comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ ms fr̃ tiuiᷤ ausomiꝰ ĩ ipso iã ꝓfectiois articło cũ
mn p̃sc̃tiã fu taide dedisset. ⁊ cito abstulisset atq ĩpũc¬
to tp̃is salue parit̾ ualeq dixisset: uacuũ se redire arbit᷑tꝰ ẽ. nͥ
mear aliqͥd ad ce nugar᷑ tumłtuario sermotie portaret. Lãdiiᷤ¬
tũ tunica balte ãbiebat: ⁊ tñ ille qposito notario cogebat loqͥ
qͣuelocit᷑ edita uelox ꝯseq̃ret manꝰ: ⁊sigue celeritatẽ prendent
sigrau̾bor. Itaq ñ sc̾bntiꝰ diligñtia s dictãtiᷤ temitate sõgũ¬

Expanded text:
us, frater tuus Ausonius in ipso iam profectionis articulo, cum mihi praesentiam sui tarde dedisset, cito abstulisset atque in puncto temporis salue pariter ualeque dixisset, uacuum se redire arbitratus est, nisi mearum ad te aliquid nugarum tumultuario sermone portaret. iam dimisea indutum tunica balteus ambiebat et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae uelociter edita uelox consequeretur manus et linguae celeritatem prenderent signa uerborum. itaque non scribentis diligentia, sed dictantis
Abbreviated transcription (Latin):
tio etiã si ex aliquo impedita casu. ñ impleat uo¬
iuntatẽ. nchilominus actione criminis condẽp¬
natur adño: ut illud inenãgłio legimꝰ. Qui udĩt¬
imilierẽ ad concupiscendũ eam. iã mechatus ẽ in
carde suo. Apudam̃n cui nota st̃ om̃ia. etiã antequã
siant uoluntas ꝑfecta faciendi reputat᷑. proopere
facti. Quadere debes sepe enĩ repeto. qd̾ ficri semꝑ
uolo. scripturas scãs sine int̾missione meditari.
hisq tuam implere mentẽ: et malis cogitatiõib
locũ auferens. diuinis animũ sensib occupare:
quantũq dm̃ ailigas. ex dilectione legis eiusos¬
tendere. Unde scriptura dicit. Qui timent dnm.
inquirunt qd̾ beneplacitũ est illi. Et qui dili¬
gunt eum. replebunt᷑ lege eius. Tunc senties qͣn¬
tũ te ad ipsiꝰ amorẽ adiuuet sapientia: qͣntũ sit in

Expanded text:
tio, etiamsi ex aliquo impedita casu non impleat votio, etiamsi ex aliquo impedita casu non impleat voluntatem, nihilominus actione criminis condemnatur a Domino, ut illud in Evangelio legimus: Qui vimulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Apud Deum, cui nota sunt omnia etiam antequam fiant, voluntas perfecta faciendi reputatur pro opere facti. Qua de re debes saepe enim repeto quod fieri semper volo sanctas Scripturas sine intermissione meditari, hisque tuam replere mentem, et malis cogitationibus locum auferens, divinis animum sensibus occupare, quantumque Deum diligas, ex dilectione legis ejus ostendere. Unde Scriptura dicit: Qui timent Dominum, inquirent quod beneplacitum est illi; et qui diligunt eum, replebuntur lege ejus . Tunc senties quantum ad ejus amorem adjuvet te sapientia, quantum sit in
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas fauet. quas cũ dilectione cõplectitur. et
inter eas cogitationes que tenuis umbre mͦ. pret̾¬
uolare mentẽ solent. seseq tantũmͦ. uelut transe¬
undo monstrare. quas greci t pi tas ẏac uocant:
uel certe int̾ illas. que inuito. ac repugnanti ani¬
mo suggerunt᷑: qͥb menᷤ c̃ horrore qͦdã renitit᷑ ac re¬
sistit. qͥb ut ꝯtͥstat᷑ admissiᷤ. ita gaudet expulsis. hul¬
liꝰ qͥdc̃ q̃ se lenit̃ m̃ti ostẽdt᷑. ⁊ qͣsi fugiendo demonstrãt
se: nec peccatũ omnino. nec pugnaẽ. In hisautẽ
cũ quib aliquandui anima luciatur. quib re¬
sistit uoluntas. equale certamen est: aut consen¬
timus et uincim. aut respuimus et uincimꝰ. & ad¬
quirimus de expugnatione uictoriã. In illa gͦ
tantũmͦ cogitatione peccatũ est. que suggestiõi
consensũ mentis dedit: que malũ suũ blande fo¬
uet: que infactũ gestit irrũꝑe. Huiꝰ modi cogita¬

Expanded text:
voluntas favet, quas cum dilectione amplectitur, et voluntas favet, quas cum dilectione amplectitur, et inter eas cogitationes quae tenuis umbrae modo praetervolare mentem solent, seseque tantummodo vel transeundo monstrare, quas Graeci τύπους vocant; vel certe inter illas quae repugnanti ac invito animo suggeruntur, quibus mens cum horrore quodam renititur ac resistit, quibus ut contristatur admissis, ita gaudet expulsis. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugiendo demonstrant se, nec peccatum omnino nec pugna est; in iis autem cum quibus aliquandiu anima luctatur, quibus resistit voluntas, aequale certamen est. Aut enim consentimus et vincimur; aut respuimus et vincimus, et acquirimus de pugnatione victoriam. In illa ergo tantummodo cogitatione peccatum est, quae suggestioni consensum mentis dedit, quae malum suum blande fovet, quae in factum gestit irrumpere. Hujusmodi cogita
Abbreviated transcription (Latin):
tinũ qd̾q opus uelut qtiadam incordis tabula de¬
pinguat antequã faciat. Nam siue iue actus siue
sermosit. ut ꝓferatur. ante disponit᷑. et cogitatio¬
nũ consilio discernit᷑. qd̾ futurũ est. Nides quam
dictauerit. Unde ce dñs ineuãgłio dicit. De cor¬
de hominis procedunt cogitationes male̾. adul¬
teria. fornicationes. homicidia. furta. falsa testi¬
monia. auaritia. nequitia. dolus. impudicitia.
oculus malus. blasphemia. suꝑbia. stultitia.
Hec sunt que comquinant homines. Omt̃ g̃
solet.statimq ad primã tẽptationis repugnare fa¬
ciem: & malũ antequã crescat extinguere. Nec enĩ
expectandũ est augm̃tũ eius rei. que timeri debet
a paruo. et que tanto facilius iincitur.: quanto ei
citius repugnatur. Ido clamat scriptura diuina:
om̃i custodia serua cortuũ: ex his enĩ exitus uite.¬
Distinguendũ est aut̃ int̾ illas cogitationes. quib

Expanded text:
uodque opus velut in quadam cordis tabula deuodque opus velut in quadam cordis tabula depingit, antequam faciat. Nam sive ille actus, sive sermo sit, ut proferatur, ante disponitur, et cogitationum consilio discernitur quod fururum est. Vides quam dictaverint. Unde et Dominus in Evangelio dicit: De corde hominis procedunt cogitationes malae, adulterium, fornicatio, homicidia, furta, falsa testimonia, avaritia, nequitia, dolus, impudicitia, oculus malus, blasphemia, superbia, stultitia. Haec sunt quae coinquinant homines . Omnis ergo solet: statimque ad primam tentationis repugnare faciem: et malum antequam crescat, exstinguere. Nec enim exspectandum est augmentum ejus rei, quae timeri debet a parvo: et quae tanto facilius vincitur, quanto ei citius repugnatur. Ideo clamat Scriptura divina: Omni custodia serva cor tuum: ex eo enim exitus vitDistinguendum est autem inter istas cogitationes quibus
Abbreviated transcription (Latin):
horrore propositi ex desꝑatione sc̃itatis facere: ut
eos obsiciente tristitia. & si aproposito ñ reuocat.
certe retineat a profectu. Propt̃ qd̾ maxime tibi¬
sc̃arũ scripturarũ. studiũ diligendũ est: illumi¬
nanda diuinis eloquiis anima: et coruscante dei
git ille abea anima quã sermo diuimis alumi¬
nat᷑. que celestib semꝑ cogitationib occupatur:
inqua assiduũ est dei uerbũ. cuius uim nequã
sp̃c ñ potest ferre. E id circo beatus illud apłs.
spũalis belli int̾ cetera instrumenta. gladio cõꝑa¬
tut. Est aut̃ tutissimũ atq ꝑfectũ. ut assuescat
animus. sollicita semꝑ. peruigiliq custodia dis¬
cernere cogitationes suas: et adprimũ animi mo¬
tũ. uel probare uel reꝓbare qd̾ cogitat: ut uel bo¬
nas cogitationes alat. uel statim extinguat malas.
Hinc namq fons est boni & origo peccandi. oĩsq
ingentis aclcti incogitatione principiũ est: que¬

Expanded text:
horrorem propositi ex desperatione facere sanctitatis: ut horrorem propositi ex desperatione facere sanctitatis: ut eos obsidente tristitia, etsi a proposito non revocat, certe retineat a profectu. Propter quod maxime sanctarum tibi Scripturarum studium diligendum est, illuminanda divinis eloquiis anima, et coruscante Dei git ille ab ea anima, quam sermo divinus illuminat, quae coelestibus semper cogitationibus occupatur, in qua assiduum est Dei verbum cujus vim nequam spiritus non potest ferre. Et idcirco beatus illud Apostolus spiritualis belli inter caetera instrumenta gladio comparavit . Est autem tutissimum atque perfectum, ut assuescat animus sollicita semper pervigilique custodia discernere cogitationes suas, et ad primum animi motum vel probare vel reprobare quod cogitat, ut vel bonas cogitationes alat, vel statim exstinguat malas. Hic namque fons est boni, et origo peccandi; omnisque ingentis delicti in corde principium est
Abbreviated transcription (Latin):
riorui. ñ adiuuemus. s uincamus aduersarios.
Dant ili quidẽ consiliũ. s nrm̃ est. uel eug̾e.
uel respuere. qd̃ suggerunt. Non enĩ cogendo
s suadendo nocent: ñ extorquent a nobis con¬
seniũ. s expectunt. Unde etiã ananie dr̃. Qua¬
re temptauit cortuũ sathanas. mentiri te spũs
diabolus absq ipsius uoluntate fecisset. Ipsa
ditas. et ars doli plenã. fatigare cogitationibus
rudes animas. et nouellis in proposito menti¬
b deipsa int̾dũ conu̾sione afferre mexorem:
ut facue abhuiꝰ rei profectu deterreat᷑ animꝰ.
cuius initia amara cognouit. ltaq solet tam
sordidas ñ nunquã. et impias cogitationes in¬
serere menti. ut qui temptatur. dũ sitũ ulud pu¬
tat ẽẽ qd cogitat. deteriorẽ se ꝑ spm̃ immũdum
proposito arbitretur etfectũ. multoq puriorem
animã habitisse se credat. cũ adhuc scłi res amaret.
Uult enĩ hos quib inuidet. callidissimꝰ inimicꝰ

Expanded text:
riorum. Non adjuvemus, sed vincamus adversarios. riorum. Non adjuvemus, sed vincamus adversarios. Dant illi quidem consilium, sed nostrum est vel eligere vel respuere quod suggerunt. Non enim cogendo, sed suadendo nocent; non extorquent a nonis consensum, sed expetunt. Unde etiam Ananiae dicitur: Quare tentavit cor tuum satanas, mentiri te Spiritabsque ipsius voluntate diabolus fecisset. Ipsa ditas, et ars doli plena, fatigare cogitationibus rudes animas, et novellis in proposito mentibus de ipsa interdum conversatione afferre moerorem, ut facile ab hujus rei profectu deterreatur animus, cujus initia amara cognoverit. Itaque solet tam sordidas nonnunquam et impias cogitationes inserere menti, ut qui tentatur, dum suum illud putat esse quod cogitat, deteriorem se per spiritum immundum proposito suo arbitretur effectum, multoque puriorem animam habuisse se credat, cum adhuc res saeculi amaret. Vult enim iis, quibus invidet callidissimus inimicus,
Abbreviated transcription (Latin):
tela nequissimi ignea extinguere: e gabeã salu¬
tis assumite. & gladiũ sp̃c qd̾ est uerbũ di. per
om̃ẽ orationẽ et obsecrationẽ. Et qm̃ de hoc bel¬
lo.licet etiam feminis triũphare. suscipe hec
arma pauli. et tanti hortatione ducis. certam
presume uictoriam. Hec enĩ si tu omia instru¬
menta possideas. secura procedis ad prelium
spũale. nec pauebis diabolũ cũ toto exertitu
suo. Cadent enĩ alatere tuo mille. & decẽ mi¬
lia a dextris tuis: ad te aut ñ appropinquabt̃.
emeritus: ñ minore nobis auctoritate de hoc
bello uictoriam pollicetur. Subditi inquit
spĩi. auxilio sp̃c sc̃i resistamꝰ. Neq uͦ aꝑta contͣ
nos pugnat acie. nec publica nobiscũ fronte
congreditur: s dolo uincit. aut fraude: nr̃aq
contra nos utitur uoluntate. De consensu adu̾
lat gladio. Infirmus hostis est: qui ñ potest uĩ¬
cere nisi uoluntate. Procul a nobis de sꝑatio.
procul omĩs abanimo recedat pauor aduersa¬

Expanded text:
eam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem . Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale, nec pavebis diabolum cum toto exercitu suo. Cadent enim a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabunt . emeritus, non minore nobis auctoritate de hoc bello victoriam pollicetur: Subditi, inquit,spiritui auxilio sancti Spiritus resistamus. Neque vero aperta contra nos pugnat acie, nec publica nobiscum fronte congreditur; sed dolo vincit ac fraude, nostraque contra nos utitur voluntate. De consensu nostrlat gladio. Infirmus hostis est, qui non potest vincere nisi volentem. Procul a nobis desperatio, procul omnis ab animo recedat pavor adversa
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta mͥ crede. ille nunc circũit ut beatus pe¬
trus ait. deuorandi it cupidus in modũ rugi¬
entis leonis ingreditur uel more dolosi hostis
uniuersa ꝑlustrans. explorat om̃s aditus ani¬
me tue: ansi aliqͥd infirmũ &e minus tatũ per
qd̾ possit irrepere. Rimatur nunc ille omĩa. et
singła queq ꝑtemptans. querit uulm̾ locum.
Cuius tu insidias sollicite debes preuidere: ut
cũ paulo non ignores astutias eius. Qui cũ ter¬
ribiles diaboli potestates. principatusq descͥ¬
bat. nos nichilominꝰ hortatur ad prignã: hosti¬
umq ium pandit: ut augeat sollicitudinem
militũ. N enĩ uult ẽẽ nos timidos. s paratos.
Deniq ñ fugam suadet: s arma suggĩt. ꝓpt̾ea
inquit accipite arma deĩ. ut possitis resistere
indie malo: et inom̃ib ꝑfecti stare. Ac statim

Expanded text:
Cuncta, mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus PeCuncta, mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus Petrus ait , devorandi te cupidus: in modum rugientis leonis ingreditur, vel more dolosi hostis universa perlustrans, explorat omnes aditus animae tuae, an sit aliquid infirmum, et minus tutum, per quod possit irrepere; rimatur nunc ille omnia, et singula quaeque pertentans, quaerit vulneri locum. Cujus tu insidias sollicite debes praevidere, ut quae cum Paulo non ignores astutias ejus . Qui cum terribiles diaboli potestates principatusque describat, nos nihilominus hortatur ad pugnam, hostiumque vim pandit, ut augeat sollicitudinem militum. Non enim vult nos esse timidos, sed paratos; denique non fugam suadet, sed arma suggerit. Propterea, inquit, accipite arma Dei, ut possitis resistere in die malo, et in omnibus perfecti stare. Ac statim
Abbreviated transcription (Latin):
dño consecrata es. ad u̾sarii inte creuit odiũ et
qui aliena lucra ꝓsuis dãpnis ht̃:se amisisse duc̃
qͥcqͥd te possessurã dolet. Grandi tibi opus est
uigilantia. grandiq cura: et tanto sollicitiꝰ ca¬
uendus inimicus: quanto apud eũ ditior ẽẽ ce¬
pisti. Uacuus uiator & nudus. ñ timet latroniᷤᷤ
insidias. securus a nocturnis furib dormit
pauꝑ: etiã claustra ñ muniat. Diuiti uͦ opes
sue. latronis semꝑ imaginantur occursũ. et u¬
gi sollicitudine noctiũ somnũ adimunt. Uñ
quoq tue diuitie celestis thesaurus. ista cautio¬
ne indigent. atq custodia. Quanto ditior es:
tanto debes ẽe uigilantior. Qui plus possidet:
plus debet timere ne ꝑdat. Inuidere ñ cessat
auctor inuidie. & qui semel ado ipse proiectꝰ ẽ.
tanto maiore liuore torquet᷑: quanto aliquem
apud eũ udet clariorẽ. Qui inuidit eue parady¬
sum. quantomagis inuidet tibi regna celorum:

Expanded text:
Domino consecrata es, adversarii in te crevit odium, et Domino consecrata es, adversarii in te crevit odium, et qui aliena lucra pro suis damnis habet, se amisisse ducit quidquid te possessuram dolet. Grandi tibi opus est vigilantia, grandique cura; et tanto sollicitius cavendus est inimicus, quanto apud eum ditior esse coepisti. Vacuus viator et nudus non timet latronis insidias; securus a nocturnis furibus dormit pauper, etiamsi claustra non muniat: diviti vero opes suae latronis semper imaginantur occursum, et jugi sollicitudine noctium somnum adimunt. Unde tuae quoque divitiae, coelestis thesaurus, ista cautione indigent atque custodia. Quanto ditior es, tanto debes esse vigilantior: qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invidere non cessat auctor invidiae: et qui semel a Deo ipse projectus est, tanto majori livore torquetur, quanto aliquem apud eum viderit clariorem. Qui invidit Evae paradisum, quanto magis invidet tibi regnum coelorum?
Abbreviated transcription (Latin):
capitis. quẽ ad quisisti crismatis sacramentocũ ti¬
bi incelestis regni mystetiũ. diadema qd̾dã regalis
unctionis impositũ est. Optima ornamenta sint
auriũ. uerba dei. Ad ea sola paratus ẽẽ debet auditꝰ
uirginis. eaq preciosissimis lapidibus ante ferre.
Omnia prorsus mẽbra decorentur oꝑib sc̃itatis :
totaq uirginalis animi pulchritudo. geminati
monilis ad instar. uario uirtutũ fulgore resplen¬
deat. Tunc uͦ concupiscet rex decorẽ tuũ dicetq tͥ.
Tota formosa es proxima mea. et macula ñ ẽ inte.
& hec tibi ornamenta que dixi etiã munim̃ta
uitiũ ad animã ingreditur: et si uirtutũ ꝓpug¬
nacula ñ resistant. nostro nos repellit loco. et
continuo de hoste fit dñs. Propt̾ qd̾ scriptura
nos adhortatur et dicit. Si sp̃c potestatẽ haben¬
tis ascend̾it suꝑte: locũ tuũ ne dimiseris. Ab eo¬
iam tempore. quo pͥmũ ꝑuirginitatis professionẽ.

Expanded text:
capitis, quod acquisivisti Chrismatis sacramento, cum ticapitis, quod acquisivisti Chrismatis sacramento, cum tibi in coelestis regni mysterium, diadema quoddam regalis unctionis impositum est. Optima ornamenta sunt aurium, verba Dei. Ad ea sola paratus esse debet auditus virginis: eaque pretiosissimis lapidibus anteferre. Omnia prorsus membra decorentur operibus sanctitatis: totaque virginalis animi pulchritudo, gemmati monilis instar, vario virtutum fulgore resplendeat. Tunc vere concupiscet rex decorem tuum, dicetque tibi: Tota formosa es, proxima mea, et macula non est in te . Et haec tibi ornamenta quae dixi, etiam erunt munimenta vitium ad animam ingreditur: et si virtutum propugnacula non resistant, nostro nos repellit loco, et continuo de hoste fit dominus. Propter quod Scriptura nos adhortatur, et dicit: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . jam tempore quo primum per virginitatis professionem
Abbreviated transcription (Latin):
naturalẽ corporis pulchritudinẽ ornandi arte
cõmendant. Hec ẽ illis ꝑdies singłos citra precipuaᷤ
decentib fucis colorare faciẽ implicare atiro cri¬
nẽ. & ardentes concharũ lapides. capitis honorem
facere: suspend̾e ex aurib patrimonia. brachia
ornare momilib. ac latera. inclusas auro gemmas
acollo impectus demittere. Nonminorẽ sponsus
tuus requirit ornatũ. quicũ uniuersam eccłiam.
salutaris aque lauacro purificatã. sine macula ru¬
gaq reddid̾it. cotidie cupit exm fieri pulchriore:
ut semel a iitiis peccatisq mundata. semꝑ ornet̾
decore uirtutũ. Et si hoc a tota requirit eccłia. in
qua et itiduie continent᷑ et nupte. quantũ pritd̃
expectat auirgine. que expulcherrimo hoc quo¬
dã eccłie prato. uelut angustior quidã flos uidetur
electa: Assume gͦ omnẽ illũ ornatũ. ꝑquẽ plac̾e
xp̃o potes. Satis pulchrã deo crede faciem:. si homi¬

Expanded text:
naturalem corporis pulchritudinem, ornandi arte naturalem corporis pulchritudinem, ornandi arte commendant. Haec est illis per dies singulos cura praecipua: decentibus fucis colorare faciem, implicare auro crinem, et ardentes concharum lapides, capitis honorem facere, suspendere ex auribus patrimonia, brachia ornare monilibus ac latera, et inclusas auro gemmas a collo in pectus demittere. Non minorem sponsus tuus requirit ornatum, qui cum universam Ecclesiam salutaris aquae lavacro purificatam sine macula rugaque reddiderit, quotidie cupit eam fieri pulchriorem, ut semel a vitiis peccatisque mundata, semper ornetur decore virtutum . Et si hoc a tota requirit Ecclesia, in qua et viduae continentur etnuptae: quantum, putas, exspectat a virgine, quae ex pulcherrimo hoc quodam Ecclesiae parato, velut augustior quidam flos videtur electa! Assume ergo omnem illum ornatum, per quem placere Christo potes. Satis pulchram Deo crede faciem tuam, si homi
Abbreviated transcription (Latin):
hec illi facilius facere possunt: qui recentes corpo¬
ris uires descło ad propositũ asserunt. Mores uͦ
mutare. singłasq uirtutes animi formare inse.
atq ꝑficere. grandis studii est. et longe consuetu
ꝓpt̾ que ad ipsũ propositũ uenimꝰ ñ habemus.
Tua uͦ conuersatio noua e̾ẽ debet: mira grauitas.
patientia. mansuetudo. pietas. Quicqͥd sc̃ius ẽ atq
ꝑfectius. qͥcqͥd magis te deo cõmendare potest. et ma¬
iorem incelo facere: id semꝑ sequere. id semꝑ am¬
plectere. Sponsa xp̃i. nichil debet ẽe ornatius.
Tanto maiore placendi studio opus est: quanto
maior est iie cui placendũ est. Scłi uͦ uirgines.
que se nuptiis preꝑant. et indulgentiã apłi ma¬
gis. quã consiliũ sequi malunt: magis amplectũ¬
tur incontinentie remediũ quã premiũ continẽ¬
tie. Ut sponsis placeant. eosq magis inamorẽ sui
incitent. mira sollicitudine formari student: et

Expanded text:
illi hoc facilius facere possunt, qui recentes corpoilli hoc facilius facere possunt, qui recentes corporis vires de saeculo ad propositum afferunt. Mores vero mutare, singulasque virtutes animi formare in se, atque perficere, grandis studii est, et longae consuetudpropter quae ad ipsum propositum venimus, non habemus. Tua vero conversatio nova esse debet, mira gravitas, patientia, mansuetudo, pietas: quidquid sanctius est atque perfectius, quidquid magis Deo te commendare potest, et majorem in coelo facere, id semper sequere, id semper amplectere . Sponsa Christi nihil debet esse ornatius. Tanto majore placendi studio opus est, quanto major est ille cui placendum est. Saeculi vero virgines, quae se nuptiis praeparant, et indulgentiam magis Apostoli, quam consilium sequi malunt, magisque amplectuntur incontinentiae remedium, quam praemium continentiae, ut sponsis placeant, eosque in amorem sui magis incitent, mira se sollicitudine formare student, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Qui querunt dĩ: inueniunt sapienti¬
am cũ iustitia. Sit aut̃ ipsa lectio temꝑata :
cui finẽ consiliũ ñ lassitudo ponat. Nam ut
immod̾ata ieiunia. et ardor abstinentie. & enor¬
mes. inordinateq uigilie. intẽ ꝑantie coarguunt᷑.
idq ininietate sui pariunt. ut hec ipsa postea qui¬
dẽ nec mediocrit̾ fieri possint: ita studiũ lectionis
irreprehensionẽ intemꝑans cadit. Qd̃ laudabile
nis quoq reb. quicqͥd modũ excesserit. uitium ẽ.
Magna est magna inquã. et que grandi studio ꝯs¬
tant. ꝑfecte uite ratio. consũmateq sapientie est
scire quid qͦd̾ insequaris modo. et ad om̃ẽ actum
preferendũ consiliũ. nichil fac̾e̾ qd̃ fecisse penite¬
at. Intra unius hore spatiũ. mutatur habitus. ie¬
iunare. abstinere. psallere. ugilare. ñ tam stu¬
dio opus hñt. quã uoluntate. Quislibet incipi¬
ens. statim ut uoluerit ad ista ꝑfectus ẽ. Immo

Expanded text:
dicit: Qui quaerunt Deum, inveniunt sapientidicit: Qui quaerunt Deum, inveniunt sapientiam cum justitia. Sit autem ipsa lectio temperata, cui finem consilium, non lassitudo imponat. Nam ut immoderata jejunia, et ardor abstinentiae, et enormes inordinataeque vigiliae, intemperantiae coarguuntur, idque nimietate sui pariunt, ut haec ipsa postea nec mediocriter quidem fieri possint; ita studium lectionis in reprehensionem intemperans cadit, quodque laudabile nis quoque rebus quidquid modum excesserit, vitium est. Magna est, magna, inquam, et quae grandi studio constat, perfectae vitae ratio, consummataeque sapientiae est, scire quid quo insequaris modo, et ad omnem actum praeferendo consilium: nihil facere quod fecisse poeniteat. Intra unius horae spatium mutatur habitus: jejunare, abstinere, psallere, vigilare, non tam studio opus habent, quam voluntate. Quidlibet incipiens, statim ut voluerit, ad ipsa perfectus est: immo
Abbreviated transcription (Latin):
c̃t: quĩa legẽ suam ñ solũ sciri. s etiã impleri ui¬
bet. Hichu enĩ pudẽst facienda didicisse. et ñ
facere. Optime ut̾is lectione diuina. si eã tibi
ad hibeas specłi uicẽ. ut ibi uelut adimaginẽ
suam anina respiciat: et uel feda queq corrigat.
uel pulchra plus ornet. Lectionẽ frequent̃ inter¬
rũpat oratio:. et animã iugiter adherentẽ do.
grata uicissi tudo scĩ oꝑis accendat. Hunc te gͥ
ordo instruat celestis hẏstorie: nunc scm̃ dauid
oblectet canticũ: nunc salomonis erudiat sapi¬
entia. nunc adtimorẽ dñi increpationes inci¬
in om̃i morũ sc̃itate coniungat. Que paranda
sunt. memorie penitus insere: eaq iugi medi¬
tatione conserua. Que maturanda sunt. frequẽ¬
ter reuolue̾. ut diuinũ hostudiũ et celestis sco¬
la. et mores uirginis simul ornent. & sensũ: tra¬
dantq tibi cũ sapientia sc̃itatẽ. unde scriptura

Expanded text:
esse, qui Legem suam non solum sciri, sed etiam impleri juesse, qui Legem suam non solum sciri, sed etiam impleri jubet. Nihil enim prodest facienda didicisse et non facere. Optime uteris lectione divina, si tibi eam adhibeas speculi vice, ut ibi velut ad imaginem suam anima respiciat, et vel foeda quaeque corrigat, vel pulchra plus ornet. Lectionem frequenter interrumpat oratio, et animam jugiter adhaerentem Deo grata vicissitudo sancti operis accendat. Nunc te igitur ordo instruat coelestis historiae; nunc sanctum David oblectet canticum; nunc Salomonis erudiat sapientia; nunc ad timorem Domini increpationes inciin omni morum sanctitate conjungat. Quae paranda sunt, memoriae penitus insere, eaque jugi meditatione conserva; quae maturanda sunt, frequenter revolve, ut divinum hoc studium et coelestis schola, et mores simul virginis ornent et sensum, tradantque tibi cum sapientia sanctitatem. Unde Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ sit: debet tam̃ cͥe aliquis de t̾minatus.
et constitutus horarũ numerus. quo plemꝰ deo
uaces: & qui te ad sũmã animi intentionẽ. ue¬
lut quadã lege contineat. Optimũ gͦ est. huic
oꝑi matutinũ deputari rẽpus. id est meliorem
diei patrẽ. & usq ad horã tertiã animã cotidie
incelesti agone certantẽ. hoc uelut spũalis quo¬
dã palestre exercere ginnasio. His tu ꝑsingłos di¬
es horis. insecretiore domus parte. clauso cubicu¬
lotuo. adhibe tibi etiã inurbe solitudinẽ: et
remota paulisꝑ abhominib. propius deo iun¬
gere: aspectuiq tuorũ reddita. lectionis fructũ
etorationis ostende. Nicħl enĩ in hoc secreto
magis agere debes quã animã diuinis eloqͥis
pascere: &e quantũ ei ꝑtotã sufficere possit di¬
em. hoc eam uelut cibo pinguiore saciare. Ita scͥp¬
turas scãs lege. ut semꝑ memineris dei iia uerba

Expanded text:
tandum sit ; debet tamen aliquis esse determinatus tandum sit ; debet tamen aliquis esse determinatus et constitutus horarum numerus, quo plenius Deo vaces, et qui te ad summam animi intentionem velut quadam lege contineat. Optimum est ergo huic operi matutinum deputari tempus, id est meliorem diei partem, et usque ad horam tertiam animam quotidie in coelesti agone certantem, hoc velut spiritualis quodam palaestrae exerceri gymnasio. His tu per singulos dies horis in secretiori domus parte ora, clauso cubiculo tuo. Adhibe tibi etiam in Urbe solitudinem, et remota paulisper ab omnibus, propius Deo jungere; aspectuique tuorum reddita, lectionis fructum et orationis ostende. Nihil enim in hoc secreto magis agere debes, quam animam divinis eloquiis pascere, et quantum ei per totam sufficere possit diem, hoc eam veluti cibo pinguiore satiare. Ita Scripturas sanctas lege, ut semper memineris Dei illa verba
Abbreviated transcription (Latin):
abeisq suꝑari. Aquo eñi quis suꝑatur: huius
et seruus est. Quid enĩ hac animi seruitute in
digniꝰ. quidue turpius. quã cũ in eo aut dñat᷑
odiũ. aut regnat inuidia: Qũa cũ eum aut
auaritia possidet. aut captũ ira tenet. uel cer¬
te cet̾a sibi uitia uindicant: Nonẽ qd̾ sibi ali¬
quis de nobilitate gen̾is blandiat᷑. si ex meliori
parte sit famulus. Muito in digniꝰ est. mente
seruire quã corpore. Suꝑfluũ arbitror te mo¬
nere. quã parca in procedendo debeas ẽe. quã
rat᷑a. cũ te hoc etiam secularis ab infantia ho¬
nestas docuerit. et facue inteuigas io tibi
multo magis in hac uita ẽe seruandũ. quã maxi¬
me secretũ decet. Iilud aminoneo. ut ipsis qͦq
salutationib. que tibi incubiculo tuo exhi¬
bende sunt. certissimũ modũ ponas. Nonsint
nimie. neq cotidiane: ne non tam offitiũ. quã
ueniat. cũq tibi inlege dñi die ac nocte medi¬

Expanded text:
ab eisque non superari: a quo enim quis superatur, hujus ab eisque non superari: a quo enim quis superatur, hujus et servus est . Quid enim hac servitute animi indignius, quidve turpius, quam cum in eo aut dominatur odium aut regnat invidia? quam cum eum aut avaritia possidet, aut captum ira tenet, vel certe caetera sibi vitia vindicant? Non est quod sibi aliquis de nobilitate generis blandiatur, si ex meliore parte fit famulus: multo est indignius mente servire, quam corpore. Superfluum arbitror te monere, quam parca in procedendo debeas esse, quam rara; cum te hoc etiam saecularis ab infantia honestas docuerit, et facile intelligas, id tibi multo magis in hac vita esse servandum, quam maxime secretum decet. Illud admoneo, ut ipsis quoque salutationibus, quae tibi in cubiculo tuo exhibendae sunt, certissimum modum ponas: non sint nimiae, neque quotidianae, ne non tam officium quam iveniat, cum tibi in lege Domini die ac nocte medi
Abbreviated transcription (Latin):
rari. qui dixit. quãdiu fecistis uni ex his fr̾ibus
meis minimis. mͥ fecistis. Tibi uͦ maxime. dum
improposito maturescat animus. ab om̃ib occu¬
pationib recedendũ est: et om̃e studiũ om̃isq
cura in ordinandis morib exhibenda. Quibus
ita uacare debes. & totã occupare mentẽ: ut ne
diuitẽ te sentias ee nec dnãm. Nobilitatis ad hoc
tantũ memineris. ut cũ claritate gen̾is. morũ
scĩtate cont̾ẽdas. et cũ nobilitate corporiᷤᷤ. animi
uirtute nobiliter proficias: magisq illa no¬
bilitate głieris. que filios dĩ et cohtredes. xp̃i
facit: ad quã si semꝑ aspicias dũ credis gaudiũ
te habere. qd̾ maius est. desinis de eo qd̾ minus
est głari. Om̃is illa preclari genis dignitas. et
illustre anitii sanguinis decus. ad animum
transferant᷑. Iue clarus. ille sublimis. ille sit no¬
bilis: ille tunc integr̃a nobilitatẽ suam ser¬
uare se putet: si de dignetur seruire uitiis.

Expanded text:
rari, qui dixit, Quodcumque fecistis uni ex his fratribus rari, qui dixit, Quodcumque fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Tibi vero maxime dum in proposito maturescat animus, ab omnibus occupationibus recedendum est, et omne studium, omnisque cura in ordinandis moribus exhibenda. Quibus ita vacare debes, et totam occupare mentem, ut non divitem te sentias esse, nec dominam. Nobilitatis ad hoc tantum memineris, ut cum claritate generis morum sanctitate contendas; et cum nobilitate corporis animi virtute nobilior proficias; magisque illa nobilitate glorieris, quae filios Dei et cohaeredes Christi facit. Ad quam si semper inspicias, dum credis gaudium te habere quod majus est, desinis de eo quod minus est gloriari. Omnis ista praeclari generis dignitas, et illustre Anicii sanguinis decus, ad animam transferantur. Ille clarus, ille sublimis, ille sit nobilis; ille tunc integram nobilitatem suam servare se putet, si dedignetur servire vitiis,
Abbreviated transcription (Latin):
s regendũ est. Sint gͦ mod̾ata et sc̃a. simplicia
in om̃i mentis humilitate ieiunia : que ita at¬
tenuerĩt corpus ne animã eleuent: ne res hu¬
militatis gignat suꝑbiam. et uitia de uirtute
nascantur. Ego inqͥt. cũ mͥ molesti essent. indue¬
bar cilicio. & humiliabã in ieiumo animã meã.
Uestis abiectio. cibi uilitas. ieiuni lassitudo. ex
tinguere debent. ñ nutrire suꝑbiam. Que res
medicine uulnus faciat: & inde sana ledat q̃q.
unde iam lesa curanda st̃ . Aut que suꝑ erit speˢ
abstinentia tua pauꝑum refectione sit gratior.
Dñs loquitur per propħam. miscdiã uolo et ñ
sacrificiũ. In euãgłio. xp̃i uerba legimus. Beati
misericordes: qm̃ ipsi miscd̃iam consequentur.
S hãc queso curã uice tua auia. mat̾q suscipiãt::
ille has partes prote agant:. ille thesaurũ tuum
incelũ leuent: illarũ sit esurientes alere cybo.
uestire nudos. uisitare infirmos. ꝑegrinos tec

Expanded text:
sed regendum est. Sint ergo moderata sancta, et simplicia sed regendum est. Sint ergo moderata sancta, et simplicia in omni mentis humilitate jejunia, quae ita attenuent corpus, ne animum elevent, ne res humilitatis gignat superbiam, et vitia de virtute nascantur. Ego, inquit, cum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . Vestis abjectiostinguere debent, non nutrire superbiam. Quis rem medicinae vulnus faciat, et inde sana laedat quaeque, unde jam laesa curanda sunt? aut quae supererit spes abstinentia tua pauperum refectione sit gratior. Dominus loquitur per prophetam, Misericordiam volo, et non sacrificium : in Evangelio Christi verba legimus, Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Sed, quaeso, hanc curam vice tua avia materque suscipiant; illae has partes pro te agant, illae thesaurum tuum in coelum levent. Illarum sit esurientes alere cibo, vestire nudos, visitare infirmos, peregrinos tect
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ e̾e om̃e qd̾ uidetur: Hoc idẽ. & decre¬
pitus senex sentire potest. cui conuenit dice
cũ propħa. Dies mei sicut umbra declinauert᷑.:
sens est uita ista magnipandit᷑. qͥd infuturo dic¬
turi sumꝰ. ubi maore eternitatis scientia trans¬
reuoluens. et breuitatẽ uite huiꝰ eternitatis
contẽplatione despiciens. ipsũ quoq cont̾e p¬
tum mundi maiore animi uirtute contẽp¬
di gła fimenda ẽ. Iuũ in quã diem. quẽ sal¬
uator diluuio cõparauit. qui multos fallaci
securitate aeceptos fuitiuo ut ait apłs cõpre¬
hendet aduentu. Qũẽ beatus quoq petrus de¬
scribens. ait. Adueniet aũt dies dñi. ut fur: in
quo celi magno impetu transibunt: ei ementa

Expanded text:
incertum esse omne quod videtur? Hoc idem et decreincertum esse omne quod videtur? Hoc idem et decrepitus senex sentire potest; cui convenit dicere cum propheta: Dies mei sicut umbra declinaverunt, aesens est, vita ista magni penditur; quid in futuro dicturi sumus, ubi majori aeternitatis praesentia, transrevolvens, et brevitatem vitae hujus aeternitatis contemplatione despiciens, ipsum quoque contemptum mundi, majori animi virtute contemndi gloria finienda est. Illum, inquam, diem, quem Salvator diluvio comparavit: qui multos fallaci securitate deceptos, furtivo, ut ait Apostolus, comprehendet adventu . Quem beatus quoque Petrus describens ait: Adveniet autem dies Domini sicut fur: in qua coeli magno impetu transibunt. Elementa
Abbreviated transcription (Latin):
tos memoria nr̃a retinet. inmaximis honorib.
ac diuitiis constitutos. repente de sumo illo
potentie fastigio cocidisse: & eos qui tumore
elati. aliud quiddã quã homines se e̾ẽ putabãt:
exitu suo tandẽ docusse nos qͥd fuerint. Quid
enĩ in hoc mundo stabile: Quid uͦ firmũ est:
Quid porro ñ breue & incertũ. et casui ñ serui¬
ens: Qualȩ illud bonũ est. qd semꝑ timeas amit¬
tere. qd̾ uel auferendũ abste metuas. uel ate re¬
linquendũ scias: Nam et si nullo eripiatur
casu. uel morte certe ꝑdendũ est. Et siuita nr̃a
tendatur ꝑ mille annos. et ad extremũ illum
totius diem etatis. cotidiana delitiarũ uolup¬
tate ueniamus. quale hoc queso du est qd̾ fi¬
ne deletur: Aut quis illiꝰ uoluptatis fructus ẽ.
que statim ut cessauerit. uidebitur tibi ñ fu¬
isse: Age iam transactũ uite tempus animo
reuolue. Nonne uidebitur tibi umbra q̃dã
fuisse qd̃ transi it. & ad instar somni tenuis.

Expanded text:
tos memoria nostra retines in maximis honoribus tos memoria nostra retines in maximis honoribus ac divitiis constitutos, repente de summo illo potentiae fastigio concidisse; et eos qui tumore elati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint! Quid enim in hoc mundo stabile? quid vero firmum est? quid porro non breve et incertum, et casui non serviens? quale istud bonum est, quod semper timeas amittere, quod vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam etsi nullo eripiatur casu, vel morte certe perdendum est. Et si vita nostra tendatur per mille annos, et ad extremum illum totius diem aetatis quotidiana deliciarum voluptate veniamus; quale hoc, quaeso, diu est, quod fine deletur? aut quis illius voluptatis fructus est, qui statim ut cessaverit, videbitur tibi non fuisse? Age, jam transactum vitae tuae tempus animo revolve. Nonne videbitur tibi umbra quaedam fuisse, quod transiit, et instar somnii tenuis
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ premii tui. si tamen consid̾ari potest.
qͥcquid ĩ mensũ est. Post abscessũ anime. post car¬
cinis int̾itũ. post fauillas et cynerẽ in meliorẽ
statũ uirgo reparanda es: mandatũ terre corpus.
om̃ib que retribuit tibi: Quid tanto remu¬
n̾atore. dignũ facies: Aut qũe laborẽ durum
putabis: cuius tanta sunt preima: Unde beatꝰ
apłs. Nulle inqͥt sunt. condigne passiones huiꝰ
temporis. ad futurã głam que reuelabit᷑ in no¬
bis. Quid enĩ dignũ uel facere. uel pati possu¬
mus. inbreui hoc tẽpore uite nr̃e. cũ id immor
ue tribulationis nr̃e. supramodũ in sublum¬
tate. et̾nũ głe pondus oꝑatur in nobis. Respu¬
antur honores. despitiant᷑ diuitie. ipsa quoq
uita nr̃a martyrii amore contẽpnatur. Ꝙ hec
om̃ia. etiam si pro et̾nitatis premio ñ darentur:
ẽent tam̃ quandoq ꝑitura. Amutunt etiam
hec illi qui semꝑ cupunt possidere. Quã mui¬

Expanded text:
nitudinem praemii tui, si tamen considerari potest nitudinem praemii tui, si tamen considerari potest quidquid immensum est. Post abscessum animae, post carnis interitum, post favillas et cinerem, in meliorem statum virgo reparanda es. Mandatum terrae corpus omnibus quae retribuit tibi ? quid tanto remuneratore dignum facies? aut quem laborem durum putabis, cujus tanta sunt praemia? Unde beatus Apostolus, Nullae, inquit, sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quid enim dignum vel facere vel pati possumus in brevi hoc tempore vitae nostrae, cum id immortve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Respuantur honores, despiciantur divitiae, ipsa quoque vita nostra martyrii amore contemnatur. Et haec omnia, etiamsi pro aeternitatis praemio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc illi qui semper cupiunt possidere. Quam mul
Abbreviated transcription (Latin):
spũalib stimuł sẽꝑ aĩmꝰ. ÷ maiore cotidie ardore
renouandꝰ. Orationis instantia. illuminatiolectio¬
mł. sollicitudo uigiliarũ. & dutrna et nocturna
eius incitamenta sint. slichil enĩ in hoc proposito
gaudet. & crescit. cessatione torpescit. et deficit.
Cotianis ac recentibus uirtutũ incrementis.
transacto. s de reliquo metiendũ est. Quãdiu
in hoc sumus corpore nũquã nos ad ꝑfectũ uenis¬
se credamꝰ. sic enĩ melius ꝑuenit᷑. Tam diu ñ rela
bimꝰ retro. quãduu ad pͥora contendimꝰ. At ubi ce¬
ꝑimꝰ stare descendimꝰ. nostrũq non progredi iam
reuerti est. Cesset om̃is ignauia. et inutilis de pre¬
t̾ito labore securitas. Si uolumꝰ ñ redire. currendũ¬
dũ est. Beatus apłs dedie indiem uiuens deo. nec
bat. fr̃s ego ñ mearbitror cõprehendisse aliquid᷑
unũ aut. que quid̃e sunt retro obliuiscens ad ea
uͦ que sunt priora extendens me: addestinatũ ꝑ¬
sequiar brauiũ suꝑne uocationis dĩ. Si beatus

Expanded text:
ualibus stimulis semper animus, et majori quotidie ardore renovandus. Orationis instantia, illuminatio lectionis, sollicitudo vigiliarum, et diurna, et nocturna ejus incitamenta sunt. Nihil enim in hoc proposito gaudet et crescit: cessatione torpescit, et deficit. Quotidianis ac recentibus virtutum incrementis mtransacto, sed de reliquo metiendum. Quamdiu sumus in hoc corpore, numquam nos ad perfectum venisse credamus: sic enim melius pervenitbimur retro, quamdiu ad priora contendimus: at ubi coeperimus stare, descendimus; nostrumque non progredi, jam reverti est. Cesset omnis ignavia, et inutilis de praeterito labore securitas. Si volumus non redire, currendum est. Beatus Apostolus de die in diem vivens Deo, non atres, ego me non arbitror conprehendisse; adhuc unum autem, quae quidem retro sunt obliviscens, ad ea vero quae sunt priora extendens me, ad destinatum persequor, ad bravium supernae vocationis D
Abbreviated transcription (Latin):
lati. Neq eñĩ conuenit infiliis dei. qui fons ip
se iustitie ẽ. peccati maculã repperiri. In me¬
uis infinita uos cingat peccantiũ multitudo
et in numera sint exempla uitiorũ. uos tñ ita celes¬
tis natiuitatis memores ẽẽ debetis: ut int̾ malos
uiuentes. omne malũ uincatis. Int̾ quos luce¬
tis ait. sicut lummnaria in hoc mundo. Et rur¬
sũ in euãgłio legimꝰ. Tunc iusti fulgebunt sic̃
sol. in regno patris eorũ. Comparatur uita pre¬
mio. ut qui infuturo solis fulgore donandist̃.
hic iam simili iustitie claritate resplendeant:
et infideliũ cecitatẽ oꝑib scĩtatis illuminent.
Huic loco ille sensus aptandus est. quẽ ad corin¬
thios idem apłs asserens ait. Aua claritas soli̾.
alia claritas lune: alia claritas stellarũ. Stel¬

Expanded text:
lati. Neque enim convenit in filiis Dei quia ipse est lati. Neque enim convenit in filiis Dei quia ipse est fons justitiae, peccati maculam reperiri. In mevis infinita vos cingat peccantium multitudo, et innumera sint exempla vitiorum; vos tamen ita coelestis nativitatis memores esse debetis, ut inter malos viventes omne malum vincatis. Inter quos lucetis, ait, sicut luminaria in hoc mundo. Et rursum in Evangelio legimus, Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . Comparatur vita praemio, ut qui in futuro solis fulgore donandi sunt, hic jam simili justitiae claritate resplendeant, et infidelium caecitatem operibus sanctitatis illuminent. Huic loco ille sensus aptandus est, quem ad Corinthios idem apostolus disserens ait, Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum: stel
Abbreviated transcription (Latin):
Qd tunc utiq nasci solet. cũ aut iniqua sunt q̃
ubentur: auit itibentis minus digna ꝑsona est.
Quid tͥgu̾isam̃ incassũ. et precipienti nature
rã nouit uiriũ nr̃arũ. quã qui ipsas nobis
luit imꝑare qta iustus est: nec dã pnaturus
Sequitur. Ut sitis irreprehensibiles et simpli¬
ces. Ad omnẽ morũ ꝑfectionẽ. unũ hoc suffic̾e̾
ubũ potest. qd̾ eciã in ep̃o ds eligendo queri ui¬
bet. Quã eñĩ circũspecta uita est. quã sc̃a. est.
que nichil reprehensionis incurrit: Quis aut̃
sanctior potest tͥe̾: quã qui uere simplicitatis
uirtutẽ tenens. ñ quã aliud corde premit. ali¬
ud ore uultuq mentitur: Sicut filid̾i ĩ ma¬
ciuati. Non est exhortatio uehem̃tior: quã qd̃
nos scriptura aiuina di filios uocat. Quis eñi
ñ erubescat. & metuat tanto patre agere aliqͥd
indignũ. ut qui dr̃ filius. ipse efficiatur ui¬
tii seruis: & idcirco ad iungit. ut simꝰ ĩ macu¬

Expanded text:
quod tunc utique nasci solet, cum aut iniqua sunt quae quod tunc utique nasci solet, cum aut iniqua sunt quae jubentur, aut jubentis minus digna persona est. Quid tergiversamur incassum, et praecipienti opponimus mensuram virium nostrarum, quam qui ipsas vires luit imperare, qui justus est; nec damnaturus ho. CAPUT XVII. Sequitur, Ut sitis irreprehensibiles et simplices. Ad omnem morum perfectionem unum hoc sufficere verbum potest; quod etiam in episcopo eligendo Deus quaeri jubet. Quam enim circumspecta vita est, quam sancta est, quae nihil reprehensionis incurrit! Quis autem sanctior potest esse, quam qui verae simplicitatis virtutem tenens, nunquam aliud corde promittit, aliud ore vultuque mentitur? Sicut filii Dei immaculati. Non est exhortatio vehementior, quam qua nos Scriptura divina filios Dei vocat. Quis enim non erubescat et metuat tanto Patre agere aliquid indignum, ut qui dicitur Dei filius, ipse efficiatur vitii servus? Et idcirco adjungit, Ut simus immacu
Abbreviated transcription (Latin):
cimus benefitio. tante ac tam illustris potestatis
imꝑiũ. maxtine cũ ñ iubentis queritur cõmodũ.
mos dñi reclamamus et dicimus. Dirũ est. ardu¬
um est: ñ possumus. homines sumꝰ. fragilicatne
circũdam̃. Ocecã insaniam: oꝓfanã temeritatẽ.
Dupplici ignorantia accusamus dnm̃ scientie.
ut uideatur nescire qͥd fecit. nescire qd̾ iussit. qͣsi
oblitus tragilitatitis humane cinus auctor ipse
est. imposuerit homini mandata que ferre ñ
possit. Simulq pronefas. ascribimus iniquata¬
tẽ iusto. pio crudelitatẽ. dũ eum pͥmo impossibi¬
lraliquid precepisse conquerim᷑ deinde ꝓhis dãp¬
nandũ ab eo putamꝰ hominẽ que uitare ñ potu¬
it: ut qd̾ suspicari sacruegũ est uideat᷑ d̾s ñ tam
salutẽ nrãm quesisse. quã penã. Itaq apłs sciens¬
adño iustitie. & maiestatis nichil impossibile
ẽe preceptũ: aufert anobis uitiũ murmurandi

Expanded text:
cimus beneficio, tantae ac tam illustris potestatis cimus beneficio, tantae ac tam illustris potestatis imperium: maxime cum non jubentis quaeritur commodum, n os Domini reclamamus et dicimus: Durum est, arduum est, non possumus, homines sumus, fragili carne circumdamur. O caecam insaniam! O profanam temeritatem! Duplicut videatur nescire quod fecit, nescire quod jussit; quasi oblitus fragilitatis humanae, cujus auctor ipse est, imposuerit homini mandata quae ferre non possit: simulque, proh nefas! ascribimus iniquitatem justo, pio crudelitatem, dum eum primo impossibile aliquid praecepisse conquerimur, deinde pro his damnandum putamus hominem ab eo quae vitare non potuit; ut, quod etiam suspicari sacrilegium est, videatur Deus non tam salutem nostram quaesisse, quam poenam. Itaque Aposa Domino justitiae ac majestatis nihil impossibile esse praeceptum, aufert a nobis vitium murmurandi;
Abbreviated transcription (Latin):
cula ac parua contẽpnere. s imꝑantis in om̃ib
maiestatẽ aspicere. Hullũ quippe mandatũ cli
contẽptibile. nobis uideri potest: si eius semper
cogitemꝰ auctorẽ. Sine murmuratione. & hesi¬
tatione. Uiles et ignobiles anõs. palã contẽpni
uidemꝰ asctinilis. eisq admintina queq p̃cepta
mittit᷑: quantoq potentiores dñi. tanto serui ad
obedientiam proniores sunt. Cũq sepe difficili¬
Ma precipiunt. libentiꝰ audiunt᷑. Certe ad regiᷤᷤ
tmpiũ. ita om̃s patati sunt. & in procinctu obe¬
dientie constituti. ut etrã optent iubeti. Nonso¬
lũ bene merititros ẽẽ secredunt. si iussa fecerint̾. s
tanquã iam meruissent qd̾ uissi st̃. ita prodignita¬
te precipientis. seruttiũ beneficii loco ducit᷑. No
estimabilis potestas. sacras litta̾s. & uere ad orandos
preciptorũ suorũ apices mittit: et ñ statim cum
gaudio ac ueneratione suscipimꝰ. nec pro sumo au¬

Expanded text:
cula ac parva contemnere, sed imperantis in omnibus cula ac parva contemnere, sed imperantis in omnibus majestatem aspicere. Nullum quippe mandatum Dei contemptibile nobis videri potest, si ejus semper cogitemus auctorem. Sine murmuratione et haesitatione. Viles et ignobiles dominos palam contemni videmus a servulis: eisque ad minima quaeque praecepta mittitur: quantoque potentiores domini, tanto servi ad obedientiam proniores sunt: cumque difficiliora praecipiunt, libentius audiuntur. Certe ad regis imperium, ita omnes parati sunt, et in procinctu obedientiae constituti, ut etiam optent juberi. Et non solum bene merituros esse se credunt, si jussa fecerint, sed tamquam jam meruissent quod jussi sunt, ita pro dignitate praecipientis servitium beneficii loco ducitur. Noaestimabilis potestas: sacras litteras et vere adorandos praeceptorum suorum apices mittit, et non statim cum gaudio ac veneratione suscipimus: nec pro magno du
Abbreviated transcription (Latin):
amalis fructib ñ grauemur: qui dãpnandi su¬
mus. siabonis steriles manserimus. Iuxta hanc
intelligentiam. abscidet pat̾ omnẽ palmitem
fructũ ñ ferentẽ infilio: et qui acceptũ talen¬
tũ insudario abscondit: quasi inutilis seruus
et nequã. d̾apnatur adño. Nec minuisse solũ.
s ñ auxisse culpabile ẽ. Non id̾o aliqua putes
contẽpnanda ẽẽ mandata. quia leuiora sunt.
Tam enĩ maxima illa. quã minima adño imꝑa¬
ta funt: et contẽptus cuiusq precepti. p̃cipien¬
tis inuiria est. Unde beatus pauilus clamat et
docet. Omĩa facite sine murmuratione. & hesi¬
tatione: ut sitis irreprehensibiles et simplices
sicut filii dei immaculati in medio nationis
semus. Omĩa inquit facite. slon enĩ quasi ad
arbitriũ nr̃m quedã exmandatis dei debemꝰ
eligere. s generaliter uniuersa cõplere
nec aliqua precepta eius quasi uila munuᷤ¬

Expanded text:
a malis fructibus non gravemur, qui damnandi sua malis fructibus non gravemur, qui damnandi sumus si a bonis steriles manserimus! Juxta hanc intelligentiam abscindet Pater omnem palmitem fructum non ferentem in Filio; et qui acceptum talentum in sudario abscondit, quasi inutilis servus et nequam damnatur a Domino: nec minuisse solum, sed et non auxisse culpabile est. Non ideo aliqua putes contemnenda esse mandata, quia leviora sint: tam enim maxima illa, quam minima, a Deo imperata sunt; et contemptus cujuscumque praecepti, praecipientis injuria est. Unde beatus Paulus clamat et docet: Omnia facite sine murmuratione et haesitatione; ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati in medio nationis semus. Omnia, inquit, facite. Non enim quasi ad arbitrium nostrum quaedam ex mandatis Dei debemus eligere, sed generaliter universa complere; nec aliqua praecepta ejus quasi vilia munus