Constituit itaꝙ
certos signiferos qͥ in eo laborarent. quoꝵ opꝰ
erat ut uicib eum humeris ueherent: ⁊ om̃s

Expanded text:
m esse Deum, et veniam tribuere delinquentibus, si poenitentiam agentes studeant eam operibus roborare. Haec sacerdotibus explanantibus, admirmissas, jussit viros eruditos ex auro et lapidibus pretiosis in xillum crucis transformare signum quod Labarum vocabatur. Hopretiosius erat, eo quod imperatorem praecedere et adorari eum a militibus moris esset. Unde praecipue Constantinum reor nobilissimum decus imperii Romani in signum mutasse crucis, ut frequenti visione atque cura desuescerent a priore more subjecti, et eum solum arbitrarentur Deum, quem coleret imperator, et quo duce et auxiliatore uterentur adversus hostes. Semper enim hoc signum proponebatur ante ordines universos, quod maxime laborantibus aciebus in praeliis adesse praecipiebat. Constituit itaque certos signiferos, qui in eo laborarent, quorum opus erat ut vicibus humeris eum veherent, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tales existant: alii qͥdem ad p̃mia rerum
qͥb bñ uixert̃. alii ad supplicia eo qd̃ ab eis
tur hic occasionem salutis purificationẽq
pecc̃i: nundum iniciatis qͥdem baptismatis
ad optionẽ scd̃m eccłiasticã legẽ. iniciatis aũ

Expanded text:
tales existant: alii quidem ad praemia rerum, quibus bene vixerunt; alii ad supplicia, eo quod ab eis tur hic occasionem salutis purificationemque peccati: nondum initiatis quidem baptismatis adeptionem secundum ecclesiasticam legem, 208 initiat
Abbreviated transcription (Latin):
terminos accessiss uindemia iam collecta. cͥca
occasum pliadaꝵ uuas denuo fuisse platas: in¬
suꝑ etiam imbrem ex aere descendentem. in eiꝰ
ueste simul ⁊ ceteroꝵ guitas singulas crucis
formasse signacula. Hoc facto. uidebat᷑ ipsi ⁊¬
⁊ aliis. q uotri extra tp̃s illatis bonum res
panderet᷑ indicium: imber aut̃ cadens. uestem
suꝑ quam ceciderat roboraret. Alii uͦ dicebant
uuarum signum pret̾ tp̃s. significare ꝑditionẽ
imꝑatoris ad instar huiꝰmodi botroꝵ: ⁊ parui
tp̃ras fore eius imꝑium. Porro de cruce dicebais
p̾nuntiare hoc signum. qi sit celeste dogna xp̃i¬
anoꝵ: ⁊ oporteat signari cunctos crucis indicio.
oportune dictum: sequens tp̃s ostendet. Cum
audiret itaq constantius contra se uenire ui¬
uanum: instructione partiq belli derelicta. con
nimia contagione apoplexie passione
defunctꝰ ÷: consulatu tauri ⁊ florentii. t̾cia
die nouembrii mensis: anno uite sue .xl. ⁊ qͥn

Expanded text:
terminos accessisset, vindemia jam collecta, circa terminos accessisset, vindemia jam collecta, circa occasum pleiadum uvas denuo fuisse prolatas. Insuper etiam imbrem ex aere descendentem, in ejus veste simul et caeterorum guttas singulas crucis formasse signacula. Hoc facto, videbatur et ipsi et aliis, quia botris extra tempus illatis, bonum rei panderetur indicium; imber autem cadens vestem supra quam ceciderat roboraret. 281 Alii vero dicebant, uvarum signum praeter tempus significare perditionem imperatoris ad instar hujusmodi botrorum, et parvi temporis fore ejus imperium. Porro de cruce dicebant praenuntiare hoc signum, quia sit coeleste dogma Christianorum, et oporteat signari cunctos crucis indicio. opportune dictum sequens tempus ostendit. Cum audiret itaque Constantius contra se venire Julianum, instructione belli Parthici derelicta, Consnimia cogitatione apoplexiae passione defunctus est, consulatu Thauri et Florentii, tertia die
Abbreviated transcription (Latin):
tales agebant᷑ eccłias. Interea uilianus
cesar bello deuincens barbaros apud rhenum
fluuium residentes. alios quidem ꝑemit. alioᷤᷤ
cepit: claraq uictoria decoratus. dum meoio¬
critate uite atq mansuetudine militib gratꝰ
ẽẽt. ab eis appellat᷑ augustꝰ. Hoc facto. nichil
de constantio cogitans. iudices ab illo factos
honorib mulcebat: ⁊ ad illius inuidiam lit¬
teras ꝓferebat. quib ostenderet eum ꝓꝑ bel¬
lum cont᷑ magnentium gestum. in italiã bar¬
baros induxisse. Repente uͦ religione mutata.
cum pͥus xp̃ianus eẽ putaretur. semet ipsum
pontificem noĩauit: ⁊ ueniens ad templa paga¬
norum sacrificabat: subiectisq talia colere su¬
adebat. Cumq constantius ꝓꝑ bellum ꝑsicũ
antiochia moraret᷑: sꝑans ille quia sine bello
poss illiricum detinere. ad eos agebat iter.
dicens se uelle constantio satisfacere: tanqͣm
non sponte. s uoluntate militum infulas im¬
ꝑii suscepisset. Dicit᷑ itaq quia dum ad hos

Expanded text:
tales agebantur Ecclesias. Interea Julianus Caesar bello devincens barbaros apud Rhenum fluvium residentes , alios quidem peremit, alios cepit; claraque victoria decoratus, dum mediocritate vitae atque mansuetudine militibus gratus esset, ab eis appellatur Augustus. Hoc facto, nihil de Constantio cogitans, judices ab illo factos honoribus mulcebat; et ad illius invidiam litteras proferebat, quibus ostenderet eum propter bellum contra Magnentium gestum, in Italiam barbaros induxisse. Repente vero religione mutata, cum prius Christianus esse putaretur, semetipsum pontificem nominavit; et veniens ad templa paganorum, sacrificabat, subjectisque talia colere suadebat. Cumque Constantius propter bellum Persicum Antiochiae moraretur, sperans ille quia sine bello posset Illyricum detinere, ad eos agebat iter: dicens se velle Constantio satisfacere, tanquam non sponte, sed voluntate militum infulas imperii suscepisset. Dicitur itaque quia dum ad hos
Abbreviated transcription (Latin):
bilis eusebius cui dudum memini de¬
cretum fiuisse cõmendatum. uidens p̃uaricati¬
onem pactoꝵ circa melecium meditatam: ad
suam reuersꝰ ÷ ciuitatem. Arriani uͦ scͥptum
testimonium metuentes: ꝯstantio suaseruis
ut muteret qui decretum in meletio factum
ab eusebio reuocaret. Cunc missus ẽ uereda¬
rius: qui hec uelocit̾ adimpleret. Cumq ue¬
niss ⁊ impators uerba nunciasset: t̾c eusebius
admirandus. Commune inquit depositum ñ
restituam: nisi om̃s qui tradidert dicant. Qõ
dum qui fuerat mi̾sus renunciass. indignatꝰ im¬
pator denuo misit ut redderet qd̾ accepit: adiciers
scͥpto. ut si reddere nolet. dextram manum eius
abscid̾et: uerbo tamen iubens illi quem misit
ne faceret qd̃ habebatur in ltteris. Cumq e¬
płam legiss eusebius. ⁊ inueniss penam ab un¬
ꝑatore dictatam: cum dext̾a manu obtulit ⁊
sinistram. ambas in cidi petens: nam decretum
inqͥt non dabo. clarum arriane pestis indiciũ.

