comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me ut scribitis & prȩ seribitis tam
absentis scripta. quã uerba. p̃sentis
arguunt excusantẽ. Quis eñi ĩa re¬
linqͥt᷑ mͥ uel de impossibilitate cau¬
sandi locꝰ p̃sert̃i apud uos qͥ exore
& corde meo satis certũ tenere uos
creditis. quantũ possim intalibꝰ. Fi¬
d̃i ꝓride ur̃ȩ ñ medio fidens ingenio
abyssũ ingredior quęstionũ nesciens
ds scit qua emersurꝰ. Presto caritas
erit: utiña ita & ueritas. Si qͦminꝰ
excuset effectũ. defectꝰ pocius in¬
genis uoluntat᷑e certe ñ culpabi
ponendo cũ uos eas tantũ ponendo
duas &. ipsas satis longas texueritis.¬
Prima gͥ questio circa regłam nrãm
uersat᷑ . de qua nͥ fallor. & relique
omnes aut pene omnes oriuntur.
Queritis nẽpe regłaris illa institu.¬
cio qͦmͦ &. quatenꝰ sit pensanda ꝓfi¬
tentibꝰ eã. utrũ uidelicet cuncta
q̃ continet putanda sint ee̾ p̾̃cepta
consequent̃ & dãpnosa trans gredi¬
enti: an consilia tantũ & monita &.

Expanded text:
me, ut scribitis et praescribitis, tam absentis scripta quam verba praesentis arguunt excusantem. Quis enim jam relinquitur mihi vel de impossibilitate causandi locus, praesertim apud vos, qui ex ore et ex corde meo satis certum tenere vos creditis, quantum possim in talibus? Fidei proinde vestrae, non meo fidens ingenio, abyssum ingredior quaestionum; nesciens Deus scit qua emersurus. Praesto charitas erit, utinam ita et veritas. Si quominus, excuset effectum defectus potius ingenii: voluntatem certe non culpabitponendo: cum vos tantum eas ponendo, duas et ipsas satis longas episPrima igitur quaestio circa Regulam nostram versatur, de qua ni fallor et reliquae omnes, aut pene omnes oriuntur. Quaeritis nempe, Regularis illa institutio quomodo et quatenus sit pensanda profitentibus eam: utrum videlicet cuncta quae continet, putanda sint esse praecepta, consequenter et damnosa transgredienti: an consilia tantum vel monita, et
Abbreviated transcription (Latin):
eonachi qͥppe st̃.& ex lege suȩ re¬
głȩ sine nutu abbatis. sic̃ dare. ita &
acciꝑe datas ꝓhibent᷑ epłas. sã &.
ob hoc maxime diusic̃ scitis mul¬
tũ licet rogatꝰ ab eis respondere
tardaur: qͦd ut mͥ uidebat᷑ ignoran¬
te abbate scribere illas epłas &. mit.¬
tere p̃sũpsissent. Nec falso id suspi¬
catꝰ sũ: ut pꝰmodũ liqͥdo cõꝑi. Ego
cepto oꝑi qͦd qͥdẽ legentib apparebit
ne modũ ur̃o obuiante mandato.
ut ꝓmiserã ñ seruaui. lber siuidi¬
catis ñ epła censeat᷑. es q intͣ mul.¬
tas questiones quȩ ibi ame soluunt᷑

Expanded text:
 ex lege suae Regulae sine nutu sui abbatis sicut dare, ita et accipere datas prohibentur epistolas . Nam et ob hoc maxime diu, sicut scitis, multum licet rogatus ab eis, respondere tardavi, quod ut mihi videbatur ignorante abbate scribere illas epistolas et mittere praesumpsissent. Nec falso id suspicatus sum, uti postmodum liquido comperi. Ego coepto operi quod quidem legentibus apparebitne modum, vestro obviante mandato, ut promiseram, non servavi; Liber, si judicatis, non Epistola censeatur. Et quia inter multas quaestiones, quae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ admodũ ipse ꝓmisitꝰ ut ex hoc
ĩa iusti epulent᷑ &. exultent incon¬
spectu dei: & delectent᷑ in lȩticia.
Hinc illa sacietas sine fastidio: hinc in¬
saciabilis illa sine inqͥetudine curi¬
ositas: hinc ȩt̾nũ illud &. in explebile
desidiũ. nesciens egestatẽ. Hinc deniq
sobria illa ebrietas. uero. ñ mero in¬
gurgitans: ñ madens uino.s ardens
deo. Ex hoc ia quartꝰ amoris gradus
ꝑpetuo possidet᷑ cũ sũmȩ &. solus dib

Expanded text:
modum ipse promisit : ut ex hoc jam justi epulentur et exsultent in conspectu Dei, et delectentur in laetitia . Hinc illa satietas sine fastidio: hinc insatiabilis illa sine inquietudine curiositas: hinc aeternum illud atque inexplicabile desiderium, nesciens egestatem: hinc denique sobria illa ebrietas, vero, non mero ingurgitans, non madens vino, sed ardens Deo. Ex hoc jam quartus ille amoris gradus perpetuo possidetur, cum summe, et solus d
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. ipsi audiuimꝰ &. scimꝰ ꝙ ipse ẽ uere
saluator. mundi: ita inqua &. nos illoꝵ
exẽplo carn̾e nrãm alloquentes dica¬
mꝰ merito. Iã ñ ꝓpt̾ tuã necessitatẽ dm
diligimꝰ᷑. ipsi eñi gustauimꝰ & scimꝰ. qm̃¬
bat. gustando renunciat. Itaq sic af¬
fecto ñ de diligendo ꝓximo implere
mandatũ ñ erit difficile. Amat qͥppe
ueracit̃ dm. ac ꝑ hoc q̃ dei st̾. amat
caste. & casto ñ grauat᷑ obedire man¬
dato: castificans magis cor suũ ut scͥp.¬
tũ ẽ in obediencia caritatis: amat
iuste. & mandatũ iustũ libent᷑ am¬
plectit᷑ Amor iste merito gratꝰ quia
Qͥ eñĩ sic amat. haud secꝰ ꝓfecto quã
amatꝰ ẽ amatꝰ q̃rens &. ipse uicissim

Expanded text:
m audivimus, et scimus quia ipse est vere Salvator mundi ; ita, inquam, et nos illorum exemplo carnem nostram alloquentes, dicamus merito: Jam non propter tuam necessitatem Deum diligimus; ipsi enim gustavimus et scimus qal. gustando renuntiat. Itaque sic affecto, jam de diligendo proximo implere mandatum, non erit difficile. Amat quippe veraciter Deum, ac per hoc quae Dei sunt. Amat caste, et casto non gravatur obedire mandato, castificans magis cor suum, ut scriptum est, in obedientia charitatis . Amat juste, et mandatum justum libenter amplectitur. Amor iste merito gratus, quia Qui enim sic amat, haud secus profecto, quam amatus est, amat; quaerens et ipse vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
facit &. uoluntarias. Porro in eo eã
dixer̃ĩ in macłata: qͦd nil sibi de suo
retinere consueuit. Cui nẽpe de ꝓpͥo
nichil ẽ totũ ꝓfecto qͦd habet dei ẽ
Quod aũ dei ẽ: inmundũ ee̾ ñ po¬
test. Lex gͦ dñi in macłata caritas ẽ.
q̃ ñ qͦd sibi utile ẽ q̃rit. s qͦd multis
etiã dm uruere ex lege: cũ ñ alia
quã caritate dixer̃r Quid uͦ in su̾ma
.&. beata illa tͥnitate. sum̃a & mn effa¬
hilẽ ilłã conseruat unitatẽ. nͥ caritas
met caritatẽ hic acciꝑe qualitatẽ.
uel aliqͦd accidens. alioqͥn in deo d.¬
cerẽ qͦd absit ee̾ aliqͥd qͦd d̾s ñẽ. sed
substanciã ilłã diuin̾a. Quodut.q
nec nou̾u. nec insolitũ ẽ. dicente

