comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
effusꝰ ẽ. Cũq merentib m inora ñ dederis.
immeritis maiora tͥbuisti. ⁊lũꝗͣ. dedisti mͥ he¬
dum. ut cũ amicis meis epularer. Erras iseł.
Dic potꝰ ut tecũ epularer. Aut potest tͥ aliqͣ ẽẽ
iocunditas. nͥ patre tec̃ celebrante conuiuiũ:
S altem exemplo doce p̾senti Reu̾so filio iu¬
niore. ꝙ pat̾ lȩtat᷑ ꝙ pueri. Manducemꝰ ait ꝙ
epulem᷑. ñ manducate ꝙ epulamini. At tu ea
mente qua inuides fr̃i. qua apatͥs recedis aspe¬
ctu. ꝙ semꝑ in agro es. nc̃ qͦq uis absente eo
inire conuiuium. Nũꝗͣ dedisti mͥ hedũ. Nũꝗͣ
pat̾ det̾iora dat munera. Nabes uitulũ ĩmola¬
tum. in gredere. manduca cũ fr̃e. Qd hedũ que¬
ris. cui agnꝰ ẽ miss: Ꝙ ne simules te nescire qd̃
missus ẽ. ioħs tͥ eũ inheremo demonstrauit.
Ecce agnꝰ di. ecce qͥ tollit peccata mundi Q pat̾
quide quasi clemens & penitentiã tͥbuens te

Expanded text:
effusus est; cumque merentibus minora non dederis, effusus est; cumque merentibus minora non dederis, inmeritis maiora tribuisti. numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer\'. erras, Israhel; dic potius: \'ut tecum epularer\'. aut potest tibi aliqua esse iocunditas nisi patre tecum celebrante conuiuium? saltem exemplo docere praesenti. reuerso filio iuniore et pater laetatur et pueri. manducemus, ait, et epulemur, non \'manducate et epulamini\'. at tu ea mente, qua inuides fratri, qua a patris recedis aspectu et semper in agro es, nunc quoque uis absente eo inire conuiuium. numquam dedisti mihi haedum. numquam pater deteriora dat munera. habes uitulum immolatum: ingredere, manduca cum fratre. quid haedum quaeris, cui agnus est missus? et, ne simules te nescire, quod missus est, Iohannes tibi eum in heremo demonstrat: ecce agnus dei, ecce, qui to llit peccata mundi. et pater quidem quasi clemens et paenitentiam tribuens te
Abbreviated transcription (Latin):
in flagellis iniusticias eoꝵs. miãm aũ meam
non auferam ab eis. Quo testimonio ꝙ id in qͦ
filiꝰ senior głatur falsũ eẽ conuincit᷑. dũ in dĩ
iudiciis ñ ambulat. & eiꝰ mandata ñ facit. Et
quomͦ ista ñ faciens. cũ patre semꝑ fuisse doce¬
tur. dum peccans uisitat᷑ in uͥga. ꝙ uisitato
miscłia ñ negat᷑: Nec mirandu pat̾ eũ ausũ
fuisse m̃tiri. qͥ frĩ potuit inuid̾e. maxime
cũ in die iudicii quid̃a impudentiꝰ m̃tiant᷑. ñne
in noĩe tuo comedimꝰ & bibimꝰ. uͥtutes mul¬
tas fecimꝰ. dęmonia eiecimꝰ: Qd uͦ sit. ꝙ om̃ia
meatua sunt. suo loco congruentiꝰ explicabi.¬
tur. Qͦ nũꝙͣ. dedistimͥ hedũ. ut cũ amicis me¬
tate pugnabant. cont᷑ fas sc̃ĩtatis hostiũ gla¬
diis int̾empti st̃. & nulliꝰ eoꝵ eruor nob̃ red¬
didit lib̾tatẽ. Eece adhuc romano imꝑio sub¬
latꝰ ẽ nob. ꝙ ꝓ luxurioso filio. idẽ. ꝓ gentilibꝰ.
pro peccatorib totiꝰ creaturȩ głosꝰ sanguis

Expanded text:
am non auferam ab eo\'. quo testimonio et id, in quo filius senior gloriatur, falsum esse conuincitur, dum in dei iudiciis non ambulauit et eius mandata non fecit. et, quomodo ista non faciens cum patre semper fuerit, edocemur: dum peccans uisitatur in uirga et uisitato misericordia non negatur. nec mirandum est patri eum ausum fuisse mentiri, qui fratri potuit.inuidere, maxime cum in die iudicii quidam inpudentius mentiantur: \'nonne in nomine tuo comedimus et bibimus et uirtutes multas fecimus, daemonia eiecimus?\' quid uero sit: et omnia mea tua sunt, suo loco, congruentius explicabitur. Et numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis metate pugnabant, contra fas sanctitatis hostium gladiis interempti sunt, et nullus cruor nobis reddidit libertatem: ecce adhuc Romano imperio sublatus est nobis, et pro luxurioso filio, id est pro gentibus, pro peccatoribus totius creaturae gloriosus sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
parabolis arguunt᷑ inuidiȩ. Non ambigo
qͥn inculta tͥ nr̃ȩ paruitatis uideat᷑ oratio.
s sepe causatꝰ sũ excoli ñ posse sermonẽ. nͥ
quẽ ꝓpͥa manꝰ limauerit. Itaq ignosce do¬
lentib oculis. idẽ ignosce dictanti: maxi¬
me cum in ȩccłasticis reb ñ querant᷑ u̾ba
s sensꝰ. id ẽ panib sit uita sustentanda. ñ
siliquis:¬

Expanded text:
parabolis arguuntur inuidiae. Non ambigo, parabolis arguuntur inuidiae. Non ambigo, quin inculta tibi nostrae paruitatis uideatur oratio; sed saepe causatus sum excoli non posse sermonem, nisi quem propria manus limauerit. itaque ignosce dolentibus oculis, id est ignosce dictanti, maxime cum. in ecclesiasticis rebus non quaerantur uerba, sed sensus, id est panibus sit uita sustentanda, non siliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ta umu̾sa iusticia iniqͥtas inuenit᷑. Ut aũ in
hac eadẽ parabola qũã nc̃ ꝓponimꝰ iniusticiã
intelligas conductoꝵ: attende paulisꝑ. Qui
pͥma hora conductꝰ ẽ. plus meret᷑ ab eo qͥ hora
t̾cia missus ẽ ad uineã. Rursum horȩ t̾ciȩ oꝑa¬
mo om̃s inuident. & eande in se iusticiã ñ
reqͥrunt: Tu qͥ hora nona conductꝰ es. cur
inuides ei qͥundecima hora missꝰ ẽ in uine¬
ame Qdcũq responderis. quamuis diu̾sũ
asserueris laborẽ. ut ꝙ p̾miũ maiꝰ in diu̾so
labore merearis. eide apud sextũ sententiȩ
subiacebis. Q tu qͥsexta hora conductꝰ es. no¬
uissimo inuides. cur tecũ denariũ. idẽ ȩqua¬
lem consequat᷑ salutẽ. licet salutis ꝓ labore
ꝙ de t̾cio rursũ pͥmꝰ. Uerũ ipsi int̾se ob ñ
equalẽ laborẽ ꝙ uocationis spatia diu̾sa. eqͦ¬
le p̾miũ libent̾ accipiunt. in nouissimo
tantũ oꝑario idẽ ingentiũ salute discor¬
dant. & dño imuriã faciunt. & sub om̃ib

Expanded text:
ta universa justitia, iniquitas invenitur. 41. Ut autem in hac eadem parabola, quam nunc proposuimus, injustitiam intelligas conductorum, attende paulisper. Qui prima hora conductus est, plus meretur ab eo, qui hora tertia missus est ad vineam: rursum horae tertiae opemo omnes inuident et eandem in se iustitiam non requirunt? tu, qui hora nona conductus es, cur inuides ei, qui undecima hora est missus in uineam? quodcumque responderis, quamuis diuersum adserueris laborem, ut et praemium maius in diuerso labore merearis, eidem apud sextum sententiae subiacebis. et tu, qui hora sexta conductus es, nouissimo inuides, cur tecum denarium, id est aequalem consequatur salutem, licet salutis pro labore  de tertio rursum primus uerum ipsi inter se ob non aequalem laborem et uocationis\' spatia diuersa aequale praemium libenter accipiunt; in nouissimo tantum operario, id est in gentium salute, discordant et domino iniuriam faciunt et sub omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia cuĩ. quã ignoscẽ penitentib filium
susciꝑe redeuntẽ : Ecce tot annis seruio tͥ.
ꝙ nũꝗͣ mandatũ tuũ p̃t̾iui. quasi hoc ipsũ
non sit p̃t̾ire mandatũ. saluti alteriꝰ inuidere.
ante dm̃ se iactare iꝰticiȩ. cũ nemo corã eo
mundꝰ sit. Qͥs enĩ lȩtabit᷑ castũ se hab̾e cor:
nec si uniꝰ qͥde fuerit horȩ dierrꝰ Dauid confite¬
lictis peꝑit me mat̾ mea. & in alioloco. simiqͥ¬
idolatriã captiuitatib traditꝰ: Eece tot anniᷤ
seruio tͥ. ꝙ nũꝗͣ. mandatũ tuũ p̃t̾uii. Hoc ẽ¬

Expanded text:
ignoscere paenitentibus, filium seruare redeuntem? ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire mandatum, saluti alterius inuidere, ante deum se iactare iustitiae, cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius quidem fuerit diei? Dauid confitelictis concepit me mater mea, et in alio loco: si iniquidolatriam captiuitatibus traditus. ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ti facti stͥ. Propt̾ qd̾ cognoscimꝰ qͥa nouissima
hora ẽ. Si hȩc displicet int̾p̾tatio. seqͦr qͦcũq
duxeris. ita tñ ut eos qͥ uocati st̃. pͥmi. iustos
ẽẽ fatearis. Qdͦ cũ obtinuero. illud inferã. Et
qͦmͦ iusti murmauer̃t adũs patrẽ familias
dicentes. hi nouissimi una hora fecer̃t. & pa-
ꝙ ȩstꝰ: Uident᷑ quide iuste dicẽ. ñ eqͦlẽ deb̾e
eẽ mercede eiꝰ qͥ a pͥma hora ad noctẽ usq
sudauerit. ꝙ eiꝰ qͥ una sit hora in labore u̾satꝰ.
s ipsa iusticia ħt in se liuorẽ. cur alt̾iꝰ mui¬
deant felicitati Beniq & dñs oculum ineis
arguit inuidentẽ dicens. An oculꝰ tuus neqͣ.
ẽ quia ego bonꝰ sũ. Unde ꝙ ab apło solꝰ iustꝰ.

Expanded text:
acti sunt, propter quod cognoscimus, quia nouissima hora est. si haec displicet interpretatio, sequor, quocumque duxeris, ita tamen, ut eos, qui uocati sunt primi, iustos esse fatearis. quod cum obtinuero, illud inferam: et quomodo iustimurmurauerunt aduersus patrem familias dicentes: hi, qui nouissimi uenerunt et una et ardorem? uidentur quidem iuste dicere non aequalem debere esse mercedem eius, qui a prima hora ad noctem usque sudauerit, et eius, qui una hora sit in labore uersatus, sed ipsa iustitia habet in se liuorem, cur alterius inuideat felicitati. denique et dominus oculum in eis arguit inuidentem dicens: aut oculus tuus nequam est, quia ego bonus eum? unde et ab apostolo solus iustus,
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrii uxta qđ & ħo ad imaginẽ ꝙ simili¬
tudinẽ di factꝰ ẽ. in utraq parte posst̾ suã
flect̾ẽ uoluntatẽ. Qs si hac sententia ñ ad¬
duceris: saltem illiꝰ auctoritate parabolȩ
cõmou̾e. in qua ꝑ totã diẽ oꝑarii mitut᷑
ad uineã. & in pͥma hora uocant᷑. adam.
abel. seth. in t̾cia noe. in sexta abraham.
in nona moyses. in undecima gentiũ po
extͣma hora nr̃i sit saluatoris aduentꝰ. testis

Expanded text:
homo ad imaginem et similitudinem dei factus est, in utramque partem possunt suam flectere uoluntatem. quodsi hac sententia non adduceris, saltem illius auctoritate parabolae commouere, in qua per totam diem operarii mittuntur ad uineam. et in prima hora uocatur Adam, Abel, Seth; in tertia Noe; in sexta Abraham; in nona Moyses; in undecima gentilium pextrema hora nostri sit saluatoris aduentus, testis
Abbreviated transcription (Latin):
rona decoris. in delitiis paradysi dĩ natꝰ es. Isay¬
as qͦq de hoc signaculo loquit᷑. Tunc manife¬
sti erunt qͥ signant᷑. Hoc signaculũ in manu
dat᷑. qñ oꝑa iusticiȩ scͥptura significat: ut ibi
Factum ẽ u̾bum dñi in manu aggei ꝓpħȩ. di
centis ad ierłm. Ornaui te inqͥt ornam̃to. ꝙ
imposui tͥ armillas cͥca manꝰ tuas. Rursꝰ ad
eũ qui indutꝰ erat podere. aliꝰ locꝰ signacul
demonstrat᷑. Pertransi mediã ierłm. & da
signaculũ in frontib uiroꝵ gementiũ & do¬
lentiũ in om̃ib iniqͥtatibꝰ quȩ fiunt in medio

Expanded text:
rona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esairona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur: tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura significat, ut ibi: factum est uerbum domini in manu Aggei prophetae; et ad Hierusalem: ornaui te, inquit, ornamento et inposui tibi armillas circa manus tuas. rursum ad eum uirum, qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: pęrtransi mediam Hierusalem et da signum in frontibus uirorum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit aũ ei filiꝰ. Pat̾. peccaui in cęlum ꝙ corã te.
iam ñ sum dignꝰ uocari filiꝰ tuus. Dicit se dignũ
non ẽẽ filium nuncupari. ꝙ tñ ex naturȩ uo¬
ce ex illa sub̃a quã illi fuerat pat̾ aliqñ largi¬
tus. in nom̃ trepidꝰ ueritatis erumpit: pater
inquiens peccaui in cęlũ & coram te. frustra
gͥ quidã argum̃tant᷑ nom̃ patris tantummͦ¬
qui se filii noĩe confitet᷑ indignũ. nͥ forte ido
patrẽ audet uocare. quia plena m̃te conu̾sꝰ ẽ.
priorẽ. ꝙ induite eum. S tolam quã adam
peccando ꝑdiderat. stolam quȩ in alia para¬
bola indum̃tũ dr nuptiale. idest uestẽ sp̃s sc̃ĩ
quã qui ñ habuerit. ñ potest regis int̾ ẽẽ con¬
uiuio. Ꝙ date anulum in manu eiꝰ. Signacu¬
lum similitudinis xp̃i: scãm illud. Creden¬
tes signati estis spũ reꝓmissionis sco. Ꝙ ad pͥn¬
cipem dr tẏri: qui similitudinẽ conditoris
amiserat. Tu signaculum similitudinis & co¬

Expanded text:
Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris inqui se filii nomine confitetur indignum: nisi forte ideo patrem audet vocare, quia plena mente conversus epriorem, et induite eum; » stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia parabola indumentum dquam qui non habuerit, non potest regis interesse conuiuio. Et date anulum in manu illius, signaculum simi-. litudinis Christi secundum illud: credentes signati estis spiritu repromissionis sancto. et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et co
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm sub̃am uiuens cũ meretͥcibꝰ: Ad id aũ
qd̃ ait. mandatũ tuũ nũꝗͣ. p̃t̾iui. patͥs sermo
ñ congruit. Non enĩ confirmauit uera eẽ
quȩ dixerat filiꝰ. s irascentẽ alia rõne cõpes¬
cuit. fili tu mecũ es semꝑ. Nũqd ait bene
ris. mecũ es. dũ mͥ & in captiuitatib erudi.¬
ris. mecũ es ñ qͥa mea p̾cepta ẽpleueris. s qd̃
te in longã regionẽ abire ñ passꝰ sim. Mecũ
es ad extremũ. scdđm illud qd locutus sum

Expanded text:
m suam uiuens cum meretricibus? ad id autem, quod ait: mandatum tuum numquam praeteriui, patris sermo non congruit; non enim confirmauit uera esse, quae dixerat filius, sed irascentem alia ratione conpescuit: fili, tu mecum es semper. numquid ait: lbene ris; mecum es, dum mihi et in captiuitatibus erudiris; mecum es, non quia mea praecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire non passus sim; mecum es ad
Abbreviated transcription (Latin):
ni. cum chorꝰ in di laude concentꝰ ex hoc
uocabulo significet᷑. Symphonia qͥppe. con¬
sonantia exp̾mit᷑ in latinũ. Ꝙ uocauit unũ
epueris. ꝙ int̾rogauit qͥdnã hoc eẽt. Hȩc
ꝙ nunc int̾rogat isrł: quare ds in gentium¬

Expanded text:
ni, cum concors in dei laudem concentus ex hoc ni, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nunc interrogat Isr
Abbreviated transcription (Latin):
lud uideat᷑ obsist̾e. quod reu̾sioni frĩs inuide¬
at: in iudeos aũ cũ liuor in frĩs salute conue¬
niat. hoc repugnat qđ nũꝗͣ se dicat eiꝰ p̃teris¬
se mandatũ. De quib qͥd nob̾ uideat᷑. suis
locis conabim᷑ explanare. Erat aũ filiꝰ eiꝰ se¬
Hic est qͥ ait. agrum emi. & necẽẽ habeo exire
ꝙ uidere illum. rogo te habe me excusatũ.
hic qͥ iuga boum comparat qͥnq. ꝙ legis
onere dep̾ssus. t̾renoꝵs sensuũ uoluptate
ꝑfruit᷑: hic qui uxore ducta ire ad nuptias
non potest. ꝙ effectꝰ caro nequaꝗͣ. uult unũ
ẽẽ cum spũ. In huiꝰ ꝑsona etiã illiꝰ parabolȩ
na hora ẽ id ẽ uocationib uariis mittuntur
ad uineã. ꝙ indignant᷑ sͥ undecimȩ horȩ
oꝑarios coȩquari. & cum uenirꝙ ꝙ appropin¬
quaret domui: audiuit simphoniã & chorũ
huic sensui conuenit. Siquide melech: cho¬
rus in unũ concinens dr. Male aũ quidam
de latinis symphoniã putant ẽẽ genꝰ orga¬

Expanded text:
lud uideatur obsistere, quod reuersioni fratris inuideat. in Iudaeos autem cum liuor in fratris salute conueniat, hoc repugnat, quod numquam se dicat eius praeterisse mandatum; de quibus quid nobis uideatur, suis locis conabimur explanare. erat autem filius illius sehic est, qui ait: agrum emi et necesse habeo exire et uidere illum; rogo te, habe me excusatum; hic, qui iuga bouum conparat quinque et legis onere depressus terrenorum sensuum uoluptate perfruitur; hic, qui uxore ducta ire ad nuptias non potest et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu; in huius personam etiam illius parabolae na hora, id est, vocationibus variis mittuntur ad vineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Et cum ueniret, adpropinquauit domui et audiuit symphoniam et.chorum. huic sensui conuenit, siquidem \'meleth\' chorus in unum concinens dicitur. male autem quidam de Latinis symphoniam putant esse genus orga
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nã scire ñ potest uoluntatẽ. Qui ait illi.
Qm̃ fr̃ tuus uenit. & occidit pat̾ tuus uitulũ
saginatũ. qm̃ incolumẽ illũ recepit. Causa
lȩticiȩ qđ pari in cħ laudes toto orbe uoce
concinit᷑. salus ẽ gentiũ: salꝰ ẽ peccators. Lę¬
tant᷑ angłi. om̃is in gaudiũ creatura consen¬
tit. & de solo dr̃ isrł. Iratꝰ aũ noluit intͦire.
Irascitur se absente frẽm eẽ susceptũ. irascit᷑ eũ
uiuere. quẽ putabat extinctum. W nc̃ foris
stat isrł. & nẽ discipłis eugłia in eccłia audi¬
entib mat̾ eiꝰ ꝙ fr̃s eiꝰ foris stant querentes
eum. Egressus aũ pat̾ illiꝰ. cępit rogare eũ.
Qũa benignꝰ & clemens pat̾. Rogat filiũ ut lȩ¬
ꝓ xp̃o. reconciliamini do. & alibi. Nob̾ pͥmũ
oportebat adnuntiari u̾bũ di. s quia indi¬
gnos uos iudicastis ȩt̃nȩ uitȩ: ecce conũti¬
mur ad gentes. Ipse aũ respondens ait patͥ
suo. Ecce tot annis seruiotͥ. Pat̾ simplex ad

Expanded text:
tatem. Qui ait illi, quoniam frater tuus uenit et occidit pater tuus uitulum saginatum, quoniam incolumem illum recepit. causa laetitiae, quod pari in dei laudes toto orbe uoce concinitur, salus est gentium, salus est peccatorum. laetantur angeli, omnis in gaudium creatura consentiirascitur se absente fratrem esse susceptum, irascitur eum uiuere, quem putabat extinctum. et nunc foris stat Israhel, et nunc discipulis euangelia in ecclesia audientibus mater eius et fratres foris stant quaerentes eum. Egressus autem pater illius coepit rogare eum. quam benignus et clemens pater! rogat filium, ut laepro Christo, reconciliamini deo, et alibi: uobis primum oportebat adnuntiare uerbum domini, sed, quia indignos uos iudicastis, ecce conuertimur ad gentes. Ipse autem respondens ait patri suo: ecce tot annis seruio tibi. pater supplex ad
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃t̾ admiror t̾cullianũ in eo libro quem
de pudicitia adu̾sũ penitentiã scͥpsit. ꝙ sen¬
tentiã ueterem noua opinione dissoluit. hoc
uoluisse sentire qđ publicani ꝙ peccatores qͥ
cũ dño uescebant᷑ ethnici fuerint. dicente scͥp¬
tura. ñ erit uectigal pendens ex isrł. qͣsi uͦ
ille qͥ cũ phariseo in tẽplo orans ad cęlũ nͥ aude¬

Expanded text:
hementer admiror Tertullianum in eo libro, quem hementer admiror Tertullianum in eo libro, quem de pudicitia aduersum paenitentiam scripsit et sententiam ueterem noua opinione dissoluit, hoc uoluisse sentire, quod publicani et peccatores, qui cum domino uescebantur, ethnici fuerint dicente scriptura: non erit uectigal pendens ex Israhel; quasiille, qui cum pharisaeo in templo orans oculos ad caelum non aude
Abbreviated transcription (Latin):
ante rep̾henderant. qͦre curasset in sabbis.
Dñs gͦ ut hanc eoꝵ accusationẽ clem̃tiȩ ratio¬
ne suꝑaret. tres parabolas posuit. ex quib una
est nonaginta nouẽ ouiũ in montib relicta.¬
rum. & uniꝰ ꝑditȩ. quȩ pastoris humeris est
reducta: alia. dragmȩ quã mulier accenso lu¬
mine reqͥsiuit. ꝙ inuenta ea uicinas ad lȩti¬
ciam conuocauit dicens. congratulamini
mͥ qͥa inueni dragmã quã ꝑdiderã. t̾eia uͦ
duors filioꝵ. de qua ut disputarẽ pauca.
iussisti. & de oue quide ac dragma licet ad
unũ ꝑtineant intellectũ. ñ ẽ istiꝰ tẽporis dis¬
putatio. hoc tantũ dixisse sufficiat. ob id has
parabolas ẽẽ ꝓpositas. ut qͦmͦ ibi in inuentio¬
ne pecoris & dragmȩ lȩticia ẽ angłoꝵ ꝙ cͥca
manentiũ uicinarũ. sic in publicanoꝵ pec¬
catoꝵsq: penitentia om̃iũ deberet ẽẽ lȩticia.
quib ñ sit necessaria penitentia. Unde ue¬

Expanded text:
ante reprehenderant quare curaret in sabbatis. ante reprehenderant quare curaret in sabbatis. Dominus ergo, ut hanc eorum accusationem clementi ratione superaret, tres parabolas proposuit: e quibus una est, nonaginta novem ovium in montibus relictarum, et unius perditae, quae pastoris humeris est revecta. Alia drachmae, quam mulier accenso lumine perquisivit, et inventa ea, vicinas ad laetiiam conuocauit dicens: congratulamini -mihi, quia inueni dragmam, quam perdideram, tertia uero duorum filiorum, de qua ut disputarem pauca, iussisti. Et de oue quidem ac dragma, licet ad unum pertineant intellectum, non est istius temporis disputatio; hoc tantum dixisse sufficiat ob id has parabolas esse propositas, ut, quomodo ibi in inuentione pecons et dragmae laetitia est angelorum et circum manentium uicinarum, sic in publicanorum peccatorumque paenitentia omnium debere esse laetitiam, quibus non sit necessaria paenitentia. unde ue
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃o. Grã quȩ ñ ex merito retͥbuta. s ex
donante concessa ẽ: pax uͦ qua reconciliati
dõ sumꝰ. habentes ꝓpitiatorem dñm iħm
aff igens illud cruci. & pͥncipatꝰ ꝙ potestates
fecit ostentui. tͥumphans eas inligno. Quȩ aũ
partꝰ sustinẽt aduentũ. in uolueret᷑ pannis.
subiceret᷑ parentib. ꝑ singłas adoleret ętates.
ꝙ pꝰt contumelias uocũ. alapas ꝙ flagella.
crucis qͦq ꝓ nob̃ fieret maledictũ. ut nos ama¬
ledicto legis absolueret. patͥ factꝰ obediens
usq ad mortẽ. ꝙ id oꝑe compleret qđ ante
ex ꝑsona patris fuerat dep̾catꝰ dicens. pat̾ uo¬
lo ut qͦmͦ ego ꝙ tu unũ sumꝰ. ita ꝙ isti in nob̾
unũ sit.G quia ad hoc uen̾at. ut qđ erat im¬
possibile legis. quia nemo ex ea iustificabat᷑.
ineffabili miscđia uinc̾et: publicanos & pecca¬
Hoc uidentes scribȩ ꝙ pharisei. adũs legem
eum face dicebant. Ecce homo uorax & pota
tor uini. amicꝰ publicanoꝵ ꝙ peccatoꝵ. Nam

Expanded text:
 : gratia quae non ex merito retributa, sed ex donante concessa est. Pax vero qua reconciliati Deo sumus, habentes propitiatorem Dominum naffigens illud cruci: et principatus et potestates fecit ostentui, triumphans eas in ligno. Quae autpartus exspectaret adventum? involveretur pannis? subjiceretur parentibus? per singulas adoleret aetates? Et post contumelias vocum, alapas et flagella, crucis quoque pro nobis fieret maledictum, ut nos a maledicto legis absolveret, Patri factus obediens usque ad mortem: et id opere compleret, quod ante ex persona mediatoris fuerat deprecatus, dicens: « Pater volo, ut, quomodo ego et tu unum sumus, et isti in nobis unum sint? ergo, quia ad hoc uenerat, ut, quod erat inpossibile legis, quia nemo ex ea iustificabatur, ineffabili misericordia uinceret, publicanos et peccahoc uidentes scribae et pharisaei aduersum legem eum facere dicepotator, amicus publicanorum et peccatorum » Nam
Abbreviated transcription (Latin):
xit. ꝑierat ꝙ muentꝰ ẽ. Uitulꝰ saginatꝰ qͥ ad
penitentiȩ immolat᷑ salutẽ. ipse saluator ẽ: cuiꝰ
cotidie pane pascim᷑. cruore potam᷑. fidelis
mec̃ lector intelligis. qͥa pinguedme eiꝰ satu¬
rati. in ructũ laudis eiꝰ erũpimꝰ dicentes. Eru¬
ctuauit cormeũ u̾bũ bonũ. dico ego oꝑa in ea
regi: licet quidã suꝑsticiose magis ꝗͣ uere ñ
considerantes textũ psalmi ex patris ꝑsona
hoc arbitrent᷑ intelligi. Quod aũ ait. epulem᷑
quia hic filiꝰ m̃s mortuus fuerat & reuixit. pe¬
rierat & inuentꝰ ẽ. ad eunde suꝑioris parabo¬
lȩ ꝑtinet sensũ in qua đr. Sic dico uob̃. gau-¬
dium erit coram angłis di. suꝑ uno peccato.¬
re penitentiã agente. Ꝙ ceꝑunt epulari. Hoc
rabolam inpublicanis & peccatorib qͥ adño
ad penitentiã ꝓuocabant᷑. debemꝰ acciꝑe.
scdm misticos aũ intellestꝰ de futura qͦq uoca¬

