comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
triti sunt. Quia natura umuscuiꝰq rei exdi¬
uersitate cõponitur: insacro eloquio ꝑrẽ
quãlibet licite diuersa sigurantur: habet
de dño diettur. Uicit leo de tribu iuda.
radir dauid. hinc de diabło scriptũ. ẽ. Ad¬

Expanded text:
rius: Quia natura uniuscujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet de Domino dicitur: « Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo Petrus a
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. ⁊ aliũ paraclitũ dabit uob̾. ut maneat
ñ pot̾ accipere. Sic̾ enĩ idẽ paraclitꝰ. id. ẽ. pꝰ¬
mediatoris ascensũ alius humani generis
consolator. insemetipso inuisibilis. ẽ: ita om¬
nẽ quẽ repleuerit ad desidanda inusibi¬
lia accendit. Iqm mundana corda. sola
uisibilia diligunt᷑ hc̃ mundꝰ ñ accipit. qr
ad diligenda inuisibilia ñ assurgit. Scłareᷤ
i enĩ m̃tes quanto se foris ꝑdesidia dilatait:
tanto adreceptionẽ illius. sinũ cordis angu¬
stant. & qm̃ ualde in humano genere pau¬
ci sunt. qui adesidioꝵ cemporaliũ sorde pur¬
gati. ad ꝑceptionẽ scĩ sp̃s ipsa hac purgatione
dilatantur: ubũ hoc absconditũ dr̃. quia il¬
lud aquibdã ꝓculdubio incorde ꝑcipitur.
qđ amaxima hominũ parte nescitur uel
certe hec ipsa afflatio sc̃i sp̃s absconditũ
u̾bũ. ẽ. qr sentiri pot̾. s. strepitu locutionis
erprimi nͣ pot̾. Cũ gͥ diuina aspiratio sine

Expanded text:
trem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat trem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine
Abbreviated transcription (Latin):
bũ quippe absconditũ. inuisibilis filius
uocatur de quo iołis ait. In principio erat
u̾bũ. Qđ ipse quoq absconditũ insinuat.
dũ subiungit. Et ũbũ erat apud dm̃ ⁊ ds¬
erat u̾bũ. S hoc u̾bũ absconditũ electorũ
m̃tib dr̃: cũ potestas unigeniti filii credñ¬
tib manifestatur. Potest. uam ꝑũbũ abscon¬
ditũ. allocutio intimȩ aspirationis intelli¬
gi: de qua ioħs dicit. Unc̾tio eiꝰ docet uos
de om̃ib. Quȩ nimirũ aspiratio humanã
m̃tẽ contingendo subleuat:⁊ tẽporales co¬
gitationes deprimens. ȩternis hanc deside¬
rus inflãmat: ut nicħ ei iam nisi quȩ super¬
na sunt libeat: ⁊ cunc̾ta quȩ inferiꝰ de hu¬
ma ꝓͥstrepunt corruptione contẽpnat. Abs¬
conditũ gͦ u̾bũ audire. ẽ: locutionẽ scĩ spi
corde conciꝑe. Que ꝓfecto sciri ñ pot̾. nisi aqͦ
haberi pot̃. Unde ⁊ ueritatis uoce. de hac
abscondita locutione dr̃. Ego rogabo pa¬

Expanded text:
bum quippe absconditum, invisibilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. Quod ipse quoque absconditum insinuat, dum subjungit: Et Verbum erat apud Deum, reliqua . Sed hoc verbum absconditum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam absconditum allocutio intimae aspirationis intelligi, de qua Joannes ait: « Unctio ejus docet nos de omnibus . » Quae nimirum aspiratio humanam mentem tangendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. conditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere; quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Pa
Abbreviated transcription (Latin):
qđ & ꝓsꝑa loquebant᷑. ostendt᷑: Tancoq ma¬
la quasi ueriꝰ insimiant. quanto ⁊ bona quasi
deuote laudabant. Adusũ gͦ incorquent cri¬
minis. uoces fauoris: dũ iustoꝵ uitã inde pꝰ
grauiꝰ uulnerant. Unde hanc paulo ante spe¬
cietenꝰ defendebant. Sepe aut̃ eoꝵ bona que
priꝰ habita despiciunt: hec p̾modũ quasi ꝑdi
asserit: enumerando subiungit dic̃s. cimor tu¬

Expanded text:
a loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perditasserit, enumerando subjungit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tentione didicerunt. Neq hec ad ꝓuectum
conscientiȩ. s. adscientię ostentationẽ tra¬
hunt. Unde fit plerunq ut alta sciendo
dicant: s uiuendo que dicunt nesciant.
Siue gͥ ex hereticoꝵ specie uidelicet ñuitã
scientiũ . s. u̾ba tenentiũ. seu certe ex ꝑsona
amicoꝵ beati iob quide cognitione uerita¬
tis potuert̃ ꝓculdubio pipiendo exꝑiri qͣ
studuert̃ docendo eloqͥ hex eadẽ que trans¬
currimꝰ subcilius dicta disseramꝰ ut dum
sollicite eliphat sermo discutitur. quantę
scientiȩ fuerit demonstretur: Qũauis in ea¬
dem scientia humilitatẽ ñ tenuit. qui cõ¬
mune bonũ sibi spocialit̾ arrogauit. Ait nãq¬

