comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t om̃s ep̃i inqͥb dã guiorib pulsant᷑
ł crinunant᷑ causis quociens necesse fu¬
erit libere apłicã appellent sedẽ. atq
ad eã quasi adiatrẽ c̾fugiant. ut ab ea
sic̃ sẽꝑ fuit piȩ fulciant᷑. defendant᷑. & lib̾ent᷑
Cuiꝰ dispositioni. oñs maiores ȩccłasticas cau¬
quõ eulpant᷑ epĩ qͥ alit̾ erga fr̃s egerint
quã eiꝰdẽ sedis papę sieri placuerit. Placuit
ut accusatꝰ ł uidicatꝰ acoꝓiuncialib in ali
qua epc̃ lic̃t̃ appell&. & adeat apłicȩ sedis
pontisicẽ. qui aut ꝑse aut ꝑuicarios suos eiꝰ
retractan negotiũ ꝓcurã. Et dũ itato
uiditio pontifex causã suã agit nullus
accusati causã pontisicis scrutari liceat
ñ tam̃ definiri inc̃ sulto romano pontifici
ꝑmissũ ẽ cũbeato petro apło ñ abalio quã
abipso dictũ sit dño. Que cũꝙ ligaue.¬
ris suꝑ t̾rã er̃ ligata & in ceło. & quȩcũ ꝙ
solueris suꝑ t̾rã. er̃ soluta & inceł. Siqͥs

Expanded text:
opi qui in quibusdam gravioribus pulsantur vel criminantur causis, quoties necesse fuerit, libere apostolicam appellent sedem, atque ad eam, quasi ad matrem, confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur et liberentur. Cujus dispositioni omnes majores et ecclesiasticas cauquoniam culpantur episcopi qui aliter erga fratres egerint quam ejusdem sedis papae fieri placuerit. Placuit ut accusatus vel judicatus a comprovincialibus in alius licenter appellet et adeat apostolicae sedis pontificem, qui aut per se aut per vicarios suos eius retractari negotium procuret. Et dum iterato iudicio pontifex causam suam agit, nullus accusati causam pontificis scrutari liceat, non tamen definiri, inconsulto romano pontifice, permissum est, cum beato Petro apostolo non ab alio quam ab ipso dictum sit Domino: Quaecumque ligaveris super terram, erunt ligata et in coelo: et quaecumque solveris super terram, er
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in quib sumo sac̃ dotio c̃stitututis.
ab ex tͣneis dũ taxat aliqͥd. aut cũ eccła
aut sequestratĩ. aut dimit titur aut do¬
natur. quia hoc ille qđ donat ꝓre depti¬
one animȩ suȩ nꝑcõmodo saẽdotis ꝓbat᷑
afferre. non quasi suũ ꝓpͥũ. s quasi dimis¬
sũ eccłȩ int̾ facultates ęccłȩ cõputabt. qͥu
iustũ ẽ. ut sicut sac̃dos ht qđ ȩccłȩ dimis¬
suẽ. ita & ȩccłȩ habeat quod relinquit᷑
sacerdote. Sane quicqͥd ꝑsidei cõmissũ
a sac̃dotis nomine aut eccłȩ fortassis di¬
Imittitur. cui cũq alii pꝰmodũ ꝓfuturũ
id facultates suas ȩccła cõputare aut
re tinere non pot̾it

Expanded text:
us in summo sacerdotio constitutis ab extraneis duntaxat aliquid aut cum ecclesia, aut sequestratim aut dimittitur aut donatur, quia hoc ille qui donat pro redemptione animae suae, non pro commodo sacerdotis probatur offerre, non quasi suum proprium, sed quasi dimissum ecclesiae inter facultates ecclesiae computabunt; quia justum est, ut sicut sacerdos habet quod ecclesiae dimissusacerdoti. Sane quidquid per fidei commissum aut sacerdoti, aut ecclesiae fortasse dimittitur cuicunque alii postmodum profuturum, id inter facultates suas ecclesia computare, aut retinere non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis adeptus patent̃ licentiã dedit ꝑu
niusũ orbẽ in suo degentes imꝑio non solũ
sien apĩanos s etiã fabricandas ȩccłas. & p̃dia
tribuenda constituit. Deniq idẽ p̃fatꝰ pͥnceps
donaria inm̃sa & fabricam tẽpli pͥmȩ sedis
beati petri pͥncipis apłoꝵ instituit. adeo ut
relinquęr&. &beato petro suisq suc cessorib¬

Expanded text:
veritatis patenter adeptus, licentiam dedit per rsum orbem in suo degentes imperio, non solum fieri Christianos, sed etiam fabricandas ecclesias, et praedia tribuenda constituit. Denique idem praefatus princeps donaria immensa et fabricam templi primae sedis beati Petri principis apostolorum instituit, adeo ut relinqueret, et beato Petro suisque successorib
Abbreviated transcription (Latin):
suã asacram̃to se ab stinent.
iquis intrat aeccłam dĩ. & sacras scrip¬
turas non audit. & pluxuria sua aũterit
se a cõmunione sacram̃ti. & in obseruan¬
dis mysterus declinat constitutã regulã
disciplinȩ. istũ tale ꝓiciendũ de eccła
catholica eẽ decernimꝰ. donec poeniten¬
tiã agat. & ostendat fructũ poenitentiȩ
suȩ. ut possit cõmunione ꝑcepta. in dul¬
lla mystica distris butione spałis ali¬
moniȩ hoc imꝑtitur. hoc sumitur. ut
accipientes uirtutẽ cȩlestis cybi. incar¬
nẽ ipsius qui caro nr̃u factus ẽ transeamꝰ.¬
Dehistrionib imagis sic̃ munionẽ acci

Expanded text:
suam a sacramento se abstinent. Si quis intrat in ecclesiam Dei et sacras scripturas non audit et pro luxuria sua avertit se a communione sacramenti et in observandis mysteriis declinat constitutam regulam disciplinae, istum talem proiciendum de ecclesia catholica esse decernimus, donec poenitentiam agat et ostendat fructum penitentiae suae, ut possit communione percepta indulla mystica distributione spiritalis alimoniae hoc impartitur, hoc sumitur: ut accipientes virtutem coelestis cibi, in carnem ipsius qui caro nostra factus est transeala mystica distributione spiritalis alimoniae hoc impartitur, hoc sumitur: ut
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dotũ noport& eos auidicib eccłȩ au¬
diri. ante quã eoꝵ discutiat᷑ estimationis
suspicio ł opinio qua intentione. qͥfide.
q̃tementate. qͣuita. qͥ escientia. qͦue me¬
cia ł odio. aũt cupiaitate ista p̃sũp¬
sennt nec ne. hȩc oiã fidelit̾ s̃ꝑserutan¬
da & diligent̃ ꝑtrac tanda: Nã st̃ ñ¬
nuilli qͥp̃positos suos ꝑũse rep̃hendt̃
si ł parũ ipsi molesti ex̾citerint ideirco
recto oculo ꝑpͥmates ȩccłarũ utilit̾ piu

Expanded text:
cerdotum non oportet eos a iudicibus ecclesie audiri, antequam eorum discutiatur existimationis suspicio vel opinio qua intentione, qua fide, qua temeritate, qua vita, qua conscientia quove metia, vel odio, aut cupiditate ista sumpserint necne. Haec omnia fideliter sunt perscrutanda et diligenter pertractanda. Nam sunt nonnulli qui praepositos suos perverse reprehendunt, si vel parum ipsis molesti exstiterint. Idcirco rec
Abbreviated transcription (Latin):
nro non solũ nom̃ es &ia eausa con uingat. Conui ua quȩ exintentioẽ.
inpendende uaoritat᷑is fi unt recta ura scĩtas. insuis eplã laudauello
uope sidenduẽ est quia de ueracit exburitate prodeunt. cũ incis nulli
absentue nduta mordetur. nullus ex irrisione rep̾hendit᷑. &cũ in eis en¬
anes scłarut negotioꝵ fabule. sed uerba sacre lectionis audiuntur cũ
nomipliuqua erecende uurtitis habeatur. E ec itaꝙ si uos in ur̃is conui¬
uus agits abstinentiũ fateor magistri estis. Qđ gͦ pauli apli adme
tustimoniu posistis quo ait. Qm̃ qui non manducat mandueantẽ
non iiudica diis enistimo in congriuĩ fuisse: quia ego noncoredoruedi¬

Expanded text:
Deo non solum nomen, sed etiam causa conjungat. Convivia autem quae ex intentione impendendae charitatis fiunt, recte vestra sanctitas in suis epistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc veraciter ex charitate prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisione reprehenditur; et non in eis inanes saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magistri estis. Quod ergo Pauli apostoli testimonium ad me posuistis, quo ait: Qui non manducat, manducantem non judicet ; omnino existimo incongruum fuisse, quia neque ego non comedo
Abbreviated transcription (Latin):
admon& dicens. Qui emunt tam quã ñpos¬
sidentes. & qui utuntur hoc mundo tãquã
uidelie& & sic nobis quȩ suppe tunt ex te¬
riꝰ seruiant. quatinꝰ asuꝑnȩ dilectionis
studio animũ ñ reflectant.

Expanded text:
n possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant,
Abbreviated transcription (Latin):
t&. millus eor accedẽ ad altare dñi
audeat. ł gram scẽ cõmunionis ꝑci¬
piat. s genunato tpr ꝑpoeniteatiã
c̃pensabt qͦ discordiȩ seruier̃. Qđ si
unus eoꝵ alio c̃ tẽpnente adsatisfac.¬
tionẽ braritaus cucurrerit. exeotpr̃
iã pacificꝰ intͣ ȩccłam recipiet᷑. ex qͦ
adconcordiã festinasse ciuncitur
sententia. tam̃ suꝑ iori seruata. ut
tẽpꝰ qđ in ira expedit gemitũ inpe¬
nitentiȩ satis factione ꝑsoluat.

Expanded text:
tat, nullus eorum accedere ad altare Domitat, nullus eorum accedere ad altare Domicipiat, sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus eorum alio contemnente, ad satisfactionem charitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra ecclesiam recipietur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur, sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in ira expendit, geminatum in poenitentiae satisfactione persol
Abbreviated transcription (Latin):
quiddit frm̃ suũ homicidaẽ. E t souis
qnĩ ois homicida ñ hab& intã et̾nã
inse manentẽ. Ecce homicida oẽ ꝓba¬
bilit̃ declarat᷑. quia frat̃na societateb
diuidat᷑. Nã simanus ñ mͦanͣeat ad occi¬
dendũ. ꝓ eo tam̃ quia inmitis ad ño¬
cendũ.lã adõ homicida i tenetur
uiuit ille. & iste iã int̃ fector eiuncitur.
Cũ gͥ his p̃ceptis beatꝰ apłs paulus coñ¬
sona p̃dicatione c̃cordat ir dicene.A
ñ occidat sol suꝑ iracundiã urã ii¬
& nolite locũ dare diabolo. Relatȩst̃
nobis quoꝵ dã sac̃dotũ ꝑsone initan¬
tũ obstinationis esferbuisse discor diã.
ut ñsolũ illos abim occasus solis ñre
uoca. annosa quidẽ trasactio tem¬
por aaborũ. caritaus redin&e. qͥppe¬
occubuit ut adlum̃ cantatis redire
canonis definiuonẽ nullo mͦ recipi¬
endas eẽ censenꝰ. ꝑ sonis tam̃ discor¬
dantiũ id speciali desinicione p̃cipi¬
mꝰ. ut ante eos rec̃ciliatio uera in nec¬

Expanded text:
qui odit fratrem suum homicida est. Et scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . Ecce homicida esse probabiliter declaratur, qui a fraterna societate dividitur. Nam et si manus non moveat ad occidendum, pro eo tamen quia munitus cendum, jam a Deo homicida tenetur. Vivit ille, et iste jam interfector convincitur. Cum igitur his praeceptis beatus apostolus Paulus consona praedicatione concordet, dicens: Sol non occidat super iracundiam vestram; et: Nolite locum dare diabolo, relatae sunt nobis quorumdam sacerdotum personae in tantam obstinationis efferbuisse discordiam, ut non solum illos ab ira occasus solis non revocet, sed ne annosa quidem transactio temporum ad bonum charitatis reclinet. Quippeoccubuit, ut ad lumen charitatis redire canonis definitionem, nullo modo recipiendas esse censemus. Personis tamen discordantium id speciali definitione praecipimus, ut, antequam eos reconciliatio vera innec
Abbreviated transcription (Latin):
nulla p̃eatione ł aliqͦ xenio ȩccłam illã
obtineat. quȩ titulus ꝑse constans an¬
tea extitit. S neq capellã sine c̃sultu
nr̃o. Quod si fecerit diffinitã sententiã
sibi ꝓlatã suscipiat. sicuti de ep̃o canonica
decreuit auctorita̾te. ut qui ꝑ abitionẽ
maiore ciuitatis appetierit. & illã ꝑdat
quã tenuit. & illa nequã quã obtineat
uestiganda sunt a magistris. & de canis

Expanded text:
nulla precatione, vel aliquo exenio, ecclesiam illam obtineat, quae titulus per se constans antea exstitit, sed neque capellam, sine consultu nostro. Quod si fecerit, diffinitam sententiam sibi prolatam suscipiat, sicuti de episcopo canonica decrevit auctoritas, ut qui per ambitionem majorem civitatem appetierit, et illam perdat quvestiganda sunt a magistris et decanis
Abbreviated transcription (Latin):
quid agere debeant.
br̃ mane matutinali officio expl&o :
pensum seruitutis suȩ canendo. pͥmã.
terciã. sextam. nonamq ꝑ soluat. ita tam̃.
ut postea horis cõpetentib ⁊ signis desig¬
nantib uixta possibilitatẽ aut ase aut asco¬
larib publice c̃pleatur. Demde ꝑactis
horis infirmis uisitatis. si uoluerit ad opꝰ
rurale exeat ieninus. ut iterũ necessitati¬
b peregrinoꝵ. & hospitũ. siue diuersorũ
cõmeantiũ. infirmoꝵ quoq atq defunctoꝵ

