comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deteriore iã melior ẽẽ cepit: caueat de acceptis extolli
uirtutib. negrauius ꝑuanã głam corruat: quã prius
re cupiat. & sũma uirtutũ subire c̃tendat: si forte
adhuc aliqua ad uersa de carnis molestiis tolerat. non
frangat᷑ qͥa dispensator bonoꝵ nouit aduersitates
reprimere uicioꝵ successione uirtutũ Tunc magis
grauari se quisq inpulsu uicioꝵ agnoseit: dũ ad cogni¬
cionẽ dei accesserit. sic̃ popłs isrł grauiori onere abe¬
gypto p̃mit᷑. dũ ꝑ moysen diuina illi cognicio aperit᷑
Uicia enĩ ante conuersionẽ: quasi pacẽ in homine ha¬
bent: Quando aut̃ expellunt᷑. acriori uirtute con¬
surgunt fiunt aut̃ inimica conuerso: que peccato¬
ri ꝓsꝑe blandiebant᷑ Atq itẽ fiunt blanda conuer¬
so: que peccatori aduersa extiter̃ Multos habet c̃flie¬
tus dĩ seruus. ex recordatione operũ p̃teritoꝵ: Adultiq

Expanded text:
deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per vanam gloriam corruat, quam prius re cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. 2. Tunc magis gravari se quisque impulsu vitiorum agnoscit, dum ad cognitionem Dei accesserit, sicut populus Israel graviori onere ab Aegyptiis premitur, dum per Moysen divina illi cognitio aperitur . 3. Vitia enim ante conversionem quasi pacem in homine habent, quando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatoprospere blandiebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique
Abbreviated transcription (Latin):
peccati pena seruos cõprimit. sed amor iusticie liberos
reddit Necesse ẽom ni conuerso. ut post timorẽ con¬
surgere ad caritatẽ dĩ debeat quasi filiꝰ: ne semꝑ sub
timore iaceat. quasi seruus Iunc enĩ amorẽ nr̃e con¬
uersionis ostendimꝰ: si deum ut patrẽ diligimꝰ. quẽ priꝰ
seruili m̃te uere ut dm̃ formidabamꝰ: Primordia c̃uersoꝵ.
blandis refouenda st̃ modis: nesi ab asperitate incipi añ.
ex t̾riti ad priores lapsus recurrant Qͥ enĩ cõuersũ sine
lenitate erudit: ex asꝑare pocius. quã corrigere nouit.
Conuersus quisq antea aboꝑe corrigendus ẽ: postea ue¬
ro a cogitationẽ. ut prꝰ refrenet prauũ actũ: de inde
ne nequaquã ꝑduret Omĩs noua ẽuersio: adhuc pris¬
tine uitȩ habet cõmixtionẽ. Propterea nequaquã ea
uirtꝰ ꝓcedere adhominũ occłos debet. donee conuer¬
sacio uetus funditꝰ ab animo ex tirpet᷑. Quis qͥs ex

Expanded text:
peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, deinde ne nequaquam perduret. 7. Omnis nova conversio adhuc pristinae vitae habet commistionem: propterea nequaquam ea virtus procedere ad hominum oculos debet, donec conversatio vetus funditus ab animo exstirpetur. 8. Quisquis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ri modũ genꝰ ẽ conuersionis ad dm̃: inchoationis conuersoꝵ:¬
cũ dulcedine. medietatis cũ labore. ꝑfectonis cũ reqͥe:
s tam̃ plerũq alii incipiunt adulcedine. alii atẽptatio¬
nũ amaritudine. Omĩs c̃uersus ante afletu in choet
peccatoꝵ: & sic transeat ad desideriũ suꝑnoꝵ: Prius enĩ
lacrimis purganda st̃ uicia que gessimus: & tunc mun¬
data m̃tis acie. id qd̾ querimꝰ cõtẽplemus. ut dũ antea
flendo peccati a nobis caligo de tergit᷑. mundatis cordis
occłis: libere suꝑna inspiciant᷑ Ante necesse ẽ. timore
ẽuerti ad dñm: ut metu futurarũ penarũ carnales ille¬
cebre deuincant᷑ de inde oportet abiecto timore. ad a¬
morẽ utte eterne transire Per fecta enĩ caritas: foris
mittit timorẽ Q aut̃ timet penã hab&: ⁊ ñ ẽ ꝑfectus:
Unde & apłs: Nonenĩ accepistis spm̃ seruitutis iterũ in¬
timore. s accepistis spm̃ ad optionis: ꝑ qd̾ scilic& iã ñ

Expanded text:
rimodum genus est conversionis ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt a dulcedine, alii a tentationum amaritudine. 2. Omnis conversus ante ex netu inchoet peccatorum, et sic transeat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrymis purganda sunt vitia quae gessimus, et tunc munda mentis acie id quod 202 quaerimus contemplemur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis cordis oculis libere superna inspiciantur. 3. Ante necesse est timore converti ad Deum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebrae devincantur. Deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aeternae transire. Perfecta enim charitas foras mittit timorem ; qui autem timet, poenam habet, et non est perfectus. Unde et Apostotimore, sed accepistis spiritum adoptionis ; per quem scilicet jam non
Abbreviated transcription (Latin):
terũ intendit. id qd̾ minꝰ ẽ. luminis ad icit. Perfectoꝵ et¬
rã uuroꝵ nquẽ lib& scoꝵ imitando s ipsa ueritatẽ. intu¬
endo. ad cuius imaginẽ factist̃ iusticiã operari. hoci¬
dicat qd̾ scribit᷑ faciamꝰ hominẽ ad amaginẽ &. sinali¬
tudinẽ nr̃am. Quia ipsam intelligenilo imnatꝰ duli¬
neatẽ: adcuiꝰ factꝰ ẽ si militudinẽ. Iste gͦ tantus aut
Neqat hominẽ demonstratorẽ iusticie s ipsa conteͣ

Expanded text:
terum intendit, id quod minus est luminis adjicit. 11. Perfectoterum intendit, id quod minus est luminis adjicit. 11. Perfectorum non quemlibet sanctorum imitando, sed ipsam veritatem intuendo, ad cujus imaginem facti sunt, justitiam operari. Hoc indicat, quod scribitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia ipsam intelligendo imitatur divinitatem, ad cujus factus est similitudinem. Iste ergo tantus est, ut non egeat homine dem
Abbreviated transcription (Latin):
cur nou umtterñ sc̃oꝵ digna. & dõ placita facta: Et si ap¬
ti fuinꝰ umitari iiquos ininalũ. cur pigri sumꝰ imita¬
ri iustos ibonũ: Prandus ẽ ds̃ ut uirtutes quas ieis
pparauit ad coronã nob ad ꝓfectũ sint posite ñ ad penã
Proficient aut̃ ad ꝓfectũ nr̃m si tot exempsa uoluerem
imitari uirtutũ: Certe si ea pocius a uersat. quã uni¬
tati fuerimꝰ. ad dãpnationẽ nr̃am er̃. qͥa ea legendo
implere neglerimus Multi uitã scoꝵ imitant᷑. &. de
morib alterius effigiem uirtutis sumunt. tãquã si
imago que libet intendat᷑ & de eiꝰ similitudine. specses
picta formet᷑ Sicq fit ad imaginẽ similis ille. q ad semo
ex emplar aliqd̾ intuetur. se seq in illo quasi inspecu¬
lo pspicu utt adiciat qd̾ de ẽe uirtutis agño serts pesi¬
tꝰ eiĩ se ipsũ homo exsemae ipso considerat ses dũ al¬

Expanded text:
cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apcur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad profectum sint positae, non ad poenam. Proficient autem ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius aversati quam imitati fuerimus, ad damnationem nostram erunt, qui ea legendo implere negleximus. 9. Multi vitam sanctorum imitantur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque fit ad imaginem similis ille qui ad simiur, quasi exemplar aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homo ex semetipso 207 considerat; sed dum al
Abbreviated transcription (Latin):
ut spem faciant salutis humane. nequis quã post lap
sũ penitendo ddesꝑet ueniã: dũ conspicit sc̃oꝵ repara¬
cionẽ. Fuisse etam post ruinã: Sciant flagicio dediti.
ad quã utilitatẽ eoꝵ exempla ꝓponant᷑ sc̃oꝵ: scilicet
ut aut sint quos imitentur ad reparacionẽ. aut cer¬
te exeoꝵ conparatione. durius de in obedientia pu¬
niantur: Propterea uirtutes scoꝵ. ad exemplũ nr̃m
As ꝓposuit: ut quanto de imitatione eoꝵ conferre pos¬
sunt nob̾ iusticie p̃mia. tanto deꝑse ueranta malis sint
grau̾iora tormenta. Si enĩ adboni ineitam̃tum. druma
quib ad monerem p̃cepta de essent: ꝓlege nobis sc̃oꝵ
exempla sufficerent: At contra dũ et dĩ nos p̾ceptis suis
admoneat.  uite scoꝵ boni oꝑis nob exempla ꝓponat.
nulla ẽ iã dereatu excusacio. qͥa & lex dei aures nr̃as
cotidie pulsat. & facroꝵ docum̃ta bonoꝵ cordis nr̃i in¬
tima ꝓuocant. Et si prauoꝵ sepe secuti sumꝰ exempla¬

Expanded text:
ne quisquam post lapsum 206 poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. 4. Sciant flagitio dediti ad quam utilitatem eorum exempla proponantur sanctorum, scilicet, ut aut sint quos imitentur ad reparationem, aut certe ex eorum comparatione durius de inobedientia puniantur. 5. Propterea virtutes sanctorum ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nostras quotidie pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio dĩ. morti conparat᷑. dicente salomone. Ualida est
ut mors dilectio: Idcirco qͥa sic̃ mors uiolent̾ separat ani¬
mã acorpore: ita & dilectio dĩ. uiolent̃ segregat hominẽ
amundano & carnali amore Q dei p̃cepta contẽpũit :
dm̃ ñdiligit Ieq enĩ regẽ diligimꝰ: si odio leges eitis ha¬
bemꝰ Tenenda ẽ c̃sc̃is uiris. unitas caritatis: & quanto se
quisq subtrahit mundo. tanto opusẽ. ut se ad soci& bo¬
noꝵ consorcio: Caritas indilectione dei & ꝓximi constati
Seruat aut̃ inse dilectionẽ dei: qͥ acarnate̾ ñ diuiditur
ꝓximi Qui. afrat̃na societate se cernit᷑: a diuine caritatis

Expanded text:
Dilectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est Dilectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto se quisqnorum consortio. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt aꝑte mali: ꝑ t̾rorem ficte boni noscunt᷑ Amato¬
res mundi pugnant aliquando ꝓfide. & aliis quidẽ ꝓfi¬
ciunt. ipsi uero amore terrenoᷤ implicati celestia ñreqͥ¬
runt. s uerbo tantũ fidẽ defendunt Quidã ꝓfide etiã
hereticos insecunt᷑: sed ꝑarrogantiã eos qͥ utra eccłam s̃¬
contẽpnunt. Aduersarios quidẽ fidei confitant ꝓ infĩ¬
pes: tam̃ qͥa priuant᷑ a caritate fraterne dilechonis.
nullũ habent increm̃tũ uirtutis Nã sic̃ ait apłs. sitradi¬
dero corpꝰ meũ ut ardeã. caritatẽ aut̃ ñ habuero: nichil mͥ¬
ꝓdest Sine amore caritatis. quã ins quisq recte credat. ad
ut etiã ꝓphetia & inartiriũ. sine illa nichil ẽẽ credant᷑.
Nullũ premiũ caritati pensatur. Caritas enĩ: omĩũ uirtu¬
tũ optinet pͥncipatũ Unde & uinculũ ꝑfectionis caritas

Expanded text:
non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatonon possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi vero, amore terreno implicati, coelestia non requirunt, sed verbo tantum fidem defendunt. 15. Quidam pro fide etiam haereticos insequuntcontemnunt. Adversarios quidem fidei confutant pro infipes, tamen, quia privantur charitate fraternae dilectionis, 194 nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut ait Apostolus: Si tradidero corpus meum, ut ardeam, charitatem non habuero, niprodest . » Sine amore charitatis, quamvis quisque recte credat, ad ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praemium charitati compensatur, quiaium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas
Abbreviated transcription (Latin):
tura fides que corde tenet᷑. siore ñꝑferatur De t̾ali
enĩ fide. ꝓpħa ita quosdã obiurgat dicens Periit fi¬
des: ablata ẽ deore eoꝵ Fides enĩ que corde creditur:
confessione oris ad salutẽ ꝓfertur Uacuã e̾e: sine oꝑibus
fidem Et frustra sibi de sola fide blanditur: qͥbonis
simulatio hẏpocritarũ est Qui ꝑfidẽ cognicionẽ dei
habent. & oꝑib obscurant᷑. exẽplum balaam secuntur:
Qui cadens oꝑe: aꝑtos occłos habuit ꝑc̃tẽplacionis fidẽ:
Carnales fide̾ ñ ꝑuirtute animi. s ꝓcõmodo querere tẽ¬
porali. Unde & dñs dicit Queritis me ñ qͥa uidistis sig¬
na. sed̃ qͥ a manducattis de panib Ap̃ianus malus dum
scdi euangelii. doctrinã ñ uiuit: etiã ipsã fidẽ quam
uerbo colit. oborta tẽptatione facile ꝑdet Multi fide
rore eandẽ ꝑ hypocrisin tenere se simulant: Et qͥ ẽẽ

Expanded text:
tura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali tura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide propheta ita quosdam objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de sola fide 193 blanditur, qui simulatio hypocritarum est. 10. Qui per fidem cognitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens opere, apertos oculos habuit per contemplationis fidem. 11. Carnales fidem non pro virtute animi, sed pro commodo quaerere temporali. Unde et Dominus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia msecundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem, quam verbo colit, oborta tentatione, facile perdit. 13. Multi fide rore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse
Abbreviated transcription (Latin):
picimꝰ. id ẽ. dm̃. sine fide: nemo potest placere deo Om¬
ne enĩ qd̾ ñ ẽ exfide: peccatũ est Fides nequaquã ui ex¬
torquet᷑. sed ratione atq exemplis suadetur Quibus
aut̃ exigit᷑ uiolent᷑. ꝑsȩuerare in eis ñ potest: exemplo¬
ut ait quidã. nouelle arboris Cuiꝰ siquisq cacum̃ ui¬
olent̾ iupresserit: denuo dũlaxat᷑. in id qđ fuerat con¬
festim reuertitur Sicut homo libero arbitrio conditus
sua sponte diuertit adeo: ita exꝓpria m̃tis conuersione
credendo recurrit ad dm̃. ut &e libertas agnoscat᷑ arbitrii
ꝑ propriã uoluntatẽ: & beneficiũ gr̃e ꝑ acceptã fidei ue¬
ritatẽ Incorde respicit ds fidẽ. ubi se ñpossunt honu¬
nes excusare. hii quiore simulant ueritatis ꝓfesionẽ.
& corde retentant erroris impietatẽ Sic̃ nichil ꝓficit
fides que ore retinet᷑. & corde ñcredit᷑: ita nichil ꝓfu¬

Expanded text:
picimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Ompicimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est . 4. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur. A quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non potest: exemplo, ut quidam ait, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo, dum laxatur, in id quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profu
Abbreviated transcription (Latin):
multis Et iacobus: Scienti in qͥd bonũ & ñ facienti. pec¬
catũ ẽ Simplicitatẽ cũ ignauia uocare stulticiã: sim¬
plicitatẽ uͦ cũ prudentia. uocari sapientiam. Utile est
multa scire: & recte uiuere Qd̃ si utrũq ñualemꝰ: meliꝰ
ẽ ut bene uiuendi studiũ. quã multa sciendi sequamur.
Non ꝑtinere adbeatitudinẽ consequendã scientiã re¬
rũ. nec ẽẽ beatũ multa scire: s ẽẽ magnũ beate uiue
re Nichil ꝓdesse omnẽ scire prudentiã.ũ ignoranti
obe̾e cuiquã si ꝑsimplicitatẽ aliqua de elemĩtis indigne
sentiat : dũ modo de deo uera ꝓnuntiet Nã quã uis de
in corporess corporeisq naturis nequeat quisq disputa¬
Beatũ aut̃ ee̾. qͥ & recte credendo bene uuit. & be¬
nẽ uiuendo fidẽ rectã custodit. Ds̃ si credit᷑. merito
inuocat᷑ & querit᷑᷑ ac ꝑhoc tunc ꝑfecte laudat᷑. quan
nis dinoscimꝰ: sed magis etiã qd̾ intellectu m̃tis cons¬

Expanded text:
ienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputabeatum autem esse, qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo, fidem rectam custodit. 2. Deus, si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quannis dignoscimus, sed magis etiam quod intellectu mentis cons
Abbreviated transcription (Latin):
coacti plagis conuertunt᷑. qͥ ex deuocione ñ cõuertebã¬
tur: iuxta capitulũ psalmi dicentis Infreno & chamo
maxillas eoꝵ constringe qͥñ ad ꝓximant ad te Pleriq
aut̃ dũ deuocione ñ c̃uertunt᷑. plage stimulis feriuut᷑.¬

Expanded text:
coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebancoacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non convertunt
Abbreviated transcription (Latin):
id.ẽ. primus corrigendi a mal  sed̃ f faciendi bonũ. tercius
consequendi boni oꝑis p̃miũ. Nã qd̾ ait ꝓpħa solue fascicu¬
los deprim̃tes: mali. ermdatio: Qd̃ uero ad iecit. frange esu¬
rienti panẽ tuum: oꝑis boni ẽ. actio. In eo uero qd̾ sub¬
iungit. tunc erũpet matutinũ lum̃ tuũ: oꝑis bomiẽ
retributio Ergo ñ ꝓficit facere bonũ: nisi correctum
fuerit malũ. Nec poterit quisquã ad contẽplationẽ dei
ꝓficere: nisi se prius in bonis studuerit actib exercere:
Multis modis terret ds̃ homines. ut uel sero conuertant᷑.
atq ex ide magis erubescant. qd tam diu expectati sunt
ut redirent Nam nunc minis. nunc plagis. nunc reue¬
lationib quosdã concutit: ut quiuoluntate conuerti
despiciunt. cõmoti t̾rorib corrigant᷑ Pleriq ex sola
mĩtis deuocione conuertunt᷑ ad dm̃: Non nulli uero

Expanded text:
id est, primus, corrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, id est, primus, corrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sustinentiã ꝑdider̃: id. ẽ. opus bonũ ñ consũ mauerunt:
Indulgentia peccatoꝵ: sciendũ ubi. quando. uel qualibus
dat᷑. Ubi quippe. nisi intra eccłam catholicã: Quando. nisi
ante uenturi exitꝰ diem: Quia ecce minc tẽpus acceptabile:
ecce nunc dies salutis Qualib. nisi conuersis qͥ ꝑ humilita
deris iniusticia. uel quanti fulgoris radio iusticia clare¬
at: nisi qͥs prius toto m̃tis nisu cõuertat᷑ ad dm̃. quatinus
ipso lumine. qđ inlustrat᷑. & suã feditatẽ agnoscat. & lum̃
qd̾ ceco corde ñ intuebat᷑ intelligat Tunc aut̃ in adtingi¬
bilem intelligi posse iusticiã. dũ eam quisq seqͥ conuer¬
sus tẽptauerit᷑: quia lux ñ intelligit᷑. nisi cũ uidetur. Iu
diciũ qđ in hominis potestate consistit: conuersionis ẽ gr̃a.
ꝑ quã nos met ipsos iudicamꝰ. quando flentes mala nr̃a
ꝑunimus. & bono qđ ex deo nobis ẽ solidius inheremus
Triꝑtitus describitur ẽẽ unius cuiꝰq conuersi ꝓfectus.

Expanded text:
entiam perdiderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem deris in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitur esse uniuscujusque conversi profectus,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne distributionis. ꝑ quã hic iustus ãplius iustificat᷑
impiꝰ ampliꝰ sordidat᷑. Malus ad bonũ aliquando conuer¬
titur: bonꝰ ad malũ aliquando reflectit᷑. Uult qͥs ẽẽ bonꝰ
& ñ ualet: uult e̾e̾ alt̃ malus & ñ ꝑmittit᷑ interire Dat᷑ ei
qͥ uult ẽẽ bonus: aliꝰ nec uult. nec ei dat᷑. ut sit bonus Iste
nascit᷑ inerrore & morit᷑: ille in bono quo cepit usq in
finẽ ꝑdurat Iã diustat: quo usq cadat. Ille du male
desse inbono iustꝰ nec p̃ualet: uult nocere malus & ual&
Iste uult deo uacare. & scło inpeditur: ille negociis im¬
plicari cupit. nec ꝑficit Dominat᷑ malus bono. bonꝰ dãp¬
nat᷑ ꝓimpio. Ampius honorat᷑ ꝓiusto: & in hac tanta obs¬
curitate. nonualet homo diuinã ꝑscrutari disposicionem:
& occultũ p̃destinacionis ꝑpendere ordinem: uii. de conuersis:

Expanded text:
supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sordidatur ; malus ad bonum aliquando convertitur, bonus ad malum aliquando reflectitur. Vult quis esse bonus, et non valet; vult alter esse malus, et non permittitur interire. Datur ei qui vult esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male  5. Vult prodesse in bono justus, nec praevalet; vult nocere malus, et valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec perficit. 6. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo divinam perscrutari dispositionem, et occultum praedestinationis perpendere ordinem. CAPUT VII. De conversis. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
ni.ñ datur Et inde ẽ qd̾ quidã principia habent conuer¬
sionis bona: fine uero male claudunt᷑ Electi uͦ accipi¬
unt & conuersionis donũ. accipiunt & ꝑseuerantiã do¬
ni. E a gͦ causa ẽ. qd̾ quidã & bene incipiunt. & bene fini-¬
iudicio: ut semꝑ electos suꝑna & interiora sequi faciat. sem¬
ꝑq reꝓbos ut infima & exteriora delectent᷑ deserendo ꝑ¬
mitrat Si c̃ ignorat homo terminũ lucis & tenebrarum.
uel utriusq rei qͥsfinis sit: ita plenius nescit qͥs ante su¬
ũ finẽ luce iusticie p̃ueniat᷑. uł qͥs peccatoꝵ tenebris usq
insuũ terminũ obscuret᷑. aut qͥs post lapsũ tenebrarũ
cõuersus resurgat adlucẽ Cuncta hec dõ patent: homini
uero latent. Quãuis iustoꝵ conuersatiq inhac uit̾a ꝓba¬
bilis sit: incertũ tam̃ hominib ẽ: adquẽ finẽ p̃destinati.
s omĩa reseruari futuro ex amini Mira disposicio est

Expanded text:
ni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent converni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipunt et conversionis donum, et perseverantiam doni. Ea ergo causa est, quod quidam et bene incipiunt, et bene finijudicio, ut semper electos superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos, ut infimis et exterioribus delectentur, deserendo permittat. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem, luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati; sed omnia reservari futuro examini. Mira dispositio est
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ utunt᷑ Boniᷤ male utunt᷑: qͥ ea que adeo illis do¬
nata st̃: in malos usus ad sumunt. sic̃ ingeniũ: sicut cete¬
ra dei dona Multa dĩ dona gaudemꝰ: que nos ab eo ꝑcepis¬
se cognoscimus Nã qd̾ sapientes sumꝰ. qđ diuites. quod po¬
tentes existimꝰ: ñ alterius s potus diuino munere sumus
Utamur gͦ optime diuina beneficia: quatenꝰ & dm̃ ñ pe¬
niteat dedisse. & nobis accepisse sit utile Auferre d̃s̃ dr̃
homini donũ aliqd̃ qđ homo ñhaburt. id. ẽ. qd̾ acciꝑe non
meruit. Sic & obdurare dr̃ dĩ hominẽ: ñ eiꝰ faciendo du¬
riciã s ñ auferendo eã quã sibi ipse nutriuit. Non alit̃
&& obcecare dr̃ quosdã ds: ñ ut ineis eandẽ ipse cecitatẽ
faciat. s qd ꝓ eoꝵ inutilib meritis. cecitatẽ eoꝵ ab eis ip¬
se ñ auferat Plerisq dĩ dona dant᷑ ꝑseuerantia uerodo¬

Expanded text:
nitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, sicut et caetera Dei dona. 12. Multis Dei donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero do
Abbreviated transcription (Latin):
in altero Nam qd̾ inexechiele animaliũ alę. altera.
ad alterã ꝑcuciunt᷑. uirtutes de signant᷑ sc̃oꝵ: mutuo se¬
se affectu ꝓuocantiũ. atq alterno exemplo inuicẽ sesẽ
erudientiũ Munera gr̃arum alio ista: alio uero donan¬
tur illa Nec dat᷑ ita habere uni: ut ñ egeat alteri. Posse
fieri ñ ẽ dubiũ. ut hi quos quidã uirtutũ excellenti a
ante cedunt: dei repentina p̃ueniente gr̃a. quosdã con¬
pendio sc̃itatis p̃ueniant: Et dũ suit couersione postre¬
nu: subito efficiunt᷑ uirtutis culmine primi Dũ quisq
aliqd̃ donũ accipit. ñ appetat amplius quã qd̾ meruit.
ne dũ alteriꝰ m̃bri officiũ arriꝑe tẽptat. id qđ meruit
ꝑdat. Conturbat enũ corporis ordinẽ totũ: qͥ ñsuo con¬
tẽptus officio. subripit alienũ. Alali dona ido ad dãp¬
nationẽ accipiunt: quia illis ñ ad dei laudẽ. s ad suã ua¬

Expanded text:
in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. 197 9. Posse fieri non est dubium ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam va
Abbreviated transcription (Latin):
xiliũ tuũ. Quasi diceret. Nt pereas tuo merito: ut sal¬
ueris meo auxilio. Hominis meritũ suꝑna gr̃a ñ ut ue¬
mat inuenit: s post quã uenerit facit. atq ad indignã
ñĩtẽ ueniens ds̃. facit inea meritũ qđremuneret: qͥsolũ
inuenerat qd̾ puniret. Quid enĩ exse ille latro meruit.
Reus quidem ille. & fraterno sanguine uenit eruentus:
s diuma gr̃a uieruee mutatus Sciendũ qd̾ & nra sit
iusticia inhis que recte agimꝰ: & dei gr̃a. eo qd̾ eã mereamͣ
hec enĩ & dantis dei. & accipientis ẽ hominis: sic̃ & panẽ
nr̃m dicimꝰ. quẽ tam̃ a deo acciꝑe postulamus. Spirita
lis gr̃a ñ omĩb distribuit᷑. sed tantũ modo electis donat᷑.
Wonenĩ om̃ium. ẽ fides. Quãlic& & si plurimi suscipiua
opꝰ tam̃ fidei ñ consecunt᷑ Indiuisione donoꝵ. diuersi
ꝑcipiunt diuersa dei munera: ũ tam̃ concedunt᷑ uni
om̃a. ut sit ꝓhumilitatis studio. qđ alter ad miretur:

Expanded text:
XIII, 9. Quasi diceret: Ut pereas, tuo merito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nlis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo euitato & amalo declinemꝰ. & depietate dei ueniam
sꝑemus Om̃ĩs qͥppe iustꝰ spe & formidine uitet. qͥa nunc
illũ ad gaudiũ spes erigit: nunc ad formidinẽ terror ge
ad spẽ diuine ꝓpiciationis. mens humana consurgat:
Nã non uult conuersũ sꝑnere: quẽ peccantẽ suis bene¬
donant᷑. Nlã nichil boni oꝑis dedimꝰ: ꝑ qđ confessionem
fidei acciꝑe merram᷑: Profectus hominis: donũ dei est
Neo ase potest quis quã: sed adño corrigi. Non enum
quic quã boni habet ꝓpriũ homo. cuiꝰ uia ñ est eiꝰ. tes¬
tante ꝓpħa. Scio dñe qͣuia ũ est hominis uia eiꝰ. nec uiri
bitrii defensores. nichił posse inbonũ homini sua p̃ua¬
lere uirtute: nisi diuine gr̃e sustentet᷑ iuuamine. Unde

Expanded text:
 de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis benedonantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus, testante propheta: Scio, Domine, quia non est bitrii defensores, nihil posse in bonum sua praevalere virtute, nisi divinae gratiae sustentetur juvamine. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ ẽẽ iscaheli dñs dicit ñutiq nascendo sed uiutando:
Sic & uuneliorẽ partẽ filii dei ñcupant᷑: qͥp̃cepta dei custo.¬
diunt. Undde & nos ñnatura s adoptione. clama
tantũ natiuitate. s etiã imitatione filios posse
hoc illist̃ sem̃ abrahe. qͥeius imitant᷑ fidẽ. ñ qui exenis
generatisunt carne: De errore auctoris trahitur aquib
dã & nom̃ et culpa: ut ipsius uocabulo censeat᷑. euiꝰ erro¬
rẽ & seqͥt᷑. sic̃ eccłe ꝑgami in apocalẏpsin dr̃ Habes illic¬
tenentes doctrinã balaã. & ierabel. Doctrinã igit᷑ ba¬
laã dr̃ habere tiathoris ꝓpt̾ imitationẽ: ñ ꝓpt̾ presen

Expanded text:
srael Dominus dicit , non utique nascendo sed imitando. Sic et in meliorem partem filii Dei nuncupantur qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos non natura, sed adoptione clamamutantum nativitate, sed etiam imitatione filios posse hoc illi sunt semen Abrahae qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. De errore quoque sdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam igitur Balaam dicitur habere
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑfectist̃ indĩ amore. sepe auiciis separari disponunt: sed
pondere incioꝵ grauati. rursus ad ea uicia que optant
relinquere reuoluuntur iiii. De sꝑs.
UI male agere ñdesistunt: uana spe indulgentiam
de dĩ pietate requirunt. Quã recte quererent. si
abachone praua cessarent Metuendũ ualde ẽ: ut neq
ꝑspem uenie quã ꝓmittit ds̃ ꝑseuerant̃ peccemꝰ neq ius¬

Expanded text:
fecti sunt in Dei amore, saepe vitia superare disponunt; sed pondere vitiorum gravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere revolvuntur. 195 CAPUT IV. De spe. 1. Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccem
Abbreviated transcription (Latin):
Son faciet infuturũ. cor miserũ iustoꝵ. con sc̃oꝵ.¬
passione dãpnatoꝵ. condolendi affectio: ubi tantũ
erit sc̃oꝵ de dei cõtemplacione gaudiũ. ut tristicie nul¬
lus tribuat᷑ introitus Sic̃ conparatꝰ color candidus. n¬
ascensio. dicente ad patrẽ xp̃o Uolo ut ubi sũ ego. & ipsi
sint mecũ: Si enĩ m̃bra capitis sumꝰ: & unus inse & in nob̾

Expanded text:
on faciet in futurum cor miserum justorum ex compassione damnatorum condolendi affectio; ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium ut tristitiae nullum tribuat introitum. Sicut comparatus color candidus niascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se et in nob
Abbreviated transcription (Latin):
Stultꝰ inquit factꝰ.ẽ.omĩs homo ascientia Primũ est
scientie studiũ. querere dm̃. deinde honestatẽ uite cũ
innocentie opere Nullus sapientiã dei plene recipit:
nisi qͥ se ab omni abstrahere actionũ cura contendit:
Unde & scriptũ est Sapientiã scribe intẽpore ocii: & qͥ mi¬
norat᷑ actu. ipse ꝑcipiet eã. Non parue intelligentȩ ad

Expanded text:
Stultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe exemplũ ad eundi subtrepidatione martren ale
usu bellandi. Inquo exercitatus qͥsq imp̃lio. & pauda¬
ciã certam̃ ad gredit᷑. eꝑtimorẽ cunctatione moueo pitẽ
accipe exemplũ martirii dereparatione humani corpis
ad salute: dĩ qͥsq & de spe reparationis gaudet &e de mer¬
sionib sei amarissimis poculis meret xxͦde sc̃oꝵ Mira

Expanded text:
5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audaciam certamen aggreditur, et per timorem cunctatione movetur. 6. Item accipe exemplum martyrii de reparatione humani corporis ad salutem; dum quisque et de spe reparationis gaudet, et de incisionibus ceu amarissimis poculis moeret. CA
Abbreviated transcription (Latin):
mina offerd. nec timquã ꝓueritate disfidit Sepe ex disciplis
ad mardinũ estguntur. qui suos doctores ad corpnã pcedus:
Et pͥ st̃ ordine postremi funt ñ nũquã incertaduoreoꝵ ẽ pcedu¬
arscs ultr oiẽ magone ꝓcertamine deba ofterreii utiere. seo
tabosa peris sructũ uident uberrimũ ñ debent declinare
laboris periculũ. Qd si maior. ẽ. labor quã animarũ lucrĩ:
declinandus ẽ labor. quẽ minimũ comitat᷑ augmentum.
Utrumq enĩ fecit apłs. qͥ  periculis se ultro dedit. uibi ma¬
ximũ anime lucrum uidit: & sapient̾ seꝑiculo abstulit.
in quo potiorẽ laborẽ quã lucrũ esse ꝑspexit Ultr oise
paulus apud ephesũ periculis obtulit: qͥa pociꝰerem ꝑielo
luerũ uidit Damasceno aut̃ ideo aꝑicło subtrahit. sema¬
ipsũ: qͥa nullũ ꝑiculi ipsĩus arbitratus ẽ fructũ. Dusce qͦ¬
modo se ad martiriũ offerat quisq ultro uł quomodo
iuxta sententiã dei cingat᷑ ab altero. & quo ñuult ipse

Expanded text:
mini offert, nec unquam pro veritate diffidit. 2. Saepe ex discipulis ad martyrium eliguntur, qui suos doctores ad coronam praecedunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt nonnunquam in certamine po agone certaminis debet offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 declinare laboris periculum. Quod si major est labor quam animarum lucrum, declinandus est labor, quem minimum comitatur augmentum. Utrumque enim fecit Apostolus qui et periculis se ultro dedit, ubi maximum animarum lucrum vidit; et sapienter se periculo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum esse perspexit. Ultro se Paulus apud Ephesum periculis obtulit, quia 179 potius periculo lucrum vidit. Damasci autem ideo periculo subtraxit semetipsum, quia nullum periculi ipsius arbitratus est fructum. 4. Disce quomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quomodo juxta sententiam Dei cingatur ab altero, et, quo non vult ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
udicii diẽ nouit xp̃s. sed in euangłio dicere & scire dit
cipulos noluit Nã dũdicat idem dñs ꝑprophetã. dies
ultionis incorde neo: indicat se ñ nescire. s nolle inai¬
care. Dedomo dñi sic̃ scriptũ ẽ Incipit iudiciũ: quan¬
do electi id .ẽ. domꝰ dei. hic ꝑflagella iudicant᷑ impis u ail¬
luc ad dãpnationẽ iudicandi sunt. Unde & seqͥtur. Siaut̃¬

Expanded text:
udicii diem novit Christus, sed in Evangelio dicere et scire 184 discipulos noluit. Nam dum dicit idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et seq
Abbreviated transcription (Latin):
men iudicis. nec iusticia iusti secura ẽ. nisi. pietate diui¬
na ut & ipsa iusticia qua quisq iustꝰ est dõ iustificante
iuistisicet᷑: alio qͥuin. apud dm̃i & ipsa peccatũ ẽ. In de ẽ qd
ait iob & innocentẽ & impiũ ipse consumiet: Consumit᷑
quippe adeo innoxͫ quando ipsa in nocentia liquidius
requisita & diuine innocentie conparata nichil efficttur
nisi & ibi misericordie pietate homo iustificet᷑.. Consime
t᷑ itẽ adõ impius: quando ex aminis diuini subtilitateris¬
quirit᷑. eiusq de tecta impietas iudicata dãꝑnatur. Consu¬
mit᷑ in nos & impiꝰ simul fine carnis. ñ pena dãpnationis:
doctꝰ parit ce indoctus moriunt᷑ s morte carnis ñpena
dãpnationis. Omĩa aut̃ ꝑgunt ad unũ locũ dũꝑmortẽ
corporalẽ. int̾rã & iustꝰ & impius reuertunt᷑. Netribbutio¬

Expanded text:
ra est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae innocentiae comparata nihil efficitur, nisi et ibi per ditur iterum a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. Consumuntur innocens et impius simul fine carnis, non poena damnationis. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in ter
Abbreviated transcription (Latin):
ls uirtꝰ operũ: quã uirtꝰ signoꝵ. Ita nunc ce mecela plus
esbene uiuere: quã signa facere Qd̾ nunc eccła ñ ea mira¬
ciua faciat: que sub apłis faciebat: ea causa est. dͥa taers
opor tebat mundũ miraculis credere. nunc uͦ iã eredentẽ
oporter bonuis oꝑib coruscare: Nã ides turic signcas. ehais
erceriꝰ ut interius fides roboraret᷑ Iã infide mirac ila
quicũq requirit. uanã głam ut laudet᷑ querit. Scrip¬
da e enim. Lingue insignũ st̃ ñfidelib s infidelibus.
Ecce signũ nonẽ fidelib necessariũ. qͥiã credider. si uifi¬
detib ut ẽuertant᷑ Nã paulus ꝓñcredentiũ infidelitate
patuẽ publii de infiriitate fẽbriũ uirtutib curat. In¬
firmautẽ uero timotheũ fidelẽ. ñ oratione. s medicina¬
liͭ i ceperat: ut noueris nuracula ꝓincredulis ñ ꝑfideli¬
b fieri Antequã antixps appareat. uirtutes apecea
& signa cessabunt. quatinꝰ eam quasi abiectorẽ ꝑse¬

Expanded text:
esia plus est bene vivere quam signa facere. 2. Quod nunc Ecclesia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea causa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fideliessarium, qui jam crediderunt, sed infidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , infirmantem vero Timotheum fidelem, non oratione, sed medicinaliter temperat, ut noveris, miracula pro incredulis, non pro fidelibus fieri. 4. Antequam Antichristus appareat, virtutes ab Ecclesia, et signa cessabunt, quatenus eam quasi abjectiorem perse
Abbreviated transcription (Latin):
dã puet᷑. multi electi qͥ incorpore st̃ inueniendi. dño
ad iudiciũ ueniente metu concuciendi st̃: udentes
tali sententia impiũ eũe punitum Quo terrore pur¬
gandist̃: qͥa siqͥd eis ex corpore adhuc peccati remanse¬
rit. metu ipso quo diabolũ dãpnari conspieiunt pur¬
gabunt᷑. Hinc ẽ qd̾ ait iob Cum sublatus fuerit. ti¬
mebunt angłi: & ex territi purgabunt᷑ A ultos posse
ꝑire ex eis indie iudicii. qͥ nunc electi esse uident᷑ & sc̃ĩ:
docet ꝓpħa. Nocabit dñs iudiciũ ad ignẽ. & deuorabit
abyssũm multã: & comedet partẽ domus Pars quipye
domꝰ uorabit᷑. qͥa illos etiã infernus absorbebit. qͥuunc¬

Expanded text:
damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur. Multos posse perire ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur et sancti, opheta: Vocabit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet partem domus. Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi infasciculũ: quos accio similes fecit imalumn:
Sic̃ unꝰ quisq sc̃s infuturo iudicio ꝓquantitate uir
tutũ glorificabit᷑:. ita & unꝰ quisq impius. ꝓquantita
te facinoꝵ condẽpnabit᷑ Nec deerit insupplicio fu¬
turus dãpnationis ordo: s iuxta qualitatẽ criminũ.
discrecio erit penarũ. ꝓpħa firmante Decarorum
quoq suppliciis: suoꝵ additur etiã pena de functis
Sic̃ apud inferos diuitis sermo p̃dicat euangelicus: si
ꝓaugendo ude supplicio. dicit etiã psalmus Cominoti
amoueant᷑ filii eiꝰ & m̃dicent. Impii ex hoc durius in
iudicio puniendi st̃ m̃tis dolore: ex quo uisurist̃ iustos
głe beatitudinẽ meruisse Cunctis uidentib ẽ p̃cipitan¬
dus diabolus: quando sub aspectu omĩum bonoꝵ an¬
geloꝵ & hominũ. cũ eis quide parte eiꝰ erunt. inigne
et̃no mittendus. est. Dũ sublatus fuerit diabolus ut

Expanded text:
quasi in fasciculum quos actio similes fecit in malum. 2. quasi in fasciculum quos actio similes fecit in malum. 2. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate 188 virtutum glorificabitur, ita et unusquiste facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, propheta firmante: De charorum quoque suorum suppliciis, additur etiam poena defunctis. Sicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus: sic pro augendo Judae supplicio, dicit etiam Psalmus: Commoti moveantur filii ejus, et mendicent. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mittendus est, dum sublatus fuerit diabolus ut
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ ibi deitruunt de ipsis legit᷑. Muttiplicatist̃ suꝑ numerũ
itt sub audias inregnũ p̃destinatoꝵ Qͥ scelerate uiuuut er
ercla. & cõmunicare ñ desinunt. putantes se tali cõmunio¬
ne mundari: discant nichil ademundationẽ ꝓficere sibi di¬
ecute ꝓpha.: Q uid ẽ. qd dilectꝰ m̃s indonio mea fecit scesera

Expanded text:
operibus destruunt, de ipsis legitur: Multiplicati sunt super numerum operibus destruunt, de ipsis legitur: Multiplicati sunt super numerum , ut subaudias, in regno praedestinatorum. 7. Qui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundationem proficere sibi, dicente propheta: Quid est quod dilectus meus in domo mea fecit scelera
Abbreviated transcription (Latin):
in ablitione peccatoꝵ Heretici aut̃. id solũ umaginaria
ostentatione faciunt. Ideoq illiꝰ baptismũ ñ ad remissro¬
ne peccatoꝵ : s ad supplicii testimoniũ dat᷑ Ero solo rea
tur Lur paruuli peccato originali carentes ꝑ baptusmũ
& nec dũ ꝓpriũ habentes delictũ. abestiis penisq ceteris la¬
nieitt᷑. hec igit᷑ causa est Baptismũ enĩ apena eternas
ñ apsentis uite supplicio liberat: Qd̃ si apena p̾senti ho¬
mines liberarent᷑ ꝑbaptismũ: ipsũ putarent baptisini pre
mniu.ĩ illud eternũ. Ergo soluto reatu peccati inan& tamen
quedã teporalis pena: ut illa uita feruentius reqrat᷑. que
eiit apenis omĩb aliena Nullus negat fideliũ etiã post hap¬
tismũ quo peccata delent᷑ cotidie. quã diu inisto scło sumꝰ
ad dm̃ nos debere conuerti: Qd̃ quã uis sine intermisione
regenerado incũ poterit: quẽ generatio ñ p̃cessit. Q intra
ecclam ñex dignitate eccle uiuunt. s fidẽ quã uerbo tenent

Expanded text:
in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. 2. Pro solo tur. 3. Cur parvuli peccato originali carentes per baptismum, et necdum proprium habentes delictum, a bestiis poenisque caeteris laniantur? Haec igitur causa est: baptismus enim a poena aeterna, non a praesentis vitae supplicio liberat. Quod si a poena praesenti homines liberarentur per baptismum, ipsum mium, non illud aeternum. Attamen soluto reatu peccati manet quaedam temporalis poena ut illa vita ferventius requiratur quae erit a poenis omnibus aliena. Nullus negat fidelium etiam post baptismum quo peccata delentur quotidie quandiu in isto saeculo sumus, ad Dominum nos debere converti, quod quamvis sine intermissione regeneratio in eo poterit quem generatio non praecessit. 6. Qui intra Ecclesiam non ex dignitate Ecclesiae vivunt, sed fidem, quam 177 verbo tenent,