comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& terrestria contin& animalia: quȩ alio
modo inscripturis arida dicit᷑. sicut scriptũ
est appareat a riclã Et uocauit dsaridam
t̾rã suꝑ aquas esse fundatã: quod a quis cir¬
cũ fluentibus suꝑ eminet Non enĩ quȩ dicit᷑
litorałia ciuitas. suꝑ mare fundata. it a sub
ea mare est: quẽ ad modũ sunt aquȩ sub spelun¬
carũ cameris. aut sub nauib suꝑ natantib
Sed ideo suꝑ mare dicit᷑. quia inferiori
inari suꝑ eminet. Sic dictus est pharao.
exisse suꝑ aquã. Ita eñihab& greciis. quod
quidã latini habent ad aquã. Sic dñs suꝑ
puteum sedebat eo qđ ambo superiores es¬
sent. quã flumen & puteus. Si autẽ etiã¬
aliquid aliud qđ ad nos magis ꝑtinet ista
dicta significant. fecit ds̃ cęlo sinintellectu:
Spũ ales scõs suos. quibus non tantũ credere.
ueru etiã intelligere diuina donauit Hoc
qui nondũ possunt & solã fidẽ firiissimã

Expanded text:
et terrestria continet animalia, quae alio et terrestria continet animalia, quae alio modo in Scripturis arida dicitur, sicut scriptum est, «Appareat arida, et vocavit Deus aridam terram» , super aquas esse fundatam, quod aquis circumfluentibus supereminet. Non enim quae dicitur littoraria civitas super mare fundata, ita sub ea mare est, quemadmodum sunt aquae sub speluncarum cameris, aut sub navibus supernatantibus; sed ideo super mare dicitur, quia inferiori mari supereminet. Sic dictus est Pharao exisse «super aquam:» ita enim habet graecus, quod quidam Latini habent, «ad aquam» ; sic Dominus «super puteum sedebat» : quod ambo superiores essent quam flumen et puteus; ille aliquid aliud, quod ad nos magis pertinet, ista dicta significant: «fecit Deus coelos in intellectu,» spirituales sanctos suos, quibus non tantum credere, verum etiam intelligere divina donavit: hoc qui nondum possunt, et solam fidem firmissimam
Abbreviated transcription (Latin):
etiã tacitũ poss& intelligi. ut iste sit sensus
Qu fecit cęlos in intellectu. qui fundauit
t̾rã suꝑ aquas. ut & hic sub audias in intelleciu
Qui fecit luminariꝰ magna solus: Solem in
potestatẽ diei: lunã & stellas in potestatem
noctis utique in intellectu: Quo modo ergo
solus sihoc & in intellectu. uel i intelligentia
quod est insapientia. id est in uerbo unigenitos
Anquia trinitas non sunt tres dii sedunus
ds. ad id refert᷑ quod solus ds̃ fecit. quia non
creaturã ꝑcreaturã fecit  Sed quid est qui
firmauit terrã suꝑ aquas: Obscrra enim
quȩ stio est. quia terragrauior uidet᷑. ut non
portariaquis. sed aquas potius portare cre¬
datur. Dequare ne aduersus eosqui se pri¬
tant ista certis rationibus cõperisse. conterns
scripturas nr̃as defendere uideam᷑. siue illud
ita siue alter sit. habenius quod de proximo
intelligamus Terrã quȩ babitat᷑ ab hominib

Expanded text:
etiam tacitum posset intelligi: ut iste sit sensus, etiam tacitum posset intelligi: ut iste sit sensus, «Qui fecit coelos in intellectu, Qui fundavit terram super aquas;» ut et hic subaudias, «in intellectu: Qui fecit luminaria magna solus, solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis;» utique, «in intellectu?» Quomodo ergo «solus,» si hoc est «in intellectu,» vel «in intelligentia,» quod est «in Sapientia,» id est, in Verbo unigenito? An quia Trinitas non sunt tres dii, sed unus Deus, ad id refertur quod solus Deus fecit, quia non creaturam per creaturam fecit? 7. Sed quid est, «Qui firmavit terram super aquas?» Obscura enim quaestio est; quia terra gravior videtur, ut non portari aquis, sed aquas potius portare credatur. De qua re ne adversus eos qui se putant ista certis rationibus comperisse, contentiose Scripturas nostras defendere videamur; sive illud ita, sive aliter sit, habemus quod de proximo intelligamus, terram quae habitatur ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩtera Uniuersam igit̾ creaturã. nonutiqi
ds̃ ꝑ aliquã creaturã. sed solus fecit Cuius
creaturȩ quasdã partes excellentiores cõ¬
memorauit ex quib: uniuersis cogitaremꝰ
intelligibiles cȩlos. & uisibilem t̾rã: Et qm̃
sunt etiã cȩli uisibiles. cõmemoratis eorũ
luminaribus. totũ cęleste corporeũ ut ab
ipso factũ ac ciperemus aminonuit. quã quã
id qđ ait qui fecit cȩlos in intellectu: uel
sicut alii int̾ p̾tati st̃ in intelligentia. unrũ
cȩlos intelligibiles significare hoc modo
uoluerit: an suo intellectu. uel in sua intel¬
ligentia fecisse cȩlos. hoc est insua sapientu
sicut alibi scriptũ est : Om̃ia in sapientia
fecisti. eo modo insinuans uni genitũ ũbũ
quȩri potest. Sed si ita est. ut in suo irtelledtu
fecisse accipiamus dm̃ cęlos: Curtant ũ de
cęlis hoc ait. cũ om̃iae adẽ sapientia feceris
Anibi tantũ ex primendũ fuit. ut in cęteris

Expanded text:
et caetera. Universam igitur creaturam, non utique et caetera. Universam igitur creaturam, non utique Deus per aliquam creaturam, sed solus fecit. Cujus creaturae quasdam partes excellentiores commemoravit, ex quibus universa cogitaremus, intelligibiles coelos et visibilem terram: et quoniam sunt etiam coeli visibiles, commemoratis eorum luminaribus totum coeleste corporeum ut ab ipso factum acciperemus, admonuit. 6. Quanquam id quod ait, «Qui fecit coelos in intellectu,» vel, sicut alii interpretati sunt, «in intelligentia,» utrum coelos intelligibiles significare hoc modo voluerit, an in suo intellectu, vel in sua intelligentia fecisse coelos, hoc est in sua Sapientia, sicut alibi scriptum est, «Omnia in Sapientia fecisti» , eo modo insinuans unigenitum Verbum, quaeri potest. Sed si ita est, ut in suo intellectu fecisse accipiamus Deum coelos, cur tantum de coelis hoc ait, cum omnia in eadem Sapientia fecerit? An ibi tantum exprimendum fuit, ut in caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ amiseria liber& iȩteriũ: ita ergo nos
ad loquit᷑ psalmus Consi temini dõ deo¬
tũ. confitemini dño dominorũ. confite¬
mini᷑ qui facit mirabilia magna solus.
confitemini ei qui fecrt cȩlos in intellectu.
confitemini ei qui firmauit terrã suꝑ
aquas. confitemini er qui fecit luminaria
magna solus: Curautẽ coufitea tn inom̃ĩ
solus: an quia multa mirabilia magna solis
& ꝑ homines non facits Sunt quȩdã magno
quȩ solus ds̃ facit & ipsa ex sequit᷑ dicens
Qui fecit cęlos. in intellectu. qui firmauit
trã suꝑ aquas. qui fecit luminaria magna
bilia quȩ dicturus est. ꝑ homines fecerat
Cum eñ dixiss&. qui fecit luminaria magn
solus quȩ sint eadem luminaria secutus a pe¬
ruit Soleor iꝑores tatẽdiei. lunacer
stellas in potestatẽ noctis De inde in cipu
dicere. quȩ ꝑ angłos uel homines fecerit
Qui ꝑcussit aegyptũ cũ primo genitis eorũ

