comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
octasionem maledi¬
c̃i idẽ. maledicendi¬
dare ad nersario id
est infideli. quod¬
est ei ingr̃a idest
gratum est. Pienĩ
gratum est de nobis male loqui. Et
ion sine cansa uolo
ita. iam enim quedam tales post uo¬

Expanded text:
dicti, id est maledicendire adversario, id est infideli, quest ei in gratia, id est ratum est. Ei enim gratum est de nobis male loqui, et non sine causa volo ita. Jam enim quaedam, tales post vo
Abbreviated transcription (Latin):
nationem ꝑfrac
MO subdit. quia pͥmam fidem idẽ. uotum.
MOS. uł inuoto molato baptisim. Fidem scił qmͣ
inbaptismo ꝓfessi sunt irritam fecerunt. uolendo etiam
nubere. Inconiugali quippe innculo sipudititia conserua¬
tur. dam piratio nontimenir. sed inuiduali continentia. &
uirginali excellentia. uirtus muñis amplioris expetitim.
qua expetita ce electa. & noto oblata. iam ñ solum capesce¬
re nuptias. sed etiam si ni nubatur. nubere uelle dlampnabi¬
le est. Uouentib enim nͥgmitatem uł uiduitatem. non
solum nubere. sed etiam uelle dampnabile est. Qd ut de-¬
monstraret apłs. ñ ait eumluxuriate luint inxp̃o nubunt.¬
sed nubere uolunt habentes inquid dapnationem: ce qͣre¬
subdit. quia pͥmam fidem irritam fecerunt. & si ñ nuben¬
tem. Quasi. Non solum retro respiciunt. sed simul cum
p̃dictis malis. & ociose discunt circuire domos. ñ solum ocio¬
& enriose loquen¬
tes. que ñ oportet.
sedturpia religio¬
ni nocentia. Negͦ
hec mala contingãt.

Expanded text:
nationem, pro subdit: Quia primam fidem, id est votum, vel in voto violato baptismi fidem, scilicet quam in baptismo professae sunt, irritam fecerunt volendo etiam nubere. In conjugali quippe vinculo, si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur: qua expetita, et electa, et voto oblata, jam non solum capessere nuptias, sed etiam si non nubat, nubere velle damnabile est. Voventibus enim virginitatem vel viduitatem, non solum nubere sed etiam velle damnabile est. Quod ut demonstraret Apostolus, non ait, cum luxuriatae fuerint insed: nubere volunt, habentes inquit damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, etsi non nubentem. Quasi dicat: Non solum retro respiciunt, sed simul cum praedictis malis, et otiosae discunt circuire domos, non solum otiot curiosae, loquentes quae non oportet, turpia, religioni nocentia. Ne ec mala contingant,
Abbreviated transcription (Latin):
uidualis uł uirgi¬
tis. inpostĩora respi¬
ciendo ceciłunt ce
interierunt. & ideo huius modi ñ sui¬
t retipiende.Sed si
quis fidelis habet iuduas iuuemis n
idomo sua. submini¬
stret illis que neces¬
saria sunt ce non
granetur eccłia.¬

Expanded text:
vidualis vel virgito, in posteriora respiciendo ceciderunt, et interierunt, et ideo hujusmodi non sunt recipiendae. Sed si quis fidelis habet viduas juvenes in domo sua, subministret illis quae necesa sunt, ut non gravetur Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
est & Non. um: Est enim mndatiĩ falsa signific:¬
tio uocis cum intentõne fallendi. Duo imponebant᷑
se leuit̾. s ex consilio fecisse. nͨ m̃titũ eẽ. qr ñ erat in in¬
tentõne sua. cũ illd̾ dix̃ alit̾ face̾. Non ẽ enim iudican¬
d̾ m̃dax qui dic̃ falsum qd̃ putat uerũ. qr qntũ in se

Expanded text:
stinus Est enim mendacium falsa significatio vocis, cum intentione fallendi. Duo imponebantur leviter, sed ex consilio fecisse, nec mentitum esse, quia non erat in intentione sua cum illud dixit aliter facere. Non est enim judicandus mendax qui dixit falsum quod putat veru
Abbreviated transcription (Latin):
um em̃datõnis uẽ habeo ł habeam. Caritatẽ dico ostensã
in nob̾ abumdantiꝰ qm putau̾itis. q õs ut scip̃m dilige¬
bat apłs ꝙ̃ qͦs corripiebat. ad̾ ħ i corripiebat. ut ostendẽt
qͣ amore eos cdiligẽt. de quoꝵ peccatis pnsillis dolebat.
Qui aũ ñ hoc affectu corripit fixm̃ con̾stat. insultat enĩ qͥ
ñ condolet fri. Uł abundant᷑ qͣm in aliis ossensam in uob
istum quẽ sathane¬

Expanded text:
e habeo, vel, habeam. Charitatem dico ostensam in vobis abundantius, quam putaveritis, quia omnes ut seipsum diligebat Apostolus, et quos corripiebat. Ad hoc enim corripiebat ut ostenderet quo amore eos diligeret, quorum peccatis plus illis dolebat. Qui autem non hoc affectu corripit fratrem, contristat; insultat enim qui non condolet fratri. Vel, habeam, quam in aliis ostensam, in vobis, illum quem Satan
Abbreviated transcription (Latin):
epłam qm̃ ꝑ p̾sentiã. & hoc ipm̃ scił qd̃ nemo me letifi¬
cat nͥ qui cont̾stat᷑ exme. scͥpsi nob
mͣ. ut ñ cũ uenero habeam de uodEt hoc ipm
m̃nb̾ iͥsticiam que sit de incorreptõne urã suꝑ t̾sticiam qm ha¬
beo de peccatis. de

Expanded text:
sentiam. Et hoc ipsum, scilicet quod nemo me laetificat, nisi qui contristatur ex me, scripsi vobis modo nunc, non cum venero habeam, de vobis tristitiam, quae sit de incorrectione vestra, super tristitiam, quam habeo de peccatis, de
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Iue enim credit in xp̃m. qui sperat inxp̃m. & dili
git xp̃m. Currebatis. Hic laudat galathas de eos perqͦs

Expanded text:
runt. Ille enim credit in Christum, qui sperat in Christum, et diligit Christum. Currebatis. Hic laudat Galatas, et eos per quos
Abbreviated transcription (Latin):
neglecto creatore sertuert̾ creature. dõs sͥ ꝯstituentes
qͦs colerent ad d̾i iniuriam. sic̃ ille loco dĩ diabolo con¬
sensit. Peccm̃ enĩ ade ñ longe ab idolat̾a ẽ. qͥ contẽp

