comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assumens id qd ferebant. aufugeret. Qd̃
cum fecisset. ad domũ propriam unde
discesserat rediit: et ex illo permansit
umuersis reb ꝓsperis florens. Intellige¬
bat autem sue ꝓsperitatis auctorem: et hono¬
rem ei deuoto studio suis congruentẽ uirib
offerebat. Qui cum propinquare sibi cer¬
neret mortem. hidriam in qua munus il¬
lud habebat inclisũ diligenter obsignans.
sorori cõmeroprie: pristinã egesta¬
tem suam eidem referens: et opulentiã
que nunc esset in manib pandens. Cũq
fugienda prime paupertatis incommoda
retulisset. indicassetq ei etiam modum
qualiter is esset erectus: precatus est eam.
ut depositũ honorifice tractaret: nec
prius hidriam patefaceret. quam rei ꝓuen¬
tum id quod erat interius indicaret. Re¬
cogitans quantũ reor quod utris instar
uas ipsum p̃cursoriᷤᷤ foret: ut sicuti dñm
in utero matris positus innotuerat. ita
profecto post mortẽ uiuens. urne illius

Expanded text:
assumens id quod ferebat aufugeret. Quod assumens id quod ferebat aufugeret. Quod cum fecisset, ad domum propriam, unde discesserat, rediit: et ex illo permansit universis rebus prosperis florens. Intelligebat autem suae prosperitatis auctorem, et honorem ei devoto studio suis congruentem viribus offerebat. Qui cum propinquare sibi cerneret mortem, hydriam in qua munus illud habebat inclusum diligenter obsignans, sorori commendat propriae, pristinam egestatem ei referens, et opulentiam quae nunc esset in manibus pandens. Cumque fugienda primae paupertatis incommoda retulisset, indicassetque modum qualiter iis esset ereptus, precatus est eam ut depositum honorifice tractaret, nec prius hydriam patefaceret quam rei proventum id quod erat interius indicaret, cogitans, quantum reor, quod uteri instar vas ipsum praecursori foret, ut sicut Domino in utero matris positus innotuerat, ita profecto post mortem vivens, urnae illius
Abbreviated transcription (Latin):
sibi fingebat imagines: et amputatum
caput iusti. nefanda diaboli filia formi¬
dabat. Sieq cogitacionũ prauitate decep¬
ta: deinceps latere se credidit. Monachi
eigo qͥtanta reuelatione precursoris xp̃i
digni sunt habiti: sumentes uenerandum
caput. domũ redire properabant. Figu¬
lus autẽ quidam. per idem tẽpus emisse¬
necessitatis multis oppressus angustus.
om̃ibusq rebus necessariis indigens: cum
non posset extreme paupertati ulterius
reluctari. pro ipsius egestatis difficulta¬
te magnis affectus tediis: uite discessione
contineri se credidit. Accidit autem illi
dum fugeret occurrere monachis istis:
qui uas heremi p̾ciosissimũ deferebant.
at ubi comes eis et socius itineris factus
est. onus ei sicuti peregrinantes pariter
solent fide cõmittunt: passim quod sibi
reuelatũ fuerat exponentes. Sed figulo
minifteriũ ignoranti p̃cursor apparuit:
monuitq uti comites suos lateret: et

Expanded text:
sibi fingebat imagines, et amputatum sibi fingebat imagines, et amputatum caput justi nefanda diaboli filia formidabat: sicque cogitationum pravitate decepta, deinceps latere se credidit. Monachi ergo qui tanta revelatione praecursoris Christi digni sunt habiti, sumentes venerandum caput, domum redire properabant. Figulus autem quidam per idem tempus Emesenae civitatis multis oppressus angustiis, omnibusque rebus necessariis indigens, cum non posset extremam paupertatem ulterius eluctare, pro ipsius egestatis difficultate magnis affectus taediis, vitam discessione continere se credidit. Accidit autem illi dum fugeret, occurrere monachis istis, qui vas eremi pretiosissimum deferebant. At ubi comes eis et socius itineris factus est, onus ei, sicuti peregrinantes pariter solent, fidele committunt, visum qui sibi revelatus fuerat, exponentes. Sed figulo mysterium ignoranti praecursor apparuit, monuitque ut comites suos lateret, et
Abbreviated transcription (Latin):
mati. et inobedientie suppliciũ formidan¬
tes: sine mora qd̃ imperatũ sibi fuerat
impleuerũt. Et p̃cedente se diuina gr̃a:
iusticia et pietate sectũ fuerat. in sacco
cilicino condiderunt. Desectatũ autem
prophetã estimo tali uelamento: cuius
in deserto quondã de camelorum pilis
fuerat corpus obtectum. Reuertebant᷑
igitur monachi ferentes caput. quod
herodias pro mercede saltatricis filie sue in
disco suscipiens: ueluti desiderata diu uena¬
cionis preda potita est. Que etiam desisse
iam prophetice lingue correptionẽ existi¬
mans: nequaquã passa est caput ipsum ue¬
nerandum. cum reliquo corpore sepeliri:
metũ de eius comunctione concipiens. et
hoc proculdubio ꝑtractans. quod integrũ
sancti corpus omni facilitate resurgeret.
Hoc autem fieri non posset: si caput ipsa
retineret. Et ideo illud non passim tradi¬
dit sepulture: sed intra septa sue domus
adinuentionib proditus. increpationum

Expanded text:
mati, et inobedientiae supplicium formidanmati, et inobedientiae supplicium formidantes, sine mora quod imperatum sibi fuerat impleverunt. Et praecedente se divina gratia justitia et pietate resectum fuerat, in sacco cilicino condiderunt. Delectatum autem aestimo prophetam tali velamento, cujus in deserto quondam de camelorum pilis fuerat corpus obtectum. Revertebantur igitur monachi, ferentes caput quod Herodias pro mercede saltatricis filiae suae in disco suscipiens, veluti desiderata venationis praeda potita est. Quin etiam desisse jam propheticae linguae correptiones existimans, nequaquam passa est caput ipsum venerandum cum reliquo corpore sepeliri, metum de ejus conjunctione suscipiens, et hoc procul dubio pertractans, quod integrum sancti corpus omni facilitate resurgeret: hoc autem fieri non posset, si caput ipsa retineret. Et ideo non passim tradidit sepulturae, sed intra septa suae domus adinventionibus proditus, increpationum
Abbreviated transcription (Latin):
indam monachi.
de oriente ꝓfecti.
cupientes precio¬
se crucis xxp̃i. et
gloriosi sepuleri
salute homo fac¬
tus mortem sus¬
tinuit. per quam nobis uitam. immor¬
talemq largitus est gloriã. nec non re¬
surrectionis eius et ascensionis. loca ue¬
neranda conspicere: iherosolimã perue¬
nerunt. Horum uni precursor aduen¬
tus dominici. et baptista regis eterni:
sanctus iohannes assistens ait. Uenientes
ad domũ quondã regis herodis. afferte
uobiscũ caput meũ: quod inuenietis in
terra defossum. Cumq mane fuisset ex¬
ortũ: uisionẽ monachus quã uiderat re¬
tulit fratri. Qui delusionẽ fantasie sus¬
q rem neglectui tradidissent. postero
die preco ueritatis astitit utrisq seques¬
tratim: et similiter eis apparens. ita lo¬
cutus est. Omnẽ dubitacionis infidelita¬
tem de ur̃is cordib effugantes: a uerita¬
te uisionis cogitacio ur̃a non claudicet.
Dumq consonantiã reuelationis alter
alteri retulisset: gemina uisione confir¬

Expanded text:
idam monachi de Oriente profecti, cupientesque pretiosae crucis Christi et gloriosi sepulcri salute homo factus mortem sustinuit, per quam nobis vitam immortalitatemque largitus est, nec non resurrectionis ejus et ascensionis in coelum loca veneranda perspicere, Hierosolymam pervenerunt. Horum uni praecursor adventus dominici et baptista Regis aeterni, sanctus Joannes assistens, ait: « Venientes ad domum quondam Herodis regis, auferte vobiscum caput meum, quod invenietis in terra defossum. » Cumque mane fuisset exortum, visionem monachus quam viderat retulit fratri, qui delusionem phantasiae sushil esse. Cumque rem neglectui tradidissent, postero die praeco veritatis astitit utrisque separatim, et similiter eis apparens, ita locutus est: « Omnem dubitationem infidelitatis ex vestris cordibus effugantes, ad veritatem visionis cogitatio vestra non claudicet. » Dumque consonantiam alter alteri retulisset, gemina visione fir
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit dicens. Duo angeli ad me uenerunt
cũ magno impetu dicentes. qd̾ p̃cibus beati
marcialis suscitandis essem. Infernus. nullã habet
mensurã. Ibi est fletus et amaritudo. ibi sũt te¬
nebre. mugitus et planctus. ac tristicia magna:
frigus et ignis magnꝰ et horribilis. nũꝗͣ deficienꝰ.
morsus serpentiũ. fetor intolerabilis. et putredo
ac miseria: et uermis qui ñ morit᷑. Ibi sunt carce¬
rarii infernales: qui animas quas rapiũt. diuersis
flagellis cruciant. Cũq hec et his similia dice¬

Expanded text:
adjecit: « Duo angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia dice
Abbreviated transcription (Latin):
pura ꝯfessiõe mundatꝰ. Erat enĩ diuina erudici¬
one repletꝰ: religiõe insignis. morũ ꝓbitate pol¬
lens: miraculorũ exhibitiõe admirabilis. Erat
enĩ ꝯtẽptor seculi. et amator dei et ꝓximi : et
cui uiuere ꝯxͦ erat et mori lucrũ. Docebat unũ¬

Expanded text:
proferri nequeunt. Erat enim divina eruditione repletus, religione insignis, morum probitate pollens, miraculorum exhibitione admirabilis. Erat contemptor saeculi, amator Dei et proximi, et cui vivere Christus erat et mori lucrum. Reddebat, u
Abbreviated transcription (Latin):
nib hic astantib appareas : qua uideri et
niger puerulus obscurior fuligine: capilli¬
etus tetri. et densissimi usq ad pedes: et ꝑ
os illius ac nares. perq oculos ignis cũ feti¬
do ardore emanabat. Quẽ intuens ueneran

Expanded text:
re et niger puerulus obscurior fuligine, cujus capilli tetri et densissimi usque ad pedes erant; et per os illius ac nares et oculos flamma? cum fetido ardore emanabat. Denique san
Abbreviated transcription (Latin):
te pedes beatissimi apłi marcialis uenerunt
Erant autẽ quasi ethiopes nigriores fuligine:
pedes eorũ magni: oculi terribiles et cruenti:
capilli totũ tegebant corpꝰ: atq ꝑos eorũ et
nares. sulphureus emanabat ignis. Loquentes

Expanded text:
te pedes sancti Martialis venerunt. Erant autem quasi Aethiopes nigriores fuligine, pedes eorum magni terribiles oculi et cruenti, capilli totum tegebant corpus, atque per os eorum et nares ignis emanabat sulphureus; loquentes
Abbreviated transcription (Latin):
ris esse ꝑmittit. Post hec uocauit beatꝰ marcialis
Cum fatigatus ardore solis ex sudore corpꝰ me¬
um abluerem: continuo demones in foueã p̃ci¬
pitantes. suffocauerũt me. Cũq cathenis igneiᷤ
me ꝯstringere uoluissent: continuo astans

Expanded text:
is « Cum fatigatus, inquit, ardore solis, a sudore corpus meum abluerem, continuo daemones in foveam praecipitantes me suffocaverunt. Cumque igneis catenis me constringere voluiss
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc sẽs laurentius corroborans etatem
infancie: ait ad eũ. Marcelle: genitor
tuus egiatas noluit xp̃m credere. Nam
mater tua marcellina. et fratres tui. satur¬
ninus et dionisius. iubente tũc clemente
Uade ad eos: ut non pereas in manibus¬

Expanded text:
Tunc sanctus Laurentius corroborans aetatis ejus infantiam, ait ad eum: Marcelle, genitor tuus Aegeas noluit Christum credere, nam mater tua Marcellina, et fratres tui Saturninus et Dionysius, jubente sancto Clemente irecti sunt. Vade ad eos, ut non pereas in manu
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hominũ digne ualeat doctissimꝰ ũquã:
Quanti sit meriti p̃clarus apłs iste
Dicere. uel prosa. uel dulcis carmine metri.
Quo saltẽ modicis decoret᷑ pagina uerbis:
Tullius atq maro ueniant. sit lingͣ faceta:
Ie romana quib tellus et gallica tellus.
Post petrũ recolit. sacer inclite parte scd̃a.
Cum petro recolens. equali sorte beata.
Beniamita trib te gessit sanguine claro.
Urbs te nunc retinet lemouica corꝑe sc̃o.

Expanded text:
quis hominum digne valeat doctissimus umquam quanti sit meriti praeclarus apostolus iste dicere vel prosa vel pulcri carmine metri? quo saltem modicis decoretur pagina verbis. Tullius atque Maro veniant, sit lingua facundtellus te Romana, quibus te Gallica tellus post Petrum recolunt iuniorem parte secunda. cum Petro recolunt aequalem sorte priori. Beniamita tribus te gessit sanguine claro. urbs te nunc retinet Lemovica corpore sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
strahere: sed ita ꝑmansit inualida. Ep̃e
autẽ cũ uniuersis qͥ secũ uenerãt accipiens
hidriam. cum scõ thesauro ibi reposito: inte¬
rim in diaconio. idest insecretario sc̃ẽ ecclesie
collocauit: donec edificaretur basiliea in no¬
mine eius. Que ubi ꝑfecta est. cũ dies sancte
depositionis eius instaret: apparuit ei sẽs
iohannes cuimanus aruerat dicens. In ipsa
processione cũ fit depositio. pone manũ cu¬
ai suꝑ hidriã: statĩq sanabit᷑. Hoc autẽ eũ
fecisset: restituta est pristine sospitati. Cele¬

Expanded text:
e, sed ita permansit invalida. Episcopus autem, cum universis qui secum erant, accipiens hydriam cum sancto thesauro ibi reposito, interim in diaconio, id est in secretario ecclesiae collocavit, donec aedificaretur basilica in nomine ejus. Quae ubi perfecta est, cum dies sanctae depositionis ejus instaret, apparuit sanctus Joannes ei cujus manus aruerat, dicens: In ipsa processione, cum fit depositio, pone manum tuam super hydriam, et statim sanabitur. Hoc autem cum fecisset, restituta est pristinae sanitati.
Abbreviated transcription (Latin):
qua prouincia uel ciuitate huc aduenisti:¬
respondit. Ap̾ianus sum. ab urbe roma
xxiui: et propero ad ciuitatẽ tolosanã:
ubi fratres mei saturninus et dionisius cõ¬
morantur. Tunc eraclius ait. Dic michi
uocabulũ patris uel matris tue. Respon

Expanded text:
qua provincia vel civitate huc venissrespondit: Christianus sum, ab urbe Roma exivi, et propero ad civitatem Tolosam, ubi fratres mei Saturninus et Dionysius commorantur. Cui Heraclius praeses ait: Dic mihi vocabulum patris vel matris
Abbreviated transcription (Latin):
osius agendo. et psaĩmodiã cũ deuocione
canendam monet: atq iam quasi securus et
hilaris inigrat. Post cinꝰ obitũ. gens hungario¬
rum galliã ingressa: cedib. incendiis. ac rapi¬
nis. pene cuncta auastat: ipsũq monasteri¬
um flãmis exurit: et ꝓxima queq circũpo¬
sitarũ ruinis fere uillarũ ꝓterit. Intuem᷑q
mͦ iã manifeste: ꝗͣ uera fuerint que ille audi
fons dudũ nouit̾ exortꝰ ẽ. Ad quẽ febricitãs
quidã casu deueniens. uidit supͣ ipsũ fontem
inclinatũ quendã senẽ. in clericali habitu stan¬
tem: aureũ baculũ manu tenentẽ. Qͥ cũ soni¬
tu aduementis motꝰ. se uideret᷑ erexisse a fon¬
te: tanto iste pauore ꝯcussus ẽ. ut attonitꝰ
in t̾rã caderet: et nichil om̃ino uidere uale¬
ret. At post modicũ rediens ad se surrexit.
et splendorẽ qua senior abierat monasteri¬
um uersus magnũ uidit: sicq saluatꝰ ab in¬

Expanded text:
osius agendo, et psalmodiam cum devotione osius agendo, et psalmodiam cum devotione canendam monet, atque jam quasi securus et hilaris migrat. Post cujus obitum gens Hungarorum Galliam ingressa, caedibus, incendiis, ac rapinis pene cuncta devastat: ipsumque monasterium flammis exurit, et proxima quaeque circumpositarum ruinis fere villarum proterit. Intuemurque modo jam manifeste quam vera fuerint quae ille audiefons dudum noviter exortus est. Ad quem febricitans quidam casu deveniens, vidit supra ipsum fontem inclinatum quemdam senem in clericali habitu stantem, aureum baculum manu tenentem. Qui cum sonitu advenientis motus se videretur erexisse a fonte, tanto iste pavore concussus est, ut attonitus in terram caderet, et nihil omnino videre valeret. At post modicum rediens ad se, surrexit, et splendorem qua senior abierat monasterium versus, magnum vidit, sicque salvatus ab in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cenobio otbertꝰ noĩe: prius ꝗͣ gallia gla¬
tatem. Hic gͦ ad extrema deductus. dũ certa¬
mina demonũ pro se litigantiũ et eũ ad inte
troni sui dõm¬
scilicet theoderici tandẽ
se uidet eripi
meritis: demonas uͦ ꝑ
nominis et scõrũ eius.
a se cũ magno
strepitu et indignaci¬
one recederẽ. Uidit etiã quendã frẽm dictũ
bertricũ. qui ñ longe ante discesserat se cre¬
bro uisitantẽ: consolando quoq monentẽ
ne hic apud scłm ultra manere cupiat: i¬
mo ad eũ ꝗͣtotiꝰ ire gaudeat: ut ea q̃ nũꝗͣ
potuit cogitare ualeat uidere: qm̃ si demo¬
raretur in scło diutiꝰ. nequaꝗͣ tantũ malũ
uidisset aliquando. quantũ uisurus esset in
pocimo. Cuius dicta. ꝓbacio constat ueritatis
insecuta. Iste siquidẽ leni dolore corporis tac¬
tus: ad eccłam ꝓperans. exitũ suũ p̃cib dño
cõm̃ddat. Fr̃s aduocat: missã quoq ꝗͣ debito
ꝓperantiꝰ celebrarãt illos repetere facit: que

Expanded text:
er, Otbertus nomine, priusquam Gallia glaetur, ad extrema deductus, dum certamina daemonum pro se litigantium, et eum ad intetroni sui domni Theoderici tandem se videt eripi meritis; daemones vero per nominis et sanctorum ejus, a se cum magno strepitu et indignatione recedere. Vidit etiam et quemdam fratrem, dictum Bertricum, qui non longe ante decesserat, se crebro visitantem, consolando quoque monentem, ne hic apud saeculum ultra manere cupiat, imo ad eum quantocius ire gaudeat, ut ea quae nunquam potuit cogitare, valeat videre. Quoniam si demoraretur in saeculo diutius, nequaquam tantum malum vidisset aliquando, quantum visurus esset in proximo. Cujus dicta probatio constat veritatis insecuta. Iste siquidem levi dolore corporis tactus, ad ecclesiam properans, exitum suum precibus Domino commendat, fratres advocat, missam quoque, quam debito properantius celebrarant, illos repetere facit; quae
Abbreviated transcription (Latin):
uper quoq: ordinato hugone remis
ep̃o. quedã paralitica que iacebat in
ciuitate ad ianuas eccłe sc̃e marie
magenildis noĩe: admonita ꝑ uisũ illo se de¬
ferri petiit: atq ut aqͣ ipsius fontis ꝑfusa est.
incolumitatẽ recepit. Quedã nichilominus
adeluuidis noĩe arida brachiis: ut eadẽ loto
ẽ aqua. sospitate potita recessit. Cecis qͥdam
ocłorũ reciꝑe meruit. Quedã pauꝑcula de
ipso loco ut oculos sibi hoc fonte diluit: lum̃
qd̾ iam ab annis ultra ꝗͣ sedecim ꝑdiderat re¬
cepit. Fulbertꝰ qͥdam brachiũ gerẽs aridũ.
et inutile sibim̃brũ: ut se hac aqͣ ꝑfudit.
sanitatẽ. brachiiq recepit utilitatẽ. Cunc
etiã qͥdam cecus noĩe ãmalricus ibi uisu̾re¬
capit: moox ubi se hoc fonte lauit. Aliaq
plura nunc ibi refulsisse ꝓbantur miracula:
et ex diuersis egritudinib diuersa sunt colla¬

Expanded text:
uper quoque ordinato Hugone Remis episcopo, quaedam paralitica, quae jacebat in civitate ad januas ecclesiae sanctae Mariae, Magenildis nomine, admonita per visum, illo se deferri petiit, atque ut aqua ipsius fontis perfusa est, incolumitatem recepit. Quaedam nihilominus Adelwidis nomine, arida brachiis, ut eadem lota est aqua, sospitate potita recessit. Caecus quidam recipere meruit. Quaedam paupercula de ipso loco, ut oculos sibi hoc fonte diluit, lumen, quod jam ab annis ultra quam sexdecim perdiderat, recepit. Fulbertus quidam brachium gerens aridum, et inutile sibi membrum, ut se hac aqua perfudit, sanitatem, brachiique recepit utilitatem. Tunc etiam quidam caecus, nomine Amalricus, ibi visum recepit, mox ubi se hoc fonte lavit; aliaque plura nunc ibi refulsisse probantur miracula, et ex diversis aegritudinibus diversa sunt colla
Abbreviated transcription (Latin):
hec ꝓtulit uerba. Audite me fr̃s et ꝯserui mei. Qm̃
sicut edoctus sũ ab eo qͥ misit me dño et magistro
meoihu xͦ dies corporee mortis mee instat. dem̃tẽ
hũc ep̃m uob̾ ordino: cui soli mee p̃dicationis et¬
doctrine cathediã credo: qͥ mͥ ab inicio usq ad fi¬

Expanded text:
haec protulit verba: Audite me, fratres et conservi mei. Quoniam, sicut edoctus sum ab eo qui misit me, Domino et magistro meo Jesu Christo, dies mortis meae instat, Clementem hunc epdoctrinae cathedram trado, qui mihi ab initio usque ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ autumaret: apparuit ei in somnis¬
iocunda. capillo admodũ albo. uultu puu¬
lisper macilento: aiens illi. Surge hinc
et uode ad scm̃ theode ricũ. qr secunda
mo eius appareas ua  eua: sed accipe¬
potius ceram. prout tibi ad p̾sens sup¬
petit facultas. et sic ad eccłam illius perge:¬

Expanded text:
 apparuit in somnjucunda, capillo admodum albo, vultu paulisper macilento, dicens illi: Surge hinc, et vade ad sanctum Theodericum; quia secunda mo ejus appareas vacua; sed accipe ceram, prout tibi ad praesens suppetit facultas, et sic ad ecclesiam ipsius perge
Abbreviated transcription (Latin):
cũ apud ipsũ plurimi discipuli reficerent᷑ ipsi¬
Dum uniuersi a te saluant᷑ infirmi: quare
petronillã paraliticã iacere ꝑmittis: Beatꝰ¬
petrus apłs ait. Sic expedit ei. S ne existi¬
metur impossibilitas eius incolumitatis me
is sermonib excusari: ait ad eã. Surge pe
in timore dei cepit esse ꝑfecta. ñ solũ ipsa in¬
sanitate ꝑmansit: uerũ etiã plurimis recu
speciosa erat: uenit ad eã flaccus comes cum
militib ut eã sibi uxorẽ acciperet. Cui petro¬
nilla ait. Ad puellã inermẽ cũ militib ar¬
matis uenistie Si uxorẽ me habere uis. fac
matronas et uirgines honestas ad ine post tres

Expanded text:
dum plurimi fratres simul reficerent, TitCum universi a te salventur infirmi, quare Petronillam paralyticam jacere permittis? » Apostolus vero ait: « Sic expedit ei. Sed ne existimetur impossibilitas ejus incolumitatis excusari meis sermonibus, » ait ad eam: « Surge, Pein Dei timore coepit esse perfecta, non solum ipsa salvata est, sed etiam plurimis recupspeciosa erat, venit ad eam Flaccus comes cum militibus ut eam sibi uxorem acciperet; cui Petronella ait: « Ad puellam inermem cum militibus armatis venisti; si uxorem me habere vis, fac matronas virgines hon
Abbreviated transcription (Latin):
deo beatissimi theoderici uitam uirtuti¬
bus illustrem. coram eis a fratrib lectã.
et expositam. quasi saluberrimũ anime
ferculum illis apposuit: quod p̃ ceteris
suptibus et impensis. uterq magnifecit.

Expanded text:
 Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quantas tunc cerneres ad eũ confluere debi¬
lium multitudines: que sine mora tẽporis¬
optatas recepere sanitates. Cecis nẽpe usũ¬
surdis auditũ. claudis giessum restaurat .s.
aridas contractasq inanus relaxans. a demo
mo obseisos liberans: mille nocendi diabo¬
li fraudes. ꝑ diuine medicine destruebat

Expanded text:
Quantas tunc cerneres ad eum confluere debilium multitudines, quae sine mora quaesitas recepere sanitates! Reperitusurdis auditum, claudis gressum restaurans, aridas contractasque manus relaxans, obsessos a daemonibus liberans, mille nocendi Satanae fraudes per divinae medicinae destruebat
Abbreviated transcription (Latin):
licis infundit: et oculo male habenti. sig¬
num salutifere crucis ĩprimit: ac lumen¬
restituit. Regem regũ magnificat rex letꝰ
ricus dei seruus: glorificatur ab omnib¬
ut iustũ est mirabilis in sanctis suis deus.
Conuocant᷑ a rege primates populi. de
magnitudine congratulant᷑ miraculi: cũ¬

Expanded text:
licis infundit, et oculo male habenti signum salutiferae crucis imprimenrestituit. Regem regum magnificat rex laeturicus Dei servus, et glorificatur ab omnibus mirabilis in sanctis suis Deus. Convocantur a rege primates populi, de magnitudine congratulantur miraculi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
famulatu usq in finẽ: et qͥcqͥd ore docuit
exemplis euidentissimis demõstrauit. Qͥq¬
theodericus. post multarũ uirtutũ opeia.
post miraculorũ insignia. bono certamine
ad uictoriã ꝑducto. et felici cursu consũma¬

Expanded text:
famulatu usque in finem, et quod ore docuit exemplis evidentissimis demonstravit. Qt. Qui post multarum virtutum opera post miraculorum insignia, bono certamine ad victoriam perducto, felici cursu consumma
Abbreviated transcription (Latin):
dat a lectulo simon: et tũc ne id qͥdem os¬
tentui futurũ. Abducit᷑ simon a lectulo:
manet sine specie motus alicuius qͥ mortiᷤ
erat. Astitit petrus longiꝰ et expandens¬
discipulis tuis dixisti. ite. in nomine meo
demonia curte. infirmos curate. mortuos
suscitate. extita puerũ istũ: ut om̃is hec tͥbi
cognoscat quia tu es deus. et non ẽ alius p̾ter
te: qui cũ patre et sp̃u sc̃o uiuis et regnas in

Expanded text:
aretur’, inquit, ‘a lectulo Simon’, et tunc ne id quidem osaretur’, inquit, ‘a lectulo Simon’, et tunc ne id quidem ostentui futurum. Abducitur Simon a lectulo, manet sine specie motus alicuius qui mortuus erat. Adstitit Petrus longius et indiscipulis tuis dixisti: Ite, in nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, mortuos suscitate, excita puerum istum ut omnis haec turba agnoscat quia tu es Deus, et non est alius praeter te qui cum Patre et Spiritu sancto vivis et regnas in
Abbreviated transcription (Latin):
Ait petrus simom. qui se de sua iactaret
potencia. priores sese partes dare: ut si pos¬
set mortuũ resuscitaret. Si ille ñ resuscitas¬
set se non defuturũ: ut xp̃c opem ferret
defũcto. quo posset resurgere. Simon qui¬
putarat apud urbem gentiliũ plurimum
suas ualituras ai tes: conditionẽ proposuit
ut si ipse resuscitasset mortuũ petrus occi¬
deretur. qui magne potencie sic enĩ appel¬
labatur lacessendo inurias irrogauisset.
Si uero p̾ualuisset petrus: in simonẽ pari
genere uindicaretur: Adquieuit petrus
adorsus ẽ simon: accessit ad lectulũ de¬
functi. Incantare atq ĩ murmurare dira
cormina ut cepit: uisus est agitare corpꝰ
qui mortuus erat. Clamor ingens factus ẽ¬
gentiliũ qd̾ iam uiueret: qd̾ loquei. t̃ cũ
simone. Ira et indignacio in petrũ. qd au
apłs poposcit silentiũ. et ait. Si uiuit de¬
fabulet᷑. Fantasma illud esse sciatis ñ uerita¬
tem: qd̾ uideat᷑ caput mouisse. Deniq sece

Expanded text:
Ait Petrus: Simoni qui se de sua jactaret Ait Petrus: Simoni qui se de sua jactaret potentia, priores sese partes dare: ut si posset, mortuum resuscitaret. Si ille non resuscitaret, se non defuturum ut Chriptus opem ferret defuputaret apud urbem gentilium plurimum suas ualituras artes, condicionem proposuit ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occideretur, qui magnam potentiam, sic enim appellabatur, lacessendo iniurias inrogauisset, sin uero praeualuisset Petrus, in Simonem pari genere uindicaretur. Adquieuit Petrus, adorsus est Simon. Accessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmurare dira carmina coepit. Visus est agitare caput qui mortuus erat. Clamor ingens gentilium quod iam uiueret, quod loqueretur cum Simone. Ira et indignatio in Petrum quod ausanctus apostolus poposcit silentium et ait: ‘Si uiuit defabuletur’. Phantasma illud esse, non ueritatem quod uideatur caput mouisse. Denique ‘sep
Abbreviated transcription (Latin):
conciliauerat: cui adium̃tũ uictorie. subiee¬
tiones gentiũ. uite longeuitatẽ. salutis cus¬
todiam feralib artib pollicebat᷑: atq ille cre¬
debat. qui uim rerũ nesciebat examinare.
Deuiq sũmũ apud eũ tenebat amicicie locũ:
quando qͥdem etiã p̃sulem sue salutis. uiteq
custodẽ arbitrabatur. S petrus semꝑ eiꝰ uani¬
tates ac flagicia detegebat: et species illũ re¬
rum m̃tiri ñ solidũ aliquid aut uerũ effice¬
re demõstrabat. Quaꝑpter ludibrio ab om¬
terrarũ partib petri esset exꝑtus potenciã:
resuscitaret. Defunctus erat ꝑ idem tempus¬
in urbe romana addolescens nobilis. ꝓpinquus
cesaris. Cum unuersorũ dolore admonuere
pleriq experiundũ: utrũ posset resuscitari.
Celeberrimus in his operib habebat᷑ petrus.
s apud gentiles nulla facti huiusmodi de¬
ferebatur fides. Dolor exegit remediũ: ꝑ¬
rectũ est ad petrũ. Fuere quidã qui etiam ac¬
cersiendũ sionẽ putarent: uterq affuer̾t.

Expanded text:
conciliauerat. Cui adiumentum uictoriae, subiectiones gentium, uitae longaeuitatem, salutis custodiam feralibus artibus pollicebatur, atque ille credebat qui uim rerum nesciret examinare. Denique summum apud eum tenebat amicitiae locum, quandoquidem etiam praesulem suae salutis uitaeque custodem arbitrabatur. Sed ubi Petrus eius uanitates et flagitia detexit, et species illum rerum mentiri, non solidum aliquid aut uerum efficere demonstrauit, ludibrio habterrarum partibus Petri esset expertus potentiamresuscitaret. Defunctus erat id temporis Romae adolescens nobilis, propinquus Caesaris, cum universorum dolore. Admonuere plerique experiendum, utrum posset resuscitari. Celeberrimus in his operibus habebatur Petrus: sed apud gentiles nulla facti hujusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium: perrectum est ad Petrum. Fuere, qui etiam Simonem accersendum putarent: uterque adfuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eundem theodericũ dei serũu honore p̃tule¬
rit: uerũ et magistrũ p̾stantissimũ scm re
iigium: eui dñs tantã grãm contulerat.
ut talem discipulũ haberet. qui sp̃e sc̃ĩ dono
sicut et magister mortuos suscitaret: hono¬

Expanded text:
eris honore praetulerit, quin et magistro, praestantissimo scilicet Remigio, cui Dominus tantam gratiam contulerat, ut talem discipulum haberet, qui Spiritus sancti dono, sicut et magister, mortuos resuscitaret, ben
Abbreviated transcription (Latin):
amittendi luminis: illine admittende ti¬
mor deformitatis. Nam si rex equale lum̃¬
cus exhiberet. Aut enim turpiter regnan¬
do deformitatis portaret obprobriũ: aut
cũ ꝑdicione oculi forte ꝑdidisset et regnũ.
Unũ ergo restabat regi consiliũ: ut ubi¬

Expanded text:
stimulat amittendi luminis; illinc imminentis pudor deformitatis. Nam si rex adforet lucus, aut enim turpiter, regnando, foeditatis gestaret opprobrium, aut cum luminis amissione forte perdidisset et regnum. Unum ergo restabat regi consilium,
Abbreviated transcription (Latin):
negociator mercimonia diuini luminis si qui
foret ꝯparare paratus aduex̃: et salutaris pre¬
dicationis uerbo primꝰ in urbe roma euuange
lii sui clauib ianuã regni celestis aperuit. Igͥ
restincte sunt. Sermo autẽ ueritatis et lucis
qui per petrũ p̃dicabat᷑ uniuersorũ mentes
placido illustrauit auditu: ita ut cotidie audi¬
entib eũ nulla ũ quã sacietas fieret. Unde neq
audicio eis sola suffecit: s marcũ discipłin eiꝰ
om̃ib supplicationib exorant. uti ea que ille
uerbo p̃dicabat. ad ꝑpetuã corũ ꝯmonicionẽ
hab endã scripture tiraderet: quod domi forisq

Expanded text:
negotiator, mercimoniam divini luminis, si quis sit comparare paratus, adduxit, et salutaribus praedicationis verbis primus in lii sui clauibus ianuam regni caelestis aperuit. Igitur restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio eis sola suffecit, sed Marcum discipulum ejus omnibus precibus exorant, uti ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam scripturae traderet, qua domi fo
Abbreviated transcription (Latin):
de quesita diuinitas. Continuo nãq in ipsis¬
claudii tẽporib clemencia diuine ꝓuidentie.
probatissimũ omĩum et apłorũ maximũ fi¬
dei magnificencia et uirtutis merito primo¬
rum principẽ petrũ. ad urbẽ romã uelut ad¬
uersum humani generis ꝯmunẽ ꝑniciẽ repug¬
naturũ deducit: dicẽ quendã et magistrum
milicie. scientẽ diuina prelia gerere: et uirtu

Expanded text:
ipsisClaudii temporibus, clementia divinae providentiae probatissimum omnium et apostolorum maximum, fidei magnificentia et virtutis merito, primorum principem Petrum ad urbem Romam, velut adversum humani generis communem perniciem repugnaturum, deducit ducem quemdam et magistrum militiae suae, scientem divina
Abbreviated transcription (Latin):
nem excitans carminũ suorũ potenciã. congre¬
gauit populũ. offensũ se dicens a galileis:¬
et relicturũ se urbem quã tueri soleret ꝓmit¬
tens. Diem ergo statuit pollicens uolatũ quo
uellet celũ pateret. Conscendit gͥ statuto die
montẽ capitolinũ: ac se de rupe deiciens uo¬
lare cepit. Mirari populus et uenerari ple¬
riq ceperũt: dicentes dei esse potenciã ñ ho¬
minis. qui cũ corpore uolitaret: nichil tale
fecisse xp̃m. Tũc petrus in medio stans. ait.
Ihu dñe ostende ei uanas artes suas esse: ne
hac specie popłs iste qui crediturus ẽ decipi¬
atur. Decidat dñe. Sic tam̃ ut nichil se potu¬
ise uiuens recognoscat. Et statim ĩ uoce petri
implicatis remigiis alarũ :uas sũpserat corruit.
nec examinatus est. sed fra cto debilitatoq crure
et destitutũ dolens tanti amici casu: sublatũq
sibi uirum utilem. et necessariũ rei publice ĩdig¬
natꝰ: querere cepit causas quib petrũ occideret

Expanded text:
nem excitans carminum suorum potentiam, congregat populum, offensumque se dicit a Galilaeis: relicturum se urbem, quam tueri soleret. Diem statuit: pollicetur volatum, quo vellet, coelum pateret. Conscendit statuto die montem Capitolinum, ac se de rupe dejiciens, volare coepit. Mirari populus et venerari: plerique dicentes Dei esse potentiam, non hominis, qui cum corpore volitaret, nihil tale fecisse Christum. Tunc Petrus in medio stans, ait: Jesu Domine, ostende ei vanas artes suas esse, ne hac specie populus iste qui crediturus est, decipiatur. Decidat, Domine; sic tamen, ut nihil se potuisse vivens recognoscat. Et statim in voce Petri, implicatis remigiis alarum quas sumpserat, corruit, nec exanimatus est; sed fracto debilitatoque crure, et destitutum: dolens tanti casum amici, sublatumque sibi virum utilem et necessarium reipublicae indignatus, quaerere coepit causas quibus Petrum occideret
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicande. qui omne uerbũ et ꝓmissũ filii tui
adimplere dignaris: ut cognoscat om̃is creat̃a
qr tu es deus solus in celo et in terra. Et cum
bis hominẽ esse uidentes. nolite putare quod
a me possitis recuperare salutẽ: s ꝑ eũ qͥ de
celo descendens ostendit sibi credentib inte¬
gram anime et corporis medicinã. Cnde uox
ur̃a testẽ habeat hũc omnẽ popłm. ꝑ ex toro
corde creditis in dñm nr̃m iħm xp̃m: ut sciãt
etiã seipsos ab illo posse saluari. Cũq omnis
multitudo infirmantiũ una uoce clamarent
hũc uerũ dm̃ quẽ petrus adnunciat: subito
ĩmensũ lum̃ gracie dei in medio plebis apparu¬
it. et ceper̃t paralitici currere ad pedes petri
sani. ceci recepto uisu clamare. claudi recupe¬
rato gressu grãs agere: languentes recuperata
sanitate gaudere. Nonnulli etiã solo flatu
uiuentes: iam sine sensu et sine uoce iacentes.
recuperati sũt. Om̃s quoq lunatici et pleni
in illa die grãm sue uirtutis ostendit: ut om̃s

Expanded text:
praedicande, qui omne verbum et promissum Filii tui adimplere dignaris, ut agnoscat omnis creatura quia tu solus es Deus in coelo et in terra. Haec bis hominem me esse videntes, nolite putare quod a me possitis recuperare salutem, sed per eum qui de coelo descendens, ostendit sibi credentibus integram animae et corporis medicinam; unde vestra fides testem habeat hunc omnem populum, quia ex tde creditis in Dominum Jesum Christum, ut sciant etiam semetipsos ab ipso posse salvari. Cumque omnis multitudo infirmantium una voce clamaret hunc verum Deum quem Petrus annuntiat, subito immensum lumen gratiae Dei in medio plebis apparuit, et coeperunt paralytici currere ad pedes Petri sani, caeci recepto visu clamare, claudi restaurato gressu gratias agere, languentes recepta sanitate gaudere, nonnulli etiam solo flatu viventes, jam sine sensu et sine voce, recuperati sunt, omnes quoque lunatici et daemonanctus in illa die gratiae suae virtutem ostendit, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cerẽ. Uident᷑ mͥ hi qui locunt᷑ uerbũ ueritatis
et qͥ illuminãt animas hominũ similes radiis
solis: qui ut ꝓcesserĩt et apparuerĩt mundo.
celari ultra aut occultari ñ possũt: dũ ñ tam
uident᷑ ab hominib. quã uidere õib p̃stant.
Unde et bene a quodã dictũ ẽ. ad ueritatis

Expanded text:
cens: Videntur mihi qui loquuntur verba veritatis, et qui illuminant animas hominum similes esse radiis solis. Qui ut processerint et apparuerint mundo, celari ultra, aut occultari nullatenus possunt, dum non tam videntur ab hominibus quam videre omnibus praestant. Unde et bene ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dirigit. obnixe dep̃cans ut ad eũ ueniret:
molestia quadã corporis detentus: beato theo¬
derico quẽ pie casteq nutrierat. et diuinis
doctrinis instruxerat. quẽq gr̃a curacionũ
inendat. Qͥ iussa magistri accepta cupiens sol¬
lerter explere. iter arripit: et palaciũ regis¬

Expanded text:
 veniret, molestia quadam corporis, ut fertur, detentus, beato Theoderico, quem pie casteque nutrierat, et spiritalibus doctrinis instruxerat, quemque gratia curationum mmendat. Qui magistri jussa cupiens solerter explere,
Abbreviated transcription (Latin):
signũ p̃tendit: et dedit eũ apls matri sue.
Qͥ cũ rogaret᷑ ut ab eo ñ discederet: ait. Non
derelinquet᷑ ab eo qui illũ fecit resurgere :
cuius nos serui sumꝰ. Secura esto mater de
filio. non uerearis: habet custodẽ suũ. Et
tur: ait petrus. Satis ẽ ad penã eius. quod
cognoscit suas artes nichil ualere. Uiuat:
et xp̃i regnũ crescere uideat uel inuitus.

Expanded text:
ibum sumsit et dedit eum Petrus matri suae. Qui cum rogaretur, ut ab eo non discederet, ait: ‘Non derelinquetur ab eo qui illum fecit resurgere, cuius nos serui sumus. Secura esto, mater, de filio, non uerearis, habet custodem suum’. Et tur, ait Petrus: ‘Satis est ad poenam eius quod cognoscit suas artes nihil ualere. Viuat et Christi regnum crescere uideat uel inuitus’.
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus uero dñi rediens ad prefatã sobri¬
nam suã: consolatus est eam dicens. Filia
noli contristari. sed spera in dño et fac bo¬
nitatẽ: et pasceris in diuiciis eiꝰ. Habes
nunc uinũ: exultemꝰ et letemur in dño.
Quod factũ cum ipsa et homines eiꝰ per
cellarariũ cognouissent. quia ut scriptũ
est oꝑa dñ narrare honorificũ est: dix̃x̃
ad eũm sobrina sua. Nunc cognoui sc̃e
pater quia diuina inspiracione hodie ad
faciam. Et presencialiter ipsam uillam
ad remensem eccłam tradidit: et eidem
sancto presuli inde cartã et uestituram
scd̾i morem legalẽ fecit. Miram quia
iuxta uerbũ helie hidria farine ñ defecit
et lechitus olei n est ĩminutus: miram̃
quia iuxta uerbũ helisei de paruo liqͦre
olei magna uasa infusa oleo repleta fue¬
re: mirem̃ quia benȩdictione et or̃one
qui in eo erat. uinũ suꝑfusũ etiã in pa¬
uim̃tũ cellarii redundauit:¬

Expanded text:
Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobriSanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspiratione ad faciam'. Et presentaliter ipsam villam ad Remensem aecclesiam tradidit et eidem sancto presuli inde cartam et vestituram secundum morem legalem fecit. Miramur, quia iuxta verbum Heliae idria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminutus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa oleo fuere repleta; miremur, quia benedictione et oratione quod in eo erat, vinum superfusum etiam in pavimentum cellarii redundavit
Abbreviated transcription (Latin):
respondit minister cellariũ esse. Idem
autem uir sc̃s. dixit se illuc introire
uelle. Cui cũ nemo auderet contradi
quo de ipsis uasculis haberet uel ali¬
quiduini. Et designat uasculo in qͦ
Qiquid umi remanserat. diõe. Claude
ostium et sta de ista parte: usq dũ
ego ad te reuertar. Et pergens ad
alteram frontẽ uasculi que erat secus
parietẽ. fecit crucem super idem uas¬
culum qd̾ erat non modice quanti¬
tatis: et genua flectens ad or̃onem.
orquit diutius: et cepit uinũ per foramen
superns per quod eidem uasculo infusum
fuerat adeo redundare. ut suꝑ paim̃tũ
domus largiter mundaret. Et uiro sc̃o
decũbente adhuc in or̃one: cellaiarius ti¬
more ꝑcussus exclamauit dicens. In nõĩe
xp̃i. quis umquã tale uidit: Quod cum
audiuit sc̃s remigius surrex̃ ab oracione.
et precepit illi ut nemini hoc indicaret:
sed diceret dñe sue ministris impetratum
uinũ se habere. unde ministrare ualerẽt.

Expanded text:
respondit minister, cellarium esse. Isdem respondit minister, cellarium esse. Isdem autem vir sanctus dixit, se illuc introire velle. Cui cum nemo auderet contradicquo de ipsis vasculis vel aliquid vini. Et designato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione et precepit illi, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrare valerent.
Abbreviated transcription (Latin):
in eaddem uilla fuerat uenditũ iam habe¬
bat: excepta paruula quantitate quam
pro saluando uasculo reseruauit. Cuius
uultũ sc̃ remigius uidens rubore ꝑfu¬
sum: imtrrogauit quid ei suus minis¬
ter in auriculam dixerit. Que illi ꝓm¬
te respondit qm̃ non tantũ pro eo de
ipso nuncio uerecundabatur: quantũ
pro ens qui cum ipso aduenerant. Cog¬
nita uero causa beatus remigius: hila¬
ri uultu consolatuis est dicens. Pro hac
re filia noli contristari: dabit enim
inde dñs largitate pietatis sue solitã
consolationem: qui per propħam su¬
um se tim̃tib nichil deesse ꝓmisit.
Et dixit eidem sobrine sue auddien¬
tibus illis qui aderant ut alia illa cu¬
raret: ipse autẽ uellet interim ortũ
et uiridariũ ac domos illius circuire.
et uidere qualiter illa maneret. Et
sic de industria prius alia cireuiens:
ꝑuenit usq ad cellarii oftiũ. Et in¬
terrogans quid in illo tecto haberet:

Expanded text:
in eadem villa fuerat venditum iam habein eadem villa fuerat venditum iam habebat, excepta parvula quantitapro salvando vasculo reservavit. Cujus vultum sanctus Remigius videns robore perfusum, interrogavit quid ei suus minister in auriculam dixerit. Quae illi prompte respondit, quoniam non tantum pro eo de ipso nuntio verecundabatur, quantum pro eis qui cum eo advenerant. Cognita vero causa, beatus Remigius hilari vultu consolatus est eam, dicens: 'Pro hac re, filia, noli tristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per prophetam suum se timentibus nichil deesse promisit'. Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret, ipse autem vellet interim ortum et viridiarium atque domos illius circuire et videre, qualiter illa maneret. Et sic de industria prius alia circuiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et interrogans, quid in illo tecto haberet,
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudine non relinquens. Cum gͦ
cireuiens parroechias sollicitudine pas¬
torali. transiret per condumã episcopii
uille cuius uocabulũ est tudiniacus. as¬
pexit messores messem secantes: accedẽsq
ad eos. cum uerbo p̃dicationis exortatꝰ
est eos. dando cibum et potũ in conso¬
lacione laboris. Et dum hec agerentur.
accidit sobrinã illius nomine celiam d̾o
sacratã perinde transire: et uillam sue
proprietatis nomine celtũ adire. Que
cum cognouisset scm̃ remigiũ iuxta
transitus sui uiã esse uenit ad eum:
et benigne ut par erat ab illo suscepta
petiit cundem sc̃m uirũ ut una cũ illa
domũ suã quo ibat dignaret᷑ adire.
Idem uir sõs ut erat p̾stabilis super
iustis peticionib: ipsius sobrine sue
postulacioni prebuit assensum. Et cũ pari¬
ter ad domũ ꝑuenissent. et inter se fa¬
miliaria ac spiritualia haberent colloqͥa
uenit minister ipsius celse ad aurieulam
enis. dicens quod uillicus eius uinũ qd

Expanded text:
sollicitudine non relinquens. Cum ergo sollicitudine non relinquens. Cum ergo circuiens parrochiam sollicitudine pastorali transiret per condumam episcopii villae, cuius vocabulum est Tudiniacus, aspexit messores messem secantes, accedensque ad eos, cum verbo predicationis exortatus est eos dando cibum et potum in consolationem laboris. Et dum haec agerentur, accidit, sobrinam illius nomine Celsam, Deo sacratam, perinde transire et villam suae proprietatis nomine Celtum adire. Que cum cognovit, sanctum Remigium iuxta transitus sui viam esse, venit ad eum, et benigne, ut par erat, ab illo suscepta, petiit eundem sanctum virum, ut una cum illa domum suam, quo ibat, dignaretur adire. Isdem vir sanctus, ut erat prestabilis super iustis petitionibus, ipsius sobrinae suae postulationi assensum prebuit. Et cum pariter ad domum pervenissent et inter se familiaria et spiritalia haberent colloquia, venit minister ipsius Celsae, ad auriculam eius dicens, quod villicus eius vinum quod
Abbreviated transcription (Latin):
eius mense reliquias colligebant. Des¬
cendebant alii saturati: ascendebant alii
saturandi. Sic mansuescebat feritas auium.
in oꝑatione uirtutũ. Delectacio namq
illiu̾s talis erat in hilaritate carorũ sicut
de beato iob legimus. qm̃ non cadebat
lux uultus eius in terram: quia nimirũ
in tanta grauitate uultũ tenere ꝯsueuerat.
ut nũquam contẽptibili leticia resoluere¬
tur: sed quodienicũq hilariorẽ se p̃senti¬
bus ostenderet. certa semꝑ hoc causa uti¬
litatis eorũ faceret. Ita et hic sc̃s religiosa
grauitate discretus in om̃ib. non uani¬
tatis iactancia hoc uel dissolutione age¬
bat: sed ut dei ostenderetur collata sibi
gracia. et ad eius amorẽ ac fidem qui
mirabilis in scĩs suis seruos suos multi
modis consolari et mirificare dignatur
suorũ corda excitarent᷑: et illius serui¬
tuti se ꝓpensius manciparent:
norũ curam. in exteriorũ oceu¬
patione non minuens: exteri¬
orum ꝓuidentiã. in internorũ

Expanded text:
eius mensae reliquias colligebant. Dcedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. Sic mansuescebat feritas avium in operatione virtutum. Delectatio namque illius talis erat in hilaritate carorum, sicut de beato Iob legimus, quoniam non cadebat lux vultus eius in terram, quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut numquam contemptibili letitia resolveretur, sed quotienscumque hilariorem se presentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum faceret. Ita et hic sanctus religiosa gravitate discretus in omnibus, non vanitatis iactantia hoc vel dissolutione agebat, sed ut Dei ostenderetur collata sibi gratia, et ad eius amorem ac fidem, qui mirabilis in sanctis suis servos suos multis modis consolari et mirificare dignatur, suorum corda excitarentur et illius servituti se propensius manciparent. norum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum
Abbreviated transcription (Latin):
quibus pro undecim modiis multiplica¬
tos: obstupescentibus eisdem pistoribus
panes recepit. Qui utiq sollicite prius
dinumerantes: si super fluos aliquot in¬
uenissent. sibi proculdubio reseruarent:
ane quam frequenter. xexxiii.¬
beatissimus gregorius tam il¬
lic quam in apostolorum basi¬
licis necnon in patriarchio: nunc exor¬
tans innoxios. nunc uero deterrens ob¬
noxios. in ipsa sue cognicionis effigie
apparescat. quia nunc narrare non ua¬
leo. hic huius operis adminiculante
domino terminum facio: et reliqua
gregorii miracula. post me doctiorib
memoranda relinquo. Cuius nimirum
uenerabile meritum. quousq mundi
huius orbita uoluitur. ut cum paulo
uiro sapientissimo fatear semper accipi¬
et incrementum: quia ipsius sine dubio
gracie ascribitur. uel quod anglorum
ecclesia noua semper sobole fecundatur:
uel quod illius doctrinis inulti a pecca
tuntur. uel quod boni quiq ipsius su¬
asionibus inflammati. cel estem patriã

Expanded text:
quibus pro undecim modiis multiplicaquibus pro undecim modiis multiplicatos, obstupescentibus eisdem pistoribus, panes recepit. Qui utique sollicite prius dinumerantes, si superfluos aliquot invenissent, sibi proculdubio reservarent. 99. Sane quam frequenter beatus Gregorius tam illic quam in apostolorum basilicis, necnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc narrare non valeo, hic hujus operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua  miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita volvitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine dubio gratiae adscribitur vel quod Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecundatur, vel quod illius doctrinis per orbem univetuntur, vel quod boni quique ipsius suasionibus inflammati coelestem patriam