comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parinili st̃: iste p̃sentẽ consequit᷑
beatitudinẽ. p̃teritoꝵ obhuiscẽs
⁊ in futurũ se extendens: donec
ꝑueniat in unitatẽ fidei & cogni¬
tionẽ filii cdi in uir̃ ꝑfectũ. in men¬
surã ȩtatis plenitudinis xp̃i: ut
ei psalmꝰ ille ualeat coaptari. be¬
atus uͥ qͥ ñ abiit in consilio impi¬
orũ. Iste gͥ uir ⁊ fihus interioris
hominis. de quo in leuitico cre
e custodiat sabbatũ ne polluat.
aud. Quod sit aũ sabbatũ quod
p̃cepit obseruandũ: sequens u̾sus
ostendit. Custodiens manꝰ suas
ne faciat malũ. Neq eñ ꝓdest
sedere in sabbato siue dormire
⁊ epulis inhiare: s sibona faci¬
ens quiescat in malis. ⁊ iuge ini¬
quitatis habeat sabbatũ. id⁊ otũ.
ea ꝙ tantũ faciat q̃ ad aĩe salutẽ

Expanded text:
t : iste praesentem consequitur beatitudinem, praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens donec perveniat in unitatem fidei, et cognitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi; ut ei psalmus ille valeat coaptari: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum . Iste igitur vir, et filius interioris hominis, de quo in Levitico crebet custodiat sabbatum, ne polluat illud: Quod sit autem sabbatum, quod praecepit observandum, sequens versus ostendit: Custodiens manus 656 suas, ne faciat omne malum. Neque enim prodest sedere in sabbato, sive dormire, et epulis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et juge iniquitatis habeat sabbatum, id est, otium, eaque tantum faciat, quae ad animae salutem
Abbreviated transcription (Latin):
nũ p̃termissũ qͦd tͥbui leuitice de¬
bebat᷑: ubiñ ẽ elecho s ordo na¬
turȩ. & series famihȩ ꝑ posteros
descendens. Translato eñ sacer¬
dotio: necesse ẽ ut ⁊ legis transla¬
tio fiat. Et ȩlecho ad eosꝑtinet:
quibꝰ nequaquã uicta sanguinẽ
s uixta merita atq uͥtutes sac̃¬
dotũ defert᷑. Queniẽt de insu¬
lis gentiũ. & głã dñi nuntiab̃t̃:
⁊ adducent᷑ in eqͥs ⁊ in quadrigis.

Expanded text:
um praetermissum, quod tribui Leviticae debebatur, ubi non est electio, sed ordo naturae, et series est familiae per posteros descendens. Translato enim sacerdotio necesse est, ut et Legis translatio fiat, et electio ad eos pertineat, quibus nequaquam juxta sanguinem, sed juxta merita atque virtutes sacerdotium defertur, qui venient de insulis gentium, et gloriam Domini nuntiabunt. Et adducentur in e
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ fidei. Uel certe ñ dicit
mari. de affrica. de libia de ca¬
padotia. de itaha. de grecia.
de cunctis insulis. quar̃ habi¬
tatores pͥmũ ñ audierãt dñm.
nec uiderãt głam eiꝰ. ⁊ postea
u̾tunt᷑ in sacerdotes: ut qͥ fue¬
rãt cauda sint caput: & qͥ caput.
u̾tant᷑ in caudã. Q uia sic̃ cȩ¬
li noui ⁊ terra noua. q̃ ego facio

Expanded text:
ordinem fidei. Vel certe non dicit dmari, de Africa, de Libya, de Cappadocia, de Italia, de Graecia, de cunctis insulis, quarum habitatores primum non audierant Dominum, nec viderant gloriam ejus, et postea vertentur in sacerdotes, ut qui fuerant cauda, sint caput, et qui caput, vertantur in caudam. Quia sicut coeli novi et terra nova,
Abbreviated transcription (Latin):
lustrari. Ab ea enĩ sẽꝑ orb̾ parte
cõplet᷑ & fulget. aqua soli uicii¬
or ẽ : nec unibra t̾rȩ obscuratur.
¶s ⁊ pocta uno u̾siculo demonstra¬
uit. Nec fris radiis obnotia sur¬
gere luna. Si hoc uerũe: & nos
tropologice possumꝰ dice̾. eccłani
q̃ pace ⁊ ꝑsecutionibꝰ crescit atq
decrescit. ⁊ oppressa tẽptationũ
mit. habere splendorẽ a sole iusti¬
ciȩ: & hoc esse qͦd łr splendebit luna
qͣsisol: habitatoresq eiꝰ iustoᷤ fulg̾e qͣsi
solĩ regno patͥs sui: ⁊ ꝑ hos m̃ses. sem̃
dñi qͦd instauratũ ẽ in ȩt̾nũ uenire
ad sollempnitates suas: quas sõs
mystico ore sonabat dicẽs. Annoꝰ ȩt̃noᷤ ĩ
m̃te habui:⁊ meditatꝰ sũ. De sabb̾o
añ qͦd significet reqͥem. pleno ser
in sabb̾is. qͥa s fexc diebꝰ in qͥbꝰ factꝰ¬
ẽ mudus ẽ m̃dus tͣnscensis atq
p̃teritis. festinãt ad septimũ diẽ
sollẽpnitatibꝰ credentes paulus

Expanded text:
lustrari. Ab ea enim semper orbis parte lustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fulget, a qua soli vicinior est, nec umbra terrae obscuratur: quod et poeta uno versiculo demonstravit : Nec fratris radiis obnoxia surgere luna. Si hoc verum est, et nos tropologice possumus dicere, Ecclesiam quae pace et persecutionibus crescit atque decrescit, et oppressa tentationum mit, habere splendorem a sole justitiae, et hoc esse quod dicitur: Splendebit luna quasi sol ; habitatoresque ejus justos fulgere quasi solem in regno patris sui. Et per hos menses semen Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates suas, quas sanctus mystico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in mente habui, et meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno sermin sabbatis, qui sex diebus in quibus factus est mundus, transcensis atque praeteritis, festinant ad septimum diem, solemnitatibus credentes Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
solũ hominũ legimꝰ. s ⁊ angłoꝵ.
Fix qͦ intelligit᷑ õs creaturas a
dño iudicandas. ñ solũ suꝑ ter¬
ta quod ipse in suꝑioribꝰ direrat.
Inebriatus ẽ gladius m̃s in cȩlo:
ad terrãq descendet. Uenient
aũ om̃s. ut uideãt głam di: &
ponet meis sigñ. ¶ͦd ⁊ in iere¬
nus ꝑcutientis effugiet. Hoc &
postes domoꝵ in egypto signa¬
bant᷑: qñ ꝑeunte egypto. dolus
isrł mansit illesus. De ħ signo
qͦo achar rex iudȩ nolebat accꝑe.
isaias ꝓpħa testat᷑. Propte̾a dabit
dñs signũ. Ecce uͥgo in utero con¬
sigñ in bono. Et in alio loco. De¬
disti metuentibꝰ te significatio¬
nẽ : ut fugerẽt a face arcus. Hoc¬
sigñ nob̾ ad patrẽ dñs ascendẽs¬

