comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nibus : unde dicitur.
terribilis ut castrorum
acies ordinata: Sĩquidẽ
terribilis suis facta uir¬
tutibus. ut castrorum
acies ad modum ordinata:
fulta prȩsidiis Pulchra
ut luna. immo pulchrior
quam luna: quia iam
sine defectu sui choru¬
scat celestibus illustrata
silgoribus Electa ut
sl fulgorẽ uirtutum :
quia ipse eam elegit
sol iustitiȩ ut nasceret᷑
exea. Ad cuius profecto
exquias quantum fas est
qere. famulabantur
aigli: & uniuerse cȩlors
ingratulabantur curie:
cimirum. quia honor
naernus eius est qui
st natus ex ea: quem
om̃is cęlorũ ordo uene¬
ratur. & ad orat suꝑ se
eleuatũ. cum patrẽ in
sede maiestatis dĩ Legimꝰ
ergo quã sȩpe ad funera

Expanded text:
nibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus enim quam saepe ad funera
Abbreviated transcription (Latin):
Etenim que propter officum
uencrat inherebat officio. mãsit
tribus mensibz. non ꝙ domus
cam delectaret aliena. sed quia
frequc̃tius inderi in publico dif¬
plicebat. Didicistis nirgines pu

Expanded text:
etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ israhelꝰ uoce magna
dicens Benedictus dñs. qui
dedit requiem populo suo
isrł: iuxta om̃a quȩ loquũt᷑
est Non cẽcidit ne unus

Expanded text:
esiae Israel voce magna, dicens: Benedictus Dominus, qui dedit requiem populo suo Israel, juxta omnia quae locutus est: non cecidit ne unus
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil de enoch & heliae
postquã rapti sunt uitȩ
felicitate commendat : cun¬
ctis liquido scientib beate
eos uiuere quos dñs hinc
& in futurũ seruandos uo¬
luit rapere: Quid ergo

Expanded text:
Nihil de Enoch et Eliae, postquam rapti sunt, vitae felicitate commendat, cunctis liquido scientibus eos beate vivere, quos Dominus hinc et in futurum servandos voluit rapere. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tate senissimȩ coniugis
successionẽ uotiui germi¬
nis desperass&e: omnipo¬
tentis dĩ cura ꝑ angelum
ꝓmittitur nasciturus:
Et bene senissimis paren¬
tibus nouus filius datur:
qui se nescenti labentiq
mundo unigenitũ dĩ ad
spẽ futurȩ iiuentutis
ostenderet Quid illud.
quanto.ẽ: stupore miran¬
dũ. quod zacharias ipse.
dũ pręcursorẽ salutaris
uerbi concipiendũ. senili
aluo paulo tardius ere¬
dit. Silentio repentinae
taciturnitatis obmutuit:
nec pristinũ loquendi re¬
cepiss&e usum: Nisi nomen
pueri quo uocandus ess&e

Expanded text:
tate senissimae conjugis successionem votivi germinis desperasset, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui senescenti labentique mundo Unigenitum Dei ad spem futurae juventutis ostenderet. Quid illud, quantoque est stupore mirandum, quod Zacharias ipse, dum praecursorem salutaris Verbi concipiendum senili alvo paulo tardius crederet, silentio repentinae taciturnitatis obmutuit, nec pristinum loquendi recepisset usum, nisi nomen pueri, quo vocandus esse
Abbreviated transcription (Latin):
minatrix. siue illumina¬
RIA. inter fluctiuagas un¬
das pelagi nobis fide ac
morib sequenda ẽ ne mer¬
gamur undis diluuii. sed
ꝑeam illuminemur ut
xp̃m natũ ex ea ꝓsalute
totius mundi credamus.

Expanded text:
maris, sive illuminaria, inter fluctivagas undas pelagi, fide ac moribus sequenda est, ne mergamur undis diluvii; sed per eam illuminemur, ut Christum natum ex ea pro salute totius mundi credamus.
Abbreviated transcription (Latin):
martyrũ nomen: qui per
diuersa tormentorũ genera.
xp̃i passionẽ non lassescentis
precordiorũ mentib imita¬
bantur Alii ferro ꝑempti.
Alii flammis exusti: Alii fla¬
gris uerberati. Alii uectib
ꝑforati. Alii cruciati patibu¬
riculo: Alii uiui decoriati.
Alii uinculis mancipati: Alii
linguis priuati. Alii lapidib
obruti: Alii frigore affucti.
Alii fame cruciati: Alii ue
truncatis manibus. siue e¬
teris cęsis membris. specta¬
culũ contumeliȩ in popu¬
lis nudi propter nomen d
portantes Hi sunt trium̃¬
phatores & amici dĩ. quii
contẽpnentes sceleratorun
iussa principũ: modo coro¬
nantur & accipiunt palma
laborum. quia fundati erar
supra firmã petrã. idest xp̃s
De talib & huiusmodi. apłs
mente compunctus ingemi¬
scens ait Sc̃ĩ ludibria &̃

Expanded text:
n, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibubjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria
Abbreviated transcription (Latin):
mine iħu xp̃i nazareni :¬
surge & ambula: Quid
hac humilitate subłimue
Quid hac pauꝑtate locu-¬
pletius Non habet prȩ-¬
sidia pecuniȩ. sed habet
dona naturȩ Quẽ debi¬
lẽ edidit mater ex utero:
Et qui imaginẽ cęsaris in
nummo non dedit: ima¬
ginẽ xp̃i in homine re-¬
formauit: Huius autem
thesauri opibus. non solũ
ille adiu̾tus est cui gres¬
sus est redditus : sed etiã
quinq milia uirorũ. quȩ
tunc ad exhortationem
apłi : ob eiusdẽ curationiᷤᷤ¬
crediderunt: Et ille pau¬
per qui non habebat qđ
petenti daret: tantã de¬
dit diuinȩ gr̃aȩ largitatẽ.:
ut quẽ admodum unum
hominẽ redintegrat in
pedibus. s sic tot milia

Expanded text:
mine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationcrediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia
Abbreviated transcription (Latin):
ualde congruũ. ualde
commodũ  & maxime
xp̃ianis omnib appe¬
tendũ: ut unusquisq de¬
ficere non delectetur
in peius. sed om̃s ꝓficere
studeamus in melius:
Ar̾bores sumus fr̃s. in agro
dñico constitũtȩ: ds̃ est
autẽ nr agricola Ille
nos cõpluit. ille colit:
pse fecunditatẽ donat.
ipse fructificandi gr̃am
subministrat: Pluuia
dĩ est : sermo sc̃ȩ p̃dicati¬
onis: Cultura dĩ est: in¬
fusio gr̃ȩ sp̃ualis De igit᷑
prȩcepto nos compluit
ad iutorio colit: Pum
compluits aufert a nob
ignorantiȩ siccitatẽ. dũ
colit bene uiuendi con¬
dõnat ubertatẽ: Dum
pluit: terrã nr̃i cordis
irrigat: Dũ uero colit.
de ipsa terra spinas &
tribulos mundanȩ cupi¬
ditatis extirpat: Debemꝰ

Expanded text:
alde congruum, valde commodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debem
Abbreviated transcription (Latin):
uit ubi scriptũ est. ego dixi
dii estis. Si illos dixit deos ad
quos sermo dĩ factus est &¬
non potest solui scriptura.
quẽ pat̾ scĩficauit & misit
inmundũ: uos dicitis qr blas¬
phemas qr dixi filius dĩ sum:
Si sermo dĩ factus est adho¬
mines ut dicerentur du.
ipsũ uerbũ dĩ qđ est apud
dm̃. quomodo non est ds a
Si ꝑsermonẽ dĩ fiunt homineᷤᷤ
dii.si participando fiunt dii.
unde. participant non est
¶s. si lumina illuminata dri
sunt: lum̃ qđ illuminat ñ
est dõ Si calefacti quodã¬
modo igne salutari dii effi¬
ciuntur. unde calefiunt non
est ds. Accedis ad lumen .i.
illuminaris: & inter filios dĩ
numeraris Si recedis alumi¬
ne: obscuraris. & in tenebris
computaris Illud tam̃ lum̃
nec accedit adse: qr non re¬
cedit a se: Si gͦ uos deos facit
sermo dĩ. quomodo non est
filiũ suũ: & misit inmundũ:
Forte aliquis dicat: Si pater
eũ scificauit.: ergo aliquando
non erat sc̃s. Sic sc̃ificauit

Expanded text:
vit, ubi scriptum est: Ego dixi, vit, ubi scriptum est: Ego dixi, dii estis. Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus estsolvi Scriptura: quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii, si participando fiunt dii, unde participant non est Deus? Si lumina illuminata dii sunt, lumen quod illuminat non est Deus? Si calefacti quodammodo igne salutari dii efficiuntur, unde calefiunt non est Deus? Accedis ad lumen et illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, quomodo non est Filium suum, et misit in mundum. Forte aliquis dicat: Si Pater eum sanctificavit, ergo aliquando non erat sanctus? Sic sanctificavit,
Abbreviated transcription (Latin):
De bono oꝑe non lapidamus
te: sed de blasphemia: Et qr
tu homo cũ sis: facis te ipsũ
dm̃ Ad illud hoc respondertꝰ
quod dixerat. ego & pat̾ unũ
sumꝰ. Eece iudȩi intellexerunt
qđ arriani non intelligunt:
deo enĩ irati sunt qm̃ sensert̃
non posse dici. ego & pat̾ unũ
sumus: Nsi ubi ȩqualitas est
patris & filii dñs autẽ uidete
quid responderit tardis. Ui¬
dit eos non ferre splendorẽ
ueritatis. & eos tẽperauit in
uerbis: Nonne scriptũ ẽ in
lege ur̃a id est uobis data
bus: ego dixi di estis. Et legẽ
appeilauit dñs generaliter
omnes illas scripturas. quã¬
uis alibi specialit̾ dicat le¬
gẽ. a ꝓpħis eã distinguens
sicuti est : lex & ꝓpħȩ usꝙ
ad iohannẽ: Et in his duob
p̃ceptis : tota lex pendet &
ꝓphȩ. Aliquando autẽ i
tria distribuit easdẽ scriꝑ¬
turas ubi ait. oportebat im¬
pleri om̃ia quȩ scripta sunt
in lege & ꝓpħis : & psalmis
de me: Nunc uero etiã psal¬
mos legis nomine nuncupa¬

