comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cupio: prius uos ostendens fabritatores mendatii.
& cultores ꝑuersoꝵ dogmatũ. Constat gͦ eos he¬
reticoꝵ tẏpum errando gerere: quos sc̃s uirre¬
nit᷑. ueritati illius aduersatur: psalmista ad¬
testante qui ait. ut destruas uimicũ & defen¬
sorẽ. Inimicus quippe & defensor e̾: qui dm̃ qͦ
turi redemptoris spetiem teneat : etiã nomine
demonstrat. Iob quippe interp̃tat᷑ dolens. Quo
niirũ dolore. uł mediatoris passio. uł sc̃ȩ ȩc¬
cliȩ labor exprimit᷑. quȩ multiplici p̃sentis uitę
fatigatione cruciat᷑. Amici quoq eius ex uoca¬
bulo nominis: meritũ suȩ indicant actionis.
Nam helifat latia lingua dr̃ dm̃i gontẽptus.
Et quid alius heretici faciunt: nisi qͦa dũ
falsa de do sentiunt. eũ suꝑbiendo contẽpnt̃:
Baldad int̾pretat᷑ uetustas sola. Bene autẽ
om̃s heretici in his quȩ̨ de dõ locunt᷑. dũ non
intentione recta. sed appeticione tẽporalis głȩ
iuderi p̃dicatores appetunt: uetustas sola no¬

Expanded text:
: prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum errando gerere, quos sanctus vir renitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo turi Redemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola no
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ostenderent: de quo & om̃s boni essent᷑. &
qđ ꝓdesse om̃ib scirent. Unde & sine cessatio¬
ne ꝓmitti debuit. quod & sine ȩstimatione
dabatur ꝑcipi. & sine fine retineri: ut siniul
omĩa scła dicerent. quod in redemptione cõ-¬
muni scłoꝵ fuus exhiberet. Unde uecesse fuit
ut etiã beatus iob qui tanta incarnationis eius
mysteria ꝓtulit. eũ quẽ uoce diceret. ex con¬
uersatione signaret. & ꝑ ea quȩ ꝑtulit. quȩ
passurus esset ostenderet: tantoq uerius passi¬
onis illius sacramenta p̃dicer&e. quanto hȩc ñ
loquendo tantũmꝰ sed etiã paciendo ꝓpħaret.¬

Expanded text:
omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo pr
Abbreviated transcription (Latin):
noȩ: ad manifestandã obedientiã uenit abra¬
ham. Ad de monstrandã coniugalis uitȩ casti¬
moniam uenit ysaãe: ad insinuandã laboris
tolerantiam uenit iacob. Ad rependendã
ꝓ malo bonȩ retributionis grãm uenit iosepł
acd ostendendam mansuetudinẽ uenit moỹses.
Ad infarmandã contra aduersa fidutiam
uenit iosue: ad ostendendã inter flagella
pacientiã uenit iob. Ecce quam fulgentes stel
iter nr̃ȩ noctis ambulemus. Nã cognitioni
hominũ diuina dispensatio quot iustos exhi¬
buit. quasi tot astra suꝑ peccantiũ tenebras
cȩlũ misit: quousq uerus lucifer surgeret:
qui ȩt̾num mane nobis nuntians. stellis ceteris
clarius ex diuinitate radiaret. Quẽ electi
om̃s dũ bene uiuendo preeunt: & reb & uo¬
cib ꝓphetando ꝓmiserunt. Nullus & enim
iustus e̾: qui non eius ꝑ figurã niuitius exti¬
tit. Dignum quippe erat. ut in semetipsis bonũ

Expanded text:
Noe; ad manifestandam obedientiam, venit AbraNoe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulgentes stelliter nostrae noctis ambulemus. Cognitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit, quousque verus Lucifer surgeret, qui, aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius ex divinitate radiaret. Electi omnes dum bene vivendo praeeunt, et rebus et vocibus prophetando promiserunt. Nullus etenim justus fuit, qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝗͣ. cõmiserat emendaret. Unde & ad
ueniam cicius redeunt: quia ignorantia potiꝰ
quã malitia peccauerunt. Quoꝵ suꝑbiam
diuina iusticia eo uehement humiliat: quo
nequaꝗͣ. illos ad suã grãm nisi ꝑ eũ quẽ desp¬
exerant reforiat. Ualde quippe elata mens
retundit᷑: si ip̃si suꝑ quẽ se extulit supponatur.
oꝑa cernere: quomodo ad illuminandã noctẽ
uitȩ p̃sentis. astra quęq suis uicib in cęli faciem
ueniant : quousq ui finẽ noctis redemptor hu¬
mani generis quasi uerus lucifer surgat. Noct᷑¬
nũ namq spacium dũ decedentiũ succedentiũq
stellarum cursib illustrat᷑: magno cęli decore ꝑ¬
agit᷑. Ut gͦ noctis nr̃ȩ tenebras suo tp̃r editus.
uicissunq ꝑmutatus. stellarum radius tanger& :
ad ostendendã innocentiã uenit abel: ad do¬
cendã actionis munditiã uenit enoch. Ad
insinuandã longanimitatẽ spei & oꝑis uenit

Expanded text:
nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad veniam citius redeunt, quia ignorantia potius quam malitia peccaverunt. Quorum superbiam divina justitia eo vehementer humiliat, quo nequaquam illos ad suam gratiam, nisi per eum quem despexerant, reformat. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi super quem se extulit supponatur. opera cernere quomodo ad illuminandam noctem vitae praesentis astra quaeque suis vicibus in coeli faciem veniant, quousque in finem noctis Redemptor humani generis, quasi verus lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succedentiumque stellarum cursibus illustratur, magno coeli decore peragitur. Ut ergo noctis nostrae tenebras suo tempore editus, vicissimque permutatus stellarum radius tangeret, ad ostendendam innocentiacendam actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit
Abbreviated transcription (Latin):
gelio de ceco nato diceret᷑. hic peccauit aut
parentes eius ut cecus nasceretur: respon-¬
dit dũs dicens. Neq hic peccauit neq pa¬
rentes eius: sed ut manifestent᷑ oꝑa dł. In qua
manifestatione quid agit᷑. nisi ut ex flagello
meritꝵ uirtus augeat᷑: Et cũ nulla prete¬
rita iniquitas tergitur: magna de pacientia
fortitudo generatur. Unde isdem beatꝰ iob
prefert᷑ prius uoce uidicis: & post manui cõ¬
mittit᷑ temptatoris. Quẽ post flagellũ ds dũ
remunerans familiarius alloquit᷑: aꝑte quan¬
tum de uerbere creuerit indicat᷑. Amici gͦ
beati iob dũ ꝑcussionũ genera distinguere
nesciunt: ꝑ cussũ ꝓ culpa crediderunt. Et
dũ dm̃ iustum in ꝑcussione sua conant᷑ assere¬
re: beatũ iob conpulsi sunt de iniusticia reꝓ¬
bare: nescientes uidelicet qđ id circo flagel¬
latus fuerat. ut ꝓ flagello eius diuinȩ głȩ laus¬
cresceret: non autẽ ut ꝑ flagella peccata quȩ

Expanded text:
gelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut gelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? respondit Dominus dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus; sed ut manifestentur opera Dei ? In qua manifestatione quid agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur; et cum nulla praeterita iniquitas tergitur, magna de patientia fortitudo generetur. Unde idem beatus Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remunerans familiarius alloquitur, aperte quantum de verbere creverit indicatur. Amici ergo beati Job, dum percussionum genera distinguere nesciunt, percussum pro culpa crediderunt: et dum Deum justum in percussione sua conantur asserere, beatum Job compulsi sunt de injustitia reprobare; nescientes videlicet quod idcirco flagellatus fuerat, ut pro flagello ejus divinae glcresceret, non autem ut per flagella peccata quae
Abbreviated transcription (Latin):
Errursũ. Quid clamas ad me suꝑ contricio¬
ne tua.Insanabilis ẽ dolortuus. Aliquan¬
do peccator ꝑcunt᷑ ut corrigat᷑: sicut cuidã
in euuangłio dr̃. Ecce sanus factus es. iã noli
peccare: ne tibi deterius aliquid contingat.
Werba enĩ saluantis indicant: quia peccata
p̃cedentia habiti ium doloris exigebant. Ali¬
quando quisq non ꝓ preterita culpa diluen¬
da. sed ꝓ futura uitanda ꝑcutit᷑. qđ aperte
paulus de semetipso testatur dicens. Ne mag¬
nitudo reuelationũ extollat me: datus ẽ mͣ
Sstimulus carnis meȩ. augłs sathanȩ qui me
colafuet. Qui enim non ait quia extulit. sed
ne extollat: aꝑte indicat quod ꝑcussione illa
ne eueniat cõpescitur. ñ autẽ quȩ eueni̾t cul¬
pa purgatur. Nonnũꝗ̃ uͦ quisq nec ꝓ p̃te¬
rita nec ꝓ futura iniquitate ꝑcutit᷑: sed ut
sola diuinę uirtutis potentia. ex inpuata
ꝑcussionę monstret᷑. Unde cũ dño in euuã¬

Expanded text:
Et rursum: Quid clamas ad me super contritioEt rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne tibi deterius aliquid contingat . Verba enim salvantis indicant quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur; quod aperte Paulus de semetipso testatur, dicens: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet . Qui enim non ait, quia extulit, sed ne extollat, aperte indicat quod percussione illa, ne eveniat, compescitur, non autem quae evenit culpa purgatur. Nonnunquam vero quisque nec pro praeterita, nec pro futura iniquitate percutitur; sed ut sola divinae virtutis potentia, ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
cione suꝑauit. Amici uͦ eiꝰ qui ad consolatio¬
nẽ quidẽ ueniunt. sed usq ad uerba uicrepa¬
tionis excedunt: ignorantia magis credendi
st̃ quã malitia deliquisse. Neq enĩ tantũ ui¬
rũ amicos iniquos habuisse credendũ est:
sed dũ discernere causã flagelloꝵ nequeunt.
ꝑcutit᷑. ut sine retractatiõe puniat᷑: alia qua
peccator ꝑcutit᷑. ut corrigatur. Alia qua non¬
nũꝙͣ quisq ꝑcutit᷑. non ut preterita corrigat:
sed ne uentura cõmittat. Alia qua plerũq
ꝑcutit᷑. ꝑ quã nec pręterita culpa corrigit᷑
nec futura ꝓhibetur. sed dum inopinata salus
ꝑcussionẽ sequit᷑: saluantis uirtus cognita ar-¬
dentius ametur. Cũq in noxius flagello atte¬
ritur: ei ꝑ pacientiã meritoꝵ summa cumulet᷑.
Aliquando enim peccator ꝑcutit᷑. ut absq
retractatõne puniat᷑: sicut periturȩ iudeȩ dr.
ꝑlaga inunici ꝑcussi te: castigatione crudeli.

Expanded text:
tione superavit. Amici vero ejus, qui ad consolatiotione superavit. Amici vero ejus, qui ad consolationem quidem veniunt, sed usque ad verba increpationis excedunt, ignorantia magis credendi sunt, quam malitia deliquisse. Neque enim tantum virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia, qua peccator percutitur, ut corrigatur; alia, qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed ne ventura committat; alia qua 13 plerumque percutitur, per quam nec praeterita culpa corrigitur, nec futura prohibetur; sed ut, dum inopinata salus percussionem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius ametur; cumqritur, ei per patientiam meritorum summa cumulatur. Aliquando enim peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sicut periturae Judae dicitur: Plaga inimici percussi te castigatione crudeli .
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ui his om̃ib mansit mens inꝑterrita: ste
tra faciem ueniunt. alios ex occulto transmit¬
tere: qui eo licentius pugnantis iatus feriant:
quo is qui pugnat intentius uenientes hos¬
tes contra faciem aspectat. Igit᷑ iob in huuis
certaminis bello deprehensus. suscepit dãpna
quasi hostes contra faciem: sustinuit uerba con¬
solantium. quasi hostes ex latere. Sed ii his
om̃ib circũacto grauitatis suȩ clippeo ubiq
munitus astitit: undiq uenientib gladiis ui¬
gilanter obuiauit. Amissam substantiã tacite
despicit: carnẽ in filiis mortuã ęquanimiter
dolet. Carnẽ in se ꝑcussam pacienter tolerat:
carnẽ in coniuge male suadentẽ sapient̾ doc&e.
Siꝑꝑ hȩc amici in asꝑa correptione ꝓsiliuit:
& ꝑ sedando dolore uenientes. uim doloris
adiungunt. Omĩa gͦ machinamenta tẽptati¬
onũ: scõ uiro uertuntur in augmenta uirtu-¬
occurrit: quia & flagella robore: & uerba ra¬

Expanded text:
sed in his omnibus mansit mens imperterrita, stetsed in his omnibus mansit mens imperterrita, stettra faciem veniunt, alios ex occulto transmittere, qui eo licentius pugnantis latus feriant, quo is qui pugnat intentius venientes hostes contra faciem aspectat.  Rec. V.  Igitur Job, in hujus certaminis bello deprehensus, suscepit damna, quasi hostes contra faciem; sustinuit verba consolantium, quasi hostes ex latere: sed in his omnibus circumacto gravitatis suae clypeo, ubique munitus astitit, undique venientibus gladiis vigilanter obviavit: amissam substantiam tacite despicit, carnem in filiis mortuam aequanimiter dolet, carnem in se percussam patienter tolerat, carnem in conjuge male suadentem sapienter docet. Super haec amici in asperam correptionem prosiliunt; et pro sedando dolore venientes, vim doloris adjungunt. Omnia ergo machinamenta tentationum sancto viro vertuntur in augmenta virtuoccurrit, quia et flagella robore, et verba ra
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ cũ extrinsecus inpugnatores ad mouerit.
internos quoq habeat adiutores : atq in crescen¬
te belli foras certamine. de quoꝵ intus fide con¬
fidit᷑. eoꝵ ꝑfidia urbs destituta capiat᷑. Itaq ex
istius tot ictib ꝑculit: quot uicib aduersa min¬
eiauit. Intus autẽ quasi ciusũ corda corrupit.
dũ fortia urbis huius munimina. ꝑsuasione
uit impetũ belliꝰ intus uenena consilii: ut
tanto citius urbem caꝑet: quanto eam exteriꝰ
tum ẽ se lingius armauit. Qui quidẽ quia
seniores erant. de eoꝵ uerbis minus fortasse
dolere poterat: heliu iunior subrogat᷑. ut
scm̃ pectus tanto acriori uulnere ꝑ cuteret:
quanto contra illud ictus brachii uilioris ex¬
citaret. Ecce ad feriendũ inuctissimũ robur
inimieus seuiens. qͦt temptationũ iacula inuẽ¬
nit᷑. ecce quot obsidionũ machinamenta cir¬
cũ posuit: ecce qͦt ꝑcussionũ tela transinisit.

Expanded text:
quatenus cum extrinsecus impugnatores admoverit, quatenus cum extrinsecus impugnatores admoverit, internos quoque habeat adjutores, atque increscente belli foras certamine, de quorum intus fide confiditur, eorum perfidia urbs destituta capiatur. 10. Foriistius tot ictibus perculit, quot vicibus adversa nuntiavit. Intus autem quasi civium corda corrupit, dum fortia urbis hujus munimina persuasione vit impetum belli, intus venena consilii: ut tanto citius urbem caperet, quanto eam exteriustum est, se linguis armavit. Qui quidem quia seniores erant, de eorum verbis minus fortasse doleri poterat. Heliu junior subrogatur, ut sanctum pectus tanto acriori vulnere percuteret, quanto contra illud ictus brachii vilioris excitaret. Ecce ad feriendum invictissimum robur inimicus saeviens, quot tentationum jacula invenit; ecce quot obsidionum machinamenta circumposuit; ecce quot percussionum tela transmisit:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ueraret. Quia enim in scło potentẽ ui¬
dit. dampnis substantię eũ moueri credidit:
quẽ non concussũ ex filioꝵ morte pulsauit.
Uidens autẽ quia ad augmentũ diuinȩ lau¬
clis etiã ex iiluere creuit orbiatis: petiit fe¬
riendã salutẽ corporis. Intuens etiã quia ꝑ
dolorẽ corporis ꝑuenire nequiuerit ad passi¬
onẽ mentis: instigauit uxorẽ. Ciuitatẽ quippe
quã expugnare appetiit: nimis munitã uidit.
Et idcirco exterius tot plagas inferens. quasi
foras exercitũ admouit: animũ uͦ uxoris in
uerbis male ꝑsuasionis accendens. quasi intus
ciuiũ cortla corrupit. Ex bellis enĩ exteriorib
cdiscimus : quid de interiorib sentiamus. Inimi¬
cus nãq seuiens. & urbẽ circũfusis exercitib
uallans. si eiꝰ munimina inuicta conspexerit.
ad alia se pugnandi argumenta conuertit: ut
intus etiam quorũdã ciurũ corda corrũpat :

