comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litteras dent & accipiant: ut errare faci¬
ant ꝑhȩc deceptas ase mulierculas. Hos
ergo qui contra xp̃m tanta pręsumunt.
quique xpͣianitati tam publice dero¬
garunt. quã inter idicia ꝑsecutiones
nobis quantũ in ipsĩs ẽ. excitare nonces¬
sant. & in effabile sacram̃tũ xp̃i natiui¬
dilectissimi & unanimes atq concerta¬
tores nobiscũ contra eorum uaesanam
estote prȩsumptionẽ. ad similitudinẽ
cõministroꝵ nr̃oꝵ qui indignati sunt

Expanded text:
litteras dent et accipiant; ut errare facilitteras dent et accipiant; ut errare faciant per haec deceptas a se mulierculas. Hos ergo qui contra Christum tanta praesumunt, quique Christianitati tam publice derogaverunt, qui inter judicia persecutiones nobis, quantum in ipsis est, excitare non cessant, et ineffabile sacramentum natividilectissimi; et unanimes atque concertatores nobiscum contra eorum vesanam estote praesumptionem, ad similitudinem comministrorum nostrorum, qui indignati s
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos ẽ sed& ad dexteram maiestatis.
Hȩc igitur exparte inhac epła figuraui.
onerosum credens singula subscrupulo¬
sitate conscribere: eoquod sciam sem̃
tenus formidamꝰ. Quilic& uerberib
nobis extorqueant: nos tam̃ spem non
aũsamur nrãm. Horũ igitur ad u̾sarii.
id ẽ arrius & achillas & quicũ eis sunt
ueritatis inimici. ab ęccła sunt ꝓcul
expulsi. alieni facti apia doctrina nr̃a
scdm beatũ paulũ dicentẽ. quicumq
uobis annũtiauerint p̃ter quod acce¬
pistis
anathema sit. Lic& angłm decęlo ẽẽ sefin¬
gat: sed & lam siquis aliis sermonib dñi
hosigitur anathematos a frat̾nitate. nul¬
lus urm suscipiat. aut habere patiatur:
ea que ab eis uel dicuntur uel conseribun¬
tur Cuncta enĩ uelut magi homines mͦ¬
tiunt᷑: quia ueritatẽ loqui non possunt.
circũ eunt deniq ciuitates nihil studen¬
tes aliud quã ut ami᷑tiarũ schematȩ &
nomine pacis ꝑfigm̃ta uelblandim̃ta

Expanded text:
coelum, et sedet ad dexteram Majestatis. coelum, et sedet ad dexteram Majestatis. Haec igitur ex parte in hac epistola figuravi, onerosum credens singula sub scrupulositate conscribere, eo quod sciam sanctum tenus formidamus. Qui licet verberibus nobis extorqueant, nos tamen spem non aversamur nostram. Horum igitur adversarii, id est, Arius et Achillas, et qui cum eis sunt veritatis inimici, ab Ecclesia sunt procul expulsi, alieni facti a pia doctrina nostra, secundum beatum Paulum dicentem: Quicunque vobis annuntiaverit praeter id quod accepistis, anathema sit, licet angelum de coelo se esse fingat . Sed etiam si quis aliis sermonibus DomiHos igitur anathematizatos a fraternitate nullus vestrum suscipiat, aut habere patiatur ea quae ab eis vel dicuntur vel conscribuntur. Cuncta enim velut magi homines mentiuntur: quia veritatem loqui non possunt. Circumeunt denique civitates, nihil studentes aliud, nisi ut amicitiarum schemate et nomine pacis per figmenta vel blandimenta
Abbreviated transcription (Latin):
congruus distribuatur honor. Sine
principio enĩ apatre sciamus eius esse
natiuitatem. culturã ei sicuti prȩdixim
sed imagini & ꝑscrutationi patris ꝑfec¬
tam acqualitatem ꝑ om̃a deuouentes:
Proprium uͦ solum dicentes patris quod
ingenitus ẽ. cũ & ipse saluator dixerit.
pat᷑ m̃s maior me ẽ. In hac itaq pia de
patre filioq sententia. sicut nos diiu
mur. qui repleuit & ueteris testamenti
scõs homines: & noui sacratissimos prae¬
ceptores inunam & solam catholicam
& apostolicam semꝑ ęccłam quȩ & inuin¬
cibilis ẽ. lic& om̃is mundus aduersus
eam pugn&. & uictrix tocius aduerse
impi&atis existens securos nos faciente
patre familias eius cum clamat: hab&e
fiduciam. ego uici mundũ: hoc nouimꝰ
trice oraria: qui in nouissimis tẽporib
ꝓdamnatione peccati adhumanũ genꝰ
adueniens crucifixus & mortuus ẽ. sed ñ
ꝓpterea diuinitate sua minor factus.
Resurrexit enĩ amortuis: assumptus in

Expanded text:
congruus distribuatur honor. Sine congruus distribuatur honor. Sine principio enim a Patre sciamus ejus esse nativitatem, culturam ei, sicut praediximus, sed imagini et perscrutationi Patris perfectam aequalitatem per omnia devoventes. Proprium vero solum dicentes Patris, quod ingenitus est, cum et ipse Salvator dixerit: Pater meus major me est . In hac itaque pia de Patre Filioque sententia, sicut nos divinae mur, qui replevit et Veteris Testamenti sanctos homines, et Novi sacratissimos praeceptores: in unam et solam catholicam et apostolicam semper Ecclesiam, quae et invincibilis est, licet omnis mundus adversus eam pugnet, et victrix totius adversae impietatis existens, securos nos faciente Patrefamilias ejus, cum clamat, Habete fiduciam: ego vici mundum . Hoc novimus trice Maria; qui in novissimis temporibus pro damnatione peccati ad humanum genus adveniens, crucifixus et mortuus est; sed non propterea divinitate sua minor factus. Resurrexit enim a mortuis, assumptus est in
Abbreviated transcription (Latin):
b& humanus intellectus ab hominib nomi¬
natus indicare ual& hoc quod dicimus
ingenitum. sicut & uos ȩstimare credo:
& de om̃iũ ur̃oꝵ confido ꝓpostto nullomͦ
rantium: uidentur enim hȩc nomina
ueluti temporum eẽ ꝓ ductiua. Digne
tamen ipsius unigeniti diuinitatem &
ueluti dicam antiquitatẽ nequaquam
significare ualentia. cũ scĩ uidelic& uiri
seđm suam umus quisq uirtutẽ sacram̃tũ
hoc aperire conatisunt. ueniam poscentes
ab auditorib ꝑsatisfactiones rationabiles
dicendo dese protulimus quod ꝑtingere
prȩualuimus. Siquid autẽ ultra hominẽ
expectant quicumq uiri. & ad maius in¬
nituntur eloquium. illuo quod att.
ex parte cognoseimnus. iam putantes e ẽ
destructum. palam ẽ quia multũ spe
sua deficiunt. Igitur erat. & semꝑ. & ante
scła quod cumq sit. nontamen ẽ id qd
ingenitũ. Ergo ingenito quidem patri
centes causam ẽẽ fuisse. ut cõc: Filio uero

Expanded text:
bet humanus intellectus ab hominibus nomibet humanus intellectus ab hominibus nominatus indicare valet hoc, quod dicimus ingenitum, sicut et vos aestimare credo, et de omnium vestrorum confido proposito, nullo modo rantium. Videntur enim haec nomina veluti temporum esse productiva: digne tamen ipsius Unigeniti divinitatem, et veluti dicam antiquitatem nequaquam significare valentia, cum sancti videlicet viri secundum suam unusquisque virtutem sacramentum hoc aperire conati sint: veniam poscentes ab auditoribus per satisfactiones rationabiles, dicendo de se: Protulimus quod pertingere praevaluimus. Si quid autem ultra hominem exspectant, quicunque viri et ad majus innituntur eloquium, illud quod ait: Ex parte cognoscimus , jam putantes esse destructum; palam est, quia multum spe sua deficiunt. Igitur erat, et semper, et ante saecula, quodcunque sit, non tamen est id quod ingenitum. Ergo ingenito quidem Patri centes ei causam fuisse ut esset; Filio vero
Abbreviated transcription (Latin):
liter & inenarrabilit᷑ secundũ eũ qui
dix̃ si cuti supra posuimꝰ. Generationem
tente. sicut & ipse pater inꝑscrutabilis ẽ
eo qõ non capiat rationalium natura sci¬
entiam. qua propt̾ genuit dm̃. Quod qui¬
nos xp̃i uoce quadicit. Nullus nouit quis
ẽ pater nisi filius: & nullus nouit quis ẽ
filius nisi pater: & asserente eum inconuer¬
tibilem. & in mutabilem se sicut patrem
nihil egentem: ꝑfectũ filium ȩqualemq
patri soli ingenito: lmago enĩ est integer¬
rima & inmutabilis patris . & om̃ino imagi¬
nem conuenit ẽẽ plenam. ꝑquam ñdesit
aliquid ab ȩ̨qualitate eius cuius imago
est. sicut ipse dñs docuit dicens. Pater
nis maior meẽ. Secundum quod semꝑ &iam
cẽ filium expatre credimus splendor enĩ
lus hoc semꝑ adsuspitionem ingeniti sumat:
sicuti putant quisensus animȩ cecatos ha¬
bent. Nam neq erat. neq semꝑ neq ante
scla: idem ẽ quod ingenitũ. Sed nec quili¬

Expanded text:
liter et inenarrabiliter secundum eum qui liter et inenarrabiliter secundum eum qui dixit, sicut supra posuimus: Generationem tente, sicut et ipse Pater imperscrutabilis est, eo quod non capiat rationalium natura scientiam, qua Pater genuit Filium. Quod quinos Christi voce, qua dicit: Nullus novit quis est Pater, nisi Filius; et nullus novit quis est Filius, nisi Pater ; et asserente eum inconvertibilem et immutabilem se sicut Patrem, 219 nihil egentem, perfectum Filium, aequalemque Patri soli ingenito. Imago enim est integerrima et immutabilis Patris; et omnino imaginem convenit esse plenam, per quam non desit aliquid ab aequalitate ejus cujus imago est, sicut ipse Dominus docuit, dicens: Pater meus major me est ; secundum quod semper etiam esse Filium ex Patre credimus. Splendor enim lus hoc, semper, ad suspicionem ingeniti sumat, sicuti putant qui sensus animae caecatos habent. Nam neque erat, neque semper, neque ante saecula, idem est quod ingenitum. Sed nec quili
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ingenita duo: ignorantes imperiti.
quia multũ ẽ interpatrem ingenitum:
& ea quȩ ab eo exñ exstantib sunt creata
rationalia & in rationalia: quoꝵ media
existens natura imigenita. ꝑ quã uniu̾sa
ex ñ exstantib feciipater dĩ uerbi. exipso
uero patre natiuitatem hab&. sicut &
ipse dñs alicubi testatus ẽ dicens: quidi¬
ligit patrem. diligit filium. qui ex eo natus
ẽ. De quibus nosita credimus sicut aposto¬
licȩ plac& ȩccłȩ. in unũ ingenitũ patrem
nullam habentẽ causam ut e&̃c in conũti¬
bilẽ. & immutabilẽ. semꝑ idem & similit̃
se habentem. necꝓuectum nec imminutio¬
nẽ recipientẽ legis proph& arũ euangelio¬
rumq doctorẽ patriarcharũ & apłoꝵ¬
d̃m xp̃m filium dĩ unigenitũ natum.
non exnon exstante sed exstante patre.
non scđm corporum similitudines incisi¬
onib aut diuisionũ effluxionib sicuti
sabellio & ualentino plac&. sed in effabi¬

Expanded text:
dicere ingenita duo. Ignorantes imperiti dicere ingenita duo. Ignorantes imperiti quia multum est inter Patrem ingenitum, et ea quae ab eo ex non exstantibus sunt creata rationabilia et irrationabilia; quorum media existens natura unigenita, per quam universa ex non exstantibus fecit Pater Dei Verbi, ex ipso vero Patre nativitatem habet, sicut et ipse Dominus alicubi testatus est, dicens: Qui diligit Patrem, diligit Filium qui ex eo natus est . De quibus nos ita credimus, sicut apostolicae placet Ecclesiae, in unum ingenitum Patrem, nullam habentem causam ut esset, inconvertibilem et immutabilem, semper idem, et similiter se habentem, nec provectum nec imminutionem recipientem, Legis, et Prophetarum, Evangeliorumque datorem, patriarcharum et apoChristum Filium Dei unigenitum, natum non ex non exstante, sed ex exstante Patre; non secundum corporum similitudines incisionibus, aut divisionum effluxionibus, sicuti Sabellio et Valentino placet, sed ineffabi
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta noscuntur . O scelesta suꝑbia
inm̃sa uesania: uanȩ głȩ furore sapien¬
tia satanȩ inanimas eoꝵ nequissim ad
uehent̾ter infliens. non deterruit eos
antiquarum scripturarũ. dõ amabiliũ
explanatio. non cõministroꝵ consors
reuerentia dexp̃o ferocitatẽ eoꝵ man¬
sue fecit. quoꝵ scelesta oꝑa nec demo¬
nes ferre patiuntur: quando uocem
blasphemã contra filiũ dĩ ꝓmere ñprę¬
sumunt. Hȩc igitur iacula scđm prȩsen¬
tẽ uirtutẽ. dirigantur aduersus eos
qui inerudita machera contra xꝑm ex¬
acuunt᷑ adbellum: & aduersum pi&a¬
tem eiꝰ calumnias inferre cͣtendunt.
Aiunt enĩ nos aduersantes fabulas exqͥb
in uentũ ẽ dici exnon exstantib impiã
& nonscriptã contra xpm blasphemiam
prȩdicare. idẽ duo ingenita ipsi potius
duorum alterũ necessarium eẽ oportere
dicentes ineruditi. aut exnon exstantibus
filium cẽ sapiendum. aut indubitanter

Expanded text:
intellecta noscuntur. O scelesta superbia, intellecta noscuntur. O scelesta superbia, immensa vesania, vanae gloriae furor, ac sapientia Satanae, in animas eorum nequissimas vehementer insiliens! Non deterruit eos antiquarum Scripturarum Deo amabilium explanatio, non comministrorum consors reverentia de Christo ferocitatem eorum mansuefecit; quorum scelesta opera nec daemones ferre patiuntur, quando vocem blasphemam contra Filium Dei promere non praesumunt. Haec igitur jacula secundum praesentem virtutem dirigantur inerudita materia contra Christum exacuuntur ad bellum, et adversus pietatem ejus calumnias inferre contendunt. Aiunt enim nos adversantes fabulas, ex quibus inventum est dici, ex non exstantibus, impiam et non scriptam contra Christum blasphemiam praedicare, id est duo ingenita: ipsi potius duorum alterum necessario esse oportere dicentes ineruditi, aut ex non exstantibus Filium esse sapiendum, aut indubitanter
Abbreviated transcription (Latin):
dicer& ostende nobis patrem. ait. Qui
uid& me. uid& & patrẽ : Tamquã ꝑspecu¬
lum sine macula. & animatũ ꝑ diumam
eiꝰ imaginẽ contẽplar& patrem: quem
similiter inpsalmis scĩssimi uiri canunt
dicentes. Inlumine tuo uidebimꝰ lumen
Qua ꝓpt̾ & quihonorat patrẽ honorat &
filium: & quihonorat filiũ. honorat pa
trem. & recte . Omĩs namq uox impia
quȩ infilio dici prȩsumitur: ad patrem
quoq refertur. Sedmirũ nonẽ quod
scripturus sum o carissimi: sifalsas aduer¬
sũ me derogationes & contra piissimum
nrm̃ populum delatas insinuo. I enim
qui contra deitatẽ filii dĩ castra consti¬
tuunt. neq contra nos ingratas calũnias
exercere formidant: qm̃ nec priscorum
quẽ piam dignantur sibim& cõparare.
neq prȩceptorib equib nos ab infantia
eruditi sumꝰ aequare patiuntur. neq
cõministroꝵ quẽ quã nunc ubicumque
consistentiũ inm̃sitra sapientiȩ reputaNł:

Expanded text:
diceret: Ostende nobis Patrem, ait: Qui diceret: Ostende nobis Patrem, ait: Qui videt me videt et Patrem : tanquam per speculum sine macula et animatum per divinam ejus imaginem contemplaretur Patrem; quem similiter in Psalmis sanctissimi viri canunt, dicentes: In lumine tuo videbimus lumen . Quapropter et qui honorat Patrem, honorat et Filium; et qui honorat Filium, honorat et Patrem, et recte. Omnis namque vox impia quae in Filio dici praesumitur, ad Patrem quoque refertur. Sed mirum non est quod scripturus sum, o charissimi, si falsas adversum me derogationes, et contra piissimum nostrum populum delatas insinuo. Hi enim qui contra deitatem Filii Dei castra constituunt, neque contra nos ingratas calumnias exercere formidant: quoniam nec priscorum quempiam dignantur sibimet comparare, neque praeceptoribus se, a quibus nos ab infantia eruditi sumus, aequare patiuntur; neque comministrorum quemquam nunc ubicunque consistentium in mensura sapientiae reputant,
Abbreviated transcription (Latin):
absconsas pullula refecerunt arrius & a-
chillas. & cũ illis concilium malignanti¬
um: & nescio quomͦ insyria tres ordi¬
nati epĩ eoquod consenserint eis & ad
peiora flammatisint : dequib senten¬
tia in ur̃a sit ꝓbatione reposita. quisalu¬
taris passionis humilitatẽ & ex in anitio¬
nẽ uoluntariam pauꝑtatẽ. & uoces quas
ꝓpt̃ nos saluator suscepit memoria re¬
tin&is. Igitur ad ostensionẽ suꝑnȩ & an¬
tiqua diumitatis eiꝰ hȩc congruunt signi¬
ficatiuisq sermonib naturalis eius gła
& imperium. & apud patrẽ man̾sio clariũ
substantialit̾ duas naturas quȩ ẽ una de¬
claransis seo quia pat̾nam seruandi ple¬
nitudinẽ filiũ hab& ꝑfecte nãturã
ꝑ omã similitudinẽ patris gerens. & in¬
mutabilis imago eius existens atq prin¬
cipalis causȩ expręssa figuratio. Vnde &iã
tunc philippo cupienti uidere patrem:
Dñssine inuidia se demonstrat. Nã cum

Expanded text:
absconsas pullulare fecerunt Arius, et absconsas pullulare fecerunt Arius, et Achillas, et cum illis concilium malignantium; et nescio quomodo in Syria tres ordinati episcopi, eo quod consenserint eis, et ad pejora flammati sint. De quibus sententia in vestra sit probatione reposita, qui salutarem passionis humilitatem, et exinanitionem, et voluntariam paupertatem, et voces, quas propter nos Salvator suscepit, memoria retinetis. Igitur ad ostensionem supernae et antiquae divinitatis ejus haec congruunt, significativisque sermonibus naturalis ejus gloria, et imperium, et apud Patrem mansio clarius substantialiter duas naturas, quae est una, declarans: sed quia Paternam servandi plenitudinem Filius habet perfectam naturam, per omnia et similitudinem Patris gerens, et immutabilis ejus imago existens, atque principalis causae expressa figuratio. Unde etiam tunc Philippo cupienti videre Patrem Dominus sine invidia se demonstrat. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ait. exutero ante luciferũ genuite: non¬
ne clare naturalẽ demonstrat paternȩ
generationis. filiationẽ: quã nonmorum
diligentia & exercitatione prouectus.
sed ꝓpri&ate naturȩ sortitus ẽ : Vnde
& intrans gressibilem hab& filiationem
unigenitus: patris. Rationabilium
uͦ filiationẽ noneis naturalit᷑ existen¬
tem: sed oportunitate morum & dono
dĩ &iam mutabilem ratio nouit. Uiden¬
tes
enĩ inquit filii dĩ filias hominũ acceper̃
dm̃ dixisse didicimꝰ. Multa dicturus di¬
lectissimi transeo: onerosum eẽ putans
pluribus uerbis unanimes ammonere
doctores. Uosipsi enĩ estis diuinitus eru¬
diti. non ignorantes quia doctrina quȩ
nuꝑ contra pi&catem surrexit eclesias¬
ticam. hebionis ẽ &artemonis: & zelus
pauli samosateni. deantiochia sinodali
cedens lucianus extra synagogas mansit
trium episcopoꝵ plurimo tempr̃. Quoꝵ
impi&atis faecem sorbentes isti. numc
nob exnon exstantib illoꝵ plantationes

Expanded text:
ait: Ex utero ante luciferum genui te ? Nonait: Ex utero ante luciferum genui te ? Nonne clare demonstrat naturalem paternae generationis filiationem, quam non morum diligentia et exercitatione provectus, sed proprietate naturae sortitus est? Unde et intransgressibilem habet filiationem Unigenitus Patris. Rationabilium vero filiationem non eis naturaliter existentem, sed opportunitate morum et dono Dei etiam mutabilem ratio novit. Videntes enim, inquit, filii Dei filias hominum, acceperunt  Isaiam Deum dixisse didicimus. Multa dicturus, dilectissimi, transeo, onerosum esse putans pluribus verbis unanimes admonere doctores. Vos ipsi enim estis eruditi divinitus, non ignorantes quia doctrina quae nuper contra pietatem surrexit ecclesiasticam, Hebionis est, et Artemonis, et zelus Pauli Samosateni de Antiochia, synodalicedens Lucianus, extra synagogas mansit trium episcoporum plurimo tempore. Quorum impietatis faecem sorbentes isti, nunc nobis, ex non existentibus illorum plantationes
Abbreviated transcription (Latin):
apło dicente. Quȩ cõmiio luci ad te¬
nebras. aut quȩ concordia xp̃i ad beli¬
sal
Nec non & salomone clamante: inpossibi
quatinus ñ peccarent: Dñs uero noster
naturalit̃ filius patris existens. ab om̃i¬
bus adoratur. Illi deponentes sp̃m serui¬
tutis ex bonis operibus & ꝓuectu spm̃
filiationis accipientes: ꝑnaturalem filiũ
iusti fiunt & ipsi adoptione filii. Istius
autẽ ꝓ priam & naturalẽ precipuam q
filiationem. paulus &lam manifestauit¬
de dõ dicens: qui proprio filio non peꝑcit.
sed ꝓ nobis idẽ qui natura non sumꝰ filii
tradidit eum. Ad distinctionẽ namq
non ꝓpriorum: illũ ꝓpriũ filium eẽ dix̃
in euangło autẽ. hic ẽ filius inquit meus
dilectus in quobene conplacui. Inpsalmis
uͦ saluator ait. Dñs dix̃ ad me filius m̃s
estu: germanitatẽ naturȩ declarans. sig¬
nificat noneẽ eiusnaturales quos lib&
alios filios pr&er istũ. Quid &iam quod

Expanded text:
Apostolo dicente: Quae communio luci ad teApostolo dicente: Quae communio luci ad tenebras? aut quae concordia Christi cum Belial ? Nec non et Salomone clamante , impossibiquatenus non peccarent. 218 Dominus vero noster naturaliter Filius Patris existens, ab omnibus adoratur. Illi deponentes spiritum servitutis, ex bonis operibus et provectu spiritum filiationis accipientes, per naturalem Filium adjuti, fiunt et ipsi adoptionis filii. Istius autem propriam et naturalem praecipuamque filiationem Paulus etiam de Deo manifestavit, dicens: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis, id est, qui natura non sumus filii, tradidit illum . Ad distinctionem namque non propriorum, illum proprium esse Filium dixit. In Evangelio autem: Hic est Filius, inquit, meus dilectus, in quo mihi bene complacui . In Psalmis vero Salvator ait: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu : germanitatem naturae declarans, significat non esse ejus naturales quoslibet alios filios praeter istum. Quid etiam quod
Abbreviated transcription (Latin):
abeo figuratur. Ex quo appar& filietas
saluatoris nr̃i. nullam habens cõmunio¬
nẽ adc&eroꝵ fili&atẽ: quẽ ad modũ enĩ
ineffabilis eius subsistentia in cõparabili
excellentia transcendere ꝓbatur uniũsa.
quib ipse donauit ut sint. ita & fili&as
eiꝰ naturalis existens paternȩ diuiitatis.
ineffabili sublimitate differt ab eis quiꝑ
eũ in ad dtione adoptati sunt filii. Is enĩ
in conuertibilis existens natura. ꝑfectus
ẽ ei in om̃ĩb nihil egens. Hiuͦ in utroq
mutabilitati subditi. egent eiꝰ auxilio. In
quo enĩꝓficere poterit sapientia dĩ.
aut in quo eius ueritas augeatur: aut
ds̃ uerbũ quomͦ potest meliorari cũsit
uita. uerumq lum: Si autẽ hoc est:
quantomagis uecors ẽ dicere sapientiã
aliquando aut dĩ uirtutẽ fuisse infir¬
mitate. capabilem. aut inrationabilita¬
te uerbũ: & ꝑhoc ratione obscuratũ
Aut uero lumini tenebras eẽꝑmixtas

Expanded text:
ab eo figuratur. Ex quo apparet filietas ab eo figuratur. Ex quo apparet filietas Salvatoris nostri, nullam habens commixtionem ad caeterorum filietatem. Quemadmodum enim ineffabilis ejus subsistentia incomparabili excellentia transcendere probatur universa quibus ipse donavit ut sint, ita et filietas ejus naturalis existens paternae divinitatis, ineffabili sublimitate differt ab eis qui per eum in adoptionem adoptati sunt filii. Is enim inconvertibilis existens, natura perfectus est, et in omnibus nihil egens; hi vero in utroque mutabilitati subditi egent ejus auxilio. In quo enim proficere potuit Sapientia Dei, aut in quo ejus veritas augeretur? Aut Deus Verbum quomodo potest meliorari, cum sit vita verumque lumen? Si autem hoc est, quanto magis vecors est dicere Sapientiam aliquando aut Dei Virtutem fuisse infirmitatis capabilem, aut irrationabilitatis Verbum, et per hoc rationem obscuratam, aut vero lumini tenebras esse permixtas,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a ꝑipsũ & in ipso creatasunt: & ipse
ẽ ante omã. Cum gꝰ impia eẽ monstr&
argum̃tatio qua dicunt exñ existentib
factũ: nec esse ẽ patrẽ semꝑ eẽ patrem.
Est enĩ pat̾ semꝑ filio prȩsente ꝓpter
quẽ appellatur pat̃. semꝑ sibi filio prȩ¬
sente. Semꝑ ẽ pat̾ ꝑ fectus & sine defec¬
tione c̃sistens. Nontẽporalit̾ neq exspa¬
tio neq exnon existentib generans uni¬
genitũ filium. Quid aut̃ ampliuꝰ sit sce¬
lestũ quã dicere ñ fuisse aliquando sapi¬
sentiã
ego eram cui ad gaudebat : aut dicere
uis tutẽ dĩ aliquando ñ extitisse aut
uerbũ eiꝰ aliquando accepisse principiũ.
aut alia exquib filius agnoscitur: & figu¬
rat᷑ pat̾ : ñam qui splendorem gloriȩ ñ
dicit exstare : unaꝑimit & principale
lum̃ cuius splendorẽ: Nautẽ &imago dĩ
imago ẽ: sediam cũ non ẽ figura substan¬
tiȩ dĩ : unaꝑimitur & ille qui in om̃ib

Expanded text:
omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnia. Cum ergo impia esse monstretur argumentatio qua dicunt ex non existentibus factum Filium, necesse est Patrem semper esse Patrem. Est enim Pater semper Filio praesente, propter quem appellatur Pater; semper Filio sibi praesente semper est Pater perfectus, et sine defectione consistens, non temporaliter, neque ex spatio, neque ex non existentibus generans unigenitum Filium. Quid autem amplius sit scelestum quam dicere non fuisse aliquando Sapientiam ego eram cui adgaudebat ; aut dicere virtutem Dei aliquando non exstitisse? aut Verbum ejus accepisse principium, aut alia ex quibus Filius agnoscitur et figuratur Pater? Nam qui splendorem gloriae non dicit exstare, una perimit et principale lumen, cujus splendor est. Si autem et imago Dei imago est; sed etiam cum non est figura subsistentiae Dei, una perimitur et ille qui in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
factũ. Namst tẽporib ineẽ oportero
hoc qo̾ aiunt. erat quando ñ erat. aut
spatio scłi cuiuscũq & siuerũ ẽ quia om̃a
ꝑ ipsũ facta sunt. palã ẽ quia & omẽ scłm
& tempus. & spatia: & aliquando int̾ quȩ
repperit᷑ qd̃ aiunt. fuit quando ñ fuit.
ꝑ ipsũ facta sunt. Et quomͦ non ẽ incredi¬
bile eum ꝗ & tempora fecit & scła & mo¬
m̃ta. interquȩ ẽ illud fuit quando ñ fuit :
dicere aliquando ñ fuisse : stultũ enimẽ
& om̃i peccato plenũ eũ qui causa ẽ alicuiꝰ.
cuiꝰ causaẽ. prȩcedit enĩ secundum eos
sapientia dĩ quȩ creauit uniuersa illud
spatium : in quo dicunt nondũ factum
filiũ apatre. m̃tiente scđm eos & scrip¬
tura quȩ dic̃. primogenitũ eum esse
uniuerse creaturȩ. Consona siquidem
istis clamat & magniloquus paulus
tast̃ om̃a quȩ incęlis & quȩ int̾ra uisibi¬
lia & inuisibilia siue principia. siue po¬
testates. siue dominationes. siue sedes

Expanded text:
factum. Nam si tempori inesse oporteret factum. Nam si tempori inesse oporteret hoc quod aiunt: Erat quando non erat, aut spatio saeculi cujuscunque; et si verum est quia omnia per ipsum facta sunt, palam est quia omne saeculum, et tempus, et spatia, et aliquando, inter quae reperitur, quod aiunt, fuit, quando non fuit, per ipsum facta sunt. Et quomodo non est incredibile eum qui et tempora fecit et momenta, inter quae est illud fuit quando non fuit, dicere aliquando non fuisse? Stultum enim est, et omni peccato plenum, eum qui causa est alicujus, cujus causa est. Praecedit enim secundum eos Sapientia Dei, quae creavit universa, illud spatium, in quo dicunt nondum factum Filium a Patre, mentiente secundum eos Scriptura, quae dicit, Primogenitum eum esse universae creaturae . Consona siquidem istis clamat et magniloquus Paulus, ta sunt omnia quae in coelis, et quae in terra, visibilia et invisibilia, sive principatus, sive potestat
Abbreviated transcription (Latin):
ris. & difficiliora te noli examinare. Nã
sicut aliarum plurimarũ. & huius noti¬
tia humanȩ ꝑceptioni celata ẽ. quale
ẽ apud paulum. quȩ oculus ñ uidit
nec auris audiuit. nec incorhominis
ascendit quȩ preparauit ds̃ diligentib
se. sed &iam stellas inquit ds̃ ad abra¬
ham non potes enumerare. neq arenam
tiam dĩ uerbi: nisi forte uesanus sit.
Dequa ꝓphoicus sp̃s dicit. Generationẽ
eius quis enarrabit. Nam & ipse saluator
nr̃ prestare uolens om̃ib in hoc mundo
colũnis huius noticiam ab eis exonerare
festinauit. significans ultra naturã esse
om̃ium rerũ hanc animaduersionẽ: soli uͦ
patri tantum ad iacere huius scientiȩ
sacram̃tũ. Mullus inquit nouit quis est
filius nisi pat᷑: & patrẽ nemo nouit nisi
filius. Non reor ignorare sapientes quia
uesanũ ẽ sapere ex non existentib factũ
filium cũ utiq habeat. temporale prin¬
cipium: qd̃ ostendit᷑ ex non existentib

Expanded text:
ris, et difficiliora te noli examinare . Nam ris, et difficiliora te noli examinare . Nam sicut aliarum plurimarum, et hujus notitia humanae perceptioni celata est, quale est apud Paulum: Quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Sed etiam stellas, inquit Deus ad Abraham, non potes enumerare, neque arenam tiam Verbi Dei, nisi forte vesanus sit? De qua propheticus spiritus dicit: Generationem ejus quis enarrabit ? Nam et ipse Salvator noster praestare volens omnibus in hoc mundo columnis, hujus notitiam ab eis exonerare festinavit, significans ultra naturam esse omnium rerum hanc animadversionem, soli vero Patri tantum adjacere hujus scientiae sacramentum: Nullus, inquit, novit quis est Filius, nisi Pater; et Patrem nemo novit, nisi Filius . Non ergo reor ignorare sapientes quia vesanum est sapere ex non existentibus factum Filium, cum utique non habeat temporale principium, quod ostenditur ex non existentibus
Abbreviated transcription (Latin):
his quȩ non exsubstantib factasunt hoc qd̃
exstat. & ualde discretũ. Int̾ patrẽ siquidẽ
& filium nullũ demonstrat᷑ eẽ spatiũ. nec
usq aliquã cogitationẽ hoc animȩ phan¬
tasia ꝑcipiente ex non exstantibus autẽ
creatus mundus. nouellam hab& substan¬
tiȩ recentemq natiuitatẽ apatre ꝑfiliũ
huiusmodi utiq substantialitatẽ cunctis
accipientib Altius igitur adhue contem¬
platus uerbi diuinitatẽ & creaturarum
unu̾sam intellegentiã transcentem. re¬
uerentisimus iohannes genituram eius
nec facturam dicere uoluit. nec ꝑelem̃ta
syllabarum factorem ingenitum. Unus
enĩ ingenitus pater Sed quia excedit
euangelistarũ puto quia & angelorum
ꝑceptionẽ. & transcendit uniuersa uni¬
geniti filii ineffabilis substantia. nod
ergo reor quia depi&ate cogitantes.
dehac aliquid interrogare prȩsumant.
propt̃ quod dictũ ẽ altiora te nequesle.¬

Expanded text:
his quae ex non substantibus facta sunt, hoc quod his quae ex non substantibus facta sunt, hoc quod exstat, et valde discretum. Inter Patrem siquidem et Filium nullum demonstratur esse spatium, nec usque ad aliquam cogitationem hoc animae phantasia percipiente. Ex non exstantibus autem creatus mundus, novellam habet substantiae recentemque nativitatem a Patre per Filium, hujusmodi utique substantialitatem cunctis accipientibus. Altius igitur adhuc contemplatus Verbi divinitatem, et creaturarum universam intelligentiam transcendentem beatissimus Joannes genituram ejus nec facturam dicere voluit, nec per elementa syllabarum factorem ingenitum. Unus enim est ingenitus Pater. Sed quia excedit evangelistarum, puto quia et angelorum perceptionem, et transcendit universa unigeniti Filii ineffabilis substantia. Non ergo reor quia de pietate cogitantes de hac aliquid interrogare praesumant, propter quod dictum est: Altiora te ne quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
tib tuis. Quia uͦ filius dĩ. neq ex non
existentib factus ẽ. neq fuit aliquando
quando non fuit: sufficit nos erudire lohan¬
nes euangelista. scribens deeo. Vnigenitꝰ
filius qui ẽ insinu patris. Prouidente quip¬
pe dõ ut ostender& alterutriuꝰ indiuisas
res: nominauit patrem & filium existentẽ
insinu patris. Seo quia int̾hȩc quȩ ex non
existentib facta sunt. uerbũ dĩ nequaquã
connumeratur : om̃ia inquit ꝑ ipsũ facta
sunt. Propriam namq eius substantiam
designauit dicens. In principio erat uerbũ.
& uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ
Om̃ia ꝑipsum facta sunt: & sme ipso factũ ẽ
nihil quod factũ ẽ. Si enĩ om̃ia ꝑipsum
facta sunt. quomodo qui creaturis ut
essent donauit: ipse aliquando non fuit:
Noneñĩ ulla ratioẽ ut qui facit. eius naturȩ
sit cuius illa quȩ fuint. Si ipse quidẽ erat
in principio: om̃ia uͦ ꝑ ipsũ factasunt. ex
non exstantib fecit: & contrarium uidet᷑

Expanded text:
tuis . Quia vero Filius Dei neque ex non existentibus factus est, neque fuit aliquando quando non fuit, sufficit nos erudire Joannes evangelista, scribens de eo: Unigenitus Filius, qui est in sinu Patris . Providente quippe Deo, ut ostenderet alterutris indivisas res, nominavit Patrem et Filium existentem in sinu Patris. Sed quia inter haec quae ex non existentibus facta sunt Verbum Dei nequaquam connumeratur: Omnia, inquit, per ipsum facta sunt . Propriam namque ejus substantiam designavit, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat  ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil quod factum est . Si enim per ipsum omnia facta sunt, quomodo qui creaturis, ut essent, donavit, ipse aliquando non fuit? Non enim ulla ratio est ut qui facit ejus naturae sit cujus illa quae fiunt. Si ipse quidem erat in principio, omnia vero per ipsum facta sunt, ex non exstantibus fecit: et contrarium videtur
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis malitieq capabilẽ. cũ ex non existen¬
tib eẽ dicatur. Diuinas quippe scripturas
quib oftendit᷑ eũ semꝑ eẽ ꝑim̃tes quibũs¬
que palã designat᷑ in conũtibilitas uerbi
& sapientia atq diuinitas quȩ sunt xp̃s.
Possumꝰ gͦ inquiunt isti polluti. & nos
filii fieri dĩsicut & ille Scriptũ ẽ enim
filios genui & exaltaui. Cũq inlatũ fuerit
eis quod sequitur. idẽ ipsi autẽ me spre
ipse natura mutabilis. sciuit de illo ds̃
prȩscientia & prȩcontẽplatione quia eũ
non e& spreturus. eligendus for& exom̃i¬
bus. Non enĩ inquiunt natura quasi pcipu¬
um int̾ alios filios aliquid hab&. nam nec
naturalit̾ dĩ filiuꝰ ẽ. nec aliquã hab& ad
dm̃ ꝓpri&atẽ: quando &iam ipsũ naturȩ
mut abilif existentem. propt᷑ moderationẽ.
diligentiam & uirtutẽ non mutatũ ad de¬
terius elegit ds̃. cum & si paulus uel petrus
ad hoc ꝑuenissent. nichil potuerat iħs

Expanded text:
virtutis malitiaeque capabilem, cum ex non existenvirtutis malitiaeque capabilem, cum ex non existentibus esse dicatur; divinas quippe Scripturas, quibus ostenditur eum semper esse, perimentes, quibusque palam designatur inconvertibilitas Verbi, et Sapientia, atque Divinitas, quae sunt Christus. Possumus ergo, inquiunt isti polluti, et nos fieri Dei filii, sicut et ille. Scriptum est enim: Filios genui et exaltavi . Cumque allatum fuerit eis quod sequitur, id est: Ipsi autem sprevipse natura mutabilis, scivit de illo Deus praescientia et praecontemplatione, quia eum non esset spreturus, eligendus foret ex omnibus. Non enim, inquiunt, natura quasi praecipuum inter alios filios aliquid habet. Nam nec naturaliter filius Dei est, nec aliquam habet ad Deum proprietatem, quando etiam ipsum naturae mutabilis existentem, propter moderationem, diligentiam et virtutem, non mutatum ad deterius, elegit Deus; cum et si Paulus vel Petrus ad hoc pervenissent, nihil Jesus potuerat ab
Abbreviated transcription (Latin):
tibilẽ doctrinã suã uelantes eloquus.
ad trahunt indeceptionẽ quẽ lib& incau¬
tum. ñ abstinentes & iam apud om̃s nr̃ȩ
pi&ati calũniari: unde contingit quos¬
dam eoꝵ litteris subscribentes in ȩccłam
suscipi. maximo sicuti reor imminente
periculo. prȩsum̃tib talia cõministris:
eo q̃o neq apostolica hoc regula patiat᷑.
& effimdt̃ suꝑ eos diabolicã efficatiam
contra xp̃m. Qua ꝓpt̾ in nullo segnes
ocarissimi: ad insinuandã uob̃ ꝑfidiam
eoꝵ mem& ipsũ erexi. Dicunt enĩ quia
fuit aliquando quando ñ fuit filiuꝰ dĩ.
& postea factus ẽ qui priuꝰ non fuerat
talis factus: quia & aliquando factus ẽ.
qualẽ & omnẽ hominẽ ẽẽ cõntingit. Cuncta
enĩ inquiunt ds̃ ex non existentib fecit:
om̃ium rationalium & in rationaliũ creatu¬
ris miscere uolentes & filiũ dĩ. Quib u̾bis
consequent᷑ aiunt eũ mutabilis eẽ naturȩ

Expanded text:
tibilem doctrinam suam velantes eloquiis, tibilem doctrinam suam velantes eloquiis, attrahunt in deceptionem suam quemlibet incautum, non abstinentes etiam apud omnes nostrae pietati calumniari. Unde contigit quosdam eorum litteris subscribentes in Ecclesiam suscipi, maximo, sicuti reor, imminente periculo, praesumentibus talia comministris, eo quod neque apostolica hoc regula patiatur, et effundunt super eos diabolicam efficaciam contra Christum. Quapropter in nullo segnis, o charissimi, ad insinuandam vobis perfidiam eorum, memetipsum erexi. Dicunt enim, quia fuit aliquando quando non fuit Filius Dei; et postea factus est, qui prius non fuerat talis factus: quia et aliquando factus est, qualem et omnem hominem esse contingit. Cuncta enim, inquiunt, Deus ex non existentibus fecit, omnium rationalium et irrationalium creaturis miscere volentes et Filium Dei. Quibus verbis consequenter aiunt eum mutabilis esse naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
xpi tunicã quã milites diuidere noluer̃.
isti scindere nc̃prȩsumunt: & nos quidẽ
uitȩ ipsoꝵ. & nefanda conamina eo quod
laterent tardiuꝰ agnoscentes. nc̃ generali
eos expulimꝰ. Conati tam̃ sunt illi discur¬
nonib uti & ad ũsum nos machinari: qui
apud unanimes cõministros nr̃os figurã
pacis & unitatis dignitatẽ se exercere fin¬
gunt: quod autẽ uerũ ẽ abripere quosdã
coꝵ. ad pestẽ ꝓpriam ꝑboniloquia ficta
festinant: & lit teras ab eis manifestas &
indubitatas exigunt. ut relegentes eas
seductis a se ꝑsonis sine pęnitentia eos
in delictis suis faciant remanere : tam quã
imanimes habentes ẽadem secũ decernen¬
tes epõs. Honenĩ quȩ apuo nosmale do¬
cuer̃ & egerunt eafatentur. propt̃ quȩ
&iam sunt expulsi: sed hȩc aut taciturni¬
tati contradunt. aut fictis eos ratiocina¬
tionib & qͥbusdam obũbrationib sȩpi¬
unt: ueri similib uͦ & pumposis corrup¬

Expanded text:
Christi tunicam, quam milites dividere noluerunt Christi tunicam, quam milites dividere noluerunt , isti scindere nunc praesumunt. Et nos quidem vitam ipsorum et nefanda conamina, eo quod laterent, tardius agnoscentes, nunc generali eos expulimus. Conati tamen sunt illi discursionibus uti, et adversum nos machinari, qui apud unanimes comministros nostros figuram pacis et unitatis dignitatem se exercere fingunt. Quod autem verum est, abripere quosdam eorum ad pestem propriam per boniloquia ficta festinant, et litteras ab eis manifestas et indubitatas exigunt; ut relegentes eas seductis a se personis, sine poenitentia eos in delictis suis faciant remanere, tanquam unanimes habentes eadem secum decernentes episcopos. Non enim quae apud nos male docuerunt et egerunt, ea fatentur, propter quae etiam sunt expulsi; sed haec aut taciturnitati contradunt, aut fictis ea ratiocinationibus et quibusdam obumbrationibus sepiunt: verisimilibus vero et pomposis corrup
Abbreviated transcription (Latin):
celebrant noctib & dieb contra xp̃m
agentes & contra nos prauisq libidinib
exercent᷑ : qui omnẽ piam & apostolicã
accusantes głam. iudaico schematȩ xp̃o
rebellare instituer sibim& officinã. diui¬
nitatẽ & equalitatẽ cũpatre saluatoris
nr̃i iħu xp̃i negantes: om̃ĩsq eius saluta¬
ris dispensationis & humilitatis propt᷑ nos
habitȩ uocẽ decerpentes. ꝓlatione harũ
impi&atis suȩ prȩdicationẽ exercere ni¬
tunt᷑. Quippe diumitatis eiꝰ rationẽ & in¬
effabilis głȩ quã aprincipio habuit apud
patrẽ penitus euitantes. paganoꝵ & uidȩoꝵ
om̃s quidem quȩ contra nos possunt deri¬
siones afferre negotiant᷑ : seditionesq nob
cotidiȩ acꝑsecutiones instituunt: tã iurgia
ꝓponentes ꝑtraditiones mulierũ inpuden¬
tium quasse ducunt. quã ipsi cõmuni
xꝑianitati derogantes dũ eoꝵ iuuencule
om̃s circũ eunt uicos: insuꝑ merũpibilẽ

Expanded text:
celebrant, noctibus et diebus contra Christum celebrant, noctibus et diebus contra Christum agentes et contra nos, pravisque libidinibus exercentur. Qui omnem piam et apostolicam accusantes gloriam, Judaico schemate Christo rebellantes instituerunt sibimet officinam: divinitatem et aequalitatem cum Patre Salvatoris nostri Jesu Christi negantes, omnesque ejus salutaris dispensationis et humilitatis propter nos habitae voces decerpentes, prolatione harum impietatis suae praedicationem exercere nituntur. Quippe divinitatis ejus rationem et ineffabilis gloriae, quam a principio habuit apud Patrem, penitus evitantes, paganorum et Judaeomnes quidem quas contra nos possunt derisiones afferre negotiantur: seditionesque nobis quotidie ac persecutiones instituunt, tam jurgia proponentes per aditiones mulierum impudentium, quas seducunt, quam ipsi communi Christianitati derogantes, dum eorum juvenculae omnes circumeunt vicos: insuper inerumpibilem
Abbreviated transcription (Latin):
App&itus potentiȩ hominũ pessim oꝵ
auaritiȩq ꝓpositus. ueritati quȩ credit᷑
ẽẽ prȩcipua sol& insidiari: ꝑ uarias scili¬
c& occasiones resistentes ecclesiastice
pi&ati: Inpulsi nãq maliuoli diabolo in
eis operante ad propositã sibi libidinẽ
& ab om̃i reuerentia resilientes conculcatł
iudicii dĩ timorẽ. Dequib necessariũ mͥ
care. ut abhuiusmodi caueatis: nequi
forte prȩsumat eoꝵ inparochias urãs acce¬
dere uel ꝑse uel ꝑalios. Ualent enĩ magi
ad seducendũ figm̃tis uti uel litteris
falsitate cõpositis: quȩ possint facere
prȩstigiũ simplicẽ fidẽ puramq respi¬
cientib Arrius gͥ & achillas coniuratione
nuꝑ facta collothi suꝑbiam & multo de¬
teruiꝰ illo secutist̃. Ille namq hos ipsos
culpans. pessimȩ uoluntatis suȩ inuenit
occasionẽ: Isti uͦ dignã illiuꝰ negotiationẽ
ꝑtuler: sed speluncas sibim& latronũ ȩdi¬
ficantes incessabilia in eis conciliabula

Expanded text:
e hominum pessimorum, avaritiaeque propositus, veritati, quae creditur esse praecipua, solet insidiari, per varias scilicet occasiones resistentes ecclesiasticae pietati. Impulsi namque malevoli, diabolo in eis operante, ad propositam sibi libidinem, et ab omni reverentia resilientes, conculcant judicii Dei timorem. De quibus mihi necessarium fuicare, ut ab hujusmodi caveatis, ne quis forte praesumat eorum in parochias vestras accedere, vel per se, vel per alios. Valent enim magi ad seducendum figmentis uti, vel litteris falsitate compositis, quae possunt facere praestigium simplicem fidem puramque respicientibus. Arius igitur et Achillas conjuratione nuper facta, Colluthi superbiam et multo deterius illo secuti sunt. Ille namque hos ipsos culpans, pessimae voluntati suae invenit occasionem. Isti vero dignam illiurunt; sed speluncas sibimet latronum aedificantes, incessabilia in eis conciliabula
Abbreviated transcription (Latin):
sit sacratissimus alexander : ipse arriuꝰ
litteris suis scriptis ad nicome diensem
eusebium ꝓtestatus ẽ. Quã epłam inise¬
rere ñomitto. ut cõmunicares impi&ca¬
tis eiꝰ ignorantib possim facere manifes

Expanded text:
sit sacratissimus Alexander, ipse Arius sit sacratissimus Alexander, ipse Arius litteris suis scriptis ad Nicomediensem Eusebium protestatus est. Quam epistolam inserere non omittam, ut communicatores impietatis ejus ignorantibus possim
Abbreviated transcription (Latin):
diaconũ subscripser . Tam totius egypti
& thebaidis. quam libiȩ. & pentapolis.
tiȩ. sacerdotes. aliarumq proumtiarũ.
ad quorum instar &iam uos eũ confido
suscipere. Multis itaq mͥ contra nocen¬
tes remediis existentib &lam hoc inuen¬
tum ẽ utile medicam̃: quia conuertum¬
tur
seducti abeis populi. nunc nr̃is saccrdo¬
tibus oboedientes. & ad paenitentiam
ꝑ cos accedere festinantes. Salutate ad
inuicẽ frat̾nitatẽ quȩ apuduos ẽ. Uale¬
re uos in dño opto carissimi. Sunt aut̃
qui anathematizati sunt. Expresbyte¬
ris quidem arrius: exdiaconib autẽ.
achillas. cuzoius. atthalis. lucuiꝰ sarma¬
tius. iulius. menas. alter arrius & hel¬
Nonsona his direx̃ & philogonio an¬
thiochene presuli ciuitatis. & eusta¬
Itio qui tunc beroeam gub̃nabat
eccłam & aliis apostolicoꝵ dogmatũ
defensorib: sed neq arrius qui escere
passus ẽ Scripsit enĩ & ipse concordib
suis. Quia uͦ nihil falsi contra eũ scrip¬

Expanded text:
diaconum subscripserunt, tam totius Aegypti et Thebaidis, quam Libyae et Pentapolis, ciae, sacerdotes, aliarumque provinciarum, ad quorum instar etiam vos confido eum suscipere. Multis itaque mihi contra nocentes remediis existentibus, etiam hoc inventum est utile medicamen: quia convertuntur seducti ab eis populi, nunc nostris sacerdotibus obedientes, et ad poenitentiam per eos accedere festinantes. Salutate ad invicem fraternitatem quae apud vos est. Valere vos in Domino opto, charissimi. Sunt autem qui anathematizati sunt, ex presbyteris quidem Arius, ex diaconibus autem Achillas, Euzoius, Aithalis, Lucius, Sarmatius, Julius, Menas, alter Arius, et HelConsona his direxit et Philogonio Antiochenae praesuli civitatis, et Eustathio, qui tunc Beroeensem gubernabat Ecclesiam, et aliis apostolicorum dogmatum defensoribus. Sed neque Arius quiescere passus est; scripsit enim et ipse concordibus suis. Quia vero nihil falsi contra eum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
decreuer̃. Indiciũ itaq maximũ reuerentie
pii principis circa religionẽ fuit. quia ubiq
ad ministrantiũ sententias in ꝑfectas esse
uoluit. & ad episcopos ꝑ appellationem
refugiendũ cẽsanciuit. si qui uellent ciui¬
les iudices refutare. Firmã uero illorum
& tãquã ab imperatore ꝓlatã ab om̃ibus
obseruandã. & in conuertibiles eẽ terminos
synodales. Illud quoq nosrelinquere dig¬
nũ nonẽ quod ꝓutilitate sancitũ ẽ corũ
qͥ in ecclesiis manu mittunt᷑ cũ propter
subtilitatẽ legũ &lam inuiti possessores
difficultatẽ paterent᷑ circa dationẽ melio¬
ris libertatis quã ciuilitatẽ romanã uocant.
tresposuit leges. decernens om̃s inecclesus
manu missos sub testimonio sacerdotum
ꝑhanc piam adinuentionẽ romana ciui¬
litate frui. cuius indiciũ p̃sens&iam tẽpꝰ
seruat. Nam moris erat delibertate leges
scriptas in manu missionib ante poni.

Expanded text:
decreverunt. Judicium itaque maximum reverentiae decreverunt. Judicium itaque maximum reverentiae pii principis circa religionem fuit: quia ubique administrantium sententias imperfectas esse voluit, et ad episcopos per appellationem refugiendum esse sancivit, si qui vellent civiles judices refutare: firmam vero illorumet, tanquam ab imperatore prolatam, ab omnibus observandam, et inconvertibiles esse terminos synodales. Illud quoque nos relinquere dignum non est, quod pro utilitate sancitum est eorum qui in Ecclesiis manumittuntur. Cum propter subtilitatem legum etiam inviti possessores difficultatem paterentur circa dationem melioris libertatis, quam civilitatem Romanam vocant, tres posuit leges: decernens omnes in ecclesiis manumissos sub testimonio sacerdotum, per hanc piam adinventionem Romana civilitate frui; cujus indicium praesens etiam tempus servat. Nam moris erat de libertate leges scriptas in manumissionibus anteponi.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ has leges antiqui uolentes romã cẽ
ciuilib bellis amiserant. Uidens igitur
imperator id circo male tractari cos qui
ꝓpt̃ dm̃ uirginitati & sine liberis ẽẽstu¬
debant. fatuũ udicauit diligentia & stu¬
dio hominũ uideri eoꝵ augeri genus.
cũ natura semꝑ suꝑna distributione di¬
minutionẽ suscipiat & augm̃tũ. Nlegẽ
populo ꝓposuit uniuerso quatinus
equalib priuil egiis fruerent᷑ qui sine
coniugib & liberis erant. quib illi qui
hȩc se habere gaudebant. Sed &iã ampliuꝰ
habere sanciuit eos qui in continentiȩ
uirginitate degebant. licentiam eis pbens
masculis femmisq lic& ȩtate minorib
testamentũ facere contra cõmunem.
legem. Om̃s enĩ bene cogitare iũdiauit.
quoꝵ opus e&̃ dm̃ placare semꝑ & philo¬
sophie ueraci uacare. Huiꝰ enĩ rei causa.
& antiqui romanoꝵ licent̾ testari uirgi¬
nes uestales. &lam sexto ȩtatis curriculo

Expanded text:
autem has leges antiqui, volentes Romam esse autem has leges antiqui, volentes Romam esse civilibus bellis amiserant. Videns igitur imperator idcirco male tractari eos qui propter Deum virginitati et sine liberis esse studebant, fatuum judicavit diligentia et studio hominum videri eorum augeri genus; cum natura semper superna distributione diminutionem suscipiat et augmentum. Et legem populo proposuit universo, quatenus aequalibus privilegiis fruerentur qui sine conjugibus et liberis erant, quibus illi qui haec se habere gaudebant. Sed etiam amplius habere sancivit eos qui in continentiae virginitate degebant, licentiam eis praebens masculis feminisque, licet aetate minoribus, testamentum facere contra communem legem. Omnes enim bene cogitare judicavit, quorum opus esset Deum placare semper et philosophiae veraci vacare. Hujus enim rei causa et antiqui Romanorum licenter testati virgines Vestales etiam sexto aetatis curriculo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspere prouenerant eius auxilio inproe¬
lus contra aduersarios institutis. quã pro
indicio quod ei diuinitꝰ pro ea uidebat᷑
ostensum. Deniq supplicium crucis quod
primitus. apud romanos erat inusu. lege
ꝓhibuit. infigurationib autẽ solidorũ
& inimaginib hoc signum iussit inscribi
semꝑ & figurari & testantur ac tenus euis
imagines hoc scemate decorate. In omibus
siquidem rebus. pręcipue tam̃ in legis¬
lationib studebat placare diumitatem.
Appar& enĩ luxuriosas & ualde fatuas
ꝑmixtiones ante eũ non prohibitas tunc
fuisse correctas. sicut ex ipsis quasposuit
legibus inuenitur. Sed nc̃ quę ad hono¬
rem & statũ religionis ab eo sancita sunt
pandere necessarium ẽ. cũ partes esse
romanos dudũ fuit lex auicesimo quin¬
to anno non habentes uxores. prohibens
apriuilegiis habentiũ coniuges. Sed & alia
multa iubens. ut nihil detestam̃to lucra
relictorũ sibim& admittebant. Posuer̃

Expanded text:
prospere provenerant ejus auxilio in praeprospere provenerant ejus auxilio in praeliis contra adversarios institutis, quam pro indicio quod ei divinitus pro ea videbatur ostensum. Denique supplicium crucis, quod primitus apud Romanos erat in usu, lege prohibuit. In figurationibus autem solidorum et in imaginibus hoc signum jussit inscribi semper et figurari, ut testantur hactenus ejus imagines hoc schemate decoratae. In omnibus siquidem rebus, praecipue tamen in legislationibus, studebat placare Divinitatem. Apparet enim luxuriosas et valde fatuas permixtiones ante eum non prohibitas, tunc fuisse correctas, sicut ex ipsis quas posuit legibus invenitur. Sed nunc quae ad honorem et statum religionis ab eo sancita sunt pandere necessarium est, cum partes esse Romanos dudum fuit lex, a vigesimo quinto anno non habentes uxores prohibens a privilegiis habentium conjuges; sed et alia multa jubens, ut nihil de testamento lucrarrelictorum sibimet amittebant. Posuerunt