comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ificencia siugulari.: cuius
uere constantinus ⁊ eẽt fi¬
lius ⁊ crederetur:. Diumnis
ammonita uisionibus hi¬
erolimam petit atq ibi
locum in quo sacro scm̃
corpus xp̃i pabulo ad fix¬
um pependerat ab incolis ꝑ¬
quirit Qui id cuto adiunue¬
mendum difficilis erat: Qd̾
ab antiquis ꝑsecutoribus si¬
mulacrum in eo ueneris fu¬
retur adorare. ⁊ ob hoc fre¬
quens et pene oblunoi da¬
tus fuat locus. S cũ ut su¬
pra dixims religiosa fenu¬
na ꝓperasset ad locum celes¬
ti sibi indicio designatum
Cuucta ex eo profana ⁊ pol¬
luta decurbans: maltũ pͥur¬
gatis ruderib: tres confuso
ed obturbabat reꝑti¬
leticiam inmiscuiꝰq crucis ĩ¬
distreta ꝓprietas ad erat qui¬
dem ei titulus ille qui grecis
et latuus atq hebraicis licto¬
ris apilato fuãt constriptus
s nec ip̃e satis eudenter domi¬
inci prodebat signa patibu¬
li: hic iam humane ambigui¬
tas incertum: diuinũ flagitat
testimonium: accidit meadẽ
urbe primariam quandaui

Expanded text:
gulari, cujus jure Constantinus et esset filius et crederetur, divinis admonita visionibus, Jerosolymam petit, atque ibi locum in quo sacrosanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat, ab incolis perquirit. Qui idcirco ad inveniendum difficilis erat, quod ab antiquis persecutoribus simulacrum in eo Veneris furetur adorare. Et ob hoc infrequens et pene oblivioni datus fuerat locus. Sed cum ut supra diximus religiosa foemina properasset ad locum caelesti sibi indicio designatum, cuncta ex eo prophana et polluta deturbans, in altum purgatis ruderibus, tres confuso ed obturbabat relaetitiam uniuscujusque crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et titulus ille, qui Graecis, et Latinis, atque Hebraicis litteris a Pilato fuerat conscriptus: sed nec ipse satis evidenter dominici prodebat signa patibuli. Hinc jam humanae ambiguitatis incertum, divinum flagitat testimurbe primaria quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
q hec in longum diuersis
machinis ⁊ oppugnaciom¬
bus nequitqmͣ iustina mol¬
liretur maximus qui se ex¬
uerc tyranni infamiã et lon¬
legicumim principem gestiret
ostendere. datis licteris im¬
pimmi procestatur inceptũ
fidem dei impugnari et sta¬
cuca cacholice eccł̃ie subrin
et inter hec appropinquare
icalie cepit Quo iustina
comperto: hoste simul acq
npietatis constiencia per¬
urgente: in fugam uersa cũ
filio: exilia que dei sacerdoti¬
bus parabat prima sorti
us ꝓpter regni fidem
bonitatis atq beneficiorum
graciam memor et muinc¬
dictam totis uiribus oriẽu¬
cis insurgens: ulcus sangin¬
nem iustum: ualentimãno
q nupia inter hec matre de¬
functa fidem catholicam qmͣ
ip̃a molauerat et regnum
ciramnde pulsa restituit. at¬
q ip̃e post ca qmͣ roma illus¬
tri crumipho iuectus est
ad ꝓpria rursum regna re¬
meauit

Expanded text:
que haec in longum diversis que haec in longum diversis machinis et oppugnationibus nequam Justina moliretur, Maximus, qui se exuere tyranni infamia, et legitimum principem gestiret ostendere, datis litteris impium protestatur incoeptum, fidem Dei impugnari, et statuta catholicae Ecclesiae subrui, et inter haec appropinquare Italiae coepit. Quo Justina comperto, hoste simul atque impietatis conscientia perurgente, in fugam versa cum filio, exilia quae Dei sacerdotibus praeparabat, prima sortitus propter regni fidem, bonitatisque ac beneficiorum Gratiani memor, et in vindictam, totis viribus Orientis insurgens, ultus est sanguinem justum. Valentiniani quoque impia inter haec mater defuncta, fidem catholicam, quam ipsa violaverat, et regnum tyrannide depulsa, restituit. Atque ipse posteaquam Romam illustri triumpho invectus est, ad propria rursus regna remeavit
Abbreviated transcription (Latin):
confrĩgi ianuas oppugnare¬
stã sanctoꝵ: sacerdotem ꝑ¬
trahi atq mexiliũ agi pro¬
timis iubet. Sed canta fu¬
it ꝑseuerancia fideliũ popu¬
lorrut ammas prius amit
sum fidem patrum impe¬
ralia decreta mandantu
beniuolo cunt memorie stͥ¬
muis presidente Sed ille cui
ab uicunabilis sacra fides et
uenerabilis fuit ab neget se
impia posse uerba proferre
et contra dñi loqui ẽ um uͦ
ue inceptum regine frustra¬
ri inderetur.celsior erhonor
ꝓunctitur si impleret iniũt¬
ta Ille qui nobilior infide ẽẽ
qmͣ minorib cuperet quid iͥ
ait pro impietatis mertide
auctiorem promictis gradum
hunc ipm̃ quem habeo colli¬
te cantum mͥ constiencia fi¬
dei duret illesa: Hec dicens
ante pedes impia precipien¬
cium cingulum iecit: ambro¬
sius uero aduersus regine
furorem ñ se manu defensa¬
bat aut telo: sed ieiumis
continuatisq iugiliis sub
alcari positus ꝑ obsecracio¬
nes defensorem sibi atq
eccłie dm̃i parabat Cum¬

Expanded text:
confringi januas, oppugnarconfringi januas, oppugnari sancta, Sacerdotem pertrahi, atque in exilium agi, protinus jubet. Sed tanta fuit perseverantia fidelium populorum, ut animas prius amittsum fidem patrum Imperialia decreta mandantur Benevolo, tunc memoriae scriniis praesidenti. Sed ille cui ab incunabulis sacra fides, et venerabilis fuit, abnegat se impia verba posse proferre, et contra Deum loqui. Tum vero ne incoeptum reginae frustrari videretur, celsior ei honor promittitur, si impleret injuncta. Illo qui nobilior in fide esse quam in honoribus cuperet: Quid mihi, ait, pro impietatis mercede altiorem promittitis gradum? Hunc ipsum, quem habeo tollite: tantum mihi conscientia fidei duret illaesa. Haec dicens, ante pedes impia praecipientium cingulum jecit. Ambrosius vero adversum Reginae furorem, non se manu defensabat, aut telo, sed jejuniis continuatisque vigiliis sub altari positus: per obsecrationes defensorem sibi atque Ecclesiae Deum parabat. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
t yalentinianus in
italia degens frĩs ne¬
ce atq hostis metu ꝑterri¬
cus simulacione oblat̾a pa-¬
cem a maximo simulans
ip̃e quoq libenter amplec¬
citur: cum interim iusti¬
na mat̾ eiusdem. arria¬
ne hereseos alumpua im¬
pietatis sue uenena que
uiuente inro suppresserat
filio facile decepto fident
diolamũ posita conturbare
ecclesiarum statum: com¬
minatur sacerdotib de¬
pulsionis exilia insi ari¬
imensis concilii decreta
quibus fides patrum teme¬
raia fuerat renocarent
Quo bello eccłie murum
et turrim ualidissimam
pulsabat ambrosium: eũ
facigans. primũ sibi adi¬
tum debellande rimabat᷑
eccł̃ie Sed qmͣnus illa iera¬
bel spũ pugnaret armata
resistebat tamen ambrosi¬
us helie uirtute repletus
et grã: Ip̃a autem in eccłiis
garrire strepere aumare
minus res exsentencia ce¬
deret iniuriam putare et
ri: Unde et adolestentulus
pro contumelie iuidia qmͣ
falso conflauerat mater
accensus. armatorũ glo¬
bum ad eccł̃iam mictit:

Expanded text:
t Valentinianus in Italia degens, fratris nece, atque hostis metu perterritus, simulatione oblatam pacem a Maximo, simulans ipse quoque libenter amplectitur. Cum interim Justina mater ejusdem, Arianae haereseos alumna, impietatis suae venena, quae, vivente viro, suppresserat, filio facile decepto fidentediolanum posita, conturbare Ecclesiarum statum, comminari sacerdotibus depulsiones, exilia, nisi Ariminensis concilii decreta, quibus fides patrum temerata fuerat, revocarent. Quo bello Ecclesiae murum et turrim validissimam pulsabat Ambrosium. Eumqfatigans, primum sibi aditum debellandae rimabatur Ecclesiae. Sed quamvis illa Jezabel spiritu pugnaret armata, resistebat tamen Ambrosius, Eliae virtute repletus et gratia. Ipsa autem in Ecclesiis garrire, strepere, animare,minus res ex sententia cederet. injuriam putare, etri. Unde adolescentulus pro contumeliae invidia, quam falso conflaverat mater, accensus, armatorum globum ad Ecclesiam mittit:
Abbreviated transcription (Latin):
oeius neq sacro senatu
que agis. ourbici At ille
iichil aliud inquirens. a¬
it adlucium Uideris mͥ
lucis respondisset hoc
plane sum: eciam ip̃i¬
lussit ad mortem ille gͣ¬
cias inquit ago quod me
nequissimis dominus ab¬
solutum: ad bonum et oꝑ¬
ennum prem̃ et regem õi¬
um dnm̃ reunc̃tis: s et
tertius quidam pari mͦ
libertate usus: p̾ari quo¬
q sentencia punitus est

Expanded text:
o ejus, neque sacro senatu o ejus, neque sacro senatu quae agis, Urbici. At ille nihil aliud inquirens, ait ad Lucium: Videris mihi Lucius respondisset: Hoc plane sum, etiam ipjussit ad mortem. Ille, gratias, inquit, ago, quod me nequissimis dominis absolutum ad bonum et optimum Patrem, et Regem omnium Dominum remittis. Sed et tertius quidam, pari modo libertate usus, pari quoque sententia punitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
amat̾or ueritatis: nequa¬
quam gloriam sue profes¬
sionis occultans: procontẽ¬
ti xp̃ianum se ͤ cͤonfessus
est: hunc continuo ceu¬
curio in uincla comecit.
et multo tempore squa¬
lore carceris a maceratũ
ad ultimũ urbitio iudi¬
cis optulit: a quo sumili
m̾ hoc solum interroga¬
sec xp̃ianus Qui rursũ
tanti bom sibi constius
dumam religionem per
tulit: Et de xp̃i magiste¬
rio actocius bõm institu¬
ciomibus publica confes¬
sione contestatus est. Qͥ
enim negat quod est: si¬
ne dubio culpabile iudi¬
cat ẽẽ quod negat: Con¬
tinuo igitur post confes¬
sionem ab urbicio duci
iubetur. Lucius auteni qͥ¬
tain temere lataur sentẽ¬
ciam: ait urbicum:. Quid
queso cause est: quod ne¬
q ad ulterum neq cor¬
ruptorem aut homicidã
aut latronem roptoiẽ¬
q aut alterius cinislib
facioris reum: s tantũ
pro nomme xp̃iam quod
hoc se uotabulo confess
est nuncupari: ad mor¬
cepisti Non sunt hec
digna pio imperatore: n
sapientissimo puero fili¬

Expanded text:
amator veritatis, nequaquam gloriam suae professionis occultans, percontanti Christianum se esse confessus est. Hunc continuo centurio in vincula conjecit, et multo tempore squalore carceris maceratum ad ultimum Urbicio judici obtulit. A quo simili modo hoc solum interrogaChristianus; qui rursum tanti boni sibi conscius, divinam religionem prae se tulit, et de Christi magisterio ac totius boni institutionibus publica confessione testatus est. Qui enim negat quod est sine dubio culpabile judicat esse quod negat. Continuo ergo post confessionem ab Urbicio duci jubetur. Lucius autem qutam temere latam sententiam, ait ad Urbicium: Quid, quaeso, causae est, quod neque adulterum, neque corruptorem, aut homicidam, vel latronem, raptoremve, aut alterius cujuslibet facinoris reum, sed tantum pro nomine Christiano, quod hoc se vocabulo confessus est nuncupari, ad morcepisti? Non sunt haec digna pio imperatore, nec sapientissimo puero fili
Abbreviated transcription (Latin):
minis genere: pro castita¬
te accusat uxorem. xp̃i
quidem libellum tibi ĩpe¬
ꝑmicteretur ei rem fami¬
siarem ordinare Cum ui
demnde responderet obiet¬
tis: quod indulsisti Uerũ¬

Expanded text:
minis tenore de castitate accusat uxorem, dicenqui dem libellum tibi obtuitteretur rem familiarem ordinare, tunc deinde responderet obiectis; quod et indulsisti'. Ordi
Abbreviated transcription (Latin):
non minima exoritur ue
seruacione destendens qd̾
quarta decima lima puta¬
rent omni genere pascha
obsernandim: quando sti¬
licet iudeis agns precipi¬
tur mimolari: ueluti neces¬
sario confirmantes inqua¬
cũq diei septimane quar¬
ta detima luna ueniss et
solu debere ienima cũ ta¬
lis consuetudo in nullis ꝓr¬
uata fuisset ecclesiis. ob
quam causam conuent᷑ͦ
epistoporum et consilia ꝑ¬

Expanded text:
non minima exoritur in servatione descendens, quod quartadecima luna putarent omni tempore Pascha observandum, quando scilicet Judaeis praecipitur agnus immolari, velut necessarium confirmantes, in quacunque die septimanae quartadecima luna venisset, solvi debere jejunium, cum talis consuetudo in aliis prvata fuisset, vel Ecclesiis. Ob quam causam conventus episcoporum et concilia
Abbreviated transcription (Latin):
clesus per ommem terram ꝓ¬
pagabatur et sermo domini
ex ommi genere hominum ad
agincionem et pietatem dei
sumim ammas congrega¬
bat: Demq et in urbe roma
multos ex illis inlustribus
et preduitibus iris cunrli¬
beris et conugibus ac ꝓpin¬
quis atq omm pariter fa¬
nilia:: sociauit ad fidem. s
hoc nõ equis oculis ille an¬
tis aspexit: contimo deniq
ad greditur uarus nostros
machims inpugnare. Pmo¬

Expanded text:
clesiis per omnem terram propagatur; sermo Domini ex omni genere hominum ad agnitionem ac pietatem Dei summi animas congregabat. Denique et in urbe Roma multos ex illis illustribus et praedivitibus viris, cum liberis et conjugibus ac propinquis, atque omni pariter familia sociavit ad fidem. Sed hoc non aequis oculis ille antis aspexit. Continuo denique aggreditur variis nostros machinis impugnare,
Abbreviated transcription (Latin):
gis de eo iudico quod ex edant
atq emmeant que in costͥp¬
ca sunt himiane audicionis
modum. et sit in eo arcanus
et reconditus atq ammira

Expanded text:
gis de eo judico quod excedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admira
Abbreviated transcription (Latin):
tatoribus ex et suo uotabulo nomẽ
dare potuit. et appellare disti pu¬
los xp̃ianos insi hic solus qui uerꝰ
est xp̃c. et nõ oleo humanio s pa¬
terno spũ ꝑ unctus Hic sectarum
suorum populũs et innuersam ꝑ
cotum mundum sui nominis gẽtem
er ueri xp̃i uocabulo appellari fecit

Expanded text:
tatoribus ex suo vocabulo nomen tatoribus ex suo vocabulo nomen dare potuit, et appellare discipulos Christianos, nisi hic solus, qui verus est Christus et non oleo humano, sed paterno Spiritu perunctus. Hic sectatorum suorum populos, et universam per totum mundum sui nominis gentem, ex veri Christi vocabulo appellari fecit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ oleo cominum s oleo leticie. nec
sicut participes sui id est illi qui una¬
gine precesserant. s preparticipibus
suis. Oleo uero leticie in sacris uolu¬
minibus intellectu mistico st̃s spiritꝰ
designatur Sed et de pontificatu eiꝰ
idem daud alio in loco cale aliquid ar¬
chanis signat eloquiis tanqͣm ex ꝑso¬
na patris de filio pronunciantis deuẽ¬
tre inquit ante luciferum genui te:
Iuraint domnus et nõ penitebit eũ.
tu es sacerdos meternm secundum
ordinem melchisedech . Hic auteni
melchisedech in duis uolmmmub
sacerdos fuisse dei fumini refert᷑
sed qui nõ oleo commum ꝑunctus
sit neq qui ex successione generis sus¬
ceperit saterdocium. sicut apud ebre¬
os fieri mos erat Et ideo secundum
ordinem ip̃i sacerdos ficturus dicit᷑
xp̃e. qui non olei liquore sed uirtute
celestis spiritus concͤretur Ideirco
demq cum multi aute apud hebre¬
os oleo inhoc ip̃m sollempniter con¬

Expanded text:
non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec sicut participes sui, id est, illi qui in imagine praecesserunt, sed prae participibus suis. Oleo vero laetitiae in sacris voluminibus intellectu mystico Spiritus sanctus designatur. Sed et de pontificatu ejus idem David alio in loco tale aliquid arcanis signat eloquiis, tanquam ex persona Patris de Filio pronuntiantis: De ventre, inquit, ante Luciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic autem Melchisedech in divinis voluminibus sacerdos fuisse Dei summi refertur , sed qui non oleo communi perunctus sit, neque qui ex successione generis susceperit sacerdotium, sicut apud Hebraeos fieri mos erat; et ideo secundum ordinem ipsius sacerdos futurus dicitur Christus, qui non olei liquore, sed virtute coelestis Spiritus consecretur. Idcirco denique cum multi ante, apud Hebraeos oleo in hoc ipsum solemniter con
Abbreviated transcription (Latin):
imaginem conseruandam quã¬
uis compositõne quadam iusti¬
tia consecrato oleo tamen huius
q̃ inter nos haben solet ma
uenerat. et cui omma que pre¬
cedebant gesta fuerant xpris¬
tus. nõ humanis opibus quesi¬
ta suunt urguenta s nouo as
singulari modo pater ñõ spu
infusus et mictus xp̃c efficit᷑
Situt multis antea satulis de
eo uates naias predixerat ex
domini suꝑ me propter quod
uuxit me. enuͣgelizare paupe¬
ribus misit me. Predicure cap
tuus remissionem et cesis iusũ
predreit oratulis s et daud simi¬
liter inspiratus testatur de xp̃o
dicens ad ip̃m xp̃m. Sedes tua
deus inseculum seculi: uirga e¬
quitatis uirga regni tui Diler¬
isti iusticiam et odisti inquita¬
tem ꝓpterea unxit te deus deus
oloo lecicie pre participibus tins
In quibus uerbis primum qui¬
dem eum eindenter deum desi¬
suat. secundo uero pequitatis
uirgam. steptrum meo regale
commemorat Post etiam qua¬
litor xp̃c effectus sit indicat
dicens quod unctus sit deus adeo.

Expanded text:
conservandam, quamvis compositione quadam mystica consecrati olei, tamen hujus quae inter nos haberi solet matvenerat, et cui omnia quae praecedebant gesta fuerunt, Christus non humanis opibus quaesita sumit unguenta, sed novo ac singulari modo paterno Spiritu infusus, et unctus Christus efficitur, sicut multis ante saeculis de eo vates Isaias praedixerat, ex Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit s remissionem et caecis visum praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens ad ipsum Christum: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui: dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea te unxit Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . In quibus verbis primo quidem eum evidenter Deum designat. Secundo vero, per aequitatis virgam, sceptrum in eo regale commemorat; post vero etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus sit Deus a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
mensos ⁊ innumeros agoneᷤ
am pro martirio ex quisita
aut inandita tormenta per¬
cum ueneiabile matre mar¬
cella ignis supliciis consũ

Expanded text:
mensos et innumeros agones am pro Christi martyrio exquisita et inaudita tormenta percum venerabili matre Marcella ignis suppli
Abbreviated transcription (Latin):
impios ulcionem per eas ip¬
sa que sibi imperiuriis sta¬
tuerant maledicta molitur
Primus namq ille testis ꝑ¬
in illius ignis stintilla noc¬
tis tempore domo sua sucten¬
sa: cum omi genere onm¬
q famulia flaminis uitricib
conflagrauit alius repente
abimus pedibus usq ad sim¬
mun capitis uertitem mor¬
bo regio quo fuerat inpreca¬
cus repletur atq consunitur
Tercius autem priorum exi¬
tum uidens et oculum dini¬
num. non se latuisse ꝑspiti¬
ciens prorumpit inmediũ:
et audientibus tunctis se¬
ra penitentia uniuersum
continens: celeris ordinem
pandit. Tantis autem iacri¬
mis in manis conmissi faci¬
e noctuq perdurat infletib
usquequo luminbus orbare¬

Expanded text:
impios ultionem per ea ipimpios ultionem per ea ipsa quae sibi in perjuriis statuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tempore domo sua succensa, cum omni genere et omni familia flammis ultricibus conflagratur. Alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem, morbo regio, quo fuerat imprecatus, repletur atque consumitur. Tertius autem priorum exitium videns, et oculum dinum non se latuisse perspiciens, prorumpit in medium, et audientibus cunctis, sera poenitentia, universum concinnati sceleris ordinem pandit. Tantis autem lacrymis immanis commissi facie, noctuque perdurat in fletibus, usque quo luminibus orbare
Abbreviated transcription (Latin):
tur non possent effugere uin
dictam preueniunt factioni¬
bus et circumuenenire parãt
eum cuius iudicium uereban¬
tur: concĩnant igitur aduer¬
sum eum infame satis et no¬
xiui crimen. Conuennunt au¬
ditores: testes exseniet ipĩs pro¬
ducunt: qui sub sacramento ui¬
ramenti que obitiebantur con¬
firmarent: Quorum innis tes¬
tis non ita igm consunere¬
tur uera se ditere testabat᷑
Alius ita ne regio morbo cor¬
rumperetur. tertius ita nelu¬
minibus orbaretur: Et qua¬
uis ne uiramentis quidem is¬
tis quisquam fidelium et deũ
timentumi crederet eo quod in¬
ta martissi et institutio ac
pudititia ab ominbus nostere¬
tur ip̃e tamen ipõrum que
gesta sunt indignitatem ac
molestitiam non ferens siml
et secretam ac philosophicam
uitam semperhabere desiderãs
subter fugit eccłie multitudinẽ.
et indesertis locis acq agellis
secrecioribus delitestit amuis
quam plurimis non at ille
magnis dimme prounidencie
oculus quiestit in longum. s

Expanded text:
tur, notur, nodictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mota sunt indignitatem ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desiderans, subterfugit ecclesiae multitudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delitescit annis quam plurimis. At non ille magnus divinae providentiae oculus quiescit in longum, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
uero innum opus enis memora¬
bimus ex quo ceteris que deo nar¬
rentur merito fides possit adhi¬
beri Accidit aliquaudo in die sol¬
lemin ingiliarum pasthe: oleũ
de esse luminaribus. Cumq id
perumistros innocuisset. me¬
ror plebi maximus fuit: S nar¬
tissus fide uidens: ministris im¬
perat aurire aquam: sibiq de¬
ferre Cumq detulissent: ora¬
int et benedixit aquaur et ĩ¬
fundi luminaribus precepit
Tum repente miro et seculis
mandito geĩere uirtutis: uatu¬
ra aque molei pinguedinem iͥ¬
sasplendorem linimĩ eciam
solito reodidit clariorem. Ad
fidem autem rei plurimis religi¬
osorum fratrum ex eodem oleo
quod uersum de aqua fuerat re¬
Amin uero inrtus quanta m
eo fuerit alio nchilomiius uno
exeis gestis opere declarabit᷑
Is uanq cum inter cetera uir¬
tutum suarum bona esset
ualde constantis ammni et uis¬
ti rectiq indeclinabili tertenar
quidam humunculi nequam
male sibi constii metuentes ne
criminum suorum si argueren¬

Expanded text:
vero unum ejus memorabimus, ex quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem versa, splendorem etiam solito redfidem autem rei, a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat, reAnimi vero virtus quanta in eo fuerit, alio nihilominus uno ex ejus gestis opere declarabitur. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax, quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum, si argueren
Abbreviated transcription (Latin):
i. Quod ubi dies exortus est.
magnam ꝑ turbatõnem in¬
deorum populis exitauit:
stupentib ⁊ ꝑturbatis ad
nouam faciem ierum. Comi¬
ciebant nanq ex hoc quod
spernerentur ⁊ conculcarẽ¬
tur iam leges sue: et omm¬
a instituta maiorum: qui¬
bus ml tale haberi intra
mema. urbis illius fas e¬
rum in quo eos impie con¬
fessioins sue uelox iundic¬

Expanded text:
i. Quod ubi dies exortus est, magnam perturbationem Judaeorum populis excitavit, stupentibus et perturbatis ad novam faciem rerum. Conjiciebant, namque ex hoc quod spernerentur et conculcarentur jam leges suae, et omnia instituta majorum, quibus nihil tale haberi intra moenia urbis illius fas erum in quo eos impiae possessionis suae velox vindic
Abbreviated transcription (Latin):
rebatur . et speciali quadam
seincia loca eorum que in di¬
uiis habentur supplicatiom¬
bus consecrata incipiens ab
alexandria. diripi: ⁊ contra
religionem. morem qr gentis
profauari iubet: statins suis
et signis ea acq imaginib
replens. Templum quoq stẽ
ciuitatis quod solum mane¬
bat tocius ꝓfane contagio¬
nis intactum. et a maiorib
ꝑdurauerat ał ulun cominu¬
tare in templum ꝓprii nomi¬
nis ausus est. ut edis iois
caretur S et alias mnimime¬
ras clades. ⁊ ultra omnes cͣ¬
sicos luctus apud alexandri¬
am iudeis in rogatas ẽẽ sub

Expanded text:
exosos. Qui speciali quadam saevitia loca eorum quae in divinis habentur supplicationibus consecrata, incipiens ab Alexandria, diripi et contra religionem moresque gentis profanari jubet, statuis suis et signis ea atque imaginibus replens. Templum quoque sanctae civitatis, quod solum manebat totius profanae contagionis intactum, et majoribus perduraverat asylum, commutare in templum proprii nominis ausus est, ut aedis Jovis caretur. Sed et alias innumeras clades et ultra omnes tragicos luctus, apud Alexandriam Judaeis irrogatas esse sub
Abbreviated transcription (Latin):
gitur iideos pro commisso stele¬
et pilatus qui in saluatorem m-¬
qui uiditis functus officio est. his¬
dem temporibus gaitantis ac
talibus malorum clandib cruci
poterat tanti piaculi munster
nupunitus euadere. sicut in his¬
corus grecorum reperimus eoꝵ
duuntaxat. qui olimpiadas stri¬
bunt. et auuales rerum gesta¬
rum libros ad potestatis posteri¬
tatis condunt

Expanded text:
gitur Judaeos pro commisso sceleet ipse Pilatus, qui in Salvatorem iniqui judicis functus officio est, iisdem temporibus Gaii tantis ac talibus malorum cladibus cruciapoterat tanti piaculi minister impunitus evadere, sicut in historiis Graecorum invenimus, eorum duntaxat qui olympiadas scribunt, et annuales rerum gestarum libros ad posteritatis memoriam condunt
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens quod examisso sacri¬
legn tempore. nqͣmͣ ab eis sedici¬
onum furor. mnqmͣ bella mor¬
tesq cellarunt usquequo ulti¬
tunum ⁊ exiciabile malum tẽ¬
poribus uespasłiam eos obsidi¬
ons inclusit

Expanded text:
us verbis quod ex admissi sacrilegii tempore nunquam ab eis seditionum furor, nunquam bella mortesque cessaverunt, usquequo ultimum et exitiale malum, temporibus Vespasiani eos obsidione inclusit
Abbreviated transcription (Latin):
gressus autem filo cum miu¬
ria: ait ad indeos qui sibi asta¬
bant. bono ammo nos ẽẽ opor¬
tet: quibus iratus est gaius:
qr necesse est adesse diuimim:
nͥ humanum cessat auxilumi

Expanded text:
gressus autem Philo ait ad Judaeos, qui sibi astabant: Bono animo nos esse oportet; quibus iratus est Gaius, quia necesse est adesse divinum, ubi humanum cessat auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
nientis insama commenio¬
rat. quod intantum suꝑbi¬
e elatus sit ut deum se no¬
luerit appellari In ip̃is au¬
tem uͥ deiudeorum cladib re¬
fert. suam quoq legatõnẽ
quam pro contribulibus su¬
is uideis deculit ad urbem
romam destribit. et quod
perorans apud ganim ꝓ pa¬
trus legibus nichil amplius
qmͣ irrisionem reculerit da¬
lum mortis incurrerit. S io
sephus mennunt horum in oc¬
tauo decimo antiquitatum li

Expanded text:
mentis insania commemomentis insania commemorat, quod in tantum superbiae elatus sit, ut Deum se voluerit appellari: In ipsis autem ubi de Judaeorum cladibus refert, suam quoque legationem, quam pro contribulibus suis Judaeis detulit ad urbem Romam, describit, et quod perorans apud Gaium pro patriis legibus, nihil amplius quam irrisionem retulerit dolum mortis incurrerit. Sed et Josephus meminit horum in libro XVIII Antiquitatum. I
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatus eractis: iuuendi
didit agrippe simul et philip
uis nete auctor existerat. uł
inpassione domin inter fue¬
rat multis extruciatum mo¬
dis eterno dampnat exilio:
signissimus scriptorũ
florebat. qui nõ solum ĩ nr̃a
uerum eciam ingrecorum fi¬
losophia pͥmus inter primos
habebatur Hic autem gene¬
re quidem : proanis hebreus a¬
pud alexandriam uero inom¬
ibus claris ⁊ nobilibus in¬
ris clarior ac nobilior erat
In diuinis autem legibus ⁊ pa¬
trus inctitutis: quantus qua¬
lis ue fuerit: ex his que nobis
librorum suorum tradidit:
momimentis omnib darũ
est. Quis enm digne uale¬
at explicare quanta ens ĩ
liberalibus lict̃is fuerit in¬
stitucio quanta in philoso¬
phicis. qnͣtusq maxuis
platonicis et phitagoricis fu¬
erit disciplinis: ut que om¬
nes et qui secum floruerant
pene et qui precesserant
superaret
ĩc igitur ip̃e tempo¬
ribus gai quanta u¬
deis acciderint ma¬
la quinq uoluminbus ex¬
point. Sed de eiusdem gan

Expanded text:
di didisse, simul et Philippnis necis auctor exstiterat, vel in passione Domini interfuerat, multis excruciatum modis, aeterno damnat exsilio, signissimus scriptorum florebat, qui non solum in nostra, verum et in Graecorum philosophia primus inter primos habebatur. Hic autem genere quidem a proavis Hebraeis, apud Alexandriam vero omnibus claris et nobilibus viris clarior ac nobilior erat. In divinis autem legibus et patriis institutis quantus qualisque fuerit, ex his quae nobis liberorum suorum tradidit monumentis, omnibus clarum est. Quis enim digne valeat explicare quanta ei in liberalibus litteris fuerit institutio, quanta in philosophicis, quantusque maxime in Platonicis et Pythagoricis fuerit disciplinis, ut omnes qui secum floruerant, pene et qui praecesserant, superaret. Hic igitur ipse temporibus Gaii quanta Judaeis acciderint mala, quinque voluminibus exponit; sed et de ejusdem Gaii
Abbreviated transcription (Latin):
diumna prouidencia i.¬
Ita tunc cełaris sensibus in¬
Igesłit. uti absq ułlo o̾sta¬
culo in ipĩs dum taxat inicus
enuangelu sermo uisquequaq
pertineret. Unde et factum est
ut repente quasi celitus lumẽ
ostensum aut radius quidam
solis erumpens totum orbem
claritate superni luminis illus¬
traret: ut compleretur et illa
prophecia que dixerat: in om¬
nem terrain exut sonus eorũ
enu̾agelistarum dum taxat ⁊
apostoloru. et infines orbis
terre uerba eorum Ex quo et
ꝑ omnes cuntates ac uicos u¬
mense multitudimis uelut mes¬
sium tempore frumenta ad are¬
as. ita ad ecclesias populi congre¬

Expanded text:
divina providentia ita tunc Caesaris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistarum duntaxat et apostolorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Ex quo et per omnes civitates ac vicos immensae multitudines, velut messium tempore frumenta ad areas, ita ad Ecclesiam populi congre
Abbreviated transcription (Latin):
populos profusius effinideretin
us apud celarram palestine ur¬
bem marimam cum omni domo
sua ad fidem xp̃i petro mministr̃a¬
te ꝑducitur Iam inde qmͣ pluri¬
mi ⁊ alu ex gentibus apud an¬
thiochiam ad fidem uennunt. eo¬
rum predicatõne pertracti. quos
prosedicione aduerlus stepha¬
num commota disseminatos ẽẽ
ꝑ omnem locum suꝑuis docui¬
mus. Per quos ⁊ apud antio¬
chiam florentissima congrega¬
tur ecclesia in qua erant eciam
ꝓpħici ordinis iuri qmͣ plurumi
cum quib ⁊ barnabas ⁊ paulꝰ
Quibus omnib pariter ingraci¬
a dei ⁊ unamnitate degentib
ibi pͥmum discipuli ueluti per¬
henni fonte sumpto uocabulo a¬

Expanded text:
um effunderetur us apud Caesaream Palaestinae urbem Cornelius cum omni domo sua ad fidem Christi, Petro ministrante, perducitur. Jam inde quamplurimi et alii ex gentibus apud Antiochiam ad fidem veniunt eorum praedicatione pertracti, quos, proditione adversus Stephanum commota, disseminatos esse per omnem locum superius edocuimus, per quos et apud Antiochiam florentissima congregatur Ecclesia. In qua erant etiam prophetici ordinis viri quamplurimi cum quibus et Barnabas et Paulus, quibus omnibus pariter in gratia Dei et unanimitate degentibus, ibi primum discipuli, e perenni fonte sumpto vocabulo a
Abbreviated transcription (Latin):
autem peridem cempus eci¬
am̃ medpocamia uiros uo¬
biles eiscem studiis pollen
ru partibus indimus plu

Expanded text:
autem per idem tempus etiam Mesopotamia viros nobiles, iisdem studiis pollentrum partibus vidimus, plu
Abbreviated transcription (Latin):
sa adhibitis notariis destrip¬
sere. que eciam minc ĩ mag¬
na amiracione habentur Nos
camen qui et uiue uocis eius
ex parte aliqua suimis audi¬
cores et ea que aĩullis dicen¬
ce eo destripta sunt legimus:
longe maiorem gram̃ et diui¬
nim nestio quid asupͣ huma¬
nã mocem sonans in illis ma¬
gis sorĩonib qui deore ip̃is
profete bantur agnouinius.
hunzeciam beatus autonius
cum fidei athanasii testimom¬
um laturus. aduersum arri¬
auos de chebaide asexandriã
destendisset: magificis couso¬
latus est uerbis: Nichil ce in¬
quit offendat odidime: quod
carualibus oculis uideris or¬
batus. DDestunt enim cibi il¬
li oculi. quos mures et mus¬
ce et lacerte halent. fed leca¬
re quod habes oculos quos
Angeli. habent et quibus de¬
łs indocur ꝑ quod tibi mag¬
nũ stiencie ⁊ unieni accendi
ea tempestace sion
gia apłica simplicitate uute
et cordis sinceritate facubat
Ex quibus intermi quos ip¬
si indimus et quoꝵ bene¬

Expanded text:
sa, adhibitis notariis descripsa, adhibitis notariis descripsere: quae etiam nunc in magna admiratione habentur. Nos tamen qui et vivae vocis ejus ex parte aliqua fuimus auditores, et ea quae a nonnullis dicente eo descripta legimus, longe majorem gratiam et divinum nescio quid, ac supra humanam vocem sonans, in illis magis sermonibus, qui de ore ipsius proferebantur, agnovimus. Hunc etiam beatus Antonius cum fidei Athanasii testimonium laturus, adversum Arianos de Thebaide Alexandriam descendisset, magnificis consolatus est verbis: Nihil te, inquit, offendat, o Didyme, quod carnalibus oculis videris orbatus. Desunt enim tibi oculi illi, quos mures, et muscae, et lacertae habent. Sed laetare, quia habes oculos quos Angeli habent, et quibus Deus videtur, per quos tibi magnum scientiae lumen accendiea tempestate, non gia Apostolica simplicitate vitae, et cordis sinceritate faciebant. Ex quibus interim quos ipsi vidimus et quorum bene
Abbreviated transcription (Latin):
aduenisset: dydimus silenciũ
illud ñ ad quiecem uł ociũ da¬
tum ducens canqmͣ nundũ
aumial re ruminans cibum
quam ceperat exintegro reuo¬
cabat. et ea que dudum per¬
currentib. aliis exlibroꝵ lec¬
cione cognouerat.memoria
et ammo recexebat ut nõ
tam audisse que lecta fue¬
rant qmͣ destripsisse ea mẽ¬
tis sue pagnis iuderetur. Ita
brem deo docente intantã diui¬
uarum humanarumq rerũ
erudicionem ac stientiam ue¬
nit: ut stole ecclesiastice doc¬
tor existeret athanasio episto¬
po ceterisq sapientibus ĩeccle¬
sed et inceteris sine dialectice
sine geͦmetrice astronomie quo¬
distipluns ita eẽt paratus. ut
millus unquam philosorum
aliqua ex his artibus ꝓponẽs
obt̾enere eũ uel conclũdere
quiuerit. s statim ut respõ¬
siones eius acciperet. magis¬
cri emm eciam illius dequa
pposuisset proposuisset crede¬
ret discipline: Nuius aliquã¬
ci dicta uel comuniuunt̾ dispu¬
cata uel ꝓponentibus respon¬

Expanded text:
advenisset, Didymus silentium advenisset, Didymus silentium illud non ad quietem, vel ocium datum ducens, tanquam mundum animal ruminans cibum quem caeperat, ex integro revocabat, et ea quae dudum, percurrentibus aliis, ex librorum lectione cognoverat, memoria et animo retexebat, ut non tam audisse, quae lecta fuerant, quam descripsisse ea mentis suae paginis videretur. Ita brevi, Deo docente, in tantam divinarum humanarumque rerum eruditionem ac scientiam venit, ut scholae Ecclesiasticae Doctor existeret, Athanasio Episcopo, caeterisque sapientibus in Ecclesed et in caeteris, sive Dialecticae, sive Geometriae, Astronomiae quodisciplinis ita esset paratus, ut nullus unquam philosophorum aliqua ex his artibus proponens, obtinere eum, vel concludere quiverit, sed statim ut responsiones ejus acciperet, 278 magistrum eum etiam illius de qua proposuisset, crederet disciplinae. Hujus aliquanti dicta, vel communiter disputata, vel proponentibus respon
Abbreviated transcription (Latin):
erum cum apud alex¬
andriam populos ⁊
urbem nebulosi doctoris te¬
tra ꝑsidie caligo suffũderet
uelut lampadem qmͣdam di¬
uina luce fulgentem dydi-¬
duum dñs astendit Decu¬
ius uita atq institutis qm̃
ad eccl̾ie gl̾am dei immene¬
re concessus creditur. licet
intranscursu necessario ta¬
mẽ cõmemoranda nobis
panta uidentur Is namq
in parua etate cum ad huic
eciam p̾ma licterarum igno¬
raret elementa luminib or¬
batus maiore desiderio stiẽ¬
cie ueri luminis inflãmat᷑.
nec desꝑationem cupita ad¬
ipistendi passus est: cũ au¬
disset striptum in euangeli¬
o quod apud homines impos
sus indesmenter dnm preca¬
batur: ñ ut oculorum carna¬
liũ uisumm. s ut illumma¬
cionem cordis acciperet mis¬
cebat tamen precib studia
ac lalorem: et iuges contuni¬
asꝙ uigilias nõ adlegendũ.
s ad audiendum adhibebatr
ut quod aliis iusus hoc illi
conferret auditus Cum nͦ
post lucubracionis laborẽ som¬
nus ut fieri solet legentibus

Expanded text:
erum cum apud Alexandriam populos et urbem nebulosi doctoris tetra perfidiae caligo suffunderet, velut lampadem quandam divina luce fulgentem 277 Didymum Dominus accendit. De cujus vita atque institutis, quoniam ad Ecclesiae gloriam Dei munere concessus creditur, licet in transcursu, necessario tamen commemoranda nobis pauca videntur. Is namque in parva aetate, cum adhuc etiam prima litterarum ignoraret elementa, luminibus orbatus, majore desiderio scientiae veri luminis inflammatur: nec desperationem cupita adipiscendi passus est, cum audisset scriptum in Evangelio: Quod apud homines imposssus indesinenter Dominum deprecabatur, non ut oculorum carnalium visum, sed ut illuminationem cordis acciperet. Miscebat tamen precibus studia ac laborem, et juges continuatasque vigilias, non ad legendum, sed ad audiendum adhibebat, ut quod aliis visus, hoc illi conferret auditus. Cum vero post lucubrationis laborem somnus ut fieri solet legentibus
Abbreviated transcription (Latin):
rum corda terebrannis: dũ
princeps cum principib :
populi cum populis sedicio¬
nes et certamma concita¬
mus. dum simulacio ĩ uul

Expanded text:
rum corda terebrant, dum principes cum principibus, populi cum populis, seditiones et certamina commovent, dum simulatio in vul
Abbreviated transcription (Latin):
cur Igicur ut posterum õĩs
metus uel ambiguitas au¬
feratur. huus edicti nr̃i
lege sanciimus: ut cunctis
in notestat licere his qui
xp̃ianã sectam religionem¬
qr uenerantur. ac nr̃e indul¬
gencie largitate: Uc unus¬
quisq quel adiuodum
et prout auimo libet reli¬
gioni huic solleunntati q
deseruiat. S et oraciomum
domos id est donninca su¬
a. ut instaurent ꝓuolim¬
habeatur: Hec ur̃a largi¬
cio: eciam illud hac lege sã¬
ciuius. ut si domus agri uł
quelibet predia xpĩanorũ
boius ante hac parentum
ur̃oꝵ preceptis adfistis
ius fuerãt sociata: si qua
abaliquo eciam conpetita
sunt uel si qua distracta aut
douo maliquem collata
Nec ommia mantiquũ ius
xpĩanorum precipimus
reuocari. dominisq ꝓpri¬
is umersa resticui. iit ⁊¬

Expanded text:
 Igitur ut in posterum omnis metus vel ambiguitas auferatur, huius edicti nostri lege sanccimus, ut cunctis innotescat licere his, qui Christianam sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro volunhabeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque propriis universa restitui. H
Abbreviated transcription (Latin):
uus rex per multitudinem
adsalucem. in habundacis
q̃sirel iurcucis sue nõ erit
salis Ecce oculi domim
super timentes enu: sperã¬

Expanded text:
tur rex per multitudinem ad salutem  in abundantia autem virtutis suae non erit salus. Ecce oculi Domini super timentes eum  e
Abbreviated transcription (Latin):
Nolice confidere inp̾ncipi¬
bus. neq infiliis hominũ
inquibus non est saulus.
Exiet sp̃s eorum ⁊ reuerte¬
tur niterram suam ĩ illadie
peribunt om̃s cogitationes

Expanded text:
Nolite confidere in principibus  neque in filiis hominum, in quibus non est salus. Exiet spiritus eorum, et revertetur in terram suam  in illa die peribunt omnes cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
nus uexillis que religionis
instructus: aduersum mi¬
piorum arma ꝑficit᷑ur. S
et indextra sua mami sig¬
nui inchilominus crucis
ex auro ad fabrinfactum ha¬

Expanded text:
s vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum ha
Abbreviated transcription (Latin):
tor cesar garelius maxinmꝰ
germanicus. sarmaticus pi¬
us felix inuictus. augustus.
in desmentem curam prouĩ¬
cialium nrõrum gerentes. ⁊¬
utilitatibus eorũ uel cõmo¬
dis consulentesq adcõmune
et publicũ bonũ: que que a¬
udere Oude. cognitum ẽẽ omi¬
nibus hom̃ib Nondubito ura¬
infesteq comꝑtutu: ex co fomi¬
te quod iussum fuerat admi¬
nis principibus diocleciauo
et uax iuuauo pareutibus
urĩs inhiberi conuencus xͥa¬

Expanded text:
tor cesar Galerius Maximus Germanicus, Sarmaticus, plus, felix, invictus, augustus. Indesinenter curam provincialium nostrorum gerentes, utilitatibus eorum consulentes, quae ad commune et publicum bonum spectadere. Unde cognitum esse omnibus hominibus non dubito manifesteque compertum ex eo fomite, quod iussum fuerat a divis principibus Dyocletiano et Maximiano, parentibus nostris, inhibere conventus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ procul aponte muliuo
castra posiusset. ecte lu¬
ptus maxencius agitur in
occursum Et proruens ur¬
bis rome portis. sequi se re¬
liquũ ex̾citum iubet: prior
Iisserat autem uambus ad
dicipulam compositis flum¬
um sterin: et suꝑ positis põ¬

Expanded text:
ud procul a ponte Milvio castra posuisset, su Maxentius agitur in occursum, et proruens urbis Romae sequi se reliquum exercitum jubet, prior Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis pon
Abbreviated transcription (Latin):
ca secum de ninmentis be¬
lli necessitate ꝑ uoluens it̃
ageret. atq ad celum sepi¬
us oculos eleuaret: et inde
diuinum precaretur auxi¬
rientis. partem incelum
signum crucis igneo fulgore
rłtulare: Cuq tanto ui¬
su funsset exterritus ac no¬
uo ꝑ turbaretur aspectui ad¬
stari sibi uidit angelos ẽõs¬
uince: Tum uero letus red¬
ditus et de uictoria iaise¬
curus. signum crutis quod
incelo iderat insira fron¬
te designat: et ita celitus
inuitatus ad fidem ñ mͥ¬
liter de celo dictum est. Sau¬
le saule quid me ꝑsequeris
Ego sum ih̾c uazaremis Ni¬
si qr hic ñ adhuc ꝑsequens
s iam ꝯsequens in uitatur
Ex insignum quod incelũ
s̾ fuerat demonstratum
iumi late̾ria uexilla tnͣs¬
format aclabarum queni
dicunt inspeciem crucis do¬
nmice ex aptat. et ita ar

Expanded text:
ta secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxirientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos divince. Tum vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mliter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis
Abbreviated transcription (Latin):
et sacerdos et hostia deusu¬
bito rapitur: et canquaui
ex maxinui precepto capi¬
te obtruncatur: Cum quo
sunul et alii plures exegip¬

Expanded text:
et sacerdos et hostia Dei, subito rapitur, atque ex Maximini praecepto capite obtruncatur; cum quo simul et alii plures ex Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
xencium urbis rome ty¬
atq ex̾citum duceret. erat
quidem iam nunc xpĩa¬
ne religiomis fautor ueri¬
camen ut est sollemne nos¬
cris iuiciari signin domi¬
nice passionis acceperat.

Expanded text:
xentium urbis Romae tyxercitum duceret, erat quidem jam tunc Christianae religionis fautor,tamen, ut est solemne nostris initiari, signum Dominicae passionis acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
tor uibet conuocato
concilio atairasium cõdẽp¬
nari: id que apud tyrin
mysso elatere suo uno exto¬
mtibus: ad nitente quoq
archelao cunt counte oriẽ¬
tis: nec nõ et eo qui femcem
prouniciam gubernabat cõ¬
gregari iubet: eo deducitur
atanasius: loculus cũ hu¬
mano brachio circufertur

Expanded text:
tor jubet convocato Concilio Athanasium condemnari. Idque apud Tyrum misso e latere suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orientis, nec non et eo qui Phoenicem provinciam gubernabat congregari jubet. Eo deducitur Athanasius: loculus cum humano brachio circumfertur
Abbreviated transcription (Latin):
uero cirillus post ma¬
ximum sacerdocio confusa
iam ordinacione sustepto
aliquando infide. sepius in
commumone uariabat. A¬
pud alexandriam uero: ge¬
orge̾ satis procatit̾ iui ap¬
cum epistopatum gerebat. i¬
ta ut magis s̾ iuris dicendi
creditos faces: qmͣ sacerdoci¬
um inustradimi religio¬
sis officuis estimaret
pud antiochiã sane di¬
uersis temporibus mł¬
ta et ammodum confuse ges¬
ca sunt: Nam de finicto eu¬
doxio: cum multa diuersa¬
rum urbium ep̃i ad illam
sedem summa ambicione
uiterentur: adultimũ uie¬
lecicũ de sabastia. armenie
cuutate contra decreta cõ¬
cilii illuc crausferunt Qͥ
tamen ab ip̃ĩs rursus in
exilium cruditur: ꝙ cõtra
sorum nõ arrii s nrãm

Expanded text:
vero Cyrillus post Maximum, sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepius in communione variabat. Apud Alexandriam vero Gorgius satis procaciter vi raptum episcopatum gerebat, ita ut magis sibi juris dicendi creditos fasces, quam sacerdotium ministrandum religiosis officiis aestimaretpud Antiochiam sane diversis temporibus multa et admodum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra sorum
Abbreviated transcription (Latin):
bestus terra mariq de¬
pugno die ac nocte contex¬
tus et conligatus: decem le¬
opardis militibus dico ad
custodiam datis: qui benefi¬
cus nr̃is seuiores fuint Sed
ego eorum nequicus magis
erudior. nec tamen in hoc
iustificatus sum Osaluta¬
res bestias que preparant᷑
mͥ quando uement quando
emictentur quando eis fru¬
i licebit carmbus meis: Qͥs
ego opto et acriores parari:
et inuitabo ad deuoracionẽ
mei: et deprecabor ne for¬
te uti ñõ nullis fecerunt:
tͥmeant cont̾ĩgere corpus
meum Qͥnmimo et sicunc¬
tabuntur: ego uim faciam:¬
Ignes: cruces: bestie: disp̾s¬
siones ossami: Dicepcioneᷤ¬
q menbrorum. ac totius
corporis pene et omma in
unum supolicia diaboli ar¬
te quesita cum flenter. Dũ¬
ipici

Expanded text:
bestiis terra marique depugno die ac nocte, connexus et colligatus decem leopardis, militibus dico ad custodiam datis, qui et beneficiis nostris saeviores fiunt. Sed ego eorum nequitiis magis erudior, nec tamen in hoc justificatus sum. O salutares bestias quae praeparantur mihi, quando venient? quando emittentur? quando eis frui licebit carnibus meis? quas ego exopto acriores parari, et invitabo ad devorationem mei, et deprecabor ne forte ut in nonnullis fecerunt timeant attingere corpus meum; quinimo, etsi cunctabuntur, ego gnes, cruces, bestias, dispersiones ossium, discerptionesque membrorum, ac totius corporis poenae, et omnia in me unum supplicia diaboli arte quaesita compleantur, dumipisci
Abbreviated transcription (Latin):
decim om̃s annos iuepisto¬
patu illius urbis exegit.
quorum tres aute ꝑsecucio¬
nem: reliquos uero nouẽ
diuersis temptacionum
seneribus duxit Cumq

Expanded text:
decim annos in episcopatu illius verbis exigit: quorum tres ante persecutionem, reliquos vero novem sub diversis tentationum generibus duxit. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
nis et sex mensibus imperio
consummato: macrimis suc¬
cedit: Qui cum post anmun
perii anno eꝑistopus urbis
rome rephirimis diem obut¬
dotali fuctus officio. post
hunt calistus sacei docium sus¬

Expanded text:
nis et VI mensibus imperio consummato Macrinus succedit, qui cum post annum perii anno episcopus urbis Rome Zepherinus diem obdocii functus officio. Post hunc Calixtus sacerdocium sus
Abbreviated transcription (Latin):
iefertur in sectantibus se
Quid insectando laboratis
capud meum promagno¬
pere fatigamim a uulsum
ceruitibus sumite. et domũ
magnum ad tyraunum refer¬

Expanded text:
refertur, insectantibus se Quid insectando laboratis? Caput meum pro quo magnopere fatigamini, avulsum cervicibus sumite et donum magnum ad tyrannum e