comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat isdem diebus in publicũ: cilicio
semꝑ interius tectus. et cinerẽ. Uerũpta¬
men non ideo macie corporis torpebat:
non pallens in uultu apparebat. Robustꝰ
semꝑ in corpore: facies eius ut rosa ru¬
bebat. Re uera quod dicturi sumus im¬
possibile forsitan hominib esse poterit:
sed credentib deo p̾stante satis possibi¬
lia esse possunt. Iam et enim ad senilem
beatus maurilius ꝑuenerat etatem:
propterea non caput. non dentes. ñ uisũ.
non stomacũ. non cetera m̃bra dolebat.
non uiscerum cruciabatur doloribus.
non sicca humus iacencia suꝑ se ipsius
m̃bra confregerat: sed totus semꝑ sanꝰ
corpore. m̃te et enim samor: in utrisq
semper robustior apparebat: cum solitudinẽ
qua inter homines utebatur putaret esse
delicias : et inter ciues constitutus solitu¬
dinem heremi. aut monachorũ aridam et
angustiorẽ uitã non desideraret. In sanctis
namq genib suis et cubitis sedule pro

Expanded text:
ferebat isdem diebus in publicum cilicio ferebat isdem diebus in publicum cilicio semper interius tectus et cinere. Veruntamen non ideo macie corporis torpebat, non pallens in vultu apparebat: robustus semper in corpore, facies eius ut rosa rubebat. Re vera quod dicturi surnus impossibile forsitan hominibus esse poterit, sed credentibus deo praestante satis possibilia esse possunt. 139 Iam etenim ad senilem beatus Maurilius pervenerat aetatem. Propterea non caput, non dentes, non visum, non stomachum, non caetera membra dolebat, non viscerum cruciabatur doloribus, non sicca humus iacentia super se ipsius membra confregerat, sed totus semper sanus corpore, mente etenim sanior, in utrisque semper robustior apparebat, cum solitudinem qua inter homines utebatur putaret esse delitias et inter cives constitutus solitudinem heremi aut monachorum aridam et angustiorem vitam non desideraret. 140 In sanctis namque genibus suis et cubitis sedule pro
Abbreviated transcription (Latin):
audire non cupiat: Et quis silere au¬
deat ore taciturno: quod de eo iam
so mundo: Beatus igitur maurilius cum
ante episcopii dignitatem ex ipsa sua fere
infancia in omibus sanctis operib se dño fi¬
deliter mancipauerit. ut breuiter aliquid
de eius cotidiana conuersatione narremus:
ab exordio episcopatus sui usq ad termi¬
num uite. ut canonicã adimpleret senten-¬
ciam que precipit. sit tibi canonice supel¬
lectilis uilis. et artus panis. et aqua breuis.
tenuis scilicet uictus. et interdum uesper¬
tinus: semꝑ uictum pauperẽ et aquam
breuem. ac supellectilem habuit uilem.
Sane cum sancte quadragesime dies adue¬
nirent. per omne tẽpus afflictionis erat
ei ut dictum est aridus et uesꝑtinus die
tercia cibus: aqua tepida et modicũ salis.
ac panis ordeaceus: quem tamen ipse ex¬
cutiens molebat: sibiq causa obediencie
p̃parabat. His uero pro sũma mollicie:
sũmisq utebatur deliciis. Pedem non pro¬

Expanded text:
audire non cupiat? Et quis silere auaudire non cupiat? Et quis silere audeat ore taciturno quod de eo iam rso mundo? 136 Beatus igitur Maurilius cum ante episcopii dignitatem ex ipsa sua fere infantia in omnibus sanctis operibus se domino fideliter mancipaverit, ut breviter aliquid de eius cotidiana operatione narremus, ab exordio episcopatus sui usque ad terminum vitae, ut canonicam adimpleret sententiam quae praecipit: Sit tibi canonice suppellectilis vilis et artus panis et aqua brevis, tenuis scilicet victus et interdum vespertinus, semper victum pauperem et aquam brevem ac suppellectilem habuit vilem. 137 Sane cum sanctae quadragesimae dies advenirent, per omne tempus afflictionis erat ei ut dictum est aridus et vespertinus die tertia cibus aqua tepida et modicum salis ac panis ordeaceus, quem tarnen ipse excutiens molebat sibique causa oboedientiae praeparabat. His vero pro summa mollicie summisque utebatur deliciis. 138 Pedem non pro
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissi sibi gregis necessitudinib infa¬
tigabiliter laborare certabat. a uico sa¬
ponaria reuertens: ad iusti et scĩ ꝑegri¬
ni hominis cadauer. iustus et sc̃s ac piꝰ
pastor maurilius aduenisset. Cui cum
debitũ demore pro absolutione anime
funeris officiũ exsoluisset. et cũ popu¬
lis qui aduenerant sermonẽ de religio¬
ne conferret: mirũ dictu subito se
palam om̃ibus defunctus erexit: et
cum reliquis deo gracias referens. qd̾
per beatũ mauriliũ dñs eũ resuscita¬
uerit euidenter om̃ibus patefecit. Tũ
quod uerũ esse constabat turbe clama¬
bant. non minorẽ heliseo maurilium:
qui nr̃is tẽporib mortuos suscitat etiã
post sepulcrum. Ut supra dictũ est: et¬
enim indicibilia maurilii multa sunt
opera. Nec re uera esse potest. ut qd̾
humanus. S tamen si ex operib eius
cotidianis in exemplũ et usum nostre
conuersationis. ad profectũ et imitaci¬
onem aliquid scribere poterimus: qͥs

Expanded text:
commissi sibi gregis necessitudinibus infacommissi sibi gregis necessitudinibus infatigabiliter laborare certabat, a vico Saponaria revertens ad iusti et sancti peregrini hominis cadaver iustus et sanctus ac pius pastor Maurilius advenisset. 133 Cui cum debitum de more pro absolutione animae funeris officium exsolvisset et cum populis qui advenerant sermonem de religione conferret, mirum dictu! subito se palam omnibus defunctus vivens erexit et cum reliquis deo gratias referens, quod per beatum Maurilium dominus eum resuscitaverit, evidenter omnibus patefecit. 134 Tum quod verum esse constabat turbae clamabant non minorem Helisaeo Maurilium, qui nostris temporibus mortuos suscitat etiam post sepulchrum. 135 Vt supra dictum est, etenim indicibilia Maurilii multa sunt opera nec re vera esse potest, ut quodhumanus, sed tarnen si ex operibus eius cotidianis in exemplum et usum nostrae conversationis ad profectum et imitationem aliquid scribere poterimus, quis
Abbreviated transcription (Latin):
tum medicante sub mom̃to curauit.
quidem ineffabilia: sed tam̃ incredibi¬
lia non sunt omĩpotentis xͥ miracula.
De beato ergo maurilio non solũ gene¬
rales et cotidianas quas per eum dñs
operabatur uirtutes : sed uel speciales
quod nr̃is om̃ib et multis iam aliis
regionib est notum: qualiter ꝑ eum
dñs fecerit ad nectemus. Peregrinus
quidã dum hiemali tempore peniten¬
tis habitũ gerens. medicinã anime sue
querendo uicos et urbes ꝑplurimas cir¬
cuiret: beatũ mauriliũ cuius iam bo¬
nitatis famam audierat. quatinus ab ipso
uerbum salutis audire potuisset: longius
exul a patria cum aliis peregrinis itera¬
tor auidus expetebat. S antequã ad ip¬
sum ꝑuenire potuisset: repentina morte
in uia p̃uentus occubuit mortuus. ubi
cum peregrinorũ aliqui. multiq ex
uicinis etiam partib ad plangendum
ꝑegrini obitum ꝯuenissent: accidit ut
electus dei sacerdos qui pro supplendis

Expanded text:
tum medicante sub momento curavit.tum medicante sub momento curavit.quidem ineffabilia, sed tarnen incredibilia non sunt omnipotentis Christi miracula. De beato ergo Maurilio non solum generales et cotidianas quas per eum dominus operabatur virtutes sed vel speciales quod nostris omnibus et multis iam aliis regionibus est notum qualiter per eum dominus fecerit adnectemus. Peregrinus quidam dum hiemali tempore paenitentis habitum gerens medicinam animae suae quaerendo vicos et urbes perplurimas circuiret, beatum Maurilium cuius iam bonitatis famam audierat, quatinus ab ipso verbum salutis audire potuisset, longius exul a patria cum aliis peregrinis iterator avidus expetebat. 132 Sed antequam ad ipsum pervenire potuisset, repentina morte in via praeventus occubuit mortuus. Vbi cum peregrinorum aliqui multique ex vicinis etiam partibus ad plangendum peregrini obitum convenissent, accidit ut electus dei sacerdos, qui pro supplendis
Abbreviated transcription (Latin):
ac crebris suspiriis. singultib atq
lacrimis dum locus funeri pararetur
eum ad eccłam detulerunt: cum subito
beatus maurilius adesse nnciatur. Quo
comꝑto. quod sine baptismatis remedio
ultimo fungeretur officio: ingemuit.
Tum senciens ꝑ sp̃m sibi adesse uirtutẽ :
egredi om̃s cellulam in qua corpus ia¬
cebat sponte precepit. ubi singularis
cum puero remanens: de more ꝓstrauit
se in oracione cum gemitu. Et̃ rigans
lacrimis solum: uix tantũ spacio uniꝰ
hore intergresso uidit defunctũ palpi¬
tante sp̃u. paulatim m̃bris om̃ib ꝯmo¬
ueri. Quem statim ut de oracione sur¬
rexit. parentib qui proforib astiterant
uiuum et incolum̃ reddidit: ac sacro
baptismate consecrauit. Duos deniq
leprosos sub ipso tempore ꝑuariis uul¬
neribus obsessos atq fedatos: dum salutis
remediũ a beato pontifice postularent.
et ipse quod dñs eos saluare dignaret᷑
humiliter responderet: ilico uerbo tan¬

Expanded text:
ac crebris suspiriis singultibusque atque ac crebris suspiriis singultibusque atque lacrimis, dum locus funeri pararetur, eum ad ecclesiam detulerunt, cum subito beatus Maurilius adesse nuntiatur. 128 Qui comperto quod sine baptismatis remedio ultimo fungeretur offitio ingemuit. Tum sentiens per spiritum sibi adesse virtutem, egredi omnes cellulam in qua corpus iacebat sponte praecepit, ubi singularis cum puero remanens de more prostravit se in oratione cum gemitu et rigans lacrimis solum, vix tantum spatio unius horae intergresso, vidit defunctum palpitante spiritu paulatim membris omnibus commoveri, quem statim ut de oratione surrexit parentibus qui pro foribus astiterant vivum et incolumem reddidit ac sacro baptismate consecravit. 129 Duos denique leprosos sub ipso tempore pervariis vulneribus obsessos atque foedatos, dum salutis remedium a beato pontifice postularent et ipse quod dominus eos salvare dignaretur humiliter responderet, ilico verbo tan
Abbreviated transcription (Latin):
sidiante diabolo ceperunt gurgitis in¬
tumescere fluctus : ita ut cadentib de¬
super limphis submergi nauis autuma¬
retur in undis. Tunc discipuli timore
ꝑterriti: excitauerunt eum dicentes.
Exurge quantocius. et succurre mau¬
rili: in supreme mortis naufragio ꝯsti¬
tutis. Ex ꝑgefactus autem: illis clem̃tiꝰ
inquit. Quod michi queritis uos frẽs.
satistacere poteratis. Tum accepta que
benedicti liquoris erat uarotum am¬
pulla: mox ut oleum cũ oracione et
signo sc̃ẽ crucis in gurgitẽ resꝑsit:
illa seuiens tẽpestatis procella. tẽpe¬
ratis flatib equatisq undarũ molib
extimplo cessauit. Leti gͦ et incolumes:
ut optauerant ꝑuener̃t ad portũ. Ado¬
lescens quidam cathecuminꝰ de numero
ecclesie sibi ꝯmisse. absente maurilio
tam uehem̃tẽ febrem incurrerat: ut
ante quã sacri fontis baptisinate rege¬
nerari potuisset. sp̃m exhalaret. Nec
mora parentes ipsius non sine ĩmensis

Expanded text:
inimico diabolo coeperunt gurgitis ininimico diabolo coeperunt gurgitis intumescere fluctus, ita ut cadentibus desuper limphis submergi navis autumaretur in undis. 125 Tum discipuli timore perterriti excitaverunt eum dicentes: Exurge quantotius et succurre, Maurili, in supremae mortis naufragio constitutis. Expergefactus autem illis clementius inquit: Quod mihi quaeritis vos, fratres, satisfacere poteratis. 126 Tum accepta quae benedicti liquoris erat vasculum ampulla, mox ut oleum cum oratione et signo sanctae crucis in gurgitem respersit, illa saeviens tempestatis procella temperatis flatibus aequatisque undarum molibus extemplo cessavit. Laeti ergo et incolumes ut aptaverant pervenerunt ad portum. 127 Adolescens quidam catecuminus de numero ecclesiae sibi commissae absente Maurilio tarn vehementem febrem incurrerat, ut antequam sacri fontis baptismate regenerari potuisset, spiritum exhalaret. Nec mora parentes ipsius non sine inmensis
Abbreviated transcription (Latin):
nomine ad alimenta captiuorũ. uidua¬
rum. atq pupillorum. necnon subsidia
clericorum. ac pauperũ profuturam:
uir beatus ex rebus ecclesie cõparauerat.
Quam dum quadã die ut ibidem quid¬
dam operis ageret cum fr̃ib circuiret:
repente cornupeta uitula instinctu de-¬
monis acta. cum ingenti mugitu. ac tor¬
uis furibunda luminib in cum rotatim
cum magno impetu accurrebat. Contra
quam cum beatus ep̃c signum crucis
opponeret: mox diabolus de capite eiꝰ
in specie corui egrediens euolauit: et subi¬
to ceu fumus euanuit. Multi enim fideliũ
qui comitabant᷑ cum eo: oculis hec uidere
corporeis meruerunt. Bubula uero gre¬
gi suo statim micior se oue ĩmiscuit.
et deinceps neminẽ lesit: et nũquã mali
per meduane fluuium nauali subuectio¬
ne in ligeris alueo secure descenderet
iaurilius. ieuinio fatigatus et oracione
in nauis pupe paululum obdormierat:
cum subito humani generis inimico in

Expanded text:
nomine ad alimenta captivorum, viduanomine ad alimenta captivorum, viduarum atque pupillorum nec non subsidia clericorum ac pauperum profuturam vir beatus ex rebus ecclesiae comparaverat. 122 Quam dum quadam die ut ibidem quiddam operis ageret cum fratribus circuiret, repente cornu petens vitula instinctu daemonis acta cum ingenti mugitu ac torvis furibunda luminibus in eum rotatim cum magno impetu accurrebat. contra quam cum beatus episcopus signum crucis opponeret, mox diabolus de capite eius in specie corvi egrediens evolavit et subito ceu fumus evanuit. 123 Multi enim fidelium qui comitabantur oculis haec videre corporeis meruerunt. Bubula vero gregi suo statim mitior se ove inmiscuit et deinceps neminem laesit et nunquam aliquper Meduanae fluvium navali subvectione in Ligeris alveum secure descenderet, Maurilius ieiunio fatigatus et oratione in navis puppe paululum obdormierat, cum subito humani generis insidiante
Abbreviated transcription (Latin):
tendere: ac pristinos in artubus repetissent
reflexus. Tum surgens ab oracione. appre¬
hensaq pueri manu extimplo incolumem
reddidit parentibus : qui aliorum manib
ad sese deportatus fuerat egrotus. Sicq
beatus uir maurilius: iter quod ceperat
explicauit. Cum autem ad portũ lidi flu¬
minis ꝑuenisset. nullam ibi nauim reppe¬
rit: sed omnes ex parte fluminis altera te¬
nebantur. Nec etiam nauta parebat: qui
nauigium adduxisset. Quod dum p̃stola¬
retur. et nemo esset qui transduceret. re¬
pente se omnes carinȩ diuina iussione
semote a litore: ad obsequium presulis
in partem alterã deducuntur. Unde cum
omĩpotenti gratias retulissent. ingressi
naues. deo solo gubernatore ac remige.
absq humanorũ nautarũ adminiculo
transierunt. Uerũptam̃ nautis qui accur¬
rerant. quasi si eorum labore transisset:
naulum non expetitus. uti fidelis debitor
dari p̃cepit. Uillam quandã gerciacum

Expanded text:
tendere ac pristinos in artubus repetissent tendere ac pristinos in artubus repetissent reflexus. 118 Tum surgens ab oratione apprehensaque manu pueri, extemplo incolumem reddidit parentibus qui aliorum manibus ad se se deportatus fuerat aegrotus. Sicque beatus vir Mauritius iter quod coeperat explicabat. 119 Cum autem ad portum Lidi fluminis pervenisset, nullam ibi navem repperit, sed omnes ex parte fluminis altera tenebantur nec etiam nauta parebat qui navigium adduxisset. Quod dum praestolaretur et nemo esset qui traduceret, repente se omnes carinae divina iussione semotae a litore ad obsequium praesulis in partem alteram deducuntur. 120 Vnde cum omnipotenti gratias retulissent, ingressi naves deo solo gubernatore ac remige absque humanorum nautarum adminiculo transierunt. Veruntamen nautis qui accurrerant, quasi si eorum labore transisset, naulum non expetitus uti fidelis debitor dari praecepit. 121 Villam quandam Gerciacum
Abbreviated transcription (Latin):
tes cuiusdam pueri. suum filium nimmia
infirmitate ex tẽpore grauatum : secus
uiam per quã transitum ep̃i fore cogno¬
uerant posuerunt dicentes. Eoterit enim
si uoluerit nostri infantuli optinere salu¬
tem: qui mortuo puero uitam reddi
optinuit etiam post sepulerum. Erat
nempe puer ille tam graui infirmitatis
dolore constrictus. m̃brorũ omĩum con-¬
tractis neruis. quasi in circulũ inuolutꝰ:
ita ut glomeris rotulam potiꝰ imitari
cerneretur quã hominis formã. Adue¬
niente autem ep̃o inter benedictionis
flagitacionem. cuncti cateruatĩ ad pe¬
des eius ruentes etiam congeminatis
uocib una orabant: ut infirmi pueri
pietatis studio misereretur. Nec enim
sacerdos aliud facere potuit : quã qd̵
populus dño ꝑmittente coegit. Prostra¬
uit se omĩno statim sacerdos in oracione
cum lacrimis. nec antea semꝑ xp̃m planctib
muocans ab oracione surrexit: donec distor¬
tis tibiis cepissent se singula pueri m̃bra dis¬

Expanded text:
tes cuiusdam pueri filium suum nimia tes cuiusdam pueri filium suum nimia infirrnitate ex tempore gravatum secus viam per quam transitum episcopi fore cognoverant posuerunt dicentes: Poterit enim si voluerit nostri infantuli obtinere salutem qui mortuo puero vitam reddi obtinuit etiam post sepulchrum. 115 Erat nempe puer ille tarn gravi infirmitatis dolore constrictus, membrorum omnium contractis nervis quasi in circulum involutus, ita ut glomeris rotulam potius imitari cerneretur quam hominis formam. 116 Adveniente autem episcopo inter benedictionis flagitationem cuncti catervatim ad pedes eius ruentes, etiam congeminatis vocibus unanimes orabant, ut infirmi pueri pietatis studio misereretur. Nec enim sacerdos aliud facere potuit quam quod populus domino permittente coegit. 117 Prostravit se omnino statim sacerdos in oratione cum lacrimis nec antea semper Christum planctibus invocans ab oratione surrexit, donec distortis tibiis coepissent se singula pueri membra dis
Abbreviated transcription (Latin):
nocte uigilasset. gallorũ cantu tantus
fetor de loco surrexit: ut uia uir sõs
ibidem habitare posset cum suis. Mane
autẽ facto. etiam qui suꝑsticionẽ loci
illius antea seruabant. intelligentes se¬
diuina uirtute perterritos ne ep̃o repugna¬
rent: ipsi cum eodem omne nemus succidere
et igne concremare festinant. Ita autem
mundato per ignem loco: edificauit ibi
statim in honore beate marie genitricis¬
xxp̃i basilicam. Locus enim ille qui antea
rupes uel lucus martis appellabatur: cas¬
trum petre nomen accepit. Accidit autẽ
hisdem diebus ut beatus maurilius ad
fratrũ uisitacionem. et inter quosdam dis¬
cordes reformandã pacem: cenomannicã
uocaretur ad urbem. Quo cum sine mora
uenisset. et pace inter dissides restituta regre¬
di cepisset: antequã ad pontẽ leuge ꝑue¬
niret. incole loci illius ut benedictionibus
presulis firmari mererentur. eius aduentũ
deuotius p̃stolabantur. Inter quos. paren¬

Expanded text:
nocte vigilasset, gallorum cantu tantus nocte vigilasset, gallorum cantu tantus fetor de loco surrexit, ut vix vir sanctus ibidem habitare posset cum suis. 111 Mane autem reddito etiam qui superstitionem loci illius antea servabant intellegentes sedivina virtute perterritos, ne episcopo repugnarent, ipsi cum eodem omne nemus succidere et igne concremare festinant. 112 Ita autem mundato per ignem loco aedificavit ibi statim in honore beatae Mariae genitricis basilicam. Locus enim ille qui antea Rupes vel Lucus Martis appellabatur Castrum Petrae nomen accepit. 113 Accidit autem isdem diebus, ut beatus Maurilius ad fratrum visitationem et inter quosdam discordes reformandam pacem Cinnomannicam vocaretur ad urbem. Quo cum sine mora venisset et pace inter dissides restituta regredi coepisset, antequam ad Pontem Leugae perveniret, incolae loci illius, ut benedictionibus praesulis firmari mererentur, eius adventum devotius praestolabantur. 114 Inter quos paren
Abbreviated transcription (Latin):
diffundebat᷑ ubiq que nunc frigescit
laudabilis uirtus caritas: cessauerant bel¬
la. pax multiplicabatur in annos. Re¬
plebantur uino atq frumento omĩum
horrea: ideoq equa erant in negociis
scđm quãq mercem eris ꝯmercia. In pa¬
go uero cui ꝯmonio nomen est erat
rupes quedam excelsa. diuersarũ arbo¬
rum generib nemorosa: ad quã ñ toto
adhuc paganorũ ritu discusso. stultorũ
turba conueniebat: sacrorũ suorum sol¬
lempnia anniuersario ordine celebrare.
Ubi per septem dies epulando. et choros
ducendo. atq bachando: sollẽpnia sua
quasi iure debito ꝑsoluebant. S quod
fieri in uino plerumq et epulis solet.
orta sedicione multi uulnerabant᷑: non¬
nulli etiam ibi demore iugulabantur.
Et idipsum cũ accidisset: in euitabili
fato fieri acclamabant. Quod ubi mau¬
rilius cõperit: nec mora cum religiosis
quibusdam fr̃ibus ad locum ꝑrexit.
ubi cum in ieiunio et oracione una

Expanded text:
diffundebatur ubique quae nunc frigescit diffundebatur ubique quae nunc frigescit laudabilis virtus caritas. Cessaverant bella, pax multiplicabatur in annos, replebantur vino atque frumento omnium horrea ideoque aequa erant in negotiis secundum quamque mercem aeris commercia. 108 In pago vero cui Commonio nomen est erat rupes quaedam excelsa, diversarum arborum generibus nemorosa, ad quam non toto adhuc paganorum ritu discusso stultorum turba conveniebat sacrorum suorum sollempnia anniversario ordine celebrare. ubi per septem dies epulando et choros ducendo atque bacchando sollempnia sua quasi iure debito persolvebant. 109 Sed quod fieri in vino plerumque et epulis solet. orta seditione multi vulnerabantur, nonnulli etiam ibi de rnore iugulabantur, et id ipsum cum accidisset, inevitabili fato fieri acclamabant. 110 Quod ubi Mauritius comperit, nec mora cum religiosis quibusdam fratribus ad locum perrexit, ubi cum in ieiunio et oratione una
Abbreviated transcription (Latin):
uel uestimentũ tangere sacerdotis pre
parassent: confidens si illud tangere me¬
reretur. statim se ab infirmitate mun¬
dari. Quod cum p̃parantib amicis tan¬
gere meruisset: mox dẽpto dolore lum̃
quod per negligentiã amiserat. merito
sacerdotis recipere meruit. Nec tamen
belgicus que prius ꝯmiserat: agere ul¬
terius p̃sũpsit. Illud etiam inserere lec¬
tioni opere p̃cium duximus: qđ ex qͦ
beatus maurilius episcopatus ad eptus
est dignitatẽ. usq ad terminũ uite
sue eius meritis semꝑ tante ubertatis
fertilitate urbs andegaua suꝑ excreuit:
ut in mercib modii cereris atq bachi.
forum publicũ nec minuerentur. ne omĩ¬
potentis dei dona uilescerent: nec auge¬
retur in preciis. ne pauperes inopie neces¬
situdinẽ paterentur. Semꝑ enim in sũpti¬
bus cotidianis: equale erat p̃cium nũmi.
Sane opere et p̃dicatione maurilii int̾
populos sibi cõmissos crescente ꝯcordia.

Expanded text:
vel vestimentum sacerdotis tangere vel vestimentum sacerdotis tangere praeparassent, confidens, si illud tangere mereretur, statim se ab infirmitate mundari. 105 Quod cum praeparantibus amicis tangere meruisset, mox dempto dolore lumen quod per neglegentiam amiserat merito sacerdotis recipere meruit. Nec tarnen Belgicus quae prius commiserat agere ulterius praesumpsit. 106 Illud enim inserere lectioni operae pretium duximus, quod ex quo beatus Maurilius episcopatus adeptus est dignitatem usque ad terminum vitae suae eius meritis semper tantae ubertatis fertilitate urbs Andecava superexcrevit. ut in mercibus modii Cereris atque Bachi forum publicum nec minueretur. ne omnipotentis dei dona vilescerent, nec augeretur in pretiis, ne pauperiores inopiae necessitudinem paterentur. 107 Semper enim in sumptibus cotidianis aequale erat pretium nummi, sane opere et praedicatione Maurilii inter populos sibi commissos crescente concordia
Abbreviated transcription (Latin):
mundatus : ꝓpriã edem sospes ẽ adusq
regressus. Quid autẽ pro consimili ne¬
gligencia sub ipsis temporib alteri ꝯtigit:
edicemus. Belgicus quidam nomine pͥmo
die pasche proprias segetes. propriis ser¬
uis temerario iure mundare p̃ceperat.
Mancipia uero cũ reniti cepissent ac
dicere contra auctoritatẽ fore. ut die
dominiea seruilia opera agerentur: dñs
cum segetes ingressi. lolia et queq inuti¬
lia sarrire tẽptassent. max belgicus ocu¬
lorum cecitate ꝑculsus: ut cepta desere¬
rent et quantocius egrederentur. circũ¬
quaq palpando. querens insuꝑ qui ei
manũ daret quẽadmodũ reuerti posset
ad domũ: ĩmensis uocib clamabat in¬
uitus. Cum autẽ per tres annos in ea
cecitate ꝑmansisset. dum beatũ mauri¬
lium pro ꝯmissi sibi populi saluatione
ut episcopis moris est. uicos ac uillas cir¬
cuisse audisset. cogentib continuis dolo¬
ribus sedule et deuotus expetebat. ut ei

Expanded text:
mundatus propriam aedem sospes est ad usque mundatus propriam aedem sospes est ad usque reversus. 102 Quid autem pro consimili neglegentia sub ipsis temporibus alteri contigit, edicemus. Belgicus quidam nomine primo die paschae proprias segetes servis propriis temerario iure mundare praeceperat. Mancipia vero cum reniti coepissent ac dicere contra auctoritatem fore, ut die dominica servilia opera agerentur, dominus 3 Sed cum segetes ingressi lolia et quaeque inutilia sarcire temptassent, mox Belgicus oculorum caecitate percussus, ut coepta desererent et quantotius egrederentur, circumquaque palpando quaerens insuper qui ei manum daret quemadmodum reverti posset ad domum, inmensis vocibus clamabat invitus. 104 Cum autem per tres annos in ea caecitate mansisset, dum beatum Maurilium pro commissi sibi populi salvatione, ut episcopis moris est, vicos ac villas circuisse audisset, cogentibus continuis doloribus sedule et devotius expetebat, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃o qui cum patre et sp̃u scõ uiuit
et regnat omp̃s deus. per infinita secula
anctissimo itaq sacerdotũ mau¬
rilio sedi proprie restituto: quid
proximis exinde dieb cuidam con¬
tigit. ad declarandã uirtutẽ antistitis.
quod fortunatus edidit ad nectemꝰ. Uir
quidam auarus. omĩum malorũ radice
instigatus cupiditate: temerario ordine
arrepta securi. die dñica auidus operator
extiterat. Quem securis manubrio ĩ mani¬
bus adherente: ultio statim diuina dãp¬
nauit. Idem tamen cogentib doloribus
post menses quinq sc̃m mauriliũ expe¬
tens: sue ordinem culpe flebiliter con¬
fitebatur. Cuius uir beatus cũ penitudi¬
nem uidisset: cõmotus sp̃u dolere cepit.
S cum sc̃s manubriũ tetigisset securis:
ilico laxatis neruis et directis digitis.
omĩq fugato dolore. manus integre
reformantur. Sic autẽ oꝑator improb
ab ommpotente correctus. et a sacerdote

Expanded text:
isto qui cum patre et spiritu sancto vivit isto qui cum patre et spiritu sancto vivit et regnat omnipotens deus per infinita saecula anctissimo itaque sacerdotum Maurilio sedi propriae restituto, quid proximis exinde diebus cuidam contigit ad declarandam virtutem antistitis., quod et Fortunatus edidit, adnectemus. 99 Vir quidam avarus omnium malorum radice instigatus cupiditate, temerario ordine arrepta securi, die dominica avidus operator extiterat. Quem securis manubrio in manibus adhaeso ultio statim divina dampnavit. 100 Idem tarnen cogentibus doloribus post menses quinque sanctum Maurilium expetens suae ordinem culpae flebiliter confitebatur. Cuius vir beatus cum paenitudinem vidisset, commotus spiritu dolere coepit.s manibus manubrium tetigisset securis, ilico laxatis nervis et directis digitis omnique fugato dolore, manus integrae reformantur. Sic autem operator improbus ab omnipotente correctus et a sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
deducitur ad nauem: et traductus ñ cum
minori gloria a propria excipit᷑ patria.
Taliterq propriã. regressus ad urbem:
nimirum spectantib turbis de dñi ꝓmis¬
sione. securus uenit ad pueri tumulum.
Quo rastris dicooꝑto: inuocat diutissime
planctib xp̃m. Tandem autem expleta
cum lacrimis oracione. uterq consurgunt:
maurilius de oracione. et puer de morte.
Quem septiformis sp̃c gracia consecratum.
ex euentii uocauit renatum. Qui diuinis
cultib ilico mancipatus. et a beato mauri¬
lio diligentius eruditus : tantis ꝓmeruit
florere uirtutib. ut post mauriliũ pon¬
tificalem andegauensis ecclesie cathedram
et postumus sortiretur et heres. Quod
si quis fortuitu estimauerit fabulosum:
andegauam recurrat ad urbem. Ibi enim
inueniet p̃ciosissimũ confessorem xp̃i mau¬
rilium ĩmensis uirtutib florentẽ: et nec
minus renatũ antistitẽ successorẽ ipsius
miraculis choruscantẽ: p̃stante dño nr̃o

Expanded text:
deducitur ad navem et traducto ponto cum deducitur ad navem et traducto ponto cum nec minori gloria a propria excipitur patria. Taliterque propriam regressus ad urbem, nimirum spectantibus turbis, de domini promissione securus venit ad pueri tumulum. 95 Quo rastris discooperto, invocat diutissime planctibus Christum. Tandem autem expleta cum lacrimis oratione, uterque consurgunt Maurilius de oratione et puer de morte. Quem septiformis spiritus gratia consecratum ex eventu vocavit Renatum. 96 Qui divinis cultibus ilico mancipatus et a beato Maurilio diligentius eruditus tantis promeruit florere virtutibus, ut post Maurilium pontificalem Andecavensis ecclesiae cathedram et postumus sortiretur et heres. 97 Quod si quis fortuitu aestimaverit fabulosum, Andecavam recurrat ad urbem, ibi enim inveniet pretiosissimum confessorem Christi Maurilium inmensis virtutibus florentem et nec minus Renatum antistitem successorem ipsius miraculis coruscantem, praestante domino
Abbreviated transcription (Latin):
referebant. Int̾ea istius modi circũquaq
negocii fama ꝑuolitat: ipsũq sollicitat
regem. Mirantur cuncti. Et quẽ ut orto¬
lanum habuerant. nunc ut scĩssimũ p̃su¬
lem uenerantes adorant: multis eum mu¬
neribus et donariis honorare quantotius
concertantes: ut qui quasi pauꝑ et pere¬
grinus ad eos uenerat. felix et diues re¬
uerteretur ad propria. Tũ mauribꝰ tot p̃cib
ut regrederetur et miraculis uictus. dũ
sollicicior cunctaretur. et uigiliis atq
orationib insomnẽ ducere sequentem
disponeret noctem: tandem fatigatus
ieiunio. paululum obdormiens uidit
angelum dicentẽ sibi. Surge maurili:
et popłorum te requirentiũ prepes exe¬
quere uotum. Ecce enim tuis p̃cib atq
meritis. tibi ꝯmissas seruauit dñs oues
pro quib rogasti: et insuꝑ reddidit tͥ
puerũ. quem diutius plorans quesisti.
Quid plura: Mane reddito concurren¬
tibus undiq populis. cũ magno honore

Expanded text:
referebant. 92 Interea istius modi circumquaque referebant. 92 Interea istius modi circumquaque negotii fama pervolitat ipsumque sollicitat regem. Mirantur cuncti et quem ut ortolanum habuerant nunc ut sanctissimum praesulem venerantes adorant, multis eum muneribus et donariis honorare quantotius concertantes, ut qui quasi pauper et peregrinus ad eos venerat felix et dives reverteretur ad propria. 93 Tum Maurilius tot precibus ut regrederetur et miraculis victus, dum sollicitior de reversione cunctaretur et vigiliis atque orationibus insomnem ducere sequentem disponeret noctem, tandem fatigatus ieiunio paululum obdormiens vidit angelum dicentem sibi: Surge, Maurili, et populorum te requirentium praepes exequere votum. Ecce enim tuis precibus atque meritis tibi commissas servavit dominus oves pro quibus rogasti et insuper reddidit tibi puerum quem diutius plorans quaesisti! 94 Quid multis? mane reddito concurrentibus undique populis cum magno honore
Abbreviated transcription (Latin):
inuenietis desideriũ. Mane autẽ reddito:
quod singuli uiderant in inuicẽ refere¬
bant. Unde admodũ roborati: qd̾ cepe¬
rant auidius ꝑagebant. Unde factũ est.
ut angelico ductu ad domũ principis
cum quo maurilius habitabat: recto iti¬
nere ducerent᷑. Ingressi autẽ ilico uocari
mauriliũ. ut cum olerib quib rex uti
consueuerat accurreret: audier̃t. Ocu¬
lorum igitur aciem in partẽ qua illit
inclamare audierant dirigunt: nec mo¬
ti pedib ipsius cũ magno fletu roga
bant ut proprie subueniret eccłe atq
ciuitati: que eius absentia nil iã aliud¬
nisi supremũ prestolaretur exitium. ad
quorum fletũ cum se negare non posset:
obstupefactus cum lacrimis repugnare ce¬
pit obni xius dicens. uoto memet ac iura¬
mento constrinxi. nũquã me patriã reuer¬
surum: nisi claues uidere mererer iterum
quas amisi. Quas statim exhibentes: qͥcqͥd
in mari uiderant. et ptulerant. ex ordine

Expanded text:
invenietis desiderium. 88 Mane autem reddito invenietis desiderium. 88 Mane autem reddito quid singuli viderant in invicem referebant, unde admodum roborati quod coeperant avidius peragebant. Vnde factum est. ut angelico ductu ad domum principis cum quo Maurilius habitabat recto itinere ducerentur. 89 Ingressi autem ilico vocari Maurilium, consueverat, accurreret, audierunt. Oculorum autem aciem in partem qua illum inclamari audierant, dirigunt, nec moti pedibus ipsius, cum mbant, ut propriae subveniret ecclesiae atque civitati, quae eius absentia nil iam aliudnisi supremum praestolaretur exitium. 91 Ad quorum fletum cum se negare non posset, obstupefactus cum lacrimis repugnare coepit obnixius dicens: Voto memet ac iuramento constrixi nunquam me patriam reversurum, ni claves videre mererer iterum quas amisi. Quas statim exhibentes. quicquid in mari viderant et pertulerant ex ordine
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃e. De tam euidenti gͥ alacres effecti
indicio: trans pontum abiere securi. Haut
longe autem adhuc acta pupis a litore.
cum lenib flatib et pendulo uelo ac
mari tranquillo medios iam sali fluctus
sulcare secura posset: repente un manis
emersus e gurgite piscis. ꝓsiliuit in ar-¬
gim. De quo cum deo grãs reculissent.
ipsumq piscem exenterare cepissent: re¬
liquiarũ claues qͣs mauriliꝰ in mari ꝑdide¬
rat. in piscis iecore reppererunt. Quas
recognoscentes. nimiũq mirantes: turba¬
bantur attoniti. metuentes ne cum ipsis
maurilius naufragiũ passus hominem
exisset. Dimissis igitur de naui ancho¬
ris. in hoc stantes ut de mari reuerteren¬
tur. asserentib nautis maurilium esse
defunctũ: singuli sequenti nocte unum
eundemq uisum dño tribuente uiderũt.
Nolite metuere. nec reuertamini de iti¬
nere: ceptũ maturate negotiũ. ꝓculdu¬
bio diu quesitũ. et huc usq dilatũ ur̃m

Expanded text:
episcopus. De tarn evidenti igitur alacres effecti episcopus. De tarn evidenti igitur alacres effecti inditio trans pontum abiere securi. 85 Haud longe autem adhuc acta puppis a litore, cum lenis flatibus et pendulo velo ac mari tranquillo medios iam salis fluctus sulcare secura coepisset, repente immanis emersus e gurgite piscis prosilivit in Argim. 86 De quo cum deo gratias retulissent ipsumque piscem exenterare coepissent, reliquiarum claves quas Maurilius in mari perdiderat in piscis iecore reppererunt. Quas recognoscentes nimiumque mirantes turbabantur attoniti. metuentes ne cum ipsis Maurilius naufragium passus hominem exisset. 87 Demissis igitur de navi anchoris, in hoc stantes, ut de mari reverterentur, asserentibus nautis Maurilium esse defunctum? singuli sequenti nocte unum eundemque visum domino tribuente viderunt: Nolite metuere nec revertamini de itinere, coeptum maturate negotium, procul dubio diu quaesitum et huc usque dilatum vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas sed et uulgaris ĩmensitas colla¬
tione facta in unum uenere decretum:
eligentes e conciuib quatuor diffuse
uirtutis. ac fidei uiros. Quib qui neces¬
sarũ ad tanti itineris erant supplenda ne¬
gotia. sũptib ex uoto collatis. p̃cipiunt
ne ũquã reuerterentur: nisi prius ꝓpri¬
um inuenissent patronũ. Qui functi le¬
gatione. et deuotius iussa sequentes:
urbes omnes oppidaq uel uicos p̃terle¬
gunt. Omniq fere europa circuita.
septimo tandem in parce gallie reuer¬
tentes anno: et minime quẽ querebãt
inuento. diuino ductu ad portũ occeani
maris qui in britannia manet mninori.
cursu auido ꝑuenerunt: quatinus cis
mare quẽ inuenire non poterant. trans
mare querere niterent̃. Prestolantes gͥ
nauem cũ qua ceptũ explere ualerent
obsequiũ: dum residerent in litore. scrip¬
tum qd supradiximꝰ inuener̃t in silice.
Hic transiit maurilius andegauorum

Expanded text:
nobilitas sed et vulgaris inmensitas collanobilitas sed et vulgaris inmensitas collatione facta in unum venere decretum eligentes e concivibus quattuor diffusae virtutis ac fidei viros. Quibus qui necessarii ad tanti itineris erant supplenda negotia, sumptibus ex voto collatis, praecipiunt, ne umquam reverterentur, ni prius proprium invenissent patronum. 83 Qui functi legatione et devotius iussa sequentes urbes omnes oppidaque vel vicos praeterlegunt. Omnique fere Europa circuita, septimo tandem in partes Galliae revertentes anno et minime quem quaerebant invento, divino ductu ad portum oceani maris qui in Britannia manet minori cursu avido pervenerunt, quatinus cis mare quem invenire non poterant trans mare quaerere niterentur. 84 Praestolantes igitur navem, cum qua coeptum explere valerent obsequium, dum residerent in litore, scriptum quod supra diximus invenerunt in silice: Hic transiit Maurilius Andecavorum
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã repetã quã effugio. Transmisso
igitur mari. quo quis esset abscondere
potuisset. mutato habitu. uni regionis
principũ adhesit. ꝓfessus se ortolanum
fore: quatinus corpꝰ qd̾ ieiuniis uigiliis
et orationib castigare decreuerat. ne ex
toto deficere potuisset. proprio labore
pauisset. Qui cum tali proficeret ministe¬
rio. tantam copiã eius meritis dñs olerib
dabat: ut om̃ibus quibuscũq necesse fue¬
rat ex eisdem sufficienter tribueret: et ta¬
men olera nũquã deficerent. Unde ꝑpluri¬
bus placebat: et bene ab om̃ib amabat᷑.
Int̾ea plebs andegauorũ e celitus sibi dato¬
quondam uiduata pastore. non minimo
pauore ꝑcellitur. crebrisq uisionibus mi¬
natur: ꝑsepe etiam admonetur uti pro¬
prium pastorẽ circumquaq requirerent:
nisiq maurilius inuentus sue redderetur
ecclesie. urbem andegauam fore celerius
subuertendã. unde eiusdem regionis tota

Expanded text:
nunquam repetam quam effugio. 79 Transmisso nunquam repetam quam effugio. 79 Transmisso igitur man, quo quis esset abscondere potuisset, mutato habitu uni regionis principum adhaesit, professus se ortolanum fore, quatinus corpus quod ieiuniis, vigiliis et orationibus castigare decreverat, ne ex toto deficere potuisset, proprio labore pavisset. 80 Qui cum tali praeficeretur ministerio, tantam copiam eius meritis dominus holeribus dabat, ut et omnibus quibuscumque necesse fuerat ex eisdem sufficienter tribueret et tamen holera nunquam deficerent. Vnde perpluribus placebat et paene ab omnibus amabatur. 81 Interea plebs Andecavorum e caelitus sibi quondam dato viduata pastore non minimo pavore percellitur crebrisque visionibus minatur, persaepe etiam admonetur, uti proprium pastorem circumquaque perquirerent, nisique Maurilius inventus suae redderetur ecclesiae, urbem Andecavam fore celerius subvertendam. 82 Vnde eiusdem regionis tota
Abbreviated transcription (Latin):
cum nec ista sufficerent: Qui multũq qͥd
ageret secũ animo reluctante. tandem rep¬
perit qd̾ inter conciues tante negligencie
piaculũ plene expiare nequiret: nisi sin¬
ret. Tali igitur reꝑto consilio. occulte
ex inde semet ipsum eripuit: ex scõrum
reliquiis quib sancta andegauensis mat̾
ecclesia decorabatur. secũ claues exportans.
Cum autẽ ꝑuenisset ad mare. diuina
omipotentis dei prouidente clementia.
qui manebat in litore diem transitꝰ sui
exarauit in lapide: sicq ascensa pupi in¬
choati itineris. cepit maturator existere.
Cumq processisset in altũ. et quare reli¬
quiarum claues secũ detulerit cogitaret:
insidiante humani generis inimico. ut
dolorẽ scõ uiro super dolorẽ ĩponeret:
repente claues de manib elapse. submer¬
guntur in equore. Tunc cũ lacrimis id
fertur exclamasse maurilius: qd postea
probauit euentus. Nisi inquit has iterũ
claues uidere meruero: patriã urbemq

Expanded text:
cum nec ista sufficerent, diu multumque quid cum nec ista sufficerent, diu multumque quid ageret secum animo colluctante, tandem repperit, quod inter concives tantae neglegentiae piaculum plene expiare nequiret, ni sinrelinqueret. 77 Tali igitur reperto consilio, occulte exinde semet ipsum eripuit ex sanctorum reliquiis, quibus sancta Andecavensis mater ecclesia decorabatur, secum claves exportans. Cum autem pervenisset ad mare, divina omnipotentis dei providente clementia qui manebat in litore diem transitus sui exaravit in lapide sicque ascensa puppi inchoati itineris coepit maturator existere. 78 Cumque processisset in altum et quare reliquiarum claves secum detulerit cogitaret, insidiante humani generis inimico, ut dolorem sancto viro super dolorem imponeret, repente claves de manibus elapsae submerguntur in aequore. Tunc cum lacrimis id fertur exclamasse Maurilius, quod postea rei probavit eventus: Nisi, inquit, has iterum claves videre meruero, patriam urbemque
Abbreviated transcription (Latin):
patris uerus processit deus et homo de
uirgine: idemq per crucis misteriũ mor¬
tis destruxit imperiũ: quodq etiam
per ipsum in fine seculi deus pater mor¬
tuorum hominũ omĩum ex inicio in
cineres redacta sub mom̃to resuscitabit
corpora. aut ad głam aut ad penã sine
fine uictura: quod per beatũ mauriliũ
annum mortuũ resuscitauerit puerũ.
satis credere possumus. Sanc beato testante
gregorio. fides non habet meritum:
cui humana racio pͬ̾bet experimentum.
Miraculũ ergo qui ñ istud firme credi¬
derit: quod in sanctis suis et ꝑ scõs suos
alia multa que et p̃misimꝰ dñs operari
dignatus sit semꝑ et operetur: nequaquam
credere ualebit. Beatissimus igitur mauriliꝰ
expleto scẽ sollẽpnitatis capitello. obituq
pueri qui absq carismatis dono excesserat
per cognito. totum id sue desitudini depu¬
tauit: lacrimis multo tẽpore irremediabi¬
libus sue culpam lugens inobediencie. Cui

Expanded text:
patris verus processit deus et homo de patris verus processit deus et homo de virgine idemque per crucis mysterium mortis destruxit imperium quodque etiam per ipsum in fine saeculi deus pater mortuorum hominum omnium ex initio in cineres redacta sub momento resuscitabit corpora aut ad gloriam aut ad poenam sine fine victura, quod per beatum Maurilium annum mortuum resuscitaverit puerum, satis credere possumus, sane beato testante papa Gregorio: Fides non habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. 75 Miraculum ergo qui non istud firme crediderit, quod in sanctis et per sanctos suos alia multa quae et praemisimus dominus operari dignatus sit semper et operetur, nequaquam credere valebit 76 Beatissimus igitur Maurilius, expleto sanctae sollempnitatis capitello obituque pueri qui absque carismatis dono excesserat percognito, totum id suae desitudini deputavit lacrimis multo tempore inremediabilibus suae culpam lugens inoboedientiae. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
uti iam diximus illud fortunatus omiserit
nos tamen minime reticebimus. qd uerũ esse
scimus: quia ad głam xp̃i laudemq antisti¬
tis sui. res est digna describi. Nam nouimꝰ
dicente propha. quia omĩa quecũq uoluit
dñs fecit in celo et in terra. in mari et in
omĩbus abissis: et iterum. quia in scĩs suis
idem ipse est mirabilis. Si enim credimus
quod fide obtenta ad iussionẽ uniꝰ hominis
sol. luna. ceteraq sidera spacio unius diei
ĩmobilia substitere: et quod ad ꝑcussionẽ
uirge moysi. mare rubrum in geminas
est partes diuisum. siccaq horeb petra ꝑ¬
largas euomuit undas: quodq contra na¬
turam intelligibiles asina edidit paue¬
facta loquelas. ad peticionẽq helie trib
annis et medio ne plueret obseratũ est
celum. iterũq cum uoluit suis p̃cibus
adaꝑtum: quodq mirabilius est. si credi¬
mus quod ad redẽptionẽ humani generis
mirabili et indicibili sp̃c sancti oꝑe uerbũ

Expanded text:
uti iam diximus illud Fortunatus omiserit, uti iam diximus illud Fortunatus omiserit, nos tarnen minime reticebimus, quod verum esse scimus, quia ad gloriam Christi laudemque antistitis sui res est condigna describi. 73 Nam novimus dicente propheta, quia omnia quaecumque voluit dominus fecit in caelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis, et iterum, quia in sanctis suis idem est ipse mirabilis. 74 Si enim credimus, quod fide obtenta ad iussionem unius hominis sol, luna caeteraque sidera spatio unius diei immobilia substitere et quod ad percussionem virgae Moysi mare Rubrum in geminas est partes divisum siccaque Horeb petra perlargas evomuit undas quodque contra naturam intelligibiles asina edidit pavefacta loquelas ad petitionemque Heliae tribus annis et medio ne plueret seratum est caelum iterumque cum voluit suis precibus adapertum, quodque est mirabilius, si credimus, quod ad redemptionem humani generis mirabili et indicibili spiritus sancti opere verbum
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ipsius signum sc̃e crucis ĩprimeret:
crũpente mox sanguine cum dolore. lum̃
quod nũquã habuerat. habere ꝓmeruit.
Tamen homo ipse pro amore beati mau¬
rilii eidem beati petri traditus basilice:
quãdiu in reliquũ aduixit. fideliter ser¬
uiuit. Sequenti siquidem tẽpore. beato an¬
tistite maurilio in eadem beati petri apłi
basilica scã sollẽpnia celebrante. aduenit
cũ moriente puero matrona. cui qͦndã
sterili eundem ut nasceretur ante episco¬
patum apud dñm suis meritis obtinuerat:
postulans ut filio suo quẽ dño habendũ
obtulerat. manuũ suarũ impositione
sp̃m sc̃m daret antequã obiret. S remo¬
rante in scã corporis ac sanguinis xp̃i
consecratione paululũ p̃sule: puer exces¬
sit. Quantũ uero miraculũ suꝑ eundem
puerũ post septimũ depositionis ipsius
annũ. ꝑ p̃ciosissimũ antistitẽ suum mau¬
rilium dñs operari dignatus est. quã quã

Expanded text:
oculos ipsius signum sanctae crucis imprimeret, oculos ipsius signum sanctae crucis imprimeret, erumpente mox sanguine cum dolore lumen quod numquam habuerat habere promeruit. 70 Tarnen homo ipse pro amore beati Maurilii eidem beati Petri traditus basilicae quam diu in reliquum advixit fideliter deservivit. 71 Sequenti si quidem die beato Maurilio antistite in eadem beati Petri apostoli basilica sancta sollempnia celebrante, advenit cum moriente puero matrona, cui quondam sterili eundem ut nasceretur ante episcopatum apud dominum suis meritis obtinuerat, postulans ut filio suo quem domino habendum obtulerat manuum suarum impositione spiritum sanctum daret, antequam obiret. Sed remorante in sancta corporis ac sanguinis Christi consecratione paululum praesule, puer excessit. 72 Quantum vero miraculum super eundem puerum post septimum depositionis ipsius annum per pretiosissimum antistitem suum Maurilium dominus operari dignatus est, quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
et perplurima eius miracula alia: q̃ licet
scripta non inueniantur. tam̃ qr uera st̃
deficere ñ possunt: sed multorũ ort ce¬
lebrantur. Talis igitur uir dei antistes
inaurilius apłica simplicitate redimitus. cor¬
disq puritate ꝑlucidus. sine intermissione
pro sibi cõmisso xp̃i grege. in uigiliis et
orationib atq ieiuniis totũ se dño mancipa¬
bat: ut antiquus hostis diabolus qui circu¬
it tanquã leo querens de unitate quẽ deuo¬
ret ecclesie: nullam ex sibi ouib creditis
tẽptando posset ledere. aut auferre. Proxi¬
mo autẽ post acceptã episcopii dignitatẽ
tẽpore. dum de basilica beati petri apłi e¬
grederetur. ubi ꝑuigil in oracionib totã
noctẽ in somnẽ duxerat: obuium habuit
quendã cecũ. ex utero matris sue carentẽ
lumine. Quod cũ sibi a dño tribui ꝑ me¬
rita beati maurilii fideliter postularet: be¬
atus antistes paulisꝑ erubuit. S cũ suꝑ

Expanded text:
et perplurima alia eius miracula, quae licet et perplurima alia eius miracula, quae licet scripta non inveniantur, tarnen quia vera sunt deficere non possunt, sed multorum ore celebrantur. 67 Talis igitur vir dei antistes Maurilius apostolica simplicitate redimitus cordisque puritate perlucidus sine intermissione pro sibi commisso Christi grege in vigiliis et orationibus atque ieiuniis totum se se domino mancipabat, ut antiquus hostis diabolus, qui circuit tanquam leo quaerens de unitate quem devoret ecclesiae, nullam ex sibi ovibus creditis temptando posset laedere aut auferre. 68 Proximo autem post acceptam episcopii dignitatem tempore dum de basilica beati Petri apostoli egrederetur, ubi pervigil in orationibus totam noctem insomnem duxerat, obvium habuit quendam caecum ex utero matris suae carentem lumine. 69 Quod cum sibi a domino tribui per merita beati Maurilii fideliter postularet, beatus antistes paulisper erubuit. Sed cum super