comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ ec̾e̾ nouis. Dñm d̃m testor. hoc me nõ fecisse: s si forte
aliqͣĩaliqͥb scͥptiᷤᷤmeiꝰ reꝑiunt᷑. ĩ qͥb alit̾ aliqͥd. quã tu sensisse
reꝑior. ñ contͣ te dictũ. s qd mͥ uidebat᷑ ame scͥptũ e̾c̃. puto
te deb̾e cognosc̾e: aut si cognosci non pot̃. crede deb̾e. Ita sane
hoc dix̾im: ut ego ñ tantũ paratissimꝰ sĩ. si qͥd te ĩmeiꝰ scͥptis
de ipsa tua bentuolentia gauisuru: uerũ etiã hoc ate postu¬
lẽ ac flagitẽ. Osi licuisset. & siñ cohabitante. saltẽ te uicino
indño ꝑfrui. ad crebrũ et dulce colloqͥũ. S qr id ñ ẽ datũ:
peto ut hoc ipsũ. qd̾ ĩ idño qͣ possumꝰ simul sumꝰ conseruari
studeaᷤ. &e augeri ac ꝑfici: et scͥpta quãuiᷤᷤ rara ñ sꝑue. Salu
ta obseqͥo mõ scm̃ frẽm meũ paulinanũ: ecõs fr̃s qͥ cecũ ac

Expanded text:
 hoc me non fecisse. sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi uidebatur, a me scriptum esse puto te debere cognoscere aut, si cognosci non potest, credere. ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis ta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾timad gãs. Ipse aut̃ respondens ait patri suo. Ecce tot
annis seruio tibi. Pat̾ supplex ad concordiã dep̃catur:
ille iusticiam. que inlege ẽ sequens dĩ iustitie ñ subi¬
ctt᷑. Porto que maior iufficia dĩ. quã ignoscere peniten¬
tib fiiũ susciꝑe redeuntẽ: Ecce tot annis seruio tibi.
& ñ quã mandatũ tuũ pret̾iui. quasi hoc ipsũ ñ sit pre¬
t̾ire mandatũ. saluti alt̾ius inuidere: ante dm̃ se iacta¬
re iusticie. cũ nemo corã eo mundꝰ sit. Quis enĩ letabi¬
tur castũ se habere cor. nec si uniꝰ fuerit quidẽ diei :
disdnẽ. quis sustinebit. & hic dic̃ ñ quã se pret̾isse
mandatũ. totiens obidolatriam captiuitatib traditus:
E ccetot annis seruio tibi. & ñ quã mandatũ tuũ p̃t̾iui.
Hoc ẽ qd̾ paulus apłs loquitur. Quid gͦ dicemꝰ: Qiua

Expanded text:
mur ad gentes. Ipse autem respondens ait patri suo: ecce tot annis seruio tibi. pater supplex ad concordiam deprecatur, ille iustitiam, quae in lege est, sequens dei iustitiae non subicitur. porro quae maior iustitia dei, quam ignoscere paenitentibus, filium seruare redeuntem? ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire mandatum, saluti alterius inuidere, ante deum se iactare iustitiae, cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius quidem fuerit diei? dis,, domine, quis sustinebit? et hic dicit numquam se praeter- I isse mandatum, totiens ob idolatriam captiuitatibus traditus. ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. hoc est, quod Paulus apostolus loquitur: quid ergo dicim
Abbreviated transcription (Latin):
menuultus tui dñe. & calciamentũ inpedib eiꝰ. Sp̃õ¬
si quippe ꝑdidat dignitatẽ: & nudis pedib pascha cele¬
brare non poterat. Hec st̃ calciamenta. dequib dñs ait.
Et calciaui te iacincto. Et calciam̃ta in pedib eiꝰ. nec ubi
coluber insidians. plantã ingredientis inuadet. ce suꝑ
scorpiones & serpentes securius ambularet: ut preꝑa¬
ret᷑ ad euãgłiũ pacis. iam ñ ingrediens scd̾m carnem.

Expanded text:
 eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamenta, de quibus dominus ait: et calceaui te hyacinthum. et calciamenta in pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super scorpiones et serpentes securius ambularet, ut praepararetur ad euangelium pacis iam non ingrediens secundum carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
uitulũ saginatũ : occidite.⁊ manducemꝰ et epulem᷑ qm̃ hic
filius ms mortuus fuerat. et reuixit: ꝑierat ce inuentꝰ
est. Uitulus saginatus qui ad penitentis ĩmolat᷑ salu¬
tem. ipse saluator ẽ: cuius cotidie carne pascim. cruo¬
re potamur. fidelis mecũ lector intelligis qua pin¬
guedine saturati. in ructũ laud ũ eius erũpimꝰ di¬
centes. Eructauit cor meũ uerbũ bonũ dico ego oꝑa
mea regi: licet quidã suꝑstitiose magis quã uere. ñ
considerantes textũ psalmi. ex patris ꝑsona hoc ar¬
bitrent᷑ intelligi. Qd aut̃ ait epulem᷑. qm̃ hic filius
m̃s mortuus fuerat. &e reuixit. ꝑierat et inuentus est:
Sic dico uobis. gaudiũ erit uobis corã angłis cłi. suꝑ
uno peccatore penitentiã agente. & cepert̃ epulari.
hoc conuiuiũ cotidie celebrat᷑. cotidie pat̾ filiũ recipit:

Expanded text:
occidite, et manducemus et epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. uitulus saginatus, qui ad paenitentium immolatur salutem, ipse saluator est, cuius cotidie carne pascimur, cruore potamur. fidelis mecum lector intellegis, qua pinguedine saturati in ructum laudum eius erumpimus dicentes: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intellegi. quod autem ait: epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc conuiuium cotidie celebratur, cotidie pater filium recipit:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretari potest. nr̃i eleuatũ int̾pretati sunt
pro ablato. & domus impleta ẽ fumo. D̾s ut su¬
pradiximꝰ ignis est: & hic cũ insy na monte des¬
cendisset ad moysen. ad aduentũ eius uidebantur
lampades discurrentes. et plenus omĩs mons fumo.
Unde inpsalmo dicit᷑. Qui tangit montes &e fumi¬
mus. leuior quedã inuniu̾sũ mundũ. et ut ita di¬
cam rarior fumi natura disꝑgit᷑. quã nos capientẽ
dicimꝰ. exparte cognoscimꝰ & exparte ꝓpħamꝰ: et nc̃¬
uidemus ꝑspeculũ in eniginate. Et seraphim stabãt
incircuitu eius: sex ale um & sex ale alteri. Quidã
grecorũ uirĩ scͥpturis appͥme eruditus. scraphin
uittutes quasdam in celis ẽc exposuit: que ante tri¬
bunal xp̃i assistentes. laudent cũ & indiu̾sa mi¬
nisteria mittant᷑: maximeq ad cos qui purgatione
indigent. & ob pͥstina peccata. aliqua ex parte sup¬

Expanded text:
interpretari potest, nostri \'eleuatum\' interpretati sunt interpretari potest, nostri \'eleuatum\' interpretati sunt pro \'ablato.\' Et domus inpleta est fumo. deus, ut supra diximus, ignis est; hic cum in Sina monte descendisset ad Moysen, ad aduentum eius uidebantur lampades discurrentes et plenus omUnde in Psalmis dicitur: « Qui tangit montes, et fumimus, leuior quaedam in uniuersum mundum et, ut ita dicam, rarior fumi natura dispergitur, quam nos capientes dicamus:ex parte cognoscimus etexparteprophetamus et: nuncuide mus perspeculumin aenigmate. Et seraphim stabant in circuitu eius: sex alae uni et sex alae alteri. quidam Graecorum, uir in scripturis adprime eruditus, seraphim uirtutes quasdam in caelis esse exposuit, quae ante tribunal dei adsistentes laudent eum et in diuersa ministeria mittantur maximeque ad eos, qui purgatione indigent et ob pristina peccata aliqua ex parte sup
Abbreviated transcription (Latin):
ipse hic quattuor litterarũ est. qd̾ proprie indeo
ponitur. iod. he. iod. Ne: id ẽ duab ia. que dupli¬
cata. ineffabile illud. et głoriosũ dei nomen effitiũt.
Piena ẽ uniu̾sa t̾ra gła eius: hoc ad huc. a seraphĩ
dr̃. deaduentu dñi saluatoris: quomͦ inomnẽ terrã
predicatio ilius portigat᷑. et apłorũ sontis mundili¬
mitẽ penetret. Sequitur. & eieuatũ est suꝑlimina¬
re. auoce qua clamabant. Legimus inuet̾i testam̃to.
qd̃ semꝑ dñs moysi et aaron. ad ostiũ tabernaculi
sit locutus: quasi ante euãgłiũ. nec dũ eos in sc̃a scõꝵ
induxi̾t: Sicut dĩ eccłia postea introducta ẽ dicenꝰ.
Introduxit me rex incubiculũ suũ. Quando gͦ dñs
nr̃ descendit adt̾ras. suꝑ liminate illud. idẽ quasi
qd̾dam obstaculũ intrate cupientib sublatũ est.
et uniu̾sus hic mundus impletusẽ ftmo. idẽ gła
dei. Ubiaut̃ in latino eleuatũ legimus. ingreco sub¬
latũ ponitur. S quia uerbi ambiguitas utroq mͦ

Expanded text:
ipse hic quattuor litterarum est, quod proprie in deo ponitur: iod he iod he, id est duobus IA, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum dei nomen efficiunt. Plena est uniuersa terra gloria eius. hoc adhuc a seraphim dicitur de aduentu domini saluatoris, quomodo in omnem terram praedicatio illius porrigatur et apostolorum sonus mundi limites penetret. Sequitur: et eleuatum est superliminare a uoce, qua clamabant. legimus in ueteri testamento, quod semper dominus Moysi et Aaron ad ostium tabernaculi sit locutus, quasi ante euangelium necdum eos in sancta sanctorum induxerit, sicuti ecclesia postea introducta est dicens: introduxr descendit ad terras, superliminare illud, id est quasi quoddam obstaculum, intrare cupientibus sublatum est et uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est gloria dei. ubi autem in Latino \'eleuatum\' legimus, in Graeco \'sublatum\' ponitur. sed quia uerbi ambiguitas utroque modo
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ & uocationis spatia diu̾sa. equale p̃miũ liben¬
t̃ accipiunt. ĩnnouissimo tantũ oꝑatio. id ẽ ingentiũ
salitt discordant. et dño iniuriam faciunt: et sub õib
patabolis arguunt᷑ imudia. Nonambigo quin incu¬
ta tͥ nr̃e paruitatiᷤᷤuideat᷑ or̃o: s sepe causatꝰ sũ. excoliñ
posse sermonẽ. nͥ quẽ ꝓpͥa mauꝰ limau̾i̾t. Itaq ignosce
dolentib ocłis. id ẽ ignosce dictanti: maxime cũ ineccłi¬
asticiᷤ reb ñ q̃runt᷑ u̾ba s sens: id ẽ panib sit uita sustan¬
ño um̃o &e desid̾atissimo et honoraudo fr̃i
et cõp̃br̃o hieronimo. augustmꝰ ĩ dño
salutẽ. Audiui ꝑuenisse ĩmanꝰ tuaᷤ lit¬
dep̃candũi: ut tue uoluntati det facultatẽ mittendi qd̾
rescͥpseriᷤ. Nã resebendi iã dedit: qi cũ uolueriꝰ facillime
poteriᷤᷤ. Etiã hoc ad me sane ꝑlatũ ÷: utrũ qͥdẽ crederẽ du¬

Expanded text:
laborem et uocationis\' spatia diuersa aequale praemium libenlaborem et uocationis\' spatia diuersa aequale praemium libenter accipiunt; in nouissimo tantum operario, id est in gentium salute, discordant et domino iniuriam faciunt et sub omnibus parabolis arguuntur inuidiae. Non ambigo, quin inculta tibi nostrae paruitatis uideatur oratio; sed saepe causatus sum excoli non posse sermonem, nisi quem propria manus limauerit. itaque ignosce dolentibus oculis, id est ignosce dictanti, maxime cum. in ecclesiasticis rebus non quaerantur uerba, sed sensus, id est panibus sit uita sustenI ET CONPRESBVTERO HIERONVMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Audiui peruenisse in manus tuas litndum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem, du
Abbreviated transcription (Latin):
tas inuenit᷑. Ut aut̃ in hac eadẽ parabola.quã nunc pro¬
ponimꝰ iniusticiã intelligas conductorũ: attende pau¬
lisꝑ. Qui pͥma hora conductus ẽ. plus meret᷑ abeo. qui
hora t̃tia ẽ missus ad uineam. Rutsũ hore tercie oꝑa¬
rius. sexte hore oꝑariũ antecedit. et sexte hore. nou ne
hore uncit oꝑariũ. Quomͦ gͥ nouissimo om̃s inui¬
dent: &e eande inse iusticiã ñ requirt̃:  Tu qui hora
nona conductus es cur inuides ei. qui undecima
hora ẽ missus inuineam : Qd̾cũq responderis. quã¬
uis diu̾sũ assẽueris laborẽ. ut et p̃miũ maiꝰ indiu̾so
iabore merearis. cidẽ apud sertũ sententie subiacebis
et tu quihora sexta conductus es. nouissimo inuides.
cur tecũ denariũ. idẽ equalẽ salutẽ consequat᷑. licet
salutis ꝓ labore diu̾sasit gła. Cadẽ dece pot̾ tertiꝰ dicẽ
et de tercio rursũ pͥmus. Nerũ ipsi intse ob ñ equalẽ

Expanded text:
itas inuenitur. Ut autem in hac eadem parabola, quam nunc proitas inuenitur. Ut autem in hac eadem parabola, quam nunc proposuimus, iniustitiam intellegas conductorum, adtende paulisper. qui prima hora conductus est, plus meretur ab eo, qui hora tertia est missus ad uineam; rursum horae tertiae operarius sextae horae operarium antecedit et sextae horae nonae horae uincit operarium. quomodo igitur nouissimo omnes inuident et eandem in se iustitiam non requirunt? tu, qui hora nona conductus es, cur inuides ei, qui undecima hora est missus in uineam? quodcumque responderis, quamuis diuersum adserueris laborem, ut et praemium maius in diuerso labore merearis, eidem apud sextum sententiae subiacebis. et tu, qui hora sexta conductus es, nouissimo inuides, cur tecum denarium, id est aequalem consequatur salutem, licet salutis pro labore diuersa sit gloria. eadem de tet de tertio rursum primus uerum ipsi inter se ob non aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
statis totadie otiosi : & iule respondit. Nemo nos con¬
multi facti st̃. Propt̾ qd̾. cognoscimus quia nouissi ma
hora ẽ. Si hec displicet int̾pretatio. sequor quoc̃q
duxeris: ita tam̃. ut cos qui uocati st̃ pͥmi iustos ẽe fa¬
tearis. Qd̃ cũ optinueroᷤ. illud inferam. Et quomͦ iusti¬
murmurauert̃ ad u̾sũ patre familias dicentes. hi qui
nouissimi uencrt̃ & una hora fecert̃. equales illos nob̾
fecisti. qui portauimꝰ pondus diei et ardorem: Uiden¬
tur quid̃ẽ iuste dic̾e. ñ eqͣlem debere ẽẽ mercedẽ. eius
inlabore u̾satus.: s ipsa iustitia ht̃ in se liuorẽ. cur altiꝰ
inuideant felicitati. Deniq et dñs oculũ ineis argu¬
it inuidentẽ. dicens. An oculus tuus nequã est. quia
ego bonus sũ: Unde & ab apło solus iustus. solus dicit᷑
ĩmortalis. ñ quo angłi iniusti sint et mortales s quo ipse
sit ĩ mortalis & iustus. cui collata uniu̾sa iustitia iniqͥ¬

Expanded text:
statis tota die otiosi? et ille respondit: nemo nos constatis tota die otiosi? et ille respondit: nemo nos conmulti facti sunt, propter quod cognoscimus, quia nouissima hora est. si haec displicet interpretatio, sequor, quocumque duxeris, ita tamen, ut eos, qui uocati sunt primi, iustos esse fatearis. quod cum obtinuero, illud inferam: et quomodo iustimurmurauerunt aduersus patrem familias dicentes: hi, qui nouissimi uenerunt et una hora fecerunt, aequales illos nobis fecisti, qui portauimus pondus diei et ardorem? uidentur quidem iuste dicere non aequalem debere esse mercedem eius, in labore uersatus, sed ipsa iustitia habet in se liuorem, cur alterius inuideat felicitati. denique et dominus oculum in eis arguit inuidentem dicens: aut oculus tuus nequam est, quia ego bonus eum? unde et ab apostolo solus iustus, solus dicitur inmortalis, non quo et angeli iniusti sint et mortales, sed quo ipse sit inmortalis et iustus, cui conlata uniuersa iustitia iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
nifłri s munstͣre. et dare aĩã suã redẽptionẽ ꝓ multiᷤ.
Nulti ꝑiculosũ. milli utideat᷑ eẽ blasphemtũ qd ⁊ ĩ apłos ĩui¬
die malũ diximus potuisse subriꝑẽ. cũ etiã de angłis
hoc putemus. Sid̾a quippe ñ st̃ munda inconspectu
eiꝰ. et contͣ angłos suos ꝑu̾sũ quid intellerit. Et inpsal¬
mis dr̃. Ñ ustificabit᷑ in conspectu tuo om̃is uiuenᷤ.
ñ throni. ñ dñationes. ñ potestates. cet̾eq uirtutes.
Solus ds est. in quo peccatũ ñ cadit. Cet̾a cũ sint lib̾i
arbitrii iuxta qd̃ et homo qui adimaginẽ & similiui¬
dinẽ dei factus ẽ. inutraq parde posst̃ suam flectere
uoluntatẽ. Qd̃ si hac sententia ñ adduceris. saltẽ uliꝰ
auctoritate parabole cõmouere. inqua ꝑ totũ diem
oꝑarii mittunt᷑ ad uineam: et inpͥma hora uocant᷑
adã. abel. seth. Int̾cia. noe. insexta. abrahã. in noua.
moyses. inundecima gentiũ popłs. cui dr̃. Quid hic

Expanded text:
edemptionem pro multis. nulli periculosum, nulli uideatur esse blasphemum, quod et in apostolis inuidiae malum diximus potuisse subrepere, cum etiam de angelis hoc putemus. sidera quippe non sunt munda in conspectu eius et contra angelos suos peruersum quid intellexit et in psalmisnon throni, non dominationes, non potestates ceteraeque uirtutes. solus deus est, in quo peccatum non cadit; cetera, cum sint liberi arbitrii, iuxta quod et homo ad imaginem et similitudinem dei factus est, in utramque partem possunt suam flectere uoluntatem. quodsi hac sententia non adduceris, saltem illius auctoritate parabolae commouere, in qua per totam diem operarii mittuntur ad uineam. et in prima hora uocatur Adam, Abel, Seth; in tertia Noe; in sexta Abraham; in nona Moyses; in undecima gentilium populus, cui dicitur: quid hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ offensã dĩ linguarũ diu̾sitas attributa ẽ. tunc ser
testamentis: que circa dm̃ stare ñ mirũ est. cũ perea
nr̃.xli. apłos int̾pretatus ẽ. quos possumus et duodec̃i
lapides altaris. ꝗtios ferrũ ñ tetigit. & xii. gemmas ex
quiu sacerdotis in signe diadema constructũ est accipe:
quos et hier echiel memorat. ce apocalipsis ñ tacet. Quoꝵ
qͥd tierũ sit ds uiderit: quid uetisi mile insequentibus
exponemus. Sequitur. & duab quidẽ uelabant faci¬
em : duab uelabant pede.: duab uolabam. Buabiuclabãt¬

Expanded text:
per offensam dei linguarum diuersitas adtributa est, tunc sermper offensam dei linguarum diuersitas adtributa est, tunc sermtestamentis, quae circa deum stare non mirum est, cum per ea los interpretatus est. Nos possumus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne constructum est , 51 accipere; quos et Ezechiel memorat, et Apocalypsis non tacet, quorum quid verum sit, Deus viderit: quid verisimile, in sequentibus exponemus. 7. Sequitur: Et duabus quidem velabant faciem, et duabus velabant pedes, et duabus volabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ardeat. Dno discipłi. quib initin̾e scripturas do¬
minus aperuerat. a moyse &e om̃ib propħis incipiens:
ronontio ds ipse ignis scribit᷑ cͥe consumens. et in hiecre¬
chiel quoq arenib usq ad pedes uidet᷑ igneus. & eio¬
quia dm̃i eloquia casta. argentũ igne examinatũ. pro
batũ septuplũ: et multa alia que si descripturis om̃ib
uoluero replicare ꝑ longũ est. Ergo querimꝰ ubi sit hoc
incendiũ salutare nulli dubiũ qͥnĩsacͥs uoluminibͥ
ex quorũ lectione tiniu̾sa hominũ uitia purgantur.
Deco uͦ qd̾ sequit᷑ principiũ oris eorũ. quomͦ possit ad
scripturas referri: uereor ne si dic̾e ceꝑinus. ñ tam inter¬
pretari quã um scciptutis inferre uideamut. Initiũ
oris. et cõmunis eloquii. & hec om̃e qd̾ ioquim̃: hebrea
lingua qua uetus testamentum scriptũ ẽ& uniu̾sa
antiquitas tradidit. Post quã uͦ infabricatione tuitis.

Expanded text:
ut arde! duo discipuli, quibus in itinere scripturas dout arde! duo discipuli, quibus in itinere scripturas dominus aperuerat a Moysi et omnibus prophetis incipiens, ronomio deus ipse ignis scribitur esse consumens et in Ezechiele quoque a renibus usque ad pedes uidetur igneus et eloquia domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum et multa alia, quae si de omnibus scripturis uoluero replicare, perlongum est. ergo quaerimus, ubi sit hoc incendium salutare. nulli dubium, quin in sacris uoluminibus, ex quorum lectione uniuersa hominum uitia purgantur. de eo uero, quod sequitur \'principium oris eorum\', quomodo possit ad scripturas referri, uereor, ne, si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam uim scripturis adferre uideamur. initium oris et communis eloquii et hoc omne, quod loquimur, Hebraeam linguam, qua uetus testamentum scriptum est, uniuersa antiquitas tradidit. postquam uero in fabricatione turris
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sa tͥra gła eius. Uolumts scire que sint seraph̃
stantia incircuitu dei que sexale unius & simul ad¬
uincte duodec̃ĩ. quomͦ duab uelent faciem et duab
pedes. & duab uolent. cũ suꝑtus in circuitu d̃i stare
dicantur᷑ a ũt quom̃ stent incireuitu cũ duo suit. et¬
alibi uolent. qͥd sit ulud qd̾ ait̾ ad altũclamitent. & ter sc̃ĩ
nom̃ ingeminent: uł qͦmͦ suꝑiꝰ domus plena gła. et ntine
t̾ra ẽẽ dicatur. Quecũ ñ minimũ puluetẽ moueant.
et pͥma statĩ fronte difficultatẽ int̾pretationis obiciant:
incõmune adnm̃ dep̃cem̃. ut mͥ quoq dealtari carbomit¬
tat᷑. e om̃i peccatorũ sorde dct̾sa. ptimo possim dĩ sacta¬
m̃ta conspicere. de hinc enartare que uidero. Setapbi
sicut int̾pretatione nominũ hebreorũ inuentmꝰ aut
incendiũ. aut pͥncipũoris eorũ int̾p̃tant᷑. Quertmꝰ qd̾ sit incen¬
aiũ saiuator ait. Ignẽ ueni mitt̾e int̾ram: &e quã uolo

Expanded text:
universa terra gloria ejus. Volumus scire quae sint Seraphim stantia in circuitu dei; quae sex alae unius et simul iunctis duodecim; quomodo duabus uelent faciem et duabus pedes et duabus uolent, cum superius in circuitu dei stare dicantur, aut quomodo stent in circuitu, cum duo sint; quid sit illud, quod alter ad alterum clamitent et ter sancti nomen ingeminent; quomodo superius domus plena gloria et nunc terra esse dicatur. quae cum non minimum puluerem moueant et prima statim fronte difficultatem interpretationis obiciant, in commune dominum deprecemur, ut mihi quoque de altari carbo mittatur et omni peccatorum sorde detersa primum possim dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare, quae uidero. seraphim, sicut in interpretatione nominum Hebraeorum inuenimus, aut \'incendium\' aut \'principium oris eorum\' interpretantur. quaerimus, quid sit hoc incendium. saluator ait: ignem ueni mittere super terram et quam uolo,
Abbreviated transcription (Latin):
caro neqͣquã unũ ẽẽ ualet cũ spũ. In huius ꝑsona
etiã illiꝰ parabole oꝑarii congruunt: inqua. pͥma. iͥtia
secta. nona hora. id ẽ uocationib uariis mittuntur
ad uineam: et indignant᷑ sibi undecime hore oꝑarios
coequari. & cũ ueniret & appropinquaret domui:
audiuit simphoniam et corũ. lilud qd̾ in quodã psal¬
mo suꝑscribit᷑ pro melech. huic sensui conuenit. Siqͥdẽ
melech. chorus inunũ concinens dr̃. Male aut̃ quidã
delatins simphoniam putant ẽe genus organi. cũ
concors ĩdĩlatidibꝰ concentus. ex hoc uocabulo signi¬
ficet᷑. Simphonia quippe. consonantia ex pͥmitur
in latinũ. & uocauit unũ de pueris: et interrogauit
qͥd nam eͥct hec et nunc int̾rogat isrł. quare ds̃ ingen¬
tiũ assũptione letet᷑. et emulatione cruciatꝰ pat̾nam

Expanded text:
caro nequaquam unum esse cum spiritu; in huius personam caro nequaquam unum esse cum spiritu; in huius personam etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est uocationibus uariis, mittuntur ad uineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Et cum ueniret, adpropinquauit domui et audiuit symphoniam et.chorum. illud, quod in quodam psalmo superscribitur \'pro meleth\', huic sensui conuenit, siquidem \'meleth\' chorus in unum concinens dicitur. male autem quidam de Latinis symphoniam putant esse genus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nunc interrogat Israhel, quare deus in gentium adsumptione laetetur, et aem
Abbreviated transcription (Latin):
futura quoq uocatione gentiũ propħari. Nime
ad semorẽ filiũ sermo transgredit᷑: quẽ mnulti simpli¬
citer ad om̃iũ scõrũ ꝑsonã. multi proprie ad iude¬
os referunt. & de scĩs quidẽ ñ difficilis int̾pretatio
est. incoqd̾ dicit᷑ nũquã mandatũ tuũ preteriui. licet
ullud uideat᷑ obsistere. qd̾ reu̾siomi frĩs inuideat᷑. in
uideos aut̃ cũ liuor in frĩs salute conueniat. hoc
repugnat. qd̾ nunquã se dicat eius pret̾isse manda¬
tũ. Dequib quid nobis uideatur. suis locis conabi¬
m explanare. Erat aut̃ filius illiꝰ senior inagro: in
terrenis oꝑib labore desudans. longe agr̃a sp̃s sc̃i
a confilio patris extorris. Hic ẽ qui ait. agrũ emi.
& necesse habeo exire et uidere illũ. rogo te habe me
excusatũ: hic qui iuga boũ cõparat quinq et legis
onere depressus. terrenorũ sensuũ uoluptate ꝑfruit᷑.
hic qui uxore ducta ire ad nuptias ñ potest. et effectꝰ