Expanded text:
bilis Eusebius, cujus dudum memini decretum fuisse commendatum, videns praevaricationem pactorum circa Meletium meditatam, ad suam reversus est civitatem. Ariani vero scriptum testimonium metuentes, Constantio suaserunt ut mitteret qui decretum de Meletio factum ab Eusebio revocaret. Tunc missus est veredarius qui haec velociter adimpleret. Cumque venisset et imperatoris verba nuntiasset, tunc Eusebius admirandus, commune, inquit, depositum non restituam, nisi omnes qui tradiderunt dicant. Quod dum qui fuerat missus renuntiasset, indignatus imperator, denuo misit, ut redderet quod accepit: adjiciens scripto, ut si reddere nollet, dexteram manum ejus abscinderet; verbo tamen jubens illi quem misit, ne faceret quod habebatur in litteris. Cumque epistolam legisset Eusebius, et invenisset poenam ab imperatore dictatam, cum dextera manu obtulit et sinistram, ambas incidi petens. Nam decretum, inquit, non dabo, clarum Arianae pestis indicium.
Abbreviated transcription (Latin):
equacib enim melecii cõmunicare no¬
luert̃. hi qui ab inicio nicenum dog¬
ma seruauerant: dicentes qr exarriano de¬
creto meletius fuerit ordinatꝰ: ⁊ sequaces eiꝰ
ab illis sint baptitati. Ob quam rem antioche¬
na eccłia in aliam diuidit᷑ partem
cere magis impietatem. ⁊ apłici dogia¬
tis defensores aꝑte debellari : scm̃ mele tium¬
pulsum. ⁊ euroium hereticum ordinatum.
uerboꝵ memorati sunt que dicta sunt loth:
dalizat te: aufer eum ⁊ abice abste. Idem ⁊
de manu ⁊ pede dño sanciente: qͥ etiam adie¬
cit dicens. Melius ẽ enim tͥ ut ꝑeat unum
menbrum tuum: quam totum corpꝰ in ge

Expanded text:
equacibus enim Meletii communicare noluerunt hi qui ab initio Nicaenum dogma servaverant: dicentes, quia ex Ariano decreto Meletius fuerit ordinatus, et sequaces ejus ab illo sint baptizati: ob quam rem Antiochena Ecclesia in aliam dividitur partemcere magis impietatem, et apostolici dogmatis defensores aperte debellari, spulsum, et Euzoium haereticum ordinatum, verborum memorati sunt, quae dicta sunt Loth: dalizat te, aufer eum et abjice abs te . Idem et de manu et pede Domino sanciente, qui etiam adjecit, dicens: Melius est enim tibi ut pereat unum membrum tuum, quam totum corpus in ge
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs dam lauoe dignos ep̃os. ⁊ antiochenos pb̃ros atq
diaconos qͥb preerat acatius beriȩ in omi terra pela¬
sanans odiĩ passionem. pꝰ decem ⁊ .uii. annos eccłiis
restituit pacem. Quod agnoscentes egiptii. inimiciti¬
as extinguentes concordiam sunt amplexi. Tunc
gͥ eccłiȩ romane innocentius successor anastasii p̃¬
sidebat. uir prudentia ⁊ intellectu decent̾ ornatꝰ.
alexandrine uͦ theophilus.

Expanded text:
quosdam laude dignos episcopos, et Antiochenos presbyteros, atque quosdam laude dignos episcopos, et Antiochenos presbyteros, atque diaconos, quibus praeerat Acacius Beroeae in omni terra pelasanans odii passionem, post decem et septem annos Ecclesiis restituit pacem. Quod agnoscentes Aegyptii, inimicitias exstinguentes, concordiam sunt amplexi. Tunc igitur Ecclesiae Romanae Innocentius, successor Anastasii, praesidebat, vir prudentia et intellectu decenter ornatus; Alexandrinae vero Theophilus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑator. Hanc eius fortitudinem sapientiamq mi¬
ratus pͥnceps. redire ad patriam. ⁊ cõmissam sͥ re¬
gere p̃cepit eccłiam. Post aliquantum romam denuo
quasi flauiani tyrannidem suboere noluisset. At u¬
le spẽm tyrannidis eos fari precepit dicens se esse
flauianum. Iilis uͦ dicentib quia non possent cum
imꝑatore ꝯtendere. monuit ut de cetero eccłiȩ con¬
cordiam haberent. deponerentq certam̃ et stultas
contentiones extinguerent. paulinꝰ inquit olim
est mortuus. euagrus ꝯtra regulas ordinatꝰ. orientaleᷤ
autem eccłiȩ p̃sulatum fiauiano deferentes. et asia
pontꝰ et trachia eiꝰ cõmunioni ꝯiuncte sunt. omnis
illiricus illum nouit ꝑ orientem ep̃is p̃sidere. His
fiexi monitionib hesꝑie sacerdotes soluturos ini¬
micitias ꝑmisert̃. et legatos mittendos ab eo susciꝑe.
Hoc agnoscens sacratissimus fiauianꝰ misit romã¬

Expanded text:
perator. Hanc ejus fortitudinem sapientiamque miperator. Hanc ejus fortitudinem sapientiamque miratus princeps, redire ad patriam, et commissam sibi regere praecepit Ecclesiam. Post aliquantum tempus Romamquasi Flaviani tyrannidem subdere noluisset. At ille speciem tyrannidis eos effari praecepit, dicens se esse Flavianum. Illis vero dicentibus, quia non possent cum imperatore contendere, monuit ut de caetero Ecclesiae concordiam haberent, deponerentque certamen, et stultas contentiones exstinguerent. Paulinus, inquit, olim est mortuus; Evagrius contra regulas ordinatus; orientales autem Ecclesiae praesulatum Flaviano deferentes, et Asia, Pontus, et Thracia, ejus communioni conjunctae sunt: omnis Illyricus illum novit per Orientem episcopis praesidere. His flexi monitionibus Hesperiae sacerdotes soluturos se inimicitias promiserunt, et legatos mittendos ab eo se suscipere. Hoc agnoscens sacratissimus Flavianus, misit Roma
Abbreviated transcription (Latin):
sunt amplexi cõmunionem. ⁊ aduersus flauianũ
auditꝰ principis cõmouerunt. qui frequent̾ impul¬
sus deduxit eum ad urbem ꝯstantinopolim et ro
hiemis ꝓmissione facta. qr tp̃r oportuno ꝑgeret ro¬
mam. tunc ÷ reuersus ad ꝓpria. Cumq romani
pontifices non solum mirabilis damasus. s c̃ post
eum ciricius ⁊ anastasius imꝑatori tiehement̾ in¬
sisterent dicentes. qr tyrannos quidem ꝓpͥos debella¬
ret. qui uͦ xp̃i resisterent legib eos sineret impuni¬
Tunc flauianꝰ sapientissimꝰ digna fiducia usus ait.
Siquidem fidem meam o imꝑator quasi non rectam
accusant quidam. aut uitam dicut sacerdotii non
ẽẽ dignam etiam ipsos accusatores habere iudices. nõ
refuto. eoꝵq sententiam gratant̾ suscipio. Si uͦ de
sede et p̾sulatu ꝯtendunt. neq litigo. neq hec uolen¬
tib habere resulto s abscedo. et me ab ep̃atu suspen¬
do. ta gͥ antiochenam sedem cuicumq uolueris im¬

Expanded text:
sunt amplexi communionem, et adversus Flavianum sunt amplexi communionem, et adversus Flavianum auditus principis commoverunt. Qui frequenter impulsus, deduxit eum ad urbem Constantinopolim, et Rohiemis, et promissione facta, quia tempore opportuno pergeret Romam, tunc est reversus ad propria. Cumque Romani pontifices, non solum mirabilis Damasus, sed etiam post eum Siricius et Anastasius imperatori vehementer insisterent, dicentes, quod tyrannos quidem proprios debellaret; qui vero Christi resisterent legibus, eos sineret impuniTunc Flavianus sapientissimus digna fiducia usus ait: Siquidem fidem meam, o imperator, quasi non rectam accusant quidam, aut vitam dicunt sacerdotio non esse dignam, etiam ipsos accusatores habere judices non refuto, eorumque sententiam gratanter excipio. Si vero de sede et praesulatu contendunt, nec litigo, nec haec volentibus habere resulto; sed abscedo, et me ab episcopatu suspendo. Da igitur Antiochenam sedem cuicunque volueris, im
Abbreviated transcription (Latin):
situr in antiochia melett̃ maximi suggestionem
fiaiuanus accepit. qui cum diodoro plurima pro
ouib certamina passus est. Uoluerat etenim pau¬
linus eccłiȩ susciꝑe presulatum. s pontificum res-¬
titit chor̾ dicens non oportere eum qͥ meletii ꝯsili¬
um non receꝑat. pꝰ illius mortem in eiꝰ sede ꝯsistẽ
s eum potius qui plurimis laborib effulgebat. et pro
ouium cura ꝑicła sustinuerat. Hoc factum. romanos
et egyptͥos fecit infestos aduersus orientales. S neq
morte paulini inimicitiȩ sunt destructe. Nam et pꝰ
illum cum euagriꝰ eiꝰ ꝑcepisset sebem. ꝑstiterunt fla-¬
uiano uehem̃ter infensi. licet euagriꝰ preter eccłiasti¬
cam regulam fuerit ordinatꝰ. solus enim paulinus
eum instituerat. plurimas regulas p̃uaricatꝰ eccłias¬
ticas. Non enim p̾cipiunt ut ꝑ se quilibet ordina¬
ri possit. s conuocari uniu̾sos ꝓuinciȩ sacerdotes. ⁊¬
dicunt. Uerum tñ nichil hoꝵ respicientes euagris

Expanded text:
itur in Antiochia Meletii maximi successionem Flavianus accepit, qui cum Diodoro plurima pro ovibus certamina passus est. Voluerat enim Paulinus Ecclesiae suscipere praesulatum: sed pontificum restitit chorus, dicens non oportere eum qui Meletii consilium non receperat, post illius mortem in ejus sede consistere; sed eum potius qui plurimis laboribus effulgebat, et pro ovium cura pericula sustinuerat. Hoc factum Romanos et Aegyptios fecit infestos adversus Orientales. Sed neque morte Paulini inimicitiae sunt destructae. Nam et post illum, cum Evagrius ejus percepisset sedem, perstiterunt Flaviano vehementer infensi, licet Evagrius praeter ecclesiasticam regulam fuerit ordinatus. Solus enim Paulinus eum instituerat, plurimas regulas praevaricatus ecclesiasticas. Non enim praecipiunt ut pro se qu libet ordinare possit, sed convocare universos provinciae sacerdotes, . Verumtamen nihil horum respicientes, Evagrii
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdam huiꝰ modi uiros. alexandrum qͦ cui¬
pabat. tanqͣm ñ utilit̾ sueret: dum ꝯtͣ oogina fie¬
rent nouitates. At ile arbitratꝰ meliꝰ eẽ de dubiis
sermonem ex utraq pate ꝓponendum. ut non
uideret᷑ ex necessitate. s potiꝰ ex satisfactione cer-
cionem deduxit utramq partem. Ut autẽ eue-¬
nire solet. circa certamina u̾boꝵ: utriq suꝑare
nitebant᷑. Arriꝰ t̾n nullatenus ad qͥescere uolebat:
quia consubstantialis fiiꝰ et coet̾nus ẽ patri.

Expanded text:
dam hujusmodi viros, Alexandrum quoque culpabat, tanquam non utiliter sileret, dum contra dogma fierent novitates. At ille melius arbitratus esse de dubiis sermonem ex utraque parte proponendum; ut non videretur ex necessitate, sed potius ex satisfactione certationem deduxit utramque partem. Ut autem evenire solet circa certamina verborum, utrique superare nitebantur. Arius tamen nullatenus acquiescere volebat, quia consubstantialis Filius et coaeternus est Patri.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. langore grauatꝰ. nec ignorans uite nꝰ
incertum: giãm sacri baptismatis ẽ ad eptꝰ. Distu¬
lerat enim usq ad illud tp̃s: in iordane fluuio.
hoc ꝓmereri desid̾ans. Porro autẽ tres filios im¬
ꝑii reliqͥt heredes: et athanasium magnũ reu̾ti
p̃cepit in alexandriam: licet eusebiꝰ presens ẽt.
et niteretur contra suadere.

Expanded text:
ret, languore gravatus, nec ignorans hujus vitae incertum, gratiam sacri baptismatis est adeptus. Distulerat enim usque ad illud tempus, in Jordane fluvio hoc promereri desiderans. Porro autem tres filios imperii reliquit haeredes, et Athanasium magnum reverti praecepit in Alexandriam, licet Eusebius praesens esset, et niteretur contraria suadere.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ credibie ad colloquiũ constantini uenire po-¬
tuisse. in sola occeani circa renum parte regnan¬
tis: ꝓpt̾ intentionẽ uͦ contͣmaxentium habitam.
degebat in italiam. Tunc romana res publica tur¬
babat᷑: ⁊ ñ erat facile ut britanni ⁊ galli conueni
aut̃ sunt cursus hoꝵ tempoꝵ: nec ñ et leges qͣs
ꝓ religione sanxit. Ut aut̃ concedamꝰ facile pͥnci¬
pem potuisse loqͥ sopatro. aut ꝑ epłam suam con¬
sulusse ꝓ quib uellet. non ẽ t̾n ueri simile igno¬
rasse philosophum. qr hercules alcimene purgatꝰ¬
est athenis post filii necem in cereis sacris: ⁊ qͥa
pꝰ iphiti necem. ꝑ egrinum ⁊ amicum iniuste
ꝑemit. Cum gͥ greci in huiꝰ modi delictis purga¬
tiones annuntient. sufficient que dicta s̃: ⁊ ac-¬
cusent de m̃datio eos. qͥ sopatrũ contraria con¬
stantino respondisse finxert̃. Non enim credo hec
ignorasse t̾c nobilissimum apd̾ g̃cos erudicione

Expanded text:
est credibile ad colloquium Constantini venire poest credibile ad colloquium Constantini venire potuisse, in sola Oceani circa Rhenum parte regnantis: propter intentionem vero contra Maxentium habitam degebat in Italia. Tunc Romana respublica turbabatur; et non erat facile ut Britanni et Galli conveniautem sunt rursus horum tempora, nec non et leges quas pro religione sanxit. Ut autem concedamus facile potuisse principem loqui Sopatro, aut per epistolam suam consuluisse pro quibus vellet, non est tamen verisimile ignorasse philosophum quia Hercules Alcmenae purgatus Athenis est post filii necem in Cereris sacris; et quia post Hyphiti necem peregrinum et amicum injuste peremit. Cum igitur Graeci in hujusmodi delictis purgationem annuntient, sufficiant quae dicta sunt, et accusent de mendacio eos qui Sopatrum contraria Constantino respondisse finxerunt. Non enim credo haec ignorasse tunc nobilissimum apud Graecos eruditione
Abbreviated transcription (Latin):
on aut̃ ignoro qi g̃ci referunt constanti¬
nũ eo qd̃ aliqͦs gñe ꝓrimos occitisset.
et cooꝑator extitisset in nece filii sui crispi pe¬
nitentia ductum. de purificatiõe ꝯsuluisse
sede photini. illumq respondisse nullam ẽẽ
in huiꝰ modi delictis purgationẽ. ꝯstantinum
uͦ hac int̾dictione turbatum. inuenisse ep̃os¬
qͥ eum penitentia seu baptismate ꝓmitt̾ent
ab uniu̾so posse purgari delicto: t̾e̾ gauisum
in illis. qͥ dixerant qd̾ uolebat. ad miratum¬
q dogina. factum deiñ xp̃ianum. ⁊ ad sui similitu¬
dinem dedurisse subiectos. Michi aut̃ uident᷑ hec
ficta ab his: qͥ student religioni. xp̃iane detrahere.
Crispus etenim ꝓpt̾ quẽ dicunt constantinũ egus¬
se purgatione: uicesimo anno unꝑii pat̾ni defun¬
ctus ẽ. Qui cũ adhuc iuueret multas cũ eo pro
xp̃ianis posuit leges: scd̃o qͥppe loco houoratus
imꝑis et cesar existens. sic̃ etiã nẽ pͥncipum noĩa.
et tpr̃a legib subiecta testant᷑. Sopatrum uͦ ñ