Expanded text:
tentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui comune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namq
Abbreviated transcription (Latin):
de doctrinę suȩ altitudine. miri uideri ap¬
petunt: quasi ꝑtimescunt quȩ fingunt.
Et cũ minoris laboris sit audire quã dicere:
ad ea ꝓferenda audaces sunt quę scilicet
astruunt. quia ipsi uix audire potuerunt.

Expanded text:
de doctrinae suae altitudine miri videri apde doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ora dicere conantur: ipsi sibi testes st̃. qr
quȩ ꝓferunt uera ñ st̃. In nocturna qͥppe
tusione: dubie cernitur. Rimas gͦ susurrii.
inpauore nocturnȩ uisionis se ꝑcepisse as¬
serunt: quia ut ea quȩ docent alta alus
ostendant. uix ea se caꝑe posse denunti¬
ant. S hinc colligendũ. ẽ: quomͦ audien¬
tib certa ẽẽ potert̃. quȩ ipsi dubie uidert̃.
Muro gͥ ordine. cũ alta loquentes ꝓfluunt:
inpadefactione stulticiȩ. ipsis suȩ altitudi¬
nis uocib ligantur. Quantũ uͦ de singłri¬
tate sapientiȩ eleuant᷑: ostendit᷑. cũ ꝓtinꝰ
subditur. Quando solet sopor occupare ho¬
mines. Ac si ab hereticis aꝑte diceretur. Cũ
homines inferiꝰ dormiunt. nos ad ꝑcipienda
suꝑna uigilamꝰ. Quia ea nob̾ nota sunt. ad
pentia ñ assurgunt. Ac si aꝑtius dicant. hn
quib intelligentia nr̃a se erigit: reliquoꝵ
hominũ sensus dormit. Nonunꝗͣ uͦ cum
hoc despici ab auditore conspiciunt: semet¬
ipsos simulant cimere qđ dicunt. Unde

Expanded text:
ora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad pentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
titur: mͦ in suis suggestionib subuirtutis
specie palliatur. hęc itaq belua quȩ tanta
uarietate resꝑgitur. iure tigris uocatur: que
apud septuaginta int̾ptes ut p̾fati sum̃ mir¬
micoleon dicitur. Qđ uidelicet animal abs¬
consũ puluere formicas ut diximꝰ frumenta
gestantes int̾ficit: qr niiirũ apostata angłs
interrã decęlis ꝓiect. iustoꝵ m̃tes quȩ bo¬
noꝵ sibi oꝑum refectionẽ p̾parant. in ipso
actionis itinere obsidet. Cũq has ꝑ insidias
suꝑat: quasi formicas frum̃ta gestantes
improuisus necat. Recte autẽ munucoleon
id.ẽ. leo ꝙ formica dicit᷑. formicis eni ut diri¬
mus leo.ẽ. uolatilib formica: quia nmnirũ
antiquus hostis sicut contra consentientes
fortis. ẽ. ita contra resistentes debilis. Si enĩ
eiꝰ suggestionib assensus prebet᷑: quasi leo
tolerari nequaquã pot̾. Si autẽ resisticur.
quasi formica atteritur. Aliis gͦ leo . ẽ. aliiꝰ

Expanded text:
titur, modo in suis suggestionibus sub virtutis titur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ uor aurib obstrepat. id ẽ. ne babilonie
ꝗła. sensũ ab amore patrię celestis auercat.
ne catuloꝵ dentes mordeant. id ẽ. ne repbor
ꝓsuasio incorde conualescat. At contra here¬
tici iam quasi de scitate securi sunt: quia
uite fue meritis cuncta se suꝑasse suspicant᷑.
Unde ⁊ nunc dr̃ Rugitꝰ leonis ⁊ uor leene
& dentes catuloꝵ leonũ contriti sunt. Ac si
apte diceretur. Hos ido muillis flagellis atte
uitȩ meritis suꝑando calcamus. Unde et¬
p̾dam: ⁊ catuli leonuĩ dissipati sunt. hunc
uocabulo tigridis repetut: quẽ leonis appel¬
latione signauit. Sathan quippe & ꝓpt̃ cru¬
delitacẽ leo dicitur: ⁊ ꝓpt̾ multiformis aftu¬
tie uarietatẽ ñ in congrue tigris uocatur.
.Uodo enĩ se sic̃. ẽ ꝑditus. humanis sensibus
obicit: mͦ quasi angłm lucis ostñdit᷑ m̾ stul¬
torũ mentes blandiendo ꝑsuadet. mͦ ad cul¬
pã terrendo ꝑtrabit: mͦ suade̾ uitia aꝑte ni¬