Expanded text:
futura quoque uocatione gentium prophetari. nunc ad seniorem filium sermo transgreditur, quem multi simpliciter ad omnium sanctorum personam, multi proprie ad Iudaeos referunt. et de sanctis quidem non difficilis interpretatio est in eo, quod dicitur: numquam mandatum tuum praeteriui, licet illud uideatur obsistere, quod reuersioni fratris inuideat. in Iudaeos autem cum liuor in fratris salute conueniat, hoc repugnat, quod numquam se dicat eius praeterisse mandatum; de quibus quid nobis uideatur, suis locis conabimur explanare. erat autem filius illius senior in agro, in terrenis operibus labore desudans, longe a gratia spiritus sancti, a consilio patris extorris. hic est, qui ait: agrum emi et necesse habeo exire et uidere illum; rogo te, habe me excusatum; hic, qui iuga bouum conparat quinque et legis onere depressus terrenorum sensuum uoluptate perfruitur; hic, qui uxore ducta ire ad nuptias non potest et effectus
Abbreviated transcription (Latin):
nequando uideant oculis. & aurib audiant et cor¬
de intelligant. et contiertant᷑ & sanẽ illos: mͥ tam̃
ẽẽ quã filii. nec aliud filiũ uississe quã spm̃ scm.
Seqitit᷑. E plena domꝰ. mͣaiesfate cius. Domꝰ dei
que sursũ est. gła plena conspicit᷑. Hec uͦ que deor¬
sũ est. nescio anplena sit gła: nisi forte scdm psalmis¬
te sensũ dicentis. dm̃ est terra et plenitudo eiꝰ. nos
quoq dicamꝰ eos plenos int̾ra e̾ẽ gła. qui possint dic̃

Expanded text:
nt oculis et auribus audiant et corde intellegant et conuertant se et sanem illos, mihi tamen esse quam filii nec aliud filium iussisse quam spiritum. Sequitur: et plena domus a gloria eius. domus dei, quae sursum est, gloria plena conspicitur; haec uero, quae deorsum est, nescio an plena sit gloria, nisi forte secundum psalmistae sensum dicentis: domini est terra et plenitudo eius nos quoque dicamus e
Abbreviated transcription (Latin):
tib: et eleuabitur suꝑ colles. Hec ẽ domus. de qua et
alibi supradictus paulus sacrata uoce testat᷑. Ꝙ mo¬
ẏsesquidã fidelis in tota domo ciꝰ. quasi stimulus in
testimoniũ eorũ. que dicenda erant̃ xp̃c uͦ ut filius
suꝑ dom̃ eius. cuiꝰ domus sumꝰ nos: si tam̃ principiũ

Expanded text:
tibus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimonium eorum, quae dicenda erant; Christus uero ut filius super domum eius,
Abbreviated transcription (Latin):
Legimus incanticis canticorũ. uocẽ sponsi dicen¬
tis adsponsam. Surge ueni prexima mea sponsa
mea. colũba mea: quia ecce hyem s transiit pluira
abiit fsibi. Quando anima incogitatione tranqͥui¬
tatis consistic: quando supra petrã fundata ẽ. et
fides eius alta radice fixa ẽ uniu̾si tẽptationum
fluctus sibi ꝑtranscunt: ce ei ñ ꝑtranseunt qui tẽp
Ecce ego mitte me. & desequenti tacueritꝰ intelligenᷤ
nullũ hominẽ dignũ e̾e qui deo ꝑgeret & om̃e it̾
suũ eius faceret c̃e qui mitteret. Quã humilitatẽ
añs ad uitens qd̾ se scdis putatet indignũ. imꝑauit se¬
quentia dicens. Uade. Septuaginta. & dirit. Ego sũ:
mute.ne. Aquila e theodotion. Eoce ad sũ mitte me.

Expanded text:
legimus in Canticis Canticorum uocem sponsi dicenlegimus in Canticis Canticorum uocem sponsi dicentis ad sponsam: surge, ueni, proxima mea, sponsa mea, columba mea, quia ecce hiems transiit, pluuia abiit sibi. quando enim anima in cogitationum tranquillitate consedit, quando supra petram fundata est et fides eius alta radice fixa est, uniuersi temptationum fluctus sibi pertranseunt et ei non peatranseunt, qui temptecce ego, mitte me et sequenti tacuerit intellegens nullum hominum dignum esse, qui deo pergeret et omne iter suum eius faceret esse, qui mitteret. quam humilitatem dominus aduertens, quod se secundis putaret indignum, imperauit sequentia dicens: uade. 21. Septuaginta: et dixi: ecce ego sum, mitte me; Aquila et Theodotion: ecce adsum, mitte me;
Abbreviated transcription (Latin):
me.Septuaginta. Et audiui uocẽ dñi dicentis. Qũe
mttã et quis ibit ad popłm istũ : Aquila et sima
cus & theodotion. Et audiui uocẽ dñi dicentis. Quẽ
mittã: et quis ibit nobis: Decõparatione ysaie.
&e moysi. quomͦ alius ministeriũ recusarit aliꝰ uitto
se offerens dura ꝑpessus sit: inalio loco disputam¬
mus. S ne uiderem̃ aliqͥd p̃t̾isse eorũ. que iudi den¬
scientiam ponunt:. nunc breuit᷑ illud attingimus.
quare in hebreo sit positũ. et quis ibit nobis. Sicut
enĩ ingenesi legimus faciamus hominẽ ad unagi¬
nẽ & similitudinẽ nram: ita hic puto dictũ quis
ibit nobis. Nobis aut̃ quib aliis. estimandũ est.
nisi patri et filio et spũi scõ: Quib uadit. quicũq
corũ obsequit᷑ uoluntati. Et in eo quidẽ qd unius lo¬
quentis ꝑsona ꝓponit᷑. diuinitatis ẽ unita s: ĩeo
uero qd̵ dicitur nobis. ꝑsonarũ diu̾sitas indicatur.

