comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ accipiunt. qd̃ a se corda
suꝑbientiũ repellunt. Se
quitur. Et erunt praua
in directa: & asꝑa in uias
planas. Praua in directa fi¬
unt: cũ maloꝵ corda ꝑ in¬
rusticiam detorta. ad iusti¬
ciȩ regulam diriguntur.
& asꝑa in uias planas im¬
mutantur. cũ ĩmites atq
tracundȩ mentes ꝑ infu¬
sionem suꝑnȩ gr̃e ad lem¬
tatem mansuetudinis re¬
deunt. Quando enĩ uerbũ
ueritatis ab iracunda m̃te
ñ recipitur: quasi asꝑitas
itineris gressũ ꝑgentis re¬
pellit. Sed cũ mens iracun¬
da ꝑ acceptam mansuetu¬
dinis grãm correptionis uł
exhortationis uerbũ reci¬
pit: ibi planam uiam p̃¬
dicator inuenit. ubi prius
ꝓ asꝑitate itineris ꝑgere.
id est p̃dicationis gressũ
ponere ñ ualebat. Sequit᷑.
Et uidebit om̃is caro salu¬
tare dei. Quia om̃is caro
accipitur om̃is homo. sa¬
lutare di xp̃m uidelicet:

Expanded text:
 accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius prae asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omnis caro salutare Dei. Quia omnis caro accipitur omnis homo, salutare Dei, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si inde uentus detrac¬
tionis eruperit. unde lau¬
dis aura ueniebat: mox
hunc quasi in partem al¬
deram ad uim furoris in¬
clinat. Sed harundo uen¬
to agitata ioħes ñ erat
quia hunc nec blandum
gr̃a: nec cuiꝰlibet detractio¬
in ira asperũ faciebat.
Nec ꝓspera hunc erigere:
nec aduersa nouerant in¬
clinare. Arundo gͦ uento
agitata ioħes ñ erat: quẽ
ab status sui fortitudine
nulla rerũ uarietas in¬
flectebat: Discamus ergo
animũ inter auras lingua¬
rũ positũ: stet inflexibilis
status mentis. Nulla nos
detractio ad iram ꝓuocet:
nec ad remissionem inuti¬
lis gr̃ȩ ullus fauor incli¬
net. Non nos ꝓsꝑa eleuẽt.
ñ aduersa ꝑturbentͥ ut
qui in soliditate fidei figi¬
mur: nequaqͣm rerũ tͣnse¬
untiũ mutabilitate mo

Expanded text:
Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamus ergo,animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate mo
Abbreviated transcription (Latin):
ba copiosa. Cũ autẽ ap¬
propinqͣret portȩ ciuita¬
tis: ecce defunctus effere¬
batur. filius unicus ma-¬
tris suȩ. Defunctus hic
qui extra portam ciuita¬
tis multis est intuentib
elatus: significat homi¬
nem letali criminũ fu¬
nere soporatũ: eandemq
insuꝑ ammȩ mortẽ non
cordis adhuc cubili tegen

Expanded text:
utem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegen
Abbreviated transcription (Latin):
onem. & ꝓpter modicũ cor¬
ruptibilis uitȩ dempꝰ deci¬
piantur: & ꝑ hoc maculã
atq execrationem meȩ se¬
nectuti conquirã. Nam &e
si in p̃senti tempore sup¬
pliciis hominũ eripiar:
sed manus om̃ipotentis
neq uiuens neq defunc¬
tus effugiam. Quãobrem
fortiter uita excedendo. se¬
nib quidem dignus appa¬
rebo: adolescentib autem
exemplũ forte relinqͣm: si
ꝓmpto animo & forti. ꝓ
grauissimis & scissimis
legib honesta morte per¬
fungar. His dictis: confe¬
stim ad suppliciũ trahebat᷑.
ii autem qui iii.¬
eũ ducebant. & paui¬
loante fuerant mitiores:
in iram uersi sunt ꝓpter
sermones ab eo dictos: qͦs
illi ꝑ arrogantiã ꝓlatos
arbitrabaritur. Sed cũ pla¬
gis perimeretur:ingemu¬
it & dixit. Dñe qui habes
scãm scientiam: manife¬
ste scis tu. quia cũ a morte
possem liberari. duros cor¬
poris sustineo labores. Se¬
cundũ animã uero: ꝓpt̃
timorẽ tuũ libenter hec¬

Expanded text:
pter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timore
Abbreviated transcription (Latin):
um legisperito x¬
respondet: ꝑfectũ
nobis saluator iter uitȩ
celestis ostendit. Qui p̾ri¬
mo de dilectione dei &̃ ꝓ¬
ximi legis scripta ꝓponen¬
ti: dicit. Recte respondisti:
hoc fac &e uiues. Deinde
post inductam parabo¬
lam respondenti illũ fu¬
isse ꝓximũ uulnerato qͥ
fecit miscdiam in illũ:
adiecit.Uade & tu fac
similiter. id est tali mi

Expanded text:
um legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali mi
Abbreviated transcription (Latin):
pore ñ recedat.Ille enim
uere amat:cuius indeli¬
cet mentẽ delectatio pra¬
ua ex consenfu ñ superat.
Nam tanto quisq a suꝑ¬
no amore disiungitur:
qͣnto inferius delectatur.
Unde & adhuc subditur.
Qui ñ diligit me: sermo

Expanded text:
pore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit m
Abbreviated transcription (Latin):
prius reconciliari fr̃i tuõ.
ce t̃c ueniens. offeres mu¬
nus cuũ. Qua in re pen¬
sandũ est. cũ om̃is culpa
munere soluatur: quã
grauis est culpa discordie:
ꝓ qua munus ñ accipitur.
Debemus itaq ad ꝓximũ
qͣmuis longe positũ. lon¬
geq disiunctũ mente ire.
eiq animũ subdere: hu¬
militade illũ ac beniuo¬
lentia placare. Scilicet cõ¬
ditor ñr dũ tale placitũ
nr̃ȩ mentis aspexerit. a
peccato nos soluit: quia
munus ꝓculpa sumit.
Ueritatis autẽ uoce at

Expanded text:
prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum, longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare, ut scilicet Conditor noster dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat, qui munus pro culpa sumit . Veritatis autem voce at
Abbreviated transcription (Latin):
uersi erant: qͣndo diuersa
credebant. Positus est in
medio lapis angularis. qui
ad se utrumq parietem
duceret. & utrũq uno no¬
mine nuncuparet. essentꝙ:
unũ cõmunione uocabu¬
li: qui fierent in una gr̃a
unũ: iudei &e gentiles fac¬
ti sunt unũ. quib fidei
unitas indidit nominis
xp̃iam uocabulũ. Ad lapi¬
dem uͦ angularem uterq
paries uenit. & uerũ angu¬
lum fidei unitas fecit. Hoꝵ
ouoꝵ parietũ unus adduc¬
tus est: qͣndo pastorib iu¬
deis xp̃m natũ angłs nun¬
tiauit. Alter paries adduc¬
tus est: quando gentilib
magis nouũ sydus appa-¬
ruit. Illi fuerunt primitie
iudeoꝵ. isti facti sunt pri¬
mitiȩ gentiũ. Illi de ꝓxi¬
mo adducti: isti delonge
reducti. Prope enim e.ant
iudei qui dm̃ sciebant: lon¬
ge erant gentiles qui ido¬
lis seruiebant. Hoc utiꝙ sig¬
nificabant pastores. qui xp̃o
& magi qui sunt de lon¬
ginquis partib adducti.
Qui tamen uenientes cũ
ipsi iudei ñ essent. regem

Expanded text:
ersi erant, quando diversa credebant: positus est in medio lapis angularis, qui ad se utrumque parietem duceret, et utrumque uno nomine nuncuparet, essentque unum communione vocabuli, qui fierent unum in una unum , Judaei et gentiles facti sunt unum, quibus 559 fidei unitas unum indidit nominis Christiani vocabulum. Ad lapidem ergo angularem uterque paries venit, et verum angulum fidei unitas fecit. Horum duorum parietum unus adductus est, quando pastoribus Judaeis Christum natum angelus nuntiavit; alter paries adductus est, quando gentilibus Magis novum sidus apparuit. 3. Illi fuerunt primitiae Judaeorum, isti facti sunt primitiae gentium; illi de proximo adducti, isti de longinquo reducti. Prope enim erant Judaei qui Deum colebant, longe erant gentes quae idolis serviebant. Hoc utique significabant pastores, qui nascenti, et Magi, qui sunt de longinquis partibus adducti. Qui tamen venientes, cum ipsi Judaei non essent, regem
Abbreviated transcription (Latin):
mioriatur. xi.¬
ruit ergo qd̃ morit᷑.
ut uiriificetur. La¬
pides itaq sunt: sed ñ ui¬
uunt. Arbusta autẽ sunt:
uiuunt sed ñ sentirnt.
Bruta uͦ animalia sunt:
uiuunt. sentiunt. sed non
oiscernunt. Angeli etenim
sunt:uiuunt. sentrunt.
& discernunt. Om̃is autẽ
cecature aliquid habet
homo Habet naniq cõ¬
mune esse cum lapidib.
uinere cũ arborib sentis
cũ animalib intelliger
cũ angelis. Si igitur cõ¬
mune habet aliquid cum
ommi creatura homo urell
aliquid omins creatura
mo. Omm ergo creacuse
predicat᷑ cuageliũ cu n soll
homini p̃dicatur: quia il¬
le uidelicet docetur. ꝓpter
quem in derra cuncta crea¬
ta sunt: ce a quo om̃ia per
quandã similitudinem
aliena ñ sunt. xii

Expanded text:
moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ra tercia. sexta. nona. & un¬
decima oꝑarios conducit:
quia a mundi huiꝰ initio
usq in finem. ad erudi-¬
endam plebem fideliũ:
p̾dicatores congregare ñ
destitit. x.

Expanded text:
ra tertia, sexta, nona et undecima, operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem, ad erudiendam plebem fidelium, praedicatores congregare non desistit.
Abbreviated transcription (Latin):
elestib habitatorib
scđm uerbũ. incom¬
mutabili ueritate fulge¬
bat: & ꝓpter angustũ diu̾¬
sorrũ in presepe iacebat.
Ab ipso in cęlo demonstra¬
batur stella: ut ipsũ ado¬
randũ demonstraret in
terra. Et tamen infans
tam potens tam magnus.¬
tam paruulus: ꝓpter ini¬
micitias herodis in egip¬
tum portantib parentibꝰ
fugit: ita nondũ sermone
sed factis iam suis menbris
loquens. & tacitus dicens.
Si uos ꝑsecuti fuerint in
unam ciuitatem: fugite
in aliam. Mortalem quip¬
pe carnem in qua nos p̃fi¬
guraret gerebat. in qua
erat etiam ꝓ nobis opor¬
tuno tempore morituruᷤ.
Unde a magis illis ñ solũ
aurũ honorandus. & chus
adorandus: uerũ etiam
mirram sepeliendus ac¬
ceperat.
uales etiam fuissent

Expanded text:
elestibus habitatoribus secundum Verbum incommutabili veritate fulgebat, et propter angustum diversorium in praesepi jacebat. Ab ipso in coelo demonstrabatur stella, et ipsum adorandum demonstrabat in terra. Et tamen infans tam potens, tam magnus, parvulus propter inimicitias Herodis in Aegyptum portantibus parentibus fugit: ita nondum sermone, sed factis jam suis membris loquens, et tacitus dicens, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Mortalem quippe carnem, in qua nos praefiguraret, gerebat, in qua erat etiam pro nobis opportuno tempore moriturus. Unde a Magis illis non solum aurum honorandus, et thus adorandus, verum etiam myrrham sepeliendus acceperat. Quales etiam fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
contumelia: quid
õs respondeat audiamꝰ.
Ego demonũ non habeo.
sed honorifico patrem me¬
um: & uos inhonorastis
me.Quia enim samarita¬
nus int̃pretatur custos.
&e ipse ueraciter custos ẽ:
de quo psalmista ait. nisi
dñs custodierit ciuitatẽ:
in uanũ uigilant qui cu¬
stodiunt eam: & ciri ꝑ ysa¬
iam dicit᷑. custos quid de
nocte. custos quid de noctẽ.
respondere noluit dñs
samaritanus non sũ: sed
ego demoniũ ñ habeo.
duo quippe ei illata fue

Expanded text:
umelia, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam ; et cui per Isaiam dicitur: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? respondere noluit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fue
Abbreviated transcription (Latin):
bant infirmos uariis lan¬
goribꝰ: ducebant illos ad eũ.
At ille singulis manus im¬
ponens: curabat illos.Solis
occubitus.passionem mor¬
temq significat illrus qui
dixit. qͣm diu in mundo sũ:
lux sũ mundi. Et sole occi¬
oente.plures demomiaci
qͣm ante plures sanati st̃¬
egroti: quia qui tẽporalit
in carne ueniens paucos
rudeoꝵ docuit calcato reg¬
no mortis om̃ib ꝑ orbem
gentib fidei salutisq do¬
na transmisit. Cuiꝰ mini¬
stris quasi uitȩ lucisq p̃co¬
nib: psalmista canit. Iter

Expanded text:
ant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ille singulis manus imponens, curabat eos. Solis occubitus passionem mortemque significat illius qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Et sole occidente plures daemoniaci quam ante, plures sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris, quasi vitae lucisque praeconi
Abbreviated transcription (Latin):
te. Atq post pauca. Et sa¬
crificate. de ferm̃tato lau¬
dem.De fermentato nãq
laudem ĩmolat:qui deo
sacrificiũ de rapina parat.
actuce uero ui.¬
agrestes: ualde amarȩ st̃.
Carnes uͦ agni cũ lactucis
agrestib sunt edendȩ. ut
cum corpus redemptoris
accipimus: nos pro pecca¬
tis nr̃is in flecib affligamꝰ.
quatinus ipsa amaritudo
penitentiȩ abstergat a
mentis stomacho ꝑuersȩ
humorem uite. Ubi & sub¬
ditur. Non comedetis ex
eo crudũ quid: neq coctũ
aqua. Ecce iam nos ipsa
uerba historiȩ: ab intellec¬
tu historico repellunt. Nũ
ille popłs in egipto con¬
stitutus. comedere agnũ
crudũ consueuerat. ut ei

Expanded text:
. Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. Nunqille populus in Aegypto constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iħc: dixit. Ho¬
mo quidam descendebat
ab iherłm: in iherico. Ho¬
mo iste:adam intelligit᷑.
in genere humano. Ihe¬
rłm ciuitas pacis illa cele¬
stis: a cuius beatitudine
lapsus. in hanc mortalẽ
miseramq uitam: derie¬
nnt. Quam bene iherico
que luna int̃pretatur
significat. uariis uideli¬
cet defectuũ laborib er¬
rorib q semꝑ incertam.
Et incidit in latrones.
Latrones diabolũ & ange

Expanded text:
autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano, Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit, quam bene Jericho, quae luna interpretatur significat. Variis videlicet defectuum laboribus, erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones, diabolum et ange
Abbreviated transcription (Latin):
suos umuersos filios regiꝰ.
& om̃s uiros iuda seruos
regis: nathan autẽ ꝓphe¬
tam & banaiam. & robu¬
stos quosq. & salomonem
frẽm suũ non uocauit.
Dixitq nathan ad bethsa¬
bee matrẽ salomoni
Non audisti qd regnaue¬
rit adonias filius agith.
& dñs ñr dauid hoc igno¬

Expanded text:
lios regis, et omnes viros Juda servos regis. Nathan autem prophetam, et Banaian, et robustos quosque, et Salomonem fratrem suum non vocavit. Dixit itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis: Num audisti, quod regnaverit Adonias filius Haggith, et dominus noster David hoc
Abbreviated transcription (Latin):
t ille cogitare cepit
etatis ac senectutis
suȩ eminentiã dignam.
& ingenuȩ nobilitatis ca¬
nitiei. atq a puero optimȩ
& a deo conditȩ legis insti¬
tuta: respondit cito dicenꝰ.
p̃mitti se uelle in infer

Expanded text:
t, cogitare cepit etatis ac senectutis sue eminentiam dignam et ingenue nobilitatis canitiem atque a puero optime cncte et a Deo condite legis constituta. Respondit cito dicens premitti se velle in infer
Abbreviated transcription (Latin):
uscepit igitur circũ¬
cisionem lege decre¬
tam in carne: qui absꝙ
om̃i prorsus labe polluti¬
onis apparuit in carne.
Et qui in similitudinẽ
carnis peccati. ñ autẽ in
carne peccati aduerot: re¬
medio quo caro peccati
consueuerat mundari
ñ despuit. sicut etiã un¬
dam baptismatis. qua no¬
ue gr̃ȩ popłos apeccatoꝵ
sorde lauare uoluit:ipse
ñ necessitatis. sed exempli
causa subiit. Utraq ergo
purificatio. & circũcisioniᷤᷤ
uidelicet in lege: & in eu᷑¬
gelio baptismatis dollen¬
oȩ p̾uaricationis primȩ
gr̃a posita est. Et ne cui
scłi labentis etati suꝑni
respectus munera deessẽt:
illi quoq qui a mundi ex¬
ordio usq ad tempora datȩ
circũcisionis. uel post da-¬
tam circũcisionem de aliis
nationib deo placuerunt.

Expanded text:
uscepit ergo circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire purificatio, et circumcisionis videlicet in lege, et in Evangelio baptismatis, tollendae praevaricationis primae gratia posita est. Et ne cui saeculi labentis aetati superni respectus munera deessent, illi quoque qui a mundi exordio usque ad tempora datae circumcisionis vel post datam circumcisionem, de aliis nationibus Deo placuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia sp̃u sc̃õ replebitur ad¬
huc ex utero matris suȩ. Re¬
pleta est gͦ sp̃u sc̃õ elisabeth:
& exclamauit uoce magna.
Recte uoce magna: quia
magna di dona cognouit.
Recte uoce magna. quia il¬
lũ quem ubiq p̃sentem no¬
uerat: etiam corporalit̃ ad¬
esse sentiebat. Magna etenĩ
uoce: non tam clamosa qͣm
deuota intelligendũ est.
Neq enim modicȩ uocis
deuotione dñm laudare ua¬
lebat: que sp̃u sc̃o plena fla¬
grabat᷑. que & illũ in utero
gestabat. quo in natis muli
conceptus ex carne matris
uirginis. filius altissimi uo¬
caretur & esset. Exclama¬
uit autẽ & dixit. Benedicta
tu int̃ mulieres: & benedictꝰ
fructus uentris tui. Bene¬
solũ benedicta int̾ mulie¬
res: sed int̾ mulieres bene¬
dictas. maiori benedictio¬
ne specialit̃ insignis. Be

Expanded text:
cto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et exclamavit voce magna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis mulieconceptus ex carne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Num benedicta inter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione specialiter insignis. Be
Abbreviated transcription (Latin):
bierunt autem tres
filii eius maiores post
saul in preliũ: & nomina
triũ filioꝵ eius qui ꝑrexe¬
runt ad bellũ. eliab primo¬
genitus. & scd̾s aminadab:
terciusq samaa. Dariid
autem erat minimus.
secutis. abiit dauid & reu̾¬
sus est a saul: ut pasceret
gregem patris sui in bech

Expanded text:
bierunt autem tres filii eius maiores post Saul in proelium et nomina trium filiorum eius qui perrexerant ad bellum Heliab primogenitus et secundus Abinadab tertiusque Samma David autem erat minimus Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Beth
Abbreviated transcription (Latin):
arum enim religio¬
sus alio tempore de¬
monstratur: qui in his di¬
eb ñ religiosior inuenit᷑.
nr̃is lectio apłicȩ p̃dicatio¬
nis insonuit dicens. Ecce
nunc tempus acceptabile:
ecce ñc dies salutis. Quid
enim acceptuis hoc tem¬
pore quid salubrius his
indicitur: & omniũ uirtu¬
tũ ꝓfectus augetur: Sẽꝑ
quidem tibi o anima xp̃i¬
ana uigilandũ contra sa¬
lutis tuȩ aduersariũ fuit
ne iillus pateret locus tẽp¬
tatoris insidiis: sed modo
tibi maior cautio. & soller¬
tior est assumenda pru¬
dentia: qͣndo idem hostis
tuus acriore seuit inuida

Expanded text:
arum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur.nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his indicitur, et omnium virtutum profectus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia.
Abbreviated transcription (Latin):
patorem. cũ frequenter
ꝓditor audiret eo qd̃ ciprũ
crectitam a philomecore¬
nobilem translatus. etiã
ab eo recessisset:ueneno

Expanded text:
patorem cum frequenter proditor audiret eo quod Cyprum creditus a FilometorNobilem translatus etiam ab eo recessisset veneno
Abbreviated transcription (Latin):
sadoch sacerdos. et
nathan ꝓpħ̾a. & banaias
filius ioiade. & cerechi et
phelechi. & imposuerunt
salomonem suꝑ mulam
regis dauid: & adduxert
eum in gyon. Sumpsitq
sadoch sacerdos cornu olei
de tabernaculo. & unxit
salomonem: & ceciner̃t
bucina. & dixit om̃ris po¬
pulus. Uiuat rex salomon.
Et ascendit uniu̾sa mul

Expanded text:
os et Nathan propheta, et Banaias filius Joiadae, et Cherethi, et Phelethi: et imposuerunt Salomonem super mulam regis David, et adduxerunt eum in Gion. Sumpsitque Sadoc sacerdos cornu olei de tabernaculo, et unxit Salomonem: et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon! Et asce
Abbreviated transcription (Latin):
onfusio autẽ xi.¬
maris & fluctuũ nec¬
dum noua exorta est: sed
cũ iam multa p̃̾nuntiata
completa sunt. dubiũ non
est qd̃ sequantur etiã pau¬
ca que restant. quia sequen
ut ad cautelȩ studiũ ũrȩ
mentes euigilent. ne secu¬
ritate torpeant. ne ignoran¬
tia languescant: sed semꝑ
eas & timor sollicitet. & in bo¬
no oꝑe sollicitudo confir¬
met᷑: pensantes hoc qd̃ re

Expanded text:
onfusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Re
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Quare gͦ dicitur ei.
nisi signa & ꝓdigia uide-¬
ritis non creditis: qui an¬
te credidit qͣm signũ ui-¬
deret: Sed mementote
quid periit: & aꝑte cog¬
noscetis. quia in fide du¬
bitauit. Poposcit namq
ut descenderet: & sanã¬
ret filiũ eius. Corporalẽ
qui ꝑ sp̃m nusqͣm deerat.
Minus itaq in illũ credi¬
dit. quem ñ putauit pos¬
se salutem dare: nisi pre¬
sens esset & corpore: Si enĩ
ꝑfecte credidisset: ꝓcul

Expanded text:
. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putabat posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul
Abbreviated transcription (Latin):
confitere diuinã.Uenit
bere uiciis: sed mederi Ue¬
nit. ut omnẽ langorem
corruptionis:& imiuersa
ulcera sordentiũ curaret
animarũ. Propt̃ qd̃ opor¬
tuit ut nouo nasceretur
ordine.qui nouam im¬
pollutȩ sinceritatis gra¬
tiam: humanis corporib
inferebat. Oportuit ut
primã genitricis integri¬
tatem nascentis incorrup¬
tio custodiret: & compla¬
citũ sibi claustrũ pudoris
& sc̃itatis hospitiũ uirtus

Expanded text:
confitere divinam. Venitbere vitiis, sed mederi. Venit ut omnem languorem corruptionis et universa ulcera sordentium curaret animarum: propter quod oportuit ut novo nasceretur ordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit enim ut primam genitricis virginitatem nascentis incorruptio custodiret, et complacitum sibi claustrum pudoris, et sanctitatis hospitium, di
Abbreviated transcription (Latin):
arnes itaq agni nr̃i
ignis excoxit. quia
eũ ipsa uis passionis illius
ad resurrectionem ualen¬
tiorem reddidit: atq ad
incorruptionẽ roborauit.
Quia enim ex morte con¬
ualuit:uidelicet carnes
illius ab igne duruerunt.
Ande ꝑ psalmistam dicit
Exaruit uelut testa uirtꝰ
mea. Quid namq est testa
ante ignem nisi molle
lutũ: Sed ei ex igne agit᷑:
ut solidetur. Uirtus ergo
humanitatis ens uelut
testa exaruit: quia ab ig¬
ne passionis ad uirtutẽ
incorruptioras creuit. Sed
sola redemptoris ñri ꝑcep¬
ta sacram̃ta ad ueram sol¬
lempnitatẽ non sufficiũt:
nisi eis qͦ & bona oꝑa um¬
gantur. Quid enim ꝓdest

Expanded text:
arnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungan
Abbreviated transcription (Latin):
scriptoris articulũ. q̃m
cit: nisi etiam legeremꝰ.
quid nobis ꝑ illas indi-¬
cauerit. Ita factũ hoc qui

Expanded text:
scriptoris articulum, quoniam cit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui
Abbreviated transcription (Latin):
ab impietate sua. & a uia
sua impia. ipse quidem
in iniquitate sua moriet᷑.
tu autẽ animã tuam libe¬
rasti. Sed & si conuersus iu¬
stus a rusticia sua fecerit
iniquitatem. ponam of¬
fendiculũ coram eo ipse
morietur. quia ñ annun¬
tiasti ei. In peccato fuo mo¬
rietur: & ñ erunt in me¬
moria iusticie eius quas

Expanded text:
 uia sua impia, ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. sed et si conuersus iustus a iustitia fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo, ipse morietur, quia non adnuntiasti ei. in peccato suo morietur, et non erunt in memoria iustitiae eius, qu
Abbreviated transcription (Latin):
indicrũ uitȩ reuertentis.
mulieres se deuote humi¬
litatis inuicem ac pietatis
p̃uenirent obsequiis. Prior
gͦ nobis beata dei genitrix
ad sublimitatem patriȩ
celestis iter ostendit humi¬
litatis: ñ minus religionis.
qͣm castitatis exemplo ue¬
nerabilis. Siquidẽ gła uir¬
ginei & intemerati corpo¬
ris. qualis sit uita suꝑnȩ
ciuitatis ad qͣm suspiramꝰ
insinuat᷑. ubi neq nubent
neq nubentur. sed sunt si¬
cut angłi dei in cȩlis: ac
uirtute mentis eximia. qͣ
ad hanc ꝑtingere debeamꝰ
indicat. Nam sicut p̃ceden¬
te sc̃i eugłii lectione cogno¬
uimus. postqͣm angłica ui¬
sione & allocutione meru¬
it sublimari. postqͣm cele¬
sti se onustandam partu
uidicit: nequaqͣm se de
donis celestib quasi hec a¬
se essent extulit᷑ sed ut ma¬
gis magisq donis esset ap¬
ta diuinis. in custodiam
humilitatis gressũ mentiᷤ
fixit: & ita euͣgłiranti sibi
archangło respondit. Ecce
ancilla dm̃i: fiat michi se

Expanded text:
indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi se
Abbreviated transcription (Latin):
igitur: Precellimus eos:
Nequaqͣm. Causati enim
sumus udeos &e grecos.
om̃s sub peccato esse: sicut
scriptũ est. Quia ñ est iu¬
stus quisqͣm. ñ est intelli¬
gens: ñ est requirens dm̃.
Dm̃s declinauerunt.si

Expanded text:
igitur praecellimus eos nequaquam causati enim sumus Iudaeos et Graecos omnes sub peccato esse sicut scriptum est quia non est iustus quisquam non est intellegens non est requirens Deum omnes decl
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. qui semel popłm
de egiptia seruitute libe¬
rans: in memoriam eius¬
dem liberationis ꝑ omnes
annos immolatione sua
popłm eundem scĩficare
solebat:donec ueniret ip

Expanded text:
tendit, qui semel populum de Aegyptiaca servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis per omnes annos immolatione sua populum eumdem sanctificare solebat , donec veniret ip
Abbreviated transcription (Latin):
clamantis in deserto. para¬
de uiam dñi: rectas facite
semitas eius. Ipse autẽ io¬
hannes baptista requisitꝰ
quis esset:respondit. Ego
uox clamantis in deserto.
Quid autẽ clamaret: aꝑi¬
tur cũ subditur. larate ui¬
am dñi. rectas facite semi¬
tas eius. Om̃is qui fidem
rectam & bona oꝑa p̃dicat.
quid aliud qͣm uenienti do¬
mino ad corda audientiũ
uiam parat. ut ea uis gr̃ȩ
penetret. lumen ueritatis
illustret. ut rectas do semi¬
tas faciat. dũ mundas in
antmas cogitationes ꝑ ser-¬
monẽ bone p̃dicationis for¬
mat: Om̃is uallis imple¬
bitur: & om̃is mons & collis
humiliabitur. Quid hoc
loco ualliũ nomine nisi hu¬
miles. quidmontiũ et
colliũ. nisi suꝑbi homi¬
nes designantur: In ad¬
uentu igitur redemptoriᷤ¬
nr̃i ualles impletȩ. mon
des uͦ &e colles humiliati
sunt: quia iuxta eius uo

Expanded text:
clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vo
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ głificat contuberniũ
habens di: sed & om̃iũ dñs
dilexit illam.Doctrix ẽ enĩ
disciplinȩ di: & electrix ope¬
rũ illius. Et si diuitiȩ aꝑ¬
petuntur in uita: quid sa¬
pientia locupletius. que
omĩa oꝑatur:Si autem
sensus oꝑatur: quis hoꝵ
que sunt magis qͣm illa
est arcifex: Et si iusticiã
quis diligit: dilectio huiꝰ
magnas habet uirtutes.
Sobrietatem enĩ & sapien¬

Expanded text:
ium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est in uita homini¬
bus. & similitudinẽ scien¬
tiȩ desiderat. Que scit p̃¬
terita. & de futuris esti¬
mat. Scit uersutias ser¬
monũ: & dispositiones
argumentoꝵ. Signa et
monstra scit anteqͣm fi¬
ant: & euentus dempoꝵ¬

Expanded text:
hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus tempo
Abbreviated transcription (Latin):
larũ dispositionem. Luci
comparata: inuenit᷑ pu-¬
rior. Inli enim succedit nox:
sapientiam autẽ ñ uin¬
cit malitia. Atcingit gͦ a
fine usq ad finem fortit̃:
& disponit om̃ia suauit̃.
hanc amaui & exquisiui

Expanded text:
larum dispositionem: Luci comparata, invenitur prior . Illi enim succedit nox, sapientiam autem non vincit malitia: Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Hanc amavi, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
sternitur aqua. sed fre
bus agitatur: haustu
oulcis. & ad potandũ ha¬
bilis. Sed hebraicȩ linguȩ
consuetudine om̃is aqua¬
rũ congregatio siue dul¬
cis siue salsa: mare nun¬
cupatur. Qui lacus inter
fluente iordane centũ qͣ¬
oraginta stadiis in longi¬
tudinem: & quadragin¬
uia ergo stagnũ si¬
qie mare p̃sens scłm
designat: dñs secus mare
stat. postqͣm uitȩ laben¬
tis mortalitatem deuin¬
cens. in ea qua passus est
carne stabilitatẽ ꝑpetuȩ
quietis adiit. CTurbarũ
conuentus ad eũ. gentiũ
in fide concurrentiũ ti¬
pus est. De qurib ysaias.
Et fluent inquit ad eũ
om̃s gentes: & ibunt po¬
puli multi & dicent. Ue¬
nite ascendamus ad mon¬
dem dñi. Et uidit duas

Expanded text:
sternitur aqua, sed freq ventis, agitatur, haustu dulcis, et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine, omnis aquarum congregatio, sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus inter fluenta Jordanis, centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginQuia ergo stagnum sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat. Postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne, stabilitatem perpetuae quietis adiit, turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes, exibunt populi multi et dicent: Venite, ascendamus ad montem Domini . Et vidit
Abbreviated transcription (Latin):
t ait dauid. Dñs qui
eripuit me de ore
leonis. & de manu ursi: ip¬
se liberabit me de manu
philistei huiꝰ. Dixit autẽ
saul ad dauid. Uade et
sauldauid uestim̃tis siris:
& imposuit galeam ȩre¬
am suꝑ caput eius: & uesti¬
uit eũ lorica. Accinctus gͦ
dauid gladio eius super
uestem suam: cepit dẽp¬
tare si armatus posset in¬
cedere.Non enim habebat

Expanded text:
t ait David: Dominus qui eruit me de manu leonis, et de manu ursi, ipse liberabit me de manu Philisthaei hujus. Dixit autem Saul ad David: Vade, et Saul David vestimentis suis, et imposuit galeam aeream super caput ejus, et vestivit eum lorica. Accinctus ergo David gladio ejus super vestem suam, coepit tentare si armatus posset incedere, non enim habebat
Abbreviated transcription (Latin):
aciem ad pugnandũ contͣ
philistiim. Et philistiim
stabant suꝑ montẽ ex hac
parte: & isrł stabat super
montẽ ex aldera parte.ual¬
lisq erat int̾ eos. Et egres¬
sus est uir spurrus de ca¬
stris philistinoꝵ.nomine¬

Expanded text:
aciem ad pugnandum contra Philisthim et Philisthim stabant super montem ex hac parte et Israhel stabat super montem ex altera parte vallisque erat inter eos et egressus est vir spurius de castris Philisthino
Abbreviated transcription (Latin):
illi semꝑ uiuere. Nam curi
ñ datur semꝑ uiiuere. qͥd
ꝓdest bene uiuere:Quia
nec bene uiuere dicendi
sunt:qui finem bene ui¬
uendi uel cecitate nescrũt:
uel inflatione contẽpnunt:

Expanded text:
illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi, vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt
Abbreviated transcription (Latin):
longa molestia stoma¬
chus. diu me caritati ũrȩ
expositione ꝓhibuit. Uox
namq ipsa: a clamoris
uirtute succũbit. Et qͥa
a multis audiri ñ ualeo.
loqui fateor int̃ multos
erubesco:sed hanc in me
uerecundiam & ipse rep̃¬
hendo. Quid enim: Nũ¬
quid si multis ꝓdesse ne¬
queoͥ neq paucis curabs.
Et si ex messe portare ma
mpulos ñ possum multoᷤ¬
nũguidnam debeo ad are¬
am uacuus redire: Quã¬
iuis enim qͣntos debeo fer¬
re non ualeo:certe uel pau¬
cos.certe uel duos. certe uel
unũ feram. Habet namq
ipsa infirmitatis intentio
mercedis suȩ certitudinẽ.
quia suꝑnus arbiter ñr
& si pondus considerat in
retributione: tam̃ uires
pensat in pondere.i.
ectio sc̃i euͣgelii qͣm

Expanded text:
longa molestia stomachus diu me charitati vestrae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii q
Abbreviated transcription (Latin):
audiui ꝓpter duritiã eoꝵ
qui p̃sunt oꝑib. & sciens
dolorem eius. descendi ut
liberarem eũ de manu
egiptioꝵ. & educerem de-
terra illa in t̃ram bonam
& spatiosam: in t̾ram que
fluit lacte & melle. ad lo¬
ca chananei. & echei. & a¬
morrei.pherezei & euel.
& iebusei. Clamor gͦ filioꝵ
isrł uenit ad me: uidiq
afflictionem eoꝵ qua ab
egiptiis opprimunt᷑. Sed
uemi mittam de ad phara¬
onem: ut educas popłm

Expanded text:
audivi propter duritiam eorum qui praesunt operibus et sciens dolorem eius descendi ut liberarem eum de manibus Aegyptiorum et educerem de terra illa in terram bonam et spatiosam in terram quae fluit lacte et melle ad loca Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et Evei et Iebusei Israel venit ad me: vidique afflictionem eorum, qua ab Aegyptiis opprimuntur. Sed veni, mittam te ad Pharaonem, ut educas pop
Abbreviated transcription (Latin):
phare. Tegͦ ꝑmisit ad ne¬
quitiam: illos ꝑduxit ad
palmam. Unus enim idẽq
qui tuam crudelitatem
dignatus est fugere. cuius
maiestatem ñ potes effuge¬
re. Fugit enim ñ formidi¬
ne humana. sed dispensa¬
tione drurna. Fugit ñ ne¬
cessitate: sed potestate. Ideo
autẽ dignatus est in egip¬
tũ fugere: ut postea cru¬
cem dignaretur ascendere.
Et illa potestate puer la¬
tuit in egipto. qua pote¬
state iuuenis pependit
in ligno. Unus enim idẽq
est mortis susceptor: uitȩq
largitor. Unus idemꝙ im¬
mortalis ex patre: morta¬
lis ex matre. Propria pote¬
state moriens: ꝓpria pote¬
state resurgens. Iste itaꝙ
puer gui natus est ideo ñ
inuenitur in numero
paruuloꝵ morientiũ: qͥa
ipse est expectatio gentiũ

Expanded text:
phare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus enim idemqueest, qui tuam crudelitatem dignatus est fugere, cujus majestatem non potes effugere. Fugit enim non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unus idemque immortalis ex Patre, mortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque puer qui natus est ideo non invenitur in numero parvulorum morientium, quia ipse est exspectatio gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
iutorio egebat alieno. ꝑ an¬
gelos quippe illa facta et
ostensa sunt adium̃ta. qͥa
nec ad celũ quidem aerrũ
ꝑse ascendere poterat:quẽ
naturȩ suȩ infirmitas gra¬
uabat. Redemptor autẽ
ñr ñ curru. ñ angłis suble¬
uatus legitur: quia is qui
fecerat omĩa nimirũ suꝑ
omia sua uirtute ferebat᷑.
Illuc etenim reu̾debatur ri¬
bierat: & inde redibat ribi
remanebat. Qui cũ ꝑ hu

Expanded text:
utorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis, sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat. Quia cum per hu
Abbreviated transcription (Latin):
priori destam̃to. reꝓmissi¬
onem accipiantꝰ. qui uoca¬
tisunt eternȩ hereditatiͤ.
tum: mors necesse ẽ
intercedat testatoris. Testa¬
mentũ enim: in mortuis
confirmatũ est. Alio¬
quin nondũ ualet dũ ui¬
uit qui testatus est: unde
nec primũ quidem sine
sanguine dedicatũ est. Lec¬
to enim om̃i maridato legiᷤ
a moyse unuerso populo.
accipiens sanguinẽ hircoꝵ¬

Expanded text:
iori testamento repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae haereditatis. tum, mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum. Alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vi
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Om̃ipotentiam qua
fecit omnem diem. gr̃am
qua certo die concipi: et
certo die dignatus est na

Expanded text:
erat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est na
Abbreviated transcription (Latin):
ydita sunt uiͦ.¬
autẽ uerba que lo¬
cutus est dauid: & anmun¬
data in conspectu saul. Ad
quem cũ fuisset adductus:
locutus est ei. Non concidat
cor cuiꝰquam in eo. Ego ser¬
uus duus uadam: & pug¬
nabo aduersũ philisteũ
Et ait saul ad dauid. Non
uales resistere philisteo isti

Expanded text:
dita sunt autem verba quae locutus est David et adnuntiata in conspectu Saul ad quem cum fuisset adductus locutus est ei non concidat cor cuiusquam in eo ego servus tuus vadam et pugnabo adversus Philistheum et ait Saul ad David non vales resistere Phil
Abbreviated transcription (Latin):
nũ librũ scriptũ intus &
foris: signatũ sigillis sep¬
tem. Et uidi angłm for¬
dem: p̃dicantem uoce mag¬
na. Quis dignus est ape¬
rire librũ. & soluere sig¬
nacula eius: Et nemo
poterat neq in cȩlo. neq
in terra. neq subtus t̃ram.
aperire librũ: neq ꝑspi¬
cere illum. iiii.

Expanded text:
um librum scriptum intus et foris, signatum sigillis septem. Et vidi angelum fortem, praedicantem voce magna. Quis dignus est aperire librum, et solvere signacula ejus? Et nemo poterat neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire librum, neque respicere illum.
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq dñs rursum.
Mitte manũ tuam:
in sinũ tirũ. Quam cum
misisset in sinũ: ꝓtulit
leprosam instar muis.
Retrahe ait manũ in sinu
tiũ. Retraxit & ꝓtulit ite¬
rũi: & erat similis carni re¬
liquȩ. Siñ crediderint in

Expanded text:
ixitque Dominus rursum: Mitte manum tuam in sinum tuum. Quam cum misisset in sinum, protulit leprosam instar nivis. Retrahe, ait, manum in sinum tuum. Retraxit et protulit iterum, et erat similis carni reliquae.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ peccanti homini dictũ
sit: derra tua spinas & tri¬
bulos germinabit tibi: qͥd
mirũ si sc̃e eccłiȩ illud pro¬
mittit᷑. qd̃ peccanti homini
ꝓ pena multiplicat᷑. Sed ce¬
dri signant᷑ nomine hii:
qui uirtutes & signa exhi¬
bent in sua oꝑatione. qui
dicere cũ paulo ualent. xp̃i
bonus odor sumus do. Quoꝵ
corda ita int̃no amore soli¬
data sunt: ut ea iam derre¬
ni amoris putredo nulla
corrũpat. Per spinã uͦ sig¬
nati sunt doctrinȩ sp̃ualis
uiri. qui dũ de peccatis ac
uirtutib disserunt. & mo¬
do et̃na supplicia minant᷑.¬
modo celestis regni gaudia
ꝓmittunt: corda audientiũ
pungunt. Sicq mentem
dolore compunctionis ꝑfo¬
rant: ut ab eoꝵ oculis qua
si quidã sanguis animȩ
lacrimȩ decurrant. Mir
dis est: ita ut dissoluta m̃

Expanded text:
um peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt, sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae lacrymae decurrant. Per vae virtutis est, ita ut dissoluta m
Abbreviated transcription (Latin):
erus suscipere ruste recu¬
sarint.Et hoc est qd̃ ait.
Non sũ missus: nisi ad ouẽ
que perierunt domꝰ isrł:
quia ꝑ semet ipsũ solus
docebat iudeos. qui ꝑ suoᷤᷤ
discipłos etiam gentiles ad
fidei grãm uocauit. De qͥb
alibi dicit. Et alias oues
habeo que ñ sunt ex hoc
ouili. & illas oportet me¬

Expanded text:
ejus suscipere juste recusaverint. Et hoc est quod ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quia per se ipse solus docebat Judaeos, qui per suos discipulos etiam gentibus ad fidei gratiam vocavit, de quibus alibi dicit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili,