comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃oforus dixit ad eum. Si amplius mͥ
sunt. et dulciora super mel et fauum.
Tunc iussit rex fieri scannũ ferreum
scđm statum eius: hoc est cubitorum
duodecum. Et factum ẽ scđ̾m iussionem
illud. et ignem subtꝰ poni. et ussit ex¬
michi infers: et in turpitudine tua et
in diis tuis consument᷑. Ego semes dixi
tibi: quia non timeo tormenta nec iram
tuam. Et cum hec dixisset de multitu¬
erat facies eius tanquam rosa. Uidens
autem rex cecidit in faciem suã p̃ timo¬
re magno: ab hora prima usq ad horam
nonam. Postquã autem surrexit: dixit
ad eum. Fera mala non tibi sufficiunt
peccata animarũ quas errare fecisti. et ñ
ꝑmisisti sacrificare diis magnis: s et¬
addant. si non crastino ista hora ꝑdide

Expanded text:
oferus dixit ad eum . si amplius mihi sunt . et dulci| ora super mel et fauum. Tunc iussit rex fieri scamnum| ferreum secundum statum suum . hoc est cubita .XII. | et factum est secundum iussionem ire eam+ | igne subponi . et iussit exmihi infris in| tua turpitudine . et in deis tuis consumentur . ego| simel tibi dixi quia non timeo tormentam nec iram| tuam. Cum haec dixisset . de multituerat facies eius tamquam rosa. Videns eum| rex cecidit in faciem suam a timore magno . ab hora| prima usque in hora nona. Postquam surrexit dixit| ad eum . fera mala non tibi sufficiunt peccata ani| marum . quas errare fecisti . et non permisisti sacrifi| care deis meis . a
Abbreviated transcription (Latin):
tu autem stultus es et insipiens. qr non
sathanan patrẽ tuũ. Et iratus rex iussit
eiuis ugari manus et pedes. et cedi cum
uirgis ferreis. et mtti in capite eꝰ cassidem
igneam. Tunc dixerunt tres uiri ex consu¬
libus. Beatus esses dagne si natꝰ ñ fuisses:

Expanded text:
tu autem stultus es et insipiens . quia non in satanae patrem tuum. Iratus| rex iussit legare manus et pedes eius . et cedi a uirgis| ferreas . et mitte in capite eius casside ignea. Tunc| dixerunt tres uiri ex consolibus. Beatus eras dagne .| si natus non fuissis
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo quo dag¬
nus rex regnabat in
ciuitate samon: uenit
chananeus. Hic deum
non nouerat: sed os¬
tensum est ei a dño ut baptiraretur

Expanded text:
empore illo quu dagnus rex regnabat in ciui| tate samon . uenit chananeus .| hic dei non nouerat sed ostensum est ei a domino| ut baptizaretur
Abbreviated transcription (Latin):
sacri sepulcri intinx in calice aque et dedit
febricitanti poculum : statim ut bibit ante
sc̃m eius sepulcrũ iacens. sopor accessit. mor¬
bus recessit. Apõ largiente omĩb diebus
in noĩe ipsius dñi nr̃i iħu xp̃i ibi multe
uirtutes fiunt: ubi recessit. Nos quoq
etiã fideli deuocione et sedulitate debita
geat in celis: ipso p̃stante qui cũ patre
et sp̃u scõ uiuit et regnat in secula se¬
culorum amen.xxiiiiiii.¬

Expanded text:
sacri sepulchri intinxit in calice aquae et dedit sacri sepulchri intinxit in calice aquae et dedit febricitanti poculum, non statim, ut bibit, ante sanctum eius sepulchrum iacens, sopor accessit, morbus recessit? Christo largiente, omnibus diebus in nomine ipsius domini Iesu Christi ibi multae virtutes fiunt, unde recessit. Nos quoque etiam fideli devotione et sedulitate debita geat in caelis, ipso praestante, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
uadens basilicã. cursũ implere quã illa
satis dilexerat: ipsas post se mulieres au¬
dierunt clamantes uenire. Que ingresse
basilicã. uociferantes dnãm radegundem:
ut eis parceret supplicabant. Una ex illis
que grauius tribulabat᷑. iam ter quinos
habens annos ex quo eam sp̃c nequã fla-¬
gellabat. tunc matutina dicebatur: sed¬
uiuens inimicus. uas qd inuaserat reliqͥt.
Illa alia ad terciã ante ostiũ ipsius basi¬
lice est liberata: et ultra neqͥisimꝰ hostis
ei nocere non ualuit. Quam larga est et
diues miscd̾ia dei: que suos uereri facit. et
loca requirit. ipse uirtutũ largitor. ac dis¬
pensator. ubi per suos fideles suã ostendit
potenciã. Ad basilicã scĩ uiri sunt alii libe¬
rati. alii uero basilice dñe radegundis sunt
directi: ut sicut equalis gracie erant. ita
equalis et uirtus ostenderetur. xxui.
Quis male habens. quãuis uita despera¬
¶tus. si pallam subteriorem custos eiusdem

Expanded text:
vadens basilicam cursum implere, quam illa vadens basilicam cursum implere, quam illa satis dilexerat, ipsas post se mulieres audierunt clamantes venire. Quae ingressae basilicam vociferantes, dominam Radegundem, ut eis parceret, supplicabant. Una ex illis, quae gravius tribulabatur, iam ter quinos habens annos, ex quo eam spiritus nequam flagellabat, tunc, – matutina dicebatur, – seviens inimicus vas quod invaserat reliquid. Illa alia ad terciam ante ostium ipsius basilicae est liberata, et ultra nequissimus hostis eis nocere non valuit. Quam larga est et dives misericordia Dei, quae suos vereri facit, et loca requirit ipse virtutum largitor ac dispensator, ubi per suos fideles suam ostendit potentiam! Ad basilicam sancti viri suut alii liberati, alii vero basilicae dominae Radegundis sunt directi, ut, sicut aequalis gratiae erant, ita aequalis et virtus ostenderetur. 28. Quis male habens, quamvis vita desperatus, si pallam subteriorem custos eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
poralem de suꝑ scõ tumulo morsu appre-¬
hendit. Qui septem diebus nec cibum
sũpserat. nec sũno refici poterat: in hoc
morsu sopor accessit. dolor discessit: sanꝰ
ad hospiciũ rediit. Quod post ipso referen¬
te plures cognouerunt: ubi se fatebatur
de mortis ianua ꝑ uirtutẽ dñe radegun¬
dis esse reuocatum.xxu. Et quia
mos est festiuitatẽ beati hilarii reliquis
monasteriis circũtirea ꝓximis que sunt
ibi usq mediã noctem uigilias celebrare:
de media nocte unꝰqͥsq abb̃s cũ suis fr̃ibus
ad suũ reuertitur monasteriũ. cursum
celebrare. Quãdiu in beati antistitis basi¬
lica uigilauer̃t: tota nocte inergumini
clamauert. Inter quos mulieres duas gra-¬
uiter infestabat inimicus: p̃cipue una
tantũ baccabatur. ut in eius fremitu tota
tremeret basilica. Post quã inde uir uene¬
rabilis arnegisselus abbas basilice beate
regine cũ suis monachis exiuit: ad suã

Expanded text:
poralem desuper sancto tumulo mordicus adpreporalem desuper sancto tumulo mordicus adprehendit. Qui septem diebus nec cibum sumpserat nec somno refici poterat, in hoc morsu sopor accessit, dolor discessit, sanus ad hospitium rediit. Quod post, ipso referente, plures cognoverunt, ubi se fatebatur de mortis ianua per virtutem dominae Radegundis esse revocatum. 27. Et quia mos est festivitatem beati Hilarii reliquis monasteriis circumcirca proximis, quae sunt ibi, usque mediam noctem vigilias celebrare, de media nocte unusquisque abbas cum suis fratribus ad suum revertitur monasterium cursum celebrare. Quamdiu in beati antistitis basilica vigilaverunt, tota nocte inergumini clamaverunt, inter quos mulieres duas graviter infestabat inimicus; praecipue una tantum baccabatur, ut in eius fremitu tota treraeret basilica. Postquam inde vir venerabilis Arnegisselus abbas basilicae beatae reginae cum suis monachis exivit, ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
ageretur. de pueri brachio qui totos tene¬
bat unus exiliuit in altũ suꝑ omnem
populũ: et se in sco sepulero ad pedes be¬
ate posuit. et qd̃ hesitabant declarauit.
Respicientes ad nom̃ cuius esset cereus:
inuentũ est calue nom̃. Hoc uidens ep̃e
uel omĩs populus: admirantes uirtutẽ
beate radegundis. dño benedixer̃t. Quan¬
te post eius transitũ ibi facte st̃ uirtutes
quanti demoniaci liberati. quanti febri¬
citantes sunt redditi sanitati: quis enu¬
merare ualeat: xxiiii. De burgun¬
dia cum uiro apłico leifasto ep̃o ueni¬
ens eius abbas nomine abbo: dum pic¬
tauis esset ciuitate dentis incurrit uali¬
dum dolorẽ: die noctuq una uox. unꝰ
dolat inerat ei: nuartẽ epenire sibi op¬
tans ut tanto careret dolore. Qui inspi¬
rante sibi diuina miscd̃ia: rogauit se du¬
ci ad scẽ basilicam. Ubi ingressus cũ fide
se ante scm̃n sepulclrũ terre proiecit.
mortem pre oculis habens: pullam cor¬

Expanded text:
ageretur, de pueri brachio, qui totos teneageretur, de pueri brachio, qui totos tenebat, unus exilivit in altum super omnem populum et se in sancto sepulchro ad pedes beatae posuit et, quod aesitabantur, declaravit. Respicientes ad nomen, cuius esset cereus, inventum est Calvae nomen. Hoc videns episcopus vel omnis populus, admirantes virtutem beatae Radegundis , Domino benedixerunt. Quantae post eius transitum ibi sunt factae virtutes, quanti daemoniaci liberati, quanti febricitantes sunt redditi sanitati, quis enumerare valeat? 26. De Burgundia cum viro apostolico Leifasto episcopo veniens eius abbas nomine Abbo, dum esset Pictavis in civitate, dentis incurrit validum dolorem. Die noctuque una vox, unus dolor inerat ei, mortem evenire sibi optans, ut tanto careret dolore. Qui, inspirante sibi divina misericordia, rogavit se duci ad sanctae basilicam. Ubi ingressus, cum fide se ante sanctum sepulchrum terrae proiecit, mortem prae oculis Habens, pallam cor
Abbreviated transcription (Latin):
runt de sursũ. ut subtus turrĩ repausare¬
tiir silli ũ insuca beata portabatur:
grauiter sustinentes eius absenciã. S ut suã
fidelem dñs declararet in medio populi:
ibi dum pausaretur scm̃ corpus cecum
illuminauit. Qui multis annis lucem
diei non uiderat: lumen recepit. Qui ad
manũ tractus uenerat. post feretrũ nub¬
lo sustentante uidens: tanquã si nullum
habuisset laborem oculorũ ad scm sepul¬
chrum abiit. et usq hodie clare uidet.
XXXIII. N e pretermittatur et aliud mi¬
raculum. Ubi eam sepeliuit supradictus
ep̃c cooꝑtoriũ non posuit: antequã pon¬
tifex loci ueniret. Libere que ante eam
cereos portauer̃t tote in giro sepulcri
astabant: unaqueq in suo cereo suum
nom̃ dabat scriptũ. Tote uel simul uni.
e famulis cereos ipsos iuxta ordinationẽ
tradebant. Eit contencio in populo: alii
dicebant cereos ipsos in eius sc̃m sepulcrũ
mitti debere. alii dicebant non. Dũ istud

Expanded text:
runt desursum, ut subtus turrem repausarerunt desursum, ut subtus turrem repausaretur feretrum, in quo beata portabatur, graviter sustinentes eius absentiam. Sed ut suam fidelem Dominus declararet in medio populi, ibi, dum pausaretur sanctum corpus, caecum inluminavit. Qui multis annis lucem diei non viderat, lumen recepit; qui ad manum tractus venerat, post feretrum, nullo sustentante, videns, tamquam si nullum habuisset laborem oculorum, ad sanctum sepulchrum abiit et usque hodie clare videt. 25. Ne praetermittatur et aliud miraculum. Ubi eam sepelivit supradictus episcopus, coopertorium non posuit, antequam pontifex loci veniret. Liberae, quae ante eam cereos portaverunt, totae in gyro sepulchri adstabant. Unaquaeque in suo cereo suum nomen dabat scriptum; totae uni e famulis cereos ipsos iuxta ordinationem tradebant. Fit contentio in populo; alii dicebant, cereos ipsos in eius sanctum sepulchrum mitti deberent, alii dicebant, non. Dum istud
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã si ante p̾sentiã beate genitricis
dñi astaret. Deuotus uir deo plenus expec¬
tabatur pontifex loci: ut eam condigno
sepelirent honore. Tota congregatio circa
eius thorũ stans psallebat. Ubi psallenciũ
uox paululũ quiescebat: intolerabilis planc¬
tus aderat. Triduo expectatus ẽ pontifex
quia uicos circuibat: sed quia uenit supͣ¬
dictus uir apostolicus de caritate fisus.
quia ꝑfecta caritas foras mittit timorem.¬
et in basilica scẽ marie nomine condita:
ubi sacra uirginũ corpora de monaste¬
rio suo condunt᷑: eam cum digno sepe¬
liuit honore. xxii. Dum sub muro .xxii¬
cum psallencio scm̃ eius corpus portaret᷑.
quia instituerat ut nulla uiuens foras mo¬
nasterii ianuã egrederetur. tota congre¬
gatio supͣ murũ lamentans: ita ut planctꝰ
eorum suꝑaret ipsum psallentiũ: pro psal¬
mo lacrimas : pro cantico mugitũ. et ge¬
mitum pro alleluia reddebant. Rogaue¬

Expanded text:
tamquam si ante praesentiam beatae genetricis tamquam si ante praesentiam beatae genetricis Domini adstaret devotus vir, Deo plenus. Expectabatur pontifex loci, ut eam cum digno sepelirent honore. Tota congregatio circa eius thorum stans psallebat; ubi psallentium vel paululum quiescebat, intollerabilis planctus aderat. Triduo expectatus est pontifex, quia vicos circuiebat; sed quia non venit, supradictus vir apostolicus de caritate fidus, quia perfecta caritas foras mittit timorem, in basilica sanctae Mariae nomine condita, ubi sacra virginum corpora de monasterio suo conduntur, eam cum digno sepelivit honore. 24. Dum sub muro cum psallentio sanctum eius corpus portaretur, quia instituerat, ut nulla vivens foras monasterio ianuam egrederetur , tota congregatio supra murum lamentans, ita ut planctus eorum superaret ipsum psallentium, pro psalmo lacrimas, pro cantico mugitum et gemitum pro alleluia reddebant. Rogave
Abbreviated transcription (Latin):
paradisus: ubi głatur cum dño. Credimꝰ
qdnoᷤꝰ non de se separat: que se ei placere
uoluit. cũ quo regnat. Flenda ergo nobis
talis non erit: sed trem̃da. Amisimus qui¬
dem in p̃senti scło dñam. et matrem: s
in regnum xͥ p̃misimus intercedenem.
Admirabile qͥdem gaudiũ fecit in celis:
in terris uero intolerabilem luctũ nobis re¬
liquit. xxi. Quando eiꝰ scaanima de
hõc seculo migrauit ad xp̃m : non erat
ibi pontifex loci. Ambulauit nuncius ad
uirum apłicum domnũ gregoriũ turoni¬
ce ciuitatis ep̃m: et aduenit. S quantũ
p̾sens uidit oculis antequã eam sepeliret:
de eius uirtutib in libro miraculorũ quẽ
cõposuit inseruit. Cum autẽ uenit ad lo¬
cum ubi scm̃ corpus iacebat. qd ipse post¬
ea cum sacram̃to lacrimans dicebat. quod
in specie hominis uultũ angelicũ uiderat:
facies illius uelut rosa et lilium fulgebat.
Ita tremefactus est ac metu concussus:

Expanded text:
paradisus, ubi gloriatur cum Domino. Credimus, paradisus, ubi gloriatur cum Domino. Credimus, quod nos non de se separat, quae se ei placere voluit, cum quo regnat. Flenda ergo nobis talis non erit, sed tremenda. Amisimus quidem in praesenti saeculo dominam et matrem, sed in regnum Christi praemisimus intercedentem. Admirabile quidemin terris vero intolerabilem luctum reliquit. 27. Quando ejus sancta anima de hoc saeculo migravit ad Christum, non erat ibi pontifex loci. Ambulavit nuntius ad virum apostolicum domnum Gregorium Turonicae civitatis episcopum, et ad venit. Sed quantum praesens vidit oculis, antequam eam sepeliret, de eius virtutibus, in libro miraculorum quem conposuit inseruit. Cum autem venit ad locum, ubi sanctum corpus iacebat, – quod ipse postea cum sacramento lacrimans dicebat, quod in specie hominis vultum angelicum viderat, facies illius velut rosa et lilium fulgebat, – ita tremefactus est ac metu concussus,
Abbreviated transcription (Latin):
tes pectora duris pugnis et lapidib feri¬
entes: uoces ad celum dabant. clamantes
ac dicentes. Domine ne ꝑmittas nos tam
graue dãpnũ pati. Lumen nr̃m recipis.
nos cur in tenebris relinquis : Et qr illa
quicqͥd potissimũ facere uoluit. semꝑ die
natalis dñi facere elegit: nam gloriosus
transitus eius sic contigit. Quarta feria
mane primo idus augustas. qd̃ fecit idem
et obscurati sunt nr̃i..xͥx. Ue nobis
quia peccauimꝰ: afflictũ est in dolore cor
nr̃m. Flemus et plangimꝰ: qd̾ diutius una
nos te habere ñ meruimꝰ. Ipsum mane
quando nobis tantũ malum contigit: ubi
una uox. unus planctus. et unus clamor
celos penetrabat. Lapidarii qui in monte
oꝑabantur: in aere audier̃t angłm dei
loquentẽ. Unus dixit ad alios. Quid faci¬
tis: Dimittite eam adhuc: quia he uoces
ad dñi ꝑuenerũt aures. Angeli qui eam
ferebant: respondentes dixerunt. Iam fac¬
tum est. Quid faciemus: Illam recepit

Expanded text:
tes, pectora duris pugnis et lapidibus ferites, pectora duris pugnis et lapidibus ferientes, voces ad caelum dabant, clamantes ac dicentes: 'Domine, ne permittas nos tam grave damnum pati; lumen nostrum recipis, nos cur in tenebris relinquis?' Et quia illa, quicquid potissimum facere voluit, semper die natalis Domini facere elegit; nam gloriosus transitus eius sic contigit: Quarta feria mane primo Idus Agustas, quod fecit idem et obscurati sunt nostri. 22. Vae nobis, quia peccavimus, adflictum est in dolore cor nostrum; flemus et plangimus, quod diutius una nos te habere non meruimus! Ipsum mane, quando nobis tantum malum contigit, ubi una vox, unus planctus et unus clamor caelos penetrabat, lapidarii, qui in monte operabantur, in aere audierunt angelum loquentem; unus dixit ad alios: 'Quid facitis? Dimittite eam adhuc'. Quia hae voces ad Domini pervenerunt aures, angeli, qui eam ferebant, respondentes dixerunt: 'Iam factum est'. Quid faciemus? Illam recepit
Abbreviated transcription (Latin):
distensis requirimꝰ tantã pietatẽ: s nec
inuenimꝰ qd̾ ꝑdidimꝰ. O tam dura con¬
dicio: que nobis infelicib euenit. O pi¬
issima domina obtinuisses cum celi dño:
ut ante te oues quas congregaueras
direxisses. Tu pastorẽ bonũ sequens:
gregem dño tradidisses. Iam ad glorio¬
sum eius transitũ uenimus: quem sine
profusione lacrimarũ dicere nͣ possumꝰ.
Fluunt lacrime de imis medullis. ge¬
mitusq prorũpunt: sed nullũ conso¬
lationis locum inueniunt dum plan¬
gimus. Si de eius fideli deuocione mi¬
nus dicimus: plus peccamꝰ. Usq ad diẽ
transitus fui: nũquã minuit cursum ĩplere.
Et quod cepit corde retinuit: quia ñ qui
ceperit. sed qui ꝑseuerauerit usq in finem.
ipse saluus erit. Ubi iam ad finẽ uite uenit.
sc̃m eius corpusculũ longũ trahens martiriũ
pro amore dñi: beatis om̃ib congregatis.
luctuosa circa eius thorũ flentes et eiulan¬

