comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bit suauitatẽ. & terra nr̃a dabit fructũ suũ :
Ecce enĩ uidete quod dico. Ecce locuti su¬
mus uobis uerbũ dĩ. semen sparsi sumus
de uotis cordibus. tãquã sulcata inuenientes
pectora. aratro confessionis. De uotione &
intentione suscepistis semen. cogitate de
uerbo quod audistis tãquã glebas frangen¬
tes ne semen rapiant uolatila. ut possit
ibi germinare quod seminatũ est. & nisi
ds̃ pluerit. quid prodest quod sominat᷑ :
Hoc est dñs dabit suauitatẽ. & terra nr̃a
dabit fructũ suũ. Ille enĩ uisitationibus
suis. in otio. in negotio in lecto. in conui¬
uio. in conlocutione. in deambulatione uisi¬
t& corda ur̃a. ubi nos non sumus. Ueniat
ymber di. & fructific& quodibi seminatum est.
&C ubi non sumus nos & securi quiescimꝰ aut aliud
agimus ds̃ dat in crementũ seminibus quȩ spar¬
simus ut ad tendentes postea bonos mores ur̃os
&iam de fructu gaudeamus. Qm̃ dñs dabit sua¬¬

Expanded text:
bit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» bit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locuti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus devotis cordibus, tanquam sulcata invenientes pectora vestra aratro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Ille enim visitationibus suis, in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de fructu gaudeamus: «Quoniam Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi peccata. od erimꝰ peccata & desideremus
iusticiã. Cũ enĩ cȩperimꝰ odisse peccata
iam ipsũ odiũ peccatorũ similes nos incipit
facere dõ. quia hoc odimus quod odit & dc̃.
Cũ ergo cȩperis odisse peccata & confiteri
dõ cũ te delectationes inlicite rapiunt &¬
ducunt ad ea quę tibi non prosunt. inge¬
misce ad dm̃. & confitens illi peccata tua
mereboris ab eo delectationẽ. & suauitatem
iuste faciendi dabit tibi. ut incipiat te de¬
lectare iusticia. quẽ primo delectabat ini¬
quitas. ut qui primo gaudebas in ebrietate.
gaudeas in sobrietate. Qui primo gaude¬
bas de furtis ut tolleres homini quod non
habebas. quȩras donare. ñ. habenti qͦd habelas
Et quẽ delectabat rapere. delecta donare.
Quẽ delectabat spectare. delectet orare.
Quẽ delectabant cantica nugatoria & adul¬
teriua. delect& ymnũ dicere dõ. Currere
ad aeccłam. qui primo currebas ad theatrũ.
Unde nata est ista suauitas. nisi quia dñs da¬

Expanded text:
rimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum similes nos incipit facere Deo; quia hoc odimus quod odit et Deus. Cum ergo coeperis odisse peccata et confiteri Deo, cum te delectationes illicitae rapiunt et ducunt ad ea quae tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi peccata tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut incipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres homini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem delectabat rapere, delectet donare; quem delectabat spectare, delectet orare; quem delectabant cantica nugatoria et adulterina, delectet hymnum dicere Deo; currere ad ecclesiam, qui primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus da
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis. & tãquã facta dicit quę futura erant
quia apud dm̃ & quod futurũ est iã factũ est
lbi gͦ ꝓphetauidebat futura nobis. iã uͦ facta
in illius ꝓuidentia & predestinatione certissima
quomodo dicit & illo psalmo ubi om̃s apm̃ ag¬
noscunt. sic enĩ recitatus est psalmus. tãquã
euangeliũ legat᷑. Foderunt manus meas &

Expanded text:
temporis; tanquam facta dicit, quae futura erant; temporis; tanquam facta dicit, quae futura erant; quia apud Deum et quod futurum est, jam factum est. Ibi ergo Propheta videbat futura nobis, jam vero facta in illius providentia et praedestinatione certissima, quomodo dicit et in illo psalmo ubi omnes Christum agnoscunt; sic enim recitatur, tanquam Evangelium legatur: «Foderunt manus meas
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã om̃i credenti. Ergo cũ primo in titu¬
lo psalmi posuit in finẽ. direxit cor nr̃m̃ in
xp̃m. In illũ si intendamus non errabimus
quia ipse est ueritas quo festinamꝰ. & ipse est
uia ꝑ quã curramus. Quid est filiis chore:
Interpretat᷑ chore ex uerbo hebreo in latinũ.
caluus. Ergo filiis chore. filiis calui. Quis
est caluus iste: Non ut rideamꝰ illũ. sed ut
ploremꝰ ante illũ. Nam irriserunt quidã &
ademonib uastati sunt. quomodo in regnoꝵ
comeder̃ pueros male ridentes. & plangen¬
dos a parentib suis. Signaͬuit hoc factũ ꝓphe
est. quia in caluarie loco crucifixus est. Nos
autẽ si in illũ crediderimꝰ. filii ipsius sumus.
Nobis ergo cantat᷑ iste psalmꝰ. ubi inscribitur
filuis chore. sumꝰ enĩ filii sponsi. Ille quippe
peregrinatione ad huc seruat nobis occultas
diuitias suas. Unde cnĩ tale pignus dedit :
in futurũ. & utit᷑ uerbis quasi iam preteriti

