comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ Maximiano ep̃o sẏracusa¬
abbates fieri ꝑ monasteria ñ
ꝑmittas: sed aut omissa cleri¬
catꝰ militia monachicis ꝓue¬
hant᷑ ordinib aut si in abbatiᷤ
loco ꝑmanere decreuerint.
clericatꝰ nullatenꝰ ꝑmittant᷑
hab̾e militiã: Satis enĩ incon¬
gruũ ẽ. ut si unũ ex his ꝓ sui
magnitudine diligent̃ quis ñ
possit explere: ad utrũq iu¬
dicet᷑ idoneus: Sicq inuicem
& eccłasticꝰ ordo uitę mona¬
chicȩ. & eccł asticis utilitatib
regula monachatꝰ impedit :
Qualit̃ sane GREGORIUS per
pcuratores ȩccłasticoꝵ. patri¬
monioꝵ uelut argus quidã
Cuminosissimꝰ ꝑ totius mun¬
di latitudinẽ suȩ pastoralis
sollicitudinis oculos circum¬
tulerit: ñ abre forsitan du¬
xerĩ ꝑstringendũ: Ait enĩ
in epła Anthemio subdiaco¬
no: Descendenti tͥ mandaui¬
mꝰ & post modũ ꝓ p̃ceptis
discurrenti in iunexisse me
memini. ut curã pauperũ
gereres: & siquos illic egẽre
cognosceres. scriptis recurre¬

Expanded text:
 Maximiano Siracusaabbates fieri per monasteria non permittas, set, aut omissa clericatus militia, monachicis proveantur ordinibus, aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere || militiam. Satis enim incongruum est, si cum unum ex his pro sui magnitudipossit explere, ad utrumque judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachiae, et ecclesiasticis utilitatibus regula monachatus impediatur. » 55. Qualiter sane Gregorius per procuratores ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurre
Abbreviated transcription (Latin):
accesserit: Non illic habeat
aliqͣm ut diximꝰ ulteriꝰ pote¬
statẽ: ne monasteria huiꝰ oc¬
casionis uelamine. ea q̃ ꝓhi¬
bemꝰ sustinere onera cõpel¬
lant᷑: Hlec itaq om̃a uigilan¬
ti cura em̃dare iã scđo com¬
monita sc̃ĩtas ur̃a ñ differat:
ne si post hȩc neglegentes
uos esse qđ ñ credimus sense¬
rimꝰ: alit̾ monasterioꝵ qͥeti
ꝓspicere cõpellamͣ Nã notũ
uobsit qr tantȩ necessitati

Expanded text:
accesserit, non illic aliquam accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria, hujus occasionis velamine, ea quae prohibemus sustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vobis sit quia tantae necessitati
Abbreviated transcription (Latin):
partib c̃stituta. om̃ino cle¬
uari: Ita ut occasione quasi
regiminis. ea qđ dici graue
ẽ. uelut in ꝓpͥetate posside¬
ant. Quib non modicũ con¬
dolentes decessori ur̃o lit¬
teras misimꝰ : ut hoc em̃dare
uitȩ ẽ t̃mino citius occapatꝰ
ne onꝰ monasterio remane¬
ret. fr̃nitati ur̃ȩ eadẽ nos
scripsisse recolimꝰ: Et qr ut
cõperimꝰ in huiꝰ rei actenꝰ
correctione cessatũ ẽ hȩc
aduos iterũ p̃uidimꝰ scripta
dirigere: Hortam᷑ gͦ ut om̃i
mora om̃iq excusatione sum¬
mota. ita monasteria ipsa
ab huiꝰ modi studeatis graua¬
mine. Releuare : qͣtinus nullã
deinceps in eis. clerici uł qui
in sacro st̃ ordine c̃stituti :
obaliud habeant nͥ orandi
tantũm causa accedendi li¬
monachi aut abbatis ꝓmoti¬
onẽ. onꝰ aliqͦd fortasse sustine¬
ant. studendũ nob̾ ẽ. ut si quiᷤ¬
piam abbatũ aut monachoꝵ
ex qͦcũq monasterio adcle¬
ricatꝰ officiũ uł ordinẽ sacrũ

Expanded text:
partibus constituta omnino clepartibus constituta omnino clevari, ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, decessori vestro litteras misimus, ut hoc emendare vitae est termino citius occupatus, ne hoc onus monasteriis remaneret, fraternitati vestrae eadem nos scripsisse recolimus. Et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correctione cessatum est, vos iterum dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione summota, ita monasteria ipsa ab hujusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel ii qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant nisi orandi tantummodo causa accedendi limonachi aut abbatis promotione onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
uenientib. uł causis queniuN.
idoneus & paratꝰ existere : Si
uͦ neglegentẽ eũ ꝓspicis uel
ea q̃ dicimꝰ implere differentẽ.
om̃is clerꝰ eiꝰ adhiberi debet:
ut cõmuni c̃silio ipsi eligant
ualeant ordinari : Iterũ ra¬
uennatib clericis ad mona¬
sterioꝵ regim̃. importune
tendentib restitit: Lohanni
rauennati ep̃o scribens Per
clericoꝵ aut etiã laicorũ
facta sint: Dũq hi qͥ sunt in
eccłiis. fingunt se religiosȩ ui¬
uere. monasteriis p̃poni ap¬
petunt: & ꝑ eoꝵ uitã mona¬
steria destruunt᷑: Nemo &¬
enĩ potest & eccłasticis obse¬
qͥis deseruire. & in monachi¬
ca regula ordinate ꝑsistere :
Ut ipse districtionẽ mona¬
sterii teneat: qͥcotidie in
ministerio eccłastico cõgit᷑
ꝑmanere: Proinde frat̃nitã
tua hoc qͦđ lib& in loco fa
ca dacra ꝑclericoꝵ ambitũ
destruant᷑: Itẽ Mariano ep̃o
rauennȩ: Dudũ ad nos mul¬
toꝵ relatione ꝑuenerat .¬
monasteria in rauennatib

Expanded text:
 causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant valeant ordinari. » Item Ravennatibus clericis, ad monasteriorum regimina importune tendentibus, restitit, Joanni Ravennati episcopo scribens: « Peclericorum, aut etiam laicorum facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest, et ecclesiasticis obsequiis deservire, 66 et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat qui quotidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco facca sacra per clericorum ambitum destruantur. » Item Mariniano episcopo Ravennae: « Dudum ad nos multorum relatione pervenerat monasteria in Ravennae
Abbreviated transcription (Latin):
sui officiũ magis conueniat
quã excuset:
Singula eccłastici iuris offi¬
cia. Singulis qͥbq ꝑsonis sin¬
gillatĩ cõmitti debere iube¬
bat: asserens qr sicut in uno
corpore multa m̃bra habe¬
mꝰ. om̃a aut̃ m̃bra ñ eundẽ
actũ habent: ita in eccłae
corpore. scđm ueridicã pauli
sententiã. in uno eodẽq sp̃u
alii c̃ferendũ ẽ hoc officiũ:

