comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nieũ non habedit uitam et̾nam Illi nõ in¬
celligentos dirert̃. durꝰ est ħ sermo. Quis
potest eum audire: et abierunt retro. Iłł
discendentib instruxit duodecim qͥ re¬
manserant. Sp̃c est inquit qͥ uiuificat.
caro nich ꝓdest Y̾ba que locuttus finti uo¬

Expanded text:
eum, non habebit vitam aeternam; illi non intelligentes dixerunt: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? et abierunt retro, illis discedentibus instruxit duodecim qui remanserant. Spiritus est, inquit, qui vivificat, caro nihil prodest; verba quae locutus sum vo
Abbreviated transcription (Latin):
el ad hucq̃ritur exquo sensu ꝑ paruilo
Crespondeatur credo indeum patrem et in
fidei ande fide mentis ibi agitur: Si desac̾ m̃¬
to. cur nominat̾i distinguntur ꝑsone : Si uͦ
defidi affectu. quo modo uertĩ est t̃ eo careat
paruułꝰ: anillud facturꝰ paruulus: spondet᷑:¬
ibisponde  ꝓ paruulo. qtł ad maiorẽ etatem si ueñit.
sione paruulus ꝓ qͦ fit cenebitur nonsꝑonsor.
si tñ ut cautt̃o impleatur: quantum inse est et
mamemisistis cansatõnẽ qͦrenũtiare ponpis
duboli spopondistis. De cathecissmo et eror
lla autem int̾rogat̃o et responsio fide sit e issino.

Expanded text:
c quaeritur ex quo sensu pro parvulo respondeatur: Credo in Deum Patrem, et infidei, an de fide mentis ibi agitur? Si de sacramento, cur nominatim distinguuntur personae? Si vero de fidei affectu, quomodo verum est, cum ea parvulus careat? An illud facturus parvulus spondetibi sponderi pro parvulo, qui ad majorem aetatem, si venerit, sione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se est, omam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. De catechismo et exorcismo. Illa autem interrogatio et responsio fidei fit in
Abbreviated transcription (Latin):
tatione tͥnitatis t̾n in m̃gitur: utrũbaꝑtua¬
Sĩ totum ludicre ⁊ mimice ⁊ iod̾arit age¬
tur: ittrum aꝑpbandꝰ eẽt baptismis. q
sic daretur. diuinum iudicium ꝑ alicꝰ re¬
uelat̾onis intracłm or̃one implorand̾ ẽẽ.
censerẽ. uidetitr sapientibꝰ non fuisse bap¬
tisma ut cum aliqͥ indalneum uł instumẽ
merguuntur: innomine tͥnitatis non est
t̃nbaptismus qr non intentõne baptiran
digeritur: ꝯIam inhoc et inaliis sacͣm̃tis
sic̾ forma est tenenda. itaet intentio illud
llud etiam non te moueat ꝙ qͥdam noniea
fide parnuilos ad baptismã ferint uͭ ꝑspͣma
hoc remedio temꝑalem retinere. ufreciꝑe¬
sanitatẽ. Non iy ꝓpt̾ea illi non regenerantur:
quia nec abilis hac intent̾one offertintur.
sacͣmentum celebretur: Qui uͦ necc̃itate mor¬
tis uł ꝑicłi ungnentur omni temꝑe debent
baptitari: de responsione patrinoꝵ
uenerint a deccliam. Uñ ⁊ a baptirando q̃ri¬
tur. Quid uentsti adeccłiam pete: guisi adii¬

Expanded text:
tamen Trinitatis immergitur, utrum baptizaSi totum ludicre et mimice et joculariter ageretur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum aliqui in balneum vel in flumen merguntur in nomine Trinitatis, non est tamen baptismus, quia non intentione baptizandi illud geritur. Nam in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud llud etiam non te moveat, quod quidam non ea fide parvulos ad Baptismum ferunt, ut per Sphoc remedio temporalem accipere sanitatem; non enim propterea illi non regenerantur, quia nec ab illis hac intentione offeruntur. 6sacramentum celebretur. Qui vero necessitate mortis vel periculi urgentur, omni tempore debent baptizari. 7. De responsione patrinorum. venerint ad ecclesiam. Unde etiam a baptizando quaeritur: Quid venisti ad ecclesiam petere? Qui, si adul
Abbreviated transcription (Latin):
cͤat᷑a dĩ exuflatur ħ diabolus. ut recedat ab
de cuiꝰ uͥtute q̃ri solet. forma i aꝑta est
signat crismate. Qd̾ sacͣmentum ab aliis ꝑfici
non potest nͥ asimis sac̃dotib nͦ tẽꝑe apłoꝵ¬
abaliis ꝙͣ ab ip̃is apłis legitur ꝑactum nec ab
et nacuum. nͨ int̾ eccłiastica reputabr᷑ sac̾m̃¬
ta licet autem p̃sbit̾is baptiratos tang̾e
inpectore s non cͥsmate signare infronte.
Uͥtus nͦ hꝰ sacͣmenti: est donatõspc̃ sci ad
robur: qui in bip̃o datus est adremissionẽ
Uñ rabanꝰ asũmo sac̃dote ꝑimpositõnẽ manꝰ
ꝑaclitus tradit᷑ bap̃atout roboretur ꝑ sp̾m
mo consecutꝰ est. Item onĩs fidedeles ꝑmanꝰ iti¬

Expanded text:
atur vel exorcizatur, sed diabolus ut recedat ab de cujus virtute quaeri solet. Forma enim apertasignat chrismate. Hoc sacramentum ab aliis perfici non potest, nisi a summis sacerdotibus; nec tempore apoab aliis quam ab ipsis apostolis legitur peractum, nec abet vacuum, nec inter ecclesiastica reputabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacerdote per impositionem manus Paracletus traditur baptizato, ut roboretur per mo consecutus est. Item: Omnes fideles per manus im
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ iħ̾c ad inuisibilia pat̾ne maiestatis mi¬
graturꝰ.: celebrato cum discipłis tipico pas¬
cha qd̾dam memorͥale eis conmendare.
uolens sub specie panis et utinĩ corpꝰ et
sangninẽ fuũ eis tradidit: ut ostend̾et le¬
gis uetĩs sacͣmenta int̾que p̃cipuũerat
agni paschał sacrifitiũ. in morte sua t̾mi¬

Expanded text:
 ad invisibilia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua termi
Abbreviated transcription (Latin):
Net̾ea sciendum est ꝙ illi deqͥbꝰ
nulla exstant indicia int̃ ꝓpinqͦs uł cli¬
cos uel uicinos quibꝰ baptiat fuisse dece¬
antur agendum est. ut renascant᷑ ne ꝑe¬
ant. In quibꝰ ꝙ ñ ostenditur gestũ ratio
non sinit ut uideatur tc̃atum confendũ
eis uidet᷑ ꝙ collat̃ ẽẽ nescitur: qi ñ temeri¬

Expanded text:
eo: Sciendum est quod illi, de quibus nulla exstant indicia inter propinquos vel clericos, vel vicinos, quibus baptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur ne pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit, ut videatur iteratum, conferendum eis videtur, quod collatum esse nescitur, quia non inter
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ p̃mit᷑ a concupiscẽtia s ñ uincit᷑.
& ht̃ quid̾ infirmitatẽ in malo. s grãor
in bono ut possit peccare ꝓpt̾ lib̾tatẽ
& infirmitatẽ. ⁊ possit ñ peccare ad
mortẽ ꝓpt̾ lib̾tatẽ & grãm adiuuã¬

Expanded text:
tionem premitur a concupiscentia, sed non vincitur, et habet quidem infirmitatem in malo, sed gratiam in bono, ut possit peccare propter libertatem et infirmitatem , et possit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adiuvan
Abbreviated transcription (Latin):
tebat prius hoĩem fi̾. ut bñ uelle
poss & male. pꝰtea uͦ sic erit. ut ma¬
le uelle ñ possit. nec iõ carebit lib̾o
arbitͥo. Multo quippe lib̾ius erit ar¬
bitͥum ꝙ oĩo ñ potit serure pecco.¬

Expanded text:
tebat prius hominem fieri, ut bene velle posset, et male. Postea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo carebit libero arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccat
Abbreviated transcription (Latin):
et dona dei benedicere. Quicumordinant᷑
inunguntur ei manus. ut intelligat se ac¬
cepisse graciam consecrandi et caritatis o
bet eẽ miuitus armis usticie contra adũ¬
sa et ꝓsꝑa. accipit etiam calicem cũ uino
et patenam cũ hostiis. ut ꝑ hoc sciat se acce¬
pisse potestatem placabiles deo hostias offe¬
rendi. hic ordo afiliis aaron sumpsit iniqũ.
Sũmos enimpontifices et minores saẽdotes
instituit ꝑ moysen. qui exp̃ceptodĩ aarõ
duos discipłos designauit quorum uicem
ineccłia tenent p̾sbiteri. Unus autem int̃
apłõs pnͥceps extitit petrꝰ. cunꝰ uicariꝰ et suc¬

Expanded text:
et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intelligant se accepisse gratiam consecrandi, et charitatis bent esse muniti armis justitiae contra adversa et prospera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron duos discipulos designavit, quorum vicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus vicarius et suc
Abbreviated transcription (Latin):
qui quales eẽ debeant apłs docet timocheo scri¬
bens. hiĩ cum ordinantur solus ep̃c manꝰ eis
imponit quia administ̾ium applicantur. po¬
nit eis orarium .i. stolam fuꝑ leuũ humerũ.
ut ꝑ hoc intelligant se accepisse iugnm dñ
fuaue. quo ad sinistram ꝑtinentia diuino ti¬
mori subiciant. Accipuint et textum ennͣ¬
głii ut intelligant se eẽ p̃cones eunͣgłii .xͥ. hii
autem anteꝙͣ ordinent᷑ ꝓbent᷑ ut docet apłs
Deptimus est ordo p̾sbiterortim. p̃sb̾r grece.
senior. int̾p̃tatur latine non mͦ ꝓetate ł
decrepita senectute: s ꝓꝑ honorem et digni¬
tatem quam acceꝑunt p̾so̾ri nominantur.
qui morum prudencia et maturitate ꝯũsa¬
tõnis p̾cellere debent inppło. Sic̃ scͥptum
est. Senectus uenerabił est non diut᷑na
nͨ annoꝵ numero conputata. Cani ip s sencꝰ
hominis et etas senecturis uita inmacłata.

Expanded text:
qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scriqui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram pertinentia, divino timori subjiciant. accipiunt et textum Evangelii, ut intelligant se esse praecones Evangelii Christi. Hi autem antequam ordinentur, probentur, ut docet Apostolus, sbyteris. Septimus est ordo presbyterorum. Presbyter Graece, senior interpretatur Latine. Non modo pro aetate vel decrepita senectute, sed propter honorem et dignitatem quam acceperunt, presbyteri nominantur; qui morum prudentia et maturitate conversationis praecellere debent in populo. Unde scriptum est: Senectus venerabilis est, non diuturna, nec annorum numero computata. Cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectuti
Abbreviated transcription (Latin):
ne ministri dicumtur. qi sic̃ insac̃dote con¬
secratio. ita indiacono ministũ dispensatio
habetur: ad diaconum ꝑtinet a sistere sacer¬
dotib eo ministrare momĩb que agunt᷑
inpatena et calice. oblationes qͦ inferre
et disponere in altari. conponere. ⁊̃ mensã
domini et uestire. crucem ferre. et p̃dica¬
.t. itadiaconib nouũ p̾dicare p̃ceptũ est:
ad ip̃m etiam ꝑtinet offictũ p̾cum. ⁊ reci¬
tatio cathecuminoꝵ nominũ. Ip̃e p̾monet
Autros hr̃e ad dm̃. ip̃e donat pacem ⁊ ip̃ean¬
nũciat. Ꝙ autemhuic ordini a moysesta
et casula in dieb ieiunii conplicatur. qr
quicqͥdlaboris et sustinentie inhac uita
tolleratur: qĩ inlena portatur. donec ĩdex
tera .i. inet̾nitate. requies habeatur. hic
ad hoc officium elegerrait ⁊ or̃one p̃mis¬
sa manꝰ eis imposuerunt. Uñ et consintu¬
do moleuit. ut inomĩ matͥce ecłia .uni. di¬
hii funt .uii. angłi tuba canentes ĩappocã¬

Expanded text:
ne ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote conne ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita et in diacono ministerii dispensatio habetur. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in patena et calice; oblationes quoque inferre et disponere in altari, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, et praedica ita diaconibus novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum etiam pertinet officium precum, et recitatio catechumenorum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic ordini a Moyse staet casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva portatur, donec in dextera, id est, in aeternitate, requies habeatur . Hic ad hoc officium elegerunt, et oratione praemissa manus eis imposuerunt. Unde et consuetudo inolevit, ut in omni matrice ecII sunt septem angeli tuba canentes in Apoca
Abbreviated transcription (Latin):
culit. Idem sac̃dos et hostia. et quando post
cenam panem uł uinitm incorpus suũ et san¬
guinem ꝯmutarit. Ecce de uii. eccłie gͣdibꝰ
breuit̃ elocuti quid ad ꝗ̃q ꝑtineat ĩ finua¬
uimꝰ. Qumq om̃s sp̃uales sint et sacri excel¬
lenter tam̃ canones duos tm̃ sacros ordines
dehis solis p̃ceptum apłi bñis. apłi iꝑ ĩsin