Expanded text:
me. 20. Septuaginta: et audiui uocem domini dicentis: quem me. 20. Septuaginta: et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit ad populum istum? Aus: et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit nobis? de conparatione Esaiae et Moysi, quomodo alius ministerium recusarit, alius ultro se offerens dura perpessus sit, in alio loco disputauimus. sed ne uideremur aliquid praeterisse eorum, quas Iudaescientiam ponunt, nunc breviter illud attingimus al. attingamus , quare in Hebraeo sit positum, et quis ibit nobis? Sicut enim in Genesi dicitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram ; ita et hic puto dictum, et quis ibit nobis? Nobis autem quibus aliis aestimandum est, nisi Patri et Filio et Spiritui Sancto, quibus vadit quicumque eorum obsequitur voluntati? Et in eo quidem quod unius loquentis persona proponitur, divinitatis est unitas. In eo uero, quod dicitur \'nobis\', personarum diuersitas indicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tn ans ie diccecẽ ego si: licet ĩlatinꝰ eodicibus ꝓ pt̾ int¬
p̃tum uarietatẽ. si ñ sit appositũ. sda obsaruãdũ ꝓutãt
ad qͦs pro¬
&e ꝓpłe sint parit̾ et apłi: ad quos uͦ mutentis sermo
ꝑfluũ puto. Et quia semel ad tractatũ istius uocabu¬
li uenimus: sciendũ sil am collegã pauli. lingua he¬
brea apłm dici. qui cũ eo ñ nullas epistolas scribit:
&e uitiose siluanꝰ legitur ꝓsil a. cũ siluanũ inapło

Expanded text:
t dicere: Ecce ego sum: licet in Latinis codicibus propter Interpretum varietatem, sum, non sit appositum. Quidam observandum putant, ad quos Pror, et Prophetae sint pariter et Apostoli: ad quos vero mittentis sermo perfluum puto. Et quia semel ad tractatum istius vocabuli venimus: sciendum, Silam collegam Pauli lingua Hebraea Apostolum dici: qui cum eo nonnullas Epistolas scribit. Et vitiose Silvanus legitur pro Sila, quum Silvanum in Apo
Abbreviated transcription (Latin):
licet at tamen coarguendus error: qui in orati¬
onib et oblationib suis audent dicere. qui scdeᷤ
suꝑ chetubim &e seraphim. Nam et suꝑ chetu
cherubim. ostendere. Suꝑ cherabim seraphim
uͦ sedere dm̃ nulla scriptura cõmemorat. Et ne ip¬
sa quidẽ seraphin circa dm̃ astantia. excepto pre
aginta. Et inmanuhabebat carbonẽ. quẽ forcipe
acceꝑat dde altari: et tetigit os meũ. Aquila. Et ĩ ma¬

Expanded text:
licet, attamen coarguendus error, qui in oratilicet, attamen coarguendus error, qui in orationibus et oblationibus suis audent dicere: Qui sedet super Cherubim et Seraphim. Nam et super CherCherubim, ostendere . Super Seraphim vero sedere Deum, nulla Scriptura commemorat, et ne ipsa quidem Seraphim, circa Deum stantia, excepto prae. 18. Septuaginta: « Et in manu habebat carbonem, quem forcipe acceperat de altari, et tetigit os meum. » Aquila et
Abbreviated transcription (Latin):
eptuaginta et missũ ẽ adme
unũ deseraphin. Aquila et
theodotion: et uolauit ad me
nos mittitur seraphin. coti¬
die ingemiscentiũ atq di¬
centili. omiser ego qm̃ cõpũctus sũ. ora purgant᷑:
&e cũ apeccatis suerint liberati. preparant se mi¬
nisterio dĩ. Qd̾ aut̃ cet̾i int̾pretes ut p̃missũ ẽ
uolasse dixert̾: intellige uelocẽ diuini sermonis
aduentũ. suꝑ eos qui digni societate illiꝰ iudicant᷑.
Ingenere quoq. diu̾sitas est. Septuaginta aquila
ettheodotion seraphin neutro genere tͣnstulert᷑:
simmacus masculino. Nec putandũ serũ c̾e inuir¬
ce neutro. ton neuala: latine masculino sp̃s.
Ex quo intelligendũ est: qñ de suꝑiorib disputa¬
tur. & masculinũ aliqͥd scu femineũ ponitur.
non tam sexũ significari quã idioma sonare lin¬
gue. Siquidẽ ipse ds inuisibilis et incorrupti¬
bilis. om̃ib pene linguis profert᷑ genere mascu¬
uno: cũ in eo non cadat sexus illorũ quoq piꝰ

Expanded text:
eptuaginta: et missum est ad me unum de seraphim; Aquila et Theodotion: et uolauit ad me nos mittitur seraphim, cotidie ingemescentium atque dicentium: o miser ego, quoniam conpunctus sum, ora purgantur et, cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio dei. quod autem ceteri interpretes pro \'missum esse\' \'uolasse\' dixerunt, intellege uelocem diuini sermonis aduentum super eos, qui digni societate illius iudicantur. in genere quoque diuersitas est. Septuaginta, Aquila et Theodotion seraphim neutro genere transtulerunt, Symmachus masculino. nec putandum sexum esse in uirce neutro xo πνεύμα, Latine masculino \'spiritus\'. ex quo intellegendum est, quando de superioribus disputatur et masculinum aliquid\' seu femininum pnon tam sexum significari, quam idioma sonare linguae. Siquidem ipse Deus invisibilis et incorruptibilis omnibus pene linguis profertur genere masculino, cum in eum non cadat sexus. Illorum quoque, pius
Abbreviated transcription (Latin):
hunc locũ exponentes. dñm suꝑ thronũ sedentẽ dm̃ pa¬
trẽ. et duo seraphim qui exutraq parte stantia pre¬
sunt. Quorũ ego auctoritati qũãuis sint eruditissi¬
mi. ñ assentio. Muico si quidẽ meluis ẽ uera rustice.
quã disserte faisa proferre: maxime cũ iołis euãgłista
in hac cadẽ iussione non dm̃ patrẽ. s xp̃m scribebat
eẽ conspectũ. Nam cũ de incredulitate dicẽt uide¬
orũ: statim causas incredulitatis exposuit. E ideo
non poterant credere ineũ: q dixit ysatas. Aure au¬
dietis et ñ intelligeris: & cernentes aspitietis. et ñ uu¬
debitis. Hec aut̃ dixit. qñ uidit głam unigeniti. et¬
testificatus ẽ deeo. Inp̃senti gͦ uolumine. yfaie ab eo
quisedet inthrono ñ iubet᷑ ut dicat. aure audiets
&e ñ intelligetis. Qui aut̃ hoc iubet. ut euãgłista in¬
telligit: Xp̃c est. Unde nunc colligitur. ñ posse sera¬

Expanded text:
hunc locum exponentes dominum super thronum sedentem deum pahunc locum exponentes dominum super thronum sedentem deum patrem et duo seraphim, quae ex utraque parte stantia praesunt. Quorum ego auctoritati, quamvis sint eruditissimi, non assentior. MULTO SIQUIDEM MELIUS EST vera rustice, quam falsa diserte proferre: maxime cum Joannes Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudaeorum, statim causas incredulitatis exposuit: et ideo non poterant credere in eum, quiadixitEsaias: aure audietis et nonintellegetis, etcernentesaspicietisetnonuidebitis. haecautem dixit, quando uidit gtestificatus est de eo . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Sera
Abbreviated transcription (Latin):
teriã. que dicuntur de lactente puero. et de uic¬
turo martyre confarrata. Malo iniqua ñ cred̾e:
sit falsũ om̃e. qd̾ sanguis est. Aꝑta est coniuncen¬
da blasfenna. dicentiũ dm̃ pͥmũ uoluisse in uet̾.
testam̃to ꝑmoysen et ꝓpħas. saluare mundum:
qd quͥa ñ potuerit explere. corptis sũpsisse detuirgi¬
ne & inxp̃o sub spetie filii predicante. mortẽ obis¬
se pronobis: et quia ꝑduos gradus. mundũ salua¬
re nequiuerit. ad extremũ ꝑ spm̃ scm̃. in monta¬
num. pͥscam. et maximiliã. insanas feminas des¬
cendisse: & plenitudinẽ quã paulus non hu̾it
sũ & semmiuirũ huisse montanũ. Hec sunt que
coargutione ñ indigent. ꝑ fidiam eorũ exposuiᷤᷤ¬
se. suꝑasse est. Nec necesse est. ut singła aeliram̃ta
que ꝓferunt breuior epłe sermo subu̾tat. cũ et tu
ipsas scripturas ad pͥme tenens: ñ tam ad eorũ mota
sis questiones. quã qͥd sentirem ame uolueris scisci¬