Expanded text:
sui officium magis conveniat quam excuset. » 54. Singula ecclesiastici juris officia, singulis quibusque personis singillatim committi debere jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent , ita in Ecclesiae corpore, secundum veridicam Pauli sententiam, in uno eodemque spiritu, alii conferendum est hoc officiu
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝑsonarũ ꝑdiũsa nichilo¬
minꝰ officia distributa. & for¬
titudinẽ & uenustatẽ sc̃ȩ dĩ
eccłȩ manifestat: & sicut in¬
decorũ ẽ ut in corpore hu¬
mano alterũ mẽbrũ alteriꝰ
fungat᷑ officio: Iita nimirum
noxiũ simulq turpissimũ. si
singula rerũ mynisteria. ꝑ¬
sonis totidẽ ñ fuerint distri¬
buta: Flinc ẽ qđ qͥbdã ambi¬
tiosis sicut in suis litteris quã
ego studio breuitatis omisi
poterit inueniri: moderatio¬
nis frena freq̃nt̃ imposuit :
Unde arthemio subdiaco ꝓ pa¬

Expanded text:
sa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Pa
Abbreviated transcription (Latin):
germinat: qͣndo in audientis
pectore pietas p̃dicantis rigat:
Unde rectorẽ necesse ẽ. ut inte.¬
riora possit in fundere: cogita¬
tione innoxia etiã exteriora
ꝓuidere: Flanc pastoꝵ sollici¬
tudinẽ paulus excitat dicens
Qui suoꝵ & maxime domesticoꝵ
curã non hab&. fidẽ negauit.
& est infideli deterior: Quȩ
beati ReIIGI sollicitũdo

Expanded text:
germinat, quando in audientis pectore pietas predicantis rigat. Unde rectorem necesse est, ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Hanc pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior. Quae beati Remigii s
Abbreviated transcription (Latin):
uł absente apocrisiario usur¬
pass&. UII. Noc Gregorius
ꝑ indictionem quartã decimã
iusiurandũ p̃ceperat Qđ qr
sic̃ rei exitꝰ manifestat. defi¬
cientib testimoniis: ꝑ tres
ẽtinuos annos infectũ re¬
manserat: Iterũ Marinianꝰ
suoꝵ suggestione cõpulsũ.
usũ pallii quẽ ex c̃su&udine
sic̃ conuenerat uindicare
ñ poterat. inportunitate

Expanded text:
vel absque apocrisiario usurvel absque apocrisiario usurpasset. » 7. Hoc Gregorius per indictionem quartam decimam jusjurandum praeceperat. Quod quia, sicut rei exitus manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicare n
Abbreviated transcription (Latin):
grauib iuratũ fuerit. scđm
indiculũ qui subt̃ adnexus
est hoc uolumꝰ in eadẽ ȩccła
conseruari. Sed uide ne ne¬
glegent̃ agas. ne quis fidem
aut deuotionẽ tuã in hac
causa corrũpat: Selũ enĩ
tuũ scio. age sollicite. ita
tam̃ ut p̃dicta eccła contra
iustitiã non grauetur. Sed
usus qͥ ante lohannis ep̃i tẽ¬
pora extitit. ei conseruetur.
Personas aut̃ ñ duas uł tres ad
satisfaciendũ tibi sed qͣntas
antiquiores & grauiores in¬
ueneris. require. ut neq ip
sũ qui fuit antiquitus eidẽ
nouo ausu appetitũ ẽ conce¬
damꝰ: Sed om̃a age blande
& dulcit̃. ut & actio tua di¬
stricta sit: & lingua mitis.¬
uro ego .Ri. ꝑ patrẽ & filiũ¬
uinȩ potentiȩ trinitatẽ. &
hoc corpꝰ Apollinaris mar¬
tyris me ꝓnullius fauore
ꝑsonȩ. neq cõmodo aliquo
& ꝑ memet ipsũ cognoui. quia
illo. illis. & illis dieb c̃suetu¬
dinẽ utendi pallio habuit.
& ñ cognoui qr hoc latenter

Expanded text:
gravioribus juratum fuerit, secundum gravioribus juratum fuerit, secundum indiculum qui subter annexus est, hoc volumus in eadem ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem aut devotionem tuam in hac causa corrumpat. Zelum enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta ecclesia contra justitiam non gravetur; sed usus, qui ante Joannis episcopi tempora exstitit, ei conservetur. Personas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris, require: ut neque quod usus fuit antiquior ejusdem novo ausu appetitum est, concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et lingua mitis.uro ergo N. per Patrem, et Filiuvinae potentiae Trinitatem, et hoc corpus beati Apollinaris martyris, me pro nullius favore personae, neque commodo aliquo et per memetipsum cognovi, quia illo, illis et illis diebus consuetudinem utendi pallio habuit: et non cognovi, quia hoc latenter
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quat̃ in anno in lȩtanus
qͣs ad decessorẽ tuũ lohannẽ
expressimꝰ uti ꝑmittimꝰ:
Sed Marinianus clericorũ
suoꝵ suggestionib delinitꝰ.
tã ꝑlndreã uirũ magnificũ.
quã ꝑ qͦscũq poterat resti¬
tui Suȩ eccłȩ usũ pallii fla¬
gitabat. Qua ꝓpt̾ Gregoriuᷤ
Castorio cartulario inter
ceta scribit dicens: Cua expe¬
rientia nullius ꝑsonã. nulliꝰ
uerbũ c̃sideret Solũ dĩ ti¬
morẽ & rectitudinẽ ante
oculos habe. & seniores ꝑso¬
nas eiꝰdẽ eccłȩ. archidiaçonẽ
quẽ ñ suspicor ꝓ alteriũ ho¬
nore peierare: & alios anti¬
quiores qui in sacris ordinib
ante lohis ep̃i tẽpora fuerar
requirat. uł siqui maturiore
sunt extra sacros ordines: &
ueniant ante corpus heati
Apollinaris. & tacto eiꝰ sepul¬
chro. iurent quȩ c̃suetudo
ante loħ̃is ep̃i tẽpora extiterit:
Quia sic̃ sc̃is isdẽ uir multum
p̃̾sũptor extitit. & multa sibi
Et qͥcqͥd a fideliorib uiris &

