comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
glistas nouimus plura de
miraculis nr̃i saluatoris. pau¬
ciora de diuinitate locutos:
iohannes aut̃ ꝑ pauca dehumanis
scribens actibus. potuis se expo-¬
nendis diuinȩ naturȩ indidit
arcbanis. patenter insimians.
quanta de pectore iħu fluenta
doctrinȩ cȩlestis quae nobis
ructaret hauserit. Sequitur.
hunc ergo cũ uidisset petrus.
dicit ihui. Dñe. hic autẽ quid:
Quia sebeatus petrus audierat
ꝑpassionẽ crucis clarificaturũ
esse dm̃: uoluit etiã defratre
& condiscipulo cognoscere qua
esset ipsemorte perpetuam
transiturus aduitã. Dicit ei iħc
dic eũ uolomanere. donee ueniã
Quid adte: Tume sequere
soninquit eũ ꝑ passionẽ marts¬
ruuolo consumari. sed absq
uiolentia persecutoris. diein
expectire nouissimũ quando
ipse ueniens eũ in aeternae
beatitudinis mansione recipiã.
t quid hoc adte : Tu tantum
crucis patibulũ subeundum.
mei te uestigia sequi debere
memento. Et quiđẽ banc dñi

Expanded text:
gelistas novimus plura de gelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis, patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu, Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere qua esset ipse morte perpetransiturus ad vitam. Dicit ei Jesus: Si eum voto manere donec veniam, quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia perseexspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeternae beatitudinis mansione recipiam. Et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ante passionẽ cũ discipulissal¬
uator habuit inqua eor̃ũ pedes
lauit. eisq corporis ac sanguins
sui tradidit mysteria celebranda
discipulus illequẽ diligebat
supra pectus recubuerit. & cũ
dixisset eis. am̃ am̃ dico uobis
quia uimis ex uobis tradet me
responderit ille discipulus
umuente petro ut interrogart
& diceret ei. Dñe quis est :
Ait dñs. Ille ẽ inquit. cui ego
intinctũ pane porrexero: Quod
autẽ discipulus ille supra pectus
magiftri recubuit. non presenrti
solũ modo dilectionis. sed et
futuri erat signũ mysterui
figitrabat᷑ & eni iã tunc euange¬
lium. qđ idem discipulus era
scripturus. aberius atq altus
ceteris sacrȩ scripturȩ paginis
archana diuinȩ maiestatis esst
conprehensuru. Quia enim
inpectore iħu sunt om̃s thesar
sapientiȩ & scientiȩ absconta
meritõ supra pectus ei  reculs
quẽ maiore ceterissapientis
& scientiȩ singularis imunert
donit : Ceteros quippe euas¬

Expanded text:
ante passionem cum discipulis Salante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis et sanguinis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro ut interrogaret, et dixerit ei: Domine, quis est? Ait Dominus: Ille est, inquit, cui ego intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, merito supra pectus ejus recubat quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evan
Abbreviated transcription (Latin):
specialis prȩrogitiua caftitatis.
ampliori dilectione fecerat
digm̃ Omines quippe se diligere
ꝓbat. quib ante passionẽ loquit᷑
Sicut dilexit me pater. & ego
dilexiuos: manete in dilectione
mea. Sedhunc prae omnibus
diligit: qui uirgo electus ab ipso
uirgo in euũ ꝑmansit Tradunt
ñaq hirstoriȩ. qđ cũ denuptus
uolentẽ nubere uocauerit.
& ꝓpterea que a carnali uolup¬
tate retraxerat: potiore sui
amoris dulcedine donauit.
Deniq huic moriturus incruce
matre suã commendauit. ut
uirginẽ uirgo serliaret. & ipso
post mnorte ac resurrectionẽ
celos ascendente non de esset
eius genetrici filius. cuis casta
uita castis eius tueret᷑ obsequiis.
Ponit & aliud suȩ ꝑsonȩ beatus
iohaies indicũĩ. subiungens.
Qui& recubuit incęna suꝑ pretꝰ
eius & dixit. Dñe quisest qui
tradet te: Hoc quomodo geftũ
sit. superiora huius euangelii
loca plenius ostendunt quia
uidelicet incȩna quã ultim̃a

Expanded text:
specialis praerogativa castitatis specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilection« Sed hunc prae omnibus diligit, quia virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae, quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea, quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris duDenique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recubuejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam
Abbreviated transcription (Latin):
nãq quia cũ diocisset petro
sequere me id ÷ cruc̃e patiendo
imitare. surrexit deloco con¬
uiuii: & abire iam coepit.
Secutus estautẽ eũ petrus etiã
incessu pedũ. cupiens implere
quod audiuit. sequere me.
Secutus & ille discipulus quẽ
diligebat iħe neq enĩ arcendũ
se a consectatu xp̃i putabat.
qui non minori segrã dilecti¬
oms a xp̃o conplexũ nouerat.
Neq incredibile ẽ ideo utrũq
discipulũ corporali gressu
uestigia dm̃i secutũ qe nec dũ
intellexerat quid significauerit
Notũ autẽ noui ur̃ȩ fratͥnitati.
qui sit illedisepłs quẽ diligebat
iħc iohannes uidelicet ip̃se
cunis hodie natalicia festa
celebram. qui hoc scripsit
euangeliũ. atq: ideo suã ꝑsonã
maluit indiciis rerũ accȩdentiũ.
quã ꝓprio designare uocabulo
Diligebat autẽ eũ iħe : non
exceptis ceteris singulariter
solũ sed prȩceterisꝰ quos dili-¬
gebat familiarius uñu: quem

Expanded text:
namque quia cum dixisset Petro, namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerat quid significaverit Notum autem novi vestrae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos dilgebat familiarius unum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
non uis. Inmanuũ nãq exte:¬
sione designauit: qđ ꝑmortt
crucis mirtrrio coronandus.
memetione alterius qđ uinci.¬
endus aꝑsecutore. inductu quo
non uellet: qđ torm̃ta passionis
contrauoluntatẽ ẽ& passurus
huminȩ fragilitatis. Sed ne
griuis forte uideretur petro
predicta adño passio crucis.
hane suo confeft̃i lenre curauit
nisset similẽ suo redemptori
Postquã enĩ significauit ei qua
morte clarificaturus esset dm̃.
ꝓtinis adiungit qđ in huius
cipite lectionis audiuimus.
Et dicit ei. Sequereme. Ac si
aꝑte dicat. Quia ipse prius ꝓ
tia redẽptione crucis supplicũ̃
subire non timui. cur tuꝓ mei
confessione nominis crucem
pati formides. qui eo glosiosiori
mairtrrii palma clarificaberis
qđ in hac ꝓmerenda magistri
iter sequeris : Iã uero ab cu-¬
ingelista non subditur. quid
post hȩc dicti dñs & discipuli
fcrint sedex eo tamtum
inmuit᷑ qđ subiungit. Conuers
petrus uidit illũ discipulũ qũe
diligebat iħc sequentẽ. Patet

Expanded text:
In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit nisset similem suo Redemptori Postquam enim significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet
Abbreviated transcription (Latin):
In eo & enĩ qđ ait petro dĩ is
extendesmanus tuas & alius te
cinget & ducet quo non uis:
ꝑfectionẽ exprimit actiuae
conuersationis. quȩ tẽptati omĩĩ
solet igne ꝓbari Unde alibi
de ea dieit apertius. Beati qui
ꝑsecutionẽ patiuntur propt̃
iuftitiã. Cui recte subiungit
dicens. Sequereme. Quia nimirũ

Expanded text:
eo etenim quod ait Petro Dominus: Extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
excessumentis speculando
sublimiter. Hȩc autẽ uita diuinȩ
speculationis illosinaxime recipit.
qui post longamonasticȩ rudi-¬
menta uirtutis. secreti ab om̃ib
degere norunt. eo liberiorem
ad cȩlestia meditanda ammũ
habentes. quo aterrens sepa-¬
ratũ tumultibus. Nãq actiua
non solis incȩnobio monachis.
sed & cuncto ut diximus populo
đi generalit ingredienda
ꝓponit᷑. Et quide utrũq: apłm¬

Expanded text:
excessu mentis speculando excessu mentis speculando sublimiter evolare. Haec autem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque ap
Abbreviated transcription (Latin):
sȩculo in maculatũ custodirei
mentẽ. manũ. lingua ac menbse
corporis cetera ab om̃i inqui¬
namento eulpat temptantis
continere. ac diuinis ꝑpetuo
sibiugare seruitiis: deinde etiã
ꝓximi necessitatib iuxta uires
potũ sitienti. algenti uestitũ
ministrando egenos uagosq
in domũ recipiendo infirmũ
iuisitando mortuũ sepeliendo
cripiendo mopem demanu
fortioris eius. egem̃ & pauꝑe
arapientibus eũ. sed & erranti
uã ueritatis oftendendo. ac
ceteris se mancipando fraternȩ
dͥlectioms obsequiis. insuper
&usq: admortẽ pro iustitia
uita ẽ cũ longo quis bonȩ acti-¬
ons exercitio edoctus. diutinȩ
orationis dulcedine instructus.
crebra lacrimaru conpunctione
assuefactus. acunctis mundi
negotiis uacare. & insola dilec-¬
tione oculũ mentis intendere
didicerit: gaudiũq ꝑpetuae
beatitudins quod infuturo
ꝑcepturus ẽ. uita etiã in p̃senti
cȩperit ardenter desiderando
prȩgustare. & aliquando etiã
quantũ mortalibus fas est in

Expanded text:
custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessitatibus juxta vires potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem pro justitia vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in
Abbreviated transcription (Latin):
ter eũ negauerat: ei tertio
pascendas suasoues cõmisit.
Aedeinde quia ꝓearundem
ouiũ idest animarũ fidelium
cura pastorali usq: ad martrrũ
crucis esset ꝑuenturus inti¬
mauit dicens. qlm̃ am̃ dicotibi
cũ esses iunior eingeba fte &
ambulabas ubi uolebas. Cũ aut
senueris extendes manus tule

Expanded text:
ter eum negaverat, ei tertio ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senuer
Abbreviated transcription (Latin):
Hectio scĩ euangelii quȩ nobis
lecta ẽ fratres mei tanto maiori
a nobis intentione debet per
singula uerba pensari. quanto
magna gr̃ȩ suꝑnȩ dulcedine
tota redundat : Cõm̃dat enĩ
nobis beutissimus euangelista
& apłs iobannes. priuilegium
amoris prȩcipui. quo ceteris
amplius meruit honorari adño
cõmendat testimomũ euan¬
gelicȩ descriptionis. qđ ueritate
diuina subnixũ nullus fideliũ
dubitare ꝑmitut᷑. Cõmendit
placita suȩ carnis ab solutioñe
quã dño specialit᷑ se uisitanto
ꝑcepit. Sedut ꝑfecte lectio.¬
nis huius principia consideras
ualeamus. libet superiora
parumꝑ ad tendere. oippdrat
dñs post resurrectione discipła
septẽ. interquoserat petrus
& iohannes. frustra inpiscando
tota nocte laborantibus. et
stans inlitore. copiosa rete eo
pisciũ multitudine impleuit
Moxq egressus ad terr̃a inuiti¬
uit ad prandiũ. Et inter pran.¬
dendũ. tertio petrũ anse
amaret interrogluit: ac tes¬
tio amorẽ confitenti. quia

Expanded text:
ancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tremefactiis. flebat a marissime:
Et accedentis ad se senis genibus
puoluit᷑ gemitib & ululatib
quibus poterat satis faciens.
&uberrimis lacrimaru suaru
fontibus iterũ baptizabatur.
occultans solã dexterã suam.
Apłs uero uirisiurandi sacram̃ to
ueniã pollicens. simulq genib
cius ꝓuolutus. atq: ipsã dextera
excunis cȩdis conscientia torque¬
batur: tãquã ĩa ꝑpenitentiam
purgatã de osculans: ad eccłam
reuocit. Et in desinentes ꝓ eo
orationes ꝓfundens. & cũ ipso
pariter ducens crebra ieiunia :
indulgentiã adõ quã ei pollicitus
fuerat expetebat. Sed & uariis
sermonũ consolationib uelut
quibusdã praecantationibus.
efferos & exterritos eius animos
mitigabat. Nec prius abstitit.
quã cũ in omnibus emendatũ
etũ eccłȩ prȩficeret. prebeis
ꝑhoc magna exempla uerȩ
penitentiȩ & documentum
ingens nouȩ regenerationis. atq
insignia quȩdã & tropbea uisi-¬
bilis in eo resurrectionis osten-¬

Expanded text:
tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento veniam pollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea visibilis in eo resurrectionis osten
Abbreviated transcription (Latin):
no principe longeuȩ uetustatis
semo fessus. cũ diem transini¬
grationissuȩ immminere sibi
sentiret: iussisse fert᷑ effodere
sibi sepulchrũ. atq inde uale¬
dicens fr̃ibus. facta oratione
uiuens tumulum introut:
deinde meo tãquã in lectulo
requieint. Unde accidit. ut
quidã eũ uiuere asserant. nec
mortuũ insepulero. sed dormi¬
entẽ ucere contendunt: maxi.
me ꝓeo qđ illic terra sensim
abimo scaturiens: ad superfi-¬
ciem sepulebri conscendat. &¬
quasi flatu quiescentis deorsũ
ad superiora puluis ebulliat.

Expanded text:
no principe longo jam vetustatis no principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodere sibi sepulcrum, atque inde valedicens fratribus, facta oratione, vivens tumulum introivit. Deinde in eo tanquam in lectulo requievit. Unde accidit ut quidam eum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere conjicerent, maxime pro eo quod illic terra sursum ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendit, et quasi flatu quiescentis deorsum ad superiora pulvis ebulliat.
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo electus adño: atq inter
ceteros magis dilectus: qui
etiã suꝑ pectus magistri recũ.¬
bens. euangelii sui fluenta
de ipso sacro dñiei pectoris
fonte potauit: & quasi unus
deparadisi fluminibus uerb
di grãm in toto terrarũ orbe
diffudit: quique in loco xp̃i
suscipiens matrem magistri.
Hic dũ euangeliũ xp̃i in asia
predicaret: adomiciano çȩ sant
inpathinos insula metallo
religatur. Ubietiam positus
apocałypsin seripsit : Inter.¬
fecto autẽ a senatu domieiano
exilio resolutus recessit ephe
ibiq: obhereticoꝵ refutandis
uersutias: efflagitatus ab asie
episcopis. euangłm nouissim
edidit Quiusquidem inte
alia suirtutes: magnitudo sig
litoreaq: saxa ingeminas:
Itẽ gemimarum fragmina in
uniduã quoq precepto populi
suscitiuit. & rediuiuũ iuuenis
corpus remeante anima re¬
parauit. b̃ibens loetiferum
nustũ. ñ solũ euasit periculũ.
sed eodẽ ꝓstratos poculo inuitȩ
sexigesimo septimo post pas.¬
sioñe dñi saluatoris: sub traia¬

Expanded text:
rgo electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus. Qui etiam supra pectus magistri recumbens, et Evangelii sui fluenta de ipso sacri Dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit, quique in locum Chrisusc127. Hic, dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signlittoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in Viduam quoque ad precem populi suscitavit, ac redivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens lethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed et eodem prostratos poculo in vitae sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Traja
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionẽ sic manendi donee
ueniret dñs non eo pertinere
qđ sine labore certaminis uic¬
turus inmundo. sed illo potius
qđ sine dolore passionis tran-¬
siturus esset emundo. Sicut
enĩ inpatrũ litteris inuenimꝑ
cũ longo confectus semo. seiret
imminere diem recessus sui:
conuocatis discipulis sins post
monita exhortationum. de
missarũ celebritionẽ : ultimũ
ei sualefecit. Deinde descendts
in defossũ sepulturȩ suȩ locu
facta oratione appositus ẽ ao
patres suos: tã liber adolore
mortis quã accrruptione ciris
inuenit᷑ aliemis. atq ita cõplea
est ueridica saluatoris sentenu
quia sic eũ uoluerit manere:
donec ipse ueniret: Possumus
autẽ myftice in his quȩ petro
in eissunt gesta duas ecclesiat
uitas quib inprȩsenti exereeiꝰ
actiua scilicet & contẽplatiũ
designatas accipere. Quarum
actiua cõmunis populodĩ uia
uiuendi est: ad contẽplatiua

Expanded text:
promissionem sic manendi, donec promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere, quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius quod sine dolore passionis transiturus esset e mundo. Sic enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulis suis, post monita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit, deinde descendens, in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, positus est ad patres suos, jam libcorruptione carnis invenitur alienus. Atque ita completa est veridica illa Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere, donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas, quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est: ad contemplativam
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ uocationis expectauerit:
Ethoc ẽ qđ ait dñs. sic eum uolo
manere donee ueniã. non quia
non & ipse multos antea labores
ꝓdño pressurasq maloꝵ tole-¬
rauerit. sed quia ultimũ inpace
semũ fimerit. ut pote ecclesus
mactib apostolorũ cũ ceteris
apostolis flagellatus inuemit᷑
aconspectu concilii. qͣm digni
habiti sunt ꝓ nomine iħu contu-¬
meliã pati: Et ad omiciano cae.¬
sare inferuentis olei dolium
missus inecclesiastica narratur
historia ex quo tam̃ diuina se
ꝓtegente gratia tam intactus
exierit. quã fuerat a corrupti.¬
one concupiscentiȩ carnalis
extraneus. Nec multo post ab
eodem principe ꝓpt̃ insupe¬
rabilẽ euangelizandi constan-¬
tiam inpathmos insula exilio
religatur. Ubi humano licet
destitutus solatio. diumnȩ tam̃
uisioms & allocutiomis meruit
crebra consolatione releuari
Deniq ibidẽ apocalypsin quã
ei ch̃s̃ destatu eccłȩ prȩsenti
uel futuro reuelauit: manu
sua conscripsit. Unde constat

Expanded text:
 vocationis exspectaverit, et hoc esse quod ait Jesus: Sic eum volo manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiisin Actibus apostolorum, cum caeteris apostolis flagellatus invenitura conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; et a Domitiano Caesare in ferventis olei dolium missus in ecclesiastica narratur historia; ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec multo post ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Pathmos insulam exsilio relegatur, ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique ibidem Apocalypsin, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscr
Abbreviated transcription (Latin):
mnobis. Pro nob enĩ de nobis
manens qđ erat suscepit qđ
ñ erat. ut liberaret qđ fecerat:
Hec est ergo dñicȩ natiuitatis
magna sollepnitas. hȩc ẽ diei
huiis noua & gloriosa festiura
aduentus dĩ factus ad homine
Quẽq ideo obseruare ꝑ reuolit̾
circulũ anni festa sollẽnitate
debemus. ut in memoriam

Expanded text:
393 in nobis pro nobis, de nobis, 393 in nobis pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. 3. Haec est ergo dominicae Nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad hominesquemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate solemus, ut in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
atalis dm̃ dies. ea de causa
corporalit̃ uoluit. prodiens
ex uirginis utero : qui erat
in patris imperio. Cuiussus¬
ceptȩ carms causa hȩc est
Postquã eni inuidia diaboli
parens ille primus spe seduc-¬
tus inami cecidit. confestim
exul & ꝑditus. inomni ge¬
nere suo radic̃ẽ malitiae &
peccati transduxit. Cresce.¬
batq imalũ uehementius
omne genus mnortalium dif¬
fusis ubiq: sceleribus : & qđ ẽ
nequius. omniũ cultib idoloꝵ
catũ: consuluit uerbo. lege.
ꝓphetis signis plagis. ꝓdigus
Sed cũ nec sic quidem errores
suos ad monitus agnosceret
mundus : misit d̃filiũ suum
ut carnẽ indueret & hominib
appareret. & peccatores sanaret:
Quiideo in hominẽ uenit. quia
ꝑse ipsũ ab hominib cognosei
non potuit. Ut aut̃e uideret
uerbũ caro factũ ẽ : ad sumen.¬
do carnẽ. ñ mutatũ in carne.
Ad sũpsit em̃ humanitatem:
non amisit diumnitatem. Ita
idem ds̃ &idem homo innatu¬
ra dĩ ȩqualis patri. innatura
homuns factus est mortalis

Expanded text:
atalis Domini dies ea de causa corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorcatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, uerbum caro factum est adsumendo carnem, non mutatum in carnem; adsumpsit enim humanitatem, non amisit diuinitatem. itaque idem deus et idem homo in natura dei aequalhominis factus mortalis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs đs̃. Gratis uenundati
estis. & sine argento redimemini.
uia hȩc dicit dñs ds̃. In egrptũ
descendit populus meus in
principio ut colonus ẽe ibi
& assur abiq ulla causa calũ¬
matus est eum. Etmine quid
michi est hic dicit dñs: Qm̃
ablitus est populus m̃s gratis.
Dominatores eius inique agunt
dicit dñs. & iugiter totadie
nom̃ meũ blasphemat᷑. Propt̃
hoc sciet populus meus nomen
meũ indie illa quia ego ipse

Expanded text:
tis venundati estis et sine argento redimemini quia haec dicit Dominus Deus in Aegyptum descendit populus meus in principio ut colonus esset ibi et Assur absque ulla causa calumniatus est eum et nunc quid mihi est hic dicit Dominus quoniam ablatus est populus meus gratis dominatores eius inique agunt dicit Dominus et iugiter tota die nomen meum blasphematur propter hoc sciet populus meus nomen meum i
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o. conloquio discit angelico.
Nec dãpnũ credit pudoris. dĩ
genetrix mox futura. Cur enĩ
de conceptionis nouitate des¬
peret. cui efficientia de altis¬
simi uirtute ꝓmittit᷑ : Confir¬
mat᷑ credentis fides. etiam
prȩ euntis ad testatione miraculi
Donaturq elisabeth inopinata
fecunditas. ut qui concept̃u
dederat sterili. daturus non
dubitaret᷑ & uirgini: Verbũ¬
igit᷑ dĩ ds̃ filius dĩ ꝗ in principio
erat apud dm̃ ꝑ quẽ facta sunt
om̃a & sine quo factũ ẽ nichil.
propt̃ liberandum hominẽ
ab ȩterna morte factus ẽ homo.
ita se ad susceptionẽ humi¬
litatis nr̃ȩ sine diminutione¬
su.e maiestatis inclinans ut
manens qđ erat ad sumensq
qđ non erat. uerã serui formã
ei formȩ in qua dõ patri est
ȩqualis uniret: & tanto fȩdere
naturã utr̃aq: consereret: ut
nec inferiorem consumeret
glorificatio. nec superiorem
minueret adsũptio. Salua igit᷑¬

Expanded text:
sancto, colloquio discit angelico. sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini. igitur Dei Deus, Filius Dei, qui in principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, propter liberandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret, et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueniã. Animet gentilis
quia uocat᷑ aduitam. Dĩ nãq
filius. secundũ plenitudinem
temporis quã diuini consilii
inscrutabilis abtitudo disposuit.
reconciliandã auctori suo na-¬
turã generis ad sũsit humani:
ut inuentor mortis diabolus.
pipsã quã uicerat uinceret᷑.
inquo conflictu ꝓ nobis into.
magno & mirabili aequitatis
iure certatũ ẽ : dũ om̃ps dñs
cũ seuissimo hoste non in sua
formã eandeq: natura. mor¬
talitatis qui demnre partici.¬
pem: sed peccati totius exꝑtẽ.
lienũ quippe abhac natiuitate
est: qđ de omnibus legitur.
emo mundiis a sorde nec
infans cunis ẽ unius diei uita
sup terrã. Nichil in istã singu¬
lare natiui: atem de carnis
concupiscentia transiuit.
nohil depeccati lege manauit.
rgo regia dauiticȩ stirpis
ligit᷑ quȩ sacro grauida fetu.
diuinã hum añaq prolẽ prius
onciperet mente quã corpore.
ne suꝑmignara consilii ad
usitatos paueret effectus :
ainea operandũ erat ab sp̃u

Expanded text:
Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, non in sua formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiam suã qua dilexit nos
misertus ẽ nr̃i. Et cũ essemus
mortui peccatis. conutiui ficaut
nos xp̃o: ut essemus in ipso
noua creatura nouũq figm̃t
Deponam⁊ ergo ueterẽ homino
cũ actibus suis: & adepti pari¬
cipatione generationis xp̃i
carnis renantiemus operibus
Agnosce o xp̃iane dignitat̃e
tuã & diuinȩ consors factus
niturȩ noli inueterẽ uilitat
degeneri conuersatione rect¬
dere. Memento cuius capitis
& cuius sis corporis menbrũ:
reminiscere quia erutus de
potestate tenebrarũ transs
es indĩlum & regnũ. Perbe¬
tismatis sacramentum sp̃s sc
factus es tẽplũ. Noli tantum¬

Expanded text:
m charitatem qua dilexit nos, misertus est nostri; et cum essemus mortui in peccatis, convivificavit nos in Christo, ut essemus in ipso nova creatura novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Memento cujus capitis et cujus corporis sis membrum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templu
Abbreviated transcription (Latin):
aluator nr̃ dilectissim hodi
natus ẽ : gaudeam⁊. Neq em̃
locũ fas est esse tristitiȩ: ubi
nitalis est uitȩ. Quȩ consũpti
mortalitatis timore: ingerit
nob̵ de ꝓmissa ȩtermtate lae¬
titiã. Nemo ab huuis alacrita
participatione secernitus.
Vna cunctis lȩtitia. cõmunis est
ratio : quia dñs noster peccati
mortisq: destructor. sicut nul
areatu liberũ repperit : ita
liberandis om̃ib uenit. Exult

Expanded text:
alvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est esse tristitiae, ubi natalis est vitae, quae consumpto mortalitatis timore ingerit nobis de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab ejus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
& in una coeunte ꝑsonam:
suscipit᷑ amaiestite humilitas.
a uirtute infirmitas. ab ȩter¬
nitate mortalitas. & ad depen-¬
dendũ conditionis nr̃ȩ debitũ
nitura inuiolabilis. naturȩ est
unita passibili : ds̃q uerus ho
mouerus. inunitatẽ dñi tẽpe¬
ratur : ut qđ nr̃is remediis
congruebat. unus atq: idem
dĩ x hominũ mediator. et
mori posset ex uno: & resur¬
gere posset ex altero Merito
uirgineȩ integritati. nichil
corruptionis intulit partus
salutis : quia custodia pudoris.¬
fuit editio ueritatis. Talis
ergo dilectissimi natiuitas.
decuit dĩ uirtutẽ & dĩ sapien¬
tiam xp̃m. qua nobis & hu¬
manitate congrueret: & diui-¬
nitate prȩcelleret. Nisi eñi
esset dsuerus. non ad ferret
remediũ : nsi esset homo uerꝰ
non preberet exemplum
Ab exultantibus angelis nas¬
cente dño gła inexcelsis dõ
canit᷑: & pax interra bonae
uoluntatis hominib: nuntiat᷑
Uident eñ cȩlestẽ ierus alẽ
ex om̃ib mundi gentibus

Expanded text:
coeunte personam, suscipitur a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad dependendum nostrae conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in psalmo legimus. Dñi est
salus. & suꝑpopłm tuũ benedic¬
tio tua. Hoc ÷ qđ in magnae
deuotione laudis. mapocalypsi
scoꝵ chorus resonat. Salus do

Expanded text:
 in psalmo canitur: Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua . Hoc quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ut aiunt calidis salubrẽ. ab
dem interfluente iordane.
duo deuiginti passuũ milibus
in longũ. & quinq exctendetar
in latum. Mẏftice aut̃ mare.
turbida ac tumentia scłi huiꝰ
uolumina significat: in quibus
praui quilib& iniuste delectat
quasi ꝓfundis dediti pisces.
mentẽ ad suꝑna gaudia Ñ inten¬
dunt. Vnde bene idem mare:
quasi inuertiginem corda
mittit: quȩ ad perennis uitȩ
desideria erigi Ñ ꝑmit ut.
Dequalib psalmista. In circuiti
inquit impii ambulant. Sed
ab euntẽ transmare galileat
iħm. multitudo maxima seque¬
batur : quȩ doctrinȩ. sanation
& refectionis ab eo caeleftis
munera sũma ꝑciper&. Qua
priusquã dñs incarne appa¬
rer&. sola illũ gens iudȩa sequ¬
batur credendo. postquã uer
ꝑ incarnationis suȩ dispensas¬
tionẽ fluctus uitȩ corruptibi¬
lis aditt. calcauit. t uinsin¬
⁊ iaxima mox eũ multitudo
credentiũ secuta ẽ nationum:
spiritalit̃ instrui. sanari. ac sa¬

Expanded text:
ut aiunt, calidis salubrem ab out aiunt, calidis salubrem ab otionem. Siquidem interfluente Jordane, duodeviginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare turbida ac tumentia hujus saeculi volumina significat, in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis diditi pisces mentem ad superna gaudia non intendunt. Unde bene idem mare Gquasi in vertiginem corda mittit, quae ad perennis vitae desideria erigi non permittit. De quibus Psalmista: In circuitu, inquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae sanationis et refectmunera summa perciperet, quia priusquam Dominus in carne appareret, sola illum gens Judaea sequebatur credendo. Postquam vero per incarnationis suae dispensationem fluctus vitae corruptibilis adiit, calcavit, transiit, maxima mox eum multitudo credentium secuta est nationum, spiritualiter instrui, sanari ac sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid uitii tẽptantis. morbi
uidelic& spiritalis nos intẽrius
uastare senserimꝰ : solitȩ pietitis
illius munere postulem emun¬
dari. Sed &si ieiunos nos cęles¬
itis uitȩ dulcedine conspexerim.
eius grãm flagitemꝰ. ut necessa.¬
riae conpunctionis. ut ceterarũ
uirtutũ spiritaliũ donissatia¬
re dignetur: quatinꝰ tempore
sacro scȩ̃ resurrectionis illius.
interius exteriusq: decenter
ornati: sacramenta nr̃ȩ salutis.
puro corpore simul & corde
sumamus. Uerũ qr breuiter
ista prȩlibauimꝰ. lib & diligenti¬
us totã sacrȩ seriem lectionis
intueri: & quic qͥđ in ea mysticũ
indagare ualeamꝰ. ur̃ȩ nandere
caritati. Abii  iħe transmare
galileȩ. qđ ẽ tiberiadis. Pririo
dicendũ iuxeca hystoriã. quia
maregali eȩ qđ multis ꝓdiuer¬
sitite circũ iacentĩĩ regionũ
uocal ulis distinguitur. illis
tantũ in locis tiberiadis uocat᷑
uł ti beriadem ciuitatẽ. aqiãs

Expanded text:
quidquid vitii tentantis morbi, quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos nos coelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis et caeterarum virtutum spiritualium donis satiare dignetur, quatenus tempore sacrosanctae resurrectionis illius interius exteriusque decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus. Verum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lectionis intueri, et quidquid in ea mysticum indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendum, juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in locis Tiberiadis vocatur, ubi Tiberiadem civitatem aquis,
Abbreviated transcription (Latin):
uisigna & miracula dm̃i ac IXCUIII
saluatoris recte cũ legunt uel
audiunt accipiunt: non tam
in his quid foris stupeant adten.¬
dunt: quã quid horũ exemplo
ipsi utus agere. quid in hismys¬
ticũ ꝑpendere debeant inspi¬
ciunt. Ecce & enĩ ꝓpinquante
pascha die festo iudȩoꝵ. sequen¬
tẽ semultitudinẽ dñs. uerbo
salutis & ope curationis erigebat.
Nã sicut alius euangelista scribit
lo quebat᷑ illis deregno dĩ : et
eos qui cura indigebant sanabat:
eadem̃q doctrina & sanatione
cõpleta. paucis de cibariis a¬
bundantissime refecit. Et nos
ꝓpinquante pascha die festo
nrãe redẽptionis. adiunẽta
fratrũ caterua. dnm̃ toto corde
sequam᷑ : quo actionũ itinere
ingressus diligentissime contẽ¬
plem̃. ut uestigia eius sequi
mertam᷑. Qui enĩ dicit se uT
ipsomanere.: deb& sicut ille
ambulauit . & ipse ambulare.
Quicquid innob inperitiȩ nocen.¬
tis in esse dep̃henderimꝰ: crebra
uerbi illius auditione tergamꝰ.

Expanded text:
ui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissime refecit. Et nos propinquante Pascha die festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ta sua in uia. Plurima
hȩc turba. innumerabilẽ mar¬
tyrũ designat exercitũ. qui
corpora sua animarũ uidelic&
tegimenita ꝓ dño dabant. qͥuo
sequentib electis plamorem
recte uiuendi callem facerem
nequi uidelic& dubitarent
ibi pedẽ bonȩ actionis ponere
inpacc: ubi Ñ paucos uideres
in bello praecessisse martyri¬
R Alii autẽ cedebant ramos dear¬
boribus & fternebant iNua
Rami arboꝵ dicta sunt patrũ
praecedentiũ & exempla. Et
quisquis in exẽplũ secte credei
siuc operandi quid proph&ae
fecto de arborib cedit. quibu
iter asini dñm portantis con¬
plãnae : qr sententias descõrũ
libris excerpit. ꝑ quassimplics
xp̃i corda. ne in uia ueritatis
errent aedisic&. Turbȩ autẽ
quȩ p̃cedebant & quȩ sequeb is
clamabant dicentes. O sanna
filiodauto. Una cademq confȩs
sionis & laudationis uoce. dñm
qui p̃cedebant & qui secuntur
exaltant : quia una nimirũ est¬
fides eorũ qui ante incarnationẽ

Expanded text:
vestimenta sua in via. Plurima vestimenta sua in via. Plurima haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Rami arborum dicta sunt Patrum praecedentium exempla. Et quisquis in exemplum recte credendi sive operandi quid prophetaefecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: Hosanna filio David! Una eadsionis et laudationis voce Dominum qui praecedunt et qui sequuntur exaltant: quia una nimirum fides est eorum, qui ante incarnationem
Abbreviated transcription (Latin):
opus habebat. Ifte legẽ quam
icceperat male utendo: ille
nũquã accipiendo peccaueruN.
ndebenrdicit apłs. Quia ñ ẽ
diftinctio. oñs enĩ peccauert
xegent gła dĩ: iustificati gratis
tres euangeliftȩ qui gentibus
scripserunt. pullũ solũ modo
iuebreis & hȩbreo sermone scrip¬
sit euangłm. & iã asinae facit
mentionẽ: Prouida utriq dis¬
pensatione. ut quorũ salutem
scribendo quȩsier̃t. hossaluan¬
dos a dño myftice docerent ẽe
aliꝗd dixerit. dicitẽ qr dñs his
opus hib&. & confestĩ dimitto
cos. Et doctoribus prȩcipitur.
ut siquid eis obfriterit aduer¬
sitatis. siquis ꝓhibuerit pecca¬
tores alaqueis diabolisolui. &
ꝑconfessionẽ fidei dño adduci.
Ñ tam̃ prȩdicando desiftant.
sed constint̃ insinueN. qr dñsad
ȩdificandã eccłam talibus opus
hab&. Quauis eni seuussit ꝑsecutor
& immanis. Ñ potest eoꝵ obsistere
saluationi. quos nouit dñs qr ft̃¬

Expanded text:
opus habebat; iste lege quam opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio: omnes enim peccaverunt et egent evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum solummodo Hebraeis, Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utique dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit D
Abbreviated transcription (Latin):
apłs decaritate loquuturus.
ad huc inquit excellentiorem
uiã uob̵ demonstro. Ad montõ
igit᷑ oliucti ueniens dñs. asinos
sibi quib hiero solymã pefat
praecipit exhibere : figurato
significans hoc qđ alibi dicit
aperte. Quia sic dilex̃ ds̃ mun
dũ. ut filiũ suũ unigenitũ dis
ut om̃is qui credit inipso non
pereat. sed habeat uitã ȩt̃nã
Duos ad exhibenda sibi iumente
misit discpłos. ut significar&
in utrũq popłm circũ cisioni
scilic& & preputii. p̃dicator
ẽẽ deftinandos. Uel certe duc
misit. ut eo sdem p̃dicaitores
doctrina simul & operatione
ꝑfectos ẽc̃ moner&. ne uel
erroris uerba indocti uerita
miscerent : uel ea quae recte
docuissent. ꝑuerse uiuendo
negarent. Inuenietis inqusa
asmã alligata. & pullũ cũ ea.
oluite & adductte mihi Pullũ
quoq alligatũ fuisse. alii euan¬
geliste testantur. Vterq enĩ
populus funib peccatoꝵ erat
crcũplexus. & solutione diuina

Expanded text:
Apostolus de charitate locuturus: Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sidum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina