comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro qui uiuificat omĩa. uita est animaꝵ: Si igitur tante
est magnitudinis ut comprehendi non possit uita uiui¬
ficata: quis intellectu comprehendere ualeat quante ma¬
iestatis sit uita uiuificans : sed hoc ipso considerare atq
discernere iam est aliquateniis intrare : quia ex sua estima¬
cione anima cosligit quid de circumseripto sp̃u sentiat¬
qui cam incomprehensibiliter iregit. qui incomprehensi¬
biliter creauit. Conditor etenĩ nr̃ longe incomparabiliter
creatir suę presidet. et quedã oꝑatur ut sint. nec tamen
uiuant: quedam uero ut sint et uiuant. nec tamen discer¬
nere aliquid de uita ualeant: Quedã autẽ ut sint uiuãt
atq discernant. et oꝑatur tinus omĩa sed in om̃ib nondi¬
uisus. est enim uere summus: et numquã sibi dissimi¬
lis: anima autem et suꝑ naturã sibimet ipsi diuersa
non est: ꝑ cogitacionẽ tamen diuersa est: Eo eni mom̃

Expanded text:
ro qui vivificat omnia vita est animarum. Si igitur tantae ro qui vivificat omnia vita est animarum. Si igitur tantae est magnitudinis, ut comprehendi non possit vita vivificata, quis intellectu comprehendere valeat, quantae majestatis sit vita vivificans. Sed hoc ipsum considerare atque discernere jam est aliquatenus intrare. Quia ex sua aestimatione anima coqui ea incomprehensibiliter regit quae incomprehensibiliter creavit. 10. Conditor etenim noster longe incomparabiliter creaturae suae praesidet, et quaedam operatur ut sint, nec tamen vivant; quaedam vero ut sint et vivant, nec tamen discernere aliquid de vita valeant; quaedam autem ut sint, vivant, atque discernant. Et operatur unus omnia, sed in omnibus non divisus . Est enim vere summus, et nunquam sibi dissimilis. Anima autem etsi per naturam sibimetipsi diversa non est, per cogitationem tamen diversa est. Eo enim mome
Abbreviated transcription (Latin):
tissquatinus talem se anima consideret: qualis sub deo suꝑ
corpus creata est: ut a suꝑiore uiuificata. uiuificet inferiꝰ
quod administrat: Quȩ et sic infusa est corꝑrut non ꝑ
membroꝵ partes partib sit diusa. Nam in quolibet lo¬
co pars corꝑis ꝑcutitur tota dolet Miro autẽ modo: tina
eademq uiuificatione membris presidens. cũ ipsa ꝑ natu¬
ram non diuersa sit. ꝑ corpus tamen agit diuersa: Ipsa qͥp¬
pe est quȩ ꝑ oculos uidet. ꝑ aures audit. ꝑ nares odorat.
ꝑ os gustat. ꝑ membra omĩa tangit. et tangendo lene
ab asꝑo discernit: Et cum tam diuersa ꝑ sensus oꝑatur.
non hec diuersa sed una illa in qua creata est ratione
disponit: Cũ ergose ipsam sine imaginib corꝑis cogitat
anima.iam primũ hostiũ intrauit. seb ab hoc hostio ad
altum tenditur: ut de natura om̃ipotentis dei aliquid cõ¬
templetur: anima itaq in corꝑe: uita est carnis: Deus ue¬

Expanded text:
tis, quatenus talem se anima considetis, quatenus talem se anima considecorpus creata est; ut a superiore vivificata, vivificet inferius quod administrat: quae et sic infusa est, ut non per membrorum partes partibus sit divisa; nam in quolibet loco pars corporis si percutitur, tota dolet. Miro autem modo una eademque vivificatione membris praesidens, cum ipsa per naturam non diversa sit, per corpus tamen agit diversa. Ipsa quippe est quae per oculos vidit, per aures audit, per nares odoratur, per os gustat, per membra omnia tangit: et tangendo, lene ab aspero discernit: et cum tam diversa operatur per sensus, non haec diversa, sed una illa in qua creata est ratione disponit. Cum ergo seipsam sive imaginibus corporis cogitat, anima jam primum ostium intravit; sed ab hoc ostio ad aliud tenditur, ut de natura omnipotentis Dei aliquid contempletur. Anima itaque in corpore vita est carnis. Deus ve
Abbreviated transcription (Latin):
gradus ascensionũ facit. ut primũ si ualet confide
tũ potuerit inuestiget: sed mens nã si m carnalib
iaginib fuerit sparsa nequa quã uel se uel. animȩ
naturã considerare sufficit: quia ꝑ quod cogitacio¬
nes ducitur. quasi ꝑ tot obstacula cecatur: Primus
ergo gradus est ut se ad secolligat: scdsait uideat qualis
est collecta: Tercius ut suꝑscinecipsam surgate ac se cõtẽ¬
plationi auctoris inuisibilis intendendo subiciat: Sed se
ad se nullomodo colligio: nisi prius didicerit terrenarũ
atq celestiũ imaginũ fantasmata ab oculo mentis compes¬
cere quicquid de uisu. quicquid de auditu. quicquid de
odoratu. quicquid de tactu. et gustu corporeo cogitacio¬
ne eius occurrerit respuere atq calcare: Quatinus talem
se querat intus qualis sine istis est. Nam hec quando cogi¬
tat: quasi quasdam umbras corꝑm introrsus uersat: Abi¬
cienda ergo sunt omĩa manu districtionis ab oculis men¬

Expanded text:
gradus ascensionis facit, ut primum semetipsam, si vagradus ascensionis facit, ut primum semetipsam, si vatum potuerit, investiget. Sed mens nostra si in carnalibus imaginibus fuerit sparsa, nequaquam vel se vel animae naturam considerare sufficit, quia per quot cogitationes ducitur, quasi per tot obstacula caecatur. 9. Primus ergo gradus est ut se ad se colligat, secundus ut videat qualis est collecta, tertius ut super semetipsam surgat, ac se contemplationi auctoris invisibilis intendendo subjiciat. Sed se ad se nullatenus colligit, nisi prius didicerit terrenarum atque coelestium imaginum phantasmata ab oculis mentis compescere, quidquid de visu, quidquid de auditu, quidquid de odoratu, quidquid de tactu et gustu corporeo cogitationi ejus occurrerit, respuere atque calcare, quatenus talem se quaerat intus, qualis sine istis est. Nam haec quando cogitat, quasi quasdam umbras corporum introrsus versat. Abigenda ergo sunt omnia manu discretionis ab oculis men
Abbreviated transcription (Latin):
uimussex quater ducimus. ad uiginti quatuor p̃¬
explicari debuit: quia om̃is bona oꝑatioꝑ quatuor
sc̃i cuuangłii ut diximus libros agnoscitur: et in
unius dei continitione et confessione completur
nẽ. Ostiũ enĩ contra ostiũ est. et cũ recto ittnere ad
exteriori fide minteriorẽ aditũ ꝑuenitur In cog¬
nitione ucro om̃rpotentis dei primũ ostiũ nr̃m fi¬
des est scdm̃ uero species eius ad quã ꝑ fidem ambu¬
lando ꝑuenimtis: In hac enĩ hanc ingredimur:ut ad
illam postmodũ ꝑducamur Oftrũ ergo contra os¬
tiũ: quia ꝑ aditũ fidei aꝑitur. aditus insionis der. Si
quis uero utraq hec ostia in hac uita uelit accipere:
neq hoc ab salubri intelligentia abhorret: Nã sepe
uolumus om̃ipotentis dei natura inuisibilẽ conside¬
rare sed nequaquã ualemis: atq ipfis oifficultatibus
fatigata anima ad semet ipsam recedit: sibiq de ipsa

Expanded text:
vimus, si sex quater ducimus, ad viginti et quatuor pevimus, si sex quater ducimus, ad viginti et quatuor peexplicari debuit, quia omnis bona operatio per quatuor sancti Evangelii, ut diximus, libros agnoscitur, et in unius Dei cognitione et confessione completur.nem. Ostium enim contra ostium est cum recto itinere ab exteriore ad interiorem aditum pervenitur. In cognitione vero omnipotentis Dei primum ostium nostrum fides est, secundum vero species illius, ad quam per fidem ambulando pervenimus. In hac etenim vita hanc ingredimur, ut ad illam postmodum perducamur. Ostium ergo contra ostium est, quia per aditum fidei aperitur aditus visionis Dei. Si quis vero utraque haec ostia in hac vita velit accipere, neque hoc a salubri intelligentia abhorret. Nam saepe volumus omnipotentis Dei naturam invisibilem considerare, sed nequaquam valemus; atque ipsis difficultatibus fatigata anima ad semetipsam redit, sibique de seipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nobis ad itũ regni celestis aꝑit debemus nosmet¬
ipsos in magna bonoꝵ oꝑm actionem dilatare: Ad¬
uersa patienter ꝑpeti. benigna libenter impenderer
ipsius etiã quos patimur amore habita tribuere ñ
habita non habere proximos sicut nosmet ipsos di¬
ligere. eoꝵ bona nr̃a credere: eoꝵ mala quasi pro¬
pria deflere. In tali ergo mente magna latitudo
est in qua angustia odioꝵ non est: Quã profecto
latitudinẽ et dei et proximi amore concepimus:
ꝑ sacra mandata cognouimus. Nam et ipsius la¬
titudinis. uiginti et qumq cubitos non inconue¬
nientes intelligimus : si eos iuxta sacro eloquio dis¬
cutere uelimus Sex em̃ cubitis mensuratos thala¬
mos dixcrat. et sexto die homo conditus est qͤttd̃q die
dñs ꝑfecisse oꝑa sua describitur: Unde etiã pro ꝑfecti¬
one poni senarius numerus solet. Ecce qui ad om̃em
oꝑationẽ bonã ꝑ quatuor scĩ euii angłii libros agno¬

Expanded text:
quae nobis aditum coelestis regni aperit, debemus nosmetquae nobis aditum coelestis regni aperit, debemus nosmetipsos in magna bonorum operum actione dilatare, adversa patienter perpeti, benigne libenter impendere, ipsos etiam quos patimur amare, habita tribuere, non habita non ambire: proximos sicut nosmetipsos diligere: eorum bona, nostra credere; eorum mala quasi propria deflere. In tali ergo mente magna latitudo est, in qua angustia odiorum non est: quam profecto latitudinem ex Dei et proxiper sacra mandata cognovimus. Nam et ipsos latitudinis viginti et quinque cubitos non inconvenienter intelligimus, si eos juxta sacrum eloquium discutere velimus. Sex enim cubitis mensuratos thalamos dixerat, et sexto die homo est conditus ; eo quoque die Dominus perfecisse opera sua describitur. Unde etiam pro perfectione poni senarius numerus solet. Et quia omnem operationem bonam per quatuor sancti Evangelii libros agno
Abbreviated transcription (Latin):
proximũ usq ad humilitatẽ scientiȩ: propter dñm in quã¬
tum intelligimus et ualemus bona semꝑ operemur:
Potest etiã portam ipseiam aditus regni celestis intelli¬
gii Et habet nunc thalamus tectũ. habet porta tectũ:
Quia et quanta sit nr̃a caritas in deo et preximũ ñ cog¬
noscitur: et quando de hoc scło ad eternę uite requiẽ
introducamur ignoratur: Esse enĩ nobis conditor nr̃
diẽ mortis nr̃ȩ incognitũ uoluit: ut dũ semꝑ igno¬
ratur. semꝑ esse proximus credatur: Et tantũ quis¬
q feruentior sit in oꝑatione. quantũ a deo incertꝰ
est de uocatione: Unde et latitudo .xX. et .u. cubitoꝵ
thalamo ad portã tendituri quia caritate quam se
mel indeo et prorimũ concupfimus. usq ad ingres¬
sum regni debemus om̃e quod possumus multipli¬
citer atq incessanter oꝑari: a tecto itaq thalamius¬
q ad tectũ portȩ magna latitudo est: quia ex gr̃a
qua inchoamus dm̃ diligere usq ad ipsam dilectionẽ

Expanded text:
t propter Deum, in quantum intelligimus et valemus, bona semper operemur. 7. Potest etiam porta ipse jam aditus regni coelestis intelligi. Habet nunc thalamus tectum, habet et porta tectum, quia et quanta sit nostra charitas in Deum et proximum, non cognoscitur, et quando de hoc saeculo ad aeternae vitae requiem introducamur ignoratur. Esse enim nobis conditor noster diem mortis nostrae incognitum voluit, ut, dum semper ignoratur, semper esse proximus credatur; et tanto quisque ferventior sit in operatione, quanto et incertus est de vocatione. Unde et latitudo viginti et quinque cubitorum a thalamo ad portam tenditur, quia per charitatem qumel in Deo et proximo concupimus, usque ad ingressum regni debemus omne quod possumus multipliciter atque incessanter operari. A tecto itaque thalami, usque ad tectum portae, magna latitudo est: quia ex gratia qua inchoamus Deum diligere, usque ad ipsam dilectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. Porta enim adaquilonẽ habet fenestras uestibu¬
lum habe̾t sculpturas: quia cũ peccator post culpas ad uitã¬
reducitur. sepe lumen contemplationis accipit: ad quȩ de
ipsa memoria iniquitatis sue gr̃am magne humilitatis
bonȩ quoq oꝑationis efficaciã ut om̃e quod ficri preci¬
pitur in uita cius quasi sculptũ esse uidetur. Diligent᷑

Expanded text:
vocatur. Porta igitur ad aquilonem habet fenestras, habet vestibuvocatur. Porta igitur ad aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas: quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accepit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis, bonae quoque operationis efficaciam sumit: ut omne quod fieri praecipitur, i
Abbreviated transcription (Latin):
in innocentia ꝑstiterunt Portã ad orientẽ habent: qͥa
cis cclestis regni aditus patet ali mine quod accipen Ait
et om̃s qui in peccatis postmodũ lapsi torporis sui frigo¬
re sunt. de pressi: sed ꝑpenitenciã redeunt ad amorẽ celes¬
tis patriç recalescunt Portã ad aquilonẽ habent: quia etiã
eis post peccati sui frigora regni aditus ꝑ miscđiam patet.
Eaergo habere dicitur porta ad aquilonẽ. que habet por̾¬
tam ad orientem:. Quia et conuersi peccatores sic ditantur
uirtutib sicut illi sunt diuites. qui cadere in peccato uita¬
runt. Unde et psalmistȩ uoce ꝑ dnm dicitur Cincrẽ sicut
panẽ manducabã. Quia sic penitentes recipĩt ut iustos scrip¬
tum quippe est de peccatorib. Olim in cilicio et emerẽ peni¬
tenciã egissent. Cinis ergo sicut panis comeditur: quando
ad actoris suiꝰ grãm peccator ꝑ ꝑenitenciã sicut in nocensre¬

Expanded text:
in innocentia perstiterunt, portam ad Orientem habent, quia in innocentia perstiterunt, portam ad Orientem habent, quia eis coelestis regEt omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post peccati sui frigora regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad aquilonem, quae habet porta ad Orientem, quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites qui cadere in peccatum vitaverunt. Unde et Psalmistae voce per Dominum dicitur: Cinerem sicut panem manducabam , quia sic poenitentes recipit ut tum quippe est de peccatoribus: « Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. » Cinis ergo sicut panis comeditur: quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens re
Abbreviated transcription (Latin):
uorẽ aninũ ad augmentũ excitant: et ꝑsemet ipsam mul¬
tiplicantur. Unde et in latitudinẽ in mente faciunt. ut ñ
sit angusta ꝑ teporẽ. sed expansa in bonis actib ꝑ caritatẽ:
Omis enĩ torpor de tempore angustiȩ teporis angustia est:
Om̃is uero benignitas. caritas magna latitudo. Nam et si res de¬
sunt quȩ fortasse indigenti prorimo ꝑuchantur: ampla est
substancia uoluntatis bone quȩ sufficit ad regni recributionẽ.
Sicut scriptũ est. In terra pax hominib bone uoluntatis.
menfurã porte quȩ respiciebat ad orientẽ Cuncta hec iã
superius latius dicta sunt: et idcirco sermo non debet mo¬
rosa expositione tardari. hoc tamen magnoꝑe notandũ est:
quod porta ad aquilonẽ ea omĩa habere ꝑhibetur. que por¬
ta ad aquilonẽ. orientẽ: Fenestras scilicet contemplatio¬
nis uestibulũ humilitatis sculpturas bonȩ operationis.
Om̃s enĩ qui ꝑ hoc quod deo in conuersatione nati sunt.

Expanded text:
ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplicantur: unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor, teporis angustia est. Omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo; nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: « In terra pax hominibus bonae voluntatis mensuram portae quae respiciebat ad Orientem. 6. Cuncta haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen magnopere notandum est, quod porta ad Aquilonem ea omnia habere perhibetur 1380 quae porta ad Orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturam bonae operationis. Omnes enim qui per hoc quod Deo in conversatione nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ propħam longe suꝑuus dicitur. Pone ollã pone in qtia: et
mitte in cã aquã. et congere fruitra eitis in ea Et paulo post
Et ferbuit coctio eius et discocta sunt ossa illius in medio eiꝰ:
atq iterũ congere ossaq igni succendã consumentur carnes:
et coquentur untuersa cõpositio et ossa tabescent. Pone quo¬
q eã suꝑ primas uacuũ: et calescat et liquefiat es enuis Tc̃
Inmissa est: Et frustra eius congesta sunt quan
do adea mundiq popli defluelunt qui uelud aqua
calens actionib mundi feruescerent: Et quasi frustra carmũ
in ipso suo feruore liquerentur De qua bene dicitur. Et fer¬
buit coctio cius: et discocta sunt ossa illius in medio c̾ius. B
prius quidẽ in ea uehementer incaluit actio głe scłariss
etem̃ potentes scłi insirmitas regitur poẜudoꝵ: Sed ect iã¬
de illa om̃s hurus scłi potentes ablati sunt. ossa ergo excocta

Expanded text:
dem prophetam longe superius dicitur: Pone ollam, pone, inquam, et dem prophetam longe superius dicitur: Pone ollam, pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere frusta ejus in ea . Et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus . Atque iterum: Congere ossa, quae igne succendam: consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat, et liquefiat aes ejus . Tunc Tunc in eam aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, qdo ad eam undique populi confluebant, qui, velut aqua calens, actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et decocta sunt ossa illius in medio ejus: quia prius quidem in ea vehementer incaluit actio gloriae saeculetenim potentes sde illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt: ossa ergo excocta
Abbreviated transcription (Latin):
sicut fatitis trahitiłr ad mortẽ hec igitur dixi neq portam
significare dñm uel predicatores uel scriptuã sacram
uel fidem expomꝰ: ubicumq iam in hoc propba porta le¬
gitur signari altud non enodatur Cũ enĩ de una por¬
ta prophoca diutius loqueretur recta fides intellecta
est. quia una est ominium dector fides Cum uero aliȩ por¬
tȩ nominantur: intelligiora predicator. possunt. ꝑ
qũe uera uita cognoscitur: et ꝑ que ascenditur ad sacramentoꝵ
spĩaliũ cognitionẽ. Nã porta ꝑ quã signari fidẽ diximus. no¬
tandũ nobis qtia mferior appellatur In has onĩ uita dũsu¬
mus. quasi in imo positi inferius tencinu̾r Et recte inferior por¬
ta fides est: quia nobis in terra positis apit cognitionẽ quȩ nunc

Expanded text:
sicut fatuus trahitur ad mortem. Haec igitur dixi, ne quia por tam sicut fatuus trahitur ad mortem. Haec igitur dixi, ne quia por tam significare Dominum, vel praedicatores, vel Scripturam sacram, vel fidem exposui, ubicunque 1377 jam in hoc propheta porta legitur signare aliud non credatur. Cum enim de una porta propheta loqueretur, recte fides intellecta est, quia una est omnium electorum fides. Cum vero aliae portae nominantur, intelligi ora praedicatorum possunt, per quae vera vita cognoscitur, et per quae ascenditur ad sacramentorum spiritalium cognitionem. Nam porta per quam significari fidem diximus, notandum nobis est quia inferior appellatur. In hac enim vita dum sumus, quasi in imo positi adhuc inferius tenemur. Et recte inferior porta fides est, quia nobis in terra positis aperit cognitionem Dei. Itaque nunc
Abbreviated transcription (Latin):
AENA LESENTŨ DEBET EsTE discretio: ut in
sacro eloquio cũ quelibet unus sermo dicit᷑
non semꝑ unam eadem querẽ significare creda¬
tur: Sicut aliquando sol in bono. aliquando
pii in inferno dicturi sunt Errauimus auia ueritatis: et
sol iusticie non luxit nobis Et de iactatis feminib dñs dic̃
Orto sole errauerunt: Quia indelicet facta ꝑsecutione in reꝓ¬
boꝵ cordib p̃dicationis uerba siccantur: si deo dñm signat:
Unde scriptũ est Ucit leo de tribu tuda. Sic leonis nomini
diaboli similitudo exprimitur: sicut ꝑ primũ pastorẽ or¬
citur. Aduersartus ur̃ diabolus. sicut leo rugiens crrcuit. q¬
rens qͥuiẽ derioret. Sic boitis nomine sapiens designatur: Un¬
de scriptũ est. Non tungis bonẽ et asmũ idest sapientẽ qi firã
com p̃dicatio̾nẽ non socies Sic ꝑ bouẽ fatuus figuratur:
sicut de eo qui i turpitudine amoris captus est dicitui:
Statĩq cã sequitur. Quasi bos ductus ad uictimã: id est

Expanded text:
agna legentium debet esse discretio, ut in sacro eloquio cum quilibet unus sermo dicitur, non semper unam eamdemque rem significare credatur, sicut aliquando sol in bono, aliquando inferno impii dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et sol justitiae non luxit nobis . Et de jactis seminibus Dominus dicit: Orto sole aruerunt , quia videlicet, facta persecutione, in reproborum cordibus praedicationis verba siccantur. Sic leo Dominum signat. Unde scriptum est: Vicit leo de tribu Juda . Sic leonis nomine diaboli similitudo exprimitur, sicut per primum pastorem dicitur: Adversarius vester diabolus, sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret . Sic bovis nomine sapiens designatur. Unde scriptum est: Non junges bovem et asinum , id est, sapientem cum stulto in praedicatione non socies. Sic per bovem fatuus figuratur, sicut de eo qui in turpitudine amoris captus est, dicitur: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam ; id est,
Abbreviated transcription (Latin):
te est ꝑ circulos designatur Et notandũ quod a latere
et sũmitate iubentur ansule uel circuli in curtinis
fieri: Quia precepta celestia et intellectus sp̃italisn
solum nos debet sursum dei amore suspendere: sed
etiam proximo in caritate sociare. In eo enim quod cõ¬
ditorẽ nr̃m diligimus. quasi ꝑsupiores ansulas in earo pen¬
dimus. In eouero quod sicut nosmecipsos proximos ama¬
mus ansulas et circulos a latere habemus. ut curtinȩ taber¬
naculi. idest fideliũ anime ꝑcaritatẽ. Conuncte sunt et
non ꝑ miscdiam diuise. Unde et hic post longitudinẽ quin¬
quaginta cubitos protinus latitudo subiungitur. uign¬
ti et quinq cubitoꝵ: Que uidelicet latitudo ad caritatem
procimi ꝑtinet Ipsa enĩ in frm amore esse dilatat: atq er¬
gieos om̃e quod pecet bom oꝑis erercet Cuncta autẽ bona
oꝑa quȩ corporaliter fiunt ꝑ quinq corporeos sensus exi¬

Expanded text:
te per circulos designatur. 5. Et notandum quod a latere te per circulos designatur. 5. Et notandum quod a latere et summitate jubentur ansulae, vel circuli in cortinis fieri, quia praecepta coelestia et intellectus spiritualis, non solum debet nos sursum in Dei amorem suspendere, sed etiam proximo in charitate sociare. In eo enim quod conditorem nostrum diligimus, quasi per superiores ansulas in aere pendemus. In eo vero quod sicut nosmetipsos proximos amamus, ansulas et circulos a latere habemus, ut cortinae tabernaculi, id est fidelium animae per charitatem conjunctae sint, et non per discordiam divisae. Unde et hic post longitudinem quinquaginta cubitorum protinus latitudo subjungitur viginti et quinque cubitorum, quae videlicet latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum amorem se dilatat, atque erga eos omne quod potest boni operis exercet. Cuncta autem bona opera quae corporaliter fiunt, per quinque corporis sensus exhi
Abbreviated transcription (Latin):
li sci om̃s sunt. qui exdiuersis uircutũ colorib in scã
eccła ornamento profitiunt. qui et interiora uelant et
exteriora om̃ino do exornant: quia coꝵ uita in quã¬
tũ uidetur ornamentũ est. et eoꝵ intellectus abscondi¬
tus dũ celestia. quȩ in mentes seruant et dicere non
possunt: in cis alio cõmodo uellantur. Recte auitem
decẽ cortinȩ sunt: quia ꝑ decalogi custodiã ipsa scor eor
cortda profeterunt. Iacentme uero ansulȩ curtinarũ
fieri quin quaginta precepta sunt: Iacinctus uero¬
celi speciẽ habet. Ansule ergo curtinaꝵ sunt precepta ce¬
lestia in quib ligantur animȩ dut ab inferiorib suble¬
uatȩ superius pendant. Quȩ uidelicet anstilȩ habent.
et circulos aureos intellectũ scilicet uera sapientia ful¬
gentẽ: Qui intellectus quia esse debet. ꝑ om̃ia circum¬
spectus et cautȩ sollicitudinis uigilantiũ unitasrec¬

Expanded text:
li sancti omnes sunt, qui ex diversis virtutum coloribus in sanctae li sancti omnes sunt, qui ex diversis virtutum coloribus in sanctae Ecclesiae ornamento proficiunt. Qui et interiora velant, et exteriora omnimodo exornant, quia eorum vita in quantum videtur, ornamentum est; et eorum intellectus intus absconditur, dum coelestia quae in mente servant, et dicere non possunt, in eis aliquo modo velantur. Recte autem decem cortinae sunt, quia per Decalogi custodiam ipsa sanctorum corda profecerunt. Hyacinthinae vero ansulae cortinarum fieri quinquaginta praeceptae sunt. Hyacinthus coeli speciem habet. Ansulae ergo cortinarom sunt praecepta coelestia, in quibus ligantur animae, ut ab inferioribus sublevatae superius pendeant. Quae videlicet ansulae habent et circulos aureos, intellectum scilicet vera sapientia fulgentem. Qui intellectus, quia esse debet per omnia circumspectus, et cautae sollicitudinis vigilantia munitus, rec
Abbreviated transcription (Latin):
quã bon̾a oꝑa insinuet predicat fidem ꝑ quã anma
humiliter uemiens ad bonoꝵ actirũ altitudmẽ subleua¬
tur: Qtiȩ cuncta scd̃m mensurã porte prioris sunt iuxta
quinquagenartũ enĩ mimerũ requiẽ diximus fi¬
gurari: quia et quinquasesimus annus ueteri popło
in requiẽ datus est qui appellatus est iubeleus: et
septenartus numerusꝑ quẽ hoc om̃e tempus euolui¬
tur septies multiplicatus ad quadraginta et notiẽ du¬
citur cui monas additur: quia in unius contemplatione
roquies eterna ꝑficitur isdẽ ergo quinquagęnarius mi¬
meruis nobis in longitudinẽ est quia ꝑuentre adil¬
lam requiẽ non potestꝰ nisi qui ad eam spẽm suam modo
tendere long animiter potest. Quia enĩ ꝑ quinqͣ
nos ommino instruere quod in tabernaculo decẽ cur¬
tinȩ iussȩ sunt fieri quȩ haberent. ansulas quinqͣ¬
genas et enrculos aureos quinquage nos a latere decem cur¬