Expanded text:
facit et voluntarias. 35. Porro in eo eam facit et voluntarias. 35. Porro in eo eam dixerim immaculatam, quod nil sibi de suo retinere consuevit. Cui nempe de proprio nihil est, totum profecto quod habet, Dei est: quod autem Dei est, immundum esse non potest. Lex ergo Domini immaculata, charitas est: quae non quod sibi utile est, quaerit, sed quod multis.etiam Deum vivere ex lege: cum non alia quam charitate dixerim. Quid vero in summa et beata illa Trinitate summam et ineffabilem illam conservat unitatem, nisi charitas?met charitatem hic accipere qualitatem, vel aliquod accidens alioquin in Deo dicerem, quod absit, esse aliquid quod Deus non est, sed substantiam illam divinam: quod utique nec
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ ẽ.&. ite qͥ confitet᷑ qm̃ simplici
t̃ bonꝰ ẽ. Primꝰ seruus ẽ. & timnet sibrꝰ
scd̾s mercennarius & cupit sibi: t̃¬
cius filius & defert patri. Itaq & qͥ
timet. & qͥ cupit: ut̃q ꝓ se agunt.
Sola quȩ infilio ẽ caritas: ñq̃rit
q̃ sua st̃. Qluã obrẽ puto de illa dic
nec amor pͥuatꝰ conuertunt animã
Mittant int̾dũ uultũ uel actu᷑ͣ af.¬
seruus opꝰ deiꝰ s q ñ sponte in sua
ad huc duricia ꝑmanere cognos.¬
ꝑcitur
facit & mercennarius s q ñ gratis. ꝓpͥa
trahi cupiditate conuincit᷑. Porro ubi
ꝓpͥetas: ibi singłaritas. Ubi aũ fingłari¬
tas ibi angłus. Ubi uͦ angłs: ibi sine du¬
bio sordes siue rubigo Sit itaq seruo¬
sua lex timor ipse. qͦ constringit᷑. Sit
sua mercennario cupiditas qua &. ip¬
se artat᷑. quando tẽptat᷑ ab stracłꝰ .&.
illectꝰ.S harũ nulla aut sine macu¬
la ẽ: aut animas conuertere potest.
Caritas uͦ conuertit animas: quas

Expanded text:
ni subjungere non inutile duco: praesertim ter bonus est. Primus servus est, et timet sibi; secundus, mercenarius, et cupit sibi; tertius, filius, et defert patri. Itaque et qui timet, et cupit, utrique pro se agunt. Sola quae in filio est charitas, non quaerit quae sua sunt . Quamobrem puto de illa dictnec amor privatus convertunt animam. Mutant interdum vultum, vel actum; afuam opus Dei: sed quia non sponte, in sua adhuc duritia permanere convincitur. Facit et mercenarius; sed quia non gratis, propria trahi cupiditate cognoscitur. Porro ubi proprietas, ibi singularitas; ubi autem singularitas, ibi angulus; ubi vero angulus, ibi sine dubio sordes sive rubigo. Sit itaque sersua lex, timor ipse quo constringitur; sit sua mercenario cupiditas, qua et ipse arctatur, quando tentatur abstractus et illectus. Sed harum nulla, aut sine macula est, aut animas convertere potest. Charitas vero convertit animas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͦmͦ d̾s omnia ee̾ uoluit ꝑ semet¬
ipsur sic nos qͦq nec nos ipsos. nec ali¬
uad aliqͥd fuisse uel ee uelimꝰ nͥ eque
ꝓpt̃ ipsĩeob solã ipsius uidelicet uo
luntatẽ. ñ nrãm uoluptatẽ. Delec:¬
tabit sane ñ ta nr̃a uel sopita necessi¬
tas. uel sortita felicitas. quã qͦd eiꝰ in
nob̾ & de nob̾ uoluntas adimpleta
uidebit᷑. qͦd & cotidie postulamꝰ in
oracione cũ dicimꝰ fiat uoluntas
tua sic̃ incelo & int̾ra. Oamor sẽs̃
&e castꝰ o dulcis & suauis affectio: o
pura & defecata intencio uolunta¬
tis: eo certe de fecacior. &. purior.
ficiꝰ deificari ẽ. Quomͦ stilla aquȩ
modica multo infusa uino deficere
tota uidet᷑. ũ &. saporẽ iuni indu.¬

Expanded text:
ut quomodo Deus omnia esse voluit propter semetut quomodo Deus omnia esse voluit propter semetipsum, sic nos quoque nec nosipsos, nec aliud aliquid fuisse, vel esse velimus, nisi aeque propter ipsum, ob solam videlicet ipsius voluntatem, non nostram voluptatem. Delectabit sane non tam nostra, vel sopita necessitas, vel sortita felicitas, quam quod ejus in nobis, et de nobis voluntas adimpleta videbitur: quod et quotidie postulamus in oratione cum dicimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra . O amor sanctus et castus! o dulcis et suavis affectio! o pura et defaecata intentio voluntatis! eo certe defaecatior et purior, fici, deificari est. Quomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se tota videtur, dum et saporem vini indu
Abbreviated transcription (Latin):
uel semel. & hoc ipsũ rapt̃s atq uni¬
us uix mom̃ti spacio exꝑiri donatũ
ẽ Te eñi qͦdamodo ꝑdere tamquã
qͥ ñsis .&. omnino ñ sentire te ipsũ &.
a temet ipso ex inaniri . &. pęne an.¬
nullari. cȩlestis ẽ conuersacionis. ñ
humanȩ affectonis E si qͥde e mor¬
talib qͥspiã ad illud rapt̾i int̾dũ ut
dictũ ẽ. &. ad mom̃tũ admitit᷑ su¬
bito inuidet secłm nequã: ꝑ t᷑bat d¬
ei malicia: corpꝰ mortis aggrauat. car
nis necessitas sollicitat de fectꝰ corrup¬
cionis ñ sustinet: qͦdq his uiolencius
ẽ. frat̾na reuocat caritas. Heu redire
in se recidere in sua cõpellit᷑ &. mi¬
se rabilit᷑ exclamare. Dñe ũi pacior:
responde ꝓ me es illud Infelix ego
homo: qͥsme lib̾abit de corꝑe mortis hu-¬
iꝰ elm̃ tam̃ scriptura loqͥt᷑ dm om̃ia
fecisse ꝓptͣ semet ipsũ: erit ꝓfecto
det auctori. Oportet. ꝓinde meun¬
dẽ nos affectũ quandocũq transire:

Expanded text:
vel semel, et hoc ipsum raptim, atque univel semel, et hoc ipsum raptim, atque unius vix momenti spatio experiri donatum est. Te enim quodammodo perdere, tanquam qui non sis, et omnino non sentire teipsum, et a teipso exinaniri, et pene annullari, coelestis est conversationis, non humanae affectionis. Et si quidem e mortalibus quispiam ad illud raptim interdum ut dictum est et ad momentum admittitur, subito invidet saeculum nequam, perturbat diei malitia, necessitas, defectus corruptionis non sustinet, quodque his violentius est, fraterna revocat charitas. Heu! redire in se, recidere in sua compellitur, et miserabiliter exclamare, Domine, vim patior, responde pro me : et illud, Infelix ego homo, quis 596 me liberabit de corpore mortis huiam tamen Scriptura loquitur, Deum omnia fecisse propter semetipsum; erit profecto det Auctori. Oportet proinde in eumdem nos affectum quandocunque transire:
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ sic qr. Confitebit᷑ tͥ. cũ benefe¬
ceris ei. Iste ẽ tͣcius amoris gradus:
quo iã ꝓpt̃ se ipsũ qs aligitur.
Helir qͥmeruit ad quartũ usq ꝑtm¬
gere quatinꝰ nec se ipsũ diligat ho¬
mo nͥ ꝓpt dm. Iusticia tua d̾s sic̃
montes dei Amor iste mons ẽ &
mons dei excelsus: reuera mons co¬
agulatꝰ. mons pinguis. Quis ascen¬
det inmont̾e dñi : Quis dabit mͥ
pennas sic̃ colũbe & uolabo & reqͥ¬
escã: Factꝰ ẽ in pace locꝰ iste.&. habi¬
tacio hec sn syon. Neumͥqr incola¬
tꝰ meus ꝓlongatꝰ ẽ. Caro & sanguis
uas luteuͣ. t̾rena in habitacio qͣndo
capit hoc. quando huiꝰcemodi expe¬
ritꝰ affectũ. ut diuino debriatꝰ amo¬
re. animꝰ oblitꝰ sui. factꝰq sibi ipsi tã¬
quã uas ꝑditũ totꝰ ꝑgat in dmꝰ &.
dicat. defecit caro mea &. cor meu̾r
d̾s cordis mei .&. pars mea d̾s inet̾nũ
Beatũ dixer̃ĩ & scm̃. cui tale aliquid
in hac mortali uita raro int̾dũ aut

Expanded text:
de quo dicitur: Confitebitur tibi cum benefeceris ei . Iste est tertius amoris gradus, quo jam propter se ipsum Deus diligitur. Felix qui meruit ad quartum usque pertingere, quatenus nec seipsum diligat homo nisi propter Deum. Justitia tua, Deus, sicut montes Dei . Amor iste mons est, et mons Dei excelsus. Revera mons coagulatus, mons pinguis . Quis ascendet in montem Domini? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Factus est in pace locus iste, et habitatio haec in Sion . Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! Caro et sanguis, vas luteum, terrena inhabitatio quando capit hoc? quando hujuscemodi experitur affectum, ut divino debriatus amore animus, oblitus sui, factusque sibi ipsi tanquam vas perditum, totus pergat in Deum, et dicat: Defecit caro mea et cor meum, Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum? Beatum dixerim et sanctum, cui tale aliquid in hac mortali vita raro interdum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ũ qͦrũdã monachoꝵ. uobis pͥmũ ut
ꝓmiserã destinare curaus Ubi &. ali¬
ud qͦq impletũ ẽ qͦd iussistis. Nã cũ
breuit᷑ rescribere decreuissem. &
iongitudinẽ ꝓtraxi stilũ. ut ⁊ in plaribꝰ plu¬
res possĩt edificari. Qdopꝰ cũ auobis ꝑ lee¬
tũ fuerit. tc̃ ñ ipsis ad qͦs factũ ẽ. sed¬

Expanded text:
um quorumdam monachorum, vobis primum, ut promiseram, destinare curavi: ubi et aliud quoque impletum est quod jussistis. Nam cum breviter rescribere decrevissem, etlongitudinem protraxi stilum, ut et in pluribus plures possint aedificari. Quod opus cum a vobis perlectum fuerit, tunc non ipsis, ad q
Abbreviated transcription (Latin):
tũ & pͥori deterior. ac de testabilior:
ut cũ ꝑ illã pecorib ꝑ istã & demo¬
nib sociem᷑. Est qͥppe suꝑbia & de¬
lictũ maximĩruti datis tanꝗͣ. in¬
natis. & in acceptis beneficiis. głam
usurpare benefici. Quã obr̾e cum
duab istis dignitate atq sciencia.
opꝰ ẽ & uirtute. q̃ utriusq fructꝰ ẽ:¬

Expanded text:
tabilior, ut cum per illam pecoribus, per istam et daemonibus sociemur. Est quippe superbia et delictum maximum, uti datis tanquam innatis; et in acceptis beneficiis gloriam usurpare beneficii. 5. Quamobrem cum duabus istis, dignitate atque scientia, opus est et virtute, quae utriusque fructus e
Abbreviated transcription (Latin):
de duob malis plus uelit nos tene¬
re nr̃a. quã tollere aliena: &. ita mi.¬
nꝰ peccare qͥ ñ tribuit sua. quã qͥ
ñ sua furat᷑ . S &. in mandatis ho¬
minũ rara ȩqualitas inuenit᷑᷑ cũ
ꝓ uariis necessitatib uel utilitatibꝰ
putauerint rectius uel cõmodius.
hoc ãplius cupiant & exigant ob.¬
seruariẽ. ã gͦ qualitas p̃ceptor. quã
auctoritas p̃cipienciũ .&. obedien¬
ciȩ prȩfigit met᷑a . &. in obedienei.¬
e t̾minat cul pa: quando ut dictũ
ẽ inp̃latis qͥbꝰq grauioris auctori.¬
tatis.&. eor. mandatis qͥbꝰq maio.¬
ris utilitatis qͦ diligencior de obse

Expanded text:
de duobus malis plus velit nos tenede duobus malis plus velit nos tenere nostra, quam tollere aliena; et ita minus peccare qui non tribuit sua, quam qui non sua furatur? 15. Sed et in mandatis hominum rara aequalitas invenitur, cum, pro variis necessitatputaverint rectius vel commodius, hoc amplius cupiant et exigant observari. Tam ergo qualitas praeceptorum, quam auctoritas praecipientium, et obedientiae praefigit metam, et inobedientiae terminat culpam: quando ut dictum est in praelatis quibusve gravioris auctoritatis, et eorum mandatis quibusque majoris utilitatis, quo di
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ de eo qͦd p̃cipit᷑ huiꝰcemodi
aduertenda erit scđ̾m racionẽ
distincto: ut cuiꝰ int̾ p̃ceptores
reuerencior nob̾ imminebit aue¬
t oritas. eiꝰ grauior. formidet᷑ of¬
fensio: ac maioris cuiusq man¬
dati transgressio dãpnabilior
ȩstimet᷑. Melius siqͥdẽ ẽ obedi¬
re deo quã hominibꝰ. &. in ipsis
melius magistris quã condisci¬
pulis. Porro in magistris. melius
nris quã extraneis Quib aut̃e
iorib qͥppe maior. minorib mi¬
nor. oꝑa nr̃a & cura debet᷑: de
quoꝵ. &. contẽptu iuxta eandẽ
consid̾acionẽ. grauior. leuiorue
offensa contrahit᷑. Por ro maiora
minoraq mandata dixer̃i scđ̾m
qͦd magis minꝰue uelle consti¬
terit ipsũ qͥ p̃cipit siue homi¬
nẽ. siue dm̃. Est uerbi gr̃a mandatũ
ñ furaberis .&. ẽ mandatũ omni pe
utrũq diuinũ s ñ de furando maiꝰ.
Quis eñi ne sciat ȩqͥssimo deo ñ eque
displicere tenaces atq fures: & ꝙr

Expanded text:
item de eo quod praecipitur, hujuscemodi item de eo quod praecipitur, hujuscemodi avertenda erit secundum rationem distinctio, ut cujus inter praeceptores reverentior nobis imminebit auctoritas, ejus gravior formidetur offensio, ac majoris cujusque mandati transgressio, damnabilior aestimetur. Melius siquidem est obedire Deo, quam hominibus; et in ipsis melius magistris, quam condiscipulis; porro in magistris, melius nostris, quam extraneis. Quibus autem joribus quippe major, minoribus minor opera nostra et cura debetur: de quorum etiam contemptu, juxta eamdem considerationem, gravior leviorve offensa contrahitur. Porro majora minoraque mandata dixerim, secundum quod magis minusve velle constiterit ipsum qui praecipit, sive hominem, sive Deum. Est, verbi gratia, mandatum, Non furaberis ; et est mandatum, Omni peutrumque divinum: sed de non furando, majus. Quis enim nesciat aequissimo Deo non aeque displicere tenaces, atque fures; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
qua causa. qͦ affectu. qua intencio¬
ne. qͦ p̃cipiente. in qͦue p̃cepto ma¬
lũ hoc cõmittat᷑.  qͥdẽ nullã pror.¬
sus in obedienciã dico parui ducen¬
dã: ñ tam̃ omñe pari ȩstimandam
ꝑ icło. Eñiuͦ mandatũ dei ẽ. ñ occi¬
des. Fac gͦ duos homicidas. & unũ
qͥdẽ spoliandi cupiditate. alterũ
uͦ necessitate se se defendendi facmꝰ
ꝑpetrasse Anñ satis euident᷑ hic
int̾ lepr̃a & lepr̃a causa separat᷑. faci¬
ens utiq dispar̾e ualde culp̃ã un¬
us eiꝰdẽq transgressionis: Quid uͦ
hunc si subita ira. illũ studiosa ma¬
licia: aut uetꝰ odiũ forte ad idem
scelus impulerit: Nũqͥd ña simili
pensandũ erit iudicio: qͦd t̃a dissi¬
mili factũ constabit affectu. Nil
de inde in cestius obsceniusue quã
illas filias loth patͣnũ usurpasse
concubitũ. &. tam̃ qͥs ñ uideat qͣn¬
tũ euacuauerit. aut attenuaue¬
pietas intencionis. & intencio
pietatis. Iã uͦ de illo qͥ ũcipit. &

Expanded text:
qua causa, quo affectu, qua intentione, quo praecipiente, in quove praecepto malum hoc committatur. Et quidem nullam prorsus inobedientiam dico parvi ducendam, non tamen omnem pari aestimandam periculo. Enimvero mandatum Dei est: Non occides . Fac ergo duos homicidas, et unum quidem spoliandi cupiditate, alterum vero necessitate sese defendendi facinus perpetrasse. An non hic satis evidenter inter lepram et lepram causa separat, faciens utique disparem valde culpam unius ejusdemque transgressionis? Quid vero si hunc subita ira, illum studiosa malitia, aut vetus odium forte ad idem scelus impulerit? numquidnam simili pensandum erit judicio, quod tam dissimili factum 506 constabit affectu? Nil deinde incestius obsceniusve, quam illas filias Lot paternum usurpasse concubitum : et tamen quis non videat, quantum evacuarit aut attenuavepietas intentionis, et intentio pietatis? Jam vero de illo qui praecipit, et
Abbreviated transcription (Latin):
deuocio ipsũ ñannullat. s castisi.¬
cat. Pena tantũ tollit᷑ sine qua eẽ
ñ potuit dũ fuit seruilis: & timor.
manet in secłm secłi castꝰ & filialis.
Nã qͦd legit᷑ ꝑ fecta caritas foras
mittit timore. pena intelligenda
e̾ q̃ seruili ut diximꝰ nũꝗͣ. de est
timori. illꝰ seilicet genere locues¬
onis. qͦ sepe causa ponit᷑ ꝓ effectu.
Deinde cupiditas t̃c recte a suꝑ¬
ueniente caritate ordinat᷑. cũ
mala qͥdẽ penitꝰ respuunt᷑ bo¬
nis uͦ meliora p̃ferunt᷑: nec bona nisi
ꝓpt meliora appetunt᷑. Quod cum
plene ꝑ dei grãm assecutũ fuerit.
diliget᷑ corpus. & ipsa corꝑis bona
tantũ ꝓptͣ animã. anima ꝓpt̾ d̾m.¬
ds aũ ꝓpt̾ se ipsũ. Uerũtam̃ qr car.¬
nales sumꝰ & de carnis concupiscen¬
cia nascim. necesse ẽ cupiditas uel
amor. nr a carne incipiat. q̃ si recto
ordine dirigit᷑. qͥbꝰdã suis gradibꝰ du¬
ce grã ꝓficiens sꝑu tandẽ consum¬

Expanded text:
devotio ipsum non annullat, sed castifidevotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis . Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mittit timorem , poena intelligenda est, quae servili, ut diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a superveniente charitate ordinatur, cum mala quidem penitus respuuntur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corporis bona tantum propter animam, anima p. Verumtamen quia carnales sumus, et de carnis concupiscentia nascimur, necesse est cupiditas vel amor noster a carne incipiat: quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consum
Abbreviated transcription (Latin):
aut iust st̾ sine legeꝰ s iustis nẽ lex
posita. hoc ẽ. ñ taꝗͣ. inuitis imposita.
s uoluntariis eo lib̾alit᷑ data: qͦ sua¬
uit᷑ inspirata. Unde &. pulchre dñs¬
ait. tollite iugũ meu suꝑ uos. Ac si d¬
ceret. Ñ impono inuitis. s uos tolli¬
te si uultis. Alioqͥn ñ reqͥem s labo.¬
rẽ inuenietis animab ur̃is. Bona
taq lex caritas & suauis: ꝗ̃ ñ solũle¬
uit suauit᷑q portat᷑. s etiã seruoꝵ
& mercennarioꝵ. leges portabiles
ac leues reddit: quas utiq ñ destru¬
it. s facit ut impleant᷑. dicente
dño. ñ ueni legẽ soluere. s ad imple¬
re. Illã tẽꝑat: ista ordinat: utrãq
leuigat. Nũꝗͣ erit caritas sine timo¬
re. s casto: nũꝗͣ. sine cupiditate. s
ordinata. Implet gͦ caritas legem
serui. cũ infundit deuocionẽ: im¬
plet & mercennarii. cũ ordinat
cupiditatẽ. Porro timori ꝑmixto

Expanded text:
aut, Justi sunt sine lege: sed Justis non est lex aut, Justi sunt sine lege: sed Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus: Tollite, ait, jugum meum super vos . Ac si diceret: Non impono invitis, sed vos tollite si vultis. Alioquin non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. 7. Bona itaque lex charitas et suavis, quae non solum leviter suaviterque portatur, sed etiam servorum et mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ordinat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto; nunquam sine cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem; implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permixta
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ qͥ hoc faciunt qͦd ait apłs. nemi¬
ni qͥcꝗͣ debeatis nͥ ut inuicẽ diligatis.
ꝓcul dubio sic̃ d̾s ẽ & ipsi st̃ in hoc
mundo: nec serui. aut mercennarii
st̃. s filii. Itaq nec filii st̾ sine lege:
nͥ forte aliqͥs alit̾ senciat ꝓptͣ hoc qd̾ scͥp¬
tũ ẽ. iustis lex ñ ẽ posita S sciendũ
qͦd alia lex ꝓmulgata a sꝑuseruitu¬
tis intimore. alia a sꝑu lib̾tatis data
nec sine ista e̾e̾ paciunt᷑ uis audire
q iustis ñẽ lex posita : N accepistis a¬
it sꝑm seruitutis iterũ intimore.
Vis audire qͦd tam̃ sine lege caritatis
ñ sint. S accepistis inqͥt sꝑm ad opcio¬
nis filioꝵ. Deniq audi iustũ utrũq¬
de se fatentẽ. & qͦd ñ sit sub lege. nec
tam̃ sit sine lege. factꝰ sũ inqͥt his
qͥ sub lege erant quasi sub lege essem.
cũ ipse nͣ essem sub lege: hisqͥ sine lege
erant tãqͣ sine lege essem. cũ sine le¬
ge dei ñ essem. s in lege essem xꝑi
Unde apte ñ dr. iusti nͣ habent legẽ.

Expanded text:
d ait Apostolus, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis , procul dubio sicut Deus est, et ipsi sunt in hoc mundo; nec servi aut mercenarii 31 sunt, sed filii. Itaque nec filii sunt sine lege, nisi forte aliquis aliter sentiat propter hoc quod scriptum est: Justis non est lex posita . Sed sciendum, quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore; alia a spiritu libertatis data ; nec sine ista esse patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non accepistis, ait, spiritum servitutis iterum in timore. Vis audire quod tamen sine lege charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Deniqde se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub lege essem, cum ipse non essem sub lege; his qui sine lege erant, tanquam sine lege essem, cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi . Unde apte non dicitur: Justi non habent legem;
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥdẽ ñ solũ de me. si de omni qͦq quod
factũ ẽ. scriptũ ẽ. Dnx̃ .&. fac̾ta st̃. At
uͦ qͥ me tantũ &. semel dicendo fecit.
in reficiendo ꝓfecto & dix̃ multa .&.
gessit mira . & ꝑ tulit dura. nec tantũ

Expanded text:
olum de me, sed de omni quoque quod factum est, scriptum est, Dixit, et facta sunt . At vero qui me tantum et semel dicendo fecit, in reficiendo profecto et dixit multa, et gessit mira, et pertulit dura; nec tantum
Abbreviated transcription (Latin):
seracio. ta gratuita &. sic ꝓbata dilec¬
ho. ta mopinata dignacio. tͣa in uic¬
ta mansuetudo. tã stupenda dulce¬
do: qͥd in quã hȩc omnia facient
diligent᷑ consid̾ata. nͥ ut consid̾an¬
tis animũ ab omni penitꝰ uendi¬
catũ prauo uendicatũ amore ad
se mirabilit̾ capiant. uehement᷑
afficiant. faciantq pͣ se contẽpne.¬
re qͥdqͥd nͥ in contẽptu hor appeti
ñ potest: Nimirũ ꝓinde inodore
ungentor. hor sponsa currit ala¬
crit̾. amat ardent᷑. & parũ sibi a¬
mare sic amata uidet᷑. etiã cũ se
tot᷑a in amore ꝑstrmxerit. Nec in¬
merito. Quid magnũ eñi tanto &.
tanti repensat᷑ amori.si puluis exi¬
guus totũ se ad redamandũ college¬
rit: quẽ illa nimirũ maiestas in
amore p̾ueniens. tota in opꝰ salutis
eiꝰ intensa conspicit᷑: Deniq sic d̾s
dilex̃ mundũ ut unigenitũ daret.
haud dubiũ quin de patre dicat.
Itẽ. Tradidit in mort̾e anim̃a suã

Expanded text:
seratio, tam gratuita et sic probata dilecseratio, tam gratuita et sic probata dilectio, tam inopinata dignatio, tam invicta mansuetudo, tam stupenda dulcedo? quid, inquam, haec omnia faciant diligenter considerata, nisi ut considerantis animum, ab omni penitus pravo vindicatum amore, ad se mirabiliter rapiant, vehementer afficiant, faciantque prae se contemnere, quidquid nisi in comtemptu horum appeti non potest? Nimirum proinde in odore unguentorum horum sponsa currit alacriter, amat ardenter; et parum sibi amare sic amata videtur, etiam cum se totam in amore perstrinxerit. Nec immerito. Quid magnum enim tanto et tanti repensatur amori, si pulvis exiguus totum se ad redamandum collegerit, quem illa nimirum Majestas in amore praeveniens, tota in opus salutis ejus intenta conspicitur? Denique sic Deus dilexit mundum ut Unigenitum daret ; haud dubium quin de Patre dicat. Item, Tradidit in mortem animam suam ;
Abbreviated transcription (Latin):
plexabit᷑ me: in leua reputans re¬
cordacionẽ illius caritatis qua nul¬
la maior ẽ. qͦd anim̾a suã posuit ꝓ
amicis suis. indextra uͦ beata uisio.¬
ne̾ quã ꝓmisit amicis suis.  gaudiũ
de pͣsencia maiestatis. Merito illa
dei &. deifica uisio. illa diuinȩ prȩ-¬
senciȩ in estimabilis delectacio i
dextra deputat᷑. de qua & delecta¬
bilit᷑ camt᷑. delectaciones indext̾a
tua usq infine. Merito inleua
ãmirabilis illa memorata &. semꝑ
memoranda dilectio collocat᷑. qͦd
donec transeat iniqͥtas suꝑ eanr
sponsa recũbat . &. reqͥescat. Meri¬
to gͦ leua sponsi sub capite spon¬
se. suꝑ quã uidelicet caput suũ
reclinata sustentet. hoc ẽ m̃tis suȩ in¬
tencionẽ ne inclinet᷑ .&. incuruet᷑ in
carnalia &. secłaria desidia. qr corpus
qͦd corrũpit᷑ aggrauat anima .&. de pͥ
mit t̃rena in habitac io sensũ mul¬
ta cogitant᷑e. Quid ñaq aliud faciat
consid̾ata tanta & ta indebita mi¬

Expanded text:
plexabitur me : in laeva reputans replexabitur me : in laeva reputans recordationem illius charitatis, qua nulla major est, quod animam suam posuit pro amicis suis; in dextera vero beatam visionem, quam promisit amicis suis, et gaudium de praesentia majestatis. Merito illa Dei et deifica sentiae inaestimabilis dilectio in dextera deputatur, de qua delectabiliter canitur: Delectationes dextera tua usque in finem . Merito in laeva admirabilis illa memorata et semper memoranda dilectio collocatur, quod donec transeat inquitas, super eam sponsa recumbat et requiescat. 13. Merito ergo laeva sponsi sub capite sponsae, super quam videlicet caput suum reclinata sustentet, hoc est mentis suae intentionem, ne inclinetur et incurvetur in carnalia et saecularia desideria: quia corpus qmit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quid namque aliud faciat considerata tanta et tam indebita mi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ñ direx̃ cor suũ sero qͥdẽ exꝑiet᷑
quã in illius cõꝑacione doloris ii¬
gũ ⁊ ꝑi suaue .&. onꝰ leue fuerit᷑. Cui
t̃aꝗͣ. graui & asꝑo durã ceruicẽ su¬
& ꝓbare qu̾a suauis ẽ dñs. Pinde qua&
suauẽ inmemoria ñ sentitis asꝑũ ꝓ.¬
culdubio in p̃sencia sencietis. C̃ eterũ
fideł anima .s. suspirat p̃senciã in hi¬
ant̃ .&. in memoria reqͥescit suauit᷑. &¬
donec idonea sit reuelata facie głam
pausat sibi interi &. dormit inter
medios cleros. sortita ĩa in p̃senciaꝵ
de memoria habundanciȩ suaui.¬
tatis tuȩ dñe iħu. pennas de argen¬
tatas innocenciȩ uidelicet pudici¬
cieq candorẽ. &. spans insuꝑ ad im¬
pleri lȩticia eũ uultu tuo. ubi
etiã fiant posteriora dorsi eiꝰ in pal¬
lore auri: quando in splendorib
scoͣꝵ introducta cũ gaudio. sapien
ciȩ fuerit illustrata fulgoribꝰ. Me¬
rito pinde ĩa nẽ głat᷑ & dicit. Leua
eiꝰ sub capite meo .&. dext̃a illius ã¬

Expanded text:
direxit cor suum, sero quidem experietur, quam in illius comparatione doloris jugum Christi suave et onus leve fuerit, cui tanquam gravi et aspero duram cervicem suet probare quam suavis est Dominus. Proinde quem suavem in memoria non sentitis, asperum procul dubio in praesentia sentietis. Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et in memoria requiescit suaviter; et donec idonea sit revelata facie specupausat sibi interim, et dormit inter medios cleros, sortita jam in praesentiarum de memoria abundantiae suavitatis tuae, Domine Jesu, pennas deargentatas, innocentiae videlicet pudicitiaeque candorem; et sperans insuper adimpleri laetitia cum vultu tuo, ubi etiam fiant posteriora dorsi ejus in pallore auri : quando in splendoribus sanctorum introducta cum gaudio, sapientiae plenius fuerit illustrata fulgoribus. Merito proinde jam ejus sub capite meo, et dextera illius am
Abbreviated transcription (Latin):
parat . &. remunerat. Precedit benig̃¬
nior: rependit᷑ iustior: expectat᷑ sua¬
uior. Diues ẽ omnib qͥ inuocant e¬
u. nec tam̃ habet qͥcꝗͣ. se ipso melius.
Se dedit in meritũ: se seruat in prę¬
miũ. Se apponit in refectione ani¬
marũ sc̃aꝵ: se in redẽpcione distrahit
captiuarũ. Bonꝰ es dñe animȩ q̃ren¬
ti te. Qͥagͦ inuenienti: S eñi in hoc
ẽ mirũ: qͦd nemo q̃rere te ualet. nisi

Expanded text:
parat, et remunerat. Praecedit benigparat, et remunerat. Praecedit benignior, rependitur justior, exspectatur suavior. Dives est omnibus qui invocant eum: nec tamen habet quidquam se ipso melius. Se dedit in meritum, se servat in praemium, se apponit in refectione animarum sanctarum, se in redemptione distrahit captivarum. Bonus es, Domine, animae quaerenti te : quid ergo invenienti? Sed enim in hoc est mirum, quod nemo te
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ famẽ. qͦmͦ nec corꝑis uentꝰ. Deniq
si famelicũ hominẽ aꝑtis faucib uen¬
to inflatis haurire buccis aer̃e cer¬
nas qͦ quasi consulat fami ñne credas
in sanire : Sic ñ minoris insaniȩ est.
si sꝑm racionalẽ rebꝰ putes qͥbꝰcũq cor¬
poralib ñ magis inflari quã satura¬
ri. Quid ñaq de corꝑib ad sꝑs. Nec il¬
la sane sꝑitalib nec ist e regione re¬
fici corꝑalib quȩunt. benedic anima
mea dño: qͥ replet inbonis desideriũ
tuũ Replet inbonis. exeitat ad bo¬
nur tenet in bono. p̃uenit. sustinet.
implet.Ipse facit ut desides: ipse ẽ
qͦd desid̾as. Dixi supra: causa diligen¬
di dm. ds ẽ uerũ dixi nã & efficiens
& finalis. Ipse dat occasionẽ. ereat af¬
fectonẽ: desid̾iũ ipse consũmat. Ip¬
se fecit. uel pocius factꝰ ẽ ut amare¬
t᷑. ipse sꝑat᷑ amandꝰ felicius. ne inua¬
cuũ sit amatꝰ. Eiꝰ amor. nrũm &. prę¬

Expanded text:
animi famem, quomodo nec corporis ventus. Denique animi famem, quomodo nec corporis ventus. Denique si famelicum hominem apertis faucibus vento, inflatis haurire buccis aerem cernas, quo quasi consulat fami, nonne credas insanire? Sic non minoris insaniae est, si spiritum rationalem rebus putes quibuscunque corporalibus non magis inflari, quam satiari. Quid namque de corporibus ad spiritus? Nec illa sane spiritualibus, nec isti e regione refici corporalibus queunt. Benedic, anima mea, Domino, qui replet in bonis desiderium tuum . Replet in bonis, excitat ad bonum, tenet in bono; praevenit, sustinet, implet. Ipse facit ut desideres; ipse est quod desideras. 22. Dixi supra: Causa diligendi Deum, Deus est. Verum dixi: nam et efficiens, et finalis. Ipse dat occasionem, ipse creat affectionem, desiderium ipse consummat. Ipse fecit, vel potius factus est ut amaretur: ipse speratur, amandus felicius, ne in vacuum sit amatus. Ejus amor nostrum et prae
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝑacionẽ multor. cõmoranciũ in
cireuitu multi eñ st̾ uiã lat̾a ꝑgen¬
tes q̃ ducit ad mortẽ: ipse sibi regiã
eligit uiã. ñ declinans ad dexter̃a uel
adsinistra. Deniq attestante ꝓpħa.
semita iust recta ẽ. rectꝰ callis iust ad
ãbul andũ. Nii st̃ qͥ salubri cõpendio
cauti st̃ molestũ hunc & infrucꝰtuo¬
sũ uitare circuitũ: uerbũ adbreuia¬
tũ &. adbreuians eligentes. ñ cuꝑe
q̃cũq uident. s uendere magis quȩ
possident᷑ &. dare pauꝑibꝰ. Beati plane
nit᷑. Deniq nouit dñs uiã iustoꝵ: & it̃
impioꝵ ꝑibit. Ido aũ melius ẽ modicũ
iusto suꝑ diuicias peccator multas:
qmqͥdẽ ut sapiens loqͥt᷑ & insipiens
exꝑit᷑. qͥ diligit pecuniã. ñ saturabit᷑
pecunia: qͥ aũ esuriunt & siciunt
iusticiã. ipsi saturabunt᷑. Iusticia si¬
qͥdẽ racione utentis sꝑs. cibꝰ ẽ uitalis
& naturalis: pecunia uͦ sic ñ minuit

Expanded text:
tuperationem multorum commorantium in tuperationem multorum commorantium in circuitu multi enim sunt viam latam pergentes, quae ducit ad mortem, ipse sibi regiam eligit viam, non declinans ad dexter attestante propheta, Semita justi recta est, rectis callis justi ad ambulandum . Hi sunt, qui salubri compendio cauti sunt molestum hunc et infructuosum vitare circuitum, verbum abbreviatum et abbrevians eligentes, non cupere quaecunque vident, sed vendere magis quae possident, et dare pauperibus. Beati plane nitur. Denique novit Dominus viam justorum, et iter impiorum peribit . Ideo autem melius est modicum justo super diquidem, ut Sapiens loquitur et insipiens experitur, qui diligit pecuniam, non saturabitur pecunia : qui autem esuriunt et sitiunt justitiam, ipsi saturabuntur . Justitia siquidem ratione utentis spiritus cibus est vitalis et naturalis: pecunia vero sic non minuit
Abbreviated transcription (Latin):
prestruit & uita breuior.& uirtꝰ in¬
firmior. & consors numerosior: longo
ꝓfecto itinere & casso labore desu¬
dant. qͥ dũ quęq desid̾ant attinge¬
sent. &. ñ in cassũ. stã &. animꝰ sensu
qͥdẽ carnali tanto uelocior. quanto
& ꝑspicacior adhoc datꝰ ẽ. ut illũ ad
omnia p̃ueniatꝰ. nilq audeat contyi¬
gere sensus qͦd animꝰ p̃currens ante
utile ñ ꝓbauerit. Ninc eñi arbitror
dictĩ Omnia ꝓbate. qͦd bonũ est
tenete: ut uidelicet ille huic ꝓuideat.
nec his suũ uotũ nͥ ad illius iudiciũ con¬
sequat᷑. Alioqͥn ñ ascendes in montem
dñi. nec stabis in loco sc̃o eiꝰ ꝓ eo qͦd in
uano acceꝑis anim̾a tuã hoc ẽ animã
racionalẽ. dũ instar pecoris sensũ
seq̃ris racione qͥdẽ ociosa .&. ñ resisten¬
te in aliqͦ. Quor itaq racio ñ p̃uenit.
gressus currunt. s extra uid᷑ꝰ ac ꝑin¬
de apłi sp̃to consilio. ñ sic eurrunt
omnia uolunt: Distortũ it̃ & circui

Expanded text:
praestruit et vita brevior, et virtus infirmior, et consors numerosior; longo profecto itinere et casso labore desudant, qui dum quaecunque desiderant, attingesent, et non incassum. Nam et animus sensu quidem carnali tanto velocior, quanto et perspicacior, ad hoc datus est, ut illum ad omnia praeveniat; nihilque audeat contingere sensus, quod animus praecurrens ante utile non probaverit. Hinc enim arbitror dictum, Omnia probate, quod bonum est tenete ; ut videlicet ille huic provideat, nec is suum votum, nisi ad illius judicium consequatur. Alioquin non ascendes in montem Domini, nec stabis in loco sancto ejus, pro eo quod in vano acceperis animam tuam , hoc est animam rationalem: dum instar pecoris sensum sequeris, ratione quidem otiosa, et non resistente in aliquo. Quorum itaque ratio non praevenit gressus, currunt, sed extra viam: ac proinde Apostoli spreto consilio, non sic currunt omnia nolunt? Distortum iter, et circ
Abbreviated transcription (Latin):
tas dat caritatẽ: s substantiua acei¬
dentalẽ. Ubi dantẽ significat nom̃
substanciȩ ẽ Ubi donĩt qualitatis.
Nec ẽ lex ȩt̃na creatrix & gubernatrix
uniuersitatis. siqͥdẽ inpondere & men¬
sura & numero ꝑ eã facta st̃ uniuersa.
&s. nichil sine lege relinqͥt᷑. cũ ipsa qͦq
lex ominiũ sine lege ñsit. ñ tam̃ alia
qũã se ipsaꝰ qua & se ipsã .&. si ñ creau̾
regit tam̃. Ceterũ seruus &. ñ mercen¬
narius habent legẽ ñ ad ño. s quã ip
si fecerunt: ille d̾m ñ amando. iste
plus aliud amando. Nabent inquã le¬

Expanded text:
tiva accidentalem. Ubi dantem significat, nomen est substantiae; ubi donum, qualitatis. Haec est lex aeterna, creatrix et gubernatrix universitatis. Siquidem in pondere, et mensura, et numero per eam facta sunt universa: et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit; non tamen alia quam se ipsa, qua et se ipsam etsi non creavit, regit tamen. 5. Caeterum servus et mercenarius habent legem non a Domino, sed quam ipsi sibi fecerunt, ille Deum non amando, iste plus aliud amando. Habent, inquam, le
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ m̃sa illius in regno suo. quando
sibi ĩa exibet głosã eccłam ñ haben¬
tẽ maculã neq ruga: aut aliquid
huiꝰmodi Tunc prorsus in ebriat
carissimos suos: tẽ torrente uolup.¬
tatis suȩ potat. qm̃qͥdẽ in cõplexu
illo artissimo & castissimo sponsi &
sponse. fluminis impetꝰ lȩtificat ci¬
uitatẽ dei. Quod ñ aliud ee̾ arbitror¬

Expanded text:
super mensam illius in regno suo, quando super mensam illius in regno suo, quando sibi jam exhibet gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid hujusmodi . Tunc prorsus inebriat charissimos suos, tunc torrente voluptatis suae potat : quoniam quidem in complexu illo arctissimo et castissimo sponsi et sponsae, fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Quod non aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
esꝰ: Hoc uͦ conuiuũ triplex celebrat
sapiencia . &. ex una cõplet caritate
ipsa cibans laborantes. ipsa potans
qescentes. ipsa regnantes in ebrians.
Quomͦ aũ in conuiuio corꝑali ante
eib quã potꝰ apponit᷑ qm̃ &. tali or.¬
dine natura reqͥrit: ita & hic. Pri¬
mo qͥdẽ ante morte in carne mor¬
tali. labores manuũ nr̃aꝵ mandu¬
camꝰ cũ labore qͦd gluciendũ est
masticantes: post morte uͦ inuita fpi¬
ritali iã bibimꝰ suauissima quadã faci¬
litate qͦd ꝑcipit᷑ colantes: tandẽ redi¬
iius corꝑib in uita in mortali in¬
ebriam᷑ mira plenitudine exube.¬
rantes. Nec ꝓ eo qͦd sponsus incanticis
dicit. Comedite amici &. bibite &.
in ebriamini carissimi. Comedite an¬
te moit̾e. bibite pꝰ mortẽ. in ebriami¬
ni pꝰ resurrecꝰtionẽ. Merito ĩa caris¬
simi. qͥ caritate in ebriant᷑: merito
in ebriati. qͥ ad nupcias agni intro¬
duci merent᷑. edentes & bibentes

Expanded text:
ejus? 33. Hoc vero convivium triplex celebrat ejus? 33. Hoc vero convivium triplex celebrat Sapientia, et ex una complet charitate, ipsa cibans laborantes, ipsa potans quiescentes, ipsa regnantes inebrians. Quomodo autem in convivio corporali ante cibus quam potus apponitur, quoniam et tali ordine natura requirit; ita et hic. Primo quidem ante mortem in carne mortali labores manuum nostrarum manducamus, cum labore quod glutiendum est masticantes: post mortem vero in vita spirituali jam bibimus, suavissima quadam facilitate quod percipitur colantes: tandem redivivis corporibus in vita immortali inebriamur, mira plenitudine exuberantes. Haec pro eo quod sponsus in Canticis dicit: Comedite, amici, et bibite; et inebriamini, charissimi. Comedite ante mortem, bibite post mortem, inebriamini post resurrectionem. Merito jam charissimi, qui charitate inebriantur: et merito inebriati, qui ad nuptias Agni introduci merentur, edentes et bibentes
Abbreviated transcription (Latin):
panȩ doloris ñ cilut᷑ s uinũ amoris
tãꝗͣ post cibũ plenius haurire ꝑmit¬
titur. ñ purũ tam̃. s qͦmͦ fub sponsi
nomine incanticis dictũ legit᷑ bibi
uinũ meũ cũ lacte meo. Uino eñ
diuini amoris etiã anima suauita¬
t̃ẽ naturalis in miscet affectionis.
qua resumere corpꝰ suũ. ipsũq glo¬
rificatũ desid̾at. Estuat gͦ ĩa tunc
At ñ ex toto sui oblita ẽ: q̃ adhuc de
ꝓpͥo corꝑe cogitat suscitando. Ce¬
terũ hoc adepto qͦd solũ utiq de¬
erat. qͥd ii impedit a se ipsa qͦdãmͦ
abire.&. ire totã indm: eoq penitꝰ¬
sibi dissimillimã fieri qͦ deo similli¬
ma effici donat᷑ ᷑ ẽ. unc demũ adera¬
tera admissa sapienciȩ. illã de qua
legit᷑. &. calix meus in ebrians quã
p̃c larꝰ ẽ: qͥd mirũ ĩa si inebriat᷑ ab
ubertate domꝰderꝰ cũ nulla morden-¬
te cura de ꝓpͥo. secura bibit purũ
&. nou̾u illud cũ xꝑo in regno patͥs

Expanded text:
pane doloris non cibatur; sed vinum amoris, pane doloris non cibatur; sed vinum amoris, tanquam post cibum, plenius haurire permittitur, non purum tamen, sed quomodo sub sponsi nomine in Canticis dictum legitur: bibi vinum meum cum lacte meo . Vino enim divini amoris etiam tunc anima suavitatem naturalis immiscet affectionis, qua resumere corpus suum, ipsumque glorificatum desiderat. Aestuat ergo jam tunc i. At non ex toto sui oblita est, quae adhuc de proprio corpore cogitat suscitando. Caeterum hoc adepto, quod solum utique deerat, quid jam impedit a se ipsa quodammodo abire, et ire totam in Deum, eoque sibi penitus dissimillimam fieri, quo Deo simillimam effici donatur? Tum demum ad crateram admissa sapientiae, illam de qua legitur, Et calix meus 598 inebrians quam praeclarus est! quid mirum jam si inebriatur ab ubertate domus Dei, cum nulla mordente cura de proprio, secura bibit purum et novum illud cum Christo in regno Patris
Abbreviated transcription (Latin):
& uocat karissimos: nimirũ carita¬
te plenissimos. Nã & incetis qͦs ñ ca¬
rissimos. s amicos appellat differen¬
cia ẽ ut hii qͥdẽ qͥ in carne gemunt
tate quã habent: qͥ uͦ ĩa soluti car
nis cõpede st̾ eo sint cariores. qͦ &
prõpeiores atq expediciores ad a
mandũ. Porro pre utrisq merito
nominant᷑ & sunt carissimi qͥ recep.¬
ta ĩa scda stola in corꝑib utq cum
gła resũptis. tanto indei amorem
ferunt᷑ lib̾iores &. alacriores. quan¬
to & de ꝓpͥo nil ĩa residuũ ẽ quod
eos aliquatenꝰ sollicitet uel retar.¬
det. Quod qͥdẽ neut᷑ sibi reliquor
statuũ uendicat᷑ cũ & inpͥori corpꝰ
panẽ suũ. ẜ heu insudore uultus
fur Incarne qͥppe manens. ad huc
ãbulat ꝑfidẽ: quã sane oꝑari ꝑdi
lectionẽ necesse ẽ qr siñ oꝑat᷑ mor.¬
tua ẽ. Porro ipsũ cibꝰ ẽ dicente dño:
meus cibꝰ ẽ. ut faciã uoluntatem
patris mer.De hinc carne exuta iam

Expanded text:
et vocat charissimos, nimirum charitaet vocat charissimos, nimirum charitate plenissimos. Nam et in caeteris, quos non charissimos, sed amicos appellat, differentia est: ut hi quidem qui in carne adhuc tate quam habent:s compede sunt, eo sint chariores, quo et promptiores atque expeditiores facti ad amandum. Porro prae utrisque merito nominantur et sunt charissimi, qui recepta jam secunda stola, in corporibus utique cum gloria resumptis, tanto in Dei feruntur amorem liberiores et alacriores, quanto et de proprio nil jam residuum est, quod eos aliquatenus sollicitet vel retardet. Quod quidem neuter sibi reliquorum statuum vindicat; cum et in priori corpus panem suum, sed heu! in sudore vultus sui. In carne quippe manens adhuc ambulat per fidem, quam sane operari per dilectionem necesse etua est. Porro ipsum opus cibus est, dicente Domino: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Dehinc carne exuta jam
Abbreviated transcription (Latin):
constat ipsi ñ medioerit ualuisse
Oquã uerũ loquutꝰ ẽ qͥ dix̃. diligen¬
tib dm omnia cooꝑari inbonũ Ua
let diligent animȩ d̾m corpꝰ suuͣ¬
infirmũ ualet &. mortuũ: ualet
&. resuscitatur Primo qͥdẽ ad frue¬
tũ penitencie: scđo ad reqͥem: pos¬
tremo ad consũmacionẽ. Merito
sine illo ꝑfici ñ uult. qͦd in omni
statu in bonũ sibi subseriure ꝑ¬
sentit. Bonꝰ plane fid̾q comes caro
spiritui bono. ꝗͣ ipsũ & sionerat uiuat :
aut si nͣ uiuat. ex oneratꝰ aut certe
uuiat .&. minime onerat. Primꝰ statꝰ
laboriosuss fructuosus. scd̾s ociosus.
s minime fastidiosus: t̃cius .&. głosus.
Audi &. sponsũ in canticis ad ꝓfectũ
hunc trimodũ inuitantẽ. Comedite
inqͥt amici . & bibite. &. inebriamini
karissimi Laborantes in corpore uo.¬
cat ad cibũ. iã posito corꝑe qͥescen¬
tes. ad potũ inuitat: resumͣtes corpo¬
ra. etiã ut mnebrient᷑ impellit. Quos

Expanded text:
constat ipsi non mediocriter valuisse. constat ipsi non mediocriter valuisse. O quam verum locutus est qui dixit, diligentibus Deum omnia cooperari in bonum . Valet Deum diligenti animae corpfirmum, valet et mortuum, valet et resuscitatum: primo quidem ad fructum poenitentiae, secundo ad requiem, postremo ad consummationem. Merito sine illo perfici non vult, quod in omni statu in bonum sibi subservire persentit. 31. Bonus plane fidusque comes caro spiritui bono, quae ipsum aut si onerat, juvat; aut si non juvat, exonerat; aut certe juvat, et minime onerat. Primus status laboriosus, sed fructuosus: secundus otiosus, sed minime fastidiosus: tertius et gloriosus. Audi et sponsum in Canticis ad profectum hunc trimodum invitantem. Comedite, inquit, amici, et bibite; et inebriamini, charissimi . Laborantes in corpore vocat ad cibum: jam posito corpore quiescentes ad potum invitat: resumentes corpora, etiam ut inebrientur impellit: quos
Abbreviated transcription (Latin):
pelago ętͣni luminis .&. luminose et̃¬
nitatis S si qͦdñ negat᷑ uelint sua
corꝑa reciꝑe. aut certe reciꝑe deside¬
rent .& sꝑent: liquet ꝓcul dubio nec¬
nec gͦ absorta sit mors inuictoria &
noctis undiq t̾minos. lux ꝑheniiis
inuadat .&. occupet usquȩquaq qͣ¬
tinꝰ &. incorꝑib gła cęlestis effulge¬
at. ñ possunt ex toto animȩ se ipsas
ex ponere &. transire in dm̃:. nimi¬
uel sensu. certe affectu naturali.
ita ut absq his nec uelint. nec uale¬
ant consũmariItaq ante restau.¬
racionẽ corpor. ñ erit ille defectꝰ a¬
ne carnis sane consorciũ sꝑs ñ reqͥ¬
reret. si absq illa consũmaret᷑. ẜñi
uero absq ꝓfecꝰtu animȩ. nec poni¬
t᷑ corpꝰ. nec resumit᷑. Demq p̾ciosa
in conspectu dñi mors sc̃or. eiꝰ dͦ a¬
si mors p̃ciosa: qͥd uita .&. illa uitaͤ
Nec mirũ si corpꝰ ia głȩ conferre ui¬
det᷑ sꝑui: qͦd & infirmũ &. mortale

Expanded text:
pelago aeterni luminis, et luminosae aetepelago aeterni luminis, et luminosae aeternitatis. Sed si quod non negatur velint sua corpora recepisse, aut certe recipere desiderent et sperent; liquet procul dubio necnec ergo absorpta sit mors in victoria, et noctis undique terminos lux perennis invadat et occupet usquequaque, quatenus et in corporibus gloria coelestis effulgeat; non possunt ex toto animae seipsas exponere, et transire in Deum, nimivel sensu, certe affectu naturali, ita ut absque his nec velint, nec valeant consummari. Itaque ante restaurationem corporum non erit ille defectus anec carnis jam sane consortium spiritus requireret, si absque illa consummaretur. Enim vero absque profectu animae nec ponitur corpus, nec resumitur. Denique pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus si mors pretiosa, quid vita, et illa vita? Nec mirum, si corpus jam gloriae conferre videtur spiritui, quod et infirmum et mortale