Expanded text:
post coenam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commutavit. Ecce de septem Ecclesiae gradibus breviter elocuti, quid ad quemquam pertineat insinuavimus. Cumque omnes spirituales sint et sacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines de his solis praeceptum Apostoli habemus. Apostoli en
Abbreviated transcription (Latin):
sunt adcustodiam templ ut non ingrede̾¬
tur millud inmundꝰ. Dicti autẽ hostiarii
eo ꝙ p̾sint hostiis templ. Ipĩ enĩ tenentes
clauem. om̃ia intus extraq custodiunt
atq int̾ bonos ⁊ malos hñtes iudicium.
dignos recipiunt. Indignos respuunt. Uñ
et eis cum ordinantur clanes eccłie dant᷑
deo redditi᷑ ꝓreb q̃ clauib istis recludũt᷑.
hoc officium dñs insua ꝑsotra suscepit
qnͣdo flagello de funicłis fc̃ao uendentes
et ementes detemplo eiecit. Ip̃e eñ. se hos

Expanded text:
sunt ad custodiam templi, ut non ingredersunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem hostiarii, eoquod presint hostiis templi. Ipsi enim tenentes claves omnia intus extraque custodiunt atque inter bonos et malos habentes iudicium dignos reciet eis, cum ordinantur, claves Ecclesiae dantur Deo reddituri pro rebus quae clavibus istis recluduntur. Hoc officium Dominus in sua persona suscepit, quando, flagello de funiculis facto, vendentes et ementes
Abbreviated transcription (Latin):
et aurium. ut uicia incorde et oꝑepullu¬
doccantur precidencla. ne ad audiendamet
intelligendum uerbum dei p̃pediatur
mens. ꝓquo seruato reddetur in excelsis
corona: Gonsure autem eccłi astice usus
anarareis exortus uidetur qͥ pͥꝰ crͥ ne ser:¬
uato deniq obuite continentiam cap̃
radebant. et capillos inigne sacͥficii po¬
nebant. hinc usus inoleuit. ut qui ditii
el dicitur fili hominis sume gladium a¬
cutum et duc suꝑ cap̃ tuum et barbam.
In actib etiam. apłoꝵ pͥscillam et aquilam
hoc fecisse legius. paulus quoq ⁊ alii
quidam discipłi x hoc fecerunt. Recte gͦ
inquib libet gradib constittiti cłici uocãt᷑.
appellatos ẽẽ credimns quia mathias e¬
lectus est sorte. quempͣmum ꝑ apłos legimꝰ¬
eẽ ordinatum. Cleros enĩ grece. latine
sors uł hereditas dicitur. Ideo gͦ dc̃i sunt
om̃s qui meccłia xͥ desuiunt. Quoꝵ gͣdus et

Expanded text:
t, oculorum et aurium, ut vitia in corde et opere pullut, oculorum et aurium, ut vitia in corde et opere pulludoceantur praecidenda, ne ad audiendum et intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinic. 5, dicitur: Fili hominis, sume gladium acutum, et duc super caput tuum et barbam. In Actibus etiam apostolorum, Priscillam et Aquilam hoc fecisse legimus. Paulus quoque et alii quidam discipuli Christi hoc fecerunt. Recte ergo in quibuslibet gradibus constituti, clerici vocantur, appellatos esse credimus, quia Matthias electus est sorte, quem primum per apostolos legimus ordinatum. Cleros enim Graece, Latine sors vel haereditas dicitur. Ideo ergo dicti sunt omnes qui in Ecclesia deserviunt; quorum gradus et
Abbreviated transcription (Latin):
possint dommnica sacͣm̃ta tͣctare. Meliꝰ ir est
dm̃ sac̃doti paucaos hr̃e ministros. qͥ possint
digne opꝰ dĩ excercere. ꝙͣ multos inutiles qͥ
decori. et quorum doctrina. ⁊ com̃satõnis foe¬
ma eadem gr̃a in aliis trausfundatur. ne ce¬
lestes margaritas spũalium u̾boꝵ officioꝵ¬
q diuinoꝵ sordide uidte pedib conculcent.
Insacramentogͥ septiformis gͥ sp̃e : uii sint gͣoꝰ¬
eccłiastici s. ostiarii lectoris. exorciste. acolit.¬
subdiaconi diaconi.sac̃dotis om̃s tñ cłici nocã¬
inpartem sortismistĩ diuini. Corona regale
decꝰ significat et suire deo regnare est. ynde
ministri eccłie reges eẽ debent ut se et alios
regant. Quib petrꝰ ait. uos estis genꝰ electũ.
regale sacerdotium. ⁊ c̃. Sũmitas capitis de¬
suꝑmidatur ut coꝵ mens add̾m lib̾a monstre¬
tur: q̃ reuelata facie gloriam dei contemplitꝰ
Sũmitas enĩ capitis est eminentia m̃tis de¬
nudatio capitis est reuelatõ mentis. Cleric̃

Expanded text:
possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui decori; ex quorum doctrina et conversationis forma, eadem gratia in aliis transfundatur, ne coelestes margaritas spiritualium verborum officiorumque divinorum sordidae vitae pedibus conculcent . In sacramento ergo septiformis Spiritus septcilicet: ostiarii, lectores, exorcistae, acolyti, diaconi, subdiaconi, sacerdotes; omnes tamen clerici vocangnantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decus significat, quia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus
Abbreviated transcription (Latin):
sacriu dant. Qui licet suit sac̃dotes: tũpon¬
demonstrat. Uñ et ap̃t ueteres. Idem ep̃i
tatis non etatis. Sacerdos nom̃ ht̃ ꝯpositũ
ex greco et latino. qui est sacrum dans siue
sacer duxx. Sic̃ iy rex aregendo. ita saẽdos
asanctificando dictus est. Consecrat enim
et sanctficat. Antistes sac̃dos dictꝰ ẽ abeo
ꝙ ante stat. pͥmus est enĩ. in ordinordine
eccłie ad p̾soiterum autem ꝑtinet sacͣm̃tũ ysydorꝰ¬

Expanded text:
scopi, qui licet sint sacerdotes, tamen pondemonstrat. Unde et apud veteres idem epitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus est ab eo quod ante stat, primus enim est in ordine Ecclesiae. Ad presbyterum autem
Abbreviated transcription (Latin):
constituit. Si autem queritur quid sit
sit qd hic uocatur ordõ. sane dici potest
signaculum quoddam ẽẽ .i. sacrum quiddã
quospũalis potestas traditur ordinatoet
officium. Caract̾ gͥ spũalis uͥ sit ꝓmociopo¬
testatis ordo uł gradus uocatur. Et dnr᷑
hii ordines sacram̃ta quia ineoꝵ ꝑceptione¬

Expanded text:
o. Si autem quaeritur quid sit quod hic vocatur ordo, sane dici potest signaculum esse, id est, sacrum quoddam, quo spiritualis potestas traditur ordinato, et officium. Character ergo spiritualis, ubi fit promotio potestatis, ordo vel gradus vocatur. Et dicuntur hi ordines sacram
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m totum illud ꝙ ꝑtinet ad sacmũtumm
dicentes q̃dam sacramenta sepiꝰ posse suscipi
q̃ dam uͦ non. nec tñ que sepiꝰ sumuntur
totaliter iterantur. ut sacmentum altaris
oleum non it̾atur sacramentum c̾ initria
s dicit quissic et bap̃s non it̃atur ⁊ si aͥs
freqñt baptuetur: dum eadem aqua nõ
iterum benedicatur. S almd est inqͥunt
illi d bñdictõne aq̃ qͣ fit baptisimis. alindde
benedictione panis et olei potest etum bap̃s
celebrari inaqua etiam non bñdicta q illa
nͥ depane consecrato nec unctio illa fieri

Expanded text:
dum totum illud quod pertinet ad sacramentum, dicentes quaedam sacramenta saepius posse suscipi, quaedam vero non. Nec tamen quae saepius sumuntur, totaliter iterantur, ut sacramentum altaris oleum, non iteratur sacramentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia t confici, nisi de pane consecrato; nec unctio illa fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cd̾s est gradus lectorum. lectores alegendo.
sicut psalmiste apsalmis canendis uocati
sunt. Illi enim p̃dicant popłis quid seqnͣtur.
isti canunt ut excitent ad conpunctionẽ aĩo
audientium: licet qͥ dam lectores ita miserãt
ꝓnuncient ut quosdam ad luctũ lam̃tatõnẽ¬
erit eoꝵ uox uͭ etiam longe positoꝵ aures
ꝓphias et lectiones. unde et eiuidente ppło. tͣdi¬
tur ab ep̾o codex diuinarum lectionum ⁊ dr᷑¬
ei. accipe et esto u̾bi dei relator. habiturus
si fideliter impleuis officium partem cũ his
qui bene u̾btim dĩ ministrauert̃ qui ad hc̃
gradum ꝓnehitur lit̃tarumscĩa debet ẽẽ
instructus ut sensum u̾bortim intelligat. iũ
accentitĩ sciat. distincte legat. neconfusio¬
ne ꝓlationis intellectum auditorib auferat.
attendat quid indicatiue. quid int̾rogatiue
sit legendũ. uͥsit inorone facienda distinctio.
ħenĩ male suata. intellectũ turbant. et alioᷤ
adrisum ꝓnocant. aurib ⁊ cordi ꝯsułe deb

Expanded text:
ndus est gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidapronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemerit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures etias et lectiones. Unde et ei, vidente populo, traditur ab episcopo codex divinarum lectionum, et dicitur: Accipe, et esto verbi Dei relator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc gradum provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat. Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ c̃scd̾a nxore. Giiegt᷑ cũ dicitur sacram̃tũ
non ẽẽ iteramdum nec iniuria ei facienda.
rationem dicti referas ad sanetificatonẽ rei qͣ
sacramentum repletur: De om̃i sacͣm̃to gñabr̾
id uer̾ est. Si nͦ ad susceptõnem sacͣmenti de
quib dam um̃ est ꝙ non it̾antur crebrascept̃o¬
ne de aliis uͦ quibdam: non. qr frequent̃ fu¬
miuit᷑. ut hõc unctionis sacramentũ. ꝙ ĩ dĩ¬
accedamꝰ. Septem sunt sp̃ualium officioꝵ
gradꝰ fine ordines ficut exscõrum patrũ dictis
aꝑte traditur: et capitis nostri .s. ihu xͥ. exem
tp̃o exibuit et corꝑi suo ꝙ est eccłia eosoem
sunt ꝓpt̾ septiformen grãm.s. s. Euiꝰ qͥ nõ st̃¬
participes. ad gradus eccłiasticos indigne
accedunt. Illi uͦ in quorum mentib diffusaẽ

Expanded text:
 secunda uxore. Si ergo cum dicitur sacramentum non esse iterandum, nec injuria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra susceptione, de aliis vero quibusdam non; quia frequenter sumuntur, ut hoc unctionis sacramentum, quod iccedamus. Septem sunt spiritualium officiorum gradus sive ordines, sicut ex sanctorum Patrum dictis aperte traditur, et capitis nostri, scilicet, Jesu Cipso exhibuit, et corpori suo quod est Ecclesia, eosdem sunt, propter septiformem graparticipes ad gradus ecclesiasticos indigne accedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. In uocant enĩ suꝑ cathecuminos et
iuirantes ꝓ euni ut egrediatur abeis. Ad exor¬
cistam ꝑtinet exorcifmos menorit᷑ retinere.¬
manusq suꝑ merguminos et cathecuminoᷤ
inexorcirando imponere. Debet aũ sp̃m mũ
malignum expellere decorde suo quemex¬
pellit de corꝑe alieno. ne medicina ꝙͣ alii
fac̃ sibi nonpłit. et dicatur ei. medice cura
dimanus suꝑ merguminos uł cathecumi¬
nos. hoc officio usus est dñs. qnͣdo saliua sua
tetigit aures et linguam surdi et mutti di
spualit̾ debere aꝑire aures precordioꝵ ho¬
minum ad intelligendum. ⁊ ora ad confitẽ¬
piat. hoc etiam officio usus est xͨ. cũ demo¬
niacos multos sanauit. hic ordo asalomo¬
ne uidetur descendisse. qui qñdam modũ
exorcirandi inuenit quo demones ad iura.¬
⁊ ex obsessis corꝑib peslebantur: huic officio

Expanded text:
mini invocant super kathecuminos et mundum, ut egrediatur ab eis. Ad exorcistam manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Debet autem habere  et malignum expellere de corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei: Medice, curadi manus super energumenos, vel catechumenos. Hoc officio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit aures et linguam surdi et muti, dicspiritualiter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, et ora ad confitenpiat. Hoc etiam officio usus est Christus, cum daemoniacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendum s de sacramento bap̃i confir¬
matõnis et ordinatõnis. que nulla tenus repe¬
tenda sunt. q semel tm̃ et non sepius datur
bap̃s. confirmatio. et ordinatio. Sacramentũ
uͦ altaris et penitencie et coniugii. sepe it̃ari
iudetur. qi sepe sacramentum corꝑis ꝑcipit᷑
frequenter penitencia agitur. Coniugnum
seꝑe contraitur:. Quare gͦ unctio similit̃ nõ
potest it̾ari: Si morb non reñtit᷑. medicina
potest. ita et unctio iterari posse yͣtraq is
ꝑis et anime. Cur gͦ negetur unctionem
suꝑ infirimim posse iterari ad impetrandã
sepiꝰ sanitatẽ mentis et corꝑis. Cum ꝓꝑ idẽ¬

Expanded text:
ramento Baptismi, Confirmationis et Ordinationis, quae nullatenus sunt repetenda, quia semel tantum, et non saepius datur Baptismus, Confirmatio et Ordinatio. Sacramentum vero altaris, et Poenitentiae, et Conjugii saepe iterari videtur; quia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si morbus non revertitur, medicina potest, ita et unctio iterari posse videtur: utporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse iterari ad impetrandam saepius sanitatem mentis et corporis, cum propte
Abbreviated transcription (Latin):
ua necessitate ñ solum latinus
sermo s etiã gͥtus ead̾ pene suꝑ
hãc re laborans. nõtũ penuria coartat᷑. Uñ
augustinꝰ quid ag̾cis. ł a latinis neci̾tate
de ineffabili tͥnitate dictum sit aꝑiens in
.uii .l. de tͥnitate ait. Loq̃ndi causa de inef¬
fabilib ut fari aliquo mͦ possimus dictũ ÷

Expanded text:
ua necessitate non solum Latinus sermo, sed etiam Graecus eadem pene super hac re laborans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiens, in lib. 7 de Trin. ait, c. 4: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
attende quid respondeat subdens. Anĩo
S nec .iii. ꝑsonas alicubi scͥpte textus
cõmemorat. An iõ licuit loquendi ⁊ dis¬
putandi neti̾tate tres ꝑsonas dicẽ. ñ quia
scͥptura dic̃. s quia scͥptura ñ contͣdic̃ e¬

Expanded text:
attende quid respondeat, subdens: An ideo Sed nec tres personas alicubi Scripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non cont
Abbreviated transcription (Latin):
pendit᷑ ñ enim quisꝙ ĩ iuste dñans.
inualidiori ut hoĩem in iusta pe¬
na crutiaret. Relinqͥt᷑ gͦ .ħ. ut ħpe
na iusta de dapnatõe hoĩs ueni¬
at. his atq aliis płib testimoniis
docet᷑ q̃dam ẽẽ pecc̃a & penas pec

Expanded text:
impenditur. Non enim quisquam injuste dominans ainvalidiori, ut hominem injusta poena cruciaret. Relinquitur ergo ut haec poena justa de damnatione hominis veniat. His atque aliis pluribus testimoniis docetur quaedam esse peccata et poenas pec
Abbreviated transcription (Latin):
possibile aliquid hoĩ adõ eẽ pceptũ
& mandata dĩ ñ a singłis. s ab oĩb¬
etiam cõmune posse seruari. E pau¬
lopꝰt. & tam illos errare dm̃s. qui
cũ manicheo dñt hoĩem peccm̃ ñ¬

Expanded text:
possibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo post: Et tam illos errare dicimus, qui cum Manichaeo dicunt hominem pecc
Abbreviated transcription (Latin):
isa. que etiam ñ in qͣntum pene sunt
peccã sunit. Ita enam de cupiditate
&e timore & aliis huiꝰmodi sentiend̾
ẽ. uñ augꝰ. in libro. lxxx.iiii. questio¬
cupiditas ꝑ tͦbatõ. Om̃ĩs gͥ cupiditaᷤᷤ
passio: om̃is uͦ passio cum ÷ in nob̃
ip̃a passione patim᷑. Omĩs gͥ cupi¬
ditas cum ÷ in nob̾ ip̃a cupidita¬
te patim᷑. & in qͣntum cupiditas ÷
patim᷑. Omĩs aũ passio in qͣntum ip¬
sam patim᷑ ñ ÷ peccm̃. ita & de timo¬
re. Nõ eñ ꝯseq̃ns ÷ ut si patimͦ timo¬
rem iõ ñ sit petem̃. qr multa sunt
peccã q̃ patimꝰ. s ñ in qͣntum patim᷑

Expanded text:
ira; quae etiam non in quantum poenae sunt, peccata sunt; ita etiam de cupiditate et timore, et aliis hujusmodi, sentiendum est. Unde Aug., in lib. 83 Quaestiocupiditas, perturbatio. Omnis ergo cupiditas, passio. Omnis vero passio cum est in nobis, ipsa passione patimur. Omnis ergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est peccatum; ita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum, quia multa sunt peccata quae patimur, sed non in quantum patimur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uultis .f. S ħ omĩa ex illa mortis
dampnõne s̃. Nam siñ ÷ ista pena hõi ᷤ
s nat᷑a. nulla ista peccã s̃. Si enĩ ñ re¬
cedit᷑ ab eo mͦ quo nat᷑alit̾ factus ÷
hõ. cum ħ fac̃: ea utiq fac̃ que deb.
in potestate ut sit bonus. siue ñ ui¬
dendo qͣlis eẽ debeat. siũ uiuendo ⁊¬
ñ ualendo eẽ qͣlem se eẽ debe. uid.
penã istam ẽẽ quis dubitet: Omĩs . A̾.

Expanded text:
tis, sed haec omnia ex illa mortis damnatione sunt. Nam si non est ista poena hominis, sed natura, nulla ista peccata sunt. Si enim non receditur ab eo modo quo naturaliter factus est homocum haec facit, ea utique facit quae debin potestate, ut bonus sit, siue non uidendo, qualis esse debeat, siue uidendo et non ualendo esse, qualem debere esse se uidet. poenam istam esse quis dubitet ? omnis autem
Abbreviated transcription (Latin):
gelis eius. & ꝓpħa ait. Draco iste quem
formasti ad illudend̾.e. tamqͣm pͥmo factꝰ
sit malus inuidus & diabolus ñ uoluntate
depͣuatus. his aliisq testimoniis utunt᷑
qui dicunt angłos qui ceciderunt cͥatos
fuisse malos. & sine mora corruisse. eos uͦ
qui ꝑstit̾unt ꝑfectos & beatos fore c̾atos
astruunt auctoritate augustini qui supͣ
genesim dic̃. ꝑ celum significari c̾ata᷑m
spũalẽ. que ab exoidio quo facta ÷ & ꝑfec

Expanded text:
iste quem formasti ad illudendum ei. Tanquam primo factus sit malus invidus et diabolus, nec voluntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt creatos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos vero qui perstiterunt, perfectos et beatos fuisse creatos astruunt auctoritate Augustini, qui super Genes., dicit per coelum significari creaturam spiritualem, quae ab exordio quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
boni ł mali. iusti ł miusti c̾ati sint angłi.
& an aliqua mora fu̾it int̾ cͥationem &
lapsum. ł sine moia in ip̃o c̾ationis exor¬
dio ceciderunt. Opinio quoꝵdam di¬
centium angłos in malitia c̾atos & sine
oñi mora ruisse. Putauerunt .N. quidam
angłos qui ceciderunt c̾atos ẽẽ malos.⁊
ñ libem arbitͥo in malitiam cecidisse
nec aliqͣm fuisse moram int̾ c̾ationem
& lapsum. s ab initio apostatasse. alios
uͦ c̾atos fuisse plene beatos. qui opinio¬
nem suam muniunt auctoritate augꝰ
frustra putari potẽ. ab initio temporiᷤᷤ
diabolum cecidisse. nec cum scĩs anglłis

Expanded text:
usti creati sint angeli; et an aliqua mora fuerit inter creationem et lapsum, vel sine mora in ipso creationis exordio ceciderint. 5. Opinio quorumdam dicentium angelos in malitia creatos, et sine omni mora ruisse. Putaverunt enim quidam angelos qui ceciderunt creatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem suam muniunt auctoritate Aug.,frustra potest putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuestigare qͣles facti fu̾int in ipse
pͥmordio sue ꝯditionis & .iiiiͦʳ. quidẽ
angłis uidẽt᷑ eẽ attributa ininitio
arbitͥum .i. lib̾a inclinande uolunta¬
tis siue adbonum. siũ ad malũ fa¬
cultas. Pot̾ant enĩ ꝑ lib̾um arbitͥum
sine uolentia & coactione adutrũ¬

Expanded text:
estigare quales facti fuerunt in ipso primordio suae conditionis; et quatuor quidem angelis videntur esse attributa in initioarbitrium, id est, libera inclinandae voluntatis sive ad bonum, sive ad malum facultas. Poterant enim per liberum arbitrium sine violentia
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sua que p̾dixit u̾ba det̾minat. eu¬
dent̾ docens angłos fuisse c̾atos bonos.
&s pͦt c̾ationem ĩterposita aliqͣ morula
uitam fini duxisse. s ab initio cecidisse.
ñ sic accipiend̾ ÷ ut malus a bono qõ
c̾atus eẽ putetur. quia ab initio ñ ceci¬
disse diceret᷑. ñ enim cecidit si talis.
.i. malus factus ÷ aquo enim cad̾et:
uit̾e dulcedinem ñ gustauit. qͣm ac¬
ceptam. ñ fastidiuit s nolendo amit¬
t̾e acciꝑe amisit. Su gͦ casus p̾scius
ẽẽ ñ potuit. quia sapia fructus ÷ pieta¬
tis. Continuio aũ ut factus ÷ cecidit

Expanded text:
etiam sua quae praedixit verba determinat, evidenter dicens angelos bonos fuisse creatos, et post creationem, interposita aliqua morula, tam vitam duxisse, sed ab initio cecidisse: non sic accipiendum est, ut malus a bono Deo creatus esse putetur, quasi ab initio non cecidisse diceretur. Non enim cecidit, si talis, scilicet, malus factus est; a quo enim caderet?vitae dulcedinem non gustavit, quam acceptam non fastidivit, sed nolendo accipere amisit. Sui ergo casus praescius esse non potuit, quia sapientia fructus est pietatis. Continuo autem ut factus est cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
gelos bonos ẽẽ c̾atos. & post cͤationem ce¬
cidisse. et fuit ibi aliqua morula licet
breuissima. qd̾ ougenes confirmat suꝑ
u̾itati. ñ tam̃ apͥncipio. ueq statim suꝑ
pectus & uentrẽ suum ambulauit. sic̃
adam & eua ñ statim peccau̾unt. Ita
& serpens aliqñ ñ serpens. cum in ꝑadi¬
so delitiarum moraretur. ds̃ enim ma¬
litiam ñ fecit. Ecͦce aꝑte dic̃ post c̾atio¬
nem int̾posita morula cecidisse. iõq
illa u̾ba sic accipienda uident᷑. homi¬
cida erat ab initio. ł m̃dax .i. statim
pꝰt initiũ qñ sibi d̃i eqͣlitatem ꝓmisit.
& seipm̃ occidit. qui hõ dr̃ in euangłio
nec in u̾itate stetit. quia in ea ñ fuit.s
ab initio temporis .i. statim pꝰt initium
temporis apostatauit. Pot etiam & sic
angłos om̃s beatos ẽẽ c̾atos. & post c̾ationẽ
quosdam cecidisse a bono quod habuis-¬
sent si ꝑstitissent. Quod triplex fuit in

Expanded text:
gelos bonos creatos fuisse, et post creationem cecidisse; et fuit ibi aliqua morula, licet brevissima. Quod Origenes confirmat supeveritati, non tamen a principio, nec statim supra pectus et ventrem suum ambulavit: sicut Adam et Eva non statim peccaverunt, ita et serpens aliqnando fuit non serpens cum in paradiso deliciarum moraretur; Deus enim malitiam non fecit. Ecce aperte dicit post creationem, interposita morula, cecidisse. Ideoque illa verba sic accipienda videntur: Homicida erat ab initio vel mendax, id est, statim post initium, quando sibi aequalitatem Dei promisit, et seipsum occidit, qui homo dicitur in Evangelio; nec in veritate stetit, quia in ea non fuit, sed ab initio temporis, id est, statim post initium temporis apostatavit. Potest etiam et angelos bonos omnes esse creatos, et post creationem quosdam cecidisse a bono quod habuissent si perstitissent. 9. Quod triplex fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate malỹfacturum futurum. ut bo¬
nis nocet: c̃auit tñ illum ut de illo bonis
ꝓ desset. hoc autem fec aludat᷑ ei. Illudit᷑
& pͥncipatu malitie. ħ aũ illusio fit angłiᷤᷤ
dit eis angłos malos & homines malos. ut
ñ qͣntum nitunt᷑. s qͣntum sinuuit᷑ possit̃.¬

Expanded text:
voluntate malum futurum ut bonis noceret, creavit tamen illum, ut de illo bonis prodesset; hoc autem fecit ut illudatur ei. Illuditur et principatu malitiae. Haec autem illusio fit angelis dit eis angelos malos et homines malos, ut non quantum nituntur, sed quantum sinuntur, possi
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝓ se inducebant. quomͦ sint intelligẽ¬
d̾a aꝑit. ita dicens suꝑ genesim. Omnia
inquit fec̃ ds̃ ualde bona. nat᷑am gͥ an¬
geloꝵ fec̃ bonam. E quia ^ iuistũ ÷ ut nul¬
lo m̾ito hoc in aliquo ds̃ dampnet qd̾¬

Expanded text:
lli pro se inducebant, quomodo sint intelligenda aperit, dicens, super Genes.: Omnia fecit Deus valde bona, Naturam ergo angelorum bonam fecit. Et quia injustum est ut nullo merito hoc in aliquo quod creavit D
Abbreviated transcription (Latin):
mandum utunt᷑ testimoniꝰ augustini qui
suꝑ genesim dic̃ angłicam nat᷑am pͥmo
dictam. postea formatam & lucẽ appella¬
tam qͣndo ad c̾atorem ÷ ꝯt̾isa ꝑfecta di¬
Cea de formatione eiusd̃. Ratio quoq
obuiat illis. qui dicunt angłos malos
fuisse c̾atos. Non enim potuit c̾ator opti¬
mus. auctor mali eẽ. & iõ totum bonum
erat. ꝙ ex ip̃o illis erat. & totum bonũ
erat. qm̃ ex ip̃o totum erat. Hoc mͦ ꝓba
ti sunt. s ea bonitate qͣm nataᷤ incipi¬
ens acceꝑat. Probationẽ augustini contͣ
illos induc̃ qui dñt angłos fct̾os ma¬
los u̾ba in iob det̾minaul q̃ illi ꝓ se ĩ¬

Expanded text:
estimonio Augustini, qui, super Genes., dicit angelicam naturam primo dictam; postea formatam, et lucem appellatam quando ad Creatorem est conversa perfecta ditea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dicunt angelos creatos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo totum bonum erat quod ex ipso illis erat; et totum bonum erat, quoniam ex ipso totum erat. Hoc modo prti sunt, sed ea bonitate quam natura incipiens acceperat. 7. Probationem Augustini contra illos inducit qui dicunt angelos factos malos; verba etiam Job determinat, quae illi pro se i
Abbreviated transcription (Latin):
gre eisd̾ p̾essent: qui ettam nat᷑a mag̃
subtiles. & sapiã ampliꝰ ꝑspicaces con
lentiores aliis constituti. Qui uͦ nata
ne cuncta ordinantis. In ip̃a faculta
te arbitrii differentia animadu̾tenda
÷ scd̾m differentem nate᷑ uirtutem. &
differentem cognitionis & intelligen¬
tie uimꝰ. Et sic̃ differens uigor. & subti¬
litas nateᷤ infirmitatem ñ adducit. mi¬
norq cognitio sapĩe. & ignorantiam ñ
ing̾it: sic lib̾tas inferior nullam arbi¬
tͥo necc̾itatis uoluntatem imponit.¬

Expanded text:
gratiae eisdem praeessent. Qui enim natura magis gratiae eisdem praeessent. Qui enim natura magis subtiles, et sapientia amplius perspicaces clentiores eisdem constituti. Qui vero ne cuncta orte arbitrii differentia animadvertenda ecundum differentem naturae virtutem et differentem cognitionis et intelligentiae vim. Et sicut differens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit, sic libertas inferior nullam arbitrio necessitatis voluntatem imponit.
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrii que omĩb merant om̃s equales
fu̾it. ut sit pͥma osidatio de sub̾a. scdã de
forma. tertia de potestate. ꝑ sona quippe sub̾a
uͦ intelligentie ꝑspicacitas. & ad potestatẽ¬
uoluntatis: rõnał abilitas. Ille gͥ ẽentie rõ¬
nales que ꝑsone erant. & spͣc erant. nat᷑aq
simplices ac uita immortales. differentem
ẽẽntie tenuitatẽ. & differentem sapĩe ꝑspi¬
cacitatem. atq differentem arbitrii abi¬
ac formam & pondus. Quedam enĩ aliis
meliorem ac digniorem eẽntiam & for¬
mam hñt. & alia aliis leuiora atq agi¬
liora sunt. Ad hunc gͥ mod̾ credendũ ẽ
illas spũales nat᷑as ꝯueniẽtes sue puri¬
tati & excellentie. & in eẽntia & in forma
se in facultate differentias accepisse in
exordio sue conditionis. quib alii suꝑio¬
res. alii inferiores. dĩ sapĩa ꝯstitueren¬
tur. aliis maiora aliis minora dona
p̾stantis. ut qui tunc ꝑ nat᷑alia bona
aliis excellebant. ip̃i etiam pꝰt munera

Expanded text:
arbitrii quae omnibus inerant, omnes aequales fuerint; ut sit prima consideratio de substantia; secunda de forma; tertia de potestate. Persona quippe substaautem intelligentiae claritas. Ad potestateabilitas. Illae ergo essentiae rationales quae personae erant, et spiritus erant, naturaque simplices, et vita immortales, differentem essentiae tenuitatem, et differentem sapientiae perspicacitatem, atque differentem arbitrii libac formam et pondus. Quaedam enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc ergo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi etiam post per munera
Abbreviated transcription (Latin):
bant. ꝙ spc erant. qd̃ indissolubiles &
ĩmortales. cominune omĩb ⁊ eqͣle erat.
Insubtilitate uͦ ẽẽntie & intelligentia
sapĩe & lib̾tate uoluntatis differentes
erant. has discͥtiones intelligibiles in¬
uisibilium natarũ ille solus comp̾hẽ¬
dẽ potuit & ponderare. qui cuncta
fec̃ in pondẽ. num̾o. & mensura. An
ni uł mali. iusti.ł iniusti eati sute angłi
ł an aliqͦ moia fuit int cationei¬

Expanded text:
tus erant, quod indissolubiles, et immortales erant, commune omnibus et aequale erat. In subtilitate vero essentiae, et intelligentia sapientiae, et libertate voluntatis differentes erant. Has distinctiones intelligibiles invisibilium naturarum ille solus comprehendere potuit et ponderare, qui cuncta fecit in pondere, numero, et mensura. 4. An boni vel mali, justi vel injusti creati sint angeli, et an aliqua mora fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum. s balbntiendo ut possumꝰ ex¬
celsa dĩ resonamꝰ. ⁊ dñs nr̃e infirmita¬
tis u̾b̾ condescendens. Estote inqͥd ꝑfec¬
cũ etiam psalmi. Ego hodie genui
te. De hac gn̾atione filiĩ ita loquitur
augͤs ꝑeqͣ̃m ꝑ hoc qd̾ dic̃ hodie possit

Expanded text:
perfectum, sed balbutiendo ut possimus, excelsa Dei resonemus. Et Dominus nostrae infirmitatis verbis condescendens: Estote, inquicum etiam psal. 2: Ego hodie genui te, de hac generatione Filii ita loquitur Aug.: Quanquam per hoc quod dicit hodie, possit
Abbreviated transcription (Latin):
tes. dicunt illã gn̾ationẽ posse intelligi.
&e alia huiꝰmodi. inherentes illi auctori¬
tati iheronimi suꝑ eccłasten. In sacris
scͥptis. quis. sepissime ñ ꝓ impossibili.
s ꝓ difficili ponit᷑ ut ibi. Generationẽ
eiꝰ quis enarrabit: S ñ hoc dixit iero¬
nimꝰ. iõ qd̾ gn̾atio filii etna plene intel¬
ligi uł explicari possit aquoqͣm mor¬
taliũ. s quia de ea aliquid intelligił di¬
ci potẽ. quidã tñ hoc accipiunt dictũ
de temporali xͥ gen̾atione. Utrũ debe¬

Expanded text:
tes dicunt illam generationem posse intelligi, et alia hujusmodi; inhaerentes illi auctoritati Hieron. super Ecclesiastem: In sacris Scripturis, quid saepissime non pro impossibili, sed pro difficili ponitur, ut ibi: Generationem ejus quis enarrabit? Sed hoc non dicit Hieron., ideo quo generatio Filii aeterna plene intelligi vel explicari possit a quoquam mortalium, sed quia de ea aliquid intelligi vel dici potest; quidam tamen hoc accipiunt dictum de temporali Christi generatione. 10. Utrum debe
Abbreviated transcription (Latin):
neutrum au̾bo di. Caro gͥ ponit ⁊ sumit
aĩam ñ potestate sua. s potestate inhabi¬
tantis carnem dĩtatis. hic euidñt̾ tra¬
ditͦ nec aĩam nec carnem a u̾bo d̃i di
sic senserit mortem ut qͣntum inseͣ uita.
uitam ꝑdicł̾it. Si enim hoc ita eẽt. uite
fons aruisset. Sensit gͥ mo̾tem partiti¬
patõe humani affectiis. quẽ spõte susce¬
ꝑat: ñ nate sue ꝑdidit potentiam ꝑ qͣm
cuncta uiuificat. Sic in sepulcro ca̾nẽ
suam cõmorendo ñ deseruit. sic̃ in
ut̾o uirginis cum nascendo formauit.
Oortuns ÷ gͦ discedente uita. sic̃ passus
÷ ñ ꝑeunte potentia. nemo tollit aĩã
eiꝰ ab eo. quia potestatem ht̃ ponẽdi ⁊¬

Expanded text:
neutrum a Verbo Dei. Caro ergo ponit et sumit animam, non potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animam nec carnem a Verbo Dei insic senserit mortem, ut quantum in se est, vita vitam perdiderit! si enim hoc ita esset, vitfons aruisset. Sensit igitur mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis cum nascendo formavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem .i. aĩam ⁊ carnem denuo sibi
gͥ hoiẽm in morte deposunit .i. aiãm et
carnem. S quis nͥ hostis u̾itatis dicat
hot fateant᷑ qd totus hõ sit assumptꝰ ñ
ꝓ eis facit illa auctoritas q̃ totũ dict
assumptum: Sciend̾ ÷ gͥ athanasium
surrõnem xͥ negabant. putantes morte
detineri. qui solus int̾ mortuos lib̾ ẽ.
Iõ illum maledic̃ qui ñ ꝯfitetꝰ totum
hoĩem denuo assumptum resurres
duob denuo ꝯuuctis in resurrectõe u̾e. s

Expanded text:
est, animam et carnem denuo sibi ergo hominem in morte deposuit, id est, animam et carnem. Sed quis, nisi hostis veritatis, dicat hoc fateantur, quod totus homo sit assumptus, non pro eis facit illa auctoritas, quae totum dicit assumptum. Sciendum est ergo Athanasium surrectionem Christi negabant, putantes morte detineri eum qui solus inter mortuos liber est. Ideo illum maledicit, qui non confitetur totum hominem denuo assumptum resurrexiduobus denuo conjunctis in resurrectione, vere s
Abbreviated transcription (Latin):
ii quoq auctoritati ĩnitunt᷑ qui
asserunt diuinitatẽ in morte re¬
cessisse ab hoĩe scd̾m carnem. Ait enim
athanasius. Maledictus qui totũ hoĩem
ꝗ̃ assumpsit dĩ filiꝰ denuo assumptũ¬
⁊i lib̾atum t̾tia die amortuis resurrex¬

Expanded text:
ii quoque auctoritati innituntur, qui asserunt divinitatem in morte recessisse ab homine secundum carnem. Ait enim Athanasius: Maledictus qui totum hominem quem assumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
se carnem in morte ⁊ uitam ñ discessisse a
mortuo. ⁊ qd spõte tradidit sp̃m. ñ aliꝰ ex¬
ñ amisit. pendebat in cruce. ⁊ omĩa com¬
mouebat. S uñ emisit: ex carne quo ami¬

Expanded text:
se carnem in morte, et vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum, non alius exemisit; pendebat in cruce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo emi
Abbreviated transcription (Latin):
surrõne erit. reliqͣ uͦ caro in ꝙͣ cibi
tͣnseunt tamꝗͣ suꝑflua in resurrõe
deponet᷑. Que tñ ciboꝵ aliar̃q rer̃

Expanded text:
surrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ordo legit᷑ de hominib restauran¬
dus. s cum ñ sint nͥ .ix. ordines. nec płes
cat deciium ordinẽ cõpleri ex homi
nus ꝑfecti sunt.Ex quo apparet ñ ẽẽ de
hominib formand̾ decimum ordinem¬
minũ. s hoĩes ꝓ qͣiitate m̾itoꝵ statuen¬
dos in ordinib angłoꝵ. Qd̃ gͦ legit᷑ de¬
cimis ordo cõplendꝰ de hominib. ex tali
sensu dictum fore accipi pot̃ quia de
homĩb restaurabit᷑ ꝙ in angłis lapsũ
÷ de quib tot corruerunt uñ possent
rari omĩa in .xͦ. que in ceł̾ & que in t̾ris
sunt. quia ꝑ xp̃m redemptum ÷ huma¬

Expanded text:
ordo legitur de hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures cat decimum ordinem compleri ex homincet minus perfecti sunt. Ex quo apparet non esse de hominibus formandum decimum ordinemminum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo complendus de hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi pohominibus restaurabitur, quod de angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt, unde posset rari omnia in Christo, quae in coelis, et quae in terris sunt ; quia per Christum redemptum est hum