comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dia deceptos tenebant Bt
de arrii morte imperator ꝙͣ
fieri posset composite et cõ¬
mimiter nosteret Neq ali¬
quid quod dei idictã
idicare inderetur audi¬
ret: Quib ita gestis. de
causa fidei. ut ceperant ꝓ
audriam de functo alexan¬
dro: athanasius susceperat
sedem Quod uero eẽtidem
uir acri ingemi et meccle¬
sia stitis negocuis ad pͥme
uigilans: satis iam tunc
heretitis innocuerat cũ ad
concilium nice̾am cum ep̃õ
suo sene alexandro uene¬
rat. Cinus suggestionib
herecitorum doli ac fallacie
euigilanter detegebantur
S̾tatim ergo ut eum epm̃
res indicabat sua negocia
per illius sollitudinem nõ

Expanded text:
dia deceptos tenebant, uti dia deceptos tenebant, uti de Arii morte Imperator quam fieri posset composite et communiter nosceret, neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Quibus ita gestis, de caussa fidei ut coeperant, pandriam, defuncto Alexandro, Athanasius susceperat sedem. Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum cum Episcopo suo sene Alexandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim ergo ut eum episcres indicabat, sua negotia per illius sollicitudinem no
Abbreviated transcription (Latin):
uerautia decliuaret Cum¬
q cunctorum animi eeñt.
ut intali re solet expectati¬
one suspeusi. arrius ad ec¬
clesiam ꝑgeus epistoporũ
et populorũ frequencia cõ¬
stipatus: humane necessi¬
tatis causa ad publicũ locũ
declinat. Ubi cum sederet
intestina eius atq omnia
instera in se cessus cunicu¬
lum de fluxere Ita tali ĩ lo¬
co: dignam mortem blas¬
phemnie et fid fetide mẽtis
ex soliit Que post ea ꝙͣ in
eccl̃ia mintiatum est erise¬
bio atq his qui una secum
stm. et innocentẽ uiru
alexandrum dearrio recipi¬
endo fatigabant:. Superati
pudore. ⁊ ad operti confusi
inter me ⁊ eusebii minas:
et arrii nim: S hec adpre¬
sens quidem paululũ pude¬
ris habuere. Conuemientes
uero inter se herecici ueri¬
ci Ne forte sicut res gesta
ẽ integre adimperatorẽ cõs¬
cantinũ ꝑuenisset Nõ solũ
aꝑfidia eorũ in qua callide
inxeticus tenebatur abste¬
derci uerum et mauctores
decepcionis sue seuerius a¬
liquid et regia auctoritate

Expanded text:
antia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspensi, Arius ad Ecclesiam pergens, episcoporum et populorum frequentia constipatus, 240 humanae necessitatis caussa ad publicum locum declinat. Ubi Al. Ibi cum sederet, intestina ejus atque omnia viscera in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusiointer me et Eusebii minas atque Arii vim. Sed haec ad praesens quidem paululum pudoris habuere. Convenientes vero inter se haeretici, veriti ne forte si, sicut res gesta est, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius aliquid ex regia auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
conus ordinatus descendit sa¬
mariam uirtute domini reple¬
tus: et preditabat primus uer¬
bumm dei samaritane genti. In
quo tanta erat dume gracie
efficacia ut eciam simon̾e ma¬
sum suns predicat̃õnibus con¬
sternaret qui ꝑ idem tempo¬
ris celebris fame apud samari¬
tanorum populos habebatur
ita ut uirtus dei magna ẽẽ pu¬
taretur. Sed is cum idisset
signa et miracula que aphili¬
po ꝑ diuine gracie potestatem
fiebant: obstupefactus ⁊ ter¬
ricus cessit: et credere in xp̃m
usquequo etiam baptismũ ac¬
ciperet simiulait¬

Expanded text:
conis ordinatus, descendit Saconis ordinatus, descendit Samariam virtute Domini repletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaritanae genti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefactus et territus cessit, credere se in Christum, usquequo etiam baptismum acciperet, simulavit
Abbreviated transcription (Latin):
meumt ditens cum stribit. A¬
lium autem inquit apostolorũ
uidi neminem: insi iacobum
frem domimi In hoc ergo tẽ¬
mim preceptum. ad regem ab¬
garum missus. ipsum quidẽ
egritudine morbi corporalis
ab soluit . Uiuuersam uero
ciuitatem edissenorimi. xp̃o
domino fideli satis credulita¬
te saciauit. itaut in hodier¬
num diem ciuitas illa qmip¬
pe que ip̃ius dommi et salua¬
toris meruerit scripta susti¬
pere: uelut speciali quadam
rea ꝑsecutio prima aduersũ
eccłiam dei que est iheroso¬
tis duodecim ꝑ uumuersam in¬
deam samariamq disꝑsit
sen pocius ut sancta striptu¬
ra indicat: dissemmait Ex
quibus non nulli adfenitem.¬
et usq ad cyprum atq anchi¬
ochiam deuenerunt. quigen¬
tibus quidem credere misteri¬
um fidei nondum oudebant
iudeis tamen predicabant
Int̾e̾a panlus ad hunc nasta¬
bat ecclesiam ingiedieno do¬
mos. et ꝑtrahens iuros ac
mulieres. tradebat in cart̾em
Sed philippus qui erat unus
deseptem cum stephano dia¬

Expanded text:
meminit, cum scribit: Ameminit, cum scribit: Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. In hoc ergo temmini praeceptum ad regem Abgarum missus, ipsum quidem aegritudine morbi corporalis absolvit: universam vero civitatem Edessenorum, Christo Domino fideli satis credulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut rea persecutio prima adversum Ecclesiam Dei, quae erat Hierosotis undecim per universam Judaeam Samariamque dispersit, seu potius, ut sancta Scriptura indicat, seminavit. Ex quibus nonnulli ad Phoenicem usque et Cyprum atque Antiochiam devenerunt. Qui gentibus quidem credere mysterium fidei nondum audebant, Judaeis tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingrediens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, tradebat in carcerem. Sed Philippus, qui erat unus de septem cum Stephano dia
Abbreviated transcription (Latin):
cobum qui ẽs iustus cognomina¬
tus est ab antiquis: urtutum
merito ⁊ insignis uite primlegio
Primum hystorie tradiderunt
sustepisse ecclesie que in ihero¬
lunis est sedem. sicut clemens
in serto dispositõmim libro as
serit dicens Petrus enn inqͥt¬
et iacobus et iohannes. Post as¬
sumptionem saluatoris quãius
ab ip̃o fuerint omnibus pene
prelati: tamen nõ sibi uendi¬
tant primatus gloriam: s ia¬
cobum qui dicebatur instus: A¬
postolorum episcopum scatu
eiusdem operis libro addit de
ip̃o eciam hoc Iacobo inquit
qui dicebatur instus. et iohan¬
ni et petro. post resurrectionẽ
dominus omnem scienciam tra¬
didit : et ip̃e ceteris apostolis.
Qui apostoli illi septuaginta
discipulis tradiderunt Et qui¬
bus unus erat et barnabas.
Duos autem fuisse iacobos cõs¬
tat: unum hunc iustum qui de
punia templi deiectus fullonis
necte ꝑtussus est. et morti tra¬
dicus. Alius autem est ille qui ab
horode capite cesus est. Huius
ergo iuati iacobi. eciam paulus

Expanded text:
cobum, qui et Justus cognominatus est ab antiquis, virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradiderunt suscepisse Ecclesiae quae in Hierosolymis est sedem, sicut Clemens in dispositionum libro VI asserit, dicens: Petrus et Jacobus et Joannes, post assumptionem Salvatoris quamvis ab ipso fuerint ompraelati, tamen non sibi vindicant principatus gloriam, sed Jacobum, qui dicebatur justus, apostolorum episcopum statuejusdem operis libro VII, addit de ipso etiam haec: Jacobo, qui dicebatur Justus, et Joanni et Petro, post resurrectionem Domini, omnem scientiam tradidit, et ipsi caeteris apostolis. Qui apostoli illis 70 discipulis tradiderunt, ex quibus unus erat et Barnabas. Duos autem fuisse Jacobos constat: unum hunc Justum, qui, de pinna templi dejectus, fullonis vecte percussus est et morti traditus. Alius autem est ille qui ab Herode capite caesus est. Hujus ergo Justi Jacobi, etiam Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sione eiis ad celum felir fama lo¬
queretur: ac ꝑ omnium aures
beati huius rumore̾s uolueret᷑
opimo. et qm̃ antiqui moris e¬
rat apud romanos ut ꝓuincia¬
rum iudices. si quid forte noui
n his quas regebant prouinci¬
is accidisset uel pͥncipi uł sena¬
tui ninciarent: uti ne ex his q̃
gerebantur ignorare aliquid ui¬
derentur de resurrectõne a mor¬
tuis domin et saluatoris nr̃i ihe¬
fuerat nulgata. pilatus tõberi¬
o principi refert. s et deceteris
nurabilibus enis. et ut post
mortem cum resurrexisset.
aquam plurmus iam deus
ẽẽ cred̾etur Tyberius que com¬
per̾at. retulit ad seuatum
Senatus autem spreuisse
dicitur. pro eo quod nõ sibi
prius huius rei. iudicium
fuit dilatum. sed auccorita¬
tem suam p̃uenerit uulgi
sentencia ler et eni erat
antiquitus designata ne qͥs
apud romanos deus habere¬
cur nͥ senatus et decreto et
sentencia confirmatus. por¬
ro autem pro uero hoc erat
quod agebatur. ne diuma uir¬
tus humanis putaretur aser¬

Expanded text:
sione ejus ad coelum felix fama loqueretur, ac per omnium aures beati hujus rumoris volveretur opinio, et quoniam antiqui moris erat apud Romanos ut provinciarum judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderentur, de resurrectione a mortuis Domini et Salvatoris nostri Jefuerat pervulgata, Pilatus Tyberio principi refert, sed et de caeteris mirabilibus ejus, et ut post mortem, cum resurrexisset, a quamplurimis jam Deus esse crederetur. Tyberius quae compererat retulit ad senatum. Senatus autem sprevisse dicitur pro eo quod non prius sibi hujus rei indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud Romanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur asser
Abbreviated transcription (Latin):
tur autem ⁊ diacom septem mi¬
et manus impositõnem apłoꝵ:
mumsterii induarum gracia
Inquibus stephams qui est pri¬
ab his et qui et dñm occiderũt¬
Propter quod ⁊ noĩs sun stepha¬
no corona donatur axp̃o. Tum
demde et iacobum qui dicebatur
frater donii pro eo quod eẽt fi¬
lius iosepħ qui xpristi quasi pa¬
ter habebatur qm̃ quidem des¬
pousata ⁊ fuerat uirgo maria

Expanded text:
tur autem et diaconi septem nuet manus impositionem apostolorum, ministerii viduarum gratia. In quibus Stephanus qui et priab his qui et Dominum occiderunt, per quod nominis sui Stephano corona donatur a Christo. Tum daei Jacobum, qui dicebatur frater Domini, pro eo quod esset filius Joseph, qui Christi quasi pater habebatur, quoniam desponsata ei fuerat virgo Maria
Abbreviated transcription (Latin):
dam regine gentis illius p̾posi¬
tus: moris quippe est illi nacio¬
ni eciam muic a fenimis regi:¬
responsis scĩ sp̃c iussus pͥmo
ex omnibus gentibus misteri¬
um Ridei et sacramentum bap¬
tismi cradit: et uelut quasdã
eum deo primicias ominium cõ¬
secrat natõnum Hunc opimo
tenet ad patriam terram re¬
gressum stienciam dei sũmi ⁊
saluatoris domini nostri pre¬
senciam indigenis gentibus
sicut sibi tradita fuerat pre¬
dicasse In quo rebus ip̃is. cõ¬
pleca est. suꝑ eum ꝓph̾ia que di¬
cit Ethiopia: preueniet. ma¬
nus enis deo Num hec itaagũ¬

Expanded text:
 Reginae gentis illius praepositus. Moris quippe est illi nationi, etiam nunc a feminis regresponsis sancti Spiritus jussus primo ex omnibus gentibus mysterium fidei et sacramentum baptismi tradidit, et velut quasdam cum Deo primitias omnium consecrat nationum. Hunc opinio tenet ad patriam terram regressum, scientiam Dei summi et salutare Domini nostri indigenis gentibus, sicut sibi traditum fuerat, pradicasse. In quo rebus ipsis completa est per eum prophetia quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Dum haec ita agu
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea de functo apud me¬
diolanũ aurontio here¬
ticorum ep̃o. utriusq ꝑ¬
cis populi diiersis studi¬
is ferebantur: dissensio gͣ¬
ui et periculosa sedicio
urbi ꝓprie maturum pa¬
rabat exitĩ: si pars utra¬
q cum diuersum uelet neqͣ¬
qmͣ quod ꝓposuerat obtine¬
ret: Ambrosins cunc consu¬
laris eiusdem prouincie fas¬
ces gerebat Is cum perinciẽ
ciuitati inderet impendere
pro loco atq officio suo con¬
festim eccliam sedicionem
populi miccigaturus ingre¬
ditur Cuniq imbi multa
scd̾m leges et publicam dis¬
ciplinam pro quiete et tran¬
quillitate ꝑorasset: pugnã¬
cis iuter se et dissidentis po¬
puli subito clamor et uox
uua consurgit: ambrosium
epĩ postulantes. Baptizari
hunc protinus clamant. e¬
rat eim cathecunimus. et
sibi epm̃. dart̃ nec aliter u¬
nũ populum fore acq inam
fĩdem: insi ambrosius sibi
darctur sacerdos Obluctã¬
te illo et plurmium iesistẽ¬
ce ad imꝑatorem relatum
populi de siderium ouini ma¬

Expanded text:
nterea defuncto apud Mediolanum Auxentio haereticorum Episcopo, utriusque partis populi diversis studiis ferebantur. Dissensio gravis et periculosa seditio urbi propriae maturum parabat exitium, si pars utraque cum diversum vellet, nequaquam quod proposuerat, obtineret. Ambrosius tunc Consularis ejusdem provinciae fasces gerebat. Is cum perniciem civitati videret impendere, pro loco atque officio suo, confestim Ecclesiam, seditionem populi mitigaturus, ingreditur. Cumque inibi multa secundum leges et publicam disciplinam pro quiete et tranquillitate perorasset, pugnantis inter se et dissidentis populi subito clamor et vox una consurgit, Ambrosium Episcopum postulantes, baptizari hunc 284 protinus clamant erat enim catechumenus et sibi Episcopum dari: nec aliter unum populum fore atque unam fidem, nisi Ambrosius sibi daretur sacerdos. Obluctante illo et plurimum resistente, ad Imperatorem relatum populi desiderium, omni ma
Abbreviated transcription (Latin):
festim et deturbor exinta. qm̃
quidem diuina uirtus nuper
collatas in me falsas arguit
uoces Et qui modo immorta¬
lis dicebar auob̾ preceps iam
q rapior in mortem. Sed sus¬
cipienda est sentencia quam
deus statut Nam et iuximꝰ
haud contempnendi. ⁊ longe¬
uitatem que beata putatur
expleuimus Et cum hec di¬
xisł̾ in doloris uehemencius
agitatus: instanter ad pala¬
cium reportatur. Quitiq di¬
uulgatum eẽt eum ꝓpe diẽ
morͥturum. igens multi¬
tudo tocins etatis et sexus
conueniens more patrio
luppͣ cilicia strati: ommpotẽ¬
ti deo pro regis incoluuta¬
te supplicabant Omins au¬
tem domus regra planctib
et genuttibus ꝑsonabat:
Cum ĩtermi rex ip̃e mexcello
solario recubens et deorsum
respiciens. ac pronos prostͣ¬
tosq omnes cum fletibus per¬
uidens nec ip̃e quidem temꝑa¬
tuuis quinq diebus uentris
doloribus cruciatus intam in¬
olenter abrupit: quinquage¬
sumum etatis et quartum a¬

Expanded text:
festim et deturbor ex vita, quoniam festim et deturbor ex vita, quoniam quidem divina virtus nuper collatas in me falsas arguit voces, et qui modo immortalis dicebar a vobis, praeceps jam rapior in mortem: sed suscipienda est sententia, quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus; et cum hoc dixisset, vi doloris vehementius agitatus, instanter ad palatium reportatur, cumque divulgatum esset eum propediem moriturum, ingens multitudo totius aetatis et sexus conveniens, more patrio super cilicia strati, omnipotenti Deo pro regis incolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse in excelso solario recubans et deorsum respiciens, ac pronos prostratosque omnes cum fletibus praevidens, non ipse quidem temperatinuis vero quinque diebus ventris doloribus cruciatus vitam violenter abrupit quinquagesimum aetatis quartum a
Abbreviated transcription (Latin):
lendore dupplicatam spectan¬
tibus lucem. fulgur mecalli
ubrantis effudit: ut intuen¬
tibus ꝑstringeret aciem terror
aspectus. et ꝑ hoc plus aliquid
de eo qmͣ humane nature est.
artifex arrogantia mentiret᷑.
Ilico adulantis uulgi concrepãt
uoces honorem sonantes. seder
q inde caueis conclamantib de¬
us compellatur: utq fierẽt pro¬
picius suppliciter exoratur:. dicẽ¬
tib populis quod nunt usque
ut hoiem̃ ut te timumus. sed
ex hoc iam supra humanam
te esse naturam fatennur Sed
rex ad clamatõnem contrafas
habitam nõ repressit: nec im¬
piecatem illicite adulatõnis
exhorruit: donec respiciens
paulo post inmmentem ac¬
ꝙ insistentem capite suo in¬
deret angeliun. eumqz sen¬
sit concumo exͣcu sui mimis¬
trum. queni pͥus nouerat ꝓ¬
uisorem bonorum Et ecce re¬
pente cruciatus eum ex dolore
incredibili uentris atq infla¬
cione corripuit Respiciensq
ad amitos en inquit ille ego
deus nester ecce propellor con¬

Expanded text:
lendore, duplicatam spectanlendore, duplicatam spectantibus lucem fulgor metalli vibrantis effudit, ut intuentibus perstringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est artifex arrogantia mentiretur; illico adulantis vulgi concrepant voces, honorem sonantes, sed sque inde adulatoribus conclamantibus, deus appellaretur, utque fieret propitius simpliciter exoratur, dicentibus populis quod nunc usque ut hominem te timuimus, sed ab hoc jam supra humanam te esse naturam fatemur. Sed rex acclamationem contra fas habitam non repressit, nec impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respiciens, paulo post, imminentem atque insistentem capiti suo videret angelum, eumque sensit continuo exitii sui ministrum, quem prius noverat provisorem bonorum. Et ecce repente cruciatus eum ex dolore incredibili ventris atque inflatione corripuit. Respiciensque ad amicos: En, inquit, ille ego deus vester, ecce propellor con
Abbreviated transcription (Latin):
nonodecimo libro antiquitatum.¬
inquit annum imperium iu¬
dee tocius expleuerat. cum for¬
te cesaream que prius pirgo
stratonis uocabatur aduenit
Ubi cum irhonorem cesaris
spectatula ciuib ederet: uo¬
tino ut indebatur sailutis ce¬
ed tunt inquit ut ait
scͥptura dumia. indẽs
herodes quia de iacobi nece
gratum eẽt indeis: addidit
ad huc et petrum comiecit
incarcerem sme dubio eciã
ipm piure uolens: isi diiu¬
nim ad fuisset auxilnim. quo
angelus ei noctu adsistens mi¬
rabilit̾ eum uinculorum nex¬
ib us soluit. et ad misteriũ
predicatõnis ire liberum uis¬
sit Et cum petro quidem hec
gesta sunt Regis uero facmnꝰ
mapostolos perpetratum. di
saris die: cumq illic totius
prouincie uiri honore et facul¬
tatibus predicticonuenissent
secũło spectaculorum die in¬
ducus ueste fulgenti ex au¬
ro argentoq mirabiliter con¬
texta: incipiente die procedit
ad cheatrum. Ubi cum p̾mos
solis radios argentee nestis gͦ¬
mio sustepisset: repertusso sp¬

Expanded text:
in XVIII libro Antiquitatuminquit, annum imperii Judaeae totius expleverat, cum forte Caesaraeam, quae prius Turris Stratonis vocabatur, advenit, ubi cum in honorem Caesaris spectacula civibus erexit, votivo, ut videbatur, salutis Ced tunc, ut ait Scriptura divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum conjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum jussit. Et cum Petro quidem haec gesta sunt. Regis vero facinus in apostolos perpetratum disaris die; cumque illuc totius provinciae viri honore et facultatibus praediti convenissent, secundo spectaculorum die indutus veste fulgenti ex auro argentoque mirabiliter contexta, incipiente die, procedit ad theatrum, ubi cum primos solis radios argenteae vestis gremio suscepisset, repercusso sp
Abbreviated transcription (Latin):
dubio quod sub clandio fu¬
it. quo fames erat desig¬
re aliquos de eccłia. et interfe¬
cit iacobum fratrem iohamns
gladio De hoc autem iacobo
hystoriam quandam dignam
memoria inseptimo disposicio¬
num suarum libro stribit per¬
latam ad se usq extradicione
malorum. Qm̃quidem in qͥt
et his qui obtulerat eum
iudici ad martirium iaco¬
bum scilicet: motus eciã
ip̃e confessus est. se ẽe xpp̃i¬
anum Ducti sunt inquit
nem at ille parumper deli¬
berans par tibi inquit: et os¬
culatus est eum. et ita am bo
simul capite plexi sunt
latõnem nõ patitur ilcõnis:
sed contumo uuider ad est di¬
untitatis dextera sicut hysto¬
ria in apostolorum accibus cõ¬
stripta nos edocet. Cum in qͥt¬
cesaream destendisset hero¬
des. et indie sollempni precla¬
ra ueste regia indutus protͥ¬
bunali cum sedisset: ac de su¬
blum concionaretur ad popu¬
lum. cumq populus adclama¬
ret ei dei uoces et non homi¬
nis statim inquit ꝑcussit eum
angelus dei. eo quod nõ dederit

Expanded text:
 quod sub Claudio fuit, cum fames erat, Herre aliquos de Ecccit Jacobum fratrem Joannis gladio. De hoc autem Jacobo historiam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, perlatam ad se usque a traditione majorum: Quoniam quidem, inquit, et is qui obtulerat eum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti su sibi remissionem. At ille parumper deliberans, Pax tibi, inquit, et osculatus est eum. Et ita ambo simul capite plexi suntlationem non patitur ultionis, sed continuo vindex adest divinitus dextera, sicut historia in apostolorum Actibus conscripta nos edocet. Cesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret ei: 'Dei voces et non hominis', statim percussit eum angelus Dei, eo quod non dederit
Abbreviated transcription (Latin):
liberos custodia comendaras
Ibiq archadium augustum.
pari dignacionc preditũ ad
occidentis imperiu uenire
ociuis iubet: Quo sustepto
et paternis ostulis ample¬
xibus q constricto traditus
occidentalis regni guberua¬
culis ip̃e romano imꝑio per
annos decem et septem fe¬
liciter gubernato ad melio¬
ra igrauit: cum pussinus
principib ꝑcepturus pre¬

Expanded text:
liberos custodia commendarat. Ibique Arcadium Augustum rpari dignatione praeditum, ad occidentis imperium venire ocyus jubet. Quo suscepto, et paternis osculis complexibusque constricto, traditis occidentalis regni gubernaculis, ipse, Romano imperio per annos decem et septem feliciter gubernato, ad meliora migravit, cum piissimis Principibus percepturus pr
Abbreviated transcription (Latin):
lium ꝑsecucione pulsari :
S cum nullus ex hoc cle¬
uencie eius intellectus po¬
pulus redderetur quin po¬
cius uelut ignorantes deũ
absq diuina proindencia
res agi ducerent Et ꝑ hec

Expanded text:
lium persecutione pulsari. Sed cum nullus ex hoc clementiae ejus intellectus populis redderetur, quin potius, velut ignorantes Deum, absque divina Providentia res agi ducerent, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
horum nero amoris indici¬
cium est
emq et iacobi cathe¬
dra qui primus inter
epõs ab ip̃o saluatore et a
postolis inhierosolimis est
usq in hodierinim nubiꝯ
seruatur: atq mea sedent
omines: qui usq ad presens
tempus sedis illius sacer¬
docium sortiuntur: Serua

Expanded text:
horum vero amoris indicium est. Denique et Jacobi cathedra, qui primus in terris episcopus ab ipso Salvatore et ab apostolis in Hierosolymis est usque in hodiernum inibi conservatur. Ita in ea sedent omnes qui usque ad praesens tempus sedis illius sacerdotium sortiuntur. » Ha
Abbreviated transcription (Latin):
tu. dolus incorde fallacia pro¬
fertur imuerbis et maloꝵ
persingila cuimilus in¬
tumestit. diuina proiidẽ¬
cia iacturam distipline po¬
pulo suo mlatam expluri

Expanded text:
tu, dolus in corde, fallacia profertur in verbis, et malorum per singula cumulus intumescit, divina Providentia jacturam disciplinae populo suo illatam ex pluri
Abbreviated transcription (Latin):
edes erat quoq q̃
dam inferiorib
templi demersa: habens
fuerant complanate: inqͣ
dam iguis emicuit: et ꝑ
medium platee ꝑcurrens.
ad ustis. et examinatis
qui ad erant iudeis: ultre
citraque ferebatur. Hoc ite¬
rum sepiusq ⁊ frequen¬
tissime: Per totam illam
dieu repetens: ꝑtinacis
populi temeritatem fla¬
nmus ultricibus coherce

Expanded text:
edes erat quaedam in inferioribus templi demersa, habens fuerant complanatae, in qua idam ignis emicuit, et per medium plateae percurrens, adustis et exanimatis qui aderant Judaeis, ultro citroque ferebatur. Hoc iterum saepiusque et frequentissime per totam illam diem repetens, pertinacis populi temeritatem flammis ultricibus coerce
Abbreviated transcription (Latin):
ne depostederat lucem coe¬
untibus populis: inuenta
est rupes inportuna seces¬
sisse tantum: quantum spa¬
cii ad condendam que reba¬
tur eccłiam traduntur eius¬

Expanded text:
 deposceret, ad lucem coeuntibus populis, inventa est rupes importuna secessisse tantum, quantum spatii ad condendam quaerebatur ecclesiam. Traduntur e
Abbreviated transcription (Latin):
tem cronicã ensebiicesari¬
ensis atq eiꝰdẽ historie eccłiꝰa¬
stice libros quãꝙͣ in pͥmo libro
narratõis sue tepuerit et pt
in laudib atq excusatõnib ori¬
genis scismatici unũ cõsc̾pserit
ticiã ꝯue ad instructõem ꝑiinẽt

Expanded text:
tem Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit titiam, quae ad instructionem pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
ria. dicens serapionem quẽ¬
dam fiusse apud alexandri¬
am unum ex his quilapsi
sunt euindem sepe de preca¬
tum ut sustiperetur: nec ca
ce prorsus iaceret Pantulũ
uero quarta die res pirantẽ
uocasse ad se filiam suam
netis: queso uos stito ut a¬
do dimicti. Et cum hec dix¬
isset: rursum sine uoce re¬
ad presbiterum: noctis tẽ¬
pore. infirmabatur presbi¬
ter uenire non potint: ca¬
men quia preceptum fue¬
rat ame ut lapsis: mexi¬
tu memorie consiliatiois
solacia denegaret et maxi¬
me his quos prins id ro¬
gasse constaret parumen¬
charistie ꝑuero qui ad seue¬

Expanded text:
dicens, Serapionem quemdam fuisse apud Alexandriam, unum ex his qui lapsi sunt, eumdemque saepe deprecatum esse, ut susciperetur, nec tamce prorsus jaceret, paululum vero quarto die respirantem, vocasse ad se filiolam suam,netis? quaeso vos, cito adimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine voce pead presbyterum puer noctis tempore. Infirmabatur presbyter, venire non potuit; tamen quia praeceptum fuerat, ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his, quos prius id rogasse constabat, parum eucharistiae puero de
Abbreviated transcription (Latin):
dus simulq eruditus: et
ad persuadendũ cõmodis¬
simus semꝑ diligencns
et apcius procurabat. Qui
eciam libros defide nobilit̾
scriptos edidit. Quibus et
hereticorũ uersucias: ⁊ nos¬
troꝵ deceptõnes: et male
creduiam simplitatẽ ita
diligent̾ ex posuit. ut et
p̾sentes et longe positos qͥ

Expanded text:
dus, simulque eruditus, et dus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterat qr auctoritatem
eius tenebat Si uero rece¬
pisset oume suum frustrã¬
dum uidebat inceptum
Diu de hoc multum q deli¬
berans. eum exutraq par¬
te concluderetur Elegit ut
legato suo recepto: ergace¬
teros sentenciam disparem
et sibi placitam custodiret
Ita regressus ad sardime ꝑ
nõ habuit Et enm temere
cepta corrigi spacio solent.
siue hoc ammo numobilit̾
sedãt parum firmauerim
Ex ip̃o interim luciferiano¬
rum stisma quod licet per
paucos ad huc uoluitur: sũp¬
sit exordium: Eusebuis ue¬
ro circiunens orientem atꝙ
italiam: medici pariter ⁊
sacerdotis fungebatur offi¬
cio: singulas quasq ecclesi¬
as abiura᷑ infidelitate: ad
samcatẽ recte fidei reuoca¬
bat. Maxime quod hilariũ
qmͣ dudum cum ceteris e¬
pistopis inexilium crusũ
eẽ memoraumnis regressã
iam et initalia positum:
hec cadem erga instaurã¬
das ecclesias: fidemq pa¬
trum reparaudã repperit
natura lenis et placi¬

Expanded text:
non poterat, qui auctoritatem non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit mnatura lenis et placi
Abbreviated transcription (Latin):
ed ensebins cũ re¬
diss antiochiam ⁊
et indignatione compul¬
sus abstessit: neutre par¬
ci commumonem suam
relaxans Quia digredi¬
ens inde promiserat se ac¬
turum ut concilio ut is
quo pars neutͣ destiret
Ille namq populus qui
dudum quasi pro fide rec¬
ta fuerat secutus: non¬
se iunxerat ad priores
eciam paulimis erat sed
suim principatum. suũ¬
q conuenticulum tenint
Nos ergo cum mum̃̃ reuo¬
care uoluisset eusebiis Nec
tamen preuentus alucife¬
ro potinssec. et abstessit Eũc
regressus melecius de exilio
qr cum eo mumerosior po¬
pulus erat eccł̃ias cenuit
et ex eo iam ꝓprio sinodũ
cum ceteris oriontalibus
epĩs habinic. Nec tamen
achanauasio iuuctus est
Incerim lucifer iniuriam
dolens quod epm̃ a se ordi¬
natum. apud antiochiam
ñ recepisset ensebius Nec
ip̃e recipere cogitat alexan¬
driam decreca concilui S
constringebatur legati sui
uniculo qui inconcilio ip̃i¬
us auctoritate substripse¬
rat abicere nainq eum

Expanded text:
ed Eusebius cum redisset Antiochiam, et et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut isquo pars neutra descisceret. Ille namque populus, quiia pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat se ad priores etiam Paulinus erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum a se ordinatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere cogitat Alexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum
Abbreviated transcription (Latin):
ramoru pura uerbi dei
semina maculantibus ⁊ a¬
reas apostolice doctrine
ad ulterina ad mxtione
fedantibus: ex omm par¬
te sacerdotes domini ue¬
lut ingilantes agricole
excutere eoꝵ et expurga
re mala semina inteban¬
tur: et tanquam solliciti
pastores insidiantes lupos¬
a gregibus xp̃i cdamoribus
simul inlectacionibus qre¬
pellere. commonendo fra¬
t᷑res instruendo: stribendo
eciam longe positis: Ipõs¬
ram deprehendisset: incõ¬
minus per urgendo et uer¬
borum lactamina ac dis¬
putationum certamine ꝓs¬
ternendo Alii eciam poste¬
ris consulentes questio¬
nes eoꝵ et peruersas
obiectiones editis cõmẽ¬
tarus confutando inter¬

Expanded text:
zaniorum modo pura verbi Dei semina maculantibus et areas apostolicae doctrinae adulterina admistione polluentibus, ex omni parte sacerdotes Domini, velut vigilantes agricolae, excutere et expurgare eorum mala semina nitebantur et tanquam solliciti pastores insidiantes lupos gregibus Christi clamoribus simul insectationibusque repellere, commonendo fratres, instruendo, scribendo etiam longe positis, ipsram deprehendissent, in communi perurgendo et verborum luctamine ac disputationum certamine prosternendo, alii etiam posteris consulendo, quaestiones eorum et perversas obiectiones editis commentariis confutando. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
epistopi. cuius erudicione
et gr̃a quam habebat ĩ u̾¬
bo dei fruebantur nõhi po¬
puli solum quos regendos
acceperat: s et procul po¬
sit quibus per ẽpistolas
presentiam si reddebat
Extat demq eius ad la¬

Expanded text:
itione et gratia, quam habebat in verbo Dei, fruebantur non hi populi tantum, quos regendos acceperat, sed et procul positi, quibus per epistolas praesentiam sui reddebat. » Exstat denique ejus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cepi licterasadmne
scriptas. adecessore
cet michi relacionem silẽ¬
cio preterire. ne in noxii p̾¬
turbentur ⁊ caliminatorib
latrocinandi tribuatur oc¬
casio. Itaq seͥ eindenter ꝓ¬
unciales huic petitionis su¬
e ad eẽ uellent ad uersum
xp̃anos ut pro tribuliali
eos in aliquo arguant. hoc
eis exequi nõ prohiber p̾¬
cibus autem in hoc solis ⁊
ad clamaciomibus. uti eis
nõ permictoet em̃ multo
equius est: si quis uolet
accusare te cognostere de ob¬
iectis si quis igitur accusat
⁊ probat ad uersum leges
quicquam agere memora¬
cos homines: promerito
pectatoꝵ eciam supplicia sta¬
tues illud me hertule mag¬
no opere curabis. Dt si qͥs
caluume gr̃a quenquam
horum postulauerit re¬
um. In hunc prosi neqͥ¬
cia supplicus seueriorib
udices

Expanded text:
ccepi literas ad me scriptas a decessore cet michi relationem silentio preterire, ne et innoxii perturbentur et calumpniatoribus latrocinandi tribuatur occasio. Itaque si evidenter provinciales huic peticioni suae adesse valent adversum Christianos, ut pro tribunali eos in aliquo arguant, hoc eis exequi non prohibeo. Precibus autem in hoc solis et adclamationibus uti eis non permitto. Etenim multo equius est, si quis volet accusare, te cognoscere de obiectis. Si quis igitur accusat et probat adversum leges quicquam agere memoratos homines, pro merito peccatorum etiam supplicia statues. Illud mehercule magnopere curabis, ut, si quis calumpniae gratia quemquam horum postulaverit reum, in hunc pro sui nequitia suppliciis severioribus vindices
Abbreviated transcription (Latin):
dam eorum thalamum
construunt et nefarũ
quoddam iniciandi ce
secretis quibusd̾a carmi¬
mbus a uerbis nõ tam sa¬
tris quam execrabilibus
Enm qui introducitur ł
inducitur consecrantes spi¬
ritales nupcias auunt ẽẽ
quod faciunt Instar in¬
delicet supernarum con¬

Expanded text:
dam eorum thalamum construebant et nepharium quoddam initiandi genus sacratis quibusdam carminibus ac verbis non tam sacratis quam execrabilibus eum, qui introducitur vel inducitur, consecrantes; spiritales nuptias aiunt esse quod faciunt, instar videlicet supernarum con
Abbreviated transcription (Latin):
homnus causa conciliimi
gerebatur fragor omnium
iepente ac tollitur magũ
cc̃ athanasium et decipere
intuentium oculos adcla¬
matur nec debere ullo mͦ
ultra talem homm̃e uiue¬
re: factoq impetu: suis
eum discepere manibus pa¬
rant. S archelaus qui cũ
ceteris ex p̾cepto imperato¬
ris concilio: presidebat erep¬
mbus ꝑ occultos exitus
eduxit. at fuge qua solũ
posset salutem monuit
cõmendare Conciliũ ta¬
men rursum conuei¬
ens: taiqmͣ si nchil oĩ¬
no deprehensum fuisset.
ut confessum deintentatis
cruminb athanasiũ con¬
denpuat et gesta inhunt
modum ficta per orbem tͥ¬
re mittentes: ad steleris
sui consensum imperato¬
re cogente: ceteros epõs

Expanded text:
hominis caussa concilium hominis caussa concilium gerebatur, fragor omnium repente attollitur, magum esse Athanasium, et decipere intuentium oculos, conclamatur, nec debere ullo modo ultra talem hominem vivere: factoque impetu, suis eum discerpere manibus parant. Sed Archelaus, qui cum caeteris ex praecepto Imperatoris concilio praesidebat, erepnibus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua solum posset salutem monuit commendare. Concilium tamen rursum conveniens, tanquam si nihil omnino deprehensum fuisset, ut confessum de intentatis criminibus Athanasium condemnat. Et gesta in hunc modum ficta per orbem terrae mittentes, ad sceleris sui consensum, Imperatore cogente, caeteros Epis
Abbreviated transcription (Latin):
chium hoc te aiunt acha¬
uasi: acusat excisum Hec
ẽ arsenii dextera. quam tu
quomͦ uel ad quos usus er¬
cideris: indicato Tum ille
quis enm inquit nrm̃
arsemũ uouerat ut hãc
ipius ec̃ dexceram cdgno¬
catis: Exurrexerunt ali¬
quanti: qui se diterent op¬
tune stisse arsemum Inqͥ¬
bus nõ nulli absq consti¬
encia factionis: Orat de hc̃¬
hinc aiuidicibus athanasi¬
us ut hominem suum ꝙͣ
negocium depoͣsterat iube¬
ant introduci Cumq intͦ¬
ductus eẽt arsemus: ele¬
uato eius uultu athana¬
sius concilio et iudicibus
ait. Hic est arsemꝰ: et ad¬
leuans eius inchilomimus
dexta̾m: Nec ẽ inquit etiã
dextera eius. Nec ẽ ⁊ siuis¬
cra: Hec autem qmͣ istioffe¬
runt manus: unde sit uos
quedam et tenebre accusa¬
torum oculis nnifuse: quid
agerent: quo se uerterẽt¬
se nestiebant. Ipm̃ et eñ
eẽ arsemũ: testes qui pau¬
lo aute stire se dixañt cõ¬
firmabant Serum qr ñ
iudicandi s opprimendi

Expanded text:
chium hoc te, aiunt, Athachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat excisum. Haec est Arsenii dextera, quam tu quomodo, vel ad quos usus excideris, indicato. Tum ille: Quis enim, inquit, vestrum Arsenium noverat, ut hanc ipsius esse dexteram cognoscatis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicerent optime scisse Arsenium, in quibus nonnulli erant absque conscientia factionis. Orat dehinc a judicibus Athanasius, ut hominem suum, quem negocium deposceret, jubeant introduci. Cumque introductus esset Arsenius, elevato ejus vultu, Athanasius concilio et judicibus ait: Hic est Arsenius. Et allevans ejus nihilominus dexteram: Haec est, inquit, etiam dextera ejus, haec est et sinistra. Haec autem, quam isti offerunt, manus unde sit, vos velut nox quaedam et tenebrae accusatorum oculis infusae, quid agerent, quo se verterent, nesciebant. Ipsum etenim esse Arsenium testes qui paulo ante scire se dixerant, confirmabant. Verum, quia non judicandi, 246 sed opprimendi
Abbreviated transcription (Latin):
ditur cum timotheo pres¬
bitero suor eumq monet
ut pꝰ ea qmͣ mulier dicẽ¬
di fmem fecisset: se cacen¬
te ip̃e ad ea que dixerat
responderet: Cuinq mu¬
lier ea que edocta fu̾at ꝑ¬
orasset: Timotens comuer¬
sus ad eam uere inquit
milier egomanisi apud
te aliquando: et uim cibi
ut asseris feci. tunt illa
ut mulierum set alimñ
procatitas habet obuirgãs
timoteum Tu tu inquit
ni uim fecisti: tu in illo loco
counuaculasti castitate me¬
am. simul et conuersa ad
iudices obtestari fidem dei
cepit uera se dicere. Tinc
om̃s ridiculosus pudorha¬
bere cepit. quod tam facile
ci criminis patinsset: Nec
camen ꝑmissi sunt iuudi¬
ces habere de muliere questi¬
onem: Unde hec uel ꝑ quos
aut quomu᷑ fuissec apta ca¬
tas penes accusatores erat:
Hinc transit᷑ ad aliud cͥmẽ:
profertur facimis scłis in¬
auditum. Hoc est inquiut.
ubi nemo possit uerboꝵ p̾s¬
tigiis decipi: res oculis agi¬
tur: uerbis cessantibus bra¬

Expanded text:
ditur cum Timotheo presditur cum Timotheo presbytero suo, eumque monet, ut posteaquam mulier dicendi finem fecisset, se tacente, ipse ad ea quae dixerat responderet. Cumque mulier ea quae edocta fuerat, perorasset, Timotheus conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mulier, ego mansi apud te aliquando, aut vim tibi, ut asseris, feci? Tunc illa ut mulierum se talium procacitas habet objurgans Timotheum: Tu tu, inquit, mihi vim fecisti, tu in illo loco commaculasti castitatem meam. Simul et conversa ad judices, obtestari fidem Dei coepit, vera se dicere. Tum omnes ridiculosus pudor habere caepit, quod tam facile,ti criminis patuisset. Nec tamen permissi sunt judices habere de muliere quaestionem, unde haec, vel per quos, aut quomodo fuisset aptata catas penes accusatores erat. Hinc transitur ad aliud crimen. Profertur facinus seculis inauditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum praestigiis decipi, res oculis agitur, verbis cessantibus: Bra
Abbreviated transcription (Latin):
morauimus aderat: Atha¬
nasii inocencie constius
his cum iudissec maximũ
hierosolimoꝵ epm̃ Qui una
secum effosso oculo et popli¬
te succiso confessor extiterat
Uerum pronimia simplici¬
cate nichil de sacerdotũ stele¬
re suspitantem consedisse
cũ ceteris quos factionis
macula socieuerat Mediũ
consensum adire nõ ueri¬
cus Te iquit o maxime:
cum quo michi unum acq
idem confessions nisigne
est. cum quo unchi parit̾
mortale lumen effossimi
clariorem diuim luninus
concibanit aspectum. te
inquã ñ paciar sedere
inconcilio malignanciñ
et iniqua gerentibus in¬
troire Iuiectaq maini
eleuans eui de medio
corum: ac singulis ĩstru¬
ens: ꝑpetua de hinc atha¬
nasio cominumone soci¬
ainit. s interim causadi¬
citur: Prima introduti¬
tur occasio nuilieris cu¬
iusdam que sediceret ali¬
quando hospicio athana
noctu nichil suspicantẽ
nnm corruptionis ẽe ꝑpes¬
sam introduci ad hec n¬
betur athanasius Ingre¬

Expanded text:
moravimus, aderat, Athamoravimus, aderat, Athanasii innocentiae conscius. Is cum vidisset Maximum Jerosolymorum Episcopum, qui una secum effosso oculo, et poplite succiso, confessor extiterat, verum pro nimia simplicitate nihil de sacerdotum scelere suspicantem, consedisse cum caeteris quos factionis macula sociaverat, medium consessum adire non veritus: Te, inquit, o Maxime, cum quo mihi unum atque idem confessionis insigne est, cum quo mihi pariter mortale lumen effossum, clariorem divini luminis conciliavit aspectum: te, inquam, non patiar sedere in concilio malignantium, et cum iniqua gerentibus introire. Injectaque manu elevans eum de medio eorum, ac de singulis instruens, perpetua dehinc Athanasio communione sociavit. Sed interim caussa dicitur. Prima introducitur accusatio mulieris cujusdam, quae se diceret aliquando hospitio Athanasnoctu nihil suspicantem, vim corruptionis esse perpessam. Introduci ad haec jubetur Athanasius: ingre
Abbreviated transcription (Latin):
chium dicebatur exti¬
sum lector aliquando acha¬
nasii fuerat et obculpã cor¬
cie se subcraxerat: cuius la¬
tebras oportunas sibi adhu¬
ius cemii commentum fla¬
giciosi homines rati inicio
composici criumis: occulta¬
tumi eum apud quendã fidis¬
simum steleribus sius cre
diderant retmebant:Pre¬
uenit tamen ad huncͥ ĩ la¬
bris positum quid suo no¬
mine criumus intentare¬
tur atanasio: Et sine eũ
ipã humanitatis contem¬
placio siue diuma ꝑtulit
prouidencia: clam ꝑnoctis
silencia euadens daustris:
enaiugauit tyrum: Et
pridie quã cause dicende
ad eet̃ ultimus dies: acha¬
uasio se se artenns obtu¬
lit: et que rerum gestarũ
series haberet edocuit. Ille do¬
ini ẽẽ homimẽ: nec in notes¬
cere cuiquã de eius presen¬
cia iubet Int̾ea concilium
cogitur inquod aliquanti
concimiate columme cous¬
cii: om̃s pene infenso aĩmo
aduersum athanasium p̾¬
iudicatoq conueniunt ꝑ̾
idem tempus paphiniciꝰ
confessor dequo supra me¬

Expanded text:
chium dicebatur excisum, Lector aliquando Athanasii fuerat, et ob culpam corsese subtraxerat. Cujus latebras opportunas sibi ad hujuscemodi commentum flagitiosi hominem rati, initio compositi criminis occultatum eum apud quemdam, fidissimum sceleribdiderunt, retinabant. Pervenit tamen ad hunc in latebris positum quid suo nomine criminis in intentaretur Athanasio. Et sive eum ipsa humanitatis contemplatio, sivi divina perpulit providentia, clam per noctis silentia evadens claustris, enavigavit Tyrum, et pridie quam caussae dicendae adesset ultimus dies, Athanasio sese Arsenius obtulit, utque se rerum gestarum series haberet, edocuit. Ille domi esse hominem, nec innotescere cuiquam de ejus praesentia, jubet. Interea Concilium cogitur, in quod aliquanti concinnatae calumniae conscii, omnes pene infenso animo adversum Athanasium praejudicatoque conveniunt. Per idem tempus Paphnutius confessor, de quo supra me
Abbreviated transcription (Latin):
mixti et diligencius in quan¬
tum res paciebatur ac rel¬
giosuis congregantes furtũ
se ues stupentib uel nisamiẽ¬
cibus sub craxere: et ad religi¬
osum pacrem philippuni uenc¬
randas reliquias perculerunt
Ille supra seducens cautũ che¬
saurum ꝓpriis seruare uigiliis
ad pontificem maximum tunt
achanasium hostie iniacula¬
te requillas ꝑuilianũ diaco¬
nũ suum poit eciam palestine
urbis epm nuctit Quas
ille susceptas paucis arbitris
subcauato sacrarii parieteĩ
inclusas ꝓphetico spũ profu¬
turas generacioni postere cõ¬
seruaiit Quibus nunc deiec¬
tis et prostratis idolatrie ues¬
cigiis medibus quondam au
rea cecta cõ surgerent. Sed pͦ
occasum serapis qui mĩqͣm
iuxerat que iam alteruis de¬
monis stare delubra potue¬
runt. Parum dixerun si
onmes que erant alexandrie
ꝑ singulas pene colũnas cu¬
iustunq de moius edicule in¬
sulce ceciderunt sed cunctas e¬
gipti urbes ꝑcastella. per ii

Expanded text:
mixti diligentius, in quanmixti diligentius, in quantum res patiebatur, ac religiosius congregantes, furtim se vel stupentibus, vel insanientibus subtraxere, et ad religiosum patrem Philippum venerandas reliquias pertulere. Ille supra se ducens, tantum thesaurum propriis servare vigiliis, ad Pontificem maximum tunc Athanasium, hostiae immaculatae reliquias per Julianum diaconum suum, post etiam Palaestinae urbis Episcopum mittit. Quas ille susceptas, paucis arbitris sub cavato sacrarii pariete inclusas, prophetico spiritu profuturas generationi posterae conservavit: quibus nunc dejectis et prostratis idololatriae vestigiis, in aedibus quondam prophanis aurea tecta consurgerent. Sed post occasum 302 Serapis, qui numquam vixerat, quae jam alterius daemonis stare delubra potuerunt? Parum dixerim, si omnes quae erant Alexandriae per singulas pene columnas cujuscumque daemonis aediculae infultae ceciderunt. Sed per cunctas Aegypti urbes, per castella, per vi
Abbreviated transcription (Latin):
dn. et nichil gestum ẽ quod¬
nõ insqualorem uerteret
locum. flagiciorum cauer¬
ca sunt. et ueri dei templa
eccłieq constructe Nam
et inserapis sepulchro ꝓ¬
fais edibus complauatis
ex imolatere martyrunui
ex altero consurgit eccli̾a Cau¬
sa autem martirii construõ¬
de unde data sit. dignim ar¬
bitror memorarẽ¬
yliam cemporibus uelut ie¬
laxatis frenis efferbuit n
omñc seinciam feritas paga¬
noꝵ Ex quo accidit ut aꝑd̾
sebasten palestine urbemi
sepulchrum ioħis baptiste
mente rabida et funestis
nimanibus inuaderent ossa
dis ꝑgerent atq ca rursum
collecta igne cremarent: et
stõs cineres pulueri ĩmix¬
tos ꝑagros et rura disper¬
gerent Sed dei prouidenci¬
a factum ẽ quosdam de iho¬
ex monasterio philippihoni¬
nuis dei oracionis illuc causa
ꝑidem cempus uenisse Qui
cum cancum humanis qui¬
dem manibus sed ferina nĩc¬
te fieri uiderent: morigra¬
cuis habentes qmͣ huiustemͦ
piaculo fimestari: inter eos
qui ossa adurendum legebãs

Expanded text:
. Sed nihil gestum est, quod in squalorem verteret locum. Flagitiorum caverta sunt, et veri Dei templa Ecclesiae celsae constructae. Nam et in Serapis sepulcro, prophanis aedibus complanatis, ex uno latere Martyrium, ex altero consurgit Ecclesia. Occasio autem Martyrii construendi unde data sit, dignum arbitror memorareliani temporibus velut relaxatis frenis efferbuit in omnem saevitiam feritas Paganorum. Ex quo accidit, apud Sebasten Palaestinae urbem sepulchrum Joannis Baptistae mente rabida et funestis manibus invaderent, ossa dispergerent, atque ea rursum collecta, igni cremarent, et sanctos cineres pulveri immixtos, per agros et rura dispergerent. Sed Dei providentia factum est, quosdam de Jeex monasterio Philippi hominis Dei, orationis illuc caussa per idem tempus venisse. Qui cum tantum nefas humanis quidem manibus, sed ferina mente fieri viderent, mori gratius habentes, quam hujuscemodi piaculo funestari, inter eos qui ossa ad exurendum legebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatum epm̃ supra e¬
docunnus ꝑ martirium
caris uinculis resolutus
est Horum adstipulator
ip̃e ille est egesippus: quẽ¬
mus testem Il ergo refert
quod aquibusdam hereci¬
cis accusatus sit supra dic¬
tus uir tanquã xp̃ianus
et multis supplitus afflic¬
tus ꝑ multos dies: ita ut
eciam iudex ip̃e cum ami¬
cis suis de eus paciena
miraretur: et adultum̃
iuberet sinuli eum qua
dominus per tulit passi¬
one uitam fure: S et¬

Expanded text:
ordinatum episcopum supra docuimus, per martyrium carnis vinculis resolutus est. Horum astipulator ipse ille est Egesippus, quemus testem. Is ergo refert quod a quibusdam haereticis accusatus sit supradictus vir tanquam Christianus, et multis suppliciis afflictatus per multos dies, ita ut etiam judex ipse cum amicis suis de ejus patientia miraretur, et ad ultimum juberet simili eum quam Dominus pertulit passione vitam finire, cum e