Expanded text:
damus te, sed de blasphemia, et quia tu, homo cum sis, facis teipsum Deum. » Ad illud responderunt quod dixerat: « Ego et Pater unum sumus. » Ecce Judaei intellexerunt quod Ariani non intelligunt. Ideo enim irati sunt, quoniam senserunt non posse dici: « Ego et Pater unum sumus, » nisi ubi aequalitas est Patris et Filii. Deus autem videte quid responderit pravis. Videt eos non ferre splendorem veritatis, et eos tentavit in verbis. « Nonne scriptum est in lege vestra, » id est vobis data, bus: « Ego dixi: Dii estis. » Et legem appellavit Dominus generaliter omnes illas Scripturas, quamvis alibi specialiter dicat legem, a prophetis eam distinguens, sicuti est: « Lex et prophetae usque ad Joannem . Et in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Aliquando autem in tria distribuit easdem Scripturas, ubi ait: Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege, et prophetis, et psalmis de me . Nunc vero etiam psalmos legis nomine nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
patris & filii. ne forte cum
hit manũ patris ipsũ filiũ
dictũ acceperimꝰ: incipiat
carnalis cogitatio etiã ipsiuꝰ
filii quęrere filiũ. quẽ simi¬
lit̾ credat xp̃i manũ: Ergo
nemo rapit de manu pa¬
tris mei. hoc est nemo ra¬
pit michi Sed ne forte ad¬
huc titubes. audi quod seqͥt᷑
Ego & pat̾ unũ sumꝰ huc usq ã
iudȩi tolerare potuerunt.
audierunt. ego & pat̾ unũ
more suo: duri ad lapides
cucurrerunt: Culerunt la¬
pides ut lapidarent eum :
Dñs qr non patiebatur quod
nolebat pati: & non ẽ pass
nisi qđ uoluit pati: Ad huc
eos lapidare cupientes allo¬
quit᷑: Sustulerunt lapides
iudȩi ut lapidarent illũ:
Respondit eis iħc. Multa oꝑa
bona oftendi uobis ex patre¬

Expanded text:
Patris et Filii; ne forte cum hic manum Patris ipsum Filium dictum acceperimus, incipiat carnalis cogitatio etiam ipsius Filii quaerere Filium, quem similiter credat Christi manum. Ergo, Nemo rapit de manu Patris mei; hoc est, Nemo rapit mihi. 8. Sed ne forte adhuc titubes, audi quid sequitur: Ego et Pater unum sumus. Huc usque Judaei tolerare potuerunt: audierunt, Ego et Pater unum more suo duri, ad lapides cucurrerunt. Tulerunt lapides, ut lapidarent eum. Dominus quia non patiebatur quod nolebat pati, et non est passus nisi quod voluit pati, adhuc eos lapidare cupientes alloquitur. « Sustulerunt lapides Judaei, ut lapidarent illum. Respondit eis Jesus: Multa bona opera ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
hanc asianorum cordib
postea infudit: Nã diu
est quod asia cuncta iã
credidit: Idcirco gͦ prius
ꝓhibuit quod post modũ
fecit: quia tunc in illa
erant : qui saluandi non
erant: Tunc in illa erant.
qui nec dũ ad uitã repa¬
rari merebantur. nec ta-¬
men grauius. de contẽpta
p̃dicatione iudicari: Sub¬
tili gͦ occultoq iudicio.
a quorundã aurib prȩdi¬
catio scã subtrahitur: qr
suscitari ꝑ gram non me
agimus omĩpotentis dĩ
suꝑ nos consilia occulta
timeamꝰ: Ne dum mens
nr̃a exterius fusa. a sua
se uoluntate non reuocat:
Intus contra eã iudex ter¬
ribiliter aduersa disponat:
Quod bene psalmista in¬
tuens ait: Uenite & ui¬
dete opera dñi: quã ter¬
ribilis in consiliis super
filios hominũ Uidit nãq
quod alius misericordit̃
uocat᷑.  alius iustitia exi¬
gente repellit᷑. & quia
irascendo disponit: expa¬
uit quod penetrare non
potuit: Et quẽ non solũ
inuestigabilẽ sed in quib¬

Expanded text:
hanc Asianorum cordibus hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoqua quorumdam auribus praedicatio 259 sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non meragimus, omnipotentis super nos Domini consilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a sua se voluntate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit. Et quem non solum investigabilem, sed etiam in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃i. quia
redẽptor nr̃
in mundum
ꝓ redẽptione
Agentiũ uenit:
cum samaritanos coti¬
die ad fidẽ uocari con¬
spicimꝰ. quid est quod
in predicatione discipłos
mittens dicit. In uiam
gentiũ ne abieritis. &
in ciuitates samaritanoꝵ
ne intraueritis : sed po¬
tius ite ad oues quãe
perierunt domus isrł
Nisi hoc quod exfacti
fine colligimꝰ : quia priuꝰ
soli iudeȩ᷑ uoluit. & post¬
modũ cunctis gentib pri¬
dicari: ut dũ illa uocata
conuerti renueret : pre¬
dicatores scĩ ad uocatioñ
gentiũ ꝑ ordinẽ uenirel
quatinꝰ redẽptoris nr̃i pre¬
dicatio a ꝓpriis repulsa.
gentiles populos quasi ex¬
traneos quereret: & quod
iudeȩ fiebat in testimoni¬
um: hoc gentib gr̃ȩ eẽt
increm̃tum: Erant etiã
tunc qui de iudȩa uocan¬
di essent: & de gentibus
uocandi non essent: Nã
dicante petro legimus.
& prius hebreorũ tria
milia: & postea quinque
milia credidisse Et cum
& tam̃ ipse sp̃c qui prus
prȩdicationẽ ꝓhibuit

