comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticus in populo monstraretur: Augusti
ila eccłȩ sitis: etiam istum quem uidẽ¬
tis. bibere uult: Simuletiam ut noueri¬
tis quam multi incõmixtione xp̃ianorũ
ore suo benedicebant. & corde suo maledi¬
cebant: iste exxp̃iano et ex fideli penitenꝰ
redit: & territus ꝑ otestate domini. con¬
Nuertitur ad miscdiam dñi Seductus e.¬
nim abinimico cum esset fidelis: seduct᷑
lit: multa mendacia locutus est contra dm̃. qͥ
numẽ: & non faciendi quod malum ẽ. Iste di
deus sed ioius : & alia mala sacrilegia ñ parua:
Quam multis putatis eum xp̃ianis nũmos abs¬
tulisse: Quam multi abillo emerunt mendaci¬
um: quibus dicebamus. filii hominum quous¬
q graues corde. ut quid diligitis uanitatem et
queritis mendacium: Wodo sicut de illo cre¬
dendum est. horruit mendacium: et multorũ
tum conuertit ad dm̃ penitens. putamꝰ fr̃s de
magno timore cordis accidisse: Quidenin dic¬
turisumus: Nunquid si expagano conuertere¬
tur matheniaticus magnum quidem eẽt gaũ¬

Expanded text:
ticus in populo monstraretur, de eo idcclesiae sitis etiam istum, quem videtis, bibere vult. Simul etiam ut noveritis quam multi in commixtione Christianorum ore suo benedicant, et in corde suo maledicant, iste ex christiano et fideli poenitens redit, et territus potestate Domini convertitur ad misericordiam Domini. Seductus enim ab inimico cum esset fidelis, diu mathlit, multa mendacia locutus est contra Deum, qunum est, et non faciendi quod malum est. Iste diDeus, sed Jovis: et alia multa sacrilega non parva. Quam multis eum putatis Christianis nummos abstulisse? Quam multi ab illo emerunt mendacium, quibus dicebamus: Filii hominum, usquequo graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? Modo, sicut de illo credendum est, horruit mendacium, et multorum tum; convertitur ad Deum poenitens. Putamus, fratres, de magno timore cordis accidisse. Quid enim dicturi sumus? Namque si ex pagano converteretur mathematicus, magnum quidem esset gau
Abbreviated transcription (Latin):
afalsis xp̃ianis sedens incelo. Exurge dne iu¬
dica causam meam. Qm inte credidi: non ꝑ eã
quia credidi quod non indi. Spe mea nͥ fallap.
accipiam quod ꝓmisisti. Iudica causam meã
Nem̃to obꝓbriorum tuorũ: eorum que ab im¬
prudente sunt totadie. Adhuc enim insultatͣ
xpͣo: nec dẽcrunt totadie. hoc c̃ usq insinẽ scłi
uasa ire. Adhuc dr uana p̾dicant xp̃iam: adhuc¬
dr. manis cͦ resurrectio mortuoꝵ. Iudica causam
meã: mem̃to obꝓbriorum tuoꝵ. S quoꝵ: nͥ coꝵ
quȩ ab imprudente sunt totadiee Nunqͥd pru¬
dens hoc dicit: Prudens enimdictus :: porro
uidens. Si prudens porro uideus: fide uidetur
porro. Nam oculis: uix ante pedes uidet᷑ todie.
centium & expectantiũ iam qd̃ ꝓmisisti de nouo
testam̃to ⁊ & ad ipsam fidem ambulantium. ne
obliuiscaris uocem deprecantium de. S illi ad¬
huc dicunt. Ubi ẽ ds tius: Suꝑbia eorum qͥ de
oderunt: ascendat semꝑ adte. Noli & eorũ suꝑ¬

Expanded text:
a falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; jua falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; judica causam meam. Quoniam in te credidi, non peream; quia credidi quod non vidi, spe mea non fallar, accipiam quod promisisti; Judica causam meam. Memento opprobriorum tuorum; eorum quae ab imprudente sunt tota die. Adhuc enim insultatur Christo; nec deerunt tota die, hoc est usque in finem saeculi, vasa irae. Adhuc dicitur: Vana praedicant Christia. Judica causam meam: memento opprobriorum tuorum. Sed quorum nisi eorum quae ab imprudente sunt tota die? Numquid prudens hoc dicit? Prudens enim dictus est, Porro videns: si prudens porro videns, fide videtur porro; nam oculis vix ante pedes videtur tota dcentium, et exspectantium jam quod promisisti de Novo Testamento, et ad ipsam fidem ambulantium, ne obliviscaris vocem deprecantium te. Sed illi adhuc dicunt: Ubi est Deus tuus? Superbia eorum qui te oderunt, ascendat semper ad te: Noli et eorum sup
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. Creditus ẽ serpens: tactum ẽ uecitum: mor¬
tuus ẽ homo. Nonne impͥetum ẽ potius quod
minatus ẽ ds : quam quod ꝓmiserat immicu̾e
Sicẽ certe. Agnoscimus hoc: ideo omnes ĩ mor¬
te. Iam uł. exꝑti. cauti simus. Non enim cessat¬
& modo serpens insisurrare & dicere. Nunqͥd
uere dampñaturus ẽ ds̃ tantas turbas ÷ lib̾atu¬
rus ẽ paucos: Quid ẽ aliud quã facite contra
pͣceptum: non moriemim : S quomodo tunc:
sic & nunc. Si feceris quod suggerit diabolus.
es contempseris quod precepit ds: ueniet iu¬
dicii dies. & inuenies uerum quod minatꝰ :
ds: & falsum quod pollicitus est diabolus.
Exurge domine iudica causam meã. Mortuus
e & contemptus es. Or michi ubi ẽ ds tuus:
Eruge d iudica causam meã. Non em̃ uenturꝰ
ẽ adiudicium: nisi qui exurrex it amortuis.
Nenturus p̃mintiabatur: uenit et contemptꝰ
ẽ a ideis ambulans interra: contempnitur

Expanded text:
Deus; creditus est serpens, tactum est vetitum, morDeus; creditus est serpens, tactum est vetitum, mortuus est homo . Nonne impletum est potius quod minatus est Deus, quam quod promiserat inimicus? Sic est certe: agnoscimus hoc; inde omnes in morte: jam vel experti cauti simus. Non enim cessat et modo serpens insusurrare, et dicere: Numquid vere damnaturus est Deus tantas turbas, liberaturus est paucos? Quid est aliud quam, Facite contra praeceptum; non moriemini? sed quomodo tunc, sic et nunc. Si feceris quod suggerit diabolus, et contempseris quod praecepit Deus; veniet judiciis dies, et invenies verum quod minatus est Deus, et falsum quod pollicitus est diabolus. Exurge, Domine, judica causam meam. Mortuus es, et contemptus es; dicitur mihi, Ubi est Deus tuus ? Exsurge, judica causam meam. Non enim venturus est ad judicium, nisi qui exsurrexit a mortuis. Venturus praenuntiabatur; venit, et contemptus est a Judaeis ambulans in terra; contemnitur
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit. Nondum resurrex caro muitã et̾nã:
ꝓmisit exhibuit. Nondũ crediderant gentes: pro¬
misit exhibuit. Nondum heretici nomine. xp̃i
armati. contra xp̃m militabant. ꝓmisit. ex¬
hibuit. Nondum idola gentium de terra dele¬
ta erant: ꝑ̃dixit exhibuit. Ista omina cũ p̾dixiᷤᷤ¬
s & exhibuissi: de solo die iuditii mentitus est:
Nemiecomĩno quomͦ ista uenerunt: quia et
ista antequã uenirent futura erant: & futura
prius pͣmintiata sunt. q pꝰea uenerunt. Henict
stẽs mei. Nemo dicat non ueniet: aut uenitt s
longe÷ quoduenict: si tͥ ꝑpe eͣ ut eas hinc. Suffi¬
ciat pͥma deceptio. Sinon potunmus pͥmo ꝑma¬
nere inpͣcept o: saltim corrigamur exemplo.
Nondum erat exemplum casus humani. qͣndo
dictum ẽ ad adam morte morieris si tetigeris:
os uenit de transuerso serpens & dix̃: non mor¬
te morieris. Creditus ẽ serpens: contemptus ẽ

Expanded text:
exhibuit: nondum resurrexerat caro in vitam aeternam; exhibuit: nondum resurrexerat caro in vitam aeternam; promisit, exhibuit: nondum crediderant Gentes; promisit, exhibuit: nondum haeretici nomine Christi armati, contra Christum militabant; praedixit, exhibuit: nondum idola Gentium de terra deleta erant; praedixit, exhibuit: ista omnia cum praedixisset et exhibuisset, de solo die judicii mentitus est? Veniet omnino, quomodo ista venerunt; quia et ista antequam venirent futura erant, et futura prius praenuntiata sunt, et postea venerunt; veniet, fratres mei. Nemo dicat, Non veniet; aut, Veniet, sed longe est quod veniet: sed tibi prope est ut eas hinc. Sufficiat prima deceptio: si non potuimus primo permanere in praecepto, saltem corrigamur exemplo. Nondum erat exemplum casus humani, quando dictum est ad Adam: Morte morieris, si tetigeris; et venit de transverso serpens, et dixit: Non morte morieris. Creditus est serpens, contemptus est
Abbreviated transcription (Latin):
tatem corꝑis sumũ bonum dix̃. Hunc philosõ¬
ph̃i porcum nominauerunt: uolutantẽ incȩno
carnali. Ab illo forte didicit iste licceras: iste¬
litteratus dicere uolens: non ero postea ꝗͣ mor¬
tuus fuero. Siccentur flumina ethan: ꝑeant
doctrinȩ gentium ⁊ pullulent uirecta icrłm.
Nideant quod possunt: corde credant qͦd uidẽ
non possunt. Certe ista omnia quȩ ꝑ mundũ
modo uidentur. quando oꝑabatur ds salute
imedio t᷑re: cum ista dicebantur. nͥdũ erat:
Et ecce tunc pͣdicta sunt. nunc impleta mon¬
strantur : ꝙ adhuc stultus dicit incorde suo.
nonẽ ds̃ : Ne ꝑuersis cordibus: qͣm ita uent᷑a
sunt quȩ restant. sicut uenerunt ista quȩ tunc
non fuerunt. & uent᷑a p̃nuntiabantur. An uͦ
exhibuit nob̃ ds omnia quȩ ꝓmisit ÷ & de se¬
solo die iudicii nos fetellit: Non erat xp̃c in
misit. exhibuit. Nonerat fusus sanguis p̾cios.
quo deleretur cy rographum mortis nr̃e. ꝓmisit

Expanded text:
tatem corporis summum bonum dixit, hunc philosotatem corporis summum bonum dixit, hunc philosophum porcum nominaverunt, voluntatem se in coeno carnali. Ab illo forte didicit iste litteratus dicere, Non ero posteaquam mortuus fuero. Siccentur flumina Etham; pereant doctrinae istae Gentium, pullulent vireta Jerusalem: videant quod possunt; corde credant quod videre non possunt. Certe ista omnia quae per mundum modo videntur, quando operabatur Deus salutem in medio terrae, cum ista dicebantur, nondum erant: et ecce tunc praedicta sunt; nunc impleta monstrantur, et adhuc dicit stultus in corde suo, Non est Deus . Vae perversis cordibus! quoniam ita ventura sunt quae restant, sicut venerunt ista quae tunc non fuerunt, et ventura praenuntiabantur. An vero exhibuit nobis Deus omnia quae promisit, et de solo die judicii nos fefellit? Non erat Christusmisit, exhibuit: non erat fusus sanguis pretiosus, quo deleretur chirographum mortis nostrae; promisit,
Abbreviated transcription (Latin):
dere quidicebat. beati mundo corde: qͣm iꝑsi
dm uidebunt. Inmundũ autẽ cor. nec ad fine.
idoneum: ut quod non potest uidere. uł crebat.
Non uideo inquit ⁊ qui dcrediturus sum: Aĩa
enim tua uidetur: Ut opinor stulte corpꝰ tuu
uidetur ⁊ animã tuã quis uidet : Cum gͦ corpꝰ
tuum solum iudetur÷ quare non sepeliris:
Mirat᷑ quia dixi si corpus tantum indet᷑ Erel
quare non sepeliris: & respondet. Sapit enĩ
adhõc quia uiuo. Unde scio quia inuis ÷ cuiũ
animã non uideo: Unde scio: Respondebis.
Quia loquor. quia ambulo: quia oꝑor. Stulter
ex oꝑib corꝑis agnos co uiuentẽ: & ex oꝑibus
creaturȩ non potes agnoscere creatorem: Et
forte qui dicit cum mortuus fucro. postea ni¬
chil ero: & litteras didicit. & ab epicuro didic̃
hoc. nescio quid de libro philosophico. uł potiꝰ
amatore unitatis ñ sapientie queͣ etiam ipsi
philosophi porcum nominauerunt. qui uolup¬

Expanded text:
dere, qui dicebat: Beati mundo corde, quoniam ipsi dere, qui dicebat: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Immundum autem cor nec ad fidem idoneum, ut quod non potest videre vel credat. Non video, inquit: quid crediturus sum? Anima enim tua videtur, ut opinor! Stulte! corpus tuum videtur; animam tuam quis videt? Cum ergo corpus tuum solum videatur, quare non sepeliris? Miratur quia dixi, Si corpus tantum videtur, quare non sepeliris? Et respondet sapit enim ad hoc. Quia vivo. Unde scio quia vivis, cujus animam non video? unde scio? Respondebis: Quia loquor, quia ambulo, quia operor. Stulte! ex operibus corporis agnosco viventem; ex operibus creaturae non potes agnoscere Creatorem! Et forte qui dicit, Cum mortuus fuero, postea nihil ero: et litteras didicit, et ab Epicuro didicit hoc, nescio quo deliro philosopho, vel potius amatore vanitatis, non sapientiae; quem ipsi etiam philosophi porcum nominaverunt: qui volup
Abbreviated transcription (Latin):
nocte. dum r mͥ cotidie ubiẽ d̾s tius. Et quia
ñ possum ostendete dm meũ: quasi mane seqͣr.
insultatur mͥ. Nec paganus tantũ uel iudeus.
uł hercticus: s aliquando frat᷑ ipse catholicus
torquet os. quando di ꝓmissa p̃dicant᷑ : qͣndo
futura resurrectio p̾muntiatur. Et adhuc & ipse
quãuis iam tinctus aqua salutis etͣnȩ. portans
sacram̃tum xp̃i: forsitan dicit. Et quis buc sur¬
rexit : Et non audiui patrem incum de sepul¬
chro loquentem: ex quo eum sepelui. Us dedit
legem ad tempus serius suis: ad quodse aduoca¬
rent. Nam quis redit ab inferis: Et quid facia
talib : Ostendam qͦd non uident: Non possũ.
Non enim ꝓꝓt᷑ illos ds insibilis debet ficri. Iam
id agant: si placet ita faciant. Ita conentur.
quia ipsi nolunt conuerti in meluis: dm con¬
uertant inpeius. Hideat qui potest: credat qui
non potest cẽ dm. Et si uidet qui non potest:
nunquid oculis uidet : Intellectu uidet: corde
uidet. Non enim solem &. lunã uolebat osten¬

Expanded text:
tur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Et quia non possum ostendere Deum meum; quasi inane sequar, insultatur mihi. Nec paganus tantum, vel Judaeus, vel haereticus; sed aliquando frater ipse catholicus torquet os, quando promissa Dei praedicantur, quando futura resurrectio praenuntiatur. Et adhuc et ipse, quamvis jam tinctus aqua salutis aeternae, portans sacramentum Christi, forsitan dicit, Et quis huc resurrexit? et, Non audivi patrem meum de sepulcro loquentem, ex quo eum sepelivi. Deus dedit legem ad tempus servis suis, ad quod se avocent: nam quis redit ab inferis? Et quid faciam talibus? ostendam quod non vident? Non possum: non enim propter illos Deus visibilis debet fieri. Jam id agant, si placet; ita faciant, ita conentur: quia ipsi nolunt converti in melius, Deum convertant in pejus. Videat qui potest, credat qui non potest, esse Deum. Etsi videt qui potest, numquid oculis videt? Intellectu videt, corde videt. Non enim solem et lunam volebat osten
Abbreviated transcription (Latin):
consolationẽ suaᷤ: habeat inquit. Tius ẽ¬
dies & tua ẽ nox: tu ꝑfecisti solem & lunam.
Solem spiritales: limam carnales. Aahuc
carnalis eͣ. non descratur: & ipse ꝑficatur. Tu
ꝑfecisti solem& lunam. Solem tanquã sapi¬
entem: lunã tanquã insipientẽ. ñ tam̃ dese.¬
riusti. Nam ita scriptum ẽ. Sapiens ꝑmanet
sicͣ sol: stultus autẽ sicut luna mutatur. Qdgͦ:
Quia sol ꝑmanet id quia sapiens ꝑ manet
sicut sol. stultus sicnt luna mutatur: ad huc
carnalis. adhuc insipiens descrendus ẽ: Et
ubi ẽ qd̵ dictum ẽ ab apło : sapientib & insi¬
pientib debitor sum: Tu ꝑfecisti solem&s lu

Expanded text:
consolationem suam; habeat, inquit, Veconsolationem suam; habeat, inquit, Vedies, et tua est nox. Tu perfecisti solem et lunam: solem, spirituales; lunam, carnales. Adhuc carnalis est, non deseratur, et ipse perficiatur. Tu perfecisti solem et lunam: solem, tauquam sapientem; lunam, tanquam insipientem; non tamen deseruisti. Nam ita scriptum est: Sapiens permanet sicut sol; stultus autem sicut luna mutatur . Quid ergo, quia sol permanet, id est, quia sapiens permanet sicut sol, stultus sicut luna mutatur, adhuc carnalis, adhuc insipiens deserendus est? Et ubi est quod dictum est ab Apostolo: Sapientibus et insipientibus debitor sum ? Tu perfecisti solem et lu
Abbreviated transcription (Latin):
s ̃m̃e Annonibi audisti÷ & as erat ũbum᷑
S ista u̾ba cogitas: omnia ꝑipsum factast᷑.
&e ꝓ ipsum facti sunt & qui uerba faciunt.
Quale gͦ illud u̾bum ẽ capis. o carnalis: Res.¬
ponde. Capis: Non capis adhuc. Adnoctẽ ꝑti¬
nes luna tͥ necessaria÷: ne intenebris moria¬
ris. Et enim quidã peccatores intenderunt
arcum: ut sagittarent in obscura luna rec̃¬
tos corde. Obscurata eni caro xpͣi de cruce de¬
positat & inscpulebro posita. Et ili qͥ octide¬
runt insultauerunt. & nͣdum resurrexerat:
cb sagittati sunt discipuli recti corde. s in ob¬
scura luna. Ergo ut ñ solũ dies dici eructet
u̾bum. s etiã nox nocti annuntiet scientiã.
qͣm tuus ẽ dies e tua c̾ nox: dignare descen¬
dere. manere apud eum a quo descendis ⁊ &
uenire ad quos descendis : dignare descende
qͥ in hoc mundo eras. & mundus ꝑ te factꝰ
est: & mundus te ñ cognouit. Habtat ec nox

Expanded text:
sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed venire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc mundo eras, et mundus per te factus est, et mundus te non cognovit. Habeat et nox
Abbreviated transcription (Latin):
ti spiritales: spiritalia spiritalibꝰ. Dictum:
enim spiritalib spiritalia comparantes. Sa¬
pientiam loquimur int᷑ ꝑfectos. Nondũ capi¬
unt istam sapientiã carnales. Nonpotui loq
uob quasi spiritalib: s quasi carnalib. frgo
cum spiritales spiritalib loquntur: dies a¬
eieructat uerbum. sum uͦ &s ipsi carnales ñ
tacent fidem crucifiri xp̃i quã possunt. cape
parui. nor nocti adnuntiat scientiam. Tuus:
dies: & tua ÷ nox. Adte ꝑtinent spiritales:
adit ꝑtinent carnales. Illos illustras incom¬
mutabili sapientia & ueritate: illos conso¬
laris carnis manifestatione. tanꝙͣ. luna con¬
solans nocie. Tuus ẽ dies: & tua ẽ nor lis au¬
dire diem: Nide si capis: etige qͣntum potes
m̃tẽ tuam. Uideamus si ꝑtines ad diem: iã
uideamus siñ palpitat aspectus tiuuis. Potẽ
uidere qđ audisti mͦ ex ȩugło: inpͥncipio erat
Non nosti enim tu cogitare u̾ba: nsiꝙͣ sonass
&̃ tͣnseunt. Potes iam capere u̾bum. non sonũ:

Expanded text:
tur spirituales spiritualia spiritualibus; dictum est enim: Spiritualibus spiritualia comparantes, sapientiam loquimur inter perfectos . Nondum capiunt istam sapientiam carnales: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertines ad diem; jam videamus, si non palpitat aspectus tuus. Potes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum,
Abbreviated transcription (Latin):
briabunt᷑ abub̾tate domus tue. & torrente deliti¬
arum tuarũ potabis cos. Non enim ille tortens
alqͣ ndo ficcabitur. S torrentes ꝓpriş dicuntur
fluiui qui estate deficiunt: aquis aut̃ hiemalib̾
mundantur & currunt. Nides gͥ homine bene
sideiẽ pscueraturũ usq infine̾: non relictatũ am

Expanded text:
briabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente delicibriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos : non enim ille torrens aliquando siccabitur. Sed torrentes proprie dicuntur fluvii qui aestate deficiunt, aquis autem hiemalibus inundantur et currunt. Vides ergo hominem bene fidelem, perseveraturum usque in finem, non reli
Abbreviated transcription (Latin):
quia audita etiam morbe t̾rarum cognoseust᷑
hȩc quando dicebantur ñ fuerunt: qͥa tuncꝓ.¬
mittebant᷑ non reddebant᷑. Hunc uͦ qua uolup¬
tate afficimur. cum ea p̾dicta leginius in libro:
compleri uidemus inmundo: Nideamus quid
fecit. quc̃ iã intellex̃ asaph: qui õꝑatus c̃ salu¬
tẽ in medio t᷑rȩ. Tu dirupisti fontes & torrenteᷤ.
lt manarent liquorẽ sapientiȩ. ut manarent
diuitias fidi: ut irrigarent salsitatt᷑ gentium:
ut omnes infideles infidi dulcedine sua iru-¬
gatione conuerterent: dirupisti fontes & tor¬
rentes. forte discretum ÷ forte unum ÷: quia
fontes tam largi fuerunt ut flumina facerẽt.
Tu disrupisti fontes ⁊ torrentes. Si autẽ ad dis¬
cretionẽ: mnaliis fit ucrbum dĩ fons aquo salien¬
tis inuitam et̃nam. Ali autẽ andientes ũbum.
ce nͣ sic habentes ut benc uinant: ñ tacentes
lnqua. dorrentesliunt. Torrentes enimdicunt᷑
pprie qui non sunt ꝑhennes. Nam aliquando

Expanded text:
quia audita etiam in orbe terrarum cognoscuntur. quia audita etiam in orbe terrarum cognoscuntur. Haec quando dicebantur, non fuerunt; quia tunc promittebantur, non reddebantur: nunc vero qua voluptate afficimur, cum ea quae praedicta legimus in libro, compleri videmus in mundo! Videamus quid fecerit, quem jam intelligit Asaph, quod operatus est salutem in medio terrae. Tu disrupisti fontes et torrentes: ut manarent liquorem sapientiae, ut manarent divitias fidei, ut irrigarent salsitatem Gentium, ut omnes infideles in fide dulcedinem sua irrigatione converterent. Disrupisti fontes et torrentes. Forte discretum est; forte unum est, quia fontes tam largi fuerunt ut flumina facerent. Tu disrupisti fontes et torrentes. Si autem ad discretionem: in aliis fit verbum Dei fons aquae salientis in vitam aeternam ; alii autem audientes verbum, et non sic habentes ut bene vivant, tamen non tacentes lingua, torrentes fiunt. Torrentes enim dicuntur proprie, qui non sunt perennes: nam aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
serpente moysi Nam fecerunt magi similiter.
Piectisq tirgis siis cebibuerunt dracones. ẜ
draco moysi omnũ illorum magorum uirgas
absorbuit. Intelligatur gͦ et modo corpꝰ diaboli
hoc fit⁊ adeuoratur agentib quȩ crediduno ⁊
factus ẽ esca ppłis echiopib. Illud quoq intel¬
ligi ꝑotest. decdisti cum estam ppłis echiopib.
quia nunc omnes eum mordent. Quidẽ mor¬
aent ⁊ Rephendendo: culpando. accusando:
quomͦ cdictam÷ in ꝓhibitione quidẽ.s. tamen
expressum. Si autem mordetis & comeditis in¬
uicem: uidece ne ab muicẽ consumamini. Qd
ẽ mordecis ꝙ̃ comeditis iuicẽꝵ Litigatis in
uicem. detrabitis inincẽ: obpbria obicitis in¬
incem. Attendite nunc inhis morsib consum
diabolum. Quis ñ iratus seruo suo etiam paga¬
mus adicat illi sathanas : Nide diabolum da¬
tum mescam. Hoc dicit xp̃ianus. hoc dicit in¬
deus: hoc dicit paganus. Ipsum adorat: & de

Expanded text:
serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt dracones; sed draco Moysi omnium illorum magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diaboli: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent? Reprehendendo, culpando, accusando. Quomodo dictum est, in prohibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini . Quid est, mordetis et comeditis invicem? Litigatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis invicem. Attendite ergo nunc his morsibus consumi diabolum. Quis non iratus servo suo, etiam paganus, dicat illi: Satanas? Vide diabolum datum in escam. Hoc dicit Christianus, hoc dicit Judaeus, hoc dicit Paganus; ipsum adorat, et de
Abbreviated transcription (Latin):
Sic factum ÷ magnum sacram̃tum. ¶ ira pro¬
pħica: & amimus nͣ turbatus s illuminatꝰ.
Quid egit : Alute in ignem: ut confundatur¬
prius forma ipsa. Minuaum cõminue: ut
paulatim consumatur. Mutte inaquã: da
ipło bibere Quid ẽ hoc nisi quia adoratoreᷤ
drboli corp̃ ipsius factierant: quomͦ agnos¬
centes xp̃m fiunt corpꝰ xp̃i. ut cis dicatui uos
autẽ estis corpus xp̃i & menbra sorpus araboli
consum̃dum erat: & hoc ab istłitis consum̃dũ.
Ex illo enm ppło apłi: ex illo pͥma ȩcła. Et alic¬
tum erat petro degentib: macta & manibuca
Quidẽ macta & manduca : Occide. quod sum
& fac quodes: hac macta & manduca hac com¬
minus & bibe. Utrumq tamen in eodem facra¬
mento: quia oportebat utiq & sino dubitatiõe
oportebat: ut corpis quod erat diaboli: creden¬
ao transiret in corpꝰ xp̃i. Sic diabolus consume¬
tur amissis menbris suis. hoc figuratum ẽ & in

Expanded text:
ira proira prophetica, et animus non turbatus, sed illuminatus! Quid egit? Mitte in ignem, ut prius confundatur forma ipsa; minutatim comminue, ut paulatim consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo agnoscentes Christum, fiunt corpus Christi, ut eis dicatur: Vos autem estis corpus Christi et membra . Corpus diaboli consumendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesia. Et dictum erat Petro de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ipsi uocantur adfidem qui nigri fuerũe.
ipsi ꝓrsus. itt dicatur eis finstis enim aliqͣ lo
tenebit: nunc autẽ lux indño. Ipsi ꝓtsus uocã¬
tur mgri: s neremaneant nigri. Dehis em̃i
fit eccła:. cui dt̃. Quȩ ẽ ista quȩ ascendit deal¬
bata: Quid enim de nigra factum ẽ nisi qͦd die¬
tum ẽ. nigra sum & speciosa : Et quomͦ accepe¬
runt isti mescam draconẽ istum: Puto quia
consummarent: diabolũ quẽ consumerent.
Nam unde & uitulus ille quẽ adorauit ppłs in¬
fidelis. apostata: querens deos egyptioꝵ. di¬
mittens eum qui lib̾auit de seruitute egyptio¬
rum ⁊ Unde agitatum c̃ illud magnum sacͣ¬
mentũ: Cum enim sic irasceretur moy ses
colentib c̃ adorantib idolum. & delo dĩ ĩfla¬
matus. uindicaret temꝑaliter. & amorte sẽ¬
pitna deuitanda terreret: tam̃ ipsũ caput
uituli mignẽ misit. E ext̾minauit. commninu¬
it. inaquam asꝑsit ÷ & dedit bibere popło.¬

Expanded text:
sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur nigri; sed ne remaneant nigri: de his enim fit Ecclesia, cui dicitur, Quae est ista quae ascendit dealbata ? Quid enim de nigra factum est, nisi quod dictum est: Nigra sum, et speciosa ? Et quomodo acceperunt isti in escam draconem istum? Puto quia consummarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus idolum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput vituli in ignem misit et exterminavit, comminuit, in aquam sparsit, et dedit
Abbreviated transcription (Latin):
& remansit t̾ra sitiens ymbrem tuũ. Tuconfir¬
masti inuirtute tua mare: contͤiusti capita
draconum maquã. Praconũ capita demomoꝵ
suꝑbras. aquib gentes possidebant contruristu
Iili enm aracones habent ꝓͥncipem suume. &t ⁊p¬
st pͥmus ẽ magnus draco. Et de ilo quid seon.
quiopatus: salutẽ in medio tͥcr Audi.T u confre¬
gsti capita qraconis. Cuus draconi ⁊ Inte  i¬
mus aracones omnia demonia. sub drabolo mi¬
litantia. Quid gͦ singularẽ dracont̃ cuius cap̃t
confractum ẽ nsi ipsum diabolum intelligere
debemus Quid de illo fecit: Tu confregistica¬
put draconis. Illud eͣ mitium pectati. Capuo ẽ¬
allud qͦd accepit maledictum: ut semen euş ob¬
ii suꝑbia. Confractum ẽ gͦ caput draconis: con¬
fracta ẽ suꝑbia diabolita. Et quid de illo fecit
qui oꝑatus ẽ salutẽ inmedio t̾rex. Dedisti eum
mescam ppłis ethiopib. Quid t̃ hoce Quomodo
gentes: Et bene ꝑnigros: ethiopes enim ngͥ

Expanded text:
et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confiret remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mare: coa. Draconum capita, daemoniorum superbias, a quibus Gentes possidebantur, contrivisti Illi enim dracones habent principem suum, et ipse primus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo militantia: quem ergo singularem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum intelligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est quod accepit maledictum, ut semen Evae obti superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escam populis Aethiopibus. Quid est hoc? Quomodo Gentes? Et bene per nigros; Aethiopes enim nigri
Abbreviated transcription (Latin):
scła: oꝑatus : salutẽ inmedio irȩ. Ds autẽ rex
nr̃ ante scła quid fecit : Oꝑatus : salutẽ in me¬
dio t̾rȩ. Et ego adhuc clamo quasi descrtus. Ille
oꝑatur salutẽ inmedio t̃rȩ: & ego remansi t̾ra.
Intellex̾ asaph bene: quia intellectꝰ asaph. ¶re
enim ista. aut qualẽ salutẽ oꝑatus ẽ. xp̃c : insi
ut dicerent homines ȩͣcna desidare. non semꝑ
temꝑalib inherere᷑ Ds autẽ tex nrͣ ante scl̃a.¬
oꝑatus salutẽ inmecdio t̾re : dum nos clamamꝰ.
irritat aduersariꝰ: usq qͦ manũ tuã auertis a
sinu tuo: cum hȩc dicimus ds autẽ rex nͣr ante
scła oꝑatus ÷ salutẽ inmnedio t̾re &ẜ nos dormĩ¬
mus: Iam uigilant gentes & nos stertimus:
& tanquã nos ds descruerit. in somnis deliramꝰ
rige tẽ adintellectum. Dic nob̃ qualem salutẽ
mare: tanquã gentẽ iudeoꝵ. uelut aridã fluc¬
tibus separatam. Mare mamaritudie sua
gentes erant: t̾ramq illam undiq cirtumilue¬
bant. Ecce confirmasti inuirtute tua mare:

Expanded text:
atus est salutem in medio terrae. Deus ergo rex noster ante saecula, quid fecit? Operatus est salutem in medio terrae; et ego adhuc clamo quasi desertus. Ille operatur salutem in medio terrae; et ego remansi terra. Intellexit Asaph bene, quia Intellectus Asaph. Quare enim ista, aut qualem salutem operatus est Christus; nisi ut discerent homines aeterna desiderare, non semper temporaliboperatus est salutem in medio terrae. Dum nos clamamus,irritat adversarius? usquequo manum tuam avertis a sinu tuo? Cum haec dicimus, Deus autem rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae; et nos dormimus. Jam vigilant Gentes; et nos stertimus, et tanquam nos Deus deseruerit, in somnis deliramusrige te ad intellectum; dic nobis qualem salutemmare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare,
Abbreviated transcription (Latin):
grabratum tuũ & uade indomũ tuã. Porta carnẽ
tuã. & intra adsanatã conscientiã tuam: qͣm reple¬
ti sunt qui obscurati sunt t̾cȩ domoꝵ iniquoꝵ:
Obscurati sunt: repleti sunt t̾ra. Illi obscurati qͥ sͣt:
Illos enim suꝑbia confundit. Egenus & pauꝑ: lau¬
dabunt nomen tuum. Hidetis frẽs quam debeat
uerba dĩ. conficentes peccata sua÷ non de suis me¬
ritis. nec de sua iusticia pͣsumentes. Qui sunt pau¬
ꝑes sp̃ur Qmi qͣndo faciunt aliquid bom dm lau¬
dant: quando mali. se accusant. Suꝑ quẽ reqͥescit

Expanded text:
grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem tuam, et intra ad sanatam conscientiam tuam. Quoniam repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum: obscurati sunt, repleti sunt terra. Illi obscurati, qui sunt? Illos enim superbia confudit. Egenus et inops laudabunt nomen tuum. Videtis, fratres, quam debeat verba Dei, confitentes peccata sua; non de suis meritis, nec de sua justitia praesumentes. Qui sunt pauperes spiritu? Qui quando faciunt aliquid boni, Deum laudant; quando mali, se accusant. Super quem requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
quia repleti sunt qui obscurati sunt t̾re domib̾
miquitatum: quia corda habebant miqua. Domꝰ
nr̃e. corda nr̃a. Ibi libent᷑ babitant: beati mundo
corde. Respice gͦ intestam̃tum tuum. & teliquiȩ
saluȩ fiant: quia multi qͥ adtendunt adcͣram ob¬
scurati sunt. & repleti sunt t̾ra. Int rauit inoculis
corum puluis &s excecauit eos: e factisunt puluis.¬
quem ꝓicit uentus afacie t̾rȩ. Repleti sunt qui ob¬
scurati sunt t̾rȩ domoꝵ imquoꝵ. Attendendo enĩ
tͣram obscurati sunt : de quib dictum inalio psal¬
mo. obscurentur oculi corum ne uideant & dorsũ
eorum semꝑ incurua. Terra gͦ repleti sunt qͥ obscu¬
iati sunt terrȩ domoꝵ inquoꝵ: quia corda habe¬
bant imqua. Domus enim nr̃e sic̃ supͣ diximꝰ: corda
nr̃a sunt. Ibi libenter habitamus: si ea ab iniqͥtate
mundemus. Ibi ẽ mala conscientia. quȩ inde re¬
pellit hominẽ: quo iubetur ire portans grabatũ
suum. cui peccata dimissa sunt dicente dño. tolle

Expanded text:
ti sunt qui obscurati sunt terrae domorum niquarum: » quia corda habebant iniqua. Domus nostrae, corda nostra: ibi libenter habitant beati mundo corde . Respice ergo in testamentum tuum; et reliquiae salvae fiant : quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt, et repleti sunt terra. Intravit in oculos eorum pulvisquem projicit ventus a facie terrae . Repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum. Attendendo enim terram obscurati sunt, de quibus dictum est in alio psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum eorum semper incurva . Terra ergo repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum, quia corda habebant iniqua. Domus enim nostrae, sicut supra diximus, corda nostra sunt: ibi libenter habitamus, si ea ab iniquitate mundemus. Ibi est mala conscientia, quae inde repellit hominem quo jubetur ire portans grabatum suum, cui peccata dimissa sunt, dicente Domino, Tolle
Abbreviated transcription (Latin):
trem̃tem uerba mea: Iam gͦ asaph intellexit. iam
tͣrȩ non beret: iam ꝓmissa t̾rena ex uet̾i testam̃to
non expecit. Mendicus tuus factus ẽ: pauꝑ tuus
factus ẽ fluuios tuos fitit: quia sui siccati sunt.
Quia gͦ talis ẽ factus: non fraudetur spe. Quesunt
manib nocte coram te: non decipiatur. Ne au̾tat᷑
humilis confusus: egenir᷑ mops laudabunt no¬
men tuum. Confitentes peccata sua: laudabunt
nomentuum. Desiderantes ȩt̾na ꝓmissa tua:
laudabunt nom̃tuum. Non de temꝑalibꝰ tiirgidi:
non de ꝓpria iusticia insuꝑbiam elati & inflati.
Non ipsi. S qui: Egenus & iobs. laudabunt no¬

Expanded text:
a mea ? Jam ergo Asaph intellexit; jam terrae non haeret, jam promissa terrena ex Veteri Testamento non expetit: mendicus tuus factus est, pauper tuus factus est; fluvios tuos sitit, quia sui siccati sunt. Quia ergo talis factus est, non fraudetur spe: quaesivit manibus nocte coram te; non decipiatur . Ne avertatur humilis confusus: egenus et inops laudabunt nomen tuum. Confitentes peccata sua, laudabunt nomen tuum; desiderantes aeterna promissa tua, laudabunt nomen tuum: non de temporalibus turgidi, non de propria justitia in superbiam elati et inflati, non ipsi; sed qui? Egenus et inops laudabunt no
Abbreviated transcription (Latin):
uetꝰ. Non ꝓpt t̾ram chanaan rogo: ñ ꝓpt̾ inmi¬
coꝵ temꝑalem subiectionẽ : non ꝑpter filiorũ
carnalẽ fecunditatẽ: ñ ꝓpt̾ diuitias trenas ⁊ nͣ
ꝓptͣ saluite᷑ temꝑalẽ. Respice intestam̃tũ tuũ:¬

Expanded text:
vetus: non propter terram Chanaan roge; non propter inimivetus: non propter terram Chanaan roge; non propter inimicorum temporalem subjectionem, non propter filiorum carnalem fecunditatem, non propter divitias terrenas, non propter salutem temporalem; Respice in testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
& facti sunt erumnosi pęnitendo. qͥ fuerant
głosi seuiendo. Ne tͣdideris bestũs ammam con¬
fitentẽ tͥ. Quib bestiis : nisi quarũ capita contͥ¬
ta sunt suꝑ aquam. qͥa dictus cͣ bestia. leo. &
draco. ipse diaboluse Noli inquit dare diabolo
& angłis eius aminã confitentẽ tͥ. Dẽuoret ser¬
pens si ad huc t̾rena sapio ͬ sit̾rena desicdo : si
adhuc inꝑmissis uet̾is testam̃ti. nouo reuelato
remanco. Cum autẽ iam deposuerim suꝑbiam.
& iusticiam meã nͥ agnoscam s gram tuam: nͣ
habeant inme suꝑbe bestiȩ potestatẽ. Ne tͣdid̃is
bestiis anima conficentẽ tibi. Animas pauꝑũ
tuorum ne obluuscaris infinẽ. Uuntes eramus.
fortes eramus: s siccasti fluuios ȩchan. Iam mͦ n
constitiumus iusticiam nrãm: s agnosscumus
grãm tuam. Pauꝑes sumus: exaudi mdicõ tuoᷤ.
Iam ñ audeamꝰ oculos adcelum leuare: s ꝑcuti¬
entes pectus nr̃m dicimus. Dñe ꝓpitiꝰ esto michi
pectamus. Respice intestam̃tum tuu: ñ illud

Expanded text:
t aerumnosi poenitendo, qui fuerant gloriosi saeviendo. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis, nisi quarum capita contrita sunt super aquam? Quia dictus est bestia, leo, et draco, ipse diabolus. Noli, inquit, dare diabolo et angelis ejus animam confitentem tibi. Devoret serpens, si adhuc terrena sapio, si terrena desidero, si adhuc in promissis Veteris Testamenti, Novo revelato, remaneo. Cum autem jam deposuerim superbiam, et justitiam meam non agnoscam, sed gratiam tuam; non habeant in me superbae bestiae potestatem. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem. Divites eramus, fortes eramus; sed siccasti fluvios Etham: jam modo non constituimus justitiam nostram, sed agnoscimus gratiam tuam; pauperes sumus, exaudi mendicos tuos. Jam non audemus oculos ad coelum levare, sed percutientes pectus nostrum dicimus: Domine, propitius esto mihi pectamus. Respice in testamentum tuum; non illud
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd p̃cessit: uel sequaris si precedere noluisti. N
enim frustra uenit. xp̃c. aut frustra occisus ẽ. xͨ.
aut frustra granum cecidit int̾ra: nsi ut mul¬
tiplicit᷑ surgeret. Exaltatus ẽ serpens inheremo:
ut ꝑcussum a ueneno sanaret. Attende qͦd fac¬
tum ẽ: noli putare uacare qͦd uenit÷ ne te mã¬
intitulo psalmi intellectus asaph. Et quid aite
Ds autem rex uͣr ante scła: oꝑatus ẽ salutẽ in
medio t̾rȩ. Hȩc nos clamamus: iam non ẽ ꝓph̾a
& nos non cognoscet adhuc. Hȩc autem as nͣr¬

Expanded text:
quod praecessit, ut vel sequaris, si praecedere non potuisti. Non quod praecessit, ut vel sequaris, si praecedere non potuisti. Non enim frustra venit Christus, aut frustra occisus est Christus; aut frustra granum cecidit in terram, nisi ut multipliciter surgeret . Exaltatus est serpens in eremo, ut percussum a veneno sanaret . Attende quod factum est: noli putare vacare quod venit; ne te malin titulo Psalmi, Intellectus Asaph. Et quid ait? Deus autem rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae. Hac nos clamamus, Jam non est propheta; et nos non cognoscet adhuc: hac autem Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
sinu tuo infineme. It̾um aliud signum qd̾ datũ
ẽ moysi. Quomodo enim suꝑus de uirga sig¬
num: ita & de dextera. Cum enĩ illud factũ eẽc
de uirga: dedit ads alt̾um signum. Mnte inqͥd
manum tuã insinum tuũ. Et misit. Pdnc eã:
& ꝓduxit: & inuenta: alba. idẽ iminunda.
Albor enim incuter lepra e non candor. Ipsaem
hereditas di. id÷ ppłs eius foras ab eo missus:
minindus factus ẽ. S quid illiait: Reuoca
eam insinu tuo. Reuocauit: & reuersa ẽ ad colorẽ
suum. Quando hoc fatis: ait asaph iste: Quousq
dexteram tuam alienas asinu tuo⁊ ut foris in¬
munda remancat: Rcuoca eam. redeat ad co¬
lorem: agnoscat saluatorẽ. Ut qͥd au̾tis manu̾tuã⁊
dext̾am tuã de medio sinu tuo infineine Hȩe cla¬
mat cccus nͨ intelligens: & boc ds facit qd̃ facit.
Quare enim uenit. xpͣce Cecitas ex parte istaelł
facta ẽ ut plenitudo gentium intraret: & fic
omnis isrł saluus fict. Ergo iam asaph agnoᷤte

Expanded text:
sinu tuo in finem? Iterum aliud signum quod datum sinu tuo in finem? Iterum aliud signum quod datum est Moysi. Quomodo enim superius de virga signum, ita et de dextera. Cum enim illud factum esset de virga, dedit Deus alterum signum: Mitte, inquit, manum tuam in sinum tuum, et misit: Produc eam, et produxit; et inventa est alba, id est immunda. Albor enim in cute, lepra est, non candor . Ipsa enim haereditas Dei, id est, populus ejus foras ab eo missus, immundus factus est. Sed quid illi ait? Revoca eam in sinum tuum: revocavit, et reversa est ad colorem suum . Quando hoc facis, ait Asaph iste? Quousque dexteram tuam alienas a sinu tuo, ut foris immunda remaneat? Revoca eam; redeat ad colorem, agnoscat salvatorem. Utquid avertis manum tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem? Haec clamat ecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
iniacente᷑: ne conteraris obserua desuꝑ uenien¬
derit in lapidem illum conquassabitur: & suꝑ
quẽ uenerit conteret eum. Conquassat paruuᷤ:
conteret magnus. Iam signa tua ñ uides: iam ñ
ẽ. ꝓpħa: & dicis & nos non cognoscet adhuc. Ca¬
inmicus: Clama quasi derelictus. quasi descitꝰ.
clama tanquã eger. qui medicum cedẽ. quã cu¬
rari maliusti. Honte agnoscit adhuc. Nide qͥd
fecerit: qui te non cognoscit adhuc. Et cm̃ qͥb
non ẽ nuntiatum de eo uidebunt: & qͥ non au¬
dierunt intelligent. Et tu adhuc clamas iamñ
tellectus tuus: Irritat. adu̾sarius nom̃ tuũ ifiẽ.
Adboc irritat aduersarius nom̃ tuum infint̃. ut
iratus corripias: corripiens cognoscas insint᷑: aut
certe infinem usq ad finem. Isq ad quẽ sinẽt
Quousq cognoscas. quousq clames: quolsq ap¬
prchensa cauda redeatur ad regnum. Ut quid¬
auertis manũ tuã÷ & dexteram tuã de medio

Expanded text:
in jacentem; ne conteraris, observa desuper venienin jacentem; ne conteraris, observa desuper venienderit in lapidem illum, conquassabitur; et super quem venerit, conteret eum . Conquassat parvus; conteret magnus. Jam signa tua non vides, jam non est propheta; et dicis, Et nos non agnoscet adhuc: inimicus? Clama quasi derelictus, quasi desertus; clama tanquam aeger qui medicum caedere quam curari maluisti: non te agnoscit adhuc. Vide quid fecerit, qui te non agnoscit adhuc. Etenim quibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent : et tu adhuc clamas, Jam nbi est intellectus tuus? Irritat adversarius nomen tuum in finem. Ad hoc irritat adversarius nomen tuum in finem, ut iratus corripias, corripiens cognoscas in finem; aut certe in finem, usque ad finem. Usque ad quem finem? Quousque cognoscas, quousque clames, quousque apprehensa cauda redeatur ad regnum. avertis manum tuam et dexteram tuam de medio
Abbreviated transcription (Latin):
tio eorum mnunum. Quid dixerunt: Uenite cõ¬
pͥmamus om̃s sollempnitates dm̃ de t̾ra. Dñi
exꝑsona eius int̾positum ẽ: ex ꝑsona asaph. N
enim illi seiuentes dñm appellarent: cuius tẽ¬
plum euertebant. Henite compͥmamꝰ omnes
sollempnntates dm̃ a tͣra. Quid asaph. Quid in¬
tellestus a saph millis: Quid ÷ Non ꝑficit ueb
disciplina data: Mentis pͣuitas non corrigitur:
Euersa sunt omnia quȩ primo erant: nuisquã
nusꝙͣ templum. Ergo nichil alid cognoscendũ
t̃ quod huic decidenti successit: aut uͦ ꝓmissũ
hoc signum auferretur. nisi uenisset qd̵ ꝓmit¬
tebatur: llideamus gͦ bic modo intellectum a¬
saph: indeamus sicꝓficit ex tͥbulatione. Atcendẽ
quid dicat. Signa nr̃a ñ uidimꝰ iam nͥ est ꝓpħa:
& nos qͣ cognoscet ad huc: Ecce ifliidei qui se
cator: postea discretor. Neniet quia uenit: & eũ
uenturũ eẽ. manifestum c᷑. S iam dẽsuꝑ ueniet
Ante te erat o isrł. Quassatus es quia offendisti

Expanded text:
dixerunt? Venite, comprimamus omnes solemnitates Domini de terra. Domini, ex persona hujus interpositum est, ex persona Asaph: non enim illi saevientes Dominum appellarent, cujus templum evertebant. Venite, comprimamus omnes solemnitates Domini a terra. Quid Asaph? quid intellectus Asaph in his? quid? Non proficit, vel disciplina data? mentis pravitas non corrigitur? Eversa sunt omnia quae primo erant: nusquam ictima, nusquam templum. Ergo nihil aliud agnoscendum est quod huic decedenti successit? aut vero hoc promissivum signum auferretur, nisi venisset quod promittebatur? Videamus ergo hic modo intellectum Asaph; videamus si proficit ex tribulatione. Attende quid dicat: Signa nostra non vidimus, jam non est propheta, et nos non cognoscet adhuc. Ecce isti Judaei qui se cator, postea discretor. Veniet, quia venit, et eum venturum esse manifestum est; sed jam desuper veniet. Ante te erat, o Israel! quassatus es, quia offendisti
Abbreviated transcription (Latin):
rentẽ: tam̃ ex utroq rigetur t̾ta ab eo qͥ oꝑatꝰ :
salutẽ inmedio t̾rȩ. Erundent forites: cuitant
torrentes: tu dirupisti fontes & torrentes. Tu
siccasti fliuuos ethan. Hac rumpit fontes &e tor¬
rentes: hac siccat fluuios ut inde currant aquȩ.
Et quȩ aquȩ siecentur: fluuios inquit ethan.
Quid ẽ exhan: Uerbum em̃ hebreum ẽ. Quid int̾¬
pretatur ȩthanc fortis robustus. Quis ẽ iste for¬
tis & robustus: cuius fluinos ficcat ds̃: Quis nͭ
ile ipse dracoe Nemo enim intrat indomũ for¬
tis ut uasa cius cripiat: nisi priꝰ alligauerit for¬
tem. Ipse c̃ fortis de uircute sua p̃sumens: ⁊ d̾m
deserens. Ipse ẽ fortis quiait. Ponam sedẽ meam
ad aquilonẽ: & ero similis altissimo. De ipso cali¬
ce puersȩ fortitudinis. homini ꝓpinauit. fortes
ẽẽ uoluerunt: qͥ se deos futuros de cibo uẽcito
credid̾unt factus ẽ adam fortis: dum exaltaret᷑.
Ecce factus ẽ adam. tanꝙͣ unus ex nob̃. fortes &¬

Expanded text:
em. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae; exundent fontes, currant torrentes: Tu disrupisti fontes et torrentes. 18. Tu siccasti fluvios Etham. Hac rumpit fontes et torrentes, hac siccat fluvios, ut inde currant aquae, et hinc aquae siccentur. Fluvios, inquit, Etham. Quid est Etham? Verbum enim hebraeum est. Quid interpretatur Etham? Fortis, robustus. Quis est iste fortis et robustus, cujus fluvios siccat Deus? Quis, nisi ille ipse draco? Nemo enim intrat in domum fortis, ut vasa illius diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Ipse est fortis, de virtute sua praesumens, et Deum deserens; ipse est fortis, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nob
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ iusticiã et suã querentes constituere. tanꝙͣ
fortes: iusticie dĩ ñ sunt subiecti. Hidete homi¬
nẽ digessisse fortitudinẽ suã. & remansisse infir¬
mum: in opẽ. longe stante᷑. nec oculos ad cȩlum
leuare audentẽ: s ꝑtutientẽ pectus suũ & dic̾e
tẽ. Dñe ꝓpicuis esto mͥ peccatori. Iam infirmu :¬
iã in infirmitate confitetur: non ẽ fortis. Arida
terra ẽ: rigetur fontib & torrentib. Illi adhuc
fortes sunt : qui deuirtuit sua p̃sumunt. Siccen¬
tur flumina eoꝵ ñ ꝑficiant doctrinȩ gentuum:
auruspicum. mathe mathicoꝵ : magicȩ arces:
qͣm siccati sunt fluuii fortis. Tu sictasti fluiios
hoc ignorat. qͣn ipse fec̃ hȩo omnia: qͥa ꝑ u̾bũ
facta sunt bȩc omma: Iile ipse qͥ oꝑatus salutẽ

Expanded text:
titiam quaerentes constituere, tanquam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectus suum, et diceus esto mihi peccatori . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis: Tu siccasti fluvios hoc ignorat, quando ipse fecit haec omnia; quia per Verbum facta sunt omnia ? Illi ipsi qui operatus est salutem