comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. nullas p̾coris ꝑtes eẽ ad cõ¬
pellendũ defende. s ex sciplatu
obrem nͥ defensam agi posse ⁊ si
iustas cãs hat.curiuditiũ acci¬
pe nolit. fideuissores ñtem qr u
ir bonus arbitraturus ñfu̾it
ditu est. id statuendũ est. ¶O
ita de pubuco agũt. ut etia priu¬
atũ cõmodu defendant ca cog
uũ nũtiatũ sit.idem qr ĩterdic
defensoris ꝑtes eu sustinere. nͨͦ
copelli cauere ratan remdñm
su stipulatio cõmictatu

Expanded text:
autem nullas praetoris partes esse ad compellendum defendere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi posse: a‹t› si iustas causas habeat, cur iudicium accipere nolit, fideiussores non teneri, quia uir bonus arbitraturus non fuerit, ditum est, idem statuendum est. Qui ita de publico agunt, ut priuatum commodum defendant, causa uum nuntiatum sit isque interdicdefensoris partes eum sustinere nec compelli cauere ratam rem domisu stipulatio committatu
Abbreviated transcription (Latin):
adut sudicate negotiu gessisse
ceffit. ut puta partus ⁊ fetus
et fructus. ł si quid sui acqui¬
sicrit et hus ubis n cotinentur
pro adiecto tñdebent accipi. si
au actiocuer negotio gesto or¬
at᷑. et hrdi et inhrdem conpetit¬
¶Sicrocutor ap̃tore in nogotio
meo datus dolu michi fecerit
dabit᷑ michi adisus eu actio.¬
Interdum negotiorũ gestoru
actionel abeo scribit dolii solu¬
modo usari. Nam si affectione¬

Expanded text:
ndum adiit negotium gessisse tem, ut puta partus ‹et fetus› et fructus, uel si quid serui adquisierint: etsi his uerbis non continentur, pro adiecto tamen debent accipi.Haec autem actio cum ex negotio gesto oriatur, et heredi et in heredem competit.Si exsecutor a praetore in negotio meo datus dolum mihi fecerit, dabitur mihi aduersus eum actio.Interdum in negotiorum gestorum actione Labeo scribit dolum solummodo uersari
Abbreviated transcription (Latin):
es sint ⁊ familie sicisconde aut
cudem ꝓcuratorẽ ñ est pmicten¬
du dare. qm res epediri ñ potest
circa adiudicationes ⁊ cõdẽpna¬
tiones. planedare ꝑmittendũ ẽ
si unico lirdi pses hrdes existant¬
Reolatitante post licte cõtestatã
ita dem̃ fiderussores eũ defendẽ
uidebutur. siłunũs ex hus eu
ꝓ solido defendat. ł om̃es ł quidã
ex lins unũ dedint in quem iu¬
dicium tranfferat᷑. ¶D̾.

Expanded text:
ndae aut eundem procuratorem non est permittendum dare, quoniam res expediri non potest circa adiudicationes et condemnationes: plane permittendum dare, si uni coheredi plures heredes existant.Reo latitante post litem contestatam ita demum fideiussores eum defendere uidebuntur, si uel unus ex his eum pro solido defendat, uel omnes uel qui ex his unum dederint in quem iudicium transferetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tor dari ñ possit tũdictũ est mito
eñ qui de ina publica agit. ⁊ priu
torẽ multo mag̾dabit ad sepulct¬
acconem ex lege cornelia ꝓcura¬
tor dari possit. na⁊ siꝓpublican
cilitate crcercet. priuata tñest.
ꝓcuratore p̾stamus. eoq noie uid¬
Iicatu solui ꝓmittimus. na.⁊ sier
ca pinissione aliquid p̾stamus ñ
mandati s cruendito. si faditatt
uendidimus. łer pristina cã man
duti agerc debemus. ut fit cũ fide¬
uissor reu ꝓcuratore ded̾it. ¶ Iscu¬
i sirditas ertrebelli. ano senatus
cosulto restituta est hrdem ured¬
abit ꝓcutatorem. ¶ Sre dñm pig¬
noris creditor recte dabitꝙcurato
nus posse daress: ⁊ er duob rcis

Expanded text:
tor dari non possit, ‹t›amen dictum est merito eum qui de uia publica agit et priuatorem. multo magis dabit ad sepulcarum ex lege Cornelia procurator dari potest: nam etsi pro publica utilitate exercetur, privata tamen est. procuratorem praestamus eoque nomine iudicatum solvi promittimus: nam si ex ea promissione aliquid praestiterimus, non mandati, sed ex vendito si hereditatem vendidimus vel ex pristidati agere debemus: ut fit cum fideiussor reum procuratorem dedit.Is cui hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituta est heredem iure dabit procuratorem.Sed et dominum pignoris creditor recte dabit procuraimus posse dare. sed et ex duobus reis
Abbreviated transcription (Latin):
Slul. Elquis ĩ rem suã ꝓcura¬
corio nõie. agat. reluti eptor he¬
ditatis an debeat inuicẽ uedi¬
torem defende. ⁊ placet si boni
fide et ñ ĩfraudẽ corũqui iunce
agere uellent. gestũ sit negoti
uñ oportere ĩuicẽ eũdfende.¬

Expanded text:
Si quis in rem suam procuratorio nomine agit, ueluti emptor hereditatis: an debeat inuicem uenditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui inuicem agere uellent gestum sit negotium, non oportere eum inuicem defende
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ancogendus sit restitutori¬
ũ uiditiu accipe. ⁊ mag̾ pla¬
cet cogendii. ¶ ꝓ curator sicut
in cetis quor negotus gerendis
de ronem redðe d. Itaq quodi
licte cõsecutus erit siue princi¬
pasripius rei noie si ue extrin¬
secus obeam rem drmãdati ui¬
ditio restitueresusq adeout q̃
si ꝑ ertorem aut ĩurriã iudicis
ñ debitũ cõsecutus fu̾it idquor

Expanded text:
s sit restitutorium iudicium accipere: et magis placet cogendum.Procurator ut in ceteris quoque negotiis gerendis, de rationem reddere debet. itaque quod ex lite consecutus erit siue principaliter ipsius rei nomine siue extrinsecus ob eam rem, debet mandati iudicio restituere usque adeo, ut et si per errorem aut iniuriam iudicis non debitum consecut
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑ ł suscepit quib talis ꝓcura¬
tocosessa est ¶ Pcuratorẽ ad uttẽ
suscipiendã datũ ꝓ quo cõsenciẽ¬
te dñs idicatũ solui exposuit.
tasi ĩmimicicie capitales intuen¬

Expanded text:
alis procuratio concessa est. 'Procuratorem ad litem suscipiendam datum, pro quo consentiente dominus iudicatum solui exposuit' ta inimicitiae capitales inte
Abbreviated transcription (Latin):
S si quis negotia mea gesserit ñ
mei cõtemplatione s sui lucri cã
labco scribit suũ cũ potius ꝙͣ me¬
u negotioñ gessisse. ¶ Qui eĩ dep̃¬
dandicã accedit suolucro ñ meo
liquid impend̾it ñ ĩ id ꝙ ci abest
qr improbe ad negotia mea access¬
it. s in quoego locuplectior fc̃s sũ
ht ccͣ me acconem ¶ Si ita simp¬
licit usatus est. ut sui negotui

Expanded text:
ea gessit non mei contemplatione, sed sui lucri causa, Labeo scripsit suum eum potius quam meum negotium gessisse qui enim depraedandi causa accedit, suo lucro, non meo liquid impenderit, non in id quod ei abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quod ‹e›go locupletior factus sum habet contra me actionem.Si quis ita simpliciter uersatus est, ut suum neg
Abbreviated transcription (Latin):
mulctari debint. p̃ses relegaue¬
rit. dicend̾ est duriori sm̃ a cu
eo transactu de erstimat̾oe era
idcuco ꝙ non e̾ẽt infams uedsi
in causa fucti noc manifesti in
quadeuplum iuder cõdempn
um hanc rem erstimat̃om ei ñ¬

Expanded text:
egaverit: dicendum erit duriori sententia cum eo transactum de existimatione eius idcircoque non esse infamem. sed si in causa furti nec manifesti in quadruplum iudex condemnavverum hanc rem existimationem ei n
Abbreviated transcription (Latin):
etiã enm qui er̃citui p̾est. licet
cõsularibe insignib utit᷑ igno¬
mime cã ab impatore missus
luc nota laboratesergo et si du¬
r cum ex̃citu p̃est dimissus et¬
it. notatuꝵ. sec si princeps dimi¬
isserit et adiec̃it. ignomiine cã¬
eum se mictere. ut płim facit
non dubitabitur ex hoc edcop̃¬
tãm si citͣ indignationẽ prmci¬
pis successor ei datus ẽ. ¶ ercitũ
os multos militũ. nam er̃citui
p̃esse diximus eũ qui legiomi
r iegiones cũ siuns auxilus. ab
impatore cõmissas admuistͣt
missum sic accipiemꝰ. ¶igno¬
nume cã missũ. hoc ido adiectũ
est qm̃ multa gn̾a st̃ nuissionũ¬

Expanded text:
etiam eum, qui exercitui praeest, licet consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore missum hac nota laborare: e‹r›go et si dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque facit, non dubitabis et ex edtamen si citra indignationem principis successor ei datus est.Exercitum os multos militum: nam exercitui praeesse dicimus eum, qui legionem uel legiones cum suis auxiliis ab imperatore commissas administrat: missum sic accipiemus. 'Ignominiae causa missum': hoc ideo adiectum est, quoniam multa genera sunt missionu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Ee dłn passim. amittenda st̃
neq distinte deneganda. sedap̾to
pitalẽs imimnicicie int̾cesserũt. nõ
cogend̃ accipere idiciñ. nec scipu¬
latonem obrem ñ defensam cõm

Expanded text:
 neque passim admittenda sunt neque destricte deneganda, sed a prapitales inimicitiae intercesserunt, non cogendum accipere iudicium nec stipulationem ob rem non defensam co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊si filius ꝯͥiug̾ fam. ut puta ĩiuri¬
ꝓcurato uelit erpiri. ⁊ erit uire
ab ip̃o filiofam̃. ꝓcurator datus
Hoc apliuonił scripsit. ⁊ si filio fa
pei ꝑfiliũ eius ĩ cad̾ potestate mi¬
nente.fiat uuria. n auus p̾sens
sit posse pr̾m. ꝓcuratorẽ dare ad
ulciscendã nuria. ꝙͣ nepos abse¬
ntis passus sic. ¶ Ad defẽdend qͦ
pot̾it filius fam ꝓcuratorẽ dare.
¶S ⁊ filia fam̾. pot̾it dare ꝓcurat
orc̃.ad miuriarũ actonẽsnã qd ad
dotis eractione. cũ pr̃e dat ꝓcura ptu¬
torẽ supuacuũ eẽ. ualetieseuerus
quociũ solet filie copetẽ de dote

Expanded text:
s filius familias: ut puta iniuriprocurator uelit experiri, et erit iure ab ipso filio familias procurator datus. hoc amplius Iulianus scribit et si filio faper filium eius in eadem potestate manentem fiat iniuria neque auus praesens sit, posse patrem procuratorem dare ad ulciscendam iniuriam, quam nepo‹s› absentis passus est. ad defendendum quoque poterit filius familias procuratorem dare. sed et filia familias poterit dare prad iniuriarum actionem. nam quod ad dotis exactionem cum patre dat procu- ratorem, superuacuum esse Ualerius Seuerus quo casu solet filiae competere de dote
Abbreviated transcription (Latin):
rte dñs reusus uelit quid petere¬
¶ Item iudicatũ solui ⁊ si quidfor¬
ce pp̃hanc restitutonẽ mitegru
pstari adolescenti debeat. hoc p̾ste
cutor postulet᷑ defensorem eius
oporteetia de ratocaue ne reusir
ille uelit retractare ꝙ accu est. s
tio facile ꝑꝓcuratore quis suspe¬
ctus acusabit᷑. qui fame ca est in¬
si costet ei atutore mandatuma¬
cim. aut si etiã ab sente tutore qi
ñ defendet᷑ p̾tor erat cogniturus
d̾. Pmp̾scribit ñ omes acton
es pp̃curitorem posse ꝙ institue
Semq ut lib̾iquim potestate ab¬
sentis sunt ducant᷑ iterdictu ñ pos¬
se desidare ait. nisi ut uil.ait. idca
impcdiat᷑. Si stipulet᷑ pcurator
dupni infocti. ł legatoru debebit
de rarocauess ⁊ is qui qiͣ defens¬
or inrẽ actone neauet cõuenit᷑
pt solica satis datone iudicatũ so¬
lui ⁊̃ de ratodr cauere. quid eĩ si
reusus ille cuius defensor erstit¬
erit uelit fũdũ uedicare nõnet

Expanded text:
rte dominus reuersus uelit quid petere, item iudicatum solui, ut si quid forte propter hanc restitutionem in integrum praestari adulescenti debeat, hoc praesttutor postuletur, defensorem eius oportere etiam de rato cauere, ne reuersus ille uelit retractare quod actum est. sed non facile per procuratorem quis suspectus accusabitur, quoniam famae causa est, nisi constet ei a tutore mandatum nominatim, aut si etiam absente tutore, quasi non defenderetur, praetor erat cogniturus scribit non omnes actiones per procuratorem posse quem instituere. denique ut liberi, qui in potestate absentis dicuntur, ducantur, interdictum non posse desiderare ait nisi, ut Iulianus ait, causa impediatur.Si stipuletur procurator damni infecti uel legatorum, debebit de rato cauere.Sed et is, qui quasi defensor in rem actione conuenitur, praeter solitam satisdationem iudicatum solui etiam de rato debet cauere. quid enim si in reuersus ille, cuius defensor extiterat, uelit fundum uindicare: nonne
Abbreviated transcription (Latin):
unt. non cedio uite ẜ maia cõ¬
scientiassi qua ẽgo post hꝰ et
itũ mariti miptus se couoca¬
u̾it. infatma notabitur nota
em qui eam durit s si sciens ig¬
norantia.n. ercusatur. ñ uiric
s facci. ¶ Excusatur qui iussu
eius in cuius potestate erat du¬
rerit et ip̃e qui passuc est duc̃e
notatut.utrũq recte nam et
qui obtempaunt uenia dig¬
aul Oui u̾issu patris durit
ꝙͣuis liberatus potestate pua
salia constituerit n notatur.
tur. quod amodo ip̃e uidetur cõ¬
stituisse. ¶Oyod ait ꝑtor code
tẽpore non utiũ sponsalioꝵ
cod tempore factoru accipien¬
d̾ est. s si in idem tẽpus cotur¬
anti ¶tem si alt̾ius sponsa ał¬
teri nuptasit. er sina edci pu¬
nitur. ¶Eũ aũt fc̾m notetur
etiã si cũ ea quis miptias uis
ponsalia cõstituat. ꝙͣ exorem

Expanded text:
non taedio uitae, sed mala conscientia: si quis ergo post huiusmodi exitum mariti nuptum se collocauerit, infamia no‹ta›bitur.Notatur etiam 'qui eam duxit', sed si sciens: ignorantia enim excusatur non iuris, sed facti. excusatur qui iussu eius, in cuius potestate erat, duxerit, et ipse, qui passus est ducere, notatur, utrumque recte: nam et qui obtempe‹ra›uit, uenia digum Qui iussu patris duxit, quamvis liberatus potestate patrsalia constituerit, non notatur, tur, quodammodo ipse videtur constituisse. Quod ait praetor "eodem tempore", non initium sponsaliorum eodem tempore factum accipiendum est, sed si in idem tempus concurrant. Item si alteri sponsa, alteri nupta sit, ex sententia edicti punitur. Cum autem factum notetur, etiam si cum ea quis nuptias vel sponsalia constituat, quam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
ti q̃ minto tefactafũt. tibi ñ p̾¬
iudicãt. Idõq tñslacio carũ lit¬
tiũ ñest tibi neccessaria. ne alic
ꝑcuratoris mutandi p̾toris est¬
fiat dicimus cõnuiti iudicat᷑
solui stipłatone arcofactã. Idq

Expanded text:
ti: quae inuito te acta sunt tibi non praeiudicant ideoque translatio earum litium non est tibi necessaria, ne aliengnitio procuratoris mutandi praetoris estfiat, dicimus committi iudicatum solui stipulationem a reo fa
Abbreviated transcription (Latin):
sin psona actoris obsuabũt᷑. si si
adis arius sipẽ ꝓcurator dicat
dimm mentiri ap̃ p̃tore si finiri or
snec fe̾ndus est ꝓcurator. qui sibi
asẜit ꝓcuratonẽ nã hoc ip̃o susp¬
ectus est. qui oꝑas suas ĩgerit
ĩuito. nisi force purgare mag
cõuitiũ ꝙͣ pcuratone exequim¬
luit.⁊ hactenus erit audiendus
quid si si idillesa exstimatone su¬
i fiat.cet̾m fendus ẽ pudore suũ
purgans  plane si dicat ĩ re suas

Expanded text:
in persona actoris obseruabuntur. sed si aduersarius uel ipse procurator dicat dominum mentiri, apud praetorem haec finiri oportet. nec ferendus est procurator qui sibi adserit procurationem: nam hoc ipso suspectus est qui operam suam ingerit inuito. nisi forte purgare magis conuicium quam procurationem exsequi maluit. et hactenus erit audiendus,sed si id inlaesa existimatione sua fiat: ceterum ferendus erit pudorem suum purgans. plane si dicat in rem suam
Abbreviated transcription (Latin):
I actor malit dñm potius cõue¬
nre ꝙͣ eũ qui inrem su ãꝓcura¬
corest dicendũ est ei licere. si simpũ¬
sua datus ppipensas quas ilit¬
tẽ fecit potest desid̾are. ut sibi
ex iudicati act̾one satis fiat si
dñs uttis soluendo non sit.

Expanded text:
i actor malit dominum potius conuenire quam eum qui in rem suam procurator est, dicendum est ei licere. 30 Psuam datus propter impensas quas in litem fecit potest desiderare, ut sibi ex iudicatione satisfiat, si dominus litis soluendo non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
fficit. licet ñ adiectisset igno¬
mume cã se eũ erauctoriz isse¬
¶ Est et qͣrtũ genus missionis
si quis euitandorũ munetum
ca militiã subissegsiec añt mi¬
ssio estimationem ñ ledit. ut
ait p̃tor qui incenam ꝓdierit

Expanded text:
fficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et quartum genus missionis, si quis euitandorum munerum causa militiam subisset: haec autem missio existimationem non laedit, ut Ait praetor: 'qui in scaenam prodierit
Abbreviated transcription (Latin):
Lut Dummodo certus si p̃t¬
t qui artus intelugit᷑ et id ra¬
tu hbuerit futiosus n est lu¬
bendus ab sentis loco. qr in co
ãunus deest. ut tatũ fire non

Expanded text:
 dummodo certus sit qui datus intellegetur et ‹is› ratum habuerit. furiosus non est habendus absentis loco, quia in eo animus deest, ut ratum habere non
Abbreviated transcription (Latin):
de qua ꝓutiatũ est. cal̃pnie
ca fuisse in possõnem nussam
Ioo q ctiam an patre erit suad
qui calĩpnie cã passus est.filiã
qm in potestate habebat in poss¬
essione ueccis nõie micti.
intie callido cometo iudis accu¬
satois instigator. fuisse pudor po¬
tius honeratur. ꝙ ignoninar
idet᷑ urogati. ¶ Non ci qui crorta¬
tur mandatoris opi fugitim.

Expanded text:
de qua pronuntiatum est calumniae causa eam fuisse in possessionem missam. idque et in patre erit seruandum, qui calumniae causa passus est filiam, quam in potestate habebat, in possessionem uentris nomine mitti.inciae 'callido commento uideris accusationis instigator fuisse' pudor potius oneratur, quam ignominia uidetur irrogari: non enim qui exhortatur mandatoris opera fungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
urus. posita sit in publico prm¬
ato q łm uico quo tñ loco pa¬
sim homines spectaculi cã adm¬
ittantur. eos .ii. qui questus cã
in ccitamina descendũt. et om¬
untes famossos ẽẽ pegassus et
uerua filius raderunt.¬
auic Oui añt opas suas loca¬

Expanded text:
us, posita sit in publico priuatoue uel in uico, quo tamen loco passim homines spectaculi causa admittantur. eos enim, qui quaest‹us› causa in certamina descendunt et omuntes famosos esse Pegasus et Nerua filius responderuntsita sit in publico priuatoue uel in uico, quo tamen loco pa
Abbreviated transcription (Latin):
dicre causa. n prodierit ñ no¬
tatur qr ñ est ea res adeotur
cassiuc renderũt om̃io arter¬
umiti n erustitu i agicatores
cetea qr eoru minist̾ia. que certa¬
minibi sacris deseruiunt᷑. Igno¬
ꝓbat. qr minist̾iũ ñͥ aũt arte̾ lud¬
icram ercercere. et sane locus ist
e a peincipe hodie ñ ꝓ modico uñ¬
ficiodatur ¶ Ait p̃cor qui lenoci¬
niũ foc̾it. lenocannũ facit qui qu¬
etuaria mancipia habuit.s et
palit̾ hoc negotiu gerat. siue ait̾i¬
us negotiacionis assercione rtat᷑
ut puta. si caupo fũit ł tabulare
et mancipia talia sunt nunstra¬
cia et occ̃one munistu questũ faci¬
seruantia uon mofficmna leno¬
et eun qui in seruitute poccu¬
aria mantipia ꝓstituta labuit

Expanded text:
ssim homines spectaculi causa admittantur. eos enim, qui quaest‹us› causa in certamina descendunt et omNerua filius responderunt.ceteraque eorum ministeria, qui certaminibus sacris deseruiunt, ignoprobat, quia ministerium, non artem ludicram exerceant. et sane locus iste hodie a principe non pro modico beneficio datur.Ait praetor: 'qui lenocinium fecerit'. lenocinium facit qui quaestuaria mancipia habuerit: sed et paliter hoc negotium gerat siue alterius negotiationis ‹ac›cessione utatur ut puta si caupo fuit uel stabularius et mancipia talia habuit ministrantia et occasione ministerii quaestum faciseruant‹i›a in officina, lenoet eum, qui in seruitute peculiaria mancipia
Abbreviated transcription (Latin):
eind̾ liberũ et urdem tustitu¬
cͣrit. er eod̾ iuditio cõdempna¬
tus nõ est famosus qr ñ fuo n¬
omine cõdempnatur ꝯimpe
cũ in mitiolis in eum contes

Expanded text:
eundem liberum et heredem instituerit, ex eodem iudicio damnatus non est famosus, quia non suo nomine condemnatur: quippe cum initio lis in eum contes
Abbreviated transcription (Latin):
suditic p̃p uotũ parentũ ⁊ nat̾alẽ
ergͥ filios caricatem turbatot m̃i
ordine mortalitatis no mimis pa¬
rentib ꝙͣ liberis pie relinqui debe
¶Heredi cius qui post lictem de mo¬
fficioso p̃patam mucata uolũtate
decesfit ñ dat sibi de mofficioso q¬
rcia. non ei susficit lictem iastitu¬
ere si nõ in ea pecueret. If iliuic qͥ
de inofficiosi act̾one adũsus duo:

Expanded text:
ditas propter votum parentium et naturalem erga filios caritatem: turbato tamen ordine mortalitatis non minus parentibus quam liberis pie relinqui debet. Heredi eius, qui post litem de inofficioso praeparatam mutata voluntate decessit, non datur de inofficioso querella: non enim sufficit litem instituere, si non in ea perseveret. Filius, qui de inofficiosi actione adversus duos
Abbreviated transcription (Latin):
stm in suo uiremanet. Et io date
in eolib̾tates atq legatausq quo
falcidia ꝑmittit suamħ̾nt pote¬
statem. ¶ o in femia millũ ad¬
optare filiui sñ iussu principis po¬
cest. nec de mofficioso test̾oeius
qm qui sibi mren adoptuiã falso

Expanded text:
m in suo iure manet: et ideo datae in eo libertates atque legata, usque quo Falcidia permittit, suam habent potestatem. Quoniam femina nullum adoptare filium sine iussu principis potest, nec de inofficioso testamento eius, quam quis sibi matrem adoptivam falso
Abbreviated transcription (Latin):
p̾scriptione suouebit᷑. qin ĩ si
id institutufuu priusꝙͣ adiret ħ¬
ditite iuberet. mau̾misẜit ut il¬
le suo. arbitrio adeat h ditatead
q fraudulento cõsilio fec̾it sum¬
ouebit̃ ab act̾oe. Si a statu libero
ersirdatus peccuniam petere cepis
uideri agnouisse parenticiudiciũ
¶ Si cũfilius adẽptũ legatũ insti¬
tuerit petere sũmotuc est repe¬
tita moffosi querela. p̃scriptoc
ut merito repellendus no sit ¶ Fi¬
lius testatoris qui cũ titio eiund
peccure reus fuerat libatione
titio legati ꝑ acceptillatione ti¬
tu libatus ab accusatione moffi
instituit. filio legatu dedit eodẽ
olo. ab oi sir de bonorũ ue posses¬
sore. qui michi erit etiã iure in¬
testati. Item que dari iussero cau¬
cident̃ fiant qͥ fidei eius cõmitto
¶Quesitu est si soror ercentũ uira¬
li iudicio optinuerit. an fidicon¬
missa ercapite supͣ scripto debean¬
tͣ. R. si hoc querat᷑ an iurc eorũ qu¬
o quis sibi ab intestato bades bo¬

Expanded text:
scriptione submovebitur. quin etiam si idem institutum servum priusquam adire hereditatem iuberet manumiserit, ut ille suo arbitrio adeat hereditatem, idque fraudulento consilio fecerit, summovebitur ab actione. Si a statulibero exheredatus pecuniam petere coeperit, videri am.Si cum filius ademptum legatum instituerit petere, summotus repetat inofficiosi querellam, praescriptione ut merito repellendus non sit. Filius testatoris, qui cum Titio eiusdem pecuniae reus fuerat, liberatione Titio legata per acceptilationem Titii liberatus ab actione inoffiinstituit, filio legatum dedit: eodeolo ab omni herede bonorumue possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo.' quaesitum est, si soror centumuirali iudicio optinuerit, an fideicommissa ex capite supra scripto debeantur. respondi: si hoc quaeratur, an iure eorum, quos quis sibi ab intestato heredes bo
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃ rest̾m ut mofficiosũ iudicetur
testamenti facione habuisse de fu¬
nctus non credit᷑. nõ id̾ ꝓbandũ est
si lirde non respondente scd̃m p̃sen¬
tem iudicatũ est sit. hoc cĩ caũ ñcte¬
dit᷑ ius er sentensia iudicis ficri
⁊ idolib̾tates cõpetũt ⁊ legata pe
fadem ĩstituit. filiam unã er qͣdra¬
faditatem ab incestato petat ⁊ o¬
ptineat solam babitura umusq

Expanded text:
stamentum ut inofficiosum iudicatur, testamenti factionem habuisse defunctus non creditur. non idem probandum est, si herede non respondente secundum praesentem iudicatum sit: hoc enim casu non creditur ius ex sententia iudicis fieri: et ideo libertates competunt et legata pedem instituit, filiam unam ex quadrahereditatem ab intestato petat et optineat, solam habituram universam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcinsul agit ut qui ccͣeit cũ
coqui ĩ aliena potestate sit. etia si de¬
fici ant suꝑiores actones .i. cẽcitoria
ĩstitoria. tributoria ue. nicsiominus
suũ cõseqͣt᷑. siue eĩ iussu eius ĩ cuius

Expanded text:
consul agit, ut qui contraxit cum eo, qui in aliena potestate sit, etiamsi deficient superiores actiones, id est exercitoria institoria tributoriaue, nihilo minus suum consequatur. siue enim iussu eius, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
trabe nisi maliit ꝓ om̃i qnͣtita
hrditatis ł rerũ eiuc estimatione
satis dare. ¶E ausa au cognita⁊
si nõtas data sit satis dat̾o s sit so¬
lita cautio ꝗ post littem ceptu
dimumitionem se cocessurii p̾to¬
r edirit. nc incotu dmminutiomi¬
pedita. in aliquo etia aliac utili¬
neris gra dumnutionem ꝑmit¬
cit. ¶tem si futurũ est ut insi
peccumam intͣ digm soluant pi¬

Expanded text:
si maluerit pro omni quantitate hereditatis vel rerum eius restitutione satisdare: causa autem cognita, etsi non talis data sit satisdatio, sed solita cautio, etiam post litem coeptam. deminutionem se concessurum praetor edixit, ne in totum deminutio impedita in aliquo etiam utilineris gratia deminutionem permittit. item si futurum est, ut, nisi pecunia intra diem solvatur, pi
Abbreviated transcription (Latin):
ñcõpetit. ¶ Siimus ex fui dm̃s ius¬
ẜit ccͣm cũ eo is solus tenebit᷑. s si
duo iusẜint. cũ quo uis ĩsolidũ a¬
gipotest. quia simłes sunt duo¬
bus mandantibus.

Expanded text:
non competit.Si unus ex serui dominis iussit contrahi cum eo, is solus tenebitur: sed si duo iusserunt, cum quouis in solidum agi potest, quia similes sunt duobus mandantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Aue. E Itutoris iussu fuopupi¬
ili credicũ sit. putosi exutilitate
pupilli fũit creditũ ĩ pupillũ dat
dm̃ ancille. ł iussupr̃is filiecditũ
sit danda ẽ i eos ꝙ iufsu act̃o. ¶ Si
niffu meo cũ alieno ẜuo ccͣctũ fu

Expanded text:
um.Si tutoris iussu seruo pupilli creditum sit, puto, si ex utilitate pupilli fuerit creditum, in pupillum esse domini ancillae uel iussu patris filiae creditum sit, danda est in eos quod iussu actio.Si iussu meo cum
Abbreviated transcription (Latin):
a ĩt̾rogatus ita rondit si ꝑ ẽptorẽ
fẽmsit quominꝰ legi parct᷑. et eale¬
ge utiuẽditor uelit fũdos ĩeptos
fore.et id qd̾artes alio nõie datũ eẽt
apuduedicorẽ remansurũ. ¶Id.arn
accessuru dictũ est ẽptori deb̃i post
uid̾i recessũ a cõmissoria.
ermog̃. Pst dic̃ comissorie legi p̾sti¬
tutũ si ueditoe p̃ciũ petat ligi cõmi¬
ssorie renũtiatũ uedet᷑. nec uariare
et ad hanc redire potet.
dit et accepit is arre noĩe c̃tis pectu¬
mis statuta st̃ tẽpora solutois reliq̃
pectume quib si nͥ paruiss ep̃torpa¬
ctus est utarras ꝑderet.⁊ ĩ ẽpteui¬
lle eent die statuto ẽp̃tor statutus
est si paccumã omnẽ reliq̃ paratũ
fuisse exsolii̾e et sacutũcũ peccina
signatũ signis obsignauit defuis¬
se̾ aũ uẽditrice postiore aũ de nõie
fic̾i testator coue̾tus ẽp̃torẽ ne. añ
mulier poctumã ersoluẽt ꝙͣfisco¬

Expanded text:
a interrogatus ita respondit, si per emptorem factum sit, quo minus legi pareretur, et ea lege uti venditor velit, fundos inemptos fore et id, quod arrae vel alio nomine datum esset, apud venditorem remansurum. Idem accessurum dictum est, emptori deberi.Post uideri recessum a commissoria.st diem commissoriae legi praestitutum si uenditor pretium petat, legi commissoriae renuntiatum uidetur, nec uariare et ad ha‹n›c redire potest.dit et acceptis arrae nomine certis pecuniis statuta sunt tempora solutioni reliquae pecuniae: quibus si non paruisset emptor, pactus est, ut arram perderet et inemptae uillae essent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsoluere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignauit, defuisse autem uenditricem, poste riore autem die nomine fisci testato conuentum emptor‹e›m, ne ante mulieri pecuniam e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊it orẽ debe ut rũ cõmissoriã uel it ex
an potuit p̾tiũ pet̾e noc posse si cõ¬
imisseria cleg̾it postea uatiare ¶Incõ¬
missoriã ctiã ħsolet couenire ut si uẽ¬
ditos eũd̾ fudũued̾et qnͣto minoris
uẽd̾it id apriore ẽptore exigat erit
tũc locũhat si ĩtelpeslatus ñ soluat
an uosi ñ optulit. et mag̾ arbitror
offertecũ deb̾e.si uult se legis cõnisso
tũ tepus p̾tiũ solutũ ñ fit res ĩcpta
sit. de fructib quos ĩterim ẽptor ꝑ¬
cepissħ agi ĩtelligẽdũ est ut ẽptorĩ

Expanded text:
ditorem debere, utrum commissoriam uelit exercere an potius pretium petere, nec posse, si commissoriam elegit, postea uariare.In commissoriam etiam hoc solet conuenire, ut, si uenditor eundem fundum uenderet, quanto minoris uendiderit, id a priore emptore exigat: erittunc locum habet, si interpellatus non soluat, an uero si non optulerit. et magis arbitror offerre eum debere, si uult se legis commissorrtum tempus pretium solutum non sit, res inempta sit, de fructibus, quos interim emptor percepisset, hoc agi intellegendum est, ut emptor
Abbreviated transcription (Latin):
rũ iura talia sunt. alciusto¬
lendi. ⁊ officiendi luminib inci¬
ni aut non ertollendi. Item stilli¬
tidiũ aduerrendi in tectũ ł aream
uitim. aut non adu̾cendi. It̾ min¬
ittenditigna in parietem uitim
⁊ deniq phibendi ꝓtegendi ue. ce¬
teraq istis similia.

Expanded text:
rum iura talia sunt: altius tollendi et officiendi ‹lu›minibus uicini aut non extollendi: item stillicidium auertendi in tectum uel aream uicini aut non auertendi: item immittendi tigna in parietem uicini et denique proiciendi protegendiue ceteraque istis similia.
Abbreviated transcription (Latin):
ta idacquisitũ udet᷑ ut uitinis
lumina nrã excipiat. ¶ E uaũ ẜu¬
itus impõitur ne luminib offici¬
atur. hoc mare ad ẽpti udcmͣ ne
uis sit uismo inuitis nobis altiꝰ

Expanded text:
ta id acquisitum videtur, ut vicinus lumina nostra excipiat; cum autem servitus imponitur, ne luminibus officiatur, hoc maxime adepti videmur, ne jus sit vicino invitis nobis alti
Abbreviated transcription (Latin):
ea peccuma mich daret᷑.
agenti de peccłion oĩmodo dnis ad
qnͣtitatẽ debiti cõdẽpnãdus est
cũ et suptus ĩpendende et euentꝰ
erecutonis possit ẽẽ ĩcertus exco

Expanded text:
ea pecunia mihi daretur.agenti de peculio non omnimodo dominus ad quantitatem debiti condemnandus est, cum et sumptus in petendo et euentus exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
tre docẽ ꝓmittente. et cõuenit it om̃s
psonas uti eã pe̾ aut im̃i se tueret᷑. nn¬
ritus ci mutuos nũmos dedit. cũ iuste
illa ĩ usus nect̃os sibi et ĩ fuos quos sc¬
cũ nebat cõsupsit aliqͣntũ. et cũ eires
familiaris credita cẽt. cũ erpectuma

Expanded text:
e et conuenit inter omnes personas, uti eam pater aut ipsa se tueretur: maritus ei mutuos nummos dedit, cum iuste illa in usus necessarios sibi et in seruos quos secum habebat consumpsit, aliquantum et cum ei res fam
Abbreviated transcription (Latin):
Nectissime eĩ labo ait fieri posse. ut
ctiã si in remũsu sit. cess de peccłio
acc̃o. ¶ Quid si dñs peccliũ adem¬
it sñ dolo malo. quid si morte fui
ertinctũ est peccłiũ. et annus ucil
ꝓpetua est. et locũht siue acto de pe¬
ab aliquo et actũ de peclio. deĩ
rem u̾so acto ancesset. uudend̾ est. et
refert põp̃uilianũ extumare de poc
cłio acc̃one ꝑuinde ĩ rem uerso acto¬

Expanded text:
i posse, ut et in rem uersum sit et cesset de peculio actio. quid enim si dominus peculium ademit sine dolo malo? qui‹d› si morte serui exstinctum est peculium et annus utilis perpetua est et locum habet, siue adeab aliquo et actum de peculio, de in rem uerso actio an cesset, uidendum. et refert Pomponius Iulianum existimare de pe culio actione peremi de in rem uerso actio
Abbreviated transcription (Latin):
li sisu est. ñ nsi int̾ annũ ꝙͣis deces¬
cit actõdari deb̾cit et eĩ quodã mod̾
peccłio rãphuili cm̃ erꝑiti indebor. si¬
cuti si ꝯd̾ uisu eius crodidissem erpi¬
rer. necnos moue dr qd stichus de cur
poccsio agit inuat. qñ ñ alit̾ eares
ĩ peccłio eius ce̾ p̃t. ꝙͣ si pãpluili pecli¬

Expanded text:
 nisi intra annum quam is decessit actio dari debeat: etenim quodammodo de peculio Pamphili tum experiri uidebor, sicuti si, quod iussu eius credidissem, experirer: nec nos mouere debet, quod Stichus de cuius peculio agitur uiuat, quando non aliter ea res in peculio eius esse potest, quam si Pamphili peculi
Abbreviated transcription (Latin):
eius quii alc̾ius potestate fi̾nt. post¬
missus alienatus ue finit. dũtarat
de peccsio. et si quid dolo malo ciu
in cunus potestate est fc̃merit. quo
minus peccliũ eẽt.ĩ anno quo pei¬
mũ deea erpu̾di potestas erit eid̃¬
iudm dabo. ¶Quãdiu suus ł filiu

Expanded text:
estate fuerit. postmissus alienatusue fuerit, dumtaxat de peculio et si quid dolo malo eius in cuius potestate est factum erit, quo minus peculii esset, in anno, quo primum de ea re experiundi potestas erit, iudicium dabo'. Q
Abbreviated transcription (Latin):
cepit qͣlin rem din u̾tẽt. nec u̾tit. ⁊¬
decepit creditorẽ. ñ uidet᷑ u̾su. noc te¬
net᷑ diis. ne credulitas creditoris dyo
obeẽt.ł calliditas ẜui nocet. Quidtñ
si is fuit fuus qui solitus erat acci

Expanded text:
cepit quasi in rem domini uerteret nec uertit et decepit creditorem, non uidetur uersum nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset uel calliditas serui noceret. quid tamen, si is fuit seruus, qui solitus erat acci
Abbreviated transcription (Latin):
et michi uĩus uidet᷑ ñ dandã. n in
mau̾missũ. n meũ cui legatũ sit
peccsiũ. de pecclĩo actonẽ. anergo
teneat᷑ ħes. et ait cetilius teneri. qr
poccsui penes eũ sit. qui t̃dẽdo id le¬
gatariose libanit pegassus an cau̾
hedi deb̾e ait.ab eo cui peccłm̃ lega¬
tũ sit. qr ad eũ uenũt creditores
ergo si tradid̾it sn cautone erit cõ¬
uemendus. ¶Sipcepto fuo et pe

Expanded text:
hi uerius uidetur non dandam neque in manumissum neque in eum, cui legatum sit peculium, de peculio actionem. an ergo teneatur heres? et ait Caecilius teneri, quia peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberauit. Pegasus autem caueri heredi debere ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conueniendus. S
Abbreviated transcription (Latin):
et a debitore ichominus debebitur
s uideamus necredend̾ sit peccłia¬
refieri nome cius pro quo exꝓmissu
est. paul. utiq fi de pocclio agente a
deduc̾e net illd̾ nome poccliare facit

Expanded text:
et a debitore nihilo minus debetur. sed uideamus, ne credendum sit peculiare fieri nomen eius, pro quo expromissum est. Paulus: utique si de peculio agente aliquo deducere uelit, illud nomen peculiare facit
Abbreviated transcription (Latin):
dote accepit tutelam admistu̾it.
m̃ito ergo et ĩ fuo qui ꝓtucore egit.
et ĩ quoius cutore dicend est. nec tn
int̾ee puto qñ dno deb̾ecepit utr cũ
ĩlib̾catis possõne eet anpostea¶Nã¬

Expanded text:
dotem accepit, tutelam administrauit? merito igitur et in seruo, qui pro tutore egit, et in quouis tutore dicendum est. nec tamen interesse puto, quando domino debere coepit, utrum cum in libertatis possessione esset an postea: na
Abbreviated transcription (Latin):
peccliũ legat. eius tẽporis poccłiũ le¬
gare inteligi iuł scribit. quolib̾tas
cõpetit. Ideor oĩa ĩcrementa peccłu
quoquom añ adhitã hrditatẽ acqui¬
sita ad mau̾missũ ꝑtin̾e. ¶ at siquis
ex̃neopeccsiũ ẜuilegaũit. in cõiecta
uolutatis destatoris q̃stonẽ eẽ. cu

Expanded text:
peculium legat, eius temporis peculium legare intellegi Iulianus scribit, quo libertas competit: ideoque omnia incrementa peculii quoquo modo ante aditam hereditatem adquisita ad manumissum pertinere. At si quis extraneo peculium serui legauerit, in coniectura uoluntatis testatoris quaestione
Abbreviated transcription (Latin):
d. c.iii.ad plant̾. Qotiẽs i tab̾na
idscriptũ fuiss cũ ianuario suo m¬
teneat᷑. ñ etia de peccłio ¶ Sab̾ren¬
dit ñ alias dandã de peccłio act̃o
ĩ dñm. cũ fuus fideiussissi. insrĩ
remdin. aut ob rẽ peccłiarẽ fi de¬

Expanded text:
 ad Plautium. Quotiens in taberna ita scriptum fuisset 'cum Ianuario seruo mteneatur, non etiam de peculio. Sabinus respondit non alias dandam de peculio actionem in dominum, cum seruus fideiussisset, nisi in rem domini aut ob rem peculiarem fide
Abbreviated transcription (Latin):
tegͣ nͥ ee ꝑmittend̾ actoridund̾e ac¬
c̃one. ut simł cũ ẽptore et cũ uẽoi¬
tore exꝑiat᷑. satis eĩ ce̾ ħ solũ ei tri
tin au quis creditorcũ uenditore
exan gestoage pt̃. s et ip̃e ẽptor.
id q iuliano uidet.ꝙuis et dedu
ce dit ut uenditor et deductonc
ntipossit. et si postueditonẽ cepe¬
rit aliquiduenditori suus debe
ñ minuit peccłia.qr ñ dominod
queq diximus i eptore et uendi¬
tore ead̾ st̃. et fi alio quois ge¬
ne diñu mutatũ sic. ut legato
dotis dat̾one. qr qͣi pẽimomiũli¬
bis ħois peccliũ fui intelligit᷑
ubiconq effet.
sbrepton in eode quonesciat
iuuat an mortuus sit ¶Ein pe¬
culu admistratodata esti dele¬
gare debitore sun pocest.

Expanded text:
ittendum actori diuidere actionem, ut simul cum emptore et cum uenditore experiatur: satis enim esse hoc solum ei tribtantum autem quiuis creditor cum uenditore ex ante gesto agere potest, sed et ipse emptor, idque et Iuliano uidetur, quamuis et deduccedit, ut uenditor et deductione possit, et, si post uenditionem coeperit aliquid uenditori seruus debere, non minuit peculia, quia non domino debet. Quae diximus in emptore et uenditore, eadem sunt et si alio quouis genere dominium mutatum sit, ut legato, dotis datione, quia quasi patrimonium liberi hominis peculium serui intellegitur, ubicumque esset.neque in eo, de quo nesciat quis, uiuat an mortuus sit. Cui peculi administratio data est, delegare debitorem suum potest.
Abbreviated transcription (Latin):
admistrabat ẜuus ꝓnũtiatus est
an si couemat᷑ eius dñs apupillo
cuius quid̃ pociore̾ camꝙͣ credito¬
rũ cet̾orii ẜui snda rescriptũ est
anł iddeducat᷑ ex peccłio qd dño
debetĩ et si pucaius posse deduci
an int̾cit utru cu ad huc inlib̾tatẽ
aget dñi debitor factus est. an post¬
ea et ande peccłio pubi cõpetat

Expanded text:
administrabat, seruus pronuntiatus est. an si conueniatur eius dominus a pupillo, cuius quidem potiorem causam quam creditorum ceterorum serui habendam rescriptum est, an uel id deducatur ex peculio, quod domino debetur? et si putaueris posse deduci, an intersit, utrum, cum adhuc in libertate ageret, domini debitor factus est, an postea? et an de peculio impuberi competat?
Abbreviated transcription (Latin):
Op. Qesitu ẽ ap̃labeone sicũfi¬
lius uinet tu credens eu mortunz
annali actone egis. et qr amnis p̾¬
anrursus erꝑni tibi copto erto¬
re ꝑmictend est et ait ꝓmicti db̾e
dutarat de peccsio ñ etia deĩ re uso¬

Expanded text:
. Quaesitum est apud Labeonem, si, cum filius uiueret, tu credens eum mortuum annali actione egeris et, quia annus pan rursus experiri tibi comperto errore permittendum est. et ait permitti debere dumtaxat de peculio, non etiam de in rem u
Abbreviated transcription (Latin):
Iptem fudi mei certam tibi
uendidero aque ductus us q̃¬
si alt̾ius partis ca płmq duca¬
tur te quoq sequetur. nii ibi
aut bonitatis agri aut cius u
sit aut q̃ maxe usũ euis aqͥ de¬
sid̾at iis eius ducende sequa¬
tur. S ꝓ modo agri derenti
aut alienati fiat cius aq̃ diui

Expanded text:
tem fundi mei certam tibi uendidero, aquae ductus ius, etiamsi alterius partis causa plerumque ducatur, te quoque sequetur: neque ibi aut bonitatis agri aut usus eisit aut maxime usum eius aquae desideret, ius eius ducendae sequatur, sed pro modo agri detenti aut alienati fiat eius aquae diu
Abbreviated transcription (Latin):
slut. U La costitin ł lactioroc¬
to pedibł angustior p̃t.ut tñ
eam latitudinem hat qua ueh¬
icłmire potet alioquĩ it̾ crit ñ
uia. s ilacus ꝓpetuus in tuofũ
do est naiugandi quoq fuitus
ut ꝑueniatur ad fũdũ uicim
fuitus sequit᷑ ita ut singlĩ te¬
cte agant ius sibi eẽ fu̾di. ¶ S¬
bet᷑ certis regionib int̾ płec do¬
ininos diuisus est ꝙͣ uis oĩb par¬
tib fuitus debeat᷑ tñ opus est
ut hu qui non ꝓximas partes
s.iuenti fũdo hebut transitu¬
ꝑ reliqͣs ꝑtes fũdi diuisi iure
hcant aut si ꝓeum partiant᷑
Ntranseant.

Expanded text:
um. Uia constitui uel latior octo pedibus uel angustior potest, ut tamen eam latitudinem habeat, qua uehiculum ire potest: alioquin iter erit, non uia. Si lacus perpetuus in fundo tuo est, nauigandi quoque seruitus, ut perueniatur ad fundum uicinuseruitus sequitur et ita, ut singuli recte agant ius sibi esse eundi. sbetur, certis regionibus inter plures dominos diuisus est, quamuis omnibus partibus seruitus debeatur, tamen opus est, ut hi, qui non proximas partes seruienti fundo habebunt, transitur reliquas partes fundi diuisi iure habeant aut, si proximi patiantur, transeant.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ cõmunem dem ut quisꝙ
inferior erar suo quisꝙ ꝓprio
riuo ⁊ umus statuto tẽpore qͦ
fuitus amittitur non duxit
existimo eũ ius ducende aq̃
amississe nec ꝑcetos qui du¬
xerũt eius ius usurꝑatum
eẽ ppriũ enim unuscuiusq
eoꝵ ius fuit n ꝑ aliu lisur¬
pari potuit. ¶ o̾ si płmm fu¬
doiter a que debitum eẽt ꝑ

Expanded text:
ue communem, deinde ut quisque inferior erat, suo quisque proprio rivo, et unus statuto tempore, quo servitus amittitur, non duxit. existimo eum ius ducendae aquae amississe nec per ceteros qui duxerunt eius ius usurpatum esse: proprium enim cuiusque eorum ius fuit neque per alium usurpari potuit. quod si plurium fundo iter
Abbreviated transcription (Latin):
ibol. Ei iocus ꝑ quem uia
aut it aut accus debebatur
impetu fluminis occupatus
essꝰ cuint᷑ cepus quod ad ami¬
ttendam ẜintutem sufficit. al¬
luiuone fca restitutus est ẜui¬
tus quoq in pristinũ statum
restituitur ¶ Quod sud tẽpꝰ¬

Expanded text:
io.Si locus, per quem uia aut iter aut actus debebatur, impetu fluminis occupatus esset et intra tempus, quod ad amittendam seruitutem sufficit, alluuione facta restitutus est, seruitus quoque in pristinum statum restituitur: quod si id temp
Abbreviated transcription (Latin):
fudos debetur medui fũdũ
acquisiuerim manere ẜuitu¬
tem puto. qr totiens fuitus
confudit᷑ totiensuti ea is ad
qm ꝑcurrat non potest. ni¬
edio aũ fũdo acquisito pot¬
est cõsiste ut ꝑ primũ ⁊iati¬
mu iter debeatur

Expanded text:
fundos deberetur, medium fundum adquisiui, manere seruitutem puto, quia totiens seruitus confunditur, quotiens uti ea is ad quem pertineat non potest: medio autem fundo adquisito potest consistere, ut per primum et ultimum iter debeatur
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. Parrogator decesserit imp¬
ubete relicto fiuo adoptino et im¬
credes arrogatoris tencantur.
et dicendum est heredes quoq
restituere se bona arrogiti. et pͥ¬
terea quartam ptem. ¶ Sed. an
imuberi. ntogator substituere
possit queritur. et puto non ad¬
mitti substitotunem. insi forte
ad quartam solam quamerbo¬
ius cius consequitut. et aticirꝰ
ut ciusq ad pubertatem subst¬
ituat. ccterum si ficricno con¬
mictat. ut qnͥq restituat non
orportet admitrit fideicomiissu
qr roc non iudiciocius ad eum
puenit. sed principali ꝓiuidencia.
rec om̃ia dicenda sũt. siuc in iocũ
filii siuc iniocũ nepotis aliquis i¬
pubxtem arrogauerit.

Expanded text:
 adrogator decesserit impubere relicto filio adoptiuo et meredes adrogatoris teneantur? et dicendum est heredes quoque restituturos et bona adrogati et praeterea quartam partem. Sed an impuberi adrogator substituere possit, quaeritur: et puto non admitti substitutionem, nisi forte ad quartam solam quam ex bonis eius consequitur, et hactenus ut ei usque ad pubertatem substituat. ceterum si fidei eius committat, ut quandoque restituat, non oportet admitti fideicommissum, quia hoc non iudicio eius ad eum peruenit, sed principali prouidentia. Haec omnia dicenda sunt, siue in locum filii siue in locum nepotis aliquis impuberem adrogauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
illi sint. et que eius qui artogare
cumuelit. ut ertimetur ex copa¬
ratone carum ansalubris adop¬
tio possit pupilio interligi. deñi
metur.an melius de uiberes ꝓcte¬
anors cogitare eum qͣmer alie¬
na familia queqͣm redigere in
potestate sua. ¶ꝑ reterca ude¬
noumest annon debeat pint¬
tieiqui uel unum habebit uel
ples liberos. adoptare alium ne
aut illorũ quos eriustis nupcu
sꝓcremerit spos diminuatur q
uam imusquisq liberor ũ obse¬
quio pirat sibi aut qui adopta¬
tus fueric̃ minus pcipiat quidi¬
gnumerit eum consequi. ¶In¬
terdum et diciorem ꝑmititur
adoptare pauperiori si nte eũ
sobriet.is clarafit. uel affection
onestanec incognita. ¶S.atida
Neius qui arrogarepupillũu¬
olet si causam eius obaliam¬

Expanded text:
illi sint et quae eius, qui adoptare eum uelit, ut aestimetur ex comparatione earum, an salubris adoptio possit pupillo intellegi: deindemetur, an melius sit de liberis procreandis cogitare eum quam ex aliena familia quemquam redigere in potestatem suam. Praeterea uidendum est, an non debeat permitti ei, qui uel unum habebit uel plures liberos, adoptare alium, ne aut illorum, quos iustis nuptiis procreauerit, deminuatur spes quam unusquisque liberorum obsequio paret sibi, aut qui adoptatus fuit minus percipiat quam dignum erit eum consequi. Interdum et ditiorem permittetur adoptare pauperiori, si uitae eius sobrietas clara sit uel affectio honesta nec incognita.Satisdatioeius, qui adrogare pupillum uolet, si causam eius ob alia
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃.iSi paterfamil: adoptatus
sit om̃ia que eius sunt acquiti
po̾ssunt. tacito nire adcum tr¬
anseunt qui adoptauit. hoc. au¬
tem amplius liberiens qui ĩ
pocestate sunc. eum secontur. si
iui qui postlimimo redeunt.i
qui inutero fuerunt. cumarto¬
garentur simili moco i potest¬
ate arrogatoris rediguntur.
¶Qui diios filios et er alteroe¬
orim nepotem habet. siuult ne¬
potem quasi eraltero natũ sic
adoptare potest hox efficere sie¬
umemãcipuerit et si adoptuu¬
erit cum quast eralto natum fa¬
cit enim hoc quasi quilibet.et ñ
quasi auus. quare iat̾one quasi

Expanded text:
. Si pater familias adoptatus sit, omnia quae eius fuerunt et adquiri possunt tacito iure ad eum transeunt qui adoptauit: hoc amplius liberi eius qui in potestate sunt eum sequuntur: sed et hi, qui postliminio redeunt, uel qui in utero fuerunt cum adrogaretur, simili modo in potestatem adrogatoris rediguntur. Qui duos filios et ex altero eorum nepotem habet, si uult nepotem quasi ex altero natum sic adoptare, potest hoc efficere, si eum emancipauerit et sic adoptauerit quasi ex altero natum. facit enim hoc quasi quilibet, non quasi auu
Abbreviated transcription (Latin):
em nac regesit datus ut post tri¬
actio uilasit. et labeo pucat nu¬
llam ẽẽ actionem. nec enim m i¬
orib nr̃is conuenit filiu tempo¬
ralem habere¶dem ł.¬
er acoptionem dignitas nonin
inuitur saugetut. ude senacor
et si aplebeio adoptatus est man¬
et senatorsimiłr manet et se na
ia potestate. Npuo ꝓconsiuem
ctiam in cam punciam qͣm sorti¬
tus non est. et mammucti et in
adoptionem dari posse placetd
ctiam si filium non habet. ¶ Eu
quem quis adoptaut emacipatũ¬
dutum iterũ non pot̾ adoptare

Expanded text:
em hac lege sit datus, ut post triactio ulla sit. et Labeo putat nullam esse actionem: nec enim moribus nostris conuenit filium temporalem habere. 35 Idem inuitur, sed augetur. unde senator etsi a plebeio adoptatus est, manet senator: similiter manet et senatoia potestate. Apud proconsulem etiam in ea prouincia, quam sortitus non est, et manumitti et in adoptionem dari posse placet. etiam si filium non habet. Eum quem quis adoptauit, emancipatudatum iterum non potest adoptare
Abbreviated transcription (Latin):
probabit. subscribenoum erit. qͣm
sicauerit. scruo publico se restitut¬
urumque erbons eius c̾secutus
fucrit illis ad quos res ꝓuentura
ect. si atrogatus ꝑmansiss ĩ suostatu
Ipͥa. Quis uerbas satidatonto que
ab atrogatore presti cebent. ad ui¬
qnos ea res ptinet. et libertatab
ꝓsectum est. que sis tabulis date
sunt. et muitomigis sb̃stituto
senio. Item legacatus nemodu¬
bitat. que sitisdat̾o si omissa fin̾t¬

Expanded text:
probabit, subscribendum erit, quam si caverit servo publico se restituturum ea, quae ex bonis eius consecutus fuerit, illis, ad quos res perventura esset, si adrogatus permansisset in suo statuinum. His uerbis satisdationis quae ab adrogatore praestari debet 'ad quos ea res pertinet' et libertatibus prospectum esse, quae secundis tabulis datae sunt, et multo magis substituto seruo, item legatariis, nemo dubitat. Quae satisdatio si omissa f
Abbreviated transcription (Latin):
gationib cognitio uertitim. insi
forte minor .ui. amus sit qui arr¬
ogat. qr magis uberorñ creat̃oni
studere debet nisi forte mortr.aut
ualituco incansa sit. aut. aliai¬
usta causa.arrogandi nelutisi c̃¬
iunitam sibi ꝑsonam uelit adop¬
tare. Item non debet quis ples a¬
rrogare msi er iusta causa. si nec
libertum alienũ. nec maiorem
an cutel. amuelcuram alicuius
tem inquirendũ est ne force cur¬
pis ciusa arrogandi subsit. ¶Eor
dũtarat pupillorũ arrogato per

Expanded text:
gationibus cognitio uertitur, num forte minor sexaginta annis sit qui adrogat, quia magis liberorum creationi studere debeat: nisi forte morbus aut ualetudo in causa sit aut alia iusta causa adrogandi, ueluti si coniunctam sibi personam uelit adoptare. Item non debet quis plures adrogare nisi ex iusta causa, sed nec libertum alienum, nec maioremqui tutelam uel curam alicuius item inquirendum est, ne forte turpis causa adrogandi subsit. Eorum dumtaxat pupillor
Abbreviated transcription (Latin):
Md̾. Quodnec curatoris auc¬
tõitas micedet ĩ arrogatione
filio natũ q̃ ipotestate bẽt
dsentiente filio adoptau̾it ñ
agnascit᷑ auo sinis ħ̾rs quippe

Expanded text:
m. Quod ne curatoris auctoritas intercederet in adrogatione filio natum quem in potestate habet consentiente filio adoptauerit, non adgnascitur auo suus heres, quip