comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ hab̾e d̃e illo fonte. de qͦ postꝗͣ bib̾it ñ indi¬
geat aqͣ. ł̾mitut iħc sacietat̾e sp̃c. que fiet in
resurrectione. Uñ illud. Saciabimur in bomiᷤ
domꝰ tue. Ee alibi. In ebriabuntur ab ub̃tate
in eł̾nam głam subuehit. Hanc quippe aꝗͣ bi¬
b̾e ẽ. infide ⁊ aliis donis gr̃e sũoꝑe delectari
& sic in plenitudi̾e głe transire. Dic̃ ei iħc. ua¬
de uoca uirũ tuũ. ⁊ ueni huc. Hiro scł duce.
ad contẽplationẽ spͣuał intelligentieꝰ ascendaᷤ.
uir carnał non acc̾ipitur hic s uir amme̾ .i.¬

Expanded text:
tamen habere de illo fonte, de quo postquam biberit, non indigeat aqua. Promittit Jesus satietatem spiritus quae fiet in resurrectione. Unde illud: Satiabimur in bonis domus tuae . Et alibi: Inebriabuntur ab ubertate in aeternam gloriam subvehit. Hanc quippe aquam bibere, est in fide et aliis donis gratiae summopere delectari, et sic in plenitudinem gloriae transire. Dicit et Jesus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Viro scilicet duce, ad contemplationem spiritualis intelligentiae ascendas. Vir carnalis non accipitur hic, sed vir animae, i
Abbreviated transcription (Latin):
maior es patre nr̃o ia cob: qui dedit nob pute¬
ũ. & ipse ex eo bibit. & silii eiꝰ. & pecora eiꝰ : qfi
dicat. De hac aqua dare mͥ non potes ꝙͣ. ꝓmit¬
tis. cũ hauritoriu̾̃ ñ hãs. & puteus ꝓfundus
sit. Intelligir quippe aꝗͣ uiuã. q̃ uͥ oritur ex¬
cipitur. S ne forte alium sont̾e ꝓmitt̾e uidet᷑
subdit. Nũquid ta maior es patre nr̃o iacob:
uocans eũ patrẽ suũ. tũ ꝙ heditatẽ mam pos¬
sidebat. tum quia sub lege moysi uiuebat. De
puteo bibunt hõies ⁊ pecora. Similit̾ de ratiõe
que quasi depͣuata. & obscurata magno labo¬
re foditur. & exercetur. bibunt ut homines
qui eaad bonũ utunt᷑. bibunt ut pecora qui
ad malũ. Respondit iħc: & dix̃ ei. Oñtis qͥ bib̃
ex aq̃ hac: sitiet it̾m. Qui au̾t bib̾it ex aqͣ quã

Expanded text:
ajor es patre nostro Jacob, qui dedit nobis puteum, et ipse ex eo bibit, et filii ejus et pecora ejus? Quasi dicat: De hac aqua mihi dare non potes quam promittis, cum hauritorium non habeas, et puteus profundus sit. Intelligit quippe aquam vivam, quae ubi oritur, excipitur. Sed ne forte alium fontem promittere videretur, subdit: Nunquid tu major es patre nostro Jacob? Vocans eum patrem suum, tum quia haereditatem ejus possidebat, tum quia sub lege Moysi vivebat. De puteo bibunt homines et pecora. Similiter de ratione quae quasi depravata et obscurata magno labore foditur et exercetur, bibunt ut homines, qui ea ad bonum utuntur; bibunt ut pecora, qui ad malum. Respondit Jesus et dixit ei: Omnis qui bibet ex aqua hac, sitiet iterum. Qui autem biberit ex aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
me poscis que sum mulier samaritana:. Non¬
tam solam leg̃e accipiebant .i. quinꝙ libros
moysi. His erant ex origine ꝑsaꝵ. & assyrioꝵ Qͦ
rex assyrioꝵ sublatis filiis isrł in captiuitatẽ
posuit. ad incolenda loca samarie. & ido igñẽ
abstinendo a cib eoꝵ & uasis. supplantatoresq
uocant. quia hereditatem patriarche iacobs
quia fimbrias in uestim̃tis uidi ferebant. ꝑ
quod disc̾nebantur. Respondit iħc: & dix̃ ei. Si
scires donumdĩ. & quis ẽ qui dic̾ t̾ͥ da mbibere

Expanded text:
ei Samaritanis.  solam legem accipiebant, id est, quinque libros Moysi. Hi erant ex origine Persarum et Assyriorum. Quos rex Assyriorum, sublatis filiis Israel in captivitatem, posuit ad in colenda loca Samariae : et ideo ignem abstinendo a cibis eorum et vasis; supplantaroresque vocant, quia haereditatem patriarchae Jacob sibi quia fimbrias in vestimentis Judaei ferebant, per quod discernebantur. Respondit Jesus et dixit ei: Si scires donum Dei, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
dine sua. Suscep̃ enĩ omia que sunt nr̃e in¬
firmitatis sñ peccato. & nutrit qͣsi infirmus
infirmos. Qd̃ factus ẽ adam in carne. eua
aũt de costa eiꝰ. significat nos forres sut᷑os de
infirmitate xꝑi. fortitudo nãq eiꝰ creauit. in¬
firmitas recreauit. fortitudo fecit. ut qd̵ non
erat eẽt infirmitas fecit. ut qͦd erat ñ ꝑiret.
Sic uidelicet fatigatꝰ itin̾e sedit. t̾ãꝗͣ magist̾
humił docitirꝰ accedentes. ⁊ possessurꝰ. Sexta ho¬
ra significat d̾nm in serta etate uenisse. Ueñ
mulier de samaria: haurire aꝗͣ. Dic̃ ei ĩħc. Da
mͥ bibere. Discipłi enim eiꝰ abierant in ciuita¬
tẽ. ut cibos tmerint. uenit samaritana in fi¬
gura eccł̃ie de gentib que pꝰ hidria cupidi¬
tatis hauriebat aquam de puteo .i. uolupta¬
tẽ scłi. de ꝓfunditate tenebrosa. s nunc eiꝰ fidẽ
sitit iħc. & petit ab ea potari. Petit qͣsi accepturꝰ.
⁊ affluit tamꝗͣ saciatutꝰ. In ciuitate discipłi

Expanded text:
 enim omnia quae sunt nostrae infirmitatis sine peccato, et nutrit quasi infirmus infirmos. Quod factus est Adam in carne, Eva autem de costa ejus, significat nos fortes futuros de infirmitate Christi. Fortitudo namque ejus creavit, infirmitas recreavit. Fortitudo fecit, ut quod non erat esset; infirmitas fecit, ut quod erat non periret. Sic videlicet fatigatus itinere, sedit tanquam magister humilis, docturus accedentes et possessurus. Sexta hora, significat Dom. Dicit ei Jesus: Da mihi bibere. Discipuli enim ejus abierant in civitatem, ut cibos emerent. Venit Samaritana in figura Ecclesiae de gentibus, quae prius hydria cupiditatis hauriebat aquam de puteo, id est, voluptatem saeculi de profunditate tenebrosa; sed nunc ejus fidem sitit Jesus, et petit ab ea potari. Petit quasi accepturus, et affluit tanquam satiaturus. In civitate discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ eius. uoluntas patͥs est: ut credatur in eũ
.i. in filium quẽ ipse misit. Opͦ patͥs ẽ nr̃a salus.
d̾e in se. fac̃ opꝰ maturando myst̾ium incarna¬
tionis. qͦusq ꝑ passionẽ &e cet̾a compleat illud.
Nne uos dicitis. qd̃ adhuc qͣtuor m̃ses sunt. &
messis uenit : uos quattior m̃ses cõputatis usq
ad messẽ. s ego aliam messẽ alb̃a ⁊ ꝑatã ostendo.
Ecce dico uob̾. leuate ocłos ur̾os. ⁊ uidete regioneᷤ
quia albe sunt iam ad messem. Ocłis cordis con¬
sidate qd̾ transacta hyeme infidelitatis ad est
calor ficłi. ⁊ ꝑata sunt corda. ut oꝑanistitie exeiᷤ
colligatis. Ee qui metit m̾cede accip̃.⁊ congre¬
gat fructũ in uitã eł̾nã. ut ⁊ qͥ seminat sunt

Expanded text:
US. Voluntas Patris est, ut credatur in eum, hoc est in Filium quem ipse misit. Opus Patris est nostra salus. dere in se; facit opus, maturando mysterium incarnationis, quousque per passionem et caetera compleat illud. Nonne vos dicitis, quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit. Vos quatuor menses computatis usque ad messem, sed ego vobis aliam messem albam et paratam ostendo. Ecce dico vobis: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem. Oculis cordis considerate, quod transacta hieme infidelitatis, adest calor fidei, et parata sunt corda ut opera justitiae ex eis colligatis. Et qui metit, mercedem accipit et congregat fructum in vitam aeternam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate faiis factum ẽ licitũ. hodie etiam siqͥs
eger ieuiniũ coiruꝑit. ñ tenet᷑ reꝰ¬
Iactũ ẽ at̃it. ⁊ malio sabb̃o. ut intͣret ĩ syna¬
goga ⁊ doceret. E erat ibi hõ. ⁊ manꝰ eiꝰ dex
ꝓpt̾ celebriorẽ ppłi ꝯuentũ. Homo manũ habers
aridam. humanũ genꝰ indicat. in bono oꝑt are¬
factum ꝓ manu in p̾mo parente extensa ad ue¬
titũ pomũ. s dm̃ miseratione restitutũ ẽ salua
ꝑ manꝰ innocentes extensas in cruce. Bene ĩ syna
it. arida erat. usꝙ ad aduentũ saluatoris. pꝰea
aũt reddita ẽ. dext̾a in apłis credentibꝰ. Obser¬
uabant aut scͥbe et pharisei. si in sabbo curaret¬

Expanded text:
cessitate famis factum est licitum. Hodie etiamsi quis aeger jejunium corruperit, non tenetur reactum est autem in alio Sabbato, ut intraret in Synagogam et doceret. Et erat ibi homo, et manus ejus dextpropter celebriorem populi conventum. Homo manum habens aridam, humanum genus indicat in bono opere arefactum, pro manu in primo parente extensa ad vetitum pomum; sed Domini miseratione restitutum est saluti, per manus innocentes extensas in cruce. Bene in Synagit, arida erat usque ad adventum Salvatoris, postea autem reddita est dextra in apostolis credentibus. Observabant autem Sc
Abbreviated transcription (Latin):
ti milibꝰ uenit ad se: Alioquin adhuc illo longe
agente. legation̾ẽ mutens iogat ea que pacis
sunt. Si rex arege pacẽ querit mnultomagis nos
infirmi. cum d̾o pacem habere debemꝰ. Quasi cõ¬
mittere cum dõ bellũ ẽ: aliquẽ intellig̾t ex m̾i¬
tis saluari ab eo iuste uerii hac simlitudine ostũ-

Expanded text:
ti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Si rex a rege pacem quaerit, multo magis nos infirmi cum Deo pacem habere debemus. Quasi committere bellum cum Deo est, aliquem intelligere ex meritis salvar
Abbreviated transcription (Latin):
tio illa uitam aust̾iorẽ significat. ñ uitã queren¬
tium p̃ꝑatas epulas. s cibos simplices. Nota pͥ¬
mos apłos litteram sabb̃i destruere ꝯtͣ hebiomi¬
tas qͥ cum alio apłos recipiant. paulũ qͣsi tͣnsgͥs¬
sorͣe legis repudiant. B̾enelucas sabb̃m qd̾
tiam legis sabb̃i ultra cessare debere. & natura¬
lis sabbi lib̾tatẽ que fuit usꝙ ad tẽꝑa moysi
cet̾is dieb similit̾ oportere restitui. Huiꝰ itaq
tr̃ꝑis sabbatum. quo sic̃ in cet̾is dieb utilia li¬
cet opari. sccło pͥmũ ad distinctioñe iudaicisab¬
bati appellet pͥmũ udelicet p̃latum ħ ẽ pla

Expanded text:
tio illa vitam austeriorem significat, non vitam quaerentio illa vitam austeriorem significat, non vitam quaerentium praeparatas epulas, sed cibos simplices. Nota primos apostolos litteram Sabbati destruere, contra Ebionitas, qui cum alios apostolos recipiant, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. BEDA. Bene Lucas Sabbatum quod tiam legis Sabbati ultra cessare debere, et naturalis Sabbati libertatem, quae fuit usque ad tempora Moysi, caeteris diebus similis, oportere restitui. Hujus itaque temporis Sabbatum, quo sicut in caeteris diebus utilia licet operari, secundo primum ad distinctionem Judaici Sabbati appellat, primum videlicet, hoc est, pra
Abbreviated transcription (Latin):
mittit legationẽ. gͥ nec m̃s pot̾ ẽẽ discipłs. qͥ
ñ renunciat om̃ib. hic docetur qd̾ edificare t᷑¬
rim fac̾e pacem cum fortiore. uicħ ẽ aliud. ꝗͣ ẽẽ
ad faciendam pacẽ. nicħ aliud ẽ. ꝗͣ renunciare
om̃ib que possidemꝰ. Int̾ que & amor ꝓrimoꝵ.
& anima nr̃a quam quidam accipiunt. ꝓ temꝑa¬
li uita intelligunt᷑. & ꝗ̃ sic posside debemꝰ. ut ñ
nos impediat ad et̾na. Distat sane int̾ renunci¬
are om̃ibꝰ. ⁊ relinquere om̃a. quia paucoꝵ ꝑfec¬
toꝵ ẽ relinquere om̃ia. et solis ct̾nis inhiare:
cunctoꝵ autem fidelium renunciare om̃ib hẽ
sic t̾rena gerere. ut tam̃ totam̃te ad celestia ten¬
t factũ ẽ in sabbo sco. pͥmo cũ tͣnsiret ihe
ꝑ sara. uellebant esurientes discipłi eiꝰ spi
ꝓpt̾ niiam importunitatẽ. eoꝵ qͥ ueniebant
ut curarent᷑. Uñ q̃si hõics esuriebant. Confrica¬

Expanded text:
aemittit legationem: ergo nec meus potest esse discipulus qui aemittit legationem: ergo nec meus potest esse discipulus qui non renuntiat omnibus. Hic docetur quod aedificare turrim, facere pacem cum fortiore, nihil est aliud quam esse aciendam pacem, nihil aliud est, quam renuntiare omnibus quae possidemus. Inter quae et amor proximorum et anima nostra, quam quidam accipiunt pro temporali vita, intelliguntur, et quam sic possidere debemus, ut non nos impediat ad aeterna. Distat tamen inter renuntiare omnibus, et relinquere omnia; quia paucorum perfectorum est relinquere omnia et solis aeternis inhiare, cunctorum autem fidelium, renuntiare omnibus, hoc est, sic terrena gerere, ut tamen tota mente ad coelestia tent factum in Sabbato secundo primo, cum transiret Jesus per sata, vellebant esurientes discipuli ejus spr nimiam importunitatem eorum qui veniebant ut curarentur . Unde quasi homines esuriebant. Confrica
Abbreviated transcription (Latin):
cis sententia temꝑetur ꝑ miscdiam. In conspecta
enini eiꝰ: omnis hõ imꝑfectus. Sic̃ gͦ p̃medita¬
tio necessaria ẽ. ad cauendã inimici irrisionẽ:
ita necessaria ẽ. ad impetͣndam iudicis miscdiã.
fortasse malumopꝰ. a nob̾ abscidimꝰ. s nũqͥd ra¬
tionẽ cogitationis nr̃e redd̾e sufficimꝰ: Quasi
cum decẽ milibꝰ occurrit dõ. qͥ offert oꝑa decem
mandatoꝵ. que extiꝰ gessit. s ds q̃si cum dupli¬
cato mim̾o contͣuenit. cumiux p̃ꝑatũ in solo
oꝑe discutit simul de oꝑe et cogitatione. Longe
adhuc ee dicitur. q ñdũ p̾sens inudicio iudet᷑.
Alittamꝰ gͦ legationẽ ad eũ nob̃ placandũ. lac̾¬
mas scł & miscđie oꝑa. ex puro affectui Ic lxxxiuii
Dic gͦ om̃is ex uob̃ qui iemuintiat m eui.¬
om̃io que possidet. non pot̾ m̃s ẽẽ disci¬
pulus. Quandoquidẽ ñ potest bene edificare
qͥ ñ ⁊ putat sũptꝰ nec secure pot̾ occurte: qͥ ñ p̃¬

Expanded text:
diam. In conspectu enim ejus omnis homo imperfectus. Sicut ergo praemeditatio necessaria est ad cavendam inimici irrisionem, ita necessaria est ad impetrandam judicis misericordiam, fortasse malum opus a nobis abscidimus; sed numquid rationem cogitationis nostrae reddere sufficimus? Quasi cum decem millibus occurrit Deo, qui offert opera decem mandatorum, quae exterius gessit; sed Deus quasi cum duplicato numero contra venit, cum vix praeparatum in solo opere, discutit simul de opere et cogitatione. Longe adhuc esse dicitur, quia nondum praesens in judicio videtur. Mittamus ergo legationem ad eum nobis placandum, lacrymas ic ergo omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Quandoquidem non potest bene aedificare qui non computat sumptus, nec secure potest occurrere qui non pr
Abbreviated transcription (Latin):
cere: ⁊ animã saluam fac̾e. Obseruantia qͥdẽ
sabbi figurabatur. qr qui per ser scłi erates
bona fecerunt in septima qͥete: a mał tantũ
feriabunt. Non enĩ ociosus erit boni oꝑis fructꝰ
Ubi matħs dic. d̾nm int̾rogatũ. si licet sabb̃is
curare nicħ repugnat marco & lucę narrants¬
bꝰ. illos int̾rogatos a dño. silicet sabb̃is bene fa¬
c̾e an male. Intelligendũ ñaq ẽ. quod pꝰ ipsi
int̾rogauerunt dñm. deinde dñs eos. ⁊ illis
tacentib ꝓposuit similitudin̾ẽ de oue. Ipsi

Expanded text:
cere, et animam salvam facere. Observantia quidem cere, et animam salvam facere. Observantia quidem Sabbati figurabatur, quia per sex saeculi aetates bona fecerint, in septima quiete a malis tantum feriabant. Non enim otiosus erit boni operis fructus, Ubi Matthaeus dicit Dominum interrogatum, si licet Sabbatis curare: nihil repugnat Marco et Lucae, narrantibus illos interrogatos a Domino: Si licet Sabbatis benefacere an male. Intelligendum namque est, quod prius ipsi interrogaverunt Dominum, deinde Dominus eos, et illis tacentibus, proposuit s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ d̾ns circunspicit om̃s. qͣsi incredulitatieoꝵ
irascens. Manus iubetur extendi. quia de¬
bilitas infructuose anime nullo meliꝰ ordi¬
ne. ꝗͣ elemosinaꝵ largitate curat᷑. uñ eccle¬
siastes. fili. ñ sit manus tua ad capiendũ por
dant manꝰ suas .i. qui furabatur. iam non
furetur. mag̃ aũt laboret oꝑando manibus
sius qd̾ bonum ẽ. ut hãt un̾ tͥbuat indigen¬
tib Homo quippe ante aduentum x̾. dext̾ã
habuit languidam. qr ab elemosinis torpebat:
simstrã sanã quia sue utilitati intendebat.
E dix̃ ad eos. Qs erit ex uob̾ hõ. qui habebit
oũẽ unã. ⁊ si cecid̾it ħ sabb̃is in foueã. ñne te¬
nebit ⁊ leuabit eam: Quantomelior ẽ hõ
oue: Iõq licet sabb̃o bene fac̾e. Cõpetenti ex¬
emplo ostendit illos sabb̃m uolare in oꝑe
cupiditatis. qͥ eum uiolare arguunt in oꝑe
caritatis. Pro eod̾e. ponit in sabb̃obene fa¬

Expanded text:
et Dominus circumspicit omnes, quasi incredulitati eorum et Dominus circumspicit omnes, quasi incredulitati eorum irascens. Manus jubetur extendi; quia debilitas infructuosae animae nullo melius ordine quam eleemosynarum largitate curatur. Unde Ecclesiasticus: Fili, non sit manus tua ad capiendum porrdant manus suas, id est, qui furabatur, jam non furetur; magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat indigentibus . Homo quippe adventum Christi dextram habuit languidam, quia ab eleemosynis torpebat; sinistram sanam, quia suae utilitati intendebat. Et dixit ad eos: Quis erit ex vobis homo, qui habebit ovem unam, et si ceciderit haec Sabbatis in foveam, nonne tenebit et levabit eam? Quanto magis melior est homo ove? Ideoque licet Sabbato benefacere. Competenti exemplo ostendit illos Sabbatum violare in opere cupiditatis, qui eum violare arguunt in opere charitatis. Pro eodem ponit, in Sabbato benefa
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e anꝑd̾e: ⁊ dest hominẽ curare. anaꝑditione ñ
lib̾are: Pueniens calũpniã. que s̃ ꝑabatur. argu¬
it udeos estinantes in sabb̃o ⁊̃ abonis oꝑib fe¬
riandũ. cũ lexdicat. Om̃e opꝰ seruile ñ facietis
ĩ eo. S de pecrato dictũ c̃. opꝰ scruile. oĩs enĩ qͥ fac̃
peccatũ seruus ẽ peccati. More aũt scͥptuiraꝵ a¬
nimã ꝓ hõie posuit ut illud. h. x sunt anime
q̃ exierunt de femore iacob. Uł ido curãtus
corpꝰ. de anime saluatione int̾rogat. qr ipsa
manꝰ salutẽ amime significabat. q̃ abonis
opibꝰ cessans. aridam quod̾am̃ dextrã habere
idebatur. Nullũ siqͥdẽ sũmc piꝰ ꝑdit. s. qñ ñ
saluat. dr̃ ꝑdere. scͥpture consuetudine. sicut
indurauit coi. pharaonis .i. ñ emolliuit. s in¬
durari ꝑmisit. At illi tacebant. Ee circũspec¬
tis om̃ibꝰ: dix̃ homini. Extende manũ tuã. &
extendit. & restituta ẽ sanitati manꝰ eiꝰ. sicut
& alt̾a. N̾ habentes quid respondeant taceq̃.

Expanded text:
 Id est, hominem curare, an a perditione non liberare? Praeveniens calumniam quae sibi parabatur, arguit Judaeos, existimantes in Sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex dicat: Omne opus servile non facietis in eo . Sed de peccato dictum est opus servile: omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . More autem Scripturarum, animam pro homine posuit, ut illud: Hae sunt animae quae exierunt de femore Jacob . Vel ideo curaturus corpus de animae salvatione interrogat salutem animae significabat, quae a bonis operibus cessans, aridam quodammodo dextram habere videbatur. Nullum siquidem summe pius perdit, sed quando non salvat, dicitur perdere Scripturae consuetudine, sicut induravit cor Pharaonis , id est non emollivit, sed indurari permisit. At illi tacebant. Et circumspectis omnibus, dixit homini: Extende manum tuam. Et extendit, et restituta est sanitati manus ejus sicut et altera. Non habentes quid respondeant, tacent;
Abbreviated transcription (Latin):
que sub uilitate litt̾e qͣsi sub aristaꝵ horidie uelat᷑
S q̃ solam litt̾e suꝑficiẽ secunt᷑. stulti defensorẽ sab¬
bati. neq m̃tis refectionẽ norunt. neq ammaꝵ reqͥ¬
em querunt. Uñ seg̃r. Qdã aũt phariseoꝵ dicebant
illis. Qͥd facitis qd ñ licit in sabb̃is: ħ alii eugłiste
narrant dño obiecta fuisse. S siue illi. siue dis¬
cipłis eiꝰ. siue ui̾sq dicta sint. ad cũ qͣsi ad magi¬
strũ ꝑtinebat. responsio. Ĩ q̃ noue gr̃e munere de¬
signat. otium legis ẽẽ gr̃re opꝰ. arguens doctores
legiᷤ nescire legẽ. Dc frugũ quide nastatione nulla
fit q̃stio. qi licet ꝑ legẽ de uinea uł sruge uicitu
edere. s ñ falcõ miti̾e. uł foras eicere. Et respon

Expanded text:
quae sub vilitate litterae, quasi sub aristarum horrore velatur; quae sub vilitate litterae, quasi sub aristarum horrore velatur; sed qui solam litterae superficiem sequuntur, stulti defensores Sabbati, neque mentis refectionem norunt, neque animarum requiem quaerunt. Unde sequitur: Quidam autem Pharisaeorum dicebant inarrant Domino objecta fuisse. Sed sive illi, sive discipulis ejus, sive utrisque dicta sint, ad eum quasi ad magistrum pertinebat responsio, in qua novae gratiae munere designat, otium legis esse gratiae opus, arguens doctores legis nescire legem De frugum quidem vastatione nulla fit quaestio, quia licet per legem de vinea vel fruge vicini edere, sed non falcem mittere vel foras ejicere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ humane natiuitatis ordine pͥmũ p̃cessitadã
creta legis. a ustis obseruabatur antiquis. My
⁊ manduca. Mira sacͣm̃ti ꝯcordia ẽ. mactari
t̾rena intentione eruere: fricare aũt manibꝰ ab
ipsa etiã carnis ꝯcupiscentia. qͣsi ab integum̃tiᷤ
aristaꝵ puritatẽ m̃rtis exuere. G̃na uͦ manducare
c̃ emundatũ quẽq ab oi inqͥnam̃to carnis et
sp̃s ꝑ ora p̃dicantiũ eccłie m̃b̾s incorꝑari .s. ĩ oͣ ⁊ li¬
Apud martũ discipłi p̃gredientes dñm
ħ egisse referunt᷑. ꝙ p̃cedit sermo doctoris. ⁊ sub
batis quia p̃dicatores ꝓspe qͥctis et̾ne laborant. ab
ĩ sae̾s eloq̾is. ł surunt ĩ satiꝰ. cũ ĩ sacͥs eloqͥis q̃ legẽ¬
do tͣnseunt. illa ĩuenire desidant. q̃b ãpliꝰ accẽsi amo¬
re dłi. qͣsi pane pascant᷑. Ce h ĩ sabbis dũ a turbidiꝰ co¬
gita tiõibꝰ nacare ⁊ uidẽ ꝙͣ suaius ẽ dñs gaudent
⁊ diccitiunt. donee medullã dilectionis exthant.

Expanded text:
n humanae nativitatis ordine primum praecessit Adam. creta legis a justis observabatum antiquis. Myset manduca . Mira sacramenti concordia est, mactari ines a terrena intentione eruere; fricare autem manibus, ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi ab integumentis aristarum, puritatem mentis exuere. Grana vero manducare, est emundatum quemque ab omni inquinamento carnis et spiritu per ora praedicantium EccleApud Marcum discipuli praegredientes Dominum, haec egisse referuntur ; quia praecedit sermo doctoris, et subsbatis, quia praedicatores pro spe quietis aeternae laborant, ad in sacris eloquiis. Esuriunt in satis, cum in sacris eloquiis, quae legendo transeunt, illa invenire desiderant: quibus amplius accensi, amore Dei quasi pane pascantur. Et hoc in Sabbatis, dum a turbidis cogitationibus vacare et videre quam suavis est Dominus, gaudent. et discutiunt, donec medullam dilectionis extrahant,
Abbreviated transcription (Latin):
batũ uiolabant sac̾otes occidendo tauros. cutim¬
cidendo pucros. Hic ñ ꝓ nom̃. s adu̾biũ loci. legẽ¬
dum ẽ. qͣsi dicat. Ego dns tẽpli. qͥ sũ hic sũ maior
t̃ẽplo .i. melior. ⁊ ĩo si figurale templũ potuit defẽ¬
d̾e sac̾dots sͥ scruentes. cur sp̃uale ñ pot̾ deftad̾e
discipłos sͥ credentes: R xxx.m cxui. I xlii.
E abb̃m ꝓpt̾ hoĩem factũ ẽ⁊ & ñ hõ ꝓpt̾ sabbn
lõ maior cura ẽ adhibenda salnti hõiũ. quã
custodie sabb̃i. Sic en mandatũ ẽ sabb̃ni custo¬
diri. ut si necessitaᷤᷤ eẽt. ñ fieret reꝰ qui solueret.
Sabb̃o cirtuncidiñ et̃ phibitũ. cũ fu̾it necesariũ.

Expanded text:
batum violabant sacerdotes, occidendo tauros, circumcidendo pueros; hic non pro nomen, sed adverbium loci legendum est, quasi dicat: Ego Dominus templi qui sum hic, sum major templo, id est melior, et ideo si figurale templum potuit defendere sacerdotes sibi servientes, cur spirituale non potest defendere discipulos sibi credentes? R. 25 M. 116 L. 42 Sabbatum propter hominem factum eo major cura est abhibenda saluti hominum, quam custodiae Sabbati. Sic enim mandatum est Sabbatum custodiri, ut si necessitas esset, non fieret reus qui solveret. Sabbato circumcidi non est prohibitum, cum fuerit necessarium.
Abbreviated transcription (Latin):
Occiso au̾tt abymelech a saule cũ uiris domꝰ sut. qͥ
erant degenere sacͥdotali octoginta qͥnq fugit abi¬
athar ad.dd. comes factus txilii eiꝰ. Postea uͭ iognã¬
te dã. sũmi sac̾dotii gͣdum accep̃. maioris excellen¬
tiȩ factus quã pat̾ suus. ⁊ id̾o dignꝰ. cuiꝰ dns ũtio¬
nẽ fac̾et ut maitꝰ refeit. qͣsi sumim sac̾dotis etiam

Expanded text:
Occiso autem Abimelech a Saule cum viris domus suae, qui Occiso autem Abimelech a Saule cum viris domus suae, qui erant de genere sacerdotali, octoginta quinque, fugit Abiathar ad David, comes factus exsilii ejus. Postea vero, regnante David, summi sacerdotii gradum accepit, majoris excellentiae factus, quam pater suus, et ideo dignus cujus Dominus mentionem faceret, ut Marcus refert, quasi summi sacerdotis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dit his qͥ cumco erant. qͦs ñ licebat manducare.
ñ soł sac̾dotib̾: Pauid fugiens saulẽ ueñ ĩ nobã.
li sac̾dotes & leuite uesci debeant. ħ tam̃ int̾ro¬
gans. si pueri sui a mulierib mund̃i ẽent ab
ꝑicdo homine lib̾are. q̃ do sacͥficiũ offerre:.Sensꝰ ẽ.
ditur. s legis ut̾q mandatũ. ꝓbabili excusatione
quodincct̾is: Pane ꝓpositioins aute sabb̃m coctima¬
ne sabb̃i offerebantur. ⁊ suꝑ sac̾m m̃sã poncbantur
sex hinc ⁊ sex inde ad alt̾utros. Nisi. duab pateris au¬
reis suꝑpositis thure plenis. q̃ ꝑmanebant usq ad¬
t̃. Q hora suꝑueniens dd. panesq ꝯsec̾tos accipiens
ostendit figurate sac̾dotalẽ cibũ. ad usũ tͣnsit̾um eẽ
ppłoꝵ. siuc qd̾ om̃s uitã sac̃dotalẽ debemꝰ uitari sie
ũ scm̃. offerentes no̾met ipsoᷤ do hostia sp̃nale. Abi¬
athar aũt filiꝰ achimelech. uł ut qͥdam codices hñt
abimelech aderat cũ patre. u dd pans pctiit. ⁊ acctp̃

Expanded text:
s non licebat manducare nisi solis sacerdotibus? David, fugiens Saulem, venit in Nobam, li sacerdotes et levitae vesci debebant: hoc tamen interrogans, si pueri sui a mulieribus mundi essent abpericulo hominem liberare, quam Deo sacrificium offerre. Sensus estditur, sed legis uterque mandatum probabili excusatione quod in caeteris? Panes propositionis ante Sabbatum cocti, mane Sabbati offerebantur, et super sacram mensam ponebantur, sex hinc, et sex inde, ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, quae permanebant usqtur. Qua hora superveniens David, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibum, ad usum transiturum esse populorum. Sive quod omnes vitam sacerdotalem debemus imitari, sive ium sanctum, offerentes nosmetipsos Deo hostias spirituales. Abiathar autem filius Achimelech, vel, ut quidam codices habent, Abimelech, aderat cum patre, ubi David panes petiit et accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsũmare cupimꝰ. pꝰ nos ad aduisa scłi p̃parenus
Hoc eĩ int̾ t̾renũ.&. celeste edificium distat. qͦd
t̾renũ edificiũ ꝯstruit᷑ expensas colligendo. cele¬
ste aũt disꝑgendo. Sedentes gͥ computemꝰ .i. atu
multibꝰ mundi qͥescentes. diligent̾ discernamꝰ.
erogandam ẽẽ temꝑalẽ substantiã. ⁊ cor au̾ten¬
dũ acupiditatibꝰ.⁊ animnã p̃ꝑandã contͣ scłi ad¬
u̾sa. alioquin desicientes ĩ edificio bone oꝑatiõis

Expanded text:
summare cupimus, prius nos ad adversa saeculi praeparemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium construitur expensas colligendo, coeleste autem dispergendo. Sedentes igitur computemus, id est, a tumultibus mundi quiescentes, diligenter discernamus erogandam esse temporalem substantiam et cor avertendum a cupiditatibus et animam praeparandam contra saeculi adversa. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
dixero uob̾. In noĩe meo .i. in noticia mei. uidel̾
confitentib me. mutet pat̃ sꝑm. uł ita. Mittet
in noĩe meo .i. ad głificationẽ mei. in dilectoribꝰ
mess. uł in noĩe meo. hoc ẽ in noĩe dicatis. quia
paulus. Ipse sꝑc postulat ꝓ nob̃. gemitib ut¬
enarrabilibus. Non ut minor postulat . s
nos ad postulandũ inflaminat. Idẽ sꝑc
uocat᷑ consolacor. qr dũ penitentib ueni¬
am p̃parat. ab tͥsticia m̃tẽ leuat. Quare dic̃
suggeret. cũ sugger̾e̾ soleat minoris ẽẽͤ
Quia sugger̾e̾ aliqͣndo r sũministrare.
ut hic. ñ qͦo nob̾ scientiã ab uno inferat. s

Expanded text:
dixero vobis. In nomine meo, id est, in notitia mei, videlicet confitentibus me, mittet Pater Spiritum. Vel ita: Mittet in nomine meo, id est, ad glorificationem mei in dilectoribus meis, vel in nomine meo, hoc est, in nomine Deitatis, quia Paulus: Ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Non ut minor postulat, sed ut nos ad postulandum inflammet. Idem Spiritus ur et Consolator, quia dum poenitentibus viam praeparat, a tristitia mentem levat. Quare dicit, « suggeret? » cum suggerere soleat minoris esse, quia suggerere aliquando dicitur subministrare, ut hic, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fucͣo. qñ sine hoste & sine dissensiõẽ regnabimus.
Pacẽ reliqͥt nob̾ ne de occultis udicemꝰ. pacẽ suã da¬
bit nob̾ cũ manifestabit cogitatioes cordis. Ipse ẽ
pax nr̃a: q̃ fec̃ ut᷑q unũ. S: qͣre ñ addidit meã diceis
relinqͦ. sic̃ uͥ ait do: Qͥo si pacẽ suã uoluit intelli¬
gi. qͣlẽ ipsẽ ht̃ inqͣ nulla repugnantia ẽ. pacẽ aũ:

Expanded text:
futuro, quando sine hoste et sine dissensione regnabimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis judicemus, pacem suam dabit nobis, cum manifestabit cogitationes cordis. Ipse est pax nostra qui fecit utraque unum . Sed quare non addidit meam, dicens, relinquo, sicut ubi ait, do? Quid si pacem suam voluit intelligi, qualem ipse habet, in qua nulla r
Abbreviated transcription (Latin):
secutioĩs. alia tꝑre pacis. St̃ nãq uͥtudes sẽꝑ
tenende. ut miscdia. humilitas castitas. fi
tant̾ȩ. ut fames. sitis. uigiliȩ. oratiões. labor
oꝑandi. & docendi. Cs siqͥs sẽꝑ exseq̃ndas putau̾it.
ñ mͦ se earũ fructu pͥuabit. s & notã incurret
stulticiȩ. Magist̃ itaqi uͥtutũ ut insinuaret dis¬
cretionẽ. p̃cep̃ discipłis ad p̃dicandũ missis.
ne qͥd ini uia tolłent. s de eugłio uiu̾ent. tꝑre uͦ¬
ꝑsecutiõis decreuit pecuniã uictui necessariam
tolłe. donet tꝑꝰ eugłit andi rediret. sopita ꝑsecu¬
tione. Nob̾ aũt it agentib ꝑ regiones in hospica¬
les. licet uatici causa plura portare ꝙͣ domi ha¬
b̾e. Uñ dñs. hic qͥ ñ ht̃ gladiũ iubet ut emat. &¬
legentes sciant. dño ñ de eẽ facultatẽ resistendi.
s amorẽ potiꝰ in ẽẽ paciendi. In qͦ ostendit᷑ bñfic a

Expanded text:
secutionis, alia tempore pacis. Sunt namque virtutes semper tenendae, ut misericordia, humilitas, castitas, fidcoque mutandae, ut fames, sitis, vigiliae, orationes, labor operandi et docendi. Quas si quis semper exsequendas putaverit, non modo se earum fructu privabit, sed et notam incurret stultitiae. Magister itaque virtutum ut insinuaret discretionem, praecepit discipulis ad praedicandum missis, ne quid in via tollerent, sed de Evangelio viverent; tesecutionis decrevit pecuniam victui necessariam tollere, donec tempus evangelizandi rediret sopita persecutione. Nobis autem iter agentibus per regiones inhospitales, licet viatici causa plura portare quam domi habere. Unde Dominus hic, qui non habet gladium, jubet ut emat, et legentes sciant Domino non deesse facultatem resistendi, sed amorem potius inesse patiendi. In quo ostenditur benefica
Abbreviated transcription (Latin):
accepta licentia ado. ut me tͣdat in manꝰ uidȩ¬
oꝵ . &. egosponde seqͣr. cũ inme ñ habeat qͥcꝗͣ
qͦd ad se ꝑtineat. Noluit dñs hab̾e qͦd ꝑcdet. par
ꝑuenit. ne hab̾et diabolꝰ qͦo auferret. srinceps
huiꝰ mundi ẽ diaboł. mundꝰ. mundi amatores.
Uñ scͥptũ ẽ. Quoluerit amicꝰ eẽ scłi istiꝰ inimicꝰ
dĩ constituet᷑. S ut cognoscat mundꝰ qr diligo
patrẽ. & sic̃ mandatũ dedit mͥ pat sic facio. Hoc
subiet̃ qͣi ei diceret᷑. Cur moreris si ñ habes
peccatũͤ. Qa pat̃ mandauit. Notandũ sane quia
pat̃ cradioit filiũ. filiꝰ seipsũ. discipłs magistrũ.
diabolus saluatorẽ. iudei regẽ suũ gentib & cru

Expanded text:
icentia a Deo, ut me tradat in manus Judaeorum, et ego sponte sequar, cum in me non habeat quidquam, quod ad se pertineat. Noluit Dominus habere quod perderet: pauper venit, ne haberet diabolus quod auferret. Princeps mundi hujus, est diabolus; mundus, mundi amatores. Unde scriptum est: Qui voluerit amicus esse saeculi istius, inimicus Dei constituitur . » « Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi sic facio. » Hoc subjecit quasi ei diceretur: Cur moreris, si non habes peccatum? Quia Pater mandavit. Notandum sane quia Pater tradidit Filium, Filius seipsum, discipulus magistrum, diabolus Salvatorem, Judaei regem suum gentib
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt. qr humanȩ nat᷑e gͣculandũ ẽ. q̃ leuat᷑ ad dex¬
terã patͥs. inqͦ idẽ sͥ sꝑant cet̾i. Et nõ dixi uob̾
pͥꝰꝗͣ fiat. ut cũ factũ fuerit credatis. Predix̃ se
uentẽ. & ad patrẽ ascendentẽ. Quo uiso credi¬
turi erant. qͦd filius dĩ eẽt. qͥ hoc potuit. Nã
fides ẽ rerũ que credunt᷑ & ñ uident᷑. Credit᷑i
inꝗͣ erant filiũ di ñ noua fide. qr & pͥꝰ credid̾auit̃.

Expanded text:
evatur ad dexteram Patris, quod idem sibi sperant caeteri. « Et nunc dixi vobis, priusquam fiat, ut, cum factum fuerit, credatis. » Praedixit se ventem, et ad Patrem ascendentem. Quo viso credituri erant quod Filius Dei esset qui hoc potuit. Nam fides est rerum quae creduntur et non videntur. Credituri, inquam, erant Filium Dei non nova fide, qua et
Abbreviated transcription (Latin):
in totam syriam. Syria ẽ. om̃is regio ab eufra¬
te usq ad mare magnum. a capadocia usq
in egyptũ. continens int̾ alias ꝓuincias pale.¬
stinam. in qͣ uidi habitant. Torm̃ta dicit a¬
cutas passiones. ñ duturnas. Lunatici ꝓpͥe
st̃. qͥ ñ semꝑ sensũ amutunt. s aliqñ per lu¬
nationes uñ demones luaria tẽꝑa obserua¬
re facientes. creaturã infaiare cupiebant.
Palitici st̃ ꝯtracti. uł m̃b̾s dissoluti. Decapoł

Expanded text:
 totam Syriam Syria est omnis regio ab Euphrate usque ad mare magnum, a Cappadocia usque in Aegyptum, continens inter alias provincias Palaestinam in qua Judaei habitant. Tormenta dicit acutas passiones, non diuturnas. Lunatici proprie sunt, qui non semper sensum amittunt, sed aliquando per lunationes, unde daemones lunaria tempora observare facientes, creaturam infamare cupiebant. Paralytici sunt conracti, vel membris dissoluti. Decapo
Abbreviated transcription (Latin):
uenit gͦ ppħicꝰ sermo ad eccłiam. ut receptꝰ paᷤ¬
sceret᷑. & resiceret corda c̾cdentiũ. u̾ pꝰ erat panis
sp̃uał angastia. ibi farina oleumq ore ꝓpħico
benedicitur .i. fructꝰ ⁊ hilaritas caritatis. uł gr̃a
dnici corꝑis. & unctio cͥsmatis indefectiuo u̾bi ce¬
lestis mun̾e fecundat᷑. & hactenꝰ ħ mun̾a ap̃ eccłiã
t̃i deficiunt. Qd̃ ħ mulier mysticũ panẽ factura
leꝓsi erant in isrł sub helyseo ꝓpħa. & nemo
coꝵ mundatꝰ ẽ. nͥ naaman syrꝰ. Naaman enĩ
onũ. qͦndã ꝑfidie lep̃ macłosũ. s ꝑ sacͣm̃tũ baptiᷤ¬
m̃a  al õi feditate pꝰea purgatũ. Qui capte ssi
lyseo septics lauariubet᷑. quia solũ baptisma sal¬
uat qd̃ septiforni sp̃u regenerat. Uñ caro ciꝰ pͦ
lauachrũ uelut caro pueri apparuisse memo¬
rat᷑. siue qi cunctos in rꝑo baptiratos ĩ unã
cuiꝰ corꝑi ꝑ baptismũ tota c̾dentiũ soboles ad¬
unat᷑. Partẽ sc̃e t̾re scc̃u tulisse dr̃. qi opottet

Expanded text:
enit ergo propheticus sermo ad Ecclesiam, ut receptus pasceretur, et reficeret corda credentium. Ubi prius erat panis spiritualis angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur, id est, fructus et hilaritas charitatis, vel gratia Dominici corporis et unctio charislestis munere fecundatur, et hactenus haec munera apud Ecclesiam non deficiunt. Quod haec mulier mysticum panem factura, leprosi erant in Israel sub Eliseo propheta, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus. Naaman etiam  quondam perfidiae lepra maculosum, sed per sacramentum baptismatis ab omni foeditate postea purgatum. Qui captae consilliseo septies lavari jubet; quia solum baptisma salvat, quod septiformi Spiritu regenerat. Unde caro ejus post lavacrum velut caro pueri apparuisse memoratur, sive quia cunctos in Christo baptizatos in unam cujus corpori per baptismum tota credentium soboles adunatur. Partem sanctae terrae secum tulisse dicitur, quia oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ad mulierẽ uiduã. Qd̃ diuina fastidiosis ciui¬
bꝰ beneficia substrao. ꝓpħaꝵ gestis ñ adu̾satur
qr sic̃ tẽpe famis nemo ẽ in uidea reꝑtꝰ helye
dignꝰ osꝑicio. s ext̾e gentiᷤᷤ uidua ẽ quesita. &
sic̃ multis ibidẽ leꝓsis naaman syrꝰ ab heliseo
solꝰ curari ꝓmeruit. sic et uos ꝑfidie causa su¬
ꝑno muneit pͥuabit. uidua ad ꝙͣ hlias mitꝰ ẽ
gentiũ designat eccliam.ꝗ̃ a suo ꝯditore dii deser¬
ta popłm fidi nescium. qͣsi pauꝑẽ filiũ egena sti
fructu docebat. uñ bñ ħ uidua in sarepta sydo

Expanded text:
am. BEDA. Quod divina fastidiosis civibus beneficia subtraho, prophetarum gestis non adversatur; quia, sicut tempore famis nemo est in Judaea repertus Eliae dignus hospitio , sed exterae gentis vidua est quaesita, et sicut multis ibidem leprosis, Naaman Syrus ab Eliseo solus curari promeruit : sic et vos perfidiae causa superno munere privabit. Vidua ad quam Elias missus est, gentium designat Ecclesiam, quae a suo Conditore diu deserta, populum fidei nescium, quasi pauperem filium egena stipilitatis fructu docebat. Unde bene haec vidua in Sarepta Sido
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. Ipse aũt tͣnsiens. ꝑ mediũ illoꝵ ibat. Qd dñs
testatar de uãcis t̾ibo. ħ ipsi testant᷑ facto
reibuentes mala ꝓ bonis. O pcior magistro disci¬
płoꝵ hereditas. Diabolus dix̃ mitte te deorsũ.
uidi facto mitt̾e conabantur. S illoꝵ furenti¬
ũ subito m̃te obstupefacta dns descendit:
malens eos sanare ꝗͣ. ꝑdere. ut cassata eoꝵ neqͥ¬
tia deinceps desist̾ent. ab eiꝰ morte. Ñdũ iiene¬
rat hora passionis ciꝰ. nec ħ gencre mortis elege
& uinx eũ in cart̾em ꝓpt̾ herodiadẽ uxorem
philippi fris sui ꝙ duxerat eã. uetus hystoria
duxisse herodiadẽ filiam arethe regis arabũ.¬
Postea uͦ socer eiꝰ exortis quibꝰddã contͣ generũ si¬
multatib tulit filiam suã. ⁊ eam copulauit he¬
rodi inimico eius. ⁊ in dolorẽ pͥoris mariti. &.
qr ille eẽt maioris potestatis. & fame. G ioħs qͥ¬

Expanded text:
Ipse autem transiens, per medium illorum ibat. Quod Dominus testatur de Judaei verbo, hoc ipsi testantur facto, retribuentes mala pro bonis. O pejor magistro discipulorum haereditas! Diabolus dixerat: Mitte te deorsum , Judaei facto mittere conabantur. Sed illorum furentium subito mente obstupefacta, Dominus descendit, malens eos sanare quam perdere, ut cassata eorum nequitia, deinceps desisterent ab ejus morte. Nondum enim venerat hora passionis ejus, nec hoc genere mortis elegeret vinxit eum in carcerem propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui, quia duxerat eam. Vetus historiaet duxisse HerodiadePostea vero socer ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulit filiam suam, et eam copulavit Herodi inimico ejus, et in dolorem prioris mariti, et quia ille majoris esset potestatis et famae. Ergo Jo
Abbreviated transcription (Latin):
iminores in patͥa. qͣ in ext̾is ciuitatibꝰ habiti sunt.
ri oꝑa ñ i̾tutẽ ꝯsid̾are. s infantie fragilitatẽ
ircordari. Iccirco aũt paucas uͥuites fec̃ ibi. qr
sinullas fac̾e̾t. increduli a qͥb deridebat᷑ forsan
ercusabiles putarentur. uł si multa cernerent
signa penitꝰ inexcusabiles fierent. ⁊ eomagis
tẽ miratur. ñ qͣsi r̾e imꝓuisam. s mirari se
coram hõib ostendit. qd̃ uult intimare miran¬
N uitate dico uob̃ multe idue erant in diebꝰ
helye in isrł. qn clausũ ẽ celũ. annis tͥbꝰ ⁊ m̃si

Expanded text:
minores in patria quam in exteris civitatibus habiti sunt.  virtutem considerare, sed infantiae fragilitatem recordari. Idcirco autem paucas virtutes fecit ibi; quia, si nullas faceret, increduli a quibus deridebatur, forsan excusabiles putarentur; vel si multa cernerent signa, penitus inexcusabiles fierent, et eo magistem miratur, non quasi rem improvisam, sed mirari se coram hominibus ostendit, quod vult intimare miranIn veritate dico vobis: Multae viauae erant in diebus Eliae in Israel, quando clausum est coelu
Abbreviated transcription (Latin):
celox. Discipłi a discendo st̃ uocati.
In eos d̃ns ocłos leuat. ut qui intenta cordiᷤᷤ
aure uerbũ ꝑcipiunt. latiꝰ saporis intumi
lum̃ accipiant. & audita patent̾ intelligãt
hii enim sunt moutes. in altitudine mon

Expanded text:
coelorum Discipuli a discendo sunt vocati. In eos Dominus oculos levat, ut qui intenta cordis aure verbum percipiunt, latius saporis intimi lumen accipiant, et audita patenter intelligant. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
Illa enim seruis. ista filiis data ẽ. Os suum
dicitur aꝑire. qui in celsitudine pat̾ne ma¬
iestatis positus. cclestis uite p̃cepta docebat.
ut ad motum sp̃c eloquentiꝰ. ostendat᷑ offici¬
um oris humani obedisse. Hic enim aꝑuit
ita m̾ito digni ꝑhibentur regni celestis. quia
delectationis humane sunt cupiditate nu¬
dati. ut ꝓpħa dicens. Ego uͦ egenꝰ & pauper
sum. E alibi. Michi autem adhere dõ bonũ
ẽ. pon̾e in d̾no dõ spẽ meami M axuii.

Expanded text:
Illa enim servis, ista filiis data est. Os suum dicitur aperire, qui in celsitudine paternae majestatis positus, coelestis vitae praecepta docebat, ut ad motum Spiritus eloquentis, ostendatur officium oris humani obedisse. Hic enim aperuiita merito perhibentur digni coelestis regni, quia delectationis humanae sunt cupiditate nudati, ut Propheta, dicens: Ego vero egenus et pauper sum . Et alibi: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Do
Abbreviated transcription (Latin):
Mansueti dicuntur. qͣsi manu ꝯsueti.
hoc ẽ tolerantes iniurias: ñ reddentes ma¬
lum ꝓ malo. Mutes uͦ sunt. qui nulla furoriᷤᷤ

Expanded text:
Mansueti dicuntur, quasi manu consueti, hoc est, tolerantes injurias, non reddentes malum pro malo. Mites vero sunt, qui nulla furoris
Abbreviated transcription (Latin):
arrius. & eunomiꝰ dixer̃t. ñ eẽ ȩquales qͥ
di. qͦmͦ pot̃ ignorare partẽ cuiꝰ totũ nou̾it:
Ido aut̃ st̃ õs thesauri sapientiȩ & scientie
absconditi insaluatore. qr nob̾ scire ñ ex¬
m̃ta. quȩ posuit pat̾ insua potestate.
hinc hostendit᷑ quod ipse sciat. s ñ expe¬
diat apłis nosse ut semꝑ incerti de tꝑibꝰ
dix̃. q in patre & filiꝰ scit. siescit tam̃ filiꝰ .i. corpꝰ eiꝰ¬
iuario. psalmo. cͦ. xxͦxuiii. humanitas filii dĩ¬
inregistro eu logio patarche. Nouit unigenitꝰ
di horã udicii. s. ñ ex nat᷑a humanitatis.

Expanded text:
unomius dixerunt, non esse aequales, qui Dei, quomodo potest ignorare partem cujus totum noverit? Ideo autem sunt omnes thesauri sapientiae absconditi in Salvatore, quia nobis non exPater posuit in sua potestate . Hinc ostenditur quod ipse sciat, sed non expediat apostolis nosse, ut semper incerti de tempordixit, quia in Patre et Filius hoc scit. Nescit tamen Filius, hoBreviario, psalmo CXXXVIII: « Humanitas Filii diregorius in registro Eulogio patriarchae: « Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe ẽ estas. Ita & uos cũ uideritis ħ oĩa fieri.
scitote qi ꝓpe ẽ in ianuis. Sic̃ ex fructu arboꝵ
incina estas cognoscit᷑ ita ex ruirra mundi
ꝓpe eẽ agnoscit᷑ regnũ di. Ex his u̾b̾ osteudit᷑
qr fructus mundi ruina ẽ. Adhoc enĩ crescit
ut cadat. ad hoc germinat ut q̃ germina uit.
cladib consumat. Bene aut̃ regnũ dei
& dies uitȩ fulgescet ȩt̾ni soł claritate.
Iuxta pͥorẽ supͣdictarũ sententiarũ. ita
det̾minando excipies. Cũ uid̾itis ħ oĩa fie¬
ri subaud̃ quȩ dicta st̃ de tꝑt autix. ꝑsecu¬

Expanded text:
pe est aestas, ita et vos, cum videritis haec omnia fieri, scitote quia prope est in januis. Sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Ex his verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat ut, quae germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Deiet dies vitae fulgescet aeterni solis claritate. Juxta priorem supradictarum sententiarum, ita determinando excipies: Cum videritis haec omnia fieri, subaudis quae dicta sunt de tempore persecu
Abbreviated transcription (Latin):
õs ꝑdidit scđ̾m ħ erit qua die filiꝰ hoĩs re¬
uelabit᷑. Sola ea q̃ leuia uł nulla pot̾ant. pu¬
tari delicta cõmemorat. ut intelligat᷑ illicita
quali pena feriant᷑. si licita. & ea sine qͥbus
ħ uita ñ ducit᷑ immoderatius acta. igne &
sulphure puniunt᷑. Loth in sodomis .i. elec
nans. Euͣnte loth. sodoma ꝑibit. qr in con¬
sũmatiõe scłi. mali mittent᷑ incaminum
ignis. Ille ignis qͥ decȩlo cadet. ñ erit eoꝵ
perpetua pena: s longe acrior
unc qͥ incecto ẽ ñ descendat tolłe aliqͥd
de domo sua. & qͥ in agro: ñ reu̾tat᷑ colłe
uestim̃tũ suum. Intecto ẽ qͥ excedens animo
carnalia. sꝑualit̃ iuuit indoginate: qͦ diabo¬
li iacła ñ ꝑueniunt. Nullatenꝰ gͦ descentat. p̃¬
sertĩ uidicio imminente. indomũ pͥstinȩ cõ¬
uersationis. ne repetat ea que reliq̃rat mun¬
di carnis uc desidia. Ipsa enĩ caro quadegimꝰ
querentes que retͦ st̃. neq dollentes aitãm

Expanded text:
c erit qua die Filius hominis revelabitur. Sola ea quae levia vel nulla putari poterant delicta commemorat, ut intelligatur illicita quali poena feriantur, si licita et ea sine quibus haec vita non ducitur, immoderatius acta igne et sulphure puniuntur. Lot in Sodomis, id est, nans. Exeunte Lot, Sodoma peribit, quia in consummatione saeculi mali mittentur in caminum ignis. Ille ignis qui de coelo cadet, non erit eorum perpetua poena, sed longe acrior. unc qui in tecto est, non descendat tollere aliquid de domo sua; et qui inEMIG. In tecto est qui excedens animo carnalia, spiritualiter vivit in dogmate, quo diaboli jacula non perveniunt. Nullatenus ergo descendat, praesertim judicio imminente, in domum pristinae conversationis, ne repetat ea quae reliquerat mundi carnisve desideria. Ipsa enim caro qua degimuquaerentes quae retro sunt, neque tollentes alteram
Abbreviated transcription (Latin):
t̃itꝰ. Nõe archam edificat. cũ dñs eccłiam de
uiris fidelib. qͣi lignis leuigatis. adunando
construit. Quã ꝑfecte ꝯsũmatã ingdit᷑. cum
hanc indie indicii p̃sentia suȩ uisiõis. ȩt̃nus
habitator illustrat. S cum archa ȩdificat᷑
hic certantib in sultant. eis illic coronatis.
ȩt̃na dãpnatione plectent᷑. L. ccuiii.

Expanded text:
 Noe aedificat, cum Dominus Ecclesiam de veris fidelibus, quasi lignis levigatis adunando construit, quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat, sed cum arca aedificaturhic certantibus insultant, eis illic coronatis aeterna damnatione plectentur. Tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscenda cognoscant. nec diligenda diligãt
hic aut᷑ suꝑib cẽptator minꝰ longe ẽ extͣ reg¬
nũ. qr iam ꝑscientiam eugłice ꝑfectioĩ ꝯsensit
lle aut̃ uolens iustificare scipsum: dix̃ ad iħm.
Et qͥs ẽ nĩs ꝓximus: Nemo ꝓximior hõĩ qͣds. qͥ¬

Expanded text:
diligant. Hic autem superbus tentator minus longe est extra regnum, quia jam per scientiam evangelicae perfectioni consensit. Ille autem, volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Nemo proximior homi
Abbreviated transcription (Latin):
uita ẽ anmarũ ce resurrectio corpoꝵ:
Unde dominus alibi. Qui credit inme:
&̃ simoetuus fuerit uniet. Pot̾at aꝑtiora
de resurrectiõe testimonia redde ꝓpħaꝵ:
entes turbe: mirabant᷑ indoctrina eius.
Respondentes autẽ qͥda scͥbrarũ. dixert̃:
magist᷑ benedixisti. Nota cũ insidiatoribꝰ & con
culeatorib dñs secreta misteria loqͣt᷑. ñ tam̃ sc̃m
dat camib. s aderant idonei qͦs ꝓpt̃ aliorũ un¬
mundiciam ñ oportebat negligi. Ibi de manu
arida tractat᷑ xꝑc calũpniatoribꝰ pͥmũ sub qͣtã q̃¬
stione auctorritatẽ ꝓfeit. deiude rationẽ. hic aũt
abraham. Hoc fec̃ ut calũpniatoribꝰ pꝰ auctorita tẽ
ꝓferamꝰ. dem̃ rationẽ. Int̾rogantibꝰ aũt qͦcq ꝓpo
sito pꝰ rationẽ exponamꝰ. pꝰea auctoritate ꝯfir¬
memꝰ. Calũiatores enĩ ꝯuinci oportet: int̾roga¬
tores autẽ doceri. nã calũniator cẽ si rationẽ in¬
¶ QUIIItelligat ñ consentit. Capłii

Expanded text:
rum, et resurrectio corporum. Unde alibi Dominus: Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet . Poterat apertiora de resurrectione testimonia reddere prophentes turbae, mirabantur in doctrina ejus. Respondentes autem quidam Scribarum, dixerunt: Magister, beneculcatoribus Dominus secreta mysteria loquatur, non tamen sanctum dat canibus; sed aderant idonei, quos propter aliorum immunditiam non oportebat negligi. CHRYS. Ubi de manu arida tractatur, Christus calumniatoribus primum sub quadam quaestione auctoritatem profert, deinde rationem. Hic autem Abraham. Hoc fecit, ut calumniatoribus prius auctoritatem proferamus, deinde rationem. Interrogantibus autem quosito, prius rationem exponamus, postea auctoritate confirmemus. Calumniatores enim convinci oportet, interrogatores autem doceri; nam calumniator, etiamsi rationem intelligat, non consentit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Incoqͦd dix̃ unũ lib̾at te ab arrio. in eo qͦo dix̃ sumꝰ
lib̾at te a sabellio. Cũ dicis aliꝰẽ pat᷑ aliꝰ filiꝰ. recte
dicis. si aut̃ dicas alud: erras. Et in lege
ur̃a scriptũ ẽ. qi duoꝵ hoĩũ testimoniũ uerũ ẽ.
Ego sũ qͥ destimoniũ ꝑhibeode me ipso. & testi¬

Expanded text:
od dixit: unum, liberat te ab Ario; in eo quod dixit: sumus, liberat te a Sabellio. Cum dicis, alius est Pater, alius Filius, recte dicis: si autem dicas aliud, erras: Et in lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum q