comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sona referantur. uolunt nomina eẽ naturae atque substantiae & faciunt
orroreminfide sicaut̃ dĩ filio coniuncta est humananatura utexduabus
substantur ficr&una ꝑsone solurigitur homoꝑtullit cricem. sed ꝑꝑunita¬
non exuistute diuinitatis sed infirmitate humanitatis. non ex suanatu¬
Nor̃ hab& neq enim Aliud depatre ꝓcedere potuit quam quodipse est pat̃
spriaut̃ dictus secundumid quod ad aliquid referuntur spirans spiritu
spirans utiq spu inspirans est & exeo appellatus sp̃s est ꝓprio aut̃ mo
doquodam dr̃ spr scr secundum quod refertur. Ad patrẽ & filium quoo
eorum sp̃rsit nã& hoc nomen quod sprdicitur non semꝑ secun dumio¬
quod aliquã naturam significat omnes onim incorporea natura sp̃s
inseripturis sacris Appellatur unde non tatum patri. & filio & spũiscõ
sedomnirationabili creatura. & animae. hocuocabulũ congruit

Expanded text:
rsonae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt rsonae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fide. Sic autem Dei filio coniuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona. Solus igitur homo pertulit crucem, sed non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non ex suae natuius habet. Neque enim aliud de Patre procedere potuit quam quod ipse est Pater. Spiritus autem dictus secundum id quod ad aliquid refertur spiratus; et spirans utique spiritu inspirans est, et ex eo appellatus Spiritus est. Proprio autem modo quodam dicitur Spiritus sanctus secundum quod refertur ad Patrem et Filium, quod eorum spiritus sit. Nam et hoc nomen, quod Spiritus dicitur, non secundumquod aliquam naturam significat. Omnis enim incorporea natura spiritus in Scripturis sacris appellatur, unde non tantum Patri et Filio et Spiritui sancto, sed omni rationali creaturae et animae hoc vocabulum congruit.
Abbreviated transcription (Latin):
ideouocatur᷑ quia fides in cofirma ẽ uel quia suꝑa eum catholica aecle¬
dine : Et serpens ꝓmortẽ & sapientia: Et uermis id est ꝗrosurrtexit
Aquila ꝓpter quod postre sur reccionem Ao astra remeauit. pecmirũ siu
libur significationibus figur &ur quiusque ad nostrarum passionum sẽ
ucar nis contumelias discendis secognoscitur quidum sit dipatris codes¬
nus Ante saccula filius postquãuenit plenitud otemporis ꝓpt̃ soluit̃
nostram formam seruiaccepit & factus c̃ filiu s di filius hominis
inde qua edun deillo inscripturir sccundum formamdĩ quaedam. secundum formam
seruidicuntur : Quorum exempligratia du oq̃dã commemorantur. ut singula
Adsingula referuntur secundum formam enimdĩ deipsodixit ego & pater
nus intellegentes quid pro quodicatur eaq propter formam seruidicta sunt
uolunt transferre . Ad formamdĩ &rursus eaq: dicta sunt ut̃ se inuicenps¬

Expanded text:
ideoideodine; et Serpens pro morte et sapientia; idem et Vermis, quia resurrexit; Aquila, propter quod post resurrectionem ad astra remeavit. Nec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum passionum seu carnis contumelias descendisse cognoscitur. Qui dum sit Dei Patris coaeternus ante saecula Filius, postquam venit plenitudo temporis, propter salutem nosInde quaedam de illo in Scripturis secundum formam Dei, quaedam secundum formam servi sequuntur. Quorum exempli gratia duo quaedam commemorantur, ut singula ad singula referantur. Secundnus intellegentes quid pro quid dicatur, ea quae propter formam servi dicta sunt volunt transferre ad formam Dei; et rursus ea quae dicta sunt ut ad se invicem pe
Abbreviated transcription (Latin):
pace no uitestamenti essent duo incarneuna: Angelurdr̃ prop̃t. Aonuntiationem
patorne acsuae uoluntatir unde & apud ꝓph&am magni consilio Angelus legiturdum
tulit: Pastor quia custor. Ma gister quia ostensit. Na⁊ arcus uero Aloco Na¬
Forcur amerito id est sc̃s̃ siue mundus quia peccatũ non fecit si quidem &d calus in¬
ferioriburrebus nominum species adse trabit xp̃sut facilus intellegitur dr̃
enimpanis quia caro : Vitis quia sanguine ipsiur redemptisumur. Flos quia clectus
Via quia ꝑipsum addm̃ imus Ostium quia ꝑipsum addm̃ in gredimur: Monsquia
fostis: Pera quia firmitas est credentium. La pis angolaris ł quia duos pari¬
& es ediuerso id est decircum cissione & p̃putio uenientes in unam fabricam accle¬
si ac iungit uel quod pacc̃in se. Angelis & hominibus facit: Lapis offensionis ꝗ
ueniens humilis offenderunt in cum increduli homines. & factus est p&ra

Expanded text:
pace Novi Testamenti essent duo inpace Novi Testamenti essent duo inpaternae ac suae voluntatis; unde et apud prophetam magni consilii tulit. Pastor, quia custos. Magister, quia ostensor. Nazarenus vero a loco. Nazareus a merito, id est sanctus sive mundus, quia peccatum non fecit. Siquidem et de aliis inferioribus rebus nominum species ad se trahit Christus, ut facilius intellegatur. Dicitur enim Panis, quia caro. Vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus. Flos, quia electus. Via, quia per ipsum ad Deum imus. Ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur. Mons, quia fortis. Petra, quia firmitas est credentium. Lapis angularis, vel quia duos parietes e diverso, id est de circumcisione et praeputio, venientes in unam fabricam Ecclesiae iungit, vel quod pacem in se angelis et hominibus facit. Lapis offensionis, quia veniens humilis offenderunt in eum increduli homines, et factus est petr
Abbreviated transcription (Latin):
cordisoculos reserat : Sol ꝗin luminatu omnes : Oriens qui a luminis fons& in¬
lustrator estrerum & quodoririnos. faciat Aduitcc̃ aeruam literarum.
Fons quia rerum or igo est uel quod satiat sitientes: Ipse quoque alfio &I al fa
uden interrogatibus ce respondit : Vnde & iohannis in apocalipsi ꝓpricipsam
literam ponens ait egosum o &Ωi primus & nouis simus : Primur quia antecũ
nibil est nouus sinus qũdicum niouuis sinum. ipse sucipit. Mediatori ꝗinter dm̃
& hominum medius constitutus ẽ ut hominẽ Addim̃ ꝑducer& unde &illum grecimesi¬
tenuocant: ꝓceraclitus ioest Aduocatus quia pronobis int̃ cedit Apud patrẽ sicut &
in euangelio Ait rogabo patrẽ & alium paraclitũ dabituobit: INter cessor
aut̃ id eouocatur quia procul panostra remouenda curamgerit & pabluendis nõst
creminibus curaminpendit : Sponsurquia discendens ecelo Aohesit: Aeclesiae ut

Expanded text:
cordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et incordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et inlustrator est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam aeternam. Fons, quia rerum origo est, vel quod satiat sitientes. Ipse quoque A et Ω. Alpha Judaeis interrogantibus esse respondit. Unde et Joannes, in Apocalypsi, proprie ipsam litteram ponens ait: Ego sum Α, et Ω, primus et novissimus . Primus, quia ante eum nihil est: novissimus, quia judicium novissimum constitutus est, ut hominem ad Deum perduceret; unde et illum Graeci μεσίτην vocant. Paracletus, id est advocatus, quia pro nobis intercedit apud Patrem, sicut duod et Dominus in Evangelio ait: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis . 32. Intercessor autem idem vocatur, quia pro culpa nostra removenda curam gerit, et pro abluendis nostris criminibus curam impendit. 33. Sponsus, quia descendens e coelo, adhaesit Ecclesiae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tus infine temporũ humiliter incarnenasci. & mori&iudicium nouissimum ipse
suscipere ł quia quic quid agimus adillum referimus. &cum a dillum ꝑuencrimus ultra
quod quaramus Non bebemus: Ordiest quia uer bum eius ẽ si cut enim ꝓuerbis quae
ꝑ linguam fiunt soc pedm̃r illa &illeclingua. itecꝓdĩuerbo osponitur ꝗ mos est utere
uerba formentur: Uerbum autẽ id eo dr̃ quia ꝑ eum pater omnia condidit si¬
tutumq: similitudinẽ patris in se imaginematq: in mensam. magnitudinem designauit
Manusdĩ c̃ quia omnia ꝑ ipsum facta sunt. hinc & dextera. ꝑ ꝑeffectũ operum totius
creaturae . quae ꝑ ipsum formata est. Hrachium quia abipso omnia continentur :
ram guber n& contineat atq regat: Sapientia ꝓeo ꝗ ipsercuel & misteria. scientia e
ꝑꝑ quod manifestat: Lumen quia in luminat : Lux quia adueritatẽ contemplcendã

Expanded text:
tus est in fine temporum humiliter in carne nasci et mori, et iudicium novissimum ipse tus est in fine temporum humiliter in carne nasci et mori, et iudicium novissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus. Et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus. Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita et pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum Pater omnia condidit, situtumque similitudine Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designavit. Manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. Hinc et dextera propter effectum operis totius creaturae, quae per ipsum formata est. Brachium, quia ab ipso omnia continentur. ram gubernet, contineat atque regat. Sapientia, pro eo quod ipse revelet mysteria scientiae  propter quod manifestat. Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam
Abbreviated transcription (Latin):
tudẽ siuiequie pater cum genuit sinematre in acernitat siuequi made⁊ sanere¬
trcintem porae Vnigenitus autẽ uocitur fiocundum diuinito tis gxellentiã
quia sine fratribus primognitus siecundum susceptionem hominis inqua ꝑ adoptionem gra¬
tiae fracres habor edignatus est quibus ess& primogenitus : Homo usiomi patriabuni¬
utrumq igitur coniunctũ sonat una substantia henimuocatur homo usion. quod
est ego & pater undum sumus hocẽ eius dem cumpatre substantiae quod nomen & siserip¬
tum in sc̃ĩs litteris noninueniatus in ã sertione tamentotius trinitatis defenditur
quia daturratio uide recte dici ostendatur sicut & pater in illir libnusquã in geni¬
tus legitur sed tamen dicendus cẽ atq credendus nondubitatur Homo cusion si¬
milis substantiae quia qualis dr̃ talis est & imago eius inuirsibilir ds̃ & imago inuis¬
sibilis: Principium eo abipso sint omnia & quia ante eum nihil finis ł ꝗ digna¬

Expanded text:
 sive quia mater sine patre in tempore. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus; Primogenitus, secundum susceptionem hominis, in qua per adoptionis gratiam fratres habere dignatus est, quibus esset primogenitus. Homousion Patri ab uniUtrumque igitur coniunctum sonat una substantia. Hoc enim vocatur Homousion, quod est Ioann. 10, 30: 'Ego et Pater unum sumus,' hoc est, eiusdem cum Patre substantiae. Quod nomen etsi scriptum in sanctis litteris non inveniatur, in assertione tamen totius Trinitatis defenditur, quia datur ratio unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Principium, eo quod ab ipso sint omnia, et quia ante eum nihil. Finis, vel quia digna
Abbreviated transcription (Latin):
dñr omnipotens in mutabilir in mostalis : & indeꝓpria quia ipsam substantim signifi¬
cat quia unum sunt: Appellatiua uero pater & filius & spr sc̃s ingnitus & gepitus

Expanded text:
Dominus, Omnipotens, Inmutabilis, Inmortalis. Et inde propria, quia ipsam substantiam signifiDominus, Omnipotens, Inmutabilis, Inmortalis. Et inde propria, quia ipsam substantiam significant qua unum sunt. Appellativa vero Pater et Filius et Spiritus sanctus, Ingenitus
Abbreviated transcription (Latin):
hanne testante a postolo quia sicut oleumnaturali pondere omniliquore suꝑ fer
cesse habetis ut aliquir doccat uos fedscit unctio eiur doc& o comnirẽ ipseenim sp̃r sc̃
ut memoris intellegentia & uoluntas in quibus menr hab& in se quandam imaginem¬
N diuinȩ tripitetir namdum .ii sint unum sunt quia & singula in semanent. &ominid
& triuinnatura : unum inpersonis tria unum ꝑ maiestatis communionẽ .ii. ꝑꝑ persona¬
rum propri&atẽ namalius pater Aliur filius alius spr̃ sc̃s sed alius quidem nonaliuo
quia pariter simplex pariterq in commutabile bonum & co&ernum : pater solur non est
dealio ideo solur appellatur ingenitus filius solus depatre estnatus ideo solus dicitur geni¬
tus : sps̃ sc̃s solur depatre & filio ꝓcedit : id eo solus Amborum nuncupatur sp̃s
Nhactrinitate alia appellatiua nomina Alio ꝓpriast ꝓpria sunt c̃sentialia ut ds̃