Expanded text:
distensis requirimus tantam pietatem, sed nec distensis requirimus tantam pietatem, sed nec invenimus quod perdidimus. O tam dura conditio, quae nobis infelicibus evenit! O piissima domina, obtinuisses cum caeli Domino, ut ante te oves quas congregaveras direxisses; tu pastorem bonum sequens, gregem Domino tradidisses! 21. Iam ad gloriosum eius venimus transitum, quem sine profusione lacrimarum dicere non possumus. Fluunt lacrimae de imis medullis, gemitusque prorumpunt, sed in nullo consolationis locum inveniunt, dum plangimus; si de eius fideli devotione minus dicimus, plus peccamus. Usque diem transitus sui numquam minuit cursum implere et quod coepit corde retinuit, quia non qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, ipse salvus erit. Ubi iam ad finem vitae venit sanctum eius corpusculum, longum trahens martyrium pro amore Domini, beatis omnibus congregatis, luctuosa circa eius thorum flentes et heiulan
Abbreviated transcription (Latin):
habens etatem: qui suaui actu blandoq
colloquio dum cum ea loqueretur illa de
se zelans. blandiciã ipsam respuebat. Qui
dixit ei. Quid me desiderio accensa. cum
tantis lacrimis rogas: gemens requiris.
fusis p̃cib poscis. pro me te tanto crucia¬
tu affligis: qui semꝑ tibi assisto: Tu gem¬
ma p̃ciosa: noueris te in diademate capi¬
tis mei primã esse genmã. Nulli dubiũ
est qd̾ ipse eam uisitauit. cui se tota de¬
uocione tradidit uiuens in corpore: et
głam qua fruitura erat ei ostendit.
S hoc uisum secretius cũ contestacione
duob satis fidelib disseruit: ut se suꝑ¬
stite nulli narrarent. Et quia multa sũt
adhuc satis et magna. que ꝓpter ꝓlixita¬
tem p̃terimꝰ. ne ꝓlixitas nostra audien¬
tibus potius fastidium generet quam
nitorẽ ostendat: quantũ de amore nu
trientis. de caritate. de p̃dicatione. de
om̃i omĩno scã eius conuersatione remi¬
niscimur. cruciam᷑: et dolentes oculis

Expanded text:
habens aetatem, qui suavi tactu blandoque habens aetatem, qui suavi tactu blandoque conloquio dum cum ea loqueretur, illa de se zelans, blandiciam ipsam respuebat. Qui dixit ei: 'Quid me desiderio accensa cum tantis lacrimis rogas, gemens requiris, fusis precibus poscis, pro me tanto cruciatu affligis, qui semper tibi assisto? Tu, gemma preciosa, noveris, te in diademate capitis mei primam esse gemmam'. Nulli dubium est, quod ipse eam visitavit, cui se tota devotione tradidit vivens in corpore, et gloriam, qua fruitura erat, ei ostendit. Sed hoc visum secretius cum contestatione duobus satis fidelibus disseruit, ut se superstite nulli narrarent. Et quia multa sunt adhuc satis et magna, quae propter prolixitatem praeterimus, ne prolixitas nostra audientibus pocius fastidium generet, quam nitorem sermonis ostendat, quantum de amore, de nutrimentis, de caritate, de praedicatione, de omni omnino sancta eius conversatione reminiscimur, cruciamur et dolentes oculis
Abbreviated transcription (Latin):
uere uere quesiture estis dies istos: et ual¬
de desiderature. Quod et si tc̃ ħ ignauia
ur̃a tepide accipiebat: iam tam̃ñc uenisse
probamꝰ qd dixit. Illud propħicum in no¬
bis impletũ est. mittã uobis famẽ in terra:
famẽ inquit ñ panis et aque. s audiendi
uerbum dei. Licet p̃dicationes quas insti¬
tuit recitentur: tamen cessauit illa inces¬
sabilis uox: desiderabilis admonicio. dulcis
affectus. Nam quali uultu deus plasmaũ
eam: qualem faciem. qualem ꝑsonã habuit
quis potest unquã exponere: S et hoc re-¬
minisci suppliciũ est. Nos uero humiles de¬
sideramus in ea doctrinã. formã. uultum.
ꝑsonam. scienciã. pietatem. bonitatem. dul¬
cedinem: quam specialem inter ceteros
homines habuit .xuiiii.Quam sc̃ã
fuit uita eius : tam purus et dulcis aspec¬
tus. Ante annũ transitus sur. uidit in uisu
locum sibi paratum. Uenit ad eã iuuems
prediues pulcherrimus. et quasi iuuenilem

Expanded text:
vere, vere quaesiturae estis dies istos et valvere, vere quaesiturae estis dies istos et valde desideraturae'. Quod etsi tunc hoc ignavia nostra tepide accipiebat, iam tamen nunc venisse probamus quod dixit. Illud profeticum in nobis impletum est: Mittam vobis famem in terra; famem, inquit, non panis et aquae, sed audiendi verbum Dei. Licet praedicationes quas instituit recitentur, tamen cessavit illa incessabilis vox, desiderabilis admonitio, dulcis affectus. Nam qualem vultum, Deus, plasmator bone, qualem faciem, qualem personam habuit, quis potest umquam exponere? Sed et hoc reminisci supplitium est. Nos vero humiles desideramus in ea doctrinam, formam, vultum, personam, scientiam, pietatem, bonitatem, dulcedinem, quam specialem a Domino inter ceteros homines habuit. 20. Quam sancta fuit vita eius, tam purus et dulcis aspectus. Ante annum transitus sui, vidit in visu locum sibi paratum. Venit ad eam iuvenis praedives, pulcherrimus, et quasi iuvenilem
Abbreviated transcription (Latin):
Domina beata: si iubes in uerbo tuo eicio
auem. Que dixit ei. Si nocet in nomine
dñi uade : nichilominꝰ signũ crucis super
degundis. si non ex dei parte uenisti. ut
ab hoc loco discedas: ut penitus hie cantare
non p̃sumas. Tanquã si ex ore dei ꝓlatum
audisset uerbũ. dedit uolatũ: et nusquam
coparuit. Merito ei aues et bestie obediũt:
quia illa nũquã preteriit dñi obedire pre¬
cepto. Et si pro infirmitate aliquotiens re¬
quiescere uoluisset : sp̃u uigilante dicebat.
tanquã admonens qui psalmũ dicebat
age dic. Nulli dubium est qd̾ aut spirita¬
liter cũ scĩs psallebat: aut certe nec sopor
eam superabat. Mens intenta ad xp̃m. fre¬
quenter etiam in sopdre posita: de futuro
iudicio et de eterno p̾mio p̾dicans exꝑge¬
facta nobis dicebat. Colligite colligite tri¬
ticum dñicum: quia uere dico uobis non
diu erit ut colligatis. Uidete quod dico:
colligite quia quesiture estis istud tempus.

Expanded text:
'Domina beata, si iubes, in verbo tuo eicio 'Domina beata, si iubes, in verbo tuo eicio avem'. Quae dicit ei: 'Si nocet, in nomine Domini vade, nihilominus signum crucis super e domina Radeguodis, si non ex Dei parte venisti, ut ab hoc loco discedas, ut penitus hic cantare non praesumas'. Tamquam si ex ore Dei prolatum audisset verbum, dedit volatum et nusquam conparuit. Merito ei aves et bestiae oboediunt, quia illa numquam praeteriit Domini oboedire praecepto. Et si pro infirmitate aliquotiens requiescere voluisset, spiritu vigilante, diceret, tamquam admonens, qui salmum dicebat: 'Age, dic,' nulli dubium es t, quod aut spiritaliter cum sanctis psallebat, aut certe nec sopor eam superabat. Mens intenta ad Christum frequenter etiam in sopore posita, de futuro iuditio et de aeterno praemio praedicans, expergefacta nobis dicebat: 'Colligite, colligite triticum dominicum, quia vere dico vobis, non diu erit, ut colligatis. Videte quod dico: colligite, quia quaesiturae estis istud tempus;
Abbreviated transcription (Latin):
et helemosinis. ac p̃dicationib incessanter
om̃ibus diebus: ut nulla esset que se de
ignorancia excusaret. xuii. Cantum
deniq donũ in se largiente diuina gracia
habuit: ut humilitatis magistrũ qui de
celi solio ad terras descendit. unitando dm̃
gregatio se recondebat iam ad pausatio¬
nem: illa ut ꝑnoctans in or̃one sua sc̃a
dextera monasteriũ per signũ crucis sal¬
uabat. Quadam uice dum beata illud
signaret: aliqua de sororib uidit supra
murũ milia miliũ demonũ in specie capͣ¬
rum astare. Ubi scã dexterã beatam cum
signo crucis eleuauit: omnis illa multitudo
demonũ fugata nusquam comparuit:
Simili modo dum ante suã cellam .xuiii.¬
nocte astaret. semꝑ in corde et in ore cur¬
sum decantans. intra archana cordis sui se¬
crete iugis laus dei ꝑsonabat: nocturna
auis que ab hominib est ingrata. uocife¬
rans. et medio monasterio in arbore se in¬
festabat. Dicit ad eam una de astantibus.

Expanded text:
et eleemosynis ac praedicationibus incessanter, et eleemosynis ac praedicationibus incessanter, omnibus diebus, ut nulla esset quae se de ignorantia excusaret. 22. Tantum denique donum in se largiente divina gratia habuit, ut humilitatis magistrum qui de coeli solio ad terras descendit imitando, Domigregatio se recondebat jam ad pausationem, illa, ut pernoctans in oratione, sua sancta dextera monasterium per signum crucis salvabat. Quadam vice dum beata illud signaret, aliqua de sororibus vidit supra murum millia millium daemonum in specie caprarum astare: ubi sancta dexteram beatam cum signo crucis elevavit, omnis illa multitudo daemonum fugata nusquam comparuit. Simili modo dum ante suam cellam nocte adstaret, semper in corde et in ore cursum decantans, – intra archana cordis sui secrete iugis laus Dei personabat, – nocturna avis, quae ab hominibus est ingrata, vociferans in medio monasterio in arbore se infestabat. Dicit ad eam una de adstantibus:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ ipsius dñe radegundis. Ipsas pennaᷤᷤ
huc attulerunt: et fabricatas ipsi qui de
morte liberati sunt. per loca scã deuoti
dederunt. Ubicũq inuocata fuerit benig¬
na. exaudit. Si febricitans aut pustulam
habens. aut a quacũq tentus infirmitate
pro interiecta longinquitate terre spacia
ad eam uenire ñ potuisset: candela in euis
nomine accensa. omnẽ febrem depulit.
Quantũ suã congregationẽ dilexerit qͥs
effari ualeat: nec si centeno sonitu lingue
plectrũ moueat hoc explere ualet. Instituit
ut dum reficerent semꝑ lectio legeretur:
ut non solum fauces accipiant cibum: sed et
aures audiant dei uerbum. Quicquid aut
aliis p̾cepit aut ipsa fecit: omĩa ꝑpter dm̃¬
semꝑ impleuit. Quicqͥd aut ꝓhibuit fieri
aut ipsa uitauit facere: omĩa in zelo dei
et nichil carnaliter aut egit aut sapuit.
Et quia nũquã ociosa ab opere dei esse
uoluit: insistebat utiq oracioni. lectioni.

Expanded text:
virtutem ipsius dominae Radegundis. Ipsas pennas virtutem ipsius dominae Radegundis. Ipsas pennas huc attulerunt et fabricatas ipsi qui de morte liberati sunt per loca sancta devoti dederunt, Ubicumque invocata fuerit, benigne exaudit. Si febricitans aut pustulam Habens aut a quacumque tentus infirmitate pro interiecta longinquitate terrae spatia ad eam venire non potuisset, candela in eius nomine accensa omnem febrem depulit. Quantum suam congregationem dilexerit, quis effari valeat? Nec, si centeno sonitu linguae plectrum moveat, hoc explere valet. Instituit, ut, dum reficerent, semper lectio legeretur, ut non solum fauces accipiant cibum, sed et aures audiant Dei verbum. Quicquid aut aliis psemper implevit. Quidquid aut prohibuit fieri, aut ipsa vitavit facere, omnia in zelo Dei et nihil carnaliter aut egit, aut sapuit. Et quia nunquam otiosa ab opere Dei esse voluit, insistebat utique orationi, lectioni
Abbreviated transcription (Latin):
lo. s ad celum dabant clamantes. ac di¬
centli omina radegundis subueni seruis
tuis. dum tibi obedimus. submersi ñ ꝑeamꝰ
libera nos de mortis periculo: quia mare
iam paratũ est ut nos uiuos absorbeat. ubi¬
cumq ex fide inuocata fuisti miserta es:
miserere nunc tuis: et adiuua ne ꝑeant.
Ad has uoces in medio mari aduenit colũ¬
ba. que ter nauem eorũ circuiens: tercia
uice in nomine trinitatis. quã beata semꝑ
corde dilexit. cũ uolaret. seruus beres re¬
gine nomine banisaios extendit manũ.
de cauda eius tres tulit pennas. qͣs mari
intingens tẽpestates cõpescuit: et ad inuo¬
cationẽ nominis beate radegundis colũba
que apparuit. eius famulos de mortis ia-¬
nua uite reddidit: et facta est tͣnquillitas
magna in medio mari. Illi uero alta uoce
clamantes dicebant. Aduenisti bona dña.
pietate plena. tuos captiuos eripere: ne
fluctib mergerent᷑. Ad eius inuocationem
non tantum sui: sed om̃s sunt liberati per

Expanded text:
voces ad caelum dabant, clamantes ac divoces ad caelum dabant, clamantes ac dicentes: 'Domina Radegundis, subveni servis tuis, dum tibi oboedivimus, submersi non pereamus; libera nos de mortis periculo, quia iam mare paratum est, ut nos vivos absorbeat. Ubicumque ex fide invocata fuisti, miserta es. Misereres nunc tuis et adiuva, ne pereant'. Ad has voces in medio mari advenit columba, quae ter navem eorum circuiens, tertia vice in nomine Trinitatis, quam beata semper corde dilexit, cum volaret, servus beatae reginae nomine Banisaios extendit manum, de cauda eius tres tulit pennas, quas mari intinguens, tempestas conpescuit, et ad invocationem nominis beatae Radegundis columba quae apparuit eius famulos de mortis ianua vitae reddidit, et facta est tranquillitas magna in medio mari. Illi vero alta voce clamantes, dicebant: 'Advenisti, bona domina, pietate plena, tuos captivos eripere, ne fluctibus mergerentur'. Ad eius invocationem non tantum sui, sed omnes sunt liberati per
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ scẽ crucis sanus redit. Quis queat
dicere: quantũ et quale donũ huic urbi
beata contulit: Unde quisquis ex fide
uiuit: eius nomini benedicit. Precellentis¬
simis enim dñis regib et serenissime dñe
brunichildi regine. quos caro dilexit af¬
fectu. et sacroscĩs ecclesiis uel pontificib
earum: cum contestacione diuina. suum
cõmendauit monasteriũ.Xui.Post
hoc donũ celeste acceptum. transmisit
beata missos suos. supradictũ p̃s biterum
cum aliis ad imꝑatorẽ: cum simplici ues¬
tim̃to gracias agere. In redeundo cepit
mare fluctib agi. ubi sunt multa ꝑicula
passi: ꝓcellas scilicet et tẽpestates. quales
se nũquã uidisse fatebantur: qͣdraginta
dieb et quadraginta noctib in medio
mari nauis eorũ ꝑiculo subiacebat. Iam
de uita desꝑantes. mortẽ p̃ oculis habenteᷤ
inter se pacem facientes: quia iam eos mare
absorbere cupiebat. se uidentes in tanto ꝑicu

Expanded text:
virtutem sanctae crucis sanus redit. Quis queat virtutem sanctae crucis sanus redit. Quis queat dicere quantum et quale donum huic urbi beata contulit? Unde quisquis ex fide vivit, ejus nomini benedicit. Praecellentissimis enim dominis regibus et serenissimae domnae Brunighildae reginae, quos caro dilexit affectu, et sacrosanctis ecclesiis vel pontificibus earum cum contestatione divina suum commendavit monasterium. 20. Post hoc donum coeleste acceptum transmisit beata missos suos, supradictum presbyterum, cum aliis, ad imperatorem cum simplici vestimento gratias agere. In redeundo coepit mare fluctibus agi, ubi sunt multa pericula passi, procellas scilicet et tempestates, quales se nunquam vidisse fatebantur; quadraginta diebus et quadraginta noctibus in medio mari navis eorum periculo subjacebat. Jam de vita desperantes mortem prae oculis habentes, inter se pacem facieabsorbere cupiebat, se videntes in tanto periculo,
Abbreviated transcription (Latin):
copum: ut cum honore digno głosam
crucem dñi uel scõrum reliquias. in mo¬
nasterio dñe radegundis intro poneret.
qd̾ et factum ẽ. Exultauit in gaudio
beata cũ om̃i cella sua. seq hoc de celis do¬
num bonũ et datũ ꝑfectum. sue congrega¬
tioni. quã ad domini seruiciũ congregauit
contulit: in sp̃u senciens quod post eius tͣn¬
situm paruum habere posset. Quãquam
illa cum rege celi gloriaretur. unde eis¬
et subuenire posset. hoc donũ celeste ꝓui¬
trix obtima. gubernatrix bona: ut oues
non usq quaq resĩqueret. p̾ciũ mundi
de pignere xp̃i. quã de longinqͣ regione
petiit ad honorẽ loci et saluationẽ popłi.
suo monasterio dimisit: ubi uirtute dei
cooꝑante. potencia celi ministrante. cecorũ
oculi lumen recipiunt: aures surde pate¬
fiunt: mutorũ lingua ad suum redit offi¬
cium: claudi ambulant. demones effugan¬
tur. Quid plura: Quisquis a quacũq
infirmitate detentus ex fide uenerit: ꝑ

Expanded text:
copum, ut cum honore digno gloriosam copum, ut cum honore digno gloriosam crucem Domini vel sanctorum reliquias in monasterio domnae Radegundis introponeret; quod et factum est. Exultavit in gaudio beata cum omni cella sua, seque hoc de coelis donum bonum et datum perfectum suae congregationi, quam ad Domini servitium congregavit, contulit, in spiritu sentiens quod post ejus transitum parum habere posset. Quamquam illa cum rege coeli gloriaretur, unde eis subvenire posset: hoc donum coeleste provitrix optima, gubernatrix bona, ut oves non usquequaque relinqueret, pretium mundi de pignore Christi, quod de longinqua regione expetiit, ad honorem loci et salvationem populi suo in monasterio dimisit; ubi virtute Dei cooperante, potentia coeli ministrante, caecorum oculi lumen recipiunt, aures surdae patefiunt, mutorum lingua ad suum redit officium; claudi ambulant, daemones effugantur. Quid plura? Quisquis a quacunque infirmitate detentus ex fide venerit, per
Abbreviated transcription (Latin):
eius: s illa sp̃u feruente. animo dimicante.
iterum ad benignissimũ regem dirigit:
quia in ciuitatẽ salutẽ recipere noluer̃t.
Interim qd̃ missi sui de domno rege reuer¬
terentur. in turonico suo in monasterio
uirorũ qd condidit. ut et ipsũ saluaret:
ubi cum psallẽtio sacerdotũ. crucem dñi
uel pignera scõrum cõmendauit. Non
minorem iniuriã est passa sancta crux
lem uocatus et reuocatus. ante p̾sides et
iudices omnẽ maliciã pacient̃ sustinuit:
ut quod creauerat non ꝑiret. In quanto
se cruciatu posuit. in ieiuniis. in uigiliis.
in ꝓfusione lacrimarũ. tota congregatio
sua in luctu et fletu omĩbus dieb usq qͦ
respexit dñs humilitatẽ ancille sue: qui
dedit in corde regis ut faceret iudicium
et iusticiã in medio populi. Sic deuotus
rex per fidelem suũ uirũ illustrẽ iusti¬
num comitẽ. tͣnsmisit ad uirum apłicũ
domnũ eufroniũ turonice ciuitatis epis¬

Expanded text:
eius. Sed illa, spiritu fervente, animo dimicante, eius. Sed illa, spiritu fervente, animo dimicante, iterum ad benignissimum regem dirigit, quia in civitatem salutem recipere noluerunt. Interim quod missi sui de domno rege reverterentur, in Turonico suo in monasterio virorum qibi cum psallentio sacerdotum crucem Domini vel pignora sanctorum commendavit. Non minorem injuriam est passa sancta crux lem vocatus et revocatus ante presides et judices omnem malitiam patienter sustinuit, ut quod creaverat non periret. In quanto se cruciatu posuit, in jejuniis, in vigiliis, in profusione lacrymarum tota congregatio sua, in luctu et fletu omnibus diebus usque quo respexit Dominus humilitatem ancillae suae, qui dedit in corde regis ut faceret judicium et justitiam in medio populi? Nam devotus rex per fidelem suum virum illustrem Justinum comitem transmisit ad virum apostolicum domnum Eufromium Turonicae civitatis epis
Abbreviated transcription (Latin):
illa deuocione plena. desiderio accensa.
ad imperatorẽ non munera dirigit. que
se ꝓpter deum pauꝑem fecit: sed oracione
obtinente. comitatũ scõrum quos incessa¬
biliter inuocabat. missos suos direx̃. Sed
qd sua uota poscebant obtinuit: ut bea¬
tum lignũ crucis ex auro et gẽmis orna¬
tum et multas scõrum reliquias quas
oriens retinebat: uno residens loco se ha¬
bere gloriata est. Ad peticionẽ scẽ tͣnsmi¬
sit imꝑator legatarios eum euuangeliis
ex auro et geminis ornatis. At ubi lignũ
ubi salus mundi pependerat. pictauis ciui¬
tatem cum congregatione scorũ aduenit.
et pontifex loci cum omni populo deuo¬
te hoc uellet excipere. inimicus humani
generis ꝑ satellites suos egit ut p̾cium
mundi repellerent: nec in ciuitatẽ reciꝑe
uellent: qualiter beata radegundis tribu¬
lationib subiaceret. aliud pro alio asse¬
rentes iudaico ordine. qd nr̃m non est
disserere. ipsi uiderint. dñs nouit qͥ sunt

Expanded text:
Illa devotione plena, desiderio accensa, Illa devotione plena, desiderio accensa, ad imperatorem non munera dirigit, quae se propter Deum pauperem fecit; sed, oratione obtinente, comitatu sanctorum, quos incessabiliter invocabat, missos suos direxit. Sed quod sua vota poscebant obtinuit, ut beatum lignum crucis Domini ex auro et gemmis ornatum et multas sanctorum reliquias, quas Oriens retinebat, uno residens loco se habere gloriata est. Ad petitionem sanctae transmisit imperator legatarios cum euangeliis ex auro et gemmis ornatis. Ats ubi lignum, ubi salus mundi pependerat, Pictavis civitatem cum congregatione sanctorum advenit, et pontifex loci cum omni populo devote hoc vellet excipere, inimicus humani generis per satellites suos egit, ut precium mundi repellerent nec in civitatem recipere vellent, qualiter beata Radegundis tribulationibus subiaceret, aliud pro alio adserentes Iudaico ordine, quod nostrum non est disserere. Ipsi viderint; Dominus novit qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
requiescebat: ut sicut beata helena sapien¬
cia imbiita. timore dei plena. bonis oꝑib
gloriosa. lignũ salutare. ubi pͣciũ mundi
pro nr̃a salute appensũ fuerat. ut nos de
potestate diaboli eriperet ꝑquisiuit: ita ut
inuento ambab manib plauderet. et in ter¬
ra genu flexo dnnt ad oraret: ubi ipsam in
mertuo suscitato dñicam crucem supͣ posi¬
tamteignouit dicens in ueritate. tu es xp̃c
filius dei qui in mundũ uenisti: tuosq
captiuos quos creasti. p̃cioso sanguine re¬
demisti. Quod fecit illa in orientali patria:
hoc fecit beata radegundis in gallia. Et
quia sine consilio in mundo dum uixit.
nichil facere uoluit. transmisit litteras
ad p̃cellentissimũ domnũ sigibertũ regem:
cuius imperio patria ista regebatur: ut
ei ꝑmitteret pro totius patrie salute. et eiꝰ
regni stabilitate lignũ crucis dñi ab imꝑa¬
tore expetere. Quod ille benignissime
ad peticionẽ scẽ regine assensum p̾buit:

Expanded text:
requiescebat, ut sicut beata Helena sapienrequiescebat, ut sicut beata Helena sapientia inbuta, timore Dei plena, bonis operibus gloriosa lignum salutare, ubi precium mundi pro nostra salute appensum fuerat, ut nos de potestate diaboli eriperet, perquisivit, ita ut invento ambabus manibus plauderet et, in terra genu flexo, Dominum adoraret, ubi ipsam in mortuo suscitato dominicam crucem suprapositam agnovit, dicens: 'In veritate tu es Christus, filius Dei, qui in mundum venisti tuosque captivos, quos creasti, precioso sanguine redemisti'. Quod fecit illa in orientali patria, hoc fecit beata Radegundis in Gallia. Et quia sine consilio, in mundo dum vixit, nihil facere voluit, transmisit litteras ad praecellentissimum domnum Sigibertum regem, cuius imperio patria ista regebatur, ut ei permitteret pro totius patriae salute et eius regni stabilitate lignum crucis Domni ab imperatore expetere. Quod ille benignissime ad petitionem sanctae reginae adsensum praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
basilice domine radegundis ꝑcutere: ubi et
centum dedit solidos ad fabricam ipsam fa-¬
ciendam. Quanti infirmi ad eius inuocatio¬
nem sunt sani redditi: quis enumerare ua¬
leat: Quis ergo eam unquã uidit: et terre¬
num hominẽ esse credidit: Per dñm celi fi¬
ducialiter et ueraciter dico: sic semꝑ in ocu¬
lis omĩum resplendebat. cum anima uultus
eius: ut non ĩmerito extrinsecus apꝑareret.
quod intrinsecus gerebatur .xxu. Post
congregatas scõrum reliquias: si fieri potu¬
isset ipsum dñm de sede maiestatis sue ui¬
sibiliter hic habitare expetisset. Quãquã
eum carnalis oculus non intueretur: spi¬
ritalis mens intenta sedulis p̾cib contẽpla¬
batur. S quia dñs non priuabit bonis
eos qui ambulant in innoencia. et qui eum
ex toto corde. et ex tota anima. et ex tota
mente quesierit. sicut hec beata fecit: diui¬
na clemencia se benignã exhibuit. eiq in
sensu posuit. in cuĩus pectore die noctuq

Expanded text:
basilicae domnae Radegundis percutere, ubi et basilicae domnae Radegundis percutere, ubi et centum dedit solidos ad fabricam ipsam faciendam. Quanti infirmi ad ejus invocationem sunt sani redditi quis enumerare leat? Quis ergo eam umquam vidit,et terrenum hominem esse credidit? Per Deum caeli fiducialiter et veraciter dico, quia sic semper in oculis omnium resplendebat cum anima vultus eius, ut non inmerito extrinsecus appareret, quod intrinsecus gerebatur. 16. Post congregatas sanctorum reliquias, si fieri potuisset, ipsum Dominum de sede magestatis suae visibiliter hic habitare expetisset. Quamquam eum carnalis oculus non intueretur, spiritalis mens intenta sedulis precibus contemplabatur. Sed quia Dominus non privabit bonis eos qui ambulant in innocentiam, et qui eum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente quaesierit, sicut haec beata fecit, divina clementia se benignam exhibuit eique in sensu posuit, in cuius pectore die noctuque
Abbreviated transcription (Latin):
salutem recipiebat..xiiii.Uir illustris
leo nomine ad consilium sinodi euocatus.
a uiris apostolicis leoncio et usebio episcopis.
dum iter ageret oculi eius sunt graui cali¬
gine obducti. sanguinis nube cooꝑti: ut nͥ
a famulis sustentatus ꝑgeret. penitus uiam
nec uideret. Qui ingressus monasterium
beate. ubi filias suas ei deuotus tradidit dño
seruituras : introiuit in oratoriũ domine
marie nominis dedicatũ. Post orationem
datam. ꝓsternit se fide plenus supra sancte
cilicium. uiriliter eam inuocans: et taindiu
suꝑ iacuit. quousq dolor discessit. caligo fu¬
gata est. coagulatus sanguis se uenis minis¬
trantib ꝑduxit: clarisq oculis. qui manib
sustentatus uenerat sanus rediit. De cilicio
beate lumen recepit. Letus atq incolumis
ad sinodum: ubi ceperat ambulauit. Quod
post ipso referente uniuersa sinodus audiuit:¬
ac inde regrediens. nobis hoc ore proprio
disseruit. Ipsa ei fecit deuocio fundam̃tum

Expanded text:
salutem recipiebat. 15. Vir inluster salutem recipiebat. 15. Vir inluster Leo nomine ad consilium sinodi evocatus a viris apostolicis Leontio et Eusebio episcopis, dum iter ageret, oculi eius gravi sunt caligine obducti, sanguinis nube cooperti; nisi se a famulis sustentatus pergeret, penitus viam nec videret. Qui ingressus monasterium beatae, ubi filias suas ei devotus tradidit Domino servituras, introivit in oratorium domnae Mariae nomini dedicatum. Post orationem datam prosternit se fide plenus supra sanctae cilicium, viriliter eam invocans, et tamdiu superiacuit, quousque dolor discessit, caligo fugata est, coagulatus sanguis se, venis ministrantibus, perduxit, clarisque oculis, qui manibus sustentatus venerat, sanus rediit. De cilicio beatae lumen recepit; laetus atque incolomis ad sinodum, ubi coeperat, ambulavit. Quod post, ipso referente, universa sinodus audiac inde regrediens nobis haec ore proprio disseruit. Ipsa ei fecit devotio fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
propria manu tulit. ut beate regine de¬
siderium satisfaceret: et eius uoluntatẽ
impleret. Quem digitũ uir apostolicus
cum digno honore beate radegundi dire¬
xit: de iherosolima usq pictauis in eius
honore semꝑ laus dei ꝑsonuit. Qͥd putas
quã ardenti animo. quã fideli deuocione
tanti pigneris p̃mium expectans: se ab¬
stinencie mancipauit : At cũ se beata re¬
gina hoc munus celeste accepisse cũ om̃i
alacritate gauderet. tota ebdomada cum
omni congregatione se in psallentium
uigiliis et ieiuniis aptauit: dñm benedi¬
cens. se tale munus accipere meruisse.
Sed deus suis fidelibus que postulant ñ
abnegat: frequenter et dulciter quasi
in figura. ut nemo intelligere posset di¬
cebat. Cui animarũ cura est. fortiter lau¬
dem ab hominibus debet timere: s nichi¬
lominus quantum illa hoc uitare uole
in omnbus fidelem declarare studebat:
ita ut ubicumq infirmus a quacũq
detentus infirmitate eam inuocasset:¬

Expanded text:
propria manu tulit, ut beatae reginae depropria manu tulit, ut beatae reginae desiderium satisfaceret et eius voluntatem impleret. Quem digitum vir apostolicus cum digno honore beatae Radegundi direxit; de Hierusolima usque Pictavis in eius honore semper laus Dei personuit. Quid putas, quam ardenti animo, quam fideli devotione tanti pignoris praemium expectans, se abstinentiae mancipavit? At ubi se beata regina hoc munus caeleste accepisse cum omni alacritate gauderet, tota ebdomada cum omni congregatione se in psallentium vigiliis et ieiuniis aptavit, Dominum benedicens, se tale munus accipere meruisse. Sic Deus suis fidelibus quae postulant non abnegat. Frequenter et dulciter quasi in figura, ut nemo intellegere posset, dicebat: 'Cui animarum cura est, fortiter laudem ab ominibus debet timere'. Sed nihilominus, quantum illa hoc vitare volebin omnibus fidelem deciarare studebat, ita ut, ubicumque infirmus, a quacumque detentus infirmitate, eam invocasset,
Abbreviated transcription (Latin):
crescit. Ista de rore dei plus madefacta ca¬
let. Transmisit uirũ uenerabisẽ reoualẽ
p̃s biterũ qui tunc secularis erat: et adhuc
suꝑstes est corpore. ad patriarcham ihero¬
solimitanũ: poscens de beati mãmetis pig¬
nerib. Quod uir dei benigne suscipiens ro¬
gationes populo indixit. uoluntatẽ dei
inquirens: tercio die missa celebrata. be¬
ati martiris sepulchrum cum omni populo
adiit. alta uoce. plena fide huiusmodi ꝓ¬
testatur dicens: peto te confessor et mar¬
tir xp̃i. si uera est ancilla dei radegundis.
innoteseat in gentib potencia tua. ꝑmitte
ut de pignere tuo mens fidelis accipiat
quod poscit. Oracione completa. ubi omĩs
populus amen respondit. uenit ad sc̃m se¬
pulcrũ semꝑ beate fidem ꝓnuncians tange¬
bat m̃bra: qualia beatissimus ad peticionẽ
dñe radegundis dare iuberet. Tetigit in
manu dextera singulos digitos: ubi ad
minorẽ uenit digitũ. se suaui tactu de

Expanded text:
crescit, ista de rore Dei plus madefacta cacrescit, ista de rore Dei plus madefacta calet. Transmisit virum venerabilem Reovalem presbiterum, qui tunc saecularis erat et adhuc superstes est corpore, ad patriarcham Hierosolimitanum, poscens de beati Mammetis pignore. Quod vir Dei benigne suscipiens, rogationes populo indixit, voluntatem Dei inquirens. Tertio die, missa caelebrata, beati martyris sepulchrum cum omni populo adiit, alta voce, plena fide huiusmodi protestatur, dicens: 'Peto te, confessor et martyr Christi, si vera est ancilla Dei beata Radegundis, innotescat in gentibus potentia tua; permitte, ut de pignore tuo mens fidelis accipiat quod poscit'. Oratione conpleta, ubi omnis populus 'Amen' respondit, venit ad sanctum sepulchrum, semper beatae fidem pronuncians, tangebat membra, quale beatissimus ad petitionem dominae Radegundis dare iuberet. Tetigit in manu dextera singulos digitos; ubi ad minorem venit digitum, se suavi tactu de
Abbreviated transcription (Latin):
tum suũ impletũ: dicens ad eã. Cognosce
benedicta: non iste solum reliquie quas p̾s¬
biter magnus attulit hic sunt tantum:
sed quantas in adtegia uilla congregasti.
tote hic conuenerunt. Ubi oculos aꝑuit
uidit uirũ splendidissimũ. qui hoc ei nun¬
ciauerat: et gaudens dño benedixͣ. xxiii.
Post quã in monasteriũ est ingressa.
quantã multitudinẽ scõrum fidelissimis
p̃cibus congregauit. hoc oriens testatur:
aquilo. auster. uel occidens profitetur.
quia undiq p̃ciosas gẽmas celoq recun¬
ditas. et quas paradisus habet: ipsa deuo¬
ta tam munerib quã p̾cib sibi habere
optinuit: cum quib incessabiliter iugi
meditacione psalmos et hinmos se decantare
credebat. Peruenit tandem ad eam de dño
mãmete martire: quod iherosolima sua
scã requiescerent m̃bra. Hec audiens. auida
ac sitibunda. potabat uelut hidropicus: qͥ
quantũ fontem trahit. tantũ sitis addita

Expanded text:
tum suum impletum, dicens ad eam: 'Cognosce, tum suum impletum, dicens ad eam: 'Cognosce, benedicta: non istae solum reliquiae, quas presbiter Magnus adtulit, hic sunt tantum, sed quantas in Adtegia villa congregasti, totae hic convenerunt'. Ubi oculos aperuit, vidit virum splendidissimum, qui hoc ei nuntiaverat, et gaudens Domino benedixit. 14. Postquam in monasterium est ingressa, quantam multitudinem sanctorum fidelissimis precibus congregavit, hoc oriens testatur, aquilo, auster vel occidens profitetur, quia undique preciosas gemmas caeloque reconditas, et quas paradysus habet, ipsa devota tam muneribus quam precibus sibi habere obtinuit. Cum quibus incessabiliter iugi meditatione psalmos et hymnos se decantare credebat. Pervenit tandem ad eam de domno Mammete martyre, quod Hierusolima sua sancta requiescerent membra. Haec audiens avida ac sitibunda potabat: velut ydrops, qui quantum fontem trait, tantum sitis addita