comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
situm ei denegabant. Idoꝙ timentes d̾m dicit
uidere se ⁊ letari. Magna enim uirtꝰ ẽ in ocłis
Qm naturalib apparet. Animal enm uisum
ꝑdest icticis. pͥor uidens lupus. uocem aufert. Bx¬
siliscꝰ si pͥus uidet occidit si priꝰuidet᷑ occidit᷑. quȩ nͦ
uirtꝰ ẽ in oculis iust qui cũ fide uidetur: qui
cum sit imago łi ab om̃ib honorat᷑. Eius utiꝙ
ocłoꝵ racdii uirtutẽ quandam uident᷑ infunde.
his qui fidelit᷑ eum uidere desiderant. Est eñi
insitũ boms. ut uirtutes suas in aliis ament.
ꝑfectiorib gͦ iust aspectus leticia ẽ. Plerisꝙ
uͭ correctionis ammonitio ẽ. S quomͦ quis de¬
bet uidere iustum.: ñ in corpoir non in uestim̃¬
to. ñ in uultu tantũ. s initis uideat. non enĩ

Expanded text:
situm ei denegabant . Ideoque timentes Deum dicit videre se et laetari. Magna enim virtus est in oculis, quod in naturalibus apparet. Animal enim visum prodest dictericis, prior videns lupus vocem aufert; basiliscus, si prior videt occidit; si prius videtur, occiditur. Quare ergo virtus est in oculis justi, qui cum fide videtur? qui cum sit imago Dei ab hominibus honoratur, ejus utique oculorum radii virtutem quamdam videntur infundere iis qui fideliter eum videre desiderant. Est enim insitum bonis ut virtutes suas in aliis ament. Perfectioribus ergo justi aspectus laetitia est, plerisque vero correctionis admonitio est. Sed quomodo quis debet videre justum? non in corpore, non in vestimento, non in vultu tantum, sed intus videat. Non enim
Abbreviated transcription (French):
ui timent te. qi da intellectum. qi si ded̾is
om̃s qui timent te uidebunt me intus ñ extra
tantũ. hic. ⁊ marime in fut᷑o. ⁊ letabunt᷑. omnes¬
om̃s qui timent. letant᷑ si uni datur qͦd petit
⁊ clemens cłs libent̾ facit qͦsd õs delectent. Ci¬
mentes gͥ uident iustum ⁊ letant᷑. alis inuisus

Expanded text:
i dicat: Da intellectum, quia si dederis, omnes qui timent te videbunt me, intus non extra tantum hic, et maxime in futuro, et laetabuntur omnes qui timent; laetantur, si uni datur quod petit, et clemens Deus libenter facit, quod omnes delectet. Timentes ergo vident justum et laetantur; al
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ostendens hec dm̃ scite ⁊ curare prudent
usta disponendo de mał quib foditur fo¬
ua ⁊ de honis qui patientes efficiunt᷑ quod
bflrũ siũ mał mcognitũ suis amicis apit.
qͥil oi los nali ita diertis. s o peceatores intel¬
liaote qui estis insipientes. quoꝵ sał peder

Expanded text:
tur, ostendens Deum scire haec et curare, prudenter et juste disponendo de malis, quibus foditur fovea, et de bonis qui patientes afficiuntur; quod consilium suum malis incognitum, suis amicis aperit. Quasi dicat: Vos mali ita dicitis, sed, o peccatores, intelligite, qui estis insipientes, quorum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ns: sit t̾ sacrificiũ uesꝑtinũ .i. placeat tͥ sacͥ¬
ficium qͦd in uet̾i lege: uesꝑe offerebat᷑ qͦd erat
acceptabilius. quia figura erat illius ueri sacri
Uel quia uesꝑa nr̃a finis ẽ uitȩ. pot̾ sacrificiũ
uesꝑtinũ dici penitentia:. qua in fine mun
hoc dicit ut nemo desperet. qui in fine pem¬
tet. Uel de xp̃o pot̾ hoc accipi. hoc enim de ca¬
pite om̃s intelligunt qui ad uesꝑam animã
posuit recepturꝰ ñ amisit inuitus. s tam̃ noᷤᷤ
ibi figurati sumus. Quod enim illius pepen¬
dit in ligno: de nobis accepit. Uesꝑtinum gͦ sa¬
crificium ẽ passio xp̃i oblatio uictime saluta¬
ris. qͦd fecit in resurrectione. munꝰ matutinũ
Oratio gͦ purȩ directa de corde fideli. tanꝗͣ
deara scã incensum surgit. ⁊ eleuatio manu¬
um mearũ in cruce expansaꝵ ẽ sacrificiũ
uesꝑtinũ. qr tunc animã deposuit. demde
subdit. ex uoce corporis. ⁊ o dñe.

Expanded text:
aeternis, sit tibi sacrificium vespertinum, id est placficium quod in veteri lege offerebatur, quod erat acceptabilius , quia figura erat illius veteri sacrvel quia vespera nostra finis est vitae, potest sacrificium dici vespertinum poenitentia, quia in fine mundHoc dicit, ut nemo desperet, qui in fine pel de Christo potest accipi hoc. Hoc enim de capite omnes intelligunt, qui ad vesperam animam posuit recepturus, non amisit invitus; sed tamen nos ibi figurati sumus. Quod enim illius pependit in ligno, de nobis accepit. Vespertinum ergo sacrificium est passio Christi, oblatio victimae salutaris, quod fecit in resurrectione munus matutinum. Oratio ergo pure directa de corde fideli, tanquam de ara sancta incensum surgit. Et elevatio manuum mearum in cruce expansarum est sacrificium vespertinum, quia tunc animam deposuit. Deinde subdit ex voce corporis: Et o VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
dictur in pariece ñ conuneto alĩ .ħ singlati
e̾ cnto. si hostiũ facies quisqͥs mntrau̾it foris ẽ.
hus hy poca qui parietẽ struere uult dealbatũ
ñ soludatũ.⁊ ido qd imitat᷑ tanquã in eo hostiũ
facens foris inuenit᷑. qi em̃ ip̃e ꝑ ianuã ñ uto¬
Nt ⁊ ianiia ipsius non intromittit demde repe
Cantate dño

Expanded text:
riete non conjuncto aliis, sed singulariter erecto si ostium facias, quisquis intraverit, foris est. Hic est hypocrita qui parietem vult struere dealbatum, non solidatum. Et ideo, qui imitatur tanquam in eo ostium faciens, foris invenitur. Quia enim ipse per januam non introit, et janua ipsius non intromittit aliquem. cantare mo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt fructus uentris. ut iacob dilectus matri.
hoꝵ ẽ merces surgere post sessionẽ. letari pꝰt pa¬
nem doloris. Modo gͦ dolor ⁊ gemitꝰ ẽ eis s ĩ
resurrectione hereditas. tũc apparebit partus
ecclie. tunc uidebit᷑ qͥ sint. S ꝑ quid acquist
na. E coe hereditas qͣi. d̾. Qui sunt dilecti : Ecce
hereditas dñi scił filii renati ex aqua ⁊ sp̃u sc̃o.
isti sunt hereditas qui tales sunt. Merces fru¬
ctus uentris.i. sunt merces reddita homini xͦ.
qui ẽ fruclus uti uirginał qui eos acquisuit
ꝑ obedientiã passionis. Unde. Postula a me⁊
dabo tͥ gentes herechitatẽ tuã. Et nota qͦd scd
hanc lectionẽ ẽ hic particio. Sequitur.

Expanded text:
sunt fructus ventris, ut Jacob dilectus matri, sunt fructus ventris, ut Jacob dilectus matri, horum est merces, surgere post sessionem; laetari post panem doloris. Modo ergo dolor et gemitus est eis; sed in resurrectione haereditas tunc apparebit partus Ecclesiae, tunc videbitur qui sint, sed per quid acquisiti a, ecce haereditas. Quasi dicat: Qui sunt dilecti? Ecce haereditas Domini, scilicet filii, renati ex aqua et Spiritu sancto, isti sunt haereditas. Qui tales sunt, merces fructus ventris, id est sunt merces reddita homini Christo, qui est fructus uteri virginalis, qui eos acquisivit per obedientiam passionis. Unde: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem . Aug.. Et nota quod secundum hanc lectionem est hic psalmi partitio.
Abbreviated transcription (Latin):
porałe in qua ẽ secura pausatio. dedit dico
dilectis suis. pꝰt mortẽ enĩ surgent dilecti. dñs
em̃ pꝰt mortẽ exaltatus ẽ. gͦ ⁊ tuam exaltationẽ
pꝰt mortẽ sꝑa. sede gͦ pͥus.⁊ sic suige. E cce here
collecta. qͣi. d̾. dilecti pꝰt somnũ surgent. ⁊ qui ft̃
dilecti: filii. Qui filii: Qui sunt fructus uentͥs
Et istis quid erit: E cce his erit tunc hereditas.
dñi. Q uȩ ẽ illa hereditas: Ecce merces.i. uita ex̾¬
na. Attende quod ait fructus uentris. ñ omneᷤᷤ
filii ȩccłiȩ. quȩ quasi quedam mulier in dolore par¬
turit sunt fructus uentris. s soli bom. Uent̾ em̃
ȩccłiȩ. ut eya in dolore parturit filios bonos ⁊ ma¬
los. ut rebecca geminos int̾ se desidentes. ut̾o gesta¬
bat. quos cum partus apparuisset: disereuit ⁊ dile¬
rit iacob. Ita ⁊ ȩccł̃ia in cuiꝰ figura. dictum ẽ eue
In dolore paries filios. bonos parit ⁊ malos. Añ
apłs. Filioli mei. quos itum parturio. boniu̾

Expanded text:
poralem, in qua est secura pausatio. Dederit, dico, dilectis suis. Post mortem enim surgent dilecti. Dominus enim post mortem exaltatus est. Ergo et tuam exaltationem post mortem spera. Sede ergo prius, et sic surges. PARS collecta. Quasi dicat: Dilecti post somnum surgent. Et qui sunt dilecti? Filii: qui filii? qui sunt fructus ventris. Et istis quid erit? Ecce his erit tunc haereditas Domini. Quae est illa haereditas? ecce, merces, id est vita aeterna. Attende quod ait, fructus ventris. Non omnes filii Ecclesiae, quae quasi quaedam mulier, in dolore parturit, sunt fructus ventris, sed soli boni. Venter enim Ecclesiae, ut Eva, in dolore parturit filios bonos et malos, ut Rebecca geminos inter se dissidentes utero gestabat , quos cum partus apparuisset, discernit et dilexit Jacob. Ita et Ecclesia in cujus figura dictum est: In dolore paries filios , bonos parit et malos. Unde Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio . Boni vero
Abbreviated transcription (Latin):
minime debemꝰ. Id̾o eñĩ forte obscuriꝰ positũ ẽ
aliquid dicitur. ut saccus ut exeat qͦd intꝰ late¬
bat clausum. Prophȩ gͦ clausa ꝯtmentes sacra¬
menta. exeussi sunt a predicatorib a ccedente
coꝵ diligentia.⁊ dño apiente ⁊ quȩ abscondita
crant ꝓdierunt aꝑta. sicut illud ysaie obscu
rum erat. Cognouit bos possessorẽ suũ. ⁊ asmꝰ
pͥsepe dñi sui. frł autẽ ñ cognouit me. hoc mus¬
butum aliquis p̾dicator ȩxcutiens dixit. Uenit
bos tͥturans de gente iudeoꝵ: quia inde tritu¬
rantis apłi. Om̃s enim qui p̾dicat uerbum
d̃i. monet. obiurgat. terret. triturat anam.⁊
de gentib ut insidrat ei xp̃c. significatus in
euangłio ꝑ pullũ asinȩ cui nullus isederat
q ad eum nec lex missa. nec ꝓpħa utriꝙ ipło.¬
xp̃c ẽ in p̾sepi .i. utriꝙ cibus ẽ in altari. Scce
qualit̾ illud inuolutũ excussum ẽ. Idoꝙ ꝓphe

Expanded text:
minime debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, minime debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, aliquid dicitur, ut saccus, ut exeat quod intus latebat clausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenta, excussi sunt a praedicatoribus, accedente eorum diligentia et Domino aperiente, et quae abscondita erant, prodierunt aperta sicutit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit . Hoc involutum aliquis praedicator excutiens dixit: Venit bos triturans de gente Judaeorum, quia inde triturantes apostoli; omnis enim qui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret, triturat aream, de gentibus, ut insidat ei Christus, significatus in Evangelio per pullum asinae, cui nullus insederat , quia ad eum nec lex missa, nec propheta. Utrique pocibus est in altari. Ecce qualiter illud involutum excussum est. Ideoque prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
cussi ꝑ manũ xp̃i usq ad fines t̾rȩ ierunt. qr
potens dñs dum fortit̾ de arcu saciȩ scͥpturȩ sa¬
giitas excussit usq ad fines terre ꝑuenerunt
ille excusse. apłi autẽ dicunt᷑ sagute. qr st̾ mis¬
si a dño uelut sagittȩ cełiter omĩa transeunteᷤ
⁊ sine errore ferientes. Sic sunt aũ ⁊ filii excus¬
soꝵ excussi quomͦ ⁊ ille excusse. nde subdit.
ita filii . qͣi.d̾. ⁊ sicut sagittȩ in manu potentis
sunt excussȩ .i. filii excussoꝵ .i. apłoꝵ sunt ex¬
cussi .i. missi. ⁊ sic acquisita ẽ hereditas. dicunt᷑¬
gͦ apłi excussi. quia missi a simili sagntarum
uł excussi dicunt᷑ apłi. quia ip̃i sunt quib di¬
ctum ẽ a dño. Cum exieritis de cruitate. in qua
dici filii excutientiũ. quã excussoꝵ. Ad quod re¬
spondemꝰ. qͦd ꝓpter hoc bene possent diei excu¬
tientes. Uerum ⁊ qͦd excutit᷑ ut puluis: excus¬
sum dicit᷑. ⁊ unde excutit᷑ aliquid ut uestis.⁊
sententia ẽ hic. quã pͣt̾mitte̾

Expanded text:
cussi per manum Christi, usque ad fines terrae ierunt, quia potens Dominus, dum fortiter de arcu sacrae Scripturae sagittas excussit, usque ad fines terrae pervenerunt illae excussae. Apostoli autem dicuntur sagittae, quia sunt missi a Domino, velut sagittae celeriter omnia transeuntes, et sine errore ferientes. Sic sunt autem et filii excussorum excussi, quomodo et illae excussae. Ita et filii. Quasi dicat: Et, sicut sagittae in manu potentis sunt excussae, cussi, id est missi, et sic acquisita est haereditas. Dicuntgo apostoli, quia missi a simili sagittarum. Vel excussi dicuntur apostoli quia ipsi sunt, quibus dictum est a Domino: Cum exieritis de civitate in qua dici filii excutientium quam filii excussorum. Ad quod respondemus, quod propter hoc bene possunt dici excutientes. Verum et quod excutitur, ut pulvis, excussum dicitur, et unde excutitur aliquid ut vestis, et sententia est hic, quam praetermittere
Abbreviated transcription (Latin):
aue ẽ. nom̃ gustanti.i. res nominis. Et notan¬
dum qͦd ita temꝑat᷑ laus dĩm hoc psalmo ut
⁊ firmoꝵ sit ⁊ infirmoꝵ. sic & ꝑ moysen qͣndo¬
eũ mitteret ad filios isrł. cum dixisset ego sum.
qui sum. hec dices filiis isrł. Qui ẽ misit me
ds abraham. ⁊ d̃s ẏsaac. ⁊ d̾s iacob. qͦd nom̃ ꝓpter
hominẽ. ne uideret᷑ temporale addit. hoc nom̃
et nos p̾tea sine fine. habucrunt quippe mitium:
s finẽ ñ habebunt. in quib tota eccłia intelligit᷑
totũ semen isrł cogitat᷑. Sequitur.
Quoniam iacos elegit sibi do¬
minus: isrł in possessionem sibi.

Expanded text:
ave est nomen gustanti, id est res nominis. Et notandum quod ita temperatur laus Dei in hoc psalmo, ut et firmorum sit et infirmorum. Sicut per Moysen, quando mitteret eum ad filios Israel, cum dixisset: Ego sum qui sum, haec dices filiis Israel: Qui est misit me Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Quod nomen propter hominem ne videretur temporale addit: Hoc nomen aeternos postea sine fine. Habuerunt quippe initium, sed finem non habebunt, in quibus tota Ecclesia intelligitur, totum semen Israel cogitatur. VERS. 4.-- « Quoniam Jacob elegit sibi Domin
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sola ẽ uita sine additam̃to. Quo m̾ito: q̃a
lex tua meditatio mea ẽ. Hȩc meditatio cogitatio
amantis ẽ. qua cogitat ut ꝑ dilectionẽ opetur.
nec frigescat inquitate suꝑboꝵ hec gͦ medita¬
tio ẽ in fide quȩ ꝑ dilectionẽ comparat᷑.

Expanded text:
quae sola est vita sine additamento. Quo merito 263 quia lex tua meditatio mea est. Haec meditatio, cogitatio amantis est, qua cogitat, ut per dilectionem operetur, nec refrigescat iniquitate superborum. Haec ergo meditatio est in fid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalmis iste centesimus ẽ ⁊ sicut contnarꝰ e
ꝑ fituo numerus. ita iste om̃s continet ⁊ docet
formam ꝑftcte sc̃ĩtatis. hii eñ docem̃ bona ap¬
petre mala renuere. que ẽ ꝑtecta ꝯu̾ satio urte.
Stquia omne bonũ nrm xp̃õ attribuendu
ist attibuit᷑ ip̃i dauit.⁊ xp̃o nt hoc totũ qͣd

Expanded text:
Psalmus iste centesimus est, et sicut centenarius perfectus numerus est, ita iste psalmus continet et docet formam perfectae sanctitatis. Hic enim docemur bona appetere, mala renuere: quae est perfecta conversatio vitae. Et quia omne bonum nostrum Christo attribuendum iste attribuitur ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
cat te. quia ⁊ si plures sint. tam̃ in unũ sũt.
Unitati bñdictio conuenit. Unde: unus in
piscina sanabat᷑: qui pͥor descendebat. Estogͥ
in uno:⁊ ꝑuenit ad te bñdictio. Attende ⁊̃
qr uir iustus qͦd tot gradib conscendit. bñ-¬
didionẽ suꝑnam loco remimerationis accipit.
qr omne munus ascendentiũ bñdictio est.

Expanded text:
cat te, quia et si plures sint, tamen in unum sunt, et unitati benedictio convenit. Unde unus in piscina sanabatur, qui prior descendebat . Esto ergo in uno et pervenit ad te benedictio. Attende etiam, quia vir justus qui tot gradibus conscendit benedictionem supernam loco remunerationis accipit: quia omne munus ascendentium, benedictio est.
Abbreviated transcription (Latin):
in futurũ non ꝯgnoscet. ⁊ stultꝰ qui nescit se
cedi. ut sit heres dimisso exheredato cui parcit᷑
a flagello non intellig hec quȩ sequunt᷑ ⁊ quȩ
dicta sunt. Nota insipiens ẽ ille qui celesti sa¬
pientia uacuus humanis u̾sutiis plenus est qͥ
ñ noscit oꝑa cłi quia casu putat omĩa agi. stultꝰ
ẽ brutus qui nec scłaria nouit. Alit̾ pot̾ legi
ab illo loco. qi delect. ⁊ agnur de oꝑib creatio¬
nis in quib laudandus ẽ ereator qͣi d̃. Ido con¬
fitebor ⁊ psallam qi delectasti me in factura tua
scił ⁊ in decore ipsius mundiał fabrice. ⁊ inobe¬
dientia.⁊ in dispositione ⁊ in causis ⁊ in effectibꝰ.
⁊ erultabo in oꝑib manuũ tuaꝵ quib utor.¬

Expanded text:
in futurum, non cognoscet, et stultus, qui nescit se caedi, ut sit haeres, dimisso exhaeredato, cui parcitur a flagello, non intelliget haec quae sequuntur, et quae dicta sunt. Nota, insipiens est ille qui coelesti sapientia vacuus, humanis versutiis plenus est, qui non noscit opera Dei, quia casu putat omnia agi, stultus est, brutus, qui nec saecularia novit. Hier., Alcuiagit de operibus creationis, in quibus laudandus est Creator. Quasi dicat: Ideo confitebor et psallam, quia delectasti me in factura tua, scilicet et in decore ipsius mundialis fabricae, et in obedientia, et in dispositione, et in causis, et in effectibus. Et exsultabo in operibus manuu
Abbreviated transcription (Latin):
opera domini. desia ut putas o ꝑsecu¬
tor s uiuam .i. multiplicata durabo. Putat emĩ
ꝑsecutor stragem funerũ u̾biq faciens se delere
morte ȩt̾na s uiuã uita quã nescis. Sequitur.¬
⁊ narrabo quã du hic ero oꝑa dñi. ut ꝑ hoc
augeat᷑ eccłia. cur aũ tanta ꝑtulit sc̃a ȩccłia

Expanded text:
 dicit Ecclesia, ut putas, o persecutor, sed vivam, id est multiplicata durabo. Putat enim persecutor stragem funerum ubique faciens se delere morte aeterna, sed vivam vita quam nescis, et narrabo, quandiu hic ero, opera Domini, ut per hoc augeatur E
Abbreviated transcription (Latin):
Si sumpsero pennaᷤᷤ
fugiam: S sic potero fugere iratum scił si
sumpsero pennas meas.i. duas alas caritatiᷤ
quas ꝑdideram ⁊ hoc in diluculo. uͥtutum
uł indirectum: Alia littera. scił ut nec eri¬
gar suꝑba p̾sumptione. nec mergar desꝑa¬
tione.⁊ si habitauero mente non in medio uͥ
mergerer. s in extremis maris .i. in fine
scłi. ñ ut scłm amem. s eius finẽ in quo
sit mͥ requies. illuc gͦ iam uolemꝰ spe.⁊ desi¬
d̾io habentes alas gemine caritatis sed et
ipse illuc nos ducit. Ande subdit.¬

Expanded text:
Si sumpsero pennas mugiam, sed sic potero fugere iratum, scilicet si sumpsero pennas meas, id est duas alas charitatis, quas perdideram. Et hoc in diluculo virtutum, vel in directum, alia littera, scilicet ut nec erigar superba praesumptione, nec mergar desperatione. Et si habitavero mente, non in medio, ubi mergerer, sed in extremis maris, id est in fine saeculi, non ut saeculum amem, sed ejus finem, in quo sit mihi requies. Illuc ergo jam volemus spe et desiderio, habentes alas geminae charitatis; sed et ipse illuc nos ducit. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
dem tuum. te qͣi .d̾. Angłis manda
uit ut custodiant te. ⁊ ip̃i in manib portabt
te ne forte offendas ad lapidẽ pedem tuum.
sine eis rueret. s quia obsequebant᷑ regi. Et
melior ẽ qui portat᷑ quã ium̃tũ portans. Clari
immolatione agni. data ẽ lex moysaica in tabłis
ne amoris. ut pedes capitis in cęlo sedentis .i.
euanglistȩ mundu pag̾ntes ñ offendant in la¬
ꝑidem.i. in legem lapide sc̃ptam.⁊ sine gr̃a in
ea teneant᷑ iri. s a timore soluant᷑. ꝑ amore sp̃c
legem implentes. Id̾o portatus eᷤ in celum
ab angł̃is ne forte offenlas ad lapidẽ pedem

Expanded text:
icat: angelis mandavit de te, ut custodiant te: et ipsi in manibus portabunt te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. sine eis rueret, sed quia obsequebantur regi, et melior est qui portatur, quam jumentum portans. Clarifimmolatione agni data est lex Mosaica in tabulisne amoris, ut pedes capitis in coelo sedentis, id est evangelistae mundum peragentes non offendant in lapidem, id est in legem in lapide scriptam, et ne sine gratia, in ea teneantur rei; sed a timore solvantur, per amorem spiritus legem implentes. Ideo ergo portatus es in coelum ab angelis, ne forte offendas ad lapidem pedem
Abbreviated transcription (Latin):
sua necessitate. s ꝓ hominis utilitate ut ñ asꝑ¬
namur baptitari a conseruis. Dñs enim ad
baptismũ serui uenit. implens humilitatem
ꝓpt̾ futuroꝵ suꝑbiam retondendã. nequis n¬
lior uita ⁊ scientia quibdã xp̃ianis diceret qͥ
mͥ opus ẽ baptismo quẽ iste ht̃. quo iã melim
sum. s attendat. qͦd ñ tantũ eũ p̾cedit. qͣntun

Expanded text:
sitate, sed pro hominis utilitate, ut non aspernemur baptizari a conservis. Dominus autem ad baptismum servi venit, implens humilitatem propter futurorum superbiam retundendam, ne quis melior vita et scientia quibusdam Christianis diceret: Quid mihi opus est baptismo quem iste habet, quo jam melior sum? Sed attendat quod non tantum eum praecedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e qui nine loquit in homine exaudiebat
eos tantũ ualet sincera oratis ⁊ loquebat̃ od
bant scił xp̃m. h d eos gͥ loquebatur mnube
Qui iam nob loguit᷑ in scabello. i m carne assũp¬
ta apte. ⁊ nota qͥd ñ ait in nube. s icolumna.
elesians tił carñe xp̃i s tune in nuibe loquebat.¬

Expanded text:
ipse qui nunc loquitur in homine, exaudiebat eos, tantum valet sincera oratio et loquebatur ad t Christum. Ad eos ergo loquebatur in nube, qui jam nobis loquitur in scabello, id est in carne assumpta aperte. Et nota quod non ait in nube, sed in columnclesiam, vel carnem Christi; sed tunc in nube loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
qui uirtutes eiꝰ pndicat. hoc faciunt ꝓueria.
ido nemo nisi puer. intrat in iegnũ cloꝵ. Ta¬
les digne laudant. quib ñ obinat suꝑbia. Ero¬
strata eñ suꝑbia ⁊ extincta ex ore infantium
pficitur laus. In digne autẽ cantant ista. qui
se magnos putant qui cognoscentes dm non
sicut dm głificant: aut gr̃as agunt. ⁊ qu illi
soli laudant digne qui puri sunt. tanquã
pucri: ido p̾t omnia puer dicit bñdicamuᷤ¬

Expanded text:
qui virtutes ejus praedicat. Et hoc faciunt pueri, id est ortam. Et ideo nemo nisi puer intrat in regnum coelorum. Tales digne laudant, quibus non obviat superbia. Prostrata enim superbia et exstincta, ex ore infantium perficitur laus. Indigne autem cantant ista, qui se magnos putant, qui cognoscentes Deum non sicut Deum glorificant, aut gratias agunt. Et quia illi soli laudant digne qui puri sunt, tanquam pueri: Ideo post omnia dicit puer: Benedicamu
Abbreviated transcription (Latin):
in olis ẽ.: Scce dixit qui ⁊ que laudare de¬
beant. demdde subdit. qũadiu laudanduᷤ sit.
seilicet semper dicens.
Sit nomen domini benedictum:

Expanded text:
nomen. Ecce dixit, qui, et quem laudare debeant, deinde subdit: Quandiu laudandus sit, scilicet semper. Sit nomen Domini: ne
Abbreviated transcription (Latin):
cium ẽ enim secreta mysti̾a indignis uulgare
⁊ quasi babyloniis thesauros domus dĩ osten¬
dere. quod ab aliquo fit uł adulatione. ut pla¬
ceat ei eui uulgat uł auaricia ut aliquid lu¬
cret᷑. uł iactantia. ut plura scure uideatur uł
loquacitate ineauta. dum sine iudicio uolat
silenti. ut prius quis taceat: quã loquatur.
Ande sit om̃is homo uelor ad audiendũ taidꝰ
dño. clama. ñ pͥus clamauit. quã audiret qͥs
clamare deberet. respondens. quid clamabo:
⁊ cognitionis. quẽ eum inuen̾it homo abscondit
in corde suo. Sequitur.¬

Expanded text:
re . Vitium est enim secreta mysteria indignis vulgare, et quasi Babyloniis thesauros domus Domini ostendere; quod ab aliquo fit vel adulatione, ut placeat ei cui divulgat; vel avaritia, ut aliquid lucretur; vel jactantia, ut plura scire videatur; vel loquacitate incauta, dum sine judicio semel silentii, ut prius quis taceat, quam loquatur. Unde dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ominus, clama, non prius clamavit, quam audiret, quid clamare deberet, dicens: Quid clamabo .et cognitionis, quem cum invenerit homo abscondit in corde suo, nec divu
Abbreviated transcription (Latin):
disputatio g̃ͥ tua ẽ. sacͥficiũ humilitatis tue
qͦd t̃ do suaue. Ego uͦ quasi dicẽt. hoc ẽ e⁊ soi¬
ue. Quid tͥ suaue: Ecce. Ego uͦ delectabou
dño. Ecce bona commutatio. suauis ẽ t̃ ip̃s
gĩa. sicut ei tuũ eloquium. dico delectabor mn
Deficiant peccatores a terra: et

Expanded text:
tuae, quod est Deo suave. Ego vero. Quasi dicat: Hoc est ei suave, quid tibi suave? ecce, Ego vero delectabor in Domino. Ecce bona commutatio. Suavis est tibi ipsius gratia, sicut ei. Tuum eloquium dico, delectabor in ient peccatores a terra, et
Abbreviated transcription (Latin):
ego uero delectabor in domino.
Eloquiũ meũ. quo me ei indico
scienti ut se mͥ indicet neseienti sit ei iocundu
⁊ reuera ẽ qi suauis ẽ do ꝯfessio tua. Alia littera
ht̃ suauis sit ei disputatio mea. Idem sensus dis¬
putatio enim hommis ad dm ẽ ꝯfessio pecc̃oꝵ
quȩ suauis ẽ dõ. Confitere gͦ do qͦd ẽ fac bona
oꝑa ⁊ disputas. Unde ysaias. Auferte nequi

Expanded text:
ego vero delectabor in Domino. » Eloquium meum. Aug. Quo me ei indico scienti, ut se mihi indicet nescienti, sit ei jucundum, et revera est, quia suavis est Deo confessio tua. Alia littera habet: Suavis est ei disputatio mea, idem sensus. Disputatio enim hominis ad Deum est confessio peccatorum quae suavis est Deo. Confitere ergo Deo, quod es; fac bona opera, et disputas. U
Abbreviated transcription (Latin):
sionem necessario exigit᷑. Idło ñ ait simplicit̾
uouete. uł nolite uouere s uouete ⁊ reddite .i.
si uouetis ⁊ naldite. Alioquin damnationẽ
apsi. lel p̃ma cogitatio dicit᷑. qua incipimuᷤ
bona. scił. penite̾ de ꝑão. ⁊ confiti de co.quȩ
facit reliquas cogitationes quȩ festũ agent.
Pitus ẽ damnaie ⁊ displicere qͥd eramꝰ quod
postra in memoria tincre debemus scił qd era¬
mus.⁊ quid accepimꝰ. Et he sunt reliquiȩ co¬
gitationis ne a memoria excidat uulnus qͦd
habuimꝰ.⁊ munꝰ saluationis qͥd saluator
ponauit.⁊ hoc in memoria tenentes gr̃as
liberatori agamus. qͦd ẽ sollemna celebrare
la ⁊ meipit bona ꝯfitebit᷑ tͥ ⁊ reliquiȩ cogia¬
tionis .i. relique cogitationes. p̃t pͥmã scił qͥd

Expanded text:
io exigitur. Ideo non ait simpliciter vovete, et nolite vovere, sed vovete, et reddite, id est si vovetis, reddite. Alioquin de voto rei Apostolus . Vel prima cogitatio dicitur, qua incipimus bona, scilicet poenitere de peccato, et confiteri Deo, quae facit reliquas cogitationes, quae festum agunt. Prius est damnare et displicere quod eramus; quod postea in memoriam tenere debemus, scilicet quid eramus, et quid accepimus. Et haec sunt reliquiae cogitationis, ne a memoria excidat vulnus quod habuimus, et munus sanationis quod Salvator donavit. Et haec in memoria tenentes, gratias liberatori agamus, quod est solemnia celebrare. la, et incipit bona. Confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis, id est reliquae cogitationes, post prima, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
dite uos om̃s qui in entuitu eiꝰ existentes ꝑ fiqẽ
affertis munera .i. uos ip̃os uł inunera quȩ al¬
tarib offu̾nt᷑. hi tales monent᷑ uouere. ñ herei¬
ciñ pagani. s scłm aliam literam qus ẽ om̃sᷤ
qui in eurtutu eiꝰ sunt offe̾nt uł asfent qi .d̾.
ut famuli offent uł asfent muneta humilita¬
tis .⁊. onĩs humiles confitent᷑ ei. ⁊ adorant eũ.
In curutu namꝙ eiꝰ. qdi medi sunt. qͣ intelli

Expanded text:
dite, vos omnes in circuitu ejus existentes, per fidem affertis munera, id est vos ipsos munera, quae altaribus offeruntur. Hi tales monentur vovere, non haeretici, vel pagani. Vel secundum aliam litteram, quae est, omnes qui in circuitu ejus sunt afferuut famuli, offerent, vel afferent munera, humilitatis, id est, omnes humiles confitentur ei, et adorant eum. In circuitu namque ejus, quasi medii sunt, qui intelli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ i. mansueti laudant te cogitatione. ⁊ etiar
oꝑe. Unde subdit ⁊ reliquie cogitationis .i.e
hibitio boni oꝑis diem festum agent tͥ .i. man¬
sueti cessabunt a seruili oꝑe peccati. ñ inten
uotiopatio reliqua p̾t cogitationẽ ⁊ qi saluab̾
gͦ o uos homines.¬

Expanded text:
ur tibi, id est mansueti laudabunt te cogitatione, et etiam opere. Unde subdit: Et reliquiae cogitationis. Id est exhibitio boni operis diem festum agent tibi, id est mansueti cessabunt a servili opere peccati, non intentvoti; operatio, reliqua post cogitationem. Et quia salvabit, ergo, o vos homines
Abbreviated transcription (Latin):
uisto ꝑ alia causa ñ quia opus di ẽ ñ dat iusto.
Idso dicit᷑ ꝙ ui rcipit iustũ in nomine iusti mͥ¬
cełe iusti accipiet. Hoc qͦꝙ misedłiam ñ impedit
si ꝓuniunt᷑ mali. Puniendi em̃ sunt iniqui
n ammo ultionis s dilectionis. Ubi autẽ po¬
tentior occurrit. ñ potes corrigere uł mouere.
Tolera securus q̃d ñ erit impunitꝰ. Ptꝰ miscdiã
eñ subdit de uidicio dicenꝰ ⁊ ẽ dñs faciens ui¬
dicũ. T̃ nde ñ undicdtã⁊ ego ntͥbram dicat¬
dño. S quibꝰ : Omnib iiuriã pacientib
abhis qui ñ sunt sui iuris .i. qui ñ ꝑtinent
Ad iura gubnationis ipsius qui patit᷑ in qͥs
nequit uisticiã exeriere deide estendens quȩ
antiquis fecit: subiungit.¬

Expanded text:
a causa, nisi quia opus Dei est, non dat justo. Ideo dicitur: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Hoc quoque misericordiam non impedit, si puniuntur mali. Puniendi enim sunt iniqui, non animo ultionis, sed dilectionis. Ubi autem potentior occurrit, nec potes corrigere vel monere, tolera; securus quod non erit impunitus; post misericordiam enim subdit, de judicio dicens: Et Dominus est faciens judicium. Undeibus? Omnibus injuriam patientibus ab his qui non sunt sui juris, id est qui non pertinent ad jura gubernationis ipsius qui patitur, in quos nequit disciplinam exercere. Deinde ostendens quae antiquis fecit, subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
condes qm̃ ip̃i miscdiam ꝯsequent᷑. Illi sunt
qui mimicos diligunt. ⁊ in se pecantibus di¬
mnttunt. H unc miscdiȩ fructũ dñs seribens
in t̾ra cum accusaret᷑ adulta. exigebat. Ante
ent in lapide scpsit ds. signans iudcoꝵ duri¬
ciam s incdinatus in carnẽ. sẽpsit in t̾ra hũa¬
ne mentis fructũ paritura. Inelinatio enim
ipsius incarnationis humilitatẽ significat.
ꝑ qua in xp̃ianis miscadie fructũ ererit. Hec aũ

Expanded text:
oniam illi misericordiam consequentur ; illi sunt qui diligunt inimicos, et in se peccantibus dimittunt. Hunc misericordiae fructum Dominus scribens in terra, cum accusaretur adultera, exigebat . Ante enim in lapide scripsit Deus signans Judaeorum duritiam, sed inclinatus in carnem scripsit in terra humanae mentis fructum paritura. Inclinatio enim ipsius incarnationis humilitatem significat, per quam in Christianis misericordiae fructum erexit. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
posuit .i. in hac deiectione huiꝰ scłi. hic enĩ plo¬
rat᷑ uͥ seminat᷑. Exponit qͦd dixerat. scił in
locũ quẽ posuit ds̃ hominib ut ibi flerent pec¬
cata sua. uł ip̃e homo posuit sibi ilłii locũ
qñ peccauit. Unde ẽ autẽ ploratio. qr lege

Expanded text:
i. Hic enim ploratur ubi seminatur. Exponit quod dixerat, scilicet in loco quem posuit Deus hominibus, ut ibi flerent peccata sua. Et ipse homo posuit sibi illum locum quando peccavit. Unde autem est ploratio? quia lege
Abbreviated transcription (Latin):
scli. Quid enĩ ei ꝑdest: multũ: qr disposuit as¬
censiones .i. gradus. quib ascendat qr semꝑ
ꝑficit in corde suo. Quanto gͦ plus amaius.
tanto plus ascendes. Ubi disposuit: In uall
lacrimarũ uł plorationis. Ualł lacͥmaꝵ est.
penitentis humilitas. Ecce torcular: dixit qͥd
ascendat᷑. Eoce ut ascendat᷑ in loco uł in locũ
quẽ posuit uł disposuit. d̾s ħ ẽ locus qui ñ
pot̾ exponi. quẽ ocłs ñ uidit nec auris audi
uit .i. futum regnũ qͦd disposuit ⁊ ordina¬
uit d̾s. ut ad id ꝑ gradus ueniat᷑. Q el ualł¬

Expanded text:
uid enim ei prodest? multum, quia disposuit ascensiones, id est gradus quibus ascendat, quia semper proficit, in corde suo. Quanto ergo plus amaveris, tanto plus ascendes. Ubi disposuit? in valle lacrymarum, vel plorationis. Vallis lacrymarum est poenitentis humilitas. Ecce torcular. Dixit quid ascendatur? ecce, ut ascendatur in loco, vel locum, quem posuit vel disposuit, Deus. Hic est locus qui non potest exponi, quem oculis non vidit, nec auris audivit , id est futurum regnum, quod disposuit et ordinavit Deus, ut ad id
Abbreviated transcription (Latin):
disposuit in ualle lacrimarum
in loco quem posuit.
ope ad domũ ꝑueniat᷑ qͣi. d̾. B eati sunt qui
habitant in domo tua. s quomͦ ueniemꝰ ad
domũ. eum corpꝰ grauet uolantẽ ⁊ Nuxilio

Expanded text:
disposuit in valle lacrymarum, in loco quem posuit. ope ad domum veniatur. Quasi dicat: Beati sunt qui habitant in domo tua, sed quomodo veniemus ad domu
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis accipiant in uanitate ñ quidẽ in et̾nita¬
te ciuitates suas .i. ppłos suos si in qua occideris:
Nonne qui oderunt te dñe oderam utiq .i.
si occidis ⁊ ego occidam.⁊ ñne suꝑ iimicos.
tuos tabescebam: irascendo peccatis eoꝵ utiq ⁊ ꝑ
ce semitas meas. quib mundu ꝑtransiui. ⁊ uide
si uia iniquitatis in me ẽ. hoc secure dicit in qͦ
pͥnceps mundi nichil inuenit uł habuit. ⁊ de¬
duc me homnnẽ ad dexterã tuã in uia ȩt̾na .i.¬

Expanded text:
iant in vanitate civitates, non quidem in aeternitate civitates suas, id est populos suos. Si, inquam, occideris, nonne qui oderunt te, Domine, oderam? Utique, id est si occideris, et ego occidam. Et nonne super inimicos tuos tabescebam? irascendo peccatis eorum? utique. Et ce semitas meas, quibus mundum pertransivi. Et vide si via iniquitatis in me est. Hoc secure dicit, in quo princeps mundi nihil invenit, vel habuit. Et deduc me, hominem, ad dexteram tuam, in via aeterna, i
Abbreviated transcription (Latin):
tione. pͥmus p̃s qui ꝑ om̃s luteras hebrei
alfabeti scribit᷑. qui indicat ꝑfectos laudatores
in cccłia. sicut illi qui ñ ꝑ om̃s scribunt᷑ minꝰ
ꝓfectos significant. uł ficut hylariꝰ ait huimͦi
psalmi qui ꝑ alfabetũ digesti sunt. incipientib
quasi elementa dant᷑. unde monem᷑ ut ad erii¬
dicionis studia festinemus. Nom̃ aut̃ẽ angłicȩ
lauddis alła. ⁊ si omnib psalmis conueniat. ibi tam
p̃cipue ponit᷑ ubi magna exultatione gaudet᷑.
sicut in hoc psalmo ppłs di ab omni malo lib̾a
net ad laudẽ. M odus triꝑtitꝰ ẽ. P rimo ppłs fi¬
deł. se dicit confiteri in congregatione iustoꝵ. ubi
ẽ ȩt̾na laus. Scdo dicit fideles spũali munere sa¬
fitebor tͥ .i. laudabo te. non enĩ ẽ ħ confessio pec¬
catoꝵ s laudis. Illa luget. hec gaudet. illa medi¬
co uulnus ostendit. hec de sanitate grãs agit. lau
corde longe. sicut illi de quib dicit᷑. ppłs hic labiiᷤ

Expanded text:
imus psalmus, qui per omnes litteras Hebraei alphabeti scribitur, qui indicat perfectos laudatores in Ecclesia, sicut illi qui non per omnes scribuntur, minus perfectos significant. Vel sicut Hilarius dicit hujusmodi psalmi, qui per alphabetum digesti sunt, incipientibus quasi elementa dantur. Unde monemur ut ad eruditionis studium festinemus. Nomen autem angelicae laudis, Alleluia, et si omnibus psalmis congruat, ibi tamen praecipue ponitur, Cassiod. ubi magna exsultatione gaudetur, sicut in hoc psalmo populus Dei ab omni malo liberanet ad laudem. Modus: Tripartitus est. Primo, populus fidelis se dicit confiteri in congregatione justorum, ubi est aeterna laus. Secundo, dicit fideles spirituali munere safitebor tibi, id est laudabo te. Non enim est hic confessio peccatorum, sed laudis. Illa luget, haec gaudet; illa medico vulnus ostendit, haec de sanitate gratias agit. Laudcorde longe, sicut illi de quibus dicitur: Populus hic labiis
Abbreviated transcription (Latin):
qr corpus infirmũ ẽ.⁊ er languoie eopores¬
Carnalia desidia titillant: quib da eapit
auima. s ñ ẽ timendũ. qr sanat omneo m¬
furmitates. nũc fouendo blandis. nũe sean
asꝑis. Ommpotenti enĩ medico nulluis insã¬
nabił languor occurrit. maxime autẽ inf¬
ne sanabit languores qñ hoc corrtiptũ. idu¬
et incorruptionem. Unde subdit.¬

Expanded text:
corpus infirmum est, et ex languorecarnalia desideria: titillant, et quibusdam capitur anima; sed non est timendum, quia sanat omnes infirmitates tuas, nunc fovendo blandis, nunc secando asperis. Omnipotenti enim medico nullus insanabilis languor occurrit, maxime autem in fine sanabit languores, quando hoc corruptum induet incorruptionem. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
redumit p̾cio sanguins uitã tuã de intita.i
de corruptione. quȩ tanta ẽ in aorpore. ⁊ aggra¬
uat amimã quã impedit ad ip̃m aħm cogitan¬
dum. atꝙ sublimi intentione detorquet sed
finet᷑ cum induet incorruptionẽ. sanabit iti

Expanded text:
sanguinis, vitam tuam de interitu, id est de corruptione, quae tanta est in corpore, et aggravat animam quam impedit, ad ipsum Deum cogitandum, atque a sublimi intentione detorquent animam, sed finietur cum induet incorruptionem. Sanabit utique,
Abbreviated transcription (Latin):
in babylonẽ. uł maxime sub antiocho sub
quo passi sunt machabei horrenda głosiss¬
me sunt coronat. De uastatione gͦ facta fub
antiocho ait dicens. Ds̃ uenert̃ gentes in ho¬
reditatẽ tuã.i. in iherłm. uͥ aliqui boni eran
picendo tuã monet iudicẽ cuiꝰ res ledit᷑. pollue¬
runt tempłi scm̃ tuũ. Per simulachra quȩ
ibi posuerunt. s ñ destruxerunt. Pmo oce¬
rit inuiria templi. in quo ẽ contumelia cdłi. hie
arguit eos de sacrilegio. Et nota quia ñdu erat
impleta. Sequit᷑. Posuerunt iherłm in pomo¬
rũ custodiã .i. in desertionẽ. ut collectis pomi
custodie deserunt᷑. Unde ysaias. Relinques
filia syon: sicut umbracłm in uinea. ⁊ sicut¬
⁊ ficut tuguriũ in cucumerario. Deinde p̾t
sacrilegium. homicidia addit dicens.¬

Expanded text:
in Babylonem, vel maxime sub Antiocho, sub quo passi Machabaei horrenda, gloriosissime sunt coronati. Devastatione ergo facta ab Antiocho agit dicens; Deus, venerunt gentes in hem, ubi aliqui boni erant, dicendo; tuam, movet judicem cujus res laeditur. Et polluerunt templum sanctum tuum per simulacra, quae ibi posuerunt. sed non destruxerunt. Primo occurrit injuria templi: in quo est contumelia Dei. Hic arguit eos de sacrilegio. Et nota quod nondum eraimpleta. Sequitur: Posuerunt Jerusalem in pomorum custodiam, id est, in desertionem, ut collectis pomis, custodiae deseruntur. Unde Isaias: Relinquetur filia Sion sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario deinde post sacrilegium, homicidia addit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
m se qui futuri erant. qñ hec fierent. loqui¬
tur enĩ in ꝑsona eoꝵ. quib hȩc accidunt.
Est aut̃e hic deploratio eoꝵ quȩ fecit d̾s uin¬
dicans.⁊ adiungit᷑ piecatio qͣi. d̾. Etinã iam
misereat᷑ ⁊ parcat. Ita gͦ hec dicunt᷑ a quo p̾¬
dicunt᷑ tanquã ab eis dicant᷑ quib accidert̃
⁊ ip̃a deploratio ꝓpħatio ẽ. Q uod autẽ aitĩ¬

Expanded text:
qui futuri erant, quando haec fierent. Loquitur enim in persona eorum quibus haec acciderunt. Est autem haec deploratio eorum quae fecit Deus vindicans, et adjungitur deprecatio. Quasi dicat: Utinam jam misereatur et parcat. Ita haec ergo dicuntur a quo praedicit cur tanquam ab eis dicantur, quibus acciderunt, et ipsa deploratio p
Abbreviated transcription (Latin):
asaph studio pieratis xp̃m subuenire suȩ
genti ꝓ duricia sua grauit̾ affligende ⁊ agi¬
tur hic uł de captiuitate ꝑ babylonios fao¬
ła. uł potiꝰ de uastatione. quã tempore ma¬
chabeoꝵ anthiocꝰ epiphanes fecit. qui in tẽ¬
ꝑlo ydola posuit. ⁊ legem di polluit ppłm¬
ꝙ uastauit. s ciuitatẽ ñ eu̾tit uł templu ꝑ q̃¬

Expanded text:
ristum subvenire suae genti, pro duritia sua graviter affligendae, et agitur hic vel de captivitate per Babylonios facta , vel potius de vastatione quam tempore Machabaeorum Antiochus Epiphanes fecit, qui in templo idola posuit, et legem Dei polluit, populumque vastavit . Sed civitatem non evertit, vel templum
Abbreviated transcription (Latin):
Sum particepᷤ
⁊ gr̃a diuina omniũ ⁊ cȩt̾a. Ita hoc dicit ut
exuno sunt om̃s. ꝓpt̾ quod ñ confundit᷑ eos uoca¬
ie fratres ⁊ item ip̃e cõmunicauit eisdem. Non
ticeps sum omniũ. ut ꝑ hoc timeant ⁊ custodi¬
ant. quȩ duo congrue iungit quia qͥ timet
custodit. ⁊ quia ꝑ hoc qͦd factus ẽ particeps
fratrũ multum fructum fecit granũ fum̃ti.
ido de ip̃o fructu addit.¬

Expanded text:
sum particeps  gratia omnium, etc. Ita hoc dicit, ut ex uno sunt omnes; propter quod non confunditur eos vocare fratres . Et iste ipse communicavit eisdem. Non ticeps sum omnium, ut per hoc timeant et custodiant, quae duo congrue jungit, quia qui timet, custodit. Et quia per hoc quod factus est particeps fratrum, multum fructum fecit granum frumenti . Ideo de ipso fructu subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui fecit luminaria magna.
nam.⁊ stellas. Uel ꝑ celos cȩlestem machinã
accipiamus ⁊ ẽ. sensus. Qui fecit celos ñ alt̾iꝰ
oꝑa secutꝰ. s in intellectu suo.i. in sapientia sua
Unde om̃ia in sapientia fecisti dñe. qͦd dictũ
putant ista ceruis rationib comꝑisse. otentiose
agere uideam᷑. habemus qͦd de ꝓximo intelli¬
gamus dicit᷑ enĩ t̾ra suꝑ aquas fundata eo qͦd
aquis curũfluentib suꝑeminet. Sicut dicitur
illa. uł illa ciuitas. suꝑ mare fundata. ñ quod
mare sit sub ea. s quia mari suꝑemmet. Sic
dominꝰ suꝑ puttũ sedit .i. iurta puteũ sedit.
Seqͥt᷑. Qui fecit luminaria magna. Que:

Expanded text:
Qui fecit luminaria magna, nam et stellas. Vel per coelos coelestem machinam accipiamus. Et est sensus: Qui fecit coelos, non alterius opera secutus, sed in intellectu suo, id est in sapientia sua. Unde: Omnia in sapientia fecisti . Quod dictum putant ista certis rationibus comperisse contentiose agere videamur, habemus quod de proximo intelligamus. Dicitur enim terra super aquas fundata, eo quod aquis circumfluentibus supereminet, sicut dicitur illa vel illa civitas super mare fundata, non quod mare sub ea sit, sed quia mari supereminet, sicut Dominus super puteum sedit, id est juxta puteum sedit . Quae fecit luminaria magna? VE
Abbreviated transcription (Latin):
meos .i. deciꝑs a uia d̃i scił retraheie. ꝑ hoc qͦd ait.
suiplantare. notat qͦd uicinas d̃ĩ foutas ĩne pere¬
ant. deinde qui sunt inimici ostendens subdit
absconderunt suꝑbi laqueũ uł muscipulam

Expanded text:
est decipere a via Dei, scilicet retrahere, per hoc quod ait, supplantare: nota quod vicinas viae Dei foveas parant. Deinde qui sunt inimici ostendens subdit, absconderunt superbi laqueum, vel, muscipulam
Abbreviated transcription (Latin):
ne despicias oꝑa manuũ tuaꝵ.i. ne despicias
nos qͦd homines sumus. quod ereati a tesumuᷤ
uł quod iustificati a te sumus. ⁊ creati in bonis
oꝑib oꝑa gͦ tua in nobis uideas. quia oꝑa nr̃a
si uidĩs damnas. tua si uideris: coronas. In¬

Expanded text:
ne despicias opera manuum tuarum, id est ne despicias nos quod homines sumus, quod creati a te sumus, vel quod justificati a te sumus, et creati in bonisOpera ergo tua in nobis videas, quia opera nostra si videris, damnas; tua si videris, coronas. CO
Abbreviated transcription (Latin):
nuum tuarum ne despicias. D ñs
retribuet pro me. uł o d̾ne retribues uł retͥbue.
intelligendus tangit illud quod in euangłio
legitur de xp̃o. qui cum uellet soluere censum
ꝓ se.⁊ ꝓpetro illis qui tributũ exigebant.
dixit petro. Uade ⁊ mitte hamum in mare.⁊ pis¬
cem qui pͥmo ascendit. tolle ⁊ aꝑi os eius ⁊ in¬
uenies stateram .i. duas didragmas. Stat̾ enĩ
nus ꝑiscis. hamo mortis captꝰ. pͥmus surgens de
mari qi pͥmogenitꝰ a mortuis in cuiꝰ ore inuenimꝰ
buit in quo princeps mundi peccatũ ñ inuenit
ꝓ me preciũ redemptionis. ⁊ o dñe micdia tua¬

Expanded text:
nuum tuarum ne despicias. » Dominus retribuet, Aug. vel retribues, vel retribue, est intelligendus; tangit illud quod in Evangelio legitur de Christo, qui cum vellet solvere censum pro se et pro Petro, illis qui tributum exigebant, dixit Petro: Vade, et mitte hamum in mare, et piscem qui primo ascenderit tolle, et aperi os ejus, et invenies staterem, id est duas drachmas . Stater enim imus piscis, hamo mortis captus, primus surgens de mari, quia primogenitus a mbuit, in quo prinpro me pretium redemptionis. Et, o Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate. hoc ñ mutat᷑. cum seruo tuo qͦd m sũ
qui priꝰ cum lib̾to amare egisti. cum homo uo¬
lens se a di seruitute emancipare. fictus ẽ liber
suus. malam adeptus libertate. Est eñ lib̾tas
bona ⁊ mala. sicut ⁊ scerutꝰ. ꝑ̃ ccisti dies scd̃m
scd̾m fidem firma ẽ om̃i semini. deinde quod
se accepisse confessus ẽ: aug̾i petit. ⁊ ꝑfici dicenᷤ¬

Expanded text:
bonitatem, hoc non mutatur. Cum servo tuo, quod modo sum, qui prius cum liberto amare egisti, cum homo volens se a Dei servitute emancipare, factus est liber suus malam adeptus libertatem. Est enim libertas bona et mala, sicut et servitus. Fecisti dico, secundum secundum fidem firma est omni semini. Deinde quod se accepisse confessus est, petit augeri e
Abbreviated transcription (Latin):
agit de humiliatione.⁊ patientia sua. ꝑ qũã
uenit ad iusticiam.⁊ quia bonum ẽ humilia¬
Ni. ⁊ patientiam hĩe quȩ tollit tristicram ⁊ pre¬
stat ⁊̃ in tͥbulationib iocunditatẽ. huic id̾o con¬
grue octonario p̃seribitur littã thet quȩ inter¬
pretat᷑ bonum uł exclusio. ꝙi hic de patientia
agit. quȩ exeludit tristiciã de adu̾sis. ⁊ facit bo¬
num ⁊ iocundum pati. martyres enim qui uere
militant xp̃o. ꝑsecutiones. gladios. incendia.
ñ timentes: infestis ⁊̃ iregib se obtulerunt. atq
imꝑatientiȩ affectum excluserunt qͣi. d̃. doce me
iustificationes. q iam fecisti o dñe bonitatẽ uł¬
iocunditate. uł suauitatẽ cum seruo tuo .i. fetisti
ut bonum delectet. faciendo filium qui seruus
fuit ⁊ ẽ magnũ dłi donum. ut bonum opus ñ
timore pene fiat. s amore iusticiȩ. ñ seruilit̾ s
liberalit̾. Seruus eñĩ qͦd priꝰ erat ñ manet in¬

Expanded text:
ione et patientia sua, per quam venit ad justitiam; et quia bonum est humiliari. Nam patientia tollit tristitiam, et praestat etiam in tribulationibus jucunditatem. Ideo congrue huic octonario praescribitur littera TEHT, quae interpretatur bonum vel exclusio, quia hic de poenitentia agit, quae excludit tristitiam de adversis, et facit bonum et jucundum pati, Martyres enim, qui vere militant Christo, persecutiones, gladios, incendia non timentes, infestis etiam regibus se obtulerunt, atque impatientiae affectum excluserunt. Quasi dicat: Doce me justificationes jucunditatem, vel suavitatem cum servo tuo. Fecisti ut bonum delectet, faciendo filium qui servus fuit. Et est magnum Dei donum, ut bonum opus non timore poenae fiat, sed amore justitiae; non serviliter, sed liberaliter. Servus enim, quod prius erat
Abbreviated transcription (Latin):
recturus. ẽ arderet paulus dissolui ⁊ ẽẽ cũ xp̃o
tate ñ necessitate. fuit enĩ tristis ut euangłin
dicit. Si enĩ ñ tristis fuit. cũ euangłm dicat.
t̾stis ẽ anima mea usꝙ ad mortẽ. gͥ ⁊ qͣndo dicit
Dormiuit iħe. ñ dormiuit. uł cũ dicit mandaciᷤᷤ¬
se ñ manducauit. ⁊ ita nicħ sanũ relinquetur.
ut ⁊̃ dicat᷑. qi corpus ñ erat uerum. Q uicquid gͦ
de illo septum ẽ. uerũ ẽ factũ ẽ. gͦ ⁊ tristis fuit

Expanded text:
recturus, cum arderet Paulus dissolvi, et esse cum Christo recturus, cum arderet Paulus dissolvi, et esse cum Christo ntate non necessitate. Fuit enim tristis ut Evangelium dicit. Si enim tristis non fuit, cum Evangelium dicat, tristis est anima mea usque ad mortem, ergo et quando dicit, dormivit Jesus, non dormivit. Vel cum dicit manducasse, non manducavit. Et ita nihil sanum 209 relinquetur, ut etiam dicatur, quia corpus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptum est verum est. Factum est ergo, et tris
Abbreviated transcription (Latin):
Quo adusꝙ iusticia .i. illi qui m iusti sunt
qr tunc erunt uidices illoꝵ. Unde sedebits
qui sint isti. querit ⁊ soluit dicens. ⁊ qͥ sunt
iurta illam: soluit. oñs qui ircto sunt corle
.i. qui sunt sine errore. E el scđm aliam litde¬
corde .i. hoc uolunt qͦd d̾̃s uult. scił expectare
malos ⁊ huiuismͦi. Qui eñĩ uoluntatẽ suam
dortuosam diuinȩ uoluntati subiciunt ⁊ ad
rogl̃am diuine uoluntatis dirigunt irti cor¬
de sunt. qͦd xp̃c in passione nos docuit. duas
expͥmens in se uoluntates scđm duas natura
rans corpore suo.i. in ȩccłia quosdam futuns
qui uoluntatẽ suam uellent facere. s postea
sequerent᷑ uoluntatẽ di. Infirmos enĩ in sepꝰ
compatiens ait. Pat̾ si fieri pot̾ transeat a mi
calix iste. E cce habes uoluntatẽ hominis quã
ad diuinã continuo dirigens: ait. Uerumps¬
men ñ sicat ego uolo s sicut tri. Ibi gͦ nsr¬
mitatẽ humanã p̾signauit. Non enĩ uere xp̃

Expanded text:
lli qui modo justi sunt. quia tunc erunt judices illorum. Unde: Sedebitiqui sint isti, quaerit et solvit, dicens: Et qui sunt juxta illam? solvit omnes qui recto sunt corde, id est qui sunt sine errore. Vel secundum aliam littecorde, id est hoc volunt quod Deus vult, scilicet exspectare malos et hujusmodi. Qui enim voluntatem suam tortuosam divinae voluntati subjiciunt, et ad regulam divinae voluntatis dirigunt, recti corde sunt, quod Christus in passione nos docuit, duas exprimens in se voluntates, secundum duas naturas, rans in corpore suo, id est in Ecclesia quosdam futuros, qui voluntatem suam vellent facere, sed postea sequerentur voluntatem Dei. Infirmos enim in se prcompatiens, ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ecce habes hominis voluntatem, quam ad divinam continuo dirigens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Ibi ergo infirmitatem humanam praesignavit. Non en
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e miscdiam fecit ⁊ dicit᷑ hoc a simili alicuiꝰ
pͥmeditantis causam suam: ut eam firmis al¬
hic sermones suos in uidicio .i. om̃ia discrete
dicit. disponit. ⁊ uerx quia in futuro locatus
cecidit. Dico ñ commouebit᷑ s¬

Expanded text:
it. Alcuin. Et dicitur hoc a simili alicujus praemeditantis causam suam, ut eam firmis alhic sermones suos in judicio, id est discrete dicit omnia et disponit; et vere, quia in futuro locatus cecidit. Dico non commovebit