comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erro. si natuia di sum: Erubesce. da honorẽ
do. E.go dico. quia multum adhuc erras.
s sicut tu ipse confiteris. Si & ego errauerã.
ex ranerat g̃ natura dĩ. ierat in immunditi¬
am natura di. adulitria committebat na¬
tura di. stupra illicita faciebat natura dĩ.
ccca nesciebat qua iret natura di. facinoribꝰ
& flagitiis obruebat᷑ natura di. Erubesee.
potes. ñ potes. Erat lum uerum. in com¬
ꝑatione iohannis dictum ẽ. erat lumen ue¬
rum. Nunquid ñ & iohannes: Lucerna
ille erat. lucerna ardens & lucens. dñs dixit.
Nunquid lucerna lumen ñ ẽ: S erat lu¬
men uerum. Iucerna & accendi Spot̃
& extingui pot̾. lumen uerum accendere
quod illuminat om̃em hominẽ uenientẽ
in hunc mundum. Iilum inandi
sumus. ñ lumen sumus. Exꝑgiscere. cla¬
ma mecum. dñs illuminatio mea. Quid
ẽ. quod dicis : Ergo ñ sunt mala: Sunt
mala. s mutantur. & ipsa erunt bona.
quia ipsa mala uitio sunt mala. ñ natura.

Expanded text:
erro, si natura Dei sum? Erubesce, da honorem erro, si natura Dei sum? Erubesce, da honorem Deo. Ego dico quia multum adhuc erras: sed sicut tu ipse confiteris, erraveras. Erraverat ergo natura Dei? Ierat in immunditiam natura Dei? Adulteria committebat natura Dei? Stupra illicita faciebat natura Dei? Caeca nesciebat qua iret natura Dei? Facinoribus et flagitiis obruebatur natura Dei? Erubesce, potes, non potes. Erat lumen verum. In comparatione Joannis dictum est, Erat lumen verum. Numquid non et Joannes lucerna? Ille erat lucerna ardens et lucens, Dominus dixit . Numquid lucerna lumen non est? Sed erat lumen verum. Lucerna et accendi potest, et exstingui potest: lumen verum accendere quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Illuminandi sumus, non lumen sumus. Expergiscere, clama mecum: Dominus illuminatio mea. Quid est ergo quod dicis? Ergo non sunt mala? Sunt mala, sed mutantur; et ipsa erunt bona: quia ipsa mala, vitio sunt mala, non natura.
Abbreviated transcription (Latin):
mima hoc ẽ. quod ds̃ se dampnat. Demus
honorem dõ nr̃o. frẽs cui clamamus libera
nos a malo. & si susurret tͥ cum in oratione
muenies temptationẽ heticꝰ & dicat tͥ. quid
ẽ. quod climasti. libera nos a malo. certe ñ c̃.
malum. responde illi. Ego sum malus. Et
si lib̾auerit me de malo. ero de malo bonus.
Lib̾et me a me. ne incurram in te.
Hoc dic manicheo Si ds̃ lib̾auerit
me. ñ incur ro inte. quia si lib̾auerit
me ds̃ a me malo. cro bonus. si bonus ero sa¬
piens ero. si sapiens eio. ñ crrabo. si ñ errabo.
a te decipi ñ pot̾o. Liberet gͦ ds me a me. &
ñ ineurro inte. Meum ẽ. enim uitium ut
errem. & credam tͥ. qm̃ anima mea impleta
c̃ illusionib Non sum mͥ ipse lumen. nam si
cc̃m. nunquam errassem. Ldo pars dĩ ñ sum.
quia substantia di. natura dĩ erraie ñ pot̾.
ego autẽ crro. nam & ti confiteris. Sapientẽ
te dicis. ab errore me lib̾are conaris. Unde g̾

Expanded text:
anima hoc est quod Deus, se damnat. Demus anima hoc est quod Deus, se damnat. Demus honorem Deo nostro, fratres, cui clamamus, Libera nos a malo . Et si susurret tibi, ut in oratione invenias tentationem, et dicat tibi, Quid est quod clamasti, Libera nos a malo? Certe non est malum? Responde illi: Ego sum malus; et si liberaverit me a malo, ero de malo bonus: liberet me a me, ne incurram in te. Hoc dic Manichaeo: Si Deus liberaverit me a me, non incurram in te: quia si Deus liberaverit me a me malo, ero bonus; si bonus ero, sapiens ero; si sapiens ero, non errabo; si non errabo, a te decipi non potero. Liberet ergo Deus me a me, et non incurro in te. Meum est enim vitium, ut errem et credam tibi: quoniam anima mea impleta est illusionibus . Non sum mihi ipse lumen: nam si essem, nunquam errassem. Ideo pars Dei non sum, quia substantia Dei, natura Dei, errare non potest: ego autem erro; nam et tu ipse confiteris, sapientem te dicis, ab errore me liberare conaris. Unde ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis sp̃c qui ñ confitetur uĩm xꝑm in
carne uenisse. ex dõ n ẽ. In quantum ñ con-¬
ficet᷑ uãm xp̃m in carne uenisse. intantum
ex dõ ñ ẽ: quia iste error qui ñ confitet᷑ it̃m
in carne uenisse. ex do ñ ẽ. Frẽs. quid ẽ.
quod renascimur: Si bene nati sumus.
quid ẽ. quod renascimur: Natura q̃ fuerat
tura quȩ deformis iacebat. gra reformat᷑.
sp̃c sc̃s. trina unitas. una tͥnitas. sola illa
natura ininutabilis. incontaminabilis. nec
defectui. nec ꝓfectui obnoxia. nec cadit ut
minus sit. nec transcendit ut plus sit. ꝑfec¬
ta. sempit̾na. omnim inmutabilis sola il¬
la natura. creatura u bona. s creatori impar
ualde. Uis adhere diabolo desertori. si ȩqua
re s conclita conditori. Agnoscat anima con
ditionẽ suam. ñ ẽ. ds̃. Cum se anima putat
dm. offendit dm. Non inuenit saluatorẽ.
muenit dampnatore. qm̃ ds̃ quando ma¬
las animas dampiat. ñ se dampnat. si autẽ

Expanded text:
Omnis spiritus qui non confitetur Jesum Christum in Omnis spiritus qui non confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo non est. In quantum non confitetur Christum in carne venisse, in tantum ex Deo non est; quia iste error qui non confitetur Christum in carne venisse, ex Deo non est. Fratres, quid est quod renascimur? Si bene nati sumus, quid est quod renascimur? Natura quae corrutura quae deformis jacebat, gratia reformatur. et Spiritus sanctus; trina unitas, una trinitas; sola illa natura immutabilis, incommutabilis, nec defectui, nec profectui obnoxia, nec cadit, ut minus sit; nec transcendit, ut plus sit; perfecta, sempiterna, omni modo immutabilis, sola illa natura. Creatura vero bona, sed Creatori impar valde. Vis adhaerere diabolo desertori, si aequare contendis condita Conditori. ditionem suam: non est Deus. Cum se anima putat Deum, offendit Deum: non invenit salvatorem, sed invenit damnatorem. Quoniam Deus quando animas malas damnat, non se damnat: si autem
Abbreviated transcription (Latin):
iĩm xꝑ̃m in carne uenisse. ex do non c̃. Uni
quid enim pot̾. eẽ. nisi aliunde: Si gͥ inqiꝰ
Inuicnunus lupium. retia salubria tenda¬
mus. Uenemur. capiamus. captum trucidemꝰ.
trueidemus plane. Moriat᷑ error. uuat homo.
ecec in eo quod dixi capiamus. trueidemiis.
moriatur. error. uiuat homo. ibi soluit In ͤ re
intelligatis solutionẽ. Omnis sp̃e qui ñ con
turas. Hanc questionem tenete. & mentes
ad illa mea uerba reuocate. ubi dixi. capia¬
mus. trucidemus. moriat᷑ error. iuuat hõ.
Error non ẽ. ex dõ. homo ex dõ ẽ. Redite
ad questionem. Omnis sp̃c qui ñ conficet᷑¬
ĩm xꝑm incarne uenisse. ex dõ ñ ẽ. Dico
s ego. Om̃ia ꝑ ipsum facta sunt. omnis¬
in sp̃c qui ex do non ẽ. laudat dñin: Prsus
omnis sp̃c laudet dñm. Utrumq uideo.
languidum intelligo. uitium sanet᷑. nat᷑a
lbet̃. U itium natura ñ ẽ: s naturę inimi¬
cumẽ. Sana unde langues. remanet unde
laudes. Medicina uitia ꝑsequit᷑. ñ naturã.

