comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ionitatẽ fecisti cum seruo tuo
dñe scdm uerbũ tuũ. Popłs
beatꝰ notiã litterã cantatur
ingredit᷑. in qua gr̃as agit. hu¬
miliatũ se fuisse. ut ad iustifi¬
cationes dñi deuotissimꝰ ꝑue¬
niret: testimonia eiꝰ asserens
sibi supͣ om̃es ẽẽ diuicias. Cum
aũ dicit. bonitatẽ fecisti cũ ser¬
uo tuo dñe: collata sibi mime¬
ra ꝓfitet᷑. Bonꝰ qͥppe dñs. seruis
suis tͥbuit bonitatẽ. Sed q̃ sit
ista bonitas. subt̃exponit dicẽs
Bonũ mͥ qͦd humiliasti me ut
discerẽ iustificationes tuas. Non
enĩ de felicitate mundana
gr̃as agit: s de affuctione salu¬
tari. Meminit enĩ piã distric̃¬
tionẽ ẽẽ que corripit. In tellige¬
bat qͥppe bonitatẽ illã debere
dici. im̃ ꝓficit᷑. ñ uñ inani exul¬
tatione gaudet᷑ Sic facit & me¬
dicus bonitatẽ cũ secat uuln̾a
sic pat̾ cũ filiũ oedit. Qui licet
ad tẽpuis inferant pęnasꝰ confe¬
runt tam̃ de afflictiõe reme¬
dia. Nouerat ergo dnm piis

Expanded text:
isti cum servo tuo, Domine, secundum verbum tuum. Populus beatus nonam litteram cantaturus ingreditur: in qua gratias agit humilitatum se fuisse, ut ad justificationes Domini devotissimus perveniret, testimonia ejus asserens sibi supra omnes esse divitias. Cum autem dicit: Bonitatem fecisti cum servo tuo, Domine, collata sibi munera profitetur. Bonus quippe Dominus servis suis tribuit bonitatem. Sed quae sit ista bonitas subter exponit, dicens: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discerem justificationes tuas. Non enim de felicitate mundana gratias agit, sed de afflictione salutari. Meminit enim piam districtionem esse quae corripit. Intelligebat quippe bonitatem illam debere dici unde proficitur, non unde inani exsultatione gaudetur. Sic facit et medicus bonitatem cum secat vulnera; sic pater cum filium caedit: qui licet ad tempus inferant poenas, conferunt tamen de afflictione remedia. Noverat ergo Dominum piis
Abbreviated transcription (Latin):
satiõe ꝑagit᷑. Sacrificiũ uero
uesꝑtinũ. illã oblationẽ for¬
tasse significat. quã in fine ui¬
te dño solet offerre religio¬
sa deuotio. cũ penitentiã geri¬
mꝰ i humili nos supplicatiõne
rimꝰ. Eoce qͦd frequent̃ ãmonu¬
imꝰ neminẽ debere desperare:
si ultima sua potiꝰ lacrimarũ
pheta. ne qͥd tale dicat. qͦd p̾er¬
uenire debeat ad reatũ: s hoc
duplici supplicat tutamine cõ-¬
muniri: ut nec cogitatio eiꝰ ini¬
qua sapiat. nec praua uolun-¬
tas in fatua uerba ꝓsiliat. In utͦq
enĩ nouerat ẽẽ pecc̾m: unde se
fieri dep̃cat᷑ alienũ: sic̃ & salo¬
mon dicit. Circũualla possessio¬
nẽ tuã in spinis. argentũ & au¬
rũ tuũ constitue. & ori tuo fac
ostiũ ⁊ serã & uerbis tuis fac
iugũ ⁊ mensurã. Ostiũ qͥppe ab
obstando dictũ est: quod dũ
claudit᷑ obstat intrantibus. In¬
spiciebat enĩ iur sc̃s. magnis
precibꝰ eẽ muniendũ: unde tã
facile nouerat uenire pecc̃m.

Expanded text:
ione peragitur. Sacrificium vero vespertinum, illam oblationem fortasse significat, quam in fine vitae Domino solet offerre religiosa devotio, cum poenitentiam gerimus, et humili nos supplicatione primus. Ecce quod frequenter admonuimus neminem debere desperare, si ultima sua potius lacrymarum ropheta ne quid tale dicat quod pervenire debeat ad reatum. Sed hoc duplici supplicat tutamine communiri; ut nec cogitatio ejus iniqua sapiat, nec prava voluntas in fatua verba prosiliat. In utroque enim noverat esse peccatum, unde se fieri deprecatur alienum, sicut Salomon dicit: Circumvalla possessionem tuam in spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et verbis tuis fac jugum et mensuram . Ostium quippe ab obstando dictum est, quod dum clauditur obstat intrantibus. Inspiciebat enim vir sanctus magnis precibus esse muniendum, unde tam facile noverat venire peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
cõpletꝰ. noui testam̃ti grãm
p̃uidisset: ne aut sibi aut ali¬
is de tanto munere forsitan
subriperet. ꝑnitiosa p̃sũptio.
primo ingressi docet scissimoᷤ
iuiros. ne quis ꝓpͥis uiribꝰ aliqͥd
boni applicare contendat. cũ
omia in diuma potestate sũt
posita: nec precurrere qͥs ue

Expanded text:
completus Novi Testamenti gratiam praevidisset, ne aut sibi aut aliis de tanto munere forsitan surriperet perniciosa praesumptio, primo ingressu docet sanctissimos viros, ne quis propriis viribus aliquid boni applicare contendat, cum omnia in divina potestate sint posita: nec praecurrere quis ve
Abbreviated transcription (Latin):
futurã ꝓphetiã: s ipsũ fructũ
uent̾s ostendere cõꝓbat᷑: ut
cunctis indubitanter appareat.
ĩ septuagesimo pͥmo psalmo
ꝑ decadas totius oꝑis noui &
ueteris testam̃ti indicia conti¬
neri: hinc aũ ꝑ singłare nil¬
merũ. eadẽ fui̾sse declaratur.¬
Canticuo graduum. ĩsalomone
Iximꝰ ñ uacare qͦd ⁊ isti ti¬
tulo salomonis qͦq nomen
Adiunctũ ẽ: cuiꝰ int̾pretatio ĩ
latina lingua pacificus ẽ &
cui aptiꝰ hoc uocabulũ pote¬
rit conuenire. nͥ qͥ pͦpłm circũ¬
cisionis ⁊ p̃pucii unitatis grã
colligauit: ⁊ quasi angularis
lapis uenientes ad se e diuer¬
so parietes stablitatis robore
solidauit : de qͦ dicit apłs. Ipse
ẽ enĩ pax nr̃a qui fecit utraq
unũ. Addit᷑ quoq qͦd octauus
usq ad finem gradaliũ ẽ. Qͥ
numerꝰ pertinet ad resurrec¬
tionẽ dñi ap̃i de quo omĩno
locuturus ẽ: indicans nouum
testam̃tũ: ad quod hec p̾dicta
musteria referuntur. & nota
quod & hic. & ĩ septuage simo

Expanded text:
fructum ventris ostendere comprobatur, ut cunctis indubitanter appareat, in septuagesimo primo psalmo per decadas totius operis Novi et Veteris Testamenti indicia contineri; hic autem per singularem numerum eadem fuisse declarata.Canticum graduum Salomonis. Diximus non vacare quod et isti titulo Salomonis quoque nomen adjunctum est, cujus interpretatione in Latina lingua pacificus est. Et cui aptius hoc vocabulum poterit convenire, nisi qui populum circumcisionis et praeputii unitatis gratia colligavit; et quasi angularis lapis venientes ad se e diverso parietes stabilitatis robore solidavit; de quo dicit Apostolus: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum . Additur quoque quod octavus usque ad finem gradalium est, qui numerus pertinet ad resurrectionem Domini Christi, de quo omnino locuturus est: indicans Novum Testamentum, ad quod haec praedicta mysteria referuntur. Et nota quod hic et in septuagesimo
Abbreviated transcription (Latin):
iste gradaliũ in figurã
eẽ p̃cinuit: ut octoades esset
ĩ reliquis quã ad resurrectiõem
dnĩ ꝑtinere p̃diximꝰ. Nã ⁊ di¬
stinctionẽ hanc sequens tituł
manifestat. Scribitur enĩ can¬
ticũ graduũ salomonis. Salo¬
mon aũ int̾pretatur pacificꝰ.
Quod nom̃ ad dñm xp̃m ma¬

Expanded text:
iste gradalium in figuram esse praecinuit, ut ogdoas esset in reliquis, quam ad resurrectionem Domini pertinere praediximus. Nam et distinctionem hanc sequens titulus manifestat; scribitur enim Canticum graduum Salomonis. Salomon autem interpretatur pacificus, quod nomen ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate constrictũ. s sola
dñi pietate saluandũ petenᷤ
ut ab eo uias iniqͥtatis amo¬
ueat: qm̃ uiã ueritatis ele¬
gerat. Pulcherrimis aũ allu¬
sionibus. exponit᷑ humana
condicio. Pͥauim̃tũ ẽ soli ali¬
cur in lenitatẽ maximã con¬
structa soliditas. Que merito
sũ simili itore leuigatur. Ad¬
hesisse gͦ dicit carni suȩ. qͦd
uitioꝵ esse ñ dubiũ ẽ. Anima¬
enĩ si adhereat corꝑi: delic¬
tis fauet: si uoluntate sit diui¬
sa. uirtutibus. Qua ꝓpt̾ meri¬
extingui. Sed ꝑscrutandũ ẽ.
quare illud conciliũ beatoꝵ
quod superiꝰ dixerat. serius
aũ tuus exercebat᷑ in tuis iu¬
stificationibꝰ: hic confiteat᷑
multa qͦ uͥtutũ uarietate col¬
luceant. quãdiu st̃ in hac car¬
ne mortali. esse tam̃ unde
se dep̃centur absolui. sicut ĩ
euangłio magister optimus
dicit. Postquam omnia fece¬
ritis dicite. Serui inutiles
sumꝰ: qͦd debuinꝰ facere fecimꝰ.
Et alibi scriptura dicit. Iustꝰ

Expanded text:
onstrictum, sed sola Domini pietate salvandum, petens ut ab eo vias iniquitatis amoveat, quoniam viam veritatis elegerat. Pulcherrimis autem allusionibus exponitur humana conditio. Pavimentum est soli alicujus in lenitate maxima constructa soliditas, quae merito sum simili nitore levigatur. Adhaesisse se vitiosum esse non dubium est. Anima si adhaereat corpori, delictis favet: si voluntate sit divisa, virtutibus. Quapropter meriexstingui. Sed perscrutandum est quare illud concilium beatorum, quod superius dixerat: Servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus, hic confiteaturmultaque virtutum varietate colluceant, quandiu sunt in hac carne mortali, esse tamen unde se deprecentur absolvi, sicut in Evangelio Magister optimus dicit: Postquam omnia feceritis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus . Et alibi Scriptura dicit: Justus
Abbreviated transcription (Latin):
libauit eos. Et statuit ꝓcellã
eiꝰ in aurã. & siluer̃t fluctꝰ
eiꝰ. Iii uelut ebrii. quoꝵ sa¬
piencia deglutiita ui debat᷑.
clamore salubri. ad uitali¬
a consilia rediert̃. Ad dnm̃
qͥppe conuersi: cȩpert̃ ẽe̾ iã
sobrii. Quid aũ egerit au¬
xiliaris clamor: ex ponit᷑.
¶. de necessitatib eoꝵ libe¬
rauit eos. Ipse aũ necessita¬
tes. quẽad modũ remotȩ st̃.
allegorica descripcione
narratur. Sequitur enim.
Et statuit. ꝓcellã eiꝰ in aur̃a
& siluert. fluctus eiꝰ . Tem¬
pestas illa seuissima. quȩ
humana fragilitate ñ poterat

Expanded text:
. Vers. 29. Et statuit procellam ejus in auram, et siluerunt fluctus ejus. Illi velut ebrii, quorum sapientia deglutita videbatur, clamore salubri ad vitalia consilia redierunt. Ad Dominum quippe conversi, coeperunt esse jam sobrii. Quid autem egerit auxiliaris clamor exponitur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Ipsae autem necessitates, quemadmodum remotae sint, allegorica descriptione narrantur. Sequitur enim, et statuit procellam ejus in duram, et siluerunt fluctus ejus. Tempestas illa saevissima, quae ab humana fragilita
Abbreviated transcription (Latin):
gluttitã: qr. sapiencia ñ potest
nͥ apud qͥetos. & inꝑturbatos
animos inueniri. Sapiencia
eoꝵ bene de illis dicit᷑. qͥ sibi
ante uidebantur esse docto¬
res: s eã constat ee̾ degluiti¬
tã. quȩ ꝑturbatis m̃tib ñ prȩ¬
ualet apparere. Nlis ergo ex¬
emplis. monentur sacerdotes
ut dño supplicent. quatinus
cor eoꝵ. in humilitate conso¬
lidet. ne diabolicis tẽptacio¬
nibꝰ uentilentur. Et clama¬

Expanded text:
glutitam, quia sapientia non potest nisi apud quietos et imperturbatos animos inveniri. Sapientia eorum bene de illis dicitur qui sibi ante videbantur esse doctores: sed eam constat esse deglutitam, quae perturbatis mentibus non praevalet apparere. His igitur exemplis monentur sacerdotes, ut Domino supplicent; quatenus cor eorum in humilitate consolidet, ne diabolicis tentationibus ventilentur.
Abbreviated transcription (Latin):
plata st̃. Hȩc continent iusti¬
tiam & ueritatẽ. Iusticiã. qm̃
ȩquabilit omĩa discernunt.
ueritatẽ. quia ꝓmissa retri¬
buunt. Merito gͦ tantũ ama¬
bat. tantũ repetebat ista testi¬
monia. quanto incõprehen¬
sibilis atq reuerenda uirtꝰ
dnĩ ꝑ talia concedebat᷑ agno¬
sci. Nimis. adutrũq potest
laudabilit̾ ꝑtinere. siue ad
iusticiã. siue ad ueritatẽ: quia
iusticiã dñm nimis mandare.
ꝓfutura districtio ẽ uerita¬
tẽ uͦ nimis ac nimis inculca¬
fecit zelus domꝰ tuȩ: qr. obl¬
ti st̃ uerba tua mimiq mei.
labes ẽ morbi alicuiꝰ contracta
necessitas. q̃ nos facit paulatĩ
defluere dũ corꝑis soliditatẽ
penali afflictiõe consimut. Is

Expanded text:
ec continent justitiam et veritatem: justitiam, quoniam aequabiliter omnia discernunt; veritatem, quia promissa retribuunt. Merito ergo tantum amabat, tantum repetebat ista testimonia, quando incomprehensibilis atque reverenda virtus Domini per talia concedebatur agnosci. Nimis, ad utrumque potest laudabiliter pertinere, sive ad justitiam; sive ad veritatem: quia justitiam Dominum nimis mandare, profutura districtio est; veritatem vero nimis animis inculcafecit zelus domus tuae, quia obliti sunt verba tua inimici mei. Tabes est morbi alicujus contracta necessitas, quae nos facit paulatim defluere, dum corporis soliditatem poenali afflictione consumit;
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã lãpades ardentissimas dñi
conspectibꝰ obtulerunt. Iste sic̃ hic
lique uͦ alie qͥnq uͥgines. q̃ adu¬
lantiũ uocibꝰ infelici sorte credi¬
derunt: caput earũ factũ in sua
deceptione pinguissimũ. Et ideo
extinctiᷤ lãpadibꝰ ñ st̃ recepte: q̃m
tetrã uitã ante dñm ueri lumi-¬
nis ñ decebat offerri. Quã para

Expanded text:
tanquam lampades ardentissimas Domini tanquam lampades ardentissimas Domini conspectibus obtulerunt. Istae sicut hic liquae vero aliae quinque virgines, quae adulantium vocibus infelici sorte crediderunt, caput earum factum est in sua deceptione pinguissimum; et ideo exstinctis lampadibus non sunt receptae: quoniam tetram vitam ante Dominum veri luminis non dece
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. Est eñĩ oleũ in bonã partẽ
causa splendoris: pabulũ lumi¬
nis : prȩstat nitorẽ parit̃ ⁊ salu¬
tẽ. In malã uͦ partẽ. sic̃ hic po¬
nitur. Oleũ peccatoris ẽ. dilectio
simulata u̾boꝵ : q̃ adulationibꝰ
⁊ blandim̃tis. nrãs mentes ue¬
lut olei pinguedo lenit̃ ingre¬
diens. rigorem ueritatis emol¬
lit. n ad noxias cogitatioẽs amo¬
ris ficti potiꝰ ostentatioe ꝑdu¬
cit. fic̃ in alio psalmo dictũ est.
Mollierunt sermones suos suꝑ
oleũ. ⁊ ipsi stͣ iacula. Et salomon
ait. Uerba adulatoꝵ mollia
nouissima aũ eoꝵ ꝑueniunt in
intima uentͥs. Quã ꝓpt̾ illa moni¬
ta sẽꝑ eligenda st̃: quȩ ñ ad di¬
lectionẽ scħ trahunt. s ad p̃cep¬
ta nos diuinitatis inuitant. Po¬
test aũ ⁊ illud euangłicũ. de de-
cẽ uͥginibꝰ. hi ͨ decenter aptari.
qͦd quinq uirgines q̃ actꝰ suos ꝓ¬
batissimos dñe dedicauerunt
conscientias lucidas. conseruanteᷤ.
caritatis oleo referte. semetipsas

Expanded text:
um . Est enim oleum in bonam partem causa splendoris, pabulum luminis, praestans nitorem pariter et salutem. In malam vero partem sicut hic ponitur oleum peccatoris est dilectio simulata, verborumque adulationibus et blandimentis nostras mentes, velut olei pinguedo, leniter ingrediens rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostentatione perducit; sicut in alio psalmo dictum est: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula. Et Salomon ait: Verba adulatorum mollia, novissima autem eorum perveniunt in intima ventris . Quapropter illa monita semper eligenda sunt, quae non ad dilectionem saeculi trahunt, sed ad praecepta nos Divinitatis invitant. Potest autem et illud evangelicum de deginibus hic decenter aptari , quod quinque virgines, quae actus suos probatissimos Domino dedicaverunt, et conscientias lucidas conservantes charitatis oleo refertae, semetipsas
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia supplicatio ẽ. ut liberet᷑ a
collegio eoꝵ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ: ne
cũ ipsis quasi cõbuiatꝰ debeat ĩpl¬
cari. Cõbinati enĩ dicunt᷑ rei. qñ
duo simul imo uincło colligant᷑.
ut alt̃ alterũ p̃pediens fugã libe¬
rã habe̾ ñ possint. Orat gͦ ꝓpħa
ne cũ talibꝰ illiget᷑. qͥ implicatiõe
mutua alterutrũ sibi impedi¬
re noscunt᷑. Non cõbinabor re¬
spicit ad utrũq: & ad homines
oꝑantes iniqͥtatẽ. & ad electos eoꝵ
Et nota qͦd addit eoꝵ: ne puta¬
res reuera electos dñi. qͥ tali no¬
mine uocabant᷑. Multo enĩ sce¬
leratiores st̃ illi. qͥ int̾ malos ui¬
dent᷑ esse p̃cipui. quas duces
criminũ. qͣsi pͥncipes latͦnũ &
caput om̃ium ꝑditoꝵ. Corripi¬

Expanded text:
ectis eorum. Tertia supplicatio est, ut liberetur a ectis eorum. Tertia supplicatio est, ut liberetur a collegio eorum qui operantur iniquitatem: ne cum ipsis quasi combinatus 477 debeat implicari. Combinati enim dicuntur rei, quando duo simul in uno vinculo colligantur, ut alter alterum praepediens, fugam liberam habere non possint. Orat ergo propheta, ne cum talibus illigetur, qui implicatione mutua alterutrum sibi impedire noscuntur. Non combinabor respicit ad utrumque, et ad homines operantes iniquitatem, et ad electos eorum. Et nota quod addidit, eorum, ne putares revera electos Domini, qui tali nomine vocabantur. Multo enim sceleratiores sunt illi qui inter malos videntur esse praecipui, quasi duces criminum, quasi principes latronum, et caput omnium perditor
Abbreviated transcription (Latin):
deret penitendũ aliqͥd loqͥ. non
se ꝑ falsitates sceleratissimas
contenderet excusare. Hoc enĩ
maximũ uitiũ ẽ. qͦ laborat hu¬
manitas: ut post pecc̃m suũ
ad excusationes confugiat. ꝙͣ
penitudinis se confessiõe ꝓster¬
nat. ¶s facinꝰ int̾ sũma pecc̃a
constat esse numerandũ: quia
inde reuera nascit᷑. unde ad pe¬
nitentiã reus tardi uenire
udeatur: sic̃ in libro primo
regũ dictũ ẽ. Quas pecc̾m ari¬
olandi ẽ repignare: ⁊ quasi
scelꝰ idolatͥe nolle adquiescẽ.
Nã quod d̾r ad excusandas ex¬
cusationes in peccatis: consue¬
tudinẽ significat impudentiũ:
qui qñ fuerint dep̾hensi. pri¬
mũ se aliqua falsitate excus a¬
re noscunt᷑: ⁊ cũ fuerint inde
uict. alia sẽꝑ extusationes
assumunt. nequando uerita¬
t ad quiescat inuerecunda ꝓ¬
teruitas. Modo enim tempori.mo¬
do necessitati modo aliis imputan¬
do quod peccant. quȩ figura clicit᷑
metatasis. idest transiatio. dum
culpam nram in alium transfer

Expanded text:
on se per falsitates sceleratissimas contenderet excusare. Hoc enim maximum vitium est quo laborat humanitas, ut post peccatum suum ad excusationes confugiat, quam poenitudinis se confessione prosternat. Quod facinus inter summa peccata constat esse numerandum, quia inde revera nascitur, unde ad poenitentiam reus tardius venire videatur; sicut in libro primo Regum dictum est: Quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Nam quod dicit, ad excusandas excusationes in peccatis, consuetudinem significat impudentium, qui quando fuerint deprehensi, primum se aliqua falsitate excusare noscuntur, et cum fuerint inde convicti, alias semper excusationes assumunt, nequando veritati acquiescat inverecunda protervitas: modo enim tempori, modo necessitati, modo aliis imputando quod peccant. Quae figura dicitur metastasis, id est translatio, dum culpam nostram in alium transferr
Abbreviated transcription (Latin):
increpationes eleg̃ iustoꝵ. quã
blandim̃ta peccantiũ. S q̃ sit
correptio iusti. breuit̃ intima¬
onẽ increpator. accedit. Nã & si
uultũ irati ostendit: cor tamen
placat seꝑ assimit: sic̃ monet
apłs. Fratres si preoccupatꝰ fue¬
rit hõ in aliqͦ delicto. uos qͥ sꝑi

Expanded text:
crepationes eligit justorum, quam blandimenta peccantium. Sed quae sit correctio justi breviter intimaionem increpator accedit. Nam etsi vultum irati ostendit, cor tamen placati semper assumit; sicut monet Apostolus: Fratres, si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dic̃ adhuc esse orationẽ suã
in beneplacitis eoꝵ. idest miquor.
indicat se ꝑfectȩ ñ dũ fuisse con¬
u̾sũ. qñ ⁊ sibi orando talia ꝓue¬
nire de siderabat. qualia illor
uota esse cognouerat. A qͥbꝰ om̃ibꝰ
se alienũ effici p̃cabat᷑. ne caput
sitũ oleo peccatoris. id male sua¬
sionis adulatiõe pinguesceret.
tuerunt. Petra hic sic̾ multis
quasi uidices pͦpħ sui. subita uo¬
racitate mergunt᷑: qͥ ideo corru¬
unt in ꝓfundũ: qm̃ supͣ petram
stare non eligunt. Nã quid illis
ꝓdest iuxta soliditatẽ stare: q̃n
in ipsa fortitudine ñ uidentur
insistẽ: Quod uerbũ hieronimꝰ
trans lator posuit. ⁊ expositor. pat̾
augustinꝰ secutꝰ ẽ: ut nemo au¬
deat recusare. qͦd taliũ uiroꝵ
auctoritate ꝓbatũ ẽ. Hec enĩ u̾bi
trans latio nimis hereticoꝵ ui¬
det᷑ designare ꝑfidiã. Nã cum
baptizent. cũ cõmunicent. cũ
sacras nobiscũ litteras legant.
dicunt᷑ iuxta petrã stare ñ in

Expanded text:
orationem suam in beneplacitis eorum, id est iniquorum, indicat se perfecte nondum fuisse conversum: quando et sibi orando talia provenire desiderabat, qualia illorum vota esse cognoverat. A quibus omnibus se alienum effici precabatur: ne caput suum oleo peccatoris, id est malae suasionis adulatione pinguesceret.  mea quoniam potuerunt. Petra hic, sicut multis quasi judices populi sui subita voracitate merguntur; qui ideo corruunt in profundum, quoniam supra petram stare non eligunt. Nam quid illis prodest juxta soliditatem stare, quando in ipsa fortitudine non viden ur insistere? Quod verbum Hieronymus translator posuit, et expositor Pater Augustinus secutus est; ut nemo audeat accusare quod talium virorum auctoritate probatum est. Haec enim verbi translatio nimis haereticorum videtur designare perfidiam; nam cum baptizent, cum communicent, cum sacras nobiscum litteras legant, dicuntur juxta petram stare, non in
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ħ u̾su euident̃ apparet. ⁊
suꝑiꝰ illos dictos inimicos. qͥ
legẽ dñi nesciebant. ⁊ docto¬
res ĩpericiȩ cecitate detentos.
⁊ seniores ñ habuisse gͣuissimã
fidi firmitatẽ. qñ se dicit. ab
omi ula mala ipsoꝵ. pedes suos
ꝓhibuisse. ne eoꝵ potuisset ꝑu̾¬
sitate subuerti. Illa ẽ enĩ cer

Expanded text:
Ex hoc versu evidenter apparet, et superius illos dictos inimicos qui legem Domini nesciebant, et doctores imperitiae caecitate detentos, et seniores non habuisse gravissimam fidei firmitatem, quando se dicit ab omni via mala ipsorum pedes suos prohibuisse, ne eorum potuisset perversitate subverti. Illa est enim cer
Abbreviated transcription (Latin):
intellexi: qr. mandata tua ex¬
quisiui. Non ẽ hic lactantia su¬
ꝑba. s ueritas. Seniores dici¬
mus ⁊ sapientiȩ maturitatȩ
p̃claros ⁊ longa nos ętate p̃ce¬
dentes: de qͥbus dictũ ẽ. inter¬
roga patrẽ tuũ. & adnuntia¬
bit tͥ. seniores tuos & dicent
tibi. Dicimꝰ etiã seniores. eta
tatione leuissimos: sic̃ fuerũt
illi de qͥbꝰ in euangłio scriptũ:
fecerũt sacerdotes consilium
cũ senioribꝰ. ut eũ morti tra¬
derent. Tales nc̃ seniores di¬
cit. ni canos m̃te s corꝑe. Ab
istis gͦ merito se ãpliꝰ dicit
intellexrisse : qñ quẽ illi sacri¬
lega m̃te contẽpserunt:iste
suũ uenerabat᷑ auctorẽ. freq̃nt̃
enĩ in scripturis diuinis iu¬
niores meliꝰ intelligũt seni¬
oribꝰ: sic̃ lacob qui se ad bene¬
dicendũ p̾buit: ⁊ germano
suo ꝓmissũ fructum. prime
benedictionis accepit: sicut
samuhel meliꝰ heli sac̃dote.ł.
danihel meliꝰ falsis senioribꝰ.
qͦs ipse sp̃u di plenꝰ morte dãp¬

Expanded text:
intellexi: quia mandata tua exquisivi. Non est hic jactantia superba, sed veritas. Seniores dicimus et sapientiae maturitate praeclaros, et longa nos aetate praecedentes; de quibus dictum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi: seniores tuos, et dicent tlibi . Dicimus etione levissimos; sicut fuerunt illi, de quibus in Evangelio scriptum est: Fecerunt sacerdotes consilium cum senioribus, ut eum morti traderent . Tales nunc seniores dicit, non canos mente, sed corpore. Ab istis ergo merito se amplius dicit intellexisse, quando quem illi sacrilega mente contempserunt, iste suum venerabatur auctorem. Frequenter enim Scripturas divinas juniores melius intelligunt senioribus. Sicut Jacob qui se ad benedicendum praebuit et germano suo promissum fructum primae benedictionis accepit. Sicut Samuel melius Heli sacerdote; vel Daniel melius falsis senioribus, quos ipse Spiritu Dei plenus morte dam
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ueritatis sentire ñ meru¬
it. Supͣ tales gͥ õs doctores. me¬
rito cohors euangłica intel¬
lexisse se meliꝰ dicit: qr pͤuita¬
tibꝰ eoꝵ repudiatis. sincerã
doctrinã dñi saluatoris acce¬
pit. s cur meliꝰ incellexerit.
causã designat. quia testimo¬
nia tua meditatio mea ẽ. Illis
enĩ testimonia dñi ñ erat
meditatio : qͥ ꝑsuasiõe falsissi

Expanded text:
tionem veritatis sentire non meruit. Supra tales igitur omnes doctores merito cohors Evangelica intellexisse se melius dicit; quia pravitatibus eorum repudiatis, sinceram doctrinam Domini Salvatoris accepit. Sed cur melius intellexerit, causam designat, quia testimonia tua meditatio mea est. Illis enim testimonia Domini non erant meditatio, qui persuasione falsis
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. quẽ illi mortifere credi¬
derunt ẽẽ temnendũ. Et ut
ea ipsa ueritas testimonio cõ¬
ꝓbaret: seqͥt᷑ quare intellere¬
rit supͣ seniores: scilicet. quia
mandata tua exquisiui. Illi enĩ
si exqͥsissẽt mandata dñ. ne¬
quaquã prudentiores potu¬
erant habere iuniores. Et ui

Expanded text:
num, quam ille qui mortifere credidit esse temnendum. Et ut ea ipsa veritatis testimonio comprobaret, sequitur quare intellexerit supra seniores; scilicet, quia mandata tua exquisivi. Illi enim si exquisiissent mandata Domini, nequaquam prudentiores se potuerant haber
Abbreviated transcription (Latin):
regni ẽe meruerunt. sicut
ĩ euangło ipse dicit. Pater
uolo ut ubi sũ ego ⁊ ĩpsi sĩt
mecũ. W ne ãbigeres quibus
esset dandũ: illos scilicet di¬
cit. qui testam̃tũ dñi ⁊ testi¬
monia omnẽq doctrinã pu¬
ra deuotione custodiunt. S
ne hoc p̃miũ putares ẽẽ for¬
sitan tẽporale. dicit usq in
premiũ ibi incõmutabil et̃¬
nitate perdurat. Qm̃ elegit
in scłm scħ: hic habitabo q̃m
elegi eã. Hoc scđm litterã nul¬
latenꝰ uindicat᷑᷑ cũ sclamꝰ hie¬
rusałe uetustã. euersiones
desolationesq frequentissime
ꝑtulisse: de qua scriptũ est.
Sion sic̃ ager arabit᷑. S ꝑ
hoc uocabulũ. hierłm suꝑna
declaratur: concors in pͦpłis.
imita uirtute caritatis. ꝑu¬
rificata ꝑ grãm remissioĩs
q̃ diuinitate eiꝰ atq poten¬
tia ȩt̃na speculatioe ꝑfruit᷑.
Illa enĩ maiestas sũmẽ bona.
sũme beata. sũme potens.
quãuis ubiq tota sit : beatoꝵ
pectora possioens habita cła.

Expanded text:
ni esse meruerunt, sicut in Evangelio ipse dicit: Pater, volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Et ne ambigeres quibus esset dandum, illis scilicet dicit qui testamentum Domini et testimonia, omnemque doctrinam pura devotione custodiunt. Sed ne hoc praemium putares esse forsitan temporale, dicit, usque ipraemium ibi incommutabili aeternitate perdurat. Vers. c habitabo, quoniam praeelegi eam. Hoc secundum litteram nullatenus vindicatur, cum sciamus Jerusalem vetustam eversiones desolationesque frequentissime pertulisse: de qua scriptum est: Sion sicut ager arabitur . Sed per hoc vocabulum Jerusalem superna declaratur, concors in populis, unita virtute charitatis, purificata per gratiam remissionis, quae divinitate ejus atque potentia aeterna speculatione perfruitur. Illa enim majestas summe bona, summe beata, summe potens, quamvis ubique tota sit, beatorum pectora possidens, habitac
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ breuit̃ qͥde s magno de¬
siderio postulauit: tertiã nar¬
rationẽ sermo ꝓphetalis ingre-¬
ditur : ubi ea que filio ꝓmissa
fuerant a patre. letꝰ enumerat.
Quid enĩ firmius. quid ue dici¬
potest constantius . quando ille
iurauit. ꝑ quem iuratun: Ille
ꝓmittit. qui ñ potest falhiS
ñ isti dauid filio iesse. qͥa dicere¬

Expanded text:
desiderio postulavit, tertiam narrationem sermo prophetalis ingreditur, ubi ea quae Filio promissa fuerant a Patre, laetus enumerat. Quid enim firmius quidve potest dici constantius, quando ille jurat per quem juratur, ille promittit qui non potest falli? Sed non isti David filio Jesse, q
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s estu: d̾s m̃s & susceptor sa¬
lutis meȩ. Et ego pͥmogenitũ
ponã illũ excelsũ p̃regibꝰ t̾re.
Hoc ⁊ quod hic posuit. ñ frustra¬
bit᷑ eũ. frustrari ẽ enĩ in irri¬
tũ ꝓmissa deducere. Quod hic
mẽrito negat posse ꝓuenire.
qm̃ deceptionis locus ẽẽ non
potuit: ubi ꝓmissio ueracissi¬
mi declaratur auctoris. Segͥi᷑.
De fructu uentͥs tui ponã suꝑ
sełe tuã. Fructꝰ uentris ẽ
dñi saluatoris doctrina &e¬
lestis : de qua ppłs axp̃ianꝰ
noscitur. ẽẽ generatꝰ. Frequent̃
enĩ dixim. institutiõe fideli
quasi quodã uentre genera¬
ri posse credentes. Hos gͦ ꝓ
cere similia cõpbantur. In il¬
lius enĩ sede recte sedere qͥs
dicitur: cuiꝰ ⁊ p̃cepta docere

Expanded text:
s meus et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam illum, excelsum prae regibus terrae . Hoc est quod hic posuit, non frustrabitur eum. Frustrare est enim in irritum promissa deducere; quod hic merito negat posse provenire, quoniam deceptionis locus esse non potuit, ubi promissio veracissimi declaratur auctoris. Sequitur, De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Fructus ventris est Domini Salvatoris doctrina coelestis, de qua populus Christianus noscitur esse generatus. Frequenter enim diximus institutione fideli, quasi quodam ventre generari posse credentes. Hos ergo cere similia comprobantur. In illius enim sede recte sedere quis dicitur, cujus et praecepta docere
Abbreviated transcription (Latin):
bunt EEsuꝑ sede tuam.
Explanauit quod suꝑiꝰ dixit.
Nã ⁊ hic de apłis loqͥt᷑ cete¬
risq fidelibꝰ qui xp̃i filii dici
fidei integritate meruerunt.
Ipsis enĩ dicit᷑. sedebitis suꝑ du¬
odeq̃ sedes iudicantes duode¬
cĩ tͥbus ifrł. his gͦ sedes dñi

Expanded text:
bunt super sedem tuam. Explanavit quod superius dixit. Nam et hic de apostolis loquitur caeterisque fidelibus, qui Christi filii dici fidei integritate meruerunt; ipsis enim dicitur: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . His ergo sed
Abbreviated transcription (Latin):
& caritatis: ut possitis igni¬
ta iacula inimici extingue̾:
scilicet. ut intrepide here¬
tichoꝵ lacłis ualeant obui¬
are. Siue iustitia. ipsũ sig¬
bis a dõ ⁊ iusticia. Ipsũ gͦ
decet sac̃dotes indii.&. sẽꝑ
corde gestare: qui tamen sic
induitur. ut intus esse dignet᷑.
sicut baptizatis idem dicit apłs.
exultent. Consequens erat ut
sc̃i exultarent: cũ ipsum xp̃m
dñm induissent. Nã si munda¬
nũ gaudiũ ẽ. uestem sumere
pretiosam: quid de illa ma¬
iestate potest oriri leticie. que
& honorabilem facit. & circum¬
dat modis om̃ibꝰ ad salutem :¬
ꝓpt̃ dauid seruũ tuum: non
auertas faciem xp̃i tui. Recor¬
dans ꝓpħa que mala iudaicus
populus fecerat in deserto. uł
postea quanta domino iniqͥ¬
tate peccauerit. preuidens
etiã quã ingesturꝰ erat saluta¬
rẽ quidẽ mundo. sed ipsi
lam̃tabilẽ passionẽ : indi patris
se supplicatione prosternit: ne
faciem xp̃i sui. id est presentiam
auertat a gente iydaica: quam

Expanded text:
 charitatis, ut possitis ignita jacula inimici exstinguere ; scilicet ut intrepide haereticorum jaculis valeant obviare. Sive justitia ipsum sigbis a Deo et justitia . Ipsum ergo decet sacerdotes induere, et semper corde gestare, qui tamen sic induitur, ut intus esse dignetur, sicut baptizatis idem dicit Apostoexsultent. Consequens erat ut sancti exsultarent, cum ipsum Christum Dominum induissent. Nam si mundanum gaudium est vestem sumere pretiosam, quid de illa majestate potest oboriri laetitiae, quae et honorabilem facit, et circumdat modis omnibus ad salutempter David servum tuum, non avertas faciem Christi tui. Recordans propheta quae mala Judaicus populus fecerit in deserto, vel postea quanta Domino iniquitate peccaverit; praevidens etiam quam ingesturus erat salutarem quidem mundo, sed ipsis lamentabilem passionem, in Dei Patris se supplicatione prosternit: ne faciem Christi sui, id est praesentiam avertat a gente Judaica, quam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hȩc uerba ad talẽ intellectũ
trahere. quã libroꝵ determinatio¬
nes aduertere: sicut qͥbusda placet:¬
festiuũ. responderunt omĩa ti¬
tulo suo. Nã licet diuersa dicta
sint: in unã tam̃ grãm tãquam
uoces canori organi conuenire
noscunt᷑. Qua ꝓpt̾ sũmo desiderio
supplicemꝰ. ut nos de beneplacito
sibi pͦpło esse ꝯcedat: qͥ de prauis
recta. de amaris dulcia. de tẽpo¬
ralibꝰ facere consueuit ȩt̃na: qua¬
tinꝰ & nos in xp̃o dño gloriantes
cũ pacͥbꝰ nr̃is iniuste egimꝰ iniqͥ¬
tatẽ fecimꝰ: ad penitentes tamen
ñ debeat applicari. Primũ cui
festiuũ alła p̃missũ. ẽ: deinde qi.¬
ne penitentibꝰ dent᷑ Certio. plus
historiã continet. quã delicta de¬
plorat. In multis p̃terea psalmis
de peccati satisfactioe breuit̾ in¬
uenis diq: cũ tam̃ ñ ad ipsã cau¬
sã uideant᷑ aptati. Eaplicit psalmꝰ¬

Expanded text:
enim magis haec verba ad talem intellectum enim magis haec verba ad talem intellectum trahere, quam librorum determinationes advertere, sicut quibusdam placefestivum, responderunt omnia titulo suo. Nam licet diversa dicta sint, in unam tamen gratiam tanquam voces canori organi convenisse noscuntur. Quapropter summo desiderio supplicemus, ut nos de beneplacito sibi populo esse concedat, qui de pravis recta, de amaris dulcia, de temporalibus facere consuevit aeterna; quatenus et nos in Christo Domino gloriantes cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus, ad poenitentes tamen non debeat applicari. Primum, cui festivum Alleluia praemissum est; deinde qnae poenitentibus dentur; tertio plus historiam continet quam delicta deplorat. In multis praeterea psalmis de peccati satisfactione breviter invenis dici; cum tamen non ad ipsam causam videantur aptari. EXPOSITIO IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
saluare dicit᷑ pat̃. Legit᷑ etiã & fi¬
lius saluare ut ẽ illud. uenit fi¬
lius hominis saluũ facere qͦd pe¬
rierat. Predicat᷑ etiã saluare sp̃c
sc̃s. ut ẽ illud ad titũ. saluos nos
fecit ꝑ lauacrũ regenerationis
pͦpłs fiat fiat. Hȩc ẽ laus quã su¬
uit ppłos ꝑsonare. Hoc etiã nc̃ scã
canit eccłia. qͥ se de tanto bono
p̃senti cẽpore ꝯsolat᷑. Sed hoc di¬
cit ab isto scło usq ad illud ꝑpe¬
tuũ scłm esse faciendũ. ut conti¬
nuata laus nũquã debeat habe¬
re fastidiũ. Sed cũ p̃dictos hẏm¬
nos deuotꝰ iudeoꝵ p̾płs canat. qͥs
ẽ iste alt̾ qͥ dicit. fiat fiat. Scilicet
eo tẽpore ĩ fide ñ erat. quando
psalmꝰ iste canebat᷑. Qui tamen
ꝓphecie uͥtute futurus intͦductꝰ ẽ
ut amore uniuersitatis diceret.
fiat fiat: sic hodieq ĩ eccłiis oran¬
tibꝰ sacerdotibꝰ respondet᷑ aõ. id est
fiat. Sic iã illis tẽporibꝰ ipsi indica¬
bant᷑. qͥ nc̃ idem fatiunt. Conuenit

Expanded text:
are dicitur Pater. Legitur etiam et Filius salvare, ut est illud: Venit Filius hominis salvum facere quod perierat . Praedicatur etiam salvare Spiritus sanctus, ut est illud ad Titum: Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis populus; Fiat, fiat. Haec est laus quam suvit populos personare. Hoc etiam nunc sancta canit Ecclesia, quae se de tanto bono praesenti tempore consolatur. Sed hoc dicit ab isto saeculo usque ad illud perpetuum saeculum esse faciendum, ut continuata laus nunquam debeat habere fastidium. Sed cum praedictos hymnos devotus Judaeorum populus canat, quis est iste alter qui dicit: Fiat, fiat, scilicet eo tempore in fide non erat, quando psalmus iste canebatur; qui tamen prophetiae virtute futurus introductus est, ut amore universitatis diceret: Fiat, fiat. Sic hodieque in ecclesiis orantibus sacerdotibus respondetur Amen, id est, Fiat. Sic jam illis temporibus ipsi indicabantur, qui nunc idem faciunt. Convenit
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ posse ꝑficere: ne uanis
p̃sũptiõibꝰ elus auctorẽ ꝑfec̃¬
toreq rerũ. in nrã ꝑnitiem
p̃termittere uideamur. Memi¬
rũ uersũ sub argum̃to dic̾¬
tos qͦd dicit᷑ a necessario. Ne¬
cessaria quippe ẽ dñĩ edifi¬
catio: sine quo nichil boni
ad cuhñ ꝑfectionis adducit᷑¬

Expanded text:
erficere, ne vanis praesumptionibus elusi, Auctorem et Perfectorem rerum in nostram perniciem praetermittere videamur. Memirum versum sub argumento dictos quod dicitur a necessario. Necessaria quippe est Domini aedificatio, sine quo nihil boni ad culmen perfectionis adducit
Abbreviated transcription (Latin):
cim̃toꝵ aut saxoꝵ qͣttratariis
dictũ: s illos potis edificatores
debemꝰ accipere. qui unũ q̃mq
axp̃ianũ ueritate fidi fabri¬
care contendunt. Ipsi st̃ eñ
estis tẽplũ di: & sp̃c dĩ babi¬
tat ĩ uob̾. Sed istos si homi¬

Expanded text:
m, aut saxorum quadratariis dictum; sed illos potius aedificatores debemus accipere, qui unumquemque Christianum veritate fidei fabricare contendunt. Ipsi enim sunt estis templum Dei, et Spiritus Dei habitat in vobis . Sed s
Abbreviated transcription (Latin):
peccantẽ. humiliatũ corrigat.
i supplicantẽ sibi miscłia diui¬
na recipiat. Quis enĩ dubitet.
sũme eqͥtatis ẽẽ iudiciũ
ut qͥ ꝑ suꝑblã delinquũt. de¬
uota humilitate purgent᷑ Et
intuere qi hic ñ dix̃. credidi
sius passionibꝰ atq beneficiis.

Expanded text:
peccantem humiliatum corrigat, peccantem humiliatum corrigat, et supplicantem sibi misericordia divina recipiat. Quis enim dubitet summae aequitatis esse judicium, ut qui per superbiam delinquunt, devota humilitate purgentur? Et intuere quia hic non dicit, credidi, suis passionibus atque benefic
Abbreviated transcription (Latin):
mereret᷑. Qͥ timent te uidebt̃
me & letabunt᷑ qr. in uerbo
tuo suꝑsꝑaui. Pulcherrima
pio dño causã miserationis
ꝯgregatiõe prestiterit. conctoꝵ
animos magna hylaritate cõ¬
pleuit. Sciebat enĩ clem̃tiã
eiꝰ uelle facere. qͦd fideliũ corda
roboraret. ⁊ petit talia ĩse fie¬
ri. unde omium deuotio pos¬
sit augeri. Uidendo enĩ alte¬
riꝰ p̃mi a ꝓficit scã conscien¬
tia. dũ ad imitationẽ lauda¬
biliũ rerũ ꝓposita sẽꝑ exẽpla
ꝓficiunt. Addidit etiã ꝓpter
qͥd omnino debeat ĩpetrare.
sperare ꝓfitetur. ubi nũꝗͣ de¬
cipit spes. nec pocest animus
quasi caducis desideriis elu
bilia: querendũ ẽ cur hic dixe¬
rit. cognoui dñe quia ȩqͥtas
indicia tua. S quotiens ĩmen¬
sũ atq ĩcõprehensibile legitur.
illud ȩt̃num iudiciũ debemus
accipere. qͦd ex toto hic ñ uale¬
mꝰ aduertere. Istud uͦ p̃sentis
mundi ẽ: qͦd se cognouisse tes¬
tat᷑. ut hominẽ animi tumore

Expanded text:
ers. 74. Qui timent te videbunt me, et laetabuntur, quia in verbo tuo supersperavi. Pulcherrima pio Domino causa miserationis congregatione praestiterit, cunctorum animos magna hilaritate complebit. Sciebat enim clementiam ejus velle facere, quod fidelium corda roboraret; et petit talia in se fieri, unde omnium devotio possit augeri. Videndo enim alterius praemia proficit sancta conscientia, dum ad imitationem laudabilium rerum proposita semper exempla proficiunt. Addidit etiam propter quid omnino debeat impetrare, sperare profitetur: ubi nunquam decipit spes, nec potest animus quasi caducis desideriis eludbilia , quaerendum est cur hic dixerit: Cognovi, Domine, quia aequitas judicia tua. Sed quoties immensum atque incomprehensible legitur, illud aeternum judicium debemus accipere, quod ex toto hic non valemus advertere. Istud vero praesentis mundi est, quod se cognovisse testatur; ut hominem animi tumore
Abbreviated transcription (Latin):
litate. Nã sic̃ ĩ pͥncipio psalmi
dictũ ẽ. cui peocatũ suũ dimit¬
tit᷑. sine dubitatiõe mundat᷑.
nec potest illã stolã induere
indulgentiȩ meruit accipere
puritatẽ. Ibi enĩ solꝰ ille ñ con¬
fundit᷑ : cui peccata donant᷑.
Et intende quod post uͥtutes
eximias chorus ille scõꝵ corsuũ
ĩmacłatũ fieri dep̃cat᷑: ut nul¬
lus hominũ presumeret. qͦd
solã xp̃i dñi habuisse certũ:
sc̾itatẽ. Nã qͥ confessꝰ fuerat ma¬
nibꝰ se dñi factũ atq plasma¬
tũ. qͥ humiliatũ iuste se dixe¬
rat. ad creberrimas passiones.
qͥ eaxitatꝰ ẽ in mandatis dñi.
ĩ eiꝰ qͦq legẽ meditatꝰ: ñ audet
dicere ĩmacłatũ cor sibi ẽẽ: sed
petit ut fiat qͦd necdũ in illa
resurrectiõe ꝑceꝑat. ubi audi¬
turi st̃. Uenite benedicti patͥs
mei ꝑcipite regnũ qͦd uob̾ pa¬
ratũ ẽ ab mitio mundi. ⁊ ce¬
tera. Etnuide q̃madmodũ unũ
uerbũ diciersis causis adhibi¬

Expanded text:
o psalmi dictum est: Cui peccatum suum dimittitur, sine dubitatione mundatur; nec potest illam stolam induere indulgentiae meruit accipere puritatem. Ibi enim solus ille non confunditur, cui peccata donantur. Et intende quod post virtutes eximias chorus ille sanctorum cor suum immaculatum fieri deprecatur, ut nullus hominum praesumeret, quod solam Christi Domini habuisse certum est sanctitatem. Nam qui confessus fuerat manibus se Domini factum atque plasmatum, qui humiliatum juste se dixerat ad creberrimas passiones, qui exercitatus est in mandatis Domini, in ejus quoque lege meditatus, non audet dicere immaculatum cor sibi esse; sed petit ut fiat quod necdum in illa resurrectione perceperat, ubi audituri sunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi , etc. Et vide quemadmodum unum verbum diversis causis adhibi
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ desideriũ suũ ĩ aduen¬
tu dñi felicit̾ confitet᷑. Euume¬
rat qͦq quanta suꝑboꝵ ꝑsecu¬
tiõe ꝑtulerit: ad postrẽmũ pe¬
tit ut ĩmandatis dñi ipsius
mune̾ ꝑseueret. De fectꝰ ⁊ ꝓfi
ne alicuiꝰ rei dr: ut ẽ illud. ini
ꝓdesiderii nimietate
declaranda. ut ÷ illud.
concupiuit & defecit anima
mea ĩ atͥa dñi. Ide ⁊ hic sc̃a con¬
gregatio. defecisse dicit aniniã
suã ĩ dñi saluatoris ardentis¬
simã caritatẽ. Mos enĩ iste hu¬
manitatis ẽ: ut qͦd omnino con¬
cupiscimꝰ. ĩ eo lassari ac defice̾
uide am qñ dilatiõe suspensi.
ad uota nr̃a ꝑuenire ñ possumꝰ.
Ut si carissimũ filiũ clem̃tissi¬
mus pat᷑ longa expectatione
dilatꝰ. anima festinante susti¬
nebat: si uxor castissima dul¬
cissimũ maritũ. nonne amore
fatigante defeciunt qͦs uidere
desiderant̃ exposcũt. Qua ꝓpt̃.
defecit anima mea. significat
Slassata ẽ atq fatigata
tire. Consideremꝰ gͦ scissimi

Expanded text:
mium desiderium suum in adventu Domini feliciter confitetur. Enumerat quoque quantas superborum insecutiones pertulerit. Ad postremum petit ut in mandatis Domini ipsius munere perseveret. Defectus et pro fine alicujus rei dicitur, ut est illud: Inimur et pro desiderii nimietate declaranda, ut est illud: Concupivit et deficit anima mea in atria Domini . Idem et hic sancta congregatio defecisse dicit animam suam in Domini Salvatoris ardentissimam charitatem. Mos enim iste humanitatis est, ut quod omnino concupiscimus, in eo lassari ac deficere videamur, quando dilatione suspensi, ad vota nostra pervenire non possumus. Ut si charissimum filium clementissimus pater longa exspectatione dilatum anima festinante sustineat, si uxor castissima dulcissimum maritum, nonne amore fatigante deficiunt, quos videre desideranter exposcunt? Quapropter Defecit anima mea, significat, lassata est atque fatigata; nire. Consideremus ergo sanctissimi
Abbreviated transcription (Latin):
tua ut consolet᷑ me: scđm elo¬
quiũ tuũ seruo tuo. Merito
petiit miscdia: qͥ priꝰ ui humi¬
litate sua confessus fuerat in¬
sta dñi fuisse iudicia. Nã int̾
ȩrũnas multiplices. ⁊ seua cer¬
tamina tormentoꝵ. consolatͥ¬
cẽ rerũ istaꝵ miscdiã petit.
ut aduersitates scłi ferre po¬
tuisset. quas sibi ad purgatio¬
nẽ uicioꝵ ꝓficue nouerat cõtͥ¬
butas. Non enĩ auferri sibi ta¬
lia postulauit: s ĩ eis se petiit
consolari. Consolatio ẽ enĩ. q̃n
miseriarũ patientiã donat. tor¬
menta seua retẽꝑat. ⁊ afflicti
animi merores beatituditis ꝓ¬
missione confortat. Seqͥt᷑. Scd̃m
eloqͥũ tuũ seruo tuo. Acõmu¬
ni subiunge fiat: id÷ scł̾m illã
ꝓmissione qͣ spondet in euan¬
głio se tͥbulatos ĩ passionibꝰ mi¬
nime relicturũ. Ueniãt mͥmi¬

Expanded text:
tua ut consoletur me, secundum eloquium tuum servo tuo. Merito petiit misericordiam, qui prius in humilitate sua confessus fuerat justa Domini fuisse judicia. Nam inter aerumnas multiplices et saeva certamina tormentorum consolatricem rerum istarum misericordiam petit: ut adversitates saeculi ferre potuisset, quas sibi ad purgationem vitiorum proficue noverat contributas. Non enim auferri sibi talia postulavit, sed in eis se expetit consolari. Consolatio enim est, quando miseriarum patientiam donat, tormenta saeva retemperat, et afflicti animi moerores beatitudinis promissione confortat. Sequitur, secundum eloquium tuum servo tuo. A communi subjunge, fiat, id est secundum illam promissionem qua spopondit in Evangelio se tribulatos in passionibus minime relicturum. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi consequam᷑: uitã scilicet
et̃nam. Nã cũ istud sibi dice¬
ret ẽẽ tͥbuendũ. postulauit
ut ueracit uiuere mereret᷑.
qr sola illa benedicit᷑ uita ꝙͣ
nec molestia ulla sollicitat᷑.
nec mors suspecta ꝯtͥstat. De
qua ĩ euangłio dictũ ẽ. Siuis
uenire ad uitã serua manda¬
ta. Nec moueat. qͦd ñ addidit
ȩt̃uã. Tanta ÷ enũ uis eiꝰ nomi¬
nisꝰ ut cũ sola uita dr. ȩt̃na
potiꝰ sentiat᷑. Hac̃ gͦ uitã dicit
se debere ꝓmereri: qi medi¬
tatio eiꝰ bonis monstrabat᷑ oꝑibꝰ
occupata. Nã meditationẽ hic.
ñ solã accipias lectionẽ. s mag̃
operã legis. Non aũ ꝑ istã so¬
lã meditationẽ beati efficim᷑
q̃ lectionis repeticione tractat᷑.
Illa enĩ meditatio beatos facit:

Expanded text:
ni consequamur, vitam scilicet aeternam. Nam cum istud sibi diceret esse tribuendum, postulavit ut veraciter vivere mereretur; quia sola illa bene dicitur vita, quam nec molestia ulla sollicitat, nec mors suspecta contristat; de qua in Evangelio dictum est: Si vis venire ad vitam, serva mandata . Nec moveat quod non addiditernam; tanta est enim vis ejus nominis, ut cum sola vita dicitur, aeterna potius sentiatur. Hanc ergo vitam dicit se debere promereri, quia meditatio ejus bonis monstrabatur operibus occupata. Nam meditationem hic non solam accipias lectionem, sed magis opera legis. Non autem per istam solam meditationem beati efficimur, quae lectionis repetitione tractatur; illa enim meditatio beatos facit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uiligite inimicos ur̃os. & ora¬
te ꝓ caluniantibꝰ uob̾. Ipse qͦq
subiecit. Ego aũ erercebar in
mandatis tuis. ut nichil eũ
cont᷑ regulã fecisse cognosceres.
Sed confundant᷑ ad emenda¬
tionẽ ꝑtinet: ñ ad suppliciũ
sẽpit̾nũ. Tc̃ enĩ conscientia pec¬
cantis bene confundit᷑: qñ ma¬
la pͥstina ꝓpͥa uoluntate dãp¬
nant᷑: ⁊ incipit odisse qͦd ude¬
bat᷑ añ diligere. Istud enĩ orat
ꝓuenire suꝑbis: ne diutiꝰ baca¬
qͥtͣ causa ꝓbabilis: quare suꝑbi
debeãt confundi: scilicet. qr
iniuste iniqͥtatẽ fecerunt ĩ
me. Qͥd enĩ iniustiꝰ dici po¬
test:quã eos uelle ꝑseqͥ. qui

Expanded text:
ligite inimicos vestros, et orate pro calumniantibus vobis . Ipse quoque subjecit, ego autem exercebor in mandatis tuis, ut nihil eum contra regulam fecisse cognosceres. Sed, confundantur, ad emendationem pertinet, non ad supplicium sempiternum. Tunc enim conscientia peccantis bene confunditur, quando mala pristina propria voluntate damnantur: et incipit odisse quod videbatur ante diligere. Istud 410 enim orat provenire superbis, ne diutius bacchaquitur causa probabilis quare superbi debeant confundi; scilicet, quia injuste iniquitatem fecerunt in me. Quid enim injustius dici potest, quam eos velle persequi qu
Abbreviated transcription (Latin):
auri & argenti. Aurũ & argen¬
tũ cupiditatibꝰ hominũ uidet᷑
ẽẽ p̃cipuũ. S qr bonitas illa
cõꝑationẽ simiłe ñ poterat in¬
uenire. p̃misit suꝑ milia. qͦd
infinitũ atq incõprehensibi¬
le ẽ: ut auri argentiq cõꝑatio.
tali adiectione uilesceret. Qx¬
qͥd enĩ dixeris: suꝑ. sẽꝑ exredit.
facta ẽ gͦ cõꝑatio absq simili¬
tudine: p̃ciũ sine modo. amor
sine fine. Sic enĩ dilectio tan¬
res ei potiuss equari .x. Ioth.

Expanded text:
auri et argenti. Aurum et argentum cupiditatibus hominum videtur esse praecipuum. Sed quia bonitas illa comparationem similem non poterat invenire, praemisit, super millia, quod infinitum atque incomprehensibile est; ut auri argentique comparatio tali adjectione vilesceret; quidquid enim dixeris, super semper excedit. Facta est ergo comparatio absque similitudine, pretium sine modo, amor sine fine. Sic enim dilectio tanres ei potuisset aequari. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
mata. Sed ꝑquire quałe intel¬
lectũ querebat quẽ humani¬
tatis raciõe ñ poterat inueni¬
re. Illũ scilicet purũ contẽpla¬
biłe. deuotũ. quẽ añ pecratũ
ad huc adȩ incorrupta sĩplici¬
tas possidebat: ñ istũ de qͦ sibi

Expanded text:
mata. Sed perquiret qualem intelmata. Sed perquiret qualem intellectum quaerebat, quem humanitatis ratione non poterat invenire; illum scilicet purum, contemplabilem, devotum, quem ante peccatum adhuc Adae incorrupta simplicitas possidebat, non ist