Expanded text:
semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem visemper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia per dolorem corporis pervenire nequiverit ad passionem mentis, instigavit uxorem. Civitatem quippe, quam expugnare appetiit, nimis munitam vidit; et idcirco exterius tot plagas inferens, quasi foras exercitum admovit; animum vero uxoris in verbis malae persuasionis 12 accendens, quasi intus civium corda corrupit. Ex bellis enim exterioribus discimus quid de interioribus sentiamus. Inimicus namque saeviens, et urbem circumfusis exercitibus vallans, si ejus munimina invicta conspexerit, ad alia se pugnandi argumenta convertit, ut intus etiam quorumdam civium corda corrumpat;
Abbreviated transcription (Latin):
Graui enĩ desꝑationis telo mens ꝑcutit᷑: cũ su
iaculatione confossus. dũ labefactari ꝑ obꝓbria
timuit: ad statũ se fidutiȩ. ex anteacta uita
confirmando reuocauit. Nequaꝗͣ. gͦ in arrogan¬
tiȩ uitium cecidit: quia contra internũ despera¬
tionis inpulsũ. ꝑ exteriora p̃conioꝵ suoꝵ uerba
pugnauit: ut dũ bona quȩ fecerat diceret:
nequaꝗͣ de bono qd quesierat desperaret. Sed¬
iã nunc ipsũ ordinẽ tẽptationis eiꝰ exequamur.
Inunicus seuiens. & scĩ uiri ualidissimũ pectꝰ
debellare contendens: cunctas contra eũ tẽp¬
tationũ machinas erexit. Abstulit substantiã:
interfecit filios. Percussit corpus: instigauit
uxorẽ. Amicos ad consolationẽ adduxit: seo in
asperitatẽ increpationis excitauit. Aliũ quoq
amicũ durius increpautẽ. in extrema & acrio¬
ri inuectione seruauit: ut saltẽ crebrius
feriendo cor attingeret᷑. quod nouo uuluere

Expanded text:
Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, per exteriora praeconiorum suorum verba pugnavit; ut dum bona quae fecerat diceret, nequaquam de bono quod quaesierat desperaret. nunc ipsum ordinem tentationis ejus exsequamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus fuit om̃e quod dixit. Assertioni quoq
hiuie adhuc adiuugit᷑: qđ ipse ꝓ amicis delin-¬
quentib intercedit. In grauib namq pecca¬
tis quis positus. dũ suis premit᷑: aliena ñ dilu¬
it. Mundus gͦ ostendit᷑ eẽ de se: qui emunda¬
tionẽ optinere potuit ꝓ aliis. Si uͦ hoc quib¬
dam displicet. quod bona sua ipse narrauit :
sciendũ ẽ quia int̾ tot rerũ dampna. inter
tot corporis uuluera. int̾ tot pignoꝵ funera.
amicis ad consolationẽ uenientib. & ad incre¬
pationẽ ꝓrũpentib. de uita sua desperare
cogebatur. Et quẽ tot detrimenta afflixe-¬
rant: contumeliosa in suꝑ increpantiũ uer¬
ba feriebant. Hi namq qui ad consolandũ¬
uenerant. dũ quasi eius iniusticiȩ exꝓbrant.
desperare eũ de semet ipso funditus cõpellebaÑ.
Quod ergo bona sua ad mentẽ reuocat. ñ se
ꝑ iactantiam eleuat: sed quasi collapsũ inter
uerba & uulnera ad spem animũ reformat.

Expanded text:
virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolanduvenerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat.
Abbreviated transcription (Latin):
simplex & rectus. ac tiens dm̃. & recedens
a malo : Cui mox a diabolo respondet᷑. Nũꝗd
gratis iob colit dm̃: Nonne tu uallasti eu mͥ
cunctamq familiã euis: Sed mitte manũ tuã
& tange eum: si non in faciem benedixerit tͥ.
Hostis itaq in beato iob uires suas exercuit.
sed tam̃ certamen certimen contra dñm as-¬
sũpsit. Inter dm̃ itaq & diabolũ: beatus iob
ui medio materia certaminis fuit. Quisqͥs gͦ
casse asserit: qͥd aliũd qͣm dm̃ qui pro illo certam̃ ꝓpo¬
suerat. excessisse reprehendit: Ipse quippe in
se temptati causam susciꝑe uoluit: qui eum &
ante flagella p̃tulit: & preferens tẽptari ꝑ fla¬
gella ꝑmisit. Si gͦ excessisse iob dr̃. laudator
illius succubuisse ꝑhibet᷑: quãuis eũ nullatenꝰ
deliquisse etiã dona testant᷑. Quis enĩ nesciat᷑.
qđ culpis ñ p̃mia seo pęnȩ debeant᷑: Qui ergo
duplicia reciꝑe quȩ amiserat meruit. ex remu¬
neratione edocuit: quia nequaꝗͣ. uitiũ. sed

