comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iuid. qd̾ ⁊ pascha a nob̾ obicit celebrari:
nec qd̾ ita ut iudei celebramꝰ insultat.
ñ inumbra futuri: eiꝰq occisionẽ cũ coti¬
die tũ maxime anniũsaria sollempnitate
ñ uenturam p̃signemꝰ: s factã cõmemoremꝰ:
Id̾o sane dies pasche sollempnitatis nr̃e.
ad diem celebrationis umbratice iudeoꝵ
ñ occurrit: ut ⁊ dominicũ diẽ qͦ xp̃c re¬
surrexit complecterem̃. Arima uͦ qͥ recte
fiłi xp̃iani sunt. ñ inferm̃to uederis uitȩ
hoc ÷ maliciȩ. s in ipsius fidei ueritate

Expanded text:
uid, quod et Pascha a nobis objicit celebrari, nec quod ita ut Judaei celebramus insultat, non in umbra futuri, ejusque occisionem cum quotidie, tum maxime anniversaria solemnitate, non venturam praesignemus, sed factam commemoremus? Ideo sane dies Paschae solemnitatis nostrae ad diem celebrationis umbraticae Judaeorum non occurrit, ut et dominicum diem, quo Christus resurrexit, complecteremur. Azyma vero, qui rectae fidei Christiani sunt, non in fermento veteris vitae, hoc est malitiae, sed in ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
guebaris qr dicebas te habere quod habes.
s quia exte tͥ uolebas ẽt̾ qd̾ habes: immo &
habere te agnosce. ⁊ exte nichil habere.
Ib probrium inquit insipienti dedisti me.¬

Expanded text:
guebaris, quia dicebas te habere quod non habes; guebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil haberesema usque adhuc. Opprobrium, inquit, insipienti dedisti me
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ueniet me. Deniq attendens omĩa
bona quecũq habere possumus. siue
innatura. siue in instituto. sicie ĩpsa
conu̾satione. in fide. inspe. in caritate.
inbonis morib iniusticia. intimoredĩ
totũ ñ et̾ nͥ ex illius donis: ita clausit.
Os mis misericordia mea. Noninuenit
impletꝰ bonis d quid appellaret dm
dicas salus mea. intelligo qr dat salutẽ.
Sidicas refugiũ meum: intelligo quia
confugis ad eũ. Si dicas fortitudo mea:
Ut ee̾m qͥte inuocarẽ quid egi : Si enĩ
egi aliquid ut essem : iam erã anteqͣm
essem. Porro si omino nichil erã ante¬
qͣm essem: nichil te ꝓmerui ut essem.
Fecisti ut essem: ⁊ nͣ tufecisti ut bonus essem:
Dedisti mͥ ut sim. ⁊ potuit alius dare ut bo¬
nussim: Si tu dedisti mͥ ut sim. ⁊ alius de¬
dit michi ut bonussim: melior ÷ ille qui
dedit mͥ ut bonus sim. qͣm ille qui dedit mͥ¬
largior. a quo accepi ut essem. ab illo accepi
ut bonus essem. D̾s mł misccłia mea

Expanded text:
praeveniet me. Denique attendens omnia bona quaecumque habere possumus, sive in natura, sive in instituto, sive in ipsa conversatione, in fide, in spe, in charitate, in bonis moribus, in justitia, in timore Dei, totum non esse nisi ex illius donis, ita conclusit: Deus meus misericordia mea. Non invenit impletus bonis Dei, quid appellaret Deum dicas, Salus mea, intelligo quia dat salutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, ut essem qui te invocarem, quid egi? Si enim egi aliquid ut essem, jam eram antequam essem. Porro si omnino nihil eram antequam essem, nihil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non tu fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit largior; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut bonus essem. Deus meus misericordia mea
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: nemo głietur in homine. Et alio
heretici se ipsos a seipsis iustos ficri putantes.
quasi hoc ñ eis os dederit. s ipsi sibi: ñ
utiq in domino s insemet ipsis głantur.¬
Qõ tõo dicit: qr de massa illius ꝑditionis
q̃ facta÷ ex adam. ñ discernit hominem
inflatus. cũ audisset quis enĩ te discernit.
posset respondere ł uoce ł cogitatione
& dicere. discernit me fides mea. discernit
me oratio mea. discernit me mea iusticia:
mox apłs occurrit cogitationib ⁊ dicit.
Qd enim habes qd̾ ñ accepisti : Si autem
accepisti: qͥd gloriaris qͣsi ñ acceꝑis:
Sic enim gloriantur qͣsi ñ acceperint
qͥse a se ipsis iustificari putant. ac ꝑ hoc
in se ipsis ñ indomino gloriantur.
Funtib om̃ib ex uno incondempna¬
t̃ionẽ. discernuntur ñ meritis suis. sed
ꝑ gr̃am mediatoris. hoc ÷ in sanguine
scdi adam. iustificati gratis. Itaq cũ audimꝰ
qͥs enĩ te discernit. quid autem habes qd̾

Expanded text:
dicens: Nemo glorietur in homine et alio lhaeretici se ipsos a se ipsis iustos fieri putantes, quasi hoc eis non deus dederit sed ipsi sibi, non utique in domino sed in semet ipsis gQuod ideo dicit, quia de massa illius perditionis quae facta est ex Adam, non discernit hominem,inflatus, cum audisset: Quis enim te discernit? posset respondere vel voce vel cogitatione et dicere: Discernit me fides mea, discernit me oratio mea, discernit me justitia mea, mox Apostolus occurrit cogitationibus ejus, Quid enim habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? Sic enim gloriantur quasi non acceperint, qui se a seipsis justificari putant, ac per hoc in seipsis, non in Domino gloriantur.untibus omnibus ex uno in condemnationem. Discernuntur autem non meritis suis; sed per gratiam Mediatoris; hoc est, in sanguine secundi Adam justificati gratis. Itaque cum audimus, Quis enim te discernit? Quid autem habes quod
Abbreviated transcription (Latin):
uos linguis loq̃ns. qͥd uob̃ ꝓdero. nͥ
loqͣr uob̾ in reuelatioe. aut in agniti¬
one. aut in ꝓpħia. aut in doctrina
id ÷ cũ signis. hoc ẽ lingue accesserit intel¬
lectꝯ: ut ñ sp̃u tantũ s etiã m̃te agat᷑
qd agitur : ꝓiñ cui signa ꝑ aliqͣs rerũ
corporaliũ similitudines demonstrabant᷑
inspu. nͥ accesserat m̃tis officium. ut etiã
intelligerentur. ñ dũ erat ꝓpħa: magisq
ꝓpheta erat qͥ inter pretabat᷑ qͥd alius uidis¬
set. qͣm ipse qͥ uidisset. Uñ apparet magis
ad mͣtẽ ꝑtinere ꝓpħiam. qͣm ad istum sp̃m.¬
qͥ mͦ qͦdã ꝓpͥo uocat᷑ sp̃c uis anime quedã
m̃te inferior: uͥ corporaliũ reix similitu¬
dines expͥmuntur. Itaq magis ꝓpheta
ioseph. qͥ intellexit qͥt significarent sep¬
tene spice. ⁊ septenȩ boues: qͣm pharao
hͥ eas uidit in somnis. Illiꝰ enim sp̃c infor¬
matꝰ ẽ ut uideret: huiꝰ mens illuminata