Expanded text:
neglecto Creatore servierunt creaturae, deos sibi constituentes, neglecto Creatore servierunt creaturae, deos sibi constituentes, quos colerent ad injuriam Dei, sicut ille loco Dei diabolo consensit. Peccatum enim Adae non longe ab idololatria est, qui contemp
Abbreviated transcription (Latin):
s regnauit mors am me secure. possidente hoĩes dia¬
bolo ꝑ impunitate credita. Impime & enĩ peccare
gaudebat. qd̾ causa ade delictũ a do hoĩem possidebat.
Regnauit dico ab adã usq ad moysen ꝑ quẽ rediĩt
cognitio uniꝰ dei. qr ꝑ eu̾data ẽ lex in qͣ p̃cipiebam᷑ de
uno dõ colendo. Regnauit gͦ mors usq ad moysen
i aisq ad legẽ. qr iã tcͣ datũ ẽ hoĩb remediũ q posset̃
lib̾ari. sub qua tñ si eẽnt similes p̃uaricatõnis ade
int̾ eos mors regnaret. S lex data ẽ in ip̃o initio re¬
d̾ gressioĩs de egypto. docens de uno d̾o ne regnaret
mors. scił diabolus uł pecc̃m. & cepit in iudea pͥmũ
peccauerũt in similitudinẽ p̾uaricatõnis ade. alia
litt̾a in qͣnͣ legit᷑ ꝙͣ ꝙ ñ qͣi. mors regnauit usq ad mop̃
sen ñ tñ in õs s in eos qͥ peccauert̾ in similitudinẽ p̃¬
uaricat̾onis ade .i. in similes p̃uaricatori ade. qͥ scił

Expanded text:
sed regnavit mors, animae secure possidente homines diabolo pro impunitate credita. Impune etenim peccare quod ex causa Adae derelictum a Deo hominem possidebat. Regnavit, dico, ab Adam usque ad Mosen, per quem rediit cognitio unius Dei, quia per eum data est lex in qua praecipiebatur de uno Deo colendo. Regnavit ergo mors usque ad Mosen, id est usque ad legem, quia jam tunc datum est hominibus remedium quo possent liberari; sub qua tamen si essent similes praevaricationi Adae, in eos mors regnaret, sed lex data est in initio regressionis de Aegypto docens, de uno Deo ne regnaret mors, scilicet diabolus, vel peccatum, et coepit in Judaea primum peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Alia lisen, non tamen in omnes, sed in eos qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae, id est in similes praevaricatori Adae; qui scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
militudinẽ p̃uaricatõnis ade. qd̃ &̃ ipsum illi qͥ legunt
ad suꝑiorẽ referunt intellectũ ut in similitudinẽ p̾uari¬
catõnis a de ꝑcccasse accipiant eos qͥ in illo peccauerut
ut ei similes crearent᷑. scił sic̃ ex homine hoĩes. ita ex pec¬
catore pecc̃ores. ⁊ ex mortturo morituri. dãpnatoq dãp¬
nandi. Greci aũ codices uñ int̾p̾tatõ facta ẽ. in latinũ
aut om̃s aut pene om̃s hñt id qd̾ pͥmo positum est.¬

Expanded text:
militudinem praevaricationis Adae. Quod etiam ipsum illi qui legunt ad superiorem referunt intellectum, ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant illos qui in illo peccaverunt, ut ei similes crearentur, scilicet sicut ex homine homines, ita ex peccatore peccatores, et ex morituro morituri, damnatoque damnandi. Graeci autem codices, unde interpretatio facta est in Latinum, aut omnes, aut pene om
Abbreviated transcription (Latin):
mines. enĩ .i. qr usq ad legẽ .i. etiã añ legẽ pecc̃m erat
in mundo. cũ ñ ita uid̾etur lege ñ docente dico pece̾m
in mundo. pecc̾m aũ ñ ĩꝑutabat᷑ apd̾ dm̃ cũ lex ñ eẽt¬
quẽ putabat᷑ impune fut᷑um: cũ nesciret᷑ udicatur.
facẽ aliis qd patinollent. Nã usq adeo pecẽm ñ erat
ignotũ int̾ hoĩes qd̾ ioseph qͣmuis ꝑ calũpniã tñ qiꝰ
reus clausꝰ ẽ in carce. ⁊ pistor ⁊ pincerna pharaonis re

Expanded text:
est quia usque ad legem, id est etiam ante legem, peccatum erat in mundo, cum non ita videretur, lege non docente. Dico, peccatum erat in mundo, peccatum autem non imputabatur, apud Deum, cum lex nquem putabatur impune futurum, cum nesciretur vindicaturus. facere, aliis, quod pati nolebant. Nam usque adeo peccatum non erat ignotum inter homines quod Joseph, quamvis per calumniam, tum quasi reus clausus est in carcere, et pistor, et pincern
Abbreviated transcription (Latin):
Uere contestatur. qm dicit tues sacerdosineternum scđm
ordinem melchisedech. Uł ita: Bene dixi scd̃m uͥtutem
uite insolubilis. contestatur enim deus pater iure iuran¬
do defilio. qm̃dicit de eo tuessacerdos ineternum scd̾m
Deꝓbatio quidẽ

Expanded text:
dos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Vel ita benedixi secundum virtutem vitae insolubilis. Contestatur enim, Deus pater jurejurando de filio, quoniam dicit de eo: Tu es sacerdos in aeternum secundum probatio quide
Abbreviated transcription (Latin):
dit. postea de ritu.¬
alius surgit. xp̃c enĩ¬
inquo id est in cuius
consideratione hec dicuntur scilicet tu es sacer¬
ads mneternum &e cetera. de alia tribu est non
de tribu leui. de qua alia nullus presto fuit altari idẽ.
de sacerdotali adre
primum fuit rega
autem factus est. qñ¬

Expanded text:
dit, postea de ritu.alius surgit. Chriquo, id est in cujus consideratione haec dicuntur, scilicet. Tu es sacerdos in aeternum, etc. De alia tribu est, non de tribu Levi. De qua alia nullus praesto fuit altario, id est de sacerdotali ad rerimum fuit regalautem factus est q
Abbreviated transcription (Latin):
firmior probatio per
ritum quia si tribus
in samuele mutata
erat. non tamenri
tus. Et uere manife¬
quia alius sacerdos
exurgit sccłm simi
litudinem. idest ri¬
tum melc hi sedech¬
Ut enim ille panem
&e uinum optulit.
abrahe. ita hic dis¬
cipulis in eisdem
specieb carnem &
sangumem dedit.
dabat. & ꝓmittebat carnalia. sed scdm uirtutem uite
in solubilis idest scdm deitatem que in eo est. ꝑ quam
dat uitam eternam sus. sicut placuit deitati. uł ita
non est factus sacerdos scd̃m legem carnalis mandati.
id est sccłm carnalem intellectum legis ut faceret scdm
carnales obseruantias. sed scdm uirtutem uite. in solu¬
bilis. idest scłm sp̃ualem intellectum ip̃ius legis. qm
dotum &e sacerdoeium. Illud carnale hoc sp̃uale. Illd̃
temꝑale hoc eternum. Contestatur enim. Q uod sccl̃m
ordinem melchisedech. sit sacerdos ꝓbat auctoritas. con¬
Contestaturenĩntaur enumaaua¬

