comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lectioe moritur. Mat̾ iam satis est habes penas super
legem sepelissent talem uirum eciam pirate insi ess
consciã scelerũ metꝰ q penaꝵ ab om̃i litore arceret.
Quod unũ poterant secundis proiecerũt uentis.
Excepit mitior matre tempestas ⁊ si qua dici p̃t
calamutatũ felicitas prospero cursu cadauer tm̃
quod nõ ad ip̃a maioꝵ sepulchra depositũ est. Nar
bilior filii corpus matri maria retulerũt mater
mari. magnã quidẽ partẽ aguosto culꝑe mee. Ego
uxorem adduxi ⁊ ne miseram matr̃e dolore franda¬
rem ip̃e meis humeris adu̾sariã meã usq ad lito¬
ra tuli. Et sane adu̾sus pͥma uerba orbitatis aĩo
extimantẽ fefellerunt. Quis aũt nõ dolentis affe¬
ctus putasset cũ dice̾t defuncto filio mat̾. Quid est
naiigasti. Quid maria ingressus es. Qͥd piratas
petisti. Nam illa quid̾ uulgarissima orbitatꝰ est uox
fili cui me reliquisti / eciam cũ tota supͣ corpus incu¬

Expanded text:
oparone moritur. mater, iam satis est: habes poenas super oparone moritur. mater, iam satis est: habes poenas super legem. sepelissent talem virum etiam ipsi piratae, nisi eos conscientia scelerum metusque poenarum ab omni litore arceret, quod unum poterant, secundis proiecere ventis. excepit mitior matre tempestas, et, si qua dici potest calamitatium felicitas, prospero cursu cadaver tantum quod non ad ipsa maiorum sepulcra depositum est. narrbilior: filii corpus matri maria rettulerunt, mater mari. magnam quidem partem agnosco culpae meae: ego uxorem adduxi, et, ne miseram matrem dolore fraudarem, ipse meis umeris adversariam meam usque ad litora tuli. et sane ~adversus prima verba orbitatis animo aestimantem fefellerunt. quis autem non dolentis adfectum putasset, cum diceret defuncto filio mater: 'quid enim navigasti? quid maria ingressus es? quid piratas petisti?' nam illa quidem vulgatissima orbitatis vox est: 'fili, cur me reliquisti?' etiam cum tota supra corpus incu
Abbreviated transcription (Latin):
duos excecauam. Obstupuerũt pietate tanta eciã la¬
trones ⁊ ꝑ ĩnobilem autẽ uultꝰ sletꝰ cucurrt non
tenuissent fortasse uiuenẽ nisi redẽpturos parentes ta¬
lem filiũ credidissent ipẽ in se transtulit ferreos nexꝰ
et plarior alligatꝰ est filius ꝙͣ solutꝰ est pat̾. Supre¬
mũ tam̃e et nephas met̾nũ me iã cathenatis mani¬
bus amplexus postquã mei cura discesserat matrẽ
inquit tibi ꝑ hec merita ꝯmendo. Tu illa tuere. de¬
fende ama ne relinque. Sic paria faciemꝰ. Illic tu
eris uicarius meꝰ si hec feceris nõ iastetur mͥ for¬
tasse mat̾ ꝙ ab illa recessi. Sic in nauẽ filii mei
male ꝑmutatꝰ nector imponor ⁊ quã uisum oculi
tenderunt ad piratas e pupe prospecto curua litora
et ĩmensum sidi̾b fretum et terricos urbĩ scopulos
retro lego. Miserũ me quãdiu a piratis eciã naiiga¬
tur mandata tamẽ tua fili ꝑago. assideo. sustento.
yno me hereules tu assides/ fili tu sustines propter

Expanded text:
am. obstupuerunt pietate tanta etiam latrones, et per immobiles ante vultus fletus cucurrit. non tenuissent fortasse iuvenem, nisi redempturos parentes talem filium credidissent. ipse in se transtulit ferreos nexus, et hilarior alligatus est filius, quam solutus est pater. supremum tamen et nefas! in aeternum me iam catenatis manibus amplexus, postquam mei cura discesserat, 'matrem', inquit, 'tibi per haec merita commendo: tu illam tuere, defende, ama, ne relinque. sic paria faciemus: illic tu eris vicarius meus. si haec feceris, non irascetur mihi fortasse mater, quod ab illa recessi.' sic in navim filii mei male permutatus vector imponor, et qua visum oculi dederunt, ad piratas e puppe prospecto. curva litora et emensum sideribus fretum et turritos rupium scopulos retro lego. miserum me, quamdiu a piratis etiam navigatur! mandata tamen tua, fili, perago: assideo, sustento -- immo mehercules tu assides, fili, tu sustines, propter
Abbreviated transcription (Latin):
si leues iiquior aura rapuit ad dirigendos indestinata
cursus modico lapilli ponde̾ librare pennas illa maio
mortẽ q honestam pro duce appet̾e̾. Adice ꝙ si quas aut
etas longior aut morbus opp̾ssit referuntur prius cor¬
pora posterior q operũ ꝙͣ funerũ cura ẽ. Quid illiga¬
re crurib flores/. Quid ore sucos in publicũ ferre. Me
tamẽ ip̃ius operis plurmia admiratio subit. Nõ est te¬
m̃e nec fortita sigura ut sedes modo reponendis ci¬
bis quesisse credas. Rudis cera impͥmitur accedit u.¬
sibus menarrabilis decor. Nam pͥmũ tenacib uincu¬
lis fundamenta componũt suspendũt tamẽ ab exor¬
dio in omnẽ partẽ opus equalit᷑ crescit/ nec quicꝙͣ
ex incoactis paruũ est quod nõ sua portione perfe¬
ccũ sit iam nec alia parte opus sit. Geraina frons¬
ceris imponitur ut cũ foramunb tantũ spaciũ dec̾
quantũ ad generanda examma purã speciẽ capiat.¬

Expanded text:
tendere. iam si levis iniquior aura rapuit, ad dirigendos in destinata tendere. iam si levis iniquior aura rapuit, ad dirigendos in destinata cursus modico lapilli pondere librare pinnas. illa maiormortemque honestam pro duce oppetere. adice quod, si quas aut aetas longior aut morbus oppressit, efferuntur prius corpora, posteriorque operum quam funerum cura est. quid inligare cruribus flores, quid ore sucos in publicum ferre? me tamen ipsius operis praecipua admiratio subit: non eas temere nec fortuito figuram et sedes modo reponendis cibis quaesisse credas; rudis cera componitur, accedit usibus inenarrabilis decor. nam primum tenacibus vinculis fundamenta suspendunt, tum ab exordio in omnem partem opus aequaliter crescit, nec quicquam ex inchoatis parum est quod non sua portione perfectum. ~sit iam~ nec alia parte opus esset. ceris imponitur, et, cum foraminibus tantum spatium detur, quantum ad generanda examina naturam apum capiat
Abbreviated transcription (Latin):
tura s tutas sedes continent urbes tectis
turba populos ĩnuctantur. Nron ut ferẽ uolu¬
cres non pñtis mõ tibi meniores in diẽ uiuũt.
duraturꝰ hiemi reponitur uictꝰ ⁊ repletis u̾e̾
cellis tutus amius est. Et iam cũ ad humanos
usus oꝑa subducta sunt reꝑare ãmissa contẽ¬
dunt ⁊ labor dampno incenditur ⁊ nũquã defi¬
cait anmꝰ antequã locus. Quid est quod int̾ a¬
nis iuicem ligaut tantus oꝑis consensus est.
tanta difficillune rei laboris concordia. Nõ in huauo
uicio in propͥos quoq usus lucrũ ducit. In publicum
uiuitur ⁊ cõmunes apes congerunt᷑ in mediũ. Ne
fas ẽ deliberare gustu priusquã plena horrea securos
spondeant menses. Quis porro tantꝰ ardor operis q̃¬
ue officioꝵ particio ut alie congerant ouera alie acci¬
piant alie liuiant. Que seueritas in castiganda iuer¬
cia. Multa dictu iusuq miranda p̃uidere tempestates

Expanded text:
turae, sed tutae sedes continent; urbes tectis, turae, sed tutae sedes continent; urbes tectis, turba populos imitantur. non ut ferae volucres, non praesentis modo cibi memores in diem vivunt; duraturus hiemi reponitur victus, et repletis vere cellis tutus annus est. etiam cum ad humanos usus opera subducta sunt, reparare amissa contendunt, et labor damno incenditur, et numquam deficit animus ante quam locus. quid, quod inter aionis invicem nectunt, tantus operis consensus est, tanta difficillimae rei laboris concordia? non humano vitio in proximos quaeque usus lucrum ducit; in publicum vivitur, et communes opes congeruntur in medium, nec fas est delibare gustu prius quam plena horrea securos spondeant menses. quis porro tantus ardor operis quaeve officiorum partitio, ut aliae congerant onera, aliae accipiant, aliae linant! quae severitas in castiganda inertia! multa dictu visuque miranda: praevidere tempestates
Abbreviated transcription (Latin):
posteritas has regnis suis excepit. Abest iui¬
mica uirtutũ uoluptas castis siune labe corpori¬
b. Sole eñĩ fetꝰ non edunit s faciũt ip̃e paula¬
tim sic scipate sunt ꝑ mella uiuistunt ⁊ ut o¬
portet aiał laboriosum ex oꝑe uastitur. Inde
ut adoleuit iuuẽtus ⁊ ad simles labores etas
roborata cõualuit relinquitur liber parẽtibus
locus ⁊ ne coacta in angustũ multitudo noua
turba laboret quasi hãbita ue̾condie rõne ce¬
dit popłus minor. suspensumq proxinus ra¬
nus exanien humanas manus expectat. Ac¬
ceptas cũ fide colit sedes. Et cũ ingenia nr̃a
duuis credimꝰ ad ꝑcipiendas discipliuas mł¬
to labore dissudent, nulla apes iuisi cretifex ua¬
scitur: Quid credas aliud ꝙͣ diuine mentis par¬
tem hiis amuus messe. Quid pͥncipiũ referas.
Non ut cetera aĩalia per pastus uaga incerti qͥ¬
eti capiũt cubile noctis arbitrio semꝑ habita¬

Expanded text:
potens, has regnis suis excepit. abest inipotens, has regnis suis excepit. abest inimica virtutium voluptas castis sine labe corporibus: solae omnium non edunt fetus sed faciunt. ipsae paulatim, sicut stipatae sunt per mella, vivescunt, et, ut oportet, animal laboriosum ex opere nascitur. inde ut adolevit iuventus, et ad similes labores aetas roborata convaluit, relinquitur liber parentibus locus, et, ne coacta in angustum multitudo nova turba laboret, quasi habita verecundiae ratione cedit populus minor, suspensumque proximis ramis examen humanas manus expectat; acceptas cum fide colit sedes. et, cum ingenia nostdivinis credimus, ad percipiendas disciplinas multo labore desudent, nulla apes nisi artifex nascitur. quid credas aliud quam divinae partem mentis his animis inesse? quid praecipuum referas? non, ut cetera animalia per pastus vaga, incertum quieti capiunt cubile noctis arbitrio semper habita
Abbreviated transcription (Latin):
in illis uł stindendo solo uł maturando itmeri
comparamꝰ mult᷑ aute redditꝰ insinuitur la¬
bor. Et cũ ꝑdomanda cũ alenda suit nichil ta¬
mẽ possunt siue hoĩe ⁊ tm̃ coacta prosunt.
Ayes facĩt inuisse apes sine ullo roms hu¬
nocent. Primiaq ut fama est. hostie cã pecu¬
di fuit lesa fruges. haꝵ ita inoxius ꝑ prata
siluasq discurit labor ut tantũ factũ opus
appareat. Qua satis digna prosequar laude.
Dicam aĩał quodã modo paruũ homnus epẽ¬
plai. hoc huãna excogitare nõ potuit solertia
eciã ratio nr̃a. que sub terris luerũ iuenit
que uĩaia aniquisitione sua siderib ĩctustuit
ħ taniẽ effice consequi mutari nõ potuit. uene¬
na portꝰ muenimꝰ. Iam yͥmũ future laudabilis
uite digna pͥncipia nõ illas libido progenerat
douutaꝵ q oĩm aialiũ uenꝰ. ut que hoiẽs in
excusation̾e sui fabulis tradiderunt eciã deoꝵ

Expanded text:
in illis, quae velscindendo solo, vel maturando itineri in illis, quae velscindendo solo, vel maturando itineri comparamus, multus ante redditus in sumitur labor: et cum perdomanda, cum alenda sint, nihil tamen possunt sine homine, et tautum coacta prosunt. Anes faciunt iniuslae favos, sine ullo rationis hunocent, primaque, ut fama est, hostiae causa pecudi fuit laesa fruges. Harum ita innoxius per prata silvasque discurrit labor, ut tantum factum opus appareat. Qua satis digna prosequar laude? Dicam animal quodammodo parvum hominis exemplar? hoc humana excogitare non potuit solertia, et ratio nostra, quae sub terris lucrum invenit, que maria in quisitione sua sideribus immiscuit, hoc tamen efficere, conlechi, imitarino~ potuit. Venena potius invenimus. iam primum futurae laudabilis vitae digna principia: non illas libido progenerat, domitrixque omnium animalium Venus, utque homines in excusationem sui fabulis tradiderunt, etiam deorum
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ sit ei nputandũ sine qͦ nõ accidisset. In¬
telluo neq prudenciã urãm desiderare plura de
ausa neq urãm fidem ac religionẽ egere ex¬
hortatione ue̾ uindicandi. Quid moror igitur.
Tenet me dolor ⁊ assuete uoluptatis desideriũ
Sunt quedam in hac cã que sarcire pena non
posset maior forsitam materia uideat᷑ affeitꝰ
Si paupes amare inis. parua nõ possumus ⁊
neccessario nobis p̾ciosa sunt q̃ sola sũt anuũ
meum excuictor uinꝰ hore momento tot aĩe
mouẽt quot perierũt de me bene m̃te quin
ipm̃ leti genus addit indignationẽ ueneno ye¬
rierũt. Quis hec ulla satis prosequi possit in¬
uidia. Apes ueneno. hec illis nr̃a refertur ꝙ
fructib nr̃is nuiugilant ꝙ cotidiana statione¬
laboris assidui nẽ dãpno quid̃ sumouentur.
⁊am cetera aĩalia iudentur michi natura
usib m̃ĩs genusse. hec eciã deliciis cũ eo quod

Expanded text:
damnum ei sit imputandum, sine quo non accidisset? Indamnum ei sit imputandum, sine quo non accidisset? Intellego neque prudentiam vestram desiderare plura de causa neque vestram fidem ac religionem egere exhortatione vere iudicandi. quid moror igitur? tenet me dolor et adsuetae voluptatis desiderium. sunt quaedam in hac causa, quae sarcire poena non possit. maior forsitan materia videatur adfectus, si pauperes amare nisi parva non possumus, et necessario nobis pretiosa, quae sola sunt. animum meum extinctae unius horae momento tot animae movent . . . quod perierint de me bene meritae. quin ipsum leti genus addit indignationem: veneno perierunt! quis hoc ulla satis persequi possit invidia? apes veneno! haec illis gratia refertur, quod fructibus nostris invigilant, laboris assi dui, ne damno quidem, submoventur? Nam et cetera animalia videtur mihi natura usibus nostris genuisse, haec etiam deliciis. Cum eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
quod nũquã fando cognitũ est uicinꝰ diuiti pau¬
per molestus est. Adeo parum est plurmiũ possi¬
dere ut cũ seruis quoq urĩs habere peculiũ lice¬
at inudiosũ nobis putetis quidquid egestatis
hac equissima libertate legib uiuimus ut nobis
habe medelam nõ liceat. nobis liceat habe uene¬
statẽ cõtumeliosa deffensione nõ ferrẽ. ultro eĩ
inquit ad mortẽ uenerunt apes tue. Ita plane.
Alioqͥm tũ uenenũ florib dederas. Impudentie
an stulticie si spauĩt. Si uenenũ homini dedisset
dice̾t ip̃m labiis admonisse pocula. Si ꝑcussorẽ
posuisset in saltu ip̃m in insidias uenisse ultro
clamaret Si telum abiectasset in tenebris.
illatũ sua culpa contenderet. Ego uid̾. quidẽ di¬
co duo sola ẽẽ que oñ in exanime spectanda sũt
aim ⁊ euentum. Quis animꝰ diuitis fuit cũ
ueuenũ sparsit fuit ut apes perirẽt. Quis
euentꝰ. Perierũt. In sũma iuid̾ quis dubitat qͥn

Expanded text:
quod numquam fando cognitum est, vicinus diviti pauquod numquam fando cognitum est, vicinus diviti pauper molestus est? adeo parum est plurimum possidere, ut, cum servis quoque vestris habere peculium liceat, invidiosum nobis putetis quicquid egestatis amus, aequissima libertate legibus vivimus, ut nobis habere medellam non liceat, vobis habere liceat venem maiestatem contumeliosa defensione non ferrem. 'ultro enim,' inquit, 'ad mortem venerunt apes tuae.' ita plane; alioquin tu venenum floribus dederas. impudentiaean stultitiae, si speravit? si venenum homini dedisset, diceret ipsum labiis admovisse pocula; si percussorem posuisset in saltu, ipsum in insidias ultro venisse clamaret; si telum obiectasset in tenebris, inlatum sua culpa contenderet. ego, iudices, quid dico? duo esse sola, quae omni in crimine spectanda sint, animum et eventum. quis animus divitis fuit, cum venenum sparsit? ut apes perirent. quis eventus? perierunt. in summa, iudices, quis dubitat, quin
Abbreviated transcription (Latin):
Non si quis teris noius candidior incidit fauus
tius preseruatꝰ est mensis ꝯparius medioeri¬
tate munustulis illa semp adicetetur cõmenda¬
tio. hee tibi mittũt apes mee puto relata est
michi gr̃a. Admonui inquit ut trãsferres. ã¬
nũciaui ideirco contumacẽ merito punisti.
Nõ eni uideo quid aliud patrocimo conferat her¬
quero. si licuit iusta. ut sine ista aut ne cũ ista
quidẽ ualeat Pudoris nõ quod nelamẽtũ est
male audire culpã deffendi suꝑbia. Aut tan¬
dem tuas pecudq̃s quãius diffusa stabula non
capient tibi om̃e armentis muget uenenus.
tu gregib arua sucabis ⁊ ad excolendos agros
procedet eciã ignota uillicis familia tuis hor¬
reis popłi annona pendebit nec tñ inuidebimꝰ
nec quisquã tam graue putabit sibi istud fortu¬
ne tue pondus. Nos si paucas apes intra angu¬
stias pauperis orti composiumꝰ que tã nõb̃ mel¬
la faciuĩt id prorsus indignũ ferendũ est. Et

Expanded text:
non siquis ceris novis bandidior incipit favus, non siquis ceris novis bandidior incipit favus, tuis reservatus est mensis, cum parvis mediocritate munusculis, illa semper adiceretur commendatio: hoc tibi mittunt apes meae. Puto relata estmihi gratia! 'Admonui,' inquit, 'et, ut transferres, denuntiavi.' idcirco contumacem merito punisti? non enim video, quid aliud patricinio tuo conferat huod queror, iniusta; si licuit, iusta; aut sine ista, aut ne cum ista quidem valeat. pudoris vero quod velamentum est male audire culpa, defendi superbia! an tandem tuas pecudes quamvis diffusa stabula non capient, tibi omne armentis mugiet nemus, tu gregibus arva sulcabis, et ad excolendos agros procedet ignota etiam vilicis familia, tuis horreis populi annona pendebit, nec tamen invidebimus, nec quisquam tamen grave putabit sibi istud fortunae tuae pondus? nos si paucas apes intra angustias pauperis horti conposuimus, quae tamen vobis mella faciunt, id prorsus indigne ferendum est, et,
Abbreviated transcription (Latin):
bus inuidere. Nũc no disserendũ michi iudet᷑
ꝙͣ moniẽtosa sit huiꝰ aĩalis rapina. ⁊ rescimus
qua ꝑnicitate plerũq iux contactis retrouolet
discurratq per singulos uelox exꝑimẽto ꝙͣ eciã
ubi ĩmorabantur libratis pendeant alis. Quis
uiniquã quod fen̾tem apemi uiderit ubi deesset
iuenit. Quantulũ uero est ꝙ ex hiis mambus
consitis florib legant. Prata silueq ul matu¬
ris fructib uites ⁊ flagrantes thunio colles¬
quantũ cõiectura suspicari pt̃ pabulũ nuui¬
straent. Non om̃ib florib carpunt utilia oyeri
suo s in om̃ib querũt. Presens quidẽ illa pro¬
tiꝰ redditur merces quod in om̃ib quib inse¬
de honorem mellis inspirant ⁊ breui contactu
uimi sui relinqũt. hoc tudãpnũ intelligis. hoc
ueneno ñdicas quod me herele mhumane eciã
fumo perhibuisses, An nõ te solus, uienus co¬
lui. Non frugũ meaꝵ pͥmicias oim ne̾ misi

Expanded text:
bus invidere. Nunc vero disserendum mihi est, bus invidere. Nunc vero disserendum mihi est, quam momentosa sit huius animalis rapina. Nescimus qua pernicitate plerumque vix contactis flotibus revoler, discurratque per singulos velox experimento: quam etiam ubi immorantur, libratis pendeant alis. Quis unquam quod ferentem apem viderat, hoc, ubi deesset, in venit? Quantulum vero est, quod ex his manu consitis floribus legant? Prata, silvaeque vel maturae frugibus vites, et fragrantes thquantum coniectura suspicari potest, pabulum ministrant. non omnibus floribus carpunt utilia operi suo, sed in omnibus quaerunt. praesens quidem illa protinus redditur merces, quod omnibus, quibus insedere, odorem mellis inspirant et brevi contactu vim sui relinquunt. hoc tu damnum inveneno vindicas, quod me hercule inhumane etiam furno prohibuisses? An non te solus vicinus colui? non frugum mearum primitias omni vere misi?
Abbreviated transcription (Latin):
gros eu̾sosq redditꝰ. Non enm leue debet
eẽ dampnũ quod diues ferre nõ possit decer¬
pebant inquit flores meos en quod intelli¬
gitis uid̃. quanto dolore dignũ sit quod ego
perdidi si eciã dampnũ est flores auferri
Ita plane. Alioqͥm tu illos in uetustatẽ reser¬
uabas ⁊ durarent adhuc nisi ad ortũ tuum
apes mee uenissent. Cuius rei iuueniri pt̃
brenior etas. NNamq dũ maturos exterior
alligat cortex nũdum dixeris flores. paulatĩ¬
deinde in uiridiore. suco tumestit uterus ⁊ albẽ¬
tes recipit rimas nec dũ fłos est. At cũ seruptis
tumcis in paculũ capita fuderut iam uelud si¬
ua in orbem iam q eoꝵ uidetur maturitas ⁊
ignotꝰ occasus est. ut iam siue uentis quoq so¬
luta natura labitur. gr̃a nec quicpiã est flos in¬
si nouus. Quare si dicem abstulere peritura. ⁊
que protinꝰ huii iacuissent inusum homnniũ
conuersa. Inauditꝰ tamẽ liuor ẽẽ iudicetur api¬

Expanded text:
gros eversosque reditus; non enim debet leve gros eversosque reditus; non enim debet leve esse damnum, quod dives ferre non possit. 'decerpebant,' inquit, 'flores meos.' ecquid intellegitis, iudices, quanto dolore dignum sit quod ego perdidi, si etiam hoc damnum est? 'flores auferebant.' ita plane. alioquin tu illos in vetustatem reservabas, et durarent adhuc, nisi ad hortum tuum apes venissent. cuius rei inveniri potest brevior aetas? namque dum inmaturos exterior alligat cortex, ndeinde vividiore succo tumelcit uterus, et albentes accipit rimas, necdum tamen flos est, At cum se rupris iam runicis in patulum capita fuderunt, et velut fissa in orbem, iamque eorum videtur maturitas, et ignotus occasus est, et iam sine venris quoque soluta natura, labitur gratia; nec quisquam est flos nisi novus. Quare si dicerem, abstulere peritura, et quae protinus humi iacuissent, in usus liominum conversa. inauditus tamen livor videretur etiam api
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ mos est populoꝵ quos procul ouũs Iuris hu¬
mani societate sũmotos proxime beluis nõ effe¬
rauit. Nos ideo magratꝰ legesq a maiorib nr̃is
accepimꝰ ne sui quisq doloris iudex sit ⁊ assidue
sceleꝵ cause se refellant si ultio crimẽ iuitabit᷑.
Dampnũ accepisti erat lex forum iudex insi si nos
iure uindicari pudet. At me hercle iam ad arma
uittimur. ⁊ instituitur ꝑniciosa nocendi conte̾¬
cio ⁊ ĩuicem legis ira succedit. Premet quidẽ
obuoxia infirmitas et paucoꝵ dominio subiecta
plebs triste ẜuicius perferet. Est tamẽ nec
pauꝑibus interim dolor, ⁊ ut facilius nobis
nocẽri p̃t ita uobis latius. Postrerlio placeat
licet tibi opũ tuaꝵ fiducia diues si inͥ uidere
nõ expedit pares sumꝰ. Quid ergo si quid tͥ
dampi attulissent apes mee. nõ michi aufere¬
tur ratio. s forsitam aliquadaretur ⁊ tibi.
Nũc uero quid que̾ris. Credo depopulatos a¬

Expanded text:
rorum mos est populorum, quos procul omni iuris hurorum mos est populorum, quos procul omni iuris humani societate summotos proxime beluis natura efferavit. nos ideo magistratus legesque a maioribus nostris accepimus, ne sui quisque doloris iudex sit, et adsiduae scelerum causae se rebellant, si ultio crimen imitabitur. damnum accepisti? erat lex, forum, iudex, nisi si vos iure vindicari pudet. at mehercule, si ad arma mittimur, et instituitur perniciosa nocendi contentio, et in vicem legis ira succedit, premetur quidem obnoxia infirmitas, et paucorum dominio subiecta plebes triste servitium perferet; est tamen et pauperibus interim dolor, et, ut facilius nobis noceri potest, ita vobis latius. postremo, placeas licet tibi opum tuarum fiducia, dives; si mihi vivere non expedit, pares sumus. Quid ergo? si quid tibi damni attulissent apes meae, non mihi auferretur ractio, sed forsan aliqua daretur et tibi. nunc vero quid quereris? credo, depopulatos a
Abbreviated transcription (Latin):
ritur s de loco. Non equa portione cũ sceleratiᷤᷤ
terras diuisimꝰ. ubi enim non iam diuitũ pͥua¬
tũ est. Parũ est proximos equare t̾mmos ⁊ pos¬
sessiones suas uelut quasdam gentes flunu¬
nib montibusq distinigu̾e. Iam eciã deiios saltꝰ
et siluas uasta solitudine orridas occupant. Tot
eque intra pancoꝵ umbrã latent ⁊ fuub suis
populus excluditur nec ullus procedentis fuus
est nisi cũ ⁊ in alterũ diuitẽ inciderit. Adhuc ta¬
niẽ spolia trauseuntiũ ⁊ ab acti pecoꝵ greges
sub hoc titulo deffendebantur. Iam priuati ue¬
ueni traustriptio est. Iterũ ac sepius iud̾. admo¬
neo considerate ac distrncte aut nichil usquã
contra ius licet. aut in priuato omĩa. Et em̃ ad¬
u̾sus inferentẽ dampnũ ista ultio fiat. Dicam
nunc ꝙͣ iniqua sit inuicem iniurie conpensatio.
quãquam non solum legi adu̾sa s patrie. Barba¬

Expanded text:
ritur, sed de loco, non aequa portione cum sceleribus ritur, sed de loco, non aequa portione cum sceleribus terras divisimus; ubi enim non iam divitum privatum est? parum est proximos solo aequare terminos et possessiones suas velut quasdam gentes fluminibus montibusque distinguere. iam etiam devios saltus et silvas vasta solitudine horridas occupant, totae aquae intra paucorum umbram latent, e finibus suis populus excluditur, nec ullus procedentis finis est, nisi cum et in alterum divitem inciderit. adhuc tamen spolia transeuntium et abacti pecorum greges sub hoc titulo defendebantur; iam privati veneni transcriptio est? iterum ac saepius, iudices, admoneo, considerate, dispicite: aut nihil usquam contra ius licet aut in privato omnia. 'Etenim adversus inferentem damnum iusta ultio fuit.' dicam nunc, quam iniqua sit invicem iniuriae conpensatio quamque non solum legi adversa sed paci? barba
Abbreviated transcription (Latin):
ut proxiõ utar arguiẽto si habe̾ uoluero emien¬
dum est. Quid ergo tibi õpus est maleficis su¬
cis cum liceret palam trucidare et plenas ul cre¬
mare igni ul aquis ĩmerge aluos. An est aliquod
aĩal quod nõ liceat inisi uenenis acid̾e̾. ut dãpnũ
sit inquit iuire tñ feci in priuato meo. Per fidem
uram Iud̾. succurrite exemplo. nõ sufficit hiis par¬
tib unus rusticus pauper obiuã publice eurdum
est et obiciendum adu̾sus licenciam nascentẽ cõ¬
sensum manus. Credite michi maiori lite q̃o est.
hoc nobis hodie indicandũ est ubi scelus facere
non liceat. Nam cur nõ hoc idem de homuicidio re¬
spondeat cur nõ de la trocimo. Non eñi iure ista. ẜ
modo differunt. Apitur ingens funeri uiri et ol¬
luctancia du legum uelũt castris scelera libera
porta prosiliunt si in pͥuatum iuira nõ ueniuĩt
et in manfestissua quoq noxa nõ de facto que¬

Expanded text:
ut proximo utar argumento, si habere voluero, emenut proximo utar argumento, si habere voluero, emendum est? quid ergo tibi opus est maleficis sucis, cum liceret palam trucidare et plenas vel cremare igni vel aquis inmergere alvos? an est aliquod animal, quod non liceat nisi venenis occidere? 'Ut damnum sit,' inquit, 'iure tamen feci in privato meo.' per fidem vestram, iudices, succurrite exemplo; non sufficit his partibus unus rusticus pauper, obviam publice eundum est et obiciendae adversus nascentem licentiam consensu manus. credite mihi, maior lite quaestio est. hoc vobis hodie iudicandum est, ubi scelus facere non liceat. nam cur non hoc idem de homicidio respondeat, cur non de latrocinio? non enim iure ista sed modo differunt. aperitur ingens furori via, et obluctantia diu legum velut claustris scelera libera porta prorumpunt. si in privatum iura non veniant, et in manifestissima quoque noxa non de facto quae
Abbreviated transcription (Latin):
seditio ad bellũ inflãmauit reas exigno pulu̾e
uel unius penaducis residet onuis tĩnior. Illa
uo̾ admiranda sedulitas quod operi totꝰ insũtur
dies in dnõꝵ reditꝰ ablata supplent᷑. Age si ob¬
sequi possent quid amplus imparent. Intelli¬
go hiis uarus ultra ueccessitatem ẽẽ respõsũ
Si non sunt apes mee neid quid̃ quod hiis effi¬
atur meũ est. At qui nulla uinquã inueniri po¬
tuit impudentia que fructũ mellis in dubiũ uo¬
sit quod generatur alienũ. Age si michi aluei fur¬
to abessent utiũ nulla daretur actio an manis¬
mõ uilisq texiit p̃cium fornula taxassem et prouide
agerem quasi manes perdidissem. Nisi fallor eẽt
extimatio ⁊ apiũ. An tandem quas surriꝑẽ nõ lice¬
ret liceat occide̾. Non est dampnũ ꝙ exũtꝰ sum.
quod redditꝰ perdidi ꝙ ãnuos fructꝰ presidia pau¬
pertatis amisi. nõ est dampuũ id perdidisse quod

Expanded text:
seditio ad bellum inflammavit iras, exiguo pulvere seditio ad bellum inflammavit iras, exiguo pulvere vel unius poena ducis residit omnis tumor. illa vero admiranda sedulitas, quod operi totus insumitur dies, in dominorum reditus ablata supplentur. age, si obsequi possent, quid amplius imperares? Intellego his vanis ultra necessitatem esse responsum. si non sunt apes meae, ne id quidem, quod his efficitur, meum est; atqui nulla umquam inveniri potuit inpudentia, quae fructus mellis in dubium vosit, quod generat, alienum? age, si mihi alvei furto abessent, utrum nulla daretur actio? an vimi vilisque texti pretium formula taxassem, et proinde agerem, quasi inanes perdidissem? nisi fallor, esset aestimatio et apum. an tandem quas subripere non liceret, liceat occidere? non est damnum, quod exutus sum, quod reditus perdidi, quod annuos fructus, praesidia paupertatis amisi? non est damnum id perdidisse, quod,
Abbreviated transcription (Latin):
perire possit ex nulliꝰ aĩalis dampno hec edi for¬
mula potest. Nam et errars pecudes solent ⁊
fuge mancipia. Si hoc inceteris non obstat iui
grari tu nosles apes quin oͦpus exire ⁊ ad cotidi¬
anũ sensum laboris assidui nõ detiactare miliciã.
At non ip̃e domũ suã sponte renolant finẽ ꝙ la¬
boris sui solo mentiuntur. et ouũs intra solitas
donos turba conditur noctemq modesto silentio
trahunt. Age porro ut nõ sit eap certa possessio
dum uolunt nempe cũ remearunt concludi trãs¬
ferri donari uenire possunt in ptãte sunt. Quo¬
mo aut potest smne dampno meo perire quod co¬
tidie meũ est. at extra imperiũ positũ est nn¬
rũ herelẽ si negato cõmertio sermonis hũam sũt
in ceteroꝵ aĩaliũ forma tamẽ quã dñs dedit ĩ¬
colunt sedem / lascuuientẽ luxuriã fugã timil¬
tu cõpestimꝰ. Eciam sidiu̾sis regibus cohorta

Expanded text:
perire possit, ex nullius animalis damno haec edi forperire possit, ex nullius animalis damno haec edi formula potest. nam et errare pecudes solent et fugere mancipia. si hoc in ceteris non obstat, apes vagari tu nolles, in opus exire et ad cotidianum censum laboris assidui non detractare militiam? at non ipsae domum sua sponte revolant finemque laboris sui sole metiuntur, et omnis intra solitas domos turba conditur, noctemque modesto silentio trahunt? age porro, ut non sit earum certa possessio, dum volant, nempe cum remearunt, cum cludi, transferri, donari, venire possunt, in potestate sunt. quomodo autem potest sine damno meo perire, quod cotidie meum est? 'At extra imperia positum est.' mirum hercules, si negato commercio sermonis humani sunt in ceterorum animalium forma. tamen quam dominus dedit, incolunt sedem, lascivientem luxuria fugam tinnitu conpescimus. etiam, si diversis regibus coorta
Abbreviated transcription (Latin):
honimiũ eã fiuxerit prouidentia quod om̃ib na¬
scitur iundustrie pͥmũ est. Quid aũt̃ nõ liberũ na¬
tura genuit. Taceo de seruis quos belloꝵ iuiqui¬
tas in predam uictorib dedit husdem legib eadẽ
ĩuisto cotidie ugo bonũ colla deterimꝰ. Cur in u¬
sum uestiũ sepe pecori laue detrahuntur. Tãceo
de saugiĩe ⁊ epulis per mortẽ patis si oĩã q̃ libe¬
ra generautur nature deuus desiuitis diuites
eẽ. Si uo̾ hec condicio est ut quicquid exhus a¬
iinalib in usum hoĩs cessit propriũ sit haben¬
tis profecto quicquid iure possidetur ĩuria au¬
fertur ut uolucres mites ⁊ aĩalia q̃ ꝑ rusticas
Uillas queque ditib cellis sagmãtur in quibus
tamẽ dũi ambigna possessio est ⁊ uacte ⁊ armẽta
et om̃e pecudũ genus. S illa impositꝰ cohibet
magr. Peius ne dno in hus ius est quib custode
non opus est. Nam si hoc dicitis iichil ẽẽ neũ qd

Expanded text:
hominum causa finxerit providentia, quod omnibus nahominum causa finxerit providentia, quod omnibus nascitur, industriae praemium est. quid autem non liberum natura genuit? taceo de servis, quos bellorum iniquitas in praedam victoribus dedit, isdem legibus, eadem iniusto quoridie iugo boum colla deterimus? cur in usum vestium saepe pecori lanae detrahuntur? taceo de sanguine et epulis per mortem pas ratis. Si omnia quae libera generantur, naturae d mus, desinitis divites esse. Si vero haec conditio est, ut quicquid ex his animalibus in usum homini cessit, proprium sit h bentis: profecto quidquid iure possidetur, iniuria aufertor, ut volucres mites, et aliae quae per rusticas villas, quaeque ditibus cellis saginantur, in quibus tamen domini non ambigua possessio est, et vaccae et armenta et omne pecudum genus. 'Sed illa inpositus cohibet magister.' peiusne domino in his ius est, quibus custode non opus est? nam si hoc dicitis, nihil esse nostrum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
In duas enĩ quantũ aĩauert̾e̾ potui questiones
diuiditur cã. An .s. dampnũ sit et anĩiuria datũ
negat ẽẽ dampnu quod aial liberũ et uolucro et
uagum et extra imꝑia. positũ perdiderit. Negat
ĩuiria datum ꝙ in priuato suo quod eas que sibi
nocerent extitixerit Postremo ꝙ sparso tantum
per flores ueueno ipẽ apes ultre ad mortẽ ue¬
ueruit/ ut nichil eẽt qued hus possem respondẽ
Equũ erat int̾ uicmos sic agi. S excutiã singlo
lucrũ est habere, liberũ est animal puta non di¬
co fetus meis manib exceptos s et in tutã condi¬
tos sedem et reseruatis ad supplemiẽta greneris
fains exauiẽ uernaculum que quidẽ tyraunoꝵ
uira deffendis. Natos in priuato meo puta me
ul mans arboris trũcoul caiis inuentos patri¬
is doniũ fauos retulisse multa nichilonius
que libera fuerant trauseunt in us occupantiũ
sicut uenatio ⁊ aucupatio. Nam ut cetera aĩalia

Expanded text:
In duas enim, quantum animadvertere potui, quaestiones In duas enim, quantum animadvertere potui, quaestiones dividit causam: an damnum sit, et an iniuria datum. negat esse damnum, quod animal liberum et volucre et vagum et extra imperia positum perdiderim. negat iniuria datum, quod in privato suo, quod eas, quae sibi nocerent, extinxerit, postremo, quod sparso tantum per flores veneno ipsae apes ultro ad mortem venerint. ut nihil esset, quod his possem respondere, aequum erat inter vicinos sic agi? sed excutiam singula, lucrum est habere. Liberum est animal, puta; non dico fetus meis manibus exceptos et in tutam conditos sedem et, reservatis ad supplementa generis favis, examen vernaculum, quoniam quidem tyrannorum iura defendis, natos in privato meo. puta me vel inanis arboris trunco vel cavis inventos petris domum favos retulisse; multa nihilominus, quae libera fuerant, transeunt in ius occupantium sicut venatio et aucupatio. nam, ut cetera animalia
Abbreviated transcription (Latin):
cia ubi in p̃tate est secretũ scelus uelut uene¬
nũ ⁊ quod presentaneũ inuentũ compositũ da¬
tum est. Quantulũ int̾est quis biberit homo de¬
dit ⁊ honumi dare potuit non desunt odiorũ
cause ut iam rara simltas sit ⁊ ut iudeatur
aliquis nichil magis ꝙͣ malos odisse aliquãdo
libebit longius manũ porrige̾ indulg̾e̾ animis
Credite michi uid̾. difficiliũs est uenenũ inue¬
iure ꝙͣ mimicũ s me conscia mediocritatis in¬
firiitas intra meas tantũ modo continet qu̾e̾
accepi. Quod mͥ diucius deflendũ a pud uos ꝙͣ pro¬
baudũ est. Nam coarguendis quidam criib
quis labor est adu̾sus confitentẽ. habent diui¬
tes hoc quoq contra nos contumeliosum quod
nõ tanti uidemur ut negent. Porro qui cõfessũ
defendit nõ absolutionẽ sceleris petit s licen¬
cianlongius ista quã trmui questio ꝑueuit. Nõ
de preterito tm̃̃ litigauiꝰ. hoc agitur ut eciam
si quid forte preꝑauero iterũ liceat diuiti occide̾.

Expanded text:
st secretum scelus, velut venenum, et quidem praesentaneum, in ventum, compositum, datum est. Quantulum interest quis biberit? Homo dedit, homini dari potest. Non adeo desunt odiorum causae, ut iam rara simultas sit: et ut videatur aliquis nihil magis, quam malos odisse, libebit aliquando longius manum portigere, et indulgere animis. Credite mihi iudices, difficilius esto venenum invenire, quam inimicum. Sed me conscia mediocritatis infirmitas intra meas tantummode continet querelar vulaus accepi, quod mihi diutius deflendum apud vos, quam probaudum est. Nam coarguendis quidem criminibus quis labor est adversus confitentem: habent divites hoc quoque connon tanti videmur, ut negent. porro qui confessum defendit, non absolutionem sceleris petit, sed licentiam. longius ista, quam timui, quaestio pertinet; non de praeterito tantum litigamus; hoc agitur, ut, etiam si quid forte reparavero, iterum diviti liceat occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
pogtuus atidissem ue̾ crudelis ego te hec maxiue
prg umeto percussorẽ probo ꝙ mͥ pepercisti. Tui
fui hos iuruce tormentũ occiso filio ẜiuare prem
sidno perissemꝰ. Audire me hercules mich ui¬
deor illas cegitato nes illa stelerũ secreta consilia
Ruid m cium̃ uuluib. Quid cũ crũore cõsummpte
et iã pene abeuntis aĩe ita occidatur pocius ille iã iuue
ꝙ me noliuĩs occide̾. Queri me hercules te puto ꝙ in
senectute magni doloris uita breis est. pepcisti mͥ.
Quomo excogitant artes detin̾e supplicia et de per¬
unitib magis seuicia crescit dolore suspeuso. Agno¬
sto noctis illiꝰ inimice clemẽtiã ꝙ me torqueri non
uis ex hoc nõ uenit ꝙ neq occidisti. Temptat iud̾.
effic̾e diues ut incredibile iudeatur ꝙ occisum ab
eo contendo filiũ. dicturũ nũc pi̾tatis magis int̾¬
esse seu̾itatis ut quis faciꝰ sibi tñim᷑ credat ⁊ id

Expanded text:
potius occidi?' saeve, crudelis, ego te hoc maxime potius occidi?' saeve, crudelis, ego te hoc maxime argumento percussorem probo, quod mihi pepercisti. tuum fuit hoc, inimice, commentum, occiso filio servare patrem.si duo perissemus. audire mehercules mihi videor illas cogitationes, illa scelerum secreta consilia: 'quid mihi cum vulneribus, quid cum cruore consumptae et iam paene abeuntis animae? occidatur potius ille iam iuvenquod me nolueris occidere? queri mehercules te puto, quod in senectute magni doloris vita brevis est. pepercisti mihi, quomodo excogitant artes detinere supplicia, et de pereuntibus magis saevitia fruitur dolore suspenso. agnosco noctis illius, inimice, clementiam: quod me torqueri non vis, ex hoc venit, quod neque occidisti. Temptat, iudices, efficere dives, ut incredibile videatur, quod occisum ab eo contendo filium. dicturum nunc putatis magis interesse securitatis, ut quis facinus sibi tantummodo credat, et id
Abbreviated transcription (Latin):
no ssua ꝑtate credentis. Impacientissima ros ost
possis ca uelis desme torqueri quod nõ pociꝰ inquiri
prabad siduciã hois qui sciat hoc me uidisse solum
tiune. duibus diuee multate poterat argumota tõ¬
iuitẽ si deferret alius et eras maiifestissintꝰ reꝰ
si ne percussor queu̾dus ẽẽt qui eii credibilior mn
dede xurperis ꝙͣ diuies minucꝰ. Aut dẽ quo faciłiꝰ
prte probatio ista quia poteras et accusari. Exurit
prbatione cũ faciiꝰ sic disposuit ut possit probãn
Que muox testem. quos prestare potuit aculos mi¬
seris iubinouendus fuit Et ista rõue quis int̾essẽt
quĩe putaree posse torqueri et totũ faciꝰ in has a¬
gustuas redegisti ut illuo solistirent qui faciebant
et cui no erederetur Nũquid nõ dubitaretis quẽ¬
ues⁊ alius sciret hoc scelus facuꝰ est ideo filii mei
impleui. Accusatoris tormẽta nũquid tuuebit reꝰ
iuside quo eredi pt̃ et aute tormenta. Cur ĩquit
S nu cause sceleris simultates nr̃e erant nõ te

Expanded text:
s! impatientissima res est posse, cum velis, desinere torqueri. 'Quin potius,' inquit, 'probas?' fiduciam hominis, qui sciat hoc me vidisse solum! sine dubio, dives, multa te poterant argumenta convincere, si deferret alius, et eras manifestissimus reus, si mihi percussor quaerendus esset. quis enim credibilior in caede pauperis quam dives inimicus, aut de quo facilius rire probatio ista, quia poteras et accusari. exigit probationes, cum facinus sic disposuerit, ne possit probari. quem mihi nox testem, quos praestare potuit oculos nuleris summovendus fuit et ista ratione, ne quis interesset, quem putares posse torqueri, et totum facinus in has angustias redegisti, ut illud soli scirent, qui faciebant et cui non crederetur. numquid dubitaretis credere, si alius sciret hoc scelus? facinus est ideo filii mei implevi: accusatoris tormenta numquam timebit reus, nisi de quo credi potest et ante tormenta. 'Cur,' inquit, 'si mihi causae sceleris simultates nostrae erant, non te
Abbreviated transcription (Latin):
Ita uobis habere tam pios filios nõ necce sit miserri¬
ni si uicariũ accipitis me proicite/ nõ iniudiose p̃ces
sunt nchilomimꝰ imꝑo non leta nõ leca sentenciã
urãm sequetur gratulatio nõ ad templa deducar.
S ad sepulchra eciã cum uico flendũ est. Si uo̾ uin¬
cimuir ibo in luctꝰ miser plauctib aues abigã aut

Expanded text:
ita vobis habere tam pios filios non necesse sit, miseremiita vobis habere tam pios filios non necesse sit, miseremini! si vicarium accipitis, me proicite. non invidiosae preces sunt ~nihilominus impero~. non laeta sententiam vestram sequetur gratulatio, non ad templa deducar, sed ad sepulcra. etiam cum vicero, flendum est. si vero vincimur, ibo in litus miser, planctibus aves a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ gramus ꝙ egõ unno suꝑstes filii mei uiuo omuib
diis homib q s aute omines michi ⁊ inuisus ⁊
infestus/ ⁊ uxoris quoq pietatẽ perdere In furi̾e
filii diuorciũ fecit. uideo hoc reꝵ natura bona que
filio abstulisti. Omis me etas mei admonet luctus
senectus ad quã nõ peruenit misera piu̾cia quã nõ
transunt adolescentia in qua periit. Suꝑsum ut
si felicissime cesserit rogũ meũ iudeam et edaces cir¬
ca corpus filii mei flãmas. Si hoc nõ contigerit
ingrũ Cadauer et deforme eciam ignotis spectatu¬
lum. Int̾ hec mala credatis puto si dixero uellem
oculos non habere. Quid nũc amplius ad te pre
ces uxor conu̾tam. Ouritas ⁊ male temptatas
Tu uero perge/ et bono tuõ utere/ felicẽ te ꝙ in hac
fortuna irasceris. Ad hoc confugiendũ est ꝑ cõmu¬
nes casus per calamitatẽ meã humane calamitatis
exemplar. Ita uos quiges ur̃e sie ament/ nõ sic de¬
siderent Ita hec orbitatis mee ultimũ exemplũ sit

Expanded text:
 quod ego vivo! superstes filii mei vivo omnibus diis hominibusque sed ante omnis mihi et invisus et infestus, et, ut uxoris quoque pietatem perderem, in funere filii divortium fecit. video haec rerum naturae bona, quae filio abstuli. omnis me aetas mei admonet luctus: senectus, ad quam non pervenit misera, pueritia, quam nunc transivit, adulescentia, in qua periit. supersum, ut, si felicissime cesserit, rogum meum videam et edacis circa corpus filii mei flammas; si hoc non contigerit, nigrum cadaver et deforme etiam ignotis spectaculum. inter haec mala credetis, puto, si dixero: vellem oculos non habere! Quid nunc amplius ad te, uxor, preces convertam inritas, male temptatas? tu vero perge et bono tuo utere. felicem te, quod in hac fortuna irasceris! ad hos confugiendum est: per communes casus, per calamitatem meam, humanae calamitatis exemplar, ita vos coniuges vestrae sic ament, non sic desiderent, ita hoc orbitatis meae ultimum exemplum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
macit᷑. Adhuc prioris constancie mee more defe¬
dor. Alia est inͥ ratio cũ uici forcior sum reus ꝙͣ
absolutꝰ. S tunc tantum par ẽẽ non possum ca¬
lamitatib meis cũ constare cepit nichil aliud
ꝙͣ miserum. Bene ꝙ rursus uocauit in forum
uissit integritatis age̾ eam fecit ut michi inde¬
or perdidisse mortem. Si peintet prem qui me
uissit bibere uenenũ ego ferre nõ possum ꝙ effu¬
di uenenũ licet igr̃ ĩmuitissimꝰ senex consundere
conetur pullicos affectꝰ que̾laꝵ fronte mutata
nõ simꝰ noui nobis accusator et reus nec uos
modo pietatis eu̾se recens asseruit ĩmanitas
Parricidam me olim uocat. Ita ẽ enĩ uid̾. ita est
Iam pridẽ oñ nephandoꝵ solus nõĩb accusatur
Sic michi illa prima pr̃is maledixit asꝑitas.
hic est ille quẽ desmerũt iã iusseratis qui semꝑ
ad uos recurrit et iunctur. fallitur quisquis

Expanded text:
maciter adhuc, prioris constantiae meae more, defenmaciter adhuc, prioris constantiae meae more, defendor; alia est mihi ratio, cum vici. fortior sum reus quam absolutus, et tunc tantum par esse non possum calamitatibus meis, cum me constare coepit nihil aliud esse quam miserum. bene, quod rursus vocavit in forum, iussit integritatis agere causam! fecit, ut mihi videar perdidisse mortem: si paenitet patrem, quod me bibere iussit venenum, ego ferre non possum, quod effudi. Licet igitur inmitissimus senex confundere conetur adfectus querelarum fronte mutata, non sumus novi vobis accusator et reus, nec nos modo pietatis eversae recens adseruit inmanitas; parricidam me olim vocat. ita est enim, iudices, ita est: iam pridem omnium nefandorum solis nominibus accusor; sic mihi illa prima patris maledixit asperitas. hic est ille, quem desinere iam iusseratis, qui semper ad vos recurrit et vincitur. fallitur, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
exitũ est contumaciã uocat quantũ absolutionẽ
aspicit uita. Qui prius hoc querat ac dubitet qͦ
me affectu uisserit iuuirus haurire qui patricidiũ
uocait ꝙ nõ biberim. Permissurus fuit si bibere
uoluissem. Queso itaq id. delationis hodierne
penitꝰ uelitis prospicere causas. Obicere puta¬
tis parricidiũ patrem. Pro se negat uritur si¬
ne dubio torquetur. uitam ex hoc taniẽ non yo¬
test ferre ꝙ mori filiũ ussit nec coegit ⁊ scit fa¬
ciiuis fuisse in unꝑio si mocencia ẽ ꝙ recusami.
Sue q crudelitatis est ul ab inidia se criminib
meis deffendit excusat. Et ne uocẽ illam tanquã
pactũ faciꝰ oderitis substituit pro malo pr̃e mi¬
serum. hic est iud̾. depreheuse pietatis estus ne¬
mo unqua uolet ĩnocentẽ filium inden quẽ no¬
luĩt occide̾. Illud quoq uid̾ a grauitate publica
peto ne quis me moriuoluisse non credat cõtu¬

Expanded text:
exitum est, contumaciam vocat, tamquam absolutionem exitum est, contumaciam vocat, tamquam absolutionem aspicit vitam. quis post hoc quaerat ac dubitet, quo me affectu iusserit virus haurire? qui parricidium vocat, quod non biberim, permissurus fuit, si bibere voluissem. Quaeso itaque, iudices, delationis hodiernae penitus velitis perspicere causas. obicere putatis parricidium patrem? pro se negat. uritur sine dubio, torquetur; vitam ex hoc tamen non potest ferre, quod mori filium iussit nec coegit, et scit facinus fuisse in inperio, si innocentia est, quod recusavi. suae quod crudelitatis est, vel ab invidia se criminibus meis defendit, excusat, et, ne vocem illam tamquam peractum facinus oderitis, substituit pro malo patre miserum. hic est, iudices, deprehensae impietatis aestus: nemo umquam volet innocentem filium videri, quem voluerit occidere. Illud quoque, iudices, a gravitate publica peto, ne quis me mori voluisse non credat. contu
Abbreviated transcription (Latin):
deraut oculi cũ cadunt. Addice ꝙ hanc qualem¬
cũq fortuuã uat̾ amncos tenet int̾ propinquos
ht̃ oĩa mistĩa sua debilitas suas c̃õꝑationos. uis
stire quãto intollerabiliꝰ sit ꝙ patitur amicꝰ
Sxecauit te ꝙ ego sic tenebar acciꝑe cibos quos
caruifex quos tortor appouit.¬
iliũ ter abdicare uoluit pr̃ uictꝰ. Inuenit quo¬
dam tẽpore in secreta domꝰ parte medicam̃etũ
terentẽ. Int̾rogauit quid eẽt cui parasset ille dixit
uenenũ ⁊ se mori uelle. Iussit patͬ bibẽ. ille effu
dit. Accusatus a pr̃e parricidii.
uassatus per diu̾sos muisere mentis est
et eude dolorẽ dum me ab utroq anim
gen̾e semꝑ ꝙ impullerit abducat ⁊ in¬
quã melius ĩuenire potui ꝙͣ ut more̾r nec pro ĩuoce¬
striuinus utͥusq ammi reus qua satis calamta¬
tes meas comyatione quo defleo gemitu filiũ mo¬
ri uolentem pene occidit ꝙ int̾uenerat pat᷑. uidetis

Expanded text:
derant oculi, cum cadunt. adice, quod hanc qualemderant oculi, cum cadunt. adice, quod hanc qualemcumque fortunam inter amicos tenet, inter propinquos; habet omnia ministeria sua debilitas, suas comparationes. vis scire, quanto intolerabilius sit, quod patitur amicus? excaecavit te, quod ego sic tenebar. accipere cibos, quos carnifex, quos tortor ~appendebFilium ter abdicare voluit pater, victus. invenit quodam tempore in secreta domus parte medicamentum terentem. interrogavit, quid esset, cui parasset. ille dixit venenum et se mori velle. iussit pater bibere. ille effu. accusatur a patre parricidii. lassatusque per diversos miserae mentis aestus et eundem dolorem, dum me ab utroque animi genere semper quod inpulerit, abducat, et inquam melius invenire potui, quam ut morerer, nec pro innocescriminis utriusque animi reus qua satis calamitates meas comploratione, quo deflebo gemitu? filium mori volentem paene occidit, quod intervenerat pater. vidistis