Expanded text:
solum hominum legimus, sed et Angelorum . Ex quo intelligi datur, omnes creaturas a Domino judicandas, non solum super terta quod ipse in superioribus dixerat: Inebriatus est gladius meus in coelo, ad terramque descendet . Venient autem omnes, ut videant gloriam Dei: et ponet in eis signum, quod in Ezenus percutientis effugiet. Hoc et postes domorum in Aegypto signabantur, quando pereunte Aegypto, solus Israel mansit illaesus . De hoc signo quod Achaz rex Juda nolebat accipere, Isas signum: Ecce virgo in utero consignum in bonum . Et in alio loco: Dedisti metuentibus te significationem, ut fugerent a facie arcus . Hoc nobis ad Patrem ascende
Abbreviated transcription (Latin):
rã potiꝰ ꝗͣ creatorẽ. Egredient᷑
aũ: ñ loco. s intelligentia. Neq
enĩ cadauera mortuoꝵ possũt
intꝰ esse cũ oño. Qs si omĩs caro.
adoratura ẽ dñm.⁊ e contrario
cadauera uiroꝵ qͥ p̃uaricati sunt.
in dño ȩt̃nis tͣdent᷑ ardoribꝰ. iu
trãq partẽ uere carnis erit resur¬
recto. Uermis aũ qͥ ñ morietur ⁊
ignis qͥ ñ extinguet᷑ a plerisq con¬
scientia accipit᷑ pecc̃oꝵ: qͣ torqueat
in suppliciis constitutos. quare ini
⁊ in ꝓu̾biis. tinea ossiũ cor intelli¬
gens pleñdolo:. & iterũ sub obelo.
u̾mis lignũ. sic meror excrutiat
cor uiri: ita dũtaxat. ut ñ negẽt

Expanded text:
entur autem non loco, sed intelligentia. Neque enim cadavera mortuorum possunt intus esse cum Domino. Quod si omnis caro adoratura est Dominum, et e contrario cadavera virorum qui praevaricati sunt in Domino, aeternis tradentur ardoribus, in utramque partem verae carnis erit resurrectio. Vermis autem qui non morietur et ignis qui non exstinguetur, a plerisque conscientia accipitur peccatorum, quae torqueat in suppliciis constitutos: quare vitEt in Proverbiis: Tinea ossium cor intelligens . Et iterum sub obelo: ermis ligno: sic moeror excruciat cor viri . Ita dumtaxat, ut non ne
Abbreviated transcription (Latin):
audientibꝰ p̃beant. qͦd in ultimo
eiusde ꝓpħiȩ uolumine scͥbitur.
iñ erit mercator ultra in domo
dñi exercituũ in die illo. sic int̃¬
pretant᷑. ut negotiatores in mille
annis esse desistãt: quia oĩa nas¬
cant᷑ in oĩbꝰ locis. quod scilicet nec
nos indigeamꝰ folio. amomio. ipi¬
pere: nec india a nobis puleium
desideret. Et egredient᷑: & .uii.¬
debt̃ cadauera uiroꝵ qͥ p̃uarica¬
t st̃ in me. Uermis eoꝵ ñ moriet᷑.

Expanded text:
audientibus, quod in ultimo ejusdem prophetae volumine scribitur: Et non erit mercator ultra in domo Domini exercituum in die illo, sic interpretantur, ut negotiatores in mille annis esse desistant, quia omnia nascantur in omnibus locis, quo scilicet nec nos indigeamus folio amomo, et pipere, nec Indi a nobis pulegium desiderent. Et egredientur, et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs abscondita hominũ: ut co¬
gitatiões nr̃e. om̃s uno tp̃r con¬
gregate. iustũ uidicẽ ꝓbent: dũ
aut accusat nos nr̃a conscientia.
aut satisfacit ꝓditio: utrũ plu¬
ra sint pecc̃a. an bona oꝑa. & u¬
trũ uetera an noua: utrũ de¬
leta penitentia. an nouis scele¬
ribꝰ instaurata: q̃n dicit dñs uiaᷤ
eoꝵ dedi in capita eoꝵ: es cogitati¬
ones eoꝵ reddam eis. Qͥ finocit
singillatĩ corda eoꝵ : qͥ intelligit
oĩa oꝑa eoꝵ. De qͥbꝰ ⁊ in ahio loco
legimꝰ. Tu cognoscis corda homii

Expanded text:
s abscondita hominum : ut cogitationes nostrae omnes uno tempore congregatae justo judice probentur, dum aut accusat nos nostra conscientia, aut satisfacit pro delicto, utrum plura sint peccata, an bona opera: et utrum vetera, an nova: utrum deleta poenitentia, an novis sceleribus instaurata, quando dicit Dominus: Vias eorum dedi in capita eorum: et cogitationes eorum reddam eis . Qui finxit sigillatim corda eorum, et intelligit omnia opera eorum De quibus et in alio loco legimus: Tu c
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑuał ẽ. Cuiꝰ misteria ⁊ dauidnos¬
se cupiebat dicẽs. Reuela ocłos
meos: ⁊ conside rabo mirabilia
ꝑcurre̾. ñ ẽ huiꝰ tẽꝑis. Sienĩ nec
ocłs uidit. nec auris audiuit. nec
in cor hoĩs ascender̃t. que p̃ꝑauit

Expanded text:
st , cujus mysteria et David nosse cupiebat: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia percurrere, non est hujus temporis. Si enim nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ẽ. abhominatio ẽ ante dm̃.
Uñ increpabat eos atq dicebat.
Ue uob̾ scribe.⁊ pharisei hẏpo¬
crite : qui mundatis quod foris
ẽ calcis . parapsidis : ⁊ intꝰ ple¬
ni estis inmundite. Et iterũ.
Q estis sepulcra dealbata: intꝰ
aũ pleni estis ossibꝰ mortuoꝵ. &
oĩ spurcitia. Qͥ ore suo bñdice¬
bãt. & corde maledicebãt. Nui
dño loquebant᷑ pacifica : & mol¬
liebãt sermones suos suꝑ oleũ:
ipsi aũ erãt iacula. De quo rec̃¬
tissime dicebat᷑. Populus hic
labiis me honorat : cor uͦ eoꝵ:
longe ẽ ame. Preceꝑat aũ per
mor sen ds̃. ut si quis p̾uentꝰ
fuisset in pecc̃o. uacoȩ rufe asꝑsꝰ
cmere. & aliis expiatioñ mo¬
dis: ꝑ sacͥficia ⁊ uictimas rech¬
ret ad tẽplũ. Qͦd illi negligentes.
in locis delitiar̾ & uoluptatũ. hoc
ẽ in hortis amenissimis. ł baptis¬
teria exstruebant. ł piscinas ad
areolas irrigandas: adulteria &
omnẽ libidinis t᷑pitudin̾e simpli¬
cibus aqͥs abluere se putantes.

Expanded text:
sum est, abominatio est apud Deum . Unde increpabat eos atque dicebat: Vae, vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui mundatis quod foris est calicis et paropsidis, et intus pleni estis immunditia . Et iterum: Qui estis sepulcra dealbata: intus autem pleni estis ossibus mortuorum, et omni spurcitia : qui ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant : qui Domino loquebantur pacifica, et molliebant verba sua super oleum, ipsi autem erant jacula, de quibus rectissime dicebatur: Populus hic labiis me honorat: cor vero ejus longe est a me . Praeceperat autem per Moysen Deus , ut si quis praeventus fuisset in peccato; vaccae rufae aspersus cinere, et aliis expiationis modis, per sacrificia et victimas rediret ad Templum, quod illi negligentes, in locis deliciarum et voluptatum, hoc est, in hortis amoenissimis, vel baptisteria exstruebant, vel piscinas ad areolas irrigandas: adulteria et omnem libidinum turpitudinem, simplicibus aquis abluere se putantes,
Abbreviated transcription (Latin):
rauit me. Isti st̃ qͥ ascendunt &e
descendunt suꝑ filiũ hominis. Q
ueloces st̃ in fide: eqͥs uehuntur.
Qͥ multiplices in gr̃a: quadrigis.
Qͥ consolatiõe indigẽt. tedis lecꝰ¬
tis .& umbraculis: ut audire me¬
reant᷑. ꝑ diem sol ñ uret te: neq
lima ꝑ noctẽ. Mulos aũ in scͥptu¬
ris scĩs duplicit̾ accipimꝰ: łm ste¬
rihtate & in continentia. qͣlibus
sedit dauid ⁊ salomon: quoꝵ alt̃
int̾pretat᷑ manu fortis. alt̃ pacifi¬
cus: ł in mala parte. de quibꝰ d̾r.
Nolite fieri sic̃ equus ⁊ muł: qͥbꝰ
ñ ẽ intellectꝰ. ¶ uꝰ p̃positꝰ erat do¬

Expanded text:
sti sunt qui ascendunt et descendunt super filium hominis. Qui veloces sunt in fide, equis vehuntur: qui multiplices in gratia, quadrigis: qui consolatione indigent, tectis lecticis et umbraculis, ut audire mereantur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Mulos autem in Scripturis sanctis dupliciter accipimus: vel in sterilitate et continentia, qualibus sedit David et Salomon, quorum alter interpretatur, fortis manu: alter, pacificus; vel in mala parte, de quibus dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; quibus praepositus erat Do
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mulos mimidie. Qͥ aũ sena¬
toriȩ fuerint dignitatis. ac locũ
pͥncipũ obtinuerunt: de britan¬
niis. hyspaniis. galliis ꝙ & extre¬
mis hominũ moriis. & ubi b¬
cornis fundit᷑ renus. in carrucis
ueniãt: occurrentibꝰ ͥcunctis gen¬
tibꝰ. que eoꝵ seruituti fuerĩt pre¬
parate. Quomͦ si inferant filii

Expanded text:
super mulos Numidiae. Qui autem senatoriae fuerint dignitatis, et locum principum obtinuerint, de Britannis, Hispanis, Gallisque extremis hominum Morinis , et ubi bicornis finditur Rhenus, in carrucis veniant, occurrentibus sibi cunctis gentibus, quae eorum servituti fuerint praeparatae. Quomodo si infera
Abbreviated transcription (Latin):
in scͥpturis scĩs gladius appellat᷑.
¶ͦ gladio uulnerabunt᷑. siue in¬
t̃ficient᷑ qͥ dĩ ñ fecerint uolun¬
tatẽ: & omisso lumine u̾itatis.
tenebris se erroris inuoluerĩt:
de quibꝰ scriptũ ẽ in iheremia
Si mutabit ȩthyops pelłe suã.
Et in sophonia. & uos ethyopes
uulnerati siue int̾fecti glacho meo.
eritis. Omnẽ locustiꝰ continentiã
quo sensu accipienda sit: apłs
prolixius disputat. scribens ad
romanos. Iuxta duritiã autem
tuã ⁊ inpenitens cor. thesauri-¬

Expanded text:
in Scripturis sanctis gladius appellatur, quo gladio vulnerabuntur sive interficientur, qui Dei non fecerint voluntatem; et omisso lumine veritatis, tenebris se erroris involverint. De quibus scriptum est in Jeremia: Si mutabit Aethiops pellem suam . Et in Sophonia: Et vos Aethiopes vulnerati, sive interfecti gladio meo eritis . Omnem loci istius continentiam, quo sensu accipienda sit, Apostolus prolixius edisserit, scribens ad Romanos: Juxta duritiam autem tuam et impoenitens cor, thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. mimꝰ dño de unsu̾sis gentibꝰ.:
scilicet. ł ipsos qͥ idolatrie erro¬
re contẽpto. ueri dĩ notiqã sunt
secuti: ł qͥde toto orbe ex isrł p̾pło
credidert̃. ad quos scribit ⁊ apłs
petrus. Adducẽt aũ eos in equis.
y in quadrigis. ⁊ in lecticis ⁊ in
muhs ⁊ in carrucis. Pro carrucs
toria int̾pretari possumꝰ. ł bas¬
ternas. alii uoce consona tͣnstu¬
lert̃. forios q̃ nos uarii generis in¬
terpretam᷑ uehicula. Ubi aũ
ꝓ quibꝰ syminachus lecticas int̾¬
qͦd n ipsũ lecticas oꝑtas pellibus
significat. Hoc de uarietate tͣns¬
lationũ dictũ sit. Equos aũ &
quadrigas. ⁊ lecticas ⁊ mulos atq
carrucas.⁊ diu̾si generis uehicła.
angłica possumꝰ intellig̾e̾ minis¬
teria: de quibꝰ alsbi ad dm dict᷑.
Ascendes suꝑ equos tuos: & eqͥta¬
tio tua salus. His equis. curribus.
⁊ quadrigis. helas raptꝰ ẽ ad cȩ¬
lum : & hehseus circũdari se
atq seruari. nesciente puero

Expanded text:
s gentibus: vel ipsos qui idololatriae errore contempto, veri Dei notitiam sunt secuti, vel qui de toto orbe ex Israel populo crediderunt. Ad quos scribit et apostolus Petrus . Adducent autem in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis. Pro carrucistoria interpretari possumus, vel basternas, alii voce consona transtulerunt φορεῖα quae nos varii generis interpretamur vehicula: ubi autepro quibus Symmachus, lecticas intequod et ipsum lecticas opertas pellibus significat. Hoc de varietate translationum dictum sit. Equos autem, et quadrigas, et lecticas, et mulos atque carrucas, et diversi generis vehicula, Angelica possumus intelligere ministeria, de quibus alibi ad Deum dicitur: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . His equis, curribus et quadrigis Elias raptus ad coelum est, et Eliseus circumdari se atque servari, nescienti p
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa uocatioi gentiũ congruũt.
ut utilitatẽ sequant᷑ ꝑ confessi¬
onẽ aĩȩ suȩ: & preteritoꝵ obl¬
ti. ad futura extendant᷑. lugeãtq
antiqua pecc̃a: & trahantur
ad luctũ atq tͥstiqã q̃ ducit ad
uitã : beati qͥppe lugentes. qm ip¬
si ridebt̃: & conu̾tant᷑ om̃s ad dm̃.

Expanded text:
a vocationi gentium congruunt, ut utilitatem sequantur per confessionem animae suae, et praeteritorum obliti, ad futura extendantur. Lugeantque antiqua peccata, et trahantur ad luctum atque tristitiam, quae ducit ad vitam. Beati quippe lugentes, quoniam ipsi ridebunt . Et convertantur omnes ad D
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sꝑc hominis qͥẽ in hoĩe. Uñ &
propinquãs: ⁊ ñ de longe dicit
dñs. Nũqͥd abscondet se in abscon¬
ditis hõ ⁊ ego ignorabo. Deniq
ad scribas dicit᷑ ⁊ phariseos. Uos
estis qͥ iustificatis uosmetipsos
corã hominibꝰ: ds aũ cognoscit
corda homiñ. In qͦ consideran¬
dũ ẽ. qͦd ñ dixerit pat̃. iurta he¬
reticoꝵ blasphemias. ne filiũ
uideret᷑ excludere: o ds qͦd patͥ
fihoq cõmune ẽ. In pͥncipio eni
erat u̾bũ. ⁊ u̾bũ erat apud dm̃
nd̾s erat uerbũ. Hoc erat in pͥn¬
cipio apud ddm̃. De qͦ idem ioħs
scribit. Ipse aũ iħc ñ credebat
se eis. qr sciebat õs: ⁊ ñ habebat
necesse. ut aliqͥs testimonium
daret. ei de hoĩe: ipse enĩ sciebat
qͥd esset in hoĩe. Cui ⁊ illud con¬
gruit. Sciens aũ iħc cogitatiões
coꝵ. Et in aho loco. Sciens autẽ
iħc malitiã eoꝵ. Ac ne aliqͤ du
bitatio hereticis sit. calũ pniã
facientibꝰ de u̾bo di. qͦd nouit¬

Expanded text:
s hominis qui est in eo . Unde et propinquans, et non de longe, dicit Dominus: nunquid abscondit se in absconditis homo, et ego ignorabo? . Denique ad Scribas dicitur et Pharisaeos: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus autem cognoscit corda vestra . In quo considerandum quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus, quod Patri Filioque commune est: In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Jesus non credebat se eis, quia sciebat omnes, et non habebat necesse, ut aliquis testimonium daret ei de homine: ipse enim noverat quid esset in homine . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
oso. edificauert̃ suꝑ fundam̃tũ
dniĩ. fenũ. hgna. stipulã: ignis
pabulũ sẽpit̾ni Porro qͥuolunt
supplitia aliqn finiri: & licet p̃
multa tẽꝑa. tñ terminũ habere
torm̃ta: his utunt᷑ testimoniis.
Cũ intrauerit plenitudo genti¬
um: tc̃ om̃is isrł saluus fiet.
& iterũ. Conclusit ds omia

Expanded text:
oso, aedificaverunt super fundamentum Domini, fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum sempiterni. Porro qui volunt supplicia aliquando finiri, et licet post multa tempora, tamen terminum habere tormenta, his utuntur testimoniis: Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Et iterum: Conclusit
Abbreviated transcription (Latin):
hybero fluminȩ. Uñ ⁊ hodie
hyspaniar̃ regio appellat᷑ celti¬
beria : de qͥbꝰ pulchre lucanus.
Galhiarũ celte miscentes nom̃
hyberis. qͦs nos possumꝰ gallos panes
dicere. Greci aũ sermone hebraico
appellat᷑ ionan. ionas significan¬
tes: uñ ⁊ greci iones. & mare ioniũ
Et hoc considerandũ: qͦd maxime
orientales. de iafeth posuere na¬
tones. uno fihioꝵ noe. Licet in
tharsis. ⁊ futh. sem qͦq ⁊ cham.
id indiȩ ⁊ affrice nomiñ fuerĩt
recordati: ut totũ orbẽ ostenderẽt.
Uenit gͦ dñs ut oꝑa & cogitanões
congreget singłoꝵ. Eax qͦ discimꝰ.
ñ solũ oꝑa s & cogitatioes esse in
die iuditii iudicandas. Qͥ enĩ ui¬
derit mnulierẽ ad concupiscendũ:
iã mechatꝰ ẽ eã in corde suo. De
quibꝰ dr nc̃ circundeder̃t eos co¬
gitatiões suȩ. qn uidicabit ds
abscondita homiñ scłm eugłm

Expanded text:
Ibero flumine, unde et hodie Ibero flumine, unde et hodie Hispaniarum regio appellatur Celtiberia. De quibus pulchre Lucanus : Gallorum Celtae miscentes nomen Iberis: quos nos possumus Gallohispanos dicere. Graeci autem, qui sermone Hebraico appellantur Javan, Jonas significant: unde et Graeci Jones, et mare Jonium. Et hoc considerandum, quod maxime Orientales de Japhet posuerit nationes, uno filiorum Noe: licet in Tharsis et Phud, Sem quoque et Cham id est, Indiae et Africae nominum fuerit recordatus, ut totum orbem ostenderet. Venit ergo Dominus, ut opera et cogitationes congreget singulorum. Ex quo discimus non solum opera, sed et cogitationes esse in die judicii judicandas. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendum, jam moechatus est eam in corde suo . De quibus dicitur: Nunc circumdederunt eos cogitationes suae: quando judicabit Dominus abscondita hominum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e. Et in zacharia. Timeat oĩs
caro a facie dñi. Et in psalmis.
adte oĩs caro ueniet. Qͦd aliis
u̾bis in aho psalmo d̾r. Om̃s gt̃s
quas fecisti ueniẽt ⁊ adorabt̃ in

Expanded text:
rae . Et in Zacharia: Timeat omnis caro a facie Domini . Et in Psalmis: Ad te omnis caro veniet . Quod aliis verbis in alio psalmo dicitur: Omnes gentes quas fecisti, venient et adorabunt in
Abbreviated transcription (Latin):
murẽ: simul consument᷑. dñs
dicit. Syminachuis ⁊ theodo¬
to. hc̃ locũ ita int̾pretati sũt.
Qͥ sc̃ificamini ⁊ lustramini in
ortis. alter pꝰ alterũ int̾ eos qͥ
comedũt carne suillã. & abho¬
minationẽ & murẽ simul de¬
ficient dicit dñs : uolentes osten¬
dere. ñ ipsos comedere carnẽ suil¬
lam  abhominationẽ ⁊ murẽ.
qͥ scĩficant᷑ in ortis. alt̃ post al¬
terũ: s eos qͥ lustrant᷑ uersati

Expanded text:
consumentur, dicit Dominus. Symmachus et Theodotio hunc locum ita interpretati sunt. Qui sanctificamini et lustramini in hortis alter post alterum, inter eos qui comedunt carnem suillam, et abominationem, et murem, simul deficient, dicit Dominus, volentes ostendere, non ipsos comedere carnem suillam, et abominationem, et murem, qui sanctificantur in hortis alter post alterum; sed eos qui l
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sicut gram̃ aridũ consumet᷑
igne: & oĩa zrzania q̃ mimicus
homo suꝑ seminauit dormien¬
te patre familias. De qͦ⁊ in epła
iacobi scribit᷑. Paruus ignis quã
grande succendit materiã. Et
in ꝓu̾biis. In multis lignis ui¬
get ignis. Quãꝗͣ in eo qͦd ꝓu̾biũ
ẽ ahud possit intelligi. Hunc
puto sedisse ignẽ suꝑ linguas
qñ lnguis uariis loquebant᷑.
u õs erroris fugabat tenebras:
⁊ illuminabant corda eoꝵ qͥ
recipiebant sermonẽ dñi. ¶S¬

Expanded text:
umetur igni , et omnia zizania, quae inimicus homo superseminavit, dormiente patrefamilias . De quo et in Epistola Jacobi scribitur: Parvus ignis quam grandem succendit materiam ! Et in Proverbiis: In multis lignis viget ignis . Quamquam in eo quod Proverbium est, aliud possit intelligi . Hunc puto ignem sedisse super linguas quando linguis variis loquebantur, et omnes erroris fugabat tenebras, et illuminabat corda eorum, qui recipiebant sermonem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑm aũ ⁊ ignẽ scđ̾m intelhigen¬
tiã corporałe. multa diu̾sitas est.
qͥcqͥd in nob̃ uitioꝵ ẽ. fenũ. ligna.
stipulãq consumat. & spinas id÷
sollicitudines huiꝰ scħ. quas pro

Expanded text:
m et ignem, secundum intelligentiam corporalem, multa diversitas est. quidquid in nobis vitiorum est, fenum, ligna, stipulamque consumat, et spinas, id est, sollicitudin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multiplicabunt᷑ int̾fecti adno.
laxx. E cce eñĩ dñs quas ignis
ueniet. & quas tẽpestas currꝰ
eiꝰ: reddere in furore ultionẽ
suã ⁊ increpationẽ suã in flã¬
ma ignis. In igne enĩ dñi iudica¬
bit᷑ oĩs terra:: ingladio illiꝰ uni
uersa caro: multiq uulnerati

Expanded text:
plicabuntur interfecti a Domino. LXX: Ecce Dominus quasi ignis veniet, et quasi tempestas currus ejus, reddere in furore ultionem suam: et increpationem in flamma ignis. In igne enim Domini judicabitur omnis terra: et in gladio illius cadet universa caro: multi vulnerati
Abbreviated transcription (Latin):
ecce manꝰ dñi erit suꝑ ium̃ta tua.
de qͣ ad dm̃ psalmista dicebat. manꝰ
qͥ ⁊ supͣ legimꝰ. Manꝰ mea fecit ħ
oĩa. Quã notã faciet dñs seruis
incredulis. ⁊ mimicis suis: ut aliis
ꝓmittat p̃mia. aliis supplica cõ¬
minet᷑. In qͦ consideranda u̾boꝵ
ꝓpͥetas: quod ñ dixerit. inferet
inimicis suis. s cõminabit᷑ ut
comminatiõe deterriti. & ipsi
ad dni transeant seruitutẽ.
Quia ecce dñs in igne ueniet: a
quasit᷑bo quadrige eiꝰ reddere
in indignatiõe furorẽ suũ. & in¬
crepationẽ suã in flãma ignis.
Quia in igne dñs dnudicabit᷑.¬

Expanded text:
Ecce manus Domini erit super jumenta tua ; Ecce manus Domini erit super jumenta tua ; de qua ad Deum Psalmista dicebat: Manus fecit haec omnia. Quam notam faciet Dominus servis incredulis et inimicis suis, ut aliis promittat praemia, aliis supplicia comminetur. In quo consideranda verborum proprietas, quod non dixerit: Inferet inimicis suis; sed comminabitur, ut per comminationem deterriti, et ipsi ad Domini transeant servitutem. Quia ecce Dominus in igne veniet: et quasi turbo quadrigae ejus, reddere in indignatione furorem suum, et increpationem suam in flamma ignis. Quia in igne Dominus dijudicat
Abbreviated transcription (Latin):
quit saluȩ factȩ st̃. Isti mittun¬
t᷑ ad gt̾s. in tharsis ⁊ futh ⁊ luth.
⁊ mosoch. ⁊ tohel. ⁊ grecias ⁊ insu¬
anagoge. Trarsis interpretatur.
exploratio gaudiiꝰ ut confideremꝰ
ñ ea que inp̃senti st̃ s que in fu¬
turo: & audire meream᷑. Quia in
paucis. fiustis fideles. ingredimi¬
ni in gaudiũ dñi ur̃i. De quo &
petrus apłs. scribit. Fixultate in¬
gaucho ineffabili ⁊ głoso: ut lau¬
demꝰ dm̃ dicentes. Impletũ ẽ gau¬
dio os nr̃m: & lingua nr̃a erulta¬

Expanded text:
quit, salvae factae sunt . Isti mittuntur ad gentes in Tharsis, et Phud, et Lud, et Mosoch, et Thobel, et Graeciam, et insuanagoge. Tharsis interpretatur, exploratio gaudii: ut consideremus non ea quae in praesenti sunt, sed quae in futuro; et audire mereamur: Quia in paucis fuistis fideles, ingrediemini in gaudium Domini vestri . De quo et Petrus apostolus scribit: Exultate gaudio ineffabili et glorioso ; ut laudemus Deum dicentes: Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exulta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ helẏas raptꝰ ẽ ad cȩlũ: qñ cla¬
mabat hely seus. Pat̾ mi pat̾mi:
currus isrł ⁊ auriga eiꝰ. Hec aũ
uniu̾sa narrant᷑: ñ qͦd dñs aut
currus habeat. aut quadrigas.
aut ȩquoꝵ uelocitate portetur:
de quo alibi scriptũ ẽ. qui ambu
habitũ iudicantis: sic qñ ad uin¬
dictã uenit. ut debellet adu̾sa¬
rios suos in habitu uictoris. o
tͥũphantis ostendat᷑. De furore
crebro dicximꝰ dñi. qͦd sic accipi
debeat. qͦmͦ obluio eius. ⁊ peni¬
tentia. ⁊ contristatio. ⁊ affectꝰ
cȩteri: qͥ di ñ conueniũt maies¬
tati. Et in hoc gͥ igne. ⁊ furore.
in his curribꝰ. ⁊ in flãma ignis.
iudicabit᷑ oĩs caro. siue ipse dñs cũ
creaturis suis: ut ñ potentia. s¬
iuiditii utate uideat᷑ ferre senten¬
tiã uixta illud quod ⁊ in michea
ꝓlixuis. & quinquagesimo psalmo
breuiꝰ dr. Ut iustificeris in sermo¬
nibꝰ tuis: ⁊ uincas cũ iudicaris. Gla¬
dius aũ quo omĩs caro ẽ iudican¬

Expanded text:
clamabat Elisaeus: Pater mi, Pater mi, currus Israel et auriga ejus . Haec autem universa narrantur, non quo Deus aut currus habeat, aut quadrigas, aut equorum velocitate portetur; de quo alibi scriptum est: Qui ambuhabitum judicantis; sic quando ad vindictam venit, ut debellet adversarios suos, in habitu victoris et triumphantis ostenditur. De furore Domini crebro diximus, quod sic debeat quomodo oblivio ejus, et poenitentia, et contristatio, et affectus caeteri, qui Dei non conveniunt majestati. Et in hoc igitur igne et furore, in his curribus et in flamma ignis judicabitur omnis caro, sive ipse Dominus cum creaturis suis, ut non potentia, sii veritate videatur ferre sententiam juxta illud quod in Michaea prolixius, et in quinquagesimo psalmo brevius dicitur: Ut justificeris in sermonibus tuis: et vincas cum fueris judicatus . Gladius autem quo omnis caro est judican
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ aquis. & fluminis impetus
letifi  cat ciuitatẽ cħ: ut pace
oĩa possidente ⁊ nationũ
ces I santibꝰ bellis. de quibus
scriptura dicit. dissipa gentesꝙ
bella uolunt: torrens doctrinar̃
di riget arua credentium. Tũc
filii eiꝰ siue paruuli. ut lacx. tͣn¬
stuler̃t in humeris portabunt᷑:
i suꝑ genua consolationẽ. acci¬
pient. In humeris. de qͥbꝰ ⁊ in pͥo
catur filio suo ssachar: quia sub¬
posuit humer̃ suũ ad laborandũ.
n uocatꝰ ẽ uͥ agricola. Sudore eñĩ
meros tuos: ut a mandatis intel¬
rat ad p̃miũ. Genua aũ ⁊ sinꝰ
qͥd significẽt. & supͣdreuit᷑ expo¬

Expanded text:
quis . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; ut pace omnia possidente, et nationum cessantibus bellis, de quibus Scriptura dicit: Dissipa gentes quae bella volunt , torrens doctrinarum Dei irriget arva credentium. Tunc filii ejus, sive parvuli ut LXX transtulerunt in humeris portabuntur, et super genua consolationem accipient. In humeris, de quibus et in priori ecatur filio suo Issachar: Quia supposuit humerum suum ad laborandum , et vocatus est vir agricola. Sudore enim meros tuos , ut a mandatis intelrat ad praemium. Genua autem et sinus quid significent, et supra breviter expo
Abbreviated transcription (Latin):
io÷ singłaris ferus. in hebraico
ret. ñ solũ a romanis. S a cunc̾¬
tis gentibꝰ israhełe esse uastatũ.
Introitus aũ gloriosus eccłȩ ille
intelligendus ẽ. de qͦ scribit ioħs
apłs. Et in duodecĩ portis duodeq̃
margarite: & platee ciuitatis auro
mundo sic̃ uitrũ ꝑspicuũ. Istas mar¬
garitas ꝓhibet dñs mitti ante por¬
cos. Quas negotiator bonꝰ. cũ in ꝓ
phetis inuenerit ⁊ apłis: ꝑgit ad
unũ p̃ciosissimũ margaritũ: ñ
priores abigens: d ꝑ illas querẽs
p̃ciosiꝰ. Quia hec dicit dñs. E oce

Expanded text:
 singularis ferus, in Hebraico ret non solum a Romanis, sed a cunctis gentibus Israelem esse vastatum. Introitus autem gloriosus Ecclesiae ille intelligendus est, de quo scribit Joannes apostolus: Et in duodecim portis erant duodecim margaritae, et plateae civitatis auro mundo sicut vitrum perspicuum . Istas margaritas prohibet Dominus mitti ante porcos , quas negotiator bonus cum in 809 Prophetis invenerit et Apostolis, pergit ad unum pretiosissimum margaritum, non priores abjiciens, sed per illas quaerens pretiosius . Quia haec dicit Dominus: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
cedentẽ: ñ his qͥ in ȩt̃nos qne¬
res dissoluti st̃: de qͥbꝰ dñs loque¬
batur. Am̃ am̃ ⁊ dico uobis. ñ ꝑ¬
manebit lapis suꝑ lapidẽ:
donec cõpleant᷑ oĩa hȩc. Gaude¬
te inqͥt cũ ea gaudio. uniu̾si qͥ
lugetis eã. Quales supͣ petrũ ⁊
paulũ apłos docuimꝰ. & om̃s qͥ
expectabant redẽptionẽ isrł.
ut sugant ⁊ repleant᷑ uberibꝰ
consolatiõis eius. Neq enim
poterat fieri. ut que genuit mas¬
culũ. & erat puerꝑa careret lac̃¬
tis habundantia in educationem
eiꝰ gentis ⁊ paruuloꝵ qui simul
nati fuerãt: ut p̾beret eis duo
ubera. neqͣꝗͣ ut priꝰ in egypto fra¬
ta ⁊ iacentia. s integra. ⁊ uͥgina¬
l decore substantia: neteris ac no¬
ui instrum̃ti. ad p̃bendũ rationa¬
le lac. de qͥbꝰ sponsus ad eã loqͥt᷑.
Bona ubera tua suꝑ uinũ. Isti e¬
rãt de quibꝰ speciaht̃ dicebatur.
Beati lugentes: q̃m ipsi consola¬
bunt᷑. Et hoc notandũ: quod qͥ

Expanded text:
n his qui in aeternos cineres dissoluti sunt. De quibus Dominus loquebatur: Amen, amen dico vobis, non permanebit lapis super lapidem, donec compleantur omnia haec . Gaudete, inquit, cum ea gaudio, universi qui lugetis eam. Quales supra Petrum et Paulum apostolos docuimus, et omnes qui exspectabant redemptionem Israel, ut sugant et repleantur uberibus consolationis ejus. Neque enim poterat fieri, ut quae genuit masculum, et erat puerpera, careret lactis abundantia in educationem ejus gentis et parvulorum, qui simul nati fuerant, ut praeberet eis duo ubera, nequaquam ut prius in Aegypto, fracta et jacentia, sed integra et virginali decore stantia, veteris ac novi Instrumenti, ad praebendum rationale lac. De quibus sponsus ad eam loquitur: Bona ubera tua super vinum . Isti erant, de quibus specialiter dicebant: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quia in multitudine dier̃ tuoꝵ.
inuenies eũ. Neq enĩ credendũ
ẽ quod p̾cipiat᷑ uescentibꝰ ut ad
comedendũ hc̃ panẽ qͦ corꝑa nu¬
triunt᷑. ocłos aꝑire debeant: et
sic saturati panibꝰ quos in aba¬
chuc comedit pauꝑ absconchite.
S ad panẽ doctrine cohortat᷑
dĩ: quẽ nͥ apperuerimꝰ ocłos cor¬
dis nr̃i. comedere ñ possumus.
De quo sepe scͥbit paulus. his qͥ
fidei ⁊ ueritatis sermonibꝰ nutͥ¬
untur. Precipit᷑q doctori ut pa¬
nẽ doctrine sue mittat suꝑ om¬
nẽ aquã ⁊⁊ cunctis infundat gr̃ã
sꝑualem: & sciat quod si fecerit
que p̃cepta st̃. in nouissimo tp̃r
p̃mia sit recepturus. Satis q
uidebit᷑ iniustũ. ut qͥ p̃bet ele¬
mosinã de iniqͦ mãmona faciat
largit᷑ cibos. datq conseruis ci¬
baria in tp̃r suo. ñ inueniat eos
lat multitudinẽ dierũ. In le¬
ticia egrediemini ⁊ in pace de¬
ducemini. Montes ⁊ colles cantabt̃.

Expanded text:
quia in multitudine dierum tuorum invenies eum . Neque enim credendum est, quod praecipiatur vescentibus, ut ad comedendum hunc panem, quo corpora nutriuntur, oculos aperire debeant, et sic saturari panibus, quos in Abacuc comedit pauper abscondite . Sed ad panem doctrinae cohortatur Dei, quem, nisi aperuerimus oculos cordis nostri, comedere non possumus. De quo saepe scribit et Paulus his, qui fidei et veritatis sermonibus nutriuntur . Praecipiturque doctori, ut panem doctrinae suae mittat super omnem aquam, et cunctis infundat gratiam spiritualem, et sciat quod si fecerit quae praecepta sunt, in novissimo tempore sit praemia recepturus. Satisque videbitur injustum, ut qui praebet eleemosynam, de iniquo mammona faciat largitur cibos, datque conservis cibaria in tempore suo, non inveniat eos lat dierum multitudinem . Quia in laetitia egrediemini, et in pace deducemini. Montes et colles cantabunt
Abbreviated transcription (Latin):
bat: cogitationes aũ cordis eiꝰ
ingn̾atiõe ⁊ generatiõe. Et qͥc¬
qͥd decreuerit: ñ pot̾ immutari.
Uultis scire diu̾sitatẽ mei. ur̃iq
consilii.: Quantũ cȩli locus distat
a terra. ⁊ ahud angłoꝵ aliud
hominũ habitacłm ẽ : tantum
mee cogitatioẽs a ur̃is ꝯsiliis se¬
parant᷑. De meis enĩ cogitatiõsbꝰ
dicit᷑. Inscrutabiha iudicia eiꝰ:
⁊ inuestigabiles uie eiꝰ. Porrode
uris. cogitauert̃ consiliũ qͦd ñ
potuert̃ stabihre. Et in aho loco.
Quodc̃q inieritis consiliũ dis¬
sipabit᷑: ⁊ quicqͥd locuti fueri¬
tis ñ ꝑmanebit in uobis. Per¬
spicua int̾pretatiõe ñ indigẽt:
idcirco stringunt᷑ potiꝰ ꝙͣ disse¬
runt᷑. Et quomͦ descendit imber
⁊ nir de cęlo ⁊ illuc ultͣ ñ reu̾tit᷑¬

Expanded text:
 Cogitationes autem cordis ejus a generatione in generationem; et quidquid decreverit, non potest immutari. Vultis scire diversitatem mei vestrique consilii? Quantum coelum loci distat a terra, et aliud Angelorum, aliud hominum habitaculum est, tantum meae cogitationes a vestris consiliis separantur. De meis enim cogitationibus dic investigabiles viae illius . Porro de vestris: Cogitaverunt consilium, quod non potuerunt stabilire . Et in alio loco: Quodcumque inieritis consilium, dissipabitur, et quidquid locuti fueritis, non permanebit in vobis . Perspicua interpretatione non indigent, idcirco stringuntur potius, quam disseruntur. Et quomodo descendit imber et nix de coelo, et illuc ultra non revert
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ miscłia ⁊ facilis ad ignoscen¬
dũ: cũ cogitationes & uias pͥsti¬
nas relinquimꝰ. ut postea mere¬
amͦ audire. Beati quoꝵ remisse
st̃ inqͥtates. & quoꝵi tecta sũt
pecc̃a. N on enĩ cogitationes mee.
cogitationes ur̃e dicit dñs. neq

Expanded text:
is, et facilis ad ignoscendum, cum cogitationes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audire: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Non enim cogitationes meae, cogitationes ve
Abbreviated transcription (Latin):
tate. & in simplicitate cordis que¬
rite ilũ: quia inuenit᷑ ab his
qͥ ñ tẽptant illũ. ⁊ apparet eis.
qui ñ st̃ eiꝰ increduli. Uñ ⁊ nos
scientes illud dictũ de peccato¬
ribus qͥ longe recedunt a te pe¬

Expanded text:
ate cordis quaerite eum: quia invenitur ab his qui non tentant eum: et apparet his, qui non sunt ei increduli . Unde et nos scientes illud dictum de peccatoribus: Qui longe recedunt a te, pe
Abbreviated transcription (Latin):
In leticia enĩ egrechemini deydo¬
latͥe sanguine. & deducemini in
pace: ut audiatis ab apło. Gr̃a uo¬
bis ⁊ par. Siue in gaucho deduce¬
mini: ut post umbrã legis disca-¬
tis ȩugłii ueritatẽ. Montes enim
tate uͥtutũ montes appellant᷑ &¬
colles: gaudebt̃ suꝑ penitentibꝰ¬
n flentibꝰ. & m̃tis leticiã saltibus
indicabt. ¶ͦs n dñs loquitur. in
eugħo Letabunt᷑ angħ in cȩlo
suꝑ uno peccatore penitentiã
agente. Omĩa quoq ligna agͥ
plaudent manu siue ramis que
plantata st̃ secus decursus aqua¬
rũ: que fructũ suũ dant in tp̃r
suo. & fohũ eoꝵ ñ defluet. De
quibꝰ unũ hgnũ loquebat᷑ in
psalmo. Ego au sic̃ oliua fructi¬
fera in domo dñi. Int̾rogemus
eos qͥ simphicẽ tantũ secunt᷑ hys¬
toriã. ⁊ elixras carnes sanguinẽq
comedt. utrũ lgna plaudant
raniis & concrepẽt manu: & il¬
lud quod de fluminibꝰ dr̃. flu¬
mina plaudent manu qͦ sensu
accipiendũ ẽ. Nec solũ montes

Expanded text:
In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim tate virtutum, montes appellantur et colles, gaudebunt super poenitentibus, et mentis laetitiam saltibus indicabunt. Quod et Dominus loquitur in Evangelio: Laetabuntur Angeli in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo, et folium eorum non defluet . De quibus unum lignum loquebatur in psalmo: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Interrogemus eos, qui simplicem tantum sequuntur historiam, et elixas carnes agni comedunt. Utrum ligna plaudant ramis, et concrepent manu, et illud quod de fluminibus dicitur: Flumina plaudent manu , quo sensu accipiendum sit. Nec solum montes
Abbreviated transcription (Latin):
distat cȩlũ a t̾ra: tantũ distãt
iue mee a uiis ur̃is: ⁊ cogitatiões
ur̃e a cogitatione mea. Nepu.¬
tetis inqͥt difficile esse quod spon¬
deo.⁊ uob̾ incredibile uideat᷑. i¬
piũ⁊ iniquum posse saluari. ł ppłm
dm̃: hoc considerate quod multa
int̾ mea ur̃aq consilia sit differen¬
tia. Et quanta nature: tanta uo¬
luntatis diu̾sitas. Multe enĩ co¬
gitatioes in corde uiri: consihũ
aũ dñi in sẽpit᷑nũ manet. Et¬

Expanded text:
distat coelum a terra, tantum distat via mea a viis vestris, et cogitationes vestrae a cogitatione mea. Ne putetis, inquit, difficile esse quod spondeo, et vobis incredibile videatur, impium et iniquum posse salvari, vel popus nesciebant Deum: hoc considerate, quod multa inter mea vestraque consilia sit differentia, et quanta naturae, tanta voluntatis diversitas . Multae enim cogitationes in corde viri, consilium autem Domini in sempit
Abbreviated transcription (Latin):
De quoꝵ fide . supͣ legimꝰ. Quibꝰ
ñ ẽ p̾dicatũ de eo uidebt̃. ⁊ qui
ñ audierãt intellgẽt. Iste ẽ testiᷤᷤ
omium que pat̾ mundo spopon.¬
dit. ⁊ prestitit. Cunꝰ misteriũ
breui pauł ad ephesios sermo¬
ne cõprehendẽs. ds inqͥt dñinr̃i

Expanded text:
Quibus non est praedicatum de eo, videbunt: et qui non audierant, intelligent. Iste testis est omnium, quae Pater mundo spopondit et praestitit, cujus mysterium brevi Paulus ad Ephesios sermone comprehendens: Deus, inquit, Domini
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis atq peccatis ꝓcul recedat.
Appropinquat aũ appropinqͣn¬
tibus sibi:⁊ filio longo post tp̃r
reu̾tenti letus occurrit. Quam¬
obrem in psalmo sc̃s canit. Mi¬
chi aũ adherere dõ bonũ est.
Et moyses solus appropinqua
quans eis. qͥ mͥ appropinquãt
fide. ⁊ longe recedens ab his
qui a me ꝓcul infidehtate dis¬
cedũt. Propt̃ que dr ad cre¬
dentes. Appropinquate do
⁊ appropinquabit uob̾. Ac ne ħ
putaremꝰ. posse suffic̾e: stat̃ sub¬
iungit. Resistite diabolo: & fugiet
a uob̾. De quo supͣ dixerat. Adu̾sa¬
rius ur diaboł sic̃ leo circuiens
querit quẽ deuoret: adu̾sus quẽ
resistite confortati in fide. Nec sa¬
tis ẽ querere dñm . & dũ ẽ peni¬
tentie tẽpus. inuenire atq inuo¬
care eũ dũ ꝓpe ẽ: nͥ reliquerit im¬
pius uias suas pͥstmnas. ⁊ cogitati¬
ones antiquas. quibꝰ a dño de-¬
clinauerat. Tc̃ enĩ ad dñm re

Expanded text:
vitiis atque peccatis procul recedat. Appropinquat enim appropinquantibus sibi, et filio longo post tempore revertenti, laetus occurrit. Quamobrem sanctus in psalmo canit: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est . Et Moyses solus appropinquabquans eis, qui mihi appropinquant fide, et longe recedens ab his, qui a me procul infidelitate discedunt. Propter quae dicitur ad credentes: Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Ac ne hoc putaremus posse sufficere, statim subjungit: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . De quo supra dixerat: Adversarius vester diabolus sicut leo circumiens, quaerit satis est quaerere Dominum, et dum poenitentiae tempus est, invenire, atque invocare eum dum prope est, nisi reliquerit impius vias suas pristinas, et cogitationes antiquas quibus a Domino declinaverat. Tunc enim re
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ut añ diccimꝰ noliustis pactũ
reciꝑe sẽpit̾nũ. ⁊ miscđias da¬
uid fideles quas uob̾ nolentibꝰ
susciꝑe suscepit t᷑ba gentihũ.
moneo uos populares meos e¬
go ꝓpħa atq contestor. dum
locuturus ẽ p̃sens. Querite eũ
dũ inueniri potest: dũ estis in
corꝑe. dũ datur locus peniten¬
tie. & querite ñ loco s fide. Qmͦ

Expanded text:
 jam diximus, noluistis pactum recipere sempiternum, et misericordias David fideles, quas, vobis nolentibus suscipere, suscepit turba gentilium, moneo vos populares meos ego Propheta, atque contestor, dum locuturus est praesens. Quaerite eum dum inveniri potest, dum estis in corpore, dum datur locus poenitentiae, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ imber ⁊ nix de cȩlo des
s mebriat terrã. & infundit
eã.⁊ uaria semina pullulat.⁊ ple¬
nis segetibus panes in usus homiñ
ꝓcreant᷑ sic reꝓmissionis meȩ uer¬
bũ. quod semel pollicitꝰ sũ. & qͦd
egressũ est de ore meo irritũ ñ ÷
gogen. duplex intelligentia ẽ.
quod uerbũ dñi. uel illud sit de
quo scriptũ ẽ in pͥncipio erat
uacuũ. nͥ patͥs fecerit uoluntatẽ
⁊ uniu̾sa cõpleuerit ꝓpt̾ que fu
⁊ de utero ac uulua. ñ qͦ dñs hȩc
menbra habeat.s qͦ nos naturã
te hoc dicendũ quod eugħce ser¬
mo doctrine. imber appelletur:
⁊ pluuie quas fundunt super
bonã terrã nubes spiritales ad
quas ꝑuenit ueritas cq. Quem
ymbrẽ ⁊ quas pluuias moyses
in deuterononii cantico polli¬
cet᷑. audiat t̃ra u̾ba oris mei.
expectet᷑ sic̃ pluuia eloquiũ
dñi. ⁊ descendãt sic̃ ros u̾ba mea:

Expanded text:
 imber et nix descendit de sed inebriat terram, et infundit eam, et varia semina pullulat, ut plenis segetibus panes in usus hominum procreentur: sic repromissionis meae verbum, quod semel pollicitus sum, et quod egressum est de ore meo, irritum non gogen duplex intelligentia est, quod verbum Domini vel ille sit, de quo scriptum est: In principio erat vacuus, nisi Patris fecerit voluntatem; et universa compleverit propter quae fue de utero ac vulva: non quod Deus haec membra habeat, sed quod nos naturam oc dicendum, quod Evangelicae sermo doctrinae imber appelletur, et pluviae quas fundunt super terram bonam, nubes spirituales, ad quas pervenit veritas Dei. Quem imbrem, et quas pluvias Moyses in Deuteronomii Cantico pollicetur : Audiat terra verba oris mei: exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba
Abbreviated transcription (Latin):
Eboe testimoniũ ingentibꝰ ded
ad credendũ p̾płm iudeoꝵ: ut i¬
clinarẽt aur̃ẽ suã. & pactum
acciperẽt sẽpiternũ. quod dñs
dauid reꝓmiserat: & abraham
minibꝰ. sed in semine quod ẽ xxp̃c.
Et quia sciebat illis ñ credentibꝰ
credituros esse p̾płos nationũ.
transit ad gentes. & dicit misis¬
se filiũ suũ testẽ. ł testimoniũ
cunctar̃ nationũ. qui p̃cepta il¬
lius atq mandata pͦpłs nuntia¬
ret. ¶ de se ipso loquit᷑. Oportet
p̃dicari eugłm istud in om̃i orbe.¬
in testimoniũ cunctis gentibus.
Deniq suꝑbientẽ pilatũ hoc ser¬
mone confutat. In hoc natus sũ.
ut testimoniũ ꝑhibeã uitati.
De qͦ apłs pauł scribit thẏmo¬
theo. Unus mediator dĩ ⁊ homiñ
onẽ ꝓ om̃ĩbꝰ testimoniũ tẽporibꝰ
uictimã ductus. ⁊ quas agnus co¬
rã tondente. ñ aperuit ossuum.
De quo supra dicit᷑. Uidimꝰ eum
⁊ ñ habebat speciem neq decorẽ:
⁊ ipse pecca nr̃a portauit. i pro

Expanded text:
Ecce testimonium in gentibus dedi ad credendum populum Judaeorum, ut inclinarent aurem suam, et pactum acciperent sempiternum, quod Dominus David repromiserat, et Abraham,minibus: sed, in semine, quod est Christus . Et quicredituros esse populos nationum, transit ad gentes, et dicit misisse Filium suum testem vel testimonium cunctarum nationum, qui praecepta illius atque mandata populis nuntiaret, qui de se ipso loquitur, oportet praedicari Evangelium istud in omin testimonium cunctis gentibus . Denique superbientem Pilatum hoc sermone confutat: In hoc natus sum, ut testimonium praebeam veritati . De quo apostolus Paulus scribit Timotheo: Unus mediator Dei et hominuonem pro omnibus, testimonium temporibus victimam ductus est, et quasi agnus coram tondente non aperuit os suum. De quo supra dicitur: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ; et: Ipse peccata nostra portavit, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
inhebriet terrã. & generet & ori¬
atur. & det sem̃ ad seminandũ.
⁊ panẽ ad comedendũ.: sic erit
uerbũ meũ quod erierit deore
suꝑioribꝰ que dicunt᷑: u breuit̃
hic ẽ sensus. Nõ sit incredulus
ppłs natioñ: quod post tantasce¬
lera impius repente saluetur.
Nõ enĩ st̃ cogitatioẽs mee ut co¬
gitatioes homiñ: & quantum
cȩlũ distat a t̾ra: tantũ cogitati¬

Expanded text:
 generet et oriatur, et det semen seminanti, et panem ad comedendum: sic erit verbum meum, quod exierit de oresuperioribus quae dicuntur, et breviter hic sensus est: non sit incredulus populus nationum, quod post tanta scelera impius repente salvetur. Non enim sunt cogitationes meae ut cogitationes hominum, et quantum coelum distat a t
Abbreviated transcription (Latin):
promissa cõpleuerit ꝓ qͥbus hor.
transtuler̃t. scã dauid fidehia. ¶s
potest. pro firmis accipi atq ro¬
bustis: ut ẽ illud. fidelia om̃ĩa
mandata eiꝰ confirmata in scłm¬

Expanded text:
promissa compleverit. Pro quibus LXX transtulerunt, sancta David fidelia : quod potest pro firmis accipi atque robustis. Ut est illud: Fidelia omnia mandata ejus: confirmata in s
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius manũ posuit in mari. &
in fluminibꝰ dexterã illiꝰ. Quẽ
iuxta hiezechiel ꝑ multa iam
scła dormiente dauid: appellat
seruũ suũ atq pastorẽ dicens.
Suscitabo pastorẽ imũ. seruũ
meũ dauid. Ecre pͦpłis testẽ¬

Expanded text:
Cujus manum posuit in mari, et in fluminibus dexteram illius. Quem juxta Ezechiel, per multa jam saecula dormiente David, appellat servum suum atque pastorem dicens: Suscitabo vobis pastorem unum, servum meum David . Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Si negaueritis inquit eũ ipse
fidelis manet. negare se ipsum
ñ potest. Et in alio loco. scribens
ad thymotheũ. fidelis sermo &
onĩi acceptiõe dignus. Hoc aũ
pactũ quod dñs pollicetur. non
erit breue ⁊ unius tẽporis. sic̃
fuit ppło iudeoꝵ. s manebit in
ȩt̃nũ. ut ueniat uerus dauid. &¬

Expanded text:
Si negaverimus, inquit, eum, ipse fidelis manet: negare seipsum non potest . Et in alio loco scribens ad Timotheum: Fidelis sermo, et omni acceptione dignus . Hoc autem pactum, quod Dominus pollicetur, non erit breve et unius temporis, sicut fuit populi Judaeorum, sed manebit in aeternum, ut veniat verus David,