Expanded text:
nisi quater in anno in litaniis, quas ad decessorem tuum Joannem expressimus, uti permittimus. 6. Sed Marinianus, clericorum suorum suggestionibus delinitus, tam per Andream virum magnificum, quam per quoscumque potuerat, restitui suae ecclesiae usum pallii flagitabat. Quapropter Gregorius Castorio chartulario inter caetera scribit, dicens: « Tua experientia nullius personam, nullius verba consideret: solum Dei timorem et rectitudinem ante oculos habeat; et seniores personas, et ejusdem Ecclesiae archidiaconum, quem non suspicor pro alterius honore perjurare, et alios antiquiores, qui in sacris ordinibus ante Joannis episcopi tempora fuerant, requirat, vel si qui maturiores sunt extra sacros ordines; et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurent quae consuetudo ante Joannis episcopi tempora fuerit, quia, sicut scis, idem vir multum praesumptor exstitit, et multa sibi et quidquid a fidelioribus viris et
Abbreviated transcription (Latin):
Lic est filius meus. qͥ
cant quã mecum habet
cqualitatẽ non rapig¬
na appetiit. nec usupa¬
tione presumpsit: sed
manens in forma gle
mee. ut ad reparandum
genus humanũ exeque¬
retur commune consili¬
uni. usq ad formant
seruilem inclinauit ĩ¬
commuitabilem deita¬

Expanded text:
ic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut ad reparandum genus humanum exsequeretur commune consilium, usque ad formam servilem inclinavit incommutabilem Deita
Abbreviated transcription (Latin):
us plerũq etiã dignũ ẽ ut
eosdẽ qͦs corrigimꝰ tacita nob̾
cogitatione p̃feramꝰ: Illorũ
namq ꝑnos uitia disciplinȩ
uigore feriunt᷑. in his uero
q̃ ipsi cõmittimꝰ ne uerbi qͥ¬
dem ab aliqͦ inuectione la¬
ceram᷑ Tanto gͦapud dñm
obligatiores Sumꝰ qͣnto apud
homines inulte peccamus
uata. Romano defensori si¬¬
ciliȩ scribit dic̃s: Peruenit
ad nos qđ siqͥs c̃tra quoslib&
clericos causã habeat. de¬
spectis eoꝵ ep̃is eosdẽ cleri¬
cos in tuo facias iudicio ex¬
hiberi Qđ si ita ẽ qr ualde
c̃stat incongruũ. hac tͥ au¬
ctoritate precipimꝰ. ut hoc
denuo facere non p̾sumas.
sed siquis ẽtra quẽlib& cle¬
ricũ causam habuerit: epi¬
scopũ ipsius ad eat. ut aut
ipse cognoscat: aut certe
ab ipso iudices deputent᷑:
Aut si obhoc fortasse ad ar¬
bitroꝵ eundũ ẽ partes. ad
eligendos iudices: ab ipso
executio deputata cõpellat:

Expanded text:
est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Deum obligatiores sumus, quanto 144 apud homines inulte peccamus. vata, Romano defensori Siciliae scribit, dicens: « Pervenit ad nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem clericos in tuo facias judicio exhiberi. Quod si ita est, quia valde constat esse incongruum, hac tibi auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso executio deputata compellat.
Abbreviated transcription (Latin):
immorando facio longiorẽ a
Sentiebat prudentissima fe¬
minarũ adesse mortẽ: &
frigente alia parte corpo¬
ris atq membroꝵ solum
anime teporẽ insco & sa¬
cro pectore palpita.re.
& Nichilominꝰ quasi ad
suos ꝑgeret alienosq de¬
sereret: illos uersiculos su ude¬
surrabat: Dñe dilexi deco¬
rẽ domꝰ tuȩ. & locũ habi¬
tationis głȩ tuȩ  Et quam
dilecta tabernacula tua
dñe uirtutũ: concupiscit
& deficit anima mea in
atria dñi It elegi abiect
eẽ in domo dĩ mei magis
quã habitare intaberna¬
culis peccatoꝵ: Cũq ame
interrogaretur cur tace¬
Iret.
cur nollet respondere in¬
clamanti: an doleret ali¬
quid. greco sermone respon-¬
dit: Nichil se habere mole

Expanded text:
inmorando facio longiorem ? sentiebat prudentissima feminarum adesse mortem et frigente alia parte corporis atque membrorum solum animae teporem in sancto et sacro pectore palpitare et nihilo minus, quasi ad suos pergeret alienosque desereret, illos uersiculos susurrabat: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae et: quam dilecta tabernacula tua, domine uirtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria domini et: elegi abiectesse in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Cumque a me interrogaretur, cur taceret, cur nollet respondere inclamanti, an doleret aliquid, Graeco sermone respondit, nihil se habere mole
Abbreviated transcription (Latin):
xta illud qđ in Erechiele
ꝓpħa legitur. a sc̃uario meo
incipite. Pelagium papam
ꝑculit. & sine mora extinx
Quo defuncto ita in reliquũ
uulgus deseuit: ut subtra¬
Ctis habitatorib domos
in urbe plurimas uacuas
om̃ino reliquerit :
Sodẽ tẽpore in monasterio
uenerabilis leuitȩ GREGORI
puer inquietus ualde theo¬
dorus nomine cũ fr̃e religio¬
Iso
magis nec essitate quã uo¬
luntate degebat: Cui ni
Bona autẽ ñ solũ facere: sed
etiã audire non poterat:
Nũquã se ad scȩ̃ conũsationiꝰ
habitũ uenire. iurando.
irascendo. ac deridendo te
mortẽ: Cũq extremũ sp̃m
GORIo fr̃s. ut egressũ illius
orando ꝓtegerent: Iã corpꝰ
eiꝰ ab extrema fuerat parte¬
p̃mortuũ. in solo tantum¬
modo pectore. uitalis ad¬
huc calor anhelabat Cun¬
ꝓeo cępert̃ enixius orare.
quantũ eũ iã uidebant
Sub celeritate discedere :
cũ repente cępit eisdẽ fr̃ib
asistentib clamare. cũ ma¬
gnis uocib orationes eorũ

Expanded text:
xta illud quod in Ezechiele propheta legitur: A sanctuario meo incipite , Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, subtractis habitatoribus, domos in urbe plurimas vacuas omnino reliquerit. 38. Eodem tempore in monasterio venerabilis levitae Gregorii puer inquietus valde, Theodorus nomine, cum fratre religioso magis necessitate quam voluntate degebat, cui nimBona autem non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venireirascendo, deridendo tesmortem. Cumque extremum spiritum fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema parte fuerat praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cunpro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nichil mordax: nichil quoq
minant᷑ increpatoriũ. Alioqͥ
si distuleris nr̃am sterilitato
facundiᷤ fecundare colloquii
aucupabim᷑ nundinaᷤ in uos¬
lantũ. & ultro scrinia tua
coniuentib nob ac subor¬
nantibs: effractoꝵ manꝰ arguta
populabit᷑. inchoabisq tunc
frustra moueri spoliatꝰ furto :
si nunc rogatꝰ. non moueris
officio. Memor nr̃i esse di¬
gnare domine papa: Exel ic̃.¬

