comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce hoꝵ iespectu qui inde saluat᷑. & hoꝵ qui contẽpuentes
ꝑeunt. qͥ bona intentio ẽ facimꝰ & ui̾tatẽ p̾dicamꝰ. Miro mͦ ħ
fit ut bono odire ce bom uiuat᷑ & mali moriant᷑. Qmͦ tñ fiat
qͣntũ ddñs inspirare dignat᷑. uob̾ reuelare ñ denegabo. Apł̃s
bñ agens. bñ iuẽs iusticiã ubo p̃dicabat & oꝑe demonstra¬
bat. acbonã famã usq q̃ꝙ disseminabat. imitans doctorẽ
qͥ muidebat᷑ fame pauli Exͥ. hono odore ꝑibant. qui eã di¬
ligebant bono odore uiuebat. Noli gͦ inuidere. & ñ occidet¬
te bonus odor. Bonus odor utiq erat quo illi uiuebat ce
illi ꝑibant. Si enĩ nͭ eẽt claritudo scõꝵ. inuidia ñ iesuigẽt
npioꝵ. E epit ꝑsecutõnẽ pati odor scõꝵ. s si ꝑsequendo
frangc̃ aipullã. odor ungenti ãpliꝰ effundit᷑. Sequitur.¬
Aius. Qã. Deo sumus bonꝰ odor. s hoĩb aliis quidẽ sumꝰ odor
mortis .i. inuidie & male opinionis ducentis eos in mortẽ

Expanded text:
e salvantur, et horum qui contemnentes pereunt, quia bona intentione facimus, et veritatem praedicamus. Miro modo hoc fit, ut bono odore, et boni vivant, et mali moriantur. Quomodo tamen fiat, quantum Dominus inspirare dignabitur, vobis revelare non denegabo. Apostolus bene agens, bene vivens, justitiam verbo praedicabat, et opere demonstrabat, ac bonam famam quaqueusque disseminabat, imitans doctorem i, bono odore peribant, qui eam diligebant, bono odore vivebant. Noli ergo invidere, et non te occidit bonus odor. Bonus utique odor erat quo illi vivebant, et illi peribant. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non resurgeret impiorum. Coepit persecutionem pati odor sanctorum: sed si persequendo frangunt ampullam, odor unguenti amplius diffunditur. Aliis quasi dicat Deo sumus bonus odor; sed hominibus, aliis quidem sumus odor mortis, id est invidiae et malae opinionis ducentis eos in morte
Abbreviated transcription (Latin):
teri lege cũ dic̃ boniis odor sumꝰ dõ. qi ut olim ostia legał dice¬
bat᷑ suauissimꝰ odor do. ita mͣ p̃dicatio uera &e sincera fama
ungentis. Dic̃ cmm dñica sponsa. pt᷑ odorẽ ungentoꝵ tuoꝵ
curremꝰ. Propt̾ hc̃ odorẽ dr in eũugłio qd̾ fracto alabastro
nugenti domꝰ impleta ẽ ex odore .i. mundꝰ impletus ẽ bona
fania & doct᷑na x ⁊ apłoꝵ. Odoriste uegetat diligentes. necat

Expanded text:
bonus odor Deo, quia ut olim hostia legalis dicebatur suavissimus odor Deo, ita modo praedicatio vera et sincera fama uentis. Dicit enim Dominica sponsa: Post odorem unguentorum tuorum curremus . Propter hunc odorem dicitur in Evangelio quod, fracto alabastro mus impleta est odore , id est mundus impletus est bona fama et do
Abbreviated transcription (Latin):
tis &e consolemini. ne sorte qͥ cuismodi ẽ. ab tindantiori tͥs¬
ticia .i. ꝑ nimis asꝑam penitentiã desꝑans absorbeat᷑ a di¬
abolo. ut uelit uti scło. hõc ẽ enim absorberi scił desꝑantẽ
conu̾ti ad admittenda pecc̾a. Propt̾ qd̾ scił ue ab sorbea¬
possem uibere. ut cari

Expanded text:
solemini, ne forte qui ejusmodi est abundantiore tria, id est per nimis asperam poenitentiam desperans, absorbeatur, a diabolo, ut velit uti saeculo; hoc est enim absorberi, scilicet desperantem converti ad admittenda peccata; propter quod, scilicet ne absorbeapossem jubere
Abbreviated transcription (Latin):
hoiam ate.ut in¬
eternum illum
reciꝑes. iam non
ut seruum sed ꝓ
seruo carissimum
fratrem. maxi¬
me mͥ. qͣnto autẽ
magis tibi & in
Frẽs enim plus qͣm serm cari sunt. Illum dicomarime mͥ
carum quanto autem magis quam añ. uł quam m carꝰ
quia fidelis fr̃ est. Uł ita frater est & marime m̃ magi¬
stro mo frat̃ est. Onesimus enim offenso ꝓprio domino
confugit ad apłm adhoc ut obliteratis peccatis utił reuer¬
teretur in tantum ut ñ solum dño suo equalis fieret m̃i
tis. sed ip̃i magistro fr̃. Et ne philemon quia dñs erat
contra seruum in flaretur. humiliat eumdicens illum
fratrem ei & incarne quia exuno adam sumus omnes
& in dño ꝑfidem. Et hoc est quod subdit: qnͣto autem
magis quam añtibi fr̃ est & incarne ꝑconditionem pͥ¬
me natiuitatis. & indomino ꝑfidem que omnem suꝑbi¬
am amputat. Et quia ita est gͣ id est ideo si habes id est si
socum. suscipe
illum. sicut me.
Siautem aliqͥd

Expanded text:
horam a te ut aeternum illum recipere iam non ut servum sed plus servo carissimum fratrem maxime mihi quanto autem magis tibi et in Fratres enim plusquam servi chari sunt. Illum, dico, maxime mihi charum. Quanto autem magis, quam ante, vel quam mihi, quia fidelis frater est. Vel ita frater est, et maxime mihi magistro tuo frater est. Onesimo enim offenso proprio domino confugit ad Apostolum, ad hoc ut oblitteratis peccatis utilis reverteretur, in tantum ut non domino suo aequalis fieret meritis, sed ipsi magistro suo frater. Ambrosius Et ne Philemon, quia dominus erat, contra servum suum inflaretur, humiliat eum, dicens illum ei fratrem, et in carne, quia ex uno Adam sumus omnes, et in Domino per fidem, et hoc est quod subdit, quanto autem magis quam ante tibi, frater est, et in carne, per conditionem primae nativitatis, et in Domino per fidem quae omnem superbiam amputat. Et quia ita est, ergo, id est ideo, si habes, id est si socium, suscipe illum sicut me; si autem aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ego reddlam tibi uł
hic uł infuturo. red¬
dam tibidico. ut ñ
dicam tͥ quod non
quam debes. Dem̃
supponitur ad iu

Expanded text:
ego reddam tibi, vel hic vel in futuro. Reddam tibi, dico: Ut non dicam tibi quod, non quam debes. Deinde supponitur adju
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebo detein
regno dei. si fece¬
ris quod rogo.¬
Quid est illud:
dñm. Demñ blanditur ei dicens. ego confidens in¬
nfidens in obedien¬
tia tua scripsi tibi
sciens quod facies
dito. Prouocat eum
sic blandiendo. ut
amplius faciat qm
postulatur abeo.
inde ut sollicitiorẽ eum faciat & adobediandum prom¬
tiorem. uenturum se adillum significat subdens. Sunt
autem & ꝑa mͥ hospieium. N hoc potest enm mouere
adueniam. Ideo
dico para. nani
spero per oratio¬
nes ur̃as me dona¬
riuobis. Hoc dicit
ut magis obediãt.
solent enmabsen¬
tes contempni. Sa

Expanded text:
gaudebo de gno Dei, si feceris quod rogQuid est illud? inum. Deinde blanditur ei, dicens: Ego confidens in obedientia tua scripsi, sciens quod facies dico. Provocat eum sic blandiendo, ut amplius faciat quam postulatur ab eo.nde ut sollicitiorem eum faciat, et ad obediendum promptiorem, venturum se ad illum significat, subdens: Simul autem et para mihi hospitium, vel hoc potest eum movere ad veniam. Ideo, dico, para, nam spero per orationes vestras me donari vobis. Hoc dicit ut magis obediant. Solent enim absentes c
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ d̃s. Dongͦ uicturꝰ homo cũ dõ. ñ mortał uicturꝰ ẽ in
tuus ẽ: ⁊ õ uñpotest morid̃s: Acͥcepit exte unde mo¬
reret᷑ ꝑte. Indiuit se ut ꝓ te moreret᷑: induet te ut cũ
illo uinas. Induit se carne mortali in uirginitate
mat̾s: induet te ꝑhenni uita in eqͣlitate patͥs. E c̃ce
quomꝰ amatꝰ es ñ amand̃. amatꝰ es turpis ⁊ fedꝰ. añ¬
qͣm eẽt in te qd̃ amari dignũ eẽt. Amatus ẽ pͥus. ut
dignꝰ fieres qͥ amareris. Dilectus es pͥus: ut diligen¬
tem postea diligeres. Impiꝰ enĩ eras. dãpnari meru
spes implebit᷑. ut qͥd enĩ nͥ spes implenda sit. xp̃c cũ
infirmi eẽmꝰ ꝑ nob̾ impiis mortuus ẽ i ꝓ nob̾ qui

Expanded text:
mortalis victurus est in tuus est, et unde, et potest mori Deus? Accepit ex te unde moreretur pro te; induit se ut moreretur pro te, induet te ut cum illo vivas; induit se carne mortali in virginitate matris, induet te vita perenni in aequalitate Patris. Ecce quomodo amatus es non amandus. Amatus enim es turpis et foedus, antequam esset in te quod amari dignum esset. Amatus es prius, ut dignus fieres qui amareris; dilectus es prius, ut diligentem postea diligeres. Impius enim eras, damnari meruespes implebitur. Ut quid enim, nisi spes implenda sit, Christus, cum infirmi essemus, mo
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ debeant: seha¬
Quasi. Prelati ita se
exemplo: cõmunicet ei in om̃ib bonis que ille dicit. non
in malis siea agit. ut lex sit sibi dux non homo. idẽ qui
ũbum audiens ẽ cõmuem se doctorib exibeat. recipien.¬
do & oꝑe implendo que ile dix̃. Nolite errare. Quasi.¬

Expanded text:
quo se debeant hadicat: Praelati ita se exemplo, communicet ei in omnibus bonis quae ille dicit, non in malis si ea agit, ut lex sit tibi dux non homo, id est qui verbum audiens est, communem se doctori exhibeat recipiendo et opere implendo quae ille dixerit. Et ne qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuni᷑tatib tibi iunguntur. Preuidens autem quosdam
obteodere panꝑtatem. & p̃ceptum uelle eludere. addit. no¬
lite errare deus ñ irridetur. Qnasi. Nemo se uane excuset:
quia a̾s ñ potest falli: scit enim corda uĩa. ñ ignorat facul¬
tates. Excusatio nim similis hominem potest placare. am̃

Expanded text:
trictius tibi junguntur. Praevidens autem quosdam obtendere paupertatem, et praeceptum velle eludere, addit, nolite errare, Deus non irridetur. Quasi dicat: Nemo vane se excuset, quia Deus non potest falli. Scit enim corda nostra, non ignorat facultates. Excusatio verisimilis hominem potest placare, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
egit. alia raldende deo rationis de actibx nr̃is : de quib hic
agit. Illacum fratrib sustmenda. cominunicant᷑. hecprie
abuno quoꝙ portaptur. Hec onera peccata sunt. alia ergo
sunt in qnib unꝰ quisꝙ proprium peccatum portat. nec por¬
tat cumalio. nec prohieit in alt̾um: alia sunt que cum aliis
e ꝓ aliis portantur. Item ptopter dĩisos homines hec dicit.
lontra enrih eos qui putant hominem alienis inquinari
pecettis. dicit: unus quisq omis suumi portabit. Alieno qui¬
aem pectato nullus inquinatur. nͥ consentiendo. uł imitando
fecerit sinim. Item contra negligentes qui nullum curant
corrigere. securi quod alienis non contam inentur pet̾cis.
dieit: inuicem onera portate. Onera infirmitatis inuicem por¬
tamꝰ. dumlenitate iram alterius sustinemꝰ. & duinei qui lesit

Expanded text:
egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicantur; haec propria ab unoquoque portantur. Haec onera, peccata sunt; alia ergo sunt in quibus quisque proprium portat, nec portat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinari peccatis, dicit, unusquisque onus suum portabit. Alieno quidem peccato nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmitatis invicem portamus, dum lenitate iram alterius sustineamus, et dum ei qui laesit,
Abbreviated transcription (Latin):
deret. sciens neminem debere gloriari. se mundum habere cor:
in seip̃o habebit głam. & non in altero. id est insiuũ in alte
quicqm iuditat. ut uere sit nistus. Qui enimuere iustus est
alt̾um sibi p̃ponit. quia plus sua mala scit quam alteriꝰ. quo¬
rum cognttio sibi gła est : gandet enim dum cognoscit mor¬
bum suum quem sanare desidat. Unus quisꝙ. Quasi. Dico
debet. nam de suoui
I. Quod hic dicitur contrarium uidetur p̃cedentib
ubi ait: alter alteriꝰ onera portate. quod non est quia nom̃
oneris diũisis modis accipitur. Multa enim uerba que diuer¬
sis locis congruenter posita. uarie intelligunur. sic̃t hoc:
nisi omnes nom subdiũsis signifirationib acceꝑis. procul
dubio putabis eundem sibi loquendo ẽẽ contͣeum: & hoc
tam uitine posias ũbis. qui cum paulo ante dic̾et. alter alte¬
riꝰ onera portate: hic dicit unꝰquisq onus portet sutm. S
aliasusit onera participande infirmitatis. de quib supra

Expanded text:
deret, sciens neminem debere gloriari se mundum habere cor, in seipso habebit gloriam et non in altero, id est in sui, non in altequam judicat ut vere sit justus. Qui enim vere justus est, alterum sibi praeponit, quia plus sua mala scit quam alterius, quorum cognitio sibi gloria est. Gaudet enim dum cognoscit morbum suum quem sanare desiderat. VERS. 5-8.-- « debet, nam de suo ju. Quod hic dicitur, contrarium videtur praecedentibus, ubi ait, alter alterius onus suum portabit: quod non est, quia nomen oneris diversis modis accipitur. Multa enim sunt verba quae diversis locis congruenter posita varie intelliguntur, sicut hic: nisi enim oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, procul dubio putabis eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc tam vicine positis verbis: qui cum paulo ante diceret, alterius onera portabit, hic dicit, unusquisque onus suum portabit. Sed alia sunt onera participandae infirmitatis, de quibus supra
Abbreviated transcription (Latin):
omiͣn homine magis diligendus est ampliꝰ quisqͣ debet dm̃¬
ligere. qmͣ seip̃m. Item: ampliꝰ alius homo diligendus est.
qmͣ corpꝰ nr̃m quia ꝓpter dm̃ om̃ia ista diligenda sunt: ce
potest nob̾cum alius homc deo ꝑfrm. quod ñ potest corpꝰ.¬

Expanded text:
omni homine amplius diligendus est, amplius quisque Deum debet diomni homine amplius diligendus est, amplius quisque Deum debet diligere quam seipsum. Item amplius alius homo diligendus est quam corpus nostrum, quia propter Deum omnia ista diligenda sunt, et potest nobiscum alius homo Deo perfrui quod non potest corp
Abbreviated transcription (Latin):
ce sunde uos excusa
quod meretur : & uere non fallitur. quia reddet singłis
ꝓ meritis. Qui enim seminauerit. uł aliter pot̾ dici. ut¬
moneat subditos lar¬
giri temꝑalia p̾latis.
aquib recipiunt sp̃u¬
alia. Discipalos gͥ ad¬
cherriatar idest instruitur uerbo. cõmunicet ei qui se
catherrrat in om̃ibxs bonis suis. idest om̃ia bona sua fa¬
ciat ei communia. Usitatum enim p̃ceptum est. ut pre¬
ditatori uerbi dei prebeat necessaria ille cui p̃dicatur. que
boni appellatione recte signauit. sic̃ &e dominꝰ in euan¬
głio cum discipłis loquens ait: cum sitis mali. nostis bo¬
ctionem ne aut diligat: quod ñ est diligendum. aut non
diligat quod est diligendum. aut eque diligat qdđ minus¬
uł ampliꝰ diligendum est. aut minus uł amplius quod eqͦ
diligendum est. omnis peccator inqͣntum peccator est non
est ailigendus. & omnis homo inqͣntum est ħo. Ailigendꝰ
est ꝓpter deum: d̾s uero ꝓpter se ip̃m. Et si deus ꝓpter se¬

Expanded text:
Et si inde vos excusatquod meretur. Et vere non fallitur, quia reddet singulis pro meritis. Quae etiam seminaverit. Vel aliter potest dici utmoneat subditos largiri temporalia praelatis quibus accipiunt spiritualia. Discipulos igichizatur, id est instruitur, verbo communicet ei qui se, catechizat in omnibus bonis suis, id est omnia bona sua faciat ei communia. Usitatum enim praeceptum est, ut praedicatori verbi Dei praebeat necessaria ille cui praedicatur, quae bona appellatione recte significavit, sicut et Dominus in Evangelio cum discipulis loquens ait: Cum mali sitis, nostis boctionem, ne aut diligat quod non est diligendum, aut non diligat quod est diligendum, aut amplius diligat quod minusvel amplius diligendum est, aut minus vel amplius quod aeque diligendum est. Omnis peccator in quantum peccator est non est diligendus; et omnis homo in quantum homo est, diligendus est, propter Deum, Deus vero propter seipsum. Et si Deus
Abbreviated transcription (Latin):
suum. id est offeret deo in die iuditii manipłos oꝑum . Uñ:
uenientes autẽ uement cumexultatione portantes manipa¬
los suos. & accipitur hoc debonus tm̃. uł debomis ce mnalis. uł
potest dici. Unꝰ qnisq bonus uł malis. portabit onꝰ suum. id
est mercedem oꝑum suorũ referet. s õmunicet autem. Suꝑiꝰ

Expanded text:
judicii manipulos operum. Unde: Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos . Et accipitur hoc de bonis tantum. Vel de bonis et malis ita potest dici. Unusquisque, bonus vel malus, portabit onus suum, id est mercedem operum suorum referet Communicet autem. Superi
Abbreviated transcription (Latin):
re. Sumere dico. nec
absoluta licentia. se scđ̾m legem¬
abiaHE. id est non aliter quam precipit lex.
hic antem scđm legem nullam accepit apatriarchã
cum alienigena ẽet. & in hoc dignior. Quamqͣm ce
ip̃i. Quasi. In hoc quod sumunt decimas presunt.
quãqmͣce ipsi exierint alumbis abrahe. idest pares
sint ingenere. Tanta est qui ppe sacerdocii excellentia
ut etiam similes genere. ut eundem habentes ꝓgenito¬
rem. multo ampluis digniores sint fratribe suis. Unde
abraham patriarcha in ciriumciso alieingene deci-¬
mas non dedisset nͥ excellentior esset. in quo & isti leui¬

Expanded text:
re, sumere, dico, nec absoluta licentia, sed secundum legem, id est non aliter quam praecepit lex. Hic autem secundum nullam legem accepit a patriarcha, cum esset alienigena et in hoc dignior. Quanquam. Quasi dicat: In hoc quod sumunt decimas praesunt. Quanqam et ipsi exierunt de lumbis Abrahae, id est pares sint in genere. Chrysost. Tanta est quippe sacerdotii excellentia, ut etiam similes genere et eumdem habentes progenitorem, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levi
Abbreviated transcription (Latin):
cerdocnim: aliter
enim ñ auderent¬
sumere. nondico su¬
munt decimas seci¬
habent mandatum¬
in lege. sine cunis auctortate
ab aliquo summo ui

Expanded text:
cerdotium. Aliter enim non audersumere, non dico sumunt decimas,habent mandatin lege, sine cujus auctoritateab aliquo summo vi
Abbreviated transcription (Latin):
ratur in commendã¬
da dignitate ip̃ius
ce excellentia sacer¬
dõtii eius. p̃ferens
is abraham patͥ¬
antem exfac̾tis quantus sit hic id est melchissedech qui
abraham pateiarcha idest pͥnceps patrum nr̃orum.
aetimas declit tanquam minor maiori. & hoc depre
hic melchisedech prefertur abrahe. quem iudei extol¬
lunt. de quo gloriantur quem xp̃o iudei p̃ponere
uoluerunt dicentes numquid tumaior es patre nr̃o
abraham: & cetera. Et quidem. hic prefert eumle¬
uitis. Quasi. Hoc mͦ
intuemni qͣntus
sit. & idest quia ali

Expanded text:
ratur in commendanda dignitate. et excellentia sacerdotii ejus; praeferens eum ipsi Abrahae patetiam ex factis quantus sit hic, id est Melchisedech, cui Abraham patriarcha, id est princeps patrum nostrorum, decimas 246 dedit, tanquam minor majori. Et hoc de prhic Melchisedech praefertur Abrahae quem Judaei extollunt, de quo gloriantur quem Christo Judaei praeponere voluerunt, dicentes: Nunquid tu major es patre nostro Abraham, etc. . Et quidem hic praefert cum Levitis. Quasi dicat: intuemini quantus sit. Et, id est quia, ali
Abbreviated transcription (Latin):
iustificare. hic dr debere ces¬
aliquis drẽt. cur dicis ꝑ
obseruantiã. respondet qr¬
iam finẽ ht̃ ipã lex. nec dat
uitã. s auget pect̾m. ꝙ hoc ẽ qd̾ dic̃ sub int̾rogatione
ꝙ ẽ ordo uͥboꝵ talis. An ignoratis o frẽs hoc scił igno¬
ratis qr lex moysi in homine dñatur ut ei obediat ho
qͣnto temporẽ uiuit .i. quãdiu statũ ht̃ ip̃a lex. Qd̃ ñ
debetis ignorare. enim .i. qr uos scitis legem scił moysi.
Erant enĩ romami de iudeis ⁊ gentib & ego loqͦr scien¬
tib legẽ in qͣ qd̾ dico manifestat᷑. si spũalit̾ intelligat᷑.
Deinde ꝑsimile illd̾ ostendit subdens. Nam q̃ subui¬
ro. ꝑ quã simłitudi̾em explanat ⁊¬
am que ꝓbat qd̾ dixat. Sic̃ eñ mudier ui

Expanded text:
ustificare; hic dicitur debere cesAliquis diceret: Cur dicis per observantiam? Respondejam finem habet ipsa lex, et non dat vitam, sed auget peccatum. Et hoc est quod dicit sub interrogatione, et est ordo verborum talis: An ignoratis, o fratres, hoc scilicet ignoratis, quia lex Mosi in homine dominatur, ut ei obediat homo, quanto tempore vivit, id est quandiu statum habet ipsa lex? quod non debetis ignorare. Enim, id est quia vos scitis legem, scilicet Mosi. Erant enim Romani de Judaeis et gentibus. Et ego loquor scientibus legem, in qua quod dico manifestatur, si spiritualiter intelligatur. Deinde per simile illud ostendit subdens, nam quae juro, per quam similitudinem explanat et probat quod dixerat. Sicut enim mulier vi
Abbreviated transcription (Latin):
Mortua enĩ d̾r lex. cum cessat eiꝰ auctoritas. ñ debetis
hignorare qruos scitis legẽ naturalem. & ego loquor
scientib legẽ .i. ħ de lege naturali litt̾is inscͥpta. siue con¬
suctudine hoĩum cõꝓbata ait subqͣerant uidi. greci.¬
⁊ latini. hec enim lexgn̾alis ẽ ptꝰea uͦ spũalem legẽ ꝓ¬
datim eis tradere ueritatẽ. uñ subdit. Nã q̃ sub uiro.
do. Nam mulier q̃ sub uuiro ẽ uiuente uiro alligata
ẽ legi uiri. ut ñ possit discede ab eo. sic ⁊ lex moysi qͣm¬
aꝑtiꝰ docet. xͥanum a lege factoꝵ exutũ. tñ ñ ab oĩ lege
nature. nec ultra debet eẽ. xͥanus sub lege. Si enĩ lex
uiuit ei adulter ẽ: nec ꝓdest ei rͥanum dici. Et hoc
silex statũ amittit.

Expanded text:
tas. Non debetis hoc ignorare, quia vos scitis legem naturalem. Et ego loquor scientibus legem, hoc de lege naturali litteris inscripta, sive consuetudine hominum comprobata ait, sub qua erant Judaei, Graeci, Latini. Haec enim lex generalis est; postea vero specialem legem pdatdo. Nam mulier quae sub viro est, viro vivente alligata est legi viri, ut non possit discedere ab eo, sic et lex, Mosi qus docet Christianum a lege factorum exutum, non ab omni lege, naturae, nec ultra debet Christianus esse sub lege. Si enim ei lex vivit, adulter est, non prodest ei Christianum dici, et hoc si lex statum amittit,
Abbreviated transcription (Latin):
non stetit: ce precursor. quia ante nos &e ꝓ nobis cucurrit.
nos quorum pontifex est suꝑiores ẽe iud̃is. quantum distat
inter xp̃m &e aaron. & melius sacͥficium habere. scił ra¬
tionabile obsequium. quod duc̃ incelum. ñ pecudes uł
bones. non sanguinem uł aclipem. que scłm carnem
rõnabile obseqͥͣũ. Qd ꝑͥ aiãm ⁊ scd̃m spiritum offertur. uͦ
placatur deus. hec gͥ offeramus. Illa quidem diuitiar̃
sunt &diuitum. Hec autem uirtutis. Illa intrinsecus
ista intͥnsecus. Illa quilibet oꝑaripotest. hec autem pau¬
ci. Quando enim melior est pecore homo. tanto hoc sacri¬
ficium illis: hic enim animam tuam in sacͥficium offers
ic est enimmel¬

Expanded text:
non stetit . Et praecursor, quia ante nos, et pro nobis cucurrit Inos, quorum est pontifex, superiores esse Judaeis, quantum distat inter Christum et Aaron, et melius sacrificium habere, scilicet rationabile obsequium quod ducit in coelum; non pecudes, vel boves; non sanguinem et adipem, quae secundum carnemionale obsequium? Quod per animam et spiritum offertur, ut placatur Deus, haec igitur offeramus; illa quidem divitiarum sunt et divitum, haec autem virtutes; illa extrinsecus, ista intrinsecus; illa quilibet operari potest, haec autem pauci. Quanto enim melior est pecore homo, tanto hoc sacrificium illis. Hic enim animam tuam in sacrificium offers, ic enim Mel
Abbreviated transcription (Latin):
fortissimum solatiũ
scił quod inomni ad¬
uersitate nos faciat
fortes uolentes adho¬
regnemus. qui mad¬
uersis confuginius¬
adtenendam spem
non ꝓadu̾sis deseren¬
dam. fugit ille ad
spem. qui spe beatitu¬
dinis tribulationes
sꝑuit. Spem dico
quam spem habeminͤ
nauem. sic spes tenet animam. ne ingeratur insalo
huiꝰ mundi. consentiendo iniquitati. Sĩgͦ uideris fluc¬
tuare in mari isto noli abrumpi ab anchora antequam
intres inportum. Fuctuat nauis manchoris. sed non
longe a terra ꝓicitur. nec inet̾num fluctuabit. & si
ad tempꝰ fluctuet. Anchora gͦ anime spes est. Uñ ait:
quam habenins sicut anchoram anime tutam. que tri¬
bulationum impulsu ñ destruatur. at firmamque uͤ
etiam titubet. & incedentem id est nos in cedere faci¬
entem. quia introducit nos in rem. scił usq ad interio¬
ranelaminis idest ad interiorem & uelatam beatitudi¬
nem quam nemo uidit sient est in hac uita ubi id est
dis: ce ita patet nos posse sequi. Ad hoc enim ip̃e pre¬

Expanded text:
fortissimum solatium, scilicet quod in omni adversitate nos faciat fortes, volentes ad horegnemus. Qui in adversis confugimustenendam spem, non pro adversis deferen Fugit ille ad spem, qui spe beatitudinis tribulationes spernit. Spem dico,, quam spem habemus sra navem, sic spes tenet animam: non emergatur in salo hujus mundi consentiendo iniquitati. Si ergo videris fluctuare in mari isto, noli abrumpi ab anchora, antequam intres in portum. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur, nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuet. Anchora ergo animae spes est. Unde ait: Quam habemus sicut anchoram animae tutam, quae tribulationum impulsu non destruatur, ac firmam, quae nec etiam titubet, et incedentem, id est nos incedere facientem, quia introducit nos in rem, id est usque ad interiora velaminis, id est ad interiorem et velatam beatitudinem quam nemo vidit, sicut est in hac vita. Ubi, id esis introducendis: et ita patet nos posse sequi. Ad hoc enim ipse pra
Abbreviated transcription (Latin):
do enim humane
nes ꝑmaiorem iurãt.
Et hoc est quodart.
Ideo iurauit dñs ꝑ
se quia homines u
& finis omnis contro¬
uersie id est alterca¬
cionis eorum est iu
uia sicut inter homines
uolens ostendere ha¬
bundaritiꝰ heredibus
pollicitationis sue.
recte dr consilium
dei. quiauix aliqͥs
saluari homines.

Expanded text:
do enim humanaenes per majorem jurant. Et hoc est quod ait: Ideo juravit Dominus per se quia homines juEt finis omnis controversiae, id est alterca eorum est juuia sic inter homines volens ostendere abundantius haeredibus pollicitationis suae,recte dicitur consilium Dei, quia vix aliquis salvari homines.
Abbreviated transcription (Latin):
ordmem melchise¬
& sacerdos dei sum¬
hominem. sed ꝑdm̃ constitutus est qui obuiauit abra¬
he regresso acede regum. Sicut ingenesi legitur .iiii.
reges adũsus quinq pugnauerunt. eosq incerunt.
tuor. Quodcum audisset abraham. cum trecentis decẽ¬
&e octo uernacłis ꝑsecutus est eos atq ꝑcussit. reduxitq
loth. & omnem substantiam quam ceꝑant. huic igitur
abrahe redeunti octurrit melchisedech. & benedixit ei
abrahe. cui melchisedech. & abraham decimas om̃nim
et qͣndo abraham natus est trecentos nonaginta annos
habuisse. & habrahe ut nepoti obuiasse. & panem in re¬
fectionem eius &e suorum ꝓtulisse. & ut sacerdotem dĩ
detimas accepisse. Salem uͦ pleriq dicunt fuisse ierłm
seil fuit oppidum regionis sychem. quod oe hodie salẽ
d icitur. ubi ex magnitudine ruinarum palacium mel¬
chisedech ostenditur. Unde in euuangłio: erat ioħes bap¬
tizans in ennon iuxta salem. Et iste primum quidem

Expanded text:
enim Melchiseet sacerdos Dei sumhominem, sed per Deum constitutus est, qui obviavit Abrahae, regresso a caede regum. Sicut in Genesi legitur, quatuor reges adversus quinque pugnaverunt, eosque vicerunt: tuor. Quod cum audisset Abraham cum CCCXVIII vernaculis persecutus est eos atque percussit, reduxit Lot et omnem substantiam quam ceperant. Huic igitur Abrahae redeunti occurrit Melchisedech, et benedixit ei, Abrahae. Cui Melchisedech et Abraham decimas omnium, Et quando Abraham natus est, CCC nonaginta annos habuisse, et Abrahae ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in Ennon, juxta Salem . Et iste quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sum cruei s per hoc uiuo
uirtutib id ẽ iugorem bñ oꝑandi habeo. Uiuo dico iam
ñ ego scd̾m carnem. qͥa iam ñ sum ille peccator quipriꝰ
Et est sensus. Non inme uistiçia mea. sed xp̃i. Ld qͥd gͦ
lex necessaria est: Qd̃ autem. Ecce illuo qͣd dixerat. & qd̃

Expanded text:
er hoc vivo virtutibus, id est vigorem bene operandi habeo. Vivo, dico, jam non ego, secundum carnem, quia jam non sum ille peccator qui priuEt est sensus: Non est in me justitia mea, sed Christi. Ad quid ergo lex necessaria est? Quod autem, illud quod d
Abbreviated transcription (Latin):
ardorem pec̃t̃i. ut iam
ultra ad id ñ extendar
amore dĩ. quasi clauis¬
habens tarnes affixa s.¬
Uñ: confige timore tuo
carnes meas. Niuo aũ.¬

Expanded text:
ardorem peccati, ut jam ultra ad id non extendar timore Dei, quasi clavishabens carnes affixas.: Confige timore tuo carnes meas . Vivo au
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝑ hoĩem pecc̃m intͣuit in mundũ. pecc̾m ex uolunta¬
te ł ex natura ẽ. Si aũ ex uoluntate ẽ: mala ẽ uoluntas
q̃ pecc̃m fac̃. Si uͦ exnatura: mala ẽ natura. Cui respon¬
deo. eruoluntate pecẽm ẽ. Querit utrũ forte origiale
pecc̾m ex uoluntate sit. Respondeo prorsus ⁊ originale
pecc̾m ex uoluntate ẽẽ. qr hoc ex pͥm hoĩs uoluntate
seminatũ ẽ. ut ⁊ in illo eẽt: ⁊ i om̃s tͣnsiret. Qd̃ aũ dix̃
si exnatura pecc̾m ẽ tẽ mala ẽ natura. q̃so ut si potest res¬
pondeat. Maͣmfestũ ẽ ex uoluntate mala tanqͣ. ex ar¬
bore mala fieri omĩa oꝑa mala. tanqͣm malos fructus. Amͣ
Sipam malã uoluntatẽ uñ dicet exortã. nͥ ex bono. Si
enĩ exangło: quid ẽ angłs ñ bonũ opꝰ dĩ. Si ex hoĩe: qͥd
erat ip̃e homo: ñ opꝰ bonũdi  bona laudandaq nat᷑a.¬
ex bono. Dico gͦ qr malã uoluntatẽ nullũ malũ p̃cessit.

Expanded text:
el ex voluntate, vel ex natura est; si autem ex voluntate est, mala est voluntas quae peccatum facit; si autem ex natura, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate, peccatum est. Quaeritur forte utrum originale peccatum fit ex voluntate. Respondeo, prorsus et originale peccatum ex voluntate esse, quia hoc ex voluntateseminatum est, ut et in illo esset, et in omnes transiret. Quod autem dixit, si ex natura peccatum est, tunc mala est natura. Quaeso ut, si potest respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala fieri omnia opera mala tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicet exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum ot, nisi ex bono. Dico ergo quia malam voluntatem nullum malum praecessit.
Abbreviated transcription (Latin):
adeo. & ip̃e deus ut ungeretur: homo erat. Ita homo erat
ut deus ẽẽt. Ita d̾s erat: ut homo esset ñ dedignaretur.
li. Nñ subdit: unxit dico oleo leticie uł exultationis. quia
imitiunis fuit apectato. uñ & conscientia hẏlaris fuit
ai. Inxit gͦ eum adeus pater: ñ uisibili & corꝑali oleo sed
sp̃u sancto. quem sͥptura nomine olei exultationis fign¬
rata ut solet locutione significat. Hanc unctione filius.
qui sit homo factus est ut maneret deus plenus erat. idẽ.
sp̃ti sc̃o. Ut in euuingłio legitur. Iħc autem plenus sp̃u¬

Expanded text:
a Deo, et ipse Deus ut ungeretur, homo erat. Ita homo erat a Deo, et ipse Deus ut ungeretur, homo erat. Ita homo erat ut Deus esset, ita Deus erat ut homo esse non dedignaretur. li? Unde subdit: Unxit, dico, oleo laetitiae, vel exsultationis, quia immunis fuit a peccato. Unde et conscientia hilaris fuit ei. Unxit ergo eum Deus Pater, non visibili et corporali oleo, sed Spiritu sancto, quem Scriptura nomine olei exsultationis figurata, ut solet, locutione significat. Hac unctione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut in Evangelio legitur: Jesus autem plenus Spir
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. quia cdilexisti¬
quitataem idest om̃e¬
malum. N on suł¬
t̾umdiligis et am¬
plecteris alt̾um uͦ
odis & ꝑsequeris.
Ꝙ propt̾ea scił ut hec tibi essent idest ut diligeres iu¬
sticiam & odires iniquitatem. uuxit te: uł ꝓpterea scił
quia dilexisti iusticiam. ce odisti iniquitatem. hoc pre
se ñ ꝑ ministros. urxit te scdm hominem. quia deitas
nulło indiguit. Nota quod repecitur deus exmagna di¬
lectione. bł sccłm augustinum alter casus est uocatiuuᷤᷤ.
alter est nominatuuis. ut sic dicatur: otu deus fili unx̃
te dens tinis. scił pater. In latino id est casus nominatuiᷤᷤ¬
& uocatiuus reꝑitur. sed in greco euidentissima distinc¬
tio est. quia alter nominatutis alter uocatuis intelligit᷑.
otudens unxit te deus tuus Engitur ds ãdeo. Quis est
unctionis est. nec ungebantur reges & sacerdotes alibi.
nͥ m illo regno iudeorum. Per hoc gͦ quod dicit. eumesse
unctum regem &e sacerdotem signifitat. Nuctus est gͦ as

Expanded text:
um, quia dilexistiquitatem, id est ommalum. Nam, sicum diligis et amplecteris, alterum et persequeris. Et propterea, scilicet ut haec tibi essent, id est ut diligeres justitiam et odires iniquitatem, unxit te, vel propterea, scilicet quia dilexisti justitiam et odisti iniquitatem. Hoc praese, non per ministros unxit te secundum hominem, quia deitas nullo indiguit. Nota quod repetitur Deus ex magna dilectione, vel secundum Augustinum, alter casus est vocatrix, alter nominatrix, ut sic dicatur: O tu Deus, Fili, unxit te Deus tuus, scilicet Pater. In Latino putatur idem casus nominis repetitus, sed in Graeco evidentissima distinctio est, qua alter nominatrix, alter vocatrix intelligitur. O tu Deus, unxit te Deus: ungitur Deus a Deo. Quis est unctionis est, nec ungebantur alibi reges et sacerdotes, nisi in illo regno Judaeorum. Per hoc ergo quod dicit eum esse unctum regem, et sacerdotem significat. Unctus ergo est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
bat legem ẽẽ bonã. qd̾ natine
sue dic̾ eẽ. qd̾ mandat lex. dũ
inuitꝰ fac̃ qd̾ uetatlex. qi dicat
Non ago qd uolo. s ago ꝙ no¬
lo.si aũ. ħ ẽ scił si qd̾ nolo dimit¬
cipiente. & qd̾ nolo facere tñ facio¬
legi. ꝙ testis sum. qm̃ bona ẽ. Sequit᷑. Nunc autẽ.¬
Qiuia consentit legi nolens
cuius impulsu hoc agit .i.
pecc̾m. Quasi. dixi malum
facio. s ñ ego int̾ior facio. qd̾
nc̃ patet. qr nolo illd̃ ⁊ ꝯsen

Expanded text:
bat legem esse bonam, quia naturae suae dicit esse quod mandat lex, dum facit quod vetat lex. Quasi dicat: Non ago quod volo, et ago quod nolo. Si autem hoc, id est si quod nolo dimitaecipiente, et quod nolo facere, ilegi, et testis sum quoniam bona est. Nunc autequia consentit legi nolens cujus impulsu hoc agit, id est peccatum. Quasi dicat: malum, sed non ego interior facio. Quod nunc patet, quia nolo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ ita ẽ. Nunc enĩ homo descͥ̾bit᷑ sub lege pofitꝰ
ante gram. Tunc enĩ homo pecc̃is conumeitur
dum uirib suis iuste uiue̾ conat᷑ sine ad uitorio li¬
berantis grẽ. que liberum arbitum liberat. ut li¬
beratori credat. atq ita ñ peccet contra legẽ.

Expanded text:
positus ante gratiam. Tunc enim homo peccati convincitur, dum viribus suis juste vivere conatur sine adjutorio liberantis gratiae, quae liberum arbitrium liberat, ut liberatori credat, atque ita non peccet contra legem.
Abbreviated transcription (Latin):
do. qui ante ĩtsibiliᷤ erat immundo. & ideo ait iterum:
que asfupptio carnis ar̾ exitus apatre. & in troduc̾io in
pater detilio. hoc quidem ad angłos ꝑtinens. qui filius
facit sp̃c celestes: an¬
gelos id est legatos¬

Expanded text:
do, qui ante invisibilis erat in mundo, et ideo ait iterum, quae assumptio carnis dicitur exitus a Patre, et introductio in Pater de Filio, hoc quidem ad angelos, pertinens: qui, Filius, facit spiritus, coelestes angelos, id est legatos
Abbreviated transcription (Latin):
angłis. & notaqͦd
carnalem. exitum uocat dicens:
item: ego apatre exiui. & ueni inmundum. paulusuͦ
introitum uocat aduentum xp̃i: dicens: cum introdu¬
cit. Assumptio gͦ arnis. ex̃itus & introitus appellatur.
Recte utiq foris en imerainus adeo. sicut qui sunt ex tra
regales aulas mumculis colligati. & qui habent apud
regen protulpis aliquib offensam. Qui autem uolnĩt
istis ueniam impetrare. non ip̃os primum inaulam regiᷤ
ĩduete. sed ipse foras egreditur ibiq cumeis loquitur. us¬
q dum eoĩcorrectos reddat. & dignos efficiat quo regis
uultin presentarimerrantur. Sic etiam xp̃c effecit. Eg̾s¬
sus quippe adnosidest carnem sumens. & collocutus no¬
biscum precepta regis in notuit. & sic nos apectatis emũ¬
dans. ad adm̃ conuertens. maulam regalem. uelud me¬
adiator optimus introcdueit. o exitꝰ ⁊ itͦccus uotat᷑ catnis sue

Expanded text:
angelis. Et nota quod carnalem exitum vocat, dicens: item: Ego a Patre exivi, et veni in mundum . Paulus vero introitum vocat adventum Christi, dicens: Cum introducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efficiat quo regis vultui praesentari mereantur; sic etiam Christus effecit. Egressus quippe ad nos, id est carnem sumens, et collocutus nobis, cum praecepta regis innotuit. Et sic nos a peccatis emundans, et ad Deum convertens in aulam regalem velut Mediator 234 optimus introducit. Ideo exitus et introitus vocatur carnis suae
Abbreviated transcription (Latin):
in sodoma & maliis locis plurib. Et sicut scd̾m litteram
fit increaturis. sic meccłia figurate fit ubi sp̃c .i. sp̃uales¬
Nelita: oe ip̃e pater it̃um introducit pͥmogenitum orbem
terre. idẽusibilem carne assumpta fecit apparere in mun
hereditatem. uibi iubetur ad orari. Unde ada̾it: & cumin¬
troducit adicit. & adorent. Nel ita: ce itum dicit pater de
eoddem filio. eumintrodncit pͥmogenitum morbem terre.
id est cum ostendit filium suũ intro scił usq ad corda

Expanded text:
in aliis pluribus locis. Et sicut secundum litteram fit in creaturis, sic in Ecclesia figurate fit: ubi spiritus, id esVel ita, et ipse Pater. Iterum introducit primogenitum in orbem terrae, iereditatem ubi videtur adorari. Unde addit, et cum introducit, dicit: Et adorent. Vel ita, et iterum dicit, Pater de eodem Filio. Cum introducit primogenitum in orbem terrae, id est cum ostendit Filium suum, scilicet usque ad corda
Abbreviated transcription (Latin):
implentur ꝓmissa om̃ia idẽ. ideo qina ñ receꝑunt xp̃m qui
unt caritatem dico ut salui fierent idest qua saluarentur
densidẽ. ꝑunttet uenire adeos oꝑationem erroris id est eam
qui est ip̃a malicia. quia ip̃e est pater omnis malicie & mni
m̃s qui non crediderinit ueritati idest xp̃o qui uere deus¬
est sed consenserunt iniquitati antixp̃i tandem aꝑte iuud̾i¬
centur qui int̾im occulte iudlicantur. Uũ ait: mntet illis as¬
& cetera. qͥuia deus aeus diabolum ista facere ꝑmittet iusto
ip̃e iudicio. qͣmins faciat ille iniquo malignoq corsilio.
Pide iudicati seducentur. & seducti iudicabunt᷑. sed iudi
ducti autem iudicabuntur nouissimo mantfestoq iudicio

Expanded text:
implentur promissa omnia, id est ideo quia non receperunt implentur promissa omnia, id est ideo quia non receperunt unt charitatem dico, ut salvi fierent, id est qua salvarentur Deus, id est permittet venire ad eos, operationem erroris, id est eum qui est ipsa malitia, quia est pater omnis malitiae et iniritati, id est Christo qui vere Deussed consenserunt iniquitati, Antichristi tandem aperte, judicentur, qui interim occulte judicantur. Unde ait, 207 mittet illis Deus, etc. Quia Deus diabolum ista facere permittit, justo ipse judicio, quamvis faciat ille iniquo et maligno consilio, proinde judicati seducentur, ducti autem iudicabuntur nouissimo manifestoque iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
testatis & diuitiarum &e signis minorib &e ꝓdigiis maiori¬
b sed m̃dacib qͥuia ꝑmagicam artem ñ ueram faciet illa. &
ꝑfantasiam aeludet homines sicut simon magus delusit
illum qui putans eum occide arietem decollauit. ꝓ eo. &
ideo etiam mendatia dicuntur quia m̃datium corfirmant.
idest illum ẽẽ dm̃. ambigi gͦ solet. utrum uł ideo dicta
sint merdatia quia ñ uera ut uidentur sed fantastica er̃t̃.
idẽ. quia mortales sensus pfantasmata est decepturꝰ. ut qͦd
non facit facere iudeatur. Gł ideo quia &e siuera sint deiꝓ
missione adm̃datium trahent. Lunt enim soluetur sath̾a
nas. &e ꝑ illum antixp̃c inom̃ sua uirtute tmrabilit̃ quidẽ
sed mendatiter oꝑabitur & erit aduentus illiꝰꝰ om̃i seduc¬
tione iniquitatis hisqui ꝑeunt quia minis & blandiciis
&e ot̃ib aliismodis sedutet eos qm ꝑd itioni dediti sunt eo
idẽ. ideo quod ñ receꝑĩt caritatem ũitatis idest xp̃im quo

Expanded text:
testatis et divitiarum. Et signis minoribus, et prodigiis majoribus, sed mendacibus. Quia per magicam artem non veram faciet illa, et per phantasiam deludet homines, sicut Simon Magus delusit illum qui putans eum occidere arietem decollavit pro eo. Et ideo etiam mendacia dicuntur, quia mendacia, confirmant, scilicet illum esse Deum. Ambigi ergo solet utrum vel ideo dicta sint mendacia, quia non vera ut videntur sed phantastica erunt, id est quia mortales sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit, facere videatur; vel ideo, quia et si vera sint Dei permissirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. Et erit adventus illius in omni seductione iniquitatis his qui pereunt, quia minis, blanditiis, et omnibus aliis modis seducet eos qui perditioni dediti sunt. Eo, id est ideo, quod non receperunt charitatem veritatis, id est Christi, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
he pͥmũ circũcisio com̃data
ẽ ut sub lege mandati eẽt. ⁊ sic ꝑbare¬
abrahe tur ancõpleret uł ñ. Sic̃ ada manda¬
tũ accepit. ne de ligno manducaret ad ꝓbationẽ obe¬
dientie. ⁊ sic̃ p̃cepta fuit circũcisio abrahe. ita ⁊ semini
esꝰ .i. hebreis ex eo nascituris. ⁊ fiebat octaua die lapideo

Expanded text:
hae primum circumcisio commendata est, ut sub lege mandati esset, et sic probaretur an compleret vel non. Sicut Adam mandatum accepit, ne de ligno manducaret, ad probationem obedientiae, et sicut percepta fuit circumcisio Abrahae, ita et semini ejus, id est Hebraeis ex eo nascituris. Et fiebat octava die, lapideo
Abbreviated transcription (Latin):
accepit circũ¬
cisionis sig¬
naculum nu¬
sticie fidei
quȩ est in p̃¬
putio. ut sit
pater omniũ
credentium
ut reputer᷑
et illis ad ui¬
sticiam. ut
sit. pater cir¬
cumcisionis.
non his tan¬
tum qui sẽ
ex circumci¬
sione: sed hiᷤ
qui sectant᷑
uestigia fi¬
dei que est
in p̃putio
patris nr̃i¬

Expanded text:
ircumcisionis, signaculum justitiae fidei, quae est in praeputio, ut sit pater omnium credentium ut reputetur et illis ad justitiam, et sit pater circumcisionis, non his tantum qui sunt ex curcumcisione, sed his qui sectantur vestigia fidei, quae est in praeputio patris n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutitur latus. ut ꝓfluant sacram̃ta quib formetur eccłia
R eliquit gͦ xp̃c patrem. quia ñ meadem dignitate ap¬
paruit hominib inqua est aput patrem. Et sciendu̾
quia hec uerba pͥmi hominis fuisse scͥptura genesis testa¬

Expanded text:
percutitur latus ut profluant sacramenta quibus formetur Ecclesia. percutitur latus ut profluant sacramenta quibus formetur Ecclesia. Reliquit ergo, Christus Patrem, quia non in eadem dignitate apparuit hominibus in qua est apud Patrem. Et sciendum quia haec primi hominis fuisse scriptura Genesis testa
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ingenesi¬
ꝑatrem formam¬
serui accipiendo.
dicit quia xp̃c dese¬
ruerit & recesserit
apatre. sedquia ñ inea for¬
in qua equał est patri. Et matrem suam idẽ sẏnagogam
dequa sccm carnem ortus est: & ad herebit uxori sue idẽ
una id est in una uoluntate. Et una utiq caro sunt xp̃c
&e eccł̃ia. quia quideus erit apud deum patrem. ꝑ quem &
fꝯcti suniis. factus est ꝑcarnem & particeps nr̃. ut illiꝰ capi¬
tis corpus eẽmis. Et iniq si caput est habet corpꝰ. corpꝰ autẽ
est sca eccłia. que etiam coniux est eiꝰ. cui dicit apłs: uos aũ
estis corprs xp̃i &e menbra. Totus itaq ip̃c est capit. & corpꝰ
tanqͣm integer uir. quia & femina de uiro facta est. & ad
uirum ꝑtinet. Ita & xp̃c ut eẽmus unum cum illo caput
nr̃m esse uoluit. accipiendo carnem ex nob̾ inqua moreret᷑.
Pronob̾ dormit adam ut fiat eua. moritur xp̃c ut fiat
eccłia. Dormtenti ade fit eua de latere. mortuo xͦ lancea

Expanded text:
scriptum in Genesipatrem, formamaccipiendo. dicit quia Chriset recesserit a Patre, sed quia non in ea forin qua aequalis est Patri; et matrem suam, id est Synagogam, de qua secundum carnem natus est, et adhaerebit uxori, id est una, id est una voluntate. Et una utique caro sunt Christus et Ecclesia, quia qui Deus erat apud Patrem, a quo et facti sumus, factus est per carnem particeps nostri, ut illius capitis corpus essemus. Et utique, si caput est, habet corpus; corpus ejus est sancta Ecclesia quae conjux ejus est, cui dicit Apostolus: Vos autem estis corpus Christi et membra . Totus itaque Christus est caput et corpus tanquam integer vir, quia et femina de viro facta est, et ad virum pertinet, ita Christus ut essemus unum cum illo caput nostrum esse voluit accipiendo carnem ex nobis, in qua moreretur pro nobis. Dormit Adam ut fiat Eva, moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormiendo Adam fit Eva de latere, mortuo Christo lancea
Abbreviated transcription (Latin):
placentem deo. qr
hec sunt hostiã qua
detur uob̾uincere ho¬
stes. qmͣ accepit ds
Ut mͥ fecistis. itasit
uob̾. Impleat dico.
scłm diuitias suas
idest scđm quod di¬
ues est. & plus potest
dare. qmuis merea¬
tur: impleat dicoñ
Quasi. Deus impleat
inde autem ei gratie
agentur. & hoc est
quod ait. deo autẽ
usq in scła scłorum
amen. Salutare omnẽ
sc̃m. santͥtum dico in

Expanded text:
placentem Deo, quia haec est hostia, qua datur vobis vincere hostes, quam accepit Deus fecistis, ita sit vobis. Impleat, dico, secundum divitias suas, id est secundum quod dives est; et plus potest dare, quam quis mereatur. Impleat, dico, non quasi dicat, Deus impleat. Inde autem ei gratiae agantur. Et hoc est quod ait: Deo autem usque in saecula saeculorum. Amen. Salutate omnem sanctum. Sanctum, dico, in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sit cum sp̃u ur̃o.
id est cum ratione ue¬
stra. ut sana sit semꝑ
& in sp̃ualib abun¬
det. ameri.
sib. Colosenses autem ft̃
asiani quib ñ ip̃e apłs p̃¬
dicanit. sel eiꝰ discipłi ar¬
chippꝰ ce epafras. Archippꝰ¬
uero ihiis ministium
undus. ab apło instructꝰ.¬

Expanded text:
i sit cum spiritu vestro, id est cum ratione vestra, ut sana sit semper, et in spiritualibus abundet. Amen. sibus. Colossenses autem sunt Asiani, quibus non ipse Apostodicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippvero in eos ministerium undus ab Apostolo instruct
Abbreviated transcription (Latin):
Illaꝑꝑone featrib. sed exerce teip̾m adpietatem idest ad¬
cultum. & adreligi
Quasi. Ideo de pietate moneo quia corp¬
oralis exercitatio in¬
qua re fatigas iein¬
nando. nigilando.¬

Expanded text:
aepone fratribus, sed exerce teipsum ad pietatem, id est adcultum et ad religioat: ideo de pietate moneo, quia corporalis exercitatio,qua te fatigas, jejunando, vigilando
Abbreviated transcription (Latin):
hec tibi seribo fili
thimothessꝑansme
cito uenire adce.
hec ut scias quomͦ
oporteat te conũsa
domus dei est. que
unius deicubtum:¬
&e tanto cautius in
ea agendum est qͥa
multribi sunt. Ec
licet tribuletur.: & firmam̃tum idẽ. fulcim̃tum¬
deitatem octultus: Sacram̃tum enim dr᷑ res occulta idem
est misterium. Sacram̃tum gͣhic appellatur u̾bum patͥs.¬
quod innatura diui¬
nitatis in qua patri
est equale in nisibile
mentum est causapie¬
tats. idest tonꝰ religi
onis & nere calture
uanda est eccłia. Et
hoc sacram̃tum est
magnum quia mag¬
nitudinis eiꝰ non est¬
finis. & manifeste
magnum quia appa¬
& ꝑ multa miracła.¬
qͦd sacram̃tum. & si

Expanded text:
Haec tibi scribo, fili Timothee, sperans me cito venire ad te. haec, ut scias quomodo oporteat te conversadomus Dei est, quaeunius Dei cultum: tanto cautius in ea agendum est, quia ibi multi sunt. Eclicet tribuletur, et firmamentum, id est fulcimentumdeitatem occultus. Sacramentum enim dicitur res occulta, id est mysterium. Sacramentum ergo hic appellatur Verbum Patquod in natura divinitatis in qua Patri est aequale, invisibile mentum est causa pietatis, id est totius onis, et verae culturae: anda est Ecclesia. Et hoc sacramentum est magnum, quia magitudinis ejus non estfinis, et manifeste magnum, quia appaet per multa miracod sacramentum, ets
Abbreviated transcription (Latin):
detrahentes ut se¬
pe faciunt mulie¬
res. lobrias tideles
in om̃ib dictis &
fatu̾s. quia si male
it̾ uiri eis regendis

Expanded text:
detrahentes, ut saepe faciunt mulieres, sobrias, fideles in omnibus dictis et factis, quia si malae sunt, viri eis regendis
Abbreviated transcription (Latin):
structionem ꝙ caute¬
cens futuros pestifere¬
nita eccłia sit sollicita.
ne ab huiꝰmodi homi¬
nib cirtumueniatur. Quasi. Itta digna est domꝰ dei. sed ipc̃¬
sit manifeste dic̃¬
mͥ incorde. quia in
nouissimis terapon¬
b contra que m᷑ am¬
plius iugilandum¬
est quidam scił nota¬
biles discedent afide.
Unde supͣ: nisi uene¬
rit discessio pͥmum.
dei ne deponas. cum¬
sit adeo sublimis

Expanded text:
structionem et cautedicens futuros pestifernita Ecclesia sit sollicita ne ab hujusmodi hominibus circumveniatur. Quasi dicat: Ita digna est domus Dei, sed Ss manifeste dic corde: Quia in novissimis tempos, contra quae modo amplius vigilandumst, quidam, scilicet notabiles, discedent a fide, de supra: nisi venerit discessio primum, Dei ne deponas, sit sublimis