comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib tabulis sibi hr̃s exstit̾it¬
ũ critanum substituat᷑uale̾t
substitutõ. ¶ Si filis ⁊ ex es
uepos postumꝰ ita m̃tes institu¬
antur ut gallo acquilio pia¬
cuit. ⁊ nepoti fusheres ñ erit
ticius substituatur filio hĩte¬

Expanded text:
ribus tabulis, si sibi heres non erit, alium substituat, ualet substitutio.Si filius et ex eo nepos postumus ita heredes instituantur, ut Gallo Aquilio placuit, et nepoti, si is heres non erit, Titius substituatur, filio he
Abbreviated transcription (Latin):
tum posse ure nt puta artogͣ¬
torisamicus uei coguatus ei
atiquid reliquit. ¶ Nemo ĩ¬
stitutus ⁊ sibi substitutus sine
cet̾mi si duo sint gradus potest
diciuałe substitutõem ut uł¬

Expanded text:
ere, ut puta adrogatoris amicus uel cognatus ei aliquid reliquit.Nemo institutus et sibi substitutus sine ceterum si duo sint gradus, potest dici ualere substitutionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
It si contra tabinas patus peti¬
tutum tam̃ eus accõnem le¬
plusad filimꝰ ꝑutnsset q̃m¬
admodum ⁊ ip̃e faius plus ex¬
ceptiu debetur huic conseq̃ns
eẽ existimo ut si inpubesex
surstitutus in ꝑtem nom̃e

Expanded text:
tsi contra tabulas patris petitutum tamen eius actionem leplus ad filium peruenisset, quemadmodum et ipse filius plus exceptis deberet. his consequens esse existimo, ut, si impubes exsubstitutus in partem
Abbreviated transcription (Latin):
pillo substutum seruandum.
compelend̾ hr̃dem institut̃
adire hr̃ditatem ut ex scd̾is
tabulis fidei ꝯmiꝯualescat
ut pnta siram pupitlus de¬
cessit. cet̾m si ad huc inuat s̃¬
ꝓbum ẽẽ iulianꝰ existimat
eum qui solticitus ẽ de inuẽ¬
tis causa fu̾t restitutus pu¬
to ꝑfice scd̃is tabuns ut ꝓre¬
tor utues accõnes dec̾nat sub¬
scituto. ¶ Orius autem sibi
quis d hĩtem scribere demde
silro substitue⁊ non ꝯu̾tere
ordinem scupture. ⁊ hoc iuł.
conu̾sa scuptina filii testm̃
fet̾it. ¶ S si ita scripsit si fi¬

Expanded text:
pillo substitutum seruandum: compellendum heredem institutum adire hereditatem, ut ex secundis tabulis fideicommissum conualescat: ut puta si iam pupillus decessit: ceterum si adhuc uiuat, improbum esse Iulianus existimat eum, qui sollicitus est de uitis causa fuerit restitutus, puto proficere secundis tabulis, ut praetor utiles actiones decernat substituto.Prius autem sibi quis debet heredem scribere, deinde filio substituere et non conuertere ordinem scripturae: et hoc Iulianus conuersa scriptura filii testamentum fecerit.Sed et si ita scripserit: 'si fi
Abbreviated transcription (Latin):
Mꝑatorem litiscausa br̃dem
iustici inundrosumẽ nec ca¬
lumpie facultatem expͥnci¬
paui maiestate capi oꝑt.d̾.ł.
menimagin exasse ur̃tem ĩ¬
stituerat ei ꝙ ꝑtem eius sub¬
stituat pacumemo magno
atiso ⁊ rumore ꝓlato qͣi filia
quo eis mortua mutaut
nusli institui: hac p̾facõe

Expanded text:
atorem litis causa heredem institui invidiosum est nec calumnia facultatem ex principali maiestate capi oportet. Imeii Magni ex asse heredem instituerat, eique stituerat.Pactumeio Magno occiso et rumore perlato, quasi filia quoque eius mortua, mutauit heredem instituit hac prae
Abbreviated transcription (Latin):
antuel enam singul duplo
plus qͣm soror acciꝑe. Quq
igitur ꝑtes fieri oportetut ex
niis binas mascun unam fe¬
ininam accipratssi ita scͥpsit
testator quarta utead me tici¬
um hr̃cem institutum reti¬
tassem erea ꝑte sempinus m
hr̃s esto. non est captatoria ĩ¬
stitutõ remota plane nuno
recitato cestam̃to ab ipo testa¬
toreiuanis indebatur institu¬
tio remota susꝑicõit captato
legitimꝰ hr̃s uenditare nolit
hr̃ditatem meam puto desi¬
cereconditõnem testam̃ti il¬
lo uenoicante.¶dem .ł¬
inoiex eliescentia. s alia iex uł
senatus ꝯsultus aut ⁊̃ constitu¬
tio serm lib̾tatem impeorat is
sit soluendo testator. ¶Tem¬
porib dun adriam senatus cen¬
quit si testator qui cummorit᷑
somentoñ fu̾it duob płitus

Expanded text:
uel etiam singuli duplo plus quam soror accipere. quinque igitur partes fieri oportet, ut ex his binas masculi, unam femina accipi‹a›t.Si ita scripserit testator: "Quanta ex parte me a Titio heredem institutum recitassem, ex ea parte Sempronius mihi heres esto", non est captatoria institutio: plane nullo recitato testamento ab ipso testatore inanis videbitur institutio remota suspicione captatorlegitimus heres vindicare nolit hereditatem meam", puto deficere condicionem testamenti illo vindicante. Idem n lex Aelia Sentia, sed alia lex uel senatus consultum aut etiam constitutio serui libertatem impediat, is sit soluendo testator.Temporibus diui Hadriani senatus censuit, si testator, qui cum moritur soluendo non fuit, duobus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenunt ¶ In arrogato q
inpub̾e dicumis ad subslititũ
enis abarrogatore datum nõ
debere ꝑtinere ea que haberet
siarragatus non eẽt. s ea sola
que ipe ei dedit arrogator nisi
forte distingiuimus ut qͣrta
quid̾ quani omio ex rescripto
dim piideruit ei relinquere
substitutus hr̃e non possit sr̾¬

Expanded text:
peruenerunt.In adrogato quoque impubere dicimus ad substitutum eius ab adrogatore datum non debere pertinere ea, quae haberet, si adrogatus non esset, sed ea sola, quae ipse ei dedit adrogator: nisi forte distinguimus, ut quartam quidem, quam omnimodo ex rescripto diui Pii debuit ei relinquere, substitutus habere non possit, sup
Abbreviated transcription (Latin):
ut maminutt̾et si hr̃s fu̾it in¬
stitutusuam⁊ hic depõio br̃si¬
cio testatoris ꝓpnouire pot̾itad
lib̾tatem ꝑuenire ex constitu¬
tione dii marti. Idem in eo qͥ
ꝓpria sua data pecanna emptꝰ ẽ
ab aliquo nam ⁊ lnc pot̾it ab ip̃o
testatore ub̾tatem extorq̃re.

Expanded text:
teret, si heres fuerit institutus: nam et hic seposito beneficio testatoris proprio iure poterit ad libertatem peruenire ex constitutione diui Marci.Idem et in eo, qui propria sua data pecunia emptus est ab aliquo: nam et hic poterit ab ipso testatore libertatem extorquere.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum aũam heres erit ꝑinde
at si pure hr̃s institutuł eẽt¬
uncias que assis appetiatõe ꝯti¬
nentur. hñt autem hee ꝑtes ꝓ¬
pria nomina ab inicia usq ãd
assem putat ħ sextimx. sextan
qͣdrans. tͥens. qͥ cuux. semis se¬
pitiux bes. dodrans dextans.
esto. ⁊ silib̾ erit hr̃s esto hoc di¬
uus marcus sꝵ psit hanc nsti¬
tutonem nalere pi̾uat finonͭ¬

Expanded text:
iam heres erit, perinde ac si pure institutus essetuncias, quae assis appellatione continentur. habent autem et hae partes propria nomina ab uncia usque ad assem, puta haec: sextans quadrans triens quincunx semis septunx bes dodrans dextans desto et, si liber erit, heres esto'. sed diuus Marcus rescripsit hanc institutionem ualere perin
Abbreviated transcription (Latin):
ere se possuit expediat netue
agnosc̾e nereditatem sima¬
ior sithereditas ⁊ delib̾at hr̃s
⁊res sunt i hr̃o itate que ex
tractu temꝑis det̾iores fu̾int.
adico pretore põt is qui delibe¬
rat sine preiudicio eas iustis

Expanded text:
expediet nec ne agnoscere hereditatem.Si maior sit hereditas et deliberat heres et res sunt in hereditate, quae ex tractu temporis deteriores fiunt, adito praetore potest is qui deliberat sine praeiudicio eas iustis
Abbreviated transcription (Latin):
hĩcem exea ꝑte meuiꝰ hr̃s esto.
quim pret̾itum ñ in suturum
institutõ couata ẽ. s aiud q̃ri
põtan idem seruand̾ ꝙ senatus
censuit ⁊̃ si maliam ꝑsonam
captatõnem direptueut si ita

Expanded text:
it, ex ea parte Maeuius heres esto', quia in praeteritum, non in futurum institutio collata est.Sed illud quaeri potest, an idem seruandum sit quod senatus censuit, etiamsi in aliam personam captionem direxerit, ueluti si ita
Abbreviated transcription (Latin):
um faro inpub̾i ꝑr̃ ira substi¬
tuerit quisquis michi hr̃s¬
hr̃s erit Idem fllio impub̾i
hr̃s esto placuit ad hant se¬
stitutõnem scriptos tũmͦ
sticutõne imꝑub̾u hr̃s effici
terumcasum substituiss in
genus substitutõis tractum
eẽ uidetuꝰ ¶ Nam si pater
duos fiios inpub̾es hĩces i¬
stituat eosꝙ inuitem substi¬
tuat inutrumq casum re¬
ceͥptam substitucõem fc̃am
inderi duuis pius consticunt.¬
B si ait̾ pubes alt̾ inpudes

Expanded text:
um filio impuberi pater ita substituerit: 'quisquis mihi heres erit, idem filio impuberi heres esto', placuit ad hanc substitutionem scriptos tantumstitutione impuberi heres effici terum casum substituisset, in genus substitutionis tractum esse uidetur: nam si pater duos filios impuberes heredes instituat eosque inuicem substituat, in utrumque casum reciprocam substitutionem factam uideri diuus Pius constituit.Sed si alter pubes, alter impubes
Abbreviated transcription (Latin):
iis u̾bis tiaus hr̃ditatis mee
donimiꝰ esto rerte istitutõ fit¬
¶¶ Ila instuatõualet. siliusmeꝰ
mpiissimꝰ male de mem̾itus
sunt seruũ adulthaccusatũ
non iure testam̃to manumis¬
sum ante susam ab eꝯ muue¬
re iuid̾i que sta fu̾at eidem cri¬

Expanded text:
s meae dominus esto', recte institutio fit.Illa institutio ualet: 'filius meus inpiissimus male de me meritus sunt: 'seruum adulterii accusatum non iure testamento manumissum ante sententiam ab ea muliere videri quae rea fuerat eiusdem cri
Abbreviated transcription (Latin):
testamĩtum ticii ruptum ẽ
quia is semus liber ⁊ hr̃s esse
põtut suꝑius testam̃tum rũ¬
patur susacit ita posterꝰ ruꝑt̃¬
stm̃ ẽẽ ut anquo casu potuerit
ex es hr̃s existere quod u̾o ad
uen eias institutõneif ꝑtin
ita res se ht̃ut qͣm diu yupillo
ex ea substitutõne hr̃s eẽ põt.
extici testam̃to lib̾tatem hr̃¬
ditatemq consequi ñ possit
si pupiuis in suam cutelam
uen̾it ꝑinde extitii testam̃to
liber heresq sitac si pupiisus
substitutus non fuiss. S ẜn¬
pulo ur̃s extit̾it ꝓpruis ẽ ut ti¬
tio quo si uelit᷑ heres ẽẽ ꝑsit.
cum ciuex fidei ꝯmissi causa
lib̾tatem deberet lib̾m ⁊ hĩtẽ
demscriptum foreait. quia nõ
idetur creditoꝵ fradandoꝵ cã
manummissus. Idem .ẜ¬

Expanded text:
testamentum Titii ruptum est, quia is seruus et heres potest esse et, ut superius testamentum rumpatur, sufficit ita posterius factum esse, ut aliquo casu potuerit ex eo heres existere. quod ad uim autem eius institutionis pertinet, ita se res habet, ut, quamdiu pupillo ex ea substitutione heres potest esse, ex Titii testamento libertatem hereditatemque consequi non possit: si pupillus in suam tutelam peruenerit, perinde ex Titii testamento liber heresque sit ac si pupillo substitutus non fuisset: si pupillo heres exstitit, propius est, ut Titio quoque, si velit, heres esse possiteum cui ex fideicommissi causa libertatem debet liberum et heredem co scriptum heredem fore ait, quia non videtur creditorum fraudandorum causa manumissus. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
tria uelalia sumli assumptõe
fłmscriptumẽ dum de eo qui
demonstraturꝰ sit ꝯstat institu¬
tioñ uaiet Elorentinꝰ .ł.¬
ialienum seruũ lib̾m ⁊ hr̃dem
ẽẽ uississem si posteamens ef¬
fertus ẽ neutrum ualet. quia
lib̾tas alieno seruo mutiuter
data est ¶ In extraneis hr̃dibꝰ
illa obserntur ut sit cimeis
testam̃ti factio siue ip̃i hr̃tes
instimantur siue hiiqm in
potestate eoꝵ sinit.⁊ id duob
temꝑib inspicitur testam̃ti
ft̃ ut constifit institutõ ⁊ mor¬
tis testatoris ut effcm̃ hãt hoc
ampliꝰ ⁊ c̃ adut hr̃oitatem eẽd
cum eo testam̃ti faccõ siuepu¬
resiue sub conditõne hr̃s ĩsti¬
tutus sit. nam ħuuis hr̃ois uel
eo mraxime temꝑeinspiciend̾
quo acquirit hr̃ditatem me¬
dio aũt temꝑe infactum testm̃
⁊ mortem testatotis uel condi¬
tõem institutoĩs existentem
mutatõ uiris hr̃oiñ nocetiqr

Expanded text:
tria uel alia simili adsumptione falsum scriptum est, dum de eo qui demonstratus sit constet, institutio ualet. 50 Florentinalienum seruum liberum et heredem esse iussi et is postea meus effectus est, neutrum ualet, quia libertas alieno seruo inutiliter data est.In extraneis heredibus illa obseruantur: ut sit cum eis testamenti factio, siue ips‹i› heredes instituantur siue hi qui in potestate eorum sunt, et id duobus temporibus inspicitur, testamenti , ut constiterit institutio, mortis vero testatoris, ut effectum habeat. hoc amplius et cum adit hereditatem esse debet cum eo testamenti factio, sive pure sive sub condicione heres institutus sit: nam ius heredis eo vel maxime tempore inspiciendum est quo adquirit hereditatem. medio autem tempore inter factum testamentum et mortem testatoris vel condicionem institutionis existentem mutatio iuris
Abbreviated transcription (Latin):
cum pr̃is offensam u̾eretur pe¬
statori hr̃s institutus ẽne qͥc¬
qͣm ab eo petitum ẽ q̃rebatur
si ile amicas autadire noluit
antadiret nouet restitu̾e hr̃¬
ditatem an fidei ꝯmissum ab
eo petipossetaut aliqua actio
adu̾sus eum eẽt. ⁊ utrum pr̃i

Expanded text:
cum patris offensam vereretur, pestatori heres institutus est nec quicquam ab eo petitum est. quaerebatur, si ille amicus aut adire nollet aut aditam nollet restituere hereditatem, an fideicommissum ab eo peti possit aut aliqua actio aduersus eum esset et utrum patri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qͣntitatẽ ꝯdam debitam ñ iuis
libatõis dariuolinss. Int̾cet̾a
lib̾co ita cauis legauit. ⁊ si quod
memꝰ gessit rõnes ab eo exigi ue¬
to. Qntur ancartas in quib rõ¬
nes scͥpte sunt. Item reliq̃ scd̾m
demuendicare. Idaũt qp cum ser¬
iusquiremanẽt i hr̃oitatetredi¬
derit ⁊ mñ uemidm̃ uͥsum eẽt desis

Expanded text:
debitam, non ius liberationis dare uoluisset.Inter cetera liberto ita legauit: 'et si quid me uiuo gessit, rationes ab eo exigi ueto'. quaeritur, an chartas, in quibus rationes conscriptae sunt, item reliquas secudem uindicare, id autem, quod conseruis, qui remanent in hereditate, crediderit et in rem domini uersum esset, desis
Abbreviated transcription (Latin):
nem habetr siue quis qnus re¬
satutõem mͥ impetrau̾it ab ĩ¬
patore ⁊ añ deressero qͣm cigra¬
tras agam nolo dari ei qui id
eg̾it a cet̾is hr̃oib aureos tot
imius ex hiis quos hĩces scͥꝑsat
impetrauit ei resitutdem. et
ante qͣm sciret decessit. cum
defiter ꝯmisso q̃reretandere

Expanded text:
habui, siue quis alius restitutionem mihi impetrauerit ab imperatore et ante decessero, quam ei gratias agerem: uolo dari ei qui id egerit a ceteris heredibus aureos tot'. unus ex his, quos heredes scripserat, impetrauit ei restitutionem et antequam id sciret, decessit. cum de fideicommisso quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
etrhe legats uładice sinicha pͥ¬
ter pecciuam nu̾atam legatũ sit
ꝓpõitum ẽ cumu̾o res corꝑales ĩ¬
terueñemtiscriptura difficilior
sit ⁊ obstura portõ señ libͥtilsadi¬
mitaturiegata susrelic̾ta n¬

Expanded text:
ere legatis vel adicere, si nihil praeter pecuniam numeratam legatum sit, promptum est: cum vero res corporales intervenient, et scriptura difficilior fit et obscura portio. Cum libertas adimitur, legata servis relicta n
Abbreviated transcription (Latin):
seatuteia. s si ꝯsetutus fu̾it ñ ad¬
mittit᷑ ad ext̾atõem. dui̾sum pu¬
to m eo qui legatũ tĩ merint¬
⁊ amatrepupilli tutor petitꝰ ext᷑a¬
re se manutmhic emmincħ ꝯtra
iudiciũ defũcti fecit. s ħ legatũ
ꝙ tutori denegat᷑ñ ad fiscum tͣnf¬
tates deserte sunt. ¶ Si pat̾act᷑a

Expanded text:
tutela: sed si consecutus fuerit, non admittitur ad excusationem. diversum puto in eo, qui legatum tantum meruit et a matre pupilli tutor petitus excusare se maluit: hic enim nihil contra iudicium defuncti fecit. sed hoc legatum, quod tutori denegatur, non ad fiscum transtates desertae sunt. Si pater a
Abbreviated transcription (Latin):
si ei cum quo depectulio actio e¬
rat lib̾atio testõ legata sit an si
die quo legata ced̾e solent nicħ̾
inpecculio sit legatarii loco ha¬
beatur. at quiñdum debitor fu
aliꝙ ex legato ad eum ꝑueĩat
causa spẽm legati dubiam face

Expanded text:
si ei, cum quo de peculio actio erit, liberatio testamento legata sit, an, si die, quo legata cedere solent, nihil in peculio sit, legatarii loco habetur? atquin nondum debitor fuid ex legato ad eum perveniacausa spem legati dubiam face
Abbreviated transcription (Latin):
si appeniatõne intͥcedente hĩs
scriptus obtimut. aduecatũ fisti
qui intentõem dilator̾s exequit᷑
sm omĩb officuis ncc̃tas satis extͣ¬
at aur pͥncipale testiũ arguit
⁊ a scõis tabłis repellendꝰ ẽ. item

Expanded text:
si appellatione intercedente heres scriptus optinuit. Advocatum fisci, qui intentionem delatoris exsequitur, in omnibus officii necessitas satis excusat. Qui principale testamentum arguit, et a secundis tabulis repellendus est: item
Abbreviated transcription (Latin):
Aratiemĩtestĩ fã temꝑe fuerunt.
quitꝰ.Si quis cognatõi leget idem
ẽ ac si qͣ cognatis legass.
dui martiꝑmisit collegus lega¬
renulia dubitatõe qued si corꝑis
cui licet cohirelegass legatũ sic
debeat̾icinaũt ñ licet si leget nõ
ualepit insi insingułꝰ leget᷑.  ii eĩ
tent᷑ ad legatum. demi .ł.

Expanded text:
amenti facti tempore fuerunt. quitur. Si quis cognationi leget, idem est atque si cognatis legasset.divi Marci permiserit collegiis legare, nulla dubitatio est, quod, si corpori cui licet coire legatum sit, debeatur: cui autem non licet si legetur, non valebit, nisi singulis legetur: hi enim tentur ad lega
Abbreviated transcription (Latin):
le eẽ fidei ꝯmisslim nͨ enĩmar:
an onño uolit restitu̾e. s cui
potius renituat ꝑlimuĩ enim
int̾est utrumi mn põtate eiꝰ estqͣ
testator obligan cagitat faciat
si uelit dare. an post nccͣitatem
dandi solt distͥbuendi lb̾m ar¬

Expanded text:
le esse fideicommissum: nec enim in an omnino uelit restituere, sed cui potius restituat: plurimum enim interest, utrum in potestate eius, quem testator obligari cogitat, faciat, si uelit dare, an post necessitatem dandi solius distribuendi liberum ar
Abbreviated transcription (Latin):
duuus pius &psit. s ⁊ si pꝰc testa¬
m̃tiim faũ hr̃t institut᷑ uł lega¬
tari ĩ metanũ dampnat᷑ sitad
siscumñ ꝑtin. Item si ẜuo alie¬
no quio legatũ fu̾it⁊ pꝰteaa te¬
statore redemptꝰ sit legatum ex¬
tinguit. nam q̃ ĩ eam cãm ꝑue¬
nerũta quanciꝑeñ pot̾ant pro
ñ scriptis habeantur. U ip̾ .ł.¬

Expanded text:
 testamentum factum heres institutus uel legatarius in metallum datus sit, ad fiscum no pertinet.Item si seruo alieno quid legatum fuerit et postea a testatore redemptus sit, legatum exstinguitur: nam quae in eam causam peruenerunt, a qua incipere non poterant, pro non scriptis habe
Abbreviated transcription (Latin):
qͣiabmitio tibi solido relicte.
deleat᷑ duob uatis t̾cia tibi de¬
quormascnt᷑ quarta de bebatur.
drina mulierad diuũ adrianũ
ꝑduda ẽ cum .u. lib̾is quos uno

Expanded text:
initio tibi solido relicto: debeatur, duobus natis tertia tibi dequoque nascuntur quarta debeatur. drina mulier ad divum Hadrianum perducta est cum quinque liberis, quos uno
Abbreviated transcription (Latin):
siss ea infirinatate omĩ modo
legatumad eos dequib q̃reret᷑
transtulisse. deur .ł.
fundos cum mancipue⁊ instr̃o
onũ legauit. i demuxori plura
legata ⁊ siuni stichum ⁊ damã
legauitas cum in alt̾o ex fundis
filio p̾legatis cagnoniss uillicũ

Expanded text:
sisset ex ea infirmitate, omnimodo et legatum ad eos de quibus quaereretur transtulisse. Scaevola fundos cum mancipiis et instrumento omni legauit: idem uxori plura legata et seruos Stichum et Damam legauit: sed cum in altero ex fundis filio praelegatis cognouisset uilicum
Abbreviated transcription (Latin):
uł si duo ũncẽ nccͣn substituti st̃
⁊ una ꝑierũt an hr̃des extitissem
hr̃oitatem rogati fiu̾nt restitule
i quib casib si ꝑit̾ decesserĩt. nͨ
appareat quis ante sp̃memisit.¬

Expanded text:
 substituti sunt et una perierint, an heredes exstitisse hereditatem rogati fuerint restituere. in quibus casibus si pariter decesserint nec appareat, quis ante spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uedam sunt in quib res dubia
ẽ s ex post fcõ retro ducit᷑. ⁊ appa¬
reat quidactũ ẽ. ut ecce si resle¬
gata fu̾it⁊ delib̾ante legatario
eã hr̃s am tradid̾it. uam siquid̾

Expanded text:
edam sunt, in quibus res dubia est, sed ex post facto retro ducitur et apparet, quid actum est. ut ecce si res legata fuerit et deliberante legatario eam rem heres alii tradiderit: nam si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmusint̾ se ꝯtraria sunt. qrcũ
significatõ ñ exumu̾so s exa¬
lio quo simnet᷑. si ueri aligind
erit om̃smpubes decesisse⁊ il¬
iud oñis pub̾es decessisse id acci¬

Expanded text:
quamvis inter se contraria sunt, quia cum significatio non ex universo, sed ex aliquo sumitur, si veri aliquid erit omnes impuberes decessisse et illud omnes puberes decessisse. id acci
Abbreviated transcription (Latin):
stiorem corrige ꝯmutare rescind̾e.
auĩ eam uolũtatem donau̾it. ut
si sinencͣiedonau̾it legatum de
beatur sinudauolũtateñ debeat᷑
ħ eiuim distinctõ ĩ donãtis muni¬
ficẽta ñ cadit cum uemo ĩ nccita¬

Expanded text:
iore corrigere commutare rescindere.an mera uoluntate donauerit, ut, si necessitate donauerit, legatum de beatur, si nuda uoluntate, non debeatur: haec enim distinctio in donantis munificentia‹m› non cadit, cum nemo in necessita
Abbreviated transcription (Latin):
tis libis legau̾it repetita ꝯditio
ñ uidebitur que fuit in ꝑsona
mulieris nictĩa. ¶ Patͥ ortos ĩstͣi¬
tos fike legauit. postea q̃dam ex
mancipiis ortoꝵuxoridonauit.
siue donatões testõ ꝯfurmauit.
siue ñ ꝯfurmauit posti̾or nolini¬
tas fike legato potior erit. s ⁊ si
ñ ualeat donatis tñminuisse
sine legatum ꝓat̾ intelligitur.

Expanded text:
io non uidebitur, quae fuit in persona mulieris necessaria.Pater hortos instructos filiae legauit: postea quaedam ex mancipiis hortorum uxori donauit. siue donationes confirmauit siue non confirmauit, posterior uoluntas filiae legato potior erit: sed etsi non ualeat donatio, tamen minuisse filiae legatum pater intellegitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uit hp̃ces dunsionẽ desunctꝰ coditi¬
lis fenit ꝑtes quid̾ hr̃oitatis ĩ quib
sis portõib cut ꝙ falcidiã equitati᷑s¬
ꝯpensatõmꝰ recusaret. Idem ł
ac substituti frĩs sun p̾cmortẽ pu¬
en mitrẽ ciꝰpartꝰ suorech ream po¬
stiaassẽt ut hr̃ontatẽ pamuegm¬

Expanded text:
 heredes divisionem defunctus codicillis fecerit, partes quidem hereditarias, in quibus sis portionibus erit, quod Falcidiam aequitate compensationis recusaret. Idem liac substituti fratris filii post mortem pueri matrem eius partus subiecti ream postulassent, ut h
Abbreviated transcription (Latin):
cludi põt i ci lib̾ano reuelegatur
ap̃ quem deposũo uł cu ꝯmoda¬
uero pignon uededo. uł ei quem
ex furtiua causa michi dare oꝑt.¬
teturlit est sepussimerestuptum
ñimpeoitur teuquasenig̾e quas
quis se reuꝙͣut. ⁊ s quiodolofec̃

Expanded text:
cludi potest.Et ei liberatio recte legatur, apud quem deposuero uel cui commodauero pignoriue dedero uel ei quem ex furtiua causa mihi dare ovetetur, ut est saepissime rescriptum, non impeditur reliquas exigere, quas quis se reliquavit, et si quid dolo fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ferri debeat uidend̾ ẽ. fidei ꝯnus¬
soͣ utq ñ ẽ dignus ꝯsequi ⁊ de li¬
pͥuand̾. ei qui tutordatus ẽ nõ
ꝓdest ad ext̾atõem qui fl̾mdixit
s alegato remouet. ¶Quimor¬
tis cã donato̾em accep̃ a testatore

Expanded text:
idendum est. fideicommissum utique non est dignus consequi: et de lipriuandum.Ei, qui tutor datus est, non prodest ad excusationem, quod falsum dixit: sed a legato remouetur.Qui mortis causa donationem accepit a testatore
Abbreviated transcription (Latin):
sameiꝰ siue extranensam mndre
mortismee gesta ẽ exigatis eoq
noĩe enm ꝙ ubetis. Qsitimest
cum unuisas rõnes indre mortis
banturanad rõnes redoendas hr̃¬

Expanded text:
sam eius sive extra mensam in diem mortis meae gesta est, exigatis eoque nomine eum liberetis". quaesitum est, cum universas rationes in diem mortis abantur, an ad rationes reddendas here
Abbreviated transcription (Latin):
torb ea que debent ⁊ recte le ta¬
stupsit Si res pignoridata leget᷑
debiton a creonore ualere legatũ
mabere eninactõemut pignus
ñ debeat lucrari. s si alia testãtis
reuetito n hr̃s hr̃dis pete possit.

Expanded text:
toribus ea quae debent recte le.Iulianus scripsit, si res pignori data legetur debitori a creditore, ualere legatum habereque eum actionem, ut pignusnon debeat lucrari: sed si alia testantis re uetito nec heres heredis petere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
lego siticius decessit seio hr̃s meͦ
dare dampnas esto rectetnsiatũ
legatum indet. s ⁊ siam mortu¬
o eo cui legatum erat easdẽ res
tusturt. seinꝓͦmo debet᷑. Siquis
titio leganit. sic ticio dato. aut si
titius antederessit qͣm accipiat. s.¬

Expanded text:
lego: si Titius decesserit, Seio heres meus dare damnas esto", recte translatum legatum videtur. sed et si iam mortuo eo, cui legatum erat, easdem res transtulerit, Sempronio debetur. Si quis Titio legaverit sic: "Titio dato aut, si Titius ante decesserit quam accipiat, S
Abbreviated transcription (Latin):
Rsi priꝰ qͣm coudicõi pareret fid̾i¬
ꝯmissum ꝑcepiss ⁊ ꝑgeret pet̾e
id in quo contra conditõem fa¬
ceret dolimali exreptõe obstat᷑ã
nisi ꝑatus eẽt quid excã fidei cõ¬
missi ꝑcepiss reod̾e ꝙ ⁊etatis be¬

Expanded text:
si prius, quam condicioni pareret, fideicommissum percepisset et pergeret petere id, in quo contra condicionem faceret, doli mali exceptionem obstaturam: nisi paratus esset, quod ex causa fideicommissi percepiss
Abbreviated transcription (Latin):
betur: ¶ Meina testõ suo alt̾m ex
Iñoib suic actõne tuteleuoluit
cerone possab eo nolo eoq nõie
ansiqua pecaña ex tuteia a p̃ eũ
remansit petiab eo possit.Rꝵ ni¬

Expanded text:
ex heredibus suis actione tutelae voluit cerone, posci ab eo nolo eoque nomine an, si qua pecunia ex tutela apud eum remansit, peti ab eo possit. respo
Abbreviated transcription (Latin):
uid ergo est tum agere possit cre¬
Ditor ex testõnonalit̾ heres con¬
dempnari debebit qͣmsicaueat᷑
ei adususn debitorem defensimi
heres pr̃are dedet qͣmut enmadu̾¬
sus creditorem defendat. Uip̃ .ł.
stripsit ⁊ reum ꝑ accepti latõem

Expanded text:
 cum agere poterit creditor ex testamento? non aliter heres condemnari debebit, quam si caveatur ei adversus debitorem defensu iri. heres praestare debet, quam ut eum adversus creditorem defendat. Vlpianus scripsit reum per acceptilationem
Abbreviated transcription (Latin):
curetis ⁊ ĩ campaniã in monu¬
m̃tum filioꝵ meoꝵ reportare.
Qsitum ẽ an id ꝙ suꝑfu̾it ex se¬
xagnita lucio ticiotacite ade¬
sllias exdispanb portõib certõ¬

Expanded text:
 Campania et in monumentum filiorum meorum reportare". quaesitum est, an id, quod superfuerit ex sexaginta, a Lucio Titio tacite adefilias ex disparibus portionibus test
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis qͣm minuendi testatoruolũ¬
tatem lubu̾it.an hr̃tes ex causa
fidei ꝯuussi ticio teneant ut eũ
Legatum ẽ testo hoc modo seio ꝯ¬
cediuolo quicqͥd mͥ ab eo debitũ
ẽ. uł fidem meam ꝓ eo obligaui

Expanded text:
us quam minuendi testator voluntatem habuerit, an heredes ex causa fideicommissi Titio teneantur, ut eum Legatum est testamento hoc modo: "Seio concedi volo, quidquid mihi ab eo debitum est vel fidem meam pro eo obligavi
Abbreviated transcription (Latin):
quis iussat maũmisatuuus deĩ¬
amꝰan ꝑdid̾it iegatum. uana ad¬
emptio hb̾catis ꝙ quidam putãt
ato eo adimatur ꝙ ei legatum est
ualetademptõne. qr ⁊ iegatum po¬
test ꝓtcd̾e si redimat. ¶ Seruo le¬
gatorint̾ uiuos maũmisso silegͣ¬

Expanded text:
quis iusserat, manumiserat vivus, deinamus, an perdiderit legatum vana ademptio libertatis. quod quidam putant: ato eo adimatur quod ei legatum est, valet ademptio, quia et legatum potest procedere, si redimatur. Servo legato et inter vivos manumisso s
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝙ eiꝰ aliqua forma ẽ expͥssũ. uelu¬
ci que phiuppi sunt. Item que nũ¬
i islrata ⁊ siłła antento legato ñ
pnito uẽtriscã hĩta scasra ꝯtineri
qr argentimus ñ habent᷑. ¶ Argẽ¬
tiun fim̃ recte quisitadiffimerit

Expanded text:
se, quod eius aliqua forma est expressum, veluti quae filippi sunt itemque nomismata et similia. Argento legato non puto ventris causa habita scafia contineri, quia argenti numero non habentur. Argentum factum recte quis ita definierit
Abbreviated transcription (Latin):
łx dig̾. scribit si quis decedens cy¬
ragraphum seiiticio deo̾itut p̾t
mortem snaniscio daret aut fiꝯ
de functo donatore seio ded̾it. ⁊ hr̃s
cius petat debitum seiisdoli ex¬
ceptoem ht̃ nnic de effestu leg᷑¬
tiideamꝰ ⁊ si quid̾m liłatio sit

Expanded text:
 scripsit: si quis decedens chirographum Seii Titio dederit, ut post mortem suam Seio det aut, si defuncto donatore Seio dederit et heres eius petat debitum, Seius doli exceptionem habet. Nunc de effectu legati videamus
Abbreviated transcription (Latin):
ucriq legatum. ¶ Siticio fundꝰ
pude eidemq subconditõe legatꝰ
sic deĩ postea sit ademptus sic ci
cio fundũ quem sub conditõne
legaur heres mens ne dato eruł¬
la datõne deletur nisi sp̃anter
dixit pure eum legatum uelle ac¬
ciꝑe. Conditõ legatian adimi
possituł br̃õitatis uł statu liberi
decͣctam conditõem ñ rep̾senta¬

Expanded text:
um.Si Titio fundus pure eidemque sub condicione legatus sit, deinde postea ademptum sit sic: 'Titio fundum, quem sub condicione legaui, heres meus ne dato', ex nulla datione debetur, nisi specialiter dixerit pure eum legatum uelle accipere.Condicio legati an adimi possit uel hereditatis uel statuliberi,detractam condicionem non repraesenta
Abbreviated transcription (Latin):
stichum eo nõie ñ tem̾claudius
enĩnemo ex ẜuituris actu post
lib̾tatem tenet᷑ ⁊ consultatõ eꝰ ad
debiti relcta su̾t retiuergo re¬
liqua possuntrum peccunio aut
ex eo dedũtiꝙ sibr legatũ ẽ.¶Cẽ¬
beo ap̃ ip̃m ẽẽ uol o donec filiꝰ meꝰ

Expanded text:
Stichum eo nomine non teneri. Claudius: nemo enim ex servitutis actu post libertatem tenetur et consultatio ad ius debiti relata fuerat: retineri ergo reliqua possunt cum peculio aut ex eo deduci, si legatum est. "Cenbeo, apud ipsum esse volo, donec filius meus
Abbreviated transcription (Latin):
iure sua ip̃e sideuissĩt yacto est li¬
uumdus reus. atqĩud solemꝰ dicere
pactiexceptõem fideiussoridandã
que res competit. s cumalia
sit mens legantis alia paciscẽtis
neqͣquam hocdicimꝰ ꝙ fidensso¬
risit hibatio legata. sine dubis ut
iunanꝰ scribit pacto erit fideuis¬
sor lib̾andus. s ⁊ hic puto inter¬
dum acceptuatõe nb̾and̾.siuel
reus ip̃euere fi̾nt ant ĩ eam rem

Expanded text:
o est reus liberandus. atquin solemus dicere pacti exceptionem fideiussori dandam, quae reo competit: sed cum alia sit mens legantis, alia paciscentis, nequaquam hoc dicimus.Quod si fideiussori sit liberatio legata, sine dubio, ut et Iulianus scripsit, pacto erit fideiussor liberandus. sed et hic puto interdum acceptilatione liberandum, si uel reus ipse uere fuit aut in eam rem
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ ⁊ fidci ꝯmissa br̃ditate pu¬
ero data aut siante restitutã deces¬
siss matrieiꝰ relicta ut sic ꝑuer
ante diem logat cedentẽ decessis¬
ut pote re ip̃a mora subsecuta. s
⁊ cum quis ita legass hr̃s mens
titio dato siñ dedit semꝑmodato
ita dem̃ semꝑmo debet̾m. si dres
eius in ꝑsonaͣticiiñ cessiss Siqͥs¬

Expanded text:
dum est et fideicommissa hereditate puero data aut, si ante restitutam decessisset, matri eius relicta: ut, si puer ante diem legati cedentem decessisransmittatur utpote re ipsa mora subsecuta. Sed et cum quis ita legasset: "heres meus Titio dato: si non dederit, Sempronio dato", ita demum Sempronio debetur, si dies eius in persona
Abbreviated transcription (Latin):
uocis int̾pretatõe deb̾i⁊ hiis quo
arepupuca p̾standa Ticia
usum fructum fundi legauit
neius ei̾q fidei ꝯmisit. ut exreo¬
ditu fund: pr̃aret pamphile ⁊
sticlio ãmios centeuos mũmos
ꝗ uoaduiũet. Q̾ro anmoituo me¬

Expanded text:
uoluntatis interpretatione dici his quoque a re publica praestanda.Titia usum fructum fundi legauit Maeuio eiusque fidei commisit, ut ex reditu fundi praestaret Pamphilae et Sticho annuos centenos nummos quoad uiuent: quaero, an mortuo M
Abbreviated transcription (Latin):
diton sonie. unet legatum ꝓpt̾
ut treditori soluatur libatio aũ
si exatimm ẽ emmestit legatum.
stituto sit lib̾atio rencta deinde ui¬
ꝓures exeg̾itꝙ debet an euanescat

Expanded text:
soluere, ualet legatum propter ut creditori soluatur.Liberatio autem si exactum est, euanescit legatum.Uuberis substituto sit liberatio relicta, deinde impubes exegerit quod debetur, an euanescat
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑeñ possitnet socii sint delega¬
ti debebitis qui uichã capit ei tur
ħ ꝯmodum lege compenit. cinus
petitõi utrumq acceditut ⁊hoc
capit libͥetu: quid si socu stuit ꝑꝑ
capatemi liareuissus eĩt.
idiciũ ex̾ceat de effectu legati q̃¬
riturdcm̃ estita demũ mutile
nideri legatum eẽ. si malanicãm
adu̾sanꝰ testatons habu̾tut licigã¬
Ste hr̃de uincidebu̾it. tinicenimñ
tmm̃litis emolum̃tum. s ⁊̃ sumptꝰ
hr̃s legatario pr̃arecotit᷑nam ĩ bo¬
suoꝵ debint ab hr̃dib meis darino¬
lo quero cumtestator unisaseio
statoremante fcõscoditillos quib
legant pene oẽm pecciũam sortis
⁊ usuraꝵ recerisse ita ut ꝯmodum
sortis seiiusinaꝵ debeantur:⁊ q̃llii¬

Expanded text:
n possit nec socii sint, delegari debebit is qui nihil capit ei cui hoc commodum lege competit: cuius petitione utrumque accidit, ut et hoc capit liberetur. quod sicapacem liberare iussus esset.dicium exerceat: de effectu legati quaeritur. et dictum ita demum utile uideri legatum esse, si malam causam aduersarius testatoris habuit, ut litigante herede uinci debuerit: tunc enim non tantum litis emolumentum, sed etiam sumptus heres legatario praestare cogitur. nam in boum debuit, ab heredibus meis dari volo": quaero, cum testator vivus a Seio statorem ante factos codicillos, quibus legavit, paene omnem pecuniam sortis et usurarum recepisse, ita ut modicum sortis e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾am estimatõem eaꝵ. Seratestõ
itacauit. si m ꝑconditõem hña¬
uam ꝯtig̾it ip̃a faciam.si aũ nõ.
ab ħedib meis fieri uolouibeoq
sigñdeidar exlibris .c. in ilia sat
eat⁊ in patria statm substͥptõnẽ
noĩsmer. Qsitum ẽ cum ĩ eo tem¬
ploũnisi aureaant argentea tñ¬
tum sint dona hr̃des seie utrum
exargento aut ex auro signu
pon̾e compeuendi sunt an ereũ¬
iuxoris mũdus imuliebris legat᷑
eẽt eatiũ modo deberiost̾itus la¬
beo senderunt. que hiis tradita
utendicausauxdu a uiro fuissẽ¬
I alit̾ enim int̾pretantib sũmã
foretaptõem. sinasculariꝰ aut fad̾
argentarꝰ uxorita legass. cum

Expanded text:
am aestimationem earum.Seia testamento ita cauit: 'si mihi per condicionem humanam contigerit, ipsa faciam: sin autem, ab heredibus meis fieri uolo: iubeoque signum dei ex libris centum in illa sacra aede et in patria statui subscriptione nominis mei'. quaesitum est: cum in eo templo non nisi aut aerea aut argentea tantum sint dona, heredes Seiae utrum ex argento an ex auro signum ponere compellendi sunt an aereuSi uxori mundus muliebris legatus esset, ea tantummodo deberi Ofilius Labeo responderunt, quae ex his tradita utendi causa uxori viro fuissent: aliter enim interpretantibus summam fore captionem, si vascularius aut faber argentariu
Abbreviated transcription (Latin):
ectiris iortem alim̃tis lib̾coꝵ de¬
stmatam unũ ex hr̃oio scõm uo¬
liitatem defuncti ꝓcipientẽ ca¬
uere non ẽẽ cogend̾ exꝑsona desiẽ¬
tiũ ꝑtͤs cohr̃os restici placuit
ob eamgͥ spẽm post mortem om̃i
libtoꝵ indebitũ non ꝯpetitaccio
uetutais dabitundiu̾sa causa est

Expanded text:
ecuniae sortem alimentis libertorum destinatam unum ex heredibus secundum uoluntatem defuncti praecipientem cauere non esse cogendum ex persona deficientium partes coheredibus restitui placuit: ob eam igitur speciem post mortem omnium libertorum indebiti non competit actio nec utilis dabitur. diuersa causa est
Abbreviated transcription (Latin):
exeo auro fieret sibialiꝙ cor pcu¬
lum. s exalio tunc qͣtenus dĩũ
tͣnsit eiꝰauriad aurificẽ quippe
Itemscribit qͥntus mutiꝰ. Sima
maritꝰ uxoricum hr̃et qͥn põdo
auri legass ita aur̃ ꝗtumq uxo¬
riscã ꝑatum eẽt titiusuti heres
uxori daretur ⁊̃ si libra amri m̃
ueniss ⁊ mortis temꝑeampliꝰ
qͣm qͣtuor libre ñ deprehendũt᷑
in totis .u. libris hr̃agm eẽ obli

Expanded text:
ex eo auro fieret sibi aliquod corpusculum, sed ex alio, tunc, quatenus dominium transit eius auri ad aurificem quippeItem scribit Quintus Mucius, si maritus uxori, cum haberet quinque pondo auri, legasset ita: "aurum quodcumque uxoris causa paratum esset", uti heres uxori daret, etiamsi libra auri inde venisset et mortis tempore amplius quam quattuor librae non deprehendentur, in totis qu
Abbreviated transcription (Latin):
suo ita legauit do lego seio de
sortis ⁊nsuraꝵ noĩe michi debet
pret̾eagen̾alit̾ dampnauit hr̃¬
derfidei ꝙ eoꝵ ꝯmisituti darẽt
restitũent unianq quicquid
ei legass postea seinsaliam p̾¬
ter eam petcuĩamatitioniuta¬
atus ẽ. Qro an het quo peccĩia
que post testiũ fcm̃data eẽt se

Expanded text:
suo ita legauit: 'do lego Seio densortis et usurarum nomine mihi debebat'. praeterea generaliter damnavit heredes fideique eorum commisit, uti darent restituerent unicuique, quidquid ei legasset. postea Seius aliam praeterea pecuniam a Titio mutuatus est. quaero, an haec quoque pecunia, quae post tes
Abbreviated transcription (Latin):
tere ꝓfessionem eoi sib pectuli
iussit atq ita ẜuus lib̾tatem ac¬
cepit. &. res pectuui ꝓfessiõĩ sb̃¬
tractas nonind̾i maũmisso ta¬
cite concessac apꝑuit. ¶ eestõ¬

Expanded text:
tere, professionem edi sibi peculii iussit atque ita servus libertatem accepit. res peculii professioni subtractas non videri manumisso tacite concessas apparuit. Test
Abbreviated transcription (Latin):
lũ uestis ⁊ retique hi quil siere¬
p̾hensione uꝰ iurlluxorncatur.¬
¶ Samiuaria sunt quead samiliã
nestiendã ꝑata sunt ficuti saga tu¬
incepeniue. liea. nestim̃ta stra¬
gina ⁊ osiimilia uestis ⁊ expellib o¬

Expanded text:
 quibus sine reprehensione uel uir uel uxor utatur. familiarica sunt, quae ad familiam uestiendam parata sunt, sicuti saga tunicae penulae lintea uestimenta stragula et consimilia.Uestis etiam ex pellibus co
Abbreviated transcription (Latin):
sitaĩdem meumuolo fideiq eiꝰ
ibi testatorpomi uolu̾it legatum
ad pacriam ꝑtin̾e interugienun
utaeẽt segatum uestem meam
argentũ meum dampuas esto
telligitur si aliud compͥhensum
ñ eẽtnam cum dic̃ uestem mea̾
argñtum meum hac demr̃atõe
meũ pͥsens ñ futurũ tempꝰ osteu¬
dit Idem ẽ s quisita legasnt ser̾¬
uosmeos.dema
mũdũ ormam̃taq inunebria dã¬
pnas estodare. cassiꝰait si ñ aꝑꝑeat
quid sensiss oẽm nestem ẜ uba¬

Expanded text:
sit: 'heredem meum uolo fideique eiuibi testator poni uoluerit, legatum ad patriam pertinere intellegi: enesset legatum: 'uestem meam', 'argentum meum damnas esto tellegeretur, si aliud comprehensum non esset: nam cum dicit 'uestem meam', 'argentum meum', hac demonstratione 'meum' praesens, non futurum tempus ostendit. idem est et si quis ita legauerit 'seruos meos'. 8 mundum ornamentaque muliebria damnas esto dare'.Cassius ait, si non appareret quid sensisset, omnem uestem
Abbreviated transcription (Latin):
agor⁊ crisoliti ametisti. lapilli
aũt confͣnie suꝑ iorib nature ut
oxiarii marientan s margaritas
aũtnec gẽmis nec lapilł ꝯtinen
satisastitisse Ibidem sabmꝰait. qr¬
S cõma ap̃ rubrũ inare ⁊ crescit ⁊ canes¬
ct murea añt uasa ĩ gẽmis ñ eẽ
casius scribitauro legato uata a
aureis uasis siue ĩ argenten au¬
spectaniꝰ que res cuiꝰ rei ornande
causa su̾it ad hi̾ta ñ quesit pre

Expanded text:
agdi chrysolithi amethysti, lapilli autem contrariae superioribus naturae, ut obsidiani, veientani. Margaritas autem nec gemmis nec lapillis contineri satis constitisse ibidem Sabinus ait, quia concha apud rubrum mare et crescit et coalescit. Murrina autem vasa in gemmis non esse Cassius scaureis uasis siue in argenteis, auspectamus, quae res cuius rei ornandae causa fuerit adhibita
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mulierderedens ornanĩta legaue¬
ratita seie amice mee orminĩta
ritus cum humi corpͤ darẽt ea or¬
nam̃ta que corꝑi iuissa erat addi
ꝯdiderunt. Qatum ẽ utrumad
am cin ornamĩta uniu̾sa renq̃rat

Expanded text:
Mulier decedens ornamenta legaverat ita: "Seiae amicae meae ornamenta ritus, cum humi corpus daret, ea ornamenta, quae corpori iussus erat adici, dederunt: quaesitum est, utrum ad eam, cui ornamenta universa reliquerat
Abbreviated transcription (Latin):
stĩappenatõe ꝯtinebꝰ̃ si ci forre
nm legatum sit io solum debebr̃
rum argenteũuł sartaginẽ uel
aimd nas ad caq̃ndum dubitari
uenramꝰ⁊ ad gẽmas inclua sargẽ¬

Expanded text:
neri, si cui forte tum legatum sit, id solum debebiturium argenteum vel sartaginem vel aliud vas ad coquendum, dubitari veniamus et ad gemmas inclusas argen
Abbreviated transcription (Latin):
ganis senis alios scripto hĩte nõ
possit. tam̃ eum a lumpnis relic¬
tampeccĩam ut ẜuetat restitu¬
at nitra faltidiam recte peticurũ
reliquit recte fidei ꝯmissum pe¬
titur existimau̾it. qui ãtuos. ꝓx¬
iiii aureos ⁊ m̃stiuũ frim̃tum
atq uinũ acceptatum.

Expanded text:
Gaius Seius alio scripto herede non possit, tamen eum, alumnis relictam pecuniam ut servet ac restituat, intra Falcidiam recte petiturum:aestabat, reliquit, recte fideicommissum petiturum existimavi, qui annuos viginti aureos et menstruum frumentum atque vinum accept
Abbreviated transcription (Latin):
unuliermandailit cibr ut sibiu
Inmões usus sui causa emi̾es si tu
post mortem eiꝰ cum putares eam
uiui̾e emeris attilicins negat ẽẽ
legatos ei ti mulierita legau̾it
ornam̃ta quemeicã ꝑata sunt.e¬
rinitut. ñ enim eiꝰ causauderiꝑ¬
lego ami pondo tot ⁊ umonemcũ
racinctis. postea umonẽ soluuit. n
ullitimortis temꝑenit̾ ornam̃

Expanded text:
ulier mandaverit tibi, ut sibi uniones usus sui causa emeres, si tu post mortem eius, cum putares eam vivere, emeris, Atilicinus negat esse legatos ei, cui mulier ita legaverit: "ornamenta, quae mea causa parata sunt eruntve": non enim eius causa viderilego auri pondo tot et unionem cum hyacinthis': postea unionem soluit neque ullum mor
Abbreviated transcription (Latin):
sĩtut de tractis muliebeib ⁊ ⁊ statius
ei assignatis cui sp̃alit̾ legate legatis.
sunt resiquualt̾i debet ¶ Idem
ẽcumait̾i mũdus mnuuebris. al¬
teri argentum om̃e legatum es¬
set de argento qu. d ĩmũdo eẽt.
Idem ẽsi duestatue nurmoree tͥ⁊
dem̃ om̃e marmor legatum eẽt
pret̾ duas. nulla statuamarmore¬
a legata ẽ tibi. Idem de urbanis
torlegatus sit. Cincͥtum põdꝰ
argentidare heres uissus sit ei pet¬
cunuaniatã dando iure ipõ lib̾at᷑
usuim uxoris sue cines eidem uxo¬
ti suentadsolet legauit que mel
cã ꝑata erantita ut dem̃ post mor¬
teninandatoris si ignornns euni
decessisse emisti ñ debebuut᷑ muli¬

Expanded text:
sit, detractis muliebribus et ei adsignatis, cui specialiter legata sunt, reliquum alteri debetur. idem est, cum alteri mundus muliebris, alteri argentum omne legatum esset, de argento quod in mundo esset. item si duae statuae marmoreae tibi et deinde omne marmor legatum esset, praeter duas nulla statua marmorea legata est tibi. idem urbanis tor legatus sit.Cui certum pondus argenti dare heres iussus sit, ei pecuniam numeratam dando iure ipso liberatur, usum uxoris suae emeres, eidem uxori uti adsolet legavit "quae eius causa parata erunt": tu deinde post mortem mandatoris ignorans eum decessisse emisti. n
Abbreviated transcription (Latin):
onmĩquam ex eo ꝙ suppenectaẽ
legauit maritus testõ hbitatõe
in qua suppellex fuit legasse ui¬
detu. qͣrecta desicti noluntatẽ¬
sibi habitatõem muuerẽ uendi¬
care ꝓculdubio ẽ. c alistratꝰ.¬
legato ceort nisi sp̃aut᷑ id expͥssũ
sitnam ⁊ si domo legata n ĩstru

Expanded text:
mquam ex eo, quod supellectilem legauit maritus testamento, habitationem, in qua supellex fuit, legasse uidetur. quare contra defuncti uoluntatem habitationem sibi mulierem uindicare procul dubio est. 14 Callistratlegato cedit, nisi specialiter id expressum sit: nam et domo legata neque inst
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑. ꝓculus ⁊ celsus atint excpto
pluml appendi debe. nam ⁊ emp¬
torib repluluteassignãt. ⁊ ĩratõ¬
la argenteaut puta lantesqͣdra¬
te sint legate ut puta pimmbum
quo ꝯtinent᷑ eum seãtur Simili
modo q̃ritpre̾si gmargentũ leget
no disigint multũ int̾eẽ c̾cum
pondꝰ eiargonii st̃i leget an u̾oar¬
gentum fã si ponoꝰ non ꝯtineri
aurata sunt ñ debͥi. net aurea em¬
biemataque ĩ abscidib argẽteis
eẽntimantemauri appeliatõt a¬
plane argenteñ uł siqua ana su¬
famibias reponerat s nec cander¬
branet lucͥneargentetur figilla

Expanded text:
t Proculus et Celsus aiunt exempto plumbo appendi debere: nam et emptoribus replumbatae adsignantur et in ratiola argentea, ut puta lances quadratae sint legatae, etiam plumbum, quo continentur, eum sequetur. Simili modo quaeritur, si cui argentum legetur, no distinguit multum interesse, certum pondus ei argenti facti legetur an vero argentum factum: si pondus, non contineri, aurata sunt, non deberi, nec aurea emblemata, quae in absidibus argenteis sint.An autem auri appellatione actum plane argenteum vel si qua alia sufamilias reponebat. sed nec candelabra nec lucernae argenteae vel sigilla
Abbreviated transcription (Latin):
arꝙid appeuat solet mamn⁊ uo¬
cismistio utuñ cet̾m nemo ex¬
snandꝰ est dixisse ꝙ ñ mente
qͣmi ditisse cuius ñ suo nouue
nsut at maui⁊ si priorẽ atq potẽ¬
tior ẽ ꝙͣm nox mens dicentis tñ
nemo sineuece dixisse cinꝰũ suo

Expanded text:
id appellari solet: nam uocis ministerio utimur: ceterum nemo existimandus est dixisse, quod non mente quemquam dixisse, cuius non suo nomine usus sit. nam etsi prior atque potentior est quam vox mens dicentis, tamen nemo sine voce dixisse existimatur:
Abbreviated transcription (Latin):
buntur ꝑ fidei ꝯmissum dedit
mat̾ filio tenmo suꝑiuxit. n
tibaria n uestiaria ei p̾stitit cũ
ipetitõem fidei ꝯmissi lib̾ti ces¬
sarent. S ⁊ filia eius postea qͣm
matri heres extiti̾t quoadiuxit

Expanded text:
buntur, per fideicommissum dedit: mater filio triennio supervixit neque cibaria neque vestiaria eis praestitit, cum in petitione fideicommissi liberti cessarent: sed et filia posteaquam matri heres exstitit, quoad vixit
Abbreviated transcription (Latin):
ilio hĩdemstitucoita scripsita
te peto gai ser quiꝙͥ ex hr̃oitate
mea redeg̾is silis auimpnns meis
des singulis deuos aureos. eamdẽ¬
q sũmam penes te ẽẽ uolo cuius
exincrem̃to eos alere te uolo.¬

Expanded text:
lio herede instituto ita scripsit: 'a te peto, Gai Sei, quidquid ex hereditate mea redegeris, illis alumnis meis des singulis denos aureos eandemque summam penes te esse uolo, cuius ex incremento eos alere te uolo
Abbreviated transcription (Latin):
piant. ⁊ utrum ꝓpͥetas anususst ͤ¬
tus renctus sit. ⁊ si ꝓprietas relicta
sit ⁊ aliquid tam̃ suꝑfluũ ĩuemi¬
atur ui redditib qm est ĩ qͣntita¬
te cibarioꝵ ⁊ nestiarioꝵ ad hr̃dem
parronũ ꝑtin ⁊ si morturaliqͥ̾
ex lib̾tis sintan pars eoꝵ ad fidei¬
ꝯmissarios suꝑstites ꝑtin̾et. an
diecedente fidei ꝯmissi moriẽtiũ
lib̾toꝵ suas portões ad hr̃tes eoꝵ
an testatoris decurrãt᷑ Mod̾. R. in

Expanded text:
piant? et utrum proprietas an usus fructus relictus est? et si proprietas relicta sit, aliquid tamen superfluum inveniatur in reditibus, quam est in quantitate cibariorum et vestiariorum, an ad heredem patronae pertinet? et si mortui aliqui ex libertis sint, an pars eorum ad fideicommissarios superstites pertinet? et an die cedente fideicommissi morientium libertorum portiones ad heredes eorum an testatoris decurrant? Modestinus r
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmargenti mĩo nũmos ꝯputat.
Item a mͣd fco legato puco nͥ einden¬
t̾contra sensisse restatorẽ appareat.
nũmos ñ ꝯttmn. ¶ Argento om̃ile¬
garo ꝙ sinĩ eẽt sinedubio ñ tebet᷑¬

Expanded text:
quam argenti numero nummos computat. item argento facto legato puto, nisi evidenter contra sensisse testatorem appareat, nummos non contineri. Argento omni legato, quod suum esset, sine dubio non debet
Abbreviated transcription (Latin):
ria ⁊ uestiania pr̃aret que statuerat
coditilł aũt eamd̾ sũmam uetuit
dari gaio sero. s daripublio meuio
uoluit. Q̾io an lib̾tuis adei ꝯmissũ
de quo ñ deubarent᷑ doceat sibia te¬
statore anũctum iud̾i scd̾m uolũ¬
tatem testatoris recepisst ea lon̾a
que adscripta erant ei sũme ꝙ ĩ eũ

Expanded text:
ria et uestiaria praestaret, quae statuerat: codicillis autem eandem summam uetuit dari Gaio Seio, sed dari Publio Maeuio uoluit: quaero, an libertis fideicommissum de quo non deliberaretur, doceat sibi a testatore iniunctum, videri secundum voluntatem testatoris recepisse ea onera, quae adscripta erant ei summae, quae in eum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ sunitad nichilum ꝑducunt᷑ cum
plures lñces ceꝑint ꝑ successiones
existt. qua decausa puto uos recte
factuos. si ꝯuacatis fauille br̃dib
ꝓcuratorib ueeoꝵ ꝯsticuendis cui
a cet̾is daridereat pectiũa ex amis
usuris aluñta pstartatur. deꝑed̾¬

Expanded text:
is sunt, ad nihilum perducuntur, cum plures heredes coeperunt per successiones existere. qua de causa puto uos recte facturos, si conuocatis Fauillae heredibus procuratoribusue eorum constitueritis, cui a ceteris dari debeat pecunia, ex cuius usuris alimenta p