comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stabor te .i. testis ero u̾itatis. Ecce ip̃e dñs iu¬
dicii. testẽ se facit u̾itatis tam hic quã in futo
ut nullꝰ iam dubitet cũ ante iudices t̾renos
soleant testes ꝓduci ad ognitionẽ u̾itatis dem̃¬
qͥd ueł eum intellig̾e subdit. Isrł si audieris¬
me. Uocando eũ isrł familiarẽ significat. ⁊ ad
iussa muitat. ñ erit in te .i. in corde tuo. ubi
u̾itas ñ falsitas debet eẽ. ñ dico ate qi foris sit
s in te .i. in corde tuo. uͥ si ñ recte sentis. ẽ yma¬
go fantasmatis tui. qͦd enĩ qͥsq cuꝑit ⁊ ue¬
nerat᷑. hoc illi ds̃ ẽ qͥd ñ erit in te ds̃ iecens
hoc dicit ne t̾ibum pat̾s sub tp̃r putet᷑. Us̃ it

Expanded text:
siod. id est testis ero veritatis. Ecce ipse Dominus judicii testem se facit veritatis, tam hic quam in futuro, ut nullus jam dubitet, cum ante judices terrenos soleant testes produci ad cognitionem veritatisintelligere subdit: Israel, si me audieris. Vocando eum Israel familiarem sibi significat, et ad jussa invitat. Non erit in te, in corde tuo, ubi veritas non falsitas debet esse. Non dico a te, quasi foris sit, sed in te, id est in corde tuo, ubi, si non recte sentis, est imago phantasmatis tui. Quod enim quisque cupit et veneratur, hoc illi deus est. Quid non erit in te? Deus recens. Hoc dicit, ne verbum
Abbreviated transcription (Latin):
fatie n illireit nob. ⁊ alibi. S ol iusticiȩ ẽ ⁊ san¬
nitas in pennis eiꝰ. u ulpes aũ st insidiosi ma¬
eime heretici latentes in tortuosis ⁊ cat̾noseᷤ
anfractib decipientes ⁊ odore putentes de qͥ¬
b in eanticis diert sponsa. Capite nob uul
quẽ cauolis trahunt incendunt. messes non
qr ego sum qui sum. ñ dicit a te qͣi forinsecꝰ sit
adhibitũ simulachrũ. s in te .i. in corde tuo
ymago recentis d̾i. quã portans tecũ remaneᷤ
Si enĩ ñ cogitas falsum dm: nec adorabis fabͥ¬
catũ. Abenum dm̃ dicit. qui noĩe ñ essentia
p̃s ẽ. E st autẽ pene par scelus recentẽ dm pu¬
tare.⁊ ydolis seruire. dico ñ adorab̾. nec debeᷤᷤ
quia ego sum qui sum.

Expanded text:
luxit nobis. . Et alibi: Sol justitiae est, et sanitas in pennis ejus . Vulpes autem sunt insidiose maximi haeretici, latentes in tortuosis et cavernosis anfractibus decipientes, et ore putentes, de quibus in Canticis dicit sponsa: Capite nobis vuquem caudis trahunt incendunt messes; non quia ego sum qui sum , non dicit a te quasi forinsecus sit adhibitum simulacrum: sed in te, id est in corde tuo, imago recentis dei, quam portans tecum, remanesiod. Si enim non cogitas falsum deum, nec adorabis fabricatum, alienum dicit deum, qui nomine non essentia deus est. Est autem pene par scelus, recentem deum putare, et idolis servire. Dico non adorabis, nec debes, quia ego sum qui sum.
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt uł gestierunt qui sunt ut arietes .i. ut
duces ppłi. qui cornib utriꝙ testamenti. heretieosᷤᷤ
debellant. ⁊ suꝑsticiones diruunt. Unde alibi.
A fferte dño fili dĩ. afferte dño filio arietum.
Et secta mansio filioꝵ isrł dc egypto uenientiũ
fuit helym que int̾pretat᷑ arictes uͥ erant .xii.
fontes ⁊ septuaginta palme quib significant᷑
xii. apłi ⁊ septuagnta discipłi quos in sexta¬
ȩtate elegit dñs. ut ꝑ .iiii. mundi partes xp̃i
uictoris palmam portarent. destruentes gemi¬
no coenu utriusꝙ testamenti omnẽ scientiam
adu̾su xp̃m se erigentẽ. ⁊ colles dicti a colendo
inepunt qui sunt ficut agui onum .i. ab¬
tes. Parietes generati in fide. Nonenĩ ad literã
quȩ hodie spiritualit̾ fiunt.

Expanded text:
runt, vel gestierunt, qui sunt ut arietes, id est ut duces populi, qui cornibus utriusque testamenti haereticos debellant et superstitiones diruunt. Unde alibi: Afferte Domino filios Dei, afferte Domino filios arietum . Et sexta mansio filiorum Israel de Aegypto venientium fuit Helim quae interpretatur arietes, ubi erant duodecim foni, et septuaginta discipuli, quos in sexta aetate elegit Dominus, ut per quatuor mundi partes Christi victoriae palmam portarent: destruentes gemino cornu utriusque Testamenti omnem scientiam adversus Christum se erigentem. Et colles, dicti a colendo,receperunt , qui sunt, sicut agni ovium, tes; per arietes generati in fide. Non enim ad litteraquae hodie spiritualiter fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
miquitatis .i. iudas ñ apponet nocere ei .i. ñ
addet esfectũ praue uoluntati. ul ñ apponet no¬
cere ei. pt resurrectionẽ xp̃i. sicut ad patiendũ
sedm membra hoc pot̾ dici. Nicħ ꝓficiet inimi¬
cus .i. diabolus. uł ꝑsecutor in eo seuit quidem
suum est. sed non nocebit ei.
micos eius: et odientes eum in

Expanded text:
ug. id est Judas, non apponet nocere ei, id est non addet effectum pravae voluntati. Vel, non apponet nocere ei, post resurrectionem Christi, sicut ad patiendum sto secundum membra, hoc potest dici, nihil proficiet inimicus, id est diabolus vel persecutor, in eo. Saevit quidem,suum est, sed non facie ipsius: et odientes eum in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ lege qͣi. d̾. Beati sunt qui timent.⁊ o uos
qui timetis. uł o tu qui times. utrũꝙ enim
bene dicit᷑. qr om̃s tinus homo sunt. tu inquã
mandiucab labores manuũ tuarũ uł fructa¬
un tuoꝵ. alia lttera labores fruduũ dict
qͣndo scĩ uenientes uement cũ exultatione por¬
tantes suos manipulos suos. Postea de utroꝙ
fubdit. Beatus es iam in presenti de labore
⁊ bene tͥ erit in futuro de fructu. tunc uere
bene. Ubi bene ẽ. omĩa bona confluunt ad
gaudium suauitatis. dem̃ qͣlit̾ b̾atꝰ sit. subdit.¬

Expanded text:
 lege: quasi dicat: Beati sunt qui timent, et o vos qui timetis, vel o tu qui times; utrumque enim bene dicitur, quia omnes unus homo sunt. Tu inquam, manducabis labores manuum tuarum, vel fructuum tuorum, alia littera. Labores fructuum dicit, quando sancti venientes cum exsultatione, portantes manipulos suos; postea de utroque subdit, beatus es, jam in praesenti de labore, et bene tibi erit in futuro de fructu; et tunc vere bene, ubi bene est, omnia bona tibi confluunt ad gaudium suavitatis. Deinde qualiter beatus sit subdit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ.⁊ idõ quia dñs ẽ adiutor. ego despiciã
mimicos meos. qͦd ꝑlus ẽ. quã ñ timere. uł sccłm
aliam litterã. Uidebo inimicos meos in futuro
scił in iudicio uͥ diabolus cum suis uidebitur
destructus. uł hic uidebo ut tutior ⁊ cautiorfi¬
am inmicos meos damnandos.

Expanded text:
nus est adjutor, ego despiciam inimicos meos: quod plus est quam non timere. Vel secundum aliam litteram, videbo inimicos meos, in futuro scilicet judicio, ubi diabolus cum suis videbitur destructus. Vel hic videbo, ut tutior et cautior fiam, inimicos meos damnandos.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dotuerũt m pualere ut me fimient ⁊ osume¬
rent. q ⁊ si quidam scõꝵ ad celum missi sint
sent nocere.s upra dorsum meũ fabrcauent̃
peccatores .i. nisi sunt occulte mͥ nocere. qͥa
quod mali nequeunt publice om̃ib occul¬
te singłis tẽptant suadere. ut qui a facie ueni¬
entes underent᷑. a tergo ñ sentiantur. sicut se¬
pe ex pugnauerunt. tia ⁊ diu qͦd ita dicit ꝓlon

Expanded text:
Non potuerunt mihi praevalere, ut me finirent et consumerent, quia etsi quidam sanctorum ad coelum missi sunt,sent nocere, supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, id est conati sunt occulte mihi nocere, quia quod mali nequeunt publice omnibus, occulte singulis tentant suadere, ut qui a facie venientes viderentur, a tergo non sentiantur. Et sicut saepe expugnaverunt, ita et diu. Quod ita dici
Abbreviated transcription (Latin):
in sancta: et benedicite dominũ.
tatis extollite manꝰ ur̃as corporis ⁊ oꝑis sic̃¬
moyses manꝰ suas leuabat pugnante ppło istł
contra amalech. extollite dico in sc̃a. ut inten¬
tione et̾noꝵ: bonũ oꝑemini. alit̾ enĩ ñ ualet.
Bñdicite dominũ. Nil boni uob̃ tͥbuentes.
s totũ dõ.

Expanded text:
in sancta; et benedicite Dominum. tatis, extollite manus vestras corporis et operiMoyses manus suas levavit pugnante populo Israel contra Amalec . Extollite, dico, in sancta, ut intentione aeternorum bonum operemini. Aliter enim non valet. Et benedicite Dominum, nil boni vobis tribuentes, sed totum Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
tates eoꝵ odi ñ naturã. hoc ẽ ꝑfcto odio odisse.
ut nec ꝓpt̾ uicia homines ocłis. nec ꝓpt̾ hõĩcs
uicia diligas. Q uomͦ gͦ cõmixtione maloꝵ ota¬
minor sicut calummant᷑ mͥ heretici: de quib ad¬
iungit. ⁊ inimici facti sunt ip̃i heretici mͥ non
tantũ dłi s ⁊ mei mimici sunt in qͦ illos odio ha

Expanded text:
tates eorum odi, non naturam. Hoc est perfecto odio odisse, ut nec propter vitia homines oderis, nec propter homines vitia diligas. Quomodo ergo commistione malorum contaminor, sicut calumniantur mihi haeretici? de quibus adjungit: Et inimici facti sunt mihi, non tantum Dei, sed et mei inimici sunt in quo illos odio ha
Abbreviated transcription (Latin):
custe. qua sicut locusta. Excussi gͥ .i. fugati a
ꝑsecuitorib sunt fideles qui sunt multi ficut
locuste. uł salientes deloco ad locũ a simili lo
nio: et caro mea immutata ẽ ꝓp

Expanded text:
 sicut locusta. Excussi ergo, id est fugati a persecutoribus sunt fideles, qui sunt multi sicut locustae, vel salientes de loco ad locum, a simili locnio: et caro mea immutata est p
Abbreviated transcription (Latin):
dixi qͦd anni hñt᷑ ꝓ nichilo. s ñ accusans te
qͣi factoꝵ ĩmutabiliũ hȩc dixi. imno diuinȩ
iusticiȩ ꝯsentiens dico prius mane homo tran¬
seat .i. homo dũ uiuit transeat. mane enim
quã ht̃ in nocte in detiorẽ mane oito sole: ita
tur extrema scił tempꝰ quo homo occidit. deci¬
dat in mortẽ. induret: mȩadauer.⁊ areseat:
in puluerẽ. sicut herba in extremis secta uł
tes. pͥmũ mane puericia ẽ que cito transit.
scdm mane iuuentus ẽ. que floret ⁊ transit.
Uesꝑe significat᷑ senectus qnͣdo refrigescit ui¬
gor homnus. Et ẽ pͥmũ mane hominis .i. ꝑu¬
⁊ uesꝑe frigore senectutis decidat. induret ⁊
arescat hec ñ mutant᷑. Hec autẽ pena de pec¬
Quia defecimus in ira tua: et

Expanded text:
Dixi quod anni habentur pro nihilo, sed non accusans te, quasi factorem mutabilium haec dixi, imo divinae justitiae consentiens. Dico prius, mane homo transeat, id est homo dum vivit transeat. Mane enim quam habet in nocte in deteriorem mane orto sole, ita im significantur extrema, scilicet tempus quo homo occidit; decidat in mortem, induret in cadavere, et arescat in pulverem. Sicut herba in extremis secta veltes, primum mane, pueritia est, quae cito transit. Secundum mane juventus est, quae floret et transit. Vespere significatur senectus, quando refrigescit vigor hominis. Et est primum mane hominis, id est puet vespere frigidae senectutis, decidat, induret et arescat, haec non mutantur. Haec autem poena de pecQuia defecimus in ira tua: et
Abbreviated transcription (Latin):
ria ⁊ breuitas huiꝰ uite expͥmit᷑ hic ꝑ simili¬
tudiuẽ aranee. que texit inanes telas ut do¬
mus dolosis ⁊ manib occupationib in reb
bant᷑ qr sine utilitate ⁊ fructu boni oꝑis tran¬
seunt qͣi sub mnani meditatione uł passius
nr̃i sicut aranea .i. sicut inanes ⁊ inutiles Es
dies annoꝵ nr̃oꝵ complent᷑ in tpĩs septuagira
annis. uł dies annoꝵ nr̃oꝵ ita breues sunt qͥd
quo temporis spacio dicunt᷑ longemi qͥ ⁊̃ usꝙ
ad octognta annos aliquas uires hr̃e uident.
Qñ subdit.

Expanded text:
ria et brevitas hujus vitae exprimitur hic per similitudinem araneae, quae texit inanes telas, ut domus dolosis et inanibus occupationibus in rebus, bantur, quia sine utilitate et fructu boni operis transeunt, quasi sub inani meditatione. Vel passive nostri sicut aranea, id est sicut inanes et inutiles, et dies annorum nostrorum complentur in ipsis septuaginta annis. Vel dies annorum nostrorum, ita brevesquo temporis spatio dicuntur longaevi, qui etiam usque ad octoginta annos aliquas vires habere videntur. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
quib aduincti sunt ⁊̃ mali sp̃c. ꝑ hoc notat᷑
grauis ꝑsetutio quȩ fita multis in unũ. Imple¬
tum ẽ hoc in ȩccłia. quȩ tot habuit ꝑsecutores
martyrũ. Purpurata ẽ eñi ȩccłia. uniuersa
tira sangume martyrũ. Nloret celũ coronis
martyiũ. oenate sunt excłie memoris mart tõ
Ssignata sunt tempora natalib martyrũ.C re¬
brescunt santates m̾itis martyrum.⁊ licet
multi tamen ñ declinaui a testimoniis tius.

Expanded text:
quibus adjuncti sunt et mali spiritus. Per hoc notatur et gravis persecutio, quae fit a multis in unum, impletum est hoc in Ecclesia, quae tot habuit persecutores martyrum. Praeparata enim est universa terra sanguine martyrum, floret coelum coronis martyrum, ornatae sunt Ecclesiae memoriis martyrum; signata sunt tempora natalibus martyrum, crebrescunt sanitates meritis martyrum. Et licet sint multi, tamen, Non declinavi a testimoniis tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶lamaui ⁊ exponẽs qͥd sit ĩtoto corde elamare
addit ad te hor ẽ toto corde clamare ñ em̃ toto
corde clamat: qui ad eum suam pentioñe n di¬
rigit qͥd aut petat a diingit. saluũ me sae scil
mamima que custodiet mandata. Unde sub¬
oianensto ciam mandata tua. aibi eñ ẽsali
anime eficit ut facienda fiant ⁊ usq ad mortẽ

Expanded text:
Ambr. Et exponens quid sit in toto corde clamare, addit, ad te, hoc est toto corde clamare. Non enim toto corde clamat, qui ad eum suam petitionem non dirigit, quid autem petat, adjungit: Salvum me fac, scilicet in anima, quae custodiet mandata: Et custodiam mandata tua. Ubi enim est salus animae, efficit ut facienda fiant, et usque ad m
Abbreviated transcription (Latin):
dominabitur. Predicit udiciũ fu¬
turum ne peccantes insolescant qͣi.d̾. Et de¬
bes eẽ memor. ut facias quia dommꝰ .i. xp̃c. qui
am iudiciariã .⁊. de bonis ⁊ mał iudicabit. in
clo enistiens. qui prius i t̾ra derisus est Et
eius. potentes uirtute: facientes
uerbum illius ad audiendam uo-¬

Expanded text:
dem suam. Praedicat judicium futurum, ne peccantes insolescant; quasi, et debes esse memor ut facias quia Dominus iam judiciariam, id est de bonis et malis judicabit in coelo existens, qui prius in terra irrisus est; ejus, potentes virtute facientes verbum illius, ad audiendam vo
Abbreviated transcription (Latin):
ttenis sectando adddit omĩa qi nuillus ẽ qui ñ
mirt᷑ uł conu̾tat᷑. T̃ etrenȩ aũ felicitatis reg¬
nũi ẽ suꝑbia. contra quã uenit humił xp̃e
ex probrans eis qͦs uult facere altos ꝑ humi¬
litatẽ his uerb̾.
tellexerunt. tam̃ ego dixi nos boni dii estis. ꝑ
adoptionẽ gr̃ȩ.⁊ filii excelsi .i. heredes d̃i omĩs

Expanded text:
ndo. Addit omnia, quia nullus est qui non miretur, vel convertatur. Terrenae autem felicitatis regnum est superbia, contra quam venit humilis Christus, exprobrans eis, quos vult facere altos per humilitatem, his verbis: tellexerunt, tamen ego dixi, vos boni estis dii per adoptionem gratiae, et filii Excelsi, id est haeredes Dei, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Q m̃ tu disꝑdes in om̃ib gentib Quid
disꝑdet in gentib: Terram ipam .i. eos q̃ t̾re¬
na sapiunt uł cont̾e̾ndo eos penitꝰ ⁊ ab heredi¬
tate ext̾minando. uł affectum t̾renȩ cupidi¬
tatis ⁊ elationis absum̃do in eis qͣd in bono
accipit᷑. scd̾m quẽ ⁊̃ intellectũ dicit᷑. tu heredi¬
tabis in omnib gentib.

Expanded text:
u disperdes in omnibus gentibus. Quid disperdes in gentibus? terram ipsam, id est eos qui terrena sapiunt, vel conterendo eos penitus, et ab haereditate exterminando, vel affectum terrenae cupiditatis et elationis absumendo in eis. Quod in bona accipitur, secundum quem intellectum etiam dicitur: Tu haereditabis in omnibus gentib
Abbreviated transcription (Latin):
homines .i. sicut pecẽores qui ñ sunt iede̾¬
ꝑti. hoc enĩ ad iniquos dicit᷑. ⁊ cadetis. ñ extol¬
lemini ad cęlum sicut unus de pͥncipib .i. ꝑ
elationem : animi cadetis. sicut diabolus.
Turba autem demonũ quȩ cecidit. dr̃ unuᷤ
q in suꝑbia simił. Qł ita. Uos autẽ mali
moriemin ꝑ infirmitatẽ carnis. sicut homi¬
sitis morituri. ñ tam̃ corrigimini. s ut di¬
abolus qui carne ñ morit᷑ extollimini. ut
gn̾alit̾ dicit. Ego dixi dii estis. ⁊ filii excelsi
ad malos. disc̾nens int̾ maiores ⁊ minores ⁊
pͥmũ ad iinores dicit. Uos autẽ moriemi
tis sicut unus de pͥncipib .i. sicut diabolus
qͥ ꝑ suꝑbiam peccauit. Pro inde ut hoc u¬
mortuis ⁊ iudica .i. damna t̾ram quȩ tumu¬
it te crucifigens. i. damna istos. qm̃ his repuil¬
sis tu hereditabis in om̃ib gentib .i. omneq
gentes erunt tua hereditas. uł iudica t̾ram
.i. mundu. qͦd potes qͥa tuus ẽ.⁊ ħ ẽ qm̃ tu he¬

Expanded text:
est sicut peccatores, qui non sunt redempti. Hoc enim ad iniquos dicitur. Et cadetis, non extollemini ad coelum, sicut unus de principibus, id est per elationem animi cadetis, sicut diabolus; turba autem daemonum quae cecidit. Dicitur unus, quia in superbia similis. Vel ita: Vos autem mali moriemini per infirmitatem carnis, sicut homisitis morituri, non tamen corrigimini; sed ut diabolus, qui in carne non moritur, extollimini ut generaliter dicit: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi ad malos, discernens inter majores et minores, et primum ad minores dicit: Vos autem moriemintis, sicut unus de principibus, id est sicut diabolus, qui per superbiam peccavit, proinde ut hoc vmortuis, et judica, id est damna, terram quae tumuit te crucifigens, id est damna istos, quoniam, his repulsis, tu haereditabis in omnibus gentibus id est omnes gentes erunt tua haereditas. Vel, judica terram, id est mundum, quod potes, quia tuus est. Et h
Abbreviated transcription (Latin):
Eripite pauꝑem: et egenum
De manu pectatoris liberate.
berare. Qui enĩ desinit oburare cũ pot̾ ꝯsentit
buntur om̃ia fundamenta
terre. p̾latis ⁊ subditis. Si em̃ cogno¬
uissent. nec illi dominũ crucifige̾nt. nec isti
barraban elig̾ent neq intellexerunt.i. nec etiã
scire curauerunt. qr in tenebris ambulant. i

Expanded text:
Eripite pauperem et egenum; de manu peccatoris liberate. berare. Qui enim desinit obviare cum potest, consentit; runtpraelatis et subditis. Si enim cognovissent, nec illi Dominum crucifigerent, nec isti Barabbam eligerent . Neque intellexerunt, id est nec etiam scire curaverunt, quia in tenebris ambulant, i
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ plenũ om̃i malo. quia ñ ualet meliꝰ ostendi.
cuiꝰꝙͦ rei excellentia. quã si sui contrarii uilitas.
adam t̾plici genere peccandi deliquisse. scił co
gitatione. uel uolutate. actu. uerbi dõctrmna
uł consuetudme. Item cogitatio large accepta:
uemalis culpa ⁊ delestationẽ ade comsersũ
⁊oe iuamone peceat Q uũnee sgiratione

Expanded text:
plenum esse omni malo, quia non valet melius ostendi plenum esse omni malo, quia non valet melius ostendi cujusque rei excellentia, quam si sui contrarii vilitas aAdam triplici genere peccandi, diliquisse, scilicet cogitatione, voluntate et actu, verbi doctrina vel consuetudine. Item: Cogitatio large accepta qui est venialis culpa, delectationem atque consensum cogitatione peccat. Qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
ctandi. Huic pͥmo psalmo ido tytulus ñ appo¬
nitur: qͥa psalmus iste pͥncipiũ ẽ. p̾fatio ⁊ caput
libri sicut in sequenti dicit᷑. In capite libri sꝙͥ¬
p̃scͥptus. libri caput ⁊ initiũ uideret᷑. Uel etiã
ido. quia iste psalmus qͣsi prologus ẽ.:⁊ tytulusᷤ
sequentis opis. Continet enim summã ⁊ ma¬
teriam totiꝰ libri. Mat̾ia aut̃ẽ huiꝰ psalim ea¬
dem ẽ. quȩ ⁊ totiꝰ libri. scilicet xp̃c integer:
Similit̾ ⁊ intentio. Modus autẽ tractandi tał
ẽ. biꝑtitus est psalmus. Promo agit de beato
iuro. ꝑ beatitudmẽ nob̃ blandiens. Scdo agit
de ultionib iniquoꝵ t̾rens nos aduersis ibi. E
sic impii ñ sic. De beato autẽ iuro agit hoc mͦ.
Pmo uersu ostendit eum inimunẽ ab om̃i ma¬
lo.Scd̾o: plenum om̃i bono in se. Inde itilem
aliis. ⁊ hocusq usq ad particionẽ. Ad ostenden¬
dum uͦ cum immimẽ ab om̃i malo. utit᷑ compa¬
ratione ueris hominis. scił ade ostenddens illui

Expanded text:
D. Hinc primo psalmo, ideo titulus non apponitur, quia psalmus iste principium est et praefatio, et caput libri, sicut in sequenti dicitur: In capite libri scrpraescriptus, libri caput et initium videretur; vel etiam ideo quia iste psalmus, quasi titulus et prologus est sequentis operis. Continet enim summam et materiam totius libri. Materia autem hujus psalmi eadem est, quae et totius libri scilicet Christus integer. Similiter intentio. Modus autem tractandi talis est. Bipartitus est psalmus. Primo, agit de beato viro, per beatitudinem nobis blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; secundo, plenum omni bono in se, inde utilem aliis, et hoc usque ad partitionem. Ad ostendendum vero eum immunem ab omni malo, utitur comparatione veteris hominis, scilicet Adae, ostendens illum
Abbreviated transcription (Latin):
tamen in om̃ib. Neq tam̃ fine ratione. ita
disposit sunt. Essdras namꝙ propħa. qui pal¬
tium. ⁊ totam bibliothecã. ababyloniis cõbu¬
stam instinctu sp̃c scĩ reformauit: eodem sp̃u
reuelante. psalmos ita disposuit. eisdemq ty¬
tulos apposuit. qui sunt ꝗͣsi claues psalmoꝵ.
Sicut enim ꝑ clauẽ intrat᷑ i domũ: ita ꝑ congni¬

Expanded text:
tamen in omnibus. Neque tamen sine ratione ita tamen in omnibus. Neque tamen sine ratione ita dispositi sunt. Esdras namque propheta, qui Psalterium et totam bibliothecam a Babyloniis combustam instinctu Spiritus sancti reformavit, eodem Spiritu revelante, psalmos ita disposuit, eisdem et titulos apposuit, qui sunt quasi claves psalmorum, Sicut enim per clavem intratur in domum, ita per congru
Abbreviated transcription (Latin):
de quo agunt soliloquia. de xp̃o toto .. capite
m adam deformatos xp̃o nouo homimi ꝯformare.
Modus tractandi talis est qñq agit de xp̃o.
scđm caput. aliqͣndo scd̃m corpus. aliqͣndo se¬
cundum utrunꝙ. De xp̃o autẽ scđm caput
agit trib modis. qͣndoq scdm diumitatẽ. ut
tecũ pͥncipium. Aliquando scd̃m humanitatẽ
ut ego dormiuii ⁊ sompnũ cepi. Aliquando
ꝑ transsũptionẽ: ut quando utit᷑ noce m̾broꝵ
uit ibi. Honge a salute mea.⁊ crã. Et ibi. Ds tu
scis insipientiã meã ⁊ cȩt̾a. Item de eccłĩa tribmo¬
dant. Queri soler. quare scił non funt eo ordme
disposi quo compositi. quod non ec̃ li quet. cũ
hẏstoria. de qua agit᷑ in misertre mei ds: p̾cesse¬
rit illud de quo agitur. in dñe quid mulapli¬
cati sunt. ⁊ benedictus dñs ds meus qui docet
manus meas ad p̾lium. Fnte ambos pͥctictos
psalmos. editus fuerit ad quod dicit᷑. quia ⁊¬
siin quibdam possit reddi ratio ordinis. ñ

Expanded text:
de quo agunt Soliloquia, de Christo toto, id estin Adam deformatos, Christo novo homini conformare. Modus tractandi talis est. Quandoque agit de Christo secundum caput, aliquando secundum corpus, aliquando secundum utrumque. De Christo autem agitaput tribus modis. Quandoque secundum divinitatem ut, Tecum principium , aliquando secundum humanitatem, ut, Ego dormivi et somnum coepi ; aliquando per transumptionem, ut quando utitur voce membrorum, sicut ibi, Longe a salute mea, etc. . Et ibi, Deus, tu scis insipientiam meam, etc. . Item de Ecclesia, tribdant quaeri solet, quare scilicet non sunt eo ordine dispositi quo compositi. Quod non esse liquet, cum historia de qua agitur, in Miserere mei, Deus , praecesserit illud, de quo agitur, in Domine quid multiplicati sunt . Et: Benedictus Dominus Deus meus qui docet manus meas, etc. , ante ambos praedictos psalmos editus fuerit. Ad quod dicitur, quia si in quibusdam possit reddi ratio ordinis, non
Abbreviated transcription (Latin):
Iste uͦ dauid ⁊ de icarnatione. de pasfione.⁊
de et̾na genitura. ⁊ de resurrectione eudentissi-¬
me disseruit. ⁊ idõ. dicit᷑ liber soliloquioꝵ Siẽ
tempora. Est enim ꝓpħia. alia de p̾senti. alia de
pret̾ito. alia de futuro. de p̾senti ut elitabeth.
t̾ram.⁊ cȩt̾a. De futuro: ut ecce uͥgo concipiet:. f.
⁊ alios. Et ꝑ malos: ut ꝑbalaam. caẏpham ⁊ alio ᷤ.
Item ꝓpħia alia est sca̾m p̾scientiã. qũã necesse
ẽ om̃ib modis impleri: etiã scđm tenorẽ uerboꝵ.
ut ecce uirgo concipiet. alia scłm cõminationẽ ut
q̃ draginta dies st̃. ⁊ nimue subuertet᷑. quȩ non
scđd̾m uerboꝵ suꝑficiem: s tacite intelligentiȩ

Expanded text:
tione et de passione, et de aeterna genitura, et de resurrectione, evidentissime disseruit; et ideo dicitur liber Soliloquiorum. Sitempora. Est autem prophetia alia de praesenti, alia de praeterito, alia de futuro. De praesenti, ut Elisabeth: terram . De futuro, ut: Ecce virgo concipiet, etc. et alios. Et per malos, uttia alia est secundum praescientiam, quam necesse est in omnibus modis impleri, etiam secundum tenorem verborum, ut “Ecce virgo concipiet”; alia secundum comminationem, ut “quadraginta dies, et Ninive subvertetur”, quae non secundum verborum superficiem,
Abbreviated transcription (Latin):
alis ficelib. ut in semine tuo benedicent
om̃s gentes ⁊ huiusmodi. ꝑ uisiones sieut
factum ẽ ienemiȩ: qui uidit ollam succensã
a facie aquilonis. ⁊ sicut moysi qui uided ro¬
biim andere. qui non consumebat᷑. ⁊ er echiel
uidit rotam in medio rotȩ. ꝑ sompnia ut ꝑ¬

Expanded text:
ibus, ut: In semine tuo benedicentur omnes gentes et hujusmodi; per visiones, sicuti factum est Jeremiae, qui vidit ollam succensam a facie aquilonis, et sicut Moysi qui vidit rubum ardere, qui non consumebatur, et Ezechiel vidit rotam in medio rotae; per somnia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cu cie uierum etiam uote. ut qui audrt dicat
riuentur foras. Et sunt isti hymini apud
hebreos metrice seripti. quid in translatione
scam quȩ tempora. Est gͥ ꝓphetia inspuatio
uł reueło diuma rerũ euentus. immobili ue¬
ntate denuntians. Unde ꝓpħia usio ꝓpła¬

Expanded text:
corde, verum etiam voce, ut qui audit, dicat: s nostri deriventur foras. Et sunt isti hymni apud Hebraeos metrice scripti: quod in translatione ndum quae tempora. Est igitur prophetia inspiratio vel revelatio divina, rerum eventus immobili veritate denuntians. Unde prop
Abbreviated transcription (Latin):
oseptem spicas. quod fuit ꝓpħia ioseph. sp̃ua¬
liter intelligent. Preter hec ẽ alius ꝓpheries
modus eetis dignior. qͥndo scilicet ex sola sp̃c
sc̃ ispiratione: remoto om̃ ext̾iori aminini¬
Qo farti ul dicti. uł inisionis uł sompnii ꝓph̾a¬
tiur. Hoc m ꝓpħauit dauid. scilicet solius sp̃e
sci instinctu. Unde in sequenti. Audiam qͥd
loquatur in me dñs d̾s. P roꝑterea soliloqͥũ
alludatur hystoriis: tam̃ ex eis nil didieit
qͥoi sola de xp̃o eloquia. Ali namoꝑ obscu

Expanded text:
ptem spicas, quod fuit prophetia Joseph, spiritualiter intelligenti. Praeter haec, est et alius prophetiae modus, caeteris dignior, quando scilicet ex sola Spiritus sancti inspiratione, remoto omni exteriori adminiculo facti, vel dicti, vel visionis vel somnii, prophetatur. Hoc modo prophetavit David, scilicet solius Spiritus sancti instinctu. Unde in sequenti: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Propterea soliloquiumdiversis historiis, tamen ex eis nil didicit,quasi sola de Christo eloquia; alii namque obscu
Abbreviated transcription (Latin):
Hũ sint ⁊ ues mortui. qͥs dño fuscitauit indomo
in porta an sepulchro. hoc est triduum qͥmoy seᷤ
uolebat eiaucere ppłm dei de egypto. Item nota. pec¬
catoꝵ. impioꝵ. pestilentie. Nam empius est qui
parat in qm peccator in se. pestilens in prormũ
et act amn in dm̃n ⁊ in se ⁊ in ptorinũ percaui. qͣ¬

Expanded text:
 sunt tres mortui, quos Dominus suscitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est triduum quo Moyses volebat educere populum Dei de Aegypto. Item nota: Peccatorum impiorum pestilentiae. Nam impius est qui peccat in Deum, peccator in se, pestilens in proximum. Et Adam in Deum et in se, et in proximum peccavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uo pe peiauit ⁊ in eathedra pestilentiȩ seart dors
ilierẽplii pecrancdi a docendo. uił consuetudine
pecrauit. Cathedra enim ꝑprie doctoꝵ e. sicut
cogitatione. actu. uerbis docendo. Nune quo
ortint ertucrunt in pͥmo homine: remoueri de¬
benta sedo acsi dicat pͥmus homo infelie: qui
abnit stecit. sedit. S secundus est.

Expanded text:
in cathedra pestilentiae sedit, dans aliis exemplum peccandi, id est docendo vel consuetudine peccavit. Cathedra enim proprie doctorum est sicut cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secundus est
Abbreviated transcription (Latin):
iber dicit. ⁊ non libri contra illos quu dice¬
bant plures eẽ libros. ꝓpter quinꝙ ꝑsalmoꝵ
tam̃ iło quiꝙ libri dicendi sunt sicut plu¬
tes suins distinctiones epłarum pauli. ⁊ tamen
unus liber. E x uerbis quocꝑ ipsius damdi
hoe clarscit: qui in xp̃i ꝑsona loquens art. In
libroꝵr. umum librum non plures fore significãs.
Inde etiã in actib apłoꝵ dicitur. Sicut scriꝑ¬
tum est in libro psalmoꝵ non dixit libris. Ita

Expanded text:
iber dicit et non libri, contra illos qui dicebant plures libros esse propter quinque psalmorum tamen ideo quinque libri sunt dicendi, sicut plures sunt distinctiones Epistolarum Pauli, et tamen unus liber. Ex verbis quoque ipsius David hoc clarescit, qui in Christi persona loquens ait: In librorum, unum librum, et non plures fore significans. Inde etiam in Actibus apostolorum dicitur: Sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
uifica me.⁊ debes. Nam uias meas enuntiaui
.i. pecca mea confessus sum. ⁊ exaudist me di¬
bicit uolens ꝑficere. qui iam in illis exercetur.
Ab istis g̃ ad alias ꝓficiendo. uelut crescendo de¬
dño dicit᷑. ñ nouit dñs peccatũ.i. ñ fecit. uł do
lectum: figuratiuas obseruantias fac ad u̾tere
⁊ nota quã pulcro ordine ad iustificationes di
ꝑuemencłu putat ut pͥmum sua peccata fa¬
teatur. Ita enĩ ⁊ alibi dicit᷑. Dic iniquitateᷤᷤ
tuas. ut iustificeris. ⁊ alibi. Iustus in pͥncipio
se ustus. uocẽ parati accusatoris excludit. Q
dor suũ accusat auctorẽ. o domine.¬

Expanded text:
ifica; et debes. Nam, vias meas enuntiavi, id est peccata mea confessus sum. Et exaudisti me didicit volens proficere, qui jam in illis exercetur. Ab istis ergo ad alias proficiendo, velut crescendo deDomino dicitur: Non novit Dominus peccatum , id est nolectum figurativas observantias fac advertere. Et nota quia pulchro ordine ad justificationes Dei perveniendum putat, ut primum peccata sua fateatur. Ita enim et alibi dicitur: Dic iniquitates tuas ut justificeris , Et alibi: Justus in principio justus, vocem parati accusatoris exclusit, qui dor suus accusat auctorem. Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
pidatio u̾bi di. quȩ exultationẽ gn̾at ⁊ hoc est
suꝑ uulnꝰ qi eloquiis dominicis uulneriᷤ dura
curant᷑. letabor dico sicut qui inuenit spolia
multa. Spolia sunt et̾na. quȩ diabolus conat᷑
auferie.⁊ conu̾sio ꝑsecutoꝵ quȩ muenta sunt
q̃ndo patientiã mirati mr̃m. ⁊ ꝑsecutores credi¬
spoliis detrahunt. uł spolia multa dicit scͥpt᷑a
sapientiã iusticiam resurrectionẽ.⁊ omĩa in xͦ¬

Expanded text:
pidatio verbi Dei, quae exsultationem generat. Et hoc est super vulnus, quia eloquiis Dominicis vulneris curamus dura. Laetabor dico sicut qui invenit spolia multa. Spolia sunt aeterna, quae diabolus conatur auferre, et conversio persecutorum, quae inventa sunt quando patientiaspolia detrahunt. Vel spolia multa dicit Scripturas, sapientiam, justitiam, resurrectionem. Et omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Os nr̃m patet ad nos ochorinthii. Ccr
nr̃m dilatatũ ẽ.⁊ hoc ido qr mandata tua
exquisiui. dicto ambulabam in latitudine cau¬
sam hic subdit. qr mandata tua ex petendo. que¬
⁊ ambulabam. qͣi. d̾. Ita mͦ fiat. ut p̾cor quia ⁊ .i.¬
⁊Olim iam ambulabam. ne quis me mͦ cepisse
putet. s sicut cepi. ita mͦ facere da. Ambulab̃a
dico in latitudine scientie. quã querendo con-¬
secutꝰ ẽ. Patulum enĩ ẽẽ oportet cor qͦd iecipit
illum qui terram ⁊ celum implet. Sequitur.

Expanded text:
o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . Et hoc ideo, quia mandata tua exquisivi. Dico ambulabam in latitudine. Causam hic subdit, quia mandata tua exquisivi, petendo, quaeet ambulabam. Quasi dicat: Ita modo fiat ut precor, quia olim ambulabam, ne quis modo me coepisse putet; sed sicut coepi, ita modo facere da. Ambulabam dico, in latitudine scientiae, quam quaerendo consecutus est. Patulum enim oportet esse cor, quod recepit illum qui coelum et terram implet. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mimunis. deinde a quib ⁊ quare despiciat᷑
subdit. obꝓbrium sumuis quia pauꝑes abun¬
dantib scił diuitib quia hic felices sunt. ha¬
bundantes gͦ dicit qui abundant ptumia
putata iusticia: nequicia. Iustus autẽ dicit ege¬
nus ⁊ pauꝑ ego sum. Pauꝑ ẽ enĩ in corpore in¬
firmo. Pauꝑ ẽ in iusticia dum temptationi sub¬
ẽ. Scquitur. Et despectio sumus suꝑbis. qr hu¬
miles sumꝰ.¬

Expanded text:
inde a quibus, et quare despiciatur, subdit: opprobrium sumus, quia pauperes abundantibus, scilicet divitibus qui hic felices sunt. Abundantes ergo dicit, qui abundant pecunia, putata justitia et nequitia. Justus autemdicit: Egenus et pauper sum ergo . Pauper enim in corpore est infirmo: pauper est in justitia, dum tentationi subest. Et despectio sumus superbis, quia humiles sum
Abbreviated transcription (Latin):
lestia ⁊ t̾restria. bñdicite dico in om̃i loco dña¬
tionis eius. uł in omni loco sũt dominationes
eius. Sic uͥ non dommat᷑. ibi ñ benedicatur.
Lbiꝙ ẽ. ubiꝙ benedicat᷑ nullus excusatur
S̾ ieut gͦ nulla creatura. sic nullus locus lau¬
di excipitur. Sequitur. Benedic anima mea
dño. Ubi cepit. ibi finit. Genedictio a capite
bñdictio in fine. Abñdictione ꝑfecti sumus
ad bñdictionẽ redeamus. in ea regnemus. ꝑ
hoc notat eos qui bonis initiis finem bonũ ab¬
iungunt.

Expanded text:
lestia et terrestria. Benedicite dico, in omni loco dominationis ejus; vel in omni loco sunt dominationes ejus. Sic ubi non dominatur, ibi non benedicatur.bique est, ubique benedicatur: nullus excusatur. Sicut ergo nulla creatura, sic nullus locus laudi excipitur. Benedic, anima mea, Domino. Unde coepit, ibi finit. Benedictio a capite, benedictio a fine. A benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in ea regnemus. Per hoc notat eos qui bonis initiis bonum finem adjungunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculis iustorum.¬
in secretis cordium bonoꝵ. unde ⁊ si extra af¬
flcti sint. gaudia hñt spe futuri que nesciens¬
tes mali qui in eoꝵ corpora seuiebant eos tͥsta¬
ri putant. ñ sentientes eoꝵ int̾iora gaudia. Uñ¬

Expanded text:
tabernaculis justorum,in secretis cordium bonorum, ubi et si extra afflicti sunt, gaudia habent spe futuri, quae nescientes mali qui in eorum corpora saeviebant, eos tristari putant, non sentientes eorum interiora,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi.i. xp̃c qui ẽ dextera patͥs fecit uirtutẽ quã:
Escce. dextera domini exaltauit me. Magna uir¬
tus ẽ exaltare bumiłẽ deificare hominem morta¬
lem. p̾bere de infirmitate ꝑfectionẽ. de subiectiõe
glam. de passione uictoriã t̾renis dare celum q̃d
repetit qͣi mirũ dicens. dextera dm̃ fecit uirtutẽ
ñ homo se exaltauit. ñ se ꝑfecit. ñ uicit. ñ sͥ głam uł
salutẽ dedit. ⁊ cum hoc sit.¬

Expanded text:
us, qui est dextera Patris, fecit virtutem; quam? ecce: Dextera Domini exaltavit me. Magna virtus est exaltare humilem, deificare hominem mortalem, praebere de infirmitate perfectionem, de subjectione gloriam, de passione victoriam, terrenis dare coelum. Quod repetit, quasi mirum, dicens: Dextera Domini fecit virtutem, non homo se exaltavit, non se perfecit, non vicit, non sibi gloriam vel salutem dedit. Et cum hoc sit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͣ retribuendu: qͦd ita dicit. qͥd retͥbuam
domino ⁊ cȩtã. uł extasim dicit pauorẽ cruciatus
uł mortis. que cõminantib ꝑsecutorib ⁊ ĩpedien¬
tib passionib humana infirmitas patitur.qi. d̾.
humiliatꝰ sum. In illa autẽ humiliatione. ego dipi
in excessu meo. uł sicut alii dicunt in extasi mea
i. in pauore passionũ. Quid: om̃is homo m̃dax
ex se. ex do uerax. Territus enĩ iste respexit infir¬
mitatẽ suam. ⁊ uidit ñ ẽẽ sͥ p̾sumendu de se. Ex
se eñ homo mendax ẽ. ut ⁊ petrus dũ psũpsit

Expanded text:
uod ita dicit, quid retribuam Domino, etc., vel in exstasi dicit, pavor est cruciatus vel mortis, quam cominantibus persecutoribus, et impedientibus passionibus humana infirmitas patitur. Quasi dicat: humiliatus sum. In illa autem humiliatione, ego dixi in excessu meo, vel, sicut alii dicunt, in exstasi mea, id est in pavore passionum. Quid? Omnis homo mendax, ex se, ex Deo verax. Territus enim iste respicit infirmitatem suam, et videt non esse sibi praesumendum de se. Ex se enim homo mendax est, ut et Petrus dum praesumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuam dño pro om̃ib quȩ retribuit mͥc ꝓ mał
meis: ñ ait pro om̃ib quȩ tribuit s que ret̾buit
quȩ gͥ p̾cesserant hominis. ut omniũ donoꝵ di
ñ attributio. s retriburio uocari possit. que pre¬
cesserant nͥ peccata: Retribuit g̃ ds hominib
bona pro mał. passus ꝓ eis cui homines retͥbuunt
mala ꝓboniᷤ.

Expanded text:
pro omnibus quae retribuit mihi? Pro malis meis? non ait pro omnibus quae tribuit, sed quae retribuit. Quae igitur praecesserant hominis, ut omnium donorum Dei non tributio, sed retributio vocari possit? Quae praecesserant nisi peccata? Retribuit ergo Deus hominibus bona pro malis, passus pro eis, cui homines retribuunt mala pro bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
mala. qi tot modis mali impugnant.⁊ qͦd remedi¬
um ẽ int̾ tot mala. quid irstat in his ꝑieulis da¬
mare ad dñm. idoꝙ ego clamans: dixi domino
hoc. tues cłs meus. illi homines funt. ⁊ ñ mei.
Tuu̾ ⁊ d̾s es ⁊ ñs. Magna fiducia hoc dicit.
coꝵ qui es fruunt᷑. deinde petit dicens. Eix¬
audi dñe uocẽ cdeprecationis meȩ. non aliud q̃¬
m uocẽ deprrcationis mee. Non simplicit̾ dicit

Expanded text:
at: Tot modis mali impugnant, et quod remedium est tibi inter tot mala, quid restat in his periculis? Clamare ad Dominum. Ideoque ego clamans, dixi Domino: Deus meus es tu. Illi homines sunt, et non mei; tu vero es Deus et meus. Magna fiducia hoc dicit. eorum qui eo fruuntur, deinde petit dicens: Exaudi, Domine, vocem deprecationis meae. Non aliud quaero. Vocem deprecationis meae, non simplici
Abbreviated transcription (Latin):
Si ascendero in celum tu illic es: si
descendero in infernum ades
tum: Nusquã. quia si ascendero in celum

Expanded text:
Si ascendero in coelum, tu illic es, si descendero ad infernum, ades.tum? nusquam, quia si ascendero in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ tuoꝵ uera dixisti. Principiũ uerboꝵ ẽpͥn¬
cipiũ scͥpturaꝵ. ut genesis a quo pͥncipio uera
dixit ds̃. ⁊ usq in finem uerba ueritatis sertiat.
Unde celum ⁊ t̾ra transibunt. uerba autẽ mea
ñ tranfibunt. ⁊ quia tetigit qͦd in pͥncipio ge¬
stum ẽ. addit qͦd pꝰt finem scli fiet. subdens in
et̾num durabunt omĩa iudicia iusticiȩ tuȩ.
Iudicia iusticiȩ ꝑpetuo stabunt. qr sententiã de
bonis uł de mał datam. nec tempꝰ. nec ulla res
a u̾itate tua uerba ꝑcedunt. ⁊ ido ueracia sũt
⁊ nemmẽ fallunt. quib p̾nuntiat᷑ uita iusto.
pena impio. hȩc sunt quippe in ȩt̾num om̃ia
iudicia iusticiȩ tuȩ. qi iudiciũ di de om̃ib in
ȩt̾nũ manebit.

Expanded text:
orum vera dixisti, principium verborum est principium Scripturarum, ut Genesis, a quo principio vera dixit Deus, et usque in finem veritatis verba servat. Unde, Coelum et terra transibunt, vetransibunt . Et quia tetigit quod in principio gestum est, addit quod post finem saeculi fiet, subdens, in aeternum durabunt omnia judicia justitiae tuae. Judicia justitiae perpetuo stabunt, quia sententiam de bonis vel de malis datam, nec tempus, nec ulla res, a veritate tua verba procedunt. Et ideo vacua sunt, et neminem fallunt, quibus praenuntiatur vita justo, poena impio. Haec sunt quippe, in aeternum omnia judicia justitiae tuae, quia judicium Dei de omnibus in aeternum manebit.
Abbreviated transcription (Latin):
futuro coronat. usꝙ in generationẽ ⁊ gmeratio¬
ne .i. iii omne generationẽ. uł in t̾rena genera¬
tione ⁊ oelesis. In una quȩ parit mortales in al¬
ton que parit ȩtnos ẽ u̾itas eius implens ꝑ¬
missa.

Expanded text:
futuro coronat, et usque in generatione et generationem, id est in omnem generationem, vel in terrena generatione et coelesti, in una quae parit mortales; in altera quae parit aeternos, est veritas ejus, implens promissa.
Abbreviated transcription (Latin):
pñs nr̃ i he xp̃s. Iudei itaq cesarẽ confessi non
xp̃m qui de iuda iam ñ sunt iude appellandi.
cũ dixerunt. Non habemꝰ iregem nͥ cesat̃. Si non
habent regem ñ cesarem: deftrit iam pͥnceps
de uida. Uenit g ille cui repmissum. Ille gͦ ue¬

Expanded text:
s Christus. Judaei itaque Caesarem confessi, non Christum qui de Juda, jam non sunt Judaei appellandi. cum dixerunt: Non habemus regem nisi Caesarem. Si non habent regem nisi Caesarem, defecit jam princeps de Juda. Venit ergo ille cui repromissum est. Illi ergo ve
Abbreviated transcription (Latin):
mis: pedes meos a lapsu.
Q uia eripuit ꝑ fidem aninã meã de morte.
Mors est infidelitas. Tnde dñs in euangłio
Diite mortuos sepelue mortuos suos ⁊ illd̾.
non mortui laudabunt te dñe. hec iam iste ht̃
seł animã ereptam a morte eo ip̃o qͦd ex infideli
sit de morte ad uitã ⁊ eripuit ocłos meos a la¬
erimis. ⁊ pedes meos a lapsu. Hec in spe facta
sunt ñdum in re. qr ⁊ mͦ sunt lacͥme. dum ⁊ lap¬
sus sunt ꝓ carne infirma.⁊ in pedib quasi m
extiemis animȩ partib .i. in sensualitate lu

Expanded text:
mis: pedes meos a lapsu. » Quia eripuit per fidem animam meam de morte. Aug. Mors est infidelitas. Unde Dominus in Evangelio: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Et illud: Non mortui laudabunt te, Domine . Hoc jam iste habet, scilicet animam ereptam a morte, eo ipso quod ex infideli sit de morte ad vitam . Et, eripuit oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu. Haec in spe facta sunt, nondum in re, quia et modo sunt lacrymae, dum et lapsus est pro carne infirma; et in pedibus, quasi in extremi
Abbreviated transcription (Latin):
non calumniantur me superbi.
ut patronus seruum tilũ. ñ altius bñ noĩat
se seruum qͦd ẽ lib̾ationis indiciũ. Serius¬
emi dicit᷑ a seruando. eo qͦd captꝰ ab immi
quẽ illi impellunt in malum acsi dicat. Po¬
sir ⁊ michi qͦd seruus tuus sum non alt̾ius.
p̾ciosa ẽ. hȩc seruitus quȩ uirtutũ constat
expensis. ido timeo tradi. qi calumniatores
contia meam innocentiã se erigunt ⁊ sciꝑbi
ñ capiant calumpniando. Calumniarũi aũ
marima ẽ. qͦͥd suꝑbi dicunt a nob̾ mortuum
coli. Supbi uͦ sunt uidi. gentes. heretici. scis¬
matici. quos om̃s suꝑbia de corpore xp̃i p̾cidit.
bñt autẽ quiq ꝓpͥas sibi calumnas contra hu¬
militatẽ xp̃ianam. quaꝵ maxima ẽ illa quã
p̾diximꝰ. Calumpniatur ⁊̃ diaboltis dicens:
Nunqͥd ios timet dm̃ frustra: S hoꝵ omniũ
calumꝑniȩ tanquã colubroꝵ uenena uneũt᷑
Siquis fide attendit erucifirũ ꝓ similitudine
carnis peccati. in eneo serpente p̾figuratũ. quẽ

Expanded text:
non calumnientur me superbi. ut patronus, servum tuum, non alterius. Bene nominat se servum, quod est liberationis indicium. Servus dicitur a servando, eo quod captus ab imminquem illi impellunt in malum, ac si dicat: Prosit etiam mihi, quod servus tuus sum, non alterius; pretiosa est haec servitus quae virtutum constat expensis. Ideo timeo tradi, quia calumniatores contra meam innocentiam se erigunt et superbin capiant, calumniando. Calumniarum autem maxima est, quod superbi dicunt, a nobis mortuum coli. Superbi vero sunt Judaei et gentes, haeretici, schismatici: quos omnes superbia de corpore Christi praecidit. Habent autem quique proprias sibi calumnias contra humilitatem Christianam; quarum maxima est illa quam diximus. Calumniatur etiam diabolus, dicens: Nunquid Job timet Deum frustra? Sed horum omnium calumniae tanquam colubrorum venena vincuntur, si quis fide attendit crucifixum, pro similitudine carnis peccati, in aeneo serpente praefiguratum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
tem̾itatis. Et c̃ sensus. oratio ista attribuit᷑
ista ꝯuenit capiti ⁊ corpori. Intentiõe moner
ad orõnẽ. Moctus tͥꝑtitus ẽ p̃s. Primo orat
ascendendo inde coneludens om̃s gentes ado¬
raturas. E cdo: orat ꝓ om̃ibꝰ iam adorantib
ibi. Deduc me. T errio orat ꝑ se faciens ment¬
oño passionis ⁊ resurrectionis. ibi. Ds̃ iniqui.
aito añe qui altus es inelina mͥ infirmo au¬
rem autẽ .i. cdementiã. humili appropinquat
desicłia mea. Ido inelina qr̃a ego sum inops
ab alio ñ hñs opem ⁊ pauꝑ ꝑ me. tali incli¬
nat ds̃. diuiti non inclinat.

Expanded text:
temeritatis. Et est sensus: Oratio ista attribuiturista convenit capiti et corpori. Intentio: Monet ad orationem. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo orat ascendendo: inde concludit omnes gentes adoraturas. Secundo orat pro omnibus jam adorantibus, ibi, deduc me. Tertio orat pro se, faciens mentionem passionis et resurrectionis, ibi, Deus iniqui. iod. qui altus es, inclina mihi infirmo aurem tuam, id est clementiam. Humili appropinquat desideria mea. Ideo inclina, quoniam ego sum inops, ab alio non habens opem, et pauper per me. Tali inclinat Deus; diviti non inclinat.
Abbreviated transcription (Latin):
S̾p̃e scruratur om̃ia. ñ ut quod nescit inueniat
s qr nichil relimquit. qͦd nesciat. ita hic legem sẽ
uult scur quã sibi pomi petit. ñ ut scd̾m litte¬
ram sciat.ẜ ut intelligat. scił quid ht̃ utilitatis
⁊ quare data scił ut abuncdaret delictũ. Unde
subdit.¬

Expanded text:
Spiritus scrutatur omnia , non ut quod nescit inveniat, Spiritus scrutatur omnia , non ut quod nescit inveniat, sed quia nihil relinquit quod nesciat, ita hic semper legiste scire, quam sibi poni petit, non ut secundum litteram sciat, sed ut intelligat, scilicet quid habet utilitatis, et quare data, scilicet ut abundaret delictum. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ueterẽ. ut olim ñ subditis. s nouam ut filiis
sp̃u scõ scͥptam in aordib ut intelligant. ⁊ ex amo¬
re compleant. Qui enim muitꝰ facit. nollet sibi
iib̾i. ⁊ immundus uoluntate: ñ ẽ mundus oꝑe
Llia iustificationũ tuaꝵ. ut nunqũa diuertar
sicut imꝑator p̾scribit militib uiam cundi qͣn¬
tum. scił ⁊ qua. eant ne pro suo arbitrio uiam
carpant. nec uoluntaria carptent compendia
nec recedant signis declinantes ad dexttram uł
Q simistiam ut ⁊ dñs legom uiandi. filiis ifeł cõ¬
meantibꝰ ded̾. p̾cedens eos in columna nubis in
dio ⁊ ignis in nocte. Q ue cum ante ibat. ipsi se¬
quebant᷑. ⁊ cum stabat uł euanebat. ip̃i morabã¬
tur in castris. Lex gͦ uiandi erat eis columna.
quia tamdiui ꝓficit᷑. p̾t hanc enĩ uitã. qui bic ꝓ¬
ficebat. ibi ꝑficit᷑. uͥ ꝑfictus sine fine confistit. Le¬
gan g̃ qua htͥ agendo: ex quirit ꝓficiendo. uel sẽ¬
ꝑ ar quirit᷑. tenendo hic ⁊ in futuro: sicut dicit᷑.

Expanded text:
n veterem, ut olim subditis; sed novam, ut filiis Spiritu sancto scriptam in cordibus, ut intelligant, et ex amore compleant. Qui enim invitus facit, nollet sibi juberi; et immundus voluntate, non est mundus opevia justificationum tuarum, ut nusquam divertar, sicut imperator praescribit militibus suis, quo et qua eant, ne pro suo arbitrio viam carpant, nec voluntaria captent compendia, nec a signis recedant, declinantes ad dexteram vel ad sinistram, ut et Dominus legem viandi filiis Israel commeantibus dedit, praecedens eos in columna nubis in die, et ignis in nocte, quae cum anteibat, ipsi sequebantur; et cum stabat vel evanescebat, ipsi morabantur in castris . Lex ergo viandi erat eis columna iquia tandiu proficitur. Post hanc, enim vitam qui hic proficiebat, ibi perficitur; ubi perfectus sine fine consistit. Legem ergo quam habet agendo, exquirit proficiendo. Vel semper exquiritur tenendo hic et in futuro sicut dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate sua.⁊ sibi uires opulentiȩ suȩ tͥbuebat
quã dñs respicit ⁊ facit eam tremere. M elior ẽ
tremor humilitatis. quã ꝯfidentia suꝑbiȩ. Unde
apłs. Cum tremore oꝑamini ur̃ãm salutem.
d̾s em̃ ẽ qui oꝑatur omĩa in uob̾ ⁊ ip̃e ẽ qui
tangit compunctione uł amissione rerum
montes.i. eos qui suꝑbi erant iactantes se ⁊ ta¬
cti fumigant .i. precẽ dõ reddunt qui ante se
flere quia ⁊ fumus excutit lacrimas.
mninũ in uita mea. p̾senti ⁊ futura spei ⁊ speciei.
Modo enĩ spes ẽ. uita nr̃a post: uita etna erit.
Uita uitȩ mortał. spes ẽ uite immortał. Q uic¬
quid gͦ cantat. in uita cantat. Sequitur. P salla
deo meo quãdiu sum qr in illo. sine fine sum.
qr ñ potest uenire in fastidium. qui laudatur
Tocundum sit ei eloquium meũ:

Expanded text:
bonitate sua, et sibi vires opulentiae suae tribuebat, quam Deus respicit, et facit eam tremere. Melior est tremor humilitatis, quam confidentia superbiae. Unde Apostolus: Cum tremore operamini vestram salutem . Deus enim est, qui operatur omnia in nobis. Et ipse est qui tangit compunctione, vel amissione rerum, montes, id est eos qui superbi erant, jactantes se, et tacti fumigant, id est precem Deo reddunt, qui ante se flere, quia et fumus excutit lacrymas. minum, in vita mea praesenti, et futura, spei et speciei. Aug. Modo enim spes est vita nostra; post vita aeterna erit vita vitae mortalis. Spes enimquid ergo cantat, in vita cantat. Psallam Deo meo quandiu sum, quia in illo sine fine sum. quia non potest venire in fastidium, qui laudatur Jucundum sit et eloquium meu