comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beccã sicut p̾fati sumus eccłia. & ꝑ
camelũ cui p̾sidet tortus morib &
onustus idoloꝵ cultib gentiliũ po¬
płs designat᷑: Qui enĩ ex semet¬
ipsis sibi inuenerunt d̾os quos cole¬
rent: quasi a semet ipsis eis onus
in dorso excreuerat. qd portarent.
Rebecca gͦ ad ysaac ueniens dorso
cameli deducitur: qr ad xp̃m exgen¬
tilitate eccłia ꝓperans. in tortis uici¬
osisq uitȩ ueteris conu̾sationibꝰ in¬
uenitur. Que ut ysaac uidit de
camelo descendit. quia sc̃a eccłia
qͣnto redemptorẽ suũ subtilius ag¬
noscit: tanto carnalis uitȩ stũdia
humiliꝰ deserit. & in semet ipsa
tortitudini uiciose contradicit. Isa¬
scendit: quia dño cognita uicia
ta. gentilitas deseruit. & ab elatio¬
ne celsitudinis ima humilitatis pe¬
tiit. Quid est autẽ qd̾ ysaac in ca¬
melo sedens rebecca conspexit. nisi
qd̃ redemptorẽ suũ eccłia ex genti¬
b ueniens dũ adhuc uiciis esset in¬

Expanded text:
beccam, sicut praefati sumus, Ecclesia, et per beccam, sicut praefati sumus, Ecclesia, et per camelum cui praesedit, tortus moribus atque onustus idolorum cultibus gentilium populus designatur? Qui enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat quod portarent. Rebecca ergo ad Isaac veniens dorso cameli deducitur, quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae ut Isaac vidit, de camelo descendit, quia sancta Ecclesia quanto Redemptorem suum subtilius agnoscit, tanto carnalis vitae studia humilius deserit, atque in semetipsam tortitudini vitiosae contradicit. Isandit, quia Domino cognito vitia am gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quid est autem quod Isaac in camelo sedens Rebecca conspexit, nisi quod Redemptorem suum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset in
Abbreviated transcription (Latin):
Existi in salutem popłi tui: ut
saluos facias xp̃os tuos. Solent
usu & meditatione. Ysaac gͦ ad
meditandũ in agro exiuit: quia
redemptor ñr se sequentib formã
humilitatis p̾bens. ꝑ exercitiũ lon¬
ganimitatis suȩ passionis in se
& pacientiȩ exempla monstrariit.
Meditatio quippe armoꝵ ẽ: fre¬
quentatio passionũ. Qui enĩ uer¬
bera. manũ. lanceã. crucẽ ꝑtulit:
passionẽ suã usq ad mortẽ & se¬
frequentare ꝑmisit. lassiones uero.
arma dicimus: qr ꝑ ipsas ab adu̾¬
sario occulto liberamur: sicut ꝑ
se ipsũ dñs dicit. In pacientia ut᷑a:
possidebitis animas ur̃as. Qui ad
meditandũ in agro inclinata iam
die exiit. quia passionũ exercitia
iuxta finem mundi suscepit : sic̃
ꝑ psalmistã de crucifixionis suȩ ex¬
p̃ssione loquit᷑ dicens. Eleuatio ma¬
nuũ mearũ: sacrificiũ uesꝑtinũ.
Quid est autẽ qd̾ rebecca ad ysaas
dorso cameli deducitur. nisi qd̃ ꝑ re¬

Expanded text:
« Existi in salutem tui populi, ut « Existi in salutem tui populi, ut salvos facias christos tuos. » Solenusum meditari: Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster se sequentibus formam humilitatis praebens, per exercitum ganimitatis suae passionisque in se t patientiae exempla monstravit. Meditatio quippe armorum est frequentatio passionum. Qui enim verbera manuum, lanceam, crucem pertulit, passionem suam usque ad mortem frequentare permisit. Passiones vero arma dicimus, quia per ipsas ab adsario occulto liberamur, sicut per se ipsum Dominus dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Qui ad meditandum in agro inclinata jam die exiit, quia passionum exercitia juxta finem mundi suscepit, sicut per Psalmistam de crucifixionis suae expressione loquitur dicens: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quid est autem quod Rebecca ad Isaac dorso cameli deducitur, nisi quod per Re
Abbreviated transcription (Latin):
culcat. In humilitate autẽ passi¬
onis dñs deambulauit: quia mͦ
a iudeis u̾boꝵ contumelias. mͦ con¬
tra se falsũ testimontũ. mͦ alapas.
cem tolerando sustinuit. Deambu¬
lasse gͦ in humilitate passionis est:
tot adu̾sitates & ꝓbra diu̾sis modis
iterando ꝑtulisse. Ysaac rebecca ue¬
mente in t̾ra australi habitabat.
qr unigenitꝰ dñs & redemptor nr̃ ue¬
mente ad se eccłia in illoꝵ m̃tibus
mansit: quos ex iudea editos. ñ tor¬
poris frigus. sed feruor caritatis te¬
nuit. Ex illo quippe popło anna
ꝓphetissa. ex illo symeon extitit:qͥ
in ulnas dñm accepit. Egressus
autẽ fuerat ad meditandũ in a¬
enĩ huiꝰ mundi tempore uelut in
oiei fine dñs ueniens quasi in agrũ
foras exiit: quia cũ sit inuisibilis.
in hoc mundo uisibilem se demon¬
pitur: ipse ꝑ se dñs exponit dicenᷤ.
Ager autẽ est mundus. Qui in
hoc egressus est qd̵ uisibilis appare¬
re dignatus ẽ: sicut scriptũ est.