Expanded text:
. uitulus saginatus, qui ad paenitentium immolatur salutem, ipse saluator est, cuius cotidie carne pascimur, cruore potamur. fidelis mecum lector intellegis, qua pinguedine saturati in ructum laudum eius erumpimus dicentes: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intellegi. quod autem ait: epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, ad eundem superioris parabolae pertinet sensum, in qua dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc rabolam in publicanis et peccatoribus, qui a domino ad paenitentiam prouocabantur, debemus accipere, secundum mysticos autem intellect
Abbreviated transcription (Latin):
tur: in alia uineã locat. in alia inuitat ad
nuptias. ꝙ diu̾sis similitudinib rem signifi¬
cat eande. ut udeoꝵ suꝑbiam reꝓbet. &
in cõmune om̃iũ peccatoꝵ siue gentilium
siue isrł penitentiã ꝓbet. Qdͦ aũ ait. duos
filios: om̃s pene scͥpturȩ duoꝵs uocatione
popłoꝵ. plenȩ st̃ sacram̃tis. Q dix̃ illi adoles¬
git. Substantia di ẽ om̃e qđ uiuimꝰ. sapimꝰ.
cogitamꝰ. in u̾ba ꝓrũpimꝰ. Hoc ds ȩqualit̾ uni¬
u̾sis ꝙ in cõmune largitꝰ ẽ. ȩũgłista dicente.
Erat lux uera q̃ illuminat omnẽ hoĩem ueni¬
entẽ in hunc mundũ. Iste ẽ dext̾ oculꝰ qͥ ã scan¬
dalis obseruandꝰ ẽ. hȩc lucerna corꝑis. hoc
talentũ qd ñ ẽ in sudario colligandũ. id ẽ.
delicate otioseq tractandu. nec in t̾ra defodi¬
endu. t̾renis scilicet cogitationib obseuran¬
ex obsequio suo. idẽ ñ ex necessitate. s ex uo¬

Expanded text:
tur, in alia uineam locat, in alia inuitat ad tur, in alia uineam locat, in alia inuitat ad nuptias et diuersis similitudinibus rem significat eandem, ut Iudaeorum superbiam reprobet et in commune omnium peccatorum, siue gentilium siue Israhel, paenitentiam probet. quod autem ait \'duos filios\', omnes paene scripturae de duorum uocatione populorum plenae sunt sacramentis. Et dixit illi adulesgit. substantia dei est omne, quod uiuimus, sapimus, cogitamus, in uerba prorumpimus. hoc deus aequaliter uniuersis et in commune largitus est euangelista dicente: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in mundum. iste est dexter oculus, qui ab scandalis obseruandus est; haec lucerna corporis; hoc talentum, quod non est in sudario conligandum, id est delicate otioseque tractandum, nec in terra defodiendum, terrenis scilicet cogitationibus obscuranex obsequio suo, id est non ex necessitate, sed ex uo
Abbreviated transcription (Latin):
le uideri. ethnicũ tempłu ingressum. aut
dñm cũ ethnicis habuisse coninurũ. cũ id
marime caueret ne legẽ solu̾e uidẽt᷑. & pͥ¬
canibꝰ. & alibi discipulis p̃cȩꝑit. in uiã gen¬
tium ne abieritis. & in ciuitates samaritanoꝵs
ne intraueritis. Ex quib om̃ib edocem᷑. in
publicanis non tam gentiliũ quã generalit̾
om̃ium peccatoꝵ. id ẽ qui erant & degenti¬
b ꝙ de iudeis accipi ꝑosse ꝑsonas. Ille aũ qͥ¬
iuxta insanas & blasphemas feminas suas
id doginatis defendebat. qͦ xp̃ianos nollet
publicanos iudeos ñ fuisse. ut in ꝑsona eoꝵ
gentiliũ tantũ popłs possit intelligi. Itaq ñ
iongum faciam: ipsa ęu̾głii u̾ba ꝓponam. ꝙ
in modũ cõm̃tarii qͥd mͥ uideat᷑ ad singula queq
subnectam.
omo euida m habebat duos filios. Homi¬
nem dm dici. multis testimoniis approbat᷑. ut
me testimoniũ dico. & pat̾ qͥ me misit. In alia
parabola pastor. in alia pat̾familias nuncupa¬

Expanded text:
 uideri ethnicum templum ingressum aut dominum cum ethnicis habuisse conuiuium, cum id maxime cauerit, ne legem soluere uideretur, et pricanibus et alibi discipulis praeceperit: in uiam gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis. ex quibus omnibus edocemur in publicanis non tam gentilium quam generaliter omnium peccatorum, id est, qui erant et de gentibus et de Iudaeis, accipi posse ui  al. quia  juxta insanas et blasphemas feminas suas, id dogmatis defendebat, quo Christianos nollet publicanos Iudaeos non fuisse, ut in persona I eorum gentilium tantum populus possit intellegi. itaque, ne longum faciam, ipsa euangelii uerba proponam et in modum commentatoris, quid mihi uideatur, ad singula quaeque subnectam. - Homo quidam habebat duos filios. hominem deum dici multis testimoniis adprobatur, ut me testimonium dico et pater, qui me misit. in alia parabola pastor, in alia pater familias nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
est fames ualida ꝑ regionẽ illam. Omĩs locꝰ
quẽ patre incolimꝰ absente: famis. penurię.¬
bitatis in regione umbrȩ mortis. lux fulge¬
bit suꝑ uos. at contͣ. ẽ alia regio. quã posses¬
suri sumꝰ mundo corde atq uiuentes: quã

Expanded text:
est fames ualida per regionem illam. omnis locus, est fames ualida per regionem illam. omnis locus, quem patre incolimetam: Qui habitatis in regione umbrae mortis, lux fulgebit super vos . At contra est alia regio, quam possessuri sumus mundo corde atque puro viventes, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq a dõ recedit. statĩ scł fluctib qͣtit᷑. ꝙ
mouent᷑ pedes eiꝰ. Nam pꝰtꝗͣ moti st̃ hoĩes ab
oriente & a uero lumine recessert̃. tẽ adũsꝰ dm
impietatis suȩ ȩdificauere turrĩ. tunc dogina¬
tũ suꝑbias construxert̃. uolentes curiositate
non licita ipsiꝰ cęli alta penetrare. &. uocatꝰ est
locꝰ ille babel idẽ confusio. Ꝙ. ibi dissipauit sub¬
stantiã suã uiuendo luxuriose. Luxuria mi¬
mica đo. inimica uirtutib. ꝑdit omnẽ substan¬
tiam patris. & ad p̾sens uoluntatẽ deliniens.
sumpsisset omĩa: facta ẽ fames ualida ꝑ regi¬
onẽ illam. A patre acceꝑat facultates. ut in¬
uisibilia eiꝰ ꝑ ea quȩ erant uisibilia cognoscẽt.¬
& ex pulchritudine creaturarũ consequent̾
intellig̾et creatorẽ. Queritatẽ in iniꝰticia
detinens & ꝓdo idola colens. naturȩ bona
uniu̾̃sa consũpsit. Ꝙ consũptis om̃ib cȩpit
egere uͥtutib. derelicto fonte uͥtutũ. facta

Expanded text:
recedit, statim saeculi fluctibus quatitur et mouentur pedes eius. nam postquam moti sunt homines ab oriente et a uero lumine recesserunt, tunc aduersum deum inpietatis suae aedificauere turrem, tunc dogmatum superbias confinxerunt uolentes curiositate non licita in ipsius caeli alta penetrare. et uocatus est locus ille Babel, id est \'confusio\'. Et ibi dissipauit substantiam suam uiuens luxuriose. luxuria inimica deo, inimica uirtutibus perdit omnem substantiam patris et ad praesens uoluptate deleniens fonsumpsisset omnia, facta est fames ualida per regionem illam. a patre acceperat facultates, ut inuisibilia eius per ea, quae sunt uisibilia, cognosceret et ex pulchritudine creaturarum consequenter intellegeret creatorem. qui ueritatem in iniustitia detinens et pro deo idola colens naturae bona uniuersa consumpsit et consumptis omnibus coepit egere uirtutibus derelicto fonte uirtutum. facta
Abbreviated transcription (Latin):
& adhesit uni ciuiũ regionis illꝰ. Deserto nu¬
tricio qͥ ad pͥmã uocẽ bona ei fuerat ouncta
largitꝰ. iunxit se pͥncipi mundi huiiꝰ. id ẽ. dia¬
nunc malleũ. nc̃ ꝑdic̃ẽ. nc̃ belial. nc̃ rugientẽ
ꝙ multis aliis uocabulis scͥptura cognominat.
Qd̃ aũ ait. uni de pͥncipib. plures ẽẽ intelligen¬
dumẽ. qͥ ꝑ istũ uolitant aerẽ : ꝙ diu̾soꝵ frau¬
de uitioꝵ genꝰ hõmũ suȩ subiciunt seruituti:
Qui misit illum in agrum suum ut pascẽt por¬
cos. Porcus. animal immundũ ẽ. quod cęno ꝙ
sordib delectat᷑. Talis ẽ demonum multitudo.
quȩ ꝑ ydola manu facta cruore pecudum ꝙ
uictimis pascit᷑. ꝙ nouissime saginatione quad̾a
hostiȩ ipsiꝰ hominis morte saturatur. Misit gͦ
eum in possessionẽ suam. idẽ suũ effecit ẽẽ fa¬
mulum. ut pasceret porcos. immolans ei aĩãm
suã. E cupiebat saturare uentrẽ suum de siliqͥs
porcoꝵ: ꝙ nemo illi dabat. Id qđ in ihezechi¬

Expanded text:
 de principibus regionis illius. deserto nutricio, qui ad primam uocem bona ei fuerat cuncta largitus, iunxit se principi mundi huius, id est dianunc malleum, nunc perdicem, nunc Belial, nunc rugientem  multis aliis uocabulis scriptura cognominat. quod autem ait \'uni de principibus: plures esse intellegendum est, qui per istum uolitent aerem et diuersorum fraude uitiorum genus hominum suae subiciant seruituti. Qui misit illum in agro suo, ut pasceret porcos. porcus animal inmundum, quod caeno et sordibus delectatur. talis est daemonum multitudo, quae per idola manu facta cruore pecudum et uictimis pascitur et nouissime saginatiore quadam hostia, ipsius hominis morte, saturatur. misit ergo eum in possessionem suam, id est suum effecit esse famulum, ut pasceret porcos immolans eis animam suam. Et cupiebat saturare uentrem suum de siliquis porcorum, et nemo illi dabat. id, quod in Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
in regione pͥncipis ꝑdidit. & pt᷑ ꝑditas facul¬
tates missꝰ ad porcos egestate contabuit. Dȩmo¬
num cibꝰ ẽ. ebrietas. luxuria. fornicatio. ꝙ
uniu̾sa uitia. Hȩc blanda sunt & lasciua. ꝙ sen¬
sus uoluptate demulcent. statimq ut apparue¬
rint ad usum sui ꝓuocant. Quib ideo luxurio¬
sus adolescens ñ poterat saturari: quia semꝑ
uoluptas famem sui ħt. ꝙ tnsacta ñ satiat.
& sathanas cum aliquẽ sua arte deceꝑit. & ꝓpͥũ
tiam ñ ꝓcurat. seiens ẽẽ iam mortuũ: sicuti
multos idolatras uidemꝰ panis miseria & ege¬
state confectos. Hii sunt in quib ꝓpħicꝰ sermo
complet᷑. Om̃ib meretͥcib dantur mercedes.
tu aũ dedisti mercedes om̃ib amatorib tuis.
ꝙ ñ accepisti mercedes. Possumꝰ auͦ & alit̾ siliqͦs
int̾ptari. Dȩmonũ cibꝰ ẽ carmina poetarũ.
scłaris sapĩa rethoricoꝵ pompa u̾bor. Hȩc

Expanded text:
in regione principis perdidit et post perditas facultates missus ad porcos egestate contabuit. daemonum cibus est ebrietas, luxuria, fornicatio et uniuersa uitia. haec blanda sunt et lasciua et sensus uoluptate demulcent statimque, ut apparuerint, ad usum sui prouocant. quibus ideo luxuriosus adulescens non poterat saturari, quia semper uoluptas famem sui habet et transacta non satiat. et satanas, cum aliquem sua arte deceperit et proptiam non procurat sciens esse iam mortuum, sicuti multos idolatras uidemus pannis, miseria, egestate confectos. hi sunt, in quibus propheticus sermo conpletur: omnibus meretricibus dantur mercedes, tu autem dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis et non accepisti mercedes. possumus autem et aliter siliquas interpretari. daemonum cibus est cafmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pomp
Abbreviated transcription (Latin):
tam immanis inuidia poterit coaptari. ut
foris steterit. ꝙ clem̃tissimo patͥ rigidꝰ obsti¬
terit. solusq liuore cruciatꝰ. lȩticiȩ domꝰ int̾¬
esse noluerit: Itaq sic̃ in cęt̾is parabolis quȩ
ñ asaluatore dissertȩ quã ob causã dictȩ sint
solemꝰ inqͥrere: ita & in hac facere debemꝰ. qͣre
dñs in istiꝰ modi u̾ba ꝓruꝑit. & ob quã int̾¬
rogationẽ responsionis similitudo ꝓlata sit.
Scribȩ & pharisei musitabant dicentes. Quare
hic peccatores recipit. ꝙ manducat cũ illis:
Suꝑior qͥppe sermo p̾miserat. Erant aũ acce¬
dentes ad eum publicani ꝙ peccatores. audi¬
re eum. Itaq hinc omĩs inuidia. cur qͥs le¬
gis p̃cepta dapnarent. eoꝵ confabulationẽ
atq conuiuiũ dñs ñ uitaret. E hȩc lueas.
Ceterũ math̾s ita loquit᷑. Cum aũ discũberent.

Expanded text:
tam inmanis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse noluerit\'. Itaque, sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipit et uescitur cum eis? superior quippe sermo praemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non uitaret. et haec Lucas; ce
Abbreviated transcription (Latin):
endũ gͥ ñ locoꝵs spaciis s affectu aut ẽẽ nos
cũ do. aut ab eo discedẽ. Quomͦ enĩ ad disci¬
pulos loquit᷑. ecce ego uob̾cũ om̃ib dieb
usq ad consũmationẽ scłi. ita ad eos qͥ sui iac¬
tantiam p̾ferunt & ẽẽ cũ dño ñ merent᷑ dicit.

Expanded text:
endum igitur, non locorum spatiis, sed affectu, aut esse nos cum Deo, aut ab eo discedere. Quomodo enim ad discipulos loquitur: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi : ita ad eos qui sui jactantiam praeferunt, et esse cum Domino non merentur, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
e atitudinis tuȩ int̾rogatio dispu¬
tatio fuit : ꝙ sic quesisse. queren¬
do uiã ẽ dedisse quesitis. Sapien¬
ter qͥppe int̾roganti. sapĩa reputa¬
bit᷑. Ais. Qs ẽ iste in eu̾głio pat̾.
qui duob filiis sub̃am diuidit.
qui duo filii. qͥ maior. qͥ ue iunior.
qͦmͦ iunior acceptã sub̾am cũ meretͥcib dis¬
sipat. fame facta a pͥncipe regionis p̃ponit᷑
porcis. siliquas comedit. ad patr̃e redit. ac¬
cipit stolam ꝙ anulũ. & immolat᷑ ei uitulꝰ
saginatꝰ. qͥs sit maior fr̃. & qͦmͦ de agͦ ueni¬
ens susceptioni fris inuideat. & cet̾a q̃ in euan¬
gelio pleniꝰ explicant᷑: Addis insuꝑ. Scio mul-¬
tos diu̾sa in hac lectione dixisse. ꝙ frẽm ma¬
iorem iudeũ. minorẽ estimasse gentilem:
s quero qͦmͦ iudaico popło possit aptari.
ais de iusto ꝙ peccatore uoluerimꝰ ẽẽ parabo¬
lam: iusto ñ pot̾it conuenire. ut de salute al

Expanded text:
eatitudinis tuae interrogatio disputatio fuit et sic quaesisse quaerenda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ais, \'de iusto et peccatore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salute al
Abbreviated transcription (Latin):
ex merito suꝑ iuniorem filiũ collocauit. ꝙ
osculatꝰ ẽ eum. iuxta illud qđ incantico canti¬
coꝵs ȩccłia de sponsi p̾cat᷑ aduentu. osculet᷑ me
osculo oris sui. nolo mͥ dieens ꝑ moysen. no¬
lo ꝑ ꝓpħas loquatur. ipse meũ corpꝰ assumat.
ipse me osculet᷑ in carne. ut ꝙ illud qͦq qđ
in ysaia scͥptũ ẽ hinc sententiȩ coaptemꝰ. Si
queris. quere. ¶. Ad me in saltu habita. ꝙ ibi¬

Expanded text:
ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab osculis oris sui, nolo mihi,\' dicens, per Moysen, nolo per prophetas loquatur; ipse meum corpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris, quaere
Abbreviated transcription (Latin):
riis tuis peccantib sepissime peꝑcisti. Wue¬
nit usq ad patrẽ suum. Uenimꝰ ad patrẽ qñ
aporcoꝵ recedimꝰ pastione. sed̾m illud. Statim
ut conũsꝰ ingemueris. saluus eris. Cumq
adhuc longe eẽt. uidit eum pat̾ eiꝰ: ꝙ miscđia
motꝰ ẽ. Anteꝗͣ dignis oꝑib ꝙ uera peniten¬
tia ad patrẽ rediret antiquũ: ds apud quẽ
futura cuncta iam facta st̃. ꝙ qui om̃iũ est
p̾sciꝰ futuroꝵ ad eiꝰ p̾currit aduentũ. &. ꝑ
uerbũ suũ quod carnẽ sũpsit ex uͥgine. redi¬
cum filii iunioris anticipat. E ꝓeurrens in¬
cubuit suꝑ collũ eiꝰ. Ante uenit ad t̾ras. quã
ille domũ confessionis intraret. Incubuit suꝑ
collũ ipsiꝰ. id ẽ corpꝰ sumpsit humanũ. Q sicuti
suꝑ pectꝰ eiꝰ ioħs recubuit. qui secretoꝵ eiꝰ effe¬
ctus ẽ particeps. ita ꝙ iugũ suũ leue. idẽ man¬
dator suoꝵe facilia p̃cepta. ex gr̃a magis qũã

Expanded text:
riis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et ueriis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dignis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum, deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium est praescius futurorum, ad eius praecurrit aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
egestate confitior: Surgens ibo ad patrẽ me¬
um. Pulchre ait surgens. Patre quippe absen¬
te ñ steterat. Peccatoꝵ iacere. stare iustoꝵ ẽ.
Ad moysen dr̃: tu uͦ hic sta mecum. Ꝙ in cente¬
simo tricesimo t̾cio psalmo. Ecce nẽ bndici¬
te dño om̃s serui dñi. quistatis in domo dñi.
Ad benedictionẽ dñi stantes ꝓpħa in domo
dñi cohortat᷑. Ꝙ dicam illi. Pat̾. peceaui in
celum & corã te: iam ñ sum dignꝰ uocari fihꝰ
tuus. Peccauerat in cęlum qͥ ierłm cęlestẽ reli¬
querat matrẽ. ꝑeccauerat coram patre. qͥ
conditore deserto. fuerat ligna ueneratꝰ. Non
erat dignꝰ uocari filiꝰ dĩ. qͥ seruus ẽẽ maluerat
idoloꝵ. O mĩs enĩ qͥ peccatũ facit. de diabolo
patre natꝰ ẽ. fac me sic̃ unũ de mercenna¬
riis tuis. fac me inqͥt sic̃ unũ ex iudeis. qui
te ob p̾̃sentiũ tantum rerũ ꝓmissa ueneran¬
tur. Recipe filium penitentẽ. qͥ mercenna¬

Expanded text:
egestate conficior Surgens ibo ad patrem meegestate conficior Surgens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta mecum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc benedicite dominum, omnes serui domini, qui statis in domo domini, ad benedictionem domini stantes propheta in domo domini cohortatur. Et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fuerat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre natus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercenna
Abbreviated transcription (Latin):
rimus eiꝰ amore decepti: mundemꝰ eã. ꝙ õiũ
mina in idoloꝵ laude cõposita audierit ꝑso¬
nare. In se aũ conu̾sꝰ dixit. Quanti mercenna¬
rii patͥs mei abundauit panib. ego aũ hic fa¬
bona legis p̾cepta custodiunt. id ẽ. iust sunt
ꝙ misericordes. ñ ob ipsam iusticiã & ob ip¬
sum misediȩ honũ: s ut a dõ t̾renȩ fertilitatis
ꝙ longe uitȩ p̾mium consequant᷑. Qaũ ista
desiderat: metu compellit᷑ ad obsequiũ p̃cep¬
tors. ne eoꝵs ẏuaricatione q̃ iussa st̃. careat con¬
cupitis. Porro uͥ metꝰ ẽ. dilectio ñ ẽ ꝑ fecta. ꝑfe¬
cta qͥppe caritas. foras mittit timorẽ. Nam qui
diligit. ñ ido imꝑata custodit. quia aut timo¬
re penarum. aut p̾mii auiditate. compellit᷑.
s quia hoc ipsum quod ađo iubet᷑ ẽ optimum.
Sensꝰ itaq iste ẽ. Quanti ex iudeis ob p̾sentia
tantũ bona adi obsequio ñ recedunt. ꝙ ego

Expanded text:
rimus ejus amore decepti, mundemus eam, et omni rimus ejus amore decepti, mundemus eam, et omni mina in idolorum laudem composita audierit nare. In se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fa tantum bona legis praecepta custodiunt, id est iusti sunt et misericordes, non ob ipsam iustitiam et ob ipsum misericordiae bonum, sed ut a deo terrenae fertilitatis t longae uitae praemium consequantur. qui autem ista desiderat, metu conpellitur ad obsequium praeceptorum, ne eorum praeuaricatione, quae iussa sunt, careat concupitis. porro, ubi metus estnon est dilectio. perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. nam qui diligit, non ideo imperata custodit, quia aut timore poenarum aut praemii auiditate conpellitur, sed quia hoc ipsum, quod a deo iubetur, est optimum. sensus itaque iste est: cquanti ex Iudaeis ob praesentia tantum bona a dei obsequio non recedunt, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
ro acutissimo desecamꝰ. Unde ꝙ apłs ꝓhibet. ne
inidolio qͥs recumbat dioens. Uidete aũ ne
hȩc licentia ur̃a offendiculũ fiat infirmis. Si enĩ
qͥs uiderit eũ qͥħt scientiã in idolio recũbentẽ:
nonne conscientia eiꝰ cum sit infirma ȩdificabi¬
tur ad manducandũ idolotita. ꝙ ꝑibit qui
dicere: ne legas philosophos. oratores. poetas.
ne in eoꝵs lectione requiescas: Uec uob̾ blan¬
diam᷑ si in eis quȩ sunt soͥpta ñ credimꝰ. cum
alioꝵ conscientia uulneretur: ꝙ putem᷑ ꝓba
re quȩ dum legimꝰ ñ repbam᷑. Alioqn quale
lio conscientiã cõꝑbasse. ꝙ eum dixisse ꝑfec¬
tum. quẽ sciret de idolotitis manducarer
tenta quã numina. At nunc ꝙ iã sac̾dotes
mus comedias lege̾. amatoria bucolicors
u̾suũ u̾ba cantare. tenere uirgiliũ. ꝙ id qđ in
pueris necessitatis ẽ. cͥmen in se facere uolun
rem. ne in idolio recu̾bamꝰ. aut si certe fue¬

Expanded text:
ro acutissimo desecamus. unde et apostolus prohibet, ne ro acutissimo desecamus. unde et apostolus prohibet, ne in idolo quis recumbat, dicens: uidete autem, ne haee licentia uestra offendiculum fiat infirmibus. si enim quis uiderit eum, qui habet scientiam, in idolio . recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta et peribit, quidicere, ne legas philosophos, oratores, poetas, ne in eorum lectione requiescas? nec nobis blandiamur, si his, quae sunt scripta, non credimus, cum aliorum conre, quae dum legimus, non reprobamus. Alioqui quale lio, conscientiam comprobasse, et eum dixisse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? tenta, quam numina. At nunc etiam Sacerdotesus Comoedias legere, amatoria Bucolicorum versuum verba canere, tenere Virgilium: et id QUOD IN PUERIS necessitatis est, crimen in se facere voluptrem, ne in idolio recumbamus; aut si certe fue
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Uerum uͥ cum summo studio ac labo¬
re fuerint ꝑlecta. nichil aliud nͥ inanẽ sonũ
ꝙ sermonũ strepitum sius lectorib tͥbuunt.
Nulla ibi saturitas ueritatis. nulla refectio iusti
ciȩ reꝑitur. Studiosi eoꝵ in fame ueri ꝙ uir¬
tutũ penuria ꝑseuerant. Huiꝰ sapĩȩ typus &
in deuteronomio sub mulieris eaptiuȩ figura
describit᷑. de qua diuina uox p̾cepit. ut si isra¬
helites eam habere uoluerit uxorẽ. caluitiũ
ei faciat. ungues p̾secet. pilos auferat. ꝙ cum¬
munda fuerit effecta. tunc transeat in uictoris
amplexꝰ. Hȩc si scdm litterã intelligimꝰ. ñne ridi¬
cula sunt. Itaq & nos hȩc face solemꝰ. Quando
philosophos legimꝰ. qñ in manꝰ nr̃as libri ueniunt
sapĩę scłaris: si quid ineis utile reꝑimꝰ ad nr̃m
dogia conũtimꝰ. si qͥd uͦ suꝑfluũ de idolis. de
amore. de cura scłarium rerũ: hȩc radimꝰ. his
caluitium inducimꝰ. hȩc in unguium more fer¬

Expanded text:
t, ubi cum summo studio ac labore fuerint perlecta, nil aliud nisi inanem sonum, et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt. Nulla ibi saturitas verittiae reperitur. Studiosi earum in 76 fame veri, et virtutum penuria perseverant. Hujus sapientiae typus, et in Deuteronomio sub mulieris captivae figura describitur: de qua divina vox praecipit, ut si Israelites eam habere voluerit uxorem, calvitium ei faciat, ungues pmunda fuerit effecta, tunc transeat in uictoris amplexus. haec si secundum litteram intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem fer
Abbreviated transcription (Latin):
gist̃ ur̃: Qaudiens dix̃. Non necesse hñt sam
medico. s male habentes. E untes aũ discite qͥd sit
miscdiam uolo ꝙ ñ sacͥficiũ. Non ueni uocare
iustos. s ꝑeccatores. Marcꝰ uͦ in eadẽ u̾ba con¬
sentit. Igit᷑ ut diximꝰ. om̃is ex lege questi o
nascebat᷑. Lex quippe iusticiȩ tenax clem̃tiã
ñ habebat. s qͥcũq adult̾. homicida. frauda¬
tor. ꝙ ut breuit̾ dicam mortali cͥmine teneba¬
tur. nulla ueniȩ penitentia laxabat᷑ a cͥmine.
Oculũ ꝓ oculo dentẽ ꝓdente. aiam ꝓ aĩa iube¬
bant᷑ ex soluere. Om̃s itaq declinauerant. si

Expanded text:
i audiens dixit: non necesse habent sani medicum, sed male habentes. euntes autem discite, quid sit: misericordiam uolo et non sacrificium. non ueni I uocare iustos, sed peccatores. Marcus quoque in eadem uerba consentit. igitur, ut diximus, omnis ex lege quaestio na- I scebatur. lex quippe iusti tenax clementiam non habebat, sed, quicumque adulter, homicida, fraudator et, ut breuiter dicam, mortali crimine tenebatur, nulla uenia paenitentiae laxabatur a crimine, oculum pro oculo, dentem pro dente, animam pro anima iubebatur exsoluere.