Expanded text:
et a miseria liberet in aeternum. Ita ergo nos et a miseria liberet in aeternum. Ita ergo nos alloquitur Psalmus: «Confitemini Deo deorum, confitemini Domino dominorum;» confitemini ei «qui facit mirabilia magna solus;» confitemini ei «qui fecit coelos in intellectu;» confitemini ei «qui firmavit terram super aquas;» confitemini ei «qui fecit luminaria magna solus.» Cur autem confiteamur, in omnium solus?» an quia multa mirabilia per Angelos et per homines fecit? Sunt quaedam magna quae solus Deus facit, et ipsa exsequitur dicens, «Qui fecit coelos in intellectu, Qui firmavit terram super aquas, Qui fecit luminaria magna bilia quae dicturus est, per homines fecit. Cum enim dixisset, «Qui fecit luminaria magna solus;» quae sint eadem luminaria, secutus aperuit, «Solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis.» Deinde incipit dicere quae per Angelos vel per homines fecerit: «Qui percussit Aegyptum cum primogenitis eorum;»
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ inaet̾nũ miscłia eiꝰ Quifacii mirasilia
MaCNA Soltis Sicut in om̃iũ uersuum
nouissimis partibus positũ est. qm in aet̾uũ
sit positũ. sub audiendũ est confitemim. qđ
ingreco euidentius appar&. Apparer&
autẽ & in latino. si tandẽ locutionẽ trans¬
ferre potuissent utt̃ prȩtes nr̃i. quod quidẽ
in isto uersu possent: sidicerent facienti mi¬
rabilia. Quod enĩ nos habernus qui facit
mirabilia: grecus habet facienti mirabilia.
ubi nec essario confitemini sub audit, atq
utinã uel ꝓ nomen adderent: ut dicerent:
sic facile intelligeret᷑. constremini esse
sub audiendum. Nunc uero ita obscurũ
factũ est. ut qui codicẽ grecũ siue nescie¬
rit inspicere. siue neglexerit. possit pu¬
autẽ ut eiꝰ misediae fuisse intelligamus:
facere cȩlũ & terrã & luminaria : cũ illud
sit bonitatis eiꝰ qui creauit om̃ia bona ualde
Creauit autẽ ut essent om̃ĩa. hoc uero est¬
miscđiae. ut a peccatis nr̃is mund& nos.

Expanded text:
m in aeternum misericordia ejus. Qui fecit mirabilia magna solus.» Sicut in omnium versuum novissimis partibus positum est, «Quoniam in aesit positum, subaudiendum est, «Confitemini.» Quod in graeco evidentius apparet. Appareret autem et in latino, si eamdem locutionem transferre potuissent interpretes nostri. Quod quidem in isto versu possent, si dicerent, «facienti mirabilia:» quod enim nos habemus, «Qui fecit mirabilia;» graecus habet, «facienti mirabilia»; ubi necessario «Confitemini» subauditur. Atque utinam vel pronomen adderent, ut dicerent, sic facile intelligeretur «Confitemini» esse subaudiendum. Nunc vero ita obscurum factum est, ut qui codicem graecum sive nescierit inspicere, sive neglexerit, possit puautem ut ejus misericordiae fuisse intelligamus facere coelum et terram et luminaria, cum illud sit bonitatis ejus qui creavit omnia bona valde . Creavit autem, ut essent omnia ; hoc vero misericordiae, ut a peccatis nostris mundet nos,
Abbreviated transcription (Latin):
orã uestim̃ti eius : sic enĩ ait. qđ descendit in ora ues¬
tim̃ti eius. secuta . ẽ. eccła: deueste dñi peperit mo¬
nasteria. Nam uestis sacerdotalis. eccłam significat.
Ip̃sa ẽ. uestis. dequadicit a płs. ut exxiberet sibiglo¬
riosã eocłãm. non habentẽ maculã aut rugã. Mun¬
datur ut non habeat maculã extendit᷑ ut non ha¬
beat rugã. Ubi extendit fullo. nisi in ligno. Ui¬
demꝰ cotidie a fullonib: tunicas quod ã modo cruci¬
figi Crucifigunt᷑ : utrugã non habeant. Quid . ẽ.¬
g ora uestimenti fr̃s mei : mora uestim̃ti quidac¬
cepturi sumꝰ : ora finis uestim̃ti .ẽ. Quid accepturi

Expanded text:
oram vestimenti; sic enim ait, «Quod descendit in oram vesoram vestimenti; sic enim ait, «Quod descendit in oram vestimenti ejus:» secuta est Ecclesia, de veste Domini peperit monasteria. Nam vestis sacerdotalis Ecclesiam significat. Ipsa est vestis de qua dicit Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam» . Mundatur, ut non habeat maculam; extenditur, ut non habeat rugam. Ubi eam extendit fullo, nisi in ligno? Videmus quotidie a fullonibus tunicas quodammodo crucifigi: crucificuntur, ut rugam non habeant. Quid est ergo ora vestimenti? fratres mei, in ora vestimenti quid acceptu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ antea stephani uerba lapidabant illos: sic postea
lapides eorũ stephanũ. Quando debinit plus irasc
ste phanus quando audiebatur. aut quando lapida¬
batur  Ecce mitis factus ẽ cũ lapidaret᷑ . et sae¬
uiebat cũ audiretur. Quare sȩuiebat cũ audiret᷑:
quia mutare uolebat eos aquib: audiebat᷑. Ueni¬
entibus in se lapidibus. non uicta .ẽ. caritas. quia
unguentũ a capite ad barba descenderat. et audiorat
ab ipso capite. diligite inimicos ur̃os. etorate ꝓeis qͥ
uos ꝑsequunt᷑. Audierat abipso capite pendente
meruce etdicente. Pat̃ ignosce illes. quia nesuint qiđ
facunt : Eomodo gͥ unguentũ acapite descenderat¬
inbarba.: Quia etille cũ lapidaret᷑. fixo genuaait. Uñe
nestatuas illis hoc peccatũ. Ergo ille taquã barba erat:
Multi enĩ fortes erant. et multas ꝑ sec̃utiones passi
st̃ sine quȩ ab arba descendisset unguentũ: modo
monasteria non haberemꝰ. Sed quia descendit et in

Expanded text:
Sicut antea Stephani verba lapidabant illos, sic postea Sicut antea Stephani verba lapidabant illos, sic postea lapides eorum Stephanum. Quando debuit plus irasci Stephanus, quando lapidabatur, an quando audiebatur? Ecce mitis factus est dum lapidaretur, et saeviebat cum audiretur. Quare saeviebat cum audiretur? Quia mutare volebat eos a quibus audiebatur. Venientibus in se lapidibus non victa est charitas: quia unguentum a capite in barbam descenderat, et audierat ab ipso capite, «Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Audierat ab ipso capite pendente cruce, et dicente, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Eo modo ergo unguentum adaretur, fixo genu ait: «Domine, ne statuas illis hoc peccatum» . 9. Ergo illi tanquam barba erant. Multi enim fortes erant, et multas persecutiones passi sunt. Sed si neque a barba descendisset unguentum, modo monasteria non haberemus. Sed quia descendit et in
Abbreviated transcription (Latin):
barbam: ex illa barba. erat stephanus sc̃s. Ethoc
est nonuinci. ut caritas non uincat᷑ ab inimicis.
Nam uisi sunt sibi uicisse. qui ꝑsec uti sunt scõs.
Illi cȩdebant. illi cȩdebantur. Illi occidebant.
illi occidebantur. Quis non poͬtaraͣt illos uincere
illos uinci: sed quia non uiota ẽ. caritas. id eo un¬
guentũ descendit in barbã. Attende stephanum:
Seuiebat in illo caritas. Souiobat in cos cũ audiretł.
rogauit pro eis cũ lapidarent Quid enĩ ait cum
audirent : dura ceruice et noncircumcisi corde
et auribus. uos semꝑ restitistis fp̃ui sc̃o. Uide barba:
num quid adolauit . numquid timuit : illi cum
audirent ista quae in illos dicebant᷑: quasi seuiebat Se¬
ebat enĩ stephanꝰ: Seuiebat ore: corde diligebat et
non . ẽ. uicta ipsa caritas in eo. Nam illi abhorren¬
tes a uerbo tamquã tenebre fugiontes alumine.
ad lapides currere coeperunt ste phanũ lapidare.

Expanded text:
barbam? 8. Ex illa barba erat Stephanus sanctus. Et hoc barbam? 8. Ex illa barba erat Stephanus sanctus. Et hoc est non vinci, ut charitas non vincatur ab inimicis. Nam visi sunt sibi vicisse, qui persecuti sunt sanctos. Illi caedebant, illi caedebantur; illi occidebant, illi occidebantur. Quis non putaret illos vincere, illos vinci? Sed quia non victa est charitas, ideo unguentum descendit in barbam. Attende Stephanum. Saeviebat in illo charitas: saeviebat in eos, cum audirent; rogavit pro eis, cum lapidarent. Quid enim ait, cum audirent? «Dura cervice et incircumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto.» Vide barbam. Numquid adulavit? numquid timuit? Illi cum audirent ista, quae in illos dicebantur: quasi saeviebat enim Stephanus; saeviebat ore, corde diligebat; et non est victa charitas ipsa in eo: nam illi abhorrentes a verbo, tanquam tenebrae fugientes a lumine, ad lapides currere coeperunt, Stephanum lapidare.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus. Sic̃ unguentũ incapite . quod descendt
in barbã barbã aaron. quod descendit in ora uesti¬
menti eius. Aaron quid ẽ  sacerdos. Quis ẽ sacer¬
dos nisi unus sacerdos. qui intrauerat in sc̃a scorũ:
Quis est sacerdos: nisi qui fuit etuictuna et sacor¬
dos. nisi ille quicum in mundo non inueniret
mundũ quod offerret. seipsũ obtulit: Incapite
ipsius unguentũ quia totus epc .e. crucifixumist
sp̃s ses acapite: quo adbarbã. Barba. significat
fortes. Barba significat uiuenes. strenuos in pigns
alacres. Ideo quando tales describimus. barbatus
homo est. Dicimꝰ gͦ primũ illud unguentũ descen¬
dit in apłis. descendit unllos qui primos impetus
scłi sustinuerunt. Descendit ergo in illos scos:¬
Nametilli quiprimũ in unũ habitare coeperunt.
persecutionẽ passi sunt: Sed quia descenderat
unguentũ in barbã. passi sunt non uicti. & enim
et caput iam passũ p̃cesserat. unde descendit un¬
guentũ. Praecedenti tali exemplo. quis uinceret

Expanded text:
icut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron; quod descendit in oram vestimenti ejus. Aaron» quid erat? Sacerdos. Quis est sacerdos, nisi unus sacerdos, qui intravit in sancta sanctorum? Quis est iste sacerdos, nisi qui fuit et victima et sacerdos? nisi ille qui cum in mundo non inveniret mundum quod offerret, seipsum obtulit? In capite ipsius unguentum, quia totus Christus s a capite. Quo? Ad barbam. Barba significat fortes; barba significat juvenes, strenuos, impigros, alacres. Ideo quando tales describimus, Barbatus homo est, dicimus. Ergo illud primum unguentum descendit in Apostolos, descendit in illos qui primos impetus saeculi sustinuerunt: descendit ergo in illos SNam et illi qui primum in unum habitare coeperunt, persecutionem passi sunt: sed quia descenderat unguentum in barbam, passi sunt, non victi. Etenim et caput jam passum praecesserat, unde descendit unguentum. Praecedente tali exemplo, quis vinceret
Abbreviated transcription (Latin):
aeternũ miscłia eius. Quod hic ait dõ celi.
credo alit̾ dicere uoluit quod supra dixerat
dõ deorũ Nam quod ibi deinde subiuxit. hoc
etiã hic repetiuit. confitemini dño dominoꝵ
Sed & si sunt quidicunt᷑ dii siue in celosiue
in terra. quẽ ad modũ st̃ dii multi & domi¬

Expanded text:
aeternum misericordia ejus.» Quod hic ait, «Deo coeli,» credo aliter dicere voluit quod supra jam dixerat, «Deo deorum:» nam quod ibi deinde subjunxit, hoc etiam hic repetivit, «Confitemini Domino dominorum.» Sed «etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra
Abbreviated transcription (Latin):
deos curhoc dixerit. continuo uelut exponendo
coniuxit: qm̃ diigentiũ dȩ monia Suꝑ tales
dȩos dixit dñm t̾ribilem in sc̃is suis. quos cȩlos
fecit : a quib dȩ moria t̾rerent᷑ Sic eñi sequit᷑.
dñs autẽ cęlos fecrt Non ergo du sine ad di¬
tamento: sed di gentiũ dȩ monia Superius
tamen t̃ribilis inquit suꝑ om̃s deos Non ait
suꝑ om̃s dȩos gentiũ. quauis hoc intelligi uo

Expanded text:
deos,» cur hoc dixerit, continuo velut exponendo deos,» cur hoc dixerit, continuo velut exponendo conjunxit, «Quoniam dii Gentium daemonia» . Super tales deos dixit Dominum terribilem in sanctis suis, quos coelos fecit, a quibus daemonia terrerentur. Sic enim sequitur, «Dominus autem coelos fecit.» Non ergo, Dii sine additamento; sed, Dii Gentium daemonia: superius tamen, «Terribilis,» inquit, «super omnes deos;» non ait, super omnes deos Gentium, quamvis intelligi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i ficauit. & misit inmundum. uos dicitis.
quia blasphemas quia dixi filius dĩ sum:
Non ergo qui a boni sunt homines. sed quia oin¬
sermodĩ a d illos factus est: appellati sunt dii
Nã si ꝓpterea quia boni essent om̃s. non sic
eos diuidicar& Cum enĩ dixiss&. ds̃ stetit
in sinagoga dȩorũ. non ait in medio deos
ꝙ homines discernit : tain quã ostendens
quid intersit inter dȩos & homines: sed in
medio inquit dȩos discernit deinde sequit᷑
Usque quo iudicatis iniquitatẽ: & cȩtera.
quȩ utique non om̃ibus sed quibus dam dicit.
quia discernens dicit. & tamen in medio dȩos
disceriut Sed quęritur si bomines ad quos
sermo dĩ factus est du uocantur: utrũ & an¬
geli uocandi st̃ dii cũ hominib iustis & sc̃is
maxiiũ p̃miũ ꝓmittat᷑. ȩ qualitas angelorũ.
& inscripturis quidẽ nescio utrũ uel possit
uel facile possit reperiri. aꝑte dici angelos dȩos
Sed cũ de dño dictũ ess&. terribilis suꝑ om̃s

Expanded text:
tis quia, Blasphemas, quia dixi, Filius Dei sum» ? Non ergo quia boni sunt omnes, sed quia sermo Dei ad illos factus est, appellati sunt dii. Nam si propterea quia boni essent omnes, non sic eos dijudicaret. Cum enim dixisset, «Deus stetit in synagoga deorum;» non ait, In medio deos et homines discernit, tanquam ostendens quid intersit inter deos et homines: sed, «In medio» inquit, «deos discernit.» Deinde sequitur, «Usquequo judicatis iniquitatem» ? et caetera: quae utique non omnibus sed quibusdam dicit, quia discernens dicit; et tamen «in medio deos discernit.» 3. Sed quaeritur, si homines ad quos sermo Dei factus est, geli vocandi sint dii cum hominibus sanctis, quibus maximum praemium promittitur aequalitas angelorum. Et in Scripturis quidem nescio, utrum vel possit, vel facile possised cum de Domino Deo dictum esset, «Terribilis super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicite ministri dĩ. hoc est domus leui
Quid le ceteris nationibuss Qui timetis
dñm benedieite dnm Om̃s ergo una uoce
dicamus quod sequitur: Benedictus dñs
exsion: qui babitat inhierusalem. Sion specu¬
latio. hierusilem uisio pacis Inqua hierusale
nunc habitaturus est: In illa quȩ cecidit
tum est. multi filii desertȩ magis qua eius
quȩ habet uirum Nunc ergo dñs exsioni
quia speculamur quod ueniat Nunc tamen
quã diu iuspe uiuimus: insion sumus. Finita
uia. habitabimus in illa ciuitate.quȩ nũ quã
ruitura est. quia & dñs habitat in ea. & cus¬
todit eam quȩ est uisio pacis. ȩternahierusa¬
lem. Pacis illius fr̃s mei. cuilaudandȩ lingua
non sufficit. ubi nullum hostem lam sentiemꝰ.
gitatione nr̃a. Ab sorbebitur mors in uic¬
toriam ÷ & uacabiuius aduidendũ dm̃ in pace
aeterna. ciues hierusalem factii oiuitatis

Expanded text:
benedicite, ministri Dei, hoc est, domus Levi; benedicite, ministri Dei, hoc est, domus Levi; qui de caeteris nationibus timetis Dominum, benedicite Domino. Omnes ergo una voce dicamus, quod sequitur Benedictus Dominus Ex Sion et Jerusalem. Sion Speculatio, Jerusalem Visio pacis. In qua Jerusalem nunc habitaturus est? In illa quae cecidit?tum est, «Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum» . Nunc ergo Dominus ex Sion, quia speculamur quoad veniat: nunc tamen quamdiu in spe vivimus, in Sion sumus. Finita via habitabimus in illa civitate, quae nunquam ruitura est; quia et Dominus habitat in ea, et custodit eam: quae est visio pacis aeterna Jerusalem, pacis illius, fratres mei, cui laudandae lingua non sufficit, ubi nullum hostem jam sentiemus gitatione nostra. Absorbebitur mors in victoriam , et vacabimus ad videndum Deum in pace aeterna, cives Jerusalem facti civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quia nares habent & non odorant. tam suauẽ
odorem xp̃i e Uere in illis factum est. & uere
untur oculi cȩcorum & aures surdorum
Inspirantur nares insensatorum. dissoluunt᷑
ora mutorum. Constringuntur manus
paralitycorum corriguntur pedes claudoꝵ
De lapidibus istis excitantur filii abrabae.
Quibus om̃ibus iamdicatur : domus israhel
Bexe dicire dnõ. Om̃s filii abraham: Et si
delapidibus istis suscitantur filii abrahae:
manifestũ est qui a illi sunt magis domus isrł.
qui ꝑtinent ad domũ isrł. qui ꝑtinent ad seme
abrabam. non carne sed fide Domus i srabe
benedicite dũn. Sed fac de domo illa dieiꝰ
& populũ isrł uocari: Crediderunt inde a¬
postoli & milia circũ cisorum: Domus isrł
benedicite dñm domus aaron benediorte
dñm Domus leui benedicite dñm Bened
cite populi dñm: hoc est domus i srł genera¬
liter. Bene dicite p̃positi: hoc est donusa aron

Expanded text:
quia nares habent, et non odorant tam suavem quia nares habent, et non odorant tam suavem odorem Christi? Vere in illis factum est, et vereuntur oculi caecorum et aures surdorum, inspirantur nares insensatorum, dissolvuntur ora mutorum, constringuntur manus paralyticorum, corriguntur pedes claudorum, de lapidibus istis excitantur filii Abrahae : quibus omnibus jam dicatur, «Domus Israel, benedicite Dominum.» Omnes filii Abrahae; et si de lapidibus istis suscitantur filii Abrahae, manifestum est quia illi sunt magis domus Israel, qui pertinent ad domum Israel, qui pertinent ad semen Abrahae, non carne, sed fide: «Domus Israel, benedicite Dominum.» Sed fac de domo illa dici, et populum Israel vocari; crediderunt inde Apostoli et millia circumcisorum. «Domus Israel, benedicite Dominum; Domus Aaron, benedicite Dominum; Domus Levi, benedicite Dominum.» Benedcite, populi, Dominum, hoc est, domus Israel generaliter; benedicite praepositi, hoc est, domus Aaron;
Abbreviated transcription (Latin):
sus rebellantes. & de occisione fidelium marty.¬
res facientes. sed tamen nescientes. Prȩ ualuit
dñs aduersus eos. & quomodo p̃ualuit e In aec¬
clesia sua. Uidemus. quia prȩualuit ad uer¬
sus eos. Uolebant paucos xp̃i anos extingue¬
re. occidere. sanguinẽ fuderunt. De sangui¬
ne occisorum tanti ex surrexerunt. a quibris
illi interfectores martyrum superrentur.
Iamen & modo quęrunt ubi abscondant idola
sua. qui primo xp̃ianos propter idola trucida¬
bant. Nonne prȩualuit aduersus eos dñs e
Uide si facit. quod sequitur Prȩualuit dñs
uduersus eos & quid fecit: Exterminauit
om̃s deos gentiũ terrȩ. & ad orabunt eum
Quid est boce Nonne p̃dictum este non ne
completũ est : nonne ut legitur sic uidetur e
Et illi qui remanserunt oculos habent & non
uident. nares habent & non odorant. Non
sentiunt illum odorem. xp̃ibonus odor sumus
sicut dixit apostolus in om̃i loco. Quid prodest

Expanded text:
sus rebellantes, et de occisione fidelium martysus rebellantes, et de occisione fidelium martyres facientes, sed tamen nescientes; «Praevaluit Dominus adversus eos.» Et quomodo praevaluit? In Ecclesia sua videmus quia praevaluit adversus eos. Volebant paucos Christianos exstinguere, occidere; sanguinem fuderunt: de sanguine occisorum tanti exsurrexerunt, a quibus illi interfectores martyrum superarentur. Tamen et modo quaerunt ubi abscondant idola sua, qui primo Christianos propter idola trucidabant. Nonne praevaluit adversus eos Dominus? Vide si facit quod sequitur, «Praevaluit Dominus adversus eos.» Et quid feomnes deos gentium terrae, et adorant eum Quid est hoc? Nonne praedictum erat? nonne completum est? nonne ut legitur, sic videtur? Et illi qui remanserunt, oculos habent, et non vident; nares habent, et non odorant. Non sentiunt illum odorem: «Christi bonus odor sumus,» sicut dicit Apostolus, «in omni loco» . Quid prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
manus. & pedes. sed nec lucem oculis. nec au¬
ditum auribus. nec uocem ori. nec sensum
naribus. nec motum manibus. nec iter pedib
quod fecisti si a quo factus es agno uisti De illis
autẽ qui agnouerunt. quid dicitur: Similes
illis sunt om̃s qui faciunt ea : & om̃s qui confidunt
in illis Et creditis fr̃s exprimi. ͣcis quandam
similitudinẽ idolorum. non quidẽ in carne eoru.
sed ininteriore homine eorum. Nam aures
habent & non audiunt. ad illos quippe clamat
uerbum dĩ. Qui habet aures audiendi. audiat
Oculos habent. & non uident Habent enim
corporis oculos: sed non habent oculos fidei
Denique impletur baec ꝓphetia ꝑ om̃s gentes
Uidete quando dictum est ꝑ prophetam.
Nihil allegoricum. iuhil figuratum conmemo¬
rabo ꝓpriam. ex presan. simplicem. manifestam
audite ꝓphetiam prȩdictam. uidete completã
Praeualiut inquit dñsaduersus eos Propheta
dicit sophonias. aduersus repugnautes. aduer¬

Expanded text:
manus, et pedes; sed nec lucem oculis, nec aumanus, et pedes; sed nec lucem oculis, nec auditum auribus, nec vocem ori, nec sensum naribus, nec motum manibus, nec iter pedibusquod fecisti, si a quo factus es agnovisti. De illis autem qui non agnoverunt, quid dicitur? «Similes illis sint omnes qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in illis.» Et creditis, fratres, exprimi in eis quamdam similitudinem idolorum, non quidem in carne eorum, sed in interiore homine eorum. Nam aures habent, et non audiunt: ad illos quippe clamat Deus, «Qui habet aures audiendi, audiat» . Oculos habent, et non vident: habent enim oculos corporis, sed non habent oculos fidei. Denique impletur haec prophetia per omnes gentes: videte quomodo dictum sit per prophetam. Nihil allegoricum, nihil figuratum commemoro: propriam, expressam, simplicem, manifestam audite prophetiam praedictam, videte completam. «Praevaluit,» inquit, «Dominus adversus eos;» propheta dicit Sophonias. Adversus repugnantes, adver
Abbreviated transcription (Latin):
Figmentũ iridendũ: non ad orandum. ⁊ edola
gentium. Dicturus erat fortasse. ut con¬
tempneremus ista om̃ia. dicturus erat idola
gentiũ. lapidem gentiũ. & ligna gẏpsum &
testam. non haec docibilis materia est. illud
quod ualde amant. uel quod ualde honorant :¬
luc& argentũ. luc& aurum. deo oculos habent¬
& uident: Quident sic. quo modo argentum
est. quo modo aurum est. utile forte a uaro
non religioso. immo uero nec auaro utile. sed
utile bene utenti. & ꝑ euis erogatione̾ thesau¬
rum cęlestem ad quirenti Iamen nunc cum
ista insensata sint. quid facitis bomines de
argento & auro deos: Quos dȩos facitis. nonne
uidetis quod non uideant : Oculos habent
EINONUIDEΝT. Aures habent & non audiunt.
Nares habent & non odorabunt Os habent &
non loquentur. manus habent. & non operant᷑.
pedes habent & nonambulabunt Om̃ia ista
artifex faber. argentarius artifex facere
potuit . & oculos & aures. & nares. & õs. &

Expanded text:
figmentum, nisi ridendum, non adorandum? Idola figmentum, nisi ridendum, non adorandum? Idola Gentium dicturus erat fortasse, ut contemneremus ista omnia; dicturus erat idola Gentium, lapides et ligna, gypsum et testam? Non haec dico; vilis materia est: illud quod valde amant, vel quod valde honorant lucet argentum, lucet aurum, ideo oculos habent et vident? Sic, quomodo argentum est, quomodo aurum est, utile forte avaro, non religioso; imo vero nec avaro utile, sed utile bene utenti, et per ejus erogationem coelestem thesaurum acquirenti: tamen nunc cum ista insensata sint, quid facitis homines de argento et auro deos? Quos deos facitis, nonne videtis quod non videant ? «Oculos habent, et non videbunt»; «aures habent, et non audient; nares habent, et non odorabunt; os habent, et non loquentur; manus habent, et non operabuntur; pedes habent, et non ambulabunt.» Omnia ista artifex, faber argentarius, aurifex facere potuit, et oculos, et aures, et nares, et os, et
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃sinirari nos. & gaudere ad tales uoces rusti¬
canorum Ueniunt nescio unde. excitati a nescio
quo quid dicam. nescio a quo: Iinmoscio Quia
deremotis fiuibus & arduis inontibus. ad aeccłam:
& hanc uoce habent pleriq & pęne om̃s eorũ.
ut uideamus uere in tus docentem dm̃ Implet̾
scriptura ꝓphetica quadictum est. erunt om̃s
docibiles dõ. Quid desideratis dicimus illis&
& illi. Videre głam dĩ Om̃s enĩ peccauerunt.
& egent gładĩ Credunt. consecrantur. cleri¬
cos sibi ordinari exigunt. Nonne implet᷑
& inseruis suis ad uocabitur: Denique post¬
istam totam dispensationem. & disposid̾nẽ.
conuertit se sp̃s dĩ. ad ex ꝓbranda& in ridenda
idola. quȩ iam inridentur acultoribus suis
Idola gentium. argentũ & aurum. Ista om̃ia
dõ faciente. qui incȩlo & in terra. om̃ia quȩ cũ¬
que uoluit fecit : qui i udicauit plebem suam.
& in seruis suis ad uocabitur. Quid restat:

Expanded text:
fratres, mirari nos et gaudere ad talem vocem rustifratres, mirari nos et gaudere ad talem vocem rusticanorum. Veniunt nescio unde, excitati a nescio quo: quid dicam, a nescio quo? Imo scio a de remotissimis et arduis montibus ad Ecclesiam, et hanc vocem habent plerique et pene omnes eorum, ut videamus vere intus docentem Deum: impletur Scriptura prophetica qua dictum est, «Erunt omnes docibiles Deo» . Quid desideratis, dicimus illis? Et illi: Videre gloriam Dei. «Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei» . Credunt, consecrantur, clericos sibi ordinari exigunt. Nonne impletur, «Et in servis suis advocabituristam totam dispositionem et dispensationem, convertit se Spiritus Dei ad exprobranda et irridenda idola, quae jam irridentur a cultoribus suis: «Idola Gentium argentum et aurum.» Ista omnia Deo faciente, qui in coelo et in terra omnia quaecumque voluit fecit, qui judicavit plebem suam, et in servis suis advocabitur; quid restat
Abbreviated transcription (Latin):
non semꝑ ib ꝓphetatus est xp̃s e Sed nunc I¬
uusit plebem suam. domum isrł. Denedoinus
iacob qui a dimisit plebem suam domumlicod
Ueni domus israhel. quia dimisit
suam clomũ isrł. Quȩ uenit. & quȩ di misaest.
Nisi quia hoc est iudiciũ. ut qui non uident
uideant. & qui uident cȩor fiant Iudicauit
ergo dñs plebem suam. Separauit ergo. & non
ibi inueui& quos in regnũ suũ restituat: Plane
inueni& Et inseruis suis adluocabitur Non
reppulit ait apostolus plebem suam. quã p̃siuit
& unde probas: Nam & ego i srabelita sum
Ergo iudicauit dñs plebem suam. separando
bonos amalis. hoc est & inseruis suis aduocabit᷑
A quibus: Agentibus: Quantae enĩgentes
crederdo uiderunt: Quanti fundi quanta
loca deserta sunt: Modo ueniunt inde nescio
quanti credere uolunt: dicimus eis Quid
uultis: Respondent: nosse glãm dĩ: Credite

Expanded text:
Non semper ibi prophetatus est Christus? Sed nunc «diNon semper ibi prophetatus est Christus? Sed nunc «dimisit plebem suam, domum Israel.» Veni domus Jacob, quia dimisit plebem suam domum Jacob; veni domus Israel, quia dimisit plebem suam domum Israel. Quae venit, et quae dimissa est, nisi quia hoc est judicium, «ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant? Judicavit» ergo «Dominus plebem suam.» Separavit ergo, et non ibi inveniet quos in regnum suum restituat? Plane inveniet: «Et in servis suis advocabitur. Non repulit,» ait Apostolus, «plebem suam, quam praescivit.» Et unde probat? «Nam et ego Israelita sum» . Ergo «Judicavit Dominus plebem suam,» separando bonos a malis: hoc est, «Et in servis suis advocabitur.» A quibus? A Gentibus. Quantae enim gentes credendo venerunt! quanti fundi, quanta loca deserta modo veniunt! Veniunt inde nescio quanti, credere volunt, dicimus eis: Quid vultis? Respondent: Nosse gloriam Dei. Credite,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona est domus iacob. & domus isrł: unagens.
una plebs. Hanc inuitat & banc dimittit &
nunc Iam certe occidistixp̃m o domus iacob.
iam occidisti xp̃m Iam caput ante crucem agr¬
tasti. iam pendentem in risisti. iam dixisti si filiũ
dĩ est descendat decruce. Iam rogauit medicus
ꝓfreneticis. pater ignosce illis. quia nesciunt
quid faciunt. Certe iam fecisti ista om̃ia. &
nunc crede in eũ quẽ occidisti. bibe sanguinem
quẽ fudisti Et nunc tudomus iacob. Testimonio
isaiae exponere cupio quod hic lixit. qm̃ iudi
Iudicasse eñi intelligit᷑ plebem suam. separando
in ipsa plebe suabonos amalis. fideles ab infidelib.
apostolos aiuda eis inendatibus. Hoc significauit
ut dicere caeperam. perꝓphetam dicens. iam
post illa omĩa inalatua õ domus iacob. uenite
ambrilemus in luce dñi. Quare uobis dico.
iudaismo. non ꝑueniatis ad xp̃m:. Quare eñi ÷

Expanded text:
persona est: domus Jacob, et domus Israel, una gens, persona est: domus Jacob, et domus Israel, una gens, una plebs; hanc invitat, et hanc dimittit. Et nunc jam certe occidisti Christum, o domus Jacob; jam occidisti Christum, jam caput ante crucem agitasti, jam pendentem irrisisti, jam dixisti: «Si filius Dei est, descendat de cruce.» Jam rogavit medicus pro phreneticis: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Certe jam fecisti ista omnia, et nunc crede in eum quem occidisti, bibe sanguinem quem fudisti. Et nunc tu domus Jacob, testimonio Isaiae exponere cupio quod hic dixit, «Quoniam is advocabitur.» Judicasse enim intelligitur plebem suam, separando in ipsa plebe sua bonos a malis, fideles ab infidelibus, Apostolos a Judaeis mendacibus. Hoc significavit, ut dicere coeperam, per Prophetam dicens: Jam post illa mala omnia tua, «o tu domus Jacob, venius in luce Domini.» Quare vobis dico, Judaismo, non perveniatis ad Christum. Quare enim?
Abbreviated transcription (Latin):
dñs plebem suam: Compleuit certe illa omĩa.
in populo iudaeorũ Numquid remanserunt
opera eiꝰ. postquã induxit plebem suam int̾rã
futuro iudicata est ples iudȩorum: Quid est
iudicatas Separati in de sunt iusti & remansert¬
iniusti Si autẽ mentior. autmentiri existimor
quia dixi iam iudicata est: audi dñm̃ dicentem
Iniudi ciũ ueni inhunc mundũ. ut qui non uident
uideant: & qui uident cęci fiant Excaecati sunt
suꝑbi. in luminati sunt humiles. Iudicauit ergo
plebem suam Ipsum iudiciũ dixit esaias Et nunc
ti domus iacob. uenite ambulemus inlum inedñi
Parum est hoc : sed quid sequitur: Dimisit en̾i
plebem suuam domũ isrł. ipsa est elomus iacob.
quȩ est domus isrł. Qui eñi iacob: ipse est isrł
Nostis sc̃ãs litteras. & puto quod uobis ueniat
inmentem. quia ipse iacob quando angelũ secum sensit
luctari: tunc accepit nomen ut appellaretur i srł
Unus homo est. siue iacobsiue israhel Una

Expanded text:
«Dominus plebem suam.» Complevit certe omnia illa in populo Judaeorum. Numquid jam remanserunt opera ejus, postquam induxit plebem suam in terram futuro, judicata est plebs Judaeorum. Quid est, judicata? Separati inde sunt justi, et remanserinjusti. Si autem mentior aut mentiri existimor, quia dixi, Jam judicata est; audi Dominum dicentem: «In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident caeci fiant» . Excaecati sunt superbi, illuminati sunt humiles. «Judicavit» ergo «plebem suam.» Ipsum judicium dixit Isaias: «Et nunc tu domus Jacob, venite, ambulemus in lumine Domini.» Parum est hoc, sed quid sequitur? «Dimisit enim plebem suam, domum Israel» . Ipsa est domus Jacob, quae est domus Israel; qui enim Jacob, ipse est Israel. Nostis sanctas Litteras, et puto quod vobis veniat in mentem quia ipse Jacob quando vidit angelum secum luctari, tunc accepit nomen ut appellaretur Israel . Unus homo est sive Jacob, sive Israel; una
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑditionem Modo extollant se. garriant
extendant se suꝑ fideles. inrideant fideles.
blasphement xp̃ianos Dicant. anicularia st̃
ista quȩ dicunt dedie iudicii. Ista elatio eorũ
parata est bumilitati: quando uenerit iudex
qui modo adnntiatus in ridetur : t unc ille
qui inodo superbit: non utiliter sed poenalit
humiliabitur. Sed parat᷑ humilitati. idest pa
ergo ista euertit ds̃ corporalitꝰ. tunc quando
patres nr̃i aeducti sunt de terra aegypti. Euer¬
tit spualit̾ nunc. nec cessat manus eiꝰ usque in
finem Ideo ne istas potentias dĩ. tunc putes
ꝑactas cessasseꝰ Dĩe inquit nomen tuũ in scło.
manus tua in scła fecere ista. quȩ tunc p̃nun¬
tiasti figurando Omĩa enĩ illa. infigura con¬
tingebant illis Scripta autẽ sunt ꝓpter cor¬
reptionem nr̃am : in quos fines scłoꝵ obueneriꝰ
dñe memoriale tuũ. ingeneratione̾ & gene¬
rationem Generatio ista & generatio alia.

Expanded text:
ad perditionem . Modo extollant se, garriant, ad perditionem . Modo extollant se, garriant, extendant se super fideles, irrideant fideles, blasphement Christianos; dicant, Anicularia sunt ista quae dicunt de die judicii. Ista elatio eorum parata est humilitati. Quando venerit judex, qui modo annuntiatus irridetur; tunc ille qui modo superbit, non utiliter, sed poenaliter humiliabiergo ista evertit Deus; corporaliter tunc, quando patres nostri educti sunt de terra Aegypti; evertit spiritualiter nunc, nec cessat manus ejus usque in finem. Ideo ne istas potentias Dei tunc putes peractas cessasse: «Domine, nomen tuum,» inquit, manus tua in saeculum facere ista, quae tunc praenuntiasti figurando: «Omnia enim illa in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos ne, memoriale tuum in generationem et generationem». Generatio ista et generatio altera:
Abbreviated transcription (Latin):
impii confusi. Quid nobis ꝓfuit suꝑbi ae
Magna mysteria fr̃s meiꝰ dissipatio. rex
afflictionis. dissipantur: ut affligant
Magna mysteria Temptatio colorũ id
est fallatia. rex amaricantiũ. Fallunt eñi
ut amaricent Conclusiorex confusionis
Concluduntur eñi. netranseant ad fidẽ
Conuenerit᷑ quẽ credimus. confundentur.
Et om̃ia regna chanaan. occidit ds̃ Chanaan
interp̾tatur paratus humilitati Humilitas
bonum aliquid signi ficat. sedsi sit utilis hunilg
Nam mala humiliatio: poenalis est di euui
humiliatio ad poenã non ꝑtiner&: non diceret
qui se exaltat humiliabitur. Non eñi beneficu
illi prȩstatur: quando punitur ut huinilietr
Chanaan ergo. modo suꝑbus est. Om̃is impius.
om̃is infidelis exaltat cor suũ. non uult credere
in lm̃. sed hȩc ex altatio parata est humilitati
indiem iudicui Tunc bumiliabitur. quando
non uult. Sunt eñi uasa irae. quȩ ꝑfecta sunt

Expanded text:
impii confusi: «Quid nobis profuit superbia» ? impii confusi: «Quid nobis profuit superbia» ? Magna mysteria, fratres mei. Dissipatio rex afflictionis; dissipantur ut affligantur. Magna mysteria. Tentatio oculorum, id est fallacia, rex amaricantium; fallunt enim ut amaricent. Conclusio rex confusionis; concluduntur enim ne transeant ad fidem, et cum venerit in quem credimus, confundentur. «Et omnia regna Chanaan» occidit Deus. Chanaan interpretatur, Paratus humilitati. Humilitas quasi bonum aliquod significat, sed si sit utilis humilitas: nam mala humiliatio poenalis est. Si enim humiliatio ad poenam non pertineret, non diceretur, «Qui se exaltat humiliabitur» : non enim beneficium illi praestatur, quando punitur ut humilietur. Chanaan ergo modo superbus est. Omnis impius, omnis infidelis exaltat cor suum; non vult credere in Deum. Sed haec exaltatio parata est humilitati in diem judicii; tunc humiliabitur, quando non vult: sunt enim vasa irae, quae perfecta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Malus est rex ille. qui int̾cludit uiam ad dm̃
Hoc eñi agit diabolus semꝑ. opponendo fig¬
necessariũ. ꝑ arreptitios sortilogos augures
aruspices. magos demoniorũ concludit uiã
Quomodo ꝑ xp̃m il agitur. ut pateat uia
quȩ fuerat inter clusa. Nam ꝑ eum redemp¬
tus quidam dicit. & in dõ ieo trans grediar
murum: sic diabolus nihil agit nisi ut inter¬
cludat uiam. ne credatur indm̃ Si eñi cre¬
ditur in dm̃: pat& uia. & ip se xp̃s est uia
Si autẽ uon creditur. in terdusa est uia. Si
autẽ int̾ clusa. quia non creditur. qđ restat
nisi ut cũ uenerit qui non credebatur. con¬
fundantur qui non crediderunt: Quare e
Quia conclusio prȩcedit: & sequitur confu¬
sio Conclusio p̃cedit ut rex. sequitur confu¬
sio tam quã plebs Quos modo concludit ne
credant in xp̃m: quando apparuerit xp̃s:
om̃s confundentut. & transducent eos ex
aduerso iniquitates eorum. Tunc dicent

Expanded text:
Malus est rex ille qui intercludit viam ad Deum. Malus est rex ille qui intercludit viam ad Deum. Hoc enim agit diabolus; semper opponendo fignecessarium per arreptitios, sortilegos, augures, aruspices, magos, sacra daemoniorum, concludit viam. Quomodo per Christum id agitur, ut pateat via, quae fuerat interclusa; nam per eum redemptus quidam dicit, «Et in Deo meo transgrediar murum» : sic diabolus nihil aliud agit, nisi ut intercludat viam, ne credatur in Deum. Si enim creditur in Deum, patet via; et ipse Christus est via : si autem non creditur in Deum, interclusa est via. Si autem interclusa fuerit, quia non creditur; quid restat, nisi ut cum venerit qui non credebatur, confundantur qui non crediderunt? Quare? Quia conclusio praecedit, et sequitur confusio: conclusio praecedit ut rex, sequitur confusio tanquam plebs. Quos modo concludit, ut non credant in Christum, quando apparuerit Christus, omnes confundentur, et traducent eos ex adverso iniquitates eorum. Tunc dicent
Abbreviated transcription (Latin):
colorũ nori est nisi mendatiũ Colorem hab&.
ueritatẽ non habet Iam quid mirum est. si ama¬
ricantes talem habeant regem : Mendacẽ regẽ
Nisi eñĩ inendatium & simulatio prȩcedat: non
sunt a maricantes in aecclesiam Inde en̾ra ma¬
ricant. quia fingunt: p̃cedit temptatio colorũ.
amaricatio sequitur. & in ipso di abolo p̾cessitꝰ
Nam temptatio colorũ est : quod transfigurat
se uelutꝰ angelum lucis Occidat manus dñi. &
illum. & illos lllum ne inducat. illos ut corri¬
gantur Et eñi inuno quoque homine occi¬
ditur ille rex: quando damptiat simulationem
& diligit ueritatem. Manus dĩ. non quiescit
id agere. Nam quemad inodũ egit adlitterã
tunc. sic agit nunc sp̃u aliter. utimpleat quod
tunc ꝓphetice prȩnuntiauit. Oceidit etiam¬
aliũ alibi illũ regem: & alium populũ eius Et
og regem basan. & hic quã malus : og interp̃¬
tatur conclusio. basananterp̃tatur confusio

Expanded text:
oculorum non est nisi mendacium: colorem habet, oculorum non est nisi mendacium: colorem habet, veritatem non habet. Jam quid mirum est si amaricantes talem habeant regem, mendacem regem? Nisi enim mendacium et simulatio praecedat, non sunt amaricantes in Ecclesia; inde enim amaricant, quia fingunt. Praecedit tentatio oculorum, amaricatio sequitur: et in ipso diabolo praecessit; nam tentatio oculorum est quod «transfigurat se velut angelum lucis» . Occidat manus Domini et illum et illos; illum, ne inducat; illos, ut corrigantur. Etenim in unoquoque homine occiditur ille rex, quando damnat simulationem, et diligit veritatem. Manus Dei non quiescit id agere. Nam quemadmodum egit ad litteram tunc, sic agit nunc spiritualiter, ut impleat quod tunc prophetice praenuntiavit. Occidit etiam alium regem et alium populum ejus: «Et Og regem Basan.» Et hic quam malus! Og interpretatur, Conclusio: Basan interpretatur, Confusio.
Abbreviated transcription (Latin):
Afflictio ergo regem. hab& dissipationẽ. quia
illi qui affligunt ȩcdesiam. dissipati affligunt:
ut enĩ affligant dissipantur. qm̃ rex ducit
populus sequitur Prȩcedit dissipatio. sequit᷑
afflictio Audite. audite nomina hȩe. iñ¬
prȩtatione mystica. & sapientia plena. Nec
unum inuenis ex istis nominibus quod boniali ꝗd
int̾pretetur Ubi exercuit ds̃ iram suam e¬
Percuss it qenies m̃ultas. & occidit reges fortes
Dic quos reges. & quas gentes : Seon rege amor¬
reorum occidit Audite nomina grauida
sacramentis. seon regem inquit amor reorũ
occidit Occidat plane. & nunc occidat acor¬
dibus seruorũ suorum. & atemp̃tionibus
aec clesiae suae. nec cess& manus ei mogorden¬
dis talibus regibus. & talibus populis. In prȩtat᷑
enĩ seon. temptatio colorũ & amorrei int̃ pre¬
tantur amaricantes Iam hic uidete si intelli¬
gere possumus. quo iuodo amaricantes regem
habent temptationem colorum Temptatio

Expanded text:
Afflictio ergo regem habet dissipationem; quia Afflictio ergo regem habet dissipationem; quia illi qui affligunt Ecclesiam, dissipati affligunt. Ut enim affligant, dissipantur: quoniam rex ducit, populus sequitur; praecedit dissipatio, sequitur afflictio, Audite, audite nomina haec, interpretatione typica et sapientia plena: nec unum invenis ex istis nominibus, quod boni aliquid interpretetur, ubi exercuit Deus iram suamPercussit gentes mullas, et occidit reges fortes.» Dic quos reges et quas gentes? «Seon regem Amorrhaeorum.» Audite nomina gravida sacramentis. «Seon regem,» inquit, «Amorrhaeorum» occidit. Occidit plane; et nunc occidat a cordibus servorum suorum, et a tentationibus Ecclesiae suae, nec cesset manus ejus in occidendis talibus regibus et talibus populis: interpretatur enim Seon, Tentatio oculorum; Amorrhaei interpretantur, Amaricantes. Jam hic videte si intelligere possumus quomodo amaricantes regem habeant tentationem oculorum. Tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
genitus ei: mortua est fides. & hoc ab homine
usque ad pecus Dicam fr̃s qđ sentio. homines:
intelligas sp̃u aliter significari tamquã doctos.
ꝓpter rationalem animã. quod est homo. pecora
uero in doctos. sed tamen habentes fidem. non
habent primogenita Sunt docti. quia ffligunt
aecclesiam. scis mata & hereses faciendo Pro¬
inde nec in illis inuenis fidem: qm̾ facti sunt
aegyptus. id est afflictio populi dĩ. Occisa sunt
primogenita eorũ. trahunt post se turbas in¬
doctas. ipsa sunt pecora In hac ergo afflictione
qua ecclesia affligitur. moritur in affligentib
fides Moriuntur primogenita & in ipsis doctis
& indoctis : quia occidit ds primogenita aegyp¬
tiorũ. ab homine usque ad pecus. IXOSIISIQ
onẽ & in om̃s seruoseius. Pharao. rex aegypti¬
orum. Nomen ad tendite & uidete. quẽ ad¬
modum ista faciat ds̃. rex in om̃i gente priorest
Aegyptus afflictio est. pharao dissipatio est

Expanded text:
genitus ejus, mortua est fides ejus: et hoc «ab homine genitus ejus, mortua est fides ejus: et hoc «ab homine usque ad pecus.» Dicam, fratres, quod sentio. Homines intelligo spiritualiter significari tanquam doctos, propter rationalem animam, quod est homo: pecora vero, indoctos; sed tamen habentes fidem, nam non haberent primogenita. Sunt docti qui affligunt Ecclesiam, schismata et haereses faciendo. Proinde nec in illis invenis fidem, quoniam facti sunt Aegyptus, id est afflictio populo Dei. Occisa sunt primogenita eorum: trahunt post se turbas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo afflictione qua Ecclesia affligitur, moritur in affligentibus fides: moriuntur primogenita et in ipsis doctis et indoctis; quia occidit Deus primogenita Aegyptiorum «ab homine usque ad pecus.» 19. one et in omnibus servis ejus.» Pharao rex Aegyptiorum. Nomen attendite, et videte quemadmodum ista faciat Deus. Rex in omni gente prior est; Aegyptus Afflictio est, Pharao Dissipatio.