comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
purgata sunt labia ꝓpħȩ. paratꝰ suscepit
ministeriũ dei : ⁊ dicit. Ecce ego sum
mitte me. Sed ut paratior esset: ad huc
meminerat uocis moyseos. Nam et ille¬
ñ eadem utens uoce. mitte me. pͥnceps
popłi udexq factꝰ: ⁊ famulus dei noncu¬
patus est. Audiui autẽ ego quendã he-¬
breũ exponentem hunc locũ. atq dicen¬
popło nuncianda. hoc ẽ aure audietis ⁊
ñ intelligetis ⁊ cet̾a: in sequentib pigrior
fit dicente ei uoce di. Clama. Respon¬
dit ei et dicit. Quid clamabo: Arbi¬
tror enĩ hec ꝓpħari de saluatore: quia
futurũ erat ut audientes non audirent.
⁊ uidentes ñ uiderent. Manifestius porro
istiusmodi est. Uidebant quidẽ tunc
iudei cecos respicientes: rationẽ autẽ ui¬
sionis ignorabant. dudiebãt parabolas
quas dissoluit secreto discipulis salua¬
tor. ipsi uͦ non audiebant: nescientes quȩ
dicebant̃. Propt̃ hoc testificans saluator¬
eos dixit. Qi habet aures audiendi. audiat

Expanded text:
 Al. labia Propheta, paratus suscepit ministerium Domini, et dicit: Ego sum, mitte me. Sed ut paratior esset ad hoc, meminerat vocis Mosei. Nam et ille eadem utens voce, mitte me, princeps populi, judexque factus, et famulus Dei nuncupatus est. Audivi autem quemdam Hebraeum exponentem hunc locum, atque dicenpopulo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia futurum erat, ut audientes non audirent, et videntes non viderent. Manifestius porro istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat.
Abbreviated transcription (Latin):
bum apud patrẽ. Didicit gͦ ⁊ qͦdãmͦ
accepit discipliã. ñ magnorũ. s inferio¬
rum ac minmorũ: ⁊ sicut ego balbu¬
tire disco uolentiã mͥ metipsi faciens
quando cũ paruuł loquor: neq enĩ scio ut
ita dicam infantilit̾ loqui: ⁊ in fractis uerb̾
iam grandeuus cũ pueris sermocinari: eodẽ
modo saluator in magnificentia quidem
autẽ uenit in corpꝰ humanũ: qͥicit in ex-¬
ordio. Nescio loqui: quia iuuenis ego sũ
luuenis ꝓpt̾ dispensationẽ: senex iuxta
hoc qd primogenitꝰ om̃ĩs create. Iuueniᷤ

Expanded text:
bum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem autem venit in corpus humanum, dicit in exordio: « Nescio loqui, quia juvenis ego sum: » juvenis, propter dispensationem; senex, juxta hoc quod primogenitus omnis creat
Abbreviated transcription (Latin):
medicꝰ: similit̃ ⁊ ꝓpħa ẽ. Morses an¬
nuncians de eo ñ solum ꝓpłiam: s ad¬
mirabilẽ int̾ eunctos nominaũ ꝓphas¬
dicens. Propħam ex fr̾ib tuis suscitabit
uob̾ dñs ds ur: quasi me audite eum.
Et erit quic̾q non audierit ꝓpłiam il¬
lum: interibit de popło suo. Iste ẽ ꝓpłies
constitutꝰ in gentib: ⁊ accepit grãm a d̾o
effusã in labiis suis: ut ñ solũ cũ p̾sens
aderat corꝑe s etiam ñc̃ cum adẽ uir-¬
tute ⁊ sp̃u. ꝓphetet ad om̃s gentes: et
ꝑ ꝓpłiam suũ ex toto orbie attrahat ho¬

Expanded text:
medicus; similiter et propheta est. Moses anmedicus; similiter et propheta est. Moses annuntians de eo non solum prophetam, sed admirabilem inter cunctos nominavit propdicens: « Prophetam ex fratribus vestris suscitabit vobis Dominus Deus: quasi me audite eum. Et erit, quicunque non audierit prophetam illum, interibit de populo suo . » Iste est propheta constitutus in gentibus, et accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non solum cum praesens aderat corpore, sed etiam nunc cum adest virtute et spiritu, prophetet ad omnes gentes, et prophetia sua ex toto orbe attrahat ho
Abbreviated transcription (Latin):
aurib indigentes qͦmͦ dicat priꝰquã te plaᷤᷤ¬
marẽ in ut̃o noui te: ⁊ priꝰꝗͣ exires de
sibi scĩficat aliquos. Istũ ñ expectat ut
scĩficet genitũ: s priꝰ sanctificat: quam
dixi referas: ñ ẽ malũ dicere eũ priꝰ scĩ¬
ficatũ ẽet̃ quã natũ. Si de dño intelligaᷤ.
ñ solũ ante ꝗͣ de uulua exierit scĩficatus¬
Hic uͦ anteꝗͣ de ut̾o exiret: sc̃ificatꝰ est.
Propłiam in gentib posui te. Si de iere¬
mia queris quomͦ sit ꝓpħa in gentib po-¬
situs: obserua in consequentib cũ iubet᷑
ꝓpħare ad om̃s gt̾s. Nam istiuf modi
scriptio est. qd̃ ꝓpħauit ieremias suꝑ
om̃s gentes: elam. damasco. moab: ⁊ habe-¬
bis quia ꝓpħau̾it ad om̃s gentes. iuxtaid
quod dictũ ẽ. ꝓpħam in gentib posui te:
si tñ uolueris hȩc de ieremia dicta sentire.
Si autẽ intelligentiã ad dñm tͣnsfers:
iste in uniuersas gentes p̾dicauit. Est

Expanded text:
auribus indigentes, quomodo dicat: « Priusquam te plasauribus indigentes, quomodo dicat: « Priusquam te plasmarem in utero, novi te; et priusquam exires de sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam dixi, referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse quam natum. Si de Domino intelligas, non solum antehic vero antequam de utero exiret, sanctificatus est. « Prophetam in gentibus posui te. » Si de Jeremia quaeris quomodo sit propheta in gentibus positus, observa in consequentibus cum jubetur prophetare ad omnes gentes; nam istiusmodi superscriptio est quae prophetavit Jeremias super omnes gentes Aelam, Damasci, Moab; et habebis quia prophetaverit ad omnes gentes juxta id quod dictum est: « Prophetam in gentibus posui te, » si tamen volueris haec de Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam ad Dominum transferas, iste vere inter universas gentes praedicavit. Est
Abbreviated transcription (Latin):
Priusꝗͣ te plasmarẽ in ut̾o sciui te. Om̃s
nouit ds. Quomͦ quasi p̾cipuũ a cẽtis
ieremiȩ dicit noui te: An eos tantũ scit
dñs. qui sciencia eius digni sũt. ⁊ ꝯgno¬
scit eos qui eiꝰ sunt. indignos uͦ nescit neq
pat̃. neq filius. dicens. ñ noui uos: Nos
cum simꝰ homines. si aliqua fuerimꝰ predi¬
ti dignitate: alios nr̃a noticia dignos.
alios iudicamꝰ indignos: ⁊ quos scire no¬
quid arbit᷑ris de uniuersitatis do. Uult
scire dñs pharaonẽ. uult egiptios nosse:
s indigni sunt noticia eiꝰ: s ipsi faciunt
ut ignorent᷑. Scit autẽ moysen: scit
ꝓpħas: ⁊ si quis simił eorũ ẽ. Multũ
te oportet laborare: ut nosse incipia¬
ris a deo. leremiã quidã priꝰꝗͣ plasmna¬
ret in ut̃o ꝯgnouit: aliũ uͦ de ꝓpħis tri¬
ginta annorũ cepit nosse: aliũ quadra¬
ginta. Sermones sunt in esffabiles de salua¬
tore ñ magnoꝑe querendi. De ieremia
uͦ eorũ qui scientiã scripturarũ habent.

Expanded text:
it, te plasmarem in utero, novi te. » Si omnes novit Deus, quomodo quasi praecipuum a caeteris Jeremiae dicit, « Novi te? » An eos tantum scit Dominus qui scientia ejus digni sunt, et cognoscit eos qui ejus sunt? indignos vero nescit neque Pater neque Filius, dicens: « Non novi vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire noQuid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare, ut nosci incipiaris a Deo. Et Jeremiam quidem priusquam plasmaret in utero, cognovit; alium vero de prophetis triginta annorum coepit nosse, alium quadraginta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore et non magnopere quaerendi; de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent,
Abbreviated transcription (Latin):
extremũ huiꝰ uitȩ tẽpꝰ aduenit. Dic itaq
nescio loqͥ. Scio enĩ quȩdã maiora loqͥ:
scio quȩdã maiora isto sermone morta¬
li ñ eloqui terrestrib. Necdũ assũpsi
humanã fragilitatẽ. Habeo eloqͥũ tuũ:
manũ ad tangendũ os eiꝰ. ut ei det u̾ba.
quib eradicet imꝑia. Neq uͦ indigebat
saluator uerbis. ut ea acciꝑet quando erat
in patre: nullis in celo dignis quȩ mere
ꝓbatur. sicuti alibi głose dixerat. nescio

Expanded text:
emum hujus vitae tempus advenit. Dicit itaque: « Nescio loqui, » scio enim quaedam majora loqui, scio quaedam meliora isto sermone mortali. Vis me loqui terrestribus? nec dum assumpsi humanam fragilitatem; habeo eloquium tuum,manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator verbis, ut ea acciperet, quando erat in Patre, nullis in coelo dignis, quae mereprobatur, sicuti alibi gloriose dixerat: « Nescio
Abbreviated transcription (Latin):
ut tradat sathanȩ captiuitati ammas
eorũ qui relinquntur ado nr̃o: Hon
sine causa autẽ est. neq sine iudicio:
do relinquente quos deserit. Cum enĩ
miserit pluuiã suꝑ uineã. ⁊ uinea pro
uua attulerit spinas: qui d faciat nͥ
ut mandet nubib ne pluant suꝑ eã
imbrẽ: Quaꝑpt̾ in ꝓximo ẽ ꝓpt̃ delicta
quorũ nob̾ ꝯscũ sumꝰ. ⁊ nios captiuitati
futurũ est ut tͣdam si non egerimꝰ pe¬
nitentiã. nabugodonosor atq babiloniis:
qui nos sensibilit̾ excrucient. Istis iam
ad iacentib sermones ꝓpħarũ. sermones
legis. sermones apłorũ. sermones etiã
nos ad penitentiã : ꝓuocant ad salutẽ.
Si audierimꝰ: credimꝰ ei qui dix̃. Et
ego penitentiã agam de omĩb malis
quȩ locutꝰ sum facere eis. Et hȩc qͥdẽ¬
ꝑemio. Post ꝓemiũ autẽ ita scriptũ est.
factus ẽ sermo dñi ad eũ: certũ quia
ad ieremiã. Qid dicit sermo dñi ad eũ:

Expanded text:
ut tradar Satanae captivanti animas ut tradar Satanae captivanti animas eorum qui relinquuntur a Deo? Non sine causa autem neque sine judicio Deo relinquente quos deserit; cum enim miserit pluviam super vineam et vinea pro uva attulerit spinas, quid faciat nisi ut mandet nubibus ne pluant super vineam imbrem? Quapropter in proximo est, propter delicta quorum nobis conscii sumus, et nostra captivitas; futurum est quod tradamur, si non egerimus poenitentiam, Nabuchodonosor atque Babyloniis, qui nos sensibiliter excrucient. Istis jam adjacentibus, sermones prophetarum, sermones legis, sermones apostolorum, sermones etiam nos ad poenitentiam, provocant ad salutem. Si audierimus, credimus ei, qui dixit: « Et ego poenitentiam agam de omnibus malis quae locutus sum facere eis. » Et haec quideemium. Post prooemium autem ita scriptum est: Factus est Domini sermo ad eum: certum est quia ad Jeremiam. Quid dicit sermo Domini ad eum?
Abbreviated transcription (Latin):
batur ds: tribuens ut ita dicã ⁊ ante unã
diem locũ penitenciẽ. Unde scriptũ ẽ usq
ad captiuitatẽ ihrłm. ⁊ usq ad quintum
m̃sem: ꝓpħasse iheremiã. lam hostiũ uin-¬
cla restrinxerant manꝰ: ⁊ nichilominꝰ hȩc
quodãmͦ dicebat ds̃. Ecce captiui facti
estis: agite licet sero penitentiã: rogate
me:⁊ parcã uob̃. Possũ eruere de captini¬
tate quã tradidi. Habemꝰ itaq quedam
necessaria ex suꝑscriptione ista quȩ ꝯtinet
hortatur semꝑ deus homines ad salutẽ:
ut cessante delicto etiã captiuitas conqui¬
escat. Hec autẽ etiã de nob̾ possumꝰ in¬
telligere. Si pecauerimꝰ: ⁊ nos captiui
futuri sumꝰ. Et enim tradi peccatorẽ
sathane: nichil distat ab eo qđ iudei
sunt traditi nabugodonosor. Utiq il¬
los ds ꝯcessit aduersario ꝓpt̃ frequentes
impietates: sic nos ꝓpt̾ peccata quȩ fe¬
cimus. tradim spiritali nabugodonosor.
catorib. Putas quantũ malũ ẽ peccare:

Expanded text:
t ita dicam et ante unam diem locum poenitentiae: unde scriptum est, usque ad captivitatem Jerusalem, et usque ad quintum mensem prophetasse Jeremiam. Jam hostium vincula restrinxerant manus, et nihilominus haec quodammodo dicebat Deus: Ecce captivi facti estis: agite, licet sero, poenitentiam: rogate me, et parcam vobis: possum eruere de captivitate, qui tradidi. Habemus itaque quaedam necessaria ex superscriptione ista, quae continet hortatur Deus semper hominesut cessante delicto etiam captivitas conquiescat. Haec autem etiam de nobis possumus intelligere; si peccaverimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae, nihil distat ab eo quod Judaei sunt traditi Nabuchodonosor; utique illos Deus concessit adversario propter frequentes impietates, sic nos propter peccata quae fecimus trademur spiritali Nabuchodonosor. catoribus. Puta quantum malum est peccare,
Abbreviated transcription (Latin):
Det etiã rsaias. Eoce uirgo in utero ac¬
cipiet ⁊ pariet filiũ: ⁊ uocabt̃ nom̃ eius
emmanuel. Ibiq addit᷑. Priusquã ꝯgno¬
scat puer. Si autẽ ⁊ deieuangłio acciꝑe
oportet testimoniũ : iħc necdũ uir. s ad¬
huc infans: quia se exinaniuerat formã
serui accipiens ꝓficiebat. Nemo autẽ ꝓfi¬
cit qui ꝑfectꝰ est: s ille ꝓficit qui indi¬
get ꝓfectu. Ergo ꝓficiebat ȩtate : ꝓficie¬
bat sapientia: ꝓficiebat gr̃a: ⁊ apud dm̃
⁊ apud homines. Nam si euacuauerat se¬
ipsũ ad nos descendẽs ⁊ euacuans seipsũ
resũpsit iterũ ea de qͥb se priꝰ euacuaue¬
rat: quid indignũ ẽ ꝓfecisse eũ sapientia
ꝓfecisse ȩtate. ꝓfecisse gr̃a apud dm̃ et
homines: ⁊ uera de eo ẽẽ ista que di

Expanded text:
det etiam Isaias: « Ecce Virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Ibique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens , proficiebat. Nemo autem proficit, qui perfectus est: sed ille proficit qui indiget profectu. Ergo proficiebat aetate, proficiebat sapientia, proficiebat gratia apud Deum et apud homines. Nam si evacuaverat seipsum ad nos descendens et evacuans seipsum, resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat. Quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse aetate, profecisse gratia apud Deum et homines, et vera de eo e
Abbreviated transcription (Latin):
te facerẽ in ut̾o nouite. Quando enim
tuxta imaginẽ condicio ẽ: dicit ds. Faciamꝰ
hominẽ ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ nr̃am:
et ñ dicit. plasmemꝰ. Quando autẽ accepit
lutũ de t̾ra ñ ẽ scriptũ fecit hominẽ: s plas¬
mauit hominẽ: ⁊ posuit in ꝑadiso hominẽ
quẽ plasmaũ. oꝑari eũ ⁊ seruare. Si potes
intelligere differentiã facturȩ ⁊ plasmati¬
onis: cur dñs dicens siue ad ierennã: siue
ad saluatorẽ. ñ dixerit priꝰꝗͣ te facerẽ in¬

Expanded text:
do enim juxta imaginem conditio est, dicit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et non dicit, plasmemus. Quando autem accepit lutum de terra, non est scriptum: Fecit hominem, sed: Plasmavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit, operari et servare eum. Si potes intelligere differentiam facturae et plasmationis, cum dicens sive ad Jeremiam, sive ad Salvatorem, non dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
ostendisti quia ignoret eos. qͥ oꝑant̃ ini¬
quitatẽ: neq enĩ digni st̃ agnicione eiꝰ.
Quomͦ approbab̾ magnũ ⁊ głosum ẽẽ
qd̾ ab eo dictũ ẽ. nescio loqui: Humanũ
ẽ ⁊ elocutio semꝑ utit᷑. uerbi causa hebre¬
mones si ascenderis ad saluatorẽ. ⁊ scieris
eũ in pͥncipio apud dm̃ uerbũ. inspice qͥa
nesciat loqui: cum humanũ sit hoc qd̾ dr᷑
loqui. s ideo nesciat quia sint maiora q̃
nouerit. Si autẽ ⁊ angłorũ linguas hu¬
manis ꝯꝑaueris linguis. ⁊ scieris quia is¬
te maior sit. etiã ab angłis. sic̃ testatꝰ est

Expanded text:
ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui? Loqui humanum est, et elocutione semper utitur, verbi causa Hebraemone. Ergo si ascenderis ad Salvatorem et scieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angelorum linguas humanis comparaveris linguis, et scieris quia iste major sit etiam ab angelis, sicuti testatus
Abbreviated transcription (Latin):
aut malũ: et eaquȩ de eodẽ int̾posuimꝰ:
S dicit mͥ aliqͥs. Etiã si potest de salua¬
tore intelligi dictũ ẽẽ quia nesciat. et ce¬
tiendo. de unigenito ⁊ pͥmogenito uni-¬
Quã obirẽ uidebo si pot̾o aliquid dignũ
de saluatore in hoc loco afferre: quod
quedã nesciens maior sit si ea ignoraue¬
rit. quã si scierit. Utam uoce eus: qͦmͦ
sint aliqua quȩ nesciat. Respondit eis
qui sibi dicebant. Nonne in nomine tuo
comedimꝰ. ⁊ in nomine tuo bibimꝰ. ⁊ in no¬
mine tuo demonia eicimꝰ: ⁊ uirtutes mul¬
tas fecimꝰ: Discedite ame ñ noui uos.
Putas ne hoc quod ait ñ noui uos minorẽ
uirtutẽ eiꝰ apꝓbat. an maiorẽ atq mira¬
bilẽ: quia malos ꝑituros nesciat: Scit
enim ab his differentias. scit meliora. scit
dñs eos qui eus sunt: ⁊ siqͥs ignorat ig¬
noratur. Igitur ut ꝯstat: peccator ignora¬
tur ado. Dicit mͥ aliquis de auditorib
Ostendisti mͥ quia nesciat peccatores ds:

Expanded text:
e de eodem interposuimus? Sed dicit mihi aliquis: Etiam si potes illud de Salvatore intelligere dictum esse quia nesciat, et caetiendo de unigenito et primogenito uniQuamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre, quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et virtutes fecimus? Discedite a me, non novi vos . » Putas ne hoc quod ait non novi vos, minorem virtutem ejus approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi aliquis de auditoribus: Ostendisti quia nesciat peccatores Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
mi anni sedechie filii iosiȩ regis uda.
Et legens didici quia ꝑ tresreges ꝓpħia
eius contexta sit: usq ad captiuitatem
ut captiuitati relinqueret᷑. Uerũptam̃
cũ hominũ sit amator. nec quenꝗͣ
uelit ꝑire: anteꝗͣ de populationis
tempꝰ instaret. misit ⁊ hunc ꝓpħam:
ut ꝑ sermones eiꝰ ad penitentiã conuer

Expanded text:
siae, regis Juda. Et legens didici quia per tres reges prophetia ejus contempta sit, usque ad captivitatem ut captivitati relinqueretur. Verumtamen cum hominum sit amator, nec quemquam velit perire, antequam depopulationis tempus instaret, misit et hunc prophetam, ut per sermones ejus ad p
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥd me necesse ẽ ꝑ singłos currere:
leremias p̾cipuũ int̾ cunctos ꝯsecutus ẽ
donũ: dicente dño. Priusquã te plas¬
marẽ in ut̃o noui te: ⁊ priꝗͣ exires de
uulua scĩficaui te. Heq uͦ ignoramus
quosdam ẽẽ qͥ ista referant: quasi maior
saluatori conuenire: quȩ etiã nos int̃po¬
nemꝰ. Pauca autẽ eorũ quȩ ad ieremiã di
cta sunt coartant intellectũ. quasi ñ possit
ut plures estimant: ad dñm referri. Que
gͦ sunt que possunt ꝯuenire dño: Ad

Expanded text:
Et quid me necesse est per singulos currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosdam esse qui ista referant, quasi majoraSalvatori convenire, quae etiam nos interponemus. Pauca autem eorum quae ad Jeremcta sunt coarctant intellectum, quod non possint, ut plures aestimant, ad Deum referri. Quae ergo sunt quae possunt convenire ad
Abbreviated transcription (Latin):
nati. ut manifestũ ẽ ex sermonib di qͦs
locutꝰ ẽ ad abraham: attam̃ qd̃ suum
erat fecer̃t angłi: uolentes eos saluare
qͥ se indignos salute iudicauert̃: ⁊
dicentes ad loth. Est tͥ aliquis hic gener.
aut filii aut filiȩ: Neq uͦ ignorabant
ñ esse eos secut᷑os loth: s ostender̃t suam
parit̃ ⁊ eiꝰ qui eos miserat benignitatem
in homines ⁊ amorẽ. Horũ quidã simi-¬
le inuenimꝰ. etiã in iheremia scriptũ ẽẽ.
Est enĩ ad notatum tempꝰ ꝓpħie eius:

Expanded text:
nati, 744 ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos nati, 744 ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos locutus est ad Abraham: attamen quod erat suum, fecerunt angeli, volentes eos salvare qui se indignos salute judicaverunt, haec dicentes ad Loth: Est tibi hic aliquis gener, aut filii, aut filiae ? Neque enim ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter, et ejus qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus et in Jeremia scriptum esse: est e
Abbreviated transcription (Latin):
EUS ad bene¬
faciendum
promtys est:
ad puniendos autẽ
eos qui pena dig¬
ni sunt dissimu¬
lator. Cũ possit
quippe tacens sine ꝯtestatione uenturi pu¬
nire eos quos semel dignos supplicio iudica¬
uit nũquã hoc facit: s etiã si condẽpnaue¬
rit. dicit qd semꝑ sibi dicere ꝓpositũ est.
ut liberent᷑ a condẽpnatione ꝑ penitenci¬
am: qͥ condẽpnati fuerãt ꝑ delictũ. Horũ
exẽpla cũ de scripturis multa possimꝰ ac¬
ciꝑe. sufficiunt ad p̃sens incidentia: ut
ueniamꝰ ad eorũ quȩ lecta sũt contẽplati-¬
erant a do. Ad huc enĩ tres dies: ⁊ futurũ
ut niniue subuert̾et᷑. Holuit d̾s cũ silentio
punire dampnatos: s: dans eis locũ penitẽ¬
tiȩ ⁊ conuersionis. misit ad gentes hebre¬
orũ ꝓpħam: ut dicente illo adhuc tres
dies ⁊ niniue subuertet᷑. qui ꝯdẽpnati fu¬
erant ñ perirent: s agentes penitenciã
impetͣrent miscdiam dei. Qi in sodo¬
mis et gomorris iam erãt exicio desti¬

Expanded text:
eus ad benefaciendum promptus est, ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulator, cum possit quippe tacens sine contestatione venturi, punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, nusquam hoc facit, sed etiamsi condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositentur a condemnatione per poenitentiam, qui condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt contemplatierant a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentes Hebraeorum prophetam, ut dicente illo: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur, qui condemnati fuerant, non perirent: sed agentes poenitentiam, impetrarent misericordiam Dei, qui in Sodomis et Gomorrhis jam erant exitio desti
Abbreviated transcription (Latin):
re domũ patris tui. Quasi pat̃ quippe
oȩpit: audi filia. Ergo duplices nr̃i pa¬
dicitur peccatũ. conuersi st̃ ad inqͥtate pa¬
trũ suorũ priorũ. Dicebã dudũ zabulũ¬
patrẽ nr̃m fuisse: quãquã ds ñr factꝰ sit
pat̾ ⁊ si tam̃ etiã nunc ñ habemꝰ ⁊abulũ
patrẽ: quod etiã de ioħiis epła apꝓbabi¬
mus. in qua ita scribitur. Om̃is qui pecca¬
lo nascimͣ: quotiens peccamꝰ. Infelix ille:
qͥ semꝑ nascit᷑ a zabulo. Rursũq beatꝰ
semel dicã iustũ ex do natũ. s ꝑ singła
uirtutis oꝑa semꝑ iustꝰ nascit᷑ ex deo.
Hoc autẽ ut pleniꝰ possit ꝓbari. etiã de
saluatoris nr̃i cotidiana natiuitate dica-¬
musi liqͥdo id in iustis obtinentes. quod
⁊ deinceps desinit nasci: s quotienscũq
ortũ fuerit lum̃. ex quo splendor oriat᷑:
totiens oritur ⁊ splendor głȩ. Saluator
noster sapientia ẽ di. Sapientia uͦ splen¬

Expanded text:
 domum patris tui. Quasi pater quippe coepit: Audi, filia. Ergo duplices nostri padicitur peccatum: Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum prioru factus sit pater, si tamen nunc non habemus etiam zabulum patrem: quod etiam de Joannis Epistola approbamus, in qua ita scribitur: Omnis qui peccalo nascimur, quoties peccamus. Infelix iste qui semper generatur a zabulo. Rursumque semel dicam justum ex Deo natum, sed per singula virtutis opera semper justus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostri quotidiana nativitate dicamus, liquido id in justis obtinentes, quod et deinceps desinit nasci, sed quotiescunque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor claritatis. Salvator noster sapientia est Dei, « sapientia vero splen
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ intelligere. Conuersi sunt ad iniqͥta¬
tes. Quorum : Non ait simplicit̃ patrũ:
s cum additam̃to patrũ suorũ priorũ.
Diximꝰ hec de nob̾ dici: et his qui int̾
patrũt s patrũ suorũ pͥorũ : Duplices¬
habemꝰ patres: ⁊ una species ẽ pessimorũ
patrũ. Siqͥdẽ antequam crederemꝰ ⁊abu¬
lus pat̾ ñr fuit: ut sermo ȩuangelicꝰ
ostendit dicens. Uos de ⁊abulo patre es¬
tis. Cum autẽ credidimꝰ: facti sumꝰ filii
dei. Si gͦ post hȩc peccauerimꝰ. ꝯuertim̃¬
ad iniquitates: ñ simplicit̾ patrũ: s pa¬
trũ priorũ. Ad ꝓbationẽ autẽ huiꝰ rei
quia duplices habe̾amꝰ parres. utimͣ et
dauid testimonio: in quadragesimo
quarto psalmo ita dicentis. Audi ͫ uide¬

Expanded text:
rum: » conversi sunt ad iniquitates, quorum? non ait simpliciter « patrum, » sed cum additamento « patrum suorum priorum. » Diximus de nobis haec dici, et his qui in nopatrum, sed patrum suoruhabemus patres, et una species est pessimorum patrum: siquidem antequam crederemus, diabolus pater noster fuit, ut sermo evangelicus ostendit, dicens: « Vos de diabolo patre nati estis , » cum autem credidimus, facti sumus filii Dei. Si ergo post haec peccaverimus, convertimad iniquitates patrum, non simpliciter, sed patrum priorum. Ad probationem autem hujus rei, quia duplices habemus patres, utimur et 1144 David testimonio, in quadragesimo quarto psalmo, ita dicentis: Audi, fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ iniusticiã ne ꝓpt̾ delicta. ne ꝓpt̾ aua¬
ritiã depͥmant᷑. Si quando autẽ ꝓpt̾ iusti¬
ciam aliqͥs exagitatur: audiat. Beati es
dete et exultate : quia merces ur̃a multa
ẽ in ceł. Sic enĩ ꝑsecuti sunt ꝓpħas: qͥ
fuer̃t ante uos. Qm̃ tecũ sum: ut eruã

Expanded text:
injustitiam, ne propter delicta, ne propter avaritiam deprimantur. Si quando autem propter justitiam aliquis exagitatur, audiat: Beati estdete et exsultate, quia merces vestra magna est in coelis. Sic enim persecuti sunt prophetas, qui fuerant ante vos . Quoniam tecum sum ut eru
Abbreviated transcription (Latin):
t AUDIUI uocem
mittã : ⁊ quis ibit
ad popłm istũs Et
dixi. Ecce ego sum
Aure audieas ⁊ ñ intelligetis: ⁊ reliqͣ. De

Expanded text:
t audivi vocem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego sum,Aure audietis et non intelligetis, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc sermone int̾p̾tantis coangustant᷑.¬
tem. Quaꝑpt̾ necesse nob̃ ẽ script̾as scãs
in testimoniũ uocare. Sensus quippe nr̃i
⁊ enarrationes: sine his testib ñ habent
fidem. Et hoc qd dictũ ẽ in ore duorũ
uel triũ testiũ stabit om̃e uerbũ. magiᷤᷤ
conuenit ad int̾pretantis ꝓbationẽ. quã
ad qͦrũcũq hominũ numerũ: ut firmẽ
uerbũ mei intellectꝰ. accipiens duos testes
de nouo ⁊ uet̾r testam̃to: accipiens tres
testes de euangłio. de ꝓpħa. de apło:¬

Expanded text:
In hoc sermone intIn hoc sermone inttem. Quapropter necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. Et hoc quod dictum est: « In ore duorum et trium testium stabit omne verbum , » magis convenit ad interpretantis probationem quam ad quorumcunque hominum numerum. Ut firmem Verbum intellectus mei, accipiens duos testes de Novo et Veteri Testamento, accipiens tres testes de Evangelio, de propheta, de apo
Abbreviated transcription (Latin):
natas a peccato. iuxta id qd in apło scrip¬
tum est. ñ regnet peccatũ il ur̃o morta¬
li corꝑe: uidens qͦ multas species delicto¬
rũ allegornet regna ⁊ gentes ꝑ uaria
delicta quȩ humanas animas possede¬
runt: et hȩc er̃t que euellunt᷑ atq suffodiũ¬
tur a sermonib dei: qui dati st̃ siue iere¬
miȩ. siue cet̾is sc̃ĩs. lta fiet ut ⁊ pͥma quȩ
ñ uidebant᷑ congruere saluatori ad iere¬
miã referant᷑: ⁊ scda ab eo qͥ scit figura
re quȩ dicta sunt ieremie deputentur.
Dicit mͥ aliqͥs auditorũ. Etiã mͥ aliũ
pande sermonẽ: ⁊ cuncta quȩ scripta st̃
suꝑ saluatore quasi de do sint scripta
constitue: de scdis noli ẽẽ sollicitꝰ. Appa¬
ret enĩ quia saluator eradicauerit regna
diaboli ⁊ nationes subuert̾it: gentilẽ des¬
truens uitã. In istis quod intellectũ diffici¬
lem facit. hoc ẽ qͦm possit saluator dicere
nescio loqͥ quia iuuenis ego sũ: ⁊ cetera

Expanded text:
natas a peccato, juxta id quod in Apostolo scripnatas a peccato, juxta id quod in Apostolo scriptum est: Non regnet ergo peccatum in vestro mortali corpore : videns quoque multas species delictorum allegorizet regna et gentes per varia delicta, quae humanas animas possedrunt: et haec erunt quae evellentur atque suffodientur a sermonibus Dei, qui dati sunt sive Jeremiae, sive caeteris sanctis. Ita fiet, ut prima quae non videbantur congruere Salvatori, ab Jeremiam referantur: et secunda ab eo qui scit figurare dicta quae dicta sunt, Jeremiae deputentur. Dicet mihi aliquis auditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli esse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est, quomodo possit Salvator dicere: Nescio loqui, quia juvenis ego sum, et caetera.
Abbreviated transcription (Latin):
et illud quia iuuenis ego sum int̃dicit᷑ er:
quasi non bene responderit. Sic enĩ ei di¬
cit ds. Noli dicere quia iuuenis ego sũ:
Manifestũ ẽ quasi ñ bñdicentẽ: fuis¬
se rep̃hensũ. Hec sunt que saluatori uidẽ¬
tur ñ ꝯuenire. Suꝑiora autẽ : facili in¬
tellectu ad eũ referunt᷑. Dicere uͦ alia
suꝑ ieremiã. alia suꝑ saluatorẽ int̃pretan
da ẽẽ: ñ pessimũ est. S qui bene scrip¬
turas nosse conat᷑. uehem̃ter in isto tris¬
ta bitur loco: uidens sub uno textu ser¬
monis. diuidi intellectũ ⁊ dici. Hec qm̃
minora sunt. ñ ꝯueniunt saluatori s ie¬
tabimꝰ. Hoc ẽ etiã que cũ maiora sint: ui¬
dent̃ condicionẽ eius excedere. Qcũq
a do accepit uerba sumens grãm celes¬
tis eloquii: idcirco ea accepit ut regna gẽ¬
tesq eradicet atq subuertat. S cũ nomi¬
nent᷑ regna ⁊ gentes: om̃ĩs qui diuina uer-¬
ba suscepit. nolo ea corporalit intelligere

Expanded text:
et illud: Quia juvenis ego sum: interciditur ei, et illud: Quia juvenis ego sum: interciditur ei, quasi non bene responderit. Si etenim ei dicit Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum, manifestum est quasi non bene dicentem fuisse reprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autem facili intellectu ad eum referuntur. Dicere vero alia super Jeremia, alia super Salvatore interpretanda 748 esse, non pessimum est. Sed qui bene Scripturas nosse conatur, vehementer in isto instabit loco, videns sub uno textu sermonis dividi intellectum, et dici, haec, quoniam minora sunt, non conveniunt Salvatori, sed Jetabimus: hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco ea accipit, ut regna gentesqnentur regna et gentes, omnis qui divina verba suscepit, nolo eum corporaliter intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad me. ecce dedi sermones meos in os
tuũ: ecce ꝯstitui te hodie suꝑ gentes ⁊ re¬
gna. eradicare. ⁊ disꝑdere: de ieremia dif¬
ficilem faciunt int̾p̃tacionẽ. Quas enim
gentes eradicaũ ieremias. ⁊ quȩ regna stib¬
uertit: ut merito ei dictũ sit. ecce ꝯstitui
te hodie suꝑ gentes ⁊ regna eradicare et
suffodere: Quã habuit potestatẽ ad dis¬
ꝑdendũ. ut audierit. ⁊ disꝑdere: Quos
uͦ edificauit: ut consequent̃ addat᷑ ⁊ edi¬
ficare: leremias dix̃. Non ꝓfu neq ꝓfu-¬
it mͥ aliqͥs. Et qͦmͦ data ẽ ei edificatio
atq plantatio: Hec ut dicimꝰ ad salua¬
torẽ relata: ñ coartant int̾pretantem
leremias enim in istis: saluatoris fig̾a
ẽ.S ea quȩ secunt᷑ etiã doctissimo hoĩ
difficultatẽ expositionis important:
es dñator dñe: ecce nescio loqͥ: qui ẽ fapi¬
entia. qui ẽ uirtus dei: in qͦ plenitudo di¬
uinitatis inhabitauit corporalit᷑. Quo¬
mͦ huic aptari potest. nescio loqui : S

Expanded text:
edi sermones meos in os tuum; ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et disperdere : de Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut merito ei dictum sit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna eradicare, et suffodere? quam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aediatque plantatio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias enim in istis Salvatoris figura est. Sed ea quae sequuntur etiam doctissimo homini difficultatem expositionis important, es, dominator, Domine, ecce nescio loqui . Qui est sapientia, qui est virtus Dei, in quo plenitudo divinitatis inhabitat corporaliter , quomodo huic aptari potest: Nescio loqui? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ sapientẽ ⁊ dicit. Sapientia intel¬
lectꝰ auferã fines gentiũ. ⁊ uires earũ
depascã. Peruenit enĩ ad om̃s gentes
oꝑatio eius. S saluator in om̃s gt̃s
mittens sermones suos: eruit eos qui a za-¬
bulo in cunctis gentib captiui tenebã¬
tur. Et uires eorũ depascã. Minatur
se uires nr̃as p̃datũ ire: ⁊ tradere aduer¬
sus nos militantibus. Et re uera ẽ uid̾e
eũ quib dã hoc facientẽ. Quando enim
aliud factũ ẽ. quã his qui dixerat ⁊ uires
eorũ depascam. accipiens nr̃as iures de-¬
pastus ẽ nos: Et cõmouebo ciuitates
q̃ in habitant᷑. Et hoc zabulꝰ ꝯminat᷑. In habita
ꝯcsit ciuitates ĩhabitatas ꝑsecutionib: frequẽter
ꝯcͦsit scãdal. S nos tẽptemꝰ fu̾dam̃tũ habẽtes
suꝑ petrã tales fieri: ut iste qͥ dic̃ ꝯmouebo ciuitateᷤᷤ
q̃ inhabitant᷑. nos mouere ñ ualeat ꝑ ꝓcellas su

Expanded text:
se esse sapientem, et dicit: Sapientiam intelse esse sapientem, et dicit: Sapientiam intellectus auferam, fines gentium, et vires eorum depascar. Pervenit enim ad omnes gentes operatio ejus; sed Salvator in omnes gentes mittens sermones suos, eruit eos, qui a Zabulo in cunctis gentibus captivi tenebantur. Et vires eorum depascar. Minatur se vires nostras praedatum iri, et tradere adversus nos militantibus. Et revera est videre eum quibusdam hoc facientem. Quando enim aliud factum est, quam is dixerat: Et vires eorum depascar. Accipiens nostras vires, depastus est nos. Et commovebo civitates, quae inhabitantur . Et hoc Zabulus comminatur; inhabitariconcussit civitates inhabitatas persecutionibus, frequenter concussit scandalis. Sed nos tentemus fundamentum habentes super petram tales fieri, ut iste qui dicit: Commovebo civitates, quae inhabitantur, nos movere non valeat per procellas sua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittamꝰ eũ suꝑ nos uera dicere. Qͥd gͥ
dicit: uirib faciã: ⁊ sapientia intellec¬
tus auferã fines gentiũ. Estimat forti¬
tudine sua: qđ uult in nob̾ se posse ꝑfi¬
cere. Et re uera si iuncamur. et pꝰhȩc uer¬
ba peccemꝰ. si pꝰ eccłam rursum in circum.
⁊ ad equorũ cursus. ⁊ ad conuentus
gentiliũ eamꝰ: qͥd aliud fit quã suꝑatos
nos possidet: Et qͥ dix̃ ⁊ abulus uirib
faciã: ꝯsequit᷑ in nob̾ peccantib quod mi¬
natus est. S et si fornicemͣ pꝰ castitatem
longi temporis. pꝰ scimoniã multã: qͥd
aliud fit quã uera locutꝰ ꝓbatur suꝑ
nos qui dix̃ uirib faciam: Qd autẽ.
alud reꝑmittat iste magniloquax: in¬
tueam̃. Et sapientia intellectꝰ auferã
fines gentiũ. Sapientiã nescio quã pol¬
licetur: de qua et ꝓpħa loquitur. Alie¬
nigena quedã sapientia ẽ in eis. Est ali¬
qua extranea a ueritate sapientia: quã
disꝑdit ds. Hanc iste habens: estimat

Expanded text:
permittamus eum super nos vera dicere. Quid igitur dicit? Viribus faciam, et sapientiam intellectus auferam, fines gentium . Existimat fortitudine sua, quod vult in nobis se posse perficere. Et revera si vincamur, et post haec verba peccemus; si post Ecclesiam rursum in circum, et ad equorum cursus, et ad conventus gentilium eamus, quid aliud fit, quam superatos nos possidet? Et quid dixit Zabalus, viribus faciam? consequitur in nobis peccatoribus, quod minatus est. Sed et si fornicemur post castitatem longi 1141 temporis, post sanctimoniam multam, quid aliud fit, quam vera locutus probatur super nos, qui dixit, viribus faciam? Quid autem et aliud repromittat iste magniloquax, intueamur. Et sapientiam intellectus auferam, fines gentium. Sapientiam nescio quam pollicetur, de qua et Propheta loquitur. Alienigena quaedam sapientia est in eis . Est enim aliqua extranea a veritate sapientia, quam disperdet Deus. Hanc iste habens existimat
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ głȩ ocłorũ eiꝰ. Docemͣ quid
futurũ sit inimico nr̃o zabuło: quẽ sen¬
sum quendã magnũ nunc ꝓphetia nun-¬
cupauit. Quom enim serpens sapientior
erat om̃ib bestiis quȩ sunt suꝑ t̾ram. ⁊
filii scłi huiꝰ sapientiores suꝑ filios lucis
in generatione sua sunt. dispensator mi¬
quitatis sapienter fecit scdm sapientiã
non bonã: eodem mͦ iste qͥ figuraliter
pͥnceps assiriorũ dr̃. magnꝰ ẽ sensus. Et
ẽ mirari magnitudinẽ sensus. qͦ abusus
ẽ ad instruendos sapientes mundi istius
qui cũ om̃i ueri similitudine cunctaq
uirtute falsitatẽ sectarũ suarũ cõponen¬
tes exibent. Cum gͦ omĩa fecerit d̾s in

Expanded text:
altitudinem gloriae oculorum ejus . Docemur quid altitudinem gloriae oculorum ejus . Docemur quid futurum sit inimico nostro et Zabulo , quem sensum quemdam magnum nunc Propheta nuncupavit. Quomodo enim serpens sapientior erat 1140 omnibus bestiis quae sunt super terram, et filii saeculi hujus sapientiores super filios lucis in generatione sua sunt; et dispensator iniquitatis sapienter fecit secundum sapientiam non bonam: eodem modo iste qui figuraliter princeps Assyriorum dicitur, magnus est sensus, et est mirari magnitudinem sensus ejus: in quo abusus est ad instruendos sapientes mundi istius, qui cum omni verisimilitudine, cunctaque virtute falsitatem sectarum suarum componentes exhibent. Cum ergo omnia fecerit Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
popłs prior exci¬
dit a religione.⁊
scuptilia fabrica¬
tus est iudas in
isrł uocabat᷑ in samaria. Si autẽ u nc̃
aliquis ꝯsideret ex multitudine eorũ qͥ
colligunt᷑ peccatores : ñ pigebit eũ dice¬
re quia unꝰqͥsq dm̃ faciens qđ estimat
ẽẽ bonũ. ⁊ seruiens peccato. maledictus
ẽ faciens scuptile: ⁊ conflans opus ma-¬
nuũ artificis. ⁊ ponens illud in abscon-¬
so. In absconso quippe cordis multa faci¬
mꝰ idola: si peccemus. Unde sermo nos
odocet penitenciã agere: et ululare suꝑ sculp¬
tilib et idolis que st̃ in ihrłm ⁊ samaria.
Et siqͥdem nos peccemꝰ qui ẽẽ de eccła cu¬
pimꝰ. in ihrłm facimꝰ sculptilia. Si uͦ hi qͥ
foris eccłam ꝯstituti sunt qͦmͦ heretici pec¬
cauer̾t: faciunt idola in samariã. uerũp
maritanis: eciam his qui de eccła sunt.
Cum autẽ consũmauerit dñs omĩa faci¬
ens in monte sẏon ⁊ in ihrłm: inducet
suꝑ sensũ magnũ pͥncipẽ assiriorũ ⁊ suꝑ

Expanded text:
pulus prior, excidit a religione, et sculptilia fabricatus est Judas in Israel vocabatur, in Samaria. Si autem et nunc aliquis consideret ex multitudine eorum, qui colliguntur peccatores, non pigebit eum dicere, quod unusquisque Deum faciens, quod existimat esse bonum, et serviens peccato, maledictus est faciens sculptile, et conflans opus manuum artificis, et ponens illud in absconso. In absconso quippe cordis multa facimus idola, si peccemus. Unde sermo nos edocet poenitentiam agere, et ululare super sculptilibus et idolis, quae sunt in Jerusalem et Samaria. Et siquidem nos peccemus, qui esse de Ecclesia cupimus, in Jerusalem facimus sculptilia. Si vero ii qui extra Ecclesiam constituti sunt, quomodo haeretici peccaverint, faciunt idola in Samaria. Verumtammaritanis, et his, qui de Ecclesia sunt. Cum autem consummaverit Deus omnia faciens in monte Sion, et in Jerusalem inducet, super sensum magnum principem Assyriorum, et super
Abbreviated transcription (Latin):
legit. si diligent̃ intendat. ⁊ reqͥrat eorũ
quȩ scripta sunt uoluntatẽ: dicere potest.
Historia suꝑscripta ẽ quo tẽꝑe ihere¬
dieb iosiȩ filii amon regis iuda: usq
ad annũ t̾ciũ decimũ regni eiꝰ: de in pro

Expanded text:
lectioni diligenter intendat et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicere potest: Historia superscripta est, quo tempore Jerediebus Josiae filii Amos, regis Juda, usque ad annum tertium decimum regni e
Abbreviated transcription (Latin):
monis aduentũ: que sͥ sapientiã. sibi ue¬
nisse sentiat caritatẽ: ⁊ dicat ñ uidenti¬
b ecce hic uenit. Orate ut ⁊ ego possĩ
humilia loca. Quo uenit: Saliens suꝑ
montes: tnsiliens suꝑ colles. Si fueris mõs:
salit inte sermo łi. Si ñ ualueris ẽẽ mõs
s fueris collis scds a monte: tͣnsilit suꝑ
te. Quã uͦ pulchra ⁊ ꝯuenientia reb uo¬
cabula: salit suꝑ montes qr maiores sũt:
tͣnsilit suꝑ colles quia minores sunt. Non
tͣnsilit suꝑ montes: ñ salit suꝑ colles. Ec¬
ce hic uenit saliens suꝑ montes: tͣnsiliens
suꝑ colles. Similł ẽ fratrueł m̃s capreȩ.
aut hinnulo ceruorũ: in montib bethel

Expanded text:
 adventum, quae sibi sapientiam, sibi venisse sentiat charitatem, et dicat non videntibus: Ecce hic venit. Orate ut et ego possimhumilia loca. Quo venit? Saliens super montes, transiliens super colles. Si fueris mons, salit in te sermo Dei. Si non valueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. Quam vero pulchra et convenientia rebus vocabula. Salit super montes, quia majores sunt: transilit super colles, quia minores sunt. Non transilit super montes, non salit super colles. Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles. Similis est fratruelis meus capreae, aut hinnulo ce
Abbreviated transcription (Latin):
co factꝰ ẽ stilla: ut ꝑ eũ de uestim̃tis nr̃is
odor stillȩ ꝓcederet: iuxta illud. Mirra
istilla et cassia a uestim̃tis tuis adomib
elephantinis ex quib letificauer̃t te filiȩ
regũ in honore tuo. Quȩ in qͣdragesimo
quarto psalmo dñs ad sponsũ. Fasciculus
stillȩ fratrueł m̃s mͥ. Considemꝰ qͥd sibi¬
uator nr̃ sororis ens filius ẽ: id ẽ sina¬
fratruelis est sponse sue. Fasciculus stillȩ
fratruelis m̃s mͥ: in medio uberũ meorũ
ꝯmorabitur. Qͥs ita beatus ẽ ut hunc
habitabit sermo diuinus. Ofsebat in car¬
mine nuptiali: mãmas potiꝰ appellare quã
pectꝰ. Et ꝑspicuũ ẽ cur ad expositionẽ eus
que dicit in medio uberũ meorũ ꝯmorabi¬
tuȩ in medio uberũ tuorũ ꝯmorabit᷑ ser-¬
mo diuinus. Unde dixi: si ñ fracte fuerĩt
mãmȩ tuȩ : De iezechiel. In eo quippe
loco uͥ ihrłm uoce dñica corripitur int̾¬

Expanded text:
co factus est stilla, ut per eum a vestimentis nostris co factus est stilla, ut per eum a vestimentis nostris odor procederet, juxta illud: Myrrha, et stilla, et casia a vestimentis tuis, a domibus elephantinis, ex quibus laetificaverunt te filiae regum in honore tuo , quae in quadragesimo quarto psalmo dicuntur ad sponsam. Fasciculus stillae fratruelis meus mihi. Consideremus quid sibivator noster sororis ejus est filius, id est, Synasponsus Ecclesiae, fratruelis est sponsae suae: Fasciculus stillae fratruelis meus mihi, in medio uberum meorum commorabitur. Quis ita beatus, ut habeat habitabit sermo divinus. Decebat in carmine nuptiali mammas potius appellari quam pectus. Et perspicuum est, cur ad expositionem ejus quae dicit: In medio uberum meorum commorabituae, in medio uberum tuorum commorabitur sermo divinus. Unde dixi, si non fuerint fractae mammae tuae? De Ezechiele. Eo quippe loco, ubi Jerusalem dominica corripitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ras. ⁊ humilia descendentẽ: udeb̾
quomͦ a uirtute magna ⁊ a maiestate
diuina. ad nos modica quȩdã stilla deflu¬
Et erit de stilla populi huiꝰ. ꝯgregandus.
ꝯgregabitur iacob. Et scdm sicut aliũ
sensum. lapis erat p̃cisus aemonte sine
manib: nr̃i in carne saluatoris aduẽtꝰ:
neq enim mons totꝰ fuit qͥ descendit
ad t̾ras: nec pot̾at humana fragilitas
totiꝰ montis magnitudinẽ capere: s lapiꝰ
ex montȩ. lapis offensionis petra scandali
descendit in mundũ: sic seđ̾m aliũ intellec-¬
tum stilla nuncupatur. Oportebat quip¬
pe ut quia om̃s gentes stilla situlȩ reputa¬
tȩ sunt: is qui ꝓ om̃iũ salute factus ẽ oĩa:
etiam stilla ad eas fieret liberandas. Q d
ctus ẽ stulticia p̃dicationis: ut fatuũ di
sapientiꝰ fieret hominib. Nos infirmi: in¬
firmũ dei fortius hominib factũ ẽ. Qa
igitur uniuersȩ gentes ut stilla situlȩ ⁊
ut mom̃tũ staterȩ reputate sunt: idcir¬

Expanded text:
a aut humilia descendentem, videbis, quomodo virtute magna, et majestate divina ad nos modica quaedam stilla defluEt erit, de stilla populi hujus congregandus congregabitur Jacob . Et sicuti secundum alium sensum, lapis erat praecisus e monte sine manibus , nostri in carne Salvatoris adventus: neque enim totus mons fuit, qui descendit ad terras, nec poterat humana fragilitas totius montis magnitudinem capere: sed lapis ex monte, lapis offensionis, et petra scandali descendit in mundum : sic secundum alium intellectum stilla nuncupatur. Oportebat quippe, ut quia omnes gentes in stillam situlae reputatae sunt his qui pro omnium salute factus est omnia, etiam stilla fieret ad eas liberandas. Quidctus est stultitia praedicationis, ut fatuum Dei, sapientius fieret hominibus. Nos infirmi : infirmum Dei fortius hominibus factum est. Quia igitur universae gentes, ut stilla situlae, et ut momentum staterae reputatae sunt; idcir
Abbreviated transcription (Latin):
Recole ꝯscientiã tuã de pat̾s. matͥs. siue fr̃is
affectu. ꝯsidera qualẽ circa sermonẽ dei. ⁊ ihu
habet caritatẽ: statĩ dep̾hendes magis de fi¬
lium ⁊ filiã diligere quã uerbũ: magis de pa-¬
inones dei tantã habeat caritatẽ: qͥ in sodo¬
ponat loco liberos: luxta hunc modũ: ama
i uxorẽ tuã. Nullus qͥppe aliquando carnẽ¬
suã odio habuit: s amat ut carnẽ. Erũt
una. Ama ⁊ dm̃. s ama illũ ñ ut carnẽ ⁊
sanguinẽ: s ut sp̃m. Q enĩ adheret dño:
unꝰ sp̃c c̃. Igit᷑ ordinata ẽ caritas in ꝑfectis
Ut aut̃ post dm̃ etiã int̃ nos ordo ponat᷑:
pͥmũ mandatũ ẽ ut diligamꝰ parentes. Se¬
cundũ: ut filios. Terciũ: ut domesticos
nr̃os. Si autẽ filius malus ẽ ⁊ domesticus
bonꝰ: domesticꝰ in caritate filii collocetur.
Et ita fiet ut scõrũ ordinata sit caritas.

Expanded text:
Recole conscientiam tuam de patris, matris, fratrisve affectu, et considera qualem circa sermonem Dei et Jesu habeas charitatem: statim deprehendes magis te filium et filiam diligere, quam Verbum: magis te pamones Dei habeat charitatem, qui in secundo loco liberos ponat? Juxta hunc modum, 525 ama uxorem tuam. Nullus quippe aliquando suam carnem odio habuit, sed amat ut carnem. Et erunt, ut carnem et sanguinem, sed ut spiritum. Qui enim adhaeret Deo, unus spiritus est. Igitur ordinata est charitas in perfectis. Ut autem post Deum etiam inter nos ordo ponatur, primum mandatum est, ut diligamus parentes: secundum, ut filios: tertium, ut domesticos nostros. Si autem filius malus est, et domesticus bonus: domesticus in charitate filii collocetur. Et ita fiet, ut sanctorum ordinata sit charitas.
Abbreviated transcription (Latin):
montes. ⁊ deserta: ⁊ ibi accipientiũ sermo¬
nes dĩ. Uox turt̾is audita ẽ int̾ra nr̃a.
Ficus ꝑdux̃ grossos suos. A fico autẽ dis¬
cite ꝑabolam. Cũ ramꝰ eius tener factus
fuerit ⁊ folia miserit: scitore quia nix¬
ta ẽ ęstus. uult nob̾ dei eloqͥum nunei¬
are pꝰ hiemem. pꝰ ꝓcellas animaRua
ippropinqͣ̃sse messẽ: ait. Ficus ꝓtulit grossos
suos: uites florescunt dedert odorẽ. Si iã
rumpunt᷑ in florẽ: tempꝰ adueniet et er̃t
uuȩ. Surge ueni ꝓxima mea. speciosa mea.

Expanded text:
ntes et deserta, et ibi accipientium sermones Dei. Vox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produxit grossos suos. A ficu cognoscite parabolam. Cum ramus ejus tener factus fuerit, et folia miserit, scitote quia juxta est aestas. Vult nobis Dei eloquium nuntiare, post hyemem, post procellas, animarum appropinquasse messem, et ait: Ficus produxit grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem. Si vites jam rumpuntur in florem, tempus adveniet, et erunt uvae. Surge, veni, proxima mea, speciosa me