comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: & illũ hoc fuisse. ⁊ animã eiꝰ cor¬
pori copulatã mortalĩt uixisse mani.¬
festũ ẽ. hoc gͦ de illo credimꝰ qđ iuie¬
niiꝰ in nobis. iuxta speciem ł genꝰ quo
humana om̃is natura parit᷑ continetur.
Qͥd gͥ de illa excellentia tͥnitatis. siue
spͣecialit᷑ siuie generalit̃ nouimꝰ. quasi
multȩ sint tales trinitates quarũ ali¬
quas exꝑti sumꝰ ut ꝑ regulã similitu¬
dinis i pressã. ł specialẽ ł generalẽ noti¬
ciã. illã qͦq talẽ esse credamꝰ: atq ita
rẽ quã credimꝰ ⁊ ñdũ nouimꝰ ex pari¬
litate rei quã nouimꝰ diligamꝰ: quod
utiq ñ ita est. An quẽ ad modũ dili-¬

Expanded text:
sumus: et illum hoc fuisse, et animam ejus corsumus: et illum hoc fuisse, et animam ejus corpori copulatam mortaliter vixisse manifestum est. Hoc ergo de illo credimus, quod invenimus in nobis, juxta speciem vel genus, quo humana omnis natura pariter continetur. Quid igitur de illa excellentia Trinitatis sive specialiter sive generaliter novimus, quasi multae sint tales trinitates, quarum aliquas experti sumus, ut per regulam similitudinis impressam vel specialem vel generalem notitiam, illam quoque talem esse credamus; atque ita rem quam credimus et nondum novimus, ex parilitate rei quam novimus diligamus? Quod utique non ita est. An quemadmodum dili
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ s: prorsus nouimꝰ: utrũ autẽ
illa facies mariȩ fuerit quȩ occurrit
animo cũ istaloquim᷑ aut recordam.
nec nouimꝰ omĩno nec credimus.
Itaq hic salua fide licet dicere. forte
talem habebat faciem forte ñ talem:
forte autẽ de uirgine natus ẽ xp̃c ne¬
mo salua fide xp̃iana dixerit. Quã¬
obrẽ qm̃ trinitatis ȩternitatẽ ⁊ ȩqua¬
litatẽ ⁊ unitatẽ. quantũ dat᷑ intellige¬
re cupimꝰ. pͥus autẽ quã intelligamꝰ
credere debemꝰ. ugilandũq nobis
ẽ ne ficta sit fides nr̃a: eadẽ quippe
trinitate fruendũ ẽ. ut beatȩ uiua¬
mꝰ. Si autẽ falsũ de illa crediderimꝰ.
manis erit spes. & nͥ casta karitas. Quom
gͥ eã trinitate quã ñ nouimꝰ credendo
diliginus: Anscđm specialem genera¬
lemue noticiã scđm quã diligimus
apłm paulũ: Qui etiãsi ñ ea facie fu¬
it quȩ nob occurrit de illo cogitantib
⁊ hoc penitus ignoramꝰ: nouimꝰ tamen
qͥd sit homo. Ut eñi longe ñ eamꝰ hoc

Expanded text:
trum autem illa facies Mariae fuerit quae occurrerit animo cum ista loquimur aut recordamur, nec novimus omnino, nec credimus. Itaque hic salva fide licet dicere, Forte talem habebat faciem, forte non talem: Forte autem de virgine natus est Christus, nemo salva fide christiana dixerit. 8. Quamobrem quoniam Trinitatis aeternitatem, et aequalitatem, et unitatem, quantum datur, intelligere cupimus, prius autem quam intelligamus credere debemus, vigilandumque nobis est, ne ficta sit fides nostra: eadem quippe Trinitate fruendum est, ut beate vivamus; si autem falsum de illa crediderimus, inanis erit spes, et non casta charitas: quomodo igitur eam Trinitatem quam non novimus, credendo diligimus? An secundum specialem generalemve notitiam, secundum quam diligimus apostolum Paulum. Qui etiam si non ea facie fuit quae nobis occurrit de illo cogitantibus, et hac penitus ignoramus, novimus tamen quid sit homo. Ut enim longe non eamus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quã ñ uidemꝰ ⁊ qualem nullã unquã
uidimꝰ possumꝰ credendo diligere:
mꝰ : qr ⁊ uuumꝰ. ⁊ mortuos ac morientes
aliquando uidimꝰ atq exꝑti sumus.
Qͥd ẽ aut̃ẽ aliud resurgere nͥ reuiuis¬
cere. id: ex morte ad uitã redire: Cũ
gͦ dicimꝰ ⁊ credimꝰ eẽ trinitatẽ. nouimꝰ qͥd
sit iͥnitas. qr nouimꝰ qͥd sint tria: sed ñ
hoc diligimꝰ. Nã id ubi uolumꝰ facile
habemꝰ: ut ała omitta uł micando di¬
gius trib An uͦ diligunꝰ ñ qđ om̃is tri¬
nitas: sed qđ trinitas ds̃: Hoc gͦ dili¬
gimꝰ in tͥnitate qđ d̃s ẽ sed d̃m nullũ

Expanded text:
uam vidimus, possumus credendo diligere? mus: quia et vivimus et mortuos ac morientes aliquando vidimus et experti sumus. Quid est autem aliud resurgere, nisi reviviscere, id est, ex morte ad vitam redire? Cum ergo dicimus et credimus esse Trinitatem, novimus quid sit Trinitas, quia novimus quid sint tria; sed non hoc diligimus. Nam id ubi volumus, facile habemus, ut alia omittam, vel micando digitis tribus. An vero diligimus, non quod omnis trinitas, sed quod Trinitas, Deus? Hoc ergo diligimus in Trinitate, q
Abbreviated transcription (Latin):
cđ̾m hanc noticiã cogitatio
nr̃a informat᷑. cũ credimꝰ ꝓ
nob̾ dm hominẽ factĩr ad humili¬
tatis exemplũ. & ad demonstrandam
erga nos di dilectionẽ. H oc enĩ nobis
ꝓdest crede. ⁊ firmũ atq inconcussũ
corde retinere humilitatẽ qua natꝰ ẽ
d̃s ex femina. ⁊ a mortalib ꝑ tantas
contumelias ꝑductus ad mortẽ. sũmi
ẽẽ medicam̃tũ qͦ suꝑbiȩ nr̃ȩ sanaret᷑
tumor: & altũ sacram̃tũ qͦ peccati¬

Expanded text:
cogitatio nostra informatur, cum credimus pro nobis Deum hominem factum, ad humilitatis exemplum, et ad demonstrandam erga nos dilectionem Dei. Hoc enim nobis prodest credere, et firmum atque inconcussum corde retinere, humilitatem qua natus est Deus ex femina et a mortalibus per tantas contumelias perductus ad mortem, summum esse medicamentum quo superbiae nostrae sanaretur tumor, et altum sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
eduxer̃t eos foras : dixer̃t: saluans sal¬
ua animã tuã: ne respexeris retro.
neq stes in hac uniu̾sa regiõe: in mon¬
tẽ uade.:⁊ ibi saluaberis. ne forte cͣõ¬
p̃hendaris. Dix̃ autẽ loth ad eos.
Rogo dnẽ qm̃ inuenit puer tuus an¬
te te miscłia: cetera. Qͥd ẽ hoc qd̃ dix̃¬
ex eis uoluit appellare: curait scrip.¬
tura. dix autẽ lothad eos. rogo dñe
qͣm inuenit puer tuus ante te mise¬
ricordiã An ⁊ hic intelligimꝰ in plu
rali numero ꝑsonas duas. cũ autẽ idẽ
duo tanquã unꝰ appellant᷑. uniꝰ subs¬
tantiȩ unũ dnm d̃m: S quas dias
ꝑsonas hic intelligimꝰ. patͥs ⁊ filii. an
forte congruentius. qđ ultunũ dixi.
Missos enĩ se dixer̃t: qd̾ de filio ⁊ de
spͣu sco dicimꝰ. Nã patrẽ missũ nus

Expanded text:
eduxerunt eos foras, dixerunt: Salvans saleduxerunt eos foras, dixerunt: Salvans salva animam tuam; ne respexeris retro, neque stes in hac universa regione: in montem vade, et ibi salvaberis, ne forte comprehendaris. Dixit autem Loth ad eos; Rogo, domine, quoniam invenit puer tuus ante te misericordiam , etc. Quid est hoc quod dixex eis voluit appellare, cur ait Scriptura, Dixit autem Loth ad eos: Rogo, domine, quoniam invenit puer tuus ante te misericordiam? An et hic intellonas? cum autem iidem duo tanquam unus compellantur, unius substantiae unum Dominum Deum? Sed quas duas personas hic intelligimus? Patris et Filii, an forte congruentius quod ultimum dixi. Missos enim se dixerunt, quod de Filio et de Spiritu sancto dicimus. Nam Patrem missum nus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs post quã cessaũ loquens ad abra-¬
hã. ⁊ abrahã reu̾sus ẽ ad locũ suũ. ue¬
nert duo angłi in sodomis uespere:
Anforte ille unꝰ abscesse rat qͥ dñs
cognoscebat᷑ in tͥbus. ⁊ duos angłos
qͥ cũ illo erant ad consumͣdã sodomã
moꝵ. Et cũ uidisset eos loth surrex
obuiã illis: ⁊ ad oraũ infaciẽ suꝑ tͣrã
⁊ dix̃. Ecce dñi. diu̾tite in domũ pueri
ur̃i. hic manifestũ ẽ ⁊ duos angłos
fuisse. ⁊ in hospitiũ pluralit᷑ inuita¬
tos: ⁊ honorifice appellatos dñosꝰ: cũ
fortasse homines putarent᷑. S rursũ
mouet: qr nͥ angłi łi cognoscerent᷑. ñ
adoraret loth in faciẽ suꝑ terrã. Cur
gͦ tanquã tali humanitate indigen¬
libet hic lateat: illud nc̃ qđ suscepi¬
mꝰ exequam᷑. Duo apparent: ambo
angłi dicunt᷑: pluralit inuitantur.
tanꝗͣ cũ duob pluralit̃ loqͥt᷑. donec
exeat᷑ a sodomis. Deinde sequitur
scriptura ⁊ dic̃. Et factũ ẽ postquã

Expanded text:
uam cessavit loquens ad Abraham, et Abraham reversus est ad locum suum: venerunt autem duo angeli in Sodomis vespere? An forte ille unus abscesserat, qui Dominus agnoscebatur in tribus, et duos angelos qui cum illo erant ad consumenda miserat morum. Et cum vidisset eos Loth, surrexit in obviam illis, et adoravit in faciem super terram, et dixit: Ecce, domini, divertite in domum pueri vestri. Hic manifestum est, et duos angelos fuisse, et in hospitium pluraliter invitatos, et honorifice appellatos dominos, cum fortasse homines putarentur. 22. Sed rursum movet, quia nisi angeli Dei cognoscerentur, non adoraret Loth in faciem super terram. Cur ergo tanquam tali humanitate indigenlibet hic lateat, illud nunc quod suscepimus exsequamur. Duo apparent, angeli ambo dicuntur, pluraliter invitantur, tanquam cum duobus pluraliter loquitur, donec exeatur a Sodomis. Deinde sequitur Scriptura et dicit: Et factum est postquam
Abbreviated transcription (Latin):
amittat᷑ minuit᷑ tam̃ ł auget᷑. sicu¬
ti ẽ animȩ uitaꝰ nã ⁊ quandiui ani¬
ma ẽ tãdiu uiuit. ⁊ qr semꝑ ẽ anima.
semꝑ uiuit: sed qr magis uiuit
cũ sapit. minꝰq cũ desipit. fit etiã
hic aliqͣ mutatio: non ut desit ui¬
ta sicuti de ẽ insipienti sapientia.
s ut minꝰ sit: nec tale aliqͥd in do
fit qͥ omĩno incomutabił manet.

Expanded text:
amittatur, minuitur tamen vel augetur, sicuamittatur, minuitur tamen vel augetur, sicuti est animae vita: nam et quamdiu anima est, tamdiu vivit, et quia semper anima est, semper vivit; sed quia magis vivit cum sapit, minusque cum desipit, fit etiam hic aliqua mutatio, non ut desit vita, sicuti deest insipienti sapientia, sed ut minus sit: nec tale aliquid in Deo fit, quia omnino incommutabilis manet.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua mutatiõe eiꝰ rei cui ac.¬
cidit amitti potest. Nã ⁊ꝰ quȩdam
dicunt᷑ accidentia in separabilia.
ti ẽ plumȩ corui color nigeramit¬
tit eũ tam̃. non qͥdẽ quandiu plu¬
mȩ sunt. s qr ñ semꝑ ẽ pluma. Qua¬
ꝓpt᷑ ipsa materies mutabił ẽ.: & ex eox
qd desinit ẽe illud animal. uel ipsa
pluma. totũq illud corpꝰ in terrã
mutat᷑ ac uertit᷑. amittit utiq etiã
illuo colorẽ: quãuis ⁊ accidens qđ
separabile dr ñ separatione s muta¬
tione amittat᷑ sicuti ẽ capillis ho¬
minũ nigritudo: qm dũ capilli st̃
posst̃ albescere. separabile accidens
dicit᷑ S diligent᷑ intuentib satis
apparet. ñ separatiõe quasi emigra¬
re aliqͥd a capite dũ canescit. ut ni¬
gritudo inde candore succedente
discedat. ⁊ aliqͦ eat: sed illã q̃litatẽ
coloris ibi uerti. atq mutari. Nichil
itaq accidens in do. ꝙr nichil muta¬
bile aut amissibile. Qđ̃ si ⁊ illud
dici accidens placet qđ licet non

Expanded text:
aliqua mutatione ejus rei cui accidit amitti potest. Nam etsi quaedam dicuntur accidentia inseparabilia, t est plumae corvi color niger; amittit eum tamen, non quidem quamdiu pluma est, sed quia non semper est pluma. Quapropter ipsa materies mutabilis est, et ex eo quod desinit esse illud animal vel illa pluma, totumque illud corpus in terram mutatur et vertitur, amittit utique etiam illum colorem. Quamvis et accidens quod separabile dicitur, non separatione, sed mutatione amittatur; sicuti est capillis hominum nigritudo, quoniam dum capilli sunt possunt albescere, separabile accidens dicitur: sed diligenter intuentibus satis apparet, non separatione quasi emigrare aliquid a capite dum canescit, ut nigritudo inde candore succedente discedat et aliquo eat, sed illam qualitatem coloris ibi verti atque mutari. Nihil itaque accidens in Deo, quia nihil mutabile aut amissibile. Quod si et illud dici accidens placet, quod licet non
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ex quo natus ẽ filius: uł ex eo
qđ ñ quã desinat e̾ẽ filius. pater ñꝙͣ.
desinat ẽẽ pater: s ex eo qđ semꝑ
natus ẽ filius. nec cepit unquã ẽẽ
filius. Qđ si aliquando ẽe̾ cȩpisset.
aut aliquando desineret ẽẽ filius.
ñ ad patr̃e: scđm substantiã di¬
ceret᷑ ⁊ ille pat᷑. ⁊ ille filius. S qr
& pater ñ dicit᷑ pat̃ nͥ ex eo qđ ẽ es¬

Expanded text:
ut ex eo quod nunquam desinat esse Filius, Pater non desinat esse Pater; sed ex eo quod semper natus est Filius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando esse desineret Filius, non ad Patrem; secundum substantiam diceretur et ille Pater, et ille Filius: sed quia et Pater n
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ refert᷑. Et sic̃ pat̾ ad filiũ ita ge¬
nitor ad genitũ. Idoq alia notio ẽ qͣ
intelligit᷑ genitor: alia qua in genitꝰ.
Nã quãuis de patre dõ utrũq dicat᷑.
genitꝰ dr̃. ad seipsũ dici ꝑhibent.
Dicunt gͦ. Si aliqͥd ad scipsũ dr patͣ.
qđ ad se ipsũ dici ñ potest filius. &
quicqͥd ad se ipsũ dr̃. scđm substan¬

Expanded text:
torem refertur; et sicut pater ad filium, ita getorem refertur; et sicut pater ad filium, ita genitor ad genitum. Ideoque alia notio est qua intelligitur genitor, alia qua ingenitus. Nam quamvis de Patre Deo utrumque dicaturgenitus dicitur, ad se ipsum dici perhibent. Dicunt ergo: Si aliquid ad se ipsum dicitur Pater, quod ad se ipsum dici non potest Filius, et quidquid ad se ipsum d
Abbreviated transcription (Latin):
Iaute huic sic putant resisten¬
dũ ẽẽ sermoni. qđ pat̾ qͥdem
ad filiũ dr ⁊ filiꝰ ad patrẽ ingenitꝰ
tam̃ ⁊ genitus ad seipsos dicunt᷑. ñ
ad alterutrũ: Non enĩ hoc ẽ dicere
ingenitũ. qđ ẽ patrẽ dicere. qr ⁊ sifi¬
liũ nͣ genuisset. nichil ꝓhiberet eum
dicere ingenitũ. Et si gignat quisq
filiũ. ñ ex eo ẽ qͥsq ingenitꝰ. qr geniti
hoĩnes ex aliis hominib gignunt¬
⁊ ipsi alios. Inquiunt gͦ. Pater ad
filiũ dr. filius ad patrẽ. Ingenitus
autẽ ad seipsũ. & genitꝰ ad se ipsũ dr
Et id̾o si quicqͥd ad seipsũ dr̃. scđm¬
substantiã đr. diuersũ ẽ autẽ in¬
genitũ eẽ: ⁊ genitũ ẽẽ. diu̾sa gͥ subs¬
tantia ẽ. Hoc si dicunt: ñ intelligunt
de ingenito qͥdẽ aliqͥd se dicere. qđ
tũ uͦ mira cecitate ñ aduertunt dici ñ
posse nͥ ad aliqͥd. Ido quippe filiꝰ quia
genit᷑. & qr filius. utiq genitus. Sicut
autẽ filius ad patrẽ. sic genitꝰ ad gens¬

Expanded text:
autem huic sic putant resistendum esse sermoni, quod Pater quidem ad Filium dicitur et Filius ad Patrem, ingenitus tamen et genitus ad se ipsos dicuntur, non ad alterutrum: non enim hoc est dicere ingenitum, quod est Patrem dicere; quia et si Filium non genuisset, nihil prohiberet eum dicere ingenitum: et si gignat quisque filium, non ex eo ipse ingenitus est, quia geniti homines ex aliis hominibus, gignunt et ipsi alios: inquiunt ergo: Pater ad Filium dicitur, et Filius ad Patrem, ingenitus autem ad se ipsum, et genitus ad se ipsum dicitur: et ideo si quidquid ad se ipsum dicsubstantiam dicitur, diversum est autem ingenitum esse et genitum esse; diversa igitur substantia est: hoc si dicunt, non intelligunt de ingenito quidem aliquid se dicere, quotum vero mira caecitate non advertunt dici non posse, nisi ad aliquid. Ideo quippe filius quia genitus, et quia filius utique genitus. Sicut autem filius ad patrem, sic genitus ad geni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scđ̾m substantiã dꝵ: restat ut
scłm accidens dicat᷑. Omĩa enim
accidunt eis. quȩ uel amitti posst᷑
uel minui. ⁊ magnitudines. ⁊ qua¬
litates. ⁊ qđ dicit᷑ ad aliqͥd. sic̾ amici¬

Expanded text:
ndum substantiam dicitur, restat ut secundum accidens dicatur: omnia enim accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui: et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicut amici
Abbreviated transcription (Latin):
qr nͣ sic ad se dicunt᷑ pat̾ ⁊ fihiꝰ. quo¬
m amici aut uicini. Relatiue quip¬
pe amicus dr ad amicũ: & si ȩqͣlit᷑
se diligunt. eadẽ in utroq amici
huic uicinat᷑ eadẽ in utroq uici¬
nitas. Quia uͦ filius ñ ad filiũ re-¬
latiue drͣ. s ad patrẽ: non scdm

Expanded text:
 Quia non sic ad se dicuntur pater et filius, quomodo amici aut vicini. Relative quippe amicus dicitur ad amicum; et si aequaliter se diligunt, eadem in utroque amicihuic vicinatur, eadem in utroque vicinitas. Quia vero Filius non ad Filium relative dicitur, sed ad Patrem; non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Oacile ẽ eñi sp̃itib neqͥssimis ꝑ
aeria corpora facere multa: quȩ
mirent᷑ animȩ t̾renis corporib
aggrauatȩ.: etiã melioris affectus¬
Si eñi corpora ipsa tͣrena ñ nullis arti¬
b ⁊ exercitationib modificata. in
spectacuł theatricis tanta miracula
reis elemtis ꝑ aeria corpora facere
quȩ caro miret᷑: aut etiã occultis
inspirationib ad illudendos hu¬
manos sensus phantasmata imagi¬
nũ machinari. quib uigilantes
dormientesue decipiat. uł furentes
exagitet: Sed sic̃ fieri potest ut ho
uita ac morib melior spectet neqͥssi¬
mos homines uel in fune abulantes.
uel multimodis motib corpoꝵ mul¬
ta incredibilia facientes. nec ullom
talia facere concupiscat. nec eos ꝓp¬
terea sibi p̃ponendos existimet: Sic
anima fidelis ⁊ pia ñ solũ si uideat.
uerũ etiã si ꝓpt infirmitate carnis
exhorreat miracula demonũ n ideo
tam aut ñ se posse talia dolebit. aut
ob hoc illos meliores ẽẽ iudicabit.

Expanded text:
acile est enim spiritibus nequissimis per aerea corpora facere multa, quae mirentur animae terrenis corporibus aggravatae, etiam melioris affectusSi enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata, in spectaculis theatricis tanta miracula reis elementis per aerea corpora facere quae caro miretur; aut etiam occultis inspirationibus ad illudendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus vigilantes dormientesve decipiat, vel furentes exagitet? Sed sicut fieri potest ut homo vita ac moribus melior spectet nequissimos homines, vel in fune ambulantes, vel multimodis motibus corporum multa incredibilia facientes, nec ullo modo facere talia concupiscat, nec eos propterea sibi praeponendos existimet: sic anima fidelis et pia, non solum si videat, verum etiam si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse iudicabit,
Abbreviated transcription (Latin):
ostende mͥ maiestatẽ tuã. Qͥd eͣ hoc qđ
in om̃ib quȩ supͣfiebant ds̃ uideri ꝑsuã
substantiã putabat᷑. ynde a miseriscre¬
ditꝰ ẽ ñ ꝑ creaturã s ꝑ se ipsũ uisibił filiꝰ
di: & qđ intͣuerat in nebulã moyses ad
hoc intrasse uidebat᷑. ut ocuł qͥdẽ popł
ostenderet᷑ caligo nebulosa: ille autem
intꝰ u̾ba di tanquã faciẽ contẽplatꝰ au¬
diret. & qͦd mͦ dictũ ẽ locutꝰ ẽ dñs ad mo¬
isen facie ad faciẽ. sic̃ qͥs loqͥt᷑ ad amicũ

Expanded text:
 majestatem tuam. Quid est hoc, quod in omnibus quae supra fiebant, Deus videri per suam substantiam putabatur, unde a miseris creditus est, non per creaturam, sed per seipsum visibilis Filius Dei; et quod intraverat in nebulam Moyses, ad hoc intrasse videbatur, ut oculis quidem populi ostenderetur caligo nebulosa, ille autem intus verba Dei tanquam ejus faciem contemplatus audiret et quomodo dictum est, Locutus est Dominus ad Moysen facie
Abbreviated transcription (Latin):
ta ł dicta st̃. substantiã dĩ ocuł eiꝰ fiuis¬
se conspicuã. Cũ uͦ hic aꝑtissime de¬
monstret᷑ nec desideranti hoc. fuisse
concessũ: qͥs aud eat dicere ꝑ similes
formas quȩ huic qͦq uisibilit apparue.¬
rant. ñ creaturã dõ seruientẽ .s. hoc

Expanded text:
gesta sunt, substantiam Dei oculis ejus fuisse conspicuam: cum vero hic apertissime demonstretur, nec desideranti hoc fuisse concessum; quis audeat dicere per similes formas, quae huic quoque visibiliter apparuerant, non creaturam Deo servientem, sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu tuo. ostende mͥ temetipsũ ma¬
nifesteꝰ Nouerat utiq qđ corporalit᷑ ui¬
bat. Locutio quippe illa que tlebat in
uocib sic modificabat᷑ tanquã c̾ẽt a-¬
mici loquentis ad amicũ. Sed d̾m patrẽ
qͥs corporeis ocuł uidet: Et in pͥncipio
erat uerbũ: ⁊ uerbũ erat apd̃ dm̃. ⁊ ds

Expanded text:
 temetipsum manifeste? Noverat utique quod corporaliter vibat. Locutio quippe illa quae fiebat in vocibus, sic modificabatur, tanquam esset amici loquentis ad amicum. Sed Deum Patrem quis corporeis oculis videt? Et quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ exinaniuit formã serui accipi.¬
ens: in similitudinẽ hominũ factꝰ &
habitu inuentꝰ ut hõ. Est gͦ dĩ filius
dõ patri natura ȩqͣlis: habitu minor.
Informa em̃ serui quã accepit minor
ẽ patre: informa autẽ di in qͣ erat etiã
ante quã hanc accepisset. eqͣł ẽ patͥ.
In forma dĩ uerbũ ꝑ qđ facta st̃ oĩa.
in forma autẽ serui factꝰ ex muliere.
factꝰ sub lege: ut eos qͥ sub lege erant
redimeret. Pinde in forma cdi fecit¬

Expanded text:
ormam servi accipiormam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor. In forma enim servi quam accepit, minor est Patre: in forma autem Dei in qua erat etiam antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei, Verbum per quod facta sunt omnia : in forma autem servi, factus ex muliere, factus sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Proinde in forma
Abbreviated transcription (Latin):
cente. patͣ maior me ẽ ueritas autẽ
ostendit scđm istũ modũ etiã se
Iipso minorẽ filiũ. Quomͦ enĩ ñ etiã
seipso minor factusẽ. qͥ semet ipsũ
ex inaniũ formã serui accipiens.
Neq eñĩ sic accepit formã serui ut
amitteret formã cħ: in qͣ eqͣł erat patͥ.
Si gͦ ita accepta ẽ forma serui ut ñ a¬
mitteret᷑ forma cd̃. cũ ⁊ ĩ forma serui
⁊ informa di idẽ ipse sit filiꝰ unigenitꝰ
di patͥs. in forma dĩ ȩqͣlis pat̾. in forma
ipse se ipso maior ẽ informa autem
serui etiã se ipso minor ẽ : Non itaq
inmerito scriptura utrũq dic̃: ⁊ eqͣlẽ:
patri filiũ. ⁊ patrẽ maiorẽ filio. Illud
enĩ ꝓpt̃ formã dĩ. hoc autẽ ꝓpt̾ formam
serui. sine ulla confusione intelligit᷑.
Et hȩc nob̾ regula ꝑ om̃s scãs scrip¬
turas dissoluendȩ huiꝰ quȩstioĩs ex u
manifestius ista distinctio cõm̃dat᷑.
Ait enĩ. Qͥ cũ in forma di ẽẽt. ñ rapi¬

Expanded text:
me est. ueritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem filium; quomodo enim non etiam se ipso minor factus est qui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigenitus dei patris, in forma dei aequalis patri, in forma ma dei etiam ipse se ipso maior est, in forma autem serui etiam se ipso minor est? non itaque immerito scriptura utrumque dicit, et aequalem patri filium et patrem maiorem filio; illud enim propter formam dei, hoc autem propter formam serui sine ulla confusione intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaestionis ex unitur, ubi manifestius ista distinctio commendatur. ait enim: qui cum in forma dei esset, non rapi
Abbreviated transcription (Latin):
citate ł multiplici siplicitate dixeris.
qͦsubstantiã eiꝰ significet. Quã ob¬
rẽ siue ita dicat᷑ d̾s de dõ. ut ⁊ singuł
hoc nom̃ conueniat. ñ tam̃ ut ãbo
simul duo dii s: unꝰ dssit. ita enim

Expanded text:
citate, vel multiplici simplicitate dixeris, citate, vel multiplici simplicitate dixeris, quo substantia ejus significetur. Quamobrem, sive ita dicatur Deus de Deo, ut et singulis hoc nomen conveniat, non tamen ut ambo simul duo dii, sed unus Deus sit. Ita enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ienĩ uirtutes quȩ sunt Ill¬
in animo humano quãuis alio
atq alio mͦ singulȩ intelligant᷑ nul
lom tam̃ separantur ab inuic̾e. ut
qͥcũq fuerint ȩquales uerbi gr̃a in
fortitudine. eqͣles suit ⁊ prudentia
⁊ iusticia. ⁊ temꝑantia. Si enĩ dixeris
eqͣles ẽe istos fortitudine . s illũ pͣsta¬
re prudentia. sequit᷑ ut huius for¬
titudo minꝰ prudens sit. ac ꝑ hoc nec
fortitudine ȩquales sit quando est
illius fortitudo prudentior. Atq ita
de cȩteris uirtutib inuenies. Si om̃s
eadẽ consid̾atione ꝑcurras. Non eni
de uirib corporis agit᷑ sed de animi
fortitudine. Quanto gͦ magis in illa
in cõmutabili etͣnaq substantia in¬
c̃õparabilit̾ simpliciore quã ẽ animꝰ
humanꝰ. hec ita se habent: Huma¬
no quippe animo ñ hoc ẽ e̾e. qđ est
iustũ aut tem ꝑante. Potest enĩ ẽẽ
animꝰ. & nullam istarũ habere
tentẽ e̾e̾ aut iustũ ẽẽ aut sapientẽ
esse: & siqͥd de illa simplici multipli¬

Expanded text:
it: Virtutes quae sunt in animo humano quamvis alio atque alio modo singulae intelligantur, nullo modo tamen separantur ab invicem, ut quicunque fuerint aequales, verbi gratia, in fortitudine aequales sint, et prudentia,  justitia. Si enim dixeris aequales esse istos fortitudine, sed illum praestare prudentia; sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quando est illius fortitudo prudentior. Atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Non enim de viribus corporis agitur, sed de animi fortitudine. Quanto ergo magis in illa incommutabili aeternaque substantia incomparabiliter simpliciore quam est animus humanus, haec ita se habent? Humano quippe animo non hoc est esse quod est justum, aut temperantem: potest enim ere fortem esse, aut justum esse, aut sapientem esse, et si quid de illa simplici multipli
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ spͣc ẽ. quantoniagis ibi ubi est
omĩno inseparabił atq ȩtͣna conexio.
ne absurde dici uideat᷑ quasi filiꝰ
qͥd de do dicit᷑ qd̾ substantiã eiꝰ in¬
dicet. ñ nͥ de ambob simul. ĩmo de
ipsa simul trinitate dicitur: Siue
gͦ hoc siue illud sit. qđ diligentius
discutiendũ ẽ: nc̃ unde agit᷑ satis
ẽ uidere. nullom filiũ ȩqualẽ esse
patri. si in aliqͦ scilicet qđ ꝑtineat
ad significandã eiꝰ substantiã in e¬
quał inuenit᷑. sic̃ iã ostendius.
Apłs autẽ dix̃ equalẽ. In om̃ĩb gͦ eqͣ¬

Expanded text:
us est: quanto magis ibi, ubi est omnino inseparabilis atque aeterna connexio, ne absurde dici videatur quasi filius quid de Deo dicitur quod substantiam ejus indicet, non nisi de ambobus simul, imo de ipsa simul Trinitate dicitur? Sive ergo hoc, sive illud sit, quod diligentius discutiendum est, nunc unde agitur satis est videre, nullo modo Filium aequalem esse Patri, si in aliquo scilicet quod pertineat ad significandam ejus substantiam inaequalis invenitur, sicut jam ostendimus. Apostolus autem dixit aequalem. In omni
Abbreviated transcription (Latin):
potestis: sed faciet cũ tẽptatiõe etiã
exitũ: ut possitis sustinere. as sunt
autẽ ista mala quȩ froeles piȩ ꝑfe¬
rt̃. uel ad eñidanda peccata. uel ad
exercendã ꝓbandãq iusticiã. ł ad
demonstrandã uitȩ huitis miseria.
ut illa ubi erit beatitudo uera
atq ꝓpetua ⁊ desidẽt᷑ ardentius:
instantiꝰ reqͥrat᷑. S circa eos ista ser¬
uant᷑ de qͥb: apłs dic̃. Scimꝰ qm dili¬

Expanded text:
etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt autem ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de q
Abbreviated transcription (Latin):
fieret mors xꝑi. Immo cur ñ prȩ¬
t̃missis aliis innumerabilibꝰ modis
quib ad nos lib̾andos uti posset
om̃ps. ipsa potissimũ eligeret᷑ ut
suscepta tantũ beneficiũ collatũ
ẽ hominibꝰ. ut a dĩ filio sempit̾no
eodẽq homini filio mors tp̃ralis
indebita recideret᷑. qua eos asem¬
pitͣna morte ᷑ liberaret: Peccata
nr̃a diabolus tenebat: & ꝑ illa nos
merito figebat in morte. Dimisit
ea ille qͥ sua ñ habebat: & ab illo ĩ¬
merito ẽ ꝑductꝰ ad mortẽ. Tanti
ualuit sanguis ille. ut neminem
xp̃o indutũ in ęt̾na morte debita
detinere debuerit: ꝗͥxꝑm morte
indebita uel ad tempꝰ occiderit.
Comĩdat gͦ caritatẽ suã d̾s in no¬
bis: qm̃ cũ adhuc peccatores e̾e̾mus

Expanded text:
fieret mors Christi? Imo cur non praetermissis aliis innumerabilibus modis, quibus ad nos liberandos uti posset Omnipotens, ipsa potissimum eligeretur ut  de humanitate suscepta tantum beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimisit ea ille qui sua non habebat, et ab illo immerito est perductus ad mortem. Tanti valuit sanguis ille, ut neminem Christo indutum in aeterna morte debita detinere debuerit, qui Christum morte indebita vel ad tempus occidit. Commendat ergo charitatem suam Deus in nobis: quoniam cum adhuc peccatores essem
Abbreviated transcription (Latin):
plane. in eo qđ a peccatis oĩbꝰ lib̾ati.
Lib̾ati autẽ a peccatis om̃ĩbꝰ. qm̃ pro
nob̾ ẽ di filiꝰ qͥ nullũ habebat occifuis
salui gͦ erimꝰ ab ira ꝑ ipsũ. Ab irau¬
tiq dĩ: quȩ nichil ẽ aliud quã iusta
uindicta. Non enĩ sic̃ hõmis animi
ꝑturbatio. ẽ ira dĩ: sed illius ira est
cui dic̃ alio loco scã scriptura. Iy aũ
dñes uirtutũ: cũ tranqͥllitate uidicas.
Si gͦ iusta durina uindicta tale nom̃

Expanded text:
a peccatis omnibus liberati; liberati autem a peccatis omnibus, quoniam pro nobis est Dei Filius, qui nullum habebat, occisus. Salvi ergo erimus ab ira per ipsum: ab ira utique Dei, quae nihil est aliud quam justa vindicta. Non enim sicut hominis, animi perturbatio est ira Dei: sed illius ira est, cui dicit alio loco sancta Scriptura, Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Si ergo justa
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ duȩ res. bene uelle ⁊ posse qđ
uelis: ñ debet e̾ẽ illa ꝑuersitas quȩ
in eadẽ disputatiõe notata ẽ: ut ex
duab reb quȩ faciunt beatũ. posse
qđ uelit hõ eligat. ⁊ uelle qđ oportet
negligat: cũ pͥus debeat habere uo¬
luntatẽ bonã. magnã uͦ postea po¬
testatẽ. Porro uoluntas purgan¬
da ẽ auitiis: a quib si uincit᷑ hõ. ad
hoc uincit᷑ ut male uelit. E bona
uoluntas eius iã quomͦ erit:
ptandũ ẽ itaq ut potestas nc̃
det᷑ s contra uitia: ꝓpt̾ quȩ uin¬
cenda potentes e̾e̾ nolunt hoĩnes: &
uo lunt ꝓpt̾ uincendos homines.
Ut qͥd hoc nͥ ut uere uictifalso uin¬
cant.: nec sint ueritate s opinione
uictores: Helit homo prudens ẽe
uelit fortis. uelit temꝑans. uelit ui¬
stus. atq ut hȩc ueracit̾ possit. poten¬
tiã plane optet atq appetat. ut po¬
tens sit in seipso: & miro mͦ aduersꝰ
se ipsũ ꝓseipso. Cetera uͦ quȩ bene
uult ⁊ tam̃ ñ potest sic̃ ẽ in mortali

Expanded text:
sse quod velis, non debet esse illa perversitas, quae in eadem disputatione notata est, ut ex duabus rebus quae faciunt beatum, posse quod velit homo eligat, et velle quod oportet negligat; cum prius debeat habere voluntatem bonam, magnam vero postea potestatem. Bona porro voluntas purganda est a vitiis, a quibus si vincitur homo, ad hoc vincitur ut male velit, et bona jam voluntas ejus quomodo erit? Optandum est itaque ut potestas nunc detur, sed contra vitia, propter quae vincenda potentes nolunt esse homines, et volunt propter vincendos homines; utquid hoc, nisi ut vere victi falso vincant, nec sint veritate, sed opinione victores? Velit homo prudens esse, velit fortis, velit temperans, velit justus, atque ut haec veraciter possit, potentiam plane optet, atque appetat ut potens sit in seipso, et miro modo adversus se ipsum pro se ipso. Caetera vero quae bene vult, et tamen non potest, sicut est im
Abbreviated transcription (Latin):
uictus ẽ: Quia cũ in eo nichil dig¬
nũ morte inueniret. occidit eũ tam̃.
Et utiq iustũ ẽ ut debitores quos
tenebat liberi dimittant᷑ in eũ cre¬
dentes quẽ sine ullo debito occidit.
Hoc ẽ. qđ iustificari dicim᷑ inxp̃i
sanguine. Sic quippe in remissio¬
nẽ peccatoꝵ nr̃oꝵ innocens ille san¬
guis effusus ẽ ynde se dic̃ in psal-¬
mis inmortius liberũ. Solus eñi
a debito mortis liber est mortuus.
Hinc ⁊ in alio psalmo dicit: quȩ ñ¬
ñ rapui tc̃ exsoluebã: rapinã uolens
intelligi peccatũ. qr usur patũ est
contͣ licitũ. Unde ꝑ osetiã carnis
suȩ sicͣ in eu̾głio legit᷑ dic̃: ecce ue

Expanded text:
um in eo nihil morte dignum inveniret, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Hoc est quod justificari dicimur in Christi sanguine . Sic quippe in remissionem peccatorum nostrorum innocens sanguis ille effusus est. Unde se dicit in Psalmis in mortuis liberum . Solus enim a debito mortis liber est mortuus. Hinc et in alio Psalmo dicit, Quae non rapui, tunc exsolvebam : rapinam volens intelligi peccatum, quia usurpatum est contra licitum. Unde per os etiam carnis suae, sicut in Evangelio legitur, dicit, Ecce ve
Abbreviated transcription (Latin):
pore qͦ differt᷑ potentia pͦpłi dr ñ repel¬
let dñs plebẽ suã. ⁊ ħeditatẽ suã non
delinquet. quantalibet acerba ⁊ in.¬
digna ipsa humił ⁊ infirma patiat᷑
qͥadusq iusticia quã nc̃ habet infirmi¬
tas pioꝵ. conuertat᷑ in iudiciũ. hoc est
iudicandi accipiat potestate. qđ iustis
infine seruat᷑: cũ prȩcedentẽ iusticiã
ordine suo potentia fuerit subsecut a.
Potentia quippe ad iuncta iusticiȩ. uł
iusticia accedente potentia: iudiciariã
potestatẽ facit. Etinet autẽ iusticia

Expanded text:
pore quo differtur potentia populi Dei, non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet; quantalibet acerba et indigna ipsa humilis atque infirma patiatur, quoadusque justitia quam nunc habet infirmitas piorum, convertatur in judicium, hoc est, judicandi accipiat potestatem: quod justis in fine servatur, cum praecedentem justitiam ordine suo fuerit potentia subsecuta. Potentia quippe adjuncta justitiae, vel justitia accedens potentiae, judiciariam potestatem facit. Pertin
Abbreviated transcription (Latin):
ori autẽ diabolus potentia dĩ xI¬
s iusticia suꝑandus fuit. Nã qͥd
omĩpotente potentius: aut cuius
creaturȩ potestas. potestati creatoris
cõparari potest: S cũ diabolus per¬
uersitatis suȩ uitio factus fit ama¬
tor potentiȩ. ⁊ desertor oppugnatorq
iusticiȩ: sic enĩ ⁊ homines eũ tanto
magis imitant᷑. quantomagis neglec¬
ta uel etia ꝑosa iusticia potentiȩ stu-¬
dent: eiusq uel adeptione letantur:
ut ꝓptͣ eruendũ hominẽ de diaboli
potestate. ñ potentia diabolus s iusti¬
cia uinceret᷑: atq ita ⁊ homines imi.
tia quasi mali aliqͥd fugienda sit. s
ordo seruandus ẽ. qͦ pͥor ẽ iusticia.
Nã quanta potentia potest ẽẽ mor¬
taliũ: Teneant gͦ mortales iusticiam:
potentia in mortalib dabit᷑: cui com¬
inuenit᷑: & ibi fodit᷑ peccatori fouea:
ubi uident᷑ mali plurimũ posse.
Cantat autẽ iustus ⁊ dicit. Beatꝰ hõ
quẽ serudieris dñe. ⁊ de lege tua do¬

Expanded text:
on autem diabolus potentia Dei, sed justitia superandus fuit. Nam quid Omnipotente potentius? Aut cujus creaturae potestas potestati Creatoris comparari potest? Sed cum diabolus vitio perversitatis suae factus sit amator potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae; sic enim et homines eum tanto magis imitantur, quanto magis neglecta, vel etiam perosa justitia, potentiae student, ejusque vel adeptione laetantur, ut propter eruendum hominem de diaboli potestate, non potentia diabolus, sed justitia vinceretur; atque ita et homines imitatia quasi mali aliquid fugienda sit; sed ordo servandus est, quo prior est justitia. Nam quanta potentia potest esse mortalium? Teneant ergo mortales justitiam, potentia immortalibus dabitur. Cui cominvenitur, et ibi foditur peccatori fovea, ubi videntur mali plurimum posse. Cantat autem justus et dicit: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua do
Abbreviated transcription (Latin):
Ua̾uis enĩ ⁊ ipsa mors XUI¬
carnis de peccato pͥmi hoi̾nis
originalit᷑ uenerit: tam̃ bonꝰ eiꝰ usus
głiosissimos martyres fecit & ido
ñ solũ ipsa s ⁊ omĩa scłi huiꝰ mala
dolores laboresq hominũ. quãquã
de peccatoꝵ:⁊ maxime de peccati
originalis meritis ueniant. unde
facta ẽ ⁊ ipsa uita uincło mortis ob¬
stricta: tam & remissis peccatis. re¬
manere debuert cũ qͥb hõ ꝓ ueri¬
tate certaret. ⁊ unde exerceret᷑ uirtꝰ
fideliũ. ut nouus hõ ꝑ testamͣtũ
nouũ intͣ mala huiꝰ scłi nouo scło
pͣpararet᷑ : miseriã quã meruit
uita ista dampnata sapient᷑ tole¬
rans. ⁊ qr finiet᷑. prudent᷑ gratulans.
beatitudinẽ uͦ quã liberata uita fu¬
tura sine fine habitura ẽ. fidelit᷑ &
patient᷑ expectans. Diabolus eñi a
dñatu ⁊ a cordib fideliũ foras mis¬
sus in quoꝵ dãpnatione atq infide¬
litate licet dampnatꝰ etiã ipse. reg¬
nabat: tantũ ꝓ conditione mortali¬

Expanded text:
uamvis enim et ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus oriosissimos martyres fecit. Et ideo non solum ipsa, sed omnia saeculi hujus mala, dolores laboresque hominum, quanquam de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans; beatitudinem vero quam liberata vita futura sine fine habitura est, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortali
Abbreviated transcription (Latin):
habuit omino peccatũ. ad remissio.¬
nẽ nr̃oꝵ effusus ẽ peccatoꝵ: ut qr eos
diabolus merito tenebat. qͦs peccati
reos conditione mortis obstrinxit.
hos ꝑ eũ merito dimitteret. quem
nullius peccati reũ i merito pęna
mortis affecit. Hac iusticia uictus
⁊ hoc uincło uinctus ẽ fortis. yt ua¬
sa eiꝰ eriꝑent᷑. quȩ apd̃ eũ cũ ipso &
angłis eiꝰ fuerant uasa irȩ. & in

Expanded text:
habuit omnino peccatum, ad remissionem nostrorum fusus est peccatorum, ut quia eos diabolus merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia victus, et hoc vinculo vinctus est fortis, ut vasa ejus eriperentur , quae apud eum cum ipso et a
Abbreviated transcription (Latin):
ad se facta cũ pͥmũ uocatꝰ ẽ narrat a¬
płi paulus. Nã int̾ cȩtera quȩ audiũ:
etiã hoc s̃ dictũ sic loquit᷑ Ad hoc eñi
tͥ apparui ut constituã te ministrũ
⁊ teste̾ ecoꝵ quȩ a me uides. quib etiã
pͥeo tͥ liberans te de ppło ⁊ de gentib.
in quas ego mitto te aꝑire ocłos cecoꝵ.
ut au̾tant᷑ a tenebris ⁊ potestate
sathanȩ ad d̃m: ut accipiant remis¬
sionẽ peccatoꝵ: ⁊ sortẽ quȩ insc̾is. &
fidẽ qͣ in me ẽ. Unde ⁊ exhortans i¬
oẽ apłs credentes ad grarñ actionem
dõ patri. qͥ eruit nos inqͥt de potes¬
tate tenebrarũ. ⁊ transtulit in reg¬
nũ filii dilectioĩs sue: in qͦ habemꝰ
redemptionẽ ^ remissione peccatoꝵ. Iti
hac redẽptione tanquã pͥciũ ꝓ nobis
datũ ẽ sangins. rꝑi: qͦ accepto diabolus
ñ ditatꝰ ẽ s ligat᷑: ut nos ab eiꝰ nexib
soluerem᷑: ne quẽquã secũ eoꝵ qͦs ap̃c
ab om̃i debito liber. indebite fuso
suo sanguine redemisset. peccatoꝵ

Expanded text:
 narrat apostolus Paulus. Nam inter caetera quae audivit, etiam hoc sibi dictum sic loquitur: Ad hoc enim tibi apparui, ut constituam te ministrum et testem eorum quae a me vides, quibus etiam praeeo tibi, liberans te de populo et de gentibus, in quas ego mitto te aperire oculos caecorum, ut avertantur a tenebris, et a potestate satanae ad Deum, ut accipiant remissionem peccatorum, et sortem quae in sanctis, et fidem quae in me est . Unde et exhortans idem apostolus credentes ad gratiarum actionem Deo Patri: Qui eruit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus redemptionem in remissionem peccatorum . In hac redemptione tanquam pretium pro nobis datus est sanguis Christi, quo accepto diabolus non ditatus est, sed ligatus: ut nos ab ejus nexibus solveremur, nec quemquam secum eorum quos Cab omni debito liber indebite fuso suo sanguine redemisset, peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ iusticia: & ꝓmissa potentia.
Hoꝵ enĩ duoꝵ unũ fecit morien¬
do: alter̃ resurgendo. Qͥd enim
iustius. quã usq ad mortẽ crucis
tius quã resurgere a mortus: &
in cęlũ cũ ipsa carne in qͣ ẽ occisꝰ
ascende: Et iusticia gͦ pͥus:⁊ po¬
tentia postea diabolũ uicit: Iusti¬
cia scilicet qr nullũ peccatũ habu¬
it. ⁊ ab illo ẽ iniustissimȩ occisus:
potñtia uͦ q reuix̃ mortuus. ñ quã
postea moriturus. S potentia diabo¬
lũ uicisset etiã si ab illo ñ potuisset
occid: quãuis maioris sit potentiȩ.
etiã ipsã mortẽ uincere resurgendo.:
quã uitare uiuendo.
ed aliud ẽ ꝓptͣ qđ iustificam᷑
in xꝑi sanguine: cũ ꝑ remissi¬
one peccatoꝵ eruim᷑ de diaboli po¬
Ex infirmitate quippe quã susce¬
pit in carne mortali. n ex inmor¬
tali potentia crucifixus ẽ xp̃c: de qͣ
tam̃ infirmitate ait apłs. Qđ̃ infir¬

Expanded text:
ta est justitia, et promissa potentia. ta est justitia, et promissa potentia. Horum enim duorum unum fecit moriendo, alterum resurgendo. Quid enim justius, quam usque ad mortem crucis tius, quam resurgere a mortuis, et in coelum cum ipsa carne in qua est occisus ascendere? Et justitia ergo prius, et potentia postea diabolum vicit: justitia scilicet, quia nullum peccatum habuit, et ab illo injustissime est occisus; potentia vero, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus . Sed potentia diabolum vicisset, etiamsi ab illo non potuisset occidi: quamvis majoris sit potentiae etiam ipsam mortem vincere resurgendo, quam vitare vivendo. Sed aliud est propter quod justificamur in Christi sanguine, cum per remissionem peccatorum eruimur a diaboli poEx infirmitate quippe quam suscepit in carne mortali, non ex immortali potentia crucifixus est Christus: de qua tamen infirmitate ait Apostolus, Quod infi
Abbreviated transcription (Latin):
nichil inueniet. id ÷ nullũ peccatũ:
s ut sciant om̃s inqͥt qr uoluntatẽ
patͥs mei facio: surgite eamꝰ hinc.
Et ꝑgit inde ad passionẽ: ut ꝓ de¬
bitorib nr̃is qd̃ ipse ñ debebat ex sol¬
ueret. Nunqͥd iure isto eqͥssimo dia¬
bolus uinceret᷑ . Si potentia xp̃c cũ il¬
lo agere ũ iusticia uoluisset: Sed
postposuit qđ potuit: ut pͥus age¬
ret qđ oportuit. Idõ aut̃ẽ illũ ẽẽ
opꝰ erat. ⁊ hominẽ ⁊ dm:. Nisi enĩ
ho e̾e̾t ñ posset occidi. nͥ ⁊ dͣs esset
ñ credet᷑ noluisse qđ potuit. s non
potuisse qđ uoluit: nec ab eo po
defuisse potentiã putaremꝰ. Nunc
uͦ humana ꝓ nob̾ passus ẽ. qr homo
erat: Sed si noluisset etiã hoc non
pati potuisset: qi ⁊õs erat. Ido graꝙ.xi¬
tior facta ẽ in humilitate iusticia:
qr posset si noluisset humilitatẽ
ñ ꝑpeti. tanta in diuinitate poten¬
tia ac sic a moriente tã potente.
nob̾ mortalib ĩpotentib ⁊ cͣom̃da¬

Expanded text:
 nullum peccatum: sed ut sciant omnes, inquit, quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Et pergit inde ad passionem, ut pbitoribus nobis quod ipse non debebat exsolveret. Numquid isto jure aequissimo diabolus vinceretur, si potentia Christus cum illo agere, non justitia voluisset? Sed postposuit quod potuit, ut prius ageret quod oportuit. Ideo autem illum esse opus erat, et hominem, et Deum. Nisi enim homo esset, non posset occidi: nisi Deus esset, non crederetur noluisse quod potuit, sed non potuisse quod voluit; nec ab eo jusdefuisse potentiam putaremus. Nunc vero humana pro nobis passus est, quia homo erat; sed si noluisset, etiam hoc non pati potuisset, quia et Deus erat. Ideo gratior facta est in humilitate justitia, quia posset si noluisset humilitatem non perpeti tanta in divinitate potentia: ac sic a moriente tam potente, nobis mortalibus impotentibus, et commenda
Abbreviated transcription (Latin):
lectione diligimꝰ fratrẽ: de dõ diligimꝰ
frẽm. Nec fieri potest ut eandẽ dilectio¬
nẽ ñ pͣcipue diligamꝰ: qua fratrẽ diligi.¬
mꝰ. Unde colligit᷑ duo illa p̾cepta non
posse. sine inuicẽ: qm̃ quippe d̾s
dilectio ẽ. Dm̃ qͥppe diligit: qͥ diligit
dilectionẽ. Dilectionẽ autẽ necesse est
diligat: qͥ diligit frẽm. Et ido
Tpaulopost ait. ñ potest dm̃ diligere
quẽ non uidet. qui fr̃em quẽ uidet
Iñ diligit: ꝙr hȩc illi causa ẽ ñ uiden¬
di dm̃ qđ ñ diligit fr̃em. Qui enĩ ñ

Expanded text:
lectione diligimus fratrem, de deo diligimus fratrem nec fieri potest, ut eandem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus. unde colligitur duo illa praecepta non esse posse sine inuicem. quoniam quippe deus dilectio est, deum certe diligit qui diligit dilectionem. dilectionem autem necesse est diligat qui diligit fratrem. et ideo, quod paulo post ait, non potest deum diligere, quem non uidet, qui fratrem, quem uidet, non diligit, quia haec illa causa est non uidendi deum, quod non diligit fratrem. qui enim n
Abbreviated transcription (Latin):
ullȩ. Qui gͦ ñ ẽ in lumine. qͥd mirũ
si ñ uidet lumͣ. Id ÷. ñ uidet dm̃:
qr in tenebris ẽ. Eratrẽ autẽ uidet
humano uisu: qͦ uideri d̃s ñ potest.
Sed si eũ quẽ uidet humano uisu.
sp̃ituali caritate diligeret: uideret
dm̃ qͥ ẽ ipsa caritas uisu interiori.
q uideri potest. Itaq qͥ fratrẽ quẽ
uidet ñ diligit: dm̃ quẽ ꝓpterea ñ
uidet qr ds dilectio ẽ. qua caret qͥ
fr̃ẽm ñ diligit quomͦ potest diligere:
Nec illa iã questio moueat quantũ
caritatis fr̃i debeamꝰ impendere: qͣn¬
Nos aut̃e ipsos tanto magis diligimꝰ:
quantomagis diligimꝰ dm.: UIsTi

Expanded text:
in lumine, quid mirum, si non uidet lumen, id est non uidet deum, quia in tenebris est? fratrem autem uidet humano uisu, quo uideri deus non potest. sed si eum quem uidet humano uisu spiritali caritate diligeret, uideret deum, qui est ipsa caritas, uisu interiore, quem uideri potest. itaque qui fratrem, quem uidet, non diligit, deum, quem propterea non uidet, quia deus dilectio est, qua caret qui fratrem non diligit, quomodo potest diligere? nec illa iam quaestio moueat, quantum caritatis fratri debeamus impendere, qnos autem ipsos tanto magis diligimus, quanto magis diligimus
Abbreviated transcription (Latin):
oyses autẽ quando ad pͦpłm is¬
rł ex egypto educendũ missuˢ
ẽ: sic ei łnm apparuisse scriptũ
ẽ. Pascebat inqͥt oues iethro soce¬
ri sui sacͣdotis madian: ⁊ egit oues
in desertũ ⁊ uenit ad montẽ des
oreb. Apparuit autẽ illi angłs cd̃ni
inflama ignis de rubo. ⁊ uidit qi
in rubo arderet ignis: rub uͭ nͥ cͣo¬
burebat᷑. Ait moyses. Ibo ⁊ uidebo
uisũ istud̾ qđ tã magnũ uidi. qͣm
uenit uidẽ clamau̾ ei dns de ru¬
bo dicens. Ego sũ ds̃ patͥs tui. ds̃
abrahã ͤ dͣs ysaachꝰ. ds iacob. Et hic
pͥmo angłs dri dictꝰ ẽ: deinde d̃s.

Expanded text:
oyses autem quando ad populum Israel ex Aegypto educendum missus est, sic ei Dominum apparuisse scriptum est: Pascebat, inquit, oves Jethro soceri sui sacerdotis Madian, et egit oves in desertum, et venit in montem Dei Horeb. Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo. Et vidit quia in rubo arderet ignis, rubus vero non comburebatur. Et ait Moyses: Ibo, et videbo visum istud, quod tam magnum vidi, quoniam venit videre, clamavit eum Dominus de rubo dicens: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. . Et hic primo angelus Domini dictus est, deinde Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ habetis a dõ. ⁊ hiitres unꝰ d̃s.sicut
catholica sanitas credit: Iñ satis elii.¬
cet quã intͥnitate ꝑsoñã ⁊ utrũ aliꝗͣ
an ipsius tͥnitatis gerebat ille angłs:
si unꝰ ex cȩteris angeł erat. Si autẽ in
usu p̃sentis rei assũpta creatura est.
quȩ humanis ⁊ ocuł appareret. ⁊ au.¬
rib insonaret.⁊ appellaret᷑ ⁊ angłs d̾ni.

Expanded text:
quem habetis a Deo ? et hi tres unus Deus, sicut catholica sanitas credit: non satis elucet quam in Trinitate personam, et utrum aliquam, an ipsius Trinitatis gerebat ille angelus, si unus ex caeteris Angelis erat. Si autem in usum rei praesentis assumpta creatura est, quae et humanis oculis appareret, et aur
Abbreviated transcription (Latin):
ach ⁊ dm̃ iacob filiũ dĩ eẽ. ⁊ patrẽ
ñ ẽẽ aut sp̃m sc̃mꝰ autipsã tͥnitatẽ
quã credimꝰ ⁊ intelligimꝰ unũ dm.
audebit aliqͥs negare d̾m abrahã ⁊
dm̃ ysaach ⁊ dm̃ iacob. Ille enĩ ñ ẽ
illoꝵ patrũ ds: qͥ ñ ẽ ds. Porro si non
solũ pat᷑ ds̃ ẽ. ⁊ sic̃ om̃s etiã heretici
concedunt. s etiã filiꝰ qđ uelint no¬
lint cogunt᷑ fateri dicente apło. qͥ¬

Expanded text:
Filium Dei esse, et Patrem non esse; aut Spiritum sanctum, aut ipsam Trinitatem, quam credimus et intelligimus unum Deum, audebit aliquis negare Deum Abraham, et Deum Isaac, et Deum Jacob. Ille enim non est illorum patrum Deus, qui non est Deus. Porro si non solum Pater Deus est, sicut omnes etiam haeretici concedunt; sed etiam Filius, quod, velint nolint, coguntur fateri, dicente Apo