comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salutaris graminis depellatur : nihil omnino uiriũ gerens si antequã ereȩ fimbriȩ
ĩ nitatẽ contigerit crescendo decerpatur: hanc statuã ad similitudinẽ uultus ihũ for¬
matã tradebant. quȩ ꝑmansit ad nr̃a usq tẽpora sicut ipsi oculis nr̃is in speximꝰ: & nihil
urũ sihi qui ex gentibus crediderant pro beneficiis quȩ a saluatore fuerant conse¬
cuti. huius moduuelut munus uidebantur offerre: Cũ uideamus etiam nuNc. et
ipostolerum petri. ueł pauli et ipsius saluatoris imagines designari tabulasq depingi :
sedd & intiquas ipsorũ i magines a quibusdã conseruatas nos uidimus: Quod mihi uidetur
ergentili consuctudine hi differenter obseruatũ. quod ita soleant honorare quos
houore dignos duxerint: in signia et enim ueterũ reseruari ad posterorum memorũ.
illorũ bonoris: horũ uero amoris indicium est

Expanded text:
salutaris graminis depellatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae salutaris graminis depellatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant: quae permansit ad nostra usque tempora, sicut oculis nostris ipsi inspeximus. Et nihil mirum, si hi qui ex gentibus crediderant pro beneficiis quae a Salvatore fuerant consecuti, hujusmodi velut munus videbantur offerre; cum videamus etiam nunc et apostolorum Petri vel Pauli et ipsius Salvatoris imagines designari, tabulasque depingi; sed et antiquas ipsorum imagines a quibusdam conservatas nos vidimus. Quod mihi videtur ex gentili consuetudine indifferenter observatum, quod ita soleant honorare quos honore dignos duxerint: insignia etenim veterum reservari ad posterorum memoriam, illorum honoris, horum vero amoris indicium est.
Abbreviated transcription (Latin):
Terum quia urbis huius
fecimus mentionem : iustum uidetur commemorare etiam illud in ea
iod hẏstoria dignum diximus: Mulierem quam sanguinis pro fluuio la¬
borantem a saluatore curatam euuangelia tradiderur: huius urbis
uem constat fuisse: Domusque eius in ea etiam nunc osterditur:
Pro foribus uero domus ipsius basis quaedam loco editiore conlocata mons tratur
qua mulieris ipsius uelut genibus prouolutę palmasque suppliciter tenden¬
tis. lnagoere uidetur expressa: Adstat uero alia aere nihil ominus
sa statua habitu uiri stola compte circumdati. et dexteram mulieri porri¬
gentis. huius ad pedem statuae e basi herba quaedam noua spetie Nascitur.
uae cum exorta fuerit: excrescere usque ad stolae illius aerei indumenti
fimbriam solet: Quam cum summo uertice crescens herba contigerit.
res in de ad depellendos omnes morbos languoresq conquiritꝰ. Ita
ut quaecum que illa fuerit infirmitas corporis: haustu exiguo made facti

Expanded text:
erum quia urbis hujus fecimus mentionem, justum videtur commemorare etiam illud in ea gestum, quod historia dignum duximus. Mulierem quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam Evangelia tradiderunt, hujus urbis civem constat fuisse; domusque ejus in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domus ipsius basis quaedam in loco editiori collocata monstratur, in qua mulieris ipsius veluti genibus provolutae palmasque suppliciter tendentis imago aere videtur expressa. Astat vero alia aere nihilominus fusa statua, habitu viri, stola compte circumdati, et dexteram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae, e basi herba quaedam nova specie nascitur; quae cum exorta fuerit, excrescere usque ad stolae illius aerei indumenti fimbriam solet; quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquirit; ita ut quaecunque illa fuerit infirmitas corporis, haustu exiguo madefacti
Abbreviated transcription (Latin):
t enim apud ni comediã uir qluidem de nobilibus honore & dignitate sȩculi¬
in lustris. simul ut uidit ad uersũ cultores dĩ inforo crudelia edicta pendere
calore nimio fidei ignitus : publice populo inspectante in iecta manu librũ
iniquȩ legis decraxit ac minutatim discerpit : augusto in cadẽ urbe simul cum
cesart constituto : ad quos cũ relatũ essec religiosi & inlustriᷤ uirifactũ continuo
in eũ omi crudelitatis genere deseuientes neboc quidẽ solũ efficere neqͥ
uerunt: ut eũ nestũ aliquis udere inpenis : sed e leto atq. hilari uultu
cũ iã uscera in suppliens deferisent. sps tmea letabatum in uultus ea quo
tortores sui grauius cruciabantur qđ om̃a supplicioꝵ genera consumebant in eũ:
quẽ ne cristẽ quidẽ ex his reddero poterant :¬

Expanded text:
Qui de nobilibus ortus honore et dignitate illustris, ut vidit adversus cultores Dei in foro crudelia edicta pendere, calore nimis fidei ignitus, publice populo inspectante injecta manu, librum iniquae legis detraxit, ac minutatim discerpsit, Augusto Diocletiano in eadem urbe simul cum Maximiano Caesare constituto. Ad quos cum relatum esset religiosi et illustris viri factum, continuo omni in eum crudelitatis genere desaeviverunt, ut eum moestum aliquis videret in poenis: sed laeto atque hilari vultu, cum jam viscera in suppliciis defecissent, spiritus tamen laetabatur in vultu. Ex quo tortores sui gravius cruciabantur, quod omnia suppliciorum genera consumebant in eum, quem ne tristem quidem ex his reddere poterant. F
Abbreviated transcription (Latin):
adhuo ecolesiȩ statu congregationibusq manentibus indulget interim eos qui
erant inmilitia tantũ gentiliũ persecutione pulsari sed cum nullus exhoc
clementiȩ eius intellectus populis redderetur quin potius uelut ignorantes
dñm absq diuina ꝓuidentia res agi ducerent. & ꝑhoc eo magis ꝑsisterent
in malis sus atq. ipsi qui duces popłi uidebantur. & principes diuini mandati in¬
memores effecti. ad uersum se inuicẽ contentionibus telo : liuore. superbia¬
in inimicitus. atque odiis in flãmarentur : ita ut tyrannidẽ potius quã sacer¬
dotiũ tenere se crederent: xp̃ianȩ humilitatis & sinceritaos obliti : sacra mys¬
teria ꝓfanis mentibus celebrarent: tum demum secundũ uocẽ hieremiae
ꝓphetae obscurauit dñs in ira filiae sion. & deiecit decȩlo głam isrł. nec reme¬
moratus est scabellum pedũ suorũ indiȩ irȩ suae. et sicut iterũ dicit. sub mer¬

Expanded text:
adhuc Ecclesiae statu, congregationibusque manentibus, indulget interim eos qui adhuc Ecclesiae statu, congregationibusque manentibus, indulget interim eos qui erant in militia tantum gentilium persecutione pulsari. Sed cum nullus ex hoc clementiae ejus intellectus populis redderetur, quin potius, velut ignorantes Deum, absque divina Providentia res agi ducerent, et per hoc eo magis persisterent in malis suis, atque ipsi, qui duces populi videbantur, et principes divini mandati immemores effecti, adversus se invicem contentionibus, zelo, livore, superbia, inimicitiis, atque odiis inflammarentur, ita ut tyrannidem potius quam sacerdotium tenere se crederent, Christianae humilitatis et sinceritatis obliti, sacra mysteria profanis mentibus celebrarent, tunc demum, secundum vocem Jeremiae prophetae , obscuravit Dominus in ira filiam Sion; et dejecit de coelo gloriam Israel, nec rememoratus est scabelli pedum suorum in die irae suae. Et sicut iterum dicit, submer
Abbreviated transcription (Latin):
derctur: sic ꝑ tempus plurimũ ecdesiarũ status merementis prosperioribus
augebatur: et gloria earum terris excedens ee runcta super eminens festinarȩ
uidebatur ad cȩlum: nulla enim occurrebat inuidia: nullusli uor nequissimi
dȩmonis obuiabat. qm̃ quidem cęlestis dexterȩ fulciebatur auxilio popłs etiã
tum benededõ ꝓpietatis cultu & iusticiȩ obseruatione ꝓmeritus. uerũ ubae multa
libertate multaq indulgentia uitiati st̃ mores & disciplina corrupta ẽ : Dũ alt̃ altȩri
ad uersũ nos me ipsos intestina proelia commouemus: dũ uerb&ꝵ iaculis ꝓxmo¬
rum corda tȩrebramus dũ princeps cũ principibus. populicũ popłis. sedition
et certamina concitamus. dũ simulatio inuultu. dolus in corde. fallatia
ꝓfertur in uerbis & malorũ ꝑ singula cumulus intumescit: diuina pro ui¬
dentia iacturã disciplinȩ populo suo in latam. ex plurima pace etnimia suu
lenitate ꝓspiciens : ad greditur primo semsim refrenare lapfantes. & integro

Expanded text:
t. Sic per tempus plurimum Ecclesiarum status incrementis prosperis augebatur, et gloria earum terris excedens, et cuncta supereminens, festinare videbatur ad coelum. Nulla enim occurrebat invidia, nullus livor nequissimi daemonis obviabat, quandoquidem coelestis dexterae fulciebatur auxilio. Populus etiam tunc bene de Deo pro pietatis cultu et justitiae observatione promerebatur. Verum ubi ex multa libertate multaque indulgentia vitiati sunt mores, et disciplina corrupta est, dum alter alteri adversum semetipsos intestina praelia commovent, dum verborum jaculis proximorum corda terebrant, dum principes cum principibus, populi cum populis, seditiones et certamina commovent, dum simulatio in vultu, dolus in corde, fallacia profertur in verbis, et malorum per singula cumulus intumescit, divina Providentia jacturam disciplinae populo suo illatam ex plurima pace et nimia sui lenitate perspiciens, aggreditur primo sensim refrenare lapsantes, et integro
Abbreviated transcription (Latin):
hic duodecĩ annos in episcopatu illius exegit: quoꝵ tres ante ꝑsecutionẽ : reliquos
uero nouẽ diuersis intentionũ generibus duxit: cũq se seꝑ in om̃i agone ꝑsecutio¬
nũ positus artioribus uinculis continentiȩ distringerae. et ad utilitatẽ atq instruc¬
aonẽ ecłȩ in uerbo dĩ nobilit̃ insisteret satisq. uigilanter erga omnẽ sacerdocu
curã diebus studeret ac noctibus : nono ꝑsecutionis anno. episca patus uero sui xii:
nartrrii coronã capitis obtruncatione ꝓmeruit: Hluc usq suc cessiones ep̃oꝵ gestaq¬

Expanded text:
Hic duodecim annos in episcopatu illius verbis exigit: quorum tres ante persecutionem, reliquos vero novem sub diversis tentationum generibus duxit. Cumque se semper, in omni agone persecutionum positus, arctioribus vinculis continentiae distringeret, et ad utilitatem atque instructionem Ecclesiae in verbo Dei nobiliter insisteret, satisque vigilanter erga omnem sacerdotii curam diebus sudaret ac noctibus, nono persecutionis anno, episcopatus vero sui duodecimo, martyrii coronam capitis obtruncatione promeruit. Ad hunc namque
Abbreviated transcription (Latin):
spaciis diremptã : et quarta decima diemensis primi sit statuta sollem pnitasi
post uesperã quando luna soli opposita eregione dep̃henditur. sicut etiã oculis
ꝓbare licet. in uenitur utiq uernalis ȩqui noctu partẽ sol obtinens. luna uero¬

