comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undus fuit: tanta suoꝵ. nu¬
tritꝰ cura. ut nichil aliud p̃t
parentes. domũq cognoscẽt.
Et cũ iã puer ess ñ se licte¬
ris erudiri. ñ ineptis infan¬
tiũ uingi passus ẽ fabulis.
s om̃i desiderio flagrans.
Innocent̃ habitabat domi.
Ad eccłam qͦq cũ parentibꝰ
sepe conueniens. nec in¬
fantũ lasciuias¬
nec pueroꝵ
negugentia sectabat᷑: s tantũ ea
q̃ legebant᷑ auscultans: utilitatẽ
p̃captoꝵ uitȩ institutione serua¬
let illa ętas ꝓ uariis ⁊ delicatis cibis
umꝗͣ tedio fuit: ñ esce mollioris blau¬
dimenta sectatꝰ ẽ. His solũ que daban¬
tur contentꝰ: nichil ãpliꝰ reqͥsuut.¬
Post mortẽ ãborũ parentũ. annoꝵ.
circit decẽ ⁊ octo seu uiguiti cũ soro¬
re admodũ paruula derelictꝰ ẽ: &
domꝰ ⁊ sororis honestã curã gerebat.
Necdũ enĩ sex fluxerãt menses. qͥbus¬
bat accurrens. recordabat᷑ qͦmͦ ⁊ apłi
tulissent. egentibꝰ par n cienda:
que ue ac quanta hisdẽspes repo¬

Expanded text:
undus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio flagrans, innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lasciviasnec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servalet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur contentus, nihil amplius requPost mortem autem parentum, annorum circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, quibusbat accurrens, recordabatur quomodo et tulissent egentibus partienda, quaeve aut quanta spes iisdem repo
Abbreviated transcription (Latin):
bona: si conditio seruet᷑ i uͥtꝰ ẽ. Ani¬
mã nr̃am cõmendaũ nob̾ dñs: seruemiꝰ
depositũ quale accepimꝰ. Nemo causa¬
ri potest extͥnsecus sicũ qͦd in se nascrt᷑.
facturã suã qͥfecit agnoscat: opꝰ suũ in¬
ueniat ut creauit. Sufficit nob̾ natu¬
ralis ornatꝰ. Nõ det᷑pes hõ. quod tͥ lar¬
gitio diuina concessit. Oꝑa cħ̾ inmu¬
tare uelle: polluere ẽ. Illud etiã solli¬
cite ꝓuidere debemꝰ. ut tirannicã irȩ
suꝑemꝰ insaniã: q ua scͥptũ ẽ. Iracun
Desideriũ concupiscens parit pecc̃m:
tandũ habemꝰ inimicos: demonẽs
scilicet: contͣ quos nobis scd̾m apłicã
contestationẽ. pugna sine federe est.
Ait enĩ. Nõ ẽ nob̾ colluctatio adu̾sus

Expanded text:
bona conditio servetur, et virtus est. Animam nostram commendavit nobis Dominus, servemus depositum quale accepimus. Nemo causari potest extrinsecus situm, quod in se nascitur; facturam suam qui fecit agnoscat, opus suum inveniat ut creavit. Sufficit nobis naturalis ornatus; ne deturpes, homo, quod tibi largitio divina concessit. Opera Dei immutare velle, polluere est. Illud etiam sollicite providere debemus, ut tyrannicam irae superemus insaniam, quia scriptum est: IrDesiderium concupiscens parit peccatum, tandum habemus inimicos, daemones scilicet, contra quos nobis, secundum apostolicam contestationem, pugna sine intermissione est. At enim: Non est nobis c
Abbreviated transcription (Latin):
ad se dnĩcũ trax̃ imꝑiũ. Statĩq re¬
gressus possessioẽs quas habebat
uendidit. Arure aũ ei erãt trecen¬
te uberes ⁊ ualde optime arbores¬
oliuarũ. quas uicinis largitꝰ ẽ. ne in
iiqͦ sibi aut sorori molestia gin¬
neret᷑. Cetera uͦ q̃ in mobilibꝰ possi¬
debat uniu̾sa uendidit: & aggregato
ñ exiguo p̃tio indigentibꝰ dedit. par
uis obsororẽ reseruatis: q̃ ⁊ sexii & eta¬
te uidebat᷑ infirmior. Rursꝰ aũ ȩccle
siã ingressus. cũ audiss dñm in euan¬
głio dicentẽ. nolite cogitare de crasti¬
no: reliꝗͣ. qͦq portionẽ pauꝑibꝰ distͥ¬
buit. Neq se uersari passus ẽ domi.
s sorore fidelibꝰ ac notis uͥginibꝰ cõ¬
mendata. ut ad earũ nutriret᷑ exẽplũ:
ipse iã omĩbꝰ scłi uincłis liber. asꝑum

Expanded text:
ad se Dominicum traxit imperium; statimque regressus, possessiones quas habebat vendidit. Arurae autem erant ei trecentae uberes, et valde optimae, quas vicinis largitus est, ne in aliquo aut sibi aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregato non exiguo pretio, indigentibus dedit, paucis tamen ob sororem reservatis, quae et sexu et aetate videbatur isiam ingressus, cum audisset Dominum in Evangelio dicentem: Nolite cogitare de crastino , reliquam quoque portionem pauperibus distribuit; neque se versari passus est domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis libe
Abbreviated transcription (Latin):
cuius int̃dũ pomis uti solebat: que
fere duobꝰ milibꝰ aberat. Nã hetan¬
tũ in heremo arbores licet rare ha¬
bent᷑. Tam̃ utrũ eas sollers antiqͥtas
procurau̾t. an soli natura gignat
ignoro: nisi ds prescius futuroꝵ ad¬
habitandũ quandoq sc̃ĩs heremũ
ħ seruis suis parauerit. Ex maiore
enĩ parte qͥ intͣ ula secreta consistũt.
cũ alia ibi germina nulla succedãt.
istar̃ arboꝵ pomis alunt᷑. Ergo ubi
borẽ ꝑuenimꝰ : leonẽ ibi offendirꝰ.
Quo uiso: ego n ille duc m̃s intre¬
mimꝰ. Sc̃s uero ille incontanter
accessit : nos licet trepidi secuti sumꝰ.
fera paululũ cernens. imperata ab
eo modesta discessit. & constitit: dũ
ille attigua ramis humilioribꝰ po¬
ma decerperet. Cũq plenã palmis
manũ obtulisset occurrit bestia:
accepitq tã libere. quã nullũ ani¬
mal domesticũ. Et cũ comedisset. dis¬
cessit. Nos hȩc intuentes ⁊ adhuc tre¬

Expanded text:
cuius interdum pomis uti solebat, quae cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi borem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc tre
Abbreviated transcription (Latin):
cem locoꝵ peritũ: ꝑuenimꝰ ad quen¬
dam senẽ monachũ. sub radice mon¬
tis habitantẽ. Ibi quod in illis locis
rarissimũ ẽ. puteus erat. Bouẽ unũ
habebat : cuius hic erat totꝰ labor.
impulsa rotali machina aquã pro¬
ducere. Nã fere mille aut ãpliꝰ pe¬
dũ ꝓfundũ putei fi rebat᷑. Hortus
ille erat. multis holeribꝰ copiosus.
d quidẽ contͣ naturã heremi. ubi omĩa¬
harentia exusta solis ardoribꝰ. nullĩ
umquã seminis uel eriguã radicem
fert̃. Uerũ hoc scõ illi labor cũ pecu¬
de cominunis: ꝓpͥa prestabat indus¬
tria. frequens enĩ irrigatio aquȩ tan¬
tã pinguedinẽ harenis dabat: ut mi¬
rũ inmodũ uirere. atq fructifica¬
re hortuli illiꝰ holera uide xniꝰ. Ex
his gͦ una cũ dño suo bos ille iuiue¬
bat: nobis qͦq ex ea copia. cenã sc̃s il¬
le dedit. Post cenã aũ iã inclinante
uesꝑa. inuitat nos ad arborẽ palmȩ

Expanded text:
cem locorum peritum — peruenimus ad quencem locorum peritum — peruenimus ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contarentia, exusta solis ardoribus, nullius unquam seminis vel exiguam radicem ferunt. Verum hoc sancto illi labor cum pecude communis, et propria praestabat industria; frequens enim irrigatio aquae tantam pinguedinem arenis dabat, ut mirum in modum virere atque fructificare hortuli illius olera videremus. Ex his ergo una cum domino suo bos ille vivebat; nobis quoque ex ea copia coenam sanctus ille dedit. Post coenam autem, jam inclinante vespera, invitat nos ad arborem palmae,
Abbreviated transcription (Latin):
socis esset ereptꝰ ostenddit᷑: egyptii
tam̃ panis forma ñ cernit᷑. Dostupe¬
facti ambo: numꝰ cȩlesce cognoscũt.
Cũ ille hoc abb̃is aduentu prestitũ
fateret᷑. abbas uͦ illiꝰ fidĩ ac uͥtuti
id potius adscriberet: ita ambo cȩ¬
lestẽ panẽ cũ multa erultatione
fregerunt. Quod cũ abbas ad monas¬
teriũ pꝰ regressus frĩbꝰ retulisset:
tantꝰ om̃irim incenderat ardor ani¬
mos. ut certatĩ ad heremũ ⁊ sacras so¬
n hoc monasti̾o duos ego iã senes ui¬
di : qͥ per quadraginta annos ibi de¬
gere. ita ut nũquã inde discesserĩt
⁊ abb̃is ipsiꝰ testimonio. & om̃ium fra¬
trũ audierã sermone consono cele¬
brari. quod unũ eoꝵ sol nũquã ui¬
disset cpulantẽ: alt̾m nũquã uidiss
iratũ. Sed quia uniꝰ heremite agno¬
uistis uirtutẽ: referã uobis ad huc
gressus sũ. duodecĩ fere a nilo
milibꝰ. habebã aũ unũ ex fratͥbꝰ du¬

Expanded text:
focis esset ereptus, ostenditur. Aegyptii focis esset ereptus, ostenditur. Aegyptii tamen panis forma non cernitur. Obstupefacti ambo munus coeleste cognoscunt: cum ille hoc abbatis adventui praestitum fateretur, abbas vero illius fidei ac virtuti id potius ascriberet; ita ambo coelestem panem cum multa exsultatione fregerunt. Quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus retulisset, tantus omnium incenderat ardor animos, ut certatim ad eremum et sacras soIn hoc monasterio duos ego senes uidi, qui iam per quadraginta annos ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, et abbatis ipsius testimonio, et omnium fratrum audierim sermone consono celebrari, quod unum eorum sol nunquam vidisset epulantem, alterum nunquam vidisset iratum. Sed quia unius eremitae cognovistis virtutem, referam vobis adhuc gressus sum , duodecim milibus - habebam autem unum ex fratribus du
Abbreviated transcription (Latin):
los serpentis occursu ⁊ ipsos insuꝑ
multa uerbera uicto serpente me¬
ruisse: abbatẽ obsecrat. ne sibi pꝰ ħ
ulius panis aut cibꝰ aliqͥs mitteret᷑.
Iãq octauus dies fuerat emissus:
quo se hõ xp̃i intra periołm famis
ipse concluserat. Arebãt menbra ie¬
uinio: s defic̾e̾ mens cęlo intenta ñ
poterai. Corpus mnedia fatiscebat:
fides firma durabat. Cũ interĩ am¬
monitꝰ abbas ille ꝑsp̃m ut discipłm
insitaret: pia sollicitudine cognosc̾e
cupiens. qua uitȩ substantia uir fi¬
delis aleret᷑. qui ministrari sibi pa¬
nẽ ab homine noluisset: ad requiren¬
dũ eũ abbas ipse ꝓficiscir᷑. At ille ubi
eminus senẽ uenire conspexit. occur¬
rit ei obuiã: agit grãs: ducit ad cellu¬
lã. Cũ ingressi parit̃ ambo conspiti¬
unt palmitiã sportã calido pane
congestã. foribꝰ afficrã de poste pen¬
dere. Ac primũ calidi panis odor sen
tit᷑: tactu uero acsi ante paululũ

Expanded text:
los serpentis occursu, et ipsos insuper los serpentis occursu, et ipsos insuper multa verbera victo serpente meruisse, abbatem obsecrat, ne sibi post haec ullus panis aut cibus aliquis mitteretur. Jamque octavus dies fuerat emensus quo se homo Christi infra periculum famis ipse concluserat. Arebant membra jejunio, sed deficere mens coelo intenta non poterat. Corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat: cum interim admonitus abbas ille per Spiritum ut discipulum visitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens qua vitae substantia vir fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse abbas proficiscitur. At ille, ubi eminus senem venire conspexit, occurrit ei obviam, agit gratias, ducit ad cellulam. Cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciam sportam, calido pane congestam, foribus affixam de poste pendere; ac primum titur: tactu vero ac si ante paululum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nuꝑ ad heremũ secesserat. neq ãpliꝰ
ab hoc monastio quã sex milibꝰ tab̾¬
nacłm sibi constituerat: panẽ abbas
ꝑ duos pueros miserat. Quoꝵ maior
habebat etatis annos quindecĩ: mi¬
nor duodecĩ annorerat. His gͦ inde
redeuntibꝰ: aspis mire : agnatudinis
fit obuiã. Cuiꝰ occursu nichil ꝑter¬
riti: ubi añ pedes eoꝵ uenit. quasi
incantata carminibꝰ. cerulea colla de¬
posuit. Mmor ex pueris manu eã¬
app̃hensã. ac pallio inuolutã ferre
cepit. Peide monasti̾um quasi uic̾
tantiȩ tumore deposuit. S cũ in¬
fantiũ fidẽ atq uͥtutẽ cetĩ p̃dica¬
rent: abbas ille altiori consilio ne
infirma etas insolesceret. uirgis u¬
trũq cõpescuit. multũ obiurgatꝰ.
cur ipsi qͦd ꝑ eos dñs oꝑatꝰ fuerat
prodidissent. opus illud ñ suȩ fidĩ.
S diuine uͥtutis fuisse: discerent
potius dõ in humilitate seruire. ñ
in signis ⁊ uirtutibꝰ głari: quia me
lior esset infirmitatis conscientia.

Expanded text:
nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictotantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur ipsi, quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
aut longe ab heremo contigua
nilo multa st̃ monasti̾a. Habi¬
tant in uno loco pleriq cente¬
ni: quibꝰ sũmũ ius ẽ. sub abbatis im¬
perio uiuere. nichil arbitͥo suo ag̾e̾:
ꝑ omĩa ad mitũ illiꝰ potestatẽq pen-¬
dere. Far his gͦ si qͥ maiorẽ uirtutẽ
mer te conceꝑint. ut acturi solitariã
uitã se ad heremũ conferant: ñ nisi
ꝑmittente abbate discedunt. Hec illoꝵ
pͥma uirtꝰ ẽ. parere alieno imperio.
Transgressis gͦ ad heremũ: abbatis illiꝰ
ordinatiõe. panis uel qͥlibei cibꝰ aliꝰ¬

Expanded text:
aut longe ab eremo contigua Nilo multa sunt monasteria. habitant uno loco plerumque centeni: quibus summum ius est, abbatis imperio uiuere, nihil suo arbitrio agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ opus inanit̾ impensũ. cũ fremitu
furoris eis exꝓbrans. Illos uͦ qͥ nunti¬
abant consignatos sibi homines de¬
nũ tͥumphũ nuntiaturꝰ. leci⁊ ad¬
uenisset.: nom̃ monachi optime
cogniti designauit.: asserens se pꝰ qͥn¬
decĩ ainos. qͥbus eũ iugit̃ obsederat.
uix eadẽ nocte in riunã Prnicatio¬
nis mersisse. Suꝑ cuiꝰ relatiõe cũ
inmane cunctoꝵ gaudiũ fuiss exor
isset elatꝰ: magnis p̃coniis coronatꝰ
abscessit. Aurna itaq suꝑueniente.
cũ om̃is multitudo demoñ ab ocłis

Expanded text:
et opus inaniter expensum cum fremitu et opus inaniter expensum cum fremitu furoris eis exprobrans. Illos vero qui nuntiabant se consignatos sibi homines denum triumphum nuntiaturus, laetior advenisset, nomen monachi optime cogniti designavit, asserens se pdecim annos, quibus eum jugiter obsideret, vix eadem nocte in ruinam fornicationis mersisse. Super cujus relatione cum im mane cunctorum gaudium fuisset exortum, s elevatus, magnisque praeconiis coronatus abscessit. Aurora itaque superveniente, cum omnis multitudo daemonum ab oculis
Abbreviated transcription (Latin):
dens dic̃. ñ habere demones potesta¬
iob manifesta ratiõe demonstrat. u¬
bi ñ ãpliꝰ eũ tẽptare audet inimicꝰ.
quã diuina ei dispensatiõe ꝯcedit᷑.¬
dinẽ it̃ ageret: auesꝑascente¬
iã die speluncã quandã repperiens
ibidẽ substitit. Ubi dũ psalmos ex
more decantaret: rẽpꝰ mediȩ no: tis
excessit. Cũq finita uigilia. refectu¬
rus lassũ corpꝰ paululũ resedisset:
repente cȩpit innumerabiles cater¬
uas demonũ undiq confluentiũ
intueri: q̃ infinita constipatiõe ꝓce¬
dentes. alie p̃ibant pͥncipẽ suũ. alie¬
sequebant᷑ : qͥ pͥnceps eoꝵ ⁊ magnitu¬
dine ꝓcerior cuntis. ⁊ aspectu t̃ribi¬
lior uidebat᷑. Cũq in qͦdã solio subli¬
missimo consediss. uniꝰ cuiusq actꝰ
diligenti eraminatiõe cȩpit discute̾:
illosq qͥ necdũ se circũ uenire emu¬
los suos potuisse dicebant. uelut in¬
ertes a conspectu suo cũ iniuria
iubebat expelli: spatia tanti tp̃ris

Expanded text:
nt. Non habere autem eos potestaIob manifesta ratione demonstrat, ubi non amplius eum temptare audet inimicus quam diuina ei dispensatione conceditdinem iter ageret, advesperante die speluncam quamdam reperiens, ibidem substitit. Ubi dum psalmos ex more cantaret, tempus mediae noctis excessit. Cumque finita vigilia, refecturus lassum corpus, paululum resedisset, repente coepit innumerabiles catervas daemonum undique confluentium intueri; quae infinita constipatione procedentes, aliae pprinceps eorum, et magnitudine procerior cunctis, et aspectu terribilior videbatur. Cumque in quodam solio sublimissimo consedisset, uniuscujusque actus diligenti examinatione coepit discutere; illosque qui necdum se circumvenire aemulos suos potuisse dicebant, velut inertes, a conspectu suo cum injuria jubebat expelli, spatia tanti temporis
Abbreviated transcription (Latin):
les hostias. ille uelut diaconꝰ in pͥoris
mi usterii ꝑmansit offitio. In qͦ am̃
beatũ pafnutiũ cũ talis uir ac
tantꝰ. ut in multis etiã p̾scientiȩ gr̃a
possidẽt: a spe substitutionis ȩlectio
quẽ sibi p̃parauerat successorẽ: pre¬

Expanded text:
les hostias, ille velut diaconus in prioris les hostias, ille velut diaconus in prioris ministerii permansit officio. In quo tamen beatum Paphnutium, cum talis vir esset ac tantus, ut in multis etiam praescientiae gratiam possideret, haec spes substitutionis electioque quem sibi parauerat successorem, prae
Abbreviated transcription (Latin):
usq in arabiã ac mare mortuũ: qͦ
ingressa deficiunt fluenta iordanis:
⁊ cmeres sodomoꝵ ãplissima extensi
morantes: repente st̃ a disi urrentibꝰ
ex utraq parte gͣuissimũ sibi certam̃
ꝓ reliquiis eoꝵ indixerint. pia int̾ se
ꝓ sc̃a rapina deuotiõe decertantes.
qͥ nã iustius mererent᷑ eoꝵ sepulturã
ac reliqͥas possidere: illis scilicet de
uicina cõmoratioe ipsoꝵ. aliis de ori
gr̃a humilitatis ornatũ. Qͥ meri¬
to puritatis ac mansuetudinis suȩ
a sc̃o pafnutio eiꝰdẽ solitudinis prbro.
ad diaconii offitiũ ẽ p̃latꝰ. In tantũ
enĩ idem b̾atꝰ pafnutiꝰ uirtutibꝰ ip¬
sius aggaudebat: ut quẽ uitȩ meri¬
tis ⁊ gr̃a parẽ sibi nouerat: coequare
sibi etiã sacerdotii honore festinaret.
Deniq optans sibimetis si successorẽ.¬
⁊ dignissimũ ꝓuidere suꝑstitẽ. prb̾rii
mioris ordinis adiectiõe donauit.
s sẽꝑ abb̾e pafnutio offerente sꝑita¬

Expanded text:
usque ad Arabiam ac mare Mortuum, quo usque ad Arabiam ac mare Mortuum, quo ingressa deficiunt fluenta Jordanis, et cineres Sodomorum amplissima extensiomorantes, repente sunt a discurrentibusex utraque parte gravissimum sibi certamen pro reliquiis eorum indixerint, pie inter se pro sancta rapinae devotione decertantes, quinam justius mereretur eorum sepulturam ac reliquias possidere; illis scilicet de vicina commoratione ipsorum, aliis de origgratia humilitatis praeditum . Qui merito puritatis ac mansuetudinis suae, a sancto Paphnutio ejusdem solitudinis presbytero, ad diaconii officium est praeelectus. Intantum enim idem beatus Paphnutius virtutibus ipsius aggaudebat, ut quem vitae meritis et gratia parem sibi noverat, coaequare sibi etiam sacerdotii ordine festinaret. Denique optans sibimet successorem dignissimum providere superstes, presbyterii mioris ordinis adjectione donavit; sed semper abbate Paphnutio offerente spirita
Abbreviated transcription (Latin):
te a captiuitate ista oo ifessio tua.
Instinctorẽ nãq adu̾sariũ tuũ hodie
tͥumphasti: ualidius eũ tua confessi¬
one elidens. ꝗͣ ipse fueras ab eo tua
taciturntate deiectꝰ. Et idcirco iã¬
post hanc publicationẽ tuã. iste na
lũ sibi teterrimꝰ serpens hactenus
usurpabit. quia de tenebris cordis
tui ꝑ hanc confessionẽ ꝓiectꝰ ẽ. Nec¬
dũ senex ħ uerba cõpleuerat: ⁊ ecce
statĩ uelut lãpas magna accensa de
meo sinu ꝓcedens. tanto fecore cel¬
lulã repleuit: ut uix in ea residere
possemꝰ. Resumensq senex dixit.
Eoce ꝓbauit tͥ dñs uĩtatẽ sermonũ
meoꝵ. ut passionis illiꝰ incentore de
corde tuo confessione salubri fuga¬
hostẽ. nequaꝗͣ. locũ in te ulterius ha¬
biturũ. aꝑta eiꝰ expulsioe cognosceres.
Itaq scđm sententiã senis. ita ẽ in me
atute confessionis dñatio diabolica
ertincta : ut nũꝗͣ mͥ ulteriꝰ nec memo
ruit ꝓcreare. solitudo uastissima ẽ.

Expanded text:
ate ista confessio tua; victorem namque adversarium tuum hodie triumphasti, validius eum tua confessione elidens, quam ipse fueras ab eo tua taciturnitate dejectus. Et idcirco post hanc publicationem tuam iste malilum sibi teterrimus serpens hactenus usurpabit, quia de tenebris cordis tui per hanc confessionem projectus est. Necdum senex haec verba compleverat; et ecce statim velut lampas magis accensa, de meo sinu procedens, tanto fetore cellam replevit, ut vix in ea residere possemus. Resumensque senex, dixit: Ecce probavit tibi Dominus veritatem sermonum meorum, ut passionis illius incentorem de corde tuo confessione salubri fugahostem nequaquam locum in te ulterius habiturum, aperta ejus expulsione cognosceres. Itaque secundum sententiam senis, ita est in me virtute confessionis dominatio diabolica exstincta, ut nunquam meruit procreare , solitudo vastissima est
Abbreviated transcription (Latin):
ci ac naturali motu. qͥ etiã in par¬
uulis atq lactentibꝰ excitant᷑. ulte¬
angłs in uisiõe nocturna. eiꝰq ue¬
lud aperiens uentrẽ. quandã igni¬
tã carnis strumã de eiꝰ uisceribꝰ
euulsit atq ꝓiecit: suisq locis ut
fuerãt omĩa intestina resticuẽs di
ueris hodierno die perpetuã cor¬
postuiasti. Hec de gr̃a dĩ q̃ memora¬
to uiro peculiarit̾ ẽ attͥbuta: bre¬
uit̃ dixisse suffic at. Ceter̃ cũ ad
eũ diebꝰ qudra gesimȩ uenissemus
ac de diu̾sis eũ questionibꝰ flagta¬
remꝰ : ad extremũ eũ de ĩpugnatõe
demonũ reqͥrebamꝰ. Tunc ille ut¬

Expanded text:
ci ac naturali motu qui etiam in parci ac naturali motu qui etiam in paruulis atque lactantibus excitatur ulteangelus in visione nocturna, eique velut aperiens uterum, quamdam ignitam carnis strumam de ejus visceribus evulsit atque projecit, suisque locis, ut fuerant, omnia intestina restituens, diveris hodierno die perpetuam corpostulasti. Haec de gratia Dei, quae memorato viro peculiariter attributa est, breviter dixisse sufficiat. Caeterum cum ad eum die quadragesima venissemus , ac de diversis quaestionibus eum flagitaremus, ad extremum de impugnatione daemonum eum requirebamus. Tunc ille
Abbreviated transcription (Latin):
ris admirati sumꝰ. Cui supͣ om̃s uͥtu¬
tes. que ñ solũ in eiꝰ actu uel moribꝰ¬
grãm refulgebãt: ita ẽ peculiari be¬
nefitio donũ castitatis infusũ: ut
iã se ne ipsis qͥd̾e naturalibꝰ incen¬
tiuis inqͥetari uel in sopore sentiret.
ad ĩ tam̃ carnis puritatẽ qͦmͦ ꝑue¬
nerit. quia supͣ conditionẽ huma¬
nȩ naturȩ uidet᷑ . necessariũ reor
explicare. Hic gͥ beatꝰ serenꝰ. ꝓ int̾na
cordis atq animȩ castitate. noctur¬
iuniis infatigabilit̃ insistens. cũ se
uidisset orationũ suar̾ obtinuisse uota.
cunctosq ȩstꝰ incorde suo concupiscen¬
tiȩ carnalis extinctos: uelud suauis¬
simo gustu puritatis accensus. in ma¬
iorẽ sitim zelo castitatis exarsit:
⁊ intenticribꝰ cȩpit ieiuniis atq ob¬
secrationibꝰ incubare. ut mortifica¬
tio passionis huiꝰ. ꝗ̃ interiori hoĩ
solo dono di fuerat attͥbuta. ad exte¬
rioris etiã puritatẽ eatenꝰ ꝑueni¬
ret: ut ne ip̃e qͥdem uel illo sĩpli¬

Expanded text:
ui supra omnes virtutes quae non solum in actu ejus vel moribgratiam refulgebant, ita est peculiari beneficio donum castitatis infusum, ut nec se ipsis quidem naturalibus incentivis inquietari vel in sopore sentiret. Ad quam tamen carnis puritatem quomodo pervenerit, quia supra conditionem humanae naturae videtur, necessarium esse reor explicare. Hic igitur beatus Serenus , pro interna cordis atque corporis castitate, nocturvigiliis infatigabiliter insistens, cum se vidisset orationum suarum obtinuisse vota, cunctosque aestus in corde suo concupiscentiae exstinctos, velut suavissimo gustu puritatis accensus in majorem suam sitim zelo castitatis exarsit, et intensioribus coepit jejuniis atque obsecrationibus incubare, ut mortificatio passionis hujus, quae interiori homini solo dono Dei fuerat attributa, ad exterioris etiam puritatem eatenus perveniret, ut ne ipse q
Abbreviated transcription (Latin):
molestissimũ opꝰ singłis diebꝰ exple¬
re ñ sine cordis mei dolore cõpelle¬
rer. & clandestinũ furtũ patefacere
seni confunderer: contigit ꝑ dĩ ꝓui
cellulã senis auidissimos expetisse.
Cũq refectiõe transacta. confabu¬
latio sꝑitalis int̃esse cepisset.
cȩpisset:
respondens senex
ꝓpositis int̃¬

Expanded text:
molestissimum opus singulis diebus explemolestissimum opus singulis diebus explere non sine cordis mei dolore compellerer, et clandestinum furtum patefacere seni confunderer, contigit per Dei prcellulam senis avidissimos expetisse. Cumque refectione transacta, confabulatio spiritalis interesse coepisset, respondensque senex propositis inte
Abbreviated transcription (Latin):
nebrosũ ac tetrũ: omĩq matie ta¬
bidũ atq deformẽ. Et e contͣ.
ostendebat iudeoꝵ plebẽ sũma
leticia tri pudiantẽ. ingentiq
lumine choruschantẽ: ac pro¬
inde cõmo nebar eũ. ut si mallet
beatitudinis illoꝵ particeps effici.
circũcisionẽ qͦq susciꝑe festinaret:
ec qͥbꝰ ꝓfecto constat memoratos
uiros tã lugubrit̃ ñ fuisse illusos:
si rationẽ discretionis asseqͥ labo¬
rassẽt. Quã obrem in quantis ꝑnitiosũ
iunioribꝰ fr̃ibꝰ instructionis gr̃a
de se ip̃o narrare dicens. Cũ adhuc
essẽ puerulus. & cũ abbate theone cõ¬
manerẽ: ħ mͥ consuetudo erat inimi¬
co inmittente. ut postꝗͣ refecissẽ hora
die in sinu meo absconderẽ: quẽ se¬
ro ignorante sene occulte edebã.
Quod furtũ licet cotidie ꝑficerem:
expleta tam̃ concupiscentia fraudu¬
lenta. ad meipsũ reu̾tens. suꝑ admis¬
so furto grauiꝰ cruciabar: quã suꝑ
esu illiꝰ fuerã iocundatꝰ. Cũq istud

Expanded text:
sum ac tetrum, omnique macie tabidum atque deformem; et econtra ostendebat illi Judaeorum plebem summa laetitia tripudiantem, ingentique lumine coruscantem. Ac proinde commonebat eum, ut si mallet beatitudinis illorum particeps effici, circumcisionem quoque suscipere festinaret. Ex quibus profecto constat quod ex memoratis viris tam lugubriter nemo fuisset illusus, si rationem discretionis assequi laborassent. Quamobrem in quantis perniciosum junioribus fratribus, instructionis gratia, de seipso narrare , dicens: Cum adhuc essem puerulus, et cum abbate Theone commanerem, haec mihi consuetudo erat inimico imminente, ut postquam refecissem cum die in sinu meo latenter absconderem: quem sero, ignorante sene, occulte comedebam. Quod furtum licet quotidie perficerem, expleta tamen concupiscentia fraudulenta, ad meipsum revertens, super admisso furto acrius cruciabar, quam super esum illius fueram jucundatus. Cumque istud
Abbreviated transcription (Latin):
deratrix discretio est. Et ut ħ exẽpliᷤ
de quodã sene herone nomine. qͥ
discretionẽ minime retinẽs. om̃s pͥsti¬
nos labores ꝑdidit: & ir suꝑ mise¬
rabilit̃ uitã finiuit. Ante paucos
& enĩ dies illusiõe diaboli deceptꝰ:¬
a sũmis ad ima deiectꝰ ẽ. Hic itaq¬
ꝑ qͥnquaginta annos ir. heremo cõ¬
moratꝰ. singłarẽ uitȩ discretionẽ
tenuit: & solitudinis secreta miro
seruore ult᷑ om̃s sectatꝰ ẽ. Hic gͥ
post tantos labores ab insidiatore de¬
lusus: gͣuissimo lapsu corruens. cunc̾¬
tos in heremo constitutos luctuoso
dolore ꝑciisit. Qui minime cecidis¬
set : si discretionẽ tenere potuisset.
Tanto si quidẽ rigore ꝑ imutabilẽ
ieiunii comnentiã se exercuit. &
solitudinis ac cellulȩ iugit secreta

Expanded text:
deratrix discretio est. CAPUT XLIII. De Hderatrix discretio est. CAPUT XLIII. De Hde quodam sene, Herone nomine, qui discretionem minime retinens, omnes pristinos labores perdidit, et insuper miserabiliter vitam finivit. Ante paucos etenim dies illusione diaboli a summis ad ima dejectus est. Hic itaque quinquaginta annis in eremo commoratus, singularem vitae districtionem tenuit, et solitudinis secreta miro fervore ultra omnes sectatus est. Hic igitur post tantos labores ab insidiatore delusus, gravissimo lapsu corruens, cunctos in eremo constitutos luctuoso dolore percussit. Qui minime cecidisset, si bonum discretionis tenere voluisset. Tanto siquidem rigore animi sui immutabilem jejunii continentiam semper exercuit, et solitudinis ac cellulae secreta
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuere gr̃am. neqͣquã nob̾ innume¬
rabiles iauitoꝵ fratrũ casus & exꝑim̃ta
ꝑmitunt. Pĩ seꝑe uidimꝰ fr̃s hasob¬
seruatioi s tenentes repentino casu
deceptos: eo qͦd in bono qͦd ceperant
discretionẽ minime tenuert. Nec
enĩ alia causa lapsus eoꝵ dep̃hen¬
ditur: nisi qͦd minus a senioribꝰ in¬
stituti. nequaꝗͣ potuert̃ rationẽ dis¬
cretionis huiꝰ adipisci. que uiã regiã
docet monachũ sẽꝑ incedere: ⁊ nec
excessu continentiȩ modũ transire
ꝑmittit: nec deflectere ad uitia con¬
ceclit. In omĩbꝰ gͦ q̃ agimꝰ. discretio¬
sẽper ante ponenda ẽ. Manifestissi¬
ine en declarat᷑. nullã sine discre
tionis grã ꝑfecte posse uel ꝑfici. uł
stare uirtutẽ. Et hec dicente scõ an¬
tonio: uniuersoꝵ senientia diffi¬
nitũ ẽ. discrerionẽ esse. que firo gra¬
du intrepidũ monachũ perducit
ad dm̃: ce p̃dictas uirtutes iugiter
conseruet illesas. Enũum nãq uir¬
tutũ generatria ⁊ custos. atq mo¬

Expanded text:
nos innumerabiles multorum fratrum casus et experimenta permittunt. Nam saepe vidimus fratres has observationes tenentes, repentino casu deceptos, eo quod in bono quod coeperant, discretionem minime tenuerunt. Nec etiam alia causa lapsus eorum deprehenditur, nisi quod minus a senioribus instituti, nequaquam potuerunt rationem discretionis hujus adipisci, quae viam regiam docet monachum semper incedere, et nec excessu continentiae modum transire permittit, nec deflectere ad vitia concedit. In omnibus ergo quae agimus, discretio anteponenda est. Manifestissime entionis gratia perfecte posse vel perfici vel stare virtutem. Et haec dicente Antonio, universorum sententia definitum est, discretionem esse quae fixo gradu intrepidum monachum perducat ad Deum, et praedictas virtutes jugiter conservet illaesas. Omnium namque virtutum genitrix et custos atque mo
Abbreviated transcription (Latin):
sententiȩ. qͦd in ueritate ñ stecit. &
quia ñ est ũtas in eori cũ loqͥt᷑ menꝰ¬
datiũ. de ꝓpriis loqͥt᷑ : pelusiũ petiit
ubi illũ fcẽm nouerat cõmorari. quẽ
rialignꝰ sp̃c asseruit esse deceptum.
quẽ int̾rogans de eodẽ fre. reppcrit
quod eadẽ nocte qua teterrimꝰ ale
demon rumã eiꝰ suo pͥncipi nuntia¬
rat. monasterio pͥstino derelicto in¬
cũ petisset. & in fornicationẽ mise¬
rabilit̃ cecidillet. Hȩc aũ audiens

Expanded text:
eritate non stetit, et quia non est veritas in eo; et cum loquitur mendacium, ex propriis loquitur : Pelusium petiit, ubi illum fratrem noverat commorari, quem malignus spiritus asseruit esse deceptum. quem interrogans de eodem fratre, reperit quod eadem nocte, qua teterrimus ille daemon ruinam ejus suo principi nuntiaret, monasterio pristino derelicto, vicum petiisset, et in fornicationem miserabiliter cecidisset. H
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ q suspirans ait. Neqͣquã fili tã
nequã spiritui tͣdite dñs ꝑmisisset:
nisi aliqͥo blasphemasses in eo. Qͦo
fr̃ audiens. statĩ procidit ad pedes
eiꝰ in t̾rã: sũma q admiratioe ꝑcul¬
sus. confessus ẽ se in filiũ dĩ cogita¬
tiõe impia blasphemasse. Unde ꝑspi¬
cuũ ẽ. eũ qͥ in dm̃ blasphemꝰ existit.
tanꝙͣ qͥ irroget illi iniuriã. perfetio¬
nis integritate pͥuari: ⁊ scĩficationẽ

Expanded text:
viterque suspirans, ait: Nequaquam, fili, tam viterque suspirans, ait: Nequaquam, fili, tam nequam spiritui te Dominus permisisset, nisi aliquid blasphemasses in eo. Quod frater audiens, statim procidit ad pedes ejus in terram, summaque admiratione perculsus, confessus est in Filium Dei cogitatione impia blasphemasse. Unde perspicuum est eum qui in Deum blasphemus existit, tanquam qui irroget illi injuriam, perfectionis int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatissimꝰ patrũ. cũ in heremo uastis¬
sima consisteret q̃ porfirio nuncu¬
pat᷑: tantũ palmar̃ fructibꝰ ⁊ orto
unde sustentaret᷑ oꝑis exercere. eo qͦd
ab hominibꝰ uel habitabili t̾ra. ãpliꝰ
quã septẽ miliariis aberat in deserto.
nitꝰ otiosus staret. colligebat palmar̃
folia: & cotidiañ pensũ uelut ex inde
sustentandus. ip̃e a semetipso iugit᷑
ca eiꝰ fuiss impleta. & ñ haberet qͥ si
distrãheret. ⁊ ne ipse otiosus posset
manẽre. totũ qͦd sollicita cura labo¬
rauerat annis singłis. igne supposito
concremabat: in tar ũ ꝓbans sine
oꝑe manuũ nec in oco posse mona¬
chũ ꝑdurare: nec ad ꝑfectionis culm̃
ali quando conscendere. plii. amin.
oui aliũ frẽm qͥ probatissimo
ciudã seni. uitio carnis semet¬
ipsũ grauissime confessus ẽ
impugnari. Intolerabili nãq estu li¬
bidnus urebat᷑. Tc̃ senex uelut sꝑi¬
talis medicus interiorẽ causã i ori¬
ginẽ morbi huiꝰ ꝓtinꝰ intelligẽs: gra¬

Expanded text:
obatissimus Patrum, cum in eremo vastiore consistens, quae Porphyrio nuncupatur, palmarum fructibus et horto unde sustentaretur operis ab hominibus vel habitabili terra amplius quam septem mansionibus aberat in deserto. nitus otiosus staret, colligebat palmarum folia; et quotidianum pensum, velut exinde sustentandus, ipse a semetipso exigebaca ejus fuisset impleta, et non haberet qui hoc distraheret, neque ipse otiosus posset manere, totum quod sollicita cura laboraverat, annis singulis igne supposito concremabat. Intantum probans, sine opere manuum nec in loco posse monachum perdurare, nec ad perfectionis culmen aliquando conscendere CAPUT XLI.ovi alium fratrem qui probatissimo cuidam seni, vitio carnis semetipsum gravissime confessus est impugnari; intolerabili namque aestu libidinis urebatur . Tunc senex velut spiritalis medicus, interiorem causam et originem morbi hujus protinus pervidens, gra
Abbreviated transcription (Latin):
larari. Qua p̃sũptioẽ deceptus:
teũ ꝓfundissimũ p̃cipitẽ iactauit:
magnũ scilicet uͥtutis suȩ meritũ
ꝓhaturus. cũ inde exisset illesus.
Be qͦ puteo cũ grandi fratrũ labo¬
re semiuiuus extractꝰ. uitã die ter
cia finiuit. Et quod his om̃ibꝰ de¬
terius ẽ. ita in deceptionis sue obsti¬
natiõe ꝑmansit: ut ei nullatenus
potuerint ꝑsuadere. quod demonũ
calliditate fuiss delusus.xi ui:¬

Expanded text:
laxasse: qua praesumptione deceptus, teum profundissimum praecipitem jactavit, magnum scilicet virtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset illaesus: de quo puteo cum grandi fratrum labore semivivus extractus, vitam tertia die finivit; et quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei nullatenus potuisset persuaderi, quod daemonum calliditate fuisset delusus. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
demonẽ in angłi suscepit claritate:
reuelationibꝰ eiꝰ sepe dec. ptꝰ. credi¬
dit eũ int̃nuntiũ esse iusticie. Nam
ꝑ om̃s noctes in cellula eiꝰ. lum̃ absq
ulliꝰ lucernȩ offici. p̃bebat diaboł.
Ad extremũ uero iussit ut filiũ suũ
qͥ cũ eo parit̾ in eodẽ monasterio com¬
manebat. deuotꝰ dõ offerret uicti¬
mã: ut scilicet hoc sacrifitiũ abra¬
he pat̾arche meritis coequaretur.
Cuiꝰ uerbis ille in tantũ ẽ seductus.
ut hoc confestĩ oꝑe ꝑfecisset: nisi pu¬
er de cella manibꝰ elapsus ꝯcitꝰ aufu¬
abstinentiã: quiq ꝑ annos multos
singłarit᷑ in cella inclusus. ꝑpau¬
cis imitabilem exibuit continen¬
tiã. Hic ad extremũ ita ẽ diabꝰ¬
licis reuelationibꝰ delusus: ut pꝰ
tantos labores atq uirtutes qͥbꝰ
alios monachos excesserat. ad iuda¬
ismũ ⁊ circũcisionẽ carnis misera¬
bilit̾ sit lapsus. ꝑ multa nãq tp̃ra
diabolus uelut nunitꝰ ui̾ratis os¬

Expanded text:
emonem in angeli suscepit claritate, revelationibus ejus saepe deceptus, credidit eum internuntium esse justitiae. Nam per omnes noctes in cellula ejus lumen absque ullius lucernae officio praebebat diabolus: ad extremum vero jussit eum ut filium suum, qui cum eo pariter in eodem monasterio commanebat, devotus Deo offerret victimam, ut scilicet hoc sacrificio Abrahae patriarchae meritis coaequaretur. Cujus verbis ille intantum est seductus, ut hoc confestim opere perfecisset, nisi puer de cella manibus ejus elapsuabstinentiam, quique per annos multos singulariter in cella reclusus, perpaucis imitabilem exhibuit abstinentiam. Hic ad extremum ita est diabolicis revelationibus delusus, ut post annuos labores atque virtutes, quibus alios monachos excesserat, ad Judaismum et circumcisionem carnis miserabiliter sit lapsus. Post multa namque tempora diabolus, velut nuntius veritatis, os
Abbreviated transcription (Latin):
tulit dicens. Nichil ẽ sic noxiũ mo
nachis. ⁊ letificat demones : qͦmodo
si celent cogitationes suas sꝑitalibꝰ
patͥbꝰ. Tc̃ ego conpunctꝰ corde: exri¬
stimaus seni secreta pectoris mei¬
patefacta. Et in occultũ pͥmũ gemitu
excitato. deinde cordis mĩ conpuncti¬
one crescente. in aꝑtos singultꝰ lacͥmaꝰq
ꝓrũpens cȩpi amarissime flere: & con¬
tinuo eieci de sinu meo parimatiũ.
qͦd uitiosa consuetudine clamcule
parauerã comedendũ. eũq in mediũ
culte ederẽ. ꝓstratꝰ in pauim̃to cũ ue¬
niȩ postulatiõe confessus sũ: ⁊ uber¬
tim ꝓfusis lacrimis orationibꝰ eoꝵ ue

Expanded text:
tulit, dicens: Nihil sic noxium est monachis, et laetificat daemones, quam si celent cogitationes suas spiritales Patres. Tunc ego compunctus corde, existimavi seni secreta pectoris meipatefacta, et in occultos primum gemitus excitatus, deinde cordis mei compunctione crescente, in apertos singultus lacrymasque prorumpens, coepi amarissime flere; et continuo ejeci de sinu meo paximatium quod vitiosa consuetudine clanculo paraveram comedendum. Cumque in medium culte ederem, prostratus in pavimento, cum veniae postulatione confessus sum; et ubertim profusis lacrymis, orationib
Abbreviated transcription (Latin):
uodã aũ tp̃r conuenert̃ pluri¬
mi senioꝵ ad beatũ antoniũ
cõmorantẽ in thebaide parribꝰ. de per¬
fectionis inqͥsitiõe & collationis gr̃a¬
locuturi. Cũq a uesꝑtinis horis usq
ad lucẽ fuisset protracta collatio. dis¬
cretionis questio. maximũ noctis spa¬
ciũ consũpsit. Nã diutissimȩ int eos
querebat᷑. que nã uirtꝰ uel obserua¬
tio monachũ adiaboli laqueis custo¬
dire posset illesũ: uel certe ad dm̃ rec̃¬
quidẽ hoc in ieumioꝵ uigiliarũq
studio collocarent. alii in nuditate
i contẽptu rerũ. alii in remotiorẽ
uitã .⁊ heremi secreta censerent. &
ñnulli in pͥmis sectanda caritatis.
io÷ humanitatis offitia definirẽt.
ceptionis impendit᷑: cũq in hunc
modũ pia contentiõe decertarent.
essetq iã noctis maxximũ tẽpus. hac

Expanded text:
uodam autem tempore convenerunt plurimi seniorum ad beatum Antonium, commorantem in Thebaidae partibus, perfectionis inquisitione et collationis gratia . Cumque a vespertinis horis usque ad lucem fuisset protracta collatio, quaestio discretionis maximum noctis spatium consumpsit. Nam diutissime inter eos quaerebatur quaenam virtus vel observatio monachum a diaboli laqueis custodire posset illaesum, vel certe ad Deum recquidem hoc in jejuniorum vigiliarumque studio collocarent, alii in nuditate et contemptu 552 rerum, alii remotiorem vitam et eremi secreta censerent; et nonnulli in primis sectanda charitatis, id est, humanitatis officia definirent; ceptionis impenduntur. Cumque in hunc modum pia contentione decertarent, essetque jam noctis maximum te
Abbreviated transcription (Latin):
nis uastitatẽ. nullã escã penitꝰ sumẽ
decreuert̃.: nͥ quã ꝑ semetipsũ iue
dñs prestitisset. Cũq errantes eos
ꝑ deserta. & deficientes iã same con-¬
spexrissent a longe mazires qͥdam.
manior atq crudelior ẽ: non enĩ
eos ad effusionẽ sanguinis deside
riũ p̃de. s sola ferocitas mentis insti¬
gatꝰ iisis gͦ eis. contͣ naturã ferita¬
tis suȩ cũ panibꝰ illis occurrert. Tẽ
unus ex illis fr̃ibꝰ subuenient: discre¬
tioẽ. uelut a do sibi porrectos panes
cũ gr̃arũ actiõe accepit. reputans
esca sibi diuinitꝰ ministrari: nec
sine di ussu factũ esse dicens. ut
illi qͥ sẽꝑ hominũ sangum e gaude¬
rent. nc̃ deficientibꝰ eis uitȩ substan¬
tiã largirent᷑ꝰ alius uͦ recusans ci¬
bũ uelut ab homine sibi oblatũ. in¬
edie labore consũptꝰ mortuus ẽ.¬
Quoꝵ licet mitia ex rep̃hersibili
ꝑsuasiõe descenberint: unꝰ tam̃ sub¬
ueniente discretiõe. id qͦd ucaute

Expanded text:
astitatem, nullam escam penitus sumere decreverunt, nisi quam per semetipsum Dominus illis praestitisset. Cumque errantes eos per deserta et deficientes jam fame conspexissent a longe Mazices  Lips.immanior atque crudelior est; non enim eos ad effusionem sanrium praedae, sed sola ferocitas mentis instigat. Visis ergo eis, contra naturam ferocitatis suae cum panibus illis occurrerunt: tunc unus ex illis fratribus subveniente discretione, velut a Deo porrectos sibi panes cum gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi divinitus ministrari, nec sine Dei jussu factum esse dicens, ut illi qui semper hominum sanguine gauderent, nunc deficientibus eis vitae substantiam largirentur. Alius vero recusans cibum, velut ab homine sibi oblatum, inediae labore consumptus, mortuus e initia ex reprehensibili persuasione descenderint, unus tamen subveniente discretione, id quod incaute
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. Eoce tantũ laborẽ sũpsi: ⁊ nichil
ꝓfeci. Uado gͦ ad fratrẽ meũ: && reqͥ¬
ro ab eo. Qͥ cũ egressus clausisset ofti¬
um suũ ut abiret: missus ẽ angłs
de quas ieuinasti ñ te fecert̃ pocimũ
dõ: nc̃ uͦ quia ita humiliatꝰ es ut ad
fratrẽ tuũ ꝑgeres: missus sũ indica¬
re tͥ sermonẽ. Et aꝑiens ei de re quã
querebat : discessit angłs ab eo

Expanded text:
ipso: Ecce tantum laborem sumpsi, et nihil profeci: vadam ergo ad fratrem meum, et requiro ab eo. Qui cum egressus clausisset ostium suum ut abiret, missus est ad eudae quas jejunasti, non te fecerunt proximum Deo: nunc vere quando humiliatus es, ut ad fratrem tuum pergeres, missus sum indicare tibi sermonem; aperiensque ei de re quam quaerebat, discessit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
dens in cellã suã. ⁊ sustinens
tẽptationes. uidebat demones ma¬
nifeste& contẽpnebat eos. Cũ aũ¬
se diabolus uideret uinci a sene: ue¬
uit ⁊ ostendit se ei dicens. Ego sũ. xp̃c.
Uidens aũ eũ senex clausit ocłos su¬
os. Et dic̃ ei diabolus. Ego sũ xp̃c: qua¬
re clausisti ocłos tuos: & respondẽs
re: s in alia uita. Audiens aũ dia¬
bolus: ñ cõparuit. Alter̃ senẽ uo¬
lentes seducere demones. dicebant
ei. Uis uidere xp̃m: Et ille dix̃. Ana¬
thematizo uos: ⁊ de qͦ dicitis. Ego aũ
meo xp̃o credo dicenti. si qͥs uob̾ dixe¬
rit. ecce hic ẽ xp̃c aut ecce illic: no¬
lite credere. Q dicto : statĩ ñ cõparu¬
erunt. Parrauer̃t de alio sene.
quia ꝑseueraiĩt ieuinans septuagin¬
ta ebdomadas: semel in ebdomada
reficiens. Hic postulabat a dõ de
qͦdã sermone sc̃ar scripturar̃: & ñ¬

Expanded text:
dens in cella sua, et sustinens tentationes, videbat daemones manifeste, et contemnebat eos. Cum autem diabolus videret se vinci a sene, venit et ostendit se ei, dicens: Ego sum Christus. Videns autem eum senex, clausit oculos suos. Et dixit ei diabolus: Ego sum Christus, et quare clausisti oculos tuos? Et respondit re, sed in illa vita. Audiens autem diabolus haec, non comparuit. 71. Alterum senem volentes seducere daemones, dicebant ei: Vis videre Christum? Et ille dixit: Anathema vobis et de quo dicitis. Ego autem meo Christo credo dicenti: Si quis vobis dixerit, Ecce hic Christus, aut ecce illic, nolite credere. Quo dicto statim non comparuerunt . 72. Narraverunt de alio sene, quia perseveravit jejunans septuaginta hebdomadas, semel in hebdomada reficiens. Hic postulavit a Deo de quodam sermone Scripturarum san
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurus manifestatꝰ cito ex
uit qͥdã senex ĩolitariꝰ in here¬
mo uiuens: ⁊ ueniebat ad eũ prbr:
& consecrabat ei oblationẽ a cõmu¬
nicandũ. Ueniens aũ qͥdã fr̃ ad se¬
nẽ : accusauit prb̃rm. Qͥ consuete
ueniens ad agendã oblationẽ: scan¬
dalrzatꝰ senex ñ aꝑuit ei osiũ. At
lle discessit. Et subito facta ẽ uar
ad solitariũ dicens. Tulert a me ho¬
tasi. uidebat quasi puteũ aureũ⁊
situlã aureã. & funẽ aureũ. & aquã
ualde bonã. Uidebat ⁊ leprosũ quen¬
dã haurientẽ ⁊ fundentẽ in uas . &
cupiebat bibere sener. & ñ bibebat
ꝓpt̃ leprosũ. qͥ hauriebat. Et ecce iter̃
facta ẽ uor ad eũ dicens. Cur ñ bibis
ex aqͣ hac: Qualẽ caussã ht̃ qͥhau¬
rit. Haurit enĩ solũmodo ⁊ refum¬
dit in uas: nec inqͥnat᷑ ab eo. Tẽ in
se reuersus senem: intelle iusionẽ.
Et statĩ uocauit prbr̃m: & fecit eũ sic̃ ⁊

Expanded text:
thesaurus apertus cito expuit quidam senex solitarius in heremo vivens, et veniebat ad eum presbyter et consecrabat ei oblationem ad conmunicandum. Veniens autem quidam frater ad senem accusavit presbyterum. Qui consuete veniens ad agendam oblationem scandalizatus senex non aperuit ei hostium. At ille discessit; et subito facta est vox ad solitarium dicens: 'Tulerunt a me hotasi videbat quasi puteum aureum et situlam auream et funem aureum et aquam valde bonam. Videbat et leprosum quendam haurientem et fundentem in vase, et cupiebat bibere senex et non bibebat propter leprosum qui hauriebat. Et ecce iterum facta est vox ad eum dicens: 'Cur non bibis ex aqua hac? qualem causam habet qui haurit, haurit enim solummodo et refundit in vase nec inquinatur ab eo'. Tunc in se reversus senex intellexit visionem e
Abbreviated transcription (Latin):
uidã senea longe habebat
licet miliariii. Ubi dũ semel iret
haurire : defecit u dixit. Qͥd neces¬
se ẽ ut hc̃ laborẽ patiar: Ueniam:¬
⁊ habitabo circa aquã. Tunc conũsꝰ¬

Expanded text:
ui longe habebat cim millia; ubi dum semel iret haurire aquam, defecit, et dixit: Quid necesse est ut hunc laborem patiar? Venio et habito circa aquam hanc
Abbreviated transcription (Latin):
faciet mecũ miscđiam. Hoc gͦ modo
uincens sp̃c malarũ cogitationũ: in¬
crunt ei uisibiliter demones dicentes.
Turbati sumus a te. Et dicit eis. Qua¬
re : Et dixerunt. Quia si te exaltamũs
recurris ad hum litatem: si uero te hu¬
miliamus erigis de in altum. Dice¬
bant senes. Nichil sic querit d̾s ab his
qui pͥmitias habent conuersationis:

Expanded text:
faciet mecum misericordiam. Hoc igitur modo faciet mecum misericordiam. Hoc igitur modo evincens spiritus malarum cogitationuerunt ei visibiliter, dicentes: Turbati sumus a te. Et dicit eis: Quare? Et dixerunt: Quia si te exaltamus, recurris ad humilitatem; si vero nos te humiliamus, tu te erigis in altum. 15. Dicebant senes: Quia nihil sic quaerit Deus ab his qui primitias habent conversat
Abbreviated transcription (Latin):
dicã tibi qͥd facias. Ille aũ frater renuĩ¬
tiauit messure: & uenit ad senem. Di¬
xit aũ ei senex. Intra in cellã tuam. ⁊
fac quinquaginta dies contimios. se¬
mel comedens in die panẽ cũ sale: &
idicabo tibi aliam iem. Et fecit sic:⁊
rursus uenit ad senem. Senex autem
sciens quia uir oꝑarius e̾e̾t: dixit ei.
quomͦ oporteret eũ ẽẽ incella sua. Et
descendens in cellã suam fr̃. ꝓstrauit
se prouꝰ in t̾ram: tres dies. &tres noc¬
tes plorans in conspectu dĩ. Dost hec
uero cũ dicerent ei cogitat ones sue
exaltatus es. magnus factus es: ip̃se
temꝑans cogitationũ suarũ uitia. hu¬
milit᷑ reuocabat culpas suas in cons¬
pectu suo dicens. Et ubi sunt omĩa
illa peccata que feci : Et iterũ cũ in
cogitationẽ eius ascendebat. quia mul¬
tũ neglexerit de mandatis dĩ: dice¬
bat ipse iutra se. Quamuis exibeam
paruũ struitiũ do meo: credo tam̃ qr¬

Expanded text:
et dico tibi quid facias. Ille autem frater renunet dico tibi quid facias. Ille autem frater renuntiavit messurae, et venit ad senem. Dixit autem ei senex: Intra in cellam tuam, et fac quinquaginta dies continuos; semel comedens in die panem cum sale, et iterum indicabo tibi aliam rem. Et fecit sic, et iterum venit ad senem. Senex autem sciens 619 quia vir operarius esset, dixit ei quomodo oporteret esse in cella sua. Et descendens frater in cella sua, prostravit se pronus in terram tres dies et tres noctes, plorans in conspectu Dei. Post haec vero cum dicerent ei cogitationes suae: Exaltatus es, magnus factus es, ipse temperans vitia cogitationum suarum, humiliter revocabat culpas suas in conspectu suo, dicens: Et ubi sunt omnia illa peccata mea quae feci? Si autem in cogitatione ejus ascendebat, quia multum neglexerit de mandato Dei, dicebat et ipse intra se: Sed exhibebo parvum servitium Deo meo, et credo quia