comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us coh̾rdes h. ¶Si fundun
dotalcru recepiss miłr noni
hita rõne fructinm ꝓ por¬
cõne aurii quo impta non
fiuss. nuchominus dedote a¬
gͥe põt. quia imorem dotẽ
recepiss. hic enim ad dotis au¬
gm̃tum ꝑtinet quemidin¬
odum siꝑtum ancllirum

Expanded text:
fundum dotalem recepisset mulier non habita ratione fructuum pro portione anni, quo nupta non fuisset, nihilo minus de dote agere potest, quia minorem dotem recepisset: hoc enim ad dotis augmentum pertinet, quemadmodum si partum ancillarum
Abbreviated transcription (Latin):
is c̃e. q si mortuo pr̃e cum
hͥrde cius miritus ag̾e coꝑit.
ista quo pettima incotem
crit. ¶ Siuolinitate firie ꝓcu¬
rator apre datus litemdeto
dicati actõnemi fiue pocius
quu hrdib pr̃is dari or.¬
oꝑtebit. ¶cum pridos data
hrs sub conoicõne institut᷑
fu̾it et pentente condicone
ciuscohrdes cotem psira por

Expanded text:
cum herede eius maritus agere coeperit, ista quoque pecunia in dote erit. Si voluntate filiae procurator a patre datus litem de diudicati actionem filiae potius quam heredibus patris dari oportebit. Cum patri dos data heres sub condicione institutus fuerit et pendente condicione coheredes
Abbreviated transcription (Latin):
uomintate pr̃is irorem me¬
mam duxit. et dotem pracce¬
pit. meuia ticõ repudium in¬
isit. posteap̃r repudiati absẽ¬
te filio sponsalia cuuieatem

Expanded text:
voluntate patris uxorem Maeviam duxit et dotem pater accepit: Maevia Titio repudium misit: postea pater repudiati absente filio sponsalia cum ea de
Abbreviated transcription (Latin):
ne dotis nomine iffriciꝰͦ¬
quosdam adhibirit. qͥ stip¬
ularentur ꝑtem dotis distr
dampuosam b̾rditatem ciꝰ
adierat. nichoiminis stipu¬
latorib tenebiti qmadtim¬

Expanded text:
e dotis nomine cquosdam adhibuerat, qui stipularentur partem dotis distradamnosam hereditatem eius adierat. Nihilo minus stipulatoribus tenebitur, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
upta non impeditur quo
muus cum priore marito
tetote cxꝑratur. ¶quociẽs
culpauiri accidit. nc dos a
soco. aut aquolibz alio qui
mulieris nomine ꝓmiẜat¬
nirfa. fc̃a cum qui dotem
reꝓmisat hrdem institu̾it
sitis constit nicħ amplius
indicõ dampnato ꝑs aliqͣ
bonorum eius pubucetur.

Expanded text:
upta non impeditur, quo minus cum priore marito de dote experiatur. Quotiens culpa viri accidit, ne dos a socero aut a quolibet alio, qui mulieris nomine pias facta eum qui dotem repromiserat heredem instituerit, satis constat nihil amplius iudicio damnato pars aliqua bonorum eius publicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
nccum mros dotales ip¬
iam tiures dotales nirsuo
sumptu debet. alioquin ta.
cibara dotilib mancipiis
dotem miuint omira cm̃¬

Expanded text:
n res dotales imnam tueri res dotales vir suo sumptu debet. Alioquin tam cibaria dotalibus mancipiis dotem minuent: omnia
Abbreviated transcription (Latin):
potat. hũdum eius rõnem
q stitutumẽ. mela. eristi¬
nut. igitur et si exinquisi¬
datus tutor eiq alim̃ta sti¬
tiunt contutores cebebit.
ecorum iõ hr̃i. quia iusta caĩ
racõ pͥstindi nusti int̾cedat.¬
item sumptus litis tutor re¬
putabit et matica si exoffõ
ncͣce hũit aliquo excurrere
uł ꝓficissi. ¶ minc ccͣtemus
si ples tutclam pupilli ad
runt tutelam et omnes sol

Expanded text:
m eius rationem quod statutum est Mela existimat. Ergo et si ex inquisidatus tutor eique alimenta statuerint contutores, debebit eorum ratio haberi, quia iusta causa ratio praestandi iusta intercedat.Item sumptus litis tutor reputabit et uiatica, si ex officio necesse habuit aliquo excurrere uel proficisci.Nunc tractemus, si plures tutelam pupilli admrunt tutelam et omnes sol
Abbreviated transcription (Latin):
optini maximumq sunt. utiq
eos indiem mortis mee possedi.
etut plenius dicam ita uticlar¬
duntu: in fundo. añt uno exi
hus qui plegati sunt tabular¬
iuest inquo sunt et cõpłm

Expanded text:
optimi maximique sunt utique eos in diem mortis meae possedi et, ut plenius dicam, ita uti cluduntur". in fundo autem uno ex his, qui praelegati sunt, tabularium est, in quo sunt et com
Abbreviated transcription (Latin):
anm̃s et rõnibus applłce seiauo¬
runigabimana quoque contiuẽ
ceptolati eẽnt. ¶balueas lega
frrebantur. ⁊ uno p̾cio cõpnate.
qr fuissent. ¶ quidoniũ possidebat
ortum incm̃eoibus cõpaxiuit.i
ac postea domũ legauit. siortum
domus cã cõparait. nt nnemo¬
rem domũ. ac salubriorem possi¬
d̾e̾t. aditum q incum ꝑdomum
hũit et ediuulegatocõtinebitur.¬

Expanded text:
s et rationibus appellatione Seianorum Gabiniana quoque continentcepto lati essent. Balneas legatferebantur et uno pretio comparatae u fuissent. Qui domum possidebat, hortum vicinum aedibus comparavit ac postea domum legavit. si hortum domus causa comparavit, ut amoeniorem domum ac salubriorem possideret, aditumque in eum per domum habuit et aediu
Abbreviated transcription (Latin):
rediis ꝑ preceptõnem Dap̃.¬
filie datis. cum reliquis actorum
et colonorumea reliqua indentur
legatoa que de reditu p̾diorumĩ
uni pecunam a coloins exactam
actores ad filiam ꝑtin̾e noluent.
Ex huis u̾bis lucio tic̃o p̾dia q¬
¶ ineailla cum p̾tori sicut.ame in
die mortis mee sunt possessa .do.¬

Expanded text:
is per praeceptionem filiae datis cum reliquis actorum et colonorum ea reliqua videntur legata, quae de reditu praediorum in in pecuniam a colonis exactam actores ad filiam pertinere voluit. Ex his verbis: "Lucio Titio praedia mea illa cum praetorio, sicut a me in diem mortis meae possessa
Abbreviated transcription (Latin):
tur. instra crapcõnuim. item debi¬
torunique in fundo p̾legatorem
remansunt non uideril egͣto cõ¬
tim. ¶hus u̾bis domibus legͣtie
fideih̾rudum meorum connuit¬
tio ut siuant cum hr̃e domric
rncas inquib hĩto nutio om¬
nino excepto cum omm u¬
str̃o et repõitis omnib nõ ind̾i
tescatorem de petium nim̾¬

Expanded text:
a emptionum, item debitorum, quae in fundo praelegato remanserunt, non videri legato contineri. His verbis domibus legatis: "fidei heredum meorum committo, uti sinant eum habere domus meas, in quibus habito, nullo omnino excepto cum omni instrumento et repositis omnibus" non videri testatorem de pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
i michi nema et negidia filie moe
h̾rdes erunt ettunc memia emeco
sumpto p̾cipito. sibique rẽto ⁊¬
fundos meos istumetillum cũ
casulis et custodibus õmmnboꝵ
fundorum.et cumhus om̃ibus
agne qui ad cõuinetõemcuiꝰ que

Expanded text:
i mihi Maevia et Negidia filiae meae heredes erunt, tunc Maevia e medio sumito praecipito sibique habeto fundos meos illum et illum cum casulis et custodibus omnium horum fundorum et cum his omnibus agris, qui ad coniunctionem cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
rsto que itu. qui filumihe¬
bat unnitum pub̾em mmpet᷑¬
ut aprincipe ut muto sub¬
stitu̾e cilicet. et substitut
ticium. ¶ unitus dicit uro¬
rem post mortem pr̃is. et
iuscitur ci filius. quero. an
ri. mide uo umtatem priuc¬
ipic inspiciens põt dici id ei¬

Expanded text:
to quaeritur: "qui filium habebat mutum puberem, impetravit a principe, ut muto substituere ei liceret, et substituit Titium: mutus duxit uxorem post mortem patris et nascitur ei filius: quaero, an ri: verum voluntatem principis inspicientibus potest dici e
Abbreviated transcription (Latin):
substõnem siue postei sb̾¬
stitus sit. utraq porcõ ꝑti¬
nebit nec interit prior sõ¬
stitutus post institututũ
an.aũa decedat. ex hiis ubis
cos inucem substituo ũ
ad euntis port̃o scriptisħr¬

Expanded text:
tutionem sive postea substitutus sit, utraque portio pertinebit nec intererit, prior substitutus post institutum an ante decedat. Ex verbis "eosque invicem substituo" non adeuntis portio scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
pubes filia suꝑstite soro¬
re pube uita cetessiss irri¬
tam c̃c feam substitucõm
placuit inꝑsona quitem
prioris quia nouissima de¬
pubem etatem compleu¬
it. ¶ non indi cum iutõ
factam substitucõnem
lnsu̾bis placuit. ille filis¬

Expanded text:
ubes filia superstite sorore pubere vita decessisset, irritam esse factam substitutionem placuit, in persona quidem prioris, quia non novissima depuberem aetatem complevit. Non videri cum vitio factam substitutionem his verbis placuit: "ille fili
Abbreviated transcription (Latin):
eni filii salna falcidia cogtu
placiit. nec aliud ẜumdũ¬
c̃cum substitucõnus con¬
dicõ pubem etatem u̾bis
poniis egͥditur. que ita loc¬
um hebunt si pr̃is testimẽ¬
tum uire malint.alioquĩ
sinon uiluit ea scriptura.
qurm testamentum esse
uolint codicillos non fici¬
et insi hoc expͥssumm c̃. nec i¬
ficcicomimisso ꝓ̾e facultat¬
es filii tenebuntur et iͥo
si p̃r filium exhrdau̾it et ei
nichꝰ reliquerit nullum fi¬
deicommissum exit. alioqͥn.
silegata uł fidcicominussai
filius acceꝑit int modum i¬
corum ficeicomuissum ły¬
ditatis afilio datum citr fa¬
lcidie rõnem debebitur.
qui disc̾tas porcõnes con¬
amnctis płib scꝑatim dedit
ac post omnem institucõ¬
uis ordinem ita scripsit ho
h̾rdes intos inrucem sub¬
scituo comunctos primo
loco ince mutur sub stitue

Expanded text:
em filii salva Falcidia cogendplacuit, nec aliud servandum, cum substitutionis condicio puberem aetatem verbis precariis egreditur. quae ita locum habebunt, si patris testamentum iure valuit: alioquin si non valuit, ea scriptura, quam testamentum esse voluit, codicillos non faciet, nisi hoc expressum est. nec fideicommisso propriae facultates filii tenebuntur, et ideo, si pater filium exheredaverit et ei nihil reliquerit, nullum fideicommissum erit: alioquin, si legata uel fideicommissa filius acceperit, intra modum eorum fideicommissum hereditatis a filio datum citra Falcidiae rationem debebitur. Qui discretas portiones coniunctis pluribus separatim dedit ac post omnem institutionis ordinem ita scripsit: 'quos heredes meos inuicem substituo', coniunctos primo loco uice mutua su
Abbreviated transcription (Latin):
tos omnes col̾tis ad rtti.¬
¶ qui prem et filium ꝓ ꝑte
hrdes instituat et inuicem
substitiuat reliquis coł: di¬
b ttis post compictum
assem itascripẜit hos orus
muicem substituo uolim¬
tatis fuit qo. au commmieni¬

Expanded text:
os omnes coheredes admitti. Qui patrem et filium pro parte heredes instituerat et inuicem substituerat, reliquis coheredibus datis post completum assem ita scripsit: 'hos omnes inuicem substituo'. uoluntatis fit quaestio, comme
Abbreviated transcription (Latin):
tue corctus ex fitti cominisso
adierit qnͣnis cct̾aque me
odem testatm̃to relictasur
ꝑemi adiconem confirmen¬
tur. ut legata et lib̾titos ẜas
scenola nr̃ dicebuit. si pluriq
in duisasunt opinione.q
pupilla res tibule ꝑs sinit
prioris testamenti. quo in
rum corum in põtate. at al¬
t̾um non. et uellz utrumq
ex equis ꝑtib hre hrdes. et¬
bat solum hrtem fecit. et
abeo alfidimidim ꝑtem
l̾ditatis eum insirm tu¬
siis qui inpõtatt sin eet

Expanded text:
coactus ex fideicommissario adierit, quamvis cetera, quae in eodem testamento relicta sunt, per eam aditionem confirmentur, ut legata et libertates, seScaevola noster dicebat. sed plerique in diversa sunt opinione, quia pupillares tabulae pars sunt prioris testamenti, quo iurrum eorum in potestate, alterum non, et uellet utrumque ex aequis partibus heredem habat solum heredem fecit et ab eo alteri dimidiam partem hereditatis, cum in suam tusi is, qui in po
Abbreviated transcription (French):
uodsi ai icgetur subcon U ip̃.¬
plenc recessimi indctur. iprimo. s
ita temum sicondicõ seqũtis crti¬
t̾it. cctum si si animo fint. testator
ut omm mõ recessu aprimo pu¬
taint. dicendum erit aprimo ad
inquem tñssatum logitum fu̾it.
fuit ꝑtinebit. ¶ lp̃.¬

Expanded text:
Quod si alii legetur sub conplene recessum uidetur a primo, sed ita demum, si condicio sequentis exstiterit: ceterum si hoc animo fuerit testator, ut omnimodo recessum a primo putauerit, dicendum erit a primo adein quem translatum legatum fuerit, fuerit, pertinebit. 9 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
aut ita impubes decesẜit. sic quor
extim andus ent substitutus lega¬
ta teb̾e miuime. namqñtum int̾sit
exh̾rdatus filius ex substõne fr̾u
suo hre eristat. aualio modo. ułex
co. ipparet quod alias ab eo legare
pat̾ potuit alias non potuit. ¶ est
cibut. ¶ Eoħrs pupillo dutus sipro
panrte sua legata hita legis falcidie
rõne p̃stifit. demde impubere mor¬
tuo ex substitucõne h̃rs extiterit.⁊
semis pupilli legatis exhauctus cẽt
ex integro legis falcidie rõ ponendaẽ¬

Expanded text:
bes decesserit? sic quoque existimandus erit substitutus legata debere? minime: nam quantum intersit, exheredatus filius ex substitutione fratri suo heres exsistat an alio modo, uel ex eo apparet, quod alias ab eo legare pater potuit, alias non potuit. est igebat. Coheres pupillo datus si pro parte sua legata, habita legis Falcidiae ratione, praestiterit, deinde impubere mortuo ex substitutione heres exstiterisemis pupilli legatis exhaustus esset, ex integro legis Falcidiae ratio ponenda
Abbreviated transcription (Latin):
lucius ticius coħrs ci curator
sororis suc cum cẽnt excinitutt
nnqui usitatum crat ip̃os dom¬
mos p̾diorum. non conducto¬
res hom annonarum et contri¬
morem et consuctudinem scra¬
ꝑ obẜuitam secutus et ip̃c pro
tite. innonas pͥstit̾it. quero ni
n rõnib dandis oppomi curato¬
⁊i possit. quia uourecte ꝓꝑte¬
¶ sorͬoris tales impensis fccat.
orcm aduite reputate ercide q̃
quoritur posse. ꝙ ip̃a si remi
suam animistraret crogire cõ¬
pelletur. ¶ tutores duo postuc̃¬
dicõm rerum pupilarium fa
ctim pocimmi int̾ se dimisãt
post quim dinisionem alt̾ ip̃o¬
rum incxilium datue ẽdurãte
tutela querebitur. atutore ꝙ¬
stitituto contutor cuis ꝑtcm ꝑ¬
npillaris pecume pet̾e pete ib

Expanded text:
Lucius Titius coheres et curator sororis suae, cum esset ex civitate, in qua usitatum erat ipsos dominos praediorum, non conductores onera annonarum et contrimorem hunc et consuetudinem semper observatam secutus et ipse pro tate annonas praestitit: quaero, an in rationibus dandis opponi curatori possit, quia non recte pro parte sororis tales impensas fecerat. orem adultae reputare ex causa de qua quaeritur posse, quod ipsa, si rem suam administraret, erogare compelleretur. Tutores duo post venditionem pupillarium rerum factam pecuniam inter se diviserant, post quam divisionem alter eorum in exilium datus est durante tutela: quaerebatur, an actore constituto contutor eius partem pupillaris pecuniae petere ab
Abbreviated transcription (Latin):
estimita accepisti pactumcõ¬
nentum. deinde fc̃mẽ ut diu¬
orcõ fc̃o tantidem estimata rco¬
t̾es. uoc de ptu. dotalium ancil¬
larum mencio fc̃ic. innicbit
inquid labco ꝑtus uuus. qr
is ꝓpiculo mancipiorum pen
apuduirum hẽbat diuortõ
ftõ.c. auiro errante stipulata
erat. liboo putat quantatos
fuiss tontam debi sũ prutens
mułr plus cẽt stipulita. siue
imprutcris. labeonis siñam
dotis rccepat. ꝑtem apuduir¬
nin rcliquerit. deinde alii nu¬
pfat. et itumiudiu fc̃i ad pͥ¬
orem uitum redicrat. cui .c.¬

Expanded text:
estimata accepisti: pactum conuentum deinde factum est, ut diuortio facto tantidem aestimata redderes nec de partu dotalium ancillarum mentio facta est. manebit, inquit Labeo, partus tuus, quia is pro periculo mancipiorum peneapud uirum habebat, diuortio facto ducenta a uiro errante stipulata erat.Labeo putat, quanta dos fuisset, tantam deberi, siue prudens mulier plus esset stipulata siue imprudens: Labeonis sententiam dotis receperat, partem apud uirum reliquerat, deinde alii nupserat et iterum uidua facta ad priorem uirum redierat, cui c
Abbreviated transcription (Latin):
conuencõnes pupillo non
cum mutm non põt. pͥne
tñ arbitior comicinendu
eum quiboc suscepit. tem̾
excussic ficultatib ciustũe

Expanded text:
conventiones pupillo non cum mutari non potest. prius tamen arbitror conveniendum eum, qui hoc suscepit, deinde excussis facultatibus eius tu
Abbreviated transcription (Latin):
legatumsit. ꝓculus ait utile legat
et quia possit manimussa mibere
ei psona decessit. cuilegitum est
sub condicõne quid gͦ si non decess¬
ent. s in ciuitate ẽẽ desient. putia
licui legatimmi si consul filit⁊ ier
infulam deportatus e numquidñ
uit̾m extinguitur legatum. qr
siea pena menm statuta surit q̃i
assimmulatur.  aulus.
ut quid fiat. ut quid obtingatr
retro ne detur uefiat ne obtingat
ex hus dandi faciendi que cõdi¬
cõnes inpsonas collocantur ipoꝵ¬
aut quib quid relinquitur aut
aliorum tciaspẽs menentu pone¬
tur ¶Fiscus hucder conclicõmi¬
b parered. quib ꝑsona aqua ał
ip̃m ꝙ relictumc̃ puent sicut eciã
cum suo honcit hec ip̃m ucudicit.

Expanded text:
legatum sit, Proculus ait utile legatum esse, quia possit manumissa nubere.ea persona decesserit, cui legatum est sub condicione. Quid ergo, si non decesserit, sed in civitlicui legatum "si consul fuerit" et is in insulam deportatus est: numquid non interim exstinguitur legatum, quia si ea poena in eum statuta fuerit, quae adsimulatur. Paulus ut quid fiat, ut quid optingat, vel retro ne detur, ne fiat, ne optingat. ex his dandi faciendique condiciones in personas collocantur aut ipsorum, quibus quid relinquitur, aut aliorum: tertia species in eventu ponetur. Fiscus iisdem condicionibus parere debet, quibus persona, a qua ad ipsum quod relictum est pervenit, sicut etiam cum suo
Abbreviated transcription (Latin):
uio nupsit. Idem que si plures ꝑ¬
sone comp̃hense fuint magis pi¬
acuit cuilibet eorum simipsit
anuissuxam legitumnet iide
inuinctam cum alii cuilibet sa
quidem si honeste ticõ pofsit nu¬
be dubitandum nonent. quin
ꝑcus enis isteticius dicendum
c̃ posse eam bñfic̃o legis aulibet
ccteris omnubr mb̾e ꝓhibetur
itaq si ticius indignus sit tale
est quale si gen̾alit̾ sc̾ptum ẽet
ula si non uuprit. nam ⁊ ceteris¬

Expanded text:
Maevio nubserit" et denique si plures personae comprehensae fuerint, magis placuit, cuilibet eorum si nubserit, amissuram legatum, nec videri iniunctam, cum alii cuilibet sat nubserit". et quidem si honeste Titio possit nubere, dubium non erit, quin, icendum est posse eam beneficio legis cuilibet ceteris omnibus nubere prohibetur: itaque si Titius indignus sit, tale est, quale si generaliter scriptum esset illa "si non nubserit
Abbreviated transcription (Latin):
.xopas erneo dare. ut lib sit condi¬
cõ talis sitretipenda. ut quemal
mus. set hoc utumir uire ut q̃. ail¬
modum dictum ẽ si pecumamt
ex peculo suo eet ex̃neo. tunttiesi

Expanded text:
operas extraneo dare, ut liber sit, condicio talis sit recipienda, ut, quemadmus. sed hoc iure utimur, ut, quemadmodum dictum est, si pecuniam ex peculio suo det extraneo, admitti eum
Abbreviated transcription (Latin):
porc̃õne legatum cirelictuac¬
h̾rdem ꝓnunciau̾t nonagent¬
nicħ hec nocebit legatariis. qu¬
id ergo si ꝑniirum fu̾it ꝓnũ¬
ciatum non tñ ꝓuocauit mn in¬
ria ei fc̃a non nocebit legataris
teamus. et cum ns fac̾ ħͥ pro¬
nuncrcõ quod attin ad ip̃nis
ꝑsonam numquid legatarus
teneatur iynt̾e: uoc enim tam

Expanded text:
one legatum ei relictum adheredem pronuntiauerit non agentnihil hoc nocebit legatariis. quid ergo, si per iniuriam fuerit pronuntiatum, non tamen prouocauit? iniuria ei facta non nocebit legatariisdeamus: et cum ius facit haec pronuntiatio quod attinet ad ipsius personam, numquid legatariis teneatur? nec enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniatur. puto tempus. ami¬
ua biurr truna dic p̾stacõms
ientis. ¶ Si ticio .x. que egote¬
beo legano rogaiio eatem c̾redi¬
tori meo pstart. et ficcicomimis¬
sum quidem in ꝑsomi utditori

Expanded text:
ueniatur, puto tempus annua bima trima die praestationis ientis.Si Titio decem quae ego debeo legauero et rogauero eadem creditori praestare, fideicommissum quidem i
Abbreviated transcription (Latin):
tur testator enm qui legantr
alio inferri nolunt. uł pͥcimn ioci
logatario offerri. ¶item su p̃e ẜ¬
uim non occid̾it. s compulitad
mleficium. ut ab alio occid̾eni
ul supplicio afficͥeti. equissim¬
nm ẽt̃ pͥcĩ eum p̾stare. ¶ quod

Expanded text:
tur: testator enim qui legauit uel alio inferri uoluit uel pretium loci legatario offerri.Item si seruum non ipse occidit, sed compulit ad maleficium, ut ab alio occideretur uel supplicio adficeretur, aequissimum erit pretium eum praestare: quod
Abbreviated transcription (Latin):
cõ ħ efficirt. ut ꝑs michi debe¬
atur. ¶Siquis dnos hrdesscri¬
solidam rem iogatario p̾stire.
item ẽat si dnob testamentis
ligntum ce̾. namict si michi et
filio uco i ẜuoeẽt codemtesta¬
mento iegatum sinc dubio młet
logatum uttius ut et mircelꝰ

Expanded text:
c efficiet, ut pars mihi debeatur.Si quis duos heredes scrisolidam rem legatario praestare, idem est atque si duobus testamentis legatum esset: nam et si mihi et filio uel seruo meo esset eodem testamento legatum, sine dubio ualeret legatum utriusque, ut et Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
tusi fiscus bona non agnoscat
ex utͣtͣitite redimidabit honus
legatorum ad hrtem. ¶ S si
subiccit delitorem sibi ut eii
ħ̾roitas ad iudicetur. ethoi̾b¬
qui conusorie ceuͣr ditatt ciis¬
morum legatus sit. n apparet
quales sint legati ante ommi
ip̃ius prista. s⁊ consuetuto ce¬
inde regionis inqua u̾satus ẽ.
ex quitenda ẽ. s⁊ et meus pr̃is
tim̃. et legatarii dignitas. et ci¬

Expanded text:
si fiscus bona non adgnoscat? ex necessitate redundabit onus legatorum ad heredem. sed si subiecit delatorem sibi, ut ei hereditas abiudicetur et oqui collusorie de hereditate limorum legatus sit neque apparet quales sunt legati, ante omnia ipsius patris familias consuetudo, deinde regionis, in qua uersatus est, exquirenda est: sed et mens patris familiae et legatarii dignitas uel c
Abbreviated transcription (Latin):
dedentat a ci legatorum accio debeb
si ciqui ccͣ tabulis bonorum possõ¬
nem accepit dederit non sibrdi in¬
stituto. qui a absurdumest illum
commodi hrditatis habecinma¬
lium onera sustinere inp̾standole¬
gato ¶ S et siticio ussus fuit dare
non illi s filio dare debet.¶Lp̾
tate p̾fitus. alius emancipatus
iustitutus apparet cominissum
ẽe edictum ꝑeuni quimpotestate.
est. et si nibo petissent ccͣ tabulas
bonorum possõm is quidem qui ĩ
potestate remansit. cumrem abra

Expanded text:
dederit, ita ei legatorum actio dabitur, si ei, qui contra tabulas bonorum possessionem accepit, dederit, non si heredi instituto, quia absurdum est illum commoda hereditatis habere, alium onera sustinere in praestando legato. sed et si Titio iussus fuerit dare, non illi, sed filio dare debet. 16 tate praeteritus, alius emancipatus institutus, apparet commissum esse edictum per eum, qui in potestate est: et si ambo petissent contra tabulas bonorum possessionem, is quidem, qui in potestate mansit, cum rem ab
Abbreviated transcription (Latin):
atur quiadiit. et mrig̃ ẽ ut si dem¬
niuncunte eo qui pͥtitus accepit
⁊̃ tibulas bonorum possonem.ħ
adiit hrditatem pollicente couir
uo cumi afficit ħ̾rditatem dum
competunt ub̾tates. ¶ Siquid
nrori nurmq fu̾it legatum p̾tͥ
dotem acceptam ccͣ tabulas bono¬
rum possone non pͥstabitur. nu¬
rus autem applłone ccum ꝓnur¬
um cet̾as q contim nilla dubi¬
cõc̃. cumauttm dotis nomine le¬
gitur non puto ad iurilem uxo¬
dumi tñ hoc nomimetur. ꝙ ꝓdote
relinquitur. Paulus.

Expanded text:
adit, et magis est, ut, si denuntiante eo, qui praeteritus accepit contra tabulas bonorum possessionem, hic adiit hereditatem pollicente eo porno enim adficit hereditatem, dum competunt libertates.Si quid uxori nuruique fuerit legatum praet‹e›r dotem, accepta contra tabulas bonorum possessione non praestabitur.Nurus autem appellatione et pronurum ceterasque contineri nulla dubitatio est.Cum autem dotis nomine legatur, non puto ad uirilem uxodum tamen hoc nominetur, quod pro dote relinquitur. 9 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
au̾it eimiq mortis temꝑe impta
sit. nullũ iegatũ c̃. quia tos non¬
dum cebebitur s et cum constun¬
te uĩrimonio adu̾sus ħrces soccri
dabitur actõ. dicendum ẽ et pͥlo¬
gate dotis peticom dri debͥe. ¶ nõ
omnn que ab omnib relictasũt¬

Expanded text:
gauerit eaque mortis tempore nupta sit, nullum legatum est, quia dos nondum debeatur: sed cum et constante matrimonio aduersus heredes soceri dabitur actio, dicendum est etiam praelegatae dotis petitionem dari debere.Non omnia, quae ab omnibus gradibu
Abbreviated transcription (Latin):
hrdem iustituiss etabeo remilegas¬
set eaq adita hrditate dolo scp̃ti
hrclis piss adũsusemancipatum
utilis accio debebit dariei .s. ꝑsone cu
poti eius legatum dedit p̃r eius ei¬
in ancipatus petit bonorum possõ¬
nem. nepos legato contentus est q¬
dam meum solum qui meius po¬
testate c̃et legati accionem nepo¬
ti dandam reuderunt. quia inch̾¬
ci aufatur etemancipatus fili su¬
i ꝑtem occupet. in qua omis lega¬
torum uo consistet. s rectius die̾¬
et iueniancipatum solum dandã
ẽẽ acnionem nepoti et quidẽ nõult
quadrantem. Dem.¬

Expanded text:
heredem instituisset et ab eo rem legasset eaque adita hereditate dolo scripti heredis perisset, aduersus emancipatum utilis actio dari debebit ei scilicet poti legatum dedit: pater eius emancipatus petit bonorum possessionem: nepos legato contentus est. quidam in eum solum, qui in potestate esset, legati actionem nepoti dandam responderunt, quia ei nihil auferatur et emancipatus partem filii sui occupet, in qua onus legatorum non consisteret. sed rectius dicetur in emancipatum solum dandam esse actionem nepoti, et quidem non ultra quadrantem,
Abbreviated transcription (Latin):
exsemisse.ꝙ. si exiuniore ꝑte quam
etseinisse dicimus no et maiorep¬
te quam iustitutus sit. tuendum
sõm accepit. necerin aiore ꝑte ĩsti¬
tutus sit. ¶ Ei quedoten uoh̾at
uullum legatum debebitui. lisub¬

Expanded text:
inore parte quam  dicimus non ex maiore parte, quam institutus sit, tuendum ssessionem accepit nec ex maiore parte institutus sit?Ei, quae dotem non habet, nullum legatum debebitur, li
Abbreviated transcription (Latin):
cet. nr enim qui scriptus ẽ¬
nult uincem reliquere nest¬
em leget uentrum tebebit᷑.
hoc ẽ sine ip̃e scripfit. sinc
scribendum dictar̾t. ¶ Si si
non incorpe errint smꝑte

Expanded text:
em esse qui scriptus evult lancem relinquere, vestem leget, neutrum debebit hoc, sive ipse scripsit sive scribendum dictaverit. Sed si non in corpore erravit, se
Abbreviated transcription (Latin):
mortic temꝑe fuit non ininuet
totum publio nicino restituẽ¬
dimi et nec exstipłone. ib hus
quib iegata soluta sunt repeti
quicqmͣ pot̾it. si uo fructus quti¬
tatem ꝑtic diundie ex ubrt qui¬
dranti tuo et fructib enis acce

Expanded text:
fuit, non minuet, totum Publio Maevio restituendum: nec ex stipulatione ab his, quibus legata soluta sunt, repeti quicquam potest. si vero fructus quantitatem partis dimidiae exuberant, quadranti tuo et fructibus eius acce
Abbreviated transcription (Latin):
sit nontantum. ad bonorum p̃¬
sõm. adipiscendam si adrescciã
ꝑsequendas et debitum exigen¬
dumet collacionibonorimi.⁊ do¬
tis et omnium que conferri clix

Expanded text:
sit, non tantum ad possessionem apiscendam, sed ad res etiam persequendas et debitum exigendum et collationem bonorum et dotis et omnium quae conferri dix
Abbreviated transcription (Latin):
taditum. s alcgitatio deccutu
ħrs uendient cumfructibus
potit. cim̃ iti logatur illiboe
amplins fimdum illum cum
ncutur. ¶ cum iti legatur quic̃¬
gitum ẽ et ieb nõ legatis igno¬
itite co. amplicanoi legati gm

Expanded text:
traditum, sed a legatario detentum heres uindicare cum fructibus poterit.Cum ita legatur: 'illi hoc amplius fundum illum cum ntur.Cum ita legatur: 'quidgatum est ex rebus non legatis ignorante eo ampliandi legati sui
Abbreviated transcription (Latin):
qui non offendint. ¶item ait
si uemimcm cligit omnos ad pe¬
titõnem fict tominssi ad mitti
udi qͣi um p̾senti die datum qĩ
sit rclniquitur quib uoles nͨ
ulli offerat. plinc siceti cefuac¬
tisunt suꝑstiti dandũuł lrdi eiꝰ
offerctur cur non et qui tecessi¬
runt ad berites tnͣsmiserinit.¬

Expanded text:
qui non offenderint. idem ait, si neminem eligat, omnes ad petitionem fideicommissi admitti videri quasi iam praesenti die datum, cum sic relinquitur "quibus voles" nec ulli offerat. plane si ceteri defuncti sunt, superstiti dandum vel heredi offertur, cur non et qui decesserunt, ad heredem transmiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
inod. pendit ut actõnes cͥditoꝵ
fuis solus erciput iussisse tes¬
titorem non ꝓpom. ¶uitia cum
imbet garoscio dedit incotem pͥ¬
du et quasdim alias res postcite¬
cecens codicilł. ita caint ganim¬

Expanded text:
ondit, ut actiones creditorum filius solus excipiat, iussisse testatorem non proponi. Titia cum nuberet Gaio Seio, dedit in dotem praedia et quasdam alias res, postea decedens codicillis ita cauit
Abbreviated transcription (Latin):
m̾sim ħrditatem itͦstitue mimi¬
fuisse dicebat. isquib ficcicõ mis¬
sum cebebatur restitint. post ea
reptis instrĩs apparint qr udru¬
plo amplius milͥrditate fuissẽ.
issi nomme conueniri possit.

Expanded text:
ditatem restituere, minifuisse dicebat, his quibus fideicommissum debebatur restituit: postea repertis instrumentis apparuit quadruplo amplius hereditate fuisse: issi nomine conueniri possit.
Abbreviated transcription (Latin):
comenaunt apperiendus. Si
impubes obriss. cem̃ pocut apͥ¬
orib ut siquis eoruta sine lib̾is
decetͥet porcomsium exceptis bo¬
iis nut᷑uns cornm etauitis eił
eis qui suꝑ eẽnt restitu̾et. cracu¬
la soror mortrr sine lib̾is frc̾m¬
sim phebum urcem instituit
pollicrates siccicormissum pete¬

Expanded text:
periendas, si inpubes obisset. deinde petit a prioribus, ut, si quis eorum sine liberis decederet, portionem suam exceptis bonis maternis eorum et auitis ei uel eis qui superessent restitueret.Heraclia soror mortua sine liberis fratrem Foebum heredem instituit: Polycrates fideicommissum pet
Abbreviated transcription (Latin):
nontuͣslitus s redditus int̾e¬
tur. nec muitum uidetur refe¬
rre q d ꝓpõĩtum attingnet q
loco nepotis fuim trb: datũ
p̃r arrogaint. ¶Siticinc hes
institut᷑us loco nepotis ad op¬

Expanded text:
non translatus, sed redditus videretur: nec multum puto referre, quod ad propositum attinet, quod loco nepotis filium exheredatum pater adrogavit. Si Titius heres institutus loco nepotis adop
Abbreviated transcription (Latin):
at adito p̾tore dixit se tres
tutorem datum pͥtorita de¬
c̾uit siłimum tutorem hũ¬
ti tritor datus es nonẽ tibu
nccͣia excusacõ. quero cum
nemo patrinis impub̾i tu¬
tor ec̃t in nchoninus tutor

Expanded text:
at, adito praetore dixit se tres tutorem datum. praetor ita decreuit: 'si legitimum tutorem habenti tutor datus es, non est tibi necessaria excusatio'. quaero, cum nemo patruus impuberi tutor esset, an nihilo minus tutor
Abbreviated transcription (Latin):
etsitabule extabunt non intell¬
igetur condicõnem si satͥfecisse
creditor. insiacceptum ħrdife¬
cͥit et si tabule mr̃r iutina non
fiunt cristimib implesse con¬
dicõnem sih̾rdem lib̾u̾it. nec ad
rem ꝑtinebit um timc cum tes¬
tamentum fiebat tabule iit̾cid¬
eruit an postea uł mortuo test¬
atore. ¶ Sificõ et memo legatu
fuit stichus qui tici erat. tebebif
ad legatum non ad imitatur ꝑt¬
tm ficiet. ¶S istichum ant pam

Expanded text:
si tabulae exstabunt, non intellegetur condicioni satisfecisse creditor, nisi acceptum heredi fecerit, et, si tabulae in rerum natura non fuerint, existimabitur inplesse condicionem, si heredem liberaverit, nec ad rem pertinebit, iam tunc cum testamentum fiebat tabulae interciderint an postea vel mortuo testatore. Si Titio et Maevio legatus fuerit Stichus, qui Titii erat, debebitur ad legatum non admittatur, partem faciet. "Stich
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quod si indicõ erempto actum
fint. et tunc actor coma paraint
iogatimi sibi hominem ẽc etag¬
at ex testaniento non ałr hrd̾e ab¬
titint et hommen actoris sccͥit¬
¶ cump̃r ꝓfilia sua dotis nomine.
tutus ẽt. s et sigñ. ex ꝓmissioe
et puella extestrmento ag̾e in¬
stitiut conuenire enm mt̾ se
cosor. ut alf̾ntra actõne conten¬
tisint. ¶Suta legatum cineẽt.
si tabnlas cyregraphi meib̾ror

Expanded text:
quod si iudicio ex empto actum fuerit et tunc actor compererit legatum sibi hominem esse et agat ex testamento, non aliter abtituerit et hominem actoris fecerit.Cum pater pro filia sua dotis nomine tutus erit, si et gener ex promissione et puella ex testamento agere instituerit: conuenire enim inter eos oportet, ut alterutra actione contenti sint.Si ita cui legatum esset: 'Si tabulas chirographi mei
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾tus senatoris N ermog̃¬
finorim eins tutelam ad¬
ministians ab aliis tutelis
tutor datus excusari cebeat
eandem excusaconem com¬
peteccum eiqui ius anul

Expanded text:
ibertus senatoris filiorum eius tutelam administrans ab aliis tutelis tutor datus excusari debeat, eandem excusationem competere etiam ei, qui ius anul
Abbreviated transcription (Latin):
cipit d mralios sũmora pet̃e gͦ
punietur eciã sidati fumt nmiũ
rdoneiptore errante.idoncos.x
utraufactultatib ammorib
pet̾e debeat dubit. ⁊cõnis e̾e̾ pot̃. p¬
uto ant̾ facile ci coguosci si locup¬
letes sunit hiiquos pecut. s et si p̾¬
orib crcrsatis reiectis neñcon¬
festini alioꝵ noia eclid̾it puntũ

Expanded text:
ios sine mora petere. Ergo punietur, etiamsi dati fuerint minus idonei praetore errante. Idoneos autem utrum facultatibus an et moribus petere debeat, dubitationis esse potest. puto autem facile ei ignosci, si locupletes sint hi, quos petiit. Sed et si prioribus excusatis reiectisve non confestim aliorum nomina edid
Abbreviated transcription (Latin):
Acratissum pͥncipis nt̃i orceca¬
necur ut mnis intestate h̾rditaᷤᷤ
adlibostã ⁊ si maliena potestaci
tatus dehus q̃meastris ad ꝗ sic¬
milicũ ħ̾ bencficiũconcessũ ẽ ñ

Expanded text:
 principis nostri oratione cavetur, ut matris intestatae hereditas ad liberos, tametsi in aliena potestate status de his, quae in castris adquisiemilitum hoc beneficium concessum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
set q̃de functo pecut ut rescp̾tode¬
daratur ur pmilio munit uł ho¬
detẽptisunt excusatacrit nir̃. et¬
quid sund iguos. ndẽ mns hi¬
les ad cutelempecient ꝙͣ sciebat

Expanded text:
sed et quae defunctorie petiit, ut rescripto declaratur, uel priuilegio munitum uel odetenti sunt? excusata erit mater.Quid si indignos, id est minus habiles a
Abbreviated transcription (French):
lauussꝙsit et cõstitut̃ ẽ abĩpato¬
re nr̃o. ¶ Si siuis utute cõcepit fui¬
iruecocepit et restituta cdiditsiõ
et silib̾a cõcepit eidit sna pene n
or restitutaẽ. siet si lib̾a c̃cepit. nĩf

Expanded text:
ianus scripsit et constitutum est ab imperatore nostro.Sed si in seruitute concepit filierua poenae concepit et restituta edidit: hoc idem et si libera concepit, edidit serua poenae, mox restituta est: sed et si libera concepit et
Abbreviated transcription (Latin):
eius: quisolus occurrit ĩt̾dũ ult¬
iorẽ aguatũ ad mictinꝰ ut puta fe¬
cit q s testauit cũ h̾et patrũripat¬
rufiliuni delibãtemde scp̃co pate¬
nus decefit mor hrs ĩsticutus re

Expanded text:
emusque, qui solus occurrit.Interdum ulteriorem adgnatum admittimus: ut puta fecit quis testamentum, cum haberet patruum et patrui filium, deliberante herede scripto patruus decessit, mox heres institut
Abbreviated transcription (Latin):
it roganit. remissa ĩsatisdacõe
ut filio pube fc̃o restituathrdi¬
tatẽ nec mirei pecut cutores d
dici cessareconstitucom c̃ pri
uolũtatẽsecuta sit et iuch̾ hĩti
filio tutor es nõ pecient ꝙ sici

Expanded text:
it rogauitque remissa etiam satisdatione, ut filio puberi facto restitueret hereditatem, nec mater ei petiit tutores, debet dici cessare constitutionem, cum patris uoluntatem secuta sit et nihil habenti filio tutores non petierit. quod si ei
Abbreviated transcription (Latin):
re nõdatiamisi suspecci fũ̾uit re¬
moti. uł obuecgłiam uł ignam¬
aii repulsi. ⁊̃ ho quis reiector
recceclicet. ergoet silatitẽt.s. ion¬
suspectos nõ fecit auoquisilati¬
tarent potuit ecc̃o desid̾are.ute¬
os p̾tor adẽe iube̾t.⁊ su spectos ecs

Expanded text:
re non dati' an et si suspecti fuerint remoti uel ob neglegentiam uel ignauiam repulsi? etiam hos quis reiectos recte dicet. ergo et si latitent? sed lonsuspectos non fecit: alioquin et si latitarent, potuit edicto desiderare ut eos praetor adesse iuberet et suspectos eos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inrem rem corum administran nolu¬
it incidet siuec petat necsime tutel im
admunstrat. ꝙ sipenitus ogenis filus
nõ petit ignoscenclumẽ ei sisiforte ab¬
sens alib̾tis puentaẽ ułabalns liccd̃¬

Expanded text:
rem rem eorum administrari uoluit? incidet, si nec petat nec le gitime tutelam administrat.Quod si penitus egenis filiis non petit, ignoscendum est ei.Sed si forte absens a libertis praeuenta est uel ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
ci ubos suos erist̾e ut puta arrogaui
eũ cuius cuiꝰ fus ab hostibr erat captũ
nepos aut̾ icuntate mortuo fiuo ar¬
iogato mortuo. ⁊captino ap̃ hostes ꝓ¬
nẽpos iste suus lirs ment. ¶Sciend

Expanded text:
iberos suos existere: ut puta adrogaui eum, cuius filius ab hostibus erat captus, nepos autem in ciuitate: mortuo filio adrogato, mortuo et captiuo apud hostes pronepos iste suus heres mihi erit.Sciend
Abbreviated transcription (Latin):
iniuttatirca piec eũ inpotestate sũ
an̾a decesit cliffimẽd̾ crit suũ exist̾e.¬
¶Suos hrdes acciꝑe deleus filios fili.as:
utput asiꝑduelliois fu̾it dampuatꝰ
p̾r p̾t mortẽ su ãħ̾ quoq ut nec iurasep
q. naturan equitate contingit. sis
aut suuslirs ẽẽ desut sicapitis clumi¬
tate q. si fins ap̾hostes sit quãdm
uiuit nepotes no succedunt puide i¬
si fiut recemptus nõclum succedũt
ante luicom. s suitun decesẜit cum

Expanded text:
piet eum in potestate, siue ante decesserit, definiendum erit suum existere.Suos heredes accipere debemus filios filias sut puta si perduellionis fuerit damnatus pater post mortem suam, hoc quo, ut nec iura sepquod naturali aequitate contingit. filius autem suus heres esse desinit, si capitis demistate. quod si filius apud hostes sit, quamdiu uiuit nepotes non succedunt. proinde etsi fuerit redemptus, nondum succedunt ante luitionem: sed si
Abbreviated transcription (Latin):
concepti fu̾int idret inllano. ⁊mardello
placet. ¶P̾ suos statu consangumei
uoc ãt cosauguineo autcassius diffi¬
uit eos qui saugne ĩt seconeri st̃.⁊ ẽ ue¬
rum eos eecõsauguineos ⁊̃ sui hrdesñ¬

Expanded text:
concepti fuerint: idque et Iuliano et Marcello placet.Post suos statim consanguinei uocantur.Consanguineos autem Cassius definit eos, qui sanguine inter se conexi sunt. et est uerum eos esse consanguineos, etiams
Abbreviated transcription (Latin):
itutũ ẜ tabiulas et abĩtẽstato nũ agnati. et
multo magis uñ łimi bonor possoni petͣe
potuit. argumm̾to ẽ q nent in possoni pet̾e po¬
tuit er ommꝑte edicti mittit᷑ ¶ Qiopas
suas ut cum bestus pugnait lorarut q ue
rticapitalis dampnatus ur restitutus ẽ
exsenatus consiuto orpnciano. adimis

Expanded text:
um tabulas et ab intestato unde cognati et multo magis unde legitimi bonorum possessionem petere potuit: argumento est, quod uenter in possessionem ex omni parte edicti mittitur.Qui operas suas ut cum bestiis pugnaret locauit quiue rei capitalis damnatus neque restitutus est, ex se
Abbreviated transcription (Latin):
tatueñ ĩpp̃ed decessisse. plaue q testa¬
rinopodut pp̃e noẽ intestatus pͥnta ĩ¬
corueliam sucessiohus defertur. quib̾de
aq̃ n fideicõmissarta lib̾cate morã pass
a c̃ conceptus natussitansus pr erista
et cũ placeat eñ ĩ geuĩ uascnt ẽ adno¬

Expanded text:
tur decessisse. plane qui testari non potuit proprie non est intestatus, puta imCorneliam successio his defertur, quibus dquae in fideicommissa libertate moram passa est, conceptus et natus sit, an suus patri existat. et cum placeat eum ingenuum nasci, ut
Abbreviated transcription (Latin):
siet duob ut᷑. idient alt᷑ repudiau̾it hr¬
itatẽ eipor cõ actrescet. ⁊ sifortesit fils etꝑa¬
tronus repudiaute filio pationo tefcur¬
restituodem fuit abstentus ais autiqũ
possit louiuhere nba aduuttũt ut p̾sit bo¬
ieruiquit adsccam h̾rditatẽ ꝑtin̾e. n ã
antiquũ ioũ here ¶ Utinui autemei deftũ
succestio qui tunc limns cephenditur. a
uoeiq tuc fuit cã filio deftur. ntputappo¬
namus fuissede fũctũ cõsãgunneũ eĩ. flli¬
nĩ deb̾ante filio de fucte consangneũ obus¬
se mor filiũ repudi isse mtis hditatẽ. ii
cons inguiueifilius adutti possit

Expanded text:
si ex duobus alter adierit, alter repudiauerit hereditatem, ei portio adcrescet, et si forte sit filius et patronus, repudiante filio patrono deferturrestitutionem fuerit abstentus, an ius antiquum possit locum habere? uerba admittunt, ut possitm hereditatem pertinere': nam antiquum locum habere.Utrum autem ei defertur successio, qui tunc legitimus deprehenditur, an uero ei, qui tunc fuit, cum filio defertur? ut puta proponamus fuisse defunctae consanguineum eiusque filium, deliberante filio defunctae consanguineum obisse, mox filium repudiasse matris hereditatem: an consanguinei filius admitti poss
Abbreviated transcription (Latin):
te quaniticia scptus uidetu .s.
hanc racionenicum sectans iia¬
cuus relinquatur possombono
tante cidem accrescit ¶fiuo
unpub̾i substitinturitasifiliuꝰ
meus moritur: priusquam in
suam tutel am ueriat: tunctici¬
ditas ꝑtiuct eciam bonorum pꝰ¬
sõnem accipit. is autem cuis
nomen intest.amento uolunta¬
tetestatoris inductum est sicus
ademndam hrditatem: itã adpe¬
tendam bonorum possõm scp̃tue
nõ intelligitur quamius nomen
cius legatur.¶Q dam testancu¬
tum intabulis sibi fecit. filio aut
enstimaridebeant.nam quem ał¬
modum scp̃tofilio hrdis sepatim
abhrdibpatris itanuncupator
pot uderi sepatim asscriptis had¬

Expanded text:
te quam tertia scriptus uidetur. secundum hanc rationem cum sextans uacuus relinquatur, bonorum potante eidem adcrescit. Qui filio impuberi substituitur ita: 'si filius meus moriatur, priusquam in suam tutelam ueniat, tunc Titiereditas pertinet etiam bonorum possessionem accipit. Is autem, cuius nomen in testamento uoluntate testatoris perductum est, sicut ad adeundam hereditatem, ita ad petendam bonorum possessionem scriptus non intellegitur, quamuis nomen eius legatur. Quidam testamentum in tabulis sibi fecit, filio auteaestimari debeant: nam quemadmodum scripto filii heredi separatim ab heredibus patris, ita nuncupato potest uideri separatim a scriptis pa
Abbreviated transcription (Latin):
mpiculo dommorum sibi
quenicumq consułe deb̾e.
ħ rescriptum multa contin¬
ct. iumei non ꝑcit qui eodem
conclrui fint ei qui tiurut
mori non ignoscit. et quod
nis auxilium ferre ostend¬
it ¶Siquis muilli agens
octisus sit plusquim miq¬
numẽ si forte diffusa lite
m. sufficit ergo eos quicũ
ip̃o qui occisus d̾r fuunt. et
qui suspicõne cedis aut cõ¬
scĩa attingi indebuntur de
qui una cumeo fuunt cui
occitͥetur. uł cum ura finss¬
ent ꝓfugerunt supplicium
sumendum ẽ. quod si cum
domino nemo funit cum oc¬
lla non dimi inripotens nõ
meatem cã crunt. etas cium
excusacõnem metur. ¶ in¬
pubi autem utrum insus

Expanded text:
iculo dominorum sibi quemque consulere debere". Hoc rescriptum multa continet: nam ei non parcit, qui eodem conclavi fuit: et ei, qui timuit mori, non ignoscit: et quod inis auxilium ferre, ostendit. Si quis in villa agens occisus sit, plus quam iniquum est, si forte diffusa late mi: sufficit ergo eos, qui cum ipso qui occisus dicitur fuerunt et qui suspicione caedis aut conscientia attingi videbuntur, dequi una cum eo fuerunt cum occideretur vel, cum una fuissent, profugerunt, supplicium sumendum est. quod si cum domino nemo fuit cum oclla nondum viripotens non in eadem causa erunt: aetas enim excusationem meretur. Impuberi autem utrum in s
Abbreviated transcription (Latin):
sc hrditati. sic dem̃ restitu̾e. ꝙ si foce¬
xint tnͣstulisse indebinitin actõnes.
si fisco nacincia bona teferantur.
nec uelit boni agnosc̾e et fidciconi¬
missario restitue equissimum er¬
it qͣĩundicunt si fiscum restituci¬
onem facet. ¶Itensi muncipes
ħr ditatem suspectam dicant ħr dos
instituti dicẽdu erit cogicos agn¬
osc̾e ħrditatem et restitue.itemq
crit ei incollegio dicendum. ¶titiꝰ
itatem restitũe institutus suspcct¬
amdicebat h̾rdititem. qͣrancogen¬

Expanded text:
ditati, sic deinde restituere: quod si fecerint, transtulisse uidebuntur actiones. Si fisco uacantia bona deferantur nec uelit bona adgnoscere et fideicommissario restituere, aequissimum erit, quasi uindicauerit, sic fiscum restitutionem facere. Item si municipes hereditatem suspectam dicant heredes instituti, dicendum erit cogi eos adgnoscere hereditatem et restituere: idemque erit et in collegio dicendum. Titius itatem restituere: institutus suspectam dicebat hereditatem: quae
Abbreviated transcription (Latin):
Iecusare antem non tm̃ p̾scrites. s
eciam ab sentes. ur ꝑepłam possũt.
nam criam alu̾sus absentes postu¬
latur decretum. siue cerciorsit quo¬
rumoam uoluntas retusancium
adire et restitu̾e hr ditatem. siue incͥ¬
ta ad quod pͥscucia corimmi nou est
nccͣia oncminisse autẽ̾ oꝑtebit de
hr de instituto seuitum loqui io¬
quor tcͣtatum ẽ apud niliauum¬
an ad intestatos locinnb. s ẽ ne¬
rius co quor ure ntiur ut hoc
scuatus consultum ad intestatos

Expanded text:
cusare autem non tantum praesentes, sed etiam absentes uel per epistulam possunt: nam etiam aduersus absentes postulatur decretum, siue certior sit eorum uoluntas recusantium adire et restituere hereditatem siue incerta: adeo praesentia eorum non est necessaria.Meminisse autem oportebit de herede instituto senatum loqui: ideoque tractatum est apud Iulianum, ad intestatos locum habeat. sed est verius eoque iure utimur, ut hoc senatus consultum ad intestatos
Abbreviated transcription (Latin):
possit. ¶ tutor cessait indistr¬
actõne earum rerum. que tp̃r
deꝑcunt suum ꝑiculum ficit.
tebuit enim confestum suo of¬
ficõ defungi. ꝙ sicontutores ci¬
uolentos se excusare nũ ctign¬
oscitur ei et non facile ignost¬
ctim: debuit cnm ꝑtib sms
fungi. non quidem p̾cipiti fes¬
tuncõne. s nec moratoria cunt¬
tacõne. ¶competet aũt ad uͥsus
cͣctͥnit hoc ẽ si p̾dia compau̾int
non ydonei ꝑsordes. aut ꝑ gr̃ã
quid ergosiu sordide.n gra¬
ciose. s ccum non bonam con¬
diconem clig̾nit recte quis d¬
dit̾at solam latm negligen¬
cipient musuris comienuri

Expanded text:
possit. Si tutor cessaverit in distractione earum rerum quae tempore depereunt, suum periculum facit: debuit enim confestim officio suo fungi. quid si contutores exvolentes se excusare, an ei ignoscatur? et non facile ignoscetur: debuit enim partibus suis fungi non quidem praecipiti festinatione, sed nec moratoria cunctatione. Competet adversusest si praedia comparaverint non idonea per sordes aut gratiam. quid ergo si neque sordide neque gratiose, sed non bonam condicionem elegerint? recte quis dixerit solam latam neclegenncipient in usuras conveniri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uulgo uuentirium appsłit¬
stissima allegai possit.cur id
ftm̃ uousit. ¶ Siquis igitur
dolo muentarium non fcc̾it.
ieacondicone ẽ ut tenoitiri

Expanded text:
entarium appellastissima causa allegari possit, cur id factum non sit. si quis igitur dolo inventarium non fecerit, in ea condicione est, ut teneatur in
Abbreviated transcription (Latin):
ceb̾e cohroib intempnes cos
p̾stari. ¶ Siquis ẜuimm einali¬
quid sine lib̾tate logai̾nt cum
gisse dicitur. et impensa et ꝑicu¬
ło crastinlegatus sit reodi d qm̃
debeat in quo atestatore sit relic¬
ta. ¶ Sũd ꝙ extestamento mictii
cebes. quil alius ẜuo inco com¬
u̾t iinebit adluc michi extest¬
amento actõ et mirime sugno

Expanded text:
debere coheredibus indemnes eos praestari.Si quis seruum, cui aliquid sine libertate legauerit, cum gisse dicatur, et impensa et periculo eius cui legatus sit reddi debet, are heres debeat, in quo a testatore sit relicta.Si id quod ex testamento mihi debes quilibet alius seruo meo donauerit, manebit adhuc mihi ex testa
Abbreviated transcription (Latin):
legitus sit et moram hrs fcnt ꝑ
si debilem forte tragra inchomi¬
nuis tencbitur. ¶cnaliquid
tibi logitum fidei ue tuccõmis¬
sum sit ut mͥ rescituis siquitem¬

Expanded text:
legatus sit et moram heres fecerit, si debilem forte tradat, nihilo minus teneatur.Cum quid tibi legatum fideiue tuae commissum sit, ut mihi restituas, si