Expanded text:
on autem ignoro quia Graeci referunt Constantinum, eo quod aliquos genere proximos occidisset , et cooperator exstitisset in nece filii sui Crispi, poenitentia ductum, de purificatione consuluisssede Plotini; illumque respondisse nullam esse in hujusmodi delictis purgationem; Constantinum vero hac interdictione turbatum, invenisse episcopos qui poenitentia seu baptismate promitterent eum ab universo posse purgari delicto: tunc gavisum in illis qui dixerant quod volebat, admiratumque dogma, factum deinde Christianum, et ad sui similitudinem deduxisse subjectos. Mihi autem videntur haec ficta ab eis qui student religioni Christianae detrahere. Crispus etenim, propter quem dicunt Constantinum eguisse purgatione, anno 20 imperii paterni defunctus est . Qui cum adhuc viveret, multas cum eo pro Christianis posuit leges; secundo quippe loco honoratus imperii, et Caesar existens; sicut etiam nunc principum nomina et tempora legibus subjecta testantur. Sopatrum vero non
Abbreviated transcription (Latin):
bricatum etiam tabernacłmn ad instar eccłie cir¬
cumferebat. dum aduersus hostes castra meta¬
ni. tabernaculo seruientes: qͥ scd̃m iegem eccłias¬
ticam sacroꝵ ordines adimplebant. Ex illo aut̃¬
tp̃r romanoꝵ eohortes q̃ nẽ numeri nuncupan¬
t᷑. singłe fecert̃ tabernaculum ꝓpͥum: ⁊ sacerdo¬
tes. atq diacones. distrubutos habebant. Die uͦ¬

Expanded text:
bricatus, etiam tabernaculum ad instar ecclesiae cirbricatus, etiam tabernaculum ad instar ecclesiae circumferebat dum adversus hostes castrametani tabernaculo servientes, qui secundum legem ecclesiasticam sacrorum ordines adimplebant. Ex illo autem Romanorum cohortes, quae nunc Numeri nuncupantur, singulae fecerunt tabernaculum proprium, et sacerdotes atque diaconos distributos habebant. Die
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃uis adu̾sus alienigenas p̾paratis: ut etiã sar¬
manas uinceret:⁊ qͥ uocant᷑ gothi t̾e nouissime
causa gr̃ẽ. apt̾ eum federa celebrarent. Hec aut̃
gens habitabat it̃ qͥdem transfluuiũ hystrum.
Cumq eẽt in belis prona. ⁊ multitudine atq
magnitudine corpoꝵ armis semꝑ exercitata. ali¬
is qͥdem barbaris p̾ualebat: solos aut̃ romanos
monstratum constantino. ꝑ signa uel somnia:
qͣnta dĩ ꝓuidentia regeret᷑. Qͥ cũ suꝑ asset
omĩa bella que sub eo st̃ gesta. ueluti repensais
xp̃o. in eiꝰ religionis studio. magis magisq. ferue¬
bat: ac solam fatendam et salutarem existima¬
re subiectos. Iubens uͦ ex t̾ra subdita sͥ ex unaqͣ
siis ꝓuincialib. cleroq oistribuit: ⁊ donationem
ualidam imꝑpetuum eẽ sanciuit. assuescens aut̃
milites. ut sicut ipse dñi colerent: signo crucis
coꝵ arma signabat. In regalib qͦ oratorium. fa¬

Expanded text:
in praeliis adversus alienigenas praeparatis, ut etiam Sarin praeliis adversus alienigenas praeparatis, ut etiam Sarmatas vinceret, et qui vocantur Gothi, tunc novissime causa gratiae apud eum foedera celebrarent. Haec autem gens habitabat tunc quidem trans fluvium Istrum. Cumque esset in bellis prona, et multitudine atque magnitudine corporum armis semper exercitata, aliis quidem barbaris praevalebat; solos autem habebat praelio demonstratum Constantino per signa atque somnia quanta Dei providentia regeretur. Qui cum superasset omnia bella quae sub eo sunt gesta , veluti repensans Christo, in ejus religionis studio magis magisque fervebat: hanc solam veram fatendam esse et salutarem existimare subjectos jubens. Ex terra vero subdita sibi, ex unaquaque siis provincialibus cleroque distribuit, et donationem validam in perpetuum esse sancivit. Assuescens autem milites, ut, sicut ipse, Deum colerent, signo crucis eorum arma signabat. In regalibus quoque oratorium fa
Abbreviated transcription (Latin):
s in eccłias magis offertur. qd̾ significat᷑ crem̃tũ
aque niliace. Apd̾ romanos aut̃ t̾c pͥmum mo¬
nomachoꝵ spectacula st̃ remota. Apud poeni¬
cas uͦ qͥ in libano et helyopoli cõmorant᷑. fas ul¬
t̾ius ñ fuit uͥgines fornicari: anteqͣm legittimis
iungerent᷑ uiris. Nempe pꝰ turpitudinem exꝑi¬
m̃ti pͥmi: nefande ꝑmixtiones. Sc̃e uͦ domꝰ qͣ qͥdẽ
magnitudinẽ uidebant᷑ hr̃e. sufficient̾ corrige¬
bant᷑: alie uͦ erem̃to altitudinis et latitudinis au-¬
gebãtur: alibi aut̃ cum ñ eẽnt a fundam̃tis edifica¬
te fulgebant. Pecunas uͦ ex regis thesauris imꝑa¬
tor affluentiꝰ impendebat. scribens ꝑ om̃s ciuita
uellent iuberent. isti aut̃ iubentib obedirent:
quatinꝰ cito ꝑficeret᷑ opus. Letante siqͥdem eiꝰ im¬
ꝑio. etiam religio ualde florebat: et in t̾m etiam
pꝰ beuum contra licinium gestũ. felicissimꝰ fuit

