comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũt iꝰtus. qui latͥmis ꝓfluens. ⁊gͣui supplitio
delicta ꝑsoluens. ñ tedio uicitur: ñ labo¬
re lassatur. In exordio sermonis. se ip̃m accu.¬
sans. qui uͦ delicta sua non respitit. iniꝰte se
putat gͣnari. s bonus se accusat. ⁊ digna ĩ fri
sͥ a iꝰto dicit. in quo ⁊ sꝑat. Sicut it iͦtus puñ

Expanded text:
vir justus, qui lacrymis profluens, et gravi supplicio delicta persolvens, non taedio vincitur, non labore lassatur. In exordio sermonis seipsum accusans; qui vero delicta sua non respicit, injuste se putat gravari: sed bonus se accusat, et digna inferri sibi a justo dicit, in quo et sperat. Sicut enim justus punit,
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ꝓ futura ñ ꝓuidentes. somp. su. qũi distat a quiete bonoꝵ. qr istefallax: Hidẽt
n ꝑ sompmum se hr̃e thesauros. s dum eingilant. nͥlinueniunt un dicit. ⁊ nͥluue:¬
õs ui .ui. Ecc̃e diffinitio auaroꝵ .i. studentes diuitiis. Uñ. ñ ait. hñtes diuitias. Multi
it hñt. qui ñ amant. s uiai diuitiatum. qui totam .s. spem su atponunt in incco
ꝯgnoscant. Somipuiũ gͦ p̃sentis uite: illos duntes facit. eiugilatio aũ pꝰ hanc uitã:
pauꝑes ꝓdit. Alludunt nħ u̾ba actionib sompniantiũ. qui euigilantes q̃nunt in
manib. quedorimentes. uidebantur ten̾e. ⁊ ãmisissedolent. ꝙ tñ neq̃qͣm se possedĩ¬
se. ꝯgnoscunt. Tales sunt isti. uen̾unt in hancuitam. ⁊ ꝑ cuꝑiditates tp̃ales. q. ob.¬
dormmier̃ ħ ⁊ excipiunt illos diuitie. ⁊ uane pomp ẽ uolatice ⁊ tͣnsier̃ omnia ⁊ita uͥl¬

Expanded text:
verunt, profutura non videntes. Somnum suum, qui distat a quiete bonorum: quia iste fallax est; videntes per somnium se habere thesauros, dum evigilant nihil inveniunt, unde dicit: Eiarum. Ecce diffinitio avarorum, id est studentes divitiis. Unde non ait: Habentes divitias. Multi enim habent qui non amant; sed viri divitiarum, qui totam scilicet spem suam ponunt in incerto cognoscant. Somnium ergo praesentis vitae illos divites facit. Evigilatio autem post hanc vitam pauperes prodit. Alludunt enim haec verba actionibus somniantium, qui evigilantes quaerunt in manibus quae dormientes videbantur tenere et amisisse dolent: quod tamen nequaquam se possedisse cognoscunt. Tales sunt isti qui venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt. Hic excipiunt illos di
Abbreviated transcription (Latin):
in. iam Qui a qd te. quid clamatie exau. me . ⁊ ĩtem a dhuc clamo. intenuo .m.q̃n.¬
cũ. cła. adte. intenione cordis. Ñduin ifinitus ÷ clamor. qr ñdum finita ẽ tri¬
bulatio. Si finita ẽ tͥbulatio. finitus sit clamor. Si uͦ manet usq ad finem seculi
cte offerimus. recce pͣgamur. ħ dici. ut nemo desꝑi. qͥ in fine penitet. uł de ꝯeͦ¬
ñ ãmisit inuitus. s tñ. nos ibi figurati sumꝰ. ͥ it ulnis pependit in ligno. de
nob accepit̃ Uęsꝑtinũ gͦ sacͥfitium. ẽ passiox̾. oblatio uictime salutaris. ꝙͦ fec̃

Expanded text:
 jam diu ad te: quid clamavi? Exaudi me, et item adhuc clamo intende  ad te intentione cordis. Nondum enim finitus est clamor, quia nondum finita est tribulatio. Si finita est tribulatio, finitus sit et clamor. Si vero manet usque ad finem saeculi, cte offerimus recte purgamur. Hoc dicit, ut nemo desperet, qui in fine poenitet. Aug. Venon amisit invitus; sed tamen nos ibi figurati sumus. Quod enim illius pependit in ligno, de nobis accepit. Vespertinum ergo sacrificium est passio Christi, oblatio victimae salutaris, quod fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in re. qr ⁊ inuiti subuanitate nu̾nc sumꝰ. ẜcatur g̃. ꝙ non hͥ. s infu̾turo ĩ ple¬
bitur. cum lib̾abr creatura. a seruitute corruptionis. ⁊ ipi u̾itati adheserit. ueni¬
ens in lib̾tatem głe filioꝵ di. uͥ iam ñ uideat uanitatem seculi. uł hic ÷ alius sͦ.¬
ꝙ̃ mͥ fateor plus facere. ut oculos int̾iores. accipiamꝰ. quib ꝯtemplam᷑. qrͣ facia¬
tur iste. ut cũ aliquid facit. oculi int̾iores: qui uident qrͣ fit: ñ uideant uanita¬
tem ut p̃p eam bonum faciat. in qͣuanitate p̃cipuum locum amor hũane lau.

Expanded text:
quam in re, quia et multi sub vanitate nunc sumus. Precatur ergo quod non hic, sed in futuro implebitur, cum liberabitur creatura a servitute corruptionis , et ipsi veritati adhaeserit, veniens in libertatem gloriae filiorum Dei, ubi jam non videat vanitatem saeculi. Et hic est alius scipiamus, quibus contemplemur quare faciatur iste, ut cum aliquid facit, oculi interiores qui vident quare fit, non videant vanitatem ut propter eam bonum faciat, in qua vanitate praecipuum locum amor laudis human
Abbreviated transcription (Latin):
s nouam. ut filiis sp̃u .s. scͥptãm. in cordib. ut intelligant. ⁊ ex amore ꝯpleãt.
Qui enĩ inuitus facit. nollet sͥ iuberi. ⁊ ĩmundus uoluntate. non ÷ mundus
mͥ uia iꝰtific̃onum tuaꝵ. ut uͦ qͣm diu̾tar. sicut imꝑator. p̃scribit militib su
is uiam eundi. quo: ⁊ q̃ eant. ne ꝓsuo arbitrio uiam carpant. ne uoluntaria
captent ꝯp̃ndia. nec a signis recedant. dẽclinantes ad dext̾am. uł ad sinistrã
ut ⁊ dñs legem uiandi filiis isrł comeantib dedit p̃cedens eos incolũpnanubiᷤ
in die. ⁊ ignis in nocte. q̃ cũ an ibat ip̃i seq̃bantur. ⁊ cum stabat. uł euanebat. ip̃i
ibi ꝑficitur. uͥ ꝑfectus sine fine ꝯsistit. Legem gͦ. qͣm ht agendo. exquirit ꝓfitiẽ¬
lectum. ut ad eius alta ꝑueniam. in quib tota lex pendi. ⁊ ꝓ. ⁊ habito intellectu

