comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gatum & in celis: &e quodcũq solueris super
t̾ram. erit solutũ & in cęlis. Cuiꝰ nunc uicẽ¬
ligandi ce soluendi obtinent. qui locum sc̃i
regiminis fide oe miorib tenent: & adhuc in
hac carne corruptibili degentes. soluere posst
animas in illo iam inuisibili uidicio consti¬
tutas. S ut tanta ualeat homo de terra: cȩli
&e terrȩ conditor. in t̾ram uenit e cȩlo. Atq
ut udicare caro etiam de spiritib possit:
hoc ei largiri dignatus ẽ. factus ꝓ hominib
caro ds̃: quia inde surrexit ultra se infirmi¬
tas nr̃a: unde sub se infirmata ẽ dĩ firmitaᷤ.

Expanded text:
 solveris super terram, erit solutum et in coelis. Cujus nunc viceligandi et solvendi obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent, et adhuc in hac carne corruptibili degentes solvere possunt animas in illo jam invisibili judicio constitutas. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo. Atque ut judicare caro etiam de spiritualibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus caro Deus; quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra, unde sub se infirmata est Dei firmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
seducimꝰ &e ueritas in nob̾ ñ ẽ. In igne gͦ ue
tiȩ cremare. Igit᷑ ꝑ columbam sp̃c in redemp¬
tore monstratꝰ ẽ. ꝑ ignẽ uͦ in hominib: quia
qͣnto nob̾ nr̃i uidicis facta ẽ seueritas tem¬
perata: tanto erga se debet fieri nr̃a infir¬
mitas accensa. Quatuor itaq ꝓpositionũ
te qui in uno conclaui ꝓ iudeoꝵ metu re¬
sidebant. natiuitatis suȩ singłi linguam
nouerant: & tam̃ nec ea ipsa lingua quam

Expanded text:
seducimus, et veritas seducimus, et veritas tiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum te qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam
Abbreviated transcription (Latin):
nigenitꝰ filius. uidex ẽ generis humani.
S quis eiꝰ usticiã ferret: si pͥusqͣm nos per
mansuetudinẽ colligeret culpas nr̃as ꝑ
telum rectitudinis examinare uoluisset:
Homo gͦ ꝓ hominib factus. mitẽ se hõi¬
nib p̾buit: noluit peccatores ferire s col
ligere. Prius uoluit mansuete corrigere.
ut baberet qͦs postimodu in iudicio saluarae.
it: qͥ ñ ueniebat ut peccata iam ꝑ relum ꝑ-¬
cuteret:̃s ad huc ꝑ mansuetudinẽ tolera¬
ret. At contra suꝑ discipłos in igne debu¬
it sp̃c sẽs demonstrari: ut qͥ erant simpli¬
cit̾ homines &e ideo peccatores. eos contra
semetipsos sp̃ualis feruor accenderet: & pec¬
cata quȩ ds ꝑ mansuetudinẽ parceret. ip-
sim se ꝑ penitentiã punirent. Nec ipsi qͥp¬
pe poterant eẽ sine peccato. qͥ cȩlesti adhe¬
rebant magist̾i̾o: ioħe attestante. qui ait.
Si dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ nosipsos

Expanded text:
nigenitus Dei Filius judex est generis humani. nigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccaligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. ia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi qpe poterant esse sine peccato, qui coelesti adhaerebant magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus, quia peccacatum non habemus, nosipsos
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ qͦd discipłos suos nec de columba sine
serpente. nec deserpente sine columba uo¬
luit dñs admonere: qͣtinus & columbȩ sim¬
plicitatẽ astutia serpentis accenderet: & ser¬
pentis astutiã columbȩ simplicitas tempe-¬
raret. Hinc paulus ait. Nolite pueri effici sen¬
sibꝰ. Ecce prudentiã serpentis audiuimꝰ:
nc̃ de simplicitate columbȩ moneam᷑. S mali¬
cia pariuili estote. hinc de beato ios dicit᷑. Erat
uir simplex &e rectus. Quȩ ẽ aũ rectitudo sine
simplicitate: aut quȩ simplicitas sine rectitudi¬
ne: Quia gͦ &e rectitudinẽ docet iste sp̃c et
simplicitatẽ: & in igne monstrari debuit &e
in columba: quatinus om̃e. cor qͦd eiꝰ gr̃a tan¬
gitur: &e mansuetudinis lenitate tranqͥllũ.
&e relo iusticiȩ fiat accensum. Ad extremũ
uͦ querendum ẽ. cur in ipso redemptore
nr̃o mediatore di &e hominũ ꝑ columbam
apparuit: in discipłis uͦ ꝑ ignem. Certe u¬

Expanded text:
dum est quod discipulos suos nec de columba sine dum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe u
Abbreviated transcription (Latin):
ena: amor uerus qui hanc repleuerit in fle¬
tib cruciat. S dum tali ardore cruciat᷑: ip¬
sis siuis cruciatib pascit᷑. Audire ei libet pre¬
cepta celestia: & quot mandatis instruitur.
de bene ꝑmoysen dicit᷑. In dextera eiꝰ ignea
lex. Sinistra quippe reꝓbi qͥ ad sinistram po
nendi st̃: dextera uͦ di appellant᷑ electi. In de¬
xtera gͥ di lex ẽignea: quia electi di manda¬
ta celestia nequaquã frigido corde audiunt:
s ad hec amoris intimi facib mnardescunt.
Sermo ad aurẽ ducit᷑: & mens eoꝵ sibimet
irata ex int̾nȩ dulcedinis flamma concrema¬
t᷑. In columba uͦ sp̃c & in igne monstratꝰ ẽ. qͥa
om̃s qͦs repleuerit. simplices & ardentes fa¬
cit Simplices puritate: ardentes emulatiõe.
Neq eterũ placeret do aut simplicitas sine re¬
lo. aut telus sine simplicitate. Hinc ipsa ue¬
ritas dicit. ẜ stote prudentes sicut serpentes:
&e simplices sicut columbȩ. Qua in re notan¬

Expanded text:
ena. Amor verus qui hanc repleverit, in fleena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, de bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinnendi sunt, dextera vero Dei appellantur electi. In dextera igitur Dei lex est ignea, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amoris intimi facibus inardescunt; sermo ad aurem ducitur, et mens eorum, sibimet irata, ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba vero Spiritus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notan
Abbreviated transcription (Latin):
nalein suis pͣuiꝰ uoluptatibꝰ frigidũ relinqͥt ꝯcupiᷤᷤ¬
centias p̾sentis scłi: & ardet ꝑ amorẽ di. Bñ gͦ in ig¬
ne apparuit sp̃c: qͥa ab om̃i corde qd̾ replet.
torporem frigoris excutit: & hoc in desid̾io
suȩ et̾nitatis accendit. In igneis aũ linguiᷤ
et ħt cognationẽ maximã lingua cũ u̾bo.
Uerbum qͥppe pat̾ͥs ẽ filius: & qͥa una ẽ sp̃c
& uerbi substantia. isdem sp̃c monstrari de¬
buit in lingua. Uel certe qͥa ꝑ linguã ꝓcedit
uerbum. in linguis apparuit sp̃c: qͥa qͥs qͥs
doctores habent: qͥa dum dm amando p̾di-¬
cant: corda audientiũ inflammant. Nam &e
ociosus ẽ sermo doctoris: si p̃bere ñ ualet
incendiũ amoris. Hoc doctrine incendium
ab ipso ueritatis ore conceꝑant: qͥ dicebant.
Nonne cornr̃m ardens erat in nobis dum
loqueret᷑ in uia: & aꝑiret nob̾ scͥpturas: Ex
audito quippe sermone animꝰ in ardescit:
torporis frigus recedit. fit mens in suꝑno
desidłio anxia: a concupiscentiis terrenis ali¬

Expanded text:
nale, in suis pravis voluptatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et ardet per amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, qui ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderio suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis a cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quidoctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis ali
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ discipłos in igne. ita ut neꝙ suꝑ dñm
ueniret inigne neq suꝑ discipłos monstret
in colu̾ba. ⁊ quatuor itaq hec quȩ ꝓposuim:
soluendo redeamꝰ. Pat nãq &e filio coet̾nuᷤ sp̃c
in igne monstrat᷑. qͥa in corporeꝰ &e ineffabilis at¬
q inuisibiliigniꝰ ẽ ds. qm̃ attestante paulo d̃s

Expanded text:
 super discipulos in igne: ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus et ineffabilis, atque invisib
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos in igneis linguis apparuit. om̃i¬
umq linguaꝵ scientiam dedit: qͥd scł hoc
miracło designans. nͥ qͦd sc̃a eccłia eodem
sp̃u repleta. omniũ gentiũ erat uoce locu¬
tura: Qui uͦ contra d̾m turrim edificare
conati sunt: cominumonẽ uniꝰ linguȩ
ꝑdiderunt. In his autẽ qͥ dm humiliter
metuebant: linguȩ om̃s unite sunt. Hic
gͦ humilitas meruit uirtutẽ: illic suꝑbia
ꝯfusionẽ. S querendu nob̾ ẽ cͣ spc̃ sc̃s patͥ a fi

Expanded text:
ruit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designatur, nisi quod sancta Ecclesia eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrem aedificare conati sunt, communionem unius linguae perdiderunt: in his autem qui Deum humiliter metuebant, linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illis superbia confusionem. Sed quaerendum nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
tes aliquid boni faciunt. aut a semetipsis ba¬
bere se estimant: aut si sibi datum desuꝑ ere¬
dunt. ꝓ suis se hoc accepisse meritis putant
A semetipso enĩ bonũ se habere iactabat eui
ꝑ paulũ dicit᷑. Quid autẽ habes qͦd ñ accepi¬
sti: Si autẽ accepistĩ qͥd głaris qͣsi ñ acceꝑisꝰ

Expanded text:
ntes aliquid boni faciunt, aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; a semetipso enim bonum se habere jactabat cui per apostolum dicitur: Quid autem habes quod non accepisti? Si a
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾titur dum subiungit. cũ om̃i mali¬
cia: qͥa nimirũ frustra indignatio. clamoe
& blasphemia ab ext̾iorib tollitur:. si in in¬
t̾iorib uicioꝵ mat̾ malicia dominat᷑. Et in¬
cassum nequicia foris ex ramis inciditur:.
si surrectura multipliciꝰ intus in radice ser¬
uat᷑. Hirtꝰ ẽ coram hominib adu̾sarios tole¬
rare: s uirtꝰ coram do diligere. Impatienteᷤ
scire debent. quod dum ꝑturbationi suȩ ne¬
quaquã obsistunt: etiam si qua a se tranqͥl¬
la mente fuerant bene gesta confundunt
& imꝑuiso impulsu destruunt: qͥcqͥd for¬
sitan dui labore ꝓuido construxerunt. ꝑ¬
sa namq quȩ mat̾ ẽ omniũ custosq uirtu¬
tum: ꝑ impacientiȩ uicium uirtꝰ caritatis
amittit᷑. Scͥptum qͥppe ẽ. Caritas patiens ẽ

