comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
refato bẽnagio. beatissimꝰ succe¬
Dens remigns: imbuendis ad
fidem p̾fulgidum sutrexit lumen
gentib. Quẽ diuina pietas. ut for¬
tunatꝰ ꝙͦ poeta nost asserit: ñ solũ
prius qͣm nasceret᷑. sed ⁊ antequã cõ¬
cipet᷑ elegit. Intm̃ ut montanꝰ qui¬
dam monachꝰ dũ leuissimo sopore
pulsatus: ut matri sue benedicte
cilinie qd̃ masculũ conceptura eẽt
ueridica relatõne p̃diceret: ⁊ nomẽ
eius ułmeritũ designaret. Hic itaq
montanꝰ in reclusione solitariã ui¬
tã ducens. ieiumiis. uigiliis. ⁊ ora
galliaꝵ ꝓuiicias nexabat᷑ afflictiomi¬
b indefessis p̾cib exorarẽt: ũbi quiadã
nocte carnis cõpellente fragilitate ñ¬
bra ꝑmittit sopori: quiete reparanda:
celeberruũ ꝙͦ audire colloqͥum. eos¬
ꝙ degallicane deiectione uł restitutõ¬
ne eccłie conferentes: ⁊ qͥa iã tempꝰ eẽt
miserendi eiꝰ ꝑcensentes audire. Int̾ẽa
uocẽ a suꝑiorib atꝙ secretiorib sua¬

Expanded text:
efato Bennagio beatissimus succedens Remigius, imbuendis ad fidem praefulgidum surrexit lumen gentibus. Quem divina pietas, ut Fortunatus quoque poeta noster asserit , non solum priusquam nasceretur, sed et antequam conciperetur, elegit; in tantum, ut Montanus quidam monachus, dum levissimo sopore pulsatus, ut matri suae benedictae Ciliniae, quod masculum conceptura esset, veridica relatione praediceret, et nomen ejus vel meritum designaret. Hic itaque monachus, in reclusione solitariam vitam ducens, ieiuniis, vigiliis atque oGalliarum provincias vexabatur afflictionibus, indefessis precibus exoraret; ubi quadam nocte carnis compellente fragilitate, membra permittit sopori, quiete reparanda, celeberrimum quoque haurire colloquium, eosque de Gallicanae dejectione vel restitutione Ecclesiae conferentes, et quia jam tempus esset miserendi ejus, percensentes, audire. Interea vocem a superioribus atque secretioribus sua
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ editus: nom̃ sacrosumit e fonte ne¬
mgnus. In cuiꝰ lactatione ꝓmissũ pri¬
deni uatigaudiũ ueracit̾ adimplet᷑.
dũ eiꝰ oculis beate mat̾s illius lacte
tactis: lum̃ olim ꝑditũ reparat᷑. Ortuꝰ
est autẽ puer iste p̃coniis declaratus
ante quã natus: tnpago laudunẽ si:
alto p̾arentũ sangͥne. dũ tñ senum
duiq steriliũ. tesplendens ĩsigne mi¬
rificatus in ortu: qͥ magnufice dispo¬
nebat᷑ mirificandꝰ mactu. Nomẽ illi
digne diuina ĩponit᷑ uisione nemi¬
gi᷑ ut pote qͥ eccłiam d̾i spetialit̾ꝙ re¬
moꝵ: in huiꝰ ftuctuantis uite salo

Expanded text:
citer editus, nomen sacro sumit e fonte Reciter editus, nomen sacro sumit e fonte Remigius. In cujus lactatione promissum pridem vati gaudium, veraciter adimpletur, dum ejus oculis beatae matris illius lacte tactis, lumen olim perditum reparatur. Ortus est autem puer iste, praeconiis declaratus antequam natus, in pago Laudunensi, alto parentum sanguine, jam tamen senum, diuque sterilium resplendens, insigne mirificatus in ortu, qui magnifice disponebatur mirificandus in actu. Nomen illi digne divina imponitur jussione Remigius, utpote qui Ecclesiam Dei, specialiterque Remorum, in hujus fluctuantis vit
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ pareret noĩe remigiũ: cui sal¬
uandꝰ foret ppłs cõmittend̾. uir gͥ iste
uenerabilis. tanto ꝑcepto solami¬
ne: post t̾ciam diuine suꝑ his p̃ceptõ¬
nis admonitionẽ uisronis etheree:
nunciat oraculũ cilinie. hec auĩt beã¬
ta genitͥx inflore dudũ iuuẽtutis
exunico uiro suo emilio pepererat
cessoris. Mitari beata cilina ut pote
iã ꝓuecta: qͦ nã pacto sit anus parita
uł sobolẽ lactatura. Et quia tam uir
eiꝰ quã ip̃a dieb iã młtis ꝓcesserant
effecti: ⁊ carne infecũdie n ec spes eis
ult̾ius ꝓcieandi: nec appetitꝰ inerat
pignoris. Ĩs uͦ montanꝰut meritis
accresceret patientie: corꝑaliũ frustra¬
tus oculoꝵ. ad tẽpus extiterat lumi¬
ne. Qui dictis ut fidẽ fac̾et. oculos
sibi lacte ip̃ius asserit ꝑungendos.
moxq lum̃ amissum. pueris focu
recipiendũ. Gauisis gͦ de tanta ꝯsola¬
tõne parentib: concipit᷑ fututus xͥ
pontifex. cuiꝰ adminiculante grã feli¬

Expanded text:
filium pareret, nomine Remigium, cui salvandus foret populus committendus. Vir igitur iste venerabilis tanto percepto solamine, post tertiam divinae super his praeceptionis admonitionem, visionis aethereae nuntiat oraculum Ciliniae. Haec autem beata genitrix in flore dudum juventutis, ex unico viro suo Aemilio pepererat cessoris. Miratur beata Cilinia, utpote jam provecta, quonam pacto sit anus paritura, vel sobolem lactatura. Et quia tam vir ejus, quam ipsa diebus jam multis processerant, effeti et carne infecundi, nec spes eis ulterius procreandi, nec appetitus inerat pignoris. Beatus vero Montanus, ut meritis accresceret patientiae, corporalium privatus oculorum ad tempus exstiterat lumine. Qui dictis ut fidem faceret, oculos sibi lacte ipsius asserit perungendos, moxque lumen amissum, pueri sibi fotu recipiendum. Gavisis ergo de tanta consolatione parentibus concipitur futurus Christi pontifex; cujus adminiculante gratia feli
Abbreviated transcription (Latin):
nente. illiꝰ pietatis. huiꝰ erat imita¬
tqr auctoritatis. Neglector qͥetis. re¬
fugus uoluptatis. appetitor labo¬
ris. paciẽns abiectõnis. impaciens
honoris. Pauꝑ inpecunia:. diues ĩ
conscientia. humilis ad merita łuꝑ¬
b adbitia. Et ut ante nos de ip̃o p̃¬
dicatũ legit᷑: sic in se diu̾sas excolu¬
rent singł̃as: ͤm ille impleuit uni¬
u̾sas. Semꝑ inscĩ oꝑis exeicitio: semꝑ
incõpunctõnis affectu. Nulla illi ex oĩ¬
b ꝓpensior cura. nisi aut dedeo in lecti¬
one atq sermone: aut cũ deo in oratõe
loqui. Sicq attenuato continuatis ie¬
iumiis corpore: de ꝑsecutore certabat
inimico iugi triumphare martyrio.
Inter hec tñ om̃ia: intendebat uir be¬
atissimꝰ. ut etiam abaliis de ip̃o iã du¬
dũ p̃dicatũ legit᷑. iactantiã uͥtutũ su¬
gere. in quo ñ poterat gr̃a celsa lat̾e.
Dreminebat enĩ madmirationẽ om¬
niũ. ueluti ciuitas supͣ montis u̾ticẽ
sita. nec submodio uoluit dñs hanc oc¬

Expanded text:
niente, illius pietatis, hujus erat imitator auctoritatis, neglector quietis, refuga voluptatis, appetitor laboris, patiens abjectionis, impatiens honoris, pauper in pecunia, dives in conscientia, humilis ad merita, superbus ad vitia. Et ut ante nos de ipso praedicatum legitur , sic in se diversas excolurent singulas, quomodo ille implevit universas: semper in operis exercitio, semper in compunctionis affectu, nulla illi ex omnibus propensior cura, nisi aut de Deo in lectione atque sloqui; sicque attenuato continuatis jejuniis corpore, de persecutore certabat inimico, jugi triumphare martyrio. Inter haec tamen omnia intendebat vir beatissimus, ut etiam ab aliis de ipso jamdudum praedicatum legitur : Jactantiam virtutum fugere, in quo non poterat gratia celsa latere. Praeeminebat enim ad admirationem omnium, veluti civitas supra montis verticem sita: nec sub modio voluit Dominus hanc oc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducturꝰ. Remediũ tam̃ eũ fuisse uo¬
catũ: ĩueterib quibdã repꝑit᷑ scͥp¬
tis. qd̃ ⁊ merita uł acta ip̃ius actẽ¬
dentes rite cred̾emꝰ: nisi gestis emẽ¬
datõrib. oraculo illũ diuino: Remi¬
giũ nũcupari debe cognoscemꝰ In u̾¬

Expanded text:
 tamen eum fuisse vocatum in veteribus quibusdam reperitur scriptis. Quod et merita vel acta ipsius attendentes, rite crederemus, nisi gestis emendatioribus, oraculo illum divino, Remigium nuncupari debere cognosceremu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtractis nullomͦ gressum figere
sub ep̃atu domni hereuei p̃sulis. qͥ
alioꝵ manib illuc delatus: ꝓp̾is re¬
g̾ssus ẽ pedib Aliũ subp̃sulatu seul¬
fi nõie inagener̃. Qͥ gentebritannꝰ᷑:
utroq genudaud̃. ⁊ scabellis ĩherẽs:
int̾̃ nos pioꝵ elemosinis sustẽtatꝰ
tͣnssacto fere iam demorabat᷑ ãno.
huic dũ noctnas mõiũ scõꝵ sollẽp¬
nitate delebraremꝰ laudes:⁊ta subi¬
to ĩmedio ppłi iacenti genuũ. expel
le poplitib eisanguis deflueret.
surgensq stupente popło. gressibꝰ
deinceps usus est ꝓpͥis. Tcrum uͦ sb̃
huiꝰ domni p̾sulis artoldi põtifica

Expanded text:
tractis, nullo modo gressum figere sub episcopatu domni Herivei praesulis, qui aliorum manibus illuc delatus, propriis regressus est pedibus. Alium sub praesulatu Seulfi, nomine Maganerum, qui gente Britannus, utroque genu claudus et scabellis inhaerens, inter nos piorum eleemosynis sustentatus, transacto fere jam demorabatur anno. Huic dum nocturnas in omnium sanctorum solemnitate celebraremus laudes. ita subito in medio populi ja poplitibus ei sanguis deflueret; surgensque, stupente populo, gressibus deinceps usus est propriis. Tertium vero sub hujus domini praesulis Artoldi pontifica
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ. Cumꝙ his dieb multis imminentib̃
imbrib nimiũ ꝑtotam urbẽ ⁊ circũ qua¬
ꝙ haberet᷑ lutũ: conq̃ri multi cepere.
qͣlit̃ illud scm̃ corpꝰ tũc ad locũ destina
tũ ualerent efferre. Etm̃ autẽ. ut
nocte pꝰ scõꝵ ĩnocentũ tratale cuiꝰ mle¬
q̃nte die idoꝑis disponebat᷑ expleti:
borea exinꝓuso media nocte ⁊̃ surgẽ¬
te. totiꝰ subito cenigelaret᷑ hũmani¬
tas: itaut humilim quiq humore
desiccatoꝑ glacieirepente date suꝑti¬
supͣretulimꝰ uͥtute diuina erectus
incolumitatiest restitutus. Ubicĩ
młtis haberet᷑ ppłs t̾bis undiq ca¬
fluentib pͥncipi burgundie riche¬
do. uagme auro exornate gẽmisq de¬
cent̃ exculte: agminis densitate stipa¬
to absãdunt᷑ ab alt̾o. Quas qͥdã nego¬
ciatoremptas: ꝑduĩsa detulit fora.
nec alicuibi uenũdare potuit: donec pꝰ
tulit qͣs ille cũ grãꝵ actõne: ⁊ scĩ nemigii

Expanded text:
bem. Cumque his diebus, multis imminentibus bem. Cumque his diebus, multis imminentibus imbribus, nimium per totam, et circumquaque haberetur lutum, conqueri multi coepere qualiter illudem, ut nocte post sanctorum Innocentium natale, cujus insequente die id operis disponebatur expleri, Borea ex improviso media nocte insurgente, totius subito coeni gelaretur immanitas, ita ut humi limique humore desiccato, per glaciei repente datae superfisupra retulimus, virtute divina erectus, et incolumitati est restitutus. Ubi cum multus haberetur populus, turbis undique confluentibus, principi Burgundiae Richardo vaginae auro exornatae, gemmisque decenter excultae, agminis densitate stipato, abscinduntur a balteo. Quas quidam negotiator emptas per diversa detulit fora, nec alicubi venundare potuit, donec postulit, quas ille cum gratiarum actione, et sancti Remigii
Abbreviated transcription (Latin):
tardꝰ adirascendũ: ⁊ uelox admiserã¬
dũ amator eccłiaꝵ dei ⁊ fortissimꝰ oui¬
lis s̃ cõmissi cũ dei uͥtute defensor. Rece¬
pit demq res diu̾sas ⁊ uillas eccłie qͣs
antecessor suus ꝑ p̾carias fiuie p̃stariaᷤ.
diu̾sis etuletat ꝑsonis. Cui sedula in¬
tentõne sectanti spiritalia affluent̾ ex¬
uberant tp̃ialia q̃ ip̃e honesta dispẽ¬
sabat prudentia. difponens cõpetentib
ep̃ium ministĩalib: ip̃e oratõib incessan¬
t̾ intentꝰ. Replent᷑ gͥ eccł̃ie diu̾sa bonis u¬
bimis tam horrea qͣm ꝓmptuaria. Dispo¬
uł ⁊̃ instituunt᷑ muncipia. De Relacõe¬
uitate seruabat᷑ locatũ pꝰ altare d̃i
gentͥcis maioris eccl̃ie ad basilicã sepul¬
ture ip̃iꝰ scĩ referre disposuit. Erat autẽ
hiemale tempꝰ ⁊ ad celebrandã dtũans
talis sollẽpnitatẽ: tam tex karolus q̃
nõ nulli ꝓceres eiꝰ in hanc ꝯuen̾ant ur¬

Expanded text:
tardus ad irascendum, et velox ad miserantardus ad irascendum, et velox ad miserandum amator Ecclesiarum Dei, et fortissimus ovilis sibi commissi cum Dei virtute defensor. Recepit denique res diversas et villas Ecclesiae, quas antecessor suus per precarias sive praestarias diversis contulerat personis. Cui sedula intentione sectanti spiritalia, affluenter exuberabant temporalia, quae ipse honesta dispensabat prudentia, disponens competentibus episcopium ministerialibus, ipse orationibus incessanter intentus. Replentur igitur Ecclesiae diversa bonis uberrimis tam horrea, quam promptuaria; dispovel etiam instituuntur municipia. Cvitate servabatur locatum post altare Dei Genitricis majoris ecclesiae, ad basilicam sepulturae ipsius sancti referre disposuit . Erat autem hiemale tempus, et ad celebrandam Dominici natalis solemnitatem, tam rex Karolus, quam nonnulli proceres ejus in hanc convenerant ur
Abbreviated transcription (Latin):
rem̃si domnꝰ heruieus: exaula hetiuei¬
quoꝙ tegis ad ep̃atũ assũptꝰ. Uir genẽ no¬
bilis. nepos udelicet excoriare hucbal¬
dicomitis. qͥ iuiuems qͥdem adhũc ꝓuec¬
tus: honorẽ. Exeq̃ntib ⁊ rite delebrãti
b ordinationẽ: riculfo suessoꝵ ep̃o. do¬
dilone camaracensi. Otgario ambianẽsi.
Mansionecatalaun ẽsi. Rodulfolaudunẽ¬
si. Ot frido siluanectensi. Cet̾isq diocesa¬
neis ꝯsensũ p̃bentib ⁊ detretũ h ordina¬
tõis corroborantib qͥ mox huic a deo gͣ¬
du exhibere sese studuit habilẽ. loniᷤ
om̃ib p̃bens amabilẽ: ip̃is et iã senibꝰ
immitabilẽ. benignꝰ amatorexistẽs
pauꝑũ: largꝰ solator religiosoꝵ. mltũ
misericor recrea tor indigentiũ miseroꝵ.
Ectłiasticis ad pͥme cantilenis erudit᷑
acͥ salmodia p̃cipuus. ⁊ hꝰ ex̾citatõne
limatus. Aĩo uultuq iocundꝰ suauis
atq mitissimꝰ õiꝙ bonitate ꝯspicuus
Dat̾ deri atq totiꝰppłipiꝰ pat᷑nus:

Expanded text:
Remensi domnus Heriveus, ex aula quoque regis ad episcopatum assumptus, vir genere nobilis, nepos videlicet ex sorore Hucbaldi comitis, qui juvenis quidem ad hunc provectus est honorem, exsequentibus et rite celebrantibus ejus ordinationem Riculfo Suessorum episcopo, Dodilone Cameracensi, Otgario Ambianensi, Mancione Catalaunensi, Rodulfo Laudunensi, Otfrido Silvanectensi, caeterisque dioecesaneis consensum praebentibus, et decretum hujus ordinationis corroborantibus. Qui mox huic adeo gradui sese exhibere studuit habilem, bonis omnibus praebens amabilem, ipsis etiam senibus imitabilem: benignus amator existens pauperum, largus solator religiosorum, multumque misericors recreator lugentium miserorum: ecclesiasticis apprime cantilenis eruditus, ac psalmodia praecipuus, et hujus exercitatione limitatus, animo vultuque jocundus, suavis atque mitissimus, omnique bonitate conspicuus, pater cleri, atque totius populi pius patronus:
Abbreviated transcription (Latin):
deuote: ieuinia ꝯstituta tͣctarent. ꝓ
his qui obissent tam ep̃is ꝙͣ aliis qͥb
ꝙ ꝑsonis. qͣlit̾ diu clementiã exorarẽt.
⁊ ut ꝑsone deo placite ĩuacantib eli¬
gerent᷑ episcopiis tamieiuniis ꝙͣ ora¬
tõnib dt̃n postularent. Indiu̾sis qꝙͥ
synodis. capitula ñ as nlła ⁊ ualdeuti¬
lia edidit: suisꝙ seruanda dedit. diu̾siˢ
nec nõ eccłiis sue dioceseos maxĩe si ꝯti¬
gisset pastorib uiduari consolatoria
Dirigens scͥpta: qualit̾ a deo pͥmũ huiꝰ¬
modi sola mẽ reqͥrerent ĩstruebat. Qͣ¬
lit̾ etiam a t̾renis pͥncipib liberã s̃
concedi q̃terent elcõnem. et ut ĩpetra
suos elaborate studebat Impetrata sͦ
qualit̾ exercerent. ⁊ qm̃ inmunes aboĩ
ꝑu̾sitatis fraude seip̃os in exeq̃ndo custo¬
dirent: data forma elcõnis edocere cura¬
bat Adnullam specialit̾ intendẽs ꝑsonã.
s que concordit̾᷑ abom̃ib uł utilit̾ apłi¬

Expanded text:
devote jejunia constituta tractarent: pro devote jejunia constituta tractarent: pro hisonis, qualiter Domini clementiam exorarent, et ut personae Deo placitae in vacantibus eligerentur episcopiis, tam jejuniis quam orationibus Dominum postularent. In diversis quoque synodis capitula nonnulla, et valde utilia edidit, suisque servanda dedit. Diversis nec non Ecclesiis suae dioeceseos, maxime si contigisset pastoribus viduari, consolatoria dirigens scripta, qualiter a Deo primum hujusmodi solamen requirerent, instruebat: qualiter etiam a terrenis principibus liberam sibi concedi quaererent electionem, et ut impetrarsuos elaborare studebat. Impetrata vero qualiter exercerent, et quomodo immunes ab omni perversitatis fraude seipsos in exsequendo custodirent, data forma electionis edocere curabat, ad nullam specialiter intendens, personam; sed quae concorditer ab omnibus, vel utiliter a pluri
Abbreviated transcription (Latin):
audierat qd q̃dam sine ꝯsilio ip̃iꝰ petͥ ex¬
inde facta fuissent. qͣi ex eiꝰ auctoritate ex¬
cusat se:nonidiussisse nec uoluisse:Mã¬
dans ei ꝑcapitula. qualit̾ easdem res dis¬
poni uolebat. ⁊ que ꝑsone abip̃is reb ⁊
de quib uillis ad seuenire deberent. E¬
urardo sororis sue hisdegundis filio uł
genero instruit sqͥpto. qͣlit̾ erga ludoui¬
cũ regẽ tnͣsrenensẽ se gerere deberet. ne
suũ alodem ꝙ̃ malemannia habebat ab
eo auferret. ꝓ eo qd̃ ip̃iꝰ dñium idem eur¬
ardus dimiserat. Proquo etiã p̾fate so¬
rorisue scͥbit. petens ut illiꝰ domũ prudẽ¬
t̾ ordinet atq disponat. Plebriis quoq
quibdã ꝑsorus uullaꝵ scilicet minifti¬
scribens prudent̾ atq ratõnabilit̾ dis¬
ponebat. qͣlit̾ sͥ res cõmissas tͣctare debe¬
rent. Genalit̾ etiamomĩs sͥ ꝯmissos tã
u̾bis qͣm litt̾is instruens: edccebat qͣlt̾

Expanded text:
audierat, quod quaedam sine consilio ipsius Petri exaudierat, quod quaedam sine consilio ipsius Petri exinde facta fuissent, quasi ex ejus auctoritate, excusat se non id jussisse, nec voluisse: mandans ei per capitula, qualiter easdem res disponi volebant, et quae personae ab ipsis rebus, et de quibus villis ad se venire deberent. Evrardo sororis suae Hildegundis filio vel genero, instruit scripto qualiter erga Ludovicum regem Transrhenensem se gerere deberet, ne suum alodem, quem in Allemannia habebat, ab eo auferret, pro eo quod ipsius dominium idem Evrardus dimiserat. Pro quo etiam praefatae sorori suae scribit, petens ut illius domnum prudenter ordinet atque disponat. Plebeiis quoque quibusdam personis, villarum scilicet ministeriscribens, prudenter atque rationabiliter disponebat, qualiter res sibi commissas tractare deberent. Generaliter etiam omnes sibi commissos tam verbis, quam litteris instruens, edocebat qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
opulit. Qui diffinitõm sub scͥbere: idẽ
gothescalcꝰ ꝑtinacissime ordinatut re¬
cusauit. Scͥpsit quoq idẽ dõnꝰ hincma¬
rꝰ admonachos altuillarensis cenobii:
pro eodem gothescalco. ut si serecognos¬
ceret añꝙͣ anima illiꝰ egrede̾t᷑ de corꝑe:
⁊ spiritalẽ ⁊ corporalẽ humanitatẽ ex¬
hiberent illi. ostẽdens auctoritatẽ eccͣa¬
sticã: ex uerb̾ orthodoxoꝵ suꝑ hui̾cemo¬
diexcõicatis. Amalgiso ⁊ ragb̃to fide¬
lib suis ꝓ reb eccłie sue ĩ aqͥtania sitiᷤ
ꝓ qͥlb regimũdo litt̾as miserat. depre¬
sans ut isdẽ missis sius adiutoriũ ꝓ
reb ip̃is euidicandis impenderet:
r̃cepitꝙ istis ut easdem res ex integro
recipiant: ⁊ habeant ĩsua ꝓuncia. Pe¬
tro fideli suo. ꝓreb in ꝓuicia ꝯsistẽ¬
tib mutens ad eum qͦsdam frẽs. qͥ cũ
ip̃iꝰ ꝯsilio defidelitate sua ⁊ utilitate
reꝵ tctarent: ⁊ res ip̃as ac reditus:
atꝙ facultates ip̃aꝵ disponerent. Et qi

Expanded text:
scribere idem Gothescalcus pertinacissime recusavit. Scripsit quoque idem domnus Hincmarus ad monachos Altvillarensis coenobii, pro eodem Gothescalco, ut si se recognosceret, antequam anima illius egrederetur de corpore, et spiritalem et corporalem humanitatem exhiberent illi ostendens auctoritatem ecclesiasticam ex verbis orthodoxorum super hujusmodi excommunicatis. Amalgiso et Ragberto fidelibus suis, pro rebus Ecclesiae suae in Aquitania sitis, pro quibus Regimundo litteras miserat, deprecans ut eisdem missis suis adjutorium pro rebus ipsis evindicandis impenderet, praecipitque istis, ut easdem rex ex integro recipiant, et habeant in sua providentia. Petro fideli suo, pro rebus in provincia consistentibus, mittens ad eum quosdam fratres, qui cum ipsius consilio de fidelitate sua et utilitate rerum tractarent, et res ipsas ac redditus, atque facultates ipsarum disponerent. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
renusso uiro d̃i ad patres suos appo¬
sito: successit in ep̃atu remẽsi folco
uir ualde nobilis. ⁊ palatiñassuetꝰ offici¬
s. Qui fidei suc tenorẽ marino pape dele¬
gans: palliũ ab eo añcessoꝵ suoꝵ demo¬
r suscepit. Cuietiam litt̾as misit ꝑcon¬
cedendo debito Remẽsis eccłie p̾uilegio
aite ꝓ comendatõne regis karlomanm.
inquib se significat ab eodem ppͣ dudũ
nisse cognitũ temꝑe iohannis pape: qͣn¬
do cum karolo imꝑatore. idem folco fũat
noĩe rampo. abeo construi testam̃to dele-¬
fridꝰ qͥdam ꝑuaserat: qui uxorẽ ip̃iꝰ rapo¬
nis uiduã s̃ copulauãt. ꝓquoidẽ pp̃a
euerardosenonensi arch̃iep̃o. incuiꝰ pa¬
rochiaidem estructũ fu̾at monast̾ĩũ
lit̾as direxit. s ⁊ iohann archiep̃o no
thomagensi: incuiꝰ idemerminfrid̾di¬
ocesi degebat: p̃cipiens ut eũ admonẽt:

Expanded text:
emisso viro Dei ad patres suos apposito, successit in episcopatu Remensi Fulco vir valde nobilis, et palatinis assuetus officiis: qui fidei suae tenorem Marino papae delegans, pallium ab eo, antecessorum suorum de more, suscepit. Cui etiam litteras misit pro concedendo debito Remensis Ecclesiae privilegio, atque pro commendatione regis Karlomanni, in quibusdam se significat ab eodem papa dudum fuisse cognitum tempore Joannis papae, quando cum Karolo imperatore idem Fulco fuerat nomine Rampo, ab eo construi, testamento delefridus quidam pervaserat, qui uxorem ipsius Ramponis viduam sibi copulaverat. Pro quo idem papa Evrardo Senonensi archiepiscopo, in cujus parochia idem constructum fuerat monasterium, litteras direxit. Sed et Joanni archiepiscopo Rothomagensi, in cujus idem Erminfridus dioecesi degebat, praecipiens ut eum admone
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ. Cuiꝰ corpꝰ ad monast̾iũ sci
migii relatũ: ⁊ pꝰip̃ius scĩ tumulũ.
pultũ. Cuiꝰ epitaphiũ abeo dictati
Habet᷑ hruimodi. Nomine ñ metitoy
sul hincmarꝰ ab antro. Te lector ti¬
li q̃so mom̃tomei. Quẽ grege pastẽ
ꝓpͥo dionisiꝰolum. Remoꝵ ppłis ut pet¬
ere dedit. Qnq humił magnernẽ¬
hec quoꝙ posce simul. xp̃etui cdem̃
famuli miserẽ fidelis. Sispia culta
scã maria tuo. Dulcis remigi dͥmes
deuotõ prosit. Quare dilexit pectors
⁊ ore manu. Qre hic supplex petiit

Expanded text:
ultimum, cujus corpus ad monasterium sancti ultimum, cujus corpus ad monasterium sancti Remigii relatum et post ipsius sancti tumulum pultum. Cujus epitaphium ab eo dictatum habetur hujusmodi. Nomine non merito, praesul Hincmarus, ab antro Te, lector, tituli, quaeso, memento mei. Quem grege pastorem proprio Dionysius olim Remorum populis, ut petiere, dedit. Quisque humilis magnae Remenhaec quoque posce simul. Christe, tui clemens famuli miserere fidelis: Sis pia cultori sancta Maria tuo. Dulcis Remigii sibimet devotio prosit Qua te dilexit pectore, et ore, manu. quare hic suppetiit
Abbreviated transcription (Latin):
tales epłas pontificũ romanoꝵ uen̾a¬
bilit̃ susciꝑe atꝙ tenere cũ calũpnarẽ
Einimici has eũ nolle ad auctoritatẽ
teciꝑe Itẽ denicena synodo. ⁊ de abrectõe
ul restitutõne hincmari laudunensis
ep̃i. de hoc quoq qd̃ calũpniabant᷑ eũ
dic̾e. non maioris dignitatis ẽẽ papam
romanum qͣn existeret ip̃e. Sed ⁊ dekar¬
lomanno. ⁊ aliis coniuriis d̃ ꝑcalũpniã
illatis: de quib eum u̾itas excusabilẽ
reddidit. Scͥpsit p̃tẽa plura. atꝙ nos
enumeranda. sufficẽ non putamꝰ. Excs¬
centib tandem flagitiis. contͣ que ue¬
luti murꝰ in expugnabilis semꝑobstit¬
rat: geus normannoꝵ ꝑ om̃e francoꝵ
qd̾ sͥcarius inthesauris habeba. crqꝰ an
uidelicet bĩ remigii. siluesttica leari
fluuium matronã expetiit.⁊ apudul¬
lam sparnacum idem saccũ corpꝰaliqͣ¬
dui custoduit. Deniq dũ ibidẽ mo¬
raret᷑ apud eandẽ uillã diem dausit

Expanded text:
tales epistolas pontificum Romanorum veneratales epistolas pontificum Romanorum venerabiliter suscipere atque tenere, cum calumniarentur inimici, has eum nolle ad auctoritatem recipere. Item de Nicaena synodo, et de abjectione, vel restitutione Hincmari Laudunensis episcopi. De hoc quoque quod calumniabantur eum dicere non majoris dignitatis esse papam Romanum, quam existeret ipse. Sed et de Karlomanno, et aliis conviciis sibi per calumniam illatis, de quibus eum veritas excusabilem reddidit. Scripsit praeterea plura, ad quae nos enumeranda sufficere non putamcentibus tandem flagitiis, contra quae veluti murus inexpugnabilis semper obstiterat, gens Nortmannorum per omne Francorum quod sibi charius in thesauris habebat, corpus videlicet beati Remigii, silvestria loca trans fluvium Matronam expetiit, et apud villam Sparnacum idem sacrum corpus aliquandiu custodivit. Denique dum ibidem moraretur, apud eamdem villam diem clausit
Abbreviated transcription (Latin):
quodã met̾te digesto. Nespondet qͦs adin¬
t̾rogatõnes cuiꝰdam: cur apotestate bap¬
tiziti. ⁊ ꝑimpositõnẽ manus ep̃alis cõ¬
signati exͣ ordinẽ diacomi uł p̾sbit̾ii
adagendã puiam. manus impositõ¬
nem accipiunt. Scͥbit ⁊ cuidam archi¬
ep̃o de p̾cipius. tͣctans sacͣmentis hũa¬
ne salutis. Item cuidam ep̃o: ad uit̾ro¬
expulsꝰ a quodã brittonũ duce ĩuacã¬
te mormẽsi ecc cłia: aliꝙͣ̃diu demoratꝰ
petente clero ac plebe ꝓuincie turonẽ¬
sis ⁊ ꝯuenientib ep̃is in eodem metͦpoli
fuit incardinatꝰ. Itẽ cuidã fr̃i. de homine
qui cũ q̃dam femina ꝯcubuit. ⁊ pꝰea so¬
rorẽ ip̃iꝰ inconiugium duxit. Scbit ⁊̃
apologiam prosecunctis eam leg̾e uolẽ¬
tib: cont᷑ eos qui calũpniati sũt illũ
apud iohannẽ papam. quisynodũ ha¬
suscipiebat᷑: quib ⁊ synodo. tuncres¬
pondit ꝓtempore. pꝰmodũ u̾o excusa¬
re se littis non neglex̃ asserens se decre¬

Expanded text:
odam metrice digesto. Respondet quoque ad interrogationes cujusdam: cur apostatae baptizati, et impositione manus episcopalis consignati, extra ordinem diaconii, vel presbyterii ad agendam poenitentiam manus impositionem accipiunt. Scribit et cuidam archiepiscopo de praecipuis tractans sacramentis humanae salutis. Item cuidam episcopo, ad interroexpulsus a quodam Britonum duce, in vacante Morinensi Ecclesia aliquandiu demoratus, petente clero ac plebe provinciae Turonensis, et convenientibus episcopis, in eadem metropoli fuit incardinatus. Item cuidam fratri, de homine, qui cum quadam femina concubuit, et postea sororem ipsius in conjugium duxit. Scribit etiam apologiam pro se, cunctis eam legere volentibus contra eos qui calumniati sunt illum apud Joannem papam, qui synodum hasuscipiebatur, quibus et in synodo tunc respondit pro tempore, postmodum vero excusare se litteris non neglexit, asserens se decre
Abbreviated transcription (Latin):
gremio sue dilcõnis ⁊ pat̾nitatis re¬
cepisse. quemq benigne ac familia¬
rit̾ frẽm ⁊ filium suscipi. ⁊ benigi¬
tatis ei beneficia iuibet impendis
quo rex etiã ludouicus p̃catorias
chi. ꝙ audierat in obedientẽ exist.¬
⁊ duris morib sueq uolũtatis. ẽt
ꝑtinacẽ. dans exempla sacre aucto¬
ritatis q̃ illi legerent᷑ ut se corrigẽt
Gonthario ⁊ delhardo archiprĩs cõ¬
monitoriũ ministĩo ip̃oꝵ aptũ descͥ¬
bit incapitulis tredecim. Gontrã¬
misli. qͥ suas t̾rulas ⁊ debita s sti¬
pendia q̃rebant᷑ ab es auferri abeo: qd̃
emendari scd̃m qd̾ iꝰtum fu̾it uibet. Got¬
tescalco monacho quierat ꝓlapfus in
heresim. de quibdam sententiis auctoꝵ:
s illenon bene intelligebat uł expone¬
apue bĩ aug̾tim exponit ⁊ cet̾os idone¬
od ꝓponit testes apłice fidei doctores qͦꝵ
seqͣndam mõnib admonet ẽẽ doctnam.
ostenditq testĩoniis manifestis dĩn⁊

Expanded text:
gremio suae delectionis, et paternitatis regremio suae delectionis, et paternitatis recepisse, quemque benigne ac familiariter fratrem, et filium suscipi, et benignitatis ei beneficia jubet impendi. Pro quo rex etiam Ludovicus precatorias chi, quem audierat inobedientem existere, et duris moribus, suaeque voluntatis esse pertinacem, dans exempla sacrae auctoritatis, quae illi legerentur, ut se corrigeret. Gontario et Odelhardo archipresbyteris, commonitorium ministerio ipsorum aptum describit in capitulis tredecim. Gontramissi, qui suas terrulas, et debita sibi stipendia querebantur auferri ab eo, quod emendari secundum quod justum fuerit, jubet. Gothescalco monacho, qui erat prolapsus in haeresim, de quibusdam sententiis auctorum, quas ille non bene intelligebat, vel exponepue beati Augustini exponit, et caeteros idoneos proponit testes apostolicae fidei doctores: quorum sequendam in omnibus admonet esse doctrinam, ostenditque testimoniis manifestis, Deum et
Abbreviated transcription (Latin):
sigillo tͣnsmutat. offerens se p̾ea ei¬
Dem. inq̃bcũꝙ indiguerit promp¬
tũ: ⁊ꝓdessepenratũ. Si u̾õ ad locũ su¬
um redire uolu̾it: eum libent᷑ atq benig¬
neirecipere. ⁊ mox ut uen̾it canonicam
p̃bendam ⁊ ordinẽ pͥstinũ int̾ fratres cõ¬
ced̾e̾: ⁊ scd̃m qd̃ s̾ cõmodum ⁊ illi opor¬
tunũ fu̾it: solatiũ ut eum apud se
mauere delectet impendere. Pandẽs
ratõnem: unde ille metuere ferebat᷑ qͣ¬
re scilicet ip̃e ordinatos abebone. pꝰsuã
depositionẽ. agradib acceptis remo
canonicis eccł̃ie remẽsis ꝓreceptĩe aenl¬
hardi ⁊ Maltarii nepotũ ysaacep̾ilm
gouensis. qui ab ip̃a congregaten
regularit̃ discesserant. Precipityd̾
modo recipi ⁊ qualit̾ haberiuł̃ conisa¬
ri debeant. Quibetiam ꝓ reu̾sione pp̃oꝵ
cõmonitorias direxãt litt̾̃as prorecep
ncis qͣm monachis scͥbit. ostendẽs
eũ qui serecognou̾at. ꝑ fuã negligẽ¬
tiam ip̃ius offendisse animũ: sem

Expanded text:
sigillo transmittat, offerens se postea eidem in quibuscunque indiguerit promptum, et prodesse paratum. Si vero ad locum suum redire voluerit, eum libenter atque benigne recipere, et mox ut venerit, canonicam praebendam, et ordinem pristinum inter fratres concedere, et secundum quod sibi commodum, et illi opportunum fuerit, solatium, ut eum apud se manere delectet, impendere: pandens rationem, unde ille metuere ferebatur, quare scilicet ipse ordinatos ab Ebone post suam depositionem, a gradibus acceptis removcanonicis Ecclesiae Remensis, pro receptione Odalhardi et Waltarii nepotum Isaac episcopi Lingonensis, qui ab ipsa congregatione irregulariter discesserant, praecipitque quo modo recipi, et qualiter haberi vel conservari debeant: quibus etiam pro reversione ipsorum commonitorias direxerat litteras. Pro receptione nicis, quam monachis scribit, ostendens eum qui se recognoverat per suam negligentiam ipsius offendisse animum, se in
Abbreviated transcription (Latin):
tentos. eccł̃iastico iuriestituit.
Quasdam quoq res eccl̃ie atꝙ mã¬
cipia: cum aliquib ꝑsonis. ꝓpai¬
tium cõmoditate cõmutauit. sed

Expanded text:
tentos, ecclesiastico juri restituit. Quasdam quoque res Ecclesiae, atque mancipia, cum aliquibus personis pro partium commoditate commutavit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cuip̾fuerat eẽ. non decertaret. Qd
pͥmũ qͥdem ad qͥeuit. sedut dicuis
qui hoc scire se testant᷑. quidam epoꝵ
regni dochaui zelo amaro contranos
ducti: quia eoꝵ consiliis de uualdrada
non adquieuimꝰ. ⁊ etiam aliꝙͥ de ger¬
mana ut qͥdam dicunt ad ludouici
suiregis suasionem: qm̃ cum eo nõ
fe sic ut rothald̾̃. in fr̃is sui de reg¬
no expulsione: ꝑsuaserunt eidem
nochado. ut non se aseditione moueu¬
da concrederet: ⁊ ip̃i aput uos obti¬
nerẽt ut resticueret᷑. Nunc aũt̃ sicut
uussistis ad urãm p̾sentiam ⁊ dispo
sitionem illum ꝑduci: ap̃dõnũ nr̃m
regem filium nr̃m obtiniumꝰ. credẽ¬
tes quia qd̃ dño inde placabilius e¬
rit:cordi ur̃o ĩspirare dignabit᷑.

Expanded text:
cui praefuerat, esse non decertaret. Quod cui praefuerat, esse non decertaret. Quod primum quidem acquievit, sed, ut dicunt qui hoc se scire testantur, quidam episcoporum regni Lotharii zelo amaro contra nos ducti, quia illorum consiliis de Waldrada non acquievimus, et etiam aliqui de Germania, ut quidam dicunt, ad Ludovici sui regis suasionem, quoniam cum eo non feci sicut Rothadus, in fratris sui de regno expulsione, persuaserunt eidem Rothado, ut non se a seditione movenda concrederet: et ipsi apud vos obtinerent, ut restitueretur. Nunc autem, sicut jussistis, ad vestram praesentiam et disitionem illum perduci apud domnum nostrum regem filium vestrum obtinuimus, credentes quia quod Domino inde placabilius erit, cordi vestro inspirare dignabit
Abbreviated transcription (Latin):
guaꝵ: dui illum ñ sine timore depi¬
epłoꝵ esilium. ut ⁊ eos audiret d¬
duxi. Quoꝵ ñ audire ꝯsilium: s ad¬
u̾sis me p̾tulare uiditium maluit.¬
⁊ ad cuiꝰ petitõnẽ: ut ei satisfacerem.
⁊ uel sic erubesceret: ⁊ accepit accepti
asc stulticia reuocaret: iuditõ me de¬
liuyei: uł ut iam ur̃e scĩtati plenius
aliis litt̾is intimaui. ⁊ replicare me
pro ur̃e auctoritatis satisfactione
cogit necessitas: ut cognoscatis qm
nichil in eum egi aĩo inimico: sedze¬
lo diumno: qͣntum in ꝯscientia mea
ꝑꝓspicere ualeã. Sed ⁊ dõno regi ace¬
pĩs regni eiꝰ ⁊ qͣm płimis tam eccl̃ias¬
ticis qͣm scłarib uiris. ħ surt not
q̃ dico. Post depositõnem illĩ: obtim
ut unam abbatiam ualde bonam
ei dõnus rex ⁊ ep̃i ⁊sentirent: ⁊ oĩs
nos illi sicut patri de nr̃is impdis
seruiremus. qͣtinus qui indelicis
uitam semꝑduxãt ñ frangere
tr̃a ut seditiosus ⁊ molestus eccł̃i

Expanded text:
guarum, diu illum non sine timore de periguarum, diu illum non sine timore de perioncilium, ut vel eos audiret, deduxi: quorum non audire consilium, sed adversum me postulare judicium maluit. Ad cujus petitionem ut ei satisfacerem, ut vel sic erubesceret, et a coepta se stultitia revocaret, judicio me devinxi, velut jam vestrae sanctitati plenius aliis litteris intimavi, et replicare me pro vestrae auctoritatis satisfactione cogit necenihil in eum egi animo inimico, sed zelo divino, quantum in conscientia mea perspicere valeo. Sed et domno regi, ac episcopis regni ejus, et quamplurimis, tam ecclesiasticis quam saecularibus viris, haec sunt nota quae dico. Post depositionem autem illius, obtinui ut unam abbatiam valde bonam ei domnus rex et episcopi consentirent: et omnes nos illi sicut patri, de nostris impendiis serviremus, quatenus qui in deliciis vitam semper duxerat, non frangeretur, tantum ut seditiosus et molestus Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
liares potui: ad obediendũ sacris
regulis cõmonere curaui. Multo¬
tiens etiam ⁊ ꝑ litt̾̃as metropolita¬
nas: ⁊ ex apłice sedis auctoritat e
minas ei inculcare curaui. ⁊ ex elc¬
tione catholicoꝵ qͣm grauit̾ offen¬
debat: ei ostendere studui. Ad que
respondebat: quia nich aliud fac̾e
sciebam: nisi ei meos libellos tota
dic ostendere. Unde amłtis ⁊ freq̃n¬
tissime redargutus fui: cur incor¬
rigibilem ⁊ ininistio sacro mutilẽ:¬
⁊ tam du scient̾ contͤ dei uoluntatem
⁊ sacram auctoritatem portarem. Egouͦ
qͣmuis sepissime ⁊ regem ⁊ coep̃os ac
uicinos suos: ⁊ etiam me multo sepiꝰ
quasi ex studio ad iracundiam reuo¬
carc satageret. licet non posset: scieis
ꝑiculosissimũ esse in sacerdote ꝑtuiba¬
tam ⁊ p̃cipitem itam. p̃cipitemꝙ ꝓfer¬
re sũam ⁊ ꝑsecutõnum supplere seui¬
tiam. dissimilitudines morũ ꝯtuma¬
cias obedientium ⁊ malignaꝵ telalĩ¬

Expanded text:
liares potui, ad obediendum sacris liares potui, ad obediendum sacris regulis commonere curavi. Multoties etiam et per litteras metropolitanas, et ex apostolicae sedis auctoritate, minas ei inculcare curavi, et ex lectione catholicorum quam graviter offendebat ei ostendere studui; ad quae respondebat, quia nihil aliud facere sciebam, nisi ei meos libellos tota die ostendere. Unde a multis et frequentissime redargutus fui, cur incorrigibilem et ministerio sacro inutilem tandiu scienter contra Dei voluntatem et sacram auctoritatem portarem. Ego vero, quamvis saepissime et regem, et coepiscopos ac vicinos suos, et etiam me multo saepius, quasi ex studio ad iracundiam provocare satageret, licet non posset, sciens periculosissimum esse in sacerdote perturbatam et praecipitem iram, praecipitemqueet persecutionum supplere saevitiam, dissimilitudines morum, contumacias inobedientium, et malignarum tela lin
Abbreviated transcription (Latin):
amen sũme sedis pontificis: pꝰ uidi¬
tiũ referre curamus. hoĩes enim sub
potestate illius sub nob̾ cõmilitones ha¬
beatissimos apłos insiłitudine honoris:
fuit q̃dam discretio potestatis. ⁊ cum
om̃ium par est ⁊ electio: unitam̃ da¬
tum est ut cet̾ĩs p̾mineret. de qua for
ordinatione ꝓuisum: ne om̃s sibi oĩ¬
a uindicarent: s eẽt insingłis ꝓuin¬
ciis singuli. quoꝵ int̾ fratres hab̾e¬
tur pͥma sententia ⁊ ꝑ quos ad unã
pet̾ sedem: uniu̾salis eccl̃ie cura con¬
strueret: ⁊ nichilusqͣm a suo capite
dissideret. Qui ergo scit se quibdã
p̃posituri: non moleste ferre debet a¬
liquem sͥ ẽẽ p̃latum. sed obedientiã
quam exigit: etiam ip̃e dependat.
Quam rothad̾ a suis exigere: mag̃
quã sacris regulis sategit dependẽ.
cum etiã sancti angłi in celo legant
sius potiorib obedire. ⁊ ideo adhoc
ꝑuenit ut deici ꝓmeruit. Quem
ꝑ plures annos ⁊ beneficiis impen

Expanded text:
amen summae sedis pontificis, post judiamen summae sedis pontificis, post judicium referre curamus. Homines enim sub illius potestate, sub nobis commilitones habeatissimos apostolos in similitudine honoris fuit quaedam discretio potestatis, et cum omnium par esset electio, uni tamen datum est ut caeteris praeemineret. De qua formordinatione provisum, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia, et per quos ad unam beati Petri sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissideret. Qui ergo scit se quibusdam praepositum, non moleste ferre debet aliquem sibi esse praelatum: sed obedientiam quam exigit, etiam ipse dependat. » Quam Rothadus a suis exigere magis, quam sacris regulis sategit dependere, cum etiam sancti angeli in coelo legantur suis potioribus obedire. Et ideo ad hoc pervenit ut dejici promeruerit, quem per plures annos et beneficiis impens
Abbreviated transcription (Latin):
men: scribendũ est abhis qͥ causam
examinarant. pꝰ uiditium ep̃ale ei¬
dem sũmo pontifici. ⁊ ad illius dispo¬
sitionem scd̃m septimũ sardicensis
ꝯcilii capitulum renouabit examen.
Nam de metropolitano ꝑ sacras regu¬
las ꝯstituto. qui ex antiqua ꝯfuetu¬
dine ab apłica sede pallrũ accipit:
sicut leo ad anastasiũ. quod ⁊ nice¬
num ꝯcilium innuit: ⁊ cet̾i roma¬
ne sedis pontifices. indecretis suis
ex sacris canomib monstrant:sed
ip̃ius pontificis etiam ante iũditiũ
est sententia prestolanda. His enĩ
est:qui scd̃m ezechielẽ ꝓph̾am mora¬
t in gazofilatio. qd̃ respicit uiam
meridianam: excubat incustodiis
templi. Et nos metropolitam. ad
ꝯparationem illĩ sumꝰ: qui inmini¬
stio altaris qd̃ est abite faciem tem¬
pli: in quo carnes incendunt᷑ serui¬
mus: ⁊ ꝯtͣuersias carnaliũ in synodiᷤᷤ
ꝓuincialib laborantes dirimimꝰ.
⁊ de maiorib ac maioꝵ causis: ad ex¬

Expanded text:
men, scribendum est ab his, qui causam men, scribendum est ab his, qui causam examinarunt post judicium episcopale, eidem summo pontifici, et ad illius dispositionem secundum septimum Sardicensis concilii capitulum renovabitur examen. Nam de metropolitano per sacras regulas constituto, qui ex antiqua consuetudine ab apostolica sede pallium accipit, sicut Leo ad Anastasium, quod et Nicaenum concilium innuit, et caeteri Romanae sedis pontifices in decretis suis ex sacris canonibus monstrant, sedis ipsius pontificis etiam ante judicium est sententia praestolanda. Is enim est, qui secundum Ezechielem prophetam moratur in gazophylacio quod respicit viam meridianam, et excubat in custodiis templi . Et nos metropolitani ad comparationem illius sumus, qui in ministerio altaris, quod est ante faciem templi, in quo carnes incenduntur, servimus, et controversias carnalium in synodis provincialibus laborantes dirimimus, et de majoribus ac majorum causis ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
timandũ. absit enim anob̾: ut pͥui¬
legium pͥme ⁊ sũme sedis scẽ noma¬
ne eccłie pontificis ꝓsic paruo penda¬
centii atq alioꝵ scẽ romane sedis põ¬
tificũ decreta. in synodis ꝓuncialib̾
ac metropolitanis p̃cipiunt t̾mina¬
ri adur̃am sũmã auctoritatẽ fatigã¬
dam ducamꝰ. ac si forte de ep̃is causa
nata fũit. unde certa ⁊ exp̃ssa in sa¬
cis regulis non habemꝰ uiditia.⁊ ob
id inꝓiunciali uel incõprouintiali neq̃¬
at examme diffunti. ad diuinũ oracu¬
lum. idẽ ad apłicam sedem nob̃ inde ẽ
recurtendum. Sietiam de maioribus
causis a ꝓuinciali ep̃o ad electoꝵ iudi¬
tium nõ fu̾it ꝓcãtum.⁊ in aliqua cã
iden ep̃c fu̾it iudicatꝰ. idẽ agradu suo
in ꝯprouinciali synodo deiectus: ⁊ pu¬
tat se bonam causam habere.⁊appella¬
u̾it qui deiectus est.⁊ confugerit ad
ep̃m nomane eccł̃ie ⁊ uoluerit se audi¬
ri si iustum peccauit ut renouet᷑ exa¬

Expanded text:
timandum. Absit enim a nobis, ut privitimandum. Absit enim a nobis, ut privilegium primae et summae sedis sanctae Romanae Ecclesiae pontificis pro sic parvo pendacentii atque aliorum sanctae Romanae sedis pontificum decreta in synodis provincialibus a metropolitanis praecipiunt terminari, ad vestram summam auctoritatem fatigandam ducamus. At si forte de episcopis causa nata fuerit, unde certa et expressa in sacris regulis non habeamus judicia, et ob id in, provinciali, vel in comprovinciali nequeat examine diffiniri, ad divinum oraculum, id est ad apostolicam sedem nobis inde est recurrendum. Si etiam de majoribus causis a provinciali episcopo ad electorum judicium non fuerit provocatum, et in aliqua causa idem episcopus fuerit judicatus, id est a gradu suo in comprovinciali synodo dejectus, et putat se bonam causam habere, et appellaverit qui dejectus est, et confugerit ad episcopum Romanae Ecclesiae, et voluerit se audiri, si justum putaverit ut renovetur exa
Abbreviated transcription (Latin):
minoꝵ au̾dacter non dubitauit dicẽ.
cum se inde apud eum uoluit excusa¬
bilem reddere int̾ alia scribens. loqui
multũ. non est minium si tamẽ est ne-¬
csium. Qua de re scĩssime dñe ⁊ pat̾
reu̾entissimc equanimit̾ sustinete mo¬
dicum. quid insipientie mee: s ⁊ suppor¬
tattme. Si adhuc quidã de nochadi
causa nobis iam sufficient̾ notissi¬
me quasi repetens scribo. cũ quo qͥa
uobis placet. cui cuncta bona placẽt:
mitimꝰ uicarios nr̃os nonut accusa¬
tores ad confligendũ: sedut arotha¬
do atꝙ uicinis nr̃is qͥ causã plenit̾ ac
ueracit̾ aut nesciunt aut scire uolũt
nõ accusati: qd̃ non in ꝯtẽptũ sedis
apłice appellant. Nochadum scd̾m sar¬
dicenses cauones sedem apłicã. sed
eum quia delectoꝵ uiditium decer¬
tis capitulis ꝓuocauit. uixͣ carta¬
guienses ⁊ africanes canones. ac de¬
creta bĩ ggorii regularit̾ iudicaui¬
mꝰ: ur̃e sũme auctoritati humilit̾ ĩ¬

Expanded text:
minorum audacter non dubitavit dicere , minorum audacter non dubitavit dicere , cum se inde apud eum voluit excusabilem reddere, inter alia scribens: « Loqui multum non est nimium, si tamen est necessarium. » Qua de re, sanctissime domine et Pater reverentissime, aequanimiter sustinete modicum quid insipientiae meae, sed et supportate me, si adhuc quiddam de Rothadi causa vobis jam sufficienter notissima quasi repetens scribo. Cum quo, quia vobis placet cui cuncta bona placent, mittimus vicarios nostros, non ut accusatores ad confligendum, sed ut a Rhotado, atque a vicinis nostris, qui causam pleniter ac veraciter aut nesciunt aut scire nont, accusati. Quod non in contemptum sedis apostolicae, appellantem Rothadum secundum Sardicenses canones sedem apostolicam, sed eum qui ad electorum judicium de certis capitulis provocavit, juxta Carthaginenses et Africanos canones, ac decreta beati Gregorii, regulariter judicavimus vestrae summae auctoritati humiliter in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i regis a ur̃a rediens sc̃itate. prid̃
domno nr̃o regi filio ur̃o: in ciuitate
autisiodoro detulit. Et quia filiꝰ euis
atq equiuocꝰ karolus. quipatus. a¬
nimũ inquib dam offenderat ⁊ obidad
eius p̃sentian quoꝵdam suggestione:
aliqͣntulum uenire distulerat. patã
legatis suis petiit: ut meam paruitatĩ
cum aliis quibdam suis fidelib ꝓeo
ad ip̃ius uestigia deducendo transint¬
teret. quatinus nr̃e int̾uentu pa¬
trem placabiliorem inuenire ualetet
exiguitatem humilitatis mee. dõ¬
nus rex illuc in suum uenire serui¬
tium iusserat. Que moxut ueni: mͥ
lict̾as urãs legendas donauit. ite
b licet pro sua dignatione subli¬
mitas ur̃a humilitatẽ meã sineul¬
la meriti p̾rotatuã benigne tas¬
meis iudeor mͥ uidere uob̃ multilooͥ¬
um meũ increscere. Uude dignet̃
scitas ur̃a dignant̾ susciꝑe: qd̃ beatus
angustinus de suo multiloqͥo. dño do¬

Expanded text:
nostri regis a vestra rediens sanctitate, pridie nostri regis a vestra rediens sanctitate, pridie domno nostro regi, filio vestro, in civitate Antisiodoro detulit, et quia filius ejus atque aequivocus Karolus, qui patris animum in quibusdam offenderat, et ob id ad ejus praesentiam, quorumdam suggestione, aliquantulum venire distulerat, partem legatis suis petiit, ut meam parvitatem cum aliis quibusdam suis fidelibus pro eo ad ipsius vestigia deducendo transteret: quatenus nostro interventu patrem placabiliorem invenire valeret, exiguitatem humilitatis meae domnus rex illuc in suum venire servitium jusserat. Quo mox ut veni, mihi litteras vestras legendas donavit. In quibus licet pro sua dignatione sublimitas vestra humilitatem meam sine ulla meriti praerogativa benigne tracin eis videor mihi videre vobis multiloquium meum increscere. Unde dignetur sanctitas vestra dignanter suscipere, quod beatus Augustinus de suo multiloquio Domino do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiunctione adinuicem copulari ꝑmi¬
sit.⁊ honores balduino. pro uĩa solũ¬
mͦ petitione donauit.
ad qͣm me misistis obedientes
audiendã: gen̾alit̾ om̃ib ep̃is reg¬
ni domni nr̃i karoli regis głiosi pro
rothadi causa ꝑodonẽ ep̃m transims¬
sam: sicut lict̾is exiguitatis mee di¬
rectis. scĩtas ur̃a p̃cepit conueni: ⁊
simulcũ eisdem uenãbilib ep̃is qͣn¬
ne aliqͣ mora ur̃e p̃ceptõnis implende:
aut de suꝑ uentõne paganoꝵ. aut de
alia qualibet causa int̾uemrẽt:ad
implere curaui. sicut ⁊ legati domnire¬
gis ac nr̃i. ⁊ litt̾e plenit̾ ur̃e notum fa¬
cient sc̃itati. Sed qm̃ causa int̾uenien¬
te: qͣm uobis ip̃i legati referent: sta¬
tun ut p̃cepimꝰ datis litt̃is ⁊ designa¬
tis nr̃is uicariis ad nr̃ãm p̾sentiam
cumeodem rochado ire non potuerũt:¬
⁊ obid diutiꝰ qͣm uoluerimꝰ immora¬
ti fũnt. Int̾ea ludo legatus domni

Expanded text:
conjunctione adinvicem copulari permiconjunctione adinvicem copulari permisit, et honores Balduino pro vestra solummodo petitione donavit. ad quam me misistis, obedienter audiendam, generaliter omnibus episcopis regni domni nostri Caroli regis gloriosi pro Rothadi causa per Odonem episcopum transmissam, sicut litteris exiguitati meae directis sanctitas vestra praecepit, conveni, et simul cum eisdem venerabilibus episcopis, quanne aliqua mora vestrae praeceptionis implendae, aut de superventione paganorum, aut de alia qualimplere curavi, sicut et legati domni regis ac nostri, et litterae pleniter vestrae notum facient sanctitati. Sed quoniam causa interveniente, quam vobis ipsi legati referent, statim ut praecepimus datis litteris, et designatis nostris vicariis, ad vestram praesentiam cum eodem Rothado ire non potuerunt, et ob id diutius quam voluerimus immorati fuerunt; interea Luido legatus domni
Abbreviated transcription (Latin):
strã epłam intelligere: quam uob̾cs
michi transmissis eius sensũ possem ma-
roli a nob̃ missaꝵ attendens etiam q̃ ĩ
ur̃a mandauerat. hec enim in autisiodo¬
ro postaduentũ ludonis uentilabant᷑
int̾ metũ p̃t̾itaꝵ. ⁊ spe p̾t̾ioris episto¬
le mͥ mitiora monstrantis: contentio¬
nem in hac causa dissimulando uita¬
ui.⁊condescensionẽ quasi intempus
aliud differendo dissimulaui: expec¬
tans ut in cause huius q̃ extat instat
dispositõne ur̃a ex rothado discereua¬
leam: qualit̾ dereliquo in huiꝰmodia¬
gere debeam. Sicq nichil nob̾ de ecc̃as¬
tico iinist̾io eis int̾dicentib: sedtã¬
tum qd̃ ualuimꝰ nrãm p̾sentiam ab
hoc negocio subducentib. baldumꝰ.
⁊ uidith. iura legum scłanum que
elegerunt. exequi studuer̃t. domnꝰ
etiam ñr rex filius ur̃ huic despon¬
satõni ⁊ ꝯiunctõm int̾esse noluit:
s missis publice rei ministris. sicut
uob̃ ꝓmisit scd̃m leges scl̃i eos uxoria

Expanded text:
stram epistolam intelligere, quam vobis stram epistolam intelligere, quam vobis erito mihi transmissis ejus sensum possem maniroli a vobis missarum, attendens etiam quae ivestra mandaverat haec enim in Antisiodoro post adventum Luidonis ventilabantur inter metum praeteritarum et spem posterioris epistolae mihi mitiora monstrantis, contentionem in hac causa dissimulando vitavi, et condescensionem quasi in tempus aliud differendo dissimulavi: exspectans ut in causae hujus quae instat dispositione vestra, ex Rothado discere valeam qualiter de reliquo in hujusmodi agere debeam. Sicque nihil nobis de ecclesiastico ministerio eis interdicentibus, sed tamen quod valuimus nostram praesentiam ab hoc negotio subducentibus, Balduinus et Judith jura legum saecularium quae elegerunt exsequi studuerunt. Domnus etiam noster rex filius vester huic desponsationi et conjunctioni interesse non voluit: sed missis publicae rei ministris, sicut vobis promisit, secundum leges saeculi eos uxoria