comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pendã. O filii mee baculus senectutis. ⁊
geminũ meoꝵ uscerum lumen. uati
felicit᷑. et ꝓspere educati. excellentissi¬
me memorie ⁊ ingenui singularis om¬
nium liberalium litterarum peritia ĩ¬
buti: que ista repente insania ur̃a uo¬
luntate ꝓgenita. mortis uos eẽ fecit
amatores : Nunqͣm ista uiuentib pla¬
cuit: nunquã morituriꝰ suum amorẽ
indixit. Ad quoscuno autẽ ꝑuenire po¬
tuit. uiolent admissa ẽ: ⁊ non ẽ uo¬
luntate ab ullo uiuente suscepta. Si
hanc nudus debitor sub auaro fenera¬
tore positus. nulla potest racione dilige¬
re: nec solum ñ diligere cognoscit᷑. s
timere: qua racione eam appetit. qui et
bonis exuberat omnib. ⁊ penitꝰ ulli uu¬
chil debet : Uenite huc uiuenes: ⁊ fle
citis. Huc accedite patres. ⁊ ꝓhibete ta¬
ua: ne talia patiamini. Deficite ploran¬
do oculi meu et caliginẽ obducite fun¬
dentes flumina lacrimarum. ne uideã

Expanded text:
pendam. O filii, meae baculus senectutis, et pendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, et ntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam
Abbreviated transcription (Latin):
uos uultꝰ estudi. Tu patri utilior. iste
similior. Heu me mseram. Circũuallãt
ncs dnrni parte incompenubilis luctꝰ
iaudita miseria. ⁊ gemina orbitus.
nuillis penitus tribuationib comꝑarã¬
da Amitto filios ad mortẽ ultro denden¬
tes: quos si michi hostes auferrent. ꝑ
media sequerer bella raptores. Si iudi¬
cia uiolentia concluderent: carcerẽ si¬
mui irrumperẽ moritura. Nouũ hoc
pereundi genus: in quo carnifex rogatͤ
ut feriat: uita optatur ut pereat. mor̾
inuitat᷑ ut ueniat. Nonus hic luctꝰ ẽ.
noua miseria: in qua natoꝵ iuuentꝰ
sponte amittitur. ⁊ parentum miseran¬
da cogitur senectꝰ ut uiuat.
cta et hiis similia matre ꝓseauente ⁊̃¬
firmus pater et grauis iam senio. marui¬
b adducitur seriulorum:. ⁊ cigneo capi¬
ces dabat ad celum. Ed mortem ultro ꝓfi¬
ciscentib filus ualedicturꝰ adueni: ut
uniusa q̃ a filiis sepulture mee exibenda
parauera ego infelix filios sepultus ex¬

Expanded text:
os vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capibat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus ex
Abbreviated transcription (Latin):
et nudam ad lupanar duci. sub uoce p̃¬
conaria dicens. Agnem sacrilegã uirgi¬
nem. duis blasphemiã inferentem: scor¬
tum lupauarib datam. Statimi autẽ
ut expoliata ẽ. crine soluto tantã densi¬
tatem capillis eius gr̃a diuina concessit
ut melius eorum fimbriis uideretꝰ quã
uestib tecta. Ingressa autem turpitudi
ta ceua illa quasi radians soi ĩ uirtute
sua. Et qͣnto quis curiosior ẽẽ oculis uo¬
luisset: tanto sui uisus aciem obtunde¬
bat. Cumq se in orationẽ dño subtͣuissec:
apparuit ante oculos ciꝰ stola candidissi¬
ma: et app̃hendens eam induit se:⁊ ait.
Grãs tibi ago domine ihu xp̃e:. qui me ĩ
numero ancillarum tuarum computan
uestẽ michi largiri p̃cepisti. Ita namo
ad m̃suram corpusculi eiꝰ erat aptũ ĩdu¬
mentum. ⁊ ita nimio candore conspicuũ
ut nullꝰ dubitaret hoc ñ nisi manibus

Expanded text:
et nudam ad lupanar duci, sub voce pret nudam ad lupanar duci, sub voce praeconis dicens Agnem sacrilegam virginem, deos blasphemantem, scortum lupanaribus datam. Statim autem ut spoliata et crine soluta est, tantam densitatem capillis ejus divina gratia concessit, ut melius videretur fimbriis eorum, quam vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinta cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cumque se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam induit se, et dixit: Gratias tibi ago, Domine Jesu Christe, qui me in numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis manibus
Abbreviated transcription (Latin):
agnes cum iugenti constantia dixit.
Si scires quis ẽ ds meus: ñ ista tu ex
ore tuo ꝓferres. Unde quia ego noui
mrtute̾ dñi mei iħu xp̃i. secura con¬
tempno minas tuas: credens qoͣ neq
sacrificem idolis tuis: neq polluar sordi¬
bus alienis. Mecum enim habeo custo¬
dem corporis mei. angłm dñi. Nam uni¬
genitus dei filius quem ignoras: murus¬
mͥ est impenetrabilis: ⁊ custos michi ẽ
nunquã dormiens: et defensor michi ẽ¬
in expugnabilis: nunqͣm deficiens. Dii
autem tui. aut erei sunt. ex quib cu¬
cume meliꝰ funt ad usus hominum:
aut lapidei ex quib platee meliꝰ ster¬
ñ in lapidib uanis habitat. s in
celis: neq in ere. aut in aliquo metal¬
lo. s in regno suꝑno consistit. Lu aũt
et sinules tui. nisi ab istoꝵ cultura re
cesseritis: similis uos pena concludet.
Sicut enun illi conflati sunt. ut fun¬
derentur: sic colentes cos ꝑpetuo incen¬
dio confiabuntur: ñ ut fundantꝰͫ sed

Expanded text:
Agnes cum ingenti constantia dixit: Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quia novi virtutem Domini mei Jesu Christi, secura contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus est mihi inexpugnabilis, et custos mihi est numquam dormiens, et defensor mihi est numquam deficiens: dii autem tui aut aerei sunt, ex quibus cacabi melius fiunt ad usus hominum: aut lapidei, ex quibus plateae melius ster in lapidi| bus uanis habitat . sed in caelis non in aera Aut in aliquo me| tallo sed in regno superno consistit . tu autem et similis tui . nisi| ab istorucesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
deorum incurras. Beata agnes respõ¬
dit. Noli infantiã corporalem ita in me
despicere. ut putes me uelle deos tuos¬
habere ꝓpicios. fides enim ñ in annis
s in sensib geritur: et ds̃ omp̃e m̃tes
magis comprobat qͣm etates. Deos
autẽ tuos quoꝵ motus me incurrere
ñ uis. ipsos irasci ꝑmitte: ipsos loqui
iuibe. Ipsi hoc michi p̃cipiant: ipsi se ui¬
beant coli: ipsi ubeant se adorari. Ue
runi qm̃ te ad hoc uideo tendere. qd̃ im¬
pet̾re ñ poteris: quicquid tͥ uidetꝰ exer¬
ce. Simpronius p̃fectus dixit. Unũ
de duob elige: aut cum uirginib dee
ueste sacrifica: aut cum merecricibus
scortaberis in contubernio lupanari.
Et longe erunt a te xp̃iani qui te ita
magicis artib imbuerunt: ut hanc
calamitatẽ intrepido animo te ꝑferre
posse confidas. Unde ut dixi. aut sacri¬
fica dee ueste ad laudẽ generis tur: aut
ad ignominiã uatalium tuoꝵ eris pu¬
blice abiectionis scortum. Tunc beata

Expanded text:
deorum incurras. Beata Agnes respondeorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat, quam aetates. Deos autem tuos, quorum motus me incurrere 481 non vis; ipsis irasci permitte, ipsis loqui jube: ipsi hoc mihi praecipiant, ipsi jubeant iam ad hoc video te tendere, quod impetrare non poteris, quidquid tibi videtur, exerce. 7. Symphronius praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata
Abbreviated transcription (Latin):
segregata. ñ poteris insaniam abicere
pectoris: neq equissimis consiliis p̃be¬
re consensum. Unde ad uenerandã deã
uestam te ꝓperare necesse ẽ: ut si tͥ ꝑse¬
uerantia uirginitatis placet. eiꝰ die noc¬
tuq sacrificiis ueuerandis insistas. Ad
hec beata agnes dixit. Si filium tuum
qͣmuis iniquo amore uexatũ. tam̃ uiuen¬
tẽ hoĩem recusaui. hoĩemutiq qͥ ẽ ⁊ racõmꝰcapax
qui et uidere. ⁊ audire. ⁊ palpare. ⁊ ambu¬
lare potest. ⁊ flore lucis cum bonis ꝑfrui:
si ergo hune causa amoris xp̃i nulla pes¬
sram ratione respicere: quomͦ possum
ydola muta et surda. ⁊ sine sensu. ⁊ sine
anima colere: ⁊ ad inuiriã sũmi d̃i cer¬
uices meas uanis lapidib inclinare :
udiens hec p̃fectꝰ sim¬
pronius: dixit. Cupio consultum
esse infantie tue. ⁊ adhuc te deos blas¬
phemantẽ iccirro differo: quia annos
tuos infra sensum aspicio. Noli ergo
temetipsam ita despicere: ut motus

Expanded text:
segregata, non poteris insaniam abjicere segregata, non poteris insaniam abjicere pectoris, neque aequissimis consiliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibus inclinare? 6. Audiens haec praefectus Symphronius dixit: Cupio praebere consultum infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus
Abbreviated transcription (Latin):
trissimum uirum posse p̃ferri: cepit ta¬
men uehement inquirere. quis eẽt spon¬
sus de cuius se agnes potestate glaretur.
Tunc extitit quidam de parasitis eiꝰ qui
diceret hanc xp̃ianam ẽẽ ab infantia:⁊
magicis artib ita occupatam. ut dicat
genti strepitu. siuis eam tribunalib prece¬
pit sisti. Et primo quidẽ blandis eã ser¬
monib secretiꝰ ꝓuocat. dehinc t̾rorib
pulsat. Sed xp̃i uirgo nec blandimento
seducitur. nec t̾rore concutitꝰ: sed eodem
uulti eodẽ auimo ꝑseuerans. ⁊ t̾rentẽ si¬
militer sicut blandientẽ animo ceridebat
p̃fectꝰ tantam in puella constantiã.
parentes eiꝰ alloquit᷑. Et quia erant no¬
biles. et uim eis inferre ñ poterat: titu¬
lum nr̃e xp̃ianitatis opposuit. Sequẽ¬
ti namq die: agnem sibi p̃sentari iu¬
bet. Et iterum atq iterum repetens re¬
plicare cepit de iuuuenis amore sermonẽ.
Cuinq omuis sermo eiꝰ casso labore de¬
ficeret: sisti eam suis tribunalib iubet

Expanded text:
praeferri; coepit tamen vehementissime inquirere quis esset sponsus, sancta cujus Agnes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magicis artibus ita occupatam, ut dicat randi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. Sed virgo Christi nec blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat. aefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi me tota deuotione cõmitto. quẽ cũ
amauero casta sum: cum tetigero mun¬
da sum: cum accepero uirgo sum. Nec
deerunt post nuptias filii: ubi partꝰ si¬
ne dolore succedit: et fecunditas cotidia
lecto ꝓsternitur: et ꝑ alta suspiria a¬
mor medicis aperitur. fiunt nota patri.
que fuerant inuenta a medicis: ⁊ eadẽ
pat̾na uoce que fuerant dicta a filio: ad
petitionẽ uirginis repetuntꝰ. Abnegat
agnes beatissima: et se nullo pacto as¬
serit prioris sponsi federa uolare. Cũq
pater diceret infascib se p̾fecturã age¬

Expanded text:
ipsi me tota devotione committo. Quem cum ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidianlecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
meis mestimabiles margaritas:. ⁊ circũ
dedit me uernantib geminis. Posuit sig¬
num in faciem meam: ut nullum p̃ter
ipsum amatorẽ admittã. Induit me ci¬
clade auro texta: ⁊ immensis monilib
ornauit me. Ostendit michi thesauroᷤ
incomparabiles: quos michi se donatu¬
on ergo pot̾o ad contumelia prioris
aimat᷑oris uł aspicere aliũ. ⁊ illum de¬
fortior aspectꝰ pulchrior. amor suauior:
⁊ omni gr̃a elegantior. A quo michi iã
thalamꝰ colocatꝰ ẽ: cuius mͥ organa mo¬
dulatis uocib resonant: cuiꝰ in uirgineᷤ
castissimis uocib cantant. Iam mel⁊
lac ex eiꝰ ore suscepi: iam amplexib eiꝰ
castis astricta sum. Iam corpꝰ eiꝰ corpori
meo sociatum ẽ: et sanguis eiꝰ ornauit
genas meas: cuius mater uirgo est.
cuius patꝰ feminã nescit: cui angłi ser¬
uiunt: cuiꝰ pulchritudinẽ sol et lu¬
na mirantꝰ: cuius odore reuiuiscunt
mortui. cuius tactu confortaut᷑ infir

Expanded text:
meis inaestimabiles margaritas, meis inaestimabiles margaritas, e coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, quos mihi se datuon ergo potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum as fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexibus ejus castmeo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infir
Abbreviated transcription (Latin):
bis filio adamatur. Cuius parenteᷤᷤ
re multa. ⁊ plura. ꝓmittere. Deniq de¬
tulit secum p̃ciossima ornam̃ta: q̃ a bea¬
ta agne ueluti q̃dam sunt stercora re
putata. Unde factum ẽ ut uiueniꝰ maiori ꝑ¬
urgeretꝰ stimulo. Et putans eam melio¬
ra uelle accipere ornam̃ta. omnẽ lapidũ
p̃ciosorum secum defert głam ⁊ ꝑ seip¬
sum ⁊ ꝑ amicos. ⁊ notos ⁊ affines. cepit
aures uirginis appellare: diuitias. domoˢ
possessiones. fanulias. atq om̃s mundi de¬
licias reꝓmittere. si consensum suum eiꝰ
conugio ñ negaret.
d hec beata agnes: tale iuiueni fert᷑
dedisse responsum. Discede a me fo¬
mes peccati: nutrimentum facinoris. pa¬
bulum mortis. Discede a me: quia lam
ab alio amatore p̃uenta sum. qͥ mͥ satis
meliora te obtulit oruam̃ta: ⁊ anulo fidei
sue subarrauit me. longe te melior gene¬
re et dignitate. ornauit mestimabili dex¬
trocherio dexteram meam: ⁊ collũ meũ
cuixit lapidib p̾ciosis. Tradidit aurib

Expanded text:
 filio adamatur: cujus parentes re plurima, et plura promittere; denique detulerat secum pretiosissima ornamenta quae a beata Agnete veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est ut juvenis majori perurgeretur stimulo, et putans eam meliora uelle accipere ornamenta . omnem lapidem praecio| sum secum defert graciae . epit aures virginis appellare, divitias, domos, possessiones, familias, atque omnes hujus mundi delicias repromittere, si consensum suum ejus conjugio non negasset. 3. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum cinxit lapidibus pretiosis. Tradidit auribus
Abbreviated transcription (Latin):
cus. Sequitur enim. Et qui odit aui¬
mam suam ĩ hoc mundo: ĩ uitã et̾uã
rgo ioͣ sup̃ dictũ est qui amat subĩ¬
telligitur in hoc mundo. ipse utios ꝑ¬
det. Qui autẽ odit: utiq in hoc mundo.
in uitã et̾nam custodit eam. Magna ⁊
mira sententia: quẽadmodũ sit homini
amor ĩ animã suam ut pereat: odium
ne pereat. Si male amaueris. tunc odis
ti: si bene oderis. tunc amasti. felices. q
oderunt custodiendo: ne ꝑdant amando.
Sed uide ne tͥ subrepat ut teipsũ uelis
int̾imere: sic intelligendo. qd̃ debes odil¬
se ĩ hoc nundo animam tuã. Le mis¬
inc enim quidã maligni atq ꝑu̾si
et in semet ipsis crudeliores ⁊ scele¬
ratiores homicide. flaninus se donant:
aquis p̃focant: p̃cipitio collidunt. ⁊ ꝑe
dixit. significans qua morte clarifica¬
turus ẽẽt deum. Cum eẽs iuuior cinge¬
bas te. ⁊ ibas quo uolebas: cum autẽ se¬
nueris alter te cinget. ⁊ ducet qͦ tu
ñ uis. ubi satis expressit. ñ a seipso.

Expanded text:
dit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam rgo quod supra dictum est, « qui amat, » subintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet. Qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum homini sit in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat. Si male amaveti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pedixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso,
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc psalmi resonant: inde concrepant
lectiones. Hinc ppłoꝵ turbe lecantur.
inde sustentantꝰ pauperes xp̃i. Omnes
ergo gratulemur in dño. ⁊ ad edificatio¬
nem uirginum. qualit̾ passa sit agnes
bcatissima ad memoriã reuocemꝰ. Ter¬
auctorẽ. Infantia computabatꝰ ĩ annis:
sed erat sencctꝰ mentis immenia. Corpo¬
re quidẽ iuuencula. s animo cana: pui¬
chra facie. s pulchrior fide. Lect.¬

Expanded text:
psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laetentur, inde subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agnes beatissima, ad memoriam revocemus. TeAuctorem. Infantia quidem computabatur in annis, sed erat senectus mentis in moribus: corpore quidem juvencula, sed animo cana. Pulchra facie, sed pulchrior fide, et
Abbreviated transcription (Latin):
orationum: ñ ad głas marcyrum. Illi e¬
nim habent integram głam suã apud
coeatorẽ suum: nec ip̃i corporale aliqͥd
timent: qm̃ ñ est qd̾ timeant. Magis¬
eium ii parcant et corpori: nocent ⁊ cor¬
pori. Si autẽ ꝑ fidem ñ partant corpo¬
de. et fidem ur̃am interrogate. Santꝰ
uincentiꝰ. si formidine torm̃toꝵ nega¬
ret xp̃m uideretur corpori poꝑcisse q̃¬
dam autẽ conditione mortali corpore
solueretur. Quid ageret in resurrectio¬
ne: cum ĩ etͥnum ignem p̃cipitaretur:
uerit me inquit corã hominib: negabo
eum corã patre meo qui in celis ẽ. Ecce
tores: et uulnerato animo sanũ eẽt corpꝰ.
imino occiso animo: uiueret corpꝰ. Quid
ꝓdesset met̾uum mortuo: breiuis corꝑis
uita. Uenerat dies qͣm cõmemorat dñs:
qͣndo om̃s qui ĩ monum̃tis sunt. audiẽt
uocem eius et ꝓcedent. Sed cũ magna
differentia omnes ꝓcedent: s ñ omnes
ad eandem rem ꝓcedent. Omnes surrec¬

Expanded text:
orationum, non ad glorias martyrum. Illi eorationum, non ad glorias martyrum. Illi enim habent integram gloriam suam apud Creatorem suum. Nec ipsi corpori aliquid timent, quoniam non est quod timeant. Magis si parcant corpori, nocent et corpori. Si autem per fidem non parcant corpote, et fidem vestram interrogate. Sanctus Vincentius si formidine tormentorum negaret Christum, videretur corpori pepercisse: quadam autem conditione mortali, corpore solveretur. Quid ageret in resurrectione, cum in aeternum ignem praecipitaretur? i negaverit me, inquit, coram hominibus, negabo eum coram Patre meo qui est in coelis . Ecce tores, et vulnerato animo sanum esset corpus; imo occiso animo, viveret corpus: quid prodesset in aeternum mortuo brevis corporis vita? Veniret dies, quam commemorat Dominus, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, et procedent: sed cum magna differentia. Omnes procedent, sed non omnes ad eamdem rem procedent. Omnes surrec
Abbreviated transcription (Latin):
tantẽ spectauimꝰ martyrẽ. ⁊ ama¬
iumꝰ tortum: inuisibilit̾ pulchrũ. Qualẽ
enim decoris habebat sp̃m: cuius fu⁊ ⁊ ca¬
dauer inuictum: Dñm confessꝰ ẽ uiuus:
inimicum superauit ⁊ mortuus. Eͥd puta¬
mus fratres. qd̾ istum honorẽ ꝓuidentia
⁊ consiliũ omnipotentis creatoris cũ etiã
defuncto corpori detulit: martyri aliqͥd
p̃stitit : Quid enim si ñ sepeliretꝰ  igno¬
ralut ille unde suscitaretur ⁊ Illi et in
uctoria corona. et in resurrectione serua¬
ta ẽ uita et̾na: s de corpore eiꝰ eccłie
p̃stita ẽ consolationis memoria. Sic ple
tionẽ donans. que magis ꝓficit ei cui
datur: quam ei de quo datur. Sic he¬
lyam sc̃m d̾s ꝑ auẽ pascebat. Nõ au¬
tem miscd̃ia dei et ommpotentia defece¬
rat: ut semper sic pasceret. Mittit᷑ tam̃
pascendꝰ ad uiduam: ñ quia ñ erat qͦ¬
modo seruus dei aleretͫ. s ut fidelis ui¬
dua bñdictionẽ mereretꝰ prestitit ergo
scõrum corpora eccłiis suis. ad memoria

Expanded text:
tantem exspectavimus Martyrem, et amamus totum invisibiliter pulchrum. Qualis enim decoris habebat spiritum, cujus fuit et cadaver invictum? Dominum confessus est vivus: inimicum superavit et mortuus. Quid putamus, fratres, quod istum honorem providentia et consilium omnipotentis Creatoris cum etiam defuncto corpori detulit, Martyri aliquid praestitit? Quid enim? si non sepeliretur, ignorabat ille unde suscitaretur? Illi et in victoria corona, et in resurrectione servata est vita aeterna. Sed de corpore ejus, Ecclesiae praestita est consolationis memoria. Sic plertione, donans quod magis prosit ei cui datur, quam ei de quo datur. Sic Eliam sanctum Deus per avem pascebat: non autem misericordia Dei et omnipotentia defecerat, ut semper sic pasceret. Mittitur tamen pascendus ad viduam : non quia non erat quomodo Dei servus aleretur, sed ut fidelis vidua benedictionem mereretur. Praestitit ergo sanctorum corpora Ecclesiis suis ad memorias
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc nauigantib ẽẽ se iam ĩ littore
demonstrat. Facta e autẽ discipuls
piscationis magna difficultas. ut

Expanded text:
adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
isid ih̾c. finem scli denuntiat: qͣndo enoch
helia p̃dicantib udei sopita moderne
inuidie flamma. fidem ucritatis accipiẽt.
St bũ cum uideam deserit. fugere. ⁊ hoc
in nocte dicitur. Cum uero reuertitꝰ in
tio: quia nimirum quos ob peccatoꝵ te¬
nebras olim ꝑsecutores reliquit: ipsos
ob lucem fidei tande̾ se querentes reui¬
sit. Qd̃ dampnato licet herode. ioseph
timore archelai filii eius ĩ indeã ubi
metropolim habebat ire formidans mo¬
nente angło in nazarech galylee secedit.
ultima p̃sentis eccłie tempora designat.
qnͣdo ꝓ ea q̃ nunc ẽ unuersali gentis il¬
lius cecitate qͣ xp̃ianos in qͣntum ualet
ꝑsequi ñ desistit: acrior in quibdã auti¬
xp̃i ꝑsecutio consurget. Sid̾m mathm¬

Expanded text:
s, finem saeculi denuntiat, quando, Enoch et Elia praedicantibus Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur; cum vero revertitur intio: quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dare sp̃m sanctũ disciplis hec loquitur
cum aperte legatꝰ quia post resurrectionẽ
apparens eis insufflauit. ⁊ dixit eis. acci¬
pite sp̃m sanctum: s quia ipso ĩ terris
posito et corporalit̾ conu̾sante cũ eis. ñ
ualebant illi erigere mentẽ ad sicienda
munera gr̃e celestis: ascendente autẽ ip¬
so ad celos. ⁊ illi parit omne desideriũ su¬
um illo tͣnsferebant: iuxta qd̃ alibi au¬
dierunt. Ubi enim ẽ thesaurꝰ tuus:i¬
bi ẽ ⁊ cor tuum. Ideoq capaces sp̃e iam
facti erant: ñ ult᷑ de morte eiꝰ contrista¬
ti. s de ꝓmissionis eiꝰ munere letati. lu¬
ca atcestante qui ait. Et factũ est dñ be¬
nediceret illis. recessit ab eis: ⁊ ferelutꝰ
ĩ celum: et ipsi adorantes regressi sunt ĩ

Expanded text:
dare spiritum discipulis, haec loquitur, dare spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte legitur: Quia post resurrectionem apparens eis, insufflavit et dicit eis: Accipite Spiritum sanctum; sed quia ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant ad illum erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis. Ascendente autem ilso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes regressi su
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ audem ascensionis eiꝰ statim ut
uidere cognouerunt. totisq animi uo¬
tis ut sequi mererentꝰ᷑ optabant.
ed quia hec loquutꝰ sũ uo¬
bis: tristicia impleuit cor uestrũ:
S ciebait dominꝰ ipse quid hec sua uer¬
ba in discipuloꝵ cordib agerent: quia
uidelicet tristiciam magis de abscessu qͦ¬
eos quo eos desereret: qͣm de ascensu
quo patrẽ peteret leticiã generarent.
Unde benigne consolando subiuingit.
Sed ego ueritatẽ dico uobis: expedit
uobis ut ego uadã. Expedit ut forma
serui ur̃is subtrahatꝰ aspectib: q̃tiꝰ
amnor diuinitatis arcius ur̃is figat᷑ in
mñtib. Expedit ut notam uobis celo
formam inferã: qͣtinus maiore ꝑ hoc de¬
siderio illuc suspiretis: sicq suspensis ad
superna cordib ur̃is: ad accipienda iam
sp̃c sancti dona capaces fiatis.
i cium ñ abiero paraclitꝰ ñ ueniet ad
uos. Si autẽ abiero: mittã eũ aduoᷤ.
Non quia ñ poterat ipse in terra positꝰ

Expanded text:
tatem vero ascensionis statim ut tatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non pote
Abbreviated transcription (Latin):
dolerent. que post mortẽ ad celos
subieuandũ ñ dubitarent: minꝰ de
sua desolatione trepidarent: qͦs abeũ¬
te licet domino. sp̃c sc̃i grã consolandos
eẽ sperarent. Uado inquit ad eum qui
me misit. ⁊ nemo ex uobis interrogat me
quo uadis. Ac si aperte dicat. Reu̾tor
ascendendo ad eum qui me incarnari cõ¬
stituit. ⁊ tanta tamq manifesta erit
eiusdẽ ascensionis claridas. ut nemini
uestrum opꝰ sit interrogare quo uadã:
uidentib cunctis quia ad celos ꝑgam.
Dene autẽ cũ de ascensio¬
Due sua dixisset. uado ad eum qui
me misit: addidit. et nemo ex uobis in¬
terrogat me quo uadis. Superiꝰ nãq
cum de sua passione ꝓtestaretꝰ dicens.
quo ego uado uos ñ potestis uenire:
interrogauit eum petrꝰ ⁊ aat. Dñe qͦ
uadis : Responsum q ẽ ei. quo ego ua¬
do ñ potes me modo sequi: sequeris au¬
tem postea: quia nimirum passionis
mortisq eius mysteriũ. necdũ intelli¬
gere. nedũ poterant imitari. Maies¬

Expanded text:
quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent, quos, abeunte licet Domino, Spiritus sancti gratia consolandos esse sperarent. Vado, inquit, ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo ad eum, qui me incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam. Bene autem cum de ascensione sua dixisset: Vado ad eum qui me misit, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Superius namque cum de sua passione protestaretur, dicens: Quo ego vado, vos non potestis venire, interrogavit eum Petrus, et ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ tuum sicut teipsũ: bñ facis. Si
autem personas accipitis: ꝑeccatũ opera¬
nimi. redarguti a lege qͣsi tũigressores.
uicunq autem totam lege
seruauerit. offendat autẽ in uno. fac¬
tus ẽ omnium reus. Qui enim dixit. non
mechaberis: dixit. ⁊ ñ occides. Qd l ñ me¬
chaberis. occidas cuutẽ: factꝰ es tnsgressor
legis. ꝓpterea sic loquinum. ⁊ sic fuaite¬

Expanded text:
is. Si autem personam accipitis: peccatum operamini: redarguti a lege quasi transgressores. Quicumque autem totam legem servaverit: offendat autem in uno: factus est omnium reus. Qui enim dixit non mechaberis: dixit et non occides. Quod si non mechaberis: occides autem: factus es trangressor legis. P
Abbreviated transcription (Latin):
narũ acceptione habere fidẽ dñi nostei
ihu xp̃i gfie. Et enim si introierit ũ cõ¬
uentu ur̃o uir aureum anulũ habens.
i ueste candida: intro erit autẽ ⁊ pau¬
per ĩ sordido habitu.⁊ intendatis ĩ eũ
qui indutꝰ ẽ ueste p̃clara. ⁊ dixeritis ei.
tu sede hic bene: pauperi autẽ dicatis.
tu sca illis. aut sede sub scabello pedura
meorũ: ñne iudicatis apd̾ uos mecipsos.

Expanded text:
narum acceptione habere fidem Domini nostri Jesu Christi glorie. Etenim si introierit in conventum vestrum: vir aureum anulum habens in veste candida. introierit autem et pauper in sordido habitu: et intendatis in eum qui : Sede hic bene; pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede super scabellum pedum meorum, nonne judicatis apud vosmetipsos,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ substantia tellitur. s głie magnitudo
monstratut: cum eleuatur in dexterã
patris. ubi xp̃c ꝓ nobis introiit: pontifex
factus inec̾num ad celi palaciũ. Lectio¬
ec est inquam dies in qua sedil¬
usq ad throni celsitudinẽ intemera¬
ta mater et uirgo maria ꝓcessit: ato in
regni solio sublimata. post xp̃m gliosa
resedit. Sic itaq ubiq confident sc̃a dei
cauit eccłia. qd̃ nullo de nullo alio sc̃õꝵ
fas est credere. ut ultra angłorum. atoz ar¬

Expanded text:
n substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur. Elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introiit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum et ar
Abbreviated transcription (Latin):
ficitꝰ.
aciti ergo uoluntatẽ patris ⁊ uos:
ut unum ẽẽ possitis. Ornate lampa¬
des ur̃as: occurrite sponso. qui iã ad osti¬
um pulsat: et matrẽ si eam diligitis seqͥ¬
mini. Intꝰ autẽ parate et ornate lampadeᷤ
ur̃as: quia filie regis estis. omns ergo gla
ur̃a abintꝰ sit: ⁊ intꝰ habete qd̃ foris luce
lebritas huiꝰ dici ñ nisi accensis lampadi¬
b uitꝰ et foris recte recolitꝰ. Ideo emĩdum
est. leum dum uacat: ne cum sponsus
uenerit qd̃ absit uacue iueniamini. ꝓpt̾¬
ea q̃ sursum sunt sapite. ubi beata ꝑuenit
uirgo. ⁊ ñ que suꝑ t̾ram. quia ur̃a conu̾sa¬
tio si estis iam qd̃ nouistis in celis fore de¬
bet. Illuc dirigite mentẽ. illus abscondite
habetis sponsum. ibi pontificẽ. ibi omnia
q̃cunq quesistis: illuc dirigite mentem.
ut cum xp̃c uirginis filius apparuit in
fine scli: cum ipso et uos appareatis ĩ gła¬

Expanded text:
ficitur. Facite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse possitis. Ornate lampades vestras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. Omnis enim gloria vestra ab intus sit, et intus habete, quod foris lucealebritas hujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt sapite, ubi beata pervenit Virgo, et non quae super terram; quia vestra conversatio, si estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigite mentem, illuc abscondite bi namque habetis sponsum, ibi pontificem, ibi omnia quaecumque quaesistis. Illuc dirigite mentem, ut cum Christus Virginis filius apparuerit in fine saeculi, cum ipso et vos appareatis in g
Abbreviated transcription (Latin):
qua natꝰ est ipse ds̃ et homo. Iccirco ⁊ ip¬
sa plꝰ ẽ mitis. ⁊ ñ natura: qͣm uirgo et
uirgines imitantur illam usq ad cõ¬
ceptum partꝰ. ⁊ gabrielis noue salutatiomiꝰ
obsequiũ: deinceps totũ diuinũ est quod
sane uterus urginis. quãuis mundus.
quãus impollutꝰ. ⁊ alienꝰ a contagione p̾¬
cati. quamuis sc̃s. tam̃ adhuc uilitate hu¬
manitatis induitꝰ: ut ita dicam ac si la¬
na candidissima. suiq coloris dealbata.¬
d quam sane cum
na cum inficitur sanguine conchilii uł
muricis u̾titur in purpuram: uͥsa ẽ ⁊
ipsa sine coitu in matrẽ. ut ñ sit iã ad¬
modum qd̃ fuerat: l purpura uerissi¬
ma ad indum̃tum et gu̾am sũmi regis

Expanded text:
 et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura, quam virgo et virgines imitantur illam usque ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est quod sane uterus Mariae virginis quamvis mundus, quamvis impollutus et alienus a contagione peccati, quamvis sanctus: tamen adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum na cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis
Abbreviated transcription (Latin):
gliosa genitricis dei marie sollempnitas.
in qua beata et uenerabilis uirgo assũp¬
ta ẽ gliosissime ad ethereũ thalamũ: in
uirginis. stellato immo ineffabili sedet
solioᷤ. ubi milia milium ministrant angło¬
rum. iuxta damhelis uaticinũ. ⁊ deicies
centena assistunt millena. quorũ cũ laudi¬
b ⁊ exequiis. gliosa d̃i genitrix hodie ue
tercis exaltata.⁊ de carne euecta. cum tri¬
umpho et exultatione suscepta ẽ in celo:
⁊ collocata in parndyso. Hec ẽ namq sacͤ
et uenerabilis sollempnitas fratres. ante
mundi constitutionẽ p̃scita ⁊ pordinata.
s hodierna die exultant̾ ẽ impleta. L¬
obis quidẽ dilectissimi hodier iii.¬
na ẽ et aunua: s anglis in celo. et
suꝑnis ciuib est continua. ⁊ ꝑpetua. Sed
quia in p̃sentiarũ nobis continua eẽ nõ
potest. debet tanto celebrior fieri p̃ om̃ib
sanctoꝵ festis. qͣnto ieffabili utit᷑ pri¬
uilegio mat̾ domiui saluatoris: ⁊ domũ

Expanded text:
ariae solemnitas, in qua ipsa beata et venerabilis Virgo assumpta est gloriosissime ad aethereum thalamum, in ae Mariae virginis, stellato, imo ineffabili sedet solio. Ubi millia millium ministrant angelorum, juxta Danielis vaticinium , et decies centena assistunt millia; quorum cum laudibus et exsequiis gloriosa Dei Genitrix hodie de terra exaltata, et de carne evecta, cum triumpho et exsultatione suscepta est in coelo, et collocata in paradiso. Haec est namque sacra et venerabilis solemnitas, fratres, ante mundi constitutionem praescripta et praeordinata; sed hodierna die exsultanter est impleta. Nobis quidem, dilectissimi, hodierna est annua; sed angelis in coelo et supernis civibus est continua et perpetua. Sed quia in praesentiarum nobis continua esse non potest, debet tanto celebrior fieri prae omnibus sanctorum festis, quanto ineffabili utitur privilegio mater Domini Salvatoris et donum
Abbreviated transcription (Latin):
eius maria ioseph. Que fuit ne¬
cessitas. ut desponsata esset maria ioseph:
nisi ꝓpterea quatinus hoc sacram̃tum di¬
abolo celaretur: et ille malignꝰ fraudis
commenta aduersus desponsatã uirginẽ
nulla penitꝰ inuenisset: Uel ideo fue¬
rat desponsata ioseph: ut nato infanti
uel ipsi marie curã uideretꝰ gerere io¬
seph. siue in egyptum iens. uel inde de¬
nuo rediens. Ideo desponsata fuit ioseph:
ñ tamen in concupiscentia iuncta. Ma¬
ter inquit eiꝰ. mater immaculata. mater
incorrupta. mater intacta. Mater eiꝰ. Cu¬
ius eius: Mater dei uingeniti. dñi ac re¬
gis omnium. Piasmatoris et creatoris cunc¬
toꝵ: illius qui in excelsis sine matre. et in
terra est sine patre: illiꝰ qui in celis scõm dei¬
tatem in suui est patris: et ui terris scd̃m cor¬
poris susceptionẽ. in sinu ẽ matris. O magne
ammirationis gr̃a: o in enarrabilis suauitaͦ.
Oin effabile. magnumq sacramentũ. Ipsa ea¬
dem uirgo. ipsa et mater domini. ipsa geui¬

Expanded text:
ejus Maria Joseph. Quae fuerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et geni
Abbreviated transcription (Latin):
res legis intendite legẽ. Testimoniũ queri¬
tis de xp̃o. in lege nĩa scriptum ẽ ad duoꝵ
hominũ testimouiũ uerum sit. Procedant
ex lege nou tantũ duo. sed etiam plures.
testes xp̃i: ⁊ conuincant auditores legis uec
c ysaias testimoniũ xp̃õ. Ecce inquit¬
uigo in utero concipiet et pariet fili¬

Expanded text:
tendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec  Isaia, testimonium Christo. Ecce virgo, in
Abbreviated transcription (Latin):
filium dei. Nonne uox uestra ẽ illa qu¬
do enni uidebatis miracula facientẽ. atq
temptantes dicebatis: quousq animai no¬
stras suspendis. si tu es xp̃c dic nobis pa¬
lams Ille autẽ uos ad considerationẽ mi¬
raculorum mittebat dicens. Opera q̃ ego
facio ipsa testimoniũ ꝑhibent de nr̃e:
ut xp̃o testimoniũ clicerent. ñ uerba sed
facta. Uos autem non agnoscentes sal¬
uatorẽ aui operabatur salutẽ in medio t̾re
uĩe: adicientes in malo aistis. Tu de teipso
testimoniũ clicis: testimoniũ tuum ñ est
uerum. Sed ad hec ille quid uobis res¬
ponderit. animaduertere noluistis. ¶. oue
scriptum est in lege ur̃a qd dnorũ homi¬

Expanded text:
x vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque tentantes dicebatis: Quousque animas nostras suspendis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra,
Abbreviated transcription (Latin):
udiat et uersutꝰ ille manicheus ali¬
ud sacram̃tum. Solis radius specu¬
lar penetrat. et soliditatẽ eius insensibi¬
li subtilitate ꝑtraicit: et talis uidet᷑ in¬
trinsecus. qualis extrinsecꝰ. Itaq fratres
nec cum ingreditur uiolat. uec cum egre¬
ditur dissipat: quia in ingressu eiꝰ specu¬
lar integrum ꝑsenerat. Specular ergo ũ
rumpit radius solis. integritatẽ uirginiᷤ
ingressus aut egressus numquid iuciare po¬
terat deitatis : Sed quid ulteriꝰ in mora¬
mur. Audiat xp̃ianus qd̃ non uult audi¬
re uideus aut manicheus. ut ille ꝓficiat
ui fide redemptꝰ: et ille deficiat induratꝰ.¬
Uirga illa unde agebamus aaron. uirgo
maria fuit que nobis xp̃m uerũ sacer¬
dotẽ concepit et peperit. De qͦ dauid ceci¬
uit dicens. Tu es sacerdos ineternũ. se¬
cundum ordinẽ melchisedech. Lectõ iii.¬
uperiore namq uersu iam dixerat:
uirgam uirtutis tue emitcet dñs ex

Expanded text:
udiat et versutus ille Manichaeus aliud sacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, quia in ingressu et egressu ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis; integritatem Virginis ingressus aut regressus vitiare poterat Deitatis? Sed quid ulterius immorrum. Audiat Christianus quod non vult audire Judaeus aut Manichaeus; ut hic proficiat in fide redemptus, ille aut ille deficiat induratuMaria fuit, quae verum nobis Christum sacerdotem concepit, et peperit, de quo David cecinit dicens: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Superiore namque versu jam dixerat: Virgam virtutis suae emittet Dominus ex
Abbreviated transcription (Latin):
cessauit uuctio: agnoscite uenisse sauctũ
sanctoꝵ. Ipse est enim ⁊ lapis ille absci¬
sus de monte sine manib concidentium
idest xp̃x natus de nirgine sine manibus
complectentium. Qui tantũ creuit ut
mons magnus fieret. et impleret unuer¬
sam faciem terre. De quo monte dicit ꝓ¬
pheta. Uenite ascendamꝰ in montem do¬
mimi. Et de quo dauid dicit. Mons dei
mons uber. Ut quid suspicamini montes
incaseatos. montem in quo placuit deo ha¬
bitare in ipso: Cum enim ipse dũs xp̃c dis
esse homines filium homnus: responde¬
runt. Alii heliam. alii iheremiã. aut
unum ex prophetis. Et ille. Ut qͥd suspi¬
camini montes incaseatos. montẽ in quo
placuit deo habitare in eo: Hunc cogno¬
a ueritate. Super petrã fundatꝰ est pe¬
trus. ut mortẽ susciperet illum aman¬
do. quẽ ter negauerat timendo. Dic et
tu moyses legis lator. dux populi isrł: testi
rit ꝓph̃am illum: exterminabit᷑ de popu¬

Expanded text:
cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse Dominus Christ homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc cognoa Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testrit prophetam illum, exterminabitur de popu
Abbreviated transcription (Latin):
minib conuersatꝰ ẽ. Ecce duo testes idoniei
ex lege ur̃a ex quorum testimonio ñ sũt
omnes falsos testes: sicut conuincit seni¬
ores impudicos ita suo testimonio xp̃i cõ¬
sabit unctio. Quare illo p̃sente cui insul¬
tantes dicebatis. tu de te testimonium dicis
testimoniũ tuum ũ est uerum. cessant
unctio ur̃r: nisi quia ip̃e est qui uenerat
sauctꝰ sc̃oꝵ¬

Expanded text:
minibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi consanctorum, cessabit unctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ymago dũici corporis fuit. Nux enim tri¬
uam habet in suo corpore substantie unionẽ.
Corium testam et nucleum. In corio sa
itesta ossa. in nucleo interior anima com¬
panitur. In corio nucis carnem significat
saluatoris: que habuit in se asperitotem
uel amaritudinẽ passioius. In nucleo inite¬
riore declarat clulcedinẽ deitatis que tri¬
buit pastuni. ⁊ lumuus subministrat of¬
ficiun. In testa liguuma insereus crucio. s
ñ discreuit id qd̾ foris ⁊ intꝰ. s que terre¬
na et celestia fuerant mediatoris ligni in¬
terpositione sociauit: dicente apło. qm̃ uy¬

Expanded text:
imago Dominici corporis fuit; nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio, caro; in testa, ossa; in nucleo, interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem, vel amaritudinem passionis. In nucleo interiori declarat dulcedinem divinitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa lignum inserens crucis qui non discrevit, id quod foris et intus, sed quae terrena, et coelestia fuerant Mediatoris, ligni interpositione sociavit, dicente Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
contra dauid ⁊ ait. Quare uenisti. et
qͣre dereliquisti pauculas oues illas in
deserto: Ego noui suꝑbiam tuã. ⁊ ne¬
qͥtiam cordis tui. quia ut uideres p̃li¬
um descendisti. Et dixit dauid. Qd feci:
Nunqͥd ñ uerbum ẽ : Et declinauit
paululum ab eo. ad alium: dixitq eũ

Expanded text:
contra David et ait quare venisti et contra David et ait quare venisti et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto ego novi superbiam tuam et nequitiam cordis tui quia ut videres proelium descendisti et dixit David quid feci numquid non verbum est et declinavit paululum ab eo ad alium dixitque eu