Expanded text:
justitiam omni credenti» . Ergo cum primo in titujustitiam omni credenti» . Ergo cum primo in titulo Psalmi posuit, «In finem;» direxit cor nostrum in Christum. In illum si intendamus, non errabimus; quia ipse est veritas quo festinamus, et ipse est via per quam curramus . Quid est, «filiis Core?» Interpretatur Core ex verbo hebraeo in latinum Calvus. Ergo «filiis Core,» filiis calvi. Quis est iste calvus? Non ut irrideamus illum, sed ut ploremus ante illum. Nam irriserunt quidam, et a daemonibus vastati sunt: quomodo in Regnorum libro comederunt pueros male ridentes , et plangendos a parentibus suis. Significavit hoc factum prophetest, quia in Calvariae loco crucifixus est . Nos autem si in illum crediderimus, filii ipsius sumus. Nobis ergo cantatur iste psalmus, ubi inscribitur, «filiis Core:» sumus enim filii sponsi . Ille quippe peregrinatione; adhuc autem servat nobis occultas divitias suas. Unde enim tale pignus dedit, qin futurum, et utitur verbis quasi jam praeteriti
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat nobis miscdam suã & sa¬
lutare suũ do nobis Dictũ est hoc
quidẽ in ꝓphetia. cũ primũ psalmi
istidicerent᷑ & scriberent᷑. Ceterũ qͦđ adtin& ad
hoc tẽpus. iã ostendit dñs gentib miscdam suã. &
dedit eis salutare suũ. Ille quidẽ ostendit. sed
multi sanari nolunt. ut uideant qͦđ ostendit. Sed
qͥa ipse sanat oculos cordis ad uidendũ se ꝓpterea
cũ dixiss& ostende nob̾ dñe miscd̾am tuã: tãquã
multis cetis dicturis. quomodo uidebimꝰ. cũ cȩpe¬
rit ostendere: adiunxit. & salutare tuũ da nobis.
Dando enĩ salutare suũ. sanat nobis unde possi¬
m̾ uidere qđ ostendit. Non quomodo medi¬
cus homo ipse curat. ut lucẽ istã ostendat eis
quos curauerit. & aliud est ista lux quam
de monstraturus est: aliud autem ipse me¬
dicus. qui curat oculos quibus ostendat
lucem : quae lux non est ipse
quantũ possumꝰ. quantũ donat ds̃ ꝓ angustia
mus. nisi quẽ dicit apłs: finis enĩ logis xp̃s ad

Expanded text:
ostendat nobis misericordiam suam, et salutare suum det nobis. Dictum est hoc quidem in prophetia, cum primum Psalmi isti dicerentur et scriberentur: caeterum quod attinet ad hoc tempus, jam ostendit Dominus Gentibus misericordiam suam, et dedit eis salutare suum. Ille quidem ostendit; sed multi sanari nolunt, ut videant quod ostendit. Sed quia ipse sanat oculos cordis ad videndum se; propterea cum dixisset, «Ostende nobis misericordiam tuam,» tanquam multis caecis dicturis, Quomodo videbimus, cum coeperit ostendere? adjunxit, «Et salutare tuum da nobis.» Dando enim salutare suum, sanat in nobis unde possimus videre quod ostendit: non quomodo medicus homo ipse curat, ut lucem istam ostendat eis quos curaverit; et aliud est ista lux quam demonstraturus est, aliud autem ipse medicus qui curat oculos quibus ostendat lucem, quae lux non est ipse. quantum possumus, quantum donat Dominus, pro angustia mus, nisi quem dicit Apostolus, «Finis enim Legis Christus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃ti om̃s sumꝰ. Magna felicitis fr̃s. etce in ista domo
magna seruum. Et si cũ cõpedib noli timere serue
cõpedite. Confitere dño. meritis tuis attribue com¬
pedestuis. Confitere in cõpedibus. siuis ut in orna¬
menta uertant᷑. Non frustra nec sine exauditione
dictũ est. intr& in conspectu tuo gemitꝰ cõpeditorũ.
Seruite dño in iocunditate. libera seruitꝰ. ẽ. apud
dñm̃. libera scruitus ubi non nocessitas sed caritas
scruit. Uos inquit in lib̵tatẽ uocati estis fr̃s. tantũ
ne libertatẽ in occasionẽ carnisdetis. sed ꝑ caritatẽ

Expanded text:
dempti omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo dempti omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo magna servum, etsi cum compedibus. Noli timere, serve compedite, confitere Domino: meritis tuis attribue compedes tuas; confitere in compedibus, si vis ut in ornamenta vertantur. Non frustra, nec sine exauditione dictum est, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» . «Servite Domino in jucunditate.» Libera servitus est apud Dominum; libera servitus, ubi non necessitas, sed charitas servit. «Vos,» inquit, «in libertatem vocati estis, fratres: tantum ne libertatem in occasionem carnis detis; sed per charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
magna laudatio. Adtende tẽ quiꝰ sis. Terra & cinis
Vide quis meruerit quid uidere. Vide quis quid: ho¬
mo dm̃. Agnosco ñ mcritũ hominis. sed miscđam dĩ.
Lauda gͦ miserantẽ. Quomodo inquis laudabo:
Modicũ ipsũ qͦđ sentire possũ ex parte in eniginate ꝑ
speculũ. lã explicare . nĩ. possũ. Audi ergo psalmũ.
tuã in aliasatq alias resdiuiderȩ: Postremo cetera
dici possunt ut cũq ille solus est ineffabilif. Qui dix̃
& facta sunt om̃a. dixit & facti sumꝰ. sed nos eũ dice¬
re ñ possuinus. Verbũ cius quo dicti sum᷑ filius eiꝰ
est. Ut a nobis ut cũq infiriius diccret᷑: factus est
infirmus. lubilationẽ pro uerbo possumꝰ dicere. uer¬
ne plena est om̃s conditione obligati. & seruiunt
& murmurant. Nlolite timere illius dnĩ seruitutẽ
non erit ibi gemitus. non murmur. non indignatio
nemo se petit inde uenalẽ. quia dulce est quod re¬

Expanded text:
magna laudatio. Attende te qui sis, terra et cinis: magna laudatio. Attende te qui sis, terra et cinis: vide quis meruerit, quid videre; vide quis, quid, homo Deum. Agnosco non meritum hominis, sed misericordiam Dei. Lauda ergo miserantem. Quomodo, inquis, laudabo? Modicum ipsum quod sentire possum ex parte in aenigmate per speculum , jam explicare non possum. Audi ergtuam in alias atque alias res dividere. Postremo caetera dici possunt utcumque. ille solus est ineffabilis, qui dixit, et facta sunt omnia. Dixit, et facti sumus: sed nos eum dicere non possumus . Verbum ejus quo dicti sumus, Filius ejus est: ut a nobis utcumque infirmis diceretur, factus est infirmus. Jubilationem pro verbo possumus dicere, verne plena est: omnes conditione servili obligati et serviunt, et murmurant. Nolite timere illius Domini servitutem: non erit ibi gemitus, non murmur, non indignatio; nemo se petit inde venalem, quia dulce est quod re
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ & sumus. Quanta gͦ miscria est longe esse ab s¬
eo qui ubiq est: Esto gͦ similis pietate. & dili¬
gens cogitationẽ : qm̃ in uisibilia eius ꝑ ea quę facti
sunt intellecta conspiciunt᷑. Ea quȩ facta sunt ͦ¬
in tuẽre. mirare. quęre auctorẽ. Si dissimilis sis.
repelleris. Si similis. exultabis. Et cũ accedere cȩ¬
peris similis. & ꝑsentiscere dm̃. quantũ inte caritas
crescit. quia & caritas ds̃ est: senties quiddã quod
docebas & non dicebas. Ante enĩ quã sentires. dicere
te putabas dmñ. Incipis sentire. & ibi sentis dici. ñ.
posse qđ sentis. Cũ autẽ ibi didiceris dici non ꝰ¬
posse qđ sentis. tacebis non laudabis. Ergo mutus
erisin laudibus dĩ. & gr̃arũ actionẽ dĩ non reddis
ei qui uoluit se notũ tibi facere : Haudabas cũ quȩ¬
reres silebis cũ inueneris : Nullo peccato: non eris
ingratus: Debet᷑ honor. debet̾᷑ reuerentia. debetͥ

Expanded text:
mur et sumus» . Quanta ergo miseria est; longe esse ab mur et sumus» . Quanta ergo miseria est; longe esse ab eo qui ubique est? 6. Esto ergo similis pietate, et diligens cogitatione: quoniam invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur ; ea quae facta sunt intuere, mirare, quaere auctorem. Si dissimilis sis, repelleris; si similis, exsultabis. Et cum accedere coeperis similis, et persentiscere Deum, quantum in te charitas crescit, quia et charitas Deus est , senties quiddam quod dicebas, et non dicebas. Ante enim quam sentires, dicere te putabas Deum: incipis sentire, et ibi sentis dici non posse quod sentis. Cum autem ibi didiceris dici non posse quod sentis, tacebis, non laudabis? Ergo mutus eris in laudibus Dei, et gratiarum actionem non reddes ei qui voluit se notum tibi facere? Laudabas, cum quaereres; silebis, cum inveneris? Nullo pacto; non eris ingratus. Debetur honor, debetur reverentia, debetur
Abbreviated transcription (Latin):
fundit᷑. Ille est presens rebus. ille absens  Ex duob:
uno loco stantib. unus est presens. alius absens
Non reb ipsis ad alterũ accedentibus & ab altero
recedentibus: sed ꝓpt̾ dissimilitudinẽ oculoꝵ suorũ
ille quicecus dicit᷑ quia extinctũ est ibi quod cõ¬
tẽperari sol& luci cuncta uestienti. frustra est pre iͣ¬
sens rebus quas non uid&. Immo rectius absens.
quã prȩsens dicit᷑. Ubi enĩ non est sensus eius:
recte dicit᷑ ab sens. Hoc est enĩ absentẽ: ẽẽ sensu
abesse. Sic & ds̃ ubiq presens est. ubiq totus. Sapi¬
entia eius attingit a fine usq ad finẽ fortiter. &
disponit om̃a suauit̃. Quod autẽ ds̃ pat̃. hoc uerbũ
eius & sapientia eius. Lux de luce. ds̃ de dõ. Quid ĩ¬
ergo optas uidere : Non est ate longe quod uis
uidere. A postolus dicit. Equidẽ non longe po¬
sitũ ab uno quoq nr̃m. in ipso enĩ uiuimꝰ. & moue¬

Expanded text:
funditur; ille est praesens rebus, ille absens: ex duobus funditur; ille est praesens rebus, ille absens: ex duobus uno loco stantibus, unus est praesens, alius absens; non rebus ipsis ad alterum accedentibus et ab altero recedentibus, sed propter dissimilitudinem oculorum suorum. Ille qui caecus dicitur, quia exstinctum est ibi quod contemperari solet luci cuncta vestienti, frustra est praesens rebus quas non videt; imo rectius absens quam praesens dicitur: ubi enim non est sensus ejus, recte dicitur absens; hoc est enim absentem esse, sensu abesse. Sic et Deus ubique praesens est, ubique totus. Sapientia ejus attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Quod autem Deus Pater, hoc Verbum ejus et Sapientia ejus, lux de luce, Deus de Deo. Quid ergo optas videre? Non est a te longe quod vis videre. Apostolus dicit equidem non longe positum ab unoquoque nostrum: «in ipso enim vivimus et move
Abbreviated transcription (Latin):
tus. praxime accedis. Uide quomodo nos uult ac¬
cedere dñs. faciens primo similes. ut accedamus.
Estote ait sicut pat̾ ur̃ qui in cęlis est. qui solem
suũ oriri facit suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos
& iniustos. Disce diligere inimicũ. siuis cauere ini¬
micũ. In quantũ autẽ in te caritas crescit. efficiens
te & reuocans te ad similitudinẽ dĩ. ꝑtendens usq
ad inimicos. ut sis ei similis qui facit solẽ suũ oriri
non suꝑ bonos tantũ. sed suꝑ bonos & ialos. & pluit
non suꝑ iustos tantũ. sed suꝑ iustos & in iustos. Quan n¬
tũ accedis ad similitudinẽ. tantũ ꝓficis in caritate.
& tanto incipis sentire dm̃. Et quẽ sentis: Qui ue¬
nit adte. anaquo tu recedis: Nã ille nũquã dices¬
̃ sit ate. Recedit ate ds̃. cũ tu recedis adõ. Prȩsen¬
tia sunt cetis om̃a. sicut uidentibus: uno loco stans̃
cȩcus & uidens. hisdẽ formis rerũ uterq circum¬

Expanded text:
tus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult actus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult accedere Dominus, faciens primo similes, ut accedamus. «Estote,» ait, «sicut Pater vester qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Disce diligere inimicum, si vis cavere inimicum. Inquantum autem in te charitas crescit, efficiens te et revocans te ad similitudinem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui facit solem suum oriri, non super bonos tantum, sed super bonos et malos; et pluit, non super justos tantum, sed super justos et injustos. Quantum accedis ad similitudinem, tantum proficis in charitate, et tanto incipis sentire Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem tu redis? Nam ille nunquam discessit a te: recedit a te Deus, cum tu recedis a Deo. Praesentia sunt caecis omnia, sicut videntibus: uno loco stans caecus et videns, iisdem formis rerum uterque circum
Abbreviated transcription (Latin):
peribunt. Sequit᷑. Perdidisti omnẽ qui fornicat᷑
abste. Nobis autẽ quid: Quia illi longe & ideo
in tenebris. & ita saucatis oculis in tenebris. ut
lumeni.ñ. solũ .ñ. desiderent. sed &iã ꝑhorrescant.
Nobis in longuinquo inuentis quid dicit᷑: Accedite
ad eũ & inluminamini. Vt autẽ accedas & illumineris.
displiceant tibi tenebrȩ tuȩ. Dapna qđ es. ut merea¬
ris. ẽt qͦđ ñ .es. Et si iniquus. esse debes iustus. Nũquã
iusticiã ꝑcepturus es si adhuc tibi placoe iniquitas. Con¬
tere illã in corde tuo. & munda. eaepelle illã de cor¬
de tuo ubi uult habitare quẽ uis uidere. Accedtt gͦ
ut cũq anima humana. interior homo retreat᷑ ad
umaginẽ dĩ. quia creatus ad imaginẽ dĩ. quia tanto
erat longe factus. quanto erat in dissimilitudinẽ
Nlon enĩ locorũ interuallis accedit᷑ ad dm̃. aut recedit᷑
adõ. Dissimilis factus. longe recessisti. Similis fac¬

Expanded text:
peribunt;» sequitur, «Perdidisti omnem qui fornicatur peribunt;» sequitur, «Perdidisti omnem qui fornicatur abs te» . Nobis autem quid? Quia illi longe, et ideo in tenebris, et ita sauciatis oculis in tenebris, ut lumen non solum non desiderent, sed etiam perhorrescant; nobis in longinquo inventis quid dicitur? «Accedite ad eum, et illuminamini» . Ut autem accedas et illumineris, displiceant tibi tenebrae tuae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es iniquus, esse debes justus: nunquam justitiam percepturus es, si adhuc tibi placet iniquitas. Contere illam in corde tuo, et munda; expelle illam de corde tuo, ubi vult habitare quem vis videre. Accedit ergo utcumque anima humana, interior homo recreatus ad imaginem Dei, quia creatus ad imaginem Dei; qui tanto erat longe factus, quanto ierat in dissimilitudinem. Non enim locorum intervallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis factus, longe recessisti; similis fac
Abbreviated transcription (Latin):
cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Audio credo. ut pos¬
sũ intelligo corde uideri dm̃. nec posse nisi mundo
corde conspici. Sed audio aliã scripturã. Quis glo¬
riabit᷑ mundũ se habere cor: Aut quis gloriabit᷑
mundũ se: ẽt̾. apetcato: Ad tendi gͦ uniuersã creatu¬
rã quantũ potui corporalẽ. anĩ aduerti in cęlo in ter¬
ra spũalẽ autẽ in me ipsa qui loquor. qua mẽbra
uegeto qui uocẽ intendo. qui lingũi moueo. qui
uerba ꝓnuntio. sensusq discerno. Et quando cõpre¬
hendo me in me : Vnde ergo possũ qͦđ fuprame :
Promittit᷑ tam̃ cordi humano uisio dĩ. & inde dicit᷑
quȩdã operatio mundandi cordis hoc dicit᷑ ab scriptu¬
ra. Para unde uideas quod amas. ante quã uideas.
Audito enĩ dõ & nomine eius. cui. ñ. dulce est quod
audit. nisi impio. multũ remoto multũ longe
facto : Qm̃ ecce inquit qui longe faciunt se abste

Expanded text:
corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Audio, credo, ut poscorde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Audio, credo, ut possum intelligo, corde videri Deum, nec posse nisi mundo corde conspici; sed audio aliam Scripturam: «Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Attendi ergo universam creaturam, quantum potui; corporalem animadverti in coelo et in terra, spiritualem autem in meipso qui loquor, qui membra vegeto, qui vocem intendo, qui linguam moveo, qui verba pronuntio, sensusque discerno. Et quando comprehendo me in me? Unde ergo possum quod supra me? Promittitur tamen cordi humano visio Dei, et indicitur quaedam operatio mundandi cordis; hoc dicitur ab Scriptura: Para unde videas quod amas, antequam videas. Audito enim Deo et nomine ejus, cui non dulce est quod audit, nisi impio multum remoto, multum longe facto? «Quoniam ecce,» inquit, «qui longe faciunt se abs te,
Abbreviated transcription (Latin):
sed qͦđ intelligat dm̃ qͦd ad mentẽ ꝓprie ꝑtineat.
qͦđ sicut oculuꝰ albũ & nigrũ ita ȩquitatẽ iniqͥtatẽq
discernat in hac tota consideratione creaturȩ quã
nominare ut cũq & ꝑcurrere potiumꝰ. in terrog&
se anima quis fecit hȩt om̃a: quis creauit hȩc. quis in
his te ipsã. quid sunt istaquȩ consideras. quid tuquȩ
consideras: quis ille. qui fecit consideranda & consi¬
derantẽ: quis est iste : dic illũ uedicas illũ. cogita
illũ potes enĩ aliquid cogitare & forte non potes
dicere. nullomodo autẽ poteris dicere qͦđ ñ. potue¬
ris cogitare. Ergo cogita illũ. prius quã dicas illũ. ut
cogites illũ accede ad illũ. Quod enĩ uis uidere bene
ut habeas quod loquaris. accedis ut inspicias. ne forte
longe uidendo fallaris. Sed ut oculis ista corpora:
sic ille mente conspicit᷑. Corde ad tendit᷑. & uidet᷑.
Et ubi est cor unde ille uideat᷑: Beati ait mundi

Expanded text:
igat Deum, quod ad mentem proprie pertineat, quod sicut oculus albam et nigrum, ita aequitatem iniquitatemque discernat. In hac tota consideratione creaturae, quam nominare utcumque et percurrere potuimus, interroget se anima: Quis fecit haec omnia? quis creavit haec? quis in his teipsam? Quid sunt ista quae consideras? quid tu quae consideras? Quis ille qui fecit consideranda et considerantem? quis est iste? Dic illum; ut dicas illum, cogita illum. Potes enim aliquid cogitare, et forte non potes dicere; nullo modo autem poteris dicere quod non potueris cogitare. Ergo cogita illum priusquam dicas illum; ut cogites illum, accede ad illum. Quod enim vis bene videre, ut habeas quod loquaris, accedis ut inspicias, ne forte longe videndo fallaris. Sed ut oculis ista corpora, sic ille mente conspicitur, corde attenditur et videtur. Et ubi est cor unde ille videatur? «Beati,» ait, «mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ut nesco quid .ñ. eueniat: orat & non prohibet᷑.
Petat quantũ potest. sed contra uoluntatem ipsi¬
us euenit. Subiungat se uoluntati dĩ. non re¬
sistat uoluntate magne. qm̃ & ipse dñs sic illud
ex ponit. ostendens infirmitateni nr̃am in
se. quando passurus erat ait. Tristis est aui¬
ma mea usq ad mortem. Non eium uere
ille timebat mortem. qui in potestate habe¬
bat ponendi animã suam. & potestatem ha¬
Bebat iterum sumeindi eam. Et paulus apłs
miles ipsius seruus ipsius clamat. Bonum
certamen certaui. cursum consũ maui. fidem
seruaui. de cetero reposita est mihi corona ius¬
ticiȩ quam redd& mibi dñs in illa die iustus
iudex. Exultat quia moriturus est. & dñs eiꝰ.
& imperator eius tristis est quia moriturͦ est :
Ergo melior seruus quã dñs: Et ubi est quod
ait ipse dñs. sufficit seruo ut sit sicut dominus
cius. sufficit discipulo ut sit sicut magister

Expanded text:
ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. Petat quantum potest: sed contra voluntatem ipsius evenit aliquid; subjungat se voluntati Dei, non resistat voluntati magnae. Quia et ipse Dominus sic illud exponit: ostendens infirmitatem nostram in se, quando passurus erat, ait, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Non enim vere ille timebat mortem, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et potestatem habebat iterum sumendi eam . Et Paulus apostolus miles ipsius, servus ipsius clamat: «Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Exsultat quia moriturus est; et Dominus ejus et Imperator ejus tristis est, quia moriturus est? Ergo melior servus quam Dominus? Et ubi est quod ait ipse Dominus: «Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus; sufficit discipulo ut sit sicut magister
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa aeccła bonũ it̃ carpitis. in uia in maculata:. Non
eos tantum qui foris sunt odisse de betis preuarica¬
tores. sed & quoscũq intus inueneritis. Qui
sunt preuaricatores : Qui oderunt legem dĩ.
Qui audiunt illam & non faciunt. preuaricato¬
res dicunt᷑. Facientes preuaricationẽ odio habe.
srepelle illos ate. Sed odisse debes p̃uaricatores.
non homines. Unus homo preuaricator. uidete.
quia duo nomina hab&. Homo: preuarica¬
tor. Hominẽ ds̃ fecit. preuaricatorẽ ipse se
fecit. Ama in illo quod ds̃ fecit. ꝑsequere in illo
quod ipse sibi fecit. Cũ enĩ ꝑsecutus fueris prae¬
uaricationẽ eius. occides quod homo fecit. & li¬
berat᷑ quod ds̃ fecit. Facięntes preuaricationẽ
odio habui non adhȩsitᷠ ͥor prauũ. Qu̾od¬
̃ est cor prauũ : Cor tortum. Quid est cor
tortũ: Cor non rectum s uide qd esticor rec
non quȩ ipse non uult. Intendite. Orat aliquis

Expanded text:
ipsa Ecclesia bonum iter carpitis in via immaculata; non ipsa Ecclesia bonum iter carpitis in via immaculata; non eos tantum qui foris sunt odisse debetis praevaricatores, sed et quoscumque intus inveneritis. Qui sunt praevaricatores? Qui oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non faciunt, praevaricatores dicuntur. Facientes praevaricationem odio habe, repelle illos a te. Sed odisse debes praevaricatores, non homines. Unus homo praevaricator, videte quia duo nomina habet, homo, et praevaricator: hominem Deus fecit, praevaricatorem ipse se fecit; ama in illo quod Deus fecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod homo fecit, et liberatur quod Deus fecit. «Facientes praevaricationem odio habui.» 6. «Non adhaesit mihi cor pravum.» Quod est cor pravum? Cor tortum. Quod est cor tortum? Cor non rectum. Quod est cor non rectnon ipse non vult. Intendite. Orat aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. & uade in domum tuam. Faciat illud ani¬
ma quȩ quasi paralisi dissoluta est in membris
bonȩ operationis. constringat᷑. ut bene operet᷑.
Tollat grabatũ suum. regat corpus suum. lam
eat in dom ũ suam. intr& in conscientiã suam.
lam latam inueni& ubi deambul&. & psallat &
intelligat. Non proponebã ante oculos meos rem
malã. Quid est non proponebam ante oculos meos
nostis de homine qui ab aliquo diligit᷑. ante ocu¬
los illũ hab&. & ille qui contẽpnitur sic sol&
quęri. non me hab& ante oculos. Quid est ergo
ante oculos habere: Diligere. Quid est non dili¬
gere: Non ibi corde habitare. Dixit ergo non pro¬
ponebam ante oculos meos rem malam. non dilige¬
bam rem malã. Et eaponit ipsam reni malam.
facientes preuaricationẽ odio habui. Intendite
fratres mei si deambulatis cum xp̃o in mediodo¬
mꝰ eiꝰ. idest si uł in corde ur̃o bene reqͥescitis. uł in

Expanded text:
tuum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anituum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anima quae quasi paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis constringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam suam: jam latam inveniet, ubi deambulet, et psallat, et intelligat. 5. . 3, 4. Non proponebam ante oculos meos nostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habet ante oculos. Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitare. Dixit ergo, «Non proponebam ante oculos meos rem malam:» non diligebam rem malam. Et exponit ipsam rem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.» Intendite, fratres mei. Si deambulatis cum Christo in medio domus ejus, id est, si vel in corde vestro bene requiescitis, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
tias enĩ patit᷑ om̃is malitia. sola in nocentia la¬
ta est ubi dcambuletur. Deambulabam in in¬
nocentia cordis mei. in medio domus meȩ. Me.¬
diũ domussuȩ. aut ipsã aeccłam dicit. xp̃senĩ
eam semper deambulat. aut cor suum Do¬
mus enĩ nr̃a interior. cor nrm̃ est. ut hocex¬
posuerit quod superius dixit. in in nocentia
cordis mei. Quȩ est in nocentia cordis sui : mediũ
domussuȩ. Hanc domũ quisquis bab& malã:¬
÷ pellitur ab illai foras. Quisquis enĩ in corde pre¬
mitur mala conscientia. quomodo quisq abstili¬
cidio eoxit de domo sua. aut a funto non ibi se pa
tit᷑ habitare: sic qui non hab& quictũ cor. habitare
arta corpus delectant᷑. Quietẽ in nugis. in specta¬
culis. in luxurus. in om̃ibus malis quęrunt. Quare
foris sibi uolunt essebene : Quia non est illis intus
bene. unde beue gaudeant in consaentia sua. ideo
dñs cũ sanass& paradyticũ. ait. Tolle grabatũ

Expanded text:
tias enim patitur omnis malitia: sola innocentia latias enim patitur omnis malitia: sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Medium domus suae, aut ipsam Ecclesiam dicit; Christus enim in ea deambulat: aut cor suum; domus enim nostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se pattitur habitare: sic qui non habet quietum cor, habitare circa corpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis, in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis intus bene, unde gaudeant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasset paralyticum, ait: «Tolle grabatum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi noc&. Qui enim & sibi noc& non. ẽ. in nocens
Ait aliquis. Ecce ñ. tuli alicui. non pressi aliquẽ
de re mea: de iusto labore meo bene mihi faciã
conuiuiũ apparatũ habere uolo. erogare uo¬
lo quantũ ne delectat. ubere cũ quibus uolo
quantũ me delectat cui aliquid tuli: Qũe pressis
Quis de me quȩstus est: In nocens uidet᷑ sed si se¬
ipsũ corrumpit. si tẽpłu dĩ in se euertit. qͥđ ex¬
pectas. ut in alio faciat miscđam. & parcat mise¬
ris : Qui in se ipsũ crudelis est. e̾e̾ in aliũ miseri¬
cors potest : Tota gͦ iusticia: ad unum uerbum
in nocentiȩ redigit᷑. Qui autem diligit iniqui¬
tatẽ. odit animã suam. Quando amabat iniqui¬
tatẽ: putabat quod aliis nocebat sed uide si aliis
noco ¶ Qui diligit inquitatem inquit. odit ani¬
mã suam. Sibiergo prius noc&. qui uult aliis
nocere. nec deambulat quia non est ubi. Angus¬

Expanded text:
sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare volo quantum me delectat, bibere cum quibus volo quantum me delectat; cui aliquid tuli? quem pressi? quis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium misericors potest? Tota ergo justitia ad unum verbum innocentiae redigitur. «Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam» . Quando amabat iniquitatem, putabat quod aliis nocebat. Sed vide si aliis nocebat: «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angus
Abbreviated transcription (Latin):
& per feasti iusticiã. Sed quid est esse in nocen¬
tẽ: Duob enĩ modis noc& homo. quantũ in ipso
est. aut faciendo miserũ. aut deserendo miscrũ.
quia & tu non iuis ab alio fieri miser. & non uis
deseri abalio. si miser fucris. Qui s est qui fa¬
cit miseros : Qui infert uiolentia suel insidias.
rapit res alienas. opprimit pauperes. furatur.
coniugia aliena sollicitat. Calũpniosus est:
uult inferre hominib quod doleant. studio mali¬
uolentiȩ. Quis est qui deserit miseros: Qui ui¬
d& in opẽ aliquo auocilio egentẽ. & cũ habeat
quo modo presta contẽpuit. despicit. alienat
cor suum. Quod si iam om̃ino tilis ess&. ut .ñ. opus
habera aliqua miscricordia suꝑbus ess& si desere¬
r& miserum. Adhuc in tribulatione carnis consti¬
tutus est. nesciens quid sibi possit cras accidere :¬
& despicit lacrimas miserorũ : non est in nocens.
Sed quis est in nocens : Qui cũ aligͥ non noc&. nec

Expanded text:
et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocenet perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, calumniosus est, vult inferre hominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat cor suum. Quod si jam omnino talis esset, ut non opus haberet aliqua misericordia; superbus esset, si desereret miserum: adhuc in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec
Abbreviated transcription (Latin):
iudex. Et modo ergo cantemꝰ in spe. om̃s in unũ
collecti xp̃m enĩ induti. ap̃s sumꝰ cum capite
nr̃o quia utiq abrabȩ semen sumꝰ. Apłs hoc
dicit. Quia dixi xp̃c sumꝰ: a postolusait. Ergo
abrabȩ semenestis. scđm promissionem hęre¬
des. Abrabȩ se men estis. Uideamus si semen
abrahȩ est xp̃c. In semine tuo benedicentur
estis. Manifestũ quia ad xp̃m̃ pertinemus. &
quia mẽbra eius & corpus eius sumus: cum
capite nr̃o unus homo sumus. Cantemus
ergo. misericordiã & iudiciũ cantabo tibi dñe¬
Psallam & intelligam in uia in maculata:
lata. non potes psallere & intelligere:. Si uis
intelligere in uia in maculata: psallȩ idest
operare in hilaritate dõ tuo. Quae est uia
in maculata: Audi se quentia. De ambulabam in
in nocentia cordis mei in medio domus meȩ. hȩc
uia in maculata: ab in nocentia cępit in ipsã &iã
ꝑuenitur. Quid quęris multa uerba: lunocensesto

Expanded text:
judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum collecti. Christum enim induti Christus sumus cum capite nostro; quia utique Abrahae semen sumus. Apostolus hoc dicit. Quia dixi, Christus sumus. Apostolus ait, «Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes.» Abrahae semen estis: videamus, si semen Abrahae est Christus. «In semine tuo benedicentur estis.» Manifestum quia ad Christum pertinemus; et quia membra ejus et corpus ejus sumus, cum capite nostro unus homo sumus. Cantemus ergo, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Dpsallam, et intellegam in uia inmaculata. ilata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto,
Abbreviated transcription (Latin):
illo iam resurrexisti. Nam si non inte morere¬
tur. noll& in te sibi parti apersecutore cum
dicer&. Saule saule. quid me persequeris :
Ergo fratres mei. xp̃c cintat. Sed quomodo nostis
xp̃ns assidue cõmendauimus uobis. & scio quia
rudia uobis non sunt. Dñs xp̃s uerbum dĩ est:
per quod facta sunt om̃a: hoc uerbum ut redime¬
r& nos caro factum est. & habitauit in nobis.
factus est homo dĩ suꝑ omã. filius dĩ aequalis pa¬
tri. Ad hoc factus est ut ds̃ homo mediator ess&
inter homines & dm̃. & reconciliar& longe po¬
sitos. & coniunger& separatos. & reuocar& alie¬
natos & reducer& peregrinos. Ad hoc factꝰ est
homo: factus est ergo caput acccłe. hab& & corpꝰ
& mẽbra. Quȩre mẽbra ipsius. modo gemunt
per uniuersum orbem terrarum. tunc lacta¬
buntur in fine. incorona iusticiȩ. de quadi¬
at paulus. quã redd& mibi dñs in illo die iustus

Expanded text:
illo jam resurrexisti. Nam si non in te morereillo jam resurrexisti. Nam si non in te moreretur, nollet in te sibi parci a persecutore, cum diceret: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo, fratres mei, Christus cantat; sed quomodo, nostis: Christum assidue commendavimus vobis; et scio quia rudia vobis non sunt. Dominus Christus Verbum Dei est, per quod facta sunt omnia. Hoc Verbum ut redimeret nos, caro factum est, et habitavit in nobis : factus est homo Deus super omnia, Filius Dei aequalis Patri; ad hoc homo factus est, ut Deus homo mediator esset inter homines et Deum, et reconciliaret longe positos, et conjungeret separatos, et revocaret alienatos, et reduceret peregrinos; ad hoc factus est homo. Factus est ergo caput Ecclesiae, habet et corpus et membra. Quaere membra ipsius, modo gemunt per universum orbem terrarum: tunc laetabuntur in fine, in corona justitiae, de qua dicit Paulus, «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus
Abbreviated transcription (Latin):
idest parũ est quia tu talis eras. & me talẽ pu-¬
tasti. Et cũ ostendiss& lli tẽpus misericordiȩ:
terruit de tẽpore iudici. Arguã te & statuã
ante faciem tuã. Tu te ponis postte: ego te
ponã ante te. Om̃is enĩ qui non uult uidere
peccata sua: post dorsũ se ponit. Et aliorum
peccata acute adtendit non ꝑ diligentiã sed
per inuidentiam. non uolonssanare sed accusare.
se autẽ obliuiscitur. Vnde talibus dñs dicit.
cantatur nobis: Et nos facientes miseri cordiam.
securi exspectemꝰ iudicium. & simus in corpore
ipsius. & nos cantemꝰ ea cantat enim hoc xp̃c.
Si solũ caput cantat. canticũ ad te non pertin&.¬
Si autẽ tocus ap̃c idest caput & corpus eius esta
in mẽbris eius. adhere illi per fidẽ & per sp̃em
& per caritatẽ. & in illo cantas. in illo exultas.
quia & ipse in te laborat. in te sitit. in te csurit
& tribulatur. ille in te adbuc moritur. & tu in

Expanded text:
Id est, parum est quia tu talis eras; et me talem puId est, parum est quia tu talis eras; et me talem putasti. Et cum ostendisset illi tempus misericordiae, terruit de tempore judicii: «Arguam te, et statuam te ante faciem tuam» . Tu te ponis post te, ego te ponam ante te. Omnis enim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens sanare, sed accusare: se autem obliviscitur. Unde talibus Dominus dicit, cantatur nobis, et nos facientes misericordiam securi exspectemus judicium: et simus in corpore ipsius, et nos cantemus ea. Cantat enim hoc Christus: si solum caput cantat, a Domino esi autem totus Christus, id est caput et corpus ejus, esto in membris ejus, adhaere illi per fidem, et per spem, et per charitatem; et in illo cantas, in illo exsultas: quia et ipse in te laborat, in te sitit, in te esurit et tribulatur. Ille in te adhuc moritur, et tu in
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ. Si uis cantare miscđam & udiciũ. in¬
tellige quia ideo parcit ut corrigaris. non ut in
malignitate ꝑmaneas. Noli tibi thesauritare
irã in die irȩ. & reuelationis iusti iudicu dĩ. qͥa
dicit ds̃. ut quid tu enarras iusticias meas. & assu¬
mis testam̃tũ meũ ꝑ os tuũ : Tu uero odisti dis¬
ciplinã. & abietisti sermones meos post te. Si
uidebas furẽ currebas cũ eo. & cũ mechis porti¬
onẽ tuã ponebas. Sedens aduersus fratrẽ tuũ
de trabebas. & aduersus filiũ matris tuȩ ponebas
scandalũ. hȩc fetisti & tacui. Uide tẽpus miscđȩ
Quid est tacui: Nũquid non corripui : Sed .ñ.
iudicaui. Quomodo eiũ tac& qui cotidie clamat
inscripturis. in euangelio. in predicatoribus
suis : Tacui a supplicio non a uerbo. hȩc fecisti y¬
& ticui. Et quia tacuit ds̃ idest non uindicauit:
quid sibi dixit in corde petcator : Audi. Suspi¬
catus es inquit iniquitatẽ quod ero tibi similis.

Expanded text:
judicium. Si vis cantare misericordiam et judicium, injudicium. Si vis cantare misericordiam et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in malignitate permaneas. Noli tibi thesaurizare iram in die irae et revelationis justi judicii Dei. Quia s meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et abjecisti sermones meos post te: si videbas furem, concurrebas ei, et cum moechis portionem tuam ponebas; sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Haec fecisti, et tacui.» Vide tempus misericordiae. Quid est, «tacui?» Numquid, Non corripui? Sed, Non judicavi. Quomodo enim tacet qui quotidie clamat in Scripturis, in Evangelio, in praedicatoribus suis? Tacui a supplicio, non a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» Et quia tacuit Deus, id est, non vindicavit: quid sibi dixit in corde peccator? Audi: «Suspicatus es,» inquit, «iniquitatem, quod ero tibi similis.»
Abbreviated transcription (Latin):
erat quando redd& iudex erit. Quia mifcđam
ta. fecit se coronȩ debitorẽ ibi miscđam cousecutꝰ
sũ. Misericors ergo dñs primo hic autẽ redd& mͥ
coronã iusticiȩ. Unde redd& : Quia iudex iustꝰ
est. Quare iustus iudex: Quia bonũ certamen
certaui. cursũ consũ consũmaui fidẽ seruaui ideo
iustus non potest nisi coronare ista. Inuenit enĩ
ista quę coronar&. & antea uero quid inuenerat.
qui priusfui blasphemꝰ & ꝑsetutor. Ista donauit
illa coronauit. Donauit hec tẽpore miscđie:
lus id meruit: Hoc enĩ dixerã. quomodo in illo
testimonio terruit: sic in isto creacit. Cũ dixiss&
redd& mibi dñs in illo die iustus iudex: non solũ
mihi inquit. sed om̃ib qui diligunt manifesta¬
miscđiȩ. non nobis blandiam. non nos dimittamꝰ
non dicamꝰ semꝑ parcit ds̃. Eeae fea heri. peꝑcit
ds̃. Facio & hodie. & parcit ds̃. faciam & cras. quia
partit ds̃. Ad tendis ad miscđam: & non times

Expanded text:
erat; quando reddet, judex erit: quia, «Miserierat; quando reddet, judex erit: quia, «Miserita, fecit se coronae debitorem: ibi «misericordiam consecutus sum.» Misericors ergo Dominus primo, hic autem «reddet mihi» coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia «justus judex» est. Quare justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, lus id meruit? Hoc enim dixeram, quomodo in illo testimonio terruit, sic in isto erexit. Cum dixisset, «Reddet mihi Dominus in illo die justus judex: non solum mihi,» inquit, «sed omnibus qui diligunt manifestaittamus, non dicamus: Semper parcit Deus. Ecce feci heri, pepercit Deus; facio et hodie, et parcit Deus; faciam et cras, quia parcit Deus. Attendis ad misericordiam, et non times
Abbreviated transcription (Latin):
in me ostender& longanimitatẽ : Ut unusqͥsq
peccator & sceleratus uider& quia paulus ueniã
n accepit & non de se desperar&. Ecce ostendit se¬
s̃ crexit & alios. Ubi: In tẽpore miscđȩ. Audiin
tẽpore iudicii quid dicat de bonis. iterũ dicensde
se & de alus. Primo miscđam consctutus est. Quare :
Quia fuit blasphemꝰ & ꝑsecutor & iniuriosus. Ue-¬
nit dñs ut donar& paulo. non ut redder&. Nã
si reddere uell&: quid inuenir& quod redder&
peccatori. nisi pęnã & suppliciũ : Noluit reddere
pęnã.: sed donauit gram. Audi quia ille cui dona
Tẽpore miscđȩ : ten& debitorẽ. tẽpore iudiciꝰ quo¬
modo hoc dicit. Uidete. Ego enĩ iã immolor
dixit : & tẽpus resolutionis meȩ praximũ est
Bonũ certamen certaui. cursũ consũ maui. fidẽ
seruaui. Hoc tẽpore miscđȩ: audi de iudicio.¬
De cetero suꝑ est mihi corona iusticiȩ. quam
redd& mih dñsan illa die iustus iudex. Non dixit
donat sed reddae. Quando donalut : misericors

Expanded text:
me ostenderet longanimitatem?» Ut unusquisque peccator et sceleratus videret quia Paulus accepit veniam, et non de se desperaret. Ecce ostendit se, erexit et alios. Ubi? In tempore misericordiae. Audi in tempore judicii quid dicat de bonis, iterum dicens de se et de aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavtempore misericordiae, tenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem serva«De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiã & iudiciũ cantabo tibi dñe. Fr̃s nemo
sibi blandiat᷑ interficient᷑ om̃s operantes iniqui¬
tatẽ interfici& eos ap̃s in matutinis. & disꝑdoc
eosde auitate sua. Sed modo cũ tẽpus miscđȩ
est. audiant eum. Ubiq clamat. per legemi
per prophetas. per psalmos. ꝑ epistolas. ꝑ euange¬
lia. Uidete quia . ñ. tac& quia parcit. quia crogit
miscam: sed cauete quia uenturũ est iudicium:¬

Expanded text:
rericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Fratres, nemo rericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Fratres, nemo sibi blandiatur: interficientur omnes operantes iniquitatem; interficiet eos Christus in matutinis, et disperdet eos de civitate sua. Sed modo cum tempus misericordiae est, audiant eum. Ubique clamat per Legem, per Prophetas, per Psalmos, per Epistolas, per Evangelia: videte quia non tacet, quia parcit, quia erogat misericordiam; sed cavete
Abbreviated transcription (Latin):
est in matutinis : Cũ iam dies uenerit. nocte
transacta. In matutinis interficebam omnes
peccatores terrȩ. Quare eis parcit usq ad ma-¬
tutinum: Quia nox erat. Quid est nax erat :
Quia tempus erat partendi. Pirtebat. cũ corda
hominum essent occulta. Uides aliquẽ male
uiuere. toleras illum nescis enim qualis erit.
quia nox est Utr̃u qui hodie male uiuit cras
bene uiuat & ut tũ qui bodie bene uiuit cras
male fit. Nox est enim. & om̃s tolerat ds̃:
quia longanimis est. Tolerat ut conuertant᷑
ad illũ peccatores sed qui non se correxerint
in isto tẽpore nuscđȩ. interficientur. Et
quare interficient᷑: Ut disꝑgant᷑ de ciuitate dnĩ
de sotietite hierusalẽ. de socetate scõrũ. de socie¬
tate aecđłȩ. Quando autem interficientur :¬
In matutinis. Quid est in matutinis: Cũ nax trans¬
acta fuerit. Quare modo parcit: Quia tempus
est miscđiȩ. Quare. ñ. semꝑ parcit: Quia mi¬

Expanded text:
est, «In matutinis?» Cum jam dies venerit, nocte est, «In matutinis?» Cum jam dies venerit, nocte transacta. «In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae.» Quare eis parcit usque ad matutinum? Quia nox erat. Quid est, nox erat? Quia tempus erat parcendi: parcebat, cum corda hominum essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras bene vivat; et utrum qui hodie bene vivit, cras malus sit. Nox est enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se correxerint in isto tempore misericordiae, interficientur. Et quare interficientur? Ut dispergantur de civitate Domini, de societate Jerusalem, de societate sanctorum, de societate Ecclesiae. Quando autem interficientur? «In matutinis.» Quid est, «In matutinis?» Cum nox transacta fuerit. Quare modo parcit? Quia tempus est misericordiae. Quare non semper parcit? Quia, «Mi