comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regno dĩ. quo ñ accessuri sunt. Dictũ a
ꝑdit de t̾ra memoriã eoꝵ. Erit enĩ celi
nouũ & terra noua. quã iusti inhabital̃
Ibi impii. ibi mali. ibi nequissummi habl¬
tare ñ sinuntur. Eligat mͥ qui talis at
uibi desideret habitare. cũ tempꝰ est ut
possit mutari. Duȩ qͥppe habitationes st¬
una in igne eterno. alia in regno ȩternos
Puta quia in igne eterno aliter ille. als
ille. torquebuntur. Ubi erunt tam̃. ibi
om̃s cruciabuntur. minꝰ ille plus ille
qͥa tolerabiliꝰ erit sodomȩ in die iudicsꝰ
qm alteri ciuitati. Et quid̾a circucuns
mare & t̾ram facere unũ ꝓsclitũ. quẽ cul
fecerint faciunt eũ filiũ gehennȩ duple
quã sunt ipsi. Puta qͥa alii duplo. ali
simplo puta quia alii plus. abii minas
Non est regio ubi tibi cligas locum Qa¬
cũq ibi mitiora tormenta sunt: pcioa
sunt quã quę formidas in isto scło Gns¬
Sta quom iremas sitibi aliqͥs cabipuls

Expanded text:
regno Dei, quo non accessuri sunt, dictum est, regno Dei, quo non accessuri sunt, dictum est, Perdet de terra memoriam eorum. Erit enim coelum novum, et terra nova, quam justi inhabitabunt. Ibi impii, ibi mali, ibi nequissimi habitare non sinuntur. Eligat modo qui talis est, ubi desideret habitare, cum tempus est ut possit mutari. CAPUT IV. 4. Habitationes una in igne aeterno, alia in regno aeterno. Puta quia in igne aeterno aliter ille, aliter ille torquebuntur: ibi erunt tamen, ibi omnes cruciabuntur; minus ille, plus ille. Quia tolerabilius erit Sodomae in die judicii, quam alteri civitati : et quidam circumeunt mare et terram, facere unum proselytum, quem cum fecerint, faciunt eum filium gehennae duplo quam sunt ipsi . Puta quia alii duplo, alii simplo; puta quia alii plus, alii minus: non est regio ubi tibi eligas locum. Quaecumque ibi mitiora tormenta sunt, pejora sunt, quam quae formidas in isto saeculo. Cogita quomodo tremas, si tibi aliquis calumnietur,
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus. adulter. impudicus. fornicaris
gaudet qͥa facit & senescit. in quo libido
ñ senescit. & dicit apud se. Certe uerum
est uultus autẽ dnĩ suꝑ facientes mala. ut
ꝑdat de t̾ra memoriã eoꝵ. Ecce ego iam
senui. qui ab incunte etate usq ad hodiqr¬
num diem tanta cõmitto. Multos castos
ante me sepeliui. multoꝵ castoꝵ funera
uiuenũ ad sepulchrũ ipse deduxi: & pudi¬
cis impudicus suꝑuixi. Qͥd est qd dicitur
quia uultus dñi suꝑ facientes mala. ut ꝑ¬
 dat de t̾ra memoriã eoꝵ: Est alia terra
ubi ñ est impudicus. est alia terra in regno
dei. Nolite errare. Neq fornicatores. neq
ydolis seruientes. neq adulteri. neq mol¬
les. neq masculoꝵ concubitores. neq fu¬
res. neq auari. neq ebriosi. neq maledi¬
ci regnum dĩ possidebunt. Hoc est ꝑdit
de terra memoriã eoꝵ. Multi enĩ talia
cõmittentes spem sibi ponunt. ꝓpter cos
qui ꝑdite uiuentes spem sibi ponunt i

Expanded text:
iniquus, adulter, impudicus, fornicarius gaudet quia facit, et senescit in quo libido non senescit, et dicit apud se: Certe verum est, Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum. Ecce ego jam senui, qui ab ineunte aetate usque in hodiernum diem tanta committo, multos castos ante me sepelivi, multorum castorum funera juvenum ad sepulcrum ipse deduxi, et pudicis impudicus supervixi. Quid est quod dicitur, quia Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum? Est alia terra ubi non est impudicus, est alia terra in regno Dei. Nolite errare: neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt. Hoc est, perdet de terra memoriam eorum. Multi enim talia committentes, spem sibi ponunt: propter eos qui perdite viventes spem sibi ponunt in
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ cuiꝰ templũ es Ipsam meretricẽ quȩ
tͥ consentit ad malũ ñ audes fortasse intro-¬
ducere in cubiculũ tuũ ubi habes lectũ tuũ
conuigalem. s queris aliquẽ abiectũ in do-¬
mo tua. & turpem locũ in quo turpiter uo¬
luteris: Defers gͦ honorẽ cubiculo uxoris
tuȩ. & ñ defers templo dĩ tui: Non intro¬
ducas impudicam ubi dormis cũ coniuge
tua. & tu ipse is ad impudicam cũ sis tem¬
plum dei: Puto qͥa meliꝰ est templũ dĩ
quam cubiculũ uxoris tuȩ. Quocũq enĩ
ieris. uãc uidet te qui fecit te. & ꝑditũ re¬
demit te. & ꝓ mortuo mortuus est ꝓ te.
Tu te ñ agnoscis. s ille a te oculos ñ auer¬
tit. ñ ad adiuuandũ s ad pumiendum.
Oculi enĩ dñi suꝑ iustos: & aures eiꝰ ad
p̃ces coꝵ. Continuo subiecit & terruit cos
qui sibi malã securitatem dabant. qͥ sibi
dicebant faciam. ñ enĩ d̾s me tam turpia
facientẽ dignatur attendere. Audi qͥd se¬
quitur. Cuiꝰ sis attende. qm̃ quocũq ie¬

Expanded text:
m, cujus templum es? Ipsam meretricem, quae tibi consentit ad malum, non audes fortasse introducere in cubiculum tuum, ubi habes lectum tuum conjugalem: sed quaeris aliquem abjectum in domo tua et turpem locum, in quo turpiter voluteris. Defers ergo honorem cubiculo uxoris tuae, et non defers templo Dei tui? Non introducis impudicam, ubi dormis cum conjuge tua, et tu ipse is ad impudicam, cum sis templum Dei? Puto quia melius est templum Dei, quam cubiculum uxoris tuae. Quocumque enim ieris, Jesus videt te; qui fecit te, et perditum redemit te, et pro mortuo mortuus est pro te. Tu te non agnoscis: sed ille a te oculos non avertit, non ad adjuvandum, sed ad puniendum. Oculi enim Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum. Continuo subjecit, et terruit eos qui sibi malam securitatem dabant, qui sibi dicebant, Faciam: non enim Deus me tam turpia facientem dignatur attendere. Audi quid sequitur, cujus sis attende; quoniam quocumque ie
Abbreviated transcription (Latin):
tor iusticiȩ. sic amandus est amator inuisibi
lis pulchritudinis. Que dico uobis in tenebris
mente. dicite p̃sumentes. Et qd̃ in aure au-¬
ditis. suꝑ tecta p̃dicate. Quid est in aure au-¬
ditis: In secreto auditis. quia ꝓfiteri & con-¬
fiteri adhuc timetis. Quid est suꝑ tecta pre-¬
nes ur̃e . Ascende in tectũ. calca carnẽ: & p̃-
eratis. ut qd̾ nondũ estis esse possitis. Hoc est¬
qd̾ loquor. Magnũ est. Et unde nobis mag¬
num: Sũmum est: ꝑfeclum est: optimum
est. Unde nobis. Audite unde nobis. Om̃e
datum optimũ & om̃e donũ ꝑfectum desur-¬
sum est descendens a patre luminũ. apud
quem ñ est cõmutatio nec momenti obumbra-

Expanded text:
tor justitiae: sic amandus etor justitiae: sic amandus elis pulchritudinis. Quae dico vobis in tenebris, mente, dicite praesumentes. Et quod in aure auditis, super tecta praedicate. Quid est, In aure auditis? In secreto auditis; quia profiteri et confiteri adhuc timetis. Quid est ergo, Super tecta praevestrae. Ascende in tectum, calca carnem, et praeratis, ut quod nondum estis, esse possitis. Hoc quod loquor magnum est. Et unde nobis magnum? Summum est, perfectum est, optimum est: unde nobis? Audite unde nobis: Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ delectationẽ. uoluptatib & delecta¬
tioni corꝑis sui. Qui autẽ ꝓ illa penas. do¬
lores. mortẽq conteninat. putas est aliquis
in uobis: Saltim cogitemꝰ. qd̃ ꝓfiteri ñ au-¬
demꝰ. Quod cogitamꝰ ubi cogitamꝰ  ilia
martyrũ adiacent oculis nt̃is. ipsi ueri ama-¬
dres ꝑfecteq iusticie. De illis dictũ est.
Om̃e gaudiũ existimate frẽs mei cum in
imptationes uarias uicideritis. scientes qd̃
bulatio fidi urȩ patientiã oꝑatur: pati¬
ia autẽ opus ꝑfectũ habet. Quid addi
otest. ut opꝰ ꝑfectum habeat. Smat. ar-¬
dit. seruet: calcat om̃ia quȩ deiectant
& tͣnseunt. Uenit ad aspera. horrenda. tru¬
culenta. minantia. calcat. frangit & tnsit.
O amare. o ire. o sibi ꝑire: õ ad dñm ꝑue¬
nire. Qui amat aniinã suam ꝑdet illam . &
qui ꝑdiderit animã suã ꝓpter me: in uitam
eternam inueniet eam. Sic am̃andus est ama¬

Expanded text:
justitiae delectationem voluptatibus et delectajustitiae delectationem voluptatibus et delectationi corporis sui: qui autem pro illa poenas, delores, mortemque contemnat, putas est aliquis in vobis? Saltem cogitemus, quod profiteri non audemus. Quid cogitamus? Ubi cogitamus? Millia martyrum adjacent oculis nostris, ipsi veri amatores perfectique justitiae. De illis dictum est: Omne gaudium existimate, fratres mes varias incideritis; scientes quod probatio fidei vestrae patientiam operatur; patientia autem opus perfectum habet. Quid addi potest, ut opus perfectum habeat? Amat, ardet, fervet; calcat omnia quae delectant, et transit: venit ad aspera, horrenda, truculenta, minantia; calcat, frangit, et transit. O amare, o ire, o sibi perire, o ad Deum nire. « Qui amat animam suam perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, in vitam aeternam inveniet eam . » Sic amandus est ama
Abbreviated transcription (Latin):
ti. occidi. Hȩc om̃ia timendo. illa appetitio-¬
ne suauitatis suȩ latebras querit. Aucupa-¬
tur absentiã mariti. ipsum aduitorẽ flagi-¬
iu sui timet inuenire. quia conscio se formi-¬
dat applicare: & uidemꝰ eũ suauitate duci.
S suauitas illa ñ est tanta ut uincat eti-¬
am timorẽ & dolorem. timorẽ q penarum.
Da mͥ pulchram iusticiã. da mͥ fidĩ pulchri-¬
tudinẽ. ꝓcedat in mediũ. ostendat se oculis
udis. inspiret fertiorẽ amatorib suis. Lam
tibi dicitur. Frui me uis: contemne qͥcqͥd te
aliud delectat e ꝓ me. Ecce con-¬
tempsisti: parum est illi. Humanũ est hoc:
ꝓpter infirmitatẽ carnis ur̃ȩ. Parũ est ut
contemnas qͥcqͥd te delectabat. contemine qͥqͥd
te terrebat: contenine caiceres. contenne uin-¬
cula. contemine eculeũ. contemine tormenta.
contenine mortẽ. Hȩc uicisti. me inuenisti.
In utioq gradu amatores iusticiȩ uos ꝓba-

Expanded text:
ri, occidi. Haec omnia timendo, in illa appetitiori, occidi. Haec omnia timendo, in illa appetitione suavitas suae latebra quaerit: aucupatur absentiam mariti, ipsum adjutorem flagitii sui timet invenire, quia conscio se formidat implicare. Et videmus eum suavitate duci: sed suavitas illa non est tanta, ut vincat etiam timorem et dolorem timoremque poenarum. Da mihi pulchram justitiam, da mihi fidei pulchritudinem: procedat in medium, ostendat se oculis cordis, inspiret fervorem amatoribus suis. Jam tibi dicitur: Frui me vis? Contemne quidquid te aliud delectat, contemne pro me. Ecce contempsisti, parum est illi: Humanum est hoc, propter infirmitatem carnis vestrae. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat: contemne quidquid te terrebat; contemne carceres, contemne vincula, contemne equuleum, contemne tormenta, contemne mortem. Haec vicisti, me invenisti. In utroque gradu amatores justitiae vos proba
Abbreviated transcription (Latin):
inquit hoc dico. qd̾ caꝑe potestis. E xhibuissĩ
menbra ur̃a delitus ilicitis peccatoꝵ sual.¬
tate aucti estis ut isla faceretis: ducat us
taꝰ ila qs̃ exhibustis iiquitati. Hoc eEt he¬
polerare potest. Quid gͣ suspendit apłs. qͥd
distulit dicere. Quid distulit. Dicã si potero.
Appende iusticiã & iniquitatẽ. Tantumne dig¬
na est iusticia. quantũ indigna fuit iniqͥtas
hic amanda est ista. quomͣ amata est illa:
Absit ut sic: & utinã uel sic. Ergo plusS
Plus om̃ino. In iniquitate secutꝰ es uolupta¬
tem. ꝓ iusticia tolera dolorem. In iniusticia
inqͣm secutus es delecdationẽ. ꝓ iusticia tole¬
ia dolorem. Hoc est plus. Eoce nescio quis eta-¬
tis lubricȩ impudicus adolescens. suauitate
illiciente iniecit oculos in coniugẽ alienam
amauit. cupit ꝑuenire. querit tam̃ latere:
hic enĩ amat uoluptatẽ. ut plus tuneat
dolorem. Quare querit latere:Timet appre-¬
hendi. ligari. adduci. includi. ꝓduci. torque¬

Expanded text:
inquit, hoc dico quod capere potestis: exhibuistis membra vestra deliciis illicitis, peccatorum suavitate ducti estis, ut illa faceretis; ducat vos tis illi, quod exhibuistis iniquitati: hoc est Hutolerare adhuc potest. Quid ergo suspendit Apostolus? quid distulit dicere? Quid distulit, dicam, si potero. Appende justitiam et iniquitatem: tantumne digna est justitia, quantum digna fuit iniquitas? Sic amanda est ista, quomodo amata est illa? Absit ut sic, sed et utinam vel sic. Ergo plus? Plus omnino. In iniquitate secutus est voluptatem, pro justitia tolera dolorem. In injustitia, inquam, secutus es delectationem, pro justitia tolera dolorem: hoc est plus. Ecce nescio quis aetatis lubricae impudicus adolescens, suavitate illiciente injecit oculos in conjugem alienam, amavit, cupit pervenire; quaerit tamen latere: sic enim amat voluptatem, ut plus timeat dolorem. Quare quaerit latere? Timet apprehendi, ligari, adduci, includi, produci, torque
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ mͦ animã humanã susciꝑet: m̃bra
eius ñ essent nͥ animȩ nr̃e: quia uͦ & corpꝰ
suscepit ꝑ qd̾ etiã caput est nobis qui ex
anima & corpore constamꝰ: ꝓfecto illiꝰ
m̃bra sunt & corpora nr̃a. Si gͦ unꝰ quisq
cupiens fornicari uilescat sibi & in scipso
contẽpnat scipsũ. ñ in se contẽpuat xp̃m.
Non dicat faciã. nichil sum. om̃ĩs caro
fenũ. s corpꝰ tuũ m̃brũ est xp̃i. Quo ibas:
Redi. Quo te tamqm p̃cipitari cupibas:
Parce in te xp̃o. agnosce in te xp̃m. Tol¬
lens gͥ membra xp̃i. faciã m̃bra meretricis:
Meretrix est enĩ quȩ tͥ adulteriũ consentit.¬
& forte ipsa xp̃iana tollit m̃bra xp̃i. &
facit m̃bra adulteri. Inuicẽ in uobis con¬
tẽpnitis xp̃m. nec agnoscitis d̾m ur̃m. nec
cogitatis p̃cium ur̃m. Qualis autẽ ille. dñs
q̃ seruos suos fecit fr̃s suos: S parũ erat
fr̃s suos: nͥ faceret m̃bra sua. Itane tanta
dignitas uiluit. qͥa tã benigne p̃stita est:

Expanded text:
animam humanam susciperet; membra ejus non essent nisi animae nostrae: quia vero et corpus suscepit, per quod etiam caput est nobis, qui ex anima et corpore constamus; profecto illius membra sunt et corpora nostra. Si ergo unusquisque cupiens fornicari, vilescebat sibi, et in se ipso contemnebat se ipsum; non in se contemnat Christum: non dicat, Faciam, nihil sum: Omnis caro fenum . Sed corpus tuum membrum est Christi. Quo ibas? Redi. Quo te tanquam praecipitare cupiebas? Parce in te Christo, agnosce in te Christum. Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Meretrix est enim quae tibi ad adulterium consentit: et forte ipsa christiana tollit membra Christi, et facit membra adulteri. Invicem in vobis contemnitis Christum, nec agnoscitis Dominum vestrum, nec cogitatis pretium vestrum. Qualis autem ille Dominus, qui servos suos fecit fratres suos? Sed parum erat fratres suos, nisi faceret membra sua. Itane tanta dignitas viluit? Quia tam benigne praestita est,
Abbreviated transcription (Latin):
ne uiuitis male aliq̃ndo fortasse iuxistis. Quan¬
do peccabatis. delectabamini in peccatis ur̃is.
Timor uos adducebat ad peccatũ. an suauia
peccatiꝰ R espondebitis: Suauitas. Ad penal¬
dum suauitas adaucit. & ad iusticiã tanos
impingit. Probate uos: inspicite uos. Tolles
aurũ qui minatur. Suauior est iusticia. iud.¬
dior est iusticia. Non a̾et aurũ qui ꝓmitiui.
ĩponenda est auro iusticia. Delectando p̃ponda¬
da est: fulgentior est. lucidior est. suauios
est. aulcior est. Iam gͦ siqͥs se ꝓbauit & in
hoc certamine suꝑauit. audunt apłm dicen¬
tem. Humanũ dico. ꝓpter infirmitatẽ carus
uũe. Sine. dubio peꝑcit infirmitati. & uee

Expanded text:
ne vivitis, male aliquando fortasse vixistis. Quanne vivitis, male aliquando fortasse vixistis. Quando peccabatis, delectabamini in peccatis vestris; timor vos adducebat ad peccandum, an suavitas peccati? Respondebitis, Suavitas. Ad peccatum suavitas adducit, et ad justitiam timor impingit? Probate vos, inspicite vos. Tollat aurum qui minatur: suavior est justitia, lucidior est justitia. Non det aurum qui promittit: praeponenda est auro justitia, delectando praeponenda est; fulgentior est, lucidior est, suavior est, dulcior est. Jam ergo si quis se probat, et in hoc certamine superavit, audivit Apostolum dicentem, Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
qui tibi ꝓmittit eternitate Longũ est ꝑ¬
singulos corporis sensꝰ excurrere. S qd̾ de ocu¬
lis dixi hoc de cȩteris intelligite. & p̃ponite
delectationi carnis delectationẽ mentis. Cariẽ
quippe ur̃am delectant illicitȩ uoluptates. men¬
tem ur̃am delectet inuisibilis. pulchra. casta.
sc̃a. canora. dulcis iusticia:
ut ñ ad eam timore cogamini.
Si enim ad eã timore cogamini. nondũ delec¬
tat. Peccare ñ debes. ñ timore penȩ: s amo¬
re iusticiȩ. Hinc apłs dicit. Humanũ dico
ꝓpter infirmitatẽ carnis ur̃ȩ. Sicut enĩ exhi¬
buistis menbra uĩa seruire inusticiȩ & imqͥ
tati. sic nunc exhibete menbra ur̃a serture in¬
sticiȩ in sc̃ificationẽ. Quid dixit: : Humanim
dico. qd̾ potestis portare dico. Quando exhibus¬
tis menbra ur̃a inquitati ad flagitia ppetranda
timore adducti estis: ñ delectatione inuitati.
ꝯuia dicitis: Respondete nobis. quia & qui be¬

Expanded text:
qui tibi promittit aeternitatem! CAPUT qui tibi promittit aeternitatem! CAPUT singulos corporis sensus excurrere: sed quod de oculis dixi, hoc de caeteris intelligite; et praeponite delectationi carnis, delectationem mentis. Carnem quippe vestram delectant illicitae voluptates: mentem vestram delectet invisibilis, pulchra, casta, sancta, canora, dulcis justitia, ut non ad eam timore cogamini. Si enim ad eam timore cogimini, nondum delectat. Peccare non debes, non timore poenae, sed amore justitiae. Hinc Apostolus dicit: Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut enim exhibuistis membra vestra servire immunditiae  sic nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem . Quid dixi? Humanum dico: quod potestis portare, dico. Quando exhibuistis membra vestra iniquitati ad flagitia perpetranda, timore adducti estis, an delectatione invitati? Quid dicitis? Respondete nobis, quia et qui be
Abbreviated transcription (Latin):
do tibi. Delectant᷑ in te duȩ delectationes.
Modo interrogo te qͥd p̃ponas. quid te plus
delectet: aurũ an ueritas. aurũ an uerum
testimoniũ. An hoc lucet. & illud ñ lucet:
Fides queritur. in uero testimonio. Aurũ lu¬
cet. fides ñ lucet: Erubesce. habeto oculos.
Qd̾ amabas in seruo tuo. reddde dño tuo. Iam¬
dudum enĩ cum interrogarẽ de duob serus
tius. uno deformi fideli alio pulcro infideli.
quem magis diligeres: respondebas mͥ iuste.
& p̃ponebas qd̃ p̃ponendum fuit: Redi in te:
quia mͦ agitur de ipsote. Ceite amasti ser-¬
uum fidelem. dñs tuus indignꝰ est si te habe-¬
at seruũ fidelem: Et tu seruo tuo fideli p
magno quid ꝓmittebas. ut multũ diligeres:
Summũ p̃muim libertatis. Quid magnũ ꝓ¬
mittebas fideli seruo tuo. Libertatẽ tẽporalẽ
Nonne uidemꝰ multos seruientes ñ egentes.
& liberos mendicantes: Eaigebas ab eo fiden
cui ꝓmittebas libertatẽ. nec̃ ei seruas fidem

Expanded text:
do tibi. Decertant in te duae delectationes: do tibi. Decertant in te duae delectationes: modo interrogo te quid praeponas, quid te plus delectet, aurum, an veritas; aurum, an verum testimonium. An hoc lucet, et illud non lucet? Fides quaeritur in vero testimonio. Aurum lucet, fides non lucet? Erubesce, habeto oculos: quod amabas in servo tuo, redde Domino tuo. Jamdudum enim cum interrogarem de duobus servis tuis, uno deformi fideli, alio pulchro infideli, quem magis diligeres; respondebas mihi juste, et praeponebas quod praeponendum fuit. Redi in te, quia modo agitur de te ipso. Certe amasti servum fidelem: Dominus tuus indignus est, si te habeat servum fidelem? Et tu servo tuo fideli pro magno quid promittebas? Ut multum diligeres, summum praemium libertatis. Quid magnum promittebas fideli servo tuo? Libertatem temporalem. Nonne videmus multos servientes non egentes, et liberos mendicantes? Et exigebas ab eo fidem, cui promittebas libertatem: nec ei servas fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
tib hoc est delectationib etĩa licius. amanda
est iusticia. Si enĩ habes sensts interiores. om̃s
illi sensus interiores delectantur delectatione
Illumina oculos meos. ne unqm̃ obdormĩã.
in morte: Item si habes aures interiores. audi
iusticiam. Tales aures querebat qui dicebat.
Qui habet aures audiendi audiat. Si habes
bes tactũ interiꝰ. audi qͥd sponsa cantet de
sponso. Sinistra eiꝰ sub capite meo. & dexte¬
ceꝑam huiꝰ certaminis ꝓponamꝰ. Uideamꝰ tr̃es
mei quis nam sit: interroget & respondeat
Qd̾ dicturꝰ sum. utrũ sic delectet iusticia. ut
eam ceteris ad hos sensus corporis ꝑtinentib
delectationib ante ponat. Ecce delectat te
aurũ tuũ. Oculos tuos delectat. Metallũ
est pulchrũ. fulgentissimũ. Delectat. pul¬
chrum est: non nego. Nam si pulchrũ nega¬
uero. creatori inuriã facio. Uent gͦ temp̃ta¬
tor & dicit tibi. tollo tͥ aurũ: nisi dixeris
ꝓ me falsum testimoniũ. Si autẽ dixeris. ad¬

Expanded text:
tibus, hoc est delectationibus etiam licitis, amanda est justitia. Si enim habes sensus interiores, omnes illi interiores sensus delectantur delectatione Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Item si habes aures interiores, audi justitiam. Tales aures quaerebat, qui dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat . Si habes bes tactum interius, audi quid sponsa cantet de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextecoeperam, hujus certaminis proponamus. Videamus, fratres mei, quisnam sit; interrogo, et respondeat, quod dicturus sum, utrum sic delectetur justitia, ut eam caeteris ad hos sensus corporis pertinentibus delectationibus anteponat. Ecce delectat te aurum tuum, oculos tuos delectat: metallum est pulchrum, fulgentissimum, delectat. Pulchrum est, non nego: nam si pulchrum negavero, Creatori injuriam facio. Venit ergo tentator, et dicit tibi: Tollo tibi aurum, nisi dixeris pro me falsum testimonium: si autem dixeris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm familia. qͣm diuitiȩ: & ista om̃ia ui
De uiliotib loquar. Habes duos seruos tinũ sibilibus.
corpore deformẽ. aliũ pulcherrimũ: sed
illum deformẽ fidelem. alterũ infidelem.
Dic mͥ quẽ plus diligas. & uideo te amare
intsibilia. Quid gͦ Quando plus amas
seruũ fidelem licet corpore deformẽ qm̃
pulchrũ infidelem errasti. & feda pulchtis
pposusti: Qtiq ñ. S pulchriora fed̃is
p̃posiusti. Contempsisti enĩ oculos carius.
& erexisti oculos cordis. Interrogasti oculos
carnis. Et quid tibi renunciauer̃t  Ille puil.¬
cher est: ille fedus. Repulisti eos. & eoꝵ te¬
stimontũ repbasti. Erexisti oculos cordis in
seruũ fidelem. & in seruũ infidelem. Illum
inuenisti fedũ carne. illũ pulchrũ. S ꝓnun

Expanded text:
quam familia, quam divitquam familia, quam divitDe vilioribus loquar. Habes duos servos, unum deformem corpore, alium pulcherrimum; sed illum deformem fidelem, alterum infidelem. Dic mihi quem plus diligas: et video te amare invisibilia. Quid ergo, quando plus amas servum fidelem, licet corpore deformem, quam pulchrum infidelem, errasti, et foeda pulchris praeposuisti? Utique non: sed pulchriora foedis praeposuisti. Contempsisti enim oculos carnis, et erexisti oculos cordis. Interrogasti oculos carnis, et quid tibi renuntiaverunt? Iste pulcher est, ille foedus. Repulisti eos, eorum testimonium reprobasti: erexisti oculos cordis in servum fidelem, et in servum infidelem: istum invenisti foedum carne, illum pulchru
Abbreviated transcription (Latin):
thura in aris demonioꝵ: hoc licite. illud ili¬
cite. Delectat gustũ cib ñ ꝓhibitꝰ. delectant
gustũ etiã epulȩ sacrilegoꝵ sacrificioꝵ: hoc
licite. illud illicite. Delectat conugalis am-¬
lud illicite. Uidetis gͦ km̃i esse in istis sensib
corporis. licitas & ullicitas delectationeᷤᷤ. Iusti-¬
cia sic delectat ut uncat etiã licitas delecta¬
tiones. & ei delectationi qua licite delectaris:
ter hoc qd̾ dixi exemplũ certaminis. interro¬
go utrũ ames iusticiam. Respondebis: amo.
Quod ñ responderes ueraciter. nisi te ali¬
quatenꝰ delectaret. Non enĩ amatur. nisi qd̾
delectat. Delectare in dño. scͥptura dicit.
Dñs autẽ iusticia est. Non enĩ tibi finge¬
re debes deum. quasi ydolum. Inuisibilib
similis est d̾s. & ea sunt in nobis meliota
quȩ sunt inuisibilia. Melior est fides qͣm
caro. melior est fides qm aurũ: melior est
fides qͣm argentũ. qͣm pecunia. q̃m predia.

Expanded text:
thura in aris daemoniorum. Hoc licite, illud illithura in aris daemoniorum. Hoc licite, illud illicite. Delectat gustum cibus non prohibitus; delectant gustum etiam epulae sacrilegorum sacrificiorum. Hoc licite, illud illicite. Delectant conjugales amlud illicite. Videtis ergo, charissimi, esse in istis corporis sensibus licitas et illicitas delectationes. Justitia sic delectet, ut vincat etiam licitas delectationes; et ei delectationi qua licite delectaris, opter hoc quod dixi, exemplum certaminis. Interrogo utrum ames justitiam: respondebis, Amo. Quod non responderes veraciter, nisi te aliquatenus delectaret. Non enim amatur, nisi quod delectat. Delectare in Domino , Scriptura dicit. Dominus autem justitia est. Non enim tibi fingere debes Deum quasi idolum. Invisibilibus similis est Deus; et ea in nobis sunt meliora, quae sunt invisibilia. Melior est fides quam caro, melior est fides quam aurum, et melior est fides quam argentum, quam pecunia, quam praedia,
Abbreviated transcription (Latin):
ledent: s plus ipsa delectet. Delectant enĩ
qulelam naturalit̃ infirmitatẽ nrãm. ut cibꝰ.
ut potus. delectant esurientes atq sitientes :
ut nos delectat hȩc lux quȩ de cęlo fundi-¬
tur sole exorto. uel quȩ de siderib & luna
fulget: uel quȩ in terra accenditur luminib
consolantib tenebras oculoꝵ. Delectat ca-¬
nora uox & suauissima cantilena. delectat
odor bonꝰ: delectant etiã tactũ nr̃m quȩcũq
ꝑtinent. ad carnis aliquam. uoluptatẽ. Et
Hec om̃ia quȩ nos delectant in sensib cor-¬
p̃oris. aliqua licita sunt. Delectant enim ut
dixi oculos specdacula ista magnȩ naturȩ.
sed delectant oculos etiã spectacula theatroꝵ
Hȩc licita. illa illicita: ꝑ salmꝰ sacer suauiter
cantatꝰ delectat auditũ. s delectant auditũ
etiã cantica hystrionũ: hoc licite. illud il¬
licite. Delectant olfactũ fiores & aromata
& hȩc dĩ creatura. delectant olfactũ etiam

Expanded text:
lectent, sed plus ipsa delectet. Delectant enim lectent, sed plus ipsa delectet. Delectant enim quaedam naturaliter infirmitatem nostram, ut cibus et potus delectant esurientes atque sitientes; ut nos delectat haec lux, quae de coelo funditur sole exorto, vel quae de sideribus et luna fulget, vel quae in terra accenditur luminibus consolantibus tenebras oculorum: delectat canora vox et suavissima cantilena, delectat odor bonus; delectant etiam tactum nostrum quaecumque pertinent ad carnis aliquam voluptatem. Et haec omnia, quae nos delectant in sensibus corporis, aliqua licita sunt. Delectant enim, ut dixi, oculos spectacula ista magna naturae: sed delectant oculos etiam spectacula theatrorum. Haec licita, illa illicita. Psalmus sacer suaviter cantatus delectat auditum: sed delectant auditum etiam cantica histrionum. Hoc licite, illud illicite. Delectant olfactum flores et aromata, et haec Dei creatura: delectant olfactum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qd fideles nouer̃t. cum m̃res eo loco recitan¬
tur ad altare dĩ ut ñ ꝓ ipsis oretur. ꝓ cȩ-¬
tris autẽ cõmemoratis defunctis oratur.
lniuria est enĩ ꝓ martyre orare. cuiꝰ nos
debemꝰ orationib cõmendari. Certauit enĩ
contra peccatũ. usq ad sanguinẽ. Quibꝰdam
sicatis. ad ebreos dicit apłs. Nondũ enim
usq ad sanguinẽ pugnastis. aduersꝰ pecra.¬
tum certantes. Si gͦ ilłi nondũ usq ad san-¬
Om̃e gaudiũ existimate frẽs mei. cum in
tẽptationes uarias incideritis. Petfectis iam
dicitur. qui etiã possunt dicere. Proba me
dñe. & tempta me. Scientes inqͥt quia tri¬
bulatio patientiã oꝑatur. patientia autẽ
opꝰ ꝑfectum habet. Nmanda est enĩ iusticia.¬
nus est: ut amori iusticiȩ ñ p̃ponamꝰ om̃ia
lȩ d̾electant. Ipse est primꝰ gradus. Quid
sł qd̾ dixi. Et inter om̃ia quȩ te delectant
plus te delectet ipsa iusticia. ñ ut alia ñ de¬

Expanded text:
quod fideles noverunt, cum martyres eo loco recitanquod fideles noverunt, cum martyres eo loco recitantur ad altare Dei, ubi non pro ipsis oretur: pro caeteris autem commemoratis defunctis oratur. Injuria est enim, pro martyre orare, cujus nos debemus orationibus commendari. Certavit enim contra peccatum usque ad sanguinem. Quibusdam ficatis, ad Hebraeos dicit Apostolus: Nondum enim usque ad sanguinem pugnastis, adversus peccatum certantes . Si ergo illi nondum usque ad sanOmne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis. Perfectis jam dicitur, qui etiam possunt dicere: Proba me, Domine, et tenta me . Scientes, inquit, quia tribulatio patientiam operatur; patientia autem opus perfectum habet. Prius est ut amori justitiae non praeponantur omnia quae delectant. Ipse est primus gradus. Quid est quod dixi? Ut inter omnia quae delectant, plus te delectet ipsa justitia; non ut alia non de
Abbreviated transcription (Latin):
esterno diẽ de iustificatione nr̃a quȩ
nobis est ã dño do nr̃o sermo ꝓduc¬
tus est: ministrantib nobis. donan-¬
te illo: audientib uobis. Et cum simꝰ in
hac uita onerati sarcina corruptibilis carnis
n utiq sine peccato. quia si dixerimꝰ quia
peccatũ ñ habemꝰ nosipsos seducimꝰ: & ue¬
ntas in nobis ñ est. Iustificatos tam̃ nos
esse scđm modũ ꝑegrinationis nr̃ȩ. uiuentes
ex fide quousq fruamur specie: claruit qͣn-¬
tum arbitror caritati ur̃ȩ. Incipitur gͦ a fi¬
de. ut ꝑueniatur ad speciem. Uia curritur.
patria queritur. In ꝑegrinatione dicit ani¬
ma nr̃a: Qm̃ ante te est om̃e
desideriũ meũ. & gemitus
meus a te ñ est absconditus. In patria uͦ
di. Quare orandi locus nullus erit Quia
nichil deest. Quod hic creditur. ibi uidebi¬
tur. Ouod hic sꝑatur. ibi tenebitur. Quod
hic petitur. ibi accipitur. Perfectio tam̃ in
hac uita nulla est: ad quam sc̃i martyres
puener̃t. Id̃oq habet ȩccłiastica disciplina

Expanded text:
esterno die de justificatione nostra, quae nobis est a Domino Deo nostro, sermo productus est, ministrantibus nobis, donante illo, audientibus vobis. Et cum simus in hac vita onerati sarcina corruptibilis carnis, non utique sine peccato; quia si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est : justificatos tamen nos esse secundum modum peregrinationis nostrae, viventes ex fide quousque fruamur specie, claruit, quantum arbitror, Charitati vestrae. Incipitur ergo a fide, ut perveniatur ad speciem: via curritur, patria quaeritur. In peregrinatione dicit anima nostra: Quoniam ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . In patria vero di. Quare orandi locus nullus erit? Quia nihil deest. Quod hic creditur, ibi videtur; quod hic speratur, ibi tenetur; quod hic petitur, ibi accipitur. Perfectio tamen in hac vita nonnulla est, ad quam sancti martyres pervenerunt. Ideoque habet ecclesiastica disciplina,
Abbreviated transcription (Latin):
cipietis. Si uos ait saluator. si uos cum sitis
mali nostis bona data dare filiis ur̃is: q̃nto
magis pater ũr cęlestis dabit bona petentib
se: Eocaminet se gͦ om̃is homo. & qͥcqͥd in se
boni inuenerit qd ꝑtineat ad iustificationẽ
nr̃am. agat gr̃as illi qui dedit: & agendo
gr̃as illi qui dedit. ab illo petat & qd̃ non-¬
dum dedit. Non enĩ ta in accipiendo ꝓficis.
& ille in dando deficit. Quantumlibet capa-¬
ces fauces. caꝑacẽ uentrẽ afferas: fons uint

