comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eua induti sunt. Talaris tunica dicta: eo qd̾ ad talos
usq descendat. ⁊ ad pedes defluat. sicut pectoralis qo
apud antiqͦs breuis erat. ut tantũ pectꝰ oꝑiret: licet
nunc ꝓfusior sic. Manicleata tunica: id÷ manicata.
eo qd̾ habeat manicas: quã cyroditã greti uocant. Dai¬
matica uestis pͥmũ indalmatica ꝓuntia gretie texta:
tunica sac̃dotalis candida cũ clairis ex purpura. Ro¬
sata qͣ m greti temceã uocant: nos coccineã reꝑta est¬
alacedemoniis: ad celandũ coloris similitudine sangͥnẽ
quotiens qͥs in atie uuln̾aret᷑: ne contemplanti adu̾sitio
animos augeret. hanc sub consulib romani usi sunt mi¬
lites. Unde ĩ rosati uocabant᷑. Solebant ⁊̃ pͥdie qͣm dimi¬
candũ eẽt: ante pͥncipia ꝓponi. qͣsi admonitio ⁊ inditium
future pugne. Laculata ẽ qͣlac̃ qͣaratos quosdã cũ pictura
habet intextos. aut adclitos acu. Iacinctina uestis÷ aereo co¬

Expanded text:
et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod habeat manicas: quam χειροδύτην Graeci vocant. Dalmatica vestis primum in Dalmatia, provincia Graeciae, texta est, tunica sacerdotalis candida cum clavis ex purpura. Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccinam, repertLacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio co
Abbreviated transcription (Latin):
Discernit᷑ autem uestit᷑ acultu. qm̃ latior intelligit᷑ cusltͦ.
I tem cultꝰ discernit᷑ ab habitu. Nã habitꝰ acinaturã ꝑtiny.
cultꝰ acihominẽ. Mereq aũt uestiũ: aut a tempore quo
maxime in usu sunt appellant᷑. aut a locis ubi uel pͥ¬
mũ confecte sunt. uł maxiie uenditant᷑ aut agne
coloris aut a nomine reꝑtorum. Uestis antiqͥssima ho¬
minũ fuit. perioinatũ. i est succintoriũ. qͦtantũ
gentalia contegunt᷑. hoc pͥmm mortales e foliis arborũ
sibi fecerunt. qͣndo pꝰ p̃uaricationẽ erubescentes puden¬
da uelarunt. Cuiꝰ usũ q̃dã barbare gentis. dũ fint nude.
usq hocdie tenent. hec ⁊ canpestria nuncupant᷑ ꝓ eo qd̃
ensaẽ uuienes qͥ nudi exercent᷑ ĩ campo pudñda oꝑiunt¬
nica ł unica uestis antiqͥssima appellata: qr in moti incedũ¬
tis sonũ fac̃. Tonꝰ enĩ sonꝰ dr̃. Primũ aut̃ fuere pellitie
tunicȩ: qͥb post offensionẽ. ⁊ eiectionẽ de paradiso. adã

Expanded text:
Discernitur autem vestitus a cultu, quoniam lautior intelligitur cultus. Item cultus ab habitu. Nam habitus ad naturam pertinet, cultus ad homines. 4. Pleraeque autem vestium, aut a tempore quo maxime in usu sunt appellantur, aut a locis ubi vel primum confectae, vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. 5. Vestis antiquissima hominum fuit Perizoma, id est, succinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quando post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cujus usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu incedentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradiso Adam
Abbreviated transcription (Latin):
iex. sulla q̃ uulgo rafilis dr̃. Int̃pola uestis illa uocat᷑ qus
dum sit uetꝰ: ad nouã spẽm returrat. Pannitia nuncupa¬
ta: qd sit dĩisis pannis obtita. C olu̾bium dictũ. qi lungũ÷
⁊ sine manicis: Anciqͥ enim magis hoc utebant᷑. leuitona¬
riumẽ: colobiũ lincũ sine manicis: quale monachi e¬
gyptĩ utunt᷑. Lunbare uocat᷑.: qd uinbis religet᷑: uel quod
limbis hereat. hoc inegypto ⁊syria ñ tantũ femine: s:i
uiri utunt᷑. Unde ⁊ iheremias trans eufratem tulit limn¬
Hec aut̃ uestis habet in extremo sui: purpureã limã: id est
fleruosam. Unde. ⁊ notũ acceꝑit. Nam limũ obliquũ dicimꝰ.
Licinũ uocatũ qd̾ textura eiꝰ ligata sit in totum. qͦsi liginũ ẽ.¬

Expanded text:
pola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. 24. Pannutia nuncupata, quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum, quia longum est, et sine manicis. Antiqui enim magis hoc utebantur. 452 Lebitonarium est colobium sine manicis, quali monachi Aegyptii utuntur. 25. Lumbare vocatur, quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et in Syria non tantum feminae, sed et viri utuntur. Unde et Jeremias trans Euphratem tulit lumHaec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi dice
Abbreviated transcription (Latin):
regũ st̃: epule pͥnatoꝵ. Deliciȩ mincupite s̃. qͦ his delee¬
tent᷑ hoĩes. eusq suauit᷑ appetant. Pulm̃tũ uocatũ ẽ a
ptilte. Siue eñ sola putes. siue qͥd aliud eiꝰ ꝑmixtione

Expanded text:
regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae quod his delecregum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae quod his delectentur homines, easque suaviter appetant. Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sive quid aliud eius permixtione
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ ñ ẽ. Conuruii tͥplex ẽ modꝰ discũbendi. edendi ⁊ bi¬
bendi. Discũbendi: ut toris iussi discũbe pictis. Eden¬
din bibendi : ut. Postꝗͣ pͥma qͥes epulis menseq remo¬
te. Grateras magnos statiuint. ⁊ uina coronant. sib¬
catͦ. qr uitã recinet. Unde & adcibũ uocare. inuitare
dr̃. Alimonia dr̃ eo q eiꝰ sũptu corpꝰ alat᷑. Hanc iu¬
uenes captunt adincrem̃tũ: senes ad ꝑseuerautiã.
Neq enĩ subsistere poterit caro: nͥ ꝯfortet᷑ alim̃tis.
Alim̃tũ enĩ ẽ qͦ alim᷑: alimoniũ alendicura. Affluen¬
tia ñcupata. qͣi rei nimiũ exub̾antis effusio. uttͣ
ꝗͣ satis ẽ. modꝰq ñ ẽ. Opuleutia ab opedicta ẽ. Qsi
discutias: inuemies eã tene̾ modũ. Nã qͦmͦ opittila¬
ab opulentia rerũ dicte st̃. E pule aut̃ simplices. in
duo necessaria diuidunt᷑. panẽ ⁊ uinũ ⁊ diuo sicꝑ¬
flua. q̃ terra :⁊ mari uescendi cansa eqͥrunt᷑. Dapes aut̃

Expanded text:
vium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi. Discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos statuunt, et vina coronant. catus quia vitam retinet; unde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur eo quod eius sumptu corpus alatur. Hanc iuvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam; neque enim subsistere poterit caro nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est, quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulaab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem
Abbreviated transcription (Latin):
colorẽ p᷑ͦpuirũ redder. Eam uͥ contueris: usta erit. Unĩe
aut̃ atram̃tã fole ꝑficit᷑. Om̃s colores calcis admixtiõe
corrũpunt᷑. Melinũ dictũ qd̾ eiꝰ metalli ferax sit una
exticladib insula melos nõie. Est enĩ candidũ nec
ucunt᷑ illũ pictores ꝓpt̾ nimiã pinguetinẽ. Anula¬
re qͦd uocant candidũ ẽ. qͦ muliebres picture illu¬
minant᷑. fic ex ipsud ex creta admixtis uitreis gẽmis
Cerussa fit hocmͦ. In uase acerrimo aceto ĩpleto. sarm̃ta
Aminea in ip̃o uascło collocab̾. ac suꝑ saͣmta tabulas
plũbi tenuissimas pones. Dem̃n uas diligñtissime clau¬
des: illi niesq ne aliqͥd spiraminis exeat. Bdies autẽ
cerussa inuemet᷑. Qd ablatũ ⁊ arefactũ terit᷑. atꝙ. iter
aceto admixto in pastelł diuidit᷑. ⁊ ĩ sole siccat᷑. hac
ginem creant calcontum. De instrumtis eddifitioꝵ¬

Expanded text:
colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omnes colores calcis admixtione conrumpuntur. Melinum dictum quod eius metalli ferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eum pictores propter nimiam pinguedinem. Anulare, quod vocant, candidum est, quod muliebres picturae luminantur. Fit et ipsud ex creta admixtis vitreis gemmis. Cerussa fit hoc modo: in vaso enim aceto acerrimo inpleto sarmenta aminea in eodem vasculo conlocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudis, inlinisque, ne aliquid inspiraminis exeat. Post dies aucerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admixto in pastillis dividitur et in sole siccatur. Hac ginem creant. Chalcanthum. De instrumentis aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ dictum qd̾ sit atrum. Cuiꝰ species ⁊ picture
& eotictiano usui necessaria÷. Istud int̃ factaicos
est. fit enĩ exfuligine plutib modis. suꝑ ardenteᷤ
teclas resina ad iecta lacusculo edificata que fumũ
renipeat. huic pictores cũ aqua admiscent gluten:
ut illustriꝰ tesplendeat. ad festinationẽ autem oꝑiꝰ
ñ sarm̃torũ uecetum carbones cũ glutino triti. indu¬
cendis parietib atram̃ti speciem reddiuit. Sunt ⁊
qͥ uini fec̃e siccatã excoqͣnt: adfirmant q si exbono
uino fex fiũt: indici spetiẽ id atram̃to preb̾e. S ⁊
sarm̃tũ uuş nigrȩ uino oꝑtimo tinctũ postea¬
ꝙͣ liccitate aruerit: si exuras ⁊ conteras adieclo glu¬
nitorẽ in dici reddet. Usta quȩ płima necessaria ẽ qai¬
lonegotio ꝓuenit. Nã ⁊ siglebã silicis bñ igno excoqͣs
⁊ aceto acerrimo suꝑfusã extings madefacta spungia

Expanded text:
mentum dictum quod sit atrum, cuius species et picturae mentum dictum quod sit atrum, cuius species et picturae et quotidianoo usui necessaria est; iste inter facticios est. Fit enim e fuligine pluribus modis super ardentes taedas resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. Ad festinationem autem operis etiam sarmentorum veterum carbones cum glutino triti inducendis parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino optimo tinctum posteaquam siccitate aruerint, si exuras et conteras adiecto glunitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igne excoquas, et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia
Abbreviated transcription (Latin):
E it quoq ⁊ ocra ex usta rubrica mollis nouis luto cͥ¬
cumlitis. Que quanto magis in camino arserit: tan¬
to melior. fit. Uenetum ceruleum temꝑare primũ
alexandria tepat. In italia uͦ exarene puluere. iini¬
triflore idem fatiunt. Sed sicipriũ infornact ad¬
ustum: huic ꝑmixtioni adces. uesturiam simili¬
tudo erit. Iurpurissum excreta argenta cũ purpu
ris parit tinguit᷑. libet q eũ colorem celcriꝰ lanis.
cam̃tis inebriatũ ꝓximũ÷ Egesto eo ad dita crecaĩ
iiis idem: ⁊ quotiens id factum÷ Ceuat᷑ bonitas ꝓ
p̃ciosissime purpure. Causa ẽ qͦsino maxime infi¬
cit᷑ rubeaq. Indicũ indicis inuenit᷑ calamis. spu¬
ma adherente limo. Est aut̃ coloris cianei. mixtu¬
ram purpure ccrulieq mirabilẽ reddiens. Est alt̾m
genꝰ inpurpurariis officinis. spuma maeruĩs coiti¬
nis innatans. qͥm ĩfectores det̾hentes siccant. atra¬

Expanded text:
Fit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto cirFit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto circumlitis, quae quanto magis in camino arserit tanto melior fit. Venetum. Caeruleum temperare primum Alexandria repperit. In Italia ex arenae pulvere et nitri flore idem faciunt. Sed Cyprium in fornace adustum huic permixtioni addes; Vestoriani similitudo erit. Purpurissum ex creta argentaria. ris pariter tinguitur bibitque eum colorem celerius lanis. camentis inebriatum, proximum egesto eo addita creta in ius idem, et quotiens id factum est elevatur bonitas. Pretiosissimae purpurae causa est quod hysgino maxime inficitur rubeaque. Indicum in Indicis invenitur calamis, spuma adhaerente limo: est autem coloris cyanei, mixturam purpurae caerulique mirabilem reddens. Est alterum genus in purpurariis officinis, spuma in aereis cortinis innatans, quam infectores detrahentes siccant. Atra
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa: atq aꝑta÷ inarmos tm̃ clausa. qͥsi armicdausa .s. lict̾a
ablata. Camisie uocant᷑: qd̾ in his dormimꝰ ui camis. id est in
sitatis nostris. femoralia appellata: eo qd femora tegant. Ipsȩ
i bracce. qd̾ sint breues: iuerecũda corporis his uelent᷑. lubru¬
cos uocatos: qd̾ tibias braccas q tegant. T̃ubraci: qd abraccis
aa tibias usq perueniant. De ꝓpͥo qͣr̃dã gñtiũ habitu.
uibusdam aũt nationib suacuiq ꝓpͥa uestisẽ .iiii.
ut parthis sarabarȩ: gallis linne germanis renones
hispanis itringes: sardis mastrucs. Sarabre sunt flirra acsi¬

Expanded text:
ue aperta est, in armos tantum clausa; quasi armiclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris. Femoralia appellata eo quod femora tegant. Ipsae et bracae, quod sint breves et verecunda corporis his velentur. Tubrucos vocatos quod tibias bracasque tegant. Tibraci, quod a braciis ad tibias usque perveniant. De proprio quarundam gentium habitu . Quibusdam autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes, Sardis mastrucae. Sarabarae sunt fluxa ac si
Abbreviated transcription (Latin):
pasliũ suꝑ humerale ex.iiͦii. colorib ⁊auro contextũ.
hĩis inut᷑q huiero lapides.iͦ. sinaragdinos. anro c̃clu¬
sos: in qͥb sculpta erant noĩa patarchar᷑. Logiũ qͥ lati¬
hñs magnitudinẽ palnii ꝑquatrũ: cui intexti erant xii.
p̃ciosissimi lapides. Hic ꝑarmꝰ suꝑ humerali ꝯtͣ pectꝰ pati
pontifics ad nectebat᷑. Petalũ ẽ lãmina aurea in fronte
pontificis in qͣ nom̃ diñ tecgmaton heb̾icis litt̾is habebat᷑

Expanded text:
pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logium, quod Latihabens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis adnectebatur. Petalum aurea lammina in fronte pontificis, quae nomen Dei tetragrammaton Hebraicis litteris habebat
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ duplicata lineafit. q̃ simplex ꝑlatitudinẽ
Qͣsi senuicuris. Ex una enĩ parte accta ẽ. exalta fos
qti acuta. dicebant uñ. ⁊ auiã pemne qp aette
Edecce nom̃ quod reseruauit antiqͥtatẽ qr netẽs
peniras dicebant ñ pinnas. Hec ⁊ dolabra. eo¬
qd habeat duo labra. Nã securis sumplex ẽ. Dex¬
tralis dext̾e. habił. Ascra ab hastulis dicta: quas
simplicẽ malleũ aut cauatũ. uł bicorne ras¬
trũ. Scalprꝰ dictꝰ. qd̾ sculpt᷑is n foraminib sit
aptꝰ qͣsi scalforꝰ. Cuiꝰ dimumtiuũ ẽ scalpeslꝰ¬
Terebra uocata ẽ a u̾me ligni. qͥ ũcupat᷑ terebͣ
qͤ g̾ci terodonã uocant. Hinc dicta ẽ terebra.
qr ut u̾mis terendo forat. qͣsi terefora: uł q̃si tͣns¬
forans. Taratrũ. qͣsi teratr̃. Scofina dicta. qd̾ he

Expanded text:
modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem quasi semicuris. Ex una enim parte acuta est, ex altera qui acutum dicebant. Unde et avium pennae, quia Et ecce nomen quod reservavit apennas, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra: nam securis simplex est. Dextralis, dexterae habilis. 12. Ascia ab hastulis dicta, quas simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. 13. Scalprus dictum, quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cujus diminutivum scalpelTerebra vocata a verme ligni qui nuncupatur terebra, quem Greci teredonam vocant: hinc dicta terebra, eo quod ut vermis terendo forat, qforans. 15. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
dule eo qd̾ scuidant᷑ .i. diuidant᷑. Epigri ⁊ clauis.
qͥb lignũ ligno adberet. Claui añ dicti qͣsi calib
qr excalibe fiunt: ido: ferro. Calibs enĩ: ferrũ ẽ. I¬
bule a uet̾ib. tagulȩ uocabant᷑. a tegendo scilicce.
und̾ i tegulȩ. Cõmissura dr̃. tabłarũ ꝯuinctio.
Sectio aũ dicta a secando ea q̃ceꝑit. Nã secare. secta
uenit. ꝗͣ ꝓuerũ dedalꝰ fr̃ matͥs sus stucdiis ꝑ docen¬
dũ acceꝑat. Cinꝰ pueri tm̃ ingeniũ fert᷑ fuisse:¬
ut dũ mat̾iȩ diuidende ꝯpendiũ q̃reret. spinã
piscis initatꝰ. e ferto lãminã exaspans. dentiũ mor¬
dacitate armauit. Quã serrã artifices ñcupant.
ꝓcuiꝰ artis uiuentione dedabꝰ magist̾ eiꝰ. inuidiȩ
liuore ꝑmotꝰ. p̾cipitẽ puerũ exarte deiec̃. De hinc
enesulatꝰ cretã abiit. ibiq aliqͣdiu fuit: & ut fabu¬
le ferunt. excreta penns euolauit.⁊ incilitiã
uenit.Circinnꝰ dictꝰ.: qd u̾gendo efficiat cͥculũ. hͦ

Expanded text:
id est dividantur. Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi autem dicti, quasi calibi, quia e calibe fiunt, id est ferro; chalyps enim ferrum est. Tabulae a veteribus tagulae vocabantur, a tegendo scilicet; unde et tegulae. Commissura dicitur tabularum coniunctio. Sectio autem dicta a sequendo ea quae coeperit; nam secare sectarevenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceut dum materiae dividendae compendium quaereret, spinam piscis imitatus de ferro laminam exasperans dentium mordacitate armaverit, quam serram artifices nuncupant. Pro cujus artis inventione Daedalus magister ejus, invidiae livore permotus, praecipitem puerum ex arce dejecit. Dehinc exsulatus Cretam abiit, ibique aliquandiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pennis volavit, et in Ciliciam venit. 10. Circinus dictus, quod vergendo efficiat circulum. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
camisiã uocant. Aban ẽ cingłm sac̾dotale rotir̃¬
dũ. polimita arte ex coco p̃pura. iacinctoq ꝯtex¬
tũ: ita ut flores atq gẽme. in eo uideant᷑ eẽ dis¬
tuicte. Pisleũ ẽ ex bysso rotundũ qͥsispera media
cap̃ tegens sac̃dotale. ⁊ in occipicio uicta constͥctũ.
hocg̃ci ⁊ nr̃i. tẏarã. uł galeã uocant Machilqd̾ ẽ tu¬
mea talaris tota iacinctina. hñs ad pedes.ax.iͦi.¬

Expanded text:
camisiam vocant. Abaneth cingulum sacerdotale rotundum, polimitica arte, ex cocco, purpura hyacinthoque contextum, ita ut flores atque gemme in eo esse viderentur distincte. Pileum est ex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum, hoc Greci et nostri tyaram vel galeram vocant. Machil quod est tunica talaris, tota hyacinthina, habens ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. W matia qͦsi mat̾ dicta. Trabes uocate qͦd intͣas¬
u̾so positȩ. utͦsq parietes ꝯtineant. Aliud aũ st̾tig¬
na: aliud t᷑bes. Tigna aũ iuncta tͦbem faciunt. Lra¬
bes aũ s̃. cũ st̃ dolate. Iolꝰ ꝓpͥe ẽ ueluti scutũ breuȩ
qͣ in mecdio tecto ẽ. in qͦ t᷑bes coeunt. Coplȩ uocatȩ.
qd̾ copulent in se luctantes. Luctantes: qd̾ se inui¬
cẽ erach teneant more luctantũ. A grantes asseres