Expanded text:
n carne venisse, ex Deo non est; unde mquid enim potest esse, nisi aliunde? Si ergo, inquit, Invenimus lupum: retia salubria tendamus, venemur, capiamus, captum trucidemus. Trucidemus plane; moriatur error, vivat homo. Ecce in eo quod dixi, Capiamus, trucidemus; moriatur error, vivat homo; ibi solvitur quaestintelligatis solutionem. Omnis spiritus qui nonturas. Hanc quaestionem tenete, et mentes ad illa mea verba revocate, ubi dixi, Capiamus, trucidemus; moriatur error, vivat homo. Error non est ex Deo, homo ex Deo est. Redite ad quaestionem: Omnis spiritus qui non confitetur Jesum in carne venisse, ex Deo non est. Dico et ego, Omnia i ex Deo non est laudat Dominum? Prorsus omnis spiritus laudet Dominum. Utrumque video, languidum intelligo; vitium sanetur, natura liberetur. Vitium natura non est, sed naturae inimicum est. Sana unde langues, remanet unde laudes. Medicina vitia persequitur, non naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
par erꝰ. socius er. ii multum diuers. Etenĩ
dicunt᷑ arriam confessi fuisse. quia similis ẽ.
patͥ filius. Et si ñ equalis dixerunt. s simił:
negat ȩqualem negat xꝑm. qui negat simi¬
lem. negat xꝑm. Qui gͦ negat equalem &
similem̃. negat iti carne uenisse xꝑm. Que¬
ro enim. Uenit inearne xp̃c: Respondet.
Ueuit. Et putamus quia confitet᷑. Interro¬
go. Quis xꝑc uent in carne: ẽqualis pat̾. an
mȩqualis: Respondet. Inȩqualis. Inȩqualẽ
lianum audi. Ipse ẽ. filius qui ẽ. & pat̾. Hoc
dicit. hinc pungit hinc uenena diffundit.
Ipse.ẽ. inquit pat᷑. Quando uult filus ẽ
quando uult pat̾ ẽ. Non e. ipse xp̃e. Et tu er¬
ras si hunc xp̃m dicis in carne uenisse. quia

Expanded text:
par ejus, socius ejus, non multum diversus. Etenim dicuntur Ariani confessi fuisse quia vel similis est Patri Filius; et si non aequalis dixerunt, sed similis, negat aequalem, negat Christum; qui negat similem, negat Christum. Qui ergo negat aequalem et similem, negat in carne venisse Christum. Quaero enim: Venit in carne Christus? Respondet: Venit. Et putamus quia confitetur. Interrogo: Quis Christus venit in carne? aequalis Patri, an inaequalis? Respondet: Inaequalis. Inaequalem lianum audi. Ipse est Filius, qui est et Pater. Hoc dicit, hinc pungit, hinc venena diffundit. Ipse est, inquit, Pater. Quando vult, Filius est: quando vult, Pater est. Non est ipse Christus. Et tu erras, si hunc Christum dicis in carne venisse: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipse petrꝰ. unde fiẽs mei. unde illi dicere fuit.¬
ex amore. tu es xp̃c filius di uiui:. Unde illi:
Itane de suo: Absit. Bene. quod ipsum çũ¬
głii capłm utrumq demonstrat. quid łettꝰ
de dĩ quid de suo. Ũ trumq ibi habes. Lege.
ñ ẽ. quod a me expectes audire. Cominemo¬
ro eugłium. Tu es xp̃c filius dĩ uiui. Et dñs
ad eum. Beatꝰ es inquit symon bariona. Qua¬
ro & sanguis. hoc enim es tu. Nont̾ͥ reuelauit¬

Expanded text:
ipse Petrus unde, fratres mei, unde illi dicere ex amore, Tu es Christus Filius Dei vivi? Unde illi? Itane de suo? Absit. Bene, quod ipsum Evangelii capitulum utrumque demonstrat, quid Petrus de Dei, quid de suo. Utrumque ibi habes: lege, non est quod a me exspectes audire. Commemoro Evangelium: Tu es Christus Filius Dei vivi. Et Dominus ad eum: Beatus es, Simon Bar-Jona. Quaro et sanguis non
Abbreviated transcription (Latin):
s inquit quem me. ẽẽ. dicitis: Respondit
pettꝰ unus ꝓ om̃ib. quia unitas in om̃ib
sionem ueram. confessionẽ plenam. Iungę-¬
re enim debes utrumq. quod de se xp̃c. &
quod de xp̃o Petrus. Quid de se xp̃c: Quẽ
me dieunt homines. cẽ. filium hominis:
Quid de xp̃o Petrus: Tu es xp̃c filius dĩ
iiiii. Utrumq conunge. & uenit xp̃c incar¬
e. Hoc de se xꝑc quod minus ẽ. hoc de xp̃o
setrus quod mauis ẽ. Respondit de uerita
shumilitas. & de humilitate ueritas. hoc
de ueritate di humilitas. de humilitate
hominis ueritas. Quem me dicunt homi¬
es eẽ. inquit filium hominis: Dico ego
Ncarne uenisse. Dicat nunc arrianus.

Expanded text:
 inquit, quem me esse dicitis? Respondit Petrus, unus pro omnibus, quia unitas in omnibussionem veram, confessionem plenam. Jungere enim debes utrumque, quod de se Christus, et quod de Christo Petrus. Quid de se Christus? Quem me dicunt homines esse Filium hominis? Quid de Christo Petrus? Tu es Christus Filius Dei vivi. Utrumque conjunge, et venit Christus in carne. Hoc de se Christus quod minus est, hocde veritate humilitas, et de humilitate veritas: hoc est de veritate Dei humilitas, et de humilitate hominis veritas. Quem me dicunt homines esse, inquit, Filium hominis? Dico ego in carne venisse. Dicat nunc Arianus,
Abbreviated transcription (Latin):
huius eccłȩ quȩ p̃dicat᷑ in omnes gentes.
& pullulat & creseit usq ad fines terre.
incipientib ab ierłm. Huius. sponsꝰ ẽ xp̃e.
Tu quid dicis: Cuus spons ẽ. xp̃c. Par¬
tis donati: Non ẽ. ipse. ñ ẽ. ipse. homobo¬
ne ñ ẽ. ipse. immo homo male. ñ ẽ. ipłe
Ad nuptias uenimus. tabulas legamis.
heresib omnib s eis quas ꝓ paruo temꝑs
cõmemoraui. Iam enim dixi. Quis iiill¬
rat tot pestes: Quid dicit pelagiamt
Audite quod dicit. Uilet᷑ confictui. ul¬

Expanded text:
gentes, et pullulat et crescit usque ad fines terrae, incipientibus ab Jerusalem: hujus sponsus est Christus. Tu quid dicis? Cujus sponsus est Christus? Partis Donati? Non est ipse, non est ipse. Homo bone, non est ipse: imo homo male, non est ipse. Ad nuptias venimus, tabulas legamus, ex haeresibus omnibus, sed eis quas pro parvo tempore commemoravi. Jam enim dixi, Quis numerat tot pestes? Quid dicis, Pelagianista? Audite quid dicit. Videtur confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
illum filium querimus qui cum in forma
dĩ ẽẽt. sicut dicit apłs. non rapinam arbi¬
tratꝰ ẽ. ẽẽ. equalis do. Non rapina. quia nat᷑a.
natura erat. rapina ñ erat. Non rapinam ar-¬
bitratꝰ ẽ. ẽẽ. equalis dõ. Noncrat ei rapina
natura erat. Sic erat ex ęt̾nitate. sic erat co¬
et̾iis gignenti. sic erat equalis patͥ. Sic erat.
Semetipsum exinanuut. ut confiteamur
iñm xꝑm in carne uenisse. Semetipsum ex¬
manuut. Quom̃: A mittendo quod erat.
anassinnendo quod ñ erat: Sequat᷑ apłs.
Audiamus. Semetipsum exinaniuit. for¬
mam serui accipicnis. Sic se exinaniuit. for¬
mam serui accipiens. ñ formam dĩ amit¬
tens. Forma serui accessit. non forma cłĩ dis¬
cessit. Hoc ẽ. confiteri xp̃m in carne uenisse.
Arrianus autẽ qui ñ confitet᷑ equalem. ñ con¬

Expanded text:
um quaerimus, qui cum in forma Dei esset, sicut dicit Apostolus, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non rapina, quia natura. Natura erat, rapina non erat. Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non erat ei rapina, natura erat: sic erat ex aeternitate, sic erat coaeternus gignenti, sic erat aequalis Patri, sic erat. Semetipsum exinanivit: ut confiteamur Jesum Christum in carne venisse. Semetipsum exinanivit. Quomodo? Amittendo quod erat, an assumendo quod non erat? Sequatur Apostolus; audiamus: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Sic se exinanivit, formam servi accipiens, non formam Dei amittens. Forma servi accessit, non forma Dei discessit. Hoc est confiteri Christum in carne venisse. Arianus aute
Abbreviated transcription (Latin):
M cum eugłium legeret᷑. audistis. cum
dicerent homines filium hominis: res¬
ponderunt. discipuli opiniones alienas
s dixerunt. Alii iohannem baptistam
amuitẽ heliam. alii u̾ icrenuam. aut
nnum ex ꝓpħis. Qui hec confetebant᷑ uel¬

Expanded text:
Modo cum Evangelium legeretur, audistis, cum dicerent homines Filium hominis; responderunt discipuli opiniones alienas, et dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Qui h
Abbreviated transcription (Latin):
filius dĩ. In pͥncipio erat uerbum & uerbum
erat apud dm̃ & d̾s erat uerbum. hoc erat in
pͥncipio aput din. In pͥncipio erat uerbum.
Quid dicis arriane: In pͥncipio sicut dicit
genesis. fecit d̾s cclum & itrram. tu autẽ dicis
in pͥncipio fecit ds ucrbum. Factum enundi¬
cis uerbum. cicaturam dicis uerbum. Tu gͦ
dicis in pͥncipio fecit ds̃ uerbum. s eugłista
dicit inpͥncipio erat uerbum. & ido inpͥnci-¬
pio fecit ds celum & terram. quia erat uer-¬
bum. omnua cnim ꝑ ipsum facta sunt. Eac¬
tum dicis. Si factum dicis. filium negas. fili¬

Expanded text:
t Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. In principio erat Verbum. Quid dicis, Ariane? In principio, sicut dicit Genesis, fecit Deus coelum et terram ; tu autem dicis, In principio fecit Deus Verbum. Factum enim dicis Verbum, creaturam dicis Verbum. Tu ergo dicis, In principio fecit Deus Verbum: sed Evangelista dicit, In principio erat Verbum. Et ideo in principio fecit Deus coelum et terram, quia erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt . Factum dicis. Si factum dicis, Filium negas. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
lux. s ubi: In dño. Ergo tenebrȩ in te. lux
indño. quia ñ tͥ potes lucere. Accedendo il¬
lu Eminaris. recedendo tenebraris.
quia non tͥ lumen tu ipse es. aluinde illu¬
minaris. Accedite ad eum &. illuminami¬
hannis in re una multum me suis¬
se iminoratum. nec uos ẽẽ. fatigandos ultͣ
uideo. uel ultra capacitatẽ ieplendos. & nr̃a
infirmitas cogitanda ẽ. Nam hȩc uerba
sc̃i iohannis habent adhuc magnas late¬
bras suas. Interim eos qui negant xp̃m i
carne uenisse repellite. constat enim eos ñ
cẽ. ex dõ. In quantum errant. in quantũ
peccant. in quantum blasphemant non
sunt ex dõ. sanentur & ex dõ erunt. quia
& natura ex d̃o exrant. Hinc quantum¬
cumq disputaui attendite scripturas.
nolite credere cis qui negant xꝑm in car¬
ne uenisse. S certe dielurus mͥ. Ergo
qui dicit xꝑm in carne uenisse. ex dõ ẽ:
Audiamus donatistas. quia confitent̃ xp̃i

Expanded text:
lux, sed ubi? In Domino . Ergo tenebrae in te, lux lux, sed ubi? In Domino . Ergo tenebrae in te, lux in Domino. Quia non tibi potes lucere, accedendo illuminaris, recedendo tenebraris: quia non tibi lumen tu ipse es, aliunde illuminaris. Accedite ad eum, et illuminamiJoannis in re una multum me fuisse immoratum, nec vos esse fatigandos ultra video, vel ultra capacitatem replendos; et nostra infirmitas cogitanda est. Nam haec verba sancti Joannis habent adhuc magnas latebras suas. Interim eos qui negant Christum in carne venisse, repellite. Constat enim eos non esse ex Deo. In quantum errant, in quantum peccant, in quantum blasphemant, non sunt ex Deo: sanentur, et ex Deo erunt; quia et natura ex Deo erant. Hinc quantumcumque disputavi, attendite Scripturas. Nolite credere eis qui negant Christum in carne venisse. Sed certe dicturus es mihi: Ergo qui dicit Christum in carne venisse, ex Deo est? Audiamus Donatistas, quia confitentur Christum
Abbreviated transcription (Latin):
malum: Modo quȩ mala hominum:
Error & infirmitas. Aut nescis quid agas
& errando laberis. aut scis quid agi debeat.&
infirmitate suꝑaris: Ergo omne malum
hominis. error & infirmitas. Contra errorẽ
clama. dĩis illuminatio mea. contra infir¬
mitatẽ adde. & salus mea. Crede bonus esto.
tu es malus. tu cris bonus. Noli diuidere. Na¬
tura inte sananda ẽ. ñ seꝑanda. Uis nosse
quid sis. Tenebrȩ. Quare tenebiȩ. Homo
qui dicis corrumpit᷑ ds. aliquid his tenebris
pot̾. eẽ ꝓfundius: Crede. agnosce xꝑm in
cirne u̾enisse. accepisse quod ñ erat. ñ amisis¬
se quod erat. hominem in se mutasse. ñ in
homine fuisse mutatum. Agnosee & tu ipse.
ex malo eris bonus. ex tenebris cris lux. An
mentior. & non ẽ. unde conuincam: Apłm
accipis: Si te ñ fingis acciꝑe. apłm legis.
& deciꝑis. & decipis. ꝥ nde deciꝑis: Malo
Errando malo tuo te ipso. Si autẽ crediłis
erroremq discusseris. audies ab apło. ꝑuistiꝰ

