comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peslat tanta clatione eitollit᷑. tanta uirtu¬
te pͥncipat cantis signis & ꝓdigiis & sc̾itatiᷤ
ostensione se eleuat. ut arguiab hõie eius
facta ñ ualeant. qr cũ potestate t̾roris adiim¬
gunt᷑etiã signa ostensȩ sc̃itatis. & ait. Quis
arguet corã eo uiã eiꝰ: Quis udelicet hõm̃
illũ increpare audeat cuiꝰ iusũ ferre ꝑtime¬
scit: S tam̃ eiꝰ uiã ñ solũ helias & enoch qͥ ĩ
eiꝰ exꝓbratione ad mediũ ꝑducunt᷑. s etiã õs
electi arguunt dũ ꝯtẽnunt. dũ uirtute m̃¬
tis eiꝰ malicie resistunt. Itẽ de antixp̃o.
sut om̃s ꝙͣ innumerabiles. q̃rendũ nob̾
ẽ curante se imnumerabiles. & pꝰ se om̃s tra¬
here qicat᷑. nͥ qd̾ antiquus hostis reꝓbũ tẽ
hominẽ ingressus. cunctos qͦs carnales inue
nerit. sub sue iugũ ditionis rapit. qͥ & nc̃ pͥꝰ¬
quã appareat. ĩnumerabiles qͥdẽ ñ tam̃ õs
carnales trahit. qr cotidie carnali oꝑe ad ui¬

Expanded text:
pellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatus, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione se elevat, ut argui ab hominibus ejus facta non valeant: quia cum potestate terroris adjunguntur etiam signa ostensae sanctitatis. Et ait: Quis arguit coram eo viam ejus? Quis videlicet hominum illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam, non solum Elias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium reducuntur, etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia sint omnes quam innumerabiles, quaerendum nobis est cur ante se innumerabiles, et post se omnes trahere dicitur, nisi quod antiquus hostis in reprobum tunc hominem ingrenerit, sub suae jugum ditionis rapit, qui et nunc priusquam appareat, innumerabiles quidem, non tamen omnes carnales trahit. Quia quotidie carnali opere ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec p̃lati nisi canonica ꝯmonitione p̃¬
missa suspensionis ł excõnunicationis sen¬
tentiã ferant in subditis. hisi forte talis sit
culpa que ip̃o suo noie suspensionis ł ex¬
cõmunicationis sententiã inducat. nec
subditi cont᷑ disciplinã. eccłasticã in uocẽ

Expanded text:
ut nec prelati, nisi canonica commonitione premissa, suspensionis vel excommunicationis sententiam proferant in subditos, nisi forte talis sit culpa, que suo genere suspensionis vel excommunicationis penam inducat, nec subiecti contra disciplinam ecclesiasticam in vocem
Abbreviated transcription (Latin):
uitanda discordia in electione romari
pontificis manifesta satis ã p̃decessorib
nr̃is constituta manauerint. quia tam̃
sepe post illa ꝑ improbe ambicionis au¬
datiam. grauem passa ẽ stissurã exlesia

Expanded text:
uitanda discordia in electione Romani pontificis manifesta satis a predecessoribus / nostris constituta manauerint, quia tamen sepe post illa per improbe ambitionis audatiam grauem passa est /tibus, tercia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipimus obseruari. Si quis aut̃ treugã
frangere actẽptauerit post t̾ciã ãmoni¬
tionem si non satisfecerte. ep̃c suus senten
ereomumeatĩ in cõmunionẽ suscipiat. im¬
mo scripto susceptam sententiã quisq
confirmet. Si quis aut̃ hoc uiolare p̾¬
sũpsee ordinis sui ꝑieulo subiartat.
Im futnculus triplex difficile rũpit᷑
p̃cipimus ut ep̃i ad solũ deñ ⁊ salutem
populi habentes respectũ. om̃i tepidita¬
te sopita ad pacẽ firmit̃ tenendã mutu¬

Expanded text:
cipimus. Si quis autem treugas frangere presumpserit, post tertiam monitionem si non satisfecerit, episcopus suus exexcommunicatum in communionem suscipiat, imo scripto susceptam sententiam quisque confirmet. Si quis autem hoc violare praesumpserit, ordinis sui periculo subjacebit.m funiculus triplex difficile rumpitur , praecipimus ut episcopi, ad solum Deum et salutem populi habentes respectum, omni trepidatione deposita ad pacem firmiter tenendam mutu
Abbreviated transcription (Latin):
utatur. Si aũ in qͦcũq negotio aliquis ap¬
pellau̾̃it. eo qͥ appellatꝰ fuit ueniente qui ap¬
rit c̃petentẽ ei recompensationẽ fatiat expa¬
sarũ. ut hoc saltem timore det̾ritꝰ in grauamen
aliuis ñ facile quis appellet. Precipue istud in lo¬
cis religiosis uolumus obseruari. ne monachi¬
fuerint corngendi contra regłarẽ p̃lati sin et̃
capituli disciplinã appellare p̃sumant s humi¬
lit̾ ac deuote suscipiant qd eis ꝓ salute sua fu¬

Expanded text:
ut si in quocunque negotio aliquis appellaverit, et eo qui appellatus fuerit veniente, qui aptentem illi recompensationem faciat expensarum, ut hoc saltem timore deterritus in gravamen alterius non facile quis appellet. Quia tamen in religiosis volumus observari, ne fuerint corrigendi, contra regularem prelati sui et capituli disciplinam appellare presumant, sed devote et humiliter suscipiant, quod pro salute sua fu
Abbreviated transcription (Latin):
partib qd̾ ita ñ ascendat᷑ flamina illuis
incencdii. quẽadmodũ nec unda diluirii.
Talia quippe illis ert̃ corꝑa. ut ili sint
ubi ẽẽ noluert̃. S in hec ignẽ conflas¬
tionis illiꝰ ꝑtimescent ĩmortales atq incor¬
ruptibiles facti. sicut ihuoꝵ triũ corrup¬
tibilia corpora atq mortalia. in camino
ardenti illesa uiuere ñ potuerynt.

Expanded text:
partibus, quo ita non ascendat flamma illius partibus, quo ita non ascendat flamma illius incendii, quemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis erunt corpora, ut illic sint ubi esse voluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent immortales atque incorruptibiles facti, sicut vivorum trium corruptibilia corpora atque mortalia in camino ardenti illaesa vivere potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
on faciet infuturũ cor miserũ iustoꝵ
cõpassione dãnatoꝵ ꝯdolendi affectio.
ubi tantũ erit scõꝵ de dĩ ꝯtẽplatione gau¬
diũ. ut cͥsticie nullũ tribuat᷑ introitũ. Sic̃
cõꝑatꝰ color candidꝰ uigro colori fit pulcͥor.
ita & sc̃oꝵ reqͥes cõꝑata dãnationi maloꝵ gło¬
sior erit. Sicut iusticia iniusticie: sic uirtus
impii pena. Post resurrectionẽ sc̃is in car¬
ne: ꝓmissa ẽ celoꝵ ascensio. dicente ad pa¬
trẽ xp̃o. Uolo ut ubi sũ ego. & ipsi sint me¬
cũ. Si enĩ m̃bra capiti sumꝰ. & unꝰ in se & ĩ
nob ẽ. xp̃c: utiq ubi ipse ascendit. & nos as
modo interitu tͣnsiuit hic mundꝰ. und̾̃ &
iudiciũ erit ꝯflagͣtio mundi. ubi tc̃ ẽe pote¬
Q̃t sc̃ĩ qui ñ ꝯtingant᷑ flãma incendii.
noitũ & t̾ra noua reponat᷑ eo ipso tẽꝑe cõ¬
flagrationis eiꝰ ubi ert̃ sci. cũ eos hab̾ntes
corꝑa in aliqͦ corꝑal loco ẽẽ necesse sit pos¬
st̃ responde futuros ẽe eos in suꝑioribus

Expanded text:
on faciet in futurum cor miserum justorum ex compassione damnatorum condolendi affectio; ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium ut tristitiae nullum tribuat introitum. Sicut comparatus color candidus nigro colori fit pulchrior, ita sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit; sic justitia injustitiae, sic virtus ena. Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum. Si enim membra capitis sumus, et unus in se et in nomodo interitu transibit hic mundus. Unde et judicium, erit conflagratio mundi, ubi tunc esse poterunt sancti, qui non contingantur flamma incendii. novum et terra nova reponantur , eo ipso tempore conflagrationis ejus, ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere futuros esse eos in superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
partib electus fuĩt et rptus. Si quis aũ
non potest nom̃. di ep̃i usurpauerit. com
taitĩ in ultimis cõmumo denegetur. et
nͥ resipuerint cũ dathan et abiron quos
Nuos terra absorbuit accipiant porcionẽ.
nisi maior concordia intercesserit nulla¬
tenus assumatur. ⁊ p̃dite pene subiaceat
si humilit̾ noluerit abstinere. Ex hoc tñ
nullũ canonicis constitucionib & aliis
ecclesiis preiuiditiũ generetur in quib mmi
ualere. Quia quod in eis dubiũ uenerit.
suꝑiori potest iuditio diffiniri. In romana
uero eccłia speciale aliquid consticuitur.
quia ñ potest ad suꝑiorẽ recursus haberi.

Expanded text:
partibus electus fuerit et receptus. Si quis autenon potest nomen sibi episcopi usurpauerit, tam tantum in ultimis communio denegetur, et nisi resipuerint, cum Dathan et Abiron quos terra uiuos / absorbuit accipiant porcionem nisi maior concordia intercesserit nullatenus assumatur, et predicte pe/ne subiaceat, si humiliter noluerit abstinere. Ex hoc tamen nullum canonicis constitutionibus / et aliis ecclesiis preiudicium generetur, in quibus ma sententia, quia quod in eis in dubium uenerit, superioris potest iuditio diffiniri. In Romana uero / ecclesia speciale aliquid constituitur, quia non potest ad superiorem recurssus haberi.
Abbreviated transcription (Latin):
naqueq enĩ res qͣsi tot passibꝰ Ib̾ent.
ad aliud tendit. qͦt mutabilitatis sue
motib subracet. Sola aũ natura incõp̃hen¬
sibilis ab statu suo nescit moueri. q̃ ab eo
qd̾ semꝑ idẽ est. nescit ĩmutari. Nã si an¬
głoꝵ substantia ĩmutabilitatis motu fuis¬
set ab auctore conclita. neqͣquã ab eatitudi¬
nis fue arce cecidissent. Mire au omp̃c d̾s¬
natitrã sũmoꝵ sp̃uũ bonã. s mutabilẽ con¬
didit. ut & qͥ ꝑman̾e nollent ruerent. & qͥ
in ꝯditione ꝑsisterent. tanto in ea iã digniꝰ
qfnto & ex arbitrio starent. & eo maioris apd̃
om̃ meriti fierent. qͦ mutabilitatis sue mo¬
tũ uoluntatis statione fixissent. Cur ange¬

Expanded text:
naquaeque enim res quasi tot passibus ad aliud tendit, quot murabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis ab statu suo nescit moveri quae ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia immutabilitatis motu fuisset ab auctore condita, nequaquam a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit: ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignus, quanto et ex arbitrio starent: et eo majoris apud Deum meriti fierent, quo mutabilitatis suae motum, voluntatis statione fixissent. CA
Abbreviated transcription (Latin):
enit aliq̃n abbas ysaac in cenobio. & uidit
illic frẽm negligentẽ: & iratꝰ uissit eũ ex¬
pelli de cenobio. Cũ gͦ regred̾et᷑ ad habita¬
culũ sitũ. uenit angłs dñi & stetit ante osti¬
ũ cellule eiꝰ dicens. Non te ꝑmitto ingredi.
At ille rogabat ut eiꝰ culpa manifestaret᷑.
& respondens angłs dixit. Ds̃ transinisit
me dicens. Uade dic ysaac. Ubi iubes ut mit¬
penitñtiã dicens. Peccaui dñe indulge mͥ.
& ñ mͥ illud dimittunt dic̃ dñs. Hoc aũ dic¬
tũ ẽ: qr si ꝯtigerit de illis ꝑfectis aliquẽ ł in

Expanded text:
Venit aliquando abbas Isaac in coenobio, et vidit illic fratrem negligentem: et iratus jussit eum expelli de coenobio. Cum ergo regrederetur ad habitaculum suum, venit angelus Domini et stetit ante ostium cellulae ejus, dicens: Non te permitto ingredi. At ille rogabat ut ejus culpa manifestaretur. Et respondens angelus, dixit: Deus transmisit me, dicens: Vade, dic Isaac: Ubi jubes ut mitmox poenitentiam, dicens: « Peccavi, Domine, indulge mihi. et non mihi illud dimittunt, dicit Dominus. » Hoc autem dictum est, quia si contigerit de illis perfectis aliquem vel in
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ aũ faciunt fac̾e nolite. Qd̃ homicide ab¬
stica submouendos. nͥpenitentie satisfactio¬
ne admissa crimina diluerint. De eadẽ re.
Iomicidis penitꝰ ñ cõmunicandũ. donec ꝑ
confessionẽ penitentiȩ ipsoꝵ crimina
homicidas ẽe. qͥ manib hominẽ occidũt
& ñ potius eos ꝑ quoꝵ ꝯsiliũ & fraudẽ & ex¬
hortationẽ homines extingunt᷑. Nã iudĩ
Uñm nequaqͣm ꝓpriis manib int̾fecert̃. sic̃
scriptũ ẽ. nob̃ ñ licet int̾ficere quẽquã. sed

Expanded text:
quae autem faciunt, facere nolite. CAP. quae autem faciunt, facere nolite. CAP. stica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione admissa crimina diluerint CAP. Homicidis penitus non communicandum, donec per confessionem poenitentiae ipsorum crimina homicidas esse, qui manibus hominem occidunt, et non potius eos, per quorum consilium, et fraudem, et exhortationem homines extinguuntur. Nam Judaei Dominum nequaquam propriis manibus interfecerunt, sicut scriptum est: Nobis non licet interficere
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ tria genera fit homicidarum.ꝯ
Umicidarũ uͦ criagenera ẽẽ dicebat. &
penã eoꝵ parilẽ fore docebat. Sic̃ enĩ
homicidas int̾fectores fr̃m. ita & detracto¬
res eoꝵ eosq odientes homicidas ẽẽ mani¬
festabat. Quia occidit qͥ odit frẽm suũ.
&& qͥ detrahit parit̾ homicida ẽẽ monstrat᷑.
Om̃s enĩ a carnalib desideriis q̃ militant
adu̾sus animã abstin̾e̾. & bonã eoꝵ ꝯu̾sati¬
onẽ ac innocentẽ õib monstrare rogabat.
Excorde enĩ cunctos attentiꝰ inuicẽ dilig̾e.
insinuabat. Senores uenerari. & iunio¬
res diligere. Ẽp̃os sacerdotes fuos ac cunctõ
reliquos eccłiȩ ministros. atq omnẽ plebẽ
sibi cõmissã. u̾bis & mandatis diuinis in-¬
struere & amare: hosq om̃s eoꝵ ep̃os tota
amini uirtute dilig̾e: ut ocłos suos qͥ oculi fi
illoꝵ. eoꝵ p̃ceptis in om̃ib obedire. etiã si ip¬
si alit̃ qd̾ absit agant. quã deceat. memores
scilicet illiis dñici p̃cepti. que dicunt facite:

Expanded text:
d tria genera sint homicidarum. Homicidarum vero tria genera esse dicebat, et poenam eorum parilem fore docebat. Sicut enim homicidas interfectores fratrum, ita et detractores eorum, eosque odientes, homicidas esse manifestabat. Quia occidit, qui odit fratrem suum: et qui detrahit, pariter homicida esse monstratur. Omnes enim a carnalibus desideriis quae militant adversus animam abstinere, et bonam eorum conversationem ac innocentem omnibus monstrare rogabat. Ex corde enim cunctos attentius invicem diligere insinuabat. Seniores venerari, et juniores diligere, episcopos sacerdotes suos, ac cunctos reliquos Ecclesiae ministros, atque omnem plebem sibi commissam, verbis et mandatis divinis instruere et armare. Hosque omnes eorum episcopos tota animi virtute diligere, ut oculos suos, qui oculi sunt illorum, eorum praeceptis in omnibus obedire, etiam si ipsi aliter, quod absit, agant quam deceat: memores scilicet illius dominici praecepti: quae dicunt, facite:
Abbreviated transcription (Latin):
euͣgłista dicit. dñm crucifixũ eẽ hora t̃cia
aliꝰ sexta. qr nidi crucifixert̃ eũ hora t̃tia lin¬
gua. milites hora sexta manib. Qui gͦ ho¬
minẽ tradit. ille eũ int̾ficit. dño dicente.
maiꝰ pecc̃m habet qͥme tradidit tͥ Unde psal¬
mista. filii hominũ dentes eoꝵ arma & sa¬
gittȩ. lingue eoꝵ gladius acutꝰ. Subiciãt
gͦ se penitentiȩ quoꝵ ꝯsilio sanguis fundit᷑.¬
uindicta parentũ homicidia cõmittunt.
ui ꝓundicta fr̃is aut alioꝵ parentũ oc¬
ciderit hominẽ. ita peniteat ut homi¬
cidia sponte cõmissa. cũ ipsa ueritas dicat

Expanded text:
elista dicit Dominum crucifixum hora tertia , alius sexta ; quia Judaei crucifixerunt eum hora tertia lingua, milites hora sexta manibus. Qui ergo hominem tradit, ille eum interficit, Domino dicente: Majus peccatum habet qui me tradidit tibi . Unde Psalmista: Filii hominum, dentes eorum arma et sagitta, et lingua eorum gladius acutus . Subjiciant ergo se poenitentiae quoDe illis qui pro vindicta parentum homicidia committunt.Qui pro vindicta fratris, aut aliorum parentum occiderit hominem, ita poeniteat, ut homicidia sponte commissa, cum ipsa Veritas dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝑpetrasse homicidiũ. scd̃m canoni¬
cã auctoritatẽ. ꝯdignũ penitentiȩ udinũ
illi ingerat᷑. Si aũ manifestis indichs ñ po¬
test ꝓbari eũ homicidã ẽe. nec ipse uult ꝯfi¬
teri om̃ipot̾ñtis cłi iudicio cui om̃ia occulta
manifesta st̃ reseruet᷑. ei tñ indicet᷑ publice a¬
pbro. ꝗd̾ cõmunione eccłiastica indignꝰ fit.¬
nã mentẽ ꝑuenerit. leuior ei penitentia
̃ponenda ẽ. quã ei qͥ sana m̃te tale qͥd cõmi¬
serit. Cui quãuis penitentia sit imponenda
qr ipsa infirmitas causa pectati fuisse credr
tm̃ tam̃ leuior. quã ei qui sanꝰ aliquẽ occide¬
rit. quantũ int̃ sanũ & insanũ. & trr̃onabile
ueneficio homicidia cõmittunt. ..2.
sine ydolatria ꝑficere scelus ñ potuit: nͥ
infine imꝑciendã ñ eẽ illi cõmunionẽ. De¬

Expanded text:
erpetrasse homicidium secundum canonicam auctoritatem, condignum poenitentiae judicium illi ingeratur. Si autem manifestis indiciis non potest probari eum homicidam esse, nec ipse vult confiteri, omnipotentis Dei judicio, cui omnia occulta manifesta sunt, reservetur, eique tamen indicetur, quod communione ecclesiastica indignus sitnam mentem pervenerit, levior ei poenitentia imponenda est, quam ei qui sana mente tale quid commiserit. Cui quamvis poenitentia sit imponenda, quia ipsa infirmitas causa peccati fuisse creditur, tantum tamen levior quam ei qui sanus aliquem occiderit, quantum inter sanum et insanum, et irrationabveneficio homicidia committunt. Ex cosine idololatria perficere scelus non potuit, nisi in fine impertiendam non esse illi communionem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶It sponsus & sponsa cũ p̃cib & oblationibꝰ
a sacerdote benedicant᷑ & legib sponset᷑¬
ac donet᷑ & a paranĩphis custodiat᷑. & publi¬
ce sollẽnit̃q accipiat᷑. Biduo etiã ac triduo
abstineant se. & doceant᷑ ut castitatẽ int̾
se custodiant. certisq temporib nubant.
ut filios ñ spurios. s hereditarios d̾o & scło

Expanded text:
um precibus et oblationibus a sacerdote benedicentur; et legibus sponsa dotetur, et a paranymphis custodiatur; et publice solemniterque accipiatur. Biduo etiam ac triduo abstineatur; et doceatur eis ut castitatem inter se custodiant, certisque temporibus nubant, ut filios non spurios, sed haereditarios Deo et saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
gant canonica. & nullatenꝰ eos ampliꝰ ita er¬
rabundos & uagos scđm desideria uolupta¬
tũ suarũ uiu̾e ꝑmittant. Sinaũ ep̃is suis
canonice obedire: noluerint. excõmunicent᷑
usq ad iudiciũ ep̃i regionis illiꝰ. Sinaũ nec
illi eos corrig̾e ualuerint om̃ino sub uincłis
ꝯstringant᷑. usq ad synodũ. ut ibi eis iudicet᷑
utrũ ad iudiciũ pͥncipis. aut adunit̾salẽ
sinodũ deferant᷑ sub custodia publica. Ut

Expanded text:
gant canonica, et nullatenus eos amplius ita ergant canonica, et nullatenus eos amplius ita errabundos et vagos secundum desideria voluptatum suarum vivere permittant. Sin autem episcopis suis canonice obedire noluerint, excommunicentur usque ad judicium episcopi regionis illius. Sin autem nec illi eos corrigere valuerint, omnino sub vinculis constringantur usque ad synodum, ut ibi eis indicetur utrum ad judicium principis aut ad universalem synodum deferantur, sub custodia publica.
Abbreviated transcription (Latin):
cinet. ł pb̃ti qui parrochie p̃est. si substen¬
tande abeccłia uite p̃sentis cã adolescentiores
gantes ad suũ ep̃m redire faciat. ꝯ.¬
t unꝰquisq ep̃c in sua partochia diligent̃
acephalis. id ẽ de his qui st̃ sine capite. neq can
in seruitio dñi nr̃i. neq sub ep̃o. neq sub ab¬
bate. s sine canonica ł regłari uita degentẽ.
ut in libro officioꝵ scd̃o cap̃ .iii. de his d̾r. hos
neq int̾ laicos. & int̾ scłariũ officioꝵ studia.
neq int̾ clericos. religio tẽptat diuina. s so¬
lutos atq oberrantes sola tͣpis uita cõplectit᷑
& uaga. quiq dũ nullũ metuunt explen-¬
de uoluptatis sue licentiã sectant᷑. & qͣsi ani¬
malia bruta. lib̾tate ac desiderio ferunt᷑ ha¬
bentes signũ religionis. ñ religionis officiũ.
ypocentauris similes. nec eqͥ nec hoĩes. Tales
om̃ino p̃cipimꝰ. ut ubicũq inuenti fuerint.
ep̃i sine ulla mora eos sub custodia cõstrin¬

Expanded text:
qui paroeciae praeest, si sustentandae ab Ecclesia vitae praesentis causa adolescentiores gantes ad suum episcopum redire faciat. t unusquisque episcopus in sua parochia diligentercis vagis, seu deacephalis, id est, de his qui sunt sine capite, neque in servitio Domini nostri, neque sub episcopo, neque sub abbate, sed sine canonica vel regulari vita degentes, ut in libro officiorum secundo, cap. tertio, de his dicitur: Hos neque inter laicos, et inter saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio tentat divina, sed solutos atque oberrantes, sola turpis vita complectitur et vaga: quique dum nullum metuunt, explendae voluptatis suae licentiam sectantur, et quasi animalia bruta libertate ac dedesiderio feruntur, habentes signum religionis, non religionis officium, hypocentauris similes, neque equi nec homines. Tales omnino praecipimus, ut ubicunque inventi fuerint, episcopi sine ulla mora eos sub custodia constrin
Abbreviated transcription (Latin):
sitis publicã agat penitentiã. Et si ꝯtumax
fuerit. & ep̃o suo mobediens extiterit. anathe¬
matizet᷑. quonsq ꝯsentiat. Eadẽ lex erit illi
rit: equũ iudiciũ sit suꝑ eos dicente dño
ñ ꝯsideres ꝑsonã pauꝑis. nec honores uultũ¬
audietis ut magnũ. nec accipietis cuiꝰquã
ꝑsonã. qr cd̃i iudiciũ ẽ. Idcirco ut̾q eoꝵ in hu¬
iuscemodi criminis actione si negauerit.
pariiudicio examinet᷑. Si negauerit & ñ
potest uinci manifestis indiciis. si lib̾ ẽ. ui¬
ret cũ xͣii. Si seruus. feruenti ferro se purget.
Sinaũ uxor moriens. maritũ uno ł duob
audientib de morte eiꝰ inculpauerit ñ id̃o
erit uictus. s liber ẽ: cũ lxxii. iuret. Si ser

Expanded text:
sitis publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, et episcopo suo inobediens exstiterit, anathematizetur, quousque consentiat. Eadem lex erit illi rit, aequum judicium sit super eos, dicente Domino: Non consideres personam pauperis, nec honores audietis ut magnum, nec accipietis cujusquam personam, quia Dei judicium est. Idcirco uterque eorum in hujuscemodi criminis actione si negaverit, pari judicio examinetur. Si negaverit et non potest vinci manifestis indiciis, si liber est, juret cum duodecim: si servus, ferventi ferro se purget. Sin autem uxor moriens maritum uno vel duobus audientibus de morte ejus inculpaverit, non ideo erit victus, sed si liber est cum LXXII ju
Abbreviated transcription (Latin):
fixũ fuit. atq spatiũ uite qd̃ inopinate fo¬
ris ẽ additũ. sine augm̃to p̃scientie fuit in
gat. ut nec miniuu nec aitigeri posfĩt.

Expanded text:
fixum fuit, atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae Dei fuit intgat, ut nec minui nec augeri possint.
Abbreviated transcription (Latin):
suo fuerit degradatus. aut ab officioꝓ clr
certis criminib suspensus. & ipse ꝑ ꝯtemp¬
tũ & suꝑbiam aliquid de iinisterio sibi
int̾dicto ag̾e p̃sumpserit. & postea ab ep̃o
suo correptus. incepta p̾sumptione ꝑdu-¬
rauerit. hic om̃imodis excõmunicet᷑. & ab
eccł̃ia expellatur. Et quicũq cũ eo cõmuni¬
cauerit: simiłr se sciat ẽẽ excõminicatũ.
Similit̃ de clericis. laicis. ł feminis excõmu¬
nicatis obseruandũ ẽ. Qd̃ si aliquis ista oĩa
ꝯtẽpserit & ep̃c emendare minime potu¬
erit: regis iudicio exilio damnet᷑. de prb̃o¬

Expanded text:
suo fuerit degradatus, aut ab officio pro certis criminibus suspensus, et ipse per contemptum, et superbiam aliquid de ministerio sibi interdicto agere praesumpserit, et postea ab episcopo suo correptus, in certa praesumptione perduraverit, hic omnimodis excommunicetur, et ab ecclesia expellatur. Et quicunque cum eo communier, similiter se sciat esse excommunicatum. Similiter de clericis, laicis, vel feminis excommunicatis observandum est. Quod si aliquis ista omnia contempserit, et episcopus emendare minime potuerit, regis judicio exsilio damnetur. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
aconus. aut a sinodo fuerit ep̃c forte
dãnatus. & imꝑatoris aurib molestus ex¬
cia p̃stolentur. Si uͦ hec paruipendentes
molesti fuerint imꝑatori: hos nulla uenia
dignos ẽẽ. nec locũ satisfactionis hab̾e: nec chxxxi¬
spem futurȩ restitutionis penitꝰ operiri.

Expanded text:
aconus, aut a synodo fuerit episcopus forte damnatus, et imperatoris auribus molestus excia praestolentur. Si vero haec parvipendentes molesti fuerint imperatori, hos nulla venia dignos esse, nec locum satisfactionis habere, nec spem futurae restitutionis penitus opperiri.
Abbreviated transcription (Latin):
Laliquã ht̃ querimonie ꝯtrou̾siam: ep̃o
p̃cipiente sine ꝑsonarũ acceptione finiat᷑.
Laicus ꝑ uiramentũ si necesse sit se expur¬
get. prb̃r uͦ uice iuramenti ꝑ sc̃am ꝯsecra¬
tionẽ int̾roget᷑. qr sacerdotes ex leui causa
uirare ñ debent. Manus ꝑ quã corpꝰ & san¬
guis xp̃i ꝯficit᷑. uiram̃to polluat᷑. Absit. cũ¬
dñs meugłio discipłis suis quoꝵ iucẽ nos
indigni in scã gerimus eccłia dicat. Nolite
om̃ino iurare. Sit autẽ sermo ũr. ẽ. ẽ. ñ. ñ.¬

Expanded text:
aliquam habet querimoniae controversiam, episcopo praecipiente sine personarum acceptione finiatur. Laicus per juramentum, si necesse sit, se expurget. Presbyter vero vice juramenti per sanctam consecrationem interrogetur; quia sacerdotes ex levi causa jurare non debent. Manus enim per quam corpus et sanguis Christi conficitur, juramento polluetur? Absit. Cungelio discipulis suis quorum vicem nos indigni in sancta gerimus ecclesia dicat: Nolite omnino jurare; sit autem sermo vester: Est,
Abbreviated transcription (Latin):
sułe uoluistis. olim in sp̃u p̃cessoris nr̃i
anacleti. quedã iam decreta repperimꝰ. Sci¬
mus enĩ beatissimũ iacobũ qui dicebatur
iustus. qui etiã scdm carnẽ fr̃ dñi nuncu¬
patus ẽ. a petro. racobo. & ioħ̃e apłis ihe¬

Expanded text:
re voluistis, olim in spiritu praecessoris nostri Anacleti, quaedam jam decreta reperimus. Scimus enim, beatum Jacobum, qui dicebatur justus, qui etiam secundum carnem frater Domini nuncupatus est, a Petro, Jacobo, et Joanne apostolis Hie
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari debere. s crescente numero ep̃oꝵ
nsi necessitas int̾uenerit: debent etiã plu¬
res augeri. Si au archiep̃c obierit. & alt̃
ordinandꝰ archiep̃c fuerit: om̃s eiusdẽ
ant. ut ab om̃ib ipse eligat᷑. & ordinet᷑.
Oportet au ut ipse qui ilis om̃ib p̃esse
debet ab om̃ib illis ehigatur & ordinet᷑.
Religui uͦ cõꝓuinciales ep̃i si necesse fu̾it
cet̾is ꝯsentientib atrib iussu archiep̃i
consecrari possunt ep̃i. s meliꝰ ẽ si ipse c̃
õib eũ qui dignus ẽ elegerit. & cuncti
parit̾ ꝯsecͣuerint pontificẽ. Et licet istd̃
necessitate cogente ꝯcessũ sit. illud autẽ
qd̃ de archiep̃i ꝯsecratione p̃ceptũ atq
p̃dictũ ẽ. id ẽ ut om̃s suffraganei eũ ordi¬
b carere ñ dubiũ ẽ. qr irrita erit eiꝰ secus

Expanded text:
ordinari debere; sed crescente numero episcoporum, nisi necessitas intervenerit, debent etiam plures augeri. Si autem archiepiscopus obierit, et alter ordinandus episcopus fuerit omnes ejusdem ant, ut ab omnibus ipse eligatur et ordinetur. Oportet autem ut ipse qui illis omnibus praeesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur. Reliqui vero comprovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopis. Sed melius est si ipse cum omnibus eum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessum sit, illud autem quod de archiepiscopi consecratione praeceptum atque praedictum est, id est, ut omnes suffraganei eum ordibus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtigerit in una ꝓuincia in qͣ płimi fu¬
erint ep̃i unũ forte reman̾e ep̃m. cet̾is¬
& popłi ꝯuenerint. ep̃i uicine ꝓuinciȩ de¬
bent illũ prius conuenire ep̃m qͥ in ea
ꝓuincia moratur. & ostendere qd̃ popłi
pecent sibi rectorẽ. & hoc iustũ ẽẽ tit &
ipsi ueniant. & cũ ipso ordinent ep̃m. Qd̾
si ꝯuentus litteris tacuerit. & dissimula¬
uerit. nichilq rescͥpserit. satisfaciendũ
ẽe popłis. ut ueniant ex initina ꝓuintia

Expanded text:
tigerit in una provincia, in qua plurimi fuerint episcopi, unum forte remanere epis convenerint, episcopi vicinae provinciae debent illum prius convenire episcopum qui in ea provincia moratur, et ostendere quod populi petant sibi rectorem, et hoc justum esse, ut et ipsi veniant et cum ipso ordinent episcopum. Quod si conventus litteris tacuerit, et dissimulaverit, nihilque rescripserit, satisfaciendum esse populis, ut veniant ex vicina provincia
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ sub om̃i cubito manꝰ. & factunt
ceruicalia sub capite uniu̾sȩ etatis ad ca¬
piendas aĩas. S discretio seruianda ẽ int̾ pe¬
ntentes publice & absconse. Nã qui publi¬
cepeccat. oportet ut publice multet᷑ peni

Expanded text:
nem, sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas. Sed discretio servanda est inter poenitentes publice et absconse. Nam qui publice peccat, oportet ut publica multetur poeni
Abbreviated transcription (Latin):
gerie cooꝑuerunt. aut in aqͣs ꝓiecerunt.
Qd̃ qͣntũ nefas sit: canones anciram. hibe¬
ritani. atq hilerdensis ꝯcilii testes st̃. His
itaq uix in fine dandã eẽ cõmunionẽ decer

Expanded text:
gerie cooperuerunt, aut in aquas projecerunt. Quod quantum nefas sit, canones Ancyrani, Eliberitani, atque Hilerdensis concilii testes sunt. His itaque vix in fine dandam esse communionem decer
Abbreviated transcription (Latin):
ad dinr̃i cultũ. quicqͥd ad eccłiarũ reue¬
rentiã. qͥcqͥd ad honorẽ ꝑtin̾e cognoscetĩ
tatione pulsamꝰ. ut ꝯgregari synodũ iube¬
atis. & sicut dudũ scͥpsimus. corꝑalia sacer¬
dotib uicia. & simoniace heresis pͣtutatẽ:
om̃iũ ep̃oꝵ definitione dãnari. atq a reg
ni ur̃i ãputare finib faciatis. nec plusillis
ꝑ pecuniã obtin̾e quã p̃cepta dm̃ca p̾cipi¬
unt ꝑmittatis. Nã dũ om̃is auaricia ido¬
ioꝵ sit seruitꝰ. quisqͥs hanc in dandis ho¬
norib & maxime eccłiasticis uigilant̃ ñ
p̃cauet: infidelitatis ꝓditioni subicit᷑ etiã
si ten̾e fidẽ quã negligit uideat᷑. Sic̃ gͦ ꝯtͣ
adu̾sarios studete ẽe solliciti. ut ꝑ hoc qd̃ di
nr̃i immicis fidelit̃ repugnat᷑. & hic felicit

Expanded text:
ad Dei nostri cultum, quidquid Ecclesiarum revead Dei nostri cultum, quidquid Ecclesiarum reverentiam, quidquid ad honorem pertinere cognoscitis tatione pulsamus, ut congregari synodum jubeatis, et, sicut dudum scripsimus, corporalia in sacerdotibus vitia et simoniacae haereseos pravitatem oni vestri amputari finibus, faciatis, nec plus illis per pecuniam obtinere, quam praecepta Dominica praecipiunt permittatis. Nam dum omnis avaritia idolorum sit servitus, quisquis hanc in dandis honoribus et maxime ecclesiasticis vigilanter non praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiam si tenere fis animarum adversarios studete esse solliciti, ut per hoc quod Dei nostri inimicis fideliter repugnatur, et hic feliciter
Abbreviated transcription (Latin):
tis cũ ur̃e auctoritatis assensu tͣnsmitta¬
mꝰ. q̃ una cũ aliis sacerdotib hec & subti
lit querere. & scd̃m d̃m debeat em̃dare.
Nec enĩ dissimulanda st̃ q̃ dicimꝰ. qr qui
em̃dare potest & negligit: p articipẽ se
felicit̃. ꝓuidete ꝓuinciis. & priusquã cre¬
ator ñr manũ suã ad feriendũ excutiat.
de correctione huiꝰ sceleris studiosissime
cogitate: ne tanto postmodũ acrius feri¬
at. qͣnto mͦ diutius & clem̃ter expectat.
Scitote aũi qr magnũ do nr̃o sacrificiũ
placationis offeretis. sitanti labẽ facino¬
ris de ur̃is citius finib amputatis. Dat̃.
Ircellentie ur̃e index cordis epła. qͣnta
in uob̃ fulgeat cũ regia potestate pͥ¬
uentia. ita luculenti copia sermonis edo¬
cuit. ut dubiũ ẽẽ ñ ualeat. qͥcqͥd laudabi¬
le de uob̃ fama narrauerit. Et qm̃ ad
hortationẽ nr̃am regiis animis ꝑ laudiᷤᷤ
p̃dicam̃ta placuisse signastis. ut quicqͥd

Expanded text:
tis cum vestrae auctoritatis assensu transmittatis cum vestrae auctoritatis assensu transmittamus, quae una cum aliis sacerdotibus haec liter quaerere, et secundum Deum debeat emendare. Nec enim dissimulanda sunt quae dicimus, quia qui emendare potest et negligit, participem se, feliciter, providete provinciis, et priusquam Creator noster manum suam ad feriendum excutiat, de correctione hujus sceleris studiosissime cogitate, ne tanto postmodum acrius feriat, quanto modo diutius et clementer exspectat. Scitote autem quia magnum Deo nostro sacrificium placationis offeretis, si tanti labem facinoris de vestris citius finibus amputatis. Data cellentiae vestrae index cordis epistola, quanta in vobis fulgeat cum regia potestate, prudentia, ita luculenti copia sermonis edocuit, ut dubium esse non valeat, quidquid laudabile de vobis fama narraverit. Et quoniam adhortationem nostram regiis animis, per laudis praedicamenta placuisse signastis, ut quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia eleuat gentẽ. miseros autẽ
popłos facit peccatũ. tc̃ regnũ stabiliri
credit᷑ cũ culpa que cognoscit᷑. citiꝰ em̃¬
dat᷑. M ultoꝵ gͥ ad nos relatione ꝑtienit.
qd̾ dicere sine afflictione cordis nimia ñ
ualemꝰ. ita quosdã sacerdotes in illis partib
ĩpudice ac neqͥter ꝯu̾sari. ut & audire nob̃
opprobriũ. & lam̃tabile sit referre: Ne gͦ
postqͣm huiꝰ nequitie hucusq se tetendit
opinio. aliena prauitas aut nrãm antmã
aut ur̃m regnũ peccati sui iaculo feriat.
ardent̃ ad hec debemꝰ ulciscenda ꝯsurgere.
ne paucoꝵ facinus multoꝵ ẽẽ possit ꝑdi¬
tio. Nam causa st̃ ruine popłi. sacerdotes
mali. Quis enĩ ꝓpopłi peccatis se int̾cessor
obiciat. si sacerdos qui exorare debuerat gͣ¬
uiora cõmittat. S qm̃ eos quoꝵ hec locu¬
tio ẽ insequi. nec sollicitudo ad requisitio¬
nẽ. nec zelus excitat ad uindictã. scripta
ad nos ur̃a discurrant. ut ꝑsonã sip̃cipi¬

Expanded text:
ustitia elevat gentem, miseros autem populos facit peccatum, tunc regnum stabiliri creditur, cum culpa quae cognoscitur, citius emendatur. Multorum igitur ad nos relatione pervenit, quod dicere sine afflictione cordis nimia non valemus, ita quosdam sacerdotes in illis partibus impudice ac nequiter conversari, ut et audire nobis opprobrium, et lamentabile sit referre. Ne ergo postquam hujus nequitiae hucusque se tetendit opinio, aliena pravitas aut nostram animam, aut vestrum regnum peccati sui jaculo feriat, ardenter ad haec debemus ulciscenda consurgere, ne paucorum fames, multorum esse possit perditio. Nam causa sunt ruinae populi sacerdotes mali. Quis enim pro populi peccatis se intercessor objiciat, si sacerdos qui exorare debuerat graviora committat? Sed quoniam eos quorum haec locutio est insequi, nec sollicitudo ad requisitionem, nec zelus excitat ad vindictam: scripta ad nos vestra discurrant, ut personam si praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
quib nulla nata AIni. nuilla moꝵ
dignitas suffragat᷑. & qͥ a dm̃s suis lib̾ta¬
tem ꝯsequi mimme potuer̃t. ad fastigiũ
Et post pauca. Debet enĩ immunis ẽẽ ab
aliis qͥ diuinȩ miliciȩ fuerit aggregandꝰ.
ut a castris dm̃ncis qͥb nom̃ eiꝰ asscribit᷑ nul¬
lis necessitatũ uinculis abstrahat᷑. De bo

Expanded text:
 nulla morum dignitas suffragatur, et qui a dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium Et post pauca: Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatum vinculis abstrahatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nib similib passionib irretitis misteria
sacrosca tractare tribuat᷑. Et post pauca. Si¬
corꝑe sauciatũ aut debilẽ nequaqͣm sc̃a cõ¬
tingere lex diuina ꝑmisit. qͣntomagis doni
celestis dispensatores ẽẽ ñ ꝯuenit. qd̃ ẽ dete
uib̃tatem ꝯsequant᷑. Cinꝰ lib̾tatis carta ante¬
ordinationẽ in ambone publice legatur.
& si nullus ꝯtradixerit rite ꝯsecrabuntur.
Porro sertius ñ canonice ꝯsecratus. postqͣm
de gradu detiderit. eiꝰ sit ꝯditionis. ciniꝰ fue¬

Expanded text:
nibus similibusque passionibus irretitis ministeria sacrosancta tractare tribuatur. corpore sauciatum aut debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit, quanto magis doni coelestis dispensatores esse non convenit, quod est deterlibertatem consequantur. Cujus libertatis charta anteordinationem in ambone publice legatur, et si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro servus non canonice consecratus, postquam de gradu deciderit, ejus sit conditionis, cujus fue
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ep̃i plebes quas ad suã cathedrã esti¬
mant ꝑtin̾e. ñita repetunt ut causas su¬
as ep̃is iudicantib agant. s alio retinente
irruerint. siue nolentib siue uolentib
plebibꝰ. cause sue detrimentũ patiant᷑. Et
quticũq iã hoc fecerunt. si nondũ ẽ int̾
ep̃os finita ꝯtentio. s adhuc inde ꝯten¬
dunt. ille inde discedat quẽ ꝯstiterit p̃¬
termissis iudiciis eccłiasticis irruisse. nec
sibi quisqͣm blandiat᷑ si ã pͥmate ut re-¬
tineat litteras ĩpetrarit. s siue habeat
litt̾as siue ñ habeat. ꝯueniat eũ qͥ tenet.
&& eiꝰ litt̾as accipiat. ut eũ appareat pa¬
cifice tenuisse eccłiam ad se ꝑtinentẽ. Si
autẽ ille aliquã questionẽ retulerit. ꝑ

Expanded text:
copi plebes quas ad suam cathedram aestimant pertinere non ita repetunt, ut causas suas episcopis judicantibus agant: sed alio retinente irruerint, sive nolentibus, sive volentibus plebibus causae suae detrimentum patiantur. Et quicunque jam hoc fecerunt, si nondum est inter episcopos finita contentio, sed adhuc inde contendunt, ille inde discedat quem constiterit praetermissis judiciis ecclesiasticis irruisse, nec sibi quisque blandiatur, si a primate ut retineat litteras impetrarit: sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet, et ejus litteras accipiat, ut eum appareat pacifice tenuisse Ecclesiam ad se pertinentem. Si autem ille aliquam quaestionem retulerit,
Abbreviated transcription (Latin):
exercitui ducẽ p̃ponere. nͥ uob labor euis sid̃i.¬
fidesq cõplaceret. & nͥ eũ ante acte uite uir¬
tris & sollicitudo aptũ ẽẽ monstrauerit. Si
ui ñ aliis nͥ higusmodi uiris cõmittit᷑ gub̃¬
nandus exercitus. qualis dux ẽẽ debeat am¬
marũ. ex istius bone rei cõparatione colligi
tur. S uerecundũ nob̾ ẽ & dic̾e pudet. qr
sacerdotes sibi ducatũ arripiunt. qͥ exordi¬
ũ religiose militiȩ ñ uiderunt. Ut si qͥs¬

Expanded text:
exercitui ducem praeponere, nisi vobis labor ejus fidesque constiterit, nisi eum anteactae vitae virtus et sollicitudo aptum esse monstraverit. Si vero non aliis nisi hujusmodi viris committitur gubernandus exercitus, qualis dux esse debeat animarum tur. Sed verecundum nobis est, et dicere pudet, quia sacerdotes sibi ducatum arripiunt, qui exordium religiosae militiae non viderunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
De ep̃o qui se ipsũ & sibi cõmissos corrig̾e̾
tionẽ habuit. nec sita delicta det̾sit.
nec crim̃ filioꝵ correxit. canis inpudicus
It lexiua ꝑ cin̾em humidũ stuens lauat
& ñ lauat᷑. ita bona doctrina ꝑ malũ
doctorẽ animas credentiũ lauat sorde pec
Rognoscunt & deserta petunt. ita mali

Expanded text:
po qui seipsum et sibi commissos corrigere tionem habuit, nec sua delicta detersit, nec crimen filiorum correxit, canis impudicus t lixivia per cinerem humidum fluens lavat, et non lavatur; ita bona doctrina per malum doctorem animas credentium lavat sorde peccognoscunt, et deserta petunt, ita mal
Abbreviated transcription (Latin):
Nguirendũ si aliquis prb̃roꝵ de reditib
eccł̃ie ł oblationib ac uotis fideliũ alio no¬
mine res cõꝑauerit. & ibi structuras fec̾it.
ł q̃ ad eccłiam ꝑtinent ibidẽ collocauerit.
& mulierũ frequentationẽ mibi fieri ꝑmi¬
serit.ł qd̾ turpius ẽ tales mulieres ibidem
habu̾it. q̃ lanificiũ suũ exerceant. & curã
domꝰ agant. & in eadẽ prb̃r frequent̃ ue¬
mens manserit. & ꝯtra decreta canonũ hoc
malũ agat. qr sic̃ nec suo ita nec alieno no¬
mine prb̃r fenꝰ exercere debet. Multominꝰ
fraudẽ face̾ de facultatib eccłiasticis. q̃m
hoc sacͥlegiũ ẽ. & par crim̃ uidȩ furis. qui

Expanded text:
nquirendum est si aliquis presbyterorum de reditibus ecclesiae vel oblationibus ac votis fidelium alio nomine res comparaverit, et ibi structuras fecerit, vel quae ad ecclesiam pertinent ibidem collocaverit, et mulierum frequentationem inibi fieri permiserit, vel, quod turpius est, tales mulieres ibidem habuerit quae lanificium suum exerceant et curam domus agant, et in eodem presbyter frequenter veniens manserit. Contra decreta canonum hoc malum agitur. Quia sicut nec suo, ita nec alieno nomine presbyter fenus exercere debet, multo minus fraudem facere de facultatibus ecclesiasticis: quoniam hoc sacrilegium est, et par crimen Judae furis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
faciens. ꝯtumatiȩ sue separatꝰ a nob̃ excipi¬
et iudiciũ. Epigoniꝰ ep̃c dixit. Etate pat̾
& ipsa ꝓmotione antiquissimꝰ uir laudabił.
fr̃ & collega nr̃ uictor uult hanc peticionẽ
t dericũ alienũ nͥ ꝯcedente ꝓprio ep̃o ne¬
mo audeat uł retin̾e ł ꝓmouere in ec¬
cłia sibi credita. Clericoꝵ autẽ nom̃ etiam
lectores & psalmistȩ & hostiarii retinent.

Expanded text:
faciens, contumaciae suae separatus a nobis excipifaciens, contumaciae suae separatus a nobis excipiet judicium. Epigonius episcopus dixit: Aetate pater, et ipsa promotione antiquissimus, vir laudabilis, frater et collega noster Victor, vult hanc petitionem Ut clericum alienum, nisi concedente proprio episcopo, nemo audeat vel retinere, vel promovere in ecclesia sibi credita, clericorum autem nomen etiam lectores, et psalmistae, et ostiarii retinent.
Abbreviated transcription (Latin):
simi. ut clericũ alienũ nullꝰ sibi p̃ripiat ep̃s.¬
p̃ter eiꝰ arbitriũ cuiꝰ fuerit clericꝰ. Dico autẽ
iulianũ qui ingratus ẽ dei beneficiis ꝑ me¬
am paruitatẽ in se collatis ita temerariũ
& audacẽ extitisse. ut eũ qui a me baptira¬
tus ẽ cũ eẽt puer egentissimus. mͥ ab eodẽ
cõmendatꝰ. cũq multis annis a me aleret᷑
acq incresc̾et. hc̃ ut dixi baptizatũ ẽe in
eccłia mea ꝑ manũ paruitatis meȩ ꝯstat.
idẽ in ciocesi mapaliensi lector eẽ ceꝑat.
ĩmo annis ferme duob legerat. nã nescio
uazaritam. me inꝯsulco usurparet. Nã
& diaconẽ illũ ordinauit. hoc siliceat. pa¬
teat hec licentia a uob̃ beatissimi ft̃s. Sin
minus. tam ĩpudens cohibeat᷑. ne se mi
id uidr fecisse iulianus. iudicamꝰ om̃s iniq
factũ atq indigne: Quaꝑꝑ nͥ idẽ tulianᷤ
correxerit errorẽ suũ. & cũ satisfactione
eundẽ dericũ quẽ fuerat ausus ordinare
reuocauerit tue plebi. ꝯtra statuta ꝯcilii

Expanded text:
simi ut clericum alienum nullus sibi praeripiat episrbitrium cujus fuerit clericus. Dico autem Julianum, qui ingratus est Dei beneficiis, per meam parvitatem in se collatis, ita temerarium et audacem exstitisse, ut eum qui a me baptizatus est, cum esset puer egentissimus mihi ab eodem commendatus, cumque multis annis a me aleretur, atque incresceret, hunc ut dixi baptizatum esse in ecclesia mea, per manum parvitatis meae constat: idem in dioecesi Mapaliensi lector esse coeperat, imo annis ferme duobus legerat, nescio Vazaritani me inconsulto usurpare. Nam et diaconem illum ordinavit. Hoc si liceat, pateat haec licentia a vobis, beatissimi fratres. Sin minus, tam impudens cohibeatur, ne se misid videtur fecisse Julianus, judicamus omnes inique factum, atque indigne. Quapropter nisi idem Julianus correxerit errorem suum, et cum satisfactione eumdem clericum, quem fuerat ausus ordinare, revocaverit tuae plebi, contra statuta concilii
Abbreviated transcription (Latin):
tanus dixit. Suggero sc̃itati ur̃e ut
statuatis ñ lic̾e clericũ alienũ ab aliquo
suscipi. sine litteris ep̃i sui. neq apud se
retinere nec laicũ usur pare sibi de plebe
aliena. ut eũ ordinet sine ꝯscientia eiꝰ de
cuius plebe ẽ. Gratus ep̃c dixit. Hoc obser¬
uare pacẽ custodit. Ham in m̃sa ꝯcilii sc̾is¬
simi sardicensis similit̾ statutũ ẽ. ut nemo
alteriꝰ plebis hominẽ usurpet. S forte erit
necessariũ petat a collega suo & ꝯsensũ ħat.

Expanded text:
tanus dixit: Suggero sanctitati vestrae, ut statuatis non debere clericum alienum ab aliquo suscipi sine litteris episcopi sui, neque apud se detinere, sed neque laicum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum cujus plebe est. Gratus episcopus dixit: Hoc observare pacem custodit. Nam in mensa concilii sanctissimi Sardinensis similiter statutum est, ut nemo alterius plebis hominem usurpet. Sed si forte erit necessarium, petat a collega suo, et consensum ha
Abbreviated transcription (Latin):
uni. situcticẽ suspectũ habuerit.ꝯ.¬
i quis uͦ ep̃c iudicẽ suspectũ habuerit
& uiderit se ingrauari: lib̾e sedẽ apłi¬
cam appellet. Appellantẽ aũ ñ habeat afflic¬
tio ulla. aut detentionis inutriosȩ custo¬
oia. s liceat appellatori ꝯuiciantũ causã
appellationis remedio subleuare. Liceat

Expanded text:
, si judicem suspectum habuerit. Si quis vero episcopus judicem suspectum habuerit, et viderit se ingravari, libere sedem apostolicam appellet. Appellantem autem non habeat afflictio ulla, aut detentionis injuriosae custodia, sed liceat appellatori conviciantum causam appellationis remedio sublevare:
Abbreviated transcription (Latin):
poris eccłie tue. Miserere dñe gemituũ eiꝰ.
misertre lacrimarũ eiꝰ: & ñ habentẽ fidu¬
tiã nͥ in tua nuscd̃ia. ad sacram̃tũ reꝯcilia
tionis admicte. E d̾. Post hec scđm modũ
cclpe penitentiã ei iniungat. & litt̾as ꝑ
parrochiã ddirigat ut om̃s nouerint eũ ĩ
societate xp̃iana receptũ. Aliis etiã ep̃is hoc
notũ faciat. Hullus aũ ep̃c alteriꝰ parrochi¬
anũ excõmunicare ł reconciliare p̾sumat

Expanded text:
restitue. Miserere Dne gemituum, miserere lacrimarum; et non habentem fiduciam nisi in tua misericordia ad sacramentum quatianam reddat. Post haec secundum modum culpae poenitentiam ei injungat, et litteras per parochiam dirigat, ut omnes noverint eum in societate Christiana receptum. Aliis etiam episcopis hoc notum faciat. Nullus autem episcopus alterius parochianum excommunicare vel reconciliare praesumat
Abbreviated transcription (Latin):
ne d̃s. qͥ ñ mortẽ s pectatoꝵ uitã sẽꝑ
inqutris: respice flentẽ famulũ tuũ. at¬
tendde ꝓstratũ: eiꝰ planctũ in gaudiũ tue
miserationis ꝯuerte. scinde delictoꝵ saccũ
& indue eũ leticiã salutarẽ: ut pꝰ longã
ꝑegrinationis famẽ de sc̃ĩs altarib saciet᷑.
ingressusq cubiculũ regis. in ipsiꝰ aula bene

Expanded text:
ne Deus, qui non mortem sed peccatorum vitam semper inquiris, respice flentem famulum tuum, attende prostratum, ejus planctum in gaudium tuae miserationis converte, scinde delictorum saccum, et indue eum laetitiam salutarem, ut post longam peregrinationis famem de sanctis altaribus satietur, ingressusque cubiculum regis, in ipsius aula bened
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe cõpleuerint. an ñ ẽ ita ut sciã. Cuiꝰ exẽ¬
plo monem᷑. ne ad ꝓferendã sententiã un¬
quã p̃cipites simus. aut teme̾ indiligent̃¬
q indiscussa queq quoqͦ modo iudicemꝰ.

Expanded text:
e compleverint, annon est ita, ut sciam . Cujus exemplo monemur ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere indiligenterque indiscussa quoquo modo judicem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i in ꝓtegendis popłis Ibigãt.
ac defendendis: impositã a d̾o sibi
curã ñ ambigant. Id̃oq dũ ꝯspi¬
tiunt iuidices. ac potentes. paupe¬
rũ opp̾ssores exist̾e: prius eos sacerdotali ã.¬
monitione redarguant. & si ꝯtẽpserint
pauꝑes oppͥmunt. si cõmoniti a pontifi¬
ce suo ñ em̃dauerint: excõmunicent᷑. De
t ep̃i potestatẽ habeant res Ieadẽ Re.¬
eccłiasticas p̃uidere. regere. & gub̾nare.
atq dispensare scd̃m canonũ auctoritatẽ.
Uolumꝰ ut laici in eoꝵ minist̾io obedrant
ep̃is ad regendas eccłias di. uiduas &e orpha¬
nos defendendos. & ut obedientes sint eis
ad eoꝵ xp̃ianitatẽ seruandã. & ep̃i ꝯsentien¬
tes comitib & iudicib ad iusticias faciendas.
& ut nullatenꝰ ꝑ aliguoꝵ m̃datiũ ł falsũ te¬
stimoniũ. neq ꝑ ꝑuiriũ. aut ꝑ p̃miũ lex tu¬

Expanded text:
pi in protegendis populis ac defendendis, impositam a Deo sibi curam non ambigant. Ideoque dum conspiciunt judices, ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant: et si contempserint peres opprimunt, si commoniti a pontifice suo non emendaverint, excommunicentur. pi potestatem habeant res ecclesiasticas praevidere regere et gubernare, atque dispensare, secundum canonum auctoritatem. Volumus ut laici in eorum ministerio obediant episcopis ad regendas Ecclesias Dei, viduas et orphanos defendendos, et ut obedientes sint eis ad eorum Christianitatem servandam, et episcopi consentientes comitibus, et judicibus ad justitias faciendas, et ut nullatenus per aliquorum mendacium, vel falsum testimonium, neq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ suis scelerib ab eccłia expulsos. & om̃s
quos eccłiastice ł scłi leges infames ꝓnun¬
tiant. nec seruosante legitimã lib̾tatem.
nec penitentes. nec digamos. nec eos qui
curiȩ deseruiunt. ł qui ñ sunt integri
corꝑe. aut sanã non habent mentẽ. ł in¬
tellectũ. aut mobedientes scõꝵ decretis
existunt. Hi om̃s nec ad sacros gradꝰ debẽt
ꝓuehi. nec isti. nec lib̃ti. neq suspecti. neq
rectã fidem ł dignã ꝯu̾sationẽ habentes
sũmos sacerdotes ñ possunt accusare.

Expanded text:
pro suis sceleribus ab Ecclesia expulsos, et omnes pro suis sceleribus ab Ecclesia expulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronuntiant: nec servos ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec digamos, nec eos qui curiae deserviunt, vel qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis existunt. Hi omnes nec ad sacros gradus debent provehi, nec isti, nec liberti, neque suspecti, neque rectam fidem vel dignam conversationem non habentes, summos sacerdotes possunt accusare.