Expanded text:
uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signacorporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accessisset mentis officium, ut etiam intelligerentur, nondum erat propheta: magisque propheta erat, qui interpreta batur, quod alius vidisset, quam ipse, qui vidisset. Unde apparet, magis ad mentem pertinere prophetam, quam ad istum spm proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata,
Abbreviated transcription (Latin):
am̃te distinguitur. euidentissimo testi¬
monio. Si enĩ orauero inquit lingua
sp̃c m̃s orat. mens autͣ mea ĩfructu¬
osa ẽ. Cũ gͦ linguã intelligat᷑ hoc¬
loco obscuras dicere ⁊ misticas signi-¬
ficationes. a quib si intellectũ m̃tisᷤ
remoueas. nemo edificatur audiendo
lingua. ñ hominib loquitur s deo
nemo enĩ audit. sp̃c autẽ loquit᷑ mys¬
teria. satis indicat eã se linguã hoc loco
appellare ubi sunt significationes ue-¬
lut ymagines rerũ ac similitudines:
q̃ ut intesligantur. indigent m̃tiᷤ obtu¬
tu. Cũ aut̃ ñ intelliguntur: inspũ ea s
dic̃ ẽẽ ñ inm̃tẽ. Uñ aꝑtius ait. Si bene
dxeris in spũ: qͥs supplet locũ ydiotȩ:
in ore cũ loquimur. signa utiq rerũ
translato u̾bo linguã appellauit. qͣm¬
libet signoꝵ ꝓlationẽ anteꝙ̃ intelligan¬
tur: qͦ cũ intellecꝰtꝰ accesserit qͥ m̃tis :
ꝓpriꝰ. fit reuelatio. ł agnitio. ł ꝓpħia¬
ł doct᷑na. ꝓinde ait. Siuenero ad

Expanded text:
te distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatloco, obscuras dicere et mysticas significationes, a quibus si intellectus mentis removeatur, nemo aedificatur audiendo lingua, non hominibus loquitur, sed Deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria: satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes velut imagines rerum ac similitudines, quae ut intelligantur, indigent mentis obtutu. Cum autem non intelliguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait, Si benedixeris spiritu; qui supplet locum idiotae, in ore cum loquimur, signa utique rerum translato verbo linguam appellavit quamlibet signorum prolationem priusquam intelligantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit revelatio doctrina. proinde ait: si uenero ad
Abbreviated transcription (Latin):
est. sub ꝗͣ te d̾s uult eẽ fortẽ: tolerantẽ. lon¬
ganimẽ. patientẽ. S nũqͥd decipit. qͥ ꝓmist
Medicus exerit ferrũ. ad secanda uulnera:
& dic̃ ei que secturꝰ ẽ. Patiens esto. sustine.
tolera. In dolorib exigit patientiã: s post
dolores ꝓmittit salutẽ. Et ille qͥ tolerat do¬
lores in ferro medici. nͥ sibi ꝓponat sanitatẽ
qͣm nͣdũ habet : deficit in dolore qu̾e patit᷑.
Multa gͦ mala sunt in isto scło. intus. foris
ꝓrsꝯ ñ cessant. habundant scandala. Nemo
illa sentit: nͥ qͥ graditur uiã domini. Ei c̃r
in om̃ib diuinis paginis. ut toleret p̃sen-¬
tia. sꝑet futura . amet que ñ uidet: ut ã¬
plectatur cũ uiderit. Karitas enim q̃ t̾cia
nob̃ adiungitur ad fidẽ ⁊ ad spem. maior:
supͣ fidẽ ⁊ sp̃ẽ. qr fides rerũ ẽ que ñ uident᷑.
erit autẽ species cũ uisȩ fuerint. Et spes res
est quȩ nͣ tenetur: adueniente ipsa re ñ

Expanded text:
est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, lonest, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non
Abbreviated transcription (Latin):
Uullũ aliud canticũ nos docet d̾s. nisi
fidei. spei ⁊ karitatis: ut fides nr̃a firma ex serm̃
sit in ipso qͣm diu ñ illũ uidemu s credente ᷤᷤ d u̾bis
in eũ quẽ ñ uidemꝰ. ut gaudeamꝰ cum apłi.¬
uiderimꝰ : it fidei nr̃e succedat species
lucis eiꝰ. ubi iã ñ nob̃ dicetur. crede qd̾
ñ uides. s gaude qr uides: spes etiã nr̃a
in cõmutabił sit. ⁊ figat᷑ in illo: n ñ nuitet
⁊ flucꝰtuet. ñ agitetur: sic̃ ipse d̾s in qͦ
figitur. ñ potest agitari. Spes eñ mõdo
uocatur. Tc̃ ñ spes: s reserit. Tamdiu enm
uocatur spes. qͣm diu ñ uidctur qd̾ speratur.
dicente apło. Spes autẽ q̃ udetur. ñ ẽ spes.
Qd̾ enĩ uidet qͥs qͥd sperat: Si aut̃ qd nͣ̃ uide¬
mꝰ sꝑamꝰ. ꝑ patientiam expecꝰtamꝰ. Modo
gͦ patientia necessaria ẽ: qͣndiu ueniat qd
ꝓmissum ẽ. Nemo autẽ paciens ÷ inbonis.
Qñ exigit᷑ de homine patientia. in mał agit
Qñ dr̾ patiens esto. tolera. sustine: molestia

Expanded text:
ullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmgo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi sunt enim illa tͥa ꝓptͣ que in animo
edificanda om̃ium diuinoꝵ libroꝵ. ma¬
chinam̃ta consurgunt. fides. spes. karitas:
nͥ in animo credente qđ ñ dũ uidet. &
ãmante atq sperante qd̃ credit : Amat᷑
gͦ ⁊ qd̾ ignoratur: s tam̃ creditur
Nimirũ autẽ cauendum ẽ. ne credens
animꝰ id qd̾ ñ uidet. fingat sibi aliqͥd
qd̃ ñ ẽ. & sꝑet diligatq qđ falsum est
Qd̾ sifit: ñ erit karitas de corde puro
elibro & conscientia bona ⁊ fide ñ ficꝰta. qͦfinis
hoc ÷ habere ocłos
qd̾ aspiccre.
aut ite hoc ÷ aspice
qd̃ uidere
Ergo anime tribꝰ
qͥbusda
reb opꝰ ẽ: ut oculos habeat qͥbꝰ ĩã
bene uti possit. ut aspiciat. ut iudeat:¬
Oculꝰ anime mens ẽ. ab om̃i malo corporiᷤ

Expanded text:
Ubi sunt enim illa tria, propter quae in animo Ubi sunt enim illa tria, propter quae in animo aedificanda omnium divinorum Librorum machinamenta consurgunt, fides, spes, charitas ; nisi in animo credente quod nondum videt, et sperante atque amante quod credit? Amatur ergo et qui ignoratur; sed tamen creditur. Nimirum autem cavendum est, ne credens animus id quod non videt, fingat sibi aliquid quod non est, et speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, non erit charitas de corde puro et conscientia bona et fide non fictahoc est habere oculos quod aspicere; aut item hoc est aspicere quod videre. Ergo animae tribus quibusdam rebus opus est ut oculos habeat quibus jam bene uti possit, ut aspiciat, ut videatOculi sani mens est ab omni labe corpo
Abbreviated transcription (Latin):
credendo ⁊ fi uidendo. q̃m̃ amabinuˢ
uidendo ⁊ tenendo: Ergo caritas ñ tantũ¬
Dilectione instandum ẽ ad illicd & in¬
herendũ illi: ut ꝑsente ꝑfruamur a qͦ
sumꝰ: qͦ absente nec esse possumus. Cũ
enim ꝑfidẽ ad huc ambulamꝰ ñ ꝑspeciẽ.
ñ dũ utiq uidem⁊ dmͣ sicͣ idẽ ait facie
ad faciẽ: que tam̃ nͥ nunc iã. diligamuᷤ
nũ ꝙͣ iuidebimꝰ. S qͥs diligit qͦd ignorat.
Sciri eiũ aliquid ⁊ ñ diligi potest: di¬
ligi autẽ qd̾ nescitur querõ utrum possit:
qr si ñ potest: nemo diligit dm̃ añꝙͣ sciat.
Et qͥd ÷ dm̃ scire: nͥ cũ mente conspicere.
firmeq ꝑciꝑe : Non enim corpꝰ ẽ ut car¬
neis ocuł inquiratur : s & priꝰ ꝙͣ ualeamꝰ
conspicere atq ꝑcipere dm. sic̃ conspici
⁊ ꝑcipi potest. qd̾ mundiᷤ cordibꝰ licet.¬
beati enĩ mundicordes qr ipsi dm̃ uidebt̃.
nͥ ꝑ fidẽ diligatur ñ poterit cor mundari.
qͦ ad eũ uidendũ aptum sit ⁊ idoneum

Expanded text:
credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas dilectione standum est ad illud et inhaerendum illi, ut praesente perfruamur a quo sumus, quo absente nec esse possemus. Cum enim per fidem adhuc ambulamus, non per speciem , nondum utique videmus Deum, sicut idem ait, facie ad faciem : quem tamen nisi nunc jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit quod ignorat? Sciri enim aliquid et non diligi potest: diligi autem quod nescitur, quaero utrum possit; quia si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Et quid est Deum scire, nisi eum mente conspicere, firmeque percipere? Non enim corpus est, ut carneis oculis inquiratur. Sed et priusquam valeamus conspicere atque percipere Deum, sicut conspici et percipi potest, qcordes, quia ipsi Deum videbunt : nisi per fidem diligatur, non poterit cor mundari, quo ad eum videndum sit aptum et idoneum.
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ diues ẽ. Hec in adu̾sitatib dolerat: in
ꝓsꝑit̾atibꝰ temꝑat: induris passiõibꝰ fortis: in
bonis oꝑib hilaris: intemptatiõe tutissima: in
hospitalitate latissima: int̾ ueros fr̃s letissima
int̃ falsos patientissima: ĩ abel sacͥficio grata:
in noe ꝑ diluiium secura: in abrahe pere¬
grinatione fidelissima: in moyse inter
iniurias lenissima. in dauid tͥbulationibꝰ
mansuetissima: in tͥb pueris blandos ignes
innocent᷑ specꝰtat: in machabeis seuos igne
fortit᷑ tolerat. Casta insusanna erga urrũ
in anna post uirũ : in maria pret̾ uirum
Libera in paulo ad arguendũ. humilis
in petro ad obediendum. Humana in
xp̃ianis ad confitendum: diuina in xp̃o

Expanded text:
per dives est. Haec in adversitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter veros fratres laetissima, inter falsos patientissima; in Abel per sacrificium grata, in Noe per diluvium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Moyse inter injurias lenissima, in David tribulationibus mansuetissima; in tribus pueris blandos ignes innocenter spectat, in Machabaeis saevos ignes fortiter tolerat; casta in Susanna erga virum; in Anna post virum, in Maria praeter virum; libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro ad obediendum, humana in Christianis ad confitendum, divina in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
sanitat. S qͥd si credat quidẽ ita se rem
ẽẽ uisuram. sanari tam̃ se posse desperet.
nonne se ꝓrsꝰ abicit atq contempnit.
nec p̃ceptis medici obtemperat: p̃sertim
qr ea precepta necesse ÷ ut morb dura
sentiat: G fidei spes adicienda ẽ. Qid karitati
si ⁊ credat ita se habere omnia. ⁊ se sꝑet
posse sanari. ipsã tam̃ que ꝓmittitur lu-¬
ceͣ ñ amet. ñ desideret: suisq tenebris
q̃ iã in consuetudine iocunde sunt. se ar¬
bitretur intim debere ẽẽ contentã: ñ ne
t̃cia karitas necessaria÷. Nicħ om̃ino tam

Expanded text:
sanitati. Sed quid, si credat quidem et rem se hrit, se esse visuram, sanari tamen se posse desperet, nonne se prorsus abjicit atque contemnit, nec praeceptis medici obtemperat, pmorbus dura sentiat? Ergo fidei spes adjicienda est. Quid si, et credat ita se habere omnia, et se speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret: suisque tenebris, quae jam ei in consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere esse contentam: nonne tertia charitas n
Abbreviated transcription (Latin):
discerne fidẽ tuã. a fide demonis. uñ Ex libͦ d̃
enim discreta : Demones hoc dixerunt tͥnitate¬
trem̃do: petrꝰ amando. Adde gͦ fidĩ.uiii.
sp̃e. Et que spes ẽ.: nͥ de aliqͣ conscien-¬
tiȩ bonitate: Speiq ipsi adde caritatẽ:
to÷ suꝑeminentẽ uiam. Nabemus di-¬
cente apło: suꝑeminente̾ uiã uobis
oꝑat᷑: sine spe c̾e nͣ potest. Cũ autem
uenerimꝰ: iã ñ erit ibi fides. Dicet᷑ nob̾
crede : Non utiq Uidebimus eũ: con¬
templabimur eũ. Dilectissimi filii dei
sumus: & ñ dũ apparuit gͥo erimus
Ir ñdũ apparuit: id̾o fides. Scimꝰ qr¬