Expanded text:
as. Modo mala hominum quae? Error et infirmitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis; aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum hominis error et infirmitas. Contra errorem clama, Dominus illuminatio mea. Contra infirmitatem adde, Et salus mea . Crede, bonus esto: tu es malus, tu eris bonus. Noli dividere. Natura in te sananda est, non separanda. Vis nosse quid es? Tenebrae. Quare tenebrae? Homo qui dicis, Corrumpitur Deus, aliquid his tenebris potest esse profundius? Crede, agnosce Christum in carne venisse, accepisse quod non erat, non amisisse quod erat; hominem in se mutasse, non in hominem fuisse mutatum. Agnosce, et tu ipse ex malo eris bonus, ex tenebris eris lux. An mentior, et non est unde convincam? Apostolum accipis, si te non fingis accipere; Apostolum legis, et deciperis, et decipis. Unde deciperis? Errando malo tuo te ipso. Si autem credideris, erroremque discusseris, audies ab Apostolo, Fuis
Abbreviated transcription (Latin):
carne uenisse. audiamus fotinianos qui
confitent᷑ xꝑm in carne uenisse. Si enim
omnes sp̃c qui confitent᷑ xꝑm in carne ue¬
nisse exdo̾ sunt. quam multȩ hereses men¬
daces. decept̾ces. insauę. confitent᷑ xpͣm in

Expanded text:
carne venisse; audiamus Photinianos, quia confitentur Christum in carne venisse. Si enim omnes spiritus qui confitentur Christum in carne venisse, ex Deo sunt, quam multae sunt haereses mendaces, deceptrices, insanae, confitentur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ꝓbo: Pbare uellem. sierrare ñ possem
Certe nisi ꝓbauero sp̃c qui ex do sunt. incur¬
ram necesse ẽ. in sp̃c qui ex do ñ sunt. & ex hoc
seducar a pseudo ꝓpħis. Quid agam: Quom̃
obseruem: O si sc̃s iohannes quom̃ nob̾ dixit
nolite omni spiu credeie. s ꝓbate sp̃c qui ex
Hinc cognoscit᷑ sp̃c dĩ. Hoc certe expectabas
audire. ut ꝓbares sp̃c qui ex do sunt. Hine
cognoscit᷑ sp̃c dĩ. Iohannes dix̃. non ego
Hoc sequit᷑ in lectione quam tracło. Cum
enim nos ꝓptea faceret sollicitosꝰ ne oͣmi spimn

Expanded text:
Unde probo? Probare vellem, si errare non possem. Unde probo? Probare vellem, si errare non possem. Certe nisi probavero spiritus qui ex Deo sunt, incurram necesse est in spiritus qui ex Deo non sunt, et ex hoc seducar a pseudoprophetis. Quid agam? Quomodo observem? O si sanctus Joannes, quomodo nobis dixit, Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex Hinc cognoscitur spiritus Dei: hoc certe exspectabas audire, ut probares spiritus qui ex Deo sunt. Hinc cognoscitur spiritus Dei: Joannes dixit, non ego: hoc sequitur in lectione quam tracto. Cum enim nos propterea faceret sollicitos et cautos, n
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ multi inquit pseudo ꝓpħȩ ꝓdicrunt in
hunc mundum. Quisquis g ista p̃cepta
contempserit. & omni spĩu credendum puta-¬
uerit. necesse ẽ. incurrat in pseudo. ꝓpħas. &
quod peuis c̃. blasphemet ueros ꝓpħas. Hinc¬
iam ex isto p̃cepto homo cautꝰ effectꝰ. dicturꝰ
c̃ .mͥ. Audiuii. teneo. obtemꝑare desido. quia
& ego in pscudo ꝓpħas nolo incurrere. Quis
enim uelit a m̃dacib decipi: Siquidem pseu-¬
do ꝓpħa ẽ. mendax ꝓpħa. Damͥ hominem re¬
ligiosum. non uult fallere. falli non uult.¬
da mͥ hominem impium. sacrilegum. falle¬
re uult. falli non uult. Cum gͥ noluit falle¬
re boni. falli autẽ nec boni uelint nec mali.
quis c̃. qui in seudo ꝓpħ̃am uelit ineurrere:
U erba dico consulentis mc. s utiq in pseudo¬
ꝓpham nemo nisi inuitꝰ incurrit. Auduu
p̃ceptum iohannis imino dĩ ꝑ iohaunẽ. ⁊os¬
te omni sp̃ui credere. Ecce accipio. ita uolo
Addit & dicit. S ꝓbate sp̃c̃ qui ex dõ sunt.

Expanded text:
Quoniam multi, inquit, pseudoprophetae prodierunt in hunc mundum. Quisquis ergo ista praecepta contempserit, et omni spiritui credendum putaverit, necesse est incurrat in pseudoprophetas, et quod pejus est, blasphemet veros Prophjam ex isto praecepto homo cautus effectus dicturus est mihi: Audivi, teneo, obtemperare desidero, quia et ego in pseudoprophetas nolo incurrere. Quis enim hoc velit, a mendacibus decipi? Siquidem pseudopropheta est mendax propheta. Da mihi hominem religiosum, non vult fallere: da mihi hominem impium, sacrilegum, fallere vult, falli non vult. Cum ergo nolint fallere boni, falli autem nec boni velint nec mali, quis est qui in pseudoprophetam velit incurrere? Verba dico consulentis me: sed utique in pseudoprophetam nemo nisi invitus incurrit. Audivi praeceptum Joannis, imo Domini per Joannem, Nolite omni spiritui credere. Ecce accipio, ita volo. Addit, et dicit, Sed probate spiritus, si ex Deo sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
susurratorem. qui negat iũm xp̃m in carne
uenisse. E rgo repellite manicheos. a domib
ab aurib a cordib ur̃is. manichei enun xpm
in carne uenisse aꝑtissime negant. S pc s̾
illorum non sunt ex dõ. Hic udeo unde ue
dixi uel potius ab apło dictum cominemora¬
ui. quia omnis sp̃c qui negat ĩm xp̃m il¬

Expanded text:
susurratorem, qui negat Jesum Christum in carne venisse. Ergo repellite Manichaeos a domibus, ab auribus, a cordibus vestris. Manichaei enim Christum in carne venisse apertissime negant. Spiritus ergo illorum non sunt ex Deo. 3. Manichaeorum dixi, vel potius ab Apostolo dictum commemoravi; quia Omnis spiritus qui negat Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
se dicat. ẽẽ. sine peccato. s tam̃ ñ id̾o ñ debemꝰ
amare peccatum. Oderimus illud fres & si ñ
sumus sine peccatis oderimus tam̃ ea. & max¬
ime a criminib nos abstineamꝰ abstineamꝰ
quantum possumꝰ a leuib peccatis. Ergo
ait nescio quis ñ habeo peccata. Seipsum de¬
cipit. & ueritas meo non ẽ. Prs oremus ut
ds dimutat. s faciamus quod dr̃. dimuta¬
mus & nos debitorib nr̃is. Cum dimitimꝰ
&. dimittit᷑ nob̾. cotidie dicunus hoc. & coti¬
dic facimus. & cotidie fit in nob̾. ñ hic su¬
mus sine peccato. s exibimus hinc sine pec¬

Expanded text:
go dicat se esse sine peccato: sed non tamen ideo debemus go dicat se esse sine peccato: sed non tamen ideo debemus amare peccatum. Oderimus ea, fratres; etsi non sumus sine peccatis, oderimus tamen ea: et maxime a criminibus nos abstineamus; abstineamus, quantum possumus, a levibus peccatis. Ego, ait, nescio quis, non habeo peccata. Se ipsum decipit, et veritas in eo non est. Prorsus oremus, ut Deus dimittat: sed faciamus quod dicitur, dimittamus et nos debitoribus nostris. Cum dimittimus, et dimittitur nobis. Quotidie dicimus hoc, et quotidie facimus, et quotidie fit in nobis. Non hic sumus sine peccato, sed exibimus hinc sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
aut adultia uel cetera mortifera peccata.
quȩ uno ictu p̃munt. Talia ñ facit bonȩ
fidei. & bonȩ spei xꝑianus . s illa sola quę co¬
tidiano orationis penicello tergant᷑. Hu¬
miles & deuoti dicamus cotidie dimite no¬
bis debita nr̃a. s. si faciamus quod sequit᷑.
sicut & nos dimittimus debitorib nr̃is.
Sponsio hȩc cum dõ. uera sponsio & fixa
conditio ẽ. Tu homo es a habes debitorẽ.
a debitor etiam tu es. Accedis addin qui
babet debitores & debitor ñ ẽ. ut postules tͥ de¬
bita relaxari. S hoc tͥ dic̃. Ego debita ñ habeo.
tu habes. Habes debita. debes enim mͥ. s etiã
fr̃ tuus debet tͥ. Debitor ns es. habes & tu de¬
bitore. Debitor nis es. quia peccasti in me. ha¬
bes debitorem frẽm quia peccauit inte. Qͦd
feceris cum debitore tuo. facio & ego cum meo.
id ẽ. si dimittis dimuto. si tenes tenco. Tu con¬
tra te tenes. quia alteri ñ dimittis. Nemo gͦ¬

Expanded text:
aut adulteria, vel caetera mortifera peccata, aut adulteria, vel caetera mortifera peccata, quae uno ictu perimunt. Talia non facit bonae fidei et bonae spei christianus: sed illa sola, quae quotidiano orationis penicillo tergantur. Humiles et devoti dicamus quotidie, Dimitte nobis debita nostra: sed si faciamus quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Sponsio haec cum Deo, vera sponsio et fixa conditio est. Tu homo es, et habes debitorem, et debitor etiam tu es. Accedis ad Deum, qui habet debitores, et debitor non est, ut postules tibi debita relaxari. Sed hoc tibi dicit: Ego debita non habeo, tu habes debita; debes enim mihi: sed etiam frater tuus debet tibi. Debitor meus es, habes et tu debitorem. Debitor meus es, quia peccasti in me: habes debitorem fratrem, quia peccavit in te. Quod feceris cum debitore tuo, facio et ego cum meo: id est, si dimittis, dimitto; si tenes, teneo. Tu contra te tenes, qui alteri non dimittis. Nemo er
Abbreviated transcription (Latin):
& tuga. extensꝰ ẽ. intendicula s ppt̾ nos
ñ ꝓpt̾ se. ut nos faceret sine maculal .&. ru¬
ga. Rogemus ergo rum ut faciat. & p̾qm
fecerit ad horrea nos ducat. ibiq nos repo¬
nat ubi p̃ssorium ñ erit. Tug̾ qui loque¬
baris. sine macula & ruga es: Quid hic fa¬
cis in eccła quȩ dicit. dimitte nob debita nr̃a:
Debita se habere confitet᷑. que relaxent᷑. Qui
ñ confitent᷑. ñ ido ñ habent. s ideo eis ñ re¬
laxabunt᷑. C onfessio nos sanat & uita cauta.
uita humilis oratio cum fide. contrictio cor¬
dis. lacrimȩ ñ fictȩ de uena cordis ꝓfluentes.
ut dimiitant᷑ nob̃ peccata siue quib cẽ. non
possumus. Confessio inquam nos sanat. di¬
cente apło iohanne. Si confiteamur peccata
nr̃a. fidelis ẽ. & ustus ut dimittat nob̃ peo¬
cata. & mundet nos ab omni iniquitate.
Non autẽ quia dico quod ñ possumus. hic
ẽẽ. sine peccato. homicidia facere debemus

Expanded text:
et sine ruga, extensus est in tendicula; sed propter nos, et sine ruga, extensus est in tendicula; sed propter nos, non propter se, ut nos faceret sine macula et ruga. Rogemus ergo eum ut faciat, et postquam fecerit, ad horrea nos ducat, ibique nos reponat, ubi pressorium non erit. CAPUT baris, sine macula et ruga es? Quid hic facis in Ecclesia, quae dicit, Dimitte nobis debita nostra? Debita se habere confitetur, quae relaxentur. Qui non confitentur, non ideo non habent: sed ideo eis non relaxabuntur. Confessio nos sanat, et vita cauta, vita humilis, oratio cum fide, contritio cordis, lacrymae non fictae de vena cordis profluentes, ut dimittantur nobis peccata, sine quibus esse non possumus. Confessio, inquam, nos sanat, dicente apostolo Joanne, Si confiteamur peccata nostra, fidelis est et justus, ut dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. Non autem, quia dico quod non possumus hic esse sine peccato, homicidia facere debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
auros dñi ȩccła ẽ sine macula & ruga. Et
si ibi sine macula & ruga c̃. hic qlud orandũ ẽ:
Ut uenia ꝑcipiat᷑. Quidat ueniam. macu¬
lam tergit. qui ignoscit rugam extendit. Et
uͥ extendit᷑ ruga nr̃a. tanqͣm intendicula
magni fullonis: In cruce xp̃i. In ipsa enim
cruce id est in ipsa tendicula ꝓ nob̾ sangui¬
nem fudit. Et nostis fideles quale testimoni¬
um ꝑhibeatis sangumi quem accepistis: Cer¬
te enim dicitis. ameN. Nostis quis sit sanguis.
qui ꝓ multis esfus ẽ. in remissionẽ peccatorũ:
E ece quom̃ fit eccła sine macula & ruga. Tan¬
quam bene mundata in tendicula crucis ex¬
tendit᷑. s hic om̃ino pot̾ id agi. Exhibet
aut rugam agit hoc & hic exhibet .tͥ. Hoc
enim agit ut ñ habeamus maculam aut
riigam. Magnum ẽ. quod agit. Bene citrat
doctissimus artifex ẽ. Extendit in ligno &
facit nos sine ruga. quos abluendo fecerat
sine macula. Ipse qui ueuit sine macula

Expanded text:
auros Domini Ecclesia est sine macula et ruga. Et auros Domini Ecclesia est sine macula et ruga. Et si ibi sine macula et ruga est, hic quid orandum est? Ut venia percipiatur. Qui dat veniam, maculam extergit: qui ignoscit, rugam extendit. Et ubi extenditur ruga nostra? Tanquam in tendicula magni fullonis, in cruce Christi. In ipsa enim cruce, id est, in ipsa tendicula pro nobis sanguinem fudit. Et nostis fideles quale testimonium perhibeatis sanguini quem accepistis. Certe enim dicitis, Amen. Nostis qui sit sanguis qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum. Ecce quomodo fit Ecclesia sine macula et ruga, tanquam bene mundata in tendicula crucis extenditur: sed hic omnino potest id agi. Exhibet em maculam aut rugam. Agit hoc et hic, exhibet ibi. Hoc enim agit, ut non habeamus maculam aut rugam. Magnus est qui agit, bene curat, doctissimus artifex est. Extendit in ligno, et facit nos sine ruga, quos abluendo fecerat sine macula. Ipse qui venit sine macula
Abbreviated transcription (Latin):
n̾itoꝵ id ẽ. baptieatoꝵ. postiemo quod totum
suꝑat. filioꝵ ẽ. Nam si ñ ẽ. filioꝵ. qua fronte
Ibi eratis. s iam ñ ibi estis. Et utinam iam
p̃cisi. accepta rõne. audiant & credant. Ergo
si tota çccła dicit. dimitte nob̾ debita nr̃a. reꝓ¬
bꝰ ẽ. qui hoc ñ dicit. Et nos quidem cum di¬
cimus debita nr̃a. quousq id quod petimꝰ
accipiamꝰ. reꝓbi sumus quia peccatores sumꝰ.
s quod uos ñ facitis. nos fatiendo id ẽ. peccata
nr̃a confitendo mundamur. sitam faciamus
quod dicimuis. Sicut & nos dimittimꝰ debito¬
rib nr̃is. U bi es g o heretice. pelagiane. uel
celestiane: Ecce tota ȩccla dicit. dimite no¬
b̾debita nr̃a. Habet gͥ maculas & rugas. s
confessione ruga extendit᷑. confessione ma-¬
eula abluit᷑. Stat eccła in or̃one. ut mundet᷑
confessione. & quam du hic uiuit᷑ sic stat. &
cum de corꝑe exierit unusquisq dimitunt᷑
ei omnia quȩ talia habebat ut dimitt̾ent᷑

Expanded text:
est, id est, baptizatorum: postremo, quod totum superat, filiorum est. Nam si non est filiorum, qua fronte Ibi eratis, sed jam non estis ibi. Et utinam jam praecisi accepta ratione audiant et credant. Ergo si tota Ecclesia dicit, Dimitte nobis debita nostra, reprobus est qui hoc non dicit. Et nos quidem cum dicimus, debita nostra, quousque id quod petimus accipiamus, reprobi sumus, quia peccatores sumus: sed quod vos non facitis, nos faciendo, id est peccata nostra confitendo, mundamur; si tamen faciamus quod dicimus, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Ubi es ergo, haeretice Pelagiane vel Coelestiane? Ecce tota Ecclesia dicit, Dimitte nobis debita nostra. Habet ergo maculas et rugas. Sed confessione ruga extenditur, confessione macula abluitur. Stat Ecclesia in oratione, ut mundetur confessione: et quamdiu hic vivitur, sic stat. Et cum de corpore exierit unusquisque, dimittuntur ei omnia, quae talia habebat ut dimitterentu
Abbreviated transcription (Latin):
lib loquebat᷑. Scio quid in uob̾ agat᷑. E go
uos appendo. ego de trutina mea renuntio
ꝓroꝰ dico quod in uob̾agit᷑. hoc enim ego plꝰ
quam uos scio. Dicite. Dimitte nob̾ debita
nr̃a. sicut & nos dimitamꝰ debitorib nr̃is.¬

Expanded text:
libus loquebatur. Scio quid in vobis agatur: ego libus loquebatur. Scio quid in vobis agatur: ego vos appendo, ego de trutina mea renuntio, prorsus dico quid in vobis agitur. Hoc enim ego plus quam vos scio. Dicite, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nos
Abbreviated transcription (Latin):
Non te amplius initogabo de hoc. ipse qũ
dñs expositurus ẽ. quę sunt debita qͫͥ
nob̾ petiinus relaxari. Dicamus gͥ seque¬
tia. Sieut & nos dimitunus debitoril
nr̃is. Exponat hoc dominꝰ Si enim dli¬
miscritis hominib peccata. Ergo debita
nĩa peccata sunt. Dimittet uob̾ & pat̾ ur
peccata ur᷑a. Redi g̾ heretice ad orationem
si obsurduisti contͣ ueram fidei rõnem.
Pimite nob̃ debita nr̃a dicis an ñ dicis:
Si ñ dicis & si p̃sens fueris corꝑe. foris tam̃
is ab eccła. E ccłe enim oratio ẽ. uox ẽ. de
magist̾i̾o dm̃ ueniens. Ipse dix̃ sic orate. dis¬
cipulis dix̃ sic orate. discipulis dix. apłis dix̃.
a nob̾ qualescumq agniculi sumꝰ. dix̃. arie¬
tib gregis dix̃. sic orate. Uidete quis dixerit.
& quib dixerit. Ueritas discipulis. pastor pa¬
storum arietib. sic orate. Dimute nob̾ debi¬
ta nr̃a. sicut & nos dimittimus debitoribꝰ
ritas hominib loquebat᷑. sublimitas humi¬

Expanded text:
Non te ego amplius interrogabo de hoc: ipse enim Dominus expositurus est, quae sint debita quae nobis petimus relaxari. Dicamus ergo sequentia: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Exponat hoc Dominus: Si enim dimiseritis hominibus peccata ergo debita vestra peccata sunt, dimittet vobis et Pater vester peccata vestra. Redi ergo, haeretice, ad orationem, si obsurduisti contra veram fidei rationem. Dimitte nobis debita nostra, dicis, an non dicis? Si non dicis, etsi praesens fueris corpore, foris tamen es ab Ecclesia. Ecclesiae enim oratio est, vox est de magisterio Domini veniens. Ipse dixit, Sic orate : discipulis dixit, Sic orate: discipulis dixit, Apostolis dixit, et nobis qualescumque agniculi sumus dixit; arietibus gregis dixit, Sic orate. Videte quis dixerit, et quibus dixerit. Veritas discipulis, Pastor pastorum arietibus: Sic orate, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus ritas hominibus loquebatur, sublimitas humi
Abbreviated transcription (Latin):
ucrbu sunt Milit as filiuin sintm in si¬
imlitudinẽ carnis peccati ñ ĩ similitudinẽ car¬
pecciti: quia caro erat. s peccati caro ñ erat.
Iste autẽ pelaguis. & ceteram carnem omins
infantis. carni xp̃i conat᷑ ȩquare. Non c̃. ka
rissimi. non ꝓ magno commendaret᷑ in xp̃o
similitudo carius peccati. nisi omnis cetera
ciro. eẽt. caro peccati. Quid gͣ ꝓdest quia di¬
cis xꝑm in carne uenisse. & om̃ium infan¬
tum carni cum conaris ȩquare: Et tͥ hoc
dico quod donatistȩ. Non ẽ. ipse. Ecce uido
eccłam matrem. testimonium reddentem
ipsis ub̃ib suis. Accurrunt matres cum
pariuilis filiis. ingerunt saluatori saluan¬
dos. ñ pelagio dampnandos. Mat̃ quelibet
mulier pietate curiens cum paruulo filio
dicit. Baptizet᷑. ut saluet᷑. Pelagiꝰ contra.
Quid saluat᷑: Non ẽ. quod in eo saluet᷑. ni¬
chil ht uitii. nichil ex traduce dampnatio¬
nis attraxat. Si equalis ẽ. xp̃o. quare querit
xp̃m: Ecce dico tͥ. Sponsꝰ filius dĩ qui ue¬

Expanded text:
verba sunt. Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. Non in similitudinem carm carnis peccati, quia caro erat, sed peccati caro non erat. Iste autem Pelagius et caeteram carnem omnis infantis Christi carni conatur aequare. Non ita est, charissimi, non pro magno commendaretur in Christo similitudo carnis peccati, nisi omnis caetera caro esset caro peccati. Quid ergo prodest quia dicis Christum in carne venisse, et omnium infantium carni eum conaris aequare? Et tibi hoc dico quod Donatistae, non est ipse. Ecce video Ecclesiam matrem testimonium reddentem ipsis uberibus suis. Accurrunt matres cum parvulis filiis, ingerunt Salvatori salvandos, non Pelagio damnandos. Mater quaelibet mulier pietate currens cum parvulo filio dicit, baptizetur ut salvetur. Pelagius contra. Quid salvetur? Non est quod in eo sanetur, nihil habet vitii, nihil ex traduce damnationis attraxit. Si aequalis est Christo, quare quaerit Christum? Ecce dico tibi: Sponsus Filius Dei qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
Cumgͦ humilitatis causa mentiris. si ñ cras
peccator antequam mentireris. mentiendo ef¬
ficeris quod eiutaueras. Ueritas. in te n ẽ.
nisi te ita dixeris peccatorẽ. ut ętiam ẽẽ cog¬
noscas. Ueritas autẽ ipsa ẽ. ut quod es dicas.
Nam quomn ẽ. humilitas. uͥ regnat fasitas:¬
Postremo omutamus iohannis uerba. E cce
in corꝑe eccłe quam dicis ñ habere maculã
aut rugam. aut aliquid huiꝰmodi &. ẽe siue
peccato: ecce ueniet hora orationis. oraturas
tota eccła. & tu quidem foris es. Y eni ad oro¬
nem dominicã. ueni ad trutinam. ueni die
pat̾ nr qui es incelis. Sequere. Sẽi ficet᷑ no

Expanded text:
Cum ergo humilitatis causa mentiris, si non eras Cum ergo humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod evitaveras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est humilitas, ubi regnat falsitasPostremo omittamus Joannis verba: ecce in corpore Ecclesiae, quam dicis non habere maculam aut rugam aut aliquid ejusmodi, et esse sine peccato, ecce veniet hora orationis, oratura est tota Ecclesia: et tu quidem foris es; veni ad orationem dominicam, veni ad trutinam, veni, dic, Pater noster, qui es in coelis. Sequere: Sanctific
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ ñ ẽ. Tuñ habes peccatum .a. dicis te
habere peccatum: Ueritas in te ñ ẽ: quia ñ
ait iobannes si dixerimus quia peccatum
ñ habemus huinilitas in nob̾ ñ ẽ. s dixit
nos ipsos seducunus & ucritas in nob̃ ñ ẽ.
Ergo mentimur: si dixerimus nos ñ habere
peccatum. Si mendatium timuit iohanneᷤ
tu mendatium ñ times. ut cum es iustꝰ
dicas te. ẽẽ. peccatore: Quom̃ gͦ te accipum
ad alienam causam testem. qui in causa
tua mentiris: Scõs reos constituis. dum
contͣ te falsum testimonium dicis. Quid
facturus es alteri qui te infamas: Quom̃
alt̾ tuam calumpniam deuitabit. quando
te tuę linguę mendatio reum facis: Ittrũ
Respondes. Peccator. Mentiris. quia ñ qͥd
te. ẽẽ. corde credis hoc ore dicis. Ergo & sin
eras peccator. ẽẽ. incipies dum mentiris. Di¬
cis enim. Humilitatis causa dicimꝰ nos pec¬
catores. ẽẽ. nam ds̃ iudet quia iusti sumꝰ.

Expanded text:
in nobis non est. Tu non habes peccatum, et dicis te in nobis non est. Tu non habes peccatum, et dicis te habere peccatum; veritas in te non est. Quia non dixit Joannes, Si dixerimus quia peccatum non habemus, humilitas in nobis non est: sed dixit, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo mentimur, si dixerimus nos non habere peccatum. Si mendacium timuit Joannes, tu mendacium non times, ut cum sis justus, dicas te esse peccatorem? Quomodo ergo te accipiam ad alienam causam testem, qui in causa tua mentiris? Sanctos reos constituis, dum contra te falsum testimonium dicis. Quid facturus es alteri, qui te infamas? Quomodo alter tuam calumniam devitabit, quando te tuae linguae mendacio reum facis? CAPUT IRespondes, Peccator. Mentiris, quia non quod te esse corde credis, hoc ore dicis. Ergo et si non eras peccator, esse incipies dum mentiris. Dicis enim: Humilitatis causa nos dicimus peccatores esse; nam Deus videt quia justi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽam quȩ sinc macula & ruga ẽ. cum rugis
ur̃is & maculis p̃cidite uos a menbris eiꝰ. p̃ci¬
dite uos a corꝑe eiꝰ. S quid adhuc dicam. ut
se ab eccła segregent. cum hoc iam fecerint :
Heretici enim sunt. iam foris sunt. cum to¬
ta munditia sua foris remanserunt. Redite
in corde ur̃o tumido & inflato. Nunquid po¬
tuimꝰ dicere quia iuisti sumus. Necesse erat
catores cẽ. ꝓpt̾ humilitatẽ g mentiris:
Lustꝰ es. sine peccato es. s ꝓpt̾ humilitatẽ
dicis te peccatorẽ. Quom te accipiam tan¬
quam xp̃ianum. in alt̾o testem: quem contͣ
ic ipsum tenco falsum testem: Iustꝰ es. sine
peccato es. & dicis te habere peccatũ. Testis
gͥ falsus es contͣ te. Non accipit ds m̃dacẽ
humilitatẽ tuam. Inspice uitam tuam.
uide conscientiam tuam. Ergo ustꝰ es.
s ñ potes nisi diccreᷤᷤ te peccatorẽ. Audi ioban¬
nem. ipse tͥ repetit quod etiam suꝑius ueracit᷑
dixit. Si dixcrimus inquit quia peccatum
ñ habemus. nos ipsos seducimus & ueritas

Expanded text:
ruga est, cum rugis vestris et maculis praecidite vos a membris ejus, praecidite vos a corpore ejus. Sed quid adhuc dicam ut se ab Ecclesia segregent, cum hoc jam fecerint? Haeretici enim sunt, jam foris sunt: cum tota munditia sua foris remanserunt. Redite,in corde vestro tumido et inflato: Numquid potuimus dicere quia justi sumus? Necesse utiqucatores esse. Propter humilitatem ergo mentiris? Justus es, sine peccato es: sed propter humilitatem dicis te peccatorem. Quomodo te accipiam tanquam christianum in alterum testem, quem contra te ipsum teneo falsum testem? Justus es, sine peccato es, et dicis te habere peccatum. Testis ergo falsus es contra te. Non accipit Deus mendacem humilitatem tuam. Inspice vitam tuam, vide conscientiam tuam. Ergo justus es, sed non potes nisi dicere te peccatorem? Audi Joannem; ipse tibi repetit quod etiam superius veraciter dixit: Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
s. contingit mali multum tͥ qui fallis ꝓxi¬
mum cu testẽ adhibes dm̃. S si aliquid
teste filio tuo faceres. & amico uel ꝓximo
luo uel cuilibet hominidiceres. non feci. &
tang̾es filio tuo caput. quo teste fecisti. & di
ceres ꝑ huiꝰ salutem quia ñ feci. exclamaret
forte filius tuiis sub pat̾ua manu tremens.
nec tam̃ pat̾nam manum. s diuinam tre¬
mens. Noli pat̾ ñ tͥ uilis sit salus mea dm̃
supͣ me inuocasti. Ego te uidi. fecisti. noli
uirare. Te quidem habeo genitorẽ. s plus &
ante occidis. quia gͥ ñ dicit. ego te uidi. pu¬
tas quia ñ uidit: Et ubi ẽ. quando dicit
sacui. tacui. nunquid semꝑ tacebo: Et tam̃¬
plerumq dicit. ego te uidi s alter. quando
iundicat ꝑuirium. S quia ñ in omnes uin-¬
dieat. ido̾ homines edificant᷑ ad exemplum.
Ego scio. ille mͥ falsum uirauit. & uiuit.:
ille tͥ falsum uirauit & iuit. Falsum uira¬
ilit & iuuit. ille falsum uirauit. tu falleris.

Expanded text:
sed contingit mali multum tibi, qui fallis proxised contingit mali multum tibi, qui fallis proximum, cui testem adhibes Deum. Si aliquid teste filio tuo faceres, et amico vel proximo tuo vel cuilibet homini diceres, Non feci, et tangeceres: Per hujus salutem quia non feci; exclamaret forte filius tuus sub paterna manu tremens, nec tamen paternam manum, sed divinam tremens: Noli pater, non tibi sit vilis salus mea; Deum super me invocasti, ego te vidi, fecisti, noli perjurare; te quidem habeo genitorem, sed plus et ante occidis: quia ergo non dicit, ego te vidi, putas quia non vidit. Et ubi est quando dicit: Tacui, tacui, nunquid semper tacebo? » Itemidi: sed aliter quando vindicat in perjurum. Sed non in omnes vindicat: ideo homines aedificantur ad exemplum. Ego scio, ille mihi falsum juravit, et vivit. Ille tibi falsum juravit, et vivit? Falsum juravit, et vivit: ille falsum juravit. Tu falleris.
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuȩ reddere. quando ꝑ salutem tuam iu¬
ras. ius filiis tius reddere. quando ꝑfilios
tuos iuras: Quod autẽ ius debemus saluti¬
nĩȩ. filiis nr̃is. dõ nr̃o: nisi caritatis. uerita¬
tis & ñ falsitatis: Maxie autẽ ꝑdm̃ cum
sit ipsa uera. uiratio. quia & cum dicit qͥsq
ꝑmeam salutẽ. salutẽ suam dõ obligat. qͣn¬
dodicit ꝑfilios meos oppignerat dõ filios
suos. ut hoc ueniat in caput corum quod ex¬
it de ore ipsius. si uerum uerum. si falsum
falsum. Cum gͦ filios suos. uel caput suum.
uel salutẽ suam quisq inuiratione nomi¬
nans. quicquid nominat obliget dõ. quan-¬
tomag̾ quando uirat ꝑ ipsum din: Tunet
enim falsum urare ꝑfilium suum. & ñ ti¬
met falsum iurare ꝑ dm̃ suum: Fortasis
hoc dicit in anuno suo. Tuneo ꝑ filium me¬
um falsum uirare ne moriat᷑. ds autẽ qui ñ
morit᷑ .&. si falsum ꝑ eum auret᷑. quid mali
antingit: Bene quidem dicis. Nichil ma¬
licontingit dõ. quando falsum uiras ꝑdin

Expanded text:
s Deo reddere? Quoniam per salutem tuam juras, jus filiis tuis redde, quando per filios tuos juras. Quod autem jus debemus saluti, filiis nostris, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis et non falsitatis. Maxime autem cumest vera juratio: quia et cum dicit quisque, Per meam salutem, salutem suam Deo obligat: quando dicit, Per filios meos, oppignerat Deo filios suos, ut hoc veniat in caput eorum, quod exit de ore ipsius: si verum, verum; si falsum, falsum. Cum ergo filios suos, vel caput suum, vel salutem suam quisque in juratione nominans, quidquid nominat obligat Deo; quanto magis quando pejerat per ipsum Deum? Timet enim falsum jurare per filium suum, et non timet falsum jurare per Deum suum? Fortassis hoc dicens in animo suo, Timeo per filium meum falsum jurare, ne moriatur: Deo autem qui non moritur, etsi falsum per eum juretur, quid mali contingit? Bene quidem dicis, nihil mali contingit Deo, quando falsum juras per Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. Et cum eis dr̃. qui sunt isti uisti
qui sine peccato sunt. respondent & dicunt.
Tota eccła. Mirari potuissem. si muenirẽ
unum. duos. tres. decem quod querebat abra¬
bam. Abraham enim a quinquaginta usq
ad decem descendit. tu heretiee respondes &
dicis mͥ totam ȩccłam: Unde hoc ꝓbas: ꝑbo
inquis. ba rogo te. magnum enim m¬
gaudium affers si doccre potuetis totasi
ꝓrs eccłim in singulis quibꝰq fidlib ibas
nullum habere peccatum. Pbo inquis. Dic

Expanded text:
peccatum. Et cum eis dicitur, Qui sunt isti justi, peccatum. Et cum eis dicitur, Qui sunt isti justi, qui sine peccato sunt? respondent et dicunt, Tota Ecclesia. Mirari potuissem, si invenirem unum, duos, tres, decem, quot quaerebat Abraham. Abraham enim a quinquaginta usque ad decem descendit : tu, haeretice, respondes, et dicis mihi totam Ecclesiam. Unde hoc probas? Probo, inquis. Proba, rogo te. Magnum enim mgaudium affers, si docere potueris, totam prorsus Ecclesiam in singulis quibusque fidelibus suis nullum habere peccatum. Probo, inquis
Abbreviated transcription (Latin):
in fide uiuit. menbrum xꝑi factꝰ ẽ. templũ
di fact ẽ. & tam̃ sic quom menbrum xꝑi &
templum dĩ factꝰ ẽ. sidixerit se ñ habere pec¬
catum. seipsum seducit & ueritas in eo ñ ẽ.
ꝓrsus mentit᷑ sidicat uistꝰ sum. Sunt autẽ
quidam inflati utres. sp̃u elationis pleni. ñ
magnitudine ingentes. s suꝑbiȩ morbo tu¬
mentes. ut dicere audeant inueniri homines
absq peccato. Dicunt gͦ iustos ꝓrsꝰ in hac ui-¬
ta nullum habere peccatum. Heretici autẽ
sunt pelagiani. idemq celestiani qui hoc
dicunt. Et cum responsum illis fuerit quid
c̃. quod dicitis. gͦ uiuit hic homo. sine peccato.
& ñ habet om̃ino ullum peccatum. nec facto
nec uerbo nee cogitatione. respondent de illo
suꝑbiȩ uento quo pleni sunt. quem uentum
utinam finirent. reflarent᷑ &. tacerent. id ẽ.
humiles fierent ñ elati. Respondent inqͣm.
Prs isti homines scĩ fideles di. nec uerbo nec
facto nec cogitatione possunt ullum habere

Expanded text:
 templum Dei factus est: et tamen sic quomodo membrum Christi et templum Dei factus est, si dixerit se non habere peccatum, seipsum seducit, et veritas in eo non est; prorsus mentitur, si dicat, Justus sum. CAPUT quidam inflati utres, spiritu elationis pleni, non magnitudine ingentes, sed superbiae morbo tumentes, ut dicere audeant, inveniri homines absque peccato. Dicunt ergo, justos prorsus in hac vita nullum habere peccatum. Haeretici autem sunt Pelagiani, iidemque Coelestiani, qui hoc dicunt. Et cum responsum illis fuerit, Quid est quod dicitis? Ergo vivit hic homo sine peccato, et non habet omnino ullum peccatum, nec facto, nec verbo, nec cogitatione? Respondent de illo superbiae vento, quo pleni sunt: quem ventum utinam finirent, reflarentur et tacerent, id est, humiles fierent, non elati: respondent, inquam, Prorsus isti homines sancti, fideles Dei, nec facto, nec verbo, nec cogitatione possunt ullum habere