comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui mali aliquid non potest uelle.
Certe iam uides quod te scripseras
ñ uidere quantũ boni consequantur
populi xp̃iani si in p̃sentib malis non
dũ sua quȩrunt non quȩ iħu xp̃i. nec
habent illam de qua dictũ ẽ. ñ querit
quȩ sua sunt. nec imitant᷑ eũ qui
dixit. ñ querens quod mihi utile ẽ.
sed quod multis ut salui fiant. Qui
etiam ꝑsecutoris principis illius in¬
fidias ñ sugisset. nisi aliis quib neces¬
sarius erat seruari uoluisset. Propter
quod ait. cõpello autẽ ex duob. con¬
cupiscentiam habens dissolui & eẽ.
cum xp̃o multomagis optimũ ma¬
nere incarne necessariũ ꝓpt̾ uos.
Hic forte quis dicit ideo debere dĩ
ministros fugere talib malis. ut
aquibdam quando non desunt alii
ꝑ quos subpleatur a eclesiasticum
ministeriũ. ne ab omnib deseratur:
quod fecisse anathasiũ supradixiniꝰ
Nam ouantũ necessariũ fuerit ȩcełȩ
quantũꝙ ꝓfuerit quod uir ille man¬

Expanded text:
eius, qui mali aliquid non potest uelle. eius, qui mali aliquid non potest uelle. Certe iam uides, quod te scripseras non mdere, quantum boni consequantur populi Christiani, si in praesentibus malis non dum sua quaerunt, non quae Iesu Christi. nec habent illam, de qua dictum est: Non quaerit, quae sua sunt, nec imitantur eum, qui dixit: Non quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salui fiant. qui etiam persecutoris principis illius insidias non fugisset. nisi se aliis. quibus necessarius erat, seruare uoluisset, propter quod ait: Compellor autem ex duobus concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo, multo magis optimum; manere in carne necessarium propter uos. Hic forte quis dicat ideo debere dei ministros fugere talibus imminentia quibusdam. quando non desunt alii, per quos suppleatur ecclesiasticum ministerium, ne ab omnibus deseratur, quod fecisse Athanasium supra diximus; nam quantum necessarium fuerit ecclesiae quantumque profuerit, quod uir ille man
Abbreviated transcription (Latin):
eidiationẽ. aliis etiam penitentiȩ ipsi¬
us actionẽ omnib conlocationẽ & sacra¬
mentoꝵ confectionẽ & erogationem.
Qbi siministri desint quantũ exitiũ
sequatur eos qui de isto scło uel ñ rege¬
nerati exeunt uellegati. quantus est
etiam luctus fidelium suoꝵ. qui eos
secũ inuitȩ arternȩ requiem ñ habe¬
bunt: Quantus denio gemitꝰ om̃i¬
um ce quorundam quanta blasphe¬
mia de absentia ministerioꝵ & mi¬
nistroꝵ : Orde quid faciat maloꝵ
tẽporalium timor. & ouanta in eo sit
atousitio maloꝵ aeternoꝵ. Si autẽ
ministri ad sint prouirib quas eis dñs
subministrat omnib subuenitur.
Alia baptizantur. alia reconciliant᷑.
nulli dominici corporis cõmunione
fraudantur. om̃s consolantur ȩdifi¬
cantur. exhortantur. ut dm̃ rogent
qui potens ẽ. omĩa quȩ timentur
auertere. parati ad utrũq ut si ñ potest
ab eis calix iste transire fiat uoluntas

Expanded text:
ciliationem aliis etiam paenitentiae ipsiciliationem aliis etiam paenitentiae ipsius actionem omnibus consolationem et sacramentorum confectionem et erogationem? ubi si ministri desint, quantum exitium sequatur eos, qui de isto saeculo uel non regenerati exeunt uel ligati? quantus est etiam luctus fidelium suorum. qui eos secum in uitae aeternae requiem non habebunt! quantus denique gemitus omnium et quorundam quanta blasphemia de absentia ministeriorum et ministrorum! uide, quid faciat malorum temporalium timor et quanta in eo sit adquisitio malorum aeternorum. si autem ministri adsint. pro uiribus, quas eis dominus subministrat, omnibus subuenitur: alii baptizantur, alii reconciliantur, nulli dominici corporis communione fraudantur, omnes consolantur, aedificantur, exhortantur, ut deum rogent, qui potens est omnia, quae timentur, auertere, parati ad utrumque, ut, si non potest ab eis calix iste transire, fiat uoluntas
Abbreviated transcription (Latin):
si mente fruatur. Qm̃ nec in carie
uiolatur quando uoluntas pacientis
sua turpiter in carne non utitur.
sed sine confensione tolerat quod
alius operatur. Magis timeamus
ne lapides uiui extinguant᷑ deseren¬
tib nobrs quã ne lapides & ligna ter¬
renoꝵ aedificioꝵ incendantur p̃sen¬
tib nobis. Magis timeamus ne m̃.¬
bra corporis xp̃i destituta spiritali
uictu necentur. quã menbra corpo¬
ris nr̃i obpressa hostili impetu torque¬
antur. Non quia ista non sunt ui¬
tanda cũ possunt. sed quia potius
ferenda sunt quando uitare sine im.¬
pietate non possunt. nisi forte quisꝗ
contenderit ñ ẽẽ. ministrũ unpiũ
qui tunc subtrahit mincsteriũ pieta¬
te necesferiũ quando magis est ne¬
cessarium. An non cogitamus cũ
ad istoꝵ periculoꝵ ꝑuenitur extre¬
manec est potestas ulla fugrendi
Quantus in aeccła fieri soleat ab utroq
sexũ atq ab omni aetate concursus.
aliis baptismũ flagitantib. aliis recon¬

Expanded text:
si mente seruatur, quoniam nec in carne si mente seruatur, quoniam nec in carne uiolatur, quando uoluntas patientis sua turpiter carne non utitur, sed sine consensione tolerat, quod alius operatur; magis timeamus, ne lapides uiui extinguantur deserentibus nobis, quam ne lapides et ligna terrenorum aedificiorum incendantur praesentibus nobis; magis timeamus, ne membra corporis Christi destituta spiritali uictu necentur, quam ne membra corporis nostri oppressa hostili impetu torqueantur, non quia ista non sunt uitanda, cum possunt, sed quia potius ferenda sunt, quando uitari sine impietate non possunt, nisi forte quisquam contenderit non esse ministrum impium, qui tunc subtrahit ministerium pietati necessarium, quando magis est necessarium. An non cogitamus, cum ad istorum periculorum peruenitur extrema nec est potestas ulla fugiendi, quantus in ecclesia fieri soleat ab utroque sexu atque ab omni aetate concursus aliis baptismum flagitantibus aliis recon
Abbreviated transcription (Latin):
mei corporis defuit. & peribit infir¬
mus in tua uon screntia sed ignoran¬
tia frater ꝑpter quẽ xp̃s mortuus ẽ.
quod aut̾e ad eos ad tinet qui in hac
re ñ falluntur errore sed formidure¬
superantur. quare ñ potius contri
suũ timorẽ dño miserante atq adi¬
uante fortiter dimicant. ne mala
sine cõparatione grauiora quȩ mu¬
to amplius sunt tremenda contin¬
gant. Fit hoc ubi dĩ caritas flagrat.
non mundi cupiditas fumat. Ciarus
enĩ dicit. quis infirmatur & ego ñ
infirmor : quis scandalizatur & ego
non uror : Sed caritas exdõ ẽ. Oren
ergo ut ab illo detur aquo iubetur &
ꝑ hanc magis tineamus. ne oues xp̃i
spiritalis nequitiȩ gladio incorde
quã ne ferro incorpore trucidentur
Obi quandocũꝙ quocũq mortis gene¬
re morituri sunt. magis timeamus
ne sensu interiore corrupto pereat
castitas fider. Quã ne feminȩ uio¬
lenter constuprentur incarne. qua
mobentia non tuolatur pudicitu

Expanded text:
nici corporis defuit, et peribit infirnici corporis defuit, et peribit infirmus in tua non scientia sed ignorantia frater, propter quem Christus mortuus est. Quod autem ad eos adtinet, qui in bac re non falluntur errore, sed formidinesuperantur, quare non potius contra suum timorem domino miserante atque adiuuante fortiter dimicant, ne mala sine comparatione grauiora, quae multo amplius sunt tremenda, contingant? fit hoc, ubi dei caritas flagrat. non mundi cupiditas fumat. caritas enim dicit: Quis infirmatur et non ego infirmor? quis scandalizatur et non ego uror? sed caritas ex deo est oremus ergo, ut ab illo detur, a quo iubetur. et per hanc magis timeamus, ne oues Christi spiritalis nequitiae gladio in corde, quam ne ferro in corpore trucidenturubi quandocumque quocumque mortis genere morituri sunt; magis timeamus, ne sensu interiore corrupto pereat castitas fidei, quam ne feminae uiolenter constuprentur in carne, qua uiolentia non uiolatur pudicitia,
Abbreviated transcription (Latin):
quod iam superius disputauit. unde
loois in quib sumꝰ prȩmente persecu¬
tione fugiendũ ẽẽ. xp̃i ministris. qͣn.
do Aut pbebs xp̃i ñ fuerit cui minis.¬
tretur. aut potest implere ꝑ alios
necessarium ministeriũ. quib eadẽ
ñ ẽ. causa fugiendi sicut insporta
sum missus. quod supra memoraui
quȩreretur. Aliis utiq necessitatẽ
similẽ non habentib aquib illic mi¬
nisteriũ absit ut deseretur aecebesiat.
ficnt fuit sc̃s anathasius alexandrinꝰ
ep̃s. cũ eũ specialiter ad prehendere
constantius cuperet imperator. ⁊re¬
quaquã aceteris ministris deserta plebe
catholica que mnabexandria cõmane¬
bat. Cũ autẽ plebs manet & minis¬
tri fugiunt ministeriũq subtrahit᷑.
quid erit nisi mercennarioꝵ illa fuga
damnabilis quib ñ ẽ. cura de ouibus:
Ueni& eiũ lupus non homo sed diabol
qui plerũq fideles apostatas eẽ. ꝑsua¬
sit. quib cotidianũ ministeriũ domi¬

Expanded text:
quod iam superius disputaui, tunc de quod iam superius disputaui, tunc de locis, in quibus sumus, premente persecutione fugiendum esse Christi ministris, quando ibi aut plebs Christi non fuerit. cui ministretur, aut potest impleri per alios necessarium ministerium, quibus eadem non est causa fugiendi, sicut in sporta submissus. quod supra memoraui,quaereretur, aliis utique necessitatem similem non habentibus, a quibus illic ministerium absit ut desereretur ecclesiae, sicut fugit sanctus Athanasius, Alexandrinus episcopus, cum eum specialiter adprehendere Constantius cuperet imperator, nequaquam a ceteris ministris deserta plebe catholica, quae in Alexandria commanebat? cum autem plebs manet et ministri fugiunt ministeriumque subtrahitur, quid erit, nisi mercennariorum illa fuga damnabilis, quibus non est cura de ouibus? ueniet enim lupus. non homo sed diabolus, qui plerumque fideles apostatas esse persuasit, quibus cotidianum ministerium domi
Abbreviated transcription (Latin):
ministrare. Ita quidẽ sc̃ĩ ep̃i dehispa¬
nia ꝓfugerunt. prius plebib. partim
fuga lapsis. partim ꝑemptis. partim
obsidione consũptis partim captiuitate
disꝑsis. sed multo plurib illic manentib
ꝓpter quos maneret sub eorundem
perieuloꝵ densitate manserunt. Et
si aliorui deseruerunt plebes suas hoc
est quod dicimus freri non debere.
Neop enĩ tales docti auctoritate diui¬
na sed hirmano uel errore decepti uel
timore sunt uicti. Cur enim sibi
putant indifferenter obtemperandũ
eẽ. p̃cepto ubi legunt inciuitatẽ de
cruitate et̃. fugiendum. & mercen¬
nariũ ñ exorent. qui uidet lupum
uenientẽ & fugit. qm̃ ñ ẽ. ei cura de
ouib Cur non istas duas dominicas
uerasop sentententias unã scilicet
ubi fuga sinitur aut rubrtur. alterã
ubi arguitur atq culpatur sic intelli¬
gere student ut inter se reperiantur
ñ eẽ. contrarie sicut ñ sunt. Et hoc
quomodo repperitur. nisi attendat᷑

Expanded text:
ministrare. ita quidam sancti episcopi de Hispaministrare. ita quidam sancti episcopi de Hispania profugerunt prius plebibus partim fuga lapsis partim peremptis partim obsidione consumptis partim captiuitate dispersis; sed multo plures illic manentibus, propter quos manerent, sub eorundem periculorum densitate mansesi aliqui deseruerunt plebes suas, hoc est quneque enim tales docti auctoritate diuina, sed humano uel errore decepti uel timore sunt uicti. Cur enim sibi putant indifferenter obtemperandum esse praecepto, ubi legunt de ciuitate in ciuitatem esse fugiendum, et mercennarium non exhorrent. qui uidet lupum uenientem et fugit, quoniam non est ei cura de ouibus? cur non istas duas dominicas uerasque sententias unam scilicet, ubi fuga sinitur aut iubetur, alteram, ubi arguitur atque culpatur, sic intellegere student, ut inter se reperiantur non esse contrariae, sicut non sunt? et hoc quo modo reperitur, nisi adtendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
suscipitꝙ martyriũ. Quid ẽ. ergo qđ
inepła tua priore posuisti. Dicis enim
si in aecclesiis ꝑsistendũ ẽ. quid simus
nobis uel populo profuturi. non uideo
nisi ut ante oculos nr̃os uiri calant.
feminȩ constuprentur incendantur
aecclesiat. Nos si tormentis deficiamꝰ
cum de nobis queritur quod ñ habemꝰ.
potens ẽ. quidẽ ds̃ audire p̃ces fami¬
six sirȩ. & hȩc qui formidantur auer¬
tere. Nec ideo tanten propter ista
quȩ incerta sunt debet esse nr̃i officui
certa desertio. siux quod ẽ. plebi certa
pernicies. non inreb intȩ hurus. sed
alterius in coparabilit̾ diligentius soli¬
cidiusoꝵ curandȩ. Nam sicerta essent
ista mala quȩ timentur. ne in locis
in quib sumus forte contingant prius
inde fugerent om̃s ꝓpt̾ quod sibi ma¬
nendũ ẽ. & amanendi necesfitate libe¬
ros redderent. Non eñi quisorũã est
qui dicat ministros manere oportere
ubi iam non furrint quib necesse sit

Expanded text:
suscipitque martyrium. Quid est ergo, quod suscipitque martyrium. Quid est ergo, quod in epistula tua priore posuisti? dicis enim: \'Si in ecclesiis persistendum est, quid simus nobis uel populo profuturi, non uideo, nisi ut ante oculos nostros uiri cadant, feminae constuprentur, incendantur ecclesiae. nos ipsi tormentis deficiamus, cum de nobis quaeritur, quod non habemus\'. potens est quidem deus audire preces familiae suae et haec, quae formidantur, auertere; nec ideo tamen propter ista, quae incerta sunt, debet esse nostri officii certa desertio, sine quo est plebi certa pernicies non in rebus uitae huius sed alterius incomparabiliter diligentius sollicitiusque curandae. nam si certa essent ista mala, quae timentur ne in locis, in quibus sumus. forte contingant, prius inde fugerent omnes, propter quos ibi manendum est, et nos a manendi necessitate liberos redderent; non enim quisquam est. qui dicat ministros manere oportere, ubi iam non fuerint, quibus necesse sit
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib ponere. Nam qui fugiunt.
uel suis deuicti necefsitatib fugere
non possunt. si cõp̃hensi paciantur.
proseipsis non pro fratrib utiq pati.¬
untur. Qui uero propterea paciunt᷑
quia fratres qui eis ad xp̃inã salutem
indigebant deserere noluerunt: sine
dubio suas animas ꝓ frib ponunt.
Onde illud quod ep̃m quendã dixifse
audiuimꝰ. si dñs nobis imperauit fu¬
gam ineis ꝑsecutionib ubi potest
fructꝰ ẽẽ martyrii. quanto magis de¬
bemus fugere steribes passiones qͣn¬
do ẽ. barbaricus. & hostilis incursus:
Uerũ ẽ. quidẽ & acceptabile. sed his
quos aecclesiastici officii non teneut
uincula. Nam qui clades hostibes
ideo non fugit cum posfet effugere
ne deserat ministeriũ xp̃i sine quo
ñ possunt homines uel fieri uel uiuere
xp̃iani: maiorẽ caritatis inuenit fruo¬
tũ qũa qui ñ ꝑpt᷑ fres. sed ꝓpter seipsũ
fugiens. atq conp̾hensus nꝰ negat xp̃m

Expanded text:
fratribus ponere. nam qui fugiunt fratribus ponere. nam qui fugiunt uel suis deuincti necessitatibus fugere non possunt, si comprehensi patiantur, pro se ipsis non pro fratribus utique patiuntur; qui uero propterea patiuntur, quia fratres. qui eis ad Christianam salutem indigebant, deserere noluerunt, sine dubio suas animas pro fratribus ponunt. Unde illud. quod episcopum quendam dixisse audiuimus: \'Si dominus nobis imperauit fugam in eis persecutionibus. ubi potest fructus esse martyrii, quanto magis debemus fugere steriles passiones, quando est barbaricus et hostilis incursus!" uerum est quidem et acceptabile sed his, quos ecclesiastici officii non tenent uincula. nam qui clades hostiles ideo non fugit. cum posset effugere, ne deserat ministerium Christi, sine quo non possunt homines uel fieri uel uiuere Christiani, maiorem caritatis inuenit fructum, quam qui non propter fratres sed propter se ipsum fugiens atque comprehensus non negat Christum
Abbreviated transcription (Latin):
mmnino de ciuitate inciuitatẽ qͣñ¬
do eoꝵ quisoruã specialiter aperse
cutorib queritur. ut aliis qui ñ ita
requiruntur ñ deseratur aecła sed
p̾brant cibaria conferuis suis. quos
est cõmune periculũ hi qui alus in¬
digent ñ deserantur abhis quib indi
gent. Aut igitur ad loca munita
om̃s transeant. aut qui habent rema¬
nendi necessitatẽ ñ relinqnͣtur ab eis
ꝑ quos illoꝵ ẽ. aecclesiastica supplenda
necesfitas. Vt aut pariter uiuant aut
pariter sufferant. quod eos pariter p̃pꝰ¬
familias uolet ꝑpeti. Quod si conti¬
gerit ut si alii maius aliiminus siue
om̃s aequaliter paciantur: qui eoꝵ
sunt qui ꝓaliis paciuntur apparet.
illi scilicet qui cum se possint talibus
malis eripere fugiendo. ne alioꝵ ne¬
cessitatẽ desererent manere malirȩ¬
runt. Hinc maxine ꝓbatur illa
caritas qũa iohannes apłs cõmendat
dicens. sicut xp̃s ꝓ nobis animã suã
posuit. sic & nos debemus animas pro

Expanded text:
omnino de ciuitate in ciuitatem, quanomnino de ciuitate in ciuitatem, quando eorum quisquam speccutoribus quaeritur, ut ab aliis, qui ita non requiruntur, non deseratur Ecclesia, sed praebeant cibaria conservis suis, quos est commune periculum, ii qui aliis indigent non deserantur ab his quibus ingent. aut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui habent remanendi necessitatem, non relinquantur ab eis, per quos illorum est ecclesiastica supplenda necessitas, ut aut pariter uiuant aut pariter sufferant, quod eos pater familias uolet perpeti. Quod si contigerit, ut siue alii maius alii minus siue omnes aequaliter patiantur, qui eorum sint, qui pro aliis patiuntur, apparet, illi scilicet qui cum se possent talibus malis eripere fugiendo, ne aliorum necessitatem desererent, manere maluerunt. hinc maxime probatur illa caritas, quam Iohannes apostolus commendat dicens: Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro
Abbreviated transcription (Latin):
nitamur. ubi fugiendũ eẽ. decua¬
tate inciuitatẽ monet. Recolimꝰ
enĩ uerba dicentis. C um autt per¬
sequentur uos in cruitate ista. fu.¬
gite inaliam. Quis autẽ credat ita
hoc dñm freri uolnisse. ut necessaria
ministerio sine quo iriuere neque¬
unt desererentur greges quos suo
sanguine cõparauit : Numquid
hoc fecit ipse quando portantibus
parentib in egyptũ paruulus fugut
qui ñdũ aeccłas congregauerat
quas ab eo desertas fuisse dicamus.
Numquid quando apłs paulus ne
illũ cõp̾henderet inimicus ꝑfenestrã
in sportam submissus ẽ. & effugit
manus eiꝰ. Deserta ẽ. quȩ ibi erat¬
A eccła necessario ministerio. & ñ
ab aliis fratrib ibidẽ constitutis qđ
oportebat impletũ ẽ. Eiis quippe
uolentib hoc apłs fecerat ut stipsũ
seruaret aeccłȩ quẽ ꝓpriȩ ꝑsecutor
ille querebat. Faciant ergo serui
xp̃i ministri uerbi & sacramenti eiꝰ
quod prȩcepit siue ꝑmisit. fugiant

Expanded text:
nitamur, ubi fugiendum esse de ciuinitamur, ubi fugiendum esse de ciuitate in ciuitatem monet; recolimus enim uerba dicentis: Cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. quis autem credat ita hoc dominum fieri uoluisse, ut necessario ministerio, sine quo uiuere nequeunt, desererentur greges, quos suo sanguine comparauit? numquid hoc fecit ipse, quando portantibus parentibus in Aegyptum paruulus fugit, qui nondum ecclesias congregauerat, quas ab eo desertas fuisse dicamus? numquid, quando apostolus Paulus, ne illum comprehenderet inimicus, per fenestram in sporta submissus est et effugit manus eius, deserta est, quae ibi erat, ecclesia necessario ministerio et non ab aliis fratribus ibidem constitutis, quod oportebat, impletum est? eis quippe uolentibus hoc apostolus fecerat, ut se ipsum seruaret ecclesiae, quem proprie persecutor ille quaerebat. faciant ergo serui Christi, ministri uerbi et sacramenti eius. quod praecepit siue permisit. fugiant
Abbreviated transcription (Latin):
c̃õ fratri & coep̃o honorato
Paugustins indño salutem.
Caritati tirȩ misso exemplo epłȩ
isse. quod mͥ inposuisti querendo
consilium quid inhis periculis quȩ
tẽpora nr̃a inuenerunt facere de¬
beatis. Qũãuis eñi epłam illã breuit̃
scripserim. nihil me tam̃ p̃t̃ misisse
arbitror quod & respondenti dicer
& querenti audire sufficeret.
Quandoquidem dixi nec eos esse
ꝓhibendos quia loca si possunt mu¬
nita migrare desiderant. & ministe¬
rui nr̃i uincula quib nos xp̃i caritas
alligauit ne desideramus aeccłas
quib seruire debemus ñ eẽ. rũpen¬
das. Ista quippe uerba sunt quȩ in
illa epła posui. Restat ergo inqũ
ut nos quoꝵ ministerrũ quantulae¬
cumo plebi dĩ ubi fumus manenti
ita necessariũ ẽ. ut sine hoc eam ñ
oporteat remanere. Dicamus dño
esto nobis indm̃ ꝓtectorẽ. & in locũ
munitũ. Sed hoc consiliũ tibi prop¬
terea non sufficit ut seribis ne con¬
tra chĩi p̾ceptũ irel exemplũ facere

Expanded text:
cto fratri et coepiscopo Honorato, Augustinus, in Domino salutem. Charitati tuae misso exemplo epistoisse quod mihi imposuisti, quaerendo consitempora nostra inuenerunt, facere debeatis. quamuis enim epistulam illam breuiter scripserim, nihil me tamen praetermisisse arbitror, quod et respondenti dicere et quaerenti audire sufficeret, quando quidem dixi nec eos esse prohibendos, qui ad loca, si possunt, munita migrare desiderant, et ministerii nostri uincula, quibus nos Christi caritas alligauit, ne deseramus ecclesias, quibus seruire debemus, non esse rumpenda. ista quippe uerba sunt, quae in illa epistula posui: \'Restat ergo\', inquam, ut nos, quorum ministerium quantulaecumque plebi dei, ubi sumus, manenti ita necessarium est, ut sine hoc eam non oporteat remanere, dicamus domino: Esto nobis in deum protectorem et in locum munitum\'. Sed hoc consilium tibi propterea non sufficit, ut scribis, ne contra domini praeceptum uel exemplum facere
Abbreviated transcription (Latin):
minib ꝑ oculos corporis tãꝗ ipse cor¬
poreus ñ eũ scđm naturȩ fuȩ ꝓprieta¬
tẽ fuisse uisũ. In qua tẽ mente cer¬
nitur ondo inuisibilis credit᷑. Quib
inuisibilis nisi aspectib corporalib
etiam cȩbestib sicut supra de angelis
& potestatib & dominationib dixit.
quanto magis terrestrib Unde alio
loco euidentius dicit. Non solũ pa¬
tris diuinitatẽ sed sine filii quidem
& sp̃s scĩ quȩ una intrinitate natu¬
ra est posse oculos carnis aspicere sed
oculos mrentis. de quib ipse saluator
ait. Beati mundo corde orm̃ ipsi dm̃
uidebunt. quid hac manifestatione
lucidius : Si enĩ tantũ modo dixisset
net patris nec filii neo sp̃s scĩ diui ni¬
tattꝰ posse oculos carnis aspicere. neo
de inceps ad didisset sed oculos m̃tis
sorte diceret᷑ carnẽ iã ñ ẽẽ. appellandĩ
eũ corpus fuerit spiritale. Adden¬
do ergo & dicendo sed oculos mentis
ab om̃i genere corporis altenauit:
huiusmodi uisionẽ. Ne quis autẽ

Expanded text:
culos corporis, tanquam ipse corporeus, non eum secundum naturae suae proprietatem fuisse visum, in qua tunc mente cernitur, quando invisibilis creditur. Quibus invisibilis, nisi aspectibus corporalibus etiam coelestibus, sicut supra de Angelis et Potestatibus et Dominationibus dixit? quanto magis terrestribus! 9. Unde alio loco evidentius dicit, Non solum Patris divinitatem, sed nec Filii quidem et Spiritus sancti, quae una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere, sed oculos mentis: de quibus ipse Salvator ait, « Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt » . Quid hac manifelucidius? si enim tantum modo dixisset nec patris nec filii nec spiritus sancti diuinitatem posse oculos carnis aspicere nec deinceps addidisset sed oculos mentis\', forte diceretur carnem iam non esse appellandam, cum corpus fuerit spiritale. addendo ergo et dicendo \'sed oculos mentis\' ab omni genere -corporis alienauit huius modi uisionem. ne quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ heronimꝰ ait. Uidere dm̃ sicut
ẽ. innatura sua oculus hominis non
potest. ñ solũ homo nec angeli meo
throni. nec potestates nec dominatio¬
nes. nec omne nom̃ quod nominatur.
Neq eñĩ ereatura potest aspicere
ereatorẽ suũ. his uerbis uir doctissi¬
mus satis ostendit quid etia defuturo
tũ libet eñĩ oculi corporis nr̃i mutent᷑
in melius. Angeloꝵ oculis aequabunt᷑.¬
Hic autẽ & ipsis & uniuerse omnino
cȩlesti creaturȩ. inuisibilẽ naturam
dixit ẽẽ. creatoris.Aut si & hinc sit
questio & infert᷑ ulla dubitatio. utrũ
ñ simꝰ futuri angelis potiores ipsius
dñi ẽ. hinc aperta sententia ubi ait
de resurrectoris inregnũ erunt ȩq̃¬
bes angłis dĩ Vnde idẽ ipse sc̃s hie¬
ronimꝰ alibi sic dicit. Homo igitur
dĩ faciem uicdere ñ potest. angeli
autẽ etĩa minimoꝵ in aeccła semꝑ
uichent facrem dĩ. & nẽ inspeculo
uidemꝰ inenigmate. tc̃ Aut̾ẽ facie
ad faciem. Quando de hominib in

Expanded text:
autem Hieronymus ait: Videre Deum sicuti est in natura sua, oculus hominis non potest: non solum homo, nec Angeli, nec Throni, nec Potestates, nec Dominationes, nec omne nomen quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere Creatorem suum. His verbis vir doctissimus satis ostendit quid etiam de futurtumlibet enim oculi corporis nostri mutentur in melius, Angelohic autem et ipsis et uniuersae omnino caelesti creaturae inuisibilem naturam dixit esse creatoris. aut si et hinc fit quaestio et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri angelis potiores, ipsius domini est hinc aperta sententia, ubi ait de resurrecturis in regnum: Erunt aequales angelis dei. unde idem ipse sanctus Hieronymus alibi sic dicit: \'Homo igitur dei faciem uidere non potest; angeli autem etiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dei. et nunc in speculo uidemus, in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, quando de hominibus in
Abbreviated transcription (Latin):
uidebt̃. Beatissimꝰ quoq anathasius
alexandrinꝰ ep̃scũ ageret adirer sus
nitatis inuisibilẽ scripturarũ scãrũ
testimoniis & diligentrȩ sue dispu¬
tationis asseruit in stantissine sua.

Expanded text:
videbunt . 10. Beatissimus quoque Athanasius, Alexandrinus episcopus, cum ageret adversus nitatis invisibilitatem Scripturarum sanctarum testimoniis, et diligentia suae disputationis asser
Abbreviated transcription (Latin):
legis. Qm̃ ex oꝑib legis. ñ iustificabitur
om̃is caro. Non solũ autẽ illa oꝑa legis ꝙ̃
st̃ inueterib sacram̃tis. & nc̃ reuelato tes¬
tam̃to nouo ñ obseruant᷑ axp̃ianis sicuti
ẽ.circũ cisio p̾putu &e sabbati carnał uaca¬
tio & aqͥb dã escis abstinentia & pecoꝵ
in sacrificus immolatio. & nronrenia &
azimũ & cetera huiꝰmodi. uerũ etĩa illud

Expanded text:
legis non iustificabitur omnis caro. Xon solum autem illa opera legis, quae sunt in ueteribus sacramentis et nunc reuelato testamento nouo non obseruantur a Christianis, sicuti est circumcisio praeputii et sabbati carnalis uacatio et a quibusdam escis abstentio et pecorum in sacrificiis immolatio et neomenia et azymum et ce
Abbreviated transcription (Latin):
Nolo dicere quia si non fourant.
uel si contrariam sententiã ꝓfe¬
rant. etiam formidare poterunt
inimicũ. In epte quidem & stulte
sed tamen pleriq homines ita sint.
Noli ergo attendere. quomodo
uincatur augustinus. qualiscumoꝵ
umus homo. sed attende potius.
ipsũ uerbũ grecũ quod facile est.
non intelligentibus in ridere sed
sed illud quod scriptũ ẽ. ego & pat
unum sumꝰ. & pater sc̃ẽ serua eos a
nomint tuo quos dedisti mihi. ut

Expanded text:
nolo dicere, quia, si non foueant nolo dicere, quia, si non foueant uel si contrariam sententiam proferant, etiam formidare poterunt inimicum inepte quidem et stulte. sed tamen plerique homines ita sunt. Noli ergo adtendere, quo modo uincatur Augustinus qualiscumque unus homo, sed adtende potius, ipsum uerbum Graecum, quod facile est non intellegentibus inridere, sed illud, quod scriptum est: Ego et pater unum sumus et: Pater sancte, serua eos in nomine tuo, quos dedist
Abbreviated transcription (Latin):
quando non solum dixi. sed scriptã
sub scipsi. ne me quisquã dicat aut
dixisse qđ non dixi. Aut ñ dixisse
quod dixi. hoc fac & tu si iudices
queres non qui inore tuo reuere¬
antur ꝑsonam tuam. sed qui inlit¬
teris tuis exserant libertatẽ suam.
Si eñi calũniam times quod nul¬
lo modo auderem dicere. nisi hoc
ipse dixisses. licet tibi non subseri.¬
bere. Nam & ego propterea nolui
scribi nomen tuum inhis meis lit¬
teris. nec hoc forte noluisses. Facile
ẽ. ut quisq augustinũ uincat uidẽ¬
ris. utrũ ueritate an clamore ñ est
meũ dicere. nisi quia facilis est ut
quisq augustinũ uincat. Quanto
magis ut uicisse uideatur:ut
& si ñ uideatur uicisse dicatur fa¬
cile ẽ. Hoc nolo magnũ putes. nolo¬
nolo pro magno appetas. Nam cũ
aduerterint homines in hac re tã
ingentẽ flammã cordis tui. mul¬
ti gaudebunt se inuenisse occasio¬
nem ut apanca euge euge tam
potentẽ uirũ faciant amicuni.

Expanded text:
quando non solum dixi. sed scriptam quando non solum dixi. sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse, quod non dixi, aut non dixisse, quod dixi. hoc fac et tu, si iudices quaeris. non qui in ore tuo reuereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exerant libertatem suam. si enim calumniam times, quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses, licet tibi non subscribere; nam et ego propterea nolui scribi nomen tuum in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. Facile est. ut quisque Augustinum uincat. uidens, utrum ueritate an clamore; non est meum dicere, nisi quia facile est, ut quisque Augustinum uincat, quanto magis, ut uicisse uideatur aut, etsi non uideatur uicisse, dicatur! facile est hoc: nolo magnum putes, nolo pro magno appetas. nam cum aduerterint homines in hac re tam ingentem flammam cordis tui, multi gaudebunt se inuenisse occasionem, ut ad pauca \'euge, euge\' tam potentem uirum faciant amicum,
Abbreviated transcription (Latin):
dictum. patrẽ & filiũs Nam si illi
qui scripturas nr̃as Aut neseiunt
aut ñ laboriose scrutantur & tam̃
filiũ eiusdẽ substantiȩ. & ęqualem
patri credunt. dicant eis qui hoc no¬
lunt credere. cũ tamen dm̃ patrem
filium habere unigenitũ eredant.
Noluit ds̃ habere aequalẽ filiũ. an
non potuit: Si noluit. inuidus ẽ.¬
Sed si non potuit. infirmusẽ. Utrũ¬
uis autẽ hoꝵ de do sentire. sacrilegũ
s̃ Nescio utrũ possint inuenire. qͥđ
dicant sinolint res absurdissimas. &
stultissimas dicere. Ecce quantũ po¬
tui exposui tibi fidẽ meã. Et plura
quidem dici posfunt & diligentius
disputari. sed uereor ne ista ipsa
que dixi oneri sint occupationibus
tuis. Tamen ea ñ solũ dictata conseri¬
bi uolui. sed etiam manu mea subscri¬
‸benda
curaui. Quod quidem & antea uo¬
uolueram si quod inter nos placue¬
rat seruaretur. Sed modo certe
puto. iam non ante debebere dici
timuisse me tibi dicere fidẽ meã

Expanded text:
dictum patrem et filium. nam si illi, dictum patrem et filium. nam si illi, qui scripturas nostras aut nesciunt aut non laboriose scrutantur et tamen filium eiusdem substantiae et aequalem patri credunt, dicant eis, qui hoc nolunt credere, cum tamen deum patrem filium habere unigenitum credant: \'Noluit deus habere aequalem filium, an non potuit? si noluit, inuidus est; si non potuit, infirmus est; utrumuis autem horum de deo sentire sacrilegum est\\ nescio. utrum possint inuenire, quid dicant, si nolint res absurdissimas et stultissimas dicere. Ecce, quantum potui, exposui tibi fidem meam. et plura quidem dici possunt et diligentius disputari, sed uereor, ne ista ipsa, quae dixi, oneri sint occupationibus tuis. tamen ea non solum dictata conscribi uolui, sed etiam manu mea subscribenda curaui, quod quidem et antea uolueram, si, quod inter nos placuerat, seruaretur. sed modo certe puto iam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
dei de patre. iam pater destitit gigne¬
re. Et si destiait. coepit. Si autẽ
cȩpit gignere. fuit aliquando sine
filio. Sed numquã fuit sine filio.
quia filius eiꝰ saprentia eius ẽ. quȩ
candor ẽ. lucis aeternȩ. Eirgo sẽꝑ
gignit pater. & femper nascit᷑ fili us.
Hic rursum timendũ ẽ. ne putetur
inpuericia generatio. siñ dicimus na¬
tũ ex̃. sed nasci. Conpatere mecũ
obsecro inhis angustus humanȩ cog¬
nitionis & lingire & pariter confu¬
generatioñe eius quis enarrabit:
Hoc unũ interim peto ut diligenter
exquiras. utrũ alicubi diuina serip
tura de diuersis substantris dixerit
quod unũ sint. Si em̃ ñ inuenit᷑
dictũ: nisi dehis reb quas constat eẽ.
unius eiusdẽo substante qđ opiis ẽ.
ut rebellemus aduersus ueram & ca¬
tholicã fidẽ: Si autẽ inurneris alicu¬
bi hoc scriptũ etiam dediuersis substan¬
tus. tunc aliud cogar inquirere.
unde ostendam recte omo usyon

Expanded text:
dei de patre, iam pater destitit gignedei de patre, iam pater destitit gignere; et si destitit, coepit; si autem coepit gignere. fuit aliquando sine filio; sed numquam fuit sine filio, quia filius eius sapientia eius est, quae candor est lucis aeternae: ergo semper gignit pater et semper nascitur filius. hic rursus timendum est, ne putetur inperfecta generatio, si non dicimus natum esse sed nasci. compatere mecum, obsecro, in his angustiis humanae cogitationis et linguae et pariter confuGenerationem eius quis enarrabit? Hoc unum interim peto ut diligenter exquiras, utrum alicubi scriptura diuina de diuersis substantiis dixerit, quod unum sint. si enim non inuenitur dictum nisi de his rebus, quas constat esse unius eiusdemque substantiae, quid opus est, ut rebellemus aduersus ueram et catholicam fidem? si autem inueneris alicubi hoc scriptum etiam de diuersis substantiis, tunc aliud cogar inquirere, unde ostendam recte ὁμοούσιον
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibili soli dõ. Rogo te uerbũ
hominis ñ ẽ. uisibile nedũ uerbũ dĩ.
lam uero sapientia illa de qua dictũ ẽ.
attingit ubiꝙ propter suam mundici¬
am & nihil inquinatũ in eam incur¬
ret. in se ipsa manens innouat omĩa
& si qua similia quȩ numerari non
possunt. Si corruptibilis ẽ. nescio
quid dicam nisi ut doleam p̾sũptio¬
nẽ humanã & mirer pacientiam
diuinã. Cum uero de illa dictum
sit. Candorẽeñ lucis aeternae
nec nr̃i ut arbitror. iam dicunt lu¬
cẽ patris. Quȩ quid est. nisi eius
substantiȩ fuisse aliquando sine can.¬
dore a se genito sicut ista indiuinis
& spiritalib & in corporeis. & in c̃õ¬
mutabilib eredi. & ut cumq intel¬
ligi possunt.Audio eni iam eos
emendasse. An forte falsũ est. hoc eos
aliquando dixisse quod fuerit aliqn¬
do pater sinr filio. taquã fuerit
lux aeterna sine candore quẽ genuit.
Quid ergo dicimus si natus ẽ. filius

Expanded text:
ruptibili soli deo! rogo te: uerbum ruptibili soli deo! rogo te: uerbum hominis non est uisibile, nedum uerbum dei: iam uero sapientia illa, de qua dictum est: Adtingit ubique propter suam munditiam et: Nihil inquinatum in eam incurrit et: In se ipsa manens innouat omnia et si qua similia, quae numerari non possunt, si corruptibilis est. nescio quid dicam. nisi ut doleam praesumptionem humanam et mirer patientiam diuinam. Cum uero de illa dictum sit: Candor est enim lucis aeternae, nec uestri, ut arbitror, iam dicunt lucem patris. quae quid est nisi eius substantia, fuisse aliquando sine candore a se genito, sicut ista in diuinis et spiritalibus et incorporeis et incommutabilibus credi et utcumque intellegi possunt; audio enim iam eos emendasse. an forte falsum est hoc eos aliquando dixisse, quod fuerit aliquando pater sine filio, tamquam fuerit lux aeterna sine candore, quem genuit? quid ergo dicimus? si natus est filius
Abbreviated transcription (Latin):
potius errorẽ. maior ẽ. ds̃ ueritas.
quã uerus ds̃. quia uerus aueritate
est. Maior ergo patre filius. quia
iste est ueritas ille uerus. Hanc ꝑ¬
uersitatẽ pellit ex animo. qui didi¬
cerit patrem dm̃ uerũ ẽẽ. gignen¬
di ueritatẽ non participando. Non
est autẽ substantia ueri gignen¬
tis. & alia genitȩ ueritatis. Sed eũ
idhȩc contẽplanda infirmus sit oculꝰ
cordis humani. accedit ut de conten¬
tioie etiam turbulentus sit. & qnͣ¬
do ista conspicioe. dicit seriptura fili¬
um dĩ dnm & saluatorẽ nrm̃ iħm
upm uerbũ dĩ ẽẽ. & ueritatẽ & sipi¬
entiam. & homines eum ante in car¬
nationẽ quã de maria uirgine acce¬
pit. sine ulla omnino susceptionȩ
corporeȩ ereaturȩ. ꝑ ipsam naturã
& substantiam suam. qua uerbum
dĩ ẽ. & sapientia dĩ. uisibilẽ & cor¬
ruptibilem dicunt. dum sibi uolunt
constare quod sentiunt de patre. &¬
tantũ modo eẽ. dictũ. in uisibili incor¬

Expanded text:
potius errorem maior est deus ueritas potius errorem maior est deus ueritas quam deus uerus. quia uerus a ueritate est; maior ergo patre filius, quia iste est ueritas, ille uerus. hanc peruersitatem pellit ex animo, qui didicerit patrem deum uerum esse gignendo ueritatem, non participando; non est autem alia substantia ueri gignentis et alia genitae ueritatis. Sed cum ad haec contemplanda infirmus sit oculus cordis humani, accedit, ut de contentione etiam turbulentus sit. et quando ista conspiciet? dicit scriptura filium dei, dominum et saluatorem nostrumum, uerbum dei esse et ueritatem et sapientiam et homines eum ante incarnationem, quam de Maria uirgine accepit, sine ulla omnino susceptione corporeae creaturae per ipsam naturam et substantiam suam, qua uerbum dei est et sapientia dei, uisibilem et corruptibilem dicunt, dum sibi nolunt constare, quod sentiunt. de patre tantum modo esse dictum: Inuisibili. incor
Abbreviated transcription (Latin):
quod non erat. Sed absit etiam a¬
lis impretas. ut sp̃s sc̃s maior filio ̃
credatur. Non ergo facibe in ꝑuersi
moueant quȩ ita dicuntur. quasis¬
tendant alterũ altero eẽ. minorem
Nam quȩdam etiam fic dicuntur¬
ut hominib parũ intelligentibus
& ipse filius maior patre uideatur.
Quis eñi cum fuerit in terrogatus.
quid fit maius. uerus aut ueritas. ñ
potius respondeat. ueritatẽ. eẽ. maiore
Ab illa enĩ uera sunt quȩcũ uera sc̃.
Non autẽ ita ẽ. indõ. nam filiũ maio¬
rem patre utiq ñ dicimꝰ. & tamen
filius dicitur eẽ. ueritas. Eigo sum in¬
quit uia & ueritas & uita. De patre
autẽ tantũ modo uos uultis intelligi
quod ait. ut cognoscant te unũ uerũ
subaudimus etiam iħm xp̃m uerũ
uerũ dm̃. nre illa confequatur ab sur¬
ditas. ut si ꝓpterea ñ ẽ. uerus deus
iħs xp̃s. quia dictũ ẽ. patri te unim
uerũ dm̃. propterea ñ sit dñs pater.
tanen scđm paruũ intelbectũ. uil

Expanded text:
quod non erat. sed absit etiam taquod non erat. sed absit etiam talis impietas, ut spiritus sanctus maior filio esse credatur. non ergo facile in peruersum moueant. quae ita dicuntur. quasi ostendant alterum altero esse maiorem. Nam quaedam etiam sic dicuntur, hominibus parum intellegentibus ut et ipse filius maior patre uideatur. quis enim. cum fuerit interrogatus, quid sit maius uerus aut ueritas. non potius respondeat ueritatem esse maiorem? ab illa enim uera sunt, quaecumque uera sunt. non autem ita est in deo. nam filium maiorem patre utrique non dicimus et tamen filius dictus est ueritas: Ego sum, inquit. uia et ueritas et uita. de patre autem tantum modo uos uultis intellegi, quod ait: Ut cognoscant te unum uerum subaudimus etiam Iesum Christum uerum deum\\ ne illa consequatur absurditas, ut, si propterea non est uerus deus Iesus Christus, quia dictum est patri: Te unum uerum deum, propterea non sit dtamen secundum prauum intellectum uel
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a templum in uobis ẽ. sp̃s scĩ quã
habetis adõ. & ne quisquã ipsũ spm̃
negaret dm̃ continuo secutus ait.
& ñ estis ur̃i. empti enĩ estis precio
glorificate ergo dm̃ incorpore ur̃o.
Eum scilicet. cuius tẽplũ. corpora
nr̃a. esse predixerat. Iam hoc mirabi¬
le ẽ. si uerũ ẽ. quod uos audio dicere
patre minor ẽ. filius. Cum enim
corpora nr̃a menbra sunt xp̃i. ficut
dicit apłus. Itemq corpora nr̃a ten¬
plũ sunt sp̃s sc̃ĩ. ficut idem dicit
ipse apłs Nimium miror quomo¬
do sint menbra matores. tẽplũ mi¬
noris. An forte iam placet dicere
oni & iam illa sententia. qm̃ qui dix¬
erit uerbum aduersũ filiũ homi nis.
remittetur ei. Qui autẽ dixerit
aduersus spm̃ scm̃. non remitret᷑
ei. nec in hoc scło neꝙ infutitro.
Periculosius eñĩ peccatur in maion
quã inminorẽ. nec separari fasq
filiũ hominis afilio dĩ. quia ipses
lius dĩ factus ẽ. filius hominis uo
mutando quod erat sed ad sumena

Expanded text:
ra templum in uobis est spiritus sancti, quem habetis a deo? et ne quisquam ipsum spiritum negaret deum, continuo secutus ait: E t non estis uestri; empti enim estis pretio. glorificate ergo deum in corpore uestro, eum scilicet, cuius templum corpora nostra esse praedixerat. iam hoc mirabile est, si uerum est, quod uos audio dicere,patre minor est filius. cum enim corpora nostra membra sint Christi, sicut dicit apostolus. itemque corpora nostra templum sint spiritus sancti, sicut idem dicit apostolus, nimium miror, quo modo sint membra maioris templum minoris. an forte iam placet dicere oni etiam illa sententia. quoniam, qui dixerit uerbum aduersus filium hominis, remittetur ei; qui autem dixerit aduersus spiritum sanctum. non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. periculosius enim peccatur in maiorem quam in minorem; nec separari fas est filium hominis a filio dei, quia ipse filius dei factus est filius hominis non mutando, quod erat, sed adsumendo,
Abbreviated transcription (Latin):
omino in signo meritoq subli¬
mi filio bonifacio augustinꝰ ep̃s.
Tecto me uacare nobilitatẽ tuam
latẽre non eredo ultimũq diem mͥ
exopto urenire gaudio tuȩ uictoriar.
ciuitatẽ queso ferua romanã. tuos
ut bonus rege comes. Nihil deui¬
rib ꝓpriis presumas. de auctore
gloriare uirtutũ. & millũ eurabis
penitus inimicũ. uale. nũquã diui¬
nitas p̾ces ad lacrimas chespicit pec¬
catoꝵ. cupis ipse quidẽ de hac uita
securus ad celi regna migrare. sed
nobis opus es fessis intantis adhuc
perionlis constitutis. ato ora nobiscũ
ut tua nobis salus aliquantulũ tẽpo¬

Expanded text:
omino insigni meritoque sublimi filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopus. Lecto me jacere Nobilitatem tuam latere non credo, ultimumque diem mihi exopto venire. Gaudeo tuae victoriae. Civitatem, quaeso, serva Romanam; tuos ut bonus rege comes: nihil de viribus propriis praesumas; de auctore gloriare virtutum, et nullum curabis penitus inimicum. Vale. EPInitas preces ac lacrymas despicit peccatorum. Cupis ipse quidem de hac vita securus ad coeli regna migrare; sed nobis opus es fessis, in tantis adhuc periculis constitutis. Itaque ora nobiscum, in tua nobis salus aliquantulum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si interior homo nr̃ quantula¬
cũq imago eius ñ de illo cognita sed
ab illo oreata. quauis adhuc renouet᷑
de die indiem. Iam tam̃ intale luce
habitat quo nullus oculoꝵ corporaliũ
sensus accedit. si ea quȩ in illa luce
cordis oculis intiremur. & discernunt᷑
inter se. & nullus locoꝵ spaciis sepa¬
rantur. quanto magis ds̃ lucẽ habi

Expanded text:
homo noster, quantulacumque imago eius non de, illo genita sed ab illo creata, quamuis adhuc renouetur de\' die in diem, iam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit, si ea, quae in illa luce M cordis oculis intuemur, et discernuntur inter se et nullis locorum spatiis separantur, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
queritur ne cercũ scribitur uisu
nec tactu tenetur. nec audit᷑ affatu.
nec sentitur incessu. Onigenitus
lutẽ filius qui ẽ. insinu patris dei¬
tatis naturam atop sub stantiam
insonabiter narrat. & ideo dignis
idonrisoꝵ tanto conspectu oculis eña
inuifibiliter monstrat. Ipsi enĩ sunt¬
do oculi de quib apłs dicit. iplums¬
nate oculos cordis uri. Et de qͥb¬

Expanded text:
isu, nec tactu tenetur, nec affatu auditur, nec sentitur incessu. Unigenitus autem Filius, qui est in sinu Patris, deitatis naturam atque substantiam insonanter narrat, et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam invisibiliter monstrat. Ipsi enim sunt oculi de quibus Apostolus dicit illuminatos oculos cordis nostri
Abbreviated transcription (Latin):
talitate dico quã solus ds̃ habet. hoc
& defilio eius unigenito credo in
quia ipse dĩ patris unigenitus filius
uenit plenitudo tẽporis oportunis
addiem salutis nr̃ȩ form̾a serui
accepit. multa de illo inscripturis
scdm form̃a dĩ dicuntur. multa scbs
formã serui. Quoꝵ exempli gra
duo quȩdam cõmemoro. ut singull¬
ad singula referantur. Sedm formã
dĩ de se ipse dixit. ego & pater unum
maior nre est. Quod autẽ de deo
seriptum est qui solus habet immor¬
talitatẽ. & inuisibili soli dõ honor &
ła & cetera huiusmodi non de pa¬
tre tantũ accipimus. sed etiam de filio
quod ad formã dĩ adtinet & de spũ
mortalis. scđ̾m incõmutabilẽ om̃i no
substantiam. Si enim de carne di.¬
uersi sexus dictũ ẽ. qui adheret me¬
retriei unũ corpus est. Et de spũ
hominis qui ñ ẽ. quod dñs. conseqñ¬
ter scriptu ẽ. Qui autẽ adheret dño

Expanded text:
talitate dico, quam solus deus habet; hoc talitate dico, quam solus deus habet; hoc et de filio eius unigenito credo in quia ipse dei patris unigenitus filius,uenit plenitudo temporis, opportune ad diem salutis nostrae formam serui accepit, multa de illo in scripturis secundum formam dei dicuntur, multa secundum formam serui. quorum exempli gratia duo quaedam coad singula referantur. Secundum formam Dei de se ipse dixit, Ego et Pater unum major me est . 11. Quod autem de Deo scriptum est: Qui solus habet mmortalitatem et: Inuisibili soli deo honor et gloria et cetera huius modi, non de patre tantum accipimus sed etiam de filio, quod ad formam dei adtinet, et de spimortalis secundum incommutabilem omnino substantiam. si enim de carne diuersi sexus dictum est: Qui adhaeret meretrici, unum corpus est et de spiritu hominis. qui non est, quod dominus, consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
quasi paulus apostolus non contu.¬
lerit cum peccatoribus & cũ ualde
sacrilegis: Legite actus apostoloꝵ
& uidete quasi ipse dñs non cum
iudeis aquibus crucifixus ẽ. sermo¬
nem delege habuerit eisq congru¬
senter responderit. Postremo dia¬
bolus est primus omnium pecca¬
torum. qui conuerti ad iustitiam
numoriã poterit. & tamen nreo
ipse dñs de bege dedignatus est ei
respondere ut intellegatis istos ideo
nobiscum nolle conferre. quia cau¬
sam suam ꝑditam norunt. Nos
ignoramus quid aduersum ipsos
homines iactaent qui calumniosis
dissensionibus gaudent. In scriptu
habemus quare non in eis & xp̃m
Nos ibi agnouimus eum de quo
dixit apostolus. Abrahȩ dictȩ st̃
tamquam in uno & semine tuo

Expanded text:
quasi Paulus apostolus non contuquasi Paulus apostolus non contulerit cum peccatoribus et cum ualde sacrilegis — legite actus apostolorum et uidete —, quasi ipse dominus non cum Iudaeis, a quibus crucifixus est, sermonem de lege habuerit eisque congruenter responderit. postremo diabolus est primus omnium peccatorum, qui conuerti ad iustitiam numquam poterit, et tamen nec ipse dominus de lege dedignatus est ei respondere, ut intellegatis istos ideo nobiscum nolle conferre, quia causam suam perditam norunt. Nos ignoramus, quid aduersum se ipsos homines iactent, qui calumniosis dissensionibus gaudent. in scripturhabemus; quare non in eis et Chrinos ubi agnouimus eum, de quo dixit aptamquam in uno \'et semini tuo\',
Abbreviated transcription (Latin):
illum ds̃ uisibilem sacramenti for¬
mam. ipse autẽ donat inuisibibem
grãm. hoc sapiamus om̃s. & non
sint innobis scismata. Soncorda¬
te nobiseum fratres diliᷤnus uos.
hoc uobis uolumus. quod & nobis.
Si propterea nos grauius odistis
quia errare uos & perire non per¬
mitumus. hoc dõ dicite quẽ timemꝰ
minantẽ malis pastoribus & dicentẽ.
Quod errauerat non reuocastis. &
quod perierat non in quisistis. hoc:
uobis per nos ds̃ ipse facit. siue obse¬
crando siue minando. siue corripien¬
do siue damnis siue laboribus. fiue
per suas occultas ammonitiones
uel uisitationes. siue potestatum
temporalium leges. Intelligite qͥ đ
uobis cum agatur. perire uos non
uult ds̃ in sacrilega discordia alte¬
natos amatre ur̃a catholica. Nihil
innos aliquando probare potuistos.
Ur̃ĩ ep̃i conuentia nobis num nobis¬
cum pacifice conferre uoluerunt:
Quasi fugientes cum peccatoribus
loqui quis ferat istam superbiam.

Expanded text:
illum deus uisibilem. sacramenti forillum deus uisibilem. sacramenti formam, ipse autem donat inuisibilem gratiam? hoc sapiamus omnes et non sint in nobis schismata. Concordate nobiseum, fratres; diligimus uos; hoc uobis uolumus, quod et nobis. si propterea nos grauius odistis, quia errare uos et perire non permittimus, hoc deo dicite, quem timemus minantem malis pastoribus et dicentem: Quod errauerat, non reuocastis et, quod perierat, non inquisistis. hoc uobis per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas occultas admonitiones uel uisitationes siue per potestatum temporalium leges. intellegite, quid uobiscum agatur; perire uos non uult deus in sacrilega discordia alienatos a matre uestra catholica. nihil in nos aliquando probare potuistis; uestri episcopi conuenti a nobis num nobiscum pacifice conferre uoluerunt quasi fugientes cum peccatoribus loqui? quis ferat istam superbiam?