Expanded text:
quid agere debeant. Presbyter mane matutinali officio expleto, pensum servitutis suae canendo Primam, Tertiam, Sextam, Nonamque persolvat: ita tamen, ut postea horis competentibus et signis designantibus juxta possibilitatem, aut a se, aut a scolaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit ad opus rurale exeat jejunus, ut iterum necessitatibus peregrinorum et hospitum, sive diversorum commeantium, infirmorum quoque atque defunct
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit picturas
in ȩccła fieri non debere. nequođ
colitur. & ad oratur in parietib depingat᷑¬
liud ẽ enĩ picturã
adorare. aliud ꝑpicturȩ historiã
quid sit ad orandũ addiscere. Nã qđ
legentib scriptura hoc idiotis p̾stat pic¬
tura cernentib quia in ipsa ignoran¬
tes uident quod seqͥ debeant. in ipsa
legunt qͥlit t̾as nesciunt. Unde & p̃cipue
gentib ꝓlectione pictura ẽ. qđ magnoꝑe
tu qui int̃ gentes habitare adtendere de¬
dueras. nedũ recto zelo incaute succenderiꝰ¬
Frangi gͦ ñ debuit. qđ ñ ad orandũ aeccłi is.
s adinstruendas solũ mͦ mentes fuit. nes¬
cientiũ collocatũ. Et quia in locis uene
tendebas salubrit obtinere. & collectũ ñdisꝑ¬

Expanded text:
lacuit picturas in ecclesia esse non debere, ne quod colitur aut adoratur in parietibus depingatliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus, quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est, quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi decuerat, ne dum recto zelo incaute succenderiFrangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venertendebas salubriter obtinere, et collectum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccata confiteri. nãq & ego peccator
sũ. & fortassis peiora quantu feceris ha¬
beo factũ. Haec idcirco admoneo. qͥu
& cõmissũ non confitendo ꝓdere s negan¬
do defendere. atq confictũ defenden¬
do multiplicare. Et qui diabolo instigen¬
te nefunda crimina ꝑ petrare non
metuimꝰ. Haec eadem quȩ oꝑe absq
ulla uerecun dia ꝑsicimꝰ. eode suaden
rã homne qui similis nr̃iẽ. eisdẽq for¬
tassis passionibꝰ. sub iacet confundimus
dicere. qđ corã dõ qui om̃a inspicit
absq ullo ĩtis rubore cõmit tere non
for mi damꝰ de testatione de testanda.
S ponte gͦ fateamur quod nullo cogente
cõmisimus. Si uͦ nos nr̃a scelera ce¬
lauerimꝰ ab illo manifestabuntur qͥ &
accusator ẽ peccati & incentor. Ipse

Expanded text:
tua confiteri. Nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quiaet commissum confitendo non prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Et qui diabolo instigante nefanda crimina perpetrare non metuimus, haec eadem quae opere absque ulla verecundia perfecimus, eodem suadentram homine, qui similis nostri est, eisdemque fortasse passionibus subjacet, confundimur dicere quod coram Domino, qui omnia inspicit, absque ullo mentis rubore commiformidavimus, detrectatione detestanda. Sponte ergo fateamur, quod nullo cogente commisimus. Si vero nos nostra scelera celaverimus, ab illo manifestabuntur qui et accusator est peccati et incentor. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
comuni decreto sed̾m canonũ instituta
definimꝰ & p̃uidicamꝰ ut siquis eũ uro¬
re alt̾iꝰ uiuentẽ eo fornicatꝰ fuerit.
moriente marito s nodali iuditio aditꝰ
ei claudatur illicitꝰ. neulteriꝰ c̃ iungat᷑
matrimonio quã pͥus polluit adultio.
Nolumꝰ enĩ. ne xp̃iane religioni c̃uenit.
ut nullus ducat inc̃uigiũ. quã pͥus pol¬
luit ꝑadulteriũ. C¬

Expanded text:
communi decreto secundum canonum instituta definimus et judicamus, ut si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius polluit per adulterium. C
Abbreviated transcription (Latin):
& ialiis uitus quib cũꝙ humana fragilitas
contra dm̃ & creatorẽ suũ. aut cogitan¬
do. aut lo quen do aud coꝑando. aut de¬
lectando. aut c̃cupis cenido peccare po¬
test inomibꝰ. nie peccasse & reũ incspectu
di suꝑ onis homines ee cognosco. & consiteor
Humilit̃ etiã te sacdos dĩ exposco. ut in¬
rẽ nrm. quatiniis dehis &ede om̃ibꝰ scleribꝰ
meis ueniã & incsulgentiã conse qui merear
De inde Sac̃dos cũ penitenie. Esternat
se intrã & decant& hos sequentes psalmos

Expanded text:
 aliis quibuscunque humana fragilitas contra Deum et creatorem suum aut cogitando, aut loquendo, aut operando, aut delectando, aut concupiscendo peccare potest, in omnibus me peccasse et reum in conspectu Dei super omnes homines esse cognosco et confiteor. Humiliter etiam te, sacerdos Dei, exposco ut inrem nostrum, quatenus de his et omnibus sceleribus meis veniam et indulgentiam consequi merear. Deinde sacerdos cum poenitente prosternat se in terram, et decantet hos sequentes Psalmos.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ qͦt ante aex annos ȩtatis uxores haben¬
tes. in hoc peccato ꝓlapsisunt .xxu. annos
penitentiã agentes adorationis cõmu¬
nionẽ recipiant᷑. Inqua qͥnqnnio ꝑdu¬
rantes. tc̃ oblationis sacram̃ta ꝑcipiant.

Expanded text:
 post XX annos aetatis, uxores habentes, in hoc peccato prolapsi sunt, XXV annos poenitentiam agentes, ad orationis communionem recipiantur. In qua quinquennio perdurantes, tunc oblationis sacramenta percipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłam petendo ibiq manendo. indeq
reutendo. aliciuꝰ publice potestatis banno
ibidẽ c̃stringat᷑. ne forte dũ ad eccłam
causa orationis ꝓꝑat. ꝑbannũ inpediat᷑
ꝓsalute animȩ de uote insistere.¬

Expanded text:
esiam petendo, ibique manendo, indeque revertendo alicujus publicae potestatis banno, ibidem constringatur: ne forte dum ad ecclesiam causa orationis properat, per bannum impediatur pro salute animae devote insistere.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis conditorib aut certe ꝓpin quis
eoꝵ. si iã illi a scło discesser̃. Nouerint
aut̃ conditores bet silicarũ in reb quas eis¬
dẽ conciliis conferunt nulla potestatẽ
habere. s uixta canonũ instituta sicut
eccłam ita &dotẽ eius adordinationẽ

Expanded text:
ipsis conditoribus, aut certe propinquis eorum, si jam illi a saeculo discesserunt. Noverint autem conditores basilicarum, in rebus quas eisdem ecclesiis conferunt, nullam potestatem habere: sed juxta Canonum instituta sicut ecclesiam, ita et dotem ejus ad ordinationem
Abbreviated transcription (Latin):
uartia radix
mentes obtinet. Multi eñi fideliũ in
amore xp̃i & martyrũ in parrochiis epõꝵ
basilicas construunt. oblationes c̃seribunt
sac̃dotes hȩc aufer̃. atꝙ inusus suos c̃ũtunt
Inde est quod cultores sacroꝵ deficiunt
dũstipendia sua ꝑdunt. Inde labentiũ
basilicarii ruine non reparentur. qui a
auantia sac̃dotali omĩa auferuntur.
ꝓqua re constitutũẽ ap̃senti concilio
epõs ita dioceseos suos regere. ut nichil
exearũ uire p̾sumant auferre. s uixta

Expanded text:
aritia radix sacerdotum mentes obtinet. Multi enim fidelium in amorem Christi et martyrum in parochiis episcoporum basilicas construunt, oblationesque conscribunt; sacerdotes autem auferunt, et in usus suos convertunt. Inde est quod cultores sacrorum deficiunt, dum stipendia sua perdunt. Inde labentium aedificia basilicarum non reparantur, quia avaritia sacerdotali omnia auferuntur. Pro qua re constitutum est a praesenti concilio episcopos ita diocaeses suas regere, ut nihil ex earum jure praesumant auferre: sed juxta
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ ãmonendi. quatinꝰ nouerint
decimas & oblationes quas afidelib accipi¬
stipendia & ñ quasi suis. s quasi cõm̃datis
uti. De quib om̃ib sciant se ratione
posituros inc̃spectu dĩ. & nisi eas fidelit̃
pauꝑib & his quib p̃missi sunt adminis¬
trauerint. dãpna passuros. Qualit̃ uͦ
depensari debeant. cauones scĩ insti¬
tuunt. scilicet ut quatuor partes in¬
de fiant. una ad fabricã eccłȩ releuan¬
dã. alt̾a pauꝑib distribuenda. t̃ca pb̃ro
cũ suis cłis habenda. quarta ep̃o reser¬
uanda. ut qͥc qͥd exinde iusserit pru¬
denti consilio fiat

Expanded text:
rque admonendi, quatenus noverint decimas et oblationes quas a fidelibus accipistipendia, et non quasi suis, sed quasi commendatis uti. De quibus omnibus sciant se rationem posituros in conspectu Dei, et nisi eas fideliter pauperibus et his qui praemissi sunt administraverint, damna passuros. Qualiter vero dispensari debeant, canones sancte instituunt. Scilicet, ut quatuor partes inde fiant, una ad fabricam ecclesiae relevandam, altera pauperibus distribuenda, tertia presbytero cum suis clericis habenda, quarta episcopo reservanda, ut quidquid exinde jusserit, prudenti consilio fiat
Abbreviated transcription (Latin):
electe textꝰ quã fint̾nitas tua
direx̃ epłȩ sollienudinẽ tuiã di¬
ligent᷑ innotuit . s cognita nobis
corporis tut modestia contristauit
uerũtam̃ dñica pacient̃ debent
sustineri flagella nã frequenter excp̃
adem̃dationẽ egritudo conceditur
Et hoc ante dm̃ hominẽ purga obe¬
tũ stamit. qđ inhac illu adp̃sẽns
nob̾ uita castigatio ista ꝑficiat
exoramꝰ Pre terea ad frat̾nitatiᷤᷤ
consulta respondentes statumꝰ.
diaconẽ abbatẽ quẽ deportu ue¬
neris indieas cecidisse ad sacrũ or¬
uocari Que qͥdẽ sacro ordine pͥ¬
uatũ inpenitentia deputare te e¬
conuenit. Cuiꝰ sipostea actꝰ con¬
u̾satioq meruerit. pͥore̾ int̾ alios
monacos. ubi tu tam̃ decreueris
standi locũ obrineat

Expanded text:
electae textus quam fraternitas tua direxit epistolae sollicitudinem tuam diligenter innotuit, sed cognita nos corporis tui molestia contristavit. Verumtamen dominica patienter debent sustineri flagella. Nam frequenter ad emendationem 729 aegritudo conceditur. Et hoc ante Deum hominem purgatum statuit, quod in hac illum ad praesens nobis vita castigatio ista proficiat exoremus. Praeterea ad fraternitatis tuae consulta respondentes, statuimus diaconum et abbatem de portu Veneris, quem indicas cecidisse, ad sacrum orvocari. Quem quidem sacro ordine privatum in poenitentiam deputare te convenit. Cujus si postea actus conversatioque meruerit, priorem inter alios monachos, ubi tu tamen decreveris, standi locum obtineat
Abbreviated transcription (Latin):
cauere & ante uenire necessariũ. ẽ. neqd̾
in uobis adulterii occultũ calescat incendi¬
um. Et quod mõib peccatis adulterio grauiꝰ:
Scđ̃m nãq inpenis optin& locũ. Qm̃ quidẽ
colite. ⁊ adornate sponsam xp̃i ad pudiciciam.
pudica fuerit inuenta. asponso suo ingentib
abeo donis ⁊ munerib honorabit᷑. ⁊ uelud
ministri sponsȩ. & anuei sponsi ingenti
gaudio ⁊ l&icia ꝑ fremini. Si uͦ sponsa hȩc
reꝑta fuerit cõmacula peccatis. ipsa qͥdẽ
tamquã digna ñ tradetur regalib tho¬
ris. Uosautẽ poenas dabitis. si forte ꝑues¬
trã neglegentiã ł de sidiã oppresserit
contagio seua peccati. Idcircosante oĩa
sobri&atis ⁊ pudicicie sollicitudinẽ geri¬

Expanded text:
cavere et antevenire necessarium est, ne quod in vobis adulterii occultum coalescat incendium. Et quid in omnibus peccatis adulterio gravius? Secundum namque in poenis obtinet locum, quoniam quidem colite, pudica fuerit inventa a sponso suo, ingentibus ab eo donis et muneribus honorabitur, et vos velut ministri sponsaegaudio et laetitia perfruemini. Si vero sponsa haec reperta fuerit commaculata peccatis, ipsa quidem, tanquam indigna, extrudetur a regalibus toris. Vos autem poenas dabitis, si forte per vestram negligentiam vel desidiam obrepserit contagio saeva peccati. Idcirco ante omnia sobrietatis et pudicitiae sollicitudinem geri
Abbreviated transcription (Latin):
cõ concilio allatum ẽ. quod quidã
laici. imꝓbe agant cõtra pbr̃os suos.
ita ut demorientiũ pbroꝵ substantia pa¬
tres sibi uendicent. sicut de ꝓpriisser¬
uis. Inter dicimꝰ itaq canonica auctorita¬
te. ne hoc ulteriꝰ fiat. Sed cum liberi fac¬
ti sunt ad suscipiendũ gradum. & adagẽ¬
dum diuinũ officiũ. ita nihil abeis exiga¬
tur pret̾ diuinũ officiũ. De peculiariu
sac̃dotũ nihil sibi usurpent. sed totũ di
parentib Et si ñ sunt idonei parentes. ep̃c eã
recipiat. ⁊ musum aeccłȩ diligenter distribu¬

Expanded text:
o concilio allatum est quod quidam laici improbe agant contra presbyteros suos, ita ut de morientium presbyterorum substantia partes sibi vindicent, sicut de propriis servis. Interdicimus itaque canonica auctoritate, ne hoc ulterius fiat, sed, sicuti liberi facti sunt ad suscipiendum gradum et agendum divinum officium, ita nihil ab eis exigatur, praeter divinum officium. De peculiari vero sacerdotum nihil sibi usurpent, sed totum divEt, si non sint idonei parentes, episcopus eam recipiat et in usus ecclesie diligenter distribu
Abbreviated transcription (Latin):
cere p̾sumat. & diacono & subdiacono qͥ
ministris altaris colligenda tradat.
Ilud &iã adtendat. ut eosꝓpͥu manu
cõmunicet. Nulli laico aut feminȩ
eubranstia inmanib ponat. s tantũ in
os eiꝰ cũbis ũbis ponat. Corpꝰ & sangnis¬

Expanded text:
 sumat, et diacono aut subdiacono qui ministri sunt altaris colligenda tradat. Illud etiam attendat ut eos propria manu communicet. Nulli autem laico aut feminae Eucharistiam in manibus ponat, sed tantum in os ejus cum his verbis ponat: Corpus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
enitentiã agere uixta antiquã
canonum institutionẽ inplerisq locis
abusu recessit. & neq ex cõ municandi neq
reconciliandi antiqui moris ordo seruatur
ut a dño inꝑatore imꝑetur aduitorium.
qualit̃ siquis publice peccat. publice multet᷑
sententia. & scłni or dinẽ canonũ ꝓmerito
suo ex cõmunicetur & reconcilie tur.

Expanded text:
enitentiam agere iuxta antiquam canonum institutionem in plerisque locis ab usu recessit, et neque excommunicandi neque reconciliandi antiqui moris ordo servatur; ut a domno imperatore impetretur adiutorium, qualiter, si quis publice peccapoenitentia, et, secundum ordinem canonum, pro merito suo excommunicetur, et reconcilietur.
Abbreviated transcription (Latin):
deb& utiq apud uicinos ep̃os conqueri ut
ab ipsis eiꝰ causa possit audiri. Ac ꝑ ipsos
suo ep̃o recõciliari. Quod insi fecerit. s
suꝑbia quod absit in flatus. se cernendũ
se ab ep̃i sui cõmanione duxerit. ac sepa¬
raum cum aliqͥs scisma faciens sacrificiũ
deo optulerit. anathema habeat᷑. ⁊ locũ
amittat. At si querimoniã iustã aduer

Expanded text:
debet utique apud vicinos episcopos conqueri, ut ab ipsis ejus causa possit audiri, ac per ipsos suo episcopo reconciliari. Quod nisi fecerit, sed superbia quod absit! inflatus secernendum se ab episcopi sui communione duxerit, ac separatim cum aliquibus schisma faciens sacrificium Deo obtulerit, anathema habeatur et locum amittat. At si querimoniam justam habuer
Abbreviated transcription (Latin):
S illud p̃cipue considerandũẽ. qͥd lex diui¬
na inde p̃cipiat. Suꝑ quo capitulo humb̾¬
to ep̃o sciscitanti ia respondimꝰ. cuiꝰ respon¬
sionis formulã &iam nunc tibi direximꝰ
Manifestũ ẽ enĩ qđ sacri canones ei anathe¬
ma dicunt. qͥ deppͥa cognatione ł quã
cognatus habuit duxentꝰ uxorẽ. &e ideo
suma cautela ẽ habenda neforte pinces¬
ti noxa dampnatio sequae tur ae terna.

Expanded text:
Sed illud ibi praecipue considerandum est, quod lex divina inde praecipiat, super quo capitulo Humberto episcopo sciscitanti jam respondimus. Cujus responsionis formulam etiam nunc tibi direximus. Manifestum est enim quod sacri canones ei anathema dicunt, qui de propria cognatione, vel quam cognatus habuit, duxerit uxorem. Et ideo ibi summa est cautela habenda: ne forte pro incesti noxa aeterna damnatio sequatur. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
sime compescat. & hoc ipsũ monasteriũ
a talipeste mundari festin&. quia si illic
peculiaritas amonachis habet᷑. neq ca¬
eadẽ pot̾at ꝑmanere. Quid ẽ aut̃ ha¬
bitꝰ monachi. nͥ despectꝰ mundi: Quo¬
mͦ gͦ mundũ despiciunt. qͥ imonasteno
positi aurũ quer̃. Ita gͦ tua expen¬
entia faciat. ut neq loci ordinatio dif¬

Expanded text:
sime compescat, et hoc ipsum monasterium sime compescat, et hoc ipsum monasterium a tali peste mundare festinet, quia si illic peculiaritas a monachis habetur, neque coeadem poterit permanere. Quid est autem habitus monachi, nisi despectus mundi? Quomodo igitur mundum despiciunt qui in monasterio positi aurum quaerunt? Ita igitur tua experientia faciat, ut neque loci ordinatio dif
Abbreviated transcription (Latin):
monahi monasterii quondã abb̵ claudii
pe tiuer̃ sibi c̃stantiũ monachũ abbate
debe constitui. qͦsualde ego insua petitione
de testatꝰ sũ. quia mͥ t̾renȩ m̃tis eẽ oĩ modo
apparuer̃. qui t̾renũ nimis homĩem abbtẽ¬
quesier̃. Cognoui em̃ qđ isdẽ c̃stantiꝰ
peculiaritati studeat. Quȩ res maxime
testatur eũ cor monachi non hab̾e. acde¬
inde cognoui. quia ad monasteriũ qđ inpice
aut qͦmͦ aliis regulã teneat. quã sibim&e¬
ipsi nescit tenere: Ad hoc gͦ recedentes
cellariũ quendã noiẽ maurũ petiuerunt.
cuiꝰ uitȩ industri& multa testificant᷑ qͥu
& qͦndã abbas claudius eũ qͥb dã laudabat.
Iua itaq experientia sollicite reqͥrat. &
si eiꝰ uita ad locũ regiminis. digna ẽ.
ano hunc abb ordinari faciat. Siuͦ ẽ
qđ ei oiño obiude. ut ex sua c̃grega¬
tione inuenire aptũ minime possint
ipsũ sibi aliunde eligant. & eis quẽ ele
rigi. hactenꝰ minime potuit. studiosis¬

Expanded text:
monachi monasterii quondam abbatis Claudii, petiverunt sibi Constantium monachum abbatem debere constitui. Quos valde ego in sua petitione detestatus sum, quia mihi terrenae menti esse omnimodo apparuerunt, qui terrenum nimis hominem abbateere. Cognovi enim quod idem Constantius peculiaritati studeat. Quae res maxime testatur eum cor monachi non habere. Ac deinde cognovi quia ad monasterium quod in Piaut quomodo aliis regulam teneat quam sibimetipsi nescit tenere. Ab hoc igitur recedentes, cellerarium quemdam nomine Maurum petiverunt, cujus vitae atque industriae multa testificantur, quia et quondam abbas Claudius eum quibusdam laudabat. Tua itaque experientia sollicite requirat; et si ejus vita ad locum regiminis digna est, ano hunc abbatem ordinari faciat. Si vero est quod ei omnino obviet, et ex sua congregatione invenire aptum minime possunt, ipsi sibi aliunde eligant, et is quem elegrigi hactenus minime potuit, studiosis
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃ri &diaconi & acarnib abs¬
tineant. placuit eas quidẽ con¬
tingere. & ita si uoluerint c̾tinere.
Quod si intantũ eas abominantur
ut nec olera quȩ cũ eis coguniur
existiment come denda. tam᷑ tãquã
non consentientes regule abordine
cessare debebunt.

Expanded text:
 diaconi, et a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita, si voluerint, continere. Quod si in tantum eas abominantur, ut nec olera, quae cum eis coquuntur, existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare debebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃cum p̾ceptũ. Quȩ dicunt facite. quȩ
autẽ faciunt facere nolite. Non uelle
dici sem̃ antequã sit. sed prius ẽẽ quod
uerius dicatur. P recepta di quotidie fac¬
tis implere. Castitatẽ amate. nullum odi¬
re. Telum & inuidiam non habere. Con¬
dis cordantib ante solis occasum in pa
bis. quȩ cum fuerint anobis dit noctuq
incessabilit᷑ ad impl&a.⁊ in die iudicii rec̃¬
signata. illa merces nobis ad nõ recõ pensa¬
bitur. quã ipse ꝓmisit quod oculus nõ ui¬
dit nec auris audiuit. nec incor hominis

Expanded text:
Dominici praecepti: Quae dicunt facite, quae Dominici praecepti: Quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite . Non velle dici sanctum antequam sit, sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odisse, zelum et invidiam non habere, condiscordantibus ante solis occasum in pacitalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in se cũ uiderit. do applic& nõ sibi. Ma¬
lũ uͦ semꝑ ase factũ sciat. ⁊ sibi reput&.
Diem iudicii timere. gehennam ex paues¬
cere. uitã xternã oĩ cõ cupiscentia sp̃ali
pectã habere. actus uitȩ suę oĩ hora cus¬
todire. in oĩ loco dm̃ se respicere ꝓcerto
scire. Cogitationes malas cordi suo adue¬
nientes mox ad xp̃m allidere. ⁊ senori spũ¬
ali pate facere. Os suũ amalo ł prauo
eloquio custodire. multũ loqui nõ ama¬
re. Uerba uana aut risui apta ñ loqui.
Risum multũ aut excussum nõ amare.
Lectiones scãs libent̃ audire. Orationi
frequent᷑ incumbere. Mala sua p̃terita
cum lacrimis. ł gemitu quotidie dõ ino¬
ratione cõ fiteri. De ipsis malis. de c&ero
emendare. Carius desideria nõ ꝑ ficere.
uolumtatẽ ꝓpriã odire. Preceptis sac̃ dotiꝰ
et p̃ceptoris in oĩb oboedire. etiã si ipse
aliter quod absit agat memores illud

Expanded text:
d in se cum viderit, Deo applicet, non sibi: mad in se cum viderit, Deo applicet, non sibi: malum vero semper a se factum sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali pectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare, verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri. De ipsis malis de caetero emendare, desideria carnis non perficere. Voluntatem propriam odisse, praeceptis sacerdotis et praeceptoris in omnibus obedire, etiam si ipse aliter, quod absit, agat, memores illius
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ergo om̃ium scarũ scripturarum
campis possit inueniri arma quib
uitia cõ pͥmant᷑. ⁊ iurtutes nutriant᷑
Libuit nobis hiuc nr̃o capitulari in
tate. quid agi. quid ue debeat cõti¬
netur. In pͥmis dñm dm̃ diligere.
extoto corde. tota m̃te. tota uirtute.
De inde ꝓximũ tamquã sẽ ipsum.
De inde non occidere. ñ adulterare.
non furtũ facere. ñ cõcupiscere. ñ fal¬
sum testimoniũ dicere. Honorare
ipsum sibi ut sequat᷑ ⁊ p̃m. Corpus e¬
iusitare. mortuum sepeltre intbu¬
latione suburnre dolentẽ cõsolari.
a scłi actib se facero alimũ. ilul
iracundix tempus ñ reseruare dolũ
incorde nõtenere. pacem falsam non
dare. caritatẽ nõ derelinquere. ñ uirare ne
forte ꝑ iur&. ueritatẽ ex corde & ore ꝓfer¬
cere sed ⁊ factã pacient̃ sufferre. inimicos
diligere. maledicentes se nõ remaledicere.
s magis benedicere. Persecutionẽ ꝓ iusticiã
sustmere. non ẽẽ suꝑbum. nõ uinolentũ.

Expanded text:
um ergo omnium sanctarum Scripturarum campos possint inveniri arma quibus vitia comprimantur, et virtutes nutriantur; licuit nobis huic nostro Capitulari instate quid agi quidve vitari debeat continetur. In primis Dominum Deum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute, deinde proximum tanquam seipsum. Deinde non occidere: non adulterare: non facere furtum: non concupiscere: non falsum testimonium dicere: honorare ipsum sibi, ut sequatur Christum; corpus visitare, mortuum sepelire; in tribulatione subvenire, dolentem consolari, a saeculi actibus se facere alienum, nihil iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere; non jurare, ne forte perjuret; veritatem ex corde et ore profercere, sed et factas patienter sufferre; inimicos plusquam amicos diligere; maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere; persecutionem pro justitia sustinere, non esse superbum, non vinolentum,
Abbreviated transcription (Latin):
stiarius cum ordinat᷑. postquam abar¬
thidiaco instructus fuerit. qualit in domo
dĩ debeat c̃ ũsari. ad suggestionẽ archidia¬
dicens. Sic age quasi redditurus dõratio¬
nẽ ꝓhis reb quȩ istis clauib redudunt᷑
cantor potest absq scientia ep̃i sola uis
sione pbri. officium cantandi suscipe. di¬
cente sibi pb̃io. Uide ut quod ore cantas.