Expanded text:
 tuam a fide daemonis. Unde eam discernis? Daemones hoc dixerunt timendo, Petrus amando. Adde ergo fidei spem. Et quae spes est, nisi de aliqua conscientiae bonitate? Speique ipsi adde charitatem. Desuper eminentem viam habemus, dicente Apostolo, Supereminentem viam vobis operatur, sine spe esse non potest. Cum autem venerimus, jam erit ibi fides? dicetur nobis, Crede? Non utique. Videbimus eum, contemplabimur eum. Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Quia nondum apparuit, ideo fides. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
bimus cumsicuti ẽ. Qͥd spes: Erit ibi
spes: Non erit iam spes: qr erit re
Et enĩ ipsa spes: peregͥnationi necessa¬
ria ẽ. Ipsa ẽ: q̃ consolatur inuia. Ui¬
ator enim qñ laborat in ambulando
coõ laborẽ tolerat: qr ꝑuienire sꝑat.
Tolle illi sp̃e ꝑueniendi. Franguntur
qͥ dic̃ habitare xp̃m ꝑ fidẽ in cordib
nr̃is : Modo ꝑfidem. tẽ ꝑ speciem.
Modo ꝑfidẽ qͣndiu iniua: qͣndiu in pe-¬
regͥnatione. Quandiu enĩ sumꝰ in cor-¬
pore: ꝑegͥnamur a domino. ꝑfidẽ eñĩ
ambulamus. ñ ꝑ speciẽ. Si hoc ÷ fides:

Expanded text:
ione solatium. Quid spes? erit ibi? Spes jam non erit, quando erit res. Etenim ipsa spes peregrinationi necessaria est, ipsa est quae consolatur in via. Viator enim quando laborat ambulando, ideo laborem tolerat, quia pervenire sperat. Tolle illi spem perveniendi, continuo qui dicit habitare Christum per fidem in cordibus nostris ? Modo per fidem, tunc per speciem: modo per fidem, quamdiu in via, quamdiu in peregrinatione. Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speci
Abbreviated transcription (Latin):
sideret. Iã aspectã sequitur ipsa uisio
nichil amplius habeat qͦ se intendat. Et
hec ẽ uere ꝑfecꝰta uirtꝰ. ratio ꝑueniens ad
fine̾ suũ. ꝙͣ beata uita consequitur. ipsa
cũ anime dm̃ uidere. hoc ÷ dm̃ intelligere
contigerit: uideamꝰ utrũ adhuc ei illa ta
sint necessaria: fides qͣsit necessaria cũ iam
uideat: spes nichilominꝰ qr iã tenet.: caritatiũ
ñ solũ nichil detͣhit᷑. s addit᷑ etiã plurimũ. sła⁊ ilti¬

Expanded text:
 sequitur illa visio nihil amplius habeat quo se intendat: et haec est vere perfecta virtus, ratio perveniens ad finem suum, quam beata vita consequitur. Ipsa cum animae Deum videre, hoc est Deum intelligere contigerit, videamus utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Fides quare sit necessaria, cum jam videat? Spes nihilominus, quia jam tenet. Charitati vero non solum nihil detrahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
ampla ĩmensaq spacia simul uno ictu
transiri manifestũ ẽ : & qͥd prius. pos¬
teriusq transeatur. nichilominꝰ certũĩ
Merito resurrectionis nr̃e celeritatẽ
cũ exprimere uellet apłs: in ictu ocħ
dixit fieri. Neq enim aliquid in rerũ
corporeaꝵ motib ł ictibꝰ potest ce¬
nis illo ꝑficietur mom̃to resurrectioniᷤ
de qͦ ait apłs paulus. in ic̾tu oculi in
nouissima tuba: & mortui resurgent
in corrupti. & nos immutabimurͦ. In
ipso namq ictu oculi ante iudiciũ
resurget in uirtute. in in corrupcione.
contumelia. corpꝰ animale. Imago
uͦ que renouat᷑ in sp̃u mͣtis. in agni-¬
tione dei. ñ ext̃ius. s int̾ius de die
in diem. ipsa ꝑficietur uisione que

Expanded text:
ampla inmensaque spatia simul uno ictu ampla inmensaque spatia simul uno ictu transiri manifestum est et. quid prius posteriusque transeatur, nihilo minus certum est. Merito resurrectionis nostrae celeritatem cum exprimere uellet apostolus, in ictu oculi dixit fieri. neque enim aliquid in rerum corporearum motibus uel ictibus potest cenis illo perficietur momento resurrectionis, de quo ait apostolus Paulus, In ictu oculi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti; et nos immutabimur . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, ione, contumelia corpus animale. Imago vero quae renovatur in spiritu mentis in agnitione Dei, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae
Abbreviated transcription (Latin):
spacio illiꝰ aeris qͥ suꝑ mare quod
primũ occurrit extendatur. Fa¬
ciamꝰ iã post illas transmarinas
terras. ñ nͥ occeanũ remanere. Numqͥd
& aerẽ qͥ suꝑ occeanũ diffunditur pot̾
transire acies nr̃a: nͥ prius transierit
quicquid aeris citra occeanum super
terrã ẽ Occeani autẽ magnitudo:
sit: prius oportet aerem qui supra ẽ
ueniant quẽ uidemus. Nũ gͥ qr tocien
hic diximus priꝰ ⁊ postea: id̾o non
simul om̃ĩa uno ictu transit nr̃ obtitꝰ
Si enim clausis oculis faciẽ contra ui¬
suri solem ponamus: nonne mox ut
aꝑuerimus eos. ibi potius aciẽ nr̃am
nos iiuenisse. qͣm illuc eã ꝑ duxisse
putabimus. ita ut nec ipsi oculi pͥꝰ
aꝑti fuisse uideantur. qͣm illo qͦ inten¬
derant ꝑuenisse. Et certe corporee
lucis ẽ radius emicans ex oculis nr̃is:
& tͣa longe posita. ⁊ tanta celeritate
contingens. ut ȩstimari comparariq
nͣ possit. N empe hic ⁊ illa omnia tam

Expanded text:
spatio aeris illius, qui super mare, quod spatio aeris illius, qui super mare, quod primum occurrit, extenditur. faciamus iam post illas transmarinas terras nonnisi oceanum remanere. numquid et aerem, qui super oceanum diffunditur, potest transire acies nostra, nisi prius transierit quidquid aeris citra oceanum supra terram est? oceani autem magnitudo sit, prius oportet aerem, qui supra est, ueniant, quem uidemus. num igitur quia totiens hic diximus „prius" et "postea-, ideo non simul omnia uno ictu transit noster obtutus? si enim clausis oculis faciem contra uisuri solem ponamus, nonne mox, ut eos aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos inuenisse, quam illuc eam perduxisse putabimus, ita ut nec ipsi oculi prius aperti fuisse uideantur quam illa quo intenderat peruenisse? et certe iste corporeae lucis est radius, emicans ex oculis nostris et tam longe posita tanta celeritate contingens, ut aestimari conpararique non possit. nempe hic et illa omnia tam
Abbreviated transcription (Latin):
pliꝰ ãmiramur in uno seminis tã par¬
uulo grano. om̃ia q̃ laudantur in ar-¬
bore tanqͣm liciata latuisse: q̃m mun-¬
di huius tã ingentẽ sinum que de cor¬
porib humanis dilabuntur ab sumpta.
resurrectiom futurȩ tota ⁊ integra
redditurum. Cum solẽ intuemtur
orientẽ: certe manifestum ẽ qd̾ adeũ
a cies nr̃a ꝑuenire ñ posset: nͥ tͣnsiret
totũ acris cęliq spaciũ qd̾ int̃ nos &
ipsũ ẽ. Hoc autẽ cuius longinqui¬
tatis sit: quis estimare sufficiat:
Hec utiq ꝑueniret eadẽ acies uł
radius oculoꝵ nr̃oꝵ ad transeundũ
aerẽ qͥ ẽ suꝑ mare. nͥ prius transis¬
set eũ qui est suꝑ terram: in quali¬
bet mediterranea regione simus.
ab eo lo co ubi sumus usq adlitꝰ ma Ex lib̾ d̾¬
ris. Deinde si ad eande̾ lineam con tͥnitate
adiacent: eum quoq aere̾ qui suꝑ
illas transmarinas terras ẽ. transire
acies nr̃a ñ potest. nͥ priꝰ ꝑ ac̾to

Expanded text:
plius admiramur in uno seminis tam parplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit resurrectione futura et tota et intut cum solem intuemur orientem, certe manifestum est, quod ad eum acies nostra peruenire non posset, nisi transiret totum aeris caelique spatium, quod inter nos et ipsum est. hoc autem cuius longinquitatis sit, quis aestimare sufficiat? nec utique perueniret eadem acies uel radius oculorum nostrorum ad transeundum aerem, qui est super mare, nisi prius transisset eum, qui est super terram, in qualibet mediterranea regione simus, ab eo loco, ubi sumus, usque ad litus maris. deinde, si ad eandem lineam contuitus adiacent, eum quoque aerem, qui super illas transmarinas terras est, transire acies nostra non potest, nisi prius peracto
Abbreviated transcription (Latin):
od corpꝰ xp̃i ñ dissolutum tabe atꝙ
putredinȩ die t̾tio resurrexit. nr̃a uͦ
post longũ tempꝰ ex qͣdã qͣ soluta dis-¬
cesserint collapsione reparabuntur.
humane facultati utrũq impossibile ẽ.
diuine autẽ potestati utrũq facillimũ.
Ut emĩ radius oculi nr̃i ñ citius ꝑuenit
ad ꝓpinquiora. tardiuis ad longinquiora.
s utraq intͣualla parili celeritate con¬
tingit: ita cũ in ictu oculi. sic̃ apls diẽ
fit resurrectio mortuoꝵ: om̃ipotentie
d̃i. & in effabili nutui tã facile ẽ queq
recentia qͣm diuturno tempore dilap¬
sa ca dauera. suscitare. Incredibilia st̃
hec quib dã. qr in exꝑta: cũ om̃is nat᷑a
rerũ tã sit plena miraculis. ut nͣ quasi
facili ꝑuestigatione rationis. s uidendi
consuetudine mira ñ sint: q̃ obhoc nec
consideratione nec inquisitione digna
uidentur. Nã ego ⁊ mecũ quicũq in¬
uisibilia dĩ ꝑ ea q̃ fac̾ta sunt intellec¬
ta conspiciunt. aut ñ minus aut am¬

Expanded text:
 corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intelleta conspiciunt, aut non minus aut am
Abbreviated transcription (Latin):
apłs̃ cũ in de loqueret᷑. caro ⁊ sangͥs reg¬
nũ di nͣ possidebunt. S qͥsqͥs ea sic acci¬
pit. ut existimet ita corpꝰ t̃renũ qͣle nc̃
habemꝰ in corpꝰ cȩleste resurrecꝰtione
mutari. ut nec m̃bra ista nec carnis sit fu¬
tura substantia: ꝓculdubio corrigendꝰ ẽ.
cõmonitus de corpore domini qͥ pꝰ resur¬
rectionẽ in eisoẽ m̃bris ñ solum conspici¬
endꝰ oculis. uerũ etiã manib tangendus
apparuit: carnẽq se habere etiã sermone
firmauit dicens : palpate ⁊ uidete quia
sp̾e carne̾ ⁊ ossa ñ ħt: sic̃ me utdetis hab̾e̾
Unͣ constat apłm ñ carnis sub̾am negasse
indĩ regno futuram: s aut homines gui
scđm carne̾ uiuunt. carnis ⁊ sanguinis
nomine nũcupasse: aut ipsã carnis cor¬
ruptionẽ q̃ tcͣ utiq nulla erit. Nam cũ
dixisset. caro ⁊ sanguis regnum d̃i non
possidebunt: bene intelligitur tanqͣm
exponendo qͥd dixi̾t. continuo subdidisse.
neq corruptio incorruptionẽ possidebit.

Expanded text:
apostolus, cum inde loqueretur: caro et sanguis regnum dei non possidebunt. sed quisquis ea sic accipit, ut existimet ita corpus terrenum, quale nunc habemus, in corpus caeleste resurrectione mutari, ut nec membra ista nec carnis sit futura substantia, procul dubio corrigendus est, commonitus de corpore domini, qui post resurrectionem in eisdem membris non solum conspiciendus oculis, uerum etiam manibus tractandus apparuit carnemque se habere etiam sermone firmauit dicens: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. unde constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dixisset: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, bene intellegitur tamquam exponendo quid dixerit continuo subdidisse: neque corruptio incorruptionem possidebit.
Abbreviated transcription (Latin):
uidere corruptionẽ. clauis tam̃ ⁊ lancea
ꝑ rumpi potuit. nc̃ om̃ino in incorruptiõe
consistere: ⁊ qđ in contumelia passionis
mortisq seminatũ ẽ. nc̃ c̾e̾ in gła uitȩ et̃na
& qd̾ ex infirmitate potuit crucifigi. nẽ
inuirtute regnare: & qd erat corpꝰ amma¬
le qmͣ ex adã sumptũ ẽ. nc̃ ee̾ spiritale:
qm̃ spui iã inseparabilit᷑ copulatũ ẽ. Cũ en
uellet apłs decorpore animali adhibere
testimonium scͥpturaꝵ: illud posuit qđ in
genesi legitur. Si ẽ inquit corpꝰ animale
adã in animã uiuentẽ. Recolis certe que a¬

Expanded text:
uidere corruptionem, clauis tamen et lancea uidere corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aeternae et, quod ex infirmitate potuit crucifigi, nunc in uirtute regnare et, quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est, nunc esse spiritale, quoniam spiritui iam inseparabiliter copulatum est. cum enim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur: Si est, inquit, corpus animale, Adam in animam uiuente
Abbreviated transcription (Latin):
ium cationẽ. Absorta ẽ mors in uictoriã.
Uͥ ẽ mors contentio tua: Ubi ẽ mors acu¬
leꝰ tuus: Aculeais aut̃ mortis ÷ pecc̃m.
uirtꝰ aut peccatilex. M ortẽ significari
arbitror hoc loco carnasẽ consuetudi¬
nẽ. quȩ resistit bone uoluntati delecta
usset ⁊ repugnasset: Ipsiꝰ contentio
etiã illo loco descͥbitur.: caro concupi¬

Expanded text:
riam. ubi est, mors, contentio tua? ubi eat, mors, aculeus tuus ? aculeus autem mortis peccatum, uirtus autem peccati lex. mortem significari arbitror hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae uoluntati delectattisset et repugnasset. ipsius contentio etiam illo loco describitur: caro concupi
Abbreviated transcription (Latin):
indiustis. Re autͣ ipsa tunc ꝑficietur: decimo.
cũ ⁊ in nob̃ qd̃ ẽ anmale nascendo. spi-¬
ritale factum fuit resurgendo. Ut gͦ
eius itidẽ u̾bis utar. spe salui facti sumꝰ
induimus autẽ imaginẽ tͣreni hominis
ꝓpagatione p̃uaricationis ⁊ mortis. qͣm
nobis intulit generatio: s indumus
imaginẽ cȩlestis hominis. gr̃a indul-¬
gentie uiteq ꝑpetuȩ. qd̃ nob̃ prestat
regesatio: ñ nͥ ꝑ mediatorẽ dĩ ⁊ homi-¬
nũ hominẽ itłm xꝑ̃m. quẽ celestem
hominẽ uult intelligi: qr de cȩlouenit ut
terrenȩ mortalitatis corpore uestiretur. qd̃
cȩlesti immor talitate uestiret. Cȩlestes uͦ idõ
apellat ⁊ alios qr fiunt ꝑ grͣam mͣbra eiꝰ: ut
cũ illis sit unus xp̃c. uelut caput ⁊ corpꝰ.
Hoc in eadem epła cuidentius ita ponit. ꝑ
homine̾ mors. ⁊ ꝑ hominẽ resurrectio mor¬
tuoꝵ: sic̃ enĩ in adã õs moriuntur. sic ⁊ ĩ xͦ¬

Expanded text:
induistis; re autem ipsa tunc perficietur, cum et in nobis, quod est animale nascendo, spiritale factum fuerit resurgendo. Ut enim eius itidem uerbis utar: Spe salui facti sumus. Induimus autem imaginem terreni hominis propagatione prae. uaricationis et mortis, quam nobis intulit generatio; sed induimus imaginem caelestis hominis gratia indulgentiae uitaeque perpetuae, quod nobis praestat regeneratio, non nisi per mediatorem Dei et hominum, hhominem vult intelligi, quia de coelo venit, ut terrenae mortalitatis corpore vestiretur, quod coelesti immortalitate vestiret. Coelestes vero ideo appellat et alios, quia fiunt per gratiam membra ejus, ut cum illis sit unus Christus, velut caput et corpus. Hoc in eadem Epistola evidentius ita ponit: Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ. uelut eiugilationẽ.
hinc apłs dic̃. De dormientibꝰ aut̃
nolo uos ignorare fr̃s. Et alio loco.
Ex quib plures manent usq ad¬
huc. qͥdã autẽ dormicrunt. ⁊ alia
inmimeralia in hoc testimonia aꝑ¬
te ꝑ scͥpturas utriusq testamenti
nens: ad quẽ se p̃parent. qui ĩ eiꝰ

Expanded text:
esurrectionem velut evigilationem. Hinc Apostolus dicit, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres ; et alio loco, Ex quibus plures manent usque adhuc; quidam autem dormierunt : et alia innumerabilia in hoc testimonia aperte per Scripturas utriusque Testamenti nens, ad quem se praeparent, qui in eius
Abbreviated transcription (Latin):
euidentia. ⁊ resurrectione mortuoꝵ
qr nulla erit dubitatio ia instantis
presentisq iudicii. subtraheretur
om̃e solatium laudis humane. N eq
uacabit de alio dis

Expanded text:
euidentia et resurrectione mortuorum quia nulla erit dubitatio iam instantis praesentisque iudicii, subtrahetur omne solatium laudis humanae. neque enim uacabit de alio disc
Abbreviated transcription (Latin):
uidebimus eũ sicuti ẽ. Hoc enĩ do¬
nũ tc̃ nob̾ dabitur. cũ dictũ fuerit
uenite benedicꝰti patͥs mei. possi-¬
dete paratũ uob̃ regnum. Tunc qͥppe
tolletur impius ne uideat maiestate
domini: quando ibunt sinistͥ in
supplicium ętͣnum: euntibꝰ dextͥs
inuitã ętͣnã. Hec ÷ autẽ sicut ait
ueritas uita ętͣna : ut cognoscant

Expanded text:
im donum tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Tunc quippe tolletur impius, ut non videat claritatem Domini , quando ibunt sinistri in supplicium aeternum, euntibus dextris in vitam aeternam . Haec est autem, sicut ait Veritas, vita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ⁊ corpꝰ humanũ suꝑ aqͣs potuit ambu¬
lare. celerrime id fieri posse quẽadmo¬
dũ dictum ÷ in ictu oculi sine ullis gradib
talib credit : sic̃ plerũq fumus in flãmã
mira celeritate conu̾titur: Caro enĩ nr̃a:
utiq ex terra ẽ. Philosophi autẽ quoꝵ
argum̃tis sepius resurrectioni carnie

Expanded text:
qua corpus humanum super aquas potuit ambuqua corpus humanum super aquas potuit ambulare, celerrime id fieri posse, quemadmodum dictum est: in ictu oculi, sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerumque fumus in flammam mira celeritate conuertitur? caro enim nostra utique ex terra est; philosophi autem, quorum argumentis saepius resurrectioni carnis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊caro ẽ. In celestib uͦ nulla caro. s corꝑa
simplicia ⁊ lucida. q̃ appellat apłs sp̃alia¬
s̃inulli autẽ uocant etherea. & idõ non
carnis resurrectioni contͣdicit illud qd̾
ait. caro ⁊ sanguns regnũ dĩ ñ posside¬
bunt: s qͣle futurum sit qd̾ caro et
sanguis ẽ pͣdicat.: ad qͣlem naturam
qͥsquis banc carne̾ conu̾ti posse ñ cre¬
dit. gradib ducendꝰ ẽ ad fidẽ. Si enĩ
ab eo queras utrum tͣra in aqͣm possit
conu̾ti. ꝓpt̾ uicinitatẽ: ñ ei uidet᷑ impoᷤᷤ¬
sibile. Rursꝰ si queras utrũ a qͣ possit
ĩ aerẽ: neq absurdũ hoc ẽẽ respondet.
uicina enĩ sunt sibi. Et de aere si qͣ-¬
ratur. utrũ in ethereũ corpꝰ. id est
celeste possit mutari: iã ipsa uicinitaẽ Ex libreo¬
ꝑsuadet̃. Ut gͥ ꝑ hos gradꝰ fieri posse ret̾ctati¬
concedit: ut terra in corpꝰ ethercũ num. uͦ.¬
conu̾tat᷑: cur ñ accedente di uoluntate

Expanded text:
et caro est: in coelestibus vero nulla caro, sed corpora et caro est: in coelestibus vero nulla caro, sed corpora simplicia et lucida, quae appellat Apostolnulli autem uocant aetherea. et ideo non carnis resurrectioni contradicit illud, quod ait: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, sed quale futurum sit, quod nunc caro et sanguis est, praedicat, in qualem naturam quisquis hanc carnem conuerti posse non credit, gradibus ducendus est ad fidem. si enim ab eo quaeras, utrum terra in aquam possit conuerti, propter uicinitatem non ei uidetur incredibile. rursus si quaeras utrum aqua possit in aerem, neque hoc absurdum esse respondet; uicina enim sunt sibi. et de aere si quaeras, utrum in aethereum corpus, id est in caeleste possit mutari, iam ipsa uicinitas persuadet. quod ergo per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum conuertatur, cur non accedente dei uoluntate,
Abbreviated transcription (Latin):
mincupasse : q̃ utiq in illo regno ñ erit
uͥ caro incorruptibił erit. ꝙͣ uis ⁊ alit᷑
possit intelligi. ut carnẽ ⁊ sanguinem
ros. qͥ ꝑseuerant̃ ista dilexerunt. E oce¬
i s ñ om̃s immutabimur. Resurgit gͦ
pius populꝰ: ut uetis hominis sui reli¬
qͥas transformet in nouum. Resurgit
aut impius populꝰ qͥ abinitio usq in
finẽ uetem hominẽ gessit: ut ĩ scđã
delectationum ⁊ uoluptatum mani-¬
festa torm̃ta ꝓcedant: int̾rogent se qͥ¬
ciantur desidio. Et cum ꝑuenerint
ad id qd̾ inlicite desiderant: attẽdant
si ñ cruciant᷑ timore. Uideant g̃ hic
penas suas anteqͣm ueniat illa resurrec-¬
tio: cũ in carne resurgentes ñ immu
onẽ carnis inqͣ doleant ñ in qͣ morant᷑:
alioguin ⁊ illi dolores finirentur

Expanded text:
ncupasse; quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Quamvis et aliter possit intelligi, ut carnem et sanguinemros, qui perseveranter ista dilexerunt. , sed non omnes immutabimur . Resurget ergo pius populus, ut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam delectationum et voluptatum manifesta tormenta procedant. Interrogent se qciantur desiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutaonem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ẽ peccm: uirtus uͦ peceatilex.
Peccauimꝰ in uno om̃s: ut moreremur
in uno om̃s. Accepimus legẽ. ũ ut em̃¬
datione finiremus peccatum: s ut trans¬
gressione augeremꝯ. Lex enĩ subintraut
ut habundaret pece̾m : & conclusit scͥ¬
tura om̃ia sub ꝑeecato. S do gr᷑as qu¬

Expanded text:
mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. Peccavimus in uno omnes; ut moreremur in uno omnes: accepimus legem, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus. Lex enim subintravit ut abundaret peccatum, et conclusit Scriptura omnia sub peccato. Sed Deo gra
Abbreviated transcription (Latin):
i e̾ mors aculcus tuus: Aculeꝰ aut̃ tt lxxxiii
mortis peccatum ẽ: uirtus uͦ peccati
lex. Te resurrectione corporis age¬
bat. qͣ absorbebit᷑ mors inuictoriã:
cũ mortale hoc induerit ĩ mortalita¬
tẽ. Eẽ ipsi morti insultabitur. quȩ
inuicꝰtoriã resurrectione corporis
absorbebit᷑: cũ ei dicet᷑. Ubie mors
contentio tua: ubi ẽ mors aculeus tuus:
Morti gͦ corporis hoc dicetur: Hanc eñ
absorbebit uctoriosa immortalitas: cũ
uic toria tua. qͣ om̃s sic uiceras. ut etiam
d̃i filius tecũ confligeret: teq ñ uitam¬
donando. s suscipiendo mortẽ supcraret
Uicisti in morientibuꝰ: uicta es in resur¬
gentibꝰ. Uictoria tua qͣ absorbueras cor¬
pora morientiũ temporał fuit: uictoria
nr̃a qͣ in corporib absorta es resurgentũ
ȩt̃na constabit. Ubi eͣ aculeꝰ tiuis. hoc ẽ
peccatum. qͦ puncꝰti ⁊ uenenati sumus:
ut etiã in nr̃is corporib fieres. & ea tl
longo tempr̃e possideres: A culeꝰ aut̃

Expanded text:
uleus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. De resurrectione corporis agebat, qua absorbebitur mors in victoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem. Tunc ipsi morti insultabitur, quae in victoriam resurrectione corporis absorbebitur. Tunc ei dicetur, Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Morti ergo corporis hoc dicetur. Hanc enim absorbebit victoriosa immortalitas, cum victoria tua, qua omnes sic viceras, ut etiam Dei Filius tecum confligeret, teque non vitando, sed suscipiendo superaret? Vicisti in morientibus, victa es in resurgentibus. Victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit: victoria nostra, qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna constabit. Ubi est aculeus tuus? hoc est, peccatum, quo puncti et venenati sumus, ut te etiam in nostris corporibus figeres, et ea tam longo tempore possideres? Aculeus autem
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ fallor adã unũ hominẽ fuisse: & ipsum eẽ
totũ genus humanũ. Nam ita diximus si
meministis. Qasi fractꝰ ẽ ⁊ sparsꝰ colligitur.
s in xep̃o renouatꝰ. qr sine peccato uenit adã
ut peccatũ ada solue̾t in carne sua: & ut re¬
dintegraret sibi adam imaginẽ dei. Ada gͦ.
destruxert uidei. resuscitauit dñs tͥduo
resuscitauit enim carne̾ suam. E n prius¬

Expanded text:
no die: Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, sed in Christo innovatur: quia sine peccato venit Adam, ut peccatum Adam solveret in carne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaginem Dei. De Adam destruxerunt Judaei, et resuscitavit Dominus triduo. Resuscitavit enim carnem suam: vi
Abbreviated transcription (Latin):
habebat tantã felicitatem : ut in defectum
ñ uergeret senecꝰtutis. huic gͦ pristine sta¬
bilitati restituetur hoc corpꝰ in resurrecͥ¬
one mortuoꝵ: S habebit ampluis ut nec
alim̃tis corporalib sustentetur: s ad suffici¬
entiã uiuificetur solo sp̃u cũ resur rexerit
in sp̃m uiuificantẽ. qͣ causa etiã sp̃ale est.
lllud autẽ qd̃ pͥmũ fuit qͣm uis ñ moriturũ
nͥ homo peccasset. tam̃ animale factum ẽ.

Expanded text:
habebat tantam felicitatem, ut in defectum non uergeret senectutis. huic ergo pristinae stabilitati restituetur hoc corpus in resurrectione mortuorum, sed habebit amplius, ut nec alimentis temporalibus sustentetur, sed ad sufficientiam uiuificetur solo spiritu, cum resurrexerit in spiritum uiuificantem, quia iam etiam spiritale erit. illud autem, quod primum fuit quamuis non moriturum, nisi hom
Abbreviated transcription (Latin):
dampnata ꝓpagine ex orit᷑: primo sit
erit bonus ⁊ spiritalis. Ista insufflati
one cũ factꝰ ÷ homo in animã uiuen¬
tẽ. ñ qr illa insufflatio conu̾sa ẽ in a¬
intelligere qͥ factus ẽ in animã uiuen de resur¬
tẽ: s adhuc animalẽ. Tc̃ enim spiritał rectione¬
ẽ effec̾tus. cum in paradiso. hoc ẽ in mortuoꝵ¬
beata uita constitutus. p̃ceptum etiam
ꝑfecꝰtionis accepit: ut u̾bo dĩ consũ¬
maretur. Itaq post qͣm peccauit rece¬
dens a p̃cepto dei. & demissꝰ a paradi-¬
so. in eo remansit ut animalis esset:
⁊ in eo animalẽ hominẽ priꝰ agimis
om̃s qͥ de illo pꝰ peccatum nati sumꝰ
ꝯ ab illo recreati. ⁊ uiuificati. restitu. d̾ simboli¬
amur in paradisum. uͥ lat̾ ille cum
Sic enim apłs dic̃.: s ñpriꝰ qd̾ spi¬
ritale ẽ. s qd̾ animale. ẽ. Sic enim
scͥptum ẽ. Fãctꝰ ẽ pͥmus adã ĩ aĩãm

Expanded text:
damnata massa exoritur, primo sit erit bonus et spiritalione, cum factus est homo in animam viventem: non quia illa insufflatio conversa est in aintelligere, qui factus est in animam viventem, sed adhuc animalem. Tunc enim spiritualis effectus est, cum in paradiso, hoc est in beata vita constitutus, praeceptum etiam perfectionis accepit, ut verbo Dei consummaretur. Itaque postquam peccavit, recedens a praecepto Dei, et dimissus est de paradiso, in hoc remansit ut animalis esset. Et ideo animalem hominem prius agimus omnes, qui de illo post peccatum nati sumus,  ; et ab illo recreati et vivificati, restituamur in paradisum, ubi latro ille cum Sic enim Apostolus dicit: Sed non prius quod spirituale est, sed quod animale, sicut scriptum est: Factus est primus
Abbreviated transcription (Latin):
s nullã tarditatẽ. corruptionẽq carnalẽ
spũ uiuificante passura. Tc̃ iã ñ terrenus
s cȩlestis homo erit: ñ qr corpꝰ qđ de t̾ra
factũ ÷ ñ ipsum erit: s qr dono cȩlesti ĩã
tale erit ut etiã cęlo incolendo. ñ amissa
natura. s mutata qͣlitate conueniat.
rit gͦ spiritui subdita caro spiritalis.
s tam̃ caro ñ sp̃c: sic̃ carni subditus fuit sp̃e
ipse carnalis. s tam̃ sp̃c nͣ caro. Cuius rei ha¬
bemus exꝑim̃tum in nr̃ȩ pene deformitate.

Expanded text:
sed nullam tarditatem corruptionemque carnalem sed nullam tarditatem corruptionemque carnalem spiritu vivificante passura. Tunc jam non terrenus, sed coelestis homo erit: non quia corpus, quod de terra fictum est, non ipsum erit; sed quia dono coelesti jam tale erit, ut etiam coelo incolendo non amissa natura, sed mutata qualitate, conveniat.rit ergo spiritui subdita caro spiritalis, sed tamen caro, non spiritus; sicut carni subditus fuit spiritus ipse carnalis, sed tamen spiritus, non caro. Cuius rei habemus experimentum in nostrae poenae deformitate.
Abbreviated transcription (Latin):
indigebunt qͦfiat ut nullo morbo ł sence¬
tute inueterata moriantur. neq ullis alis
corporalib alim̃tis. quib esuriendi ⁊ sitiench
qͣliscũq molestia deuitetur: qm̃ certo et
om̃imꝰ inuiolabili munere immortalitatis
induent᷑ : ut ñ nͥ uelint possibilitate non
necessitate uescantur. Certe fides xp̃iana
de ipso saluatore ñ dubitat. qd̃ etiã post
resurrectionẽ ĩa qͥde inspiritali carne
s tam̃ uera.: cibum ac potum cũ discipulis
sumpsit. Non enĩ potestas. s egestas biben¬
di ⁊ edendi talib corporib auferetur: uñ
& spiritalia erunt. ñ qr corpora ẽẽ de¬
sistent. s qr spu uiuificante subsistent: ñ
sicͣ ista q̃ hñt animã uiuentẽ. ñ dũ sp̃m
uiuificantẽ. animalia dicunt᷑ corpora: nec
tam̃ animȩ st̃ s corpora: ita illa sp̃alia uo¬
cant᷑ corpora. Absit tam ut sp̃c ea credamꝰ
futura: s corpora carnis habitura sub̃am:

Expanded text:
indigebunt, quo fiat ut nullo morbo uel senecindigebunt, quo fiat ut nullo morbo uel senectute inueterata moriantur, neque ullis aliis corporalibus alimentis, quibus esuriendi ac sitiendi qualiscumque molestia deuitetur; quoniam certo et omni modo inuiolabili munere inmortalitatis induentur, ut non nisi uelint, possibilitate, non necessitate uescantur. de ipso Saluatore non dubitat, quod etiam post resurrectionem, iam quidem in spiritali carne, sed tamen uera, cibum ac potum cum discipulis sumsit. Non enim potestas, sed egestas edendi ac bibendi talibus corporibus auferetur. Unde et spiritalia erunt, -non quia corpora esse desistent, sed quia spirisicut ista quae habent animam viventem, nondum spiritum vivificantem, animalia dicuntur corpora, nec tamen animae sunt, sed corpora, ita illa spiritalia vocantur corpora. Absit tamen ut spiritus ea credamus futura, sed corpora carnis habitura substantiam,