comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
larus. Non ẽ nobis inimolatꝰ agnꝰ legalis. uł
typicus. si uerus agnus immolatus: qͥ tollit
peccata mundi. Id÷ ꝓ nobis immolatꝰ eit
in ara crucis: de qͦ iohannes ait. Eoce agnus
der ecce qͥ tollit peccata mundi. Istius agni
carnes condie immolant᷑ in ęccł ia : &. come¬
dunt᷑ a fidelibꝰ. Illi qͥ comedert carnes typi¬
ei agni. transitũ fecert̃ de egẏpto interra
reꝓmissionis .&. nos similit᷑ transire debemꝰ
De tenebris infidelitatis ad iirtutes & de

Expanded text:
legalis vel typicus, sed verus agnus, qui tollit peccata mundi, est pro nobis immolatus in ara crucis, de quo Joannes ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Istius agni carnes quotidie immolantur in Ecclesia, et comeduntur a fidelibus. Illi qui comederunt carnes typici agni, transitum fecerunt de Aegypto in terram repromissionis, et nos similiter transire debemus de tenebris infidelita
Abbreviated transcription (Latin):
ab homicidio illius & adia terio. Sie in hoc
loco ponit᷑ cũ additam̃to ꝓꝯuersaciõe u¬
teris hominis . &. ꝓ mala doctrina: qr eran
apud coriithios pseudo apłr qͥ prauã dee¬
triña seminabãt inter illos: quã precepst
⁊ima. id÷ sine ferm̃to .e. est sensus. Ido in¬
ẽ sicut noui effecti estis ab om̃ibꝰ originali¬

Expanded text:
hoc loco ponitur cum additamento pro conservatione veteris hominis, et pro mala doctrina: quia erant apud Corinthios pseudoapostoli, qui pravam doctrinam seminabant inter illos, quam praecepit azyma, id est fermento, et est sensus: Ideo, inest, sicut novi effecti estis ab omnibus peccati
Abbreviated transcription (Latin):
eet doctrina. & peccatore̾ homine Sicut
modieũ fermentũ tot̃a massã farinę con¬
trait: ita mala doctrina. uł unꝰ homo pec¬
cator. totã ꝯgregacionẽ & ęcełam solet cor¬
rũꝑe. suo malo exemplo .eẜ om̃s qͥ possunt
eũ corriꝑe .&. ñ corripiunt. utiq similes ef
ficiunt᷑ ei in pena. ziue eñi praua doctrina.
seu malus & in disciplinatꝰ peecator. qͥ non
uult seemendare: ab ęecła de bet expelli.
r purgate uetꝰ fermentũ. Precepit egre¬
Nus pͣdicator corinthius. formeatorẽ qͥ u¬
ror̾e patris acceꝑat. a suo ꝯuentu expelle¬
re: quẽ ille s̃a traditũ habebat diabolo ad
purg. andui. quatinꝰ qͦ suadente peccauit. eo
atu suo: metuens similit eiei in futuro a

Expanded text:
inem. Sicut modicum fermentum omnem massam farinae contrahit, ita mala doctrina vel unus peccator homo totam congregationem Ecclesiae solet corrumpere suo malo exemplo. Et omnes qui possent eum corripere et non corripiunt, utique similes ei efficiuntur in poena. Sive prava doctrina seu malus et indisciplinans peccator qui non vult se emendare, ab Ecclesia debet expelli. Expurgate vetus fermentum. Praecipit egregius praedicator Corinthiis fornicatorem, qui uxorem patris acceperat, a suo conventu expellere, quem ille jam traditum habebat diabolo ad purgandum, quatenus quo suadente peccavit, eo atu suo, metuens similiter ejici in futuro a
Abbreviated transcription (Latin):
uangelio sumptꝰ accipiant. ab his qͥbꝰ p̃di¬
cant. Sed ego subaudis sub nullius redigar
potestate. id÷ nullius pocestati me subda
Beatꝰ apłs noluit subdi corinthiis. aliqͦd
inunꝰ M eis accipiens. ut omnia uicia libe
redarguere posset. nec causa uentris uigor
euangeliee ueritatis torpesceret: &. ne oe¬
casionẽ pseudo apłis daret ex poliaudi do¬
mos. essetq engłm uenale. Esca uentri
sub audis. mꝰ seruit . & uent̾ seruit escis De
erit in puluere.eł hanc. id÷ esc̃a destru¬
et: cũ homines nasci desierint. Corpꝰ aũ
hominis n fornicaciomi. sub audis. debet

Expanded text:
vangelio sumptus accipiant, ab his quibus praedicant: sed ego sub nullius redigar potestate, id est nullius potestati me subdam. Beatus Apostolus noluit se subdi Corinthiis, aliquod munus ex eis accipiens, ut omnia vitia libere redarguere posset, ne causa ventris vigor evangelicae veritatis torpesceret, et ne occasionem pseudoapostolis daret exspoliandi domos, essetque Evangelium venale. Esca ventri, subaudis modo servit, et venter servit escis; Deerit in pulverem, et hanc, subaudis escam, destruet, cum homines nasci desierint. Corpus autem hominis, non fornicationi, subaudis debet
Abbreviated transcription (Latin):
CIII ñ donauit quod t̾ donauit: uł qͥs te¬
feeit meliorẽ o donacista. quã sit noua¬
cianꝰ donando tͥ uirtutes. quas ille nͣ habet.:
Dedit tͥ hoc donũ donatꝰ. anđs: Utriq
As̃ donis suis .i. grͣa hoc facit: dansuni qͦd¬
ũ habet alius. Quid aũ habes donoꝵ diui¬
uor qd ñ ae cepisti subaudis. adeo: Iam
saturati estis: sub. audis. diuinis mysteriis.
Iã diuttes facti estis i n omni uerbo & doc¬
trina .u. abimdancia bonor. oꝑũ. Sine no¬
ducti fuerant apfeudo apłis. saturati di¬
uunis inyterins neq diuite s. neqs reguabatt¬
sine illis. Hoc aũ qͦa sequit᷑ optatiue atq¬
eu utina̾ regnaretis m̃: ut & nos uobiscum¬

Expanded text:
 donavit quod tibi donavit? Vel quis fecit te meliorem, o Donatista, quam sit Novatianus, donando tibi virtutes quas ille non habet? Dedit tibi hoc donum Donatus, an Deus? Utique Deus donis suis et gratia hoc facit, dans uni quod habet alter. Quid autem habes donorum divinorum quod non accepisti? subaudis a Deo. Jam saturali estis, subaudis divinis mysteriis, jam divites facti estis in omni verbo, et doctrina, et abundantia bonorum operum; sine noducti fuerant a pseudoapostolis, saturati divinis mysteriis, neque divites, neque regnabantsine illis. Hoc autem quod sequitur optative atqet utinam regnetis m
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ qr hec potestas .s. grã data erat praulo.
ut peccantes .. penienciã nolemes agere.
sic ut istũ: uec ñ & hermogenẽ.& philetum.
de qͥbꝰ ipse dicit. Q uos tradidi inqͥens satha¬
ne: ut discant ñ blasphemare. Eiciebat e¬
m illũ tasẽ de eccła. &. ab om̃i societate. &
miũ graui infirmitate uexabat illũ: pu¬
cans se anima illius ꝑ talia posse auferre.
Sed pisssimꝰ pͣdicator in aminia ñdabat po
testate̾: ut illũ amentẽ redderet. uł ut ex

Expanded text:
tinus quia haec potestas et gratia data erat Apostolo, ut peccantes et poenitentiam nolentes agere sicut istum, necnon Hermogenem et Philetum, de quibus ipse dicit: Quos tradidi, inquiens, Satanae, ut discant non blasphemare . Ejiciebat enim illum talem ab Ecclesia et ab omni societatmium gravi infirmitate vexabat illum, putans se animam illius per talia posse auferre, sed piissimus praedicator in anima non dabat ei potestatem, ut illum amentem redderet, vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
mm tẽporalit᷑: ut uiuans etͣnalit᷑. Siue p̃¬
sencia. subaudis bona &. cõmoda. ur̃a st̃.
ut paupibꝰ ea distribuatis. a qͥbꝰ recipi me¬
reamini. .&. de cetero uuatis &. uestiaini¬
ni. Siue futura gaudia ur̃a st̃: ut bene ẽ¬
uersantes in hoc secło. ad ea possidenda
qͥndoq pueniatis. Om̃ia eñi quę dixi a. que
dignitate creata st̃. Uos aũ xpi. sub audis.

