comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad exitus ꝑueuimꝰ optatos cĩe respirauerit affligiui᷑ Pm̃e
qui negat sciri posse quicquã hoc dixit tanꝙ tipe et omes
sciãt Deinde sui etĩa que clara sunt dubia conet᷑ esficrue
hoc putauit esse clarũ. qd̵ illi esse debuit uel maxie dubaua
Nai sapar̃ti oĩo falsiu est Quis ĩquie nescit Ego uery
nescio. Doceat me si potest que sit illa uis, que flatus iste
⁊ qui reflatus. Turpe gd ioĩem ĩgemo suo id dicere quod si
neges probare non possit Postremo ꝙ is qui dixit asseusus
esst retmẽ des ꝙ stulti sit soĩs rebus ĩ cognitis teme assẽtur
Is plaue uulgi ⁊ ĩperitoꝵ hõm̃ opioib credit que frrtiuiã
putet esse que trbuat ioĩbus boria ⁊ mala Ilauu simuelatrũ
eius cũ copia et gubernaculo fingũt tanquã hec et opes
storicus qui ait Sed profecto fortuia in onu re dñãtur
Quid ergo celeris dus loci superest: Cur non aut ip̃a

Expanded text:
ad exitus peruenimus optatos, et cum reflauit, adfligimur. primum, ad exitus peruenimus optatos, et cum reflauit, adfligimur. primum, qui negat sciri posse quicquam, sic hoc dixit, tamquam et ipse et omnes sciant. deinde, qui etiam quae clara sunt, dubia conatur efficere, hoc putauit esse clarum quod illi esse debuit uel maxime dubium: nam sapienti omnino falsum est. quis inquit nescit? ego uero nescio. doceat me, si potest, quae sit illa uis, qui flatus iste et qui reflatus. turpe igitur, hominem ingeniosum id dicere, quod si neges probare non possit. postremo, quod is qui dicit adsensus esse retinendos, quod stulti sit hominis rebus incognitis temere assentire, is plane uulgi et inperitorum opinionibus credidit, qui fortunam putant esse quae tribuat hominibus bona et mala. nam simulacrum eius cum copia et gubernaculo fingunt, tamquam haec et opes storicus, qui ait: sed profecto fortuna in omni re dominatur. quid ergo ceteris diis loci superest? cur non aut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
existimassent pħĩam sus ĩgenus per sectam fuist ued se
phiau plane ab solutã sore. Qued igr̃ fuit illud exũs quo mer̃e
quando est aut a quibus ab soluta Nam qd̾ ait stultissiõs
fuisse qui putauissẽt ingenus suis perfectã esst sapientiami
ueiũ est. Ded nec ipse sacis prridẽter qui aut a ueteribus
ceptam aut a nouis auctam aut mox a postioribus per fectĩ
uchil est nec sit habenda est tanquã at In aliquo sẽsu
Siqsud fortuna est accidentiũ ieꝵ subitus atq ĩõpinatq
fortruia uocant ꝙ multa ĩquit idem cicero efficrat ĩ opiãta
nobis ppõ obstuntatẽ iguorãtiã q causar Cũ igr̃ causas igguo¬
reut pp̃ quiłs fiat alus̃d et ip̃m qui fuciat ignorẽt necesse est
Ideui in opere ualde stiro In quo p̾cepta uite deprompta
expħia dabat filis Mlaguã ilsret esse furtiam uieqi in utrãq
partem quis uesciat: Naui ⁊ cũ prospero flatu eius utimuy

Expanded text:
existimassent philosophiam suis ingeniis perfectam: sed se existimassent philosophiam suis ingeniis perfectam: sed se mpore philosophiam plane absolutam fore. Quod igitur fuit illud tempus? quo more? quando est aut a quibus absoluta? Nam quod ait stultissimos fuisse, qui putassent ingeniis suis perfectam esse sapientiam, verum est: sed ne ipse quidem satis prudenter, qui aut a veteribus coeptam, aut a novis auctam, aut mox a posterioribus perfectum nihil est; nec sic habendum est, tamquam sit in aliquo sensu. Siquidem fortuna est accidentium rerum subitus atque inopinatusfortunam vocant; « quod multa, inquit idem Cicero, efficiat inopinata nobis, propter obscuritatem ignorationemque causarum. » Cum igitur causas ignorent, propter quas fiat aliquid, et ipsum qui faciat ignorent, necesse est. Idem in opere valde serio, in quo praecepta vitae depromptaio dabat, magnam inquit esse fortunae uim in utramque partem quis nescit? nam et cum prospero flatu eius utimur,
Abbreviated transcription (Latin):
potus ꝙͣ in pectore aut in capite: A deo iemotis simi fucrũt
ab ip̃a ueritate ut eos ne status quid s corporis admou̾et
uitatem in s̃mo esst querendã Ex hac desperatõe cc̃resso
illa sacratis nata est qua  nchil scrre dixit insi Iot unũ
ꝙ nichil scras Edinic achademie discipliua manauit si tañ
disciplina dici potest In qua iguoratio ⁊ discitur ⁊docet
Sed ne illi quid̃ que stĩañ sibi assumpserũt id ip̃m quod sc̃ioe
⁊ putabant cõstanter defendere potuerũt. Qui quĩ rõ illis
ĩcerti fuerũt sibiq cõtraria disserẽtes ut quid sentiãt¬
quid uelĩt satis staturir ac diuidicare non possis Quid
ergo pugues adu̾sus eos hoĩes qui suo sibi glad̾io pereũt
Quid labores ut eos destruas ques sua ip̃a destriat atqz
ĩficit oratio: Arstoteles ĩquit cicrio ueteres pħos accũ
saus ait eos aut seuitis suuos aut gloris sissinos fuisse qui

Expanded text:
potius, quam in pectore, aut in capite. Adeo repotius, quam in pectore, aut in capite. Adeo reab ipsa ueritate, ut eos ne status quidem sui corporis admoneret ueritatem illis in summo esse quaerendam. ex hac desperatione confessio illa Socratis nata est, qua se nihil scire dixit nisi hoc unum, quod nihil sciat, hinc Academiae disciplina manauit, si tamen disciplina dici potest in qua ignoratio et discitur et docetur. sed ne illi quidem qui scientiam sibi adsumpserunt, id ipsum, quod scire se putabant, constanter defendere potuerunt. qui, quoniam ratio illis , tam incerti fuerunt sibique saepe contraria disserequid vellent, statuere ac dijudicare non possis. Quid igitur pugnes adversus eos homines, qui suo sibi gladio pereunt? Quid labores, ut eos destruas, quos sua ipsos destruit atque afficit oratio? Aristoteles, inquit Cicero , veteres philosophos accusans, ait eos aut stultissimos, aut gloriosissimos fuisse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uid ergo sibi uult assumptio nõis Quid contemptus¬
ille rezo qui maguisicis uerbis p̾tendit᷑ Quid dispar
fateant᷑. Nam siquãdo ita de fecroit ut ne affunge quid̃ qcꝙͣ
possĩt quod faciũt ĩrebus ceteris cũ uero admonentur iguo¬
raucie et qrͣ suribundi exiliũt et ex clamiãt cecos se esse et ex¬
cordes Anaxagoras promĩciat circũsusa esse tenebris
illi ad cogitand rheda ⁊ quadrigis opus eẽt. Demociitus
qrͣ in puteo quod sic aleo ut fiuedus nullues sit ueritaten
Iacere demersani ninurũ sculte ut cetera Ion eiu tãquã
ĩ puteo demersa ueritas estt ius uel descende̾ uel cadere illi
liceat / sed tauquã ĩ ãmo montis excelsiuertice uel potius
ĩ celũ quod est ueri/ Nũ. Quid est eiũ cur cã potius in
Imũ pͥssam diceret ꝙͣ in sũmũ lreratã insi ferte mentem
quoq in pedibus aut In imis calcibus cõstituere malebat