Expanded text:
spatiis dirempta, et dicimo quarto die primi mensis sit statuta solemnitas spatiis dirempta, et dicimo quarto die primi mensis sit statuta solemnitas post vesperam, quando luna soli apposita e regione deprehenditur, sicut etiam oculis probare licet: invenitur utique vernalis aequinoctii partem sol obtinens, luna v
Abbreviated transcription (Latin):
iniiũ primi mensis quod est decẽ & nouẽ annoꝵ. circuli principiũ: scđm aegỹptios
quidẽ mensis faminoht uicesimo sexto die. scđm macedones distri. mensis uice¬
ex duo decĩ partibus: haec aut̃ particula : prima ex duo decĩ uernale .ẽ. eqͥnoctiũ
et ipsa est in itiũ mensiũ & caput circuli. & absolutio cursus stellarũ. quȩ planetȩ
id est uagẽ dicuntur ac finis duo decimȩ particulȩ & to eius cir culi terminus.
nudenter edocet filo et iosephus: sed et horũ antiquiores : aga tobolus: et ab eo
eruditus aristobolus ex pane ada qui unus ex illis septuaginta senioribus fuit
qui missi fuerant a pontisicibus ad ptolomeũ regẽ. hebreoꝵ. libros interp̃tari
grecũ sermonẽ. quiq multa ex traditionibus moysi ꝓponenti regi ꝑ contantiq
esponderant: Ipsi ergo cũ questiones exodi exponerent. dixerunt pascha non
prius ee immolandũ : quã equi noctiũ uernale transiret: aristobolus uero etiã hoc¬

Expanded text:
initium primi mensis, quod est decem et novem annorum circuli principium, secundum Aegyptios quidem mensis Phamenoth vigesimo sexto die, secundum Macedones Distri mensis vigee, id est, in prima ex XII partibus. Haec autem particula prima ex duodecim vernale est aequinoctium, et ipsa est initium mensium, et caput circuli, et absolutio cursus stellarum, quae planetae, id est vagae dicuntur, ac finis duodecimae particulae, et totius circuli terminus. denter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores Agathobolus, et ab eo eruditus Aristobulus ex Paneada, qui unus ex illis septuaginta senioribus fuit qui missi fuerunt a pontificibus ad Ptolomaeum regem, Hebraeorum libros interpretari in Graecum sermonem; quibus multa ex traditionibus Mosi proponenti regi percontatique responderunt. Ipsi ergo, cum quaestiones Exodi exponerent, dixerunt Pascha non prius esse immolandum quam aequinoctium vernale transiret. Unde nos necesse
Abbreviated transcription (Latin):
iaculũ missũ ab hostib si ustraretur. Iacto aduersariorꝗei animo. seupotius diuinitꝰ
repulso: arbogaste duce nequiquũ d aduerso fortiter saciente. eugenius inte thi¬
fuit Tum uero religioso principi gboriosor uictoria de fristratis opinionib pageano¬
rum quãde tirãnm interitu fuit. quib. spes uana & falsa diuinatiominus in interitu
contulit poenȩ. quampudoris seruauit inuita.
umq posthȩc ut futurorũ prescius imperator disponendȩ rei publicȩ sollicrtadi¬
ne stringeretur : adorrentẽ ꝓtinis mittit Ubi uenturus adbellum tuta liberos¬
s uiter gubernato. ad meliora migrauit cumpiussimis principibus percepturus

Expanded text:
aretur  Al. perfrustaretur, fracto adversariorum animo, seu potius divinitus repulso, Arbogasto duce nequicquam, Deo adverso, fortiter faciente, Eugenius ante Thefuit. Tum vero religioso Principi gloriosior victoria de frustratis opinionibus Paganorum, quam de Tyranni interitu fuit: quibus spes vana et falsa divinatio minus in interitu contulit poenae, quam pudoris servavit in vita.Cumque post haec ut futurorum praescius Imperator, disponendae Reipublicae sollicitudine stringeretur, ad orientem protinus mittit, ubi venturus ad bellum, tuta liberos septem feliciter gubernato, ad meliora migravit, cum piissimis Principibus percepturus
Abbreviated transcription (Latin):
ut conuersassuorũ acies uidit : stins in edita rupe : unde & conspitere & conspiciabꝰ
ntroq. posset exercitu ꝓiectis armis: ad solita seuerut auxilia: & ꝓtratus in conspectudĩ
ia suscrpi: Sincus inmeuindica. Siuero cũ ciusa probubili& inte confisus huc ueni:
porrige dexterãtuis. neforte dicant gentes ubi est ds̃ eox : Quim supplicationẽ pi proi¬
ipis certiadõ esse susce ptã hiquiaderant duces inimantur adcedem & p̃cipue bac ca¬
riusi ur fide pirtate uirtute animi corporis in signis & qui comes esse & sociusthe¬
odosius mere retur : paennos quosq conto telis gladio passinsterait: agmminal iostiũ con¬
ferfa as tenstipita ꝑr umpit ꝗ̃ter ꝑ milia ruenti alipsũ teranũ pruptis igminib euecr¬

Expanded text:
ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab utroque posset exercitu, projectis armis, ad solida se vertit auxilia, et prostratus in conspectu Deiista suscepi: si secus, in me vindica. Si vero cum caussa probabili, et in te confisus, huc veni, porrige dexteram tuis, Ne forte dicant Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrumpit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyran
Abbreviated transcription (Latin):
um fauces corpit urgere : ꝓniilliquib: nequiquã litatȩ tot uictime : defallitiȩ con¬
scientia trepidi demones infugam uersi post ꝑtiã magistrihorũ & doctoreserro
rum. pͣcipue flauianus plus pudoris quã sceleris reus: cumpotuisset euadere erudi¬
tus admodũ uir : mererise mortẽ proerrore iustus : quĩ ꝓerimine iudicauit : cȩteri
uero instrumt aciem. & conlocatis insuperiori iugo insidiis ipsi pugnã indescensumontis
expectant: Uerũ ubi ad primosuentũ est. ilico selegitimo principi tradiderunt: Cũ
eteris imis uallibus dep̃hensis: conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandui anceep
uictoria : fundebantur auocilia barbarorũ & terga umhostib: dabant: sedfiebat
ioc nonut theo dosius uinceretur. sed ne ꝑ barbaros uincere uidere tur. Tumille

