comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gra inuenit: adiuixit. sed gr̃a di mecum.
Hon enim diceret mecum: si cũ p̃ueniente
gr̃a subsequens liberum arbitrium nor
haberet. Ut gͦ se sine gra nichil ẽẽ ostende̾̃t:
ait. Non ego. Ut uͦ se cũ gr̃a operatum eẽ
ꝑliberum arbitrium demonstraret: ad iun¬
git.. sed gr̃a di mecum. Nunditia itaq ma¬
nuum suarum innocens saluabit᷑.: quia qͥ
hic p̃uenit᷑ dono. ut innocens fiat: cum ad
iudicium ducit᷑ exmerito remunerit᷑. Quȩ
cuncta eliphat sic̃ predictum est & si rec ⁊ ta¬
ꝓtulit. eui tamen ꝑferret ignorauit: qͥa docẽ
meliorem non debuit audere. Quȩ tamen
omĩa ꝑtẏpum hereticoꝵ pmissionibꝰ congruuns:
Qͥcum fideles quosq iupresenti uita afflictos
inueniunt. eos exculpa ꝑfidiȩ ꝑcussos arbitrã¬
tur: eisq si sua doginata sequant᷑ salutẽ in¬
nocentiȩ ꝑbonoꝵ oꝑum munditiã pmiitunt.
Sed mens fidelium tanto eos altis despicit.
quanto ulos innocentiam non habere uidet

Expanded text:
gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret mecum si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non ego. Ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia docere meliorem non debuit, sed audire. Quae tamen omnia per typum haereticorum promissionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere
Abbreviated transcription (Latin):
inextcemo eramine iustitia ȩterui iudicis
saluat: quem hic eius pietas ab mimmundis
operibus liberat. Sin uͦ adhoc saluari qͥsq
hic mundicia manuum suarum creditur.
ut suis uiribus innocens fiat: ꝓculdubio er¬
rat᷑: quia si suꝑna gr̃a nocentem ñ p̃uenit:
numquam ꝑfecto inueniet qͣm remuneret
innocentem. Unde uiridica moysi uoce dr.
Nullusq apud te ꝑ se inuocens est. Suꝑna
gͦ pietas prius agit in nobis aliquid sine no¬
bis: ut subsequente quoq nr̃o libero arbi¬
trio. bonum quod iam appetimus agat no
ita remuneret innobis. ac si solis ꝑcessisset
ex nobis. Quia enim diuina bonitas nos ut
inocentes faciat pr̃euenit paulus dicit.
Gr̃a autem łi sum: id quod sum. Et quia
eandem gr̾am nr̃m liberum arbitrium seqͥt᷑:
ad iungit. & gr̃a eius iine uacua non fuit:
sed habundantius illis omnibus laboraui.
Qͥ cum se de se niehil ẽẽ conspiceret.: ait. Nõ
autem ego. Et tamen quia se eẽ aliquid cũ

Expanded text:
in extremo examine justitia aeterni Judicis in extremo examine justitia aeterni Judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque sic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur: quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridici Mosis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobita remunerat in nobis, ac si solis processisset ex nobis. Quia enim divina nos bonitas, ut innocentes faciat, praevenit, Paulus ait: Gratia autem Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Qui dum se de se nihil esse conspiceret, ait: Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum
Abbreviated transcription (Latin):
cor hominis: & anteqͣm gloriet᷑ humiliabitur
Recte autem dicit᷑ qͥ melmauerit ocłos suos
ipse saluabit᷑. quia quantum ꝑ membrorum
ministerium deprehendi potest̃ pͥma superbiȩ
ostensio ẽẽ. moculis solet. Hinc em̃ seͥptum est.
Et oculos suꝑboꝵ humiliabis. Hine de ipso
suꝑbientium capite dr. Omne sublime uidet.
Hinc de illa quȩ ei ꝑinsidelitatem adhesit.
scͥptum est. Generatio euius excelsi sunt oculi:
& palpebix eius malta subrec te. Oculos ergo
inclinare est nullum respiciendo despicere:
s se minorem atq imparem cunctis quoe
aspicit estimare. Saluabit᷑ itaq qͥ oculos in¬
elinat.: quia qͥ falsum suꝑbiȩ uertioem dese¬
rit. ueritatis altitudinem ascendit. Sequit᷑.¬
Saluabit᷑ innocens: saluabit᷑ autem mun¬
ditia manuum suarum. Que scilicet seutñ¬
tia si de cȩlestis regni recributione ꝓmitur
ueritate fulcit᷑  quia cum de deo scriptũ sit
qͥ reddet unicuiq secundum oꝑa eius. illum

Expanded text:
m glorietur, humiliatur . Recte autem dicitur: Qui inclinaverit oculos suos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Oculos ergo inclinare est nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. SequitSalvabitur innocens; salvabitur autem munditia manuum suarum. Quae scilicet sententia, si de coelestis regni retributione promittitur, veritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddet unicuique secundum opera ejus , illum
Abbreviated transcription (Latin):
cio sequat᷑ ignoramus. Dum uͦ eas penitendo
ꝑ sequimur:. quid nobis de eis iudex in suo
examine dicere possit in uenimus. Unde ad¬
mͥ respondeat: & intelligam quid loquat᷑ mͥ.
Tunc enim culpas plangimus. cũ pensare
oeperimus. Sed tunc subtilius pensamus. cũ
sollicitius plangimus. Atq ex lamentis incor.¬
de nr̃o plenius nascit᷑. quid est qͦo peccantibꝰ
diuina districtio minat᷑. quȩ erunt illa reꝓ¬
boꝵ inuperia: qͥ terror quȩ implacabilis ma¬
iestatis adͥminaduersio. Tanta eium t̾ẽ dñs re¬
ꝓbis iratꝰ dicit. quanta eos pati exequitate
ꝑmiserit. Quȩ nimirum uerba animaduer¬
sionis illius: iusti dum modo sollicite metiuu
euadunt. Sed quis millo examine inueniri
iustꝰ ualeat. si secundum suȩ fortitudinis ma¬
iestatem uitam hominum discutiat deus:
me premat. Mens & enim quamlib& iusti
dum ab ommpotente deo districte iudicat᷑
mole magnitudinis premit᷑. Inqͥbꝰ nimirũ¬

Expanded text:
cio sequatur ignoramus; dum vero eas poenitendo cio sequatur ignoramus; dum vero eas poenitendo persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit invenimus. Unde admihi respondeat, et intelligam quid loquatur mihi. - Tunc enim culpas plangimus, cum pensare coeperimus; sed tunc subtilius pensamus, cum sollicitius plangimus, atque ex lamentis in corde nostro plenius nascitur quid est quod peccantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improperia qui terrores, quae implacabilis majestatis aversio. Tanta enim tunc Dominus reprobis iratus dicet; quanta eos pati ex aequitate permiserit. Quae nimirum verba animadversionis illius justi, dum modo sollicite metuunt, evadunt. Sed quis in illo examine inveniri justus valeat, si secundum suae fortitudinis Majestatem vitam hominum 515 discutiat Deus? me premat. - Mens etenim quaelibet justi, si ab omnipotente Domino districte judicatur, mole magnitudinis premitur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
Coram deo iudicium ponere est. intra secre¬
tum mentis ꝑfidei contemplationem ad tre¬
mendum examen maiestatis ulnis: ocuilo
niẽ considerationis aperire: quid. pecattor ho¬
mo mereat᷑ attendere. & occultꝰ nunc & taci¬
tꝰ iudex quam terribilis post appareat consi¬
derare. Ex qͣ re agit᷑. ut ad cognitionem sui
amima subtilius reuocet᷑ e quo occultum
iudicem magis terribilem uidet. eo de suis
actibus formidolosius angustet᷑. agis eo¬
de siis. inxie tcepidat: culpas suas lamentis
insequit᷑: penitendo increpat qualem fuisse
se meniunt. Unde nc̃ quoq postqͣm dictum
est ponam coram eo iudicium: recte subrun¬
git᷑ os meum replebo increpationibus. Qui
enim sibi inconspec tũ dñi udiciũ ponit.
os suum increpationibus replet: qr dum
subtile eramen tremendi contra se iudicis
contemplat᷑ amara se penitentię inuectione
ꝑsequit᷑. Sepe autem dum culpas nr̃as pen¬
sare negligimus: quȩ eas reprehensio iniudi¬

Expanded text:
Coram Deo judicium ponere est intra secretum mentis per fidei contemplationem ad tremendum examen majestatis illius oculos nostrae considerationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, et occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod subdit᷑. quia de damnatione eorum
ꝑuerse agunt. & camen ꝓ ꝑuersis actibꝰ minime
feriunt᷑. Peccant & florent. peccata augent &¬
terrena bona multiplicant. S eoꝵ erectio tẽ
succidit᷑. cum uel a presenti uita ad interitum
uł a conspectu ȩt̃m iudicis ad ęt̾̃num gehennȩ
miendium pertrahunt᷑. Q& si hic mortuant
suam carnem relinquunt. ipsam qͦq in resur¬
rectione recipiunt. ut eum carne aideant in
qͣ peccauerunt. Sicut enim eoꝵ culpa minente
est et corpore: ita eorũ pena in amina erit parit̃
&e carne. Quia gͦ hoc erit eis ãtormento liberum
quod hic mortuum relinquunt: recte nunc dr
reliquias eoꝵ deuorauit ignis. S eqͥt᷑. Ad quiesce gͥ¬

Expanded text:
hoc quod subditur, quia de damnatione eorum hoc quod subditur, quia de damnatione eorum perverse agunt, et tamen pro perversis actibus minime feriuntur. Peccant et florent peccata augent et terrena bona multiplicant. Sed eorum erectio tunc succiditur, cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu aeterni judicis ad aeternum gehennae incendium pertrahuntur. Qui etsi hic mortuam suam carnem relinquunt, ipsam quoque in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc eis erit a tormento liberum, quod hic mortuum relinquunt, recte nunc dicitur: Reliquias eorum devoravit ignis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Gr̃as ago tͥ quia non sum sicut ceteri
homines. raptores. iniusti. adulteri. uelut eti¬
am hic publicanus. Rursum si dicimus quod
ꝑfecto gaudio exultare iusti poss int de morte
prauoꝵ: quale ÷ ihoc mundo gaudium de
ultione peccantium in quo adhuc mncerta ẽ.
uita iustoꝵ: Discernamus gͥ tempora tremoris
&e exultationis. Uident & enim nunc iniustos
iusti. & de eoꝵ nequitia tabescunt. Cumq¬
etiam eos perire conspiciunt. de sua qͦq uita
suspecti fiunt. Quando gͦ uidebunt iusti
iniquoꝵ interitum & letabunt᷑. nisi cũ districto
iudici ꝑfecta iam securitate exultationis in¬
heserint: eum millo extremo examine illoꝵ
damnationem conspicient. & de se iam quod
metuant non habebunt: Nunc itaq reꝓbos
aspiciunt & geniunt: dunc conspicient &e sub¬
sannabunt: quia eos exultando despicient qͦs
mͦ ñ sine gemitu iniqua ꝑpetitntes. nec sine
metu uident proiniquitate morientes. Unde ꝑ

Expanded text:
dicens: « Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri dicens: « Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, et laetabuntur, nisi cum districto judici perfecta jam securitate exsultationis inhaeserint, damnationem conspiciunt, et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc conspicient et subsannabunt, quia eos exsultando despicient, quos modo nec sine gemitu iniqua perpetrantes, nec sine metu vident pro iniquitate morientes. Unde per
Abbreviated transcription (Latin):
re omnimodo conteminentes. inde illie grauius
puniant᷑. unde hic bonis dei largioribus mala
reddiderunt: ut duriora eos tunc supplicia
puniant quoꝵ hic malitiam nec dona uicert̃.¬
Sequit᷑. Quoꝵ sententia longe sit ame. Hoc
etiam ꝑ beatum iob dictũ ẽ. Ait namq Quoꝵ
consilium longe sit ame. Quamuis aliud
sententia atq aliud consilium possit intelli
gi sententia quippe more est consilium meo¬
gitatione. Dum gͦ eliphar longe ase malorum
sententiã. beatus uͦ iob consilium optauit: con¬
stat miirum quia iste maloꝵ uerbis. ille uͦ
etiam cogitatiomi defiderat ẽẽ dissimilis. Seqͥt᷑.
ciunt: de errore ꝑeuntium letari ñ possunt.
Si enm gaudent erroribꝰ iusti non sunt. Rur¬
sum si ꝑ insultationem letant᷑. eo quoo tales
non sunt. quales alios eẽ conspiciunt: omni¬
no suꝑbi sunt. Unde & phariseus iustificationẽ
ꝑdidit: qͥ publicani meritis gaudendo se p̃culit

Expanded text:
re omnimodo contemnentes, inde illic gravius re omnimodo contemnentes, inde illic gravius puniantur, unde hic et bonis Dei largioribus mala reddiderunt, ut duriora eos tunc supplicia puniant, quo« Quorum sententia longe etiam per beatum Job dictum est: Ait namque: Quorum consilium longe sit a me. Quamvis aliud sententia, at aliud consilium possit intgi. Sententia quippe in ore est, consilium in cogitatione. Dum ergo Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nietiam a cogitatione desiderat esse dissimilis. Sequiturciunt, de errore pereuntium non possunt laetari. Si enim gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur, eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et Pharisaeus justificationem perdidit, qui publicani meritis gaudendo se praetulit,
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ inopiam sustinere: mala mnundi eqͣni¬
mit̃ ꝑpeti: ut possint infine coronari. Electis
gͦ enoch inseptima generatione nascit᷑: quia
sui dedicationem gaudũ inextreme recͥbutio¬
nis gła requirunt. Et quia cotidiano temꝑis¬
lapsu ipsa presentis uitȩ mortalitas decurrit:
atq dedicationem reproboꝵ eosoem reprobos
detrabendo destruit: recte de miquis dicit᷑.
& fluuius subuertit fundamentum eoꝵ id ÷
ipse cursus mutabilitatiᷤ statũ meis subruit ꝑ¬
dño. recede a nobis. Hȩc etiã beatum iob dixis¬
se qͥs ambigat : Et quȩ ineius dictis exposuimꝰ
propter legentis fastidium replicare deuitamꝰ.
existimabant eũ. In his quoq sermo & non
sententia immutat᷑. Nam quod ꝑbeatum iob
dictum est quidẽ. omp̃s ut seruiamus ei hoc
implet bonis: quia etiã ingratis sua dona non
denegat. ut aut benignitatem conditori
erubescant. & adbonitatem redeant: aut redi¬

Expanded text:
libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanilibenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. CAPUT lapsu, ipsa praesentis vitae mortalitas decurrit, atque dedicationem reproborum eosdem reprobos subtrahendo destruit, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fundamenta eorum, id est, ipse cursus mutabilitatis statum in eis subruit pDeo: Recede a nobis. 16. Haec etiam beatum Job dixisse quis ambigat? Sed quae in ejus dictis exposuimus, propter legentis fastidium replicare devitamus. . In his quoque sermo, et non sententia immutatur. Nam quod per beatum Job dictum est: Quis est Omnipotens, ut serviamus ei ? hobonis implet, quia etiam ingratis sua dona non denegat, ut aut benignitatem conditoris erubescant, et ad bonitatem redeant; aut redi
Abbreviated transcription (Latin):
tum eoꝵ. Iniqͥ enim dum corde transire ad
eterna negligunt. & cuncta p̃sentia fugitiua
ẽẽ non intuent᷑: mentem inamore uitȩ p̃sen¬
tis figunt : & quasi longe habitationis in ea
sibi fundamentum construunt. qͥa interenis
ra cam ciuitatem construxisse describit᷑. qͥa
uidelicet aꝑte monstrat᷑. quia ipse interra
fundamentum posuit. qui ãsoliditate et̃nę
patriȩ alienus fuit. Peregrinus quippe asum
onem cordis interrena delectatione collocauit.
Unde & meius stirpe enoch qui dedicatio inter¬
pretat᷑. pͥmus nascit᷑. Inelec toꝵ uero progenie
enoch septimus fuisse memorat᷑: quia uidelic&
reꝓbi inhac uita quȩ ante est. seinetipsos edifi¬
cando dedicant: electi uͦ edificationis suȩ de¬
dicationem insine cemporis. id ẽ. inseptimo ex-¬
pectant. Uideas namq plurimos temporalia
sola cogitare: honores querere: ambiendis rebus
inhiare: nil post hanc uitam requirere. Od
itaq isti. nisi inpͥma se generatione dedicant.

Expanded text:
tur. Iniqui dum corde transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in aeternis Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. Peregrinus quippe a sumtionem cordis in terrena delectatione collocavit. Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est, semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est, in septimo exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nihil praeter hanc vitam requirere. Quid itaque ista nisi in prima generatione dedicant?
Abbreviated transcription (Latin):
adest singulis. ut simul omnibus numquam
desit. Nam & si quosdam peccantes deserit.
eisdem tamen ipsis adest ꝑiudicium: quibꝰ
de eẽ cernitur ꝑ adiumentum. Sic itaq exteri¬
ora circumdat ut interiora impleat: sic inte¬
riora implet. ut exteriora cͥcundet. sic sũnna
regit. ut mia non deserat: sic unus presens
est. ut a suꝑioribus non recedat. Sic latet
insua specie ut ramen cognoscat᷑ inoꝑatiõe:
sic cognoscit᷑ insuo opere. ut tamen compre¬
hendi non ualeat cognoscentis estimatione:
Sic adest ut uideri nequeat: sic uideri non
ualet. ut tamen eius presentiam ipsa sua
iudicia testent᷑. Sic se nobie intelligen¬
dum preb&. ut tamen ipsum nobis radiu̾
sun intellecꝰtꝰ obnubilet. & rursum sic caligi¬
ne nos ignorantiȩ repͥmit. ut camen menti
m̾e radĩis suę claritatis intẽrinicet. quatmꝰ
& subleuata quippiam uideat. & reuerbera¬
ta contremiscat.: & quia eum ficuti est uidere

Expanded text:
adest singulis, ut simul omnibus nunquam adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interiora implet, ut exteriora circumdet: sic summa regit ut ima non deserat: sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat: sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat agnoscentis aestimatione: sic adest, ut videri nequeat: si videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur: sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet, et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quippiam videat et reverberata contremiscat; et quia eum sicuti est videre
Abbreviated transcription (Latin):
limet᷑. & dicis. quid enim nouit ds. & quasi ꝑ
caliginem iudicat: Hubes latibulum eiꝰ nec
nr̃a considerat: & cͥea cardines cęli ꝑambulat
Sunt pleriq ita hebetes ut formidare nesci¬
ant. nisi quod corporalit uident. Unde fit ut
dm non metuant: quem uidere nõ possunt.
Heretici autem quia eẽ. se sapientes arbitrant᷑.
uerba contra catholicos irrisionis ꝓferunt.
atq abeis illum non timeri suspicant᷑. quem
iudere corporalit nequeunt: ut qͣsi ꝑ corporẽ
sensus auc torem suum existiment. quia ex¬
celsior cęlo est. & suꝑ stellarum uertices sub.¬
limatꝰ. ex longniqͦ uidere non possit. Et quia
int̃ nos & cȩlestem sedem partes aeriȩ inter¬
sunt: quasi innube latens ꝑcaliginem iudi¬
cet. & suꝑioribus intentꝰ. minus ima ꝑpendat:
& dum cęli cardines ambiendo constringit. in¬
teriora non uideit S qͥs de deo ita uł desipiens
suspicat᷑: Qͥmiiirum dum sit semꝑ omp̃s
sic intendit omnibus ut assit singulis: sic

Expanded text:
it Deus, et quasi per caliginem judicat nubes, latibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra catholicos irrisiones proferunt, atque ab eis illum non timere suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt: et quasi per torporem sensus auctorem suum existiment, quia excelsior coelo est, et super stellarum vertices sublimatus, ex longinquo videre non posse; et quia inter nos et coelestem sedem partes aeris intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus minus ima perpendat; et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper omnipotens, sic intendit omnibus ut adsit singulis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
terant amittunt: quanuis omp̃sd̾s illud
tempus uniꝰeuiꝰq admortem presciat. qͦ eiꝰ
uita fimat᷑ : nec alio intempore quisquam
mori potuit nisi ipso qͦ morit᷑. Nã si ezechie
anm additi aduitam quinoecim memoran¬
tur. tempus quidem uitȩ creuit ab illo ter¬
mino quo mori ipse merebat᷑. Ham diuina
dispositio eius tempus tunc presciuit quo
hunc postinodum expresenti uita subtraxit.
Cum gͦ ita sit: quid est quod dicit᷑ qͥa unqui
sublati sunt ante tempus suum. nisi quot
omnes qͥ presentem uitam diligunt. longio¬
ra sibi eiusdẽ uitȩ spacia ꝓmittunt. Sed eũ
eos mors suꝑueniens apresenti uita ab strabit

Expanded text:
terant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud terant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quod hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo ita sit, quid est quod dicitur, « quia iniqui sublati sunt ante tempus suum? » Nisi quod omnes qui praesentem vitam diligunt, longiora sibi ejusdem vitae spatia promittunt. Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit,
Abbreviated transcription (Latin):
uiri iniqui: Sicut semita nr̃i redemptoris
huius uitȩ desideria melatione pambulant.
Dequibꝰ adhuc iniquis subdit᷑. Qui sublati¬
adiuina nobis prescientia sit proculdubio
prefixum: querendum ualde est qͣ ratione
nunc dicit quod iniqui expresenti seculo
ante tempus ꝓprium subtrahant᷑. Omp̃s em̃
qͥsq subtrabit᷑. quo exdiuina potentia ante
temꝑa prescit᷑. S seiendum est quia creans &
ordinans nos omp̃s ds iuxta singuloꝵ merita
disponit & terminum: ut uel malus ille bre¬
uit̾ uiuat. ne multis bene agentibus noceat. uul
bomꝰ istediutius in hac uita subsistat. ut multis
bom oꝑis adiutor existat: uel rursum malus
longius differat᷑ inuita ut praua adhuc oꝑa
ne si hic diu uixerit eius innocentiam malitia
corrumpat. Sciendum tamen est quia be¬
nignitas di peccatoribus spacium ad peni¬
tentiam largit᷑. sed quia accepta tempora ñ
adfructum penitentiȩ.sadusum inqͥtatis
uertunt: quod adiuina miscđia mereri po¬

Expanded text:
ia. --Sicut semita Redemptoris hujus vitae desideria in elatione perambulant. De quibus adhuc iniquis subditur: CAa divina nobis praescientia sit procul dubio praefixum, quaerendum valde est qua ratione nunc dicitur quod iniqui ex praesenti saeculo ante tempus proprium subtrahantur. Omnipotenquisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita, disponit et terminos, ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agenbonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina misericordia mereri po
Abbreviated transcription (Latin):
ineorde tuo. Culpa suꝑbiȩ est docere meliorem
Quod sepe heretici ꝑpetrant. qui de his
quȩ praue sentiunt. qͣsi docere catholicos presu¬
munt. Gunc enim eos putant do adquiescere:
si illos contigerit eorum ꝑuersitati consentire. Et
ad quiescentibus pacem ꝓmittunt. quia contra
eos qui sibi consentiunt. iam obiurgare desis¬
tunt. Fructꝰ autem optimos sibi consentientibꝰ
pollicent᷑: quia eos solos bona opera agere existi¬
mant. quos adsua dogmata se trahere exul¬
tant. Obꝰ & hoc congrint. quod adiungit.
Suscipe exore illius legem: quia ea quȩ ipsi
sentiunt. ex ore dei ꝓcedere suspicant᷑. Et pone
sermones eius mcorde tuo: Ac si astruat dicens.
Qs nunc usq uore. & non incoroe tenuisti.
uerba di insensu. sed mostensione habuisse cri
uirꝰ pestifere ꝑsuasionis: ut uerba di eccłiam
incorde suo ponere admoneant: quȩ si uinqͣm
acorde illius recessissent ab illis talia nullatenꝰ

Expanded text:
io. --Culpa superbiae est docere meliorem, quam saepe haeretici perpetrant, qui de his quae prave sentiunt quasi docere catholicos praesumunt. Tunc enim eos putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire. Et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse crimvirus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae si unquam a corde illius recessissent, ab illis talia nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgerent. s utinam ꝑ eas uel reueiti uoluissẽt:
saltem ꝑ penitentiam tenerent. Qua in re
quanta sint mise ricordie uiscera omnipotẽ¬
tis di ostenditur: qui eos quos ase discetlentes
aspicit ut reuertãtur querit. Uñ dinumera¬
tis culpis delinquentem sy nagogam ꝑuocẽ
propheticam reuocat dicens. ergo amodo sal¬
tem uoea me pater meus: dux uirginitats
homicida. int̃ ficit egenum & paupereur ꝑnoc¬
tem uero erit quasi fur. Cum homicida inne¬
ce prorimorum ꝑ nocturnum maxime silen¬
trum soleat grassariͥcur in hoc loco mane
primo consurgere adinterficiendum egenũ
& pauperem dicitur. in nocte uero quasi fur
c̃e ꝑhibetur: S ipsis uerbis littere dum sibi
non congruunt: ad indaganda sp̃e secreta
reuocamur. Inscriptura sacra mane aliqͣn¬
do aduentus dñice incarnationis: aliquã¬

Expanded text:
pergerent, sed utinampergerent, sed utinamsaltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viscera Dei omnipotentis ostenditur, qui eos quos a se discedentes aspicit, ut revertantur, quaerit. Unde post enumeratas culpas delinquentium Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens: Ergo saltem amodo voca me, pater meus, dux virginitatis homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgere ad interficiendum egenum et pauperem dicitur, in nocte vero quasi fur esse perhibetur? Sed ipsis verbis litterae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae incarnationis designa
Abbreviated transcription (Latin):
ergo non ꝑ ignorantiam sed ꝑsuꝑbiam delin¬
quunt: elationis sue scutum iaculis uerita¬
tis obiciunt. ne salubriter incorde feriantur.
Exqua uidelicet eorum suꝑbia agitur: ut qr
nolunt facere que cognoscunt. nec cognoscãt
lambona que faciant: sed sua eos cecitas aue¬
ritatis lumine funditus excludat. Uñ & sub
ꝑsemitas illius. Qui enim prius sciendo rebel¬
les sunt. post modum uiste oecantur ut nesci¬
ant: sicut dequibusdam dicitur. quia cum
cognouissent dm̃ nonsicut dm̃glorificauer̃t
aut grãs egerunt. dequibus pauio post ad¬
ditur Tradidit illos ds in reprobum sensum:
ut faciant que nonconueniunt. quia enim
glorificare noluerunt quem cognouerant:
reꝓbo sensui traditi adhoc relictisunt. ut ne¬
scirent iam pensare mala quȩ faciebant. Be
pe semita: quam uia. Qui aut bona manife¬
tiora agere contempnunt: nequa quam ad
Ex pectauit autem omp̃s d̾s ut ꝑ eius semitaᷤᷤ

Expanded text:
ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine funditus excludat. Unde et per semitas ejus. - Qui enim prius sciendo rebelles sunt, postmodum seant, sicut de quibusdam dicitur: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt . De quibus paulo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt . Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverant, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt, ut nescirent jam pensare mala quae faciebant.  Vpe semita quam via. Qui autem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad Exspectavit omnipotens Deus, ut per ejus semitas
Abbreviated transcription (Latin):
buint. qui ꝑ fectis gressibus ꝑuiam di non
fluxe & eneruiter. sed uitiliter currunt. Q
cum uulnus ꝑfidie ingeri in paruulorum
fidelium mentes conspiciunt: semꝑadclamo¬
rem & gemitus redeunt. Uñ & recte dicitur.¬
Et anima uulneratorum clamauit: & de in¬
ultum abire non patitur. uulneratur quip¬
pe anima iustorum: cum fides turbatur in¬
firmorum. Quib iam hoc ipsum clamare ẽ:
de aueno lapsu tabescere: s ds inultum a¬
bire non patitur: quia & si iusto ordine in¬
iustum aliquid ficri ꝑmittit: inultum tñ
nonsinit abure inustũ. quod fieri iuste ꝑ
misit: quia & de. reproborum iniustitia qͣs¬
dam quas in esse considerat culpas ꝑcutit
electorum: & tamen eterna iustitia ferire ñ
negligit iniuistitiam ferientium. sequitur
ꝑuersi & cognoscunt recta quȩ sequi debeãt.
& tam̃ sequi despiciunt quae cognoscunt:
Lumini ergo rebelle st: qr sua desideria seq̃n¬
do. bonum despiciunt quod nouerunt. Quia

Expanded text:
biunt qui perfectis gressibus per viam Dei non biunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. Unde et recte diciturEt anima vulneratorum clamavit, et Deus inultum abire non patitur. - Vulneratur quippe anima justorum, cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est, de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi injusto ordine injuste aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non sinit injustum, quod fieri permisit injuste quia et de reproborum injustitia quasdam, quas inesse considerat, culpas percutit electorum, et tamen aeterna justitia ferire non negligit injustitiam ferientium. Sequitur:rversi, et cognoscunt recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiLumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod noverunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuentium ppłorum etiam plocorum
distinctionem concordiam designauit:
cum satiaturus dequinq panibus popu¬
los. quinqua genos ꝑturmas uel centenos
discumbere precepit: ut uidelicet turba fi¬
delium escam suam & locis disiuncta & mo¬
ribus conuincta ꝑciperet: Iubilei quippe re¬
quies quinquagenarii numeri misterio
continetur: & quinquagenarius bis ducit᷑
ut adcentenarium ꝑducatur. Quia ergopꝰ
amalo quiescitur opere. ut post anima ple¬
nius quiescat incogitatione: alii quinqua¬
geni alii aũt centeni discunbunt: qm sunt
non nulli qui iam aprauis actibus habent
requiem operis.&. sunt non nulli qui aꝑuer¬
sis cogitationt bus habent iam requiem men¬
tis: heretici igitur quia ꝑuersis sepe huus
mundi potentibus adherentes. bonorum so¬
clalem uitam atq concordiam ꝑ sequuntur.
recte nunc dicitur. Deciuitatibus fecerunt ui¬
ros gemere. Quos recte beatus iob memorat ui¬
ros: quia illos magis herctici extinguere am¬

Expanded text:
conviventium populorum etiam per locorum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populum, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt, quoniam sunt nonnulli qui jam a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis. Heretici igitur, quia, perversis saepe hujus mundi potentibus adhaerentes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere am
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ głam. amoris sui uim ꝑ estum desioerũ au¬
geat. Hisi em̃ sc̃s uir uidere hunc insua maie¬
state quereret: non utiq sub inferret: & ueniã
uocati sunt: Qgͦ usq ad solium dĩ uenire
uult. qͥd aliud quam intereẽ. angłicis spiritibꝰ
concupiscit: ut nulla defectiua temporum
momenta sustineat. sed ꝑmanente gła incon¬
uerba etiam inbac uita positis iustis eueniuis.
Nam cum contͣ uotum suum atq desid̾ium
qͦdlibet agi conspiciunt. ad occulta di iudicia
recurrunt: ut meis uideant quia mordinate
intꝰ non disponit᷑. quod mordinatum forie
currere uidet᷑. Dum enim hi presidentem
augłicis sp̃itibꝰ creatorem omnium fidei ocłis
contemplant᷑: ad eius ninirum solium ueni¬
unt: & quia considerant q̃m is qͥ mire ange¬
los regit. imuste homines non disponit: pro¬
fecto nueniunt causas ration es qͣm iuste
sint: dum ipse causȩ extrinsecus uideantur
iniuste. Dumq id hunulit̾ faciunt. semecip¬

Expanded text:
suae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii ausuae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Nisi enim sanctus vir videre hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam ui utique usque ad solium Dei venire vult, quid aliud quam interesse angelicis spiritibus concupiscit ut nulla jam defectiva temporum momenta sustineat, sed permanenti gloria in converba etiam in hac vita positis justis conveniunt. Nam cum contra votum suum atque desiderium quodlibet agi conspiciunt, ad occulta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus non disponitur quod inordinatum foris currere videtur. Cum enim praesidentem angelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetip
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscam & inueniam illum & ueniã
usq adsolium eius: Electꝰ quisq nisi do¬
minum cognouisset: utiq non amaret.
S aliud est cognoscere ꝑfiden: atq aliud
ꝑ speciem. Auud est inuenire ꝑcredulitatem.
aliud ꝑ contemplationem. Ex qͣ re agit᷑. ut
electi eum quem fide cognouerunt uidere
qͦq ꝑspeciem anhelent. Cuiꝰ amore flagran¬
tes estuant: quia eius dulcedinis suauitatẽ
iam inipsa suȩ fidei certitudine degustant.
Qͦ bene ille ingerasenoꝵ regione sanatus
ademonibus designat. qui uoluit ab ire
cum iħu. Sed ei a magistro salutis dicit᷑.
Redi indomum tuam: & narra quanta tͥ¬
fecit ds. Amanti enim adhuc dilatio impo¬
nit᷑ : ut exdilati amoris desiderio meritum
retͥbutionis. augeat᷑. Fit gͦ nobis omp̃s deus
uleis inmiraculis. &e tam̃ insua celsitudine
manet occult᷑: ut quedam monstrando de
se occulta nos inspiratione in suo amore
succendat: & tamen abscondendo maiestatis

Expanded text:
ut cognoscam et inveniam illum et veniam ut cognoscam et inveniam illum et veniam usque ad solium ejus? - Electus quisque nisi Dominum cognovisset, utique non amaret. Sed aliud est cognoscere per fidem, atque aliud per speciem; aliud est invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur ut omnes electi eum quem fide cognoverunt videre quoque per speciem anhelent, cujus amore fragrantes aestuant, quia dulcedinis ejus suavitatem jam in ipsa suQuod bene ille in Gerasenorum regione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu, sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta fecit Deus tibi . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio, meritum retributionis augeatur. Fit ergo nobis omnipotens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitmanet occultus, ut et quiddam monstrando de se occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen abscondendo Majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Manus quippe plage est forcitudo
ꝑcussionis. Primam namq ꝑcussionẽ suan
electi considerant. quia aconditoris sui insi¬
one diuisi sunt: quia neqͣqͣm illuinatioĩs
intime claritate ꝑfruuut᷑. sed inpresentis ui¬
te exilio quasi incecitatis loco religati gemii.
Semꝑ gͦ habent inhac manu plage gemitũ
suum. sed eum adhuc etiam aduersa inhac
uita accedunt manus plage eoꝵ eciam suꝑ
gemitum grauat᷑. Erat enim plage gemitus
etiam cum presentis uitȩ aduersa de essent.
S amaritudo pͥmȩ ꝑcussionis etiam excemp¬
tatione crescit aduersitatis. Dicat gͦ & ma¬
nus plage meȩ aggrauata est suꝑ gemitum
meum. quia iustum queniq inhac uita ad¬
uersitas non letum ꝑculit. sed meo dolorem
uulueris multiplicauit. Fit tamen miro om¬
mpdt̃eti̾ dĩ moderamine: ut cum in hoc mũ¬
do mens iusti aduersitatibus plus laborat.
auc boris sun contemplandam faciẽampliꝰ sitiat.
Unde hic apte subiungit᷑. Qs mͥ tribuat

Expanded text:
m . » Manus quippe plagae est fortitudo percussionis. Primam namque percussionem suam electi considerant, qui a Conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate perfruuntur, sed in praesentis vitae exsilio quasi in caecitatis loco relegati gemunt. Semper ergo habent in hac manu plagae gemitum suum. Sed cum adhuc etiam adversa in hac vita accidunt, manus plagae eorum etiam super gemitum gravatur. Erat enim plagae gemitus etiam cum praesentis vitae adversa deessent. Sed amaritudo primae percussionis etiam ex tentatione crescit adversitatis. Dicit ergo: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum: quia justum quemque in hac vita adversitas non laetum perculit, sed in eo dolorem vulneris multiplicavit. Fit tamen miro omnipotentis Dei moderamine ut cum in hoc mundo mens justi adversitatibus plus laborat, auctoris sui contemplandam faciem amplius sitiat. Unde hic apte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
si infirmum moneret. Cum uero iustum
uirum ꝓpt̾ flagella despicit: quid aliud
quam uerba scientiȩ nesciens fundit: Quȩ
mmirum dicta si adhereticoꝵ tẏpum duci¬
mus: ipsi falsis ꝑmissionibus add̾m faciem
leuare pollicentur. Ac si fideli populo pa¬
tent᷑ dicant. Quamdiu predicationẽ nr̃am
non sequeris: cor in infimis premis. Quia
uͦ eliphar beatum iob addm reuerti ad mo¬
nit. ã quo uidelicet isoem beatꝰ uir num¬
quam recessit: adhuc pollicendo subiuuxit.
qui iubentis domini precepta conteminunt.
Unde scriptum ẽ. Qui declinat aurẽ suã
ne audiat legem: oratio eiꝰ erit execrabi¬
lis. Quamdiu gͦ eliphat beatum iob non

Expanded text:
si infirmum moneret. Cum vero justum si infirmum moneret. Cum vero justum virum propter flagella despicit, quid aliud quam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. Ac si fideli populo patenter dicant: Quandiu praedicationem nostram non sequeris, cor in infirmis premis. Quia vero Eliphaz beatum Job ad Deum reverti admonuit, a quo videlicet idem vir beatus nunquam recessit, adhuc pollicendo subjungit: qui jubentis Domini praecepta contemnunt. Unde scriptum est: Qui declinat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quandiu ergo Elip
Abbreviated transcription (Latin):
studiosa mens reficit᷑. iam inea uitȩ presentis
obseuritas fulgore diei subsequentis illumina¬
tur: ut etiam inhuius corruptionis caligine
mintellectum illius uis futuri luminis erũ¬
pat: & uerboꝵ delicũs pasta pregustando discat.
quid de pabulo ueritatis esuriat. Sequitur.¬
Et eleuabis addñm faciem tuam. Ad dominũ
faciem leuare est: cor adsubluma inuestiganda
attollere. Nam sicut ꝑcorꝑis faciem hominibꝰ
ita pinteriorem imagnnem deo noti atq con¬
spicabiles sumus. Cum uero reatu culpe de¬
primim̃: add̾m leuare cordis nr̃i faciẽ uerem᷑.
Dum enim nulla bonoꝵ oꝑum confidentia ful¬
cit᷑. intueri sumina mens trepidat: quia ipsa
se conscientia accusat. Cum uͦ iam penitentiȩ
lamentis. culpa diluit᷑. & sic ꝑpetrata plan¬
gunt᷑ ut plangenda minime ꝑpetrent᷑. mag¬
da suꝑnȩ retributionis gaudia cordis nr̃i
facies leuat᷑. Sed hȩc eliphar recte diceret.

Expanded text:
studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subsequentis illuminatur, ut etiam in hujus corruptionis caligine in intellectum illius vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. SequiturEt elevabis ad Deum faciem tuam. - Ad Deum faciem elevare est cor ad sublimia investiganda attollere, nam sicut per corporis faciem homini, ita per interiorem hominem Deo noti atque conspicabiles sumus. Cum vero reatu culpae deprimimur, ad Deum levare cordis nostri faciem veremur. Dum enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur, ut plangenda minime perpetrentur, magda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. Sed haec Eliphaz recte diceret
Abbreviated transcription (Latin):
remissione soluit᷑. atq ã laboris studio qͣsi
ex lassitudine relaxat᷑. quia nimirũ anima
cum internis deliciis abundari ceperit. ter¬
renis iam operibus incubare mimie con¬
sentit: Sed amore conditoris capta est. & sua
captiuitate iam libera: ad contemplandam
eius claritatem deficiendo suspirat. Ee qͣsi
lasescendo conualescit: quia dum sordida
ouera portare iam non ualet ad illum ꝑ
quietem pperat. quem intꝰ amat. Hinc etĩa¬
in admiratione sponsȩ scriptum est. Quȩ
est ista quȩ ascendit de deserto. delitũs affiuens:
Quia nimirum scã eccłia nisi uerboꝵ di delicĩs
affiueret. de deserto uite presentis ascendere ad
suꝑiora non posset. Deliciis gͦ affluit & ascendit.
quia dum mysticis intelligentũs pascit᷑. ad suꝑ¬
na cotidie contemplanda subleuat᷑. Hinc etiam
psalmista ait. Et nox illuminatio mea nide¬
licũs meis: quia dum ꝑitellectum mysticum

Expanded text:
parte resolvitur, atque a laboris studio quasi parte resolvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima, cum interius deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit. Sed amore Conditoris capta est, et sua captivitate jam libera, ad contemplandam ejus claritatem deficiendo suspirat, et quasi lassescendo convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem properat, quem intin admiratione sponsae scriptum est: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens ? Quia nimirum sancta Ecclesia nisi verborum Dei deliciis afflueret, de deserto vitae praesentis ascendere ad superiora non posset. Deliciis ergo affluit, et ascendit, quia dum mysticis intelligentiis pascitur, ad superna quotidie contemplanda sublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mysticum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ysaãc foderat. terre congerie replebant.
Nos enim tunenimirum puteos fodimus. cum
inscripture sacrȩ abditis sensibus alta pene¬
tramus. Qs tamen occulte replent allofili:
qͣndo nobis ad alta tendentibus immundi
spiritus terrenas cogitationes ingerunt. deqͣsi
inuentam diuinȩ scientiȩ aquam tollunt.
S quia nemo . hostes sua uirtute superat: per
& argentũ coaceruabit᷑ tͥ. Ac si aꝑte diceret᷑.
repulerit: diuinitus eloquii talentum lu¬
affluere est: mamore illius scriptie sacre
epulis saciari. Incuius ninirum uerbis tot
delicias inuemimus. qtͦ ad ꝑfectum nostrũ
intelligentiȩ diuersitates accipimus: ut mo
do nos nuda pascat hystoria. mͦ sub textu
littere uelata medullitꝰ nos reficiat moralis
allegoriar modo adaltiora suspendat con¬
templatio. mpresentis uitȩ tenebris iam de
lumine ȩternita̾s interiicans. Et sciendũ
quod quisquis delicũs affuit. inquadã sui

Expanded text:
quos Isaac foderat terrae congerie replebant. quos Isaac foderat terrae congerie replebant. Nos enim nimirum puteos fodimus, cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Qquando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae scientiae aquam tollunt. Sed quia nemo hos hostes sua virtute superat, per et argentum coacervabitur tibi. Ac si aperte diceretur: repulerit, divini eloquii talentum luaffluere est, in amore illius Scripturae sacrae epulis satiari, in cujus nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad provectum nostrum intelligentiae diversitates accdo nuda nos pascat historia, modo sub textu litterae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris jam de lumine aeternitatis intermicans. Et sciendum quod quisquis deliciis affluit, in quadam sui
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluanͭ.
quia more bene iuuentium doctrine cla¬
tͥ. Qͦs magis alios hostes patimur. qͣm ma.
sident. ut ciuitatem ualeant nr̃e mentie
irrumpere. eãꝙ subsiri iugo dñii captam te¬
nere: Argenti autem nomine sacra eloquia
designari: testat᷑ psaluusta qui ait. Eloquia
dm̃i eloquia casta: argentum igne examina¬
tum terrȩ. Et sepe cum eloquiis saeris inten
dimus. malignoꝵ spirituum insidias grauiꝰ
toleramus: quia menti nostrȩ terrenarum
cogitationum puluerem spargunt. ut in¬
tentionis nr̃e oeulos. aluce intime uisionis obs¬
euerent. Qđ miirum psalmista ꝑculerat. cum
dicebat. Declinate ã me maligni. & scrutabor
mandata di mer: uidelicet patent̾ insinuais
quia mandata di ꝑscrutari non poterat. cũ
malignoꝵ spirituum insidias minente tole¬
rabat. Qͦ etiam mysaãc opere sub allo fil oꝵ
prauitate cognoscimus designari: qͥ puteos

Expanded text:
ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluant, ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae cla--Quos magis alios hostes patimur quam malisident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine sacra eloquia designati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et sdimus malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt al. spargunt ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent . Quod nimium Psalmista pertulerat cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans, quia mandata Dei perscrutari non poterat, cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere Allophilorum pravitate cognoscimus designari, qui puteos