Expanded text:
teria, quae dicuntur de lactante puero et de uicteria, quae dicuntur de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse in ueteri testamento per Moysen et prophetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corpus. sumpsisse de uirgine et in Christo sub specie filii praedicantem mortem obisse pro nobis et, quia re nequiverit, ad extremum per Spiritum Sanctum in Montanum, Priscam, et Maximillam insanas feminas descendisse, et plenitudinem quam Paulus non habuerit, sum, et semivirum habuisse Montanum. Haec sunt quae coargutione non indigent: perfidiam eorum exposuisse, superasse est. Nec necesse est ut singula deliramenta quae proferunt, brevior epistolae sermo subvertat, cum, et tu ipsas Scripturas apprime tenens, non tam ad eorum mota sis quaestiones, quam quid sentirem, a me volueris scisci
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimas quasi tres passi sint saluatores: ñ quo
per totum annum. excepto pente costen ieiunare nõ
liceat. sed quod aliud sit necessitate. aliud uoluntate
apud eos episcopiis cercus est. habent enim primoᷤ
depepusa frigie pattiarchas. scãos quos appellant ee¬
nonus atq ita intercium. id est penultimum locum
episcopi deuoluuntur: quasi ex inde ambitiosior ie¬
lio fiat: si quod apud nos primum est. apud uios no¬
uissimum sit. Iui ad omne pene delictum ȩccłiȩ obse¬
rant fores: nos cotidie legimus. malo penitentiam
peccatoris quam mortem: et nũquid qui cadit ñ ił¬
surgit dicit dñs: ce conuertimini ad me filii con¬
uertentes: et ego citrabo contͥtiones ur̃as. Rigidi aut
sunt: ñ quo &e ipsi peiora ñ peccent. sed quod hoc in¬
ter uos et ilios st. quod uli erubescunt consiteri
peccata quasi iusti. nos dũ penitentiã agimꝰ. faci¬
lius ueniam promerem᷑. Pret̃ mitto scelerata mys¬

Expanded text:
Quadragesimas, quasi tres passi sint Salvatores. Non quod, Quadragesimas, quasi tres passi sint Salvatores. Non quod, et per totum annum, excepta Pentecoste, jejunare non liceat: sed quod aliud sit necessitate, aliud voluntate apud eos Episcopus tertius est. Habent enim primos de Pepusa Phrygiae Patriarchas: secundos, quos appellant Cenonas: atque ita in tertium, id est, pene ultimum locum Episcopi devolvuntur; quasi exinde ambitiosior religio fiat, si quod apud nos primum est apud illos novissimum sit. Illi ad omne pene delictum Eccrant fores; nos cotidie legimus: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: numquid, qui cadit, non resurgit?dicit dominus: conuertimini ad me, filii conuertentes, et ego curabo contritiones uestras. rigidi autem sunt, non quo et ipsi peiora non peccent, sed quod hoc inter nos et illos sit, quod illi erubescunt confiteri peccata quasi iusti, nos, dum paenitentiam agimus, facilius ueniam promeremur. Praetermitto scelerata mys
Abbreviated transcription (Latin):
pheciam et promissionem dñi. illo tempore completã
memorauit: quom possumus nobis tempus aliud uin¬
dicare : Quo si uoluerint respondere ce philippi dein¬
ceps quattuor filias propħasse. et propħam agabum.
ant anobis non tantum propħiam reppelli. que dm̃
signata est passione: quam cos ñ recipi. qui cũ scrip¬
ture ueteris et noue auctoritate ñ congruant. Primũ
infidei regula discrepantus. Nos patrem et filium &
spm̃ scm̃ in sua unumquẽq persona ponimus. licet
substantiam copulemus: illi sabellii dogina sectan¬
tes. trinitatem inunius persone angustiis cogunt.
Nos scdas nuptias non tam appetimus. quam concedi¬
mus. paulo iubente. ut uidue ad olescentes nubant:
illi intantum putant scelerata iterata coniugia. ut
quicũꝙ hoc fecerit ad ulter habeatur. Nos unam qua¬
aragesimam. scãm traditionem apłorum. toto nobis
congruo tempore ieuinamus: illi tres in anno facuĩt

Expanded text:
phetiam et promissionem domini illo tempore conpletam phetiam et promissionem domini illo tempore conpletam memorauit, quomodo possumus nobis tempus aliud uindicare? quodsi uoluerint respondere et Philippi deinceps quattuor filias prophetasse et propheten Agabum rant a nobis non tam- prophetiam repelli, quae domini signata est passione, quam eos non recipi, qui cum scripturae ueteris et nouae auctoritate non congruant. Primum in fidei regula discrepamus. nos patrem et filium et spiritum sanctum in sua unumquemque persona ponimus, licet substantia copulemus; illi Sabellii dogma sectantes trinitNos secundas nuptias non tam appetimus, quam concedimus, Paulo jubente, ut viduae adolescentulae nubant: illi in tantum putant scelerata conjugia iterata, ut quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. Nos unam quadragesimam secundum traditionem Apostolorum, toto nobis orbe congruo, jejunamus: Illi tres in anno faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
congregata tibi quidam montani
sectator ingessit: inquibus saluator
noster. se ad patrem iturum missur̃q
paraclitum pollicetur: in quod pro
am̃. hoc est quinquagesima post resur rectionem.
spm̃ scm̃ descendissẽ. Linguasq credentium esse diui¬
sas: ita ut unus qͥsq ommũ geatium sermone loque¬
rti. quan doguioã adhuc patũ credentiũ eos musto
ebrios asserebant. et petrusstans in medio
apłorum omnisq conuentus ait. Uiri uidei. et om̃s
qui habitatis inierłm hoc uobis notum sit: &e aurib¬
percipite uerba mea. Non enim sicut uos estimatis
hi ebrii sunt. nam est hora diei tercia:ͥ sed hoc est. qd̾
aictum est per propħam iohel. Innouissimis diebus
dicit dñs. effundam de spũ meo super omnem carnem:
it propħabunt filii. & filic eorum. et iuuenes uisiones
uidebunt. et seniores somnia somniabunt: et quidem
inseruos meos &e ancillas. effundam de spũ meo. Siigi¬
tur apłs petrus. superquẽ dñs fundauit eccłiam. &e pro¬

Expanded text:
congregata tibi quidam Montani sectator ingessit, in quibus saluator noster se ad patrem iturum missurumque paraclitum pollicetur, in quod promi, hoc est quinquagesima post resurrectionem, spiritum sanctum descendisse linguasque credentium esse diuisas, ita ut unusquisque omnium gentium sermone loqueretur, quando quidam adhuc parum credentium eos musto ebrios adserebant et Petrus stans in medio apostolorum omnisque conuentus ait: uiri Iudaei et omnes, qui habitatis in Hierusalem, hoc uobis notum sit et percipite auribus uerba mea. non enim, sicut uos aestimatis, hi ebrii sunt — nam est hora diei tertia-, sed hoc est, quod dic-. tum est per lohel prophetam: in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu meo in omnem carnem et prophetabunt filii etfiliae eorum etiuuenes uisiones uidebunt et seniores somnia somniabunt; et quidem in seruos meos et ancillas effundam de spiritu meo. Si igitur apostolus Petrus, super quem dominus fundauit ecclesiam, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
reppi. Appellatur lex et mistica intelligentia scrip¬
tutarum. Scimis quia lex sp̃ualis c̃. Et extra hec om̃a
naturalem legem scriptam in cordib nr̃is idem apłs
docet. Cum enim gentes quȩ legem ñ habent naturali¬
ter ea que legis sunt facutintꝰ isti legem ñ habent natir¬
tes. ipsi sibi su lex: qui indicant opus legis scriptũ
incordib suis. testimonium illis prebente conscien¬
tia. Istalex quȩ in cordib scribitur. om̃s continet
nationes: et nulhus hominum ẽ. nisi qui ad huc
expers est rationis qui hanc legem nesciat. Unde
omius mundusi sub peccato. et uniuersi homines
preuaricatores sunt segis:  iccirco iustum udici¬
um dei ẽ scribentis incorde gencris humani. qd ti¬
bi fieri nolueris. alteri ne feceris. Quis gͥ ignorit
homicidium. adulterium. furta. et omnem con¬
cupiscentiam c̃e malum: exeo qd abi nouet fieri.
Sienm mala ec̃ nesciret: nunquã sibi aoieret ila¬

Expanded text:
reperi. Appellatur lex etiam mystica intelligentia Scripreperi. Appellatur lex etiam mystica intelligentia Scripturarum: Scimus quia lex spiritalis est. Et extra haec omnia naturalem legem scriptam in cordibus nostris idem Apostolus docet: Cum enim gentes, quae non habent legem naturaliter ea quae legis sunt faciunt, isti, legem non habeniipsi sunt lex; qui indicant opus legis scriptum in cordibus suis, testimonium praebente illis conscientia . Ista lex quae in corde scribitur, omnes continet nationes, et nullus hominum est, qui hanc  est, qui hanc legem nesciat. unde omnis mundus sub peccato et uniuersi homines praeuaricatores legis sunt et idcirco iustum iudicium dei est scribentis in corde generis humani: \'quod tibi fieri nolueris, alteri ne feceris'. quis ignoret homicidium, adulterium, furta et omnem concupiscentiam esse malum ex eo, quod sibi ea nolit fieri ? si enim mala esse nesciret, numquam sibi doleret inla
Abbreviated transcription (Latin):
ricidatum suppliciis apud athemenses solonem scͥp¬
sisse negat᷑. neñ tam prohibere quã commonere uide¬
retur. Igitur lex apud contemptores &e legum precepta
calcantes. uidetur ẽc occasio delictorum: dum prohiben¬
do qd̃ non uult ficri. ligat cos uinculis mandatorum:
quiprius absq lege peccantes ñ tenebantur criminib.
Hoc diximus. iegtm quȩ ꝑmoysen data ẽ intelligentes.
Nerum quia inconsequentib scriptum ẽ. lex aei. et lex
carnis atq menbrorum. que pugnat aduersus lcgm m̃¬
tis nr̃e. &e captiuos nos ducit in lege peccati. simulq
quatuor leges contra se dimicantes inuno loco scriptas
Ee cognoscõ. ñ absq re arbitror. si requiram quot gene¬
ꝑ moysen aata ẽ. scđm illud qd scriptumẽ ad galathas.
auocq̃t emm exopib iegis es. luib maledicto sunt Scͥo

Expanded text:
ricidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripricidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripsisse negat, ne non tam prohibere quam commonere uideretur. igitur lex apud contemptores et legum praecepta calcantes uidetur esse occasio delicto- - rum, dum prohibendo, quod non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui prius absque lege peccantes non tenebantur criminibus. haec diximus legem, quae per Moysen data est, intellegentes. uerum, quia in consequentibus scriptum est: \'lex dei et lex carnis atque membrorum, quae pugnat aduersum legem mentis nostrae et captiuos nos ducit in lege peccati\', simulque quattuor leges contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, non absque re arbitror, si requiram, quot geneper Moysen data est, secundum illud, quod scriptum est ad Galatas: quotquot enim ex operibus legis sunt, sub male
Abbreviated transcription (Latin):
causa mortis si ostendit uenena mortifera. licet his ma¬
li homines abutantur admortem. et uel se interfici¬
ant uel insidiantur inimicis: siciex data ẽ. ut pecca¬
torum uenena demonstret. et hominem male liberta¬
te sua abutentem. qui prius ferebatur improuidus.
et ꝑprecipitia labebatur. sreno legis retineat. et composi¬
tis doccat incedere gressib ita ut seruiamus in nouita¬
te sp̃s. et ñ inuetustate littere. id c̃ uiuannis sub precepto.
qui prius inmorem brutorum animalium ducebam̃.
Manductimis ecbibamus: ctas enim moriamur. Qd si
sub intrante lege. que docet quid facere. & prohibet qͥd
ñ facere debeamus. uicio nr̃o & incontinentia fcramtr
contrascita legalia uidetur lex causa ẽe peccati que dũ
prohibet concupiscentiam. quodammꝰ eam inflãmare
cognoscitur. Sccularis apud grecos sententia ẽ. quacqͥd
licet minus desidetatur. Eigo e conttario quicqͥd ñ li¬
cet. somentum accipit desidcrii. Unade & tulluis de par¬

Expanded text:
causa mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et uel se interficiant uel insidientur inimicis, sic lex data est, ut peccatorum uenena demonstret et hominem male libertate sua abutentem, qui prius ferebatur inprouidus et praecipiti uia labebatur, freno legis retineat et conpositis doceat incedere gressibus, itaut seruiamus in nouitate spiritus et non in uetustate litterae, id est uiuamus sub praecepto, qui prius in modum brutorum animalium dicebamus: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. quodsi subintrante lege. quae docet, quid facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur lex causa esse peccati, quae, dum prohibet concupiscentiam, quodam modo eam inflammare cognoscitur. saecularis apud Graecos sententia est: quicquid licet, minus desideratur. ergo e contrario, quicquid non licet, fomentum accipit desiderii. unde et Tullius de par