comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ qualit̃ aotb
qͥ int̃p̃tat᷑ laus:
ꝯcluserit pͥncipa¬
tũ suũ. Historia
nos edocuit ea quȩ de eglom rege scripta
st̃: qͦm hic sapientissimus hic aoth ar¬
te quadã. ⁊ ut ita dicã callida. s lau¬
dabili usus deceptione int̾emerit eglõ
trrannũ: qͥ int̾p̃tat᷑ rotatꝰ uel orbita.
Oportet gͦ tales eẽ ⁊ nr̃i popłi udiceꝰ.
qͣlis fuit aoth iste qͥ int̾pretat᷑ laus.
ut om̃s uolubiles motꝰ ⁊i orbitas ma¬
li itineris excidãt: ⁊ ꝑimãt madian¬
tarũ regẽ. Madianite autẽ int̾p̃tat᷑
fluxus uel effusio. Huiꝰ gͥ fluxe et
dissolutȩ gentis pͥnceps. uel dux. quiꝰ
potest uideri alius uel intelligi: nͥ
sermo illius philosophie. que sũmũ
bonũ iudicat uoluptatẽ: Quẽ int̾¬
ficiat ⁊ ꝑimat euangłicꝰ sermo. qui
gladio ꝯꝑat᷑: ⁊ sermo ꝓpheticꝰ ipse
inuentre eorũ. atq inimis p̃cordiis
abidextͥ doctoris disputationib ꝯclu¬
dat᷑ : ut ueritatis eos adsertione con¬

Expanded text:
amus qualiter Aoth, qui interpretatur laus, concluserit principatum suum. Historia nos edocuit ea quae de Eglon rege scripta sunt, quomodo sapientissimus hic Aoth, arte quadam et, ut ita dicam, callida, sed laudabili usus deceptione, interemerit Eglon tyrannum, qui interpretatur rotatus vel orbitas. Oportet ergo tales esse et nostri populi judices, qualis fuit Aoth iste, qui interpretatur laus, ut omnes volubiles motus et orbitas mali itineris excidant et perimant Madianitarum regem; Madianitae autem interpretantur fluxus, vel effusio. Hujus igitur fluxae et dissolutae gentis princeps vel dux, qui potest videri alius vel intelligi, nisi sermo illius philosophiae, quae summum bonum judicat voluptatem, quem interficiat et perimat evangelicus sermo, qui gladio comparatur, et sermo propheticus, ipse in ventre eorum atque imis praecordiis ambidextri doctoris disputationibus concludatur, ut veritatis eos assertione con
Abbreviated transcription (Latin):
tuleris crucẽ tuã ⁊ secutꝰ fueris xp̃m.
pͥea quã scło reñtiasti. ⁊ his que in scłost̃.
noli retro respicere: noli reqͥrere ea q̃ ꝓpt̃
xp̃m duxeras ut stercora: qr sit in isto
aratro manũ semꝑ habueris. ita ut ꝯfi
nistris tius mille. ad te autẽ ñ apꝓxi¬
mabt̃. S ⁊ ħ ipsum qđ dix̃ in sexcentiᷤ¬
uiris allophił. ꝑcussisse samegad: ñ mͥ
uidet᷑ ociosũ dictũ. Qͥd enĩ opꝰ erat
designare ⁊ĩ numerũ : Nisi forte eui¬
dͥentius in ipso numero ea de qͥb suꝑiꝰ
qui multiplicatꝰ ꝑuenit in sexcentos.
mundi huius figurã tenet: qͥ in sex di
isrł facere malignũ in ꝯspectu dñi:¬

Expanded text:
tuleris crucem tuam, et secutus fueris Christum; tuleris crucem tuam, et secutus fueris Christum; posteaquam saeculo renuntiasti, et his quae in saeculo sunt, noli retro respicere, noli requirere ea quae propter Christum duxeras ut stercora; quia si in isto aratro manum semper habueris, ita ut confnistris tuis mille, ad te autem non approximabunt . Sed et hoc ipsum quod dixit, in sexcentis Allophylis percussisse Samegach, non mihi videtur otiosum dictum. Quid enim opus erat designare etiam numerum, nisi forte evidentius in ipso numero ea de quibus superius qui multiplicatus pervenit in sexcentos, mundi hujus figuram tenet, qui in sex diIsrael facere malum in conspectu Domin
Abbreviated transcription (Latin):
de samegade ꝑcussit inqͥt allopͦhiloᷤᷤ
in sexcentis uiris: instiua. uel pede ara¬
tri. Aliud genꝰ laudis. in samegad ui-¬
deo. Iste in aratro pugnat. aoth. pug¬
nabat in gladio. Iste in arat᷑ uincit.
tam̃ ⁊ hic suꝑat. ac ꝓsternit allophi¬
los. Potest gͦ fieri. ut eccłe iudex. nõ
semꝑ gladiũ ꝓferat: id ẽ ñ semper
austeritate uerbi. ⁊ acumine correp¬
tionis utatur: s aliquãdo ñ imitetur
agricolam: ⁊ uelut aratro sulcans aĩe
t̾rã. ac sepius eã clem̃ti ꝯmonicione re-¬
seindẽs: aptã eã suscipiendis seminib
paret. Int̾ficient᷑ gͦ ñ sic allophili. cũ
ñ argum̃tis. ⁊ acumine ꝯtͣ aduersari¬
os utim̃: s agͣsti ⁊ simplici ꝯmonitiõe.
de aĩs auditorũ uitia ⁊ peccata ꝓpel¬
limꝰ. S ⁊ tu ipse o auditor. esto agri¬
cola animȩ tuȩ: ut̃e hoc aratro qd̵ uait᷑
samegad. S cũ miseris manũ tuã in ara¬
trũ. noli retro respicere: idẽ postea quã

Expanded text:
de Samegach: Percussit, inquit, Allophylos in sexcentis viris in stiva et pede aratri? Aliud genus laudis in Samegach video. Iste in aratro pugnat, Aoth pugnabat in gladio. Iste in aratro vincit, tamen et hic superat et prosternit Allophylos. Potest ergo fieri ut Ecclesiae judex non semper gladium proferat, id est, non semper auctoritate verbi et acumine correptionis utatur, sed aliquando etiam imitetur agricolam, et velut aratro sulcans animae terram, ac saepius eam clementi commonitione rescindens, aptam eam suscipiendis seminibus paret. Interficientur ergo etiam sic Allophyli, cum non argumentis et acumine contra adversarios utimur, sed agresti et simplici commonitione de animis auditorum vitia et peccata propellimus. Sed et ipse, o auditor, esto agrcola animae tuae, utere hoc aratro quo utitur Semegach. Sed cum miseris manum tuam in aratrum, noli retro respicere, id est, posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs d̾s saluatorẽ aoth. filiũ gera filii
gemini: uirũ ambidextrũ. Ecce qͣlis
ẽ iste qͥ suscitat᷑ ad saluandũ isrł.
Nicħ ħt in se sinistrũ. s utrãq ma¬
nũ dext̾am habuet. Hoc ẽ enĩ qd̃ d̾r
abidext̃. Dignꝰ uere popłi pͥnceps.
et eccłe iudex. qui nicħ agat simstrũ:
cuiꝰ qd̃ agit dext̾a. nesciat sinistͣ. In
utͣq parte dext̾ ẽ. In fide dext̃ ẽ. In
actib dext̾ ẽ. Nicħ ht̃ de ilł qui col¬
locant᷑ a sinstris: qͥb dr̃ discedite a
me oꝑarii iniqͥtatis. nescio uos: ite
lo ⁊ angłis eiꝰ. Qd̃ si licet in talib ex
simili p̾sumere. puto qđ scdm spiri¬
talẽ intelligentiã. ⁊ scĩ om̃s ãbidext᷑
dicant᷑: ⁊ econtͣrio xabulus ⁊ pͥncipeᷤ

Expanded text:
lium Gera, filii Jemini, virum ambidextrum. Ecce qualis est iste qui suscitatur ad salvandum Israel! Nihil habet in se sinistrum, sed utramque manum dextram habet; hoc est enim quod dicitur ambidexter. Dignus vere populi princeps, et Ecclesiae Judex, qui nihil agat sinistrum, cujus quod agit dextra, nesciat sinistra, in utraque parte est, in fide dexter est, in actibus dexter est, nihil habet de illis qui collocantur a sinistris, quibus dicitur: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . Ite lo et angelis ejus . Quod scilicet in talibus et simili praesumere puto, quod secundum spiritalem intelligentiam, et sancti omnes ambidextri dicantur, et e contrario diabolus et principes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : donec spiritał intelligat. ⁊ exami¬
net omĩa: ⁊ intelligat unde sͥ sit auxiliũ
deposcendũ: ⁊ clamet ad dñm donec aĩȩ

Expanded text:
 , donec spiritalis intelligat et examinet omnia, et intelligat unde sibi sit auxilium deposcendum, et clamet ad Dominum, donec a
Abbreviated transcription (Latin):
indigni erãt iã habere pͥncipẽ talẽ: ꝓpt̃ea
aufert᷑ ab eis bonꝰ iudex. Et qr fecert
malignũ in ꝯspectu dñ: excitat᷑ eis hostiᷤ
pessimꝰ eglon rex moab. uides qr nr̃a pec-¬
cata uires hostib p̃bent: ⁊ quando nos
facimꝰ malignũ in ꝯspectu dñi. ⁊ delin-¬

Expanded text:
pterea aufertur ab eis bonus judex; et quia fecerunt malignum in conspectu Domini, excitatur eis hostis pessimus, Eglon, rex Moab. Vides quia nostra peccata vires hostibus praebent; et quando nos facimus malignum in conspectu Domini, et delin
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ d̾i. ꝑ he gothoniel prior ille po¬
płs de seruitute humilitatis ereptꝰ ẽ.
⁊ reddita ẽ pax popło: ꝗͣ suꝑbia dudũ
⁊ diuersa pleb̾ facinora fugauere. Ue¬
rũ qm̃ diximꝰ spiritalẽ qͦndã posse mn¬
telligi chusarsaton regẽ. ⁊ unũ de
aduersariis ⁊ aereis potestatib pͥnci¬
pem: ita ꝯsequẽs mͥ uidet᷑ etiã gotho

Expanded text:
 Per hunc Othoniel prior ille populus de servitute humilitatis ereptus est, et reddita est pax populo, quam superbia dudum et diversa plebis facinora fugavere. Verum quoniam diximus spiritualem quemdam posse intelligi Chusan Rasathaim regem, et unum de adversariis et aeris potestatibus principem, ita consequens mihi videtur, etiam O
Abbreviated transcription (Latin):
scm isrł. ⁊ tͣdat nos in manꝰ chusar
saton: ut humilitatẽ quã in scientia
x docere debuimꝰ: in correptionis nr̃e
tͥbulatione discamꝰ. S uide benignũ
dñm. miscdiam c̃ seueritate miscẽtẽ:
et ipsius pene modũ. iusta ⁊ clem̃ti li¬
bratione pensantẽ. Non ĩꝑpetuum
tͣdidit delinquẽtes : s quanto inqͥt
tẽpore seruiert bahalim. tanto serui
es. qͥ tͥ ꝯsciꝰ es alicuiꝰ erroris: ⁊ quãto
tẽpore errasse te nosti. quãto tẽpe
deliquisti. tanto nichilominꝰ tẽꝑe humi¬
liã te ipsũ in do: ⁊ satis facito ei. in c̾fes¬
sione penitentie. Non expectes ut hu¬
miliet te chusarsaton. ⁊ inuicto neces¬
sitas extorqueat penitentiã: s ipse p̃¬
ueni tortoris istius manꝰ. Qͥa si te ip-¬
se em̃daueris. si de ipse correxeris: pus
ẽ ds ⁊ misericors qͥ uindictã tẽpet ab
eo qui illã penitẽdo p̾uenit. S ⁊ il¬
lud ꝯsideremꝰ. qr donec seruirẽt chu¬
sarsaton. hii qͥ tͣditi fuerãt ꝑ delictis

Expanded text:
m Israel, et tradat nos in manus Chusan Rasathaim, ut humilitatem, quam in scientia Christi docere debuimus, in correptionis nostrae tribulatione discamus. Sed vide benignum Dominum, misericordiam cum severitate miscentem, et ipsius poenae modum justa et clementi liberatione pensantem. Non in perpetuum tradidit delinquentes; sed quanto, inquit, tempore servierunt Baalim, tanto serviees, qui tibi conscius es alicujus erroris, et quanto tempore errasse te nosti, quanto tempore deliquisti, tanto nihilominus tempore humilia teipsum in Deo, et satisfacito ei in confessione poenitentiae. Non exspectes ut humiliet te Chusan Rasathaim, et invito necessitas extorqueat poenitentiam, sed ipse praeveni tortoris istius manus; quia si te ipse emendaveris, si te ipse correxeris, pius est Deus et misericors, qui vindictam temperet ab eo qui illam poenitendo praevenit . Sed et illud consideremus, quia donec servirent Chusan Rasathaim hi qui traditi fue
Abbreviated transcription (Latin):
ħ asseqͥ nitit᷑. ⁊ si ꝯtra fidẽ et reli¬
gionẽ sint ñ refugit. nec horrescit.
dum mͦ qd cupit obtineat. inde
euenit ut faciat malignũ in con-¬
spectu dñi. ⁊ pꝰea quã sũmas in dep¬
tus fuerit infulas potestatũ. ⁊ ad ip¬
sa suꝑbie fastigia sũma ꝯscenderit:
inde deiectꝰ tradit᷑ huic chusarsa¬
ton. uni scilicet ex aereis pͥncipib
sicut ⁊ alii pharaoni. ⁊ alii chirã.
ut humiliet eũ. qͥ nimis fuerat
exaltatus: ut affligat. ⁊ ꝯterat.
donec resipiseat ⁊ querat dñm: qr
cũ esset in suꝑbia ⁊ elatione ꝯstitu¬
tus: ignorabat dñm. Nẽ gͦ hũ qͥ
tͣdũt᷑ ꝓ peccato in tͥbulatione po¬
siti uideamꝰ quid faciunt: illud ꝑ¬

Expanded text:
 assequi nititur, etiam si contra fidem et religionem sint, non refugit nec horrescit, dummodo quod cupit obtineat, inde evenit ut faciat malignum in conspectu Domini. Et posteaquam summas indeptus fuerit infulas potestatum, et ad ipsa superbiae fastigia summa conscenderit, inde dejectus traditur huic Chusan Rasathaim, uni scilicet ex aeris principibus, sicut et alii Pha raoni, et alii Chiram, ut humiliet eum, qui nimis fuerat exaltatus, ut affligat, ut conterat, donec resipiscat, et quaerat Dominum, qui, cum esset in superbia et elatione constitutus, ignorabat Dominum. Nunc ergo hi qui traduntur pro peccato in tribulatione positi, videamus quid faciunt? Illud
Abbreviated transcription (Latin):
fuerĩt in manꝰ iabin: uel cũ afflicti ꝑ
eiꝰ milicie pͥncipẽ sisarã. Cui erãt inqͥt.
dccct currꝰ ferrei qͥb scilicet affligere¬
tur popł.s dure ceruicis. Sisara autẽ
int̾p̃tat᷑ uisio eqͥ. Iste ẽ enĩ anmalis.
⁊ ñ spiritał: qui ñ uidet isi ea quȩ
aĩalis st̃: ipsa ẽ eiꝰ uisio. ipse ei semꝑ¬

Expanded text:
Jabin, vel cum afflicti per ejus militiae principem Sisaram, cui erant, inquit, nongenti currus ferrei, quibus scilicet affligeretur populus durae cervicis. Sisara autem interpretatur visio equi. Iste est enim animalis, et non spiritalis, qui non videt, nisi ea quae animalis s
Abbreviated transcription (Latin):
cta ꝯferrẽt: siue in spiritalib ꝯsideres
similit̃ ꝯtͣrie uirtutes ñ inualescerẽt ad¬
uersum nos. nec ipse xabulus in nob̾ ali¬
quid p̾ualeret: nͥ ei uires extir̃is uitiĩs
p̃beremꝰ. Ualde infirmꝰ esset aduersũ noᷤ.
nͥ nos eũ fortẽ in peccando faceremꝰ:
zabulo. Sic̃ ⁊ hic m legimꝰ. qr pꝰea quã
fecer̃t filii isrł malignũ in ꝯspectu dñi:
loc̃ deder̃t ⁊abulo. Confortaũ enim
dñs eglom regẽ moab: ⁊ adiunx̃ ei
om̃s filios amon ⁊ amalech. blõ solũ
inqͥt ipse ꝯfortatꝰ ẽ ex peccatis filiorũ
isrł: s ⁊ adiungunt᷑ ei socii nequã
ex filũs ãmon. ⁊ amalech. qͥ c̃ ipso
parit̃ ĩpugnẽt isrł. Et seruier̃t inqͥt
filii isrł eglom regi moab. xͣ uiii. an¬
nis. Obserua qr ⁊̃ m̃suras pene indi¬
cat script᷑a diuina. Ibi octo annis:
ram: ⁊̃ castigationis tẽꝑa t̾̃minãtur.

Expanded text:
cerent; sive in spiritibus consideres, similiter contrariae virtutes non invalescerent adversum nos, nec ipse diabolus in nobis aliquid praevaleret, nisi ei vires ex nostris vitiis praeberemus; valde infirmus esset adversum nos, nisi nos eum fortem in peccando faceremus,diabolo . Sicut et hic modo legimus, quia posteaquam fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, locnus Eglon, regem Moab, et adjunxit ei omnes filios Amon et Amalech. Non solum, inquit, ipse confortatus est ex peccatis filiorum Israel, sed et adjunguntur ei socii nequam ex filiis Ammon et Amalech, qui cum ipso pariter impugnent Israel. Et servierunt, inquit, filii Israel Eglon, regi Moab, quindecim annis. Observa quia etiam mensuras poenae indicat Scriptura divina; ibi octo annis, ram, etiam castigationis tempora terminantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ. si qͥd ab eis recte uͭtilit̃ gestũ
ẽ: uerũ et si qͥd culpabilit̾ admissũ
ẽ. Cur tñ utrũq descriptũ sit si re¬
quiris: id̾o ut ñc eccłe pͥncipes uel
iudices. ꝑuidentes ea q̃ ab his lauda¬
bilit̃ gesta st̃: priorũ sequãtur ex¬
empla. Si qͣ uͦ in ilł culpant᷑: ut isti
caueant ⁊ declinẽt. Magnagͦ lauꝰ
pͥmi huius iudicis gothoniel refertur
qͦ quã dictũ ñ ualde memim. St̃
g ⁊ hodie eccłarũ oĩũ que st̃ sub
celo quã plurum iudices: quib iu¬
diciũ ñ solũ rerũ gestarũ datũ ẽ: s
⁊ aĩarũ. Uerũ nescio si qͥs sit talis
eccłe iudex. quẽ dignũ faciat ds sp̃u
scõ replesĩ: ut sic̃ gothoniel iste testi¬
monio script᷑e decoratꝰ ẽ: ita ̃ ipsi
de qͥb hoc optamꝰ. di testimonium
in eo: ⁊ cõfortata ẽ manꝰ eiꝰ suꝑ chu¬
sub eo iudice. xͣl. annis. Uides quã¬

Expanded text:
b eis recte et utiliter gestum est, verum et si quid culpabiliter admissum est. Cur tamen utrumque descriptum sit si requiris, ut nunc Ecclesiae principes vel judices pervidentes ea quae ab his laudabiliter gesta sunt, priorum sequantur exempla; si qua vero in illis culpantur, ut isti caveant et declinent. Magna ergo laus primi hujus judicis Othoniel refertur,quodam dictum non valde memini. Sunt ergo et hodie ecclesiarum omnium, quae sunt sub coelo, quam plurimi judices, quibus judicium non solum rerum gestarum datum est, sed et animarum. Verum nescio si quis sit talis Ecclesiae judex, quem dignum faciat Deus spiritu suo replere, ut sicut Othoniel iste, testimonio Scripturae decoratus est, ita etiam ipsi, de quibus hoc optamus, Dei testimonium in eo, et confortata est manus ejus super Chusub eo judice qua
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes: dum creatore deserto ido¬
la ueneratȩ sunt. dño restiterũt: An¬
figuraliter dicit omnẽ animam contra
esse: Unde et scĩ in ihrłm: peccatores
in babilone erant. Et si peccabant ie¬
rosolunite: mittebant᷑ in babilonem.
Et si conuertebant᷑ ad penitentiam
in babilone consistentes: iterũ regre¬
diebant᷑ in ihrłm. Capitur gͦ babilõ
prehensa est. cum inuentũ est quia
dño restitit. Deinde exordiũ alteriꝰ
capituli. Aperuit dñs thẽsaurũ suũ.
⁊ ꝑtulit uasa irȩ suȩ : quia opus dño
uirtutũ in t̾ra chaldeorũ: qm̃ uene¬
runt temꝑa eius. Aperite apothecas
eus: scrutamini eam quasi speluncã.

Expanded text:
omnes gentes, dum, creatore deserto, idoomnes gentes, dum, creatore deserto, idola veneratae sunt; Domino restiterufiguraliter dicit omnem animam contraresse? Unde et sancti in Jerusalem, peccatores in Babylone erant. Et si peccabant Jerosolymitae, mittebantur in Babylonem, et sic convertebantur ad poenitentiam in Babylone consistentes. Sancti vero regrediebantur Jerusalem. Capitur ergo Babylon prehensa est cum inventa est, quia Domino restitit. Deinde exordium alterius capituli. Aperuit Dominus thesaurum suum, et protulit vasa irae suae, quia opus Domino virtutum in terra Chaldaeorum. Quoniam venerunt tempora ejus aperire apothecas ejus, scrutamini e
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. id quod dictũ est: facta ẽ in ext̃¬
miniũ babilon: hoc est uniuersa confu¬
sio. Fiunt autẽ ista id est confringi et
conteri malleũ om̃is t̾re et demo liri
babilonẽ: cũ gentes suꝑponent᷑ malleo
et babiloni. Scriptũ est enim. In gen¬
tib suꝑponent᷑ tibi: Hoc est hii qui
de gentib sunt suꝑponentur tibi o
babilon suꝑponentur tibi o mallee
ut confringaris et conteraris. Quom
ista facta sunt: In aduentu dñi mei
et filius et sp̃c sc̃s babiloni et malleo
uniuersȩ terrȩ: et impletũ est hoc qd̾
scriptũ est in gentib suꝑponentur
tibi: et capieris babilon et ñ cogno¬
nr̃m. Ex anteriorib autẽ potest intel¬
ligi captiuitas babilonis: quando cap¬
ta suffoditur. desolatur: ut nichil in no-¬
bis resideat confusionis. Et capieris
babilon ⁊ non cognoscis. Inuenta es ⁊
comp̃hensa: quia dño restitisti. Ergo¬
ne sola babilon restitit dño. et ñ potiꝰ

Expanded text:
cidit quod dictum est: Facta est in extecidit quod dictum est: Facta est in exterminium Babylon, hoc est universa confusio. Fiunt autem ista, id est, confringi, et conteri malleum omnis terrae, et demoliri Babylonem, cum gentes superponuntur malleo, et Babyloni. Scriptum est enim: In gentibus superponentur tibi, hoc est, ii qui de gentibus sunt superponentur tibi, o Babylon, superponentur tibi, o mallee, ut confringaris et conteraris. Quando ista facta sunt? In adventu Domini meet Filius et Spiritus sanctus Babyloni, et malleo universae terrae, et impletum est hoc quod scriptum est: In gentibus superponentur tibi, et capieris, Babylon, et non cognosingulos nostrum. Ex anterioribus autem potest intelligi captivitas Babylonis, quando capta suffoditur, subvertitur, desolatur, nihil in nobis resideat confusionis. Et capieris, Babylon, et non cognoscis; inventa es, et comprehensa, quia Domino restitisti. Ergone sola Babylon Domino restitit, et non potius
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Quomͦ confractꝰ & contritꝰ ẽ mal¬
leus uniuerse terre. Illo autem
confracto et cõminuto babilon fit in
ext̾miniũ: nec prius confusionis ciui-¬
tas dissipatur: quã malleus uniu̾sȩ
terrȩ confringatur et conteratur. Un¬
de admirabiliter et p̃claro ordine pro-¬
pħa usus est dicens. Quomͦ confrac¬
tus est et contritꝰ malleus uniuersȩ
terrȩ : Quomͦ facta ẽ in ext̾minũ
babilon: Qđ primũ factũ est pͥmũ
enarrauit: quod scđm. consequenter
exposuit. Et hoc oportet et per sin-¬
gulos scripturarũ obseruare sermones.
Quomͦ itaq fit in exterminiũ babi¬
lon: Quando exterminant᷑ om̃s confu¬
siones de anima ista. Neq ulteriꝰ me
confundit mors filii. aut obitus uxo¬
ris: cum non ẽ qui me irritet et ꝓuo¬
eet ad tristiciam. ad irã. ad concupis¬
centiam. ad uoluptatẽ: quando ma¬
neo inconfusus assumens rationẽ que
me confirmet et roboret: tunc mͥ ac¬

Expanded text:
sis: Quomodo confractus est, et contritus malsis: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Illo autem confracto, et comminuto, Babylon fit in exterminium: nec prius confusionis civitas dissipatur, quam malleus universae terrae confringatur, et conteratur. Unde et mirabiliter et praeclaro ordine propheta usus est dicens: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Quomodo facta eBabylon? Quod primo factum est, enarravit: quod secundo consequenter exposuit. Et hoc oportet per singulos Scripturarum observare sermones. Quando itaque fit in exterminium Babylon? Quando exterminantur omnes confusiones de anima mea, neque ulterius me confundit mors filii, aut obitus uxoris: cum non est qui me irritet, et provocet ad tristitiam, ad iram, ad concupiscentiam, 775 ad voluptatem, quando maneo inconfusus, assumens rationem, quae me confirmet, et roboret, tunc mihi ac
Abbreviated transcription (Latin):
postea uenit instant̃: tunc contritꝰ
est non solũ confractus ut primũ
malleus uniuersȩ t̾rȩ. Et quia contri¬
tus ẽ qui fuerat ante confractus
malleus uniuersȩ terrȩ : idcirco et¬
ꝑ unũ quẽq nostrũ confringitur
quidem. quando introducimur in eccła:
benedictione quadam benedicentẽ iustũ
atq dicentẽ. Deus autẽ conterat sathanã
sub pedib ur̃is uelociter. Animalis est
iste malleus: fortasse nunc furit adũ¬
sum nos: et queritur quia ista de eo
pandimꝰ. ⁊ conteritur a nobis: neq
enim confringitur tantũ. ⁊ non etiam
conteritur ꝑ nos. Confringere uult¬
nos econtrario. ⁊ conterere: et multos
quidem contriuit. qui non attendunt
sibi: neq custodia seruauer̃t cor suũ.
Uerum nos confidentes indm creden¬
tes in xp̃o dei: non timemꝰ ⁊abulum.
Timor dei facit nos non tim̃tes rabu¬
lum. nichil ab eo ꝑpeti: s et dicere ñ
tantũ generaliter uerũ et de nobis ip¬

Expanded text:
postea venit instante, tunc contritus postea venit instante, tunc contritus est, non solum confractus ut primum, malleus universae terrae. Et quia contritus est, qui fuerat ante confractus, malleus universae terrae, idcirco per unumquemque nostrum confringitur quidem quando introducimur in Ecclesibenedictione quadam benedicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter . Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de eo pandimus, et conteritur a nobis neque enim confringitur tantum, et non etiam conteritur per nos, confringere nos econtrario et conterere. Et multos quidem contrivit eos, qui non attendunt sibi, neque custodia servaverunt cor suum. Verum nos confidentes in Deo, credentes in Christum Dei, non timeamus Zabulum. Timor Dei facit nos non timentes Zabulum, nihilque ab eo perpeti, sed et dicere non tantum generaliter, verum et de nobis ip
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est arbitrari de malleo parcium
terrȩ : Simulq estimo admiratione
dignũ: qm̃ uniuersȩ terrȩ malleus
cõminutus sit. Quid enĩ magnũ si
fractus fuisset et contritus malleus par¬
tium terrȩ: Sed uere nunc admiran¬
dum est: quia uniuersȩ terrȩ malle¬
us confractus atq contri tus est. Post
heç quero qui sit iste qui unuiersȩ t̾rȩ
malleum confregerit et contriuerit.
et dicam non potuisse moysen confrin¬
gere atq conterere malleũ uniuersȩ
terrȩ. neq ante eũ abrahã. neq
post eum iħunauȩ: neq alium quẽ¬
quã ꝓpħarum. Qͥs gͦ potuit talem
tantumq malleũ ⁊ uniuersȩ terrȩ¬
malleũ confringere et conterere: Qͥs
Primo confractꝰ ẽ: deĩde ꝯtritꝰ. Et qm̃ repꝑi
saluatorẽ ẽẽ qui ꝯfregit malleũ uniu̾sȩ t̾rȩ¬
mã tẽptationem. qUANdo E¬
dixit tabulus: ista omĩa tibi dabo
si ꝓcidens adoraueris me et reliqua:
et dicam quia in illo tempore non

Expanded text:
cesse est arbitrari de malleo partium cesse est arbitrari de malleo partium terrae? Simulque existimo admiratione dignum, quoniam universae terrae malleus sit comminutus. Quid enim magnum, si fractus fuisset, et contritus malleus partium terrae? Sed vere nunc admirandum est, quia universae terrae malleus confractus atque contritus est. Post haec quaero quis sit iste, qui universae terrae malleum confregerit et contriverit: et dicam Moysen non potuisse confringere atque conterere malleum universae terrae, neque ante eum Abraham, neque post eum Jesum Nave, neque alium quemquam prophetarum. Quis ergo potuit talem, tantumque malleum universae terrae confringere, et conterere? QuisPrimo confractus est, deinde contritus. Et quoniam reperi salvatorem esse qui confregit malleum universae temam tentationem, quando dixit ei Zabulus: 774 Ista omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me, et reliqua: et dicam, quia in illo tempore non
Abbreviated transcription (Latin):
leum ẽẽ: non celi malleũ: neq enm
tenuiori substanciȩ conuenit malleus
s crassiori. Si portas imaginẽ t̾reni:
malleus te quia t̾remis es ꝑcutit.
Si peccas et t̾ra es et in terrã uadis:
experieris malleũ uniuerse terrȩ:
etiam in te oꝑantẽ. Iuxta istũ intel:¬
lectum illud quoq animaduertendũ
est uniuerse terre malleũ: qui aduer¬
sum cuncta t̾rena potentiã suam ex¬
erceat ⁊abulũ ẽẽ. Posse autẽ etiã mi¬
norem malleũ intelligi: qui ñ uniuer¬
sȩ terrȩ sit malleus. s illius ut ita di¬
cam. et illius terrȩ partis est quidem.¬
cum una ali qua contraria fortitudo
michi repugnat. ⁊ colluctatur mecum
non ualens cum uniuersis simul homi¬
nib congredi ut ⁊ abulus. Tunc ẽ qͥdẽ
malleus in me. s non uniuerse terre
malleus: uerũ ut ita dicã meȩ tantum
malleus terrȩ. Confracto autẽ et con¬
trito malleo uniuersȩ terre: quid ne¬

Expanded text:
leum esse, non coeli malleum. Neque enim leum esse, non coeli malleum. Neque enim tenuiori substantiae convenit malleus, sed crassiori. Si portas imaginem terreni, malleus te, quia terrenus es, percutit; si peccas, et terra es, et in terram ibis, experieris malleum universae terrae et in te operantem. Juxta istum intellectum, illud quoque animadvertendum est, universae terrae malleum, quia adversum cuncta terrena potentiam suam exerceat, Zabulum esse: posse autem etiam minorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae terrae, quid ne
Abbreviated transcription (Latin):
leatorẽ eũ ꝑ quẽ zabulus insequittr:
uelut in ꝓdicione saluatoris malleꝰ ⁊ abuluꝰ.
malleator iudas fuit. Et multi erant
malleatores in tẽpore illo quo dñs passus
est. clamantes tolle de t̾ra talem: eruei¬
fige crucifige eũ. Omĩa malleatorib
plena sunt. Quotqͦt enim in actu suo
rabulũ suscipiunt et ministrant ei
ad ꝓbandũ iustũ et iniustũ coarguen¬
dum: om̃s malleatores sunt. Idcirco etiã
si eri malleator eras. et in manu mal¬
leum continebas: nunc dicens quia a
cam fr̃icida oriantur malleatores:
ꝓice malleũ de manu tua et trasmi¬
gra ad meliorẽ que spiritalis est ge¬
nerationis seth. et enos et reliquoꝵ
qm̃ ꝓpħatus nunc malleus zabulus sit:
malleus non partis alieuius t̃rȩ. s uni¬
uerse terre pro eo quod in omĩ terra
malicia eius disꝑsa sit: et ubiq malle¬
us iste oꝑetur. Est autẽ etiam hoc di¬
cendum Tabulum uniuersȩ terrȩ mal¬

Expanded text:
leatorem eum, per quem te Zabulus insequitur. leatorem eum, per quem te Zabulus insequitur. Velut in proditione Salvatoris malleus Zabulus, malleator Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrant ei ad probandum justum, et injustum coarguendum, omnes malleatores sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum continebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transmigra ad malleatorum, quae spiritalis est, generationem, sicut Enos et reliquorum, quoniam prophetatus nunc malleus Zabulus sit, malleus non partis alicujus terrae, sed universae terrae, pro eo quod in omni terra malitia ejus dispersa sit, et ubique 773 malleus iste malum operatur. Est autem etiam hoc dicendum, Zabulum universae terrae mal
Abbreviated transcription (Latin):
tur exempla. Si malleus non esset¬
et tuba non esset ꝓductilis. que iux¬
ta legẽ ad sollẽpnitates dei excitat:
quȩ audientiũ animos clangore suo
accendit ad bellũ. Necessarius ẽ malle¬
us: ut tuba ꝓductilis fiat. Multũ
cooꝑatus est iste malleus tubȩ ꝓduc¬
tili paulo: ut eum ꝑ uaria tẽptam̃ta
ꝓduceret et approbaret: quo illesus
posset excudi figurãq assumere
tubȩ magnisone. non incertuͣm¬
dans uocem in audientes: ut p̃parentur
ad miliciȩ bellum. Et qm̃ malleus in¬
uenitur contraria fortitudo. et draco
incus imꝓducibilis: istiusmodi semꝑ in
scripturis mallei uel cuicũq alteriꝰ mate.¬
riei cõpositũ nom̃ assumens inuestigabo
sermonẽ. Cai generauit filios: sed de
cam ortus est faber ȩris et ferri. Er¬
go ut zabulus qui omĩu tẽptationũ
ita qui ministrat malleator est filius
cam. Quotienscũq in tẽptacione in¬
cideris scito diabolũ malleũ ẽẽ: et mal¬

Expanded text:
tur exempla, si malleus non esstur exempla, si malleus non esset, non esset tuba productilis, quae juxta Legem ad solemnitates Dei excutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assumere tubae magnisonae, non incertdans vocem in audientes, ut praeparentur ad militiae bellum. Et quoniam malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis malleo, vel quacumque alia materia compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentationum ita qui ministrat, malleator est filius Cain. Quotiescumque enim in tentatione incideris, scito malleum Zabulum esse, et mal
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerint ꝓbare adamantẽ ignora¬
re utrũ sit̃ adamas an non sit. q̃ diu
malleus et incus non uenerint: tune ꝑ
suaderi esse uerissimũ adamantẽ. si ndo¬
uerauerit: si ꝑcutiente de suꝑ malleo.
incude subposita durior lapidis nat̾a
consistat. Talis uir sc̃s est. Ante tẽpta¬
tiones ab his qui probare lapides nesci¬
unt: ignoratur. Certissime autẽ no¬
uit adamantinorũ lapidũ naturã so-¬
lus deus: plurimis ignoratã. Ego ipse
adhuc nescio utrũ ueniente malleo. ac
ꝑcutiente me confringar ⁊ conterar.
conuictus quia non sim adamas. aut
certe uerus adamas ostendar: si ingru¬
entib ꝑsecutionib. ꝑicłis. tẽptationib.¬
non tam contritus fuero ad ictus mal¬
lei. quã ꝓbatus. Et tuipse ꝑcurre scri¬
pturas. ⁊ quere si quod potes inuenire
uestigiũ. bene a dõ ꝑmitti: ut malleus
ꝑcutienda ꝑcutiat. Uerbi gr̃a dictũ sit:
ad intelligentiã enĩ obscuriorẽ sumun¬

Expanded text:
voluerint probare adamantem, ignoravoluerint probare adamantem, ignorantes utrum sit adamas, an non sit, quamdiu malleum et incudem non invenerint: tunc autem persuaderi esse verissimum adamantem, si indorseverat, si percutiente desuper malleo, et incude supposita, durior lapidum natura compingit. Talis vir est ante tentationes, ab his probare lapides nesciunt, ignoratur. Certissime autem novit adamantinorum lapidum naturam solus Deus plurimis ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo, et percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutionibus, periculis, tentationibus, tam contritus fuero ad ictus mallei, 772 quam probatus. Et tu ipse percurre Scripturas, et quaeres, si quod potes invenire vestigium, bene a Deo promitti, ut malleus percutienda percutiat. Verbi gratia dictum sit ad intelligentiam enim obscuriorum sumun
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Ecce uir stans suꝑ muros ada¬
mantinos: et in manu eius adamas.¬
Refert autẽ de adamante historia.
quia foreior sit omĩ cedenti se malleo:
Licet supra stet malleus zabulus. et
suppositus dracho sit qui ẽ quasi incus
indomabilis: nichil tam̃ in manu di
et in conspectu eius consistens adamas
ꝑpetit᷑. Ouo itaq contraria sunt ada¬
manti isto: malleus et incus imꝑ duci¬
bilis. Iam quondã est et apud nationes
tritũ uulgi sermonis ꝓuerbiũ: ut de
his qui anxietatib et ingentib mał
p̃muntur. dicant. Inter malleũ sunt
et incudẽ. Tu autẽ hoc refer ad xa¬
bulũ et drachonẽ qui istiusmodi seꝑ
in scripturis ꝓ uarietate causarum
nominib insigniuntur: et dicis quia
sc̃s qui quasi murus adamantinꝰ uel
in manu dñi adamas est. non curet.
dde malleo neq de incude: s quan¬
tum plus cesus fuerit: tanto plus
uirtutẽ eius splendescere. Auint eos
qui mercimonia lapidũ exercent. cũ

Expanded text:
tum est: « Ecce vir stans super muros adatum est: « Ecce vir stans super muros adamantinos, et in manu eRefert autem de adamante historia, quia fortior sit omni caedenti se malleo, Licet supra stet malleus Zabulus, et suppositus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Dei, et in conspectu ejus consistens adamas perpetitur. Duo itaque contraria sunt adamanti isti, malleus, et incus improducibilis. Jam quoddam est et apud nationes tritum vulgi sermone proverbium, ut de his, qui anxietatibus et ingentibus malis premuntur, dicant: Inter malleum sunt et incudem. Tu autem hoc refers ad Zabulum et draconem, qui istiusmodi semper in Scripturis pro varietate causarum nominibus insigniuntur: et dicis quia sanctus qui quasi murus adamantinus, vel in manu Domini adamas est, non curet neque de malleo, neque de incude; sed quanto plus caesus fuerit, tanto plus ejus virtutem splendescere. Aiunt eos, qui mercimonia lapidum exercent, cum
Abbreviated transcription (Latin):
UER ENDUM
inter hec qͥ sit
malleus uniuer¬
prophetata: qͥa
ante confractus
est quã contritus: ut congregantes ea q̃
alicubi de malleo scripta sunt. cũ in¬
uenerimꝰ nom̃ eius. inuestigemꝰ etiam
nominis uirtutẽ. ex his que afferimꝰ ex¬
emplis. Domus quondã cõponebatur
dei iuxta terciũ regnorũ librum: et
salomon erat construens et edificans
eam. Ibiq quasi in laude dr de domo
dei: quia malleus et securis ñ sunt au¬
dita in domo dei. Ergo qͦmͦ ñ auditur
malleus uolens quantũ inse ẽ impedire
lapides edificationis tẽpli: ut contriti
non conueniant fundam̃tis eius: Ui¬
de michi zabulũ: si non ipse est mal¬
leus uniuersȩ terrȩ. Ego pronũ¬
tiabo confidens esse aliquẽ: qͥ non
magnoꝑe curet de malleo unilsȩ terrȩ.
Et qm̃ exemplũ ad sc̃m̃ sp̃m est de
sensibili malleo: quero materiã malleo¬
forciorẽ. quȩ nichil ab eo ꝑcussa pauat᷑.
quã quidẽ querens repperio in eo qd̵ scrip¬

Expanded text:
erendum inter haec quis sit malleus univerpropheta, quia ante confractus est quam contritus, ut congregantes ea, quae alicubi de malleo scripta sunt, cum invenerimus nomen ejus, investigemus etiam nominis voluntatem ex his, quae afferimus exemplis. Domus quondam componebatur Dei, 770 juxta tertium Regnorum librum , et Salomon erat construens, et aedificans eam. Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo malleus malleus volens quantum in se est impedire lapides aedificationis templi, ut contriti non conveniant fundamentis ejus? Vide nunc 771 Zabulum, si non ipse est malleus universae terrae. Ego autem pronuntiabo confidens, esse aliquem, qui non magnopere curet de malleo universae terrae. Et quoniam exemplum assumptum est de sensibili malleo, qufortiorem, quae nihil ab eo percussa patiatur. Quam quidem quaerens reperio in eo quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
genealogiis et fato consecrauerint: as¬
serentes cuncta que inter mortales fuũt.
aut ex astrorũ motib : aut ex fati ne¬
cessitate pendere. S d̾s abrahã ꝓmo¬
uens ad meliora: dix̃ ei. Ego sum qͥ¬
te educo de t̾ra chaldeorum. Potens
est enĩ ds qui etiã nobis tribuat ut
egrediam de terra chaldeorũ: et nul¬
lum aliũ absq eo ẽẽ credamꝰ: qui dis¬
pensans uniuersa. et regens uitã no¬
stram ꝓ qualitatib meritorũ acciden¬
tium. diuersa moderetur. Neq enim¬
micans aliquod sidus. uel phetontis
ut aiunt. uel corrupti catannti stella:
nr̃orũ causas continet negotiorũ. Et
iuxta unũ quidem arguientũ int̾ra
chaldeorũ est. qui supradictis ratio¬
cinationib credit: iuxta aliud uͦ
ascendit quis supra tecta et uenerat᷑
miliciã celi. Inuenimꝰ in ieremia mul¬
tam ex his comutationẽ: qui litans
milicie celi. Opus gͦ dño uirtutũ in t̾ra

Expanded text:
genealogiis et fato consecraverunt, asgenealogiis et fato consecraverunt, asserentes cuncta quae inter mortales fiunt, aut ex astrorum motibus, aut ex fati necessitate pendere. Sed Deus Abraham promovens ad meliora dixit ei: « Ego qui te educo de terra Chaldaeorum ; » potens est enim Deus qui etiam nobis tribuat, ut egrediamur de terra Chaldaeorum. Et nullum alium absque eo esse credamus, qui dispensans universa, et regens vitam nostram pro qualitatibus meritorum accedentium, diversa moderetur. Neqmicans aliquod sidus, vel Phaetontis, ut aiunt, vel corrupti catamiti stella nostrorum causam continet negotiorum. Et juxta unum quidem argumentum in terra Chaldaeorum est, qui supradictis ratiocinationibus credidit; juxta aliud vero ascendit quis super tecta, et veneratur militiam coeli. Invenimus autem in Jeremia multam et his fieri comminationem, qui libant militiae Dei. Opus ergo Domino virtutum in terra
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ confusa sunt uiciis: egiptũ simi¬
liter affligentia. Caldeorũ uͦ t̾ram
ob id quia plurima quȩ gerunt᷑ in t̾¬
ris stellis consecrent. ⁊ peccatorũ nr̃o¬
rum siue uirtutũ eorũ quȩ accidũt
nobis ex eorũ nutib asserant fieri. eoᷤ
ẽẽ diximꝰ : qui talib se ꝑsuasionibus
dedicauer̃t. Omĩs gͥ qui his credit:
m t̾ra chaldeorũ est. Si quis ur̃m
mathemathicorũ deliram̃ta sectat᷑:
in t̾ra chaldeorũ est. Si quis natiui¬
tatis diem supputat. ⁊ uariis hora¬
hoc dogina suscipit. quia stellȩ talit̃
et taliter figurate faciunt homines lu¬
xuriosos. adulteros. castos. aut certe
quodcũq eorũ: iste in t̾ra chaldeorũ
est. lam quidã estimant xp̃ianos. ex
astrorũ cursib fieri. Quotquot autẽ
ista sapitis. quotqͦt dictis istis creditis:
in terra chaldeorũ estis. Cõminans
ergo d̾s his qui in t̾ra chaldeorũ sũt:
his spiritalit̾ cõminatur. qui se ipsos

Expanded text:
semper confusa sunt vitiis. Aegyptum simisemper confusa sunt vitiis. Aegyptum similiter affligentia. Chaldaeorum vero terram, ob id quia plurimi ea quae geruntur in terris, stellis consecrent, et sive peccatorum nostrorum, sive virtutum eorum, quaeque accidunt nobis ex earum nutibus asserant fieri, eos esse diximus, qui talibus se persuasionibus dedicaverunt. Omnis igitur qui his credit, in terra Chaldaeorum est. Si quis vestrum mathematicorum deliramenta sectatur, in terra Chaldaeorum est. Si quis nativitatis diem supputat, et variis horahoc dogma suscipit quia stellae taliter et taliter figuratae faciunt homines luxuriosos, adulteros, castos, aut certe quodcunque eorum, iste in terra Chaldaeorum est. Jam quidam aestimant Christianos ex astrorum cursibus fieri. Quotquot autem ista sapitis, quotquot dictis istis creditis, in terra Chaldaeorum estis. Comminans ergo Deus his qui in terra Chaldaeorum sunt, his spiritaliter comminatur, qui se ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
a saluatore assũpsi edisserens: ad ea
quȩ sunt fubiecta explananda trãs¬
cendero. Unũ subiacens est dño meo
iħu saluatori. Hoc uno subiacente:
alio intellectu medicus est. iuxta quod
scriptũ est. non necesse habent sant
medicũ. s male habentes: alio intellec¬
tu pastor est scđm quod irrationabili¬
bus p̃est: alio intellectu rex. scđm qd
tu uitis uera. scđm qd inserti in eum
homines. uberrimos afferunt fructuᷤ:
et exculti a patre agricola pingue¬
dinẽ uitis uere ex unius radicis con-¬
sorcio assumunt. luxta aliũ intellec¬
tum sapientia ẽ : iuxta aliũ ueritas:
iuxta aliũ iusticia: ueruntam̃ subia-¬
cens unũ est. Quomͦ gͦ in saluatore
uno subiacente plurimi intellectus
sunt diuersorũ eius nominũ: sic et t̃¬
rena negotia iuxta subiacens quidẽ
unũ sunt. iuxta intellectũ autẽ plu¬
rima. Frequent̃ allegorirantes babi¬
lonem. diximꝰ negotia esse t̾rena: q̃

Expanded text:
a Salvatore assumpsi, edisserens, ad ea a Salvatore assumpsi, edisserens, ad ea quae sunt subjecta explanando transcendero. Unum subjacens est Domino meo Jesu Salvatori. Hoc uno subjacente, alio intellectu medicus est, juxta quod scriptum est: « Non necesse habent sani medico, sed male habentes . » Alio intellectu pastor est, secundum quod irrationabilibus praeest; alio intellectu rex, secundumtu vitis vera, secundum quod inserti in eum homines uberrimos afferunt fructus, et exculti a Patre agricola, pinguedinem vitis verae ex unius radicis consortio assumunt . Juxta alium intellectum sapientia est, juxta alium veritas, juxta alium justitia verumtamen subjacens unum. Quomodo ergo in Salvatore, uno subjacente, plurimi intellectus sunt diversorum ejus nominum: sic et terrena negotia juxta subjacens quidem unum sunt, juxta intellectum autem plurima. Frequenter allegorizantes Babylonem diximus negotia esse terrena, quae
Abbreviated transcription (Latin):
atq picitur. si uͦ uicerit coronat᷑: eodẽ
mͦ qui ingressus est eccłam. o catbecu¬
mine ausculta: qui accessit ad sermo¬
nem dei. nichil aliud quã conscriptꝰ
est in certamine pietatis. Et conscri¬
ptus si ñ legitime certauerit. ceditur
flagellis: quib ñ uerberantur hi qͥ
ne in principio quidẽ conscripti sunt.
Si autẽ contenderit fortiter ad fugien¬
da uerbera ⁊ contumelias: ñ solum
in iuria liberabitur: s et incorruptã
głȩ accipiet coronã. Opus dño uirtu¬
tum in terra chaldeorũ. luxta diuer¬
sos intellectus: terrenꝰ locus multiplici
ter nominat᷑. Et quomͦ differenti int̾
se ratione saluator plura habet uoca¬
bula eũ unus in subiacenti sit. uarius
autẽ in uirtutib : sic et ꝓpter maliciã
generis humani. terrena negotia cũ
unũ sint in subiacenti: intellectus diũ¬
sitate sunt plurua. Quod autẽ dico
sic fiet manifestius. cũ exemplũ quod

Expanded text:
atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certaverit, caeditur flagellis, quibus non verberantur ii, qui non in principio conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda verbera, et contumelias, non solum injuria liberabitur, sed incorruptam gloriae accipiet coronam. Opus Domino virtutum in terra Chaldaeorum. Juxta diversos intellectus terrenus locus multipter nominatur, et quomodo differenti inter se notione Salvator plura habet vocabula, cum unus in subjacenti sit, varius autem in virtutibus: sic et propter malitiam generis humani terrena negotia cum unum sint in subjacenti, intellectus diversitate sunt plurima. Quod autem dico sic fiet manifestius, cum exemplum quod
Abbreviated transcription (Latin):
dio ur̃m qui hoc opus gessit: Quasi¬
si dixerit. Aꝑto thesauro dei: egredian¬
tur uasa irȩ suȩ. Aꝑuit siquidẽ dñs
thesaurũ: et ꝓtulit uasa irȩ suȩ. Le¬
gi alicubi quasi dicente saluatore: et
quero siue quis ꝑsonã figurauit salua¬
toris siue in memoriã addux anuerũ
sit hoc qd dictũ ẽ. Ait aut̃ ibi salua¬
tor. Qui iuxta me ẽ. iuxta ignẽ est:
qui longe ame. longe est aregno.
Ut enim qui iuxta me ẽ. iuxtaᷤ salutẽ
est: ita et iuxta ignẽ est. Et qui au¬
diens mei et audita p̃uaricans factus ẽ
uas irȩ paratũ in ꝑdicionẽ: cũ iuxta
me est iuxta ignem ẽ. Si uͦ quis cauẽs
qm̃ iuxta me ẽ iuacta ignẽ ẽ. longe
factus fuerit a me. ne iuxta ignẽ fiat:
talis quidẽ longe futurus ẽ et a regno.
Et quomͦ athleta qui ñ est in agone
conscriptus neq flagella metuit neq
expectat coronã: qui autẽ semel nom̃
ꝓfessus ẽ si uictus fuerit uerberatur

Expanded text:
dio vestrum, qui hoc opus gessit : quadio vestrum, qui hoc opus gessit : quasi diceret, aperto thesauro Dei, egrediantur vasa irae suae. Aperuit siquidem Dominus thesaurum, et protulit vasa irae suae. Legi alicubi quasi Salvatore dicente: et quaero, sive quis personam figuravit Salvatoris, sive in memoriam adduxit, an verum sit hoc quod dictum est: Ait autem ipsi Salvator: Qui juxta me est, juxta ignem est: qui longe est a me, longe est a regno . Ut enim qui juxta me est, juxta salutem est, ita et juxta ignem est. Et qui audiens me, et audita praevaricans, factus est vas irae, praeparatum in perditionem, cum juxta me est, juxta iqui juxta me est, juxta ignem est, longe factus fuerit a me, ne juxta ignem sit, talis quidem longe futurus est et a regno. Et quomodo athleta, qui non est in agone conscriptus, neque flagella metuit, neque exspectat coronam, qui autem semel nomen professus est, si victus fuerit, verberatur
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ dei uasa ẽẽ in magna domo quȩ
mundata non sunt. s sunt uasa testea
in contumelia: attam̃ necessaria domlb
Uide autẽ si ualuero et hoc ipsũ exẽ¬
plum. ex alio scripturȩ testimonio cõ¬
ꝓbare. In honoratus ẽ inquit iechoni¬
as: quasi uas cuiꝰ nulla ẽ utilitas. Non
ait non ẽ eius utilitas: in contumeli¬
am autẽ eius ẽ utilitas. S quia erat
ex domo dei et peccauit: ñ est in totũ
eius utilitas. Habeo et aliã scripturã
in qua dr de alio quodã peccatore. Et
erit quasi testa in qua attrahis aquȩ pu¬
sillum: et in quã carbonẽ baiulabis.
Et rursum affirmat ñ necessariũ peni¬
tus: et ex om̃i parte esse uas inutile.
Nuinqͥd nam gͦ nos qui in domo istadi
sumꝰ. quando aꝑire oeꝑit dñs thesaurũ
suum. incipiemꝰ mundari. si tam̃ fueri
nos satagere non solũ ut non simꝰ uasa
irȩ: s hi qui sunt ꝓiciantur a nobis:
Tale enun quiddã est hoc quod apłs
magis planxistis ut auferatur de me¬

Expanded text:
m Dei vasa esse in magna domo, quae mundata non sunt, sed sunt vasa testea in contumeliam, attamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum exemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est utilitas . Non ait, est quidem ejus utilitas, in contumeliam autem ejus est utilitas: sed quia erat ex domo Dei, et peccavit, in totum non est ejus utilitas. Habeo et aliam Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes aquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et rursum affirmat non necessarium penitus, et ex omni parte esse vas inutile. Numquid non igitur nos qui in domo ista Dei sumus, quando aperire coeperit Dominus thesaurum 778 suum, incipiemus mundari, si tantum fuernos satagere, non solum ut non simus vasa irae, sed ut ii qui sunt projiciantur a nobis? Tale enim quiddam est hoc quod Apostolus magis planxistis, ut auferatur de me
Abbreviated transcription (Latin):
erant dictũ ẽ: pauci estis ab om̃ib
gentibus. Intellige porro ex hoc:
pauci sunt qui saluant᷑. Sed ⁊ illud:
contendite intrare ꝑ angustã portã.
Disꝑdite int̃ficite omĩa babilonis.
Nuꝑ diximꝰ de parabolis babilonis:
de uiris babilonũs. de semine babi¬
lomo. Non sit et qui resaluetur babilo
nius: retribuite ei iuxta opera eius. Se¬
cundum omĩa que fecit facite ei. quia
nequã. resistentes pietati et fidei: uere
habes inte babilonios. S fac uindictã.
et int̾fice om̃s peccatores terre qui inte
sunt. om̃s babilonios: ut possis mun¬
datus ad ihrłm transgredi ciuitatẽ di¬

Expanded text:
erant, dictum est: Pauci estis ab omnibus erant, dictum est: Pauci estis ab omnibus gentibus. Intellige porro et hoc: Pauci sunt qui salvantur. Sed et illud: Contendite intrare per angustam portam. disperdite, interficite omnia Babylonis. Nuper diximus de parvulis Babyloniis, de viris Babyloniis, de semine Babylonio. Non sit et qui resalvetur de semine Babylonis, retribuite ei juxta opera ejus, secundum omnia quae fecit, et facite ei, quia nequam resistentes pietati et fidei verae, habes in te Babylonios. Sed fac vindictam, et interfice omnes peccatores terrsunt, et omnes Babylonios, ut possis mundatus in Jerusalem transgredi civitatem D