comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dtulti cum prũdentium facta coaspiciuat.
hacccis omnia eẽ rep̃hensibilia uidentꝰ
Qui suȩ imperitiȩ atq infirmitatis obliti.
tanto intentius dealicnis iudicant.
quanto sua profundius ignora ut
At contra iusti. cumprauorũ facta redargu¬
unt. semꝑ suȩ infirmitatis conscii. eos & si
exterius sẽuiendo. tam̃ interius compotien¬
do rep̃hendunt. Quic illius solius estpeccaita
hominũ sino compassione discutere. qui ex
neccurae suȩ omnipotentia ignorat pec¬
care: Quicugit᷑ amici becituob itacius
facta rep̃henderant. acsimse ipsi rep̃heo¬
sibile nihilhaberent. recte auiuncdicit᷑
Nunquid faciẽ eius accipitis. ut prodõ iudi¬
care nitimini: Faciẽ quippe eius accipere
est. auctoritatem illius iudicium sumere
Et quasi pro dõ iudiccre nititur. qui cum infir¬
maquȩq in aterũ reprehendit. apud sẽ.
introrsus percõpassionẽ ñ infirmatur
iaudem dõ heresciexhibeant: quia ca
Asstruuat: que nequaquã ipsiproquo

Expanded text:
tulti, cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omunia esse reprehensibilia videntur; suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto sua profundius ignorant At contra justi cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos etsi exterius saeviendo, tamen interius compatiendo reprehendunt, quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmaturaudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
goleilo qs calamos cutpe flatis sirigat
Somica lasoiuo gauo et sermone thatia.
Melpomene tgicos polamat mesta boatũ
tsicore asfectuscitharis mouet imꝑat auget
Prentesapellme uis has mouet undiq inus as
Inmeo oresidens cõplectit᷑ õia pheb¬

Expanded text:
lciloquis calamos Enterpe flatibus urguet. comica lascivo gaudet sermone Thalia. Melpomene tragico proclamat maesta boatu. Terpsichore affectus citharis movet imperat auget. Mentis Apollineae uis has mouet undique Musas. In medio residens complectitur omnia Phoeb
Abbreviated transcription (Latin):
isibilis pulchri q̃ apta out̃ assumantur. nõ aꝑta u̾o ꝑ
congruos meatus eitiant᷑ quoꝵ aliud felertissimũ reddit᷑
t̾re ad alias formas assiuũdas aliud ꝑtotum corpꝰ exalat
aliud totius ał latentes nu̾os accipit ⁊ inchoitur in ꝓlem
⁊ sine cõueĩentia duoꝵ corꝑum sine aliqͦ fantasmate¬

Expanded text:
isibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali a
Abbreviated transcription (Latin):
quim̾ ⁊ gr̃m qͣ reconciliam̃ unum quo aurtore cõ¬
diti sumus. ⁊ ssłitudinem erꝰ ꝑ quam umitatem
tis enis qͣ placuit. ⁊ reconciliatũ ẽ aucori suo ut
uimus quẽ diligentes. ⁊ quo fruentes beati ui¬
uinius. unũ deum ex quo oĩa ꝑ quem oĩa. in quo
onñã ip̃i głia in secula seculoꝵ amer

Expanded text:
quam reconciliamur, unum quo auctore conditi sumus; et similitudinem ejus, per quam ad unitatem tis ejus, quo placuit et conciliatum est auctori suo, utvimus, quem diligentes et quo fruentes beate vivimus: unum Deum ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ipsi gloria in saecula saeculor
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ stipula ꝙͣ lux inani cogitacõe ꝑsuspicantis uoluntate
formata. ⁊ tñ stipulam ꝙͣ sentimꝰ ⁊ tangiinꝰ dementis est
cͥdere colendam nõ sit nob̾ religio humanoꝵ oꝑin cultus
meliores eĩ sunt ip̃i artifices quitalia fabricant quos
tũ cołe nõ debemiꝰ nõ sit uob̾ religio cultus bestiaꝵ meli¬
ores enĩ sunt ex̾mi hoĩes quos tñ colere nõ debenxꝰ. non
sit uł religio cultus hoĩm mortuoꝵ quia si pie iuux̾unt ñ
sic hẽnt᷑ ut tułs q̃rant honores. s nllum a nob̾ cołi uolũt

Expanded text:
nani cogitatione pro suspicantis voluntate formata; et tamen stipulam, quam sentimus et tangimus, dementis est credere colendam. Non sit nobis religio humanorum operum cultus. Meliores enim sunt ipsi artifices qui talia fabricantur, quos tamen colere non debemus. Non sit nobis religio cultus bestiarum. Meliores enim sunt extremi homines, quos tamen colere non debemus. Non sit nobis religio cultus hominum mortuorum: quia si pie vixerunt, non sic habentur ut tales quaerant honores; sed illum a nobis coli volunt
Abbreviated transcription (Latin):
anniani uicõsam nemo coleudam eẽ censuerit. Nõ sit
hac a melior ẽ inta sentieus ⁊ tñ uitam bestiaꝵ cołe¬
nõ deberrꝰ. Nõ sit nob s religiosus. uł ip̃a ꝑfcã ⁊ sapiens
lis si ꝑficĩ ẽ incõmutabili u̾itati secum int̾nsetus sin̾
ip̃a hominis natã id nõ eolendo fõa est ulzimia. slon enuĩali¬
unde ꝯapiens angłs. alminde hõ abinde u̾axille alnuide hõ¬

Expanded text:
animam vitiosam nemo colendam esse censuerit. Non sit hac autem melior est vita sentiens; et non debemus. Non sit nobis religio vel ipsa perfecta et sapiens lis si perfecta est, incommutabili veritati secum intrinsecus sineipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens angelus, aliunde ho
Abbreviated transcription (Latin):
quib cognita uilestũt. ⁊ nouauitatib gaudẽt libentiꝰ
discunt quã notunt cim cgrucõ sit fiis discendiet
quib uilis est facultas accõnis libentius c̾tant ꝙͣ uĩcũt
cum uictoria sit finis c̾randi ⁊ quib uił est corꝑis saluᷤ
malut᷑ nesti ꝙͣ satiari ⁊ malunt frui genitalib m̃bris
situt ⁊ nõ desid̾are ⁊ cõcubitũ. ⁊ nõ eẽ corꝑe fatigato qr̃
qui fines ip̃õs desid̾ant pͥus curiositate carent cognoscẽtes

Expanded text:
quibus cognita vilescunt, et novitatibus gaudent, libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi. Et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi. Et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, sitire, et non desiderare concubitum, et non esse corpore fatigato. Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositate carent, cognoscentes
Abbreviated transcription (Latin):
quid post hanc uitã futurum sit ⁊ ꝑfecrõis sue fide spe
eiꝑte ⁊ pux omns adent. Nunc enimalia lex iniembris
neis repugnat. legi m̃tis mee s lib̾abit nos de corꝑe mo̾
⁊ tota sanitas ⁊ nulla indigentia ⁊ nulla fatigacõ ade¬
rit corꝑi quia ħ corruptibile. hoc temꝑe atꝙ ordine
uo quo resuretcõ carnis futum est induet corr
solam u̾itatem amant ⁊ inaccõe solam pacem ⁊ in
corꝑe sblam sanitate ħ in eis enim ꝑficitur pꝰ honc uitã
ꝙ in hac uita plus diligum qui gꝰ male utunt᷑ tanto nñ¬
tis hono. ut ex emi mabilia magis appetant quibi ad tõ¬
spiticuda ⁊ diligendi intlligibili cõmemorari. debañt
dabinit᷑ ais ext̾iores renebre. ha quisꝑ est iritiũ cmis

Expanded text:
quid post hanc vitam futurum sit, et perfectionis suae fide, spe, et pax omnis aderit; nunc enim alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae, sed liberabit nos de corpore moet tota sanitas, et nulla indigentia, et nulla fatigatio aderit corpori; quia corruptibile hoc, tempore atque ordine suo quo resurrecsolam veritatem amant, et in actione solam pacem, et in corpore solam sanitatem: hoc in eis enim perficietur post hanc vitam, quod in hac vita plus diligunt. Qui ergo male utuntur tanto mentis bono ut extra eam visibilia magis appetant, quibus ad concupiscenda et diligenda intelligibilia commemorari debuerunt, dabuntur eis exteriores tenebrae; ha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eodem mõ se sꝑ hñtumi quid appetit suꝑbia nͥ potẽtia
q̃ reft᷑ ad agendi facilitatem ꝙͣ nõ inuenit nͥ anima
ꝑtrũ deo sb̾dita ⁊ad eius regnũ simima caritate ꝯu̾sa.
ͥd appetit uoluptas corꝑis nͥ quietem q̃ nõ ẽ uͥu̾sal
nulla est indigentia ⁊ nulla corupcõ. cauendi gͦ sunt in¬
fi̾ores inferi .i. post hanc uitam pene gͣluores ubi nulla
pot᷑ cẽ cõiemoracõ u̾itatis quia nulla id̾cinacõ io millã
it̾cinacõem quia nõ eam ꝑfundit. lumen u̾m ꝙ illumiat

Expanded text:
 modo se semper habentium? Quid appetit superbia nisi potentiam, quae refertur ad agendi facilitatem, quam non invenit animat ad ejus regnum summa charitate conversa? Quid appetit voluptas corporis nisi quietem, quae non est nisi ubi nulla est indigentia et nulla corruptio? Cavendi sunt ergo inferiores inferi, id est post hanc vitam poenae graviores, ubi nulla potest esse commemoratio veritatis, quia nulla ratiocinatio: ideo nulla ratiocinatio, quia non eam perfundit lum
Abbreviated transcription (Latin):
sunrꝰ inh̾rere obiurgenꝰ saltaem nã fantasirata
x tam nugatorios deceptorios lucos de spetraculo
ingnitis eitiamꝰ. utaniꝰ gradib quos nob̾ diuina pro¬
uidentia fabricare dignata est /cum eĩ figm̃tis ludi¬
mibem colũp̃nã qͣl q̃dam u̾ba uisibilia tũ infantia
nr̃a ꝑabolis ac simil itudinib quodõmõ lud̾e ⁊ int̾ie¬

Expanded text:
ssumus inhaerere, objurgemus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Utamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludinubem, columnam, quasi quaedam verba visibilia, cum infantia nostra parabolis ac similitudinibus quodammodo ludere, et interio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpensuis qͣm p̃ceptis ip̃is u̾itatis homrꝰ. ita nr̃o iudicõ¬
⁊ eiror punim aliud rõe approbantes ad uanitates sec¬
tantes tam diu hoc ẽ ludicrum. ⁊ icculare aliquid ꝙͣ diu
mus au̾o ⁊ nõ iam ĩuenimꝰ qͣꝵ rr̃ uicitamenta sĩt quib
tanꝙͣ primis pulchrisihianrꝰ ⁊ ab eis recedentes am¬
plecram᷑ nr̃a fantasmata. nau redeuntib nob̾ ad ĩuessi¬
gandim u̾itatem ip̃a mitin̾e occurrunt ⁊ nos tͣnsire
nõ simint nullis uirib s mag̃ insiduis latrocinantia

Expanded text:
ceptis ipsius veritatis haereamus. Ita nostro judicio et ore punimur, aliud ratione approbantes, aliud vanitate sectantes. Tamdiu autem est ludicrum et joculare aliquid, quamdimus a vero, et non jam invenimus quarum rerum imitamenta sint, quibus tanquam primis pulchris inhiamus, et ab eis recedentes amplexamur nostra phantasmata. Nam redeuntibus nobis ad investigandam veritatem, ipsa in itinere occurrunt, et nos transire non sinunt, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
ditnam si. ⁊ ille nesciret quib cõĩs fallantꝰ intuẽtes
uł uescire c̾dent᷑ ꝑit̾ erranti nullus pland̾e̾t. Si quis
de ppło inuis eum dep̃htnd̾it maiorem illo landẽ
se mereri putat nõ ob alind nõ quia dectipi falliq
nõ potuit. Si a̾ młtis aptus sit. ñ ille landat᷑ s irridẽ¬
tur ceti qui talia dep̾hend̾e̾ neq̃unt Itaq oĩs palma
no ꝑueniunt qui foris eam q̃runt. Itaq intantas m¬
gas ⁊ turpitudĩes m̾si sunrꝰ ut cunl int̾rogatiquid si

Expanded text:
dit. Nam si et ille nesciret quibus causis fallantur intuentes, dit. Nam si et ille nesciret quibus causis fallantur intuentes, vel nescire crederetur, pariter erranti nullus plauderet. Si quis autem de populo unus eum deprehenderit, majorem illo laudem se mereri putat, non ob aliud, nisi quia decipi fallique non potuit. Si autem multis apertus sit, non ille laudatur; sed irridentur caeteri qui talia deprehendere nequeunt. Ita omnis palma modo perveniunt qui foris eam quaerunt. 95. Itaque in tantas nugas et turpitudines mersi sumus, ut cum interrogati quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
amore nintabilium ir̃ lib̾ eẽ appareat ⁊ ꝙͣ regnare
delecrat uni oĩm regnatori deo sbͥditus ad hereat plus
ꝑfcam talem diligat qualem illam iudet stultam nõ
pĩam nec fiet quisq quał cupit eẽ nͥ se od̾it quał e set
umbra est et̃ ꝑ ip̃am nos cõmemorit diuina ꝓuidẽ¬
tia quid significemꝰ uicõsi ⁊ quo debeamꝰ redie̾ core̾¬
tiiam u̾o cuc̃ra spectacula ⁊ omĩs illa q̃ applłat curi¬
ositas quid alind qrit ꝙͣ de rr̃ cognicõe letitiam quid
d  admirabilius quid spetiosiꝰ ip̃a u̾itate adquam
s̃petiator omĩs ꝑuenire se curx confaet. cum uehe¬
ment̾ ne fallatur inuigilat. ⁊ iñ se iacrat si aliꝗd¬
acutiꝰ cet̾is ⁊ uiuatiꝰ in s̃petrando cognosdat ⁊ iudiset
ip̃m deniq p̃stigatorem n ͭͥ aliud ꝙͣ fallatiam ꝓfiten¬
tem diligent᷑ intuent᷑ x cantissime obẜuant. ⁊ sielu¬
dunt᷑ quia sua nõ p̾ssut illiꝰ dełctant᷑ scia qui eos illu¬

Expanded text:
amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori Deo subditus haereat, plusperfectam talem diligat, qualem illam videt; stultam nonad sapientiam; nec fiet quisquis qualis cupit esse, nisi se oderit qualis est. Sed umbra est, etiam per ipsam nos commemorat divina providentia quid significemus vitiosi, et quo debeamus redire coriam uero cuncta spectacula et omnis illa quae appellatur curiositas quid aliud quaerit quam de rerum cognitione laetitiam? quid ergo admirabilius, quid speciosius ipsa ueritate, ad quam spectator omnis peruenire se cupere confitetur, cum uehementer ne fallatur inuigilat? QVOD DEI LEX ALet vivacius in spectando cognoscat et judicet? Ipsum denique praestigiatorem, nihil aliud quam fallaciam profitentem, diligenter intuentur, et cautissime observant; et si eluduntur, quia sua non possunt, illius delectantur scientia qui eos elu
Abbreviated transcription (Latin):
affligit᷑ morte curͣ qm̃ qui toco aĩo deuni diligit no¬
uit ne sibi ꝑrre ꝙ deo nõ perit. ds̃ aut̾ dñs estͦ uiuo¬
rum ⁊ mortuoꝵ nõ cuiꝰ quã mmiẜia miser est qui nec
cuiꝙͣ uutitia iustus sit. ⁊ ut nemo illi ĩtitiam et
deum sic nemo aust bĩtudinem. ⁊ si alũ forte alic̾
ꝑiculo uł eridre uł dolorẽ cõmonet᷑ usq ad illiꝰ auxi

Expanded text:
iligit, novit nec sibi perire quod Deo non perit. Deus autem dominus est et vivorum et mortuorum. Non cujusquam miseria miser est, quia nec cujusquam justitia justus est. Et ut nemo illi justitiam et Deum, sic nemo aufert beatitudinem. Et si aliquando forte alicujus periculo, vel errore, vel dolore commovetur; usque ad illius auxi
Abbreviated transcription (Latin):
itaq alii ꝑin nu̾abiłs mundos uaga cogitacõe uolim¬
tati. sunt alii deum eẽ nõ pͥsse nͥ corpus igneum puta¬
u̾nt alii candorem lucis in isĩse ꝑ infinita spatia us¬
q qͣ porrectũ ex una tñ ꝑte qiͣ niglo quodam cum eo
fusum duo adu̾sa regna opinantes ⁊ talia reb cõstituen¬
tes pͥncipia cum sius fantasmatib fabulati sunt quos
si iurare cogam utr̃ ħ u̾a eẽ sciant fortasse nõ aude¬
ant. q uitissim dicant tugꝰ oscende quid u̾m sit quibus

Expanded text:
Itaque alii per innumerabiles mundos vaga cogitatione volutati sunt. Alii Deum esse non posse, nisi corpus igneum putaverunt. Alii candorem lucis immensae per infinita spatia usquequaque porrectum, ex una tamen parte quasi nigro quodam cuneo fissum, duo adversa regna opinantes, et talia rebus constituentes principia, cum suis phantasmatibus fabulati sunt. Quos si jurare cogam utrum haec vera esse sciant, fortasse non audeant, sed vicissim dicant: Tu igitur ostende quid verum sit. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
inum nuilli pulcͥtudini q̃ ab ip̃o solo eẽ possit iiuidit
ut nenio ab ip̃a u̾itate deitiatur qui ñ excipiat᷑ ab ali¬
qua effigie u̾itatis q̃re in corꝑis uoluptare quid tene¬
at nil aliud inuenies qͣm comemẽtiam nam si resis¬
tentia ꝑimit dolorẽ cõuenientia ꝑimit uoluptatẽ re¬
cognosoe gͥ q̃ sit sũma cõuenientia uoli foras ire inte

Expanded text:
pulchritudini, quae ab ipso solo esse posset, invidit; ut nemo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quaere in corporis voluptate quid teneat, nihil aliud invenies quam convenientiam: nam si resistentia pariant dolorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenientia. Noli fo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ multo accõmodatius ce bñ uiuẽti dici pot᷑. quia ĩui¬
c̃ere ulli pot᷑. quoeruim ꝑueniunt bñiuuentes tisi¬
quo bonus cantor cantare nõ dedent̾ q̃it ⁊ iudigeat
uoꝵ alt̾ius qͣs id exhibeat᷑ ꝙ diligit tanquam si alicu̾
facit nõ solum nõ inuidet in muitantib ꝯ ⁊ hus
se p̾bet libentissime atq humamułime quãtũ potest
pit deum ale gͦ u̾issume ac ccusime iniuigus hõ est
qui ooħet deo nõ ut ab eo aliq bomi extͣ m̾eatur. S
amnica ad rpetendam grãm uti inimico ad patiẽ¬
tiam utit᷑ quib pt̃ id benefitientiam utit̾ oĩb ad be¬

Expanded text:
ente dici potest, quia invidere nulli potest: quo enim perveniunt bene viventes, tantsse tempus quo bonus cantator cantare non decenter queat, et indigeat voce alterius, qua sibi exhibeatur quod diligit; tanquam si alicubifacit, non solum non invidet imitantibus, sed et his se praebet libentissime atque humanissime quantum potest; pit Deum. Ille ergo verissime atque certissime invictus homo est qui cohaeret Deo, non ut ab eo aliquid boni extra mereatur, sed amico ad rependendam gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest ad beneficientiam, utitur omnibus ad be
Abbreviated transcription (Latin):
formitas ab urutace dei hõiem lapsum ꝑ carnałs sensus
diu̾łuit ⁊ nuitabili uarietate młtiplicauit exꝰ affectum
ita fcã ẽ habundantia laboriosa. ⁊ si dici pot copiosa egestas d̾
aliud ⁊ aliud sequit᷑ ⁊ nͥ cum eo ꝑman sic̃ a temꝑe fium̃ti
uini ⁊ olei sui młtiplicatꝰ est. ut nõ inuemat se ipñ nͣm

Expanded text:
formitas ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitur, et nihil cum eo permanet. Sic a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicatus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uuum de quo est ut cet̾a q̃ sunt in ꝙͣtum ꝯũt unisi¬
ut ad ip̃m et̃ sint ut omĩs rõnalis. ⁊ intlłctualis c̾a¬
tura in qͣ homo rectissime dẽ fc̃s̃ ad ymoginẽ ⁊ siłitu¬
dinem dei nõ enĩ ałr ĩ cõmutabilem u̾itatem posset
cõspic̾e m̃te alia u̾o ita sunt ꝑ ip̃am fc̃a ut nõ fint

Expanded text:
unum de quo est, ut caetera quae sunt, in quantum sunt uni siut ad ipsam etiam sint, ut omnis rationalis et intellectualis creatura, in qua homo rectissime dicitur factus ad imaginem et similitudinem Dei: non enim aliter incommutabilem veritatem posset mente conspicere. Alia vero ita sunt per ipsam facta, ut non si
Abbreviated transcription (Latin):
Si eĩ iir̾u sentiium sicut ip̃i ꝯenmia tiu̾ient de
dunidio gͣno fici arbordimidia nasc̾et᷑. ideałiũ seĩb¬
ã ñ totis alia tota ⁊ incegͣ gĩgn̾ent n tantillum ⁊ unũ
ꝯem̃ nim hr̃et sui cuiꝰq generis in nu̾abilem de uno
nullum folumĩ sit. uł millus pilius ꝑ tam u̾niu̾sã suc¬
cessicẽm curꝰ nõ rõ in illo pͥmo ⁊ uno senũe fu̾it deiide

Expanded text:
Si enim numeri seminum sicut ipsa semina tumerent, de dimidio grano fici, arbor dimidia nasceretur, neque deam non totis, animalia tota et integra gignerentur, neque tantillum et unum semen vim haberet sui cujusque generis innumerabilem. De uno nullum folium sit, vel nullus pilus per tam numerosam successionem, cujus non ratio in illo primo et uno semine fu
Abbreviated transcription (Latin):
um dum sibi diuidit᷑ qua tͣnsit ad finem ac ꝑ hoc et
bremius siłe corpus in comꝑacõe lõgioris breue ⁊ hora
brninał estine hore comꝑata inmnorest sic mori u¬
nius hore addiem ⁊ diei ad m̃sem ⁊ mensis ad annu
xanii ad liubrũ. ⁊ lustri ad maiores cͥcuitus x ip̃iadu.¬
niu̾sum tempiis relati breues ꝯunt cum illa ip̃a nũ¬
osa successio ⁊ q̃dam gͣdacõ su̾ localium su̾i temꝑali¬
nec mole uastus. nec ꝓtloõe uolubił si poͣ suꝑ onĩs
lors magnus et̾ntate supͣ omĩa temꝑa in mobił sui
quo tñ nec nulliꝰ moł uastiuitas in unum redigi nͨ
ulliꝰ temꝑis ꝓduccõ pt̃ ab errore cohibi ⁊ aliꝗd eisse ł
corpus ut corpus sit. uł motus ut motus sit ip̃m est
unum pͥncipale nr ꝑfinitum nͨ ꝑ infinitũ crassum¬

Expanded text:
Ac per hoc et brevis syllabae tempus in comparatione longioris breve, et hora brumalis aestivae horae comparata minor est. Sic mora unius horae ad diem, et diei ad mensem, et mensis ad annum, et anni ad lustrum, et lustri ad majores circuitus, et ipsi ad universum tempus relati breves sunt; cum illa ipsa numerosa successio, et quaedam gradatio, sive localium, sive temporalinec mole vastus, nec protractione volubilis; slocos magnus, aeternitate super omnia tempora immobilis: sine quo tamen nec ullius molis vastitas in unum redigi, nec ullius temporis productio potest ab errore cohiberi, et aliquid esse vel corpus ut corpus sit, vel motus ut motus sit. Ipsum est unum principale, nec per finitum nec per infinitum crassum
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾ homo ext̾ior aut ꝓfecru int̾ioris aut defectu ꝯuo
si ꝑfecru int̾ioris ita coꝵpit᷑. ut totus in mehus refor¬
metur ⁊ restituat᷑ inintegrum innouissima tisba ut
corruptibiliores penaꝵ ordinẽ p̃cipitat᷑. n ͨ miretur qud̾
ad huc pulc̾tudines noĩe. nł eni est ordinatum ꝙ non
Se possum diẽ consid̾ans uitorem coloris figuram t̾reni
corꝑis priora cum mnediis media cum p̾t̾iorib cõgru¬
entia ⁊ mutatis appetentia ꝓ sue nature humilita¬
re ẜuantia nł ex una ꝑte formatum ꝙ nõ ex alt̾ia ꝑili
dimensionẽ &udeat quid iam de anima ip̃a. dicam uege¬
quant᷑ pot̾ ad unum sensum incolumitas referens
dentius quam corpus insinuet. loqlior de i̾mculo
animante qͣlicumq cu̾ris ⁊ st̾coris laudem i̾ussimeat¬

Expanded text:
autem homo exterior aut profectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut ores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non se possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegequantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens to evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et stercoris laudem verissime at
Abbreviated transcription (Latin):
minant ꝙͣus uestiant quid de se agat᷑ boni hus słes
sunt holes qui gaudent miẜus alienis ⁊ risus s ac lu¬
dicra spectacula exhibent uł exhibi uolunt eu̾siomi¬
bus ⁊ errorib aloꝵ atq ita mn hus oĩb boni admo¬
uent᷑ ⁊ ex̾cent᷑ ⁊ uincunt ⁊ t̾uriphãt ⁊ regnant mali
lorib ⁊ miẜia dap̃natoꝵ pascunt᷑. ⁊ ꝓ uta maliuolentia
bonoꝵ lib̾acde torquent᷑ ita ordinant᷑ om̃s offitiis ⁊ fim¬
sicum toto cõsid̾emꝰ pluriũ placeat. qr n ͨ inedifitio
iudicando unũ tm̃ angłm cõsid̾are debemiꝰ nec ĩ hoĩe pul¬
chro solos capillos ũ bñ ꝓnũtiante solum digitoꝵ
motum nͨ m lime cursu aliqͣs tͥbui tm̃ figns istaenĩ
su instatu sii in motu pulchra sentiant᷑ tota cõsid̾anda
ꝯmit si recre nolumꝰ uidicare. ẜm enĩ nr̃m iuditiũ siu̾
de toto su̾i de ꝑte iudicat pulchrum ẽ unuũso quippe

Expanded text:
is ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finsi cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾num ocaptat᷑ ut sua regiones q̃q m̃bra cccupent
⁊ si mod̾ ꝑilitatis ẜuarent. luce coloris adiũta nas¬
citur corpus ꝙ fructuosum uocuit᷑ ⁊ asus delectadorib
aniatur ac̾rime nõ tñ ieo plus place̾t foꝵ q̃ monet¬
qm uita q̃ mouet. nan illud mouet ał si nos amet
allicit uiolentiꝰ si oderit aut̃ succeisemꝰ ⁊ f̾re nõ poss¬
uuus ⁊ si formam ipãm p̃beat furanti ħ totũ ẽ uo¬
luptatis regnum. ⁊ una pulctudo sb̾iacet enĩ corͦni¬

Expanded text:
erum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetquae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ᷑ det̾ius cum ex̾mitate nestigii qũ carnis uoluptatib
ad hereurꝰ. uincamꝰ gͦ yrꝰ cupibitatis. uł blauditias ł
molestias sbuĩgenrꝰ nob̾ hanc feminam si uirl simꝰ
nob̾ ducib ⁊ ip̃a erit melior nec iam cupiditas ħtem¬
ꝑuitia nominabr̃. nani cum ip̃a ducit. nos sat̃ seꝗm̃
cupiditas illa ⁊ libido noniniat᷑ nos u̾o tern̾itas ⁊ stul
sumꝰ hiit enĩ ⁊ ille uirile quidam. uñ femineas sub¬

Expanded text:
rnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et stulsumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas sub
Abbreviated transcription (Latin):
atq sentire uemo ambigit. illud maĩo humano p̾stantis¬
simũ ẽ nõ quo sencit sensibilia. s quo iudicat de sensibilibus
nam ⁊ iubet atutrꝰ .⁊ cet̾is corꝑis sensib ac̾us corꝑa actingt̃
plereq bestie ꝙͣ hoĩes. s uidicare de corꝑib uõ sentientis
illud uid̾e̾ facillimũ ẽ p̃stancõrem eẽ iudicantem quã illa
parere cum rectus sit ⁊ tur ita ꝑ oculos sentiri ucc̃e sit nã
ip̃e aspectus cculoꝵ renũtiare id pt̃ iudicare aut̃ nullo mõ

Expanded text:
atque sentire nemo ambigit, illud in animo humano praestantissimum est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt pleraeque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa parere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
docens neminem aptum ẽẽ regno del qui nõ utascarma¬
ies consuetudines od̾it n hoc cuiꝙͣ in huminũ iuderi
d magis enĩ ẽ humauũ nõamare in hoĩe ꝙ hõ ẽ. s a

Expanded text:
docens neminem aptum esse regno Dei, qui non istas carnadocens neminem aptum esse regno Dei, qui non istas carnales necessitudines oderit . Neque hoc cuiquam inhumanum videri debet. Magis en
Abbreviated transcription (Latin):
tarto eis ub̃ius gͣtulat᷑ diligit enim drmi extoto corde
⁊ ex tota amma ⁊ ex tota nĩte ⁊ diligit ꝓxmiũ tanꝙͣ se
ip̃m. nõ gͦ illi inuidet. ut sit ꝙ ille ẽ mmimo adiuuat etiã
illi uelit q̃ accid̾e sͥ mala nõ uult ⁊ illi uesit hanc uolũ¬
tatem erga om̃s hoĩes ẜuat nõ erga neminem oꝑandũ
est malum ⁊ diłccõ ꝓximi malun nõ oꝑat᷑ diligannis
gͦ ut p̃ceptum ẽ ⁊ inimicos nr̃os: si u̾e inuicti esse uolu
enĩ de hiis ꝙ diligunt aufri nõ pot̃ q̃ ues ura in uictos
facit ⁊ ꝑfcõs iuros nam si uł ip̃m hoĩem hõ dilex̾it
non tanꝙͣ se ipm s tanꝙͣ unum tm̃ aut balneasart¬
aniculam pictam uł garrulam .i. ut ex eo aliquid tem¬
hominem sic̃ homo amandus ẽ quo uicõ dñante usq
ab hoĩe hõ diligendꝰ est ut diligunt᷑ carnałs fr̃s uł filii
uł ⁊iuges uł quiq crguati uł ast̾mes aut ciuesnam et
ista diłccõ temꝑał ẽ. Non eĩ ullas tales neccͣitudines ha

Expanded text:
t enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligit proximum tamquam se ipsum. non illi ergo inuidet ut sit quod ipse est; immo adiuuat etiam illi uelit, quae accidere sibi mala non uult et illi nolit. hanc uoluntatem erga omnes homines seruat; nam erga neminem operandum est malum et dilectio proximi malum non operatur. diligamus ergo, ut praeceptum est, etiam inimicos nostros, si uere inuicti esse uolumenim eis quod diligunt auferri non potest; quae res una inuictos facit et perfectos uiros. nam si uel ipsum hominem homo dilexerit non tamquam se ipsum, sed tamquam aviculam pictam vel garrulam, id est, ut ex eo aliquid temhominem sicut homo amandus est. Quo vitio dominante, usque ab homine homo diligendus est, ut diliguntur carnales fratres uel filii uel coniuges uel quique cognati aut adfines aut ciues; nam et ista dilectio temporalis est. non enim ullas tales necessitudi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicarem̃ maiora. nc̃ u̾o cum scd̾m totam quadrat᷑e
legem iudicat᷑ ⁊ foꝵ quadratum ⁊ lapis quadratus et
tabula ⁊ genua quadrata rursus scd̾m totam equalita¬
tis legem iudicent᷑ cõueĩre sͥ motus pedum currentis
sormice. ⁊ scd̾ ea gͥdientis elephanti quis eam dubitet
locoꝵ int̾ualł aut tempoꝵ urt maiorem eẽ nes mĩorẽ
unt incõmutabilis mens u̾ohumana cui talẽ udere
cc̃cessimi ẽ mutabilitatem pati possit erroris sat appa
bigend est ĩ ꝯmutabilẽ ułm q̃ supͣ rõnalẽ aĩam sit deui

Expanded text:
judicaremus majora. Nunc vero cum secundum totam quadraturae legem judicetur et forum quadratum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eam dubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, ino incommutabilis, mens vero humana, cui talem legem videre concessum est, mutabilitatem pati possit erroris, satis apbigendum est, incommutabilem naturam, quae supra animam rati
Abbreviated transcription (Latin):
nõ qui uid̾i uelit se iidere ꝙ nõ uidet dace qui resutat
sensib carius ⁊ pligis quib ꝑ ałos ĩ aĩa napulauit¬
qui resistat ꝯsuetudini hoĩnum resistat landib hoĩ qui
conpungat᷑ incubili suo qui resculpat sp̃m suñ qui ñ
t̾oris diligis uamtaces ⁊ q̃rat mendatia quiiam ꝯͥ nou̾it
dr̃e si una roma est ꝙͣ coa tyb̾im uescio quis romułꝰ dr̃ con¬
didisse fła est ista quam cogitans fingo. nõ enĩ est iꝑsa
sol falsus est ure ꝙ̃ cogitanꝰ. naui ille curricula sua c̾tis
stituo. si uns ẽ ille amicus meus falsus est iste ꝙ̃ egitãs
fingo. nam ille uͥ sit uescio iste ibi fingit᷑ uͥ uolo ego ip̃e
Ĩ nło ꝯunt q̃ fantasinata dici solent. Unĩ gͨ imnpleta ẽ aĩa

Expanded text:
qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavitqui resistat consuetudini hominum, resistat laudibus hominum, qui compungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ; qui jam sibi noverit dicere: Si una Roma est, quam circa Tiberim nescio quis Romulus dicitur condidisse, falsa est ista quam cogitans fingo: non enim est ipsa,sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis stituo. Si unus est ille amicus meus, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse ista quae phantasmata dici solent? Unde ergo impleta est anima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯius ꝙͣ nõ laborare. s cui saltem illud m ͥ est fłitatẽ esse
qua id putat᷑ eẽ ꝙ nõ est intlłigit eamm eẽ u̾itatem q̃ ostẽ¬
dit id ꝙ est ac si corꝑa intm̃ fallunt in ꝙͣtum nõ ĩplent
illud unũ ꝙ uĩcunt᷑ imitari a quo pͥncipio unũ ẽ quicꝗ
est ad cuiꝰ siłitudinem quiqquid untit᷑ nͣlit̾ aꝓpbruiꝰ ꝙ nata¬

Expanded text:
esse, qua id putatur esse quod non est, intelligit eam esse veritatem, quae ostendit id quod est. At si corpora in tantum fallunt, in quantum non implent illud unum quod convincuntur imitari, a quo Principio unum est quidquid est, ad cujus similitudinem quidquid nititur, nat
Abbreviated transcription (Latin):
mur eam ⁊tempne nõ qr malun ẽ nat᷑a corꝑiẜ s quia
ingxt̾m boni diłar̃e or̃ turpit̾ uoluptatur cum pͥmis
in herere fruiq õressum est cum thitꝰ auriga ⁊ que te¬
m̾itatis ait penas qmoquid illud est quo utebit᷑ actusat
mat᷑ de morte facturis restituatur i locũ st̃ rotas col¬
locxtur habenaꝵ mra redeat᷑ regat cautus ob teluꝑim¬
tes. ⁊ edomitas bestias tunc sen̾cies ꝙ uñ currus ⁊ tota
ilia mictio fabricata sit q̃ nuna euis ⁊ ip̃m afflige¬
corꝑi inbecillitatem peꝑit aiẽ male m̃us auiditas ĩ
ꝑadisd usmpans necitum aibum ⁊ medici disciplira
qua sempit̾na continet᷑ salus sig ĩ ip̃a ista insibił eĩ¬

Expanded text:
 non quia malum est natura corporis, sed quia in extremi boni dilectione turpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeritatis dat poenas, quidquid illud est quo utebatur, accusat: t nisi subveniatur de morte facturis, restituatur in locum, super rotas collocetur, habenarum jura reddantur, regat cautius obtemperantes, et edomitas bestias; tunc sentiet quam bene currus, et tota illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligeori imbecillitatem peperit animae male utentis aviditas in paradiso, usurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempiterna continetur salus. 84. Si ergo in ista ipsa visibi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. c̾aturam dei ad eius ymaginem fcam is ei possit de¬
auit ubam. s cñ bñ cantantem quil cum sit eantator
ip̃e ꝑfce̾ ira nult oĩ tałs eẽ ut tñ ei nõ desit ꝙ diligit
quia ip̃e bñ enitat. nam sicuiꝙͣ muidet bñ cautanti
nõ bñ illad diligit. sut laudem aut aliq̾ aliud quo bñ
cnitando ułt ꝑuenire. ⁊ pt̃ ei minui uł auf̾ri si ⁊ aliꝰ
bñ cantau̾it qui gꝰ inuidet bñ ouitanti nõ amat bũ¬

Expanded text:
id est creaturam Dei ad ejus imaginem factam, nec ei possit deaut illum, sed tantum bene cantantem quemlibet, cum sit cantator ipse perfectus; ita vult omnes tales esse, ut tamen ei non desit quod diligit, quia ipse bene cantat. Nam si cuiquam invidet bene cantanti, non jam illud diligit, sed aut laudem, aut aliquid aliud, quo bene cantando vult pervenire; et potest ei minui vel auferri, si et alius bene cantaverit. Qui ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
tis ñ dolore. bestimꝵ ꝙ si nõ apparet minꝰ ꝙͣ opꝰ eẽt. admou̾¬
em̃ de illa suanna. ⁊ sb̾limi ⁊ in esfabili unitate c̾atoris
c̾ate̾ spẽs ⁊ motus qui ĩ aĩ humam ⁊sid̾acõem cadit erudi¬
cõm nr̃am loquit᷑ diu̾sis niotib. ⁊ aff̾ecrõib qͣiͣ quadã uarie¬
tate liuguaꝵ uidiq clamãs atq int̾rãs cognosced̾ eẽ c̾ato

Expanded text:
dolore bestiarum. Quod si non appareret, minus quam opus esset admoneremur ab illa summa et sublimi et ineffabili unitate Creatoriscreaturae species et motus qui in animi humani considerationem cadit, eruditionem nostram loquitur, diversis motibus et affectionibus, quasi quadam varietate linguarum, undique clamans a
Abbreviated transcription (Latin):
quid abeis amplius exig̾e̾ deleamꝰ ignoro tolle itaq uui¬
tates ⁊ nulla erit unntas. siquis reniũ maqͣ frangi opi¬
natur ⁊ cum iũ auft᷑ integrat᷑ri nõ malum h int̾ nu¬
tiru s mabis est udex. nami ille ꝓ sua nata nõ potuit ałr
inaqua sentire nec alit̾ debuit. Si enĩ aliudaer aliudaqua
uistum ẽ ut alit̾ macre. alit̾ inaqͣ sentiat᷑ qrͣ accułꝰ recte ui¬
del. ad ħ enĩ fc̃s est ut tm̃i ualeat. s aĩmꝰ ꝑu̾se iudicat cui¬
ad cõtemplandam suuimã ꝑulc̾tudĩem mẽs nõ ocułꝰ fcs
est. Ille a uult mentem uu̾te̾ ad corꝑa occulos ad deuni q̃rit

Expanded text:
quid ab eis amplius exigere debeamus ignoro. Tolle itaque vanitantes, et nulla erit vanitas. Si quis remum frangi in aqua opinatur, et cum inde aufertur integrari; non malum habet internuntium, sed malus est judex. Nam ille pro sua natura non potuit aliter in aqua sentire, nec aliter debuit: si enim aliud est aer, aliud aqua, justum est ut aliter in aere, aliter in aqua sentiatur. Quare oculus recte; ad hoc enim factus est ut tad contemplandam summam pulchritudinem mens non oculus factus est. Ille vult mentem convertere ad corpora, oculos ad Deum. Quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
entes diligũt temꝑalia ut bĩtudĩcm exp̃tent. huis & rebus
quib quis beatꝰ uult effiti ẜuiat nc̃oe ẽ uelit nolit nom
querumq dixint sequit᷑ ⁊ quisquis ea uisus fdit auf̾be
tiola post̾mo ut omictam inuuabiles adu̾sitates ip̃c
ip̃m auffat ncc̃e est oĩa cłiseuntia itaq cum oĩ tp̃a¬

Expanded text:
utem rebus, quibus quisque beatus uult effici, seruiat necesse est, uelit nolit; nam quocumque duxerint sequitur, et quisquis ea uisus fuerit aufertiola; postremo, ut omittam innumerabiles aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia tempora
Abbreviated transcription (Latin):
intlłitualem c̾at̾a̾m ꝙͣ ꝑ u̾itatem pr̃ fabricauit ad ipãni¬
u̾itatem sꝑincuendam. ⁊ se ꝑ ip̃am quia oĩo enĩ sinulima
⁊ inde ad ip̃a corꝑa colenda dilabunt᷑ ⁊ in hus pͥo eligut̃ piss¬
cͥora in quib celestia maxĩẽ excellunt gͦ in pͥmis soł corꝰ
ocutrit ⁊ ĩ eo nõ nulli remanet aliqui ⁊ lune splendorẽ
religione dignũ putit ẽ enĩ nob̾ ut ꝑhibeãt ꝓpinquior

Expanded text:
am per Veritatem Pater fabricavit, ad ipsam Veritatem semper intuendam, et se per ipsam, quia omni modo ei simillima et inde ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt. Ergo in primis solis corpus occurrit, et in eo nonnulli remanent. Aliqui et lunae splendorem religione dignum putant: est enim nobis, ut perhibetur, propinquior;
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ tanꝙͣ unrꝰ hoĩs uita ẽ ab adami usq ad finem scłi hurꝰ
ita sb̾ diuine ꝓuidentie legib ad nũstrat᷑. ut induogila
distͥbutum appareat quoꝵ in uuo est turba impia t̾reni ho¬
mũs ymaginem ab inino scłi usq ad fiẽ g̾entiũ in alco se¬
ries ppłi uni deo dediti. s abadã usq ad ioħem baptistã t̾rem
hõis intam g̾entis ẜuili qͣdã iustitia cuiꝰ hystoria uetꝰ testm̃

Expanded text:
 ab Adam usque ad finem hujus saeculi, ita sub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vet
Abbreviated transcription (Latin):
nõ c̃ frustra. ⁊ in anit̾ intu̾i o pulc̾tudinẽ celi oruinẽ
syderum candorẽ lucisdierum. ⁊ noctiũ uicissitudinem¬
lime menstrua curricula anni quadrifaram temꝑicd̃em
quadeiꝑtitis c̾mentis cõgruentem tantã uĩ fenimũ spẽs
nu̾os q gignentiũ. ⁊ oĩa in suo gn̾e modũ nm q ẜ̾uantia¬

Expanded text:
Non enim frustra et inaniter intueri oportet pulchritudinem coeli, ordinem siderum, candorem lucis, dierum et noctium vicissitudinenae menstrua curricula, anni quadrifariam temperationem, quadripartitis elementis congruentem, tantam vim seminum species numerosque gignentium, et o
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam te tͣriscend̾e. Illud g ͦ tende. uñ ip̃m lumẽ rõnis at¬
tendit᷑. quo enĩ ꝓuenit oĩs bonꝰ rẽcinator uͥ ad u̾itatem
ẽẽ nõ possit ⁊ ip̃e cõueniat cum ea cõfit̾e̾ te nõ esse ꝙ
hõ cum suo ĩhĩtatore nõ infima. ⁊ carnali s suminia
⁊ ꝯpũali uoluptate cõueniat. aut si nõ c̾tus q̃ dico ⁊

Expanded text:
. Illuc ergo tende, unde ipsum lumen rationis accenditur. Quo enim pervenit omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem?esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod homo cum suo inhabitatore, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur exꝑiendo. s q̃ rõcinando indigat᷑ quid enũ p̃cdaru
nouis qui nouit ei impensa q̃ calce ⁊ harena ꝯficitur tena¬
tuis lapides coherere. ꝙͣ luto aut qui tam elegant᷑ edificat
ut q̃ plura sunt ꝑia ꝑib respondeant q̃ a singula me¬
collorrtis nõ suꝑ inuicẽ. s uixᷤ mnuicem locatis una earũ¬

Expanded text:
notatur experiendo, sed quae ratiocinando indagatur. Quid enim praeclarum novit, qui novit ea impensa quae calce et arena confit, tenacius lapides cohaerere, quam luto? aut qui tam eleganter aedificat, ut quae plura sunt, paria paribus respondeant; quae autem singula, meris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣtum us pulcħiniũ corpus cũ int̾uallis locoꝵ nocͣio ali¬
ud ali hãs posse assequi eam ꝙͣ sequit᷑ unitatem qr̃ siħ ita
est flagitabo. ut Rendent nͥ uideat ip̃e uanitatem hñc aut
unde uideat q̃ si nõ uid̾e̾t. uñ cognosc̾et. ⁊ quid unitaretur

Expanded text:
quantumvis pulcherrimum corpus, cum intervallis locorum necessario aliquantumvis pulcherrimum corpus, cum intervallis locorum necessario aliud alibi habeat, posse assequi eam quam sequitur unitatem?: quare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, aut unde videat: quam si non videret, unde cognosceret et quid i
Abbreviated transcription (Latin):
porio si ꝑgam q̃rert id ip̃m cur eligat dicet ħ dit̾e. ħ essẽ
pulchrum loc dełcrate c̾uẽtes. u ͤ audebit amplius Indmat᷑¬
aut retinebit occuł ⁊ uñ pendoat nõ intlłigit t g ͦ ego ui¬
cum ĩt̾asecus orculatum ⁊ in uisibilit̾ indentẽ nõ desinam
cõmone curista placeat. ut udex audt eẽ ip̃iꝰ dełctacõis
an iõ dełcrant quia pulth ꝯunt ħ michi sine dubitacõne
Rendebit᷑ ĩo dełcrare quia pulchra eut̃ q̃ram gͦ deinceps¬
qr̃ sunt pulchͣ. ⁊ si titubabit᷑ sb̾itiam utr̃. iõ qr siłes sibi
ꝑtes sunt. ⁊ aliqua copulacõe ad unan cõuenientiam
redigunt᷑. ꝙ cum ita esse cõperit int̾rognbo hãc it̾m ip¬
sam unitatem ꝙͣ cõuĩcuntur appet̾e siuuume impleãt
an lõge inf᷑ iaceant. ⁊ eam quodammõ ĩtiant᷑ ꝙ si ira
est. nam quis nõ aduionit᷑ uideat n ullã spẽm uullũ¬
oĩo ẽẽ corpus ꝙ nõ hãt unitatis qͣletumq uestiguĩ neq

Expanded text:
Porro si pergam quaerere, idipsum cur eligat; dicet hoc decere, hoc esse pulchrum, hoc delectare cernentes: nihil audebit amplius. In unde pendeat non intelligit. At ego virum intrinsecus oculatum, et invisibiliter videntem non desinam commonere cur ista placeant, ut judex esse audeat ipsius delectationis an ideo delectent, quia pulchra sunt. Hic mihi sine dubitatione respondebitur, ideo delectare quia pulchra sunt. Quaeram ergo deinceps sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes sibi partes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse compererit, interrogabo utrum hanc ipsam unitatem, quam convincuntur appetere, summe impleant, an longe infra jaceant, et eam quodammodo mentiantur. Quod si ita est nam quis non admonitus videat, neque ulluod non habeat unitatis qualecumque vestigium; neque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑformã que frã ẽ ad ymaginẽ. ⁊ similitudinẽ de septima
enĩ iam quies et̾ua est. ⁊ nullis etatib ditinguenda bĩtu¬
do ꝑpetua ut enĩ finis uet̾is hoĩs morsẽ sic tinis noui ho¬
minis uita er̾na Ille nãq hõ pcc̃i ẽ uste iustitie. Sic̃ aute
isti ambo nullo dubitante ita sũt ut unũ eoꝵ .i. uet̾em
celestem nemo in hac uita pꝰsit nͥ cũ uet̾e. nã. ⁊ ab ip̃o ĩcipi¬

Expanded text:
formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, iste justitiae. CAPUT isti ambo nullo dubitante ita sunt, ut unum eorum, id est coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ enĩ pot̾ant ałł secuti eẽ ꝑ quos id actum est. ut nocͣia nõ
eẽnt post̾is. cum eĩ ecca catholica ꝑ totũ orbem diffusa atq
fundata sit n ͨ iiracula illa in uiũ temꝑa durare ꝑ missa
Siit ue am̃iꝰ semꝑ usibilia q̃reret ⁊ eoꝵ cõsuetudĩe friges¬
c̾et gñs huãmĩ quoꝵ nouitate flagłt. nec iã nob eẽ du

Expanded text:
er poterant secutos esse: per quos id actum est, ut necessaria non essent posteris. Cum enim Ecclesia catholica per totum orbem diffusa atque fundata sit, nec miracula illa in nostra tempora durare permissa sunt, ne animus semper visibilia quaereret, et eorum consuetudine frigesceret genus
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ exmitate miẜi iaceant ut uitia sua sͥ domina¬
ri patiantꝰ uł libidine uł suꝑbia uł curositate dopna¬
cr uł duob hoꝵ uł omib ꝙͣ diu sũt in hoc stadio uite
ualent ⁊ nõdiligant mundũ qmi oẽ ꝙ in mũdo ẽ sic̃ diui
uitus dcm̃ ẽ cõcupiscentia carnis ẽ. ⁊ cõcupiscentia occilloꝵ
xambicõ seculi. ħ mõ t̾a illa nota sut̃. nã xcupiscentia ca̾nis
uoluptatis infime amatores significit ac̃cupistentia ccłoꝵ
curiosos ambicõ seculi suꝑbos. tͥplex ẽ ħ temptatõ ĩ hoĩe
qm̃ u̾itas in ip̃a suscepit ranenda mõstͣca ẽ. dic in quid

Expanded text:
rerum extremitate miseri iaceant ut uitia sua sibi dominari patiantur uel libidine uel superbia uel curiositate damnati uel duobus horum uel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio uitae ualent et non diligant mundu concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi . Hoc modo tria illa sunt notata: nam concupiscentia carnis, voluptatis infimae amatores significat; concupiscentia oculorum, curiosos; ambitio saeculi, superbos. 71. Triplex etiam tentatio in homine, quem Veritas ipsa suscepit, cavenda monstrata est.
Abbreviated transcription (Latin):
si m̃i mõ p̾sideatur abaĩa q̃ diligit deuui. bonũ ẽ ĩ fimum
a ngn̾e suo pulchrum. qũi forina ⁊ spẽ ꝯtinet᷑. si & diligat᷑
chra mutabilitas remꝑumi deẜit amantem spẽs ⁊cupita ⁊
ꝑ crutiatuni sencientes discedit asensib ⁊errorib agitat ut
cogitat intlłigisse sec̾dat. u̾b̾illusus fautismatũ: si qñ a
non tenẽs integram diuine ꝓuidentie discipliuã. si tene se

Expanded text:
si tantummodo possideatur ab anima quae diligit Deum, bonum est infimum, et in genere suo pulchrum; quoniam forma et specie chra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; utcogitat, intelligere se credat, umbris illusus phantasmatum. Si quando autem non tenens integram divinae providentiae discipli
Abbreviated transcription (Latin):
accedit ꝙ carmis nõ sumꝰ ꝑtes scłoꝵ io ꝑtes dapnacĩe
fci gumnꝰ. Illad gͥ canit᷑ ib̾ inditio nr̃o istã ꝑagunt᷑ de
labore nr̃s. nulli & nuto ludi agomitici placent. s tñ cũ
aliud a talib ꝓhibemꝰ spettatulis uͥ ne u̾b̾is rerũ decepti
ab ipĩs reb quaꝵ ille ułe sunt aberremꝰ ita uniu̾sitatis
hiꝰ conditio atq ãniĩstͣtio soł impiis aĩmis dapnatisq
nõ placet. s et̃ cum imiẜia eaꝵ młtis . ł int̾ra uict̃tib

Expanded text:
e facti sumus. Illud ergo canitur sub judicio nostro, ista peraguntur de labore nostro. Nulli autem victo ludi agonistici placent, sed tamen cum aliud a talibus prohibemur spectaculis, nisi ne umbris rerum decepti, ab ipsis rebus quarum illae umbrae sunt, aberremus. Ita universitatis hujus conditio atque administratio, solis impiis animis damnatisque non placet; sed etiam cum miseria earum, multis vel in terra vict
Abbreviated transcription (Latin):
iudei temibant᷑ ⁊ ad huc tenent᷑ pot̃ dr̃e nõ pꝰse fi̾ ut unus pr̃¬
fanuł uistissimꝰ aliud mpetret eis quib ẜuitutem ducõrem
utilem indicat aliudeis ꝙ infilioꝵ gͣdu adoptare dignat᷑. si
aut̃ pcepta inte monẽt ꝙ inuet̾ilege inmora sũt ĩ euuãgłio
maiora ⁊ iõ purat᷑ nõ ad unñ deũ utqͣ ꝑtiu̾e pt̃ qui ħ putat

Expanded text:
udaei tenebantur vel adhuc tenentur; potest dicere non posse fieri ut unus paterfamilias justissimus aliud imperet eis quibus servitutem duriorem utilem judicat, aliud eis quos in filiorum gradum adoptare dignatur. Si autem praecepta vitae movent, quod in veteri Lege minora sunt, in Evangelio majora, et ideo putatur non ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ica ip̃o duce hõ bone uolũtatis molestias ħꝰ uite ĩusũ
fortitudis u̾tit. incopia u̾o uoluptatũ ꝓsꝑisq successibus
teurꝑaliũ temꝑantia sua ꝓbat ⁊ roborat acuit ĩ tẽptati¬
onibus prudentiã ut nõ sosũ ĩ eas nõ. uiducat᷑ s fiat et̃
uigilancõr. ⁊ ĩ amnorẽ u̾itatis q̃ sola nõ fallit ardencor s¬

Expanded text:
Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero voluptatum prosperisque successibus temporalium, temperantiam suam probat et roborat; acuit in tentationibus prudentiam, ut non solum in eas non inducatur, sed fiat etiam vigilantior, et in amorem veritatis, quae sola no