comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eratum aut seruens in trinitate eredendum ut nult dyonisius sẽs
ai nichil mequale et ennounꝰ nichil gr̃ de quale ut uult
echiꝰ nichil anteriꝰ posterius ue aut ininꝰ ut arriꝰ nichil exͣneũ
aut officiale ⁊ alten ut maccdomiꝰ nicħ ꝑsuisione auit surreccõne
in sertum ut manicheꝰ nichie corporeum ut mellito et intullis inchilcor¬
poralit̾ effigiatũ ut antropofornis et uadianus nichil sibi inuisibile
ut origenis. nichil creaturis iusibile ut fortunatus nichil moribus
uel uliuitate diuersum ut mareion inclul trinitatis eeneia ad ereatiuã
naturã deductum ut plato et terilliꝰ nnchil officio singulare nec alteri
cõmunicabile ut origenis nichil confusum ut sabellius sed totum ꝑfectũ¬
qr totum ex urio ei õnũ non tamen salitariũ ut presuniũt siluanꝰ et pra¬
xedios penchapolitana dampnabilis illa doccrina / Ouio ũsyon gͦ. idest

Expanded text:
creatum aut serviens in Trinitate credendum, ut vult Dionysius fons creatum aut serviens in Trinitate credendum, ut vult Dionysius fons Arii: nihil inaequale, ut Eunomius: nihil gratia aequalEthius; nihil anterius posteriusque aut minus, ut ait Arius; nihil extraneum aut officiale alterius, ut Macedonius; nihil persuasione aut subreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter effigiatum ut Antropomorfus et Vadianus; nihil sibi invisibile, ut Origenes; nihil creaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil Trinitatis essentia aut creaturarum natura deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare aut alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius, sed totum perfectum, quia ex toto unum, non tamen solitarium, ut praesumunt Silvanus et Praxeas, Pentapolitana damnab
Abbreviated transcription (Latin):
ne conũcta trimitas sine seꝑlicõne distincta Natus est gͦ dei filiꝰ
ex hoĩe et nõ ꝑ hoĩem idest non ex iuri coptu sient ebyon dieit sed cait¬
nem ex birgnre corpore trahens et nõ de celo secum afftrens sieut mar¬
cion origems et eutiees affirmant neq in phantasia idem absqi car¬
ue sicut ualentinus/ neq¬
id est putatiue ymagniatum sod
corpus uerã non tm̃ carnem ex carne sieut mareinus ses meml
deus ex diuinitate et uerus homo ex carne unius filius in diimͭ ͤ
uerbum patus et deus in home aiã et eouo aĩa nõ absq sensu et
rõe sua et caro eũ sensib suis per quos sensus ueros in passione et
ainte passionem carius sue solore suftunut Neq sic c̃. natus ex
ungine ut deitatis mitiũ horno nascendo acceꝑit qͣrͣ autẽpꝭ deuuu
cellus doeueruĩt sed et̾iuis deus homo ex uirgine natus ese/ nichil

Expanded text:
ne conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Natus est ergo Dei Filius ne conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Natus est ergo Dei Filius ex homine et non per hominem, id est non ex viri coitu, sicut Ebion dicit, sed carnem ex virginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut Marcion, Origenes et Entiches affirmant, neque in phantasia, id est absque carne sicut Valentinus, neqid est putative imaginatum: sed corpus verum, non tantum carnem ex carne sicut Marcianus sed verus Deus ex divinitate, et verus homo ex carne: unus filius in divinitate, Verbum Patris, et Deus in homine, anima et caro. Anima non absque sensu et ratione sua, et caro cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione, et ante passionem, carnis suae dolores sustinuit. Neque sic est natus ex Virgine, ut deitatis initium cellus docuerunt: sed aeternus Deus homo ex virgine natus est. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ seꝑata aut diuisa in natura dinitas ut arreꝰ blasphemat sed
deus pat̾ et filius et sp̃ẽ sanctus Non pater carnem assumpsit neq
sps̃ sc̃s sed filius tm̃̃ ut qui erat in diuinitate patris dei filius ip̃e fieret
in horẽ loĩs filius ne fu̾n nomen ad alt̾in transuet qui nõ eẽt natiui¬
tate filius dei/ gͦ filuis hoĩs fuctus est filius natus ẜm uenbaem nẽ¬
ex deo dei filius et ẜin ueritatem natiue ex homĩe horõ filus ut beritas
geniti nõ adopcione nõ appellacõne sedin utraq natiuitate filii nomẽ
uingenitũ dieimus manentem in duab sb̃ns situt ei nature ueritas
contulit non confusis naturis neq imxtis sicuti tiodiam uolunt¬
s societate uniti Deus gͦ honnẽm assumpsit homo in deum transi¬
uit nõ natiue ũsibilitate sieut apollonariste dicunt sed dei dignadõe
in diuina glorificatus in deum qr mutacio uel uersibilitas natiue

Expanded text:
neque separata aut divisa in natura divinitas, ut Arius blasphemat: sed neque separata aut divisa in natura divinitas, ut Arius blasphemat: sed Deus Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Non Pater carnem assumpsit neque Spiritus sanctus: sed Filius tantum, ut qui erat in divinitate Patris Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius: ne filii nomen ad alterum transiret qui non esset nativitate filius. Dei ergo filius, hominis factus est filius: natus secunex Deo Dei Filius, et secundum veritatem naturae, ex homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utraque nativitate filii nomen unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis neque imsed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit: homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae dicunt: sed Dei dignatione, in divinam, glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
eporte ꝑ muentores et sequares eoꝵ fidem impugnare solite sunt
quas eciam pater augustinꝰ ad uultheũ oraconũ soibeus satis
maĩfist declart Sed quia memoratus doctor in diffimoõib suis
eccãstica dogmata enudans quid credendendum quidie cauen¬
Dñ sit lucide destripsit omisso henticoꝵ cathologo fidei catholice
nu in loc opere inserenda censemus
redrnlus õnum deum eẽ. patrem et filiũ et spm̃ sauctum
deitatis qui sicut nñꝙͣ fuit nõ deus ita nũꝙ fuit nõ pater aqͦ
filuis natus a quo sp̃õ sc̃s̃ nõ natus qr nõ est filius neq ing̾e¬
nitus qr nõ est pater nes factus sp̃s sancturo qr nõ est ex ñch¬
lo s ex deo patie et deo Illio deus procideus pater ecernus eo
ꝙ habeat filium eternũ cuiꝰ eamus sit pater filius ecerius
oꝙ sit patri et spiũ sancco coeternus/ Ep̃o sanctus et̾ius eoꝙ sit pacri et
filio coeliuis non confusa in ũna ꝑsona triantas ut sabellius dicit

Expanded text:
er inventores et sequaces eorum fidem catholicam impugnare solitae sunt, quas etiam Pater Augustinus ad Quodvultdeum diaconum scribens, satis manifeste declarat. Sed quia memoratus doctor, in diffinitionibus suis ecclesiastica dogmata enumerans, quid credendum, quidve cavendum sit, lucide descripsit: omisso haereticorum catalogo, fidei catholicae jura in hoc opere inserenda censemus.e, « unum Deum esse Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum. Deitatis, qui, sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam fuit non Pater: a quo Filius natus, a quo Spiritus sanctus non natus, quia non est Filius; neque ingenitus, quia non est Pater; nec 399 factus, quia non est ex nihilo, sed ex Patre Dquod habeat Filium aeternum, cujus aeternus sit Pater. Filius aeternus eo, quod sit Patri et Spiritui sancto coaeternus. Spiritus sanctus aeternus eo, quod sit Patri et Filio coaeternus: non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
turũ et scẽs eum illo in delicus regnatiues sꝑandos siait nepos docuit qͣ
sinretcões gentes ignorantes dm̃ in angulis t̾rarũ in carne ieẜuandas
que ꝑ mille amiss regiimn t̾ra iustoꝵ instigante drabolo mouende sũt
ad pugnõ contra iustos regnantes/ et dño pio iustis pugnante imbie
igneo compestendas atq ita mortuos cũ cet̾is in impietate mortius ad
eterna supplicia in mooruptibili carne resuseitandas Nullũ enĩcoe¬
dimꝰ ad salutem ñ deomunitante uenire nullũ inuitatũ salutẽ suam
nͥ deo auxiliantẽ eꝑan nullũ ñ orantẽauxiliũ pronoen /nllã nolim¬

Expanded text:
turum, et sanctos cum illo in deliciis regnaturos speremus, sicut Nepos docuit, quturum, et sanctos cum illo in deliciis regnaturos speremus, sicut Nepos docuit, qusurrectiones, gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne servanda. Quae post mille annos regni in terra justorum, instigantead pugnam contra justos regnantes et Domino pro justis pugnante, imbre igneo compescendas: atque ita mortuas cum caeteris in impietate mortuis ad terrena supplicia in corruptibili carne resuscitandas. Nullum credimus ad salutem, nisi Deo invitante, venire: nullum invitatum salutem suam, nisi Deo auxiliante,
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ et condempnacõem sui eucharistiã ꝑcrꝑe s et secieta satiffacõne
solui mortalia erimina nõ neganius s mutato prius sclari habitu et con¬
fessoreligionis studio per uite corruꝓcionẽ et ugi ĩmo ꝑpetuo luta imfante
deo ita dũ taxat ut contrana pro his que penitet agat et eucharistiam
om̃ib diũcis supplex et sũmissus usq ad mortem ꝑcipiat Pertentia
uera est/ penitenda nõ admitere et admissa deflere satiffaco peritencie
est causas pcc̃eꝵ exeludere nec eoꝵ sigestibus aditũ indulgere In diui¬
is reꝓmissionib nicħ lienũ uel tansitõiũ expectemus sieut melitiaui spe¬
rant impeiarũ copulam sieut cherintꝰ et mareyon delerant uel qd ad er¬
bũ uel potum ꝑtinet siait papia auctore frenus et t̾cullianꝰ et lactãas
acquiescũt neq ꝑ mille annos postresurieccõem xpĩ reguũ incerra fu¬

Expanded text:
judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus: sed mutato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut contraria pro iis, quae poenitet agat, et Eucharistiam omnibus Dominicis supplex et summissus usque ad mortem percipiat. Poenitentia vera est, poenitenda non admittere, et admissa deflere. Satisfactio poenitentiae est causas peccatorum excludere: nec earum suggestionibus aditum indulgere. In divinis repromissionibus nihil terrenum vel transitorium expectemus, sicut Meliciani sperant: non nuptiarum copulam, sicut Cerinthus et Marcion delirant: non quod ad cibum vel pque post mille annos post resurrectionem regnum Christi in terra fu
Abbreviated transcription (Latin):
ord̃nus pestis q qui duo prmaipia sisi ignta intuducuit ut cacdo. et liaexo
et artheman et fotmꝰ Ex istis inꝙ̃ si qui ad nõs uenerunt non requirẽdũ
ab his utuũ baptisati sintan nõ sed hoc tm̃ si eredant meccĩe fidem ee baptisẽ¬
cur ecc̃astioo baptisinate Cocidie eucaristie cõmumonem ꝑciꝑe nec laudo ne
in affectu peccandum nron sit habentem adhuc uoluntatem peccandi gn¬
uari magis dico eucharistre ꝑceporone quã purificani et ideo ꝙuis quis
peceato mordeatur peccandi de ertero non habeat uolinitatẽ et cõmumeatu
satis fuciat lac̃mis et oranib et confidens de dnĩ miã qui pccã pre confessi
om donare consueuit a credat eucharistiam intrepidus et securꝰ fi hoc de illo
dico quẽ capitalia et mortalia pccã non grauant. Nam quẽ mortalia
crumina post baptismũ cõmissa p̾mũt ortor prius pu ͦ. peuitencia satif¬
facere et ita sacerdotis iuditio reconaliatũ cõmumiomi sociari si uult nõad

Expanded text:
ordinis pestisque, qui duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdo et Marcion: et Harithemon et Fotmus. Ex istis inquam siqui ad nos venerint, non requirendum ab iis, utrum baptizati sint, an non: sed hoc tantum, si credant in ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate. Quotidie Eucharistiae cin affectu peccandi non sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi de caetero non habeat voluntatem, et communicaturus satisfaciat lacrymis, et orationibus, et confidoni donare consuevit: accedat ad Eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gravant. Nam quem mortalia crimina post baptismum commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult: non ad
Abbreviated transcription (Latin):
sus siftens in corpore et eapabilit est sue faccure/ Signa et prodigia et
sanitates etiam peccatores in noĩe dñi fadere ab ip̃o deo didicimꝰ et cim
alios hac p̾sumpooue uiuent sibi per ambicõnem huãne glorie nocent qr
fier xpĩauũ non tam̃ sc̃mm si intemꝑatis et asꝑis morib agat tpãtis aũt¬
et placidis morib eciam absq signoꝵ efficia et sc̃m ꝑfẽctũ et dei hoiem̃
int ẽẽ iustuo uel sc̃s cum affeccu teneat sauccitatem nõ enĩ natiue iuu

Expanded text:
subsistens incorporeus capabilis est suae facturae. Signa et prodigia et subsistens incorporeus capabilis est suae facturae. Signa et prodigia et sanitalios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent; quia fieri Christianum, non tamen sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat; temperatis auteit esse justus vel sanctus, cum affectu teneat sanc
Abbreviated transcription (Latin):
sus timore por̃te expectant resurrectõem corꝑis sui ut cum ip̃o ad penam
conldcautur et̾uã Penitenciã abolere peccata indubitant̾ credumꝰ etiam
si m ultno utte spĩ amissoꝵ peniteat et publita uel suppliti lamenta¬
cione pecrata prodautur qr ꝓpoĩtum dei qd decieuit saluare qd ꝑierat stat
mimobile: et ideo qr uoliuitas nõ mutatur sie emuendacõne uite sitem
a pordicõne penitendo / et saluatus mmiẜacõne dni uiuat/ Si quis aliter
ilboet uffectõnum inditiis colligi exꝑmiento diditimꝰ secieta aũt cordis
solus ille uouit adquem dicitur tu solus nosti corda filiorum homñ/ non¬
ouis̃ oogitacõnes nr̃e male semꝑ instinctu dyaboli excitantur/ sed aliquo¬
tieus ep urẽ arbitui motu mou̾ent/ Bone aũt aogitacõnes semꝑ a deo st̃
oppssione muri mlabi aũt menti illi soli possibile est qui arauit qui nã

Expanded text:
sub timore positae exspectant resurrectionem sui corporis, ut cum ipso ad poenam sub timore positae exspectant resurrectionem sui corporis, ut cum ipso ad poenam convertantur aeternam. Poenitentiam abolere peccata, indubitanter credimus, etiam si in ultimo vitae spiritu admissorum poeniteat: et publica vel supplici lamentatione 42 peccata prodantur, quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat , stat immobile; et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempa perditione poenitendo, et salvatus miseratione Domini vivat . Si quis aliter illo et affectionum indiciis colligi experimento didicimus. Secreta autem cordis solus ille novit ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominr: sed aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt: bonae autem cogitationes semper a Deo sunt. oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est, qui creavit: qui natura
Abbreviated transcription (Latin):
nine uitis et aqua nixtum qd post cenã dabatur. Ses et de latere
euis qd laucea ꝑfossũ est aqua eum sangniẽ egressa uinũ de uera
carius eius uite cum aqua expssum onditur DBona est caro nr̃a et
ualde bona ut pote a bono. et solo deo condita et nõ est mala ut uolũt
sedunamꝰ et opianuam patricianus nec mali causa at docuit flori¬
nus ned ex malo et bono compacta ut manicheꝯ Rasphemat, sed cum
sit doeacioneformar bona arbitrio anniue efficitur nobis uel bona uee
tuitur ante tribimal xp̃i in qua ꝑserat aniina ꝓpria corporis ꝓut
gessit siue bonũ siuie malum/ In resimeccõne exmortuis sexus
forma non muacabitur sod uir mortuus iesurger in forma uui et femina in
uoritate dñi ꝑ indebitam eius mortem de seruili condicõne liberarentur Post
ad xpm̃ uadũt expectantes resurretc̃õem corporis sui ut ad integrã et ꝑpetuã
beatitudinem eum ip̃o pariter immittentur sicut et peccatoꝵ aĩe in inferũ

Expanded text:
r. Sed et de latere ejus quod lancea perfossum est, aqua cum sanguine egressa, vinum de vera carnis ejus vite cum aqua expressum ostenditur. Bona est caro nostra et valde bona: utpote a solo et bono Deo condita, et non est mala, ut volunt Sethianus et Opinianus et Patricianus: nec mali causa, ut docuit Florinus: nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat: sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona vel tuitur ante tribunal Christi: in qua perferat anima corporis prout gessit, sive bonum, sive malum. In resurrectione ex mortuis sexus forma non mutabitur: sed vir mortuus resurget in forma viri: et femina in ctoritate Domini per indebitam ejus mortem de servili conditione liberarentur. Postad Christum vadunt, exspectantes resurrectionem corporis sui: ut ad integram et perpetuam beatitudinem cum ipso pariter immutentur: sicut et peccatorum animae in inferno
Abbreviated transcription (Latin):
lati suꝑ in terram .x.dibuũ et ex patre siue lege israelitaꝵ consue¬
tudiuem optinent isti pphas non ieaipiũt atq in obẜuacõnib suis
a uideis om̃ib seꝑantur quoꝵ uꝑsticio proculdubio emib nota est¬

Expanded text:
lati sunt in terram decem tribuum: et ex parte sine lege Israelitarum consuelati sunt in terram decem tribuum: et ex parte sine lege Israelitarum consuetudinem obtinent. Isti prophetas non recipiunt, atque in observationibus suis a Judaeis omnibus separantur: quorum superstitio procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset ppło dei płiq relinquentes uxores suas babylonus mulierib
ex eis geniti dum reu̾si eeñt de babiloma diuiserũt se ab om̃t pło et
assumpserãt sibinomen iattantie Meriste separant scuipturas nõ
ciedentes omĩb ꝓpħis dicentes aliis et alus spĩtib ilłos pplaesse Sa¬
dacei qui interpretanitur iusti uendicant em̃ sibi quod nõ sunt ne¬
gaut iesucrectõtin dicentes dictum est in genesi ade de term es et in
terrã ibis hi quĩq tñ libios legis accipunt ꝓpħaꝵ aũt uatiemia
respuñt  Pharisei negant xpm̃ uenisse nec ulla uue supͣdictis
cõmunicant / Phariser si quidem et saducei inter se contrarq
sunt nom phansei ex hebier in lacmũ interpietantur diuisi eo qd
budiẽtnum et obẜuacõnũ quas illi de uterosis uoeant. iusticiam pie¬
foraut unde et diuisi uocantur appłõ quasi per iustitiam herodiã¬
in nam tp̃ib saluatores hec heresis suuexit an herodem magnifita

Expanded text:
venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi nomen jactantiae. Meristae separant scripturas, non credentes omnibus prophetis; dicentes, aliis et aliis spiritibus illos prophetasse. Sadducaei interpretantur, justi: vendicant enim sibi, quod non sunt: negant resurrectionem, dicentes: dictum est in Genesi Adae: De terra es, et in terram ibis . Hi quinque tantum libros legis recipiunt: prophetarespuunt. Pharisaei negant Christum venisse, nec ulla in re supra dictis communicant. Pharisaei quidem et Sadducaei inter se contrarii sunt. Nam Pharisaei ex Hebraeo in Latinum interpretantur, divisi: eo quod traditionum et observationum, quas illi deuterosios vocant, justitiam praeferant: unde et divisi vocantur a populo quasi per justitiam. Herodiani. Temporibus Salvatoris haec haeresis surrexit. Hi Herodem magnificab
Abbreviated transcription (Latin):
multis anius suꝑstites ꝑ etatem delerant et erant suꝑsticõne quãdam
nestientes q lieteres coiluit aut ueterũ ignari assciscant lucietius aũt
suꝑsuicõem dicit suꝑstanciũ rerum id ẽ celestiũ et diumoeo que suꝑ noc
staut/ sed male dicit heretiooꝵ eñ dognata ut facile possint agnosc
causas cor uel noĩa de monstrati oportet
De heresibus iudcorum

Expanded text:
multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male dicit. Haereticorum autem dogmata ut facile possint agnosci, causas eorum vel nomina demonstrare oportuit. § 4 De haeresibus Iudaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
dogina eporgitantes arbitrio suo de ecc̃a redesserunt Inde gͦ here ses dcã
greca noce ex ine̾pretacõne elatõnis qua quisq arbituo suo ad instituẽda¬
siead suscipienda quelz ip̃e sibi eligit/ Nobis uero nichil ex ñõ ar
diplõs dei habemus auctores qui nec ip̃i quicꝙ ex suo arbituo quos in¬
ducerent elegerũt s acceptam axp̃o sistiplmam fidelit̾ nacionib assi¬
gnauerũt Itaq etiã si augelus de celis alit̾ euuãgelizauent a uathema
uccabitur Secta a sectando et tenendo noĩata nam sectas dicimus
habitus ammoꝵ ac instituta euta disciplmam fidelit̃ uel ꝓpoĩtum qũẽ
tenendo secuntur longe alia in religionis eultu opinanteẽ ꝙͣ ceter
ut etteri solo congiegadõnis delectatur discibio / fit aũt scisma eum i¬
cunt om̃s nõs sanctificamꝰ ĩmũdos et ceta similiã duꝑsticio dicta

Expanded text:
dogma excogitantes arbitrio suo de ecclesia recesserunt. Inde ergo haeresis dicta dogma excogitantes arbitrio suo de ecclesia recesserunt. Inde ergo haeresis dicta Graeca voce ex interpretatione electionis, qua quisque arbitsive ad suscipienda quaelibet, ipse sibi eligit. Nobis vero nihil ex nostro arApostolos Dei habemus auctores, qui nec ipsi quidquam ex suo arbitrio, quod inducerent, elegerunt; sed acceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus assignaverunt. Itaque etiam si angelus de coelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur . Secta a sectando et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum, ac instituta circa disciplinam fideliter, vel propositum quem quod tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes, quam caetut caeteri: solo congregationis delectatur discidio. Fit autem schisma, cum dicunt homines: Nos sanctificamus immundos, et caetera similia. Superstitio dicta
Abbreviated transcription (Latin):
tum est / xpĩaui aũt olim a uideis qͣi ept obꝓbriũ irazarei uocalant᷑
pio eo qd dcm̃ est dñs ñr na acq saluator a uico quolum galilee
nagareꝰ sit appellatus non se aũt gletur xpĩanũ qui nomẽ habet
et facca nõ habet ubi aũt fuerit secutũ nomen opud ecrtissime illes¬
xprams qr se factis ondit xpĩanũ am̃ibulans sieut et ille ambula¬
uit aquo et nomen traxit Catholicus ipuũsalis siue gñalit inter¬
pretatur nam gieti dmũsale catholicai uecant Drthodoxus
imp̃cr renatus into precari põt Cathecuninuis pro eo ꝙ ad hu
nem fidei competit gram̃ xp̃i inide et a pecondo competentes uocati Rarcꝰ
ppłaris los emũ grete ppłs dicitur Pieselitus idest aduena et eiueñti¬
suo qui mistebatur ppło dei grecum est
erelis grete ab electione uocatur qd scil unusquisq is sibi de
herese et scismate eligat qd melius illi eẽ iuderur ut philosophi
ꝑypatici achadematiti et epicurei et steici ł siqui alii. qui pũsie

Expanded text:
azaraei vocabantur, pro eo quod Dominus noster atque Salvator a vico quodam Galileae Nazaraeus sit appellatus. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime illequia se factis ostendit Christianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus nuper renatus, interpretari potest. Catechumenus pro eo, quod adhuc onem fidei competit gratiam Christi. Inde et a petendo competentes vocati. Laicus, popularis. Laos enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est, advena, et circumcisus, qui meresis Graece ab electione vocatur, quod, scilicet unusquisque id sibi de hismate eligat, quod melius illi esse videtur, ut philosophi peripatetici, Academici, et Epicuraei, et stoici: vel siqui alii, qui perversum
Abbreviated transcription (Latin):
llllus dcts aiaciendo bñde et piscatoriũ rettaculum dicitur
ħuis artiue ẽ. aueptod lapides pibeus fenie hastas pondẽ libiuto iacẽ
sagictus aleu emnictere
De bartute re uie

Expanded text:
us dictus a iaciendo. Unde et piscatorium rete iaculum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu emittere. De virtute . Vi
Abbreviated transcription (Latin):
mensitas est ut in genesi legitur empti sunt fentes abxssi mo¬
gue Iem abyssus meffabitia iudicia dei designat ut est hoc
indicia tua ab yssus multa Item abyssus inferũ significat
ut apls ait ant quis descendit in abyssum idest xp̃m a mortuis
uduee qttem a sus oocaa homñ deuotat fãcinor̾ib tenebosa ut
est illud beati iob abxssus dicet nõ est in me. et mare loquet᷑ non
est mecum d  Ac non et abyssus suꝑstieiosis atqi persecutoribus
ectĩẽ comparatur qr sicut palliũ subiecta coꝑit ita illi nuddum fedis¬
fima suꝑsticione texerũt ut non solum medioeres honũes ẜ in ꝑuiciẽ
suant ⁊ põs quoq sc̃oe uuos atq emimentissimos tormentes corporum
noribus tenebiosa ut in amos uodauit iudieud̃ dñs et deuorauit abys¬
sum multã. dbyssus dampnacio pccõrum sempit̾na ut in ios esti¬
mauit abyssum quasi seuescentem idest dyabolus ꝑ ministios suos pu¬
tabat ꝙ pena impiorum fuiem habitura sit/ Abyssus inferuo ut in

Expanded text:
mensitas est, ut in Genesi legitur: Et rupti sunt fontes abyssi magnae . Item abyssus ineffabilia judicia Dei designat, ut est hoc: Judicia tua abyssus multa . Item abyssus infernum significat, ut Apostolus ait: Aut quis descendit in abyssum? id est, Christum a mortuis reducere . Item abyssus corda hominum denotat facinoribus tenebrosa, ut est illud beati Job: Abyssus dicet: Non est in me, et mare loquetur: Non est mecum . Nec non et abyssus superstitiosis atque persecutoribus ecclesiae comparatur: quia sicut pallium subjecta cooperit, ita illi mundum foedissima superstitione texerunt; ut non solum mediocres homines, sed in perniciem suam ipsos quoque sanctos viros atque eminentissimos tormentis corporum noribus tenebrosa, ut in Amos: Vocavit judicium Dominus, et devoravit abyssum multam . Abyssus damnatio peccatorum sempiterna, ut in Job: Aestimavit abyssum quasi senescentem ; id est, diabolus per ministros suos putabit quod poena impiorum finem habitura sit. Abyssus infernus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
non caro si dña cognco intelb̃ Cadem racõe qua ꝑ faciem cũspectã quisq̃
ceguoscitur hoc. n. in or̃one dicitur deo Ostende nobis faciem tuã sc si dicat᷑
cognantur hoc est quem uidere per spetliñ dicuntur Nam et situs et hĩtus
et locus et tempus in deo non proprie s ꝓsiilitudinem translare̾ dicutim
Qmppe sedere super cherubm dicitur quod est ad situm et abyssus tamꝙ̃
uefiimentum amctus quod est ad hitum ⁊ anni tui non defficient quod ad
⁊inppħa plaustri portantio femum spẽo ad deum ducitur et ħec om̃ia ꝑ fig̃a¬
huana et nitue atq affectuo huam ꝑ figuram deo ascribuntu ea q̃ de hus
occulta et spualia indimo preceptie minisela ut est in psalmo paspebre eius
suie in operibus sanctor utan genesi odoratus est dñs odorem suauitatꝭ/. Os
dñi filius eiuit uelẜmo ad hores ut in salomone Oe dm̃ locutum ẽ et alibi Os.
Facies mea precedet te et in psalo Facies dmi dimisit eor/ uerbum dñi filius

Expanded text:
intelligitur, eadem ratione qua per faciem conspectam quisque cognoscitur. Hoc enim in oratione dicitur Deo: Ostende nobis faciem tuam ; ac si diceretur: conantur, hoc est, quem videre per speculum dicuntur. Nam et situs, et habitus, et locus, et tempus in Deo non proprie, sed per similitudinem translate dicuntur. Sedere quippe super cherubin dicitur, quod est ad situm; et abysso tanquam vestimento amictus, quod est ad habitum; et: Anni tui non deficient ; quod ad et in propheta plaustri portantis fenum species ad Deum ducitur: et haec omnia per fighumana et habitus atque affectus humani per figuram Deo ascribuntur, breviter eaae Deum Domini occulta et spiritualia in divinis praeceptis mysteria, ut est in psalmo: Palpebrae ejus  est Dominus odorem suavitatis . Os Domini, Filius ejus vel sermo ad homines, ut in psalmo: Os Domini locutum est ; et alibi: Os Facies mea praecedet te ; et in psalmo: Facies Domini dimisit eos. Verbum Domini, Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
Deua autem qui non factus quomodo est ꝑ fectus. S hoc uocablm sumpsit huana¬
dici possit qñ de deo iiclil digne humauuo ẜmo sicut sunt et alia Creator
dcus ꝓ totius mũdi redus ab ip̃o creatis inciril .n. est quod non orgium a deo
traxerit/ Ipe et uiuis qr diuidĩ non pt̃ uel quia nichil aliud ẽẽ pocest qd
tantũdꝰ capiat potestatis Det ĩ que de deo dicta sunt ad totã ꝑtinent
trinitacem gropter unam et coet̾nam subam siue in pr̃e siue infilio eius
siuie de inferioribus qr inꝓp̾a natura muisibilis et incorporeus est Pro efficiᷝ
infinuet Et qr omña uidet dicatur occulus Et propt̾ quod audit om̃ia dica᷑
aures pro eo autem ꝙ au̾titum ambulat pro eo ꝙspettat stat Sic et in cet̾is
hoꝵ similib ab ln̾anio montibus trahitur sumlitudo ad demm sicut est obli

Expanded text:
Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? sed hoc vocabuluDeus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? sed hoc vocabuludici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit, sicut sunt et alia. Creator dictus pro totius mundi rebus ab ipso creatis. Nihil enim est quod non originem a Deo traxerit. Ipse et unus, quia dividi non potest, vel quia nihil aliud esse potest quod tantundem capiat potestatis. Haec igitur, quae de Deo dicta sunt, ad totam pertinent Trinitatem propter unam et coaeternam substantiam, sive in Patre, sive in Filio eius sive de inferioribus: qui in propria natura invisibilis et incorporeus est, pro efficieinsinuet: ut quia omnia videt, dicatur oculus; et propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat: pro eo quod exspectat, stat. Sic in caeteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obli
Abbreviated transcription (Latin):
suctumbit ĩ on eñ accingunt enmi ulle passiones ut libido iracmdra cupidit᷑ꝭ
tior meror iuidia et cetera quibus mens hnmuana turbatur s cum deuo diti᷑
ntisci aut gelare aut dolere nr̃o usu dicitur glpud denu .i. ꝑtinbaco nuilla est
apud quẽ trarisquilitas sũma est Simples .i dicitur siue non amttendo quod
h̾t̃ seu qr non aluid est ip̃e et aliud quod in ipo est sicut in homĩne ca alud est ẽẽ¬
Ded quod habet hoc est et omña uiuis est ac ꝓ inde simplex est qr siͥm eo ad accodi
bonũ non tamon ẽẽ potest et sũmum̃ incorporeus autẽ uel incorporalis idro
dicieur deus ut spus credatur uel intelligatur ee non corpus Nam dũ dicieur
spuo euis significatur sba Inmensus quemicta concludat et ip̃e anemine
concludatur si om̃ia intra eius oiepotentiam coarceaitur. Perfectus dicĩ
qruil ei potest adici et tamem de cosũmacõne aliciuꝰ facti perfeao dicitur

Expanded text:
subcumbit. Non enim adtingunt eum ullae passiones, ut libido, iracundia, cupiditas, timor, maeror, invidia, et cetera quibus mens humana turbatur. Sed cum dicitur Deum irasci aut zelare aut dolere, nostro usu dicitur. Apud Deum enim perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Simplex autem dicitur sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse et aliud quod in ipso est, sicut in homine, cuius sed quod habet, hoc et est, et omnia unus est; ac proinde simplex est, quia non in eo aliqubonum, non tamen esse potest et summum. Incorporeus autem vel incorporalis ideo dicitur Deus, ut spiritus credatur vel intelligatur esse, non corpus: nam dum dicitur spiritus, ejus significatur substantia. Immensus, quod cuncta concludat, et ipse a nullo concludatur, sed omnia intra ejus omnipotentiam coarctentur. Perfectus dicitur, quia nihil ei potest adjici. Et tamen de consummatione alicujus facti perfectio dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
non nouit solus autem pater cum filio et spũ sancto uenicit̾ est tꝰ eencie
compatum ee nr̃m non ẽe est unde et in colloquis dicimus uiunit deus qui
dñs eo ꝙ dñetur areature omicte uel ꝙ creatura oĩs dñatui eius deẜuiat
quod in deo tantum ponitu. quod eciam in alła in nouissima subã sonat
et głosum dei nomei ufficunit dicitur autem meffabilis non qr dixi non
potest si quia fuini sensu et intellectu hnano millatenus pocest Et iõ qr
de eo nclrl digne dici potest ieffabilis est Dermũ sadday .i. ompotens
paciendo quod non nilt / quos si ei accideret nequaquã om̃ipotes eẽt facit
enĩ quod uilt et inde om̃ipotens Item omĩpoteno eo ꝙ ipũis sunt oĩa que
uñ et ñto cmicte pp̃onitur creature inmortalis sicut de eo senptũ est
qui solus habet inmortalitatom qr in eius natura milla est cõmutaciõ nam

Expanded text:
non novit. Solus autem Pater cum Filio et Spiritu sancto veraciter est; cujus essentiae non novit. Solus autem Pater cum Filio et Spiritu sancto veraciter est; cujus essentiae comparatum esse nostrum, non esse est. Unde et in colloquio dicimus: Vivit Deus, qui d dominetur creaturae cunctae, vel quod creatura omnis dominatui eius deserviat. quod in Deo tantum ponitur, quod etiam in alleluia in novissima syllaba sonat. et gloriosum Dei nomen efficiunt. Dicitur autem ineffabilis, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu humano nullatenus potest; et ideo, quia de eo nihil digne dici potest, ineffabilis est. Decimum Saddai, id est, omnipotens. patiendo quod non uult; quod ei si accideret, nequaquam esseenim quod vult, et inde omnipotens. Item omnipotens, quod ipsius sunt omnia quae Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. Immortalis, sicut de eo scriptum est: Qui solus habet immortalitatem ; quia in ejus natura nulla est commutatio. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
in latum̃ dicitur deuo quod nom̃ in lacuniũ est exgieta appellacõr
est crinitatꝭ pertinẽs ad prem et filium et ad sp̃m sanccum sid quã trinitatem
sabaots quod uocatui. in laruũ eoctituũ siue unitutum de quo in yfalio ab¬
angelo dicitur Ous est iste rex głie dño untutũ Sint autẽ hõi ordiacões
subiacent Quĩtum elyon quodint̾pretatur in latinũ etcelsus qui suꝑ celos
dictus pro ualle celsus Ex .ii. pro ualde ponitur sicut exumꝰ .i. quasi ualde
enrens Sextum ieie .i. qui est deus .ii. solus qui et̾nus est sic est qr ecordiũ
non kx̃ eentie nomen tenet Noc i. nomen adsauctũ moysem ꝑ angelum
est delatum q̃renti quod eet nomen eius qui eum pergtere precipiebat ad
est ea que comutabilia sunt qͣi non sunt quod enĩ dicitur fuit non est et qd
dicitur erit mĩdum est Deus autem tautum ee nouit fuisse et fuctin ẽe

Expanded text:
in Latinum Deus dicitur. Est autem in Latinum ex Graeca appellatione in Latinum Deus dicitur. Est autem in Latinum ex Graeca appellatione est Trinitatis pertinens ad Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum. Ad quam Trinitatem Sabaoth, quod vertitur in Latinum, exercituum sive virtutum. De quo in psalmo abangelis dicitur: Quis est iste Rex gloriae, Dominus virtutum? Sunt autem nomen est Elion, quod interpretatur in Latinum excelsus, qui super coelos dictus pro valde celsus. Ex enim pro valde ponitur, sicut eximius, quasi valde eminens. Sextum, Ieie, id est qui est. Deus enim solus, quia aeternus est, hoc est, quia exordium non habet, essentiae nomen tenet. Hoc enim nomen ad sanctum Moysen per angelum est delatum. Quaerenti enim quod esset nomest, ea quae mutabilia facta sunt non sidicitur erit, nondum est. Deus autem tantum est; non novit fuisse, et futurum esse
Abbreviated transcription (Latin):
anterẽe non enĩ adem officium est euuangeliũ xp̃i inpulpito ecclie poplõ p̾dicare
et in placito seculaniũ lites forenses inter rixantes decernere hec gͦ cumisc̾b̾am
sauctis unis prolatam obrecordacõnem breniter cõmemorare Credo om̃ te
magio uelle int̾no conspettui conditoris tui salubritꝰ placere ꝙ̃ fauorib huaĩs
foriseca maniter extolli ideo quod bene inẜuicio dei agere cepisti hoc melius
semp operando nsq infinem perficere satagao ut in p̃mis et in ultis comisacois
ualeas quatẽ tibi in extremo uidicio ip̃e summꝰ pĩfamilias cum cet̾io electis
dicat Ouge serue bone et fibelio qr suꝑ pauca fuist sialis supra multa te
sunt ideo ꝙ milla infirmitate opp̾mitur si fortio est et sufficiens
ad oña per̃petrandi Scd̃m nom̃ eloym / Cerciũ eloe. quod utroq

Expanded text:
interesse. Non enim idem officium est Evangelium Christi in pulpito ecclesiae populo praedicare, interesse. Non enim idem officium est Evangelium Christi in pulpito ecclesiae populo praedicare, et in placito saecularium lites forenses inter rixantes decernere. Haec ergo cum scrisanctis viris prolatam ob commemorationem breviter commemorare. Credo enim te magis velle interno conspectui conditoris tui salubriter placere, quam favoribus humanis forinsecus inaniter extolli. Ideo quod bene in servitio Dei agere coepisti, hoc melius ac melius semper operando usque in finem perficere satagas: ut in primis et in ultimis conversatvaleas; quatenus tibi in extremo judicio ipse summus paterfamilias cum caeteris electis dicat: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te sunt, ideo quod nulla infirmitate opprimitur, sed fortis est et sufficiens ad omnia perpetranda. Secundum nomen Eloi. Tertium Eloe, quod utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ conuentibus quasi arbitres presideant et coꝵ conflictuũ Iudicro fiat̃
Quod tamon nullomo apło consentit qui ait Nemo iiplitãs deo iiplicat se
neroris setulaubus ue ei placeat tuu se probanit nã qui certat an agone neon
coronatin insi legitine certauerit Item alibi ait Si quos contemptibles habetis
hos constituite ad indicandum setularia necgtotia multo enĩ melius est laborare/
ep̃m in doctrina uerbi obsalutem aĩaꝵ sibi cõmissaꝵ q̃ in disponend et diffimedio
lites ryas q incessanter. mouent et uanisquisq in liuis alter superare contendit
Nusquam emi inscuipturis sacris legitur ip̃e saluator aut discipli eius noc egisse
siue docuisse Ienit᷑ tamen in euuangelio scriptũ qd quid homo rogauit ip̃m
mediatorem ñm ꝙ fratri suo uberet ut dmideret secum hereditatẽ suam cui
probauit se nole doccores enuangłii curis et rixis secularibus occupari nes

Expanded text:
in eorum conventibus quasi arbitres praesideant, et eorum conflictuum judices fiant. Quod tamen nullo modo Apostolus consentit, qui ait: Nemo militans Deo implicet se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit. Nam qui certat in agone, non coronatur nisi legitime certaverit . Item alibi ait: Si quos contemptibiles habetis, hos constituite ad indicandum saecularia negotia . Multo melius est enim laborare episcopum in doctrina verbi Dei ob salutem animarum sibi commissarum, quam in disponendis et definiendis ditatem lites et rixas incessanter movent, et unusquisque in his alterum superare contendit. Nusquam enim in Scripturis sacris legitur ipse Salvator, aut discipuli ejus, hoc egisse sive docuisse. Invenitur tamen in Evangelio scriptum quod quidam homo rogaverit ipsum Mediatorem nostrum quod fratri suo juberet ut divideret secum haereditatem suam. Cui probavit se nolle doctores Evangelii curis et rixis saecularium occupari vel
Abbreviated transcription (Latin):
prouidiñ ab extioꝵ negocioꝵ cura absoluit te ꝙ in pastoralis cre
officiũ sublimauit Cogitabam quid tue stitati gratum et utile ĩlbẽdo
conficerem quod heres ob cõmemoracõem in pauce buter annotatũ
quod ante multoꝵ codicum amplitudine et facnida oratoꝵ locucone disertum
copiose legistr Neq eni michi ignotum est qualem infesturacõnem siẽas noy
solum a pactanis qui tibi confines sunt si eciam apopłoꝵ turbis que ꝑ insoleñ
et amprobitatem moꝵ tue paterntati non. paritam molestiam ingermt Et ob
hot frequenti oĩonr atq assidue lecdoi te uacare non ꝑmittunt Het em̃ om̃ia

Expanded text:
providentia ab exteriorum negotiorum cura absolvit, teque in pastoralis curae officium sublimavit, cogitabam, quid Tuae Sanctitati gratum et utile in scribendo conficere possem: quo haberes ob commemorationem in paucis breviter adnotatum quod ante in multorum codicum amplitudine et facunda oratorum locutione disertum copiose legisti. Neque enim mihi ignotum est qualem infestationem habeas, non solum a paganis qui tibi confines sunt, sed etiam a populorum turbis, quae per insolentiam et improbitatem morum Tuae Paternitati non parvam molestiam ingerunt, et ob hoc frequenti orationi atque assiduae lectioni te vacare non permittunt. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ee dixi incomꝑacõne ip̃ius nec comꝑaui illi lapidem preciosum qm̃ om̃e aurũ
in comparacone illiuis arena est et tanquam lutũ estrmabꝰ argentũ incospectp
illius super salutem et spem dilexr eam et proposu pro luce here illam qm̃ an
extingnibile est lumen eius ueneꝵt aut̾ michi omĩa bona pariter cum illa Nã
xpi ilui enucutꝰ uerbis fidei et bone dott̾ne quã assecutus es arecipe hoc et
facies et eos qui te audient unde decet te molrl aliud p̾ponere meditacõmi dm̃e
legia et doctrine derbi dei nec ullomo d deserere ea proptꝰ mũdanam curã et
secularia negocia qd hec maxiniũ impedimentũ facut̃ eꝑi diumno apud eose

Expanded text:
e duxi in comparacione illius nec comparavi illi lapidem preciosum, quoniam omne aurum in comparacione illius arena est exigua et tamquam lutum estimabitur argentum in conspectu illius. Super salutem et speciem dilexi eam et proposui pro luce habere illam, quoniam inextinguibile est lumen illius. Venerunt autem michi omnia bona pariter cumJesu, enutritus verbis fidei, et bonae doctrinae, quam assecutus es. Praecipe haec et facies, et eos qui te audiunt. Unde decet te nihil aliud praeponere meditationi divinae legis, et doctrinae verbi Dei: nec ullo modo debes ea deserere propter mundanam curam et saecularia negotia: quia haec maximum impedimentum faci
Abbreviated transcription (Latin):
ipius usq infinem luc habet eum protectorẽ et adiutorem in futtura bero
uita fidelissimũ bom studii remimeratorem et gaudii eterm largitorem
Iccirro due mi Rex ante omia semp scudium sit tibi addistendam et sapiam
diuinam subiettos ꝙ tibi idip̃m agere precipias quato merito Rex noiari
possis qui temet ip̃m et om̃s tibi obediontes scdm̃ uolinitatem dei regere
et in uiam ueritatis ducere conaris Sic ꝙ fiet ut cum aꝑꝑuent rex regum
et dñs dñoꝵ sedent q in sede maiestats sue et congregate fueruit ante
enm om̃s genteo ut recipiant omnes inx̃ meritoꝵ qualitatẽ aut p̾miũ aut
penam tunc tu cum tuis adextis eius scano audias illam amablem sciãm
mer possidete paratum uobis regnũ ab ongine mũdi. Sic ꝙ iistus stor

Expanded text:
ipsius usque in finem, hic habet eum protectorem, in futura vero ipsius usque in finem, hic habet eum protectorem, in futura vero vita fidelissimum boni studii remuneratorem et gaudii aeterni largitorem. Idcirco, domine mi rex, ante omnia semper studium sit tibi ad discendam sapientiam divinam, subjectosque tibi idipsum agere praecipias: quatenus merito rex nominari possis, qui temetipsum et omnes tibi obedientes secundum voluntatem Dei regere et in viam veritatis ducere conaris: sicque fiet ut cum apparuerit Rex regum, et Dominus dominorum sederit in sede majestatis suae, et congregatae fuerint ante eum omnes gentes, ut recipiant omnes, juxta meritorum qualitatem, aut praemium aut poenam, tunc tu cum tuis a dextris ejus stans, audias illam amabilem sentenmei, possidete vobis paratum regnum ab origine mundi . Sicque insertus
Abbreviated transcription (Latin):
Ecdicum et quetimq sunt absconsa et imꝓnisa didici Omnium em̃ artifex
fasomonis qui petut as po sibi dari cor docibile ut indicare posset di ppłm
suid et distern᷑ mnter bonĩ et malum ubi ita siriptũ est placuit gͦ coiam
dũo ẜmo q ralomon tẽm huistemodi postulasset Et dixit dñs salomoni
qma posulasa uchun hioc et non petisei tibi dies multos nec diuicias mrãs ꝙ
minicorum tuoꝵ s postulasti tibi sapienciam ad discernendum indicium Ecce
feci tibi secudum sermones tuos et dedi tibi cor sapieus et intelligeus in
tantum ut millus aute te smilis tibi fuerit nec post tesuregius sit s
et hec que non posuulasti dedi tibi dinicias sailicet et crliam ut nemo fuent
similis tibi in regibus crnctis retro diebus Si añ ambulani̾s in uis meis
⁊ custodiers precepta mea et mandata mea sicut ambuleant daius. pater
tuus longos faciam dies tuos unde maiifestum est ꝙ qricmq derus est
amator sapiencie et diligons custos mandator dei et fidelis executor belg

Expanded text:
dicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex Salomonis, qui petiit ab ipso sibi dari cor docibile, ut judicare posset populum suum, et discernere inter bonum et malum; ubi ita scriptum est: Placuit sermo coram Domino, quod Salomon rem hujuscemodi postulasset. Et dixit Dominus Salomoni: Quia postulasti verbum hoc, et non petisti dies multos, nec divitias animasque inimicorum tuorum, sed postulasti tibi sapientiam ad discernendum judicium, ecce feci tibi secundum sermones tuos, et dedi tibi cor sapiens et intelligens in tantum, ut nullus ante te similis tibi fuerit, nec post te surrecturus sit. Sed et haec quae non postulasti dedi tibi, divitias scilicet et gloriam, ut nemo fuerit similis tibi in regibus cunctis et custodieris praecepta mea, et mandata mea, sicut ambulavit David pater tuus, longos faciam dies tuos . Unde manifestum est quod quicunque verus est amator sapientiae, et diligens custos mandatorum Dei, et fidelis exsecutor voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo Snte lurifer genni te uedes dni stabilitas et̾u̾itatis ut in psalmo
Et caligo sus pedibus eius / Tiomis dm̃ anpli suie fancti uel ip̃a regna
suo et descendet conculcano eyma t̾re Item in malã. partem ut in genes
Descendit dũo ut uideret trarim Ascensus dñi elenacio som̃ assumpti aterra
ad celos ut est in psalmo Qui ascendit super celos celoꝵ ad orientem Stair dig̃¬

Expanded text:
 utero ante luciferum genui te . Pedes Domini, stabilitas aeternitatis, ut in psalmo: Et caligo sub pedibus ejus . Thronus Domini, angeli, sive sancti, vel ipsa regnandi loco suo, et descendet conculcans extrema terrae ; item in malam partem, ut in Genesi: Descendit Dominus ut videret turrim . Ascensus Domini, elevatio hominis assumpti a terra ad coelos, ut est in psalmo: Qui ascendit super coelos coelorum ad orientem . Stare D
Abbreviated transcription (Latin):
sua sba quidqͣd aliomõ mic est aut fuit scdm id quod desistit ẽẽ quod erat
mortalis utiꝙ aeprehenditur at ꝑ hoc deus solus qr imortalis qr solus
incõmutabilis incormptiblis q appellatu qr corrumpi et dissolui non potest
net diuidi quiquid ii. capit diuisionem et intitum capit ille nec dindi potest
net int̾i̾re ande incormptibilis Incõmutabilis ẽ qr semꝑ manet nec mutari nestit
nec proficit qr prefectus est nec deficit qr et̾iis est Ecaus est qr sine tꝑe

Expanded text:
stantia, quidquid alio modo nunc est aut fuit secundum id quod destitit esse, quod erat mortalis utique deprehenditur. Ac per hoc Deus solus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis incorruptibilisque appellatur, quia corrumpi et dissolvi non potest nec dividi. Quidquid enim capit divisionem et interitum capit. Ille nec dividi potest, nec interire: inde incorruptibilis est. Incommutabilis est, quia semper manet et mutari nescit: nec
Abbreviated transcription (Latin):
scieuilus mine in passione Qui bene eciã in uineis euggaddi es̃ memoui᷑
nãq inuineis eugaddi ut p̾fati simine balsanũ gurintur qd in chusma¬
tis confeccõne liquori oliue admister ac pontifiaali benedcõne solet conse¬
auri quatinꝰ fideles omẽs cum impõne manus sacdotalis qua sps̃ sc̃s
accipitur hac nuccõne signentur

Expanded text:
gaddi esse memoratur: namque in vineis Engaddi, ut praefati sumus, balsamum gignitur quod in chrismatis confectione liquori olivae admisceri ac pontificali benedictione solet consecrari: quantenus fideles omnes cum impositione manus sacerdotalis, qua Spiritus sanctus accipitur, hac unctione signentur.