Expanded text:
timens Deum, et recedens a malo ? Cui a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materia certaminis fuit.  Vet. VI casse asserit, quid aliud, quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed
Abbreviated transcription (Latin):
met ipso significat. modo hune ex capite. mͦ
ex corpore designat: ut non solũ uocẽ capitis
sed etiã corporis teneat. Unde & ysaias ꝓpħa:
eiusdem dñi uerba exprimens ait. Quasi spon
ipse e in corpore sponsa. ne cesse ẽ ut cũ ũnũꝗͣ
aliquid de capite dr̃. sensim ac subito etiã ad
uocẽ corporis deriuet᷑ : & rursum cũ de corpo
re dr̃. repente ad uocẽ capitis ascendatur. Beat̾
ris insinuat: uxor uͦ eius quȩ eũ ad maledicen¬
dũ ꝓuocat. uitã carnaliũ designat. Qui iutra
scam ȩccłiam incorrectis morib positi. quo ꝑ¬
tanto deterus. quanto & interuis tolerantur.
Amici uͦ eius qui dũ consulunt inuehunt᷑. he¬
reticoꝵ figurã exprimunt : qui sub spetiȩ consu¬
lendi agunt negotiũ seducendi. Unde & ad
beatum iob quasi ꝓ dño locunt᷑. sed tam̃ a dño
ũ approbant᷑: quia uidelicet om̃s heretiei dm̃

Expanded text:
metipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis, sed etiam corporis teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: Quasi sponsipse est in corpore sponsa, necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad vocem corporis derivetur; et rursum cum de corpor, repente ad vocem capitis ascendatur.  Vet.ris insinuat; uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; qui intra sanctam Ecctanto gravius quanto et interius tolerantur.Amici vero ejus, qui dum consulunt invehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job quasi pro Domino loquuntur, sed tamen a Domino non approbantur; quia vid
Abbreviated transcription (Latin):
deeiat: ut etiam flagellatus agere grãs sciret.
Notũ erat quia seruire dõ inter dona nouerat:
sed dignũ fuit ut districtio seueritatis inquirer&.
utrũ denotus dõ & int̾ flagella ꝑmaneret. Pȩna qͥrpe
int̾rogat: si quietus quis ueraciter amat. Quẽ
hostis quidẽ ut deficeret petiit: sed ut ꝓficer&
accepit. fieri enim dũs benigne ꝑmisit: qđ dia¬
bolus iniq postulauit. Nam cũ ideico illũ expe¬
tiss hostis ut ꝯsum̾e̾t: temptando egit. ut eiue
merita augeret. Scriptum quippe ẽ. In om̃ib
his non peccauit iob labiis sius. Et quidem quę¬
dam uerba responsionũ illius imꝑitis lectorib
asꝑa resonant: quia sc̃oꝵ dicta pie intelligere
sicut dicunt᷑ ignorant. Et quia animũ dolen¬
tis & iusti in semetipsis adsumere nesciunt.
ideo doloris uerba bene interp̃tari non posst̃.
Mentẽ quippe pacientis bene pensare nouit.
in suis sermonib deliquisse: minus caute intu¬

Expanded text:
deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt. Mentem quippe patientis bene pensare novit in suis sermonibus deliquisse, minus caute intu
Abbreviated transcription (Latin):
Miscdia eñ dñi in die mandat᷑: quia in tranq̃llo
quia donũ qđ in tranquillitate sumit᷑. tribulati¬
onib manifestat᷑. Sed suptilius ꝑscrutatdũ est
cur tot flagella ꝑtulit: qui tantã uirtutũ custo¬
diã sine reprehensione seruauit.
Numilitatẽ quippe habuit: quia & ipse testat᷑.
Si contempsi iuditiũ subire cũ seruo meo & an¬
Icilla mea: cũ disceptarent aduersũ me. Hospi¬
talitatẽ exhibuit: sicut ipse ꝑhibet dicens. fo̾ris
non matisit peregrinus: ostiũ meũ uiatori pa¬
I tuit. Discipline uigorem tenuit: sicut ipse indi¬
cat dicens. Principes cessabant loqui: & digitũ
suꝑponebant ori suo. Mansuetudinẽ in uigore
custodiuit: sicut fatet᷑ dicens. Cũq sederem
quasi rex circũstante exercitu. eram tam̃ meren¬
⁊ tium consolator. Elemosinarũ largitatẽ amplex¬
us ẽ: sicut ipse insinuat dicens. Si comedi bue¬
⁊ cellã meã solus: & non comedit pupillus ex ea.
Cũ gͥ om̃ia uirtutũ mandata ꝑficeret. unum ei

