comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs attestatus est dicens. Si cut exal¬
tauit moyses serpentem in heremo. ita
exaltari oportet filiũ hominis. Non enĩ
& hoc in contumeliam dñi moysen fe¬
cisse aliquis dixerit. cũ tantã in ea cru-¬
ce salutẽ hominũ cẽ cognosceret. ut ñ
ob aliud ad eiꝰ iudicium serpentẽ illũ
crigere iuberetur. nisi ut eum intuen¬
tes qui morsi a serpentib morituri eran.
continuo sanarentur. Non gͦ mirũ. si¬
de maledicto uicit maledidum. qui
uicit de morte mortẽ. de peccato pecca¬
tum. de serpente serpentem. Maledi¬
cta autẽ mors: maledictũ peccatũ. ma¬
ledictus serpens. Et hȩc omĩa in cruce

Expanded text:
ipse Dominus attestatus est, dicens: Sicut exalipse Dominus attestatus est, dicens: Sicut exaltavit Moyses serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis super terram . Non enim et hoc in contumeliam Domini Moysen fecisse aliquis dixerit, cum tantam in ea cruce salutem hominum esse cognosceret, ut non ob aliud ad ejus indicium serpentem illum erigere juberet, nisi ut eum intuentes qui morsi a serpentibus moritur erant, continuo sanarentur. Nec prde maledicto vicit maledictum, qui vicit de morte mortem, et de peccato peccatum, de serpente serpentem. Maledicta autem mors, maledictum peccatum, maledictus serpens; et haec omnia in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
notũ est credentib. Ex pena qͥppe
est maledicti peccati pͥmi hominis. quam
d̾s suscepit. & peccata nr̃a ꝑtulit corpori
suo suꝑ lignũ. Si gͦ diceretur mors ma-¬
ledicta est: nemo exhorresceret. Quid au¬
tem nisi mors dñi pependit in ligno.
ut mortẽ moriendo suꝑaret: Eadem gͥ
maledicta. quȩ uicta est. Item si diceretur
peccatũ maledictũ est. nemo miraretur.
Quid autẽ pependit in ligno nͥ peccatum
ueteris hominis. qd̃ dñs ꝓ nobis in ipsa
carnis mortalitate suscepit: Unde nec
damnaret peccatũ. Non enĩ & uetus ho¬
morte dñi peccati nr̃i figura penderet
ut euacuaretur corpꝰ pectati. ut ultra ñ
seruiamꝰ peccato. in cuiꝰ peccati & mortis
figura. etiam moyses in heremo suꝑ lig¬
num exaltauit serpentẽ. Persuasionẽ
qͥppe serpentis. homo in damnationẽ
mortis cecidit. Itaq serpens ad significa¬
tionẽ ipsiꝰ mortis: conuenienter in lig¬
no exaltatus est. In illa enĩ figura. mors
dm̃ pendebat in ligno. Cui sacram̃to.

Expanded text:
notum est credentibus; ex poena quippe est, et maledictione peccati primi hominis, quam Dominus suscepit, et peccata nostra pertulit in corpore suo super lignum . Si ergo diceretur, Mors maledicta est; nemo exhorresceret: quid autem nisi mors Domini pependit in ligno, ut mortem moriendo superaret? eadem igitur maledicta, quae victa est. Item si diceretur, Peccatum maledictum est; nemo miraretur: quid autem pependit in ligno, nisi peccatum veteris hominis, quod Dominus pro nobis in ipsa carnis mortalitate suscepit? Unde nec condemnaret peccatum . Non enim et vetus homorte Domini peccati nostri figura penderet, ut evacuaretur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato . In cujus peccati et mortis figura, etiam Moyses in eremo super lignum exaltavit serpentem . Persuasione quippe serpentis homo in damnationem mortis cecidit. Itaque serpens ad significationem ipsius mortis, convenienter in ligno exaltatus est: in illa enim figura mors Domini pendeba
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptismũ eius qui uenit in sunili¬
tudine carnis peccati id agitur. ut eua¬
cuctur caro peccati. Euacuatur autem.
ñ ut in ipsa uiuente carne concupiscen¬
tia consꝑsa & innata repente absumatur
& ñ sit: s ne obsit mortuo que merat
habet cũ qua pugnet. eamq adiuuante
p̃statur in baptismo. nͥ forte miraculo
ineffabili omĩpotentissimi creatoris. ut
lex peccati que est in m̃bris repugnans
legi m̃tis. prsus penitus extinguatur.
& ñ sit: s ut quicqͥd mali ab homine fa¬
ctum. dictum. cogitatum est. cũ eidem
concupiscentiȩ subiecta m̃te seruiret.
totũ aboleatur. ac uelut factum ñ fuc¬
rit habeatur: ipsa uͦ soluto reatus uncu¬
lo quo ꝑ illam diabolus animã retine¬
bat. & int̾conclusione destructa. qua
hominẽ a suo creatore separabat. mane¬
at in certamine. quo corpus nr̃m castiga¬
mus. & seruituti subicimus. Scientes¬

Expanded text:
 baptismum eius, qui ucnit in similitudine carnis peccati, id agitur, ut euacuetur caro peccati. euacuatur autem, non ut in ipsa uiuente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat habet cum qua pugnet eamque adiuuante andibus hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili omnipotentissimi creatoris, ut lex peccati, quae inest in membris repugnans legi mentis, penitus extinguatur et non sit, sed ut quicquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscentiae subiecta mente seruiret, totum aboleatur ac uelut factum non fuerit habeatur, ipsa uero soluto reatus uinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et interclusione destructa, qua hominem a suo creatore separabat, maneat in certamine, quo corpus nostrum castigamus et seruituti subicimus, ue
Abbreviated transcription (Latin):
Ex libro contra sex questiones paganoꝵ.
on lazari resurrectio s potius xp̃i
congruit ꝓmissȩ resurrectioni. qͥa
lazarus ita surrexit ut iterum moreret᷑:
xp̃c autem sicut de illo scͥptũ est. surgens
a mortius iam ñ moritur. & mors illi
ultra ñ dominabitur. Qd̃ etiã ꝓmissũ
est resurrecturis in fine scłi. & cum illo
regnaturis in ęt̾num.

Expanded text:
IS CONTRA SEX QVAESTIONES PAGANORVM. Ideo non Lazari resurrectio, sed potius Christi congruit promissae resurrectioni, quia Lazarus ita resurrexit, ut iterum moreretur, Christus autem, sicut de illo scriptum est, surgens a mortuis iam non moritur et mors ei ultra non dominabitur. quod etiam promissum est resurrecturis in fine saeculi et cum illo regnaturis in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
qndo quidẽ lex subintrauit ut abunda¬
ret delictum. ut eo modo conuictus ati
confusus. uideret ñ tantũ doctorem sibi
esse necessarium. uerũ etiã aduitorem
dm. a quo eiꝰ itincra dirigantur. ne do¬
minetur ei omĩs iniquitas. & confugien-¬
do ad opem diuinȩ miscdĩȩ sanetur:
atq ita ubi abundauit delictũ suꝑ a¬
bundet gra. ñ peccantis merito. s sub¬
uenientis auxilio. Consequent̾ eandẽ
medicinam in passione & resurrectione.
xp̃i mystice demonstratã: ostendit aplꝰ
dictns. An ignoratis. qm̃ quicũq bap¬
tizati sumꝰ in xp̃o ĩu: in morte ipsiꝰ
baptizati sumꝰ: Consepulti gͦ sumꝰ¬
illi ꝑ baptismũ in mortem: ut quẽ ad-
lemus. Nempe satis elucet mysterio dñi
cȩ mortis & resurrectionis figuratũ ui¬
te nr̃e ueteris occasum & exortum nouȩ.
demonstratãq iniquitatis abolitionẽ.
renouationemq iusticie. Unde gͥ hoc
hominũ in ꝓtectione alarũ dĩ sꝑantes.

Expanded text:
quando quidem lex subintrauit, ut abundaquando quidem lex subintrauit, ut abundaret delictum, ut eo modo conuictus atque confusus uideret non tantum doctorem sibi esse necessarium, uerum etiam adiutorem deum, a quo eius itinera dirigantur, ne dominetur ei omnis iniquitas et confugiendo ad opem misericordiae sanetur atque ita ubi abundauit delictum superabundet gratia non peccantis merito, sed subuenientis auxilio. Consequenter eandem medicinam in passione et resurrectione Christi mystice demonstratam ostendit apostolus dicens: an ignoratis, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Iesu in mortem ipsius baptizati sumus? consepulti ergo sumilli per baptismum in mortem, ut quemadmodlemus. nicae mortis et resurrectionis figuratum uitae nostrae ueteris occasum et exortum nouae demonstratamque iniquitatis abolitionem renouationemque iustitiae. unde igitur hoc hominum in protectione alarum dei sperantes,
Abbreviated transcription (Latin):
de opponens sibi ipse questionẽ : quid gͦ
dicemus inquit: Permanebimꝰ in pecca-¬
to. ut gr̃a abundet. Absit. Uidit gͦ a
subintrauit ut abundaret delictũ. ubi
autẽ abundauit delictũ suꝑabundauit
& gr̃a: tanqͣm dixerit. ꝓpter abundanti-¬
am gr̃ȩ ꝓdesse peccatũ: hoc diluens re¬
spondit absit. atq subiecit. Qui mor¬
tui sumꝰ peccato. quomͦ uiuemus in eo:
Hoc est cũ id p̃stiterit gr̾̃a ut morerem᷑ pec¬
cato: qͥd aliud facimꝰ si uiuimus in eo. nͥ
ut gr̃ẽ simus ingrati: Neq enim qͥ lau¬
& uulnera. a quib illa hominem sanat :
s qͣnto maiorib medicina laudib p̃di-¬
catur. tantomagis uituꝑantur & horren¬
tur uulnera & morbi. a quib liberat quȩ
ita laudatur. Sic laus & p̾dicatio gratiȩ.
uituꝑatio & damnatio est delictoꝵ. De¬
monstranda enĩ fuerat homini feditas
languoris ciꝰ. Cui contra iniquitatem
suam. nec p̃ceptũ scm̃ & bonũ ꝓfuit. qͦ
magis aucta est iniquitas qmͣ minuta

Expanded text:
de opponens sibi ipsequaestionem: quid ergo dicemus? inquit, permanebimus in peccato, ut gratia abundet? absit. uidit enim subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit delictum, superabundauit gratia, tamquam dixerit propter abundantiam gratiae prodesse peccatum. hoc diluens respondit: absit atque subiecit: qui mortui sumus peccato, quomodo uiuemus in eo? hoc est: \'cum id praestiterit gratia, ut moreremur peccato, quid aliud faciemus, si uiuemus in eo, nisi ut gratiae simus ingrati?\' neque enim qui lau uulnera, a quibus illa hominem sanat, sed quanto maioribus medicina laudibus praedicatur, tanto magis uituperantur et horrentur uulnera et morbi, a quibus liberat quae ita laudatur. sic laus et praedicatio gratiae uituperatio et damnatio est delictorum. demonstranda enim fuerat homini foeditas languoris eius, cui contra iniquitatem suam nec praeceptum sanctum et bonum profuit, quo magis aucta est iniquitas quam minuta,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quicũq baptizati sumꝰ in xp̃o uãu:
in morte ipsiꝰ baptizati sumus: Con¬
scpulti gͦ sumus illi ꝑ baptismũ in mor¬
tem. Unde. nisi fide: Neq enĩ iam in
nobis ꝑfectum est: adhuc in nobis metip¬
sis ingemiscentib & adoptionẽ expectan¬
tib redemptionẽ corporis nr̃i. Spe enĩ
salui facti sumus. Spes autẽ quȩ uidet᷑.

Expanded text:
baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepulti ergo illi sumus per baptismum in mortem . Unde, nisi fide? Neque enim jam in nobis perfectum est, adhuc in nobismetipsis ingemiscentibus, et adoptionem exspectantibus, redemptionem corporis nostri: Spe enim salvi fact
Abbreviated transcription (Latin):
dnm nr̃m. Ubi enĩ abundauit peccatũ:
suꝑabundauit gr̃a. Unde autẽ abun-¬
dauit peccatum: Lex autẽ subintrauit:
ut abundaret peccatũ. Quare gͦ lege sub¬
intrante abundauit peccatum: Quia
nolebant se confiteri homines peccatores:
addita lege facti sunt & p̃uaricatores.
Preuaricator enĩ ñ est quisq. nͥ cũ legem
transgressus fuerit. Ipse apłs hoc dicit
U bi enĩ ñ est lex: nec p̃uaricatio. Abun¬
dauit gͦ peccatum: ut suꝑabundaret
grã. Ergo ut dicere ceꝑam. quia hoc
est in lege magnũ mysterium. ideo eam
datam ut crescente peccato humiliaren¬
tur suꝑbi. humiliati confiterentur. con¬
fessi sanarentur. Iste sunt uie occulte
quas notas fecit moysi. ꝑ quem legem
dedit. qua peccatũ abundaret ut suꝑ¬
abundaret gr̃a. Non crudelit̾ hoc fecit
ds: s consilio medicinȩ. Aliqnͣdo enim
homo uidetur sibi sanus. & egrotat. Et
querit. Augetur morbꝰ. crescit mole¬
quereretur. Grã data est: ut lex imple¬

Expanded text:
 . «Ubi» enim «abundavit peccatum, superabundavit gratia.» Unde autem abundavit peccatum? «Lex autem subintravit, ut abundaret peccatum» . Quare Lege subintrante abundavit peccatum? Quia nolebant se confiteri homines peccatores, addita Lege facti sunt et praevaricatores. Praevaricator enim non est quisque, nisi cum legem transgressus fuerit. Ipse Apostolus hoc dicit: «Ubi enim non est lex, nec praevaricatio» . Abundavit ergo peccatum, ut superabundaret gratia. Ergo, ut dicere coeperam, quia hoc est in Lege magnum mysterium, ideo eam datam, ut crescente peccato, humiliarentur superbi, humiliati confiterentur, confessi sanarentur: istae sunt viae occultae, quas notas fecit Moysi, per quem Legem dedit, qua peccatum abundaret, ut superabundaret gratia. Non crudeliter hoc fecit Deus, sed consilio medicinae. Aliqhomo videtur 28 sibi sanus, et aegrotat, et quaerit. Augetur morbus, crescit molequaereretur, et gratia data est ut lex imple
Abbreviated transcription (Latin):
legem in m̃bris meis repugnantem legi
mentis meȩ. & captiuũ me ducentẽ sub
lege peccati quȩ est in m̃bris meis. Cog¬
nouit se in miseria. in gemitu. in rixa
& contentione. ipse secum sibi ñ concor¬
dans. a se dissonans. a se resiliens. Et qͥd
ait optans pacem uerã & pacẽ suꝑnam:¬

Expanded text:
in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem sub lege peccati, quae est in membris meis.» Cognovit se in miseria, in gemitu, in rixa et contentione; ipse secum sibi non concordans, a se dissonans, a se resiliens: et quid ait, optans pacem, pacem veram
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ. & ꝑ unũ hominẽ iusticiam &
uitã ęt̾nam. illũ adam. hunc xp̃m aper¬
tissime insinuans ait. Lex autẽ subintra¬
uit: ut abundaret delictum. Ubi autẽ
abundauit delictũ suꝑabundauit gra.
ut quẽ ad modũ regnauit peccatũ in mor-¬

Expanded text:
humanum et per unum hominem iustitiam et humanum et per unum hominem iustitiam et uitam aeternam, illum Adam, hunc Christum apertissime insinuans ait: lex autem subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit delictum, superabundauit gratia, ut quemad
Abbreviated transcription (Latin):
lectis quib dam subobscuris senten¬
tiis apłi pauli. hoc eũ quidã arbitrati st̃
dicere. faciamꝰ mala ut ueniant bo¬
na. quia dixerat. Lex subintrauit. ut
abundaret delictum. Ubi autem abun-
rũ est: quia legẽ accipientes homines
qui de suis uirib suꝑbissi me p̾sumeban.
nec diuinũ adiutoriũ uincendarũ ma¬
larũ concupiscentiarũ recta fide impe¬
trantes. plurib grauioribq delictis etiã
lege p̾uaricata onerati sunt. Ec sic ma-¬
gno reatu cõpellente. confugerunt ad fi¬
dem. qua miscdiam indulgentiȩ mere-
contra scłi huiꝰ concupiscentias iubent᷑.
scłm id qd̾ p̃dictum fuerat in psalmo
Multiplicatȩ sunt infirmitates eoꝵ: po¬
stea accelerauerunt. Ex libro de sp̃u &¬
peccandũ. si sp̃c uiuificans desit occidit.
sciri enĩ facit peccatũ potiꝰ quã caueri.
adiũsus ceteras gentes de accepta lege se
etollerent. postea qm dixit peccatũ &
mortẽ ꝑ unũ hominẽ intrasse in genꝰ

Expanded text:
lectis quibusdam subobscuris sententiis apostoli Pauli hoc eum quidam arbitrati sunt dicere: faciamus mala, ut ueniant bona, quia dixerat: lex subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundaod ideo uerum est, quia legem accipientes homines, qui do suis uiribus superbissime praesumebant, nec diuinum adiutorium uincendarum malarum concupiscentiarum recta fide inpetrantes pluribus grauioribusque delictis etiam lege praeuaricata onerati sunt: ac sic magno reatu conpellente confugerunt ad fidem, qua misericordiam indulgentiae mererecontra saeculi huius concupiscentias iuberentur secundum id, quod praedictum fuerat in psalmo: multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea adcelerauerunt. cum ergo dicit peccandum, si spiritus uiuificans desit, occidit; sciri enim facit peccatum potius quam caueri aduersus ceteras gentes de accepta lege se extollerent, posteaquam dixit peccatum et mortem per unum hominem intrasse in genus
Abbreviated transcription (Latin):
niat. Sanus ñ erat & sanari nolebat.¬
& ne sanaretur sanũ se esse iactabat.
Missa lex est. ligauit eũ. inuenit se
reum. Iam clamat de ligatura. Uenil
dñs. curat amaris aliqntulũ & acrib
medicam̃tis. Dicit enĩ egroto. ferto. di¬
cit tolera. dicit noli diligere mundũ.
habeto patientiam. curet te ignis con¬
tinentiȩ. ferrũ ꝑsecutionũ tolerent uul¬
nera tua. Expauescebas qm̃uis ligatus.
uber ille & ñ ligatus bibit qd̃ tibi dabat.
Prior passus est ut te consolaretur. tanqͣm
diccns. Qd̾̃ times pati ꝓ te : pͥor patior
ꝓto. Hec est grã & magna grã. Quis illã
digne collaudat: Per seruum lex data
est. reos fecit. Per imꝑatorem indulgen¬
tia data est. reos liberauit. Lex ꝑ moy¬
sen data est. Non sibi aliquiad amplius
seruus assignat qͣm qd̃ ꝑ illũ factum est:
electus ad magnũ ministerium. tanqͣm
fidelis in domo. S tam̃ seruus agere scdm̃
legem potest. soluere a reatu legis ñ potest.

Expanded text:
niat. Sanus non erat, sanari nolebat, etniat. Sanus non erat, sanari nolebat, et ne sanaretur, sanum se esse jactabat: missa Lex est, ligavit cum; invenit se reum, jam clamat de ligatura. Venit Dominus, curat amaris aliquantum et acribus medicamentis: dicit enim aegroto, Ferto; dicit, Tolera; dicit, Noli diligere mundum, habeto patientiam, curet te ignis continentiae, ferrum persecutionum tolerent vulnera tua. Expavescebas quamvis ligatus: liber ille et non ligatus bibit quod tibi dabat; prior passus est ut te consolaretur, tanquam dicens, Quod times pati pro te, prior patior pro te. Haec est gratia, et magna gratia. Quis illam digne collaudat? 15. De humilest; reos fecit: per Imperatorem indulgentia data est; reos liberavit. Lex per Moysen data est. Non sibi aliquid amplius servus assignet, quam quod per illum factum est. Electus ad magnum ministerium tanquam fidelis in domo, sed tamen servus, agere secundum Legem potest, solvere a reatu Legis non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
bundaret delictum. Multũ em̃ sibi
dabant. & qͣsi uirib suis multũ assigna¬
bant. & ñ poterant implere iusticiam.
nͥ adiuuaret ille. qui iusserat. Suꝑbiam
eoꝵ uolens domare ds̃ dedit legem. tan¬
qͣm dicens. Ecce implete. ne putetis de-¬
esse iubentem. Non deest qui iubeat:
s deest qui impleat. Si gͦ deest qui im¬
pleat. unde ñ implet: Quia natus cũ
traduce peccati & mortis. de adam natus
traxit secũ qd̃ ibi conceptum est. Cecidit
pͥmus homo. & om̃s qui de illo nati sunt.
de illo traxerunt concupiscentiã carnis.
Oportebat ut nasceretur aliꝰ homo. qui
nullam traxit concupiscentiã. Ipsa est
gr̃ã fr̃s mei. Ipsa est ueritas: quia ꝓmis
sa exhibita. Non erat ista in ueteri testa¬
mento. quia lex minabatur. ñ opitula¬
batur. Lubebat. ñ sanabat. Languorẽ
ostendebat ñ auferebat. s illi p̃̾parabat
medico uenturo cũ gr̃a & ueritate. tan¬
qm ad aliquẽ quẽ curare uult medicus
mittit pͥmo seruũ suũ ut ligatum inue¬

Expanded text:
bundaret delictum: multum enim sibi dabant, et quasi viribus suis multum assignabant; et non poterant implere justitiam, nisi adjuvaret ille qui jusserat. Superbiam illorum volens domare Deus, dedit Legem, tanquam dicens: Ecce implete, ne putetis deesse jubentem. Non deest qui jubeat, sed deest qui impleat. 12. Si ergo deest qui impleat, unde non implet? Quia natus cum traduce peccati et mortis. De Adam natus, traxit secum quod ibi conceptum est. Cecidit primus homo; et omnes qui de illo nati sunt, de illo traxerunt concupiscentiam carnis. Oportebat ut nasceretur alius homo qui nullam traxit concupiscentiam. Homo, etgratia, fratres mei, ipsa est et veritas, quia promissa et exhibita. 14. Non erat ista in Veteri Testamento, quia Lex minabatur, non opitulabatur; jubebat, non sanabat; languorem ostendebat, non auferebat: sed illi praeparabat medico venturo cum gratia et veritate; tanquam ad aliquem quem curare vult medicus, mittat primo servum suum, ut ligatum illum inve
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ: Scismaticus est hodie. qͥd si cras
amplectitur catholicã pacẽ: Qd si isti
quos in quocũq genere erroris notas. &
tanqm despatissimos mͦ damnas. anteqͣm
finiant istam uitã. agunt penitentiã &
inueniunt uerã uitam: Proinde fr̃s etiã¬
uos ad hoc cõmoneat qd̾̃ ait apls. Nolite
antt tempꝰ quicqͣm iudicare.

Expanded text:
ritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras ritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notas et tamquam desperatissimos modo damnas, antequam finiant istam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uitam ? proinde, fratres, etiam ad hoc uos admoneat quod ait apostolus: nolite ante tempus quicquam indicare.
Abbreviated transcription (Latin):
contra qͣm os eugli̾cȩ dñs p̾dicationis a¬
ꝑuit. & contra quã ipsũ euglm in toto
orbe p̃dicandũ eẽ p̃dixit. ubi postea¬
qͣm resurrexit a mortuis. ait discipłis
suis. oportebat xp̃m pati. & resurgere
a mortius t̾cio die. & p̃dicari in nomine
ciꝰ penitentiã & remissionẽ peccatoꝵ ꝑ
om̃s gentes incipientib ab icrłm: hec
om̃ino impenitentia ñ habet remissio¬
nẽ neq in hoc scłõ neq in futuro. quia
penitentia impetrat remissionẽ in hoc
scło. quȩ ualeat in futuro. S ista imps¬
nitentia uł cor impenitens. qmͣdiu qͥsꝙ
in hac carne uiuit. ñ potest iudicari.
De nullo enĩ despandũ est. qͣmdiu pati¬
entia di ad penitentiã adducit. Nec
de hac uita rapit impiũ. qui ñ uult mor¬
tẽ impii. qͣntũ. reu̾tatur & uiuat. Paga¬
nus est hodie. unde scis utrũ futurꝰ sit
crastino xp̃ianus: Iudeus infidelis est
hodie. qͥd si cras credit in xpm̃:. Hereticꝰ
est hodie. qͥd si cras sequit᷑ catholicam ue¬

Expanded text:
 os euangelicae praedicationis aperuit et contra quam ipsum euangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit, ubi posteaquam resurrexit a mortuis, ait discipulis suis: oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem tes incipientibus ab Hierusalem: haec omnino impaenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ue
Abbreviated transcription (Latin):
qͦt in xp̃o baptizati estis. xp̃m indiustis.
Nempe sem̃ abrahȩ xp̃c. nec contradici
potest aplicis aꝑtissimis u̾bis. & semini
tuo qd̾ est xp̃c. Uidete quid nobis dicat.
Ideo magnũ est & illud sacram̃tũ. erunt.
duo in carne una. Apls dicit. Sacram̃
una. Refer ad distantiã maiestatis duo.
Duo plane. Non enĩ & nos u̾bum. ñ enim
& nos in pͥncipio ds̃ apud dm. ñ enĩ &
nos ille ꝑ quẽ facta sunt omĩa. Uenit᷑¬
Iam corpꝰ ñ est unũ m̃brũ: s multa.
Si dixerit pes quia ñ sum manꝰ. ñ sũ de
corpore: ñ ideo ñ est de corꝑe: Si dixe¬
rit auris quia ñ sum oculꝰ. ñ sum de cor
pore. ñ idõ ñ est de corꝑe: Si totũ corpꝰ
oculus. ubi auditus: Si totũ auditus.
ubi odoratus: Nunc autẽ posuit ds̃
luit. Qd̾ si essent omĩa unũ m̃brum.
ubi corpꝰ: Nunc autẽ multa quidem
m̃bra: unũ autẽ corpꝰ. Non potest di¬

Expanded text:
t in Christo baptizati estis, Christum induistis.» Nempe semen Abrahae Christus; nec contradici potest apostolicis apertissimis verbis, «Et semini tuo, quod est Christus.» Videte quid nobis dicat: Ideo magnum est illud sacramentum: «Erunt duo in carne una» . Apostolus dicit: «Sacrameuna. Refer ad distantiam majestatis duo. Duo plane. Non enim et nos Verbum, non enim et nos in principio Deus apud Deum, non enim et nos ille per quem facta sunt omniaNam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes, quia non sum manus, non sum de corpore, non ideo non est de corpore: et si dixerit auris, quia non sum oculus, etc., pore; num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus: ubi auditus? Si totum auditus: ubi odoratus? Nunc autem posuit Deus luit. Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum autem corpus. Non potest au
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa qͦ: facta est ad imaginem dĩ. s ꝓpt̾
unitatẽ comunctionis fecit inquit ds
hominẽ ad imaginẽ dĩ. Ac ne quisqm
putaret solum sp̃m hominis factum.
qmͣuis scdm solum sp̃m fieret. ad imagi¬
nem dĩ fecit illum inqͥt. masculum &
feminã fecit illos. ut iam etiã corpꝰ fa¬
ctum intelligatur. Rursꝰ ne quisqm
arbitretur ita factum. ut in homine sin-¬
gulari uterq sexus expͥmeretur. sicut int̾¬
dum nascunt᷑ quos androchynos uocars.
ostendit se singularem numerũ ꝓpter
coniunctionis unitatem posuisse. & qd̃
de uiro mulier facta est. sicut postea

Expanded text:
ipsa quoque facta est ad imaginem dei. sed propter ipsa quoque facta est ad imaginem dei. sed propter unitatem coniunctionis, fecit deus, inquit, hominem ad imaginem dei. ac ne quisquam putaret solum spiritum hominis factum, quamuis secundum solum spiritum fieret ad imaginem dei, fecit illum, inquit, masculum et feminam fecit illos, ut iam etiam corpus factum intellegatur. rursus ne quisquam arbitraretur ita factum, ut in homine singulari uterque sexus exprimeretur, sicut interdum nascuntur, quos androgynos uocant, ostendit se singularem numerum propter coniunctionis unitatem posuisse et quod de uiro mulier facta est, sicut postea
Abbreviated transcription (Latin):
t ad imaginem cdĩ. qndam scilicet ratio¬
nalem uitam distribui in ęt̾nȩ contẽ¬
plationis ueritatẽ. & in rerũ tempora¬
lium amministrationẽ. atq ita fieri
qͣsi masculũ & feminã illa parte consu¬
lente. hac obtemꝑante. in hac tam̃ di-
illud qd̾ inheret contẽplande incõmu-¬
tabili ueritati. In cuiꝰ rei figura paulꝰ
apls uirum tantũ dicit imaginem &
glam dĩ. mulier autẽ inquit gła uiri
est. Ita qmuis hoc. in duob hominib
diu̾si sexus exteriꝰ scdm corpꝰ figuratũ
est. qd̃ etiam in una hominis interiꝰ
m̃te intelligitur. tam̃ & femina quia
corpore femina est. renouatur etiã ipsa
in spũ m̃tis suȩ in agnitionem dĩ. scdm
imaginẽ eius qui creauit ubi ñ est mas¬
culus & femina. Sicut autẽ ab hac gr̃a
renouationis & reformatione unaginis
dĩ ñ separantur femine. qmͣuis in sexu
corporis earum aliud figuratũ sit. scd̃m¬
m̃tẽ suam eandẽq rationalem. scdm qm

Expanded text:
est ad imaginem dei, quandam scilicet ratioest ad imaginem dei, quandam scilicet rationalem uitam, distribui in aeternae contemplationis ueritatem et in rerum temporalium administrationem, atque ita fierquasi masculum et feminam, illa parte consulente, illa obtemperante. In hac tamen illud quod inhaeret contemplandae incommutabili Veritati, in cujus rei figura Paulus us uirum tantum dicit imaginem et gloriam dei; mulier autem, inquit, gloria uiri est itaque quamuis hoc in duobus hominibus diuersi sexus exterius secundum corpus figuratum sit, quod etiam in una hominis interius mente intellegitur, tamen et femina, quia corpore femina est, renouatur etiam ipsa in spiritu mentis suae in agnitionem dei secundum imaginem eius, qui creauit, ubi non est masculus et ferenovationis, et reformatione imaginis Dei, non separantur feminae, quamvis in sexu corporis earum aliud figuratum sit, mentem suam eandemque rationalem, secundum quam
Abbreviated transcription (Latin):
possit agnosci. Qui etiã ipse si ꝑ illam
rationem cui tẽporalium rerũ ammi-¬
nistratio delegata est. immoderato ꝓ¬
gressu nimis in exteriora ꝓlabitur. con¬
sentiente sibi capite suo. id est ñ eam co-¬
hibente. atq refrenante. illa quȩ in spe-¬
cula consilii p̃sidet. qͣsi uirili portione
inueteratur inter inmicos suos uirtu-¬
tis inuidos demones. cum suo pͥncipe
diabolo. ȩt̾noꝵq illa uisio ab ipso etiã
capite cum coniuge manducante ueti-¬
tum subtrahitur. ut lum̃ oculoꝵ eius
ñ sit cũ illo. Ac sic ab illa illustratione
ueriratis ambo nudati. atq aꝑtis ocu¬
ls conscientiȩ ad uidendũ qm inhone
atq indecori remanserint. tanqͣm
la dulcium fructuum sine ipsis fru-¬
ib. ita sine fructib bom oꝑis bona
iba contexunt. ut male uuentes qͣsi
ne loquendo contegant turpitudi-¬
icet subtilissime dissera teram .iiͦi.¬
apsam m̃tem hominis in qua factꝰ

Expanded text:
jam possit agnosci. Qui etiam ipse si per illam jam possit agnosci. Qui etiam ipse si per illam rationem cui temporalium rerum administratio delegata est, immoderato progressu nimis in exteriora prolabitur, consentiente sibi capite suo, id est, non eam cohibente atque refrenante illa quae in specula consilii praesidet quasi virili portione, inveteratur inter inimicos suos virtutis invidos daemones cum suo principe diabolo: aeternorumque illa visio ab ipso etiam capite cum conjuge vetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum ejus non sit cum illo ; ac sic ab illa illustratione veritatis ambo nudati, atque apertis oculis conscientiae ad videndum quam inhonesti atque indecori remanserint, tanquam folia dulcium fructuum, sed sine ipsis fructibus, ita sine fructu boni operis bona verba contexunt, ut male viventes quasi bene loquendo contegant turpitudiim subtilissime disseratur ipsam mentem hominis, in qua factus
Abbreviated transcription (Latin):
corpori a misrunt᷑: S. quia ibi raus¬
uila ibi fastur ate homo ad maginẽ al
ubi sexus nullus est. hoc est in sp̃u m̃tis
suę. Cur gͦ uir. ꝓpt̾e̾a ñ debet caput ue¬
lare quia imago ẽ & gła dĩ. mulier
autẽ debet quia gła uiri est. qͣsi mulier
ñ renouatur spũ m̃tis suȩ. qui renoua¬
rur in agnitionẽ dĩ scd̾m imaginẽ eus
qui creauit eũ: S quia sexus corporis
distat a uiro. recte potuit in eiꝰ corꝑali
uelam̃to figurari pars illa rationis que
ad tẽporalia gubernanda deflectitur.
ut ñ maneat imago dĩ nisi ex qua parte
mens humana ȩternis rationib conspici¬
endis uł consulendis adherescit. quã ñ
solum masculos s etiã feminas habere.
corporib ipsiꝰ uniꝰ m̃tis distributio fi¬
guratur. Ascendentib itaq introrsus
quib dam gradib considerationis ꝑ ani¬
mȩ partes. unde incipit aliqͥd occurrere
qd̾ ñ sit nobis cõmune cum bestiis. inde
incipit ratio. ubi iam homo interior

Expanded text:
 quia ibi renoest, ibi factus est homo ad imaginem dei, ubi sexus nullus est, hoc est in spiritu mentis suae. cur ergo uir propterea non debet caput uelare, quia imago est et gloria dei, mulier autem debet, quia gloria uiri est, quasi mulier non renouetur spiritu mentis suae, qui renouatur in agnitionem dei secundum imagqui creavit illum? Sed quia sexu corporis distat a viro, rite potuit in ejus corporali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur; ut non maneat imago Dei, nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, sed etiam feminas habere mcorporibus ipsius unius mentis distributio figuratur. Ascendentibus itaque introrsus quibusdam gradibus considerationis per animae partes, unde incipit aliquid occurrere, quod non sit nobis commune cum bestiis, inde incipit ratio, ubi homo interior
Abbreviated transcription (Latin):
bant: Quia nomina ipsoꝵ scͥpta erant
nr̃ uĩc xp̃c ꝓpt̾ fidem gentiũ hoc ait.
Dixerunt enĩ głantes ipsi disciplĩ. Ecce
dñe in nomine tuo etiã demonia nobis
subiecta sunt. Bene quidẽ confessi siis.
detulerunt honorem nomini xp̃i. Et
tam̃ qͥd ait eis: Nolite in hoc głari quia
demonia uobis subiecta sunt. s gaude¬
te quia nomina ur̃a scͥpta sunt in cęlo
la uidua. nescio quis homo qualiscumq
laicus habens caritatẽ. tenens integrita¬
tem fidĩ. ñ facit hoc. Petrus in corpore
oculus est. ille in corpore digitus est. in
eo corꝑe tam̃ est in quo petrꝰ. Et si minꝰ
ualet digitꝰ qm oculus. ñ est tam̃ p̃cisꝰ
a corꝑe. Meliꝰ est eẽ digitũ & c̃ẽ in corꝑe.

Expanded text:
bant? Quia nomina eorum erant bant? Quia nomina eorum erant us propter fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo la vidua, nescio quis homo qualiscunque laicus, habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc. Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus est, in eo tamen corpore est in quo Petrus, et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in
Abbreviated transcription (Latin):
istos ut sic loquar mirabiliarios cautum
me fecit dñs m̃s dicens. In nouissimis tẽ¬
porib exurgent pseudo ꝓpħȩ facientes
signa & ꝓdigia. ut in errorem inducant.
si fieri potest etiam electos. Ecce p̃dixi
& miraculis decipi ñ debemus. Aliq̃n-¬
do enĩ & desertor t̾ret ꝓuincialem. S
utrũ in castris sit. & aliquid illi ꝓsit cara¬
cter ille in quo signatus est. hoc attendit
qui t̾reri & seduci ñ uult. Teneamis gͦ
unitatẽ fr̃s mei. Preter unitatẽ & qui fa-¬
cit miracula. nichil est. In unitate enim
erat ppls isrł. & ñ faciebant miracula.
Preter unitatem erant magi pharaonis.
& faciebant similia moysi. Popłs isrł
ut dixi ñ faciebat. Qui erant salui apud
dm̃ : qui faciebant. aut qui ñ faciebant:
Petꝵꝰ apłs resuscitauit mortuũ. Symon
magus fecit multa. Erant quidẽ xp̃iani
qui ñ poterati facere. nec qd̃ faciebat petrꝰ
nec qd̾ faciebat symon. S unde gaude¬

Expanded text:
istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit Deus meus, dicens: In novissimis temporibus exsurgent pseudoprophetae, facientes signa et prodigia, ut in errorem inducant, si fieri potest, etiam electos: ecce praedixquia et miraculis decipi non debemus. Aliquando enim et desertor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula: praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus fecit multa : erant ibi quidam christiani qui non poterant facere, nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaude
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa sum. si arras accepi. si p̃cio
sanguinis illiꝰ redempta sum. audio uo¬
cem sponsi. & uocem amici sponsi tunc
audio. si sponso meo det głam ñ sibi.
Dicat amicus. Qui habet sponsam. sponsꝰ
est. Amicus autẽ sponsi stat & audit cũ.
& gaudio gaudet ꝓpt̾ uocem sponsi. Ecce
habes sacram̃ta. & ego concedo. Habes
formã. s sarm̃tũ es de uite p̃cisum.
Tu formã ostendis. ego radicem quero.
De forma fructꝰ ñ exit ubi ñ est radix.
Uhi autẽ est radix: In caritate. Et audi
formã sarm̃toꝵ. Paulus loquat᷑. Si
sciam inquit omĩa sacram̃ta & habeam
transferam. caritatẽ autẽ ñ habeam. n¬
chil sum. Nemo gͦ uobis fabulas uendat.
Et fotinꝰ fecit miraculũ. & donatus ora-¬
uit. & respondit ei ds̃ de cȩlo. Primo
aut fallunt᷑. aut fallunt. Postremo
fac illũ montes transferre. Caritatem
autẽ inquit ñ habeam. nichil sũ. Uide¬
amꝰ utrũ habuerit caritatem. Crederẽ
si ñ diuisisset unitatem. Nam & contra

Expanded text:
sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et habeam transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. s quib datũ est: ut intelligat ex eo
qd̃ habet tam magnũ bonũ atq p̃darũ
ñ dicamꝰ ad sentantis adulatoris. ne de
occultis hominũ temere. uidicare uidea.¬
mur. certe laudatoris errantis audire.
Om̃e qͥppe datũ optimũ. & om̃e donũ ꝑfe¬
ctum. sicut dicit etiã apłs iacobꝰ desursũ
est descendens a patre luminũ. Hinc gͦ
& sc̃a uirginitas. Hȩc dĩ dona sunt. &
ur̃a quidẽ sunt. s ñ ex uobis. Habetis
nũ thesaurũ istum in t̾renis corporib &
adhuc fragilib tanqͣm in uasis fictilib.
ut eminentia uirtutis sit. dĩ. & ñ ex uobis.
Iec miremini quia dicimꝰ & ur̃a c̾ẽ. & ñ¬

Expanded text:
hoc, sed quibus datum est ; ut intelligat ex eo hoc, sed quibus datum est ; ut intelligat ex eo quod habet tam magnum bonum atque praeclanon dicamus assentantis adulatoris, ne de occultis hominum temere judicare videamur, certe errantis laudatoris audire. Omne quippe datum optimum, et omne donum perfectum, sicut dicit etiam apostolus Jacobus, desursum est, descendona sunt, et vestra quidem sunt, sed non ex vobis: habetis enim thesaurum istum in terrenis corporibus, et adhuc fragilibus tanquam in vasis fictilibus, ut eminentia virtutis sit Dei, et non ex vobis. Nec miremini, quia dicimus et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi sponsi sui donis nescit ornari a ueli
at apłin dicentem. Desponsam uos unl
uiio uirginẽ castam exhibere. xp̃o. Gi
inco autẽ ne sicut serpens euam seduxit
n uer sutia sua. sic & ur̃ȩ m̃tes corrũpant᷑
a castitate que est in xp̃o. Et ꝓpt̾ea de his
quoq spũalib diuitiis ñ istũ qui dicit
nullus t eas p̃ter te conferre potest & nisi
ex te. & in te esse ñ possunt: s illũ audiat
qui dicit. Habemꝰ thesaurũ istũ in uasis
fidilib. ut eminentia uirtutis sit dĩ. &
ñ ex nobis. De ipsa qͦ sacra continentia
nirginali qd̾ ñ sibi sit ex se ipsa. s sit do¬
nũ dĩ. qmuis credenti uolentiq collatum.
cundem audiat uerac̃e piumq doctorẽ.
Qui cũ hinc ageret. ait. Uellem esse om̃s
sicut meipsum. S unꝰ qͥsq ꝓpͥum donum
habet a dõ. alius sic. aliꝰ autem sic. Fudi
at etiã ipsum. ñ tantũ suum. s uniu̾se
ecłiȩ unicũ sponsũ. de tali castitate atq
integritate dicentẽ. ñ om̃s capiunt u̾bũ

Expanded text:
t ideo illic nisi sponsi sui donis nescit ornari. Audiponsaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, n e, sicut serpens Euam se-duxit in uersutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo, et propterea de his quoque spiritalibus diuitiis non istum, qui dicit: Nullus tibi eas praeter te conferre potest\' et: \'Nisi ex te et in te esse non possunt, sed illum audiat. qui dicit: Habemus thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex nobis. De ipsa quoque sacra continentia uirginali, quod non sibi sit ex se ipsa, sed sit dei donum quamuis credenti uolentique conlatum, eundem audiat ueracem piumque doctorem, qui, cum hinc ageret, ait: Vellem omnes esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo alius sic alius autem sicat etiam ipsum, non tantum suum, sed universae Ecclesiae unicum sponsum, de tali castitate atque integritate dicentem. Non omnes capiunt verbum
Abbreviated transcription (Latin):
mystice de uelando mulieris capi¬
tẽ loquitur. qd̃ nisi aliqd̃ secretũ sacra¬
m̃ti referatur. inane remanebit. Si
cut enim ñ solum ueracissima ratio. s
etiã ipsiꝰ apłi declarat auctoritas: non
scd̾m formã corporis homo factus est.
ad imaginẽ dĩ: s scdm̃ rationalem m̃¬
tem. Cogitatio quippe turpit̾ uana
est: quȩ opinatur dm m̃broꝵ corpora¬
lium liniam̃tis circũscribi atq defim¬
ri. Porro autẽ ñne idem beatus apłs
uos inqͥt ueterẽ hominẽ cum actib erꝰ¬
& induite nouũ qui renouatur in ag¬
nitionẽ dĩ scdm imaginem eiꝰ qui crea

Expanded text:
ia de velando mulieris capite loquebatur, quod nisi ad aliquod secretum sacramenti referatur, inane remanebit. 12. Sicut enim non solum veracissima ratio, sed etiam ipsius Apostoli declarat auctoritas, non secundum formam corporis homo factus est ad imaginem Dei, sed secundum rationalem mentem. Cogitatio quippe turpiter vana est, quae opinatur Deum membrorum corporalium lineamentis circumscribi atque finiri. Porro autem uos, inquit, ueterem hominem cum actibus suis induite nonum, qui renouatur in agnitio ne dei secundum imaginem e
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse est nouus homo qui renouatur
rationalem m̃tẽ ubi potest ẽẽ agnitio
cłi. hominẽ factum ad imaginẽ eiꝰ qui
creauit eum. Scd̾m hanc autẽ renoua¬
tionẽ efficimur etiã filii dĩ ꝑ baptismũ
utiq induimꝰ ꝑ fidem. Quid est hos
quia ab hoc consortio feminas alienei

Expanded text:
ur rationalem mentem, ubi potest esse agnitio Dei, hominem factum ad imaginem ejus, qui creavit eum. Secundum hanc autem renovationem, efficimur etiam filii Dei, per baptismum utique induimur per fidem. Quis est ergo q
Abbreviated transcription (Latin):
lis est patri. Alioqͥn ñ diceret ad imagi¬
nem nrãm. Quom enĩ nram. cũ filiꝰ so¬
litis patris imago sit: Si ꝓpt̾ imparem
ut diximꝰ similitudinẽ dictus est homo
ad imaginem dĩ. & ideo nr̃am ut imago
trinitatis esset homo. ñ trinitati equalis
sicut filiꝰ patri. s accedens ut dictũ est
quad̾a similitudine. & sicut in distan¬
tib significatur quędam uicinitas ñ
loci s cuiꝰ dã imitationis: ad hoc enim
& dicitur. reformamini u nouitatem
m̃tis ur̃e. Quib ttem dicit. Estote
itaq imitatores di sicut filii km̃i. No-¬
uo enim homini dicitur. qui renouatur
in agnitionẽ dĩ. scd̾m imaginem eiꝰ qui

Expanded text:
lis est Patri; alioquin non diceret, ad imagilis est Patri; alioquin non diceret, ad imaginem nostram. Quomodo enim nostram, cum Filius solius Patris imago sit? Sed propter imparem, ut diximus, similitudinem dictus est homo ad imaginem: et ideo nostram, ut imago Trinitatis esset homo; non Trinitati aequalis sicut Filius Patri, sed accedens, ut dictum est, quadam similitudine; sicut in distantibus significatur quaedam vicinitas, non loci, sed cujusdam imitationis. Ad hoc enim et dicitur, Reformamini in novitate mentis vestrae : quibus item dicit, Estote itaque imitatores Dei, sicut filii charissimi . Novo enim homini dicitur: Qui renovatur in agnitionem. Dei, secundum imaginem ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
aciamus hominẽ ad imaginem &
similitudinẽ nrãm. & faciamus.
& nrãm. pluraliter dictũ est. Et nisi
ex relatiuis accipi ñ oportet. ñ enm ut
facerent dii. aut ad imaginẽ & simili¬
tudinẽ deoꝵ. s ut facerent pat̾ & filiꝰ &
ds̃ autẽ trinitas. s quia ñ om̃im᷑ equalis
fiebat illa imago dĩ. tanqͣm ñ ab illo
nata. s ab eo creata. huiꝰ rei significan¬
de causȩ ita imago est ut ad imaginem
sit. id est ñ equatur parilitate. s quad̾a
similitudine accedit. Non enĩ locoꝵ int̾¬
uallis. s similitudine acceditur ad dm.
& dissimilitudine. receditur ab eo. Sunt
enim qui ita distingunt. ut imaginem
uelint ẽẽ filum. hominẽ uͦ ñ imaginem.
s ad imaginẽ. Refellit autẽ cos apls di¬
cens. Uir quidẽ ñ debet uelare caput su¬
um. cum sit imago & gła di. Non dixit
ad imaginem. s imago. Quȩ tam̃ ima¬
go cum alibi dicitur ad imaginem. ñ
quasi ad filium dicitur quȩ imago equa¬

Expanded text:
aciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et faciamus, et nostram, pluraliter dictum est, et nisi ex relativis accipi non oportet. Non enim ut facerent dii, aut ad imaginem et similitudinem deorum; sed ut facerent Pater et FiliusDeus autem Trinitas. Sed quia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, hujus rei significandae causa, ita imago est ut ad imaginem sit: id est, non aequatur parilitate, sed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervallis, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Sunt enim qui ita distinguunt, ut imaginem velint esse Filium: hominem vero non imaginem, sed ad imaginem. Refellit autem eos Apostolus dicens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei . Non dixit, Ad imaginem; sed imago. Quae tamen imago, cum alibi dicitur, Ad imaginem, non quasi ad Filium dicitur, quae imago aequa
Abbreviated transcription (Latin):
ut iuideos lucrarer. his qui sub lege
sunt qͣsi sub lege essem. cũ ipse ñ essem
sub lege. ut eos qui sub lege erant lucri-¬
facerem: his qui sine lege erant. tanqmͣ
sine lege essem. cũ sine lege dĩ ñ essem. s
in lege xp̃i essem. ut lucrifacerem eos
qui sine lege erant. Factus sum infir¬
mis infirmus. ut infirmos lucrifacerẽ.
oc totum dixit. ñ ut fallaciter se
fingeret cẽ qd̾ ñ erat. s ut miscditer¬
eis ita subueniendũ ẽẽ sentiret. ac si ipse
in eodẽ errore laboraret. ñ scilicet menti¬
entis astu. s cõpatientis affectu: sicut gene
mus. ut infirmos lucrifacerem. ut sequeq
conclusio om̃ib omĩa factus sum. ut om̃s
lucrifacerem. ad hoc referenda intelliga¬
tur. ut cuiꝰq infirmitatẽ tanqm in seip¬
so miseratus appareat. Non cnĩ & cum di¬
ceret quis infirmatur & ego ñ infirmor.
infirmitatẽ alt̾iꝰ simulasse potiꝰ qmͣ do¬
luisse uolebat intelligi. Factus sum inqͥt¬
simulatione fallatiȩ. Eit enĩ tanqm egro¬

Expanded text:
qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum ipse non essem sub lege, ut eos qui sub lege erant, lucrifacerem: his qui sine lege erant, tanquam sine lege essem, cum sine lege Dei non essem, sed in lege Christi essem, ut lucrifacerem eos qui sine lege erant. Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem. oc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare simulatione fallaci. fit enim tamquam aegro
Abbreviated transcription (Latin):
di enĩ erant exigentes indebita. ñ accipi¬
entes mercedem suã. Ille tam̃ & ipsam
uit. tu ñ debes alt̾i: Alioqͥn ñ eris irri¬
gata t̾ra quȩ ꝓducit fenum iumentis.
pduc fenũ ium̃tis. Si nolunt ium̃ta fenũ
tuũ. ñ te tam̃ sterilem inueniant. Accipis
spũalia : redde carnalia. Debita st̃ mi¬
liti. redde: ꝓuincialis xp̃i es. Nam¬

Expanded text:
di enim erant exigentes indebita, non accipidi enim erant exigentes indebita, non accipientes mercedem suam: ille tamen et ipsam vit, non debes alteri; alioquin non eris irrigata terra quae producit fenum jumentis. produc fenum jumentis: si nolunt jumenta fenum tuum, non te tamen sterilem inveniant. Accipis spiritualia, redde carnalia: debita sunt militi, militi reddis; provincialis Christi es.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit scͥptura. Modo gͦ ꝓducit t̾ra fenũ
ium̃tis: quia dñs constituit. ut qͥ eugłm
anuuntiant de eugłio uiuant. Misit
p̃dicatores & ait illis. O mĩa quȩ ab ip¬
sis apponunt᷑ uobis manducate. Dignꝰ
est enĩ oꝑariꝰ mercede sua. Cum enim
dixisset quȩ apponunt᷑ uobis manduca¬
te. ne illi dicerent imꝓbi erimꝰ. ad m̃sas
alienas indigebimꝰ. uis nos ita ẽẽ frontosos:
Non inqͥt. Non est illa donatio illoꝵ. s ur̃a
merces. S cur ei merces: Qͥd dant: Quid
accipiunt. Dant spũalia. accipiunt car-¬
nalia. Dant aurũ: & accipiunt fenum.
Om̃is enĩ caro fenum. & claritas carnis ut
flos fen. Omĩa temꝑalia quȩ tͥ suꝑflu¬
unt & redundant: fenũ ium̾toꝵ est.
Quare: Quia carnalia sunt. Audi quoꝵ
tor.tam laboriosꝰ.tam impiger. tã exer¬
citatus. ut idipsum donaret t̾re. Ego
inqͥt nulliꝰ hoꝵ usus sum. Ostendit
sibi deberi & ñ accipit. nec condẽnauit
qui acceꝑunt qd̾ debebat᷑. Condẽnan¬

Expanded text:
a fenum jumentis? Quia «Dominus constituit ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant.» Misit praedicatores, et ait illis: «Omnia quae ab ipsis apponuntur vobis, manducate;» «dignus est enim operarius mercede sua» . Cum enim dixisset, «Quae apponuntur vobis, manducate;» ne illi dicerent, Improbi erimus ad mensas alienas cum indigebimus, vis nos ita esse frontosos? Non, inquit, non est illa donatio eorum, sed vestra merces. Cujus rei merces? Quid dant? quid accipiunt? Dant spiritualia, accipiunt carnalia; dant aurum, accipiunt fenum. «Omnis enim caro fenum, et claritas carnis ut flos feni» . Omnia temporalia quae tibi superfluunt et redundant, fenum jumentorum est. Quare? Quia carnalia sunt. Audi quorutor tam laboriosus, tam impiger, tam exercitatus, ut ipsum fenum donaret terrae. «Ego,» inquit, «nullius horum usus sum.» Ostendit sibi deberi, et non accepit; nec condemnavit eos qui acceperunt quod debebatur. Condemnan
Abbreviated transcription (Latin):
roducens inqͥt fenum psalmi .ciii.
ium̃tis. & qͣsi hoc exponens adiecit.
Et herbam seruituti hominum. Ne ñ
intelligeretur qd̃ dictum est ꝓducens fenũ
um̃tis. repetitione exposuit qd̃ p̾misit.
Qd̾ enim dixit supͣ fenũ: postea herbam
nominauit. Qd̃ autẽ dixerat iumentis:
hoc seruituti hominũ. Dixit gͦ seruitu¬
ti. & ñ libertati. Ubi est uos in libertatẽ
uocati estis: S audi eundẽ apłm. Cum

Expanded text:
roducens,» inquit, «fenum jumentis;» et quasi hoc exponens adjecit, «Et herbam servituti hominum:» ne non intelligeres quod dictum est, «Producens fenum jumentis,» repetitione exposuit quod praemisit. Quod enim dixit supra «fenum,» postea «herbam» nominavit; quod autem dixerat «jumentis,» hoc «servituti hominum» dixit. Ergo servituti, et non libertati. Ubi ergo est, «Vos in libertatem vocati estis?» Sed a