comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pmodũ p̃ceptis dñicis flendo subitiat qͣntũ
suꝑbiendo pͥus contra dñm ceruicẽ cordis
engebat Uideas nãq qđ t̾ra cordis huma
maqua diuini muneris infusa pꝰ libenter
imurias tolerat: quas priꝰ dem̃t̃ irrogabat
post etiam sua tribuat que pͥus ⁊ aliena ra¬
piebatꝰ pꝰ carnẽ abstinendo cruciet. que priꝰ
sacietate carnis ꝑ mortifera tur pittidinũ
oblectamenta defluebat: pꝰ etiã ꝑsocutores
diligat. que priꝰ diligere etiã se amantes
nere infusa contra hoc quod consueuerat
agere ceperit. t̾ra subuersa ẽ: qi ⁊ideorsum
missa ẽ que prius eminebat: ⁊ sursũ leua¬
ta ẽ facies que ptiꝰ inprofundo p̃mebat᷑.
ferre xp̃ianis. & qui prius carnalit̾ uiuens.
in mortẽ conabatur scõs dñi tradere gau¬
det pꝰmodũ pro uita sc̃oꝵ uitã suȩ carnis
immolare. Ille crudelitatis eius frigidȩ
cogitationes uersȩ sunt in ardorẽ pietatiᷤᷤ:

Expanded text:
postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis huma divini muneris infusus, post libenter injurias tolerat quas prius post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae prius in profunda premebatur. Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum suae carnis immolare . Illae crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis;
Abbreviated transcription (Latin):
statĩ eugłista subiunxit hoc aut̃ dix̃ de
spũ quẽ accepturi eniĩ credentes meũ. congru¬
us ui his sermonib intellectꝰ patet. quib
ait. si continuerit aquas om̃ia siccabus
hitur: arescit protinꝰ intellectꝰ qui iã per
spem uiridescere in audiente uidebatur.
Quodaut̃ ñ aquã s aquas memorat: pluca¬
litatis appellatione ad septiformẽ donoꝵ
sp̃ali ũ grãm recurrit: qr quasitot aquis
unusquisq infundit᷑. quot donis replet᷑.
De quib apte subiungitur. Si emiserit eas:
tor accipit᷑ cui ꝑ sententiã dic̾tũ ẽ. t̃ra es
unterramibis: Man& itaq t̾ra inmo¬
bilis cum p̾ceptis dnicis peccator obedur
contẽꝑnit cum ceruicẽ suꝑbiȩ erigit. atq
aueritatis lumuie oculos m̃tis claudit
S quia scriptum est. pedes eius steteruis.
⁊ motaẽ terra: quia cum ueritas incorde
figitur. mentis unmobilitas agitatur:
ꝓ pacatricis mentis duritia ab immobili¬
tatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑ ut cantũ se

Expanded text:
it de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabunhitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, tor accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitatur, uia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se
Abbreviated transcription (Latin):
retributionẽ tendunt. Si enĩ ipse sũmi pa¬
tris unigenitꝰ. qi ꝑ hoc qđ factꝰ ẽ homo ȩt̃na
ñtiauit. magni consilii angelꝰ est uocatus
recte consiliarios p̃dicatores accipimꝰ: qui
suis auditorib consiliũ uite p̃bent. Ded
cũ p̃dicator quisq ideolet̃na p̾dicat ut tẽ¬
poralia lucra consequantur: profccto in¬
stultũ fine deducit᷑. qr illuc ꝑ laborem ten¬
dit. unde ꝑ mentis rectitudinẽ fugere de¬
Oñs enĩ qui examinandis alioꝵ morib p̃st̃
recte iudices uocant᷑. s cum is qui p̃est sub¬
iectoꝵ uitã nequaqͣ. sollicite discutit. nec
quẽ qualit̾ corrigat agnoscit in stuporem
uidex deductus ẽ. qr qui iudicare male
acta debuit. nequaꝗ̃ eaque iudicanda sus
dep̃hendit Sequiturr. Palteũ regum¬

Expanded text:
ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profstultum finem deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere deOmnes enim qui in examinandis aliorum moribus praesunt, recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt deprehendit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
b ante dñm fructũ str. qͥd aliud quã inglo¬
rii dicunt᷑. Iuia ante districtũ iudicem
nimirũ głam tc̃ ñ inueniunt: quã mͦ in
subditoꝵ suoꝵ morib p̃dicationis studio
ñ erquir᷑. Bene aut̃ dr̃. ⁊ optimates sup¬
plantat: qr cũ mentẽ regentiũ iusto iudi¬
tio deserit. hec in ęt̾nũ tetributionis pͣmi¬
um ñ reqͥrit. & meo supplantat᷑ quo fal¬

Expanded text:
 ante Dominum ferunt, quid aliud quam inglorii dici possunt? Quia ante districtum Judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fal
Abbreviated transcription (Latin):
te uiditii tribilis ostendet̃. Inu̾b̾ uͦ subseqͣn¬
cib qͥb ait. apud ipsũ foititudo ⁊ sapientia.
luce clarius demontrat. qđ prius inuiditio ꝑ
uitutẽ rȩꝓbos destruet. ⁊̃ postmodũ dectoꝵ
mentib ęc̃ni regni ꝑfecto lumine infulget
Sed quia ante extreini diẽ uiditii iudicaro
cotidie cotidie occultis dispositionib facta
mortaliũ non desinit: ad hoc qđ nc̃ agitur.

Expanded text:
te terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia elatione mens tangitur: plerũq
ditiã oꝑis cadere ꝑmittit. Regum itaq
balteũ dissoluit. quando in hu qui bene re¬
gere sua menbra uidebant᷑. ꝓpt̾ elationis
culpam. castitatis cingulũ destruit. Qua
uͦ in fune accipitur nisi peccatũ: Sicut
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Iniquitates suȩ capiuis
impiũ: ⁊ funib peccatoꝵ suoꝵ constring
tur Et qi inrenib carnis delectatio pͥnqi¬
pat᷑. districtꝰ conscientiarũ iudex qui rogñ
balteũ dissoluit fune p̾cingit renes eoꝵ qua¬
tinꝰ dissoluto castitatis cingulo scilicet ut¬
eoꝵ menbris delectatio peccati dominet᷑:
ut quos inocculto suꝑbia inquinat. quã
sint detestabiles etiã in publico ostendat.
optimates supplantat. Magna sacerdo¬
tis gła ẽ. rectitudo subditoꝵ. Unde bene
egregius p̃dicator. discpłis dic̃. Queẽ enĩ
nr̃a spes. aut gaudiũ. aut corona głe. ñ¬
ne uos ante dñm: D cũ sacerdotes uitã

Expanded text:
tinentia elatione mens tangitur, plerumqueditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam castitavero in fune accipitur nisi peccatum, sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendat. optimates supplantat. - Magna sacerdotis gloria est, rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: « Quae est nostra spes, et gaudium aut corona gloriae. Nonne vos ante Dominum? » Sed cum sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
cet noceat adhuc ⁊ qui in sordib ẽ sordescas
adhuc. Nouit qͦq ⁊ eũ qui decipit᷑ qr sepe
cõmittunt homines mala que sciunt: et
idcirco ꝑmitunt᷑ decipi. ut cadant etiã in
mala que nesciunt. Quod tam̃ deceptis ali¬
qnͣdo ad purgationẽ aliqͣndo uͦ ad ultionis

Expanded text:
oceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur: quia saepe committunt homines mala quae sciunt, et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt: quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis
Abbreviated transcription (Latin):
si nequaꝗͣ cognoscera: ⁊ tam̃ inquũ nescit
q eius facta ñ approbat ⁊ nouit eigo quia
deprehendit aͣ ñ nouit qi hunc insuȩ sapi¬
entię sp̃e non recognoscit: sicut de ueraciqͦ¬
liba uiro dr̃ quia falsitatẽ nesciat: ñ quia
cũ uł ab aliis falsũ dr̃. hoc rep̃hendere ig¬
norat᷑ s eandẽ ipsã fallatiã ⁊ scit in exami¬
ne. ⁊ nescit in amore: ut uidelicet ipse hãc
ñ agat. quã actam ab alus dãpnat. u fit
plerumq ut ñnulli in insidus uacantes
alienȩ uite. ꝑuersitatiᷤ suȩ lag̃os tendan:
icũ quis nesciens eisdẽ laqueis capi conspi¬
citur: utrum hec diuinitꝰ uideant᷑ fortasse
decipientẽ: ⁊ eũ qͥ decipit᷑. Nouit ⁊ enĩ deci¬
pientẽ: qi plerũq anteriora eius mala con¬
spicit ⁊ hc̃ iusto iuditio cadere eciã in alia
peccata ꝑmittit. Nouit decipientẽ. qr in
i manu suoꝵ oꝑum dimissũ. hunc ut ad¬

Expanded text:
si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dcum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suo
Abbreviated transcription (Latin):
scientia p̾dicationis accipit᷑. uixta qđ scrip¬
tumẽ. aqua ꝓfunda uerba exore iuri .&.
torrens redundans fons sapientiȩ cũ aqͦ
continet᷑. cuncta siccantur: qi si scientia
p̃dicatoꝵ subtrahit᷑. eoꝵ qui uiridescere
inspe ȩc̾̃na poterant corda ꝓtinꝰ arefius̃:
ut indesꝑata siccitate remancant dũ fu¬
gitiua diligentes nesciunt sꝑare mansu¬

Expanded text:
scientia praedicationis accipitur, sicut scripscientia praedicationis accipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansu
Abbreviated transcription (Latin):
obsistit largitati uocantis. ita nullꝰ obui¬
at iustitię relinquentis. Indudere itaq
dĩẽ: clausis ñ aꝑire. Unde ⁊ ad mox son
dr̃. de pharaone. Ego obdurabo cor eius.
isaac pͥmogenito filiouoluit. cũ hunc fr̃i p̃¬
poncre benedicendo conatꝰ est. D filiũ quẽ
pat̾ uoluit dñs reꝓbauit i quẽ dñs uoluis
pat̾ etiã nolendo benedix̃: ut qui iã pͥmo¬
genita fri pid esca uendiderat. primogent¬
toꝵ benedictionẽ ñ accipera. quã excupi¬
dine gulę reliquisset. Qui t̾rena ambiens
fugitiua sequans. heredit. tte cupiens be¬
nedictionẽ. reꝓbatꝰ est. Non enĩ inuenit
penitentiȩ locũ. quãꝗͣ cũ lacrimis inqͥsis¬
set eam : qr uidelicet fructũ ñ habent
lam̃ta. que student cũ gemitu desidera.¬
re peritura. Aꝑire itaqͤ. isaac nec filio
ꝑotuit: quẽ ds̃ omp̃s iusto iuclitio insue¬
Si continuerit aquas. om̃ia siccabuntur.

Expanded text:
obsistit largitati vocantis, ita nullus obviobsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam, quia videlicet fructum non habent lamenta, quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo judicio in suSi continuerit aquas, omnia siccabuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
est qui aꝑiat: qr om̃is homo ꝑ id qđ male
agit᷑ quid sibi aliud quã conscientiȩ suȩ
carcerẽ facit ut hunc animę reatꝰ p̃mat.
etiã sinemo exteriꝰ accuset: Qui cũ uidican
te dõ inmalitiȩ suȩ cecitate relinqͥt᷑. qua¬
si intra sem&. ipstim claudit᷑: ne euaden¬
di locum inueniat. quẽ inuenire minime
meretur. Nã sepe ñnulli exire ãpuisactib
cupiun. si qr coꝵdẽ actuũ ponde pͣmuntur
uumalę consuetudinis carcere inclusi ãse¬
in& ipsis exire ñ possunt. & quidã culpaᷤᷤ
ꝓprias punure cupientes. hoc qđ rec̾te se
tunt. Fitq modo miserabili: ut qđ exitũ
putant. hoc inclusionẽ inueniant. Sic
iudelicet reꝓbus uidas cũ mortẽ sibi con¬
tra peccatũ intulit. ad ęt̾nę mortis sup¬
plitia ꝑueñ: & peiꝰ de peccato penituit.
ꝗͣ peccauit. Dicat᷑ gͦ. si incluserit homi¬
nẽ nullus ẽ qui aperiat: qi sicut nemo

Expanded text:
est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius ate Deo in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt: sed, quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se tunt, fitque modo miserabili, ut quod exitum putant hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit , ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit,  nemo. --Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cor destruit cũ relinqͥt: ȩdificat cũ re¬
plet. Neq enĩ humanã mentẽ debellando
destruit s recedendo: quia ad ꝑditionem sua
sufficit sibi dimissa. Unde fit plerũq us
cum audientis cor exigentib culpisom̃i¬
potentis dĩ gr̃a ñ replet᷑ incassũ exterius
ã p̃dicatore moneatur: qr mutũ ẽ o̾m̃e oͥs¬
qđ loquit᷑ sulle intenꝰ incorde ñ clamat.
qui aspirat uerba que audiunt᷑. Hiic
ꝓpħaait. Nisi dñs edificauerit domum:
inuanũ laborant qͥ edificant. eã. Hinc¬
sit corrigere quẽ ille despererit. Nec mi¬
rumsi a̾corde reptobo p̃dicator minime
audit᷑. dũ ññꝗͣ ipse quoq dñs in his que
loquit᷑. resistentium morib umpugnatur.
Hinc est enĩ qđ cam & diuina uoce admone¬
ri potuit &s mutari non potuit: qi exigen¬
teculpa malitiȩ iam intꝰ dĩ corteliqueras.
cui foris ad testimoniũ uerba faciebat. Be¬
ne aut̃ subdit᷑. si incluserit hominẽ. nullꝰ

Expanded text:
num cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant easit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
tiquis est sapientia᷑ ⁊. in multo tẽpore pi¬
dentia. Illa enĩ dicta insapientiȩ radice
solicdata sunt: que ꝑ uiuendi usũ etiam
actuũ ex ꝑim̃to conualescunt. S qr mul¬
tis & longior uita tribuitur:. ⁊ sapientiȩ grã
ñ confert᷑᷑ recte adhuc incuiꝰ uditio ipsa
incongrue de unigenito sũmi patris ac¬
cipimus: ut ipsum eẽ dĩ sapientiã ⁊ forti¬
tudnẽ sentiamꝰ. Nam pauł quoq nr̃o in¬
tellectui attestat᷑ dicens. xp̃m dĩ uirtutẽ
idĩ sapientiã que apud ipsũ semꝑ ẽ q in
pͥncipio erat uerbũ. ⁊ uerbũ erat apud
dm̃. ⁊ dĩ erat uerbum. Hab& aut̃ ds con-¬
siliũ u ntelligentiã: consiliũ uidelicet qr
disponit sua. intelligentiã. qr cognoscti
culti uditii mora signari. ut qđ aliqnͣdo
tardiꝰ delinqñtes ꝑcu̾tit: ñ qr iniquoꝵ
culpa non conspicitur s ut dãpnationis
eoꝵ sententia que ꝓ agenda pęnitentia
differt᷑. quasi tarda ex consilio ꝓdire iu

Expanded text:
tiquis est sapientia, et in multo tempore prudentia. - Illa enim dicta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sequitutis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa incongrue de Unigenito summi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; qui apud ipsum semper est, quia in principio erat Verbum, eDeum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; intelligentiam, quia cognosciculti judicii mora signari, ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarda ex consilio prodire v
Abbreviated transcription (Latin):
renti dictũ ẽ. Terraes. ⁊ int̾rã ibis. Qđ¬
ꝑ pisces maris nͥ curiosos huius
scłi debemꝰ accipere: de quib psal.¬
mista ait pisces maris. qͥ ꝑ ambulant se¬
mitas maris: Qui inmagnis rerũ inqͥsitio¬
nib qͣsi mnabditis fluc̾tib latent. Quid au¬
tẽ cuncta hec inquisita doceant: adiung̃
diores. seu sublimia sapientes. siue t̾renis
actib deditos. seuhuiꝰ mundi occupatos
inquisitionib requiras cuncta hec crea-¬
torẽ om̃iũ dm̃ fatent᷑. ⁊ de potestate eius
concordit᷑ sentiunt: quãuis sub ea ñ concor
dit̾ uiuant. Qđ enĩ iustꝰ quisq etiã uiuen¬
do loqͥt᷑. hoc iniustꝰ plerũq de dõ ut sola
uoce cõpellit᷑ fatiri Fitq ut mali auc¬
tor om̃iũ cui oꝑib resistunt. attestatio¬
ne famulent᷑. qͣi quẽ impugnare motib
ausi sunt. cteatorẽ om̃iũ negire ñ possunt. Qđ
tam̃ intelligi iuxta solã spẽciem littere utilit̾
potest: quia om̃is respecta creatura qͣsi dat

Expanded text:
renti dictum est: « Terra es, et in terram ibis r pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? de quibus Psalmista ait: « Pisces maris qui per ambulant semitas maris . » Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungitdiores, seu sublimia sapientes sine terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus requiras, cuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quamvis sub ea non concus quisque etiam vivendo loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ qr uerba sapientię que reꝓbi audiuis.
electi non solũ audiunt s etiã gustant:
gustare. Ciecti itaq cibũ sapientiȩ sic au¬
diunt ut degustene qr hoc qđ audiunt
eis ꝑ amorẽ medullitꝰ sapit Rȩꝓboꝵ uero
scientia usq ad cognitionẽ sonitꝰ tendit᷑:
ut quidẽ untutes audiant: s tam̃ corde
frigido qualit̾ sapiant ignorent. Quib
uidelicet uerbis beatꝰ iob amicoꝵ suoꝵ
imꝑitiã ⁊ eoꝵ qͥde doctrina sapientiȩ inflan¬
tur arogantiã reꝑbat: qi aliud ẽ ałiquid
de dõ scire᷑ aliud uͦ hoc qđ cognoscit᷑ fau¬
ce intelligentiȩ gustare. Rec̾te gͦ dicit᷑
ñne auris uerba diuidicat ⁊̃ fau̾ces come¬
dentis saporeni: Ac si aꝑte arrogantib di

Expanded text:
t. Verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant; gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus di
Abbreviated transcription (Latin):
ut peccatũ finiat: cũ isto dĩstricte ui
multi plicet nisi ad penitentiã paur¬
rat: In illo mala purgant᷑ dũ futiti .&.
in isto cumulantur dũ facit Omp̃s
itaq dĩ qł fieri ꝓhibas. iustũ est: ut fie¬
ti sina s ut unde nc̃ ex pectat ⁊ ñ con

Expanded text:
ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum est ut fieri sinat: ut unde nunc exspectat, et no
Abbreviated transcription (Latin):
sumis: reducere semꝑ ad memoriam eam
quã p̃posui causȩ originẽ. stude. qr
⁊ ꝑbeatum iob qui dolens dr̃. passi¬
ones dñi eiusq corporis id est sc̃ȩ eccłe de
nent. Qui ut sepe iam diximꝰ dm̃ dũ defen-¬
de intunt᷑ offendunt. Iui dũ fic̾te consu¬
lune. scõꝵ mentem fortit̾ affligunt. Nec
cam̃ ꝑ cuncta que loquuntur. ãuerita¬
tis cognitione desipiunt: s plerũq istul¬
tis prudentia. ⁊ fictis uera ꝑmiscent:
ut dũ ex ueritate aliquid p̾rogant. faci¬
le ad falsitatẽ trahant. Unde amciqͦq
reprobando conuincit aliquando uͦ ap¬
ꝓbando suscipit: atq ad usũ recꝰtitu¬
nis ꝑ trahit. etiã que ab eis recta s ñ ttiꝰ.
te ꝓferunt᷑. Itaq in opiã suã despitien¬
tes despic̃: atq in st̃quilinio cornoie ꝑ¬
sitꝰ inquanto uirtutis culmine apud
se seãeat ostendit. cũ ucħ esse p̾sentis
uitȩ diuitias memorat. quas abunda¬

Expanded text:
sumis, reducere semper ad memoriam eam, sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abunda
Abbreviated transcription (Latin):
esse culpabilis stili
muta bilitas non debet: ne quis tam me
ex locutionis meȩ immutatione rep̃hendas:
inepła libris p̃missa causas reddidi. cur
c̃ciam huiꝰ oꝑis partẽ. ad aliatũ usqł. simi¬
litudinẽ minime emendando ꝑduri. Qu¬
b scilicet erdusis hoc qͦq addit qđ ab eo
uersu quo dr̃ habundant tab̾nacula pre¬
donũ. eiusd̃ partis expositio incipit. ⁊usq
ad hoc qđ scriptũ ẽ dulcedo eoꝵ uermis
disserendo ꝑtingit. Que nimirũ cãmulta
sunt: ut inuno corpore cõp̾hendi ñ pos¬
sent: nisi sub magna breuitate dicerent᷑.¬
Quiergo ab alus actib uacat: legat cetera
muttiplicit̾ dicta. Cui uͦ adstudiose legen¬
dũ nonuacat᷑. huiꝰ partis ei breuitas placeas
inqua ñtam que sentimus dicrimis. quã
ea multa sicut me loqu̾ente excepta sunt
itadcreliqui: unmutationẽ stilimei lector
meus equaminit᷑ accipe: qr ⁊ sepe eosdem
cibos edentib diuersitas coctionis placet¬
S quotiens partes singulas ad legendum

Expanded text:
esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentQui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam eaea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos edentibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum
Abbreviated transcription (Latin):
te: ut nec oculus audiat. neq auris uideat.
neq os olfaciat. neq nares gustent. neq ma-¬
nus odorentur. & cũ ꝑ unum sensũ cerebri
om̃ia disponantur: quiliba tam̃ hoꝵ sensꝰ
aliud facere ñ potest. p̃t̃ id qđ ex dispositio¬
ne conditoris accepit. Ex istis gͦ corporalibus
axteriorib interiora ⁊ sp̃alia colligenda sunt:
ut ꝑ id qđ in nob̾ publicũ ẽ transure debeamꝰ¬
dũ quippe ẽ qi cum una sit sapientia aliũ
minꝰ. aliũ mauis inhabitat: alii hoc alii il¬
lud p̃stat. Et quasi cerebri more nob̾met ip¬
sis uelut quibdã sensib utit᷑: ut quãuis ipsa
sibimet ñquã sit dissimilis. ꝑ nos tam̃di¬

Expanded text:
te, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum edum quippe est quia cum una sit sapientia, alium minus, alium majus inhabitat. Alii hoc, alii illud praestat, et quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen di
Abbreviated transcription (Latin):
suas species inger̃. se asemet ipsis ñ esse testan¬
t᷑. Eo ipso enĩ quo creatura sunt. ꝑ ostensam
sp̃em creator suo quasi uocẽ confessionis red¬
dunt: qui qi om̃ia condidit qualit̾ eã debeas
administrari disponit. Unde subdit᷑¬

Expanded text:
suas species ingerunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creatura sunt, per ostensam speciem Creatori suo quasi vocem confessionis reddunt. Qui quia omnia condidit, qualiter etiam debeant administrari disponit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
te est a qͦ ẽ: ut ipse ꝓuideat qualit̾ sit qui
p̃stitit esse qđ ñ fuit Pocest uͦ ꝑ animã om̃is
uiuentis ium̃toꝵ uita signari. Omp̃s autẽ
dĩ uim̃ toꝵ animã usq ad corporeos sensus
tellectum tendit. In eiusgͦ manuẽ anima
omis uiuentis. ⁊ sp̃s uniuerse carius homi¬
nis: dum ⁊ ullo hoc p̾̃stat animȩ ut uur¬
ficet carnẽ: uinsto ad hoc uiuificat. animã
ut adintelligendã ꝑueniat ętͣnitatẽ. Sci¬
endum uͦ est: qr insacro eloquio sp̃s homini
duob modis poni consueuit. Aliqnͣdo
nãq sp̃s ꝓ anima : aliqͣnͣdo ꝓ effectu sp̃ali
nr̃o ipso capite scriptũ ẽ. Inclinato capite:
tradidit sp̃m. Sienĩ aliud quã animam

Expanded text:
t ipse provideat, qualiter sit qui praestat esse, quod non fuit. Potest vero per animam omnis viventis jumentorum vita signari. Omnipotens autem Deus jumentorum animam usque ad corporeos sensus iritualem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, dum et in illo hoc praestat animae, ut vivificet carnem, et in isto hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni consuevit. Aliquando namque spiritus pro anima, aliquando pro effectu spiritali r, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
cis hoc ipse dat. qui illis ad raapinã posset ob¬
sistere. si misereri uoluisset Quod tam̃ intelli
gide reb quoq sp̃alib pocest. Nam pleruinq
ñ nulli doctrinȩ dona ꝑcipiunt. s exeisdẽ
am prodones n inmerito uocantur: qi dũ lo¬
quunt᷑ que ñ faciunt. in usu locutionis su¬
e uerba iustoꝵ tollunt. S quia hec ipsa¬
uerba. suꝑna eis gr̃a tribuit. quoꝵ tam̃ ui¬
tã in prauis morib reliquit ꝑsemet ipsos
quidẽ p̃dones sunt. s tam̃ bona que habñt
diuinitꝰ acceperunt. Sequit᷑ Nimirũ¬

Expanded text:
is hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  Vegi de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex ejusdem iam praedones non immerito vocantur, quia dum loquuntur quae non faciunt, in usu locutionis suae verba justorum tollunt. Sequitur: verba superna eis gratia tribuit, quorum tamen vitam in pravis moribus relinquit, per semetipsos quidem praedones sunt, sed tamen bona quae habent divinitus acceperunt. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾it᷑ tribuitꝰ: aliud qđ iratꝰ hab̾e sut. Nã
qđ ꝑuerse p̃dones faciunt: hoc dispensa¬
tor equissimus fieri ñ nisi iuste ꝑmctit:
ut ⁊ is qui rapere sinit᷑. cecatꝰ mente cul¬
pã augeat: ⁊ is qui rapinã patit᷑. iã in eiꝰđ
rapinȩ dãpno ꝓ alia quã ante ꝑpetraũ

Expanded text:
corditer tribuit, aliud quod iratus habere sinit. Nam quod perverse praedones faciunt, hoc dispositor aequissimus fieri, nonnisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ant
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. facile ẽ hominẽ tunc despicere
diuitias cũ habet: difficile uͦ est eascũ
ñ hab& uiles estimare. Unde patent̃
ostendit. qntꝰ contẽptꝰ terrenarũ rerum
in berti iob cogitatione fuerit: qui ttͣ
dicit nulla esse que habundant rȩꝓ¬
bis qnͣdo omũia amisit. Ait gͦ. Haburi¬
dant tabernacula p̃donũ ⁊ audac̾ter
gis contra dm̃ suꝑbiunt. qͦ ab eiꝰ largita
te ⁊ contra meritũ ditantur. ⁊ qͥ ꝓuocari
derit om̃ia inmanib eoꝵ. Sienĩ p̃dones
st̃. iolent᷑ abstuler̃. Idubiũ ñ est. qr uio¬

Expanded text:
eorum. Facile est hominem tunc divitias despicere cum habet: difficile vero est eas cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur, quatenus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter gis conte et contra meritum ditantur: et qui provocari,derit omnia in manibus eorum. - Si enim praedones sunt, violenter abstulerunt. Et dubiu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorib maneat. in mediatore singłariter
manere ꝑhibetur: qr inistis ꝑ grãm manet
adaliquid in illo aũtem ꝑsub̾am manet ad
cuncta. Sicut enĩ corpus nr̃m sensũ tantũmͦ
tactus agnoscit: caput aut̃ corꝑis. usũ simul
om̃iũ quinq sensuũ possidet. ut uideat au¬
diat. gust&. odoretur. tangat: ita m̃bra suꝑ-¬
incapitis in quibdã uirtutib emicant. ipsũ uͦ
caput incunctis uirtutib flagr̃at. Dissimilit̾
gͦ sp̃s in illo manet: a quo ꝑnaturã nͦ quã rece¬
dit. Dona ũ eius quib aduitã tendit᷑. sine ꝑicło
amitti ñ possunt: dona aut̃ quib uite scĩtas
demonstrat᷑. plerũq ut dictũ ẽ. sine dispendio
subtrahunt᷑. Illa gͦ ꝓnr̃a eruditione tenenda
sunt: ħ ꝓalienis ꝓuectib exquirenda. In illis
ad tẽpꝰ sublatis consolet᷑ humilitas. q adelati¬
onẽ mĩtẽ fortasse subleuabant. Cũ gͥ concessa
nob̾ uirtutũ signa subtrahunt᷑: dicat᷑ rec̾te.¬

Expanded text:
praedicatoribus maneat, in mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliqucuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat, ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibus flagrat. Dissimiliter ergo Spiritus in illo manet a quo per naturam nunquam recedit Dona vero ejus, quibus ad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt; dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur plerumque, ut dictum est, sine dispendio subtrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis profectibus exquirenda. In illis mpus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, tunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
crede bonũ sp̃m fallacie deseruire uoluisse.
ut diceret. Egrediar  ero mendax sp̃s. inore
dãpnari. quatinꝰ qͥsepe uolens cecid̾at incul¬
pã quandoq nolens capetur ad pena: occulta
iusticiȩ licentia malignis sp̃ib dat᷑. lit qs uo¬
lentes inpeccati laqueoᷤ strangulant. inpec¬
cati pȩnã uã nolentes trahant. Qđ g ulic
adextris atq sinistris dĩ erercit̾ cȩli adsticisse
describit᷑ hoc hic int̾ filios dĩ satan adfuisse ꝑ¬
hibet᷑. Ecce adextris dĩ stecerunt angłi. qr no
minant᷑ filii di: ecce asinistris stant angłi. qr

Expanded text:
credere bonum spiritum, fallaciae deservire voluisse, credere bonum spiritum, fallaciae deservire voluisse, ut damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam occulta justitia, licentia malignis spiritus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetminantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cribit᷑: Qd ẽ gͦ. qd̾ exercitꝰ celi adeytris ⁊ sin¬
stris eiꝰ stare phibetur. Ds̃ enĩ qͥ ita ẽ intra omĩa
ut ⁊iã sit exita omĩa. nec dextͣ nec sinistra con¬
cluditur:s dext̾a dr̃ angłoꝵ pars electa: sinist̃
aut̃ dĩ. parsangłoꝵ reꝓba designat᷑. Non enĩ
ministrant dõ solũmꝰ boniqͥ adiuuent: s nã¬
mali qͥ ꝓbent. Non solũ qͥaculpa redeuntes
subleuent: s uã quiredire nolentes grauent.
intelligi posse ꝓlubetur. Quas enĩ suspendi in
acre nouimꝰ: aues cȩli nominamꝰ. I de eisdeo
spĩb paulus dic̃. Contra sp̃alia neqͥtiȩ in cȩ¬
lestib Quoꝵ caput enuntians ait. Sodm pͥn¬
cipẽ potestatis aeris huiꝰ. Adextra gͦ di ⁊ simi¬
stra. angłoꝵ exercitꝰ statͣ i uoluntas electorũ
sp̃uũ diuine pietãti concordat᷑: ⁊ reꝓborum
sensus suȩ malitie seruiens. iudicio distric̾¬
tionis eius obtẽꝑat. Uñ ⁊ mox fallar sp̃s in
gentib suis meritis decipiat᷑. Neq enĩ fas ẽ

Expanded text:
 sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur, sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent, si reprobent. Non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritalibus Paulus dicit, Contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus. Ad dexteram ergo et sinistram exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus malitiae serviens, judicio districtigentibus suis meritis decipiatur: neque enim fas est
Abbreviated transcription (Latin):
Celũ palmo meciens. ⁊ t̾rã pugillo concludñs
ostendit᷑ qđ ipse sit circunquaq cunctis reb
quas ereauit excerior. Idnãq qđ int̾ius conelit¬
ditur: a concludente exterius continet᷑. ꝑ sidẽ
ipse manet intra omĩa. ipse extra omĩa. ipse
supͣ omĩa. ipse infra omĩa: ⁊ suꝑior ẽꝑ poten¬
tiã. ⁊ inferior ꝑ sustentationẽ: ⁊ ext̾ior ꝑmag¬
nitudinẽ. uint̾ior ꝑ subtilitatẽ: sursũ regens
deoisũ continens. extͣ circundans. in terius
penetrans: nec alia exparte suꝑior. alia infe¬
riorꝰ aut alia exparte ext̾ior. atq ãlia mane
int̾ior:s un̾ idẽq tot̾. ubiq p̃sidendo sustiners
sustinendo p̃sidens. tircundando penetrans.
penetrando circundans: uñ suꝑiꝰ p̾sidens. inde
inferiꝰ sustinens᷑ ⁊ uñ ext̾ius ãbiens. inde intenꝰ
replens: sine in quietudine suꝑius regens. si ne
labore inferiꝰ sustineisĩnt̾ius. sine extenutiatio¬
ne penecrans: ext̾ius. sine excensione cur un¬

Expanded text:
Coelum palmo metiens, et terram pugillo concludens, ostenditur, quod ipse sit circumquaque cunctis rebus quas creavit, exterior: id namque quod interius concluditur, a concludente exterius continetur. Per sedipse manet intra omsuper omnia, ipse infra omnia, et superior est per potentiam, et inferior est per sustentationem, et exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem; sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans; nec alia parte superior, alia inferior, aut alia parte exterior, atque alia manet interior; sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens; circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ uis illa tim̃da ẽ: quȩ cũ hostẽ seuire ꝑmi¬
serrõei adusũ iusti nidicis ⁊ inusta illiꝰ uolun¬
tas seruit. Paululũ ũ manił postulat extendie
qr exteriora st̃ quȩ erpetit contderi. Neq enĩ
sathan facere se aliqͥd multũ putat. nͥ cũ in
anima sautiat :ut ab illa patria feriens reuoaꝵ¬

Expanded text:
hostem saevire permiserit, ei usum justi judicii, et injusta illius voluntas, servit. Paululum vero manum postulat extendi: quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim satan facere se aliquid multum putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revo
Abbreviated transcription (Latin):
mentis oculis. quasi qd̃¬
dĩ speculũ opponitur:
uit int̾na nr̃a facies in
ipsa uideat᷑. Ibi ⁊ enĩ
feda. ibi pulchra nr̃a
cognoscimꝰ. ibi sentimꝰ
tu quã longe distamꝰ. Harrat aut̃ gesta fortig
iadimitationẽ corda ꝓuocat infirmor: dũq
illoꝵ uictritia facta cõmemgrat: contrauitior
p̃uã. debilia nra confirmat. ficq ũbis iliius.
ut co irinꝰ mens int̾certamina trepidet: q̃
ante se positos cot uiroꝵ fortiũ triuphos ui¬
det. Nonnunꝗͣ ũ ñ solũ nob eoꝵ iurtutes asse¬
rit s. nã casus innotescit. uic ⁊ iniuctoria for

Expanded text:
mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur, ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus: ibi sentimus, tu quam longe distamus. Narrat autem gesta virorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia debilia nostra confirmat. Fitque verbis illius, ut eo minus mens inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit; sed et casus innotescit, ut et in victoria fort
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. sic̃ in apłor actib stephanꝰ iħm qͥ adertri
uirtutis sedet. stantẽ se uidisse manifestat.
Stare qͥppe adiuuantis ẽ. lrecte stare cernit᷑:
qͥ inbello certaminis opitulat᷑. qualitate
aeris res subseqñs demonstrat᷑: sic̃ euuangłista
cũ p̃dicante dño. nullos tẽ ex iudã credituros
diceret. p̃misit dic̃s. hiemps erat. Scriptũ

Expanded text:
tiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris tiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Judaea credituros diceret, praemisit dicens: Hiems autem erat . Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
casus ad cautelã nos humilitatis accingat:
quatinꝰ dũ illa gaudentes subleuant. ista
metuentes p̃mant᷑ ⁊ audientis animꝰ illine
sper fidicaa. hinc humilitate camori eru¬
dit᷑. nec temeritate suꝑbiat. ꝙ formidine p̾mit᷑:
nec p̾ssus timore desꝑet. qr ad spei fidutiã uir¬
eos ⁊iã sathan. Intueri libet. qͣmͦ saera eloquia
in exorduis narrationũ. qualitates expͥmant.
t̾minosq causarũ. Aliqũnãq a positione loci.
aliqñ a positione corporis. aliqñ aqualitate
aeris. aliqñ aqualitate ꝓpr̾is signant: qͥd de
uentura actione subician: A Positione qͥppe lo¬
coꝵ diuina scͥpt̾a expͥmit subseqñtiũ merita
finesq causarũ: sic̃ de israhel dic̃. qr ũba dĩ
inmonte audire ñ potuit. s p̃cepta in cãpestri¬
b accepit: subseqñtẽ nimirũ infirmitatẽ płi¬
designans indicans qr ascende ad sũma ñ ua¬
luit: s semetipsũ ininfimis neglec̾te uiuen¬
do laxauit. Apositione corporis futura denun¬

Expanded text:
casus ad cautelam nos humilitatis accingat: quatenus, dum illo gaudentes sublevant, ista metuentes premant, audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, qui formidine premitur; nec pressus timore desperet, qui ad spei fiduciam virescribat. --Intueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denun
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ iudełtͥ foritudo caritatiᷤuera sc̃e eccłe uoce lau¬
dat᷑. cũ ꝑ canticoꝵ canticũ dr̃. Ualida est ut mors
dilectio Uirtuti et enĩ mortis dilectio cõparat᷑:
q nimirũ mentẽ quã semel ceperit adelectatio¬
ne mundi funditꝰ occidit: i tanto hanc ualenti¬
us in auctoritate enigit: qñto & insensibilẽ con¬
iusti uiri idarco se ꝑ innocentiȩ itinera ar¬
ta custodiunt: ut ab aliis exorentur. Set siue
hertici siuc ꝑuersiquilib& ꝑ hoc qđ int̾ ho¬
magno pollicentur. Dumq celestia p̾dicant:
insuis repente sponsionib ostendunt qđ a
mant. S ne diu t̾rena pollicendo patescant.
qdđ sunt aduerba rectitudinis citius recurruss

Expanded text:
itudo charitatis, vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per canticorum Canticum dicitur : Valida est ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem, quam semel ceperit, a delectatione mundi funditus occidit; et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem conjusti viri idcirco se per innocentiae itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, per hoc quod inter homagno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt.
Abbreviated transcription (Latin):
udices illa int̾m consef suscuria ñ habebit:
Sed nmirũ duodenario numero quantitas
uniuersitatis exprimit᷑ : qi quisqͥs stimulo
diuini amoris excitatꝰ hic possessa relique¬
rit. illic procul dubio culm̃ iuditiariȩ pote¬
statis obtinebit: ut sunul tẽ uider cũ iudice
ueniat. qui nc̃ consideratione uiditii sese

Expanded text:
judices illa interni confessus curia non habebit? judices illa interni confessus curia non habebit? Sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis stimulo divini amoris excitatus hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit. Ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
trahitur extra urbẽ: quia extinctus estima¬
tur. Sed usq̃qͦ lampas ista contẽpnit᷑ usq qͦ
despicabilis habet᷑ Nuinquidnã fulgo¬
rẽ suum nullatenuis exerit: ⁊ ñquã qnͣta cli¬
ritate candeat ostendit Ostendit plane:
Haicum lãpas contẽpta apud cogitationes
diuitum diceretur: protinus addit UR
contemptȩ lampadis tẽpus est. excremi ui¬
ditii p̃destinatus. dies: qͦ iustus quisq qui
nc̃ despicitur. quanta potestate fulgeat
deł monstratur. Tunc enĩ cum deo
iudices ueniunt. qui nc̃ prodõ iniuste
iudicantur: tunc eoꝵ lux tanto latiꝰor¬
enicat. qnͣto eos nunc manus ꝑseq̃ntiũ
duriꝰ angustat. Tunc reproboꝵ oculis pa¬
tescit: quod cȩlesti potestate subniri sunt
qui terrena om̃ia sponte reliquerunt.
Unde electis sius ueritas dicit. Uos qui se¬
cuti estis me. in regeneratione cũ sedit
filius hominis insede maiestatis suȩ sede
odecĩ tribus isrł. Nc̾q enĩ plusquã duo decĩ

Expanded text:
extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimaextra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus additurcontemptae lampadis tempus est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque, qui nunc despicitudemonstratur; tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eoemicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius hominis in seodecim tribus Israel . Quid enim? Plusquam duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
sermo cõtẽptibilis. Quẽ enĩ talia dicere pos¬
se cognouerant: secũ cõmunit᷑ uiuere non
posse iudicabant. Cumq eũ ihumilẽ ui¬
uendo ceruerent. ⁊ altum sermone pensa¬
rent sua eos elatio compulit: ut quẽ per
scripta timuerant. ꝑ p̾sentiȩ uerba despice¬
rent. Quidgͥ paulus nisi contẽpta lãpas
apud cogitationes diuitũ fuit: qui unde
magisteriũ humilitatis ex hibuit. inde
anidib discpłis suꝑbiȩ contuinelias rece¬
pit: Horrendo ienĩ modo langor suꝑbi¬
entium unde detumescere debuit excie¬
uit: dũ mens elata carnaliũ hoc quasi de¬
dignabile reppulit. qđ magister umitabi¬
le ostendit. Ancontẽpta lampas ñ erat. qu¬
qui tot uirtutib emicans tanta ã ꝑsecuto¬
rib aduersa aduersa tolerabat: Legatio¬
ne incatena fungitur: eiusq uincula in
om̃i p̃torio manisestantur. Uirgis cedit᷑.
multisq ex gessepe igentib ꝑiculis uige¬
tur. Iapidib. Istris tõnditur: pedibus

Expanded text:
osse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus