comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. ¶ Ꝙcumq igitur imꝑa¬
tor ꝑ epistolã ⁊ subset rc̃nem
statuit. uł cognoscẽs decreuitꝑ
de plano inter locutus el edco
p̾cepit legem ẽẽ ꝯstat. hec sunt
qͣs cõstitutioes uilgo appellaox¬
Splane ex his quedam sunt per¬
sonalos que nec ad exemplum
trahunturnamꝙ cum prĩceps
alicui obmita mansit. ł si cui
penam irrogaũt ł sicin sine
exemplo subuẽn̾it. ꝑsonam ñ¬

Expanded text:
erat.Quodcumque igitur imperator per epistulam et subscriptionem statuit uel cognoscens decreuit uel de plano interlocutus est uel edicto praecepit, legem esse constat. haec sunt quas uolgo constitutiones appellamus.Plane ex his quaedam sunt personales nec ad exemplum trahuntur: nam quae princeps alicui ob merita indulsit uel si quam poenam irrogauit uel si cui sine exemplo subuenit, personam n
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Septimo m̃se. nasci
ꝑfectum partum iam recep¬
tum ẽt p̃pauctoritatem doctis¬
simi uiri ypoctis. ⁊ ideo credẽ¬
dumẽ eum qui ex uistis nu¬
rtus septimo m̾se natus ẽ iꝰ¬

Expanded text:
m.Septimo mense nasci perfectum partum iam receptum est propter auctoritatem doctissimi uiri Hippocratis: et ideo credendum est eum, qui ex iust‹i›s nuptiis septimo mense natus e
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Side int̾prcͣtãtioe̾ le¬
gis queratur.inprimis insꝑ¬
ciendũ ẽ quo uire ciuitas re¬
tro in huiuusmocli casib nsa fu¬
iss optima enim ẽ legum int̾¬
pros ꝯsuetudo.

Expanded text:
m.Si de interpretatione legis quaeratur, in primis inspiciendum est, quo iure ciuitas retro in eiusmodi casibus usa fuisset: optima enim est legum interpres consuetudo.
Abbreviated transcription (Latin):
ordine ꝑseuauit. Is fuit cciã¬
⁊ antul arissimus ⁊ ubros de
auc cuul pliinos ⁊ quiom̃em
parcem aꝑis fuit daret reliqͥt.
prmuis conscribit da uitudi¬
ctio ie. Item edictum p̾toris
qrini diligent᷑ composuit.
Nam ante cum ẜuus duos li¬
bros aplrutum. ꝑ quam bre¬
uissimos adedictum sub scri¬
ptoĩ reuquit. ¶ fuit eodem tẽ¬
pore trebatius quidem corne¬
ui maximus aucditor fuit aut
casellcius quintus mutius uo¬

Expanded text:
is fuit Caesari familiarissimus et libros de iure ciuili plurimos et qui omnem partem operis fundarent reliquit. primus conscribit: de iurisdictione idem edictum praetoris primus diligenter composuit, nam ante eum Seruius duos libros ad Brutum perquam breuissimos ad edictum subscriptos reliquit.Fuit eodem tempore et Trebatius, qui idem Corneli Maximi auditor fuit: Aulus Cascell
Abbreviated transcription (Latin):
seccitus ẽ. antituis labo qin oes
hos audunt. Institutus ẽ autẽ
atrebatio ¶ Erhis ate iuso sui
fuit. labeo noluit cum offeret᷑ ei¬
abaugusto cõsuatus. quos sub¬
fectus fieret ⁊ honorem susciꝑet
s psimum studiis oꝑam dedit¬
⁊ totum annum ita diuiserat
Itaqr reliquit quadraginta uo
a te uis capite in hisq ei tͣdite
fuant ꝑseũabat. labeo ĩgnii qua¬
litatem ⁊ fiduciam doctrine. et
qui cet̾is oꝑis sapiencie. oꝑam
dedat. plurima in mouant in¬
stituit. ⁊ ita ateio capitonima¬
ssinus sabimus successit labeo¬
m nerua qui ad huc eas dediscẽ¬
siones aurunt. hic etiam nerua
cesan familianssimus fuit. mã
respondendi uis nõ apͥncipib
dalutur.s qui fiduciã studioꝵ
suorum habebant consulenti¬
b respondebant. ne rͤsponsa u
tiq signata dabant. S pler̃q
iudicib ip̃i scibebant. aut testa¬
bantur qui illos consulebant.
Primus duius aug̃. ut maior
uiris auctoritas hab̾etur cõsti¬

Expanded text:
secutus est, et Antistius Labeo, qu‹i› omnes secutus est, et Antistius Labeo, qu‹i› omnes hos audiuit, institutus est autem a Trebatio. ex his Ateius consul fuit: Labeo noluit, cum offerretab Augusto consulatus, quo suffectus fieret, honorem suscipere, sed plurimum studiis operam dedit: et totum annum ita diviserat,itaque reliquit quadringenta voAteius Capito in his, quae ei tradita fuerant, perseverabat, Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius Sabinus successit, Labeoni Nerva, qui adhuc eas dissensiones auxerunt. hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massrespondendi ius non a principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus resptique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi scribebant, aut testabantur qui illos consulebant. primus diuus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur, consti
Abbreviated transcription (Latin):
um uitium nepotem eiꝰ renqͥt
hrdem¶ fuit autem questo¬
ns nec ustra ꝓfic̾e uoluit he¬
redem cum ⁊ illi ⁊̃ augustus
consulatum offerret s ex his tre¬
batius ꝑitior cassellor. caselliu
treltio eloquencior fuisse dr̃.
offinius utroq doctior. casalli
scͥpta nõ extant insi umis lib̾
bndictorum trebacii ⁊ plures
si minꝰ frequentantur spost
fiuo oꝑam dedit. finit autem
patricuis ⁊ tͣnsit a causis agen
cusauit nec obtinut ap̃ gauĩ
cesarem. Is autem quintus le¬
ganius quicum affrice curam
gercdat infirmum tubo ãplia¬
re nõ ꝑmisit nec aquam  au¬
tire quo nomine cum accusa¬
ut. ⁊ cito defendit. ⁊ erta eius
oratio satis pulcherrima que
insgibitur ꝓ quinto legario¬
tubio doctissimus. quidẽ ha¬
bitus ẽ nins publici ⁊ pͥuati
⁊ complures utriusq oꝑis li¬
bros. reliquit. ẜmone ⁊ antiqͦ
usus atͣectauit ⁊ scribe. ⁊ idco
parum libri eius gratihabent᷑.¬
post hunc maxime auctorita¬
tis fuer̾ ate uis capito qui offi

Expanded text:
um nepotem eius reliquit heredem. fuit autem quaestorius nec ultra proficere voluit, cum illi etiam Augustus consulatum offerret. ex his Trebatius peritior Cascellio, Cascellius Trebatio eloquentior fuisse dicitur, Ofilius utroque doctior. Cascellii scripta non exstant nisi unus liber bene dictorum, Trebatii complures, sed minus frequentantur. Postio operam dedit: fuit autem patricius et transit a causis agendcusauit nec optinuit apud Gaium Caesarem. is est Quintus Ligarius, qui cum Africae oram teneret, infirmum Tuberonem applicare non permisit nec aquam haurire, quo nomine eum accusauit et Cicero defendit: exstat eius oratio satis pulcherrima, quae inscribitur pro Quinto Ligario.Tubero doctissimus quidem habitus est iuris publici et priuati et complures utriusque operis libros reliquit: sermone etiam antiquo usus affectauit scribere et ideo parum libri eius grati habentur.Post hunc maximae auctoritatis fuerunt Ateius Capito, qui Ofilium
Abbreviated transcription (Latin):
tum oc̃ cepiss. ut cc̾t qui illis
p̾cẽnt constituti sunt questores
qui pecunie p̾cent dicas q̃ stoeͣs
ut ditimus de capite cłius ro¬
mani in usu ppͥ nõ erat lege p̃¬
missum consulib ns dicere ꝓp¬
pt̾ca questores cõstituebatur
cum ĩiriose tͣctarẽt neq¬
uellent de inceps suffic̾ent ma¬
gistratb uti ip̃i possit factõ su
a ꝑpetuo rem .p. occupatam re¬
tineret. nimia atq asꝑa domi¬
animadũtiss apium clauͣdi

Expanded text:
 coepisset, ut essent qui illi praeessent, constituti sunt quaestores, qui pecuniae praeessent, dicti ab eo ut diximus, de capite ciuis Romani iniussu populi non erat lege permissum consulibus ius dicere, propterea quaestores constituebantur cum iniuriose tractarent neqvellent deinceps sufficere magistratibus, ut ipsi et factio sua perpetuo rem publicam occupatam retineret: nimia atque aspera domianimadvertisset Appium Claudi
Abbreviated transcription (Latin):
scrpsit es hec nõ petus p̾stat᷑
solere ⁊ ideosiquis fideiam ini
met delectar se ppͦ ad respondẽ¬
dum se p̃pare.. ergo sabino cõce¬
ssu ẽ a tibio cesare ut ppło res¬
pond̾et qui mequestiͣ ordine.
iamqndũ natu ⁊ fere annoru¬
Iample fu̾nt. s plimuni a suis
auditorib substentatus est.
¶Huic successit gauis cassuis. lõ¬
ginius natus ex filia tiłronis q̃
in ciuitate auctoritatis habuit
ex pulsus ab eo in sarclimam re¬
uocatus auespasiano diem suũ
eo tempore ⁊ nerua filius fuit ⁊¬
alius longum ex questri quidẽ
ordine qui postea ad p̾turam
usq ꝑuenit. s ꝓculi auctorita
maior fuit. Nam ⁊̃ plutimum
potuit appellati. q̃ s̾ partim ca¬
sciam ⁊ partim ꝓcuiliani q̃ origo
a capitatõc ⁊ larecc p̾eꝑat. cassic
cellius sabimis successit. qui płi¬
potuit. ꝓculo. pegassus. qui
tem porib uespasiani p̃fectus
sus fuliuis ⁊ priscus. u̾atins. qͥ
utriq cõsules fu̾nt. celsus quide

Expanded text:
rescripsit eis hoc non peti, sed praestari solere et ideo, si quis fiduciam sui haberet, delectari se populo ad respondendum se praepararet.Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet: qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorufuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Gaius Cassius Longinus natus ex filia Tuberonis, quae in ciuitate auctoritatis habuit Expulsus ab eo in Sardiniam, reuocatus a Uespasiano diem suum eodem tempore et Nerua filius: fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad praeturam usque peruenit. sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit: appellatique sunt partim Cassiani, partim Procul‹i›ani, quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui ppotuit: Proculo Pegasus, qui temporibus Uespasiani praefectus sus filius et Priscus Neratius, qui utrique consules fuerunt, Celsus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
netales cris angenti aunflato¬
res ⁊ inumiun capitales qui car
eorum fierent. Et quia magis¬
tratib uesꝑtinis temͣporib
in publicum ẽẽ in conueniẽs
erat.U. umi constituti sunt eis
tb̾ini ⁊ ultra tibum qui possĩt
ꝓ magistratib fungi. ¶ Capita
deniq sarclinia mox scicilia. it̃
inditc̃e uenant creati sunt.
publicas constituit. ueruti de
crauis iulus cesar. duos p̾to¬
res ⁊ duos ecliles quifrumto
p̃c̃ent ⁊ ad cet̾t cerealos consti¬
is .xii. pͥtores ꝯstituit ¶ post
de in dunis clandius duos p̾¬
tores adiecit qui de fidei cõmi
cent. Ethec omnia quociens
inre .p. sunt magistrãtus ob¬
ẜuantur. ¶Quociens autem
ꝓficiscuntur unus reliquitur
qui ius dicat. is uocatur pre
latinaruun ferianim cã in trb¬
ductus ẽ ⁊ quot annis obẜua¬
batur. nam p̾fectus annone.
⁊ uigilum nõ sunt magistra¬
tus. S petra ordinem ut̾ulitatiᷤᷤ
cã cõstituti s. ⁊ tn hiquos cisti¬
b̾im dimimus postea coues se¬

Expanded text:
netales aeris argenti auri flatores, et triumuiri capitales qui carceorum fieret.Et quia magistratibus uespertinis temporibus in publicum esse inconueniens erat, quinqueuiri constituti sunt cis Tiberim et ultis Tiberim, qui possint pro magistratibus fungi.Capta deinde Sardinia, mox Sicilia, item in dicionem uenerant, creati sunt, publicas constituit, ueluti deGaius Iulius Caesar duos praetores et duos aediles qui frumento praeessent et a Cerere cereales constisedecim praetores constituit. post deinde diuus Claudius duos praetores adiecit qui de fideicommisscunt.Et haec omnia, quotiens in re publica sunt magistratus, obseruantur: quotiens autem profi‹cis›cuntur, unus relinquitur, qui ius dicat: is uocatur praeLatinarum feriarum causa introductus est et quotannis observatur. nam praefectus annonae et vigilum non sunt magistratus, sed extra ordinem utilitatis causa constituti sunt. et tamen hi, quos Cistiberes diximus, postea aediles se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui murbe uis reddetspost
aliquot de inde annos nõ suf¬
ficienit co p̃tore. ꝙͣ multa tur¬
ba ⁊̃ ꝑegrinorum inciuitateo.
ucniret c̾atus ẽ ⁊ auus p̾tor qͥ
ꝑegrinis appeilatus ẽar co qd̾
pserumq int̾ ꝑegrinos uls¬

Expanded text:
d in urbe ius redderet.Post aliquot deinde annos non sufficiente eo praetore, quod multa turba etiam peregrinorum in ciuitatem ueniret, creatus est et alius praetor, qui peregrinus appellatus est ab eo, quod plerumque inter peregrinos
Abbreviated transcription (Latin):
ad magistiatus attiac¶Oiuitõ
ciuitatis hunis constat reges
ẽc potestatem habuisse hũdem
tem porib ⁊ tribun scclenĩm
fuisse constat. EIs autẽ crat
incap̃ qiuis romam ammnadũ¬
te inriͣssu ꝓpͥ solum relictum ẽ.
ut coherre possent ⁊ in iuĩcula
publica duci iub̾e̾nt. E Põst
de iñcum censusiam amaiori
censores cõstituti sunt. Eꝓpdĩ¬

Expanded text:
ad magistratus attinet, initio ciuitatis huius constat reges omnem potestatem habuisse.Isdem temporibus et tribunum celerum fuisse constat: is autem erat in caput ciuis Romani animaduertere iniussu populi: solum relictum est illis, ut coercere possent et in uincula publica duci iuberent. Post deinde cum census iam maiori censores constituti sunt. Pop
Abbreviated transcription (Latin):
ca auctoritate .x. constitiu uiros
ꝑ quos pet̾entur legos agrecis
ciuitatibo. ⁊ cuutas fundaretur
legibo. quas in tabulas eboreas
ꝑ scͥptas ꝓ rostris composuerũt.
ut possint leges apertins ꝑcipi da
si animadut̾unt anquid de ec̃
istis pͥmis legib.adeoq sequenti
anno anas diras eisdem tabulis
ad iec̾unt. ⁊ itra eraccedenti appel¬
latesunt leges .xii. tabulatum:
quarum ferendarum auctor ẽ

Expanded text:
ca auctoritate decem constitui uiros, per quos peterentur leges a Graecis ciuitatibus et ciuitas fundaretur legibus: quas in tabulas eboreas perscriptas pro rostris composuerunt, ut possint leges apertius percipi: si animaduerterunt aliquid deesse illis primis legibus, ideoque sequenti anno alias duas eisdem tabulas adiecerunt et ita ex accidenti appellate sunt leges duodecim tabularum. Quarum serendarum authorem f
Abbreviated transcription (Latin):
gubnabimtur. ¶ Dostta au
ueau exͦediebat ⁊ ita legis qͣs¬
cum ⁊ ip̃e curiatas ad populũ
mub̃.ui. papirii./ qui fuit illis
temporib. quib suꝑb demara¬
tr cormhu filiusex principalib
unsꝰ isq lib̾ ut diximus appel¬
latur ius ciuile papiranum ñ
quia papinus quicquam de suo¬
ib adiecit. S qͣ leges sine ordi¬

Expanded text:
gubernabantur.Postea aucum expediebat. et ita leges quasdam et ipse curiatas ad populum in libro Sexti Papirii, qui fuit illis temporibus, quibus Superbus Demarati Corinthii filius, ex principalibus uiris. is liber, ut diximus, appellatur ius ciuile Papirianum, non quia Papirius de suo quicquam ibi adiecit, sed quod leges sine ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittentib in conueniẽs erit
ommissis ĩitusat origine nõ
reperita. illotis ut ita dix̾im ma¬
nib ꝓtinus mat̾iam ĩtptatõie
tͣctare/ nãq nisi fallor iste p̃fa¬
tiões ⁊ libentius nos ad lectõẽ
ꝓposite mat̾is ꝑducunt ⁊ cum
ibi uen̾imus. huius eiude̾ncio¬
rem pͥstant intłlectũ.
lp̃ .ł. Hecessarium itaq nob̾
indenur ip̃ius uiris originem
atq ꝓcessũ dem̃ostrare. ⁊ quid̃¬

Expanded text:
mittentibus inconueniens erit omi‹s›sis initiis atque origine non repetita atque illotis ut ita dixerim manibus protinus materiam interpretationis tractare? namque nisi fallor istae praefationes et libentius nos ad lectionem propositae materiae producunt et cum ibi uenerimus, euidentiorem praestant intellectum..Necessarium itaque nobis uidetur ipsius iuris originem atque processum demonstrare.Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
mi̾ronc̃ quicquid cõstituiss
bant.¶Et ut scirent ciues qd̾
honoranum constitunt. ¶hõ¬
norarinor dicitur ꝙ ab honore
p̃torisucn̾at ¶ Nouissime si
ad paucioris uires ꝯstituendi
uias tnsisse ip̃is reb distantibꝰ
indebatur ꝑ partes euenit ut
Ita in ciuitate nr̃a aut iure .i. le
ꝯe cõstituitur aut ẽ ꝓpriũ us
auctoritate pr̃um ẽ cõstitutũ
aut magistratum elictum
uñ uins honoranum nascitur
aut senatiis cosuitum ꝙ solũ
senatus ꝯstituente inchucitur
sinelege aut ẽ principat cõsti¬
tutio idẽ ut ꝙ ip̃e princeps cõ¬
stituit ꝓ lege ẜuetur. ¶ Põst.
originem uĩris̾ ꝑcessum cogni¬
tum. consequẽs ut de magistra¬
tuum nominib ⁊ origine̾ cog.¬
noscamus. Quia ut exposuim¬

Expanded text:
onere et quidquid constituisset bant et ut scirent ciues, quod um constituerunt: honorarium dicitur, quod ab honore praetoris uenerat.Nouissime sicut ad pauciores iuris constituendi uias transisse ipsis rebus dictantibus uidebatur per ‹pa›rtes, euenit, utIta in ciuitate nostra aut iure, id est lege, constituitur, aut est proprium ius auctoritate patrum est constitutum, aut est magistratuum edictum, unde ‹ius› honorarium nascitur aut senatus consultum, quod solum senatu constituente inducitur sine lege, aut est principalis constitutio, id est, ut quod ipse princeps constituit pro lege seruetur. Post originem iuris et processum cognitum consequens est, ut de magistratuum nominibus et origine cognoscamus, quia, ut exposui
Abbreviated transcription (Latin):
uingitur int̾p̾tatio ¶ Dem̃
sub teritur iegis actio. eiusdeor
c̃ẽ tres alu libri referuntur. Quoᷤᷤ
tm̃ quidam negant eusdem ẽẽ.
hoc sectatus adanquid ẽ cato. de¬
inde marcuseato princeps por
mutus ⁊ brutus ⁊ manilius qͥ
fundaner̃ ius auile. ex his pu¬
blitius mutins ⁊̃ .x. libellos it¬
uiquid. urutus .uii. manilius.
iii. extant uolumina sc̾pta ⁊ ma¬
niliimoninita. Illi .ii. cõsiuares
fu̾nt br̃tus p̾tor publius autẽ
mutinis ⁊̃ pontifet marimui ab
cõsul sur. ¶ Paulus uirginiꝰ
⁊ quintus tibo uie stoicus pau¬
se auditor qui ⁊ ip̃t cõsulo ⁊̃ sex¬
tus ⁊ ponpenis gnei ponpei par¬
tituis fuit. ¶ fodem tempore et
celius antipãt᷑ qui istorias cõscͥ¬
psit. s plus eloqͣnͣcie ꝗͣ scĩc uinᷤᷤ¬

Expanded text:
tur interpretatio, deinde subtexitur legis actio. eiusdem esse tres alii libri referuntur, quo‹s› tamen quidam negant eiusdem esse: hos sectatus ad aliquid est Cato. deinde Marcus Cato princeps PorcMucius et ‹B›rutus et Manilius, qui fundauerunt ius ciuile. ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliquit, Brutus septem, Manilius tres: et extant uolumina scripta Manilii monumenta. illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam pontifex maximus.Ab roconsul fuit Paulus Uerginius et Quintus Tubero ille stoicus Pansae auditor, qui et ipse consul. etiam Sextus Pompeius Gnaei Pompeii patruus fuit eodem tempore: et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae quam scien
Abbreviated transcription (Latin):
quari uenditor fuent ¶Item
simuner citorium funcdum
uendidit᷑ ⁊ t̃clicdit ea cõclitioe̾.
ut emptor acceptam pecuniã
niro referret.⁊ hunc fundum
uenelicat. exceptio quidem op
si ea uenclitio cẽ senatus. ꝯsul.¬
iulier ne ip̃a it̾ced̾et alũ mã¬
daret ut id fac̾et an in huius
psonalocus huic senatus con¬
sutto sit qui rogatu mulieris
id fac̾et. totus enim senatus
consuiti ẜ mo ad petitionem
nõ dandam adu̾sus mune¬
rem ip̃am spectat. ⁊ puto rem

Expanded text:
 Item si mulier creditori uiri fundum uendidit et tradidit ea condicione, ut emptor acceptam pecuniam uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem oppsi ea uenditio contra senatus consulmulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? totus enim sermo senatus consulti ad petitionem non dandam adversus ipsam mulierem spectat. et puto rem
Abbreviated transcription (Latin):
sua fide mutuam peccumam
adu̾sus senatus ꝯsultum ob¬
ligͣata sit. R. Sinumenus sci¬
ss eam int̾cedere: fore senatus
de quo quererctur locum.

Expanded text:
sua fide mutuam pecuniam adversus senatus consultum obligata sit. respondi, si Numerius scisset eam intercedere, fore senatus consulto de quo quaereretur locum.
Abbreviated transcription (Latin):
od̃. Si domina ẜuo suo cre¬
di uisserat. accione honana te¬
nebitur. ꝙ si ꝓ co fideͣnssent.
erceptẽe. senãtus ꝯsulti uelle.¬
iani iuditio conuenta ad ũs
c̃clitorem tueri se pot̾it. nisi ꝓ
suo nego hoc fecerit.
ap̃.. E oña fide personam in¬
uliers in c̃chendo secutus ob
ea que int̾ uirum ⁊ uxorem
accepta petuma gestasunt:
exceptione senatũs ꝯsulti nõ
submonetur. ¶ Cum ẜin
ad negociatõem p̃positi cum
num submouet. nec iudetur
fi᷑ s niehil cẽ dom̃ino quesitũ
nõ mag̃ quam siutigiosum
minem cm̃iti utor debitrice
suam niro delegauit ut iur
locum exceptio sen tus ꝯsuiti
cerͣ.c Sela mancipia emit
mutuam pecuniam accepit
sub fideuissore manto.camq
soluit ueclitori postea mari¬
tus descendens nõ souiendo

Expanded text:
. Si domina seruo suo credi iusserit, actione honoraria tenebitur. Quod si pro eo fideiusserit, exceptione senatus consulti Uelleiani iudicio conuenta aduersus creditorem tueri se poterit, nisi pro suo negotio hoc fecerit.orum Bona fide personam mulieris in contrahendo secutus ob ea, quae inter virum et uxorem accepta pecunia gesta sunt, exceptione senatus consulti non summovetur. Cum servi ad negotiationem praepositi cum num summovet: nec videtur nihil esse domino quaesitum, non magis, quam si litigiosum minem emerit. Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir locum exceptio senatus consultirum Seia mancipia emit et mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque solvit venditori: postea maritus decedens non solvendo
Abbreviated transcription (Latin):
dutem alium excludendum¬
eum erceptione fraudis sena¬
tus consuto face̾ fc̃e̾. siuo is
ignorass. eqd autem scissem
tune mandãti me agentem
cumi munere excludendiun¬

Expanded text:
utem alium, excludendumeum exceptione fraudis senatus consulti factae: si vero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendu
Abbreviated transcription (Latin):
iid ꝙ ad eum puenit. namẽ
ꝯstitutum turpia lucta hrdib
queqr ertorquenlz crimina ex¬
tingu̾antur ut puta obfalsur
uł iudici obgraciosam sinam
datum ⁊ hrdi ex torq̃uebitur
ẽis etiam p̾t̾ hanc accĩoẽm
ꝯdito competit. Si sola tur
 dentis qr si fu̾it cõnditum u¬
trumtollitur hec accio an uo̾
in triplum danda sitan exẽplo

Expanded text:
uod ad eum peruenit. nam est constitutum turpia lucra heredibus quoque extorqueri, licet crimina extinguantur: ut puta ob falsum uel iudici ob gratiosam sententiam datum et heredi extorquebitured etiam praeter hanc actionem condictio competit, si sola turpdentis. quare si fuerit condictum, utrum tollitur haec actio, an uero in triplum danda sit? an exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
sui ab auo quocumq. Si ig̾
accep̃ ut negocium faceret ⁊¬
siue fecit suiẽ ñ fecit tenctu.¬
⁊ qui accep̾ ne facẽt ⁊ si fecit.
teñctur. ¶ Hoc. cłicto tenctũ
etiam is qͣm de pectus ẽ. de pr¬
tus autemdicitur: turpitei
quis pateretur declit. nõ habe¬
bit ip̃e repetitioem. tupit̾ enĩ¬

Expanded text:
siue ab alio quocumque. Si igitur accepit ut negotium faceret siue fecit siue non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecit, tenetur. Hoc edicto tenetur etiam is qui depectus est: depectus autem dicitur turpiter quis pateretur, non habebit ipse repetitionem: turpiter eni
Abbreviated transcription (Latin):
testate soluendo ñ eẽnͣt. pat̾¬
si emancipati filii ros a se do¬
natas anministrauit. filio
cumam debebat cclitoris sui
gessit negocia quesitum ẽ an
usuras pr̾are debeat. Dixi si ã
semet ip̃o enigere eum oporti
negocia gerebat nõ dum ue¬
inditio pr̃aturum. S quas
usuras debebit nideamus. n¬
trumeas quib alus ide̾ c̾clitõ
fenass an maximas usuras.
quoniam ubi quis cuis pocu
municrpii pubucam ĩusus

Expanded text:
testatae soluendo non essent.Patsi emancipati filii res a se donatas administrauit, filio cuniam debebat, creditoris sui gessit negotia: quaesitum est, anusuras praestare debeat. dixi, si a semet ipso exigere eum oportuinegotia gerebat nondum veiudicio praestaturum. sed quas usuras debebit, uideamus: u‹t›rum eas, quibus aliis idem creditor faenerasset, an et maximas usuras: quoniam ubi quis eius pecunmunicipii publicam in usus
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ nõ puto ita ꝓpetuo obẜuan¬
dum. Quid enim sictiam ꝓte¬
stata ẽ se filium ideo alerc ut
aut ip̃m aut tutores eius cõ¬
uẽnrt. pone ꝑegre patrem
enis abisse ⁊ mremdum in pa¬
triam reu̾titur tam filium ꝙͣ
filiam enis erhibuisse. In qua
sp̃e ⁊̃ in ip̃m puputum neg̃ .g.¬
hĩdes eius audiendos si repu¬
ind nequaquam admittend̾
accione maritus conueniatu᷑.
absoluendus e s ħic quidam
modus ẜuandus ẽ ut ĩt᷑a que¬
relc locus sit inq̃ntum facere
potint ꝙͣius postea amnserit
si illo tempore quo gessit. ci soi

Expanded text:
est, non puto ita perpetuo obseruandum. quid enim si etiam protestata est se filium ideo alere, ut aut ipsum aut tutores eius conueniret? pone peregre patrem eius obisse et matrem, dum in patriam reuertitur, tam filium quam familiam eius exhibuisse: in qua specie etiam in ipsum pupillum negheredes eius audiendos, si repulud nequaquam admittendum actione maritus conueniatur, absoluendus est. sed hic quidam modus seruandus est, ut ita querellae locus sit 'quantum facere potuit, quamuis postea amiserit', si illo tem
Abbreviated transcription (Latin):
satur si postiuetur ꝗo habe̾tũ.
quo ab solito. in dup̃sum p¬
cu accusator dominodãmp¬
natur. S. ⁊ citra p̃m extima¬
tõem quentur de calumpnia.
euis sepatum ẽ ⁊ enim ealũp¬
me crimen a dampno ꝙ in s¬

Expanded text:
satur, si postuletur, quaestio habetur: quo absoluto in duplum pretium accusator domino damnatur: sed et citra pretii aestimationem quaeritur de calumnia eius. separatum est etenim calumniae crimen a damno quod in s
Abbreviated transcription (Latin):
am ne sccum age̾retur. ereo tc̃¬
pore cedit ex quo dedit poccu
mansi modo pot̾as ei fu̾it. er¬
quo ut agatur anus pecuni¬
am declit᷑ dubitari pot utru
ex die date pecunie numari
debeatan pociuus ex quo cog¬
nouit datam eẽ. Quiã quĩ
ut pecũmam ne michi nego¬
cuim facet si quidem manda¬
to meo ei datum c̃. ur a ꝓcura¬
̃tore meo omnium Ñr ł ab co

Expanded text:
am ne secum ageretur, ex eo tempore cedit, ex quo dedit, si modo potestas ei fieret exquo ut agatur alius pecuniam dedit, dubitari potest, utrum ex die datae pecuniae numerari debeat, an potius ex quo cognouit datam esse: quia qui nrit pecuniam ne mihi negotium faciat, si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratore meo ‹o›mni
Abbreviated transcription (Latin):
tũc ⁊ ip̃m repetere.⁊ me in qͣd¬
tuplum agere posse. s iͨ ut fi
Item si filius .f. pecumam
accepit ut fac̾et nogocuim ł
nͥ faceret. in ip̃m iubicium da¬
eidedent ne fiat tũc ip̃m ⁊̃ re¬
petere ⁊ me in quadruplum

Expanded text:
tunc et ipsum repetere et me in quadruplum agere posse. Si ut filioitem si filius familias pecuniam acceperit, ut faceret negotium vel non faceret, in ipsum iudicium daei dederit ne fiat, tunc etiam ipsum repetere et me in quad
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Eum accum quem quis
inẜnitute egit manumissus
ñ cogitur redcert plane si quid
uenire iniudicium uł mãdati
gestum ẽ. Deniq sim ip̃r ẜuitu¬
sola locatio fundorum iniuditõ
negorum gestorum deducitur
quia ex suꝑioris temporis am¬
ministratione nicħ amplius
in uicditio decluci pot᷑. quam id
sine quo rõ lib̾tatis tempore ad¬
ministratorum negõꝵ expediͣ
si aliquid habu̾it ĩ pecuilio cuuiᷤ
retentione id ẜuan potest. ⁊¬
tare se q sab̾. ait scribit debere
a capite rõnem poodendanrsic
intelligiut apparcat quid re¬
iiquum fu̾it tunc cum primũ
lib̾ oe ceꝑit. nõ ut dolum aut
culpam in ẜuitute n ãmissam:¬

Expanded text:
.Eum actum, quem quis in seruitute egit, manumissus non cogitur reddere. plane si quid uenire in iudicium uel mandatigestum est. denique si tempore seruitusola locatio fundorum in iudicio negotiorum gestorum deducetur, quia ex superioris temporis administratione nihil amplius ‹in› iudicio deduci potest quam id, sine quo ratio libertatis tempore administratorum negotiorum expesi aliquid habuit in peculio, cuius retentione id seruari potest. itare se, quod Sabinus scribit debere a capite rationem reddendum sic intellegi, ut appareat, quid reliquum fuerit tunc, ‹c›um primum liber esse coeperit, non ut dolum aut culpam in seruitute admissam
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣtio in me tibi daretur sicu
hĩditatem que ad me ꝑtinet
tuam putaros res tuas ꝓpͥas
legatas soluisses. qnͣqr de ca
souitione liberer. De caluro¬

Expanded text:
contrario in me tibi daretur, si, cum hereditatem quae ad me pertinet tuam putares, res tuas proprias legatas soluisses, quandoque de ea solutione liberarer. DE CALU
Abbreviated transcription (Latin):
indempnitatis offitio indicĩ
p̾bere nocesse ẽ adu̾sus titin
cuidatur accio. Idem ĩtũtor e
niris ẽ ¶Lltem in iuditio de¬
cductam: A roo deẜtam. frustra¬
toris amicus ultro ogit. casab¬

Expanded text:
indemnitatis officio iudicis praeberi ne‹ce›sse est aduersus Titium, cui datur actio. idem in tutore iuris est.Litem in iudicium deductam et a reo desertam frustratoris amicus ultro egit, causa
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Que utilit᷑ in negocia
alicuiis erogantur in quib ẽ
etiam sumptus honeste adho
nem reodere ñ compelluntur¬
¶ticiue pecuniam c̾ditorib hr̃¬
ditanus soluit etistimãs sororẽ¬

Expanded text:
m.Quae utiliter in negotia alicuius erogantur, in quibus est etiam sumptus honeste ad hoionem reddere non conpelluntur.Titius pecuniam creditoribus hereditariis soluit existimans sorore
Abbreviated transcription (Latin):
cum hãm.⁊ ꝓ tua ꝑte damp¬
mn infecti uicino cauõdiçen
petere quia potui partẽ me¬
am ita defendere: ut socu par
tem cefendert nõ cogeretur.
ignorante urabsente ĩnoxa
dum metum ñ dẽ pc̃culio aget.

Expanded text:
cum habeam et pro tua parte damni infecti uicino cauero, dicepetere, quia potui partem meam ita defendere, ut socii partem defendere non cogerer. 40ignorante uel absente in noxali dum mecum, non de peculio aget.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾te ⁊ integrame⁊ ab stinentẽ
ommi iucro pr̃are fidem debe
na rõne accepit abauo mutu¬
um ⁊ ex usuris quia ñ soluit
ñ quia ex negocus que g̾ebat
ad se pecuniam transtiuit: ꝯ
an añ nomen fuerat debitori

Expanded text:
te integram et abstinentem omni lucro praestare fidem deberna ratione accepit ab alio mutuum et usuris, quia non soluit, non quia ex negotiis quae gerebat ad se pecuniam transtuli‹t›, an ante nomen fuerit debitori
Abbreviated transcription (Latin):
psus aitius quoq cctus qui
stra conuenietur ⁊ debitorem¬
ipe frustra conueniet. neg̃oꝵ
autem gestorum accio utriq
nccessana erit in qualitate cui¬
uam estimar satis e: nõ etiam
casum. quia pͥdo fideuissor nõ
iudctur cͥclitor obid fcm adre¬
stituendum inditio ꝙ de pig¬
nore dãto redlitur cum uide¬
atur is suum uendidisse. ñ
tenebiturIgnorante uirgine
rem que res uiri tempore nup¬
ciarum insua potestate hũit.
exꝑilate hr̃ditatisꝯmne p̃tulaẽ
ñ dͣ. Drudencius itaq faciet
aut.nesennius appouinari
tis utrisq anie hrdes conue¬
mebantur anepotis hr̃dibus
nogõꝵ gestoꝵ accione. Repn¬
tabant hĩdes aiie alm̃ita pre¬
stita nepoti ͣꝵ dẽbãtur auia
iure pietatis de suo p̾stirisse.
nec enim aut desid̾asse ut dccꝰ¬
nentur aum̃ta aut detreta ee̾t᷑.
p̾terea ꝯstitutum ẽe dicebatur
ut simat̾ aliuss nõ possit ali¬
menta que pietate cogente de
suo p̾stitiss. repetere. etõ trario

Expanded text:
psus alterius quoque contractus, qui stra conuenietur et ipse debitorem frustra conueniet, negotiorum autem gestorum actio utrique necessaria erit: in qua lite culpam aestimari satis est, non etiam casum, quia praedo fideiussor non uidetur. creditor ob id factum ad restituendum iudicio, quod de pignore dato redditur, cum uideatur ius suum uendidisse, non tenebitur.Ignorante uirgine rem, quae res uiri tempore nuptiarum in sua potestate habuit, compilatae hereditatis postulare non debet. prudentius itaque faciet, um.Nesennius Apollinaris tis utrisque auiae heredes conueniebantur a nepotis heredibus negotiorum gestorum actione: reputabant heredes auiae alimenta praestita nepoti. respondebatur auiam iure pietatis de suo praestitisse: nec enim aut desiderasse, ut decernerentur alimenta, aut decreta essent. praeterea constitutum esse dicebatur, ut si mater aluisset, non posset alimenta, quae pietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex contrario
Abbreviated transcription (Latin):
aut. Quni pat̾ testam̃to pos¬
tumo tutorem dederit. isq tu
ulius. Ex fc̃o querebatur q̃dã
ad silgniem em̃dam curatorẽ
decͥto ordiis ꝯstitutum eidem
auum sub curatorem ꝯstitutu.
suiginem miscendo cortupisse.
atq ita n p̾cium siuiginuis que¬

Expanded text:
.Cum pater testamento postumo tutorem dederit isque tutum.Ex facto quaerebatur: quendam ad siliginem emendam curatorem decreto ordinis constitutum: eidem alium subcuratorem constitutum siliginem miscendo corrupisse atque ita pretium siliginis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sinat. Illum autem nõ cͣclimꝰ
temi quig̾it negecia debitorie
ad reddendum pignus cum
pecunia ei debeatur. nec fui̾t.
ꝙ sibi possit exsoluere ¶S n
rccepiss nec eẽt in ip̃ius em¬
ptoris negocus que gerebat
unde sibiin p̃scnti rederet.¬
cet̾um si ex alia cã ꝑpetue obli¬
gationis cum sit locupier d̾¬
ueat nõ ẽ imputandum qd

Expanded text:
sinat.Illum autem non credimus teneri, qui gerit negotia debitoris, ad reddendum pignus, cum pecunia ei debeatur nec fuerit quod sibi possit exsoluere.Sed nerecepisset: nec esset in ipsis emptoris negotiis quae gerebat, unde sibi in pra‹e›senti redderet.Ceterum si ex alia causa perpetuae obligationis, cum sit locuples, debeat, non est imputan
Abbreviated transcription (Latin):
nabenti habitationes patnas.
amplacdificia edificauat. c̃q
eundem sattum cum fr̃e diui¬
deret sumptus sͥ qiͣ re melio¬
re abeo fc̃a desid̾abat fr̃e mino¬
re iam legittime etatis ꝯstitu¬
to. herennius modestinus. R
obsumptus nulla re urgente

Expanded text:
nas ampla aedificia aedificauerat: cumque eundem saltum cum frderet, sumptus sibi quasi re meliore ab eo facta desiderabat fratre minore iam legitimae aetatis constituto.Herennius Modestinus respondit ob sumptus nulla re urguente
Abbreviated transcription (Latin):
tibi fundum em̃et. ꝙ cum co¬
gnouissem: ip̃e eũ tͥeri pu¬
to referre qua m̃te em̾im. Nã
scirẽ ⁊ te eius uoluntatis cẽ
ut emptum hr̃e uelles: age
gemus si aut nullum omni
sim confice emifsem. si ueõ¬
ag̾e possim ⁊ tu mecum accio¬
nem ius de pecuuo. quia et
si tͣitius id mandatum susce¬
pisset ⁊ ne eo nomine tenct᷑
ego emissem agem cum titio

Expanded text:
tibi fundum emeret: quod cum cognovissem, ipse eum tibi emi. puto referre, qua mente emerim: nam scirem, et te eius uoluntatis esse, ut emptum habere uelles, agem, sicut ageremus, si aut nullum omninsim confice‹re›, emissem. si ueagere possim et tu mecum actionem habeas de peculio, quia et si Titius id mandatum susc‹e›pisset et, ne eo nomine teneretur, ego emissem, agerem cum Titio
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ditas fidei ꝯmissa ẽet. uritũ
ab intestato sempromus legit¬
timus hr̃s defuncti extitit. s
ab uno exactorib obea que so¬
cui legittima hr̃ditas quesita

Expanded text:
as fideicommissa esset, irritum ab intestato Sempronius legitimus heres defuncti extitit: sedab uno ex actoribus ob ea quae socui legitima hereditas quaesita
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autem iudicium nõ solu
in pecumanis cansis s etia
ad publica crumina ꝑtinere
pomp̃. scribit. maxime cum
⁊ lege repetuñdaꝵ teneatur.
tio imꝑatoris nr̃i que scͥptae̾
ad cassium sabmum ꝓhibu¬
it iudiciuł adusario in publi¬
cis uł pͥuatis uł infiscalib ca¬
usis pecuniam dareet am ex
ea cãutẽ pire iussit. nam trac¬
tan possit si ad u̾sarius non
ꝑ calumpniam s tnsigendi
cess. ⁊ puto cessare. sicuti hoc
quoq iudicium. n enim
transactionib ẽ int̾dictuor
s sordidis concussionibus¬

Expanded text:
hoc autem iudicium non solum in pecuniariis causis, sed et ad publica crimina pertinere Pomponius scribit, maxime cum et lege repetundarum teneatur, tio imperatoris nostri, quae scripta est ad Cassium Sabinum, prohibuit iudici uel aduersario in publicis uel priuatis uel fiscalibus causis pecuniam dare, et ex hac causa litem perire iussit. nam tractari potest, si aduersarius non per calumniam transicessat? et puto cessare sicuti hoc quoque iudicium: neque enim transactionibus est interdictum, sed sordidis concussionibus
Abbreviated transcription (Latin):
x. que impendi. unilius scribit
ineo uti qonem ut animadũ¬
tamus an uistam cam habuc¬
rim se ponendoꝵ .c. nam side¬
cclitorib soluere ꝑiculum

Expanded text:
decem quae impendi.Iulianus scribit in eo uerti quaestionem, ut animaduertamus, an iustam causam habuerim seponendorum centum: nam si decreditoribus soluere, periculum
Abbreviated transcription (Latin):
in eum redd̾e inclicium. ¶ Qͥ
negocia hr̃ditana gerit. quodã¬
mõdo sibi hr̃ditatem seq ci o¬
bugat. Ideoq nicħ iefert an
ctiãm pupulus hr̃s cͣtistat.¬
pr̃ditaris hom̃b ad cũ tͣnsit.¬
Siniuo titio negocia eus am
inchoare necesse michi nõ est
uetera explicare ac conẜuare.
neçessarum e ut accidit cũ ait̾
er socus mortuus ẽ. nam que¬

Expanded text:
in eum reddere iudicium.Qui negotia hereditaria gerit, quodammodo sibi hereditatem seque ei obligat: ideoque nihil refert an etiam pupillus heres existatreditariis oneribus ad eum transit.Si uiuo Titio negotia eius adinchoare necesse mihi non est, uetera explicare ac conseruare necessarium est. ut accidit cum alter ex sociis mortuus est: nam quae
Abbreviated transcription (Latin):
accionemiabeo ait.quia non
liba noluntate exequitur re
sibi mandatans qiͣ ex necessi¬
rem meam ẽe subicere debes
aliquem qui a te petat meo no¬
mine ut ⁊ michi rem ⁊ tibi stipu¬
latioem cuictionis cominictat.
nec idens dolum malum fac̾e

Expanded text:
actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequitur rem sibi mandatam, sed quasi ex necessirem meam esse, subicere debes aliquem, qui a te petat meo nomine, ut et mihi rem et tibi stipulationem evictionis committat: nec videris dolum malum face
Abbreviated transcription (Latin):
oem spectandam ait. quid ẽ¬
nim in quid si pupilli nego¬
cia ceꝑ imgerẽ ⁊ int̾ moras pu¬
bes fes sit uł ẜui aut filii. fa.
⁊ interealib̾ aut pat̾ .f. effect¬
gesturue accessero. de inde alio
aio o adaitim accessero eo te¬
plura negocia gesta sunt. ⁊
ꝑ qͣualitate ꝑsonaꝵ ⁊ accio
formatur. ⁊ ꝯcempnatio me¬

Expanded text:
onem spectandam ait. quid enim, inquit, si pupilli negotia coeperim gerere et inter moras pubes factus sit? uel serui aut filii familias et interea liber aut pater familias effectgesturus accessero, deinde alio animo ad alterum accessero eo teplura negotia gesta sunt et pro qualitate personarum et actio formatur et condemnatio m
Abbreviated transcription (Latin):
gcciatõem ineundo. siam si
q. dampnum etcare secutũ
fu̾it. te sequitur. lucrum uero
absentem. ꝙ si in quibrdam
lucrum ftm fu̾it in quibrdar
dampnum. absens compẽsa

Expanded text:
gotiationem ineundo. nam si quid damnum ex ea re secutum fuerit, te sequetur, lucrum uero absentem: quod si in quibusdam lucrum factum fuerit, in quibusdam damnum, absens pensa
Abbreviated transcription (Latin):
q putouenus. cet̾ũm siquid
a se crigere debuit. ꝓculdubio
hoc ei imputabitur. Quãqͣ.
enim hoc ei imputari ñ possit.
cur alioe debitores nõ cõne
facultatem nõ habuit : quia
nullam accõem uitende potu¬
it t̾n a semetip̃o cur nõ ereg̃it.

Expanded text:
d puto uerius. certe si quid a se exigere debuit, procul dubio hoc ei imputabitur. quamquam enim hoc ei imputari non possit, cur alios debitores non conuenfacultatem non habuit, qui nullam actionem intendere potuit: tamen a semet ipso cur non exegerit
Abbreviated transcription (Latin):
indiccm ꝓ ratohñ. ita onine
q ab ip̃o ꝓbatum e̾s cet̾um si
accio quidꝰ fiet si a debitore
ad modum icipiam. Itemsi
uendidit. Ipe deniq siquid
accio sumptuum qũos feci
⁊ puto compete nisi sp̃aliter
idactuͣm ẽ ut nent᷑ adu̾sue
alt̾um habeat accẽem. Is aũ
si insułam fũisit. uł ẜuũ egtũ
ciuauit ctiam si insula erusta
ut celsus refert ꝓcilus apud
enm notat. ñ scmper debere diui.
quid enum si insulam eam fu¬
tst quam dominus qĩ inĩpar
sumptui dereliquerit. ⁊ quar

Expanded text:
dicem pro rato haberi, ita omne quod ab ipso probatum est. ceterum si actio: quid fiet, si a debitore madmodum recipiam? item si uendiderit? ipse denique si quid actio sumptuum quos feci? et puto competere, nisi specialiter id actum est, ut neuter aduersus alterum habeat actionem.Is autem si insulam fulsit uel seruum aegrum curauit, etiamsi insula exusta ut Celsus refert, Proculus apud eum notat non semper debere dari. quid enim si eam insulam fulsit, quam dominus quasi impar sumptui dereliquerit, uel qua
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui nõ ꝓhibu̾it alieno
fco lib̾ari. cum ⁊ si mutuam
pecumam alteri ex socus pro¬
hibente socio dedissemrutiq
eum obligarem ⁊ puto sedm¬

Expanded text:
eum qui non prohibuit alieno facto liberari, cum ‹et› si mutuam pecuniam alteri ex sociis prohibente socio dedissem, utique eum obligarem. et puto se
Abbreviated transcription (Latin):
ait̃ iccupletatus sit. ⁊ alt̾ius
rẽ ip̃a gestum negocium sit.
nec possit ꝙ alt̾i acquisitũ ẽ
ip̃o gestirhoc tuũ negocin
uideri. Uideamne in ꝑsona ci
qui negocta amministrat si
quedam gessit. quedam non.
ꝯtemplatione eiue tñ anus

Expanded text:
it locupletatus et alterius re ipsa gestum negotium sit, nec possit, quod alii adquisitum est ipso gestu, hoc tuum negotium uideri.Uideamus in persona eius, qui negotia administrat, si quaedam gessit quaedam non, contemplatione tamen eius
Abbreviated transcription (Latin):
habitione. codem̃ soco pomp
scribit hec adiecto q putat
si nicħ sit ĩ peculio qm̃ plus
patri domino ue depetur. ⁊ ĩ
patrem dandam accionemĩ
qntum locuplectior ex meaad
ministratione fc̃s sit. ¶S
quidem putas ẜnum tiumi¬

Expanded text:
habitione eodem loco Pomponius scribit hoc adiecto, quod putat, etsi nihil sit in peculio, quoniam plus patri dominoue debetur, et in patrem dandam actionem, in quantum locupletior ex mea administratione factus sit.Sedquidem putans tuum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus eũ tum quo cc̃ci nulla.
quid tam̃si a ꝓcuratore tuo
puiatc̃em int̾posius Si quiᷤ
pecumamul anam quandã
nõ mei ꝯtemplatione̾. s sui
iuci calabeo scripsit suũm eñ
pocius quam meum negoci¬
um gessisse. Q ui en im depre¬
¶Siquas ita smpliciter ñsat
ẽut suum negotium in sus
lonis qĩ meum gesserit. mul¬
laetũtioq latere nascitur ac¬
cio. quia nec fices bona lox pa
tenẽbitur. Nam ⁊ sicui man¬
dauõ ut meum negocium
gerat ꝙ michitecum erat cõ¬
munc. dicendum eẽ lalxo ait.
si ⁊tuum gessit sciẽs: neͣgor

Expanded text:
uersus eum cum quo contraxi nullam. quid tamen si a procuratore tuo pulationem interposui.Si quis pecuniam uel aliam quandam non mei contemplatione, sed sui lucri causa, Labeo scripsit suum eum potius quam meum negotium gessisse qui enim deprae.Si quis ita simpliciter uersatus est, ut suum negotium in suis bonis quasi meum gesserit, nulla ex utr‹o›que latere nascitur actio, quia nec fides bona hoc pattenebitur: nam et si cui mandauero, ut meum negotium gerat, quod mihi tecum erat commune, dicendum esse Labeo ait, si et tuum gessit sciens, negotio
Abbreviated transcription (Latin):
tegra .c. custodirentur. łuti
si ꝑiculum erat ne p̾dia mi
publicum ꝯmittentur. ne
pena traiecticie pecumie augẽ¬
tur aut excomꝓmisso ꝯmit¬
terctur: nõ solum .x. que in
hereclitana negocia irpendõ¬

Expanded text:
tegra centum custodi- rentur, ueluti si periculum erat, ne praedia in publicum committerentur, ne poena traiecticiae pecuniae augeretur aut ex compromisso committeretur: non solum decem, quae in hereditaria negotia impe
Abbreviated transcription (Latin):
debitor tuus n fu̾it. s rati ha¬
bitio inquid fecit tuum ne
petitĩo qui ratum habũit.
ita ⁊ ip̃i debebit post rati ha¬
bitioem adũsus me ꝯpetere

Expanded text:
debitor tuus non fuerit. sed ratihabitio, inquit, fecit tuum negpetitio qui ratum habuit, ita et ipsi debebit post ratihabitionem aduersus me competere
Abbreviated transcription (Latin):
ortiuim spoliauit. dandam ĩ
cum qͣi institoriam accionem.
accĩo competeret. Id̾ labeo ait.
Si quic pistor ẜuum suunso¬
liitus fuent m̾c̾tum locum mit¬
tert ad panẽ uendendum. dem̃
is petunia accepta pͥsenti ut per
tet quin si ꝑmiscrit ei ttadari
sunimas teni dcbeat.S ⁊cu
fullo ꝑegre ꝑficisces rogass ali¬
quem ut discipuł siuie quibus
tab̾nam instructam tradid̾at
imꝑaret. post cuius ꝓfectione
uestim̃ta discipulus accepiss¬
⁊ fugiss fullonem nõ tenerisi
qiͣ ꝓcurator fuit relictus. Si uõ
qĩ institor: ten̾ eum. plane si
affirmau̾it michi recte me cre¬
cert oꝑarris sius nõ in stitoria
s erlocato tenebitur. ¶Nõ tñ
õẽ q cũ in stitore gentur obli¬
gat eum qui pposuit. s itadcm̃
sicius reigra qui ppofitus fu̾ãt.¬

Expanded text:
ortuum spoliauerit, dandam in eum quasi institoriam actionem, actio competeret.Idem Labeo ait: si quis pistor seruum suum solitus fuit in certum locum mittere ad panem uendendum, deinde is pecunia accepta praesenti, ut per ari summas, teneri debeat.Sed et cum fullo peregre proficiscens rogasset, ut discipulis suis, quibus tabernam instructam tradiderat, imperaret, post cuius profectionem uestimenta discipulus accepisst fugisset, fullonem non teneri, si quasi procurator fuit relictus: sin uero quasi institor, teneri eum. plane si adfirmauerit mihi recte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tenebitur.Non tamen omne, quod cum institore geritur, obligat eum qui praeposuit, sed ita, si
Abbreviated transcription (Latin):
actuo e nsi forte mandatimi
ei fuit p̾senti pecunia uendcte.
Quare si forte pignus institor
ob p̾cium acceperit p̾cium in sti¬
torie locus erit. It fidciussoriꝗ
ꝓinstitore int̾uenit. institoria
competit. eius enim iti sequela
ẽ. ¶ Si abalio institor sit ꝓposi¬
tus is tam̃ decesserit qui p̃posuit.
eum oportebit. Nec ñ si ante a¬
ditam hĩditatẽ cum eo cͣctũ ẽ:
equum ẽ ignoranti dari in sti¬
toriam accionem. S ⁊ si ꝓcura¬

Expanded text:
actum est: nisi forte mandatum ei fuit praesenti pecunia uendere. quare si forte pignus institor ob pretium acceperit, institoriae locus erit. Item fideiussori, qui pro institore interuenerit, institoria competit: eius enim rei sequella est. Si ab alio institor sit praepositus, is tamen decesserit qui praeposuiteum oportebit. nec non, si ante aditam hereditatem cum eo contractum est, aequum est ignoranti dari institoriam actionem. S
Abbreviated transcription (Latin):
o sit ppositus. institor recte appc¬
uabitur. Nam ⁊ ẜuiuc libro .i.
ad brutum ait. si quid cum in¬
siuano gestum sit. ułcum eo
depturis faciendis p̾posuit quẽ.
in solidum eum teni. S si im̃sa
habint quis ẜuum ipositum.
nomine euis tenebitur. S ⁊
cos institoree dicendos placuit
hendam. quos nulgo circitores
fullonum ⁊ sarcinatorum pre¬
positus. stabularii quoq loco
institorum hñdi sunt. S ⁊ si
tab̾nanue ẜuum suum pegre
mitte᷑ ad merces compandas ⁊¬

Expanded text:
ositus sit, institor recte appellabitur.Nam et Seruius libro primo ad Brutum ait, si quid cum insulario gestum sit uel eo, dempturisque faciendis praeposuerit, in solidum eum teneri. Sed et si in mensa habuit quis servum praepositum, nomine eius tenebitur. Sed etiam eos institores dicendos placuit,hendam, quos volgo circitores fullonum et sarcinatorum praepositus. stabularii quoque loco institorum habendi sunt. Sed et si tabernarius servum suum peregre mitteret ad merces compa
Abbreviated transcription (Latin):
Item si forte ad emendum eu
p̾posuero tenebor dum tarat er
uendito. sn si ad emendum
⁊ ille uendidit. N si aduenden¬
ces p̃posito: locus ẽ ĩ stitorie.Idẽ
ci quem ad uendendum emen¬
dum uc oleum p̃posuit. mu¬
tuum oleum datum sit tlicen¬
dum erit institoriam locum
hr̃e. It̾ si institor cum oleum

Expanded text:
item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex uendito: sed neque si ad emendum, et ille uendiderit, neque si ad uendences praeposito, locus est institoriae, idemque ei, quem ad uendendum emendumue oleum praeposui, mutuum oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere. Item si institor, cum oleum
Abbreviated transcription (Latin):
quam du tam̃ in familia eius
manet.emancipatus uõ no¬
men filu emancipatõe amittit.¬
¶Lasenatore madoptioẽ faiis
senatoie qiͣ senatoris filium
h̃i piacet ¶t̾ lateo scribit eum
etiam qui post mortem patris
senatoris natus sit qͣi fiulium
senatoris ẽt. ¶ S cum qui po

Expanded text:
in familia eius manet: emancipatus uero nomen filii emancipatione amittit.A senatore in adoptionem filius senatore quasi senatoris filium haberi placet.Item Labeo scribit etiam eum, qui post mortem patris senatoris natus sit, quasi senat
Abbreviated transcription (Latin):
nec ei corporale uiciũ ĩpedim̃to
emancipauit.: postea cum ad¬
optauit. mortuo eo nepos in
prĩs nõ reu̾titur potestatem:
snec is nepos in patris reu̾tit᷑
potestater quem auus retinu¬
it filio dato ia̾optioẽn⁊quẽ
denuo re adoptau̾it.

Expanded text:
nec ei corporale uitium impedimentoemancipauerit et postea eum adoptauerit: mortuo eo nepos in patris non reuertitur potestatem. nec is nepos in patris reuertitur potestatem, quem auus retinuerit filio dato in adoptionem, quem denuo redadoptauit.
Abbreviated transcription (Latin):
rod̾ .ł. S i.isqui nepotem exfi¬
lio hũs In nepotis loco aliquẽ
ad optauit. nõ puto mortuo
auo uira consaꝑguitatis
int̾ nepotes futura eẽ S si sic
ad optau̾it. ut etiam surelcgiᷤ¬

Expanded text:
rum.Si is, qui nepotem ex filio habet, in nepotis loco aliquem adoptauit, non puto mortuo auo iura consanguinitatis inter nepotes futura esse. sed si sic adoptauit, ut etiam iure legi
Abbreviated transcription (Latin):
tura tangipossunt uduti fun¬
tangi nõ possut: qualias ca
tinet ꝙ inhr̃ditate res corporaleᷤᷤ
qui ex fũdo pcipiuntur corpora¬
les sunt ⁊ id ꝙ eraliqua obligõe
corporale ẽ. ueluti fundus. hõ:
pecuma. Nam ip̃m ius suꝑcce

Expanded text:
tura tangi possunt, ut homo, funtangi non possunt, ut ea tinet, quod in hereditate res corporales qui ex fundo percipiuntur, corporales sunt, et quod ex aliqua obligatione corporale est, ueluti fundus, homo, pecunia; nam ipsum ius succe