comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. & ut quod uerũ ẽ dicã nichil uirile
nichil forte. nichil dõ dignũ ẽ in his qui uixta gram
& uoluntatẽ audientiũ p̃dicant. ideirco om̃s filias
potiꝰ quã filios dixit. assuentes ceruicalia. & obser¬
ua ꝓpͥetatem uͣbi. assuentes ait ñ contexentes. An
ignoras qđ tunica dñi tui ihũ nichil in se habeat
c̃sucile : s ex om̃i parte c̃texta sit : lste gͦ consu¬
unt dicta dictis. fraudulent᷑ et callide assuentes
potiꝰ quã contexentes: & faciunt ceruicalia ñ ĩ quib
capita reclinent. s in quib cubitũ: idẽ ut manꝰ
eoꝵ ñ sint in labore. ñ in oꝑe lassescant: s sint
in requie. sint in ocio. sint in his gestis quȩ uolup¬
tatib seruiunt. Hȩc aut̃ quȩ dicimꝰ. ita se hab̾e
ut a nob̃ intellecta st̃ sequens sermo ꝓphȩ lucidiꝰ
ostendit dicens. H ec dic̃ adonay dñs. Ecce ego
ad ceruicalia urã in qͥb uos conũtitis illie ani¬

Expanded text:
nunt, et ut quod verum est dicam nihil virile, nunt, et ut quod verum est dicam nihil virile, nihil forte, nihil Deo dignum est in his, qui juxta gratiam et voluntatem audientium praedicant: idcirco omnes filias potius, quam filios dixit assuentes cervicalia. Et observa proprietatem verbi, assuentes, ait, non contexentes. An ignoras quod tunica Domini tui Jesu nihil in se habeat consutile, sed ex omni parte contexta sit? Istae ergo consuunt dicta dictis fraudulenter et callide, assuentes potius quam contexentes: et faciunt cervicalia, non in quibus capita reclinent, sed in quibus cubitum: id est, ut manus eorum non sint in labore, non in opere lassescant, sed sint in requie, sint in otio, sint in his gestis, quae voluptatibus serviunt. Haec autem quae diximus, ita se habere ut a nobis intellecta sunt, sequens sermo prophetae lucidius ostendit, dicens: Haec dicit Adonai Dominus: Ecce ego ad cervicalia vestra, in quibus vos convertitis illic ani
Abbreviated transcription (Latin):
rit eloquiũ : ẽtexit uelam̃ suꝑ caput ominis eta¬
tis. ñ mͦ puerorũ & uiuenũ. uerũ et senũ. Quomͦ
enĩ faciet signa et portenta ad decipieudos si
& ista semꝑ inquirt̃ quȩ delectent potiꝰ audien¬
tes quã conũtant a uicus. faciunt uelamina
suꝑ caput ñ mͦ pueroꝵ et uiuenũ: s si fieri
potest senũ qͦq et patrũ. in tantũ ut etiam
eos decipiant qͥ iuxta laborẽ animȩ inspiri¬
tali aetate & seno ꝓcesserunt. E potuit qui¬
deui dicere ꝓpħa suꝑ filios ppłi tui qui ꝓphetant.
s qͣsi om̃s qͥ nelamina c̃cexant & ceruicalia con¬
suant sub ouĩi cubito manꝰ mulieres sint. & nul¬
lus int̾ eos uiri nomine dignꝰ habeat᷑. ait.
Propheta in filias populi tui quȩ ꝓphetant de
corde suo: et ea faciunt quȩ sequunt᷑. Effemi¬
nate qͥppe sunt eoꝵ magistroꝵ & anunȩ et
uoluntates: qͥ semꝑ sonantia semꝑ canora cõpo¬

Expanded text:
rit eloquium, contexit velamen super caput omnis aetarit eloquium, contexit velamen super caput omnis aetatis; non modo puerorum et juvenum, verum et senum. Quomodo enim faciat signa et portenta ad decipiendos si et ista semper inquirunt, quae delectent potius audientes, quam convertant a vitiis, faciunt velamina super caput non modo puerorum et juvenum, sed si fieri potest senum quoque et patrum, intantum ut etiam eos decipiant, qui juxta laborem animae in spiritali aetate et senio processerunt. Et 907 potuit quidem dicere propheta super filios populi tui, qui prophetant, sed quasi homines, qui velamina contexant, et cervicalia consuant sub omni cubito manus, mulieres sint, et nullus inter eos viri nomine dignus habeatur, ait propheta: In filias populi tui, quae prophetant de corde suo, et ea faciunt, quae sequuntur. Effeminatae quippe sunt eorum magistrorum et animae, et voluntates, qui semper sonantia, semper canora compo
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicalia sub om̃i cubito manꝰ. Sequit᷑ hoc
peccatũ habentẽ : ut faciat etiã amictꝰ ad
uelandũ caput om̃is etatis. Cuiꝰ aut̃ rei figu
ra sit etiã uelam̃: cautiꝰ consideremꝰ. Qui
fiduciã habet & uere uir est: uelam̃ nͣ ha¬
bet suꝑ caput suũ. s intecto capite orat. dm̃.
intecto capite ꝓphetat. ꝑ signũ corporalis rei
etiã spiritalẽ latent̃ ostendens : ut quomͦ ñ ht̃
uelamen suꝑ caput carnissuȩ. ita ñ habeat
uelamen suꝑ pͥncipale cordis sui. Si qͥs uͦ con¬
fusionis oꝑa gerit et peccati. iste qͣsi mulie¬
bria uelamina habet suꝑ caput suũ. ltaq cũ
aliquis docuerit ea quȩ aurẽ popłi mulceant.
& strepitũ potiꝰ laudatoꝵ quã gemitũ moue¬
ant. si blandus inimicꝰ palpauerit potius quã
secauerit uulnera. talis homo amictꝰ c̃texit
in capite. Cum aut̃ in luxuriosam orationem
dicentis se sermo fuderit. & in lascuũ ꝑsulta¬

Expanded text:
cervicalia sub omni cubito manus. Sequitur hoc cervicalia sub omni cubito manus. Sequitur hoc peccatum habentem, ut faciat etiam amictus ad velandum caput omnis aetaamen, cautius consideremus. Qui fiduciam habet, et vere vir est, velamen non habet super caput suum, sed intecto capite orat Dominum, intecto capite prophetat: per signum corporalis rei etiam spiritalem latenter ostendens, ut quomodo non habet velamen super caput carnis suae, ita non habeat velamen super principale cordis sui. Si quis vero confusionis velamen gerit, et peccati, iste quasi muliebria velamina habet super caput suum. Itaque cum aliquis docuerit ea, quae aurem populi mulceant, et strepitum potius laudatorum, quam gemitum moveant, si blandus inimicus palpaverit potius quam secuerit vulnera, talis homo amictus contexit in capite. Cum autem in luxuriosam orationem dicentis se sermo fuderit, et in lascivum persultave
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ amatores di. semꝑ in corporalib eẽ delicus.
Signũ aut̃ mͥ uidet᷑ uoluptatis carneȩ. sub eubito na¬
nuũ ceruical assutum. Quia enĩ in tempore diseum¬
bendi ad reficienda corpuscula iudemurꝰ ut in con¬
sutis quibdam & acu pictis sub cubito manuum
nrarũ: forsitan sermo duunꝰ ꝑ istiꝰmodi figuram
& argum̃tũ eos culpet magistros. qͥ ꝑ uanilo qͣu¬
tiam et beatas quasqꝙ repmissiones multitudint̃
audientiũ libidini. uicus. uoluptatiq ꝑiuit¬
tunit. Debet eiũ dĩ ũbũ & ds̃ homo ea ꝓferre
quȩ saluti sunt audienti. quȩ illũ hortentur
adcontinentiã. ad conũsationẽ sanoꝵ actuũ.
ad cuncta in quȩ homo studiosus laboꝵ et non
libidinũ debet incũbere. ut possit ea c̃sequi
quȩ adõ st̃ reꝓmissa. Cũ gͦ aliquis aptꝰ morib
ppłi. ut placeant eis quib aures pruruint.
loquit᷑ quȩ gratant̃ accipiant. loqͥtur quȩ
uicina st̃ uoluptati : talis magister consuit

Expanded text:
 semper in corporalibus esse deliciis. Signum autem mihi videtur voluptatis carneae, sub cubito manuum cervical assutum. Quia enim in tempore discumbendi ad beneficia corporalia videmur uti consutis quibusdam, et acu pictis sub cubito 906 manuum nostrarum, forsitan sermo divinus per istius modi figuram et argumentum eos culpat magistros, qui per vaniloquentiam, et beatas quasque repromissiones, multitudinem audientium libidini, vitiis, voluptatique permittunt. Debet enim Dei verbum, et Deus homo ea proferre, quae saluti sunt audienti, quae illum hortentur ad continentiam, ad conversationem sanorum actuum, ad cuncta, quae homo studiosus laborum, et non libidinum, debet incumbere, ut possit ea consequi, quae a Deo sunt repromissa. Cum ergo aliquis aptus moribus populi, ut placeat eis, quibus aures pruriunt, loquitur quae gratanter accipiant, loquitur quae vicina sunt voluptati, talis magister consuit
Abbreviated transcription (Latin):
adonay dñs. Conũtimini. & aũtite uos d̃s
studiis ur̃is. Quia pollicitꝰ est locuturũ
sȩ eis ea in quib detinet᷑ cor eoꝵ. idõ nund
qͣsi peccatorib loquit᷑ dicenᷤ. Conũtimini
& aũtite uos a studiis ur̃is. et auertite
facies ur̃ãs. Nonne tͥ uidet᷑ hoc facere. tacies
urẽ obfirmate st̃ suꝑ ea quȩ ñ debent. con¬
ũtite eas & obfirmate in hȩc quȩ ur̃o sint emo¬
lumento. Propt̃ quod homo homo de domo israhel.
& de ꝓselitis qui adueniunt in isrł. Quicũq aba¬
lienatus fuerit potest fieri & hominẽ hominem.
siue creatũ hominem hominẽ. seu ꝑ ꝓfectũ sui
hominẽ hominẽ effectũ. abalienari: si quidem et

Expanded text:
Adonai Dominus, Convertimini, et avertite vos a studiis vestris. Quia pollicitus est locuturum se eis ea, in quibus detinetur cor eorum: ideo nunc quasi peccatoribus loquitur dicens: Convertimini, et avertite vos a studiias. Nonne tibi videtur hoc facere? Facies vestrae obfirmatae sunt super ea, quae non debent; convertite eas, et obfirmate in haec, quae vestro sunt emolumento. Propter quod homo homo de domo Israel, et de proselytis qui adveniunt in Israel, quicumque abalienatus fuerit. Potest fieri et hominem hominem, sive creatum hominem hominem: seu perfectum sui hominem hominem effectum
Abbreviated transcription (Latin):
nullã speciẽ ordinũ qͥ in eccła constituti st̃
dimuctit ĩtactam: uerũ uniũsa ꝑcurrens.
om̃s sanare desiderat. ueluti nc̃ quedã ad pres¬
biteros loqͥt᷑. Ea enĩ que p̃cesserunt dicta st̃ de
magistris. id circo c̃sideremꝰ. & de prb̃is quid
dicat᷑. excutientes nosiet ipsos ne qͥs nr̃m
prb̃r calis sit : qͣlis infra exponit᷑. Et uene¬
rt̃ ad me uiri senioꝵ isrl̃: et sedert̃ ante
faciem meã. Et factꝰ est sermo dñi ad me diceñ.

Expanded text:
nullam speciem ordinum, qui in Ecclesia constituti sunt, dimittit intactam; verum universa percurrens, omnes sanare desiderat, veluti nunc quaedam ad presbyteros loquitur. Ea enim quae praecesserunt dicta sunt de magistris. Idcirco consideremus et de presbyteris quid dicatur, excutientes nosmetipsos, ne quis nostrum presbyter talis sit, qualis infra exponitur. Et venerunt ad me viri seniorum Israel, et sederunt ante faciem meam. Et factus est sermo Domini ad m
Abbreviated transcription (Latin):
lia sub om̃i cubito manuũ. siue manꝰ. Qui i
uictu corporis occupati st̃. & ne ꝑ somniũ
quidẽ spiritales uidere. delicias quas nos hab̾e
uult sermo dicens. delectare in dño et dabit tͥ
petitiones cordis tui. qͥ ñ noueruit uoluptatem
beatoꝵ de qua seribit᷑. torrente uoluptatis tuȩ¬

Expanded text:
omni cubito manuum, sive manus. Qui in victu corporis occupati sunt, et ne per somnium quidem spirituales videre delicias, quas nos habere vult sermo divinus dicens: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui; qui non noverunt voluntatem beatorum, de qua scribit
Abbreviated transcription (Latin):
sit hoc qͦd siguificet᷑. ut tandẽ ratione suꝑatiꝰ.
recedamꝰ a littera. ac scłm cõmunẽ quidẽ iutel¬
lectũ uident᷑ quȩcdam filiȩ populi ꝓphetantes hoc
quod sequit᷑ adinisisse peccatum: Assumen¬
tes ceruicalia c̃suebant. & c̃suentes ñ ponebant
ea sub capite sed sub cubitu audientiũ. & uela¬
munb quibdã tegebant capita uniũse etatis.
Dec sunt quȩ ꝓphetantib filiab popłi reputai¬
tur qͣsi magna peccata. Quis aut potest inur¬
bo c̃sistens dicere. qr si quis ceruicalia c̃suat.¬
& consuta sub cubito ponat alceriꝰ. delinquat.
& a dõ corripiat᷑ : Quis potest asserere. qr si
quis uelamina faciat ad tegendũ caput uniu̾ss
aetatis. impie agat : lnuitis nob ab ipsa frpꝰ¬
tura necessitas imponit᷑. ut ab apicib & lictera
minanda quȩ caligant. ut possimꝰ a maledicto

Expanded text:
sit hoc, quod significetur, ut tandem ratione superati, sit hoc, quod significetur, ut tandem ratione superati, recedamus a littera. Ac secundum communem quidem intellectum, videntur quaedam filiae populi prophetantes hoc quod sequitur admisisse peccatum. Assumentes cervicalia consuebant; consuentes non ponebant ea sub capite, sed sub cubito audientium, et velaminibus quibusdam tegebant capita universae aetatis. Haec sunt, quae prophetantibus filiabus populi reputantur quasi magna peccata. Quis autem potest in verbo consistens dicere, quia si quis cervicalia consuat, et consuta sub cubito ponat alterius, delinquat, et a Deo corripiatur? Quis potest asserere, quia si quis velamina faciat ad tegendum caput universae aetatis, impie agat? Invitis nobis ab ipsa Scriptura necessitas imponitur, ut ab apicibus litterae minanda quae caligant, ut possimus a maledicto
Abbreviated transcription (Latin):
sine obfirmatione uultꝰ uaguꝰ et fluctuabundꝰ.¬
& circũlatꝰ om̃i uento doctrine. udeat qͦd debet.
uideat ut debet. Oportet gͦ uolentẽ intelligere
habere faciẽ in eo qͦd intelligere nitit᷑ obfirma¬
tã. & ob hanc semꝑ causã ꝓphetaturis pͥmũ ui¬
betur. ut faciẽ suam obfirment. Ut nram aut̃
& nos possimꝰ obfirmare faciẽ in eugłio. ĩ lege.
firmamꝰ faciem nram suꝑ ea quȩ iꝑauit qds̃.
s suꝑ ea quȩ dĩ sunt adũsa p̃ceptis. Quis putes
in nob̾ mundus ẽ ab obfirmatione faciei sip hs
que int̃dicta st̃ Quis in tantũ sollicitꝰ et cutꝰ
ut dieb ac noctib in ea obfirmet cordis siuifaes̃
quȩ iubent᷑.  Hunc qͦq si intellecturi siuus
p̃sentem scripturã qͦu ꝓpħe dicat᷑ obfiria fi¬
ciem tuã suꝑ filias populi tui. ut uideat e qs
dicturus est: debemꝰ obfirmare intelligentiam.s
plenũ in intentione cordis habere tractatũ. qus

Expanded text:
sine obfirmatione vultus, vagus, fluctuabundussine obfirmatione vultus, vagus, fluctuabundus, circumlatus omni vento doctrinae, videat quod debet, videat ut debet. Oportet enim volentem intelligere habere faciem, in eo quod intelligere nititur, obfirmatam: ob hanc semper causam prophetaturis primum jubetur, ut faciem suam obfirment; ut nostram autem et nos possimus obfirmare faciem in Evangelio, in Lege, firmamus faciem nostram super ea, quae imperavit Deus, sed super ea, quae Dei sunt adversa praeceptis. Quis, putas, in nobis immundus est ob obfirmationem faciei super his, quae interdicta sunt? Quis intantum sollicitus et cautus, ut diebus ac noctibus in ea obfirmet cordis sui faciem, quae jubentur? Nunc quoque si intellecturi fuimus praesentem scripturam quomodciem tuam super filias populi tui, ut videat ea quae dicturus est, debemus obfirmare intelligentiam, plenum in intentatione cordis habere tractatum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Rimũ de eo qͦd dr̃ obfirma faciem
tuã requirendũ ẽ: deinde si dñs
dederit inuestigare debemus
filias ppłi ꝓphetantes de corde
suo. ⁊ facientes ea in quib easclĩ
sermo corripiat. Et q sit alia
facies p̃t̃ hanc corporis nr̃i faciem
licet ex multis manifestum sit: at tam̃
faciem corporalẽ om̃s homines habemꝰ reuelacam.
nͥ forte calamitatib & angustus p̃mim᷑. Uultꝰ aũ
ille de qͦ sermo apłi ẽ in multis dectꝰ ẽ: & in pauciꝰ
reuelatꝰ. Qui enĩ fiduciã habet in uita immacula¬
ta. in sensu sano. in fide recta: iste tantũmꝰ ñ ha¬
bet c̃fessionis fraudulentȩ peccatiq uelam̃. sed
ꝓpt̃ purã ẽscientiã reuelata facie głam dñi con-¬
templat᷑. Procul aut̾ absit a nob̃. ut uelatam ha¬
beamꝰ hanc faciẽ. Hec pauca de facie: ut possinꝰ
intelligere qͥd sit qͦd sequit᷑. obfirma faciem tuam
ut qͦmͦ uidet sic annuntiet audientib. illud qđ
aspicit᷑ ñ uidet᷑. lmpossibile quippe ẽ at aliquiᷤ

Expanded text:
rimum de eo, quod dicitur: Obfirma faciem tuam, requirendum. Deinde si Dominus dederit, investigare debemus filias populi prophetantes de corde suo, et facientes ea, in quibus eas Dei sermo corripiat. Et quod sit alia facies praeter hanc corporis nostri faciem, licet ex multis manifestum sit, attamen faciem corporalem omnes homines habemus revelatam, nisi forte calamitatibus et angustiis premimur. Vultus autem ille, de quo sermo Apostoli est, in multis tectus est, et in paucis revelatus. Qui enim fiduciam habet in vita immaculata, in sensu sano, in fide vera, iste tantummodo non habet confessionis, fraudulentiae, peccatique velamen; sed propter puram conscientiam, 904 revelata facie gloriam Domini contemplatur. Procul autem absit a nobis, ut velatam habeamus hanc faciem. Haec pauca de facie, ut possimus intelligere quid sit, quod sequitur: Obfirma faciem tuam ut quomodo videt, sic annuntiet gentibus, illud quod aspicitur, non videtur. Impossibile quippe est, ut aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ostensa st̃ petro: sic mundatꝰ est leo et aquila que
in cherubim apparuerunt. Necnon & illud qͦd in
xp̃i aduentu futurũ p̃dicat᷑ nouit mundũ leonẽ.
mundã et aquilã quȩ nuncupat᷑ imunda. Lupꝰ
enĩ et agni pascentur simul. Lupus aut̃ qui eũ
oue innoxius pascit᷑. ñ ẽ ultra seruandus. Non
mͥ dr̃ de tali lupo. attendite ab eis qͥ ueniunt
ad uos in uestitu ouiũ. intꝰ aut̃ st̃ lupi rapaces.¬
Locutꝰ ẽ dicens. intꝰ aut̃ sunt lupi rapaces. Sunt
quippe ali ñ rapaces: qͣndo lupi et agni pascentur
simul: et uitulus et taurꝰ et leo parit̃ edent. Cum
aut̃ fuerit. tã diu̾sarũ int̃ se naturarũ infide xp̃i
facta sociatio. leo ñ erit iã immundus. uerũ ferita¬
tis suȩ obliuscet᷑. & uniũsa animalia que in lege
dĩ dicunt᷑ immunda conditionis antiquȩ recipi¬

Expanded text:
ostensa sunt Petro: sic mundatus est leo et aquila, quae ostensa sunt Petro: sic mundatus est leo et aquila, quae in Cherubim apparuerunt. Nec non est aliud, quod in Christi adventu futurum praedicatur: novit mundum leonem, mundam et aquilam, quae nuncupatur immunda: Lupus enim et agni pascentur simul . Lupus enim qui cum ove innoxius pascitur non est ultra observandus. Non mihi dicitur de tali lupo: Attendite ab eis, qui veniunt ad vos in vestitu ovium, intus autem sunt lupi rapaceslocutus est dicens: Intus autem sunt lupi rapaces. Sunt quippe alii non rapaces, quando lupi et agni pascentur simul, et vitulus et taurus, et leo pariter edent. Cum autem fuerit tam diversarum inter se naturarum in fide Christi facta sociatio, leo non erit jam immundus, verum feritatis suae obliviscetur, et universa animalia, quae in lege Dei dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
pentẽ in deserto. sic oportet exaltari filiũ
hominis : eodẽ mͦ et iustꝰ ñ tã aquila ẽ qua
aquilȩ similis. qr ei utile ẽ inaginẽ aquilae
sectari. Iuxta hc̃ intellectũ & in alio loco p̃¬
ceptũ accipit iustꝰ ut sit sapiens siẽ serpens
non ut fiat serpens: scilicet ne a ueri serpen¬
tis capiaris astutia. Si autẽ sermo dĩ scripturas
diligent̃ excutiens. & sp̃s de quo scriptũ ẽ sp̃s
omĩa serutat᷑ etiã alta dĩ. in alicuiꝰ animam
uenerit. manifestissime ostendet de scripturis
& aquilã et leonẽ in parte mundoꝵ anima-¬
lium posita cherubim dĩ habere faciem homi¬
nis. et faciem leonis a dextris qͣtuor partiuĩ
& faciem uituli & faciem aquilȩ a sinistris
quatuor partiũ. & hec quȩ in cherubim ui¬
dent᷑ idẽ aquila et leo munda st̃. Nichil qͥppe
immundũ est in curru dĩ. Et qͦmͦ tu de gentib
eredens mundus effectꝰ es: et qͦd cds mundanit tune

Expanded text:
pentem in deserto, sic oportet exaltari Filium pentem in deserto, sic oportet exaltari Filium hominis : eodem modo et justus non tam aquila est, quam aquilae similis, quia ei utile est imaginem aquilae sectari. Juxta hunc intellectum et in alio loco praeceptum accepit justus, ut sit sapiens sicut serpens, non ut fiat serpens, sed ne a veri serpentis capiatur astutia. Si autem sermo Dei Scripturas diligenter excutiens, et spiritus, de quo scriptum est: Spiritus omnia scrutatur etiam alta Dei , in alicujus animam venerit, manifestissime ostendet de Scripturis, et aquilam et leonem in partem mundorum animalium posita: Cherubim Dei habere faciem hominis, et faciem leonis a dextris quatuor partium, et faciem vituli, et 982 faciem aquilae a sinistris quatuor partium; et haec, quae in Cherubim videntur, id est, aquila et leo, munda sunt. Nihil quippe immundum est in curru Dei. Et quomodo tu de gentibus credens, mundus effectus es: Et quod Deus mundavit, tu ne
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt. gradient᷑ et ñ esurient. Si enĩ immun¬
da ẽ aquila ñ oportet nos pennas acciꝑe ut
aquilã cũ iusti fuerimꝰ. neq cũ diuitiȩ nob̃
creuerint oportet p̃parare nos nob̃ pennas
aquilȩ. Cui pͥnũ respondendũ ẽ: quedã nomina
animaliũ in seriptura in utroq genere idẽ malo
da: ex germinatione fili mi ascendisti. accũbenꝰ
dormisti ut leo et ut catulus leonis. Qͥs suseita¬
bit eũ : in malã uͦ partẽ sic. Adu̾sarius nr̃ dia¬
bolus ut leo rugiens. querens deuorare circuit.
cui expedit nos resistere firmos in fide. Sed
& malignꝰ supplantare cupiens insidiat᷑ in oc¬
culto ut leo in spelunca sua. insidiat᷑ ut rapi¬
parte accipi. Et ut ego suspicor. ñ est iustꝰ
aquila. s quasi aquila. Emulat᷑ qͥppe aquilã.
& qͦmͦ serpens ereus tẏpus fuit saluatoris.
neq enĩ serpens erat uere. s imitabatur ser¬
pentẽ dicente dnõ. ut moyses eleuauit ser¬

Expanded text:
rabunt, gradientur et non esurient? Si enim immunrabunt, gradientur et non esurient? Si enim immunda est aquila, non oportet nos pennas accipere ut aquilam, cum justi fuerimus: neque cum divitiae nobis creverint, oportet praeparare nos nobis pennas aquilae. Cui primum respondendum est, quaedam nomina animalium in Scriptura in utroque genere, id est, in malo da ex germinatione, fili mi, ascendisti, accumbens dormisti, ut leo, et ut catulus leonis: quis suscitabit eum ? In malam vero partem sic: Adversarius noster diabolus, ut leo rugiens, quaerens devorare circuit, cui expedit nos resistere firmos in fide. Sed et malignus supplantare cupiens insidiatur in occulto, ut leo in spelunca sua insidiatur, ut rapipi. Et, ut ego suspicor, justus non est aquila, sed quasi aquila, aemulatur quippe aquilam. Et quomodo serpens aereus typus fuit Salvatoris: neque enim serpens erat vere, sed imitabatur serpentem, dicente Domino: Ut Moyses elevavit ser
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diximus. ut et p̃sens locus faciliꝰ intelligat᷑
& nichilominꝰ seruet᷑ loco suo plenior expo¬
sitio. cũ sequens parabola etiam iuxta allego¬
riã latissime disseret᷑. Uerũ nc̃ pauca debemꝰ
assumere. & quasi qͦdam armam̃to futurȩ inter¬
p̃tationi uiã sternere. de his quȩ nob̃ dĩ gã
largit᷑. scientes qr in sequenti plenius exponamꝰ.
Ac pͥmũ quidẽ uidendũ quare nabugodo¬
nosor & pharao aquilȩ dicant᷑. forsitan
querat quispiau qͥ ñ ociose et transitorie seripturaᷤᷤ
legit. si nabugodonosor aquila ẽ magna & ma¬
gnarũ alarũ. & hunc pharao alia aquila magna.
similit̃ alarũ ingentiũ. & in lege int̾ immunda
animalia posita ẽ aquila. quare & iustꝰ diues
effectꝰ p̃parat sibi alas aquilȩ ut possit c̃ ũti
in domum pͥncipis sui. quare etiã reꝓmissio
quedã ẽ apud isaiã ꝓpħam dicentem. lusti ac¬
cipient pennas ut aquilȩ. current et ñ labo¬

Expanded text:
praediximus, ut et praesens locus facilius intelligatur, praediximus, ut et praesens locus facilius intelligatur, et nihilominus servetur loco suo plenior expositio, et consequens parabola etiam juxta allegoriam latissime disseratur. Verum nunc pauca debemus assumere, et quasi quodam armamento futurae interpretationi viam sternere de his, quae nobis Dei gratia largitur, scientes quid in sequenti plenius exponemus. Ac primum quidem videndum est, quare Nabuchodonosor et Pharao aquilae dicantur. Forsitan quaerit quispiam, qui non otiose et transitorie Scripturas legit: Nabuchodonosor aquila 981 est magna, et magnarum alarum, et hic Pharao alia aquila magna similiter alarum ingentium, et in Lege inter immunda animalia posita est aquila: quare et justus dives effectus praeparat sibi alas aquilae, ut possit converti in domum principis sui? quare etiam repromissio quaedam est apud Isaiam prophetam dicentem: Justi accipient pennas ut aquilae, current, et non labo
Abbreviated transcription (Latin):
one qua iugũ nabugodonosor abiceret & eius
imꝑio liberaret᷑. transtulit se ad scdam aqͥlam
grandẽ. magnarũ alarũ idẽ pharao. Deinde
sic ordine currente rerũ. quia ds̃ eos ñ pharao
ira dĩ suꝑ eos ingruit: e contaeuenit quã puta¬
uerant. Oportet quippe eũ qͥ a dõ damnat᷑ non
fugere sententiã eiꝰ. nec uoluntatẽ iudicantis
uelle mutare. uerũ patientissime sustinere donec
ipse ds̃ lib̾et qui damnauit. Igit᷑ qr ad pharao
transtulit se ppłs relinquit᷑ ab auxilio dĩ. et peiora
patit᷑ quã ante ꝑpessus ẽ a nabugodonosor. Drxi¬
mus solutionẽ parabolȩ iuxta litterã et id qͦd
scriptũ ẽ: sequitur durior int̃p̃tatio & difficilis
ad intelligendũ. scđm uerũ nabugodonosor et
uerũ pharao. & ea ũba quȩ de aquilis p̃dicata
sunt. Idcirco aut̃ ante int̾positionem sequentis
lectionis hanc expositionẽ sũmatĩ strictimq

Expanded text:
one, qua jugum Nabuchodonosor abjiceret, et ejus one, qua jugum Nabuchodonosor abjiceret, et ejus imperio liberaretur, intulit se ad secundam aquilam grandem, magnarum alarum, id est, Pharaonem . Deinde, sic ordine currente rerum, quia Deus non Pharaoni ira Dei super eos ingruit, et contra evenit, quam putaverant. Oportet quippe eum, qui a Deo damnatur, non fugere sententiam ejus, nec voluntatem judicantis velle mutare, verum patientissime sustinere, donec ipse Deus liberet qui damnavit. Igitur, quia ad Pharaonem transtulit se populus, relinquitur ab auxilio Dei, et pejora patitur, quam ante perpessus est a Nabuchodonosor. Diximus solutionem parabolae juxta litteram et id quod scriptum est: sequitur durior interpretatio, et difficilis ad intelligendum, secundum verum Nabuchodonosor, et verum Pharaonem, et ea verba, quae de aquilis praedicta sunt. Idcirco autem ante interpositionem sequentis lectionis, hanc expositionem summatim strictimque
Abbreviated transcription (Latin):
maigumꝰ auxilo semꝑ ait̃ nintellectu senpturariꝰ spa¬
eiꝰ scõ indigenus: nc̃ ꝓfecto tempꝰ est quo nob̾ presdet
auxiliũ et pandat ipse que dixit. Quomꝰ saluator
nr̃ in euglis qͣsdam parabolas ipse int̃p̃tat᷑. sc et
nc̃ ꝓͥpha in seda ꝓphetia quȩ in reliquis lecta est
significat qr aquila pͥor nabugo donosor sit rexba¬
by lonis. qͥ ingressus ẽ in libanũ idẽ hierusalem. &
Plantauit qͥppe in captiuitatẽ accipiens filios istł
& de regio semine. & de genere pͥncipũ in eadẽ t̾ra
constituit. Post hoc aut̃ & post regiã stirpẽ alia
quoq multitudo capta ẽ ab eo & uitis effecta est:
ñtã robusta quã fuerat cũ fuisset in uinea dĩ. & in
t̾ra scã ubi sacrificia dĩ celebrant᷑. s erat in babylone
translata uitis infirma. His ita gestis: int̾ pharao
regem egypti. & nabugo donosor regẽ babylonis
bellũ ortũ est. Igit᷑ ppłs qͥ cũ regib suis ac stirpe
optimatũ ab assyriis fuerat afflictꝰ reꝑta occasi¬

Expanded text:
intellectu Scripturarum Spiritu sancto indigemus: nunc profecto tempus est, quod nobis praestet auxilium, et pendat ipse quae dixit. Quomodo Salvator noster in Evangeliis quasdam parabolas ipse interpretatur: sic et nunc propheta in secunda prophetia, quae in reliquis lecta est, significat, quia Aquila prior Nabuchodonosor sit rex Babylonis, qui ingressus est in Libanum, id est, Jerusalem: et Plantavit quippe in captivitatem accipiens filios Israel, et de regio semine, 980 et de genere principum in eadem terra constituit. Post hoc autem, et post regiam stirpem, alia quoque multitudo capta est ab eo, et vitis effecta est, non tam robusta quam fuerat cum fuisset in vinea Dei, et in terra sancta, ubi sacrificia Dei celebrantur, sed erat in Babylone translata vitis infirma. His ita gestis, inter Pharaonem regem Aegypti, et Nabuchodonosor regem Babylonis, bellum ortum est. Igitur populus, qui cum regibus suis ac stirpe optimatum ab Assyriis fuerat afflictus, reperta occasi
Abbreviated transcription (Latin):
habeat brachiũ magnũ & ppłm multũ. euellatur
aut̃ radicitꝰ. & lic&& irrigata sit ñ tam̃ ꝑseueret et
ñ dirigat᷑ in ub̃tatem. statĩq ut contigerit eã uentꝰ
urens arescat. & cũ gleba plantationis suȩ siccetur.
Hoc ꝓpositio ipsiuis hystoriȩ exposcit. ut quȩ obscuriꝰ
dicta st̃. quibdã adiunctis sermonib planiꝰ enar¬
remus. & si tantꝰ labor ẽ ut ipsũ qͦd dr̃ intelligat᷑.

Expanded text:
habeat brachium magnum et populum multum; evellatur habeat brachium magnum et populum multum; evellatur autem radicitus, et licet irrigata sit, tamen non perseveret, et non dirigatur in ubertatem, statimque ut contigerit eam ventus urens, arescat, et cum gleba plantationis suae siccetur. Hoc propositio ipsius historiae exposcit, ut quae obscurius dicta sunt, quibusdam adjunctis sermonibus planius enarremus. Et si tantus labor est, ut ips
Abbreviated transcription (Latin):
guib. & ecce ista uitis de qua nẽ diximꝰ. ueniente
scdã aquila declinauit testam̃tũ suũ ad eam. sper¬
nens id testamentũ qđ priꝰ cum arbore fecerat. in
qua reclinata uitis fuerat effecta. & ꝓpaginib fac¬
tis arbusta latius fuderat: & cõplexa est scdam aqui¬
lã. et radices suas a pͥore transtulit ad sequentem
deinde palmites emisit ad aquilã sedn. ut irrigaret
eam cũ gleba plantationis eiꝰ in campo bono et aqua
multa. Et quidẽ irrigata ẽ hȩc ipsa uitis : et translata
ad aquilã sedam ut facer&e increm̃ta. ut afferret
fructũ. ut fieret in uitẽ magnã. Ideireo ꝓphȩ im¬
perat᷑ ut dicat. quia testam̃tũ transgrediens uitis qͦd
fecerat cũ aquila pͥore & statuens illud eum sedã ñ
dirigat᷑. neq radices teneritudinis eius effloreant.
quin potiꝰ fructꝰ eiꝰ ꝓpt̾ transcensionem eiꝰ putreat.¬
& arescant omĩa quȩ de ea oriebant᷑. & iam ultra ñ

Expanded text:
guibus et 979 ecce ista vitis, de qua nunc diximus, veniente guibus et 979 ecce ista vitis, de qua nunc diximus, veniente secunda aquila declinavit testamentum suum ad eam, spernens id testamentum, quod prius cum arbore fecerat, in qua reclinata vitis fuerat effecta, et propaginibus factis, arbusta latius fuderat, et complexa est secundam aquilam, et radices suas a priore transtulit ad sequentem. Deinde palmites emisit ad aquilam secundam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis ejus in campo bono: et aqua multa. Et quidem irrigata est haec ipsa vitis et translata ad aquilam secundam, ut faceret incrementa, ut afferret fructum, ut fieret in vitem magnam. Idcirco prophetae imperatur ut dicat, quia testamentum transgrediens vitis, quod fecerat cum aquila priore, et statuens illud cum secunda, non dirigatur, neque radices teneritudinis ejus effloreant: quin potius fructus ejus propter transcensionem ejus putreant et arescant omnia quae de ea oriebantur, et jam ultra non
Abbreviated transcription (Latin):
sũma queq decerpsit & attulit in t̾ra chanaan in ei¬
uitatẽ siue negotiatorẽ siue negotiatricẽ. siue trans
suit hoc qͦd de cechro libani sumpserat ut plantaret᷑
& crescer&e in t̃ra chanaan. Post hec eadem aquila
de semine t̾re unde sumpserat sũmitates cedri extrin¬
secus sibi semen accepit. & plancauit illud in campo
frondefero suꝑ aquã multã. Hoc aut̃ ipsũ qͦd de t̾ra
chanaan fuerat assumptũ ab ea quȩ libani sum ma
quȩq decerpserat idẽ qͦd scd̃a uice acceꝑat. factũ
ẽ in uitẽ ñ fortem s infirmam. uerũ etiam statura
pusillã. & palmites huiꝰ uitis infirmȩ reclinati st̃
ꝓ eo qͦd delibano & cedro fuerat assumptũ. in tantũ
ut radices suas sub ipsius trunco consitas haberde.
& quidẽ facta ẽ uitis. et fecit ꝓpagines: & extendit
arbusta sua. & post hec uenit alia aquila &e ipsa
magna. magnis alis et copiosis uł plumis siue un¬

Expanded text:
summa quaeque decerpsit, et attulit in terram Chanaan, in cisumma quaeque decerpsit, et attulit in terram Chanaan, in civitatem sive negotiatorum, sive negotsuit hoc, quod de cedro Libani sumpserat, ut plantaretur et cresceret in terra Chanaan. Post haec eadem aquila de semine terrae unde sumpserat summitates cedri, et extrinsecus sibi semen accepit, et plantavit illud in campo frondifero super aquam multam. Hoc autem ipsum, quod de terra Chanaan fuerat assumptum, ab ea, quae Libani summa quaeque decerpserat, id est, quod secunda vice acceperat, factum est in vitem non fortem, sed infirmam, verum etiam statura pusillam: et palmites hujus vitis infirmae reclinati sunt, pro eo quod de Libano et cedro fuerat assumptum, intantum ut radices suas sub ipsius trunco consitas haberet. Et quidem facta est vitis, et fecit propagines, et extendit arbusta sua. Et post haec venit alia aquila, et ipsa magna magnis alis, et copiosis vel plumis, sive un
Abbreviated transcription (Latin):
tem. uitȩ suȩ cursũ scdm eandẽ dirigat. Hȩc
u ꝓenuo diximꝰ. qr sermo dĩ factꝰ est ad hie¬
de int̾pretib transtulit ꝓpone ꝓblena. alius
ꝓfer ꝓblema. aliꝰ significa enignna. Igit᷑ &
ꝓblema. & enigma. & parabola ẽ qͦd lectũ est.
Si qͣndo illuminatione indiguimꝰ scientie dei.
nune uł maxime & necessarie indigemus. ut
grã solutionẽ ꝓblematis & enigmatis siue pa¬
rabolȩ. Quȩ est gͦ parabola aquile quã in pre¬
senti sp̃s ses ostendit: Quȩ non solũ aquila. s
etiam cõꝑatione ceterarũ aquilarũ magna
aquila & ingentiũ alarũ & longa extensic
et plena unguib siue ut quidã int̃pretatꝰ ẽ.
plena plumis seribit᷑. Non solũ his quȩ diximꝰ maior ẽ
cetĩs aquilis. uerũ in eo uł p̃cipua est qͦd ductũ ht̃
intrandi in libanũ. Nlam ingrediens illuc arbore ce¬
dri quȩ in libano sita erat electa teneritudinis &

Expanded text:
tem, vitae suae cursum secundum eumdem dirigat. Haec tem, vitae suae cursum secundum eumdem dirigat. Haec in prooemio diximus, quia sermo Dei factus est ad Ede interpretibus transtulit, propone problema; alius profer problema, alius significa aenigma. Igitur et problema et aenigma et parabola est quod lectum est. Si quando illuminatione indiguimus scientiae Dei, nunc vel maxime et necessarie indigemus, ut  solutionem problematis, et aenigmatis, sive parabolae. Quae est ergo parabola aquilae, quam in praesenti Spiritus sanctus ostendit? Quae non solum aquila, sed etiam comparatione caeterarum aquilarum, magna aquila, et ingentium alarum, et longa extensu, et plena unguibus, sive ut quidam interpretatus plena plumis scribitur. Non solum his, quae diximus, major est caeteris aquilis, verum in eo vel praecipua est, quod ductum habet intrandi in Libanum. Nam ingrediens illic ab arbore cedri, quae in Libano sita erat electa, teneritudines, et
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & ꝑpartes. unũ qͦdq mẽ¬
brũ sensusq m̃broꝵ uegetioreᷤᷤ
facit. ad efficiendũ quid. ad
sentiendũ. utputa oculoꝵ acies si exercitetur in
uisu. acutior fit ad uidendũ. aures si frequentiꝰ
audiant meluis possunt uocũ caꝑe dissonantias.
Hoc aut̃ & in cȩt̃is m̃bris licoꝵ dep̃hendere. qͦd in
paucis ostendimꝰ. Uerũ quid mͥ ꝓdest ad beati¬
tudinẽ & ad uitã sempit̾nã si corpus exercitatio¬
nib roboret᷑ : Quod mͥ est emolumentũ etiã si
fortissimo corpore fiam: etiã si om̃ib membris
uegetꝰ incedam: Econtrario aut̃ si sensus animȩ
habuero exercitatos ad sentiendũ quid. ac dicen¬
dũ dies noctesq contriuero. nͣ̃ solũ in hac uita
mͥ conducit. s etiam recedentẽ de corpore ꝓse-¬
quetur. ldcirco in parabolis et in enigmatib
locutꝰ ẽ : ut extenderet se mens nr̃a. uł potꝰ
in unũ colligens. dictoꝵ intueat᷑ acumina. &
a corporis uiciis recedens. dũ intelligit uerita¬

Expanded text:
partes unumquodque membrum sensusque membrorum vegetiores facit ad sufferendum quid, aut ad sentiendum; ut puta oculorum acies, si exercitetur in visu, acutior fiat ad videndum: aures, si frequentius audiant, melius possunt vocum capere dissonantias. Hoc autem et in caeteris membris licet deprehendere, quod in paucis ostendimus. Verum quid mihi prodest ad beatitudinem et ad vitam sempiternam, si corpus exercitationibus roboretur? Quod mihi est emolumentum, etiamsi fortissimo corpore fiam, etiamsi omnibus membris vegetus incedam? Econtrario autem, si sensus animae habuero excercitatos ad sentiendum quid, ad discendum dies noctesque contrivero, non solum in hac vita mihi conducit, sed etiam recedentem de corpore prosequetur. Idcirco in parabolis et in aenigmatibus locutus est Deus, ut extenderet se mens nostra, vel potius in unum colligens dictorum intueatur acumina, et a corporis vitiis recedens, dum intelligit verita
Abbreviated transcription (Latin):
de cacuminib cedri & deraserit eos de liba¬
no idẽ hierusalem & plantauerit in terra
chanaan. Non solũ autẽ aquila ista sũma cedri
idẽ de optimatũ genere sibi uindicat. sed
et t̾re semen rapit & transfert in t̃rã chana¬
an: quando qͥs de ppło peccat et de dei
plebe diaboli laqueis p̃pedit᷑. Qua ꝓpter
dĩ imploremꝰ auxilium. ne quis de hierusa¬
lem transferat᷑ in chanaan. ne sententia
eiꝰ deserta ad uoluntatẽ illiꝰ. ad aliã tendamus
aquilã. & ueniat suꝑ nos ira maior. & putrescat
uniũsa plantatio. & fructꝰ parit̾ cum radicib
arescat. Pantatio quippe hierusalem ñ potest
in alia t̃ra afferre fructus. ñ facit palmites in
finib alienis. s statim cũ gleba sua siccatur.
si ñ ꝑseuerauerit in uoluntate dĩ & in eccłãe
eiꝰ. idest in factis et sermonib & scientia ue¬

Expanded text:
de cacuminibus cedri, et deraserit eos de Libade cacuminibus cedri, et deraserit eos de Libano, id est, de Jerusalem, et plantaverit in terra Chanaan. Non solum autem aquila ista summa cedri, id est, de optimatum genere, sibi vindicat, 986 sed et terrae semen rapit, et transfert in terram Chanaan quando quis de populo peccat, et de Dei plebe diaboli laqueis praepeditur. Quapropter i imploremus auxilium, ne quis de Jerusalem transferatur in Chanaan, ne sententia ejus deserta, a voluntate illius ad aliam tendamus aquilam, et veniat super nos ira major, et putrescat universa plantatio, et fructus pariter cum radicibus arescat. Plantatio quippe Jerusalem non potest in alia terra ferre fructus, non facit palmites in finibus alienis; sed statim cum gleba sua siccatur, si non perseveraverit in voluntate Dei, et in Ecclesia ejus, id est, et factis et sermonibus et scientia ve
Abbreviated transcription (Latin):
strare. quomͦ aquila magna ductũ suũ fece¬
rit. & in hanc quã nẽ nos possidemus baby¬
lonem summitates eiꝰ detulerit. Possumus sacra¬
tiora quedã de pharaone loqui. Uerum qr &
tempore coartamur & forte audacter ꝓmit¬
timus qͦd ñ ualemꝰ implere. ad minora redeamꝰ.
& scdm m̃suram intellectꝰ nr̃i sic potiꝰ exponamꝰ.
Uenit ad istũ libanũ hoc ẽ eccłam ubi hostiae
dĩ. ubi incensũ orationũ eius celebrat᷑. ista ma¬
gna et uera aquila nabugodonosor idẽ diaboluˢ.
& rapuit. Absit autẽ a temporib nr̃is: ut de
summis cedri idẽ de pͥncipib & de regio semi¬
ne in chanaan tranfferat. Oremꝰ ne fiat. qͦd
sepe factũ ẽ. Assumpti enĩ st̃ quidã & in ba¬
bylonem translati qui in eccła pͥncipes fuert̃
& ꝓpt̃ peccatũ suũ de libani suminitate sub¬
lati. Suꝑ his dicendũ ẽ. quia aquila magna
magnorũ unguiũ. plumis extensa. acceꝑit

Expanded text:
strare quomodo aquila magna ductum suum fecestrare quomodo aquila magna ductum suum fecerit, et in hanc, quam nunc nos possidemus, Babylonem summitates ejus detulerit. Possumus secretiora quaedam de Pharaone loqui: verum, quia tempore coarctamur, et forte audenter promittimur, quod non valemus implere, ad minora redeamus, et secundum mensuram intellectus 985 nostri sic potius exponamus: Venit ad istum Libanum, hoc est, Ecclesiam, ubi hostiae Dei, ubi incensum orationum ejus celebratur, ista magna et vera aquila, Nabuchodonosor, id est diabolus, et rapuit. Absit autem a temporibus nostris: ut de summis cedri, id est, de principibus et de regio semine in Chanaan transferat. Oremus, ne fiat quod saepe factum est. Assumpti enim sunt quidam, et in Babylonem translati, qui in Ecclesia principes fuerunt, et propter peccatum suum de Libani summitate sublati. Super his dicendum est quia aquila magna magnorum unguium, plumis extensa acceperit
Abbreviated transcription (Latin):
sensimꝰ exponere conati sumꝰ. Noluit autẽ
id facere qd fuerat imꝑatũ. s palmites suos
extendit ad pharao in gleba plantationis
eiꝰ ab eo c̃stitutꝰ & in campo suꝑ aquã multã
fructꝰ afferret ubrimos: & deserta egẏpto
rur sũ egyptũ c̃cupiuit. putans se ub̾tatem
pristinam c̃secuturũ. & hoc in pͥmis cogitan.
qr si nabugodonosor ad pharaonẽ transcen¬
der&&. radices firmaret. euelleret staturam.
fructꝰ afferret. S in contrariũ quã puta uit
omiã recidert̃. fructꝰ quippe eiꝰ om̃is cõputruit
& pullulationes quȩ saltem modice in babylo¬
nem creuerant. mutatione regionis exaruert̃.
in tantũ ut a radicib euulsa sit. ne ultra in
brachio magno aut in ppło plurimo conua¬
lesceret. Qͥd in se hec tanta uł: talia ẽtinent
saeramenti. quid unꝰ quisq sermo significat
possumꝰ si tam̃ habeamꝰ auditores ad aliã
qͣndam hierusalem conscendere. & ibi demon¬

Expanded text:
sensimus exponere conati sumus. Noluit autem sensimus exponere conati sumus. Noluit autem id facere, quod fuerat imperatum; sed palmites suos extendit ad Pharaonem in gleba plantationis ejus, ab eo constituta est in campo super aquam multam, ut fructus afferret uberrimos: et deserta Aegypto, rursum Aegyptum concupivit, putans se ubertatem pristinam consecuturam: hoc in primis cogitans, quod si Nabuchodonosor ad Pharaonem transcenderet, radices firmaret, evelleret staturam, fructus afferret. Sed in contrarium quam putavit omnia reciderunt. Fructus quippe ejus omnis computruit, et pullulationes, quae saltem modicae in Babylonem venerant, mutatione regionis exaruerunt, intantum ut radicitus evulsa sit, ne ultra in brachio magno, aut in populo plurimo convalesceret. Quid in se haec tanta, vel talia continent sacramenta? quid unusquisque sermo significat? Possumus, si tamen habeamus auditores, ad aliam quamdam Jerusalem conscendere, et ibi demon
Abbreviated transcription (Latin):
deres requiescere suꝑ aliam aquilã: ut nunc dr̃
magnarũ alarũ. et plurimoꝵ unguium. Bonũ
est condemnatũ in c̃demnationis ꝑmanere senten¬
tiã. quãdiu eũ liberet qͥ damnauit. Non cur¬
ramꝰ uiolenter ad pharaonem. Si enĩ ad eum
currimꝰ. contra dm̃ facimꝰ qui dixit. ego sum
dñs ds̃ tuus qͥ te eduxi de t̃ra egẏpti de domo
seruitutis. Ad nabugodonosor enim ñ tã spon¬
te ꝓperauimꝰ. quã condemnati et ꝑtracti ad
magna magnis alis. et copiosis unguib. & ecce
uitis ista amplexabat᷑ eam. idẽ scdam aquilam.
Cuenit sepe. ut ab una contraria fortitudine
ad aliam transferam᷑. Iusserat enim ds̃ ut israheli¬
tarum ppłs sub nabugodonosor iugũ colla submit¬
tero&. ut legimꝰ in hieremia: in tantũ ut cõmina¬
retur ei qͥ ab eiꝰ seruitio declinaret. & eo tẽpore
quo hieremiã exposuimꝰ ea quȩ nob̃ grã dñi
orantib uob̃ largita est. siue certe ut cumq

Expanded text:
deres requiescere super aliam aquilam, 984 ut nunc dicitur, deres requiescere super aliam aquilam, 984 ut nunc dicitur, magnarum alarum et plurimorum unguium. Bonum est condemnatum in condemnationis permanere sententia, quamdiu ei libet qui damnavit. Non curramus volentes ad Pharaonem; si enim ad eum currimus, contra Deum facimus, qui dixit: Ego sum Dominus Deus tuus, qui te eduxi de terra Aegypti, de domo servitutis . Ad Nabuchodonosor enim non tam sponte properamus, quam condemnati, et pertracti ad magna magnis alis, et copiosis unguibus, et ecce vitis ista amplexabitur eam, id est, secundam aquilam. Evenit saepe, ut ab una contraria fortitudine ad aliam transferamur. Jusserat enim Deus, ut Israelitarum populus sub Nabuchodonosor jugum colla submitteret, ut legimus in Jeremia, intantum ut comminaretur ei, qui ab ejus servitio declinaret: et eo tempore, quo Jeremiam exposuimus, ea quae nobis gratia Dei, orantibus vobis, largita est, sive certe utcumque
Abbreviated transcription (Latin):
& exortum ẽ. & factũ est in uite̾̃ infirmam. Infir¬
matus ẽ uere ppłs dĩ in babylone: & idõ neq can¬
ticum dñi cantare poterat dicens. qͦmͦ cantabimꝰ
canticũ dñi in t̃ra aliena. Reuera ñ poterat infir¬
ma ñ eẽ que plantata fuerat in babylone: Quo
pacto uires pristinas reseruaret. que uitis baby¬
lonia eẽ cepisset: Que qr in scã terra fructus ñ
fecerat. idõ translata ab aquila & posita in t̾ra
chanaan facta ẽ in uitem infirmã. & in pusillã
statura. Quãdiu in scã t̃ra fuit. ingens uitis erat.
qͣndo uͦ translata ẽ in fines peccatoꝵ. & infirma
& parua effecta est. & tu gͥ uitis quȩ me audiꝰ
si uis eẽ magna noli exire de eccłe finib. ꝓma¬
ne in t̾ra scã hierusalem. quod ꝓpt̾ peccata in pe¬
iora corrueris transfereris in aliam t̾ram. & eris
in uitem pusillam. et palmites tui decident. et
radices tue siccabunt᷑. in tantum ut postea desi¬

Expanded text:
et exortum est, et factum est in vitem firmam. Infiret exortum est, et factum est in vitem firmam. Infirmatus est vere populus Dei in Babylone, et ideo neque canticum Domini cantare poterat, dicens: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Revera non poterat infirma non esse, quae plantata fuerat in Babylone. Quo pacto vires pristinas reservaret, quae vitis Babylonia esse coepisset. Quae quia in sancta terra fructus non fecerat, ideo translata ab aquila, et in terra posita Chanaan, facta est in vitem infirmam, et in pusillam statura. Quamdiu in terra sancta fuit, ingens vitis erat: quando vero translata est in fines peccatorum, et infirma et parva effecta est. Et tu igitur, vitis, quae me audis, si vis esse magna, noli exire de Ecclesiae finibus, permane in terra sancta Jerusalem. Quod si propter peccata in pejora corrueris, transfereris in aliam terram, et eris in vitem pusillam, et palmites tui decident, et radices tuae siccabuntur, intantum ut postea desi
Abbreviated transcription (Latin):
alarũ eiꝰ. Nec hoc ei sufficit: uerũ et ungiub
plenꝰ est et multis plumis. & habet ductũ in¬
trandi in libanũ ut cedri eiꝰ sũma decerpat.
aquila ut ingrederet᷑ in libanũ neq assumpsit
sibi electa cedri semen regiũ. & pͥncipũ stirpẽ.
sta quippe st̃ ceneritudinis etꝰ quȩ qͥdam tempore
ñ fuerunt duro corde. at tam̃ rapuit ea qr pecca¬
uerunt in dnm̃. Aquila ista grandis cȩtera si¬
totiꝰ arboris cacumina & in chanaan transtulit.
qr figuralit babyloniorũ t̾ra maledicti chana¬
an dr̃. de quo ait noe. maledictꝰ chanaan¬
puer. famulus erit fr̃ĩb suis. in ciuitate qͦq
negotiatoꝵ siue negotiatrice siue transfe¬
rentiũ aut certe murata posuit hoc qͦd de
cedro abstulerat : & accepit sibi de semine
terre. iam ñ altiorib solũ sed etiam de minorib
ferũ suꝑ multã aquã respiciendũ c̃stituit illud.

Expanded text:
alarum ejus. Nec hoc ei sufficit, verum unguibus alarum ejus. Nec hoc ei sufficit, verum unguibus plenus est, et multis plumis, et habet ductum intrandi in Libanum, ut cedri ejus summa decerpat. aquila, ut ingrederetur in Libanum, neque assumpsit sibi electa, et cedri semen regium, et principum stirpem. Ista quippe sunt teneritudinis ejus, quae quodam tempore non fuerunt duro corde: attamen rapuit ea, quia peccaverunt in Dominum. Aquila ista grandis, etc., totius arboris cacumina in Chanaan transtulit, quia figuraliter Babyloniorum terra maledicti Chanaan dicitur. De quo ait Noe: Maledictus puer Chanaan, famulus erit fratribus suis . In civitate quoque negotiatorum, sive negotiatrice, sive transferentium, aut certe murata, posuit hoc, quod de cedro abstulerat, et accepit sibi de semine terrae, jam non de altioribus solum, sed etiam de minoribusferum, super aquam multam respiciendum constituit illud,
Abbreviated transcription (Latin):
& plenissime in sedõ complet᷑ aduentu. Preuenit
gͥ sacram̃tũ qͦd ostensũ ẽ in cherubim rei ueritatẽ.
& in tantũ leonis et aquilȩ facies cũ aliis facieb
cognate sunt: ut maius nob̃ uideat᷑ uitulo &
tauro & leone simul pascentib id qͦd apparuit
in cherubim. Ab isaia quippe nichil de his qͦ
pͣdicta st̃ sibi coherens & inuicẽ conexũ rep¬
mittit᷑: in cherubim uͦ unũ quodq animal eum
alio cognatũ est. facies uituli faciei leonis. et uul¬
tus hominis uultui aquile. Non gͥ magnoꝑe nure¬
ris. cun pharao & p̃cedens eum nabugodonosor
aquile nuncupent᷑. iusti pennas assuniere dican¬
tur ut aquile. & in dĩ parte diues effectꝰ aqui¬
le sibi pennas p̃paret ad uolandũ. Uerũ ut ad
ꝓpositum redeam. specialit̾ quiddã significat᷑
de nabugodonosor. qr magna et magnarum
alarũ & sui extensione longissima. in tantũ
ut ausus fuerit dicere. uirib faciam. & sapientia
intellectꝰ auferam fines gentiũ. & uirtutem eoꝵ¬

Expanded text:
 planissime in secundo complebitur adventu. Praevenit igitur sacramentum, quod ostensum est in Cherubim, rei veritatem: et intantum leonis et aquilae facies cum aliis faciebus cognatae sunt, ut majus nobis videatur vitulo, et tauro, et leone simul pascentibus, id quod apparuit in Cherubim. Ab Isaia quippe nihil de his, quae praedicta sunt, sibi cohaerens, et invicem connexum repromittitur. In Cherubim vero unumquodque animal cum alio cognatum est, facies vituli faciei leonis, et vultus hominis vultui aquilae. Non igitur magnopere mireris cum Pharao, et praecedens eum Nabuchodonosor, aquilae nuncupantur: justus vero pennas assumere dicatur ut aquila, et in Dei parte dives effectus aquilae sibi pennas praeparet ad volandum. Verum ut ad propositum redeam, specialiter quiddam significatur de Nabuchodonosor, quia magna et magnarum alarum, et sui extensione longissima, intantum ut ausus fuerit dicere: Viribus faciam, sapientia intellectus auferam fines gentium et uirtutes