Expanded text:
convertitur, dum subjungit: Cum omni maliconvertitur, dum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor, et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur. Et incassum nequitia foris ex ramis inciditur, si surreptura multiplicius in radice servatur. Virtus est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere. Impatientes scire debent quod dum perturbationi suae nequaquam obsistunt, etiam si qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta, confundunt, et improviso impulsu destruunt quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum per impatientiae vitium virtus charitatis am
Abbreviated transcription (Latin):
enouamini sp̃u mentis ur̃ȩ. ix.¬
oͦ ł xxii. Hescit mens ꝑ torporẽ ue¬
terascere: quȩ cotidiana feruoris innouati¬
one studet ꝑ desid̾ium semꝑ inchoare. Hĩc
ꝑ paulum dicit᷑. Renouamini sp̃u mentis
uĩx̃. Hinc psalmista qui iam ad ꝑfectioniᷤ
culmen ꝑuenerat quasi inchoans dicebat
dixi nunc cepi: qͥa uidelicet si lassescere ab
inchoatis bonis nolumꝰ: ualde necesse ẽ. ut
inchoare nos cotidie credamus.
Studere debent patientes. ut diligant qͦs
gͥ necesse est tolerare: ne si patientiã dilectio
ñ sequit᷑ in deteriorem culpam odii. uirtus
ostensa uertat᷑. Unde paulus cum diceret.
caritas paciens est. ilico adiunxit benigna
ẽl iuidelicet ostendens. quia quos ex patien¬
tia tolerat: amare etiam ex benignitate ñ
cessat. Unde idem doctor egregiꝰ cũ patienti¬
am discipłis suaderet dicens. omĩs amari¬
tudo & ira. & indignatio. & clamor. &
blasphemia tollatur a uob̃: quasi cunctiꝰ
ext̾ius iam bene compositis. ad int̾iora

Expanded text:
enovamini spiritu mentis vestrae . Nescit mens per torporem veterascere, quae quotidiana fervoris innovatione studet per desiderium semper inchoare. Hinc per Paulum dicitur: Renovamini spiritu mentis vestrae. Hinc Psalmista, qui jam ad perfectionis culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi ; quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie credamus. Studere debent patientes ut diligant quos sibi necesse est tolerare, ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est , illico adjunxit: Benigna est; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo et ira, et indignatio et clamor, et blasphemia tollatur a vobis; quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora
Abbreviated transcription (Latin):
una spe uocationis uĩe. Ad unam gͥ uocatio¬
nis spem nequaquã pringit᷑: si ñ ad eã unita
n circumferam om̃i uento
tissimos lapides aqua fluuialis trahit: sic
doctores ꝑuersoꝵ dogmatũ. mentes homi¬
nũ non fixas s mobiles. & nulla grauitatiᷤ
stabilitate solidatas trahunt: quas uelut.
de loco semꝑ ad locũ flumina erroꝵ duct̃.
Unde p̾dicator egregiꝰ cũ auditores suos ñ
temporalit̾ duci. s forti cuꝑet. grauitate so¬
lidari: admonuit dicens. Ut ñ iam simus
paruuli fluctuantes: nec circũ feram᷑ omni
uento doctrine¬

Expanded text:
una spe vocationis vestrae. Ad unam igitur vocatiouna spe vocationis vestrae. Ad unam igitur vocationis spem nequaquam pertingitur, si non ad eam unita n circumferamur omni vento tissimos lapides aqua fluvialis trahit, sic doctores perversorum dogmatum mentes hominum non fixas sed mobiles, et nulla gravitatis stabilitate solidatas, trahunt, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde praedicator egregius, cum auditores suos non temporaliter duci sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit, dicens: Ut non jam simus parvuli fluctuantes: nec circumferamur omni vento doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ amando. & longitudinẽ tolerando.
& celsitudinẽ ñ solum nrãm intelligentiã.
s etiam uota suꝑando. & ꝓfunditatẽ exhi¬
bet. occultos & illicitos cogitationũ motꝰ di¬
stricte iudicando.S enis celsitudo & ꝓfun¬
bitas qͣm sit inuestigabilis nullus agnoscit:
nͥ qui uł contemplatione ad summa ꝓuehi.
uł occultis motib resistens temptationum
ceꝑit importunitate turbari. De pace ser¬
cordes qͣntislibet uirtutib polleant: sp̃itales
fieri nullatenus possunt. si ꝑ concordiã unir
ꝑximis negligant. Scͥptum quippe ẽ. fructꝰ
sp̃c ẽ caritas. gaudium pax. Qui eͦ seruare
pacem ñ curat. ferre fructꝰ sp̃c recusat. Hinc
paulus ait. Cum sit int̾ uos relus &e contentio:
nonne carnales estis: Hinc iterum dicit. Pacẽ
sequimini cũ om̃ib & scĩmoniam: sine qua
nemo uidebit d̾m. Hinc rursus admonet
picens. Solliciti seruare unitat̾e sp̃c in uindõ
ꝑacis: unũ corpꝰ & imnus sp̃c. sicut uocati estis in

Expanded text:
dinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel, occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde ecordes quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si per concordiam uniri proximis negligant. Scriptum quippe est: Fructus spiritus est charitas, gaudium, pax . Qui ergo servare pacem non curat, ferre fructus spiritus recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc iterum dicit: Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursus admonet, dicens: Solliciti servare unitatem spiritus, in vinculo pacis, unum corpus et unus spiritus, sicut vocati estis in
Abbreviated transcription (Latin):
bͦ łx. Om̃ipotentis di potentiam egregiꝰ
nob̾ doctor bene insinuat: cũ breuit̾ narrat.
Ut possitis comp̾hendere cum om̃ib scĩs: qͦ
sit latitudo. longitudo. sublimitas &e ꝓfun¬
dum. Habet quippe ds̃ latitudinẽ: qͥa dile¬
ctionem suam usq ad collectionẽ ꝑsequen¬
tium tendit. Habet longitudinẽ: qͥa ad ui¬
te patͥam nos longanimit̾ tolerando ꝑdu¬
cit. Habet sublimitatẽ: qͥa ipsoꝵ q̃ꝙ intel¬
ligentiam qͥ recepti fuerint in suꝑna congre¬
gatione transcendit. Habet ꝓfundum: qͥa
dampnatis inferiꝰ districtionis suȩ uidiciũ in¬
comph ensibilit̾ exerit. Que scił quatuor no

Expanded text:
 . Omnipotentis Dei potentiam egregius nobis doctor bene insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas, et profundum. Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam, qui recepti fuerint in supernam congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exercet. Quae sci
Abbreviated transcription (Latin):
& nequaquã gemit. Quisqͥs gͦ talis ẽ ftatreᷤᷤ
meiͥ gemendus ẽ ualde. qͥa ñ gemit. Pensemꝰ
gͥ accepta electoꝵ munera: & uirtute qua
possumꝰ ad amorẽ tantȩ sortis anhelemꝰ. Qi
in se donoꝵ gr̃am minime recognoscit ge¬
mat: qͥ uͦ in se minora cognoscit. maiora aliiᷤ
beatoꝵ sp̃uum ita st̃ conditȩ. ut aliȩ aliis
sint p̾latȩ¬

Expanded text:
et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus igitur accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat, qui vero in se minora cognoscit, majora aliis bonorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint prae
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo remansit angłoꝵ: suꝑẽ ut ipsi
qͦꝙ homines qui ad celestem patͥam redeunt.
exeis agminib aliqͥd illuc reu̾tentes imiten¬
tur: ut in eoꝵ sortẽ ꝑ conu̾sationis similitu¬
dinem deputent᷑. Nam sunt pleriq qͥ par¬
ua capiunt: s: tam̃ hec eadem parua pie frĩ-¬
b annuntiare ñ desistunt. Isti itaꝙ in an
głoꝵ numerũ currunt. Et st̾ ñnulli qͥ di¬
uinȩ largitatis munere referti: secretoꝵ cȩ¬
lestium summa. & caꝑe p̾ualent & ñciare.
Quo gͦ istr᷑nͥ int̾ archangłoꝵ numerũ depu¬
tant᷑. Et st̃ ñnulli qͥ mira faciunt: signa¬
ualent̾ oꝑant᷑. Quo gͦ isti: nͥ ad suꝑnaꝵ uir¬
tutũ sortem & numerũ congruunt: Et st̃
ñnulli qͥ etiam ab obsessis corporib mali¬
gnos sp̃c fugant: eosq uirtute orationis. &
ui acceptȩ potestatis eiciunt. Quo itaq isti
meritũ siuĩ: n int̾ potestatũ cȩlestiũ nume¬

Expanded text:
multitudo remansit angelorum: superest ut ipsi multitudo remansit angelorum: superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt, ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur, ut in eorum sortem per conversationis similitudinem deputentur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie fratribus annuntiare non desigelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti, nisi inter archangelorum numerum deputantvalenter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam ab obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum nisi inter potestatum coelestium nume
Abbreviated transcription (Latin):
arguo & castigo. Hinc paulus ait. Omĩs
disciplina in p̾senti qͥdẽ ñ uidet᷑ eẽ gaudii s
meroris: postea autẽ fructũ pacatissimũ ex¬
ercitatis ꝑ eam reddit iusticie. Electus gͦ qͥs¬
q hic assiduis se gaudeat. flagellis atteri: qͣ¬
tinus et̾na supplicia euadens in iudicio ua-¬
leat purgatꝰ mueniri. Ipso namꝙ infirmita¬
tis nr̃e pondere deorsum cotidie ducimur:
nͥ mira manu artificis ꝑ subuenientia fla¬
gella releuemur. S ꝑ hoc qͦd peccatoe dolo¬
re flagelloꝵ corripitur &e p̾mit᷑ quandoq
ad beatitudinẽ quȩ sine int̾uentu doloris ẽ

Expanded text:
arguo, et castigo . Hinc Paulus ait: Omnis arguo, et castigo . Hinc Paulus ait: Omnis dimaeroris: postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Electus ergo quisque hic assiduis se gaudeat flagellis atteri, quatenus aeterna supplicia evadens, in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur; sed per hoc quod peccator dolore flagellorum corripitur et premitur, quandoque ad beatitudinem quae
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑpetrari peccata debeant: scda uͦ saltem
ꝑpetrata corrigere. S plerumq culpas ñ so¬
lum imminentes minime uitamꝰ. ueru̾etiã
nec cõmissas agnoscimꝰ: &e peccatoris mens
tanto altiꝰ tenebrescit: qͣnto nec dampnũ suȩ
cecitatis intelligit. Unde fit plerumq di¬
uini muneris largitate ut culpam penȩ
subsequant᷑: & flagella delinquentis ocłoes
aꝑiant: quos int̾ uicia securitas cecabat. T or¬
pens qͥppe animꝰ ꝑcussione tangit᷑ ut excitet᷑:
ut qui statũ. suȩ rectitudinis securus ꝑdidit:
afflietꝰ consideret qͦ iacet. Huic itaq ipsa
asꝑitas correptionis origo fit luminis: unde
ce ꝑ paulum dicit᷑. Om̃ẽ qͦd arguit᷑: a lumi¬
ne manifestat᷑. Argum̃tum gͥ ẽ salutis: uis
doloris. Hinc est enĩ qͦd salomon ait. Curatio
cessare faciet peccata maxima. Hinc iterũ di-¬
cit. Quem diligit dñs castigat: flagellat
omnẽ filium quẽ recipit. Hinc angłica uoce
ad ioh̾em dñs loquitur dicens. Ego qͦs amo:

Expanded text:
nt sed peccata vitari. Secunda vero saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus, et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpam poenae subsequantur et flagella delinquentis oculos aperiant quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur; ut qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret quo jacet. Hinc itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: Omne quod arguitur a lumine manifestatur. Argumentum enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem diligit Dominus castigat, flagellat omnem filium quem recipit . Hinc angelica voce ad Joannem Dominus loquitur, dicens: Ego quos amo,
Abbreviated transcription (Latin):
re passionũ contumeliȩ p̾ualerent. Et ideo
minꝰ in torm̃tis dolebat: s magis filiis de tor¬
mentoꝵ suoꝵ temptatione metuebat. Parui
pendebat in se plagas corporis: du formida¬
ret in filiis plagas cordis. Ipse paciendo susei¬
piebat uulnera torm̃toꝵ: s filios consolando
curabat uulnera cordium. Pensemus gͦ cuiꝰ
caritatis sit. int̾ dolores ꝓpͥos aliis timuisse:
pensemus cuiꝰ caritatis sit filioꝵ salutẽ intͥ
sua detrim̃ta requirere: & statum m̃tis in ꝑx¬
imis etiã ex sua deiectione. custodire. De om̃n

Expanded text:
ae passionum contumeliae prevalerent. Et ideo ae passionum contumeliae prevalerent. Et ideo minus in tormentis dolebat, sed magis filiis de tormentorum suorum tentatione metuebat. Parvi pendebat in se plagas corporis, dum formidaret in filiis plagas cordis. Ipse patiendo suscipiebat vulnera tormentorum, sed filios consolando curabat vulnera cordium. Pensemus ergo cujus charitatis fuerit inter dolores proprios aliis timuisse, pensemus cujus charitatis sit filiorum salutem inter sua detrimenta requirere, et statum mentis in proximis etiam ex sua dejectione custod
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ł xxxi. Habent ueraces magistͥ suꝑ dis¬
cipłos suos uiscera timoris ex uirtute carita¬
tis: hẏpocrite uͦ tanto minꝰ cõmissis sͥ metu¬
unt: qͣnto nec. sibi qͦd tinere debeant depre¬
hendunt. O quã mollia uiscera paulus gesta¬
bat: qͣndo circa suos filios tanto estu amcrs
inhiabat dicens. Nunc uiuimꝰ si uos statis
fr̃s desolati a uob̾ ad tempꝰ hore. aspectu ñ coꝵ¬
de: abundantius festinamꝰ faciem urãm uidere
cũ multo desidio. Qui duris ꝑsecutionib pssꝰ.¬
&̧e tam̃ de filioꝵ salute sollicitꝰ adiunxit. Misi¬
mꝰ thimotheũ fratr̃ẽ nr̃m & ministrũ di in
nib istis:. ipsi enim scitis qͦd in hoc positi sumꝰ.
Ephesis qͦq ait. Peto ne deficiatis in tͥbulati
latione positꝰ alios exhortat᷑: & in hoc qͦd susti¬
net alios roborat. Non enim filioꝵ suoꝵ fue¬
rat oblitꝰ. s metuebat minis ne eiꝰ discipłi in
p̾dicatore suo tot ꝑsecutionũ ꝓbra cernenteᷤ
fidem in eo despicerent: contra quã innumȩ¬

Expanded text:
 . Habent veraces magistri super discipulos suos viscera timoris ex virtute charitatis, hypocritae vero tanto minus com missis sibi metuunt, quanto nec sibi quod timere debeant deprehendunt. O quam mollia viscera Paulus gestabat quando circa suos filios tanto aestu amoris inhiabat, dicens: Nos vivimus, si vos statis fratres, desolati a vobis ad tempus horae, aspectu, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio . Qui duris persecutionibus pressus, et tamen de filiorum salute sollicitus, adjunxit: Misimus Timotheum fratrem nostrum, et ministrum Dei in nibus istis: vos enim scitis quod in hoc positi sumus . Ephesiis quoque ait: Peto ne deficiatis in tribulatilatione positus alios exhortatur; et in hoc quod sustinet alios roborat. Non enim filiorm suorum fuerat oblitus, sed metuebat nimis ne ejus discipuli in praedicatore suo tot persecutionum probra cernentes, fidem in eo despicerent, contra quam innumer
Abbreviated transcription (Latin):
nomina lapidum: qͥa ꝓfecto nouẽ sunt o-¬
dines angłoꝵ. Quib nimirũ ordinib ille
pͥmꝰ angłs ido ornatꝰ & oꝑtus exstitit: quia
dum cunctis agminib angłoꝵ p̾latus est.
ex eoꝵ comparatione clarior fuit. Sacro gͥ
testante eloquio. scimꝰ angłos. archangłos.
uirtutes. potestates. pͥncipatꝰ. dominationes.
thronos. cherubin atq seraphim. Esse nãq
angłos & archangłos. pene om̃s eloquii sa¬
cri paginȩ testant᷑ cherubin uͦ. atq seraphim
sepe ut notum ẽ. libri ꝓphaꝵ loquunt᷑. Qua¬
tuor qͦq ordinum nomina:. paulus apłs in
hac epła ad ephesios enumerat dicens. Supͣ
omnẽ pͥncipatũ & potestatẽ. & uirtutem &

Expanded text:
fecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. Sacro igitur testante eloquio, scimus angelos, archangelos, virtutes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim et seraphim. Esse namque angelos et archangelos pene omnes eloquii sacri paginae testantur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus in hac Epistola ad Ephesios enumerat, dicens: Supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
suam in celestib supra omnẽ pͥncipatũ &e
potestatẽ. & uirtutẽ. & dominationem.
Angłoꝵ &e hominũ naturam ad cognoscen¬
dum se dñs condidit: quã dum ad et̾nita¬
tẽ consistere uoluit. eam ꝓculdubio ad su-¬
am similitudinẽ creauit. Nouem uͦ st̃
ordines angłoꝵ: s ut compleret᷑ electoꝵ nu¬
merus. homo decimꝰ ẽ creatꝰ. Ipse quidem
homo conditꝰ ad imaginem di fuit: s a
similitudine sui conditoriᷤ peccando re¬
cessit. Qͥ tam̃ nec post culpam periit: qͣm
et̾na cłi sapientia in humanitate apparuit
&e ꝑ carnẽ miracłis choruscans illũ repa¬
rauit. Nouem uͭ ordines angłoꝵ eẽ inue¬
niunt᷑ unde & ipsi an gło qͥ primꝰ ẽ conditꝰ¬

Expanded text:
m in coelestibus supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dominaionem . Angelorum et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum ad aeternitatem consistere voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Novem vero sunt ordines angelorum, sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus. Ipse quidem homo conditus ad imaginem Dei fuit, sed a similitudine sui Conditoris peccando recessit; qui tamen nec post culpam periit, quoniam aeterna Dei Sapientia in humanitate apparuit, et per carnem miraculis coruscans illum reparavit. Novem vero ordines angelorum esse inveniuntur. Unde et ipsi angelo qui primus est condit
Abbreviated transcription (Latin):
para dysi d̃i fuisti. Qui notandu qͦd ñ ad
similitudinem di factꝰ. s signacłm similitudi-¬
nis dicit᷑: ut qͦ in eo sublimior ẽ natura: eo in
loco mox subditur. Om̃is lapis p̾ciosus oꝑi¬
mentũ tuum: sardius. topariꝰ. & iaspis: cri¬
solitus. onix. & berillus: saphirus. carbim

Expanded text:
quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolythus, onyx, et beryllus, s
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ chori qui quãus ñ integri. s tam̃ in ꝓpͥo
statu fixi. cadente cum suis angłis diabolo
remanserunt: p̃rupti & imminuti possunt.
dici: qͥa pars eoꝵ cecidit. pars remansit. Q
integri qͥdem stant ꝑ qualitatẽ meriti: S ꝑ
numeri qͣntitatẽ p̾rupti & imminuti. Hãc
diator uenit: ut redempto genere humano
illa angelica dampna sarciret: & m̃suram
cȩlestis patriȩ locupletius fortasse cumula¬
ret. P ropter hanc p̃ruptionẽ de patre dicit᷑.
Proposuit in eo indispensatione plenitu¬
dinis tempoꝵ instaurare om̃ia in xp̃o: ꝗͣm
cȩł & q̃m t̾ra sunt in ipso. In ipso quippe
restaurant᷑ ea quȩ in t̾ra sunt. dum pecca¬
tores ad iusticiam conu̾tunt᷑. In ipso re¬
staurant᷑ ea quȩ in celis sunt: du illuc
homines humiliati redeunt. unde aposta¬
te angłi suꝑbiendo ceciderunt. Pulcher¬

Expanded text:
lorum chori, qui quamvis non integri, sed tamen in proprio statu fixi, cadente cum suis angelis diabolo, remanserunt, praerupti et imminuti possunt dici, quia pars eorum cecidit, pars remansit. Qui integri quidem stant per qualitatem meriti, sed per numeri quantitatem praerupti et imminuti. Hanc diator venit, ut redempto humano genere, illa angelica damna sarciret, et mensuram coelestis patriae locupletius fortasse cumularet. Propter hanc praeruptionem de Patre dicitur: Proposuit in eo in dispensatione plenitudinis temporum, instaurare omnia ie in terra sunt in ipso. In ipso quippe restaurantur ea quae in terra sunt, dum peccatores ad justitiam convertuntur: in ipso restaurantur ea quae in coelis sunt, dum illuc humiliati homines redeunt, unde apostatae angeli superbiendo ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
confidens: absꝙ terrore erit. Hinc ab eo ite
xũ scͥptum ẽ. Non contͥstabit iustũ:. qͥcqͥd
ei acciderit. Quia enim recti quiꝙ in alto
suȩ intentionis uertice siti st̃. dum mortẽ
moriendo ñ sentiunt᷑. miro mͦ eos reꝑboꝵ
iacula. & feriunt & ñ contingunt: qm̃ un¬
de se in om̃ib despiciunt:. inde contra om̃ia
securiores fuint. mͦ ł ui. Dñs nr̃ multa ad¬
huc ꝑ corpꝰ qͦd nos sumꝰ patit᷑: &e iam corpꝰ eiꝰ
id est eccłia de suo capite uidelicet dño in
tangerent: nequaquã afflictis membris ꝑ-¬
secutori suo etiã de cęlo clamaret. Saule sau¬
le quid me ꝑsequeris: Si cruciatꝰ nr̃i eiꝰ pe-¬
nȩ ñ eeñt: conu̾sus afflictꝰq paulus minime
diceret. Suppleo ea quȩ desunt passionum
xp̃i in carne mea. Et tam̃ resurrectione iam
sui capitis exaltatꝰ dicit. Qui nos conresusci¬
tauit: &e consedere fecit in celestibꝰ. Nempe he

Expanded text:
conficonfirum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto suae intentionis vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt; miro modo eos reproborum jacula et feriunt, et non contingunt; quoniam unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia securiores fiunt. Dominus noster multa adhuc per corpus quod nos sumus patitur, et jam corpus ejus, id est, ecclesia de suocapite, videlicet Domino, in tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris ? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus, dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus. Nempe hunc
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita ex bumilitate se substernunt: al¬
tȩ mentis iudicio cuncta temporalia tran¬
tem. An nescitis qͥa angłos uidicabimuᷤ:
uult paulus mentẽ in una deicere: ñ uult
ꝑ abiectionẽ humanȩ conu̾sationis in infi¬
mis habitare. Tc̃ paulus in carcere fortasse
tenebat᷑ cũ se consedere xp̃o in celestib teffa¬
ret᷑. S ibi erat uͥ ardentẽ iam mentẽ fixeiat.
ñ illicuͥ illum necessario pigra adhuc caro
retinebat. fortasse tc̃ eum ext̾ius cathena re-¬
ligabat:. mente tam̃ positꝰ in sublimib fuerat.
qͥa ꝑ spei suȩ certitudinẽ iam in celestib sede¬
bat. Scĩ itaq uiri foris despecti st̃. & uelut
indigni omĩa tolerant: s dignos se suꝑnis¬
sedib confidentes. et̾nitatis głam cũ certi¬
tudine expectant. Cumq laborent foris ad.¬
u̾sitate ꝑsecutionis: ad moniti recurrunt
intͥnsecꝰ ad arcẽ mentis: & inde cuncta sub
tuunt: qͣm & torm̃ta paciendo contẽpnł
Hinc enĩ ꝑ salomon̾ẽ dicit᷑. Iustus qͣsi leo

Expanded text:
 se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia trant: An nescitis quia angelos judicabimus vult Paulus mentem in ima dejicere, non vult per abjectionem humanae conversationis in infimis habitare. Tunc Paulus in carcere fortasse tenebatur, cum se consedere Christo in coelestibus testatur: sed ibi erat, ubi ardentem jam mentem fixerat, non illic ubi illum necessario pigra adhuc caro retinebat. Fortasse tunc eum exterius catena religabat, mente tamen positus in sublimibus fuerat, quia per spei suae certitudinem jam in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant, ssedibus confidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub tuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo
Abbreviated transcription (Latin):
sit sapiens Quid namq stultius uidetur
mundo quã mentẽ uerb̾ ostenderenil cal-¬
lida machinatione simularetnullis inui¬
riis contumelias reddere: ꝑ maledicentib
orare: pauꝑtatẽ querere. possessa relinque¬
re: rapienti ñ resistere. ꝑcutienti alteram
omp̃hendam sapientes in astutia .xiiii.¬
paulus sententiis amicorũ beati iob tanta
auctoritate itit᷑. si hȩ eoꝵ sententiȩ dm̃ca
rep̃hensione cassant᷑ cũ dicit᷑. Non estis lo¬
cuti coram me rectũ. sicut seruus meus iob

Expanded text:
sonat. Quid namque stultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapienti non resistere, percutienti alteram omprehendam sapientes in astutia Paulus sententiis amicorum beati Job tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae dominica reprehensione cassantur, cum dicitur: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job
Abbreviated transcription (Latin):
mundi sapientia ẽ cor machinationibꝰ tege¬
re sensum uerbis uelare: quȩ falsa st̃ uera
ostendere: quȩ uera sunt fallatia demost̾re.
Hec nimirũ prudentia usu a iuuenib scit᷑.
& timidi in aliis mirant᷑: quia ab eis hȩc
eadem duplicitas in ęquitatis nomine pal¬
liata diligit᷑. dum m̃tis ꝑuersitas urbanitaᷤ
uocat᷑. Hec sibi obsequentib p̾cipit honoꝵ
culmina querere: adepta temporalis glȩ
uanitate gaudere. irrogata ab aliis mala
multiplicrus reddere: cũ uires suppetunt
nullis resistentib cedere: cum uirtutis po̾¬
sibilitas deest. quicqͥd explere ꝑ maliciam
ñ ualet. hoc impacifica bonitate simulare.
nem fingere: sensũ uerbis aꝑire: uera ut stͥ
diligere. falsa deuitare: bona gratis ex hi¬
bere. mala libentius tolerare quã facere:
nulli iam inuiriȩ ultionẽ querere: ꝓ ueri¬
tate contumeliam lucrũ putare. S hȩc iu-¬
stoꝵ simplicitas deridet᷑: qͥa ab huiꝰ mundi
sapientib puritatis uirtꝰ fatiutas credit᷑.

Expanded text:
enim carnis est cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, unt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas, aequitatis nomine palliata diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur; haec sibi obsequentibus praecipit bonorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere; cum vires suppetunt, nullis resistentibus cedere; cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc impacifica bonitatnem fingere, sensum verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
cet in quibdam ualde sint fortia. cũ ta-¬
men scĩ uiri uitam fortẽ feriunt: cunctũ
& in semetipsis magna st̾. s contͣ beatũ iob
nullomͦ assumi debuerunt: de paulus hec
ex uirtute pensans in auctoritate ꝓferat:
oe uidex qm̃ incaute ꝓlata st̃ ex qͣlitate
ꝑsone rep̾hendat. Amicos gͥ beati iob here-¬
ticoꝵ speciem tenentes. in dictis sui neqͣꝗͣ
ꝑ omĩa repbamꝰ: qͥa dũ ꝑ suꝑnã sententiã
cont᷑ eos dicit᷑. ñ estis locuti corã me rectũ.
&e ꝓtinꝰ addit᷑. sicut seruus m̃s ios: ꝓfecto
liquet qͥa ñ omĩno despicit᷑ qͦd ex melioris
cõparatione reꝓbat᷑. In rep̃hensione qͥppe
eiꝰ incaute dilabunt᷑ s tam̃ qͥa tanti uiri
amici st̃. ex illiꝰ familiaritate mistica mul¬
ta didicerunt. Unde sicut diximꝰ eoꝵ uer¬
bis etiam paulus utit᷑: &e hȩc in assertioniᷤ
suȩ adiutorio assumens. ex ueritate ꝓlata

Expanded text:
cet in quibusdam valde sint fortia, cum tacet in quibusdam valde sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoniam incaute prolata sunt, ex quantitate personae reprehendat. Amicos igitur beati Job, haereticorum speciem tenentes, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum superna sententia contra eos dicitur: Non estis locuti ctinus additur: Sicut servus meus Job, profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex illius familiaritate mystica multa didicerunt. Unde, sicut diximus, eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, ex Veritate prolata
Abbreviated transcription (Latin):
ħͥ quasi praua respiumꝰ: quȩ paulus ex au¬
ctoritate astruit: Aut qͦmͦ attestatione pau¬
li recta putabimꝰ quȩ ꝑ semetipsum dñs ñ
recta definiuit: S utraq hȩc citiꝰ qͣm ñ
sint diu̾sa cognoscimꝰ si eiusdem dñicȩ sen¬
tentiȩ subtiliꝰ uerba pensamꝰ. Qui nimirũ
cum diceret. ñ estis locuti corã me rectũ:
ilico adiunxit. sicut seruus meus ios. Li¬
quet gͦ quia quedam in eoꝵ dictis recta
sunt:s melioris comparatione suꝑanttr.
Nam int̾alia quȩ irrationabilit̾ dicunt.
multas ad beatũ iob fortes sententias ꝓ¬
ferunt: s comꝑatȩ dictis fortiorib ium for¬
titudinis amittunt. Mira uͦ st̃ multa qͦ
dicunt mñ in scĩ uiri adu̾sitate dicerent᷑. In
figere appetunt. eiꝰdem magnitu dinis
pondꝰ ꝑdunt: qͥa & quãlibet forte frustra
iaculũ mittit᷑. ut dura saxa feriant᷑: eo em̃
obtusum longiꝰ dissilit qͦ mtortũ fortiter
uenit. Igitur amicoꝵ beati ios dicta li¬

Expanded text:
 quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate astruit? Aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba pensamus. Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in figere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum beati Job dicta, li
Abbreviated transcription (Latin):
li hominũ ita ociosȩ m̃tis sunt: ut si eos la¬
bor occupationis excipiat. in ipsa oꝑis incho¬
atione succumbãt: &e ñ nulli ita inquieti sunt
ut si laboris uacationem habuerint. grauius
laborent: quia tanto det̾ĩores cordis tumultꝰ
tolerant. quanto eis licentiꝰ ad cogitationes
uacat. Unde necesse est. ut nec quieta mens ad
exercitationẽ se immoderati laboris dilatet
nec inqͥeta ad studium contemplationis an¬
gustet. Sepe enim qui contemplari dm qͥe¬
ti poterant. occupationib p̾ssi ceciderunt:
& sepe qui occupati bene. humanis usib ui-¬
uerent. gladio suȩ quietis extincti sunt. hĩc
namq ẽ qͦd ñnulli inquieti sp̃c dum plus
exqͥrunt contemplando quam capunt. us¬
q ad ꝑu̾sa doginata erumpunt. & dum ueri¬
tatis discipłi eẽ humilit̾ negligunt. magistͥ

Expanded text:
 hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est, ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt. Et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est quod nonnulli inquieti spiritus dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt, et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri
Abbreviated transcription (Latin):
nocuerit: dicat necesse ẽ reru̾ alienaꝵ raptũ
dicat retͥbutionẽ iniuriȩ. quȩ infirmis il¬
lic concessa st̃. nocere sͥ non posse. Quȩ om̃ia
cunctis liquet qͣnta animadu̾sione ueritaᷤ
in seqͥtur: quȩ nob̾ iam suȩ significationis

Expanded text:
nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, dicat retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, nocere sibi non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta animadversione Veritas insequitur, quae no
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat quia nr̃is usib res terrenas dñs condi¬
dit: suis uͦ animas hominũ creauit: Plus
gͦ dõ se amare conuincit᷑: qͥ neglectis his q̃
eiꝰ sunt. ꝓpͥa tuet᷑. Perdere namq hẏpochri¬
tȩ ea quȩ dĩ sunt. id est animas hominum
ñ timent: & ea quȩ sua sunt amittere. uide¬
licet res cum mundo tͣnseunte ᷤᷤqͣsi districto
iudici posituri rationes timent: ac si placa¬
tum inueniant. cui desideratis reb id est
rationabilib ꝑditis. insensibilia & ñ quesi-¬
ta conseruant:¬

Expanded text:
nesciat quia nostris usibus res terrenas Dominus condinesciat quia nostris usibus res terrenas Dominus condidit, suis vero animas hominum creavit? Plus ergo Deo se amare convincitur qui neglectis his quae ejus sunt propria tuetur. Perdere namque hypocritae ea quae Dei sunt, id est animas hominum, non timent, et ea quae sua sunt amittere, videlicet res cum mundo transeuntes, quasi districto judici posituri rationes timent; ac si placatum inveniant cui, desideratis rebus, id est rationalibus perditis, insensibilia et non quaesita conservant
Abbreviated transcription (Latin):
compelleriᷤ cadere: regnũ cȩloꝵ ꝑ solam acti¬
uam ualeas saltem luscus intrare. De tẽpo¬
Si quis tulerit tͥ tunicam. & uoluerit
tecũ iudicio contendere: dimitte illi & palli¬
um. Q rursum. Siqͥs qͦd tuũ est tulerit.
lati assũpto sc̃ȩ conu̾sationis habitu. filioꝵ
custodiam deserunt: & temporalia queq de¬
fendere etiã uirgiis querunt. Exemplo suo
discipłoꝵ corda ꝑdere ñ trepidant: & qͣsi ꝑ
negligentiam amittere patrimonia terrena
formidant. Animarũ dampna eqͣnimiter
tolerant: iacturam rerũ temporalium re-¬
pellere etiam cũ sp̃c̃ cõmotione festinant. Nã
qͣntomagis t̾rena diligunt: tanto pͥuari eis
uehem̾tius ꝑtimescunt. Qua enim mente
in hoc mundo aliqͥd possidemꝰ. ñ docemur
nͥ cũ amittimꝰ. Sine dolore namq amittitur:
qͦd sine amore possidet᷑. Quȩ uͦ ardent̾ diligi¬
mꝰ habita: grauit̾ suspiramꝰ ab lata. Quis aũ¬

Expanded text:
compelleris cadere, regnum coelorum per solam acticompelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. CAPSi quis tulerit tibi tunicam, et voluerit tecum in judicio contendere, dimitte illi et pallium. Et rursum: Si quis quod tuum est tulerit, aelati assumpto sancto conversationis habitu, filiorum custodiam deserunt, et temporalia quaeque defendere etiam jurgiis quaerunt. Exemplo suo discipulorum corda perdere non trepidant, et quasi per negligentiam amittere patrimonia terrena formidant; animarum damna aequanimiter tolerant, jacturam rerum temporalium repellere etiam cum spiritus commotione festinant. Nam quanto magis terrena diligunt, tanto privari eis vehementius pertimescunt. Quia enim mente in hoc mundo aliquid possidemus, non docemur nisi cum amittimus: sine dolore namque amittitur, quod sine amore possidetur. Quae vero ardenter diligimus habita, graviter suspiramus ablata. Quis a