comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in forma d̃i esset. ñ rapinam
arbitratus ẽ. esse se equalẽ deo.
Magna enĩ illa forma. uibi ad¬
huc equalitas patris et filii cog¬
noscitur ineffabilis in compre¬
hensibilis: maxime pariuilis:
quando uidebit᷑. E ece ad de¬
xteram sunt iusti. ad sinistrã
sunt inusti: omnes pariter
homines. uident filrũ homi¬
nis: uident qui punctus est.
uident qui crucifixus ẽ: u¬
cdlent humiliatum. uident na¬
tum ex uirgine: uident agnũ
de tribu iuda. uident uerbũ
dm apud d̃m. Quando uide¬
bunt. ipse erit et tunc: s for¬
ma serui apparebit. forma ser¬
ui. seruis demonstrabitur: for¬
ma dei. filiis seruabitur. fiãt
ergo serui.filii:qui sunt ad
dexteram. eant in heredita
quã non uidentes martyres
crediderunt: pro cuiꝰ promis¬
sione.sangumẽ sine dubita¬
tione fuderunt. E ant illuc:
et uideant sibi. Quando il¬
luc ibunt: dicat ipse dñssic.
Ibunt inquit illi in ambu¬
stionẽ eternam: iusti autẽ

Expanded text:
in forma Dei esset, non rapinam in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ? Magna enim illa forma ubi adhuc aequalitas Patris et Filii cognoscitur: ineffabilis, incomprehensibilis, maxime parvulis. Quando videbitur? Ecce ad dexteram sunt justi, ad sinistram sunt injusti; omnes pariter hominem vident, Filium hominis vident, qui punctus est vident, qui crucifixus est vident, humiliatum vident, natum ex Virgine vident, Agnum de tribu Juda vident: Verbum Deum apud Deum quando videbunt? Ipse erit et tunc, sed forma servi apparebit. Forma servi servis demonstrabitur: forma Dei filiis servabitur. Fiant ergo servi filii; qui sunt ad dexteram, eant in aeternam quam non videntes martyres crediderunt, pro cujus promissione sanguinem suum sine dubitatione fuderunt: eant illuc et videant ibi. Quando illuc ibunt? Dicat ipse Dominus: Sic ibunt illi in ambustionem aeternam, justi autem
Abbreviated transcription (Latin):
dexterã erunt. Hoc ergo ẽ qđ
ait. Pater ñ iudicat quenꝗͣ.
sed omne iudiciũ dedit filio
quia manifestus ad iudicium
ueniet filius in humano cor¬
pore apparens hominibꝰ: di¬
cens dextris. uenite benedicti
patris mei. percipite regnũ: si¬
ignem eternũ. qui paratus est
diabolo et angłis erus. E cce
uidebitur forma hominis a pi¬
is. et ab impiis: a iustis et ab in¬
iustis: a fidelib et ab infidelibꝰ
a gaugentib et a plangentib:
a confisis et a confusis. Ecce ui¬
debitur: cum uisa fuerit illa for¬
ma iniudicio. et fuerit perac¬
tum iudiciũ ribi dictum ẽ pa¬
trem ñ iudicare quenquã. sed
omne iudiciũ dedisse filio. ad
hoc. quia filius apparebit ĩ iu¬
dicio. in forma quam ex nobis
accepit: quod postea futurum
est. quando uidebitur forma
dei quã sitiunt om̃s fideles:
quando iudebunt illud quod
erat inprincipio uerbũ. deus
apud deũ. per quod facta sũt
om̃ia. quando indebitur illa
forma d̃i de qua dicit apłs: cũ

Expanded text:
dexteram erunt. Hoc est ergo quod ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia manifestus ad judicium veniet Filius, in humano corpore apparens hominibus, dicens dextris, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; diignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . 14. Ecce videbitur forma hominis a piis et impiis, a justis et ab injustis, a fidelibus et ab infidelibus, a gaudentibus et a plangentibus, a confisis et a confusis: ecce videbitur. Cum visa fuerit illa forma in judicio, et fuerit peractum judicium, ubi dictum est Patrem non judicare quemquam, sed omne judicium dedisse Filio, ob hoc, quia Filius apparebit in judicio in forma quam ex nobis accepit, quid postea futurum est? Quando videbitur forma Dei, quam sitiunt omnes fideles? quando videbitur illud quod erat in principio Verbum, Deus apud Deum, per quod facta sunt omnia? quando videbitur illa forma Dei, de qua dicit Apostolus, Cum
Abbreviated transcription (Latin):
mone pristino ex occasio
nos esse uobis de sp̃u sc̃o. Ad
hunc potandũ cum dñs inui¬
tasset credentes in se.loquens
inter eos qui eũ tenere cogita¬
bant. et int̃ficere cripiebant
nec ualebant.quia ille nole

Expanded text:
mone pristino ex occasionnos esse vobis de Spiritu sancto. Ad hunc potandum cum Dominus invitasset credentes in se, loquens inter eos qui illum tenere cogitabant, et interficere cupiebant nec valebant, quia ille nole
Abbreviated transcription (Latin):
merere.quia ego precedo. tu se¬
queris: nec consecutio tua dif¬
feretur. Triduũ mediũ erit:
et mecũ eris. Accepit oracu¬
lumꝰ uicit diabolum: perue¬
nit ad triumphum. Explic̃¬

Expanded text:
erere; quo ego praecedo, tu sequeris; nec consecutio tua differtur: triduum medium erit, et mecum eris. Accepit oraculum, vicit diabolum, pervenit ad triumphum. TRAC
Abbreviated transcription (Latin):
unus d̾s. Illuc perge anima cõ¬
temptis ceteris. uł etiã transcen¬
sis: uluc perge: nichil potentiꝰ
ista creatura. que menᷤᷤ dicitur
rationalis: nichil hac creatura
sub limius. Quicquid supra
istam ẽ: iam creator ẽ. Dicebã

Expanded text:
unus Deus. Illuc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dicebam
Abbreviated transcription (Latin):
ad optatus: cuius glam quesi¬
uit. qui ẽ ab illo unicus natꝰ.
Qui aũt querit głam eus. qͥ
misit illum. hic uerax est: et
iniusticia in illo ñ est. In anti¬
xp̃o autem iniusticia est. et
uerax ñ est: quia głam fuam
quesiturus est. ñ eius a qͦ mis¬
sus est. Non est enĩ missus:

Expanded text:
adoptatus, cujus gloriam quaesivit qui est ab illo unicus natus. Qui autem quaerit gloriam ejus qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo non est. In Antichristo autem injustitia est, et verax non est; quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missu
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Sed ni fallor. Immo quia
uerũ est et ñ fallor̾. melius enĩ
quã ego uidit eugłista quid
diceret : melius me ueritatem
uidebat. qui eam de pectore
dm̃i bibebat. Ipse enm ẽ ioħs
eugłista. qui inter om̃s disci¬
pulos suꝑ pectus dm̃ discum¬
bebat: et quẽ dñs caritatẽ de¬
bens omnib. tam̃ pre ceteris di¬
ligebat. E rgo ille falleret᷑: et ego
uera sentirẽ: linmo si pie sapio.
obedienter audio quod dixit:
ut merear sentire quod sensit. Ac¬
cipite itaq karissimi quid hic
sentiam sine preiudicio: si uos
aliquid melius senseritis. Ma-¬
gistrũ enim om̃s unrũ habemꝰ:
et in una scola condiscipłi su¬
mus. Hoc ergo sentio: et uide¬
te si ñ aut uerum ẽ: aut propin¬
quat ueritati quod sentio. In sa¬
maria biduũ fecit : et credidert̃
in eũ samaritani. T ot dies in
hestermi diei et lectionem et ser¬
monem. Tenit in samaria.ti
bi eum primo mulier illa pre¬
dicauerat: cũ qua ad puteũ ia¬

Expanded text:
ret. Sed ni fallor, imo quia ret. Sed ni fallor, imo quia verum est, et non fallor, melius enim quam ego, vidit Evangelista quid diceret, melius me veritatem videbat, qui eam de pectore Domini bibebat. Ipse est enim Joannes evangelista, qui inter omnes discipulos super pectus Domini discumbebat; et quem Dominus charitatem debens omnibus, tamen prae caeteris diligebat . Ergo ille falleretur, et ego recta sentirem? Imo si pie sapio, obedienter audiam quod dixit, ut merear sentire quod sensit. 3. Accipite itaque, charissimi, quid hic sentiam, sine praejudicio, si vos melius aliquid senseritis. Magistrum enim unum omnes habemus, et in una schola condiscipuli sumus. Hoc ergo sentio, et videte si non aut verum est, aut propinquat veritati quod sentio. In Samaria biduum fecit, et crediderunt in eum Samaritani: tot dies in hesterni diei et lectionem et sermonem. Venit in Samariam, ubi eum primo mulier illa praedicaverat, cum qua ad puteum Ja
Abbreviated transcription (Latin):
maria remansisset. Intendat er¬
go caritas uestra. insinuatũ nob̃
ñ modicũ sacramentũ: suggeren
de dño et donante quod loquar.
Questionẽ propositã cognouistiᷤ.
solutionẽ eius exquirite. Sed repe¬
tamus propositionẽ: ut solutionẽ
desiderabilẽ faciamꝰ. Mouẽt noᷤᷤ
cur eugłista dixerit ipse enĩ ihe
testimonũ perhibuit: quod ꝓ¬
pheta in patria sua ñ habet ho
norem. Hoc permoti. reteximuᷤˢ
uerba suꝑiora. ut inuemamus
cur hoc eugłista dicere uoluerit:
& inuenimus. suꝑiora uerba eius
ita narrantis.quoniã post bidu¬
um profectus est de samariain
galileã. Propter hoc ergo dixis
Ao eugłista testimonũ perhi¬
buisse iħm. quod propħa in pa¬
tria sua honorem non haberet::
quia post biduũ reliquit sa-¬
mariam. et proꝑauit tienire
in galileam: Immo uero qua¬
si uideor michi congruentius
intelligere. quia si honorẽ in pa¬
tria suaiħe ñ haberet: non ad e¬
andem relicta samaria festina¬

Expanded text:
maria remansisset. 2. Intendat ermaria remansisset. 2. Intendat ergo Charitas vestra insinuatum nobis non modicum sacramentum, suggerente Domino et donante quod loquar. Quaestionem propositam cognovistis, solutionem ejus exquirite. Sed repetamus propositionem, ut solutionem desiderabilem faciamus. Movet nos cur Evangelista dixerit, Ipse enim Jesus testimonium perhibuit quod propheta in patria sua honorem non habet. Hoc permoti reteximus verba superiora, ut inveniamus cur hoc Evangelista dicere voluerit; et invenimus superiora verba ejus ita narrantis, quoniam post biduum profectus est de Samaria in Galilaeam. Propter hoc ergo dixisti, o Evangelista, testimonium perhibuisse Jesum quod propheta in patria sua honorem non haberet; quia post biduum reliquit Samariam, et properavit venire in Galilaeam? Imo vero quasi videor mihi congruentius intelligere, quia si honorem in patria sua Jesus non haberet, non ad eamdem relicta Samaria festina
Abbreviated transcription (Latin):
Odierna eugłica lectio. hes¬
defne diei sequitur lectionẽ. que
nob̾ ad disputandũ proponit᷑:
in qua quidem sensus ñ sunt
acdinuestigandum difficiles: s
digni predicatione. digni admi¬
ratione: et laudatione. Proinde
locũ istum eugłri. cũ commen¬
datione commemoremꝰ: potius
quã eum difficultate tractemꝰ.
Abiit enĩ iħe post biduũ qđ
fecerat in samaria in galileam:
ubi nutritus erat. Secutus aũt
engłista. ait. Ipse enim iħc testi¬
moniũ perhibuit: quia ꝓphe¬
ta in patria sua ñ habet honorẽ.
Don propterea post biduũ cdis¬
cessit de samaria iħc: quia hono¬
rem insamaria ñ habebat. Non
enim samaria patria ipsius erat:
sed galilea. Cum ergo istos dese¬
ruisset tam cito. et ad galileã
uenisset ubi nutritus erat: qͦ¬
modo attestatur quia propħa
in patria sua ñ habet honorẽ:
Magis uidetur attestari potu¬
isse. quod propħa in patͥa sua
honorẽ non haberet. si contemp¬
neret pergere in galileã. et in sa-¬

Expanded text:
odierna evangelica lectio, hesterni diei sequitur lectionem, quae nobis ad disputandum proponitur. In qua quidem sensus non sunt investigatione difficiles, sed digni praedicatione, digni admiratione et laudatione. Proinde locum istum Evangelii cum commendatione commemoremus potius, quam cum difficultate tractemus. Abiit enim Jesus post biduum quod fecerat in Samaria in Galilaeam ubi nutritus erat. Secutus autem Evangelista ait: Ipse enim Jesus testimonium perhibuit quia propheta in patria sua honorem non habet. Non propterea post biduum discessit Jesus de Samaria, quia honorem in Samaria non habebat: non enim Samaria patria ipsius erat, sed Galilaea. Cum ergo istam deseruisset tam cito, et ad Galilaeam venisset ubi nutritus erat; quomodo attestatur quia propheta in patria sua honorem non habet? Magis videtur attestari potuisse quod propheta in patria sua honorem non haberet, si contemneret pergere in Galilaeam, et in Sa
Abbreviated transcription (Latin):
quid nobis commnendat deus:
Tunc galilea iudee. patria erat
dñi. quia ibi nutritus est:nunc
uero quia portendit aliquid res
ilia. ñ enim sine causa dicta sũt
prodigia: nisi quia aliquid por¬
tendunt. Prodigiũ enim appel¬
latum ẽ quasi prodiciũ. quod
porro dicat: porro significet: &
aliquid futurũ esse portendat.
Quia ergo aliquid uia om̃ia
portendebant. aliquid illa om¬
nia predicebant: faciamus nos
patriam interra nisi scd̃m carnẽ
quã accepit in terra: faciamꝰ er¬
ecce in patria sua honorem ñ ha¬
bet. Modo attende iudeoꝵ
turbas: attende iam gentem

Expanded text:
quid nobis commendat Dominus? quid nobis commendat Dominus? Tunc Galilaea Judaeae patria erat Domini, quia ibi nutritus est: nunc vero quia portendit aliquid res illa; non enim sine causa dicta sunt prodigia, nisi quia aliquid portendunt: prodigium enim appellatum est quasi porrodicium, quod porro dicat, porro significet, et aliquid futurum esse portendat: quia ergo aliquid illa omnia portendebant, aliquid illa omnia praedicebant, faciamus modopatriam in terra, nisi secundum carnem, quam accepit in terra; faciamus erorum. Ecce in patria sua honorem non habet. Modo attende Judaeorum turbas, attende jam gentem
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. et cor inspexxit. Deniq
et ipse erigłista testimonio nar¬
rationis sue ostendit quia non¬
dum crediderat: qui uenire
ad domũ suam dñm cupiebat
ad sanandum filiũ eius. Nam
postea quã ei nunciatũ est sanũ
esse filiũ eius. et inuenit ea ho¬
ra sanatũ. qua hora dñs dixe¬
rat. uade filius tuus uiuit: et
credidit inquit ipse. et domus
erus tota. Si ergo propterea credi¬
dit ipse et domus eius cota quia
nunciatus ẽ ei filius eius sanus:
et comparauit horã nunciantiũ.
hore p̾nunciantis: quando roga¬
bat. nondũ credebat. Samarita.¬
ni nullum signũ expectauerãt:
uerbo erus tantũmodo credide¬
rant. Ciues autẽ eius audire
meruerunt. nisi signa et prodi¬
gia uideritis: ñ credicis. Et ibi
tam̃ facto tanto miracło. ñ credi¬
dit: insi ipse et domus eius. Ad
solum sermonem crediderunt
plures samaritani: ad illud mi-¬
racłm sola illa domus credidit u¬
bi factum ẽ. Quid igitur fratͦs.

Expanded text:
divit et cor inspexit. Denique divit et cor inspexit. Denique et ipse Evangelista testimonio narrationis suae ostendit quia nondum crediderat, qui venire ad domum suam Dominum cupiebat, ad sanandum filium ejus. Nam posteaquam ei nuntiatum est sanum esse filium ejus, et invenit ea hora sanatum, qua hora Dominus dixerat, Vade, filius tuus vivit; et credidit, inquit, ipse, et domus ejus tota. Si ergo propterea credidit ipse et domus ejus tota, quia nuntiatus est ei filius ejus sanus, et comparavit horam nuntiantium horae praenuntiantis; quando rogabat, nondum credebat. Samaritani nullum signum exspectaverant, verbo ejus tantummodo crediderant. cives autem ejus audire meruerunt, Nisi signa et prodigia videritis, non creditis; et ibi tamen facto tanto miraculo, non credidit nisi ipse et domus ejus. Ad solum sermonem crediderunt plures Samaritani: ad illud miraculum sola illa domus credidit, ubi factum est. Quid igitur, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
nistis: pergit in galileam. et ue¬
nit in citutatem chana galile¬
e. ubi aquã uinũ fecit. Ibi au¬
tem quando aquã in uinum
conuercit: sicut seribit ipse io¬
domus turbis conuiuantium.
factũ est tam magnũ miracu¬
lum. et ñ crediderunt in eum¬
nisi discipłi eius: hanc ciitatẽ
galilee modo repetiuit. Et ecce
quidam regulus cuius filius ĩ¬
firmabatur uenit ad eũ: et ro¬
gare cepit. ut descenderet ad il¬
lam ciuitatẽ uł domũ: et sa¬
naret filiũ eius. Incipiebat enĩ
mori. Qui rogabat. ñ crede¬
bat: Quid a me expectã au¬
dire: Dñm interroga. quid de
illo senserit. Rogatus enĩ. talia
respondit. Disi signa et prodi¬
gia uideritis: ñ creditis. Arguit
hominẽ in fide tepidũ. aut frigi¬
dum. aut om̃ino nulliꝰ fidei:
sed temptare cupientẽ de sarri¬
tate filii sui: qualis esset xp̃c qͥs
esset. quantũ posset. Uerba e¬
nim rogantis audiuimus: cor
diffidentis ñ uidemus: sed ille
pronunciauit. qui et uerba au¬

Expanded text:
iduo , pergit in Galilaeam, et venit in civitatem Canam Galilaeae, ubi aquam vinum fecit. Ibi autem quando aquam in vinum convertit, sicut scribit ipse Jodomus turbis convivantium. Factum est tam magnum miraculum, et non in eum crediderunt nisi discipuli ejus. Hanc civitatem Galilaeae modo repetivit. Et ecce quidam regulus, cujus filius infirmabatur, venit ad eum, et rogare coepit ut descenderet, ad illam civitatem vel domum, et sanaret filium ejus; incipiebat enim mori. Qui rogabat, non credebat? Quid a me exspectas audire? Dominum interroga quid de illo senserit. Rogatus enim talia respondit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. Arguit hominem in fide tepidum, aut frigidum, aut omnino nullius fidei: sed tentare cupientem de sanitate filii sui, qualis esset Christus, quis esset, quantum posset. Verba enim rogantis audivimus, cor diffidentis non videmus: sed ille pronuntiavit, qui et verba au
Abbreviated transcription (Latin):
moritur: eundem filius fecit¬
hominẽ qui moritur. Que
Et quecunq fecit pater tem¬
poralia. hec eadem filius fecit
temporalia: quia ñ solum ip¬
sa fecit. sed et similiter fecit.
Pater enĩ fecit per illũ: quia
per uerbum fecit pater omĩa.
Quere in patre et filio separa¬
tionem : ñ inuenis. Sed si as¬
surrexisti: tunc ñ inuenis. Si
aliquid supra mentẽ tuam te¬
tigisti: tunc ñ inuenies. Nam
si in his uersaris que sibi erranꝰ
animus facit : cum imaginib
tuis loqueris. ñ cum uerbo dĩ.
fallunt de imagines tue: tran¬
scende et corpus. et sape anĩ¬
mũ: transcende et animum
et sape dm. Non tangis dm
nisi et animũ transieris: qͣn¬
do minus tangis. si in carne
manseris: Illi ergo qui sapiũt
carnẽ. quã longe sunt a sapi¬
endo quod deus est: quia ñ
ibi essent: etiã si animũ sape¬
rent. Recedit homo multum
a deo: quando carnaliter sa
pit. Et multũ interest inter
carnem et animã: plus tam̃
interest inter aninã et d̃m.

Expanded text:
moritur, eumdem Filius hominem fecit qui moritur. Quaeet quaecumque fecit Pater temporalia, haec eadem fecit Filius temporalia; quia non solum ipsa fecit, sed et similiter fecit. Pater enim fecit per Filium, quia per Verbum fecit Pater omnia. 11. Quaere in Patre et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum et Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ur̃a portetis. Dullus
oneratus peccatis: quia nisi di
missa fuerint: ñ regnabit cũ
xp̃o. Dimitti aũt ñ possunt:
nisi ei qui renatus fuerit ex aqͣ.
et sp̃u sancto. Sed om̃ia uerba
quemadmodũ se habeant ad¬
uertamus: ut hic inueniant qͥ
pigri sunt quanta sollicitudi¬
ne sibi festinandũ sit ad omis
deponendũ: quia si ferrent ali¬
quam sarcinam grauẽ. aut la¬
pides. aut ligna. aut alicunis
etiam lucri: si frumenta porcarẽt.
si uinũ. si pecuniã. currerent ut
deponerent onera. Portant sarci¬
nam peccatoꝵ: et pigri sũt cur¬
rere: Currendum est: ut depo¬
natur. Hec sarcina premit. et
mergit. Eece audistis. quia cũ
esset dñs iħc xpistus iherosolima
in pascha in die festo: multi cre¬
diderunt in nomine erus: uiden¬
tes signa que faciebat. OSulti
crediderunt in nomine eius.
Et quid sequitur: Ipse autẽ
ihe non credebat semet ipsum
eis. Quid sibi ergõ uult hoc. illi
credebant in nomine eiꝰ: et ipse
ih̾e ñ credebat semet ipsum eis:

Expanded text:
peccata portetis. Nullus oneratus peccatis; quia nisi cui dimissa fuerint, non regnabit cum Christo: dimitti autem non possunt, nisi ei qui renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto. Sed omnia verba quemadmodum se habeant advertamus, ut hic inveniant qui pigri sunt, quanta sollicitudine sibi festinandum sit ad onus deponendum. Quia si ferrent aliquam sarcinam gravem, aut lapidis, aut ligni, aut alicujus etiam lucri, si frumentum portarent, si vinum, si pecuniam, currerent ut deponerent onera: portant sarcinam peccatorum, et pigri sunt currere. Currendum est ut deponatur haec sarcina; premit, et mergit. 2. Ecce audistis quia cum esset Dominus Jesus Christus Jerosolymis in Pascha in die festo, multi crediderunt in nomine ejus, videntes signa ejus quae faciebat. Multi crediderunt in nomine ejus: et quid sequitur? Ipse autem Jesus non credebat semetipsum eis. Quid sibi ergo hoc vult, Illi credebant in nomine ejus; et, Ipse Jesus non credebat semetipsum eis?
Abbreviated transcription (Latin):
nis fide. et eo murmure quo
xp̃c głificabatur: miserunt
ministros. qui eũ apprehen¬
derent.Quẽ apprehende¬
rent: Adhuc nolentẽ. Qa
ergo non poterant apprehen¬
dere nolentẽ: missi sunt. ut
audirent docentem. Quid
docentẽ:Dixcit ergo iħc. Ad¬
huc modicũ tempus uobis¬
cum sũ. Quod modo uultiᷤᷤ
facere. facturi estis: sed ñ mo¬
do: quia modo nolo. Qua¬
re autem modo uolo: Qa
adhuc modicũ temptis uob̃¬
cum sum: et tunc uado ad
eum qui misit me. Implere
debeo dispensationẽ meam:
et sic peruenire ad passionẽ
meã. Queretis me. et ñ inue¬
nietis: et ubi sum ego. uos ñ
potestis uenire. Hic iã resur

Expanded text:
nis fide, et eo murmure quo nis fide, et eo murmure quo Christus glorificabatur, miserunt ministros, ut apprehenderent eum. Quem apprehenderent? Adhuc nolentem? Quia ergo non poterant apprehendere nolentem, missi sunt ut audirent docentem. Quid docentem? Dicit ergo Jesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum. Quod modo vultis facere, facturi estis, sed non modo; quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum: et tunc vado ad eum qui me misit. Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. 9. Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ut possent inde depom.Do¬
minus aũt inuentus est mor¬
tuus. et admirati funt homi¬
nes: et qui eũ uiuũ contem¬
pserunt. mortuũ sic admira¬
ti sunt: ut dicerent quidam.
Uere. filius dei est hie.Unde
est et illud fratres: ubi ait que¬
rentib. ego sum. Et illi retro
euntes: omnes ceciderunt.
Erat ergo in illo potestas sũ¬
ma nec hora cogebatur mori:
sed hora expectabatur.qua o¬
portune fieret uoluntas. non
qua inuiti impleretur neces-¬
sitas. De turba autẽ multi
crediderunt in eũ. Humiles
et pauperes saluos faciebat
dns. Principes insaniebant. et
ideo medicum ñ solum ñ ag¬
noscebant: sed etiã occidere cri¬
piebant. E rat quedã curba.
que suã egritudinẽ cito uidit:
et illius medicinã sine dilatio¬
ne cognouit. Tidete quid si¬
bi dixerit turba ipsa: comino¬
ta miraculis. Numqͥd xp̃c
cũ uenerit. plura signa factu¬
rus est: Ttiq si duo ñ erũt:
hic est. Crediderunt ergo m
uiero illi. audita multitudi¬

Expanded text:
ri, ut possent inde deponi. Dori, ut possent inde deponi. Dominus autem inventus est mortuus , et admirati sunt homines: et qui eum vivum contempserunt, mortuum sic admirati sunt, ut dicerent quidam, Vere Filius Dei est hic . Unde est et illud, fratres, ubi ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. De turba autem multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus. Principes insaniebant; et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba quae suam aegritudinem cito vidit, et illius medicinam sine dilatione cognovit. Videte quid sibi dixerit turba ipsa commota miraculis: Numquid Christus cum venerit, plura signa facturus est? Utique si duo non erunt, hic est. Crediderunt ergo in vero illi audita multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dio. Illi hoc audito: in arun¬
dine per spongiam obtulerũt
ei acetͥum incruce. Accepit et
ait. perfectũ est. Et inclina¬
to capite reddidit sp̃m. Tide¬
tis potestatem morientis: qui¬
a hoc expectabat donec omia
complerentur.que de illo pre¬
dicta fuerant. ante mortẽ fuitu¬
ra. Dixerat enĩ propħa. Deder̃t
in escam meã fel. et in siti mea
potauerunt me aceto. E xpec¬
tabat. ut hec omnia compleren¬
tur. Postea quã completa sunt.
dixit. perfectũ est: et abcessit
potestate. qui ñ uenerat neces¬
sitate. Ideo quidã plus mirati
sunt istam potestatem morien¬
tis: quã potentiã miracła facien¬
tis. Uentũ est enĩ ad crucẽ. ut
corpora deponerentur de ligno.
quia sabbatũ illucescebat: et
inuentisunt latrones uirien¬
tes. Suppliciũ quippe crucis
ideo duiuserat. quia diutius
cruciabat: et omnes crucifixi
longa morte necabant᷑. Illi au¬
tem ne manerent in ligno. cru¬
ribus fractis coacti sunt mo¬

Expanded text:
tio. Illi hoc audito, in aruntio. Illi hoc audito, in arundine per spongiam obtulerunt ei acetum in cruce: accepit, et ait, Perfectum est; et inclinato capite, reddidit spiritum. Videtis potestatem morientis, quia hoc exspectabat, donec omnia complerentur quae de illo praedicta fuerant ante mortem futura. Dixerat enim propheta: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Exspectabat ut haec omnia complerentur: posteaquam completa sunt, dixit, Perfectum est; et abscessit potestate, quia non venerat necessitate. Ideo quidam plus mirati sunt istam potestatem morientis, quam potentiam miracula facientis. Ventum est enim ad crucem, ut corpora deponerentur de ligno, quoniam sabbatum illucescebat; et inventi sunt latrones viventes. Supplicium quippe crucis ideo durius erat, quia diutius cruciabat, et omnes crucifixi longa morte necabantur. Illi autem, ne remanerent in ligno, cruribus fractis coacti sunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
sit scđa. E x quo loquimur.
aliquantũ seniumus: et sine
ulla dubitatione. senior fũ
modo. quã mane: Ita nichil
stat: nichil fixum manet in
tempore. Amare itaq debemꝰ
per quem facta sunt tempo¬
ra.ut liberemur a tempore.
et figamur in eternitate: u¬
bi iam nulla ẽ mutabilitas
tempoꝵ. Cagna igitur mi
tempora: factum esse inter
omnia. per quẽ facta sũt om¬
ma: factũ esse quod fecit. Fac¬
tus est enĩ quod fecerat: factꝰ
ẽ enĩ homo qui hominẽ fece¬
rat: ne periret quod fecerat.
Scđ̾m hanc dispositionẽ iam
uenerat hora natiuitatis. et
natus erat: sed nondũ uene¬
rat hora passionis: ideo non¬
dum passus erat. Deniq ut
noueritis ñ necessitatẽ sed po¬
testatem morientis. propter
nonnullos hoc loquor: qui cũ
audierint. nondũ uenit hora
eius. edificantur ad credenda
fata: et fiunt corda eoꝵ fatua.
Ut ergo noueritis potestatẽ
morientis: ipsam passionẽ re¬
colite: crucifixum intuemini.
Dixit in ligno pendens. Si¬

Expanded text:
sit secunda. Ex quo loquimur aliquantum senuimus, et sine ulla dubitatione senior sum modo quam mane: ita nihil stat, nihil fixum manet in tempore. Amare itaque debemus per quem facta sunt tempora, ut liberemur a tempore, et figamur in aeternitate, ubi jam nulla est mutabilitas temporum. Magna igitur mistempora; factum esse inter omnia, per quem facta sunt omnia: factum esse quod fecit. Factus est enim quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret quod fecerat. Secundum hanc dispensationem jam venerat hora nativitatis, et natus erat: sed nondum venerat hora passionis, ideo nondum passus erat. 6. Denique ut noveritis non necessitatem, sed potestatem morientis: propter nonnullos hoc loquor, qui cum audierint, nondum venit hora ejus, aedificantur ad credenda fata, et fiunt corda eorum fatua: ut ergo noveritis potestatem morientis, ipsam passionem recolite, crucifixum intuemini. Dixit in ligno pendens, Si
Abbreviated transcription (Latin):
lis iam petebat uemiã: a quibꝰ
adhuc accipiebat iniuriam.
Non enĩ attendebat quod
ab ipsis moriebatur: sed qͥa
pro ipsis moriebatur. Multũ
est. quod illis concessum est:
it ab illis. et proillis: ut ne¬
mo de sui peccati dimissione
desperet: quando illi ueniam
Sed numquid a nobis: At
uero illi uiderunt xp̃m suo
scelere morientem: et credide¬
runt in xp̃m. suis sceleribus
ignoscentem. Quousq bibe¬
rent sanguinem quẽ fude¬
runt: de sua salute despera¬
uerunt. Ergo hoc dixit. que¬
retis me et ñ uruemetis. & uibi
sum ego. uos ñ potestis ueni¬
re: quia quesituri erant illũ
post resurrectionẽ compun¬
ca. Nec cdixit. ubi ero. sed
libi sum. Semꝑ enĩ ibi erat
xp̃e: quo fuerat rediturus.
Sic enim uenit: ut ñ recede¬
ret. Cnde alio loco art.Ne¬
mo ascendit in celũ. nisi qui
descendit de celo: filius homi

Expanded text:
lis jam petebat veniam, a quibus lis jam petebat veniam, a quibus adhuc accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut nemo de sui peccati dimissione desperet, quando illi veniam ro nobis; sed numquid a nobis? At vero illi viderunt Christum suo scelere morientem; et crediderunt in Christum suis sceleribus ignoscentem. Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute desperaverunt. Ergo hoc dixit, Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum erant post resurrectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, ubi sum. Semper enim ibi erat Christus, quo fuerat redditurus: sic enim venit, ut non recederet. Unde alio loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ iã credentẽ. Ma¬
gna enĩ signa facta sũt: etiã
cũ dñs resurrexit. et ascendit
in celũ. Tunc enĩ per disci¬
pulos facta sunt magna:sed
ille per illos. qui et per se ip¬
sum. Ipse quippe illis ctixciat.
Sine me nichil potestis facere.
Quando claudus ille qui se¬
debat in porta. ad uocẽ petͥ
surrexit. et suis pedib ambu¬
lauit.ita ut homines mira¬
rentur: sic eos allocutus est
petrus.quia ñ in sua potesta¬
te ista fecit: sed in uirtute il¬
lius. quẽ ipsi occiderunt.
Multi compuncti dixerũt.
Quid faciemus: Tiderũt
enĩ se ingenti crimine impi¬
etatis astrictos: quando illũ
occiderunt. quẽ uenerari et
adorare debuerunt:et hoc
putabant esse inexpiabile.
Magnũ enĩ facinus erat.
cuius consideratio illos face¬
ret desperare : sed ñ debebãt
desperare:pro quib in cruce
pendens dñs est dignatus o¬
rare. Dixerat enĩ. Pater igno¬
sce illis: quia nesciunt quid
faciunt. Tidebat quosdam
suos: inter multos alienos. Il¬

Expanded text:
. Magna enim signa facta sunt, etiam cum Dominus resurrexit, et ascendit in coelum. Tunc per discipulos facta sunt magna; sed ille per illos, qui et per seipsum: ipse quippe illis dixerat, Sine me nihil potestis facere . Quando claudus ille qui sedebat ad portam, ad vocem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homines mirarentur, sic eos allocutus est Petrus, quia non in sua potestate ista fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astrictos, quando illum occiderunt, quem venerari et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; il
Abbreviated transcription (Latin):
citate occuipatissima murmu¬
rabat : Ergo fratres mei. au¬
diamus et intelligamus. qđ
mus et de uiro amme. Cur
iam ñ ipse ihe uir anime ue¬
nus est: Adsit intellectus: qͦ¬
nam quod dicturi sumꝰ. uix
capitur. nisi ab intentis. Adsit
ergo intellectus. ut capiatur.
Et ipse intellectus erit fortasse
uir anme. Uidens ergo iħc
quia mulier ñ intelligebat.
et uolens eam intelligẽre: uo¬
ca inquit uirũ tirũ. Ideo enĩ
nescis quid dico: quia intelle¬
ctus tuus ñ adest. Loquor ego
nem.Que loquor. nec ad uo¬
luptatem aurrũ pertinẽt nec
ad oculos: nec ad olfactũ. nec
ad gustum. nec ad tactũ. Men¬
de sola capiuntur: intellectu
solo hauriuntur: ille intellec¬
tus ñ tibi adest. Quomodo
capis quod dico. uoca uirum
tuumꝰ Presenta intellectũ
tuũ. Quid ẽ enim ammã ha¬
bere: Don est magnũ: nam
et pecus habet. Unde tu me¬
lior: Quia intellectum ha¬
bes. quod pecus ñ habet. Qã
est ergo uoca uirũ tirũ: Non
me capis: ñ me intelligis. De

Expanded text:
citate occupatissima murmurabat? . Ergo, fratres mei, audiamus et intelligamus quodmus et de viro animae. Cur jam non ipse Jesus vir animae verus est? Adsit intellectus, quoniam quod dicturi sumus, vix capitur nisi ab intentis: adsit ergo intellectus ut capiatur, et ipse intellectus erit fortasse vir animae. 19. Videns ergo Jesus quia mulier non intelligebat, et volens eam intelligere, Voca, inquit, virum tuum. Ideo enim nescis quod dico, quia intellectus tuus non adest: loquor ego nem. Quae loquor, nec ad voluptatem aurium pertinent, nec ad oculos, nec ad olfactum, nec ad gustum, nec ad tactum; mente sola capiuntur, intellectu solo hauriuntur: ille intellectus non tibi adest, quomodo capis quod dico? Voca virum tuum, praesenta intellectum tuum. Quid tibi est enim animam habere? Non est magnum, nam et pecus habet. Unde tu melior? Quia intellectum habes, quod pecus non habet. Quid est ergo, Voca virum tuum? Non me capis, non me intelligis: de
Abbreviated transcription (Latin):
habeat hanc potestatẽ. rudex
est. Quia uero ut te cognoscat.
ñ querit aliũ testem: qͥ tunc
rudicabit te. modo uidet te.
Non ẽ unde illũ fallas. cũ ce¬
perit iudicare. Non enĩ ad¬
hibes tibi aliquos falsos testes.
qui iudicem illũ possint cir¬
cumuenire:quando te ceperit
iudicare. Deuis hoc tibi dicit.
Quando contemnebas. ego ui¬
debam:. et quando ñ credebas:
sententiã meã non frustrabam.
Differebam: ñ auferebã. No¬
luisti audire quod precepi:
senties quod predixi. Si autẽ
audias quod precepi: ñ mala
senties que dixi: sed bona per¬
cipies que promisi. De aliquẽ
sane moueat quod ait.uerũ
ẽ iudiciũ meũ. quia solus ñ
sum. sed ego et qui misit me
pater. cũ alibi dixerit. pater
ñ iudicat quenquã. sed om̃e
iudiciũ dedit filio. iam in eis¬
dem uerbis euglii disputaui¬
mus: et minc aminonemꝰ. ñ
hoc iđo dictũ. quia pater ñ
erit cũ filio iudicante: s quo¬
niam bonis et malis in rudi¬
cio solus filius apparebit in

Expanded text:
habeat hanc potestatem, judex est. Quia vero ut te cognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicabit te, modo videt te: non est unde illum fallas, cum coeperit judicare. Non enim adhibes tibi aliquos falsos testes, qui judicem illum possint circumvenire, quando te coeperit judicare. Deus hoc tibi dicit: Quando contemnebas, ego videbam; et quando non credebas, sententiam meam non frustrabam: differebam, non auferebum. Noluisti audire quod praecepi, senties quod praedixi. Si autem audias quae praecepi, non mala senties quae praedixi, sed bona percipies quae promisi. 12. Ne aliquem sane moveat quod ait, Verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater; cum alibi dixerit, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Jam in eisdem verbis Evangelii disputavimus, et nunc admonemus, non hoc ideo dictum, quia Pater non erit cum Filio judicante; sed quoniam bonis et malis in judicio solus Filius apparebit, in
Abbreviated transcription (Latin):
qui illam salutem quã dedit
homini. dat et iumentis: Sa¬
lus enĩ corporalis erat. Salꝰ
carnis et reparatur et morit᷑:
et cũ reparatur. mors differt̃:
ñ aufertur. Tam̃ fratres. etiã
ipsa salus a dño est: per quem¬
libet detur. Quocumq curan¬
te et ministrante impertiat᷑.
ab illo datur a quo est om̃is
salus: cui dicitur in psalmo.
Domines et iumenta sal¬
uos facies dñe: sicut multi¬
plicasti miscdiam tuam ds.
Quia enĩ deus es: multipli

Expanded text:
qui illam salutem quam dedit huic homini, dat et jumentis? Salus enim corporalis erat. Salus carnis et reparatur, et moritur; et cum reparatur, mors differtur, non aufertur. Tamen, fratres, etiam ipsa salus a Domino est, per quemlibet detur: quocumque curante et ministrante impertiatur, ab illo datur a quo est omnis salus, cui dicitur in Psalmo, Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicasti misericordiam tuam, Deus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
et discipłi eius in iudeam
derram: et illic demorabat᷑ cũ
eis: et baptitabat. Erat aũt et
ioħs baptirans in enon iuxta
salim.quia aque multe erant
illic: et ueniebant. et baptirabã¬
tur. Nondũ enim missus fue¬
rat in carcerem ioħs. Facta ẽ er¬
go questio ex discipulis ioħs
cũ iudeis de purificatione. & ui

Expanded text:
et discipuli eius in iudaeam terram et illic demorabatur cum eis et baptizabat erat autem et Iohannes baptizans in Aenon iuxta Salim quia aquae multae erant illic et adveniebant et baptizabantur nondum enim missus fuerat in carcerem Iohannes facta est ergo quaestio ex discipulis Iohannis cum Iudaeis de purificatione
Abbreviated transcription (Latin):
sirmus: et apud infirmos lo¬
quimur. Uerũ dicere et men¬
tiri possumus: et si uerũ dice¬
re debemus. et mentiri possu¬
mus cũ uolumus: lux menti¬
ri ñ potest. Absit ut in lucis
diuine splendore: tenebre m̃¬
dacu reperiantur. Loquebat᷑
ille tanquã lux. loquebatur
tanquã ueritas: sed lux in te¬
nebris lucebat et tenebre eã
ñ comp̃henderunt: ido scđm
carnẽ iudicabant. Uos in qͥt
scđm carnẽ iudicatis: ego ñ iu¬

Expanded text:
sumus, et apud infirmos losumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inquit, secundum carnem judicatis. 4. Ego n
Abbreviated transcription (Latin):
trahens de homine mortalita¬
tem: ñ trahens iniquitatẽ. Isti
ergo iudei uidebant hominem
nec intelligebant. nec credebãt
dm: atq inter cetera audistis iã.
quẽadmodũ ei dixerunt. Tu
de te testimoniũ dicis. testimo¬
niũ tirũ non ẽ uerũ. Audistis
etiã quid ille respondẽrit: cum
hesterno die lectum esset. et ꝓ
nostris uirib disputatũ. Ho¬
die uerba eius hec lecta sunt:
uos scłm carnẽ iudicatis. Ido
inquit michi dicitis. tu de te
testimoniũ dicis. destimonrũ
duũ non ẽ uerũ: quia scłm
carnẽ iudicatis: quia dm̃ ñ
intelligitis. et hominẽ uide¬
dis. Et hominẽ persequendo:
dm latentẽ offenditis. E rgo
scłm carnẽ iudicatis. Ido uo¬
bis arrogans indeor: qͥa ego
de me testimoniũ perhibeo.
Omnis enĩ homo quando de
se uult perhibere testimoni
um laudabile: arrogans et
superb uidetur. Ido scriptũ
est. ñ de laudet os tuũ: s lau¬
det te os proximi tui. S hoc
homimi dictũ est. Infirmmi enĩ

Expanded text:
trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset, et pro nostris viribus disputatum. Hodie verba ejus haec lecta sunt, Vos secundum carnem judicatis. Ideo, inquit, mihi dicitis, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligitis, et hominem videtis, et hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego de me testimonium perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult perhibere testimum laudabile, arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est: Non laudet te os tuum, sed os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim
Abbreviated transcription (Latin):
pi. cũ dicimus. Quare ista
dixi: forte enĩ post hec uer¬
ba. quisquã michi iuste di¬
cat. Pone ergo codicẽ. Quod
excedit mensurã tuã: quid
sumis in manũ tuã. quid ei
commnittis linguã tuã. Ad
hoc respondeo. Multi hereti¬
ci abundant: et ad hoc eos

Expanded text:
pi dum dicimus. 6. Quare ista pi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei committis linguam tuam? Ad hoc respondeo: Multi haeretici abundant, et ad hoc eos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c merito adsignatus ẽ: quia
neq de potestate regia aliquid
dixit. neq de sacerdotiõ cepit:
sed tantũ ab homine xp̃o ex¬
orsus est. Di prope omnes de
terrenis. id est de his que in ter¬
ra gessit dñs noster iħe xpistꝰ.
ñ recesserunt: de diuinitate eiꝰ
perpauca locutisunt: tanquã
in terra cũ ulo ambulantes:
Restat aquila: ipse est ioh̾s.
sublimiũ predicator: et lucis
eterne atꝙ: interne fixis oculis
contemplator. Dicuntur enĩ
epulli aquilarũ a parentib
sic probari: patris scilicet un¬
gue suspendi: et radiis solis¬
sic opponi. Qui firme contẽ¬
platus fuerit. filius agnoscit᷑:
si acie palpitauerit: tanquã
adulterinus ab ungue dimit.¬
titur. Iam ergo uidete qͣm sub¬
limia loqui debuit. qui est a¬
quile comparatris: et tamen
nos etiã humo repentes infir¬
mi. et uix ullius momenti.
inter homines audemus tra¬
ctare ista. et ista exponere:
et putamus nos aut capere
posse. cũ cogitamus: aut ca¬

Expanded text:
Christus merito assignatus est, quia Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes prope de terrenis, id est de iis quae in terra gessit Dominus noster Jesus Christus, non recesserunt: de divinitate ejus perpauca locuti sunt, tanquam in terra cum illo ambulantes. Restat aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae fixis oculis contemplator. Dicuntur enim et pulli aquilarum a parentibus sic probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut ca
Abbreviated transcription (Latin):
Misteriũ aũt altius uolantiᷤ
opus est ut cõmemorẽ caritan
uestre. Et apud iez echielem
propħam. et in apocalipsi
ipsius ioħis cuius ẽ hoc euan¬
gelrũ cõmemoratur animal
quadruplex: habens quatuor
personas. hominis. uituli. les¬
nis.aquile.Qui ante nos ser¬
pturarũ sanctarũ mysteria tͤ¬
ctauerunt: pleriq in hoc am¬
mali. uł potius in his anima¬
lib quatuor eugłistas intelle¬
xerunt. Leonem prorege po¬
situm: quoniã leo uidetur rex
esse quodãmodo bestiarũ: pri¬
pter potentiã. et terribilẽ for¬
titudinẽ. Hec persona tͥbu¬
ta est matheo: quia in gene¬
rationib dñi regiã seriem pro¬
secutus est: quẽad modũ eet
dñs per stirpem regiã. de seni¬
ne dauid regis. Lucas autem
quomã cepit a sacerdotio⁊
charie sacerdotis faciens men¬
tionẽ. patris ioħis baptiste. iii¬
tulo deputatus est: quia ma¬
gna uictima uitulus erat insacͥ¬
ficio sacerdotũ. Marco.homo

Expanded text:
Mysterium autem altius volantis Mysterium autem altius volantis opus est ut commemorem Charitatem vestram. Et apud Ezechielem prophetam, et in Apocalypsi ipsius Joannis, cujus est hoc Evangelium, commemoratur animal quadruplex, habens quatuor personas; hominis, vituli, leonis, aquilae . Qui ante nos Scripturarum sanctarum mysteria tractaverunt, plerique in hoc animali, vel potius in his animalibus quatuor Evangelistas intellexerunt. Leonem pro rege positum, quoniam videtur leo rex esse quodammodo bestiarum, propter potentiam et terribilem fortitudinem. Haec persona tributa est Matthaeo, quia in generationibus Domini regiam seriem prosecutus est, quemadmodum esset Dominus per stirpem regiam de semine David regis. Lucas autem quoniam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo
Abbreviated transcription (Latin):
niq ita humilis factus. ut ue¬
niret ad crucẽ: distulit qͥdem
potentiã ÷ sed publicauit mi¬
sericordiã. TInde distulit po¬
tentiam: Quia de cruce nolu¬
it descendere: qui potint de se¬
pulchro resurgere. Unde pu¬
blicauit mmscdiam: Qͥa pen¬
dens in cruce dixit:pater igno¬
sce illis:quia nescrunt quid fa¬
ciunt. Siue ergo propter hoc
quia ñ uenerat iudicare mũ¬
dum. sed saluare mundũ. di¬
xit. ego ñ iudico quenquã:
siue quẽadmodũ cõmemora¬
ui.quia dixerat. uos scd̃m
carnẽ nidicatis. addidit. ego
iudicatus est. Nam ut agno¬
scatis iam et iudicẽ xp̃m: au¬
dite quod sequitur. Et si iu¬
dico ego: iudiciũ meũ uerũ
est. Ecce habes et iudicem: sed
agnosce saluatorẽ: ne sentias iu¬
dicem. Quare aũt dicit iudi¬
ciũ fuũ uerũ esse: Quia solus
inquit ñ sum: sed ego. et qui
misit me pater. Dixi uobis
fratres. quia ioħs iste eugłista
sanctus. multũ alte uolat: uir
est eum mente comp̃hendere.

Expanded text:
nique ita humilis factus ut venique ita humilis factus ut veniret ad crucem, distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? Quia de cruce noluit descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicare mundum, sed salvare mundum, dixit, Ego non judico quemquam: sive quemadmodum commemoravi, quoniam dixerat, Vos secundum carnem judicatis, addidit, Ego judicatus est. 5. Nam ut agnoscatis jam et judicem Christum, audite quod sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habes et judicem, sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. Dixi vobis, fratres, quia Joannes iste evangelista sanctus multum alte volat: vix est eum mente comprehendere.
Abbreviated transcription (Latin):
genus mortis: qui omnẽ fue¬
rat ablaturus mortẽ. De mor¬
de pessima. occidit omnẽ mor¬
tem. Pessima enĩ erat. ñ intel¬
ligentib iudeis: nam a dño
electa erat. Ipsam em̃ crucem
suã signũ habiturus erat: ip¬
sam crucẽ de diabolo suꝑato
tanquã tropheũ in frontib fi¬
deliũ positurus: ut diceret a¬
postolus. Michi aũt absit
gloriari nisi in cruce dm̃ no¬
stri iħu xp̃i: per quẽ michi
mundus crucifixus est. et ego
mundo. Nichil erat cunẽ
in carne intolerabiliꝰ: nichil est
munc in fronte gloriosius. Qͥd
seruat fideli suo: qui talem ho¬
norem dedit supplicio suoͦ
Demq modo in penis reorũ.
non ẽ apud romanos. Ubi
eñ dm̃i crux honorata est: pu¬
tatum est quod et reus honora¬
retur. si crucifigeretur. Qui
ergo id̃o tienit. neminẽ iudi¬
cauit: et malos passus est. per¬
tulit inrustũ iudicrũ. ut age¬
ret iustũ. Sed in eo qđ pertu¬
lit imustũ: miscdie fuit. De¬

Expanded text:
genus mortis, qui omnem fuegenus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi munaus crucifixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit injustum judicium, ut ageret justum. Sed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. De