comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis apparuit Scimꝰ qm̃ cũ apparuerit: sime leseierimꝰ. Ethoc quoque paulus aliis
explicat uerbis : cũ xp̃s inquiens apparuerit uita ur̃a : tunc& uos apparebitiscũ illo
ingła. Similes inquit ei erimꝰ: qr cũ inmutabilis & xernaediuinitatis contẽpla¬
cione ꝑfruem᷑ nos quoque in mortales erimꝰ. Et similes quidẽ erimꝰ qͥbeatia&̃ tam̃
creatori similes ñ erimꝰqr creaturasumꝰ. Quis enĩ similis eritdõ. int̃ filiosdĩ: quã
quã possit hoc &iã de inmortate corporis dictũ uideri . Et in hacquippe similes erimꝰ
dõ. sed tantũ modo filio : quisolus intrinitate corpus accepit : in quomortuuꝰ resur¬
rexit: atque id ad suꝑna ꝓuexit. Um̃ uidebimꝰ eũ sicut est. Esse dĩ est xernũ hunc
atque in cõmutabilẽ ꝑmanere. Unde admorsendicit. Egosũ quisũ & dicessilus
isrł. quiestmisit me aduos. Uid ebimꝰ ergoeũ sicut est: quando hunc inipsa dĩtato

Expanded text:
nobis apparuit. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus. Et hoexplicat verbis: « Cum Christus, inquiens, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria. Similes, inquit, ei erimus : » quia cum immutabiles et aeternae divinitatis contemplatione perfruemur, nos quoque immortales erimus, et similes quidem erimus, quia beati: et tamen Creatori similes non erimus, quia creatura sumus. Quis enim simiquam possit hoc etiam de immortalitate corporis dictum videri. Et in hoc quippe similes erimus Deo, sed tantummodo Filio, qui solus in Trinitate corpus suscepit, in quo mortuus resurrexit, atque id ad superna provexit. Quoniam videbimus eum sicuti est. Esse Dei est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Unde ad Moysen dicit: Ego sum qui sum ; et: Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Videbimus ergo eum si
Abbreviated transcription (Latin):
teceunde incipit ca tas. Sinondũesidoneuꝰ mori ꝓfratre : i doneus eftodare decus
facultatib fr̃i. Sieñĩ fr̃ĩ molestiã pacienti ñ conpaciaris: non utiquepatris ex quo ambo
regenerati estis caritas maneinte filioli ñdiligamꝰ uerboneclingua : sed opere
& ueritate. Opere uidelic& ut cũ frat᷑ aut soror nudist̃. & indigent uictucotidiano
demꝰ eis quȩ necessariast̃ corpori. Similit̃ cũ sp̃italib donis eos egereronspicimꝰ: prȩstemꝰ
eoꝵ necessitati quȩ possumꝰ. Veritateaut᷑ ut eadẽ eis beneficia simplicilntencione
substanciis nihiltalefecerint. Quaecũq enĩ mens huius inodineuis inficitur:
in hacpuritas ueritatis habitare ñ ual&: tã &si opera dilectionis ꝓocimis inpende
uidet᷑. In hoc cognouimꝰ qm̃ ex ueritatesumꝰ: idẽ cũ operapietatis inueritate

Expanded text:
ratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri. Si enim fratri molestiam patienti non compateris, non utique patris, ex quo ambo regenerati estis, charitas manet in te. Filioli mei, non diligamus verbo nec lingua, sed opere et veritate. Opere videlicet, ut cum frater aut soror nudi sunt, et indigent victu quotidiano, demus eis, quae necessaria sunt corpori. Similiter, cum spiritalibus donis eos egere conspicimus, praestemus eorum necessitati quae possumus. Veritate autem, ut eadem eis beneficia simplici intensione substantiis, nil tale fecerint. Quaecunque enim mens hujusmodi naevis inficitur, in hac puritas veritatis habitare non valet, tametsi opera dilectionis proximis impendere videtur. In hoc cognovimus quoniam ex veritate sumus, id est, cum opera in verita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnia quȩcũq orantes pecitis credite q accipietis & ueni& uobis. Notandũ aut qdita
rantes ex audim̃ adño: sieaque ipsi iussit petimꝰ. Dicit aut̃ ipse. Primũ quȩrite regnũ
dr & iusticiã eius. Vn debenex iohannes cũ dixisse: qđ cũq pecierimt ex audiri nos¬
int̃ posuit secindũ uo luntatẽ eiꝰ. Ergosuꝑ his tantũ plenanos & indubitabilẽ uissit ex au¬
licionis hiaberesiduciã quȩ ñ tir̃is cõmodis nec solaciis tẽporalib sed drũ congruant

Expanded text:
nia quaecunque orantes petitis, credite quia accipietis, et evenient vobis . Notandum autem quod ita orantes exaudimur a Domino, si ea quae ipse jussit petimus. Dicit autem ipse: Primum quaerite regnum Dei, et justitiam ejus . Unde bene et Joannes cum dixisset: QErgo super his tantum plenam nos et indubitabilem jussit exauditionis habere fiduciam, quae non nostris commodis, nec solatiis temporalibus, sed Domini congruant
Abbreviated transcription (Latin):
hacuita dm̃ uidere delectantur. donec ad ipsãspeciem opertȩ uisionis eius in
suturo ꝑ ueniant: Dequa supradicitur: Qm̃ uidebimꝰ eũ sicut est. Om̃is ergo qui
peceat: non uidit eũ neccognouit eũ. Si euĩgustass& & uidiss& qm̃ suaus est dñs.
nequa quã sepeccando auidenda eius gła segregara. Et in quantũ iuft memoriã

Expanded text:
hac vita Deum videre delectantur, donec ad ipsam speciem apertae visionis ejus in hac vita Deum videre delectantur, donec ad ipsam speciem apertae visionis ejus in futuro perveniant, de qua supra dicitur: Quoniam videbimus eum sicuti est. Omnis ergo qui peccat, non vidit eum, nec cognovit eum. Si enim gustasset et vidisset quam suavis est Dominus , nequaquam se pec
Abbreviated transcription (Latin):
tatesiue neglegencia. siue &iã ignorancia corrũpunt. Sedalatinũ nom eidẽ racioni
congruit quolniqͥtas quasi ȩquitati ad uersa nuncupatur. Quique facit peccatũ &
legis peccando ex istit Uerũ nenos quipeccatis & iniqͥtatib ad purũ carereneqͥm⁊
Ecre agri di ecce quitollit peccata mundi. Ideo ant̃ peccata tollerepotuit dñs qr pec¬
tollerepotuit mundi. qr nullus sinepeccato eẽ potuit in mundo. Nonergo gloriet᷑
pelagius non seiulianus eiusspecͥtator extollat. Audiens qe om̃is quibabaespẽind
sc̃ificatse. Nemoenĩ tollit peccatũ: qđ nec lex quã uisscã & iusta & bona potuit
auferre: nusulle in quopeccatũ non est. Tollit aut̃ & dimit tendoquȩ factast̃ & ad¬
iuiando nefiant: & ꝑducendo ad uitã ubifieri omĩno nom possint. Om̃is quilneo
mano ñ peccat. In quantũ in eoman&: intantũ ñ peccat. Et om̃is qui peccat. non
uidit eũ nec cognouit eũ. Uisionẽdicit & cognicionẽ fidei: quaiusti&iã in

Expanded text:
ligentia, sive etiam ignorantia, corrumpunt. Sed et Latinum nomen eidem rationi congruit, quod iniquitas quasi aequitati adversa nuncupatur, quique facit peccatum, elegis peccando existit. Verum, ne nos, qui peccatis et iniquitatibus ad purum carere nequimus, e Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ideo autem peccata tollere potuit Dominus, quia pectollere potuit mundi, quia nullus sine peccato esse potuit in mundo. Non ergo glorietur Pelagius, non se Julianus ejus sectator extollat, audiens quia omnis qui habet spem in Domino sanctificat se. Nemo enim tollit peccata, quae nec lex quamvis sancta et justa et bona potuit auferre, nisi ille in quo peccatum non est. Tollit autem, et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam ubi fieri omnino non possint. Omnis qui in eo manet, non peccat. In quantum in eo manet, in tantum non peccat. Et omnis qui peccat non vidit eum, nec cognovit eum. Visionem dicit et cognitionem fidei, qua justi etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
non est. nisi in angłis. Et uix in angłis : sidõ conparent᷑. Tam̃ si qua ꝑfecta iusticia est
animarũ &sp̃ĩtuũ. & quos ds̃ creauit in angłis estscis iustis. bonis: nullo lapsu auersis.
nulla suꝑbiacadentib: sed manentib sẽꝑ in contẽplacione uerbidĩ: & nil aliud dulci
habentib nisi aquocreatist̃. in ipsis ꝑfectaiusticia est: In nob̾ aut̃ exfidecoepit. eẽ
iusticiã. Perficietur aut̃ inte: quandonihil aliud facere delectabit: quando absor¬
bebit᷑ mors inuictoriã : quando nulla concupiscenciatitillabit: quando ñ erit
luctacũ carñ &sanguine : quando erit corona uictoriae & triumplius deinimico:
ut filudĩ nominem᷑ &simꝰ. Magna ẽ gr̃a conditoris nr̃i qua nob̃donauit ut eum
amare & nouerimꝰ & possimꝰ : & ita amare ut patrẽfilii : cũ & hoc magnũ eã sisic
amare illũpossemꝰ quomodo fideles seruidominos: Quomodo domosuperos deuti
amant mercennarii. Qualit̃ aut̃ filudĩ efficidebeamꝰ. idẽ io hannes in euangło

Expanded text:
. Tamen si qua perfecta justitia est animarum et spirituum quos Deus creavit in angelis et sanctis, justis, et bonis, nullo lapsu aversis, nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibus nisi a quo creati sunt, in ipsis perfecta justitia est. In nobis autem ex fide coepit essejustitiam. Perficietur autem in te, quando te nihil aliud facere delectabit. Quando absorbebitur mors in victoria, quando nulla concupiscentia titillabit, quando non erit lucta cum carne et sanguine, quando erit corona victoriae, et triumphus de inimico, is Pater, etc. Magna est gratia Conditoris nostri, quae nobis donavit ut eum amare et noverimus et possimus: et ita amare, ut patrem filii, cum et hoc magnum esset, si sic illum amare possemus quomodo fideles servi dominos, quomodo dominos devoti amant mercenarii. Qualiter autem filii Dei effici debeamus, idem Joannes in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
hab& ut animã suã quisponat ꝓamicissuis. Vnde a paulus ait. Cõm̃dat aut̃ ds̃ suã¬
paerus haberemonebat᷑: cũ dño dicente p&re amasme pasceouesmeas. respondit se
amare. Statimq audiuit. Cũ autẽ senueris extendes manituas: & aliũ tecinge c c̃
duc& quotunonus. Hoc aut̃ dixit ait euangelista. significans quamorte clarifica¬
turꝰ ex̃ dm̃. Cue nĩ amore confitenti suas oues cõm̃darat: eu intestimoniũ ꝑfecti
Etquando possũ habere istã caritatẽ : Nolicito detedesperare. Fortenata est sed
nondũ ꝑsecta est. Nutrieã neeffocetur: & unde inqius nouinatã in me eẽ carita¬
tẽ qua nutriã: Audisequencia. uu habuerit substanciã mundi &uident fratrẽ suũ

Expanded text:
habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . » Unde et Paulus aithabet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . » Unde et Paulus aitPetrus habere monebatur cum Domino dicente: Petre, amas me? pasce oves meas; respondit se amare, statimque audivit: Cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc autem dixit ait Evangelium significans, qua morte clarificaturus esset Deum . Cui enim amorem confitenti suas oves commendarat, eum in testimonium perfecti Et quomodo possum habere istam charitatem? Noli cito de te desperare, forte nata est, sed nondum perfecta est. Nutri eam, ne suffocetur, et unde, inquis, novi, natam in me esse charitatem, quam nutriam? audi sequentia: Qui habueri
Abbreviated transcription (Latin):
adiũ incordesuo contẽpturus est : Non mou&manꝰ ad occidendũ hominẽ homucida
tenet adõ. Uuuit ille aisteiã int̃fector iudicat᷑ Et scitis q̃m̃ om̃is homicida ñ haba
uitã insemanentẽ: & si hic ꝑfidẽ int̃scõs uiuere cernitut. ñ haba& inse ꝑpetuo
ũtã manente. Nã ubi retribucionis tẽpus aduenerit : cũ cam quiexmaligno erat dã¬
nabit᷑. &iã qui hoc homicidi generetenetur ut discord& & dissideat apacẽtiui frib
non habeat. Notandũ enĩ qđ ñ at ab solute homicida ñ hab& uitã insemanente
Sedom̃is inquit homicida. Scilic& ñ solꝰ quiferro: uerũ eille qͥ odio fratte insequit᷑ In hoc¬
cognoscimꝰ caritatẽ: qm̃ille ꝓnobis animãsuã posuit. Qualis ꝑfecta caritas tẽ debeat
in nobis.: dominice passionis exemplo didicimꝰ. Maiore nãq hac dilectionẽ nemo

Expanded text:
cidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida cidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Deo. Vivit ille, et iste jam interfectoam in se manentem. Et si hic per fidem inter sanctos vivere cernitur, non habet in se perpetuam vitam manentem. Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain, qui ex maligno erat, damnabitur: etiam qui hoc homicidii genere tenetur, ut discordet, et dissideat, et pacem cum fratribus non habeat. Notandum est quod non ait absolute, homicida non habet vitam in se manentem, sed, omnis, inquit, homicida, scilicet non solum ille qui ferro, verum et ille qui odio fratrem insequitur. oniam ille pro nobis animam suam posuit. » Qualis perfecta charitas esse debeat in nobis, Dominicae passionis exemplo didicimus. « Majorem namque hac dilectionem nemo
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ quicũq. frat̃ nadilectione plenus est qr ad sortẽ electoꝵ ꝑtin& qr porcionẽ¬
habere int̃ra uiuenciũ meruit. Quiñ diligiti man& in morte. Mortẽ animȩ dicit
Anima enĩ quae percauerit. ipsa moriet᷑. Vita quipperarnis anima : uita anime ds̃ et
mors corporis amittere spm: mors est animȩ amitteredm̃. Vnde constat qd in an ima
mortui om̃s in hanc lucẽ nascim᷑. trahentes ex adã originalepeccatũ. Sed xp̃i grã fide¬
Qls solũ ꝓdest : Illos demorte traict aduitã: quisinceramte diligunt fr s. At que ideo notan¬
dũ qđ onati Quñ diligt uenturus est in mortẽ: quasi depoena ꝑ petualo queret᷑ querestat
peccatores infuturo. Sed qui ñ diligit inquit: man& in morte. inilla utique morte de
Om̃is qͥodit fratrẽsuũ: homicida ẽ. Si contẽnebat quisqueo diũ frat nũ nũ quida homi¬