Expanded text:
culcat. In humilitate passiculcat. In humilitate passionis Dominus deambulavit, quia modo a Judaeis verborum contumelias, modo contra se falsum testimonium, modo alapasam spineam tolerando sustinuit. Deambulasse ergo in humilitate passionis est tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac Rebecca veniente in terra Australi habitat, quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus mansit quos ex Judaea editos, non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon extitit, qui in ulnas Dominum accepit . Egressus autem fuerat ad meditandum in ahujus mundi tempore, velut in diei fine veniens, quasi in agrum foras exiit? quia cum sit invisibilis, in hoc mundo se visibilem demonpitur, ipse per se Dominus exponit, dicens: « Ager autem est mundus ; qui in hoc egressus est, quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptumest:
Abbreviated transcription (Latin):
crȩ fluenta loquebant᷑: Nisi enĩ
unigenitus di filius incarnatus.
temptatus. app̾hensus. colaphis ce-¬
sus. sputis illitus crucifixus & mor¬
tuus fuisset: nobis huiꝰ putei. io
est scripturȩ sacrȩ ꝓfunditas non
pateret. Quid gͦ fidelib humilitaᷤᷤ
passionis eius facta ẽ: nisi clauis aꝑ¬
tionis ꝑ qͣm misterioꝵ di puteũ in¬
uenimus: ut aqͣm scientiȩ de ꝓfun¬
oo biberemus: Incarnationẽ quip¬
pe. passionẽ. mortẽ: resurrectionẽ. &
ascensionẽ illius: sacri eloqirii pa¬
ginȩ loquunt᷑. Que quia facta cog¬
nouimus: iam ñc intelligimꝰ audi¬
ta. Hec autẽ prius legi poterant:
s quia necdũ euenerant. intelligi
librũ & soluere signacula eiꝰ. Ipse
enĩ librũ aꝑuit & signacula etuis
soluit: qui nascendo. moriendo. re¬
surgendo. & ad celos ascendendo.
scripture sacrȩ nobis archana pa¬
tefecit. Et notandũ qd ñ dr am
bulat quippe: qui uiam ꝑ qͣm
ambulat eundo & rederindo con¬

Expanded text:
crae fluenta loquebantur? Nisi enim crae fluenta loquebantur? Nisi enim unigenitus Dei Filius incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illitus, crucifixus ac mortuus fuisset, nobis hujus fidei, id est Scripturae sacrae profunditas non pateret. Quid ergo fidelibus humilitas passionis ejus facta est, nisi clavis operationis per quam mysteriorum Dei puteum invenimus, ut aquam scientiae de profundo biberemus? Incarnationem quippe, passionem, mortem, resurrectionem, atque ascensionem illius. sacri eloquii paginae loquuntur. Quae quia facta cognovimus, jam nunc intelligamus audita; haec autem prius legi poterant, sed quia necdum evenerant, intelligi librum et solvere septem signacula ejus . Ipse enim librum aperuit et signacula ejus solvit, qui nascendo, moriendo, resurgendo atque ad coelos ascendendo, Scripturae sacrae nobis arcana patefecit. Et notandum quod non dicbulat quippe qui viam per quam ambulat eundo et redeundo con
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplationis ñ habet: que uideli¬
cet tales animȩ quasi puelle rebec¬
cȩ sunt: quia sequuntur morib. s
tam̃ ad contẽplationis thorũ mini¬
me ascendunt. Nam & isdem puer
quosdam habuit in comitatu: qr
ñ haberent. & cũ beatis apłis & doc¬
torib fuerunt pleriq qui uitam
morib tenerent. sed p̃dicationis
u̾ba ñ ꝓmerent. Festinus autem
obtinent. illi mox gr̃as reddunt.
de cuius hoc munere ꝑceperunt:
ut sibi in ea oꝑatione nichil tribu¬
ant. sed auctori. Eo autẽ tempore
ysaac deambulabat ꝑ uiam que
ducit ad puteũ: cuius nom̃ est ui¬
uentis & uidentis. Quis ẽ uiuenᷤ
& uidens isi omp̃c d̃s de quo
scriptũ est. uiuo ego in eternũ
est. sacrȩ scripturȩ ꝓfunditas: ꝙͣ
nobis ad irrigationẽ mentis p¬
buit omp̃c d̾s. Que ẽ autẽ uia
que ducit ad puteũ uiuentis &
uidentis. nsi humilitas passionis
ungeniti. ꝑ qͣm nobis aꝑtũ est
hoc qd̃ prius latent̃ scripture sa¬

Expanded text:
contemplationis non habitet, quae videlicontemplationis non habitet, quae videlicet tales animae quasi puellae Rebeccae sunt, quia sequuntur moribus, sed tamen ad contemplationis thorum minime ascendunt. Nam et isdem puer quosdam habuit in comitatu; quia n haberent. Cum beatis apostolis fuerunt plerique qui vitam moribus tenerent, sed praedicationis verba non promerent. Festinus autem audientium obtinent, illi mox gratias reddunt, de cujus hoc munere perceperunt, ut sibi in ea operatione nihil tribuant, sed auctori. Eo autem tempore Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum, cujus est nomen Viventis et videntis. Quiset videns, nisi omnipotens Deus? de quo scriptum est: « Vivo ego in aeternum, est sacrae Scripturae profunditas, quam nobis ad irrigationem mentis praebuit omnipotens Deus. Quae est autem via quae ducit ad puteum viventis et videntis, nisi humilitas passionis Unigeniti, per quam nobis apertum est hoc quod prius latenter Scripturae sa
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ etiam ad sp̃ualia dona
conualescit. ut ꝓphetiȩ sp̃u & uir¬
tutũ gr̃a repleta ampliatis iam mu-¬
nerib ditescat. luer uͦ matri euis &
cont̾isionem eiꝰ in głia temꝑali con¬
ualuit. sicut & ñc cernimꝰ. quia ubi
q xp̃iani afflictionẽ sentiunt. &
gentiles quiq in t̾rena uirtute głi¬
antur. Sed & fres eius dona ꝑcipi¬
unt qr hii qui in ea fidem u̾botenꝰ
denent. sed tam̃ ꝓfessionẽ suam
morib ñ sequentes. carnaliter ui¬
uunt: benigne a fidelib honora¬
ri solent: ꝓ eo qd̃ eẽ fideles uident᷑.
Mater gͦ & fr̃es dona ꝑcipiunt.
a sorte tam̃ hereditatis alieni: qr
siue infideles. seu carnales qui intͣ
fidei ꝓfessionẽ tenent᷑. ad heredita¬
tis eternȩ sortem ñ ueniunt. s ta¬
m̃ suꝑnȩ largitatis głiam tem¬
poralit conseguunt᷑. Rebeca uͦ
cũ puellis suis uirũ secuta ẽ: qr sc̃ã
eccłia habet secũ minoris meriti aĩas.

Expanded text:
postmodum etiam ad spiritualia dona postmodum etiam ad spiritualia dona convalescit; ut prophetiae spiritu et virtutum gratia repleta, ampliatis jam muneribus ditescat. Puer vero matri ejus ac conversationem ejus in gloria temporali convaluit, sicut et nunc cernimus, quia ubique Christiani afflictionem sentiunt, et gentiles quique in terrena virtute gloriantur. Sed et fratres ejus dona percipiunt, quia hi qui in ea fidem verbotenus tenent, sed tamen professionem suam moribus non sequentes carnaliter vivunt, benigne a fidelibus honorari solent pro eo quod esse fideles videntur. Mater ergo et fratres dona percipiunt, a sorte tamen haereditatis alieni; quia sive infideles, seu carnales, qui intra fidei professionem tenentur, ad haereditatis aeternae sortem non veniunt, sed tamen supernae largitatis gloriam temporaliter consequuntur. Rebecca autem cum puellis suis virum secuta est, quia sancta Ecclesia habet secum minoris meriti animas
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam morib ñ sequentes. in car¬
nali oꝑatione remaneant. Qui
laban. paleas. fenũ. aqͣm. panem.
obtulit. sed puer nisi causã prius
comugii obtineret. accepturũ se
ẽe recusauit : quia funt pleriq
qui doctores suos ex temporalib
stipendiis continere parati sunt:
sed p̾dicatores sc̃i ꝑciꝑe nolunt tẽ¬
poralia. nisi obtineant et̃na. Si
enĩ in animab fructũ ñ inueni¬
unt: sumere stipendia corporib
contẽpnunt. Nec pedes aqua la¬
uant: quia laborẽ sui desiderii¬
nulla consolatione releuant. Mox
uͦ ut causã contrigii dm̃ sui puer ob¬
tinuit. uasa aurea & argentea ac
uestes ꝓtulit. quas rebeccȩ dedit:
quia doctores sci eccłiȩ sc̃ẽ tot orna¬
menta p̃bent. quot uirtutũ bona
docuerint. Que enĩ prius in aures¬
& armillas acceꝑat. iam nc̃ uasa au¬
rea & argentea ac uestes accepit: qr
sc̃a eccl̃ia que ante ꝑ fidem. obedien¬
tiam & oꝑationem ꝑcepit: excrescenᷤ

Expanded text:
Ecclesiam moribus non sequentes, in carEcclesiam moribus non sequentes, in carnali operatione remaneant. Qui Laban paleas, fenum, aquam, panem obtulit; sed puer nisi causam prius conjugii obtineret, accepturum se esse recusavit. Quia sunt plerique qui doctores suos ex temporalibus stipendiis continere parati sunt; sed praedicatores sancti percipere nolunt temporalia, nisi prius obtineant aeterna. Si enim in animabus fructum non inveniunt, sumere stipendia corporalibus contemnunt. Nec pedes aqua lavant, quia laborem sui desiderinulla consolatione relevant. Mox vero ut causam conjugii domino suo puer obtinuit; vasa aurea atque argentea ac vestes protulit, quas Rebeccae dedit, quia doctores sanctae Ecclesiae tot ornamenta praebent, quot virtutum bona docuerunt. Quae enim prius inaures, armillas acceperat, jam nunc vasa aurea et argentea ac vestes accepit, quia sancta Ecclesia quae ante per fidem, obedientiam, et operationem percepit, excrescens
Abbreviated transcription (Latin):
in auditoris corde latitudo bonita¬
tis. Unde & quibdam dđr. Capite
nos. neminem lesimus. neminẽ cor¬
rupimus: ñ angustiamini in nob̾.
angustiamini autẽ in uiscerib
ur̃is. Acsieis aꝑte diceret᷑. Fd susci¬
piendã doctrinã spaciosũ m̃tis lo¬
cũ facite: sed ad cogitanda carna¬
lia angusti remanete. Qd̃ palearũ
ac feni plurimũ habere indicatur.
quia scã eccłia uerba uitȩ audiens.
t̃rena stipendia p̃dicatorib reddi¬
oit: que tam̃ paulus quasi ꝓ nichi¬
lo se acciꝑe dixit. Si nos uobis sp̃ua¬
lia seminauimꝰ: magnũ est si a uo¬
bis carnalia metamus: frat̃ autẽ
rebeccȩ: erat laban. Qui concite e
gresfus. inaures & armillas sororiᷤ
aspiciens. intus puerũ uocauit: qͥa
suscipiendam fidem uerbũ p̾dica¬
tionis admittunt. Quia enĩ bonoᷤᷤ
sepe e miraculis fulgere conside¬
rant. ea que de et̃nitate audiunt
ñ retusant: qͣmuis scãm electoꝵ

Expanded text:
in auditoris corde latitudo bonitain auditoris corde latitudo bonitatis. Unde et quibusdam dicitur: Capite nos: neminem laesimus, neminem corrupimus; non angustiamini in nobis; angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: ad suscipiendam doctrinam spatiosum locum mentis facite, sed ad cogitanda carnalia angusti remanete. Quod palearum ac feni plurimum haberet, indicavit, quia sancta Ecclesia verba vitae audiens, terrena stipendia praedicatoribus reddidit, quae dum Paulus quasi pro nihilo acciperet, dixit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si a vobis carnalia metamus? Frater autem Rebeccgressus, inaures et armillas sororis aspiciens, intus puerum vocavit; quiasuscipiendam fidem verbum praedicationis admittunt. Quia enim bonos saepe miraculis fulgere considerant, ea quae de aeternitate audiunt non recusant. Quamvis sanctam electorum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hanc in desideriis fieri ꝓhibet.
ꝓculdubio in necessitate concedit
iuxta hoc qd̃ rursũ dđr. Nemo car¬
nem suam odio habuit. sed nutrit¬
& fouet eam. Puer autẽ rebecce in¬
aures & armillas dedit: quia p̃dica¬
tor quisq & auditũ sc̃ȩ eccłiȩ ꝑ obe¬
dientiam. & manus ꝑ bonȩ oꝑati¬
onis meritũ exornat. Sed inaures
duoꝵ sicloꝵ sunt armillȩ audẽ si¬
cloꝵ decem: quia prima uirtus obe¬
dientiȩ in caritate est. Que uideli¬
cet caritas in duob p̃ceptis distin¬
guitur: ut ds & ꝓximus diligat᷑.
Et recta oꝑatio ex decalogi comple¬
tione ꝑficitur: ut cũ bona agi cepe¬
rint. mala iam nulla ꝑpetrentur.
Rebecca autẽ esse in domo patris
sui locũ spaciosũ ad manendũ ꝑhi¬
buit: quia priori iam popło natu¬
rȩ legem scã eccl̃ia se scisse monstra¬
uit & p̾dicationis uerba in amplo
caritatis gremio suscepit. Doctori
enĩ spatiosus ad manendũ locus ẽ:

