comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o grãs agimus. qui cor urm̃ ma¬
culari blasphemis nefandoꝵ lau¬
dib ñ ꝑmisit: & de concedendis qͤ
poscitis securi iam & sine aliqua du¬
bitatione tractamus. Monachos uͦ
quos una cũ dilectissimo filio nr̃o
laurentio prb̃ro & mellito abbate
te ur̃a solatiante: nulla illos ad ꝓfi¬
ciscendũ mora ualeat impedire.

Expanded text:
nostro gratias agimus, qui cor vestrum manostro gratias agimus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione tractabimus. Monachos vero quos una cum dilectissimo filio nostro Laurentio presbytero et Mellito abbate vestra solatiante, nulla illos ad proficiscendum mora valeat impedire.
Abbreviated transcription (Latin):
Ium multa nobis bona de uriᷤᷤ
fuissent studiis nuntiata:
ita cordi nro est nata leticia. ut ne¬
gare ea que sibi fr̃nitas ur̃a conce¬
denda poposcerat. minime patere¬
mur. Sed post hoc ꝑuenit ad nos
qd̃ sine uerecundia memorari ñ
ita moleste suscepimus. ac fumus¬
uehementius asꝑnati. ut ea que
prius dicta fuerãt ingemitũ et
tristiciam u̾teremus: quia in uno
se ore cũ iouis laudib xp̃i laudes
ñ capiunt. Ee quam graue nefan¬
dũq sit epĩs canere. qd̾ nec laico re¬
ligioso conueniat: ipse considera.
Et quamuis dilectissimꝰ filius nr̃
candidus prb̃r postmodũ ueniens.
hac de re subtilit̃ requisitꝰ nega¬
uerit. atq uos conatus fuerit extu¬
ñ recessit: quia quanto exetrabile
est hoc de facerdote enarrari. tan¬
to utrũ ita necne sit districta &
ueraci oportet satisfactione cogno¬
sci. Unde. si post hoc euident̃ hec
que ad nos ꝑlata sunt. falsa esse cla¬
ruerint. neq uos nugis & scłarib
litteris studere constiterit. & deo

Expanded text:
um multa nobis bona de vestris fuissent studiis nunciata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat, minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare nonita moleste suscepimus, ac uehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant, in gemitum et tristiciam uerteremus, quia uno se ore cum Iouis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam graue nefandumque sit episcopum canere quae nec laico religioso conueniat, ipse coEt quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens, hac de re subtiliter requisitus, negaverit atque vos conatus fuerit excunon recessit, quia quantum exsecrabile est hoc de sacerdote narrari, tanto utrum veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter ea quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, nec vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tore deo omniũ fuerit constitutio¬
ne dampnatũ. Preterea ꝑuenit ad
nos om̃ino homines in societate
huc iniguitatib uolutari. fami¬
liarem habeat. Qd̃ a uobis subtilit̃
requtrendñ est. & si ita constiterit.
cure uobis sit. nr̃a hoc sic uice corri¬
gere. ut & qui talem recipit. excessũ¬
ñ familiaritate fouere. s discat
potius ultione comprimere: & qͥ
receptus est item discat lacrimis
peccata diluere: ñ iniquitatẽ im
munditiis cumulare: Monachos
simus. fr̾nitas ũra habeat in om̃ibꝰ
cõmendatos: & ita eis ad ꝓficiscen¬
dũ solaciari studeat. atq concurre¬
reꝰ ut nobis sibi opitulantib cele¬
res deo ꝓtegente quo directi sunt
dione: Sereno massilie. Lupo caui¬
loni. Agileo mectis. Simplicio pa¬
risis. melantio rotomo. & licimo
ep̃is francoꝵ aparib Iccxxuii.
icet fr̃nitatem ur̃ãm susceꝑ¬
ti officii cura cõmoneat. lit religio¬
sis uiris ce p̃cipue in causa amma¬

Expanded text:
tore Deo, omnium fuerit constitutiotore Deo, omnium fuerit constitutione damnatum. Pervenit praeterea ad vos homines omnino in societate dicitur iniquitatibus volutari, familiarem habeat. Quod a vobis subtiliter requirendum est. Et si ita constiterit, curae vobis sit nostra hoc sic vice corrigere, ut et qui talem recipit, non familiaritate fovere, sed discat potius ultione comprimere; et qui receptus est, idem discat cum lacrymis peccata diluere, non iniquitatem in immunditiis cumulare. Monachos simus fraternitas vestra habeat in omnibus commendatos; et ita eis ad proficiscendum solatiari studeat, atque concurrere, ut vobis sibi opitulantibus celeriter, Deo protegente, quo directi sunt onae, Sereno Massiliae, Lupo Cabilloni, Aigulfo Mettis, Simplicio Parisiis, Melantio Rotomo, et Licinio, episcopis Francorum a paribus. Licet fraternitatem vestram suscepti officii cura commoneat, ut religiosis viris, et praecipue in causa anima
Abbreviated transcription (Latin):
pria iniguitate substratus. & sua
nichilominꝰ ambitione captitius.
Huiꝰ gͦ mali rapacitas. quia arcem
innoxias uos habere manus de or¬
uinationib ꝑhibetis. om̃ipotenti
deo grãs agite: & tanto ei uos de¬
bitores esse cognoscite: quanto illesi
ab hui morbi contagio eo custodien¬
te mansistis. Sed hec uobis minꝰ
quam poterant bona ꝓficiunt: si
hoc & in aliis sollicite ñ uetasti.
Sicut autẽ ⁊ stud in te tͥ malũ dis¬
plicuit: ita hoc & in fr̃e ⁊elari de¬
bueras. Nam dũ diuna p̃cepta
nos moneant. ꝓtimos nr̃os sictit
nosmet ipsos debere diligere: non
parue culpe est despicere. & qd̃ sibi
quis metuit. alii ñ timere. Uel nũc
gͦ dilectissime fr̃ daoꝑam. ut qd̃
a correptione quiescendo in aliis
ꝑdidisti resarcias. & ab hac quos
poteris prauitate compescas. atq
ut sinodus ad eradendam ipsam
heresim congregari possit insiste.
quatinꝰ cũ dilectionis ur̃e mercede
melius ab om̃ib caueatur. qd̾ auc¬

Expanded text:
ropria iniquitate substratus, et sua ropria iniquitate substratus, et sua nihilominus ambitione captivus. Hujus ergo mali rapacitas, quia arcem innoxias habere vos manus de ordinationibus perhibetis, omnipotenti Deo gratias agite, et tanto ei vos debitores esse cognoscite, quanto illaesi ab hujus morbi contagio eo custodiente mansistis. Sed haec vobis minus quam poterant bona proficiunt, si hoc et in aliis sollicite 1141 non vetastis. Sicut autem in te istud tibi malum displicuit, ita hoc et in fratre zelari debueras. Nam dum divina praecepta nos moneant proximos sicut nos ipsos debere diligere, non parvae culpae est despicere, et quod sibi quisque metuit, aliis non timere. Vel nunc ergo, dilectissime frater, da operam ut quod a correptione quiescendo in aliis perdidisti resarcias, et ab hac quos potueris pravitate compescas, atque ut synodus ad eradendam ipsam haeresim congregari possit insiste, quatenus cum dilectionis vestrae mercede melius ab omnibus caveatur quod, auc
Abbreviated transcription (Latin):
in conuersione gentis ur̃e deuote
ac toti uitib echibete: ut & hie fe¬
licit̃ cũ głoso filio nr̃o contuge ur̃o
regnetis: &e post longa annoꝵ cem¬
pora future quoq ute gaudia qͤ
finem habere nesciunt caꝑiati.
& eterne mercedis fructũ nob̾ de
placita sibi oꝑatione concedat.
Gr̃. uergilio ep̃o arelatensi.
lum diuine lectionis testimo¬
mo ydoloꝵ seruitus auaritia
nuncupetur. quo studio de tem¬
plo sit dei pellenda cognoscitur:
& a quibꝰcdam sacerdotib qd̃ gem̃¬
tes dicimus ñ cauetur. Lenet enĩ
captiuũ cor seua cupiditas. & lici¬
tũ suadet ẽẽ malũ qd̃ imperat:
atq id agit ut uno eodemq gladio
ce dantem & accipientem interimat.
Quis gͥ post hoc locus contͣ auari¬
tiam tutus ẽẽ p̃ualeat: si cłi illi a
prauis sacerdotib aꝑitur eccłia :
Quando ouiũ septa iminolata cu¬
stodiet. qui intrare lupũ inuitat.
Pronefas. Illicito manus munere
polluit. & alios se benedictione
credit erigere: cũ ipse iam sit ꝓ¬

Expanded text:
rsione gentis vestrae, devote ac totis viribus exhibete. Ut et hic feliciter cum glorioso filio nostro conjuge vestro regnetis, et post longa annorum tempora, futurae quoque gaudia vitae, quae finem habere nesciunt, cum et aeternae mercedis fructum vobis de placita sibi operatione concedat. Virgilio episcopo Arelatensi. Cum divinae lectionis testimonio idolorum servitus avaritia nuncupetur, quo studio de templo Dei sit pellenda cognoscitur, et a quibusdam sacerdotibus, quod gementes dicimus, non cavetur. Tenet enim captivum cor saeva cupiditas, et licitum suadet esse malum quod imperat, atque id agit, ut uno eodemque gladio et dantem et accipientem interimat. Quis igitur post hoc locus contra avaritiam tutus esse praevaleat, si Dei illi a pravis sacerdotibus aperiatur Ecclesia? Quando ovium septa inviolata custodiat, qui intrare lupum invitat? Proh nefas! manus illicito munere polluit, et alios se benedictione credit erigere, cum ipse jam sit p
Abbreviated transcription (Latin):
ut diuina gr̃a cooꝑante. cũ augm̃¬
to possitis qd̾ neglectũ est reparare.
Itaq mentẽ głosi coniugis ur̃i in
dilectione. xp̃iane fidei adhortati¬
one assidua roborate: ur̃a iui solli¬
citudo augmentũ in dõ amoris
infundat. atq ita animo eius etiã
ꝓ subiecte sibi gentis plenissima
conu̾sione succendat: ut & magnũ
om̃ipotenti deo de deuotionis ur̃e
stucdio sacrificiũ offeratis. & ea que
ue uobis narrata sunt. & crescant.
& uera ẽẽ modis om̃ib approbent᷑
quia bona ur̃a non solũ iam apud
romanos qui ꝓuita ur̃a fortius ora¬
uerunt. sed etiã ꝑ diuersa loca et
usq constantinopolim ad serenissi¬
mũ principem ꝑuenerunt. Unde
ut sicut nobis de xp̃ianitatis ur̃ȩ
solatiis leticia facta ẽ. ita qͦ de ꝑfec¬
ta oꝑatione ur̃a angłis fiat gau¬

Expanded text:
ut divina gratia cooperante cum augmeut divina gratia cooperante cum augmento possitis quod neglectum est reparare. Itaque mentem gloriosi conjugis vestri in dilectionem Christianae fidei adhortatione assidua roborate, vestra illi sollicitudo augmentum in Deo amoris infundat; atque ita animos ejus etiam pro subjectae sibi gentis plenissima conversione succendat, ut et magnum omnipotenti Deo devotionis vestrae studio sacrificium offeratis, et ea quae de vobis narrata sunt, et crescant, et vera esse modis omnibus approbentur. Quia bona vestra non solum jam apud Romanos, qui pro vita vestra fortius oraverunt, sed etiam per diversa loca et usque ad Constantinopolim ad serenissimum principem pervenerunt. Unde ut, sicut nobis de christianitatis vestrae solatiis laetitia facta est, ita quoque de perfecta operatione vestra ang
Abbreviated transcription (Latin):
yipost t̾renam potestatem. ce¬
lestis regni głiam cupit ad qͥ¬
rere: ad faciendũ lucrũ creatori suo
debet enixius laborare: ut ad ea que
desiderat. oꝑationis sue gradib pos¬
sit ascendere: sicut uos fecisse gau¬
lem caritatem impenderit. retule¬
runt. Et om̃ipotentem dm̃ benedi-¬
ximus: qui comu̾sionem gentis an¬
gloꝵ mercedi t̃re dignatus ẽ ꝓpitiꝰ
reseruare. Nam sicut ꝑ recordande
memorie helenam matrẽ piissimi
constantim imꝑatoris. ad xp̃ianam
Et quidem iamdudũ głosi fibii nr̃i
comugis ur̃i animos prudentie ur̃e
bono sicut reuera xp̃iana debiustiᷤ
inflectere. ut ꝓ regni & animȩ fuȩ
salute fidem quam colitis segueret᷑:
quatinꝰ & de eo & ꝑ eũ de totiꝰ gen¬
tis conuersione. digna uob̃ in cele¬
stib gaudiis retributio nasceret᷑.
Nam postqͣm sicut diximus & rec¬
ta fide głia ur̃a munita & litteris
docta est: hoc uobis nec tardũ nec
debuit ẽẽ difficile. Et gm̃ dõ uo¬
lente aptũ nunc tempꝰ est: agite

Expanded text:
post terrenam potestatem coelestis regni gloriam cupit acquirere, ad faciendum lucrum creatori suo debet enixius laborare, ut de ea quae desiderat operationis suae gradibus possit ascendere, sicut vos fecisse gaulem charitatem impenderit, retulerunt, et omnipotentem Deum benediximus, qui conversionem gentis Anglorum mercedi vestrae dignatus est propitius reservare. Nam sicut per recordandae memoriae Helenam, matrem piissimi Constantini imperatoris, ad christianam Et quidem jamdudum gloriosi filii nostri, conjugis vestri, animos prudentiae vestrae bono, sicut revera Christianae, debuistis inflectere, ut pro regni et animae suae salute fidem quam colitis sequeretur; quatenus et de eo et per eum, de totius gentis conversione, digna vobis in coelestibus gaudiis retributio nasceretur. Nam postquam, sicut diximus, et recta fide gloria vestra munita, et litteris docta est, hoc vobis nec tardum nec debuit esse difficile. Et quoniam Deo volente aptum nunc tempus est, agite
Abbreviated transcription (Latin):
& coep̃c ñr augustinꝰ. qui secũ sunt
ad hoc opus exequendũ ꝑ diuersa
loca asserat ñ posse sufficere: ali¬
quantos ad eũ monachos cũ dilec¬
tissimis & cõmunib filiis lauren¬
tio prb̃ro & mellito abbate p̾iu¬
dimus transmittendos. Et ideo
fr̃nitas ur̃a eis caritatem quam
decet exhibeat᷑: atq ita illis tibic̃q
necesse fuerit auxiliari festinet:
quatinus dñ nobis opitulantib
nullas illic remorandi causas ha¬
buerint. & ipsi ur̃a se releuatos cõ¬
solatione congaudeant. & uos so¬
latioꝵ exhibitione in causa ꝓ qua
otrecti sunt. possitis participes

Expanded text:
er Augustinus eos qui secum sunt ad hoc opus exsequendum per diversa loca asserat non posse sufficere, aliquantos ad eum monachos cum dilectissimis et communibus filiis Laurentio presbytero, et Mellito abbate praevidimus transmittendos. Et ideo fraternitas vestra eis charitatem quam decet exhibeat, atque ita illis ubicunque necesse fuerit auxiliari festinet, quatenus dum vobis opitulantibus nullas illic remorandi causas habuerint, et ipsi vestra se relevatos consolatione congaudeant, et vos solatiorum exhibitione in causa pro qua directi sunt possitis participes
Abbreviated transcription (Latin):
ad aures nr̃as quocũq modo ꝑue¬
nerit. sic te seuerissime noueris ul¬
tioni subdendũ. ut emendationis
tuȩ qualitate ceteri sine dubio cor¬

Expanded text:
ad aures nostras quocunque modo pervenerit, sic te severissime noveris ultioni subdendum, ut emendationis tuae qualitate ceteri sine dubio cor
Abbreviated transcription (Latin):
subripiat: ne fiat citꝰ om̃e qd̾ lib&.¬
Cũ ira quippe etiã delinquentiũ
culpas exequit᷑. ñ debet menci qͣ¬
si dña preire. sed post rationis
tergũ uelut ancilla famulari:
ut ad faciem ussa faciat. Nam
si semel mentẽ possidens ceperit:
iustũ ẽe deputat etiam qd̾ crude¬
lit̾ facit. Hinc enĩ scriptũ est. Ira
uiri: iusticiam di ñ oꝑatur. Hinc
rursus scriptũ est. Sit om̃is ho¬
mo uelox ad audiendũ. tardus
ad loquendũ. & tardus ad iram.
Hec autẽ uos auctore deo om̃ia
seruare ñ ambigo. s occasione.
ãmonitionis exorta. bonis ur̃is
actib me furtiue subuingo:
ut qd̃ ñ ammoniti facitis. qnͣdo
uob̾ & ãmonens addit᷑ iam ñ soli
faciatis. Omp̃c autẽ d̾s in cũc¬
tis actib ur̃is celestis brachii ex

Expanded text:
surripiat, / ne fiat citius omne, quod licsurripiat, / ne fiat citius omne, quod licet. Ira quippe, etiam cum delinquentium culpas exequitur, non debet menti quasi domina praeire, sed post rationis tergum velut ancilla famulari, ut ad faciem iussa veniat. Nam si semel mentem possidens coeperit, iustum esse deputat etiam, quod crudeliter facit. Hinc enim scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur. Hinc rursus dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum et tardus ad iram. Haec autem vos auctore deo omnia servare non ambigo, sed occasione admonitionis exorta bonis vestris actibus me furtive subiungo, ut, quod non admoniti facitis, quando vobis et admonens additur, iam non soli faciatis. Omnipotens autem deus in cunctis actibus vestris caelestis brachii ext
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis decore quo exaltari apud
dm̃ debuit. ab eius gr̃a ꝑ suam ela¬
tionem cadit. Quid gͦ in his agen¬
oũ est. nisi ut malignus sp̃c cum
nobis ad eleuandam mentẽ redu¬
ct bona que egimus. nos semꝑ
nr̃a cognoscamus ẽẽ que peccan¬
oo fecimus. & solius om̃ipotentis
dei munera.cũ peccata declina¬
mus: Custodienda qͦ est mundi¬
tia corporis in studiis bonȩ actio¬
nis: quia iuxta uocem p̾dicantis
apłi. templũ dei scm̃ est qd̃ estis
uos. Qui rursus ait. Hec ẽ uo
luntas d̃i scificatio ur̃a. Quam
scĩficationem quid dixerit osten¬
oens: ꝓtinꝰ adiunxit. Ut abstinea¬
tis uos a fornicatione: ut sciat
unusquisq ur̃m uas suũ possid̾e
in scificatione & honore: & ñ in
passionib desiderii. Ipsa qͦ reg¬
ngubernacula erga subiectos
magno sunt moderamine tẽpe¬
randa: ne potestas menti sub¬
ripiat. Tunc enĩ regnũ bene re¬
gitur: cũ regnandi głia anmo
ñ dñatur. Curandũ qͦ est ne ira

Expanded text:
virtutis decore quo exaltari apud virtutis decore quo exaltari apud Deum debuit, ab ejus gratia per suam elationem cadit. Quid ergo in his agendum est, nisi ut malignus spiritus cum nobis ad elevandam mentem reducit bona quae egimus, nos sempenostra cognoscamus esse quae peccando fecimus, et solius omnipotentis Dei munera cum peccata declinamus? Custodienda est quoque munditia corporis in studiis bonae actionis, quia juxta vocem praedicantis Apostoli: Templum Dei sanctum est, quod estis vos. Qui rursus ait: Haec est enim voluntas Dei, sanctificatio vestra. Quam sanctificationem quid dixerit, ostendens protinus adjunxit: Ut abstineatis vos a fornicatione, ut sciat unusquisque vestrum suum vas possidere in sanctificatione et honore, passionibus desiderii. Ipsa quoque regni gubernacula erga subiectos magno sunt moderamine temperanda, ne potestas mentem subripiat. Tunc enim regnum bene regitur, cum regnandi gloria animus non dominatur. Curandum quoque est, ne ira
Abbreviated transcription (Latin):
quia ille ueracit̾ alta amat. qui
mentẽ suam ab humilitatis ra¬
dice ñ desiccat. Sepe namq ma¬
lignus sp̃c ut bona destruat. quibꝰ
mentem post ꝑactam bonam¬
oꝑationem uenit. eamq tacitis
cogitationib in quibꝰdam suis
laudib excutit: ita ut decepta
mens aminiretur ipsa. qm sint
magna que fecit. Que dũ ꝑ oc¬
cultũ tumorẽ apud semet ipsam
extollitur: enis qui donũ tribuit
gr̃a priuatur. Hinc ẽ enĩ qd̃ per
ꝓphete uocem contͣ suꝑbientẽ
ammã dicit᷑. Habens fidutiam
in pulchritudine tua: formcata
es in nomine tuo. fidutiã quip¬
pe amme in pulchritudine sua
habere est: in semet ipsa de iusta
actione p̃sumere. Que in suo no¬
mine fornicat᷑: quando in hoc qd̃
recte egit ñ conditoris laudẽ dila¬
tari appetit. s sue oꝑimonis głam
requirit. Hinc rursũ ꝑ ꝓpħam
scriptũ est. Quo pulchrior es: de¬
scende: Amma enĩ unde pulchri¬
or est inde descendit: quando ex

Expanded text:
quia ille veraciter alta amat, qui quia ille veraciter alta amat, qui mentem suam ab humilitatis radice non resecat. Sepe namque malignus spiritus, ut bona destruat, quibusmentem post peractam operationem venit eamque tacitis cogitationibus in quibusdam suis laudibus excutit, ita ut decepta mens admiretur ipsa, quam sint magna, quae fecit. Quae dum per occultum tumorem apud semetipsam extollitur, eius, qui donum tribuit, gratia privatur. Hinc est enim, quod per ophetae vocem contra superbientem animam dicitur: Habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo. Fiduciam quippe animam in pulchritudine sua habere est in semetipsa de justa actione praesumere. Quae in suo nomine fornicatur quando in hoc quod recte egit, non conditoris laudem dilatari appetit, sed suae opinionis gloriam requirit. Hinc rursum per prophetam scriptum est: Quo pulchrior es, descende. Anima etenim unde est pulchrior, inde descendit, quando ex
Abbreviated transcription (Latin):
re illius ñ aquã s aurũ acciꝑe
contempsit. Itaq fili excellentissi¬
me fidenter dicam: quia libasti
aurũ dño qd contra eũ habere no¬
liusti. Magna sunt hec: & om̃ipo¬
tentis laudi tribuenda. Sed int̃
hec uigilanti sunt studio antiqͥ
hostis insidie cauendȩ : qui qͣnto
maiora in hominib dona conspicit
tanto hec auferre subtiliorib insi¬
diis exquirit. Neq enĩ latrunculi
in uia capere uiatores uacuos expe¬
tunt: s eos qui auri uascula uel ar¬
genti ferunt. Uia quippe ẽ uita
p̾sens: & tanto quisq necesse est
ut insidiantes sp̃c caueat. qnͣto
maiora sunt dona que portat.
Oportet gͦ excellentiam urãm in
tanto hoc de conu̾sione gentis sub¬
dite munere qd̃ accepit. sũ moꝑe
custodire prius humilitatẽ cor¬
dis: ac deinde munditiã corporis.
Cũ enĩ scriptũ sit. om̃is qui se ex¬
altat humiliabit᷑. & qui se humi¬
liat exaltabitur: ꝓfecto liquet.

Expanded text:
re illius non aquam, sed aurum accipere re illius non aquam, sed aurum accipere contempsit. Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam: Libasti aurum domino, quod contra eum / habere noluisti. Magna sunt haec et omnipotentis dei laudi tribuenda. Sed inter hęc vigilanti sunt studio antiqui hostis insidię cavendę, qui, quanto maiora in hominibus dona conspicit, tanto hęc auferre subtilioribus insidiis exquirit. Neque enim latrunculi in via capere viatores vacuos expetunt, sed eos, qui auri vascula vel argenti ferunt. Via quippe est vita praesens. Et tanto quisque necesse est, ut insidiantes spiritus caveat, quanto maiora sunt dona, quae portat. Oportet ergo excellentiam vestram in tanto hoc de conversione gentis subditę munere, quod accepit, summopere custodire prius humilitatem cordis ac deinde munditiam corporis. Cum enim scriptum sit: Omnis, qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur, profecto liquet,
Abbreviated transcription (Latin):
in marinis fluctib stetit integra.
Preterea indico quia creuit de ur̃o
oꝑe in laudib łi hoc qd̃ dilectissi¬
mo filio nr̃o ꝓbino prb̃ro narrante.
cognoui. quia cũ ur̃a excellentia
constitutionem quandã contͣ uid̃oꝵ
ꝑfidiam dedisset. hii de quib ꝓla¬
ta fuerat rectitudinẽ ur̃e mentis
inflectere pecuniarũ summã of¬
ferendo moliti sunt: qͣm excellen¬
tia ur̃a contempsit. & om̃ipoten¬
tis cdi placere iudicio requirens:
auro innocentiã pretulit. Qua
in re mͥ dauid regis factũ ad me¬
moriam uenit᷑. cui dñ concupita
aqua de cisterna bethleemitica
que int̾ hostiles cuneos habebatur
ab obseguentib militib fuisset
oblata ꝓtinꝰ dixit. Absit a me: ut
sanguinem hominũ istoꝵ bibam.
Quam quia fudit & bibere no¬
luit: scriptũ est. Libauit eam
dño. Si gͥ ab armato rege in sa¬
crificiũ conuersa ẽ aqua contẽpta.
pensemus quale sacrificiũ om̃ipo¬
tentideo rex obtulit. qui ꝓ amo¬

Expanded text:
in marinis fluctibus integra stetit. in marinis fluctibus integra stetit. Praeterea indico quia crevit de vestro opere in laudibus Dei hoc quod dilectissimo Filio meo Probino presbytero narrante cognovi, qui/ constitutionem quandam contra Iudęorum perfidiam dedisset, hi, de quibus prolata fuerat, rectitudinem vestrae mentis inflectere pecuniarum summam offerendo moliti sunt. Quam excellentia vestra contempsit et omnipotentis dei placere iudicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit: Cut dum concupita aqua de cisterna Bethleemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset adlata, protinus dixit: Absit a me, ut sanguinem hominum istorum bibam. Quam quia effudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam domino. Si ergo ab armato rege in sacrificium dei versa est aqua contempta, pensemus, quale sacrificium omnipotenti deo rex obtulit, qui pro amo
Abbreviated transcription (Latin):
nera illiꝰ ñ respexit. Dicturꝰ quip¬
pe quia dñs respexit ad munera:
p̃misit sollicite quia respexit ad
abel. Ex qua re patent̃ ostendit᷑.
quia ñ offerens a munerib : sed
munera ab offerente placuerũt.
ur̃a itaq oblatio quam sit gra¬
ta ostenditis: qui daturi aurũ pͥuꝰ
ex conuersione gentis subdite: ani¬
marũ munera dedistis. Qd̃ uͦ
transmissos abb̃es qui oblationẽ
urãm beato petro apło deferebãt.
ui maris dicitis fatigatos. ex ipso
itinere ad hispanias remeasse::
ñ munera ur̃a repulsa sunt que
postinodũ ꝑuenerunt. s eoꝵ qui
transmissi fuerant constantia ꝓ
bata est: an scirent scõ desiderio
obiecta pericula uincere: & in fa¬
tigatione corꝑis mente minime
lassari. Aduersitas enĩ que bonis
iudiciũ reꝓbationis. Quis enim
nesciat quam ꝓsperũ fuit qd̾ bea¬
tus paulus apłs p̾dicaturiis ad ita¬
liam ueniebat: Et tam̃ ueniens
naufragrũ ꝑtulit: s nauis cordis

Expanded text:
nera ejus non respexit. Dicturus quipnera ejus non respexit. Dicturus quippe quia Dominus respexit ad munera, praemisit sollicite, quia respexit ad Abel. Ex qua re patenter ostenditur quia non offerens a muneribus, sed munera ab offerente placuerunt. Vestra itaque oblatio quam sit grata ostenditis, qui daturi aurum, prius ex conversione gentis subditae animarum munera dedistis. Quod vero transmissos abbates, qui oblationem vestram beato Petro apostolo deferebant, vi maris dicitis fatigatos ex ipso itinere ad Hispanias remeasse, non munera vestra repulsa sunt quae postmodum pervenerunt, sed eorum qui transmissi fuerant constantia est probata, an scirent sancto desiderio objecta pericula vincere, et in fatigatione corporis mente minime lassari. Adversitas enim quae bonis judicium reprobationis. Quis enim nesciat quam prosperum fuit quod beatus Paulus apostolus praedicaturus ad Italiam veniebat, et tamen veniens naufragium pertulit ? Sed navis cordis
Abbreviated transcription (Latin):
sam & continuam p̾dicationem
traxit: Sed est mͥ bone uir hoc
ex di muere. in magna consola¬
tione: quia opus sc̃m qd̾ in me ñ
habeo. diligo in te. Cũq de tuis
actib magna exultatione gaudeo:
ea que ꝑ laborem tua sunt. mea
ꝑ caritatem fiunt. De conu̾isione
tatione: libet cũ angłis exclamare.
Głia in excelsis deo: & in terra ꝑax
hominib bone uoluntatis. E uos
enĩ ut existimo nos gr̃arũ amphꝰ
om̃ipotenti dño debitores existimꝰ:
qui & si uobiscũ nichilegimꝰ. ur̃o
tamen oꝑi congaudendo partici¬
pes sumus. Beatus sͦi petrus apłoꝵ
princeps quã libenter munera ex¬
cellentie ur̃e susceꝑit: ipsa cunctis
liquido uita ur̃a testatur. Scriptũ
quippe ẽ. Uota iustoꝵ placabilia.
Neq enĩ in om̃ĩpotentis cłi iucdi¬
cio quid datur. sed a quo det᷑ aspi¬
citur. Hinc ẽ enĩ qd̾ scriptũ est.
Respexit dñs ad abel & ad mu-¬
nera eius: ad cam autẽ & ad mu-¬

Expanded text:
sam et continuam praedicationem 160 sam et continuam praedicationem 160 traxit? Sed est mihi, bone vir, hoc ex Dei munere in magna consolatione, quia opus sanctum, quod in me non habeo, diligo in te, cumque de tuis actibus magna exsultatione gaudeo, ea, quae per laborem tua sunt, mea per charitatem fiunt. De conversione tatione libet cum angelis exclamare: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Nos enim, ut aestimo, nos gratiarum amplius omnipotenti Domino debitores existimus, quia etsi vobiscum nihil egimus, vestro tamen operi congaudendo participes sumus. Beatus vero Petrus apostolorum princeps quam libenter munera excellentiae vestrae susceperit, ipsa cunctis liquido vita vestra testatur. Scriptum quippe est: Vota justorum placabilia. Neque enim in omnipotentis Dei judicio quid datur, sed a quo datur aspicitur. Hinc est enim quod scriptum est: Respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem et ad mu
Abbreviated transcription (Latin):
xplere uerbis excellentissime
fili ñ ualeo: quantũ tuo oꝑe.
cua uita delector. Audita quippe
noui de dieb nr̃is uirtute miracłi.
qd ꝑ excellentiam tuam cuncta go¬
choꝵ gens ab errore arrianȩ here¬
seos in fidei rectȩ soliditate trans¬
lata ẽ: exclamare cũ ꝓpħa libet.
Hec ẽ immutatio dexterȩ excelsi.
Cuiꝰ enĩ uel saxeũ pectus tanto hoc
opere cognito. ñ statim in om̃ipo¬
tentis di laudib atq in tue excel¬
lentiȩ amore mollescat: Hec me
fateor que ꝑ uos acta sunt: sepe cõ¬
uenientib filiis meis dicere sepe cũ
eis pariter admirari delectat. Hec
me plerũq etiam contra me excitãt:
qd̃ piger ego & imitilis tc̃ mnerti
otio torꝑeo. qͣndo in animarũ con¬
gregationib ꝓ lucro celestis patriȩ
reges elaborant. Quid itaq ego
in illo tremendo examine iudici ue¬
nienti dicturus sũ. si tunc illic ua¬
cuus uenero. ubi cua excellentia
greges post se fideliũ ducit᷑. quos
modo ad uere ficłi grãm ꝑ studio¬

Expanded text:
xplere verbis, excellentissime vir, non valeo, quantum tuo opere, tua vita delector. Audita quippe novi diebus nostris virtute miraculi quod per excellentiam tuam cuncta Gothorum gens ab Arianae errore haeresis in fidei rectae soliditatem translata est, exclamare cum propheta libet: Haec est mutatio dexterae Excelsi. Cujus enim vel saxeum pectus, tanto hoc opere cognito, non statim in omnipotentis Dei laudibus, atque in tuae excellentiae amore mollescat? Haec me fateor, quae per vos acta sunt, saepe convenientibus filiis meis dicere, saepe cum eis pariter admirari delectat. Haec me plerumque etiam contra me excitant, quod piger ego et inutilis tunc inerti otio torqueor, quando in animarum congregationibus pro lucro coelestis patriae reges elaborant. Quid itaque ego in illo tremendo examine judici venienti dicturus sum, si tunc illic vacuus venero, ubi tua excellentia greges post se fidelium ducet, quos modo ad verae fidei gratiam per studio
Abbreviated transcription (Latin):
menter obstiterunt.Yna. quia
cartophilatiũ p̃dicti pie memo¬
riȩ iustimani principis tẽpore:
ita subripiente subito flamma
incensũ est. ut om̃ino ex eiꝰ tem¬
porib pene carta nulla remane̾t:
alia autẽ quia nulli dicendũ est.
ea que contra te sunt apud temet¬
ipsũ debes documenta requirere.
atq hec ꝓme in mediũ ꝓferre. Ex
qua re hortor. ut u̾ra excellentia
suis morib congrua disponat. &
queq ad pacem ꝑtinent studiose
ꝑagat: ut regni ur̃i tempora ꝑ
longa sint annoꝵ curricula in
magnam laudem memoranda.
Preterea transmisimꝰ clauem ali
sita queq apd̃ uos inuenerit. bene¬
dicendo multiplicet. Gr̃. Iustino

Expanded text:
menter obstiterunt. Una, quia menter obstiterunt. Una, quia chartophylacium, praedicti piae memoriae Justiniani principis tempore, ita subripiente subito flamma incensum est, ut omnino ex ejus temporibus pene nulla charta remaneret. Alia autem, quia, quod nulli dicendum est, ea quae contra te sunt apud temetipsum debes documenta requirere, atque haec pro me in medium proferre. Ex qua re hortor ut vestra excellentia suis moribus congrua disponat, et quaeque ad pacem pertinent studiose peragat, ut regni vestri tempora per longa sint annorum curricula in magna laude memoranda. Praeterea transmisimus clavem aliasita, quaeque apud vos invenerit benedicendo multiplicet.
Abbreviated transcription (Latin):
corpore ꝓ eius benedictione tħs¬
misimus: in qua mest ferrũ de
cathenis eius inclausũꝰ ut qd̃
collũ illius ad martiriũ ligaue¬
uat. Crucem qͦ latori p̾sentiũ de¬
dimus. uob̾ offerendam. in qua
lignũ dñice crucis mnest & de ca¬
pillis beati ioħis baptiste: ex qͦ
semꝑ solatiũ nr̃i saltiatoris ꝑ int̃¬
cessione p̃cursoris eius habeatis.
Reuerentissimo autẽ iuro fr̃i
& coep̃o nr̃o leandro palliũ a
beati petri apłi sede transmisimꝰ :
qd̃ & antique consuetudini. & ur̃is
morib & eius bonitati atq gra¬
uitati debebamꝰ. Itẽ in anagno¬
stico. Ante longũ tempꝰ dulcissi¬
ma michi ur̃a excellentia neapo¬
licano quodã iuuiene ueniente mã¬
dare curauerat. ut piissimo impe¬
ratori scriberem. quatinus pacta
in cartophilatio requireret. que
dudũ inter piȩ memoriȩ iustim¬
anũ principẽ & iura regni ur̃i
fuerant emissa: ut ex his collig̾et
quid uob̾ seruari debuisset. Sed
ad hoc faciendũ: due res mͥ uehe¬

Expanded text:
pore pro ejus benedictione transmisimus, in qua inest ferrum de catenis inclusum, ut quod collum illius ad martyrium ligavevat. Crucem quoque latori praesenti dedimus vobis ferendam, in qua lignum Dominicae crucis inest, et capilli beati Joannis Baptistae, ex qua semper solatium nostri Salvatoris per intercessionem praecursoris ejus habeatis. Reverendissimo autem fratri et coepiscopo nostro Leandro Pallium a beati Petri apostoli sede transmisimus, quod et antiquae consuetudini, et vestris moribus, et ejus bonitati atque gravitati debeamus. Item in anagnostico. Ante longum tempus dulcissima mihi vestra excellentia, Neapolitano quodam juvene veniente, mandare curaverat ut piissimo imperatori scriberem, quatenus pacta in chartophylacio requireret quae dudum inter piae memoriae Justinianum principem et jura regni vestri fuerant emissa, ut ex his colligeret quid vobis servare debuisset. Sed ad hoc faciendum duae res mihi vehe
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ista mea confessio ñ sanat. ñ iam
caltidonensem synodũ diligit: sed
matris eccħe sinũ odit. Sigͦ ea ip¬
sa que audere uisi sunt. ⁊ elo loqͥ
aminȩ p̾sumpserunt: suꝑest ut
hac satisfactione suscepta ad fr̃m

Expanded text:
igitur ista mea confessio non sanat, non jam igitur ista mea confessio non sanat, non jam Chalcedonensem synodum diligit, sed matris Ecclesiae sinum odit. Si ergo ea ipsa quae audere visi sunt, zelo loqui animae praesumpserunt; superest ut hac satisfactione suscepta, ad frat
Abbreviated transcription (Latin):
nos qd̃ quidam ep̃i ur̃ȩ dio¬
ceseos exquirentes occasionem po¬
tius quam inuenientes sese scinde¬
re a fr̃nitatis ur̃ȩ unitate demp¬
tauerint: dicentes te aꝑud roma¬
nam urbem in triũ capituloꝵ dã¬
nationem cautionem fecisse. Qd̃
uidelicet idcroo dicunt. quia qͣn¬
tũ fr̃nitati tuȩ etiam sine cautio¬
ne credere soleam nesciunt. Si
enim hoc esset necessariũ fieri:
uerbis uobis nudis credi potuisset.
Ego tam̃ nominata int̾ nos neq
uerbo neq scripto. tria capitula
recolo. Sed eis si citius reuertunt᷑
de suo errore parcendũ est: quia
uxta apłi pauli uocem ñ intellig̃t
neq que locuntur. neq de quib
affirmant. Nos enĩ auctore ueri¬
tate: teste consciencia. fatemur nos
definitioni addere. nichil subtrah̾e
audere. Sed si quis contra eam eius¬
demq synodi fidem siue plus minꝰq
om̃i dilatione postposita anathe-¬
matizamus: atq a sinu matris ec¬
ccłie alienũ esse decernimꝰ. Quem

Expanded text:
uod quidam episcopi vestrae dioecesis exquirentes occasionem potius quam invenientes, sese scindere a fraternitatis vestrae unitate tentaverint, dicentes te apud Romanam urbem in trium capitulorum damnationem cautionem fecisse. Quod videlicet idcirco dicunt, quia quantum fraternitati tuae etiam sine cautione credere soleam, nesciunt. Si enim hoc esset necessarium fieri, verbis nudis vobis credi potuisset. Ego tamen nominata inter nos neque verbo neque scripto tria capitula recolo. Sed eis, si citius revertuntur, de suo errore parcendum est, quia, juxta Pauli apostoli vocem: Non intelligunt neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant. Nos enim, auctore veritate, teste conscientia, fatemur nos e ejus definitioni addere, nihil subtrahere audere. Sed si quis contra eam, ejusdemque synodi fidem, sive plus minusve omni dilatione postposita anathematizamus, atque a sinu matris Ecclesiae alienum esse decernimus. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
drȩ ceciderunt. Quiuidelicet er¬
ror in subditis cũ augmento ꝓpaga¬
uenundare qd̾ emit. Ꝙ ubi est qd̃
scriptũ est. gratis accepistis gratis
date: Et cũ prima contra scãm ec¬
clesiam symoniaca heresis sit exor¬
ta. cur ñ ꝑpenditur. cur ñ uidet᷑.
quia eũ quem quis cũ p̃cio ordinat.
ꝓuehendo agit ut hereticus fiat:
⁊ qua re ãmoneo atq contestor. ut
om̃ino debeatis ẽe solliciti. & nichil
sibi cõmodi datio. nchil gr̃a. nil qͣ¬
rũlibet supplicatio ꝑsonarũ in sa¬
cris ordinib uendicet. Sed hoc ille
ad officiũ ꝑducat᷑: quẽ moꝵ graui¬
tas cõmencdat & actio. Nam & si qd̃
ñ credimus fieri tale aliquid sense¬
rimus: canonica illud ut dignĩi ẽ
seueritate corrigimꝰ. Ds̃ autẽ omp̃c
qui sapientiȩ suȩ potestate cuncta
mirabilit̾ ordinat. & miscłiter or¬
omata custodit: ipse nobis & uelle
tribuat. & oꝑari qd̃ p̃cipit. Gr̃

Expanded text:
drae ceciderunt, quia videlicet erdrae ceciderunt, quia videlicet error in subditos cum augmento propagavenundare quod emit. Et ubi est quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date . 88 Cum prima contra sanctam Ecclesiam Simoniaca haeresis sit exorta, cur non perpenditis, cur non videtis, quoniam cum quisque cum pretio ordinat, provehendo agit, ut haereticus fiat? Pro qua re admoneo atque obtestor, ut omnino debeas esse sollicitus, ut nihil sibi commodi datio, nihil gratia, nihil quarumlibet supplicatio personarum in sacris ordinibus vindicet, sed ille ad hoc officium perducatur quem morum gravitas commendat et actio. Nam si, quod non credimus, fieri tale aliquid senserimus, canonica illud, ut dignum est, severitate corrigemus. Deus autem omnipotens, qui sapientiae suae potestate cuncta mirabiliter ordinat, et misericorditer ordinata custodit, ipse vobis et velle tribuat, et operari quod praecipit.
Abbreviated transcription (Latin):
taminata fide deo nr̃o cui p̾estis po¬
pulũ resignate: ut officiũ uobis sa¬
cerdotis ante conspectũ et̾ni iudicis
ñ ad penam sed ꝓficiat ad coronã.
cuncta priuilegia concessisse: que p̃¬
decessores nr̃i eius p̾decessorib con¬
tulerunt. Pret̾ea ꝑuenit ad nos. qd̃¬
sacri ordines in illis partib cũ dati¬
one cõmodi conferantur. Qd̃ si ita
est. flens dico. gemens denuntio: qͥa
cũ sacerdotalis ordo intꝰ cecidit: fo¬
ris quoq diustare ñ poterit. Scimꝰ
quippe ex eugłio quid redemptor ñr
ꝑ se ipsũ fecerit: quia ingressus tẽ¬
plũ cathedras uendentrũ colu̾bas
euertit. Columbas enĩuendere est.
de sp̃u sc̃o quem ds omp̃c consub¬
stantialem sibi ꝑ impositionẽ ma¬
nuũ hominib tribuit. cõmodũ tẽ¬
porale ꝑcipere. Ex quo ut p̃dixi ma¬
lo iam innuitur quid sequat᷑. quia
qui in templo dei colũbas uendere
p̃sumpserunt: eoꝵ cdo iudice cathe¬

Expanded text:
taminata fide, Deo nostro, cui praeestis, potaminata fide, Deo nostro, cui praeestis, populum resignate, ut officium vobis sacerdotale ante conspectum aeterni judicis non ad poenam, sed proficiat ad coronam. ue privilegia cuncta concessisse quae praedecessores nostri ejus praedecessoribus contulere . Praeterea sacri ordines in illis partibus cum datione commodi conferantur: quod si ita est, flens dico, gemens denuntio, quia, cum sacerdotalis ordo intus cecidit, foris quoque diu stare non poterit: scimus quippe ex Evangelio, quid Redemptor noster per semetipsum fecerit, quia ingressus templum cathedras vendentium columbas evertit . Columbas enim vendere, est de Spiritu sancto, quem Deus omnipotens consubstantialem sibi, per impositionem manuum hominibus tribuit, commodum temporale percipere: ex quo, ut praedixi, malo jam innuitur, quid subsequatur: quia qui in templo Dei columbas vendere praesumpserunt, eorum, Deo judice, cathe
Abbreviated transcription (Latin):
consecrationem cleri & ꝓuintialiũ
ꝓuenisse significatis assensu gau¬
demus: & bona que de ipso testa¬
mini ut in eo maneant. & cl̃i gr̃a
cooꝑante augnentũ accipiant
exoramus: quia bonitas p̃positoꝵ
salus est utiq subditoꝵ. Oportet gͦ
ut ea que in ꝑsona ipsius placere
uobis laudantes ostenditis. imitari
stucdiosius festinetis. Nam & apud
homines culpa. & apud dm̃ pena ẽ:
nolle quemqͣm bonũ traitari qd̃ pla¬
cet. Testimonio itaq ur̃o obedien¬
cia ficdem accõmodet. nullus ei in hiᷤ
uicat. Deuotionem suam quisq ur̃o
libenter exhibeat: ut dũ do placita
cordia. nulla uos a caritatis mutuȩ
uinculo inuidia soluere. aut uale
at turbare diu̾sitas. Nec enĩ calli¬
do hosti in cordib ur̃is ullus erit ac¬
cessus. qm̃ scit se ullatenꝰ nec capi
posse nec recipi: ubi plene sincera
locũ caritas inuenerit. Estote p̃t̾ea
uigilantiam qͣm suscepistis & debetiᷤᷤ
impendite. Inimici fraudib sollici¬
tudine & oratione obuiate: incon¬

Expanded text:
onem quoniam cleri et provincialium provenisse significatis assensu, gaudemus; atque bona quae de ipso testamini ut in eo maneant, et Dei gratia cooperante augmentum accipiant, exoramus, quia bonitas praepositorum salus est utique subditorum. Oportet ergo ut ea quae in persona ipsius placere vobis laudantes ostenditis imitari studiosius festinetis. Nam et apud homines culpa et apud Deum poena est nolle quemquam bonum imitari quod placet. Testimonio itaque vestro obedientia fidem accommodet. Nullus ei in his dicat. Devotionem suam quisque vestrum libenter exhibeat; ut dum Deo placita cordia, nulla vos a charitatis mutuae vinculoaut turbare diversitas. Nec enim callido hosti in cordibus vestris ullus erit accessus, quoniam scit se nullatenus nec capi posse nec recipi, ubi plene sincera locum charitas invenerit. Estote praeterea vigilantiam quam suscepistis et debetis impendite, inimici fraudibus sollicitudine et oratione obviate. Incon
Abbreviated transcription (Latin):
icut in iudiciis laicoꝵ priui¬
legia turbare ñ cupimus: ita
eis p̾iudicantib moderata te uo¬
lumus auctoritate resistere. Uio¬
lentos namq laicos cohercere. non
contra leges est agere: s legi ferre
subsidiũ. Quia gͥ d̾s̃dedit gener
felicis de orticello p̾sentiũ latrici
iuolentiam dr irrogasse. p̃fatamq
rem illicite detinere. ita ut uidui¬
tatis eius deiectio. ñ miscdiam ꝓuo¬
care. s eius inueniatur roborare
malitiam: p̃cipimus expientiȩ
tuȩ. ut tam contͣ prefatũ uirũ
quam in ceteris causis in quib se
asserit p̃fata femina p̾iudiciũ su¬
stinere. tuȩ ei solatiũ tuitionis im¬
pendas. nec a quolibet eam p̾gra¬
uari ꝑmittas: ne uel ea que tͥ sal¬
ua tamen equitate mandant᷑. in
aliqua inueniaris parte neglig̾e.
uel uiduis aliisq pauꝑib dũ illic
auxilrũ ñ inueniunt. ex huiꝰ itine¬
ris ꝓfligentur longinquitate diᷤ¬

Expanded text:
icut in judiciis laicorum privilegia turbare non cupimus, ita eis praejudicantibus, moderata te 627 volumus auctoritate resistere. Violentos namque laicos coercere, non contra leges est agere, sed legi ferre subsidium. Quia igitur Deusdedit gener Felicis de Orticello praesentium latrici violentiam dicitur irrogasse, praefatamque rem illicite detinere, ita ut viduitatis ejus dejectio non misericordiam provocare, sed ejus inveniatur roborare malitiam, praecipimus experientiae tuae ut tam contra praefatum virum, quam in caeteris causis, in quibus se asserit praefata femina praejudicium sustinere, tuae ei solatium tuitionis impendas, nec a quolibet eam praegravari permittas, ne vel ea quae tibi, salva tamen aequitate, mandantur, in aliqua inveniaris parte negligere, vel viduis aliisque pauperibus, dum illic auxilium non inveniunt, ex hujus itineris profligentur longinquitate dis
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ iudicis qui t̾ribiliter seqͥt᷑.
ipse scilicet clamando gradiat᷑.
Sacerdos igitur si p̾dicationis ẽ
nescius. quam clamoris uocem da¬
turus est p̾co mutus: Hinc est
enĩ qd̃ suꝑ pastores primos in
linguarũ specie sp̃c sc̃s in sedit:
quia niirũ quos repleuerit.
de se ꝓtinus loquentes facit. hĩc
moysi p̃cipitur. ut tabernaculũ
sacerdos ingrediens tintinnabu¬
lis ambiatur: ut indelicet uoces
p̾dicationis habeat. ne suꝑni spe¬
culatoris iudiciũ ex silentio offen¬
uat. Scriptũ quippe est. Fudiat᷑

Expanded text:
ventum judicis, qui terribiliter sequitur, ventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos vero si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim quod super pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni speculatoris judicium ex silentio offendat.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam ꝓuocarent. Propħe guip¬
pe in sacro eloquio ñ nunqͣm doc¬
tores uocantur: qui dũ fugitiua
ẽe p̃sentia indicant. que sint uen¬
tura manifestant. Quos diumꝰ
sermo falsa uidere redarguit :
quia dũ corripere culpas metu¬
unt. incassũ delinquentib ꝓmis¬
sa securitate blandiunt᷑. Qui
iniquitatem peccantuũ nequaꝙͣ
aꝑtunt: quia ab increpationis
uoce conticescunt. Clauis quippe
aꝑtionis est sermo correctionis:
gina increpando culꝑam detegit:
quam sepe. nescit ipse. etiã qui ꝑ¬
pecrauit. Hinc paulus ait. Yt po¬
tens sit & exhorcari in doctrina sa¬
na : & eos qui contradicunt redar¬
guere: hinc ꝑ malachiam dicit᷑.
Labia sacerdotis custodiunt sci¬
entiam: & legem requirunt ex
ore eius. quia angłs dñi exercitu¬
um est. Hinc ꝑ ysaiam dñs ad mo¬
net dicens. Clama ne cesses: sicut
tuba exalta uocem tuam. Preconis
quippe officiũ suscipit. quisquis
ad sacerdotiũ accedit: ut ante ad¬

Expanded text:
tentiam provocarent . Prophetae quiptentiam provocarent . Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur; qui dum fugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinguentibus promissa securitate blandiuntur; qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui ppetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt redarguere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam. Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium 511 accedit, ut ante ad
Abbreviated transcription (Latin):
hos qui erudiri poterant in er¬
rore derelinguit. Sepe namq
rectorss imꝓuidi. humanã amit¬
tere grãm formidantes loqui lib̾e¬
recta ꝑtimescunt: & iuxta uerita¬
tis uocem. nequaqm iam gregis
custodie pastoꝵ studio sed mer¬
cennarioꝵ uice deseruiunt: quia
uemente lupo fugiunt. dũ se
sub silentiũ abscondunt. Hinc
pat dicens. Non ascendistis ex
aduerso. neq opposuistis murũ ꝓ
domo isrł: ut staretis in prelio in
die dñi. Ex aduerso quippe ascen¬
dere est: ꝓ defensione gregis uo¬
ce libera huiꝰ mundi potestatib
contraire. Et in die dñi in p̃lio
stare est: prauis decertantib ex
iusticie amore resistere. Pastori
enĩ recta timuisse dicere. quid ẽ
aliud quam tacendo terga p̃buis¬
se.: Qui nimirũ si ꝓ grege se obi¬
cit: murũ ꝓ domo ifrł hostib op¬
ponit. Hinc rursũ delinquenti
popło dicitur. Propħe tui uidert̃
tibi falsa & stulta: nec aꝑiebant
iniquitatẽ tuam. ut te ad peni¬

Expanded text:
hos qui erudiri poterant in erhos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui recta libere pertimescunt; et, juxta Veritatis vocem, nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc cendistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere, est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
negligit. in suꝑhumeralis orna¬
mento habere coccũ bis tinctũ ne¬
scit. Sed cũ mens ad p̃cepta carita¬
tis tenditur: restat ut ꝓculdubio
ut ꝑ abstinentiam caro maceret᷑.
Unde & bistincto cocco torta bissus
adiungit᷑. De terra enĩ bissus in¬
tenti specie oritur. Et quid ꝑ bis¬
sum. nisi candens decore mundi
uidelicet torta. pulchritudim su¬
ꝑhumeralis innectitur: quia t̾e
castimonia ad ꝑfectũ munditiȩ
candorem ducitur. cũ ꝑ abstinen¬
tiam caro fatigatur. Cũq inter
uirtutes ceteras etiã afflicte carnis
meritũ ꝓficit: quasi in diuersa
suꝑ humeralis specie: bissus corta
candescit. Rursũ cũ me ad con¬
siderandũ debitũ pastoris uerbũ
ac silentiũ confero: pauenti cura
ꝑpendo. qd̃ ualcde necesse est ut
&e discretus sit in silentio. & utił
in uerbo: ne aut tacenda ꝓferat.
aut ꝓferenda reticescat. Nam
sicut incauta locutio in errorẽ
ꝑtrahit: ita indiscretũ silentrũ

Expanded text:
negligit, in superhumeralis ornanegligit, in superhumeralis ornamento habere coccum bis tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur, de terra enim byssus nitenti specie, oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditatur? Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit. Rursum cum me ad considerandum debitum Pastoris verbum ac silentium confero, paventi cura perpendo, quod valde necesse est ut et discretus sit in silentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium