comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ptismũ scđm quo mundari
possit. compunctionẽ scilicet
fontẽq lacrimarum. Dequo
gemino baptismate. psalmi-¬
sta dicit. Beati quorum remis¬
se sunt iniquitates inbaptis¬
matȩ pͥmȩ regenerationis:
& quoꝵ tecta sunt peccata.
ꝑ compunctionẽ cordis. Est̃
quo uestiunt᷑ electi. Caritaᷤᷤ
scilicet. de qua dicit iacobꝰ:
Caritas oꝑit multitudinem
peccatorum. Hoc uestimͣto
erat ille expoliatus que eie¬
cit rex a conspectu nuptiaꝵ.
Sicut euangeliũ testat᷑ diceis.
Quia intrauit rex ut uide¬
ret discumbentes. & c̃. Beatꝰ
gͥ quicustodit uestimenta
sua. idest fidem qͣm inbap¬
tismo ꝑcepit. & in nocentiã
uitȩ. & caritatẽ ceterasq uir¬
cutes ne nudus ambulet.
hoc ẽ ne his expoliatus tur

Expanded text:
ptismum secundum, quo mundari ptismum secundum, quo mundari possit, compunctionem scilicet fontemque lacrymarum. De quo baptismate gemino Psalmista dicit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, in baptismate primae regenerationis, et quorum tecta sunt peccata , per compunctionem cordis. Est quo vestiuntur electi, charitas scilicet, de qua dicit Jacobus: Charitas operit multitudinem peccatorum. Hoc vestimento erat ille expoliatus, quem ejecit rex a conspectu nuptiarum, sicut Evangelium testatur dicens: Quia intravit rex ut videret discumbentes . Beatus igitur qui custodit vestimenta sua, id est, fidem quam in baptismo percepit, et innocentiam vitae, et charitatem, caeterasque virtutes, ne nudus ambulet, hoc est ne his exspoliatus, tur
Abbreviated transcription (Latin):
rit dominus. repente inue¬
niat uos dormienes: & alibi.
Dies dñi sicut fur ita innoc¬
te ueniet. Unde hic quoq
subiungit᷑.
eatus qui uigilat & custo¬
dit uestimenta sua. ne nudꝰ
ambulet. Uigilat qui ad a¬
spectum suꝑne luminis. mͣtiᷤᷤ
oculos aꝑtos tenet̾. Uigilat
ut beatus gregorius dicit: qͥ
seruat oꝑando quod credit.
Hec aũt uestimenta que ui¬
gilanti studio monent᷑ serua¬
ri: sacramenta sunt baptis¬
matis. Uestimenta sua con¬
seruat: qui baptismũ non
iterat. Uestimenta sua custo¬
dit: qui ea quȩ inbaptismo
ꝓmisit. implere satagit. Ista
sunt uestimenta immortali¬
tatis. & innocentie. quib
pͥmus homo inpara dyso ex¬
poliatus fuerat: se iterum
ꝑoccisum uitulũ saginatũ.
idest ꝑpassionẽ filii dei in
baptissmo eadem uestmͣta
recipit. Seruat gͥ hȩc uesti¬
mͣta: qͥsquis grauioribꝰ pecca¬
tis se non conmaculat. Qd
si & hȩc peccatis impedientibꝰ
& fragilitate carnis cogente
contigerint: habet ad huc ba¬

Expanded text:
rit Dominus repente, inveniat vos dormientes ; et alibi: Dies Domini sicut fur ita in nocte veniet . Unde hic quoque subjungitur: Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet. Vigilat, qui ad aspectum superni luminis mentis oculos apertos tenet; vigilat ut beatus Gregorius dicit qui servat operando quod credit. Haec autem vestimenta quae vigilanti studio monentur servari, sacramenta sunt baptismatis. Vestimenta sua conservat qui baptismum non iterat. Vestimenta etiam sua custodit qui ea quae in baptismo promisit, implere satagit. Ista sunt vestimenta immortalitatis et innocentiae, quibus primus homo in paradiso exspoliatus fuerat, sed iterum per occisum vitulum saginatum, id est per passionem Filii Dei, in baptismo eadem vestimenta recipit. Servat igitur haec vestimenta quisquis gravioribus peccatis se non commaculat. Quod si haec amitti peccatis impedientibus, et fragilitate carnis cogente contigerit, habet adhuc ba
Abbreviated transcription (Latin):
secuti. qui omnes mortui
sunt non tantum morte
corporis quantum morte
ȩterna Et quartus ange¬
llis tuba cecinit. & ꝑcus¬
sa est tercia pars solif &

Expanded text:
secuti, qui omnes mortui sunt, non tantum morte corporis quantum morte animae. Et quartus angelus tuba cecinit, et percussa est tertia pars solis,
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sicut sol in regno
patris sui. Et quidem
erunt electi similes an¬
gelis non tamen simi-¬
les. idest equalis filio di.
Nam & minonte coram
tribus discipulis trans¬
figuratus. figura mem-¬
bra sua iam inse ipso
ostendit. S non sine
causa xp̃s soli compa¬
ratur. Sol quippe habet
ortum & occasum. Und̃
salomo. Orit᷑ sol & occi-¬
dit. & ad locum suum
reuertitur. Ibiq renas¬
cens girat ꝓmeridiẽ
& flectitur ad aquilonem.
Sol enim ortus est. quan¬
do xp̃s natus est. Uenit
adoccasum quando pro
nobis mortuus est. Sicq
rediit adorrum. quia eiꝰ
humanitas ex passione
mortis. ad gloriam resur¬
rectionis redisse ꝓbatur.
Ibiq renascens gyrat ꝑ
meridiem. quiã resur¬
gens amortuis calore
fidei & sp̃s scĩ corda dis¬
cipulorum. illustrauit.
Iure enim illi meridies
suocantur. inquibus
sol iusticie ampliorem
sp̃s fudit calorem. per
meridiem quoq gyrans
ad aquilonem flectitur.
quia adcolligendam gen¬
tilitatem apłorum. ꝓre¬

Expanded text:
justi sicut sol in regno justi sicut sol in regno Patris sui . Et quidem erunt electi similes angelis, non tamen ita similes, quod aequales Filio Dei. Nam et in monte coram tribus discipulis transfiguratus, futura membra sua jam in seipso ostendit. Sed non sine causa Christus soli comparatur. Sol quippe habet ortum et occasum. Unde Salomon: Oritur sol et occidit, et ad locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem . Sol enim optus est, quando Christus natus est. Venit ad occasum, quando pro nobis mortuus est, sicque rediit ad ortum, quia ejus humanitas ex passione mortis, ad gloriam resurrectionis redisse probatur, ibique renascens gyrat per meridiem, quia resurgens a mortuis, calore fidei et Spiritus sancti corda discipulorum illustravit. Jure enim illi meridies vocantur, in quibus sol justitiae ampliorem Spiritus infundit calorem. Per meridiem quoque gyrans ad aquilonem flectitur, quia ad colligendam gentilitatem, apostolorum prae
Abbreviated transcription (Latin):
incelo. cum radiis solis
ritas lucis ꝯ̧terne & sol
iusticie carnem assũpsit.
reconciliatio facta est mũ¬
do. In arcuquoq duo sunt
coloies principales. ceru¬
leus scilicet: Iͦgneus. per
quos duo iudicia signi¬
ficantur. In uno scilicet
diluuium precedens.
In altero uero ignis sub¬
sequens. Possunt & inar¬
cu misteria figurari
baptismatis quo bapti¬
⁊amur aquis in memo¬
riam passionis filii d̃ĩ.
sicq ꝑcipimus gratiam
spiritus sancti de quo
dominus dicit ignem
ueni mutere interram.
Incapite itaq angeli hy¬
ris erat. quia in potesta¬
te uerbi di propitiatio
filũ di constabat. Et
facies eiuf ut sol. Quia
in facie cognitio est ho¬
minis. ꝑ faciem angeli
carnem assumeret. ne¬
mo hominum illum
cognosceret. Hanc ma-¬
nifestam infacie cogni¬
tionem. psalmista obta¬
bat fieri cum dicebat.
Ostende faciem tuam &
salui erimus. Non aut̃e
ut sol iste uisibilis facies
xp̃i fulget set multo
amplius. quia & de elec¬
tis dictum est fulgebt̃

Expanded text:
in coelo, cum radiis solis ritas lucis aeternae, et sol justitiae carnem assumpsit, reconciliatio facta est mundo. In arcu quoque duo sunt colores principales, caeruleus scilicet et igneus, per quos duo judicia significantur. In uno scilicet diluvium praecedens, in altero vero ignis subsequens. Possunt et in arcu mysteria figurari baptismatis, quo baptizamur aquis in memoria passionis Filii Dei, sicque percipimus gratiam Spiritus sancti, de quo Dominus dicit: Ignem veni mittere in terram . In capite itaque angeli iris erat, quia in potestate verbi propitiatio Filii Dei constabat. Et facies ejus sicut sol. Quia in facie cognitio est hominis, per faciem angeli carnem assumeret, nemo hominum illum cognosceret. Hanc manifestam in facie cognitionem Psalmista optabat fieri cum dicebat: Ostende faciem tuam et salvi erimus . Non autem ut sol iste visibilis facies Christi fulget, sed multo amplius, quia et de electis dictum est: Fulgebunt
Abbreviated transcription (Latin):
incordibus reproborum.
Non quo meis et autem nõ
erat. s quod abistis exclusus
amplius illis dominari ce¬
pit. Ruinam eius terra ex.¬
cipit. quia terrena queren¬
tium. terrena sapiencium
mentes inuadit dequa sci¬
licet terra eidem serpenti
inprima maledictione figu¬
ratim dicitur. terram coñ¬
medes cunctis diebuis uite
tue. Nam quod ꝓpheta dic̃.
esta eielecta. de illis est in¬
tellegendum. qui estimatiõe
hominum electi apparebant.
s inconspectu di iam terra
erant. Et audu nocẽ
magnam decelo dicenrẽ.
Hunc facta est salis et uir¬

Expanded text:
in corda reproborum, non quo in eis et ante non erat, sed quod ab istis exclusus amplius illis dominari coeperit. Ruinam ejus terra excipit quia terrena quaerentium, terrena sapientium mentes invadit. De qua scilicet terra eidem serpenti in prima maledictione figuratim dicitur: Terram comedes cunctis diebus vitae tuae. Nam quod Propheta dicit: Esca ejus electi, de illis est intelligendum, qui aestimatione hominum electi apparebant, sed in conspectu Dei jam terra erant. Et audivi vocem magnam de coelo dicentem: Nunc facta est salus et vir
Abbreviated transcription (Latin):
est electorum desiderium
in ecclesia. Nunc facta est
salus sub audit omni tem¬
pore uite p̾sentis aduentu
scilicet mediatoris usq ad
finem eiusdem p̃dicationis.
Salus facta est. quia gratui
ta di bonitare sumus salua¬
ti. Unde et psalmista dicit.
Domini est salus. et cet̾a. fãc

Expanded text:
 electorum desiderium in Ecclesia: Nunc facta est salus. Sed omni tempore vitae praesentis, ab adventu scilicet mediatoris usque ad finem ejusdem praedicationis, salus facta est, quia gratia Dei vel bonitate sumus salvati, unde Psalmista dicit: Domini est salus, et
Abbreviated transcription (Latin):
istam communem hic mor¬
tem debemus aecipere qua
moriint᷑ ꝙ iusti. s illã quȩ
post mortem corporis sequi¬
tur animam. id est damp¬
nationem ꝑpetuam. Nam
ꝙ ꝑ lectum quo iezabel mit¬
ti comminatur: eterna pe¬
na potest intelligi. qua mi¬
seri reprobi cruciandi tra¬
dentur: Et qui mechantur
cum ea. hoc est qui forni¬
cationem illuis quocumq
modo comitantur erunt
intribulatione maxima
post mortem carnis ubi
uermis eorum non morit᷑
ꝙ ignis eorum non extin¬
guetur: ꝙ hoc ideo quia
sedm p̃cedentem senteneiã¬
uel imitatores malorum in

Expanded text:
istam communem hic moristam communem hic mortem debemus accipere, qua moriuntur et justi, sed illam quae post mortem corporis sequitur animam, id est damnationem perpetuam. Nam et per lectum quo Jezabel mitti comminatur, aeterna poena potest intelligi, qua miseri et reprobi cruciandi tradentur. Et qui moechantur cum ea, hoc est qui fornicationem illius quocunque modo imitantur, erunt in tribulatione maxima post mortem carnis, ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur; et hoc ideo quia secundum praecedentem sententiavel imitatores malorum in
Abbreviated transcription (Latin):
quia iusto iudicio ꝑmittit ut
ibi ponantur. Lale est & illd
in durauit dominus cor
pharaonis. id est non emolli-¬
uit. Sic ꝙ hic dicitur pono
eam in lectum. idest non re¬
traham illam s ꝑ mittam
propter transacta peccata.
libere. & sine timore pec¬
care. Et qui mechantur cũ
ea. hoc est cum se ipsis. qͥa¬
sicut supradictum est. qͥd
est meretrix. hoc sunt &¬
illi qui cũm ea fornicant᷑
in tribulatione maxima
erunt. hoc est inaugmen¬
tum peccatorum ꝑ quȩ
uenturi sunt ad maximã
tribulationem gehenne.
Quasi enim quedam sunt
peccatorum supplicia ipsa
uiciorum incrementa. Et
hoc fiet. nisi penitenciam
egerit ab operibus suis.
Dum enim peccatores qui¬
dam de ꝑpetratis crimiui¬
bus nolunt agere penitẽ¬
ciam. fit ut aud alia ruant
Unde paulus de quibꝰdam
đm cognoscentibus ꝙ non
glorificantibus dicit. prop¬
ter quod tradidit illos ds̃
in reprobum sensum. ut fa¬
eiant que non conueniũt.
Et filios eius imitatores illiꝰ
interficiam in mortem. Non

Expanded text:
quia justo judicio permittitur ut ibi ponantur; tale est et illud: Induravit Dominus cor Pharaonis , id est non emollivit. Sic et hic dicitur: Pono eam in lecto, id est non retraham illam, sed permittam, propter transacta peccata, libere et sine timore peccare, et qui moechantur cum ea, id est cum seipsis, quia supradictum est quod est meretrix. Hoc sunt illi qui cum ea fornicantur, in tribulatione maxima erunt, hoc est in augmentum peccatorum, per quod venturi sunt ad maximam tribulationem gehennae. Quasi enim quaedam sunt peccatorum supplicia, ipsa vitiorum incrementa, et hoc fiet nisi poenitentiam egerint ab operibus suis. Dum enim peccatores quidam de perpetratis criminibus nolunt agere poenitentiam, fit ut ad alia ruant Unde Paulus de quibusdam Deum cognoscentibus et non glorificantibus dicit: Propter quod tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt . Et filios ejus imitatores illius interficiam in mortem. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
rum. In septimo ange¬
lo. nichil aliud nisi ut
supra inceteris ecclesia
intellegitur. non iam
p̃dicans ut superius.
set inconspectu sui cre¬
atoris consistens. Et hoc
est quod superuis an¬
gelus stans suꝑ mare
& suꝑ terram iurauit
ꝑiuuentem insecula
seculorum. Quia tempꝰ
iam non erit. set indi¬
ebus septimi angeli
consumiabitur miste¬
mo autem angelo tu¬
ba canente. uõces mag¬
na fuint incelo. idest
in ipsa electorum ęccła.
quȩ uoces nichil aliud
sunt. nisi magnum sanc¬
torum desiderium lau¬
dantium deum & gra¬
tiarum actiones ꝑsonan¬
tium atq dicentium.
factum est regnum huiꝰ
mundi cui antiquus
hostis dominabatur do¬
mini dei nostri. idest
patris. & xp̃i sui filii.
& regnabunt pater &
filiuis et sp̃s sc̃s qui in
patris & filii nomine
in tellegitur cũ omni
electorum ecclesia in se¬
cula seculorum. Hanc
potestatem filius dei
accepit ꝑhumanitatẽ.
qui omnia cum patre
possidebat ꝑ diuinitatẽ.:
Unde & ipse surgens a
mortiuis dicit. Bata est

Expanded text:
rum. In septimo angelo nihil aliud, nisi ut supra in caeteris Ecclesia intelligitur, non jam praedicans ut superius, sed in conspectu sui Creatoris consistens. Et hoc est quod superius angelus stans supra mare, et super terram juravit per viventem in saecula saeculorum, quia tempus jam non erit, sed in diebus septimi angeli consummabitur mystemo autem angelo tuba canente, voces magnae fiunt in coelo, id est in ipsa electorum Ecclesia. Quae voces nihil aliud sunt, nisi magnum sanctorum desiderium, laudantium Deum, et gratiarum actiones personantium atque dicentium: Factum est regnum hujus mundi, cui antiquus hostis dominabatur, Domini Dei nostri, id est Patris et Christi sui Filii, et regnabunt Pater et Filius, et hi qui in Patris et Filii nomine intelliguntur, cum omni electorum Ecclesia in saecula saeculorum. Hanc potestatem Filius Dei accepit per humanitatem, qui omnia cum Patre possidebat per divinitatem, unde et ipse surgens a mortuis dicit: Data est
Abbreviated transcription (Latin):
iam ultra matrem. lacri¬
masq ab oculis electorum¬
de tergit. Notandum autẽ
quod omnem lacrimam
abstergere deus promutit᷑.
uarie enim sunt electorũ
lacriinȩ. qm̃ alius propte¬
rea plangit. quia malum
egit. alius quia bonum nõ
fecit. alius quia dura cor¬
reptionis flagella sustinet.
alus autem quia uitiis
in pugnatur. alius quia
diu peregrinatur aregno.
Taliq modo uarii sunt
in hac uita fletus sanctorũ.
abstergentur. quando in¬
stante rempore gaudii ȩ¬
terna iocunditas succe¬
det uixta illud. Beati qui
lugent qm̃ ipsi consolabun-¬
tur. & alibi. Iterum autem
uidebo uos & gaudebit cor
ur̃m. Tunc utiq omnem¬

Expanded text:
iam ultra matrem, lacryiam ultra matrem, lacrymasque ab oculis tergit electorum. Notandum autem quod omnem lacrymam abstergere Deus promittat. Variae enim sunt electorum lacrymae, quoniam alius propterea plangit, quia malum egit, quia bonum non fecit; alius, quia dura correptionis flagella sustinet; alius, quia vitiis impugnatur; alius, quia diu a regno peregrinatur. Talique modo varii sunt in hac vita fletus sanctorum, abstergentur ad plenum, quando instante tempore gaudii aeterna jucunditas succedet, juxta illud: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Et alibi: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum . Tunc utique
Abbreviated transcription (Latin):
fons & non simpliciter.
fons in troducitur. nisi
quia simplicitas donorũ
ꝑ hanc sententiam expri-¬
mitur: unus enim fons
propter unitatem natu¬
re patris & filii & spiritꝰ
sc̃i. Aquarum uero fons
propter numerositatem
ut diximus graciarum
in troducitur. Ad uicaer
itaq fontes aquarum de¬
ducet oos. hoc est ad con-¬
tuendam scẽ trinitatis
magestatem. quo fame &
siti de pulsa. nec solem nec
ciorum iam uel pertur¬
bationum nullo calore u¬
rentur Et absterget ds
omnem lacrimam᷑ ab ocu¬
lis eorum. Deus omnipocers
miro pietatis affectu ali¬
quando patrem. aliquan¬
do uero matrem se osten¬
dit. qui plangentium fi¬
liorum lacrimas abster¬
git. Hinc ut pater. ad uer.¬
sos filios reuocat dicens
conuertimini filii reuer¬
tentes & sanabo ad uersio¬
nes ur̃as. Materna quoq
uiscera pietatis transcen
suum. ut non misereatur
filio uteri sui: tamen si
illa oblita fuerit. ego non
obliuiscar. Ecce amat ut
pater. ecce miseretur &¬

Expanded text:
fons, et non simpliciter fons, et non simpliciter fons introducitur, nisi quia simplicitas donorum per hanc sententiam exprimitur? Unus enim fons propter unitatem naturae Patris, Filii et Spiritus sancti. Aquarum vero fons propter numerositatem, ut diximus, gratiarum introducitur. Ad vitae itaque fontes aquarum deducet eos, hoc est, ad contuendam sanctae Trinitatis majestatem, quo fame ac siti depulsa, nec solem nec iorum, vel perturbationum nullo calore urentur. Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum. Deus omnipotens miro pietatis affectu aliquando patrem, aliquando matrem se ostendit, quia plangentium filiorum lacrymas abstergit. Hinc ut pater aversos filios revocat, dicens: Convertimini filii revertentes, et sanabo aversiones vestras . Materna quoque viscera pietatis transcendsuum, ut non misereatur filio uteri sui ? Tamen si illa oblita fuerit, ego non obliviscor tui. Ecce amat ut pater, ecce miseretur et
Abbreviated transcription (Latin):
refectionis educauit me.
Et non cader suꝑ illos
sel neq ulluf estuf. hoc
est aduersio aliqua. uel¬
tribulationis angustia.
seu ꝑ secutionis & tempta¬
tionis molestia non eos
grauabit. quia ipsius ob¬
umbratione tegentur cui
psalmista dicit. obumbra
caput meum indie bel-¬
li.Solis quippe & estus
nomine. sepe solet tribu¬
latio ꝑsecutionis accipi.
unde de seminibus iactis¬
se dominus dicit᷑. quia
quod suꝑ petram cecidit.
oito sole estuauit. Agnus
ergo qui in medio thro¬
ni est reget eos. hoc est
xp̃s in medio ęccłe sue con-¬
sistens eos gubernabit. &
ad uite fontes aquarum
deducet eos. hoc est ad con¬
templationem sc̃e trinita¬
tis. Hinc & psalmista. Apud
te est fons uitȩ. in lumine
tuo uidebimus lumen.¬
& cet̾a. Quod tale est quasi
dicat. infonte tuo uidebi-¬
mus fontem. Sp̃s quoq
sc̃s fons appellatur. ut in
euuangelio ipse dominus
dicit. si quis sicit ueniat
& bibat. & deuentre eius
fluent aquȩ uiuȩ. Ut
quid autem aquarum

Expanded text:
refectionis educavit me. Et non cadet super illos sol neque ullus aestus, hoc est adversio aliqua, tribulationisve angustia, vel persecutionis et tentationis molestia non eos gravabit, quia ipsius obumbratione tegentur. Cui Psalmista dicit: Obumbra caput meum in die belli . Solis quippe et aestus nomine saepe solet tribulatio persecutionis accipi. Unde de seminibus jactise Dominus dicit, quia quod supra petram cecidit, sole orto aestuavit. Agnus vero qui in medio throni est, reget eos, hoc est, Christus in medio Ecclesiae suae consistens, eos gubernabit, et ad vitae fontes aquarum deducet eos, hoc est, ad contemplationem sanctae Trinitatis. Hinc Psalmista: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Quod tale est, quasi diceret: In fonte tuo videbimus fontem. Spiritus quoque sanctus fons appellatur, ut in Evangelio ipse Dominus dicit: Si quis sitit, veniat et bibat, et de ventre ejus fluent aquae vivae; ut quid aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
na innouȩ uite p̃dicatorib
apparuit. quã se ꝑdidisse in
hereticis pars repborum do¬
let. Unde sequit᷑.¬
t mercatores derre. deqͥb
satis supͣdictum ẽ. qui diui¬
tes facti sunt non uirtutib
sed peccatis ab ea longe sta¬
bunt. non corꝑore sicut dictũ
est suꝑuis sed mente. nolen¬
tes eos sequi ꝓpt̾ timorem tor¬
mentorum euis. flentes & lu¬
gentes ac dicentes. ue ue.
ciuitas illa babylon ciui¬

Expanded text:
na in novae vitae praedicatoribus na in novae vitae praedicatoribus apparuit, quam se perdidisse in haereticis pars reproborum dolet. Unde sequitur: Mercatores. Terrae de quibus satis supradictum est, qui divites facti sunt. Non virtutibus, sed peccatis. Ab ea longe stabunt, non corpore, sicut dictum est superius, sed mente, nolentes eos sequi. Propter timorem tormentorum ejus, flentes et lugentes ac dicentes: Vae, vae, civitas illa Babylon
Abbreviated transcription (Latin):
significant. Unde ẽ. Emis¬
siones tuȩ paradysus malo¬
rum punicorum cum po¬
morum fructib. Dicit gͦ
se pars bestie omĩa simula¬
te habere que inueritate¬
pars possidet agni.
t omĩa illa ꝑinguia. id
est crassa & clara recesse¬
runt ate. & amplius illa
iam non inuenient. Ista ad
gustum uel castrim argiã
redigenda uident᷑. Hec itaq
omnia que scđm qͥnq cor¬
poris sensus reꝓbi tractant.
pereunte mundo deplorad
quia nesciunt aliud cogita¬
re nisi quȩ exteriꝰ conside¬
rant. Et dum uident alios
transire ꝑ mortẽ & afflictio¬
nem abhac uita. ipsi eorũ
suꝑstites interitum illorũ
qui m̃undi gaudia. religͤ¬
runt deplorant. timentes ne
similia sibi eueniant. Sig¬
nificant etiam & hec ut cȩce¬
ra aliquid bonorum dum
ostendunt simulationẽ impi¬
orum. Nam cum psalmista
dicat sicut adipe & pĩgue¬
dine repleat᷑ amima mea.
ostendit saginam illam in
significatione uirtutes esse
animarum. Ista & enĩ sagi¬

Expanded text:
significant, unde est: Emissignificant, unde est: Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus . Dicit ergo se pars bestiae omnia simulate habere, quae in veritate possidet Agnus. Et omnia pinguia. Id est crassa. Et praeclara perierunt a te, et amplius illa jam non invenient. Ista ad gustum vel gastrimargiam redigenda videntur. Haec itaque omnia, quae secundum quinque corporis sensus reprobi tractant, pereunte mundo deplorant, quia nesciunt aliud cogitare, nisi quae exterius considerant. Et dum vident alios transire per mortem et afflictionem ab hac vita, ipsi eorum superstites interitum illorum qui mundi gaudium reliquerunt, deplorant, timentes ne sibi similia eveniant. Significant etiam et haec ut caetera aliquid bonorum, dum ostendunt simulationem impiorum. Nam cum Psalmista dicat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea , ostendit saginam in significatione virtutes esse animarum. Ista etenim sagi
Abbreviated transcription (Latin):
suorum honera uiros fortes
atq innocentes cũ debiles
ad omne opus bonũ & noxi¬
os inmalum a miserit. Ge¬
mit se ꝑditlisse mundo ex¬
terius mortuos. cũ inceriꝰ
neqͥter eidem uiuentes
ꝑdiderit.
t po ma tua desiderii
anime tuȩ discesserunt a
te. Hoc etiam fit qͣndo bostes
de regno in regnum insur¬
gentes. non solum de po¬
pulant᷑ urbes. sed etiam o¬
mnia ligna regionis uas¬
tant & incendio cremant.
Et ista tam ad aspectum
quam ad gustum ꝑtinent.
Unde habemus ingenesi
quod uderit mulies lig¬
num pulchrum uisu ꝙad
uescendum suaue & tulit
de fructu illuis & comedit
deditq uiro suo. Notãdũ
aũt quod cum inceteris ma¬
iorib rebus plus soleant
homines delectari solum¬
.modã poma desider is ani¬
me dic ee̾t. Inde osten¬
dit᷑. quia non solum inmaio¬
ribus sed etiam inmininuᷤᷤ
ualde offendit᷑ si inmodera¬
tius & ultra qͣm debent ap¬
petunt᷑. Poma uero insacro
eloquio uirtutes scõrum

Expanded text:
suorum onera viros fortes suorum onera viros fortes atque innocentes, cum debiles ad omne opus bonum, et noxios in malum amiserit, gemit se perdidisse mundo exterius mortuos, cum interius nequiter eosdem viventes perdiderit. Et poma desiderii animae tuae discesserunt a te. Hoc etiam fit, quando hostes de regno insurgentes in regnum, non solum depopulantur urbes, sed etiam omnia ligna regionis vastant, et incendio cremant. Et ista tam ad conspectum quam ad gustum pertinent. Unde habemus in Genesi, quod viderit mulier lignum pulchrum visu et ad vescendum suave, et tulit de fructu illius et comedit: deditque viro suo. Notandum autem quod cum in caeteris majoribus rebus, plus soleant homines delectari, solummodo poma desiderii animae dicit esse: unde ostenditur quia non solum in majoribus, sed etiam in minimis valde offenditur, si immoderate et ultra quam debent appetuntur. Poma vero in sacro eloquio virtutes sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ditiones. distinctionẽ fecit
sermo diuinus. Inter merce¬
dem mancipioꝵ & animaꝵ
hominũ. Sed & iste singule
species. electos significant
quas eadem bestia fraude se
habere ostendit & ꝑdidisse
dolet. umen quippe electos
significant. qui cum psalmi¬
sta dicunt. ut iumentum
factus sum apud te. Oues
quoq scõs exprimunt quibꝰ
dñs ait. ecce ego mitto uos
sicut oues inmedio luporũ.
& petro dicit᷑. pasce oues me¬
as. Sed & equorũ uocabulo.
p̃dicatores figuran nulli du¬
bium ẽ dicente ꝓpħa misisti
in mari equos tuos. Redarũ
etiam nomine eosdem p̃di¬
catores nouimus designa¬
ri adcestante helyseo qui
ascendente helya plorat di¬
cens. pater mi pater mi cur¬
rus isrł & auriga eius. Man¬
cipiorum quoq uocabulo.
ipsi expͥmunt᷑ electi qui toto
mentis desiderio dei se subi
contra parf bestiȩ suꝑnis. iu¬
idiciis d̾esolato. iuidͥo. aunsisse
se dolet. iumenta. oues. equos
& redas. id est adportanda

Expanded text:
ditiones, distinctionem fecit ditiones, distinctionem fecit sermo divinus inter mercem mancipiorum et animarum hominum. Sed et istae singulae species electos significant, quas eadem bestia fraude se habere ostendit, et perdidisse dolet. Jumenta quippe electos significant, qui cum Psalmista dicunt, Ut jumentum factus sum apud te . Oves quoque sanctos exprimunt, quibus Dominus ait: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum . Et Petro dicitur: Pasce oves meas . Sed et equorum vocabulo praedicatores intelligi nulli dubium est, dicente propheta: Misisti in mare equos tuos. Rhedarum etiam nomine eosdem praedicatores novimus designari, attestante Eliseo, qui ascendente Elia plorat, dicens: Pater mi, Pater mi, currus Israel et auriga ejus . Mancipiorumque vocabulo ipsi exprimuntur electi, qui toto mentis desiderio Dei se subjicontra pars bestiae supernis judiciis desolato mundo, amisisse se dolet jumenta, oves, equos et rhedas, id est ad portanda
Abbreviated transcription (Latin):
cetles amimarũ hominum.
Numqͥd enĩ mancipia sine
amimab uendi possunt aut
emi: Non utiq. Sed in his
uerbis aliud quid intelligi¬
t᷑. Sunt enim quędam man¬
cipia. quȩ tantũ modo corꝑe
uendunt᷑ animȩ uero illorũ
mlibertate ꝑmanent. Sicut
hi qui uendunt᷑ xp̃iani. & cũ
corpore sint serui amma ꝑ
fidem rectam sunt liberi. Sic
enim uenundatꝰ ẽ ioseph. Q
cum eẽt seruus corpore liber
erat anima. unde & eũ
domina adpeccatũ trahere
non potuit. Tales itaq non
iuanima uendunt᷑. quia so¬
lũmodo adexteriorẽ seruitu¬
tis conditionẽ p̃tiis distra¬
hunt᷑. manente interius ani¬
me libertate. Pleriq autẽ
simul anima captiuant᷑.
& corpore. sicut hi qui paga¬
nis aut iudeis uenduntur
qm̃ ipsi quos emunt scđm¬
suam legem circumcidunt.
Et seruos non solum incorꝑe.
sed etiam inanima faciunt.
ut sicut diũ ita & serui ser¬
uitutis nexi sint alligati.
Propter has ita que duas uen¬

Expanded text:
ces animarum hominum. ces animarum hominum. Nunquid enim mancipia sine animabus vendi possunt aut emi? Non utique, sed in his verbis aliud aliquid intelligitur. Sunt enim quaedam mancipia, quae tantummodo corpore venduntur, animae vero illorum in libertate permanent, sicut hi qui venduntur Christianis, et cum corpore sunt servi, anima per fidem rectam sunt liberi. Sic enim venundatus est Joseph: qui cum esset servus corpore, liber erat anima, unde et eum domina ad peccatum trahere non potuit. Tales itaque non in anima venduntur, quia solummodo ad exteriorem servitutis conditionem pretiis distrahuntur, manente interius animae libertate. Plerique autem simul anima captivantur et corpore, sicut hi qui paganis aut Judaeis venduntur, quoniam ipsi quos emunt, secundum legem circumcidunt, et servos non solum corpore, sed etiam in anima faciunt: ut sicut domini, ita et servi servitutis nexu sint alligati. Propter has itaque duas ven
Abbreviated transcription (Latin):
subtractos spirital doctri¬
ira replecos. sp̃s scĩ illustra¬
tione afflatos celestibꝰ sacra¬
mentis aduitam enutritos.
cum praue hereseos seduc¬
tores. corrupca scientia in¬
fectos. sp̃u demoniorũ ple¬
nos. abusione diuinorũ sa¬
cramentorũ damnatos uel¬
lent immo si possent de mũ¬
do sublatos cognoscerent.
Porro iumenta. oues. & eqͥ.
& cȩtera usibus exteriorib
sunt apta: qm iuuant ho¬
mines siue mequitando si¬
ue inferendo honera.Reda
aũt qui hic cõmemorat᷑. ge¬
nus uehiculi fuit apud an¬
tiquos. & est forsitan adhuc
similis plaustris rusticanis
diuitib huitis scħ adseden¬
dum p̃parata quȩ etiã alio
uocabulo currus uocat᷑.¬
Et huius modi enĩ currus
uendunt᷑. & inde merces
ad quirit᷑ sicut legimus in
libro regum de egypto exire
quadrigam que uendeba¬
tur sexcentis siclis argenti.
Cum aũt dixit ⁊ mancipioꝵ
mercedes substantia nemo
emet amplius merico que¬
rit᷑ quare subiungit. & mer¬

Expanded text:
subtractos, spirituali doctrsubtractos, spirituali doctrina repletos, Spiritus sancti illustratione afflatos, coelestibus sacramentis ad vitam enutritos, cum pravae haereseos seductores corrupta sententia infectos, spiritu daemoniorum plenos, abusione divinorum sacramentorum damnatos, vellent, imo si possent de mundo sublatos gauderent. Porro jumenta, oves et equi, et caetera usibus exterioribus sunt apta, quoniam juvant homines sive in equitando, sive in ferendo onera. Rheda autem quae hic commemoratur, genus vehiculi fuit apud antiquos, et est forsitan adhuc similis plaustris rusticanis, divitibus hujus saeculi ad sedendum praeparata, quae etiam alio vocabulo, currus vocatur. Hujusmodi enim currus venduntur, et inde merces acquiruntur, sicut legimus in libro regum de Aegypto exire quadrigam quae vendebatur sexcentis siclis argenti. Cum autem dixit, et mancipiorum merces, subaudis nemo emet amplius: merito quaeritur, quare subjungit, et mer
Abbreviated transcription (Latin):
Que ita fauces carnis illz¬
ciunt. ut et ea que inueri¬
tate significant electorum
demulceant cordis pala¬
tum. et ea que exeorum.
falsa imitatione assumun¬
tur suauia credant᷑ menti¬
bus reꝓborum. Puinum
quippe. nouum designat᷑
testamentum quod audi¬
torum mentes debrians
mundi concupiscentiis in¬
sensibiles reddit. Unde dñs
innuptiis aquam uinum
fecisse narratur. Quid aũt
ꝑ olerm nisi unctio sp̃s scĩ
figurat᷑: Unde e plalmistȩ
uoce redemptori nr̃o dicit᷑.
Dilexisti iusticiã & odisti
iniquicatẽ. & ẽ. ꝑsimilam
uero & triticũ. caro redem
cet dum pars repbe ciuita¬
tis obumbrata bestie seduc¬
tione. se putat habere tan¬
to amplius dolet si conti¬
gerit ꝑdidisse. quanto ma¬
gnarum opum diuitias
ista significare uident᷑. Nã
uinum & oleum amisisse se¬
dolent. cum uinatia & a¬
murcam ꝑdiderint. Simi¬
lam & triticũ ꝑdidisse se
geniunt: cum zrama et
paleas amiserint. Estimant
enim uere fidei p̃dicatores

Expanded text:
quaeque ita fauces illiquaeque ita fauces illiciunt, ut et ea quae in veritate significant, electorum demulceant cordis palatum, et ea quae ex eorum falsa imitatione assumunt, suavia credantur meantibus reproborum. Per vinum quippe novum designatur testamentum, quod auditorum mentes debrians, mundi concupiscentiis insensibiles reddit, unde Dominus in nuptiis aquam vinum fecisse narratur. Quid autem per oleum, nisi unctio Spiritus sancti figuratur? Unde Psalmistae voce redemptori nostro dicitur: Dilexisti justitiam et odisti iniqvero et triticum, caro Redempcet dum pars reprobae civitatis obumbrata bestiae seductione se putat habere, tanto amplius dolet, si contigerit perdidisse, quanto magnarum opum divitias ista significare videntur. Nam vinum et oleum amisisse dolent, cum vinacia et amurcam perdiderunt. Similam et triticum perdidisse se gemunt, cum zizania et paleas amiserunt. Aestimant enim verae fidei praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
mea. &c̃. Unguenti quoq no¬
mine ipsa diuinitas in car¬
nata intelligit᷑. cui incanti¬
cis canticorum dicit᷑. Unguen¬
tum effusum nomen tuum.
Et alibi. Odor unguentorũ
tuorum suꝑ omnia aromata.
Iam uero si attendamus qua¬
liter hec fraudulent᷑ se babe¬
re dicat pars aduersa qͥbꝰq
ablatis uehement̃ uideat᷑
affligi. incymidinomo & a¬
momo. fecentẽ uitam here¬
ticorum subobtentu odoris
qui manat exuirtutib sc̃oꝵ
imitandam obponit. Deqͥb
dicit᷑. econtra. Et erit ꝓsua¬
ui odore fetor. Indiuersis
pocritarum sedulitatem o¬
randi bene orantium sum¬
litudine obumbratam obi¬
cit. Inunguento uero pseu¬
do xp̃ianorum asꝑitatem
subuelamine lenitatis xp̃i
testam os tentat. Quorum
simulationũ subtractis au¬
ctorib. amarit᷑ mundus
flere destribi.tͦ. sicut fleuit
nero necato symone mago
& sicut mestufacti sunt he¬
retici ex morte arrii. qui eũ
nec damnatũ imitari desi¬
erunt:
inum & oleum simila. Et
triticum. ꝑtinent adgustũ

Expanded text:
 . Unguenti quoque nomine ipsa divinitas incarnata intelligitur. Cui in Canticis canticorum dicitur: Unguentum effusum nomen tuum . Et alibi: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata . Jam vero, si attendamus qualiter haec fraudulenter se habere dicat pars adversa, quibusque ablatis vehementer videatur affligi, in cinnamomo et amomo fetentem vitam haereticorum, sub obtentu odoris, qui manat ex virtutibus sanctorum imitandam opponit. De quibus dicitur econtra: Et erit pro suavi odore fetor Isaiae IIIpocritarum sedulitatem orandi bene orantium similitudine obumbratam, objicit. In unguento vero pseudochristianorum asperitatem sub velamine lenitatis Christi tectam ostentat. Quarum simulationum subtractis auctoribus, amariter mundus flere describitur, sicut flevit Nero, necato Simone mago, et sicut moesti facti sunt haeretici ex morte Arii, qui eum nec damnatum imitari desierunt. Vinum et oleum, simila et triticum pertinent ad gustum,
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. Capitis nomine. sepe
insacro eloquio pͥncipalitas
mentis intelligit᷑. Perterrã
aut terrena concupiscentia
designat᷑. Reꝓbos itaq suꝑ
capita sua puluerẽ terre¬
mittere ẽ. terreno amore ne
celestia intueri possint ocłos
suȩ mentis corrumꝑe. Deflent
enim reꝓbi ruinam ciuita¬
tis magne. sed tamen ipsi non
cessant terrena concupiscere.
Dumq inmoderate terrenis
rebus inbiant. quasi puluere
terre suos oculos excecant.
ne celestis patriȩ gaudia in¬
spicere ualeant. Aliter. Capi¬
ta reꝓborum possumus in¬
telligere pͥncipes illorum. Cũ
enim se uiderint reꝓbi iam
iniudicio constitutos & dam¬
natos ponent puluerẽ t̾re
suꝑ capita sua. hoc ẽ faciem
suorum pͥncipum exꝓbra¬
bunt. Aquib seducti sunt
ut terrena diligent. ꝓqͥbus
tunc ꝑibunt.
icentes. ue ue. ciuitas ma
negotiatores in hoc scło ditan¬
tur exhis quȩ nauigio non
solum̃. de loco adlocum ue¬
hidut᷑i sed etiãm de regione.
adneg̃ionẽ. Sicut tierbi gr̃a

Expanded text:
tes. Capitis nomine saepe in sacro eloquio principalitas mentis intelligitur. Per terram autem, terrena concupiscentia designatur. Reprobos itaque super capita sua pulverem mittere, est terreno amore ne coelestia intueri possint, oculos suae mentis corrumpere. Deflent ergo reprobi ruinam civitatis magnae, sed tamen ipsi non cessant terrena concupiscere, dumque immoderate terrenis rebus inhiant, quasi pulvere terrae suos oculos excaecant, ne coelestis patriae gaudia inspicere valeant. Aliter: Capita reproborum possumus intelligere principes illorum. Cum enim se viderint reprobi jam in judicio constitutos et damnatos, ponent pulverem terrae super capita sua, hoc est, faciem suorum principum exprobrabunt, a quibus seducti sunt, ut terrena diligerent, pro tunc peribunt, dicentes: Vae, vae, civitas illa negotiatores in hoc saeculo ditantur ex his quae navigio, non solum de loco ad locum vehuntur, sed etiam de regione ad regionem, sicut, verbi gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionis celatam. In marmo¬
re. humilitatis similitudine
false subiectionis muscipu¬
lam obumbratam ante po¬
nit. Qͥa gͥ hec omĩa falsȩ re¬
ligionis obtentu uelata con¬
fundunt᷑. atq ad interitum
tollunt᷑. recte mundus in
reprobis isdem diuitiis mobs
effectus flere describitur.
⁊ cumamomum. & amomũ.
ꝑioribꝰ merces nemo emet am¬
plius. Exbis quedam ꝑtinea
adolfactum quedam autem
simul adolfactum & tactum
cinnamonum enim & amo¬
mum diuersorumq euis odo¬
ramenta pigmentorum. & thus
ad olfactum. Unguentum uͦ
adtactum simul & olfactum
redigit᷑. Uerum queramus
ut cȩpimus qualit̾ illa quȩ
inbonum iste species signifi¬
cant usurpet pars aduersa
quibusq ablatis amariter
defleat. Per cynnamomum
quippe. & amomum. odor de¬
signat᷑ uirtutum unde dicit
eccłia. sicut cynnamomum
& amomum aromatizans
odorem dedi. Hinc paulus
dicit. xp̃i bonus odor sumus
deo inomni loco indiuersoꝵ
uero odoramentis pigmento¬

Expanded text:
ceptionis caelatam. In marmoceptionis caelatam. In marmore humilitatis similitudine falsae subjectionis, muscipulam obumbratam anteponit. Quia ergo haec omnia falsae religionis obtentu velata confunduntur, atque ad interitum tolluntur, recte mundus in reprobis iisdem divitiis inops effectus florere describitur. Et cinnamomum et amomum perioribus, merces nemo emet amplius. Ex his quaedam pertinent ad olfactum, quaedam autem simul ad olfactum et tactum. Cinnamomum enim et amomum diversorumque odoramenta pigmentorum, et thus ad olfactum, unguentum vero ad tactum simul et olfactum redigitur. Verum quaeramus, ut coepimus, qualiter illa, quae in bonum istae species significant, usurpet pars adversa, quibusque ablatis amariter defleat. Per cinnamomum quippe et amomum, odor designatur virtutum, unde Ecclesia dicit: Sicut cinnamomum et amomum aromatizans odorem dedi. Hinc Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . In diversorum vero odoramentis pigmento
Abbreviated transcription (Latin):
do. & longanimitas uel cer¬
te p̾dicationis sonoritas. In
ferro. subtilitatis. acumen.
Inmarmore. iniusta humili¬
tas. hec deniq omĩa plerũq
se habere obumbrata uerisi¬
mile głat᷑ bestia uel ciuitas
meretrix: cum in auro uel
argento philosophorum. et
hereticorum doctrinã osten¬
dit. In lapide p̃tioso ac mar¬
garito pseudo xpos. uł pseu¬
do ꝓph̃as acq heresi arcas
obponit. In bysso. iniustici¬
am obtentu iusticie adoꝑ¬
tam. Inpurpura. inter fec¬
tionem hereticorum degini¬
ne martyrum xp̃i uelatã.
Inserico. corruptionẽ mͣtis
integritate carnis obpassã.
Incocco. simulatione cari¬
tatis crudelitatẽ palliatam.
Inligno tibyno. ac p̾cioso du¬
rabili constantia mentis ob¬
stinationẽ obumbratã. In
ebore. simulatione uirtutũ
uitiorum turpitudinẽ ob¬
dectam. In ere. firmissime
p̃dicationis tegiine durabi¬
lem atq sonabilem ꝑfidiam
palliatam. Inferro acumine
subuentionis. astuciam de¬

Expanded text:
do et longanimitas, vel cerdo et longanimitas, vel certe praedicationis sonoritas. In ferro subtilitatis acumen. In marmore invicta humilitas. Haec denique omnia plerumque se habere obumbrata verisimile gloriatur bestia, vel civitas meretrix, cum in auro, vel in argento philosophorum et haereticorum doctrinam ostendit. In lapide pretioso, ac margarita, pseudochristos vel pseudoprophetas, atque haeresiarchas opponit. In bysso injustitiam obtentu justitiae adopertam. In purpura interfectionem haereticorum tegmine martyrum Christi velatam. In serico corruptionem mentis integritate carnis oppansam. In cocco simulationem charitatis crudelitate palliatam. In ligno thyino ac pretioso, durabili constantia, mentis obstinationem obumbratam. In ebore simulatione virtutum, vitiorum turpitudinem obtectam. In aere, fortissimae praedicationis tegmine, durabilem atque sonorabilem perfidiam palliatam. In ferro autem, acumine subventionis astutiam de
Abbreviated transcription (Latin):
est. Accipite sapientiã sicut
aurum. Argent aũt nomi¬
ne.sacra figurant᷑ eloquia.
deqͥbus psalmista dicit.
cum singulari numero po¬
nit᷑. ipse saluator omnium
ꝑeum designat᷑. de qͦ scͥꝑtũ
est. Ecce pono insyon lapi
dem angularem electum
p̃tiosum & qui crediderie
ineum non confundet᷑. Cũ
aũt plurali numero inteR¬
serit᷑. membra eiusdem redẽ¬
ptoris ꝑeum figurant᷑ qͥbus
apłs petrus dicit. & uos tãqͣ
lapides uiui suꝑ edificami¬
ni indomos spiritales. Mar¬
garitarum etiam nomine
insingulari numero domi
nus iħc xp̃s. In plurali uero
apł eiusdem figurant᷑. de qͥ¬
bus in hac eadem apocalipsi
dicit᷑. Et duodecim porte.
duodecim margarite sunt
ꝑsingulas. Inbysso uero u¬
stificationes scõrum indelli¬
gunt᷑. In purpura. martyri¬
um. Inserico. uirginitas. In
cocco uero. caritas. In ligno
tihyno. ac p̃tioso constantia
durabilis. In ebore uirtutũ
pulchritudo. In ere. fortitu¬

Expanded text:
est: Accipite sapientiam sicut est: Accipite sapientiam sicut aurum. Argenti autem nomine sacra figurantur eloquia. De quibus Psalmista dicit: cum singulari numero ponitur, ipse Salvator omnium per eum designatur, de quo scriptum est: Ecce pono in Sion lapidem summum angularem electum pretiosum, et qui crediderit in eum non confundetur . Cum autem plurali numero inseritur, membra ejusdem Redemptoris per eum figurantur, quibus apostolus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Margaritae etiam nomine, in singulari numero, Dominus Jesus Christus: in plurali vero apostoli ejusdem figurantur. De quibus in hac eadem Apocalypsi dicitur: Et duodecim portae duodecim margaritae sunt per singulas. In bysso vero justificationes sanctorum intelliguntur. In purpura martyrium. In serico virginitas. In cocco vera charitas. In ligno thyino, ac pretioso, constantia durabilis. In ebore virtutum pulchritudo. In aere fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicunt qͣm om̃iamun¬
di gloria ꝑeunte non ert
merces quas nos emamꝰ.
nec erunt etiam qui nr̃as
merces emant ut eorum
pretio ditem᷑. Dolent enĩ
quod adp̾sens ꝑdunt inui¬
ti. Nec amant quod ineder¬
num possidere poterant
uoluntarii:
ercem auri & argenti.
nemo emet amplius. Hic
quia reꝓbi ea ꝑire dolent
que adquinq sensus corꝑiᷤ
ꝑtinent. Neo enĩ illi aliud
Qui idcirco eaque uel sen¬
sibus corporis sua uia
uel exteriorib sunt
usibus a comoda defi
nem suam ꝓspitatẽ esse
deputant. Aurum enĩ ar
gentum & cedera. Ad sensũ
ocłorum redigunt᷑. Que in¬
tantum acarnalib aroen¬
tius desiderant᷑. inquantũ
ratiora cȩteris inueniunt᷑.
Quod si spiritalit̾ ista intel¬
ligere uolumus. libet pͥus
inquirere. qualit̾ electorum
diuitias significent numqͣm
ꝑituras. & sic demum qͥb
modis eas sibi fallacit̾. pars
aduersa usurpare nicat᷑ de¬
monstrare. In auro siquide
radians sapientia designa¬

Expanded text:
enim dicunt: Quoniam oenim dicunt: Quoniam omnium gloria pereunte, non erunt merces quas nos emamus, nec erunt qui nostras merces emant, ut eorum pretio ditemur. Dolent enim quod ad praesens perdunt inviti, nec amant quod in aeternum possidere poterant voluntarii. Merces auri et argenti, nemo emet amplius. Hic quia reprobi ea perire dolent, quae ad quinque sensus corporis pertinent. Neque enim aliud Qui idcirco ea quae vel sensibus corporis suavia, vel exterioribus sunt usibus accommoda deficnem suam prosperitatem esse deputant. Aurum enim et argentum et caetera, ad sensum oculorum rediguntur, quae intantum a carnalibus ardentius desiderantur, quantum rariora a caeteris inveniuntur. Quod si spiritualiter ista intelligere volumus, libet prius inquirere qualiter electorum divitias significent nunquam perituras, et sic demum quibus modis ea sibi fallaciter pars adversa usurpare nitatur demonstrare. In auro itaque radians sapientia sign
Abbreviated transcription (Latin):
hora apłs dicit. filioli nouis¬
sima hora ẽ. a passione scili
Tota namq hac hora. idest
mom̃i p̃senti tempore dam¬
nant᷑ repbi. Quoꝵ utiq
iudicium singulis diebus¬
aduenit: Quando cotidie
exuti corporib damnant᷑
apud inferos. Et quia in p̃¬
senti tempore de ꝑpetratis
facinorib temporalit᷑ eti¬
am cruciant᷑. recte nunc
fumare babylon dicitur.
ut quandoq sempit̾nis tor¬
mentorum flaminis concre¬
met᷑.t mercatores terrȩ.
flebunt & lugebunt suꝑ
illam. Qui sint isti negot¬
atores. supra iam dictũ ẽ.
qui scilicet uenales suas
animas faciunt. nec me¬
tuunt eas ꝑdere. tantum
ut honores & dignitates
sibi possint adquirere. Hel
certe negotiatores sunt. qͥ
sch sibi aggregare ualeatł
de loco adlocum transeun
nec umqͣm ad modicũ qͥeti
indulgent. Quidũ uident
quedam loca clade deso¬
lata gladio consumpta.
hostili inuasione p̃data
deflent eo. quod mundi
gloria pereat de qͣ letabant᷑.
uoniam merces eorum
nemo emet amplius.Sic

Expanded text:
olus dicit: Filioli, novissima hora est , a passione Christi Tota namque hac hora, id est, in omni praesenti tempore damnantur reprobi. Quorum utique judicium singulis advenit, quando quotidie exuti corporibus damnantur apud inferos. Et quia in praesenti tempore de perpetratis facinoribus temporaliter etiam cruciantur, recte nunc fumare Babylon dicitur, ut quandoque sempiternis tormentorum flammis concremetur. Et negotiatores terrae flebunt et lugebunt super illam. Qui sint isti negotiatores supra jam dictum est, qui scilicet venales suas animas faciunt, nec metuunt eas perdere, tantum ut honores et dignitates sibi possint acquirere. Vel certe negotiatores sunt, qui hujus sibi aggregare valeant, de loco ad locum transeunt, nec unquam vel ad modicum quieti indulgent, qui dum vident quaedam loca clade desolata, gladio consumpta, hostili invasione praedata, deflent, eo quod mundi gloria pereat, de qua laetabantur. Quoniam merces eorum nemo emet amplius. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑ & hic gub̾natores naui¬
um & nautȩ. Numqͥd enim¬
om̃s mare nauigantes ad eẽ
poterunt ut uideant incen¬
dium ciuitatis: Sed in his
om̃s scłi cultores expͥmunt᷑
quis ibi timent uidendes
ruinam suȩ spei. Locũ aũt
incendii eius. uidere dicunt᷑
sentes tribulationũ angusti¬
as futurarum penarum no¬
ticiam p̾gustare que omnia.
Supra latius sunt exposita
ideo nunc breuiter tangun
dicant nulla ciuitas illi in
magnitudinis honore. coeqͣri
potest. Oculi enim carnalit̃
nichil magnum nouerunt.
nisi quod corꝑeis oculis intu¬
eri possunt. Et ideo compa¬
ratione p̃sentis uite etiam
cȩlestia despiciunt. Plus enĩ
diligunt mundi qm dm̃.
Plus amant filios qͣm angłos.
Terrenam ꝑegͥnationem. pha
bitatione celestis patrie de¬
putant. Salutem corporis du¬
cunt ꝓsumma felicitate. Aurũ
argentum lapides pp̃onunt
uite coronis. Et ideo quia cõ¬
paratione p̾sentium gaudioꝵ
nichil eẽ credunt illa dicunł.
uis similis ciuitati buic

Expanded text:
hic gubernatores navium et nautae. Nunquid enim mare navigantes adesse poterunt, ut videant incendium civitatis? Sed in his omnes saeculi cultores exprimuntur, qui sibi timent, videntes ruinam suae spei. Locum autem incendii ejus videre dicuntur sentes tribulationum angustias futurarum poenarum notitiam praegustare, quae omnia supra latius sunt exposita, ideo nunc breviter tanguntdicant: Nulla civitas illi in magnitudinis honore coaequari potest. Oculi enim carnalium nihil magnum noverunt, nisi quod corporeis oculis intueri possunt, et ideo comparatione praesentis vitae etiam coelestia despiciunt. Plus enim diligunt mundum quam Deum: plus amant filios quam angelos. Terrenam peregrinationem pro habitatione coelestis patriae deputant. Salutem corporis ducunt pro summa felicitate: aurum, argentum, et lapides praeponunt vitae coronis, et ideo comparatione praesentium gaudiorum nihil credunt esse illa et dicunt, Quae similis civitati huic
Abbreviated transcription (Latin):
supra appellant᷑ reges ipsi
dicunt᷑ modo mercatores
qui uidelicet infelici mer¬
catu ꝓ terrenis lucris am¬
mas cõmutant. Unde inse¬
quentib dicit᷑. Mercatores
tui erant pͥncipes terre. In
ciuitate aũt. homines in¬
telligunt᷑ diuitiis dediti. &
uoluptatib resoluti. Neq
enim ciuitas amicit᷑ auro
uel argento. aut cȩteris spe¬
cieb sed potius homines in
ea habitantes. Quibusdam
utiq pereuntib cum tex¬
terrens parit rebus suꝑ¬
tes eorum ut supra me mi¬
niinus lugent eo quod gła
illorum ꝑire uideat᷑. & alon¬
ge stant. quia nolunt illis
fieri socii neq in amissione
terrenarum rerum neq in
penis adquas eos trausisse
credunt. Una aũt hora inqͣ
tantas diuitias ꝑisse denun¬
tiat. hoc breue tempus intel¬
ligit᷑. a domini passione usq
adfinem scł dequa iohannes
dicit. filiol nouissima hora ẽ.

Expanded text:
supra appellantur reges, ipsi dicuntur modo mercatores, qui videlicet infelici mercatu, pro terrenis lucris animas commutant, unde in sequentibus dicitur, Mercatores tui erant principes terrae. In civitate autem homines intelliguntur divitiis dediti, et voluptatibus resoluti. Neque enim civitas amicitur auro vel argento, aut caeteris speciebus, sed potius homines in ea habitantes. Quibusdam itaque pereuntibus cum terrenis pariter rebus superstites eorum ut supra meminimus lugent, eo quod gloria illorum perire videatur, et a longe stant, quia nolunt illis fieri socii neque in amissione terrenarum rerum, neque in poenis, ad quas eos transire credunt. Una autem hora in qua tantas divitias perisse denuntiat, hoc breve tempus intelligitur a Domini passione usque ad finem saeculi. De qua Joannes dicit: Filioli, noviss