Expanded text:
hanne testante apostolo, quia sicut oleum naturali pondere superfertur omni liquori, ita inhanne testante apostolo, quia sicut oleum naturali pondere superfertur omni liquori, ita incesse non habetis ut aliquis doceat vos: sed sicut unctiout memoria, intelligentia et voluntas, in quibus mens habet in se quamdam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt; quia et singula in se manent, et omnia et tria. In natura unum, in personis tria. Unum propter maiestatis communionem, tria propter personarum proprietatem. Nam alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus: sed alius quidem non aliud, quia pariter simplex pariterque incommutabile bonum et coaeternum. Pater solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus dicitur genitus. Spiritus sanctus solus de Patre et Filio procedit; ideo solus amborum nuncupatur spiritus. In hac Trinitate alia appellativa nomina, alia propria sunt. Propria sunt essentialia, ut Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ linguarum ut igns aporuit qu& in seda supunumquemq eorum ꝓptea dutt̃ diueriss¬
rum lin guarum gratiama postolirdedit utidonei effictrentur fidelium eruditione popu¬
lorum quo d ũpra sit gulor sedis sememoratur id cau se est intellegatur ꝑplures ponfuis se
diuisir sedmansirsẽ ii singulis totus sicut uereignibus mos est bancenim hab& paturamiguis
Accensus ut quantiadeum quantia derimen porporer splendoris. Aspexerint Tantũ
ui sumsuae lucir in ꝑtiat Tantis ministerium suimunoris tribuat. &ipsenibil omarus
mante &dicente siquis sitto ueniat ad me & bibat quic roditinme flumina Aquae
uiuac fluent deuentre. ciur euangelista Aut exposuit undedicer & sequutus er
nim ait hocenim dicebat despũquẽ Accepturierant credentes in cum sed
Niud ast aqua sacramenti aliud est aqua quae significat spmdĩ a quaenim sa¬
cramenti uis sibilir est: Aqua sprscĩ inuissibilis ẽ istec abluit Corpur & sigrificait quod ft

Expanded text:
sionem linguarum ut ignis apparuit: qui et insedit super unumquemque eorum . Propterea autem diversarum linguarum gratiam apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditione populorum. Quod vero supra singulos sedisse memoratur, id causae est ut intelligatur per plures non fuisse divisus, sed mansisse in singulis totus, sicut fere ignibus mos est. Hanc enim habet naturam ignis accensus, ut quanti ad eum, quanti ad crinem purpurei splendoris aspexerint, tantis visum suae lucis impertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat, et ipse nihilominus mante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus . Evangelista autenim ait: 'Hoc enim dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum.' Sed aliud est aqua sacramenti, aliud aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visibilis est: aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus, et significat quod fi
Abbreviated transcription (Latin):
in pl&i lingiromniũ gentium loquebatur in tantum autẽ dona dĩ estinquantũ datur
cis quiꝑeumdiligunt dm̃ Ap̃se autẽ dr̃ estapud nor aũt donumest sed sempiternae sp̃s
scr̃ donum est distribuens singulir ꝓut uult gratiarum donanam & ꝓfecias
quibur uult inpentit & peccata quibur uult dimit tat. nampeccata sine spũscõ
nondonantur spr scs̃ indeproprie caritas poncupatur ł quio naturoliter cos a quibus
procedit coniungit & sẽunumcumcis c̃ẽ ostendit ł quia in nobis idagit ut indõ manea¬
mus &ipse in nobis unde& in donis di nibilmaius est caritate. & nullum c̃maiur dono
gratirdatur in degratia. nuncupatur sicut enimunicumdĩ uerbum ꝓprieuo camus

Expanded text:
inpleti linguis omnium gentium loquebantur. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se autem Deus est: apud nos donum est; sed sempiterne Spiritus sanctus donum est, distribuens singulis, prout vult, gratiarum dona. Nam et prophetias quibus vult inpertit, et peccata quibus vult dimittit. Nam peccata sine Spiritu sancto non donantur. Spiritus sanctus inde proprie caritas nuncupatur, vel quia naturaliter eos, a quibus procedit, coniungit et se unum cum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit ut in Deo maneamus, et ipse in nobis. Unde et in donis Dei nihil maius est caritate, et nullum est maius dogratis datur, inde gratia nuncupatur. Sicut autem unicum Dei Verbum proprie vocamus
Abbreviated transcription (Latin):
estautem saluatoris ꝓprium nomen xp̃s sed communis puncupatio pot estatis
saluatoris xp̃s autem nomen nusquam alibi omnino. Nec in aliqua gentefuit. pisi
tintaut salutarin siue saluatur interp̃tatur ꝓ coquod cunctis gentibus salute ser
ficat regemita ibs significat saluatorem ponitaq nos saluos fieit quicũ q rtx sod
rex saluator quod uerbum latinaingua. Ant ea ñ habebat. sed haberepoter at si¬
cut potuit quandouoluit. Enmanubel exhebreo in latinum. significat nobis¬
cumde scilie& quia ꝑuir gincmnatus. ds̃ hominibur incarne. morteleappa¬

Expanded text:
est autem Salvatoris proprium nomen Christus, sed communis nuncupatio potestatis.est autem Salvatoris proprium nomen Christus, sed communis nuncupatio potestatis.Salvatoris. Christi autem nomen nusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi Latine autem salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus salutifer ficat regem, ita Iesus significat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit, quando voluit. Emmanuel ex Hebraeo in Latinum significat 'nobiscum Deus,' scilicet quia per Virginem natus D
Abbreviated transcription (Latin):
tis foenum species a ddm̃ducitur & haccomnia ꝑ figuram d̃ quianibil est horũ ao pro¬
pria &atem substantiae eius :
patris unigenitur filiusdum ess& ac qualis patri. ꝓpt salutem nostram formã
seruiaccipit: Proinde qua edam nomina in illo exdiuinitatir substantio quaedam ex
pellatur hoc est unctus. Preceptum enim fuerat iudeis ut sacrũ. Confecerent ungen¬
tum quo p ungipossent hii qui uocabantur. Adsacer dotium uel adorognum & sicut
nuno regibur indumentũ porporae insigne est. regiae diguitatis sicuilbs unctio feri
ungentinomen cc̃cpotestatẽ regiam Conferebat & inde xp̃idietiꝰc. rismate quod
ẽ unctio nam crisma grece latine unctio nominatur qr &iam dño nomen. Ad¬
commodauit factcspiritalis quie spũ. unctus est aodõ patre sicut in actibus a post̃
dicitur collecti sunt enim in hacciuitate. Aduersus filium sc̃mtuum quemunexisti
non utiq: oleo uis sibibi sed gratiaedono quoduis sibili significatur ungento. N

Expanded text:
tis fenum' species ad Deum dicitur. Et haec omnia per figuram Deus, quia nihil est horum ad proprietatem substantiae eius. DPatris Unigenitus filius, dum esset aequalis Patri, propter salutem nostram formam servi accepit. Proinde quaedam nomina in illo ex divinitatis substantia, quaedam ex pellatus, hoc est unctus. Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent hi qui vocabantur ad sacerdotium vel ad regnum: et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat; et inde Christi dicti a chrismate, quod est unctio. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen adcommodavit facta spiritalis, quia Spiritu unctus est a Deo Patre, sicut in Actibus 4, 27: 'Collecti sunt enim in hac civitate adversus sanctum Filium tuum, quem uncxisti': non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. Non
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptum ẽ deco excaelsur dñr supracaelos. gloria eius excelsus autemdictus ꝓualde
cel sur ex enimꝓ ualde ponitur sicut eximius quasi ualde eminens ¶ NImen. eieie id
ad scm mor ser ꝑ angelum esidelatum quaerent enim. quod es s& nomen eius. qui cum ꝑge¬
rep̃cipebat Ad populum exaegypto libeꝰ irandum respondit egosum. quisum. &dicer
filus israbb: qui est misitme. Aduor tamquam in conparatione. eius quiuers est. ꝗincom¬
motabilis est eaq commotibilia factasunt quasimon sint. quo denimdr fuit ponest &ꝙ¬

Expanded text:
sicut scriptum est de eo: Excelsus Dominus, supra coelos gloria ejus. Excelsus autem dictus, pro valde sicut scriptum est de eo: Excelsus Dominus, supra coelos gloria ejus. Excelsus autem dictus, pro valde celsus. Ex enim pro valde ponitur, sicut eximius, quasi vaad sanctum Moysen per angelum est delatum: quaerenti enim, quod esset nomen ejus, qui eum pergere praecipiebat ad populum ex Aegypto liberandum, respondit: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos'; tamquam in eius conparatione, qui vere est, quia incommutabilis est, ea, quae commutabilia, facta sunt quasi non sint. Quod enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
linguarum perttur hebr torum pominam nter pͥtationeripr enas
inlet iramn lirgire conur tt epuibus pbrtutato p̃ter mit si dultis
quae dambuic operi. A diectis interp̃tationibur interponenda stud uiuo cabulorum en ine
expo sitio satis indicant. quiduellint intellegi. habent enim. quandam expro pruscau¬
sis nominum rationom: IN principio enim decimnomina ponimus quibus apud
primentes schiros idest fostem inter pr&at sunt id eoq nulla infirmitate oprimitur.
sed fostis & sufficiens Adomnia ꝑp&randa: Nomen cloi II Elocim ꝙ utrũ¬
Nomendr̃ sabaoth. q uestitur in latinum exercituum siue uirtutum dequo in salmir ab
angelis dr̃ quis estiste rexgloriae dñs uistutum : sunt enim in huius mundi ordinatione
uistutes multae. Vt angeli arcangeli principatus & potestates cunctiq caelestir milici¬
ae ordines quorumtamen ille dñr est omnes enim. sub ipsosunt : Sq dominatui subiã¬
cent Nomen elion quodinter pra&atur in latinum excel surquia supra caeloro

Expanded text:
orum nominum interpretationem primus in Latinam linguam convertit. Ex quibus pro brevitate praetermissis multis quaedam huic operi adiectis interpretationibus interponenda studui. Vocabulorum enim expositio satis indicat quid velit intellegi. Habent enim quaedam ex propriis causis nominum rationem. In principio autem decem nomina ponimus, quibus apudprimentes ἰσχυρὸς, id est fortem interpretati sunt, ideo quod nulla infirmitate opprimitur, sed fortis es7. Quartum nomen Dei dicitur Sabaoth, quod vertitur in Latinum, exercituum, sive virtutum, de quo in psalmo ab angelis dicitur: Quis est iste Rex gloriae? Dominus virtutum. 8. Sunt enim in hujusmodi ordinatione virtutes multae, ut angeli, archangeli, principatus et potestates, cunctique coelestis militiae ordines, quorum tamen ille Dominus est. Omnes enim sub ipso sunt, ejusque dominatui subjacent. 9. Quintum Elion, quod interpretatur in Latinum excelsus, 295 quia supra coelos est,
Abbreviated transcription (Latin):
em quib que olectis p̃sentꝰibitur ut ipsam speciem contẽplentur cuiur nc̃ uesti¬
gia conprehendere conantur .h. ÷ que muidere ꝑspeculum dr̃ nam & situs
& habitus. & locus &tempus indm̃ non ꝓpria. sed ꝑ similitudinẽ translate

Expanded text:
em quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cuius nunc vestiem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cuius nunc vestigia conprehendere conantur, hoc est, quem videre per speculum dicitur. Nam et situs et habitus et locus et tempus in Deum non p
Abbreviated transcription (Latin):
cientiis Tamencausarum in ipso rerũ species. Ad scribuntur. ut more. Locu¬
tionis nostrȩ faciliur seipsum in sinu& ut quia omnia uid&dicatꝰ oculus & ꝓp̃t.
quod audit omnia dicatur aurȩs. proeo autem quod a uertitur ambulat
Proco quod spectat stit sic & in ca&eris  horum similib: ab humanis mentib:
trabitur similitudo ad dm̃ sicut est obliuir cens. & memoranr hinc est ꝙ & ꝓphe
tadecio : Iurauit dñs exercituum ꝑanimã suã nonquod dr̃ animã habeat.
Sedho nostro parrat affectũ Nam& facierdĩ inscripturis scis noncaro seddi¬
uina cognitio intellegitur eademratione quia ꝑfaciem conspoctam. quis que cog¬
noscitur. hoc enim inoratione dicitur de eo ostende nobir faciemtuã acsidicatur
dinobis cognitionẽ tuam. Sic̃ & uestigie di dicuntur. quia nunc dr̃ ꝑspeculum a¬
noscitur. Adꝑfectũ uero omnip̃t repperitur duminfuturum facie ao fici¬

Expanded text:
cientiis tamen causarum in ipso rerum species adscribuntur, ut more locucientiis tamen causarum in ipso rerum species adscribuntur, ut more locutionis nostrae facilius se ipsum insinuet: ut quia omnia videt, dicatur oculus; et propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc est quod eta dicit: Juravit Dominus exercituum per animam suam; non quod Deus animam habeat, sed hoc nostro narrat affectu. 37. Nam et facies Dei in Scripturis sanctis non caro, sed divina cognitio intelligitur eadem ratione qua per faciem conspectam 299 quisque cognoscitur. Hoc enim in oratione dicitur Deo: Ostende nobis faciem tuam, ac si dicitur: 'Da nobis cognitionem tuam.' Sic et vestigia Dei dicuntur, quia nunc Deus per speculum agnoscitur, ad perfectum vero omnipotens reperitur, dum in futurum facie ad faci
Abbreviated transcription (Latin):
odicitur. Ds̃ autem quinon est factus quomodo ẽ ꝑfectus. sed hoo uocabulum deusunos¬
trosumpsit humasia inopia sicut &rł uerba quatenur id quod ineffabile est ut cumq di¬
cipossit quõ de dõnibil dignebumanur sermodicit sicut sunt . & alia ercator dictus
ꝓtotiur mundi rebur. Ab ipso creatis: nibilenim est quod originẽ abeo nontraxe¬
rit ipse &unur quia diuidi non potest uel quianihil aliud eẽ potest quod tantͥun¬
dem capiat. potestatis : Haecigitur quae dedõ dicta sunt Adtotam ꝑtinent
trinitatem ꝓp̃t unam &co &ternam substantiam siue in patre. siue infilio oius
unigenito informadĩ siue in spũ sco quiunur sp̃r est dĩpatris & filii eius. unige¬
niti sunt & quaedam uocabula exussun ostro ad dm̃ sumpta. de monbris nostris
siue deinferioribus & quia in ꝓprianatura in uirsibilis. & incorporeus est ꝓeffi¬

Expanded text:
o dicitur. Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hoc vocabulum de usu noso dicitur. Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hoc vocabulum de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est utcumque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit, sicut sunt et alia. Creator dictus pro totius mundi rebus ab ipso creatis. Nihil enim est quod non originem a Deo traxerit. Ipse et unus, quia dividi non potest, vel quia nihil aliud esse potest quod tantundem capiat potestatis. Haec igitur, quae de Deo dicta sunt, ad totam pertinent Trinitatem propter unam et coaeternam substantiam, sive in Patre, sive in Filio eius unigenito in forma Dei, sive in Spiritu sancto, qui unus Spiritus est Dei Patris et Filii eius unigeniti. Sunt et quaedam vocabula ex usu nostro ad Deum sumpta, de membris nostris, sive de inferioribus; et quia in propria natura invisibilis et incorporeus est, pro effi
Abbreviated transcription (Latin):
aut dolere. nostro ui sudr̃ Apud dm̃ cnimꝑturbatio pulla est apud quem tranquillas
summa est: Simplex autem dr̃ siue no namittendo quod hab& seu quia non aliud est
ipse. & aliud quo dinipso est sicut in homine cuius aliud est c̃ẽ & aliuo saperenam &
ct̃ potest & sapienr nonee : Dr̃ autem liab & essentiam hab& & sapientiam sed quod
hab& hoc& est & omnia unurẽ acpro inde simplex est. qui a oninc̃o Aliquid a coi¬
dentir est sed & quod est & quo dinipso est essentia est: Excepto qued elatiue
ꝑ quancumq psena est summebonus quiuin cominutabilis est creatur auerobonum selnon sum
cludit ipsea nullo concludit̃ sedomnia intraeius omni potentiã. Cõcertantur: per¬
fectur dr̃ quia nibil ei possit adiciat tamen de consummatione Alicuius fectiꝑ fecti¬

Expanded text:
aut dolere, nostro usu dicitur. Apud Deum enim perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas aut dolere, nostro usu dicitur. Apud Deum enim perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Simplex autem dicitur sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse et aliud quod in ipso est, sicut in homine, cuius aliud est esse, et aliud sapere. Nam et esse potest, et sapiens non esse; Deus autem habet essentiam, habet et sapientiam; sed quae habet, hoc et est, et omnia unus est; ac proinde simplex est, quia non in eo aliquid accidentis est, sed et quod est, et quod in ipso est, essentialiter est, excepto quod relative ad quamcumque personam est. Summe bonus, quia incommutabilis est. Creatura vero bonum, sed non summcludit, ipse a nullo concluditur; sed omnia intra eius omnipotentiam coartantur. Perfectus dicitur quia nihil ei possit adici. Adtamen de consummatione alicuius facti perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
nccꝓficit: quia ꝑfectur est nec desecit quia a&ernur est : A&ernur est ꝗ sine tempore ẽ
Nonenim hab& inicium neq finem hinc & sempiternur ea quod sit semꝑ a&ernus a
quibus damaũt A&ernus ab&here creditur dictus quõ caclum seder eius hab&ur
si uedicatur a&ernus dr̃siue in mortalis siue in corrup tibilir siue in commutabilis
Nuis sibilis quianũ quam ꝑ substantiam paam apparuit oculus mortalium trinitas
nis ꝑspeciem subiecta creatura cidem qi corportae : nam nemopotest ipscem manifes¬
tationem essentiaedi uidere &uiuere sicut &dictum ẽ moysiunde &dñr ineuange liodt̃
Npcersibilis quia nullis ꝑturbationebut afficitur quibur fragillitas humana subcũ¬
bit nonenim atcingunt eum ullaepar sioner udibido iracundia cupidites timor me¬
ror inuidia &ca&era quibur mens humana turbatur sedcumdr̃ dm̃ irasci aut telaro