Expanded text:
quam bona opera insinuet, praedicat fidem, per quam anima quam bona opera insinuet, praedicat fidem, per quam anima humiliter veniens ad bonorum actuum altitudinem sublevetur. Quae cuncta secundum mensuram portae prioris sunt, juxtaquinquagenarium enim numerum requiem diximus figurari, quia et quinquagesimus annus veteri populo in requiem datus est, quia appellatus est jubilaeus; et septenarius numerus, per quem hoc omne tempus evolvitur, septies multiplicatus ad quadraginta et novem ducitur. Cui monas additur, quia in unius contemplatione requies aeterna perficitur. Idem ergo quinquagenarius numerus nobis in longitudinem est, quia pervenire ad illam requiem non potest, nisi qui ad eam spem suam modo tendere longanimiter potest. Quia enim per quinqnos omnino instruit quod in tabernaculo decem cortinae jussae sunt fieri, quae haberent ansulas quinquagenas, et circulos aureos quinquagenos a latere et su
Abbreviated transcription (Latin):
meditacione. animȩ celestisponso sociatur: Quos tres bo¬
nor ordines. quia non solũ eccła ex gentib habet. sed
aliquando etiã sinagoga habuitdũ magna multitudo
sp̃italiũ redemptoris gr̃am ardenter expectarit. Por¬
ta celestis edificii. tres hinc et tresinde thalamos ha̾bet:
quia predicator quisq cũ ad suꝑnã patriã auditorẽ ꝓ¬
uocat et nouospatres et ueteres anhelasse. celesti desiderio de¬
monstrarent: Plus enĩ plerumq erempla quã ratiocina¬
tiones uerba conpungunt: et cũ predicator dicit quales
alii in comugio uel in continentia uel in predicatione. er¬
ga om̃i potentis dei amorẽ in nouo testimento fuerint.
uel alii quales in ueteri. Porta quȩ loquitur ter nos ex
utraq latere habere sechalamos ostendit. Que porta hab&
et frontẽ: Quia sunt in predicatoris uita aꝑta oꝑa que ui¬
dentur. Habet et ante frontem uestibulũ: quia prius¬

Expanded text:
meditatione anima coelesti sponso sociatur? Quos tres bomeditatione anima coelesti sponso sociatur? Quos tres bonorum ordines, quia non solum Ecclesia ex gentibus habet, sed aliquando etiam Synagoga habuit, dum magna multitudo spiritalium Redemptoris gratiam ardenter exspectavit, porta aedificii coelestis tres hinc, et tres inde thalamos habet, quia praedicator quisque, cum ad supernam patriam auditorem provocat, et novos patres et veteres anhelasse coelesti desiderio demonstrat. Plus enim plerumque exempla quam ratiocinationis verba compungunt; et cum praedicator dicit quales alii in conjugio, vel in continentia, vel in praedicatione erga omnipotentis Dei amorem in novo testamento fuerint, vel alii quales in veteri, porta quae loquitur ternos ex utroque latere habere se thalamos ostendit. Quae porta habet et frontem, quia sunt in praedicatoris vita aperta opera quae videntur. Habet et ante frontem vestibulum, quia prius
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo predicationis auditoris quiq in eiusdẽ drmni¬
tatis amore ꝓfitiunt. Habet hec eadẽ porta thala¬
mos tres hinc et tresinde: Quia om̃e quod ꝑ testamen¬
tũ nouum de trinitate conditor loquitur. hocet¬
enim de testamento ueteri ostendit: Et cor audien¬
tũ in amore celestis patrie ꝑfecit. ut antma inherẽs
deo. quasi sponsa cũ sponso in quodã iã thalamose
sedeat: atq terrenis se desideriis funditus auertat:
ordines bene uiuentiũ. bonoꝵ scilicet coniugatoꝵ.
continentiũ. atq predicatoꝵ. Et quia alii etiam ĩ
coniugiis positi amore celestis patrie anhelant: Alii
autem spe eterni gaudii etiã carne macerant: om̃sq
actus terrenos reficiunt et in cura huius scłi implicari
contempnunt: Alii uero et terrena bona despitiunt et
celestia gaudia predicant quȩ cognouerunt. Quid ifti
nisi spĩtałi edificio thalami sunt. in quoꝵ cogłtacione &e

Expanded text:
verbo praedicationis auditores quique in ejusdem Triniverbo praedicationis auditores quique in ejusdem Trinitatis amore proficiunt. Habet haec eadem porta thalamos tres hinc et tres inde: quia omne quod per Testamentum Novum de Trinitate conditor loquitur, hoc etenim de Testamento Veteri ostendit, et cor audientium in amore coelestis patriae perficit: ut anima haerens Deo quasi sponsa cum sponso in quodam jam thalamo sedeat atque terrenis se a desideriis funditus avertat. ordines bene viventium, bonorum scilicet conjugatorum, continentium, atque praedicatorum, et quia alii etiam in conjugiis positi amore coelestis patriae anhelant, alii autem spe aeterni gaudii etiam carnem macerant, omnesque actus terrenos refugiunt, et in cura hujus saeculi implicari contemnunt, alii vero et terrena bona despiciunt, et coelestia gaudia praedicant, quae cognoverunt, quid isti nisi in spiritali aedificio thalami sunt in quorum cogitatione et
Abbreviated transcription (Latin):
ũ coangustatur. latitudinẽ non habet: quia uel tran¬
sitoria contempnere uel se in preximi amore dilatar
sũ uero conuersusquisq et eterna uitę gaudia lon¬
ganimiter imꝑat sꝑat ꝓtimoꝵ molestias cũ caritate
tolerat. et eaque non habet concupiscere contempnit
longitudinẽ et latitudinẽ porta habet. quia gła pre¬
dicatoris est profectus auditoris:. Unde quib dam
ꝑ magnũ predicatorẽ dicitur. haudiũ meũ et coro¬
namea Et rursũ. Ecce nunc uiuo: siuos statis in dnõ
Itaq it̾erũ. Quȩ cst enĩ nr̃a spes aut gaudiũ. nonne
uos ante dñms Longitudo ergo et porta latitudo por¬
ta est que ad aquilonẽ respicit: qui cũ infidelẽ quẽ¬
piã in peccati sui frigore torpentem predicator adfi¬
dẽ conuerterit: ꝑ hoc quod non in longitudinem
spei tendit. et amplitudinẽ caritatis dilatat eius glo¬
riã suã facit: quia in cognitione trinitatis scẽ ex

Expanded text:
um coangustatur, latitudinem non habet, quia nescit vel tranum coangustatur, latitudinem non habet, quia nescit vel transitoria contemnere, vel se in proximi amore dilatare. Cum vero conversus quisque aeternae vitae gaudia longanimiter sperat, proximorum molestias cum charitate tolerat, et ea quae non habet concupiscere contemnit; longitudinem et latitudinem porta habet, quia gloria praedicatoris est profectus auditoris. Unde quibusdam per magnum praedicatorem dicitur: Gaudium meum et corona mea . Et rursum: Ecce nunc vivo, si vos statis in Domino . Atque iterum: Quae est nostra spes aut gaudium? Nonnergo et latitudo portae est, quae ad aquilonem respicit: quia cum infidelem quempiam in peccati sui frigore torpentem praedicator ad fidem convertit, per hoc quod eum in longitudinem spei tendit, et in amplitudinem charitatis dilatat, ejus gloriam suam facit: et quia in cognitionem Trinitatis sanctae ex
Abbreviated transcription (Latin):
nis atriĩ exterioris. ea ipsa replicantur qiũ de porta ałia suꝑiꝰ
oicta sunt. Atq alia subiungitur. Iuȩ dep̃dita por¬
ta ꝓpħa tacuerat: ergo dehis latius dixeramusq
nec dum discussa sunt. debemus ea quȩ iam dicta
sunt subbreuitate replicare. Porta et enim uriã aqui¬
loms respicit: cũ predicator quisq uitã pectatoris
cognoscit eiq interiora uitȩ ꝑ uerbũ predicationis
aperit. Que porta atrii exterioris dicitur: ex¬
terius quippe est atrium uita presens in qua õ¬
ne quod corporaliter agitur corporaliter etiã
lam cũ ad fidem peccator ducitur: necesse est ut
eius doctor consideret. ut uel quantũ in longitudinẽ
spci. uel quantũ in latitudinẽ caritatis. ex eius
ãmonitha profitiat. Qui enĩ ad dñm conuertitur: si
adhuc bona uitȩ pr̾esentis sꝑat longitudinẽ ñ
habet. quia breuis est uita in qua spc posuit. Si per
terrenaꝵ rerũ concupiscentiã et adhuc ꝑ proximi odi¬

Expanded text:
cantur quae jam de porta alia superius dicta sunt, atque alia subjunguntur quae de praedicta porta propheta tacuerat. Ut ergo de his latius disseramus quae necdum discussa sunt, debemus ea quae jam dicta sunt sub brevitate replicare. Porta enim viam Aquilonis respicit, cum praedicator quisque vitam peccatoris agnoscit, eique interiora vitae per verbum praedicationis aperit. Quae porta atrii exterioris dicitur. Exterius quippe est atrium vita praesens, in qua omne quod corporaliter agitur corporaliter etiam ne mensuratur, quia cum ad fidem peccator ducitur, necesse est ut ejus doctor consideret, vel quantum in longitudinem spei, vel quantum in latitudinem charitatis ex ejus admonitione proficiat. Qui enim ad Deum convertitur, si adhuc bona vitae praesentis sperat, longitudinem non habet, quia brevis est vita in qua spem posuit. Si per terrenarum rerum concupiscentiam, et adhuc per proximi odi
Abbreviated transcription (Latin):
nos miscri nr̃a uirtute imitari non possumus. quia lon¬
ge inferius sicut paiumentũ iacemꝰ. Quid autẽ nos in
uita scõrum de nr̃a admiratione dicimus: cũ ips̃ quoq
antiqui patres p̃dicatorum scȩ ȩccł̃ş ut iam considerã

Expanded text:
nos miseri nostra virtute imitari non possumus, quia lonnos miseri nostra virtute imitari non possumus, quia longe inferius sicut pavimentum jacemus. 15. Quid autem nos in vita sanctorum de nostra admiratione dicimus, cum ipsi quoque ant
Abbreviated transcription (Latin):
tus imꝑterritus stecie. fiducialiter docuit:et ex zelo ueri
spũ scõ restitistis. Cumq illi ad lapides currerent et eũ la¬
pidib negarent : fexui genu pro eisdẽ ꝑsecutorib orauit
dicens Dũe ne statuas illis hoc peccatũ Quia itaq ista uirtꝰ
est sic zelo feruer: ut eis aquib tenebatur ꝑfiche suȩ imꝓ¬
peria fiducialiter diceret. Et sic diligere. lit in morte quoq
pro eis aquib moriebatur orarit. Sic quippe ex zelo in¬
ferbuit ac si mansuetudinis nil habcreo: et sic manfuetus
in eoꝵ dilectionẽ ꝑftecit ac si contra eos feruoris nichil habu¬
isset. Pensemus inter hec ubi nr̃e conscientie reatus iacet. Os
a prorimo acceperit. non statĩ contumeliã reddit non con
funditus cõmouit non ad odiũ erumpit. non preceptum
dilectionis oblunscitur: sed hoc stephanus ex om̃ipotentis
dei gr̃ã potuit. quia surigens in altittidinẽ porta fint. Hoc

Expanded text:
tus, imperterritus stetit, fiducialiter docuit, et ex zelo veritus, imperterritus stetit, fiducialiter docuit, et ex zelo verimper Spiritui sancto restitistis . Cumque illi ad lapides currerent, et eum lapidibus necarent, flexo genu pro eisdem persecutoribus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae itaque ista virtus est, sic zelo fervere, ut eis a quibus tenebatur perfidiae suae improperia fiducialiter diceret; et sic diligere, ut in morte quoque 1371 pro eis a quibus moriebatur oraret? Sic quippe ex zelo inferbuit, ac si mansuetudinis nihil haberet; et sic mansuetus in eorum dilectione perstitit, ac si contra eos fervoris nihil habuisset. Pensemus inter haec ubi nostrae conscientiae reatus jacet. Quis a proximo acceperit, non statim contumeliam reddit, non funditus commovetur, non ad odium erumpit, non praeceptum dilectionis obliviscitur? Sed hoc beatus Stephanus ex omnipotentis Dei gratia potuit, quia surgens in altitudinem porta fuit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. quã pra uota requtrebat: In eis proculdubio plus lau¬
dat pia uota qua oꝑa. Notandũ tamen est qui habet imꝓ¬
perium: hec ipsa consolatio cũ dicitur. ab anno priore. Bo¬
uũ quidẽ est. sed tarde fecerat: Atq ideo hoc magister
non sine reprehensione laudabat. Medicus grppe est
medicamentũ uulneri apponit: q̃uod et eaq purgata st̃
refouet et ea quȩ putreda inuemuntur mordet. Sed hȩc
tolerando atq predicando expleuit quod cepit Et mire
longanimitate uirtus discipłoꝵ duritiã uoluit ad miscri¬
cordie uiscera conuertere: Quia longitudo porde surrexit ĩ
multitudine sed infirmi nos ad imitandũ tantȩ mansue¬
tudinis longanimitatẽ idonei non sumus. quia uidelicet
pautmentũ sumus et despecti in nr̃is morib iacemus. Eoce
autẽ duĩ de duob ducib celestis exercitus loquor de marti¬
testis procreatori sui nomine et in medio ꝑsecutor deduc¬

Expanded text:
opera quam pia vota requirebat, in eis procul dubio plus lauopera quam pia vota requirebat, in eis procul dubio plus laudat pia vota quam opera. Notandum tamen est quia habet improperium haec ipsa consolatio, cum dicitur: Ab anno priore. Bonum quidem, sed tarde fecerant, atque ideo hoc magister non sine reprehensione laudabat. Medicus quippe est, medicamentum vulneri apponit, quod et ea quae purgata sunt refovet et ea quae putrida inveniuntur mordet. Sed haec tolerando atque praedicando, explevit quod coepit. Et mira longanimitatis virtute discipulorum duritiam emollivit ad misericordiae viscera, quia longitudo portae surrexit in altitudinem. Sed infirmi nos ad imitandum tantae mansuetudinis longanimitatem idonei non sumus, quia videlicet pavimentum sumus, et despecti in nostris moribus jacemus. 14. Ecce autem dum de duobus ducibus coelestis exercitus loquor, martytentus pro Creatoris sui nomine, et in medium persecutorum deduc
Abbreviated transcription (Latin):
dolore. quis autem nr̃m si unum huius mundi diuitẽ
ad omĩpotentis dei seruitiũ conuertisset. seq egtre consp̃i¬
ceret. et illũ sibi uitȩ subsidia non prebere: Non protinus
de cius uita desperasset: quis non in cassũ laborasse se diceret
quis non cius exhortacione obmutesceret:quẽ in semetip¬
so primũ ferre fructũ boni oꝑis non uideret : sed paulus
ꝑ mansuctudinẽ in urrtutũ uertioe solidatus prȩsticit p̃¬
dicauit dilexit et bonũ quod ceperat erpleuit. atq por¬
tando et ꝑsistendo discipłor. corda ad miscđiam ꝑduxit.
Nam eoꝵ profectũ est postmodũ scire se indicans in eadẽ
cpła scribit: De ministerio quod in scõs ec habundantia
est michi scribere uobis. Scio enim promptũ animum
uim. pro quo de uobis gͥlorior apud macedonas: qm̃ ita pa
rata est ab anno priore. et ur̃a emulatio prouocauit pluri¬
mos De quib rursus ait. Qui non solũ facere sed uelle ce¬

Expanded text:
 Quis autem nostrum, si unum hujus mundi divitem  Quis autem nostrum, si unum hujus mundi divitem ad omnipotentis Dei servitium convertisset, seque egere conspiceret, et illum sibi vitae subsidia non praebere, non protinus de ejus vita desperasset? Quis non incassum laborasse se diceret? quis non ab ejus exhortatione obmutesceret quem in semetipsum primum ferre fructum boni operis non videret? Sed Paulus per mansuetudinem in virtutum vertice solidatus perstitit, praedicavit, dilexit, et bonum quod coeperat, explevit, atque portando et persistendo discipulorum corda ad misericordiam perduxit; nam eorum profectum postmodum scire se indicans, in eadem Epistola scribit: De ministerio quod fit in sanctos, ex abundantia est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glorior apud Macedonas: quoniam Achaia parata est ab anno priore, et vestra aemulatio provocavit plurimos . De quibus rursus ait: Qui non solum facere, sed velle coe
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ illi inopiã ꝑtulit. ut uictus sui graui necessitate la¬
boraret: et panẽ terrȩ adiscipłis non accepit. quib panem
ocli predicauit. Insistebat uerbo pro uita atidienttũ. insis¬
ei stependia adiscipłis mittebantur. lit cortnthis predica¬
re sufficeret Ipse quippe ad eosdẽ corinthios. et post per
epłam loquitur dicens. Cũ essem apud uos et egtrẽ: nulli
onerosus fui: Nam qu̾od midi decrat suppleuerunt fr̃is
qui uenerunt amacedonia: quib ad magnum quoq:
inꝓpium p̃misit dicens. Alias eccłas expoliaui: acci¬
piens stipendium ad ministeriũ uestrũ. Pensemꝰ gͦ
si possumus cuiꝰ hoc mansuetudinis fuerit panem
sp̃s p̃dicare. & panẽ carnis ñ acciꝑe: corda audienti¬
um de diuiti is ȩternis instruere. et inter eosdẽ dis¬
cipłos fideles et habundantes fame laborare. inter sanatos
pati inopiã nec tamen quod patiebatur dicere. nec tamen¬

Expanded text:
tantam illic inopiam pertulit, ut victus sui gravi necessitate latantam illic inopiam pertulit, ut victus sui gravi necessitate laboraret, et terrae panem a discipulis non accepit quibus panem coeli praedicavit. Insistebat verbo pro vita audientium, insis stipendia ei a discipulis mittebantur, ut Corinthiis praedicare sufficeret. Ipse quippe ad eosdem Corinthios post per Epistolam loquitur, dicens: Cum essem apud vos, et egerem, nulli onerosus fui; nam quod mihi deerat suppleverunt fratres qui venerunt a Macedonia . Quibus ad magnum quoque improperium praemisit, dicens: Alias Ecclesias spoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum . Pensemus ergo, si possumus, cujus hoc mansuetudinis fuerit, panem spiritus praedicare, et panem carnis non accipere; corda audientium de divitiis aeternis instruere, et inter eosdem discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter satiatos pati inopiam, nec tamen quod patiebatur dicere; quae
Abbreviated transcription (Latin):
scinel lap̾idatus est quia ter naufragũ fecit : quia noc t et
die in profundũ maris fitit: quia ab udcis quinqui¬
es quadiagenas unaminus acocte. Minus enĩ animum
ad iracundiã cõmorient ea inala que nobis ab aꝑtis aduer¬
sariis mrogantur: hoc płus solet dolere quod a proprtis pa¬
timur Unde et ipsa ueritas ꝑ psalmistã. contra traditorẽ su¬
ũ loquitur dicens. Om̃ si ininicus meus maledixuset mi¬
chi: supportassem utiq. Tu uero homo unanimis dux me¬
us et notus nicus. qui simul mecũ dulces capiebas cibos
Pensemus ergo si possumus. paulus apł̃s qui tantũ patiẽs
inter ꝑsecutores quantũ mansuetus inter discipłos fuerit.
Certe cornithi ueniens ab idoloꝵ seruitio corindrios retrax̃
quis essec deus uerus innotuit. eternȩ eius uite gaudia pre¬
dicauit: et cũ magnã multitudinẽ popłi in fide collegisset:

Expanded text:
semel lapidatus est, quia ter naufragium fecit, quia nocte ac semel lapidatus est, quia ter naufragium fecit, quia nocte ac die in profundo maris fuit, quia a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit . Minus enim animum ad iracundiam commovent ea mala, quae nobis ab apertis adversariis irrogantur: hoc plus solet dolere, quod a propriis patimur. Unde et per Psalmistam ipsa Veritas contra traditorem suum loquitur, dicens: Quoniam si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique. Tu vero unanimis dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . Pensemus ergo, si possumus, Paulus apostolus, qui tantum patiens inter persecutores, quantum mansuetus inter discipulos fuerit. Certe Corinthuquis esset Deus verus innotuit, aeternae eis vitae gaudia praedicavit. Et cum magnam multitudinem populi in fide collegisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Patit ergo de quio pecio patiluis logintur quẽ et apłm nominat:
et pre fuisse euuangło carrumcisionis narrat. Et suerunt qui
aliter sentire potuciant: In ea quippe scriptũ est uoce delap¬
si ad cũ huntiscemodi a magnifica gła. Hic est filius me¬
us dacctusm quo nithi cõplauui Atq subiungitur. Et hãc
nocẽ nos auditimis c̃a dẽmus ca pso. in monte sco Legant
itaq cuuangłm et protinus agnoscant. Qui cu uorista de
cdo ucnit. petrus apłs in monte cũ dño stecit. Ipse ergo hãc
epłam scripsit: qui hanc uoce in mante de dño audiait. Sedqͥa
pauca de petro diximus. nunc si placet ad pauli mansue
tudinẽ conuertamui. Et pensemus si possu uius ille qui tan¬
tł artloris est in celõ predicationis.: ut apłoꝵ quoq primi
non parteret quante sit mansuetudinis in studio longani¬
mitatis. Taceamus autẽ quod ter uirgis cefus est quia

Expanded text:
Patet ergo de quo Petro Paulus loquitur, quem et apostolum nominat, Patet ergo de quo Petro Paulus loquitur, quem et apostolum nominat, et praefuisse Evangelio circumcisionis narrat. Et fuerunt quidaliter sentire poterant. In ea quippe scriptum est: Voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Atque subjungitur: Et hanc vocem nos audivimus, cum essemus cum ipso in monte sancto . Legant itaque Evangelium, et protinus agnoscent quia cum vox ista de coelo venit, Petrus apostolus in monte cum Domino stetit. Ipse ergo hanc Epistolam scripsit qui hanc vocem in monte de Domino audivit. 12. Sed quia pauca de Petro diximus, nunc si placet, ad tudinem consideremus, et pensemus, si possumus: ille qui tanti ardoris est in zelo praedicationis, ut apostolorum quoque primo non parceret, quantae mansuetudinis erat in studio longanimitatis. Taceamus autem quod ter virgis caesus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
incumescimus. Magnos quosdã nos tacite cogitamus uirtu¬
tes nobis ad aminũ deducimus t̃tiã quas non habemus. At con¬
dra petrus cũ untutib humilis in reprehenfione ꝑmanfit s
portas surrerit in alcitudine. Hanc autẽ mansuetudiẽ tan¬
tã nos imitari non possumus. sed quia pauuncntũ sumus
longe inferius iacemts Sunt uero non nulli qui non petrum
apłor princip̃ẽ sed quendã aliũ eo nomine qui apaulo est re¬
prehensus accipiunt: qui si patili apłi stud iosius uerba logissẽt
ista non diccrent. Dictitrus etem̃ paulus. cũ uenisset pecrus an¬
tiochiã in faciẽ ei restiti. ut de quopetio loqueret᷑ ostinderete
in ipso sue narrationis initio premmisit dicens Credicũ est cran
głm michi preptitã. sicat petro catũtisionis Oui enĩ operatus est
petro in apłatũ ciitumcisionis. õꝑatiar: est et michi inter gentẽ:

Expanded text:
intumescimus, magnos quosdam nos tacite cogitamus, virtuintumescimus, magnos quosdam nos tacite cogitamus, virtutes nobis ad animum reducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in reprehensione permansit, sed porta surrexit in altitudinem. Hanc autem tantam mansuetudinem nos imitari non possumus; sed quia pavimentum sumus, longe inferius jacemus. 10. Sunt vero nonnulli qui non Petrum apostolorum principem, sed quemdam alium eo nomine qui a Paulo sit reprehensus accipiunt. Qui si Pauli studiosius verba legissent, ista non dicerent. Dicturus etenim Paulus: Cum venisset Petrus Antiochiam, ei in faciem restiti , ut de quo Petro loqueretur ostenderet, in ipso suae narrationis initio praemisit, dicens: Creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut Petro circumcisionis. Qui enim operatuionis, operatus est et mihi inter gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
que quies animi. quȩ soliditas sit. quȩ in ꝑturbatio cogitaci-¬
onis. Ecce aminore suo reprehenditur. et reprehendi non
indignatur. Non ad memoriã reuocat quod primus in apo¬
stolatũ uocatus est. non quod claues regni celestis accepit:
non quod peccata quectumq in terra solueret essent soluta
et in celo non quod in mare pedib ambulauit: non quod
parałiticus in iħti nomine iubendo aaxerat. non quod egros
corpis sui umbia sanauerat non quod mentientis uerbo occiderat
non quod mortuos oratione fuscitabat. Ne igitur increpationis
uerba dignarttur audire. om̃ĩa dona quȩ acceperat quasi ad me-¬
moriã reppulit. ut unũ fortiter humilitatis domũ teneret. Euis
rogo nr̃m si uel cxormũ aliquod signũ fecisset antthore fr̃e in¬
crepatus. increpationis uerba patienter audiree. Nl emĩ signifi¬
cemuis et si quis nos forcassẽ de action̾e nr̃a reprehenderit statrni

Expanded text:
quae quies animi, quae soliditas mentis, atque imperturbatio cogitatiquae quies animi, quae soliditas mentis, atque imperturbatio cogitationis? Ecce a minore suo reprehenditur, et reprehendi non dedignatur. Non ad memoriam revocat quod primus in apostolatum vocatus sit, non quod claves regni coelestis acceperit, non quod peccata quaecunque in terra solveret, essent soluta et in coelo , non quod in mare pedibus ambulavit , non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat , non quod aegros corporis sui umbra sanaverat , non quod mentientes verbo occiderat , non quod mortuos oratione suscitabat . Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis rogo nostrum, si vel extremum aliquod signum fecisset a minori fratre increpatus, increpationis verba patienter audiret? Nihil enim signi fecimus, et si quis nos fortasse de actione nostra reprehenderit, statim