comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo. & ñ sum deceptus: s taiũ ũ cõmendo
oꝑa manuum mearum. Timeo ne cũ itispe¬
xeris. inuenias plura peccata quã mertta.
hoc solum dico. hoc rogo. hoc impeirant desi¬
dero: oꝑa manuum tuarũ ne despitias. Opus
tuum inme uides: ñ meum. Nam meũ si tu¬
dis: dampnas. Si uid̾is tuum: ooronas. Quia
&e quȩcũq st̃ bona oꝑa mea: abste mͥ st̃. Et idõ
tua: magis quani mea sunt. Audio quippe
abapło tuo. gr̃a salui facti estis ꝑfid̾em: &

Expanded text:
eo, et non sum deceptus» ; sed tamen non commendo opera manuum mearum: timeo ne cum inspexeris, invenias plura peccata quam merita. Hoc solum rogo, hoc dico, hoc impetrare desidero: «Opera manuum tuarum ne despicias.» Opus tuum in me vide, non meum; nam meum si videris, damnas; tuum si videris, coronas. Quia et quaecumque sunt bona opera mea, abs te mihi sunt, et ideo tua magis quam mea sunt. Audio quippe ab Apostolo tuo: «Gratia salvi facti estis per fidem, et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hic positũ dñm ñ intellexer̃. Et qͥd sequit᷑:
Michi aut̃ ualde honorificati funt amici tui
ds. Idem ipsi qui ꝑ diem errabunt. Et nemo
fuit in eis: amici tui faca st̃. & ualde mͥ hono¬
rificati st̃. Factũ ẽ in eis os illud. Post resurro¬
nem dñi u absconãito: & ꝓ eiꝰ nomune passi s.
Incuiꝰ passione trepidatier᷑. Michi aut̃ ualde
honorificati s̃ anuci tui ds̃: Ualde conforta¬
ti st̃ principatꝰ eorum. Facti apłi. facti duices
eccłȩ. facti arietes ducentes greges: ualde con
ẽ tanta multitudo que iam sic̃ harena nume¬
rari ñ potest. nͥ dõ. Dixit eium. sitꝑ harenam
multiplicabuntur: & tam̃ dixerat. dunime¬
rabo eos. Illi ipsi numerati: suꝑ harenam
multiplicabunt᷑. Ei quippe harena nuine¬
rata ẽ: cui iuetati s̃ capilli capitis nr̃i.¬

Expanded text:
d sequitur? «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus.» Iidem ipsi qui per diem erraverunt, et nemo fuit in eis, amici tui facti sunt, et valde mihi honorificati sunt. Factum est in eis os illud post resurrectionem Domini in abscondito, et pro ejus nomine passi sunt, in cujus passione trepidaverunt. «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus; valde confortati sunt principatus eorum.» Facti Apostoli, facti duces Ecclesiae, facti arietes ducentes greges, «valde conest tanta ista multitudo, quae jam sicut arena numerari non potest, nisi Deo. Dixit enim, «Super arenam multiplicabuntur;» et tamen dixerat, «Dinumerabo eos.» Illi ipsi numerati, «super arenam multiplicabuntur.» Ei quippe arena numerata est, cui numerati sunt capilli capitis n
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑfecti ñ tuneant. Imꝑfecti tantũ ꝓficiant.
Hec qͥa dixi ñ timeant. ament imꝑfectionẽ:
& ibi remaneant uͥ inuenti ft̃. Tantũ ꝓficiant:
quantũ in ipsis ẽ. Cotidie addant: cotidie
accedant. Tam̃ a corꝑe dñi ñ recedant: ut in
uno corꝑe & in his m̃bris compaginati. pos¬
sint mereri de se dictam ẽẽ istã uocẽ. In ꝑfe¬

Expanded text:
imperfecti. Non timeant imperfecti, tantum proficiant. imperfecti. Non timeant imperfecti, tantum proficiant. Nec quia dixi, Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de se dictam esse vocem i
Abbreviated transcription (Latin):
ta: qͥd de illis dicat: Uide quid dicat patri dõ.
Inꝑfectum meũ uider̃ oculi tui. Imꝑfectũ me¬
um: pecrũ meũ pollicentẽ & negantẽ. ⁊ p̃suñtẽ
& deficientẽ. Uider̃ tam̃ eum oculi tui.lã qđ
eũ & ipse dñs respex̃ sic̃ scriptũ ẽ in euan¬
głio: iam pꝰ terciã negationẽ cõmonitꝰ quid
ei p̃dixerit dñs exiit foras & fleuit amare.
fietꝰ ille de respectione dĩ fuit: q̃a imꝑfectum
ineũ inqͥt uider̃ oculi tui. Nã ille imꝑfectus
titubans indñi passione. ꝓculdubio periret: s
uider̃ eum oculitui. Non solũ ipsum: s & om̃s
qui imꝑfecti fuer̃. donec xp̃i resurrectione fir¬
marent᷑. Apparuit enuim oculis eorum. ñ perisse
in dño qd morttiũ erat: & factum ẽ õs illud
in abscondito eorum. ut nec ipsi iaͣ timerent
mori. Imꝑfectũ meũ uider̃ oculi tui: & in li¬
bro tuo om̃s scribent᷑. Non soli ꝑfecti: s etiã

Expanded text:
ta? quid de illis dicit? Vide quid dicat Patri Deo: ta? quid de illis dicit? Vide quid dicat Patri Deo: «Imperfectum meum viderunt oculi tui. Imperfectum meum,» Petrum meum pollicentem et negantem, praesumentem et deficientem: viderunt tamen eum ocunus respexit, sicut scriptum est in Evangelio, jam post tertiam negationem commonitus quid ei praedixerit Dominus, «exiit foras, et flevit amare» : fletus ille de respectione Dei fuit; quia, «Imperfectum meum,» inquit, «viderunt oculi tui.» Nam ille imperfectus titubans in Domini passione, procul dubio periret: sed viderunt eum oculi tui; non solum ipsum, sed et omnes qui imperfecti fuerunt, donec Christi resurrectione firmarentur. Apparuit enim oculis eorum non perisse in Domino quod mortuum erat; et factum est os illud in abscondito eorum, ut nec ipsi jam timerent mori. «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur:» non solum perfecti, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ corpꝰ. Si enun distinguit ut inducat ip¬
sas ꝑsonas: mͦ caput. mͦ corpꝰ. Si enĩ distin¬
guit qͥsi diuidit: ñ er̃ duo in carne una.
Si aut̃ duo st̃ in carne una: noli inuari. si
sũ uiteriꝰ. Nondũ illis erat firmatũ robur
pacientiȩ: & latebant se. & nesciebant uires
suas. Et ausus ẽ petrus ꝓmittere societatẽ mor¬
tis. cũ dm̃i passione. & ñ se nouerat egrotus:
medicus aut̃ nouerat egrotũ. Qd aut̃ factũ
ẽ  Tecũ inqͥt usq admortẽ. Am̃ dico ł ptiꝰꝗͣ
medici: uerior tnuenta ẽ q̃ egroti p̃sũptio.
De his gͦ dicit. Non ẽ absconditum os meũ ate.
qd fecisti in abscondito: in quibꝰ ẽ ipsũ os firma¬
tũ intrinsecus. & maxime robur passionis. ip¬
luit: sedit. Cum uoluit: surrex̃. Cũ uoluit
dormiuit: cũ uoluit eiugilauit. Quia potestti¬
tẽ inqͥt habeo ponendi animã ineã: & pote¬
statẽ habeo iterũ sum̃di eam. Quid de illis in
quibꝰ ñ erat fortitudo illa. formata atq firma¬

Expanded text:
guit, ut inducat ipsas personas, modo caput, modo corpus. Si enim distinguit, quasi dividit; non erunt duo in carne una. Si autem duo sunt in carne una ; noli mirari si sum interius; nondum illis erat firmatum robur patientiae: et latebant se, nesciebant vires suas; et ausus est Petrus promittere societatem mortis cum Domini passione, et non se noverat aegrotus; medicus autem noverat aegrotum. Quid autem factum est? «Tecum,» inquit, «usque ad mortem. Amen dico tibi; r inventa est, quam aegroti praesumptio. De his ergo dicit, «Non est absconditum os meum a te, quod fecisti in abscondito:» in quibus est ipsum os firmatum intrinsecus, et maxime robur passionis in ipluit, sedit; cum voluit, surrexit; cum voluit, dormivit; cum voluit, evigilavit; quia, «Potestatem,» inquit, «habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam» . Quid de illis in quibus non erat fortitudo illa formata atque firma
Abbreviated transcription (Latin):
tuiã. Irascebant᷑ minci: uindicasti mede m¬
micis. Peccator uidebit & irascet᷑: deutibꝰ suis
frendet & tabescet. Ubi sunt qͥ dicebant. pe¬
reat nomũ xp̃ianorũ de t̾ra: Cerce aut mo¬
quando moriet᷑ & ꝑ ibit nomĩ eiꝰ. Quando dele¬
bitur uom̃ xp̃ianorum de t̾ra: cum dicunt
ista: partim credider̃. partim perier̃: pauci
timidi remanser̃. Quanta inumoorũ ira seui¬
ebat. q̃ndo sanguis martirun fundebat᷑:
Quomͦ se putabant nom̃ xp̃ianorũ delere

Expanded text:
tuam:» irascebantur inimici, vindicasti me de inimicis. «Peccator videbit et irascetur, dentibus suis frendet et tabescet» . Ubi sunt qui dicebant: Pereat nomen Christianorum de terra? Certe aut moquando morietur et peribit nomen ejus» ? quando delebitur nomen Christianorum de terra? Cum dicunt ista, partim crediderunt, partim perierunt, pauci timidi remanserunt. Quanta ira inimicorum saeviebat, quando sanguis martyrum fundebatur! Quomodo se putabant nomen
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ur̃a. Ecce uider̃ posteriora eiꝰ: cuiꝰ faciem
uidere ñ potuer̃. Mlanus enĩ eius: erat suꝑ ocu¬
los eorum. Non semꝑ: s donec transiret. Postea¬
quã transiit: abstulit manũ ab oculis eorum.
Ablata manu aboculis suis: dicunt discipłis. Ea
faciemꝰ: primo seui: postea pii. Primo irati: pꝰea
timmidi. Primo duri: pꝰ ea flexi. Prio ceci: pꝰea illu¬
minati. Puto qd agnoscamꝰ & in hoc psalmo: tio¬
ces huiꝰmodi etiam gentium recordantium infe¬
licitatẽ suam. Concdusit enĩ ds̃ om̃s u infidelita¬
tem: ut om̃ium misereat᷑. T finxisti meae posui

Expanded text:
ccata vestra» . Ecce viderunt posteriora ejus, cujus faciem videre non potuerunt. Manus enim ejus erat super oculos eorum; non semper, sed donec transiret. Posteaquam transiit, abstulit manum ab oculis eorum: ablata manu ab oculis suis, dicunt discipulis, «Quid faciemus?» Primo saevi, postea pii; primo irati, postea timidi; primo duri, postea flexi; primo caeci, postea illuminati. 9. Puto quod agnoscamus et in hoc psalmo voces hujusmodi etiam Gentium recordantium infidelitatem suam. «Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur» . «Tu finxi
Abbreviated transcription (Latin):
irriserant: cui ꝓpterea in sultabant. quia de cru¬
ce ñ descendebat. Cum utiq multo magis fue¬
rit qđ fecit: de sepulchro surgere. quã de cruce
descendere. Ad nunciato gͦ sibi xp̃o: dixer̃. Quid
faciemꝰ : Illi qui seuier̃ in dnmͣ quem udebant:

Expanded text:
irriserant; cui propterea insultabant, quia de cruirriserant; cui propterea insultabant, quia de cruce non descendebat, cum utique majus multo fuerit quod fecit, de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere: annuntiato ergo sibi Christo dixerunt, «Quid faciemus?» Illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
scłorum. Apłs hoc dicit. quia suꝑiꝰ dixerat
oecitas exparte contigit in isrł: ut plenitudo
gentuim intraret. & sic om̃is isrł saluus fie¬
ret. Excȩcati sunt gͦ exparte uidei merito su¬
ꝑbiȩ suȩ. quia se uistos dicebant: & excȩcati
crucifixer̃ dñm. Posuit suꝑ eos manũ suam
ne uiderent eum d̾onec tratifiret: scilicet de hoc
mundo ad̃ patremi. Uideamꝰ si pꝰquã transiit:
uider̃ posteriora eins. Resurrex̃ dñs. apꝑaruit
discipłis suis. & inom̃ibꝰ qui in eñ iã credidant.
ñ eis a quibꝰ crucifixus erat: quia manũ super
pleto die pentecostes: misit eis sp̃m scm̃. Re¬
pleti spu scõ. oeperunt loqui liuguis om̃iũ
qui inuna nati erant. & unã solam didicetãt:¬
expauer̃ e exhorruer̃ tantũ muiraculum milta eorum
qui crucifixerant dñm. compuncti corde dͥe tanto
mira culo: quesier̃ consiltũ ab apłis quid facerent.
Postea quam eis p̃dicatus ẽ xp̃c: mirantibꝰ unde
contempserant: quẽ tant uã honinẽ mortalem

Expanded text:
us dixerat: «Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . Excaecati sunt ergo ex parte Judaei, merito superbiae suae, quia se justos dicebant; et excaecati crucifixerunt Dominum. Posuit super eos manum suam, ne viderent eum, donec transiret, scilicet de hoc mundo ad Patrem. Videamus si posteaquam transiit, viderunt posteriora ejus. Resurrexit Dominus, apparuit discipulis suis et omnibus qui in eum jam crediderant; non eis a quibus crucifixus erat, quia super pleto autem die Pentecostes, misit eis Spiritum sanctum. Repleti Spiritu sancto, coeperunt omnium linguis loqui, qui in una nati erant, et unam solam didiceraerunt, et exhorruerunt tantum miraculum, millia eorum qui crucifixerant Dominum: compuncti corde de tanto miraculo, quaesierunt consilium ab Apostolis, quid facerent, posteaquam eis praedicatus est Christus, mirantibus unde contempserant, quem tanquam mortalem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
se equalem dõ: s semet ipsum inquit
exinauit formam serui accipiens. insi¬
tu inuentꝰ ut homo. Erat aut̃ in forna
dĩ. equalis patri: & acceꝑit formani serm.
qua muindi eẽ patre. Unde utrũq duci
in euangłio. Ego & pat̃ unum sumꝰ: & qm̃ pat

Expanded text:
se aequalis Deo? Sed semetipsum,» inquit, se aequalis Deo? Sed semetipsum,» inquit, «exinanivit, formam servi accipiens; in situ inventus ut homo» . Erat autem in forma Dei aequalis Patri; et accepit formam servi, qua minor esset Patre. Unde utrumque dicit in Evangelio, et, «Ego et Pater unum sumus» ; et
Abbreviated transcription (Latin):
nasceretur: ñ antequam dñs eẽt. Semꝑ enum
creator om̃ium: aliꝗdo aut̃ & natꝰ excixataͣ.
Diuinitat̃ẽ aut̃ illam credamꝰ: & quantũ possu¬
mꝰ intelligamꝰ eualem patri. S illa diuinitas
nrȩ. Non de suo. s de nr̃o: ut & nos efficerem᷑
particͥeps diuunitatis eius: ñ de nr̃o s de ipsĩ¬
nẽ ꝑbasti me. & cognouisti me.
euis: nisi quia dignatꝰ ẽ nasci scđm carnem.
Pat̃ est dĩ: filius hominis. Uis nosse cuipa¬
ter ẽ. equali sibi filio. Apłs dicit. Qui cuni
informa dĩ eẽt ñ rapinam arbitratꝰ ẽ eẽ ͤ ͤ¬
qualem dõ. huic forme pat̾ ẽ ds̃: equali
sibi formȩ uiugenito filio nato de substã¬
cia sua. ꝓpter nos autem ut reficeremur
& efficeremur participes duuuitatis eius.
reꝑati aduitam ęt̾nam. Quia ipse ut dixi:
factꝰ ẽ particeps mortalitatis nr̾e. Qiuia
de illo ait apłs. ibi ubi dixerat. qui cum
informa dĩ eẽt. ñ rapinam arbitratꝰ ẽ eẽ¬

Expanded text:
nasceretur, non antequam Dominus esset: semper enim nasceretur, non antequam Dominus esset: semper enim Creator omnium; aliquando autem et natus ex creatura. Divinitatem illam credamus, et quantum possumus, intelligamus aequalem Patri. Sed illa divinitas nostrae, non de suo, sed de nostro: ut et nos efficeremur participes divinitatis ejus, non de nostro, sed de ipsine, probasti me, et cognovisti me.» ejus, nisi quia dignatus est nasci secundum carnem. Pater est Dei, Dominus hominis. Vis nosse cui Pater est? Aequali sibi Filio. Apostolus dicit: «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Huic formae Pater est Deus, aequali sibi formae, unigenito Filio nato de substantia sua. Propter nos autem, ut reficeremur, et efficeremur participes divinitatis ejus, reparati ad vitam aeternam, quia ipse, ut dixi, factus est particeps mortalitatis nostrae; quid de illo ait Apostolus ibi, ubi dixerat, «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est es
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła. Dicit etiam ipsum adam formami uẽ¬
turi. Quiẽ inquit forma itenturi. Di gͦ adã
forma futuri. quomͦ de latere dornientis eua
cea manauer̃ sacraiñta. quib formaret᷑ eccła.
Nam de futura eadem passione sua: sic dicit
tis: eccła de latere patientis. Loquit᷑ gͦ dñs ur̃
exuoce nr̃a: quia unum se fac̃ nob̾cum sicut
dictum ẽ. er̃ inquit duo in carne una. Un¬
de dic̃ & ipse dñs in euangłio: cum de conui¬
gio loquetet᷑. Igit̃ iam ñ sunt duo: s una
caro. Una caro: quia de nr̃a mortalitate car¬
nẽ suscepit. Non aut̃ una diuinitas: quia
ille creatoi. nos creatura. Quicqͥd gͥ loquitur
dñs exꝑsona susceptȩ carius: & ad illud cap̃t
ꝑtinet qđ iam ascendit. in celum. & ad ista m̃¬
bra quȩ adhuc uitrena ꝑegrinatione labo¬
rant. Pro quibꝰ laborantibꝰ m̃bris cum ea sau¬
lus insequeret᷑: clamatut de cȩlo: saule saule
quid me ꝑsequeris : Audiamꝰ gͦ loquentem
psalmi isti longe autequam dñs de maria

Expanded text:
 . Dicit etiam ipsum Adam formam futuri: «Qui est,» inquit, «forma futuri» . Si ergo Adam forma futuri; quomodo de latere dormientis Eva cea , manaverunt Sacramenta, quibus formaretur Ecclesia. Nam de futura eadem passione sua sic dicit tis, Ecclesia de latere patientis. Loquitur ergo Dominuex voce nostra, quia unum se facit nobiscum; sicut dictum est, «Erunt duo in carne una.» Unde dicit et ipse Dominus in Evangelio, cum de conjugio loqueretur: «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Una caro, quia de nostra mortalitate carnem suscepit: non autem una divinitas; quia ille Creator, nos creatura. Quidquid igiturad illud caput pertinet quod jam ascendit in coelum, et ad ista membra quae adhuc in terrena peregrinatione laborant: pro quibus laborantibus membris, cum ea Saulus insequeretur, clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Audiamus ergo loquentemipsi Psalmi longe antequam Dominus de Maria
Abbreviated transcription (Latin):
cant: qͥ cantant in alio psalmo. & dicunt.
facte s̃ mͥ lacrunȩ meȩ paues die ac nocce.
Quid ÷ gͦ surgite pꝰea quã sedistis: nolcte ex¬
altari: nͥ humiliati fueris. Multi enĩ uo¬
lunt surgere: autequam sedint. Uolunt se
iustos uideri: antequã peccatores se ẽẽ con¬
fessi sint. Ergo si exꝑsona nr̃i capitis accipis:
sic intellige. Tu cognouisti sessionẽ meam
& resurrectionẽ meam÷ passionẽ meam & re¬
surrectionem meam. Si ex ꝑsona corꝑis. tu
cognouisti sessionem meam &e resurrectionẽ
meam: coram oculis tiris & peccata cõfessus
sum. & tua grã iustificat᷑ sum. Intellexisti co¬

Expanded text:
in alio psalmo, et dicunt: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte» . Quid est ergo, «Surgite posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humiliati fueritis. Multi enim volunt surgere, antequam sederint; volunt se justos videri, antequam peccatores se esse confessi sint. Ergo si ex persona capitis nostri accipis, sic intellige: «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam,» passionem meam et resurrectionem meam. Si ex persona corporis: «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam;» coram oculis tuis et peccata confessus sum, et tua gratia justificatus sum. 5. «vers.
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓpħis. hunc ibi ñ uident: suꝑ quorũ
cor adhuc uelatñ positum ẽ. Unde audiuit
caritas ur̃a hesterno die. Nob̃ aut̃ quia sa¬
crificium uesꝑtinũ crucis dñi conscindit
uelum ut pateant iam templi secreta: quandui
tris. Qui etiam ꝓpter nos natꝰ de uirgine. et sub
poncio pilato qualia nostis passus ẽ: fuso sangiu¬
ne innocenti. qd ẽ p̃tium nr̃m. redemit nocen¬
tes a capauitate in qua detinebamꝰ a diabolo.
donando uob̃ delicta. & ipso p̃tio nr̃o sangui¬
ne suo. delens ciro graphum quo debitores te¬
nebauiur. Ipse ẽ rector & sponsus & redemptor
ecłȩ: caput nr̃m. Et utiq sicaput ẽ: ht̃ cor

Expanded text:
is. Hunc ibi non vident super quorum cor adhuc velamen positum est , unde audivit Charitas vestra hesterno die. Nobis autem quia sacrificium vespertinum crucis Domini conscidit elum , ut pateant jam templi secreta; quamdiu tris; qui etiam propter nos natus de virgine, et sub Pontio Pilato, qualia nostis, passus est; fuso innocente sanguine, quod est pretium nostrum, redemit nocentes a captivitate, in qua detinebamur a diabolo, donans nobis delicta, et ipso pretio nostro sanguine suo delens chirographum quo debitores tenebamur . Ipse est rector et sponsus et redemptor Ecclesiae, caput nostrum. Et utique si caput est,
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ faciem meam ñ uidebis. s postenora me¬
a uidebis. & hoc cum trausiero: ut atit̃ ñ uide¬
as faciem meani: ponam suꝑte manũ meam.
Faciem suam dix̃ prima sua: & ex qͦdamiꝰ po
steriora sua. transitũ passionis sue de hoc mun
do. Apparuit uideis: ñ cũ cognouer̃. Eorũ ꝑso¬
nam gerebat moyses qͣndo ei dicebat᷑: faciem
meã ñ potes uidere. Uñ aut̃ ñuider̃ dm̃ in
carne positum: quia grauata erat suꝑ eos ma¬
nꝰ dm̃i. De illis enim aixerat ysaias. Incrassa
cor popłi huius. & oculos eorũ graua: & corum

Expanded text:
posteriora mea videbis,» et hoc «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, «ponam super te manum meam?» Faciem suam dixit, prima sua? et quodam modo posteriora sua, transitum de hoc mun. Apparuit Judaeis; non eum cognoverunt. Eorum personam gerebat Moyses, quando ei dicebatur, «Faciem meam non potes videre.» Unde autem non viderunt Deum in carne positum. Quia gravata erat super eos manus Domini. De illis enim dixerat Isaias, «Incrassa cor populi hujus, et o
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ nouerat: s quia notum aliis fecerat.
det: humiliat se. Sedit gͦ. dñs in passione
surrexit in resurrectione. Tu inqͥt hoc cog¬
uoluntatẽ tuam factum ẽ. Si aut̃ uolueris
acciꝑe uocem capitis exꝑsona corꝑis: dica¬
mꝰ &e nos. Tu cognouisti sessionem meã: et
resurrectionem meam. Sedet enun & homo:
quando se humuliat se inpenttentia. dur¬
git aut̃ remissis peccatis: q̃ndo erigit᷑ in sp̃e

Expanded text:
quia non noverat, sed quia notum aliis fecerat. det, humiliat se. Sedit ergo Dominus in passione, surrexit in resurrectione. «Tu,» inquit, hoc «cogvoluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipere vocem capitis ex persona corporis, dicamus et nos, «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam.» Sedet enim homo, quando humiliat se in poenitentia; surgit autem remissis peccatis, quando erigitur in s
Abbreviated transcription (Latin):
illi babiloniȩ. Suscepti gͦ ex itero illo: iam inci¬
pimꝰ habere aliam spem. Piisit fr̃s. Quare gau¬
detis: fructꝰ facite positi inalia spe. lam ñ noui¬
mꝰ malum. nͥ offendere dũi: & ñ ꝑduci ad illa q̃
repmisit. Nec nouimꝰ bonum nͥ ꝓmereri dm̃:
&e ꝑduci ad illa quȩ ꝓmisit. Quid illa bona
muidi huiꝰ : et mala mundi huiꝰ : indifferent
habeamꝰ: quia lam suscepti ab ut̾o illiꝰ matri
nr̃ȩ. indiffereut᷑ ea habentes: dicimꝰ sic̃ tene¬
bre eiꝰ sic & lum̃ eius. Nec felicitas srłi nos
facit beatos: nec aduersitas miseros. Opus ẽ
iusticiam tenere. fidem diligere. sꝑare in dõ.
diligere dm̃. diligere ꝓximum. Post istos la¬
bores habebunꝰ in defessam lucẽ: habebimꝰ
diem sine occasu. Transit quicqͥd ẽ in ista no¬
cte: lucidũ & tenebrosum Qm̃ tu possedisti re¬
nes meos dñe: suscepisti me exitt̃o matris me
Terribilit mnirificatus es. Eo ipso qđte nura¬
mur: tͣribilis es. Cũ tremore gaudemꝰ. Time¬

Expanded text:
Illius Babyloniae. Suscepti ergo ex utero illo, jam incipiamus habere aliam spem. Promisit, fratres, quare gaudeatis; fructus facite positi in alia spe. Jam non novimus malum nisi offendere Deum, et non perduci ad illa quae promisit; nec novimus bonum nisi promereri Deum, et perduci ad illa quae promittit. Quid illa bona mundi hujus, et mala mundi hujus? Indifferenter habeamus; quia jam suscepti ab utero illius matris nostrae indifferenter ea habentes, dicimus, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Nec felicitas saeculi nos facit beatos, nec adversitas miseros. Opus est justitiam tenere, fidem diligere, sperare in Deum, diligere Deum, diligere et proximum. Post istos labores habebimus indefessam lucem, habebimus diem sine occasu: transit quidquid est in ista nocte lucidum et tenebrosum. «Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me ex utero matris meTerribiliter mirificatus es:» eo ipso quod te miramur, tu terribilis es; cum tremore gaudemus. Time
Abbreviated transcription (Latin):
salmum nob̃ breuem ꝑaueramꝰ. quẽ
mnandaueramꝰ cantori a lectore: sed
adhoram quantum uidet᷑ ꝑturbat᷑.
alterum ꝓ altero legit. Maluimꝰ nos in errore
lectoris. sequi uoluntatẽ dĩ: quam nr̾am in
nr̃o ꝓposito. Sigͦ uos in eiꝰ ꝓlixitate aliquan¬
dui tenuerimiꝰ: nob̃ ñ impucetis s credatis
dm̃ nos ñ iufructuose laborare uoluisse. Ne¬
q enim frustra in primo peccato nr̃o penã
accepimꝰ: ut in sudore uultꝰ nr̃i panẽ man¬
ducemus. Tantũ si panis ẽ: attendite. Pa-

Expanded text:
salmum nobis brevem paraveramus, quem mandaveramus cantari a Lectore; sed ad horam, quantum videtur, perturbatus, alterum pro altero legit. Maluimus nos in errore Lectoris sequi voluntatem Dei, quam nostram in nostro proposito. Si ergo vos in ejus prolixitate aliquandiu tenuerimus, nobis non imputetis; sed credatis Deum nos non infructuose laborare voluisse. Neque enim frustra in primo peccato nostro poenam accepimus, ut in sudore vultus nostri panem manducemus . T
Abbreviated transcription (Latin):
uoliuitatẽ patris mei facio: stugite ea¬
ñ necessitate fa uoluntate patior: reddens
diem hominumꝰ non. Laboraui subse¬
quens dñe : diem hominũ ñ cõcupuii.
tuscis. Erce scã martira crispina. si desi

Expanded text:
untatem Patris mei facio, surgite, eanon necessitate, sed voluntate patior, reddens diem hominum. «Non laboravi subsequens te, Domine, et diem hominum non concupivi; tu scis» . Ecce martyr sancta Crispina
Abbreviated transcription (Latin):
hic alius intellectus. ñ negligendus: & foite
Ego enim si reddam rapui: tu qđ ñ rapui¬
sti soluisti. Dñe retribues ꝓ meͥ. Uide illũ
retribuentẽ ꝓ nob̃. Uenst qͣui tributũ exi¬
gerent. Exigebant tributũ didragnnas:
id ÷ duas dragnias inuno homine. Uentũ
eum. Et ille. Reges t̃rȩ a quibꝰ exigunt tribittũ
a filiis suis an abalienis: responder̃. Aba¬
lienis. Ergo inquit lib̾i sunt filii. S tam̃ ne
scandalix̃emꝰ cos iait petro. Uade ad mare
& nutte hannui: & qui primus piscis
ascendit. aꝑi os eitis & inuenies ibi state¬
rem: id÷ duas di raggnias. quatuor drag¬
mas. Sitater pondis genus ẽ: habens qua¬
tuor araginas. Inuemes ibi: da eis ꝓme et
tẽ. Dñe retribues ꝓue. Merito habeintis
ꝑrunum ꝑiscem. hamo captum. hamio cõ¬
p̃hensuni: primum surgentẽ de mari. Pri¬
mogenit᷑ amortuis. In ore eiꝰuenimꝰ quas
inuemimꝰ quatuor euangłia. Istis quatuor

Expanded text:
hic alius intellectus non negligendus, et forte Ego enim si reddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum eum. Et ille: «Reges terrae a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis?» Responderunt: «Ab alienis. Ergo,» inquit, «liberi sunt filii. Sed tamen ne scandalizemus eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas. «Invenies» ibi; «da illis pro me et te» . «Domine, retribues pro me.» Merito habemus primum piscem hamo captum, hamo comprehensum; primum surgentem de mari, primogenitum a mortuis. In ejus ore invenimus duas invenimus quatuo
Abbreviated transcription (Latin):
deratis bona dĩ: si desideratis ciuitatẽ illã
ierłm: si concupiscitis uttã ȩt̾niã. Om̃ĩs ista t̾̃re¬
na felicitas. sinistra uob̾ sit: Ila sit q̃extã quã
semꝑ habebitis. Et si hbueritis siuistrã. noli¬
te de suustra p̃sumere. Nonne coiriꝑis eũ qͥ
de sirustra uoluerit manducare : si mĩse tuę
inuiriam putas fieri manducante conuiria
de suustra: quomͦ ñ fit inuitia m̃se dĩ. si qđ
dextrũ ẽ. sistrũ feceris: & qđ siuistrũ ẽ dextrũ

Expanded text:
i, si desideratis civitatem illam Jerusalem, si concupiscitis vitam aeternam. Omnis ista terrena felicitas sinistra vobis sit; illa sit dextera quam semper habebitis: et si habueritis sinistram, nolite de sinistra praesumere. Nonne corripis eum qui de sinistra voluerit manducare? Si mensae tuae injuriam putas fieri manducante conviva de sinistra; quomodo non fit injuria mensae Dei, si quod dextrum est, sinistrum feceris, et quod sinistrum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitas scłi. Nox nob̃̾: aduersitas scli. d si
cognoscamꝰ merito peccatorum nr̃orũ nos ad¬
u̾sitates pati. & dulcia siit nob̃̾ flagella pa¬
tris. ne sit amara sententia uidicis: sic habe¬
bnnꝰ tenebras noctis huiꝰ qͦmͦ lumͣ noccs hu¬
ius. Si nox ẽ. quomͦ lux ibi ẽ: noxẽ: quia
erratur hic agenere humano. Noxẽ: quia
nĩdũ uenimꝰ adillum diem. quẽ ñ coartat
hesternꝰ & crastinꝰ: s ẽ dies ꝑpetuusine ortu:
quia sine occasu. Nox ẽ gͦ hic: s qͣndam luc̃e
suam nox ista ht̃ x tenebras suas. Quare sit
generalit nox: diximꝰ. Quid ÷ lux noctis huiꝰ
ꝓsꝑitas &e felicitas scłi huiꝰ. Gaudium tem¬
porale. honor temꝑalis: quasi lux ẽ noctis hu¬
ius. Aduersitas aut̃ & amaritudo tribulatio¬
num. uł ignobilitas: tanꝗ tenebre st̃ noctis
huiꝰ. In hac nocce. in hac mortalitate. uite hu

Expanded text:
prosperitas saeculi, nox nobis adversitas saeculi: sed si prosperitas saeculi, nox nobis adversitas saeculi: sed si cognoscamus merito peccatorum nostrorum nos adversitates pati, et dulcia nobis sint flagella Patris, ne sit amara sententia judicis; sic habebimus tenebras noctis hujus, quomodo lumen noctis hujus. Si nox est, quomodo ibi lux est? Nox est, quia erratur hic a genere humano: nox est, quia nondum venimus ad illum diem, quem non coarctat hesternus et crastinus; sed est dies perpetuus, sine ortu, quia sine occasu. Nox est ergo hic; sed quamdam lucem suam nox ista habet, et tenebras suas. Quare sit generaliter nox diximus: quae est lux noctis hujus? Prosperitas et felicitas saeculi hujus, gaudium temporale, honor temporalis, quasi lux est noctis hujus. Adversitas autem et amaritudo tribulationum vel ignobilitas, tanquam tenebrae sunt noctis hujus. In hac nocte, in hac mortalitate vitae hu
Abbreviated transcription (Latin):
dolor ubiq : ubiq metꝰ. uͥq necessitas. uͥq da¬
bores. Crescit auaricia: s in malis. di adhoc
ds̃. hic talibꝰ flagellis erudit uos. ut ñ tene¬
brent᷑ tenebie nr̃e: agnoscauiꝰ nos sub yena
flagelli eẽ. &e benedicamꝰ dm̃. miscentẽ amari¬
tudines dulcedini uite temꝑali. ne remꝑali¬
um delitiarum delectatione cȩcati. ñ deside¬
remꝰ delitias ȩt̾nas. nec uelimꝰ finre mare.
& habitare in nouissima maris. Sȩiuant gͦ
fiuctꝰ maris. Quantũ plus sȩitiunt flucꝰ maris.
tanto se illa cum penius columba suspendit.
Non gͦ tenebrat ds̃ tenebras nr̃as: quia mis¬
cet flagella peccatis nr̃is. & amaritudines
prauis dulcedinibͦ nr̃is. Nos ñ tenebremꝰ tene¬
bremꝰ tenebras nr̃as: defendendo peccata ur̃a.
Et nox illuminatio in deliciis ur̃is. qm̃ tene¬
bie ñ obtenebrabiuit᷑ ate: Et nox tanquani
dies illuminabit᷑. Hex tanꝗ dies. Dies nob̾:

Expanded text:
dolor ubique, ubique metus, ubique necessitas, ubique ladolor ubique, ubique metus, ubique necessitas, ubique labores. Crescit avaritia, sed in malis. Si ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum miscentem amaritudines dulcedini vitae temporalis, ne temporalium deliciarum delectatione caecati; non desideremus delicias aeternas, nec velimus finiri mare et habitare in novissima maris. Saeviant ergo fluctus maris; quanto plus saeviunt fluctus maris, tanto se illa cum pennis columba suspendit. Non ergo tenebrat Deus tenebras nostras; quia miscet flagella peccatis nostris, et amaritudines pravis dulcedinibus nostris. Non nos tenebremus tenebras nostras defendendo peccata nostra; et nox illuminatio in deliciis nostris. «Quoniam tenebrae non obtenebrabuntur a te.» 16. «Et nox tanquam dies illuminabitur. Nox tanquam dies:» dies nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obtenebrabint᷑ ate. Tu gͦ noli tenebrari te¬
nebras tuas: & dĩillas ñ tenebrat. s magis il¬
luminat. Quia illi dictũ ẽ: ipsi canto in alio
psalmo. Tu illuminab̾ lucernam meã. Dñe ds
m̃s illuminab̾ tenebias meas. Qͥ aut̃ tenebrant
tenebras suas. qͣs ds̃ ñ tenebrat: homines ma¬
li: homines ꝑuersi. Cũ peccant: ĩtiq tenebrȩ
st̃. Dũ ñ confitent᷑ peccata huȩ fecer̃. s insuꝑ
defendunt: tenebrant tenebras. Ergo ĩa si pe¬
ccasti: in tenebris es. S confitendo tenebras tu¬
as: mereb̾is illuminari tenebras tuas. Defen¬
dend̃o aut̃ tenebras tuas: tenebrabis tenebras
tuas. Et quando euades aduplicibꝰ tenebris:
qui in simplicibꝰ laborabas: unde aut̃ dñs ñ
tenebrat tenebras nr̃asꝰ quia ñ nos sunt in¬
punita habere peccata. Flagellat nos in istis la¬
boribꝰ: & eruit tota ista miseria generis huma¬
ni. in qua genit mundꝰ. Noueritis fr̃s: quia dolo
medicinalis ẽ. ñ sententia penalis. Uidetis qͥa

Expanded text:
n obtenebrabuntur a te.» Tu ergo noli tenebrare tenebras tuas; et Deus illas non tenebrat, sed magis illuminat: quia illi dictum est in alio psalmo, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» . Qui autem tenebrant tenebras suas, quas Dhomines perversi: cum peccant, utique tenebrae sunt; dum non confitentur peccata quae fecerunt, sed insuper defendunt, tenebrant tenebras suas. Ergo jam si peccasti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari tenebras tuas; defendendo autem tenebras tuas, tenebraris tenebras tuas. Et quando evades a duplicibus tenebris, qui in simplicibus laborabas? Unde autem Dominus non tenebrat tenebras nostras? Quia non nos sinit impunita habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua gemit mundus, noveritis, fratres, quia dolor medicinalis est, non sententia poenalis. Videtis quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potes: posteriora mea uidebis. s cium tran¬
siero. Ut aut̃ ñ uideas faciem ieã: manꝰ me¬
a erit suꝑ te. Transire quid fuit dño. uͥ qdđ̃
ut transiret iħc de hoc mnundo ad patre:
Nam ipsrim transitum: significat pascha.
Qđ enim hebraico uerbo dr̃ pascha: hoc la¬
tine transitꝰ int̃pretat᷑. Quid ÷ eium faciem
meã ñ uidebis: s posteriora mea uidebis:

Expanded text:
non potes; posteriora mea videbis,» sed «cum trannon potes; posteriora mea videbis,» sed «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, manus mea erit super te. Transire quid fuit Domino, nisi qut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem» ? Nam ipsum transitum significat Pascha. Quod enim hebraico verbo dicitur Pascha, latine Transitus interpretatur. Quid est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteri
Abbreviated transcription (Latin):
uide facien ineã. Nemo eium uidit factẽ
meã: te uixit. S ponam te in spelunca petrȩ.
q̃dam figura rerum. Cũ tranfiero posterio¬
ramea uidebis dic̃ ds̃: quasi ex alia parte ha¬
beat faciem. ex alia dorsum. Absit a nob̾ tale
aliqͥd de illa maiestate sentire. Nam qui hoc
sertit dedõ: qͥdei ꝓdest quia templa clausa st̃:
idolum incorde suo fabricat. Sunt gͦ uullis
uerbis mnagna misteria. Loq̃batur dñs ut di¬
xi ꝑcreaturam quomͦ uellet famulo suo: in¬
tellecta ẽ illic ꝑsona ipsiusdm̃. & salnatoris
equalis ẽ patri: similit̃ oculis humanis inuisi¬
bilis ẽ sicut & pat̾. Si enun sapĩa humana ui¬
deri oculis n potest. uitꝰ & sap̾ia dĩ. uideri
carneis oculis potest: D quia erat dñs opor¬
tuno temꝑe carnẽ susceꝑturꝰ ẽ. ut oculis etiã
carneis ꝓpt̾ salubritatem curande intꝰ nĩtis
appareret. qͣndo ita apparere opꝰ eẽt: hoc p̃di¬
cens moysi figurate ait. faciem meã uidẽ

Expanded text:
videre faciem meam: nemo enim vidit faciem videre faciem meam: nemo enim vidit faciem meam, et vixit. Sed ponam te in spelunca petrae, quaedam figura rerum. «Cum transiero, posteriora mea videbis,» dicit Deus; quasi ex alia parte habeat faciem, ex alia dorsum. Absit a nobis tale aliquid de illa Majestate sentire. Nam qui hoc sentit de Deo, quid ei prodest quod templa clausa sunt? Idolum in corde suo fabricat. Sunt ergo in illis verbis magna mysteria. Loquebatur Dominus, ut dixi, per creaturam, quomodo vellet famulo suo. Intellecta est illic persona ipsius Domini et Salvatorisequalis est Patri, similiter oculis humanis invisibilis est, sicut et Pater. Si enim sapientia humana videri oculis non potest, Virtus et Sapientia Dei videri oculis carneis potest? Sed quia erat Dominus opportuno tempore carnem suscepturus, ut oculis etiam carneis propter salubritatem curandae intus mentis appareret, quando ita apparere opus esset; hoc praedicens Moysi figurate ait, «Faciem meam videre
Abbreviated transcription (Latin):
tia dĩ: mutabisnea &e mutabunt᷑. Tu aut̃
ideni ipse es. Et alio loco de sapientia cum
scriptura diceret: in se ipsa manens ait. in¬
nouat omĩa. Illa gͦ sapientia stans. si dici
ta: nusꝗͣ alit̾ quam hic aut ibi. nunquã
alit̃ quã nunc aut antea. Ip salocutio dĩ.
locutio uͦ illa quȩ fiebat add moisem: ad ho¬
nunem fiebat ꝑ sillabas. ꝑ transeiutes so
talen creaturam ꝑ quã huiꝰ modi sermo¬
nem & uoces emuteret. Aloyses sc̃s. no¬
uerat istam locutionem dĩ assumptis
quibꝰdam corꝑeis creaturis fieri: et sic¬
desiderauit et concupuit uide illam speciẽ.
ĩ. & loquenti secum dõ dix̃. Si inueni grã m
aute te: ostende mͥ temet ipsum. Cũ hoc uehe¬
iñt̃ concupisceret. & hoc qͣdam si dicendũ ẽ
anuca familiaritate qͥa ipse dignat᷑ ẽ extorq̃¬
re uellet dõ ut uid̾et eiꝰ maiestatẽ & faciem
qͥuͦi dici potest facies dĩ: ait illi. Non potes

Expanded text:
tia Dei; «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem tia Dei; «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es» : et alio loco de Sapientia cum Scriptura diceret: «In seipsa manens,» ait, «innovat omnia» . Illa ergo Sapientia stans si dici ta, nusquam aliter quam hic aut ibi, nunquam aliter quam nunc aut antea, ipsa est locutio Dei. Locutio vero illa quae fiebat ad Moysen, ad hominem fiebat per syllabas, per transeuntetalem creaturam, per quam hujusmodi sermonem et voces emitteret: Moyses sanctus noverat istam locutionem Dei assumptis quibusdam corporeis creaturis fieri; et desideravit et concupivit videre ipsam speciem Dei, et loquenti secum Deo dixit: «Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum.» Cum hoc vehementer concupisceret, et hoc quadam, si dicendum est, amica familiaritate, qua ipse dignatus est, extorquere vellet Deo, ut videret ejus majestatem et faciem, quomodo dici potest facies Dei; ait illi: «Non potes
Abbreviated transcription (Latin):
adlabores. ad quos om̃s nati sumꝰ. Noneiũ
quisquan nascitur : nͥ quem ds finxerit
inttero uiatris suȩ. Aut ulla creatura ẽ: cu¬
ius ñ ẽ ille plasiator. S finxisti me misto
labore: &e posiusti suꝑ me mamuntuam.
Uiudicem manũ: gratiantẽ suꝑbum. Ita enĩ
ad illam. Aliquid qđ obscutum quidem est.
s cum ñ parua dulcedine iuitelligit᷑ aduercen¬
tes audite. Moises sc̃s dĩ famulus cũ qͦ lo¬
quebat᷑ ds ꝑ nubem. quia temꝑalit̃ loquens
utiq ꝑ assumptam creaturam loquebat᷑ ser¬
uo suo: id÷ ñ ꝑ substantiam suam. s ꝑas
sumptã aliquam corꝑalem creaturam ꝑ ꝗͣ
uoces ille fierent. & humanis atq mortalibꝰ
auribꝰ ꝑsonarent. Sic enim loquebat᷑ tuncds̃:
ũ qͦmͦ loquit᷑ in substantia sua. Quomͦ enĩ
loquitur in substantia sua: locutio dĩ: uer¬
nat illud ñ sonat &e transit: s semꝑ incom
sunt. Cui uerbo dr̃. Ipsa ẽ enim & sapien¬

Expanded text:
ad labores, ad quos omnes nati sumus. Non enim ad labores, ad quos omnes nati sumus. Non enim quisquam nascitur, nisi quem Deus finxerit in utero matris suae; aut ulla creatura est cujus non est ille plasmator. Sed «finxisti me» in isto labore: «et posuisti super me manum tuam;» vindicem manum, gravantem superbum. Ita enim ad illam.» Aliquid quod obscurum quidem est, sed cum non parva dulcedine intelligitur, advertentes audite. Moyses sanctus Dei famulus, cum quo loquebatur Deus per nubem, quia temporaliter loquens utique per assumptam creaturam loquebatur servo suo; id est, non per substantiam suam, sed per assumptam aliquam corporalem creaturam, per qnam voces illae fierent, et humanis atque mortalibus auribus personarent Sic enim loquebatur tunc Deus, non quomodo loquitur in substantia sua. Quomodo enim loquitur in substantia sua? Locutio Dei, Verllud non sonat et transit, sed semper incom. Cui Verbo dicitur ipsa est enim et Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
tu cognouisti omĩa nouissima & antiqua.
Cognouisti nouissima mea: qͣndo porcos ꝑa¬
ui. Cognouisti antiqua mea: qͣndo a te partẽ
substantiȩ meȩ expetiui. Antiqua mͥ fuert̃.
qͣndo uuistam mortalitatẽ labouosam ꝑi¬
culosamq ꝑtienimꝰ. Atq uturam nob̾ ista
sit nouissua. Erit ista nouissima: si iam re¬
dire uoluerumm. Est enim alia quibꝰdam in¬
piis nouissima. quibꝰ dr̃. Ite in ignẽ et̃nũ¬
qͥ p̃ꝑatꝰ ẽ diabolo & angłis eius. Nos aut̃ fr̃s.
huc usq deseruimꝰ diñ: usq ad hiuꝰ uite mor¬
talitatẽ sufficiat labor nr̃. Recordamꝰ panẽ
patris nr̃i: recolamꝰ beatitdinẽ domꝰ patris
nr̃i. Non nos delectent siliquȩ porcorũ: doctri¬
nȩ demoniorum. Ecce dñe tu cognouisti
omĩa nouissima mea & antiqua. Nouissi-¬
ma qͦ ꝑueni: antiqua uͥ te offendi. Tu fuixisti
me. & posuisti suꝑ me manũ tuam. fin¬
xisti me. Ubiꝰ in istam mortalitatẽ. iam

Expanded text:
 cognovisti omnia novissima et antiqua.»  cognovisti omnia novissima et antiqua.» Cognovisti novissima mea, quando porcos pavi; cognovisti antiqua mea, quando a te partem substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt quando in istam mortalitatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternu diabolo et angelis ejus» . Nos autem, fratres huc usque deseruimus Deum: usque ad hujus vitae mortalitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem domus patris nostri; non nos delectent siliquae porcorum, doctrinae daemoniorum. «Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua: novissima,» quo perveni; «antiqua,» ubi te offendi. «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortalitate; jam
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ agnoscuñ. T̃ anquã gͦ dep̃hensus fugituuius
loquitur: semitam meani & lunitem nicũ inue¬
stigasti. Quid÷ semitã meã: qua ꝓfectꝰ sum. Qd÷
limtt̃e ueum: quo usq ꝑueni. Semitã meaui
& limitẽ meum inuestigasti. Limis iñs ille lon¬
ginquus ñ fuit: longe ab oculis tuis. Multũ
Non dix̃ uidisti: s p̃iudisti. Antequã eas utm.
antequã eas ansbularem: p̃uidisti eas: & ꝑmi¬
fisti me in labore ire uias ineas. ut si nollem
laborare redirem inuias tuas. Qm̃ ñ ẽ dolus
in liugua mea. Quare hoc dixit: quia ecce fa¬
teor tͥ. ambulaui semttã meam. factꝰ sum
longinquus ate. discessi ate. cum qͦ mͥ erat
bene: & bono meo male mͥ ficit sine te. Hã
si tͥ ẽẽt bene sine te: nollem forsitam redire
ad te. Ergo iste confitens. & peccata sua dicẽs.
corpꝰ xp̃i iustificatum: ñ i se s u illiꝰ gr̾a
dixit. ñ ẽ dolus ii lingua mea. Ecce dũe

Expanded text:
mus; tanquam ergo deprehensus fugitivus mus; tanquam ergo deprehensus fugitivus loquitur: «Semitam meam, et limitem meum investigasti.» Quid est, «semitam meam?» Qua profectus sum. Quid est, «limitem meum?» Quo usque perveni. «Semitam meam et limitem meum investigasti.» Limes meus ille longinquus non fuit longe ab oculis tuis: multum Non dixit, vidisti; sed, «praevidisti.» Antequam eas irem, antequam eas ambularem, praevidisti eas; et permisisti me in labore ire vias meas, ut si nollem laborare, redirem in vias tuas. «Quoniam non est dolus in lingua mea.» Quare hoc dixit? Quia ecce fateor tibi; ambulavi semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, cum quo mihi bene erat, et bono meo male mihi fuit sine te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ergo iste confitens peccata sua, dicens corpus Christi justificatum, non in se, sed in illius gratia, dixit, «Non est dolus in lingua me
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Post laborem & trituram & tribulatio¬
nẽ. & egestatem: uenit illi pat̃ in ñitẽ. & uoluit
redire. & sic ait. Surgã & ibo ad patr̃e meum.
Surgam dix̃: sederat enim. Hic gͦ eiꝰ uocem
agnosce dicentis: tu cognorusti sessiotĩe med̃
& resurreccionẽ ineam. Sedi in egestate: furre¬
xi in defidio panis. Intellsgisti cogitationes
s uͥ ñ ẽ. quem deserueram. Intellexisti cogita¬
tiones meas de longinquo. ꝓptea sic dicit
dñs in euangłio: quia occurrit illi pat ueni¬
enti. Uere quia intellexerat cogitationes eiꝰ
de longuiquo. Demitem meã & limit̃e me¬
um inuestigasti. Demitã uiqͥt meã. Qitã¬
nͥ malam. qua ille ambulauerat ut patrem
descreret. quasi occultꝰ ẽẽ posset ab oculis iun¬
dicautis: aut uͦ in illa egestate contereret᷑. aut
go tanquã dep̃hensus fugitiuus sequente se
uindicta legitima dĩ: tundicta in affectiones
nĩas quacũq ierimꝰ. & quocũq ꝓgressu fueri¬

Expanded text:
rat. Post laborem, et trituram, et tribulatiorat. Post laborem, et trituram, et tribulationem, et egestatem, venit redire; et sic ait: «Surgam, et ibo ad patrem meum. Surgam,» dixit; sederat enim. Ejus ergo vocem hic agnosce dicentis, «Tu cognovisti sessionem meam et» «resurrectionem meam.» Sedi in egestate, surrexi in desiderio panis tui. «Intellexisti cogitationes us; sed ubi non est quem deserueram? «Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» Propterea sic dicit Dominus in Evangelio, quia «occurrit illi pater venienti» . Vere, quia intellexerat cogitationes ejus de longinquo. «Semitam meam et limitem meum investigasti. Semitam,» inquit, «meam:» qua malam, quam ille ambulaverat, ut patrem desereret, quasi occultus esse posset ab oculis vindicantis; aut vero in illa egestate contereretur, aut go tanquam deprehensus fugitivus, sequente se vindicta legitima Dei, vindicantis in affectiones nostras, quacumque ierimus et quocumque progressi fueri
Abbreviated transcription (Latin):
meas p̃itidisti. Quid÷ de longin quo: cũ ad¬
huc in ꝑegrinationt sum: anteq̃ ad illã pa¬
ttiam ueniam. cognouisti cogitationẽ meã. At¬
tende illum filium minore. qͥa ipse etiam fact᷑
ẽ corpꝰ. xp̃i: eccła de gentibꝰ ueniens. Irrat quippe
in longinqua: filiꝰ minor. Duos erum filios ha¬
bebait qͥdam pat̃ familias. Alaior ñ longe ie¬
rat. s in agro oꝑabat᷑: & significat scõs in lege
facientes oꝑa. & p̃cepta legis Genꝰ aut̃ huma¬
num qđ defluxerat in idolorum cultura: ita
longitiquo fuerat ꝑegrinatũ. Qtud tam longe
abeo qui fecit te. quam figũtum qđ tͥ ipse
fecisti: ꝑfectus ẽ gͦ filiꝰ mitior in regionẽ lon¬
guiquam. portans secum substantiã suam:
& sic̃ nouimꝰ in euangłio. dissipauit eam
uiuens ꝑdige cum meretricibꝰ. Et fame pas¬
sus appłiciit se cuidam principi regionis il¬
liꝰ: & ille cum porcis pascendis p̃ꝑosuit. De
quorum siligͣ cupiebat saturati: &e ñ pote¬

Expanded text:
uo?» Cum adhuc in peregrinatione sum, antequam ad illam patriam veniam, tu cognovisti cogitationem meam. Attende illum filium minorem; quia ipse etiam factus est corpus Christi, Ecclesia de Gentibus veniens. Ierat quippe in longinquum filius minor. Duos enim filios habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregrinatum. Quid tam longe ab eo qui fecit te, quam figmentum quod tibi ipse fecisti? Profectus est ergo filius minor in regionem longinquam, poret sicut novimus in Evangelio, dissipavit eam vivens prodige cum meretricibus; et famem passus applicuit se cuidam principi regionis illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, de quorum siliquis cupiebat saturari, nec pote
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑuid qđ possunt mͥ fac̾e̾ inimici: tuex¬
tendisti manũ triã. Nõ em̃ inimici poss me
seꝑare a te: tu aut̃ ampliꝰ uindicas. qͥa adhuc
differes me. Suꝑ ira inimicorũ extendisti
manũ tuam. Seutat aut̃ qͣntũ potest ini¬
me ñ repipis: adhuc me in ꝑegrinatiõe
conteris. adhnc gaudiũ dulcedinemq
tuã ñ p̃bes. Nondũ in ebriasti abub̾tate
dom̃ tue: & torrente uoluptatis tuȩ ñdrim potasti.
Aput te ẽ eium fons uite: & in lumine tuo
uidebimmꝰ lum̃. S ecce dedisti pͥmitias sp̃s. &
credidi in te. & inͣte seruio legi dĩ: tam̃ in

Expanded text:
i possunt facere inimici, tu extendisti manum tuam. Non enim inimici possunt me separare a te; tu autem amplius vindicas, quia adhuc differs me: «Super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam.» Saeviat quantum potest inime non recipis, adhuc me in peregrinatione conteris, adhuc gaudium dulcedinemque tuam non praebes; nondum inebriasti ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae nondum potasti. Apud te enim est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Sed ecce dedi primitias spiritus, et credidi i
Abbreviated transcription (Latin):
rum extendisti manũ tuã &e saluũ me fe¬
cit dextã tua. Semant inimici. Quid pos¬
st̃ fac̾e inirici ᷑ pecuniam tollere. spoliare.
ꝓscrib̾e. in exilium intitere. dolorib̾ torm̃¬
tisq cruciare: ad extremũ si ꝑ missi fue¬

Expanded text:
rum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua.» Saeviant inimici; quid possunt facere inimici? Pecuniam tollere, exspoliare, proscribere, in exsilium mittere, doloribus tormentisque cruciare; ad postremum, si permissi fue
Abbreviated transcription (Latin):
expectantes redemptionẽ corꝑis nr̃i. Haric
uitam quam nob̃ peccantibꝰ dedit ds̃. uͥ eti¬
am necesse ẽ ut conterat᷑ adam. in sudore &
labore uultꝰ sui: cũ t̃ra ei tribulos & spinas
parit. nũqͥd aliqͥd uumicꝰ. pluspotuit ꝓ¬

Expanded text:
mptionem corporis nostri . Hanc vitam nobis peccantibus dedit Deus, ubi etiam necesse est ut conteratur Adam in sudore et labore vultus sui, cum terra ei tribulos et spinas parit . Numquid aliquis inimicus plus potuit p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uanitatẽ: &e dextã eouun dext̃a iniquitatis.¬
iu hoc. Oues eorũ fecunde. multiplicantes in
exitibꝰ suis: boues eorũ crassȩ. Non ẽ tuina sepr᷑¬
nec clamor in plateis eorũ. Quniqͥd habere istã fe¬
licitatẽ. hoc ẽ peccare : non: s facẽ illã dextãm.
cũ sit suustra. ꝓꝑtẽa secutꝰ quid ait: Beatũ
dixer̃ ppłm cuihȩc st̃. Ecce unde locutũ ẽ os eo¬
tũ uanitatẽ: qͥa beatũ dixer̃ ppłm cui hȩc st̃.

Expanded text:
est uanitatem et dextera eorum dextera iniquitatisest uanitatem et dextera eorum dextera iniquitatisin hoc; oues eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis, boues eorum crassi. non est ruina nec clamor in plateis eorum.» Numquid habere istam felicitatem, hoc est peccare? Non; sed facere illam dexteram, cum sit sinistra. Propterea secutus, quid ait? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Ecce unde locutum est os eorum vanitatem, quia beatum dixerunt populum cui haec sunt.