Expanded text:
judicium, quicunque fraterna dilectione plenus est, quia ad sortem electorum pertinejudicium, quicunque fraterna dilectione plenus est, quia ad sortem electorum pertinehabere in terra viventium meruit. Qui non diligit, manet in morte. Mortem animae dicit. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur. Vita quippe carnis anima, vita animae Deus est. Mors corporis amittere spiritum, mors est animae amittere Deum. Unde constat, quod in anima mortui omnes in hanc lucem nascimur, trahentes ex Adam originale peccatum, sed Christi gratia fiderium illis solummodo prodest, illos de morte attrahit ad vitam qui sincera mente diligunt fratres. Atque ideo notandum quod non ait: Qui non diligit venturus est in mortem, quasi de poena perpetua loqueretur, quae restat peccatoribus in futurum, sed qui non diligit, inquit, manet in morte. In illa utique morte, deOmnis qui odit fratrem suum, homicida est. Si contemnebat quisquam odium fraternum, nunquid et homi
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ubi ẽ inuidia amorfrat᷑nuseẽ. ñ potest : sed peccatũ maligni id ẽ diaboliest Inpec¬
tor&al: qr & diabolus hominẽ inuidendo eiecit. Opera ergo iusta abel ñdicit nisi
caritatẽ. operamala cami. ñ dicit. nisiodiũ frat̾nũ. Parũ est qr odit fratresuũ. xiniudit᷑
operib: bonis. Hincita que discernunt᷑ homines. Neme adtendat linguas: sed facta Cor
si ñ benefaciat ꝓfr̃ib suis. ostendit quidinsehabeat. Tẽptacionib ꝓbant᷑ homines
Moli temirari fr̃s siodit uos mundus. Mundũ dilectores mundidicit. Necmirandũ q
quiamant mundũ: fratrẽ amundiamore separatũ. & cȩlestib tantũ desideriis
intentũ. amare ñ possint. Ab ominacioest enĩ peccators religio: ut scriptura
testat᷑. Nosscimꝰ qm̃trans latisumꝰ de morte aduitã : qm̃ diligimꝰ frs. Nemosede
uirtutib falso extollat: Nemo suarũ uiriũ pauꝑtatẽ ultra modũ metuat. Aꝑtũdat

Expanded text:
Ergo ubi est invidia, amor fraternus esse non potest; sed peccatum maligni, id est, diaboli, est in pectore tali, quia et diabolus hominem invidendo ejecit. Opera ergo justa Abel, non dicit nisi charitatem. Opera mala Cain, non dicit nisi odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invidet operibus bonis  sic . Hinc itaque discernuntur homines. Nemo attendat linguas, sed facta. Cur si non benefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat? Tentationibus probantur homines. Nolite mirari, fratres, si odit vos mundus. Mundum dilectores mundi dicit. Nec mirandum qqui amant mundum, fratrem a mundi amore separatum, et coelestibus tantum desideriis intentum, amare non possint. Abominatio est enim peccatori religio, ut Scriptura testatur. Nos scimus, qui translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. Nemo se de virtutibus falso extollat, nemo suarum virium paupertatem ultra modum metuat. Apertum dat
Abbreviated transcription (Latin):
utroquetestimonio: constat qr ꝑfidẽ xdilectionẽ filui dĩefficim᷑ Sed & pelagu &
arrii dogma : ꝑ haec condẽnant᷑. Pelaguquidẽ quidicere aususerat hominessine
grã dĩ possesaluari condẽna. t hȩresis in eo qđ dicit᷑ adõ nobis caritatẽ uł potestatẽ
dari. qua ad opcionẽ filioꝵ accipiamꝰ Porro arriuꝰ quidicebat minorẽ patre ac dissimilẽ
et̃. filiũ refellitur in eo qđ idẽ iohannes & hicdicit a patre nobis dari caritatẽ quafilii
dĩ nominemur &simꝰ. & in euangło ꝑdnm̃ saluatorẽ ait potestatẽ daricredentib: filios¬
dĩfieri Constat eñiunuiꝰ substanciae & eiusdẽ eos eẽ. potenciae. quiȩ qualit̃ hominib
atq indifferent᷑ cȩlestia donatribuunt. Propt᷑ hoc mundus ñ nouit nos: qr ñ nouit eũ

Expanded text:
lii Dei efficimur. Sed et Pelagii et Arii dogma per haec condemnatur. Pelagii quidem qui dicere ausus est homines sine gratia Dei posse salvari condemnatur haeresis in eo quod dicitur a Deo nobis charitatem vel potestatem dari, qua adoptionem filiorum accipiamus. Porro Arius, qui dicebat minorem Patre ac dissimilem esse Filium, refellitur in eo quod idem Joannes et hic dicit, Patrem nobis dare charitatem qua filii Dei nominemur et simus, et in Evangat enim unius substantiae et ejusdem eos esse potentiae, qui aequaliter hominibus atque indifferenter coelestia dona tribuunt. Propter hoc mundus non novit nos, quia non novit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
nonalit̾ uitã inuenire posse ꝑpetuã: nisullã sequamur fidei & operis castitatẽ
finẽ uitae huiꝰ ꝑmanea mꝰ. Cuisimileest illud apłipauli. Nemouos sedu cat inanib:
uerbis. Propterhȩc enĩuenit ira dĩ in filios diffidenciae. Qđ uero inaliatrans la
ed sicut unctio eius doc& uos deomĩb Significans qi uerax. ẽ. eadẽ unctio:
id est ipsesps quido cor homines m̃tirinon potest. Et sicut docuit nos manete
in eo. Poctrinis uaris & peregrinis: nolite abduci. Fafide. eoritu. quo ipse

Expanded text:
non aliter vitam inveniri posse perpetuam, nisi illam sequamur fidei et operis castitatem,non aliter vitam inveniri posse perpetuam, nisi illam sequamur fidei et operis castitatem,finem vitae hujus permaneamus. Cui simile est illud apostoli Pauli: Nemo vos seducat inanibus verbis; propter haec enim venit ira Dei in filios diffidentiae . Quod vero in alia TranslaSed sicut unctio ejus docet nos de omnibus, significans quia verax est eadem unctio, id est, ipse Spiritus qui docet homines, mentiri non potest. Et sicut docuit vos, manete in eo. Doctrinis variis et peregrinis nolite abduci. Ea fide, eo ritu quo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ut sp̃sscĩ grãm quã lbaptis moconserutiestis: integir̃a ur̃o incorde & corpore
seruetis Iuxta illud apłi pauli.: Sp̃m nolite ex tinguere. Sicque fit ut docente interius
uosspũ : minꝰ indigeatis extrinseca hominũ institucionedoceri. Potest unctio dequalo qͥt᷑
Quȩ citissime ad obseruanda dĩ mandata corqđ impl& inflãmat. Sed sicut unctio eiꝰ
uos docebit om̃ia. Quia nisi isdẽ sp̃s cordi ad sit audientis: ociosus ẽ sermo doctori.¬
Nemo ergodocentihomini tribuat qđ exore docentis intellegit.: Quianisi intusit
quidoceat : doctoris lingua exterius inuacuũ laborat. Nec tam̃ doctor tessare
deb& quinqđ ual& faciat: uxtaid qđ paulus ait. Egoplantaui: apollorigauit
ds̃ aut̃ increm̃tũ dedit & uerũ est: & honestm̃daciũ. Sollercius crebra iteraci¬
one inculcauera ẽẽ. qua prȩdicat & ab om̃i falsitatis sordemundissima:. Vt eos
quialit̃ prȩdicare praesupserant coherceat. & nos quoque sedulus ad moneat:

Expanded text:
consecuti estis, integram vestro in corde et corpore servetis, juxta illud apostoli Pauli: Spiritum nolite exstinguere . Sicque fit ut docente interius vos Spiritu, minus indigeatis extrinsecus hominum institutione doceri. Potest unctio de qua loquitur, datus est nobis , quae citissime ad observanda Dei mandata cor quod implet inflammat. Sed sicut unctio ejus vos docebit omnia : » quia nisi isdem spNemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum ldebet, quin quod valet faciat, juxta id quod Paulus ait: Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit . Et verum est, et non est mendacium. Solertius crebra iteratione inculcat vera esse quae praedicat, et ab omni falsitatis sorde mundissima, ut eos qui aliter praedicare praesumpserint coerceat, et nos quoque sedulus admoneat
Abbreviated transcription (Latin):
cione non satagit. Et in hoc scimꝰ qm̃ inipsosumꝰ si in ipsoꝑfecti fuerimus. Quidicit
se in apsomanere deb& sicut ipse ambulauit &x ipse ambulare. Ia est ꝑ dilectionẽ
nimiã &iãꝓinimicis oraredicens. Pater ignosceillis. Sed & ꝓspera mundicuncta forti
Animo contẽnere. libent᷑ inrisiones & obꝓ priatolerare. Sicut xipsedicit. Siquis uult
post meuenire. ab neg& sem& ipsũ. & tollat crucẽsuã x sequat᷑ me. Caris simi. non
mandatũ nouũ scribo uobis: sed mandatũ uetus qđ habuistis abinicio. Mandatuuetꝰ
est. uerbũ qđ audistis. Iterũ mandatũ nouũ scribouobis. Eadẽ caritas e& mandatũ

Expanded text:
ione non satagit. Et in hoc scimus quoniam in ipso sumus. Qui dicit ione non satagit. Et in hoc scimus quoniam in ipso sumus. Qui dicit se in ipso manere, debet, sicut ille ambulat, et ipse ambulare, id est, per dilectionem nimiam etiam pro inimicis orare, dicens: Pater, ignosce illis; sed et prospera mundi cuncta forti animo contemnere, libenter irrisiones et opprobria tolerare, sicut et ipse dicit: Si quis vult venire post me, abneget seipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. Charissimi, non mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus quod habuistis ab initio. Mandatum vetus est verbum quod aud
Abbreviated transcription (Latin):
hostifamulantur. Et in hoc scimꝰ qm̃ cognouimꝰ eũ simandataeius obseruemꝰ. Quae
mandatadicit. Insequentib aperit id est caritatẽ. Qiudicit senosse eũ & mandata
eius noncustodit m̃ dax est &in eoueritas non est. Xp̃s ueritas appellatur. Egosũ
in quit uia & ueritas &uita. Prustra ergo nobis in eo ad plaudimꝰ: cuius mandata
ñ facimꝰ. Nec grandeputemꝰ unũ dm̃ nosse: cũ & demones credunt & condremescuis
Quidsit aut̃ ueracit᷑ dm̃nosse. subsequent᷑ ostendit dicens. Quiaut̃ seruat uerbũ
eius. uere ineo caritas dĩꝑfecta est. Ille itaque ueredm̃ nouit. qui eius mandata
seruando caritatẽ sceuis habere conꝓbat. Hoc est enĩ dm̃ nosse. qđ amare. Nã
quis eũ nonamat. ꝓfecto ostendit : qr quã sit amabilis non nouit. Qũa sit suauis dr̃s
&dulcis. gustare ac uidere nondidicit : qui eius placere conspectib continua interi¬

Expanded text:
hosti famulentur. Et in hoc scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus. Quae hosti famulentur. Et in hoc scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus. Quae mandata dicat, in sequentibus aperit, id est, charitatem. Qui dicit se nosse eum, et mandata ejus non custodit, inquit, via et veritas et vita. Frustra ergo nobis in eo applaudimus cujus mandata non facimus, nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Quid sit autem veraciter Deum nosse subsequenter ostendit dicens: Qui autem servat verbum ejus, vere in eo charitas Dei perfecta est. Ille itaque vere Deum novit, qui ejus mandata servando charitatem ejus se habere comprobat; hoc est enim Deum nosse, quod amare. Nam quisquis eum non amat, profecto ostendit quod quam sit amabilis non novit, quam sit suavis Dominus et dulcis gustare ac videre non didicit, qui ejus placere conspectibus continua intent
Abbreviated transcription (Latin):
miseracione uia qđ̵ dã nari in electis noluit. suscipiendo seruauit : & benecũdi
cer& aduocatu nos habere apud patrẽ ihm xp̃m. addit iustũ. iustus nãque aduocatꝰ
iniustas causas non atecipit. Quitam̃ iustos nos defendit in uidicio : si nos m& ipsos & cog¬
noscimꝰ & accusamꝰ iniustos. Curenĩ iustus nonsit: qui contra suã iusticiã iãꝑlacri¬
massȩuit : Et ipse est ꝓpiciacio ꝓpectatis nr̃is. Qui ꝑ humanitatẽ int̾ pellat ꝓ nobis
nes: sed &iã ꝓomĩ et łã quȩ ꝑ totã mundilatitudinẽ diffus a est. Aprimo nimirũ
electo : usque ad ultimũ quilnfinemundi nasciturus est porrecta. Quib uerbs
do nastitarũ schimarȩꝓbans: qui in affrire solũ finib eccłam xp̃idicebant ẽẽ indi
totus in malignopositus est. Quia &iã ꝑtotũ mundũ sunt quimaligno itdest antiquo

Expanded text:
miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo servavit: quimiseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo servavit: quiatrem habere Jesum Christum, addit justum. Justus namque advocatus injustas causas non suscipit; qui tamen justos defendit in judicio, si nosmetipsos cognoscimus et accusamus injustos. Cur enim justus non sit, qui contra suam injustitiam jam per lacrymas saevit? Et ipse est propitiatio pro peccatis, qui per humilitatem interpellat pro nobis esia, quae per totam mundi latitudinem diffusa est; a primo nimirum electio usque ad ultimum qui in fine mundi nasciturus est porrecta. Quibus verbis Donatistarum schisma reprobat, qui in Africae solum finibus Ecclesiam Christitotus in maligno positus est, quia et per totum mundum sunt qui maligno, id est, antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ dicit non habets. Maluit seponere innumero peccatoꝵ ut haber& aduocatũ¬
xpm : quã ponere sȩꝓxp̃o aduocatũ & inueniri int̃ dãnandos suꝑbos. Nestamer
dicendũ q ep̃i uel praepositĩ petant ꝓpopulo. Orat eñi apłs proplebe.: orat plebs ꝓ apło
quidicit. Orantessimul & ꝓnobis ut ds̃ aperiat nobis ostiũ uerbi. Et ꝓparo orabat eccła
cũ eãs inuinculis parus & exc audita est quomodo & petrus ꝓ eccła: qi omĩa ꝓ inuicẽ
m̃brãorant caput ꝓ om̃ib interpellat. Dequoscriptũest. Qui & est ad dextera dĩ qui
&ũ int̾ pellat ꝓ nobis. Vnigenito᷑ eñi filiõ ꝓ homine int̃ pellare est apud eo aet̃ nũpatrẽ
seipsũ hominẽ de monstrare: eiquȩ phumana natura rogasse est eandẽ naturã
indiuinitatis suae celsitudine suscepisse. interpellat igit᷑ ꝓ nobis dñs nonuoce. sed

Expanded text:
bemus dixit, non Habetis. Maluit se ponere in numero peccatorum, ut haberet advocatubemus dixit, non Habetis. Maluit se ponere in numero peccatorum, ut haberet advocatuo advocatum et inveniri inter damnandos superbos. Nec tamen dicendum, quia episcopi vel praepositi non petant pro populo; orat enim Apostolus pro plebe, orat plebs pro Apostolo, qui dicit, orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi. Et pro Petro orabat Ecclesia cum esset in vinculis Petrus, et exaudita est; quomodo et Petrus pro Ecclesia: quia omnia pro invicmbra orant. Caput pro omnibus interpellat, de quo scriptum est: Qui et est ad dexteram Dei, aui etiam interpellat pro nobis . 23. Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeter num Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse, est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus non voce, sed
Abbreviated transcription (Latin):
resurgunt. Filio limeihȩ scribouobis ut ñpeccetis. Non est sibupse contearuiꝰ qͥ sup̃ na
si nepetrato uiuere non possep e hibebat. unc aut᷑ ideoserbere senob̾dicit ut ñ peccemũ
placeat: & sedemeritis extollendo pluspereat. Hic consequent̃ ortat᷑ ut si om̃iculpa carerene qͥn
demustamen opera quantum ualemus: Nenos ipsi fragilitatẽ nostrae condicioniᷤ
neglegent᷑ a gendouiuemus sed contra omĩa uicia strenue uigilanterque dimicemuꝰ
maxime maiora& aꝑciora. quaed ño iuuante facilius superare uł cauere ualea muꝰ:
Ut nixta qd paulus ait. Teptacio uos ñ ad p̃hendat nisi humana. hoc ẽ easola qua humnana
infirmi.tas ad integr̃u declinare non potest. Sed &siquis peccauerit: aduocatũ habemu
apud patrẽ ih m̃ae pmuistũ. Vnde ipselohannes uidequantũ seru& humilitatem
quã doco Certe uiriustus erat & magna. quidepectore dñi misterioꝵ. secretabibebat.
Non tam̃ dixit ad uocatũ mehabetis apudpatrẽ. sed aduocatũ inquid habemꝰdixcit & ho¬

Expanded text:
 supra nos sine peccato vivere non posse perhibebat, nunc autem ideo scribere se nobis dicit, ne peccemus. placeat, et se de meritis extollendo plus pereat, hic consequenter hortatur, ut si omni culpa carere nequimus, demus tamen operam quantum valemus, ne nos ipsi fragilitatem nostrae conditionis negligenter agendo vivamus, sed contra omnia vitia strenue vigilanterque dimicemus, maxime majora et apertiora, quae, Domino juvante, facilius superare vel cavere valemus, ut juxta quod Paulus ait: Tentatio nos non apprehendat nisi humana , hoc est ea sola quam humana infirmitas ad integrum declinare non potest. Sed etsi quis peccaverit, advocatum habemuquantum servet humilitatem quam docet, certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat. Non tamen dixit, Advocatum me habetis apud Patrem, sed advocatum, inquit, habemus. Et ha
Abbreviated transcription (Latin):
enids̃ homines rectos & ipsi semiscuert̃ infinitis questionib: ut salo moritestat᷑. Unde
&atobus ait Nemo cũteptatur dicat qm̃ adõ tẽptatur. Ds̃ enĩ inteptator maloꝵ. est ipse
en inemine teptat: Vnus quis que uerotẽptatur. Aconcupiscenciasua abstractus ainlec

Expanded text:
enim Deus homines rectos, et ipsi se miscuerunt infinitis quaestionibus, ut Salomon testatur. Unde enim Deus homines rectos, et ipsi se miscuerunt infinitis quaestionibus, ut Salomon testatur. Unde et Jacobus ait: Nemo, cum tentatur, dicat quoniam a Deo tentatur. Deus enim intentator malorum est; ipse enim neminem tentat . Unusq
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. & uictus: ꝑ concupiscenciã scilic& carnis. cũ hostis cibũ ligni uetitum
ostendit: eũque ad comedendũ suasit Perconcupiscenciã oculoꝵ cũ dicer
Scientes bonũ & malũ: & aperient᷑ oculiuri. Persuꝑbiãuite cũ dicer& eritis
sicut dii. Perhȩc tẽptatus est dñs &uicit. Perconcupiscenciã carnis: id est cibũ
suggeritur. Dicut lapides istipanesfiant. Perconcupiscenciã cculoꝵ id est curio¬
sitatẽ ubi depinna tẽpli anmonet᷑ ut sedeorsi. mictat. tẽptandi gr̃aurũ
abangłis suscipiatur. Persuꝑ biã uitȩ ia tꝰ in anẽ iactanciã. ubilnmonte
conftituto ostenduntur om̃ia regnahuius terrȩ aꝓmittuntur. si adorauerit. Luae non est
eepatre. sedex mundo est. Non est pugna uicio. nobis ex dõpatre & conditore natua¬
liter insert& sed ex huius mundi amore qu e creatori ꝓtulimꝰ. nobis accidissȩꝓbat᷑. Fecit

Expanded text:
tus est et victus. Per concupiscentiam, scilicet, carnis, cum hostis cibum ligni vetitum tus est et victus. Per concupiscentiam, scilicet, carnis, cum hostis cibum ligni vetitum ostendit, eumque ad comedendum suasit. Per concupiscentiam oculorum, cum diceret: Scientes bonum et malum, et aperientur oculi vestri . Per superbiam vitae, cum diceret: Eritis sicut dii . Per haec tentatus est Christus, et vicit. Per concupiscentiam carnis, id est, cibum, ubi suggeritur: Dic ut lapides isti panes fiant . Per concupiscentiam oculorum, id est, curiositatem, ubi de pinna templi admonetur ut se deorsum mittat, tentandi gratia, utrum ab angelis suscipiatur. Per superbiam vitae, id est, inanem jactantiam, ubi in monte constituto ostenduntur omnia regna terrae hujus, et promittuntur, si adoraverit. Quae non est ex Patre, sed ex mundo est. Non est pugna vitiorum nobis ex Deo Patre et Conditore naturaliter inserta, sed ex mundi hujus amore, quem Creatori praetulimus, nobis accidisse probatur. Fecit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ inmundo est dicit om̃s quim̃te in habitant mundũ qui amore incoluntmundũ
Sicut quicȩlũ inhabitant conuersacionẽ incęlis habent: quoꝵ corsursũ est qua¬
uis carne ambulent in terra. Omne ergo qđ in mundo est id est om̃s mundi dileeto¬
res non habent concupiscenciã carnis: concupiscenciã oculoꝵ & suꝑbiã uita. his
quippe uicioꝵ uocabulis om̃ia uicioꝵ genera conprehendit. Consupiscencia naque
cibus potus concubitus. Deqͥb salomonait. Sanguisugȩ. duaesunt filiȩ dicentes
Affer affer. cancupiscencia oculoꝵ. omis curiositas quaesit indiscendis actib nefaris
incontẽplandis spectaculis turpib uł suꝑuacuis: in ad quirendis reb tẽporalib
indinoscendis &iã carpendisque uiciis ꝓximoꝵ: Suꝑbia uita est: cũ sequis iacta
in honorib Perhaectria. tantũ cupiditas humana tẽptatur. Perhȩc adã tẽpta¬

Expanded text:
 in mundo, dicit omnes qui mente inhabitant mundum, qui amore incolunt mundum;  in mundo, dicit omnes qui mente inhabitant mundum, qui amore incolunt mundum; sicut coelum inhabitant, qui conversionem habent in coelis, quorum cor sursum est, quamvis carne ambulent in terra. Omne ergo quod in mundo est, id est, omnes mundi dilectores non habent, nisi concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. His quippe vitiorum vocabulis omnia vitiorum genera comprehendit. Concupiscentia namque ma sunt, cibus, potus, et concubitus: de quibus Salomon ait: Sanguisugae duae sunt filiae dicentes Affer, affer . Concupiscentia oculorum est omnis curiositas quae fit in discendis artibus nefariis, in contemplandis spectaculis turpibus vel supervacuis, in acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis etiam carpendisque vitiis proximorum. Superbia vitae est, cum se quisque jactat in honoribus. Per haec tria tantum cupiditas humana tentatur. Per haec Adam tenta
Abbreviated transcription (Latin):
siderate qr uiuenes estis : pugnate ut uincatis. Vincite ut coronemini : humiles
estote neinpugna cadatis. Nolite diligeremundũ: neque ea quȩ lmundo sunt¬
Om̃ib hȩc generalit᷑ et cł̃ae filis scribit.: Et his ui delic& quipatresst̃ ꝑ maturitatem
prudenciae ac doctrinȩ & illis quiin fantes ꝑ deuocionẽ humilitatis &eis qui adu¬
lescentes uł uuenes ꝓpt̃ deuicta teptacionũ certamina. Om̃ib his partt̃ manda
ut utantur quidẽ mundo ad necessitatẽ. sed non diligant ad desideria suꝑflua
sicut & paulus ait. Et carnis cura nefeceritis indesideriis Siquis dilexerit mundũ:¬
non est caritas patris in eo. Nemo sibi m̃ciat᷑ unũ corduos tãsibi aduersarios amore
non capit. Vnde & dñs ait. Nemo potest duob dominis seruire: & iterũ. Non potesti
dõ seruire & mamonȩ. Sicut aut̃ caritas patris fonsest om̃iũ & origo uircutũ: tta
dilectio mundicunctoꝵ est radix ac fomes uici&. Vndesequitur. Qm̃ om̃e qđ est

Expanded text:
siderate quia juvenes estis, pugnate ut vincatis, vincite ut coronemini. Humiles estote, ne in pugna cadatis. Nolite diligere mundum, etc. Omnibus haec generaliter Ecclesiae filiis scribit, et his videlicet qui patres sunt per maturitatem prudentiae ac doctrinae, et illis qui infantes per devotionem humilitatis, et eis qui adolescentes vel juvenes propter devicta tentationum certamina. Omnibus his pariter mandat ut utantur quidem hoc mundo ad necessitatem, sed non diligant ad desideria superflua, sicut et Paulus ait: Et carnis curam ne feceritis in desideriis . Si quis diligit mundum, etc. Nemo sibi mentiatur. Unum cor duos tam sibi adversarios amores non capit. Unde et Dominus ait: Nemo potest duobus dominis servire ; et iterum: Non potestis Deo servire et mammonae . Sicut enim charitas Patris fons est omnium et origo virtutum, ita dilectio mundi cunctorum est radix ac fomes vitiorum. Unde sequitur: Quoniam omne quod est
Abbreviated transcription (Latin):
negacionis xp̃i. Qui a hoc tã nefandũ & execrabilem̃ daciũ est ut i eiꝰ comparacione
cetera aut parua uideant᷑ aut nulla: luxta qd herusalẽ peccanti dictuest iustifi¬
homininulliũ potenciae adlibitũ contra dicere nontiment: Ideoq om̃s tum̃da¬
filiũ. Nac sentencia cũ hȩreticos tũ maxime ꝑcutit ludȩos. quuhmnegantes eẽ xp̃m
teri : quifiliũ negant. Hinc & ipse dñs eos exsecrans ait. Sidĩ pat̾ uest. e&̃: diligereti
utiqueme. łgo eni ex dõꝓcessi: &ueni. Om̃is quinegat filiũ: nec patre hab&.uicon

Expanded text:
a nimirum hoc tam nefandum et exsecrabile mendacium est, ut in ejus comparatione caetera aut parva videantur, aut nulla. Juxta quod peccanti Jerusalem dictum est: Justifihomini nullius potentiae ad libitum contradicere non timent. Ideoque omnes hi mendaFilium. Hac sententia cum haereticos, tum maxime percutit Judaeos, qui negantes Jesum teri, qui Filium negant. Hinc et ipse Dominus eos exsecrans ait: Si Deus Pater vester esset, diligeretis utique me: ego enim a Deo processi, et veni . Omnis qui negat Fili
Abbreviated transcription (Latin):
suut intellegendi quiꝑuersa doctrina quȩr̃ auertere afide : sed hi quiꝑ inle¬
cebras uel aduersa sçłi aꝓmissione uitȩ at̾nȩ m̃tes infirmor. malemultendo
siue terrendo detrahunt: & uos unctionẽ quã accepistis ab eo mẽneat inuob.

Expanded text:
sunt intelligendi, qui perversa doctrina quaerunt avertere a fide, sed et hi qui per illesunt intelligendi, qui perversa doctrina quaerunt avertere a fide, sed et hi qui per illecebras vel adversa saeculi a promissione vitae aeternae mentes infirmorum male mulcendo, sive
Abbreviated transcription (Latin):
&uos infilio & patremanebitis. Illã in quit fidẽ illa dogmata toto cordesestamini:
Ex surgent eñipseudo ap̃i &pseudo ꝓphete ut dñs praedixit. Et uos inquit infilio
x patremanebitis. Filiũ primoponens: qr sicut ipse filiusdicit. Nemouenit adpa¬
trẽ. nisi ꝑfiliũ. Nullus diunȩ celsitudinis głam uidebit: nisi quiꝑ saeram̃ta huma¬
nitatis quã filius suscepit renatus est. Velcerte ideofiliũ primo. & sic patrẽ nomina¬
uit: nedicant arriani filiũ minorẽ patre ꝓpterea credendũ: qr nũquã ante
patre nominatus inuenitur. Et hex est rȩꝓmissio. quã ipse filius pollicitus est nob.
utta xxernã. Quasi quȩreres mercedẽ &diceres. Ecce lnme qd abinicio audiui
quamercede : quid mͥ postea dabit : Ethȩc ẽ inquit rȩꝓmissio quã pollicitus est
nobis : uitã xernã. Memoria ꝓmissae mercedis: ꝑ seu erantẽ tefacit in opere.
Hȩc scripsiuobis dehis quiseducuntuos. Seductores quos nominat: nonsolũbȩretici

Expanded text:
o, in vobis permaneat, etc. Illam, inquit, fidem, illa dogmata toto corde sectamini, c, ne credideritis. Exsurgent enim pseudoprophetae, ut Dominus praedixit . Et vos, inquit, in Filio et Patre manebitis. Filium primo ponens, quia sicut ipse Filius dicit: Nemo venit ad Patrem nisi per Filium ; nullus divinae celsitudinis gloriam videbit, nisi qui per sacramenta humanitatis, quam Filius suscepit, renatus est. Vel certe ideo primo Filium, et sic Patrem nominavit, ne dicant Ariani, Filium minorem Patre propterea credendum, quia nunquam ante Patrem nominatus inveniatur. Et haec est repromissio quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Quasi quaereres mercedem, et diceres: Ecce me, quod ab initio audivi, qua mercede? Quid mihi postea dabitur? Et haec est, inquit, repromissio quam pollicitus est nobis, vitam aeternam. Memoria promissae mercedis perseverantem te faciat in opere. Haec scripsi vobis de his qui seducunt vos. Seductores quos nominat, non solum haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
tores: dicit unctionẽ eos habere asco: ut ostendat eis a contrario qđ hȩretici & om̃s
antichristi gre sp̃italis munere sint priuati: nec ꝑtineant ad dñm quiscs uocari
aꝓphetis consueuit. uumpocius int̾ monistros satanȩ quiscĩtatis hab& ꝑ dicionis¬
lostis enĩ ueritatẽ fidei & uitȩ docti ꝑunctionẽ sp̃s. nec opus habetis doceri nisi u ꝑ¬
sistatis in eo qđ coepistis Et qm̃ om̃emͤ ndaciũ: exueritatenon est Hic uersus pende
asuperiori: & est sensus: Nonscripsimꝰ uobis quasi ignorantib ueritatẽ. sed quasisci¬
niti sumꝰ: quomodo cognoscamꝰ antic hristũ Xp̃s dicit: egosũ ueritas Omẽ autẽ
m̃ daciũ: non est exueritate: Om̃s ergoqͥ menciunt᷑: nondũst᷑ exxp̃o Nondicit qͣd¬
seinludat Omne m̃daciũ non est ex ueritate. Uuis est m̃dax: nisus quinegat qͥm̃¬

Expanded text:
versus, dicit unctionem eos habere a Sancto, ut ostendat eis e contrario quod haeretici et omnes versus, dicit unctionem eos habere a Sancto, ut ostendat eis e contrario quod haeretici et omnes Antichristi gratiae spiritualis munere sint privati, nec pertineat ad Dominum, qui Sanctus vocari a prophetis consuevit, quin potius inter ministros Satanae, qui sanctitatis niNostis enim veritatem fidei et vitae docti per unctionem Spiritus, nec opus habetis doceri, nisi ut persistatis in eo quod coepistis. Et quoniam omne mendacium ex veritate non est. Hic versus pendet a superiori, et est sensus: Non scripsimus vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scioniti sumus, quomodo cognoscamus Antichristum. Christus dicit: Ego sum veritas . Omne autem mendacium non est ex veritate. Omnes ergo qui mentiuntur, non sunt ex Christo. Non dicit, quose illudat: omne mendacium non est ex veritate. Quis est mendax, nisi hic qui negat q
Abbreviated transcription (Latin):
nolite tristes. eẽ : non erant ex nobis : Vnde probas : lãsifuissent ex nobis : utiq¬
mansissent nobiscũ Hincergouidendũ : qr multi qui non sunt ex nobis: accipuitt
nobis cũ sacram̃ta axp̃i. sed tẽptacioꝓbat: q non sunt ex nobis Quando illis tẽpt¬
ciouenerit uelut occasione uentiuolant foras quia gratia nonerant Om̃s
aut᷑ tunc uolabunt: cũ area dominica ceperituentilari indieiudicu.Siqu
saneexiert᷑ peccando sed penitendo redeunt: hinon antichristi: fed inxp̃o
non sunt om̃s ex nobis : Ideo ꝑmittentedño: quidã & anteultima discussionẽ
ex eunt deeccła: ostendentesse. non fuisse eccła menbra. nec pertinuisse
ad corpus xp̃i: ut ꝑ hȩc manifeste clarescat : qr non sunt om̃s ex nobis. qui
nobiscũ intus positi sacram̃ta xp̃i ꝑcipiunt.. Sed soliquidigna eisdẽsacram̃ts

Expanded text:
nolite tristes esse, non erant ex nobis. Unde probas? Nam si fuissent ex nobis, pernolite tristes esse, non erant ex nobis. Unde probas? Nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Hinc ergo videndum quia multi qui non sunobiscum sacramenta Christi, sed ten atio probat quia non sunt ex nobis. Quando illis tentaio venerit, velut occasione venti volant foras, quia grana non erant. Omnes autem tunc volabunt, cum area Dominica coeperit ventilari in die judicii. Si qui sane exierunt peccando, sed poenitendo redeunt, hi non Antichristi, sed in Christo non sunt omnes ex nobis. Ideo, permittente Domino, quidam et ante ultimam excussionem exeunt de Ecclesia, ostendentes se non fuisse Ecclesiae membra, nec pertinuisse ad corpus Christi, ut per hoc manifeste clarescat, quia non sunt omnes ex nobis, qui nobiscum intus positi sacramenta Christi percipiunt, sed soli qui digna eisdem sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
Vunde quia antichristi multifactist̃. Potest aut̃ &iã sic intellegi quodait. lã tunc nou¬
sim̃a fuissehorã: q ꝑsecucio illis tẽporib quae ab hęreticis ingerebatur: magnã simili¬
tudinẽ habuerit ultime illius ꝑsecucionis: quȩ inminente dieuidicu uentura est:
Quãuis haeclinguis tantũ uesanis ecđam uexauerit: illa &iã gladiis sit uexatura
fero cibus Ex nobis exier̃ sed nonerant ex nobis Pangendũ uidebatur ut dãnũ:
cũ audiremꝰ ex nobis exiert : sed max consolacio nobis offertur. Cũ subdit᷑ sed non
erant ex nobis Constat eñ non posse. exireforas. nisi antichristos: Fosquinon sunt
xpõ contrarii : foras exire ullomodo posse Qiuenĩ non est dep̃o contrarius : in cor
quomodo humores mali Quando euomuntur. tunc releuatur corpus:
Sic & mali quando exeunt tunc eccła releuatur : Ex nobis exiert᷑ inquit sed

Expanded text:
Unde? Quia Antichristi multi facti sunt. Potest autem et sic intelligi, quod ait, jam tunc novUnde? Quia Antichristi multi facti sunt. Potest autem et sic intelligi, quod ait, jam tunc novissimam fuisse horam, quia persecutio illius temporis, quae ab haereticis ingerebatur, magnam similitudinem habuerit ultimae illius persecutionis, quae imminente die judicii ventura est, quamvis haec linguis tantum vesanis Ecclesiam vexaverit, illa etiam gladiis sit vexatura ferocibus. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Plangendum videbatur ut damnum, cum audiremus: Ex nobis exierunt; sed mox consolatio subinfertur, cum subditur: Sed non erant ex nobis. Constat enim non posse exire foras nisi Antichristos, eos autem qui non sunt Christo contrarii, foras exire nullo modo posse; qui enim non est Christo contrarius, in corpoquomodo humores mali; quando evomuntur, tunc relevatur corpus. Sic et mali quando exeunt, tunc Ecclesia relevatur. Ex nobis exierunt, inquit, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
creators uoluntati seruiebant. Ab horatercia: quia tẽporib noe: Ab hora senxta
quia tẽporib abraham. Ab horanona: quia tẽporib legis date. Abhora undecimas
quiatẽpore d ominice incarnacionis: usque adfinẽ scli celestib famulantur lmꝑe¬
rius : Inquauidelica hora & aduentus in carne saluatoris futurus: & serutura pestdo
antichristi: quae prȩconiasalutis in pugnar&. ꝓphetarũ praesagio signata est: Vlnde
sequitur. Et sicut audistis qi antichristus uenit Nuc antichristi. multi saetist̃:¬
Antichiristos dici hȩreticos sed x illi quifidẽ catholicã quã confitentur. ꝓ uersis
actib destruunt: Antichristi: id est xp̃o contrarii iure uocantur : Quom̃s illimaximo
antichisto infine scłiuenturo: quasi suo capiti testimoniũ reddunt: Vnde & paulus
deillo ait. Quia mrsteriũ iã operat᷑ iniquitatis : Vndescimꝰ qr nouissima hora est:

Expanded text:
Creatoris voluntati serviebant. Ab hora tertia, qui a temporibus Noe. Ab hora sexta, Creatoris voluntati serviebant. Ab hora tertia, qui a temporibus Noe. Ab hora sexta, qui a temporibus Abraham. Ab hora nona, qui a temporibus legis datae. Ab hora undecima, qui a temporibus dominicae Incarnationis usque ad finem saeculi, coelestibus famulantur imperiis: in qua videlicet hora, et adventus in carne Salvatoris futurus, et secutura pestis Antichristi, qui praeconia salutis impugnaret, prophetarum praesagio signata est. Unde sequitur: Et sicut audistis, quia Antichristus venit, etc. Antichristos dicit haereticos; sed et illi qui fidem catholicam quam confitentur, perversis actibus destruunt, Antichristi, id est, Christo contrarii, jure vocantur; qui omnes maximo illi Antichristo in finem saeculi venturo, quasi suo capiti testimonium reddunt. Unde et Paulus de illo ait quia mysterium jam operatur iniquitatis . Unde scimus quia novissima hora est.
Abbreviated transcription (Latin):
undus transibit. cũ indie iudicuꝑignẽ in meliorẽ mutabit᷑ figura: ut st cȩlũ nouum
& terranoua: Transibit & concupiscencia euis. qr tẽpus patrandȩ luxuriae uelalicuiꝰ
peccati ul tranonerit. in illa eñ idie peribt̃ om̃s cogitaciones eoꝵ. Illautique. quib:
erga mundihuius desideria intendebant. Quiaut̃ fecerit uoluntatẽ dñi nequaqũa
ddefemina deuota immodeuna quȩq: anima quȩ uoluntatẽ suã secutaf uerit ꝑfecte :
ait. Maria optim̃ a partẽ elegit quȩ non auferet᷑ abea. Quergo in at̃ nũ manere icon¬
cussus quietusque concupisat ea quȩ gansire nescunt amplecꝰtatur eius qui ae t̃nũ
dĩ uoluntatẽ sequatur. Filiolino uissimahora est. Nouissimã horã nouissimũ sçłi
tẽpus qđ nuinc agit᷑ dicit. luxta illã dm̃ parabolã ubioperarios inuineã aprima¬
hora a tercia asexta: a nona: & abundecima narrat eẽ. conductos. A prima nãqu
hora uineã dñi ex colebant: quia primordioscł̃i ueldocendo uelrecte uiuendosui

Expanded text:
in meliorem mutabitur figuram, ut sit coelum novum et terra nova. Transibit et concupiscentia ejus, quia tempus patrandae luxuriae, vel alicujus peccati, ultra non erit. In illa enim die peribunt omnes cogitationes eorum , ille utique quibus erga mundi hujus desideria intendebant; qui autem fecerit voluntatem Domini, nequaquam de femina devota, imo de unaquaque anima quae voluntatem suam perfecte secuta fuerit, ait: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Qui ergo in aeternum manere inconcussus quietusque concupiscit, ea quae transire nesciunt amplectatur, ejus qui aeternus est, Dei voluntatem sequatur. Filioli meitempus quod nunc agitur dicit juxta illam parabolam Domini, ubi operarios in vineamhora, a tertia, a sexta, a nona et ab undecima, narrat esse conductos. A prima namque hora vineam Domini excolebant, qui a primordio saeculi vel docendo, vel recte vivendo, sui
Abbreviated transcription (Latin):
debent qi nullus ꝓphetarũ soꝙ propriasua int̃ prȩtacione populis dogmata uite pred¬
carit. Sed quae ad ño didicerant: haec suis auditorib agenda cõmendabantQuaequa
insecreto cȩlestia arcana ꝑceperant: haec simplicit̾ uelloquendo uł scribendo dĩple
tradebant. Et nonsicut gentiũ diuiniquique ipsi de cordesuo finxerant haec turbis
deceptoꝵ quasidiuini oraculi consulta proferebant. Sicut ergo ꝓpbetȩ non suappria
sed dĩ uerba scribebant: italector eoꝵ nonsua ꝓpria int̃ prȩtacionẽ potest. ut hea
sensuueritatis ex orbit&: sed hoc om̃i modis deb& ad tendere: quomodo sua uerba

Expanded text:
debent, quia nullus prophetarum sanctorum propria sua interpretatione populis dogmata vitae praedidebent, quia nullus prophetarum sanctorum propria sua interpretatione populis dogmata vitae praedicarit, sed quae a Domino didicerant, haec suis auditoribus agenda commendabant, quaeque in secreto coelestia arcana perceperat, haec simpliciter vel loquendo vel scribendo Dei plebi tradebant, et non sicut gentium divini, qui quae ipsi de corde suo finxerant, haec turbis deceptorum, quasi divini oraculi consulta, proferebant. Sicut ergo prophetae non sua propria, sed Dei verba scribebant, ita et lector eorum non sua propria interpretatione potest uti, ne a sensu veritatis exorbitet, sed hoc omnim