comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monis ambiguitatẽ dici potest
clama ł uoca. Et ẽ sensus. Ds̃ qui
ẽ custos m̃s. die ac nocte me ad pe¬
nitentiã uocat. ut relinquens se¬
yr qͦd int̾pretat᷑ hyspidus ⁊ pilosꝰ.
reuertar. ⁊ habitẽ apud eũ. Du¬
ma. ł similitudinẽ ł silentium.

Expanded text:
monis ambiguitatem dici potest clama, vel voca; et est sensus: Deus qui est custos meus, die ac nocte me ad poenitentiam vocat, ut relinquens Seir, quod interpretatur hispidas ac pilosus, revertar, et habitem apud eum. Duma vel similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
multo intuitu. & clamauit ut leo.
Lxx. Quia sic dixit dñs adme. Ua
de ⁊ pone tͥ specłatorẽ. ⁊ quodc̃q
uideris annuntia. & uidi ascenso¬
res eqͥtes duos: ascensorẽ asimi &
ascensorẽ cameli. Audiui auditũ
multũ: ⁊ uocaui uriam ad specu¬
lam. Iubet᷑ ꝓpħa ponere in corde
suo speculatorẽ. & diligentiꝰ intu¬
eri que uentura st̃ mundo. Uiditq
duos equites. ascensorẽ asini ⁊ ascen¬
sorẽ camel: qͦs quid̃ã sic int̾pretat᷑ꝰ:
fortitudinẽ. Alii uͦ duos ascensores
litere ⁊ sꝑc. ad duo referunt testa¬
leonẽ & leenã interpretati st̃: nes¬
cio qͥd uolentes. lxx. uriã posuerũt.
qͦd quida lum̃ dñi int̾pretari pu

Expanded text:
multo intuitu, et clamavit leo. multo intuitu, et clamavit leo. LXX: Quia sic dixit ad me Dominus: Vade et pone tibi speculatorem, et quodcumque videris, annuntia. Et vidi ascensores equites duos, ascensorem asini, et ascensorem cameli: audivi auditum multum, et vocavi Uriam ad speculam. Jubetur Propheta ponere in corde suo speculatorem, et diligentius intueri quae ventura sunt mundo: viditque duos equites, ascensorem asini, et ascensorem cameli. Quos quidam sic interpretatus est . Alii vero duos ascensores litterae et spiritus ad duo referunt Testaleonem et leaenam interpretati sunt, nescio quid volentes LXX οὐρίαν posuerunt, quod quidam lumen Domini inter
Abbreviated transcription (Latin):
sua alioꝵ confitet᷑ errorẽ: qui se¬
quentes occidentem litterã. contẽp¬
nunt sp̃m uiuificantẽ. ⁊ mique¬
se fecisse dicit. ut ñ audiret legẽ
sꝑualit̾. s e contrario festinaret
di sacram̃ta ñ cernere. nec diceret
cum dauid. Reuela. ocłos meos: &
considerabo mirabilia de lege tua.
Id circo errat cor eiꝰ. & iudaica suꝑstici¬
one cõpletũ. ñ in caritate di. s in ti¬
more consistit. ut habeat sp̃m serui¬
tutis intimore & nequaꝗͣ sꝑm ad¬
optionis filioꝵ in qͦ clamamꝰ abba
pat̃. Uñ precipit᷑ ei. ut accedens
ad mensam ciborũ sꝑualiũ. come¬
dantq om̃s in ea qͥ illiꝰ sequuntur
exẽplũ. & bibant: & ueteri errore
contẽpto. consurgant in sꝑu qͥ iace¬
bant in littera. & fiant pͥncipes di¬
Hec enĩ dix̃ mͥ dñs. Uade & pone
speculatorẽ. & quodẽq uiderit an¬
nuntiet. Et uidit currũ duoꝵ eqͥ¬
tum: ascensorẽ asini ⁊ ascensorẽ
cameli. Et contẽplatꝰ ẽ diligent̃

Expanded text:
 qui sequentes occidentem litteram, contemnunt spiritum vivificantem; et inique fecisse se dicit, ut non audiret legem spiritualiter: sed econtrario festinaret Dei sacramenta non cernere, nec diceret cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Idcirco errat cor ejus, et Judaica superstitione completum, non in charitate Dei, sed in timore consistit, ut habeat spiritum servitutis in timore, et nequaquam optionis, in quo clamamus, Abba pater . Unde praecipitur ei, ut accedat ad mensam ciborum spiritualium, comedantque omnes in ea, qui illius sequuntur exemplum, et bibant: et veteri errore contempto consurgant, in spiritu qui jacebant in littera, et fiant principes, diec enim mihi Dominus: Vade, et pone speculatorem: et quodcumque viderit, annuntiet. Et vidit currum duorum equitum, ascensorem asini, et ascensorem cameli: Et contemplatus est diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
assẏrioꝵ captiuitatẽ egrpti. ꝙ¬
⁊ transmigrationẽ ȩthyopie: iuue¬
nũ ⁊ senũ. nudã ⁊ discalciatã. dis¬
coopertis natibus ignominiam
egyptiꝰ et timebunt ⁊ confun¬
dentur ab ȩthyopia spe sua &
ab egypto gła sua. Et dicet ha¬
bitator insule huiꝰ in die illa ẜc¬
ce hec erat spes nr̃a ad quos con¬
fugimꝰ in auxiliũ ut liberaret
nos a facie regis assyrioꝵ. & quo¬
modo effugere poterimꝰ nos: Pro¬
thar than. laa. thanathan transtu¬
lert̃: ⁊ꝓ sargon. arna. qͦd qͥd inter¬
p̃tet᷑ scire ñ possũ. Neq enĩ fal¬
sorũ nominũ falsas possumus
ethimologias fingere.St̃ aũ no¬
mina ñ hebrea s assyria: eqͥbus
sonare cognouimꝰ tharthan. tur¬
rim dedit. ł suꝑfluuis siue elongãs:
sargon aũ princeps horti. Hic rex
assyrius. quẽ supͣ legimꝰ sensũ
magnũ. habet duces plurimos:
quoꝵ unus ẽ tharthan elatꝰ in
superbiã. ⁊ longe ꝓcedens in sce¬
lere ampliore ceteris. & mutit᷑¬

Expanded text:
captivitatem Aegypti et transmigrationem Aethiopiae iuvenum et senum nudam et disculciatam discopertis natibus ignominiam Aegypti et timebunt et confundentur ab Aethiopia spe sua et ab Aegypto gloria sua et dicet habitator insulae huius in die illa ecce haec erat spes nostra ad quos confugimus in auxilium ut liberaret nos a facie regis Assyriorum et quomodo effugere poterimThartan LXX Thanatan transtulerunt: et pro Sargon, Arna: quod quid interpretetur, scire non possumus. Neque enim falsorum nominum falsas possumus etymologias fingere. Sunt autem nomina non Hebraea, sed Assyria, e quibus sonare cognovimus Thartan, turrem dedit, vel superfluus, sive elongans. Sargon autem princeps horti. Hic rex Assyrius quem supra legimus sensum magnum, habet duces plurimos, quorum unus est Thartan, elatus in superbiam, et longe procedens in scelere, et amplior caeteris: et mit
Abbreviated transcription (Latin):
tura mea ⁊ filia aree mee. que
audiui a dño exercituũ dõ isrł.
annuntiaui uobis. Lxx. Dñs dix.
Steti ꝑ totã noctẽ. & suꝑ castra
ego steti. tota nocte: & ecce ipse uenit
ascensor uirbige. Et respondens ait.
Cecidit babylon. & omĩa simula¬
chra eiꝰ. & manu facta contͥta sunt
in terra. Audite qͥ derelicti estis
& doletis. audite q̃ audiui a dño
sabaoth: ds isrł annuntiauit uob̾.
Stat ꝓpħa in specła dñi. & in illiꝰ
lumine constitutꝰ q̃ uentura sũt

Expanded text:
quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. LXX: Dominus dixit: Steti per totam diem, et super castra ego steti tota nocte: et ecce ipse venit ascensor bigae, et respondens ait: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia simulacra ejus, et manufacta contrita sunt in terra. Audite qui derelicti estis, et doletis: audite quae audivi a Domino Sabaoth, Deus Israel annuntiavit nobis. Stat Propheta in specula Domini, et in illius lumine constitutus quae ventura sint
Abbreviated transcription (Latin):
ra nuntiata ẽ mͥ. Q incredulus
est infidelit̾ agit: & qui pͤpłator
Nẽ uastat. Ascende ȩlam: obside mȩ¬
de. Omem gemitũ eiꝰ cessare feci.
Propterea repleti st̃ lũbi mei do¬
lore. Angustia possedit me : sic̃
Sangustia parturientis. Latr. Ui¬
⁊uisio dura annuntiata ẽ michi
agit contra me. Aelamite ⁊ le¬
Ngati ꝑsarũ ueniunt. Nc̃ inge¬
miscã. ⁊ consolabor me. Idcirco
repleti st̃ lũbi mei angustia: do¬
Nlores apprehenderunt me sicut
iuxta historiã breuit̾ diximus:
nc̃ tͦpologiȩ sũma carpamus. Ui¬
sio ł pond̾ cont᷑ scħ huiꝰ cernit᷑
mare: ⁊ cernit᷑ a ꝓpħa quantis
tẽptationibꝰ m̃dus hic plenus sit.
Qs aũ mare appellet᷑ scłm. ut
multa p̾tereã. uno testimonio
psalmi contentus sũ. ¶ descen¬
dunt mare in nauibꝰ facientes
operationes in aquis multis:
ipsi uiderunt oꝑa dñi. ⁊ mirabi¬

Expanded text:
s est, infideliter agit, et qui depopulator est, vastat. Ascende Elam, obside Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut angustia parientis. LXX: Vivisio dura annuntiata est mihi:agit. Contra me Elamitae, et legati Persarum veniunt: nunc ingemiscam, et consolabor me: idcirco repleti sunt lumbi mei angustia, dolores apprehenderunt me, sicut juxta Historiam breviter diximus: nunc tropologiae summa carpamus. Visio, vel pondus contra saeculi hujus cernitur mare: et cernitur a Propheta, quantis tentationibus mundus hic plenus sit. Quod autem mare appelletur saeculum ut multa praeteream uno testimonio Psalmi contentus sum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationes in aquis multis. Ipsi viderunt opera Domi
Abbreviated transcription (Latin):
bere cupiebat. confusus dicat. Hec
ẽ egyptus. & hec ẽ ȩthyopia. quaꝵ
sperabamꝰ auriliũ: ut a pͥncipe
m̃di istiꝰ nos liberarent. Q uomͦ
hi in quibus spem habebamꝰ: Et
notandũ quod antequã capiat᷑
azotus. ꝓpħa sacco uestitꝰ sit. &
calciatꝰ pedibus. ut plangat qͥde
eos qͥ ardentibꝰ diaboli laculis
uulnerati st̃: & libidini seruiũt.
Sed nichilominꝰ ipse calciatus
incedat. ut calcare possit super
serpentes ⁊ scorpiones. ⁊ securus
incedere ꝑ huiꝰ scłi heremũ. in qͣ
st̃ serpentes ⁊ scorpiones ⁊ bona¬
rũ rerũ aduersitates. Postquam
aũ azotꝰ capta fuerit in typum
captiuitatis ȩgypti u transmigͣ¬
tionis ȩthyopiȩ. ipse discaltiatꝰ
rit. ł ambulare. dicente dño. Sol¬
ue calciam̃tum de pedibꝰ tuis. Lo¬
cus enĩ in quo stas terra sc̃a est.

Expanded text:
dicat: Haec est Aegyptus, et haec est Aethiopia, quarum sperabamus auxilium, ut a principe mundi istius nos liberarent? Quomodohi in quibus spem habebamus? Et hoc notandum, quod antequam capiatur Azotus, Propheta sacco vestitus sit, et calciatis pedibus, ut plangat quidem eos, qui ardentibus diaboli jaculis vulnerati sunt, et libidini serviunt; sed nihilominus ipse calciatus incedat, ut calcare possit super serpentes et scorpiones, et securus incedere per hujus saeculi eremum, in qua sunt serpentes et scorpiones, et bonarum rerum sitis. Postquam autem Azotus capta fuerit, in typum captivitatis Aegypti, et transmigrationis Aethiopiae, ipse discalciatus rat, vel ambulare, dicente Domino: Solve calciamentum de pedibus tuis, locus enim in quo stas, terra sancta est .
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñs ẽ: & isrł colubri morsibꝰ ꝙ
scorpionũ ictibꝰ patuit. Cũq ue¬
nerit transit. & p̃terit. & tc̃ intel¬
quus. Ut gͥ maris fluctibꝰ obru¬
amur. opprimit nos seua tẽpestas.
quod nr̃i uitii ẽ: qͥ ante tẽpestatẽ
p̃uaricatores fuimꝰ inique. Esq
dicit contra me aelamite ⁊ legaii
ꝑsarũ ueniunt: hic sensus ẽ. de
lamite int̾pretant᷑ despicientes.
ꝑse tẽptantes. Ueniant gͥ hi qͥ des¬
picere solent ⁊ contẽpnere atq
tẽptare : sed ego ingemiscã. ꝙ ge¬
mitꝰ ms erit mea consolatio. Sed
⁊ lũbi mei repleti st̃ angustia⁊
obtinuert̃ me dolores quasi par¬
turientẽ. ut a timore dñi conci¬
piam ⁊ pariã ⁊ sp̃m salutis eius
faciam suꝑ terrã. Recte aũ utrta
hebraicũ turbines ⁊ tẽpestas
de deserto ueniunt. & de terra hor¬
ribili. ubi ñ ẽ habitator ds . ⁊ ubi u¬
niuersa terrena sunt: & quicũq
ẽ incredulus. agit rẽ congruam in¬
fidelitati sue: & qͥ depopulator est

Expanded text:
 , et Israel colubri morsibus, et scorpionum ictibus patuit . Cumque venerit, pertransit, et praeterit: et tunc intelquus. Ut igitur maris fluctibus obruamur, et opprimat nos saeva tempestas, nostri vitii est, qui ante tempestatem praevaricatores fuimus et iniqui. Quodque dicit: Contra me Elamitae, et legati Persarum veniunt, hic sensus est: 303 Elamitae interpretantur despicientes: Persae, tentantes. Veniant igitur hi qui despicere solent, contemnere, atque tentare: sed ego ingemiscam, et gemitus meus erit mea consolatio. Sed et lumbi mei repleti sunt angustia, et obtinuerunt me dolores quasi parturientem, ut a timore Domini concipiam et pariam, et spiritum salutis ejus faciam super terram. Recte autem juxta Hebraicum turbines atque tempestates de deserto veniunt, et de terra horribili, ubi non est habitator Deus, et ubi universa terrena sunt: et quicumque est incredulus agit rem congruam infidelitati suae, et qui depopulator est,
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥtur ex ꝑsona ꝓpħe dicentis.
tͥtura mea.⁊ filia aree meȩ quȩ
audiui a dño exercituũ dõ isrł an¬
nuntiaui uobis. iuxta hebraicum
hunc habet sensũ. O ppłe qͥ con¬
densus es in horrea mea. quẽ id¬
circo triui in areis angustie. ut
paleas ab eo excuterẽ. & purissi¬
mũ triticũ meis horreis conderet᷑.
q̃ audiui a dño exercituũ do isrł
esse uentura uniu̾so mundo. hec
uobis qͥ in nobis estis omibꝰ nunti¬
aui. Alii uͦ dicunt. adhuc suꝑiorẽ
esse ꝑsonã: uidelicet dñi saluatoriᷤᷤ.
Nã ipse loqͥt᷑ ad apłos. Que audi¬
ui a patre annuntiaui uobis. Et
qr ꝓ hoc in lacx legit᷑. audite qͥ
relicti estis ⁊ doletis: hic mͥ scd̾m
int̾pretationẽ eoꝵ sensus uidet᷑.¬

Expanded text:
ntis: Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis, juxta Hebraicum hunc habet sensum: O popule, qui condendus es in horrea mea, quem idcirco trivi in variis angustiis, ut paleas ab eo excuterem, et purissimum triticum in meis horreis conderetur, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel esse ventura universo mundo, haec vobis qui in mundo estis omnibus nuntiavi. Alii vero dicunt adhuc superiorem esse personam, videlicet Domini Salvatoris, quod ipse loquatur ad Apostolos: Quae audivi a patre annuntiavi vobis . Et quia pro hoc in LXX legitur, audite qui relicti estis, et doletis, hic mihi juxta interpretationem eorum sensus videt
Abbreviated transcription (Latin):
Orus uallis uisionis. Laax. Uerbũ
uallis syon. In libro hebraicorũ
nominũ posuimꝰ syon int̾preta¬
rispeculã. que in sublimibꝰ sit.¬
ut de longe uenientia contẽplet᷑.
Cũ gͥ sion iuxta legis tͦpologiã
referat᷑ ad eccłam. ut ẽ illud in

Expanded text:
Onus vallis visionis. LXX: Verbum vallis Sion. In libro Hebraicorum Nominum posuimus, Sion interpretari speculam quae in sublimibus sita, de longe venientia contemplatur. Cum igitur Sion juxta leges tropologiae ref
Abbreviated transcription (Latin):
hebrai d dr esdod. ⁊ int̾pre¬
tat᷑ ignis generationis. expug¬
neratioĩ ⁊ libidini deseruiunt.
Et pulchre rex assyrioꝵ. sargon pͥn¬
ceps hortoꝵ. dr uoluptati ⁊ luxu¬
rie deditꝰ. Deniq ⁊ haab rex isrł
uineã naboth euertere in hortũ
cupiebat: quod ille iurta leges tͥps¬
logiȩ intelligens. mori maluit quã
facere: ne hereditas paterna ⁊ an¬
tiqua possessio in impii regis de
pit᷑. ut sacco calciamentis q depo¬
sitis. nudus ⁊ discaltiatus incedat.¬
⁊ sit in signũ atq portentũ egyp¬
tiis ⁊ ethyopibus qͥ płm dĩ ꝑse

Expanded text:
nterpretatur, ignis generationis; expugnerationi et libidini serviunt. Et pulchre rex Assyriorum Sargon princeps hortorum, dicitur voluptati, et luxuriae deditus. Denique et Achab rex Israel vineam Naboth vertere in hortum cupiebat , 301 quod ille juxta leges tropologiae intelligens, mori maluit quam facere, ne haereditas paterna, et antiqua possessio in impii regis del Prophetae, ut sacco calciamentisque depositis, nudus et discalciatus incedat, et in signum sit atque portentum Aegyptiis, et Aethiopibus qui De
Abbreviated transcription (Latin):
atq deiectus. Omis enĩ qui se ex¬
altat humiliabit᷑. Q ducendi st̃
in captiuitatẽ. ⁊ triũ annorũ
tormenta passuri. De quibus
annis in psalmis legimꝰ. Cogita¬
ui dies antiquos ⁊ annos ȩt̾nos
inmente habui. Que ñ putare¬
debemꝰ parua esse supplicia: s
⁊ ad perfecte ȩtatis uitia ꝑuene¬
runt nudi. ut omĩa eoꝵ scelera
pateant: Nichil enĩ oꝑtũ quod ñ
reuelabit᷑: et discalciati quia
pascha dñi comedere ñ poterũt.
quod qui comedit accinctos ha¬
bet lũbos. ⁊ tenet manu baculũ.
pentibꝰ mordeat᷑. Tunc discooꝑ¬
te erunt nates eoꝵ quibꝰ stercus
egeritur. & omĩs ignominia egyp¬
ti demonstrabit᷑ : ita ut confun¬
dant᷑ qui habuerint spem in ȩ¬
gyptũ ⁊ in ȩthyopiã. & głam suã¬

Expanded text:
ecti: omnis enim qui se exaltat, humiliabitur . Qui ducendi sunt in captivitatem, et trium annorum tormenta passuri , de quibus annis, in Psalmis legimus: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Quae non putemus parva esse supplicia, sed et ad perfectae aetatis vitia pervenerunt, nudi, ut omnia eorum scelera pateant Nihil enim occultum quod non revelabitur, et discalciati, quia Pascha Domini comedere non poterunt: quod qui comedit, accinctos habet lumbos, et tenet manu baculum, pentibus mordeatur . Tunc discoopertae erunt nates eorum, per quas stercus egeritur, et omnis ignominia Aegypti demonstrabitur, ita ut confundantur qui habuerunt spem in Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
istũ quẽ iubet᷑ ꝓpħa ponere in corde
suo appellare uriã. & ꝑ int̾pretatio¬
nẽ nominis referre ad xp̃i intelli¬
gentiã. ut ipso habitante in nob̾
possimꝰ cernere que uentura sũt.
Is quide ⁊ leoni poterit coaptari.
qui ab iacob ⁊ a balaam sub xep̃i

Expanded text:
istum, quem jubetur Propheta ponere in corde suo, appellari Uriam, et per interpretationem nominis refert ad Christi intelligentiam, ut ipso habitante in nobis, possimus cernere quae ventura sunt. Quod quidem, et leoni poterit coaptari, quia Jacob et Balaam sub
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩcidit baby lon. totiꝰ orbis confu¬
sio: et in aduentu meo cȩcidit.
qñ humanũ corpꝰ assũpsi. penitꝰ
in consũmatiõe m̃di ruitura. &
omia simulacra eiꝰ contrita st̃

Expanded text:
cecidit Babylon, totius orbis confusio: et in adventu meo cecidit, quo humanum corpus assumpsi, et penitus in consummatione mundi ruitura est. Et omnia sculptilia ejus contrita s
Abbreviated transcription (Latin):
quia israhelis societate benedicet᷑.
⁊ opus manuũ eiꝰ assyriꝰ. quia in
ipso suã clementiã demonstrauit.
isrł aũ solus potest dicere. pars
mea dñs. quia mente conspicit
dm̃. & eiꝰ hereditas appellatur. In
S anno quo ingressus ẽ tharthan
in arotũ cũ misisset eũ sargon
rex assyrioꝵ ⁊ pugnasset contͣ

Expanded text:
dicitur. Et opus manuum ejus Assyrius, quia in ipso suam clementiam demonstravit. Israel autem solus potest dicere: Pars mea Dominus ; qui mente conspicit Deum, et ejus haereditas appellatur. Cap. XX Anno quo ingressus est Thartan in Azotum: cum misisset eum Sargon rex Assyriorum, et pugnas
Abbreviated transcription (Latin):
nedictꝰ ppłs m̃s egrpti ⁊ opus
manuuim assyrius: hereditas aũ
mea isrł. Tertius erit isrł in egyp
to ⁊ assyriis: ut omnẽ massã suȩ
benedictionis fermento misceat.
⁊ qui prius contra se dissidebant
hostilit᷑. hac benedictionis fibula

Expanded text:
nedictus populus meus Aegypti, et opus nedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrius: haereditas autem mea Israel. Tertius erit Israel in Aegypto et in Assyriis, ut omnem massam suae benedictionis fermento misceat, et qui prius contra se hostiliter dissidebant, hac benedictionis fibula
Abbreviated transcription (Latin):
ab egrptiis. ⁊ ipsi cognoscerent
eũ. ⁊ qͦd offerrent hostias ⁊ mu¬
nera ⁊ uota persoluerent. & ꝑ¬
cussi sanarent᷑. & reuerterentur
ad dñm ⁊ placaret᷑ eis. u iterũ
sanarent᷑ : sic ⁊ quod sequiur.
seruire egyptios assyriis. in bo¬
nã partẽ accipiendũ est. Seruit
enĩ ⁊ apłs credentibꝰ ut lucri eos
faciat. O ȩsau subicit᷑ frĩ suo ia¬
cob: ut particeps benedictionũ
eiꝰ fiat. Igit᷑ qͥ priores e gentibꝰ
saluati fuerint. ⁊ habuerint in
se altare dñi: eos qͥ in duricia
ꝑseuerant sua uirtute saluabt̃.
⁊ cõmixtione ac sotietate eoꝵ.
pergent in assyrios. ut assyri¬
os ducant ad egyptũ. ⁊ postea
possint ad ifraheliticũ ꝑueni
re płm. Ob hanc causã reor &
fidelem mulierẽ seriure iuro
infidel: ut paulatĩ eũ de egyp¬
to ⁊ assyriis pertra hat ad ui¬
deam. In die illa erit isrł
tercius egypto ⁊ assyrio. bene¬
dictio inmedio terre cui bene
dixit dñs exercituũ dicens. be¬

Expanded text:
ab Aegyptiis, et ipsi cognoscerent eum; et quod offerrent hostias et munera, et vota persolverent et percussi sanarentur, et reverterentur ad Dominum, et placaretur eis, et iterum sanarentur: sic et hoc quod sequitur, servire Aegyptios Assyriis, in bonam partem accipiendum est. Servit enim et Apostolus credentibus, ut lucri eos faciat . Et Esau subjicitur fratri suo Jacob , ut particeps fiat benedictionum ejus Igitur qui priores de gentibus salvati fuerint, et habuerint in se altare Domini, eos qui in duritia perseverant, sua servitute salvabunt, et commixtione ac societate eorum, ipsi pergent ad Assyrios, ut Assyrios ducant ad Aegyptum; et postea possint ad Israeliticum populum pervenire. Ob hanc causam reor, et fidelem mulierem servire viro infideli, ut paulatim eum de Aegypto, et Assyriis pertrahat ad Judaeam. In die illa erit Israel tertius Aegyptio et Assyrio, benedictio in medio terrae, cui benus exercituum, dicens: Be
Abbreviated transcription (Latin):
in assyrios: n intra bit assy¬
rius in egyptũ. & egyptꝰ in assy¬
rios. ⁊ seruient egyptii assur.
Quomͦ cetera que precedunt in⁊
bonã partẽ accidisse ȩgyptiis
demonstrauimꝰ. quinq uideli¬
cet cuuitates in terra eoꝵ loq̃n¬
tes lingua chananitid. ⁊ iuran¬
tes ꝑ dñm.⁊ altare dñi inmedio

Expanded text:
intrabit Assyrius in Aegyptum, et Aegyptius in Assyrios: et servient Aegyptii Assyriis. Quomodo caetera quae praecedunt in bonam partem accidisse Aegyptiis demonstravimus, quinque videlicet civitates in terra eorum loquentes lingua Chananitide, et jurantes per Dominum et altare Domini in medio
Abbreviated transcription (Latin):
ocuł nr̃ loquit᷑ lingua chanan¬
tide. Si circũciderimꝰ aures
nrãs. ⁊ audierimꝰ dñm loquen¬
tẽ. qͥ habet aures audiendi au¬
diat: auditꝰ nr̃ loquit᷑ lingua
chananitide. Qͥ potuerit sponsos
dicere. post te in odorẽ ungentoꝵ

Expanded text:
us loquitur lingua Chananitide. Si circumciderimus aures nostras, et audierimus Dominum loquentem: Qui habet aures audiendi audiat , auditus noster loquitur lingua Chananitide. Qui potuerit sponso dicere: Post te in odorem unguentorum
Abbreviated transcription (Latin):
dio. s uirga. Qͥs enĩ filiꝰ ẽ quẽ
ñ erudiat pat̾: ut postqͣ sana¬
ti fuerint reuertant᷑ ad dnm̃. &
placet᷑ eis. & rursũ sanet eos. Sẽ¬
per enĩ indigemꝰ miscãia di. cuiꝰ
clementie nullus ẽ finis. In¬

Expanded text:
dio, sed virga. Quis enim filius est, quem non erudiat pater? Ut postquam sanati fuerint, revertantur ad Dominum, et placetur eis, et rursum sanet eos. Semper enim indigemus misericordia Dei, et nullus est finis
Abbreviated transcription (Latin):
cituũ. Ciuitas solis uocabit᷑ una.
Multũ ꝓdest manꝰ dñi eleuata
siue cõmota suꝑ egyptũ. ut t̾ra
In illo nãq tp̃r. quinq ciuitates
in terra ȩgypti loquent᷑ lingua
chanaan. quas pleriq nr̃oꝵ
quinq sensus intelligunt. uisũ

Expanded text:
 civitas solis vocabitur una. Multum prodest manus Domini elevata sive commota super Aegyptum, ut terra In illo tempore quinque civitates in terra Aegypti loquentur lingua Chanaan, quas plerique nostrorum quinque sensus intelligunt, visum,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti quoq tp̃r acciꝑe possumꝰ.
quod ȩccłasticũ uirũ. & doctrinis
oȩ lestibꝰ eruditũ. om̃is hereticus
timeat. & recordatiõe illiꝰ terreat᷑.
Timebit aũ ⁊ pauebit consiliũ dñi.
qͦd suꝑ egyptũ mundustiꝰ cogita¬
uit. Singła breuit᷑ transcurramꝰ.¬

Expanded text:
senti quoque tempore accipere possumus; quod Ecclesiasticum virum, et doctrinis coelestibus eruditum, omnis haereticus timeat, et ad recordationem illius terreatur. Timebit autem et pavebit consilium Domini, quod super Aegyptum mundi istius cogitavit. Singula breviter transcurrim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ timebũt a fatie cõmotionis ma¬
nus dñi exercituũ. quã ipse mo¬
uebit suꝑ eã. Et erit terra iuda¬
egypto in festiuitatẽ: omis qui
illiꝰ fuerit recordatꝰ. pauebit a
facie consilii dñi exercituũ. qͦd
ipse cogitauit suꝑ eã. In illo tp̃r.⁊¬
hoc enĩ ut crebro dicimꝰ signi¬
ficat dies. qñ miscuerit dñs sꝑm
erroris atq uertiginis. ut euo¬
mat egyptꝰ. uinũ draconũ. ⁊ ue¬
nenũ aspidũ insanabile. intel¬
ligens errorẽ suũ. ⁊ pͥstinã ebri¬
bit quasi mulier. ñ timore for¬
tuito. qͥ uiris accidere solet. qͦs
ñ amat egyptꝰ. s suffocat ⁊ int̾¬
ficit: sed timore femineo quas
solas uult pharao uiuere: time¬
bit autẽ cõmotionẽ siue esationẽ
manus dñi ꝑ quã supplicia demon¬
strant᷑. quã mouebit & eleuabit
ut ꝑcutiat egyptũ. Tc̃ terra uida

Expanded text:
et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum quam ipse movebit super eam et erit terra Iuda Aegypto in festivitatem omnis qui illius fuerit recordatus pavebit a facie consilii Domini exercituum quod ipse cogitavit super eam in die hoc enim, ut crebro diximus, significat dies, quando miscuerit Dominus spiritum erroris atque vertiginis, ut evomat Aegyptus vinum draconum, et furorem aspidum insanabilem, intelligens errorem suum et ebribit quasi mulier, non timore fortuito, qui viris accidere consuevit, quos non amat Aegyptus, sed suffocat et interficit; sed timore femineo, quas solas vult Pharao vivere. Timebit autem commotionem, sive elationem manus Domini, per quam supplicia demonstrantur, quam movebit et elevabit, ut percutiat Aegyptum. Tunc terra Juda
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbꝰ: hoc significat quod regnũ
sapientiȩ scłaris stultũ
esse monstret᷑. ⁊ in sin¬
guloꝵ dogmatũ princi¬
pes qͥ int̾pretant᷑ tribus
arguantur stultos habuisse doc¬
tores. Dñs eñ miscuit eis sp̃m u̾
bere in noticiã: tradidit illos d̾s
in repbũ sensũ. Et quomͦ qͥ sẽs ẽ
te. Sin aũ scandalizat᷑ hereticus
qͥ uetꝰ ñ recipit testam̃tũ. quod
hoc ẽ in nouo testam̃to. Tradi¬
dit eos ds in desideriis cordis sui
in inmundicia. Et iterũ. Propte¬
rea tradidit illos d̃s in passiones
ignominiȩ. Et rursũ. Tradidit eos

Expanded text:
tur : Hoc significat quod regnum sapientiae saecularis stultum esse monstretur, et singulorum dogmatum principes, qui interpretantur tribus, arguantur stultos habuisse doctores. Dominus enim miscuit eis spiritum bere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum . Et quomodo qui sanctus est te . Sin autem scandalizatur haereticus, qui vetus non recipit Testamentum, quod hoc est, in novo Testamento: Tradidit eos Deus in desideriis cordis sui in immunditiam . Et iterum: Propterea tradidit eos Deus in passiones ignominiae. Et rursum: Tra
Abbreviated transcription (Latin):
uiuũ. & audit illud. gustate & ui¬
dete qm̃ suauis ẽ dñs. qui statim
cere. tetigit me aliquis. & ego e¬
nim scio uͥtutẽ de me exisse. lin¬
cimꝰ gͦ quanta bona tribuat ele¬
uata manꝰ: nc̃ queramꝰ quare
dere conabim᷑. Hebreus peretẽ.
id⁊ transitorẽ sonat: qui de loco
transit ad locũ. Ergo ⁊ nos licet
scĩ quãmdiumn egypto ⁊ in huiꝰ¬
loqͥ lingua chananitidi. que int̾
egyptiã ⁊ hebreã media ẽ: &
hebree magna ex parte confinis.
t̾ra nr̃a ⁊ confessio formidolosa
sit egypto. tc̃ mouem᷑ ⁊ quasi
respondemꝰ dñi uoluntati: & ta¬
men quia adhuc in p̾senti scło su¬
mus. lingua hebrea necdũ loqui
possumus. Es uͦ sequit᷑ iurare qͥn¬
q ciuitates ꝑ dñm erercituũ: hoc
significat quod etiã hic positi ne¬
quaꝗͣ demonũ. s di recordemur
om̃ĩpotentis. De his quinq ciui¬
tatibꝰ cũ aliarũ quatuor tacita
sint nomina. una dr solis ciuitas.
que mͥ uidet᷑ referri ad uisum.¬

Expanded text:
uum, et audit illud: Gustate et videte quam suavis est Dominus , statim cere: Tetigit me aliquis, ego enim scio virtutem exisse cimus quanta bona tribuat elevata manus Domini; quaeramus quare dere conabimur: Hebraeus περάτην, id est, transitorem sonat, qui de loco transit ad locum. Ergo et nos licet sancti quamdiu in Aegypto su lingua Chananitide, quae inter Aegyptiam, et Hebraeam media est, et Hebraeae magna ex parte confinis. terra nostra, et confessio formidolosa sit Aegypto: tunc movemur et quasi respondemus Domini voluntati, et tamen quia adhuc in praesenti saeculo sumus, lingua Hebraea necdum loqui possumus. Quodque sequitur: Jurare quinque civitates per Dominum exercituum, hoc significat, quod etiam hic positi nequaquam daemonum, sed Dei recordemur omnipotentis. De his quinque civitatibus, cum aliarum quatuor tacita sint nomina, una dicitur solis civitas, quae mihi videtur referri ad
Abbreviated transcription (Latin):
aspidũ insanabiłe: ut postquã
intelligant ebrietatẽ suã atq
cognoscant. quod quãdiu ebrii
fuerĩt. nec pͥncipium habuerit᷑
nec finẽ. id⁊ nec caput nec cau¬
dam. s truncũ ex utraq parte
sa uerba hebraica posuert̃ caffeth.
⁊ egmon. quod aquila int̾pretatꝰ
senes intelligi uolens: in uerso
lasciuientes pueros. qͥ omĩa ꝑuer¬
se faciunt: ac ꝑ hoc esse sensũ. qͦd
in egypto ñ solũ caput desit &
cauda. s & senes ⁊ pueri. id pͥn¬

Expanded text:
aspidum insanabilem, ut postquam intelligant ebrietatem suam, atque cognoscant, quod quamdiu ebrii fuerint, nec principium habuerint, nec finem, id est, nec caput, nec caudam: sed truncum ex utraque parte sa verba Hebraica posuit CHAPHPHE et AGMON : quod Aquila interpretatus senes intelligi volens; in perverso, lascivientes pueros, qui omnia perversa faciant; ac per hoc esse sensum, quod in Aegypto non solum caput desit et cauda, sed et senes et pueri, id
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ ⁊ imꝑium erit suꝑ solium
⁊ regnũ dauid qͦd post captiuita¬
tem babyloniã fuerat dissipatũ.
ut confirmet illud ⁊ corroboret.¬
⁊ doceat esse perpetuũ. ne cassa
di ꝓmissio udicet᷑ ab incarna¬
tionis tp̃r usq in sẽpit̾nũ. Prop¬
terea aũ zelus id÷ emulatio dñi
erercituũ fecit hoc : quia ipsi eũ
ad emulationẽ ꝓuocauerunt
in his qͥ ñ erant dii. ⁊ ille eos pro¬
uocauit ad emulationẽm gentẽ
que ñ erat gens. Cepta emma¬
nuhelis ⁊ nascentis pueri de uir¬
gine ꝓphetia eor eo loco ubi dr
ad achar. pete tͥ signũ a dño dõ
tuo: uersiculo isto finita ẽ. quo
infert᷑ ⁊elus dñi erercituũ fa¬
ciet hoc. Nunc ad roliq tͣnseamꝰ.¬

Expanded text:
illius et imperium erit super solium et regnum David, quod post captivitatem Babylonicam fuerat dissipatum, ut confirmet illud et roboret et doceat esse perpetuum. Ne cassa repromissio Dei judicetur ab incarnationis tempore usque in sempiternum. Propterea autem zelus, id est, aemulatio Domini exercituum fecit hoc, quia ipsi eum ad aemulationem provocaverunt in his qui non erant dii, et ille eos provocavit ad aemulandum in gente, quae non erat gens . Coepta Emmanuelis et nascentis pueri de Virgine prophetia, ex eo loco ubi dicitur ad Achaz: Pete tibi signum a Domino Deo tuo, versiculo isto finita est, quo infertur: Zelus Domini exercituum faciet hoc . Nunc ad reliqua transeam
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͦd pecc̃a pͦpłi sustmeret. Postea
tabant trans iordanen. ⁊ in sama¬
ria ducte st̃ in captiuitatẽ. W hoc
inquiunt scriptura nc̃ dicit. qͦd
regio cuiꝰ p̾płs pͥmꝰ ductꝰ ẽ in cap¬
tiuitatẽ ⁊ babyloniis seruire cȩp̃.
⁊q̃ priꝰ in tenebris uersabantur
erroris. ipsa pͥmũ lucẽ p̃dicantis
uiderit. xp̃i: ⁊ ex ea in uniuersaᷤᷤ
gentes sit eugłm seminatũ. Na¬
uarei quoꝵ opinionẽ supͣ posui.
hc̃ locũ ita explanare conantur.
Adueniente cxp̃o ⁊ p̃dicatiõe illiꝰ
choruscante. pͥma t̾ra zabulon
n t̾ra neptalim. scribarũ ⁊ pha¬
riseoꝵ ẽ erroribꝰ liberata. i gra¬
uissimũ traditionũ uidaicarũ
qui nouissimꝰ apłoꝵ om̃ium fuit
ingrauata ẽ. to multiplicata p̃¬
dicatio. i int̾minos gentiũ uiã

Expanded text:
peccata populi sustineret. Postea tabant trans Jordanem et in Samaria, ductae sunt in captivitatem . Et hoc, inquiunt, Scriptura nunc dicit, quod regio cujus populus primus ductus est in captivitatem, et Babyloniis servire coepit, et quae prius in tenebris versabatur erroris, ipsa primum lucem praedicantis viderit Christi, et ex ea in universas gentes sit Evangelium seminatum. Nazaraei, quorum opinionem supra posui, hunc locum ita explanare conantur: Adveniente Christo et praedicatione illius coruscante, prima terra Zabulon et terra Nephthali Scribarum et Pharisaeorum est erroribus liberata, et gravissimum tradqui novissimus apostolorum omnium fuit , ingravata est, id est multiplicata praedicatio, et in terminos gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. Syminachus ⁊ theodo¬
tio. Assũptio egypti. Latr. Uisio
egypti. Ubi in hebreo scriptũ ẽ.
massames raim. quod nos inter¬
pretati sumꝰ onus ł pond̾ egyp¬
egrpto. possumꝰ dicere ab eo qͦd
extitisse eũ condignũ qͥ ꝓpheciã¬
Egypti cerneret siue portaret.
Uñ miror. lea ⁊ in babilone ꝓ
pondere int̃pretatos uisionem.
⁊ in phylistiim ⁊ moab. ⁊ dama
sco. uerbũ: u nc̃ in egrpto uisi¬
onẽ. cũ in hebrȩo in omĩbꝰ his
ñ uerbũ aut uisio. s massa. id ẽ
onus pondusq ponat᷑. Hͦs autẽ
syminachus ⁊ theodotio lemina.
id assũptionẽ sẽꝑ int̾pretati st̃:
hoc scire debemꝰ ꝓpħam accepis
se a dño grãm sꝑuale. ut egopti
sacram̃ta cognosceret. siue ocłis
mentis aspiceret. ut lart. transtu¬
lerunt. Non ẽ aũ egyptꝰ ista ꝗͣ
iudei putant. sic̃ arbitratꝰ est
iosephus qͥ in libris antiquita¬
tũ refert. oniam sacerdotẽ im
plesse ysaiȩ uaticiniũ. ut int̾ri¬
torio heliopolitanoꝵ quod ȩgyp¬

Expanded text:
egypti. Symmachus et Theodotio: Assumptio Aegypti. LXX: Visio Aegypti. Ubi in Hebaero scriptum est MASSA MESRAIM , quod nos interpretati sumus, Onus vel pondus Aegypγύπτου, possumus dicere ab eo, quod eum exstitisse condignum, qui prophetiam Aegypti cerneret, sive portaret. Unde miror LXX et in Babylone pro Pondere interpretatos Visionem; et in Philisthiim, et Moaberbum; et nunc in Aegypto Versionem; cum in Hebraeo in omnibus his non Verbum et Visio, sed MASSA , id est, Onus, pondus que ponatur. Quod autem Symmachus et Theodotio λῆμμα, id est, assumptionem semper interpretati sunt, hoc scire debemus, accepisno gratiam spiritualem, ut Aegypti sacramenta cognosceret, sive oculis mentis aspiceret, ut LXX transtulerunt. Non est autem Aegyptus ista quam Judaei putant, sicut arbitratus est Josephus, qui in libris Antiquitatum refert: Oniam sacerdotem Isaiae implesse vaticinium, ut in territorio Heliopolitano, quod Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
grpti ẽ. & recte dissipator. & diui¬
sus ⁊ in partes uarias seꝑatꝰ expͥ¬
mitur. insipiens arguunt᷑ dedis¬
entiũ ego. filiꝰ regũ antiquoꝵ:
Ubi nc̃ st̃ sapientes tui᷑ Annun¬
tient tͥ ⁊ indicent. quid cogita¬
uerit dñs exercituũ suꝑ ȩgyptũ.
Stulti facti st̃ pͥncipes thaneos:
emarcuert̃ pͥncipes mẽpheos:

Expanded text:
gypti est, et recte dissipator, et divigypti est, et recte dissipator, et divisus, et in partes varias separatus exprimitur, insipiens arguentur dedisentium ego, filius regum antiquorum? Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum. Stulti facti sunt principes Taneos, em
Abbreviated transcription (Latin):
gypti piscatoꝵ. destruent᷑ n ꝑibt̃.
Pro lacunis que fiebant ad ca¬
piendos pisces. qͦd nos iurta sensũ
int̃pretati sumꝰ. & in hebraico.i
in cunctis int̃pretationibus in lo¬
co pisciũ ponuntur anime. ut ab
hystoria trahant᷑ ad tropologiã.
quod uidelicet isti piscatores.
qͥ faciebant lacunas ⁊ foueas. ad
hoc fecerint ut animas in eis
deciperent. Notandũ quod ꝓ
quod genꝰ ẽ potionis ex frugibꝰ
⁊ aqua confectũ: n uulgo in pan¬
tili barbaroq sermone appellat᷑
sabaiũ.  Hoc maxime utunt᷑
egrptii. ut ñ puras aqͣs
bibentibꝰ tͥbuant. s tͣbidas.
n cõmixtarũ fecũ similes: n ꝑ
huiusmodi potionẽ heretice
prauitatis doctrina monstrat᷑.
Tunc stulti erunt pͥncipes tha¬
neos: qͥ int̾pretat᷑ mandatũ hu¬
mile. Om̃s enĩ heretici contrariã
altitudini humilitatẽ docent. &
detrahunt ad inferos: & st̃ pͥnci¬
pes humilis deiectiq mandati.
Consiliarii quoq pharao qͥrex ȩ¬

Expanded text:
gypti piscatorum destruantur, et pereant. gypti piscatorum destruantur, et pereant. Pro lacunis quae fiebant ad capiendos pisces, quod nos juxta sensum interpretati sumus, et in Hebraico, et in cunctis interpretibus, in loco piscium ponuntur animae, ut ab historia trahamur ad tropologiam, quod videlicet isti piscatores, qui faciebant lacunas, et foveas, ad hoc fecerint, ut animas in eis deciperent. Notandum quod pro quod genus est potionis ex frugibus aquaque confectum, et vulgo in Daltili barbaroque sermone appellatur sabaium. Hoc maxime utuntur Aegyptii, ut non puras aquas bibentibus tribuant, sed turbidas, et commixtarum fecium similes, ut per hujuscemodi potionem haereticae pravitatis doctrina monstretur. Tunc stulti erunt principes Taneos, quae interpretatur mandatum humile. Omnes enim haeretici contrariam altitudini humilitatem docent, et detrahunt ad inferos, et sunt principes humilis dejectique mandati Consiliarii quoque Pharao, qui rex Ae
Abbreviated transcription (Latin):
dum habens. & papyrus qͥ uidet᷑
quidem habere medullã. ⁊ ñ esse
uacuus. & tam̃ fragilis ẽ cito q
marcescet. Om̃s quoq riui are¬
facto riuoꝵ capite siccabuntur.
& qͥoquid prius aquis irriga. batͥ
egyptiis are factũ iã non
erit. ita ut mereant ȩgyp¬
tii piscatores. qͥ contͣrii st̃
piscatoribꝰ dñi. & lugeãt
qui mittebant hamũ in flumen.
⁊ expandebant rete suꝑ faciem
aquȩ. Q singłos qͦsq decipiunt.
hanũ in aquas turbidas mitũt.
¶ aũ plures st̃. ita ut sinagogis
sathanȩ loquant᷑ publice. & p̃płox
abducant greges: isti rete mutũt
tes illud. ⁊ texentes subtilia: qͦd
ꝓpͥe ad dialecticoꝵ. artẽ ꝑtinet.
ꝓsubtilibꝰ bissũ. laxx. transtulert̃.
quod ⁊ ipsũ in sacerdotũ uestibꝰ
texitur. ¶sq sequit᷑. & erunt ir¬
rigua eiꝰ flaccentia. om̃s qͥ facie¬
bant lacunas ad capiendos pisces.
hoc significat. qͦd om̃s insidie ȩ¬

Expanded text:
dum habens: et papyrus qui videtur dum habens: et papyrus qui videtur quidem habere medullam, et non est vacuus, et tamen fragilis est, citoque marcescit. Omnes quoque rivi, arefacto rivorum capite, siccabuntur, et quidquid prius aquis irrigabatur Aegyptiis, arefactum, non erit: ita ut moereant Aegypti piscatores qui valde contrarii sunt piscatoribus Domini, et lugeant qui mittebant hamum in flumen, et expandebant rete super faciem aquae. Qui singulos quosque decipiunt, hamum mittunt in aquas turbidas. Qui autem plures simul, ita ut in synagogis Satanae loquantur publice, et populorum abducant greges, isti rete super ates illud, et texentes subtilia: quod proprie ad dialecticorum artem pertinet. Pro subtilibus, byssum LXX transtulerunt, quod et ipsum in sacerdotum vestibus texitur. Quodque sequitur: Et erunt irrigua ejus flaccentia, omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces, hoc significat, quod omnes insidiae Ae
Abbreviated transcription (Latin):
pandentes rete suꝑ faciem aquȩ¬
Et arescent & confundent᷑ qui o¬
perant᷑ linũ plectentes & texentes
subtilia. & erunt irrigua eius
flaccentia. om̃s qui faciebant la¬
cunas ad capiendos pisces. Stulti
principes thaneos: sapientes con¬
siliarii pharao dederunt consiliũ
insipiens. Quando rea fortis &
durus dnãtꝰ fuerit ȩgypti. ares¬
cet omis doctrina ⁊ pulchritu¬
do eloquentie scłaris: & ipse fons
fluuioꝵ om̃ium diaboł. a quo ori¬
untur omia mendatia desolabit᷑.
ita ut deficiant cetera flumina.
⁊ riui. qͥ de turbidis nili aquis im¬
plebunt᷑. Calamꝰ qͦq ⁊ iuncus ni¬
mia siccitate arescẽt. Piunco pa¬
pyrũ latr transtulerunt. de quo
charta fit. addentes de suo achiui¬
ride. quod in hebreo ñ habetur.
Cũq ab eruditis quererẽ qͥd hic
sermo significaret: audiui ab egyp¬
tiis. hoc nomine lingua eoꝵ ome
qͦo in palude iurens nascit᷑ appel¬
lari. Calamus aũ uixta tͦpologiã
ẽ sermo uacuus ⁊ nichil in se soli¬

Expanded text:
aciem aquae marcescent confundentur qui operabantur linum pectentes et texentes subtilia et erunt inrigua eius flaccentia omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces stulti principes Taneos sapientes consiliarii Pharao dederunt consilium insipiens. Quando rex fortis, durus dominatus fuerit in Aegypto, arescet omnis doctrina et pulchritudo eloquentiae saecularis, et ipse fons fluviorum omnium diabolus, a quo oriuntur universa mendacia, desolabitur: ita ut deficiant caetera flumina et rivi, qui de turbidis Nili aquis implebantur. Calamus quoque et juncus nimia siccitate arescent. Pro junco papyrum LXX transtulerunt, de quo charta fit, addentes de suo achi viride, quod in Hebraico non habetur. Cumque ab eruditis quaererem, quid hic sermo significaret, audivi, ab Aegyptiis hoc nomine lingua eorum omne quod in palude virens nascitur appellari. Calamus autem juxta tropologiam, est sermo vacuus, et nihil in se soli
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ uixta latx plangunt᷑ ale
hereticoꝵ: q̃ instar nauiũ ꝑ mare
huiꝰ scłi uolant. & impietatẽ su¬
perant ethnicoꝵ. qͦs nc̃ ȩthyopes
scriptura cognominat. & dr ad
doctrinã eoꝵ atq sermonẽ. ¶
mittis in mare huiꝰ scł libros ob¬
sides ꝑu̾sitatis tuȩ : & epłas ad de¬
cipiendos eos qͥ lecturi st̃. Pergt̃
nuntii leues ad gentẽ excelsam
⁊ peregͥnũ ppłm ⁊ pessimũ. Nulł̾
enĩ ȩccłasticoꝵ tantũ habet stu¬
dii in bonũ. quantũ heretici in
conseqͥ si alios decipiant. & ipsi
ꝑditi &̧teros ꝑdant. Gens autẽ
gens absq spe ẽ conculcata: cuiꝰ
flumina in tota t̾ra imitant᷑
habitationẽ ȩccłȩ: & inueniunt

Expanded text:
eterum secundum LXX planguntur alae haereticorum, quae instar navium per mare hujus saeculi volitant, et impietatem superant ethnicorum, quos nunc Aethiopes Scriptura cognominat: et dicitur ad doctrinam eorum, atque sermonem: Qui mittis in mari hujus saeculi libros, obsides perversitatis tuae, et epistolas ad decipiendos eos, qui lecturi sunt. Pergunt nuntii leves ad gentem excelsam, et peregrinum populum, et pessimum. Nullus enim ecclesiasticorum tantum habet studii in bono, quantum haeretici in consequi, si alios decipiant, et ipsi perditi caeteros perdant. Gens autem gens sine spe, et conculcata, cujus flumina in tota terra imitantur habitationem Ecclesiae, ut inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
os de egypto. ⁊ intrauerint assy¬
rii in egrptũ ⁊ egrptii in assyrioᷤ
& seruierint egrptii assur: qñ
isrł tertius in egrpto fuit. ⁊ aplid
assyrios quas benedictio in medio
terrȩ: ita ut dñs diceret. Bene¬
dictꝰ p̃płs m̃s egrpti. ⁊ opus manuli
mearũ assyriꝰ. Hȩc ad ȩgyptun
istã quã iudei ȩstimant ñ ꝑtin̾e
perspicuũ ẽ. Itaq locũ istũ quẽ
incolimꝰ. ⁊ mundũ qͥ in maligno
positꝰ ẽ. egrptũ possumꝰ appellare:
maxime quia mesraim quod dr
Sed in hoc ⁊ in aliis scripturarũ
locis. pleraq ponunt᷑. que ñ pos¬
sunt stare uixta hystoriã. ut re¬
rũ necessitate cogam᷑ altiorem
intelligentiã querere. E oce
dñs ascendet suꝑ nubẽ leuem⁊
ingrediet᷑ egyptũ. ⁊ mouebunt᷑

Expanded text:
o in Assyrios, et intraverint Assyrii in Aegyptum, et Aegyptii in Assyrios; et servierint Aegyptii Assur? Quando Israel tertius in Aegypto fuit; et apud Assyrios quasi benedictio in medio terrae: ita ut Dominus diceret: Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrius? Haec ad Aegyptum istam, quam Judaei aestimperspicuum est. Itaque locum istum quem incolimus, et mundum qui in maligno positus est: Aegyptum possumus appellare, maxime quia MESRAIM , quod dSed et in hoc et in aliis Scripturarum locis pleraque ponuntur, quae non possent stare juxta historiam: ut rerum necessitate cogamur altiorem intelligentiam quaerere. Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et moveb
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e consiliũ suũ p̃cipitatũ esse
cognoscerent. & nichilominꝰ ĩ er¬
rore suo pͥstino ꝑmanentes hi qͥ
fidi ueritatẽ reciꝑe noluert̃. int̾¬
rogarent simulachra ⁊ diuinos
suos ⁊ phytones ⁊ hariolos. Cũq
illi hoc facerent. dñs tradidit eos
in manus dñoꝵ crudeliũ. iuxta
illud apłi. quos tradidi sathane.
ut discant ñ blasphemare: quo
seruitute durissima oppressi. ad
clementissimũ dñm reuertant᷑.
Pulchre demones crudeles dños
uocat: quibꝰ nichil crudeliꝰ est.
cue diabolus intelligit᷑: quẽ & in
eu̾głio dñs fortẽ uocat. qͦ uincto.
Et arescet aqua de mari. ⁊ fluuiꝰ

Expanded text:
omne consilium suum praecipitatum esse cognoscerent: et nihilominus in errore pristino permanentes, hi qui fidei veritatem suscipere noluerant, interrogarent simulacra, et divinos suos, et Pythones, et hariolos. Cumque illi hoc fecerint, Dominus tradidit eos in manu dominorum crudelium, juxta illud apostolicum: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare ; quo servitute durissima oppressi, ad clementissimum Dominum revertantur. Pulchreque daemones crudeles dominos vocat, quibus nihil crudelius est.cue diabolus intelligitur, quem et in Evangelio Dominus sortem vocat, quo vincto et
Abbreviated transcription (Latin):
lux clara ẽ. & sic̃ nubes roris indie
messis. Ante messẽ enĩ totꝰ efflo¬
ruit: & inmatura ꝑfectio germi¬
nauit: & p̃cident᷑ ramusculi eius
falcibꝰ. & que derelicta fuerint abs.¬
cident᷑. excutient᷑ & relinquent᷑
simul auibꝰ montiũ & bestiis ter¬
re. & estate perpetua erunt suꝑ
eũ uolucres. ⁊ bestie t̃re. suꝑ illud
hyemabunt. In tp̃r illo deferet᷑
munꝰ dño exercituũ a ppło diuul¬
so ⁊ dilacerato a ppło horribili.
postquẽ ñ fuit alius. agente ex¬
pectante. expectante ⁊ conculca¬
ta: cuiꝰ diripuert̃ flumina t̾ram

Expanded text:
roris in die messis ante messem enim totus effloruit et inmatura perfectio germinabit et praecidentur ramusculi eius falcibus et quae derelicta fuerint abscidentur excutientur et relinquentur simul avibus montium et bestiis terrae et aestate perpetua erunt super et omnes bestiae terrae super illum hyemabunt. In tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso, et dilacerato, a populo horribili, post quem non fuit alius, a gente exspectante, exspectante et conculcata, cujus diripuerunt flumina terram
Abbreviated transcription (Latin):
quot quot ꝑfecti hoc sentiamus.
Ramuscħ aũ qͥ mutiles st̃ falci¬
bꝰ p̃cident᷑: dicente in eu̾głio sal¬
uatore. Ego sũ uitis uera: & pat̾
m̃s agͥcola. Oninẽ palmitẽ non
ferentẽ fructũ tollet eũ: & om¬
nẽ qͥ fert fructũ purgabit eũ
ut fructũ plus afferat. Et que
quibꝰ tradit᷑ anima ñ confitens

Expanded text:
Quotquot perfecti hoc sentiamus . Ramusculi autem, qui inutiles sunt, falcibus praecidentur, dicente in Evangelio Salvatore: Ego sum vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum, et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Et quae quibus traditur anima non confitens
Abbreviated transcription (Latin):
elech. ⁊ ñ ẽ om̃ium fides. nunc
consequent̃ infert᷑. ñ planctus sed
ue his gentibꝰ que credere noluert̃.
cõꝑant᷑ undarũ molibꝰ & frem̃ti ma¬
ri : & quantũ in se ẽ cuncta oppri¬
mere & occupare cupienti. Sona¬
bunt enĩ pͦpł inspectaculis treata¬
lis luxurie. & amphy teatri crude¬
litate & circi foribꝰ sic̃ sonitꝰ aquar
inundantiũ. qñ consona impie¬
tatis uoce blasphemant. ⁊ dicũt
xp̃ianos ad leones & bestias pro¬
ici. & cetera huiꝰ moch: sed illis in¬
star maris furentibꝰ increpauit
dñs auctorẽ seditionis eoꝵ. & fu¬
gauit eũ a suo ppło: & sic̃ puluis
motꝰ in montibus. quanto excel¬
sior ẽ: tanto forcius rapitur. &
sicut turbo qui de terra consur¬
git. subita tẽpestate fert᷑ insubli¬
me: ita ⁊ ille raptor a di pͦpło se¬
cata noscentis. & in tẽpore matu¬
tino die uidelicet resurrectiõĩs
ñ subsistet : quod larc transtule¬
runt ñ erit. Sin aũ ñ erit qͥd
respondebt̃ qͥ diabolo dant pe¬

Expanded text:
et: Non est omnium fides : nunc consequenter infertur non planctus, sed vae his gentibus quae credere noluerant,  undarum molibus et frementi mari, et quantum in se est, cuncta opprimere et occupare cupienti. Sonabunt enim populi in spectaculis theatralis luxuriae, et amphiteatri crudelitate, et circi furoribus, sicut sonitus aquarum inundantium, quando consona impietatis voce blasphemant, et dicunt Christianos ad leones et bestias projici, et caetera hujuscemodi. Sed illis instar maris furentibus, increpabit Dominus auctorem seditionis eorum, et fugabit eum a suo populo. Et sicut pulvis motus in montibus, quanto excelsior est, tanto fortius rapitur; et sicut turbo, qui de terra consurgit, subita tempestate fertur in sublime: ita et ille raptus, a Dei populo secata noscentis. Et in tempore matutino, die videlicet resurrectionis, non subsistet, quod LXX transtulerunt, non erit. Si autem non erit, quid respondebunt, qui diabolo dant poe
Abbreviated transcription (Latin):
significet. Uñ & noemi que hac
littera scripta ẽ loqͥt᷑ in ruth. Nͥo¬
lite uocare me noemi id: pulchrã.
s uocate me amarã.Ue mul¬
titudo p̾płoꝵ multoꝵ. ut multi¬
tudo maris sonantis. & tumultꝰ
turbarũ. sic̃ sonitꝰ aquarũ mul

Expanded text:
significat. Unde et Noemi, quae hac littera scripta est, loquitur in Ruth : Nolite me vocare NOEMI , id est pulchram, sed vocate me amaram. Vae multitudo populorum multorum, ut multitudo maris sonantis, et tumultus turbarum, sicut sonitus aquar