Expanded text:
dia enim Domini in die mandatur, quia in tranquilloquia donum, quod in tranquillitate sumitur, tribulatiob recensentur. --Sed subtilius perscrutandum est cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei
Abbreviated transcription (Latin):
NTER: NUITOS:
sepe quęrit᷑: quis libri beati iob scriptor
habeat᷑. Et alii quidẽ moysen. alii u¬
nũ quelibet ex ꝓpħis: scriptorẽ huius
oꝑis fusse suspicant᷑. Quia enĩ in libro
geneseos iobab de styrpe esau descendis¬
se. & balac filio beor in regnũ successisse
describit᷑. hunc beatũ iob longe ante mo¬
ysi tempora extitisse crediderunt. mo¬
rem ꝓfecto sacri eloquii nescientes: qr
in suꝑiorib suis partib solet breuiter
longe post secutura p̾stringere: cũ stu¬
detꝰ ad alia subtilius enumerania ꝓpe¬
rare. Unde & illic iobab prius quã re¬
ges in ifrł existerent. fuisse memorat᷑. Seqͣ¬
qua gͦ extitisse ante legẽ cognoscit᷑: qͥ isrłi¬
ticoꝵ iudicũ tp̃r fuisse signat᷑. Qđ dũ quidã
minus caute considerant. moysen gestoꝵ illius
quasi longe antepositi scriptorẽ putant: ut ui¬
delicet is qui potuit ad eruditionẽ nram legis
p̃cepta edere. ipse credat᷑ &̃ ex gentilis uiri hysto¬

Expanded text:
nter multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri histo
Abbreviated transcription (Latin):
Qũẽ ꝓfecto aliũ dũ tam studiose tacuit: ut qͥdã
dicunt se ipsũ fuisse monstrauit. Scriptores gͥ
sacri eloquii quia inpulsu sc̃i sp̃s agitant᷑. sic de
se in illo testimoniũ. tamꝗͣ de aliis ꝓferunt. Sc̃s

Expanded text:
quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de se in ill
Abbreviated transcription (Latin):
serit ualde suꝑuacue querit᷑. cũ tam̃ auctor li¬
bͥhuiꝰ sp̃e sc̃s fidelit̾ credat᷑. Ipse gͥ hȩc scripsit: qui
scribenda dictauit. Ipse scripsit: qui & in illius
oꝑe inspirator exstititꝰ. & ꝑ scribentis uocẽ imi¬
tanda ad nos eiꝰ facta transmisit. Si magni ciꝰdã
uiri susceptis epistolis legerimꝰ uerba. sed qͦ calamo
fuissent scripta quereremꝰ: ridiculũ ꝓfecto e̾ẽt.
ñ epłax auctorẽ scire. sensũq cognoscere: seo quali
ca lamo earũ uerba impressa fuerint indagare.
scm̃ tenemus. quia scriptorẽ quęximꝰ. qͥd aliua
agimus. nͥ legentes litteras. de calamo ꝑcunctam̃:
iob qui certamina spualis spualis pugnę sustinu¬
it: etiã consũmate suȩ uictoriȩ gesta narrauit.
Nec mouere debet. qđ in eodem libro dr̃: dixit
sacrȩ est: ut ipsi qui scribunt. sic de se ui illa qͣsi
 Erat moyses uir mitissimus: suꝑ om̃s homines
larent duo ex discipulis in uialeleophas & alius.

Expanded text:
serit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indagare. uctorem tenemus, quia scriptorem quaerimus, quid aliud agimus, nisi legentes litteras, de calamo percontamurJob, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae suae victoriae gesta narravit. Nec movere debet oquii, ut ipsi qui scribunt, sic de se in illo quasi : Erat Moyses mitissimus super omnes homines, larent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ;
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio dicit᷑. Si habueritis fidẽ tamꝗͣ. gra¬
nũ si napis: dicetis huic monti transi hinc. & tran¬
sibit. Granũ quippe sinapis nͥ conterat᷑: nequaꝗͣ.
uis uirtutis eius agnoscit᷑. Nã non contritũ lene
ẽ. Si uͦ conterit᷑ in ardescit: & qđ in se acerrimũ
illũ tritura ꝑsecutionis opprimat: mox om̃e qd̾
caliclũ sapit ostentat. atq in feruore uirtutis
uertit᷑. quicq̃d in illo ante despicabile infirmũq
uidebat᷑. Quodq in se ꝑ tranquillitatis tẽpora

Expanded text:
in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit .» Granum quippe sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur, nam non contritum lene est; si vero conteritur, inardescit, et quidquid in se acerrimum illum tritura persecutionis opprimat, mox omne quod calidum sapit ostentat, atque in fervorem virtutis vertitur quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatur, quodque in se per tranquillitatis tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhoc uͦ quod quantitas tẽporis in passione
reticet᷑ : docem̃ quid nescire debeamus. In
longũ p̃facionis uerba ꝑtraximus: ut quasi
totũ breuiter prestringendo loquerem᷑. Sed
quia ad loquendi initiũ du loquendo ꝑueni¬
mus : debemus prius hẏstoriȩ radicem figere᷑.
ut ualeamꝰ m̃tẽ postmodũ de allegoriarũ fruc¬

Expanded text:
Per hoc vero quod quantitas temporis in passione Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de allegoriarum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: in t̾ra sua dupplicia possidebunt. Sc̃i qͥppe
in terra uiuentiũ duplicia possident: quia ni¬
mirũ beatitudine mentis sumul & corporis
gaudent. Unde iohannes in apocalypsi. quia
ante resurrectionẽ corporũ clamantes scõꝵ ani
uidit: accepisse eas stolas singulas
aspexit dicens. Et datȩ st̃ illis
singulȩ stolȩ albȩ: & dic̾tũ e illis
ut requiescerent tempus adhuc modicũ: do¬
nec cõpleretur numerus conseruoꝵ & fratrũ
eoꝵ. Ante resurrectionẽ quippe stolas sin¬
gulas accepisse dicti st̃: quia sola adhuc men¬
tis beatitudine ꝑfruunt᷑. Binas gͦ accepturi
st̃: quando cũ animarũ ꝑfecto gaudio. etiam
corporũ incorruptione uestientur. Recte¬
tas temporis in eius afflictione reticetur: qr
sc̃ȩ eccłiȩ in hac uita tribulatio cernit᷑. sed
quanto hic tp̃r conterenda atq differenda
sit ignorat᷑. Unde & ore ueritatis dr̃. Non
posuit in sua potestate. Per hoc gͦ quod bea¬
ti iob passio dr̃: docemͣ qđ exꝑiendo nouimus.

Expanded text:
r: In terra sua duplicia possidebunt . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec impleretur numerus conservorum et fratrum eorum . Ante resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corporum incorruptione vestientur. tas temporis in ejus afflictione reticetur; quia sanctae Ecclesiae in hac vita tribulatio cernitur, sed quanto hic tempore conterenda atque differenda sit, ignoratur. Unde et ore Veritatis dicitur: Non posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ sicut ad redẽptionẽ iudeoꝵ & gentilium
uenit. ita se uideoꝵ & gentiliũ ꝓphetari uocib
uoluit: ut ꝑ utrumq popłin diceret᷑. qͥ ꝓ utroq¬
rib fultus. sibi notus erat ⁊ do: qui si non flagella¬
ret᷑. a nobis nullatenꝰ agnosceret᷑. Uirtus quippe
etiã ꝑ quietẽ se exercint: sed uirtutis opinio cõ¬
mota ꝑ flagella fraglatut. Et qui quietus in se
ipso qł erat continut: cõmotus ad noticiã om̃iũ¬
odorem suȩ fortitudinis asꝑsit. Sicut enĩ ungen¬
ta redolere latius nesciunt nͥ cõmota: & sicut aro¬
mata fraglantiã suã non nisi cũ incendunt᷑ ex

Expanded text:
tor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium tor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utrumqribus fultus, sibi notus erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. Virtus quippe etiam per quietem se exercuit, sed virtutis opinio commota per flagella fragravit. Et qui quietus in se ipso quod erat continuit, coodorem suae fortitudinis aspersit. Sicut enim unguenta redolere latius nesciunt, nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur ex
Abbreviated transcription (Latin):
conditi conditionis nr̃ȩ ordinẽ seruare noluimus.
p̃ceptis aminoneremͣ: quia p̾ceptis obedire contẽp¬
simus. exemplis confunderem᷑: nec ut dictũ est
eoꝵ exemplis quas lex astringeret᷑: sed quos lex a
ꝓuidentia: circũ uenit excusationẽ nr̃am. Undiq
conclusus e̾ aditus tergi uersationis humanȩ. Ho¬
mare. In sydone quippe figurat᷑ stabilitas in lege
positoꝵ: in mari autẽ uita gentiliũ. Erubesce gͦ
sydon ait mare: qr ex uita gentiliũ redarguit᷑
uita sub lege positoꝵ: atq ex actione scłarium
confundit᷑ actio religiosoꝵ. dũ illi etiã ꝓmitten¬
do ñ seruant quȩ in p̃reptis audiunt: & isti uiuen¬
do ea custodiunt. in quib nequaꝗͣ. mandatis le
sit p̃ditus. ipsa sacrarũ paginarũ soliditas ad tes
modo uiri lberent᷑: noe scilicet. danihel & iob.
Nec inmerito int̾ hebreoꝵ uitas. in auctoritatis
reuerentia inita iusti gentilis adducit᷑: qr redẽp¬

Expanded text:
uia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, uia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a providentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homare . In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum - in mari autem, vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione saecularium confunditur actio religiosorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibus nequaquam mandatis legsit praeditus, ipsa sacrarum paginarum soliditas attestamodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
randa sacrȩ hystoriȩ gesta ꝓperare. Omĩs homo eo.ii.
ipso quo homo e̾. suũ intelligere debet auctorẽ: cuiꝰ
uoluntati tantomagis seruiat: quanto se quia de se
ipso nichil sit pensat. Ecce autẽ conditi dm̃ consi¬
derare negleximꝰ: adhibita st̃ p̃cepta. Preceptis qͦq
obtẽꝑare noluimus: adiungunt᷑ exempla. Ipsa quoq
imitari exempla declinamus. quȩ edidisse nobis po¬
sitos sub lege conspicimus. Quia eiũ ds aꝑte quibus¬
dam sub lege positis locutus ẽ: quasi alienos nos ab
eisdem p̃ceptis aspiciꝰ : quib hȩc specialit̾ loquutꝰ
non est. Unde ad confutandã inpudentiã nrãm.
gentilis homo ad exemplũ deducit᷑: ut quia obedi¬
re homo legi sub lege positus despicit: eius saltem
cõparatione eiugilet. qui sine lege legalit̾ uixit.
Erranti gͥ homini data ẽ lex. erranti uͦ etiã sub lege
adducit᷑ testimoniũ eoꝵ qui extra legẽ sunt: ut qr¬

Expanded text:
randa sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo randa sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
płe mis legem meã: inclinate aurẽ ur̃am in uerba o¬
ris mei. Non enĩ lex dauid. aut popłs dauio: sed
ꝑsonã eiꝰ ex quo loquebat᷑ ad sumens. ipsius aucto¬
ritate loquit᷑. cuiꝰ inspiratione replebat᷑. Hoc
cotidie fieri in ȩccłia cernimus: si uigilant̾ intue¬
am̃. Nam stans in medio popłi lector clamat.
Ego sum ds abraham. & ds ysãac. & iacob. Et qđ
ipse ds̃ sit uere ꝓfecto non dicit. uec tam̃ ꝑ hoc
qd dicit ueritatis regulam deserit: quia ciius
ministerium lectione exhibet. eiꝰ dominiũ uoce
p̃tendit. Itaq scriptores sacri eloquii. quia re-
sos fiunt: & sic de se sententias quasi de aliis ꝓfe¬
runt. Unde & beatus iob sc̃o spũ afflatꝰ. potuit
sua gesta quȩ erant uidelicet suꝑnę aspirationis
dona. quasi ñ sua scribere. quia eo alterius erant
quȩ loquebat᷑: quo homo loquebat᷑ quȩ di sunt.
Et eo alter quȩ erant illius loquebat᷑: quo sp̃s io¬
Sed iam debeinus ista postponere. & ad conside¬

Expanded text:
pule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia replsos fiunt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, quo Spi--Sed jam debemus ista postponere, et ad conside
Abbreviated transcription (Latin):
quia cibũ comedit uetitũ: status sui ꝓtinꝰ
inuenit defectũ. Quã tam̃ mutabilitatẽ
ñ solũ exterius. sed interius quoq homo
patit᷑: dũ ad meliora exurgere oꝑa conat᷑.
Mens & enĩ mutabilitatis suę pondere: ad
aliud semꝑ impellit᷑ quã est. Et nͥ in statu
suo. arta custodiȩ disciplina teneat᷑: semꝑ
in deteriora delabit᷑. Ca xenĩ semꝑ stantẽ
deseruit: statũ quẽ habere potuit amisit.
Unde nunc cum ad meliora nitit᷑: quasi
contra ictũ fluminis conat᷑. Cũ uͦ ab in-¬
tentione ascendendi resoluit᷑: sine labo
labor est. in descensu etiã otiũ: intrat᷑os
ꝑ angustã portã dñs ãmon& dicens. Con¬
tendite intrare ꝑ angustã portã. Dictu¬
rus quippe anguste portȩ introitũ. p̾mi¬
sit contendite: quia nͥ mentis contentio
ferueat: unda mundi non uincit᷑. ꝑ quã
anima semꝑ ad ima reuocat᷑. Quia gͥ ho¬
mo uelut flos nascit᷑ & conteritur.

Expanded text:
quia cibum comedit vetitum, status sui protinus quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione ascendendi resolvitur, sine labolabor est, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑmansit us Quia iuxta ueritatis uo-¬
cẽ. habundabit iniquitas: & refriges-¬
calorẽ cordis non hab&e. nec tam̃ uitã quã
diligit ten&: scilicor uelut umibra fugit.
Unde recte quoq de illo scriptũ est: quia
secutus est urabr̃a. Sene aũ dr̃: & nũ quã
in eociẽ statu ꝑman&. Quia dũ infantia
ad pueritiã. pueritia ad adolescentiã. ad¬
olescentia ad iuuentutẽ. iuuentus ad se¬
necturẽ. senectus transit ad mortẽ: in
cursu uitȩ presentis. ipsis suis augmentis
ad detrimenta impellit᷑. Et inde semnꝑ de-¬
ficit. un se ꝓficere in spaciũ uitȩ credit.
F ixũ & enun statũ hic habere ñ possumus:
ubi transituri uenimus. Atq hoc ipsũ nr̃m
uiuere: cotidie a uita transire est. Quẽ ui-¬
delic& lapsũ primus homo ante culpã ha-¬
bere non potuit: quia tẽpora eo stante
transi. bant. Sed postꝗͣ deliquit: in quodã
se quasi lubrico rẽporalitatis posuit. Et

Expanded text:
re remansit? Quia juxta Veritatis vore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigesccalorem cordis non habet, nec tamen vitam quam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene autem dicitur: Et nunquam in eodem statu permanet, quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur; et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et
Abbreviated transcription (Latin):
mines in mundo: nͥ quidã flores in cãpo.ᷤ
Zendamus oculos cordis in hanc latitudi¬
nẽ mundi presentis: & ecce tot qͣi floribꝰ
qͦt hominib plenus est. Uita itaq in
carne. flos in feno est. Unde bene ꝑ
psalmistã dr̃. Homo sicut fenũ dies eiꝰ:
& sicut flos agri ita florebit. Isaiͥs quoq
ait. O mis caro fenũ: & omĩs gła eius. si¬
cut flos agri. Homo enĩ more floris ꝓ-¬
cedit ex occulto. & subito appar& in pub¬
lico: qui statim ex publico ꝑ mortẽ retra¬
hit᷑ ad occultũ. Carnis nos uiriditas os-¬
tendit: seo ariditas pulueris ab aspectib
retrahit. Quasi flos apparȩuimꝰ qͥ ñ eramꝰ :
qͣsi flos arescimus: qui tẽporaliter appare-¬
fugit uelut umbra: & nũꝗ̃ in eodẽ sta¬
bilitate figat: cur cursus uitȩ hominis
umbrȩ potius ꝗͣ. soli cõparat᷑: nͥ quia a-¬
misso amore conditoris. calorẽ ꝑdidit
cordis. & in solo iniquitatis suȩ frigo¬

Expanded text:
mines in mundo, nisi quidam flores in campo? mines in mundo, nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico, qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus, qui non eramus; quasi flos arescimus, qui temporaliter apparefugit velut umbra, et nunquam in eodem sta stabilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigo