comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q sanctus uitalis cogere.¬
tur a persequentibus ut
xp̃m negaret et ille ãpliꝰ
profiteretur dñm ihesum
xp̃m: omnia tormẽtorũ
genera in eũ exercentes:
ut non esset in corpore eiꝰ¬
locus sine uulnere: orati¬
onem fudit ad dominũ
uator meus. et deus meꝰ.
iube suscipi spiritũ meũ.
quia iam desidero ut acci¬
piam coronam quam an¬
gelus tuus sanctus ostẽ
dit michi. Et completa
oratione emisit spiritũ.
uero agricola miti¬
or habebatur morib: ut
ab ip̃is etiam inimicis di¬
ligeretur. Ideoq differe¬
bant eius passionẽ. Ded
hec persecutorũ honorifi¬
centia omni erat ĩmanita¬
te acerbior: que ĩuidebat
martyribus. Deniq ubi
ribus. sanctus agricola
crucifixus est: ut adũta¬
mus illas blandicias eoꝵ
non fuisse sedulitatis sed
fraudis. Per supplicia eiꝰ¬
terrere uoluerũt. Sed cõ¬
in gratiam: ut martyriũ
serui dñs imitaretur. Utri¬
uitalis dictus est: quasi
qui bonos fructus spiritu¬
alis gratie seminaret: et

Expanded text:
que sanctus Vitalis cogeretur a persequentibus ut Christum negaret, et ille amplius profiteretur Dominum Jesum Christum, omnia tormentorum genera in eum exercentes, ut non esset in corpore ejus sine vulnere locus, orationem fudit ad Dominum,e, Salvator meus. et Deus meus, jube suscipi spiritum meum; quia jam desidero ut accipiam coronam, quam angelus tuus sanctus mihi ostendit. Et completa oratione, emisit spiritum. us Agricola mitior habebatur moribus, ut ab ipsis etiam inimicis diligeretur. Ideoque differebant ejus passionem. Sed haec persecutorum honorificentia omni erat immanitate acerbior, quae invidebat martyrium. Denique ubi sanctus Agricola, crucifixus est; ut advertamus illas blanditias eorum non sedulitatis fuisse, sed fraudis. Supplicio serterrere voluerunt. in gratiam, ut martyrium servi dominus imitaretur. 6. Utriur. Ille Vitalis dictus est, quasi qui bonos fructus spiritalis gratiae seminaret, et
Abbreviated transcription (Latin):
me minus est quã presu¬
mebatur: in martyribus
tyris nomen agricola est:
seruus fuit: nũc consors
et collega martyrii. Preces¬
sit seruus ut preuideret lo¬
cũ: secutus est dñs secure
quo datam fidem seruuili
iam inueniret paratam.
Hon alienam laudamus
passionem serui: dm̃i disci¬
plina est. Hic instituit. il¬
le impleuit. Hichil illi de¬
cerpitur. Quomodo mi
nui potest quod xpũs do¬
nauit egregie: Et ille qͥdẽ
homini seruiendo: didi¬
cit quomodo xp̃o place¬
ret. Hic tamen geminã
laudem acquisiuit : ĩ illo
magisterii. in se martyrii
Certauerunt inter se in¬
uicem beneficiis : postꝙͣ
equales esse meruerunt.
Hic illũ ad martyrium
premisit: ille istum accer¬
Ullũ ergo ad cõ¬
mendationem ho¬
minis conditio affert ĩ¬
pedimentum: nec digni¬
tas prosapie meritum:
sed fides affert. Siue
unusquisq qd̾ fecerit bo¬
nũ. hoc recipiet a domĩo.

Expanded text:
me minus est, quam praesumebatur, in martyre tyri nomen Agricola est, servus fuit ante, nunc consors et collega martyrii. Praecessit servus, ut provideret locum; secutus est dominus, securus quod fide servuli 278 jam inveniret paratum. Non aliena laudamus; passio enim servi domini disciplina est. Hic instituit, ille implevit. Nihil illi decerpitur. Quomodo enim nui potest, quod Christus donavit? Egregie et ille quidem homini serviendo didicit quomodo Christo placeret: hic tamen geminam laudem acquisivit, in illo magisterii, in se martyrii. Certaverunt tamen inter se invicem beneficiis, postquam aequales esse meruerunt. Hic illum ad martyrium praemisit, ille istum accerullum ergo ad commendationem hominis conditio affert impedimentum: nec dignitas prosapiae meritum, sed fides affert. Sive unusquisque quodcumque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
Ius natione y¬
talus. ex patre
rufino. frater
pastoris de ciuitate aqui¬
leia: sedit ãnos undecim.
temporibus antonini:
a consulatu clari et seue¬
ri. Sub huius episco¬
patu hermes librũ scrip¬
sit: in quo mandatum
continetur quod ei pre¬
cepit angelus dñi cum
uenit ad eum ĩ habitu
pastoris et precepit ut
sanctũ pascha die dñ.¬
co celebraretur. Hic con¬
stituit hereticũ uenientẽ
ex iudeorũ heresi suscipi
et baptizari: ⁊ cõstitutũ
de ecclesia fecit. Hic fecit
ordinationes quinq per
diuersa loca numero du¬

Expanded text:
IUS, natione talus, ex patre Rufino, frater Pastoris, de civitate Aquileia, sedit annos XV, temporibus Antonini Pii, a consulatu Clari et Severi. Sub hujus episcopatu Hermes librum scripsit, in quo mandatum continetur quod ei praecepit angelus Domini, cum venit ad eum in habitu pastoris. Praecepit ei ut sanctum Pascha die Dominico celebraretur. Hic constituit haereticum venientem ex Judaeorum haeresi suscipi et baptizari; et constitutum de Ecclesia fecit. Hic fecit ordinationes tres per diversa loca numero oc
Abbreviated transcription (Latin):
est claustra: qui natus
de uentre meo: me matrẽ
dimisit in tactam. Adim¬
pleuit uentrem meũ diui¬
nitate: et uterum meum
non euacuauit castitate.
Exiuit de uentre meo gy¬
ganteo cursu magnificus:
et uenter meus non ẽ pu¬
dore euacuatus. Mec in
conceptione inuenta sũ
sine pudore: nec ĩ partu¬
ritione inuenta sum cum
dolore. O mira et laudabi¬
lis inter feminas: ĩ qua
ab angelo salutatur uir¬
ginitas. Sola ĩpregna.¬
ta nec uiciata: exonerata
nec euacuata: quia sic ẽ
ab angelo salutata. He:
Aue maria gratia plena do¬

Expanded text:
a clausa; qui natus de ventre meo, me matrem dimisit intactam, adimplevit ventrem meum divinitate, et uterum meum non evacuavit castitate: exivit de ventre meo, giganteo cursu magnificus, et venter meus non est pudore evacuatus, nec in conceptione inventa sum sine pudore, nec in parturitione inventa sum cum dolore. O mira et laudabilis inter feminas, in qua ab angelo est salutata virginitas, sola impraegnata nec vitiata, exonerata nec evacuata; quia sic est ab angelo salutata, Ave, inquit, gratia plena, Do
Abbreviated transcription (Latin):
maria. Porta facta
sum celi: ianua facta sum
filio dei. Illi facta sum ia¬
nua clausa: qui post suã
resurrectionem ĩgressus

Expanded text:
Maria: Porta facta sum coeli, janua facta sum Filio Dei: illi facta sum janua clausa, qui pos suam resurrectionem ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
Idi portam ĩ domo
dm̃ clausam. Et di¬
ta hec quam uides non
aperictur: et homo nõ trã¬
sibit per eam: quoniam
dñs solus intrat et egre¬
dietur per eam: ⁊ clausa
erit in eternũ. iirabilis
prophete uisio: sed mira¬
bilior est prophecie adĩ¬
pletio. Quid est porta in
domo dñi clausa: nisi ꝙ
maria semper erit intacta:
Et quid est homo nõ trã¬
sibit per eam: insi ꝙ io.¬
seph non cognoscetit eã:
Et quid est solus dũs in¬
trat et egredietur per eam.
nisi ꝙ spiritussanctus im¬
pregnabit eam et deꝰ an¬
gelorum nascetur per eã.
Et quid est clausa erit in
eternũ: nisi quia maria
uirgo est ante partum et
uirgo post partũ.R. ihis

Expanded text:
idi portam in domo Domini clausam: et dita haec quam vides, non aperietur, et homo non transiet per eam; quoniam Dominus solus intrabit, et egredietur per eam, et clausa erit in aeternum . O mirabilis Prophetae visio; sed mirabilior prophetiae adimpletio! Quid est porta in domo Domini clausa, nisi quod Maria Virgo semper erit intacta? Et quid est, Homo non transiet per eam; nisi, Joseph non cognoscet eam? Et quid est, Dominus solus intrabit et egredietur per eam; nisi, Spiritus sanctus impraegnabit eam, et Angelorum Dominus nascetur per eam? Et quid est, Clausa erit in aeternum, nisi quia erit Maria virgo ante partum, virgo in part
Abbreviated transcription (Latin):
Uod uero angeli
a superiorib an¬
gelorum potestatibus
dispensantur: zacharias
perhibet propheta qͥ ait.
Ecce angelus qui loque¬
batur in me egrediebat᷑:
et angelus alius egredi¬
ebatur in occursum eius
et dixit ad eum. Curre ⁊
loquere ad puerum istũ
dicens. Absq muro habi
tabitur iherusalem. Si
em̃ in ip̃is offitiis scorũ
spirituũ nequaꝙͣ ptãtes
sũme minima disponerẽt:
nullo modo hoc quod ho¬
mini diceret angelus ab
angelo cognouisset.Q̾a
igitur cunctoꝵ conditor
omnia per semetipsum te¬
net: et tamen ad distĩguẽ¬
dũ pulchre uniuersitatis
ordinem: alia aliis dispẽ¬
santibus regit: nõ ĩmeri¬
to reges angelorũ spũs
accipimus: quia quo
auctori omniũ familiariꝰ
seruiunt: eo subiecta ap¬
tius regunt. Rm. Uenit¬
michael archangelus cum
multitudine angelorũ cui
tradidit deus animas sanc.¬
torum. Ut perducat eas in
paradisũ exultationis. Uꝰ
tuũ de celis spiritũ sapiẽtie
et intellectus. Ut perducat¬

Expanded text:
uod vero angeli a superiorum angelorum potestatibus dispensentur, Zacharias perhibet propheta, qui ait: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur; et angelus alius egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro htabitur Jerusalem . Si enim in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc quod homini diangelo cognovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum Michael archangelus cum multitudine angelorum, cui tradidit Deus animas sanctorum ut perducat eas in paradisum exsultationis. Vers. tuum de coelis, spiritum sapientiae 826 et intellectus. Ut perducat
Abbreviated transcription (Latin):
Ominus ⁊ salua¬
tor noster fratres
Marissimi aliquãdo nos
sermonibus : aliquãdo
uero operibus ammonet.
Ipsa etenim facta eius
precepta sunt: quia dũ
aliquid tacitus facit:
quid a gere debeamus in¬
notescit. Ecce enĩ binos
in predicationem disci¬
pulos mittit: quia duo
sunt precepta charitatis
dei uidelicet amor et prõ¬
ximi et minus ꝙͣ inter
potest. Nemo enim pro¬
prie ad semetipsum ha
bere charitatem dicitur:
sed dilectio se in alterũ
tendit: ut esse charitas
quia qui charitatẽ erga
alterum non habet: pre¬
dicationis officiũ susci¬
pere nullatenus debet.
dicitur quia mi¬
sit eos ante faciem suã.

Expanded text:
ominus et Salvator noster, fratres charissimi, aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter potest. Nemo enim proprie ad semetipsbere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. dicitur quod misit
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ qui dẽ sacerdotale
suscipimus: sed opus of¬
ficii non implemus. Sed
pensate fratres charissi.
pensate quod dicitur. Ro¬
gate dominũ messis: ut
mittat operarios ĩ messã
suam. Nos pro nobis pe¬
tite ut digna in uobis
operari ualeamus : ne ab
exhortatione lingua tor¬
peat: ne postꝙͣ locũ pre¬
dicationis suscipimus:
apud iustum iudicem:
nostra nos taciturnitas
addicat. Idem de ea dem

Expanded text:
officium quidem sacerdotale officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensate, fratres charissimi, pensate quod dicitur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ritas in mente suscipit᷑.
Hinc namqz eisdem pre¬
dicatoribus ysaias dicit.
Parate uiam dñi: rectas
facite semitas dei nostri.
Hinc illis ꝑsalmista ait.
Ite facite ei qui ascendit
super occasum. Super oc¬
casũ namq dñs ascẽdit:
quia unde in passione oc¬
cubuit: inde maiorem
gloriam suã resurgẽdo
manifestauit. Super occa¬
sum uidelicet ascendit:
quia mortem quam per¬
tulit resurgẽdo calcauit.
Ei ergo qui ascendit suꝑ
occasum iter facimus: cũ
nos gloriam eius uestris
mentibus predicamus:
ut eas et ipse post ueniẽs
per amoris sui presentiã
Issis autem predi¬
catoribus : quid di¬
cat audiamus. Messis
quidem multa: operarii
autem pauci. Rogate er¬
go dominũ messis ut mit¬
tat operarios in messem
suam. Sam messis mul¬
ta sed operarii pauei sũt
quod sine graui merore
loqui non possumus: qr
et si sunt qui bona audi¬
ant: desunt qui dicant.
Ecce sacerdotibus plenus
est mundus: sed tamen
ĩ messe dei rarus ualde in¬
uenitur operarius : quia

Expanded text:
suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam issis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dente: qui fuit edoctus i
fide ab apostolo paulo
in omni castitate ⁊ le¬
ge diuina erudita: pꝰ
transitũ parentis uigi¬
liis et orationibus at
ieuiniis assidue uacãs:
omne patrimoniũ suũ
simul cum predicta soro¬
re in substentatione pau¬
perũ et xp̃i sanctorũ ero¬
gauit. In titulo uero quẽ
pater earũ pudẽs nomĩe
beati pastoris dedicauit:
una cum consilio beati
pii sedis apostolice episco¬
pi fontem baptismatis
construere soror et ipsa
student:. Ut familia earũ
die sancto pasche baptiza.¬
retur: quos ad nonagĩ¬
ta sex numero manumis.¬
sos beatus pius aquis sa¬
lutaribus abluit. In de
post innumera pietatis
opera: post multoꝵ mar¬
tyrum sepulturas inter
quos beatũ simetrium
presbiterum cum aliis
uigintiduobus apud ti
palmam ad regna celoꝵ
transierant eadem bea.¬
tissima uirgo migrauit
ad dominũ coronã ius¬
ticie receptura. duodeci¬
mo kalendas augusti.
cimiterio priscille uia
salaria: iuxta sororem
suam atq sanctũ patrẽ

Expanded text:
dente, qui fuit edoctus in fide ab apostolo Paulo, in omni castitate et lege divina erudita, post transitum parentis, vigiliis et orationibus atque jejuniis assidue vacans, omne patrimonium suum simul cum praedicta, beata sorore in sustentatione pauperum et Christi sanctorum erogavit. In titulo vero quem pater earum Pudens, nomine beati Pastoris dedicavit, una cum concilio B. Pii sedis apostolicae episcopi, fontem baptismi construere soror et ipsa studens, ut familia earum die sancto Paschae baptizaretur. Quos ad nonaginta sex numero manumissos, beatus Pius aquis salutaribus abluit. Inde post innumera pietatis opera, post multorum martyrum sepulturas inter quos beatum Symmetrium presbyterum cum aliis viginti duobus apud Titpalmam ad regna coelorum transierant: eadem beatissima virgo migravit ad Dominum, coronam justitiae receptura, XII Kalend. Augusti. coemeterio Priscillae, via Salaria, juxta sororem suam atque sanctum patrem
Abbreviated transcription (Latin):
sancte praxedis
uirginis. Hec
cum sorore sua beata po¬
tentiana uel pudentiana
a sanctissimo patre pu

Expanded text:
sanctae Praxedis virginis. Haec cum sua sorore beata Potentiana vel Pudentiana a sanctissimo patre Pu
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei uocabũtur
In pace perfectio est: ubi
nichil repugnat. Et i deo
filii dei pacifici: qm̃ nich̾
resistit deo. Et utiq filii
similitudinem patris ha¬
bere debent. Pacifici autẽ
in semetip̃is sunt: qui
omes animi sui motus
componentes et subiiciẽ¬
tes rationi id est menti
et spiritui: carnalesq cõ¬
cupiscentias habẽtes edo¬
mitas: fiunt regnũ dei ĩ
quo ita ordinata sunt¬
omnia: ut id quod est ĩ
homine precipuũ et ex¬
cellens hoc imperet cetis
non reluctantibus que
sunt nobis bestiisq com¬
munia: atq idipsũ qd̾
excellit in homine id est
mens et ratio subiiciatur
potiori quod est ipsa ueri¬
tas unigenitus dei filius.
Neq enim imperare ĩ fe¬
rioribus potest: nisi suꝑi¬
ori ipsa se subiitiat. Et
hec est pax que datur in
terra hominibus bone
uoluntatis hec uita con¬
sũmati perfectiq sapien¬

Expanded text:
filii Dei vocabuntur. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat; et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo, et utique filii similitudinem patris habere debent. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes et subjicientes rationi, id est menti et spiritui, carnalesque concupiscentias habentes edomitas, fiunt regnum Dei: in quo ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum et excellens, hoc imperet caeteris non reluctantibus, quae sunt nobis bestiisque communia; atque idipsum quod excellit in homine, id est mens et ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa veritas unigenitus Filius Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi superiori se ipse subjiciat. Et haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis ; haec vita consummati perfectique sapien
Abbreviated transcription (Latin):
autem ex obsessis
corporibus intra domũ
iohannis et pauli eiitie¬
bantur: confitentes san¬
ctam passionem eorum:
ita ut unicus filius teren¬
tiam qui eos decollauat
ueniret intra domũ sanc¬
torũ et clamaret ꝑ os eiꝰ
demon: ꝙ paulus et io¬
hannes incenderent eum.
Tunc terentianus ueniẽs
prostrauit se in fatiẽ: cla¬
mans ꝙ nesciens quid
faceret ut homo paganis¬
simus iussionem cesaris
adimplesset. Unde fac¬
tũ est ut dato nomine
suo proximo die pasche
assidue orans et flens ad
locum illum ĩ quo sanc¬
torũ corpora requiescũt
donec a sanctis dei: filiꝰ
eius mundaretur. Et
ab ip̃o terentiano descͥp¬
ta est passio horũ marty¬
rũ. Passi sunt autẽ sexto

Expanded text:
autem ex obsessis corporibus intra domum Joannis et Pauli ejiciebantur, confitentes sanctam passionem eorum, ita ut unicus filius Terentiani, qui eos decollaverat, veniret intra domum sanctorum, et clamaret per os ejus daemon, quod Paulus et Joannes incenderent eum. Tunc Terentianus veniens, prostravit se in faciem clamans, quod nesciens quid faceret homo paganissimus, jussionem Caesaris adimplesset. Unde factum est, ut dato nomine suo, proximo die Paschaeti. Et assidue orans et flens ad locum illum erat, in quo sanctorum corpora requiescunt, donec a sanctis Dei filius ejus emundaretur. Et ab ipso Terentiano descripta est passio horum martyrum. Passi sunt autem VI
Abbreviated transcription (Latin):
pontifices conturbabãtur
Tolle magam: tolle ma¬
leficam que et mẽtes mu¬
tat et animos alienat. Pre¬
fectus autem uidens tãta¬
dei mirabilia obstupuit:
sed ueritus proscriptionẽ
plorũ ageret: et agnem
contra sententias defẽsa¬
populi seditionem dereli¬
quit. Ip̃e autem tristis

Expanded text:
pontifices conturbabantur,Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed veritus proscriptionem,ifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensapopuli judicem dereliquit, ipse autem tristis
Abbreviated transcription (Latin):
dis ponere: in sequẽti nõ
crunt quatuordecim sed
tredecim. Sciamus ergo
ieconiam priorem ip̃m ẽẽ
quem et ioachim : secun¬
dum autem filiũ non pa¬
trem. Quorũ prior ꝑ k.
bitur: quod scriptorum
uitio et longitudine tẽ¬
porũ apud grecos latinos¬
q confusum est. Ia cob
autem genuit ioseph.
Hoc loco obiicit nobis
iulianus augustus dis.¬
sonantiam euangelista¬
rũ: cur euangelista ma¬
iacob: et lucas eum filiũ¬
hely appellauerit: nõ in¬
telligens consuetudinẽ
scripturarũ : quod alter
secundũ naturam. alter
secundũ legem ei p̃r sit.
enim hoc per moy¬
sen domino iubente pre¬
ceptũ ut si frater aut pro.¬
pinquus absq liberis mor¬
tuus fuerit: Alius eius ac¬
piat uxorem ad suscitau¬
dũ semen fratris uel pro¬
pinqui sui. Super hoc et
affricanus temporũ scrip¬
tor: et eusebius cesariẽsis
geliorũ plenius disputar̃t.

Expanded text:
dis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus igitur, Jechoniam priorem ipsum esse quem et Joacim: secundum autem, filium, non patrem: quorum prior per c bitur: quod scriptorum vitio, et longitudine temporum, apud Graecos Latinosque confusum est. Jacob autem genuit Joseph. Hoc loco objecit nobis Julianus Augustus dissonantiam Evangelistarum, cur evangelista MaJacob: et Lucas eum filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinqui sui . Super hoc et Africanus temporum scriptor et Eusebius Caesariensis αγγελίων plenius disputarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶soror mea sponsa:
portus condusus fons si¬
gnatus. Emissiones tue
paradisus malorũ pumi¬
corũ: cum pomorũ fructi¬
bus. Cypri cum nardo.
nardus et crocus: fistula
et cynamomiũ cũ uniu̾sis
lignis lybani. ¶irra et a¬
loc cum omnibus primis
unguentis. Fons ortorũ.
puteus aquarũ uiuentiũ.
que fluu̾t impetu de lyba¬
no. Surge aquilo ⁊ ue¬
ni auster: perfla hortum
meũ: et fluent aromata
illius. Ueniat dilectꝰ me¬
us in hortũ suũ : ut come¬
dat fructũ pomorũ suorũ.
Ueni in hortum meu̾ so¬
ror mea sponsa: messui
mirram meam cum aro¬
matibus meis. Comedi
fauũ cum melle meo: bi¬
bi uinũ meũ cum lac te
meo. Comedite amici. ⁊¬
bibite: et in ebriamĩ cha¬
rissimi. Ego dormio: et
cor meũ uigilat. De ser¬

Expanded text:
a sponsa, hortus conclusus, fons signatus. Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus. Cypri cum nardo, nardus et crocus, fistula et cinnamomum cum universis lignis Libani, myrrha et aloe cum omnibus primis unguentis. Fons hortorum: puteus aquarum viventium quae fluunt impetu de Libano surge aquilo et veni auster perfla hortum meum et fluant aromata illius veniat dilectus meus in hortum suum et comedat fructum pomorum suorum veni in hortum meum soror mea sponsa messui murram meam cum aromatibus meis comedi favum cum melle meo bibi vinum meum cum lacte meo comedite amici bibite et inebriamini carissimi ego dormio et cor meum vigilat
Abbreviated transcription (Latin):
de monte galaad. Detes
tui sicut greges tonsarũ
que ascenderunt de laua¬
cro. Omnes gemellis
fetibus: et sterilis nõ est
inter eas. Sicut uitta
coccinea labia tua: ⁊ elo¬
quiũ tuũ dulce. Sicut
fragmen malipunici ita
gene tue: absqz eo quod
intrinsecus latet. Sicut
turris dauid collũ tuũ.
que edificata est cũ pro

Expanded text:
es tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro: Omnes gemellis fetibus, et sterilis non est inter eas. Sicut vitta coccinea, labia tua: et eloquium tuum, dulce. Sicut fragmen mali punici, ita genae tuae, absque eo quod intrinsecus latet. Sicut turris David collum tuum, quae aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
coronaberis de capite a¬
mana. de uertice sanir et
hermon. de cubilibus le¬
onũ : de montibus par¬
dorum. Pulnerasti cor
meũ soror mea sponsa:
uulnerasti cor meum in
uno oculorũ tuorum: et
in uno crine colli tui. Qͣ
pulchre sunt mãme tue
soror mea sponsa. Puli¬
chriora sũt ubera tua ui¬
no: et odor unguentorũ
tuorũ super omnia aro¬
mata. Fauus distillans
labia tua sponsa: mel et
lac sub lingua tua: et o

Expanded text:
Coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum, de montibus Pardorum. Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa! pulchriora sunt ubera tua vino. et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua
Abbreviated transcription (Latin):
autem legis preceptum
hely efficitur filius: cuiꝰ
ia cob quia frater erat.
uxorem ad suscitandum
reperta aut absq ullis do¬
ctoribus cõmentata sũt:
sed ip̃i hec saluatoris no¬
stri secundum carnẽ pro¬
pinqui: studio tanti se¬
minis demonstrãdi seu
docendi: que secundum
ueritatem gesta sũt tra¬

Expanded text:
vero legis praeceptum, vero legis praeceptum, Heli efficitur filius, cujus Jacob, quia frater erat, uxorem ad suscitandum sque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, seu docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tra
Abbreviated transcription (Latin):
Anus illius torna¬
tiles auree : plene
hyacinctis. Uenter eius
eburneus. distinctus sa¬
phiris. Crura illius co¬
lumpne marmoree : que
fundate sũt super bases
aureas. Species eius ut
libani: electus ut cedri.
Guttur illius su auissi¬
mũ: et totus desiderabi¬
lis. Talis ẽ dilectus me¬
us: et ip̃e ẽ amicus meꝰ
filie iherusalem. Quo a¬
biit dilectus tuus o pul¬
cherrima mulierũ: Quo
declinauit dilectus tuus.
et queremus eum tecum:
in hortũ suũ ad areola
aromatũ ut ibi pascat᷑
in hortis: et lilia colligat
Ego dilecto meo et dile¬
ctus meus michi qui
pascitur inter lilia. Pro¬

Expanded text:
anus illius tornatiles aureae plenae hyacinthis venter eius eburneus distinctus sapphyris crura illius columnae marmoreae quae fundatae sunt super bases aureas species eius ut Libani electus ut cedri guttur illius suavissimum et totus desiderabilis talis est dilectus meus et iste est amicus meus filibiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? quo declinavit dilectus tuus: et quaeremus eum tecum? in hortum suum ad areolam aromatum, ut pascatur in hortis, et lilia colligat. Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia. P
Abbreviated transcription (Latin):
similiter indiscretionis
stulticia ligamur. legũt
enim sacra eloquia sanc
in hystoria litteram sus¬
cipiunt: aliquãdo uero
per significationẽ littere
spiritum requirunt. Et
inueniunt imitantur:
modo quedam iuxta lit¬
teram imitanda nõ sũt¬
etiam spiritualiter ĩtel¬
ligunt: et ad suũ profec¬
tum tendunt: quid ali.¬
ud ergo sancti predicato¬
res in suo opere faciunt¬
isi ꝙ in pede ungulam

Expanded text:
similiter indiscretionis similiter indiscretionis stultitia ligamur. Legunt enim sacra eloquia praedo in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt. Et eniunt, imitantur; modo quaedam, quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad provectum tendunt. Quid ergo aliud praedicatores sancti in suo opere nisi in pede ungulam
Abbreviated transcription (Latin):
Tuero in eisdẽ pre¬
dicatorib sanctis
uite grauitas. fortitudo
atq discretio monstrare¬
tur recte subiunxit. Et
planta pedis eorum: ut
planta pedis uituli. Qd̃
enim predicatores sãcti
boum nomine designan¬
tur docet paulus aposto¬
lus legis testimonium
exponens: non obturabiᷤᷤ
os boui triturãti. In sãc¬
tis ergo predicatoribus
plãta est pedis uituli sci¬
licet mature incedens:
et fortis: et diuisa:quia
unusquisq predicator
et uenerationem habet
in maturitate. et forti¬
tudinem in opere: et di¬
uisionem ungule in dis¬
cretione. Non enim faci¬
le predicatio eius acci-¬
pitur: si leuis in moribꝰ
esse uideatur. Et nulla
erit maturitatis ostẽsio:
si contra aduersa omĩa
non affuerit operis for¬
Irtutis autẽ me¬
ritum ipsa forti¬
tudo operis amittit: si
discreta intellectu non
fuerit. Ecce enim dum¬
sacram scripturam legi¬
mus : si omnia ad litte¬
ram sentiamus: Uirtutẽ
discretionis amisimus.
Si omnia ad spiritualẽ
allegoriam ducimus:

Expanded text:
vero in eisdem praedicatoribus sanctis, vitae gravitas, fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis forrtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus: si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amisimus; si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Tpedes coꝵ pedes
recti. Quiꝰ ꝑ pedes:
nisi gressus actuum desi¬
gnantur. Quatuor ergo
animaliũ pedes recti esse
designantur. quia sanc¬
torum euangelistarum
atq omniũ ꝑfectorum
opera: ad sequendã mi¬
quitatem non sunt retor¬
ta. Hi autẽ pedes rectos
non habent: qui ad ma¬
la mundi que reliq̃rant
reflectuntur : de quibus
scriptum est. Canis reu̾¬
et sus lota ĩ uolutabro lu¬
ti. Dolebat de quibusdã
doctor egregius: ꝙ pedũ
rectitudinem retro retror¬
serant quibus per ĩcrepa¬
tionem dicebat. Quo¬
modo conuertimini ite¬
rũ ad infirma ⁊ egena

Expanded text:
pedes eorum pedes i. 3. Quid per pedes nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reveet sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pud tyburtinã¬
natale beate sim¬
phorose beati getulii mar
tyris uxoris cum septez
filiis suis: crescẽte. iuli¬
ano. nemesio. premitiuo.
iustino. stacteo. eugenio.
cum quibus simul passa
est sub adriano principe.
Qui ipsam symphorosã
iussit palmis cedi deĩde
suspendi crinibus. Sed
cum superari nullatenus
posset: iussit eam alliga¬
to saxo in flumine preci¬
pitari. Cuius frater eu¬
genius curie principalis
tyburtine: colligẽs cor¬
pus eius sepeliuit. iMa¬
ne autem facto iussit ĩpe¬
rator septem figi stipiteᷤ:
ibiq filios eius ad tro¬
cleas extendi: et crescẽ¬
tem in gutture transfi¬
gi: iulianũ in pectore:
nemesiũ in corde: primi¬
tiuũ per umbilicũ: iusti¬
nũ per membra distẽtũ
scindi per singulos cor¬
poris nodos atq iũctu¬
ras: stacteũ lanceis ĩmi¬
merabilibus donec mo¬
reretur in terra configi:
eugenium scindi a pecto¬
re usq ad inferiores par¬
tes. Altera autem die a¬
drianus precepit corpo

Expanded text:
pud Tyburtiannatale sanctae Simphorosae, beati Gethulii tyris uxoris, cum septem filiis, Crescente, Juliano, Nemesio, Primitivo, Justino, Stacteo, Eugenio, cum quibus simul passa est sub Adriano principe: qui ipsam Symphorosam jussit palmis caedi, deinde suspendi crinibus. Sed cum superari nullatenus posset; jussit eam alligato saxo in fluvium praecipitari. Cujus frater Eugenius curiae principalis Tiburtinae, colligens corpus ejus sepelivit. Mane autem facto, imperator jussit septem figi stipites, ibique filios ejus ad trochlear extendi, et Crescentem in gutture transfigi, Julianum in pectore, Nemesium in corde, Primitivum in umbilico, Justinum per membra distentum scindi per singulos corporis nodos atque juncturas, Stacteum lanceis innumerabilibus, donec moreretur, in terra configi; Eugenium findi a pectore usque ad inferiores partes. Altera autem die Adrianus praecepit corpora
Abbreviated transcription (Latin):
Thͤ ẽ presentis di
ei festiuitas:ĩ qua
gloriosa et felix ad ethe¬
reum peruenit thalamũ.
Que profecto festiuitas:
sicuti et uirgo incompa¬
rabilis est ceteris uirgim¬
bus:. ita incomparabilis
est ista festiuitas ommũ
sanctorũ festiuitatib:
admiranda etiam uir¬
tutibus angelicis. Pro¬
pter quod ex persona su¬
pernorũ ciuium in eius
assumptione ad mirãs:
spiritussanctus ait ĩ cã¬
ticis. Que est ista que
ascendit per desertum
quasi uirgula fumi ex
aromatibus. Bñ qua¬
si uirgula fumi: quia¬
gracilis et delicata. qr
diuinis extenuata disci¬
plinis : etem̃ cõcremata
intus in holocaustum in¬
cendio pii amoris et desi¬
derio charitatis. Ut uin¬
gula inquit fumi ex a¬
romatibus. Mimirum
quia multis repleta erat
uirtutũ odoribus : ma¬
nans ex ea fragrabat su¬
auissimus odor etiã an¬
debat autem de deserto
presentis seculi uirga de
radice iesse olim exorta
Sed admirabãtur elec¬
torũ anime pre gaudio:
que nam esset que etiã

Expanded text:
t praesentis ejus diei festivitas, in qua gloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo incomparabilis est caeteris virginibus, ita et incomparabilis ista est festivitas omnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; propter quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus; nimirum quia multis erat repleta virtutum odoribus; manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam sdebat autem de deserto praesentis saeculi virga de radice Jesse olim exorta. Sed morabantur electorum animae prae gaudio quaenam esset quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ut castrorum acies
ordinata. Descendi ĩ hor¬
tũ nucũ ut uiderẽ poma
conualliũ: et inspicerem
si floruisset uinea et ger¬
minassent mala punica.
Mesciui. Anima mea cõ¬
turbauit me: propt̾ qua¬
drigas aminadab. Re¬
uertere reuertere sunaim¬
tis: reuertere reuertere ut
intueamur te.Quid ui¬
debis in sunamite nisi
choros castrorũ. Quaz
pulchri sunt gressus tui
in calciamentis: filia pri

Expanded text:
acies ordinata descendi ad hortum nucum ut viderem poma convallis ut inspicerem si floruisset vinea et germinassent mala punica nescivi anima mea conturbavit me propter quadrigas Aminadab revertere revertere Sulamitis revertere revertere ut intueamur te quid videbis in Sulamiten nisi choros castrorum quam pulchri sunt gressus tui in calciamentis filia
Abbreviated transcription (Latin):
li tui sicut piscine ĩ esebõ.
que sunt in porta filie ml¬
titudinis. Masus tuussi¬
cut turris libani: que re¬
spicit contra damascum.
Caput tuũ ut carmelus:
et come capitis tui sicut
purpura regis iũcta car¬
nalibus. Quã pulchra
es et ꝙ decora charissĩa
in deliciis. Statura tua
assimilata est palme: et
ubera tua botris. Dixi. As¬
cendam in palmã: et ap¬
prehendam fructus eius.
Et erunt ubera tua sicut
botri uinee: et odor oris
tui ficut odor malorũ.
Guttur tuũ sicut unumi
optimũ: Dignũ dilecto
meo ad po tandum la¬
biisq et dentibus illius
ad ruminandũ. Ego di¬
lecto meo: et ad me con¬

Expanded text:
in Esebon, quae sunt in porta filiae multitudinis. Nasus tuus sicut turris Libani, quae respicit contra Damascum. Caput tuum ut Carmelus: et comae capitis tui, sicut purpura regis vincta canalibus. Quam pulchra es, et quam decora, charissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dilecto meo, et ad me con
Abbreviated transcription (Latin):
tus imbre: perfusa ẽ oĩs
creatura. Et ideo satis eã
deuotissime: primũ an¬
gelus ueneratur et salu¬
tat. Miratur itaq ⁊ ip̃e:
qualis aut quanta fit
quam salutat. Hon eñi
simplex fateor. uel con.¬
sueta fuit ista salutatio.
sed omni admiratione
digna. Si quidem ue¬
nerationis fuit delatio:
oblatio muneris: famu¬
latus obsequii. Quia et
si in sanctis patribus et
prophetis gratia fuisse
creditur: non tamen ea¬
tenus plena. In mariã
uero totius gratie que ĩ
xp̃o est plenitudo uenit.
quãꝙͣ aliter. Et ideo in¬
quit. Benedicta tu ĩter
mulieres: id est. bñdicta
plusꝙͣ omnes mulieres.
Ac per hoc quicquid ma¬
ledictionis infusum est
per euam: totũ abstulit
benedictio marie. In su¬
per et gratiam refũdit xͥ
ortus: quã non habuit
prius oĩs mũdus

Expanded text:
tus imbre superfusa est omnis tus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus
Abbreviated transcription (Latin):
lutis effudit: et stillici¬
dia graçie humanis pre¬
stitit mentibus. Dñs te¬
cum inquit. Mira res:
Efiam erat cũ uirgine:
qui ad uirginem mitte¬
bat angelum. Et preces¬
fit nũtiũ suũ dñs: sed
a deo non recessit: nec te¬
neri potuit locis qui oĩ¬
bus habetur in locis: et
totus ubiqr est: sñ quo
nichil totum. Lcõ¬
go uerbum pa¬
tris nũꝙͣ a patre
discedens: homo pro no¬
bis fieri dignatus est:se¬
creto suo misterio quod
ip̃e nouit. Qui quoniã
totũ suscepit quod ẽ ho¬
minis: homo totus est:
et totũ retinens quod dei
est: omnino aliud ꝙ deꝰ
esse non potuit. Scit ẽi
deus omnia et potest.
Propterea quia ita est:
sciuit se ac potuit ĩ utero
uirginis sine sui corrup¬
tione misceri atq uniri.
ut unus esset xpus deus
et homo: una ꝑsona: u¬
na substantia. Ob quod
dei genitrix electa et pre¬
electa: iure ab angelo sa¬
lutatur et predicat᷑ gra¬
tia plena. Uere plena. ꝑ
quam largo sancti spiri¬

Expanded text:
lutis effudit, et stillicilutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliuesse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur: quia semper ẽ¬
angelis cognata uirgini.¬
tas. Profecto in carne
preter carnẽ uiuere non
terrena uita est: sed celes¬
tis. Unde in carne ange¬
licam gloriã acquirere:
maioris est meriti ꝙ ha¬
bere. Esse enĩ angelum
felicitatis est: esse uero
uirginem uirtutis: dũ
hoc modo obtinere uirib
nititur cũ gratia: quod
habet angelus ex natu¬
ra. Utrunq tamen et es¬
se uirginem et angelũ:
diuini muneris ẽ officiũ.
De inquit gratia
plena. Et bñ ple¬
na: quia ceteris per par¬
tes prestatur: marie ue¬
ro simul se tota ĩfudit
pe est quod dauid canit.
Descendet sicut pluuia
in uellus. Uellus itaq
cum sit de corpore: nescit
corporis passionem: fic
et uirginitas cum sit in
Celestis plane imber in
uirgineum uellus placi¬
do se infudit el apsu: et¬
tota diuinitatis unda se
contulit in carnẽ: quȧ¬
do uerbum caro factum
est. ac deinde per cruas
patibulum expressũ ter¬
ris omnibus pluuiã sa¬

Expanded text:
mittitur: quia semper mittitur: quia semper angelis cognata virginitas. Profecto in carne, praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis: Unde in carne angelicam vitam acquirere, majus est meritum, quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est: esse vero virginem, virtutis: dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, ve, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit pe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et virginitas cum sit in . Coelestis plane imber in virgineum vellus, placido se infudit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum est: ac dpatibulum expressum, terris omnibus pluviam sa
Abbreviated transcription (Latin):
uestris cupio parere pro¬
fectibus: ne forte sicut
improbus: ita et indi¬
gnus laudator ĩueniar.
Profecto eñ cum nec sã¬
ctitas nec fecundia sup¬
petat: ut beatam et gło¬
riosam uirginem digne
laudare queã: quomaz
ut uerũ fatear quicquid
humanis dici potest uer¬
bis: minus ẽ a laude celi:
quia diuinis et angelicis¬
est excellentius predica¬
ta et laudata preconiis.
Aprophetis quidẽ pre¬
nunciata: a patriarchis
figuris et enigmatib
prefigurata: ab euã ge¬
listis exhibita et mon¬
stratanab angelo uene¬
rabiliter atq officiosis¬
Reterea qualis
et quanta esset
ab eodem diuinitus de¬
claratur cũ ait. Aue gra¬
tia plena dominus tecũ:
benedicta tu in mulieri¬
bus. Talibus namq de¬
cebat uirginem oppig¬
nerari muneribus . ut
esset gratia plena: que
dedit celis gloriã: terris
dominũ pacemq refu¬
dit: fidem gentibus. fi¬
nem uitiis uite ordinẽ.
moribus disciplinã. Et
bene angelus ad uirgiez

Expanded text:
vestris cupio parere provestris cupio parere profectibus, ne forimprobus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosisaeterea qualis et quab eodem divinitus declaratur, cum dicitur: Ave, gratia plena, Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus. Talibus namque decebat Virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Dominum, pacemque refudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad Virginem Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
riosa semꝑ uir¬
go mariã celos
ascendit: rogo gaudete:
quia ut ita fatcar: in ef¬
sabiliter sublimata cum
xp̃o regnat in eternum.
Regina mundi hodie
de terris: et de presenti
seculo nequã eripitur.
Iterũ dico gaudete: qr
secura de sua ĩmarcessibi¬
inquaz ac gaudete et le¬
tetur omnis orbis. quia
hodie nobis omnibus in
teruementibus eius me¬
ritis salus aucta est: yo¬
bis quoq diligentibus
eam honor et uirtus una
cũ reliquis uirginibus
sacris amplior prestatur
et gratia. Id circo dilec¬
tissime letamini et lau¬
date: quia si deũ ore ꝓ¬
phetico in sanctis suis
laudare iubemur ⁊ mul¬
tomagis eu hac celebri¬
tate beate marie uirgĩs
matris eius oportet nos¬
cum hyminis et cãticis
diligentius extollere
et dignis deo iubilare p̃¬
comis: ac misticis hono¬
rare muneribus. Ltõ q̃
Ulli dubiũ quin
totum ad gloriã
laudis eius pertineat:
quicquid digne geni¬
trici sue impensũ fuerit.
tum. Ex quo timeo satis
et ualde pertimesco : dũ

Expanded text:
riosa semper virgo Maria coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibiinquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis virginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, tum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum
Abbreviated transcription (Latin):
men ab ip̃is apostolorũ
temporibus loca deo di¬
cata: que a quibusdam
oratoria: a quibusdam
uero ecclesie appellaban¬
quibus pplũs xp̃ianus

Expanded text:
men ab ipsis apostolorum temporibus loca Deo dicata, que a quibusdam oratoria, a quibusdam vero ecclesie appellabanquibus populus Chris
Abbreviated transcription (Latin):
stia. R̾. In dedicatione tẽ¬
pli decantabat populus lau¬
dem. Et in ore corũ dulcis
resonabat sonus. U̾. Funda
constantinus qui
monarchiam tenebat ĩ¬
tismi meruit purificari
concessum est omnibus
sub romano imperio de¬
gentibus licite ecclesias

Expanded text:
a. Resp. In dedicatione templi decantabat populus laudem, et in ore eorum dulcis resonabat sonus. Vers. Constantinus, qui monarchiam tenebat imtismi meruit purificari concessum est omnibus sub Romano imperio degentibus licite ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
primo nocturno. Anti.
Tollite portas principes ur̃as
et el euamini porte eternales.
Ps Domini est terra. anͣ
Erit michi dñs in deum et
lapis iste uocabitur domus
dei. p̾s Deus noster refug̾.
ã. E dificauit moyses alta¬
re dño deo. Ps Magnus
dñs. U̾. Domũ tuam dñe¬

Expanded text:
primo nocturno. Antiph. Tollite portas principes vestras, et elevamini, portae aeternales. Psal. Domini est terra. Ant. Erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste vocabitur domus Dei. Psal. Deus noster refugium. Ant. Aedificavit Moyses altare Domino Deo. Psal. Magnus Dominus. Vers. Domum tuam, D
Abbreviated transcription (Latin):
blice consecrauit: quĩto
idus nouembris. Et est
illa usq hodie celeberri¬
ma festiuitas rome : in
qua prima ecclesia pu¬
blice consecrata ẽ: ⁊ yma¬
go saluatoris depicta
parietibus: primũ uisi¬
bilis omni populo roma¬
no apparuit. R Fundata¬

Expanded text:
iter consecravit quinto Idus Novembris. Et est illa usque hodie celeberrima festivitas in Urbe, in qua prima ecclesia publice consecrata est, et imago Salvatoris infixa parietibus, primum visibilis omni populo Romano apparuit. In
Abbreviated transcription (Latin):
Ontianus nati¬
one romanus ex
patre calphurni.
alexandri a cõsulatu põpei¬
ani et pelagii. Eodẽ tẽpore
pontianus episcopꝰ et hy¬
politus presbiter exilio st̃
deportati ab alexandro in
sardiniam. in insula bucci¬
na: seuero et quintiano cõ¬
sulibus. In ea dem infula
tus est antheros .x.kl̃. decẽ¬
bris. Hic fecit ordĩatiões
duas per mensem decem¬
briũ: presbiteros. sex dy¬
acones quinq episcopos
per diuersa loca numero sex¬
cessauit episcopatus dies

Expanded text:
ONTIANUS, natione Romanus, patre Calpurnio,Alexandri, a consulatu Pompeiani et Peliniani. Eo tempore Pontianus episcopus et Hippolytus presbyter exsilio sunt deportati ab AlSardiniam, in insulam Bucinam, Severo et Quintiano consulibus, et in eadem insula tus est s. Hic fecit ordinationes duas per mensem Decembrium, presbyteros viginti sex, diacones novem, episcopos per diversa loca numero cessavit episcopatus a dis
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Mepos autẽ meus
ex quo cõuersus est ⁊ me¬
cum esse cepit: impedie¬
batur et ip̃e aliquid de a¬
gellis suis agere uite usu¬
ario matris sue : que hoc
anno defuncta est. Inter
ip̃m autem et sorores eius
adiutorio cito finiende:
ut et ip̃e faciat quod dei
seruũ decet : quod ista ꝓ¬
fessio et ista exigit lectio.

Expanded text:
tum. Nepos autem meus, tum. Nepos autem meus, ex quo conversus est, et mecum esse coepit, impediebatur et ipse aliquid de agellulis suis agere invita usufructuaria matre sua, quae hoc anno defuncta est. Inter ipsum et sorores ejus adjutorio cito finienda, ut et ipse faciat quod Dei servum decet, et quod ipsa professio et ista exigit lectio.