comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nii. Non legunꝰ antea qͥa obtexerit nu
nc̃ cum insurtexerit in eos ppłs. & lapida¬
re eos uoluit. Discamꝰ ex hoc quanta sic
utilitas in ꝑsecutionib xͥanis. quantũ gr̃e
conferat᷑. qͦm ꝓpugnator eis fiat ds. qͦmodo
concitatur. Et tẽ patẽ habemꝰ apud dm̃.
cũ ab hominib ꝓpt̾ iustitiã bella ꝑpetim᷑.
Ubi enim abundauerit peccatũ. suꝑabunda
bit gr̃a. Adoꝑuit gͦ nubes tabernacłm. &
irruit sinagoga suꝑ moysen & aaron. & ap

Expanded text:
. Non legimus antea quia obtexerit nubnunc cum insurrexerit in eos populus, et lapidare eos voluit. Discamus ex hoc quanta sit utilitas in persecutionibus Christianis, quantum gratiae conferatur, quomodo propugnator eis fiat Deus, quomodo concitatur. Et tunc pacem habemus apud Deum, cum ab hominibus propter justitiam bella perpetimur. Ubi enim abundaverit peccatum, superabunda vit et gratia. Adoperuit ergo nubes tabernaculum, et irruit synagoga super Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
nis accepisset. Ipsum deniq diabolũ & oblu
uirtutes animi sine obluctante ñ poterc̃
emtescere. Sic gͦ & sacerdotũ fideliũ gła ñ
poterit resplendere. nͥ eã infideliũ repbatio
& pena cõm̃det. S & ex his que legimꝰ singłi

Expanded text:
nos, ipsum denique diabolum, et oblucvirtutes animi, sine obluctante non poterunt enitescere. Sic et fidelium gloria non poterit resplendere, nisi eam infidelium reprobatio et poena commendet.
Abbreviated transcription (Latin):
stuñta ur̃a die septima. & mundi eritis. & post
hec introibitis in castra. Uides quomͦ pu¬
rificatione indiget omnis qͥ exierit de p̃lio
uite huiꝰ. Qđ si ita ẽ. ut aliqͥd audeã dicere
scđm scͥpture auctoritatẽ. omnis qui exit
de hac uita ñ potest ẽẽ mundus. Considera
gͦ diligent̃. qͥd indicet historie textus. Exi¬
erunt isti pugnare ꝓ filiis isrł. interfecert̃
madianitas. Int̾ficientes autẽ eos quantũ
ad historie ordinẽ spectat & litterã legis

Expanded text:
stra die septima, et mundi eritis, et post haec introibitis in castra. Vides quomodo purificatione indiget omnis qui exierit de praelio vitae hujus. Quod si ita est, ut aliquid audeam dicere secundum Scripturae auctoritatem, omnis qui exit de hac vita non potest esse mundus. Considera enim diligenter quid indicet historiae textus. Exierunt isti pugnare pro filiis Israel, interfecerunt Madianitas. Interficientes autem eos, quantum ad historiae ordinem spect
Abbreviated transcription (Latin):
ue aduersũ uicia carnis nr̃e. siue aduersũ
contrarias potestates. Expettat nos angłoꝵ cho¬
rus. & uirtutũ celestiũ pia erga nos pendet
expectatio. quando uł qͦuͦi de hoc p̾lio redea¬
mus. quid unusquisq nr̃m manubiarũ re¬
portet. & intuent᷑ curiostus ac sollicitiꝰ ꝑscru¬
tantur qͥs nr̃m auri binc amplius ferat. qͥs
etiã illic argenti pondus exibeat. qͥsue lapi¬
des deferat p̾ciosos. reqͥrunt etiã siquis es de¬
ferat aut fercũ aut plũbũ. s & uas ligneũ.
si forte aliqͥs afferat aut fictile aut aliuo
huiꝰmodi magne domꝰ usib necessariũ. In
magna enĩ domo ñ sunt tantũmͦ uasa au¬
tea & argentea s & lignea & fictilia. Reqͥri¬
tur gͦ diligent̃ cũ abierimꝰ illuc qͥd unus¬

Expanded text:
carnis nostrae, sive adversum contrarias potestates. Spectat nos angelorum chorus, et virtutum coelestium pia erga nos pendet exspectatio, quando vel quomodo de hoc praelio redeamus, quid unusquisque nostrum manubiarum reportet, et intuentur curiosius ac sollicitius perscrutantur quis nostrum hic auri amplius ferat, quis etiam argenti illuc pondus exhibeat, quisve lapides deferat pretiosos. Requirunt etiam si quis aes deferat, aut ferrum aut plumbum; sed et vas ligneum si forte aliquis defert aut fictile, aut aliud hujusmodi magnae domus usibus necessarium. In magna enim domo non sunt tantummodo vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Requiritur ergo diligenter, cum abierimus illuc, quid unus
Abbreviated transcription (Latin):
deo. illi sine dubio qͥ se ñ obligant negotus
aduersũ gentes mimicã & adũsũ sp̃uales neqͥti¬
as ꝓ reliquo ppło & ꝓ his qui infirmiores
st̃. siue ꝑ etatẽ. siue ꝑ sexũ. siue ꝑ ꝓpositũ. Pu¬
gnant autẽ isti orationib & icumns. iustitia
& pietate. mansuetudine & castitate. cunctis¬
q continentie uirtutib tanquã armis bel¬
licis cõmuniti. & cũ regressi fuerint ad ca¬
stra uictores. fruunt᷑ laborib eoꝵ etiã im¬
belles. & hu qͥ ad pugnã uł ñ uocant᷑ uł
exire ñ possunt. Sciendũ tam̃ ẽ qđ oĩa que

Expanded text:
Deo, illi sine dubio, qui se non obligant negotiisDeo, illi sine dubio, qui se non obligant negotiisadversus gentes inimicas et adversum spiritales nequitias pro reliquo populo, et pro his qui infirmiores sunt, sive per aetatem, sive per sexum, sive per propositum. Pugnant autem isti orationibus et jejuniis, justitia et pietate, mansuetudine et castitate, cunctisque continentiae virtutibus, tanquam armis bellicis communiti. Et cum regressi fuerint ad castra victores, fruuntur laboribus eorum etiam imbelles et hi qui ad pugnam vel non vocantur, vel exire non possunt. Sciendum ta
Abbreviated transcription (Latin):
dñi a filiis isrł aduersũ madianitas bella con¬
fecta st̃. spolia ex ipsis copiosa referuntur.
auri atq argenti ceteroꝵq mobiliũ pondus
imm̃sum. ium̃toꝵ captiuoꝵq numerꝰ plu-¬
rimꝰ. Uerũ qm̃ cuncta hec apud isrłitas im¬
munda dicunt᷑. purificatio singłis quibq
cõpetens adhibetur. Ea qͥdẽ que ex metallis
constant ignis purificat. que uͦ fragiliora st̃. &
ignẽ non ferunt. aqua purificari iubent᷑.
Fnint gͦ ex om̃ib spolus equales due partes
ut una sit coꝵ qͥ ad bellũ ꝓcesserant. & alia
eorũ qui in castris resederant. subent᷑ etiã ex his
offerre in dona di. illi qͥdẽ qͥ ꝓcesferant ad bellũ
unũ caput ex qͥngentis. illi si qͥ in castris man¬
serant unũ ex qͥnquaginta. atq ommũ simul
in unũ collectꝰ mimerꝰ refert᷑. Hȩc ẽ hystoriȩ con-¬
tinentia. S uideamꝰ qͥd in hiᷤ sensus indicet sꝑualiᷤ.
In ppło di st̃ qͥlam sic̃ apłs dicit qui militant

Expanded text:
Domini filiis Israel adversum Madianitas bella confecta sunt, spolia ex ipsis copiosa referuntur auri atque argenti, caeterorumque mobilium pondus immensum, jumentorum captivorumque numerus plurimus. Verum quoniam cuncta haec apud Israelitas immunda dicuntur, purificatio singulis quibusque competens adhibetur. Et ea quidem quae ex metallis constant, ignis purificat; quae vero fragiliora sunt et ignem non ferunt, aqua purificari jubentur. Fiant ergo ex omnibus spoliis aequales duae partes; ut una sit eorum qui ad bellum processerant et una eorum qui in castris resederunt. Jubentur etiam ex his offerre in dona Dei, illi quidem qui processerant ad bellum, unum caput ex quingentis; illi vero qui in castris manserant, unum ex quinquaginta: atque omnium simul in unum collectus numerus refertur. Haec est historia continentiae. Sed videamus quid in his sensus indicet spiritalis in populo Dei. Sunt quidam, sicut Apostolus dicit, qui militant
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa uanitas. quã dĩ miles suꝑare debet &
uncere. Hincit autẽ inanitatẽ qui nichil ma¬
nit̾. nichil suꝑflue & qd ad rem ñ ꝑtinet
gerit. qͥ mrminit p̃cepti illiꝰ dñici qͦait. qͥa
etiã de uerbo ocioso reddent homines ratio¬
nẽ in die iudicii. In hac autẽ uita homi¬
nes totũ pene ociosũ. & totũ inane ẽ qͦd lo¬
quunt᷑. qd̾ agunt. Inanis enĩ d̾r omnis actus
ꝓ mandato dĩ. Est & aliꝰ tex madian sut. & hic
interp̃tat᷑ irritatio. Uides quales sunt qͥ reg¬
nant apud madianitas. qͥb oĩb aduersari o¬
portet. imino qͦs ꝑtni conuenit ab his qͥ dm̃
sequunt᷑ & int̾fici. Non enĩ tam regum quã
uicioꝵ nomina que regnant in hominib refe¬
runt᷑ in lege. & ñ tã gentiũ bella. quã concu¬
piscentiarũ carnaliũ que militant aduersus
auiinã descͥbuntur. Deniq hn qͥ in uicus re-¬
gnant. quinq reges cẽ dicuntur. ut eiudentis¬
sime doceam᷑. qͥa om̃e uiciũ qđ regnat in cor¬

Expanded text:
s superare debet et sincere. Vincit autem inanitatem, qui nihil inaniter, nihil superflue, et quod ad rem non pertinet gerit, qui meminit praecepti illius Dominici quo ait, quia etiam de verbo otioso reddent rationem homines in die judicii . In hac autem vita homines, totum pene otiosum, totum inane est quod loquuntur, quod agunt. Inanis enim dicitur omnis actus, o mandato Dei. Est et alius rex Madian Ur, et hic interpretatur irritatio. Vides quales sunt qui regnant apud Madianitas: quibus omnibus adversari oportet, et imo quos perimi convenit ab his qui Deum sequuntur, et interfici. Non enim tam regum quam vitiorum nomina quae regnant in hominibus, referuntur in lege; et non tam gentium bella quam concupiscentiarum carnalium quae militant adversus animam describuntur. Denique hi qui in vitiis regnant, quinque reges esse dicuntur: ut evidentissime doceamur quia omne vitium, quod regnat in cor
Abbreviated transcription (Latin):
mundos & qđ congressi contra eos. & babuert
cũ eis certam̃ polluti st̃. Et ego gͦ etiã si um on¬
mundas & malas quas. cordi meo suggerit.
uł repellere uenientes. uł ingressas necare.
tam̃ pollui me & inqͥnari necesse ẽ. qͦ eũ
qͥ pollutꝰ & inqͥnatꝰ ẽ calcare contendi. & ero
m̃ sũ & pollutꝰ. qͥ pollutũ contigi. & ob hoc
gemꝰ. immno purificatioĩb. multe enĩ & diũse nos
manent purificationes. S mystica hec st̃ & ineffa¬
bilia. Qs enĩ nobis enarrare potuerit que ft̃ pu¬
rificationes que parent᷑ uł petro uł paulo uł
aluis hoꝵ similib: Quantũ pugnauert̃. qͥ tot

Expanded text:
uerint cum eis certamen, polluti sunt. Et ego emundas et malas quas cordi modo suggerit, vel repellere venientes vel ingressas necare tamen pollui me et inquinari necesse est, quo eum et qui pollutus et inquinatus est, calcare contendi. Et eromen sum et pollutus, qui pollutum contigi, et ob hoc gemus, imo purificationibus. Multae enim et diversae nos manent purificationes. Sed mystica haec sunt et ineffabilia. Quis enim nobis enarrare poterit quae sunt purificationes quae parantur Paulo vel Petro, vel aliis horum similibus, qui tantum pug
Abbreviated transcription (Latin):
to plures sunc septuaginta septinane quã
septẽ. tanto p̾stantior & ꝑfectior numerꝰ qͥn¬
gentoꝵ quã qͥnquaginta. Inde demiq & in
parabola euangłu quã supͣposuiꝰ saluator
nr̃ ꝓnuntiat. qd̾ plus diligat ille cui qͥngen¬
ti qͦs debebat denarii donati sunt. quã ille
cui quinquaginta. Deniq in p̾senti lectione
eleatar sacerdos ñ scͥbit᷑ ad om̃em ppłm locutꝰ.
s ad eos tantũ qͥ de p̾lio redeunt. Ait enĩ.
Et dixit eleatar sacerdos ad uiros uirtutis
qui reuertebant᷑ de p̾tio. Nides gͦ qͦmͦ ad ui¬
ros uirtutis loqͥtur sermo di. Uiri enĩ uir¬
tutis sunt. qui ad bellũ ꝓcedunt. Siqͥs uͦ
pugnare ñ uult nec militare. siqͥs ñ uult
habere cultũ studioꝵ diuinoꝵ & abstinentie.
hic ñ uult implere illud qđ apłs dixit. Qui
autẽ in agone contendit. ab omnib continẽs
ẽ. Qui gͦ ñ contendit in agone & ab oĩb ñ ẽ con¬
tinens. neq exerctri uult in uerbo di & in

Expanded text:
to plures sunt septuaginta septimanae quam to plures sunt septuaginta septimanae quam septem, tanto praestantior et perfectior numerus quingentorum quam quinquaginta. Inde denique et in parabola Evangelii quam supra exposuimus, Salvator noster pronuntiat, quis plus diligat, ille cui quingenti quos debebat denarii donati sunt, quam ille cui quinquaginta. Denique in praesenti lectione Eleazar sacerdos non scribitur ad omnem populum locutus, sed ad eos tantum qui de praelio redeunt. Ait enim: Et dixit Eleazar sacerdos ad viros virtutis qui revertebantur de praelio. Vides ergo quomodo ad viros virtutis loquitur sermo Domini: viri enim virtutis sunt qui ad bella procedunt. Si quis vero pugnare non vult nec militare, si quis non vult habere certamen studiorum divinorum et abstinentiae, hic non vult implere quod Apostolus dixit: Qui autem in agone contendit, ab omnibus continens est . Qui autem non contendit in agone, ab omnibus non est continens, neque exerceri vult in verbo Dei, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ad miliciã di: Qs ñ animet᷑ pugnare ꝓ eccle¬
sia: & resist̾e adu̾sũ u̾tatis eiꝰ mimicos. sxilicet
qui dogmata eccłie oppugnare. uoluptati
& luxurie oꝑam dare homines docent: Qui
gͦ hos expugnat. & uł in se uł in ꝓacimis
suis uicia ꝑimnit. hic accipiet spolia mul¬
ta qͥnquagies multiplicata quã cet̾i. In tan¬
tũ nãq numeri quantitas uidetur augeri
cũ sexcentis milib .xii. milia conferuntur
Offerre tam̃ pars utraq iubetur do. Et illi
qͥdẽ qͥ uicerunt unũ ex qͥngentis. qͥ autẽ
domi resederunt unũ ex qͥnquaginta. Qum¬
rant duo debitores. unus ex ipsis debebat
denarios qͥngentos. & aliꝰ qͥnquaginta. Non
habentib autẽ illis unde soluerent. utris¬
q donauit. S & septẽ septimane. monade
id ẽ uno addito. qͥnquagesime diẽ faciunt
que pentecostes festiuitas uocat᷑. Similit̾ & se¬
ptuaginta septimane. addita uniꝰ decadis ꝑ
fectione. qͥngentoꝵ numerũ reddunt. S quan¬

Expanded text:
ilitiam Dei? Quis non animetur pugnare pro Ecclesia, et resistere adversum veritatis inimicos? Eos videlicet qui vel dogmata Ecclesiae impugnare, vel voluptati et luxuriae operam dare homines docent. Qui vero hos expugnat, et vel in se vel in proximis suis vitia perimit, hic accipiet spolia multa, quinquagies multiplicata quam caeteri. In tantum autem numerum quantitas videtur augeri, cum sexcentis millibus duodecim millia conferuntur. Offerre tamen pars utraque jubetur Deo: et illi qui vicerunt, unam ex quingentis; qui autem domi resederunt, unrant duo debitores. Unus ex ipsis debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. Non habentibus illis unde solverent, utrisque donavit . Sed et septem septimanae monade, id est una, addita, quinquagesimae faciunt diem, quae Pentecostes festivitas appellatur. Similiter et septuaginntorum numerum reddunt. Sed quan
Abbreviated transcription (Latin):
& penitus extinguere debet omnis qͥ militat
Et qͦmͦ poteris placere ei qͥ te ꝓbauit si ñ absci.¬
deris ate & penitꝰ ꝑemeris beluinos & feros
mores. qͦmͦ poteris ad mansuetoꝵ beatitudinẽ
ꝑuenire. nͥ pͥus interficias euium. & morti tra¬
das totiꝰ iracundie feritatẽ: Ego puto quod
erit aliqͥs ita stultꝰ. qͥ filio suo nom̃beliunꝰ im¬
poneret: S hoc arbitror magis quod instructi¬
oni animarũ prospexerit sermo diumiꝰ. uo¬
lens nobis ostendere qđ aduersus huiꝰmodi
uicia militare debeamꝰ. & de habitacłis ea car¬
nis nr̃e expellere. istos reges fugare de regno
li corpore. Uis autẽ uidere qm̃ ñ solũ apud

Expanded text:
 debet exstinguere omnis qui militat Et quomodo poteris placere ei qui te probavit, si non abscideris a te et penitus peremeris belluinos et ferinos mores? Quomodo poteris ad mansuetorum beatitudinem pervenire, nisi prius interficias Evim, et morti tradas totius iracundiae feritatem? Ego puto quod erit aliquis ita stultus, qui filio suo nomen belluini imponeret? Sed hoc arbitror magis quod institutioni animarum prospexerit sermo divinus, volens nobis ostendere, quod adversus hujusmodi vitia militare debeamus, et habitaculis ea carnis nostrae depellere, istos reges fugare de regno li corpore. Vis au
Abbreviated transcription (Latin):
res t̾re. & imaginẽ eoꝵ ext̾minauert̃ de ciuita¬
te dñi. Uicert̃ qͥppe & ꝑemert̃ diuersas demo¬
nũ gentes. Nisi eiũ uicissent eas. ñ potuissent
caꝑe ex eis captiuos omnẽ hinc credentiũ nu¬
merũ. & ꝑducere eos ad obedientiã xͥ. & subde¬
re eos iugo eiꝰ suam. & imponere eis onus eiꝰ
leue. Qs gͦ ita beatꝰ ẽ qͥ succedat eis in his p̾luͤ.
& int̾ficiat om̃s madianitas. & tustificet᷑ ex san¬
guine eoꝵ: Sanguinẽ enĩ demonũ fundere dr.
q eripit eos qͥb illi dũant᷑. lauabit᷑ autẽ ab hoc
sanguine & purificabit᷑ in regno di. ut puri¬
ficatꝰ & mundus effectus possit ingredi scam ci¬

Expanded text:
es terrae, et imaginem eorum exterminaverunt de civitate Domini. Vicerunt quippe et peremerunt diversas daemonum gentes. Nisi enim vicissent eas, non potuissent capere ex eis captivos, omnem hunc credentium numerum, et perducere eos ad obedientiam Christi et subdere eos jugo ejus suavi, et imponere eis onus ejus leve. Quis ergo ita beatus est, qui succedat eis in his praeliis, et interficiat omnes Madianitas, et justificetur ex sanguine eorum? Sanguinem enim daemonum fundere dicitur, qui eripit eos quibus illi dominantur. Lavabitur autem ab hoc sanguine et purificabitur in regno Dei, ut purificatus et mundus effectus possit ingredi sanctam ci
Abbreviated transcription (Latin):
capitut immundũ ẽ. & purificatione indi¬
get. & quedã ex ipsis ꝑ ignẽ transitura st̃.
aliis autẽ sufficiet aque purificatio. Assumim¬
tur autẽ ex p̃lio etiã homines & ium̃ta cũ ea¬
ptiuat᷑ omnis intellectus ad obediendũ xp̃o
sexcentis milib & ampliꝰ armatoꝵ qui uiden¬
tur militare do. sola duodetĩ milia eligunt᷑.
cet̾i relinquunt᷑ in castris. Intuere nc̃ mͥ ppłm
di qͥ ẽ in eccłia. quanti sunt ex his qͥ possunt¬
qͥ contra dicunt. qͥ sciunt uerba belli tͣctare.
Beati st̃ isti qui ꝓ om̃i ppło dĩ pugnare pos¬
sunt. & defendere di plebẽ. & copiosa de
hostib spolia reportare. Tam̃ & reliqua
pars ppli que uidetur in bellis. si cũ qͥete
resideat in castris. si in silentio agat & ñ rece¬
dat a moyse. s ꝑmaneat in lege dĩ. spolioꝵ etiã¬

Expanded text:
pitur, immundum est et purificatione indiget. Et quaedam ex ipsis per ignem transitura sunt: aliis autem sufficiet aquae purificatio. Assumuntur autem etiam ex praelio homines et jumenta, cum captivatur omnis intellectus ad obediendum Chrissexcentis millibus et amplius armatorum quae videntur militare Deo, sola duodecim millia eliguntur, caeteri relinquuntur in castris. Intuere nunc mihi populum Dei qui est in Ecclesia, quanti sunt ex his qui possintcontradicunt, qui sciunt verbi bella tractare. Beati sunt qui pro omni populo pugnare possunt, et defendere Dei plebem, et copiosa de hostibus spolia reportare. Tamen et reliqua pars populi quae videtur imbecillis cum quiete resideat in castris, si in silentio agat et non recedat a Moyse, sed permaneat in lege Dei, pa
Abbreviated transcription (Latin):
apud barbatos. Nonne unꝰ ex filus isrł apa¬
rentib suis ioseph nom̃ acceꝑat: Cũ autẽ
tͣnsiuit in egiptũ & stetit ante phataonẽ. cõ¬
rao de secretoꝵ uł somnioꝵ reuela: tione cõpo¬
suit. & ñ solũ ioseph huic apud pharaonẽ ex
re nom̃ aptat᷑. s & daniel in babiloma baltha¬
sar nominat᷑. & anamas atq atarias & misael
sydrach. misach & aboenago uocitant᷑. Uides
gͦ qͥa tã isrłiticoꝵ quã etiã barbatoꝵ homi¬
nũ nomina ñ fortuito s ꝓ reb & causis ap¬
tantur. In lege gͥ macdianitarũ regẽ moyses
appellauit. ꝓ ut ipse censuit appellandũ.
Beluma inqͥt feritas c̃. que regnat in madia¬
nitis. & ñ ipsa solũ. s & aliꝰ ẽ apud ipsos rex
nomine rocom. qđ ẽ in nr̃a ligua mam¬
tas. Regnat gͦ & manitas in madianita¬
rũ gente. Et enĩ reuera multa inanitas in¬

Expanded text:
os. Nonne unus ex filiis Israel, a parentibus suis Joseph nomen acceperat? Cum autem transivit in Aegyptum, et stetit ante Pharaonem, comrao de secretorum vel somniorum revelatione composuit. Et non solum Joseph huic apud Pharaonem ex re nomen aptatur, sed et Daniel in Babylonia Balthasar nominatur, et Ananias atque Azarias et Misahel, Sidrac, Misac, Abdenago vocitantur. Vides ergo, quia tam Israeliticorum quam etiam barbarorum nomina hominum, non fortuitu, sed pro rebus et causis aptantur in lege. Igitur Madianitarum regem Moyses appellavit, prout ipse censuit appellandum, Belluina, inquit, feritas est, quae regnat in Madianitis. Et non ipsa solum, sed et alius est apud ipsos rex nomine Raon, quod est in nostra lingua inanitas. Regnat ergo inanitas in Madianitarum gente. Est enim revera multa inanitas
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ milia. Nides gͦ qͥa multo plusualet unꝰ
sc̃s orando. ꝗͣ peccatores innumeri p̾liando.
Oratio scĩ penetrat celũ. qͦmͦ ñ & hostẽ uincat
in t̾ris : Et ideo omnimodis studendũ ẽ que¬
rere pͥmo & custodire iustitiã di. quã si op¬
tinueris & seruaueris. om̃s tͥ hostes ipsa fu-¬
biciet. Si fueris indutꝰ sic̃ & apłs dicit lori¬
cã iustitie. & accinctus ueritatẽ. si galeam
uniu̾sa diaboli castra omnẽq eiꝰ fugabis exer¬
citũ. & cũ fiducia cantabis. si consistant ad¬
uersũ me castra ñ cimebit cor meũ. si in¬
surgat in me p̾liũ. in hoc ego sꝑabo. Con
& inter ficiunt inqͥt omnẽ mascłm eoꝵ & re¬
ges coꝵ. & balaã filiũ beor interfecerunt gla¬
dio cũ reliquis uulneratis eoꝵ. Qđ in suꝑiori¬
b querebamꝰ qͦmͦ ꝓbari de scͥpturis possit
balaã consilio subornatas ẽẽ mulieres ma¬
dianitarũ que deciꝑent filios isrł ad forn¬
candũ. p̃sens hic scͥpture locus euident̾ osten¬

Expanded text:
decem millia. Vides ergo quia multo plus valet unus sanctus orando, quam peccatores innumeri praeliando. Oratio sancti penetrat coelum: quomodo non et hostem vincat et in terris? Et ideo omnimodis studendum est quaerere primo et custodire justitiam Dei. Quam si obtuleris et observaveris, omnes tibi hostes ipsa subjiciet. Si fueris indutus, sicut Apostolus dicit, lorica justitiae, et accinctus veritate, si galeam universa diaboli castra omnemque ejus fugabis exerciturm; et cum fiducia cantabis: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; si insurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo . et interficiunt, inquit, omnem masculum eorum, et reges eorum, et Balaam filium Beor interfecerunt gladio, cum reliquis vulneratis eorum. Quod in superioribus quaerebamus, quomodo probari de Scripturis possit, Balaam consilio subornatas esse mulieres Madianitarum, quae deciperent filios Israel ad fornicationem, praesens hic Scripturae locus evidenter osten
Abbreviated transcription (Latin):
runt. quã in eos qͥ peccauert̃. Simul & illl̃
obserua. qd his subiecit. Nouissime autẽ
unt futuri scłi fidẽ. ꝑungamꝰ eos ex his
uerbis. quib dñs dicit ad moysen. qͥa ap¬
ponat᷑ ad ppłm suũ. Nemo enĩ apponit᷑
ad eos qͥ ñ st̃. Unde constat ẽẽ aliquẽ ppłu
cui moyses post uite huiꝰ exitũ r applican¬
dus. Quia gͦ ꝓpħis ñ credunt samarite ex qͥ¬
b possit resurrectionis mortuoꝵ fides la¬
tius apꝓbati. ex his saltẽ moysi libris qͦs
recipiunt. & quoꝵ auctoritatẽ fatent᷑ con¬
uincendi st̃ & curandi. si tam̃ opordet babi¬
lomã curari. Est gͦ locus hic. resurrectionẽ
mortuoꝵ euident᷑ ostendens. Designat esse
ppłm cui post obitũ obitũ suũ moyses ad¬
iungendus sit. & ad qͦs ꝓ suis meritis trans¬

Expanded text:
runt, quam in eos qui peccaverunt. Simul et illud observa quod subjecit. Novissime autem, unt futuri saeculi fidem, perfigamus eos ex his verbis, quibus Dominus dicit ad Moysen quia apponatur ad populum suum? Nemo enim ponitur ad eos qui non sunt. Unde constat esse aliquem populum, cui Moyses post vitae hujus exitum dicitur applicandus. Quia ergo prophetis non credunt Samaritae, ex quibus resurrectionis mortuorum fides latius approbatur, ex his saltem Moysi libris quos recipiunt et quorum auctoritatem confitentur, convincendi sunt et curandi, si tamen oportet et Babyloniam curari. Est ergo locus hic resurrectionem mortuorum evidenter ostendens. Designat enim esse et populum, cui post obitum suum Moyses adjungendus est, et ad quos pro suis meritis trans
Abbreviated transcription (Latin):
rũ acciderant. ipsi enĩ sub ornauerant mu¬
lieres que eos deciꝑent ut peccarent corã dño.
Illi qͥdẽ ꝓ peccato suo ꝑtulert̃ iundictã. me¬
dioctiꝰ tam̃ & parciꝰ. hii uͦ qͥ eis fuerunt
causa peccandi. multo uehem̃tiori subiacent
ultiomi. Unde edocem᷑. qͥa longe sit grauiꝰ.¬
aliis causã prebere peccati. quã ipsũ quẽq pec¬
care. sicut & dñs designat cũ dicit. Quia me¬
lius fuerat homini nͦ nasci. aut molã asina¬
riã ligari circa collũ eiꝰ. & p̾cipitari in ꝓfun¬
dum maris. quã ut scandalizet unũ de pu¬
sillis istis. Simulq aduertendũ ẽ. qmiquidẽ
nom̃ scandali a non nullis incõpetent̃ pene¬
p̃sumit᷑. illud scandalũ dici. uͥ recto itinere
ambulanti deceptio aliqua instruit᷑ ad pec¬
catũ. & subicit᷑ causa peccandi. sic̃ & madiani¬
te ambulantib in lege dñi isrłitis & custo

Expanded text:
rum acciderant ipsi enim subornaverant mulieres, quae eos deceperant ut peccarent coram Domino, illi quidem pro peccato suo pertulerunt vindictam, mediocrius tamen et parcius; hi vero qui eis fuerant causa peccandi, multo vehementiori subjacent ultioni. Unde edocemur, quia longe sit gravius causam praebere peccati, quam ipsum unumquemque peccare. Sic et Dominus designat cum dicit, quia melius fuerat hominem non nasci, aut molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari in profundum maris, quam ut scandalizet unum de pusillis istis . Simul advertendum est quoniam quidem nomen scandali a nonnullis incompetenter praesumitur; illud scandalum dico, ubi recto itinere ambulandi deceptio aliqua struitur ad peccatum, et subjicitur causa peccandi: sicut et Madianitae ambul
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sexcenta milia fuerant armatoꝵ qui ꝓ¬
cesserant aduersus madian. & hui om̃s u¬
ctores madianite qͥ sexcenta milia fugaue¬
rant uincuntur a duodecĩ milib. ut scias
qͥa ñ in multitudine nec in numero militũ
uincit isrł. s iustitia ẽ & pietas in eis que
uincit. ꝓpterea deniq & in benedictioni

Expanded text:
armatorum, qui processerant adversus Madian, et omnes vctores Madianitae, qui sexcenta millia fugaverant, vincuntur a duodecim millibus, ut scias, quia nec in multitudine nec in numero militum vincit Israel, sed justitia est et pietas in eis quae vincit. Propterea denique et in benedictioni
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ & rursũ restituet. ꝑcussit & manus eꝰ sanabt̃.
Dicit᷑ & in michea. irã dñi sustinebo qͥa peccaui ei.
donec iustificet ipse causã mcã. Quando iustifi¬
cabit᷑ causa mea: Quando irã dñi sustinuero
qͥ duitias bonitatis eiꝰ & patientie. & longani¬
mitatis contẽpsi. & uxta meãduritiã & ĩpem¬
tens cor. thesautitaui mͥ irã in die ire & reuela

Expanded text:
tituet. Percus sit, et manus ejus sanabunt. Dicitur in Michaea: Iram-Domini sustinebo, quia peccavi ei, donec justificet ipse causam meam . Quomodo justificatur causa mea? Quando iram Domini sustinuero, qui divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contempsi, et juxta meam duritiam et impoenitens
Abbreviated transcription (Latin):
doma. id ẽ aĩa mea. sodoma mens plena pec¬
catis. Grande int̾uallũ tẽporis int̾ restituetio¬
nẽ & ruinã positũ ẽ. Etiã si testituaris ita ut an¬
tiqͥtꝰ eras. uide qͣnta exhaurias mala. quantis
pͥmũ calamitatib oppͥmaris. Hoc autẽ qđ de
sodoma diximꝰ. & de samaria quoq intellige¬
re debebis. & ipsa qͥppe necdũ ẽ testituta. s ex
eo tẽpore quo decẽ trib eiecte st̃ de iudea.

Expanded text:
doma, id est, anima mea: Sodoma, meis poena peccatis. Grande intervallum temporis inter restitutionem et ruinam positum est. Etiamsi restituaris ita ut antiquitus eras, vide quanta exhaurias mala, quantis primum calamitatibus opprimaris. Hoc autem quod de Sodoma diximus, et de Samaria quoque intelligere debemus. Et ipsa quippe necdum est restituta, sed ex eo tempore, quo
Abbreviated transcription (Latin):
examinet fidẽ nã ut aurũ probat᷑ infornace sic fi
si ꝑsecutio eruꝑit. inueniat noᷤs p̾paratos. ne
domꝰ nr̃a in hieme corruat. ne edificatio qͣsi
in harena constructa tẽpestatib dissipeturt.
ut cũ flauerint uenti diaboli. id ẽ pessimi
in expeditionis actinctũ manifestemꝰ caritatẽ

Expanded text:
examinet fidem nam ut aurum probatur in fornace, sic fiexaminet fidem nam ut aurum probatur in fornace, sic fiur, etiamsi persecutio eruperit, inveniat nos praeparatos, ne domus nostra in hyeme corruat, ne aedificatio quasi in arena constructa tempestatibus dissipetur: ut cum flaverint venti diaboli, id est, spiritin expeditionis accinctu manifestemus charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
& suscitabo ego testam̃tũ meũ tecũ. Conficdła
finẽ reꝓmissionis. & cognoscis qͥa ego dñs. Ut me¬
minetis & c̃fundaris. id ẽ cũ receꝑis peccata tua.
& tememorata fueris tt̃ confunderis Et ultͣ ñ
erit łͥ os aꝑire. Cũ receꝑo peccata mea. & re¬
stitutꝰ fuero facto mecũ destam̃to. tẽ ampliꝰ in¬
telligo mala mea & c̃fundor. & consciꝰ mͥ intra
memet punior. Uide aũ qͥd mͥ eueniat. ut ultͣ
ñ sit liberũ os aꝑtre afacie ignomite. & qͣndo
eueniat. In eo qdđ ꝓpitier tͥ. Ne tc̃ qͥdẽ qͣndo ꝓ¬
pitiat᷑ mͥ multa peccanti. possũ os aꝑire. nec̾
quando ignoscit scelerib meis alienꝰ sũ ab ig¬
nomutia. s sentiens scelera mea. ꝑpetuo con¬
scientie mee igne discrutior. Iacirco qͥa igno¬
minia & c̃fusio et̃na nob̾ reposita ẽ si peccaue¬
rimꝰ. om̃i corde p̃cem᷑ dm̃. ut det nob̾ usq ad
finẽ & auimi & corporis nisu ꝓ ueritate contẽ¬
dere. ut etiã si aliqd̃ tẽpus institerit qđ nr̃am

Expanded text:
go testamentum meum tecum. Considera finem repromissionis et cognosces quia ego Dominus, ut memineris, et confundaris, id est, cum receperis peccata tua, et rememorata fueris, tunc confunderis. Et ultra non erit tibi os aperire. Cum recepero peccata mea, et restitutus fuero, facto mecum testamento, tunc amplius intelligo mala mea, et confundor, et conscius mihi ultro memet punio. Vide autem quid mihi eveniat. Ut ultra non sit liberum os aperire a facie ignominiae, et quando eveniat in eo, quod propitietur tibi. Nec tunc quidem, quando propitiatur mihi multa peccanti, possum os aperire: nec quando ignoscit sceleribus meis, alienus sum ab ignominia, sed sentiens scelera mea, perpetuo conscientiae meae igne discrucior. Idcirco quia ignominia et confusio aeterna nobis reposita est, si peccaverimus, omni corde precemur Deum, ut det nobis, usque ad finem et animae et corporis nisu pro veritate contendere: ut etiamsi aliquod tempus constiterit, quod nostram
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in assirios ppłs.usq in hodiernũ diẽ Si autẽ
tanto post tẽpore restituet᷑. id qđ p̃cessit in si¬
gnũ. qͣndo tu restitueris. si tam̃ resticueris sama¬
ricana & heretica aĩa que simulacbris & ferus
ñ ueris ac figm̃tis de ieroboã cotde uenientib
credidisti. quando testitueris o anima infelix.
cũ post tanta scła restituat᷑ exẽplũ tui: Si aũ
hoc suꝑ sodoma & samaria fit. que iustificate
st̃ ab ierłm. qͥd dicendũ ẽ de ierłm ipsa. que fu

Expanded text:
s in Assyrios usque in hodiernum diem . Si autem tanto post tempore restituetur id, quod praecessit in signum, quando tu restitueris, si tamen restitueris, Samaritana et haeretica anima, quae simulacris, et 975 feriis non veris, ac figmentis de Jeroboam corde venientibus credidisti? Quando restitueris, o anima infelix, cum post tanta saecula restituatur exemplum tui? Si autem hoc super Sodoma et Samaria fit quae justificatae sunt ab Jerusalem, quid dicendum est de ipsa Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
& impenitens corthe sautras tͥ irã. Separaiit
hic sermo iracundiã a do. Reuera enĩ iracundia
aliud qͥddã a ło ẽ: ut nec ei ut insita copuletur.
Unde & de peccatorib dr. Cinsisti irã tuã & deuo¬
rauit cos. Nemo qđ sͥ sociũ ẽ & cognatũ emit¬
tere potest: uerũ emittit᷑ qđ aliud ẽ ab eo qui
emittit. Sic & nos peccando itritamꝰ dm̃ ut
mittat irã quã ipse ñ habet. Post hec id ẽ pꝰ
tuentur sic̃ erant ab initio. Uenio ad imagi¬
nes & fig᷑as: & uideo quanto tẽpore extruciata
sodoma testituat᷑ in antiquũ. Si aut̃ id qđ ꝑ
figam dictũ ẽ ita se habet: qͥd de eo fiet. qͥ uere
sodoma fuerit: Statĩ post diluiiũ decima ge¬
neratione passa ẽ sodoma ea que in genefi scͥbun¬
tur. Erat enĩ pͥus quasi paradisus dĩ: & quasi t̾ra
egipti. Ueruntam̃ faccũ ẽ sodome id qđ etiã nc̃
uestigus regionis eiꝰ ꝑspici licet. Ecce quanti¬

Expanded text:
et impoenitens cor thesaurizas tibi iram . Separavit et impoenitens cor thesaurizas tibi iram . Separavit hic sermo iracundiam a Deo. Revera enim iracundia aliud quiddam a Deo est, nec ei ut insita copulatur. Unde et de peccatoribus dicitur: Emisisti iram tuam, et comedit eos . Nemo quod sibi socium est et cognatum emittere potest, verum emittitur quod aliud est ab eo, qui emittit. Sic et nos peccando 974 irritamus Deum ut mittat iram, quam ipse non habet. Post haec, id est,tuentur sicut erant ab initio. Venio ad imagines et figuras, et video quanto tempore excruciata Sodoma restituatur in antiquum. Si autem id quod per figuram dictum est, ita se habet, quid de eo fiet, qui vere Sodoma fuerit? Statim post diluvium decima generatione passa est Sodoma ea quae in Genesi leguntur . Erat enim prius quasi paradisus Dei, et quasi terra Aegypti: verumtamen factum est Sodomae id quod etiam nunc vestigiis regionis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ad ierłm. Uerũ quando au̾tit au̾sionẽ meã.
si inuentꝰ fuero icrłm. & peccator in medio so¬
roꝵ mearũ: Cũ audiero ut feras torm̃tũ tuũ.
Ideo t̾cio loco ait. au̾tã au̾sionẽ tuã: & post
om̃s. ut feras torm̃tũ tuũ & dehonesteris
de õib que fecisti. Est quedã m̃sura peccati
quã unꝰqͥsq recipiet ꝓ eo qđ peccauit. Si ha¬
buero qͥnqͣginta peccata. qͥnqͣginta habeo igno¬
minias. si centũ. duplicabit᷑ mͥ pena ꝓ factis. & ꝓ
magnitudine delictoꝵ. tribuetur mͦ ignominia.
Maximis peccatis. magnꝰ cruciatꝰ adiungit᷑. Deus
autẽ solus iudex uetꝰ. magnitudines peccatoꝵ
& ignomine qualitates & peccati numerũ po
m̃tũ tuũ. & dehonesteris de oĩb que fecisti in
habeat. s peccator sͥ ad irã c̃citet dm̃ Unde & apłs
ait. an diuitias bonitatis & mansuetudinis eiꝰ &
longammitatis c̃tẽnis. ignorans qm̃ bonitas di
ad penitentiã te adducat: Iuxta aut̃ duritiãtuã

Expanded text:
alem. Unum quando avertit aversionem meam, si inventus fuero Jerusalem, et peccator in medio sororum mearum. Cum audiero: Ut feras tormentum tuum. Ideo tertio loco ait: Avertam aversionem tuam, et post omnes: Ut feras tormentum tuum, et dehonesteris de omnibus quae fecisti. Est quaedam mensura peccati, quam unusquisque recipiet pro eo, quod peccavit. Si habuero quinquaginta peccata, quinquaginta habebo ignominias: si centum, duplicabitur mihi poena pro factis, et pro magnitudine delictorum tribuetur mihi ignominia. Maximis peccatis magnus cruciatus adjungitur. Deus autem solus verus Judex magnitudines peccatorum, et ignominiae qualitates, et peccati numerum potmentum tuum, et dehonesteris de omnibus, quae fecisti in habeat, sed peccator sibi ad iram concitat Deum. Unde et Apostolus ait: An divitias bonitatisi ad poenitentiam te adducat? Juxta autem duritiam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
huic accidere consueuert̃ his qͥ ado ꝓdelictis ꝓpͥis
ꝯdẽnati st̃ Et tu ẽfundere & accipe ignominiã
tuã in eo qđ iustificasti sorores tuas. Plus me¬
remͦ ignominiã quando talia facimꝰ qͥb pecca¬
tores alui iustificentur. ut cõꝑatione delictoꝵ
meoꝵ maloꝵ scelera antiqͥtꝰ condẽnata miscłia
liberet. eo qd ego subsequens peiora cõmiserun
Dicit᷑ gͦ ad peccatricẽ ierłm. Accipe ignominiam
tuã. in eo qđ iustificasti sorores tuas. Deinde
siqͥs cõpleuit hoc qđ scͥptũ ẽ confundere. siqͥs
ꝓsccutꝰ ẽ sententiã di sequentis. accipe ignomi¬
nã tuã in eo qd iustificasti sorores tuas: uide

Expanded text:
pro delictis propriis condemnati sunt. Et tu confundere, et accipe ignominiam tuam in eo, quod justificasti sorores tuas. Plus meremur ignominiam, quando talia facimus, quibus peccatores alii justificentur, ut comparatione delictorum meorum, malorum scelera antiquitus condemnata misericordia liberet, eo quod ego subsequens pejora commiserim. Dicitur ergo ad peccatricem Jerusalem: Accipe ignominiam tuam in eo, quod justificasti sorores tuas. Deinde si quis complevit hoc, quod scriptum est: Confundere: si quis prosecutus est sententiam Dei sequentem: Accipe ignominiam tuam in eo, quod justificasti sorores tuas:
Abbreviated transcription (Latin):
positionis sue c̃gregant ppłos ad scisma facien¬
dũ. & sollicitant multitudinẽ malignoꝵ. ñ
accipiunt inhonorationẽ suã in p̾senti. s thes¬
auritant sͥ thesaurũ ire. Qui aut̃ cũ om̃i hu¬
militate siue digne siue indigne depositi st̃

Expanded text:
positionis suae congregant populos ad schisma facienpositionis suae congregant populos ad schisma faciendum, et sollicitant multitudinem malignorum, non accipiunt inhonorationem suam in praesenti, sed thesaurizant sibi thesaurum in die irae. Qui autem cum omni humilitate sive dig
Abbreviated transcription (Latin):
misccłiã si irasceris ad penã. qͥn potiꝰ intellige
digne te pati qd pateris. & cũ te humiliaueris.
atq dixcris iustũ de te factũ ẽẽ iudiciũ: forsi¬
tan miscdiã c̃sequeris ab eo qͥ potest post con¬
dẽnationẽ adpͥstinũ te statũ rereuocare. Qͦ mͦ en
licet magno pͥncipi lib̾are aliquẽ de insula
& de exilio. & de publicis uincłis. multo mag̾
licet uniu̾sitatis do. eũ qͥ inhonotatꝰ ẽ in hono
rẽ pͥstinũ restituere. si tam̃ sentiens delictũ siũ
c̃fessus fuerit se digne lustinuisse qđ passuss.
Dabo & aliud exẽplũ de eccłastica c̃suetudine. In¬
famia ẽ a ppło di & ab eccłia seꝑari. dedecꝰ ẽ mac
cdia surgere de c̃sessu p̃sbiterii. ꝓici de diaconalꝰ
gͣdu. & qͥdẽ eoꝵ qͥ abiciunt᷑ alii seditiones cõmo¬
uent. alii uͦ iudiciũ in se factũ cũ om̃i humili¬
tate suscipiunt. Qcũq gͥ erigunt᷑ & dolore de¬

Expanded text:
misericordiam, si irasceris ad poenam: quin potius intellige misericordiam, si irasceris ad poenam: quin potius intellige digne te pati quod pateris: et cum te humiliaveris, atque dixeris justum de te factum esse judicium, forsitan misericordiam consequeris ab eo, qui potest post condemnationem ad pristinum statum revocare. Quomodo enim licet magno principi liberare aliquem de insula, et de exsilio, et de publicis vinculis: multo magis licet universitatistum suum confessus fuerit digne se sustinuisse quod passus est. Dabo et aliud exemplum de Ecclesiastica consuetudine. Infamia est a populo Dei et Ecclesia separari. Dedecus est in Ecclesia surgere de consessu presbyterii, projici de diaconatus gradu. Et quidem eorum qui abjiciuntur, alii seditiones commovent, alii vero judicium in se factum cum omni humilitate suscipiunt. Quicumque ig
Abbreviated transcription (Latin):
quod rubore dignũ uidetur ab eo qͥ cordis & rr¬
nis occulta c̃sid̾at. & cũ diligent̃ ꝑuidit cogita¬
tiones. facta. sermones. tc̃ audiens ꝓpħam dicen
git᷑. Et accipe ignominiã tuã. in eo qđ iustifi¬
casti sorores tuas. S̾ eqͥt᷑ confusionẽ ignominia.
& dat ds ei qͥ confusione digna gessit etiã igno¬
niã. dic̃q ad eũ. & accipe ignominiã tuã. Pot̾is
autẽ intelligere qđ dicit᷑. si c̃sideraueris que co¬
tidie ĩ ciuitatib fiant. In honoratio qui ẽ de pa¬
tria sua exulare. & infamia decurioni eradi de
albo curie. & cuiꝰcũq alteriꝰ c̃ditionis hominite¬
linqͥ qͥdẽ in uita s cũ ignominia. siue ĩ oꝑib
publicis. siue in insula aliqua solitudinis ui¬
uere. Intellige autẽ mͥ iustũ iudicẽ ei qͥ digna
infamia fecerit dicentẽ. Otu qͥ pene reus es: no¬
li exiliũ tuũ cũ merore susciꝑe. ñ enĩ merebrs

Expanded text:
quod rubore dignum videtur, ab eo qui cordis et requod rubore dignum videtur, ab eo qui cordis et renis occulta considerat: et cum diligenter perviderit cogitationes, facta, 970 sermones, tunc augitur: Et accipe ignominiam tuam in eo, quod justificasti sorores tuas. Sequitur confusionem ignominia, et dat Deus ei, qui confusione digna gessit, etiam ignominiam: dixitque ad eum, Et accipe ignominiam tuam. Poteris autem intelligere quod dicitur, si consideraveris quae quotidie in civitatibus fiant. Inhonoratio civi est de patria sua exsulare, et infamia decurioni eradi de albo curiae, et cujuscumque alterius conditionis homini relinqui quidem in vita, sed cum ignominia, sive in operibus publicis, sive in insula aliqua solitudinis vivere. Intellige autem mihi justum judicem ei, qui digna infamia fecerit, dicentem: O tu, qui poenae reus es, noli exsilium tuum cum moerore suscipere: non enim mereberis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes sepe peccamꝰ. sciendũ scłam
ut ita dicã nauẽ post c̃fusionis
oꝑa c̃ẽ erubescere. & ꝓ scelerib suis uerecundos
ocłos deicere. neq sic ꝓcaci uultu incedere. qua¬
si nichil oĩno peccauerit. Bonũ ẽ quippe post
confusionis oꝑa ꝯfundi: qͥa sepe & hoc malitie
artifex inoꝑat᷑. ne peccator ad penitentiã re-¬
deat. & sic agat quasi adhuc in iustitia ꝑse¬
ueret. Uidere possumꝰ. & ex cotidiana uita
discere. multos hominũ pꝰ peccata sua ñ solũ
ñ lugere qd fecerint. uerũ etiã ꝓcaci fronte
defendere ꝓpͥas tuinas. Grande itaq benefici¬
um in ierłm c̃seruat᷑. si tam̃ credat dicenti
dño. & tu ꝯfundere. Neq putes ad ietłm tan¬
tũ hec ẽẽ dicta. & ñ ad singłos nr̃m qͥ delictis dene¬
mͦ obnoxii. Unusqͥsq enĩ se ipsũ considet. qͥd fere¬
rit c̃fusione dignũ. qͥd turpe locutꝰ sit. suꝑ qͦ ũ ba¬
beat audatiã quasi dicto bono. qͥd cogitarit tale

Expanded text:
peccamus, sciendum secundam, ut ita dicam, navem post confusionis opera esse erubescere, et pro sceleribus suis verecundos oculos dejicere, neque sic procaci vultu incedere, quasi nihil omnino peccaverit. Bonum est quippe post confusionis opera confundi: quia saepe et hoc malitiae artifex inoperatur, ne peccator ad poenitentiam redeat, et sic agat quasi adhuc in justitia perseveret. Videre possumus, et ex quotidiana vita discere, multos hominum post peccata sua non solum non lugere, quod fecerunt, verum etiam procaci fronte defendere proprias ruinas. Grande itaque beneficium in Jerusalem conservatur, si tamen credat dicenti Domino: Et tu confundere. Neque putes ad Jerusalem tantum haec esse dicta, et non ad singulos nostrum, qui delictis tenemur obnoxii. Unusquisque enim seipsum consideret, quid fecerit confusione dignum, quid turpe locutus sit, super quo non habeat audaciam, quasi dicto bono, quid cogitarit tale
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm: tẽ in antiquũ restituent᷑. pͥmũ sodoma cinꝰ
in au̾sione ipsius ietłm. & tribuunt᷑ his qui mag̃
amant᷑ a do tatdiꝰ. Sodoma qͥppe iustificata ab
ria uͦ hoc ẽ heretici in scdo loco accipiunt sam¬
tatẽ. t̾cio uͦ qͣsi indigni uelocioris medele in pͥ¬
stinũ statũ restituunt᷑ qͥ fuert̃ de ierłm. Ante
gͦ gentiles. ante heretici clem̃tiã conseq̃nt᷑ ꝗͣ nos.
si tam̃ fuerimꝰ ĩpii. si & nos pectata dep̾sserint.
Quanto enĩ ꝑximi fuerimꝰ d̾o. & ad beatitudinẽ¬

Expanded text:
em, tunc in antiquum restituentur: primum Sodoma, cujus in aversione ipsius Jerusalem: et tribuuntur his, qui magis amantur a Deo, tardius. Sodoma quippe justificata ab ria vero, hoc est, haeretici, in secundo loco accipiunt sanitatem. Tertio vero, quasi indigni velocioris medelae in pristinum statum restituuntur, qui fuerunt de Jerusalem. Ante ergo gentiles, ante haeretici clementiam consequenter quam nos: si tamen fuerimus impii, si et nos peccata depresserint. Quanto enim propiores fuerimus Deo, et ad beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
sic & illud qd seqͥt᷑ & accipe ignominã tuã. &
hec dico. ut ꝓfundiorẽ aliquẽ sensũ de fut᷑a in ho¬
noratione int̾ponã. Et ibi qͥppe erit aliqua igno¬
minia his qͥ dignũ opꝰ ignominia fecert̃. Siqͥdẽ
resurgent alii in uitã et̾nã. & alii in opꝓbriũ
& c̃fusionẽ et̾nã. Qd autẽ ẽ hoc aliud. nͥ penã

Expanded text:
nominiam tuam. Et haec dico, ut profundiorem aliquem sensum de futura inhonoratione interponam. Et ibi quippe erit aliqua ignominia his, qui dignum opus ignominia fecerant. Siquidem resurgent alii in vitam aeternam, et alii in opprobrium, et confusionem aeternam . Quid autem est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uniusa peccata cũ in paruo tẽpore infelicẽ aui¬
mã illexetint & ad uicia tͣcerint. magnũ posta
tẽpus in supplicus & cruciatib ꝓmerent᷑. Pmit
qd̾ hȩc dic̃ dñs. Et faciã inte sic̃ fecisti. sic̃ spreui¬
sti hec p̃uaricando testam̃tũ meũ & memorero
pͥmũ. Quomͦ fecisti faciã tͥ. Deinde memos
ero testam̃ti mei. qd feci decũ. in dieb infan¬
tie tue. Eecit qͥppe testam̃tũ in dieb infantie

Expanded text:
universa peccata, cum in parvo tempore infelicem aniuniversa peccata, cum in parvo tempore infelicem animam illexerunt, et ad vitia traxerunt, magnum postea tempus in suppliciis et cruciatibus promerentur. Propter quod hoc dicit Dominus: Et faciam in te sicut fecisti, sicut sprevisti haec praevaricando testamentum meum, et memor ero. Primum quomodo fecisti faciam tibi, deinde memor ero testamenti mei, quod feci tecum in diebus infantiae tuae. Fecit quippe testamentum in diebus infanti
Abbreviated transcription (Latin):
tuã iudices tuos ut prius. & consiliarios tuos
ut in exordio. Et nͥ eẽt sodoma soror tua
mauditũ in ore tuo. in dieb suꝑbie tue.quẽ¬
ad modũ nc̃ oppͥbriũ es filiarũ syrie. & õb
que st̃ in circuitu tuo filiarũ alienigenatũ.
que circũdant de in giro. Impietates tuas tu
porta. O dem̃tissimũ dm̃ satisfacientẽ de
restitutione atq dicentẽ. impietates tuas & in¬
quitates tuas porta. Non frustra dico. testi¬
tueris. s cũ impietates tuas & iniqͥtates tuas
exhauseris. tc̃ in locũ pͥstinũ restitueris. Qͦ mͦ
uulnera que in corpote fiunt. sepe paruo tem¬
pore accidunt. medele uͦ uulnerũ cũ torm̃tis ad¬
hibent᷑ in gentib. ñ uxta qualitatẽ tẽporis
qͦ illata st̃: s nuxta rationẽ curationis. u̾big̃a
in puncto hore fractura manꝰ & pedis c̃tritio
accidit. hoc qđ in modico factũ ẽ. m̃sib fere
trib ac longo tẽpore uix curat᷑. sic & uolup¬
tas que neruos aĩe succidit. & luxuria & simul

Expanded text:
stituam judices tuos ut prius, et consiliarios tuos ut in exordio . Et nisi esset Sodoma soror tua in auditu, in ore tuo, in diebus superbiae tuae, quemadmodum nunc opprobrium es filiarum Syriae, et omnibus, quae sunt in circuitu tuo filiarum alienigenarum, quae circumdant te in gyro. Impietates tuas tu porta. O clementissimum Deum satisfacientem de restitutione, atque dicentem: Impietates tuas, et iniquitates tuas porta! Non frustra dico restitueris: sed cum impietates tuas, et iniquitates tuas exhauseris, tunc in locum pristinum restitueris. Quomodo vulnera, quae in corpore sunt, saepe parvo tempore accidunt: medelae vero vulnerum cum tormentis adhibentur ingentibus, non juxta aequalitatem temporis, quo illatae sunt, sed juxta rationem curationis: verbi gratia, in puncto horae fractura manus et pedis contritio accidit: hoc quod in modico factum est, mensibus fere tribus, ac longo tempore vix curatur: sic et voluptas, quae nervos animae succidit, et luxuria, et semel
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur. Q sc̃ĩ st̃. ꝓ peccatis penitudinẽ
gerunt. uulnera sua sentiunt. intelligt̃
lapsus. reqͥrunt sacerdotẽ. scĩtatẽ depo¬
scunt. purificationẽ ꝑ pontificẽ quert̃.
ccirco autẽ caute & significant̾ sermo le¬
gis designat. qͥa pontifices & sacerdotes ñ¬

Expanded text:
moriuntur. Qui sancti sunt, pro peccatis poenitudinem moriuntur. Qui sancti sunt, pro peccatis poenitudinem gerunt, vulnera sua sentiunt, intelligunt lapsus, requirunt sacerdotem, sanitatem deposcunt, purificationem per pontificem quaerunt. Idcirco ergo caute et significanter sermo legis designat quia pontifices et sacerdotes, n
Abbreviated transcription (Latin):
mo scđm hoc qđ se cet̾is actib circu̾cisis
dño mancipauit. sc̃s dr. Potest autẽ fie¬
ri ut in hoc ipso qd̃ dño deseruit. ñ ita
oĩa getat ut geri cõpetit. s delinquat in ñ¬
nullis & peccet. Sic̃ enĩ is qui sequestrat
se & segregat ab oĩb actib ut disciplinã
ũ̾bi gra medicine aut philosophie conse¬
quatur. ñ utiq continuo ut se huiꝰ modi
tradiderit disciplinis ita ꝑfectus sit ut non in¬
niatur in aliqͦ peccare. immo pociꝰ plurima
scolas tradiderit. certũ ẽ eũ uł int̾ medicos
uł int̾ philosophos numerari. ita & de scĩs
accipiendũ ẽ. qđ statĩ qͥdẽ qđ mancipat
se qͥs studiis scĩtatis. scđm hoc qcł ꝓposuit
sc̃s appellet᷑. scdm hoc uͦ qd necesse ẽ cũ in
multis delinquere. donec usu & discipli
ne diligentia abscidatur ab eo consuetudo
peccandi. etiã peccator ut supradiximꝰ ap¬
cati penitudinẽ gerere. nescit delictis reme¬
diũ querere. Qnon st̃ scĩ. in pectatis sus

Expanded text:
isis Domino mancipavit, sanctus dicitur. Potest autem fieri, ut et in hoc ipso quo Domino deservit, non ita omnia gerat ut geri competit, sed delinquat in nonnullis et peccet. Sicut enim is qui sequestrat se et segregat ab omnibus actibus, ut disciplinam verbi gratia medicinae aut philosophiae consequatur, non utique continuo ut se hujusmodi tradiderit disciplinis, ita perfectus erit ut non inveniatur in aliquo peccare; imo potius plurima smodi scholas tradidit, certum est eum vel inter medicos, vel inter philosophos numerari: ita de sanctis accipiendum est, quod statim quidem ut mancipat se quis studiis sanctitatis, secundum hoc quod proposuit sanctus appelletur; secundum hoc vero quod necesse est eum in multis delinquere, donec usu et disciplina ac diligentia abscindatur ab eo consuetudo peccandi, etiam peccator, ut supra diximus, apcati poenitudinem gerere, nescit delicti remedium quaerere. Qui non sunt sancti, in peccatis suis
Abbreviated transcription (Latin):
auros suos. Non enĩ sic̃ homo uidet. ita
& deus. Ego ñ dubito & in hoc conuentu
ẽẽ aliqͦsipsi soli cognitos. qͥ iam apud eum
martires sint testimonio conscientie para¬
Hec licet ꝑ excessũ quendã necessario tam̃ ui¬
dent᷑ dicta. ut intelligeremꝰ qͦmͦ ꝑ ponti¬
ficẽ & filios pontificis fiat in sc̃is remis¬

Expanded text:
auros suos. Non enim sicut homo videt, ita et Deus. Ego non dubito et in hoc conventu esse aliquos ipsi soli cognitos, qui jam apud eum martyres sint, testimonio conscientiae paraHaec licet per excessum quemdam, necessario tamen videntur dicta, ut intelligeremus quomodo per pontificem et filios pontificis fiat in sanctis remis