comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S qr pt̃ hec &̃ illa uentura st̃: ido sẽquit᷑.
U eniant mͥ miserationes tuȩ ⁊ uiua. Tunc
enĩ uere uiuã: qnͣdo ñ pot̾o timere. ne.
morrar: Ipsa enĩ sine ullo additam̃to d̾r
uita: nec intelligit᷑ nͥ ȩt̾na ⁊ beata. tanꝙ̃.
sola dicenda sit uita: in cuiꝰ cõparatione
ista qm dicimꝰ. mors potiꝰ appellanda sit.¬
ꝙͣ uita. Q uale illud ẽ in eũgłio. Si uis ue.¬
nire ad uta: serua mandata. Nuqͥd ȩt̾nã

Expanded text:
entura sunt; ideo sequitur, «Veniant mihi miserationes tuae, et vivam.» Tunc enim vere vivam, quando nihil potero timere, ne moriar. Ipsa enim et sine ullo additamento dicitur vita, nec intelligitur nisi aeterna et beata, tanquam sola dicenda sit vita, in cujus comparatione ista quam ducimus, mors potius sit appellanda quam vita: quale illud est in Evangelio, «Si vis venire ad vitam, serva mandata» . Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
utiq legẽ iam scđdm litt̾am nouerat:
S qr lut̾a occidit. sp̃c aũ uiuificat: orat.
ut ꝑ sp̃m scm faciat. qͦd ꝑlitt̾am sciebat:
ne ꝑ scientiã mandati ñ obseruati. oe
p̾uaricationis ei cͥm̃ accedat. Beĩnde¬

Expanded text:
 legem secundum litteram noverat. Sed quia littera occidit, spiritus autem vivificat ; orat ut per Spiritum faciat quod per litteram sciebat; ne per scientiam mandati non observati etiam praevaricationis ei crimen accedat. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
na iudieia: negligenti aũ amara eẽ ñ dubi
exemplo t̾renoꝵ: uidemꝰ in hoc scło ĩnocen¬
tes letos ad iudiciũ festinare. odisse moras.
celeritate. affectare iudicii: reos aũ fugere.
⁊ pauere: differre ⁊ uitare. Beat᷑ itaq ile:¬

Expanded text:
i exemplo, uidemus in hoc saeculo innocentes laetos ad iudicium festinare, odisse moras, celeritatem affectare iudicii, reos autem refugere et pauere, differre, uitare, maestificari de
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ id qͦd potestis: s facit cũ tẽptatione
&̃ exitũ. ut possitis sustinere. Hãc spem
dedit ⁊ saluator ore suo: qnͣdo ait. Hac
nocte postulauit sathanas uexare uos.
sic̃ triticũ: ⁊ ego rogaui ꝓ te. petre. ut ñ
deficiat fides tua. Hanc spem dedit ⁊ m
oratione dñica. qmͣ docuit uͥ ãmonut
ut dicamꝰ. ne nos inferas in tẽptationẽ.
Q uod̾ã eñ mͦ ꝓmisit se daturũ suis ꝑieli

Expanded text:
 id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exilum, ut possitis sustinere» . Hanc spem dedit etiam Salvator ore suo, quando ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Hanc spem dedit et in oratione quam docuit, ubi monuit ut dicamus, «Ne nos inferas in tentationem» : quod
Abbreviated transcription (Latin):
s arrogando iusticiã: s qua qͥsq humi¬
liat᷑ aliqua tͥbulatione: uł deiectione. ꝙͣ.
meruit eiꝰ suꝑbia: aut exercet᷑. aut ꝓbatur¬
eiꝰ patientia. Unde paulopt᷑ dicit iste
psalmꝰ. Priꝰqm humiliarer ego deliqui.
Et illud in libro sapientię. In dolore susti¬
ne.⁊ in humilitate tua patientiã habe:
qm̃ in igne ꝓbat᷑ aurũ ⁊ argentũ: hoĩes

Expanded text:
 arrogando justitiam; sed qua quisque humiliatur aliqua tribulatione vel dejectione, quam meruit ejus superbia, aut exercetur probaturque patientia: unde paulo post dicit hic psalmus, «Priusquam humiliarer, ego deliqui.» Et illud in libro Sapientiae: «In dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe; quoniam in igne probatur aurum et arge
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m penitere. dr̃. qñdo pret̾ hominũ spem res
adiutoriũ uł ꝓmissũ. uł ñ retͥbuendo digna
sit elapsũ q̃d sꝑat᷑. siue timet᷑. ⁊ ñ fit. Dicunt᷑
ista locutione morali. qua humanꝰ mouetur
affectꝰ. ꝙñuis hec cd̃s faciat certa dispositione:
ñ deficiente. memoria. nec obscurata intelli¬
gentia. nec uoluntate mutata. Orantis gͦ

Expanded text:
Deum poenitere dicitur, quando praeter hominum spem res adjutorium vel promissum, vel non retribuere digna sit elapsum quod speratur sive timetur, et non fit. Dicuntur ista locutione morali, qua humanus movetur affectus; quamvis haec Deus faciat certa dispositione, non deficiente memoria, nec obscurata intelligentia, nec voluntate mutata. Cum itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ẽ. qd manducetis: neq corpori ur̃o. qͥd
induamini. E tcũ hec omĩa ãmonuisset. qr
possumꝰ eos suspicari qͦs iuste uiuere uidẽ¬
mꝰ ⁊ qͦ fine faciant ñ uidemꝰ. ꝓpt̾ aliqͣo hu¬
nismodi bñ facere: ꝯtinuo subiecit. Nolite
iudicare: ut ñ iudicemini. Unde : hie cum
dixisset. ãputa ohpbriũ meũ qͦd suspicatꝰ
sũ: addidit. qr iudicia tua iocunda. Ideo

Expanded text:
vestrae quid manducetis, neque corpori vestro quid induamini» . Et cum haec omnia monuisset, quia possumus suspicari eos quos juste vivere videmus, et quo fine faciant non videmus, propter aliquid hujusmodi benefacere; continuo subjecit: «Nolite judicare, ne judicemini» . Unde et hic cum dixisset, «Amputa opprobrium meum quod suspicatus sum;» addi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse tenebre quantȩ er̃t. Ainds magni in¬
terẽ cũ aliqͥd boni agimꝰ: cuiꝰ rei ꝯtẽplatiõe
agamꝰ. Offitiũ qͥppe. nr̃m. ñ offitio s fine.
pensandũ ẽ: ut scilicet ñ tantũ si bonũ est
qͦd facimis p̃cipue si bonũ ẽ ꝓpt̃ qd facimꝰ.
cogitemꝰ. Hos ocłos qͥb otẽplam̃. qͣre. facimꝰ
qͦd facimꝰ. au̾ti poscit. ne uideant uanitatẽ:

Expanded text:
ni interest, cum aliquid boni facimus, cujus rei contemplatione faciamus. Officium quippe nostrum, non officio, sed fine pensandum est; ut scilicet non tantum si bonum est quod facimus, sed praecipue si bonum est propter quod facimus, cogitemus. Hos oculos quibus contemplamur quare faciamus quod facimus, averti poscit ne
Abbreviated transcription (Latin):
cant. ueluti ualidas ⁊ robustas restes suas.
Trahunt enĩ pecrata sic̾ restẽ longã:⁊ hine
scos implicare conant᷑ aliqnͣdo ꝑmittunt᷑.
S siimplicant corpꝰ. ñ implicant animum.
uͭͥ ñ ẽ iste legis di oblitꝰ: qi sermo di ñ est

Expanded text:
cant, veluti valida et robusta reste sua. cant, veluti valida et robusta reste sua. Trahunt enim peccata sicut restem longam . Et hinc sanctos implicare conantur, et aliquando permittuntur. Sed si implicant corpus, non implicant animum, ubi non est iste Dei legis oblitus; quia sermo Dei non est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: bonũ ẽ ut in tnͣqͥllitate. sit animꝰ tiue.
⁊ in quała serenitate. S gub̾nator ille me.¬
lior ẽ: qͥ in tẽpestate naium gub̾nat. Rege
gͥ teipsũ: qñdo turbat᷑ animꝰ. mens fluc̃¬
tuat. Laudauerĩ uirtutẽ gub̃natoris: qͥ
nullas ꝓcellas senserit. ⁊ cursũ nauigii
direxerit. nulla tẽpestate iactatꝰ: s illũ
scdis ñ extollit᷑: adu̾s is ñ frangit᷑. Et id̾o¬
ad p̃lia dicas. Paratꝰ sũ ⁊ ñ sũ turbatꝰ: ut
custodiã mandata tua. Qu̾ã uͦ paratus
eircũplexi st̃ me: ⁊ leg̾e tuã ñ sũ oblitꝰ.¬
F unes peccatoꝵ impecdim̾ta st̃ inimieoꝵ: siue.
sp̃aliũ sicut diaboli ⁊ angłoꝵ eiꝰ: siue. car¬
naliũ. in qͥbꝰ filiis infidelitatis diabolꝰ oꝑat᷑.
N on enĩ hoc nom̃ qͦd dictũ s̃ peccatoꝵ ab
eo qd st̃ peccata declinatũ ẽ. s ab eo qͦd st̾
peccatores: qd ingreco euident̃ apparde.
Cũ itaq minant᷑ mala. qͥb t̾reant iustos.

Expanded text:
est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; sed gubernator ille melior est qui in tempestate nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum secundis non extollitur, aduersis non frangitur. belluad praelia dicas: Paratus sum, et non sum turbatus; ut custodiam mandata tua. 40. Sequitur circumplexi sunt me, et legem tuam non sum oblitFunes peccatorum» impedimenta sunt inimicorum, sive spiritualium, sicut diaboli et angelorum ejus, sive carnalium, in quibus filiis infidelitatis diabolus operatur . Non enim hoc nomen quod dictum est «peccatorum,» ab eo quod sunt peccata declinatum est, sed ab eo quod sunt peccatores: quod in graeco evidenter apparet. Cum itaque minantur mala, quibus ter
Abbreviated transcription (Latin):
tione agant᷑ occultũ ẽ :⁊ idõ dat᷑ suspitio¬
nib locꝰ. ut audeat homo iudicare. de occul¬
tis hominũ: ⁊ falsa plerũq ⁊ si uera. tam̃ ei
incognita temere. suspicari : ꝓpt̾ea dñs cũ
de ipso fine loqueret᷑. ꝓpt̃ quẽ facere iustici
am debemꝰ. ut ocłos nrõs a otẽplatione ua¬

Expanded text:
tione agamus occultum est: et ideo datur suspicionibus locus, ut audeat homo judicare de occultis hominum, et falsa plerumque, et, si vera, tamen incognita temere suspicari. Propterea Dominus cum de ipso fine loqueretur propter quem justitiam facere debemus, ut oculos nostros a contemplatione av
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥcqͥd nob̃ ꝑsuadere uult d̾s sus testimo¬
niis ꝑsuadet: inquȩ iste petit inelinari
cor suũ. ⁊ñ in auariciã. Testimonis qͥrpe
suis agit nob̾cũ ds. ut eũ gratis colam᷑. qͦd
ĩpedit auaritia. radix omniũ malorum.

Expanded text:
quid nobis persuadere vult Deus, suis testimoniis persuadet: in quae iste petit inclinari cor suum, et non in avaritiam. Testimoniis quippe suis agit nobiscum Deus, ut eum gratis colamus; quod impedit avaritia radix omnium malorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uidere uanitatẽ: S fortassis hoc orat. ut
ñ sit uita eiꝰ sub sole uͥ om̃ia uanitas: s in
illo sit. in qͦ se uiuificari petit. Ille qͥppe
ascendit ñ suꝑ sołe tantũ. s ⁊ suꝑ omnes
celos ut adimpleret om̃ia: ⁊ m illo magisꝙͣ

Expanded text:
 An iste fortassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippe «ascendit» non super solem tantum, sed «super omnes coelos, ut adimpleret omnia» . Et in illo magis
Abbreviated transcription (Latin):
si iure dep̃hensũ ẽ. qͦ institutũ ẽ. ut płꝰ
petendo causa cadat :i. ut qͥ plꝰ petierit ꝙͣ.
ei debet᷑⁊ qͣd ei debebat᷑ amiitat. Omnis
aũ a nob̃ circu̾cidit᷑ auaritia: si g̃tis colat᷑
ds. Ad qͦd sc̃m iob in agone tẽptationis ip¬
se ꝓuocat inimicꝰ: cũ de ilło dicit. Nũqͥd
cennariꝰ ei ꝓ tali m̃cede seruirae: s qͣm gͣtis
d̃m coleret tẽptatꝰ apparuit. Si gͦ cor nr̃m¬
ñ habemꝰ inclmatũ in auaritiã. dm ñ colimꝰ¬
ñ ꝓpt̾ d̾imait sui cultꝰ ipse sit m̃ces:⁊ ipsũ
diligamꝰ in seipso.⁊ ipsũ diligamꝰ in nõbis:
ipsũ in ꝑximis nrĩs qͦs diligimꝰ sic̃ nosmet¬
ipsos. siue habeant eũ. siue ut habeant.

Expanded text:
si jure deprehensum est, quo institutum est ut plus petendo causa cadat: id est, ut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debebatur amittat. Omnis autem a nobis circumciditur avaritia, si gratis colatur Deus. Ad quod sanctum Job in agone tentationis ipse provocat inimicus, cum de illo dicit: «Numquid cenarius ei pro tali mercede serviret: sed quam gratis Deum coleret, tentatus apparuit. Si ergo cor non habeamus inclinatum in avaritiam, Deum non colimpter Deum, ut sui cultus ipse sit merces. Ipsum diligamus in seipso, ipsum diligamus in nobis, ipsum in proximis nostris quos diligimus sicut nosmetipsos, sive habeant eum, sive ut habeant e
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ. Qenĩ domesticꝰ dĩ ẽ: exul ẽ mundo.
Qaũ ꝯu̾sat᷑ in cȩlestibꝰ: ꝑegͥnus ẽ in t̾ris. Pere¬
gͥnabant᷑ in hoc mundo hebrei tres pueri.
naturã incendii ñ sentientes: cantabiles
habebant iustificationes dĩ: cũ ymnũ dõ.
de creaturarũ laudatione cantabãt. Deni¬

Expanded text:
domesticus est dei, exul est mundo, qui conuersatur in caelestibus, peregrinus est terris. peregrinabantur in hoc mundo Hebraei, naturam incendii non sentientes; cantabiles habebant iustificationes dei, cum hymnum deo de creaturarum laudatione cantarent. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis ȩt̾nȩ spu scõ tãqmͣ digito cdi in m̾te
dat᷑. ⁊ in cordib scribit᷑: ñ qua memoria tẽ¬
neant. ⁊ uita negligant: s quã sciant in¬
telligendo. faciant diligendo. ĩ latitudine
amoris. ñ in timoris angustiis. Nã qͥ timo¬
re pene. ñ amore iusticiȩ opꝰ legis facit.¬

Expanded text:
to Spiritu tanquam digito Dei in mente datur, et in cordibus scribitur: non quam memoria teneant, et vita negligant; sed quam sciant intelligendo, faciant diligendo, in latitudine amoris, non in timoris angustiis. Nam qui timore poenae, non amore justitiae opus legis facit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ impłere: aliud ab eis ꝑ suꝑbiã declina¬
re:. sic̃ fecert̃. qͥ mortales nos in hac uita.
genuert̃. Delectauit enĩ eos: eritis sic̃ dii.
A e sic a mancdato cdĩ. qd̾ s̾ eum mandasse.
declinauer̃t. Et ecce tota ista dura. ⁊̃fe¬
lix erũpna mortaliũ: qͦdam᷑ hereditaria
ẽ increpatio suꝑboꝵ. Qñdo enĩ dix̃ d̃s
adã ubi es: ñ uͥ eẽt ignorabat: s suꝑbum

Expanded text:
ab eis per superbiam declinare; sicut fecerunt qui nos mortaliter in haec mala genuerunt. Delectavit enim eos, «Eritis sicut dii;» ac sic a mandato Dei, quod sibi eum mandasse declinarunt. Et ecce tota ista dura et infelix aerumna mortalium, quodam modo haereditaria est increpatio superborum. Quando enim dixit Deus, «Adam, ubi es» ? non ubi esset ignorabat, sed superbum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmoꝵ hominũ peccatũ ueniret in m̃tem:
s ait maledicti qͥ declinant. Oportebat
eni ut om̃s illo t̾rerent᷑ exemplo a diuiniꝰ
ñ declinare mandatis: & diligendo iusti¬
eiam in oĩ tẽpore. in huiꝰ mundi labore
reciꝑe: q̃d in parachsi amisimꝰ uoluptate.¬

Expanded text:
primorum hominum peccatum veniret in mentem: sed ait, «Maledicti qui declinant.» Oportebat enim ut omnes illo terrerentur exemplo a divinis non declinare mandatis, et diligendo justitiam in omni tempore, in hujus mundi etiam labore recipere quod in paradisi amisim
Abbreviated transcription (Latin):
malas Et exaudisti me: ut peccata dimĩt¬
teres. Doce me iustificationes tuas. Confes¬
sus sũ uias meas: delesti eas: doce me tuas.
S ic doce mẽ ut aga: ñ ut tantũm̃ sciã. qͥd
agere debeã. Sic enĩ dictũ ẽ de dño. qͦd ñ
nouerat peccatũ. ⁊ intelligit᷑ ñ fecerat: sic¬

Expanded text:
m, et exaudisti me, hoc est, ut dimitteres ea. «Doce me justificationes tuas.» Confessus sum vias meas, delesti eas; doce me tuas. Sic doce me, ut agam; non ut tantummodo sciam quid agere debeam. Sicut enim dictum est de Domino quod «non noverat peccatum»
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ qͣm sint utiles atq salubres. pꝰ eoꝵ
desideriũ ꝯcupisci. Sepe enĩ qͥd agendũ
sit uidemꝰ nec agimꝰ: qr ñ delectat ut aga¬
mus ÷ cupimꝰ ut delectet. Preuolat ĩtel¬
lectꝰ. ÷ tarde sequit᷑. & aliqnͣdo ñ sequit᷑

Expanded text:
tiles atque salubres, potest earum desiderium concupisci. Saepe enim quid agendum sit videmus, nec agimus; quia non delectat ut agamus, et cupimus et delectet. Praevolat intellectus; et tarde sequitur, et aliquando non sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Q aũ ꝑspexerit ĩ lege ꝑfecta lib̾tatis: ⁊ per¬
manserit ñ auditor obliuiosus factꝰ. s
factor oꝑis: hic beat᷑ in facto suo erit. Taliᷤᷤ
⁊ iste uult ẽẽ:ut inspiciat tãq. ĩ speculo
poetet dirigi uas suas: ad custodiendas
iustificationes di. Uñ dirigi. nͥ grã dei:
Alioqͥn legẽ dĩ habebit ñ uͥ gratilet᷑. s ubi

Expanded text:
legem perfectam libertatis, et permanserit, non auditor obliviosus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit» . Talem se iste vult esse, ut inspiciat tanquam in speculo ptat dirigi vias suas ad custodiendas justificationes Dei. Unde dirigi, nisi gratia Dei? Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
utiq illa suꝑiora ñ diceret. Seruus autẽ
tuus. exercebat᷑ in iustificationibꝰ tuiꝰ. Non
gͦ inqͥb exercebat᷑ has uult a dño discere:
s ab istis ad illas ꝓficiendo uelut crescendo
ĩ mirabilibꝰ tuis. Ipsas nustificationes ãplio¬
res. q̃s ꝓficiendo cupit app̾hendere: mira¬
bilia cłĩ uocat. St̃ gͦ q̃dã dĩ iustificationes
ita mirabiles: ut humana infirmitaᷤᷤ ab

Expanded text:
ceret: «Servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus.» Non ergo in quibus exercebatur, has vult a Domino discere; sed ab istis ad alias proficiendo, velut crescendo, in mirabilibus tuis.» Ipsas justificationes ampliores, quas proficiendo cupit apprehendere, mirabilia Dei vocat. Sunt ergo quaedam Dei justificationes ita mirabiles, ut humana infirmitas ab
Abbreviated transcription (Latin):
ad beatitudinẽ. Beatũ qͥppe ẽẽ tã magnũ
bonũ ẽ. ut hoc ⁊ boni uelint ⁊ mali: nec mi¬
rũ ẽ. qͦd boni ꝓpt̾ea st̃ bomi: s illud ẽ mirũ.
qͦdaẽ mali ꝓpt̾ea st̾ mali. ut sint beati. Nam
qͥsqͥs ubidim deditꝰ. luxuria. stupris corrũ¬
pit᷑ in hoc malo beatitudinẽ q̃rit: ⁊ se mi¬
serũ putat. cũ ad suş ꝯcupiscentiȩ uolupta.
tẽ. leticiãq ñ ꝑuenit. Beatũ uͭ qͣsi ñ dubitat
& qͥsqͥs auaricie facib ĩ ardescit: ad hoc ꝯgre¬
gat qͦcũq mͦ diuitias. ut beat᷑ sit. Inmu¬
coꝵ sangͥnẽ fundere qͥcu̾q desiderat: dña¬
tionẽ qͥ qͥs affectat: crudelitat̾ẽ suã qͥs qͥs
alienis cdadib pascit: in oĩb scelerib beati¬
tudinẽ q̃rit. Hosgͥ errantes.⁊ uerã mise¬
riã. falsã beatitudinẽ reqͥrentes. reuocat
ad uiam: si audiatur uox ista diuma.
eati immaculati in uia.¬

Expanded text:
 nolunt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea sunt boni; sed illud est mirum, quod etiam mali propterea sunt mali, ut sint beati. Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum t, beatum vero non dubitat squis avaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem requirentes, revocat ad viam, si audiatur, vox ista divina, «Beati immaculati in via,
Abbreviated transcription (Latin):
serutant᷑ ⁊ exqͥrt᷑. s. qi inuenturi st̃. quod
exqͥrunt. In toto enĩ corde m̃ negligent᷑ ex¬
qͣrunt. S gͦ spe beati: fortassis ẽ spe ĩma¬
culati. sła ꝓfecto in hac uita licet in lege
dñ abulem: licet scrutem̃ testimonia eiꝰ
& in toto corde exqͥramꝰ ea: tam̃ si dixerimꝰ
qr peccatũ ñ habemꝰ ⁊ nos ipsos seducimus.

Expanded text:
scrutantur et exquirunt, sed quia inventuri sunt quod exquirunt: in toto enim corde, non negligenter exquirunt. Si ergo spe beati, fortassis etiam spe immaculati. Nam profecto in hac vita, licet in lege Domini ambulemus, licet scrutemur testimonia ejus, et in toto corde exquiramus eum, «si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos se
Abbreviated transcription (Latin):
martẏria ꝑsecutiones patiebat᷑. C onsiliũ aũ:¬
ꝯtra ꝯsiliũ. Nã osiliũ sedentiũ pͥncipũ fuit.
inuentos martẏres ꝑdere: osiliũ ꝑatientiũ
martyrũ fuit. inimicos ꝑditos inuenire. Red¬
debant illi mala ꝓ bonis: isti bona ꝓ malis.
Qͥd gͦ mirũ si illi occidendo defecert̃: isti mo¬

Expanded text:
martyria persecutiones patiebatur. Non enim ntra consilium: consilium sedentium principum fuit inventos martyres perdere; consilium patientium martyrum fuit inimicos perditos invenire. Reddebant illi mala pro bonis; isti, bona pro malis. Quid ergo mirum si illi occidendo defecerunt, isti mo
Abbreviated transcription (Latin):
meş. Confitebor tͥ dñs. qm̃ tu fecisti:. ⁊ tua
laus ẽ ista. ñ mea. Tc̃ em̃ ofitebor meo qͦo
didici iudicia iusticiȩ. tuȩ. si directũ cor
habeã. directis uiis meis ad custodiendas
iustificationes tuas. Nã qͥd mͥ ꝓderit. qͦd
ea didicerĩ: si corde ꝑu̾so uias habeã prauas:
N on eñ lȩtabor ĩ eis: s accusabor ab eis. Deide¬

Expanded text:
m tu fecisti, et tua laus est ista, non mea. Tunc enim «confitebor in eo quod didicerim judicia justitiae tuae,» si directum cor habebo, directis videlicet viis meis ad custodiendas justificationes tuas. Nam quid mihi proderit quod ea didicerim, si corde perverso vias abibo pravas? non enim laetabor in eis, sed accusabor ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sermonũ dĩ: intelligenda ẽ oꝑatio p̾ceptoꝵ.
Frust᷑ enĩ custodiunt᷑ memoria: si ñ custodi¬
unt᷑ ⁊ uita. Nã qͥda u̾ba dĩ tenendo agunt
ne obluuscant᷑: nec agunt inuendo ut corri¬
gant᷑. Non aũ ait iste in qͦ exercet memoriã
suã: s inqͦ corrigit uiã suã. Atq ad hoc res¬
pondet: incustodiendo sermones tuos. Neq
ullomͦ dicenda ẽ uia recta: qmͣdiu ẽ uita ꝑu̾¬

Expanded text:
enda est operatio praeceptorum: frustra enim custodiuntur memoria, si non custodiantur et vita. Nam quidam verba Dei tenendo agunt ne obliviscantur, nec agunt vivendo ut corrigantur: non autem ait iste, In quo exercet junior memoriam suam? sed, «In quo corrigit viam suam?» atque ad hoc respondet, «In custodiendo verba tua.» Neque ullo modo dicenda est via correcta, quamdiu est vita per
Abbreviated transcription (Latin):
scondit eloqͥa dĩ: in labiis sus iudicia erꝰ
ꝓnuntiet. Corde enĩ credit᷑ ad iusticiã: ore
aũ ꝯfessio fit ad salutẽ. S qͣmͦ se dix̃ oĩa
ĩserutabilia: E de quoꝵ ꝓfunditate alibi
scͥptũ ẽ. iudicia tua abyss multa: S no¬

Expanded text:
scondit eloquia Dei, in labiis suis judicia ejus enuntiet; «Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem» : sed quod inscrutabilia, et de quorum profunditate alibi scriptum est, «Judicia tua abyssus multa» ;
Abbreviated transcription (Latin):
ta lib̾ ostituit ȩtate: ut neq matutim ortꝰ
semiplena exordia. neq uesꝑtini ocras q̃dã
senilis defectꝰ. claritati aliqͥd ꝑfecti splendo¬
ris decerperent. Quẽ ꝑ singłas hebreoꝵ di¬
gessit litt̾as: ut quẽ admodu paruuloꝵ
ingenia pͥmis litt̾arũ elem̃tis assuesct̾ usũ
discendi assumere: ita ꝙ̃ nos hinꝰmodi elem̃¬
tis usũ discamꝰ uiuendi. Ipsa qͦ litt̾aꝵ elem̃¬
ta. ut oĩa hebrea noĩ a. ñ st̃ ratianabilis int̾¬
p̃tatiõis uacua. atq ĩmuma. Quoꝵ signifi.¬
cationes locis suis aꝑiemꝰ. Notat᷑ aũ iste p̃s.¬

Expanded text:
a libri constituit aetate; ut neque matutini ortus semiplena exordia, neque vespertini occasus quidam senilis defectus, claritati aliquid perfecti splendoris decerperent. Quem per singulas Hebraeorum digessit litteras, ut quemadmodum parvulorum ingenia primis litterarum elementis assuescunt discendi usum assumere; ita etiam nos hujusmodi elementis usum discamus vivendi. 972 2. Litteta. ut omnia Hebraea nomina, non sunt rationabilis interpretationis uacua atque immunia. quorum significationes locis \' suis aperiemus. centesimus et
Abbreviated transcription (Latin):
ens. xp̃c p̃dicans eũgłm regni: aliis place.¬
decore indint: ad eos uͦ qͥb displicebat for-
placent bona oꝑa tua: esto fortis adu̾sꝰ de¬
tractores: audi paulũ apłm imitantẽ dñm
suũ. q̃mꝰ & ipse habuit decorẽ⁊ fortitudinẽ.¬

Expanded text:
enim praedicaret Evangelium regni, aliis placedecorem induit, ad eos quibus displicebat, fortplacent bona otractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
Tnebant homines. & rapiebant res alienaᷤ:
amauert̃. & donauer̃t suas. Ergo ñ ẽ mi¬
randũ. qͥa idõ in manib angłoꝵ assũptꝰ
ẽ cñs in celũ. ne offenderet ad lapidẽ pe¬
dem siũ: ne illi q̃ in t̾ra laborabant in cor¬
pore eiꝰ. pagrantes totũ oxb̾e t̾rarũ. legis
rei fierent. Subtraxit ab eis timorẽ: et
tes a reatu legis: ne in lapidẽ offenderent

Expanded text:
ebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt, et donaverunt suas. Ergo non est mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et tes a reatu Legis, ne in lapidem offenderent
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitate fortis. & sic enumerat om̃ĩa usq
infin̾ẽ: ubi dicit. qͣsi nebil habentes.⁊ omĩa
possidentes. Cũ omĩa possidet. decorꝰ ẽ: eũ
nicha ht̃. fortis. Non gͣ mirũ si sequit᷑. & enĩ
bit᷑. Tc̃ enĩ ñ cõmouet᷑ oibis

Expanded text:
bat. Et sic enumerat omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis est. Non ergo mirum, si sequitur, «Etenim bi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. Laus cantici ipsi dauid: in die ante sab¬
batũ. qñdo fundata ẽ t̾ra. Recordantes g̾¬
ꝑ om̃s dies qͥd fecerit ds̃. qnͣdo creauit
& ordinauit uniu̾sa. a pͥmo die usq ad sex
tũ: septimũ enĩ sc̃ificauit: qͣa in illo reqͥeuit
ante sabbatũ fecisse. aninalia in t̾ra. Dẽm¬
de ipso die: fecit hominẽ. ad imagii̾e ⁊ simi¬
litudinẽ suam. Non aut̃ sine causa. sli di
ante qmͣ reqͥescamꝰ in do. Tc̃ aut̃ reqͥescimꝰ.
si faciamꝰ oꝑa bona. Ad hoc exemplũ scͥptũ¬

Expanded text:
ere: Laus cantici ipsi David, in diem ante sabbatum, quando fundata est terra? RESPONSIO it Deus, quando creavit et ordinavit universa a primo die usque ad sextum diem septimum enim sanctificavit, quia in illo requievit«ante sabbatum» omnia animalia in terra: deinde ipso die fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam. Non autem sine causa illi dieantequam requiescamus in Deo. Tunc autem requiescimus, si facimus opera bona. Ad hoc exemplum sc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tͥsticia fit de te. nͥ tu facis: ꝙ portas
magis psalteriũ: & ñ cantas ĩ psalterio
decacordo. Cũ cantico in eythara :i. u̾bo
cytharã habes. Propt̃ hoc ⁊ loquere bene.
& fac bens: si uis habere canticũ cũ cytha¬

Expanded text:
cum tristitia facis, fit de te, non facis; et portas magis psalterium, non cantas. «In psalterio decachordo, cum cantico in cithara:» hocitharam habes. Propter hoc et loquere bene, et fac bene, si vis habere canticum cum citha
Abbreviated transcription (Latin):
co occulte insidiat᷑. Utrãq uim ⁊ potes¬
tatẽ. habet diabol. Qnͣdo martyres oc¬
eidebant᷑. leo erat. seuiens: qñdo heretici
insidiant᷑. araco ẽ subrepens. Uicisti leo-¬
nem: uines ⁊ draconẽ. Non te frangat.
leo: ñ te decipiat. draco. Esto fortis i fide:

Expanded text:
co occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat dr
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ leues tẽptationes: Quȩ ñ sic instant.
ñ sic urgent ut cogant: sed possunt eito
declinatȩ transiri. E eadẽ rursꝰ facit gͣuia.
Si ꝑsecutor instat. ⁊ uehem̃t̃ terret igno¬
rantes. nuncłu firmos in fide : nescientes
qͦd ad hoc xp̃iani st̃. ut futurã uitã spe¬
rent. cũ çꝑint t̾reri de malis tẽporalibꝰ :¬

Expanded text:
sunt leves tentationes? Quae non sic instant, non sic urgent, ut cogant, sed possunt cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et vehementer terret ignorantes, id est nondum firmos in fide, nec scientes quod ad hoc sunt christiani, ut futuram vitam sperent; cum coeperint terreri de malis temporalib
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ gͦ ẽ. ut tuipse si aliqͥd ꝓfecisti: deo
ꝯfitearis ex eo qͦd ꝓfecisti: qͥa munera ipsis
sunt. ñ merita tua. Hinc incipies sabbatr̃.
ñ tͥ tͥbuendo. quasi ñ acceꝑis qͦd accepisti.
neq excusando te ab eo qͦd mala fecisti: qͥa
onrm ẽ confiteri dño. In utraq re. &
in peccato tuo qͥa tufecisti: & in bono
les nomini diũ altissimi: querens głam
dĩ non tuan᷑ nom̃ ipsiꝰ ñ tuũ. Si enĩ nom̃¬
eiꝰ tu queris: querit & ipse tuũ. Si aut̃ tu¬

Expanded text:
Primum est, ut tu ipse, si aliquid profecisti, Deo confitearis ex eo quod profecisti, quia munera ipsius sunt, non merita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te ab eo quod facis mali, quia t, «confiteri Domino?» In utraque re, et in peccato tuo, quia tu fecisti, et in bono les nomini Dei altissimi: quaerens gloriam Dei, non tuam; nomen ipsius, non tuum. Si enim tu quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
passiones. mori. erucifigi. humiliari. ñ posset:
nͥ homo. Si gͦ & tu molestias huiꝰ scłi cum
pateris quas fecit diabołꝰ siue aꝑte ꝑhoĩes
seu occulte ꝑ semet ipsũ. si fortis ⁊ tolerans¬
fueris: habitabis in adutorio altissimi. &¬

Expanded text:
si homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, quas fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans, habitabis in adjutorio Altissimi, s
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qͥ st̾ eiꝰ. S ne. illi peccatores. qͥbꝰ tanta
licuit exercere in xp̃ianos. attendant᷑ a
qͥbꝰdam infirmis. & dicat᷑. ecce qͥd uoluit
d̾s. ut tantũ impiis & sceleratis liceat ĩ
seruos dĩ: modicũ considera oculis tuis.
ocłis fidi ÷ & uidebis ret̾butionẽ peccatoꝵ
in fine: qͥb mͦ tanta ꝑmittunt᷑. ut exer-¬
cearis. Hoc enĩ seqͥt᷑. Uerũptam̃ ocłis
tuis considerabis: & retͥbutionẽ peccatoꝵ

Expanded text:
.» Sed ne illi peccatores quibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
ma. est. sic cõstat ali¬
um surgere. gͦ illud
surggeret alius sacerdos. s surgit alius transfer
sb eadem sponsione utraq data siuit. ꝙ de u
to translato sacerdotiõ trãsfert᷑. lex ppłs. em̃
acce. le. sb̾. ip.sacerdotiõ. q in manu sac̾dotiᷤ
ẽ lex. per enm impletur. lex q̃ dicitur cõsũma
to melior eẽt abraham. et multam differentiã
perfeccum. ⁊ recta uia prouehitur ostendens. qr
melius c̃ sacerdotiũm scdꝰ or meb lemtico qͣr

Expanded text:
 et sic constat alium surgere. Ergo illud alius surgeret sacerdos. Sed surgit alius, transfersub eadem sponsione utraque data sunt, quod deto translato sacerdotio transfertur lex. Populus enim accepit legem sub ipso sacerdotio, quia in manu sacerdotis est lex, et per eum impleturto melior esset Abraham, et multam differentiam perfectum et recta via progreditur, ostendens quia melius est sacerdotium secundum ordinem Me
Abbreviated transcription (Latin):
illud in abralx carnedecimat᷑. ꝙ curabatur. ñ illd̾
nis. ⁊ medicamentũ mlneris uulmis pͥuancatie¬
nis ui loge mbrorum repugnat legimentis. q̃ ꝑ
omnem iñ ꝓpagatã carnẽ seminali rõe qͣi trans¬
scribitur. medicamentum ad uulneris in eo ꝙ iñ
sine oꝑe cccupiscentiali. iu sola mat̾ia corpora¬
li. ꝑdiumam cc̃ccptionis formationisq rõam. de
uirgine assuptum ẽ. Si ergo: ⁊ c. pertulit.¬

Expanded text:
illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, nis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est pr
Abbreviated transcription (Latin):
dan peccante. qui
bͣaham dante decimaᷤᷤ
qui inlumbis cius¬
erant: decimati fs̃
set ħ nõ sequitur
in xp̃o licet in lum¬
bis ade. ⁊ abrahe fu
qi nõ setumd̾ cõcupiscentiã caris inde
decendit cuui ego leui. ⁊ ⁊st seundumcear¬
nem cct in lunibis abrabe. quando decunas̾
est. id pariter decimati si suntb. quia secumd̾
aliqͣm modum ñ erat ibi xp̃c ꝙ erat ibi leui. se¬
ciund̾ rõem quippe illam seminalem leui fuit

Expanded text:
dam peccante, qui aham dante decimas, qui in lumbis ierant, decimati sunt. » Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lubis Adae et Abrahae fuerit, quia non secundum concupiscentiam carnis inde descendit. Cum ergo Levi et Christus secundum carnem essent in lumbis Abrahae, quando decimatus est; ideo pariter decimati non sunt, quia secundum aliquem modum non erat Christus, quo erat ibi Levi. Secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in lumbis abrahe fuit. Ile est gͦ decima¬
tus in abraham. qui sic fuit ĩ lumbis euis. sig̾
in lumbis sui patris. ⁊̃ ip̃e abraham fuit .i. qͥ¬
natus est abiaham. ꝑ legem .s. in menbris re¬
pugnantem legimentas. et inuisibilem. cõ¬
cupiscentiam. ꝙͣ uis eam casta. ⁊ bona uitamip¬
tiarum. nõ sinant ualere. uisi qͣntum exea p̃ sõ
gu̾i sbstituendo prospice̾. Ille aũt ubi decima¬

Expanded text:
etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham fuit, id s est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem e
Abbreviated transcription (Latin):
fuit quid adhuc pꝰ¬
fuit secumd̃
ordinem mel¬
chisedech. ali¬
uin surgere sa¬
cerdotem. et
nõ secumdũ
ordinem dici
latio fiat.
dum tribum sacerdo
didit nentrum q te¬

Expanded text:
 quid adhuc est secundum ordinem Melchisedech alium surgere sacerdotem, et non secundum ordinem Aaronlatio fiat. ndum tribum, sacerdotdidit ne utrumque te
Abbreviated transcription (Latin):
fendere se incipiat ne turpis iuudeatur. iole¬
nit̃ instruite. quia frẽs estis. et si superiore
Atrende quod pprie dicatur delictum. ⁊ quid
indulgendum delictum igitur fortasse est
decliuare abono. peccatum est face̾ mnalum.
mur dicente scriptura. decluia amalo. et
fac bonum. ita in dap̃nabili aliud sit dedi¬
nare a bono. aliud facere malum. et illud de
quid erum aliud sonat delictum. nisi derelictumᷤ
⁊ quid dere linquit qui derelinquit nisi bonum:
Uł pot uideri illud eẽ de lictũ ꝙ ignorant᷑ fit pec¬
aitum ꝙ a sciente cõmittitur indifferent᷑ tamẽ
płmq ponuntꝰ ut et pecc̾m nomine᷑ licti ⁊ delict
noĩe pect̃i. apellatur. precccupatio at est d̾ uł ad
horam nõ uidetur. quid agend̾ sit. ł qui uiterĩ
tu quisq cõsiderans teip̃m. ꝙ et tu fragilis es.
ne ⁊ tu tep̃teris .i. ne deo ꝑmutente in simile ca
prii periculi cogitatio. ita eos. nec dẽẽ uoluit friui

Expanded text:
fendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo lefendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quod proprie dicatur delictum, et quod indulgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, mur, dicente Scriptura: Declina a malo et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a bono, aliud facere malum; et illud delQuid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid derelinquit qui delinquit, nisi bonum? Vel potest videri illud esse delictum quod ignoranter fit; peccatum quod a sciente committitur, indifferenter tamen plerumque ponuntur, ut et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appelletur. Praeoccupatio autem est, dum vel ad horam non videtur quid agendum sit, vel qui viderint tu quisquis, considerans teipsum, quod et tu fragilis es, ne et tu tenteris, id est ne, Deo permittente, in simile cadproprii periculi cogitatio. Ita eos nec deesse voluit fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. si nõ audemꝰ¬
prouocare ħ mala
facit manis głi a¬
Et sciend̾ quia c̃
ꝑ omne uitium.
antiqui hostis-¬
uit̃ humano cor¬
di infundatur. in
uiscera serpens oõcitis¬
⁊ in hac inprimenda
malicia. quasi postẽ
mouit. Zelus iste
nens iugit̃ sine fi¬
ne cum alia scelera
ille cui inuidet ᷑ suc¬
cessu meliore profe¬
cerit tanto inuidus
in maius incendiũ
liuoris ignib mar
tus. pallor infacie
in labiĩs tremor ẽ.¬
stridor in dentib u̾¬
ba rabida. ⁊ effrena
ta conuitia. ⁊ masi
ad uolentiam pr̃opta. ⁊ si gladio int̾im
uacua. odio tñ furiate mentis est armata.
ti ecclie galathie uno et uniu̾se ecclesie lo¬
cutus ẽ improbando legem. et cõm̃dando
gr̃am. modo ad prelatos loquitur sp̾ualit̾ di¬
cens. quomo: dotradent sb̾ditos .ẜ lemt̃
ne uite eum qui pecco circumuentꝰ ẽ sꝑnẽ¬
lapsus. ut nequeant uitare. nec mit̾. qr ẽ ẜy
tis nõ ideo despiciatis eum. set instruite hꝰm̃

Expanded text:
 audemprovocare. Haec mala facit inanis gEt sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostius humano cordi infundatur, in viscera serpens concutiin hac imprimenda malitia quasi pestem anus Zelus iste nens jugiter sine fine, cum alia scelera ille cui invidetur successu meliore profecerin maius incendium liuoris ignibus inas, pallor in facie, in labiis tremor,stridor in dentibus, uerba rabida, efta convitia, manus ad violentiam prompta, et si gladio interim vacua, odio tamen furiatae mentis est armata.ti Ecclesiae Galatiae, imo et universae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commendando gratiam; modo ad praelatos loquitur specialiter, docens quomodo tractent subditos, scilicet nae vitae eum qui peccato circumventus est spernenlapsus ut nequeat vitare; nec mirum quia est i non
Abbreviated transcription (Latin):
sepe mitat p̾positiones ĩ
om̃s iustificar ꝑfidem. gͦ
legem destruistuis ꝑ adeꝰ
ad sit. ñ enĩ destruitur lex cum implecta scd̾m sp̃m
cessat std̃m lictam. yñ subdit. s statumus.i on¬

Expanded text:
epe mutat praepositiones in omnes justificari per fidem. Ergo legem destruimus per fidem? Absit! Non enim destruitur lex, cum impleta secundum spiritum, cessat secundum litteram. Unde subdit: Sed statuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quod modo purgat ostendens se. nõ leuit᷑ set ex cõ¬
silio fecisse: nõ mentitũ eẽ qr nõ erat mintentõe
sua cum illud dixit̃. alit̃ facere Nõ ẽ enim uidicã¬
dus iñdax qui dicit fłm ꝙ putat um̃ quia qͣntũ ĩ
se ẽ ñ fallit. set fallitar etõtra m̃tamr ille quidic̾

Expanded text:
quod modo purgat, ostendens se non leviter, sed ex consilio fecisse, nec mentitum esse, quia non erat in intentione sua cum illud dixit aliter facere. Non est enim judicandus mendax qui dixit falsum quod putat verum, quantum in se est, non fallit
Abbreviated transcription (Latin):
pa eius ẽ set illorum ꝙ nõ uut. et quia inpuioriepła
piomiserat se uentarum et nõ uenerat mendax et
leius iudelutur quod modo excus at. Nonenm ħ fec̾
nec tamen ueni cum gͦ
hoc uoluissem et nõ fe¬
ci numquidusns sũ
le. ut qued ꝓposuerim
nõ rõe set impetu nõ e¬
quid leuitate
rim aut que cogito faci¬
enda ł dimittenda scd̾
carnem cogito ut pro car¬
n ali cõmedo ꝓposuerim
et quia ũ erat dimisi̾t¬
ut ꝑ has causas sit apͥ
falsa significatio uocis

Expanded text:
pa ejus est, sed illorum quod non ivit, et quia in priore Epistola promiserat se venturum, et non venerat, mendax et levis videbatur, quod modo excusat. Non enim hoc fecit non tamen veni. Cum ergo hoc voluissem, et non feci, nunquid usus sum te, ut quod proposuerim, non ratione, sed impetu animi eadem levitate dimiserim? Aut quae cogito facienda vel dimittenda, secundum carnem cogito, ut pro carnali commodo proposuerim, et quia non erat, dimiser has causas sit apud falsa significatio vo
Abbreviated transcription (Latin):
uiris. ut nobis et aliis persons dico multarum
et diũsarituiuntutũ ut faties i obfuit patĩa. faci¬
es damd humilitas facies moysi mansuetudo uel
scd aliamlut᷑am illia enm tͣnslatio ita ħt ut ex mł¬
tõis q̃ ẽ inuob̾. ħ s̃ mutantur. agantur dico in mł¬
torũ fatiey int᷑ multos. et coram młtis. ħ ideodi¬
cit qr gr̃a dei cõsolatur apostolos cã multorur r
omĩum credentium. quor cã et pͥssure eis ingere¬

Expanded text:
viris, ut vobis et aliis. Personis dico multarum et diversarum virtutum, ut facies Job fuit patientia, facies David humilitas, facies Mosi mansuetudo. Vel secundum aliam litteram. Alia enim translatio ita habet: Ut in muobis. Haec non mutantur. Agantur, dico, in multorum facie, id est inter multos, et coram multis. Hoc ideo dicit, quia gratia Dei consolatur apostolos causa multorum, id est omnium credentium, quorum causa etiam pressurae ejus ingere
Abbreviated transcription (Latin):
militudinem xp̃ipa
rumur habundant
innobis. qui sumꝰ
quasi enrum locus
ternam inflagelliᷤᷤ
uilłigimꝰ. quia fla¬
gellat omẽm̃filiu̾
qͣm recipit. sec ħ to¬
tum prouobis est
emplomonz uos de¬
us pati. unde salus
et᷑na erit uobis. si¬
ue cõsolamur spe
pͥmĩ. quia pietatẽ¬

Expanded text:
militudinem Christi patimur, abundant in nobis, qui sumus quasi earum locus,ternam in flagellis intelligimus, quia flagellat omnem Filium quem recipit . Sed hoc totum pro vobis est. emplo monet nos Deus pati. Unde salus aeterna erit nobis; sive consolamur spe praemii, quia pietate
Abbreviated transcription (Latin):
nedictus deus
et pater domi¬
in nostri iħ̾u
xpisti pater
et deus totius
consolatõis qͥ
consolatur nos
in omini tribu¬
latione nostra.
ut possimus ⁊
ipsi consolari
eos quim om̃i
pressura sunt
ꝑ echoitaticem
cum prima epła ad co¬
rinthios et renutia¬
uit apostolo omnia q̃
fiebant apud illos. et
qͣm et thimoteus scri¬
bunt ł mandant hãc

Expanded text:
nedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, Pater et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt, per exhortationem cum prima Epistola ad Corinthios, et renuntiavit Apostolo omnia quae fiebant apud illos. Et quam, et Timotheus scribunt vel mandant hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatões suaẜut c̃
se ad magri sui con¬
paratõem ꝑna pati cog¬
nouu̾t accepta cõsolatõ¬
ne dolere desistant q.
cõenrñ. psendo de sua
glona głantar. Nos
passionum. et ħ supͣ
inod̾ p̾cedentiimitribu¬
latõmum et supͣ uir¬
tutem humanam ita
i. a deo. ut tederet nos
qui de malis solem
gaudere. et niuereñ
solum loqui et cetã
facere et nõ solum te¬
debat uiuere. set ⁊̃
nos ipsi nõ solum ali¬
i de nobis ħuimb ł ac¬
cepimus responsum.
i certicudinem mor¬
tif et ħ in nobis ip̃is
quia nr̃a uatitra nil
tebat. ł defectum tã
dicatores ut mortem
ut desperarent de pre¬
senti uita. Ideoaũt d̾s
dictus enim qui cõfi¬
dit in homine. set in¬
deo tiłt in quo secure
confidere possumus qr¬
ip̃e ẽ qui suscitat mor¬
tuos cui miraculo si¬
mile ẽ ꝙ me de illis
et cotidie nos eruit qr
deus p̾sidia sua nõ ne¬
gat suis n necc̃tate.¬
poĩtis in qͣm d̾m ten¬
dentesn m̃tis desiderio

Expanded text:
tribulationes suas, ut cum se ad magistri sui comparationem parva pati cognoverint, accepta consolatione dolere desistant. Qutione nostra. Pseudo de sua gloria gloriantur, nos passionum, et hoc supra modum, praecedentium tribulationum, et supra virtutem humanam, ita, id est adeo, ut taederet nos, qui de malis solemus gaudere, etiam vivere, non solum loqui, et caetera facere. Et non solum taedebat vivere, sed etiam nos ipsi, non solum alii de nobis, habuimus, vel, accepimus responsum, id est certitudinem mortis, et hoc in nobis ipsis, quia nostra natura niltebat, vel defectum. Tandicatores; ut mortem ut desperarent de prsenti vita. Ideo autem Deictus enim qui confidit in homine; sed intantum, in quo secure confidere possumus,ipse est qui suscitat mortuos, cui miraculo sit, quod me de illis et quotidie nos eruit, Deus praesidia sua non negat suis, in necessitpositis, in quem, Deum tendentes mentis desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam pecc̃õrum et
bona oꝑa et intribu¬
latõe cõstantiam. et
um dare hiis qui pro
ait deus totiꝰ cõsolatõ¬
qua exhortam᷑.
et ipsiadeo quo¬
mamsicud ha¬
bundant passi¬
ones xpistim
nobis ita et per
consolatio nrã
siue añt tribu¬
lamur pro uest¬
ra exhortatõne
et salute siue cõ¬
solamur prones¬
ra consolarde si¬
ue ȩchortamur
prouestra ethor¬
tatione et salu¬
colerantiam ea¬
rumdem passio¬
num quas et
nos patimur ut
spes nostra fir¬
ma sit pro uo¬
bis scientes quo¬
niam sicut scci¬
i passionm es
consolatõis e ħ qui
d̾ ipse ẽ qui cõsolat᷑
nos ministros intri¬
et anime. et corporis
a deo cõsolanir ut ⁊¬
nos ipsi desolatione
emplum cõsolatioĩs
nr̃e cõsolari eos qui
sunt in omni u in qͣ¬
liliz pressura cõsola¬
ridico ꝑ exhortatio¬
latõem que hortat᷑
si exhortamur adeo.
nõ solum ut consola¬
retur nos. set ⁊̃ exhor¬
caretur ad maiora.
et ita nr̃a consolatõ
ualet ⁊̃ alios exhor¬

Expanded text:
eniam peccatorum, et bona opera, et in tribulatione constantiam. Et um dare his qui pro ait, Deus totius consolatioqua exhortamur et ipsi a Deo. Quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis, ita et per consolatio nostra. Sive autem tribulamur pro vestra exhortatione et salute, sive consolamur pro vestra consolatione, sive exhortamur pro vestra exhortatione et salutolerantiam earumdem passionum, quas et nos patimur: ut spes nostra firma sit pro vobis: scientes quod sicut socii passionum esconsolationis, ex a ipse est qui consolatur nos, 116 ministros, in triest animae et corporis. Adeo consolatur; ut et nos ipsi desolati, idemplum consolationis nostrae consolari eos qui sunt in omni, id est in qualibet pressura. Consolari dico, per exhortatiolationem quae hortatur si exhortamur a Deo, non solum ut consolaretur nos, sed etiam exhortaretur ad majora, et ita nostra consolatio valet etiam alios exhor
Abbreviated transcription (Latin):
aquila et pris¬
ca cum domesti¬
salutant uos fr
amat dominũ¬
xpistum sit an¬
thema marana¬
cum. Saritas
mea cum om̃i¬
bus uobis in

Expanded text:
Aquila et Prisca cum domestisalutant vos fraamat DomiChristum sit anathema maranascum caritas mea cum omnibus vobis in
Abbreviated transcription (Latin):
renebre sempiterne fui̾nt sicud quidam legis calup̃¬
matores. inpomiuit eiusdem legis scriptori sensisse
em abissi. Illuxit dico ad illuminatõem scientiẽ¬
deumeẽ u̾m lumen. quo teuebre nostre illuminã¬
tur. Scieutia emi głie dei ẽ qua scimus ip̃meẽ lu¬

Expanded text:
enebrae sempiternae fuerint, sicut quidam legis calumniatores imponunt ejusdem legis scriptori sensisse:em abyssi . Illuxit dico, ad illuminationem scientiDeum esse lumen, quo tenebrae nostrae illuminantur. Scientia enim gloriae Dei est, qua scimus ipsum l
Abbreviated transcription (Latin):
est Obsecro aũt uos
frẽs .s. qui nostis ste
p̾dicatõe corinthiorũ.
ut et nos sb̾diti sitis hi
ccoꝑanti et laboranti
in uob̾ et ideo sb̾diti
sitis qm̃ ip̃i sunt pri¬
mitie achaie .i. prim

Expanded text:
en. Obsecro autem vos, o fratres, qui nostis Steppraedicatione Corinthiorum, ut et vos subditi sitis his cooperanti et laboranti in vobis. Ideo subditi sitis, quoniam ipsi sunt primiti
Abbreviated transcription (Latin):
legistis et cog¬
nouistis spero
autem quodus¬
q infinem cog¬
nosceus sicud et
cognouistis nos
ex parte quia glo¬
ria uestra sumꝰ
sicud et uos nr̃a
in die dommi
nostri ihesu xp̃i
postoli affectu cica sese et głabantur in eo. ł ut
quia sumus głi a ur̃a. sicud et nos nostra .i. ꝑ nos
consequigłam et̃nam debetis. et nos ꝑ uos beneĩ¬
structos quod ñ eẽt si cõ offendiculo auobis acciꝑe¬
t hac confidẽ¬
dentia uolui pr᷑
uenire aduos
ut secundam
grãm haberetis
et per uos tran¬
sirem inmace¬
doniain et ite¬
rum a macedo¬
nia uenire ad
uos a et auob

Expanded text:
legistis; et cognovistis. Spero autem quod usque in finem cognoscetis; sicut et cognovistis nos ex parte. Quia gloria vestra sumus; sicut et vos nostra in die Domini nostri Jesu Chripostoli affectu circa sese, et gloriabantur in eo, velut quia sumus gloria vestra sicut et vos nostra, id est per nos consequi gloriam aeternam debetis; et nos per vos bene instructos: quod non esset, si cum offendiculo a vobis accipet hac confidentia volui prius venire ad vos, ut secundam gratiam haberetis, et per vos transirem in Macedoniam, et iterum a Macedonia venire ad vos, et a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
spero auteniquod cog¬
uoscetis me merdem
usq in finem uite
cognoscetis dico sit̃
tarõe hoc feci. sota
illos apostolus exeo
liores effici cognito a

Expanded text:
spero autem quod cognoscetis me in eodem usque in finem vitae. Cognoscetis dico sicuttione hoc feci. Asperat Apostolus, ex eo liores effici cognito A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinacit᷑ epłam despi¬
ciebant. et ei psendo ap̃
per primam epłam cor¬
rectis cã reliquorum
scribit hanc epłam se¬
cumdam repellens pse¬
udo apostolos ostendẽ
parcos p̾cipit quotp cor¬
reptum fornisatorem
se eis in exemp lum pa
ip̃e pro aliorum salute

Expanded text:
tinaciter Apostolum despiciebant, et ei pseudoapostper primam Epistolam correctis, causa reliquorum scribit hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendparcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem se eis in exemplum patiipse pro aliorum salute
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ quib apostobã
seruaun̾t cognoscite
gͦ i honorate illos
qui sunt eius modi
sid̾ant. Salutant uoᷤᷤ
aquila et prisca apd̾
quos. et hospitor
domunstepha¬
ne et fortunati¬
sunt primitie
achaie et inmi¬
nisterium sc̃or
ordinauerunt
se ip̃os ut et uoᷤ
sb̾diti sitis euiꝰ¬
modi et omni
cooperanti et la
achaici quom¬
am id quod uo¬
bis deerat ipi
suppleuerunt.
Refecerunt enĩ
euis modi sũt.

Expanded text:
m, quibus Apostolum servaverunt. Cognoscite ergo, id est honorate illos qui sunt hujusmodi.siderant, salutant vos Aquila, et Priscilla, apud quos hospitor, domum Stephanae et Fortunatisunt primitiae Achaiae, et in ministerio sanctorum ordinaverunt se ipsos; ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooperanti et labAchaici, quoniam id quod vobis deerat, ipsi suppleverunt. Refecerunt eteniejusmodi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
entia pura abomni
simulatõe ñ remordẽs
ños. set testificans ꝙ¬
comiersati sumus in
ħmundo ubitot mala¬
sunt in simplicitate s.
nõ alnid in corde. aliud
in ore hñces. etͥ sincĩta¬

Expanded text:
entia pura, ab simulatione non remordens nos, sed testificans conversati sumus in hoc mundo, ubi tot malsunt, in simplicitate, scilicet non aliud in corde, et in ore habentes, et in