comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicii cũ d̾no uindicabunt᷑. Ceterũ discordans & dissidens. & pacẽ cũ fr̃ib non
habens scd̾m qͦd beatꝰ apłs & scriptura scã testat᷑. nec si ꝓaꝑi nomine occisus
fuerit crim̃ dissensionis fraternȩ poterit euadere: qi sic̃ scriptũ eͥ qͥ fratreni
suũ odit homicida e: nec ad regnũ cȩloꝵ ꝑuenit. aut cũ do iuiuit. Homicida ñ
potest eẽ cũ xp̃o. qͥ imitator uidȩ maluit ẽẽ quã rꝑi. Quale delictũ ẽ. qdͥ nec
baptisino sanguinis potest ablui : Quale crim̃ ẽ. qd martyrio ñ pot expiari:
Illud qͦq necessariũ ãmonet dns. ut in oiatione dicamue.:
Eł ne patiaris inducinos in temptationẽ: sed libera nos a oralo.
ꝑmiserit. ut om̃ĩs timor nr̃ & deuotio atq obseruatio. ad d̃nm conu̾tat᷑
quando in tẽptationib nrĩs nichil malo liceat nͥ potestas in de tribuat᷑.

Expanded text:
dicii cum Domino uindicabuntur. ceterum discordans et dissidens et pacem cum fratribus non dicii cum Domino uindicabuntur. ceterum discordans et dissidens et pacem cum fratribus non habens, secundum quod beatus apostolus et scriptura sancta testatur, nec si pro nomine occisus fuerit, crimen dissensionis fraternae poterit euadere, quia sicut scriptum est qui fratrem suum odit homicida est, nec ad regnum caelorum peruenit aut cum Deo uiuit homicida. non potest esse cum Christo qui imitator Iudae maluit esse quam Christi. quale delictum est quod nec baptismo sanguinis potest ablui, quale crimen est quod martyrio non potest expiari! Qlnd quoque necessarie monet Dominus ut in oratione dicamus: et ne pnte permiserit, ut omnis timor noster et deuotio adque obseruatio ad Deum conuertatur, quando in temptationibus nihil malo liceat, nisi potestas inde tribuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
scđm tuã sententiã udiceris: & qđ feceris hoc ipse patiaris. Pacificos enĩ
scda natiuitate. tales uult renatos ꝑseuerare. Et qͥ filii di ẽẽ cȩpimꝰ. in
ficiũ ds recipit dissidentis. & ab altario recedentẽ priꝰ frĩ reconciliari
iubet: ut pacificis p̃cib & ds possit ẽẽ placatꝰ. Sacrificiũ do mauis. est
pax nr̃a. & frat̾na concordia: & de unitate patris & filii plebs adiata.
đs. s concordiã intuebatur. ut ille placeret in munere qͥplacebat in
corde. Abel pacificus & iustus. dũ d̾o sacrificat innocent̾: docuit & cȩ¬
teros quando ad altare munꝰ offerunt. sic uenire. cũ di timore. cum
simplici corde. cũ lege iustitiȩ: cũ concordiȩ pace. Merito gͦ ille dũ in
sacrificio di tał. ẽ. ipse postmodũ do sacrificiũ factꝰ e: ut martyriũ
primꝰ ostendens. iniciaret sanguinis sui głia d̾nicã passionẽ: qͥ & iusti¬
tiã d̾ni habuerat ⁊ pacẽ: Iales deniq a dno coronant᷑: tales in die iu¬

Expanded text:
m tuam sententiam judiceris, et quod feceris hoc et ipse patiaris. Pacificos enim secunda nativitate, tales vult renatos perseverare; ut qui filii Dei esse coepimus, in ficium Deus recipit dissidentis, et ab altari revertentem prius fratri reconciliari jubet , ut pacificis precibus et Deus possit esse pacatus. Sacrificium Deo majus est pax nostra et fraterna concordia, et dDeus, sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde. Abel pacificus et iustus, dum Deo sacrificat innocenter, docuit et ceteros, quando ad altare munus offerunt, sic uenire cum Dei timore, cum simplici corda, cum lege iustitiae, cum concordiae pace. merito ille dum in sacrificio Dei talis est, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyrium primus ostendens initiaret sanguinis sui gloria dominicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique a Domino coronantur, tales in die iu
Abbreviated transcription (Latin):
assignare temiptammꝰ uel quȩ omissa uident᷑ apriorib ad implere.
S ut manifestius fiat argum̃tũ uerbi huus ut dixinꝰ breman: cau¬
sam qua hȩc traditio ȩccłiis data e̾. ab origine repetemus.
¶Ladunt maiores nr̃i. qđ post ascensionẽ dni eũ ꝑ aduentũ scĩ sp̃s
suꝑsingulos quosq apłos ignee linguȩ sedissent. ut loqueli¬
loquelis
diuersis uariisq loqueret᷑. ꝑ qđ eis nulla gens
tiones. Discessuri itaq ab inuicẽ normã prius futurȩ sibr p̃dicatioĩs
in cõmune constituunt ne forte alius ab alio abducti diuersũ ali¬
quud his qui ad fidẽ iꝑi inuitabant᷑ exponerent. Oñs gͥ in uno po
tib dandã. eẽ regulã statuunt. Symbolũ autẽ hoc. multis & iustisson
ex causis appellare uoluerunt. Symbolũ enĩ grece. & indiciũ dici pot̾¬
& collatio. hoc ẽ. qͦd plures in unũ conferunt. Id enĩ fecerunt apłi in
his sermonib in unum conferendo unꝰquisq qđ sensit. Indiciũ autẽ

Expanded text:
signare tentabimus, vel quae omissa videntur a prioribus, adimplere. Sed ut manifestius fiat argumentum verbi hujus, ut diximus, breviati, caussam qua haec traditio Ecclesiis data est, ab origine repetemus. 53 2. Tradunt majores nostri, quod post Ascensionem Domini, cum per adventum Spiritussingulos quosque Apostolos igneae linguae sedissent ut loquelis diversis variisque loquerentur, per quod eis nulla gens tiones. Discessuri itaque ab invicem, normam sibi prius futurae praedicationis in commune constituunt, ne forte alii alio abducti, diversum aliquid his qui ad fidem Christi invitabantur, exponerent. Omnes igitur in untibus dandam esse regulam statuunt. Symbolum autem hoc multis et justissimis ex caussis appellari voluerunt. Symbolum enim Graece et indicium dici potest et collatio, hoc est quod plures in unum conferunt. Id enim fecerunt Apostoli in his sermonibus, in unum conferendo unusquisque quod sensit. Indicium autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ diximꝰ orientis eccłias trade inũ dm̃ patrẽ omĩpentẽ. & unũ dum:
hoc mͦ intelligendũ ẽ: unũ ñ numero dici. s uniu̾sitate. Uerbi gr̃a. Si quis dic̃
ñ numeri s. uniu̾sitatis .e̾. nom̃: ut si exempli causa dicamꝰ unũ solem. Hic unꝰ
ita dicit᷑ : ut alius uł tertius addi ñ possit. Vnꝰ enĩ. ẽ. sol. Multomagis gͦ ds cũ¬

Expanded text:
 Orientis Ecclesias tradere unum Deum Patrem omnipotentem, et unum Dominum:  Orientis Ecclesias tradere unum Deum Patrem omnipotentem, et unum Dominum: hoc non intelligendum est unum numero dici, sed universitate. Verbi gratia: Si quis dicat non numeri, sed universitatis est nomen. Ut si, exempli caussa, dicamus unum solem: hic unus ita dicitur, ut vel alius, vel tertius addi non possit: unus est enim sol. Multo magis ergo Deus cu
Abbreviated transcription (Latin):
re potueris. scito ad huc diuinȩ generationis mysteriũ tanto ẽẽ differentiꝰ
& enunentiꝰ. quanto creator creaturis potentior. quanto artifex oꝑe suo pͣstan¬
tior: quanto ille qͥ semꝑ ẽ. eo qͥ ea nichilo cępit. ẽẽ. nobilior. Credendꝰ ẽ gͦ ds
pat̾ ẽẽ unici filii sui dni nrĩ.: ñ discutiendꝰ. Neq enĩ fas ẽ. seruũ de natalib
cdii disputare. Contestatꝰ ẽ pat̾ de cęlis dicens. hic ẽ filius ms dilectꝰ. in quo
Filius dicit. Qui me uidet: uidet & patrem. &o. ego & pater unũ sumus. &.
ego a do exiui. & ueni in hunc mundũ. Quis ẽ qͥit̾ has patris ⁊ filii uo¬
ces mediũ se discussorem interserat: & ditatẽ diuidat. affectũ separet. & sub¬
sapiens sapientiã. quasi iustꝰ iustitiã: quasi sempiternꝰ sempit̾nũ: quasi in mor¬
talis inmortalẽ: quasi inuisibił inuisibilẽ: quasi lux splendorem: quasi mens u̾bũ

Expanded text:
re potueris, scito adhuc divinae generationis mysterium tanto esse differentius re potueris, scito adhuc divinae generationis mysterium tanto esse differentius et eminentius, quanto creator creaturis potentior, quanto artifex opere suo praestantior, quanto ille qui semper est, eo qui ex nihilo coepit esse nobilior est. Credendus esPater unici Filii sui Domini nostri, non discutiendus. Neque enim fas est servo de natalibus domini disputare. Contestatus est Pater de caelis, dicens, Hic est Filius meus dilectus, in quo Filius dicit, Qui videt me, videt et Patrem. Et, Ego et Pater unum sumus. Et, Ego a Deo exivi, et veni in hunc mundum . Quis est, qui inter has Patris et Filii voces medius se discussor interserat, et deitatem dividat, affectum separet, subsapiens sapientiam, quasi justus justitiam, quasi sempiternus sempiternum, quasi immortalis immortalem, quasi invisibilis 60 invisibilem, quia lux splendorem, q
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa sint rebus & actionib unũ tam̃ sint substantia. ułnatura & cũ
e mente ꝓcedant. nũquã tam̃ ab ipsa separant᷑. S hȩc quãuis in nob̾ & in
animȩ nr̃e substantia habeant᷑ : tam̃ tant o nob̾ occulta uident᷑. quan¬
to & aspectu corporeo inuisibilia. De aꝑtiorib requiramꝰ. Fons quomͦ ex se
generat fluuiũ. quo autẽ spũ in rapidũ fert᷑ fluentum: quid ẽ qđ cũ
sons intelligi aut appeslari potest. & tam̃ qͥ uiderit fluiuũ. uidet ⁊ fonteor
Exreree te priꝰ in hor explanatione. & discute si potes quȩ habent᷑ isrea debe
& tunc ad hor sublimiora ueniemꝰ. Nec putes qi te statĩ deterra ascendere
suadeã suꝑ cȩlos s prius te si placet ad istud firmam̃tũ qđ ocłis uidetur
educã:. & ibi si potes naturã huius uisibił luminis discute. quomͦ ignis iste ce¬

Expanded text:
diversa sint rebus et actibus, unum tamen sint vel substantia, vel natura, et cum diversa sint rebus et actibus, unum tamen sint vel substantia, vel natura, et cum e mente procedant, nunquam tamen ab ipsa separentur. Et si haec, quamvis in nobis, et animae nostrae substantia habeantur, tamen tanto nobis occulta videntur, quanto aspectui corporeo invisibilia: de apertioribus requiramus. Fons quomodo ex se generat fluvium, quo autem spiritu rapidus fertur in fluentum? Quid est, quod s intelligi, aut appellari potest: et tamen qui viderit fluvium, videt et fontem? Exerce te prius in horum explanatione, et discute si potes, quae habentur in manibus: et tunc ad horum sublimiora venies. Nec putes, quod te statim 59 de terra ascendere suadeam super caelos, sed prius te si placet ad istud firmamentum, quod oculis videtur, educam et ibi si potes, naturam hujus visibilis luminis discute, quomodo ignis iste cae
Abbreviated transcription (Latin):
unũ scilicet dm. & unũ dnm scđ̾m auctoritatẽ pauli apłi ꝓfitentes. S de
stantiȩ quȩ ẽ suꝑ om̃ia appellatio ẽ: pater uͦ archani & in effabił sacra¬
m̃ti uocabulũ ẽ. Dm̃ cũ audis. substantiã intellige sine initio sine fine
simplicẽ. sine ulla ammirtione inuisibilẽ. incorporeã. ineffabilẽ. in estima¬
Isupra dictꝰ :
habeat: ita
& pat̾ nullo pacto qͥs dici potest. nͥ filiũ habens. hoc ergͦ
ipso nomine
qͦ ds pat̾ appellat᷑. cũ patre parit̾ subsistere etiã filius
demonstrat᷑.
ras in ꝓfundi huiꝰ archanũ: ne forte dũ in accessȩ lucis fulgorem ꝑtinatiꝰ
ꝑscrutaris. exiguũ ipsũ qͥ mortalibi dino munere concessus e̾. ꝑdas as¬
quȩ si consequent̾ ualueris expedire. tunc aterrestrib ad cȩlestia. & aui¬
sibilib ad inuisibilia p̃parato. Expedi prius si potes & explana qͦmͦ mens
quȩ intra te ẽ generet uerbũ. & qui sit in ea memoriȩ sp̃s. quomͦ hȩc cũ

Expanded text:
unum Dominum, secundum auctoritatem Pauli Apostoli profitentes. Sed de stantiae, quae est super omnia, appellatio est. Pater arcani et ineffabilis sacramenti vocabulum est. Deum cum audis, substantiam intellige sine initio, sine fine, simplicem, sine ulla admistione, invisibilem, incorpoream, ineffabilem, inaestimasupra dictae sit habeat; ita et pater nullo pacto quis dici potest, nisi filium habens. Hoc igitur ipso nomine quo Deus Pater appellatur, cum Patre 58 pariter subsistere etiam Filius demonstratur. ras in profundo arcani, ne forte dum inaccessae lucis fulgorem pertinacius perscrutaris, exiguum ipsum, qui mortalibus divino munere concessus est, perdas ase, quae nostra sunt: quae si consequenter valueris expedire, tunc a terrestribus ad caelestia, et a visibilibus ad invisibilia properato. Expedi primo si potes, quomodo mens, quae intra te est, generet verbum, et qui sit in ea memoriae spiritus: quomodo haec cum
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ recordet᷑. Nequis sibi quasi in nocens placeat. ⁊ se extollendo plus pere¬
at. instruit᷑ & docet᷑ peccare se cotidie: dũ cotidie ꝓpeccatis iubet᷑ oiare.
Sic deniq iołs in epła sua monet dicens. Si dixerimꝰ qi peccatũ ñ habemꝰ
nos ipsos decipimꝰ: & ueritas in nob̾ ñ. ẽ. Si autẽ confessi fuerimꝰ peccata nr̃a:

Expanded text:
animus recordetur! ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereanimus recordetur! ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se cottidie, dum cottidie pro peccatis iubetur orare. sic denique et Iohannes in epistula sua monet dicens: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerim
Abbreviated transcription (Latin):
Sic danheli in leonũ lacũ uissu incluso regis prandiũ diuinitꝰ ꝓcuratur:
& int̾ feras esurientes & parcentes homo di pascit᷑. Sic alitur helias in fu¬
ga. & solitutline coruis ininistrantib. & uolucrib cibũ sibi apportantibus
in ꝑsecutione nutrit᷑. atq quẽ humanȩ malitiȩ de testauit crudelitas. fere
parcunt aues pascunt. & homines insidiant᷑. & sȩuiunt. Post hȩc. & ꝓpecca
Itis nr̃ĩs precamur dicentes.
ti. ut qͥ a do pascit᷑ in d̾o uiuat: nec tantũ presenti ⁊ temporali uitȩ. sed aet̾¬
ne consulat᷑ : ad quã uenire potest si peccata donent᷑. quȩ debita dns appel¬
lat. sic̃ in eugłio suo dicit. Dimisi tibi om̃e debitũ. qr me rogasti. Quam
necessarie autẽ quã ꝓuident̾ & salubrit̾ ãmonem᷑ qđ peccatores sumꝰ. qui ꝓ
peccatis rogare cõpellim. ut dũ indulgentia de do petit᷑. conscientiȩ suȩ

Expanded text:
Sic Danieli, in leonum lacu jussu regis incluso, prandium divinitus procuratur, Sic Danieli, in leonum lacu jussu regis incluso, prandium divinitus procuratur, et inter feras esurientes et parcentes homo Dei pascitur . Sic alitur Helias in fuga; et in solitudine corvis ministrantibus, et 211 volucribus cibum sibi apportantibus, in persecutione nutritur . Atque, o humanae malitiae detestanda crudelitas! ferae parcunt, aves pascunt, et homines insidiantur et saeviunt. XXII. Post haec, tris deprecamur dicentes: ti, ut qui a Deo pascitur in Deo uiuat nec tantum praesenti et temporali uitae sed aeternae consulatur, ad quam ueniri potest, si peccata donentur quae debita Dominus appellat, sicut in euangelio suo dicit: dimisi tibi omne debitum, quia me rogasti. quam necessario autem, quam prouidenter et salubriter admonemur quod peccatores sumus qui pro peccatis rogare conpellimur, ut dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
familiaris inuoluit᷑. sed solutꝰ ac liber facultates suas ad d̾nm ante
p̃m issas. ipse qͦq comitat᷑. Ad qͦd ut possit unꝰquisq p̃arare se. sic discat
orare. & di orationis legẽ quał ẽẽ debeat noscere. Neq enĩ de e̾e̾ cotidi¬
anꝰ cibus potest iusto: cũ scriptũ sit. Non occidet dns fame. animam
iustã. Et iterũ. Iunior fui & senui. & ñ uidi iustũ derelictũ. neq sem̃
eiꝰ querens panẽ. Itẽ d̾ns ꝓmttit ⁊ dicit. Nolite cogitare dicentes. qͥd ede
mus. aut qͥd bibemꝰ: aut qͦ uestiem᷑ : ł ec enĩ nationes querunt. Scit
autẽ pater ur̃ : qi hor omĩũ indigetis. Quęrite primũ regnũ di. & iusti¬
tiã eiꝰ. ⁊ hȩc omĩa adicient᷑ uob̃. Querentib regnũ & iustitiã di. omĩa ꝓmit¬
tit apponi. Nã cũ di sint omĩa. habenti d̾m nichil deerit. si d̾o ipse ñ desit.

Expanded text:
familiaris inuoluitur, sed solutus ac liber facultates suas ad Dominum ante familiaris inuoluitur, sed solutus ac liber facultates suas ad Dominum ante praemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut possit unusquisque nostrum parare se, sic discit orare et de orationis lege qualis esse debeat noscere. Neque enim deesse cottidianus cibus potest iusto, cum scriptumsit: non occidet Dominus fame animam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem, itemus, aut quid bibemus, aut quid vestiemur? Haec enim nationes quaerunt. Scit autem pater vester quia horum omnium indigetis. Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis . Quaerentibus regnum et justitiam Dei omnia promittit apponi. Nam cum Dei sint omnia, habenti Deum nihil deerit, si Deo ipse non desit.
Abbreviated transcription (Latin):
& tegumentũ. his contenti simꝰ. Qui autẽ uolunt diuites fieri. uicidunt in
temptationẽ : muscipulã multã. & desideria nocentia: quȩ mergunt homi¬
nẽ in ꝑditionẽ ⁊ interitũ. Radix enĩ om̃iũ malor. ẽ. cupiditas. quã quidam
appetentes naufragauerunt a fide. & inseruerunt se dolorib multis. Docet
uitẽ scłares copias cogitantẽ. & se eruberantiũ fructũ largitate uctantẽ:
redarguit ds dicens Stulte. hac nocte expostulat᷑ anima tua: quȩ ergo
parasti cuiꝰ erunt: Lȩtabat᷑ stultꝰ in fructib nocte moriturus. & cin
uit.a iã deerat. uictꝰ abundantiã cogitabat. Contra autẽ dns ꝑfectun
& consũmatũ docet fierr qͥ onũb suis uenditis atq inusũ pauperũ
distributis. thesaurũ sibi condat incęlo. Hunc dicit posse sequi. & glo¬
riã dnicȩ passionis imitari. qͥ expeditꝰ & succinctꝰ nullis laqueis rei

Expanded text:
et tegumentum his contenti sumus. qui autem uolunt diuites fieret tegumentum his contenti sumus. qui autem uolunt diuites fier mergunt hominem in perditionem et in interitum. radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Docet item stultum saeculares copias cogitantem et se exuberantium fructuum largitate iactantem redarguit Deus dicens: stulte, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? laetabatur stultus in fructibus nocte moriturus et cui uita iam deerat uictus abundantiam cogitabat. contra autem Dominus perfectum et consummatum docet fieri qui omnibus suis uenditis adque in usum pauperum distributis thesaurum sibi condat in caelo. eum dicit posse se sequi et gloriam dominicae passionis imitari qui expeditus et succinctus nullis laqueis rei
Abbreviated transcription (Latin):
a scĩficatione eiꝰ & corpore ñ recedamꝰ. Potest uero ⁊ sic intelligi. ut qͥ sceło
renuntiauimꝰ. &. diuitias eiꝰ⁊ pompas fide gr̃e spitalis abiecimiꝰ. cibũ nob̃
tantũ petamꝰ: quando instruit dns ⁊ dicit. qͥ ñ renuntiat om̃ib quȩ st̃
eiꝰ. ñ potest meus discipłs e̾ẽ. Iui autẽ xp̃i cępit ẽẽ discipłs: scđm magis¬
tri sui uocẽ renuntians om̃ib diurnũ cibũ debet. nec in longũ desideria
Merito gͦ xꝑi discipulus uictũ sibi in diem postulat. qͥ de crastino cogita¬
re ꝓhibet᷑: qr & contrariũ sibi fit ⁊ repugnans. ut queramꝰ in scło diu ui¬
uere. qui petimꝰ regnũ di uelocit̾ aduenire. Sic & beatꝰ apłs monetũ
firians & corroborans fidei nr̃e ac spei firmitatẽ. Nichil inquit in¬
tulimꝰ in hunc mundũ. uerũ nec auferre possumꝰ. Habentes itaq exhibitionẽ

Expanded text:
et corpore non recedamus. Potest uero et sic intellegi, ut qui saeculo et corpore non recedamus. Potest uero et sic intellegi, ut qui saeculo renuntiauimus et diuitias eius et pompas fide gratiae spiritalis abiecimus cibum nobis tantum petamus et uictum, quando instruat Dominus et dicat: qui non renuntiat omnibus quae sunt eius, non potest meus discipulus esse. qui autem Christi coepit esse discipulus secundum magistri sui uocem renuntians omnibus, diurnum debet cibum petere nec in longum desideria merito ergo Christi discipulus uictum sibi in diem postulat qui de crastino cogitare prohibetur, quia et contrarium sibi fit et repugnans, ut quaeramus in saeculo diu uiuere qui petimus regnum Dei uelociter aduenire. sic et beatus apostolus monet formans et corroborans spei nostrae ac fidei firmitatem. nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. habentes itaque exhibitionem
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ & credentiũ pater ẽ: sic ⁊ panẽ nr̃m uocamꝰ. qr xꝑe. nr̃ qͥ corpꝰ eiꝰ contingi¬
mꝰ panis .ẽ. Hunc autẽ panẽ dari nob̾ cotidie postulamꝰ: ne qui inaepo sumꝰ
& eucharistiã cotidie ad cibũ salutis accipimꝰ. intercedente aliqͦ gr̾auiore de¬
licto dũ absentes & ñ cõmunicantes a cȩlesti pane ꝓhibem. a xꝑi corpore
separem. ipso p̃dicante & dicente. Ego sũ panis iute. qͥ de cęlo descendi. Siquis
ederit de meo pane. uiuet in ȩternũ. Panis autẽ quẽ ego dedero caro mea est.
ꝓscłi uita. Sumite & edite. Quando gͦ dicit in ȩt̾nũ uiuere. siquis ederit de
euis pane: manifestũ ẽ eos uiuere qͥ coipꝰ eiꝰ attingunt: ⁊ eucharistiã iure cõ¬
iimicationis accipiunt. Ita cont᷑ tim̃dũ ẽ.⁊ orandũ. nedũ quis abstentus
separat᷑ a xp̃i corpore. maneat alienꝰ a salute. cõminante ipso & dicente. nisi
ederitis carnẽ filis hominis & biberitis eiꝰ sanguinẽ. ñ habebitis uitã inue

Expanded text:
ngimus panis est. hunc autem panem dari nobis cottidie postulamus, ne qui in Christo sumus et eucharistiam eius cottidie ad cibum salutis accipimus intercedente aliquo grauiore delicto, dum abstenti et non communicantes a caelesti pane prohibemur, a Christi corpore separemur ipso praedicante et dicente: ego sum panis uitae qui de caelo descendi. si qui ederit de meo pane, uiuet in aeternum. panem autem quem ego dedero caro mea est pro saeculi uita. quando ergo dicit in aeternum uiuere si qui ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ICH auidem fidelissime papa lauuenri ad scribendũ
animꝰ tã ñ ẽ cupidꝰ. quã nec idoneus: scienti ñ ẽẽ absq pe¬
riculo. multor iudiciis ingeniũ tenue & erile cõmitte¬
tionẽ rationẽq componã : quãuis supra uires nras sit pond̾
p̃cepti. Non enĩ me latet sententia illa sapientiũ. quȩ ꝓbe admodũ dicit. qr
de d̾o etiã uera dicere periculosũ e. T̾anĩ si expositionis ate impositȩ necessi¬
tate outionib uiues. dicere aliqua obeilientiȩ magis reuerentia quam
uigenu p̃simptione temptabimꝰ. quȩ quidem ñ tã ꝓfector exertus digna¬

Expanded text:
i quidem, fidelissime Papa Laurenti, ad scribendum animus tam non est cupidus, quam nec idoneus, scienti non esse absque periculo, multorum judiciis ingenium tenue et exile committetionem rationemque componam: quamvis supra vires nostras sit pondus praecepti non enim me latet illa sententia sapientum, quae probe admodum dicit, quia de Deo etiam vera dicere periculosum est, tamen si petitionis a te impositae necessitatem orationibus juves, dicere aliqua obedientiae magis reverentia, quam ingenii praesumptione 52 tentabimus: quae quidem non tam perfectorum exer
Abbreviated transcription (Latin):
& iterũ moyses uelut deflens eos dicit. Et erit uita tua suspensa ante
oculos tuos. ⁊ timebis ꝑdiem ⁊ noctẽ: & ñ credes uitȩ tuȩ. S transcurren¬
dũ nob̾ ẽ: iã enĩ modũ ꝓpositȩ breuitatis excedimꝰ : nudũ & breuiatum
sermonẽ longa dissertione distendimꝰ. Pauca tam̃ addemꝰ: ne penitue

Expanded text:
Et iterum Moses deflens eos dicit: Et erit vita tua suspensa ante Et iterum Moses deflens eos dicit: Et erit vita tua suspensa ante oculos tuos, et timebis per diem et noctem, et non credes vitae tuae . Sed transcurrendum nobis est: jam enim propositae brevitatis modum excedimus, et breviatum sermonem longa dissertatione Al. disertione distendimus: pauca tamen addemus, ne penitus
Abbreviated transcription (Latin):
ouis ad occisionẽ ductꝰ e̾: & sic̃ agnꝰ corã tondente se. sic ñ aperuit os siuim.
Inhumilitate uidiciũ eiꝰ sublatũ ẽ. Imposita ei scribit᷑. spinea corona. Audi
mater sua. S & de spinis ita alius ꝓpħa cõmemorat. Et expectaui ut fa¬
ceret uuam. fecit autẽ spinas: ⁊ ñ iustitiã s clamorem. Uerũtam̃ ut mẏs¬
terii secreta cognoscas: oportebat eũ qͥ peccata mundi uenit auferre. etiã
terrȩ maledicta purgare: quę ꝓthoplasto peccante. sententiã p̃uaricatio¬
nis acceperat: dicente dno. Mlaledicta terra in oꝑib tius. spinas ⁊ tribu
los ꝓducat tibi. Propterea gͦ spinis coronat᷑ iħs: ut pͥma illa condemnatioĩs
sententia solueret᷑. Ad crucẽ ducit᷑ : & in ligno totius mundi uita suspen¬
dit᷑. Uis & de hoc ꝓpheticis testimoniis confirmari : Audi iheremiã dicentẽ¬
Uenite & mittamꝰ lignũ in pane eiꝰ. ⁊ conteramꝰ eũ de terra uiuentiuor.

Expanded text:
: Sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum: in humilitate judicium ejus sublatum est . Imposita ei scribitur 86 corona spinea. Audi mater sua . Sed et de spinis ita alius propheta commemorat: Et expectavi, ut faceret uvam, fecit autem spinas: et non justitiam, sed clamorem . Verumtamen ut mysterii secreta cognoscas, oportebat eum qui peccata mundi venit auferre, etiam terrae maledicta purgare, quae peccante protoplasto, sententiam praevaricationis acceperat, dicentlos producet tibi . Propterea ergo spinis coronatur Jesus, ut prima illa condemnationis sententia solveretur. Ad crucem ducitur, et in ligno totius mundi vita suspenditur. Vis et de hoc propheticis testimoniis confirmari? Audi Jeremiam dicenteet injiciamus lignum in panem ejus, et conteramus eum de terra viventium .
Abbreviated transcription (Latin):
diligere. & ꝓ his qͦq qͥ nos ꝑsecunt᷑ orare. petamꝰ & ꝓ illis qͥ adhuc terrena
sapiunt. & necdũ cȩlestes ẽẽ cȩperunt: ut & circa illos uoluntas di fiat.
quã xꝑc hominẽ conseruando & reintegrando ꝑfecit. Nã cũ discipuli ab eo
iã ñ terra appella nt᷑. s sal t̾rȩ . & apłs primũ hominẽ uocet de t̾rȩ limo
scđm uero de cȩlo: merito & nos qͥ ẽẽ debemꝰ patri d̾o similes qͥsolem suũ ouri fac̃
suꝑ bonos: malos. & pluit suꝑ ustos.⁊ iniustos. sic xp̃o monente oramꝰ & petimus
ut p̃cẽ ꝓ om̃iũ salute faciamꝰ. Et quomͦ i cęlo ide in nob̾ ꝑfidẽ nrãm uoluntas
di facta ẽ ut essemꝰ de cęlo: ita ⁊ in terra. hoc ẽ in illis credentib fiat uolun¬
tas di. ut qͥ adhuc sunt prima natiuitate terreni incipiant ẽẽ cȩlestes. ex
a qua & sp̃u nati. Procedente oratione. postulamꝰ & dicinius:

Expanded text:
diligere et pro his quoque qui nos persecuntur orare, petamus et pro illis qui adhuc terra diligere et pro his quoque qui nos persecuntur orare, petamus et pro illis qui adhuc terra sunt et necdum caelestes esse coeperunt, ut et circa illos uoluntas Dei fiat quam Christus hominem conseruando et redintegrando perfecit. nam cum discipuli ab eo iam non terra appellentur sed sal terrae et apostolus primum hominem uocet de terrae limo, secundum uero de caelo, merito et nos qui esse debemus patri Deo similes, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, sic Christo monente oramus et petimus, ut precem pro omnium salute faciamus, ut quomodo in caelo id est in nobis per fidem nostram uoluntas Dei facta est ut essemus e caelo, ita et in terra hoc est in illis credere nolentibus fiat uoluntas Dei, ut qui adhuc sunt prima natiuitate terreni incipiant esse caelestes ex aqua et spiritu nati. Procedente oratio
Abbreviated transcription (Latin):
sua uoce declarat. Caro inquit ocupiscit aduersus sp̃m̃n. & sp̃i aduersus
carnẽ. Haec enũ inuicẽ sibi. aduersant᷑. ut ñ quȩ uultis ipsa faciatis.
ad anifesta autẽ sunt oꝑa carnis: quȩ sunt adulteria fornicationes. inmun¬
ditie. spurtitiȩ:idolatriȩ. ueneficia. homicidiũ. inimititiȩ contentiones:
emulationes : animositates: ꝓuocationes: simultates. dissensiones: hereses. in¬
uidie. ebrietates. comessationes: & his similia. Qui talia agunt: regnũ di non
possidebuuit. frucꝰtus autẽ sꝑs ẽ caritas. gaudiũ pax: magnanimitas. bonitas.
fides. mansuetudo. continentia: castitas. & idcirco cotidianis immo contini¬
is &rationib hoc p̃cam᷑. & in cęlo ⁊ int̾ra uoluntatẽ circa nos di fieri: q hȩc ẽ
uoluntas di. ut terrena cȩlestib cedant. sꝑitalia & diuina p̃ualeant. Potest
& sie intelligi fr̃s dilectissimi.: ut qm̃ mandat ⁊ monet dns etiã in imicos

Expanded text:
sua uocedeclarat: \'caro\', inquit, \'concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus sua uocedeclarat: \'caro\', inquit, \'concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem ; haee enim in uicem aduersantur, ut nmanifesta autem sunt facta carnis quae sunt adulteria, fornicationes, inmunditiae, spurcitiae, idololatriae, ueneficia, homicidia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas. et idcirco cottidianis immo continuis orationibus hoc precamur et in caelo et in terra uoluntatem circa nos Dei fieri: quia haec est uoluntasres dilectissimi, ut quoniam mandat et monet Dominus etiam inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
tas in fide: uerecundia in uerbis. in factis iustitia: in oꝑib miscđia. in moul
ne & honore certam̃.ẽ. exhibere in sermone constantiã qua confitem: in ques¬
tione fidutiã qua congredim᷑. in morte patientiã qua coronam. Hoc. est
fieri autẽ liolutatẽ di in cȩlo & in terra: qđ utrũq ad consũmationẽ nr̃ȩ
incolumitatis ꝑtinet & salutis. Nã cũ corpus de terra. & sp̃m possideamus
de cęlo ipsi c̾elũ & t̾ra sumꝰ. in utrisq ide̾ in corpore & sp̃u. ut di uoluntas fiat
oramꝰ. Est enĩ inter carnẽ ⁊ sp̃m colluctatio. & discordantib aduersus se inui-¬
cem cotidiana congressio. ut ñ quȩ uolumꝰ ipsa faciamꝰ. dũ sp̃s cȩlestia & diui¬
na querit. caro terrena.⁊ scłaria ꝯcupiscit. M ideo petimus int̾ duo ista
ope & auxilio d̾i concordiã fieri ut dũ sp̃u & carne uoluntas d̾i geritur.
quę ꝑeũ nata e̾ anima seruet᷑. Quod aꝑte atq manifeste apłs paulus

Expanded text:
tas in fide, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus ne et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam qua confitemur, in quaestione fiduciam qua congredimur, in morte patientiam qua coronamur: hoc est Fieri autem petimus uoluntatem Dei in caelo et in terra: quod utrumque ad consummationem nostrae incolumitatis pertinet et sae caelo, ipsi terra et caelum sumus in utroque, id est in corpore et spiritu, ut dei uoluntas fiat oramus. est enim inter carnem et spiritum conluctatio et discordantibus aduersum se inuicem cotidiana congressio, ut non quae uolumus ipsa faciamus, dum spiritus caelestia et diuina quaerit, caro terrena et saecularia concupiscit. et ideo petimus inter duo ista opeet auxilio dei concordiam fieri, ut, dum et in spiritu et in carne uoluntas dei geritur, quae per eum renata est anima scruetur. quod aperte atque manifeste apostolus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
oiam io p etiniꝰ ut fiat in nob uoluntas di: quȩ ut fiat in nob opusẽ ai
uoluntate. ide oꝑa eiꝰ ⁊ ꝓtectione. qr nemo suis uirib fortise. sidiun
dul gentia aͥ misedia tutus est. Deniq ⁊ dns infirmitatẽ honunis quẽ poe¬
tabat ostendens. ait. Pater si fieri potest transeat a me calix iste. Exem¬
plũ discipulis suis demonstrans ut ñ uoluntatẽ suã s di faciant : ad didet
di qe cȩlo ut faciã uoluntatẽ meã. s uoluntatẽ eiꝰ qͥ me misit. Quodsi
filius obaudiuit ut faceret patris uoluntatẽ quantomagis seruus ob¬
audire debet ut faciat dñi uoluntatẽ : Sicut in epła sua iołis qͦq ad faciendã
uoluntatẽ di hortat᷑ & instruit dicens. Nolite dilige mundũ: neq ea q̃ in mum

Expanded text:
oramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei oramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei uoluntate id est ope eius et protectione, quia nemo suis uiribus fortis est sed Dei indulgentia et misericordia tutus est. denique et Dominus infirmitatem hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuens, ut non uoluntatem suam sed Dei faciant, addidit didi de caelo, ut faciam uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui misit me. quodsi filius obaudiuit ut faceret patris uoluntatem, quanto magis seruus obaudire debet ut faciat domini uoluntatem, sicut in epistula sua Iohannes quoque ad faciendam uoluntatem Dei hortatur et instruit dic
Abbreviated transcription (Latin):
ro dicat nt errena si cȩlestia regna desiderat Contmquab hoe pramõi
ne & pce opus est: ne excidamꝰ a regno cȩlesti. sic̃ uidei quib lioe primũ
ꝓmissũ fuerat exciderunt. ano manifestante & ꝓbante multuunquit¬
uanunt ab ouente & occidente. & recũbent cũ abrabant o saae & ilcob
i regno cȩior  filii autẽ regni expellent᷑ in tenebras exteriores. iic
erite ploiatio: stridoi dentiũ. Ostendit. qi ante filii regni iuidai erarr
quudo a filii di ẽẽ ꝑseuerabant. Postquã cessauit cirea illos nom̃ patern
cessauit a regnũ. Et ideo xp̃iani qͥ in oratione aꝓpellare đm patrem uer¬
pinus nosit regnũ di nob̾ ueniat postulam addimus quoq ⁊ dicimiꝰ
imat uoluntas tua in cȩlo & in terra: Non ut as faciar q qđ uuloiesinit nos
facere possiꝰ qđ as iult. illã do quis obsistit: quo minꝰ qđ uelit taciar
S qu neot aessaposo obsustit᷑. quo minus pomĩa nr animꝰ atq acłdo obseq

Expanded text:
dicat, non terrena sed coelestia regna desiderat. Continua autem oratione et prece opus est ne excidamus a regno coelesti, sicut Judaei, quibus hoc prius promissum fuerat, exciderunt, Domino manifestante uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii autem regni expellen tur in tene bras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium. ostendit quia ante filii regni Iudaei erant, quando et filii Dei esse perseuerabant, postquam cessauit circa illos nomen paternum, cessauit et regnum. et ideo christiani qui in oratione appellare nos et ut regnum Dei nobis veniat oramus. XIV. Addimus quoque et dicimus: FIAT VOLUNTAS TUA SICUT IN COELO ET IN TERRA; non ut Deus faciat quod vult, sed ut nos facere possimus quod Deus vult. Nam Deo quis obsistit quominus quod velit faciat? Sed quia nobis a diabolo obsistitur quominus per omnia noster animus atque actus Deo obseq
Abbreviated transcription (Latin):
Neq fornicarii. neq idolis seruientes. neq adulteri.
neq molles. neq masculor appetitores. neq fures. neq fraudatores. neque
ebriosi. neq maledici neq raptores regnũ di consequent᷑. Etheo quidem
suistis: si abluti estis. sed istificati estis s sc̃ificati estis innonimȩ dni¬
re ne quid tibi deterius contingat: hano continuis orationib precẽ
sacmiꝰ. hoc dieb ac noctib postulamꝰ. ut sc̃ĩficatio & uiificatio quȩ de
di gra sumit᷑ ipsius ꝓtectione seruet᷑. Sequitur inorationẽ.
qua ido insꝙit qͥđ⁊ semp fuit. & eẽ ñ desinit: Hrm regnũ petunꝰ ad¬
uenire. a do nob repmissũ. xp̃i sanguine & passione que sit uisapoui

Expanded text:
Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum 324 appetitores, neque fures, neque fraudatores, neque ebriosi, neque maledici, neque raptores regnum Dei consequentur. Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sre, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus, ut sanctificatio et vivificatio, quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione servetur. XIII. Sequitur in oratione: quando incipit quod et semper fuit et esse non desinit? Nostrum regnum petimus advenire a Deo nobis repromiss
Abbreviated transcription (Latin):
me examinasti. & ñ ẽ inuenta in me iniquitas. Adam. eum late¬
ret inuentꝰ ẽ. Moysi autẽ. nequaquã inuenta ẽ sepultura.
Inuentus ẽ achab: ñ inuentꝰ helias: & sapientia di dixit.
Querent me mali & ñ inuenient. Unde & in eugłio d̃ns ibs que¬
rebat᷑. & ñ inueniebat᷑. Culpa igit᷑: auctorem suũ ꝓdit. unde &
thesbites ait. Inueni. qm̃ fecisti malũ in conspectu đni. Qauia
culpȩ reos tradit ds. innocentes autẽ ñ tradit in potestatẽ
inimicor suor. deniq saul querebat scm̃ dauid. & inuenire
ñ poterat. Pauiduero sc̃s. regẽ saul quẽ ñ querebat inuenit.

Expanded text:
me examinasti, et non est inuenta in me iniquitas. Adam cum lateme examinasti, et non est inuenta in me iniquitas. Adam cum lateret, inuentus est, Moysi autem nequaquam inuenta est sepultura. inuentus est Achab, non inuentus Helias, et sapientia dei dixit: quaerent me mali et non uenient. unde et in euangelio Iesus quaerebatur et non inueniebatur. culpa igitur auctorem suum prodit. unde et Thesbites ait: inueni quoniam fecisti malum in conspectu domini, quia culpae reos tradit dominus. innocentes autem non tradit in potestatem inimicorum suorum. denique Saul quaerebat sanctum Dauid et inuenire non poterat, Dauid uero sanctus rege
Abbreviated transcription (Latin):
ditates: Puis autẽ qͥ fideł e: totꝰ mundꝰ diuitiarũ ẽ. Toto mundo fugit.
qui considerans conscientiã suã metuit dep̾hendi. & ideo achab
ad heliam scđm historiã ait. scđm enignata autẽ diues ad paupe¬
ren: inuenisti me inimicus meus. Quã misera conscientia. quȩ
se ꝓditũ doluit. Et dix̾ helias ad eũ Inueni: qm̃ fecisti malum
u conspectu dni. Rex ille erat: & rex samariȩ achab. Helias
pauꝑ. & indigens panis: cui de fuisset uictus substantia uisi
corui alimoniã inmistrassent. Adeo deiecta erat conscientia
peccatoris. ut nec regalis potentiȩ fastu attolleretͥ Itaq quas¬
si uilis & degener inuenisti me iimicus meus: & dep̾hendisti
in me quȩ latere credebã. Nulla mentis meȩ occulta te fallunt
Inuenisti me: patent tibi uulnera mȩa. captiuitas prestoese:
Peccator inuenit᷑: cũ iniquitas eiꝰ ꝓdit᷑. Iustus autẽ dicit :igne

Expanded text:
ditates; eius autem qui fidelis est totus mundus diuitiarum est. toto mundo fugit ditates; eius autem qui fidelis est totus mundus diuitiarum est. toto mundo fugit qui considerans conscientiam suam metuit deprehendi. et ideo Achab ad Helian secundum historiam ait, secundum aenigmata autem diues ad pauperem: inuenisti me inimicus meus. quam misera conscientia, quae se proditam doluit! et dixit Helias ad eum: inueni, quoniam fecisti malum in conspectu domini. rex ille erat et rex Samariae Achab, Helias pauper et indigens panis, cui defuisset uictus substantia, nisi corui alimoniam ministrassent. adeo deiecta erat conscientia peccatoris, ut nec regalis potentiae fastu adtolleretur. itaque quasi uilis et degener inuenisti me inquit inimicus meus et deprehendisti in me quae latere credebam. nulla mentis meae occulta te fallunt; inuenisti me, patent tibi uulnera mea, captiuitas praesto est. peccator inuenitur, cum iniquitas eius proditur, iustus autem dicit: igne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓderet᷑. uel eruenta luxuries: Qui. sic fuit luxuriosus ut holus deside¬
raret. sic cruentꝰ. ut ꝓpt̾ holus hominẽ occideret. Digna auarum.
digna auaritiã poena consumit. Deniq & iez abel ipsam comederunt
canes. & uolucres cęli. ut ostenderet᷑ qđ spiritalis nequitię fit preda
duutis sepultura. Fuge gͦ diues: huiusmodi exitũ. S fugies eius modi
exitũ: si fugeris euismodi flagitiũ. Noli eẽ achab ut possessionẽ finiti¬
mã concupiscas. Non tibi cobabitet ierabel illa feralis auaritia: quȩ tͥ
eruenta ꝑsuadeat: quȩ cupiditates tuas ñ reuocet s impellat. quȩ te faciat
tristiorem etiã cũ desiderata possederis. quȩ te faciat nudũ cum diues
fueris. Pauperiorem enĩ se iudicat omĩs abundans: qr sibi de eẽ arbitrat᷑
quicquid ab aliis possidet᷑. Toto mundo eget cuius ñ capit mundꝰ cupi¬

Expanded text:
proderetur uel cruenta luxuries, qui sic fuit luxuriosus, ut holus desideproderetur uel cruenta luxuries, qui sic fuit luxuriosus, ut holus desideraret, sic cruentus, ut propter holus hominem occideret? digna auarum, digna auaritiae poena consumit. denique et Iezabel ipsam comederunt canes et uolucres caeli, ut ostenderetur quod spiritalis nequitiae fiat praeda diuitis sepultura. fuge ergo. diues, huiusmodi exitum. sed fugies eiusmodi exitum, si fugeris eiusmodi flagitium. noli esse Achab, ut possessionem finitimam concupiscas. non tibi cohabitet Iezabel illa feralis auaritia, quae tibi cruenta persuadeat, quae cupiditates tuas non reuocet, sed inpellat, quae te faciat tristiorem etiam, cum desiderata possederis, quae te faciat nudum, cum diues fueris. Pauperiorem enim se iudicat omnis abundans, quia sibi deesse arbitratur quidquid ab aliis possidetur. toto mundo eget, cuius non capit mundus cupi
Abbreviated transcription (Latin):
mouetur ustitia: & auarũ digna seueritate condempnat dicens. Occidist
& possedisti hereditatẽ. Propt̾ hoc in loco in quo lixxerunt canes sanguinẽ
nabute. in eo lingent canes sanguinẽ tiũ: & meretrices lauabuntur
in sanguine tuo. Quã iusta: quã seuera sententia. ut quã intulit alteri
mortis acerbitatẽ. eam ips& mortis suȩ horrore dissoluere iuberetur. In hu¬
matũ pauperem ds aspicit:. & ideo in sepultũ diuitẽ iacere decernit
ut & moituus luat suȩ inquitatis aerummã. qui nec mortuo putauit ẽẽ par¬
cendũ. Itaq uulneris sui cruore ꝑfusũ cadauer inspeciem fimeris iute sue
ꝓdidit crudelitatẽ. Hex cũ ptulit pauꝑ. diues arguebat᷑. cũ diues excipit.
paup iundicabat᷑. Iuid sibi autẽ uult qđ meretrices lauerunt insanguine
eiꝰ nisi forte ut meretricia quedã in illa feritate fuisse regionis ꝑfidia

Expanded text:
mouetur iustitia et auarum digna seueritate condemnat dicens: occidisti mouetur iustitia et auarum digna seueritate condemnat dicens: occidisti et possedisti hereditatem. propter hoc in loco, in quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, in eo lingent canes sanguinem tuum et meretrices lauabuntur in sanguine tuo. quam iusta, quam seuera sententia, ut quam intulit alteri mortis acerbitatem eam ipse mortis suae horrore dissoluere prohiberetur. inhumatum pauperem deus aspicit et ideo insepultum diuitem iacere decernit. ut et mortuus luat suae iniquitatis aerumnam qui nec mortuo putauit esse parcendum. itaque uulneris sui cruore perfusum cadauer in specie funeris uitae suae prodidit crudelitatem. haec cum pertulit pauper, diues arguebatur, cum diues excepit, pauper uindicabatur. quid sibi autem uult quod meretrices lauerunt in sanguine eius nisi forte ut meretricia quaedam in illa feritate fuisse regis perfidia
Abbreviated transcription (Latin):
& sermonis ipso lȩtat᷑ sono. Benedictio ꝓ maledicto uocatur. querunt᷑ duo
testes iniquitatis. duob testib & susanna ẽ adpetita: duos testes & sinagoga
inuenit. qui aduersus xꝑm falsa iactarent. duob testib pauꝑ occiditur.
Produxerunt igitur nabut hȩ foras: & lapidauerunt eũ. utinã uel insuis
ei liceret mori pauperi. Ipsam diues inuidet sepulturã. Et factũ e̾ inquit
cũ audisset achab qr mortuus est nabuthe. conscidit uestim̃ta tͣna. & coope¬
ruit se cilitio. & factũ e̾ posthec: & surrexit & descendit achab adumeam
nabutȩ ifrahelitȩ possidere eã. Irascunt᷑ diuites & calũniant᷑ ut noceant:
si ñ optineant qđ desiderauerint. Cũ autẽ calũniati nocuerint. dolere
se simulant: tristes tamen & tãquã mesti ñ corde s uultu inpossessionis
direptȩ locũ ꝓdeunt: & in pressionis suę miquitate potiunt᷑. Hoc. diuina

Expanded text:
et sermonis ipso laedatur sono, benedictio pro maledicto uocatur. quaeruntur duo et sermonis ipso laedatur sono, benedictio pro maledicto uocatur. quaeruntur duo testes iniquitatis. duobus testibus et Susanna est adpetita, duo testis et synagoga inuenit, qui aduersus Christum falsa iactarent, duobus testibus pauper occiditur. produxerunt igitur Nabuthae foras et lapidauerunt eum. utinam uel in suis ei liceret mori! pauperi ipsam diues inuidet sepulturam. et factum est inquit, cum audisset Achab quia mortuus est Nabuthae, conscidit uestimenta sua et cooperuit se cilicio. et factum est post haec et surrexit et descendit Achab ad uineam Nabuthae Israhelitae possidere eam. irascuntur diuites et calumniantur, ut noceant, si non optineant quod desiderauerint. cum autem calumniati nocuerint, dolere se simulant, tristes tamen et tamquam maesti non corde sed uultu in possessionis direptae locum prodeunt et inpressionis suae iniquitate potiuntur. Hoc diuina
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ iudicẽ tu effugere & declinare ñ poteris. cuius testimoniũ ñ poteris re¬
cusare in die qua reuelabit ds occulta hominũ: Tu dicis destruã horrea: dns
dicit sine magis quicquid intra horreũ ẽ pauperib deputari. & sine cellas istas
egenis ꝓdesse. Tu dicis maiora faciã. & illo congregabo omĩa quȩ nata sunt
michi. Dñs dicit. Frange esurienti panẽ tuũ. Tu dicis: tollã pauperib domũ
suã. dñs autẽ dicit. & egenos ñ habentes tectũ inducas in domũ tuã. Quomod
uis diues ut ds te exaudiat. cũ tu dm ñ putes audiendũ: Si non adqluescat᷑
arbitrio diuitis: scena componitur. di estimat᷑ iniuria. si diuitis petitio re¬
futetur. Dñi inquit benedirit & regẽ. Aequalis uidelicet ꝑsona: ut sit ȩqualis
contumelia. Benedrx inquit dđm & regem. Ne diuitẽ maledicti nom̃ offendat

Expanded text:
quam iudicem tui effugere et declinare non poteris, cuius testimonium non poteris requam iudicem tui effugere et declinare non poteris, cuius testimonium non poteris recusare in die, qua reuelabit deus occulta hominum. tu dicis: destruam horrea: dominus dicit: sine magis quidquid intra horreum est pauperibus deputari, sine cellas istas egenis prodesse. tu dicis: maiora faciam et illo congregabo omnia quae nata sunt mihi: dominus dicit: frange esurienti panem tuum. tu dicis: tollam pauperi domum suam: dominus autem dicit ut egenos non habentes tectum inducas in domum tuam. quomodo uis, diues, ut deus te exaudiat, cum tu deum non putes audiendum? si non adquiescatur arbitrio diuitis, scaena conponitur, dei aestimatur iniuria, si diuitis petitio refutetur. Deum inquit benedixit et regem, aequalis uidelicet persona, ut sit aequalis contumelia. benedixit inquit deum et regem. ne diuitem maledicti nomen offendat
Abbreviated transcription (Latin):
Frange esurienti panẽ tuũ: & egenos non habentes tectũ induc in domũ
tuã. Si iuderis nudũ uesti. & domesticos seminis tui ñ despicies: Tunc
ouet᷑ tibi matutinũ lumen. tuũ. & sanitas tua matura orietur & prȩce¬
det ante te iustitia: & maiestas di circũdabit te Tunc clamabis. & qs
eraudiet te. Adhuc te loquente. dicet ecee adsum. Audis diues quid dns
ras. ieumas. ñ ut conuiuii tui sumptꝰ ꝓficiat egenis: s ut spoliũ de egentib
adipiscaris. Quid tibi us cũ libro. & cartha. & signaculo. & conscriptione. & uin¬
culo iuris: Non audisti solue omnẽ conligationẽ iniustitiȩ: dissolue obligatio¬
nes iuolentarũ cõmutationũ. dimitte confractos in remissionẽ. & omnem
conscriptionẽ iniquã disrumpe. Tu michi tabulas offers: ego tibi recito dei
legem. Tu atramento scribis: ego tibi sp̃u di instripta repeto oracula ꝓphe¬
tarũ. Tu testimonia falsa componis: ego testimoniũ conscientiȩ tuȩ posco.

Expanded text:
enos non habentes tectum induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc orietur tibi matutinum lumen tuum, et sanitas tua matura orietur et praecedet ante te iustitia et maiestas dei circumdabit te. tunc clamabis, et deus exaudiet te; adhuc te loquente dicet: ecce adsum. audis, diues, quid doras. ieiunas, non ut conuiuii tui sumptus proficiat egenis, sed ut spolium de egentibus adipiscaris. quid tibi uis cum libro et carta et signaculo et conscriptione et uinculo iuris? non audisti: solue omnem conligationem iniustitiae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disrumpe. tu mihi tabulas offers, ego tibi recito dei legem: tu atramento scribis, ego tibi spiritu dei inscripta repeto oracula prophetarum: tu testimonia falsa conponis, ego testimonium conscientiae tuae posco,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitemꝰ. & agamiꝰ : qr ⁊ ipse d̾ns ds dixit. Pos qui clarificant me clarificabo: &
ti enĩ estis p̃cio magno: glorificate & portate d̾nin in corpore ur̃o. Post hoc dicim
cĩficetur nomen tuũ: ñ qđ optemꝰ d̾o ut scĩficet᷑ orationib nr̃is. sed qͦd
petamꝰ ado ut nomen eiꝰ scĩficet᷑ in nob̾. Ceterũ a quo ds scĩficari potest.

Expanded text:
cogitemus et agamus, quia et ipse Dominus Deus dixit: Eos qui clarificant me clarificabo, et cogitemus et agamus, quia et ipse Dominus Deus dixit: Eos qui clarificant me clarificabo, et ti enim estis pretio magno. Clarificate et portate Deum in corpore vestro . XII. Post hoc dicimus: SANCTICETUR NOMEN TUUM. Non quod optemus Deo ut sanctificetur orationibus nostris, sed quod petamus ab eo ut nom