comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dum uenisemus macedoniã: nullã requiẽ
habuit caro nr̃a. Uir deo bene subditus sic aduer¬
sis non frangitur. sicut nec ꝓsperis eleuatur: qm̃
aduersa non deiciunt. quem ꝓspera nulla corrũ¬
punt. Plerũq uero quia exerceri se utilius con¬
tricionis sue laborib nouit. aduersis hilares¬
cit: que dum constant̃ pro ueritate patitur.
augeri sibi uirtutis merita letatur. Hinc est qd̾
tunc apłos legimus exultasse. cum illos ꝓ xp̃o
contigit flagella tolerasse : sicut scriptum est.
Ibant gaudentes a conspectu concilii: qm̃ dig
ui habiti sunt pro nomine iħu contumeliã pati.
Hinc paulus cũ duris in macedonia fuisset ꝑse¬
cutionib pressus: in eo quod se afflictũ insi¬
nuat. etiã iocundatũ demõstrat dicens. Nã cũ
uenissemus inacedoniã : nullã requiem habuit
caro nr̃a. Ac si aꝑte diceret. Quia sp̃c requiẽ
habuit : dum ꝓfectum anime. ꝑsecutionũ sup¬
oris pugne : intus timores. Sancti uiri
tribulacionũ bello deprehensi. cũ uno

Expanded text:
um venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra . Vir Deo bene subditus sic adversis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur, quoniam adversa non dejiciunt quem prospera nulla corrumpunt. Plerumque vero quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit: quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis merita laetatur. Hinc est quod tunc apostolos legimus exsultasse, cum illos pro Christo contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii: quoniam digni sunt habiti pro nomine Jesu contumeliam pati . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra. Ac si aperte diceret: Quia spiritus requiem habuit, dum per profectum animae persecutionum sups pugnae, intus timores . Sancti viri tribulationum bello deprehensi, cum uno
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnffigurat se in angłm lucis. Quid ergo mirũ:
si ministri eius tͣnffigurent᷑ uelut ministri ius¬
ticie : Hanc tͣnssiguracionẽ iosue timuit: qñ
uidens angłm. cuius esset partis inquisiuit. di¬
cens. Noster es: an aduersariorũ: Ut uideli¬
cet si aduerse uirtutis esset: eo ipso quo se sus¬
pectũ cognosceret. ab illusione resiliret: xxe u.

Expanded text:
transfigurat se in angelum lucis. Quid ergo mirum transfigurat se in angelum lucis. Quid ergo mirum si ministri ejus tranfigurentur velut ministri justitiae? Hanc tranfigurationem Josue timuit, quando videns angelum, cujus esset partis inquisivit, dicens: Noster es, an adversariorum ? ut videlicet si adversae virtutis esset, eo ipso quo se suspectum cognosceret, ab illusione resiliret. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
pse enim sathanas : tͣnffigurat se in angelum
lucis. Aliter antiquus hostis religiosas hõĩũ m̃tes:
aliter uero huic mundo deditas tẽptat. Nã pͣuis
mala que desiderant aꝑte obicit: bonis autẽ laten¬
ter insidians. sub specie sanctitatis illudit. Illis
uelut familiarib suis. iniquũ se manifestus insi¬
nuat: istis uero uelut extraneis cuiusdam qͣsi
honestatis pretextu se palliat: ut mala que eis
publice non ualet. tecta bone actionis uelamine
sub intromittat. Unde et m̃bra eius sepe cũ aꝑta
nequicia nocere non possunt. bone actioĩs habi¬
tum sumũt: et praua quidem exhibẽt opere:
sed sancta mentiunt᷑ specie. Iniqui enim si aꝑte
mali essent. a bonis recipi minime possent: sed
sumunt aliquid de uisione bonorũ : ut dũ boni
uiri recipiunt in eis speciem quã amãt: ꝑmixtũ
sumãt etiam uirus quod uitant. Uñ quosdam
paulus apłs intuens sub p̃ddicationis uelamine
uentris studio seruientes: ait. Ipse enĩ sathanas:

Expanded text:
pse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis . Aliter antiquus hostis religiosas hominum mentes, aliter vero huic mundo deditas tentat. Nam pravis mala quae desiderant aperte objicit, bonis autem latenter insidians, sub specie sanctitatis illudit: illis velut familiaribus suis iniquum se manifestus insinuat, istis vero, velut extraneis, cujusdam quasi honestatis praetextu se palliat, ut mala quae eis publice non valet, tecta bonae actionis velamine subintromittat. Unde et membra ejus saepe cum aperta nequitia nocere non possunt, bonae actionis habitum sumunt, et prava quidem exhibent opere, sed sancta mentiuntur specie. Iniqui enim si aperte mali essent, a bonis recipi minime possent; sed sumunt aliquid de visione bonorum, ut dum boni viri recipiunt in eis speciem quam amant, permixtum sumant etiam virus quod vitant. Unde quosdam Paulus apostolus intuens, sub praedicationis velamine ventris studio servientes, ait: Satanas
Abbreviated transcription (Latin):
nolumus expolari. sed suꝑuestiri: ut absorbeat᷑
quod mortale est a uita. Ecce et mori desiderat: ⁊ tñ
tia in ꝑpetuũ letificat. ipsum nichilominꝰ ad p̃sens
pena ꝑturbat: et quãuis amor subsequẽtis uincat¬
munerisc tangit tamen animũ non sine merore pul¬
sus doloris. Sicut enĩ uir fortis cũ uicino iã belli certa¬
mine armis accingitur. palpitat ⁊ festinat. tremit
et seuit: quasi pauere per pallorem cernitur. sed
per iram uehementer urgetur: ita uir sc̃s. cum
infirmitate concutitur : et sue spei soliditate ro¬
boratur. Et de uicina morte trepidat: et tñ qd̃
moriendo uerius uiuat exultat. Ad regnũ quippe
non potest nisi morte interposita transire: ⁊ idcirco
gaudens metuit. et metuens gaudet: qr seit qd̃ ad
brauiũ quietis non ꝑueniat: nisi hoc qd̾ int̾iacet
cum labore transcendat: xi. Qualiter electi in

Expanded text:
nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vita . Ecce et mori desiderat, et tamria in perpetuum laetificat, ipsa nihilominus ad praesens poena perturbat. Et quamvis vincat amor subsequentis muneris, tangit tamen non sine moerore animum pulsus doloris. Sicut enim vir fortis, cum vicino jam belli certamine armis accingitur, palpitat et festinat; tremit et saevit; quasi pavere per pallorem cernitur, sed per iram vehementer urgetur: ita vir sanctus cum infirmitate concutitur, et spei suae soliditate roboratur, et de vicina morte trepidat, et tamen quod moriendo verius vivat, exultat. Ad regnum quippe non potest nisi interposita morte transire, et idcirco gaudens metuit, et metuens gaudet, quia scit quod ad bravium quietis non perveniat, nisi hoc quod interjacet cum labore transcendat. Sic n
Abbreviated transcription (Latin):
toria subtrahat: et inter hostis antiqui tẽptam̃¬
ta nos derelinquat.: Seuiente tanto hoste quo
ibimus: si nullis auctoris nr̃i defensionib ꝓte¬
gamur: Cum ergo deo corripiente. dura flagel¬
la uel labores toleramus. ut equanimit̃ ferentes.
nequaquã in uicio murmuracionis excedamus.
hostem nr̃m ad memoriã reuocare debemus:
et durũ non estimabimꝰ omne qd̾ patimur. dum
externis cruciatib ab interna passione liberam᷑ : x.¬
olumus expoliari: sed suꝑuestiri. Cum
fortis quisq predicator. certamen sibi
passionis propinquare considerat. głosi certami¬
nis subire periculũ uult. et tamen trepidat: qm̃
in morte considerat quod tolerans paueat: et in
fructu mortis aspicit. quod appetens querat. Ui¬
deamus paulũ quomͦ amet quod refugit: qͦmͦ¬
refugiat quod amat. Ait enim. Desideriũ habẽs
est: et mori lucrũ. Et tamen dicit. Qui sumus
in hoc habitaculo ingemiscimꝰ grauati. eo quod

Expanded text:
toria subtrahat, et inter hostis antiqui tentamentoria subtrahat, et inter hostis antiqui tentamenta nos derelinquat? Saeviente tanto hoste, quo ibimus, si nullis Auctoris nostri defensionibus protegamur? Cum ergo, Deo corripiente, dura flagella vel labores toleramus, ut aequanimiter ea ferentes, nequaquam in vitio murmurationis excedamus, hostem nostrum ad memoriam revocare debemus; et durum non aestimemus omne quod patimur, dum externis cruciatibus ab interna passione liberamur. CAolumus exspoliari, sed supervestiri . Cum foris quisque praedicator certamen sibi passionis propinquare considerat, gloriosi certaminis subire periculum vult, et tamen trepidat, quoniam in morte consifructu mortis aspicit quod appetens quaerat. Videamus Paulum quomrefugiat quod amat. Ait enim: « Desiderium habens esse . » Et tamen dicit: « Qui sumus in hoc habitaculo ingemiscimus gravati, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq bellis ut diximus. dum flagellamͦ defen¬
dimur : dum flagellam occultamur. Caro enun
nostra priusquã resurrectionis incorruptione so¬
lidetur. si nullo merore afficitur: in tẽptacionib
effrenatur. Quis autẽ nesciat quod multo sit me
lius duris in seruicio hominib subici: quã blandi¬
entibus demoniacis spiritib subdi: Et tam̃ cum
alto dei iudicio. condicionis humane atterumnur
iugo. in querelã ꝓsilimus: nimirũ quia minus
attendimus. quod si nos nulla condicio seruitutis
opprimeret. fortasse mens nr̃a multis iniquitatib
peius libera deseruiret. Ideo igitur hec que tole¬
ramus grauia credimus: qm̃ hostis callidi bella.
quã sint contra nos dura et intolerabilia. ñ uide¬
mus. Menti enim nr̃e pondus om̃e uilesceret:
si ea que se poterant opprimere. occulti aduersa¬
rii bella pensaret. Quid enim si om̃ps deus. on̾a
que patimur subleuet: sed tamen sua nobis adiu¬

Expanded text:
plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defenplerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim nostra priusquam resurrectionis incorruptione solidetur, si nullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem nesciat quod multo slius duris in servitio hominibus subjici, quam blandientibus daemoniacis spiritibus subdi? Et tamen cum alto Dei judicio conditionis humanae atterimur jugo, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attendimus quod si nos nulla conditio servitutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniquitatibus pejus libera deserviret. Ideo igitur haec quae toleramus gravia credimus, quoniam hostis callidi bella quam sint contra nos dura et intolerabilia non videmus. Mentis enim nostrae pondus omne vilesceret, si ea quae se poterant opprimere occulti adversarii bella pensaret. Quid enim si omnipotens Deus onera quae patimur sublevet, sed tamen sua nobis adju
Abbreviated transcription (Latin):
uel onerib occupat: a suscipiendis intus tẽptaci¬
onum iaculis occultat. Moris quippe medicina lis
est. ut sepe feruorem uulnerũ in cutis prurigi¬
nem trahat: et plerũq inde interius curat. uñ
exterius sauciat. Ita nũnũquã diuine dispensaci¬
onis ꝓedicamine agitur. ut exteriorib dolorib
internũ uulnus adimatur: et sectionib repel¬
łatur flagellorũ. ea que mentẽ occupare pote¬
rat interior putredo uiciorũ. Et tamen sepe dũ
patentis culpe sibi conscii homines non sunt. et
aut dolorib cruciantur. aut laborib depri¬
muntur. contra iustũ et om̃ĩpotentẽ iudicem
in querelam ꝓsiliunt: scilicet minus intuentes
contra quã fortẽ aduersariũ bellũ gerunt.
Cuius si uires intolerabiles sollicite attenderent:
nequaquã de his que exterius tolerant murmurarẽt.
Sed ideo uidentur nobis hec grauia: quia bella oc¬
culti aduersarii nolumus pensare grauiora. A quib

Expanded text:
vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentativel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est ut saepe fervorem vulnerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et sectionibus repellatur flagellorum ea quae mentem occupare potepoterat interior putredo vitiorum; et tamen saepe dum patentis culpae sibi homines conscii non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum atque omnipotentem judicem in querelam prosiliunt, scilcontra quam fortem adversarium bellum gerunt. Cujus si vires intolerabiles sollicite attenderent, nequaquam de his quae exterius tolerant murmurarent. Sed ideo videntur nobis haec gravia, quia bella occulti adversarii nolumus pensare graviora, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pere. que pro se laborantib deus ꝓmisit p̃mia:
suꝑne scilicet ciuitatis gaudia: choris angelorũ
interesse: cum beatissimis spiritib głe conditoris
assistere: presentẽ uultũ dei cernere: incircũscrip¬
tum lumen uidere: nullo metu mortis affici: ĩ cor¬
ruptionis ꝑpetue munere letari. Quicũq igitur
illic cupit assistere. ubi se sperat sine fine gaude¬
re: si mentẽ illius tantorũ delectat magnitudo
gaudiorũ. non deterreat in hoc mundo certam̃
quod alta dispensatio iudiciorũ dei. id circo sepe
bene merentes famulos uel minis impedit. uel
flagellis p̃mit. uel quibusdã suꝑĩpositis oneri¬
bus grauat. uel laboriosis occupationib ĩplicat:
quia mira potencia p̃uidet. quod si quieti ac li¬
beri in tͣnquillitate ꝑsisterẽt. tẽptaciones aduer¬
sarii ferre non ualentes. mentis ꝓstro a uulncrib
iacerẽt. Dum ergo foris eos tolerandis flagellis.

Expanded text:
pere, quae pro se laborantibus Deus promisit praemia, pere, quae pro se laborantibus Deus promisit praemia, supernae scilicet civitatis gaudia, choris angelorum interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assistere, praesentem vultum Dei cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo metu mortis affici, incorruptionis perpetuae munere laetari. Quicunque igitur illic cupit assistere ubi se sperat sine fine gaudere, si mentem illius tantorum delectat magnitudo praemiorum, non deterreat in hoc mundo certamen quod alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe bene merentes famulos vel minis impellit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes adversarii ferre non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo foris eos tolerandis flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
Curandũ magnopere est. ut cũ in reb ex terio¬
ribus pondere doloris afficimur. spe ad suꝑna
tendamus: quatinus eo mens ad alta ꝑueniat.
quo nos exterior pena castigat. Ualde enĩ ĩpos¬
sibile est: ut hec ꝑegrinationis nr̃e tẽpora sine
gemitu euadamus. Undde bene paulus cũ tribu¬
laciones suas ddiscipulis enumeraret: adiunxit.
Ipsiꝰ enin scitis: quod in hoc positi sumus. S ĩ eo
quod earo flagells affiertur. mẽs ad apperenda
alciora subleuatur: paulo rursus attestante qui ait.
Et licet is qui foris est noster homo corrũpatur: tam̃
is qui intus est renouatur de die in diem. Inde enim
mens euolans ad sũma renouatur: unde caro duriꝰ
in uifimis laborat et atteritur. In omelia suꝑ eugłta¬
magna p̃mia ꝑueniri ñ potest: nisi ꝑ magnos labo¬
res Unde et paulus egregius predicator dicit. Non
coronabitur: nisi qui legitime certauerit. Nulla
uero lingua dicere. nullusq intellectus sufficit ca¬

Expanded text:
Curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus, quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Valde enim impossibile est ut haec peregrinationis nostrae tempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is, qui foris est, noster homo corrumpatur, tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem. Inde enim mens evolans ad summa, renovatur, unde caro diutius in infimis laborat et atteritur. Consideramia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur, nisi qui legitime certaverit . Nulla vero lingua dicere, nullusque intellectus sufficit ca
Abbreviated transcription (Latin):
diligere. ꝓpter dcum et eos qͥ sunt mimici amare.
de afflictione ꝓximi lugere. de morte eius qui ini¬
micus est non exultare: hec est noua creatura: ꝗͣ
idem magister gentiũ. apud alios discipulos uigi¬
lanti oculo requirit dicens. Si qua igitur in xp̃o
noua creatura. uetera transierũt: et facta sunt
oĩa noua. Ad ueterem quippe hominẽ ꝑtinet mũdũ
diligere. transitoria ex concupiscencia amare:
mentẽ in superbiã erigere: pacienciã ñ amare :
ex liuore malicie de pracrimi lesione cogitare:
sua indigentib non dare : atq ad multiplicanda
aliena ãhelare: nullũ pure ꝓpter dm̃ diligere:
inimicicias inimicis reddere: de afflictiõe ꝓxi¬
mi gaudere. Cuncta hec uetusti sunt hominis:
que uidelicet de radice trahimꝰ corruptionis.
S qui iam ista exsuperat. et ad p̃cepta dñica
mentẽ in benignitate cõmutat: de hoc recte dr̃.
quia uetera transierũt. et eoce facta sũt noua.

Expanded text:
diligere propter Deum, et eos qui sunt inimici amare, diligere propter Deum, et eos qui sunt inimici amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare: haec est nova creatura quam idem magister gentium apud alios discipulos vigilanti oculo requirit, dicens: Si qua igitur in Christo nova creatura, velera transierunt, ecce facta sunt omnia nova. Ad veterem quippe hominem pertinet mundum diligere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex livore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias inimicis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta Domini mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: Quia vetera transierunt, et ecce facta sunt nova.
Abbreviated transcription (Latin):
etera transierũt: ⁊ facta sũt oĩa noua. Sepe
uidimus quosdam ad uocem p̃dicationis.
quasi ex conuersione cõpũctos. habitũ. ñ animũ
mutasse: ita ut religiosam uestẽ sumerẽt. s ante¬
acta uicia non calcarent: lucra mundi presentis
inhianter querere: et de solo ceteriori habitu
quem sũpserũt. sanctitatis fiduciã habere. Quib
quid aliud dicendũ est. nisi hoc qd̃ magister egre¬
gius. quibusdã legis exteriora seruantib loquit᷑
dicens: quia in xp̃o iħu neq circũcisio aliquid
ualet. neq preputiũ: sed noua creatura: Hon
enĩ magni est meriti. si quid foris erga nos agat᷑
incorpore: sed magnopere pensandũ est quid
agatur in mente. Nam presentẽ mundũ despic̾e.
transitoria non amare. mentẽ medullitus ĩ humi¬
litate deo et ꝓximis sternere. contra illatas contu¬
inelias pacienciã seruare: et custodita paciencia.
malicie dolorẽ a corde repellere. egenis propria
tribuere. aliena minine ambire. amicũ in deo

Expanded text:
etera transierunt, et facta sunt nova . Saepe vidimus quosdam ad vocem praedicationis quasi ex conversatione compunctos habitum non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent, lucra mundi praesentis inhianter quaerere, et de solo exteriori habitu quem sumpserunt sanctitatis fiduciam habere. Quibus quid aliud dicendum est, nisi hoc quod Magister egregius quibusdam legis exteriora servantibus loquitur, dicens: Quia in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura ? Non enim magni est meriti si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximis sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et custodita patientia malitiae dolorem a corde repellere, egenis propria tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
neminem lesimus. neminẽ corrupimus: non an¬
gustiamini in nobis: angustiamini aũ ĩ uiscerib
uestris. Ac si eis aꝑte diceretur. Ad suscipiendã
doctrinã. spaciosũ mentis locũ facite: sed ad co¬
gitanda carnalia angusti remanete: xix. Qd̾¬

Expanded text:
Neminem laesimus, neminem corrupimus. Non anNeminem laesimus, neminem corrupimus. Non angustiamini in nobis: angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: Ad suscipiendam doctrinam, spatiosum mentis locum facite, sed ad cogitanda carnalia, angusti remanete. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
o corinthii. Cum ab infirmis auditorib
se intelligi non posse conspiciũt. solẽt plerũq
etiam iusti laudare bona que dicunt: non quo
ipũ suis laudib in hiant. sed quo suos auditores
ad audiendi sollicitudinẽ accendant : ut dũ eor
uoce p̃ferunt᷑. ab illorũ cordibus ardenciori af¬
fectu rapiantur. unde paulus cũ mira corinthiis
et multa dixcisset : adiunxit. Os nr̃m patet ad
uos o corinthii: cor nr̃m dilatatũ ẽ. Cum igit᷑
sancti p̃dicatores laudem p̃dicationis eraltant.
quasi manu uocis ab imis cogitacionib corda
audienciũ leuant : ut excussiᷤ uelociter dictis
sequentib uelut itinere occurrãt: et tanto ea
intelligentie amplexu contringãt: quanto illa
et quasi prius quã cernerẽt. in uoce laudantis ama¬
in nobis. Debent audientes uerba p̃dica¬
tionis: in amplo suscipere gremio caritatis.
Doctori namq spaciosus ad manendũ locus de¬
bet esse in corde auditoris. latitudo bonitatis:
unde quibusdam a paulo dicitur. Capite nos.

Expanded text:
o Corinthii, etc. . Cum ab infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt; non quo ipsi suis laudibus inhient, sed quo suos auditores ad audiendi sollicitudinem accendant ut dum eorum voce proferuntur, ab illorum cordibus ardentiori affectu rapiantur. Unde Paulus cum mira Corinthiis et multa dixisset, adjunxit: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. Cum igitur sancti doctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu vocis ab imis cogitationibus corda audientium levant, ut excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant, et tanto ea intelligentiae amplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent, in voce laudantis amain nobis . Debent audientes verba praedicationis in amplo suscipere gremio charitatis: Doctori namque spatiosus ad manendum locus debet esse in corde auditoris, latitudo bonitatis. Unde quibusdam a Paulo dicitur: Capite nos.
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm ut ei reconciliari debeamꝰ. ⁊ ipse qͥ offensꝰ
est. legatis int̾uenientib obsecrat deus x ui.¬
er głam. et ignobilitatẽ. Sciendũ ẽ qr ne
ĩmoderatis laudib extollam. plerumq
miro rectoris nr̃i moderamine etiam detractionib
lacerari ꝑmittim᷑: ut cum nos uox laudantis eleuat
lingua detrahentis humiliet: qm̃ et arbor sepe
que unius uenti impulsu ita impellitur. ut pene
iam erui posse uideatur. alterius ediuerso ueni¬
entis flatu erigitur: et que inflexionẽ hac ex
parte ꝑtulit. ab alia ad statũ redit. Unde ⁊ arbor
illa alte radicata. quasi inter uentos aduersantes
fira steterat: que dicebat. Per głam ⁊ ignobilita¬
tem: per infamiam et bonã famã: XUII. Qua¬

Expanded text:
nostram, ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus nostram, ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est legatis intervenientibus obsecrat Deus. CAP.et ignobilitatem, etc. . Sciendum est quia ne immoderatis laudibus erigamur plerumque miro Rectoris nostri moderamine, etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quoniam et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur; et quae inflexionem hac ex parte partulit, ab alia ad statum redit. Unde et arbor illa alte radicata quasi inter ventos adversantes fixa steterat quae dicebat: Per gloriam, et ignobilitatem: per infamiam, et bonam famam. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
bsecramus pro xp̃o: reconciliamini d̾o.
Si contingat ut fortasse cum proximo
uirgium habeamus: satisfacere priores erubes¬
cimus. Cor quippe carnale dum huius uite
głam querit: humilitatẽ respuit. Et plerũq
ipse homo qui irascitur. discordanti sibi recon¬
ciliari appetit: sed ad satisfactionẽ ire prior
erubescit. Pensemus facta ueritatis: ut uideamꝰ
quo iaceant actiones nr̃e prauitatis. Si enĩ mẽ¬
bra sũmi capitis sumus: eum imitari cui conec¬
timur debemus. Quid namq ad exemplum
erudicionis nr̃e paulus egregius p̃dicator dicit:
Pro xp̃o legacione fungimur. tanquã d̾o exhor¬
tante per nos: obsecrainus pro xp̃o. reconcilia¬
mini deo. Ecce inter nos et dm̃ discordiam pec¬
cando fecimus: et tamen ad nos deus suos lega¬
tos prior misit: ut nos ipsi qui peccauimus.
ad pacem dei rogati ueniamꝰ. Erubescat ergo
humana superbia: confundatur quisq si non
satisfaciat prior prorimo: quando pꝰ culpam

Expanded text:
bsecramus pro Christo: reconciliamini Deo . Si contingat ut fortasse cum proximo jurgium habeamus, satisfacere priores erubescimus. Cor quippe carnale, dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit, et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ad satisfactionem ire prior erubescit. Pensemus facta Veritatis ut videamus quo jaceant actiones nostrae pravitatis. Si enim membra summi capitis sumus, eum imitari cui connectimur debemus. Quid namque exemplum eruditionis nostrae Paulus egregius praedicator dicit: Pro Christo ergo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos. Obsecramus pro Christo: reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam
Abbreviated transcription (Latin):
illud attingere lucis intime secretũ uolunt: sed
quantolibet ardore intencionis exsiliant. ad huc
antiqua nocc. uidelicet consensus primi parentis
ad culpã grauat: et corruptibiles huius carnis
oculos. quos hostis callidus ad concupiscenciam
aꝑuit: iudex iustus a contuitu int̾m siui fulgoris
ui autẽ efficit nos in hoc ipsum : deus qui de¬
dit nobis pignus sp̃c. In scriptura sacra aliqñ
donum sancti sp̃c̃. pignus sp̃e appellatur: qr ꝑ hoc
ad interioris spei certitudinẽ. anima nr̃a roborat᷑.
Bene ergo per paulũ dicitur: qui dedit pignꝰ sp̃ẽ.
nobis. Ad hoc enim pignus accepimus: ut de ꝓmis¬
sione que nobis fit. certitudinem teneamus: .xiii.

Expanded text:
illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exiliant, adhuc antiqua nox, videlicet consensus primi parentis, ad culpam gravat; et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, Judex justus a contuitu interni sui fulgoris i autem efficit nos in hoc ipsum, Deus qui dedit nobis pignus Spiritus . In Scriptura sacra aliquando donum sancti Spiritus pignus appellatur, quia per hoc ad interioris spei certitudinem anima nostra roboratur. Bene ergo per Paulum dicitur: Qui dedit nobis pignus Spiritus. Ad hoc enim pignus accepimus ut de promissione quae nobis fit certitudinem teneamus. CAP. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
beatur quod mortale est a uita. Electi d̾i
quantalibet choruscatione operis fulgeant. qͣnto¬
libet se igne ꝯpũctionis accendant: nimir̃ ꝯstat
quia dum corruptibili adhuc carne grauati sunt.
eternũ lumen sicuti est uidere nequaquã possũt
Sepe autẽ ita mens eorũ accenditur: ut quãuis
in carne sit posita. in dm̃ tamnen om̃i subiugata
cogitacione carnali rapiatur. Nec tam̃ dm̃ sicut
est conspicit: qr nimirũ hanc sicut dictum est.
in carne corruptibili. pondus prime dãpnacioĩs
premit. Sepe ita ut est absorberi desiderat: ut
eternã uitam si possit fieri. sine interuentu cor¬
poree mortis attingat. Unde paulus cũ ardenter
internã lucem quereret. sed tam̃ utcũq mortis
exterioris dãpna formidaret: ait. Quãdu sumꝰ
in hoc habitaculo ingemiscimꝰ grauati. eo qd̃ nolu¬
mus expoliari. sed suꝑuestiri: ut absorbeat᷑ qd̃
mortale ẽ a uita. Sancti igitur uiri uidere uerũ
lumen appetũt: et si concedatur etiã cũ corpore

Expanded text:
beatur quod mortale est, a vita . Electi Dei quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant, nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen sicut est videre nequaquam possunt; saepe autem ita mens eorum accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur. Nec tamen Deum sicut est conspicit, quia nimirum hanc, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saeperita ut est se absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque mortis exterioris damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati: eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri: ut absorbeatur quod mortale est, a vita. Sancti igitur viri videre verum lumen appetunt, et si concedatur, etiam cum corpore
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. ad suꝑnam patriã tota cordis intencione
suspirãt: de quib paulus dicit. Confitent᷑ qr ꝑegri¬
ni et hospites sunt super terrã. Qui enĩ hec dicũt:
significant se patriã inquirere. Hanc ꝑegrinacio¬
nem isdem quoq apłs tolerabat: cum diceret.
Dum sumus in corpore ꝑegrinam᷑ a dño: ꝑ fidem
enim ambulamꝰ. et non per speciẽ. Huius ꝑegrina¬
tionis erũpnas satagebat euadere: cum dicebat.¬

Expanded text:
tantes, ad supernam patriam tota cordis intentione suspirant, de quibus Paulus dicit: Confitentur, quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Hanc peregrinationem isdem quoque apostolus tolerabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, et non per speciem. Hujus peregrinationis aeru
Abbreviated transcription (Latin):
si nr̃m non est: unde nobis retribui p̃mia sꝑamus:
Quia ergo non ĩmerito gracias agimus: scimus qd̵
eius munere p̃uenim᷑. Et rursũ quia ñ ĩmerito retri¬
butionẽ querimus: scinus quod subsequẽte libero
arbitrio. bona elegimus que ageremus: uiii. De

Expanded text:
si nostrum non est, unde nobis retribui praemia speramus? si nostrum non est, unde nobis retribui praemia speramus? Quia ergo non immerito gratias agimus, scimus quod ejus munere praevenimur. Et rursum quia non immerito retributionem quaerimus, scimus quod subsequente libero arbitrio bona elegimus, quae ageremus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
prior dilexit nos: Ubi est quod dñs ꝑ osce dic̃:
diligam eos spontanee : Si sine eius mun̾e nr̃a
uirtute dm̃ sequimꝰ: ubi est quod ꝑ eugłm ueri¬
tas ꝓtestatur. sine me nichil potestis facere:
Ubi est quod ait. nemo potest uenire ad me:
nisi pater qui misit tracerit eũ: Ubi est quod
terum dicit: non uos me elegistis. s ego elegi uos:
Si saltem dona bonorũ oꝑum. uirtute nr̃a bene
opando p̃uenimus: ubi est quod rursũ ꝑ paulũ
tam subtiliter dicitur. ut omis de se humane
mentis fiducia. ab ipsa cordis radice succidatur
cum ait. non qr sufficientes sumus cogitare ali¬
quid a nobis quasi ex nobis: sed sufficiencia nr̃a
et do est: N equaquã igit᷑ dm̃ meritis nostris
preuenimus: sed omne borũ quod aspirante eius gr̃a
agimus. et dei est. et nr̃m. Dei per preuenientẽ grãm:
nr̃m per obsequentẽ liberam uoluntatẽ. Si enim dei
non est: unde ei in eternũ grãs agimus : Rursum

Expanded text:
prior dilexit nos ? ubi est quod Dominus per Osee dicit: prior dilexit nos ? ubi est quod Dominus per Osee dicit: Diligam eos spontanee ? Si sine ejus munere nostra virtute Deum sequimur, ubi est quod per Evangelium Veritas protestatur: Sine me nihil potestis facere ? ubi est quod ait: Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum? ubi est quod iterum dicit: Non vos me elegiSi saltem dona bonorum 126 operum virtute nostra bene cogitando praevenimus, ubi est quod rursum per Paulum tam salubriter dicitur, ut omnis de se humanae mentis fiducia ab ipsa cordis radice succidatur, cum ait: Non quia sufficientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est? Nequaquam igitur Deum meritis nostris praevenimus, sed omne bonum quod aspirante ejus gratia agimus, et Dei est et nostrum: Dei per praevenientem gratiam, nostrum per obsequentem liberam voluntatem. non est, unde ei in aeternum gratias agimus? Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
predieationis uerbũ et quia adeo acceper̃t intel¬
ligunt. et placere ꝑ illud do non hominib quer̃t.
Unde sit. ut cum se a proxiis despici cognoscũt.
suaq dicta uite audienciũ non prodesse: abscon¬
dant᷑ quante uirtutis sint: ne si secretũ cordis in¬
utiliter sermo ꝓlatus aperiat. ad inanem głam
per xp̃m ad ddm̃. non quia sufficientes su¬
mũł aliquid cogitare a nobis quasi ex nobis:
sed sufficiencia nr̃a ex deo ẽ. Nequaquã ut diui¬
na nos grã subsequat᷑: aliquid deo contulimus.
Nam si nos dm̃ bene oꝑando p̃uenimus: ubiẽ
quod propħa ait. miedia eius p̃ueniet me:
Si quid nos bone operacionis dedimus. ut eius
grãm mererem̃: ubi est quod paulus dicit.
gr̃a salui estis facti per fidem. et hoc ñ ex uob̾:
dei enim donũ est. non ex oꝑibus: Si nostra
dilectio dm̃ p̃uenit: ubi est quod ioħs apłs
dieit. non quia nos dilexerimus dm̃: s qm̃ ipse

Expanded text:
praedicationis verbum et quia a Deo acceperunt intelpraedicationis verbum et quia a Deo acceperunt intelligunt, et placere per istud Deo non hominibus quaerunt. Unde fit ut cum se a proximis despici cognoscunt, suaque dicta vitae audientium non prodesse, abscondant quantae virtutis sint, ne si secretum cordis inutiliter sermo prolatus aperiat, ad inanem gloriam emus ad Deum, non quia sufficientes sumus aliquid cogitare a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Nequaquam, ut divina nos gratia subsequatur, aliquid Deo contulimus. Nam si nos Deum bene operando praevenimus, ubi est quod Propheta ait: Misericordia ejus praeveniet me ? Si quid nos bonae operationis dedimus ut ejus gratiam mereremur, ubi est quod Paulus dicit: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, Dei enim donum est, non ex operibus ? Si nostra dilectio Deum praevenit, ubi est quod Joannes apostolus dicit: Non quia nos dilexerimus Deum, sed quoniam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quia per sacrũ eloquiũ non deo filios gignere.
sed suam scienciã desiderat ostendere. Quem enĩ
libido glorie ad loquendũ trahit: uoluptati ma¬
gis quã generacioni operã impendit. Ea since¬
ritate uero loqui est: nil in eloquio extra quã
oportet querere. Sicut ex deo autẽ loquitur:
qui scit non se a se habere. sed ex deo accepisse
quod dicit. Coram deo uero loquitur: qui in
om̃e qd̾ dicit non humanos fauores appetit. sed
om̃ĩpotentis dei p̃sencie attendit: ñ suã. s aucbo¬
ris głam requirit. Qui autem scit quidem ex deo
se adcepisse quod dicit. et tamen dicendo propriã
głam querit. sicut ex deo loquitur. s ñ coram deo:
quia eũ quẽ cordi suo non ꝓponit dum predicat.
quasi absentẽ putat. S sancti uiri et ex do locũt᷑
et coram deo: quia et ab eo se sciunt habere qd̾
dicũt. et ipsum suis sermonib adesse iudicem.
gesimo octauo. Ear deo et corã deo locunt᷑: qui

Expanded text:
quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostendere. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ex sinceritate vero loqui est nil in eloquio extra quam oportet quaerere. Sicut ex Deo autem loquitur, qui scit non se a se habere sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram Deo vero loquitur, qui in omne quod dicit non humanos favores appetit, sed omnipotentis Dei praesentiae intendit: non suam sed Auctoris gloriam requirit. Qui autem scit quidem ex Deo se accepisse quod dicit, et tamen dicendo propriam gloriam quaerit, sicut ex Deo loquitur, sed non coram Deo, quia eum quem cordi suo non proponit dum praedicat quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur, et coram Deo, quia ab eo se sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus adesse judicem siderant. Ex Deo et coram Deo loquuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
adulterantes uerbũ dei. Quotiẽs auditores
nostri uolunt nostra quasi laudanda cognoscere.
non autẽ sua ꝑuersa mutare. debemus om̃ino
tacere: ne si oftentacionis studio uerbũ dei loqui¬
mur. et illorũ culpa que erat. non esse ñ desinat.
et nr̃a que non erat fiat. Dicat fortasse aliquis.
Unde nouimus quo corde quis audiat.: Si mul¬
ta sunt que audientis animũ ꝓdũt: maxime si
auditores nr̃i. et semper laudant qd̾ audiunt.
et nũquã quod laudant secunt᷑. Hanc inanẽ loquẽ¬
di głam. predicator egregius fugerat: cũ dicebat.
Non enim sumus plurimi adulterantes uerbũ dei:
sed ex sinceritate sicut ex deo. coram deo. in xp̃o lo¬
quimur. Adulterari nãq uerbum dei est: aut alit̃
sentire de illo quã est. aut ex eo non spirituales
fructus. sed adulterinos fetus querere laudis hu¬
mane. Adulter quippe in carnali coitu: ñ ꝓlem
sed uoluptatẽ querit. Et ꝑuersus quisq. ac uane
glorie seruiens. recte adulterari uerbũ dei dr̃:

Expanded text:
adulterantes verbum Dei . Quoties auditores nostri volunt nostra quasi laudanda cognnon autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum Dei loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae nounde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt: maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant sequantur. Hanc inanem loquendi gloriam praedicator egregius fugerat, cum dicebat: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sicut ex Deo coram Deo in Chrisio loquimur. Adulterari namque verbum Dei est aut aliter sentire de illo quam est, aut ex eo non spiritales fructus sed adulterinos fetus quaerere laudis humanae. Adulter quippe in carnali coitu non prolem sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens recte adulterari verbum Dei dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
liter accipiunt: illi uero bene dicenti ĩuidentes.
non salutis causam. sed elacionis głam querũt.
Exxhortacione ergo scã. qua boni ad uitã rede¬
unt. praui deternus in culpa moriunt᷑: ũn bene
per paulum dicitur. Ap̃i bonus odor sumus ded.
in his qui salui funt. et his qui pereunt: aliis qui
dem odor mortis in mortẽ: aliis autẽ odor uite
in uitam. Uerbũ itaq suũ auditorib. odorẽ uite
simul et mortis esse uidit: per quod et alios ab
iniquitate suscitari. et econtra sopiri alios in im¬
quitate conspexit. Quod quia occultis dei iudi¬
cĩs agitur. que in hac uita cõprehendi ñ possũt
ab hominib: recte illic subdidit. Et ad hec quis
tam iddoneus: Ac si diceret. Idonei quidem sumus
ad hec consideranda quia fiunt: sed idonei ñ sumꝰ
ad hec inuestiganda cur fiant: uI. Quã diserete¬

Expanded text:
liter accipiunt, illi vero bene dicenti invidentes, liter accipiunt, illi vero bene dicenti invidentes, non salutis causam sed elationis gloriam quaerunt. Exhortatione ergo sancta, qua boni ad vitam redeunt, pravi deterius in culpa moriuntur. Unde bene per Paulum dicitur: Christi bonus odor sumus Deo in his qui salvi fiunt, et in his qui pereuntdem odor mortis in mortem, aliis autem odor vitae in vitam. Verbum itaque suum auditoribus odorem vitae simul et mortis esse vidit, per quod et alios ab iniquitate suscitari, et e contra sopiri alios in iniquitate conspexit. Quod quia occultis Dei judiciis agitur quae in hac vita comprehendi non possunt ab hominibus, recte illic subdidit: Et ad haec quis tam idad haec consideranda quia fiunt, sed idonei non sumus ad haec investiganda cur fiant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quod bene mens inchoat. ipse in malicie finẽ
uertat: quia uidelicet in alterius corde. rixe
malum solet ĩmittere : unde conspicit alterum
pietatis negotiũ fecisse. Cum igitur lapso. ⁊ ab
ecclesia abiecto. sed iam penitenti de facinore per¬
petrato parcendũ erat. humilitate magna uo¬
luntati discipłorum. se magister egregiꝰ sociat:
ut neq ipse adiscipulis. neq ab eo discipuli ĩ
ꝯpassionis causa uiderent᷑ diuisi. Sollicito enĩ
ꝓuidencie oculo attendit : quod plerũq dum
alter donat. alter irascitur: et quale est iam
miscd̾ie sacrificiũ. quod cũ discordia ꝓximi of¬
fertur: Inꝑfectũ quippe bonũ est: qd sie agit᷑.
ut ne quid ei ex alio latere male subrepat non
odor mortis in mortẽ: aliis odor uite
in uitam. Unus atq idem sermo dei est in ore
predicantis: quẽ isti gaudendo. illiuero ĩuiden¬
do audiunt. Isti uocem sc̃e predicationis humi¬

Expanded text:
quod bene mens inchoat ipse in malitiae finem quod bene mens inchoat ipse in malitiae finem vertat, quia videlicet inde in alterius corde rixae malum solet immittere unde conspicit alterum pietatis negotium fecisse. Cum igitur lapso et ab Ecclesia abjecto sed jam poenitenti de facinore perpetrato parcendum esset, humilitate magna voluntati discipulorum se magister egregius sociat, ut neque ipse a discipulis, neque ab eo discipuli in compassionis causa viderentur divisi. Sollicito enim providentiae oculo attendit quod plerumque dum alter donat, alter irascitur; et quale est jam misericordiae sacrificium quod cum discordia proximi offertur? Imperfectum quippe bonum est quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere male subrepat non ortis in mortem, aliis odor vitae in vitam . Unus atque idem sermo Dei est in ore praedicantis, quem dum isti gaudendo, illi vero invidendo audiunt, isti vocem sanctae praedicationis humi
Abbreviated transcription (Latin):
Meum sit: quicquid ipsi fecistis. Atq mox fubdi¬
dit: et ego si quid donaui ꝑpter uos. Ac si diceret.
Uestris actib bonũ addidi: quiequid ꝑpt̃ uos
miscd̾iter feci. uestra igitur est utilitas. bonitas
mea: mea est utilitas bonitas ur̃a. Qui moxx
ipsam cõpagem cordiũ. in qua sic tenet᷑. adiun¬
gens subdidit: in ꝑsona xp̃i. Cui uelut si dic̾e
p̃sumamꝰ. quare te ita caute discipulis copulas:
quare uel de illorũ. uel illos tuis actionibus
tam sollicita mente conformas: ilico subiundẽ.
Ut non circũueniam̃ a sathana. Qui uidelicet
solet de bonis mala generare: et hoc quod per
caritatẽ agitur. ad discordiã contrahere. Cuius
etiam sagaces insidias. quã acute tͣnffigat: in¬
sinuat subdens. Non enim ignoramꝰ cogitacioẽs
enis. Ac si uerbis aliis dicat. acutos auctore dño
sensus habemus. et antiqui hostis callidas ĩsidi¬
as subtiliter circũspiciendo penetramꝰ: ne hoc

Expanded text:
Meum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdiMeum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris actibus bonum addidi quidquid propter vos misericorditer feci. Vestra igitur est utilitas bonitas mea; mea est utilitas, bonitas vestra. Qui mox ipsam compagem cordium in qua sic tenetur adjungens, subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus, quare te ita caute discipulis copulas? Quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus, tam sollicita mente conformas? Illico subjunxit: Ut non circumveniamur a Satana. Qui videlicet solet de bonis mala generare, et hoc quod per charitatem agitur ad discordiam contrahere. Cujus etiam sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat, subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutos, auctore Domino, sensus habemus, et antiqui hostis callidas insidias subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunit̃ factũ insinuat. concordes animos a bo¬
no gr̃e ꝯmunis abscidat. Quia enĩ iustor̃ m̃tes
ad mala suadendo non ualet frangere: bonis
satagit actionib inter eas mala seminare. S sc̃i
uiri has eius insidias tanto celeris uincunt: qͣnto
et subtilius deprehendũt. Quod melius ostendi¬
mus: si unũ e multis assertorib ueritatis. ĩ testi¬
monio paulũ uocemus. Sub qͦ qͥdã corinthius
dum incesti facinus ꝑpetrasset: eũ doctor egregiꝰ
in carnis interitu. ad satisfactionẽ penitencie
sathane tradidit: et in die dñi saluũ eius sp̃m
reseruauit. Magna quippe arte magisterii ipsi
traditus est coactus in penã. cui sponte substratꝰ
est inculpa: ut qui auctor fuerat ad uiciũ neqͥ¬
cie. ipse flagellum fieret discipline. Qua tam̃
bene gesta penitencia. dũ cognouisset corĩdnos
super eũ iam misod̾iter motos. ait. Cui aliquid
donastis: et ego. dc si diceret. A bono ur̃o ñ dissencio.¬

Expanded text:
communiter factum insinuat, concordes animos a bocommuniter factum insinuat, concordes animos a bono gratiae communis abscindat. Quia enim justorum mentes ad mala suadendo non valet frangere, bonis satagit actionibus inter eas mala seminare. Sed sancti viri has ejus insidias tanto celerius vincunt, quanto et subtilius deprehendunt. Quod melius ostendimus, si unum e multis assertoribus veritatis in testimonium Paulum vocemus. Sub quo quidam Corinthius, dum incesti facinus perpetrasset, eum doctor egregius in carnis interitum, ad satisfactionem poenitentiae Satanae tradidit, et in diem Domini salvum ejus spiritum reservavit. Magna quippe arte magisterii ipsi traditus est, coactus in poenam, cui sponte substratus est in culpa, ut qui auctor fuerat ad vitium nequitiae, ipsi flagellum fieret disciplinae. Qua tamen bene gesta poenitentia dum cognovisset Corinthios super eum jam misericorditer motos, ait: Cui aliquid donastis et ego. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
umquid leuitate usus sum: aut cap̃.xͦ. liͦ.¬
que cogito scđłm carnẽ cogito: Incõstantes
mentem suã grauitate debent roborare. Tũc enĩ
germina in se mutabilitatis arefaciũt. cũ a corde
prius radicem leuitatis abscidunt: qr tũc fabrica
robusta construitur. cum prius locus solidus. ĩ qͦ
poni fundam̃tũ debeat ꝓuidetur. Hisi ergo ante
mentis leuitas caueatur. cogitacionũ incõstancia
minime uincetur: a quib alienũ paulus se fu¬
isse ꝑhibuit. cum dicit. Nũquid leuitate usus sũ.
aut que cogito scd̾m carnẽ cogito: ut sit apud
me est. et non: Ac si aꝑte dicat. Idcirco mutabili¬
tatis aura non moueor: qr leuitatis uicio non
epe bonorũ uias. antiquus hostis tanta
arte circũuolat: ut per ea que ab eis
bene gesta cognouerit. ad maliciã aditũ querat.
Nam cum aliũ largiri quid conspicit. inde alium
in discordie flãma succendit: et cũ hũc respicit
misereri. illi ꝑsuadet irasci: ut dũ bonũ quasi ñ

Expanded text:
unquid levitate usus sum; aut quae cogito, secundum carnem cogito ? Inconstantes mentem suam gravitate habent roborare. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefiunt, cum a corde prius radicem levitatis abscindunt, quia tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus in quo poni fundamentum debeat providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur; a quibus alienum Paulus se fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum, aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est, et non? Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor, quia levitatis vitio non pe bonorum vias antiquus hostis cauta arte circumvolat, ut per ea quae ab eis bene gesta cognoverit ad malitiam aditum quaerat. Nam cum alium largiri quid conspicit, inde alium in discordiae flamma succendit. Et cum hunc respicit misereri, illi persuadet irasci, ut dum bonum quasi non
Abbreviated transcription (Latin):
et ego. Semen abrahe sunt: et ego. Ministri &ͥ
sunt: et ego. Ut minus sapiens dico: plus ego.
Quib etiam subiungit: quod ei quoq tcii celi
secreta patuerint. quod raptus etiam archana
paradisi penetrauit. Eoce honorẽ fugiens. seruũ
se discipulorũ predicat: ecce honorẽ ꝓ utilitate
audientiũ querens. falsis apłis uite sue merita
suꝑponit. Egit quippe doctor egregius: ut
dum ipse qualis esset agnoscitur. et uita. ⁊ lingͣ
male predicantiũ eius comparacione uilesceret.
Illos uidelicet ꝯmendaret: si se absconderet.
Cumq se non ostenderet: errori locũ dedisset.
Miro igitur modo et humilitatis exhibet grãm
et utilitatis querit increm̃ta: ut et seruum se
discipulis predicet. et aduersariis potiorem de¬
monstret. Ostendit discipulis quid humilitatis
acceperit : oftendit aduersariis quid sublimitatis
Innotescit contra aduersarios quid haberet ex
maneat in cogitacione. Sancti ergo uiri. cum

Expanded text:
et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid habent ex maneat in cogitatione. Sancti ergo viri cum