Expanded text:
um fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conum fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conscientia trepidi daemones, in fugam versi. Post etiam magistri horum et doctores errorum praecipue  Al. praecipueque Flavianus, plus pudoris, quam sceleris reus, cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam in descensu montis exspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se legitimo Principi tradiderunt: cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum ille
Abbreviated transcription (Latin):
tam ȩtiã hanclico non absq plurima utriusq sanguinis inundatione ꝓmittit .xxx
subsidus. nectam excubiarũ uigiliis : quã obsecrationũ ꝑ noctione munitus. Cir¬
cumibat cũ sacerdotib & populo omiã oritionũ loca. ante mirtyrũ & a postolorũ the¬
cas licebat cilicio ꝓstratus: & iuxilia sibi fida sco intercessione poscebat At paganiqͥ
erroressuos nouis semꝑ errorib animant. in nouare saerificia: & romã funestis uic¬
timis eruentire : inspicere excta pecudũ : & ex fibrarũ pͣsentia securã eugenio uie¬
toriã nuntiare. suꝑ sticiosius hȩc agente & cumomĩ animositate flauia no tuno pre
fecto: cuius ad sertionibus magna enĩ erat eiꝰ insipientia. prostiua eugeniũ uicto¬
remfore ꝓcerto p̃sũpserat : Sed ubi uerȩ religionis fretus auxilio. theo dosius alpi¬

Expanded text:
tam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, promittit. tam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, promittit. subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebat. At Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, innovare sacrificia, et Romam funestis victimis cruentare, inspicere exta pecudum, et ex fibrarum praescientia securam Eugenio victoriam nuntiare. Superstitiosius haec agentfecto, cujus assertionibus 305 magna enim erat ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpi
Abbreviated transcription (Latin):
nterea ualentinianus in occiduis partib animis quantũ ȩtis pitrebatur ardentib sẽ¬
publicam gerens. causis etiã nunclatentibus. liqueo uitĩ finiuit. Sed hoc quidĩ dolo di¬
cissui arbogasti factũ confirmabant. idq. quĩ maxime publica tenebat opinio: Allicon
misse quidẽ scelere : ducrm alienũ dicebant. sed ciusas prestitisse: quib. in hoc adole¬
cens nimi indignatione cogeretur. quominus ei tam quã ꝑȩtitẽ nondũ uilido. libe
deomnibus indulgeret imperia : Euere tim̃ non nulli sacerdotũ qui paucis ab eoqui
post ereatus est legationesuscepti. in munẽ esse ducẽ amoxtis sceiere apud throdosiũ testirent᷑¬
Sed ille. nhilo segnius inflãmat᷑ adultionẽ irma contra eugeniũ quiinloco defuncti
subtitutus est corripit : dĩprimo uoluntatem ꝑ iohannẽ monachũ de quo suprimemc̃¬
rauimus sciscitatus. Tum ille qui primã demaino eiuictoriã predixerat : mneruen¬

Expanded text:
nterea Valentinianus in Occiduis partibus, animis  quantum aetas patiebatur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum confirmabant: idque quam maxime publica tenebat opinio. Alii quidem a commissi  Al. commisso scelere ducem alienum dicebant, 304 sed caussas praestitisse, quibus in hoc adolescens animi indignatione cogeretur, quod minus ei tanquam per aetatem nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis scelere apud Theodosium testarentSed ille nihilo segnius inflammatus ad ultionem, arma contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus est, corripit, primo Dei voluntatem per Joannem monachum sciscitatus. Tum ille qui primam de Maximo ei victoriam praedixerat incruen
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce mirantib ad huc & stupentib cunctis in oculis eoꝵ sensim suꝑbasim suã nullo contin¬
gente. columna deposita summa cũ liberatione consedit. Post hoc reliquus numerus co
lũnarũ tanta facilitate suspensus est : ut om̃s quȩ suꝑ fuerant ipsadie locarentur. Postea
uero quã eccłamagnifice constructa est. &. populi fidem dĩ maiore ardore sitiebant.
captiuȩ monitis. adimperatorẽ constantinũ totius gentis legatiomitiitur: resges¬
ta exxponitur : sacerdotes dĩ mittere exoratur. qui coeptũ erga sedĩ munus imple¬
rent. Quib. ille cum omiĩ gaudio & honore transmissis : multo amplius ea hoc letatꝰ
est. quã si incognitas romano imperio gentes & regna igno ta iuncxcisset: Hec nobis ita
gesta fidelissimꝰ uir baeturius gentis ipsius rea & apud nos domesticoꝵ comes cui sum¬

Expanded text:
Et ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim suam, nullo continEt ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim suam, nullo contingente, columna deposita, summa cum libratione consedit. Post holumnarum tanta facilitate suspensus est, ut omnes quae superfuerant, ipsa die locarentur. Postea vero quam Ecclesia magnifice constructa est, et populi fidem Dei majore ardore sitiebant, captivae 236 monitis ad Imperatorem Constantinum totius gentis legatio mittitur: res gesta exponitur: sacerdotes mittere oratur, qui caeptum erga se Dei munus explerent. Quibus ille cum omni gaudio et honore transmissis, multo amplius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna ignota junxisset. Haec nobis ita gesta, fidelissimus vir Bacurius, gentis ipsius rex, et apud nos Domesticorum Comes cui sum
Abbreviated transcription (Latin):
clesia exx truitur instant̃. & eleuato iamꝑnicit muroꝵ. ambitu: tempꝰ erat quo colũnȩ colloca¬
ri deberent: Cũq erecta prima uł scđa fuisset ad terciã. consuptis omĩb machinis &. bo um
hominũq uirib cum media iã iobliquũ fuisset erecta : & parsreliqua nullis machinis erige¬
retur repetitis scđo & tercio ac sepius uirib : neloco quidẽ moueri. attritis om̃ib potuit:
Admiratio erat totius populi. regis animositas hebescebat: quid fieri deberet omnis
simulla tebat. Sed cũ interuentu noctis om̃s abs sessisent. cunctiq mortales & ipsa ope¬
ri cessarent. captiua sola inoratione ꝑ noc tans mansit intrinsecus Cũ ec ce mat᷑tinus &
sed quantũ unius pedis spatio inaere pendentẽ. Tum ue ro om̃s populi contuentes & magni¬
ficantes dm̃. ueramesse regissidẽ & captiuȩ religionem p̃sentis miraculi testimonio ꝑhibebant

Expanded text:
clesia exstruitur instanter: et elevato jam perniciter murorum ambitu, tempus erat quo columnae collocaclesia exstruitur instanter: et elevato jam perniciter murorum ambitu, tempus erat quo columnae collocari deberent. Cumque erecta prima vel secunda, ventum fuisset ad tertiam, consumtis omnibus machinis, et boum hominumque viribus, cum media jam in obliquum fuisset erecta, et pars reliqua nullis machinis erigeretur, repetitis secundo et tertio ac saepius viribus, ne loco quidem moveri attritis omnibus potuit. Admiratio erat totius populi, regis animositas hebescebat: quid fieri deberet, omnes simul latebat. Sed cum interventu noctis omnes abscessissent, cunctique mortales et ipsa opera cessarent, captiva sola in oratione pernoctans mansit intrinsecus: cum Al. cumque ecce sed quantum unius pedis spatio in aere pendentem. Tunc vero omnes populi contuentes et magnificantes Deum, veram esse regis fidem, et captivae religionem praesentis miraculi testimonio perhibebant.
Abbreviated transcription (Latin):
tis horrorẽ luce subducta cecis iter gressib denegari: alius alio diuersi ea comitibus ober¬
rant : ipsesolus densissima obscuritate circũdatur. Quid ageret : quose uerteret nesciebat:
Cum repente anxiussalutis desperatione: animo eogitatio talis ascendit. Siue re deus est ap̃s
commissis om̃ib coleret. Allco ut hȩc nondũ uerbo sed solam̃te deuouerat. reddita
mundo dies regẽ adurbẽ ꝑducit incolom̃. Quiq regine remꝓtinꝰ ut gesta est pan
liũ dm̃ quã x pm̃ ueneraturũ esse confirmat. Ad est captiua: edocet ihm̃ xpm̃. suppli
ritamen eccłam mona. formãq describit. Igitur ex tocius gentis populo comiocato. rem
abinitio quȩ erga se acreginã gesta fuerat exponit. sidẽq edoc&: & non dũ initiatꝰ insaeris.
fit suȩ gentis apostolus. Credint uiri ꝑregẽ . seminȩ ꝑreginã. cuctisq idẽ uolentibus. ec¬

Expanded text:
tis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari. Alius alio diversi ex comitibus obertis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari. Alius alio diversi ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperatione animos cogitatio talis ascendit. Si vere Al. vero Deuomissis omnibus coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, regem ad urbem perducit incolumem. Quique reginae rem protinus ut gesta est pandlium Deum quam Christum veneraturum esse confirmat. Adest captiva, edocet Deum Christum: supplicri tamen Ecclesiam monet, formamque describit. Igitur rex, totius gentis populo convocato, rem ab initio quae erga se ac reginam gesta fuerat, exponit, fidemque edocet, et nondum initiatus in sacris, fit suae gentis Apostolus. Credunt viri per regem, feminae per reginam: cunctisque idem volentibus Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ue esse dm̃ dĩ sum mifiliũ quisalutẽ hanc contulerit doc&. ẽũq. quẽ sibi auctorẽ suꝑ sciret
esse in columitatis &uite : common& inuocandũ Ipsũ namq esse qui &regib regna distribuat.
r mortalib: uitã : At illa cumleticia domũ regressa. marito ꝑcunctanti causã tam subitȩ sanita¬
tis aperuit. Quicũ ꝓsalute coniugis letus mulieri munera deferri iuberet: illahorũ inquit
orea nihil captiua clignatur : aurũ despicit: argentũ respuit. ieiunio quasi erbo pascitur.
hoc solũ eimuneris dabimus si eũ quime illamuocante sanauit : xpm̃ dm̃ colamus : Ad hoc tunc
rex segnior fuit : & interim distulit. sepius lic& abuacore commonitus cdonec accidit quada
die uenante eoinsilius cummpetib: suis. obscurari densissimis tenebris diem. & ꝑtetrȩ noc¬

Expanded text:
ue esse Deum, Dei summi Filium, qui salutem hanc contulerit, docet: eumque quem sibi auctorem suae sciret ue esse Deum, Dei summi Filium, qui salutem hanc contulerit, docet: eumque quem sibi auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum. Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, quique cum pro salute conjugis laetus, et mulieri munera deferri juberet, illa: Horum, inquit, o rex, nihil captiva dignatur: aurum despicit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pascitur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanavit, Christum Deum colamus. Ad hoc tunc rex segnior fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscurari densissimis tenebris diem, et per tetrae noc
Abbreviated transcription (Latin):
sset: uenit ꝑ̧tiã ad captiuã ut si quid sciret ostenderet. Illa se humani quidẽ remedi rahil
scire testatur : dm̃ tam̃ suũ apm̃ quẽ colebat dareei desperatã ab hominib salutẽ posse¬
onfirmat Cũq cilicio suo paruulũ suꝑ posuisset : atq ipsa desuꝑ orationẽ fudisset ad dnm̃ :
sanũ matri redelidit infantẽ. Sermo defertur ad plures. factiq fama magnifice usq ad au¬
esreginȩ ꝑlabit᷑ quȩ dolore quodã grauissimo corporis adflicta in dispiratione maxima
erit. Rogat adse captiuã deduci: Illa ireabnuit: ne p̃sumere amplius aliquid quã seaus si¬
eret uideretur: Ipsase regina deferri ad captiuȩ cellulã iubrt quã similit̾ supraeilici¬
ũ suũ positã inuocato xpĩ nomine continuo post precẽ. sanã & a lacrẽ fad exurgere : a pm̃¬

Expanded text:
pisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii nihil pisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii nihil scire testatur, Deum tamen suum Christum quem colebat, dare ei desperatam ab hominibus posse salutem, confirmat. Cumque cilicio suo parvulum superposuisset, atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri reddidit infantem. Sermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium suum positam, invocato Christi nomine, continuo post precem, sanam et alacrem fecit exsurgere. Christumq
Abbreviated transcription (Latin):
cepit regni. Sed huius tanti boni p̃stitit causã mulier quȩdã captiua quȩ apud eos reꝑta: cũ
ide lẽ satis & sobriã acpudicã duceret uitã : totisq dieb ac noctib obsecrationes do ꝑuigi¬
les eohiberet : in admiratione esse ipsarei nouitas barbaris coepit. & quid hoo sibi uellee
uriosius ꝑquirebant illa ut reserat. simplict̃ xpm̃ se dm̃ hocritu colere fatebatur. Nihil ea
hoc amplius bãbari p̃nouitatẽ nominis mirabant᷑. Uerũ ut fieri solet ipsa ꝑseuerantia curi¬
sitatẽ quandã mulierculis inferebat. siquidemolomenti extanta deuotione caperetur
Moris apud eos esirdicitur. ut si paruulus ꝑgrotet : circumferat᷑ amatre ꝑsingulos donios.
uoscilic& siqui eoꝑti aliquid remedu nouerit : conferat laboranti. Cũq mulier quȩ pir¬
uulũ suũ ꝑ om̃s circumtulisset ex more. nec aliquid remedii cunctas domus lustrando ce¬

Expanded text:
sceperat regni. Sed hujus tanti boni praestitit caussam mulier quaedam captiva, quae apud eos reperta, cum sceperat regni. Sed hujus tanti boni praestitit caussam mulier quaedam captiva, quae apud eos reperta, cum fidelem et sobriam satis ac pudicam duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant. Illa, ut res erat. simpliciter Christum se Deum hoc ritu colere fatebatur. Nihil ex hoc amplius Barbari praeter novitatem nominis mirabantur. Verum ut fieri solet ipsa perseverantia curiositatem quandam mulierculis inferebat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dicitur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre per singulas domos, quo scilicet si quis experti aliquid remedii noverit, conferat laboranti. Cumque mulier quaedam parvulum suum per omnes circumtulisset ex more, nec aliquid remedii, cunctas domos lustrando, cae
Abbreviated transcription (Latin):
regatis iamplurimis xpĩanis & ecclesiis constructis in barbarico solo epm̃ mittat: lũ uero a¬
thanasius. namisnuꝑsacerdotiũ sucrperat. at tentius & ꝓpensus frumentii dicta gestaq con¬
siderans : in concilio sacer dotũ ait. Et quẽ aliũ inurniemꝰ uirũ talẽ inquosit spsdĩ sicut inte.q̃u
Cousio indoꝵhȩe ita possit implere : & tradito ei sacerdotio : redire eũ cumdũ grã unde uenerit iubrt:
a postolicafierent & infinitꝰ mimerꝰ barbaroꝵ conuertere t᷑ adsidẽ. Ex quo mnindie partib:¬
& populi apĩan& ecđȩ facte sunt : & sacerdotiũ corpit Quꝑnos ita gesta non opinione uula
se dipsedisio trriprbo postmodũ facto quifrumentu comes prius fuerat referente cognouimꝰ .a.i.¬
Seridem tempꝰ gens ꝑtiã hiberoꝵ quȩ subaae pontico iacet. uerbi dĩ federa o fidẽ futuriso¬

Expanded text:
gregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum mittat. Tum vero Agregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum mittat. Tum vero Athanasius  nam is nuper sacerdotium susceperat attentius et propensius Frumentii dicta gestaque considerans, in concilio sacerdotum ait: Et quem alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacerdotio, redire eum cum Domini gratia, unde venerat, jubet. Apostolica fierent, et infinitus numerus Barbarorum converteretur ad fidem. Ex quo in Indiae partib Ecclesiae factae sunt, et Sacerdotium caepit. Quae nos ita gesta, non opinione vulgi, sed ipso Edesio Tyri presbytero postmodum facto, qui Frumentii comes prius fuerat, referente cognovimus.Iberorum gens, quae sub axe Pontico jacet, verbi Dei foedera, et fidem futuri su
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia ad moderandũ sufficeret regnũ. Nã & alius fidempurã &x sobriãmentẽ. sim¬
dõmentẽ eius &animos instigante requirere sollicitus coepit. siqui int̃ negotiatores roma¬
ios xpianis essent & ipsis potestatẽ maximam dare : ac monere. ut conuenticula ꝑ loca sin¬
gula facerent atq. romani ritu orationis causa confluerent : sed & ipse multo magis eadẽ
fuiss& loca edisicuis aliquanecessaria prebere : & omnimodo gestire ut xpĩ anorũ in ibi
pletis omĩb & iaxfide traditis : multũ lic& detim̃tibus &x rogantib ut manerent regina
uelfilio : adurbẽ tam̃ nram̃ denuo reuertuntur. & edrsio festinante trrũ parentes ꝓpin¬
quosq reuisere : frumentius aliocandriã pergit. dicens ȩquũ ñ esse opꝰ occultare dominicũ
gitur remomnem ut gesta est exponiepo. ac monet ut ꝓuideat iurũ aliquẽ dignũ quẽ con¬

Expanded text:
prudentia ad moderandum sufficeret regnum. Nam alius fidem puram, et sobriam mentem simprudentia ad moderandum sufficeret regnum. Nam alius fidem puram, et sobriam mentem simDeo mentem ejus et animos instigante 232 requirere sollicitius coepit, si qui inter negociatores Romanos Christiani essent, et ipsis potestatem maximam dare, ac monere, ut conventicula per loca singula facerent, ad quae Romano ritu orationis caussa confluerent. Sed et ipse multo magis eadem fuisset, loca aedificiis, aliaque necessaria praebere, et omnimodo gestire, ut Christianorum inibi pletis omnibus et ex fide traditis, multum licet detinentibus et rogantibus, ut manerent, regina vel filio, ad orbem tamen nostrum revertuntur. Et Edesio festinante Tyrum, parentes propinquosque revisere, Frumentius Alexandriam pergit, dicens, aequum non esse Al. est opus occultare Dominicum. Igitur rem omnem, ut gesta est exponit Episcopo, ac monet, ut provideat virum aliquem dignum, quem, con
Abbreviated transcription (Latin):
ue hebatur adplicuit. Moris est inihi barbarorũ. ut siquando foedus sibi cũ romanis a
lentur inuaditur naunis phrlosophi cuncti cum ipso parit̃ perimuntur: Pueruli repti sub
arbore meditantes &lectiones suas parantes. barbarorũ miseratione seruate. ducuntur
adregẽ. horũ ille alterũ id est ȩdisiũ sibi pimcernã fecit. frumentii uero quẽ quasi ꝑspitacẽ.
dep̃henderat & prudentẽ rationes suas scriniaq commisit: Ea quo & in honore magno
apud regẽ habiti sunt & in amore : At uero moriensrea uxorẽ cum paruo filio regnire¬
quit heredẽ ad o lescentib aut̃ quiduellent agendi dedit liberã facultatẽ. quostam̃
regina supplicit̃ exorat. tã quã quȩ nihil haberet intoro regno fidelius. ut secũ is que qͦ
adolesceret silius regendi regni sollicitudinẽ partirentur: Et p̃cipue frumentius cuius

Expanded text:
 Al. applicavit. Moris est inibi Barbarorum, ut siquando foedus sibi cum Romanis tu Al. applicavit. Moris est inibi Barbarorum, ut siquando foedus sibi cum Romanis tulentur. Invaditur navis philosophi: cuncti cum ipso pariter perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, Barbarorum miseratione servati, ducuntur ad regem. Horum ille alterum, id est, Edesium sibi pincernam fecit. Frumentio vero, quem quasi perspicacem deprehenderat et prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno apud regem habiti, et in amore. At vero moriens rex, uxorem cum parvulo filio regni dereliquit haeredem: adolescentibus autem quid vellent, agendi dedit liberam facultatem. Quos tamen regina suppliciter exorat, tanquam quae nihil haberet in toto regno fidelius, ut secum, usquequo adolesceret filius, regendi regni sollicitudinem partirentur: et praecipue Frumentium, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
adherens d terior india Bartholomeo dicitur sorte decreta. in terquã parthiã que
media. sed longo interior t̾rȩ situ india ulterior iacet. multis uariisq linguis. & gentib
hubetata. quã uelut longe remotam. nullus a postolicȩ p̃dicationis uomer inpresserat
Quȩ tamen temporib constantini alia quadim ex causa semina fidei. prima suscepit
Vle crudorus tiudam phylosofus inspiciendorum locorum &s orbis. ꝑserutandigrã ul¬
teriorem dicitur indiam penetrasse : cuius excemplũ imititis etiam metropius quidam trri¬
us phrlosophus simili poccausa indiam adire uoluit. habens secũ duos puerulos quos liberi¬
libus lit teris ut pote ꝓpinquos institurbat. Quorũ unꝰ quierat iunior edisuis. alt̃ frumen¬
tius uocabatur. Igitur ꝑuiside in noticiam captis. hisquib quib. animꝰ pascebatur : cũphilo¬
sophus redire corpiss&. aquȩ uel ceterorũ necessarioꝵ causa ad portũ quendã nauis qua

Expanded text:
adhaerens citerior India Bartholomaeo dicitur sorte decreta. Inter quam Parthiamque media, sed longo Al. longe interior tractu, India ulterior jacet, multis variisque linguis et gentibus habitata, quam velut longe remotam, nullus Apostolicae praedicationis vomer 231 impresserat, quae tamen temporibus Constantini tali quadam ex caussa semina fidei prima suscepit. Metrodorus quidam philosophus, inspiciendorum locorum, et orbis perscrutandi gratia, ulteriorem dicitur Indiam penetrasse. Cujus exemplo etiam invitatus Meropius quidam Tyrius philosophus simili ex caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote propinquos instituebat. Quorum unus qui erat junior Edesius, alter Frumentius vocabatur. Igitur pervisis, et in notitiam captis his quibus animus pascebatur, cum philosophus redire caepisset, aquae vel caeterorum necessariorum caus
Abbreviated transcription (Latin):
est integre adimprm̃ constantiũ ꝑuenisset. nonsolũ aꝑfidia eoꝵ in qua callide in re¬
ticus tenebatur abscederet: uerũ&. inauctores deceptionissur seuerius aliquid. & re¬
nebant. uti de arrii morte imperator quã fieri posset composite & communit᷑ nosceret.
uã aliquid qđ dĩ uindictã indicare uideret᷑ audiret Quib. itagestis decausa fidei ut

Expanded text:
est, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non solum a perfidia eorum, in qua callide irreest, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius aliquid ex renebant, uti de Arii morte Imperator quam fieri posset composite et communiter nosceret, neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Quibus ita gestis
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. eũq ꝓpere sȩ qui ad eccłam iubet. ꝓtestatus quod alexander nisi presens ad¬
quiesceret : exxpulsus c ederet loco
instantia declinaret. Cũq. cunctoꝵ. animi essent ut intalire expectatione suspensi.
ad publicũ locũ declinat. ibi cum sederet: intestina eiꝰ atq omã uiscera inse cessus cuni¬
culũ deflicere. itali in loro dignã mortẽ blaspheniȩ & foetidȩ m̃tis ex soluit. Quodpo¬
ea quã ieccła nuntiatũ est eusebio atq his quiuna secũ scm̃ & innocentẽ uirũ alexandrũ
de arrio recipiendo fatigabant. superati pudore . & adoꝑti confusione discedunt. Iunc
dicens. Iudica dnẽ int̾me & eusebi i minas. & armuni Sed hȩc ad presens quidẽ paulu¬
lũ pudoris habuere. conuenientes uero interse heretiei: ueritine forte sut res gesti

Expanded text:
ascendit, eumque propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexander, nisi praesens adascendit, eumque propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexander, nisi praesens adquiesceret, expulsus cederet loco.instantia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspensi, ad publicum locum declinat. Ubi Al. Ibi cum sederet, intestina ejus atque omnia viscera in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusione discedunt. Tunc dicens: Judica, Domine, inter me et Eusebii minas atque Arii vim. Sed haec ad praesens quidem paululum pudoris habuere. Convenientes vero inter se haeretici, veriti ne forte si, sicut res gesta
Abbreviated transcription (Latin):
polim ȩquȩ alexander ut exathanasii scriptis comperimꝰ sacerdotio fungebant᷑ Sed eusebeus
quiapud nicomedi ã erat : decuius simulatione insuberibendo supradiximꝰ amplã occasionem
amcilii gestamolitur: arriũ nequiquã apud alexandriã commorantẽ uenire fecit. et im¬
perialibus edictis concilio denuo constaanopolim conuocari. quo conuenere illimaxł me
qui arriũ itq eusebeũ sectabantur. Quiq sepe cum aleacandro cangrussi. ut arriũ suscipe¬
ret nec tam̃ aliquid ꝓficientes neab iniurus quidẽ eiꝰ tẽperabant. adultimũ certam
eidi em statuentes denuntiant. ut iut ipse arriũ susciperet:. autsi reniteretꝰ seeccle¬
sia pulso & inexiliũ truso. ab alio eũ suscipiendũ sciret. Tum ille noctẽ quȩ ad consti
ne cessaret : eusebrus cũ suis omĩb uelut heretiei belli signifer. domũ arrii matutinꝰ

Expanded text:
opolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius opolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, amplam temporisirritum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam apud Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille nocte Al. noctem, quder cessaret, Eusebius cum suis omnibus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus
Abbreviated transcription (Latin):
consiatius cui orientis regnũ decreuerat presens nonerat. dicit᷑ secreto arcessiens prbm
quẽ asorore comm̃datũ supradixi mus &. iñde familiarit̃ habitũ tradidisse ei testamentum
qđ seripserat & ob testatia subsacram̃to neulli nisi constattio oũ uerasset in manꝰ traderet:
Cui ȩtiã qđ eunuchi quierant inplatio fauelunt : arte indicio deinperatoris morte suppres¬
so. usq ad cimstantii impr̃s presentiã. multis noua temptantib oppressis. restitute integre¬
que mansere : Cũ uero constantius ad suisset : depositũ prbt restituit: cuius bene ficii grȩ̃
impr̃ regnicupidus. ita ei deuinctus est ut qui imprrare cunctis ambierit. ab illo sibi impera¬
ri e quanimit̃ pateretur. Ex quode uincto sibi imperatore coepit dearrii restitutione sugge¬
rere. & nolentes ad quiescere sacerdotes uti cogeret persudere:¬

Expanded text:
Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerdotes, uti cogeret, persuadere
Abbreviated transcription (Latin):
asserebat tunc circũ uentũ dinoscerent : uł nuno aberrore correptũ. clem̃ti erga ip¬
sũ uiditio uterent᷑ Quan quidẽ tanta fuerit concilii moderatio. ut non in ꝑsona eius
sedindogmatũ prauitate suerit lati sententia. sitam̃ & epĩ eius alexandri commodare¬
tur ad sensus. Sed abhis quidẽ qui primo nceptis eiꝰ fiuentes cũ simulatione subscripserant
facile receptus est. Cũ uero alexindriã ꝑrexisset. ibi omẽ eius frustratur in coeptũ. ꝗm̃
quidẽ dolis apud ignorantes locit isest : scientib uero dolũ intendere: non alud est quã
risũ mouere. Interea dũ hȩc apud alexandriã frustra agitant᷑: ue nerabilis augustus cõ¬
stantinꝰ in sub urbana uilla nicomediȩ. tricesimo primo imperii sur anno defune tus est
lberis desuccessione romani orbis testam̃to heredib scriptis. Quo intpr̃ qm̃ quidem

Expanded text:
asserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipasserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipsum judicio uterentur quandoquidem tanta fuerit Concilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuerit lata sententia si tamen et Episcopi ejus Alexandri accommodaretur assensus. Sed et ab his quidem qui primo coeptis ejus faventes, cum simulatione subscripserant, facile receptus est. Cum vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
licitã neforte ꝓ innocentiũ pornis regnisui pateret᷑ excidiũ Quib illemonitis a sorore
susceptis: & fidelẽ ꝓse germanȩ sollicitudinẽ credens: ac commodauit aurẽ prb̃o & interim
arcersiri de exilio arriũ iubet : ut quẽ ad modũ defide sentiret exponeret Tum ille fidem
conscripsit quȩ non quidẽ sensũ nrm̃ : tam̃ uerba nrã continere ꝓfessionemq uideret᷑. Miri¬
tus quidẽ est impr & putauit unã eandẽq in ipsius &e conrilii dudũ gesti expositione. sen¬
tentiã contineri . Tam̃ innullo relaxat animi uigorẽ. sedrursus eũ ad concilii remittit eox¬
amen : qm̃ quidẽ addicitionẽ hiero solimorũ exonũ urbe coire sacerdotes inuitabantur
hec ad eos nomine eiꝰ scribens: ut si expositionẽ fidei eiꝰ ꝓbarent. & eũ uł ꝑ inuidiã ut

Expanded text:
sollicitam, ne forte pro innocentium poenis, regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore sollicitam, ne forte pro innocentium poenis, regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, et fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommodavit aurem presbytero: et interim accersiri de exilio Arium jubet, ut quemadmodum de fide sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit, quae non quidem sensum nostrum, tamen verba nostra continere professionemque videretur. Miratus quidem est Imperator, et putavit unam eandemque in ipsius et Concilii dudum gesti expositione sententiam contineri: tamen in nullo relaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii remittit examen: quoniam quidem ad dedicationem Jerosolymorum ex omni orbe coire sacerdotes invitabantur, haec ad eos de nomine ejus scribens, ut si expositionem fidei ejus probarent, et eum vel per invidiam, ut