comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post subdit᷑: &. signa magna ert. Uitima
tribulatio. multis tribulationib p̃uenitur.
& ꝑ crebra mala quȩ p̃ueniunt. indicant᷑ ma¬
ia ꝑpetua quȩ subsequent᷑. E id̃o ꝑbella & se¬
ditiones ñ statim finis. quia multa debent
mala p̃currere: ut malũ ualeant sine fine nim¬
ciare. Sed cum tot signa ꝑturbationis dicta sint:
oportet ut eoꝵ consideratione breuit̾ ꝑ singula
constringam᷑. quia necesse ẽ ut alia ẽ celo. alia ẽ
t̾ra. alia ab elem̃tis. alia ab hominib paciam᷑.
Ait enim. Surgec gens cont̾ gentẽ: ecce ꝑturba¬
tio hominũ. Sĩt t̾remotꝰ magni ꝑ loca: ecce
respectus irȩ desuꝑ. Erunt pestilentiȩ: ecce in¬
equalitas corpoꝵ. Erit fames: ecce sterilitas t̾rȩ.
Terroresq de celo & tempestates: ecce inȩqualitas
aeris. Quia gͦ omĩa consũpmanda sunt: ante
consũmationẽ omĩa ꝑturbant᷑: & qͥ in cunctis
nia nãq quȩ ad usũ uitȩ accipimꝰ: ad usũ con-¬

Expanded text:
na magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis nia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum con
Abbreviated transcription (Latin):
nim̃. Eece & enĩ dicit. Cum audieritis p̃lia
&. seditiones: nolite t̾reri. Oportet pͥmũ hec
fieri: sed nondũ statim finis. Pensanda sunt
uetba uademptoris nr̃i. ꝑ quȩ nos aliud interiꝰ.
aliud exterius paffuros demintiat. Bella qͥppe
ad hostes ꝑtinent: sediciones ad ciues. Ut gͦ nos
indicet interius exteriusq turbari: aliud nos
fatet᷑ ab hostib aliud a frĩb ꝑpeti. Sed his ma¬
lis p̃uenientib. quia ñ statim finis sequat᷑. ad¬
uingit. Singet gens contra gentẽ: &. regnũ
aduersus regnũ: &. t̾ȩmotꝰ magni erunt ꝑ loca:

Expanded text:
nim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus magni erunt per lo
Abbreviated transcription (Latin):
uia longus ab urbe digressi
sumꝰ. ne ad reuertendũ nos
tardior hora p̃pediat: necesse
ẽ ut expositionem
sc̃i euugłii breuior sermo transcurrat. Dñs
ac redemptor ñr perituri mũdi p̃currentia
mala denuntiat: ut eo minus ꝑturbent ueni¬
entia. qͦ fueruit p̃scita. Mmꝰ eñ iacula feriunt
quȩ p̃uident᷑: &. nos tolerabilius mũdi mala

Expanded text:
essi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos toler
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod dixi tota: non solum enum. senes.
iuuenes. & infantes. sed etiam pecudes.
legimus ieninasse. Mira res. leuinat
pro ciuitatis peccato quem peccati condi¬
tio non constringit. Unde & nos fr̃s tẽ¬
porum angustias sustinentes. om̃s pa¬
riter ieiunare debemius: & miscđ̃iam dĩ
cunctorum abstinentia deplorare.
Nam quale sit hoc xp̃ianos pro salute
sua non facere: quod pecudes pro homi¬
num salute fecerunt: nisi quod stolidior
pocude ẽ. qui indicto pro se asacerdote
ieiuimo non ieuinat: Nonne enum
pecus est: qui non intelligit quid illi m¬
mineat. quid incumbat. Et pecus qͥ¬
dem uidens declinat foneam. cauet pre¬
cipitia: tu autem non uis ieinando pe¬
riculum dechnare quod cernis: Desꝑati¬
onis enim genus ẽ. tunc manducare:
cum abstinere debeas: tunc gaudere cũ
debeas deplorare. De hac desꝑatione apłs
dicit. quod ã nobis auertat ds. Mandu¬
cemus .& bibamus: cras enim morientur.

Expanded text:
bene, quod dixit, tota; non solum enim senes, bene, quod dixit, tota; non solum enim senes, juvenes et infantes, sed etiam pecudes legimus jejunasse. Mira res: jejunat pro civitatis peccato, quem peccati conditio non constringit. Unde et nos, fratrum angustias sustinentes omnes pariter jejunare debemus, et misericordiam Dei cunctorum abstinentia implorare. Nam quale sit hoc Christianum pro salute sua non facere quod pecudes pro hominum salute fecerunt? Nisi quod stolidior pecude est, qui indicto pro se a sacerdote jejunio non jejunat; nonne enim pecus est, qui non intelligit quid illi immineat, quid illi incumbat? Et pecus quidem videns declinat foveam, cavet praecipitia. Tu autem non vis jejunando periculum declinare quod cernis? Desperationis enim genus est tunc te manducare, cum abstinere debeas, tunc gaudere, cum debeas deplorare. De hac desperatione Apostolus dicit quod a nobis avertat Deus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur .
Abbreviated transcription (Latin):
ad proximas gentes auxilii causa desti¬
nare legatos. Nos quod ẽ milius lega¬
tionem ad dm̃ ꝑ ieuinia destinemꝰ: ab
ipso imploremus auxilia: ad ipsum uos
cotde &. orationibus conferamus. Auxili¬
um enim non aliunde rogando petiue¬
rant: sed de suis icuinando insceribris
exegerunt. Cur enum petat ab altero:
qui intra se potest inuenire quod querit:
Qianto enim tło uiciniores fuerimus:
tanto aduersarii nr̃i a nobis longius re¬
pelliuitut. Opportet igitur proximos nos
fieri ddo: qm̃ dicit ꝓpħa. E cce qui se elon¬
gant ait peribunt. Quod si ado qui lon¬
ge sunt peribunt: utiq qui sunt prox¬
imi saluabuntur. Aliter proximi gͦ¬
q̃o cẽ non possumus: nisi ad eum ie¬
niis. orationib . & elemosinis. pro¬
pinquemus. Ds̃ enim ipse seiꝑ mise¬
ricors ieiunus & sc̃s ẽ. Atq ido qui
uult proximus d̃o eẽ: debet mutari
hoc ẽẽ quod ds ẽ. Tota igitur in tribu¬
latione niniuitarum ciuitas ieiunauit.

Expanded text:
ad proximas gentes auxilii causa destiad proximas gentes auxilii causa destinare legatos. Nos, quod est melius, legationem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso imploremus auxilia, ad ipsum nos corde et orationibus conferamus; auxilium enim illi non aliunde rogando petiverunt, sed de suis jejunando visceribus exegerunt. Cur ergo petat ab altero, qui intra se potest invenire 304 quod quaerit? Quanto enim Deo viciniores fuerimus, tanto adversarii nostri a nobis longius repellentur. Oportet igitur proximos nos fieri Deo; quoniam dicit propheta: Ecce, qui elongant se a te, peribunt . Quod si a Deo qui longe sunt peribunt, utique qui sunt proximi salvabuntur; aliter ergo proximi Deo esse non possumus, nisi ad eum jejuniis, orationibus et eleemosynis propinquamus. Deus enim ipse misericors, jejunus, et sanctus est; atque ideo qui vult proximus Deo esse, debet imitari hoc esse quod Deus est. Tota igitur in tribulatione Ninivitarum civitas jejunavit;
Abbreviated transcription (Latin):
se enim erat. ut qui potentior cunctis
fuerat: deuotior fieret uniuersis. Exem¬
plo igitur suo preceperat religionis. exxt¬
citum. non armis sed sola deuotione eẽ¬
munitum. Iubet omnem sexiun omnẽ
etatem a diurnis cpulis abstinere: addi-¬
tur religioso exercitui numeruis: cum
in tali deuotione etiam infantia milita¬
re compellitur. Pietas enm ẽẽ creditur
in tali causa: pariuilis quoq cibi sub¬
stantiam denegare. Non enum suffici¬
ebat ad placandum dm̃ peccantium
satiffactio: nisi seniorum quoq pecca¬
ta. paruulorum innocentia deploraret.¬
&. fletibus alienis delicta sua uuentus
ablueret. Ista autem fr̃s omnia in com¬
monitionem nr̃i facta ẽẽ nemo qui nes¬
ciat: ut quocienscumq tribulationib
ꝑurgemur: ad hec presidia concurramꝰ.
utputa si aduersarnis inminet. iimi¬
cus in ꝓnitu ẽ: ieuinemus &. uineumis.
Solent quidem homines quocienscumq
necessitatem arduam uimis paciuntur.

Expanded text:
se enim erat ut qui potentior caeteris se enim erat ut qui potentior caeteris fuerat, devotior fieret universis. Exemplo igitur suo praeparat religioni exercitum, non armis, sed sola devotione munitum: jubet omnem sexum, omnem aetatem a diurnis epulis abstinere. Additur religioso exercitui numerus, cum in tali devotione etiam infantia militare compellitur. Pietas enim esse creditur in tali causa parvulis quoque cibi substantiam denegare; non enim sufficiebat ad placandum Deum peccantium satisfactio, nisi seniorum quoque peccata parvulorum innocentia deploraret, et fletibus alienis delicta sua juventus ablueret. Ista autem, fratres, omnia in commonitionem nostri facta esse nemo est qui nesciat, ut quotiescunque tribulationibus perurgemur ad haec praesidia concurramus; ut puta, adversarius imminet, inimicus in promptu est, jejunemus et vincamus. Solent quidam homines, quotiescunque necessitatem arduam nimis patiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
bellica. Cum irascitur ei d̃s. corripit
arma iusticie. Sapiens inquam rex: qͥ
pro salute cuuum peccatorem se magis
confitetur ẽẽ quam regem: obliuiscit᷑
enum se regem ẽẽ. ubi dm̃ regem omni¬
um ꝑtimescit: nec potentiȩ suȩ inrmi¬
nit. ubi potentiam suam diumnitatis
agnoscit. Obliuiscitur ergo se regem
cẽ : dum proicit purpuram. dum dia¬
dema deponit. Cilicio autem uestitur
& sacco: ieuiniis ꝑseuerat: orationib
ummoratur. Mira res. Dum se regẽ
hominum ẽẽ non meminit. rex mei¬
pit eẽ iusticie. Religiosus igitur prin¬
ceps non ꝑdidit imperium. sed muta¬
uit. Principatum autẽ ante militaris
discipline tenuit: nunc celestium disci¬
plinarum optinet principatum. Non
inquam ꝑdidit imꝑium: quia siue fer¬
ro siue iusticia pro ciuium salute primꝰ
inuigilat. Primus plane inuigilat. qͥi
ut tota ciuitas ieuinaret. famen sibi rex
primus indixit: & solus om̃ium causa
prior cȩpit esurire quam miles. Neces¬

Expanded text:
bellica; cum irascitur ei Deus, corripit bellica; cum irascitur ei Deus, corripit arma justitiae. Sapiens, inquam, rex, qui pro salute civium, peccatorem se magis confitetur esse quam regem; obliviscitur enim se regem esse, ubi Deum regem omnium pertimescit; nec potentiae suae meminit, ubi potentiam Divinitatis agnoscit. Obliviscitur ergo se regem esse, dum projicit purpuram, dum diadema deponit, cilicio autem vestitur et sacco, jejuniis perseverat, orationibus immoratur. Mira 303 res: dum se regem hominum esse non meminit, rex incipit esse justitiae. Religiosus igitur princeps non perdidit imperium, sed mutavit. Principatum enim ante militaris disciplinae tenuit, nunc coelestium disciplinarum obtinet principatum. Non, inquam, perdidit imperium, quia sive ferro, sive justitia, pro civium salute primus invigilat: primus plane invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi rex primus indixit, et solus omnium causa prior coepit esurire, quam miles; neces
Abbreviated transcription (Latin):
uitati subuersio diuinitus unmnuneret. &.
iixta sententiam di destruendi illam tẽ¬
pus ingrueret: consistentes in ea aliud ñ
habuisse presidium: nisi ut abiectis co¬
piosis epulis. ieiunia continuata suscipe¬
rent. & diuitiarum ambitione seposita
humilitatem se pauꝑtatis indnerent.
scilicet ut exide remedium ꝑciperent.
unde is ꝑditio contingebat: hoc ẽ ut
iram diuinitatis quam luxuriando pro¬
uocauerant. abstinendo lenirent: & of¬
fensam quam in eos suꝑbia contraxerat:
humilitas mitigaret. Dicitur enim in
illa tribulatione ipse rex deposita im¬
periali purpura regali ambitione sub¬
mota. menbra sua cilicio precinxisse : atq
in sacco se diebus ac noctibus uolutasse.
Sapiens ergo rex: qui sciret quemadino¬
dum aduersa sibi superare deberet.
Hostes enini uirtute suꝑabat: m autem
humilitate uincebat. Sapiens plena rex:
qui intelligeret quibus armis uteretur
pro temporis qualitate. Cum enim insi¬
diantur illi homines: apprehendit arma

Expanded text:
vitati subversio divinitus immineret, et juxta sententiam Domini , destruendi illam tempus ingrueret, consistentes in ea aliud non habuisse praesidium nisi ut, abjectis copiosis epulis, jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione deposita, humilitatem se paupertatis induerent? scilicet, ut exinde remedium perciperent unde his perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat, humilitas mitigaret. Dicitur eilla tribulatione ipse rex, deposita imperiali purpura, regali ambitione submota, membra sua cilicio praecinxisse, atque in sacco se diebus ac noctibus volutasse. Sapiens ergo rex, qui sciret quemadmodum adversa sibi superare deberet; hostes enim virtute superabat, Deum autem humilitate vincebat. Sapiens plane rex, qui intelligeret quibus armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim insidiantur illi homines, apprehendit arma
Abbreviated transcription (Latin):
folia. in magna mole arboris ex paruo
cotidie semine restaurat: Cum ergo du¬
bitans animus de resurrectionis potentia
rationem quęxit: earum rerum ei questi¬
ones inferende sunt: quȩ & incessanter
fiunt: & tam̃ ratione comp̾hendi nequa¬
quam possiunt. ut dum non ualet ex uisi¬
one rei penetrare quod conspicit: de pro¬
missione diuine potentiȩ credat quod au
sa cogitate quȩ ꝑmanent. quȩ uero cum
tempore transeunt uelud iam dimissa de¬
spicite. Ad huius resurrectionis głam qu̾a
in se ueritas ostendit tota intentione fes¬
tinate : tertena desidia quȩ ab auctore se¬
parant fugite. quia tanto altuis ad con¬
spectum di omĩpis attingitis. quanto me¬
diatorem dĩ & hominum singulariter
amatis. qui uiuit & regnat cum patre

Expanded text:
folia, in magna mole arboris ex parvo folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audsa cogitate quae permanent; quae vero cum tempore transeunt, velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Mediatorem Dei et hominum singularius amatis. Qui vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
oriendo cȩpit: quȩ ad tantam molem cres¬
cendo ꝑuenit. mnuenimus proculdubio
euis originem paruissimum semen.
Consideremus nunc ubi in illo paruo gra¬
no seminis latet fortitudo ligni. asperi¬
tas corticis. saporis odorisq magnitudo.
ubertas fructuum. uiriditas foliorum.
Contrectatun namq seminis granum ñ
ẽ ualidum: unde ergo processit ligni du¬
ricia: Non est asperum: unde asꝑitas
corticis erupit: Non ẽ saporum: unde
sapor in fructibus: Otfactum nichil re¬
dolet: unde ordor in fructibus fraglat:
Nil ii se uiride ostendit: unde foliorum.
uiriditas exiuit: Cuncta ergo in semi¬
ne fimul latent. quȩ tamen non simul
ex semine ꝓdeunt. Ex semine quippe
ꝓducitur radix. ex radice ꝓdit uirgultũ
ex uirgulto oritur fructus. in fruetu etiã
producitur semen: addamus ergo quia
&. semen latet in semine. Quid igitur
mirum: si ossa. neruos. carnem. capillosq
reducat ex puluere: qui lignum. fructus.

Expanded text:
oriendo coepit, quae ad tantam molem cresoriendo coepit, quae ad tantam molem crescendo pervenit. Invenimus procul dubio ejus originem, parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum; unde ergo processit ligni duritia? non est asperum, unde asperitas corticis erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus? olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus,
Abbreviated transcription (Latin):
in putredinem. ossaq in puluerem redigi
ꝑ sepulera conspiciunt: reparari ex puluere
carnem & ossa diffidunt. sicq apud se qͣsi
ratiocmantes dicunt: quando ex pulue¬
re homo reducitur. quando agitur ut cinis
animetur. Quib breuiter respondemus:
quia longe minus ẽ reparare quod fuit.
quam creasse quod non fuit. Aut qͦd
mirum. si homine̾ ex puluere reficit
qui simul omnia ex nichilo creauit:
Mirabilius namq ẽ celum ac terram ex nul¬
lis existentibus condidisse: quam ipsum
hominem ex terra reparare. Sed cinis at
tenditur. & in carnem redire posse de¬
speratur : &. diuine oꝑationis uirtus com¬
prehendi quasi ex ratione quęritur. Qui
scilicet hȩc iccnto in suis cogitatiõibꝰ di¬
cunt: quia eis cotidiana di miracuila ex
assiduitate uiluerunt. Nam eoce in uno
grano paruissimi seminis latet tota que
nescitura ẽ arboris moles. Constituamꝰ
namq ante oculos cuiustibet arboris
miram magnitudinem. cogitemus unde

Expanded text:
in putredinem, ossaque in pulverem redigi in putredinem, ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando homo ex pulvere reducitur? Quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus, quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hotenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem; cogitemus unde
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. quanto nunc c̃ẽ satagimus
suspecti de culpa. Cierte si aliquis ur̃m
cum suo aduersario causam dicturus
in meo iudicio die crastino eẽt exhiben¬
dus. totam fortasse noctem in somnem
duceret quid sibi dici posset. quid obiec¬
tionibus responderet. secum sollicita¬
& estuanti mente uersaret: ne me inue¬
niret aperum. uehementer metueret:
ne apud me appareret noxius formida¬
ret. Et quis ego: aut quia ego: Num¬
rum non longe post futurus post homi¬
nem uermis: atq post uermen puluis.
Si ergo tanta cura ꝑtunescitur iudiciũ
pulueris. qua intentione cogitandũ est
qua formidine prouidendum tante iudi¬
cium maiestatis: Sed quia funt ñnulli:
qui de resurrectione carnis incerti sunt
&. tunc rectius docemus. si etiam cordium
uĩorum questionibus occultis occurrimꝰ:
pauca nobis de ipsa resurrectionis fide lo¬
quenda sunt. Multi etenim sunt: sicut
& nos aliquando fiuimis. qui dum carnẽ

Expanded text:
sententia, quanto nunc esse satagimus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus, pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, dum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc statuto tempore geritur: ad illius de
siderium memoria nr̃a refticamur. Ere¬
quentatione gͦ gaudii temporalis ad et̃¬
na gaudia mens incalescat & ferueat:
ut ex ueritate leticiȩ ꝑfruatur in patria:
quod de umbra gaudii meditatur in ura.
U itam igitur ur̃am frẽs moresq componi¬
te. is qui mitis resurrexit ex morte quam
districtus in iudicio ueniat prȩuidete.
Ccrte in die tremendi ex aminis sui. cum
angelis cum archangelis. cum dironis
& dominationib. cum principatibus.
ac potestatibus apparebit: celis ac terris
ardentib cunctis uidelicet elem̃tis in
sui obsequii terrore commotis. Hunc gͦ
tanti pauoris uidicem ante oculos pon¬
te: hunc uenturum timete: ut hunc
cum uenerit non tunidi sed securi uide¬
atis. Timendus ergo ẽ ne timeatur:
terror eus nos ad usum bonȩ oꝑationis
exerceat. metus illiuis uitam nr̃am apra¬
uitate compescat. Ilichi fĩs credite.
quia tanto cunc erimus securi de euis

Expanded text:
haec statuto thaec statuto tsiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis, ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria, quod de umbra gaudii meditatur in via. Vitam igitur vestram, fratres, moresque componite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat, praevidete. Certe in die tremendi examinis sui cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mani fluuium absorbuit: quia amun¬
di origine usq ad redemptoris aduentũ
uix paucis electis euadentib. in uentre
sue maliciȩ genus humanum traxit.
De quo recte dr. absorbebit fluuium
& non mirabitur. quia ꝓ magno non
habet cum infideles rapit: sed graue ẽ
uale quod subditur. & habet fidutiã
quod iufluat iordanis in os eius: quia
postquam infideles quosq amundi ori¬
gine rapuit. adhuc se posse su scipere
etiam fideles p̃sumpsit. Nam ore pesti¬
ferȩ ꝑsuasionis eos cotidie deuorat: in
mente cogitate. Ecce paschalia sollemp¬
Transeunt cuncta quȩ temporaliter festi¬
ua celebrantur: curate qui his sollemp¬
nitatib interestis. ne ab et̾na sollempnita¬
te separemini. Quid prodest int̾esse fes¬
tis hominum si deesse contingat festis
angelorum: Umbra uenture sollemp¬
nitatis est. sollempnitas presens. Lecireo
hanc annue agimus: ut ad illam quȩ non
c̃ annua. sed continua ꝑducamur. Cũ

Expanded text:
mani fluvium absorbuit, quia a munmani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus , quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse suscipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in mente cogitate. Ecce Paschalia solemnTranseunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse contingat 1558 festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc annue agimus, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. mente retiuemus. Nos signa¬
ti sumus: sed si fidem nr̃am operibus
sequunur. Ille etenim uere credit. qui
exercet operando qͦd credit. Quo contͣ
de his qui fidem nominẽtenꝰ retinent:
paulus dicit. Confitentur se nosse dm̃:
factis autem uegant. Hinc iacobꝰ ait.
F ides sine oꝑibus. mortua ẽ. Hinc ad
beatum iob de antiquo hoste generis
humani. dñs dicit. Absorbebit fiuui¬
um & non mirabitur: & habet fiduci¬
am quod influat iordanis in os enis.
Quis ẽ enim ꝑ fluuium designatus: nͥ
humani generis fluxus: Quod uide¬
licet genus ab ortu ad fidem defiuit:
& quasi aquȩ more usq ad competentẽ
terminum ex carnis liquore ꝑcurrit.
Quid ꝑ iordanem: nisi baptiratorum for¬
ma signatur: Quia enim in iorcdane ftu¬
mine ipse auctor redemptionis nr̃e bap¬
tirari dignatus ẽ: recte iordanis nomi¬
ne corum multitudo exprimitur: qui
intra sacramentum baptisinatis tenen¬
tur. Antiquus ergo hostis generis hu¬

Expanded text:
dimus mente retinemus. Nos signadimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis hu
Abbreviated transcription (Latin):
as non ꝑuenit. Nam ita factus ẽ disci¬
pulus dubitans & palpans testis uere
resurrectionis: sicut sponsus matris
fuerat custos integerrimȩ uirginitatis.
Palpauit autem. & exclamauit. Dñs
m̃s: & d̃s m̃s. Dicit ei iħc. Quia ui¬
disti me credidisti. Cum paulus apł̃s
dicat. ẽ autem fides sperandarum sub¬
stantia rerum. argumentum non appa¬
rentum profecto liquet quia fides illa¬
rum rerum argumentum ẽ. quȩ appa¬
rere non possunt. quȩ etenim apparent.
iam fidem non habent. sed agnitionẽ.
Dum ergo uidit chomas dum palpauit:
cur ei ̃r quia uidisti me credidisti:
Sed aliud uidit: aliud credidit. Amor¬
tali quippe homine diuinitas uideri
non potuit. Homine̾ igitur uidit. &
dm̃ confessus ẽ dicens. Dñs m̃s . &. ds m̃s
dere non poterat exclamauit. Letifi¬
cat ualde quod sequitur. betiti qui non
uiderunt & crediderunt. In qua in¬
iirum sententia nos specialiter signa¬
ti sumus. qui eum quem carne non ui

Expanded text:
as non pervenit. Nam ita factus est discias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia disti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem ergo vidit, et Deum confessus est, dicens: Dominus meus, et Deus dere non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati
Abbreviated transcription (Latin):
gestum est audiuit. audita credere re¬
nuit. Uenit iterum iħe . & non creden¬
ti discipulo latus palpandum prebuit.
manus ostendit: & ostensa suorum ei¬
catrice uulnerum. infidelitatis illius
inter hȩc animaduertitis: Numqͥd
casii gestum creditis. ut electus ille
discipulus tunc deesset. post hec ueni¬
ens audiret. audiens: dubitaret. du¬
bitans. palparet. palpans: crederet: Non
hoc casu sed diuina dispensatione gestũ
est. Egit namq miro modo suꝑna
clementia. ut discipulus dubitans. dũ
in magistro suo uulnera palparet car¬
uis. in nobis uulnera sanaret infidelita
tis. Pius enim nobis chomȩ infidelitas
ad fidem quam fides credentium disci¬
pulorum profinit: quia dum ille ad fide
palpando reducitur. nr̃a mens om̃i du¬
bitatione post posita in fide solidatur.
Sic quippe discipulum post resurrectio¬
nem suam dubitare ꝑmisit. nec tam̃
in dubitatione deseruit: sicut ante na¬
tiuitatem suam habere mariam spon¬
sum uoluit. qui tamen ad enis napti¬

Expanded text:
gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia ut discipulus ille dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnistis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nupti
Abbreviated transcription (Latin):
quippe peccator dum culpam siram in¬
tra conscientiam siam abscondit. intror¬
sus latet. in suis penetrabilibus occulta¬
tur: sed mortuus uenit foras. cum pec¬
cator nequitias suas sponte confitetur.
Lararo ergo dicitur: ueni foras. acsi aꝑ
onem egradere. qui apud te interns
ꝑ negationem lates. Uemat itaq fo¬
ras mortius: idest culpam ceteatur
peccator. Uenientem uero foras soluant
discipuli: ut pastores eccl̃ie ei penam
debeant aminouere quam meruit. qͥ
non crubuit confiteri quod fecit. Hec
de solutionis ordine breuiter dixerim:
ut sub magno moderamine pastores
eccłie uel soluere studeant uel ligare.
Sed utrum uste uel iniuste obliget pastor
pastoris tamen sententia gregi timenda
ẽ. ne bis qui subest & cum miuste for¬
sitan ligatur. ipsam obligationis sue
sententiam ex alia culpa mereatur.
Pastor ergo uel absoluere indiserete ti¬
meat uel ligare: is autem qui sub ma¬
nu pastotis ẽ. ligari timeat. uel innus¬

Expanded text:
quippe peccator dum culpam suam inquippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aponem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injus
Abbreviated transcription (Latin):
absolutio p̃sidentis: cum interni arbi¬
trium sequitur iudicis. Quod bene qu¬
triduani mortui significat illa resuscia¬
tio: quȩ uidelicet demonstrat. quia prius
mortuum dñs uocauit .&. iuificauit di¬
cens. larare ueni foras: & postinodum
is qui uiuens egressus fuerat a discipulis
ẽ dissolutus: sicut scriptum ẽ. C unꝙ
egressus eẽt qui fuerat ligatus institis.
tunc dixit discipulis suis. Soluite eum
&. sinite abire. Ecce illum discipuli umn
uiuentem soluunt: quem magister re¬
fuscitauerat mortuum. Si enim disa¬
puli lararum mortuum soluerent. fe¬
torem magis ostenderent quam uirtute
Ex qua consideratione intuendum est.
quod illos nos debemus ꝑ pastoralem
auetoritatem soluere: quos auctorem
nr̃m cognosciinus ꝑ suscitantem gr̾am
iuuificare. Que nimirum uiuificatio
ante operationem rectitudinis. in ipsa
iam cognoscitur confessione peccati.
Unde &. huic ipsi mortuo lararo nequiꝗ
dicitur reuiuisce. sea nem foras. Om̃is

Expanded text:
absolutio praesidentis, cum interni arbiabsolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur. & uiuificabant animas
que non uuunt. Non morientem qͥp¬
pe mortificat qui iustum dampnat: &.
non uicturum unificare nititur. qui
reum asupplicio ab soluere conatur. D̃
omips ut nos aprecipitate sententiȩ prola¬
tione compesceret. cum omĩa nuda &. aꝑta
sint oculis eius. mala tamen sodomȩ noluit
audita iudicare. qui ait. Descendam &.
uidebo utrum clamorem qui uenit ad
me opere compleuerint. an non ẽ ita ut
sciam. Omip̃s itaq dñs & omĩa sciens.
cur ante probationem quasi dubitat. nisi
ut grauitatis nobis exemplum proponat.
ne mala hominum ante p̾sumamus cre¬
dere quam probare: Quid hoc eremplo
nsi nos ammonemur. ne ad proferendi
sententiam unquam precipites c̃ẽ debeasꝰ
ne temere indiscussa iudicemus. ne ques¬
bet mala audita nos moueant. ne passn
dieta sine probatione credamus: Carse
ergo pensande sunt: & tunc ligandi
atq soluendi potestas exercenda:. uidends
quȩ culpa. aut que sit penitentia secuti
post culpam: ut quos omĩps as ꝑ com

Expanded text:
as quae non vivunt . Non morientem quippe mortificat qui justum damnat, et non victurum vivificare nititur qui reum a supplicio absolvere conatur. Deus omnipotens, ut nos a praecipitatae sententiae prolatione cosint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita, ut sciam. Omnipotens itaque Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante pdere quam probare? Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae videlicet pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum quae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam, ut quos omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Eoce qui districtum d̃i indicium metuunt
animarum uidices fiunt: &. alios damp¬
nant. uel liberant: qui semetipsos damp¬
nari metuebant. Horum profecto nunc
in eccłia ep̃i locum tenent: soluendi ac
ligandi auctoritatem suscipiunt. qui¬
gradum regiminis sortiuntur. Grandis
honor pontificalis. sed grane pondus istius
est honoris. Durum quippe ẽ. ut qui nescit
tenere moderamina uite sue. uidex iute
fiat alienȩ. Et plerumq contingit. ut
hic iudicii locum teneat: cui locum ad ui¬
ta minime concordat. ac sepe agitur. ut
uel dampnet immeritos. uel alios ipse
ligatus soluat. Sepe in soluendis ac ligan¬
di subditis sue uoluntatis motus. non
autem causarum merita sequitur. Un¬
de fit. ut ipse hac ligandi & soluendi po¬
cestate se priuet: qui hanc pro sius uo¬
luntatibus & non pro subiectorum mo¬
ribus exercet. Sepe fit: ut erga quemlibet
proxium odio uel gr̃a moueatur pastor.
Iudicare autem digne de subaditis neque¬

Expanded text:
Ecce qui districtum Dei judicium metuunt Ecce qui districtum Dei judicium metuunt animarum judices fiunt; et alios damnant, vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. 5. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Ligandi atque solvendi auctoritatem suscipiunt, quigradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Ac saepe agitur, ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fit, ut ipsa hac ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus, et non pro subjectorum moribus exercet . Saepe fit, ut erga quemlibet proximum odio vel gratia moveatur Pastor: judicare autem de subditis digne neque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sc̃i. Et quia nos gr̃a libertatis uixit:
dominationis demonicȩ iugum putruit:
paulo atcestante qui ait. Ubi sp̃c dm̃.
ibi libertas. Sciendum uero ẽ quod hi
qui prius sp̃m scm̃ habuerunt ut & ipsi
innocenter uiuerent: & in p̾dicatione
quibusdam prodessent: idcirco hunc
post resurrectionem dñi patenter acce¬
petunt. ut prodesse non paucis. sed plu¬
ribus possent. Unde & in hac ipsa dati
one sp̃c dr: quorum remiseritis peccata
remittuntur eis: & quorum retinueri¬
tis retenta sunt. Libet intueri: illi dis¬
cipuli ad tanta onera humilitatis uocati
ad quantum culmen głe suit ꝑducti.
Ecce non solum de semetipsis securi fiunt.
sed etiam aliene obligationis potestatem
relaxationis accipiunt: principatum su¬
perm uidicii sortiuntur: ut uice dĩ quibꝰ¬
dam peccata retineant. quibusdam relax¬
ent. Sic sic eos ado decebat erigi: qui
tantum pro deo consenserant humiliari.

Expanded text:
Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui prius Spiritum sanctum habuerunt, ut et ipsi innocenter viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationis accipiunt; principatumque superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari.
Abbreviated transcription (Latin):
U ndde & scriptum ẽ. Nondum erat sp̃c̃ da¬
tus: quia iħc nondum fuerat glorificatus.
U nde etiam ꝑ moysen dr. Suxerunt mel
de petra: & oleum de firma petra. Neq
enim quicquam tale uixta historiam legi¬
tur. Si tota testamenti ueteris series re¬
censeatur: nusnquam de petra mel: nus¬
quam oleum ille populus suxit. Sed qͥa
iuxta pauli uocem. petra erat xp̃c: mel
de petra suxerunt: qui eiusdem redemp¬
toris nr̃i facta & miracula uiderunt.
Oleum uero de firma petra suxerunt: qui
effusione sc̃ĩ sp̃c post resurrectionem eius
ungi meruerunt. Quasi ergo in firma pe-¬
tra mel dedit. quando adhuc mortalis dñs
miraculorum suorum dulcedinem disci¬
pulis ostendit: sea firma petra oleum fu¬
dit: quia post resurrectionem suam factus
iam inpassibilis ꝑ afflationem sp̃e donum
sc̃ȩ unctionis emanauit. De hoc oleo per
olei. Sub iugo quippe tenebamur deuro¬
nicȩ dominationis. sed uncti sumus oleo

Expanded text:
Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus daUnde et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo
Abbreviated transcription (Latin):
Accipite sp̃m scm̃. Querendum nobis est
quid ẽ quod spm scm̃ dñs nr̃. & semel¬
dedit in terra consistens. & semel celo
p̃sidens. Neq enim alio in loco datus
modum cum de cȩlo ueniens in linguis
uatis demonstratur. Cur gͦ prius in t̾ra
asscipulis tat᷑ pꝰtmodum de celo mitait᷑:
nisi quod duo sunt percepta caritatis di¬
lectio iudelicet d̃i. & dilectio proxun:
In terra datur sp̃c̃. ut diligatur ꝓxiunus:
ẽ celo datur sp̃c. ut diligatur d̃s. Sicut
ergo una ẽ caritas. & duo p̃cepta: ita
untis sp̃c̃. & duo data. prius a consisten¬
te dño in terra. postmodum ȩcelo: quia
in ꝓxum amore discitur. qualiter ꝑue¬
niti debeat ad amorem d̃ĩ. Unde idem
iohannes dicit. Qui non diligit frẽm su¬
um quem uidet: dm̃ quem non uidet
quomodo potest diligere: Et ante qͥde
discipulorum mentibus idem spc̃ ses ine¬
rat ad fidem: sed tamen manifesta datio¬
ne non nisi post resurrectionem datus ẽ.

Expanded text:
Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum nobis est Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum nobis est quid est quod Spiritum dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens. Neque enim alio in loco datus modum, cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus: e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus et duo data, prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo: quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Item idemJoannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ergo & filius amatur a patre . & tañ
ad passionem mittitur. ita & discipuli
amantur a dño. qui tam̃ ad passionem
mittuntur in mundo. Itaq đr. Sicut
misit me pater. & ego muto uos: idest
ea uos caritate diligo cum inter scanda¬
la ꝑsecutorum mitto. qua me caritate
pater diligit : quem uenire ad tolerandas
passiones fecit: quannus mitti etiam iuy¬
ta naturam diuinitatis possit intelligi.
Eo enim ipso a patre filius mitti dicitur:
quo apatre geueratur. Nam scm̃ quoq
sp̃m̃ qui cum sit coequalis patri & filio.
non tamen incarnatus ẽ. isdem se filus
mittere ꝑhibet dicens. Cum uenerit
paraclitus quem ego mitto uobis apatie.¬
S i enim mitti solummodo in carnari de¬
beret intelligi. sc̃s proculdubio sp̃c ml
lomodo diceretur mitti. qui nequaqu̾a
incarnatus ẽ. sed eius missio ipsa ꝑcessio
ẽ. qua de patre procedit &. filio. Sicut
Hoc cum dixisset: insufflaiit & dicit ess.

Expanded text:
Sicut ergo et filius amatur a patre, et tamen Sicut ergo et filius amatur a patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea charitate vos diligo, cum inter scandala persecutorum mitto, qua me chariPater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum quoque Spiritum qui, cum sit aequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, iisdem se Filius mittere perhibet et dicens: Cum venerit Paracletus quem ego mitto vobis a PatSi enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. Sicut Hoc cum dixisset, et insufflavit, et dixit eis:
Abbreviated transcription (Latin):
re duo mita & iuxta humanam rationẽ
sibi ualde contraria ostendit: dum post
resurrectionem corpus suum & incorrup¬
tibile. & tamen palpabile demonstrauit.
Nam & corrumpi necesse ẽ quod palpatur.
& palpari non potest. quod non corrum¬
pitur. Sed miro modo atq inestimabili
redemptor nr̃ & incorruptibile post resur¬
rectionem & palpabile corpus exhibuit:
ut monstrando incorruptibile inuicaret
ad p̃mium. p̃bendo palpabile formaret
ad fidem. Et incorruptibilem se ergo
& palpabilem demonstrauit: ut ꝓfecto
eẽ post resurrectionem ostenderet corpꝰ
suum .&. eiusdem nature &. alterius głe.
& ego muto uos. Pater filium misit:
qui hunc pro redemptione generis hu¬
mani incarnari constituit: quem ude¬
licet in mundo uenire ad passionem uo¬
luit. sed tamen amauit filium. quẽ ad
passionem misit. E iectos uero apłos dĩs
non ad mundi gaudia. sed sicut ipse
missus ẽ ad passiones in mundum mitat.

Expanded text:
re duo mira, et juxta humanam rationem re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterius get ego mitto vos. Pater filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit. Quem videlicet, in mundo venire ad passionem voluit, sed tamen amavit filium quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed, sicut ipse missus est ad passiones, in mundum mittit.