Expanded text:
nae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae nae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum leonum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici jam quasi de sanctitate securi sunt, quia vitae suae meritis cuncta se superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. Ac si aperte diceretur: Nos ideo nullis flagellis attervitae meritis superando calcamus. Unde praedam, et catuli leonum dissipati sunt. » Hunc vocabulo tigridis repetit, quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se sicut est perditus humanis sensibus objicit, modo quasi angelum lucis ostendit. Modo stultorum mentes blandiendo persuadet, modo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte ni
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ciuitas id ẽ babilonia erprimitur:
que contra uitã innocentiũ ĩmanitate eru¬
delitatis efferatur. Quȩ antiquo hosti qͣsi
seuissimo leoni sociata. ꝑu̾se ꝑsuasionis eiꝰ
semina concipit:⁊ rȩpbos ex se filios ad simi¬
litudinẽ illius quasi erudeles gignit. Caculi¬
autẽ leonũ sunt quilibet reprobi. adiniqͣm
uitã maligoꝵ sp̃uũ errore generati: qui &
simul orñs umnũsã muneli cuntatẽ quã pre¬
drimꝰ babiloniã faciuat: i tam̃ i idẽ sin¬
guli babrlonie silii. quasi ñleena. s lecnę
catuli uocantor. Sicut enĩ syon tota simul
eccła dicitur: si lii autẽ s on.scõr quiq sin¬
guli memorantur ĩta &r filii babiloniȩ sin¬
guli quiq reproboꝵ.&. eadẽ babilonia simin
om̃s rȩpbi uocantur. Sed sci uiri quancliu
inhac uita sunt. semecipsos sollicita eir¬
cunspec̾tione eustodiunt. ne leo curuiens
insidiando subripiat. id ẽ. antiquus hostis
sub aliqua imagine uirtutis occidat: He lee¬

Expanded text:
mundi civitas, id est, Babylonia, designatur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis efferatur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni, sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasi crudeles catulos gignit. Catuli leonum sunt quilibet reprobi ad iniquam vitam malignorum spirituum errore generati, qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen iidem singuli Babyloniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut enim Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum quique singuli memorantur, ita et filii Babyloniae singuli quique reproborum, et eadem Babylonia simul omnes reprobi vocantin hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subripiat, id est, antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis occidat; ne leae
Abbreviated transcription (Latin):
cõphensibilia se cognouisse indicent: ñ ste¬
tisse .s. transisse corã se sp̃m narrant. et uul¬
tũ se uidisse incognitũ simulant: ut ẽẽ se
ei cognitos qui ab humana mͣte cognosci
ñ ualet ostendant. Ubi adhuc subditur.¬

Expanded text:
comprehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
singłritate głantur. Quã ut diximꝰ oc¬
cultã insinuant: quia scł ut mirã osten¬
firmant. Unde apud salomonẽ hereticoꝵ
spẽm mulier tenens dicit. Aquę furtiuę
dulciores sunt: ⁊ panis absconditꝰ suauior
Unde hic quoq subditur. Et quasi furtiue
suscepit auris mea. uenas susurrii eiꝰ. fur¬
tiue susurrii uenas ꝑcipiunt. qui socialis sci¬
entiȩ grãm deserentes. ad hanc nequaquã
ꝑ ostuꝰ ingrediuntur: dño accestante qͥ
ait. Quiꝰ intrat ꝑ ostiũ inouile ouiũ. sed
ascendit aliunde: ille fur. ẽ. ⁊ latro. Uenas
itaq diuini susurrii furtiue suscipit: qͥ ad
ꝑcipiendã uitutis eiꝰ noticiã. deserto publi¬
cȩ p̾dicationis ostio. prauę intelligentie
rimas quęrit. Quia uͦ fur ⁊ latro qui intͣt
aliunde. tenebras diligit. ⁊ claritatẽ lu¬
minis ꝑ horrescit. recte subiungit᷑. In hor

Expanded text:
singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostenfirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aitaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
atrocitate fuscatur. Sepe largitate. castita¬
te. pietate. expulchra uisione induitur: s
int̾ fusa obseuritate suꝑbiȩ notat᷑. Sicq
fit. ut int̾mixtis uitiis dũ mundã inse spe¬
ciẽ hypochrita ñ ostñdit: quasi unũ colorẽ
tigris habere nequaquã possit. Quȩ uidelicꝙ
tigris rapit pͣdã: quia humam sibi fauoris
usupat głam. Qui enĩ rapta laude extoeli¬
tur: quasi p̾̃da satiatur. Bene aũ hypochu¬
tarũ laus. p̾da dr̃. Preda quippe. ẽ: cũ aliena
uiolent̃ auferunt᷑. Omĩs aut hypochrita. qr
uitã iusticiȩ simulans. iustoꝵ sibi laudeor
arripit: alienũ. ẽ. ꝓfecto qđ tollit. Fliphar
itaq quia beatũ iob incolumitatis sue tẽ¬
pore laudanda egisse cognouit: ꝑcussione sub¬
sequende. hec illũ tenuisse ꝑ hypochrisin
credidit dicens. Tigris perut. eoqd ñ habꝙ