Expanded text:
poraliter, et vivatis aeternaliter; sive praesentia, subaudis bona et commoda vestra sunt, ut pauperibus ea distribuatis, a quibus recipi mereamini, et de caetero vivatis et vestiamini; sive futura gaudia vestra sunt, ut bene conversantes in hoc saeculo, ad ea possidenda quandoque perveniatis. Omnia enim quae dixi et quae d
Abbreviated transcription (Latin):
dendo &. ꝯt̾eplando: qͥd &. theatrã dici po¬
test. ẜrat eñi locus in ciuitatibꝰ. ubi exeree¬
bantꝰ ioca regalia &. ubi decollabant᷑ rer
&̾ plerũq in uocentes ut erant sc̃i mar¬
tyres: ad quẽ confluebut om̃is popłs. adui¬
nꝰ. uos aũ prudentes in xpo. sicut uobis
uidet᷑: ꝙ sic uultis e̾e ꝓꝑiani. ut pru¬
denciã mundi ñ amntatis. &. magna uul¬
tis sentire de xpo. in firma de negantes
Uos nobiles. de nobilitate generis gł ante
Nos ignolules: ut uos putatis. Hec omniaꝑ
ceret. Nosprudentes. uos stulti. Nos for¬
res in fide. ꝙ aduersa biuꝰ mundi sustinemꝰ¬
ua ñ audetis sustinere. Nos nobiles de gene¬
re patriareharũ descendentes uos ignobi¬
les. id÷ sine nominis. lignitate. de genere gen¬
tiliũ ẏdola colenciũ. Usq in hanc hora: idest
usq ad p̃sens tepꝰ. esurimꝰ. Longã fam̃e inidi¬
tatẽ .s. penuriã paulus ꝑtulit: qͥ iuuenis uo

Expanded text:
dendo, contemplando; quod et theatrum dici potest; erat enim locus in civitatibus, ubi exercebantur joca regalia, et ubi decollabantur rei et plerumque innocentes, ut erant sancti martyres, ad quem confluebat omnis populus ad vimus; vos autem prudentes in Chrito, sicut vobis videtur: quia sic vultis esse Christiani, ut prudentiam mundi non amittatis, et magna vultis sentire de Christo infirma denegantes. vos nobiles, de nobilitate generis gloriantes; nos ignobiles, ut vos putatis. Haec omnia asi diceret: Nos prudentes, vos stulti; nos fortes, qui adversa hujus mundi sustinemulia non audetis sustinere; nos nobiles de genere patriarcharum descendentes, vos ignobiles, id est sine nomine dignitatis, de genere gentilium idola colentium. Usque in hanc horam, id est usque ad praesens tempus, et esurimus longam famem, et nudita
Abbreviated transcription (Latin):
uirga uemã: manebitis in correpti si au in
animo pacifico. & inlenitate mentis: corrigi¬
te uos .&. emendate. agentes peniteneiam.
tris qͥs habeat. nouerc̃a uidelicet suã. E uos
inflati estis. id÷ in suꝑbiã eleuati suꝑbitis. &
ĩi magis luctũ habuistis ꝓ hoc scelere. sicut
slimuel iugebat suꝑ saul. eẜ est sensus. Cͥũ
debuissetis lugere peecatũ illius .&. a ur̃o ẽ¬
sorcio huiꝰmodi separare: magis insuꝑbiã e
sius dicit. tanta erat gr̃a concessa paulo:
ce illius cuiꝰ legaeione fungor. ꝯgregatis uo¬

Expanded text:
iam, manebitis incorrepti; sin autem in animo pacifico et lenitate mentis, corrigite vos et emendate agentes poenitentiam. tris sui aliquis habeat, novercam videlicet suam. Et vos inflati estis, id est in superbiam elevati superbitis, et non magis luctum habuistis pro hoc scelere, sicut Samuel lugebat super Saul, et est sensus: Cum debuissetis lugere peccatum illius, et a vestro consortio hujusmodi separare, magis in superbiam beatus Ambrosius dicit: Tanta gratia erat concessa Paulo, isti, id est vice illius cujus legatione fungor, congregatis vo
Abbreviated transcription (Latin):
daces ostendã sapientes philosophos uide¬
licet inaftucia eoꝵ: cũ filiũ meũ ex uisgi¬
ne nasci fecero.
natiste adonate .&. apollinariste & mauichę
Omnia eñĩ ur̃a st̃. Si uos di estis: umnia di
ura st̃ Quȩ om̃ia: Siue paulus subaudis.
minister ur. siue cephas. minister ẽ. non¬

Expanded text:
dam, sapientes, philosophos videlicet, in astutia eorum, cum Filium meum ex vine nasci fecero. natistae a Donato, Apollinaristae et Manichaei. Omnia enim vestra sunt, si vos Dei estis, omnia Dei vestra sunt: quae omnia? sive Paulus, subaudis minister vester est, sive Cephas, minister
Abbreviated transcription (Latin):
inigne̾ eternũ .d qua maledictiõe. qͥ fue¬
rint aliem cxeluss felices regnabunt cũ dño.
apollo ꝓpt uos. udelieet ne uos ad iniidiã
&. de tractionẽ. ꝓuocarẽ. ut in nobis disca¬
tis. sub audis humilitate̾: ne supͣ quã scrip
tũ ẽ. unꝰ aduersus alterũ inf̾letur. ꝓ aliqͦ
Concatenacio est huiꝰ modi. Ut in nobis dis¬
catis humilitate ne infͥlet᷑. ids ne suꝑ bi¬
at unꝰ aduersus alterũ ꝓ alio. supra quã
scriptũ ẽ. id÷ sicut iã supra dictũ ẽ. qͦd
ũ debetis agere. uidelicet ne unꝰ donati
se a sanctiore homine .&. meliore baptis¬
mate ẽe̾ uaptizatũ. & iterũ nouacianꝰ con¬
tra donatistã. ꝓ alio nouato uidelicet a qͦ¬

Expanded text:
in ignem aeternum . A qua maledictione qui fuerint alieni et exclusi, felices regnabunt cum Deo. HApollo propter vos, videlicet ne vos ad invidiam et detractionem provocarem, ut in nobis discatis, stum est, unus adversus alterum infletur pro alio. Concatenatio est hujusmodi, ut a nobis discatis humilitatem, ne infletur, id est ne superbia unus adversus alterum pro alio supra quam scriptum est, id est sicut jam supra scriptum est, quod non debeatis agere, videlicet ne unus Donatisse a sanctiore homine et meliori baptismate esse baptizatum; et iterum Novatianus contra Donatistam pro alio
Abbreviated transcription (Latin):
certũ est qͦ mnimo fiant. sicut de abstinen¬
cia .s. ienunio. qͥndo pleriq hominũ dico
se ñ posse abstinere a uino &. carnbꝰ &. qͦs
ñ posst᷑ reiunare. ñ et nr̃m uidicare q
possium &s. bono animo fieri .&. malo. sieut¬

Expanded text:
ncertum est quo animo fiant: sicut est de abstinentia et jejunio, quando plerique hominum dicunt se non posse abstinere a vino et carnibus, et quod non possint jejunare, non est nostrum judicare: quia possunt et bono animo
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ne sit infirisũ s suꝑ uiua terrat
Similit paulus ut sapiens archicoetꝰ fun¬
gomtu posuit:eꝵ iorinchiis ipse pͥmꝰ p se¬
dicauis Rulus ess ante ipsũ fundames¬
tũ fidi in illis locauerat. Alius añ aui
deat a ehigerei qͥr suꝑ edificet ut se¬
cimoũ fir imtatẽ tusi siue fundami.ꝓ
edant pasietes. ie: bona oꝑa. f unda¬
mentũ aliud uemo potest ponere piȩi

Expanded text:
suum, ne sit infirmum, ne super vacuam terram: similiter Paulus, ut sapiens architectus, fundamentum posuit, quia Corinthiis ipse primum praedicavit. Nullus enim ante ipsum fundamentum fidei in illis locaverat: alius autem, deat, et consideret quid superaedificet, ut secundum firmitatem fidei sive fundamenti procedant parietes, id est bona opera. Fundamentum enim aliud nemo pote
Abbreviated transcription (Latin):
audit. nec uult credere: aspitalibꝰ uiris di¬
pientes & herenei apud corinthios degen¬
tes. ut facilius animos auditoꝵ ꝓuertere pos¬
sent & arectitudinis statu deicere: sua pra¬
ua dogmata. honesto sermone potibant. Iđdq.
lixͣ parũ suꝑius: ñ loqͥmi nos inuerbis. doc¬
tis humanę sapiencie. Dicebãt eni culto
sermone. qͥd humana natura nĩ tecipet. in
Is ucoprehensibilis &. in corpeus homo fie¬
ri posset: nec eet eredibile u uirgo homine
sine semine uirili ꝯcipet. aut post partum
goee poss nec posse fieri. ut homio post mor¬
tẽ de piuere t̾re resurgeret. et. talia lucu
oninia que audit &. uidet. .&. cogitat qͥd srt

Expanded text:
audit, nec vult credere, a spiritalibus viris dipientes, et haeretici apud Corinthios degentes, ut facilius animos auditorum pervertere possent, et a rectitudinis statu deficere, sua prava dogmata honesto sermone poliebant. Ideoque dixit parumper superius: Non loquimur nos in verbis doctis humanae sapientiae. Dicebant enim culto sermone quod humana natura non reciperet ut Deus incomprehensibilis et incorporeus homo fieri posset, et nec esse credibile ut virgo hominem sine virili semine conciperet, aut post partum virgo esse posset, nec posse fieri ut homo post mortem de pulvere terrae resurgat, et alia luculomnia quae audit, videt, et cogitat: quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
pleat. p̃dicac ioni insistit. s ut dđo premiui
suil aboris ꝑe ipiat. Igit᷑ si eu uiigeliũ ꝑma
losũ dispensaret᷑. ned quã dũs diceret que
dicunt bona facite:a. quę facuuit mula.
iei estote. sicut .s. ego rꝑi eulti gͦ dispen¬
sacores st̃ p quoꝵ minsteriũ ꝑuenit᷑ ude
licet ut qͦd p̃dicat ore. oꝑibꝰ ex ornet. ehi
chi aii.ꝓ minimo ẽ. ut auobis udicer uut
ali humano die. Pseudo apłi atq philosoplii.
.s qda coruthior seducti ab illis dnudica¬
bãt siue deridebãt paulũ apłns eo qͦd ñ dis¬
Creparet a predieaeione PETRI Aliouq a¬
postolor. fimplicit᷑ & rustice p̃dicans: dicen¬
tes Si petrus, AndtCΑs. IVCObVS IOHAIOS
qͥpiscatores fuert. rustice p̃dicant x non
scolastice. ñ est adco mnirũ. Quare aũ pau¬
philosop hice. siue dialecticę disputani

Expanded text:
mium sui laboris percipiat. Igitur si Evangelium per malos non dispensaretur, nequaquam Dominus diceret: Quae dicunt bona, facite: et quae faciunt mala, mei estote, sicut et ego Christi . Multi ergo dispensatores sunt per quorum ministerium pervenitur licet, ut quod praedicat ore, operibus exornet. Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die. Pseudoapostoli atque philosophi et quidam Corinthiorum seducti ab illis, dijudicabant seu deridebant Paulum, eo quod non discreparet a praedicatione Petri aliorumque apostolorum, simpliciter et rustice praedicans, dicentes: Si Petrus, Andreas, Jacobus et Joannes, qui piscatores fuerunt, rustice praedicabant, et non scholastice, non est adeo mirum; quare autem Pauphilosophice, sive dialectice disputet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inanis utunt᷑ &. huiinis laudibꝰ uł fauo¬
ribꝰ delect ant᷑. loquentes &. p̃dieantes
philosophice. ut ab hominibꝰ laudent᷑
qr neq ⁊trꝗ leges diuinas. neq ꝯtra hu¬
manas. aliqd ꝑ petro. Humanas leges
uli audes diei cõparat: qr illi habent᷑ &
uident̾ clari .ẜ. ioc undi qͥ in illis edoeti
aliqͦ ⁊tra leges diuinas atq humanas e
le inuenio qͥ me ipsũ melius noui ꝗͣ.
uos qͥ mꝰ ꝓ otestis iudicare ꝯscienciam
meã qͦm̾ ualetis uos ex animare qͦ anmnio
&. intencione facio. qucqͥd facio. maxi¬
me cũ nemo seiat hominu̾ que st̃ in
homine nͥ sps hominis qͥ in ipso ẽ: Fe¬
lix ꝯscieneia: quȩ ita secure de se auder
supbe talia fateri: subiunxit.  ed ñ in
hoc iust ificatꝰ sũ: sub audis apud ine.
uł apud đm. de si diceret aliis uerbis.
licet ego in me. nichil mali niehilq

Expanded text:
s utuntur, et humanis laudibus et favoribus delectantur, loquentes et praedicantes philosophice, ut ab omnibus laudentur: quia neque contra leges divinas, neque contra humanas aliquid perpetro. Humanas leges vel laudes diei comparat, quia illi habentur et videntur clari et jucundi qui in illis edocti aliquo contra leges divinas aut humanas eglem invenio qui melius meipsum novi quam vos, quomodo potestis dijudicare conscientiam memaxime cum nemo sciat hominum quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Felix conscientia quae ita secure de se audet ive ac superbe talia fateri, subjunxit: sed non in hoc justificatus sum, subaudis apud me vel apud Deum, ac si diceret aliis verbis: Licet ego in me nihil mali nihilque
Abbreviated transcription (Latin):
uera: dũ filiũ constituit nasei de uirgine.
S̾ic etiã resusertaun eũ a mortuis: licet illi
negarent resurrectione. Nã qr ñ eognouit
mundꝰ. id aniatores mundi .&. philo sophi
ꝑ sapienciã suã mundanã di patre. indi

Expanded text:
veram, dum Filium suum constituit nasci ex virgine, sic etiam resuscitavit eum a mortuis, licet illi negarent resurrectionem. Nam quia non cognovit mundus, id est amatores mundi et philosophi, per sapientiam suam mundanam
Abbreviated transcription (Latin):
cipłis. In pͥmordio enĩ fidi om̃s fideles bap¬
qͥudo uecessitas imminebat. Sed ne tantum
ministeriũ uilesceret. & ñ recte asimpliei¬
oribꝰ impleret᷑. crescente numero fideli
sapieneia uerbi. subaudis. misit me xps e
uangeli: are: ut ñ euaeuetꝰ crux xpi. He¬
retiei .&. philosophi p̃dicaba̾t in sapieneia
uerbi. hoc ẽ culto & polito sermone: ut
placerent suis auditoribꝰ &. ipsi appareien
docti. Uel etiã in sapiencia uerbi pͣdieabãt
⁊ phil osophi. humane sapieneię stulta p̃di
omia illi de negabãt. dicentes. ñ posse gigni
aliqͥd nͥ ex cõmixtione alterius seminis. & đi¬

Expanded text:
mordio etenim fidei omnes bapquando necessitas imminebat. Sed ne tantum ministerium vilesceret, aut non recte a simplicioribus impleretur, crescente numero fideliusapientia verbi, subaudis misit me Christus evangelizare, ut non evacuetur crux Chretici et philosophi praedicabant in sapientia verbi, hoc est culto et polito sermone, ut placerent suis auditoribus, et ipsi apparerent docti: vel etiam in sapientia verbi praedicabant, et philia illi denegabant, dicentes non posse aliquid gigni, nisi ex commistione alterius seminis:
Abbreviated transcription (Latin):
ti .d. eiꝰ pdicacionẽ audier̃t. Dicebant ett¬
ĩ ulũ seductorẽ & falsę doctrine pͣdica¬
tore: honorantes amplius ꝓseudo apłos
seductores suos qͥ blande ioq̃bi ant᷑ quã
illũ qͥ ueritatẽ prędicans. eora inciare¬
ost endens hoc debere intelligi de se a.
sentiri. qͦd đe illã ad apłatꝰ dignitate ele¬
gerat inqͥens. Sic nos. me & harnabam
.s. sostenẽ existimet homo cormthius. uł
alius qͥlibet: ut in inistros xxiđe si dicere
aliis uerbis. Nolite nos corinthis despice¬

Expanded text:
t ejus praedicationem audierunt. Dicebant etiam illum seductorem et falsae doctrinae praedicatorem, honorantes amplius pseudoapostolos seductores suos, qui eis blande loquebantur quam illum qui, veritatem praedicans, eorum vitia redicuntur, ostendens hoc debere intelligi de se et sentiri, quod Deus illum ad apostolatus dignitatem elegerat, inquiens: Sic nos, me, et Barnabam, et Sosthenen existimet homo, Corinthius, vel alius quilibet, ut ministros Christi; ac si diceret aliis verbis: Nolite, o Corinthii, nos despice
Abbreviated transcription (Latin):
ib infidelibꝰ qͥsi magi. maleficr. atq sac rilag
.x. benedicimꝰ p̃dicando illis x ꝑm. Blasphe¬
mam qͥsi sed ucł ores: .s. obsecramꝰ. sub aidis
ut libere audiant doctrinã dñi. quã illi de¬
testant᷑ qͥsi blasphe miã: petimꝰq utdent
nobis locũ readdende racionis. qua manife¬
te ꝓbemꝰ ũ ee̾ tales. quales blasphemam᷑
uilissimi hominũ. Feripsima ꝓpriȩ ẽ limatu¬
ra & rasura eris. aut alicuiꝰ metalli: uł pur¬
gamentũ pomi. siue qͥsqͥliȩ domꝰ. Non ut ẽ¬
fund a uos hec scribo: id ÷ ñ ut uerec unda¬
riuos facia Sedut filios meos lm̃os mone¬
O. qͥd agero ineremplũ patris debeatis. uel
indico uobis qualia ꝑferã. ut &. uos simnla
ñ dubitetis sustinere ꝓ. xpo.
patres potestis habere. Peda gogi dicuntur
eoqͦd pedibꝰ aant: id÷ educent. siue qucant
endũt eł cũ multos possit habere pedaso
Qua ꝓpt̾ ipse dicit. Licet multos magistros &
doc t ores habeant: tam̃ ñ posst̾ habere mul¬

Expanded text:
sacrilegi, et benedicimus praedicando illis Christum. Blasphemamur quasi seductores, obsecramus, subaudis ut libere audiant doctrinam Domini, quam illi detestantur velut blasphemiam; petimusque ut dent nobis locum reddendae rationis, quo manifeste probemur non esse tales quales blasphemamurvilissimi omnium. Peripsema est proprie limatura et rasura aeris, aut alicujus metalli, vel purgamentum pomi, sive quisquiliae domus. Non ut confundam vos, haec scribo, id est, non ut verecundari vos faciam, sed ut filios meos charissimos moneo quid agere in exemplum Patris debeatis, vel indico vobis qualia perferam, ut et vos similia non dubitetis sustinere pro Chripatres potestis habere. Paedagogi dicuntur eo quod pedibus agant, id est ductent, sive ducant endum: et cum multos possit habere paedagoQuapropter ipse dicit: Licet multos magistros et doctores habeant, tamen non possunt habere plu
Abbreviated transcription (Latin):
labore manuũ ddqͥrebat. Quod aũ sequitꝰ.
.s. dispensatores inẏsterioꝵ. dei .a. ut qͥ¬
dã codices habent. ministerioꝵ dĩ: meuo
est dicere mnysterioꝵ: qr si dixerimꝰ minis¬
tũ .u. oidinandos gradꝰ eccłasticossint uo¬
cati epõs uidelicet. prbos. diaeones: qͥ q.¬

Expanded text:
labore manuum acquirebat. Quod autem sequitur: Et dispensatores mysteriorum Dei: et, ut quidam codices habent, ministeriorum Dei, melius est dicere mysteriorum Dei, quia si dixerimus minisonendos et ordinandos gradus ecclesiasticos sint vocati, episcopos videlicet, presbyteros, diaconos,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ds om̃ps ꝑ apłos ostendebat uerum esse.
Uerbi gr̃ã. Negabãt illi qd filius dĩ ee̾t natꝰ
ex uirgine. sinc semine uiri: eo qͦd humana
natura hoc ñ adiniteret. Uũ ꝑ inuocacionẽ
eiꝰ dẽ filii dei apłi mortuos suscitabant. eua¬
euabat᷑ a destruebat᷑ eor sapieneia: & illi
stulti reputabant᷑. Si gͦ apłi humaña sapi

Expanded text:
sse; verbi gratia: negabant illi quod Filius Dei esset natus ex virgine sine semine viri, eo quod humana natura hoc non admitteret; dum per invocationem ejusdem Filii Dei apostoli mortuos suscitabant, evacuabatur et destruebatur eorum sapientia, et ipsi stulti reputabantur. Si ergo apostoli sapi
Abbreviated transcription (Latin):
uto enĩ qͦd ds nos apłos. me &. barnaba
sostenem e reliq̃s qͥ uobis prędicauimꝰ
nouissimos oftendit. tanꝗͣ. morti destina¬
tos: id÷ qͥndo inisit nos ad pͣdicandũ uo¬
in credulitas &. ferocitas nos intͣficiet. Iđo
dix̃ nouussimos: qr post duodeci apłoꝵ uo

Expanded text:
stolos, me et Barnabam, Sosthenen et reliquos, qui vobis praedicavimus, novissimos ostendit tanquam morti destinatos, id est, quando misit nos ad praedicandum voincredulitas et ferocitas non interficiet. Ideo dixit novissimos, quia post duodecim aposto
Abbreviated transcription (Latin):
instruat eũ: Id: qͥs hominũ potest intel¬
ligere &. penetrare. melleelũ & sapier¬
ciã dĩi qͥ ominia fecit: e uis. subdudis. ho¬
mo instruat duloceat. siue corrigat ipsum
łmi .&. dieat. hoe &. illud ñ bene fecistĩ ita
geles corrigere utud &. ita meliorare illudͥ
Quibi audis. nullus. Insup magnificabit ꝙ. lau¬
dalui sensũ dñi & intellectũ eiꝰ atq poten¬
ciã si cognouerit ab illo omnia ẽe̾ facta:
dicens eũ sapient᷑ euncta fecisse. Nos aut̃e
ce intellectũ &. sapieneiã dei. nͥ ipso donai¬
: ide irco nemo debet dubitare quin ista
uera sint que dicimꝰ de natiuitate & hu¬
on potui uobis loqͥ qͣsi sꝑitalibꝰ: tar¬
ditate sensus ur̃i. ñ mei prepeditus.
Aecdũ eñi poteratis: sub audis. misteria
liuinitatis. r ꝑi cape. eẜ ne illi dicerent.
urũ tam̃. domino donante: p oteritis.
uobis ñ escã. id÷ simplic̾e doc triña de hu¬
mianitate. xꝑi. ñ so lidũ eibũ de diuinita

Expanded text:
hominum potest intelligere et penetrare intellectum et sapientiam Domini quo omnia fecit? quis, subaudis homo, instruat, et doceat, sive corrigat ipsum Dominum, et dicat: Hoc et illud non bene fecisti, ita debes corrigere istud, et ita meliorare illud? subaudis nullus. Insuper magnificabit et laudabit sensum et intellectum Domini atque potentiam, si cognoverit ab illo omnia esse facta, dicens eum sapienter cuncta fecisse. Nos autem re intellectum et sapientiam Dei, nisi ipso donante, idcirco nemo debet dubitare quin ista vera sint quae dicimus de nativitate et huon potui vobis loqui quasi spiritalibus, tarditate sensus vestri, non mei praepeditus. Nondum enim poteratis, subaudis mysterium Divinitatis Christi capere. Ne illi dicerent: turum tamen Deo donante poteritis. dedi, non escam, id est, simplicem doctrinam de humanitate Christi, non solidum ci
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ habent. in illoꝵ utiq eo idibꝰ Iubitr
ipse Iđoq ne mo potest aliud fundam̃¬
tũ ponere in cordibꝰ fudeliui: qua fimao¬
mentũ fidi rꝑi. Q uod si aliã fide̾ ceꝑn
pͣdicare a fidelibꝰ ñ recipiet᷑. E si aliqͥs
lius doctriña &. errorẽ susceꝑit: ia nere
fundam̃tũ. s pocius de structio domꝰ. So¬

Expanded text:
 habent, in illorum utique cordibus habitat ipse. Ideoque nemo potest aliud fundamentum ponere in cordibus fidelium quam fundamentum fidei Christi: quoniam si aliam fidem coeperit praedicare, a fidelibus non recipietur; et si quis illius doctrinam et errorem susceperit, jam non erit fundamentum, sed potius de
Abbreviated transcription (Latin):
act᷑ meos. qͥ nouit nͣ solũ de oꝑibꝰ s etiã
de cogitaeionibꝰ iudicare. Quantũ a. enĩ
posst̃ homines uidicare de alio. plus homo
utiq de se ipso: s ds plus de homiiie. qu̾a¬
hono de se. ẽ. anta ꝓfinditas ẽ in homine
ut lateat plerũq hominẽ inqͦ est. Quan¬
ta ꝓfrditas in firmitatis latebat inpe¬
tro qͥnds qͥd intus inse ageret᷑ uescieba
qd ip̃se inse ignorabat. Itaq sub audis ꝙ
nescius qͥdsit in homine .&. dñi ẽ qͥ discer¬
it &. uidicat me: nolite ante te̾pus iudi¬
rare q̃ adusq ueniat dnĩs id uidieĩr De
iptis rebꝰ que cognosci posst᷑ qͦ animo fiant

Expanded text:
solum de operibus, sed etiam de cogitationibus judicare. Quantum enim possunt homines de alio judicare, plus homo utique de seipso: sed Deus plus de homine, quam de se homo. Tanta profunditas est in homine, ut lateat plerumque ipsum hominem in quo est, quanta profunditas infirmitatis latebat in Petro, quando quid intus in se ageretur nesciebat, quod ipse in se ignorabat. Itaque, subaudis qui nescitis quid sit in homine, et Dominus est qui discernit et judicat me, nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus ad judicium. De apertis rebus quae cognosci possunt quo animo
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. Uideanꝰ ex hoc aliquã similitu¬
diñe. Rutilante sole .&. el ara lampade
lumen fundente: ridius .x splendor eiꝰ
illustrat &. ꝑ fundit arborẽ. Dũ gͦ adeunt
eandẽ arbore homines eũ securibꝰ mei¬
dendã. nunqͥd erigendo .&. deponendo
secures. incidunt radiũ solis: licet arbo¬
rẽ meidant : Sie utiq: sicut impassibilis
manet radius solis. licei seir uideatꝰ feriri¬
suꝵ arbore̾ qũd illustrat: ita illa diuinitas
quȩ omnia implet impassibilis mansit. qua
ius qu̾e replebat. meruce passionẽ sufferrei.
Muita posstꝰ ex hoc dici. s ista paueadie¬
ta sufficiant: teuentes firmissinie q si de

Expanded text:
mansit. Videamus ex hoc aliquam similitudinem. Rutilante sole, et ex clara lampade fundente lumen, radius et splendor ejus illustrat et perfundit arborem; dum ergo adeunt eamdem arborem homines cum securibus incidendam, nunquid erigendo et deponendo secures incidunt radios solis, licet arborem incidant? Sic utique sicut impassibilis manet radius solis, licet semper videatur, ferit insuper arborem quam illustrat: ita illius divinitas, quae omnia implet, impassibilis mansit, quamvis ille quem replebat in cruce passionem sufferret. Multa possent ex hoc dici, sed ista pauca dict
Abbreviated transcription (Latin):
minũ indagare ꝯscie neiã de rebꝰ in cogni
tis iudiciũ. ꝓferendo: qͦ adusq ueniat. do¬
minꝰ dd uidiciũ. qͥ& illuminabit. id ma
infestabit demudabit. reuelabit abseon¬
dita. sub audis oꝑa. tenebrarũ quȩ ad te¬
nebras ꝑ petuas ducunt hominẽ. Ui ab¬
condita oꝑa tenebrarũ dicit singłis e¬
Seđm qd beatꝰ augustinꝰ dicit. singłis elec¬
tis manifestabit oꝑa & cogitaciones om¬
uiui elect or: uec erit qͦd suis qͥsq aꝑiat
a micis .s. ab scondat alienis. ubi nullus
des cor meũ .a. nͣ uides eor tuũ. nor est.
Non eni scimꝰ mortales: corda in ortaliũ.
Lux aũ ꝑ quã manifestabunt᷑ ista oninia
ipse ds ẽ. qͥest uera lux. Uideamꝰ qͦd sub

Expanded text:
minum indagare conscientiam, de ipsi judicium proferendo quoadusque veniat Dominus ad judicium: qui et illuminabit, id est manifestabit, denudabit, revelabit abscondita, subaudis opera, tenebrarum quae ad tenebras perpetuas ducunt hominem, vel abscondita opera tenebrarum dicit Secundum quod beatus Augustinus dicit, singulis electis manifestabit opera et cogitationes omnium electorum: nec erit quod suis non aperiat amicis, et abscondat alienis, ubi nullus des cor meum et non video cor tuum, nox est. Non enim scimus mortales corda mortalium; lux autem per quam manifestabuntur ista omnia ipse Deus est, qui est vera lux: videamus quid su
Abbreviated transcription (Latin):
trahitis & melius ds. quã ego. Unde seqͥt᷑.
Qui aũ iudicat me. dñs ẽ. Non iđo bona
e sciencia mea. qr laudat me aliqͥs neq
hendere: qͥ aliqͥd rep̾hensibile in eo uidet
qͦd eiꝰ ocios offendit. uos aũ nolite me iudi¬
care ui detrahere qͦsi seduet orẽ & rustica¬

Expanded text:
 melius Deus quam ego. Unde et sequitur: Qui autem judicat me, Dominus est. Non ideo bona est conscientia mea, quia laudat me aliquis; nequhendere, qui aliquid reprehensibile in eo videt, quod ejus oculos offendit. Vos autem, nolite me judicare et detrahere quasi seductorem et rustic
Abbreviated transcription (Latin):
sei sdcerdotesq iudeor. qͥ ñ cognouerunt
uidentes illũ fatigari. sitire. esurire. ñ pu¬
tabant eũ ee̾ d̾m. Unde petrus. Seio inquit
pͥncipes ur̃i. Q uid gͦ. si ꝑ ignoranciã ser¬
ui. oceiderͣt filiũ dei: Nunqͥd immunes

Expanded text:
rdotesque Judaeorum, non cognoverunt videntes eum fatigari, sitire, esurire, non putabant esse Deum: unde Petrus: Scio, inquitprincipes vestri . Quid ergo: si per ignorantiam servi occiderunt Filium Dei, nunquid immunes
Abbreviated transcription (Latin):
racit̃ ẽe̾ crederent: Sedsicut scriptũ est
in ysaia. qͦd ocłs corꝑis ñ iudit.qr ñ est eo¬
pꝰ neq color nec auris corꝑis audiuit qr
ñ est sonꝰ. nec incor hominis humana supi¬
entis ascendit: qr eor. id: intellectꝰ homi¬
nis illuc debet ascendere. quę sẽmia prę¬
parauit đs his qͥ diligunt eũ: id÷ qͥ in eũ ii
offendunt. corde. uerbo . &. ope. Nobis au
nibꝰ neq plulosophis humana sapie ntibꝰ
omnia secreta inuestigai: n solũ secreta cor¬

Expanded text:
aciter crederent. Sed, sicut scriptum est in Isaia: Quod oculus corporis non vidit, quia non est corpus neque color; nec auris corporis audivit, quia non est sonus; nec in cor hominis humana sapientis ascendit, quia cor, id est intellectus hominis, illuc debet ascendere; quae praeparavit Deus his qui diligunt eum, id est, qui eum non offendunt corde, verbo, et opere. Nobis autem, nibus, neque philosophis humana sapientibus.omnia secreta investigat, et non solum secreta cor
Abbreviated transcription (Latin):
cet & humana. Uiuinitas gͦ uerbi quȩ
genita ẽ ado patre ante omnia secła. a
tpre ꝯcepeionis illius hominis quẽ assup¬
sit in utero uirginali. in eode nomine ple¬
nissime mansit .q. eade gła &. potestas
que erat in uerbo. cepit habitare in ho¬

Expanded text:
e genita est a Deo Patre ante omnia saecula, a tempore conceptionis illius hominis quem assumpsit in utero virginali, in eodem homine plenissime mansit, et eadem gloria et potestas, quae erat in Verbo, coepit habitare in ho
Abbreviated transcription (Latin):
li stultieiã dicebant: sal uos facere citden¬
tes S ensus huiꝰmodi ẽ. Quia sapientes huiꝰ
secłi ꝯfidentes insapieneia humana noluer̃t
credere in xpm qui est sapie neia dei. neq
in illo etiã uoluert eognoseere dm patrẽ¬

Expanded text:
li stultitiam dicebant, salvos facere credentes. Sensus hujusmodi est: quia sapientes istius saeculi, confidentes in sua sapientia humana, noluerunt credere in Christum, qui est sapientia Dei, neque in illo etiam noluerunt cognoscere Deum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
pientes. ẽ. ale qͥd inpsllmo habei: factꝰ est
mͥ dñs in refugiũ O uod nichil est aliud: nͥ fae¬
tũ ẽ ut in illo refugiũ haberemꝰ. eẜ .iii. ꝓphe¬
ticis libris. factũ est uerbũ dñi adiohel &
ad iosue: id÷ factũ ẽ ut loque ret᷑ uerbũ

Expanded text:
es. Tale quid in Psalmo habetur: Factus est mihi Dominus in refugium , quod nihil est aliud nisi, factus est, ut in illo refugium haberemus. Et in propheticis libris: Factum est Verbum Domini ad Joel et ad Osee, id est, factum est ut loqueretur Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ii istora mysterior diuimor dispensator
erat ipse: idoq se uolebat hoc haberi asu¬
is auditoribꝰ: qͥd erat ide minister rpi a
dispensator sacram̃tor eiꝰ inqͦ ñ uerbũ
cantũ. s uirtꝰ filgebat. Hic ĩa q̃rit᷑ int̃ dis¬
benidtores: ut fidelis qͥs inueniat᷑. Licet qͥ
Sa hunc uersicłm int̾rogatiue uelint ie¬
cre. com̃ scđm beatũ aii.gustinũ pocius est
firmatiue legendĩi sicut sequenꝰ mani¬
ueniat᷑ inter dispeusatores. ilios. Neut

Expanded text:
 Istorum mysteriorum divinorum dispensator erat iste, ideoque se hoc volebat haberi a suis auditoribus quod erat, id est minister Christi et dispensator sacramentorum ejus, in quo non verba tantum, sed virtus fulgebat. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis tive velint legere, tamen secundum beatum Augustinum potius est affirmative legendus: sicut sequens manifveniatur inter dispensatores alios, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pͣhendit omnia mysteria: ꝑtinencia adhu
qͥ mortuus fuerat. Ie si diceret alus uerbis
Quia uosedones ñ eratis ad capiendamy
steria alta diumnitatis rꝑi licet multa sa¬
piencia in me nͣ esset. iudicain. siue status
a dec reui in animo meo. ea tantũm miste¬
ria uobis p̃dicare. quę ad humanitate rꝑi¬

Expanded text:
prehendit omnia mysteria pertinentia ad huqui mortuus fuerat; ac si diceret aliis verbis: Quia vos idonei non eratis ad capienda alta mysteria Divinitatis Christi, licet multa sapientia in me esset, judicavi sive statui, et decrevi in animo meo ea tantummodo mysteria vobis praedicare, quae ad humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
dicabã uerbis miracłis roborabã: & osten¬
debã uerũ eẽ. qͦd philosophi ur̃i &. ꝑseudo¬
apłi ñ poterant agere. Hoc aũ iderrco fa¬
ciebã. ut fides ur̃a ñ sit in sapie neia homuiũ.
humana tantũmͦ sapie neiĩ: s iniurtute dei.¬

Expanded text:
dicabam verbis, miraculis roborabam, et ostendebam vera esse: quod philosophi vestri et pseudoapostoli non poterant agere. Hoc autem idcirco faciebam, ut fides vestra non sit in sapientia hominum, humana tantummodo sapientium, s
Abbreviated transcription (Latin):
ferrũ &. plubũ siue stag nũ liquefiunt qͥ¬
de .s. ñ de fictunt ꝑ ignẽ. ita ili pondere
peccator grquati temanebut inigne q.
sustinehũt ñ deficiendo. Dies eñĩ dñi de¬
latabit. id: mes itidien& uindicts dĩi:

Expanded text:
ferrum et plumbum sive stannum liquefiunt quidem, sed non deficiunt per ignem, ita illi pondere peccatorum gravati, remanebunt in igne, et sustinebunt poenas non deficientes. Dies enim Domini declarabit, id es
Abbreviated transcription (Latin):
rant. ut &. sõeii ee̾nt &. adiutores in officio
pͣdicacionis: sicut erat timotheus. titus. so¬
stenes. aliiq quã plurimi . Q. est sensus. Nlos
qͥd̾e habeniꝰ sapienciã diumã. s uos nͣ po¬
testis cã cape. neq cune poteratis. qr ad¬
huc paruuli ꝓbanm ee̾ insensu. Sapienei¬

Expanded text:
, ut socii essent et adjutores in officio praedicationis, sicut erat Timotheus, Titus, Sosthenes, aliquando quamplurimi, et est sensus: Nos quidem habemus sapientiam divinam, sed vos non potestis eam capere neque tunc poteratis, quia adhuc parvuli probamini esse in sensu. Sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
rintini ab ipsis ꝓseudo apłis decepti rece¬
derent a rectituoine fidi: quã ab ipso ꝑ¬
ceꝑant Uel alit̃. In infirinitate sensus fu¬
it apud illos qr quoðamͦ infirma uideba¬
t᷑ eiꝰ sapieneia dũ ꝓpt̃ infirmitatẽ audi¬
Tor .a. tarditate̾ sensus cor. ñ manifesta

Expanded text:
rinthii, ab ipsis pseudoapostolis decepti, recederent a rectitudine fidei quam ab ipso perceperant. Vel aliter: in infirmitate sensus fuit apud illos, quia quodammodo infirma videbatur ejus sapientia dum propter infirmitatem auditorum, et tarditatem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
eos crubescere. Prędie antibꝰ apłis inysteri
ihumanitatis filii dei. a philo sophis ẽtra¬
dicebant᷑ omnia: qͦsi mendac ia. Precipie¬
bant apłi sibi afferri mortuos duosuł qͥnq
filii dei crucifixi suse itabant. apparebat
philosophi& potentes mindi. mendaces
ẜ illi ueraces. eẜ ignobilia munarad quę
sine nomine dignitatis erant .&. cͣ tempti¬
bilia id÷ despicabilia elegit ds apłos ui¬
delicet: qͥ despectui habebant᷑ eł. ea quȩ
ñft̾. sub audit᷑. elegit eosdẽ scilicet apłos
ͥ nullius dignitatis. uł utilitatis apud phi¬
ssophos. & potentes huiꝰ secłi uide bant᷑
& ut ea que st̃ destrueret. id÷ ut illor. sa¬
penciã euacuaret. qͥ apud se aliqͥd uide¬
bant᷑ ẽe̾.eẜ. qͥre elegerit infirma mundi.
.s ñ forcia: manifestat ex parte. dũ subdit.

Expanded text:
cere; praedicantibus apostolis mysteria humanitatis Filii Dei, dum a philosophis contradicerentur omnia quasi mendacia, praecipiebant apostoli afferri mortuos duos, sive quvocationem Filii Dei crucifixi suscitabant, apparebant philosophi et potentes mundi mendaces, et illi veraces. Et ignobilia mundi, id est, quae sine nomine dignitatis erant, et contemptibilia, id est despicabilia, elegit Deus, apostolos videlicet, qui despectui habebantur, et ea quae non sunt, subaudis elegit eosdem scilicet apostolos qui nullius dignitatis vel utilitatis a philosophis et potentibus hujus saeculi videbantur esse, ut ea quae sunt destrueret, id est ut illorum sapientiam evacuaret, qui apud se aliquid videbantur esse. Et quare elegerit infirma mundi et non fortia, manifestat ex parte, dum subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ dei. forcius ẽ hominibꝰ. Id: qͦd ili pu¬
tant & micunt eẽ infirmũ. qͦd filius dei
potuisset mori. forcius ẽ om̃ibꝰ homi¬
nib &. onii for titudine gigantũ. euon.
Quia morte̾ quã gigantes euadere ñ po¬
tuert. infirmitas crucifixi xꝑi supa¬
uit. Qua obrẽ infirmũ dei qͦd illi dicur̃

Expanded text:
est Dei, fortius est hominibus, id est quod illi putant et dicunt infirmum esse, quod Filius Dei potuisset mori, fortius est omnibus hominibus, et omnium fortitudine gigantum. Quomodo? quia mortem quam gigantes evadere non potuerunt, infirmatas crucifixi Christi superavit. Quamobre
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus: Ista om̃ia philosophi atq here¬
ner qr ꝑ humana sapienciã penetrare
ñ poterant: dicebat mendaciũ e̾e̾ .&. ad iii¬
gine. mortuũ resurrexisse: ut auditores ei
intelligere possent que loq̃bat᷑. Q uicũq
em̃i fide̾. rꝑi uerbis uult exornare: ñ dei
głam .s ꝓpriã querit. Elerbũ eñi erucis᷑

Expanded text:
ophi et haeretici, quia per humanam sapientiam penetrare non poterant, dicebant mendacium esse, et annisse natum de Virgine, mortuum et resurrexisse, ut auditores ejus intelligere possent quae loquebatur. Quicunque enim fidem Christi verbis vult exornare, non Dei gloriam, sed propriam quaerit. Verbum enim crucis
Abbreviated transcription (Latin):
x ꝑ in.s ipsa de monia. scimꝰ qr sis filuis
der̾ tam̃ ñ ueraeit᷑ pote rant eredere il¬
lũ eẽ filiũ dei: indentes illũ iterũ post
facta miracła esurire. sitire. fatigari. Sci¬
ebãt qͥde illũ ee̾ ꝓmissũ in lege: s nesci¬
ebaͣt qͦd potestatẽ quã in hoc mundo te¬
nebat. ꝑ illũ ee̾nt amissuri : a. qͦd tante
sub iungit apłs: de utroq ordinẽ pͥneipũ.

Expanded text:
 es Filius Dei; tamen non veraciter poterant credere illum esse Filium Dei, videntes illum iterum post facta miracula esurire, sitire, fatigari. Sciebant quidem illum esse promissum in lege, sed nesciebant quod potestatem, quam in hoc mundo tenebant, per illum essent amissuri et quod tantae subjungit Apostolus de utroque ordine principu
Abbreviated transcription (Latin):
rgo concipiet s pariet filiũ. Natus est
rps de uirgine. pate fecit mysteriũ ꝓphe¬
tee scripture. De sepultura etiã illius.
dicit idem apħa. Erit sepulebrũ euis
slosum ÷epultus est xps: pate factũ e
illud mysteriũ qͦd latebat. Quid pluia
Surgensa mortuis aꝑuit discipłis sensi
ut intelligerent scripturas. Illis intel¬
ectis & cognitis: cognouert̃ mysteriũ
sã eẽ cõpletũ & manifestatũ quod an¬
sea lotebat. Concordantibꝰ enĩ .&. ad im¬
ploris de rpo de concepeione. natuuta¬

Expanded text:
Virgo concipiet et pariet filium . Natus est Christus de Virgine, patefecit mysterium propheticae Scripturae. De sepultura etiam illius dicit idem Propheta: Erit sepulcrum ejus gloriosum . Sepultus est Christus, patefactum est illud mysterium quod latebat. Quid plura? Surgens a mortuis, aperuit discipulis sensum ut intelligerent Scripturas. Illis intellectis et cognitis, cognoverunt mysterium jam esse completum et manifestum, quod antea latebat. Concordantibus enim et adimpletis in Christo de conceptione, nativita
Abbreviated transcription (Latin):
uł qͦd melius ẽ. sapieneiã substancialẽ
quȩ est uerbũ dei pacris: quȩ loquit᷑ ꝑ
sapieneiã. Ego sapieneia ex ore altissi¬
mi ꝓdiui pͥmogenita. Istam gͦ sapienci¬
ã loquebant᷑ apłi qr ip̃sa loquebat᷑ po¬
ra illor: &. ipsam p̃die abant illi. Sed si ab¬
scondita eratꝰ qͣmꝰ loquebant᷑ illam: phi¬
losophis utiq &. potentibꝰ buiꝰ secłi erat
ab scondita: ꝙ illis erat manifestata ꝑ semet¬
ipsã. Unde sequit᷑. Quã sapieneiã. id÷ xpin¬

Expanded text:
alem, quae est Verbum Dei Patris, quae loquitur per sapientiam: Ego sapientia ex ore Altissimi prodii primogenita . Istam ergo sapientiam loquebantur apostoli, quia ipsa loquebatur per illorum ora, et ipsam praedicabant illi. Sed si abscondita erat, quomodo loquebantur illam? philosophis utique et potentibus hujus saeculi erat abscondita, et illis erat manifestata per seipsam. Unde sequitur: Quam sapientiam, id
Abbreviated transcription (Latin):
tus est xps scđm carnẽ .R MaRiaos uugi¬
nem. Hoc qͥd dicit. erit radix tesse. dupli¬
cit᷑ intelligi potest. lioc mͦ. lesse ipse est
radix. Oauid uͦ filius eiꝰ. ipse est arbor Ma
ramustius xps ẽ. qͥ dicit ad ęcełam incant¬
cocanticor Ego flos c̃api. Radix gͣ huiꝰ flos¬
culi id÷ xpi iesse fuit: qr sicut flos ex uadi

Expanded text:
rnem per Mariam virginem. Hoc quod dicit: Erit radix Jesse, dupliciter intelligi potest hoc modo: Jesse ipse est radix, David vero filius ejus ipse est arbor. Marami istius, Christus, qui dicit ad Ecclesiam in Canticis canticorum: Ego flos campi . Radix ergo hujus floscu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sequit᷑ .s quȩ stuita st̃ mundi elegit ds̃
ut ꝯfundat sapientes: id piscatores &. pau¬
ues &. idiotas. qͦs potentes huiꝰ secłi .s. phi¬
iosophi stultos deputabãt. & ꝓnichilo du¬
cebant.eẜ. in firma mundi elegit ds. ut ẽ¬
fundat sapientes: id÷ ut mendaces osten¬
aI. ẜ e rubescere faciat philo sophos &
potentes huiꝰ secłi. Apłos appellat ui fir¬
ma mundi uł qr stulti uidebant᷑ sapien¬
tibꝰ huiꝰ mundi .&. infirmi in sensu atq in

Expanded text:
it Deus ut confundat sapientes, id est piscatores, et pauperes, atque idiotas, quos potentes hujus saeculi et philosophi stultos deputabant, et pro nihilo ducebant: et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: id est ut mendaces ostendat, et erubescere faciat philosophos et potentes hujus saeculi. Apostolos appellat infirma mundi, vel quia stulti videbantur sapientibus h
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ & ñ intelligentibꝰ uirtutẽ &. sapienci¬
ã dei stul ticia ẽ filiũ dei dicere crucifix ũ
sreaentib & fidẽ habentibꝰ qͦd ꝑ pssionẽ¬
eius sunt redempti. uirtus dei est ipsa passio:
qr ꝑ illã merent᷑ saluari . Scriptũ ẽ in ysiia.

Expanded text:
tibus et non intelligentibus virtutem Dei et sapientiam, stultitia est Filium Dei dicere crucifixum; credentibus vero et fidem habentibus quod per passionem sunt redempti, virtus Dei est ipsa passio, quia per illam merentur salvari. Scriptum est enim, in
Abbreviated transcription (Latin):
acutes u qͥctant fdc ꝓ doctriñ apOsoli
tenentes dicentes. ego sũ xpi. qͦd utiq be¬
ne dicebãt: qr sic est dicendũ. Similit̾ factũ
lunt. iterũq rebaptir abaͣt. & diceba̾t su¬
o ee̾ illos. & illi gaudebãt se appellari do¬
natistas .&. nouacianos. Ergo apłs ut cõpit
talia geri apud corinthos. seripsit eis ista
nomunia auctor. ñ ꝓdens. Maluit enĩ in
suã & dlior. fideliũ doctoꝵ ꝑsonas ista tͣus¬
ferre. quã illos ꝓdere: ne de teriores effi¬
cerent᷑. Si enĩ ita e̾e̾t ut illi uolebãt. ut illi
a qͦ bap̾trcabant᷑ illius ee̾nt filii. qͥsi eius

Expanded text:
ui erant fidem et doctrinam Apostoli tenentes, dicebant: Ego sum Christi, quod utique bene dicebant, quia sic est dicendum. Similiter factumllebant, iterumque rebaptizabant, et dicebant suos esse filios: et illi gaudebant se appellari Donatistas et Novatianos. Ergo Apostolus, ut comperit talia geri apud Corinthios, scripsit eis ista nomina auctorum non prodens. Maluit enim in suam et in aliorum fidelium doctorum personam ista transferre, quam illos prodere, ne deteriores efficerentur. Si enim ita esset ut illi volebant, ut omnes a quo baptizabantur illius essent fi
Abbreviated transcription (Latin):
baptizandi ut sient dimittunt᷑ et omnia
peccata qͥ a scõ & ninocente iuiro tinguit᷑
inaqua: ita a. illi qͥ a peccatore q. scelera¬
to: tantũ in nomine sc̃ę trimtatis illud
fiat. Mleritũ eni uite baptizantis siue
agentis nec ꝓdest. nec obest in hac parte
illis qͥbaptizant᷑. Qiisus ẽ rꝑs: subau¬
dis. si ita ẽ ut dicitis. Non affirmatiue. ue¬

Expanded text:
ittuntur ei omnia peccata, qui a sancto et innocente viro tingitur in aqua, ita et illi qui a peccatore et scelerato, tantum in nomine sanctae Trinitatis illud fiat. Meritum enim vitae baptizantis sive agentis, nec prodest nec obest in hac parte illi qui baptizatur. Divisus est Christus, subaudis, si ita est ut dicitis. Non affirmative ne
Abbreviated transcription (Latin):
essiła p̃dicaeionẽ. qua illi putabant
ẽe stultieiã. saluos facere illos qͥcrede
Inhoc qd credunt deo omnia possibi
rã hanc in possessionẽ: Sic gedeoir & alii plu¬
rimi. Creei sapiene iã. subaudis. humaña.
quęrt: id÷ piulosophiã qr septe liberales
artes apud illos p̃cipue iuguert: idoq p
nichilo ducunt simplice doctrinã fid eliũ

Expanded text:
praedicationem quam illi putabant esse stultitiam, salvos facere illos qui credin hoc quod credunt Deo omnia possibilram hanc in possessionem, sic Gedeon et alii plurimi. Et Graeci sapientiam, subaudis humanam, quaerunt, id est philosophiam. Quia septem liberales artes apud illos praecipue viguerunt, ideo pro nihilo ducunt simplicem doctrinam fidelium.