Expanded text:
mus; et materia quasi mater dicta. Trabes vocatae quod in transverso positae utrosque parietes contineant. Aliud autem sunt tigna, aliud trabes. Tigna enim iuncta trabem faciunt. Trabes autem sunt quum sunt dolatae. Tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt. Coplae vocatae quod copulent in se luctantes. Luctantes, quod erecti invicem se teneant more luctantium. Agrantes. Asseres
Abbreviated transcription (Latin):
igni resistens. s nusꝗͣ copios. Iubi inuenit᷑: lapis
ñ saxũ ẽ. Pallidꝰ in cem̾to raro utił: glob cont᷑ iniu¬
rias fortis .s instructura infidꝰ. nͥ fuit multa suf¬
frenatione deuinctꝰ. Nuuiatił silex sẽꝑ uelint
niadens ẽ. Hc̃ estate exib̾e oporttȩ: nec an biennũ in¬
serere instructuris domoꝵ. fictiliũ oꝑum ad pari¬
etes ⁊ fundam̃ta coctis lat̾ełis ad tecta ymbricłis te¬
głisq aptant᷑. Tegłȩ uocate qd̾ tegant edes ⁊ im¬
brices qͦd accipiant imbres. Tegula aut̃ pͥme posit̾o

Expanded text:
stens, sed nusquam copiosus; et, ubi invenitur, lapis, non saxum est. Pallidus in caemento raro utilis. Globus contra iniurias fortis, sed in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hic aestate exhiberi oportet nec ante biennium inserere in structuris domorum. Fictilium operum ad parietes et fundamenta coctis laterculis, ad tecta imbriculis tegulisque aptantur. Tegulae vocatae quod tegant aedes, et imbrices quod accipiant
Abbreviated transcription (Latin):
tere scbant᷑. liburtinꝰ aloco italiȩ ẽ dictꝰ. Q dũ sit
ad fab̾ca nͣtit̾: i apore tñ dissilit. Lof᷑. edificii in¬
utił ẽ: fundam̃tis apt᷑ mortalitate ⁊ mollicia.
Ehx estu em̃⁊ alitii maris fricaturte u̾b̾at᷑ ĩbrib
Arematiꝰ lapis ꝯcretꝰ maris arenis. Hic ⁊ bibulꝰ dr̃
Seruat enĩ humorẽ acceptũ. Ide ⁊inbetigal. Ga¬
ditanꝰ. ab uisula oceani. uͥ płimꝰ excidit᷑. siꝑinꝰ
subalbidꝰ. cũ punctis nigͥs. durꝰ atq fortissimꝰ.
Cocleatiꝰ. cocleis lapitłq ⁊ arena concretꝰ. asꝑrimꝰ
⁊ int̾dũ fistulos. Colũbinꝰ a colore auis ñcupa¬
tus nata᷑ uicinꝰ gipso. ⁊ mollicie simillimꝰ. Alo¬
tes. Aibi silices cont᷑ uetustatẽ incorrupti.i. in
monum̃tis scuptis⁊ incorrupti ꝑmanent: qͥb
nec ignis qͥdẽ nocet. Nã ex his ĩ formefiunt ĩ¬

Expanded text:
terae scribantur. 5. Tiburtinus, a loco Italiae dictus, qui dum sit terae scribantur. 5. Tiburtinus, a loco Italiae dictus, qui dum sit ad fabricam fortis, vapore tamen dissilit. mortalitate et mollitia. Ex aestu enim et halitu maris friatur et verberatur imbribus. Arenacius lapis concretus maris arenis. Hic et bibulus dicitur; servat enim humore acceptum. Idem et in Baetica Gaditanus ab insula Oceani ubi plurimus exciditur. Piperinus subalbidus cum punctis nigris, durus atque fortissimus. Cochleacius cochleis lapillisque et arena concretus, asperrimus et interdum fistulosus. Columbinus a colore avis nuncupatus, natura vicinus gypso et mollitie simillimus. tes. Albi silices contra vetustatem incorrupti. Iidem et in monumentis scalpti, et incorrupti permanent, quibus nec ignis quidem nocet. Nam ex iis etiam formae fiunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
dificioꝵ partes st̃ tees: disposicio. ꝯstruetõ. sitioile
Tenustas. Dispositõ ẽ. aree uł salii ⁊ fũdam̃toꝵ destpt̃o
Constiueso e larer ⁊ dtatuidinis edificato tconeitiii
Consteueto aũ ẜ instructõ uocata: eo q̃ instͥngat. ⁊
eshieren faciat lapides luto ⁊ ligna ⁊ lapidͤ inuicẽ
Niẽ ꝯintineto ferri inaq̃: instructara ẽ. N enĩ
candens tinguat᷑. st̾ngi ⁊ coherere ñ pot̃ ferrũ.
Itẽ ꝯstructo amultitudine lapidũ ⁊ lignor dictas:
Uñ ⁊ strues. Anud ÷ enĩ edificato. aliud÷ instaura
tio. Nã edificatonona ꝯstructõ ẽ. Instaurato uͦ:
qdꝰ reparat᷑ adinstar pͥoris. Nã instar. ueteres ꝓ
similitu dine ponebant. Inde ⁊ instaurare di¬
cebant. Constat aũ ꝯstructio. fiuidam̃to. lapidibꝰ
de surgat. Lapides instructuris apti: albꝰ tibura
lapis. aliꝰdurꝰ. aliꝰ molt. Mott: dentata serra seca¬
tur. tractabił in oꝑex̃. ita ut meo qͣsi in lignolit¬

Expanded text:
dificiorum partes sunt tres: dispositio, constructio, venustas. Dispositio est aree vel solii et fundamentorum descriptio. Constructio est laterum et latitudinis edificatio. Constructio autem vel instructio votata, eo quod instringat et coherere faciat, ut lapides luto et ligna et lapides invicem et intinctio ferri in aqua instrictura est; nisi enim candens tinguatur, stringi et cohaerere non potest ferrum. Item constructio a multitudine lapidum et lignorum dicta; unde et struificatio nova constructio est, instauratio vero quod reparatur ad instar prioris. Nam instar veteres pro similitudine ponebant: inde et instaurare dicebant. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, de surgat. Llapis, alius durus, alius mollis. Mollis dentata serra secatur. 431 Tractabilis in opere est, ita ut in eo, quasi in ligno, lit
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qͥflatu folliũ excitet᷑. Fornã uͦ. abigne uocataẽ.
a caumate. Fauilla ẽ: deserta igne sciutilla. Pruna
õ qͣmndiu ardet. cũ aũ extincta faĩt: carbo nõ at᷑
Pruna aũra puendo dicta ẽ. Carbo uͦ qd flãma sa¬
ret. Qui diĩ int̾isse credit᷑: maioris fit u̾tatis. Nã
iterũ incens⁊ fortiore luce calescit. Cuiꝰ tanta ẽ
ñ et sñ igne firmitas: ut nullo humore corrũ¬
pat᷑. iiulla uetustate uincat᷑. Extiict enĩ tm̃mn
corruptibilit̾ durat: ut hii qͥ limites figunt. eos
in fossos t̾ra subst̾nant. ⁊ lapides desuꝑ figant. ad
ꝯuincendũ litigatorẽ. pꝰ qͣntalib scła fixãq la¬
pidẽ. limitẽ eẽ agnoscant. De instrum̃tis fabroꝵ .uii.
Ncus c̃. in qͣferr̃ tundit᷑. a cedendo dicta: eo qd̾ il¬
lio aliqͥd cudamꝰ .i. feriendo ꝓducamꝰ. Cudẽ emñ.¬

Expanded text:
 excitetur. Fornax vero ab igne vocata, a caumate. Favilla est deserta igne scintilla. Pruna est quamdiu ardet, cum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est; carbo vero, quod flamma caret. Qui dum interisse creditur, maioris fit virtutis; nam iterum accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem esse agnoscant. De instrumentis fabrorum . Incus est in quo ferrum tunditur, a caedendo dictus, eo quod illic aliquid cudam
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ap̃ ueteres mat̾nȩ in actuterio dep̾hensȩ ittebant᷑: ut in
tali amietulo potiꝰ qͣ in stola polluerent pudicitiã. Erat it.¬
ap̾net̾es hoc signũ mẽtricie uestis. nẽ in hyspanta hone¬
Istatis. Teristrũ palliolũ ẽ. qͦ usq hodie arabiȩ ⁊ mesopota¬
miȩ mulicres uelant᷑. qͦ in estu tutissimo tegunt᷑ ũbracło.

Expanded text:
Hoc apud veteres 461 matronae in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat eres hoc signum meretricie vestis; nunc in Hispania honestatis theristrum palliolum est, quo usque hodie Arabie et Mesopotamie mulieres velantur, quo in estu tutissimo tegantur umbraculo
Abbreviated transcription (Latin):
ad cesũdũ ⁊ fortior. Martelłꝰ medioc̾s. Marculꝰ:
malleꝰ pusui. Luciliꝰ. Et uehud in fab̾cã ferueas.
cũ marcłs ferr̃ multoꝵ magnis ictib tundit.
Farcipes. qͣsi ferricipes eo qͦd ferr̃ candens capiati.
teneantq. siue qͦd his aliqͥd foruũ capimꝰ ⁊ te¬
nemꝰ qͣsi foruicapes. Nã foruũ dr̃ calidũ. Uñ
⁊ formosos dicimꝰ. qͥb calor sangͥnis ex rubore
pulcͥtudinẽ creat. Lima dicta: eo qͦd lene facrat.
Nãlimũ lene ẽ. Cialiũ ẽ unde oꝑant᷑ argentarii:

Expanded text:
 mediocris Marculus, malleus pusillus. Lucilius: Et velut in fabricam fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. 3. Forcipes, quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant, teneantque, sive quod ab iis aliquid forvum capimus, et tenemus, quasi forvicapes. N formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii;
Abbreviated transcription (Latin):
De qͦ enmꝰ. Ut clairu rectũ teneã nauẽq gub̾nẽ.
Porticłs malleꝰ ĩ manu portat᷑. qͦmodꝰ signũq da¬
ferreꝰᷤ uł ligneꝰ ad quẽ in lictore defixũ funes
configunt littꝰ ad uncas. Anchora ẽ dens ferreꝰ ex
g̃ca ethimologia nom̃ ducens. qd̾ quasi hõĩs
manꝰ ꝯp̃hendat uł scopulos uł arenas. Nã manꝰ

Expanded text:
 Ut clavum rectum teneam navemque gubernem. Porticulus malleus in manu portatus, quo modo signum daferreus vel ligneus ad quem in litore defixum funes configunt litus, aduncas. Anchora dens ferreus ex Graeca etymologia nomen ducit, quod quasi hominis manus conprehendat vel scopulos vel ar
Abbreviated transcription (Latin):
nua st̃ extremȩ partes. antennarũ st̃ dicta ꝑ tͦpũ
Malꝰ ẽ arbor nauis. qͣ uela sustinent᷑. Malꝰ aũ dictꝰ.
qr ht̃ instar mal in sũmitate. ł qr qͣsi qͥhidã mal¬
leolis ligneis cingit᷑. qͦr uolubilitate uela fa¬
ciliꝰ eleuant᷑. Alodiꝰ ẽ cui arbor infistit: obsimi¬
litudinẽ m̾surał uasis dictꝰ. Carceria st̃ ĩ cacu¬
mine arboris trocleȩ qͣsi latera. ꝑ qͣs funes tͥhũ¬
tur. Cinna Lucida ꝯfulgent altis carceria mał.
Troclee añ uocate: qd̾ rotulas habeant. Kochos
enĩ g̾ce : rota dr̃. Parastate stipites st̃ pares stan¬

Expanded text:
nua extreme partes antennarum sunt, dicta per nua extreme partes antennarum sunt, dicta per Malus est arbor navis qua vela sustinentur. Malus autem dictus quia habet instar mali in summitate, vel quia quasi quibusdam malleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Modius est cui arbor insistit, ob similitudinem mensuralis vasis dictus. Carchesia sunt in cacumine arboris trochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotulas habent; τροχὸς enim Graece rota dicitur. Parastatae stipites sunt pares stan
Abbreviated transcription (Latin):
rab quẽ ĩ pado. paludibq utunt᷑. Carab ẽ. parua
scafa ex uimine facta: quȩ comtesta erudo conogenꝰ¬
3 hauigi prebet:
Portemia nauicła siriatici gen̾is lata osñ
nonia. Trabariȩ ãnicȩ nanes. q̃ ex singłis tra¬
bib cauant᷑. quȩ alionoĩe littorarie dnr. Hee
&e caudioe: ex uno ligno cauato facte. Et inde
lacꝰ imꝰ nauis. qͦd aqͥs incũbat. Carina. acren¬
do dicta: qͣsi currina. fori. nauiũ latã ꝯcana. a
ferendo oña dicta: siue tabulata nauiũ q̃ st̾min¬
tur. dicta abeo q incessꝰ ferant: uł foris emrine¬
ũ loca concaua ꝑ quȩ emuient remi dicta credo ⁊
qͦd sint similia latibłis colũbarũ in qͥb nidificãt
Ageauia st̃ loca in naui. ꝑque ad remiges horta
longua replet᷑. Kanst᷑ st̃ tabule. uͥ sedent remi
capił. Palmula ẽ. extrema latitudo remi. apal¬
ma dicta. ꝗͣ mare ĩpellit᷑. Antennȩ aũ dicte: qd̾
añ annẽ sint posite. Pt̃fluit enĩ eas ãnis. Cor¬

Expanded text:
 utuntur: carabus, parva scapha ex vimine facta, que contexta ex crudo corio, genus navigii prebet. Portemia, navicula syriatici generis, lata et nonia. Trabarie, amnice naves, que ex singulis trabibus cavantur, que alio nomine littorarie dicuntur. He et caudice, quia ex uno ligno cavato facte: et inde locus imus navis, quod aquis incumbat. Carina a currendo dicta, quasi currina. Fori navium latera concava, a ferendo onere dicta; sive tabulata navium quae sternuntur, dicta ab eo quod incessus ferant vel foris emineum loca concava per qua eminent remi; dicta, credo, quod sint similia latibulis columbarum in quibus nidificant. Agea viae sunt, loca in navi per qua ad remiges hortatlonga repletur. Transtra sunt tabulae ubi sedent remigcapillis. Palmula est extrema latitudo remi, a palma dicta qua mare impellit. Antenne dicte, quod ante amnem sint posite: preterfluit enim eas amnis. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
etes uocate. siue a retmnend̾ piscib siue arestib tib a¬
plagas dicimꝰ. funes illoᷤ qͥb recia tendunt᷑ c̃ca unã .⁊
sũma partẽ. Funda genꝰ ẽpiscatorii retis. dicta abeo
Nassa. Cassis genꝰ uenatorii retis: eo qͦd capiat. Hincẽ qͥ
in cassũ dicimꝰ.i. sñ causa. qͣi sñ cassib: sñ qͥb uena¬
tio inutił ẽ. Conop̾iũ genꝰ retis. qͦ culices excludunt᷑
in modũ tentorii. Q mag̃ alexandrim utunt᷑. qri¬
bi exnilo culices copiosi nasc̾t᷑. Uñ ⁊ conopiũ dr̃ .ui
Dlam conopea egyꝓtꝰ ẽ. De fabroꝵ fornace.
cas dice̾. s cũ adiectõe: ut fab̾ linauiꝰ. ⁊ reliq̃ ꝓpi̾ oꝑiᷤᷤ¬

Expanded text:
etes vocatae sive a retinendis piscibus, sive a restibus qplagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo m trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod incassum dicimus, id est sine causa; quasi sine cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium retia qua culices excluduntur in modum tentorii; quo magis Alexandrini utuntur, quia ibi ex Nilo culices copiosi nascuntur. Unde et conopeum dicitur; nam Canopea Aegyptus est. De fabrorum fornace . cas dicere; sed cum adiectione, ut faber lignarius et reliqua,
Abbreviated transcription (Latin):
nialũ metall genꝰ fundi. extendiq pot̃. Nich̾: enĩ
pene. q̃ igne ñ efficiat᷑. Alibi enĩ uitrũ. alibi argen¬
t̃. alibi plũbt̃. alibi miniũ. alibi pigm̃ta. alibi
medicam̃ta effic̾. Igne lapid̾ in aere soluunt᷑. igne
serr̃ gognit᷑. ac domat᷑. Igne aur̾ ꝑficit᷑. igne cre
mato lapide: cem̾ta ⁊ parietes ligant᷑. Lapides ni.¬
gros ignis coq̃ndo candificat: ligna candida u¬
rendo offuscat. Carbones ex pruna falgida nigͥs
fac̃: delignis duris fragiles de bittͥbilib ĩ putͥbileᷤᷤ
reddit. Stcta soluit. soluta restͥngit. Dtira mollit.
molia dtura reddit. Ht̃ ⁊ inedicaminis usũ. Nã se¬
nib. aliud sccłis. aliud t̾ciis. Ht̃ qͦ ⁊ aliã in se diu̾¬
sitatẽ ignis. Nã alius ẽ. qͥ usui humano. aliꝰ qͥ inꝑ¬

Expanded text:
lum metalli genus fundi, extendique potest. Nihil est enim pene, quod igne non efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi minium, alibi pigmenta, alibi medicamenta efficit. Igne lapides in aera solvuntur, igne ferrum gignitur, ac domatur, igne aurum perficitur, imato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat: ligna candida urendo obfuscat. Carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit, habet et medicaminis usum. Nam saenibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi minimꝰ paro. E enĩ scafa ex uimine facta. q̃ con¬
tecta crudo corio genꝰ nauigii p̾bet: qͣles utunt᷑ ger¬
manoꝵ pirats in oceam litorib uł paludib ob agi¬

Expanded text:
quasi minus paro; est enim scapha ex vimine facta, que conquasi minus paro; est enim scapha ex vimine facta, que contecta crudo corio, genus navigii prebet, qualibus utuntur Germanorum pirate in oceanis littoribus vel paludibus, ob agi
Abbreviated transcription (Latin):
cõntineant: sẽ qͦd his recia tendant᷑. Rudentes st̃ fu¬
nes nauiũ: ex nimio stͥdore ita dicti. Spire. funes
quib in tẽꝑestatib utunt᷑: qͣs nautici suo more
si cũ uentꝰ fert nauẽ. in mari scds: siqͥs ꝓpedõnrisit
ueł sinistrũ. Lom̃tũ ẽ funis in nauib longͦ. qͥ a¬
ꝓra ad pupĩ extendit᷑. qͦ mag̾ ꝯst̾ngant᷑. Torm̃ta
aũ a tortu dicta restis funisq. Saphon funis
in ꝓra positꝰ. De qͦ ceciliꝰ. Uenerio cͦsu ueni ꝓlato
pede usq ad saphonẽ. Opisfera funis qͥ cõnib an¬
qͣ nauis media uincit᷑. Anqͥna funis qͦ ad malũ an¬
tẽna ꝯftͥngit᷑. De q̃ cinna. Atq anqͥna regat. stabilẽ¬
⁊ fortissima cͦsũ. Remulẽ funis qͦ deligata nauis tra¬
hit᷑ uice remi. De qͦ uulgiꝰ. hic mea me longo suar¬
dens ꝓra remulco. Letantẽ gͣtis sistit in hospicis.
Sarupi uincła loro uł liuo facta: quib reni adiscaluno

Expanded text:
contineant, seu quod in iis retes tendantur. Rudentes sunt fucontineant, seu quod in iis retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. 2. Spirae funes, quibus in tempestatibus utuntur, quas nautici suo more Quasi cum ventus fert navim in mare secundus, si quis propedem misit. Tormentum funis in navibus longus, quo prora ad puppim extenditur, quo magis constringantur; tormenta autem a tortu dicta, restes, funesque. 5. Saphon, funis in prora positus. De quo Caecilius: Venerio cursu veni prolato pede usque ad saphonem. 6. Opisphora, funes, qui cornibus anqua navis media vincitur. Anquina quo ad malum antemna constringitur. De qua Cinna 5: Atque anquina regat stabilem fortissima cursum. Remulcum funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulco laetantem gratis sistit in hospitiis. Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos
Abbreviated transcription (Latin):
Puluimi st machine qͥb naues deducunt᷑ & subdu¬
cunt᷑ in portu. fons seale naurũ. De uelis .iii.¬
ela.g̾ci armena diẽt. ꝓm̃n qd̾ aere mouent᷑. Ap̃
latinos aut̃: uela auolatu st̃ dicta. Uñ ẽ illrid.
mos. dalũ artemonsipharũ. inedicũ. Ex qͥb a ca¬
teon uelũ maximũ ⁊ in media nauȩ ꝯstitutũ. e¬
pidromos scdȩ ãplitudinis. s ad pupĩ. dalũ. nu
niiimũ uelũ. & ad ꝓrã defixũ. ardemon dirigẽ¬
de potiꝰ nauis causa ꝯm̃datũ. ꝗͣ cęleritatis. difa
rũ ẽ genꝰ ueli unũ pedẽ hñs. quo ruuari nauigia
solent nauigatiõ e: qͦtiens us uenti lang̾scit. De qͦ
lucanꝰ. Sũinaq tendens. Siphara ueloꝵ perituras
cosligit auras. Qd̃ ex seꝑatõe existimant nõatũ.
Pes ẽ extremꝰ angulꝰ ueli. qͤ sic naute loquiit᷑.iii.
unes dicti qd̾ antea in usũ luminis fue. defunib.¬
rtͣ circundati cera. Uñ ⁊ funalia. Restes. siue qd̾ rates

Expanded text:
Pulvini sunt machine quibus naves deducuntur et subducuntur in portum. Pons scala navium. Vela Greci armena dicunt, proinde quod aere moventur: apud Latinos autem vela a volatu dicta. Genera mos, Dolon, Artemon, Siparum, Mendicum. Ex quibus Acation velum maximum, et in media navi constitutum. 3. Epidromos secundae amplitudinis, sed ad puppim. Dolon minimum velum, et ad proram defixum. Artemon dirigendae potius navis causa commentatum, quam celeritatis. 423 4. Siparum genus veli, unum pedem habens, quo juvari navigia solent in navigatione, quoties vis venti languescit. De quo Lucanus: Summaque tendens Sipara, velorum perituras colligit auras, quod ex separatione existimant nominatum. Pes extremus angulus veli, quem sic nautae loquuntur. unes dicti, quod antea in usum luminis fuerint circumdati cera, unde et funalia. Restes, sive quod rates
Abbreviated transcription (Latin):
les: & administ̾iũ classis apte.Enniꝰ. Labit᷑ uncta ca¬
rina ꝑ eqͦra cana celomis. Diremes aũ st̾ naues hñtes¬
.iiiiiͦ. ordinũ. Sic ipenteres. ⁊ exeres : qͥnos. uł senos or¬
dines hñtes. Actuariȩ naues st̃. q̃ uelis simul ⁊ remis
agunt᷑. I ppogauꝰ ĩ qͦ eq̃s tnsuehẽ solitũ ẽ. Pontoniũ
uanigiũ fluminale tardũ ngͣuȩ qͦd ñ nͥ remigio ꝓ¬
gredi pot̃. Hunc ⁊ tͣiectũ: id÷ extentũ. Est enĩ latũ. Uñ

Expanded text:
les, et ad ministerium classis aptae. Ennius: Labitur uncta carina per aequora cana celocis. 23. Biremes autem naves sunt hquattuor ordinum. Sic et penteres et hexeres, quinos vel senos ordines habentes. Actuariae naves sunt quae velis simul et remis aguntur. Hippagogus, in quo equos transvehere solitum est. Pontonium navigium fluminale tardum et grave, quod nonnisi remigio progredi potest. Hic et traiectus, id est extentus: est enim latus; unde
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ nũꝗͣ abr: po̾stremo ⁊ odiũ ⁊ dãpna rerũ. Uñ ⁊
do uł feriendo dicta ẽ. De quarũ gen̾e̾ ⁊ pond̾e: dor¬
catiꝰ sic tradidit. Nec tu partepslos uiuacis condere
cerui: Uncia doneo erit geminã suꝑ addita librã.
Int̃ sp̃es pisar̃ fõ tͥgonaria ⁊ arenata. tͥgonaria ẽ
ꝗͣ int̃ tres ludit᷑. arenata qͣ in gͦge. dũ excͥculo¬

Expanded text:
ium numquam abest, postremo et odium et damna rerum; unde et do vel feriendo dicta. De quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit 1: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminam super addita libram. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est quia inter tres luditur. Arenata, qua in gre
Abbreviated transcription (Latin):
iam belli: a quodã milite alea noĩe. a qͦ ⁊ ars
nom̃ accepit. Tabula budit᷑ pirgo calcłis tesse¬
isq De pyrgo. Pyrgus dictꝰ. qͦd ꝑ eũ tessere ꝑgant.
dr lapis breuis qͥ sñ molestia sui breuita te calcat᷑.
puscłos uocant. eo qͦd exiliendo discurrt. Olĩ autẽ
tessere iacła appellabant᷑ a iaciendo. De figuriᷤᷤ alee.
Quidã aut̃ aleatores s̃ uident᷑ phisiologice ꝑ allegoriã
hanc artẽ exercẽ ⁊ sub quadã rerũ similitudine finger.
Nã tͥb tesseris lud̾c ꝑhibent ꝓpt̾ tͥa scłi tẽpora p̃sentia p̃tita¬

Expanded text:
i belli a quodam milite Alea nomine, a quo et ars nomen accepit. Tabula luditur pyrgo, calculis tesserisque. De pyrgis . Pyrgus dictus quod per eum tesserae pergant, ur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. pusculos vocant, eo quod exiliendo discurrant. Olim autem tesserae iacula appellabantur, a iaciendo. De figuris aleae . Quidam autem aleatores sibi videntur physiologice per allegoriam hanc artem exercere, et sub quadam rerum similitudine fingere. Nam tribus tesseris ludere perhibent propter tria saeculi tempora: praesentia, praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
actꝰ tesserar̃ ita a ꝑitis aleatorib De iactꝰ cessaiur¬
ꝯponit᷑. ut affcrat qd uoluerint. ut puta senionẽ: qͥ
eis in iacta bonũ affert: uitant aũ canẽ qͥ dãpnos ẽ.
Unũ em̃ significat. De calcłoꝵ motu. Calcul par¬
tĩ ordine mouent᷑: partĩ uage. Idõ alios ordinarios au¬
os uagos appeslant. Cos uͦ qͥ moũ oĩno ñ posst̾. incitos
dict̃. Uñ ⁊ agentes hoĩes ineiti uocant᷑. qͥb spes alt᷑ ꝓe¬
¶oeudi nulla rst.¬

Expanded text:
actus tesserarum ita a peritis aleatoribus conponitur ut adferat quod voluerit, utputa senionem, qui eis in iactu bonum adfert. Vitant autem canem quia damnosus est; unum enim significat. De calculorum motu . Calculi partim ordine moventur, partim vage: ideo alios ordinarios, alios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla rest
Abbreviated transcription (Latin):
Artifex gen̾a̾li noĩe uocat᷑. qͦd artẽ faciat. sic̃ aurifex
qͥ aur̃ fac̾ faxo enĩ ꝓfacio antiqͥ dicebant. Nauclerꝰ ẽ
hibeat prudentia sua hib̾nia .i. tẽpestates maris.
Nauta a naue dictꝰ ẽ. ꝑ diriuatonẽ. Nauita aũ ꝓnau¬
ta poetice dr̃ sic̃ mauors ꝓ mars. Nã rectũ ẽ nauta. Re¬
ne dr̃ suꝑueniens. H nicb ht̃ negotii: s naulo dato. ĩ
alias t̾ras tͣnfire disponit. Nauẽ qͥdã ꝑhibent dictã. eo
q̃ gnauũ rectorẽ q̃rat .i. ꝑitũ sapientẽ strenuũ. qͥ c̃¬

Expanded text:
Artifex generale nomen: vocatus, quod artem faciat: sicut aurifex, qui aurum. Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nauclerus dohibeat prudentia sua hiberna, id est, tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem: navita autem pro nauta poetice dicitur: sicut Mavors pro Mars: nam rectum est nauta. Rene dicitur superveniens: hic nihil habet negotii, sed naulo dato in alias terras transire disponit. Navim quidam perhibent dictam, eo quod gnavum rectorem quaerat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
asie oppidũ. uͥ tc̃ croesꝰ latebat. atis filiꝰ regis mu¬
tus ad id usq tẽporis. in uocẽ erupit ui troris.¬
Ex clamasse enĩ dr̃. Parce patͥ mo̾ cyre. ⁊ hoĩe te eẽ
Ractare demorib suꝑ ẽ. quoꝵ excellentia ma¬
xime in duob enituit. Cato pͥnceps poͣtie g̾n¬
tis. senatoroptimꝰ. orator optimꝰ. optimꝰ ĩꝑator.
causã tñ q̃dragies ⁊ .iiii. dix̃ diu̾sis odioꝵ simulta¬

Expanded text:
Asie oppi>dum, ubi tunc Cresus latebat, Atys filius <regis, mutus> ad id usque teexclamasse enim dicitur: parce patri meo, Cyre, et hominem te esse ractare de moribus superest, quorum excellentia maxime in duobus enituit. Cato princeps Porciae gentis, senator optimus, orator optimus, optimus imperator, causam tamen quadragies et quater dixit, diuersis odiorum simulta
Abbreviated transcription (Latin):
cas retulit. Cannensi qͦ p̾lio de qͦ refugisse eximiũ
giis głarũ nͥ heres in post̾itatis eiꝰ successione cati¬
lina tantas ad orcas odio dãpnat noĩs obũbrass.
Qnͣtũ uit̾ milites sicimꝰ aut sergiꝰ tm̃ uit̾ duces ĩ¬
mo ut uerꝰ dicã int̾ õs hoĩes cesar dictator enitti
ut qͦs arinis subegerat. clem̃tia magis uicerit.
Cirꝰ memorie bono inclaruit. qͥ in exercuti eui
numõsissimo p̾fuit nõaq̃ singłos alloq̃bat᷑. fec̃
ħ idẽ in pło romano. i fipio. S ⁊ cirũ ⁊scipionẽ

Expanded text:
cas rettulit; Cannensi quoque proelio, de quo refugisse eximium cas rettulit; Cannensi quoque proelio, de quo refugisse eximium giis gloriarum, nisi heres in posteritatis eius successione Catilina tantas adoreas odio damnati nominis obumbrasset. Quantum inter milites Sicinius aut Sergius, tantum inter duces, immo ut uerius dicam inter omnes homines Caesar dictator enituiut quos armis subegerat clementia magis uicerit. Cyrus memoriae bono inclaruit, qui in exercitu, cui numerosissimo praefuit, nominatim singulos adloquebatur. Fecit hoc idem in populo Romano L. Scipi
Abbreviated transcription (Latin):
cludet᷑. Callistͤtes formicas ex ebore sic scubpsit.
ut portio earũ a cet̾is secerm neqͥuerit. Apolloni¬
des ꝑhibet in scithia fȩminas nasci. q̃ bitbiȩ uo
fortitudine ap̃ romanos .i. siciniũ dentatũ tituloꝵ
numerꝰ ostendit. Tribunꝰ hic ꝑlebis ftut. ñ multo
pꝰ exactos reges spurio tarpeio. aulo aterio consulib
Idem exꝓuocatõe .uiii uictoe.xlu. adu̾sas hu̾it sicat¬
ces int̾go nullã notã. Et spolia ex hoste.ccc.iiiii. ce¬
pit in phaleris. hastis puris. armilł. coronis. ccc.¬
xii. dona meruit.uiiii. ĩꝑatores qͥ oꝑa eiꝰ uicerant tri¬
ũphantes ꝓsecutꝰ. P hc̃. M̾. sergiꝰ. duob stipendiis.
Et cũ neutra pone ydonea ad p̃liandũ ualera. una
die qͣter pugnauit. ⁊uicit sinist᷑ duob eqͥs eo inseden¬
tẽpestate illa roman exꝑti st̃ insignit᷑ donis mili¬
tarib Athrasimenno trebiaticinoq coronas cur¬

Expanded text:
clauderetur. Callicrates formicas ex ebore sic scalpsit, clauderetur. Callicrates formicas ex ebore sic scalpsit, ut portio earum a ceteris cerni nequiuerit. Apollonides perhibet in Scythia feminas nasci, quae bitiae uofortitudine apud Romanos L. Sicinium Dentatum titulorum numerus ostendit. Tribunus hic plebi fuit non multo post exactos reges, Sp. Tarpeio A. Aterio consulibus. Idem ex prouocatione octies uictor XLV aduersas habuit cicatrices, in tergo nullam notam; spolia ex hoste tricies et quater cepit; in phaleris hastis puris armillis coronis CCCXII dona meruit; nouem imperatores, qui opera eius uicerant, triumphantes prosecutus. Post hunc M. Sergius duobus stipendiis et cum neutra paene idonea ad proeliandum ualeret, una die quater pugnauit et uicit sinistra, duobus equis eo insidentempestate illa Romani experti sunt, insignitus donis militaribus, a Trasimenno Trebia Ticinoque coronas ciui
Abbreviated transcription (Latin):
cadauã necatoꝵ fluctib euehunt᷑. uiroꝵ supina ꝓ¬
na fluitant fȩminar̃. Ner̃ ut ad ꝑnicitatis titulũ
tn̾seamꝰ. pͥmã palmã uelocitatis. ladas qͥdã adeptꝰ ẽ.
qui ita suꝑ cauũ puluẽm cͣsitauit. uit in areriis
pendentib nulla indicia relingueret uestigioꝵ. Po¬
lunestor milesiꝰ puer. cũ a mat᷑ locat᷑ eẽt ad capͣrios pa¬
meruit coronã. Philippides biduo milia .cc.xl. abathe¬
nis lacedemonẽ decucrit. Anistis lacon ⁊ philonides
alexandri magni cͥsores. elĩ usq sicionẽ mille ducen¬
ta stadia. uno die tnsiert̾. Põpeio uibsanoq ꝯsulib
in italia .uiii. annos puer natꝰ .u. Lxx. milia passu¬
ũ. ameridie tͣnsiuit adu̾sꝑm. Uisu dem̃ płimũ po¬
classe punica numer̾ nauiũ. manifestissi me
ex libitina specła notare. Cicero tͣtit uli̾adã om¬
nẽ ita subtilit̃ in m̃brans scͥptã. ut testa micis m¬

Expanded text:
cadauera necatorum fluctibus euehuntur, uirorum supina, procadauera necatorum fluctibus euehuntur, uirorum supina, prona fluitant feminarum. Verum ut ad pernicitatis titulum transeamus, primam palmam uelocitatis Ladas quidam adeptus est, qui ita supra cauum puluerem cursitauit, ut harenis pendentibus nulla indicia relinqueret uestigiorum. Polymestor Milesius puer cum a matre locatus esset ad caprarios pameruit coronam. Philippides biduo mille ducenta quadraginta stadia ab Athenis Lacedaemonem decucurrit. Anystis Lacon et Philonides, Alexandri Magni cursores, Elin abusque Sicyone mille ducenta stadia uno die transierunt. Fonteio Vipsanoque consulibus in Italia octo annos puer natus quinque et LXX milia passuum a meridie transiuit ad uesperum. Visu deinde plurimum poclasse Punica numerum nauium manifestissime ex Lilybitana specula notare. Cicero tradit Iliadam omnem ita subtiliter in membranis scriptam, ut testa nucis