Expanded text:
quid ergo sibi uult adsumptio nominis? quid contemptuquid ergo sibi uult adsumptio nominis? quid contempturerum, qui magnificis uerbis praetenditur? quid dispar fateantur? nam si quando ita defecerint, ut ne adtingere quidem quicquam possint, quod faciunt in rebus ceteris, tura uero admonentur ignorantiae et quasi furibundi exiliunt et exclamant caecos esse se et excordes. Anaxagoras pronuntiat circumfusa esse tenebris illi ad cogitandum rheda et quadrigis opus esset. Democritus quasi in puteo quodam sic alto, ut fundus sit nullus, veritatem jacere demersam; nimirum stulte, ut caetera. Non enim tamquam in puteo demersa veritas est, quo vel descendere, vel etiam cadere illi licebat, sed tamquam in summo montis excelsi vertice, vel potius in coelo, quod est verissimum. Quid enim est, cur eam potius in imum depressam diceret, quam in summum levatam? nisi forte mentem quoque in pedibus, aut in imis calcibus constituere malebat
Abbreviated transcription (Latin):
si natura est celũ atq terra et om̃e qd̃ natũ est. non est deus naͣ
sddei opus
on dissimili eirore credũt esse fortuuã quasi deau quandã
ues humauas uariis casibus illudentem qr uescĩt unde
tuua se digladiari mouẽtis õuibus gloriantur. Iam quitũq
cõsolati auit aliques ob interitus amisNiouẽ ꝙ caroꝵ fortu¬
ne nomen acerrimis accusatõibus prosciderunt Nec om̃o
ulla eoꝵ disputatõ de uirtute est in qua nõ brtuua uexet᷑
Marcus culleꝰ In sua cõsolatõe pugnasse se emper contoa
fortuuã loquit᷑ eamq ase esse uꝑataui cũ fortiter ĩmuicoꝵ
ĩpetus retudisset ne cũ quid x ab ea fractũ cũ domo
pulsus patria caruit. Tum aũt cũ amis eoit cari ssimaui
filiam uictũ seesse a fortuna curpiter confrat᷑ Cedo ĩq̃t
⁊ malũ tollo. Quid hoc hoĩe miserius qui sic Iacrat: Insi¬
pientem ĩquit sed qui se ꝓfitetur ẽẽ sapietem

Expanded text:
si natura est caelum atque terra et omne quod natum est, non est deus natura, si natura est caelum atque terra et omne quod natum est, non est deus natura, sed dei opus. non dissimili errore credunt esse fortunam quasi deam quandam res humanas uariis casibus inludentem, quia nesciunt unde  tantum cum fortuna se digladiari momentis omnibus gloriantur. iam quicumque consolati sunt alios ob interitum amissionemque carorum, fortunae nomen acerrimis accusationibus prosciderunt nec omnino ulla eorum disputatio de uirtute est, in qua non fortuna uexetur. Marcus Tullius in sua Consolatione pugnasse se semper contra fortunam loquitur eamque a se esse superatam, cum fortiter inimicorum impetus rettudisset; ne tum quidem se ab ea fractum, cum domo pulsus patria caruerit: tum autem, cum amiserit carissimam filiam, uictum se a fortuna turpiter confitetur. cedo inquit et manum tollo. quid hoc homine miserius, qui sic iaceat? insipienter inquit, sed qui se profitetur esse sapientem.
Abbreviated transcription (Latin):
rite querebant prolapsi suit lougiꝰ et in alios exrores Ici¬
derũt Ut eciã cõmunẽ sapiau non tenerẽt Non eiu tũi
religionẽ asseiere noluerũt uerũ eciã sustulerũt dũ prcie
falsa uirtritis inducti conãtur aĩos õi metu liberare Que reli¬
gionis euersio nature nom̃e ĩuenit Illi ẽũ cũ ignorarẽt aquo
eset mondus e rectus et per suadeie uellent nichil esse dĩna
mẽte profectũ ꝑfectũ natuxrã dixeiũt esse reꝵ oñi matr̃e
qrͣ dic̾ent oĩa sua sponte ese nata Quo ꝟbo plane imprie¬
deuciã suaui profitentur confitentur Natura ẽcue remota
naturam uocant que peruersitas est naturã potiꝰ ꝙ deiẽ
noĩare Si aũt natura est r̃o aut nece ẜitas aut conditro na¬
scendi non est per seĩpam sensibibs sed necesse est mẽtem esse dĩnã
que sla prouidencia nascendi pͥncipiũ rebus oĩbus prebeat Tut

Expanded text:
rite quaerebant, prolapsi sunt longius; et in tantos errores incirite quaerebant, prolapsi sunt longius; et in tantos errores inciderunt, ut etiam communem sapientiam non tenerent. Non enim tantum religionem adserere noluerunt, uerum etiam sustulerunt, dum specie falsae uirtutis inducti conantur animos omni metu liberare. quae religionis euersio naturae nomen inuenit. illi enim cum aut ignorarent a quo esset mundus effectus aut persuadere uellent nihil esse diuina mente perfecquasi dicerent omnia sua sponte esse nata: quo uerbo plane inprudentiam suam confitentur. natura enim, remota naturam uocant, quae peruersitas est naturam potius quam deum nominare? si autem natura est ratio uel necessitas uel condicio nascendi, non est per se ipsa sensibilis, sed necesse est mentem esse diuinam, quae sua prouidentia nascendi principium rebus omnibus praebeat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
iuestigabiles querũt Qma ratio In celũ spectaendi nulla
est alia insi aut religionem suscipere aut dr̃ari snã iiecta¬
lem esse credere Qusius eũt aut deĩ colreidĩe esse itelli¬
git aut ĩmortalitatis stremu ꝓpositam sibi habet mẽs̃ eius
iii celo est Et licet inde non aspiciat oculis aĩ tam lucuen
aspicit iu ant religionem non sustipiut terren lgt
quia religio e celo est Et qui aĩam putãt cũ corporeĩ¬
terire eque in t̾rani spectãt qr ultra corpus quod est terra
nechil ãplius indẽt quod st ĩmortale Nichil eigo prodest
Ita fictum esse hoĩem ue recto corpore spectet incẽlũ, isi
circta mẽte doũ cernat et cogitatio eius in se uite ppe¬
tue tota uersetur ¶Quapp incluil est aliud hbita quo ratõ
et condito nr̃a nitatur insi dee qui nos genuit agintis et rele¬
giosus ac puis cultus Unde qũi ꝓħi obeirauerũt sapiẽtes

Expanded text:
uestigabiles quaerunt, quia ratio in caelum spectandi nulla uestigabiles quaerunt, quia ratio in caelum spectandi nulla est alia nisi aut religionem suscipere aut animam suam inmortalem esse credere. quisquis enim aut deum colendum esse intellegit aut inmortalitatis spem propositam sibi habet, mens eius in caelo est et licet id non aspiciat oculis, animi tamen lumine aspicit. qui autem religionem non suscipiunt, terreni sunt, quia religio de caelo est, et qui animam putant cum corpore interire, aeque in terram spectant, quia ultra corpus, quod est terra, nihil amplius uident quod sit inmortale. nihil igitur prodest ita fictum esse hominem, ut recto corpore spectet in caelum, nisi erecta mente deum cernat et cogitatio eius in spe uitae perpetuae tota uersetur. Quapropter nihil est aliut in uita quo ratio, quo condicio nostra nitatur, nisi dei qui nos genuit agnitio et religiosus ac pi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerũt in terra/ nec uultus suos in altũ engebant utcam
possent Intueri que sese iegionibus astentabat celestibus
Het tausa est cur pceptis eoꝵ nullus obtemperet qui aut ad
unicia euudũit si uoluptatem defendũt aut si uirtutẽ asẜeuũt
nrqi pcc̃o penã minatur iuisi solius tuipitudĩs. Ilra uarbati
ulli premiũ pollicetur iisi solius honestatis ⁊ laudis cuua
digaut non pp aluid sed pp̃ sripaui expetendaui esse hrtutera
Latus est eego sapiens iu torũetis. Sea cũlorĩ
proside proiusticia prodeo/ illa patiençia doloris
beatissiũ faciet Est eñt deus qui solus potest houorarebir¬
tutem cuꝰ meytes ĩmort alitas sola est Quã qui non
appetũt nec religionem tenẽt ciui eterna subiacet uita
Profecto neq uirtatis unmn scaũt cuiꝰ premiũe ignerãt
Neq in celũ spectant qd̾ ip̃i facere se putat caido nõ

Expanded text:
fuerunt in terram nec uultus suos in altum erigebant, ut eam fuerunt in terram nec uultus suos in altum erigebant, ut eam possent intueri, quae sese a caeli regionibus ostentabat. haec causa est cur praeceptis eorum nullus obtemperet, quoniam aut ad uitia erudiunt, si uoluptatem defendunt, aut si uirtutem adserunt, neque peccato poenam minantur nisi solius turpitudinis neque uirtuti ullum praemium pollicentur nisi solius honestatis et laudis, cum dicant non propter aliut, sed propter se ipsam expetendam esse uirtutem. beatus est igitur sapiens in tormentis: sed cum torquetur pro fide, pro iustitia, pro deo, illa patientia doloris beatissimum faciet. est enim deus qui solus potest honorare uirtutem, cuius merces inmortalitas sola est. quam qui non adpetunt nec religionem tenent, cui aeterna subiacet uita, profecto neque uirtutis uim sciunt, cuius praemium ignorant, neque in caelum spectant, quod ipsi facere se putant, cum res non
Abbreviated transcription (Latin):
ducat cũ satis sit ad officiũ uirtutis implendũ pei Reure et
seistinere Quid dicitis stoite: Quid tu epicure Bratus est
sapaons ecia cũ torquetur. Si pp̃ gloriam paciẽtie nom sinetꝰ
In tormẽtis eñ fortassis morietur. Si pp̃ mẽonami aut nou
seutiet si occidũt aĩe aut si seueret rchil ex ea consequet
Cauis eigo alues in uiutute frictus est: Que bratitudo bite.
Ut equo aĩo moriatur. Bonũ mͥ asfertis uinꝰ hore aut forta¬
qr momẽti pp̃ qd̾ non expediat In tota uita nuistuus et labori¬
hus confiti. Quãtũ aũt tp̃is mors occupat qui cũ ueuet
utrũ eno aĩs an iniquo tam subieuis nichil refert Ita sit
Ut nchil aliud ex uirtute captetur insi gloria. Sed hec aut
Nullus ergo ex uirtute fractus est ubi uirtus martalis et
caduca est. Itaq qui hec logeti siet umbraui qrederds uir¬
tutis uidebant ip̃am uirtatem non uidebãt. De ua eum

Expanded text:
ducat, cum satis sit, ad officium virtutis implendum, perferre ac ducat, cum satis sit, ad officium virtutis implendum, perferre ac sustinere. Quid dicitis Stoici? Quid tu Epicure? Beatus est sapiens, etiam cum torquetur. Si propter gloriam patientiae; non fruetur; in tormentis enim fortasse morietur. Si propter memoriam; aut non sentiet, si occidunt animae, aut si sentiet, nihil ex ea consequetur. quis ergo alius in uirtute fructus est? quae beatitudo uitae? aequo aiunt animo moriatur. bonum mihi adfertis unius horae aut fortasse momenti, propter quod non expediat in tota uita miseriis et laboribus confici. quantum autem temporis mors occupat? quae cum uenit, utrum aequo an iniquo animo subieris, iam nihil refert. ita fit ut nihil aliut ex uirtute captetur nisi gloria. sed haec aut nullus igitur ex uirtute fructus est, ubi uirtus mortalis est et caduca. ita qui haec locuti sunt, umbram quandam uirtutis uidebant, ipsam uirtutem non uidebant. defixi enim
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil ne illi simile p̾cipiũt: Inmo permulea et ad ue
ferquẽter accedũt Sedinchil ponderis habent illa p̾apta
quia sunt hũana et auctoritate maiore idest dĩna carĩt¬
Nemo ig̃r credit quia se tam oĩees putat esse qui audit
ꝙͣ est ille que p̾cipit Pretea nchul apud eos certe est
nic il qõ ad sciam ueniat ded cũ oĩa cõrecturis agãtur
lt ides nemo paret qr nemo bult ad ĩt̾tũ laborite
terit ne quisquã inter carm fites bratus esse. Inimo hero Illatus
corpori dolor materia uirtutis est. Itaq ne in cormẽtis qued̃ miser
est. Epicurus multo fortius sapiens inquit sruper beatus est
Et uelut Iuchusus in phalaridis taurs hant uotem emittet Suaue
est ⁊ nichail curo Quis eũ non reoisit maxĩe ꝙ hõ ueluptaris
personã sibi ium fontis ĩposent: Et quid̃ supra modũ Nlon ẽĩcĩ¬
Reri potest ut quisquã cauiciatus corporis pro holuptatibus

Expanded text:
nihilne illi simile praecipiunt? immo permulta, et ad uerum nihilne illi simile praecipiunt? immo permulta, et ad uerum frequenter accedunt, sed nihil ponderis habent illa praecepta, quia sunt huNemo igitur credit; quia tam se hominem putat esse, qui audit, quam est ille, qui praecipit. Praeterea nihil apud eos certi est, nihil quod a scientia veniat. Sed cum omnia conjecturis agantur,et ideo nemo paret, quia nemo vult ad incertum laborare. teritne quisquam inter carnifices beatus esse? Imo vero illatus corpori dolor materia virtutis est: itaque ne in tormentis quidem miser est. Epicurus multo fortius. Sapiens, inquit, semper beatus est; et vel inclusus in Phalaridis tauro hanc vocem emittet: « Suave est, et nihil curo. » Quis eum non irriserit? Maxime, quod homo voluptarius personam sibi viri fortis imposuit, et quidem supra modum, non enim fieri potest, ut quisquam cruciatus corporis pro voluptatibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidebis. Da crudelem ⁊ saugũis appetentem iau in ueram
cleuiẽtiam furor ille mutabitur Ta ĩuistũ insipientem
peccatorem cõtinus et esces ⁊ prudens ⁊ dueccus eut lno
eiũ lauacio malicia ois aboletur Tauta dĩne sapĩe uis est lt
ini hõis pectus ĩfusa mr̃ẽm delictoꝵ stulticiã unoseiuel ĩpetu
expellat. Ad qued efficiendũ non merrie non lebris non die¬
cubrationibus opus est Gratis ista fuĩt facile cito pateãt
modo aures et pectus sapĩaui sitiat Nemo uereatur nos
Aqũa non uendimus nec solem merrede p̾stamues De fons
uberrimꝰ atq plenissuꝰ paret cũctis et hoc celeste luuen
obstitit possunt fac̾e meliores. Itaq sapĩa illoꝵ ue pldiã
efficiat non excidit uicia sed abstondit Pauca uers dei pre¬
cepta sic totũ hoĩeu ĩsipiẽtem ĩmutãt et ex posito uetere
nouũ reddũt ut non coguostas euudem es se Quid eigo:

Expanded text:
videbis. Da crudelem et sanguinis appetentem: jam in veram videbis. Da crudelem et sanguinis appetentem: jam in veram clementiam furor ille mutabitur. Da injustum, insipientem, peccatorem: continuo et aequus, et prudens, et innocens erit. Uno enim lauacro malitia omnis abolebitur. tanta diuinae sapientiae uis est, ut in hominis pectus infusa matrem delictorum stultitiam uno semel inpetu expellat: ad quod efficiendum non mercede, non libris, non lucubrationibus opus est. gratis ista fiunt, facile, cito, pateant modo aures et pectus sapientiam sitiat. nemo uereatur: nos aquam non uendimus nec solem mercede praestamus. dei fons uberrimus atque plenissimus patet cunctis et hoc caeleste lumen obstitit, possunt facere meliores. itaque sapientia illorum, ut plurimum efficiat, non excindit uitia, sed abscondit. pauca uero dei praecepta sic totum hominem inmutant et exposito uetere nouum reddunt, ut non cognoscas eundem esse. Quid ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
guam ⁊ lr̃ãs aute didiciset
uod ergo illi poscente natura faciendũ senserũt sed tamẽ
neq facere potuerũt neq a pħis fieriposse uiderũt. sola
hoc efficit doct̾na celestis quia sola sapiã est Illi stalicet ꝑsuad̾e̾
ciuquã non pot erũt qui nichil per suadent ecĩa Abi aut cuiꝰ¬
ꝙͣ cupiditates opp̾ment iram temperabũt libidiuẽ cohercebũt
cũ ip̃i et cadaut uicis et fateantur plus ualere nalurã. Dei aũt
p̾cepta quia suuplicia et uera sunt ꝙͣͣ ualeant ini aĩs som̃ cotidiana
experimiẽta demõstrant Da mnͥ inree qui sit rracũdus maledica¬
effrenatus paucissuuis ei uerbis tam placidũ ꝙ oũe ureddam
Da cupidũ auarũ tenatẽ. iam tibi leberaleui eũ dabo et pe¬
cuniaui suaui ꝓpriis mauibus largientem Da timidũ doloris
et mortis iam cruces ⁊ ignes et phalaridis taurũ cõtempnet
Ta libidinosum adulterũ gaueonẽ iaui srbriu castũ cõemẽdem

Expanded text:
nguam et litteras ante didicisset. nguam et litteras ante didicisset. Quod ergo illi poscente natura faciendum esse senserunt, sed tamen neque ipsi facere potuerunt neque a philosophis fieri posse uiderunt, sola haec efficit doctrina caelestis, quia sola sapientia est. illi scilicet persuadere cuiquam potuerunt, qui nihil persuadent etiam sibi, aut cuiusquam cupiditates oppriment, iram temperabunt, libidinem cohercebunt, cum ipsi et cedant uitiis et fateantur plus ualere naturam? dei autem praecepta quia et simplicia et uera sunt, quantum ualeant in animis hominum, cottidiana experimeeffraenatus: paucissimis Dei verbis: Tam placidum, quam ovem, reddam. Da cupidum, avarum, tenacem: jam tibi eum liberalem dabo, et pecuniam suam plenis manibus largientem. Da timidum doloris ac mortis: jam cruces, et ignes, et taurum contemnet. Da libidinosum, adulterum, ganeonem: jam sobrium, castum, continentem
Abbreviated transcription (Latin):
Dicũtur intelligent que pplexa et ĩuolita uix eciã politi
hõr̃es assequũtur In rebus igitur obscuritate implicitis et ĩ¬
genioꝵ uarietate confusis et eloquẽtiũ uiroꝵ ex quisito sci¬
mone fucatis quis imperito ac rudi locus est. Demq nullas
unquã mulieres phulosophari docuerũt p̾ter lnnã ex oñui mr̃o na
themisten Nleq seruos preter uñũ pythagoram quẽ male fer¬
iuentem redemisse ac dociusse cradunt Enumerãt eciã pla¬
uitus euenerat tuerũt etũ capti platonem quid redemisse
aniceros queidã traditur sesterus octo. Itaq insrctatus est
cõuicus hñc ip̃m Redemptorem senurca ꝙ platonem paruo
extimauer it furiosus ut inͥ uidetu ꝙ honii fuerit iratus
ꝙ non multam peciuam perdidit scilicet ⁊ aur̃ũ appendere
deluit tanꝙ̃ pro mortuo hectore aut tautũ iuger̾e nũmoꝵ¬
quãtũ ueuditor non poposcit Ex barbaris uo nullũ preter

Expanded text:
dicuntur intellegent, quae perplexa et inuoluta uix etiam politi dicuntur intellegent, quae perplexa et inuoluta uix etiam politi homines adsecuntur ? in rebus igitur obscuritate inplicatis et ingeniorum uarietate confusis et eloquentium uirorum exquisito sermone fucatis quis inperito ac rudi locus est? denique nullas umquam mulieres philosophari docuerunt praeter unam ex omni memoria Themisten neque seruos praeter unum Phaedonem, quem male seruientem redemisse ac docuisse traduntur. enumerant etiam Plauitus euenerat: sunt enim capti. Platonem quidem redemisse Anniceris quidam traditur sestertiis octo. itaque insectatus est conuiciis hunc ipsum redemptorem Seneca, quod Platonem paruo aestimauerit, furiosus, ut mihi uidetur, qui homini fuerit iratus, quod non multam pecuniam perdidit: scilicet aurum appendere debuit tamquam pro mortuo Hectore aut tantum ingerere nummoquantum uenditor non poposcit. ex barbaris uero nullum praet
Abbreviated transcription (Latin):
exiggebat sed non potuit ultra uerba progredi Pͥuũe qz uiłtis
lr̃e p̃p usum legendi quia in canta reꝵ uarietate nee disci
audiendo possunt oĩa. nec mẽoria cõtineri Grauiaticis
quoq non parũ opere daud̃ est ue rectam loquẽda yatiouẽ
scias. Id multas ãnos auferat necesse est Ne rratoria qd
ignorauda est/ ut ea que didiceris proserre atqz elogee passis
Geometria quoq ac musica et astrolegia necessaria est ꝙ
hee artes cũ phr̃a habet aliquã societatẽ Que uniuersa
perdiscere neq feie possunt quibus intra puberes auos
officia mox usibus domesticis profatura discenda sunt
Neq serũ quibus per ess ãnos uel maxĩe srrmeui est qͥb
possunt discere Neq pauperes aut opifices aut rustici
quibus in dieu uictus labore acquirendus est Ou eam causan
tulliꝰ ait abhorrere a multitudine pħĩam
⁊ eñi rudes epicurus accipiet. Qͥm ͦ gͦ illa que depͥnopus¬

Expanded text:
exigebat, sed non potuit ultra uerba procedi, primum, quia multis exigebat, sed non potuit ultra uerba procedi, primum, quia multis unes litterae propter usum legendi, quia in tanta rerum uarietate nec disci audiendo possunt omnia nec memoria contineri. grammaticis quoque non parum operae dandum est, ut rectam loquendi rationem scias; id multos annos auferat necesse est. ne oratoria quidem ignoranda est, ut ea quae didiceris proferre atque eloqui possis. geometria quoque ac musica et astrologia necessaria est, quod hae artes cum philosophia habent aliquam societatem. quae uniuersa perdiscere neque feminae possunt, quibus intra puberes annos officia mox usibus domesticis profutura discenda sunt, neque serui, quibus per eos annos uel maxime seruiendum est quibus possunt discere, neque pauperes aut opifices aut rustici, quibus in diem uictus labore quaerendus est. ob eam causam Tullius ait abhorrere a multitudine philosophiam. at enim rudes Epicurus accipiet. quomodo ergo illa quae de p
Abbreviated transcription (Latin):
qualla sint ⁊ cet̾a intelligi Nũc pauca nobos de philost a
dicenda sunt ut con firmata causa peroremus Sũmus
ille nr̃ platonos imitator tulliꝰ existuuauit ꝑ dilosophiã
non esse hulgarem ꝙ cam non insi docti hoĩes assequi
possunt Est inquit phĩa paucis contenta iudicib młti¬
cudiue consulto ip̃au fugiens Non est ergo apiencia
si hõmicetum abhorret Qũi sapĩa si hõi data est sine
ullo discrimĩe om̃ibus data est ut nemo sit prorsus qui eam capere
non possit. Flt illi uirtutẽ hñano gu̾i dataui sic ãplexautͦ ut soli
om̃iam pub laco bono frui uelle uideant᷑ tam ĩiud ꝙͣ⁊ uellẽt
deligare oculos aut effodere ceteris ne suleei uideãt Ilam qͥd
trut ⁊ opifices et rusticos et mulieres et om̃es demis qui hñanã
tautũ celebintur ⁊ pallis Senserũt hoc adeo stoiti ꝙ ⁊ seruis
uolut cõponere Canati quid sit illi facere quod ueritas

Expanded text:
qualia sint cetera intellegi. Nunc pauca nobis de philosophiqualia sint cetera intellegi. Nunc pauca nobis de philosophia in commune dicenda sunt, ut confirmata causa peroremus. summus ille noster Platonis imitator existimauit philosophiam non esse uulgarem, quod eam non nisi docti homines adsequi possint. est inquit philosophia paucis contenta iudicibus multitudinem consulto ipsa fugiens. non est ergo sapientia, si ab hominum coetu abhorret, quoniam sapientia si homini data est, sine ullo discrimine omnibus data est, ut nemo sit prorsus qui eam capere non possit. at illi uirtutem humano generi datam sic amplexantur, ut soli omnium publico bono frui uelle uideantur, tam inuidi quam si uelint deligare oculos aut effodere ceteris, ne solem uideant. nam quid tuit et opifices et rusticos et mulieres et omnes denique qui humanam tantum celebratur et pallio. senserunt hoc adeo Stoici, qui et seruis uoluit conponere. conati quidem sunt illi facere quod ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
istos ãtipodas cele rotunditas adĩucĩt Ꝙ̾ si queras ab hus
qui hec portenta defendũt qͦui ͦ eigo non cadũt oĩa ĩ ĩseri¬
orem illans partem respondẽt hãc reꝵ esse naturã ut põdera
ĩ mediũ ferantur et ad mediũ cõnexa sũit oĩa sicut radios
uidemꝰ in rota que aũt lecua sint ut nebula fuiniꝰ iquis
a medis deferant᷑ͦ ut celũ petãt Quid dicam de hiis nescio
qui cũ seiel aberrauerĩt constanter ĩstultierã peiseuerãt
et uaius uaua defendũt Nisi ꝙ eos nit̾d puto aut pcr causa
philosophari. aut prudẽtes ⁊ scios mendacia defendenda su¬
scipert quasi ut ingenia sua in malis rebus excerceant
uel ostendant At ego multis argiiẽtis probare possem
nullo modo fieri posse ut cẽlũ terra sit inferiꝰ nisi et
liber iam concludendus esset et adhuc aliqua restarẽt
que magis ant pñti operi necessaria
currere satis sit pauca enunerasse ex quibus possit

Expanded text:
istos Antipodas coeli rotunditas adinvenit. Quod si quaeras ab iis, istos Antipodas coeli rotunditas adinvenit. Quod si quaeras ab iis, qui haec portenta defendunt, quomodo non cadunt omnia in inferiorem illam coeli partem; respondent, hanc rerum esse naturam, ut pondera in medium ferantur, et ad medium connexa sint ouidemus in rota, quae autem lenia sunt, ut nebula fumus ignis, a medio differantur, ut caelum petant. quid dicam de his nescio, qui cum semel aberrauerint, constanter in stultitia perseuerant et uanis uana defendunt, nisi quod eos interdum puto aut ioci causa philosophari aut prudentes et scios mendacia defendenda suscipere, quasi ut ingenia sua in malis rebus exerceant uel ostendant. at ego multis argumentis probare possem nullo modo fieri posse ut caelum terra sit inferius, nisi et liber iam concludendus esset et adhuc aliqua restarent quae magis sint praesenti operi necessaria.nius libri opus, satis sit pauca enumerasse, ex quibus possit
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte putarẽt esse deuexũ qd̵ sic uideri p̃p ĩuẽsam latitie¬
diuem necẽe est extiuauerũt rotũdũ esse mondũ sicut põla
Et ex motu sideriun opinati sunt celũ uolui sicut astra solẽq
cũ occiderit uolubłitate ĩp̃a mondi ad ortũ reserui. Itaq ets¬
reos orbes fabricati sunt quasi ad figurã mondi eosq celarũt
portentuosis portentis idest quibusd̾ simuolicris que astra ẽẽ
dicerent. Maut ergo celi rotunditatem illud sequebatur ut
ceira in medio eius simi esset inclusa Qd̃ si ita esset eciam
ip̃am terrau globo simileig. Neq eiũ fieri posset ut nõ esset
esset necẽẽ ẽẽt ut ad omes celi partes eandem faciem gerat
idest montes coigat campos tendat maria consternat
Qd̾ si esset eciã sequebat᷑ illud extremũ ut nulla sit pars c̾le
que non ab hõibus ceterisq aĩalibus incorat Sic pẽdulos

Expanded text:
mnes partes putarent esse deuexum, quod sic uideri propter inmensam latitumnes partes putarent esse deuexum, quod sic uideri propter inmensam latitudinem necesse est, existimauerunt rotundum esse mundum sicut pilam et ex motu siderum opinati sunt caelum uolui; sic astra solemque, cum occiderint, uolubilitate ipsa mundi ad ortum rearunt portentosis quibusdam simulacris, quae astra esse dicerent. Hanc igitur coeli rotunditatem illud sequebatur, ut terra in medio sinu ejus esset inclusa. Quod si ita esset, etiam ipsam terram globo similem; neque enim fieri posset, ut non esset esset, necesse esse, ut in omnes coeli partes eamdem faciem gerat, id est montes erigat, campos tendat, maria consternat. Quod si esset, etiam sequebatur illud extremum, ut nulla sit pars terrae, quae non ab hominibus caeterisque animalibus incolatur. Sic pendulos
Abbreviated transcription (Latin):
mira narrari cũ pħi et agros et urbes et maria et montes
pensiles faciant Hmꝰ quaꝵ eiroris aperẽda nobas origo
est sla srier code m modo fallũtur Cũ euũi salsio quiõ
⁊ p̾ncipio sump t̾rit ueri siłitudĩe inducti uroo e est eos in
ca que cõ sequutur carrere Sic incidũt ⁊̃ multa ridicula
qrͣ nece sse est salsa esse que ietus stilsis congruũt Cũ em̃
pͥmis habuerĩt fidem qualia sũt ea que sequũtur nou circũspicĩt
sed defendũt oĩ modo/ cũ debeãt p̾ma illa utrũ ne uerasit an fal¬
sa ex sequẽtibus Iudicare. Que igitur illos ad antipodas ratio
perdurit. Uidebant siderũ cursus in occasiu nirantiũ solem atq
liuã in eandeui partem seuper occidere et ouri stiper abcad̾
Cũ aũt non prospicerẽt que machinatio cursus eoꝵ tẽpcrriret
nec quiͦ ab occasu ad orientem reuiearẽt celũ aũt ipiũ oñi¬

Expanded text:
mira narrari, cum philosophi et . agros et urbemira narrari, cum philosophi et . agros et urbepensiles faciant? Hujus quoque erroris aperienda nobis origo est. Nam semper eodem modo falluntur. Cum enim falsum aliquid in principio sumpserint, veri similitudine inducti, necesse est eos in ea, quae consequuntur, incurrere. Sic incidunt in multa ridicula; quia necesse est falsa esse, quae rebus falsis congruunt. Cum mis habuerint fidem, qualia sint ea, quae sequuntur, non circumspiciunt, sed defendunt omni modo; cum debeant prima illa, utrumne vera sint, an falsa, ex consequentibus judicare. Quae igitur illos ad Antipodas ratio perduxit? Videbant siderum lunam in eandem partem semper occidere et oriri semper ab eadem. cum autem non perspicerent quae machinatio cursus eorum temperaret nec quomodo ab occasu ad orientem remearent, caelum autem ipsum in o
Abbreviated transcription (Latin):
sinũ esse aliam teruam et ibi aliud gems sõui simil modo
uur̃e quo nos ini hac terra uiuimus habent igr̃ illi sunatici
hõies alteram liuĩa que illis noctur nũ luuieii exhibeat Sicut
het exhibet nobis lt sortasse nr̃ hic orbis uidetur ĩseuor
teira sunaq alterius Sic fuisse seneca int̾ stoitos ait
qui delireraret utiune sole ppłos quoqi suos daret Inepti
stulicet qmi dubitau̾it Quid em̃ perderet si dedissit: Sed ciedo
calor deterretat ne tantã multitudiũe periculo co miatcier
ne si estri nmio perissẽt ipĩꝰ culpa euenisse tanta calami¬
tas diceretur
uid illi qui esse cõtrarios uestigus m̃is a tipodas ꝓri¬
tant : Num aliquid loquũt᷑ Aut est prusqrã tam reptꝰ
qui credat esse hoĩes quoꝵ uestigia sint uperiera ꝙ̃ capotar
sum usus caxscore pliuuas et mues ⁊ grandm̃e ursũ uss
cadere /nterua Et mirat᷑ aliquis ortos pensiles inter fepte

Expanded text:
sinum esse aliam terram et ibi aliut genus hominum simili modo sinum esse aliam terram et ibi aliut genus hominum simili modo uiuere, quo nos in hac terra uiuimus. habent igitur illi lnnatici homines alteram lunam, quae illis nocturnum lumen exhibeat sicut haec exhibet nobis, et fortasse noster hic orbis alterius inferioris terrae luna sit. fuisse Seneca inter Stoicos ait qui deliberaret, utrumne soli quoque suos populos daret: inepte scilicet, qui dubitauerit. quid enim perderet, si dedisset? sed credo calor deterrebat, ne tantam multitudinem periculo committeret, ne si aestu nimio perissent, ipsius culpa euenisse tanta calamitas diceretur. S Quid? illi qui esse contrarios uestigiis nostris antipodas putant num aliquid locuntur ? aut est quisquam tam ineptus qui credat esse homines quorum uestigia sint superiora quam capita? sum uersus crescere, pluuias et niues et grandines sursum uersus cadere in terram P et miratur aliquis hortos pensiles inter septem
Abbreviated transcription (Latin):
aĩallũ que uel ad per ẜerendã uim temporũ uel ad incursones a
aus corporibus arcendas naturalib munimẽtis prdeudence
celestis armauit hõi aũt qr nichil istoꝵ dacũ est accepit pio iftis
omibus miseratõis afectũ qui plane uocatur hũaetas qua nos
uuutem tueremur Nam si honio ad aspectũ alteriꝰ hõis effeitet᷑
qd facere uidemuis aĩantes quaꝵ natura soliuaga et nulla eẽt
son societas mulla brbiũ condendaꝵ uel cura uel rõ. Sic ne uita
quid̃ satis trita cũ ⁊ cet̾is aĩalibus expo ita esset ĩbecillitas honi
et ip̃i in seiuet ip̃os beluaꝵ more seuirent
on minor in alius de metia Suid ciũ dici potest deillo
esse dixit ut cełu at solem uideret qui in terra nichil bidelat
ole lutẽte xenofanes dicẽtibus mathematias orben luue duo¬
de uuig̃iti partibus maiorẽ esse ꝙͣ terũa stultissunt cũdidit
Et quod hiit leuitati fuit cõsentaneũ dixit ĩtra cõtauũ luue

Expanded text:
imalium, quae uel ad perferendam uim temporum uel ad incursiones a suis corporibus arcendas naturalibus munimentis prouidentia caelestis armauit, homini autem quia nihil istorum datum est, accepit pro istis omnibus miserationis adfectum qui plane uocatur humanitas, qua nosmet inuicem tueremur. nam si homo ad conspectum alterius hominis efferaretur, quod facere uidemus animantes quarum natura soliuaga est, nulla esset hominum societas, nulla urbium condendarum uel cura uel ratio, sic ne uita quidem satis tuta, cum et ceteris animalibus exposita esset inbecillitas hominum et ipsi inter semet ipsos beluarum more saeuirent. non minor in aliis dementia. quid enim dici potest de illo esse dixit, ut caelum ac solem uideret, qui in terra nihil uidebat sole lucente. Xenophanes dicentibus mathematicis orbem lunae duodeuiginti partibus maiorem esse quam terram stultissime credidit et quod huic leuitati fuit consentaneum, dixit intra concauum lunae
Abbreviated transcription (Latin):
magna propter hoc iportauit illis deus mala hec
uid amplius de facmore Iudeoꝵ dici potest ꝙͣ excecatos
tũc fuisse atq ĩ sanabili furore correptos qui hec coti¬
die legetes neq intellexerũt neq quin facerẽt cauere po¬
tuerũt Suspensus igitur et a Rxus exc ͥlamiauit ad do  boce
magna et ultro pm̃ posuit Et cadem hora terre motub fa¬
tus est et ueliuus templi quod separabat duo tabernacia
scissum est in duas partes Et sol repente subductus est lt
ab hora sexta usq in noñã tenetre fuerũt Qua de re amos
ꝓpheta testatur Et erit In die illo dicit dñs occidet sol in me-¬
ndie et obtenebrabitur dies lucis le couuertam dies festos
uĩos in luctum et cantica ur̃a in lauĩẽ tationem Itẽ lemias
exterrita est que parit et teduit aĩa et subiuit sõi Et cum
adhuc medius dies esset concussa est ⁊ maledicta Reliquias
eoꝵ in gladiũ dabo ĩ conspectu ĩnicoꝵ queoꝵ Et sibilla

Expanded text:
magna: propter hoc inportauit illis deus mala haec. magna: propter hoc inportauit illis deus mala haec. Quid amplius iam de facinore Iudaeorum dici potest quam excaecatos tum fuisse atque insanabili furore correptos, io qui haec cottidie legentes neque intellexerunt neque quin facerent cauere potuerunt? suspensus igitur et adfixus exclamauit ad deum uoce magna et ultro spiritum posuit. et eadem hora terrae motus factus est et uelum templi quod separabat duo tabernacula scissum est in duas partes et sol repente subductus est et ab hora sexta usque in nonam tenebrae fuerunt. qua de re Amos propheta testatur: et erit in illo die, dicit dominus, occidet sol meridie et obtenebrabitur dies lucis: et conuertam dies festos uestros in luctum et cantica uestra in lamentationem. item Hieremias: exterrita est quae parit et taeduit anima, et subiuit sol ei, cum adhuc medius dies esset, contusa est et maledicta: reliquos eorum in gladium dabo in conspectu inimicorum eorum. et Sibylla
Abbreviated transcription (Latin):
Que btiq ꝓpheta non de se locutus est fuit cũi rex et mĩquã illa
ppessus est Sed ppr̃s dei per cũ lafuetatur que fuerat illa pau¬
rus post ãnos mille ⁊ quĩquagĩta ẽ ot eiũ colligũtur ãni a ergno
dauid usq ad crucẽ xp̃i Sed ecĩa salomon filius euis qui Ierso¬
lunam condidit eam ip̃am periturã esse in uitionẽ saucte cyu
cis ꝓphetauit Ꝙ se auertimuini a me dicet dũs et non custodie¬
rias uitatem meam reitiam isbł a terra quã dedi illis et domũ
Hãc quã edificaui illis in noie meo proiciã illam ex onũbus¬
Et erit iał in per ditionem et ĩsperiũ ppło Et domus hec erͭ
deserta et oĩs qui pransierit per illam admirabitur et dicet
Dropter quã iem secrt deus terre huis ⁊ huic donui hec mala:
Et dicent Quua relisuerũt dñm̃ deũ seum et per secuti sut.
regem sũ dilecti suni deo et cruciauerũt illũ In hũilitate

Expanded text:
quae utique propheta non de se locutus est. fuit enim rex et numquam illa quae utique propheta non de se locutus est. fuit enim rex et numquam illa perpessus est, sed spiritus dei per eum loquebatur, qui fuerat illa passurus post annos mille et quinquaginta, tot enim colliguntur anni a regno Dauid usque ad crucem Christi. sed et Solomon filius eius, qui Hierosolymam ccis prophetavit: Quod si avertimini a me, dicit Dominus, et non custodieritis veritatem meam, rejiciam Israel a terra quam dedi illis: et domum hanc, quam aedificavi illis in noet erit Israhel in perditionem et in inproperium populo, et domus haec erit deserta, et omnis qui transiet per illam admirabitur et dicet: propter quam rem deus fecit terrae huic et huic domui haec mala? et dicent: quia reliquerunt dominum deum suum et persecuti sunt regem suum dilectissimum deo et cruciauerunt illum in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
meditatõre eoꝵ Ego sicut agnus siue malicia perductuusũ
ad uictimã In me cogitauerũt cogitatoes dicentes Ueĩte¬
et mittamꝰ pariem lignũ In pauẽ eius et eradamꝰ a t̾ra
uitam eius et nomeii eius non erit in mr̃ona amplius
Lignũ aũt cuicem siguificat et panis corpus eius qr ip̃e est cibus
⁊ uita õnii que credũt in caruem quã portauit Et in cruicẽ
qua pependit De qua tauien apertius ip̃e moyses In deuto¬
nomio Ita predicauit Et erit pendens uita tua ante oculos
tuos et timebis die ac nocte et non credes uitetue Item
rursus in memeris Non quasi homo dñs sspendit᷑ neq
quasi filius hõĩs minas patitur ¶ Iacharias etiam sic tra¬
didit Et intriebũtur ĩ me quẽ tuffixerũt Item dauaid in
psaluo xxiͦ Effoderũt mauꝰ mras et pedes meos. diuia¬
uerũt oĩa ossa mea. Ip̃i aũt contemplati sunt ⁊ uiderũt me Et
diuiserũt abi uestiniẽta mea et super bestem meã sortem mistẽt

Expanded text:
meditationes eorum. ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad uictimam: in me cogitauerunt cogitatum dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eiuitam eius et nomen eius non erit in memoria amplius. lignum autem crucem significat et panem corpus eius, quia ipse est cibus ac uita omnium qui credunt in carnem quam portauit et in crucem qua pependit. de qua tamen apertius ipse Moyses in Deuteronomio ita praedicauit: et erit pendens uita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte et non credes uitae tuae, idem rursus in Numeris: non quasi homo dominus suspenditur neque quasi filius hominis minas patitur. Zacharias etiam sic tradidit: et intuebuntur in me, quem transfixerunt. item Dauid in psalmo XXI: effoderunt manus meas et pedes meos, di-numerauerunt omnia ossa mea: ipsi autem contemplati sunt et uiderunt me et diuiserunt uestimenta mea sibi et super uestem meam sortem miserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eo cõfugere ut aiant non esse illa carmina sibille beda ñs
ficta atq cõposita Quod piofecto non pietabit que ciceronẽ
uarronem q legerit alios q ueteres qui erithream Abillam
ceteras q cõmemorãt Quaꝵ ex libus ista exempla proferimiꝰ
Uerũ non dubito quiu illa carmĩa prioribus tp̃idus pro deli¬
yauiẽto habita suit cũ ea nemo intelligeret Denũciabãt eĩ
mõstruosa quedam nuracula quoꝵ nec iõ nec tempus nec
auctor designabatur Demq erithrea fore ait ut diceret᷑

Expanded text:
eo confugere, ut aiant non esse illa carmina Sibyllina, sed a nostris ficta atque composita. Quod profecto non putabit qui Ciceronem Varronemque legerit, aliosque veteres, qui Erythraeam Sibyllam caeterasque commemorant: quarum ex libris ista exempla proferimus: uerum non dubito quin illa carmina prioribus temporibus pro deliramentis habita sint, cum ea nemo intellegeret, denuntiabant enim monstruosa quaedam miracula, quorum nec ratio nec tempus nec auctor designabatur. denique Erythraea fore ait ut diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
ligui supplicio affectũ ⁊ cruciatũ colimꝰ ut doceam cã
ipau passionẽ abeo cũ magna ⁊ dĩna ir̃e susceptam
et in ea sola et irtutẽ ⁊ ueritatẽ et sapĩau cõtineri
Neqz eiũ ⁊ beatissumnꝰ In terra fuisset et per omnem
uitam in sũma felicitate regnasset quisquã illũ sapiẽs
auc deũ credidisset aut honore dĩno dignũ Iudica yet
Qd̾ faciũt uere dĩnitatis ex pertes qui caducas opes
et fragilem potentiã et alieni beneficui bonũ non tãtũ
suscipiãt uerũ eciã consecrãt et stientes mc̃orie mor

Expanded text:
gni supplicio adfectum et cruciatum colamus, ut doceam eam ipsam passionem adeo cum magna et diuina ratione susceptam et in ea sola et uirtutem et ueritatem et sapientiam contineri. neque enim si beatissimus in terra fuisset et per omnem uitam in summa felicitate regnasset, quisquam illum sapiens aut deum credidisset aut honore diuino dignum iudicasset: quod faciunt uerae diuinitatis expertes, qui caducas opes et fragilem potentiam et alieni beneficii bona non tantum suspiciunt, uerum etiam consecrant et scientes memoriae mor
Abbreviated transcription (Latin):
resuy rectionẽ euis scripta sunt nõuũ testamõtũ nõia mͦ
Iudei uetere utũtur Nos nous Red tañ diuersu nõ int
Quia nouũ ueteris adimpletio est Et in utroq idem testa¬
tor est xp̃us qui pro nobis morte suscepta nos heredes
regni eterm facit abdicato et exheredato Po Iudeoꝵ
mũt dicit dũs et cõsũmabo donino isł et domui iuda
testamẽtũ nouũ non stdm̃ testauiẽtũ quod disposlu pa¬

Expanded text:
resurrectionem eius scripta sunt, nouum testamentum nominatur. resurrectionem eius scripta sunt, nouum testamentum nominatur. Iudaei uetere utuntur, nos nouo: sed tamen diuersa non sunt, quia nouum ueteris adinpletio est et in utroque idem testator est Christus, qui pro nobis morte suscepta nos heredes regni aeterni facit abdicato et exheredato populo Iudniunt, dicit dominus, et consummabo domui Israhel et domui Iuda testamentum nouum, non secundum testame
Abbreviated transcription (Latin):
sact morte suꝑata. Nulla igr̃ spes alia consequẽde ĩmor¬
talitatis hõi datur inisi crediderit in eũ et illaui crucem por¬
tandam patiendamq susceperit ¶Trofectus eigo ĩ galilrã
uoluit eiũ iudeis se ostende̾ ut adduc̾et eos in penitentiam
atq impios resanaret discipulis iterũ congregatis scripte᷑
pateretur perspici nullo modo poterant qr ip̃m passionẽq¬
eius ostendetaut ãnũciabãt Idcirco moyses et ei& ip̃i Nhet
legem que iudeis data est testauiẽtũ uocãt Quia isi te¬
stator mortuus fuerit. nec confirmari testamẽtũ posest
nec sciri quid In eo scuiptũ sit. Quia claussĩ et obsigiatũ ẽ.
Itaꝙ xp̃us insi xpus mortem suscepisset aperiri testauiẽ¬
tũ idest reuelari et intelligi misterĩ dei non potru . et
erum scriptura oĩs in duo testauuẽta
diuisu est. Illud quod aduẽtũ passionẽ qs ꝓpusti
antecrsit idest lex ⁊ ꝓpẽte uetus dicitur Ea uero que post

Expanded text:
t morte superata nulla igitur spes alia consequendae immortalitatis homini datur. nisi crediderit in eum et Clim crac-tm portandam patiendamque susceperit. Profectus ergo in Galilaeam — noluit enim se Iudaeis ostendere, ne adduceret eos in paenitentiam atque inpios resanaret —, discipulis iterum congregatis scripturat. quae antequam pateretur perspici nullo modo poterant. quia ipsum passionemque eius adnuntiabant. idcirco Moyses et idem ipsi prophetae legem quae Iudaeis data est testamentum uocant, quia nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari testamentum potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est. itaque nisi Christus mortem suscepisset, aperiri testamentum id est reuelari et intellegi mysterium dei non potuisset uerum scriptura omnis in duo testamenta diuisa est illut quod aduentum passionemque Christi antecessit, id est lex et prophetae, uetus dicitur, ea uero quae post
Abbreviated transcription (Latin):
teiremĩ corpus accepit ut t̾renis uiam salutis aperint
Item ysuas ip̃e. Ipi aũs non crediderũt et ex acerbauẽr̃t
uit ⁊ iecordatus est duꝵ seculi qui suscitauit de tcira pa¬
seorem ouiũ.
iuis aũt futurus esset ille pastor declarauit alioloco
dicens Exultent ceu desuper et nubes indreant
iustitĩa aperiatur terra ⁊ pullulet saluator Ego ẽiũ
dũs deus creaui ẽũ. Saluator uo est ut supradiximus
Ihests Sed ⁊ alio loco idem ꝓpheta sic predicauit Egenata
est nobis puer et datus est nobis filius Cuiꝰ imperiũ suꝑo
humeros eius lt uocatũ est nouen eius magui cõtilu
nũcius. Idcirco eĩi missus est adeo pr̃e ut uniuersis
gentibus que sub celo sunt suigularis ⁊ ueri dei sauctũ misteriã ieut¬
laret ablatũ per fido ppło qui adũ sus dẽũ Ape deliquit. Damel queꝵ
Nliã prolotutus est Uidebam ĩqͥuit In bisu nectis et ecte in mebibus celi

Expanded text:
terrenum corpus accepit, ut terrenis uiam salutis aperiret. terrenum corpus accepit, ut terrenis uiam salutis aperiret. item Esaias ipse: ipsi autem non crediderunt et exacerbauerunt vit, et recordatus est dierum saeculi, qui suscitavit de terra pastorem ovium. Quis autem futurus esset ille pastor, declaravit alio loco, dicens: Exultent coeli desuper, et nubes induant justitiam: aperiatur terra, et pullulet Salvatorem. Ego enim Dominus Deus creavi eum. Salvator vero est, ut supra diximus, Jesus. Sed et alio loco idem propheta sic praedicavit: Ecce natus est nobis puer, et datus est nobis filius: cujus imperium super umeros eius: et uocatum est nomen eius \'magni consilii nuntius\'. idcirco enim missus est a deo patre, ut uniuersis gentibus quae sub caelo sunt singularis et ueri dei sanctum mysterium reuelaret ablatum perfido populo, qui aduersus deum saepe deliquit. Daniel quoque similia praelocutus est. uidebam inquit in uisu noctis: et ecce in nubibus caeli