Expanded text:
mi, quia Redemptor noster in mundum pro redemptione gentium venit, cum Samaritanos quotidie ad fidem vocari conspicimus, quid est quod in praedicationem discipulos mittens, dicit: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam dicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse . Et cumet tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
medicamenta Nam sicut
arte medicinȩ calida
frigidis. frigida calidis
curantur: Ita dñs nr. con¬
traria opposu it prȩdica¬
menta peccatis: ut lubri¬
cis continentiã. tenacib
largitatẽ: Iracundis man¬
suetudinẽ. elatis p̃ciperet
humilitatẽ. Certe cum
se sequentib noua man¬
data ꝓponeret : Dixit :
Nisi quis renuntiauerit
omnib quȩ possid&: non
potest meus esse. discipłs:
Acsi aperte dicat Qui ꝑ
uitã ueterẽ aliena concu¬
piscitis: per nouȩ conuer¬
sationis studiũ. s& ur̃a lar¬
gimini: Quid uero in
hac lections dicat au¬
diuimus Qui uult post
me uenire: ab neget se¬
ipsum Ibi dicitur ut ab-¬
negemus nr̃a: hic dicit᷑
ut ab negemus nos Et
fortasse laboriosũ non. ẽ.
homini relinquere sua :
sed ualde laboriosũ est
relinquere semet ipsum:
Minus quippe est ab nega

Expanded text:
t arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnega
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitate: quatinus
om̃ĩpotenti dõ. primũ discat
sua impendere: post modũ
mei estis O quanta est
miscđia conditoris nostri
Serui. digni non fuimus:
& amici uocamur: Quanta
est dignitas hominũ esse
amicos dĩ Sed audistis
gloriã dignitatis. audite
& laborem certaminis
Si feceritus quȩ ego p̃cipio
uobis: Amici mei estis. si
ea quȩ prȩcipio facitis
Ac si aperte dicat: Gaude¬
tis de culmine: pensate
quib laborib uenitur
ad culmen Certe dum
filii zebedȩi interuente
matre quȩrerent. ut ui
adextris dĩ & alius asini¬
stris sedere debuissent.
Audierunt Potestis bibe:

Expanded text:
tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum sVos amici mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audier
Abbreviated transcription (Latin):
sipiscunt. ad filios ꝓmissio¬
nis ꝑtinere declaret.
Aliter Salus quȩ olimꝰ iude¬
orum domũ implebat. ho¬
die populo nationũ illuxit:
eoquod & ipse populus fi¬
tus sit abrahȩ : credendo lxuii¬
in eum de quo dicit apłs
Si autẽ uos xp̃i. ergo abra¬
hȩ semen estis Et sicut
alibi dicit. quod ipse abra¬
ham sit pater circumcisio¬
nis non his tantũ qui sunt
excircumcisione: sed & his
qui sectantur uestigia. quȩ
est in prȩputio fidei patris
nr̃i abrahȩ Uenit enim
filius hominis quȩrere
& saluare quod perierat:
Hoc est quod alibi dicit:
Non ueni uocare iustos sed
peccatores Pius sane ma¬
gister. qui murmurantib:
turbis sua mysteria non
dedignetur exponere:adeo
scilic& peccatorũ peniten

Expanded text:
sipiscunt ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae credendo in eum. De quo dicit Apostolus: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Et sicut alibi dicit: Ipse Abraham sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia, quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae . Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores . Pius sane Magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignetur exponere, adeo, scilicet, peccatorum poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
misistis & creditis uerum
eẽ dm̃: ita ẽtiam uerum
patrẽ. hunc uero eundẽ
etiam om̃ipotentẽ: hic enĩ
sym̃boli ordo eẽ monstra¬
tur: Nam licet hoc ipso
quõ uerus ds̃ ꝓbatur. sine

Expanded text:
is et creditis, verum esse Deum, ita etiam verum Patrem, hunc vero eumdem etiam omnipotentem. Hic enim Symboli ordo esse monstratur. Nam licet hoc ipso quo verus Deus probatur, sine
Abbreviated transcription (Latin):
dit & dicit Beati qui
esuriunt & sitiunt iust¬
tiam: qm̃ ipsi saturabunt᷑:
Nichil hȩc efuritio corpo¬
reum. inichil expetit sitis
ista t̾renũ : sed iustitiaȩ
bono desiderat saturari .¬
& in omniũ occultorũ
introducta secretũ. ipso

Expanded text:
t dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& ex malo adqui¬
rere: Atq ita huius modi
homines dũ lucrũ auri
quęrunt: dampnũ salutis
inueniunt Requiramus
fr̃s quotus quisq est
qui hoc non sit imbutꝰ.
Pauci ad modũ sapientes:
abhac pestilentia se de¬
fendunt Si negotiaeorẽ
cogites. ꝓpt̾ auaritiam
primus in culpa est:
Similt tantẽ respicias:
sa militiȩ: Si officia
singula ꝑscruteris: inue¬
nies homines : Non hone¬
state adduci ad obseqͥũ
sed prȩda ueluti ad ne¬
gotiũ ꝓuocari Omnes
igitur pęne lucris ac
negotus student Et
cum primo surgunt
diluculo: Non cogitant

Expanded text:
etiam ex malo, acquirere; atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inveniunt. Requiramus, fratres, 266 quotusquisque est qui hoc non sit imbutus? Pauci admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; sa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant
Abbreviated transcription (Latin):
rius prȩcessit exemplum:
Nunc est petre ut mortẽ
Non timeas. quia uiuit quẽ
mortuũ dolebas. & quẽ pro
nobis mori carnali amore
ꝓhibebas: Ausus es prȩueni¬
re ductorem. formidasti
eius persequutorem. iam
prȩtio ꝓte fuso nunc est
sequaris emptorem : & se¬
quaris omnino usque ad
mortẽ crucis Uerba eius
audisti. quẽ iam ueracem
ꝓbasti. passurũ te ipse prę̧¬
dixit qui te p̃dixerat ne¬
gaturũ: Sed prius dñs qͦd
sciebat interrogat. nec sẽ¬
mel sed iterũ ac tertio
utrum petrus eũ diligat.
Nec aliud totiens audit a
petro quã se diligi. nec ali¬
ud totiens cõmendat pe¬
tro quã suas oues pasci:
Redditur negationi trinae
trina confessio. ne minus
amori lingua seruiat quã
timori Et plus uocis eli¬
cuisse iuideatur mors im¬
minens quã uita prȩsens.
Sit amoris officiũ pascere
dñicũ gregẽ si fuit timorĩ
indicium negare pastorem.
qui hoc animo pascunt
oues xp̃i ut suas uelint. eẽ
Non xp̃i. se conuincuntur

Expanded text:
rius praecessit exemplum. Nunc est, Petre, ut mortem non timeas; quia vivit quem mortuum dolebas, et quem pro nobis mori carnali amore prohibebas . Ausus es praevenire ductorem, formidasti ejus persecutorem: jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris emptorem, et sequaris omnino usque ad mortem crucis. Verba ejus audisti, quem jam veracem probasti; passurum te ipse praedixit, qui te praedixerat negaturum. 5. Sed prius Dominus quod sciebat interrogat, nec semel, sed iterum ac tertio, utrum Petrus eum diligat; nec aliud toties audit a Petro, quam se diligi; nec aliud toties commendat Petro, quam suas oves pasci. Redditur negationi trinae trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori, et plus vocis elicuisse videatur mors imminens, quam vita praesens. Sit amoris officium, pascere dominicum gregem; si fuit timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves Christi, ut suas velint esse non Christi, se convincuntur
Abbreviated transcription (Latin):
regis magnificentiã in sc̃is
euangeliorũ libris p̃dica¬
re cognouerimꝰ: ꝓcidamꝰ
humiles ante illius mise¬
ricordiam. deuotis precib
imploremꝰ : & quicquid
boni operis habere pos¬
sumꝰ. non nr̃is hoc meritis :
amus. qui sedens in throno
patris una cũ sp̃u scõ: ui¬
uit & regnat ds in omĩa
scła scłorum AMEN

Expanded text:
terni magnificentiam in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, procidamus humiles ante illius misericordiam, et devotis precibus imploremus, et quidquid boni operis habere possumus, non nostris hoc meritis, amus qui sedens in throno Patris una cum Spiritu sancto vivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetico. sed & apostolico
essent testimonio cõmen¬
dandi: Tantȩ erant digni¬
tatis: ut utriusq testam̃ti
scriptura: eis merito testi¬
moniũ daret: eorũq głam:
celi ciues. non ante exor¬
tum tantũmodo eorum:
uerũ etiam post inchoatũ
uel expletũ scĩssimi munꝰ
operis. hominib ad menio¬
riam referrent: & quanti
apud dm̃ habeantur osten¬
derent Multa ergo de
illis ihezechihel. multa ex¬
imius ipsoꝵ cõmemorauit
lohannes. Sed nos in prȩ¬
senti. quia sermo clauden¬
dus est: unũ lohannis testi¬
moniũ cõmemorare suffi¬
ciat Et cũ darent inqui
quattuor animalia gloriã
& honorẽ & benedictionẽ
sedenti suꝑ thronũ uiuenti

Expanded text:
phetico, sed et apostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum sanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum, viventi
Abbreviated transcription (Latin):
si uis perfectus esse: uende
om̃ia tua. & dã pauperib
sque adeo enĩ nuda uirt
apta cę̧lo est: ut quãuis
iustus. quãuis sc̃s: aurum
uel diuitias possidens. non
possit eẽ ꝑfectus  Talem
enim uoluit adolescentẽ
illũ dñs ad parady sum
redire.: qualis adam fue¬
rat de paradysi sublimi¬
tate deiectus Nudus eni
adam. incolaꝰ paradysi
fuit Deniq post pecca¬
tũ nuditatem suã periu¬
dens. folio pudenda con¬
texit Prius enĩ quam¬
peccaret: honestatis erat ca¬
lore uestitus. atq ideo nu¬
ditatẽ in honestã: Non na¬
tura instituit: sed delicti re¬
atus inuenit Nam & scĩ
angłi. in splendidissimo
habitu constituti: nunquid
tunicis operiunt᷑ & pallu
Sed cũ sit in illis natiuitatis
suȩ nuda substantia: uesti¬
ti uidentur esse quod scĩ
sunt : Sic igitur. & Adam.
custodiens honestatis an

Expanded text:
Si vis perfectus esse, vende omnia tua, et da pauperibus. Usque adeo enim nuda virtus apta coelo est, ut, quamvis justus, quamvis sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quampeccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis an
Abbreviated transcription (Latin):
ficii tamquam primũ
imponatur adtenditur:
Inter est autẽ quod eo die
quo id prius suscepimus.
tantũ quẽ ad modũ geren¬
dum ess& cogitauimus
At uero sequentib diebus
prȩcipueq illo quo eius
sollem nitas agitur. non
solum futura ẽius quem¬
admodũ deinceps geri
debeant cauta ꝓuĩsione
consolamꝰ: uerum etiam
preterita quẽ ad modum
gesta sint sollicita recor¬
datione recolimꝰ ut nos¬
met ipsos in bene factis
imitemur. & si qua cul¬
panda transierunt ne.:
repetantur curemus:
ut cognoscantur oremus.
& accusationẽ diaboli ubi
possumus recte agendi
sedulitate fugiamus Ui
autẽ non possumꝰ. confi¬
tendi pietate uincamus
Sicut enĩ futura peccata
negligendo iustitiã com¬
mittuntur. ita preterita
iniustitiam defendendo
firmantur: Ut ergo ne

Expanded text:
ficii tanquam tunc primum imponatur, attenditur. Interest autem quod eo die, quo id prius suscepimus, tantum quemadmodum gerendum esset cogitavimus: at vero consequentibus diebus, praecipueque illo, quo ejus solemnitas agitur, non solum futura ejus, quemadmodum deinceps geri debeant, cauta praevisione consulimus; verum etiam praeterita, quemadmodum gesta sint, sollicita recordatione recolimus: ut nosmetipsos in benefactis imitemur, et si qua culpanda transierunt, ne repetantur curemus, ut ignoscantur oremus; et accusationem diaboli, ubi possumus, recte agendi sedulitate fugiamus; ubi autem non possumus, confitendi pietate vincamus. Sicut enim futura peccata, negligendo justitiam, committuntur; ita praeterita, injustitiam defendendo, firmantur. Sicut ergo ne
Abbreviated transcription (Latin):
tem operari non possumꝰ:
super est ut ante mor¬
tem tempora indulta
rapiamus: Sic enim. sic
mors ipsa cum uenerit
uincitur: si prius quam

Expanded text:
tem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincetur, si priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
qui uos recipiant in ȩt̃na
tabernacula Hoc ergo
fr̃s necessariũ est omnib
nobis. ut in bonis oꝑib
nemo sit segnis nemo sit
sterilis: nemo prȩsentiũ
dilectione futura contẽ¬
nat. nemo ȩt̃na despici¬
ens: sola tẽporalia ꝑuer¬
sus aspiciat. Nemo sp̃ua¬
lib corporalia prę̧ferat.
nemo terrena cęlestib
ante ponat: Thesaurum
ut etiam cor nr̃m in cęliꝰ
habere possimꝰ Necesse
est enĩ ut quo p̃cesserit
dilectionis thesaurus :
illuc etiam cogitationiꝰ
sequatur affectus: Ideo
ueritas ait: Ubi enim
thesaurus ur est: ibi &
cor ur̃m erit: Vt ergo
in cęlis thesaurizemus :
cęlestia diligamꝰ. Uis
nosse ubi thesaurizas.a
At tende quod amas:
Uis nosse quod amas. a¬
Attende quod cogitas. Tu aĩi¬
Uta fiet. ut thesaurũ tuũ
ex tuo amore cognosel
& amorẽ tuũ. indiciũ
tuȩ cogitationis intelli

Expanded text:
qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
spondet amo te Eiq re¬
fertur pasce agnos meos.
Et hoc iterũ hoc tertio. ubi
etiã demonstratur unum
atq idem. eẽ. amorem &
dilectionẽ: Nam etiã dñs
nouissime Non ait diligis
me. sed amas me: Non gͦ
nos sed ipsum a memus.
& in pascendis ouibus euis
ea quȩ sunt eius non ea
quȩ sunt nr̃a quȩramus.
Nescio quo enĩ in explicabi¬
li modo quisquis se ipsũ
Non dm̃ amat. non se amat.
Et quisquis dm̃ non se ipsũ
amat. ipse se amat: Qui
qũ non potest uiuere de
se. moritur utiq amando se.
Non ergo se amat. qui ne uiuat

Expanded text:
spondet, Amo te; eique respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat
Abbreviated transcription (Latin):
riandi uel dominandi uel
adquirendi cupiditate non
oboediendi & subueniendi
& dõ placendi caritate:
Contra hos ergo uigilat᷑
totiens inculcata ista uox
Nam quid est aliud diligis
me pasce oues meas. quã
si diceret᷑. si me diligis non
te. pascere cogita sed oues
meas. ut sicut meas past
non sicut tuas. Glorian
meã in eis quȩre Non tu
dominiũ meũ. non tuũ.
lucra mea Non tua. ne
sis in eoꝵ societate qui
ꝑtinent ad tẽpora pericu¬
losa se ipsos amantes &
cetera quȩ huic malorũ
initio conectuntur Cũ
Amatores pecuniȩ elati
superbi. blasphemi. para¬
tibus non oboedientes. in¬
grati. scelesti. in religiosi.
sine affectione. detractoreᷤ.
incontinentes. in mites. sine
benignitate. ꝓditores. pro¬
caces. cęcati. uoluptat um
amatores magis quam dĩ.
habentes speciem pietatis.
uirtutẽ autẽ eius ab ne¬
gantes. Hȩc omnia mala
ab eo uelut fonte manante
quod primũ posuit se ip¬
sos amantes. merito dicit᷑
petro diligis me. & re¬

Expanded text:
riandi, vel dominandi, vel acquirendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vigilat toties inculcata ista vox Nam quid est aliud, Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur, Si me diligis, non te pascere cogita: sed oves meas, sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; dominium meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum « Amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, partibus non obedientes, ingrati, scelesti, irreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, voluptatum amatores magis quam Dei; habentes speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes » . Haec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et re
Abbreviated transcription (Latin):
quos carnẽ suã esse noue¬
rat. sine dolore poterat
morientes uidere: sed erat
uis amoris interior : quȩ
dolorẽ uinceret carnis:
Vnde & passuro petro di¬
citur Cum senueris ex¬
tendes manus tuas. &
alius de cing&. et duc&
quo tu non uis: Neq enĩ
si plenissime petrus nol¬
sed martyriũ quod per
infirmitatẽ carnis noluit
per uirtutẽ sp̃c amauit:
Qui dum ꝑ carnẽ ad pe¬
nas trepidat. ꝑ sp̃m ad
gloriã exultat: actum
est : ut cruciatũ martyru
nolendo uoluisset: Sicin
nos quoq cum gaudiũ

Expanded text:
quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Neque enim si plenissime Petrus nolsed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat, per spiritum ad gloriam exsultat; actumque est ut cruciatum martyrii nolendo voluisset. Sic nos quoque cum gaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
traditur adulterȩ: addicit᷑
saltatrici Merito ergo
confusa sunt uiscera: cor¬
da tremuerunt: At uero
fudit ordinẽ : temerauit

Expanded text:
traditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt viscera, corda tremuerunt. At Herodfudit ordinem, temeravit
Abbreviated transcription (Latin):
lestis aquȩ gr̃a inrigantur:
Petra dicitur : quia credentib
fortitudinẽ: incredulis duritiã
prȩstat: Lapis angularis di¬
citur: quia utrosq parieces
noui & uẽteris testamenti :¬
Ipse unus & mediator in
semet ipso continens copula¬
uit: Agnus appellãtur: ut
innocentia xp̃i & passio de¬
monstretur: Nomo dicitur:
quia seđm carnẽ ꝓpt̾ nos
hõmines nasci dignatꝰ est:
Uitulus dicitur: quia ꝓpter
Nr̃am salitẽ ymmolari
sustinuit. Aquila dicitur:
quia post uenerabilẽ resur¬
rectiõnẽ ad patris sui reuo¬
lat sedẽ: Leo est dictus: qͥa
ipse est rex regũ. quia mor¬
tem ac diabolũ. uirtitis suȩ
potestate comminuit Uia
est: quia ꝑ ipsũ ad patrem
accessus est Ueritas ẽ: quia
mendaciũ nescit Uita est.
quia dat uitã: Ipse uniuer.¬
sa significat: Est ergo pat̾

Expanded text:
lestis aquae gratia irrigantur. lestis aquae gratia irrigantur. Petra dicitur, quia credentibus fortitudinem, incredulis duritiam praestat. Lapis angularis dicitur, quia utrosque parietes Novi et Veteris Testamenti ipse unus et mediator in semetipso continens, copulavit. Agnus appellatur, ut innocentia et passio Christi demonstretur. Homo dicitur, quia secundum carnem propter nos homines nasci dignatus est. Vitulus dicitur, quia propter nostram salutem immolari sustinuit. Aquila dicitur, quia post venerabilem resurrectionem ad Patris sui revolavit sedem. Leo est dictus, quia ipse est rex regum, quia mortem ac diabolum virtutis suae potestate comminuit. Via est, quia per ipsum ad Patrem accessus est. Veritas est, quia mendacium nescit. Vita est, quia dat vitam. Ipse universa significat
Abbreviated transcription (Latin):
est: aliud idem ꝑquẽ facta
sunt om̃a Nam & hoc uer¬
bũ Nuncũpatur: quia semꝑ
in patre & de patre : & ni¬
chil pat̾ sine eo iussit aut
fecit Uirtus dicitur: quia
ꝓpriȩ de dõ est: & omnis
potestas patris in ipso con¬
sistit: Sapientia appellat᷑.
quia non aliunde quã de
patre ueniens: credentibus
archana cęlestia reserauit:
Dextera nuncupatur : quiã
ꝑ eũ om̃ia diuina õpera
perfecta sunt Brachium
dicitur: quia ab ipso om̃ĩa
continentur: Margarita
appellat᷑: ut nichil illo p̃¬
tiosius habeat᷑. Thesaurus
dicitur: quia in ipso omnes
um reconditȩ cognoscunt᷑:
Retia dicitur: quia ꝑ ipsũ
&̾ in ipso. de mari scłi di¬
uersarũ gentiũ multitudo.
more piscium ꝑ baptismũ
in ȩccła congregatur: ubi
bonõꝵ malorũq discrimen
agnoscitur: Aratrum Nuncu¬
patur: quia signo crucis eius
dura pectora subiguntur: ut
Necessario semini p̃parent᷑ :
Fons aquȩ uiuȩ appellatur:
quia ex eo sitientia corda cę̧¬

Expanded text:
a sunt. Nam et hoc Verbum nuncupatur; quia semper in Patre, et de Patre, et nihil Pater sine eo jussit aut fecit. Virtus dicitur, quia proprie de Deo est, et omnis potestas in ipso consistit. Sapientia appellatur, quia non aliunde quam de Patre veniens, credentibus arcana coelestia reseravit. Dextera nuncupatur, quia per eum omnia divina opera perfecta sunt. Brachium dicitur, quia ab ipso omnia continentur. Margarita appellatur, ut nihil eo pretiosius habeatur. Thesaurus dicitur, quia in ipso omnes um reconditae cognoscuntur. Retia dicitur, quia per ipsum et in ipso de mari saeculi diversarum gentium multitudo, more piscium, per Baptismum in Ecclesia congregatur, ubi bonorum malorumque discrimen agnoscitur. Aratrum nuncupatur, quia signo crucis ejus dura pectora subjugantur, ut necessario semini praeparentur. Fons aquae vivae appellatur, quia ex eo sitientia corda coe
Abbreviated transcription (Latin):
matrem dñi. quȩ uobis
sponsum genuit immor¬
talem: cuius & uobiscũ
soror est ipsa: quia uo¬
luntatẽ patris fecit ut

Expanded text:
matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
AEO QUOP
hesterno die
intentã fecimꝰ¬
caritatẽ ur̃am: intelligi¬
mus uos alacrius & nu¬
merosius conuenisse. Sed

Expanded text:
eo quod hesterno die intentam fecimCharitatem vestram, intelligimus vos alacrius et numerosius convenisse: sed
Abbreviated transcription (Latin):
O beata marta quis di¬
gne tibi ualeat iura gra¬
tiarũ & laudũ p̃conia
impendere: quȩ singulari
mundo succurristi ꝑdito:
Quas tibi laudes fragilitas
humani generis ꝑsoluet :
quȩ solo tuo commercio
recuperandi aditũ inue
nr̃as preces intra sacrariũ
exauditionis. & reporta
nob̾ antidotũ reconcilia¬
tionis: Sit ꝑte excusabi¬
le. qđ ꝑte ingerimꝰ: sit¬
ꝑte impetrabile . quod

Expanded text:
O beata Maria, quis tibi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invennostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quo
Abbreviated transcription (Latin):
lis est eorũ uirtus & fir¬
mitas perpetuitatis . mira¬
bilior tamen in Maria
quam obumbrauit uirtꝰ
altissimi ut ultra omnẽ
uirtutem sit angelicam.
quod factum est in ea &e
ammirabile cunctis sae-¬
culis sacramentũ: ac per
hoc etiam angelis ex in¬
de maior prȩstatur gr̃a
cum instaurantur ab eo
omnia. quẽ uenerantur.
regem dñm natum ex
calem uirgine: Ninc &
Aaia cunctis tanto
unerabiliter quanto
gatiosior: & quanto uir¬
dut altissimi extollitur
as siblimia : tanto cla¬
r resultat in gloria:
la siquidem gratia.
plna dõ. plena uirtu¬
aus Non potest non
posidere pleniter glo¬
ium claritatis ȩcerꝰnȩ
quam plenissimȩ accepit.

Expanded text:
lis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur regem Dominum natum ex eadem Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit
Abbreviated transcription (Latin):
quere tortorem: Omnẽ
igitur eccłȩ censum. cun¬
ctaq sacri uasa myniste¬
rii. ne ea sacrilegus ma¬
cularet aspectus. conuo¬
catis inopum turbis. pia
erogatione distribuit:
Ut futurus martyr in retri¬
butione cȩlesti. pariter &
mercede sui sanguinis. &
tantȩ. liberalitatis prȩmio
ditaretur: non dubitans
& in semet ipso se fidẽ xp̃o
suo. & ecclesiasticas opes
in pauperibus seruaturũ:
Propter quod ꝓtinus ad
tribunal rapitur impioꝵ
iuir simplicitate in nocens.

Expanded text:
quere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens
Abbreviated transcription (Latin):
non credentib exitiabilis
factus est: Sed quod̃ ad¬
unxit atq ait. Nune aut̃
excusationẽ non habent
de peccato suo : potest.
mouere quȩrentes. utrũ
hi ad quos non uenit xp̃c:
Nec loquutus est eis habe¬
ant excusationẽ de peccato
suo Si enĩ non habent. quur¬
id dictũ est ꝓpterea istos
Non habere. quia uenit &
loquutus est eis: Si autẽ
haberent. utrũ adhoc ha¬
beant ut poenis alienent᷑:¬
an ut mitius puniantur
Adhȩc inquisita ꝓ meo cap¬
tu dño donante respondeo

Expanded text:
non credentibus exitiabilis non credentibus exitiabilis factus est. Sed adjunxit atque ait: Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Potest movere quaerentes utrum hi ad quos non venit Christus, nec locutus est eis, habeant excusationem de peccato suo. Si enim non habent, cur dictum est propterea istos non habere, quia venit, et locutus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant, ut a poenis alienentan ut mitius puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu, Domino donante, respondeo
Abbreviated transcription (Latin):
seruabunt: Sed hȩc om̃a Ti
facient uobis ꝓpter nom̃
meũ: qr nesciunt eum qui
misit me. His enĩ uerbis:
& ista subiungit: Si non
uenissem & loquutus fuis
sem eis. peccatũ non habe¬
rent: Iudȩi ergo ꝑsequitti
sime indicat euangeliũ:
aliis gentibus In eis ergo
uoluit intelligi mundum.
qui odit xp̃m & discipłos
eius: Inmo uero non in
solis. sed hos quoq ad eundẽ
mundũ ꝑtinere. monstrauit.
Quid est ergorsi nonuenissẽ
peccatũ non haberent.
Nunquid sine peccato erarł
iudȩi antequã xp̃e ad eos
in carne ueniss&: Quis
hoc uel stultissimus dixerit:
Sed magnũ quoddã pecca¬
tum. non omne peccatũ
quasi sub generali nomi¬
ne uult intelligi Hoc
est enĩ peccatũ. quo te¬
nentur cuncta peccata.
quod unusquisq si non ha¬
beat : dimittuntur ei cu¬
cta peccata Hoc est aut̃.
quod non crediderunt in
ut credatur in eum: Noc
peccatũ si non uenisset. nͥ
.ũtiq haberent. Aduentꝰ
quippe eius quantũ ere¬
dentib salutaris. tantum

Expanded text:
servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me: his enim verbis et ista subjungit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaei ergo persecuti sime indicat Evangelium. aliis gentibus. In eis ergo voluit intelligi mundum, qui odit Christum et discipulos ejus. Imo vero non in solis, sed hos quoque ad eumdem mundum pertinere monstravit. Quid ergo? Si non venissem, peccatum non haberent? Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata: quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata. Hoc est autem, quia non crediderunt in ut credatur in eum: hoc peccatum, si non venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus, quantum credentibus salutaris, tantum