comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum. & iusticia eiꝰ suꝑ filios filioꝵ. Expo¬
sita ẽ prius ueracit᷑ humana conditio.
ꝓpt᷑ insolentiũ p̾sumptiones illicitas.
nunc insinuat spem quȩ fideles debeat
consolari. quia licet ꝑ nos simus fragi
ab solute ꝑpetui. ut & quã fragiles simꝰ
debeamꝰ aduertere. & quid ꝑ dnͣi gr̃am
consequamur possimꝰ audire. Et nota
quod dixit a scło. id ẽ cum amministrari
ceptꝰ ẽ mundꝰ & diuerse creaturȩ aucto¬
ris sui munere ꝓruperunt. Unde &
mͥ uidetur hic conuenient̃ aduerti. &
adam sicut multi patrũ dixerunt ad
pͥmus in scło fuit. Sicuti etiam. abel.
noe. abraham. & cet̾i patres. qui tamen
qd̾ addidit. suꝑ timentes cum. ne &
illi hoc in se crederent. eẽ. faciendum.
qui ei sccleratis ausib obedire contemp¬
nunt. Sequitur. Et iusticia eiꝰ suꝑ fili¬
os filioꝵ. Filios sicut sepe iam dictũ ẽ.
uniꝰ cuiꝰq actꝰ debenius aduertere. fili
nos generamus. ita nobis retributio¬
nes rerum nr̃e generant actiones.

Expanded text:
er filios filiorum. Exposita est prius veraciter humana conditio propter insolentium praesumptiones illicitas; nunc insinuat spem, quae fideles debeat consolari: quia licet per nos simus fragilabsolute perpetui; ut et quam fragiles simus debeamus advertere, et quid per Domini gratiam consequamur, possimus audire. Et nota quod dixit, a saeculo, id est, cum administrari coeptus est mundus, et diversae creaturae auctoris sui munere proruperunt. Unde et mihi videtur hic convenienter adverti, et Adam sicut multi Patrum dixerunt a primus in saeculo fuit, sicuti etiam Abel, Noe, Abraham et caeteri Patres, qui tamen quod addidit, super timentes eum, ne et illi hoc in se crederent esse faciendum, qui ei sceleratis ausibus obedire contemnunt. Sequitur, et justitia ejus super filios filiorum. Filios sicut saepe jam dictum est uniuscujusque actus debemus advertere; filioam quodammodo generamus, ita nobis retributiones rerum nostrae generant actiones.
Abbreviated transcription (Latin):
in miseratione & miseri cordia. renoua¬
bitur sicut aquile uiuentꝰ tua. In his
trib uersibus exponuntur sub quinaria
diuisione. retributiones futuri scłi. qͣs
scĩs sius dñs pia miseratione largitur.
Que figura dicitur synatrismos. id est
congregͥatio. quando in unũ cumulũ
asꝑa crimina: aut nunis suauia benefi¬
cia colliguntur. Primo eniꝰ fit ꝓpiciꝰ
peccatis eoꝵ. quando remissis delictis ĩ
pace dignatur suscipere peccatores Se¬
cundo sanat om̃s linguores fidelium.
cum securitas & immortalitas et᷑na
in resurrectione conceditur. id ẽ cũ
corruptibile hoc induerit in corrup.¬
tionẽ. & mortale hoc induerit in mor¬
talitatem. Tercio redimet de interitu
uitam nr̃am. quando nos ab et̾nȩ mor¬
tis calamitate submouerit. scilicet ut
nͨ audiamꝰ ite in ignem ȩt̃num. qui
paratꝰ ẽ diabolo & angłis er. Quarto.
saciat in bonis desid̾ium beatoꝵ.cum¬

Expanded text:
in miseratione et misericordia: renovabitur sicut aquilae juventus tua. In his tribus versibus exponuntur sub quinaria divisione retributiones futuri saeculi, quas sanctis suis Dominus pia miseratione  mss.Quae figura dicitur synathroismos, id est congregatio, quando in unum cumulum aspera crimina aut nimis suavia beneficia colliguntur. Primo enim fit propitius peccatis eorum, quando remissis delictis in pace dignatur suscipere peccatores. Secundo, sanat omnes languores fidelium, cum securitas et immortalitas aeterna in resurrectione conceditur, id est, Cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Tertio, redimet de interitu vitam nostram, quando nos ab aeternae mortis calamitate submoverit; scilicet, ut non audiamus: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quarto, sa
Abbreviated transcription (Latin):
si siuis aliquid meritis applicasset. Hȩc¬
facta est mͥ. quia iustificationes tuas
exquisiui. Hec facta est mͥ. subaudis con¬
solatio. quod magis de nocte quam de
lege debet intelligi. ut quȩ peccatoribꝰ
est cecitas. ipsa uiris scĩs illuminatio. eẽ.
uideatur. Sic enim credentes n paciunt᷑
tenebras. quamuis in huius mundi ceci¬
tate uersentur. Sequitur causa. quare illi
nox facta sit consolatio. quia iustificatio¬
nes tuas exquisiui. Si enim dixisset meas.
sustinuisset adhuc densissimã cccitatem.
S quia dixit tuas. mundi tenebris non
potuit obrecari.Ull

Expanded text:
si suis aliquid meritis applicasset. Vesi suis aliquid meritis applicasset. Vefacta est mihi, quia justificationes tuas exquisivi. Haec facta est mihi, subaudi, consolatio. Quod magis de nocte quam de lege debet intelligi, ut quae peccatoribus est caecitas, ipso viris sanctis illuminatio esse videatur. Sic enim credentes non patiuntur tenebras, quamvis in hujus mundi caecitate versentur. Sequitur causa quare illi nox facta sit consolatio, quia justificationes tuas exquisivi. Si enim dixisset, meas, sustinuisset adhuc densissimam caecitatem; sed quia dixit, tuas, mundi tenebris non potuit obcaecari.
Abbreviated transcription (Latin):
in nocte nominis tui dñe. & custodiui
legem tuam. Per noctem. mundum
istum significari posse ñ dubium est.
in quo peccatoꝵ regnat obscuritas.
S utinam ocłos corporeos clauderet.
& ñ cordis lumina periculosius ob¬
scecaret. Hanc noctem dñs depellit.
quando iudiciĩ tempore ueniens il¬
luminat abscondita tenebrarum.
& manifestat consilia cordis. quȩ nc̃
excessib nutriuntur illicitis. S ĩ hac
nocte memorem se dicit fuisse nomi¬
nis dñi. cum om̃ia beneficia ipsiꝰ non
meritis suis s diuinis munerib ap¬
plicaret. sicut & in alio psalmo legitur:
Adiutorium nr̃m in nomine dñi.
qui fecit celum & terrã. Eit apłs me¬
morat: Qui głatur. in dño głetur.
Sic enim sidelis noctis isti tenebris ñ
inuoluitur. quia cordis lumine clarifi¬
catur. Consequitur digna ꝓfessio. Ideo
enum custodiuit legem dñi. quia me¬
mor fuit in nocte nominis eiꝰ. Non
enim custodire ualuisset legem dñi.

Expanded text:
in nocte nominis tui, Domine, et custodivi in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam. Per noctem, mundum istum significare posse non dubium est, in quo peccatorum regnat obscuritas. Sed utinam oculos corporeos clauderet, et non cordis lumina periculosius obcaecaret. Hanc noctem Dominus depellit, quando judicii tempore veniens illuminat abscondita tenebrarum, et manifestat consilia cordis , quae nunc excessibus nutriuntur illicitis. Sed in hac nocte memorem se dicit fuisse nominis Domini, cum omnia beneficia ipsius non meritis suis, sed divinis muneribus applicaret; sicut et in alio psalmo legitur: Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram . Et Apostolus memorat: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Sic enim fidelis noctis istius tenebris non involvitur, quia cordis lumine clarificatur. Consequitur digna professio; ideo enim custodivit legem Domini, quia fuit memor in nocte nominis ejus. Non enim custodire valuisset legem Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccatorib derelinquentib legem
tuam. Nic pietas scę conuersationis
exponitur. ut dolore se defecisse dicit.
quia peccatores legem dñi descrere
cernebantur. Hecesse est enim ut scm̃n
uirum alterius culpa contristet. dum
animus pius saluos fieri desiderat ui¬
uersos. & quem ñ optat excedere. afflig
lum: suum pocius grauet auctorem.
Unde scã cohors ñ tantũ pęnis suis.
quantum tyrannicis torquebatur exces
dicitur cantabiles. significat psalmodiã
cum magna delectatione ꝑagendam.
sicut dicit apłs: Cantantes & psallentes.
in cordib ur̃is dõ. Cantus enim semꝑ
releuat labores. & ñ facit animo subri¬
pere tedium. qui contemplationis mag¬
na suauitate mulcetur. Nam quod
addidit in loco incolatꝰ mei. sicut sepe
diximus significat mundum hunc.
ubi peregrinatur om̃is qui xp̃o dño
deuotus est. Expulsi siquidem in adã
de sede paradysi. in hac terra incolatum
gerimus. quia patriȩ illiꝰ beatitudinẽ
non habemus. Ita fit. ut in hoc mundo

Expanded text:
 peccatoribus derelinquentibus legem tuam. Hic pictas sanctae conversationis exponitur, ut dolore se defecisse dicat, quia peccatores legem Domini deserere cernebantur. Necesse est enim ut sanctum virum alterius culpa contristet, dum animus pius salvos fieri desiderat universos; et quem non optat excedere  ms. G.lum suum potius gravet auctorem. Unde sancta cohors non tantum poenis suis, quantum tyrannicis torquebatur excessdicitur, cantabiles, significat psalmodiam cum magna delectatione peragendam, sicut dicit Apostolus: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Deo . Cantus enim semper relevat labores, et non facit animo surripere taedium, qui contemplationis magna suavitate mulcetur. Nam quod addidit, in loco incolatus mei sicut saepe diximus, significat hunc mundum, ubi peregrinatur omnis qui Christo Domino devotus est. Expulsi siquidem in Adam de sede paradisi, in hac terra incolatum gerimus, quia patriae illius beatitudinem non habemus. Ita fit ut in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificandi. s pocius mortificandi ft̾.
Per hȩc enim duo uerba designat gers
humanum. Humiles quippe dicendi
sunt. qui mandatis dñi obedire conten¬
dunt. Suꝑbi. qui diabolicis suggestio¬
nib intumescunt. Sequitur. A lege
autem tua nͨ declinaui. scilicet ut illi
putabant qui ꝑsequebant᷑ innoxios.
Et cum dicit non declinaui. significat
in ueritatis iuigit̾ se mansissẽ sententu
bilia ñ presumit. qui a metu pęnarum
reuocatur. qui incentiua prauitate su¬
cenditur. Cum dicit a scło. significat
cum amininistrari ceptus est mund
Hoc enim illa cohors potuit dicere. qui
ꝑ successiones generationum longis
ȩtatib cognoscitur extitisse. Nam si cin¬
num tempꝰ uoluisset ostendere. scłm
scłi dixerat. sicut frequent̾ insinuat
qua cogitatione consolatum se dicit.
quia famulos suos uirtꝰ diuina non
deserit. sicut & alibi dicit: Iuuenior

Expanded text:
vivificandi, sed potius mortificandi sunt. vivificandi, sed potius mortificandi sunt. Per haec enim duo verba designat genus humanum; humiles quippe dicendi sunt, qui mandatis Domini obedire contendunt; superbi, qui diabolicis suggestionibus intumescunt. Sequitur, a lege autem tua non declinari; scilicet ut illi putabant qui persequebantur innoxios. Et cum dicit, non declinavi, significat in veritatis jugiter se mansisse sententia.ibilia non praesumit, quia metu poenarum revocatur qui incentiva pravitate succenditur. Cum dicit, a saeculo, significat cum administrari coeptus est mundus. Hoc enim illa cohors potuit dicere, quae per successiones generationum longis aetatibus cognoscitur exstitisse. Nam si aeternum tempus voluisset ostendere, saeculum saeculi diceret, sicut frequenter insinuat. Qua cogitatione consolatum se dicit, quia famulos suos virtus divina non deserit, sicut et alibi dicit: Juvenior
Abbreviated transcription (Latin):
dni ꝓmissa respiciat: Nam cum di¬
cit consolata est. ostendit inter erum¬
presenti uita affligeretur. & de futurȩ
spei ꝓmissione gauderet. Hoc etiam
siguificat in humilitate mea. quia
scã reuera ꝓbatur humilitas: om̃ia
pacienter. om̃ia cum gr̃arum actioni¬
b sustinere. Hanc etiam spem tribuit
in euũgło dicens apłis: In pacientia
ur̃a possidebitis animas ur̃as. Sequit᷑.
Ouia eloquium tuum uiuificauit me.
Causam reddit quare humilitas eius
fuerit consolata. Promissio quippe tan¬
ti uidicis. firmauit animum sustinen¬
tis. Et ne temporalem timeret interi¬
tum. spes consolationis uiuificauit
torib uehementer humilis eccłia uexa¬
batur. S hȩc om̃ia dicit. ẽẽ. frustrata.
cum ean malignoꝵ nͨ potuit nocere
seuicia. Et respice. qm humilitatẽ suã
fidelis ppłs uiuificatam dicit. Suꝑbos
autem id c̃ malignos atq tẏrannos eru¬
deliter egisse commemorat. qui non

Expanded text:
Domini promissa respiciat? Nam cum diDomini promissa respiciat? Nam cum dicit, consolata est, ostendit inter aerumpraesenti vita affligeretur, et de futura spei promissione gauderet. Hoc etiam significat, in humilitate mea; quia sancta revera probatur humilitas omnia patienter, omnia cum gratiarum actione sustinere. Hanc etiam spem tribuit in Evangelio dicens apostolis: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sequitur, quia eloquium tuum vivificabit me. Causam reddit quare humilitas ejus fuerit consolata. Promissio quippe tanti Judicis firmavit animum sustinentis; et ne temporalem timeret interitum, spes consolationis vivificavit toribus vehementer humilis Ecclesia vexabatur. Sed haec omnia dicit esse frustrata, cum ei malignorum non potuit nocere saevitia. Et respice quoniam humilitatem suam fidelis populus vivificatam dicit: superbos autem, id est malignos atque tyrannos crudeliter egisse commemorat, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Beati qui lugent. qm ipsi conso¬
labuntur. Beati qui ꝑsecutionem pa
tiuntur ꝓpt̾ iusticiam. qm̃ ipsoꝵ est
regnum çeloꝵ. Et alio loco. Non uos
dimittam orphanos. & his similia.
Seruo tuo. subaudiendum imple ꝓmis¬
sum. quia si uelis sine aliqua adiectio¬
ne suꝑiorib aptare quod dictum est:
uerba sibi nequeunt conuenire. Quȩ
figura dicitur elipsis. id ẽ effectus. quo¬
cies uerbum suspenditur. ut uiuaciꝰ
inquiratur. Sequitur. In quo michi
spem dedisti. In illa scilicet ꝓmissione
uerbi tui. quam iure a ueraci dño cõ¬
pleri fidelis ppłs expetebat. Hȩc me
consolata est in humilitate mea. quia
eloquiũ tuum uiuificauit me. Spe
quam sibi dicit de dñi pollicitationib
extitisse. ipsa se in necessitatib huius
mundi consolatum fuisse testatur.
qm inter quaslibet calamitates ani¬
mos fidelium reficit. quando talis re-¬
tributio cogitatur. Quis enim tempo¬
rales insidias metuat. cum ad ęterna

Expanded text:
dicit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consodicit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Beati quitiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Et alio 406 loco: Non vos dimittam orphanos ; et his similia. Servo tuo, subaudiendum, imple promissum: quia si velis sine aliqua adjectione superioribus aptare quod dictum est, verba sibi nequeunt convenire. Quae figura dicitur ellipsis, id est defectus, quoties verbum suspenditur, ut vivacius inquiratur. Sequitur, in quo mihi spem dedisti; in illa scilicet promissione verbi tui, quam jure a veraci Domino compleri fidelis populus expetebat  econsolata est in humilitate mea: quia eloquium tuum vivificavit me. Spem quam sibi dicit de Domini pollicitationibus exstitisse, ipsam se in necessitatibus hujus mundi consolatam fuisse testatur, quoniam inter quaslibet calamitates animus fidelium reficitur, quando talis retributio cogitatur. Quis enim temporales insidias metuat, cum ad aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
emento uerbi tui seruo tuo. in qͦ mͥ
spem dedisti. Ad septimam litteram
uenit chorus ille sc̃oꝵ. in qua spem ꝓ¬
missionum dñi sensib nr̃is om̃ino
commendat. ut firmum in mente
nr̃a ꝑmaneat. quod głosa ueritas polli¬
cetur. asserens ꝓpter eam fideles aduer¬
sa huius mundi tolerabiliter & liben¬
tissime sustinere. Quis enim mortẽ
temporalem metuat. cui ȩterna uita
ꝓmittitur. Qiuis orbitates pignorũ
cogitet. cum se uingendũ choris noue¬
rit angłoꝵ. d Quis labores carnis time¬
at. cum se in ꝑpetuam requiem noue¬
rit collocandũ. Ex humana uͦ consue.¬
tudine mem̃to dicitur dõ. qui nichil
potest ullatenus obliuisci. non quia
dignum erat in illa maiestate punire
obliuionis inuiriam. s precatur ut
cito seruo suo conferat clementissimȩ
ꝓmissionis effectum. Has enim tropo¬
logias in scripturis diuinis frequent᷑
inuenies. ut ẽ illud in genesi. recorda¬
bor federis mei. Uel in exodo: Et recor
significat ꝓmissionem. quã in euũgło

Expanded text:
emento verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti. Ad septimam litteram venit chorus ille sanctorum, in qua spem promissionum Domini sensibus nostris omnino commendat, ut firmum in mente nostra permaneat quod gloriosa veritas pollicetur, asserens propter eam fideles adversa hujus mundi tolerabiliter et libentissime sustinere. Quis enim mortem temporalem metuat, cui aeterna vita promittitur? Quis orbitates pignorum cogitet, cum se jungendum choris noverit angelorum? Quis labores carnis timeat, cum se in perpetuam requiem noverit collocandum? Ex humana vero consuetudine memento dicitur Deo, qui nihil potest ullatenus oblivisci; non quia dignum erat in illa majestate ponere oblivionis injuriam, sed precatur ut cito servo suo conferat clementissimae promissionis effectum. Has enim tropologias in Scripturis divinis frequenter invenies, ut est illud in Genesi: Recordabor foederis mei ; vel in Exodo: Et recordsignificat promissionem quam in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
rit deciꝑe. scandalis nititur grãm nobis
Et uide quemadinodum comparationi
facte apta uerba consentiant. In diaboli reti¬
aculum cadetur. qui peccatoꝵ circumsconeͤ
clauduntur. Legimus tamen & bona retra
illa quȩ centum quinquaginta tres pisces
annumerantur. infelices qui cadunt in
istum numerum ꝑditoꝵ. Retia enuim
dicta sunt quasi retinentia. Addidit.
Singulariter sum ego donec transeam.
Singularis ẽ. qui sicut suꝑus dixit. cum
pessimis hominib nͣ ambulabat combi¬
natus. qui trinitatem sãm unum dm̃
& dñm confitetur. qui spem suam in
nullo alio. s tantum ponit in dño. Do¬
nec transeam. id ẽ quamdiu in hoc mun¬
do fuero commnoratus. Hoc erum scłm beati
uelut iuantes transire dicuntur. quia
nullis eiꝰ delectationib occupantur.

Expanded text:
rit decipere, scandalis nititur gratiam nobirit decipere, scandalis nititur gratiam nobiEt vide quemadmodum comparationi factae apta verba consentiant. In diaboli retiaculum cadent qui peccatorum circuitione clauduntur. Legimus tamen et bona retia illa, quae centum quinquaginta tres pisces, annumerantur, infelices qui cadunt in istum numerum perditorum. Retia euim dicta sunt quasi retinentia. Addidit, singulariter sum ego donec transeam. Singularis est qui sicut superius dixit cum pessimis hominibus non ambulat combinatus, qui Trinitatem sanctam unum Deum et Dominum confitetur, qui spem suam in nullo alio, sed tantum ponit in Domino. Donec transeam, id est quandiu in hoc mundo fuero commoratus. Hoc enim saeculum beati velut viantes transire dicuntur, quia nullis ejus delectationibus occupantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mori communi sorte uideantur. uita illis
gilitatẽ. nunc ad remedia duuna confugit.
conuerso ordine petens. quia spem suam
habuit in dño animã suam debere liberari.
quod in sacris scripturis diuinis sic̃ sepe
diximꝰ frequent̃ inuenies. ut mͦ causam
ratio precedat. mͦ eam ꝓtinus subsequat᷑.
S cum beatoꝵ consuetudo sit de hoc scło uel¬
le liberari. sicut & alius psalmus dicit.
educ de carcere animam meam. desideriũ
habens dissolui &. eẽ. cum ap̃o. multoma¬
gis melius. quomͦ hic ꝓpła petit. ne auferas
dala tocius mundi mala breuit̃. ꝓpħa com¬
plexus est. a quib se supplicat custodiri. ne
ꝑ insidras eoꝵ possit intercipi. Laquei sunt
diuersa carnis desideria quib mentes hu¬
suꝑbia scam̃ refugiunt caritatem. Quid
habituri simile. si cos tam p̃cipuũ munꝰ
contingat amittere: Et respice. quia post
laqueos scandala ponit. qmͦ inueterator
ille pessimus quando ꝑ laqueos ñ potue¬

Expanded text:
mori communi sorte videantur, vita illis mori communi sorte videantur, vita illis gilitatem, nunc ad remedia divina confugit, converso ordine petens, 478 quia spem suam habuit in Domino, animam suam debere liberari. Quod in Scripturis divinis sicut saepe diximus frequenter invenies; ut modo causam ratio praecedat, modo eam protinus subsequatur. Sed cum beatorum consuetudo sit de hoc saeculo velle liberari, sicut et alius psalmus dicit: Educ de carcere animam meam ; et, Desiderium habens dissolvi, et esse cum Christo, multo magis melius ; quomodo hic propheta petit: Ne auferas dala, totius mundi mala breviter propheta complexus est; a quibus se supplicat custodiri, ne per insidias eorum possit intercipi. Laquei sunt diversa carnis desideria, quibus mentes husuperbia sanctam refugiunt charitatem. Quid habituri sunt simile, si eos tam praecipuum munus contingat amittere? Et respice quia post laqueos scandala ponit: quoniam inveterator ille pessimus, quando per laqueos non potue
Abbreviated transcription (Latin):
omimodis reos. qui & uerba dũi audir
& ea facere iniqua ꝑuersitate contẽpnis
Potuerunt enim tocies ammoniti cog¬
cere. si ñ decreuissent sius magis ꝓsuast
nib inherere. Sicut crassitudo erus
ata est suꝑ terram. dissipata sunt ossa n
secus infernum. Cum prius de has¬
cis diceret & tyrannis qui uerba dã
dire noluerunt. nunc uenit ad martyres.
quos ferali insecutione laniabant. Cras¬
situdo enim terrȩ quando eructuat. mor¬
bos facit. acrem corrumpit. & lues ho¬
minib periculosa longe lateq diffundi¬
tur. sic tyrannoꝵ nefanda suꝑbia tabe
suȩ maliciȩ corpora martyrum sauciabat.
Quos congrue ꝓpħa dicit ossa sua. quia
constat eos. xp̃iane fidei. eẽ. ualidissima
firmamenta. quoꝵ predicanda constantia
iuuante dño nec pęnis uicta. nec longa
insecutione mollita est. Et respice ꝓprieta¬
tes uerboꝵ uelut suauissima mella decur¬
rere. Non dirit in infernum. quia licet

Expanded text:
omnimodis reos, qui et verba Domini audiunt, omnimodis reos, qui et verba Domini audiunt, et ea facere iniqua perversitate contemnunt. Potuerunt enim toties admoniti cognoscere, si non decrevissent suis magis persuas Vers. 9. Sicut crassitudo terrae eructata est super terram: dissipata sunt ossa nostra secus infernum. Cum prius de haereticis diceret et tyrannis qui verba Domini audire noluerunt: nunc venit ad martyres, quos ferali insecutione laniabant. Crassitudo enim terrae, quando eructat, morbos facit, aerem corrumpit, et lues hominibus periculosa longe lateque diffunditur. Sic tyrannorum nefanda superbia tabe suae malitiae corpora martyrum sauciabat, quos congrue propheta dixit ossa sua, quia constat eos Christianae fidei esse validissima firmamenta; quorum praedicanda constantia juvante Domino nec poenis victa, nec longa insecutione mollita est. Et respice proprietates verborum velut suavissima mella decurrere. Non dixit, in infernum: quia licet
Abbreviated transcription (Latin):
citate merguntur. qui id̾o corruunt in
ꝓfundum: qm supra petram stare non
eligunt. Nam quid illis ꝓdest uixta solid¬
tatem stare. quando in ipsa fortitudine
ñ uidentur insistere . Quod uerbium ili¬
ronimus translator posuit. & expositor
pater augustinus secutus est. ut nemo
audeat recusare. quod talium uirorum
auctoritate ꝓbatum c̃. Hec enim uerbi
translatio. nimis hereticoꝵ uidetur desig¬
nare ꝑfidiam. Nam cum baptirant. cum
commnunicent. cum sacras nobiscum liti¬
ras legant. dicuntur uixta petram stare.
ñ in petra. Soli enim in hac soliditate con¬
sistunt. qui suꝑ arenam fragilia fundañt
nͦ ponunt. Sequit᷑. Audient uerba me
qmͣ potuerunt. Uerba sua ab hereticis di¬
cit audita. quȩ presentis libri textus eloqu
Quantis enim locis arguuntur. quantis
ammonitionib increpantur ut debeam
corrigi. & in sius prauitatib nͦ morari
Qua sententia plerissime docemur illos

Expanded text:
acitate merguntur; qui ideo corruunt in acitate merguntur; qui ideo corruunt in profundum, quoniam supra petram stare non eligunt. Nam quid illis prodest juxta soliditatem stare, quando in ipsa fortitudine non viden ur insistere? Quod verbum Hieronymus translator posuit, et expositor Pater Augustinus secutus est; ut nemo audeat accusare quod talium virorum auctoritate probatum est. Haec enim verbi translatio nimis haereticorum videtur designare perfidiam; nam cum baptizent, cum communicent, cum sacras nobiscum litteras legant, dicuntur juxta petram stare, non in petra. Soli enim in hac soliditate consistunt, qui super arenam fragilia fundamenta non ponunt. Sequitur, Audient verba mea quoniam potuerunt. Verba sua ab haereticis dicit audita, quae praesentis libri textus eloquitur. Quantis enim locis arguuntur, quantis admonitionibus increpantur, ut debeant corrigi, et in suis pravitatibus non morari? Qua sententia plenissime docemur illos esse
Abbreviated transcription (Latin):
dib ñ sunt recepte. qm terrenam uitã
ante dnm ueri luminis ñ decebat affer¬
ri. Quam parabolam beatus augustinus
in libro questionum quinquagesimo
nono lacius & decenter exposuit. Et id̾o
consideremus quam periculosa sit adula¬
tio. quȩ excludere ꝓbatur a dño. Om̃
adhuc est oratio mea in beneplacitis eoꝵ
De superiori sensu pendet iste uersiculus
Ait enim. Oleum autem peccatoris ñ
impinguet caput meum. Et subsecutꝰ
adiunxit. Om̃ adhuc ẽ oratio mea in be¬
neplacitis eoꝵ. Nam cum dicit adhuc esse
orationẽ suam in beneplacitis eoꝵ. id est
iniquoꝵ. indicat se ꝑfecte nondũ fuisse
conuersum. quando & sibi orando talia
ꝓuenire desiderabat. qualia illoꝵ. eẽ. uoti
cognouerat: a quib omĩib se alienum
effici p᷑cabatur. ne caput suuͦ oleo peccato¬
ris id ẽ malȩ suasionis adulatione pingus
Retra hic sicut multis locis significatur
heretici. quasi iudices ppłi sui subita uon¬

Expanded text:
dibus non sunt receptae: quoniam tetram vitam dibus non sunt receptae: quoniam tetram vitam ante Dominum veri luminis non decebat offerri. Quam parabolam beatus Augustinus in libro Quaestionum quinquagesimo nono latius et decenter exposuit. Et ideo consideremus quam periculosa sit adulatio, quae excludere probatuadhuc est oratio mea in beneplacitis eorum. De superiore sensu pendet iste versiculus; ait enim: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum; et subsecutus adjunxit: Quoniam adhuc est oratio mea in beneplacitis eorum. Nam cum dicit adhuc esse orationem suam in beneplacitis eorum, id est iniquorum, indicat se perfecte nondum fuisse conversum: quando et sibi orando talia provenire desiderabat, qualia illorum vota esse cognoverat. A quibus omnibus se alienum effici precabatur: ne caput suum oleo peccatoris, id est malae suasionis adulatione pinguesquoniam potuerunt. Petra hic, sicut multis locis significatur.haeretici, quasi judices populi sui subita vor
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑducit. sicut in alio psalmo dictũ
est: Mollierunt sermones suos suꝑ ole.¬
um. & ipsi sunt iacula. Et in salomone
ait: Uerba adulator um mollia. nouis¬
sima autem eoꝵ pereunt in intima
uentris. Quaꝓpt᷑ illa monita semper
eligenda su̾nt. quȩ ñ ãdilectionẽ scłi
trahunt. s ad precepta nos diuinitatis
inuitant. Potest autem & illud ȩxugłicũ
de decem uirginib hic decenter aptari.
quod quinq uirgines quȩ actus suos ꝓba¬
tissimos dño dedicauerunt. & conscientias
lucidas conseruantes. caritatis oleo refertȩ
semetipsas tamquam lampadas ardentis¬
simas dñi conspectib obtulerunt. Iste
sicut hic dicit merito credendȩ sunt ã
iustis hominib fuisse correptȩ. & miscdiȩ
studio nichilominꝰ cẽ. reprehensȩ. Reli¬
quȩ uͦ aliȩ quinq uirgines. quȩ adulanti¬
um uocib infelici sorte crediderunt. ca¬
put earum factum ẽ in sua deceptione
pinguissimum. & ido extinctis lampa¬

Expanded text:
tione perducit; sicut in alio psalmo dictum tione perducit; sicut in alio psalmo dictum est: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula. Et Salomon ait: Verba adulatorum mollia, novissima autem eorum perveniunt in intima ventris . Quapropter illa monita semper eligenda sunt, quae non ad dilectionem saeculi trahunt, sed ad praecepta nos Divinitatis invitant. Potest autem et illud evangelicum de decem virginibus hic decenter aptari , quod quinque virgines, quae actus suos probatissimos Domino dedicaverunt, et conscientias lucidas conservantes charitatis oleo refertae, semetipsas tanquam lampades ardentissimas Domini conspectibus obtulerunt. Istae sicut hic dicit merito credendae sunt a justis hominibus fuisse correctae, et misericordiae studio nihilominus esse reprehensae. Reliquae vero aliae quinque virgines, quae adulantium vocibus infelici sorte crediderunt, caput earum factum est in sua deceptione pinguissimum; et ideo exstinctis lampa
Abbreviated transcription (Latin):
licto. uos qui spiritales estis instruite
huiusmodi. in spuͣ lenitatis. considerans
teipsum ne & tu tempteris. Quaꝓpter
hȩc consuetudo bonoꝵ ẽ. ut malint se
a bonis corripi. quam sceleratoꝵ adulati¬
one p̾dicari. sicut scriptum cͦ. Meliora
sunt uulnera amici. quam uoluntaria
oscula inimici. Sequit᷑. Oleum autem
peccatoris nͨ inpinguet caput meum.
Oleum & in bono & in malo plerumq
ponitur. In bono: ut est illud euugłii:
lu autẽ cum ieiunas unge caput tuum
oleo. & faciem tuam laua. Et in quadra¬
gesimo quarto psalmo. Propterea unxit
te ds ds tuus oleo leticiȩ pre consortibus
tius. Est enim oleum in bona parte causa
splendoris. pabulum luminis. prestans
nitorem parit᷑ & salutem. In mala uero
parte: sicut hic ponitur: Oleum peccato¬
ris est dilectio simulata uerboꝵ. quȩ adu¬
lationib & blandimentis nr̃as mentes
uelut olei pinguedo leniter ingrediens
rigorem ueritatis emiollit. & ad norias
cogitationes amoris ficti potius ostenta¬

Expanded text:
stis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris . Quapropter haec consuetudo bonorum est, ut malint se a bonis corripi, quam sceleratorum adulatione praedicari; sicut scriptum est: Meliora sunt vulnera amici quam voluntaria oscula inimici . Sequitur, oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Oleum et in bono et in malo plerumque ponitur. In bono, ut est illud Evangelii: Tu autem cum jejunas, unge caput tuum oleo, et faciem tuam lava ; et in quadragesimo quarto psalmo: Propterea unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Est enim oleum in bonam partem causa splendoris, pabulum luminis, praestans nitorem pariter et salutem. In malam vero partem, sicut hic ponitur: oleum peccatoris est dilectio simulata verborum, quae adulationibus et blandimentis nostras mentes velut olei pinguedo leniter ingrediens, rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostenta
Abbreviated transcription (Latin):
imputando quod peccant. Quȩ figura
dicitur metastasis. id ẽ transłatio. dum
culpam nr̃am in alium transferre conten¬
dimus. Cum hominib oꝑantibus
iniquitatem. & nͨ commnunicabo cum
clectis eoꝵ. Tercia supplicatio est. ut libe¬
retur a collegio eoꝵ qui oꝑantur iniquita¬
tem. ne cum ipsis quasi combinatꝰ debeat
implicari. Combinati enim dicuntur
rei. quando duo simul uno iunculo con¬
ligantur. ut alter alterum p̾pediens.
fugam liberam habere nͨ possint. Orat
g ꝓpħa ne cum talibꝰ inligetur. qui im¬
plicatione mutua alterutrũ sibi impe¬
dire noscuntur. Non combinabor respi¬
cit ad utrumq. & ad homines oꝑantes
iniquitatem: & ad electoꝵ suoꝵ. Et nota
quod addidit eoꝵ. ne putares reuera elec̃¬
tos dau. qui tali nomine uocabantur.
Multo enim sceleratiores sunt illi. qui
inter malos uidentur. eẽ. precipui. quasi
duces criminum. quasi principes latro¬
num. & caput om̃ium ꝑditoꝵ. Corri¬

Expanded text:
imputando quod peccant. Quae figura imputando quod peccant. Quae figura dicitur metastasis, id est translatio, dum culpam nostram in alium transferre contendimus. Vers. 5. Cum hominibus operantibus iniquitatem: et non combinabor cum electis eorum. Tertia supplicatio est, ut liberetur a collegio eorum qui operantur iniquitatem: ne cum ipsis quasi combinatus 477 debeat implicari. Combinati enim dicuntur rei, quando duo simul in uno vinculo colligantur, ut alter alterum praepediens, fugam liberam habere non possint. Orat ergo propheta, ne cum talibus illigetur, qui implicatione mutua alterutrum sibi impedire noscuntur. Non combinabor respicit ad utrumque, et ad homines operantes iniquitatem, et ad electos eorum. Et nota quod addidit, eorum, ne putares revera electos Domini, qui tali nomine vocabantur. Multo enim sceleratiores sunt illi qui inter malos videntur esse praecipui, quasi duces criminum, quasi principes latronum, et caput omnium perditor
Abbreviated transcription (Latin):
cor incum in uerba maliciȩ. ad excusan¬
das excusationes in peccatis. Sequit᷑ scła
pͣcatio. ut & si cum contigerit penitendũ
aliquid loqui. nͨ se ꝑ falsitates sceleratissi¬
mas contenderet excusare. Hoc ẽnim max¬
imum uicium quo laborat humanitas.
ut post peccatum suum ad excusationes
confugiat. quam penitudinis se confessi¬
one ꝓsfernat. Quod facinus inter suma
peccata constat. eẽ. numerandum. quia
inde reuera nascitur. unde ad penitentiã
reus tardius uenire uideatur. sicut in
libro primo regum dictum eꝰ. Quasi
peccatum ariolandi ẽ repugnare. & quasi
scelus idolatrie nolle adquiescere. Nam
quod dicit ad excusandas excusationes
in peccatis. consuetudinem significat im¬
pudentium. qui quando fuerint depre¬
hensi. primũ se aliqua falsitate excusare
noscuntur. & cum fuerint inde conuicti:
alias semꝑ excusationes assumunt. ne qͣndo
ueritati adquieseat inuerecunda ꝓteruitas:
Modo enim tempori. mͦ necessitati. mͦ aliis

Expanded text:
cor meum in verba mala, ad excusandas excusationes in peccatis. Sequitur secunda precatio; ut etsi eum contingeret poenitendum aliquid loqui, non se per falsitates sceleratissimas contenderet excusare. Hoc enim maximum vitium est quo laborat humanitas, ut post peccatum suum ad excusationes confugiat, quam poenitudinis se confessione prosternat. Quod facinus inter summa peccata constat esse numerandum, quia inde revera nascitur, unde ad poenitentiam reus tardius venire videatur; sicut in libro primo Regum dictum est: Quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Nam quod dicit, ad excusandas excusationes in peccatis, consuetudinem significat impudentium, qui quando fuerint deprehensi, primum se aliqua falsitate excusare noscuntur, et cum fuerint inde convicti, alias semper excusationes assumunt, nequando veritati acquiescat inverecunda protervitas: modo enim tempori, modo necessitati, modo aliis
Abbreviated transcription (Latin):
tutamine. communire. ut nec cogitatio
eiꝰ in iqua sapiat. nec praua uoluntas infa¬
tua uerba ꝓsiliat. In utroq enim nouerat
esse peccatum. unde se fieri deprecatur alit¬
num. sicut salomon dicit: Circumualla
possessionem tuam in spmis. argentum
& aurum tuum constitue. & ori tuo fac osti¬
um & seram. & uerbis tius fac uicum. & mͦ¬
suram. Ostium quippe ab obstando dictũ i.
quod dum clauditur obstat intrantibus.
Inspiciebat enim uir sc̃s magnis p̾cib .at.
muniendum. unde tam facile nouerat
uenire peccatum. Prorime quippe drxrrat

Expanded text:
tutamine communiri; ut nec cogitatio tutamine communiri; ut nec cogitatio ejus iniqua sapiat, nec prava voluntas in fatua verba prosiliat. In utroque enim noverat esse peccatum, unde se fieri deprecatur alienum, sicut Salomon dicit: Circumvalla possessionem tuam in spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et verbis tuis fac jugum et mensuram . Ostium quippe ab obstando dictum est, quod dum clauditur obstat intrantibus. Inspiciebat enim vir sanctus magnis precibus esse muniendum, unde tam facile noverat venire peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam orationem scãm uelud odorẽ sua¬
ussimum suscipere dñm. & in apokalip¬
si legitur. ubi dictũ c̃. Stetit angłs suꝑ
aram diũ. habens thurribulum aureũ.
& ascendit fumus supplicationum de
manu angłi in conspectu dr̃i. ut daret
de orationib scoꝵ quod ẽ ante dm̃. Sequit᷑.
eleuatio manuum mearũ sacrificiũ uesꝑ¬
tinũ. Eleuatio manuum significat oꝑĩ
pram. quȩ aut in elemosinis exercetur.
aut in aliqua ꝓbabili conuersatione ꝑagi¬
tur. Sacrificium uͦ uesꝑtinum. illam¬
oblationem fortasse significat. quam in
finem uite dũo solet offerre religiosa de¬
uotio cum penitentiam gerimus. & hu¬
mili nos supplicatione purgamius. sicut
in quinquagesimo psalmo dictum est:
Sacrificium do sp̃s contribulatus. Uesꝑa¬
nr̃a est enim. quando istam lucem mor¬
ma sua pocius lacrimarum fonte deter
ꝓpħa ne quid tale dicat. quod ꝓuenire de¬
beat ad reatum. S hoc duplici supplicat

Expanded text:
Nam orationem sanctam velut odorem suaNam orationem sanctam velut odorem suavissimum suscipere Dominum et in Apocalypsi legitur, ubi dictum est: Stetit angelus super aram Domini habens thuribulum aureum; et ascendit fumus supplicationum de manu angeli in conspectu Domini; ut daret de orationibus sanctorum, quod est ante Deum . Sequitur, elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Elevatio manuum significat operam piam, quae aut in eleemosynis exercetur, aut in aliqua probabili conversatione peragitur. Sacrificium veoblationem fortasse significat, quam in fine vitae Domino solet offerre religiosa devotio, cum poenitentiam gerimus, et humili nos supplicatione purgamus: sicut in quinquagesimo psalmo dictum est: Sacrificium Deo Spiritus contribulatus. Vespera nostra est, quando istam lucem morma sua potius lacrymarum fonte detergpropheta ne quid tale dicat quod pervenire debeat ad reatum. Sed hoc duplici supplicat
Abbreviated transcription (Latin):
Respice quod hic & in sequenti uersu ora¬
tiones suas quarto modo geminauit.
quia sc̃o uiro tantȩ rei nulla poterat. eẽ.
sacietas. Oratio ẽ cruim quȩ nos aculpis
liberat. iudicis animum conciliat. de¬
licta mundat. nec oranti deesse potest
misccłia. qͣuod nos humilitatis ut iugit᷑
deprecemur instigat. S hoc totum pius
facit dñs. dum ñ uult dampnare quos
premonet. Clamat enum opifex rerum.
nolo mortem peccatoris s conuertatur
& uiuat. Dirigatur oratio mea sicut
incensum in conspectu tuo. eleuatio ma¬
nuum mearum sacrificium uesꝑtinũ.
Incensum ẽ odoriferi pignienti suauis
adustio. quȩ carbonib concremata. gra¬
tissimum fumum porrigit ad suꝑna.
& odorantes se delectabili iocunditate
ꝑmulcet. Sic beatoꝵ oratio igne caritatis
incensa. diuinis conspectib ingeritur.
quȩ magis humilitatis & compunctionis
pondere subleuatur. Uirtutib enim dũs
nr̃is. tamquam bonis delectatur odorib.

Expanded text:
Respice quod hic et in sequenti versu oraRespice quod hic et in sequenti versu orationes suas quarto modo geminavit, quia sancto viro tantae rei nulla poterat esse satietas. Oratio est enim quae nos a culpis liberat, judicis animum conciliat, delicta mundat; nec oranti deesse potest misericordia, quod nos humilitas, ut jugiter deprecemur, instigat. Sed hoc totum pius facit Dominus, dum non vult damnare quos praemonet; clamat enim opifex rerum: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertaturtio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Incensum est odoriferi pigmenti suavis adustio, quae carbonibus concremata, gratissimum fumum porrigit ad superna, et odorantes se delectabili jucunditate permulcet. Sic beatorum oratio igne charitatis incensa, divinis conspectibus ingeritur, quae magis humilitatis et compunctionis pondere sublevatur. Virtutibus enim Dominus nostris tanquam bonis delectatur odoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ cum eis se habere testatur
Nͣe clamaui ad te cxaudi me. in¬
tende uoci orationis meȩ dum
clamauero ad te. Hic queramus
eñtymema. Proponit enim. dñe ego cla¬
maui ad te. Sequitur conclusio. Exaudi
gͥ me. sicut uirtus illa entymematici sy¬
logismi breui complexione ꝑacta est. Uo¬
lens enim ꝓpħa humano generi affectum
continuȩ orationis infundere. duo tem¬
pora iudetur discrepantia posuisse. Dicit
enim de preterito clamaui. quod ꝑfectã
significat orationem. & iterum repetit¬
dum clamauero ad te: Quod utiq constat
positum de futuro. ut sicut nullum tempꝰ
a culpis est uacuum. ita nec a deuotis pre¬
cib redatur otiosum. Contra peccata
siquidem continua salutare remedium
coniungitur pio dño supplicare. Nam
quid ꝓderit dimitti pͣterita. si uideant᷑
obliquare uentura Finis gͦ bonus que¬
ritur. xp̃iani. ut in extremis cum uenia
transeat. ne uita sit ultima quȩ delinqͣt

Expanded text:
nionem cum eis se habere testaturnionem cum eis se habere testaturne, clamavi ad te, exaudi me; intende voci orationis meae, cum clamavero ad te. Hic quaeramus enthymema. Proponit enim, Domine, ego clamavi ad te; sequitur conclusio, Exaudi igitur me. Sic virtus illa enthymematici syllogismi brevi complexione peracta est. Volens enim propheta humano generi affectum continuae orationis infundere, duo tempora videtur discrepantia posuisse. Dicit enim de praeterito, clamavi, quod perfectam significat orationem. Et iterum repetitdum clamavero ad te, quod utique constat positum de futuro; ut sicut nullum tempus a culpis est vacuum, ita nec a devotis precibus reddatur otiosum. Contra peccata siquidem continua, salutare remedium est jugiter pio Domino supplicare. Nam quid proderit dimitti praeterita, si videantur obligare ventura? Finis ergo bonus quaeritur Christiani, ut in extremis cum venia transeat, ne vita sit ultima quae delinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ uerba tituli frequenti repeticione
Nm nota sunt. intentionem nr̃am
ad dñm debemus erigere saluatorein. Nã
dubium est interdum quod semel dicit᷑.
certissimum uͦ atq indubitatum est:
quod frequenti repeticione p̾dicatur.
Idõ enim p̾cedentib quibusdã p᷑conibus
ammonemur. ut aciem mentis nr̃e ad
res uenturas oportuna deuotione p᷑pare-¬
mus. ne dum incognita fuerint quȩ di¬
cuntur. negligentius forsitan audiant᷑.
Supplicat cium ꝓpħa ut cautiorib iusũ
est. quatinꝰ intͦ actus istos mundanos
a diuersis liberetur errorib ne in pecca¬
torum retiaculum cadat. cum quib se
ñ optat habere aliquam portionem.
Ntelligens. ꝓpħa humanã O¬
fragilitatem diuersis peccatoꝵ nexib im¬
plicatam. prima sectione dnm rogat. ut
eiꝰ audiatur oratio. subiungens a quib
se maxime liberari dep̾catur erroribus.
Sccła. elrgit se a iusto argui. quam a pec¬
catore laudari. supplicans ut custodiatur
a liqueis peccatoꝵ. qmͣ nullam cominu¬

Expanded text:
 verba tituli frequenti repetitione jam nota sunt, intentionem nostram ad Dominum debemus erigere Salvatorem. Nam dubium est interdum, quod semel dicitur: certissimum vero atque indubitatum est, quod frequenti repetitione praedicatur. Ideo enim praecedentibus quibusdam praeconibus admonemur, ut aciem mentis nostrae ad res venturas opportuna devotione praeparemus: ne dum incognita fuerint quae dicuntur, negligentius forsitan audiantur. Supplicat enim propheta, ut cautioribus visum est, quatenus inter actus istos mundanos a diversis liberetur erroribus: ne in peccatorum retiaculum cadat, cum quibus se non optat habere aliquam portionem.ntelligens propheta humanam fragilitatem diversis peccatorum nexibus implicatam, prima sectione Dominum rogat ut ejus audiatur oratio, subjungens a quibus se maxime liberari deprecetur erroribus. Secunda, eligit se a justo argui quam a peccatore laudari, supplicans ut custodiatur a laqueis peccatorum, quoniam nullam commu
Abbreviated transcription (Latin):
criminum excusatione dampnata. uenit
ad scłam scctionem. in qua uir sẽs in¬
crepationes elegit iustoꝵ quam blandi¬
menta peccantium. S quȩ sit correptio
iusti breuiter intimauit. dicendo in
s ꝑ dilectionem increpator accedit. Nam
& si uultum irati ostendit. cor tam̃ placa¬
ti semꝑ assumit. sicut monet apls. Ers.¬

Expanded text:
minum excusatione damnata, venit ad secundam sectionem, in qua vir sanctus increpationes eligit justorum, quam blandimenta peccantium. Sed quae sit correctio justi breviter intimavit, dicendo, insed per dilectionem increpator accedit. Nam etsi vultum irati ostendit, cor tamen placati semper assumit; sicut monet Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
astitit a dextris pauꝑis. ut saluant fa¬
ceret a persequentib animam meam:
Causam dicit quare patri in membris
sius debeat confiteri. scilicet qm confu¬
sis ꝑsecutorib ipse saluatꝰ est. Superi
dixit a dextris uidȩ adstare diabolum.
qm erat delictoꝵ fece pollutꝰ. Sibi autẽ
dicit adstitisse adextris patrem. quia pec¬
cata non labuit: sic & fidelib assistit.
cum delicta remiserit. Sequitur. Ut
saluam faceret aꝑsequentib animam
meam. Utiq salua facta est a ꝑsequenti¬
b anima eiꝰ. quando ꝑsecutoꝵ nequicis
uulla prauitate consensit. Noc & ad
membra eiꝰ competeuter aptatur. qui
nesciunt ꝑsecutorib cedere. quamius
diuersis cruciatib affligant᷑. Non eni
salua sit anima. quando a temporali
morte subducitur. s quando ab huiꝰ
scłi carcere ꝓsꝑrima dissolutione libatꝰ
duob. desiderium habens dissolui: &
esse cum xp̃o. multomagis meliꝰ. Per¬
manere autem in carne necessarium

Expanded text:
astitit a dextris pauperis, ut salvam faceret a persequentibus animam meam. Causam dicit quare Patri in membris suis debeat confiteri; scilicet quoniam confusis persecutoribus ipse salvatus est. Superius dixit a dextris Judae astare diabolum, quoniam erat delictorum faece pollutus; sibi autem dicit astitisse a dextris Patrem, quia peccatum non habuit. Sic et fidelibus assistit, cum delicta remittit  ed., remiserit. Sequitur, ut salvam faceret a persequentibus animam meam. Utique salva facta est a persequentibus anima ejus, quando persecutorum nequitiae nulla pravitate consensit. Hoc et ad membra ejus competenter aptatur, qui nesciunt persecutoribus cedere, 377 quamvis diversis cruciatibus affligantur. Non enim salva fit anima, quando a temporali morte subducitur: sed quando ab hujus saeculi carcere prosperrima dissolutione  mss. duobus: desiderium habens dissolvi et esse cum Christo, multo magis melius; permanere autem in carne necess
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Hic qm̃ ppłi interest credituri.
oratio pocius quam maledictio datur.
Nam qui reuerentia induitur. iam
pene conuersionis munere gratulat᷑.
ut illum tumeat dm̃. quem priꝰ ho¬
minem credebat. eẽ. temnendũ. Diplo¬
is. dupplex genus ẽ pallii. Petit gͦ ut
utriꝰsq legis intelligentia uestiantur.
qui nunc utrdq ꝑfidia faciente nuda¬
ti sunt. Confusio enim iudeoꝵ est
legem non intelligere. quȩ tocies sal¬
uatorem diim precinnuit aduenire.
Siue illud genus uult exprimere. qd̃
solet in ꝓuerbiis dici: id ẽ confusionis
auplici pallio uestiantur. dum ante
manifestationem toto orbe diffusam:
ipse dep̃catur. & ore eccłiȩ catholice con¬
fessio patri competens exhibetur. Iu
medio multoꝵ. unuersalem designat
eccłiam. quȩ laudes dñi circiuniectis
ahuc ꝑfidis ñ desinit confiteri. Quã

Expanded text:
sua. Hic quoniam populi interest credituri, sua. Hic quoniam populi interest credituri, oratio potius quam maledictio datur. Nam qui reverentia induitur, jam pene conversionis munere gratulatur; ut illum timeat Deum, quem prius credebat hominem esse temnendum. Diplois, duplex genus est pallii. Petit ergo ut utriusque legis intelligentia vestiantur, qui nunc utraque perfidia faciente nudati sunt. Confusio enim Judaeorum est legem non intelligere, quae toties Salvatorem Dominum praecinuit advenire. Sive illud genus vult exprimere, quod solet in proverbiis dici; id est, confusionis duplici pallio vestiantur, dum ante ctionis manifestationem toto orbe diffusam ipse deprecatur, et ore Ecclesiae catholicae confessio Patri competens exhibetur. In medio multorum, universalem designat Ecclesiam, quae laudes Domini, circumjectis adhuc perfidis, non desi
Abbreviated transcription (Latin):
dere festinabant. Benedicit autem
pater: fons & origo ueritatis. tocius
bonitatis auctor. & uirtutũ om̃ium
plenitudo. Ammirandũ in utraq
parte preconium. ut & ꝑfidus ppłs ma
laudaret. Addidit. qui insurgunt in
me confundantur. Iudei sunt qui insur¬
rexerunt aduersꝰ dnm saluatorem.
ut neci eum traderent. qui ad eos ue¬
nerat ꝓ sua pietate saluandos. Isti con¬
fusi sunt. quando resurrectionis eius
miracula cognouerunt. Sequitur.
Seruus autem tuus letabitur. Agnos¬
camus quȩ natura loquitur. quȩ se
dicit & seruum. Numquid d̾s potest
esse cuiquã seruus.S in hoc seruus ẽ.
sicut dicit apłs quia semetipsum exina¬
niuit formam serui accipiens. Sic &
ysaias ꝓpħa de xp̃o dicit: Ecce seruus
meus suscipiam eum. electꝰ nĩs compla¬
cuit sibi in illo anima mea. & cetera.
Desinant gͦ heretici minorem filiũ
in deitate sentire. quando sic expressã
audiunt humilitatem carnis. ut &
nom̃ ei sit positum seruitutis. Indu

Expanded text:
dere festinabant. Benedicit autem dere festinabant. Benedicit autem Pater fons et origo veritatis, totius auctor bonitatis, et virtutum omnium plenitudo. Admirandum in utraque palaudaret. Addidit, qui insurgunt in me confundantur. Judaei sunt qui insurrexerunt adversus Dominum Salvatorem, ut neci eum traderent, qui ad eos venerat pro sua pietate salvandos. Isti confusi sunt, quando resurrectionis ejus miracula cognoverunt. Sequitur, servus autem tuus laetabitur. Agnoscamus quae natura loquitur, quae se dicit et servum. Nunquid Deus potest esse cuiquam servus? Sed in hoc servus est, sicut dicit Apostolus: quia semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Sic et Isaias propheta de Christo dicit: Ecce servus meus, suscipiam eum; electus meus, complacuit sibi in eo anima mea , etc. Desinant ergo haeretici minorem Filium in deitate sentire, quando sic expressam audiunt humilitatem carnis, ut et nomen ei sit positum servitutis. Vers.