Expanded text:
Nec proficit, quia perfectus est, nec deficit, quia aeternus est. Aeternus est, quia sine tempore est. Nec proficit, quia perfectus est, nec deficit, quia aeternus est. Aeternus est, quia sine tempore est. Non enim haquibusdam autem aeternus ab aethere creditur dictus, quomodo coelum sedes ejus habetur. sive dicatur aeternus Deus, sive inmortalis, sive incorruptibilis, sive inmutabilis. Invisibilis, quia numquam per substantiam suam apparuit oculis mortalium Trinitas, nisi per speciem subiectae creaturae eademque corporeae. Nam nemo potest ipsam manifestationem essentiae Dei videre et vivere, sicut et dictum est Moysi; unde et Dominus in Evangelio Inpassibilis, quia nullis perturbationibus afficitur, quibus fragilitas humana subcumbit. Non enim adtingunt eum ullae passiones, ut libido, iracundia, cupiditas, timor, maeror, invidia, et cetera quibus mens humana turbatur. Sed cum dicitur Deum irasci aut zelare
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotenr eoquod omnia potest sediẽ faciendo quo diult Nona peetiendo quodnonuult
Sicuntur. Autem & alia quaed cc̃ indm̃ substantia liter Nomina ut in mostalir incorrup¬
tibilis in commotabilir a&ernur unde & merito uinctae p̃ponitur creaturae in mor¬
talis sicut deco scriptum est qui solus hab& in mosta litatem ꝗineius natura nulla est
comimotatio Namomner mutabilitar. non in conueñ tenter mostalitas dr̃ secundum quã
& anima dr̃ morinonꝗ incorpbs ł maliquam alteram substantiam motatur & uertitꝰ
sed inipsasua substantia quicquid : Alia modo nunc ẽ Aut fuit secundum id quod desti¬
tit ẽẽ quoderat mostedir utique dep̃henditur. ac perhoc solur dr̃ dicitur in mortalir
quod solus in commũbilir: INcorruptibilis Appellatur ꝗ corrumpi & dir solui. nonpot:
necdiuidi quicquid enim capit diuisionem & interitum capitille necdiuidi potest nec in¬
terire inde incorruptibilir. est: IN commut&lis est quia semꝑ man& & motari nescit

Expanded text:
sed et a faciendo quod vult, non a patiendo quod non vult. Dicuntur autem et alia quaedam in Deum substantialiter nomina, ut immortalis, incorruptibilis, incommutabilis, et aeternus. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. Immortalis, sicut de eo scriptum est: Qui solus habet immortalitatem ; quia in ejus natura nulla est commutatio. Nam omnis mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitur: secundum quod  quia in corpus vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur, sed in ipsa sua substantia quidquid alio modo nunc est aut fuit, secundum id quod destitit esse quod erat, mortalis utique deprehenditur; ac per hoc solus Deus dicitur inmortalis, quia solus incommutabilis. Incorruptibilis appellatur quia corrumpi et dissolvi non potest nec dividi. Quidquid enim capit divisionem et interitum capit. Ille nec dividi potest nec interire; inde incorruptibilis est. Incommutabilis est quia semper manet et mutari nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
q: ne optolemũ narrare mem̃to: Huic contrarius ẽ atis mos urbanitas sine
iungat ulpes & mulgeat hircos id est qui fauiũ non odit propoena ei contin¬
giat ut diligat me uiũ fuer̃ enĩ meuius & fauius po&e pessimi & inimi ciuergilis
qui hos ergo diligit faciat quae contranaturã sunt id est iungat uulpes &
mulgeat hircos. Omo eusis ÷ quaelatine int̃practatꝰ. si militudo ꝑquã minus
notaer ei ꝑ similitudinẽ e quaematis nota ÷ panditꝰ de monstratio: Huius spe¬
cies sunt .iii: ꝗ compcercbulȩ. para diana id÷ imago cenperatio ex emplũ⁊ con
imccgo consigura rei exsimili genesccłonamur ex pymere ut õnia mercuiio¬
cae secrẽ conpccrecuit ñ ex suo sedȩxclio generesi militudinẽ faciens: Paeradis¬
mee uero est exemplũ dicti ł feccti alicuius ceut ex n mili ecut ex disi mile gene¬
re conueniens eiusquẽ ꝓponimus rei itectẽ forͣter periit ccpud ĩponẽ. scippio

Expanded text:
que Neoptolemum narrare memento. Huic contrarius est Astysmos, urbanitas sine que Neoptolemum narrare memento. Huic contrarius est Astysmos, urbanitas sine iungat vulpes et mulgeat hircos. Id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Vergilii. Qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, iungat vulpes et mulgeat hircos. Homoeosis est, quae Latine interpretatur similitudo, per quam minus notae rei per similitudinem eius, quae magis nota est, panditur demonstratio. Huius species sunt tres: icon, parabolae, paradigma, id est imago, conparatio, exemplum. Icon est imago, cum figuram rei ex simili genere conamur exprimere, ut VirCaesarem conparavit, non ex suo, sed ex alio genere similitudinem faciens. Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio
Abbreviated transcription (Latin):
male bonũ est q facis antipbrasis uero nonuoce pronuntiatis significat contra¬
rium sed suis tantũ uerbis quor̃ est origo contrarta. Enigma est quaestio obscura quae
& enigma hoc̃ int̃ est qđ aillegoria uerbis gemina est & subres alias aliud figuralit̃
indicat. Enigmauero sensus tantũ obscurus est & ꝑ quasdã imagines adumbratas
Carentis inos est tropus quo dura dictu gratius proferunt ut icũ int̃rogantib:
nũ quid quae : siuerit nos aliquis respondet bona fastuna unde intellegitꝰ neminẽ nõs
quesis ÷ se. Paro emia est reb: & tẽporib: & cõmodũ ꝓ uerbiũ reb: ut contrastimplũ
calces dũsignificat᷑ aduersis resistendũ eẽ Tẽ porib: ut lupus in fabula auint
hoc prouerbiũ lupus in fabula. S&c rasmos est hostilis inrisio cũ a maritud ine ut
re feresergo haec & nuntias ibis pelide genitors illimea tristia facta de generẽ¬

Expanded text:
male: 'Bonum est, quod facis'; antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contramale: 'Bonum est, quod facis'; antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. Aenigma est quaestio obscura quae et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est et sub res alias aliud figuraliter indicat; aenigma vero sensus tantum obscurus est, et per quasdam imagines adumbratus. Charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatur a proverbium: 'Lupus in fabula'. Sarcasmos est hostilis inrisio cum amaritudine, ut Virg. Aen. 2, 547: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitoris; illi mea tristia facta degenerem
Abbreviated transcription (Latin):
mala decemmisi idest adagustũ decem elogas pastorũ huius tropiplur es sunt
species ex quibus eminent .vii. hyronia antipbra sis enigma carienthes mnos
Paro emia sarcasmos artsnos Pronia est sententia ꝑs pronuntiationẽ contrariũ
habens intellectũ. hoc enĩtropocallide aut ꝑ accu: sationẽ aut ꝑ insulta¬
clausouentor̃ carcere regn&. Et quomodo aula sic arcer est soluitur enim
pronuntiatione. Na carcer pronuntiatio est iact& & aula Ironiã & totũ
ꝑ contrariã pronuntiationẽ ad nuntiatur ꝑ ironiae speciem quae laud anoo
derid&. Antiphrasi nest sermo econtrario intellegendus ut luc us ꝗđ ar&
hoc tropo & nani athlantes & caeuidentes & uulgo aet hio pes argenter
appellantꝰ : Int̃ hironiã h& anti phra sinhoc distat ꝗ hironia pro¬
nuntiatione sola indicat ꝙ intellegiuult sicut cũ dm̃s hominia genti

Expanded text:
mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclogas pastorum. Hujus tropi plures sunt mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclogas pastorum. Hujus tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos 63 23. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo cal lide, aut per accusationem, aut per insultaclauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per contrariam pronuntiationem adnuntiatur per ironiae speciem, quae laudando deridet. Antiphrasis est sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quiaHoc tropo et nani Athlantes et caeci videntes et vulgo Aethiopes argentei appellantur. Inter ironiam autem et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellegi vult, sicut cum dicimus omnia agenti
Abbreviated transcription (Latin):
rasque relictir di quibur imperiũ hocst&erat suc curritis urbi incenRe moriamur
& in media arma ruamus. Ordotalis est iuuener fostis sima pectora frustra
suc curritis urbiincenae ꝗ ex cerserunt᷑ dii unde si uobis cupido cesta est mesequi
Audentẽ adextremaruam : in media arma & moriam̃r. Y perbole est excelsitas
fidẽ ex cadens ultra quã credendũ est ut sidera uerberã unda & terrã int̃ flucti
significande errat᷑ꝰ quã uis uerba quaindicant᷑ excedant ut uoluntas loquentis
ñ fallentis appareat. Quotropo non solũ aug&ur aliquid sed & minuit augetꝰ
ut uelocior aur aminuit᷑ ut mollior pluma duriorsaxo allegoria estalienq¬
loquiũ xliudenĩ sonat & aliud intellegitꝰ ut .iii lit ore ceruos conspicit errantes
ubi ii duces belli puniciuel ii bellapunica significantur. & in bucolicis aurea

Expanded text:
arisque relictis dii, quibus inperium hoc steterat; succurritis urbi incensae; moriamur arisque relictis dii, quibus inperium hoc steterat; succurritis urbi incensae; moriamur et in media arma ruamus. Ordo talis est: 'Iuvenes fortissima pectora, frustra succurritis urbi incensae, quia excesserunt dii. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma et moriamur'. Hyperbole est efidem excedens ultra quam credendum est, ut: sidera uerberat unda Vergilicandae ueritatis erratur, quamuis uerba quae indicantur excedant, ut uoluntas loquentisnon fallentis appareat; quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis, Aurea
Abbreviated transcription (Latin):
ugitus boumbalatus ouiũ Peripba sis est circũ loquiũ dũ resuna plurimis
splendide producit aut foeditatẽ circuitu euitat. ueritatem splendide
ceũ liquens aurora cubile. Uult enĩ dicere iãluciscebat aut diesostus erat :
hoc enĩ cir cuitueuitat obscenitatẽ. & decentere ostendit concubitũ. Yper¬
ba ton trans censio cũ uerbũ Aut sententia ordine cõmotatur huius spe
quinq: a nastro phessteron uel ꝓteron. parenthesis timesis sinthesis
Anastrophȩ uerborũ ordo p̃posterus ut litora circũ procircũ litora
ꝑdurat: ut aeneas neque cnĩpatrius consistere mentẽ passusa mortapidu a dnauis
pmittit achaten esteniordoaenea erapĩ pmit achatem pã ulud in medũ paren¬
nebule circũdea fudit amictu procircũ fudit: Sinthesisubiex omni paste con¬
oe trema cupido est cesta sequi que sit rebur fostuna uid &is ex cessere om̃s aditis

Expanded text:
'mugitus boum', 'balatus ovium'. Periphrasis est circumloquium, dum res una plurimis'mugitus boum', 'balatus ovium'. Periphrasis est circumloquium, dum res una plurimissplendide producit, aut foeditatem circuitu evitat. Veritatem splendide croceum linquens Aurora cubile. Vult enim dicere: 'iam luciscebat', aut: 'dies ortus erat'. Hoc enim circuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. Anastrophe est verborum ordo praeposterus, ut: 'litora circum', pro 'circum litora'. : Aeneas neque enim patrius consistere mentem passus amor rapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. Nam illud in medio parennebulae circum dea fudit amictum, pro 'circumfudit'. Synthesis est, ubi ex omni parte conextrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes aditis
Abbreviated transcription (Latin):
equos auro genitor spumantia que ad dit frena feris spumantia frena
dixit. Cũłtique non ipsa faciant spuma .s sede quur quiea gerit spumis
conspergat infussis. Anto nomasia est pronomine id est uice nominir pos
sita ut male maia genitus promercorio quitropus fit modistribus. ab animo
Interante nomasiã is & epit h&on. hoc defest ꝙ antonomasia prouice
nominis ponitur. Epit h&onhnũ quã ẽ sine nomine quibur duobus tropis uel
uituperamus aliquẽ uelostendim: uellaudamus. Sinech doce est concept
cũ a paste totũ uel a toto pars intellegitur. Eo enĩ & ꝑ spiciem genur & ꝑ
genus species demonstratũ sed species pras est genuraũt totũ : a toto
ontũ fugat. Non enĩ totus annus frigidur est sed pras anni id est hiems: At co
& non nauis sed qui inea & non om̃s sed unus flãmas extulit. Onomato pigia ẽ
nom̃ ad fictũ adimitandũ sonũ uocis confussae. ut stridor ualuar ihinnitus equor̃

Expanded text:
equos auro genitor, spumantiaque addit Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus qui ea gerit spumis conspergat infussita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Qui tropus fit modis tribus: ab animo,Inter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia pro vice nominis ponitur, epitheton autem numquam est sine nomine. Quibus duobus tropis vel vituperamus aliquem, vel ostendimus, vel laudamus. Synecdoche est conceptio, cum a parte totum, vel a toto pars intellegitur. Eo enim et per speciem genus, et per genus species demonstratur sed species pars est, genus autem totum. A totpontum fugat. Non enim totus annus frigidus est, sed pars anni, id est hiems. At conet non navis, sed qui in ea, et non omnes, sed unus flammas extulit. Onomatopoeia est nomen adfictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut 'stridor valvarum', 'hinnitus equorum',
Abbreviated transcription (Latin):
ut apparent rari nantes in surgite uastogurgitẽ po suit promare: Racor inte co
ambigua dictio que fit autperca sumaccu: satiuum ut illud res ponsum appoͥlgnis
ger& italia incesta distinctio utrumbellum ingens anigens italia: Eit & ꝑcõmdne
uerbũ ut depraecatur catocalumpniatur cicero p̃stulatur brutus dedignatur¬
antonius Nec ostenditur in hac ambiguitate ut rum ipsi alios analn ipsos dep̃¬
cati sint autca lumpniati: Fit & per homenimã quo uno nomine multa significan¬
tur ut acies & non addas aut ferri aut oculorũ autmilitũ
& aplas mus greca lingua latine trans formatiodicitur que fit inuno uerbo
Epropter m& rinecessitatem & licentiã po& arum cuiur species iste sunt ꝓthesis
onis ut tempno procontempno. Sincope abscisio demedio ut forsan, profor¬
sitan. Apo cope abscisio define ut sat prosatis : Et tasis productio contrana
Anthithesis contrapo sitio litterae proalialit̃ ut imp&e proimp&u &
m& aplas mũ esse quiinuno sormone fitrationẽ uitiosus

Expanded text:
 Apparent rari nantes in gurgite vasto. 'Gurgitem' posuit pro 'mare'. Cacosyntheton, ambigua dictio, quae fit aut per casum accusativum, ut illud responsum Apollinis adgeret Italia. Incerta distinctio, utrum 'bellum ingens' an 'ingens Italia'. Fit et per commune verbum, ut: 'DeprAntonius'; nec ostenditur in hac ambiguitate utrum ipsi alios, an alii ipsos deprecati sunt aut calumniati. Fit et per homonyma, quo uno nomine multa significantur, ut 'acies' et non addas aut ferri, aut oculorum, aut militum Metaplasmus Graeca lingua, Latine transformatio dicitur. Qui fit in uno verbo propter metri necessitatem et licentiam poetarum; cuius species istae sunt. o, ut 'temsitan. Apocope, abscissio de fine, ut sat pro satis. 4. Ectasis, productio contra naAntithesis contrapositio litterae pro alia littera, ut 'inpete' pro 'impetu', metaplasmum esse, qui in uno sermone fit oratione vitiosus.
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur a uiris in humeris seu
angulum in lumbis: li unula
sunt ornamenta mulierum
in lune similitudine: Hullule
aureȩ dependentes : Specula sunt.
in quib femme uiltus suas in¬
tuentur dictum aũ speculum
uel quod ex splendore reddatur.
uł quod ibi femine intuentes con¬
liderent speciem uultus sui. et
quid quid ornamenti deesse ui-¬
derint adiciant: p̾scilides sunt
aput feminas crurũ ornam̃ta. quib
earum ornant᷑ Olfactoriola uascula
muliebria. quib odoram̃ta gestant᷑.

Expanded text:
tenetur a viris in humeris, seu tenetur a viris in humeris, seu cingulum in lumbis. Lunulae sunt ornamenta mulierum, in lunae similitudinem bullulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactoriola vascula sunt muliebria quibus odoramenta gestantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃ta matronarum significantur :
quid quid illis munere datur. Mure.¬
na uulgo uocatur. quod scilicet auri
metallo in uirgulis lucescente que¬
dam ordinis fluxuosi catena contexi¬
tur in similitudine murene serpen¬
tis. que ad collum ornandum aptat᷑.
Nec int̾dum auri atq argenti texit᷑
uirgulis. Unde et in canticis dicit᷑
canticorum: Murenulas aureas
faciemus tibi. uermiculatas argento:
Catelle sunt catenule colli se inuitẽ
comprehendentes in modum cate¬
ne. unde et appellatȩ: Drextras cõ-¬
munes uirorum ac feminarum
quia utrisq sexus dexere sunt:
Armillȩ autẽ proprie uirorũ col
late uictorie causa militibus ob
armorum uircutẽ. unde et quon¬
dã uulgo uirilie dicebantur: Ab
intellectu enĩ circuli armilla ñ
discrepat. quia ipsa quoq hoc ubi
ponitur ambiendo constringit᷑:
S armilla latius extenditur. cir¬
culus rotundus fit: sibule
sunt. quibus pectus
feminarum ornatur. uel palleũ

Expanded text:
ornamenta matronarum significantur, ornamenta matronarum significantur, quidquid illis munere datur. Murena vulgo vocatur quod scilicet auri metallo in virgulis lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur in similitudinem murenae serpentis, quae ad collum ornandum aptatur. Haec interdum auri atque argenti texitur virgulis. Unde et in Canticis dicitur canticorum 1, 10: 'Murenulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento.' Catellae sunt catenulae colli invicem se conprehendentes in modum catenae; unde et appellatae. Dextras communes esse virorum ac feminarum, quia utriusque sexus dexterae sunt. Armillae autem proprie virorum sunt, conlatae victoriae causa militibus ab armorum virtute: unde et quondam vulgo viriolae dicebantur. Ab intellectu autem circuli armilla non discrepat, quia ipsa quoque hoc, ubi ponitur, ambiendo constringit; sed armilla latius extenditur, circulus rotundus fit. Fibulae sunt quibus pectus feminarum ornatur, vel pallium