Expanded text:
ait Salvator, si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se ? Examinet se ergo omnis homo, et quidquid in se boni invenerit, quod pertineat ad justificationem nostram, agat gratias illi qui dedit; et agendo gratias illi qui dedit, ab illo petat et quod nondum dedit. Non enim tu in accipiendo proficis, et ille in dando deficit. Quantumlibet capaces fauces, capacem ventrem afferas; fons vincit
Abbreviated transcription (Latin):
uencranus tencbimꝰ & iam usio erit ñ fide euus
nerimꝰ tenebimꝰ & iam tes erit ñ spes. Cari¬
tas quid: Nunqͥd & ipsa mͦ est & tunc ñ
erit Si amamꝰ credendo & ñ uidendo. quoli
amabimꝰ uidendo & tenendo: Ergo cartial
erit. s ꝑfecta erit: sicut ait apłs. F ides. spet
caritas. tria hȩc: maiot autẽ hoꝵ caritas. hals
habentes & in nobis nutrientes. securi illo ad¬

Expanded text:
venerimus, tenebimus; et jam visio erit, non fides: cum venerimus, tenebimus, et jam res erit, non spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed perfecta erit: sicut Apostolus ait, Fides, spes, charitas, tria haec; major autem horum charitas . Hanc habentes, et in nobis nutrientes, securi illo ad
Abbreviated transcription (Latin):
& aliquid ñ habemꝰ. crescat qd̾ habemꝰ: & im¬
plebitur qd ñ habemꝰ. Ecce enĩ baptirati sunt
homines. om̃ia illis peccata sunt: iustificati
sunt a peccatis. Negare ñ possumꝰ. Restat
tamen lucta cum carne. restat lucta cũ mun¬
do: restat lucta cum diabolo. Qui autẽ lucda¬
nur aliqndo ferit. aliqͣndo ꝑcutitur: aliqͣndo
uicit. aliquando ꝑimitur. Quom̃ de stadio
exeat attendatur. Nam si dixerimꝰ quia pec-¬
catum ñ habemꝰ nosipsos seducimꝰ. & ueritas
i nobis non est. Item si dixerunꝰ quia iuisti-¬
sȩ nichil habemꝰ. aduersꝰ dĩ dona mentimur.
Si enĩ iusticiȩ nichil habemꝰ. nec fidem ha¬
bemꝰ. Si fidem ñ habemꝰ. xp̃iani ñ sumus.
Si autẽ habemꝰ fidem. iam aliquid habemꝰ
iusticiȩ. Ipsum aliquid uis nosse qͣntum sit:
lustus ex fide uiuit. Iustꝰ inqͣm ex fide ui-¬
sc̃ duces apłi qͣndo annunciauer̃t. ñ solum
uiderunt oculis s etiã manib tractauer̃t:
& tamen dñs seruans nobis donũ. fidi. cia¬

Expanded text:
uid non habemus; crescat quod habemus, et implebitur quod non habemus. Ecce enim baptizati sunt homines, omnia illis peccata dimissa sunt, justificati sunt a peccatis; negare non possumus: restat tamen lucta cum carne, restat lucta cum mundo, restat lucta cum diabolo. Qui autem luctatur, aliquando ferit, aliquando percutitur; aliquando vincit, aliquando perimitur: quomodo de stadio exeat attenditur. Nam si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Item, si dixerimus quia justitiae nihil habemus, adversum Dei dona mentimur. Si enim justitiae nihil habemus, nec fidem habemus: si fidem non habemus, christiani non sumus. Si autem fidem habemus, jam aliquid habemus justitiae. Ipsum aliquid, vis nosse quantum sit? Justus ex fide vivit : justus, inquam, ex fide visancti, duces Apostoli, quando annuntiaverunt, non solum viderunt oculis, sed etiam manibus tractaverunt: et tamen Dominus servans nobis donum fidei, cui
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. ut dicamꝰ redade qd̾ ꝓmisisti quia fecanꝰ
colui deum. S tiomͦ coluisses. si uocatꝰ ñ fuisss.
Si ꝓpterea te uocauit d̾s quia coliusti deuns
gͦ prior dedisti: & retribuitur tibi. Nonne
istam tibi uocẽ apłs tollit cum dicit. aut qͥ
prior dedit illi & retribuet᷑ ei: S ecce qͣudo
uocatꝰ es uel iam eras. quomꝰ p̃destinareris
qͣncio ñ eras: Quia dõ dedisti. qͣndo qui aliqd
dares ñ eras. Quid gͦ fecit d̾s. qñdo p̃destina¬
uit qui ñ erat  uod ait apłs. Qui uocat ea
quȩ ñ sunt: tanqͣm ea quȩ sunt. Si iam esses
non p̃destinareris. Nisi auersus esses. ñ uocait¬
ris. Nisi impicis esses. ñ iustificareris. Hisi ts¬
renus & abiectꝰ esses. ñ glorificateris. Quiss
prior aedit illi. & retribuetur eiꝰ Qm̃ ex ppl

Expanded text:
nostrum, ut dicamus: Redde quod promisisti, quia fecimus nostrum, ut dicamus: Redde quod promisisti, quia fecimus colui Deum. Quomodo coluisses, si vocatus non fuisses? Si propterea te vocavit Deus, quia coluisti Deum: ergo prior dedisti, et retribuit tibi. Nonne istam tibi vocem Apostolus tollit, cum dicit, Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Sed ecce quando vocatus es, vel jam eras. Quomodo praedestinareris, nisi quando non eras? Quid Deo dedisti, quando qui aliquid dares, non eras? Quid ergo fecit Deus, quando praedestinavit qui non erat? Quod ait Apostolus: Qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt . Si jam esses, non praedestinareris; nisi aversus esses, non vocareris; nisi impius esses, non justificareris, nisi terrenus et abjectus esses, non glorificareris. Quis ergo prior dedit
Abbreviated transcription (Latin):
demus deũ largitorẽ. in hũs quȩ nondũ ba¬
beniꝰ: tenemꝰ debitorẽ. Debitor enĩ factus est
ñ aliqͥd
a nobis accipiendo. s qd̾ ei
placuit
ꝓmittendo. Aliter enĩ dicunꝰ
homini debes mͥ quȩ dedi tibi. & aliter dicimꝰ
debes mͥ quia ꝓmisisti mͥ. Quando dicis debes
mͥ quia dedi tibi. a te ꝓcessit beneficiũ: s mu¬
tuatum ñ donatũ. Quando autẽ dicis debes
mͥ quia ꝓmisisti mͥ. tu nichil deuisti & tam̃
exigis. B onitas enĩ eiꝰ qui ꝓmisit dabit. ne
in maliciã fides conuertatur. Qui autẽ fallit
malus est. Deo gͦ quid dicimꝰ Redde mͥ. qͥa
dedi tibi Quid dedimꝰ dõ. qͣndo totũ qd̃ sumꝰ
& qd̃ habemꝰ boni ab illo habeniꝰ. Nichil gͦ a
dedunꝰ. Non est quẽ admodũ ista uoce exigam
debitorẽ d̾m. maxime dicente nobis apło.
Quis eñ cognouit sensũ dñi. aut quis consi¬
liariꝰ eiꝰ fuit. aut quis prior dedit illi & teti.¬
buetur ei. Illo gͦ modo possumꝰ exigere dĩm

Expanded text:
us Deum largitorem: in his quae nondum habemus, teneamus debitorem. Debitor enim factus est, non aliquid a nobis accipiendo, sed quod ei placuit promittendo. Aliter enim dicimus homini, Debes mihi quia dedi tibi: et aliter dicimus, Debes mihi, quia promisisti mihi. Quando dicis, Debes mihi, quia dedi tibi: a te processit beneficium, sed mutuatum, non donatum. Quando autem dicis, Debes mihi, quia promisisti mihi: tu nihil dedisti, et tamen exigis. Bonitas enim ejus qui promisit, dabit, ne in malitiam fides convertatur. Qui enim fallit, malus est, Deo autem numquid dicimus, Redde mihi, quia dedi tibi? Quid dedimus Deo, quando totum quod sumus, et quod habemus boni, ab illo habemus? Nihil ergo ei dedimus. Non est quemadmodum ista voce exigamus debitorem Deum, maxime dicente nobis Apostolo, Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Illo ergo modo possumus exigere Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
contra nos: hoc intelleximꝰ. nisi qui d̾m uin¬
cit ñ ledit nos. Et quis est qui tuncit om̃ipo¬
tentẽ: Quicũq reluctari uoluerit. sibi nocet.
Hoc est quando & paulo aute saulo de gelo
xp̃c clamauit. ñ tibi expedit contra stimulũ
calcitrare. Seuiat scuiat. quantũ potest.
Qui calces aduersus stimulũ nuttit. nonne in se

Expanded text:
 nisi qui Deum vincit, non laedit nos. Et quis est qui vincit Omnipotentem? Quicumque reluctari voluerit, sibi nocet. Hoc est, quod et Paulo adhuc Saulo de coelo Christus clamavit: Non tibi expedit contra stimulum calcitrare . Saeviat, saeviat quantum potest; qui calces adversus stimulum mittit, nonne in se
Abbreviated transcription (Latin):
postolum beatũ audiuimꝰ exhortantem
& confirmantẽ nos: cum diceret no¬
bis. Si d̾s ꝓ nobis. quis contra nos:
Ptorquib autẽ sit d̾s. superiꝰ ostendit ubi ait.
Quos autẽ p̃destinauit illos & uocauit. quos
autẽ nocauit illos & iustificauit: qͦs autem
iustificauit. illos & głificatut. Quid gͦ dicemꝰ
ad hec Si d̾s pro nobis. quis contra nos: De¬
us ꝓ nobis ut p̃destinaret nos: d̾s ꝓ nobis ut
uocaret nos: d̾s ꝓ nobis ut iustificaret nos. d̾s
ꝓ nobis ut glorificaret nos. Si d̾s ꝓ nobis.
quis contra nos  Predestinauit auteq̃m essemꝰ.
uocauit cum auersi essemꝰ: iustificauit cum¬

Expanded text:
postolum beatum audivimus exhortantem et confirmantem nos, cum diceret nobis: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Pro quibus autem sit Deus, superius ostendit, ubi ait: quos autem praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Deus pro nobis, ut praedestinaret nos; Deus pro nobis, ut vocaret nos; Deus pro nobis, ut justificaret nos; Deus pro nobis, ut glorificaret nos. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Praedestinavit, antequam essemus; vocavit, cum aversi essemus; justifica
Abbreviated transcription (Latin):
sum pans qͥ de celo descendi. esuriat & su¬
at ꝑegrinatio mea: ut sacietur p̃sentia mea.
Arridet mundus multis reb. pulchris. fortib
uariis. Pulchrior est ille qui fecit. fortior
& clarior ille qui fecit: suauior est ille qui
fecit. Saciabor cum manifestabitur gła tua
Fides gͦ quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur si est in uo¬
bis. iam ꝑtinetis ad p̃destinatos. uocatos. iusti¬
ficatos. Ergo crescat in uobis. Fides enĩ quȩ
ꝑ dilectionẽ oꝑatur. sine spe esse ñ potest
Cum autẽ uenerimꝰ. iam erit ibi fides. Dice¬
tur nobis crede: Non utiq. Uidebimꝰ enĩ. con¬
templabimur enĩ. Dilectissimi filii dĩ sumꝰ.
& nondũ apparuit qd̃ erimꝰ. Quia nondũ

Expanded text:
sum panis qui de coelo descendi . Esuriat et sisum panis qui de coelo descendi . Esuriat et sitiat peregrinatio mea, ut satietur praesentia mea. Arridet mundus multis rebus, pulchris, fortibus, variis: pulchrior est ille qui fecit, fortior et clarior ille qui fecit, suavior ille est qui fecit. Satiabor, cum manifestabitur gloria tua . Fides ergo quae per dilectionem operatur si est in vobis, jam pertinetis ad praedestinatos, vocatos, justificatos: ergo crescat in vobis. Fides enim quae per dilectionem operatur, sine spe esse non potest. Cum autem venerimus, jam erit ibi fides? dicetur nobis, Crede? Non utique. Videbimus eum, contemplabimur eum. Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sine caritate nichil ꝓdesse confirmat. Mane-¬
ant gͦ hec ÷ fides spes caritas. maior autẽ
hoꝵ est carttas. Sectamini caritatẽ. discerni-
te gͦ fidem ur̃am. Iam estis de p̃ destinatis.
uocatis. iustificatis. Paulus apłs dicit. Neq
circumcisio aliquid ualet neq p̃putium.
s fides. Dic adhuc apłe. adde. discerne:
quia & demones credunt & contremiscunt.
cerne causam meã de gente ñ sc̃a. Plane
distinguit. discerint. curumcidit. Et fides¬
probet: s de om̃ib factis suis. bonis oꝑib su¬
is quȩ faciat cum caritate ñ expectans retri
ipsum deum. Om̃ino ñ me saciaret d̾s. nisi
ꝓmitteret mͥ scipsum d̾m. Quid est tota ter¬
ra. quid est totũ mare. qͥd est totũ cȩlum:
Quid sunt om̃ia sidera. quid sol: qͥd luna.
quid exercitꝰ angeloꝵ Om̃ium istoꝵ creato¬
rem scio. ipsum esurio. ipsum sitio: ipsi dico.
q̃m apud te est fons uitȩ. Sui mͥ dicit ego

Expanded text:
sine charitate nihil prodesse confirmat. Manesine charitate nihil prodesse confirmat. Maneant ergo haec, fides, spes, charitas: major autem horum charitas . Sectamini charitatem. Discernite ergo fidem vestram. Jam estis de praedestinatis, vocatis, justificatis. Paulus Apostolus dicit: Neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; sed fides. Dic adhuc, Apostole, adde, discerne; quia, Et daemones credunt et contremiscunt: cerne causam meam de gente non sancta . Plane distinguit, discernit, circumcidit. Et fidesprobet se in omnibus factis suis, bonis operibus suis, quae faciat cum charitate, non exspectans retribuid praeter ipsum Deum. Omnino me non satiaret Deus, nisi promitteret mihi se ipsum Deum. Quid est tota terra? Quid est totum mare? Quid est totum coelum? Quid sunt omnia sidera? Quid sol? Quid luna? Quid exercitus Angelorum? Omnium istorum Creatorem sitio: ipsum esurio, ipsum sitio, ipsi dico, Quoniam apud te est fons vitae . Qui mihi dicit: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
dei: Hoc dixit petrus & audiuit: beatus es
sẏmon bariona. Hoc dixer̃t demones & audi¬
erunt: obmutescite. Ille beatꝰ. dicitur ei qͥa
ñ reuelauit tibi catõ & sanguis sed pater m̃s
qui in cęlis est: illi autẽ audiunt obmutes¬
cite. Ꝙ hoc dicunt. & repelluntur. Una
uox est: s dñs radicẽ interrogat ñ florẽ.
Unde dicitur ad ebreos. Nequã radix ama-¬
ritudinis sursum germinans molestet. & ꝑ
illam contaminentur multi. Priꝰ gͦ discerne
fidem tuã. a fide demonis. Unde enĩ discer-¬
nã. Demones hoc dixerunt tunendo. petaꝰ
amando. Adde gͦ fid̃i spem. Et quȩ est¬
spes nisi de aliqua conscientiȩ bonitate:
Speiq ipsi adde caritatẽ. Desuꝑ eminen-¬
tem uiã habemꝰ dicente apło. suꝑeminentẽ
uiam uobis demonstro. Si linguis hominũ
loquar & angeloꝵ. caritatẽ autẽ ñ habeã:
factus sum uelut eramentũ sonans aut cym-¬
balum tinniens. & cetera enarrat bona. &

Expanded text:
Dei? Hoc dixit Petrus, et audivit, Beatus es Dei? Hoc dixit Petrus, et audivit, Beatus es Simon Bar Jona: hoc dixerunt daemones, et audierunt, Obmutescite. Ille beatus, dicitur ei, Quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est . Illi autem audiunt, Obmutescite : et hoc ipsum dicunt, et repelluntur. Una vox est: sed Dominus radicem interrogat, non florem. Unde dicitur ad Hebraeos: Ne qua radix amaritudinis sursum germinans molestet, et per illam contaminentur multi . Prius ergo discerne fidem tuam a fide daemonis. Unde eam discernis? Daemones hoc dixerunt timendo, Petrus amando. Adde ergo fidei spem. Et quae spes est, nisi de aliqua conscientiae bonitate? Speique ipsi adde charitatem. Desuper eminentem viam habemus, dicente Apostolo, Supereminentem viam vobis demonst Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens: et caetera enarrat bona, et
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui seruiuit mͥ. in obauditu auris
obediuit mͥ. Nos hoc sumꝰ & de iusticia ni-¬
hil habemꝰ: Om̃ino habenꝰ. Grati simꝰ ex
qd̾ habemꝰ. ut addatur qđ ñ habemꝰ: &
lon ꝑdamꝰ qł habemꝰ. Ergo & hoc ter-¬
cium iam agitur in nobis. Iustificati sumꝰ. sed
ipsa iusticia cum ꝓficimꝰ crescit. Et quomͦ cres¬
cit dicam. & uobiscũ quodamm̃ conferã: ut
unusquisq ur̃m iam in ipsa iustificatione
cõstitutꝰ. accepta scilicet remissione peccatoꝵ
ꝓficiens de die in diem iudeat ubi sit: accedat.
ꝓficiat. & crescat donec consummetur: ñ ut
finiatur s ut ꝑficiatur. Incipit homo a fide.¬
ꝯuid ꝑtinet ad fidem: Credere. S adbuc
ista fides discernatur ab immundis spiritib.
Ad fidem quid ꝑtinet: Credere. S ait apł̃s
iacobus. Et demones credunt. & contremiscunt.
Si tantũ credis & sine spe uiuis. uel dilec¬
tionẽ ñ habes: & demones credunt & contre¬
miscunt. Quid magnũ est Dicis xp̃m filiũ

Expanded text:
is obedivit mihi . Nos sumus, et de justitia nihil habemus? Omnino habemus. Grati simus ex eo quod habemus: ut addatur quod non habemus, et non perdamus quod habemus. Ergo et hoc tertium jam agitur in nobis. Justificati sumus: sed ipsa justitia, cum proficimus, crescit. Et quomodo crescit dicam, et vobiscum quodam modo conferam; ut unusquisque vestrum jam in ipsa justificatione constitutus, accepta scilicet remissione peccatoruu sancto, proficiens de die in diem, videat ubi sit, accedat, proficiat et crescat, donec consummetur, non ut finiatur, sed ut perficiatur. quid pertinet ad fidem? Credere. Sed adhuc ista fides discernatur ab immundis spiritibus. Ad fidem quid pertinet? Credere. Sed ait apostolus Jacobus: Et daemones credunt, et contremiscunt . Si tantum credis, et sine spe vivis, vel dilectionem non habes: Et daemones credunt, et contremiscunt. Quid magnum est, si dicis Christum Filium
Abbreviated transcription (Latin):
hac spe dicebant. Quis nos separabit a canta¬
te xp̃i: Gribulatio. an angustia. an ꝑsecutio.
an fames. an nuditas. an gladius. Quia ꝓpter
te. Et ubi est ꝓpter quemꝰ Quia ꝓpter te inqͥt
mortificamur tota die. Propt̃ te. s ubi est
beati qui ñ uider̃t & credidert̃. Ecce ubi est.
In te est: quia & fides ipsa in teipso est. An
fallit nos apłs. qui dicit habitare xp̃m ꝑ
fidem in cordib nr̃is:. Nodo ꝑ fidem. tanc ꝑ
speciem. Modo ꝑ fidem qm̃ diu in uia. qͣm¬
diu in ꝑegrinatione. Quam diu enĩ sumꝰ in
corpore. ꝑegrinamur a dño. Per fidem enĩ
erit species: Rudi qͥd erit. Ut sit d̾s om̃ia
in om̃ib. Quid est om̃ia: Quicqͥd hic quere¬
bas. qͥcqͥd hic ꝓ magno habebas: ipse tibi
erit. Ouicqͥd hic uolebas. qͥqͥd amabas man¬
ducare & bibere: ipse tͥ erit cibus. ipse tͥ
erit potus. Quiqͥd hic uolebas sanitatẽ con¬
poris. fragilem. tͥnseuntem: ipse tibi tmmos.¬

Expanded text:
hac spe dicebant: Quis nos separabit a charitahac spe dicebant: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an gladius? Quia propter te. Et ubi est propter quem? Quia propter te, inquit, mortificamur tota die . Propter te. Et ubi est, Beati qui non viderunt et crediderunt ? Ecce ubi est, in te est, quia et fides ipsa in te ipso est. An fallit nos Apostolus, qui dicit habitare Christum per fidem in cordibus nostris ? Modo per fidem, tunc per speciem: modo per fidem, quamdiu in via, quamdiu in peregrinatione. Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Doerit species? Audi quid erit: Ut sit Deus omnia in omnibus . Quid est, Omnia? Quidquid hic quaerebas, quidquid hic pro magno habebas, ipse tibi erit. Quid hic volebas, quid amabas? Manducare et bibere? Ipse tibi erit cibus, ipse tibi erit potus. Quid hic volebas? Sanitatem corporis fragilem, transeuntem? Ipse tibi immor