Expanded text:
 nihil mordax nihil quoque minantur increpatorium. alioquin, si distuleris nostram sterilitatem facundis fecundare colloquiis, aucupabimur nundinas involantum et ultro scrinia tua coniventibus nobis ac subornantibus effractorum manus arguta populabitur inchoabisque tunc frustra moveri spoliatus furto, si nunc rogatus non moveris officio, memor nostri esse dignare, domine papa. SI
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem uidere metue
duob tantum
sanctis moyse uidelicet
et helya trãsfiguratam
ui monte honiuris christi
speticm uidere bonũ ma-¬
ximũ duxit: quis sermo
cxplicart. quis sensus uã¬
let comprehendere quãta
sint gaudia iustor cum
accesserint ad syon mõtẽ

Expanded text:
tudinem videre meruerint? duobus tantum sanctis, Moyse videlicet et Elia, transfiguratam in monte hominis Christi speciem videre bonum maximum duxit, quis sermo explicare, quis sensus valet comprehendere, quanta sint gaudia justorum, cum accesserint ad Sion monte
Abbreviated transcription (Latin):
multiplici siderum splendore inte¬
rius irradiata eccłia dõ sermentiũ
chori incanticis sp̃nalib decen¬
tissime illiꝰ noctis exegert̃ spacia.
ane aut̃ facto susceptꝰ ẽ a dõ¬
no ppͣ intra eccͣam sc̃s mrtir
cornelĩ quem cum aliis scõrũ
pignerib ꝯpendienses. cl̃ici illo
deculerunt pro multis molen¬
tiis qͣs eccł̃ia sua patiebat᷑ aqͥb̃¬
dam malefc̃oribꝰ. Circa horã dem¬
de t̾ciam redimitꝰ idem apłicus
infus sacerdotalibꝰ ad gloriosi pa¬
tris remugii sepulcheum procedͭ
cum timiamat᷑us ⁊ crucib. sociatiᷤ
s̃ axchiepĩs quatuor remensi. tu deli¬
cet tͥuensi. lugdunensi. uesontionẽ¬
si. cum quibzdam alus s et ip̃mꝰ
loci abbate donno hugone uene¬
rabili patre cenobii duniacẽsis
et illius ordins plurimis. Cũ
quib letania fc̃a et suꝑ scm̃ cor¬
pus non modica thimiamatũ
accensa fraglantia cecinit res¬
ponsornum. dirigatur or̃o mea
Quo cum uersu expleto. feretrũ
scĩ ut preparatis instrumentis

Expanded text:
multiplici siderum splendore interius irradiata ecclesia, Deo servientium chori in canticis spiritualibus decentissime illius noctis exegerunt spatia. 12. Mane autem facto, susceptus est a domno papa intra ecclesiam sanctus martyr Cornelius, quem cum aliis sanctorum pignoribus Compendienses clerici illo detulerant, pro multis violentiis quas ecclesia sua patiebatur a quibusdam malefactoribus. Circa horam deinde tertiam, redimitus idem apostolicus infulis sacerdotalibus, ad gloriosi Patris Remigii sepulcrum procedit cum thymiamateriis et crucibus, sociatis sibi archiepiscopis quatuor, Remensi videlicet, Treverensi, Lugdunensi, Vesontionensi, cum quibusdam aliis, sed et ipsius loci abbate, domnoque Hugone venerabili Patre coenobii Cluniacensis, et illius ordinis plurimis, cum quibus litania facta, et super sanctum corpus non modica thimiamatum accensa fragrantia, cecinit responsorium Dirigatur oratio mea, quo cum versu expleto, feretrum sancti, ut praeparatis instrumentis
Abbreviated transcription (Latin):
guam ab ore ꝓiciens. ulti¬
mũ flatũ ꝓtraheret Quẽ
prbi tã durit̃ laborarẽ
dolentes. deputatis illic
monachis qͥcũ psalmodus
eiꝰ exitũ cõm̃darent. ipsi ꝓ
Sed monachi psalmodiã de¬
serentes. ñ timuert̃ int̾ se
morienti frĩ detrahere: Cũ
ecce prbi a missarũ sollẽpnuᷤᷤ
circa horã septimã remean¬
tes. Iohannẽ prb̃m quẽ in¬
credibilit̃ cũ mortẽ luctan¬
tẽ reliq̃rant. leuiꝰ se habere
mirati st̃: eũq nominatĩ

Expanded text:
guam ab ore projiciens ultiguam ab ore projiciens ultimum flatum protraheret. Quem presbyteri tam duriter laborare videntes, deputatis illic monachis, qui cum psalmodiis ejus exitum commendarent, ipsi prSed monachi psalmodiam deserentes, non timuerunt inter se morienti fratri detrahere; cum ecce presbyteri a missarum solemniis circa horam septimam remeantes, Joannem presbyterum, quem incredibiliter cum morte luctantem reliquerant, levius se habere mirati sunt, cumque nominati
Abbreviated transcription (Latin):
prbr ad pristinã sanitatẽ
reũtens. quã quã ꝓpositũ¬
sibi fuiss& ut ulteriꝰ nullã
contingeret. ad eandẽ tam̃
misso nuntio futuro die
dñico se redire ꝓfessus est:
Quo recepto. ubi suo desiderio
uotũ qͦq mulierculȩ c̃ueni¬
re gauisus ẽ: ad balneũ
ꝓcessit Unde reũtens tantũ
lecitiȩ potionib & cantio¬
nib se dissoluit. ut surripi¬
ente sõno int̾.ẽẽ. nocturnis
cũ fr̃ib nũquã potuisset
officus. Cadẽ nocte cuidã
pbro & monachobeatꝰ Gre¬
goriꝰ in sõnis apparens ait:
Surge & dic p̃posito. ut pȩ¬
nitentiã agens: peculiũ
suũ qđ eũ aggregare non
puduit. ꝓpeccato consci¬
entiȩ sue disꝑgat: quia die
t̃tia funditus extinguet᷑
a uita Qđ p̃positus ut au¬
dulus ẽẽ ñ poterat: pęni¬
tentiã cȩpit. cuncta sua
sanꝰ distribuens. tanto fe¬
bris ardore correptꝰ est.
ut a diluculo diei tertu.
usq ad horã t̃tiã cũ ingenti
fragore pre incendio lin¬

Expanded text:
r ad pristinam sanitatem revertens, quamquam propositusibi fuisset ut ulterius nullam contingeret, ad eamdem tamen misso nuntio, futuro die Dominico se redire professus est. Quo recepto, ubi suo desiderio votum quoque mulierculae convenire gavisus est, ad balnea processit. Unde revertens, tantum laetitiae potionibus et cantionibus se dissolvit, ut subrepente somno interesse nocturnis cum fratribus nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam presbytero et monacho beatus Gregorius in somnis apparens, ait: Surge, et dic praeposito ut poenitentiam agens, peculium suum, quod eum aggregare non puduit pro peccato conscientiae suae, dispergat: 178 quia die tertia funditus exstinguetur a vita. Quod praepositus ut audulus esse non poterat, poenitentiam coepit, cunctaque sua sanus distribuens, tanto febris ardore correptus est, ut, a diluculo diei tertii usque ad horam tertiam cum ingenti fragore prae incendio lin
Abbreviated transcription (Latin):
tuero: in eodẽ ep̃o fortit̾ uin¬
dicabo Lã uͦ si rusticꝰ tantȩ fu¬
erit ꝑfidiȩ & obstinationis
inuentꝰ. ut ad dm̃ uenire
minime consentiat. tanto
pensionis onere grauandus
est: ut ipsa ex actionis suae
pena cõpellat᷑ ad rectitudi¬
nem festinare:

Expanded text:
tuero, in eodem episcopo fortiter vintuero, in eodem episcopo fortiter vindicabo. Jam vero si rusticus tantae fuerit perfidiae et obstinationis inventus, ut ad Dominum venire minime consentiat, tanto pensionis onere gravandus est, ut ipsa exactionis suae poena compellatur ad rectitudinem festinare
Abbreviated transcription (Latin):
ret: apud locũ ꝓpͥũ utiliter
expendant᷑: Siquis uͦ de pe¬
cuniis redituũ quȩ dicunt᷑¬
ab ablatȩ reciꝑe p̾otueris:
exhis qͦq uestim̃ta pauperũ
cõparare te uolumꝰ: uel sicut
p̃fati sumꝰ pueros qͥ in om̃ipo¬
tentis dĩ seruitio proficiant:
Sed qr pagani st̃. qui illic in¬
ueniri possunt: uolo ut cum
eis pbr transmittat᷑. ne quid
egritudinis contingat in ula:
ut qͦs morituros conspexerit.
debeat baptizare:
Sardiniȩ quoq rusticos. mitis¬
simꝰ rector GREGORIUS In eR¬
rore uetustatis adeo ꝑmanere
condoluit: ut iandariũ cara¬
litanũ ep̃m ꝓ neglegentus
increpando. int̾cetera scribat:
Accidit aliud ualde lugendũ:
qr ipsos rusticos qͦs hab& ȩccła.
Nunc usq in infidelitate re¬
manere neglegentia fr̃nita¬
tis ur̃ȩ ꝑmiserit Et quid uos
admoneo ut ad dñm extra
Unde necesse ẽ uos ꝑ om̃a in eoꝵ
conũs. one uigilare: Nã si
cuiꝰlib& ep̃i insardinia insula
paganũ rusticũ inuenire po¬

Expanded text:
t, apud locum proprium utiliter expendantur. Si quid vero de pecuniis redituum quae dicuntur ablatae recipere potueris, ex his quoque vestimenta pauperum comparare te volumus, vel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipotentis Dei Sed quia pagani sunt, qui illic inveniri possunt, volo ut cum eis presbyter transmittatur, ne quid aegritudinis contingat in via, ut quos morituros conspexerit debeat baptizare. » 47. 62 Sardiniae quoque rusticos mitissimus rector Gregorius in errore vetustatis adeo permanere condoluit, ut Januarium Caralitanum episcopum pro negligentiis increpando, inter caetera scribat: « Accidit aliud valde lugendum, quia ipsos rusticos, quos habet Ecclesia nunc usque in infidelitate remanere negligentia fraternitatis vestrae permisit. Et quid vos admoneo ut ad Dominum exUnde necesse est vos per omnia in eorum conversionem vigilare. Nam si cujuslibet episcopi in Sardipaganum rusticum invenire po
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsuũ rodit auctorẽ. & dũ
emulũ ledere nititur. in
semet ipsũ ꝓprio furore
bachatur : Dicã & de ordine
monasterii : quomͦ scõrũ
continentiã in suũ uerte¬
rit lucrũ: Seminabat lu¬
cra carnalia. ut meteret
sp̃ualia: dabat terrena.

Expanded text:
suum rodit auctorem et, dum aemulum laedere nititur, in semet ipsum proprio furore bacchatur. Dicam et de ordine monasterii, quomodo sanctorum continentiam in suum uerterit lucrum. seminabat carnalia, ut meteret spiritalia; dabat terrena
Abbreviated transcription (Latin):
& c̃tritioni suȩ fuge quȩrat
auxiliũ Et ideo qr tales erga
subiectos nr̃os debemꝰ existere.
qͣles nos si subiecti fuerimus
nr̃os uolueramꝰ ẽẽ p̃positos:

Expanded text:
 contritioni suae, fugae quaerat auxilium. Et ideo, quia tales erga subjectos nostros debemus existere, quales nos, si subjecti fuissemus, nostros volueramus esse praepositos:
Abbreviated transcription (Latin):
delegare: Cui dedimus in
mandatis. ut nichil de ꝓ¬
uectionib clericoꝵ reditu
ornatu ministeriisq a qͦꝗͣ
usurpari patiat᷑ Cuius uõs
assiduis adhortationib con¬
uenit oboedire. Quatinꝰ in
ȩccłastico obsequio sacerdos
exqͥrat᷑. ꝗ uenerandis cano¬
nib nulla discrepatione
qͥ dũ fuerit postulatꝰ cum
Sollẽpnitate decreti om̃iũ
subscriptionib roborati :¬
& uisitatoris pagine ꝑseq̃n¬
de : ad nos ueniat ordinan¬
dus Prouisuri ante om̃a ne
cuius lib& uitȩ uł meriti la¬
icã ꝑsonã p̃sumatis eligere.
Et non solũ ille ad ep̃atus ap̃i¬
cẽ nulla ratione ꝓuehetur.
uerũ etiã uos nullis int̃cessi¬
cognoscite. Sed omnes quos
ex uob de laica ꝑsona aspi¬
constiterit. ab officio & a
cõmunione alienos faciendoᷤ
ꝓcul dubio noueritis

Expanded text:
delegare: cui dedimus in mandatis ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque a quoquam usurpari patiatur, cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui a venerandis canonibus nulla discrepet ratione. Qui dum fuerit postulatus, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et Visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere. Et non solum ille ad episcopatus apicem nulla ratione provehetur, verum etiam vos nullis intercessicognoscite; sed omnes quos ex vobis de laica persona aspiconstiterit, ab officio et a communione alienos faciendos procul dubio noveritis
Abbreviated transcription (Latin):
& custodire ꝓmisisti. & ꝓ¬
hibitꝰ a nob codicẽ ipsum
legere. in qͦ pestifere frau¬
dis uirus innexũ ẽ libentis¬
ꝓmisisti : hac ratione per¬
moti: postꝗͣ etiã exꝓbrati
A te libelli pagina fides
tua nob̾ catholica dõ custo

