comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In abraham ille ẽ. pater omnium credentium.
et om̃ib clamare libet et dicere abba pater. In ysa¬
ãc gaudium om̃ium fidelium. de quo cecuit angłs.
Ecce anniuntio uobis gaudium magnum quod erit
oñi popło. In iacob supplantatoe. quia ipse subner¬
uauit et contͥuit diabolum uastatorem humani
geñis. & uasa eus distribuit. In uida confessio. sicut
res diuisio. quia ipse segregat oues ab hedis. In zara
oriens ad nr̃am salutem: sieut dictum ẽ. Tunentib
nom̃ dñi orietur sol iusticiȩ. In thamar palma ui¬
ctoriȩ. sicut ipse dicit. Confidite. quia ego nici mun¬
dum. In esrom sagitas salutis dirigens. sicut dic¬
tum ẽ. Sagite potentis acutȩ. In aram electus. de
quo loquitur pater. Ecce puer meus electus que m
elegi. posi suꝑ eum sp̃m meum. In aminadab. po¬
pulus spontaueus. quia sponte posuit animam
ꝓsalute nr̃a. ut nosefficeret populum dõ lauda¬

Expanded text:
In Abraham, ille est pater omnium credentium, In Abraham, ille est pater omnium credentium, et omnibus clamare libet et dicere: Abba, Pater . In Isaac, gaudium omnium fidelium, de quo cecinit angelus: Ecce annuntio vobis gaudium magnum quod erit omni populo . In Jacob, supplantator, quia ipse subuervavit et contrivit diabolum vastatorem humani generis, et vasa ejus distribuit. In Juda, confessio, sicut  . In Phares, divisio, quia ipse segregat oves ab haedis . In Zara, oriens ad nostram salutem, sicut dictum est: Timentibus nomen Domini, orietur sol justitiae . In Thamar, palma victoriae, sicut ipse dicit: Confidite quia ego vici mundum . In Esrom, sagittas salutis dirigens, sicut dictum est: Sagittae potentis acutae . In Aram, electus, de quo loquitur Pater: Ecce puer meus electus, quem elegi, posui super eum Spiritum meum . In Aminadab, populus spontaneus, quia sponte posuit animam pro salute nostra, ut nos efficeret populum Domini lauda
Abbreviated transcription (Latin):
atheus descende ndo expͥmit xp̃m adhãe
mortalitatẽ descendisse. ut nos regeret.
Lucas autem ascendendo tanquan sacerdotẽ
assignans. narrat genãtiones a baptismo xp̃i
ꝑueniens ad dm̃. cti mnundati reconciliamur.
Et merito ailoptionis originem suscepit. quia
ꝑ adoptionem efficimur filii dĩ. ꝑ carnalem uͦ
genãtionem. filius dĩ ꝓpt̃ nos filius hominis fa¬
ctus ẽ. Quappt̃ in gen̾ationib matbei. signifi¬
catur susceptio nr̃orum peccatorum a xp̃o. in
geñationib lucȩ abolitio. Et ideo ille ascend eus
narrat. iste descendens. Quod enum dicit apłs
misit d̃s filium suum insimilitudinem carnis
peccati. peccatorum ẽ susceptio. Quod autem ad¬
nonune incarnationem xp̃i significant. et
õmnia ut ait apłs infigura contingebant illis.
ibinus itaq diaconus eorum In omeliis.¬
nomina sic adaptat allegorice. A p̃c patͥar¬
charum in segerens officium. in corum interp̃tati¬
Cone nominum. nr̃am uoluit designare salutem.

Expanded text:
aeus descendendo exprimit Christum ad hanc mortalitatem descendisse, ut nos regeret. Lucas autem ascendendo tanquam sacerdotem assignans, narrat generationes a baptismo Christi perveniens ad Deum, cui mundati reconciliamur. Et merito adoptionis originem suscepit, quia per adoptionem efficimur filii Dei, per carnalem vero generationem Filius Dei propter nos filius hominis factus est. Quapropter in generationibus Matthaei, significatur susceptio nostrorum peccatorum a Christo; in generationibus Lucae abolitio. Et ideo ille ascendens narrat, iste descendens. Quod enim dicit Apostolus: Misit Deus Filium suum in similitudine carnis peccati , peccatorum est susceptio. Quod autem adnomine incarnationem Christi significant, et omnia, ut ait Apostolus, in figura contingebant illis . Albinus itaque diaconus eorum nomina sic adaptat allegoriae: « Christus patriarcharum ingerens officium, in eorum interpretatione nominum nostram voluit designare salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
stor bonus. qui dat animam ꝓ ouib sius. Ini
plalech diuidit sp̃uales a carnalib. In ebeꝵ
transit demorte aduitam. In Sale soluit inimi¬
citias int̾ dm̃ & homines. In caman possidet
cȩlum & terram & omnia quȩ in eis funt. In
arfarat. sanauit nos de plagis diaboli populan¬
tis nos. In sem. nomen bonum quia creator & re¬
creator pius & misericors. In noe. requies ȩterna.
tam angelis quam hominib In lamecb humi¬
lis usq ad infernum. unde illud. Morsus tuns
cro inferne. In matusalem. emissus ẽ. dñs amor¬
te resurgendo. In enoch. dedicauit templum quod
nos sumus. In iareth. descendit de cȩlis. ꝙ robora¬
uit ȩccłam. In malaleel laudauit dm̃ unde il¬
lud. Et hunno dic̃to exierunt in mondem olua¬
rum. In enos. desꝑatus. ad quem duo discipuli
euntes ad castellum emmaus dixerunt. Nos autẽ
spabamus quia ipse ẽẽt redempturus isrl̃. In seth.
positio. ut symeon ait. Ecce positus ẽ. bic in ruinã

Expanded text:
stor bonus qui dat animam pro omnibus suis . In stor bonus qui dat animam pro omnibus suis . In Phalog, dividit spirituales a carnalibus. In Heber, transiit de morte ad vitam. In Sale, solvit inimicitias inter Deum et homines. In Cainan, possidet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt. In Arphaxad, sanavit nos de plagis diaboli populantis nos. In Sem, nomen bonum, quia Creator et recreator pius et misericors. In Noe, requies aeterna tam angelis quam hominibus. In Lamech, humilis usque ad infernum; unde illud: Morsus tuus ero, inferne . In Mathusalem, emissus est Dominus a morte resurgendo. In Enoch, dedicavit templum quod sumus nos . In Jareth, descendit de coelis, et roboravit Ecclesiam. In Malalehel, laudavit Dominum, unde illud: Et hymno dicto, exierunt in montem Olivarum . In Enos desperatus, ad quem duo discipuli euntes in castellum Emmaus, dixerunt: Nos autem sperabamus, quia ipse esset redempturus Israel . In Seth positio, ut Simeon ait: Ecce positus est hic in ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
ut iustificari mereamur:. ab eo qui iustificat im¬
pium. Iis achim ut frẽs xp̃i. matres & soroees simꝰ
in eo ut faciamus euis uoluntatẽ. In eluid ut nul
eleazar. ut confiteanur salutẽ nr̃am in dño ib̃u.
tantumm constare dicente s. adiuitorium nr̃m
in nomine dñi qui fecit celum& terram. In ma¬
than ut donum sci sp̃c accipientes. non simus
concupiscentes maloꝵ sicut gentes. In iacob. ut
rectores tenebrarum harum. nr̃a fortitudine sup¬
plantemus. In ioseph. ut deficiente exteriore ho¬
mine int̾ior augñitetur de die iniliem. donec sp̃u
men fidei. diuina grã ducamur ad mesfabilem
ilĩ omĩpotentis uisionẽ. Hucusq albinus.
n thara explorat xp̃c & pascit. quia B eda.
nouit dñs qui sunt eurs & eos in loco paseus col¬
locabit. In nachor. requieuit in sepulcro. in
spe luicis & inmortalitatis. In seruch fuit corri¬
gia ꝑfecte nodata. quia nemo scuuit ad ple¬
num misterium incarnationis. In ragau. pa¬

Expanded text:
ut justificari mereamur ab eo qui justificat imut justificari mereamur ab eo qui justificat impium. In Achim, ut fratres Christi, matres et sorores simus in eo, ut faciamus ejus voluntatem . In Eliud, ut nulEleazar, ut confiteamur salutem nostram in Domino Jesu tantummodo constare, dicentes: Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram . In Mathan, ut donum sancti Spiritus accipientes, non simus concupiscentes malorum sicut gentes. In Jacob, ut rectores tenebrarum harum nostra fortitudine supplantemus. In Joseph, ut deficiente exteriori homine, interior augmentetur de die in diem, donec spirimen fidei divina gratia ducamur ad ineffabilem Dei omnipotentis visionem. Huc usque Albinus. In Tharam, explorat Christus et pascit, quia novit Dominus qui sunt ejus , et, eos in loco pascuae collocabit . In Nachor, requievit in sepulcro in spe lucis immortalitatis. In Seruch, fuit corrigia perfecte nodata, quia nemo scivit ad plenum mysterium incarnationis. In Ragau, pa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽ. xp̃c. qui dicit. Ego sum uia & ueritas. Ins
erechia ut laudemus fortitudinem dĩ pugnan¬
tem ꝓ nobis. & ut ille confortet nos semꝑ flagite¬
mus. In manasse. ut obliuosi simus inuiria¬
rum nr̃arum. & p̃terita obliuiscentes. anteriora
semꝑattendamus. In ammnon ut stemus in fide.
inqua possi mus tela ignea diabolicȩ fraudis extin¬
guere. Li osia ut salutem dñi quam ille nobis p̃sta
re dignatus ẽ. tota uirtute & fortitudine conse-¬
quamur. Iii iechonia ut in aduentu dñi parati
simus. iugilantes & orantes ne incidamus in
temptationes. In salatiel. ut unam peticionem
petamus a dũo. ut uihabitemus in domo dñi
omĩub dieb uitȩ nr̃e. In ⁊orobabel ut simus ma-¬
gistri ueritatis. ꝓhibentes magisterium hẽticorum
confusionis. In abiud ut nobis sit ds̃ in patre. & nos
illi in filiis. In elachim. ut resurgamus amorte pec¬
cati. ut uiuamus dõ in sp̃u scõ. In azor. ut adiu¬
uante dõ. inimicos nr̃e salutis uincamus. In sadoch

Expanded text:
us, qui dicit: Ego sum via et veritas . In Ezechia, ut laudemus fortitudinem Dei pugnantem pro nobis, et ut ille confortet nos semper flagitemus. In Manasse, ut obliviosi simus injuriarum nostrarum, et praeterita obliviscentes, anteriora semper attendamus . In Amon, ut stemus in fide, in qua possimus tela ignea diabolicae fraudis exstinguere . In Josia ut, salutem Dre dignatus est, tota virtute et fortitudine sequamur. In Jechonia, ut in adventu Dsimus , vigilantes et orantes ne incidamus in tentationes . In Salathiel, ut unam petitionem petamus a Domino, ut inhabitemus in domo Domini omnibus diebus vitae nostrae . In Zorobabel, ut simus magistri veritatis, prohibentes magisterium haereticorum confusionis. In Abiud, ut nobis Deus sit in patre, et nos illi in filiis. In Eliachim, ut resurgamus a morte peccati, ut vivamus Deo in Spiritu sancto. In Azor, ut adjuvante Deo, inimicos nostrae salutis vincamus. In Sadoch,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa filii dĩ uocabuntur. In uria ut lux nr̃a d̃s sit.
In decbsabes. uit iuramentum seruemus. Lis¬
Roboan. ut locum caritatis implentes. in latitu¬
dine sp̃ualium bonorum gaudeamus. In abia.
ut frẽs simus habentes dm̃ patrem. & heredes
simus dĩ. cohẽdes quidem xp̃i. Inasa. ut diriga¬
mus meditationẽ ñam a iutiis ad iurtutes. a ter-¬
renis ad celestia. In iosaphath. ut recłe uidicemꝰ
om̃i ꝑsonȩ. In ioram ut quȩ sursum surit queramꝰ.
ut confortemur in dño. & in potentia uirtutis
euis. In ioathan. ut ꝑfecta oꝑa faciamus uirta
ȩuangłm. Estote ꝑfecti sicut & pat̃̾ ur̃ ꝑfec̃tus ẽ.

Expanded text:
quoniam filii Dei vocabuntur . In Uria, ut lux nostra Deus sit. quoniam filii Dei vocabuntur . In Uria, ut lux nostra Deus sit. In Berhsabee, ut juramentum servemus Roboam, ut locum charitatis implentes, in latitudine spiritualium bonorum gaudeamus. In Abia, ut fratres simus habentes Deum patrem, et haeredes simus Dei, cohaeredes autem Christi . In Asa, ut dirigamus meditationem nostram a vitiis ad virtutes, a terrenis ad coelestia. In Josaphat, ut recte judicemus omni personae. In Joram, ut quae sursum sunt quaeraut confortemur in Domino, et in potentia virtutis ejus. In Joathan, ut perfecta opera facientes, juxta Evangelium: Estote perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
electi dñi simus et genus electum. regale sacer¬
dotium xp̃i excelso merito simus. In aminadab.
ut spontaneus simus dĩi populus. in edificati¬
onẽ corꝑis sui. Innaa̾son ut mundanis auguri-¬
is gentium derelictis. ꝓmissis diuinis fidem
adhibeamus. In salmon ut sensibiles idẽ. intel¬
lectuales ueritatis dĩ & fac̾tores inueniamur
i eo. In sooꝵ. ut confiteamur dño. & uirilit̃
aganius in xp̃o tumphantes aerias potestates.
In xaas. ut latum manlatum dñi obseruemꝰ.
diligendo dm̃ & ꝓximum. In obeth ut serui
dum tempꝰ habemus. In iesse. ut incensum ora¬
tionum nr̃arum in ara crucis offeramus dño.
dicente ꝓpba. Dirigatur oratio mea sicut incen¬
sum in conspectu tuo. In dauiad ut desiderabiles
inueniamur dõ nr̃o. fortes cont᷑ goliam sp̃ualẽ.
In salomone ut quantum in nobis ẽ. cum õĩbꝰ¬
hominib pacem habeamus. qm̃ beati pacifici

Expanded text:
electi Domini simus et genus electum, regale sacerelecti Domini simus et genus electum, regale sacerdotium Christi excelso merito simus. In Aminadab, ut spontaneus simus Domini populus, in aedificatione corporis sui. In Naasson, ut mundanis auguriis gentium derelictis, promissis divinis fidem adhibeamus. In Salmon, ut sensibiles, id est, intellectuales veritatis Dei et factores inveniamur in eo . In Booz, ut confiteamur Domino, et viriliter agamus , in Christo triumphantes aerias potestates. In Rahab, ut latum mandatum Domini observemus, diligendo Deum et proximum. In Obed, ut serviadum tempus habemus . In Jesse, ut incensum orationum nostrarum in ara crucis offeramus Domino, dicente Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . In David, ut desiderabiles inveniamur Deo nostro, fortes contra Goliam spiritualem . In Salomone, ut quantum in nobis est, cum omnibus pacem habeamus , quia, beati pacifici,
Abbreviated transcription (Latin):
terram ȩternę ꝓmissionis int̾duceret.
Uralit̾ quoq interp̃tationes nominũ patarcha-¬
rum. nr̃m designant ꝓfectum. In abrabam.
ut patres simus multarum uirtutum. et he-¬
ditatis iure multiplicationẽ bonorum oꝑm pos¬
sideamus. In ysaãe gaudium habeamus. ut apłs
ait. Gaudete iudc̃io semꝑ. iterum dico gaudete.
In iacos ut supplantatores uitioꝵ nr̃orum & carna¬
lia desederia. ac diaboli potestatem uiuaci pede
calcemus. In uida ut p̃ueniamus faciem dñi ĩ
confessione. & confitamur nomini euis .e laude-¬
mus eum in scła scłorum. In pbares ut diuida-¬
mur ab impiis. actusq nr̃os ab eorum societate
secernamus. In zara ut lucifer uerus oriatur
in cordib nr̃is. & soliusticie ubiq splendeat in
mentib nr̃is. Inthamar ut cum palma uicto¬
riȩ pompas diaboli & concupiscentias mundi
suꝑemꝰ. Inesrom ut sagittȩ simus salutis do¬
mini. ut de nobis possit dici. Sagite potentis
acute cui carbonib desolatoriis. In aram ut

Expanded text:
ternae promissionis introduceret. Moraliter quoque interpretationes nominum patriarcharum, nostrum designant profectum. In Abraham, ut patres simus multarum virtutum, et haereditatis jure multiplicationem bonorum operum possideamus . In Isaac, gaudium habeamus, ut Apostolus ait: Gaudete in Domino semper, iterum dico, gaudete . In Jacob, ut supplantatores vitiorum nostrorum, et carnalia desideria ac diaboli potestatem vivaci pede calcemus. In Juda, ut praeveniamus faciem Domini in confessione, et confiteamur nomini ejus, et laudemus eum in saecula saeculorum . In Phares, ut dividamur ab impiis, actusque nostros ab eorum societate secernamus. In Zara, ut lucifer oriatur in cordibus nostris, et sol justitiae ubique splendeat in mentibus nostris. In Thamar, ut cum palma victoriae, pompas diaboli et concupiscentias mundi superemus. In Esrom, sagittae simus salutis Domini, ut de nobis possit dici: Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . In Aram, ut
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ratus e. ut scłm homĩnẽ & iusticiam & legis
bumilitatẽ impleret. ut iobannis lnptisma cõ¬
ꝓbaret. ut in lauaero credentium aduentum
sp̃c scĩ monstraret. ut tu ñ dedignareris susci¬
pere baptisinum dĩ. cum ipse susceꝑit baptis¬
ium serui.

Expanded text:
tizatus est, ut secundum hominem et justitiam et legis humilitatem impleret, ut Joannis baptisma comprobaret, ut in lavacro credentium adventum sancti Spiritus monstraret, ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini, cum ipse susceperit baptismum servi.
Abbreviated transcription (Latin):
ta consuctudo. Sunt qui res illicitas obuias cogi¬
tatienib suis ita ꝓrsꝰ abiciunt. ut nec delectentur.
Sunt qui delectantur:. nec consentiunt. Nondũ
ꝑfecta mors est. sea quodam mnͦ incheata. Delecla¬
cioni aeccilit consensio. iam. ẽ. illa dampnatio.
D ost consensum in factum ircumpit. faclum ĩ
consuetudiuẽ uertitur. & fit quedam desꝑatio.
ut adicatitt. quatriduanus. ẽ. iam putet. Tule¬

Expanded text:
ta consuetudo. Sunt qui res illicitas obvias cogita consuetudo. Sunt qui res illicitas obvias cogitationibus suis ita prorsus abjiciunt, ut nec delectentur. Sunt qui delectantur, et non consentiunt. Nondum perfecta mors est, sed quodammodo inchoata. Delectationi accedit consensio, jam est illa damnatio post consensum in factum irrumpit, factum in consuetudinem vertitur, et fit quaedam desperatio, ut dicatur: Quatriduanus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphe habentes sp̃m
s̃ub lege sea in lege. & cum lege. & tam̃ quasi sub
lege uiuentes. ut eos qui sub lege erant lucriface¬
rent. Sic. ẽ. illud apłi. Misit ds̃ filium suum
factum ex muliere. factum sub lege. Nam spon¬
te se legi subdidit. ut eos qui sub lege erant iedi¬
meret. Et iurgo abusiue uocata ẽ. mulici: ꝓpt̃
eos qui illam uirginem esse nesciebant. Sic gͦ
ꝓpt̃ eos qui estimabant. xꝑm esse sub lege. dicit᷑
esse factus sub lege. qui erat quasi sub lege.
e quasi iapis p̃mens. Dicit ci marcha soror eiꝰ
qui mortius fuerat. Dñe. iam fetet. quadriduanꝰ
num .ẽ. Tunebat remoto iapide. potius fetorẽ
acitari. quam stẽm resuscitari. Dicit ci ih̃e.
Nonne dixi tͥ qm̃ si credideris. udebis glãm dĩ:
ꝯ est putentẽ resuscitari. Q. uatriduanus latasꝰ
suscitatur: quia quatuor ꝓ gressionib ꝑficitur
mors animȩ. Prana ẽ quasi titillatio delectati¬
onis in corde. scdła consensio. tercia factum. quar¬

Expanded text:
e habentes Spiritum sub lege, sed in lege, et cum lege, et tamen quasi sub lege viventes, ut eos qui sub lege erant, lucrifacerent. Sic est illud Apostoli: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Nam sponte se legi subdidit, ut eos qui sub lege erant, redimeret. Et virgo abusive vocata est mulier, propter eos qui illam virginem esse nesciebant. Sic ergo propter eos qui existimabant Christum esse sub lege, dicitur esse factus sub lege, qui erat quasi sub lege. est quasi lapis premens. Dicit ei Martha soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam fetet, quatriduanus est enim Timebat remoto lapide potius fetorem excitari, quam fratrem resuscitari. Dixit ei Jesus: Nonne dixi tibi quoniam si credideris, videbis gloriam Dei?  est putentem resuscitari. Quatriduanus Lazarus suscitatur, quia quatuor progressionibus perficitur mors animae. Prima est quasi titillatio delectationis in corde, secunda consensio, tertia factum, quar
Abbreviated transcription (Latin):
cireumstat. dixi: ut credant quia tu me misisti.
dĩ patris querere sicut in aliis oꝑib osten¬
dit. Nam quia scdm hominẽ. minor erat patte
ab co petit suscitationẽ latari. & ideo se exaudi¬
tum dicit. ut uel sic circumstantes crederent
climauit. Lazare ueni foras. Et statun ꝓdiit
qui fuerat mortuus. ligatus pedes & manus
institis & facies eius sudatio erat ligata. Dixit
is itĩe. Soluite eum. & sinite abire. Auoꝰͦ.
e mireris siligatis pedib foras ꝓcessit. qui
quatriduanus resurrexit. Signifieatur au¬
tem quia dum peccator contempnnt. scpultus ia¬
cet. quando penitet. surgit: quando confitetur.
pdit: quasi de occultis exeundo manifestus.

Expanded text:
redant quia tu me misisti. i Patris quaerere, sicut in aliis operibus, ostendit. Nam, quia secundum hominem minor erat Patre, ab eo petit suscitationem Lazari, et ideo se exauditum dicit, ut vel sic circumstantes crederent foras. Et statim prodiit qui fuerat mortuus, ligatus pedes et manus institis. Et facies ejus sudario erat ligata. Dixit eis Jesus: Solvite eum et sinite eum abire. AUGUST. Ne mireris si, ligatis pedibus, foras processit, qui quatriduanus resurrexit. Significatur autem quia, dum peccator contemnit, sepultus jacet; quando poenitet, surgit; quando confitetur, prodit quasi de occultis exeundo manifestus.
Abbreviated transcription (Latin):
lomoni. euangelicantib xꝑi disciplis credide¬
re. tantaꝙ fidem deuotione susceꝑunt. ut
panlum apłm a tyro abeuntem cuncꝰti
ciues cum uxoribꝰ & filiis ꝓsequerentur
prarum contexitur. memoriam peccati asꝑe
pungentis significat. in cinere autem consi¬
derationem mortis. ꝑ quam tota humani ge¬
ueris massa in pulucrẽ ẽ redigenda: dñs dde¬
monstrat. Porro in sessione aput lucam. hu¬
nuliationẽ designat. de qua psalmista ait.
Surgite pꝰquam sederitis. Quod ẽ. dicerẽ.
Humiliamini sub potenti manu dĩ. ut uos
exaltet in temꝑe uisitationis. Et tu ca-¬
pharnaum. nunquid usq in cęlum exalta¬
beris: Usa in infernum descendes. U el ułõ
dimergeris. quia suꝑbe exaltata es resistendo
ait uiq ad cȩlum. sc̃m reputationem uide¬
licet illoꝵ qui ex istimabant quoid udõ salua¬

Expanded text:
nt, evangelizantibus Christi discipulis credidere, tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum a Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis prosequerentur prarum contexitur, memoriam peccati aspere pungentis significat; in cinere autem considerationem mortis, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, Dominus demonstrat. Porro in sessione apud Lucam, humiliationem designat, de qua Psalmista ait: Surgite postquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et tu, Capharnaum, nunquid usque in coelum exaltaberis? Usque in infernum descendes, Vel ideo demergeris, quia exaltata es superbe resistendo que ad coelum , secundum reputationem videlicet illorum, qui existimabant quod ideo salva
Abbreviated transcription (Latin):
sola seucritate possent saluari. nec sola miseri¬
cordia pucnire ad ꝓfectum meritoꝵ. ilecre¬
uit quid in unoquoq temꝑe p̃dicandum
c̃ẽt. unumquemq ꝑmutens suo iuidicio. ial
ẽ. naturali legi. Seil quia nat᷑alis lex obtorpu¬
it consuetudine peccandi. pdicata ẽ. lex quȩ
refrenaret peccantes. Et quia iterum homo
ñ se plegis scueritatem cohibebat. imino ꝑ int̾¬
dictum reus tenebatur. p̃dicata ẽ. miscdĩa
quȩ saluaret confugientes ad eam. & excecaret
refutantes. mittens gentes ad ꝓmissiones u-¬
deoꝵ. ut ip̃si uidei saltem enuilatione genti¬
um conũterentur. Et hec ẽ. altitudo consi¬
lii dĩ. quo mira ꝓuidentia iudeos & gentes
reduxit ail uitã. quam ꝑdiderant in adam.

Expanded text:
sola severitate possent salvari, nec sola miserisola severitate possent salvari, nec sola misericordia pervenire ad profectum meritorum, decrevit quod in unoquoque tempore praedicandum esset, unumquemque permittens suo judicio, id est, naturali legi. Sed quia naturalis lex obtorpuit consuetudine peccandi, praedicata est lex quae refrenaret peccantes. Et quia iterum homo non se per legis severitatem cohibebat, imo per interdictum reus tenebatur: praedicata est misericordia, quae salvaret confugientes ad eam, et excaecaret refutantes, mittens gentes ad promissiones Judaeorum, ut ipsi Judaei saltem aemulatione gentium converterentur. Et haec est altitudo consilii Dei , quo mira providentia Judaeos et gentes reduxit ad vitam, quam perdiderant in Adam.
Abbreviated transcription (Latin):
facte fuissent uirtutes quȩ factȩ sunt in te.
forte mansissent usꝙ ĩ hunc diẽ. Utio non
contigisset eis subuersio. si interuenisset cor¬
reptio. Quoil autem dñs ait forte mansis¬
sent. nichil dubitat.s humanum morem
sequitur. qui sepius quod certissime scit. au¬
bitatiue ꝓut. U erumptam̃ dico uobis.
quia teriȩ sodomorum remissius erit in die
iudicii quam ł. Cui multum donatumẽ.
multum ab eo queritur. & potentes potent᷑
tormenta patientur. Sod omite & si in uiti¬
is exardebant. & teste iexechiele inhospitales
erant: sacile tamen consensissent. si eis licẽt
indignis gr̃a offerretur. E quulem loch int̃
eos & si uistus. neq docuit neq signa fecit.
Quare autem sit p̃dicatum non crelituris
& non p̃dicatum credituris. nouit ille cuĩus
ueritatem. qua plecͣtiur dignus. nec ueritas
misciłi̾am qua liberatur indignus. M ag̾.¬
s̃ ab ȩterno sciens conuersationem ho¬
ninium malam futuram. & quia nec

Expanded text:
factae fuissent virtutes quae factae sunt in te, forte mansissent usque in hunc diem. Utique non contigisset eis subversio, si intervenisset correctio. Quod autem Dominus dicit, forte mansissent, nihil dubitat, sed humanum morem sequitur, qui saepius quod certissime scit, dubitative promit. Verumtamen, dico vobis, quia terrae Sodomorum remissius erit in die judicii quam tibi. Cui multum donatum est, multum ab eo quaeritur ; et: Potentes potenter tormenta patientur . Sodomitae etsi in vitiis exardebant, et, teste Ezechiele, inhospitales erant , facile tamen consensissent, si eis, licet indignis, gratia offerretur. Equidem Lot inter eos, etsi justus, neque docuit, neque signa fecit . Quare autem sit praedicatum non credituris, et non praedicatum credituris? Novit ille, cujus veritatem, qua plectitur dignus; nec veritas misericordiam, qua liberatur indignus. Deus ab aeterno sciens conversationem hominum malam futuram, et quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
sunt plurue uirtutes
eiꝰ. quia ñ egissent penitentiã.¬
in faciem maledicere. obloqui uͦ ẽ. absentem
dolose mordere. E xꝓbrat itaq dñs ad correp¬
tionem. p̃dicendo uentura nou optando ma¬
la. U ȩ tͥ cororaii. ue tͥ betbsaida. quia si
in tiro & sẏdone factȩ fuissent uirtutes. que
factȩ sunt in uobis. olim in cilicio & cinere¬

Expanded text:
lurimae virtutes ejus, quia non egissent poenitentiam.n faciem maledicere; obloqui vero, est absentem dolose mordere. Exprobrat itaque Dominus ad correctionem, praedicendo ventura, non optando mala. Vae tibi, Corozaim! Vae tibi, Bethsaida! quia, si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes quae fact
Abbreviated transcription (Latin):
unc. id ẽ. in temꝑe illo responderunt ei.
hoc ẽ. subiunxerunt uꝰ uerba etꝰ. Les
⁊emptantes de celo ut lucas scri. Beda.¬
bit. signum querunt. quasi que uiderant
ligna non fueruit. Uel ignem de sublimi ueni¬
re cupiebant. sicite tempe betyȩ duo quinqͣ¬
genarii in igne de cȩlo sunt pempti. uel con¬
tra consuetudinem terrȩ uliꝰ estiuo temꝑe mugi¬
te tonitrua. coruscare fulguta. ymbres ruere.
sicut sub samuele actum ẽ. quasi non possent¬
& illa calumpniari. & dicere ex occultis & ua¬
riis acris passionibꝰ accidisse. At tu qui ca¬
iumpniaris ea que oculis uides. manu tõnes.
utaitate sentis. quid facies de his que de cȩlo
uenerint: Utiq respondebis. & magos in egỹp.¬
to multa signa fecisse de cȩlo.¬

Expanded text:
unc, id est in illo tempore, responderunt ei, hoc est, subjunxerunt post verba ejus. Tentantes, de coelo, ut Lucas scribit, signum quaerunt, quasi quae viderant, signa non fuerint. Vel ignem de sublimi venire cupiebant sicut tempore Eliae duo quinquagenarii in igne de coelo sunt perempti , vel contra consuetudinem terrae illius, aestivo tempore mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, sicut sub Samuele actum est , quasi non possent et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid feceris de iis quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
dentium ꝑsona signatur. qͦs quia uidei pꝰ occi¬
sionem dñi. ꝓpt̃ nominis & fidei eius confessi¬
onem. ꝑsecuti sunt merito exterminantur.
homuium. & pꝰ elementa turbantur. ut
cum rerum ordo confunditur. ex qua re tribu¬
iatio ueniat monstretur.CCLi.
t capillus de capite ur̃o non ꝑibit. &
in patientia ur̃a possidebitis animas

Expanded text:
um persona signatur, quos quia Judaei post occisionem Domini propter nominis et fidei ejus confessionem persecuti sunt, merito exterminantur. hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua re tribulatio veniat, monstretur. L. t capillus de capite vestro non peribit, et in patientia vestra pos
Abbreviated transcription (Latin):
ẏstice regnum contra regnum & pesti¬
lentiȩ eorum. quorum sermo ut cancer
serpit. & fames audiendi uerbi cdĩ. com¬
motio terrȩ & a fide separatio. iu hereticis uitel¬
ligitur. qui contra se inuicem dimicantes. ecclȩ

Expanded text:
ystice. Regnum adversus regnum, et pestilentia eorum quorum sermo, ut cancer serpit, et fames, audiendi verbum Dei, commotio terrae, a vera fide separatio in haereticis intelligi debet, qui contra se invicem dimicantes, Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
t cum ueniss trans fretum in IIII.¬
regione gerasenorum. quȩ ẽ. contra galileã.
& cum egressꝰ eẽt ad terram. occurrerunt
ei duo habentes demonia de monumtis exeuntes
seui nimis. ita ut nemo posset transire ꝑ uiam
illam. L. Unus enm habebat demonia iã
temꝑib multis. Et uestim̃to ñ iuduebat᷑. neq
in domo mauebat. s in monum̃tis. Et neq cate¬
ius iam quisquam eum pot̾at ligare. qm̃ sepe
compedibꝰ & catenis uinctꝰ. disrupiss:. catenas.
& compedes cõminuisset. Et nemo pot̾at cum
domare. & semꝑ nocte acdie in moutib erat cla¬

Expanded text:
t cum venisset trans fretum in regionem Gerasenorum, quae est contra Galilaeam, et cum egressus esset ad terram, occurrerunt ei duo habentes daemonia, de monumentis exeuntes, saevi nimis, ita ut nemo posset transire per viam i multis, et vestimento non induebatur, neque in domo manebat, sed in monumentis; et neque catenis jam quisquam eum poterat ligare: quoniam saepe compedibus et catenis vinctus, disrupisset catenas et compedes comminuisset, et nemo poterat eum domare. Et semper nocte ac die in monumentis et
Abbreviated transcription (Latin):
auobus oculis & quinq digitis. auiquando tam̃
ut manifestentur: oꝑa dĩ. cȩcus nascitur aliqͥs
& cum sex digitis aliquis. Notandum qui
maitiria edificant. & eccłas ornant. si inaliis
uisticiam dĩ custodiunt. si de bonis eorum pau¬
ꝑes gaudent. ad glãm dĩ edificant. S in autẽ
quis non intelligat quia non adgłam dĩ edifi¬
cant uel faciunt. edificia illa ubi pauꝑes uio¬
lentiam passi ab eis. interpellant contra eos:
Non gaudent martires illis pecuniis honorari.
utide pauꝑes plorent. Qualis enim iusticia. ẽ.
bonorare mortuos. & spoliare uiuentes: De sau¬
guine miseroꝵ tolłe & dõ offerre ñ ẽ dõ offerre. s uelle
luolentiȩ suȩ socum facere dm̃. U is domum dĩ
edificare: Da fidelib pauꝑib unde uiuant.
& edificasti rationabilem domum dĩ. In edifi-¬
eus enu homines habitant. d̃s autem in ho¬

Expanded text:
duobus oculis et quinque digitis, aliquando tamen duobus oculis et quinque digitis, aliquando tamen ut manifestentur opera Dei, caecus nascitur aliquis, et cum sex digitis aliquis. Notandum qui martyria aedificant et ecclesias ornant, si in aliis justitiam Dei custodiunt, si de bonis eorum pauperes gaudent, ad gloriam Dei aedificant. Sin autem, quis non intelligat quia non ad gloriam Dei faciunt aedificia illa, ubi pauperes violentiam passi ab eis, interpellant contra eos? Non gaudent martyres illis pecuniis honorari, unde pauperes plorent. Qualis enim justitia est, honorare mortuos, et spoliare viventes? De sanguine miserorum tollere, et Deo offerre, non est Deo offerre, sed velle violentiae suae socium facere Deum. Vis domum Dei aedificare? Da fidelibus pauperibus unde vivant, et aedificasti rationabilem domum Dei. In aedificiis enim homines habitant, Deus autem in ho
Abbreviated transcription (Latin):
subaudis ꝑ xpocrisim e non pietate. quandoqͥ¬
dem me & meos queritis int̃ficere. Itaq senten¬
tiam dampnationis quam in patres ꝓfertis. in
lter alteruis culpam cito intelligit. suam
aifficile. quia homo in causa alterius tran¬
quillum corhabet. in sua turbatum. ꝑturbatio
autem cordis. non ꝑmittit hominem considerate
quod bonum. ẽ. Natitralẽ consuetudinẽ maloꝵ
xꝑc exponit. nam pene in omtub malum hoc
inuenitur. ut aliorum ertores culpent. suos noii.
Naturȩ quoq regulam ponit dicens. filii estis
eorum. quia ux de bonis parentib mali nascun¬
tur: aut de malis boni. Et sicut in fructu arbor
cognoscitur. sic parentes in filiis. Si pat̃ fuerit
bonus & mat̃ mala. aut mat̃ bona & pater ma-¬
lus. interdum filii patrem sequuntur. interdũ
mat̾rem. patrem tam̃ frequentus. Si ambo
fuerint ȩquales aliquando fit ut de bonis pa¬
rentib mali exeant filii. aut de malis. boni. sed
tato: ut naturȩ . ẽ. humanȩ nasci hõmines cum

Expanded text:
subaudis per hypocrisim, et non pietate, quandoquidem et me et meos quaeritis interficere. Itaque sententiam damnationis quam in patres profertis, in lter alterius culpam cito intelligit, suam difficile, quia homo in causa alterius tranquillum cor habet, in sua autem turbatum. Perturbatio autem cordis non permittit hominem considerare quod bonum est. Naturalem consuetudinem malorum Christus exponit: nam pene in omnibus malum hoc invenitur, ut aliorum errores culpent, suos non. Naturae quoque regulam ponit, dicens: Filii estis eorum, quia vix de bonis parentibus mali nascuntur, aut de malis boni. Et sicut in fructu arbor cognoscitur, sic parentes in filiis. Si pater fuerit bonus et mater mala, aut mater bona, et pater malus: interdum filii patrem sequuntur, interdum matrem, patrem tamen frequentius. Si ambo fuerint aequales, aliquando fit ut de bonis parentibus mali exeant filii, aut de malis boni, sed raro, ut naturae est humanae, nasci hominem cum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi exitus mortis.
isis tot signis non scanlalitaris: animari
quisq potuit. Mens taiñ infideluimi
grauit̃ tulit. cum dũm pꝰ toc miracula morĩ
uidit. Unde paulus. Nos antem u̾dicamus
xp̃m crucifixim. iudeis quidem scandalum.
gentibꝰ autem stulticiam. MLira faciebat dñs.
s. tam̃ mori non dedignatus ẽ. M as ist᷑.
saltem ꝑ scͥpturas ꝓpħarum nouisse
xꝑ̃m moriturum. legamus & ita. Ieronimꝰ.
uom dñs de lacaro ubi ẽ. positus dixit.
sic iobannes inttrrogat xp̃m nullomͦ
sibi. s aũcipulis. M agi ster.

Expanded text:
ni exitus mortis . Visis tot signis, non scandalizari, sed admirari quisque potuit. Mens tamen infidelium graviter tulit, cum Dominum post tot miracula mori vidit. Unde Paulus: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Mira faciebat Dominus, sed tamen mori non dedignatus est. HIERON. saltem per scripturas prophetarum novisse Christum moriturum, legamus et ita: Quomodo Dominus de Lazaro: Ubi est positus , dixit; sic Joannes interrogat Christum nullo modo sibi, sed discipulis. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tiq cum dixit pat̃ scit. ideo hoc dixit.
quia in patre & filius scit. Nescit tam̃
filius. id.c̃. corpus eius in terra positum. quod
ẽ. eccła. Hinc ieronimus in minori breuiario
tas fulii dixit in euangelio se ignorare finem
mundi huius. Gregoruis in registro eulogio
patͥarchȩ. Nouit unigenitus dĩ horam udicũ
sed non ex natura humanitatis .Lc CUII
CXLXII.

Expanded text:
tique cum dixit, Pater scit, ideo hoc dixit, quia in Patre et Filius hoc scit. Nescit tamen Filius, hoc est, corpus ejus in terra positum, quod est Ecclesia. » Hinc Hieronymus in minori Breviario, tas Filii dixit in Evangelio se ignorare finem hujus mundi. » Gregorius in registro Eulogio patriarchae: « Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis. » CAPUT CXLVII.
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ uel de oꝑe manuum sͥ instituit ad ado¬
omnem sensum ẽ. Scrutari non licet suꝑna
mysteria. Licet scire quod natus. non licet
dicutere quẽ admodum. Item. C reilere uis
ẽe. dicitis. significauit preter id quod in se
uidebatur. ẽẽ aluid occultum sentiendum.
de quo querebatur. in quod se credentium
fides debebat extendere. Fides itaq petri aĩ
filium in homine uidens. utrumq comple¬
ra ẽ. dicens. tu es xp̃c filius dĩuiuii. hȩo enĩ
confessionis ratio tenenda ẽ. ut sicut dĩ filiũ
ita & filium hominis meminerimus. quia
alterum sine altero nicbil spei tribuit ad sa

Expanded text:
nibus, vel de opere manuum sibi instituit ad adonibus, vel de opere manuum sibi instituit ad adoomnem sensum est. Scrutari non licet superna mysteria; licet scire quod natus, non licet discutere quemadmodum. Item: Credere jussum esse dicitis, significavit praeter id quod in se videbatur, esse aliud occultum sentiendum, de quo quaerebatur, in quod se credentium fides debebat extendere. Fides itaque Petri, Dei Filium in homine videns, utrumque complexa est, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi. Haec enim confessionis ratio tenenda est, ut sicut Dei Filium, ita et Filium hominis meminerimus, quia alterum sine altero nihil spei tribuit ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
ulebre dixit homines. quia homines
sunt qui de filio hominis locuntur.
dii u. qui de diuinitate intelligunt. At
illi direrunt. Aui iobannem baptistam
alii autẽ helxam. aui uͭ ieremuam. aut
unum ex ꝓpħ̃is. Querenti quare hȩc
opmio fuerit de iobanne. uel helxa uel ie¬
remia. respondemus. quia alieni erroris
nou ẽ. nr̃m reddere rationem. Dicit illis.
Uos autẽ quem me. t̾e. dicitis: B eda ĩ omł.
upͣ homines erant apli. quasi dii uxta
illuo psaimistȩ. E go dixi dii estis & filii
Excelsi om̃s. Quos interrogat dñs non quasi
nesciens sententiam dese. s ut confessione n
fidei illoꝵ digne renuneret. R espondens
cęteri apłi scirent. E inis fidei meȩ de
xp̃o ẽ. quod filus sit dĩ. Non licet mͥ scire ge¬
nationis sccretum: ñ licet tam̃ nescire genera¬
tionis fidẽ. Teronimus et B epa in omeliis.
ei uiiii idẽ. incomiutabilis & eterni.
dictum ẽ. ad differentiam deorum. quos
gnntilitatis dementia. uel de mortuis homi¬

Expanded text:
ulchre dixit, homines, quia homines sunt qui de Filio hominis loquuntur; dii vero, qui de divinitate intelligunt. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Quaerenti quare haec opinio fuerit de Joanne, vel Elia, vel Jeremia, respondeamus quia alieni erroris nostrum non est reddere rationem. Dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? BEDA, in homil.  Supra homines erant apostoli quasi dii, juxta illud Psalmistae: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Quos interrogat Dominus, non quasi nesciens sententiam de se, sed ut confessionem fidei illorum digne remuneret. Respondens Seteri apostoli scirent. Finis fidei meae de Christo est, quod Filius sit Dei. Non licet mihi scire generationis secretum, non licet tamen nescire generationis fidem. HIERON.--BEDA, in homil.  Dei vivi, id est, incommutabilis et aeterni, dictum est ad differentiam deorum quos gentilitatis dementia vel de mortuis homi
Abbreviated transcription (Latin):
uguiti quatuor sortibuis diuidens. Apte itaq
p̃co noui testamenti in uice sortis octauȩ nascit᷑.
tum resurrectionis sicut ꝑ septem uetus ꝓpter¬
tis & iustificationibus dñi sine querela. Magist̃.
Ante dm̃ qui uidet in corde & ñ fallitur
Uiusti erant. sed apud homines opprobrium
sustinebant. quia lex sterilis male dixit.

Expanded text:
viginti quatuor sortibus dividens . Apte itaque viginti quatuor sortibus dividens . Apte itaque praeco Novi Testamenti in vice sortis octavae nascitur,tum resurrectionis, sicut per septetis et justificationibus Domini sine querela. Ante Deum qui videt in corde et non fallitur, justi erant, sed apud homines opprobrium sustinebant, quia lex steriles maledixit.
Abbreviated transcription (Latin):
ditur Et tenebrȩ eam non conp̃henderunt. Iili
ui delicet qui nundum ꝑeam sunt illuminati. eã
tam p̃sentem extͣ futuram dĩ uisionem. compatio¬
ne illus futurȩ claritatis intelligere posumus. Lucet
itaq sapientia dĩ etiam in bac uita. sed lux eius te¬
uebris ignorantiȩ nr̃ȩ non apparet. quia tam sapi¬
enter a dõ omuia condita sunt seu disposita. ut ĩ
se ipsis iam kabeant. uude hanc de se cognitionẽ
p̃bere queant. quȩ future beatitudiii reseruanda ẽ
At uͭ ut tenebre illiuninarentur a luce. missus ẽ.
lum a parentibus. sed etiam a progenitoribus mõ-¬
stratur. non seculari potestate sublimis. sed religio¬
ne. ut quasibereditario ure infusam sͥ fidem.
Nota ẽ. dignitas aãron primi
pontificis in lege. de abia u̾
paucis dicamus. Abia famuiliam de qua ⁊acharii¬
as ortus ẽ. sors ocꝰtaua contigit. cum ilauid cultum
domus dĩ ampliaret. ministeria sacerdotum in

Expanded text:
ditur: Et tenebrae eam non comprehenderunt. AMBR. Illi ditur: Et tenebrae eam non comprehenderunt. AMBR. Illi videlicet, qui nondum per eam sunt illuminati, eam tam praesentem extra futuram Dei visionem comparatione, illius futurae claritatis, intelligere possumus. Lucet itaque sapientia Dei etiam in hac vita, sed lux ejus tenebris ignorantiae nostrae non apparet; quia tam sapienter a Deo omnia condita sunt seu disposita, ut in seipsis jam habeant, unde hanc de se cognitionem praebere queant, quae futurae beatitudini reservanda est. At vero ut tenebrae illuminarentur a luce, missus est lum a parentibus, sed etiam a progenitoribus monstratur; non saeculari potestate sublimis, sed religione, ut quasi haereditario jure infusam sibi fidemNota est dignitas Aaron primi pontificis in lege; de Abia vero paucis dicamus. Abia familiam de qua Zacharias ortus est, sors octava contigit, cum David cultum domus Dei ampliaret, ministeria sacerdotum in
Abbreviated transcription (Latin):
& multis conceditur. appellare. sed paucissimis in¬
dere quod uerumẽ. Et uita erat lux hominũ.
dẽ. unde rationales creature ut beate fierent illu¬
minandȩ erant. In futura etenim uita quȩ uere
uita dicenda ẽ. cogiitio sapientiȩ dĩ & rationuun
euis ꝑ quas optie cuncta sunt condita atq dis¬
posita. tanto beatiorem quemq efficiet. quanto
amplius cuiq inotuerit. & partipatione sui ma-¬
gis illuminauerit eum. Nam sapore quodam spũ¬
alis gustus id tunc expiendo cognoscetur iu ipsa
rei fpecie. quod nunc tenetur in fide. De qua cogni¬
tione ipsa ueritas aid patrem. Hȩc ẽ autem uita ẽt̾na.
It cognoscant te uerum dm̃. et quem misisti ibm
Et lux in tenebris iucet. Hoc ẽ. ubi etam ipsa
non uidetur:. nec aduertitur. abbis qui quasi ceci
sub sole manent. Quis enin nouit sensum dñi:
Hoc ẽ ex se ꝑciꝑe sufficit rationes. quas ls̃ babet
in omnib condeniit seu disponendis Wnde et sub¬

Expanded text:
et multis conceditur appellare, sed paucissimis viet multis conceditur appellare, sed paucissimis videre quod verum est. Et vita erat lux hominum. Id est, unde rationales creaturae, ut beatae fierent, illuminandae erant. In futura etenim vita, quae vere vita dicenda est, cognitio sapientiae Dei et rationum ejus, per quas optime cuncta sunt condita et disposita, tanto beatiorem quemque efficiet, quanto amplius cuique et innotuerit, et participatione sui magis illuminaverit eum. Nam sapore quodam spiritualis gustus id tunc experiendo cognoscetur in ipsa rei specie, quod nunc tenetur in fide. De qua cognitione ipsa veritas ad Patrem: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te verum Deum, et quem misiEt lux in tenebris lucet. Hoc est, ubi etiam ipsa non videtur nec advertitur ab his, qui quasi caeci sub sole manent. Quis enim novit sensum Domini? hoc est, ex se percipere sufficit rationes, quas Deus habet in omnibus condendis seu disponendis? Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̃ quoq dr̃. Quod factum ẽ. erat in ipso uita.
hoc auita in uerbo habita. contraxit quod factũ ẽ.
& fieri & subsistere. Uitam uͦ in uerbo. nominat re¬
rum rationes s causas. immutabiles atq ȩternas.
Unde augustinus in libro questionum octoͥgnnita
trium. Omnia ratione condita sunt. & ñ eadem
ratione homo qua equus. Hoc enu absurdum ẽ.
existimare. S ingula gͥ ꝓpͥis sunt creata rationibꝰ.
Has autem rationes. arbitrandum ẽ. ẽẽ. in ipsa
mente creatoris. Non enim extͣ sȩ quicqram posi¬
tum intuebatur. ut secundum id constitueret.
quoil constituebat. Quod si bȩ rerum omnium
creandarum uariȩ rationes diuina mente conti¬
nentur. neq in diuina mente quicquam nisi et̃¬
numatq incominutabile potest. ẽẽ. hȩ rationes
rerum pͥncipales. ȩterne atq incommutabile s
manent. quarum participatiõe fit. ut sit quic
siue formas. siue species. sine rationes licet uocare

Expanded text:
Similiter quoque dicitur: Quod factum est, erat in ipso vita, Similiter quoque dicitur: Quod factum est, erat in ipso vita, hoc est, a vita in Verbo habita, contraxit quod factum est, et fieri et subsistere. Vitam vero in Verbo nominat rerum rationes et causas, immutabiles atque aeternas. Unde Augustinus Libro quaestionum octoginta trium: « Omnia ratione condita sunt, et non eadem ratione homo qua equus. Hoc enim absurdum est existimare. Singula igitur propriis sunt creata rationibus. Has autem rationes arbitrandum est esse in ipsa mente Creatoris. Non enim extra se quidquam positum intuebatur, ut secundum id constitueret quod constituebat. Quod si hae rerum omnium creandarum variae rationes divina mente continentur, neque in divina mente quidquam non aeternum atque incommutabile potest esse, hae rationes rerum principales, aeternae atque incommutabiles manent, quantum participatione fit, ut sit quidqsive formas, sive species, sive rationes, licet vocare,
Abbreviated transcription (Latin):
ram implet. ꝓculdubio nullus ẽ. locus ab
eius p̃sentia absens. suꝑ omnem quippe creaturam¬
p̃sulet regendo atq imꝑando. Subtus omnia ẽ.¬
subsistendo. atq portando omnia. ñ pondere labo¬
ris. sed infatigabili uirtute. qm̃ nulla creatura ꝑ
se subsistere ualet. nisi ab ipso sustentetur qui illam
crreauit. Extra oiniua ẽ. sed non exclusus. Grecns li¬
ber non babet sine ipso. sed extra ipsum. Similit̃ ibi.
Extra me nicbil potestis facere. Ut autem intelliga¬
tis ortum & mutationem creaturarum fieri absq
omni mutatione mentis dnnne que immutabilis
& primeua rerum ratio ẽ.: suppouit. Quod fac-¬
utum ẽ. in ipso uita erat. Sciendum quia in ꝓprie
& figurate diciuitur effectus fuisse. ubi eorum cau¬
sȩ originales p̃cesserunt. Sic enim dici solet. Om̃s
fuimus in lumbis adȩ. idẽ. ã causa ibi p̃cedente
ppagati sumus. Ita etiam dr̃ arcba fuisse inmente
artificis. quia eiis dispositio & ordo ibi p̃cessit.

Expanded text:
ram implet, proculdubio nullus est locus ab ejus essentia absens. Super omnia quippe est regendo atque imsubsistendo atque portando omnia, non pondere laboris, sed infatigabili virtute; quoniam nulla creatura per se subsistere valet, nisi ab ipso sustentetur qui illam creavit. Extra omnia est, sed non exclusus. » Graecus liber non habet sine ipso, sed, extra ipsum. Similiter ibi: Extra me nihil potestis facere . Ut autem intelligas ortum et mutationem creaturarum fieri absque omni mutatione mentis divinae, quae immutabilis et primaeva rerum ratio est, supponit: Quod factum est, in ipso vita erat. Sciendum quia improprie et figurate dicuntur effectus fuisse, ubi eorum causae originales praecesserunt. Sic enim dici solet: Omnes fuimus in lumbis Adae, id est, a causa ibi praecedente propagati sumus. Ita etiam dicitur arca fuisse in mente artificis, quia ejus dispositio et ordo ibi praecessit.
Abbreviated transcription (Latin):
plti siquidem uenerunt ã finibꝰ terrȩ
audire sapientiam saiomonis. ut liber
tercius regum refert: & deferebant ei munera.
i niniuitis ꝑpenitentiam. ambrosuis¬
quȩ peccatum abolet. in regina saba ꝑstu¬
dium ꝑcipiendȩ sapientiȩ quȩ peccatum ca-¬
uet. p̃fertur eccła synagogȩ. Ex duobꝰ enim
constat ȩccła. ut aut peccare desistas: aut pec¬
care nescias.
lii ꝑpenitentiam. seu ꝑsapientiã concili¬
antur dõ.s idiabolus ad iudeos reuersꝰ
dominabitur i eis. Et hoc ẽ. quod sequens
similitado dicit.
um autem immundus sp̃c exierit ab ho¬
mine. ambulat ꝑ loca arida auerens re¬
quiem et non inuenit.
Be da.

Expanded text:
lti siquidem venerunt a finibus terrae audire sapientiam Salomonis , ut liber Regum tertius refert: et deferebant ei munera. In Ninivitis, per poenitentiam quae peccatum abolet; in regina Saba, per studium percipiendae sapientiae, quae peccatum cavet, praefertur Ecclesia Synagogae. Ex duobus enim constat Ecclesia, ut aut peccare desistas, aut peccare nescias. per sapientiam seu per poenitentiam conciliantur Deo, sed diabolus ad Judaeos reversus, dominabitur in eis. Et hoc est quod sequens similitudo dicit. Cum autem immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida quaerens requiem, et non invenit. BEDA.
Abbreviated transcription (Latin):
illorum succendit. Tunc ait scruis suis. Nup¬
tiȩ quidem parate sunt. sed qui iniutati erant
ñ fuerunt digni. Ite gͥ ad exitus iuarum. in
plateas & uicos & ciuitates. &. quoscumq inue¬
neritis pauꝑes ac debiles & cȩcos & elaudos
uocate ad nuptias. Et ait scruus. Factumẽ.

Expanded text:
rvis suis: Nuptiae quidem paratae sunt; sed qui invitati erant, non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus viarum, in plateas, et vicos, et civitates; et quoscunque inveneritis pauperes ac debiles, et caecos, et claudos, vocate ad nuptias. Et ait servus: Factum est,