Expanded text:
firmior probatio per ritum, quia si tribus in Samuele mutata erat, non tamen tus. Et vere manifequia, alius sacerdos exsurgit secundum litudinem, id est ritum MelchisedechUt enim ille panem et vinum obtulit Abrahae, ita hic discipulis in eisdem speciebus carnem et sanguinem dedit. dabat, et promittebat carnalia, secundum virtutem vitae insolubilis, id est secundum deitatem quae in eo est per quam dat vitam aeternam suis, sicut placuit deitati. Vel ita: non est factus sacerdos secundum legem carnalis mandati, id est secundum carnalem intellectum legis, ut faceret secundum carnales observantias, sed secundum virtutem vitae insolubilis, id est secundum spiritualem intellecdotium et sacerdotium: illud carnale, hoc spirituale; illud temporale, hoc aeternum. Contestatur autem, quod secundum ordinem Melchisedech sit sacerdos, probat auctoritas. Contestatur eni
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. Dico quod popłs subsacerdotio legem accepit. si¬
gͦ sacerdotii translatio est necessario & legis: non potest
enim sacerdos sine testamento & lege & p̃ceptis esse. Tra¬
seundum est gͦ a lege. adeiniangłium. & hoc est quod
att. Transiato enum. Quasi. Ideo dico legem subsacerdo
to quod translato sacer¬
cerdotii prefigurata fuit insamuele. qui
T. cumnon esset de iribu leuitita. sed de tribi
efframi. electus est sacerdos adomino reꝓbatis filiis hely
domnio dicente. Qui honorau̾it me. honorabo eum:
et qui me in honorau̾it in honorabo eum. Inquo enun¬

Expanded text:
Quasi dicat: Dico quod populus sub sacerdotio legem accepit.  sacerdotii necessario legis, non potest enim sacerdos sine testamento, et lege, et praeceptis esse. Transeundum ergo est a lege ad Evangelium. Et hoc est quod ait: Translato enim. Quasi dicat: Ideo dico legem sub sacerdo sic noto, quod translato sacercerdotii praefigurata fuit in Samuele, qui sset de tribu Levitica, sed de tribu Ephraim, electus est sacerdos a Domino, reprobatis filiis Heli, Domino dicente: Qui honoraverit me, honorabo eum; et qui me inhonoraverit, inhonorus erit. In quo en
Abbreviated transcription (Latin):
uno dr̃ necesse est ut de altero intelligatur. Et merito
translato sacerdotio transfertur lex. popls enim accepit
legem sub ip̃o sacerdotio. quia in manu sacerdotis est lex.
& per eum impletur lex que dicttur consummare. Uel
dare. quia illud imꝑfectum est. hoc autem perfectum &
recta uia prouehitur. ostendens quod melnis est sacerdo¬
tium sccłm ordinem melchisedech leuitico. Quasi. Quia

Expanded text:
uno dicitur, necesse ut de altero intelligatur, et merito uno dicitur, necesse ut de altero intelligatur, et merito translato sacerdotio transfertur lex. Populus enim accepit legem sub ipso sacerdotio, quia in manu sacerdotis est lex, et per eum impletur lex quae dicitur consummare. Vel dare, quia illud imperfectum est, hoc autem perfectum et recta via progreditur, ostendens quia melius est sacerdotium secundum ordinem Me
Abbreviated transcription (Latin):
tio id est perfectio exat
ꝑsacerdotium leuiti¬
cum quia aaron de
leui fuit. quid ad huc¬
maret necessarium
alium scdm ritum &¬
scłm tribum sacerdo¬
tem qui apeccato libe¬
raret: quod non illi: surgere scddm ordinem melchisedech
hoc non diceretur. nisi illud melius ẽẽt. & non dici scđm
ordinem aaron in aliquo: hoc addit neutrumq tenere
potes. Quod si leuiticum sacerdotium consimmabat. fru¬
stra surgeret aliud scd̾m ordinem melchisedech. Sed sur¬
git aliud. quod ibi notatur. Translato enim sacerdotio. Et
qđ aliud surgat. subsequenter ꝓbat. & ꝑ tribum & per
ritum. Ser tribum ibi. in quoenim hec dicuntur. & per
ritum ibi. o amplus ad huc mantfestum est: & sic ꝯstat
aliud surgere. Ergo illua ũ consummabat. In siste littẽ.
translatio enim. Quasi. Sileuiticum sacerdotium consũ¬
trans fertur enim sacerdotium. & translato sacerdotio
necesse est ut legis translatio fiat. Quia enim ab eodem¬
simul & subeadem sponsione utraꝙ data sunt. quod de

Expanded text:
tio, id est perfectio, erat per sacerdotium Levitcum, quia Aaron de Levi fuit. Quid adhumaret necessarium alium, secundum ritum um tribum, sacerdotem, qui a peccato liberaret, quod non isti, surgere secundum ordinem Melchisedech. Hoc non diceretur, si illud melius esset, et non dicit secundum ordinem Aaron, in aliquo? hoc addidit ne utrumque tenere putes. Quasi dicat: Si leviticum sacerdotium consummabit, frustra surgeret alius secundum ordinem Melchisedech, sed surgit alius quod ibi notatur: translato enim sacerdotio. Et quod alius surgat subsequenter probat, et per tribum, et per ritum, per tribum ibi: In quo enim haec dicuntur; per ritum ibi: Et amplius adhuc manifestum est, et sic constat alium surgere. Ergo illud non consummabat. Insiste litterae, translato. Quasi dicat: Si Leviticum sacerdotium consutransfertur enim sacerdotium. Et translato sacerdotio necesse est ut legis translatio fiat, quia enim simul ab eodem, et sub eadem sponsione utraque data sunt, quod de
Abbreviated transcription (Latin):
uult. & lib̾et qͦs uult. manifeste oftendit᷑ diues
exitus singuloꝵ. ꝙ utiq bonis ꝓdest. qd̾ malos
la grã sint filii. incipit ꝓbare ꝑ auctoritates ꝓ¬
miscd̾ie p̃ꝑauit in głam. quos ⁊ uocauit ꝑ p̃di¬
catores.⁊ int̾iꝰ cũ sint ex una massa ade. de qua &
mali qͥ st̃ uasa ire. ciui debita erat damꝑnatio.
Tota qͥppe ista massa uiste dãpnatioĩs reciꝑet¬
debitum. nͥ ex ea face̾t ñ solum iustꝰ. s ꝙ̃ miseri¬
cors figulus alia uasa in honorẽ scłm grãm ñ se
merita dicipossunt. ⁊ maiores p̃uenit ut hr̃e ali
qͣ merita bona possint. qr de stirpe inobedientie
ducitur ꝓpago peccati atq supplicii. ñ conditioẽ
diuina. s uoluntatis imiquitate uiciata natura
q̃ adocondita ẽ bona. Si gͦ male uiuunt hoĩes de
suo ẽ qd originalit̾ trar̾u̾nt: ł qd̾ insuꝑ addid̾unt
Ido ñ seexcusent hoĩes qui nolunt recte uiuere di¬
centes quid nos fecimꝰ qui male uiuimꝰ. cũ grãm

Expanded text:
ult, et liberet quos vult, manifeste ostenditur dives exitus singulorum, et utique bonis prodest quod malos la gratia sint filii, incipit probare per auctoritates peparavit in gloriam. Quos et vocavit, per praedicatores et interius, cum sint ex una massa Adae, de qua et mali qui sunt vasa irae cui debita erat damnatio. Tota quippe ista massa juste damnationis recipetum, nisi ex ea faceret non solum justus, sed etiam misericors figulus alia vasa in honorem secundum gratiam,merita dici possunt; et majores praevenit, ut habere aliqua bona merita possint, quia stirpe inobedientiae ducitur propago peccati atque supplicii, non conditione divina, sed voluntatis iniquitate vitiata natura quae a Deo est condita bona. Si ergo male vivunt homines de suo est, vel quod originaliter traxerunt, vel quod insuper addiderunt; ideo non se excusent homines, qui nolunt recte vivere dicentes: Quid nos fecimus quod nos male vivimus, cum gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
.i. copiosam ⁊ głosam suã miscd̾iam. Ostendit enĩ
qͣntũ fec̃ eis qͦs lib̾auit ⁊ głificauit. cũ illi qͦs deseru¬
it penã hñt q̃ parit̾ omib debebatur. Nota qr ex
u̾bis apłi quib usus ẽ. tn hoc sermone dicens ia¬
cob gratis dilectum & electum ad̾o. esau aũ iudi¬
cio repbatum sic̃⁊ pharaonẽ. & alios qͦs uoluntate
sua ds obdurat. ostendit᷑ qd̾ quidam st̃ quib nec
grãm ds̃ apponit ut esau ⁊ pħaoni. cum eam aliis
nouit. P rescĩa enim di ẽ qua diffinitũ ħt qͣlis uniꝰ¬
cuiuisq futura uoluntas erit. ꝑ qͣm aut dãpnet᷑
aut coronet᷑. Presciens itaq d̾s aliqͦs male uolun¬
tatis futuros ñ hũit cos in numero bonoꝵ. & sic de
se correcturũ. apłm uͦ paulum elegit. p̾scius utiq¬
qd̃ futurꝰ eẽt fidelis. Sunt aũ ⁊ alii quidã quib
ta st̃ in celo. ⁊ ptꝰ abierunt retro. S hoc de eis dñs
unicuiq respondeat ꝓ merito. Ac si dic̾e̾t. cdigni

Expanded text:
enim quantum fecit eis quos liberavit et glorificavit, cum illi quos deseruit poenam habent, quae pariter omnibus debebatur. Nota quia ex verbis Apostoli quibus usus est in hoc sermone, dicens: Jacob gratis dilectum et electum a Deo; Esau autem judicio reprobatum sicut Pharaonem, et alios quos voluntate sua Deus obdurat, ostenditur quod quidam sunt, quibus nec gratiam apponit Deus, ut Esau et Pharaoni, cum aliis novit. Praescientia enim Dei est qua diffinitum habet, qualis uniuscujusque futura erit voluntas, per quam aut damnetur aut coronetur. Praesciens itaque Deus aliquos malae voluntatis futuros, non habuit eos in numero bonorum, sicut ese correcturum, Apostolum vero Paulum elegit praescius quod futurus esset fidelis. Sunt autem et alii quidam, quibus ta sunt in coelo , et post abierunt retro. Sed hoc de eis Dominus unicuique respondeat pro merito. Ac si diceret: Digni
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ scił qd d̃s uolens ostend̾e¬
głam qͦs et
tiam suã sustinuit uasa¬
ire apta in uru̾tum multa
patientia qͥd respondeas
solum ex iu

Expanded text:
los, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id est rnam ut sibi caverent, et in
Abbreviated transcription (Latin):
crearet. quẽ malũ futurũ
ẽẽ p̾sciret: nͥ parit̾ noss qͥ¬
ret. Dico qd sustinuit ma¬
los. ⁊ interim dum expec¬
tabat ostendit eis multis
inditiis ł ipõs aligñ pu¬
mendos. Palios coram eis.
iram suã futurã .i. penã et̾
nam ut sͥ cauerent. Et in
hoc qd̾ sustimitt eos ⁊ irã
misccłiȩ q̃¬
los purgat bonos. Si aũ¬

Expanded text:
crearet, quem malum futurum raesciret, nisi pariter nosset quret. Dico quod sustinuit malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id est rnam ut sibi caverent, et in od sustinuit eoscrearet, quem malum futurum raesciret, nisi pariter nosset quret. Dico quod sustinuit ma
Abbreviated transcription (Latin):
magis tͥbulationib exeicent᷑. tanto puriores
& meliores grã dĩ oꝑante reddunt᷑. Nel de fut᷑o
Dedit utiq qr d̾s sustimnt in mutta patientia
uasa ire in int̾itum apta .i. malos. quos cũ poss
statim uidicare. diu sustinuit. ut conqueri non
cusabiles deꝑirent. qͥuos p̾sciuit ñ credituros.
Ds̃ dico uolens ostendere in fitturo iram suã .i. pe
nam et̾nam in ꝑditis qͦs male usos di patientia
sua in saluandis qͦs tẽ glificabit cũ umdictã san¬
guinis eoꝵ suꝑ malos exerceb̾. qͥ cũ añ putaretur
ñ uindicatur. qr diu dissimulauit iudicando po¬
tens uidebit᷑. Ut ostenderet. Niͣ. ita mͦ sustinuit na

Expanded text:
magis tribulationibus exercentur, tanto puriores et meliores gratia Dei operante redduntur. Vel de futuro et dedit utique quia Deus? Sustinuit in multa patientia vasa irae apta in interitum, id est malos quos cum posset judicare statim, diu sustinuit ut conqueri non cusabiles deperirent, quos praescivit non credituros. Deus dico volens ostendere, in futuro, iram suam, id est poenam aeternam, in perditis quos male usos patientia sua suam in salvandis, quos tunc glorificabit, cum vindictam sanguinis eorum super malos exercebit, qui cum ante putaretur, non judicaturus quia diu dissimulavit, judicando potens videbitur. Ut ostenderet, quasi dicat: ita
Abbreviated transcription (Latin):
uidicat homo. In hoc enĩ
S guums emit nos. nec tene¬
c mortull bit mors illum ꝓ qͦ mortu¬
us ẽ. lib̃ in mort᷑uis. Et hoc
mortuus ẽ ⁊ resurrexit
rum & morlu oꝵ. & utrosq iudicare.
Ꝙ accipit ad littam mortuos
uiuunt hominib ꝯmissum sit iudiciũ: s ptꝰ mor¬
tem dõ. Hoc enim insipientiũ dogma ꝑu̾sũ tͣid̾.
sursũ st̾ sapiunt & quert᷑. postitmo regnabt̃ cũ illo
ita ut sint in regno eiꝰ. ⁊ sint ili q̃ regnum eiꝰ qr ⁊ aĩe

Expanded text:
udicat homo? In hoc enim. guinis eruit nos, nec tenebit mors illum pro quo mortuus est liber in mortuis. Et hoc mortuus est et resurrexitrum et mortuorum, et utrosque judicare, et accipit ad litteram vivos vivunt hominibus sit commissum judicium, sed post mortem Deo. Hoc enim insipientium dogma perversum tradsursum sunt sapiunt et quaerunt; postremo regnabunt cum illo, ita ut sint in regno ejus, et sint etiam illi regnum ejus, quia et animae
Abbreviated transcription (Latin):
IlIaut cadit ostendit se nesci¬
re qͦ ammo ille se agat in
ialit̾ sit in p̾sciti. Ham aliꝰ
iudicat. Sup᷑ dix̃ qd̃ alii
onnĩa manducant. alii ñ
omĩa. de generib ciboꝵ
agens hic dic̃qd̃ alii omni
alii aliquo certo tempore
& potest credi staturꝰ eẽ. qͥa
qd agit ex iudicio animni agit
Et hoc ẽ qd̾ ait. nam alius
iudicat omẽm diẽ eligendũ¬

Expanded text:
aut cadit, ostendit se nescimo ille se agat inaliter sit in praesenti. Nam alius judicat. Supradixit quod alii omnia manducant, alii non omnia, de generibus ciborum agens; hic dicit quod alii omni, alii aliquo certo tempore  potest credi staturus esse, quia quod agit ex judicio Dei agit, et hoc est quod ait: Nam alius judicat, dicit esse eligendu
Abbreviated transcription (Latin):
te baptizati sumꝰ. ut sic̃¬
siue morimur xp̃c semel mortuus est
baptismo semꝑ uiuamꝰ d̾o. Hłita. nemo enĩ uiuit
tẽporalit. scił comunctione aĩe ⁊ corporis. aut mo¬
rit᷑ temporalit̾ scił dissolutione aĩe ⁊ corporis.s.i.
ad laudem suam. s dei. Sic̃ enim magnitudinis eiꝰ
ñ ẽ finis: sic nre laudis ñ erit sims. Non enĩ cum
mortui fuimus in hac carne desmenemꝰ laudare

Expanded text:
aptizati sumus; ut sicut Christus semel mortuus est, baptismo, semper vivamus Deo. Vel ita: Nemo enim vivit temporaliter, scilicet conjunctione animae et corporis, aut moritur, dissolutione animae et corporis, sibi, ad laudem suam, sed Dei. Sicut enim magnitudinis ejus non est finis, sic nostrae laudis non erit finis. Non enim cum mortui fuerimus in hac carne, desinemus laudare
Abbreviated transcription (Latin):
mino d̾o sapit.i. ad hono¬
rem dĩ saꝑit. qr d̾o plac̾e̾¬
se in hoc putat. Et similit̾
ta credit munda. ⁊ qr ei ser¬
uit᷑us illis sustentat᷑. Ꝙ qd̾
dño manducet effectꝰ indi¬
nis creaturis quib sustenta¬
tur ⁊ alitur. Similit̾ qui ñ
manducat .i. qui abstinet
qd ñ manducat. effectus

Expanded text:
mino sapit, id est ad honorem Domini facit, quia Deo placere in hoc se putat. Et similiterta credit munda; et quia ei serviturus illis sustentatur, et quod Domino manducet, effectus indiomnibus creaturis quibus sustentatur et pascitur. Et similiter qui non manducat, id est qui abstinet, quod non manducat, effectus
Abbreviated transcription (Latin):
pe ꝯtra dñi mandatũ. qͥuolens iusticiã nrãm abundare.
dũ ẽ indulsit qd̾ necessariũ ẽ. Prohibuit enĩ falsũ uł sine.
necessitate iurare. suasit uerũ loqui. indulsit uiram̃tũ.
qd̃ necessariũ ẽ cũ ait qd̃ ampliꝰẽ. Itͣram̃tũ enĩ faciendu
ẽ in necessariis. scił cũ pigri st̃ hoĩes credere qd̾ eis ẽ utile.¬
Si enĩ iurare cogeris. scias de necessitate uenire infra¬
mitatis eoꝵ quib aliqͥd ꝑsuades. q̃ utiq infirmitaᷤᷤ ma¬

Expanded text:
contra Domini mandatum, qui volens justitiam nostram abundare dum, indulsit quod est necessarium; prohibuit enim falsum, vel sine necessitate jurare, suasit verum loqui: indulsit juramentum, quod est necessarium, cum ait, quod amplius est. Juramentum enim faciendum est in necessariis, d dicitur. Si enim jurare cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid persuades, quae infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
intentia .i. sñ ĩmutatioẽ consilii dĩ. ¶ł ita. Ido di¬
co scd̾m electionem. qr quib d̾s fidem inspirat
sũ p̾cedente eoꝵ penitentia inspirat. Et hoc ẽ sñ
penitentia enĩ p̾cedente st̃ dona ⁊ uocatio dei.ĩ.
gratita ⁊ int̾ior uocatio qua ds uocat ad fidem ꝙ̃¬

Expanded text:
id est sine immutatione consilii Dei, vel ita: Ideo dico secundum electionem, quia quibus Deus fidem inspirat, sine praecedente eorum poenitentia inspirat. Et hoc est, sine poenitentia enim 54 praecedente sunt dona et vocatio Dei; id est gratuita et interior vocatio, qua Deus vocat ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
eum sequento uenerunt ad sompnum mortis. Quasi. Non
solum illos qui uini inuemietitur. sedletiam mortuos de qͥb
aubtiatis. ñ solum suscitabit sed etiam adducet & si incmne¬
titudme. Miramrem ait apłs.xͣ enim qui iam uiit &
dum anaimnsillum mortanm fcisse & resurrexisse. nos qͦcꝑ
spemus resurrecturos ꝑntutem diuntatis eius. ł lecos
autem dicit ideo dormiertes. quia nemotam fatile pocest
socuim extitare a sompno. qͣm facile omnes excitabuntar
asompno mortis. hoc emim. Anasi. E uere adaucet. nani
hoc ordine quod uini reꝑti ñ ꝑreuenient mortos. &e sullõ

Expanded text:
eum sequendo venerunt ad somnum mortis. Quasi dicat: Non solum illos qui vivi invenientur, sed etiam mortuos de quibus dubitatis, non solum suscitabit, sed etiam adducet: et si incinetitudine. dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a somno mortis. Hoc enim. Quasi dicat: Et vere adducet, nam hoc ordine quod vivi reperti, non praevenient mortuos, et si illos
Abbreviated transcription (Latin):
nonest alit intelligendum quam suꝑͣ exposuit. Non enĩ sic
intelligi debet. ut dicatur sieut iudi uolunt. inte benedicũt᷑
om̃sgentes. idẽ intuorum oꝑm similitudine. Exoꝑib enim
legis ñ est. benedictio sed maledictio. qͦd intelligendum ẽ non
deoꝑib que ad mores ꝑtinẽt. sed quȩ inobseruationib ilł
fiebant. Prodest enim̃ lex scͥpta intabulis. inquib erant
tria mandata ꝑtinentia addilectionem dei. & septem ad
dilectionem ꝓximi. cet̾a uera sunt oneri. quod legis aucto¬
Scriptum est enĩ

Expanded text:
non est aliter intelligendum quam supra exposuit. Non enim sic intelligi debet, ut dicatur sicut Judaei volunt, in te benedicentur omnes gentes, id est in tuorum operum similitudine. Ex operibus enim legis non est benedictio, sed maledictio: quod intelligendum est non de operibus quae ad mores pertinent, sed quae in illis observationibus fiebant. Prodest enim lex scripta in tabulis, in quibus erant tria mandata pertinentia ad dilectionem Dei, et septem ad dilectionem proximi; caetera vero sunt hominum quod legis auctoScriptum est eni
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Suꝑbiam elationemq m̃tis
quorũ dam poitaficum ꝑcutit. quidedignantur deprorari¬
suos subiestos subietes. quatinꝰ ꝓeis or̃ones fundant. Orate
les. hoc ideo dicit. qͥa
autem cle prãor nos¬
hoc facere ĩcił orare
ꝓme quo celeriꝰ resti¬
solum mea causa. sed
qui aptare potest. qr
dator est pacis ut scił¬
uicia non inquietẽt
qui edux̃ demortuas¬
idest resuscitauit
desepulcro qui locus

Expanded text:
nobis. Superbiam elationemque mentis quorumdam pontificum percutit, qui dedignantur prsuos subjectos quatenus pro eis orationes fundant. Orate les. Hoc ideo dicit quia autem deprecor vohoc facere, scilicet orare pro me, quo celerius restisolum mea causa, sed qui aptare potest quia dator est pacis, ut scivitia non inquietent, stre quid arbitremini de nobis, fortasse enimid est resuscitavit de sepulcro: qui locus
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi. Rogo autem
uos frẽsut sufferatis.
patienter ũbum sola¬
tiridest hanc epłam
que est consolatio &¬
aa hortatio. nedican
ammonitio. que est
inimes sunt. & debetis patienter

Expanded text:
ut dixi. Rogo autem , ut sufferatis patienter verbum solaid est hanc epistolam, quae est consolatiadoratio, ne dicam admonitio quae est Et debetis patienter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriemortuorum est
magnum pastorem
onium. idẽ humili¬
umqui pastorest ef¬
fectus. insanguine
ꝑeffusionem sangui¬
nis sui qui confirma¬
uit testam̃tum no¬
quia aluuidei ñ sucte

Expanded text:
prie mortuorum est. magnum pastorem ovium, id est humilum, qui pastor est effectus, in sanguine effusionem sangnis sui, qui confirmavit testamentum noquod aliud ei non succe
Abbreviated transcription (Latin):
michi id est adhono¬
minf remineum infiliũ.
Hoc &e semꝑ est. S ideo dicitur erit. quia¬
lliI. ab hominib iascietur indie ndicii. Quo¬
dam euim mͦ locitionis dicit scͥptura. remesse uł fieri cũ
innotesctt. pocest tamen oe scdm tarnem hoc accipi dic¬
tum. Et enim caro commmunicat altioribus. sicut &e diui¬
significans futurum esse. Dicit ergo deus pater ꝑ ꝓph̃am:
ego ero illi scił homini de uirgine nascituro inpatrem.
& ip̃e qui nascetur erit michinfilium. Uñ angłs ad ma¬
riam:. quod nascetur exte sc̃m. uotabitur filiusdei. Et¬
t cumiterum

Expanded text:
mihi, id est ad honorem meum, in Filium. Hoc et semper est. Sed ideo dicitur erit, quia ab omnibus id scietur in die judicii. Quodam enim modo locutionis dicit Scriptura rem esse vel fieri, cum innotescit. Potest tamen et secundum carnem hoc accipi dictum. Etenim caro communicat altioribus, sicut et divisignificans futurum esse. Dicit ergo Deus Pater per prophetam: Ego ero illi, scilicet homini de Virgine nascituro, in Patrem; et ipse qui nascetur erit mihi in Filium. Unde angelus ad Mariam: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Et cum iterum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s uasde bona. S malũ ẽ hoĩ
qͥ manducat ꝑ offendicłm¬
alioꝵ. qͣntomagis d̾i. ut adã
ponrũ. esau lentẽ. uidei car¬
nes in deserto. Dei N ñ par¬
repudiare qd̾ dabat sapĩa¬
Ał. & murmurare qr id deerat
in qͦnihiabat ꝯcupiscentia. fastidiebãt quippe qd̃ ha¬
bebat: & qd̾ ñ habebãt ĩpudent̾ pecebãt Pctierũt cul¬
pabili concupiscentia qd̾ malo suo ĩpet̾uert̾. Con¬
cupiert̾ carnib uesciqb pluebat᷑ manna de celo¬
⁊ ut sciremꝰ ñ dĩ creaturã eẽ culpabilem. qr creat᷑a d̾ĩ

Expanded text:
i, qui manducat per offendicaliorum, quanto magis Dei, ut Adam pomum, Esau lentem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parrepudiare quod dabat sapientia, et murmurare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebant quippe quod habebant, et quod non habebant impudenter petebant. Petierunt culpabili concupiscentia quod malo suo impetraverunt; concupierunt carnibus vesci, quibus pluebatur manna de coelo, ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, quia creatura Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ t̃munditiã obsonii timeo. s ĩmundiciã cupidita¬
tis. scio enim noe ome genu caris qd̾ cibo cẽt usui mã¬
ducare concessũ. helyam cibo carnis refectũ. ioħem
cedentib ñ fuisse pollutũ. ⁊ scio esau lenticule ꝯcupi¬
scentia deceptũ.⁊ dauid ꝑꝑt̾ aque desid̾ium a seipso
rep̾hensum. ⁊ regẽ nrm̃ ñ de carne. s de pane tẽpta¬
tum. Honum est. Quasi. ab his ꝓ offendicło absti¬

Expanded text:
Non ergo immunditiam obsonii timeo, sed immunditiam cupiditatis. Scio enim Noe omne genus carnis quod cibo esset usui manducare concessum, Eliam cibo carnis refectum, Joannecedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum, et David propter aquae desiderium a seipso reprehensum, et Regem nostrum non de carne, sed de pane tentatum. Bonum est. Quasi dicat: Ab his pro offendiculo
Abbreviated transcription (Latin):
quib semꝑ ad heret uettes aurei. id est p̃dicatores sapi¬
entia fulgentes. semꝑ parati contra hostes. In archa.¬
urna habens manna idest anima xp̃i continens plenã
sapientiam. qua reficiuntur &e angeli. Uirga. signifi¬
cat sacerdotalem potestatem xp̃i. Tabule: quodipse da¬
Duo cherubin. omnes ordinẽs celi quim eo consistunt.
qui inuicem dilectione connerisunt: qui ce si sapientes.
tamen eum obumbrant qͣntum in se est. In primo autem
tab̾nacło cotidie introibant sacerdotes. sacrificiorum ritꝰ
consummantes. quia inpresenti eccłia. cotidie se debent
offerre fideles. carnem suam cumintiis &e concupiscentiis
mortificantes. In scdo autem introibat summus pontitex
cum sanguine semel inanno. quia xp̃e uerus ce sũmus
sacerdos semel inanno benignitatis effuso sanguine in
remissionem pec̾corum. ininteriora celi introinit. ianuã
paracliysi ante clausam fidelib patulam fariens. hiis

Expanded text:
quibus semper adhaerent vectes aurei, id est praedicatores sapiquibus semper adhaerent vectes aurei, id est praedicatores sapientia fulgentes semurna habens manna, id est anima Christi continens plenam sapientiam, qua reficiuntur etiam angeli. Virga significat sacerdotalem potestatem Christi; tabulae, quod ipse siduo cherubin omnes ordines coeli, qui in eo consistunt, qui invicem dilectione connexi sunt, quia, etsi sapientes, tamen eum obumbrant, quantutabernaculo quotidie introibant sacerdotes sacrificium intus consummantes, quia in praesenti Ecclesia quotidie debent se offerre fideles, carnem suam cum vitiis et concupiscentiis mortificantes. In secundo autem introibat summus pontifex cum sanguine sesacerdos semel in anno benignitremissionem peccatorum; in interiora coeli introivit januam paradisi ante clausam fidelibus patulam faciens. His
Abbreviated transcription (Latin):
runt. & fidelibus scđm uoluntatem eius distributa st̃.
Mensa ad hostium diuina scriptura est que ꝑmanet.
que intrantib proponitur. que dum eterna gaudia.
& quomͦ ad ip̃a ꝑueniatur ostendit. cibum uite sug
& eorum uitarii. qui thus orationis deo offerunt. quoꝵ
siquis moritur. statim loco eius alius substituendus est.
Sedin septima etate omnes auferentur. Scdm post ue¬
lum est eccłia celestis. que uelatur qmdm hic unumꝰ.
Thuribulum xp̃c igne caritatis pleniis. interpellans sem¬
per ꝓnobis. Archa: xp̃c. in quo om̃s thesauri sapientie ce
scientie. Ex omni parte aurea. quia incogitatione oe ser
ꝑfectionem humanus intellectus imꝑfectus est: quod
signat dimidius cupidus. latitudo. ꝑ fectio caritatis.
Altitudo: ꝑfectio spei: ad quam dimidii nos idẽ imꝑ¬
fectisumus. Qnatuor anuli. quatuor euuangłiste per¬
fec̾ti. per quos xp̃c portatur ꝑquatuor mundi partes.

Expanded text:
nt, et fidelibus secundum voluntatem ejus distributa sunt. nt, et fidelibus secundum voluntatem ejus distributa sunt. Mensa ad ostium divina Scriptura est, quae permanet, quae intrantibus proponitur, quae aeterna gaudia, et quomodo ad ipsa perveniatur, ostendit, et cibum vitae suggoli eorumque vicarii, qui thus orationis Deo offerunt; quorum, si quis moritur, statim loco ejus alius substituitur, sed in septima lum est Ecclesia coelestis quae velatur quandiu hic vivimus, thuribulum Christus igne charitatis plenus, interpellans semper pro nobis; arca Christus, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae ex omni parte aurea, quia in cogitatione, et seperfectionem humanus intellectus imperfectus est quod signat dimidius; latitudo, perfectio charitatis, altitudo perfectio spei, ad quam nos dimidii, id est imperfecti sumus quatuor annuli. Quatuor evangelistae perfecti, per quos Christus portatur per quatuor mundi partes,
Abbreviated transcription (Latin):
sinistri fuerunt. Hiitres ordines fidelium significat st̃
intrib uiris. quos ierechiel saluandos udit. scił noe. da
gro. unus assumetur & alter relinquetur. & duomlec¬
tounus assumetur & alter relinquetur. & duouiolen¬
tes inmola. unus assumetur & alter relinquetur. Per illoᷤᷤ
qui sunt mnagro significantur rectores. sicut & ꝑ noe. ꝑ
illos qui sunt inlecto. continentes. sicut & ꝑdamel. per
eosuero qui sunt inmola: coningati. sicut &e ꝑ iob. pͣma
pars hastilium erat. quasi calami auri. post erant cy¬
phi. inde sperule auree.tandem lilia. calami sunt scĩ.
qui ihumidis diuni fontis nitriti sunt & coneaui ad
recipiendum. & adtranffundendum liquorem gr̃e aliis.
Ip̃ etiam sunt ciphi. dum aliis ꝓpinant quod biber̃t.
tundi e ꝑfecti. & uolubiles contra aduersa. & ꝓsꝑa. qͦd
tis. qui non habent timoris angulum nec elationis su¬
percilium. Suꝑ his ponebantur septem lucerne. idest

Expanded text:
sinistri fuerunt, hi tres ordines fidelium significati sunt sinistri fuerunt, hi tres ordines fidelium significati sunt in tribus viris quos Ezechiel salvandos vidit, scilicet Noe, Da unus assumetur, et alter relinquetur. Et duo in lecto, unus assumetur, et alter relinquetur; et: duo molentes in mola, unus assumetur, et alter relinquetur. Per illos qui sunt in agro, significantur rectores, sicut et per Noe; per illos qui sunt in lecto, continentes sicut et per Daniel, per eos vero qui sunt in mola conjugati, sicut et per Job. Prima pars hastilium erat quasi calami aurei, post erant scyphi, inde sphaerulae aureae, tandem lilia. Calami sunt sancti qui in humidis divini fontis nutriti sunt, et sunt concavi ad recipiendum et ad transfundendum liquorem gratiae aliis, ipsi sunt etiam scyphi, dum allis propinant quod biberunt,tundi, et perfecti, et volubiles contra adversa et prospera, tis qui non habent timoris angulum, nec elationis supercilium. Super his poneban
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc scm̃ scorum. nisi sũmo sacerdoti non licebat intra¬
re tum sanguine semel inanno. & si forte aliqͣndo erige¬
bat necessitas ꝓpeccato sacerdotis. uł uniuerse synagoge.
Inprior autem tab̃naculo cotidie intinbant saterdotes
ritum sacrificiorum explentes. Hoc autem totum ꝑabo¬
la est & umbra celestium. primum enim tab̃naculum
militatur deo. ante qmͣ ueniatur ad celum. Tab̾nacu¬
lum enim ꝓprie belligerantium est. In qua est candela¬
brum aureum. idest xp̃e fulgens inuirtate. & sapien¬
tia inmedio fidelium. qui ce ip̃i candelabra aureast̃:
quia sapientia lucent. Aurum enim sapientiam signifi¬
cat. Ip̃ e xp̃c est stipes qui portat tria brachia a dextris &e
tria asinistris quia ip̃e est nitis uera in quafundati suit
tres ordines palmitum idest fidelium. Illi qui temꝑe ft̃
gratie dextri surit id est digniores qui uͦ ante grãm. qͣsi

Expanded text:
Ad hoc Sanctum sanctorum nisi summo sacerdoti non licebat intraAd hoc Sanctum sanctorum nisi summo sacerdoti non licebat intrare cum sanguine semel in anno. Et si forte aliquando exigebat necessitas pro peccato sacerdotis vel universae Synagogae in priori autem tabernaculo quotidie intrabant sacerdotes ritum sacrificiorum explentes. Hoc autem totum parabola est et umbra coelestium. Primum enim tabernaculummilitatur Deo, antequam veniatur ad coelum. Tabernaculum namque proprie belligerantium est, in qua est candelabrum aureum, id est Christus fulgens virtute et sapientia in medio fidelium, quia et ipsi candelabra aurea sunt, quia sapientia lucent. Aurum enim sapientiam significat. Ipse Christus stipes est qui portat tria brachia a dextris, et tria a sinistris, quia ipse est vitis vera, in qua fundati sunt tres ordines palmitum, id est fidelium. Illi qui tempore gratiae sunt, dextri sunt, id est digniores, qui vero ante gratiam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
batur. & quia significat suꝑcelestem eccłiam ubi nichil
scił nrna aurea habens manna. & uirga aaron que fron¬
auerat. & tabule inquib lex scripta fuit. & suꝑ archam
erat propitiatorium. scił tãbula eiusdem longitudinis
que dicebatur propitiatorium sine oraculum. quia ibi
angłs ddei moysi apparebat loquens qñ ꝓpitiaturus erat
cdeus filiis isrł. & suꝑ ꝓpitiatorium erant duo cherubin
ac se se contuentia. uersis uultib inꝓpitiatorium. archa
autem erat de lignis sethym. habens duoscubitos & dimi¬
aium in longitudine. unum & dimidium in latitudine.
tanturdem in altitudine: c inuno quoq angulo anu¬
lum aureum. duos adextris & duos asinistris. inquib
assidue adportandum erant uectes de lignis sechim. an¬
ropurissimo deaurati. Propitiatorium uero erat tabu¬
la suꝑ archam eiisdem longitudinis. & latitudinis.
suꝑ quam stabant cherubim in qua semꝑ aspiciebant.

Expanded text:
batur, et quia significat coelestem Ecclesiam, ubi nihil batur, et quia significat coelestem Ecclesiam, ubi nihil icet urna aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae in quibus lex scripta fuerat, et super arcam erat propitiatorium, scilicet tabula ejusdem longitudinis quae dicebatur propitangelus Dei Moysi apparuit, loquens quando propitiaturus erat Deus filiis Israel, et super propitiatorium erant duo cherubim, ac sese contuentia versis vultibus in propitiatorium. Arca autem erat de lignis Setim habens cubitos duos, et dimidium in longitudine, unum et dimidium in latitudine, tantumdem in altitudine, et in unoquoque angelo aureum annulum, duos a dextris, et duos a sinistris, in quibus assidue erant ad portandum vectes de lignis Setim auro purissimo deaurati; propitiatorium erat tabula super arcam ejusdem longitudinis et latitudinis, super quam stabant cherubim, in quem semper aspiciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
purissimo. que habebat labium aureum ꝑ circuitum. ac
de suꝑ coronam auream interrasilem. alt̾am digitis. qua¬
tuor ꝙt suꝑ illam alteram coronam aureolam. habebat ea¬
am per singulos angulos circulos aureos quib mmitteba¬
tur uectes ut posset portari. qui erant de lignis sethym.
& auro circumdati. & suꝑ mensam erant. duodecim pa¬
nes aeo ꝓpositi. qui erant desimila. & singulis sabbatis
omnes mutabantur. S iuͦ ante sabbatum aliquis esset
necessarnis. non poterat sumi. nͥ alius statim loco eiꝰ substi¬
tueretar. Et suꝑ panes erat patena aurea. & pugillus lnci¬
dissimi churis. In eodem quoq tab̾naculo erat altare in
censi. ubi scilicet adolebatur incensum suꝑ cmeres calen¬
tes. qui illic deferebantur ab altari sacrificiorum. quod
extratab̃naculum inatrio subeliuo. & erat quadratum.
Quinq cubitis latum. & totidem longum. primum ta
quia signiticat presentem eccłiam que est sancta. Sccd̃m

Expanded text:
purissimo, quae habebat labium aureum per circuitum, ac purissimo, quae habebat labium aureum per circuitum, ac desuper coronam auream interrasilem altam digitis quatuor, et super illam alteram coronam aureolam habebat etiam per singulos angelos circulos aureos, quibus immittebantur vectes, ut posset portari, qui erant de lignis Setim, et auro circumdati, et super mensam erant duodecim panes Deo propositi, qui erant de simila, et singulis Sabbatis omnes mutabantur. Si vero ante Sabbatum aliquis erat necessarius, non poterat sumi, nisi alius statim loco ejus substitueretur. Et super panes erat patena aurea, et pugillus lucidissimi thuris. In eodem quoque tabernaculo erat altarcensi, ubi scilicet adolebatur incensum super cineres ardentes; quia illuc deferebantur ab altari sacrificiorum, quod erat extra tabernaculum in atrio sub divo, et erat quadratum, quinque cubitis latum, et totidem longum. Primum ergquia significat praesentem Ecclesiam, quae est sancta. Secundu
Abbreviated transcription (Latin):
est primtm & cet̾a.
usq ibi: que ꝑabola¬
est instantis temꝑis.
quia de tab̾naculo¬
loquendi locus se op¬
tulit. de eo quedam¬
sub compenclio uiden¬
da sunt. Sciendum ẽ.¬
cubitos habuisse in lon
pius appensum. quod seꝑabat inter uiginti & decem
cubitos. idest inter sc̃a que forisecus erant.  sanct̾a scõ¬
rum interius posita. habebat enim scm̃ exterus ingint
cubitos longitudinis. & scm̃ interius idest sanctum scĩ
decem & uocat apłs illud. primum tab̃naculum. hoc
autem scłm. Inprimo autem tab̾natulo erat candela¬
brum aureum. sed apłs dicit candelabra pluraliter.
quia licet unum esset s eptem habebat brachia. Erat
enim in mecdio hastile habens per quatuor loca ciphos.
speras & lilia. aquo procedebant brachia. iͦ. adextra
parte. mi. asinistra parte. habentia per tria loca cĩphos
sꝑas & lilia. In codem etiam erat mensa quadrata ut
altare. &e habebat quatuor pedes. & erat post introitinm
tabernaculi. que erat de lignis sethym. & inaurata auro

Expanded text:
est primum, etc. usque ibi: Quae parabolast instantis temporis. Quia de tabernaculoloquendi locus se obtulit de eo quasub compendio videnda sunt. Sciendum ecubitos habuisse in longnis appensum, quod separabat in viginti et decem cubitos, id est inter sancta quae forinsecus erant, et Sancta sanctorum interius posita. Habebat enim sanctum exterius viginti cubitos longitudinis, et sanctum interius, id est Sanctum sancti, X. Et vocat Apostolus illud primum tabernaculum, hoc autem secundum tabernaculum. In primo autem tabernaculo erat candelabrum aureum, sed Apostolus dicit candelabra pluraliter, quia licet unum esset, septem habebat brachia. Erat enim in medio hastile per quatuor loca, scyphos, sphaeras, et lilia. A quo procedebant brachia, tria a dextera parte, et tria a sinistra habentia per tria loca scyphos, sphaeras, et lilia. In eodem etiam erat mensa quadrata, ut ltare, et habebat quatuor pedes, et erat post introitum tabernaculi quae erat de lignis Setim et inaurata auro
Abbreviated transcription (Latin):
habebat sẽm scłare. & uere. quia tab̾naculum pͥmũ
&e scd̾m. Factum est enim tabernacłm primum idest
sc̃m quod extrinsecus erat. quod intus babuit altare in
fuit factum in figura huius scłi id est eccł̃ie p̃sentis. idẽ¬
in qua cotidie ministrant sacerdotes accendentes lum̃
doctrine. & pascentes popłm pane dei. qui supͣ m̃sam
est sacre scripture. asabbato speiusq ad sabbatum speciei
In quo erarit candelabra & mensa de ꝓpositio panum
bra. id est xp̃c &e ens fideles luce uirtutis ce sapientie
fulgentes. & mensa sacre scripture cui toto studio in¬
herent duodecim apłi eorumq uicarii. Uł candelabra
sunt sp̃c sancti dona. que ineccłia lucent. Panis super
mensam idest uerbum sacrescripture. presto est a sabb̃n
spei. nͥ inxp̃o aturbine seculitutisumus. usq ad sabba¬
tum plene quietis. ubi spes implebitur. Sequitur. post¬
ost uelamen

Expanded text:
habebat sanctum saeculare. Et vere quia tabernaculum primum et secundum. Factum est enim primum tabernaculum, id est sanctum quod extrinsecus erat, quod intus habuit altare incfuit factum in figura hujus saeculi, id est Ecclesiae praesentis, in qua quotidie ministrant sacerdotes accendentes lumen doctrinae, et pascentes populum pane Dei qui super mensam est sacrae Scripturae, a Sabbato spei usque ad Sabbatum spei. In quo erant candelabra et mensa, et propositio panum,bra, id est Christus et ejus fideles luce virtutis et sapientiae fulgentes, et mensa sacrae Scripturae, cui studio inhaerent duodecim apostoli eorumque vicarii; vel candelabra sunt dona sancti Spiritus quae in Ecclesia lucent. Panis super mensam, id est verbum sacrae Scripturae praesto est Sabbato spei, ubi in Christo a turbine saeculi tuti sumus usque ad Sabbatum plenae quietis, ubi spes implebitur. VERS. 3-8.-- Post velamen