Expanded text:
stiarius cum ordinatur, postquam ab archidiacono instructus fuerit qualiter in domo Dei debeat conversari; a suggestione archidialtari, dicens ei: Sic age quasi redditurus Deo rationem pro his rebus quaeque istis clavibus recluduntur.  potest absque scisione presbiteri officium suscipere. Vide, ut quod ore cantas,
Abbreviated transcription (Latin):
cessũ ẽ lectorib ⁊ psalmistis uxores
ducere. statuit scã sinodus. ñ licere ciuꝗͣ
exhis accipere secte alterius uxorẽ. Qui
uͦ ex huiꝰ modi cõiugio iã filios susceper̃. siqͥ¬
dẽ p̃uenti s̃ ut ex se genitos apud hereti¬
cos baptizarent. offerre eos catholice ȩe¬
cłȩ cõmuniomi cõueni&. Nõ baptizatos
autẽ nõ posse ulteruis apud hereticos bap¬
tizari. S. neq copulari deb& nuptura he¬
retico. uideo. ł pagano. nͥ forte ꝓmitrat
ad orto dorã fidẽ se persona orthodoxe
rit. correptioni canonice sub iacebit.

Expanded text:
cessum est lectoribus et psaltis uxores ducere, statuit sancta synodus non licere cuiquam ex his accipere sectae alterius uxorem. Qui vero ex hujusmodi conjugio jam filios susceperunt, siquidem praeventi sunt ut ex se genitos apud haereticos baptizarent, offerre eos Ecclesiae catholicae communioni conveniet, non baptizatos autem non posse ulterius apud haereticos baptizari. Sed neque copulari debet nuptura haeretico, Judaeo, vel pagano, nisi forte promittat ad orthodoxam fidem se personam orthodoxe erit, correptioni canonicae subjacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ porib sc̃ĩ siluestri p̃p.
x constantini pussimi augusti. factuẽ
magnũ concilui innicena bituniȩ &econ¬
gregatisunt regulari eiis dẽ siluestri
pape uocatione in idipsũ .ccc.xuiii.
catholicã inmaculatã. & dãpnauer arnũ
&fotinũ. & sabelliũ. atꝙ sequaces eoꝵ.
quando memoratũ magnũ conciliũ in
nicena congregatũ ẽ emonica iã fatus¬
papa uocatione in urbe roma. & ipse

Expanded text:
emporibus sancti Silvestri papae, et Constantini piissmi Augusti, factum est magnum concilium in Nicaea Bithyniae, et congregati sunt regulariter ejusdem Silvestri papae vocatione in idipsum trecenti deccatholicam, immaculatam, et damnaverunt Arium Photinum, Sabelliumque, atque sequaces equando memoratum magnum concilium in Nicea congregatum est canonica jam vocatione in urbe Roma congre
Abbreviated transcription (Latin):
murbe roma cclxxuii. patrib pꝰnice¬
nã synodũ. dãpnauit itẽ arriũ & cȩt̃os
heretcos. & constitutiones. plerasꝙ ȩccłȩ
necessanas ordinare studuit. Siricus
apetro quad ragesimus scripsit decreta
capitula .xx. pp̃ quasda necessitates
emerario terraconensi ep̃o c̃sulente.

Expanded text:
urbe Roma 277 Patribus, post Nicaenam synodum damnavit item Arium et caeteros haereticos, et constitutiones plerasque Ecclesiae necessarias ordinare studuit. Siricius, a Petro quadragesimus scripsit decretalia capitula 15 propter quasdam necessitates, Omerio Tarraconensi episcopo consulente.
Abbreviated transcription (Latin):
XXXI. firmatas. Gregoriꝰ doctorapetro
lxxuii. scrpsit cap̾ synodica ui. cũepis¬
xxiiii. tẽporib mauricii augusti. Itẽ
Ml artinꝰ apetro lxxuii. constituit syno¬
dũ murbe romu cũ patrib ex. contra
syrũ & sotios eiꝰ hereticos dapnans eos
quia unã naturã. & una oꝑationẽ
pifilio dĩ asserebant. quã transeri¬
bens misit ꝑ orthodoxos uiros in ori¬
entẽ & occidente. Greg scđs apetro.¬

Expanded text:
 firmata sunt. Gregorius doctor, a Petro 66, scripsit capita synodica sex cum episcopis 24, temporibus Mauritii Augusti. Item Martinus, a Petro 77, constituit synodum in urbe Roma cum Patribus 105 contra Cyrum et socios ejus haereticos, damnans eos qui naturam et unam operationem in Filio Dei asserebant, quam transcribens misit per orthodoxos viros in Orientem et Occidentem. Gregorius se
Abbreviated transcription (Latin):
patres .xxii. statuer̃ canones. ł .uiii. qͦt
auctor maxime theodosiꝰ epc̃ extitit.
Septimu carthaginensis inquu patres.
maxime auctor. aureliꝰ carthaginensis
nensis epc̃ in eadẽ sy nodo legitursuis¬
se tẽporib honorii augusti. Octa uu
affricanu subteo dosio minore augusto.
in qua patres . ec .xiiii. recitauer̃ & fir¬
affricane ꝓuintiȩ tẽporib aurelii car¬

Expanded text:
Patres XXII statuerunt canones LVIII, quorum Patres XXII statuerunt canones LVIII, quorum auctor maxime Theodosius episcopus exstitit. Septima, Carthaginensis, in qua Patres rum auctor maxime Aurelius Carthaginensis nensis episcopus in eadem synodo legitur fuisse temporibus Honorii Augusti. Octava Africanae sub Theodosio minore Augusto, in qua Patres CCXIV recitaverunt et firAfricanae provinciae te
Abbreviated transcription (Latin):
Nonu arelatensis inqua patres.de. sta¬
tuer̃ canones. quoꝵ auctores maxime
Decimu itẽ arclatensis. in qͣ patres x¬
UIIII. statuer̃ canones. quoꝵi auctor
maxime cesanꝰ arelatensis epõ ertitit.

Expanded text:
Nona, Arelatensis, in qua Patres DC statuerunt canones, quorum auctores maxime Decima, Arelatensis, in qua Patres XIX statuerunt canones, quorum auctor maxime
Abbreviated transcription (Latin):
xut itẽ arelatensis. inqua patres.x¬
UIII. statuer̃ canones. quoꝵ auctor
maxime separdus arelatensis epc̃ ex
xui. statuer̃ canones. quoꝵ auctor
maxime hylariꝰ epc̃ extitit .xu. epau

Expanded text:
 item Arelatensis, in qua Patres XIX statuerunt canones, quorum auctor maxime Sapardus Arelatensis episcopuXVI statuerunt canones, quorum auctor maxime Hilarius episcopus exstitit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
pbros contra suũ modũ tendẽ ꝓhibemꝰ
nec ep̃ali fastigio debita si bi met au¬
dac t̃ assũmere. haec conficiendi chris
tistite nisi forte iubeatur. ł orationis
aut sedere p̾sumat. aut uenerabilia
tractare mysteria. nec sibi meminerit
ulla ratione concedi sine sũmo ponti¬
fice subdiaconũ ł acolitũ uis habere
ad ep̃ale mysteriũ specialit̃ ꝑtinens
suo motu putauerit exequendũ con
fuerit p̾uancatio coꝓbata. nec ipso
eiꝰ epõ aculpa conibente. & ultione uo¬
catura. sinmoderate faciente dissimu¬
lauerit undicare
cdechrismate. deobeo scĩficato. deoleo infi¬
morum facere debeant.

Expanded text:
ros contra suum modum tendere prohibemus, nec episcopali fastigio debita sibimet audacter assumere: non conficiendi chrismtistite, nisi fortasse jubeantur, vel orationis, aut sedere praesumant, aut venerabilia tractare mysteria, nec sibi meminerint ulla ratione concedi, sine summo pontifice, subdiaconum, vel acolythum jus habere ad episcopale ministerium specialiter pertinens suo motu putaverit exequendum, cfuerit praevaricatio comprobata, nec ipso eorum episcopo a culpa conniventiae, et ultione vacaturo, si immoderata facientes dissimulaverit vindicarechrismate, de oleo sanctificato, de oleo infirmorum, facere debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculũ ł aliquid huiꝰ mͦ quod dictũ ẽ
subtirannide lucinii. placuit sy nodo
quanus humanitate ꝓbent᷑ in digni.
tam̃ eis beniuolentia cõm̃elan. Quicũꝙ
cͦ ueracit̃ plenitudinẽ ger̃. tbꝰ annis
fideles int̾ audientes habeant᷑. & ui.
annis omi se contricione deiciant.
D uobꝰ. aut̃ annis sine oblatione ppłotuo
nacione cõmunicent.

Expanded text:
iculum, vel aliquid hujusmodi, quod factum est sub tyrannide Licinii: placuit synodo, quamvis humanitate probentur indigni, tamen eis benevolentiam commodari. Quicunque ergo veraciter poenitudinem gerunt, tribus annis fideles inter audientes habeantur: et sex annis omni se contritione dejiciant, duobus autem annis sine oblatione populo in oratione communicent.
Abbreviated transcription (Latin):
uabona ꝑdt. ut iniuisibilia & futura
aaqͥrant. Despectio tam̃ & irrisio
aalii mipsos re tor quęlnt᷑ qͥ ipsos in¬
festant. quia &ehabundantia eoꝵ
megestate & suꝑbia tͣn sibit inefusi¬
one

Expanded text:
unt, ut invisibilia et futura acquirant. Despectio tamen et irrisio talium in ipsos retorquebitur qui ipsos infestant: quia et abundantia eorum in egestatem, et superbia transibit in confusione
Abbreviated transcription (Latin):
di s honorandi. In his qͦq dñs honorat᷑. cuniꝰ
legatione sunguntur. Hi uͦ forte cecideri¬
rint. asidelib subleuandi & por tandisunt.

Expanded text:
di, sed honorandi. In eis quoque Dominus honoratur, cujus legatione funguntur. Hi ergo, si forte ceciderint a fidelibus, sunt sublevandi et portandi.
Abbreviated transcription (Latin):
tote uos ualde in eo dõ placere qui sibi
eos ad seruiendũ asciuit. & familiares intan¬
tũ eẽ sibi uoluit. ut etiã alioꝵ hostias ꝑeos
acceptar&. atꝙ eoꝵ peccata donar&. sibi ꝙ
reconciliar&. Ipsi qͦq ꝓpͥo ore corpꝰ diũ c̃fici

Expanded text:
tote vos in eo valde Deo placere, qui sibi eos ad serviendum ascivit, et familiares intantum sibi esse voluit, ut etiam aliorum hostias per eos acceptaret, atque eorum peccata donaret sibique reconcil
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ oꝑa eẽ ualeant sacerdotis. quihonorẽ tanti saeram̃ti c̃uincit᷑ obtinẽ ꝑp̾mi ũ
E x quare agit᷑. ut ipsi qͦq quisacros ordines appetant nonuitã corrigẽ. ñmore cõponere
studeant s diuitias quibꝰ honor sacer emit᷑. c̃gregare Hincfit &iã utinsontes &
pauꝑes asacris ordinibus ꝓhibiti. despectiq resiliant: Et dũ innoc̃tia pauꝑ displic&
dubiũ nonẽ. qđ premiũ illic delicta c̃mend&. quiꝰ ibi aurũ plac& &uitiũ Hinc
gͥ nonsolũ in ordinatoris & ordinati animã lȩtale uulnꝰ infigit᷑. uerũ &iã ex¬
cellentiȩ urẽ regnũ epoꝵ culpa quoꝵ magis int̾cessionib uiuari debuerat ꝑgra¬
uat᷑ Sienĩ isdignꝰ sac̃dotio credit᷑. cui naccionis merita. s p̃mioꝵ copia suffragat᷑.
s tetũ auri ꝓfanus amor obtineat. &dũ uitia honor remunat᷑. in locũ ulto¬

Expanded text:
enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convincitur optinere per praemium? enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convincitur optinere per praemium? Ex qua re agitur, ut ipsi quoque, qui sacros ordines appetunt, non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias quibus honor sacer emitur satagant congregare. Hinc fit etiam ut insontes 1017 et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant. Et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati animam lethale trorum episcoporum culpa, quorum magis intercessionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, sed totum auri profanus amor obtineat. Et dum vitia munerantur honore, in locum ulto
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃. siabeis illitita querant᷑ accipi. quib &iã licita relaxant᷑. Nehoc qͦq malũ sol¬
licitudo urã patit᷑ neglegent᷑ obmitt̾e. qđ quidã instinctu głȩ inanis illecti. ex
laico repente habitu sac̃docii honorẽ arripiunt. & qđ dicẽ pud&. ⁊ grauet̃ tacere
regendi rectores & qui d ocendist̃ doctores. nec erubescunt uideri nec mecuint
ducatũ animarũ inpudent̃ assumunt: quib: auia ois ignota doctoris. & quo
ł ipsi gradiunt᷑ ignari sunt : Qđ quã pͣuũ. quã uesit temãriũ scłari &iã ordine &
disciplina monstrat᷑: Nãdũ dux exercit̾ non nͥ labore &sollicitudie eiꝑtus eligit᷑
quales animarũ duce̾ ẽe debeant. qͥep̾atꝰ culm̃ in nat̾a cupiunt festinacioe con¬
scendẽ. Huiꝰ saltẽ rei cõparationẽ consident & aggredi repente in exptos
labores sustineant. necceta honoris ãbitio. & ipsis inpena sit & aliis pestifera
erroris semina iaciant. quippe qͥ ñdidicẽ qđ doceant:¬

Expanded text:
ita relaxantur. Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis illecti, ex laico repente habitu, sacerdotii honorem arripiunt, et, quod dicere pudet et grave tacere est, regendi rectores, et qui docendi sunt doctores, nec erubescunt videri, nec metuunt. Ducatum animarum impudenter assumunt, quibus via omnis ignota ductoris est, et quo vel ipsi gradiantur ignari sunt. Quod quam pravum quamve sit temerarium saeculari etiam ordine et disciplina monstratur. Nam dum dux exercitus nonnisi labore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant, qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere, hujus saltem rei comparatione considerent, et aggredi repente inexpertos labores abstineant, ne caeca honoris ambitio et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciat, quippe qui non didicer