Expanded text:
sed in ecclesias magis offertur, quo significatur crementum sed in ecclesias magis offertur, quo significatur crementum aquae Niliacae. Apud Romanos autem tunc primum monomachorum spectacula sunt remota. Apud Phoenices vero, qui in Libano vel Heliopoli commorantur, fas ulterius non fuit virgines fornicari antequam legitimis jungerentur viris, nempe post turpitudinem experimenti primi nefandae permixtionis. Sanctae vero domus quae quidem magnitudinem videbantur habere sufficientem, corrigebantur. Aliae vero cremento altitudinis et latitudinis augebantur. Alibi autem cum non essent, a fundamentis aedificatae fulgebant. Pecunias vero ex regiis thesauris imperator 210 affluentius impendebat: scribens per singulas cvellent, juberent; isti autem jubentibus obedirent, quatenus cito perficeretur opus. Laetanti siquidem ejus imperio, etiam religio valde florebat, et in tantum etiam post bellum contra Licinium gestum felicissimus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͥorem lbertatem. ⁊ consuetos honores reuocas¬
set: etiam substantias reformauit unu̾isis. Si qͥ
aut̃ norum eristente. unamquamq ꝓuincialem
eccłiam ad uis hereditatis accedere:⁊ siue apud
pͥuatum. siue apud publicum de tali substantia
aliqͥd cõparauerant. aut donationes acceꝑant:
scd̃m possibilem decentemq modum. se ꝓuidere
ꝓmisit. Hec gͥ sicuti dictum ẽ imꝑatori placuer̃t.
et lege firmata st̃: insignit̾q omĩa decenti fine
cõpleca. Cristiani uͦ tc om̃s romanoꝵ dignitates
administrabant: et de cetero cunctis sacrificare
negabat᷑: immoiationib aut duunationib non
erat locus. s nec idola dedicare: aut celebritates
paganas agere iam licebat. Piura uͦ etiã ꝑ ciuita¬
tes gentium de antiqua consuetudine mutaban¬
tur. au ilio deniq tp̃r apd̃ egyptios nequaꝗͣ scõm
pͥores sollempnitates. in paganoꝵ templa cubitꝰ.

Expanded text:
ad priorem libertatem et consuetos honores revocasad priorem libertatem et consuetos honores revocasset, etiam substantiis reformavit universos. Si qui autem horum existente, unamquamque provincialem Ecclesiam ad jus haereditatis accedere; et sive apud privatum, sive apud publicum de tali substantia aliquid comparaverant, aut donationes acceperant, secundum possibilem decentemque modum se providere promisit. Haec igitur, sicuti dictum est, imperatori placuerunt, et lege firmata sunt, insigniterque omnia decenti fine completa. Christiani vero tunc omnes Romanorum dignitates administrabant; et de caetero cunctis sacrificare negabatur, immolationibusque aut divinationibus non erat locus: sed nec idola dedicare, aut celebritates paganas agere jam licebat. Plurima vero etiam per civitates gentium, de antiqua consuetudine mutabantur. Ab illo denique tempore apud Aegyptios nequaquam secundum priores solemnitates in paganorum templa cubitus,