comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unuis uerbi proprietate: non habeo meũ
quo id efferam . &. dum quero implere sen¬
tentiam. longuo ambitu uix breuis uig
spacia consummo: Accedunt hẏperbato¬
rum anfractus. dissimilitudines casuum:
uarietates figurarum ipsum postremo
suum. & ut ita dicam uernaculum lin¬
guȩ genus. si aduerbum in terpretor. ab¬
surde resonat: si ob necesiltatem aliquid̃
in ordine uel insermone mutauero: ab.¬
interpretis uidebor officio recessise. Et
post multa quȩ nunc prosequi ociosum
est: Qiam hoc addidi: Quod si cui non
uidetur lingue gratiam interprecatio¬
ne mutari. homerum. ad uerbum ex¬
primat in latinm. plus aliquid dic̃a
Cundem in sua lingua ꝓ se uerbis in ter¬
precetur: uidebit ordinem ri diculum
& poetam eloquentissimum uix loquen¬
tem: uerum ne scriptorum meorum par
ua sit auctoritas. quamquam hoc tantũ
probare uoluerim. me semper ad olescen¬
tia non uerla. sed sententias transtulisse.

Expanded text:
unius uerbi proprietate: non habeo meum, unius uerbi proprietate: non habeo meum, quo id efferam, et, dum quaero inplere sententiam, longo ambitu uix breuis uiae spatia consummo. accedunthyperbatorumanfractus, dissimilitudines casuum, uarietates figurarum, ipsum pstremo suum et, ut ita dicam, uernaculum linguae genus:si ad uerbum interpretor, absurde resonant; si ob necessitatem aliquid in ordine, in sermone mutauero, abinterpretisuideborofficiorecessisse. et post multa, quae nunc persequi otiosum est, etiam hoc addidi: quodsi cui non uidetur linguae gratiam interpretatione mutari, Homerum ad uerbum exprimat in Latinum — plus aliquid dicam -,.eundem sua in lingua prosae uerbis interpretetur: uidebit ordinem ridiculum et poetam eloquentissimum uix loquentem.f Uva sit auctoritas, quanquam hoc tantum probare voluerim me semper ab adolescentia non verba, sed sententias transt
Abbreviated transcription (Latin):
ea tenus: ut ea uon aborreant amore nostro.
quȩ si egrecis omnia conuersa nonerunt :
tamen ut generis eusdem sint: elaboraui
mus Sed & oratuis uir acutus & doctus:
hoc quidem in arte poetica. erudito interpre¬
ti precipit: nec uerbum uerbo curabis red
dere: fidus in terpres Terentius menan¬
ałim: plautus .&. cerilius. ueteres comicos.
interpretati sunt: Nunquid herent unu̾o¬
bis. ac non decorem magis. s. elegantiam
intrans latione conseruant: Quam uos ue¬
riatem inter ꝑretationis: hanc eruditi.
de & ego doctus atalibus ante annos circi¬
ter uiginti. & simili tunc quoq errore de¬
ceptis. serte hoc michi auobis obiciendum
nesciens: cum eusebii. xp̃nto tiłon. in la¬
tinum ueterem. tali intercetera prefacio¬
ne usus sum: Difficile est alienas ligne¬
as insequentem. non alicubi excedere: ar¬
duum ualde. ut que inalia lingua bene
dicta sunt: eundem decorem in trans latio¬
ne conseruent: Significatum est aliquid

Expanded text:
eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro, eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro, quae si e Graecis omnia conuersa non erunt, tamen, ut generis emus. » Sed et Horatius vir acutus et doctus, hoc idem in 309 Arte Poetica erudito interpreti prdere fidus interpres. Terentius Menandrum, Plautus et Caecilius ueteres comicos interpretati sunt: numquid haerent in uerbis ac non decorem magis et elegantiam in translatione conseruant? quam uos ueritatem interpretationis, hanc eruditi de et ego doctus a talibus ante annos circiter uiginti et simili tunc quoque errore deceptus, certe hoc mihi a uobis obiciendum nesciens, cum Eusebii apovtxov in Latinum uerterem, tali inter cetera praefatione usus sum: difficile est alienas lineas insequentem non alicubi excidere, arduum, ut, quae in alia lingua bene dicta sunt, eundem decorem in translatione conseruent. significatum est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. ut proprietatem alteruis linguȩ. suis
proprictatibus explicaret. Non est huius
temporis dicere Sufficit michi ipsius trans¬
latoris auctoritas.: quiita in prologo earum¬
dem orationum laqͣlitus est Putaui michi
ad sumere laborem utilem studiosis: michi
quidem ipsi non necessarium Conuerti enum
ex atticis. duorum eloquentissimorum nobilis¬
simas orationes inter se contrarias. eschinis¬
& demostenis: nec conuerti ut interpres. sed
ut orator. sententiis isdem & earum formis.
tam figuris quam uerbis ad nostram con¬
suetudinem aptis inquibus non prouerbo
uerbum necesse habui habui reddere: sedge¬
nus omnium uerborum uimq seruaui Nlon
enim me ea adnumerare lectori putaui opor¬
tere: sed tamquam appendere: Rursuumq
incal ce sermonis: Quorum ergo ait oratio¬
nes. sicut spero ita expressi: uirtutibus utens
illorum omnibus id est sententiis. &. earũ
figuris. & rerum ordine uerba persequens

Expanded text:
uerit, ut proprietates alterius linguae suis uerit, ut proprietates alterius linguae suis proprietatibus explicaret, non est huius temporis dicere. sufficit mihi ipsa translatoris auctoritas, qui ita in prologo earundem orationum ocutus est: putaui mihi suscipiendum laborem utilem studiosis, mihi quidem ipsi non necessarium. conuerti enim ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes inter seque contrarias, AeschinietDemosthenis, necconuertiutinterpres, sed ut orator, sententiis isdem et earum formis tam quam figuris, uerbis ad nostram consuetudinem aptis. in quibus non pro uerbo uerbum necesse habui reddere, sed genus omnium uerborum uimque seruaui. non enim me ea adnumerare lectori putaui oportere, sed tamquam adpendere. rursumque in calce sermonis: quorum ego, ait, orationes si, ut spero, ita expressero uirtutibus utens illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum ordine, . uerba persequens
Abbreviated transcription (Latin):
sed quod stultissimum sit. accusatum ab aho
alium criminari. & confosso undiq corpo¬
re: de dormmientis uuluere solatiu quere¬
re: Nac tenus sic locutus sum. quasi aliꝗd
de epystola commutauerumn. & simplex trans¬
latio. possit errorem habere non crunen:
Nunc uero cum ipsa epistola doceat. nichil
mutatum esse de sensu. nec res additas. nec
ali quod dogna confictum. faciunt nec intel¬
legendo ut nichil intelligant: et dum alie¬
nam inperitiam uolunt redarguere. suam ꝓ¬
diuit: Ego enini non solum fateor. sed libe¬
ra uoce profiteor. me in interpretatione gre¬
corum absq scripturis sanctis ubi & uerbo¬
rum ordo mysterium est. non uerbum euer¬
bo. sed sensum exprimere de sensu habeoq huiꝰ
rei magistrum tullium. qui protagoram
platonis qͦ eromicum xeno fontis. ꝙ eschi¬
nis. & demostenis. duas contra se orationes
pulcherrimas transtulit. Quanta in illis pre¬
termiserit. quanta ad diderit. quanta nuta¬

Expanded text:
sed quo stultissimum sit accusatum ab alio sed quo stultissimum sit accusatum ab alio alium criminari et confosso undique corpore de dormientis uulnere solacium quaerere. Hactenus sic locutus sum, quasi aliquid de epistula commutarim etv simplex translatio possit errorem habere, non crimen. nunc uero, cum ipsa epistula doceat nihil mutatum esse de sensu nec res additas nec aliquod dogma confictum, faciunt ne intellegendo, ut nihil intellegant, et, dum alienam inperitiam uolunt coarguere, suam produnt. ego enim non solum fateor, sed libera uoce profiteor me in interpretatione Graecorum absque scripturis sanctis, ubi et uerborum ordo mysterium est, non uerbum e uerbo, sed sensum exprimere de sensu. habeoque huius rei magistrum Tullium, qui Protagoram Platonis et Oeconomicum Xenofontis et Aeschini et Demosthenis duas contra se orationes pulcherrimas transtulit. quanta. in illis praetermiserit, quanta addiderit, quanta muta
Abbreviated transcription (Latin):
in locis me exercere comimunibus: qͥuasi lima¬
tas ad pugnandum sagitas reponere: quam¬
dii non profero cogitata & maledicta. quidẽ¬
non crimina sunt: immo ne maledicta qui¬
dem: quȩ aures publice nesciant: Tu cor¬
rumpas seruulos. sollicites elientes: & ut
in fabulis legimus. auro ad danaen penetres:
dissimulatoq quod feceris. me falsarum no¬
ces. cum multo peuis crimen accusando inte
confitearis. quam in me argius: Alius te here¬
ticum. alius insimulat dogmatum peruer¬
sorem: taces ipse. respondere non audes: in ter¬
precem laceras. de syllabis calumpniaris: & to¬
tum defensionem tui putas. si tacendo de trabas.
finge intransferendo. uel errasse uel intermi¬
sisse me quippiam. Hic totus cui negotii cardo
uersatur: hec tua est defensio Nũnid circo tu
non es hereticus: si ego malus inter pressim:
Nec hoc dico quod te hereticum nouerim. sci¬
at ille qui accusauit. nouerit ille qui scripsit:

Expanded text:
in locis me exercere communibus et quasi limiin locis me exercere communibus et quasi limitas ad pugnandum sagittas reponere: quamdiu non profero cogitata, et maledicta non crimina sunt, immo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciunt. tu corrumpas seruulos, sollicites clientes et, ut in fabulis legimus, auro ad Danaen penetres dissimulatoque, quod feceris, me falsarium uoces, cum multo peius crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis? alius te hereticum, alius insimulat dogmatum peruersorum: taces,. ipsi respondere non audes, interpretem laceras, de syllabis calumniaris et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. finge in transferendo uel errasse uel intermisisse me quippiamhic totus tui negotii cardo uersatur, haec tua est defensio —: num idcirco tu non es hereticus, si ego malus interpres sim? nec hoc dico, quo te hereticum nouerim — sciat ille, qui accusauit, nouerit ille, qui scripsit —
Abbreviated transcription (Latin):
uinctum pueris traditum: ꝙ ad cos quos pro¬
debat remissum: nec sceleratum populum
romanum suscepisse uictoriam Pyrrum epy¬
rotarum regem cum in castris exuulnere cu¬
raretur. medici sui proditione interfici. nefas
duxit fabricus: quin potius uinctum remisit
addominum. ut scolus nec in aduersario comꝓ¬
baret:. Quod leges publicȩ quod hostes tuentur:
quod interbella s. gladios sanctͥum est. hoc
nobis in ter monachos & sacerdotes xpisti in¬
tutum fuit : & audet quidam exeis adducto
supercilio & concrepantibus digitis. eructuare
& dicere quid enim: Si redemit. Si sollicitauit:
secit quod sibi profuit: Mira sceleris defenslo:
quasi uon & latrones s fures ac pyrate. faciãt
quod sibi prodest. Certe annas & chayphas se¬
ducentes infelicem uidam : fecerunt quod sibi u¬
tile estimabant: Uolo ii cartulis meis quas li¬
bet ineptias scribere: commentari de scripturis.
remordere ledentes: digerere. stomachum:

Expanded text:
uinctum pueris traditum et ad eos, quos prouinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum remisit ad dominum, ut scelus nec in aduersario conprobaret. quod leges publicae, quod hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacerdotes Christi intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus digitis eructare et dicere: \'quid enim, si redemit, si sollicitauit? fecit, quod sibi profuit\'. mira sceleris defensio! quasi non et latrones et fures ac piratae faciant, quod sibi prodest. certe Annas et Caiphas seducentes infelicem ludam fecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum,
Abbreviated transcription (Latin):
& maligna interpretatione. quod nefas dictũ
sit. AͥANCUUI.N. noluisse transferre: Nec istius
modi nuge. crimina mea sunt: ac priuum an¬
tequam de translatione respondeam: uolo inter¬
rogare eos. qui malitiam prudentiam. uocant:
Unde apuduos cxempar epistolȩ: Quis dedit:
Qua fronte profertis quod scelere. redemistis:
Quid apud homines tutum erit. a nec parieti¬
bus quidem &. seriniis nostra possumis seere.¬
ta celare: Siante tribunalia iudicum hos uo¬
bis crimen inpingerem: reos legibus subui¬
garem. quȩ etiam pro utilitate fisci. noxiis¬
delatoribus penas statuunt. & cum suscipiant
proditionem dannant proditorem: lucrum
uidelicet placet. uoluntas displicet: dudum esi¬
chium uirum consularem contra quem pa¬
triarcha gamalihel grauissimas exercuit ini¬
micitias. Theodosius princeps capite damnauit:
quod sollicitato notario ꝙͥrtas illius in uasis¬
set: Leginius inueteribus hystoris. ludi ma¬
gistrum qui faliscorum libros prodiderat.

Expanded text:
 maligna interpretatione — quod nefas dictu sit — κἰδεσιμώτατον noluisse transferre. haec et istius modi nugae crimina mea sunt. Ac primum, antequam de translatione respondeam, uolo interrogare eos, qui malitiam prudentiam uocant: unde apud uos exemplar epistulae? quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? quid apud homines tutum erit, si nec parietibus quidem et scriniis nostra possumus secreta celare? si ante tribunalia iudicum hoc uobis crimen inpingerem, reos legibus subiugarem, quae etiam pro utilitate fisci delatoribus poenam statuunt et, cum suscipiant proditionem, damnant proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. dudum Hesychium, uirum consularem, contra quem patriarcha Gamalihel grauissimas exercuit inimicitias, Theodosius princeps capite damnauit, quod sollicitato notario chartas illius inuasisset. legimus in ueteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
iurta linguȩ euis idioma. ita scriptum est:
Exiet uirga de radice iesse: & natareus de
radice eius crescet Cur hoc omiserunt.lxx. si
non licit uerbum transferre prouerbo: Sa.¬
crilegium est. uel celasse. uel ignorasse myste¬
rium. Transeamus ad cetera Neq enim epys¬
tolȩ breuitas patitur: duitius insingulis im¬
morari: Idem matheus loquitur: Hoc autem
totum factum est: ut impleretur quod dic¬

Expanded text:
iuxta linguae illius ἰδίωμα ita scriptum est: iuxta linguae illius ἰδίωμα ita scriptum est: exiet uirga de radice Iesse et Nazareus de radice eius crescet. cur hoc omiserunt Septuaginta? si non licet uerbum transferre pro uerbo, sacrilegium est uel celasse uel ignorasse mysterium. Transeamus ad cetera — neque enim epistulae breuitas patitur diutius in singulis morari —: idem Matheus loquitur: hoc autem totum factum est, ut conpleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ueritatem Quia puer israhel & dileri
eum. Et exegypto uocaui filium meum: Pro
quo: uneodem loco .lxx. transtulerunt: Quia
paruulus est israhel. & dilexi eum: et eregyp
to uocaui filios eius Nd̃n omnino repudian¬
di sunt. quia istum locum qui ad ipisti max¬
ime pertinet sacramentum. aliter transtule
runt: andanda potiusuenia ut hominibus
iuxta sententiam iacobi dicentis. multa pec¬
camus omnes. Et si quis in uerbo non pec¬
cat iste perfectus est uir potest refrenare
omne corpus: Illud uero quod in eodem e¬
uangelistas scribitur. Et ueniens habitauit
in ciuitate quȩ dicitur nazareth. ut imple¬
retur quod dictum est perprophetam. quia
nazareus uocabitur. Respondeant rogo di¬
dascali. & fastidiosi estimatores ominium tra¬
ctorum: ubi legerunt: discantq in ȩsaya po¬
situm: Nam in eo loco ubinos legimus &
transtulunus. Eriet uirga de radice iesse.
& flos de radice eius conscendet: in hebreo

Expanded text:
tur ueritatemu.quia puer Israhel, dilexi tur ueritatemu.quia puer Israhel, dilexi eum et ex Aegypto uocaui filium meum. pro quo in eodem loco Septuaginta transtulerunt: quia paruto vocavi filios ejus. » Num omnino repudiandi sunt, quia istum locum, qui ad Christi maxime pertinet sacramrunt, an danda potius uenia ut hominibus iuxta sententiam Iacobi dicentis: multa peccamus omnes; et, si quis in uerbo non peccat, iste perfectus est uir, potens refrenare omne corpus? illud uero, quod in eodem euangelista scribitur: et ueniens habitauit in ciuitate, quae dicitur Nazaret, ut inpleretur, quod dictum est per prophetam, quia Nazareus uocabitur, respondeant logodaedali et fastidiosi aestimatores omnium tractatorum, ubi legerint, discantque in Isaia positum. nam in eo loco, ubi nos legimus atque transtulimus: et exiet uirga de radice Iesse et flos de radice conscendet, in Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
rͣ canto: Quod in terpretati sunt latim.
& aspicient ad me pro his que ui luxerunt.
siue insultauerunt: Discrepat euangelis¬
& camen sermonum uarietas spiritus u¬
nitate concordat In matheo quoq legunꝰ
dominum predicentem apostolis fugam.
& hoc ipsum ⁊achariȩ testimonio confir¬
mantem Scriptum est ait perrutiam
pastorem. E oues dispergentur at in.
enim expersona dei dicitur: ut euangelis¬
ta uult. sed ex prophetȩ dm̃ patrem ro¬
gantis: Percute pastorem. E dispergan¬
tur oues In hoc ut arbittror loco : utita
quoriundam prudentiam euangelista ꝑi¬
aculi reus est: quod ausus sit prophetȩ
uerba ad dei reserre personam: Scribit sli¬
pradictus ȩuangelista. ad angeli monitum tu¬
luse ioseph parinulum & matrem euis. ꝙ in¬
trasse egyptum. ibiq mansisse usq ablobitum
herodis: ut impleretur quod dictum est ado¬
mino per prophetam. Exegypto uocaui fili¬
um meum. Noc nostri codices non habent:
sed in oseȩ propheta uxta hebraicam scibi¬

Expanded text:
 quod interpretati sunt Latini: et aspicient ad me pro his, quae inluserunt siue insultaueruut. discrepat euangeliset tamen sermonum uarietas spiritus unitate concordat. in Matheo quoque legimus dominum praedicantem apostolis fugam et hoc ipsum Zachariae testimonio confirmantem: scriptum est, ait: percutiam pastorem et oues dispergentur. at in enim ex persona dei dicitur, ut euangelista uult, sed ex prophetae deum patrem rogantis: percute pastorem, et dispergentur oues. in hoc, ut arbitror, loco iuxta quorundam prudentiam euangelista piaculi reus est, quod ausus sit prophetae uerba ad dei referre personam. scribit supra dictus euangelista ad angeli monitum tulisse Ioseph paruolum et matrem eius et intrasse Aegyptum ibique mansisse usque ad obitum Herodis, ut inpleretur, quod dictum est a domino per prophetam: ex Aegypto uocaui filium meum. hoc nostri codices non habent, sed in Osee propheta iuxta Hebraicam scribi
Abbreviated transcription (Latin):
riun ora uolitaret. & mirarentur eam pro
doctrina & puritate sermonis docti pari¬
ter & indocti. cepit ame obiure petere. ut
sibi eam ui latinum ueterem. & proꝑter
in telligendi facilitatem apertuis explica¬
rem Greci enim eloquii penitus ignarus
erat: fect quod uoluit: accitoq notario
raptim celeriterq dictaui. ex latere inpa.¬
gina breuiter ad notans: quem in trinse¬
cus sensum singula capitula continerent:
Si quidem & hoc ut sibi soli facerem:
oppido sl agitauerat Postulauiq ab eo mu¬
tuo. ut domi haberet crempar: nec facile
in uulgus proderet: Res i ta anno ꝙ sex
mensibus transiit: donec supradicta in¬
terpretatio. descrimis eius nouo prestigi¬
quidam pseudo monachus. uelaccepta pecu¬
na ut per spicuȩ in celligi datur. uel gra¬
tuita malitia. utͥ cassum corruptor nititur
per suadere. conpilatis cartis eus & sump¬
tibus. uidas factus est proditor: deditq
aduersariis latrandi contra me cocasionẽ.

Expanded text:
rum ora uolitaret et mirarentur eam pro rum ora uolitaret et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim celeriterque dictaui ex latere in pagina breuiter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capita continerent — siquidem et hoc, ut sibi soli facerem, oppido flagitarat — postulauique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar nec facile in uulgus proderet. res ita anno et sex mensibus transiit, donec supra dicta interpretatio de scriniis eius nouo praestrigiquidam pseudomonachus uel accepta pecunia, ut perspicue intellegi datur, uel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, conpilatis chartis eius et sumptibus ludas factus est proditor deditque aduersariis latrandi contra me occasionem,
Abbreviated transcription (Latin):
dentia cognouisset: Unde & ego bentum
me in hoc dumtaxat negotio iudico. quod
apud eruditas aures imperitȩ lingue respon¬
surus sum. que obicit michi uel ignoranti¬
am uel mendatium: si aut nesciui alienas
litteras uere interpretari. aut nolui: quo¬
rum alterum error. alterum crimen est:
ac ne forsitan accusator meus facilitate
qua cuncta loquitur. & impunitate qua
sibi licere omnia putat. me quoq apud
uos argueret. ut papam epyphanium cri¬
iniatus est.: hanc epistolam misi. quȩ te
& perte alios qui nos amare dignantur
rei ordiuem doceat: Ante hoc ferme bien¬
nium miserat io hanni episcopo. su pradictꝰ
papa epyphanius litteras. arguens eutm in
quibus dam doginatibus. & postea clemen¬
ter ad penitentiam prouocans: harum ex¬
emplaria certatim palestinȩ rapiebantur:
uel. ob auctoris meritum: uel ob eleganti¬
am scriptionis Erat in monasteriolo nostro
uir: apud suos aut ignobilis: eusebiuis cre¬
monensis Qui cum hec epistola per multo¬

Expanded text:
dentia cognouisset. unde et ego beatum me in hoc dumtaxat negotio iudico, quod apud eruditas aures inperitae linguae responsurus sum, quae obicit mihi uel ignorantiam uel mendacium, si aut nesciui alienas litteras uere interpretari aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et inpunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud uos argueret, ut papam Epiphanium criminatus est, hanc epistulam misi, quae te et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. Ante hoc ferme biennium miserat Iohanni episcopo supra dictus papa Epiphanius litteras arguens eum in quibusdam dogmatibus et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui, cura haec epistula per multo
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudinem & clementiam. quam
greci phẏlantropian uocant: sed omne
hominum genus porro quod ait ut sit
deus omnia in omnuibus: hoc sensu accipi¬
endum est Dominus & saluator. nunc
omnia non est inomnibus. sed pars insin¬
gulis: Uerbi gratia. in salomone sapien¬
tia: indauid bonitas: in iob patientia: in
danihele cognitio futurorum. inpetro fi¬
des: infinees & paulo. Zelus: in iohanne
uirginitas: inceteris cetera cum autem
ominium rerum fuis aduenerit. tunc
omnia in omnbus erit. eͣtͣ singuli sancto¬
rum omnes uirtutes habeant: &. sit xp̃c
de optimo genere interp̃tandi.
AULUS apostolus presente agri¬
pa rege de crimimbus respon¬
surus: quoposset intelligere qui
auditurus erat. securum de causa uic¬
toriȩ: statimin principio gratulatur.
dicenss De omnibus quibus accusor
auideis o rexagrippa. estimo me beatum.
cum apud te sim hodie defendendus q̃ui¬
precipue nosti. cunctas quȩ uidȩis sunt

Expanded text:
mansuetudinem et clementiam, quam mansuetudinem et clementiam, quam Graeci φιλανθρωπίαν uocant, sed omne hominum genus. porro, quod ait: ut sit deus omnia in omnibus, hoc sensu accipiendum est: dominus atque saluator nunc omnia non est in omnibus, sed pars in singulis — uerbi gratia in Salomone sapientia, in Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognitio futurorum, in Petro fides, in Finees et Paulo zelus, in Iohanne uirginitas, in ceteris cetera —, cum autem omnium rerum finis advenerit, tunc omnia in omnibus erit, ut singuli sanctorum omnes uirtutes habeant et sit CDE OPTIMO GENERE INTERPRETANDI. lus apostolus praesente Agrippa rege de criminibus responsurus, quae posset intellegere, qui auditurus erat, securus de causae uictoria statim in principio gratulatur dicens: de omnibus, quibus accusor a Iudaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, quipraecipuenosticunctas, quaeinludaeis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nos de maledicto liberaret: miraris si pro
nobis subiectus sit. ut nos patritaciat esse
subiectos. dicens in euangelio. Nemo ua¬
dit ad patrem nisi perme. & cum exal¬
aatus fuero. omua traham ad me. xp̃c.
in his qui fideles sunt subiectus est pa¬
tri. quoniamomines credentes. un mo
ome hominum genus corporis ipsuis
menbra reputantur: In his autem qui
increduli sunt. id est uideis. et echineis.¬
et hereticis in subiectus dicitur. quonĩa
pars menbrorum eius. non est subiecta
fidei lnfine autem mundi cum omnua
meubra regnantem uiderint xp̃m. id ẽ
corpus suum: etiam ipsa subitiẽtur xp̃o
id est corpori suo: ut omne corpus xpisti
subitiatur deo & patri. & sit deus omni¬
a in omnibus: Non ait ut sit pater om¬
nia in omnbus: sed ut sit deus omnia
in omnibus. quod proprium est nomen
trinitatis. S tam ad patrem quam ad
filium & spiritum sanctum referri po¬
test: ut humanitas subitiatur diuinita
ti humanitatem in hoc loco dm̃s. non

Expanded text:
nos de maledictione liberaret, miraris, si pro nos de maledictione liberaret, miraris, si pro nobis subiectus sit, ut nos patri faciat esse subiectos dicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me? Christus in his, qui fideles sunt, subiectus est patri, quia omnes credentes, immo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. in his autem, qui increduli sunt, id est Iudaeis, ethnicis, hereticis, insubiectus dicitur, quia pars membrorum eius non est subiecta fidei. in fine autem mundi, cum omnia membra regnantem uiderint Christum, id est corpus suum, etiam ipsa subicientur Christo, id est corpori suo, ut omne Christi corpus subiciatur deo et patri et sit deus omnia. in omnibus. non ait: \'ut sit pater omnia in omnin omnibus: quod proprium est nomen Trinitatis, et tam ad Patrem quam et ad Filium et Spiritum sanctum referri potest, ut huti. humanitatem in hoc loco dicimus non
Abbreviated transcription (Latin):
io fuit de eadem a postoli
epistola: ubi deresurrectione dispu¬
tans uenit ad alium locum ubi scrip.¬
tum est Oportet enim eum regnare. do¬
nec ponat omnes inimicos suos subpedi
mors Cum autem dixerit quoniam omnia
subiecta sunt ei: haud dubiumqium preter
eum qui sub iecit ei omnia Cum uero sub¬
iecta fuerunt ei omnia: tunc & ipse fllius su¬
bitietur ei qui sibi subiecit omnia: ut sit
deus omnia in omnibus Et miror te hoc a
ine querere uoluisse: cum sanctus hylarius
piuctauensis episcopus. undecimum librũ
contra arrianos. hac questione g solutio¬
ne compleuerit: tamen saltem pauca dica¬
mus Omne in hoc scandalum est. quare
filius patri dicatur esse sub iectus Quid ẽ
turpius siue inferus patrisubici. quod
seꝑt pietatis est. E in psalmo scribitur. Nlon¬
ne deo subiecta erit anima mea: ancruci¬
rigi. & maledictum crucis fieri : maledi¬
ctus enimomnis qui pendet in ligno: Qui
ergo pro nobis maledictum factus est. ut

Expanded text:
io fuit de Apostoli epistola; ubi de resurrectione disputans venit ad eum locum, ubi scriptum est: Oportet enim eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedimors. Cum autem dixerit, quoniam omnia subjeeum qui subjecit ei omnia. Cum vero subjecta ei fuerint omnia, tunc et ipse Filius subjicietur ei, qui sibi subjecit omnia; « ut sit Deus omnia in omnibus. » Et miror te hoc a me quaerere voluisse, cum sanctus Hilarius Pictaviensis Episcopus, undecimum librum contra Arrianos hac quaestione et solutione conpleuerit. tamen saltim pauca dicamus. omne in hoc scandalum est, quare filius patri dicatur esse subiectus. quid est turpius siue inferius: patri subici — quod saepe pietatis est et in psalmo scriptum: nonne deo subiecta erit anima mea? — an crucifigi et maledictum crucis fieri? maledictus enim omnis, qui pendet in ligno. qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
si hebraicum uideas in quo ita scriptum
est: Et tu bethleem eufrata paruulus es. in
milibus iuda: exte michi egredietur qui
sit dominator in israhel: Considera grada¬
tim: que abȩuangelista sunt posita: Et tu
bechleem terra uida ꝑro terra uida. in
hebrex alco habet efrata. in.lxx. domus

Expanded text:
si Hebraicum videas, in quo ita scriptum si Hebraicum videas, in quo ita scriptum est: « Et tu Bethleem Ephratha, parvulus es in millibus Juda, ex te mihi egredietur, qui sit dominator in Israel. » Considera gradatim, quae ab Evangelista sint posita: Et tu Bethleem terra Juda. Pro, terra Juda, in Haebraico
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. transtulerunt. uel eooꝵ unrgo inutero
accipiet q pariet filium .& uocabitis nomen
eius emmanuhel: Si uerba calumpniantur:
utiq non est ipsum. habebit & accipiet: nec
uocabunt. q. uocabitis. Porro in hebreo. ita
seriptum legunus: Eore uirgo concipiet. &ͦ
pariet filium: & uocabit nomen eius emma¬
nu hel: Non achaz. qui arguebatur infide¬
litatis. non uidei. quierant dominum neca¬
turi: sed uocabit inquid ipsa que concipiet.
ipsa uirgo quȩ pariet: In eodem euangelista
legunus. herodem ad aduentum magorũ
fuisse turbatum: Scribisq & sacerdotibus
congregatis sciscitatum ab eis ubi xpistus
nasceretur: illosq respondisse in bethleem
iudȩ: Sic enim scriptum est in prophetis:
et tu bechleem terra uida nequaquam mi¬
nima es in princibus uida: exte enim egre¬
dictur dux. qui regat populum meum isra¬
hel: hoc exemplum. in uulgata editione sic
fertur Et tu bechleem domus eupfrata. mo
dietur ut sit princeps inisrahel: Quanta
dinisq discordia: magis hoc admiraberis.

Expanded text:
 transtulerunt: ecce uirgo in utero accipiet et pariet filium et uocabitis nomen eius Emmanuhel. si uerba calumniantur, utique non est ipsud \'habebit\' et \'accipiet\' nec \'uocabunt\' et \'uocabitis\'. porro in Hebraeo ita scriptum legimus: ecce uirgo concipiet et pariet filium et uocabit nomen eius Emmanuhel. non Achaz, qui arguebatur infidelitatis, non Iudaei, qui erant dominum negaturi, sed uocabit, inquit, ipsa, quae concipiet, ipsa uirgo, qulegimus, Herodem ad adventum Magorum fuisse turbatum; Scribisque et Sacerdotibus congregatis, sciscitatum ab eis, ubi Christus nasceretur; illosque respondisse, « in Bethleem Judae: Sic enim scriptum est in Propheta: Et tu Bethleem terra Juda, nequaquam minima es in ducibus Juda: Ex te enim egredietur dux, qui regat populum meum Israel. » Hoc exemplum in Vulgata Editione sic fertur: « Et tu Bethleem domus Ephratha, moddietur, ut sit princeps in Israel. » Quanta dinisque discordia, magis al. sic magis  admiraberis,
Abbreviated transcription (Latin):
icitur conceptio humana sic ꝓcedere:
ut primis sex dieb quasi lactis habe¬
at similitudinem: sequentib noue dieb
conũtatur insanguinẽ : deinde duodecim
dieb solidetur: reliquis decẽ & octo formet᷑
usq adperfecta liniañita om̃iũ m̃broꝵ: o
hanc iam reliquo tp̃r. usq adfepus partus.
magnitudine angeatur. Iheronimꝰ
icut nescis uiam sp̃c & animȩ ingredien¬
tis inparuulũ. & ignoras ossiũ. &uenarũ
uarietates inuentre pregnantis. qͣm extuli
elemento corpus hominis inadiu̾sas esfigie̾
artusq uarietur. Ode eodẽ semine. aliud
mollescat incarnib aliud duret᷑ inossibus.
aliud inuenis palpitet. aliud liget᷑ inner¬
uis: ita dĩ oꝑa scire nonpoteris. qui factor

Expanded text:
icitur conceptio humana sic procedere, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem. Deinde duodecim diebus solidetur: reliquis quindecim formetur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum: et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus, magnitudine augeatur. Hieronymus. Sicut nescis viam spiritus et animae ingredientis in parvulum, et ignoras ossium et venarum varietates in ventre praegnantis, quomodo ex vili elemento corpus hominis in diversas effigies artusque varietur, et de eodem semine aliud mollescat in carnibus, aliud duretur in ossibus, aliud in venis palpitet, aliud duretur in nervis: ita Dei opera scire non poteris, qui factor
Abbreviated transcription (Latin):
so ut epistolam meam hiuic tuȩ episto
lȩ copulatam. ei reddere non graueris:
Noli nos eius estimare uirtutibus. in
illo conspiciens expressa sancritatis in¬
signia: Et ego cinis et uilissima pars lu¬
ti. &. iam fauilla dum uertor. Satis ha¬
beo si splendorem morum euis. in becil¬
litas oculorum meorum ferre sustine.¬
at: Ille modo lauit. minidus esti & tan¬
quam nix de albatus. Ego crnctis peo¬
catorum sordibus inquinatus. diebus

Expanded text:
so ut Epistolam meam huic Epistolae so ut Epistolam meam huic Epistolae tuae copulatam, ei reddere non graveris. Noli nos ejus aestimare virtutibus; in illo conspicies expressa sanctitatis insignia: et ego cinis et vilissima pars luti, et jam favilla dum vertor , satis habeo, si splendorem morum illius imbecillitas oculorum meorum ferre sustineat. Ille modo se lavit, et mundus est, et tanquam nix dealbatus: ego cunctis peccatorum sordibus inquinatus, diebus
Abbreviated transcription (Latin):
antus beatitudinis tuȩ rumor
diuersa populorum ora comple¬
uerit. huic poteris estimare. quod
ego ꝗ te ante incipio amare quam nos¬
se: Ut enim apostolus ait. Quorumdã
hominum peccata manifestata sunt.
precedentia ad iudicium: ita et econtra¬
rio tuȩ dilectionis fama dispergitur.
ut non tantum laudandus sit ille qui
te amat: quam scelus putetur facere.
ille quinon amat: precer mitto inume.¬
rabiles. in quibus xp̃m sustentasti. paui¬
sti. uestisti. uisitasti. heliodori fratris ate
adiuta necessitas. multorum etiam po¬
test ora laxare: Quibus gratis. quo ille
preconio peregrinationis in commoda.
ate fota referebat: ita ut ego ille arden¬
tissimus quem in tollerabilis langor af.¬
ficiebat Peniatis ut aunt pedibus car¬
ta Raritatis. et uoto te salutauerim.
& etiam complexus sim. Gratudor ita¬
q tibi. & nascentem amiticiam ut do¬
melania abegypto hierosolimam uenis¬
se narratur. induudua michi micht¬
germanitatis caritate conexus est q̃ue¬

Expanded text:
antus beatitudinis tuae rumor diuersa populorum ora conpleuerit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. ut enim apostolus ait: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tantum laudandus sit ille, qui te amat, quam scelus putetur facere ille, qui non amat. praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pauisti, uestisti, uisitasti: Heliodori fratris a te adiuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare. quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis ia te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis languor exedit, pennatis, ut aiunt, pedibus, gestu caritatis et voto 14 te salutaverim, et etiam complexus sim. Gratulor itaque tibi, et nascentem amicitiam, ut DoMelania ab Aegypto Jerosolymam venisse narratur, individua mihi germanitatis caritate connexus est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Romanũ ep̃m iam pęne factionis la¬
queis in retitum. & uicisse ad uersarios.
& ñ nocuisse superatis : Uerum hȩc ipse
equidem spatiis ex clusus iniquis prȩ¬
tereo. atq aliis post memoranda relinqͦ¬
qui p̾sentis tantum rei fine contentus
sum. Imperatorem industria adiit.
p̾cib flagitat. merito lenit: sollicitudi¬
ne promeretur. ut redditam uitȩ red

Expanded text:
Romanum episcopum iam paene factionis laRomanum episcopum iam paene factionis laqueis inretitum et uicisse aduersarios et non nocuisse superatis? ,Verum haec ipse equidem spatiis exclusus iniquis praetereo atque aliis post me memoranda relinquo. praesentis tantum rei fine contentus sum: imperatorem industria adit, precibus fatigat, merito lenit, sollicitudine promeretur, ut redditam uitae red
Abbreviated transcription (Latin):
mus cum his uocib ingeritur flagitanti.
Erue scilioce ossa iam condita. infer nouu
sepulchro bellum. & si hoc parum ẽ. aib
ferisq lanianda menbra discerpe:. Septieᷤᷤ
ꝑcussa: deb& aliquid plus morte ꝑpeti.
Tali gͦ inuidia carnifice confuso. clam
domi mulier reforillatur. & ne forte cre¬
ber ad eccłam medici cõmeatus suspiti¬
onis pander& uiam. cum quibdã uir¬
ginib ad secretiorem uillulam secto
erine transmittitur. Ibi paulatim uiri
habitu ueste mutata. in eicatrice̾ uul¬
nus obducitur Et ouere ius summũ.¬
& summa leticia. Post tanta miracula:
ad huc seuiunt leges En quomͦ me gestoꝵ
ordo ꝓtraxit. Iamꝰ enim ad euagrii nr̃i
nom̃ ad uenimus. Cuius ego ꝓxp̃o labo¬
rem si arbitrer ame dici. non sapiam.
Si penitus tacere uelim. uoce in gaudio
erumpente ñ possim: Quis eñ ualeat
digno canere p̾conio. auxentium me¬
dio iam in cubantẽ. huius excubiis.
Sepultum pene antequã mortuum.

Expanded text:
mus cum his uocibus ingeritur flagitanti: mus cum his uocibus ingeritur flagitanti: \'erue scilicet ossa iam condita, infer nouum sepulchro bellum et, si hoc parum est, auibus ferisque lanianda membra discerpe; septies percussa debet aliquid morte plus perpeti.\' Tali inuidia carnifice confuso clam domi mulier focilatur et, ne forte creber ad ecclesiam medici commeatus suspicionis panderet uiam, cum quibusdam uirginibus ad secretiorem nillulam secto crine transmittitur. ibi paulatim uirili habitu ueste mutata in cicatricem uulnus obducitur. et — o uere ius summum summa malitia! — post tanta miracula adhuc saeuiunt leges. En quo me gestorum ordo protraxit! iam enim ad Euagrii nostri nomen aduenimus. cuius ego pro Christo laborem si arbitrer a me dici posse, non sapiam, si penitus tacere uelim, i loce in gaudium erumpente non possim. quis enim tialeat digno canere praeconio Auxentium Mediolanii incubantem huius excubiis sepultum paene ante quam mortuum,
Abbreviated transcription (Latin):
limanda maiestas. quȩ prius fuerat quarto
ꝑcussa nec lesa: idõ paululum uisa ẽ. mori.
ne ꝓea perir& innoxius Clerici quib id offi¬
cii erat. cruentum linteo cadauer obuoluunt.¬
& fossam humum lapidib construentes. ex mo¬
re tumulum parant. festinato sol cursti oc¬
nox ad uenit: Subito fȩmine palpitat pectus.
& oculis om̃ium querentib lucem. corpus ani¬
matur animatur ad uitam. Iam spirat. iam
uid&. iam subleuatur & loquitur.: iam in illã
potest uocẽ erumꝑe. Dñs auxiliator m̃s: Non
timebo quid faciat mͥ homo Anus interim
quedã que eccłȩ sustentabatur opib debitũ
cȩlo sp̃m reddidit: & quasi de industria ordine
currente rerum: uicarium tumulo corpus e¬
operitur. Dubia ad huc luce inlitore di abolũ
occurrit: querit cadauer occise Sepulchr̃u
sibi monstrare petit. uiuere putat. qr
mori potuisse miratur. Recens aclericiᷤᷤ
cespes ostenditur. & dudum suꝑ iecta hu¬

Expanded text:
limanda maiestas! — quae prius fuerat quarto limanda maiestas! — quae prius fuerat quarto percussa nec laesa, ideo paululum uisa est mori. ne pro ea periret innoxius. Clerici, quibus id officii erat, cruentum linteo cadauer obuolnunt et fossam humum lapidibus construentes ex more tumulum parant. festinato sol cursu ocnox aduenit. subito teminae palpitat pectus et oculis quaerentibus lucem corpus animatur ad uitam: iam spirat, iam uidet, iam subleuatur et loquitur, iam in illam potest uocem erumpere: dominus auxiliator meus, non timebo, quid faciat mihi homo. Anus interim quaedam, quae ecclesiae sustentabatur opibus, debitum caelo spiritum reddidit et quasi de industria ordine currente rerum uicarium tumulo corpus operitur. dubia adhuc luce in lictore zabulus occurrit, quaerit cadauer occisae, xsepulchrum sibi monstrari petit; uiuere putat, quam mori potuisse miratur. recens a clericis caespes ostenditur et dudum superiecta hu
Abbreviated transcription (Latin):
dium ẽ Tandem gͦ ad feminam uindicandam
popłs armatur. omnis ȩtas. om̃is sexus. carnifi¬
cem fugat: & cȩtu incirculum coeunte non
credit penitus unus quisq qd̃ uid&. turbat᷑
tali nuntio urbs ꝓpinqua. & tota lictoꝵ cater¬
ua glomeratur: E quib medius adquẽ dãpna¬
toꝵ cura ꝑtinebat erumpens. & canitiem im¬
mundam ꝑfusam puluere turpans. M eũ in¬
quit o ciues petitis caput. me illi uicarium
datis. si misericordes. si clementes es etis: Si uul¬
tis seruare damnatum innocens certe perire
non debeo. Quo fletu uulgi concussus ẽ. animus.
mestusq se ꝑ om̃s torpor insinuat & mirum
inmodum uoluntate mutata. cum pietatis
fuiss& quod ante defenderant. pietatis uisum
est genus ut pateretur occidi: Nouus gͥ ensis.
nouus ꝑ cussor opponitur. Stat uictima xp̃o
tantum fauent& munita. semel ꝑcussa con¬
cutitur. iterum reꝑcussa quassatur: tertio
uulnerata ꝓsternitur. O diuinȩ potentiȩ sub¬

Expanded text:
dium est. Tandem ergo ad feminam uindicandam dium est. Tandem ergo ad feminam uindicandam populus armatur. omnis aetas, omnis sexus carnificem fugat et coetu in circulum coeunte non credit paene unusquisque, quod uidit. turbatur tali nuntio urbs propinqua et tota lictorum caterua glomeratur. e quibus medius, ad quem damnatorum cura pertinebat, erumpens et canitiem inmundam perfuso puluere turpans: \'meum,\' inquit, \'o ciues, petitis caput, me illi uicarium datis! si misericordes, si clementes estis, si uultis seruare damnatam, innocens certe perire non debeo. \' quo fletu uulgi concussus est animus maestusque se per omnes torpor insinuat et mirum in modum uoluntate mutata, cum pietatis fuisset, quod ante defenderant, pietatis uisum est genus, ut paterentur occidi. Nouus igitur ensis, nouus percussor adponitur. stat uictima Christo tantum fauente munita. semel percussa concutitur, iterum repetita quassatur, tertio uulnerata prosternitur et — o diuinae potentiae sub
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ꝑcussa: carnifex pallo: oculi gladium
ñ uidentes. tantũ fibulã uident : & ne parũ
eẽt qͦd ñ formidabat interitum. prestabat
beneficium sȩuienti. lamgͥ & tertius ictus
saeram̃tũ frustrauerat trinitatis: lam speͥcu¬
lator ex territus. & ñ credens ferro mucronẽ
aptabat in iugulum: ut qui secare ñ poterat.
saltem p̾mente manu corꝑi condiretur.
Omnib in audita res scłis. ad capulum
gladius reflectitur. & uelut dñm suum
uictus aspiciens. confessus ẽ. se ferire ñ posse
Nue huc mͥ trium
exempla pueroꝵ.
qui inter frigidos
flammarũ globos
hymnos edidere
cendium: Que beati danibelis reuocetur hystoria.
Iuxta quẽ ad b̾lantib caudis p̾dam suam leonũ
ora timuerunt Nc̃ susanna nobilis fide. m̃teᷤᷤ
om̃ium subeat: Quȩ iniquo dampnata iudicio:
sc̃o sp̃u puerum replente. seruata ẽ. Eoce non dispar
ad gladium: Hȩc a iudice damnata: ab soluta ꝑgla¬

Expanded text:
tatur percussa, carnifex pallet; oculi gladium tatur percussa, carnifex pallet; oculi gladium non uidentes tantum fibulam uident et, ne parum esset, quod non. formidabat interitum, praestabat beneficium saeuienti. iam igitur et tertius ictus: sacramentum frustrauerat trinitatis. iam spe-:: culator exterritus et non credens ferro mucronem aptabat in iugulum, ut, qui secare non poterat, saltim premente manu corpori conderetur: — o omnibus inaudita res saeculis! — ad capulum gladius reflectitur et uelut dominum suum uictus aspiciens confessus est se ferire nonvposse. Huc, huc mihi trium exempla puerorum, qui inter frigidos flammarum globos hymnos edidere cendium. huc beati Danihelis reuocetur historia, iuxta quem adulantibus caudis praedam suam leonum ora timuerunt. nunc Susanna nobilis fide mentes omnium subeat, quae iniquo damnata iudicio sancto spiritu puerum replente seruata est. ecce non dispar ad gladium, haec a iudice damnata absoluta per gla
Abbreviated transcription (Latin):
cumq insuo sanguine uolutatur cadauer.
Post quã uͦ ad feminam uentum ẽ. & flexis
interram poplitib suꝑ trementẽ ceruicem
micans eleuatus ẽ. gladius: & exercitatam
carnifer dextram totis uirib concitauit.
Ad pͥmum corꝑis tactum stecit muoro lȩ¬
talis. c leuiter ꝑstringens cutẽ. rasure mo¬
dice sanguine aspersit. Sine bello inbellem
manum ꝑ cussor ex pauit: & uictam dextr̃a
gladio marcescente. iratus in sođos impetus
torquo Languidus rursum infeminã mu¬
cro delabitur: &e quasi feminã ferrum reã
timer& attingere. Circa ceruicem torp& in¬
noxius. Itaq furens & anelus lictor paluda¬
mento in ceruicem recorto. dum totas ex¬
pendit uires. fibulam quȩ clamidis morde¬
bat ora in humum ex cussit Ignarusq rei
ensem librabat inuulnus. Et enim tibi ait
mulier ex humero aurum ruit: collige multo
quesitum labore ne pertat. Rogo quȩ ẽ. ista
securitas : Inpendentẽ non tun&e mortẽ. Le¬

Expanded text:
cumque in suo sanguine uolutatur cadauer. cumque in suo sanguine uolutatur cadauer. postquam uero ad feminam uentum est pt flexis in terram poplitibus super trementem ceruicem mioans eleuatus est gladius et exercitatam carnifex dexteram totis uiribus concitauit, ad primum corporis tactum stetit mucro letalis et leuiter perstringens cutem rasurae modicae sanguinem aspersit. inbellem manum percussor expauit et uictam dexteram gladio marcescente miratus in secundos impetus torquet. languidus rursum in feminam mucro delabitur et, quasi ferrum ream timeret adtingere, circa ceruicem torpet innoxium. itaque furens .. et anhelus lictor paludamento in ceruicem retorto, dum totas expedit uires, fibulam, quae chlamydis mordebat oras, in humum excussit ignarusque rei ensem librat in uulnus et \'en tibi\', ait mulier, \'ex umero aurum ruit. collige multo quaesitum labore, ne pereat.\' Y, Rogo, quae est ista securitas? inpendentem non timet mortem, lae
Abbreviated transcription (Latin):
paginib. Illa oculos ad cęlum tendit.¬
quasi de cõmuni scelere alius conftietur.
illa ꝓ̾fitente negat. & periclitans ipsa.
alium uindicatꝰ periclitantẽ. Una inte¬
ru uor. Eeduntur latera ñ feci. Si dic¬
tis tollitur fides. ueniet dies quȩ hoc erim̃
diligenter discutiat. habeo iudic̃e ieum.
lam lassus tortor suspirabat ingemitũ: nec erat
nouo uulneri locus: lam uictã seuitia. corpuᷤ
qd̾ laniarat horrebat. Ectemplo ire excitus
consularis. Qͥad miramini inquit circũstanteᷤ.
si torqueri maluit mulier quã perire: Ad ul¬
terium certe sine duob cõmitti non potest.
& esse credibilius reor. noxiam ream negare
descelere. quam innocentẽ iuuenẽ confiteri.
carnifex trahit: totus ad expectaculum popłs
effunditur: ut prorsus quasi migrare eiuitas
putaretur. Stipatis ꝓruens portis turba den¬
satur Equidem miserrimi iuuenis ad primũ
statim ictum amputauit gladius caput. trun¬

Expanded text:
pagibus, illa oculos ad caelum tenditpagibus, illa oculos ad caelum tendit; de communi scelere alius confitetur, illa pro eonfitente negat et periclitans ipsa alium uindicat periclitantem. Una interim uox: \'caede, ure, lacera; non feci. si dictis tollitur fides, ueniet dies, quae hoc crimen diligenter excutiat; habebo iudicem meum.\' iam lassus tortor suspirabat in gemitum nec erat nouo uulneri locus, iam uicta saeuitia corpus, quod laniarat, horrebat: extemplo ira excitus consularis: \'quid miramini,\' inquit, \'circumstantes, si torqueri mauult mulier, quam perire? adulterium certe sine duobus committi non potest et ėsse credibilius reor noxiam. ream negare de scelere, quam innocentem iuuenem confiteri.\carnifex trahit. totus ad spectaculum populus effunditur et, prorsus quasi migrare ciuitas putaretur, stipatis proruens portis turba densatur. et quidem miserrimi iuuenis ad primum statim ictum amputatur gladio caput trun
Abbreviated transcription (Latin):
firmum hoc corpus exuere. sed ñ quasi
ad ultera p̾sto iugulum. micantẽ intre¬
pida excipio mueronẽ. In nocentiam
tantum mecũ feram Non moritur qͥsqͥs
uicturus occiditur. Igitur consularis pas¬
tis luminib cruore. ut fera quȩ gustato
semel sanguine semꝑ sitit.duplicari tor¬
menta iub&. & seuus dentib frendens.
similem carnifici minatus ẽ. penam. nͥ
confiteretur secus infirmior: qd̃ ñ pote¬
rat robur uirile reticere. Suecurre dñe
iłiu. ad unum hominẽ tuum. quã plura
sunt inuenta supplitia Crines ligantur
ad stipitem: & toto corpore ad eculeũ
fortius alligato. uicinus pedib ignis ap¬
ponitur: Utrumq latus carniꝰ ex fodit.
nec papillis dantur indutie. In mota
mulier manoe : & adolore corꝑis sp̃ũ
separato. dum conscientiȩ bono fruitur.
uetuit circa se seuire tormenta Iudex
crudelis quasi superatus attollitur. illa
dñm dep̾catur. Soluuntur m̃bra con¬

Expanded text:
uisum hoc corpus exuere, sed non quasi uisum hoc corpus exuere, sed non quasi adultera. praesto iugulum, micantem intrepida excipio mucronem, innocentiam tantum mecum feram. non moritur, quisquis uicturus occiditur.\' Igitur consularis pastis cruore luminibus ut fera, quae gustatum semel sanguinem semper sitit, duplicari tormenta iubet et saeuum dentibus frendens similem carnifici minitatus est poenam, nisi confiteretur sexus infirmior, quod non potuerat robur uirile reticere. \'Succurre, domine Iesu: ad unum hominem tuum quam plura sunt inuenta supplicia!\' crines ligantur ad stipitem et toto corpore ad eculeum fortius alligato uicinus pedibus ignis adponitur, utrumque latus carnifex fodit nec papillis dantur indutiae: inmota mulier manet et a dolore corporis spiritu separato, dum conscientiae bono fruitur, uetuit circa se saeuire 2 tormenta. iudex crudelis quasi superatus adtollitur, illa dominum deprecatur; soluuntur membra con