Expanded text:
 custodire promisisti; et prohibitus a nobis codicem ipsum legere in quo pestiferae fraudis virus innexum est libentispromisisti; hac ratione permoti, postquam etiam ex probati a te libelli pagina fides tua nobis catholica Deo custo
Abbreviated transcription (Latin):
cui prefatꝰ abbas ibidem obuius
factus. quecumq necessariꝰ ex¬
petiit usus illi omniq comita¬
tu eius affluent̾ suppedicauit.
Die uero sequenti ad sc̃m ꝑuenit
renuiguĩ. archiepĩs trib comitatꝰ
treuerensi idelicet lugdunensi
uesontionensi: aliisꝙ uiris hono¬
rabilib: int̾ quos erat iohes ep̃e
portuensis et petrus eccłie roma¬
ne dyaconꝰ et ip̃iꝰ urb prefectꝰ. Hic
protiꝰ conglobat᷑ munũ tota fra¬
trum congregatio. et cum eis ab
basilice disponit᷑ decentisima ꝓcessio:
epĩs trib. siluanectensi. indelicet
andeganensi nuiernensi longe di¬
gestos orilines ancecedentib tex¬
tumq enuangelii cum aqua be¬
nelicta et aromatũ odore ferenti¬
b. Sic ergo dispõici papam ad¬
uenientem suscipiunt qui ecclesi¬
am introeunti responsorũ. letẽ¬
tur celi. cum digna modulatõne
concinunt et dũ ante alcare scẽ
cruicis orat. alia responsorium
summe trinitati iudelicz conciñe¬
tes finuint. Progresso autẽ eo us-

Expanded text:
cui praefatus abbas, ibidem obvius factus, quaecunque necessarius expetiit usus illi omnique comitatui ejus affluenter suppeditavit. Die vero sequenti ad Sanctum pervenit Remigium archiepiscopis tribus comitatus, Trevirensi videlicet, Lugdunensi, Vesontionensi, aliisque viris honorabilibus, inter quos erat Joannes episcopus Portuensis, et Petrus Ecclesiae Romanae diaconus, et ipsius urbis praefectus. Hic protinus conglobatur in unum tota fratrum congregatio, et cum eis  abasilicae disponitur decentissima processio, episcopis tribus, Silvanectensi videlicet, Andegavensi, Nivernensi, longe digestos ordines antecedentibus, textumque Evangelii cum aqua benedicta et aromatum odore ferentibus. Sic ergo dispositi papam advenientem suscipiunt, cui ecclesiam introeunti, responsorium Laetentur coeli, cum digna modulatione concinunt; et dum ante altare Sanctae Crucis orat, aliud responsorium, Summae Trinitati videlicet, concinentes finiunt. Progresso autem eo us
Abbreviated transcription (Latin):
barac uincente pstratus
est: Torrens cison qui me-¬
diam planitiem diuide¬
bat & oppidũ iuxta nam
in quo filius uidue suscita¬
tus est : monstrabatur.
Dies me priusquã sermo
deficiet. si uoluero cuncta
percurre : quȩ PAULA
uenerabilis fide incredi¬
bili ꝑuagata est: Transibo
ad ȩgyp̾tũ : & int̾ sochot
atq apud fontẽ sanson
xillȩ ꝓduxit. subsistam
parumꝑ: & arentia ora
cõpluam. ut refocillat
uideã morastim sepul¬
chrũ quondã micheae
exlatere derelinquam
chorreos & cȩtheos ma¬
resa. idumeam. & lachis:
& ꝑ arenas mollissimas
ꝑgentiũ uestigia subtrahen¬
tes: latãq heremi uastita

Expanded text:
Barach uincente prostratus est. torrens Cison mediam planitiem diuidebat et oppidum iuxta Naim, in quo uiduae suscitatus est filius, monstrabatur. dies me prius quam sermo deficiet, si uoluero cuncta percurrere, quae Paula uenerabilis fide incredibili peruagata est. Transibo Aegyptum et in Soccoth atque apud fontem Samson, dente produxit, subsistam parumper et arentia ora conluam, ut refocilatus uideam Morasthi, sepulchrum quondam Micheae ex latere derelinquam Chorraeos et Gethaeos, Maresa, Idumaeam et Lachis et per harenas mollissimas pergentium uestigia subtrahentes latamque heremi uastita
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ autẽ caballũ uob̾ qualẽ
inuenire potuimꝰ de bene¬
dictione scĩ fetri transmisi¬
mus. ut habeatis cũ qͦ post
infirmitatẽ uectari possitĩ:
ali patrono tunc illius tem¬
poris pontifices ampliati.
tã nouas eccłas a fundam̃¬
tis construentes ornare
quã ueteres qͦq splendidis¬
sime renouare cȩpert: Nã
Gregorius nichil in suis
coep̃is magis qͣm sc̃itatem
sapientiã & liberalitatẽ
curiosissime quaeritabat:
Quod ut significantius elu¬
cescat. quasdã epłarũ eiꝰ
adhibeam : Quarũ testimo¬
nio lector metis quorũdã
ep̃ccuitia rep̃hensa cogno¬
scat Ait̾ enĩ in epła secun¬
do seruo dĩ inter cetera sic:
XXX Fr̃em nr̃m Marinianũ ep̃m¬

Expanded text:
Unum autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis. » 28. Tali patrono tunc illius temporis pontifices ampliati, tam novas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum ejus adhibebo, quarum testimonio lector meus quorumdam episcoporum vitia reprehensa cognoscat. Ait enim in epistola Secundo, servo Dei, inter caetera, sic: 29. « Fratrem nostrum Marinianum, ep
Abbreviated transcription (Latin):
xi tributionis finib etiã in
hoc mundo martyrum
gloriã demonstrẽmus Quae
extendit᷑. natalẽ non gaud&
cel ebrare UIACEAII¬
diaconi: Quis aut̃ hodie
legisset: Qđ uͦ tanta cura

Expanded text:
tributionis finibus etiam in hoc mundo martyrum gloriam demonstremus, quae extenditur, natalem non gaudet celebrare Uincentii, quis autem hodie legisset? quod uero tanta cura
Abbreviated transcription (Latin):
tes patientiami
iudicis negligentiam
Concunt euangelice
seritentie qd̃ ait psalmi¬
sta: nuscricordiam et
uidicium cãtabo tibi dñe
Pruo quippe mĩant as

Expanded text:
tes patientiam judicis negligentiam Concinit huic evangelicae sententiae quod ait Psalmista: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Primo quippe mis
Abbreviated transcription (Latin):
timet Quia enĩ perceptis
cȩlestib uerbis. clarescen¬
tib quoq miraculis: uirtus
ei diuine cognitionis infun¬
ditur. eiusdem diuinitatis
terrore refrenat᷑ ut praue
agere metuat. ac totis
desiderus ad et̾nitatis gra¬
tiã uenire concupiscat.

Expanded text:
timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur, ut prava agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat.
Abbreviated transcription (Latin):
tir nichasiꝰ cum plimis societatis
suex martirib requiescunt: ubi
etiam quinq confessores proximi
añcessores dñi nichasii cum scĩs¬
sima uirgine et martire encropi¬
si conlicisunt solidli tres. Eidem
quoq ecce ꝓprium qd̃ fuerat io

Expanded text:
tir Nicasius cum plurimis societatis suae Christi martiribus requiescunt, ubi etiam quinque confessores, proximi antecessores domni Nicasii, cum sanctissima virgine et martire Eutropia conditi sunt, solidos III; eidem quoque ecclesiae proprium quod fuerat Io
Abbreviated transcription (Latin):
tra oratoriũ locari debuiss&
ueteri pixidulas duas sigillata
excussit Quarũ alterã me
dep̃cante nimiũ timoratus
aꝑiens. de illis tunicis qͣntũ
ex similitudine curiosis oculiꝰ
potuit dep̾hendi particulas
repperit Quas sollẽpniter
sub nouo altari deposuit. ubi
extunc sic̃ multi norunt qͥ
adhuc suꝑstites ẽẽ ꝓbautur.
diuinitꝰ accensȩ lampades
freq̃ntius solito patuerunt.
Nã ista octaua indictione in
ebdomadȩ ante dñici nataliᷤ
diẽ : Cũ ego suꝑ huiꝰ modi pa¬
rũ quid dubitarẽ. cõpletis
matutinalib munis. man¬
sionarius candelã extincxit.
quã post uesperũ succendere
cupiens accensam repperit.
eãq se neglegent̃ extincxisse
ꝑpendens. die altera solliticiu̾
prsus extincxit. & obseratis
lanuis ad uesperũ succensur
lampadẽ remeauit Quã
ubi nichilominꝰ accensam
repperit. ex conscientia ser¬
uate a se clauis. & ex mira¬
culo ñ diminuti olei. ꝓfe¬
cto cognoũ. qr lãpade̾ ille

Expanded text:
torium locari debuissetveteri pyxidulas duas sigillatas excussit. Quarum alteram, me deprecante, nimium timoratus aperiens, de illis tunicis, quantum ex similitudine curiosis oculis potuit deprehendi, particulas reperit, quas solemniter sub novo altari deposuit. Ubi ex tunc, sicut multi norunt, qui adhuc superstites esse probantur, divinitus accensae lampades frequentius solito patuerunt. Nam ista octava indictione in hebdomada ante Dominici Natalis diem, cum ego super hujusmodi parum quid dubitarem, completis matutinalibus hymnis, mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; eamque se negligenter exstinxisse perpendens, die altera sollicitius prorsus exstinxit; et obseratis januis, ad vesperum succensurus lampadem remeavit. Quam ubi nihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei, profecto cognovit quia lampadem ille
Abbreviated transcription (Latin):
a quodã xp̃iano samareo
quod dici scelus ẽ se ẽẽ do¬
natũ. Et dũ huiusmodi
suꝑstitionis homines. xp̃i¬
ana quolib& mͦ mancipia
possidere: nec ratio legis.
nec reuerentia religionis
admittat. se tam̃ ꝑ decem
& octo annos in eiꝰ asserit
seruitio ꝑmansisse: Sed co¬
gnoscente hoc decessore ur̃o
sc̃ȩ memoriȩ maximiano.
sano zelo sic̃ decuit sacerdo¬
tali cõmoto. de samarei ne¬
fario seruitio liberauit: Sed
eiꝰdẽ samarei filiꝰ post quinq
qͣntũ ipse dic̃: qͥdã nitunt᷑
redigere. sc̃itas ur̃a hȩc q̃ edo¬
cti sumꝰ diligent̃ inquirat
& si ita eẽ constiterit. eũ tueri
studeat. &a nullo sub qͣlib&
occasione grauari ꝑmittat:
Quia dũ suꝑstitiose secte man¬
cipia dominos suos ad fidẽ
p̃cedentia. seruitia eoꝵ aꝑta
redigi iura ꝓhibeant. qͣnto

Expanded text:
a quodam Christiano Samaraeo, quod dici scelus est, se esse donatum; et dum hujuscemodi superstitionis homines Christiana quolibet modo mancipia possidere, nec ratio legis, nec reverentia religionis admittat, se tamen per decem et octo annos in ejus asserit servitio permansisse. Sed cognoscente hoc decessore vestro sanctae memoriae, Maximiano, ab eo se zelo, sicut decuit, sacerdotali commoto, de Samaraei nefario servitio liberavit. Sed quia ejusdem Samaraei filius post quinque ituntur redigere, sanctitas vestra haec quae edocti sumus diligenter inquirat; et si ita ei esse constiterit, eum tueri studeat, et a nullo sub qualibet occasione gravari permittat, quia dum superstitiosae sectae mancipia dominos suos ad fidem praecedentia servitio eorum aperte redigi jura prohibeant, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
eũ post modũ emere. nec do¬
minꝰ qͣlib& occasionis spe¬
ciȩ audeat uenundare. sed
ad libertatis ꝓculdubio pre¬
mia ꝑducatur. qr hunc non
aduendendũ: sed ad serui¬
endũ sibi intelligit᷑ reser

Expanded text:
eum postmodum emere, nec dominus qualibet occasionis specie audeat venundare, sed ad libertatis procul dubio praemia perducatur, quia hunc non ad vendendum, sed ad serviendum sibi intelligitur reser
Abbreviated transcription (Latin):
gionis fructu tractatum esset
duitiꝰ eo orine quo et transacta
die apłicꝰ inde processit dictaq ã¬
tiphona et letama fc̃a acrenerẽ¬
arbor bona. Dyaconꝰ legit. Beide¬
innuersis suo loco residentib remẽ¬
sem archiep̃m de symonia

Expanded text:
gionis profectu tractatum esset diutius, eo ordine quo et transacta die apostolicus inde processit, dictaque antiphona, et litania facta a Trevirenarbor bona Diaconus legit. Universis deinde suo loco residentibus, Remensem archiepiscopum ut de Simonia
Abbreviated transcription (Latin):
uentu ppłi. et om̃ib ualedicens
recessit
ccedẽs aii inde ad sui laboris
recompensatõnẽ retulit fruc¬
tum maxime mercedis. ĩ archa¬
no scilicet deuoti p᷑toris ignẽ p̾¬
cipue dilcõnis quo ab illo tem¬
pore erga eundẽ głosum prẽm
remigiũ magnopere dignoscit᷑
flagrasse. ut idem ip̃e facetur in
quadam epła directa postinodũ
ep̃is francie: quã suo loco in sub¬
sequentibus curabimꝰ ponere. Ex
qua gr̃a etia alt̾ius gr̃e adeptus
ẽ emolumentũ. cũ ei diuina uir¬
tus de qͥbusdã qͥ eu impedimẽtũ
adueniẽti in gallias conati erãt
inferre. ultõnem prestitit: ꝑ ip̃i
scĩ cui fuerat famłatus mẽtitũ.¬
Nam ut multos p̾t̾mitamꝰ qͥ illi
fuere contrii. gibumus laudunẽ¬
sis ep̃c. et hugo de braiia castello.
qͥ inter eiꝰ derogatores qiͣ signiferi

Expanded text:
entu populi, omnibus valedicens, recessit. Recedens autem inde ad sui laboris recompensationem retulit fructum magnae mercedis, in arcano scilicet devoti pectoris ignem praecipuae dilectionis, quo ab illo tempore erga eumdem gloriosum Patrem Remigium magnopere dinoscitur flagrasse, ut idem ipse fatetur in quadam epistola directa postmodum episcopis Franciae, quam suo loco in subsequentibus curabimus ponere. Ex qua gratia etiam alterius gratiae adeptus est emolumentum, cum ei divina virtus de quibusdam qui ei impedimentum advenienti in Gallias conati erant inferre ultionem praestitit, per ipsius sancti cui fuerat famulatus meritum.Nam, ut multos praetermittamus qui ei fuere contrarii, Gibuinus Laudunensis episcopus et Hugo de Braina-castello, qui inter ejus derogatores quasi signiferi
Abbreviated transcription (Latin):
excolens deuotione. quibzq mag¬
nis et munimis affabilis. idõq
qmͣ plurimis francorum. procerib
amabilis. Honorem eccł̃ie s credite
pro posse exaltait et exalcare uo-¬
luit. s qm̃ occasio mortis int̾ueni¬
ens effc̃m pie uoluntati abstulit.
indesiderio credidit ad impleturum
strenuequis aduitor et cooꝑator ex¬
titerat ance omnes in prefati oꝑis
executione maximaq suppeditarat
subsidia ex reditu ullarum sue cõ¬
missarum felicit̾ prouidentie.

Expanded text:
excolens devotione, quibusque magnis et minimis affabilis; ideoque quam plurimis Francorum proceribus amabilis, honorem Ecclesiae sibi creditae pro posse exaltavit et exaltare voluit. Sed quoniam occasio mortis interveniens effectum piae voluntatis abstulit, in desiderio credidit adimpleturum strenue qui sibi adjutor et cooperator exstiterat ante omnes in praefati operis exsecutione, maximaque suppeditarat subsidia ex redditu villarum suae commissarum providentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ liberos homines uerberari uł includi uetue¬
Qualit̃ iudicũ uitia redarguens publicarit¬
IQuod instigante diabolo iudices contra eum
De ypocrisi Iohannis constantino politani
ep̃i se uniuersalẽ fatentis. Iguit :¬
Ubi augustales luteris ꝑ eo supplicantes rerar
Ubi tempora Mauricu moresq deturpat.¬
Ubi suꝑbiã hypochrite sapienter eneruat¬
Ubi constantiã suã demonstrans asserit se pro
imperatore fidẽ nullatenus ꝑditurum
Quã obrẽ postulata reliqͥas imꝑatria ñ dederit:¬
Quod usq ad illa tempora romanꝰ pontifex ꝓ
reliquiis brandeum conferebat:
Quantis miraculis uestes sci lohannis claruer̃t.
Quid sit de eisdem uestib sentiendum:¬
Quod GREGORIUS pestẽ uniuersalis nominis
a totius ȩcclesiȩ uniuersitate reppulerit.

Expanded text:
 Liberos homines verberari, vel includi vetuiQualiter judicum vitia redarguens publicarit--49. Instigante diabolo judices contra eum De hypocrisi Joannis Constantinopolitani episcopi se universalem fatentis.--52. Augustales litteras pro eo supplicantes redarguit. --53. Tempora Mauricii moresque deturpat.--54. Superbiam hypocritae sapienter enervat.--55. Constantiam suam demonstrans, asserit se pro imperatore fidem nullatenus perditurum.--56. Quamobrem postulatas reliquias imperatrici non dederit.--57. Usque ad illa tempora Romanus pontifex pro reliquiis brandeum conferebat.--58. Quantis miraculis vestes sancti Joannis claruerint.--59. Quid sit de ejusdem vestibus sentiendum.--60. Gregorius pestem universalis nominis a totius Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
Quantis auctoritatib contra sẏmoniacã & neophi¬
torũ hereses dimicant:¬
Quod pro eisdẽ fieri synodum iusserit:¬
Quod contra easdẽ totis uirib ñ pugnantes cũ
symone mago portionẽ habituros p̃dixerit:
Quã sapient̃ etiã pastellaticũ ꝓusu pallii uł con¬
secratione pontificũ dari siue accipi ꝓhibuert:¬

Expanded text:
Quantis auctoritatibus contra si moniacam et Neophytorum haereses dimicarit.--3. Pro eisdem fieri synodum jussit--4. Contra easdem totis viribus non pugnantes, cum Simone mago portionem habituros praedixit.--5. Quam sapienter etiam pastellaticum pro usu Pallii, vel consecratione pontific
Abbreviated transcription (Latin):
Quod forenses ad cardinẽ reuocarit.¬
Quanta districtione consetrandos examinaret¬
Quod etiã alterius diõcesis ep̃os ad regendas
suȩ diocesis ȩxclesias inuitabat:¬
XIIII Quemadmodũ episcopatuũ sedes uni erit.
Quod uacantes ep̃os uacantib in cardina sĩt ȩcdis¬
Quod intronizatis ep̃is expulsos p̃sules uinxent
Quod sedium loca mutauerit:¬
XUIII Quod nulla occasione pontificẽ. ab una in aliã
ȩxclesiã aut mutauerit aut mutari ꝑmiserit¬
XUIIII Qđ alteriꝰ parroechianũ sibi cardinalẽ sacrauet
Qualit̃ alteriꝰ excłȩ clericos aliiꝰ incardinari ꝑmiseti:¬

Expanded text:
otos ad cardinem revocavit.quanta districtione consecrandos examinaret.--13. Etiam alterius dioecesis episcopos ad regendas suae dioecesis Ecclesias invitabat.--14. Quemadmodum episcopatuum sedes unieret.-- 15. Vacantes episcopos, vacantibus incardinavit Ecclesiis.--16. Inthronizatis episcopis expulsos praesules junxit.-- 17. Sedium loca mutavit.--18. Nulla occasione pontificem ab una in aliam Ecclesiam, aut mutavit, aut mutari permisit.--19. Alterius parochianum sibi cardinalem sacravit.--20. Qualiter alterius Ecclesiae clericos, aliis incardinari permiseri
Abbreviated transcription (Latin):
XXUI Qđ etiã rerũ p̃tia susaipere recusarit¬
XXUII. Qđ suffraganeis sunt ep̃is. necessaria ꝓrogarit.
XXUIII Quã curiose ab eisdẽ sc̃tatr̃ sapientiã & libe¬
ralitatem quȩrebat:¬
XXUIII Ubi Mlarinanũ ep̃m ꝓ auaritia notat.

Expanded text:
rerum pretia suscipere recusavit.--27. Suffraganeis suis episcopis necessaria praerogavit. --28. Quam curiose ab eisdem sanctitatem, sapientiam, et liberalitatem quaerebat.--29. Marinianum episcopum pro avaritia notat.-