comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do etiam res quȩ non erat qdđ ꝓpheta.
& erat iam in terrenis rebus. in huuis¬
modi significationẽ assumpta est:
sicut uiso somnio iacob euigilans fe¬
cit de lapide quem dormiens habebat
ad caput. Aliquando ad hoc fit ẽadẽ
species uel aliquantũ mansura. sic̃
potuit serpens illȩ eneus exaltatus
in heremo. sicut possunt & litterez
uel pacto ministerio transitura. sic̃
panis ad hoc factus in accipiendo
sacramento consumitur. S quia hȩc
hominib nota sunt. quippe. ꝑ homines
fiunt. honorem tanqũa religiosa possunt
habere. stuporem tanqũa mira ñ posst̃.
Itaꝙ illa quȩ ꝑ angłos fiunt quo diffici.¬
liora & ignotiora:. cõ mirabiliora sunt
nobis. ulis autem tanqũa suȩ actiones
note atq faciles. Loquitur ex ꝑsona
ãĩ angłs hõi dicens egosum ds abrabã:
& ds ysaac: & ds iacob. cum scriptura
p̃dixisset. uisus ẽ ei angłs dñi. Loqui¬
tur & homo ex ꝑsona dni dicens: Audi

Expanded text:
do etiam res quae non erat quod propheta, do etiam res quae non erat quod propheta, et erat jam in terrenis rebus, in hujusmodi significationem assumpta est; sicut somnio viso Jacob evigilans fecit de lapide, quem dormiens habebat ad caput : aliquando ad hoc fit eadem species, vel aliquantulum mansura, sicut potuit serpensille aeneus exaltatus in eremo , sicut possunt et litterae; vel peracto ministerio transitura, sicut panis ad hoc factus in accipiendo Sacramento consumitur. 20. Sed quia haec hominibus nota sunt, quia per homines fiunt, honorem tanquam religiosa possunt habere, stuporem tanquam mira non possunt. Itaque illa quae per Angelos fiunt, quo difficiliora et ignotiora, eo mirabiliora sunt nobis: illis autem tanquam suae actiones notae atque faciles. Loquitur ex persona Dei angelus homini, dicens, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; cum Scriptura praedixisset, Visus est ei angelus Domini : loquitur et homo ex persona Domini, dicens, Audi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona suscipitur. Cum autem suscipi¬
tur. aliquando in angło demontrat᷑.
aliquando in ea specie quȩ non ẽ qd̃
angłs. quãuis ꝑ angłm disposita mi¬
nufretur . R.ursus cum in ea specie.
suscipitur quȩ non ẽ qd̃ angłs. aliqndo
iam erat ipsum corpꝰ & ad hoc demon¬
strandũ in aliquam mutationẽ assumi¬
tur. aliquando ad hoc exoritur. & re.
ꝑacta rursus assumitur. sicut etiam
cum homines annuntiant. aliquan¬
doex sua ꝑsona uerba dĩ loquuntur.
sicuti cum p̃mittitur dixit dñs. aut
hȩc dicit dñs. aut tale aliquid. Aliqͣn¬
do autẽ nichil tale p̃mittentes ipsã
dĩ ꝑsonam in se suscipiunt. sicuti est.
intellectum tͥ dabo. & constituam te
in uia qua ingredieris. Sic non solũ
indictis uerum etiam in factis di ꝑso
ut eam gerat in ministerio prophetie..
sicut eius ꝑsonam gerebat qui uesti¬
m̃tum suum diuisit in duodecim
partes. & ex eis decem seruo regis salo¬
monis dedit. regi futuro isrł. Aliqn¬

Expanded text:
persona suscipitur. Cum autem suscipipersona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando in ea specie quae non est quod angelus, quamvis per angelum disposita ministretur: rursus cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrandum in aliquam mutationem assumitur; aliquando ad hoc exoritur, et re peracta rursus absumitur. Sicut etiam cum homines annuntiant, aliquando ex sua persona verba Dei loquuntur, sicuti cum praemittitur, Dixit Dominus; aut, Haec dicit Dominus ; aut tale aliquid: aliquando autem nihil tale praemittentes, ipsam Dei personam in se suscipiunt, sicuti est, Intellectum tibi dabo, et constituam te in via qua ingredieris . Sic non solum in dictis, verum etiam in factis, Dei peut eam gerat in ministerio prophetiae; sicut ejus personam gerebat qui vestimentum suum divisit in duodecim partes, et ex eis decem servo regis Salomonis dedit, regi futuro Israel : aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
ues & pluuie. fulgura & tonitrua.
fulmina & grandines. uenti & ignis.
frigꝰ & estus. & omĩa talia. exceptis eti¬
am illis quȩ in eodem ordine. rara suit.
sicut defectus luminũ. & species inusi¬
tatȩ sẏderum. & monstra: & terre motꝰ.
& similia. Exceptis gͦ istis om̃ibus
quoꝵ quidẽ pͥma & summa causa ñ ẽ
nisi uoluntas dĩ. unde & in psalmo
cum quȩdam huiꝰ generis cõmemo¬
rata essent. ignis. grando . nix. glaci¬
es. sp̃c tempestatis: ne quis ea uel for¬
tuitu uel causis tantũmodo corpora¬
lib uel etiam sp̃ualib tam̃ preter uo¬
luntatem dĩ existentib agi crederet.
continuo subiecit. quȩ faciunt uerbũ
eiꝰ. S his ut dicere cȩꝑam exceptis.
alia sunt illa que quãuis ex eadem
materia corporali ad aliquid tamen
diuinitus annuntiandũ nr̃is sensib
admouentur. quȩ ꝓprie miracula & sig.¬
na dicuntur. nec in om̃ib quȩ nobis
adño do annuntiantur ipsius dei

Expanded text:
ves et pluviae, fulgura et tonitrua, ves et pluviae, fulgura et tonitrua, fulmina et grandines, venti et ignis, frigus et aestus, et omnia talia; exceptis etiam illis, quae in eodem ordine naturae rara sunt, sicut defectus luminum et species inusitatae siderum, et monstra, et terrae motus, et similia: exceptis ergo istis omnibus, quorum quidem prima et summa causa non est nisi voluntas Dei: unde et in psalmo cum quaedam hujus generis commemorata essent: Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis ; ne quis ea vel fortuitu, vel causis tantummodo corporalibus, vel etiam spiritualibus, tamen praeter voluntatem Dei existentibus agi crederet, continuo subjecit, Quae faciunt verbum ejus. Sed his, ut dicere coeperam, exceptis, alia sunt illa quae, quamvis ex eadem materia codivinitus annuntiandum nostris sensibus admoventur, quae proprie miracula et signa dicuntur, nec in omnibus quae nobis a Domino Deo annuntiantur, ipsius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autẽ possint ꝑ naturã nec pos¬
sint ꝑ ꝓhibitionẽ. & quid ꝑ ipsiꝰ natu¬
rȩ sue conditionẽ facere non sinant᷑
homini explorare difficile ẽ: immo uͦ
impossibile. nisi ꝑ illud donũd̃i quod
apłs cõmemorat dicens. alii duudicatio
posse ambulare. & nequaqũa hoc
posse. si ñ ꝑmittat᷑. uolare autẽ
ñ posse ctiam si ꝑmittatur. Sic & illi
angłi quȩdam possunt facere. si ꝑmit¬
tantur ab angłis potentiorib ex im-¬
ꝑio di. quedam uͦ ñ possunt nec si ab
cis ꝑmittant᷑. quia ille ñ ꝑmittit ã quo
illis ẽ talis naturȩ modꝰ. qui etiam per
angłos suos & illa plerũq non ꝑmit¬
tit. que. concessit ut possint. Excep¬
tis gͥ illis quȩ usitatissimo transcursu
tẽpoꝵ in rerum naturȩ. ordine. corpo¬
ralit̾ fuiit. sicuti sunt ortꝰ occasusq
sẏderũ. gn̾ationes & mortes animali.¬
um. seminũ & germinũ innumerabi¬
les diuersitates. nebulȩ & nubes. ni¬

Expanded text:
quid autem possint per naturam nec posquid autem possint per naturam nec possint per prohibitionem et quid per ipsius naturae suae condicionem facere nhomini explorare difficile est, imo vero impossibile, nisi per illud donum Dei, quod Apostolus commemorat dicens: Alii dijudicatio posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere si tantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei; quaedam vero non possunt, nec si ab eis permittantur, quia ille non permittit a quo illis est talis naturae modus, qui etiam per angelos suos et illa plerumque non permittit, quae concessit ut possint. Exceptis igitur illis quae usitatissimo transcursu temporum in rerum naturae ordine corporaliter fiunt, sicuti sunt ortus occasusque siderum, generationes et mortes animalium, seminum et germinum innumerabiles diversitates, nebulae et nubes, ni
Abbreviated transcription (Latin):
estate quã hieme. citus in calidiorib
quã infrigidiorib locis. S hȩc ab homini¬
bus tantõ difficilius adhibentur. qͣntõ
desunt sensuum subtilitates. & corpoꝵ
mobilitates in mẽbris terrenis. & pigris.
Unde qualibꝰcumq angłis uicinas cau¬
sas ab elementis contrahere quanto fa¬
cilius ẽ: tantõ mirabiliores in huimo.
di oꝑib eoꝵ existunt celeritates.
S non ẽ creator. nͥ qui principalit᷑
ista format. N ec quisquã hoc potest.
nisi ille. penes quẽ primitꝰ sunt om̃iũ
quȩ sunt mensure. numeri. & pondera.
& ipse ẽ unꝰ creator ds̃. ex cuiꝰ in effabi¬
li potentatu fit etiam ut qd̾ possent
hi angłi si ꝑmitterent᷑. id̃o non possit
quia non ꝑmittunt᷑. Neq enĩ occurrit
alia ratio cur ñ potuerint facere minu¬
tissimas muscas qui ranas serpentesq:
fecerunt. nͥ quia maior aderat dñatio
gi confessi sunt dicentes. digitꝰ dĩ ẽ hoc.

Expanded text:
aestate quam hieme, citius in calidioribus aestate quam hieme, citius in calidioribus quam in frigidioribus locis? sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quanto desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. unde qualibuscumque angelis uicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in huius modi operibus eorum existunt celeritates. sed non est creator nisi qui principaliter ista format; nec quisquam hoc potest nisi ille, penes quem primitus sunt omnium quae sunt mensurae, numeri et pondera; et ipse est unus creator deus, ex cuius ineffabili potentatu fit etiam ut quod possent hi angeli, si permitterentur, ideo non possint, quia non permittuntur. neque enim occurrit alia ratio cur non potuerint facere minutissimas muscas qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia maior aderat dominatigi confessi sunt dicentes: digitus dei est hoc.
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt ex quib herbis aut carnib
aut quarũcumq rerum quibꝰubet
succis & hamorib. uel ita positis uel
ita obrutis. uelita contritis. uel ita cõ¬
mixtis. quȩ animalia nasci soleant.
quoꝵ se quis tam demens audeat
dicere creatorẽ: Qͥd gͦ mirũ si quead¬
modũ potest nossc quilibet nequissi¬
mꝰ homo unde illi uel illi uermes
musceq nascantur. ita mali angłi ꝓ
subtilitate sui sensꝰ in occultiorib
clem̃toꝵ seminib norunt unde rane:
serpentesq nascantur. & hȩc ꝑ certas
& notas temꝑationũ oportunitates
occultis motib adhibendo faciunt
creari non creare:S illa homines quȩ.
solent ab hominib ficri: ñ mirant᷑.
Qđ si quisquã celeritates increm̃toꝵ
forte miratur qd̾ illa animantia tam
cito facta sunt: attendat que admodũ
& ista ꝓ modulo facultatis humans ab
hominib ꝓcurentur. Unde cnimi fit
ut eadem corpora cĩtius uermescant

Expanded text:
nouerint ex quibus herbis aut carnibus nouerint ex quibus herbis aut carnibus aut quarumque rerum quibuslibet sucis aut humoribus uel ita positis uel ita obrutis uel ita contritis uel ita commixtis quae animalia nasci soleant; quorum se quis tam demens audeat dicere creatorem? quid ergo mirum si quemadmodum potest nosse quilibet nequissimus homo unde illi uel illi uermes muscaeque nascantur, ita mali angeli pro subtilitate sui sensus in occultioribus elementorum seminibus norunt unde ranae serpentesque nascantur et haec per certas et notas temperationum opportunitates occultis motibus adhibendo faciunt creari, non creant? sed illa homines quae solent ab hominibus fieri non mirantur. quod si quisquam celeritates incrementorum forte miratur, quod illa animantia tam cito facta sunt, attendat quemadmodum et ista pro modulo facultatis humanae ab hominibus procurentur. unde enim fit ut eadem corpora citius uermescant
Abbreviated transcription (Latin):
creata sunt: s acceptis oportunitatib
ꝓdeunt. Nam sicut matres grauids
sunt fetib: sic ipse mundꝰ grauidꝰ ẽ
causis nascentium. quȩ in illo ñ crean-¬
tur nͥ ab illa sũma essentia. ubi nec
oritur nec moritur aliquid. nec incipit
es̃ nec desinit. Adhibere aut̃ẽ forinsecꝰ
accidentes causas quȩ tam & siñ sunt
naturales. tam̃ scđm naturã adhibent᷑.
ut ea quȩ secreto naturȩ sinu abdita
continent᷑ erũpant. quodã modo & fo¬
tis creentũr explicando mensuras & nu-¬
meros. & pondera sua. quȩ in occulto
acceperunt ab illo qui omĩa in mensura
& numero & pondere. disposuit. non
solum mali angłi s etiam mali homineᷤᷤ
possunt. sicut exemplo agriculturȩ su¬
pra docui. S ne. de animalib quasi¬
ratio diuersa moueat quia habent sp̃m
uite cum sensu appetendi que. scđ̾m
naturã sunt: uitandiq contraria:. eti-¬
am hoc ẽ uidere quã multi homines

Expanded text:
creata sunt; sed acceptis opportunitatibus creata sunt; sed acceptis opportunitatibus prodeunt. Nam sicut matres gravidae sunt fetibus, sic ipse mundus gravidus est causis nascentium: quae in illo non creantur, nisi ab illa summa essentia, ubi nec oritur, nec moritur alesse, nec desinit. Adhibere autem forinsecus causas accidentes, quae tametsi non sunt naturales, tamen secundum naturam adhibentur, ut ea quae secreto naturae sinu abdita continentur, erumpant quodammodo, et foris creentur, explicando mensuras, et numeros, et pondera sua quae in occulto acceperunt ab illo, qui omnia in mensura et numero et pondere disposuit , non solum mali angeli, sed etiam mali homines possunt, sicut exemplo agriculturae supra docui. Si diuersa ratio moueat, quod habent spiritum uitae cum sensu appetendi quae secundum naturam sunt uitandique contraria, etiam hoc est uidere quam multi homines
Abbreviated transcription (Latin):
mutabili uita quȩ suꝑ omĩa est. existit
& ꝑuenit usq ad extrema atq terrena.¬
multꝰ sermo ẽ: neq nunc necesarius.
Uerum ꝓpttrea factũ iacob de. pecorib
cõmemorandũ arbitratꝰ sũ. ut intelli¬
geretur si homo qui uirgas illas sic po¬
suit dici ñ potest creatorꝰ coloꝵ in agniᷤᷤ
& hedis. nec ipsȩ matrũ anime quę
conceptam ꝑ oculos corporis fantasiam
uarietatis seminib carne. conceptis
quantũ natura passa ẽ asꝑserunt.
multo minꝰ dici posse ranarũ serpenti.¬
umq creatores angłos malos. ꝑ quos
magi pharaonis tunc illa fecerunt.
rum cardine condere atq administra¬
re creaturã quã qui facit solꝰ creator
est ds̃. aliud autẽ ꝓ distributis ab illo
uirib & facultatib aliqũã oꝑationẽ.
forinsecꝰ ammouere. ut uel tunc uel
tunc. sic uel sic exeat qd creatur. Ista
quippe. originalit̾ ac primordialiter
in quadã textura elem̃toꝵ cuncta iam

Expanded text:
mutabili uita quae super omnia est existit mutabili uita quae super omnia est existit et peruenit usque ad extrema atqmultus sermo est, neque nunc necessarius. Verum propterea factum Jacob de pecoribus commemorandum arbitratus sum, ut intelligeretur, si homo qui virgas illas sic posuit, dici non potest creator colorum in agnis et haedis; nec ipsae matrum animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam varietatis, seminibus carne conceptis, quantum natura passa est, asperserunt; multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa fecerunt. rum cardine condere atque administrare creaturam, quod qui facit, solus creator est Deus: aliud autem pro distributis ab illo viribus et facultatibus aliquam operationem forinsecus admovere, ut tunc vel tunc, sic vel sic exeat quod creatur. Ista quippe originaliter ac primordialiter in quadam textura elementorum cuncta jam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ incõmutabilit̾ uiuunt in ipsa sũ¬
capiunt. Et cum sit ipsa incõmutabi¬
lis. nichileoꝵ quȩ uel cõmutabilit̾ sunt
deserit. quia nichil eoꝵ nisi ꝑ ipsam
creatũ est. Ut enim de pecorib ñ uirgȩ
s pecora nascerentur. fecit hoc incom¬
mutabilis & inuisibilis ratio sapientiȩ
dĩ. ꝑ quam creata sunt om̃ia. Ut autẽ
de uarietate. uirgarũ pecoꝵ conceptoꝵ¬
color aliqͥd duceret. fecit hoc anima
grauidȩ pecudis ꝑ oculos affectafo¬
rinsecꝰ. & interius secum ꝓ suo modulo
formandi regulam trahens qua de¬
intima potentia sui creatoris accepit.
S quanta sit uis anmȩ: ad afficiendã
atqs mutandã materiã corporalem. cũ
tam̃ creatrix corporis dici non possit.
quia om̃is causa mutabilis sensibilisq
substantiȩ. om̃isq modꝰ & numerꝰ &
pondꝰ ciꝰ unde efficitur ut & sit. & natu¬
ra ita uel ita sit: ab intelligibili & incõ¬

Expanded text:
quae incommutabiliter uiuunt in ipsa sumquae incommutabiliter uiuunt in ipsa sumcapiunt; et cum sit ipsa incommutabilis, nihil eorum quae uel mutabiliter sunt deserit, quia nihil eorum nisi per ipsam creatum est. ut enim de pecoribus non uirgae, sed pecora nascerentur fecit hoc incommutabilis et inuisibilis ratio sapientiae dei, per quam creata sunt omnia. ut autem de uarietate uirgarum pecorum color conceptorum aliquid duceret, fecit hoc anima grauidae pecudis per oculos affecta forinsecus et interius secum pro suo modulo formandi regulam trahens, quam deintima potentia sui creatoris accepit. sed quanta sit uis animae ad afficiendam atque mutandam materiam corporalem—cum tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabilis sensibilisque substantiae omnisque modus et numerus et pondus eius, unde efficitur ut et sit et natura ita uel ita sit, ab intellegibili et incom
Abbreviated transcription (Latin):
tum. & appeticiones cõmoditatũ. ita re¬
rum naturȩ adhibet in qua creat om̃ĩa.
quea admodũ terre. agriculturã. Qua ꝓp¬
ter ita ñ possum dicere angłos malos
magicis artib euocatos creatores fuisse
ranarũ atq serpentiũ. sicut ñ possum
dicere homines malos segetis eẽ cirato¬
res. qũa ꝑ eoꝵ oꝑam uidto exortam.
sic̃ nec iacob creator coloꝵ inpecoribus
fuit. quia bibentib in conceptu matͥb
uariãtas uirgas quas intuerent᷑ apposu¬
it. S nec ipse pecudes creatrices fuert̃
uarietatis ꝓlis suȩ. quia inheserat ani¬
mȩ illarũ discolor phantasia. ex con¬
tiutu uariarũ uirgarũ ꝑ oculos imp̃s¬
sa. Quȩ ñ potuit nisi corpꝰ qd̾ sic affe¬
cto spũ animabat᷑ ex compassione. com¬
mixtionis afficere. unde teneris fe¬
tuum primordiis coloretenꝰ asꝑgeret᷑.
Ut enim sic ex semetipsis afficiantur
uel anima ex corpore. uel corpꝰ ex ani¬
ma. congruentiȩ rationis id faciunt.

Expanded text:
tum et appetitiones commoditatum ita rerum naturae adhibet, in qua creat omnia, quemadmodum terrae agriculturam. quapropter ita non possum dicere angelos malos magicis artibus euocatos creatores fuisse ranarum atque serpentium, sicut non possum dicere homines malos segetis esse creatores, quam per eorum operam uidero exortam. sicut nec Iacob creator colorum in pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus uariatas uirgas quas intuerentur apposuit. sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt uarietatis prolis suae, quia inhaeserat animae illarum discolor phantasia ex contuitu uariarum uirgarum per oculos impressa, quae non potuit nisi corpus quod sic affecto spiritu animabatur ex compassione commixtionis afficere, unde teneris fetuum primordiis discolore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet ipsis afficiantur uel anima ex corpore uel corpus ex anima, congruentes rationes id faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibili aula sũmi imꝑatoris aut
iubeatur. aut ꝑmittat᷑ scđ̾m in effabi¬
iem iusticiam premioꝵ atq penarum.
gr̃arũ & retributionũ. in ista tot̾ius
creaturȩ amplissima quadam inmensaꝙ
re publica. uI.
taret sarcinam corporis. qđ corrũ¬
pitur & aggrauat animã. quãuis adhuc
ex parte atq in enigmate. uideret op¬
so ingemiscens adoptionẽ expectans
redemptionẽ corporis sui. potuit tam̃
significando p̃dicare. dñm im xp̃m.
ꝑ sacram̃tũ corporis & sanguinis eius.
nec lingũa quippe. eiꝰ nec membranas
& atramentũ. nec significantes sonos
lingue editos. nec signa litterarum
conscripta pelliculis. corpꝰ xp̃i & sangui¬
nem dicimꝰ. s illud tantũ qd̾ ex fructi¬
bus terrȩ acceptũ & prece mystica conse¬
cratũ. rite sumimꝰ ad salutẽ spiritalẽ
in memoriam ꝓ nobis dñicȩ passionis.

Expanded text:
intelligibili aula summi Imperatoris aut iubeatur aut permittatur, secundum ineffabilem iustitiam praemiorum atque poenarum, gratiarum et retributionum in ista totius creaturae amplissima quadam immensaque republica. 10. taret sarcinam corporis, quod corrumpitur et aggravat animam , quamvis adhuc ex parte atque in aenigmate videret , opso ingemiscens, adoptionem exspectans redemptionem corporis sui , potuit tamen significando praedicare Dominum r Sacramentum corporis et sanguinis ejus nec linguam quippe ejus, nec membranas, nec atramentum, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta pelliculis, corpus Christi et sanguinem dicimus; sed illud tantum quod ex fructibus terrae acceptum et prece mystica consecratum rite sumimus ad salutem spiritualem in memoriam pro nobis Dominicae passionis:
Abbreviated transcription (Latin):
pium & iustũ. & ille ꝑ ipsum dm̃. ac
sic uniuersa creatura ꝑ creatorẽ. suũ
ex quo & ꝑqũe & in quo etiam condi¬
ta atq instituta ẽ: ac ꝑ hoc uoluntas.
di est pͥma & sũma causa om̃ium
corporalium specierũ. atq motionũ
N ichil enim fit uisibilit & sensibilit.
qd̾ non de interiore. inuisibili atq¬

Expanded text:
pium, et justum, et ille per ipsum Deum, ac sic universa creatura per Creatorem suum, ex quo, et per quem, et in quo etiam condita atque constituta est. Ac per hoc voluntas Dei est prima et summa causa omnium corporalium specierum atque motionum. Nihil enim fit visibiliter et sensibiliter, quod non de interiore invisibili, atq
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ ẽ. utrũ ad hoc opꝰ tantũ modo
creatura formata sit: in qua ds sicut tunc
oportusse uidicauit humanis ostende¬
retur aspectib. anangłi quiiam erant
ita mittebant᷑ ut ex persona di loquȩ.¬
rentur. assumentes corporalem speciem
de creatura corporea in usum ministe.
rii sui. aut ipsum corpꝰ suum cui non
subduntur s subditum gerunt. mu-
tantes in species quas uellent accommno¬
datas atis aptas actionib suis. scđ̾m
attributam sibi a creatore potentiã.¬

Expanded text:
sis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum minisrii sui aut ipsum corpus suum, cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species, quas vellent, accomodatas atque aptas accionibus suis secundum attributam sibi a creatore potencia
Abbreviated transcription (Latin):
copulare appetens. amantẽ scilicet
& quod amatur: Et hoc etiam in
extremis carnalibꝰq amoribꝰ ita est.
sed ut aliquid purius & liquidius
hauriamꝰ. calcata carne. ascendamus
ad animũ. Quid amat animꝰ in ami¬
co. nisi animũ: Et illic gͥ tria sunt:

Expanded text:
copulare appetens, amantem scilicet, et quod amatur? Et hoc etiam in externis carnalibusque amoribus ita est: sed ut aliquid purius et liquidius hauriamus, calcata carne ascendamus ad animum. Quid amat animus in amico, nisi animum? Et illic igitur tria sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
forme illius dilectio. scđ̃m qu̾a uixis¬
se creduntur. & illoꝵ uita credita in
eandem formã flagrantiorẽ excitat
caritatẽ. ut quantõ flagrantius dili¬
gimꝰ dm. tantõ certius sereniusq
uideamꝰ. quia in d̾o conspicimꝰ in cõ

Expanded text:
formae illius dilectio, secundum quam uixisse creduntur, et illorum uita credita in eandem formam flagrantiorem excitat caritatem, ut quanto flagrantius diligimus deum, tanto certius sereniusque uideamus, quia in deo conspicimus inco
Abbreviated transcription (Latin):
certe quȩ¬
rimus. ñ
qualibet.
sed illam
trinitatẽ
que d̾s est.
uerusq ac
summꝰ & solus ds. Expecta gͦ quis¬
quis hec audis. Ad huc enim querimꝰ.
Et talia quęrentẽ nemo iuste. repre¬
hendit. si tam̃ in fide firmissimꝰ quȩ¬
rat quod aut nosse aut eloqui difficil

Expanded text:
certe quaerimus, non quamlibet, sed illam Trinitatem quae Deus est, verusque ac summus et solus Deus. Exspecta ergo, quisquis haec audis: adhuc enim quaerimus, et talia quaerentem nemo juste reprehendit; si tamen in fide firmissimus quaerat, quod aut nosse aut eloqui difficil
Abbreviated transcription (Latin):
amans. & quod amatur. & amor.
R.estat etiam hinc ascendere. & supe¬
rius ista querere quantũ homini dat᷑.
Sed hic paululum requiescat inten¬
tio. non ut se existimet inuenisse qd̃
quęrit. sed sicut solet inueniri locus.
ubi iam quęrendũ est aliquid. non¬
dum illud inuentũ est. sed iam in¬
uentum est ubi quęratur. ita hoc
dixisse suffecerit. ut tanquã ab arti¬
culo alicuius exordii cȩtera contexamꝰ¬

Expanded text:
amans, et quod amatur, et amor. Restat etiam hinc ascendere, et superius ista quaerere, quantum homini datur. Sed hic paululum requiescat intentio, non ut se jam existimet invenisse quod quaerit, sed sicut solet inveniri locus, ubi quaerendum est aliquid; nondum illud inventum est, sed jam inventum est ubi quaeratur: ita hoc dixisse suffecerit, ut tanquam ab articulo alicujus exordii caetera contexam
Abbreviated transcription (Latin):
ria sui & intelligentia. sui. Quasi enim
non sint hȩc duo s unum duobus uoca¬
bulis appelletur. sic apparet IN ea.
re. ubi ualde. ista comuncta sunt: &
aliud alio nullo preceditur tempore.
Amorq ipse non ita sentitur esse. cũ
eum non ꝓdit indigentia. qm̃ semꝑ
presto est qd amatur. O⁊ uaꝓpter
etiam tardioribꝰ dilucescere. hȩc possunt.
dum ea tractantur quȩ ad animum
tempore. accedunt. & quȩ illi tempo¬
raliter accidunt. cum meminit quod
antea non meminerat. & cum uidet
qd̃ antea ñ uidebat. & cũ amat quod
antea non amabat. Sed aliud hȩc
tractatio iam poscit exordium. ꝓpter

Expanded text:
ria sui, et intelligentia sui. Quasi enim ria sui, et intelligentia sui. Quasi enim non sint haec duo, sed unum duobus vocabulis appelletur, sic apparet in ea re ubi valde ista conjuncta sunt, et aliud alio nullo praeceditur tempore: amorque ipse non ita sentitur esse, cum eum non prodit indigentia, quoniam semper praesto est quod amatur. Quapropter etiam tardioribus dilucescere haec possunt, dum ea tractantur quae ad animum tempore accedunt et quae illi temporaliter accidunt, cum meminit quod antea non meminerat, et cum videt quod antea non videbat, et cum amat quod antea non amabat. Sed aliud haec tractatio jam poscit exordium, propter
Abbreviated transcription (Latin):
tas etiam  mea. totam intelligenti¬
am totãq memoriam meam capit.
dum toto utor qd̃ intelligo & memii.
Q uappter quando inuicem a singulis
& tota omĩa capiuntur. ęqualia sunt
tota singula totis singulis. & tota sin-¬
gula simul omnibꝰ totis. & hȩc tria
unum. una uita. una mens: una essen.¬
cumq intentionis uiribus ad illam
summã & altissimã essentiam cuius
impar imago est humana mens: sed
tamen imago. an adhuc eadem tria
aistinctius declaranda sunt in anima.
ꝑ illa quȩ extrinsccus sensu corporis
capimꝰ. ubi temporaliter impruitur
rerum corporearũ noticia: Mentẽ qͥp¬¬
pe ipsã in memoria & intelligentia &
uoluntate suimet ipsius talem reperi-
scipsã uelle cõprehendebat᷑ simul etiã sẽꝑ
sui meminisse. semꝑq seipsã intelligere. &
amare cõprehenderet᷑. qͣuis ñ semꝑ se cogi
tare discrerã ab eis quȩ ñ sunt. qđ ipsa ẽ
Ae ꝑ hoc difficile in ea dinoscitur memo¬

Expanded text:
tas etiam mea totam intelligentitas etiam mea totam intelligentiam totamque memoriam meam capit, dum toto utor quod intelligo et memini. Quapropter quando invicem a singulis et tota omnia capiuntur, aequalia sunt tota singula totis singulis, et tota singula simul omnibus totis; et haec tria unum, una vita, una mens, una essenscumque intentionis viribus ad illam summam et altissimam essentiam, cujus impar imago est humana mens, sed tamen imago? an adhuc eadem tria distinctius declaranda sunt in anima, per illa quae extrinsecus sensu corporis capimus, ubi temporaliter imprimitur rerum corporearum notitia? Mentem quippe ipsam in memoria et intelligentia et voluntate suimetipsius talem reperiebse ipsam velle comprehendebatur, simul etiam semper sui meminisse, semperque se ipsam intelligere et atare discretam ab eis quae non sunt, quod ipsa est: ac per hoc difficile in ea dignoscitur memo
Abbreviated transcription (Latin):
a singulis singula. uerum ctiam a sin¬
gulis omĩa capiuntur. Nemini cium
me habere memoriam & intelligentiã
& uoluntatẽ. & intelligo me. intelligere.
&e uelle. atq meminisse. & uolo me
uelle & meminisse. & intelligere. Totãꝙ
meam memoriam & intelligentiam. &
uoluntatẽ simul memini. Q uod enum
memoriȩ meȩ non memini: non est in
memoria mea. Nichil autẽ tam in me-¬
moria. quã ipsa memoria est. T otam
gͥ memini. Item quicquid intelligere
me scio. & scio me uelle quicqͥd uolo.
Q uicquid autem scio: memini. Tora
igitur intelligentiam. totã uoluntatẽ
incam memini. Similiter cum hec tria
intelligo. tota simul intelligo. Neq enim
quicquã intelligibilium non intelligo.
nsi quoa ignoro. Q uod autẽ ignoro:
nec meminiꝰ net uolo. O⁊ iucquia
itaq iutelligibilium non intelligo. con¬
sequent᷑ etiam nec memini: nec̃ uolo.
Quicquid gͦ intelligibilium memini.
& uolo. conscquent᷑ intelligo. Uolun¬

Expanded text:
a singulis singula, verum etiam a sina singulis singula, verum etiam a singulis omnia capiuntur. Memini enim me habere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque meminisse; et volo me velle, et meminisse, et intelligere, totamque meam memoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, non est in memoria mea. Nihil autem tam in memoria, quam ipsa memoria est. Totam igitur memini. Item quidquid intelligo, intelligere me scio, et scio me velle quidquid volo: quidquid autem scio memini. Totam igitur intelligentiam, totamque voluntatem meam memini. Similiter cum haec tria intelligo, tota simul intelligo. Neque enim quidquam intelligibilium non intelligo, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid itaque intelligibilium non intelligo consequenter etiam nec memini, nec volo. Quidquid autem intelligibilium memini et volo, consequenter intelligo. Volun
Abbreviated transcription (Latin):
mit. non ꝓpter illud ipsun. sel ꝓpter
aliud appetiuit. Hec igitur tria: memo-¬
ria. intelligentia. uoluntas. qm̃ non
sunt tres uite sed una uita. nec tres
mentes sed una mens: consequent̾ utiq
nec tres substantiȩ sunt: sub una sub¬
stantia. N emoria quippe quod uita &
mens. & substantia dicitur. ad seipsam
dicitur. O⁊ uod uͦ memoria dicitur. ad
aliquid relatiue. dicitur. Hoc de intelli¬
gentia quoq & uoluntate. dixerim.
Et intelligentia quippe. & uoluntas.
ad aliquid dicitur. Uita est autẽ una¬
queq ad scipsam. & mens. & essentia.
Q uo circa tria hȩc eo sunt unum quo no¬
una uita. una mens. una essentia. Et
quicqͥd aliud ad seipsa singula dicunt᷑.
etiam simul non pluralit᷑ sed singula¬
liter dicuntur. Eo uero tria: quo ad
se inuicem referuntur. Quȩ. si equalia
non essent. non solum singula singu¬
lis. sea etiam om̃ibꝰ singula: non utiꝙ
se inuicem caperent. Neq enim tantũ

Expanded text:
mit, non propter illud ipsum, sed propter mit, non propter illud ipsum, sed propter aliud appetivit. 18. Haec igitur tria, memoria, intelligentia, voluntas, quoniam non sunt tres vitae, sed una vita; nec tres mentes, sed una mens: consequenter utique nec tres substantiae sunt, sed una substantia. Memoria quippe, quae vita et mens et substantia dicitur, ad se ipsam dicitur: quod vero memoria dicitur, ad aliquid relative dicitur. Hoc de intelligentia quoque et de voluntate dixerim: et intelligentia quippe et voluntas ad aliquid dicuntur. Vita est autem unaquaeque ad se ipsam, et mens, et essentia. Quocirca tria haec eo sunt unum, quo una vita, una mens, una essentia: et quidquid aliud ad se ipsa singula dicuntur, etiam simul, non pluraliter, sed singulariter dicuntur. Eo vero tria, quo ad se invicem referuntur: quae si aequalia non essent, non solum singula singulis, sed etiam omnibus singula; non utique se invicem caperent. Neque enim tantum
Abbreviated transcription (Latin):
deinde. quantũ uelit. Tunc enim lau-¬
dandus est animꝰ uehementer amans.
cum id quod amat uehement amandũ
est. Cum gͦ dicuntur hec tria. inge¬
nium. doctrina. usus. primũ conside¬
ratur in illis tribꝰ quid possit quisq
memoria. intelligentia. uoluntate.
Scd̾m eoꝵ considerat᷑ quid habeat qͥsq
in memoria. & intelligentia. quo stu-¬
diosa uoluntate. ꝑuenerit. Lam uero
usus tertuis in uoluntate est. ꝑtractan-¬
te illa quȩ memoria & intelligentia
continentur. siue ad aliquid ea referat.
siue eoꝵ fine. delectata conquiescat.¬
Uti est enim. assumere aliquid in fa-¬
quod in usum uenerit. ad id quod amas
optinendum referre. si tam̃ amandũ ẽ.¬
ꝓpter scipsam. Erui est autem uti cum
gaudio. non adhuc spei. sed iam rei.
Promde om̃is quifruitur. utitur.
Assumit enim aliquid in facultatem
uoluntatis: cum fine delectationis.
Non aut̾e om̃is qui utitur fruitur.
sed id qd in facultatẽ. uoluntatis assu-¬

Expanded text:
deinde quantum velit. Tunc enim laudeinde quantum velit. Tunc enim laudandus est animus vehementer amans, cum id quod amat vehementer amandum est. Cum ergo dicuntur haec tria, ingenium, doctrina, usus, primum horum consideratur in illis tribus, quid possit quisque essent, de ulla re dubitare non posset. Secundum eorum consideratur, quid habeat quisque in memoria, et intelligentia, quo stumentem putant, in subjecto esse volunt usus tertius in voluntate est, pertractante illa quae in memoria et intelligentia continentur, sive ad aliquid ea referat, corpori, sicut qualitas ejus: ut illud subUti enim, est assumere aliquid in faquod in usum uenerit ad id quod amas optinendum referre, si tamen amandtis: frui est autem, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei. Proinde omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis, cum fine delectationis: non autem omnis qui utitur, fruitur; si id quod in facultatem voluntatis assu
Abbreviated transcription (Latin):
quo fruendum est. Nec est alia uita
hominũ uitiosa atq culpabilis. quam ẽ¬
male utens. & male. fruens. De qua re
non est nunc disserendi locus. Sed qm̃¬
paulisꝑ cȩteris. quoꝵ mens de seipsa
certa est: tria hȩc potissimũ considera¬
ta tractemꝰ. memoriam. intelligentiã.
uoluntat᷑e.. In his enim tribꝰ inspici
solent etiam ingenia paruuloꝵ. cuiꝰ¬
modi preferant indolem. O uanto
quippe tenacius & facilius puer me¬
minit. quantoq acrius intelligit &¬
studet ardentius. tanto est laudabili¬
oris ingenii. Cum uͦ de cuiusq do¬
ctrina quęritur. non quanta firmi¬
tate ac facilitate miminerit. uel
quanto acumine intelligat. sed quid
meminerit & quid intelligat quęrit᷑.
Et quia non tantũ quam doctus sit
consideratur laudabilis animus. sed
etiam quam bonus. non quid memine.¬
rit tantũ & quid intelligat. uerum
etiam quid uelit attenditur. non qͣnta
flagrantia uelit. sed quid uelit prius.

Expanded text:
quo fruendum est. Nec est alia vita quo fruendum est. Nec est alia vita hominum vitiosa atque culpabilis, quam male utens et male fruens. De qua re non est nunc disserendi locus. 14. paulisper caeteris, quorum mens de se ipsa certa est, tria haec potissimum considerata tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem. In his enim tribus inspici solent etiam ingenia parvulorum cujusmodi praeferant indolem. Quanto quippe tenacius et facilius puer meminit, quantoque acutius intelligit, et studet ardentius, tanto est laudabilioris ingenii. Cum vero de cujusque doctrina quaeritur, non quanta firmitate ac facilitate meminerit, vel quanto acumine intelligat; sed quid meminerit, et quid intelligat quaeritur. Et quia non tantum quam doctus sit, consideratur laudabilis animus, sed etiam quam bonus: non tantum quid meminerit et quid intelligat, verum etiam quid velit attenditur; non quanta flagrantia velit, sed quid velit prius,
Abbreviated transcription (Latin):
ligere ad id quod intelligunt referunt.
esse autẽ & uiuere ad seipsas. Et nul¬
li est dubium nec quemquã intellige.¬
re. qui non uiuat. nec quemqua uiue¬
re qui non sit. Ergo consequent᷑ &
esse & uiuere. id quod intelligit. ñ
sicuti est cadauer qd̃ non uiuit. nec
sicuti uiuit anima quȩ non intelligit.
sed ꝓprio quodam eodemq prestantiore.
modo. Item uelle se sciunt. neq hoc
posse quẽquam qui non sit. & qui ñ
uiuat pariter sciunt. Itemq ipsã uolun-¬
tatẽ referunt ad aliquid. quod ea uolun¬
tate uolunt. Meminisse etiam se
sciunt. simulq sciunt quod nemo me¬
minisset. nisi esset ac uiueret. Sed &
qd̾ ea meminimꝰ. Duobus gͥ horum
trium memoria & intelligentia mul¬
tarum rerũ noticia atq scientia con¬
tinetur. uoluntas autem adest: ꝑ
quam fruam᷑ eis uel utamur. Prum᷑
enim cognitis in quibꝰ uoluntas ipsis
ꝓpter se ipsa delectata conquiescit.¬
utimur uͦ eis quȩ ad aliud referimus

Expanded text:
ligere ad id quod intelligunt referunt, ligere ad id quod intelligunt referunt, esse autem et vivere ad se ipsas. Et nulli est dubium, nec quemquam intelligere qui non vivat, nec quemquam vivere qui non sit. Ergo consequenter et esse et vivere id quod intelligit, non sicuti est cadaver quod non vivit, nec sicuti vivat anima quae non intelligit, sed proprio quodam eodemque praestantiore modo. Item velle se sciunt, neque hoc posse quemquam qui non sit et qui non vivat, pariter sciunt: itemque ipsam voluntatem referunt ad aliquid, quod ea voluntate volunt. Meminisse etiam se sciunt; simulque sciunt quod nemo meminisset, nisi esset ac viveret: sed et  quod ea meminimus. Duobus igitur horum trium, memoria et intelligentia, multarum rerum notitia atque scientia continentur: voluntas autem adest, per quam fruamur eis vel utamur. Fruimur enim cognitis, in quibus voluntas ipsis propter se ipsa delectata conquiescitvero eis quae ad aliud referimus
Abbreviated transcription (Latin):
non utiq facit. Hoc gͥ ei precipitur
ut faciat. quod cum preceptũ ipsum
intelligit. facit. Non gͦ adiungat ali¬
ud ad id̾ quod seipsa cͦognoscit᷑. cum
audit ut scipsam cognoscat. Certe.
enim nouit sibi daici. sibi scilicet que ẽ:
& uiuit & intelligit. Sed est & cadauer.
uiuit & pecꝰ. intelligit aurem nec ca¬
dauer nec petus. Sic gͦ se esse & uiue¬
re scit : quomꝰ est & uiuit intelligentia.
Cum gͦ uerbi gr̃a mens aerem se.¬
putat. acrem se intelligere putat.
Se tam̃ intelligere scit: aerem autem
se. ẽẽ non scit : sed putat. Seternat
quod putat. cernat quod scit. Hoc ei
remaneat. unde ne illi quidem dubi¬
tauerunt. qui aliud atq aliud corpꝰ
esse ment̾e putauerunt. Neq enim
om̃is mens aerem se ẽẽ exitimat. sed
aliȩ ignem. aliȩ cerebrum. alieq ali¬
ud corpꝰ. & aliud alie. sicut supra cõ¬
memoraui. om̃s tam̃ se intelligere
nouerunt & ẽẽ. & uiuere. Sed intel¬

Expanded text:
non utique facit. Hoc igitur ei praecipitur non utique facit. Hoc igitur ei praecipitur ut faciat, quod cum ipsum praeceptum intelligit, facit. CAPUT ud ad id quod se ipsam cognoscit, cum audit ut se ipsam cognoscat. Certe enim novit sibi dici, sibi scilicet quae est, et vivit, et intelligit. Sed est et cadaver, vivit et pecus: intelligit autem nec cadaver, nec pecus. Sic ergo se esse et vivere scit, quomodo est et vivit intelligentia. Cum ergo, verbi gratia, mens aerem putat, aerem intelligere putat, se tamen intelligere scit: aerem autem se esse non scit, sed putat. Secernat quod se putat, cernat quod scit: hoc ei remaneat, unde ne illi quidem dubitaverunt, qui aliud atque aliud corpus esse mentem putaverunt. Neque enim omnis mens aerem se esse existimat, sed aliae ignem, aliae cerebrum, aliaeque aliud corpus, et aliud aliae, sicut supra commemoravi: omnes tamen se intelligere noverunt, et esse et vivere; sed intel
Abbreviated transcription (Latin):
alterum nouit dinoscat. Ipsum enim
quod audit cognosce te ipsam. quomͦ
agere. curabit. si nescit aut quid sit
cognosce. aut quid sit teipsam: Si
autem utrumq nouit. nouit & seipsã.
Quia non ita dicitur menti cognosce.
teipsam. sicut dicitur cognosce cheru.¬
bin & seraphin. De absentibꝰ enim
illis credimꝰ. scđm quod cȩlestes quȩ.¬
dam potestates ẽẽ predicant᷑. N eq
sicut dicitur cognosce. uoluntatem
illius hominis. quȩ nobis nec ad sen¬
tiendum ullomͦ. nec ad intelligendũ
presto est: nisi corporalib signis edi-¬
tis. & hoc ita ut magis credamꝰ quam
intelligamꝰ. Neq ita ut dicit᷑ homi¬
ni uide faciem tuam. qđ nisi in spe.¬
culo fieri non potest. N am & ipsa
nr̃a facies absens ab aspectu nostro ẽ.
quia non ibi est quo ille dirigi potest.
Sed cum dicitur menti cognosce teipsã.
eo ictu quo intelligit quod dictum est.
teipsam. cognoscit seipsam. nec ob ali¬
ud quam eo quoᷤ sibi presens est. Si
autem quod dictum est non intelligit.

Expanded text:
alterum novit dignoscat. Ipsum enim quod audit, Cognosce te ipsam, quomodo agere curabit, si nescit, aut quid sit, Cognosce; aut quid sit, Te ipsam? Si autem utrumque novit, novit et se ipsam: quia non ita dicitur menti, Cognosce te ipsam, sicut dicitur, Cognosce Cherubim et Seraphim: de absentibus enim illis credimus, secundum quod coelestes quaedam potestates esse praedicantur. Neque sicut dicitur, Cognosce voluntatem illius hominis: quae nobis nec ad sentiendum ullo modo, nec ad intelligendum praesto est, nisi corporalibus signis editis; et hoc ita, ut magis credamus, quam intelligamus. Neque ita ut dicitur homini, Vide faciem tuam: quod nisi in speculo fieri non potest. Nam et ipsa nostra facies absens ab aspectu nostro est, quia non ibi est quo ille dirigi potest. Sed cum dicitur menti, Cognosce te ipsam, eo ictu quo intelligit quod dictum est, Te ipsam, cognoscit se ipsam; nec ob aliud, quam eo quod sibi praesens est. Si autem quod dictum est non intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
quod se non possit amittere. Ita cum
aliua sit non se nosse. aliud non se co¬
gitare: neq enim multarũ doctrina-¬
rum ꝑitum ignorare. graminaticam
dicimꝰ. cum eam non cogitat. quia de
medicinȩ arte tunc cogitat. cum ggo
aliud sit non se nosse. aliud non se cogi¬
tare. tanta uis est amoris. ut ea quȩ
cum amore diu cogita uerit. eisq curȩ
dutinȩ inheserit. attrahat secum. eti¬
am cum ad se cogitandam quodam mͦ
redit. Et quia illa corpora sunt quȩ
foris ꝑ sensus carnis adamauit. eoꝵq
diuturna quadam familiaritate. impli-¬
cata est: nec secum potest introrsus
tanquã in regionem incorporeȩ naturȩ.
ipsa corpora inferre. imagines eorum
conuoluit & rapit. factas in semetiꝑsa
de semetipsa. Dat enim eis formandis.
quiddam substantiȩ. suȩ. Seruat autẽ
aliquid. quo libero de specie talium
iaginum iudicet. & hoc magis mens
idestͤ rationalis intelligentia. quȩ ser¬
uatur ut iudicet. Nam illas animȩ

Expanded text:
quod se non possit amittere. Ita cum quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est magis mens, id est rationalis intelligentia, quae servatur ut judicet. Nam illas animae
Abbreviated transcription (Latin):
eo scilicet cui subdenda est: supra ea.
quibꝰ preponenda est. Sub illo a quo
regi debet. supra ea quȩ regere debit.
Nulta enim ꝑ cupiditatẽ p̾rauã tan-¬
quam sui sit oblita : sic agit. Uidet
enim quȩdam extrinsecꝰ pulcra. in
prestantiore. natura quȩ deus est.
Et cum instare debeat ut eis fruatur.
uolens ea sibi tribuere. & non ex illo
similis illius. sed ex seipsa ẽẽ qd̾ ille.
est : auertitur ab eo. moueturq &
labitur in minꝰ & minꝰ. quod putat᷑
amplius & amplius. quia nec ipsa
sibi nec ei quicquam sufficit. receden-¬
ti ab illo qui solus sufficit. Ideoq ꝑ
egestatem & difficultatẽ fit nimis
intenta in actiones suas. & in quietiᷤᷤ
delectationes quas ꝑ eas collig
atq ita cupiditate. ad qͥ
noticias ex his quȩ foris sunt. quoꝵ
cognitum genꝰ amat. & sentit amitti
posse. nisi impensa cura teneantur.
ꝑdit securitatem. Tantoq scipsam mi¬
nuᷤ cogitat. quanto magis secura est.

Expanded text:
eo scilicet cui subdenda est, supra ea eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est
Abbreviated transcription (Latin):
dum solemꝰ quęrere ut ueniat in men-¬
tem qd̾ excidit. nec tamen penitꝰ excidit.
quia potest recognosci cum uenerit.
hoc ẽẽ quod quęrebatur. Sed quomͦ
mens ueniat in mentẽ. quasi possit
mens inmente. non esse: Huc accedit
quia si parte inuenta non se totam
querit. tamen tota se quęxit. Tota gͦ
sibi presto est: & quid adhuc quȩrat᷑¬
non est. Hoc enim deest quod queri¬
tur. non illa quȩ quęrit. Cum itaq
tota se querit. nichil eiꝰ deest. Aut si
non tota se querit. sed pars quȩ inuen¬
ta est quęrit partem quȩ nondum
inuenta est: non se gͦ mens quęrit.
cuiꝰ se nulla pars quęrit. Pars enim
quȩ inuenta est. non se quexit. Pars
autem quȩ nondum inuenta est: nec
ipsa se quęrit. qm̃ ab ea quȩ inuenta
est parte. non quęritur. Quo circa qͥa
nec tota se mens quęxit. nec pars eius
ulla se querit. se mens om̃ino ñ quęrit.
naturam suam ordinari appetat. sub

Expanded text:
dum solemus quaerere, ut veniat in mendum solemus quaerere, ut veniat in mentem quod excidit, nec tamen penitus excedit; quia potest recognosci, cum venerit, hoc esse quod quaerebatur. Sed quomodo mens veniat in mentem, quasi possit mens in mente non esse? Huc accedit, quia si parte inventa, non se totam quaerit, tamen tota se quaerit. Tota ergo sibi praesto est, et quid adhuc quaeratnon est: hoc enim deest quod quaeritur, non illa quae quaerit. Cum itaque tota se quaerit, nihil ejus deest. Aut si non tota se quaerit, sed pars quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens quaerit, cujus se nulla pars quaerit. Pars enim quae inventa est, non se quaerit: pars autem quae nondum inventa est, nec ipsa se quaerit, quoniam ab ea quae jam inventa est parte quaeritur. Quocirca, quia nec tota se mens quaerit, nec pars ejus ulla se quaerit, se mens omnino non quaerit. naturam suam ordinari appetat, sub
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquin utrũ se quęrat ignorat. &
aliud ꝓ alio forsitan querat. Fieri enĩ nõ¬
potest ut ipsa non sit mens: atq ita
dum mentem nosse. quęrit. non se ip¬
sam querat. Quappter qm̃ cum quęrit
mens quid sit mens: nouit quod se.
querat. ꝓfecto nouit quod ipsa sit
mens. Porro si in hoc se nouit quod
mens est & tota mens est: totã se nouit.
S ecce non se nouerit esse mentem.
cum autem se querit. hoc tantum mͦ
nouerit. quod se querat. Potest enim
etiam sic aliud ꝓ alio querere. si hoc
nescit. Ut autem non quęrat aliud ꝓ
alio: ꝓculdubio nouit quid quęrat.
At si nouit quid quęrat. & seipsam
quęrit. scipsam utiq nouit. Qͥd gͦ
adhuc querit: Quod si ex parte: se
nouit. ex parte. autem adhuc querit.
non seipsam. sed partem suam quęrit.
Cum enim ea ipsa dicitur : tota dicit᷑.
Deinde. quia nouit. nondum se ase
inuentam: totã nouit quanta sit tota.
Atq ita querit quod deest. qũeadmo¬

Expanded text:
alioquin utrum se quaerat ignorat, et alioquin utrum se quaerat ignorat, et aliud pro alio forsitan quaerat. Fieri enim potest ut ipsa non sit mens, atque ita dum mentem nosse quaerit, non se ipsam quaerat. Quapropter, quoniam cum quaerit mens quid sit mens, novit quod se quaerat, profecto novit quod ipsa sit mens. Porro si hoc in se novit quod mens esSed ecce non se noverit esse mentem, cum autem se quaerit, hoc tantummodo noverit quod se quaerat. Potest enim etiam sic aliud pro alio quaerere, si hoc nescit: ut autem non quaerat aliud pro alio, procul dubio novit quid quaerat. At si novit quid quaerat, et se ipsam quaerit, se ipsam utique novit. Quid ergo adhuc quaerit? Quod si ex parte se novit, ex parte autem adhuc quaerit, non se ipsam, sed partem suam quaerit. Cum enim ea ipsa dicitur, tota dicitur. Deinde quia novit nondum se a se inventam totam, novit quanta sit tota. Atque ita quaerit quod deest, quemadmo