comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i enim ille rex & dñs
seruo debitori decẽ
miliũ talentoꝵ tam fa¬
cile dimisit. quantoma¬
gis serui conseruis suis
debent minora dimitte¬
re:Qd̃ ut manifestius
fiat: dicamus sub exem¬
plo.Siguis nr̃m cõmiserit
adulteriũ. homicidiũ. sa

Expanded text:
i enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sa
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. homo: remictunt᷑
tibi peccata tua. hominẽ
dñs a paralisi curaturus.
primo peccatoꝵ iuncula
dissoluit: ut ostenderet
eũ ob nexus culparũ ar¬
tuũ dissolutione damp¬
nari. nec nisi his relaxatiꝰ.
menbroꝵ posse recupera¬
dione sanari. Sic & iꝑsi
paralitico qui iuxta ꝓba¬
ticam piscinam dru mo¬
tũ aquȩ frustra p̃stola¬
batur sanato:a dño dicit᷑.
Ecce sanus factus es:iã
noli peccareͥ ne deterius
dibi aliquid contingat.
Et bene is cui peccata di¬
mittebant᷑ homo uocat᷑.
qui hoc ipso qd̃ homo erat
non posset dicere ñ pecca¬
ui. simul etiã ut ille qui

Expanded text:
dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralisi curaturus, primo peccatorum vinculo dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum actuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari, sic et illi paralytico qui juxta Probaticam piscinam diu motum atque frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. Et bene is cui peccata dimittebantur homo vocatur, qui hoc ipso qnon posset dicere \'non peccaui\', simul etiam ut ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui scientiam uerȩ fidi
ñ habentes:uarias doc¬
trinas ꝓfitentur erroris.
Non enim abscondunt
imꝑitiam suam. sed pro
sũma peritia ꝓferunt
in lucem: & iactantiam
sermonis ostentant. Nul¬
la porro falsa doctrina
est: que ñ aliqua uera
int̾misceat. Uera gͦ falsis
una disputatione uel
narratione hominis. tan¬
qͣm in unius corporis co¬
lore apparentia signifi-¬
cant lepram: tanquã ue¬
ris falsisq coloꝵ locis hu¬
mana corpora uariantẽ
atq maculantẽ. Hii au¬
tem tam uitandi sunt
eccłiȩ. ut si fieri potest:
longius remoti magno
clamore xp̃m int̾pellent.
Unde & apte subiungit᷑.
Qui steterunt alonge: &

Expanded text:
qui scientiam verae fidei non habentes varias doctrinas profitentur erroris. Non enim abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia produnt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera misceat. Vera ergo falsis ua disputatione vel narratione cujuslibet, tanquam in unius corporis colore apparentia, significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis, humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent, unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quam uera uita fres mei.
ubi ñ paulus de stephani
occisione confunditur. sed
stephanꝰ de parili consortio
gratulatur: q̃m caritas
in utroq letatur. Caritas
quippe in stephano supe¬
rauit seuitiam iudeoꝵͥ ca¬
ritas in paulo cooperuit
multitudinẽ peccatoꝵ.Ca
ritas in utroq parit: reg¬
nũ meruit possidere celoꝵ.
Caritas est igitur om̃um
fons & origo bonoꝵ. muni¬
mentũ egregiũ: uia que
ducit ad cȩlum. In caritate
qui ambulat:nec errare
poterit nec timere. Ipsa di¬
rigit: ipsa protegit ipsa
ꝑducit. Quocirca fr̃es q̃m
scalam caritatis constituit
sit conscendere xp̃ianus:
puram caritadem fortiter
retinete. ipsam uobis iui¬
cem exhibete. & in ea ꝓfici¬
endo conscendite. Insistite
oꝑib bonis. ut ad p̃mia et̃¬
na ꝑuentre possitis: adru¬

Expanded text:
Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducit. Quocirca, fratres, quoniam scalam caritatis constituit sit conscendere Christianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, adju
Abbreviated transcription (Latin):
mus deo ñro. Sed ego scio
qd̃ non dimitcet uos rex
egipti ut eatis: nisi ꝑ ma¬
nũ ualidam. Excendam
enim manũ meã & ꝑcuti¬
am egiptũ in cunctis mira¬
bilib meis: que facturus

Expanded text:
 Deo nostro. Sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti, ut eatis, nisi per manum validam. Extendam enim manum meam, et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis, quae facturus
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ eius. Dixit enim. In
fortitudine manus meȩ
feci. & in sapientia mea in¬
tellexi. & abstuli terminos
populoꝵ: & principes eoꝵ
depredatus sum. Et detra¬
xi quasi potens in sublime

Expanded text:
 « Dixit enim: In fortitudine manus meae feci, et in sapientia mea intellexi, et abstuli terminos populorum, et principes eorum depraedatus sum, et detraxi quasi potens in sublime
Abbreviated transcription (Latin):
uentes & descendentes per
eam. & dñm innixũ scalȩ:
dicentem sibi. Esgo sũ dñs
d̃s abraham patris tui: &
õs ysaac. Terram in qua
dormis tibi dabo & semini
tuo: eritq germen tirum
quasi puluis derrȩ. Dilata¬
beris ad orientem & occiden¬
tem. septẽtrionem & meri¬
diem: & benedicent᷑ in de
& in semine tuo cunctȩ
trib derrȩ. Et ero custos
tuus quocũq prexeris: &
reducam te in t̃ram hanc.
nec dimitcam nisi comple¬
uero uniuersa que dixi.
Cumq euigilasset iacob
de somno ait. Uere dñs est
in loco isto: & ego nesciebã.
lauensq. qͣm terribilis est

Expanded text:
ndentes per eam et Dominum innixum scale dicentem sibi: Ego sum Domimus Deus Abraam patris tui et Deu Yssaac: terram in qua dormis tibi dabo et semini tuo. Eritque germen tuum quasi pulvis terre. Dilataberis ad occidentem et orientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque, Quam terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
in quib praui quilibet
inuste delectati: quasi ꝓ¬
fundis dediti pisces. men
idem mare galilee. id est
rota cognominatur.quia
nimirũ amor labentis
scłi. quasi in uertiginem

Expanded text:
in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis dediti pisces, mentidem mare Galilaeae, id est, rota cognominatur, quia nimirum amor labentis saeculi quasi in vertiginem
Abbreviated transcription (Latin):
Deleantur de libro uiuen¬
tiũ. & cũ iustis ñ scribant᷑.
Qui bene etiam in bechle¬
em nascitur. Bechleem qͥp¬
pe: domus panis int̃preta¬
tur. Ipse namq est: qui
ait. Ego sũ panis uiuus:
qui de cȩlo descendi. Locus
gͦ in quo dñs nascitur. do¬
mus panis apte uocatꝰ est.
quia futurũ ꝓfecto erat.
ut ille ibi ꝑ materiã car

Expanded text:
Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam car
Abbreviated transcription (Latin):
yia largiente dño
missarũ sollempnia
ter hodie celebraturi sumꝰ:
loqui diu de euͣgłica lecti¬
one ñ possumus.Sed nos
aliquid uel breuit dicere:
redemptoris nr̃i natruitas
ipsa compellit. Quid est
qd nascituro dño munduᷤᷤ
describitur. nisi hoc qd̃ aꝑ¬
de monstratur:quia ille

Expanded text:
ia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
iħm p̃ceptorem no¬
minant. Quia enĩ in eiꝰ
uerbis se errasse signifi¬
cant:hunc saluandi hu¬
militer p̃ceptorem uo¬
cant. Cumq ad cogniti¬
onem p̃ceptoris redeunt:
mox ad formã salutis re¬
currunt. Nam sequitur.
Quos ut uidit: dixit. Ite
ostendite uos sacerdotibꝰ.
Et factũ est dũ irent.:
mundati sunt. Nullum
dñs eoꝵ quib hec corpora¬
lia beneficia p̃stitit. iue¬
nitur misisse ad sacerdo¬
tes. nisi lepsos: quia uide¬
licet sacerdotrũ iudeoꝵ
figura erat futuri sacer¬
dotii regalis. qd̃ est in ec¬
cłia: quo consecrantur
om̃s ꝑtinentes ad corpuᷤ
xp̃i: summi & ueri prin¬
cipis sacerdotũ. Et quis¬
quis uel heretica prauita
de. uel suꝑstitione genti¬
li. uel iudaica ꝑfidia. uel
etiam scismate frat̃no. qͣsi
ad eccłiam ueniat. colo¬
remq fidei uerũ quem

Expanded text:
m praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, sive etiam schismate fraterno, quasad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem
Abbreviated transcription (Latin):
pam p̾uaricationis. nisi
iustam conditoris iram
meruimus:Ande restat.
lt quotqͦt ad salutem
uitamq recuperamur ẽt¬
nam. ñ hoc nobis sed eius
gr̃ȩ tribuamus: cui dictũ
est in ira miscdiȩ memor
eris. Sicut locutus est ad
patres nr̃os: abraham oe
semini eius in scła. latrũ
memoriã faciens beata Ma¬
ria. recte abraham nomi¬
natim exprimit. quia &¬
si multi patres & sc̃i dnicȩ
incarnationis testimoniũ
misticȩ ꝓtulerunt: ipsi
tamen primo manifesta¬
ta sunt eiusdem incarna¬
tionis ac nr̃e redemptio¬
nis archana p̃dicta. ipsi
specialit̾ dictũ est: in te
benedicentur unuersȩ
cognationes derrȩ. Qd̃ ad
oñm saluatorem ꝑtinere

Expanded text:
pam praevaricationis, nisi justam Conditoris iram meruimus? Unde restat ut quotquot ad salutem vitamque recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus gratiae tribuamus, cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte Abraham nominatim exprimit, quia etsi multi Patres ac sancti dominicae incarnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis arcana praedicta: ipsi specialiter dictum est: Atque in te benedicentur universae cognationes terrae : Quod ad Dominum Salvatorem pertiner
Abbreviated transcription (Latin):
naturam. dũ aut deitatẽ
homine.aut hominem
deitate dispoliant: cum
umius temporis gemino
documento. utraq falsi¬
tas sit ꝑempta: quia &
ꝑ famem corporis ꝑfecta
humanitas. &e ꝑ famulan¬
tes angłos demonstrata
est manifesta diurnitas:

Expanded text:
naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd ꝑ simplex p̃ceptũ
teneri ab auditorib non
potest: ꝑ si militudinẽ
exempli teneat᷑ Precepit
itaq petro sub compara¬
tione regis & dñi & serui
qui debitor decem miliũ
talentoꝵ a dño rogans

Expanded text:
simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans
Abbreviated transcription (Latin):
mescere & se ipsũ negare
ꝑmisit. Qd̃ nimirũ mag¬
nȩ actũ esse pietatis cdis¬
pensatione cognouimus:
ut is qui futurus erat pa¬
stor eccłiȩ: in sua culpa
disceret: qualit aliis mise¬
reri debuisset. Prius itaq
eũ ostendit sibi. & t̃c pre¬
posuit ceteris: ut ex sua
infirmitate cognosceret:
qͣm miscditer aliena in¬
firma doleraret.Bene au¬
dem de redemptore mno¬
stro dicitur. p̃cedet uos
in galileam: ibi eũ uicĩe¬
bitis sicut dixit uob̾. Ga¬
ulea autẽ transmigratio
facta interp̃tatur. Iam

Expanded text:
mescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum esse pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat Pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. 5. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Galilaea namque transmigratio fact
Abbreviated transcription (Latin):
am. qua ad destruendũ
opus diaboli. ñ uirtute
uteretur potentiȩ: sed ra-¬
tione iusticiȩ. Nam suꝑ¬
bia hostis antiqui ñ im¬
merito sibi in om̃s homi¬
nes. ius tirannicũ uendica-¬
bat. nec ĩmerito dñatu
p̃mebat:quos a manda¬
to dei spontaneos. in obse¬
quiũ suȩ uoluntatis ille¬
xerat. Hon itaq iuste a¬
mitteret ori ginalẽ
dem: nisi de eo qd subege¬
rat uinceretur. Qd̃ ut fi
humanus coitus. sed sp̃c
sc̃s fecundauit. Et cũ in
om̃ib matrib ñ fiat sine
peccati sorde conceptio. hec
inde purgationem tra-¬
xit: unde concepit. Quo
enĩ pat̾ni seminis trans¬
fusio ñ ꝑuenit: peccati se
illic origo ñ miscuit. In¬
luolata uirginitas. concu¬
piscentiam nesciuit: sub¬
stantiã ministrauit. ui.¬
ssumpta est de ma

Expanded text:
 qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem tem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Quod ut fiehumanus coitus, sed Spiritus sanctus fecundavit. Et cum in omnibus matribus non fiat sine peccati sorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni seminis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de ma
Abbreviated transcription (Latin):
apud inferos nullũ reliqͥt.
Omria abstulit: utiq elec¬
ta. Neq etenim infideles
quosq & ꝓsuis criminib
ecernis suppliciis deditos.
adueniam dñs resurgen¬
do reparauit. sed illos ex in¬
ferm claustris rapuit: qͦs
suos in fide & actib recog¬
nouit. Ynde recte etiam
ꝑ osee dicit. Ero mors tue.
omors: ero morsus tius in¬
ferne. Id namq qd occidi¬
mus: agimus ut penitus
ñ sit. Exeo enim qd mor¬
demus. partem abstrahimꝰ
partemq relinquimꝰ. Quia
gͦ in electis suis funditus
occidit mortẽ: mors
mortis excitit. Quia uͦ ex iñ¬
ferno partem abstulit. pal¬
demq reliquit: ñ occidit
funditus. sed momordit
infernũ. Flc ergo. Ero mor
tua o mors. Acsi aꝑte dicat
Quia in electis meis te fun¬
ditus perimo: ero mors tua.
Ero morsus tuus inferne:
quia sublatis eis. de ex par¬
te transfigo. iii.

Expanded text:
apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero mors tua; ero morsus tuus, inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo.
Abbreviated transcription (Latin):
oiffusa est. ꝑsecutionem se-¬
pacientiam esse coronan-¬
dam. Quia bimi occisi st̃:
doctrina & oꝑatione ꝑfec¬
tos indicant. Qui uͦ infra:
simplices uel idiotas. fidei
tam̃ ñ fictȩ constantia for¬
des eque denuntiant. Qd̃
illi quidem occisi sunt. sed
tio tota seuit. nulladenus
eis uel uiuentib uel occisis
posse auferri. sed ueracit¬
eos contestari. quia sirie ui¬
uimus dño uiuimus. siue
morimur. dño morinrur.
Siue enim uiuimꝰ. siue mo¬
rimur: dñi sumus. x.

Expanded text:
iffusa est, persecutionem saepatientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, sed tio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
urba gͦ triduo dñm
ꝓpter sanationem
infirmoꝵ suoꝵ sustinet:
cũ electi quiq fide sc̃ȩ tri¬
nitatis lucidi. dño ꝓsuis
suoꝵq peccatis. animȩ ui¬
oelicet languorib ꝑseue¬
ranti instantia supplicãt.
sustinet. qͣndo multitudo
fideliũ peccata que ꝑpetra¬
uit ꝑ penitentiam decli¬
nans: ad dñm se in opere.
in locutione.atq cogitati¬
one conuertit. Quos dimit¬
tere ieiunos in domũ suã
oñs ñ uult ne deficiant
in uia:quia uidelicet pec¬
uitȩ uia deficiunt: si in
sua conscientia sine doc¬
trinȩ sc̃ȩ pabulo dimit¬
tantur. Ne gͦ lassentur in
huiꝰ peregrinationis itine¬
re: pascendi sunt sacra

Expanded text:
urba ergo triduo Dominum ropter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit, per poenitentiam declinans ad Dominum se in opere, in locutione atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet cvitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Quom uoluntate
credo si trahor: Ego dico.
Parũ est uoluntate. etiã
uoluptate traheris. Quid
est trahi uoluptate: De¬
lectare in dño: & dabit
tibi peticiones cordis dui.
Est quedam uoluptas cor¬
dis: cui panis dulcis ẽ ille
celestis. Porro si poetȩ dice¬
re licuit. trahit sua quẽq
uoluptas: ñ necessitas sed
uoluptas. ñ obligatio sed
delectatio. qͣnto fortius
nos dicere debemus.tra¬
hi hominem ad xp̃m. qui
delectatur ueritate. de-¬
lectatur beatitudine. de-¬
lectatur iusticia. delectat᷑
sempit̃na uita. qd̃ dotũ
poris sensus uoluptates
suas. & anrmus deseritur
a uoluptatib suis: Si ani¬
mus non habet uolupta¬
tes suas. unde dicit᷑. filii aũ
hominũ sub tegiine ala¬
rũ tuarũ sꝑabunt. inebri¬
abuntur ab ubertate do.¬
mus tue. & dorrente uo¬

Expanded text:
nobis, Quomodo voluntate credo, si trahor? Ego dico: parum est voluntate, etiam voluptate traheris. Quid est trahi voluptate? Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Est quaedam voluptas cordis, cui panis dulcis est ille coelestis. Porro si poetae dicere licuit, « Trahit sua quemque voluptas » ; non necessitas, sed voluptas; non obligatio, sed delectatio: quanto fortius nos dicere debemus trahi hominem ad Christum, qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur justitia, delectatur sempiterna vita, quod totum poris sensus voluptates suas, et animus deseritur a voluptatibus suis? Si animus non habet voluptates suas, unde dicitur, Filii autem hominum, sub tegmine alarum tuarum sperabunt: inebriabuntur ab ubertate domus tu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm bellator fortis. id circo
qui ꝑsequuntur me cadẽt:
& infirmi erunt. Confun
sempiternũ. qͦd nũqͣm de¬
ꝓbator iusti. qui uides re¬
nes & cor: uideam queso ul

Expanded text:
 bellator fortis: idcirco qui persequuntur me, cadent, et infirmi erunt: Confundsempiternum, quod numquam deprobator justi, qui vides renes et cor:
Abbreviated transcription (Latin):
prie hebreoꝵ est. Racha
autẽ dicitur renoc. id est
manis & uacuus. quem
ñ possumus uulgata in¬
nria absq cerebro nun¬
cupare.Si de otioso ser¬
mone reddituri sumus
rationem. qͣndomagis
de contumelia:Sed et

Expanded text:
roprie Hebraeorum est: raca enim dicitur κήναι, id est, inanis et vacuus quem nos possumus vulgata injuria absque cerebro nuncupare. Si de otioso sermone reddituri sumus rationem, quanto magis de contumelia? Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim centenarius
se centũ oues habuit: cũ
angłoꝵ substantiam et
hominũ creauit. Sed una
ouis c̃c periit: qͣndo pec¬
cando homo pascua uitȩ
uereliquit. Dimisit autẽ
nonaginta nouem oues
in deserto: quia illos sũ¬
mos angłoꝵ choros reli¬
quit in cȩlo. Cur audẽ
celũ desertũ uocatur: ni¬
si quia desertũ dicitur
derelictũ: Tunc audẽ ho¬
cauit. In deserto autem
non aginta & nouem ouẽ
remanserant: qͣndo in
terra dñs unam querebat.
quia rationalis creaturȩ
numerus angłoꝵ uideli¬
cet & hominũ. qui ad ui¬
uendũ dm̃ conditus fuẽ¬
rat: pereunte homine
erat ĩminutus. Et tit
ꝑfecta sũma ouiũ integͥ¬
retur in cęlo: homo ꝑditꝰ
querebatur in derra.

Expanded text:
Quia enim centenarius se centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem cocavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista postulat. Delic¬
ta quis intelligit: Fb oc¬
cultis meis munda me dñe.
It continuo ii.¬
surgens: ministrabat
illis. Naturale est febrici¬
tantib incipiente sanitate
lassescere: & egrotationis
sentire molestiã. Clerũ sa¬
nitas que dñi confertur
imꝑio: simul dota redit.
Non solũ ipsa recdit. sed &
tanto robore comitante.
ut eis continuo qui se adiu¬
uerant: ministrare suffi¬
ciat. Et iuxta leges trops¬
logiȩ.menbra que seruie

Expanded text:
Psalmista postulat: « Delicta quis intelligit? Ab occultis meis munda me, Domine . » « Et continuo surgens, ministrabat illis. » Naturale est febricitantibus, incipiente sanitate, lassescere, et aegrotationis sentire molestiam. Verum sanitas, quae Domini confertur imperio, simul tota redit. Non solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo, qui se adjuverant, ministrare sufficiat, et juxta leges tropologiae, membra quae servie
Abbreviated transcription (Latin):
doris qui prius steterant
corruerunt: & qui cecide¬
rant surrexerunt.Una
hec est interp̃tatio de eo
qd̾ dictũ est: ecce iste posi¬
tus est in rumam. & in re¬
surrectionem multoꝵ i
isrł. Est autẽ & altius qͥd
intelligendũ. aduersus
eos uel maxime qui contͣ
conditorem latrant & hinc
inde de ueteri testam̃to
que ñ intelligunt desti¬
monia congregantes.sim¬
pliciũ corda decipiunt. Fu¬
unt enim. Ecce ds legis

Expanded text:
oris qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una est haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃m sc̃m aciem mentiꝰᷤ
intendimus: ꝓcul ab a¬
corpoꝵ repellamus. Disce
deitate concepta. nichil
ꝑ distantiam intelligat.:
nichil ꝑ gradus querat.
senserit. nulli audeat ne¬

Expanded text:
 sanctum aciem mentis intendimus, procul ab acorum repellamus. DiscedDeitate concepta, nihil per distantiam intelligat, nihil per gradus quaerat; senserit, nulli hoc ibi audeat ne
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc enͣgłm. Qui dile¬
xit nos inquit. & lauit
nos a peccatis nr̃is. in san¬
guine suo.x.
on solum autem la

Expanded text:
est hoc Evangelium: Qui dilexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem la
Abbreviated transcription (Latin):
ce traxit maculam culpȩ.
Ecce qui tollit peccata
mundi. Ecce qui iustus
incer peccatores. mitis iñt
impios: hoc est quasi ag¬
nus inter lupos apparens.
etiam peccatores &e impi¬
os iustificandi habet po
iustificet impios: apls pe¬
trus ostendit qui ait. Non
corruptibilib argento uł
auro redempti estis de ua¬
na ur̃a conuersatione pa¬
ternȩ traditionis: sed pre

Expanded text:
e traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccatum mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens etiam peccatores et impios justificandi habet potjustificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, se
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt quises. Tu es
filius dei. Dicit hoc petruᷤ
& laudatur: dicit demon
& dampnat᷑. cinde hoc ni¬
si quia uox par. & cor im¬
par. Discernamꝰ ergo fidẽ
nrãm: nec credere suffici¬
at. Non est talis fides: que
mundat cor. fide inquit
mundans corda eoꝵ. Sed
qua fide: De quali fide:
nisi qͣm definyuit pauluᷤ
apłs ubi ait. fides que ꝑ
uilectionem oꝑatur.Ni
pensius: nichil ꝑfectius.
rgo triasint iii.¬
illa necesse est.ut in
tionem oꝑatur:speret
qd̃ d̾s pollicetur. Comes
est ergo fidei.spes. Neces¬
saria quippe spes est qͣm¬
diu ñ uidemus qd̃ credi¬
mus: ne forte ñ uidendo
& desperando deficiamꝰ.
Contristat nos quia non
uidemus: sed consolat᷑
nos. quia uisuros nos spe¬
ramus. Adest gͦ spes et
fit comes fidei: deinde
caritas qua desideramꝰ:
qua ꝑuenire conamur.
qua mardescimꝰ: qua si

Expanded text:
inquiunt, qui sis. Tu es Filius Dei . Dicit hoc Petrus, et laudatur : dicit hoc daemon, et damnatur. Unde hoc, nisi quia vox par, et cor impar? Discernamus ergo fidem nostram, nec credere sufficiat. Non est talis fides quae mundat cor. Fide, inquit, mundans corda eorum. Sed qua fide, quali fide, nisi quam definit Paulus apostolus, ubi ait: Fides quae per dilectionem operatur pensius, nihil perfectius. Ergo tria sunt illa. Necesse est ut in tionem operatur, speret quod Deus pollicetur. Comes est ergo fidei spes. Necessaria quippe spes est, quamdiu non videmus quod credimus; ne forte non videndo et desperando deficiamus. Contristat nos, quia non videmus: sed consolatur nos, quia visuros nos speramus. Adest ergo spes, et est comes fidei. Deinde et charitas, qua desideramus, qua pertingere conamur, qua inardescimus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. & a se mietendum
esse destatur: & eundẽ mox
a patre ꝓcedere subiun¬
git: ñ quia idem sp̃c alit̃
a patre ꝓcedit. qͣm a filio
mittitur. aut alio tempo
lius eũ a se mitti. a patre
dicit ꝓcedere: ut aliam pa¬
tris. aliam suam esse ꝑso¬
nam designet: atq in eãdẽ

Expanded text:
veritatis, et a se mittendum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut alio temporlius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam personam designet, atque
Abbreviated transcription (Latin):
& quiete qua romani pro
om̃ib militarent: debere
tributa ꝑsolui.
hariseis uͦ qui sibi ap¬
plaudebant de iusti¬
cia. e contrario nitentib. ñ
debere popłm dei qui de¬
cimas solueret. & primiti¬
ua daret. & cetera que in
lege scripta sunt: huma¬
nis legib subiacere. Quiᷤ
seditionis adeo fomes inua¬
luitꝰ. ut post dñi passionẽ
insistentib sibi romanis.
patriam. gentem. & reg¬
nũ. nobile illud cũ sua reli¬
gione templũ. immo ipsã
lucem ꝑdere: qͣm tributa
pendere maluerint.Et
interrogauerunt illũ di¬
centes. Magister scimus
quia recte dicis ce doces. &
ñ accipis ꝑsonam: sed in
ueritade uiam dei doces.
Licet nobis dare tributũ
cesari an non:

Expanded text:
 quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero qui sibi applaudebant justitiam, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt , humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; et non accipis personam, sed in veritate viam Dei doces. Licet nobis tributum dare Caesari, an non
Abbreviated transcription (Latin):
exiguam. que dño ad pͥ¬
mam petitionem ñ re¬
spondente uerbũ. nequa¬
quã a precib cessat: s am¬
pliori instantia auxiliũ
qd̃ ceperat pietatis eius
implorat.

Expanded text:
exiguam, quae Domino ad primam petitionem ejus non respondente verbum, nequaquam a precibus cessat, sed ampliori instantia auxilium, quod coeperat, pietatis ejus implorat.
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ indigetis ut uos
doceamini que sint ele¬
menta exordii sermonũ
dei: & facti estis quib lacte
opus sit: ñ solido cibo. Om¬
nis enim qui lactis est par¬
ticeps: expers est sermonis
rusticiȩ. Paruulus enĩ est.
ꝑfectoꝵ autẽ est solidus cibꝰ.
eoꝵ qui ꝓ consuetudine ex¬
ercitados habent sensus:

Expanded text:
ut vos doceamini, quae sint elementa exordii sermonum Dei et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis enim qui lactis est particeps, expers est sermonis justitiae. Parvulus enim est. Perfectorum autem est solidus cibus, eorum qui pro consuetudine exercit
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet ut oderis in de opꝰ
tuũ: & ames in de opus dei.
Cum autẽ ceperit tibi dis¬
plicere qd̃ fecisti. inde inci¬
prunt bona oꝑa tua:quia
accusas mala oꝑa tua. Ini¬
sio est operũ maloꝵ. facis
ueritatem: & uenis ad lu¬
cem. Quid est facis uerita¬
dem:Nonte palpas.non
tibi blandiris. ñ tibi adula¬
ris. ñ dicis iustus sũ. cum
sis iniquus. & incipis face¬
re ueritatem. Uenis autẽ
ad lucem: ut manifestent᷑
oꝑa tua. quia m deo funt
facta quia & hoc ipsũ qd̃
tibi displicuit peccatũ tu¬
um. ñ tibi displiceret: m¬
sids tibi luceret. & eruis
ueritas tibi ostenderetur.

Expanded text:
oportet ut oderis in te opus tuum et ames in te opus Dei, cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua, inisio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem, Quid est facis veritatem, non te palpas, non tibi blandiris, non tibi adularis, non dicis justus sum, cum sis iniquus et incipis facere veritatem, venis autem ad lucem ut manifestentur opera tua, quia in Deo sunt facta; quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
cit. si diligitis me
mandata mea seruate:
& ego rogabo patrem et
alrũ paraclitũ dabit uo¬
bis: ut hoc dicat de sp̃u
sc̃oͥ quem nisi habeamuᷤᷤ
nec dm̃ diligere possumꝰ:
nec eius mandata seruare.
Quomͦ diligimus ut eũ
accipiamus: quem nisi ha¬
beamus diłigere ñ ualemꝰ :
Quomͦ mandata seruabi¬
mus. ut eũ accipiamus:
quem nisi habeamꝰ man¬
data seruare ñ possumꝰ
An forde p̃cedit in nobis
tentia. Qui enim se filiũ
diligere credit. & patrem

Expanded text:
cit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis tentia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit apłis: quo
autem ꝓmiserit modo. ad¬
uertamus. Si diligitis me
inquit mandata mea ser¬
uate: & ego rogabo patrẽ
& aliũ paracletũ dabit uo¬
bis ut maneat uobiscũ
meternũ: sp̃m ueritatis.
hic est utiq in trinitate
sp̃e sc̃s. quem patri & filio
consubstantialem & coet̃¬
cholica conficetur. Ipse est:
de quo dicit apłs. Cari

Expanded text:
omisit apostolis. Quo autem modo promiserit, advertamus: Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis. Hic est utique in Trinitate Spiritus sanctus, quem Patri et Filio consubstantialem ettholica confitetur: ipse est de quo
Abbreviated transcription (Latin):
minatus est xp̃c: ne suꝑ
alienũ fundamentũ edi¬
ficarem. sed sicut scriptũ
est:quib ñ est annuntia¬
tum de eo uidebunt. et
qui ñ audierunt intelli¬
gent. Propt̃ qd̃ & impedi¬
ebar primũ uenire ad uos.¬

Expanded text:
minatus est Christus, ne super alienum fundamentum aedificarem: sed sicut scriptum est: Quibus non est annuntiatum de eo, videbunt: et qui non audierunt, intelligent. Propter quod et impediebar plurimum venire ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
increpationem de malis
oꝑib confundatur. & per
orationem apud dñm ad¬
iuuetur. acsi ipsa caritas
& in ore iusticiam sonet
ut errantem corrigat: &
in corde pacientiam seruet.
ut ꝓ errante orationem
puro affectu dilectionis
infundat. Qui enĩ erran¬
dem ñ corripuerit. de negli¬
gentia iudicatur: qui au¬
tem ꝓ eo ñ orauerit. de ꝑni-¬
tie condempnat᷑. Quocirca
fr̃es siqͣndo aliquis ꝓ ani¬
mȩ salute corripitur:non
asꝑnanter accipiat moni¬
ta caritatis: nec p̾sentem
tristiciam suȩ uoluntatis
attendat: sed consideret

Expanded text:
increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. ut uidelicet fatigata
ꝑ diem ac distenta diuer-¬
sis cogitationib mens ñra.
incombente tempore quie¬
tis. ad unionem se suȩ con¬
siderationis colligeret. rãq
salubriter ãmonita. quic¬
quid suꝑfluũ uel nocuũ
diurna uagatione contra¬
xisset: dotũ nocturnis de¬
nuo p̃cib ac lacrimis ex tẽ¬
pore mundaret. Uerũ noᷤ¬
quia in longũ duximus
sermonem.iam conuersi
ad dñm clementiã ipsius
postulemus.ut & memo¬
riam beatȩ mariȩ congru-¬
is ueneremur officiis:et
ad celebranda dñicȩ nati-¬
ꝑcipienda dona celestia
desideriũ nr̃m. qui ꝓ no¬
bis incarnari. atq int̾ ho¬
mines uiuendi formã da¬
re uoluit unigenitũ suũ¬

Expanded text:
cuit, ut videlicet fatigata per diem ac distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret, jamque salubriter admonita, quidquid superfluum vel nocivum diurna vagatione contraxisset, totum hoc nocturnis denuo precibus et lacrymis ex tempore mundaret. Poquia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae nati et ad percipienda dona coelestia desiderium nostrum, qui pro nobis incarnari, atque inter homines vivendi formam dare voluit unigenitum suu
Abbreviated transcription (Latin):
ut indicaretis ei & aliũ ha¬
bere uos frẽm. At illi re¬
sponderunt. Int̾rogauit
nos homo ꝑ ordinem no¬
stram ꝓgeniem.si pacer
uiueret: si haberemꝰ fr̃em.
Et nos respondriꝰ ei con¬
sequenter:uixta id quod
fuerat sciscitatus. Nũquid
scire poteramus qͦd dictu¬
rus esset: ad ducite frẽm
ur̃m uobiscũ: Iudas quoq
dixit patri suo. Mitce pu¬
erũ mecũ ut ꝓficiscamur.
& possimus uiuere:ne mo¬
riamur nos & paruuli nr̃i
Ego suscipio puerũ: de
manu mea require illũ.
Nisi reduxero & tradidero
eũ tibi: ero peccati in de re¬
us om̃i dempore. Si ñ inter¬
cessisset dilatio: iam uice
altera uenissemus. uii.

Expanded text:
retis ei, et alium habere vos fratrem. At illi responderunt: Interrogavit nos homo per ordinem nostram progeniem: si pater viveret: si haberemus fratrem: et nos respondimus ei consequenter juxta illud quod fuerat sciscitatus: numquid scire poteramus quod dicturus esset: Adducite fratrem vestrum vobiscum? Judas quoque dixit patri suo: Mitte puerum mecum, ut proficiscamur, et possimus vivere: ne moriamur nos et parvuli nostri ego suscipio puerum de manu mea require illum nisi reduxero et tradidero eum tibi ero peccati in te reus omni tempore si non intercessisset dilatio iam vice altera venissemus i
Abbreviated transcription (Latin):
enim manũ meã &e ꝑcuti¬
am egiptũ in cunctis intra¬
bilib meis : que facturus
sum in medio eoꝵ. Posthec
dimittet uos: daboq gra¬
tiam popło huic coram
egiptiis. Et cũ egrediemi¬
ni. non exibitis uacui: sed¬
postula ⁊ bit mulier a ui¬
cina sua. & ab hospite sua

Expanded text:
enim manum meam et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in medio eorum post haec dimittet vos daboque gratiam populo huic coram Aegyptiis et cum egrediemini non exibitis postulabit mulier a vicina sua et ab hospite sua
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ nomine: nisi eccłia de¬
signatur: Quousq enm
om̃imodo formidauit. Et
postqͣm eius ascensione
uit. qd occulte credidit. Ele¬
uatus est gͦ sol: & luna ste¬
tit in ordine suo. quia cũ
õs celũ petiit: sc̃a erus eccła
in auctoritate p̃dicationiᷤᷤ
excreuit. Hinc eiusdẽ eccłiȩ
uoce ꝑ salomonem dicit᷑.
Ecce iste uenit saliens in
montib : & transiliens col¬
les.Considerauit namq
na: & ait. Eoce iste uenit
saliens in montibꝰ. Uenien¬
do quippe ad redemptionẽ
nram: quosdam ut ita di¬
xerim saltus dedit. Uultis
agnoscere: De celo uenit

Expanded text:
e nomine nisi Ecclesia designatur? Quousque eniomnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque na, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. Vultis,agnoscere? De coelo venit
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates domus isrł su¬
ꝑ eo: numerũ dierũ quib
dormies illud: & assumes
iniquitates eoꝵ. Ego autẽ
dedi tibi annos iniquitatiꝰ
eoꝵ. numero oierũ trecen¬
tos & nonaginta dies: et
portabis iniquitatem do¬
mus isrł. Et cũ compleue¬
ris hec dormies suꝑ latus
tirũ dextrũ scdo. & assu¬
mes iniquitatem domus

Expanded text:
s domus Israel super eo, numero dierum quibus dormies super illud, et assumes iniquitatem eorum. Ego autem dedi tibi annos iniquitatis eorum, numero dierum trecentos, et nonaginta dies, et portabis iniquitatem domus Israel. Et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dextrum secundo, et assumes i
Abbreviated transcription (Latin):
mortis indicia ꝓfert. Qui
fabulis otiosis. obscenis ue
carminib uel detractioni¬
b aurem libent̃ aperit:
hanc anrmȩ suȩ portam
mortis efficit̾. ceterosq qui
ñ seruat sensus: mortis si¬
bi ipse reserat aditus .xi.

Expanded text:
mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo fit:quia uel contra au¬
xiliũ nr̃e salutis petimus.
ac ꝓpterea a miscđiȩ patre
beneficii gr̃a nobis. qd̃ in¬
epte petimus negatur. Qd̃

Expanded text:
ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, q
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicitur ds homo uł
in excelsũ montẽ. uel in
scãm cruitatem a diabo¬
lo assumptꝰ: mens refu¬
git: humanȩ hoc audire
aures expauescunt.Qui
tam̃ non esse incredibilia
ista cognoscimus: si in illo
& alia facta pensamus.
erte iniquoꝵ x.
omnrũ caput dia¬
bolus est: & huius caritis
menbra. sunt om̃s inriqui.
An non diaboli menbrũ
fuit pilatus: An non di¬
aboli menbra iudei ꝑse¬
quentes. & milites crũcifi¬
gentes fuerunt: Quid gͦ
mirũ si se ab illo ꝑmisit¬
in montẽ duci. qui se per¬
dulit etiam ã menbris illt̾
crucifigi: Non est ergo
indignũ redemptori nr̃o
qd̃ temptari uoluit̾. qui
uenerat occidi. Iustũ qͥp

Expanded text:
cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum q
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃tia. Legisperitus ob
uulgi fauorem captan¬
dũ quo sapient̃ respon¬
disse iactaretur: primũ
se legis fatetur ignorare
mandatũ. Ciere iuxta
saluatoris sententiam:
sapiens &e prudens in le¬
ge. Sed quia ñ humilia¬
ri cũ paruulis xp̃i. sed se¬
ipsũ iustificare deside¬
rat: beatos oculos colum¬
barũ innocentiȩ lacte lo¬
tarũ. quib xp̃i archana
uidere possit: accipe re-¬
cusans. Cui ꝓfecto dñs
ita responsũ temperauit
suũ: ut &e omnẽ qui face¬

Expanded text:
dementia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui mise
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia hec sc̃a fides xp̃o uera¬
citer offerre ñ desinit. dũ
unũ eundemq uerũ dm̃.
uerũ regem. uerũiq homi¬
nem credit: ut uere ꝓ nob̾
morturũ ueraciter recogno¬
scat. In oblatione thuris
confunditur arrius: qui
soli patri sacrificru offer
re contendit. In oblatione
mirrȩ confunditur mani
gem: & arrianus deo uni-¬
genito naturalem assig¬
nare nititur seruitudem.
Proinde uterq ñ exꝑietur
regem a quo ꝑ fidem rega¬
tur: sed a quo ꝓ infidelita¬
tis crimine pumiatur: qͥa
ab uno diumitatis. ab al¬
tero carnis ueritas denegat᷑.
In isdem mrunerib confun¬
ditur etiam nestorius. qui
nititur xp̃m in duas ꝑso

Expanded text:
Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque verum Deum, verum regem, verumque hominem credit, et vere pro nobis mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manicgem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑdes om̃s reliquias isrł.
effundens furorem duũ
me. Iniquitas domꝰ isrł &
iuda magna est nmis ual¬
de. & repleta est terra san¬
guinib: & ciuitas repleta
est auersione. Dixerunt
enim. Dereliquit dñs derrã:
& dñs non uidet. Igitur &
meus ñ parcet oculus. neq
miserebor: uiam ego eoꝵ
suꝑ caput eoꝵ reddam.uii.
It ecce uix qui erat in¬
dutus lineis. qui ha

Expanded text:
des omnes reliquias Israel, effundens furorem tuum me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde, et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione: Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: viam eorum super caput eorum reddam. Et ecce vir qui indutus erat lineis, qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat eos maxime gr̃a
xp̃i dignos existere. qui de
io feruere piȩ deuotionis:
& emulari carismata me¬
liora. ac de uitiis ad uirtu¬
des bona oꝑando.de terre

Expanded text:
nuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo ac fervore piae devotionis, et aemulari charismata meliora, ac de vitiis ad virtutes bona operando, de terre
Abbreviated transcription (Latin):
se uicisse głabatur: ut a
nr̃is cordib ipso aditu cap¬
tus exeat: quo nos aditri
intromissus denebat:

Expanded text:
se vicisse gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissus tenebat
Abbreviated transcription (Latin):
qui gentib scripserunt:
tũ memorant. Matheus
ex hebreis & hebreo sermo¬
ne scripsit euͣgłium.et:¬
am asmȩ facit mentio¬
nem: ꝓuida utiq dispen¬
satione. ut quoꝵ salutẽ
scribendo quesierunt: hoᷤᷤ
saluandos a dño mistice
docerent esse figuratos:

Expanded text:
qui gentibus scripserunt, omino memorant. Matthaeus ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse figuratos
Abbreviated transcription (Latin):
ea que recte docuissent:
ꝑuerse uiuendo negarent.
Inuenietis inquit asinam
alligatam: & pullũ cũ ea.
Soluite: & adducite michi.
Pullũ qͦ alligatũ fuisse alii
enim popls funib pecca¬
toꝵ erat circũplexus: & so¬
lutione drurna opus ha¬
bebat. Iste legem quam
acceperat male utendo:
ille nũqͣm accipiendo pec¬
cauerunt.Ande bene di¬
cit apłs. quia ñ est distinc¬
tio: om̃s enim peccauer̃t.¬

Expanded text:
ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio: omnes enim peccaver
Abbreviated transcription (Latin):
ex odii p̾sumptione. igno¬
rata dampnare. Prophauit
audẽ ysaias in iherłm. & in
iudeã. necdũ decem tribu¬
bus. in captiuitatẽ ductis:
ac de utroq regno ñc com¬
mixtim. nc̃ separatim texit

Expanded text:
odii praesumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ orare & ñ deficere
docebat ita conclusit ut
diceret. ueniente iudice
difficile fidem in terra rep¬
periendam: ne quis sibi
forte de suꝑuacua fidei
cognitione uel etiã confes¬
sione blandiretur:mox al¬
tera iuncta parabola dili¬
gentius ostendit. a deo ñ¬
fidei uerba examinanda:
sed oꝑa. int̃ que nimirũ
oꝑa: maxime regnat hu¬
militas. Unde & supra
cũ fidem grano sinapis¬
minuto quidem sed ex cõ¬
tritione flagranti compa

Expanded text:
orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapisminuto quidem, sed ex contritione flagranti compa