comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nterrogatio quoq sic intelligi potest. Tn es
quem lex uenturum p̃dixit. an alius xp̃c
espondit autem dñs. factis potius
quam dictis. U̾tiꝙ uisa miracula pleniun te¬
stimonium dant. quoil sit fiius dĩ. Hec enĩ
ante euangelium uel rara uel nulla fueruntt.
Unus tobias oculos recepit. & hȩc fuit angli
non bominis medicina. Helyas mortuumn
suscitauit. ipse tam̃ rogauit & fleuit. bic
uissit. Heliseus lȩꝓsum mundari fecit. ñ
tam̃ ibi ualut p̃cepti auc̃toritas. d misterii
sigura. A adit pꝰ supͣdicta de cruce & obitil.¬
& sepultura. quod ẽ. plenitudo fiadei. Hullũ
enim maius ẽ. dũi testimonium. quam toto
se unum optulisse ꝓmundo. Hoc solo plene
dñs declaratur. Sic etiam a iobanne accla¬
ratus ẽ. ecce agnus dĩ ecce qui tolit peccatũ
mundi. Iilis autem abeuntibꝰ cepit dice
re dde iobanne ail turbas. Quid existis in de¬
serto uidere: Harundinem uento moueri:
uia turba circumstans Teronimꝰ.¬
interrogationis mysterium nesciebat.

Expanded text:
nterrogatio quoque sic intelligi potest: Tu es quem lex venturum praedixit, an alius Christus espondet autem Dominus factis potius quam dictis. Utique visa miracula plenum testimonium dant quod sit Filius Dei. Haec enim ante Evangelium vel rara vel nulla fuerunt. Unus Tobias oculos recepit, et haec fuit angeli, non hominis medicina. Elias mortuum suscitavit, ipse tamen rogavit et flevit. jussit. Eliseus leprosum mundari fecit , non tamen ibi valuit praecepti auctoritas, sed mysterii figura. Addit post supradicta de cruce et obitu et sepultura, quod est plenitudo fidei. Nullum enim majus est Domini testimonium, quam toto se unum obtulisse pro mundo. Hoc solo Dominus plene declaratur. Sic etiam a Joanne declaratus est: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Illis autem abeuntibus, coepre de Joanne ad turbas: Quid existis in desertum videre? » Arundinem vento moveri. Quia turba circumstans interrogationis mysterium nesciebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Descendi de cȩlo d̃s factus homo. ut humiẽ
dm̃ seauatur ille quem puderet sequi humi¬
iem hominẽ. Hȩc ẽ. antẽ uoluntas ełꝰ qui
misit ic patris. ut omne quod dedit mͥ pat̾
ñ ꝑtam ex eo. s resuscitẽ illum in nonissimo
die. Dati sunt ei humiles. in quo fit pͥma
resurrectio. dum anima dm̃ cognoscit. Non
ꝑdet ex eis omnibꝰ quemquam. quod. ẽẽt si
foras eiceretur. s glorios e resuscitabit illum.
in scdã resurrectione. Tumentes quulem
ꝑeunt. s de pusillis nichil. unde aubi. Non
ẽ. uoluntas dĩ ut ꝑeat unus de pusillis.
Hȩc ẽ. enim uoluntas patͥs mei qui misit
me. ut omnis aui uidet filium & credit in
eum. habeat uitam ȩternam. Et ego resusci-¬
tabo eum in nouissio die. Per me media¬
torem uult pat̾ credentib dare utrãq uitã.
Qui enim uidet & credit in me qui sum uita.
sicut & pat̃. iam habet inmente uitã. & in
corꝑe resuscitabitur. Hic ait. qui uidet fili¬
um & credit in eum. & alibi. qui audit uer

Expanded text:
Descendit de coelo Deus factus homo, ut humilem Deum sequatur ille, quem puderet sequi humilem hominem. Haec est autem voluntas ejus qui misit me, Patris, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo, sed resuscitem illud in novissimo die. Dati sunt ei humiles, in quo fit prima resurrectio, dum anima Deum cognoscit. Non perdit ex eis omnibus quemquam, quod esset, si foras ejiceretur, sed gloriose resuscitabit illum in secunda resurrectione. Tumentes quidem pereunt, sed de pusillis nihil. Unde alibi: Non est voluntas Dei, ut pereat unus de pusillis . Haec est enim voluntas Patris mei qui misit me, ut omnis qui vidit Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam. Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Per me mediatorem vult dare Pater credentibus vitam utramque. Qui enim videt et credit in me, qui sum vita sicut et Pater, jam habet in mente vitam, et in corpore resuscitabitur. Hinc ait: Qui videt Filium et credit in eum ; et alibi: Qui audit verb
Abbreviated transcription (Latin):
sitiet unquam. S ed dixi uobis quia uidi¬
stis me & ñ credidistis. Sicut uenire ad
ib̃m ẽ. credere inenm. ita ñ esurire & ñ siti¬
re. significant eandem iudelicet ȩternam
satietatẽ. Dixi quia sum panis reficiens.
udetis & ñ creditis & itaẽ. culpa ur̃a. Os
autẽ ueniunt alii. quos recipio exgr̃a ẽ. unde
ad me ueniet. & eum qui uenit ad me non
eiciam foras. ꝑat̃ dat filio. id ẽ. trabit illos qͥ
ꝓpt̾ea credunt in filium. quia eum cogitant pa¬
trem habere din. Tales gͦ non eicientur foras.
s: intus mauebunt in secreto beatituduns. Un¬
de dr̃. Intra in gaudium dm̃ tui. Suꝑbi ũ
quorum ẽ. foras cici. nichil habent neq hic neq
in futuro in interiori bono mentis. id ẽ. ingr̃a
Humilis uͭ n omittit facere uoluntatẽ adĩ pro
sua. & idõ ñ eiciam foras mͥ berentẽ humilẽ.
quia ueni facere non meam uoluntatẽ solũm.
sed etiam pałs uoluntatẽ. Et hoc ẽ. quod dicit.¬

Expanded text:
vobis quia vidistis me, et non credidistis. Sicut venire ad Jesum, est credere in eum, ita non esurire et non sitire, significat eamdem videlicet aeternam satietatem. Dixi quia sum panis reficiens, videtis et non creditis, et ita est culpa vestra. Quod autem veniunt alii quos recipio, ex gratia est. Undead me veniet; et eum qui venit ad me, non ejiciam foras. Pater dat Filio, id est, trahit illos qui propterea credunt in Filium, quia eum cogitant Patrem habere Deum. Tales ergo non ejicientur foras, sed intus manebunt in secreto beatitudinis. Unde dicitur: Intra in gaudium Domini tui . Superbi vero quorum est foras ejici, nihil habent neque hic, neque in futuro in interiori bono mentis, id est, in graHumilis vero non omittit facere voluntatem Dei pro sua, et ideo non ejiciam foras mihi haerentem humilem, quia veni facere non meam voluntatem solummodo, sed etiam voluntatem Patris. Et hoc est quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
enim ĩcarnarct᷑. a nobis ñ agnosceret᷑. a nobis
ceret querebant. & qui ñ deficeret. sicut sama¬
ritana carere uoiens indigentia aquȩ. corꝑa¬
lem intelligebat aquam. de qua dñs dicebat.
quod qͥ eam biberet. ñ sitiret inȩt̾nũ.AL.u̾.¬
ix̃ autẽ eis ib̃e. Ego sum uanis uitȩ. Qui

Expanded text:
enim incarnaretur, a nobis non agnosceretur, a nobis enim incarnaretur, a nobis non agnosceretur, a nobis ceret quaerebant, et qui non deficeret, sicut Samaritana volens carere indigentia aquae, corporalem intelligebat aquam, de qua Dominus dicebat, quod qui eam biberet, non sitiret in aeternuit autem eis Jesus: Ego sum panis vitae. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod de quinq panibꝰ fecerat. s hiuc cybo
p̃serebant manna. Mouebat in suꝑ quia
ĩc plus ꝓmitebat quam moy ses. p̃ponens
se illi. ꝓmutendo cybum ꝑmanentẽ in uitã
sicut scriptum ẽ. Panem de cȩlo dedit eis
manducare. Quasi dicant. Ne paruum
quid putes manna. quod psalmus uocat pa¬
nem celi. Dix gͦ eis ib̾c. Amen am̃ dico uo¬
bis. non moy ses dedit uobis pancm decȩlo.
s pater mons dat uobis panem de cȩlo. Uerꝰ
panis ẽ. qui de cȩlo descendit. & dat uitam
mundo. Pat̃ meus dat uobis panem uerũ.
Pauis eium dĩ ẽ. qui descendit de cȩlo. & dat
uitam mundo. P anis de cęlo ẽ. uerbum.:
cuiꝰ egressio a summo cȩlo idẽ. a patre. &
uertitur in lac dum descendit incarnem.
quod fuit descendere de cȩlo. Noyses uͭ non
sic de cȩlo.s de acre dedit manna. in figura
huiꝰ ueri panis corda uiuificantis. Angłi pu¬
rum uerbum solidum &ybum comedunt.
nos idem uerbum s in lac uersum. quia si
ñ possumꝰ comedere. debemus sugere. Nis i

Expanded text:
quod de quinque panibus fecerat, sed huic cibe praeferebant manna. Movebat insuper quia plus Jesus promittebat quam Moyses, praeponens se illi, promittendo cibum permanentem in vitam sicut scriptum est: Panem de coelo dedit eis manducare . Quasi dicant: Ne parvum quid putes manna, quod psalmus vocat panem coeli . Dixit ergo eis Jesus: Amen, amen dico vobis, non Moyses dedit vobis panem de coelo, sed Pater meus dat vobis panem de coelo. Verus panis est, qui de coelo descendit, et dat vitam mundo. Pater meus dat vobis panem verum. Panis enim Dei est, qui descendit de coelo et dat vitam mundo. Panis de coelo, est verbum Dei, cujus egressio a summo coelo , id est, a Patre, et vertitur in lac, dum descendit in carnem, quod fuit descendere de coelo. Moyses vero non sic de coelo, sed de aere dedit manna, in figura hujus veri panis corda vivificantis. Angeli parum Verbum solidum cibum comedunt, nos idem Verbum, sed in lac versum; quia, si non possumus comedere, possumus sugere. Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
super aquas ambulasset:
na nauis. catholicam designat ęccłam.
aliȩ uͦ a tyberiade suꝑuenientes. qub
turbȩ transportantur. significant conuentꝰ
eorum qui ñ sincere querunt ib̃m. Et cum
inuenissent eum transmare. dixerunt ei.
Rabi quando buc uenisti: Auoustinꝰ.¬
resentat se turbis a quibꝰ ne rapetur in
montem fugerat. quod confirmat nobis
omnia illa facta in magno sacramento. ẽẽ.
Respondit ir̃c & dix̃. Amen am̃ dico nob̾.
queritis me ñ quia udistis signa .s. quia
pondit. hoc ẽ. pꝰ illorum uerba subiunxit.
Quam multi ñ querunt iħ̾m. nisi ut illis
faciat bene scđm tempus. ut fugientes ad
eccłam quando p̃muntur a potentioribus.
Oꝑamini ñ cybum qui ꝑit .s: qui ꝑmanet
in uitam ęternam. quem filus hominis da¬
bit uobis. Id ẽ. auerite me ꝓpt̾ me. ñ ꝓpt̃¬
apt aliud. Ipse ẽ. enim cybus quo uiuunt
ꝙ angłi. qui ꝑmanet in uitam ȩternam. ut
post aꝑte dicet. Satagit gͥ eorum satiare in cu¬

Expanded text:
super aquas ambulasset? Una navis catholicam designat Ecclesiam; aliae vero a Tiberiade supervenientes, quibus turbae transportantur, significant conventus eorum, qui non sincere quaerunt Jesum. Et cum invenissent eum trans mare, dixerunt ei: Rabbi, quando huc venisti? AUGUST. Praesentat se turbis, a quibus ne raperetur, in montem fugerat, quod confirmat nobis, omnia illa facta in magno sacramento esse. Respondit Jesus et dixit: Amen, amen dico vobis, quaeritis me, et non quia vidistis signa, sed quipondit, hoc est, post illorum verba subjunxit. Quam multi non quaerunt Jesum, nisi ut illis faciat bene secundum tempus, ut fugientes ad Ecclesiam, quando premuntur a potentioribus. Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vobis. Id est, quaerite me propter me, non propter aliud. Ipse est enim cibus quo vivunt et angeli, qui permanet in vitam aeternam, ut post aperte dicet. Satagit igitur eorum satiare men
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sic peccator unusqiuisque ipse sͥ auctor ẽ.
penȩ. Unde in ysaia. Intrate flamiam quã
accendistis uobis. Qui autem pascebant
eos fugerunt. & nuntiauerunt in cuutatem
&e magros omiia. Et ecce tota cnutas exiit
obiuam ib̃u. Et uiso eo inuenerunt bomi¬
nem sedentem a quo demonia exierant uesti

Expanded text:
tur. Sic peccator unusquisque ipse sibi actor est tur. Sic peccator unusquisque ipse sibi actor est poenae. Unde in Isaia: Intrate in flammam quam accendistis vobis . Qui autem pascebant eos, fugerunt, et nuntiaverunt in civitatem et in agros omnia. Et ecce tota civitas exiit obviam Jesu: et viso eo, invenerunt hominem sedentem a quo daemonia exierant, vesti
Abbreviated transcription (Latin):
confitendo exponant. Et rogabant eum
ne expelleret eos extra regionem. & ne imꝑ¬
aret illis ut mabyssum irent. N ouerant
demones se aliquando nuttendos in abyssũ.
ñ ionge ab ilis grex porcoꝵ multoꝵ pascens.
Demones autem rogabant eum dicentes.
Si eicis nos mitte nos ingregem porcorum.
Et ait illis. Ite. At ili exeuntes abierunt
in porcos. Et magno impetu grex p̃cipitatꝰ
e. in mare adduo milia. & suffocati sunt in
mare. Permisit fieri quod petebant. ut por¬
corum ꝑditio. hominibꝰ ẽẽt salutis occasio. No¬
tandum quod sp̃c mmnindi & in porcos non
possent introire absꝙ: consensu saluatoris. ut
nouerims eos multominus posse sua yotesta¬
on repugnat quod marcꝰ circa montẽ fius¬
sc porcos narrat. luicas autem in monte
Grex enim tam magnus fuit. ut aliquil eius
ẽẽt. in monte. auquid circa montẽ. Mas̾.¬
emones ante tempꝰ debita sͥ torm̃ta formi-¬
dantes petunt in porcos mitti: & mittun¬

Expanded text:
confitendo exponant. Et rogabant eum confitendo exponant. Et rogabant eum ne expelleret eos extra regionem, et ne imperaret illis ut in abyssum irent. Noverant daemones se aliquando mittendos in abyssum,  ibi grex porcorum multorum pascentium; daemones autem rogabant eum, dicentes: Si eicis nos, mitte nos in gregem porcorum; et ait illis Iesus: Ite; a illi exeuntes ab in porcos, et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. Permisit fieri quod petebant, ut porcorum perditio hominibus esset salutis occasio. Notandum quod spiritus immundi et in porcos non possent introire absque concessu Salvatoris, ut noverimus eos multo minus posse sua potestaNon repugnat quod Marcus circa montem fuisse porcos narrat, Lucas autem in monte. Grex enim tam magnus fuit, ut aliquid ejus esset in monte, aliquid circa montem. Daemones ante tempus debita sibi tormenta formidantes, petunt in porcos mitti, et mittun
Abbreviated transcription (Latin):
on tam̃ uoluntatis ista. Leronimus.¬
confessio. ẽ. quam p̃mium sequitur con¬
fitendi. s necessitatis extorsio. cogens inuitos.
Presentia saluatoris torm̃tum ẽ. demonum.
magnumq torm̃tum ẽ. eis a lesione homi-¬
num cessare. & tanto graunis dimittunt.
quanto duitius possident. Ridicule putais
quidam demonia nosse filium dĩ. & diabo¬
lum ignorare. eo quod minoris malitiȩ sint
satellites quam ille cuius satellites sunt. s
tam demones quam iliabolus magis suspi-¬
cantur filium dĩ ẽẽ. quam noscant. Dic
qͦd tͥ nomen ẽ: At ille dix̃. Legio. quia in¬
trauerunt demonia multa in eiun: B eda.¬
on uelut inscius nom̃ inquirit. s ut con-¬
fessione uirtus curantis gratior emicaret.
Etiam nr̃i temꝑis sacerdotes qui ꝑ exorcis-¬
mi grãm demones eicere noeunt. Solent dice-¬
te patientes non aut̃ ualere curari. nisi quan¬
tum saꝑe possunt om̃e quod ab immundis
sp̃icibꝰ uigaantes dormientes ue ꝑtulerunt.

Expanded text:
Non tamen voluntatis ista Non tamen voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio cogens invitos. Praesentia Salvatoris, tormentum est daemonum, magnumque tormentum est eis, a laesione hominis cessare: et tanto gravius dimittunt, quanto diutius possident. Ridicule putant quidam daemonia nosse Filium Dei et diabolum ignorare, eo quod minoris malitiae sint satellites, quam ille cujus satellites sunt; sed tam daemones quam diabolus magis suspicantur Filium Dei esse, quam noscant. Dic, quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio, quia intraverunt daemonia multa in eum. Non velut inscius nomen inquirit, sed ut conlerabat, virtus curantis gratior emicaret. Sed et nostri temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt solent dicere, patientes non atum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibus vigilantes dormientesve pertulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
atheus duos. marcus & lucas unum occur-¬
risse memorant. quia unus eoꝵ celebrioris
ꝑsonȩ & maioris insaniȩ fuit. & ileo eiꝰ eura¬
tio famosior.L. U̾ nusi enim habebat. le¬
monia iam temꝑibꝰ multis. Et uestimentõ
ñ induebatur. neq in domo manebat. s. ĩ
monumentis. Et neq catenis iam quisꝗͣ
cum poterat ugare. qm̃ sepe compedibꝰ & ca¬
tenis uinctus disrupisset catenas & compe-¬
des comminuisset. Et nemo poterat eum
domare. & semꝑ nocte ac die in montibꝰ erat
clamans. & concideus se lapulibꝰ. Uulens au¬
tem inĩm a longe: occurrit & adorauit eum.
Et clamans uoce magna dir̃. Quid nobis
& tͥ inĩu fili dĩ altissimi: Uenisti aute tempꝰ
torquere nos: Dicebat enim illi iñc. Ei xi
spiritus nmunde. Bea.
E dei dicunt. in pͥncipe demoniorum eicere
demones. quem demonia negant aliquid
secum comnune habere. quia pax aut socie¬
tas nulla ẽ. illis cum eo. Arrius contendit
ẽẽ. creaturam. quẽ demon confitetur filiũ dĩ.

Expanded text:
aeus duos, Marcus et Lucas unum occurrisse memorant; quia unus eorum celebrioris personae et majoris insaniae fuit, et ideo ejus curatio famosior. Unus enim habebat daemonia jam temporibus multis, et vestimento non induebatur: neque in domo manebat, sed in monumentis, et neque catenis jam quisquam eum poterat ligare, quoniam saepe compedibus et catenis vinctus, dirupisset catenas, et compedes comminuisset, et nemo poterat eum domare, et semper nocte ac die in montibus erat clamans, et concidens se lapidibus. Videns autem Jesum a longe, occurrit et adoravit eum, et clamans voce magna dixit: Quid nobis et tibi, Jesu, Fili Dei altissimi? venisti ante tempus torquere nos? Dicebat enim illi Jesus: Exi, spiritus immunde. BEDA. Judaei dicunt, in principe daemoniorum ejicere daemones, quem daemonia negant aliquid commune secum habere, quia pax aut societas nulla est illis cum eo. HIERON. Arius contendit esse creaturam, quem daemon confitetur Filium Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ret nauem. rogabat eum uir aquo de¬
monia exierant ut cum eo. ẽẽt & ñ admisit
eum .s: ait ili. Uade in domum tuam ad tuos
& narra quanta tͥ dñs fecerte & misertus ẽ. tui.
Et abiit p̃dicans in decapolim quanta sͥ feciss

Expanded text:
m, rogabat eum vir a quo daemonia exierant ut cum eo esset. Et non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et narra quanta tibi Dominus fecerit, et misertus est tui. Et abiit praedicans in Decapolim quanta sibi fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
harisei & scribȩ de iciunio głantes duplicitr
errant. quia & se iustos putant cum sint
suꝑbi. & coniuuas dñi reos cum iam peniteans.
Ubi pͥmo legis & g̃ȩ distantia declaratur. aiuia
legem seauentes famem patiuntur eternam.
recipientes ũ uerbum uitȩ alim̃to cȩlesti recre¬
antur. & ñ possunt esurire. Deinde retribu¬
tio futura p̃figuratur quando epulantibꝰ cum
xp̃o electis. sitꝑbi torquebuntur icurni. quibꝰ
d̾r. Meretrices & publicani p̃celent uos in
regnum dĩ. Pharisei dedignantur peccatores.
quia uera iusticia compassionem habet. falsa
iusticia dedignationẽ. Solent etiam iusti tec¬
te peccatoribꝰ indignari. s aliud ẽ. quod agit᷑

Expanded text:
harisaei et Scribae de jejunio gloriantes, dupliciter errant; quia et se justos putant, cum sint superbi, et convivas Domini reos, cum jam poeniteant. Ubi primo legis et gratiae distantia declaratur; quia legem sequentes, famem patiuntur aeternam: recipientes vero verbum vitae, alimento coelesti recreantur, et non possunt esurire. Deinde retributio futura praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis, super torquebuntur jejuni: quibus dicitur: Meretrices et publicani praecedent vos in regnum Dei . Pharisaei dedignantur peccatores; quia vera justitia compassionem habet, falsa justitia dedignationem. Solent etiam justi recte peccatoribus indignari; sed aliud est quod agit
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicite quid ẽ. misciłiam uolo & ñ sacri¬
ficium. Non enim ueni uocare iustos s: pecca-¬
tores in penicentiam. Magister ꝓ discipłis
respondit. seipsum medicum dicens. quia
enis uuore sanati sumus. Sanos & iustos
appellat ignorantes dĩ iusticiam. & suam con-¬
stitnentes. male uͦ habentes & peccatores uocat
eos aui fuȩ flagilitatis conscii & uidentes non

Expanded text:
 sacrificium . Non enim veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Magister pro discipulis respondit, seipsum medicum dicens, quia ejus livore sanati sumus . Sanos et justos appellat, ignorantes Dei justitiam et suam constituentes; male vero habentes et peccatores, vocat eos qui suae fragil
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. Nam scpe cadit in ignem & crebro
in aquam &s subito clamat & dissipat eum.
& uix discedit lanians eum. Et rogaui disci¬
pulos tuos ut cicerent eum. & ñ potuerunt
uos: Afferte illum ad me. Et cumn acced̾et & ui¬
disset illum. statim sp̃c conturbauit puerum.
& elisus in terram uolutabatur spumans. Et

Expanded text:
patitur. Nam saepe cadit in ignem, et crebro in aquam, et subito clamat, et dissipat eum, et vix discedit dilanians eum. Et rogavi discipulos tuos ut ejicerent eum, et non potuerunt  apud vos? Afferte illum huc ad me. Et cum accederet et vidisset illum, statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terra
Abbreviated transcription (Latin):
erces hypocitarum ẽ. laus hominum. Sinist᷑
significat dilectionem laudis. dertera ũ in¬
tentionem implendi pͣcepta csĩ. Cum tͦ imples
diuinum p̃ceptum faciendo elemosiram. uel
quoalibet bonum. noli bumanam laudei am¬
miscere. In abscondito id ẽ. in conscientia.Sim
teriora ꝑtinent ad dexteram. erteriora ꝑtinent
ad sinistram.

Expanded text:
erces hypocritarum, est laus hominum. Sinistra significat dilectionem laudis, dextera vero intentionem implendi praecepta Dei. Cum ergo imples divinum praeceptum faciendo eleemosynam vel quodlibet bonum, noli humanam laudem admiscere. In abscondito, id est, in conscientia. Si interiora pertinent ad dexteram, exteriora pertinent ad sinistram.
Abbreviated transcription (Latin):
si fides & caritas in xp̃o refrigescat. si ociosi in
oꝑe dĩ torpeamus sabbato uirtutum. Ampliꝰ.

Expanded text:
si fides et charitas in Christo refrigescat, si otiosi in opere Dei torpeamus Sabbato virtutum. Amplius:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens anna confetebatur. id ẽ. lauddabat dm̃.
& om̃ib fidelib qui iugo herodis alienigenȩ
gͣuati lib̃ationem expectabant. ꝓmittebat ꝑ
aduentum xp̃i in ꝓximo redeni̾tionem ficri.
Non solum angli.s & om̃is ȩtas & sexus testi¬
moniũ nato reddit puero. & sicut ab om̃uun
scło̾rum fidelib p̃sagiebatur. ita ueniens om.¬
niun sc̃orum laude p̾dicatur. Beda in omeł.

Expanded text:
erveniens Anna confitebatur, id est laudabat Dominum, erveniens Anna confitebatur, id est laudabat Dominum, et omnibus fidelibus qui jugo Herodis alienigenae gravati liberationem exspectabant, promittebat per adventum Christi in proximo redemptionem fieri. Non solum angeli, sed omnis aetas et sexus testimonium nato reddunt puero. Et sicut ab omnium saeculorum fidelibus praesagiebatur, ita veniens omnium sanctorum laude praedicatur. VERS. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
nerandȩ etatis digna deseribitur. quȩ dño te¬
stimonium ꝑhibeat. Mistice autem significat
ȩcclãm. quȩ in p̃senti quasi sponsi dñiq sui
morte iuduata ẽ. Septies duodecim. octaguta
qnatuor facuint. & septem ꝑtinent ad cursum
sclĩ. qͣni dieb septem uoluitur. duodecim uͦ
ad pfectionem aplicȩ doc̃trine. Quisquis gͦ to¬
tum uite tempꝰ apłicis mancipat institutis.
quasi oc loginta quatuor annis celestis templi
limina seiuare. & dñi p̃stolari aduentum lau¬
datur. duna dño ꝑegrinatur. Septem amnus
quib anna cum uiro iuxit. significant ꝑfec̃ti¬
onẽ illius temꝑis. quo a dũo in carue conũsante
locetur eccła. Qui anni p̾ea ꝑ duodecim mul¬
tiplicantur: ꝓpt̾ aplicam doc᷑ trinam deuide
regentem ȩccłam. Et hec ipsa bora suꝑue¬
mens conficebatur dño. & loquebatur de illo
om̃ib qui expec̾tabant redemptionem irłm.
Ipsa bora qua Symeon accepit puerum. suꝑ¬

Expanded text:
nerandae aetatis digna describitur, quae Domino tenerandae aetatis digna describitur, quae Domino testimonium perhibeat. Mystice autem significat Ecclesiam, quae in praesenti quasi sponsi Dominique sui morte viduata est. Septies duodecim, octuaginta quatuor faciunt: et septem pertinent ad cursum saeculi, quod diebus septem volvitur; duodecim vero ad perfectionem apostolicae doctrinae. Quisquis ergo totum vitae tempus apostolicis mancipat institutis, quasi octoginta quatuor annis, coelestis templi limina servaret, Domini praestolari adventum laudatur, dum a Domino peregrinatur. Septem anni quibus Anna cum viro suo vixit, significant perfectionem illius temporis, quo a Domino in carne conversante docetur Ecclesia. Qui anni postea per duodecim multiplicabantur propter apostolicam doctrinam, deinde regentem Ecclesiam. Et haec ipsa hora superveniens, confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant resurrectionem Israel. » Ipsa hora qua Simeon accepit puerum sup
Abbreviated transcription (Latin):
liter. Positus ẽ. dñs in ruinam uitiorum
& in refurrectionẽ uirtutum. nec fit re¬
surrectio nisi runa p̃cedat. Omnia quȩ de xp̃o
narrantur quod natus de uirgine. quod resur¬
git. quod clausis iauius intrat. omnia in
uians tͥ mysteria. Positus ẽ dñs in rumam. &. in re¬
surrectionem. unde sequitur. Ut reuelent᷑
ex multis cordib cogitationes.
nte erat incertum qui iudeoeum xp̃m reci¬
ꝑent. qui respuerent. sed audita natiuitate
reuelantur cogitationes. cum herodes & sui tur
bantur. Postea uͦ docꝰ trina enis & uirtute dif¬
famata. alii eum qͣsi magistrum uetitatis habu¬
erunt. alii ab eo quasi a seduclore recesserunt.
Et erat anna ꝓpħissa filia phanuel de tribu
aser. Hec ꝓcesserat in dieb multis. & uixerat
cum uiro suo anuis septem a nirginitate sua.¬
Et hec uidua erat usq ad annos oc toginta
quatuor. quȩ ñ discedebat de templo ieiuniis
& obsecrationib seruiens nocte & die. Tuxta
hystoriam anna & deuotȩ conũsationis. & ue-¬

Expanded text:
liter: Positus est Dominus in ruinam vitiorum, t in resurrectionem virtutum, nec fit resurrectio, nisi ruina praecedat. Omnia quae de Christo narrantur, quod natus de virgine, quo resurgit, quod clausis januis intrat: omnia inqlans tibi mysteria. Positus est Dominus in ruinam et in resurrectionem. Unde sequitur: Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. BEDA. Ante erat incertum, qui Judaeorum Christum recirent, qui respuerent, sed audita nativitate, revelantur cogitababantur. Postea vero doctrina ejus et virtute diffamata, alii eum quasi magistrum veritatis habuerunt. Alii ab eo quasi a seductore recesserunt. « Et erat Anna prophetissa filia Phanuel de tribu Aser. Haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo anginta quatuor, quae non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die. Juxta historiam, Anna et devotae conversationis, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
uod aput nos dr̃ .k. ẽ.c. aput grecos. & quod ap̃
Tnos dr̃ .x. cbi aput illos. Er peilitius explanat boc
ieronimus in exoedio dauibelis contͣ porfirium.
laachim inquit filius iosiş. alio nomine appellatꝰ
ẽ. beliachim. Cui successit uiregnum filius eiꝰ ioa¬
chin.. cognom̃to iechonias. Nemo g̾ putet eiidẽ
erordio scribitur. ioacbin. Iste eium extremam silla¬
bam habet chim. ille chin. Et ob hoc in euangelio
scđm matb̃m una indetur dec̃ẽ. generatio. quia
scła. tesserescedecas in ioacbim desunt filium iosiȩ.¬
et tercia incipit a iaacbui filio ioachim. Augu¬
stinus ũ in libro de concordia euangelistarum. ut
sermonem ad allegoriam conuert̾et. dix̃ eundem
iechoniam bis c̃e. hic muneratum. Salathiel
autem genuit ⁊ orobabel: ⁊ orobabel antem genuit
abuul. abuid autem genuut elachim. eliachun
autem genuit azoe. aror autem geruit. sadoch.

Expanded text:
uod apud nos dicitur K, est C, apud Graecos; et quod apud nos ch, dicitur chi apud illos. Expeditius explanat hoc Hieronymus in exordio Danielis contra Porphyrium: « Joacim, inquit, filius Josiae, alio nomine appellatus est Heliacim, cui successit in regnum filius ejus Joachin, cognomento Jechonias. Nemo igitur putet eumdem exordio Joachin inscribitur. Iste enim extremam syllabam habet cim, ille chin. Et ob hoc in Evangelio secundum Matthaeum, una videtur deesse generatio; quia secunda tesseradecas in Joacim desinet tertia incipit a Joachin filio Joacim. » Augustinus vero in libro De concordia evangelistarum, ut sermonem ad allegoriam converteret, dixit « eumdem Jechoniam bis esse huic numeratum. » Salathiel autem genuit Zorobabel. Zorobabel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliachim. Eliachim au
Abbreviated transcription (Latin):
a ecechiel s igo saginata dicit ꝓpb̃as tantũ¬
m. quia repleti fuerunt syu sc̃o.: tautos autẽ.
qui .. ꝓpħs fuerunt & sacerdotes. Sicut enĩ
tauri auces sunt gregis. ita & saceraotes pͥnei¬
auri sunt patres ueteris testamenti. qui
inimicos suos ex ꝓmissione iegis quasi
conib uirium reꝑcutiebant. Aitalia ũ stuit
significant patres noui testamenti. euanglica.
p̃cepta terentes. & pennis scȩ contemp lationuis
ad subsunia elatos. ꝑgiam ȩternȩ pinguedi¬

Expanded text:
et Ezechiel: ergo saginata dicit prophetas tantumet Ezechiel: ergo saginata dicit prophetas tantummodo, quia repleti fuerunt Spiritu sancto, tauros autem qui prophetae fuerunt et sacerdotes. Sicut enim tauri duces sunt gregis, ita et sacerdotes princiauri sunt Patres Veteris Testamenti, qui inimicos suos ex permissione legis quasi cornibus virium repercutiebant. Altilia vero significant Patres Novi Testamenti, evangelica praecepta ferientes, et pennis sanctae contemplationis ad sublimia elatos,
Abbreviated transcription (Latin):
erui pͥmi fuerunt ꝓphs p̃nuntii inear¬
nationis sc̃i sunt apłi. qui facta asse¬
runt. U nde hic dẽ paratum prandium. id ẽ.
mysterium incarnationis completum. & int̾i¬
tus regni aꝑtus. qui ante fucrat clausus.
sp̃uale tabernaculum firmit᷑ figeretur. Nam
sicut uiscera agni id ẽ. eloquia xꝑi homines
ñ mauducauerunt. nisi postquam occisus. ẽ.
s pꝰ mortẽ eius euangłia p̃dicauerunt: sic &
iuscera id ẽ. eloquia ꝓpħarum non sunt sus¬
cepta. nisi postquam occisi sunt. Si enim
suscepissent sermones ysaiȩ. nunquam ser¬
rassent eum s postquam occisus. ẽ. udei cȩ¬
ꝑunt eum legere. Sicut enum nullus ui¬
uentis animaus iuscera manducantur. ita
uuentium ꝓpbarum sermones nemo iusce¬
pit. Saginata sunt gi̾a dĩ pleni. Nec uleo
dir tairos &e saginati quin tauri fucrint sa¬
ginati s non omnes saginati fuerunt tauri.
Quidam enim tantum ꝓpħȩ suerunt. qui¬
dam aute ꝓphȩ & sacerdotes. sicut icicmias

Expanded text:
ervi primi fuerunt prophetae praenuntii incarnationis; secundi sunt apostoli, qui facta asserunt. Unde hic dicitur prandium paratum, id est mysterium incarnationis completum, et introitus regni apertus qui ante fuerat clausus. spirituale tabernaculum firmiter figeretur. Nam sicut viscera agni, id est eloquia Christi homines non manducaverunt, nisi postquam occisus est, sed post mortem ejus Evangelia praedicaverunt, sic et viscera, id est eloquia prcepta, nisi postquam occisi sunt. Si enim suscepissent sermones Isaiae, nunquam serrassent eum; sed postquam occisus est, Judaei coeperunt eum lugere. Sicut enim nullius viventis animalis viscera manducantur, ita viventium prophetarum sermones nemo suscepit. Saginata sunt, gratia Dei pleni. Nec ideo dixit tauros et saginata, quia tauri fuerunt saginati, sed non omnes saginati fuerunt. Quidam enim tantum prophetae fuerunt, quidam autem prophetae et sacerdotes, sicut Jeremias
Abbreviated transcription (Latin):
mo siletur. & rex tantum dẽ. E xercitib io
ẽ. malis angłis. seu romanis sub uaspasiano
& tito iudeos int̾emit. & p̃uaricat᷑cem suc¬
cendit cuutatẽ. Uel ita. Exercitibꝰ id
ẽ. sc̃is angłis. ꝑ quos udiciũ exercebit ꝑsequen¬
tes ꝑdet. & ciuitatẽ id .ẽ. carnẽ in qua habitaue

Expanded text:
mo siletur, et rex tantum dicitur. Exercitibus, id mo siletur, et rex tantum dicitur. Exercitibus, id est malis angelis, seu Romanis sub Vespasiano et Tito, Judaeos interemit, et praevaricatricem succendit civitatem Vel ita: Exercitibus, id est sanctis angelis, per quos judicium exercebit, persequentes perdet, et civitatem, id est carnem in qu
Abbreviated transcription (Latin):
nem. siue inhonestũ ut ẽ. negociatio digni¬
tatis. siue militiȩ siuc mercatuiȩ. unde ni¬
chil antea uidei tenebant. Sed forte dicis.
Et uillam colere peccatum .ẽ. quia impedi¬
mentum .ẽ. Non. ẽ. cultura uillȩ peccatum
s tu p̃ferendo eam dõ. facis. ẽe. peccatum.
Aut ita.Uilla. ẽ. mundus iste. cirea qͣm
amatores mundi occupantur. negociatio aũ
p̃dicatio legis. & ꝓcuratio templi. quã auari
sacerdotes & ceteri ministri templi quasi ne¬
gotiationẽ estimant. Reliqui ũ tenueĩt
seruos enis. & contumelia affectos occiderunt.
De sua morte tacet. quia in pͥori parabola
uide dixerat. & ostendit mortẽ discipuloꝵ
suoꝵ. quos pꝰ ascensum ei occiderunt iudei.
Rex autẽ cum audisset iratus. ẽ. & missis exer¬
citib suis ꝑdidit bomicidas illos. & ciuitatẽ
illoꝵ succendit. Lexonimus:¬
agni criminis arguuntur. qui seruos regis
occiderunt. Quando uenit ad ultionẽ. ho¬

Expanded text:
nem , sive inhonestum, ut est negotiatio digninem , sive inhonestum, ut est negotiatio dignitatis sive militiae, sive mercaturae, unde nihil Judaei antea tenebant. Sed forte dicis: Et villam colere peccatum est, quia impedimentum est. Non est cultura villae peccatum, sed tu praeferendo eam Deo, facis esse peccatum. Aut ita: Villa est mundus iste, circa quem amatores mundi occupantur, negotiatio autem praedicatio legis et procuratio templi, quam avari sacerdotes et caeteri ministri templi quasi negotiationem existimant. Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumelia affectos occiderunt. De sua morte tacet, quia in priori parabola inde dixerat, et ostendit mortem discipulorum suorum, quos, post ascensum suum, occidatus est, et missis exercitibus suis perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Magni criminis arguuntur, qui servos regis occiderunt. Quando venit ad ultionem, ho
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds̃ cum uerba eiꝰ audire nolumus. ad uin¬
ẽ. in scͥpturis. Qui ignarus.ẽ. inueniet ibi
quid discat. qui contumax. ẽ. & peccator. inue¬
niet ibi futuri uidicis flagella. Omnes cy¬
bi inueniuntur in scͥpturis & paruulorũ &
maioꝵ. Iili autẽ neglexerunt. Et abierunt
alius in uillam suã. alius u̾ad negotiationẽ
suam. Non dix̃ malignati sunt.s negler-¬
erunt: quia non omnes uidei erucifixrerunt
xꝑm. aut consenserunt in morte eius. Oĩs
actus humanus duplex ẽ. aut ulla scilicet
aut negotiatio. In uilla intelligitur om̃e
opus terrenum. siue in agro siue in uinea.
sue in ligno siue in ferro. & quicquio iabore
manuum fit. Quod autẽ non labore ma¬
nuum .s aliis lucris consequimur. ut in
honorib ꝑmanere. aut in militia aut in
mercatione. onine hoc negociatio appellat᷑.
Duob gͣ uerbis om̃e opus humanum con¬
clusit. siue honestũ ut ẽ uillȩ cultura un¬
de salomon ait. ne oderis rusticam oꝑatio¬

Expanded text:
quia Deus, cum verba ejus audire nolumus, adjuntum est in Scripturis. Qui ignarus est, inveniet ibi quid discat; qui contumax est et peccator, inveniet ibi futuri judicii flagella. Omnes cibi inveniuntur in Scripturis et parvulorum et majorum. « Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius in suam. Non dixit, malignati sunt, sed neglexerunt, quia non omnes Judaei crucifixerunt Christum, aut consenserunt in morte ejus. Omnis actus humanus duplex est, aut villa videlicet, aut negotiatio. In villa intelligitur omne opus terrenum, sive in agro, sive in vinea, sive in ligno, sive in ferro, et quidquid labore manuum fit. Quod autem non labore manuum, sed aliis lucris consequimur, ut in honoribus permanere aut in militia aut in mercatione, omne hoc negotiatio appellatur. Duobus ergo verbis omne opus humanum conclusit, sive honestum, ut est villae cultura, unde Salomon ait, ne oderis rusticam operatio
Abbreviated transcription (Latin):
te uenerunt & furati sunt eum nob̾ dormi¬
entib & si hoc auditum fuerit a p̃side nos
suadebimus ei. & securos uos faciemus. Mag̃.¬
i audierit p̾ses quod furtim sublatum
sit corpꝰ. suadebimus ei ne quicquam a
insania dormientes testes adhibes. Si d̃cemi¬
crunt quomͦ uiderunt: S inon uiderunt quo

Expanded text:
obis dormientibus, et si hoc auditum fuerit a praeside, nos suadebimus ei, et securos vos faciemus. Si audierit praeses quod furtim sublatum sit corpus, suadebimus ei ne quidquam a insania! dormientes testes adhibes. Si dormierunt, quomodo viderunt? Si non viderunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Consurget enum geus ingentẽ. & regnũ
contͣ regnum. & erunt pestilentie & fames
& terremotꝰ ꝑ loca. terrores q de cęlo. & signa
magna crunt. Hec autem omnia initia sutit
bulatione. & occidenit uos. & etitis odio õib¬

Expanded text:
nis. Consurget enim gens in gentem, et regnum contra regnum; et erunt pestilentiae, et fames, et terraemotus per loca, terroresque de coelo, et signa magna. Haec autem omnia initia sunt bulationem, et occiden
Abbreviated transcription (Latin):
rit factus. facitis eum filium gehenne. duplo
qͣm uos. Ue uob̃ duces ceci qui dicitis. Quicũq
urauerit ꝑ templum: nichil est. Qui autem
iurauerit in autro templi: debet. Stulti & ceti
quid enim maus est aurum an templum qd
scĩficat aurum. Et quicũq uirauerit in alta¬
ri: nichil est. Quicumq autem iurauerit in
dono qd̾ est suꝑ illud: debet. Ceci quid enim
mauis est. donum an altare quod scĩficat
donum Qui gͦ urat in altari uirat in eo.
& in om̃ib que suꝑ illud sunt. Et qui iura

Expanded text:
m gehennae duplo quam vos vae vobis duces caeci qui dicitis quicumque iuraverit per templum nihil est qui autem iuraverit in aurum templi debet stulti et caeci quid enim maius est aurum an templum quod sanctificat aurum et quicumque iuraverit in altari nihil est quicumque autem iuraverit in dono quod est super illud debet caeci quid enim maius est donum an altare quod sanctificat donum qui ergo iurat in altare iurat in eo et in omnibus quae super illud sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
& fidem & caritatẽ dĩ. Hȩc oportuit facere.
&s illa ñ omittere. M cctxxi. Duces ccci ex¬
colentes culicem. eamalum autem glutientes
risci hypoc̾te. quia mundatis quod deforis est
calicis & parapsidis. intꝰ autem pleni estis rapi¬
na & immunditia. P barisee cece munda pͥus¬

Expanded text:
t fidem. Haec oportuit facere, et illa non omittere. CCXXXV, 10. Duces caeci, excolantes culicem, camelum autem glutientes. risaei hypocritae, quia mundatis quod deforis est calicis et paropsidis: intus autem pleni estis rapina et immunditia. Pharisaee caece
Abbreviated transcription (Latin):
mnis homo ꝓrimus. c̃ẽ. censen¬
dus ẽ. Multi putant suffice¬
re uir tutib ñ odisse inimicos. sed
eos diligere bumanam naturam ñ pati. Non ui¬
dent quia moy ses. samuel et stephanus ꝓ inimi¬
cis orabant. et mortuos rauid planxit inimicos.
Non uident quia dñs impossibilia ñ iussit.
hoc paulus testatur dicens. A aledicimur
et benedicimus. blaspbe mamur & obsecramus.
Bene facite hiis qui uos oderunt. Teronimꝰ¬
uis sit impius & blasphemus. S me discretione
omnibꝰ indigentib simplicit̃ tribuamus. non
querentes cui. sed quare demus. Quisquis enĩ
in quacumq necessitate morituro succurrere
potest. si non fecerit. occidit. Et orate ꝓ ꝑse¬
quentib & calumpniantibꝰ uos. ut sitis filũ pa-¬
tris ur̃i qui incelis ẽ.¬

Expanded text:
mnis homo proximus esse censendus est. Multi putant sufficere virtutibus non odisse inimicos; sed eos diligere, humanam naturam non pati. Non vident quia Moyses, Samuel et Stephanus pro inimicis orabant , et mortuos David planxit inimicos . Non vident quia Dominus impossibilia non jussit. Hoc Paulus testatur, dicens: Maledicimur, et benedicimus; blasphemamur, et obsecramus . Benefacite his qui vos oderunt. Ivis sit blasphemus et impius. Sine discretione omnibus indigentibus simpliciter tribuamus, non quaerentes cui, sed quare demus. Quisquis enim in quacunque necessitate morituro succurrere potest, si non fecerit, occidit. Et orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
erum mat̾. iose pbautem ñ audebat attin¬
gere. quem sciebat de se ñ ẽe. gen̾atum. Quicumq
es pauꝑ accipe consolationeni. Loseph& Mar ia
mat̃ dñi ñ babent seruulum. ñ ancillam. non
iumentum. ipsi sunt dĩi & famuli. Non audet
pauꝑtas tanida uit̾ diuites accedere. in diuerso¬
num uadunt. nascitur instabulo. qui de stercore
ioꝑem leuat. In stercore iob sedebat. & pꝰea coro¬
natus ẽ.U

Expanded text:
erum mater. Joseph autem non audebat attingere quem sciebat de se non esse generatum. Quicunque es pauper, accipe consolationem. Joseph et Maria mater Domini non habent servulum, non ancillam, non jumentum; ipsi sunt domini et famuli. Non audet paupertas timida inter divites accedere. In diversorium vadunt, nascitur in stabulo qui de stercore inopem levat. In stercore Job sedebat et postea coronatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum. ẽ. oportet impleri in me:
& quod cum iniustis deputatꝰ.ẽ. E tenum ea
quȩ sunt de me. finem ha bent. Beya.
saias pas sionem adñi deseribens
inter cȩtera ponit quod cum in¬
iustis deputatus. ẽ. latrones utiq insinuans.
Tinem habent dicit. p̃dicta deme . id. est
impletionem. quia mox descensurꝰ erat ad
inferos. ut suos reuocaret ad suꝑos. iuxta
alium ꝓpbũm ei decantautem. Tu quoꝙ in
sanguine testamenti tui emisisti unctos
tuos de lacu in quo non. ẽ. aqua.

Expanded text:
scriptum est: Oportet impleri in me; et quod cum injustis deputatus est. Etenim ea quae sunt de me, finem habent. BEDA. Isaias passionem Domini describens, inter caetera ponit quod cum injustis deputatus est , latrones utique insinuans. Finem habent, dicit, praedicta de me, id est, impletionem; quia mox descensurus erat ad inferos, ut suos revocaret ad superos, juxta alium prophetam ei decantantem: Tu quoque in sanguine Testamenti tui emisisti vinctos tuos d
Abbreviated transcription (Latin):
netur uĩc. & inde ascendit ad celos. ut sciamꝰ
quia ĩde ascendimus ad cȩlos. unde uigilamꝰ
& oramus & ligamur. nec repugnamus in
terra. Pulchre discipulos sanguinis & corꝑis
sui mysteriis imbutos ymno dicto in mon¬
tem educit oliuarum. ut omnes in morte

Expanded text:
netur Jesus, et inde ascendit ad coelos, ut sciamus netur Jesus, et inde ascendit ad coelos, ut sciamus quia inde ascendimus ad coelos, unde vigilamus et oramus et ligamur, nec repugnamus in terra. Pulchre discipulos sanguinis et corporis sui mysteriis imbutos, hymno dicto, in montem educit Olivarum, ut omnes in morte
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Satis e. P uo glacĩ sufficiunt ad
testimonium sponte passi saluatoeis. unus
qui amputaret auriculam. in cuiꝰ sanatio¬
ne uirtus dñi declararetur. alter qui ne¬
quaquam euaginatus. ostenderet aplõs
non ꝑmissos facere totum quod possent
ꝓ magistri defensione. Ambrosus.¬
uo glaclũ ꝓmuntur. unus noui.
alte ueteris testamenti quib as
uersꝰ insidias diaboli munianur. Et dr̃ satis
ẽ. quia nichil dcest ei. quem utriusq testam̃ti
doctrina munierit. AC xx XII.¬
urgite camus hinc. Augustinus:.¬
phuc discumbens discumbentib loquebatur.
Eamus dixit. ad locum unde tradendus erat
t hẏmno dicto exierunt scdm consuetudinẽ
e hoc hynmno ait psalmista. marcum¬
Edent pauꝑes & saturabuntur. & laudabunt
dñm. Quod dñi consuetudo fuerit montem
oliuieti frequentare. tefert lucas ducentesimo
septuagesimo nono capło. Itaq tradendus a
discipulo. consueti secessus locum adit. quo
facillime reppiri possit. In monte oliueti te¬

Expanded text:
est. AMBROS. Duo gladii sufficiunt ad testimonium sponte passi Salvatoris, unus, qui amputaret auriculam, in cujus sanatione virtus Domini declararetur. Alter, qui nequaquam evaginatus, ostenderet apostolos non permissos totum facere quod possent pro magistri defensione. Duo gladii promuntur, unus Novi, alter Veteris Testamenti, quibus versus insidias diaboli muniamur. Et dicitur, satis est; quia nihil deest ei quem utriusque Testamenti doctrina munierit. A. 132X Surgite, eamus hinc. AUGUST. Adhuc discumbens, discumbentibus loquebatur. Eamus, dixit, ad locum, unde tradendus erat Et hymno dicto, exierunt secundum consuetudinem De hoc hymno ait Psalmista: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum . Quod Domini consuetudo fuerit montem Oliveti frequentare, refert Lucas ducentesimo septuagesimo nono capitulo. Itaque tradendus a discipulo, consueti secessus locum adit, quo facillime reperiri possit. In monte Oliveti te
Abbreviated transcription (Latin):
cnum erant in dieb ante diluuium.
comedentes & bibentes. nubentes & nuptũ
tradentes. tsq ad cum dicm quo intrauit ĩ
arcbam noc. & ñ cognouerunt donec uenit
diluutum. & tulit omnes. Ita crit & aduentꝰ

Expanded text:
nim erant in diebus ante diluuium, comedentes et bibentes, nubentes et nupturi tradentes usque ad eum diem quo intrauit Noe in Arcam, et non cognouerunt donec uenit diluuium, et tulit omnes; ita erit et aduentus
Abbreviated transcription (Latin):
male. & piger sciebas quia meto ubi non
semino: & congͥgo ubi non sparsi. Opor¬
tuit gͣ te cõmittere pecuniam meam nũ¬
mulariis. & ueniens ego recepissem utiq
quod meum est cum usura. Uollite itaq
ab eo talentum: & date ei qui habet dec̃e

Expanded text:
piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te committere pecuniam meam numulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem
Abbreviated transcription (Latin):
scitote qm̃ si sciret patfamilias qua hora fcr
ueniret. uegilaret utiq & ñ sineret ꝑ fodi
domum suam. Ideo & uos estote parati. qͥa
qua hora uescitis filius hominis uenturꝰ ẽ.L.
hanc parabolam. ans adom̃s: R Quod¬

Expanded text:
r veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Ideoque et vos estote parati, quia qua hora nescitis Filius hominis venturus est.-hanc parabolam, an ad o
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei omnia regna mundi et glãm eorum & dixit
ci. Hec omniat᷑ dabo. sicadens adoraueris me. Mas̃¬
al moutem il ẽ. sup̃ montẽ ostendit regna. non qͦd
uisum euis qui omnia. uidet amplificauerit. sed
quantum in se fuit uerbo & ꝓmissione ostendit.
uanitatẽ humanȩ pompe quam amabat quasi
speciosam suadens dño. nt uel sic eum sibi subice¬
ret. B ene quod lucas cõmemorat. in mom̃to tem¬
ꝑis temꝑalia monstrantur. quia cito cadunt hu¬
manȩ potestates. Dicens hec omĩa tͥ dabo. suꝑbe
loquitur. ñ quod om̃ia regna dare posset. ꝓci¬
dens adoraueris dictum ẽ. quia adoeaturus dia¬
bolum ante corruit.

Expanded text:
m eorum, et dixit illi: Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. In montem, id est, supra montem ostendit regna; non quod visum ejus, qui omnia videt, amplificaverit; sed quantum in se fuit, verbo et promissione ostendit vanitatem humanae pompae, quam amabat quasi speciosam, suadens Domino ut vel sic eum sibi subjiceret. Bene quod Lucas commemorat, in momento temporis temporalia monstrantur, quia cito cadunt humanae potestates. Dicens: Haec omnia tibi dabo, superbe loquitur, non quod omnia regna dare posset. Procidens adoraveris, dictum est quia adoraturus diabolum, ante corruit.
Abbreviated transcription (Latin):
sea quia obsequebantur regi. Quod si dicas. melio¬
res sunt qui portant quam qui portatur. respon-¬
debo. Ergo meliora sunt uuñta hominib. Tex oĩ
acuit autẽ teigiuersator de sui conculcatione.
ñ subiungens filium dĩ suꝑ aspidem & basi¬
liscum ambulaturum & coneulcaturum leonem
&. draconẽ. Nit illi ib̾e rursum. Scriptum ẽ.
Non temptabis dũm dm̃ tuum. U eris scriptu¬
ratum frangit ehypeis. falsas iliaboli sagittas de
scripturis. qui uel falsa ꝓponit. uel ueris falsa ꝑsu¬
adere conatur. Testimonia deutẽronomii ꝓtulit
dñs. ut scdẽ legis sacrim̃ta monstraret. Beda.
uggerebatur ei quasi homini. ut signo ali¬
quo exploraret quantum aput dĩn ualeret
Sed scriptumc̃. homini ne dm̃ temptare audeat.
quando habet quid faciat. ut quod cauere oportet
euadat. Inde ẽ. illud. Siuos ꝑsecuti fuerint ĩ una
cuuitate. fugite in aliam. Postquam uͦ deficit hu¬

Expanded text:
sed quia obsequebantur regi. » Quod si dicas, meliosed quia obsequebantur regi. » Quod si dicas, meliores sunt qui portant quam qui portatur, respondebo: Ergo jumenta meliora sunt hominibus. HIERON. Tacuit autem tergiversator de sui conculcatione, non subjungens Filium Dei super aspidem et basiliscum ambulaturum, et conculcaturum leonem et draconem. Ait illi Jesus: Rursus scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Veris Scripturarum frangit clypeis falsas diaboli sagittas de Scripturis, qui vel falsa proponit, vel veris falsa persuadere conatur. Testimonia Deuteronomii protulit Dominus, ut secundae legis sacramenta monstraret BEDA.. Suggerebatur ei quasi homini, ut signo aliquo exploraret quantum apud Deum valeret. Sed scriptum est homini, ne Deum tentare audeat, quando habet quid faciat, ut quod cavere oportet evadat. Inde est illud: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Postquam vero deficit hu