Expanded text:
sed novam, ut filiis Spiritu sancto scriptam in cordibus, ut intelligant, et ex amore compleant. Qui enim invitus facit, nollet sibi juberi; et immundus voluntate, non est mundusmihi via justificationum tuarum, ut nusquam divertar, sicut imperator praescribit militibus suis, quo et qua eant, ne pro suo arbitrio viam carpant, nec voluntaria captent compendia, nec a signis recedant, declinantes ad dexteram vel ad sinistram, ut et Dominus legem viandi filiis Israel commeantibus dedit, praecedens eos in columna nubis in die, et ignis in nocte, quae cum anteibat, ipsi sequebantur; et cum stabat vel evanescebat, ipsi ibi perficitur; ubi perfectus sine fine consistit. Legem ergo quam habet agendo, exquirit proficienlectum, ut ad ejus alta perveniam, in quibus tota lex pendet. Et habito intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
escere fatiamus
omnes dies fes¬
tos dei a teRra.
igna nostranoz¬
uidimusiam ñ
est propheta. et
nos non cogno¬
scet ampliuiez.
squequo deus¬
improperabit

Expanded text:
escere faciamus omnes dies festos Dei a terra. Signa nostrvidimus, jam non est propheta, et nos non cognoscet amplius. Usquequo, Deusimproperabit
Abbreviated transcription (Latin):
intesłimus tatꝙͣ duo inferna eẽ. infi̾us ⁊ suꝑus. Nlam uñ inf̾n̾um infi̾us dr. nͥ qr
uͥ inmortalitas ⁊ incorruptio suꝑna ÷. Trena uͦ habitõ ÷. uͥ ẽ caro ⁊ sangius. deces¬
sio ⁊ successio. mutabilitas ⁊ mortalitas inferus ẽ. Ab hac t̾rena habitatione.
.i. ab inferno. itur in inf̾n̾um infi̾us. uñ eruit dñsanimas misio tilio. Etenĩ p̃p
ista duo inferna missus ẽ filius di uͣn diq lib̾ans. ad ħ inf̾n̾um missus ẽ nascẽ.¬
do. ad illud moriendo. uł fortassis in ip̃o inferno ẽ aliqua pars ĩpioꝵ infior um̃
diues. qui torq̃batur in inferno leuat oculos. ad abraam. qui cum aliis iustis
erat.&. in hora ⁊ linbo inferni. uͥ uisus ẽ a diuite. qui erat in inferiori ꝑte inf¬
n. ad ꝙͣ descendunt qui płimũ pecca u̾nt. a qualibatur. qui a pec̾cis lib̾a¬
tusilluc ñ mittitur hec aũ sunt opinones ñ asserciones ¶ Heus iniqͥ lertia¬

Expanded text:
intelligimus tanquam duo inferna esse, inferius et superius. Nam unde infernum inferius diciturUbi immortalitas et incorruptio superna est. Terrena vero habitatio, ubi est caro et sanguis, decessio et successio, mutabilitas et mortalitas. Infernus est ab hac terrena habitatione, id est ab inferno itur in infernum inferius, unde eruit Dominus animas misso Filio. Etenim propter ista duo inferna missus est Filius Dei, undique liberans: ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. Vel fortassis, in ipso et aliqua pars impiorum inferior, unde dives qui torquebatur in inferno, levat oculos ad Abraham, qui cum aliis justis erat, quasi in ora et in limbo inferni, ubi visus est a divite qui erat in inferiori parte inferni , ad quam descendunt qui plurimum peccaverunt a qua liberatur, qui a peccatis liberatus illuc non mittitur. Hae autem sunt opiniones, non assertiones. PARS III. VER
Abbreviated transcription (Latin):
am. qi ñ sum extrauiam. s. iam positum in uia tua. deduc mȩ. nẽ labar. Aliud: du¬
ci ad uram. aliud ẽ deduci in uia ꝙ ẽ adiuuar ne in ea cadat᷑ uͥq egerit homines
letitia p̃cedit. Utͣꝙ miscenda sunt. ut sub spe timeamus. ⁊ sub timore letem᷑. Timor
etũ ẽ in iocunditate nunc. in futuro iocunditas sine timore erit. uͦ erit plena secu
uñ. in deut̾o nomio dictum ẽ. Non accipias loco pignoris suꝑiorem. uł infi̾orem¬
o molam. Suꝑior mola spes ẽ. inferior mola timor ẽ Non: gͦ ħ sine illa accipien¬
da. qui it sꝑat ⁊ nontimet. negligens ÷. Qui aũ timet. ⁊ non sꝑat. dep̃ssus ẽ Cõ

Expanded text:
am, quia non sum extra viam, sed jam positum in via tua deduc me, ne labar. Aliud est duci ad viam, aliud deduci in via: quod est adjuvari, ne in ea cadat. Ubique egent homines, laetitia praecedit, utraque miscenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor enim est in jucunditate, nunc in futuro jucunditas sine timore erit, ubi erit plena securs et timor. Unde in Deuteronomio dictum est: Non accipias loco pignoris superiorem vel inferiorem molam . Superior mola, spes est; inferior mola, timor est. Non ergo haec sine illa accipienda. Qui enim sperat et non timet, negligens est. Qui autem timet et non sperat, depressus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃sentem eccłiam. que ÷ quedã imago.⁊ sp̃es future ierłm. que dumuidetur. ãplius
culi huius. aliquis querens dm̃. errat. ego dico ꝑueniens m̃te. usq ad domũdi. nõ
et̾na i festiuitate sonat nescio quid canorum. ⁊ dulce cordi eius. im̃ rapitur sicut ceruꝰ
ad fontes aqͣrum. ⁊ mulcetur. seq̃r ⁊ fessi onis .i. laudis et̾ne. que ab angelis deo decãta¬
tur. im̃. soñat ei mira suainitas. ⁊ drħasimili festa colentium. quibmos erat ante
epͣulantium .i. de et̾na refectione gaudentium. uł que ꝯfessio.÷. sonus epulanitis.
⁊ effudi. am̃i. i r letatus sum p̃ gaudio. liqͦuefc̃a ÷ anina mea. ⁊ ħ. in m̾e. ñ extͣ gestit. s ĩ
seꝯpuncta reu̾titũr. ꝯpunctio enim alia ÷ letitie. alia doloris. qͣr itagaudebam:¬
eccłiam. in qua sunt amirabiles sci. si. ⁊ ad ierłm celestem ꝑueniam. ego dico exi
pit mundus. ⁊ caro grauat animam. ꝑans ħ tristia ilł iocundis ait. qͣr tristis es:

Expanded text:
in praesentem Ecclesiam, quae est quaedam imago et species futurae Jerusalem, quae, dum videtur, amplius culi hujus aliquis quaerens Deum, errat. Ego dico perveniens mente usque ad domum Dei, non enim festivitate sonat, nescio quid canorum et dulce cordi ejus, unde rapitur sicut cervus ad fontes aquarum, et mulcetur; et confessionis, id est laudis aeternae, quae ab angelis Deo decantatur, unde sonat ei mira suavitas. Et dicitur hoc a simili festa colentium, quibus mos erat ante et epulantium, id est de aeterna refectione gaudentium, vel, quae confessio est sonus epulantis sed eam, id est laetatus sum prae gaudio, liquefacta est anima mea. Et hoc, in me, non extra gestit, sed in se compuncta revertitur. Compunctio enim alia est laetitiae, alia est doloris. Quare ita gaudebamEcclesiam, in qua sunt admirabiles sancti, ad Jerusalem coelestem perveniam. Ego dico, exipit mundus et caro gravat animam, comparans haec tristia illis jocundis, ait: Quare tristis es?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsentitur. ⁊ corrupte sunt. dum ad actum ꝑ ducitur. ⁊ ħ totum. a facie ĩsi
qrñ ÷ iste sanus. quicicatrices ht̃. que putruer̃ alus. ⁊ fetent sͥ. ut ab eis a¬
ũs. odoremur sabb̃m et̾num ⁊ gemamus currentes cum sponsa. pꝰodorẽ
is afflictꝰ sum. ⁊ incur sũ. ab elatione. qri omis qui se etaltat humiliabit.
adeo istẽ in curuatus: ut ñ possit se erig̾e. sicux curua mulier. qͣm inuenit

Expanded text:
sentitur et corruptae sunt, dum ad actum perducitur. Et hoc totum a facie insipiquia non est iste sanus, quia cicatrices habet, quae putruerunt aliis, et fetent sibi, ut ab eis aversi odoremus Sabbatum aeternum, et gemamus currentes cum sponsa post odorem is afflictus sum, et curvatus sum, ab elatione, quia omnis qui se exaltat humiliabitur , a Deo iste incurvatus est, ut non possit se erigere, sicut curva mulier quam invenit
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ. Cantare aũ ip̃m. edificare ÷. Qͥcquid gͦ cantau̾is. de cupiditate. uet̾ cantas.
qͥcquid de caritate. nouus resonas. Melius ÷: ut nouus taceas. ꝙͣ ut uetus cantes.
qr si nouus tacuens. aiib hõm. sonas aurib di. hypoc̾sis qͦ uetus cantat canti¬
cum. paries enĩ dealbatus :. hypocͥsis que foris lucet. intus lutum ẽ. Dẽ isto pa¬
riẽte dr. In pariete ñ ꝯiuncto aliis s singłr erecto. si hostium facias. qͥsqͥs int̾uerit

Expanded text:
 ipsum aedificare est. Quidquid ergo cantaveris de cupiditate, vetus cantas; quidquid de charitate, novum resonas. Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes, quia si novus tacueris auribus hominum, sonas auribus Dei. Hypocrisis quoque vetus cantat canticum. Paries enim dealbatus est hypocrisis , quae foris lucet, intus lutum est. De isto pariete dicitur, in pariete non conjuncto aliis, sed singulariter erecto si ostium facias, quisquis intraver
Abbreviated transcription (Latin):
tum hẽbat in homine miratur. ⁊ querit. quis: iste rex gle⁊ respondet ꝓpha. dñs uͥtutũ. ce¬
q int̾cludat iteripsius ad nos. ut tanqͣm deus habitet in nobis atq colatur. Uel aliter
serunt descendentemad inferos. uł ascendentem ad celos. angli gͦp̃euntes xp̃m ad infer
lege semel in anno: cum sangume intͣbat in sc̃a scorum. Mirantur aũ demones ⁊ querunt.

Expanded text:
tum habebat in homine, miratur et quaerit: Quis est iste rex gloriae? Respondet Propheta: Dominus tum habebat in homine, miratur et quaerit: Quis est iste rex gloriae? Respondet Propheta: Dominus tque intercludat iter ipsius ad nos, ut tanquam Deus habitet in nobis, atque colatur. Vel aliter, serunt descenlege semel in anno cum sanguine intrabat in sancta sanctorum . Mirantur autem daemones et quaerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ c̃. Principes dicit demones. qui principari hominib uolunt. ait.gͦ. o pͥñcipes
arum. qui primatum in hominib queritis. tollite por .i. aũferte adituscupidita
oecipiendos homines intretis. dumtiment nontimenda. ⁊ cupiunt non cupienda.
qũi suꝑauit portas mortis. ⁊ patefecit sͥ celestes ianuas. implens ꝙ dix̾at Gaudete. qͣm̃.
ta citatͥtes ⁊ senties te repatam. inmortalitate redd̃ita. infirmitate nanq hominis solu¬
uł tollite. egit supra ꝯtrademones. hinc iam itur in celum .i. celestes angłos alloquitur.
qui solebant ab hominib ad orari. ⁊ ẽxclamat it̾m ꝓpħadicens eis. Hos⁊ celestes pͥncipes
tollite portas .ui. quas hẽtis in animis hominum. quiadorant militiam celi. añ x nanꝙ
sͥ potius. qͣm malis angłis reuerentia exibetur ab hominib s pꝰ incartiationem ex hũmi¬
litate. ato subiectione ꝙͣ debent dño suo ꝓhibent homines ad orare se ut intelligant

Expanded text:
tollite, etc. principes dicit daemones, qui principari hominibus volunt. Ait ergo: O principes tenebrarum qui primatum in hominibus quaeritis, tollite portas principes, id est auferte aditus cupiditatis t per eos ad decipiendos homines intretis, Aug. dum timent non timenda, et cupiunt non cupienda. Qui superavit portas mortis, et patefecit sibi coelestes januas, implens quod dixerat: Gaudete, quoniam ta cicatrice, et senties te reparatam immortalitate reddita. Infirmitate namque hominis solulite, vel, tollite; egit supra contra daemones, hinc jam itur in coelum, id est coelestes angelos alloquitur, qui solebant ab hominibus adorari. Et exclamat iterum Propheta dicens: Vos etiam coelestes principes tollite portas vestras quas habetis in animis hominum, qui adorant militiam coeli. Ante Christsibi potius quam malis angelis reverentia exhiberetur ab hominibus, sed post incarnationem ex humilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare, ut intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
qͣioratio pͥm babilone stituti. hic enim eccłialoquitur.ꝙ. penitens grauit̾
flacgellatus. qui ꝓponituraliis nemurmurent in adũsis. qui in se exptiismĩam ⁊u¬
beti digestus. ⁊ si non ꝑ omnes. Quidam ⁊ seribuntur ꝑ omnes. quidã non. illiqui ꝑ õs
scribuntur. illos sigͥcant. qui omnib ꝑfeca uirtatib. tantant dei laudes. qui non põs
minus ꝑfectos laudatores sig̾cant. ⁊ ÷ sensus tituli. ẜs. iste dirigẽs nos. infinem .i. in.xͣ.¬

Expanded text:
raviter constituti. Hic enim Ecclesia loquitur, quasi poenitens graviter flagellatus, qui praeponitur aliis ne murmurent in adversis, qui in se expertubeti digestus, et si non per omnes. Quidam enim scribuntur per omnes; quidam non. Illi qui per omnes scribuntur, illos significant qui omnibus perfecti virtutibus cantant Dei laudes. Qui non per omnes, minus perfectos laudatores significant. Et est sensus tituli: Psalmus iste dirigit nos in finem, i
Abbreviated transcription (Latin):
quendis bõis et̾̃ms. In alto enĩ ÷: refuguu dei. ualde in occulto. uͥ .s. fugia¬
tur ad ip̃m. a uentura ira. Multi enĩ sic fatiunt sͥ refugium dei. uit fugiatit
fecisti .i. fore ostendisti refugium. ut iam sꝑẽnt tui sequi. quo tu p̃cessisti. iõ¬
caro. in qua ꝓ nob̾ militauit. ad qmleuatam sy celos. ut sit illuc directa
spes nr̃a. ñ accedunt flagella. ut pͥus accessert̃ in t̾ra. s cap̃ in celo: pedes ht̃

Expanded text:
ternis. In alto enim est refugium Dei, valde in occulto, ut scilicet fugiatur ad ipsum a ventura ira. Multi enim sic faciunt sibi refugium Dei, ut fugiant a fecisti, id est fore ostendisti refugium, ut jam sperent tui sequi, quo tu praecessisti. Icaro, in qua pro nobis militavit, ad quam levatam super coelos, ut sic illuc directa spes nostra, non accedunt flagella ut prius accesserunt in terra; sed caput in coelo, pedes habet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃mo fidentes de eo. non de se. qui alte fir̾unt radicem caritatis. nec aiescẽt
sole tͥbulations. ꝑdextras aũ dei. intefłitur et̾na bĩtido. Sunt aũ multi. qͥ
putant se udicaturos cum dño. ⁊ multo plures. qui putant se collo cãdos
a dextͥs int̾ saluandos. s qr de se p̃sumunt. ñ hñtes in alto radicem carita¬
sumunt se tecum udicaturos. ⁊ plures qui p̃sumunt se a dextris tuis fut᷑os.
m̃bris. cum quib unum es. qui in menbris uern es u apinquabit. demomi¬
um ⁊ si enim corpꝰ ledat. carnem affligat. ñ tñ fidem lesit. Uerumptũ. & d.
licet quid impis. te ꝑmittente tuos ꝑsequi. s ⁊ si illi cadentes: tẽptent te. du¬

Expanded text:
onfidentes de eo, non de se; qui alte fixerunt radicem charitatis, nec arescent sole tribulationis. Per dextras autem Dei intelligitur aeterna beatitudo. Sunt autem multi qui putant se judicaturos cum Domino, et multo plures qui putant se collocandos a dextris tunc salvandos. Sed quia de se praesumunt, non habentes in alto radicem charitasumunt se tecum judicaturos, et plures qui praesumunt se a dextris tuis futuros,n veris membris, cum quibus unum es, qui in membris veris es, non appropinquabit daemonium; etsi enim corpus laedat, carnem affligat, non tamen fidem laesit. VERS. 8.Licet quidem impiis te permittente tuos persequi, sed et si illi cadentes tentent te du
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius audita ÷. s nõn intelligit se exauditam. quia ũdum uidet auditorem. nisi
tenuitea. Iz sensus. oraui. nͨ sentio me exauditam. ⁊ adhuc ad te orabo. d̾. ⁊ qm̃ ad¬
Iane. nͨ on ero oraius. s astabo tͥ. ꝑseueranter. ⁊ ꝑ munditiam uite. nõn iacebom
terrenis querens in eis beatitudinem. ꝑ ħ enim ꝙ ait. astabo. duo notat. mentis di-¬
ẽẽ dm̃. ⁊ placere iniquitatẽ. ñ qͣm ꝯũ eniunt. Nota singła uerba. es. dicit. ꝙ ꝓprie ꝯuenit
det dm̃. qui t̾renis inheret. s qui in mane uͥtutum deo astat. Seati enimnun ocor.
atur. deus. ⁊ reddit hic causam. qͣr mane astabit.⁊ uidebit. qm̃ deus ñ uult unqui¬
tatem. qͣm si uellet: poss ab iniquis uideri sñ mane. Cere ñ uis iniqͥtatem. qr¬

Expanded text:
superius exaudita est, sed non intelligit se exauditam, quia nondum videt auditorem, nisi superius exaudita est, sed non intelligit se exauditam, quia nondum videt auditorem, nisi tenuerit. Et est sensus: Oravi, nec sentio me exauditam; et adhuc, Ad te orabo, DomAug. Non ero horarius, sed astabo tibi perseveranter, et per munditiam vitae, non jacebo in terrenis, quaerens in eis beatitudinem. Per hoc enim quod ait, astabo, duo notat, mentis diesse Deum, et velle iniquitatem, nunquam conveniunt. Nota singula verba. Es, dicit, quod proprie convenit det Deum qui terrenis inhaeret, sed qui in mane virtutum Deo astat. Beati enim mundo coratur Deus. Et reddit hic causam, quare mane astabit, et videbit. Quoniam Deus non vult iniquitatem, quoniam si vellet, posset ab iniquis videri sine mane. Vere n
Abbreviated transcription (Latin):
nate daceret deuno. nec unum de diueaso. Crubescant gͥ sabelliam. qui dĩt ip̃mẽẽ patrem.
eccłie. ut audiatur. hic iam : intellectus eorum. que inpediunt cam ad uidendum
deum. uł ad hoc: ut se erauditam ꝯgnoscat. prͥus eccłia. q. in p̃senti uolens audi¬
ri: dixit. exaudi ora .in. in quo: ip̃ã suam uocõnem ostenͣdit. s caligins inter ꝓcellas
huius scłi. sentit se non uide quod cupit.⁊ tñ sꝑat. scit autẽ qͣr non uideat. qi adhuc
mo adte orabo odñe. non in nocte pecc̃orum. s in mane ⁊ qm̃ adte orabo .i. quia tai.¬
incipientes excludantur. qui ꝯsuetudine. ⁊ peccandi amore discedentib.q. tene¬
audiendam dicit. cur gͦ prius dixit exaudi. ⁊ non exaudies: forsan. qr supra clamaũ.
uolens in p̃senti audm. ⁊ io dicit exaudi. s quia in nocte clamauit. non ÷ exaudita.
⁊ qr non ÷ eraudita. sentit quid õporteat tͣnsire. ut audiatur. ⁊ iõ ait. exaudies. uł

Expanded text:
non determinate diceret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem Ecclesiae, ut audiatur, hic tamen intellectus eorum quae impediunt eam ad videndum Dominum. Vel ad hoc ut se exauditam esse cognoscat, prius Ecclesia quasi in praesenti volens audiri, dixit: Exaudi orationem in quo ipsa tuam vocationem ostendit; sed caligans inter procellas hujus saeculi, sentit se non videre quod cupit, et tamen sperat. Scit autem quare non videat, quia adhuc mo ad te orabo, o Domine, non in nocte peccatorum, sed in mane exauincipientes excludantur, qui consuetudine et amore peccandi discedentibus quasi teneaudiendam dicit, cur ergo prius dixit, Exaudi, et non, exaudies? Quia forsan supra clamavit, volens in praesenti audiri, et ideo dixit, Exaudi. Sed quia in nocte clamavit, non est exaudita. Et quia non est exaudita, sentit quid oporteat transire, ut audiatur. Et ideo ait, Exaudies. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
tarea mea:⁊ c̃. Titulus huus psmi hystorie genesis alludit ũ legitur quod
habraam duos filios huit unum quid̾ de ancilla agͣar .s. hismahelem
lucdet cum eo. Intelligens gͥ saraludum. his maeł cum ysaac ꝑsetietionem ẽẽ¬
ũ drat uiro suo. esce ancillam ⁊ fi .e. de domo. eiecta itaq ⁊ ancilla de domo cum filio.l
e liba cumfilio ħ editatem obtinuit Ad hanc historiam uidetur respic̾e̾ titulus cui
⁊̃ quedam uerba p̃smi allusunt ũm non dehistoria immo de sig̃cato actur in¬
pus malorum. qui fecundi. ⁊ t̾renis hũndantes ꝑsetuntur eccłiam̃. ⁊ filios eius tormentis
gens nos infinem. tad et̾nam ħ editatem. que: ꝯsũmatio. ẽ pro ea: libera .i. sara honoranda .i. ag̃
ae eccłia honorancda ꝑ lib̾am saram sig̾cata. quia hic honoratur eccłia. eui hñda hereditas affir¬

Expanded text:
tatem. Rem. Titulus hujus psalmi historiae Genesis alludit, ubi legitur quod Abraham duos filios habuit, unum quidem de ancilla Agar, scilicet Ismaelur Isaac, dum luderet cum eo. Intelligens ergo Sara ludum Ismaelis cum Isaac persecutionem esse, dixit viro suo: Ejice ancillam et filium ejus de domo . Ejecta itaque est ancilla de domo cum filio, et libera cum filio haereditatem obtinuit. Ad hanc historiam videtur respicere titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur pus malorum, qui fecundi et terrenis abundantes persequuntur Ecclesiam et filios ejus tormentis em, id est ad aeternam haereditatem, quae est consummatio. Est pro ea libera, id est Sara honoranda, id est agit de Ecclesia honoranda, per liberam Saram significata. Rem., Alcuin. Quia hic honoratur Ecclesia, cui habenda haereditas affir
Abbreviated transcription (Latin):
de uastatione qͣm tp̃r machabẽoꝵ auitioch̃us epyfanes fecit. qui in templo ydola.
posuit.: ⁊ legem dei polluit ppłmq uastanit s cu̾utatem ñ eutit uł templum. ꝑ
tp̃rib antiochi. uͥ non destaucta fint ꝑ que sig̃catur eccłie ꝑsecutio. Scd̃a pais
deprecatio. ꝓ parte sua ꝯtra inimicos ibi. Usq qͦ d. Tertia paas:. exultatiua
ꝯclusio lam̃tationis ibi. Nos aũ: Asãph gͣ ꝯdolens sue genti. ip̃ius mala deo expoñ
quid ip̃e scit s loquitur cum eo. pietatis affectu. ⁊ tͣnsfigurans in se cos. qui fu¬
romanis. monituangeli in regnum agͥppe secesserant. s potius accipiendũ¬
passi mnãchabei hõrrenda. głosissime sunt coronati. De uastatione g̃ fc̃ã aban¬
melia cdei hic asguit eos. de saclegio. Inota: qi ñ dumerat templum. q̃n ħ¬

Expanded text:
de vastatione quam tempore Machabaeorum Antiochus Epiphanes fecit, qui in templo idola posuit, et legem Dei polluit, populumque vastavit . Sed civitatem non evertit, vel templum per  ut non destructa fuit, per quae significatur Ecclesiae persecutio. Secunda pars est, deprecatio pro parte sua, contra inimicos, ibi, Usquequo, Domine. Tertia pars est exsultativa conclusio lamentationis, ibi, nos autem. Asaph ergo condolens suae genti, ipsius mala Deo exponit quidquid scit; sed loquitur cum eo pietatis affectu, et transfigurans in se omnes qui fuRomanis, monitu angeli in regnum Agrippae secesserant. Aug., Cassiodpassi Machabaei horrenda, gloriosissime sunt coronati. Devastatione ergo facta ab Anmelia Dei. Hic arguit eos de sacrilegio. Et nota quod nondum erat templum, q
Abbreviated transcription (Latin):
dib. suscłtantur filii abrͣah e. accessit it fides omniũ gentium. ⁊ c̾uit
mis. ñ solum sapientum antistitum. s ⁊̃ obedientium pͦpꝵ. gͦ uos utͥq¬
lis.S qr ⁊ hii pusilli. crescendo fiunt celi magni sic sunt. celum t̾re. ꝙͣ
lacte simplicis doctͥne nitͥunt. ut sint ⁊̃ Celum celi. dũ eam sꝑant
sunt. qr iam ñ ab homne. neq ꝑ hominẽ. s ꝑ ip̃m dm̃ capiunt sin¬
c̾itatem. ⁊ ubtatem sapientie. Non dm̃ celum celi sunt. s ⁊̃ filii hõm qͥbꝰ¬

Expanded text:
dibus suscitantur filii Abrahae . Accessit enim fides omnium gentium, et crevit numerus, non solum sapientium antistitum, sed etiam obedientium populorulis: sed quia et hi pusilli crescendo fiunt coeli magni, sic sunt coelum terrae: quam lacte simplicis doctrinae nutriunt, ut sint etiam VERS. 25.-- « sunt, quia jam non ab homine neque per hominem, sed per ipsum Deum capiunt sinceritatem et ubertatem sapientiae. Nec tantum coelum coeli sunt, sed etiam f
Abbreviated transcription (Latin):
add̾. ut ꝓ bestuis intelligas dictum. ⁊ c̃ que sup̃ dixit. bellius ꝯmunia
ñ solum ad homines referas. nã ⁊ uident ⁊ audiunt. ⁊ olfatiunt. ⁊ ãbu¬
lant. ut non solum homines. s ⁊̃ belluas simulacs p̃ponencdas ꝯgnos¬
cas. ut si pudet adorare bestiam. ħ omniia hĩttem. multo magis pudeat
te adorare mutum. ⁊ carens uita. sensuq simii lacrũ. seq̃r. Similes ilł¬
les se ẽẽ intelligant. ut dissimiles fieri laborent. Pomus isrł. hic ostẽ¬

Expanded text:
addit, ut pro bestiis intelligas dictum, etc., quae supra dixit belluis communia, non solum ad homines referas; nam et vident et audiunt, et olfaciunt, et ambulant, ut non solum homines, sed etiam belluas simulacris praeponendas cognoscas: ut si pudet adorare bestiam haec omnia habentem, multo magis pudeat, te adorare mutum et carens vita sensuque simulacrum. VERS. 16.-- « Similes illes se eis esse intelligant, ut dissimiles fieri laborent. 248 VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
dat mtam. Scdo in cipientes inintat ad oꝑa dẽlo sid̾anda. ut una sid ẽ iunga
monet: iam non nudes. s deuotos eremplo sue libationis ampluis ꝯfid̾e in dũo
iͥ Uetute ⁊ audite. Ecclia sͦ spe resurrõms leta. unu̾sos ad canticum ⁊ ad ps̃m in
uitans. ait. Om̃is t̾. non solum uidea. iubilate.d. ineffabili effectu ꝓ gaudio re-¬
surrõnis. Est enim iubilus gaudium in effabile. ꝙ nectacer. nec ex primi p.

Expanded text:
ipientes invitat ad opera Dei consideranda, ut una fides jungat monet jam non rudes, sed devotos, exemplo suae liberationis amplius confidere in Domino, ibi, venite et audite. s terra, Aug. non solum Judaea, jubilate Deo ineffabili affectu pro gaudio resurrectionis. Est enim jubilus gaudium ineffabile, quod nec taceri nec exprimi potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ut multa a ppareat᷑ potentia uircutis tue que maxime apparuit in resurrõne.
qͣm hinnuit ad qm excluus mendacib udcis. adhibentur gs. Ear m̃datio gͦ
iudeoꝵ. qui dix̾unt nob̾ dormientib. furati sunt eumdiscipłi. qui ⁊ prius
inmultis m̃titi fu̾ant dicentes. In bekebub eicit demonia. Multa fit tua potẽ¬
tia. solent mentiri inunici cuiusqͣm. ut potentiam eius minu ãt. tͥ aũꝯtontͣ
accidit. qiminus appar̾et potentiatua. si non m̃tirentur tͥ muicitui. Mhaxi
cens. Sicut fuit ionas in uentre cen. ⁊ c. Item. soluite tẽplum ħ. ⁊ c̾ quo signo
nł÷ p̾otentius. fecuͣnt enĩ sc̃ĩ immo deus in eis. multa fecit miracula⁊⁊ hõies
resuscitare ⁊ mortuos resurgͥe. itum morituros s nullus inuitam et̾nam sutres.
ad ꝯmdationemi gͦ hiiius potentie ualuit m̃datium udeoꝵ. quo ad crucem eũ:
nint ⁊̃ indatio: custodes sepulcri. qui ⁊ ꝓati sunt falsi. auctus ÷. ⁊ nĩs mñdatiũ

Expanded text:
 ut appareat potentia virtutis tuae, quae maxime apparuit in resurrectione, quam hic innuit, ad quam exclusis mendacibus Judaeis adhibentur gentes. Ex mendacio ergo Judaeorum qui dixerunt: Nobis dormientibus furati sunt eum discipuli ; qui et prius in multis fuerant mentiti, dicentes: In Beelzebub 137 ejicit daemonia , multa fit tua potentia. Solent mentiri inimici cujusquam, ut potentiam ejus minuant, tibi autem econtra accidit, quia minus appareret potentia tua, si non mentirentur tibi inimici tui. Maximcens: Sicut fuit Jonas in ventre cetae, etc. Item: Solvite templum hoc, etc. Quo signo nihil est potentius. Fecerunt enim sancti, imo Deus in eis fecit multa miracula, et homines resuscitare, et mortuos resurgere, item morituros; sed nullus in vitam aeternam surrexit. Ad commendationem ergo hujus potentiae valuit mendacium Judaeorum, quo ad crucem eum runt etiam mendacio, custodes sepulcri, qui probati sunt falsi. Auctus est et numerus mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
num fundata. nͨ aliunde nouisse. ꝙͣ de ip̃is testimoniis. T estimonia st̃. quib
ꝓmisit dͥs u̾bo uł actu. se dat᷑um regnum et̾nũ filiis. ĩ q in filio. cꝰ regͥ nõ et̃
finis. se datur testatus : fundata sunt in et̾nim. ñ ꝙ ip̃a sint necc̃a. qñ ip̃a res
qui ÷ fundam̃t. ꝙ nemo pͭ nuutare. Initio aũ nouit. qr ħ dicit eccłia q̃ ab ĩttio
gn̾is hũai non defuit t̾ris. cꝰ pͥmitie fuit sc̃s abel. qui in testimoniũ x ĩmolat᷑¬

Expanded text:
rnum fundata, nec aliunde novisse quam de ipsis testimoniis. Testimonia sunt quibus promisit Deus verbo vel actu se daturum regnum aeternum filiis. Et quia in Filio, cujus regni non erit finis, se daturum testatus est, fundata sunt in aeternum, non quod ipsa sint necessaria, quando ipsa res quod nemo potest mutare. Initio autem novit, quia hoc dicit Ecclesia, quae ab initio generis humani non defuit terris, cujus primitiae fuit sanctus Abel, qui in testimonium Christ
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalium bonoꝵ trahuntur. ⁊ ĩnseculari potentia gaudent. ⁊ hii. sunt ĩ eqͥs.
quos. unus maior. alterminor. Mãiortumphus. qui dicebatur laureatum. in
currufiebat. Minor. qui dicebatur ouatio. fiebat in equo. ⁊ ꝑħ. despicit eos ꝓpħa.
dali. ceciłunt. de specelesti. in mortem cecitatis qͣmuis uideantur stare recti. qͥb
cẽcitas ex parte fc̃a ÷. cdi iusticiam ignorantib ⁊ suam ꝯstituere uolentib. nos añ.q.

Expanded text:
temporalium bonorum trahuntur, et in saeculari potentia gaudent, et hi sunt in equis, quos, unus major, alter minor. Cassiod. Major triumphus, qui dicebatur laureatum, in curru fiebat; minor, qui dicebatur ovatio, fiebat in equo. Alcuin. Et per haec desdali , ceciderunt de spe coelesti in mortem caecitatis, quamvis videantur stare recti, quibus caecitas ex parte facta est, Dei justitiam ignorantibus, et suam constituere volentibus , nos autem,
Abbreviated transcription (Latin):
patientia agit. que ȩxeludit tstitiam de ad¬
uenzis: ⁊̃ facit bonum ⁊ ioeundum pati mas.¬
qui uͦ militant .xͦ. ꝑsecutiones. gladios. ĩcendia.
tułunt. atq inpatientie affectum excliseauii.
ut bonum deleccet. fatiendo filium. qui seruꝰ
fuit.⁊ ÷ magnumdĩ donum. ut bonum opꝰ. ñ
timore pene fiat. s amore iustitie. non seruiłr¬

Expanded text:
enitentia agit, quae excludit tristitiam de adversis, et facit bonum et jucundum pati, Maqui vere militant Christo, persecutiones, gladios, incendia tulerunt, atque impatientiae affectum excluserunt.ut bonum delectet, faciendo filium qui servus fuit. Et est magnum Dei donum, ut bonum opus non timore poenae fiat, sed amore justitiae; non servi
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti. quomͦ dicit. bonitatem doce me nͥ ut
gr̾a dĩ. magis mͥagͣq ei augeatur. hanc uͦ doc⁊
cum caattatem inspirat. ut non ex timore oꝑe¬
tur. s etͣ aniore ⁊ sit ei bom delectatio. ⁊: doce
entiam da.q. ãd eo sit dulcedo bom. ut amore
tbulatione ñ possit extingui ⁊ tunc: scĩa q̃ ãir
inflaret. utił :. qua sͥ ip̃i ho innotescit. qua
scit. quid m̾uit. ⁊ accepit. quid posfit. uł non.
⁊ nota ꝙ ait doce. aliud : docere. aliud dic̾e¬
enĩ docetur. nͥ diseat. Inemo discit. nͥ doceatur
Iõꝙ si discipłs non capit. q̃ audit. ñ pot̾ doctor
dicere. ego eum docui. s ego ei dixi. ⁊ io. d̾s q̃n
uult docere. prius dat intelłm. sine quo. ne¬
rando delectationẽ. ħ enĩ non docetur. sino
detur. docet disciplinam. temꝑando tͥbulatio¬
nem em̃datoriam. q̃ non audiendo. uł legen¬
do. uł cogitando discititr. s exꝑiendo docet sci¬
entiam. insinuando ꝯgnitionem. ħ enim do¬

Expanded text:
fecisti, quomodo dicit, bonitatem doce me nisi ut gratia Dei magis magisque ei augeatur? hanc vero docet, cum charitatem inspirat, ut non ex timore operetur, sed ex amore, et sit ei boni delectatio. Et est: Doce entiam da, quasi a Deo sit dulcedo boni, ut amore tribulatione non possit exstingui, tunc scientia, quae ante inflarat, utilis est: qua sibi homo innotescit, quia scit quid meruit, et accepit quid possit; vel non. Et nota quod ait, doce; aliud est docere, aliud eel dicere, ubi nemo discit, nisi doceatur. Ideoque si discipulus non capit quae audit, non potest doctor dicere: Ego eum docui, sed, ego ei dixi. Et ideo Deus, quando vult docere, prius dat intellectum, sine quo nerando dilectionem. Haec enim non docetur, si non detur. Docet disciplinam, temperando tribulationem emendatoriam, quae non audiendo vel legendo, vel cogitando discitur, sed experiendo docet scientiam insinuando cognitionem: haec enim do
Abbreviated transcription (Latin):
s̾tisi .t.dom. Iam se custodisse dixit. s ⁊ hic:
petit amplus doc̃i qi semꝑ q̾rende sunt. ad
ꝓuectum. sunꝙ̃ enĩ÷ bone rei sãtietas. ĩo. ã
att doce qi non÷ alius. qui doceat. Ip̃e a soł
⁊ magister. sic̃ ip̾e ait unus: magister ñs

Expanded text:
s tuas doce me. Jam se custodisse dixit, sed et hic petit amplius doceri, quia semper quaerendae sunt ad provectum. Nunquam enim est bonae rei satietas. Ideo autem ait, doce, quia non est alius qui doceat. Ipse enim solus est magister, sicut ipse ait: Unus est magister ves
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯfirmat. hoc mͦ. iõ in habitare uolo. semꝑindomo. ut ꝯtempler delectationẽ dñi .i. frũar
ꝯtemplatione ipsius summi boni ⁊ incõmutabił eterni. a quo omnia bona sunt. ⁊ ut
securus fruar delitiis.⁊ ut nulla me molestia contingat. nullaq suggestio auertat. ꝓ¬
do inpassibilitatem. Alt̾m horumn . ptnet ad glificationem mentis. alt̾m ad clat atem
corꝑis ͥ ꝑfectiogaudii ÷ hic. incorruptio sanitatis. que duo. ⁊̃ in primisuersib psmi dis¬
ti uerbi .iͥ. abscondit me. ne uiderer a querentib me inimicis. ut figurałr dauid. cum fuger:
lauit aetia s poͣtestates. in qua ꝑfidem. ⁊ spem. me occultat. ne mͥnoceant mala seculi. un. apł¬
mus cum xͦ in ꝯspectu dei. abscondit dico. in die maloꝵ hominum .i. in die p̃senti quo mali

Expanded text:
sed confirmat hoc modo: ideo habitare volo semper in domo, ut contempler delectationem Domini, id est fruar contemplatione ipsius summi boni, incommutabilis, aeterni, a quo omnia bona sunt ut securius fruar deliciis. Et ut nulla me molestia contingat, nullaque suggestio avertat, pdo impassibilitatem. Alterum horum pertinet ad glorificationem mentis, alterum ad claritatem corporis. Ibi perfectio gaudii est, hic incorruptio sanitatis: Quae duo etiam in primis versibus psalmi discarnati Verbi, Cassiod. ibi abscondit me ne viderer a quaerentibus me inimicis, ut figuraliter David cum fugeret lavit aereas potestates, in qua per fidem et spem me occultavit ne mihi noceant mala saeculi. Unde Apmus cum Christo in conspectu Dei. Abscondit dico in die malorum hominum id est in die praesenti, quo mali
Abbreviated transcription (Latin):
anitas. cũ trecentis iiis. eumiq illi fugent. occuater̃ uiri effraim: et app̃hend̾unt:
oreb. ⁊ zeb. pͥncipes madianitafu: qͦs intͥfecunt. eoꝵq capita: ad gedeoii deportauer̃.
ip̃e qͦ ged̾eon ini̾fecit pꝰea ⁊ ebee ⁊ salmatia pͥncipes: madian. tuabato illoꝵ excitu. qͥ
pꝰ longam fugam requiescebat secuzus . ĩo. dicit. fac ilł.si. ma⁊ sy⁊ si. ia. in tor. cy sõ.¬
om̃s illi uicti sunt: in figura apͦp dei. sic istos p̃catur in u̾itate suꝑari. seq̃r. fũ st̃ ut
ster. t̾. dum cadau̾a eoꝵ putresc̾ent. ħ omnib cõiter fac. s spetrałr. Pone pͥnci .e. ⁊ c̃¬

Expanded text:
cum trecentis viris. Cumque illi fugerent, occurrerunt viri Ephraim, et apprehenderunt Oreb et Zeb principes Madianitarum, quos interfecerunt, eorumque capita ad Gedeon deportaverunt. Ipse quoque Gedeon interfecit postea Zebee et Salmana, principes Madian, turbato illorum exercitu, qui post longam fugam requiescebat securus. Ideo dicit. Fac illis sicut Madian et Somnes illi victi sunt in figura a populo Dei, sic istos precatur in veritate superari, facti sunt ut stercus terrae, dum cadavera eorum putrescerent. Haec omnibus co
Abbreviated transcription (Latin):
it loth ehnus de filia sua minore. ⁊ int̾pr̃ ppłus tuabidus. uł ppłs meroris. ꝑ quẽ sig̃cant᷑
filiuoui: seqr ⁊ amalech. Amalech fuit filius eliphat. pͥmogeniti esau. a quo dñr amala¬
chite ꝯtta quos pugnau̾nt filii isrł. eosqr moyle serante manus suꝑabant. Int̾ꝑr̃ aũ¬
amalech ppłs lingens t̾ram ꝑ quẽ sig̃cantur cupidi. et auait aaut e tiena icquit᷑.
aliengene. latinum nomen ÷ ꝓ quo. in hebres hẽtur philistiim. Licet gͦ latino nomine
sẽ indicent alienos. et obħ: inimicos tñ hebraice dñr philistiim .i. cadentes potione.
ꝑ quos sig̃cantur illi. qui sunt hebr uxiia iclaum hii om̃s. disposuesuntt.¬

Expanded text:
retatur populus turbidus, vel populus moeroris, per quem significantur furiosi. Et Amalec . Amalec fuit filius Eliphat primogeniti Esau, a quo dicuntur Amalecitae, contra quos pugnaverunt filii Israel, eosque Moyse levante manus superabant . Hier., AuAmalec populus lingens terram, per quem significantur cupidi et avari, amantes terrena. Alienigenae. Latinum nomen est, pro quo in Hebraeo habetur Philisthiim; licet ergo Latino nomine se indicent alienos, et ob hoc inimicos, tamen Hebraice dicuntur Philisthiim, id est cadentes potione, per quos significantur illi qui sunt ebrii luxuria s
Abbreviated transcription (Latin):
et¶Hoab. uni. moabtte dñr. quẽ loth ebrius. de maiore filia sua genuit ũn. moab.
lex hona ÷. si quis ea legutue utatur. ñ inceste. ꝑmoab gͦ. sig̃cantur gerites. exleges. q̃re
cedentes a deo patre. sunt ex patre diabolo. seqr̃ et agaren. qui dñr ab agar ⁊ int̾pretãt᷑¬
ꝓselmi. i aduene. uł aliem. ꝑ quos sig̃tantur falsi fr̃s. qui n omineteni sunt in eccłia.
qui ñ sunt ciues s alieno amimo subintrant. explorare lib̾tatem eccłie. ⁊ inuenta occa siõ

Expanded text:
 Unde Moabitae dicuntur, quem Loth ebrius de majore filia sua genuit . Unde Moablex bona est si quis ea legitime utatur, non inceste. Per Moab ergo significantur gentes exleges, quae recedentes a Deo Patre, sunt ex patre diabolo . Et Agareni, qui dicuntur ab Agar , et interpretantst advenae, vel alieni, per quos significantur falsi fratres, qui nomine tenus sunt in Ecclesia ; qui non sunt cives, sed alieno animo subintrant explorare libertatem Ecclesiae, et inventa occasione
Abbreviated transcription (Latin):
tus : p̃s. pͥmb᷑ ꝓpostto  timore futuai udicis. descͥbit malitiam. inimicoꝵ. uł iniqrum.
Scd̾o. agit de uindicta inimicoꝵ. uł iniquori. ibi. fac ilł sic̃ madian. Fideł gͦ asaph. p̃¬
uidens xp̃m in maiestate iudicaturũ. qui in hũilit᷑ate iudicatus ÷. ait.o Neus xp̃e¬
⁊ si hõ es ut alii. et si iudicatus. cum iiqͥs latronib deputanise qͥs enit si t: in forma
senui. ñ dico in forma dĩ. cũ in claritate iudicab̾: Non ad diuinitatẽ ħ refertur. cuiuł¬
lum hoĩem ꝯꝑandum cogitauit. ⁊ ita ñ ẽẽt magnum. si ħ. ad diuinitatem refera tur.
s ħ dr̃ illi: qui formam serui accipiens. in similitudinẽ hõm factus ÷ ⁊ habitu. inuentꝰ
ut hõ. iõq nonait. Quis simił ÷ tͥ. ꝙ utiq dr̃etur. si ħ ad diuinitatẽ refer̾etur. s dicit. qͥs

Expanded text:
us. Primo proposito timore futuri judicis describit malitiam inimicorum vel iniquorum. Secundo agit de vindicta inimicorum vel iniquorum, ibi, fac illis sicut Madian. Fidelis ergo Asaph praevidens Christum in majestate judicaturum, qui in humilitate judicatus est, ait: O VERSsi homo es, ut alii. Etsi judicatus cum iniquis latronibus deputaris. Quis erit similis tibi in forma servi? non dico in forma Dei, cum in claritate judicabis. Non ad divinitatem hoc refertur, cui nullus hominem comparandum cogitavit. Et ita non esset magnum, si hoc ad divinitatem referretur. Sed hoc dicitur illi, qui formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus est et habitu inventus ut homo. Ideoque non ait: Quis sim
Abbreviated transcription (Latin):
Madian fuit filius habrahe ⁊ ceture. uñ. ⁊ madiantte fu̾nt. qui filios iscł multotiẽs
afflixunt. qui tandẽ clamantes ad dñm: om̃s istos debellau̾nt. Inlibro ⁊ ilidicũ
phissa: que iudicabat isrł illo tp̃r. p̃cepit barat᷑ filio abinoen ut assumãt.x. milia
pugnatoꝵ secum ⁊ iret ꝯtra sysaran: qui erat dux el̾citus iabin. qui dixit seire. sup¬
sa cum eo iret. itaq ⁊ iuit ip̃a cum eo. Dñs aũ ext̾auit excitum iabyn. quẽꝯ gͥgaue¬
rat sysara. ad torrentem cyson. fugitq sysara ad temptoria uxoris ab enꝙynei. frat it
pax int̾ iabin regem asor: et domum aber cynei. uͥ cum absconditus dormiss. rabel
tulit dauum tab̾nacłi. ꝑcussumq eum. cũ malleo: defixit in cerebrum cysare. usqꝑ
ad tearam ⁊ ita. mortuus ÷: et ecce barac sequens sysarã. ueniebat. Eg̃ssaq iabel in

Expanded text:
Madian fuit filius Abrahae et Cethurae . Unde Madianitae fuerunt, qui filios Israel multoties afflixerunt, qui tandem clamantes ad Dominum omnes istos debellaverunt. In libro enim Judrophetissa quae judicabat Israel illo tempore, praecepit Barac filio Abinoen, ut assumeret decem millia pugnatorum secum, et iret contra Sisaran, qui erat dux exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque ivit cum eo, Dominus autem exterruit exercitum Jabin, quem congregaverat Sisara ad torrentem Cisson, fugitque Sisara ad tentoria Jahel uxoris Aber Cynaei. Erat enim pax inter Jabin regem Asor, et domum Aber Cynaei, ubi cum absconditus dormisset, Jahel tulit clavum tabernaculi, percussumque eum cum malleo, defixit in cerebrum Sisarae usque ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
latistupiditatib: resurget frrigidus. u̾n in
resuttone. neq nubent neq nubentur.
hom gͦ. sunt utres feigidi .i. in gelicidio cõ¬
stricti. pruinis. non libidinis calorem solu¬
ti. ⁊ sic iustific̾ones di a memoria non labũ

Expanded text:
latis cupiditatibus resurget frigidus. Unde: In resurrectione neque nubent neque nubentur . Boni ergo sunt utres frigidi, id est in gelicidio constricti pruinis, non libidinis calore soluti, et sic justificationes Dei a memoria non labunt
Abbreviated transcription (Latin):
aũtenebre hͥ iamincipiunt impeccante cum ab int̾iore dei luce secluditur. s ñdum penitꝰ
m eaturbata : a furore dei. ⁊ futuro quẽtimeo. ⁊ p̃senti quẽ sentio. uł a sua iraꝓpria turba¬
ti abitratur mens. que suapturbatione illum uide ñ sinitur. un apłc solñ oc sr iaił¬

Expanded text:
autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiore Dei luce secluditur; sed nondum penitus, autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiore Dei luce secluditur; sed nondum penitus, mea, turbatus est a furore Dei, et futuro, quem timeo, et praesenti, quem sentio. Et a sua ira propria turbati arbitratur mens quae sua perturbatione illum videre non sinitur. Unde Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
: uoluptas corꝑis. ⁊ delectatio seculi. in qua eger animus qui escit. in qͣ homo resolintur.
stratus : cumulus pecc̃orum. ut uestium. quo resoluto ꝑ himbrem lacrimarum. noua
corꝑis.⁊ delectationem setuli. qͣm lauat ille qui se ab ea conatur extraħe. et ħ faciam ꝑ
one huius seculi. ꝑ carnis infirmitatem aliq̃n requiescit. tanqͣm dies ⁊ noctes alt̾no affec¬
tu cogitur pati. noctes patitur. cum carne serui legĩ pecti sentit ⁊ dies. ẽs̾uit m̃te legi dĩ.¬
⁊ lacñ .i. stra in .ri .i. ẏmbre lacͥmarum. cumulum pec̃c̃orum dissoluam ut pꝰ. messis
u̾tutum g̾minet. ⁊ nota qd̾ ait. rigabo. cum sup̃ dix̃. lauabo. am̃plius enim : rigare. quã
lauare. quia pͭ aliquid. in suꝑficie lauan. Rigatio uͦ ad int̾iora ꝑtinet. ꝑ qd̃ sig̾cat fletũ¬
÷penitus ẽẽ extra dm̃. nͥ eẽ in sumina cecitate: siquid̾ ds habitat lucem inaccesubilem. hec

Expanded text:
 voluptas corporis et delectatio saeculi, in qua aeger animus quiescit: in qua homo resolvitur. Stratus est, cumulus peccatorum, ut vestium: quo resoluto per imbrem lacrymarum, nova corporis et delectationem saeculi, quam lavat ille qui se ab ea conatur extrahere. Et hoc faciaone hujus saeculi per carnis infirmitatem aliquando requiescit, tanquam dies et noctes alterno affectu cogitur pati. Noctes patitur, cum carne servit legi peccati, et dies sentit, cum  meum rigabo, id est imbre lacrymarum cumulum peccatorum dissolvam, ut post messis virtutum germinet. Et nota, quod ait, rigabo, cum supradixit, lavabo. Amplius enim est rigare quam lavare, quia potest aliquid in superficie lavari, rigatio vero ad interiora pertinet. est penitus esse extra Deum, nisi esse in summa caecitate? Siquidem Deus habitat lucem inaccessibilem: hae
Abbreviated transcription (Latin):
erunt impii. uͥnullam dei lucem uidebunt. cui aliquid ꝯfiteantur. uł mortem dicit pec̃ẽ
qd̾ ꝯtempta diuina lege comittitur. ut aculeum mortis mortem appellemus. eo qd̾ mortẽ
gñet. aculeus enii mortispetẽm ÷ in quo in memor ÷ dei. qui p̃cepta eius ꝯtemint. Infer-¬
num aũ dicit cetitatem animi qͣm incurrit. quis cum desꝑat cecitas enim desꝑationis. pec¬
cantem .i. morientem excipit. ⁊iuoluit. uͣt detur in reẜum scnsum. lit̃ sic ꝯtinuatur. ideo
nitur. in infer. aũ .i. in cẽcitate. desꝑatioins que mortuum inuoluit. quis ꝯfitebi tͥ e nullus.

Expanded text:
erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. Vel mortem dicit peccatum quod contempta divina lege committitur, ut aculeum mortis mortem appellamus, eo quod mortem generet. Aculeus enim mortis peccatum est, in quo immemor est Dei, qui praecepta ejus contemnit. Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur in reprobum sensum. Littera sic continuatur: Ideo nitur. In inferno autem, id est in caecitate desperationis, quae mortuum involvit, quis confitebitur tibi? nullus.
Abbreviated transcription (Latin):
huc. afatiente. qui requirit: qr nomꝯ se.¬
quit nt qui fequirit. inueniat. ⁊ qui
inuenit fatiat. S tñ. alr̾ ñ uenitur ad
fac̾e. nͥ exqͥrantur. Som aũ si q̃runt:
ut in eugłio ꝓmittitur. inueniunt.

Expanded text:
huc a faciente qui requirit, quia non consequitur, ut qui quaerat inveniat, et qui invenit, faciat. Sed tamen aliter non venitur ad facere, nisi exquirantur; boni autem si quaerunt, ut in Evangelio promittitur, inveniunt,