Expanded text:
atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitaatrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ enĩ nomine tggridis. nͥ beatũ iob nota
uarietatis signat: uel asꝑsũ maculis simula¬
tionis: Omĩs nanq simulator in eo qd u
deri rectꝰ appetit. inundũ se ꝑ omĩa non
ostendit: quia dũ uirtutes quasdã ꝑ hypo¬
chrisin assumit. ⁊ occulte semetipsũ uitus
subicit: quedã latentia uitia repente in
faciẽ erumpt̃. ⁊ suꝑduc̾te simulationes. qͣsi
uisionis coriũ eradmirtione sua uarnuioo
ostñdt̃: ut plerunq mirũ sit. cur homo qͥ
tantis uirtutib pollere cernitur. nã tã rep¬
bis actib inquinet᷑. S nimirũ om̃is hy¬
pochrita tigris. ẽ: qr dũ mundus color de
simulatione ducit᷑. uitioꝵ ingredine int̾¬
rũpente uariat᷑. Sepe enĩ dũ de castitatis
mundicia głatur: sorde auaritiȩ fȩdatur.
Sepe dũ de uirtute largitatis speciosus os¬
tenditur: luxuriȩ maculis inquinatur.
Sepe dũ castitatis atq largitatis decore
uestitur: uelut exzelo iusticie. crudelitatiᷤ

Expanded text:
Quem enim nomine tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita tigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s extrorsus emitcit᷑: quando ab int̾no con¬
ceptu consilii. exteriꝰ iudiciũ dãnationis in¬
fertur. Bene itaq dicit̾. qđ qui dolores semi¬
nant flante dõ ꝑeunt: quia unde foris per¬
uersa faciunt. inde ab intimis recte feriun¬
tur. Nel certe cũ flare ds̃ dr̃. Quia ⁊ statim
irȩ eiꝰ sp̃s sub infertur. appellatione flatus
illiꝰ. pot̾ ipsa eiꝰ animadũsio designari. Nos
quippe cũ irascimur. flatu furoris inflã¬
mam̃. Ut gͦ uindictã cogitans dñs demon¬
stret᷑. flare irascendo dr̃ ñ qđ ipse in nat᷑a
sua mutabilitatis uicissitudinẽ recipit.s.
qđ post longã patientiã quando uindict᷑ã

Expanded text:
spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conspiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ metunt. flante dõ ꝑeunt. quia quanto hic
altiꝰ ꝑu̾se agendo ꝓficiunt: tanto duriꝰ sub¬
sequenti dãpnacione feriunt᷑. S cũ eidẽ sen¬
tentiȩ pmitatur. recordare. iudelicet padet.
quia transacta res ad m̃tẽ reducit̾: ñ autẽ
futura nuntiat᷑. Tunc gͦ elipha ueriꝰ dice¬
ret: si hec de iniquis generalit̾ fieri. extre¬
ma animadũsione credidisset. S hoc qđ¬
flare ds̃ dr̃. urget ut subtiliꝰ discernat᷑. Hos¬
quippe cũ flamꝰ. aerẽ ab ext̾iorib introrsus
trabimus: i introrsus tractũ. hc̃ exteriꝰ reddi¬
mus. flare gͥ ds̃ in uindictȩ retributione dr̾⁊
quia et ab ext̾iorib causis introrsus uidicu
consiliũ concipit: labint̾no consilio extror¬
sus sententiã emittit. Quasi flante dõ ab
ext̾iorib aliquid introrsus trabitur: quando
foris mala nr̃a conspicit. ⁊ intꝰ iudiciũ dispo¬
nit. Et rursũ quasi flante dõ ab int̾ioribus

Expanded text:
et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidisset. 37. Flare Dquippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑatur : Quia enĩ sic̃ scriptũ. ẽ. dñs patiens
rea̾ditor ͤ. sepe diu tolerat. qͦs in ꝑpetuũ dãp¬
nat. Nonnunꝗ uͦ concite ꝑcutit: qr pusilla¬
nimitati innocentiũ. consulendo concur
Aliquando uͦ iniustos celerit᷑ trucidat: coꝵq
int̾itu innocentiũ corda confirmat. Sienĩ
nc̃ om̃s male agentes ꝑcuteret: ertremũ
iã iudiciũ quib ex hib̾et: Si aut̃ nullũ oĩ¬
no ꝑcuter&: quis dm̃ res humanas curare credi¬
inulta mala ñ deserit. Nonnunꝗ uͦ iniqͦs
diutolerat: ut consid̾antib insinuet ad qd̾
cunctis generalit̾ dr̃ ex magna parte ꝓcul
dubio ueritatis uirtute uacuat᷑. S tc̾ uera
erit: cũ iam iniquitatis dilatio ñerit. Que
hoc fortasse mͦ intelligi rectiꝰ pot̾: qm̃ nec
innocens ꝑit. nec rectus deletur. qr ⁊ si car¬
ne hic acceritur. inconspec̾tu et̾ni iudicis ue¬
ra salute reparatur.I qui seminant dolores

Expanded text:
prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrAliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare crediinulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eneraliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores
Abbreviated transcription (Latin):
nus subinfert᷑. quia qui dolores seminant
⁊ metunt flante dõ ꝑeunt. ⁊ irȩ eiꝰ spiritu
consumunt᷑. hoc loco doloris messio ñ iam pena
s. adhuc ꝑfectio iniquitatis ostñdit᷑: qr ex di¬
uinȩ ire spũ. eiusdẽ messionis pena subrogat᷑.
Seminant gͦ hic dolores ⁊ mecunt: qr iniqua
sunt quȩ faciunt. ⁊ in ipsa iniquitate ꝓspe¬
rant᷑: sic̃ de iniqͣ ꝑ psalmistã dr̃ Polluunt᷑
uiȩ eiꝰ in omi tpr: Auferunt᷑ iudicia tua
paulopꝰ subdit᷑. Sub lingua eiꝰ labor ⁊ dolor
Dolores itaq seminat. cũ pũsa. agit.: dolores
mecit. cũ ex eisde ꝑũsitatib tpr̃alit̾ erereseit.
Quomꝰ gͥ flante dõ ꝑeunt: qui plerunq diu
hic subsistere. ⁊ iustis felictꝰ ꝑmittunt᷑: hinc
nanq de illis it̾m ꝑ psalmistã dr̃. In laborib
hominũ ñ sunt: ⁊ cũ hominib ñ flagella
bunt᷑. hinc hieremias ait. Quare uia impioꝵ

Expanded text:
nus subinfertur quia qui dolores seminant nus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntur judicia paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibc Jeremias ait: Quare via impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
uersio nulla ꝑcuteret: petrus minime pro¬
nuntiaret dicens. tempꝰ. ẽ. ut iudiciũ incipi¬
at de domo dĩ. Illi gͦ ueracit̾ recti sunt. qui
amore suꝑnę patrię. ad cunc̾ta p̾sentis uite
adũsa p̃parant᷑. Nã qui ꝓ et̾nis bonis mala
hic ꝑpeti metuunt: uidelicet recti ñ sunt. S
eliphar uł deleri rec̾tos uel in nocentes hic
ꝑire ñestimat: qi sepe hi qui ñ spe celestis
głȩ. s ꝓt̾rena dõ retributione deseruiunt.
cũ t̾renã securitatẽ p̾dicant: cunctis sius la¬
borib ostendunt qđ amant. Sequitur.¬
Quin pociꝰ uidieos qͥ oꝑantur iniquitatẽ. et
seminant dolores: imetunt eos. flante do pe¬
nare.ẽ: fraudulenta dicere. Dolores autẽ me
tere. ẽ: dicendo preualere. Nel cerce dolores
seminant. qͥ ꝑu̾sa ꝑagunt: dolores metunt.
cũ de eadẽ ꝑusitate pumunt᷑. fr̾uctꝰ quippe
doloris ẽ. retributio dãpnationis. S cũ pti¬

Expanded text:
versio nulla percuteret, Petrus minime praversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe coeled pro terrena Deo retributione deserviunt, cum terrenam securitatem praedicant, cunctis suis laboribus ostendunt quid amant. SequiturQuin potius vide eos qui operantur iniquitatem, et seminant dolores, et metunt eos, flante Deo penare est fratere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum proti
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas dicit. In patientia ur̃a possidebitis
animas uras. Quid. ẽ. enĩ animã possidere.
nͥ ꝑfecte in om̃ib uiuere: cunctis m̃tis moti¬
b exuntutis arce dñari : Qui gͥ pacientiã
tenet. animã possidet. quia inde contra ad¬
u̾sa omĩa fortis efficitur. unde sibi ⁊ se ipsũ
uincendo dñatur: A q̃ se laudabilit̾ frangit.
infractũ se fortit᷑ exerit: qr eũ usuis se uolup¬
tatib suꝑat. sese ad contraria inuictũ parat.
Sed quia eliphar inuehendo corripuit: nune
aliqua uelut exhortando subiungit dic̃s. Re
tã rep̃hensibilit̾ exhortantur. Ait nanq. Qs
unꝗ innocens ꝑut᷑: aut quando rec̾ti deleti
sunt: Sepe quippe hic ⁊ innocentes ꝑeunt¬
ꝓpħa non diceret. Iustus ꝑit: ⁊ nemo. ẽ. qui re¬
cogita. Si rectos ds ꝓuidendo ñ raperet. neqͣꝗ
de iusto sapientia dirisset. Raptꝰ. ẽ. ne mali¬
tia mutaret intellectũ. eiꝰ. Si iustos animad¬

Expanded text:
Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhortando subjungit, dicens: Ctam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, etPropheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animad
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ ueratiꝰ ꝑ formidinẽ subdit. Quȩ intimore
dnĩ constituta ñ inuenitextra qđ metuat. q
dũ recto metu conditori om̃iũ iungitur.
potestate quadã supra omĩa subleuat᷑. forti¬
tudo aut̃ ñ nͥ in adu̾sitate ostenditur. Unde
⁊ mox post fortitudinẽ. patientia subrogat᷑.
Tanto enĩ se quisq ad fortitudinẽ ꝓfecisse ue¬
rius demonstrat: quanto aliena mala robu¬
stiꝰ tolerat. Nã minꝰ inse conualuit: quẽ ali¬
ena inquitas sternit. Qui in eo qđ ferre con¬
trarietatẽ ñ ualet pusillanimitatiᷤᷤ suȩ gladio con-¬
fossus iacet. Quia uͦ ꝑfecho de patientia nasci¬
tur. stat̾i pꝰ patientiã. uiarũ ꝑfectio sub user¬
tur. Ille enĩ uere ꝑfect᷑. ẽ qui erga inꝑfectio¬
nẽ ꝓrimi impaciens ñ. ẽ. Nã qͥ alienã imꝑ¬
fectionẽ ferre ñ ualens deserit. ipse sibi testĩ
est. qđ ꝑfecte nec dũ ꝓfecit. hinc ineuangłio

Expanded text:
m veracius per formidinem subdit. Quae in timore m veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta non invenit, extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur. Ille enim vere perfectus est, qui erga imperfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
rogat: quã p̃misit dic̃s. Dunc aut̃ uenit suꝑ
te plaga ⁊ defecisti: tecigit te ⁊ conturlutꝰ es.
Omĩa gͦ simul interisse asserit. in eoqđ beatũ
iob turbatũ flagello rep̃hñdit. S utuendũ
ualde.ẽ. quia quãuis inconuenient̃ incre¬
pet: congruent᷑ tam̃ ordines untutũ nar¬
rat. Quatuor quippe gradib uitã beati iob
iurtutes enumerando distinrit: dũ et timo¬
ri fortitudinẽ.⁊ fortitudini patientiã. ⁊ pati¬
entiȩ ꝑfectionẽ iuurit. Inuia enĩ dĩ. atimore
incipit᷑: ut ad fortitudinẽ ueniat᷑. Nã sicut¬
inuia scłi. audatia fortitudinẽ: ita inuia
dĩ audatia debilitatẽ parit. Lsic̾ inuia scłi
timor debilitatẽ: ita iina dĩ. timor fortitui¬
dinẽ gignit: salomone attestante qui ait.
Intimore dñi fidutia fortitudinis. simori
quippe dni inẽẽ fidutia fortitudinis dr̃ qr
nimirũ mens nr̃a tanto ualentiꝰ t̾rores rerũ
tpraliũ despicit: quanto se auc̃tori eoꝵdẽ tẽ

Expanded text:
uam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatin via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium desp
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ rugitũ leonis appellat: nisi ut paulo
ante p̾misimꝰ seueritatẽ uiri: Quid uocẽ
leene: nisi loquacitatẽ conugis: Quid den¬
tes catuloꝵ leonũ. nͥ edacitatẽ plis: Quia
enĩ filii conuiuantes exanc̾ti sunt: dentiũ
expͣssione signant᷑. Quȩ cuncta dũ contrita
eliphar rigidus exultat: quasi iure dãpnata
denuntiat: cuiꝰ adhuc duriciã increpationiꝰ
ingeminat. cũ subiungit. Tigris ꝑut. eo qđ¬

Expanded text:
enim rugitum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum subjungit: CAPUT XX
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ uitã impetunt: qr aut praua eos dice¬
re assert̃: aut rocta ñ seruare quȩ dict᷑. Unde
⁊ beatꝰ iob infers ab amicis suis de locutione
rep̃hendit᷑. nc̃ aũ rocta dixisse .s. hec ñ seruasse
lacerat᷑. Ab iniquis gͦ. mͦ bonoꝵ locutio. mͦ ac¬
tio repbat᷑: quatinꝰ aut rep̃hensa lingua tace¬
at: aut eiꝰdẽ lingue suȩ ad iudicata testimo¬
nio incrimine uita succumbat.I notandũ qd
priꝰ laudes linguȩ inferuis: ⁊ pꝰmodũ de uitȩ in¬
firmitate conquerunt᷑. Iniqͥ & enĩ ne publi¬
ce praui uideant᷑: loquunt aliqñ bona de

Expanded text:
bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de
Abbreviated transcription (Latin):
Aqua q̃ppe dimittitue:cũ linguę ñurꝰ estre¬
nat᷑. S. dimissor aquę iurgtoꝵ capue efficit᷑:
quia ꝑ lingue in continantiã. discor lie orige
ꝓpinat᷑. Prauigͥ sic̃ insensu leues st᷑ ita .ni.¬
cutione p̾cipites: Et reticere ꝑtractando nag¬
ligc̃. quę loquunt᷑. S qđ leuis conscientia con¬
cipit. leuior ꝓtimis lingua ꝓdit. Unde ninc
elipha ex suo erꝑim̾to colligit. qđ & despate
de omt̾ib sentit dicens. S conceptũ sermonẽ

Expanded text:
. Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effre. Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sent
Abbreviated transcription (Latin):
confortasti. Si ipsȩ hystoriȩ textꝰ aspicit᷑. mag¬
na ẽ. lectoris utilitas. qđ ab amicis iuirgantib
in beatũ iob ꝓlaceratione uitioꝵ. uirtutũ p̃¬
cona ꝓferuntur. Nunquã quippe ẽ. tã ro¬
bustũ uitȩ testimoniũ: quã cũ ille laudan¬
da loquitur. qui ingerere crimĩ conat᷑. Pen¬
semꝰ aut̃ cuiꝰ celsitudinis uir iste fuerit: qͥ
in doctos docens. lassos roborans. uacillan¬
tes donfirmans. int̾curas domꝰ. int̾ multipli¬
ciũ rerũ custodiã. int̾ affectꝰ pignoꝵ. inter
studia tot laboꝵ. erudiendis se ceteris im¬
pendit. Lilla quidẽ occupatꝰ exercuit: s tñ
liber magistĩo doc̾trinę militauit. t̃ẽpora¬
lia regendo disposuit: et̾na p̾dicando nun¬
tiauit. Uite rectitudinẽ ⁊ agendo uidentib
ostendit: ÷ loquendo audientib ingessit.
S siue heretici. seu puĩsi quilibet cũ bona
iustor referunt. Hęc marguiñtũ criminis
inflectunt. Inde nanq eliphar contra beatũ

Expanded text:
conatur. --Si ipse historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audientibus ingessit. sive haeretici, seu perversi quilibet, cum bona justorum referunt, haec in argumentum criminis inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum
Abbreviated transcription (Latin):
na conscende. m̃tis saltib sciunt: ne semꝑ
in ꝓfundis curarũ lateant: ⁊ nulla eos amo¬
ris sũmi quasi lib̾i aeris aura contingat.
Qui gͦ reb tẽporalib occupant᷑. tẽ bñ excerio¬
ra dispont᷑. cũ sollicite ad interiora refugi¬
unt: cũ nequaꝗͣ foris ꝑturbationũ strepitꝰ
diligt̃: s aput semetipsos intꝰ intranquil¬
poraliũ rerũ tumultꝰ. intͣ semetipsas ũsa¬
re ñ cessant: uã cũ uacant. Incogitatione
enĩ seruant depicta quȩ amant: ⁊ quãuis
nicħ ext̾iꝰ faciant. apud semetipsas tamen
sub pondere inquiete quietis elaborant.
Quib si earundẽ rerũ administratio p̃be¬
at᷑. semetipsas funditꝰ desert̃: ⁊ fugitiua
hȩc tpr̃alia ꝑintentionis cursũ continiuis
cogitationũ passib sequunt᷑. Riȩ aut̃ m̃tes

Expanded text:
erna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper erna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt; cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquilporalium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis uͦ more fuerit: adiungat. dicens. Honne
silui : Qualis erga illicita oꝑa: adhuc subiciat
Nonne quieui : Pot̾ aut̃ silere ⁊ quiescere. ad¬
huc subtiliꝰ ꝑscrutari. Silere nanq ẽ. m̃tem
a t̾renoꝵ desidioꝵ uoce restringere. Uis enĩ
magni clamoris. ẽ. tumult̾ cordis. Quiescuna¬
quoq qͥ bene inpocestate st̃. cũ t̾renarũ acti¬
onũ strepitꝰ ꝓ diuino amore int̾mutendo¬
pꝰ ponunt. Nedũ ima indesinent᷑ occupant.
cor funditꝰ asũmis cadat. Sciunt enĩ qr
neqͣꝗ mens ad suꝑna atcollit᷑. si curarũ
tumultib continue ininfimis occupatur.
Quid enĩ de do occupata optineat: que de
illo applm̃dere aliquid etiã uacans laborat.
sibi iudicio lum̃ eiꝰ uisionis abscondit. hinc
habent ñ edantur. Pisces nanq qui habent
pennulas: saltꝰ dare suꝑ aquas solent. Soli
gͦ inelectoꝵ corpore quasi pisces transeunt.
qͥ ineo qd̃ imis deseruiunt. aliquando suꝑ¬

Expanded text:
Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris est tumultus cordis. quoque qui bene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendoostponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt: ad illicita oꝑa:inquieta dilabun¬
tur. Solus enĩ in illicitis ñ cadit: qui se ali¬
quando ⁊ alicitis caute restringit. qua
uidelicet constrictione religatũ se bene
pauliis insinuat. dicens. Omĩa mͥ licent: s
ñ omĩa expediunt. Atq ut ex ipsa religatio¬
ne ostender&. inquanta se m̃tis libertate
dilataret: ilico adiunxit. Omĩa mͥ licent: s
ego sub nulliꝰ redigar potestate. Cũ enĩ meis
concepta desidia sequit᷑: seruire reb conuin¬
citur. quarũ amore suꝑat᷑. S paulus cui
cuncta licent. sub nulliꝰ potestate se redigit:
q semecipsũ uã alicitis restringendo. ea quȩ
delectata p̾mer̾ent. despecta transcendit.
fuit: in notescat dicens. Donne dissimula¬
ui: Fotestas nãq cũ hahet᷑. ⁊ cogitanda. ẽ ad
utilitatẽ. ⁊ dissimulanda ꝓpt̾ tumorẽ: quati¬
nus is qui ea utitur. ⁊ ut ꝓdesse debeat. posse
se sciat: iut extolli ñ debeat. posse se nesciat.

Expanded text:
nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabunnesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ recte faciunt. qr elate cogiant imictuit.
se semꝑ indigna uic uint᷑. Ne eadẽ bona actio
agentis cor subleuet. ⁊ subleuando plus aucto¬
rẽ d̃ clatione deiciat.: quã ipsos forte quib
impendit᷑ iuuet. hinc. ẽ. enĩ qd̃ rex babilo¬
nie. dũ elata m̃te apud se tacitꝰ uolueret di¬
cens. nonne hȩc . ẽ. babilon quã ego ȩdificaui:
in irrationale animal ꝓtinus u̾sus. ẽ. Qd̃ enĩ
fact fuerat ꝑdidit: qr humilit̾ noluit dissi¬
mulare qđ fec̃. Iqr elatione cogitationis se
suꝑ homines ertulit: ipsũ quẽ cõmime̾ cũ
hominib habuit. sensũ hominis amisit.
Sepe uͦ hi qui inpotestatest̾ ad subiectoꝵ pas¬
sim contumelias erũpt᷑: ⁊ hoc qđ inuigilan¬
tes regimini seruiunt. ꝑ linguę ꝓcacitatẽ
ꝑdunt. Oiori scł formidine. iudicis u̾ba
pensantes: qr qui sine causa fr̃i fatuũ die¬
rit: gehennȩ se ignib addicit. Sepe hi qͥ
inpotestate sunt. dũ sese ⁊ alicitis retinere

Expanded text:
quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos forte quibus impenditur juvet. Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere
Abbreviated transcription (Latin):
rent: dignũ ꝓfecto erat. ut hȩc humilit̃ dice¬
rent. ne ꝑcusso uulnera ꝑ ĩmod̾ata u̾ba cu
deteriorib displicent. uł fac̾ta uel dicta meli¬
orũ. Sed eo ab eis ñtemere rep̾hendenda sc̃:
quo apprehendi ueracit̾ nequaꝗ possunt.
Sepe aliquid amaiorib cdispensattiue agitur:

Expanded text:
rent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba cumdeterioribus displicent vel facta vel dicta meliorum: sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, 149 quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitu
Abbreviated transcription (Latin):
pie uen̾ant. eiꝰ merepationi subiciunt. Iũq
ad contentionis u̾ba ꝓsilium eã ꝓ qua ueneratt.
causã pietatis amittunt. Qui quidẽ. ñ praua
hoc intentione faciunt. s quãuis affectũ ꝑ¬
cusso. ex hibeant: ꝑcussũ tam̃ ñ nͥ ꝓ iniquita¬
te credidunt. Dũq indentionẽ bonã neqͣꝗ
locutio cauta subsequitur: ipsa pietatis ꝓpo¬
sitio. intransgressionis uitiũ uerat᷑. Pensan¬
dũ nanq fuerat: cui. ⁊ quando loquerẽt᷑. Iustꝰ
quippe erat ad quẽ uenerant:⁊ diuinis uer¬
berib cinc̾t. Exante ac̾ta gͦ eiꝰ uita debuert̃
ea quȩ intelligere ñ ualebant. illiꝰ u̾ba ꝑpen¬
dere. ⁊ ex flagellis p̾sentib ñ illũ redarguere.
s de sua uita formidare: seq flagellato iusto¬
ñ quasi ratiocinando erigere.s. flendo socii¬
re: ut nequaꝗ se eoꝵ scientia ꝑ u̾ba ostend̾et.:
s loqui recte linguã consolantiũ magist᷑ do¬
lor erudiret. Qui ⁊ si qua forsan diu̾sa seuti¬

Expanded text:
 increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa senti