Expanded text:
enim hanc in desideriis fieri prohibuit, enim hanc in desideriis fieri prohibuit, procul dubio in necessitate concedit, juxta hoc quod rursum dicitur: Nemo carnem suam odio habetet fovet eam . » Puer autem Rebeccae inaures et armillas dedit; quia praedicator quisque et auditum sanctae Ecclesiae per obedientiam et manus per bonae operationis meritum exornat. Sed inaures duorum siclorum sunt, armillae autem siclorum decem, quia prima virtus obedientiae in charitate est; quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur, et recta operatio ex Decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrentur. Rebecca autem esse in domo patris sui locum spatiosum ad manendum perhibuit, quia a priori jam populo naturae legem sancta Ecclesia se scisse monstravit, et praedicatoris verba in amplo charitatis gremio suscepit. Doctori enim spatiosus ad manendum locus est
Abbreviated transcription (Latin):
dũ qd̃ hidriam ab humero in ulnaᷤ
posint: quia illa ẽ placita confes¬
sio que a bono oꝑe ꝓcedit. Uel certe
aqͣm p̃buit: quia in eo qd̾ credidit
uacua ñ remansit. Nam mox p̃¬
oicare. studuit qd̃ audiuit: & do¬
cendo multos ex se p̃dicatores ꝓtu¬
lit. Aqua quippe in ydria ẽ. scien¬
tia p̾dicationis in m̃sura: quia sc̃a
eccłia studet ñ plus saꝑe qm opor¬
tet sapere. sed sapere ad sobrietatẽ:
Et ydria aque in ulna ẽ: doctrina
p̃dicationis in oꝑe. Que ñ solũ eius
comitib sed potũ etiam camelis p̃¬
buit: quia uerbũ uitȩ ñ solũ pru¬
uentib sed etiam stultis p̾̃dicat iux¬
ta pauli uocem dicentis. Sapienti¬
b & insipientib debitor sũ. Uelcer¬
te aqua etiã ium̃tis datur. qͣndo
cura carnis quomͦ sit habenda dis¬
ponitur: ut ex uoluptate impen¬
di ñ debeat. & tam̃ in necessitatib
ñ negetur sicut scriptũ est. Carnis
curam ne feceritis in desideriis. Qui

Expanded text:
dum quod hydriam ab humero in ulnas dum quod hydriam ab humero in ulnas posuit, quia illa est est placita confessio quae a bono opere procedit. Vel certe aquam praebuit, quia in eo quod credidit, vacua non remansit. Nam mox praedicare studuit quod audivit, et docendo multos ex se praedicatores protulit. Aqua quippe in hydria est scientia praedicationis in mensura, quia sancta Ecclesia studet non plus sapere quam oportet sapeEt hydria aquae in ulna est doctrina praedicationis in opere, quae non solum ejus comitibus, sed potum etiam camelis praebet, qui verbum vitae non solum prudentibus, sed etiam stultis praedicant, juxta Pauli vocem dicentis: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Vel certe aqua etiam jumentis datur, quando cura carnis quomodo sit habenda disponitur, ut ex voluptate impendi non debeat, et tamen in necessitatibus non negetur, sicut scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis bonis mentib faciunt.
ad unamqͣmq animã unigenito
filio coniungendã. quasi ꝓuisores
om̃ib dñi sui portat: quia in his
que de dño loquunt᷑. in semet ipsis
uirtutũ diuitias ostendunt. ut
tanto citius ad sequendũ dm̃ per¬
t᷑hant. quanto auditorib suis in
semet ipsis monstrant que narrat.
Atq idem puer uixta fontẽ excitit.
& ex p̃fixa sententia que puella eli¬
genda esset ꝓposuit: quia p̃dicato¬
res sc̃i sacri eloquii fluenta conside¬
rant. & ex ipsiscolligunt que uel
quib p̃dicationis sue uerba cõmit¬
tant. &e ex quib auditorib fiduciã
certitudinis assumant. Potũ uͦ pe¬
tiit: quia p̃dicator om̃is anmã
sui audicoris sitit. Sed rebecca po¬
tũ p̃buit: quia sca electoꝵ eccłia p̃¬
dicatoꝵ suoꝵ desiderio ex uirtute
fidei suȩ satisfecit. Quia enĩ dm
quem audiuit confessa ẽ: p̃dicato¬
ri suo aqͣm refectionis obtulit. eiꝰq
animã refrigerauit. Et notan¬

Expanded text:
aedicationis bonis mentibus faciunt, aedicationis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam quasi provisores omnibus domini sui detulit; quia in his quae de Domino loquuntur, in semetipsis virtutum divitias ostendunt, ut tanto citius ad sequendum Deum pertrahant, quanto auditoribus suis in semetipsis monstrant quae narrant. Atque isdem puer juxta fontem stetit, atque ex praefixa sententia quae puella eligenda esset, proposuit; quia praedicatores sancti sacri eloquii fluenta considerant, atque ex ipsis colligunt quae vel quibus praedicationis suae verba committant, et ex quibus auditoribus fiduciam certitudinis assumant. Potum vero petiit, quia praedicator omnis animam sui auditoris sitit. Sed Rebecca potum praebuit, quia sancta electorum Ecclesia praedicatorum suorum desiderio ex virtutis suae fide satisfecit. Quia enim Deum, quem audivit, confessa est, praedicatori suo aquam refectionis obtulit ejusque animum refrigeravit. Et notan
Abbreviated transcription (Latin):
diligit anima mea: ubi pascis
ubi cubas in meridie. Pascitur dñs:
cũ nr̃is actib bonis delectatur.
Cubat in meridie: cũ ex deside¬
riis carnalib ardenti corde reꝓ¬
boꝵ discedens. apud electoꝵ suoꝵ
pectora refrigeriũ inuenit co¬
gitationis bonȩ. feruentior qͥp¬
pe in meridie estus ardescit. Et
itmbrosũ locũ dñs querit: quẽ
estus igne ñ afficit. In illis gͦ cordi¬
bus dñs requiescit. que amor p̃¬
sentis scłi ñ incendit: que carnis
desideria ñ exurunt. que accensa
sius anxietatib in huius mundi
concupiscentiis ñ arescunt. Uñde
die ad pascendũ dñs inquirit:
quia talib mentib pascitur que
ꝑ respectũ gr̃e temꝑatȩ corpora¬
lib desideriis ñ uruntur. Plus
gͦ maria peccatrix s penitens
pascebat intus. qͣm phariseus
oñm pascebat foris: quia ab estu
carnaltũ redemptor ñr ad illius
mentẽ fugerat qͣm post uicioꝵ
ignem penitentiȩ umbra tempe¬

Expanded text:
iligit anima mea. Ubi pascis, ubi cubas in meridie? Pascitur Dominus, cum nostris actibus bonis delectatur; cubat vero in meridie, cum ex desideriis carnalibus ardenti corde reproborum discedens, apud electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitationis bonae. Ferventior quippe in meridie aestus exardescit, et umbrosum locum Dominus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis curiositatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescunt. Unde edie ad pascendum Dominus requirit, quia talibus mentibus pascitur quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo Maria peccatrix, sed poenitens, pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra tempe
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i baptismatis fuit: in quo hostes
a tergo sunt mortuiͥ sed alii cont᷑
faciem in heremo sunt inuenti. Sic
quippe om̃s qui in sc̃o baptismate
tinguntur eoꝵ peccata p̃terita la¬
xantur: quia eis uelut egiptii ho¬
stes atergo moriunt᷑. Sed in here¬
mo alios hostes inuenimꝰ. qr dũ in
hac uita uiuimus. priꝰqͣm ad ꝓmis¬
sionis t̾ramꝑtingamus. multȩ
nos temptationes fatigant. & ad
t̾ram uiuentiũ tendentib iter int̃¬
cludere festinant. Qui gͦ dicit in¬
mitti: dicat in mari rubro egipti¬
os ñ ueraciter mortuos. Si uero fa¬
tetur egiptios ueracĩt mortuos:
fateatur necesse est in baptisma¬
te peccata funditus mori: qr ni¬
mirũ plus ualet in absolutione
nr̃a ueritas. qͣm umbra ueritatiᷤ.

Expanded text:
ncti baptismatis fuit, in quo hostes a tergo sunt mortui, sed alii contra faciem in eremo sunt inventi. Sic quippe omnes qui in sancto baptismate tinguntur eorum peccata praeterita omnia laxantur, quia eis veluti Aegyptii hostes a tergo moriuntur. Sed in eremo alios hostes invenimus, quia dum in hac vita vivimus, priusquam ad promissionis patriam pertingamus, multae nos tentationes fatigant, et ad terram viventium tendentibus iter intercludere festinant. Qui ergo dicit pemitti, dicat in mari Rubro Aegyptios non veraciter mortuos. Si autem fatetur Aegyptios veraciter mortuos, fateatur necesse est peccata in baptismate funditus mori, quia nimirum plus valet in absolutione nostra veritas, quam umbra veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ e longinquo tanguntur. & ẽ
ꝓximo: sicut ysaias longe post
futura p̾muntiat dicens. Ecce uir¬
go concipiet & pariet filiũ: & uo¬
cabitur nomen eiꝰ emmanuel. De
quo rursus ait. Paruulus natꝰ est
nobis. filius datus est nobis: & faceꝰ
est principatus suꝑhumerũ eius.

Expanded text:
t e longinquo tanguntur et 1180 e proximo, sicut Isaias longe post futura praenuntiat, dicens: Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . De quo rursus ait: Parvulus natus est nobis, et filius datus est nobis; et factus est principatus super humerum e
Abbreviated transcription (Latin):
diesiste. Uenerunt filii usq ad par¬
tũ: & uires ñ habet parturiens.
Hec tuxta litterã peccatis facienti¬
b uidemus: quia cũ hostes irru¬
unt. defensores nr̃i p̃parant᷑ sed
nullatenus ad p̃parata conualesc̃t.
Scriptũ namq est. Requiescet
suꝑ eũ sp̃c consilii & fortitudins.
Que utraq sibi necessario iuncta

Expanded text:
tis, quod venerunt filii usque ad partum, et virenon habet parturiens. Haec juxta litteram peccatis facientibus videmus, quia cum hostes irruunt, defensores nostri praeparantur, sed nullatenus ad praeparata convalescunt. Scriptum namque est, Requiescet super eum spiritus consilii et fortitudinis. Quae utraq
Abbreviated transcription (Latin):
mereri poterant. amittunt: qͣm¬
uis omp̃c d̃s illud tempꝰ uniuscuiꝰ¬
q ad mortẽ p̾sciat. quo eius uita
finatur. nec in alio tempore qͥs¬
qͣm mori potuit. nisi ipso quo
moritur. Nam si erechiȩ anni
additi ad uitam quindecĩ memo¬
rant᷑ tempꝰ quidẽ uitȩ creuit. ab
illo termino quo mori tpse mere.¬
batur. Nam diuina dispositio tẽ¬
pus eius tc p̃scruit. quo hunc post¬
modũ ex p̃senti uita subtraxit: ꝙ¬
in re questio oritur: quomͦ ꝑ ꝓphe
morieris tu & ñ uiues. Cui cũ mor¬
lacrimas & uita est addita. Sed ꝑ
ꝓpħam dñs dixit quo tempore mo¬
pus mortis innotuit. quo uir ille
mori merebatur: nec dñica statu¬
ta conuulsa sunt. qm̃ ut ex di lar¬
gitate anni uitȩ cresctrent. hoc qͦ
ante scła p̃fixum erat & spatiũ ui¬

Expanded text:
mereri poterant, amittunt. Quammereri poterant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quod hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cin re questio oritur, quomodo ei pemorieris tu, et non vives, » cui cum morlacrymas minus dixit quo, tempore mopus mortis innotuit, quo vir ifle mori merebatur; nec Dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante s
Abbreviated transcription (Latin):
singulis ab interna di p̃scientia
nec augeri possunt nec mirui:
nisi contingat ut ita p̃sciantur.
ut auͭ optimis oꝑib fint longiorẽ.
aut cũ pessimis breuiores. sicut
erechias augmentũ meruit die¬
rũ impensione lacrimarũ. & sicut
de ꝑuersis scriptũ est. incliscipli¬
natis obuiat mors. Omp̃c enĩ d̃s
guloꝵ merita disponit & termi¬
nũ: ut uel malus ille breuit̃ ui¬
uat. ne multis bene agentib no¬
ceat. ut uel bonus iste in hac uita
subsistat. ut multis bomi oꝑis ad¬
iutor existat. uel rursũ malus lon¬
gius differatur in uita. ut pra¬
ua adhuc oꝑa augeat. ex quoꝵ tẽp¬
tatione purgati uerius uiuant¬
iusti: uel bonus citius subtrahat᷑.
ne si hic diu uixerit. eius innocen¬
tiam malicia corrũpat. Sciendũ
tam̃ est qr di benignitas & peccato¬
rib spaciũ ad penitentrã largit᷑.
s qm̃ accepta tempora ñ ad fruc¬
tũ penitentiȩ: s ad usũ iniquita¬
tis uertunt. qd̾ a diuma miscd̃ia

Expanded text:
singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum , et sicut de perversis scriptum est: Indisciplinatis obviat mors. Sed sgulorum merita disponit et terminum: ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant, vel bonus citius subtrahatur, ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
consiliarius. d̃s. fortis. pater futu¬
ri scł̃i. princeps pacis. Multiplica¬
bitur gus imꝑũi: & pacis ñ erit
finis. Qui etiam de erechia rege
& quot annis post infirmitatẽ

Expanded text:
arius, Deus, fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Qui etiam de Ezechia rege et quot annis post infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
afflicti: sua cogunt᷑ oꝑa fateri. Sed
b uerba iustoꝵ pensant: & humili¬
ter dici posse uerba bona ñ estimãt.
habeant uerba fimilia: s tamen
semꝑ cor longe dissimile est. Et
ex quib dictis dñs ab iniustis of¬
fenditur. in eisdem ꝙͦ a iustis pla¬
catur. Nam phariseus ingressus
templũ dicebat. Ienmno bis in sab¬
bato: decimas do omniũ que possi¬
deo. Sed iustificatus magis qͣm ille
exiit publicanus. Erechias quoq
rex cũ molestia corporis afflictus. ad
extremitatẽ ꝑuenisset: in oratione
compunctꝰ dixit. Obsecro dñe: me¬
m̃to queso quomͦ ambulauerĩ corã
te in ueritate & in corde ꝑfecto.
Nec tam̃ d̾s hanc confessionẽ ꝑfec¬
tionis eius despexit aut renuit:
quem mox in suis p̃cib exaudiuit.
Ecce phariseus se iustificauit in
oꝑe: ezechias se iustũ asseruit eti¬
am in cogitatione: & unde ille
offendit. inde dñm iste placauit.

Expanded text:
afflicti sua opera coguntur fateri, sed bus verba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non aestimant. habeant verba similia: sed tamen cor semper longe dissimile. Et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum dicebat: Jejuno bis in sabbato: decimas do omnium quae possideo. Sed justiexiit . » Ezechias quoque rex cum molestia corporis afflictus ad extremitatem pervenisset, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine: memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto. Nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Domino placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
reliquũ est: mittet radicem deor¬
sũ. & faciet fructũ surfũ. Rãdicẽ
quippe deorsũ mittere ẽ: cogita¬
tionem bonam in abditis multi-¬
plicare. Fructũ uͦ sursũ facere est:
oꝑis efficatia recta que cogitauit

Expanded text:
 reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Radicem quippe deorsum mittere est cogitationem bonam in abditis multiplicare. Fructum vero sursum facere, est per efficaciam operis recta quae cogitavit
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ p̃parant᷑: dũ ad preliũ ꝑ for¬
titudinem ñ ꝓcedunt : filii quip¬
pe usq ad partũ ueniunt: qͣndo
apta consilia usq ad desideriũ oꝑiᷤ¬
efficiendi ꝓcedunt. Sed uirtutem
ñ habet parturiens: qr dũ infirmꝰ
quisq confilia concipit hec ad uti

Expanded text:
silium praeparantur, dum ad praelium per fortitudinem non procedunt? Filiae quippe usque ad partum veniunt, quando apta consilia usque ad desiderium efficiendi operis procedunt; sed virtutem non habet parturiens, quia dum infirmus quisque co
Abbreviated transcription (Latin):
git ut necdũ ꝓcedat in opere mo¬
tam̃ ꝑfecta iam culpa sit ex ipso
manui iungi solet: quando qui¬
escit in ocio. & nullus eam usus la¬
boris exercet. Oanus gͦ in manu:
ñ erit innocens malus. Ac si dicẽt.
C cũ manus cessat ab miquo ope.
malus tam̃ ñ est in nocens ꝑ cogita

Expanded text:
git ut necdum procedat in opere moperfecta jam culpa sit ex ipso manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogita
Abbreviated transcription (Latin):
te dõ ꝑmitcitur. ut post comu̾sio¬
nem suam temptationũ stimu-¬
lis fatigetur. Iam quidẽ ꝑ conu̾¬
sionem rubrũ mare est transitũ.
s ad huc in heremo uitȩ p̃sentis an¬
te faciem hostes incurrunt. Iam
peccata p̃terita uelut extinctos
egiptios post terga relinquimus:
s adhuc nocentia uicia quasi alii
hostes obuiant. ut ad t̃ram rep¬
missionis ꝑgentib ceptũ it̃ int̃¬
cludant. Iam priores culpȩ uelut
insequentes aduersarii sola diui¬
na uirtute ꝓstratȩ sunt: s demp¬
tationũ stimuli quasi hostes alii
contra faciem uenunt: qui & cũ
nr̃o labore suꝑentur.xxx.¬

Expanded text:
te Deo permittitur, ut post conversionem suam tentationum stimulis fatigetur. Jam quidem per conversionem rubrum mare transitum est, sed adhuc in eremo vitae praesentis ante faciem hostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post terga relinquimus, sed adhuc nocentia vitia, quasi alii hostes obviant, ut ad terram promissionis pergentibus coeptum iter intercludant. Jam priores culpae, velut insequentes adversarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli, quasi hostes alii contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur.
Abbreviated transcription (Latin):
quis ibi meror: que anxietas cordiᷤ.
quando hinc sp̃c uocat. hinc caro
reuocat: hinc amor noue conu̾sa¬
tionis inuitat. hinc usus uetuste
ꝑuersitatis impugnat. hinc ad spũ
hinc in se ipso carnalem concupi¬
scentiã tolerat. que eũ aliquo modo
etiã inuitũ delectat: Sed quia di¬
uina gr̃a diu nos istis difficultati
nr̃oꝵ iunculis citius nos ad liberta
quia ei quem desiderat. iam ꝑ spem
securitatis ꝓpinquat. Ac ne conuer¬

Expanded text:
quis ibi moeror, quae anxietas cordis, quando hinc spiritus vocat, hinc caro revocat, huc amor novae conversationis invitat, huc usus vetustae perversitatis impugnat, hinc desiderihinc in seipso carnalem concupiscentiam tolerat, quae eum aliquo modo etiam invitum delectat? Sed quia divina gratia diu nos istis difficultatibrum vinculis, citius nos ad libertatquia ei quem desiderat jam per spem securitatis appropinquat, ut recte
Abbreviated transcription (Latin):
deo aliam legem in m̃bris meis. re¬
pugnantẽ legi mentis meȩ. & cap¬
tiuũ me ducentem in legẽ peccati:
Sed aliud est bella fortiter ꝑpeti:
aliud bellis eneruiter expugnari.
In istis exercetur uirtus ne extolli de¬
beat: in illis om̃imodo extinguitur
ne subsistat. Qui igitur scit forti¬
ter temptationes ferre certaminis.
& cũ temptatione concutitur. in
alta arce p̃sidet quietis: qr etiam
apud semet ipsũ sub se ipso conten¬
tiones uicioꝵ esse conspicit. quib
nulla fractus delectatione consen

Expanded text:
deo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis exercetur virtus, ne extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui igitur scit fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur in alta arce praesidet quietis, quia etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quibus nulla fractus delectatione consen
Abbreviated transcription (Latin):
ra quib frequent̃ int̾ficit: quia
ualde rarũ est qd̃ hostis ñr electoꝵ
saluti etiam uulnerib seruit. Pre
uicia que humano generi ĩmani¬
ter dñantur: unũ uidelicet sp̃c.
xuria carnem corrũpit. Antiquuᷤᷤ
subditione suȩ dñationis. aut per
elationẽ sp̃c. aut ꝑ carnis corrup¬
tionem tenet. Quosdam uͦ in u¬
troq possidet: qr cũ eos suꝑbiȩ sp̃c
eleuat. a tumore suȩ altitũdinis
nec uerecundia corruptionis incli

Expanded text:
ra, quibus frequenter interficiet: quia ra, quibus frequenter interficiet: quia valde rarum est, quod hostis noster electorum salutvitia quae humano generi immaniter dominantur, unum videlicet spiritus, xuria carnem corrumpit. Antiquus sub ditione suae dominationis aut per elationem spiritus, aut per carnis corruptionem tenet. Quosdam vero in utroque possidet, quia cum eos superbiae spiritus elevat, a tumore suae altitudinis nec verecundia corruptionis incli
Abbreviated transcription (Latin):
ururatius inẽna cognosco. foris dor¬
mio. s intus cor uigilat: qr dũ exte¬
riora quasi ñ sentio: interiora sol¬
lerter app̃hendo. Sc̃a etenĩ mens
quo se ab strepitu temporalis con¬
cupiscentiȩ compͥmit: eo uerius
int̾na cognoscit. Et tanto alacriꝰ
ad intima uigilat: qnͣto se ab ex¬
teriori inquietudine occultat.
Uigilanti itaq corde dormit: qui
ꝑ hoc qd̃ interius contemplando
ꝓficit. ab inquieto foris oꝑe requi¬
escit. Quisquis ea que mundi st̃
agere appetit: quasi uigilat. Quiꝰ¬
quis uero int̾nam quietem que¬
rens. huiꝰ uitȩ strepitũ fugit: ue

Expanded text:
vivacius interna cognosco. Foris dorvivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora solerter apprehendo. Sancta etenim mens, quo se a strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Vigilanti itaque corde dormit, qui per hoc quod interius contemplando proficit, ab inquieto foris opere quiescit. Quisquis ea quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus vitae strepitum fugit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
si auster replet. Qui dũ calefacien¬
do flauerit: statim de fideltũ cor¬
dib aromata uirtutũ fluunt. &¬
ex eis mox opinio uirtutũ asꝑgit᷑.
ut iure iam scoꝵ lingua quasi hor¬
tus austro ꝑflatus dicat. Ip̃i bonꝰ
lat. In scriptura sacra figu¬
rate positus. trib modis somnus
uel dormitio accipitur. Aliqͣndo
enim somno mors carnis. aliqnͣdo
torpor negligentiȩ: aligͣndo uͦ ex¬
primitur calcatis t̃renis desideriis
quiesuitȩ. Somni namnq uel dor¬
mitionis nomine mors carnis in¬
timatur: sicut paulus ait. Nolu¬
Somno rursũ torpor negligentiȩ
designatur: sicut ab eodem paulo
or̃. Hora est iam nos de somno sur¬
gere. Et rursum. Piugilate iusti:
& nolite peccare: Somno qͦ calcatis
carnis desideriis quies uitȩ signat᷑:
sicut hic sponsȩ uoce d̾r. Ego dor¬
mio: & cor meũ uigilat. Acsi dicẽt.
Dũ ꝑ exteriores sensus ab huiꝰ uitȩ
sollicitudinib sopio: uacanti m̃te

Expanded text:
si auster replet; qui dum calefaciensi auster replet; qui dum calefaciendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtutum fluunt. Et ex eis mox opinio virtutum aspergitur, ut jure jam sanctorum lingua quasi hortus perflatus dicat: « Christi bonus lat. In Scriptura sacra figurate positus, tribus modis somnus vel dormitio accipitur: Aliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine mors carnis intimatur, sicut Paulus ait: « NolSomno rursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: « Hora est jam nos de somno surgere ; » et rursum: « Evigilate, justi, et nolite peccare . » Somno quoque, calcatis carnis desideriis, quies vitae signatur, sicut hic sponsae voce dicitur: « Ego dormio et cor meum vigilat. » Ac si diceret: Dum per exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacanti mente
Abbreviated transcription (Latin):
ni auster: ꝑfla hortũ meũ
& fluant a romata illiꝰ. ł eo qudd
uentus aquilo constringit in fri¬
gore. ñ incongrue torpor malig¬
ni sp̃c designatur aquilonis no¬
terib enm aquilonis sedet: quia
frigidas mentes hominũ possidet.
lidus est ñ ĩmerito feruor sp̃c sc̃i
oesignatur. quo quisq dũ tangi¬
tur. ab iniquitatis suȩ torpore
liberatur: & quodũ repletus qͥsꝙ
fuerit. ad amorẽ patriȩ sp̃ualis
ignescit. Aquilo itaq sponsi uo¬
ce tubetur ut surgat: ut nimi¬
rũ is qui mortaliũ corda in torpo¬
rem restringit. aduersarius sp̃c
fugiat. Cũ autẽ iubente d̾o frigi¬
dus sp̃c rececdit. calidus sp̃c mentẽ
fideltũ occupat. qui hortũ dĩ id est
scãm eccłiam ut aromata eiꝰ diffru¬
ant ꝑflat: qr nimirũ dũ sc̃am eccł̃i¬
tatis impleuerit. ab ea longe lateq
odores bomi oꝑis spargit. ut opini¬
ones uirtutũ eius ad multoꝵ noti¬
ciam uelut aromata defluant.
Recedente etenim aquilone. id:

Expanded text:
 auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius. Pro eo quod ventus aquilo constringit in frigore, non incongrue torpor maligni spiritus designatur aquilonis noeribus enim aquilonis sedet, quia frigidas mentes hominum possidet. entus est, non immerito fervor Spiritus sancti designatur: quo quisque dum tangitur, ab iniquitatis suae torpore liberatur; et quo dum repletus quisque fuerit, ad amorem patriae spiritualis ignescit. Aquilo itaque sponsi voce jubetur ut surgat, ut nimirum is qui mortalium corda in torpore restringit, adversarius spiritus fugiat. Cum autem jubente Deo frigidus spiritus recedit, calidus spiritus mentem fidelium occupat, qui hortum Dei, id est sanctam Ecclesiam ut aromata ejus diffluant, perflat, quia nimirum dum sanctam Ecclesitatis impleverit, ab ea longe lateque odores boni operis spargit, ut opiniones virtutum ejus ad multorum notitiam velut aromata diffluant. Recedente etenim aquilone, id e
Abbreviated transcription (Latin):
runt: quociens hunc uicisse mor¬
dem ex resurrectione confitent᷑.
sub lingua tua. Neriq iustoꝵ
cũ quosdam agere ꝑuerse conspi¬
ciunt. qui duris sunt increpati¬
onib feriendi: in lingua asꝑita¬
tem fumunt. s sub lingua m̃tis
sue benignitatẽ contegunt. Qui¬
enĩ mentis suȩ dulcecdinem aꝑire.
infirmis nolunt. s loquentes qua¬
dam eos asꝑitate ferrunt. & tam̃
int̃ uerba asꝑa quasi latentes quaᷤᷤ¬
dam dulcedines int̾mittunt: hii
uidelicet ñ in lingua s sub lingra
habent dulcedinem. quia int du¬
ra que ꝓferunt emittunt q̃dam
blanda & dulcia. quib contristati
mens possit ex benignitate refo¬
ueri. Peru̾si autẽ & ypochrite ma¬
lũ ñ in lingua s sublingua habẽt
qr sermonib dulcia p̃tendunt &

Expanded text:
runt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. sub lingua tua. Plerique justorum cum quosdam agere perverse conspiciunt, qui duris sunt increpationibus feriendi, in lingua asperitatem sumunt; sed sub lingua mentis suae benignitatem contegunt. Quienim mentis suae dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera quasi latentes quasdam dulcedines intermittunt, hi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem, quia inter dura quae proferunt emittunt quaedam blanda et dulcia, quibus contristati mens possit ex benignitate refoveri. Perversi autem et hypocritae malum non in lingua, sed sub lingua habent, quia sermonibus d
Abbreviated transcription (Latin):
mulier pulchra & fatua. In
re uidit eloquii resplendere: nec
tam̃ sapientiȩ apto intellectu con¬
gruere: & ait. Circulus aureus in
narib siuis: id pulchra & circũ flexa
locutio in sensib mentis stulte. Cui
ex eloquio aurũ pendet. s tam̃ ex
terrenȩ intentionis pondere: mo¬
re suis ad suꝑiora ñ respicit. Qd̃
secutus exposuit dicens. Mulier
pulchra & fatua: id est doctrina
heretica pulchra ꝑuerbũ. fatura

Expanded text:
er pulchra et fatua . re vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbum, fatua
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut urbis aditus porta dicitur.
ita dies iudicii porta regni: qr ꝑ
eũ ab electis om̃ib ad celestis głiȩ¬
patriȩ głiam intratur. Unde &
hunc diem cũ ad retributionem
sc̃ȩ eccl̃iȩ falomon ꝓpinquare con¬
spiceret: dixit. Nobilis in portis
humani generis redemptor. Qui
in portis se nobilem ostendit: qr
despectus prius in contumetiis ex¬
titit᷑. sed in ingressu regni subli¬
mis apparebit. Qui cũ terrȩ sena¬
torib residet: quia iudicii senten¬
tiam cũ scĩs eiusdem eccłie p̃dica¬
torib decernit. sicut ipse in eu᷑

Expanded text:
sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus dec
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum ẽ quia nequaqͣm culm̃
contemplationis attingimꝰ: si ñ
ab exterioris curȩ opp̾ssione cesse¬
mus. Nequaqͣm nosmet ipsos in¬
tuemur. ut sciamus aliud in no¬
bis esse rationale qd regit. Alrud
animale qd̃ regitur: nisi ad se¬
cretũ silentii recurrentes. ab om̃i
exterius ꝑturbatione sopiamur.
Qd̾ silentiũ nr̃m bene adam dor

Expanded text:
Sciendum est, quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale, quod regitur, nisi ad secretum silentium recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene Adam dor
Abbreviated transcription (Latin):
quietis silentiũ iam homo conditꝰ
habiit: cũ contra hostem situm
liberũ uoluntatis suȩ arbitriũ
accepit. Cui quia sua sponte suc¬
cubuit mox de se qd contra se per¬
streperet inuenit: mox in certa¬
mine infirmitatis tumultꝰ rep¬
perit. Et qͣmuis in pace silentii
ab auctore fuerat conditus. ho¬
sti tamen sponte substratus. stre¬
pitus de pugna tolerauit. Ipsa
enĩ carnis suggestio quasi quidã
tumultus est contra quietẽ men¬
tis. qͣm ante transgressionẽ ho¬
mo ñ sensit. quia nimirũ qd̃
de infirmitate posset tolerare
ñ habuit. Postqͣm uero se sponte
hosti subdidit. astrictus culpe
suȩ uinculis. in quibdã ei etiã
nolens seruit: & tumultus in
mente patitur. cũ caro sp̃ui re¬

Expanded text:
quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui re
Abbreviated transcription (Latin):
Pensandũ magnoꝑe est. quia bo¬
na ꝓdesse nequeunt.si mala que
subrepunt ñ cauentur. Perit om̃e
qd̾ agitur: si ñ sollicite in humili
dñs in paradiso uoluptatis: ut o¬
peraretur & custodiret illud. Ope¬
hoc subripit qd̾̃ ꝓhibetur. Ad hoc¬
igitur in paradiso homo positus
fuerat: ut si se ad conditoris sui
obedientiã iunculis caritatis as¬
tringeret. ad celestem angłoꝵ pa¬
triam quandoq sine carnis mor¬
te transiret. Sic namq ĩ mortaliᷤ
est conditus: ut tam̃ si peccaret.
etiã mori posset. Et sic mortalis
est conditus: ut si ñ peccaret. etiã
ñ mori posset & ex merito liberi
arbitrii. beatitudinem regionis
illius attingeret. inqua uel pec¬
care uel moriñ posset. Ubi igit᷑
post redemptionis tempus car-¬
nis morte int̃posita electi transe¬
unt. illuc ꝓculdubio parentes
primi si in conditionis fuȩ statu
ꝑstitissent. etrã sine morte corpo¬
rũ transferri potuissent: & ad et̃¬

Expanded text:
Pensandum magnopere est, quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne bonum quod agitur, si non sollicite in humilitDominus in paradisum voluptatis, ut operaretur et custodiret illum. Opehoc subripitur quod prohibetur.  in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam, quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset: et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset: atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. CAP.