comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincie denunciare magiatꝰ
tañ de facultatib tutoꝵ uoi¬
nitut ip̃e daret. uideamꝰ an et
quatemis teneantur: ⁊ extat
dun marci rescriptum quo uo¬
luit eos qͥnasi p̾sidi renunciãt.
non ꝑtnde tenenatq su pr̃ de¬
dissent. s si deceperunt fortea
plo eorum qui pretorem instͥe
magrãtus nomina electa dede¬
rint presidran ea que ab alio p̾¬
su tem̾ qiͣ dolo uel lata culpa
u̾sati sint. ¶ Non tantum
pupilli s ⁊̃ successores eoꝵ sub si¬
diariapossuntag̾e̾. ¶ Si curato¬
dum est enim magr̃atus oꝑt̾e¬
ten̾i si ex suggestu eoꝵ uei̾ nõi¬
b ab eisacceptis preses ded̾it. S
⁊ si ad eos remisuit ut ipĩdent
tabitim ⁊̃ si om̃io tutoruei cu¬
rator datus non fit. s ita demũ
ten̾etur si monitiñded̾int. iõ¬

Expanded text:
uinciae denuntiare magistratus tantum de facultatibus tutorum uoluit, ut ipse daret, uideamus, an et quatenus teneantur. et extat diui Marci rescriptum, quo uoluit eos, qui praesidi renuntiant, non perinde teneri atque si ipsi dedissent, sed si deceperunt, gratiaplo eorum qui praetorem instruumagistratus nomina electa dederint praesidi an ea, quae ab alio prsi dolo uel lata culpa uersati sunt. Non tantum pupilli, sed etiam successores eorum subsidiaria agere possunt. Si curatodum est teneri magistratus oportere, si ex suggestu eorum uel nominibus ab eis acceptis praeses dederit. sed et si ad eos remiserit, ut ipsi dent tatur etiam, si omnino tutor uel curator datus non sit: sed ita demum tenentur, si moniti
Abbreviated transcription (Latin):
cendumest non oportet eur
usuras a pupilo exig̾e. ¶ Qͥo
ergo si de repupillan non po¬
tut sibi soluere. quia erat depo¬
sita ad predioꝵ comꝑatõnem.
si quidem non postulauit a ꝑͦ¬
tore. aut ꝓmatur pecunma uel
ħ minꝰ deponatur sib ĩputet
si uero ħ desida̾uit nec mpetia¬
int dicendum ẽ non deꝑireu
suras eius in ꝯtrario iudiciot¬
Sufficit tutori bene ⁊ diligen¬
ter negocia gessisse.⁊ sieuen¬
tum adu̾sum babu̾it ꝙ gestũ
est. ¶Indicio ꝯtrario tutele pr̃a
tutelam si negociis tutele tẽ¬
constitutꝰ estiuel uentris erat
curator ¶S ⁊si non ꝓ tuto¬
re negocia gerebat deset ueĩ
re ꝙ ante impeusum ẽ deduꝰ¬
turenim in tutele iudicio sũ¬
ptus quoso fec̾it in rem ꝑu¬
ꝑilli. sic tamen si ex bona fide
accõm ꝑpetuam eẽ palam ẽ
⁊ heredr ⁊i heredem darr ce¬
teros q suctessores ⁊ ad quos¬
tus eo loco haberi debet quo es¬
set firuta tutela ⁊ sicut accões
patitu ꝑinde ac si pupillus:

Expanded text:
cendum est non oportere eum usuras a pupillo exigere.Quid ergo, si de re pupillari non potuit sibi soluere, quia erat deposita ad praediorum comparationem? si quidem non postulauit a praetore, ut promatur pecunia uel hoc minus deponatur, sibi imputet: si uero hoc desiderauit nec impetrauit, dicendum est non deperire ei usuras in contrario iudicio.Sufficit tutori bene et diligenter negotia gessisse, etsi euentum aduersum habuit quod gestum est.Iudicio contrario tutelae prae post tutelam, si negotiis tutelae temconstitutus est, uel uentri erat curator: sed et si non pro tutore negotia gerebat, debet uenire quod ante impensum est: deducuntur enim in tutelae iudicium sumptus, quoscumque fecerit in rem pupilli, sic tamen, si ex bona fide actionem perpetuam esse palam est, et heredi et in heredem dari ceterosque suctus eo loco haberi debet, quo esset finita tutela, et sicut actiones patitur perinde ac si pupillus
Abbreviated transcription (Latin):
uiutuari ut ꝓ pupilio ex ista
canta ꝓrogaret. uel a quib pu¬
pillõ lib̾au̾it uel quib caruit
tutor. si nimiũ ꝓfunt puꝑillo
petiũam ẽẽ exsolutam. ¶Pla¬
nesi forte tutor aliquid petiũẽ
debiit fenerare aliquid ip̃e ꝓ
pupillo soluitnet ip̃ensuras
ꝯsequitut. nec pupilio pr̃abit¬
quare ⁊ si musus suos ꝯu̾tit de¬
inde aliquid impendit in rem

Expanded text:
mutuari, ut pupillo ex iusta causa prorogaret, uel his a quibus pupillum liberauit, uel quibus caruit tutor, si nimium profuit pupillo pecuniam esse exsolutam.Plane si forte tutor aliquid pecuniae debuit faenerare, aliquid ipse pro pupillo soluit, nec ipse usuras consequitur nec pupillo praestabit.Quare et si in usus suos conuertit, deinde aliquid impendit i
Abbreviated transcription (Latin):
pupillarem agitauit pr̃are
debet heres tugoris. ¶Quantas
autem et cuiꝰ temporis usuraᷤᷤ
pr̃are debeat ex bono ⁊ equo ꝯ¬
stitua idice oportebit. ¶Fi¬
deuissores a tutorib nol̃atis
si presentes fuermit ⁊ non qͥtͣ¬
m acta puplica passi sunt. e¬
quum est ꝑnide ten̾ratq si
ire legitimo stipulatio it̾¬
posita auss ea dẽcausa indetur
affirmnatoꝵ qui scilicet cum i¬
doneos ẽẽ tutores affirmau̾int
fideuissoꝵ uicem sustineanit.
sorib tutoris ex stipłone rem
saluam fore agͥet᷑ easdem tepu¬
tationes habebunt qͣs tutor
tutores eoꝵ q fideiussores udi¬
cemaccepit iudice defiicto pͥ¬
usqͣm ad eũ ireturcontra soloᷤᷤ
fidenissores alter uidex datus ẽ
officio cognoscentis conueĩet.
si tutores soluendo sit ⁊ admi¬
nistranonon dispars cõis fu¬
caluam pupillo cau̾at tutorẽ
ãdolesdens utante queĩrer peti¬
erat atq ideo scipulãti ꝓmise¬
rat se reddios ꝙ ab eose̾ruari

Expanded text:
pupillarem agitauit, praestare debet heres tutoris: quantas autem et cuius temporis usuras praestare debeat, ex bono et aequo constitui ab iudice oportet. Fideiussores a tutoribus nominati si praesentes fuerunt et non contrin acta publica passi sunt, aequum est perinde teneri, atque si iure legitimo stipulatio interposita fuisset. eadem causa videtur adfirmatorum, qui scilicet cum idoneos esse tutores adfirmaverint, fideiussorum vicem sustinent.ssoribus tutoris ex stipulatione rem salvam fore agetur, easdem reputationes habebunt, quas tutotutores eorumque fideiussores iudicem accepit: iudice defuncto, priusquam ad eum iretur, contra solos fideiussores alter iudex datus est. officio cognoscentis conveniet, si tutores solvendo sint et administratio non dispar, sed communis fusalvam fore pupillo caverant, tutorem adulescens ut ante conveniret petierant atque ideo stipulanti promiser
Abbreviated transcription (Latin):
me non pret uuras. ¶ usuraᷤ
utrum tamdru ꝯsequitur tu¬
tor qͣm diututor ẽ. an ⁊̃ post
siuitam cutelam uideamus
au exmora tm̃ ⁊ magis est ut
quoad ei reddatur petunia con¬
petimia. si tñ fint in substãtia¬

Expanded text:
mae non praestet usuras.Usuras utrum tamdiu consequetur tutor quamdiu tutor est, an etiam post finitam tutelam, uideamus, an ex mora tantum. et magis est, ut, quoad ei reddatur pecunia, conpecunia.Si tamen fuit in substantia
Abbreviated transcription (Latin):
res non erant. tamen Iocum h
si pro tutore negocia gerens a
ħiturum id quod hiisancto¬
rib gestum est tuncenim na¬
lebit pro pretoris tutione non
i põuire.Ait pretor si id aus¬
torignorauit dabom integrũ
restitutõm. scieriti non subue
qui auxilio non indigeret stĩa
ei non nocer ut puta si pupil¬
lus tum puprio egit. nam cũ¬

Expanded text:
res non erant, tamen locum hasi pro tutore negotia gerens auhabiturum id, quod his auctoribus gestum est: tunc enim ualebit per praetoris tuitionem, non ipso iure.Ait praetor: 'si id actor ignorauit, dabo in integrum restitutionem'. scienti non subuenqui auxilio non indiget, scientia ei non nocet, ut puta si pupillus cum pupillo egit: nam cu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad huc eat in pubes. qr
semꝑ legitia tutela testam̃¬
tatie ceoit. ¶ Si testam̃to sb
ꝯditõne tutor antus sit. demde
alius medro tenꝑx ex inquisi¬
tione dicend̾ est eẽ locum tu
tele iudicio existente conditõ¬
ne quia tutor ẽẽ desuit. ¶ S
si quis testm̃ usq ad cempꝰ¬
datus fu̾it idem erit dicend̾̃.¬
et gn̾aliter ꝙ tͣreditum est
pupiltum cum tutore fuo
agere tutele ñ posse hacteuꝰ
uerum ẽ si eadem tuteia sit.
absindu etum erat agtorẽ
łnegõꝵ pupilli reposcet ĩ qͣm
ad huc ꝑ seueraret. in qͣm aũt

Expanded text:
qui adhuc erat impubes, quia semper legitima tutela testamentariae cedit.Si testamento sub condicione tutor datus sit, deinde alius medio tempore ex inquisitione, dicendum est locum esse tutelae iudicio existente condicione, quia tutor esse desinit.Sed et si quis testamento usque ad tempus fuerit datus, idem erit dicendum.Et generaliter quod traditum est pupillum cum tutore suo agere tutelae non posse hactenus uerum est, si eadem tutela sit: absurdum enim erat a tutore otiorum pupilli reposci, in qua adhuc perseueraret. in qua aut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnĩmo si medio temꝑe soluẽ¬
do ẽẽ desiert. imputabitur ꝯ¬
tutorib cur non egerint cũ
eo. ¶ Si tiitori curator sitad¬
unictus qͣmins suspecto postu
ꝯfuscatus adusus fiscum dan-¬
dam ẽẽ accionem ꝯstat ei qui
loco eius curator datus sit. nel

Expanded text:
quin immo si medio tempore soluendo esse desierit, imputabitur contutoribus, cur non egerunt cum eo.Si tutori curator sit adiunctus quamuis suspecto postulconfiscatus, aduersus fiscum dandam esse actionem constat ei qui loco eius curator datus sit uel
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ compete cet̾isq succes¬
sorib. in eos uero non reddr la¬
beo scribit nec in ip̃m post an¬
num qm̃ ⁊ faccum puunt
⁊ in dolum ꝯcupiuntur.¶Et
ad u̾sus eas ꝑsonas que aueno
exieris aut resusu capta sit.
omia inꝯmoda ꝓm̃ sustin̾e
debet ac si illo tempore uero
tutore auctore gessisset.

Expanded text:
quidem competere ceterisque successoribus, in eos uero non reddi Labeo scribit nec in ipsum post annum, quoniam et factum puniunt et in dolum concipiuntur: et aduersus eas personas, quae alieno exierit aut res usucapta sit, omnia incommoda perinde sustinere debet, ac si illo tempore uero tutore auctore egisset.
Abbreviated transcription (Latin):
re ex stipulatu agatim uel cum
hiis qui ꝓ eo int̾uenerint. erit
dubitatio an quia tutele agi ñ
potest. net ex stipulatu agi pos¬
sit. pleriq putant ⁊̃ hanc actõ¬
nem ꝑꝑ eamdem utilitatem d¬
differendam cum curatore p̃n¬
pilli siueadolescentis agi potit¬

Expanded text:
re ex stipulatu agatur uel cum his qui pro eo interue‹ne›runt, erit dubitatio, an, quia tutelae agi non potest, nec ex stipulatu agi poset plerique putant etiam hanc actionem propter eandem utilitatem differendam. Cum curatore pupilli sive adulescentis agi pot
Abbreviated transcription (Latin):
neq tutorem habere potest.
ꝓtutele accio cessat. Sumili
modo ⁊ si eius qui nund̾ natꝰ
est. niam ut ꝓtutore quis ge¬
rat eam ẽẽ ꝑsonam oportet.
cuius etas recipiat tutorem.
io est inplb̾em ẽẽ oportet. s
erit negocioꝵ gestoꝵ actio.¬
Si curator inpub̾i a pretore
datus uegocia gessit. an quasi
pro cucore gessit teneatur. Ꝙ̾¬
ritur.⁊ estuerius cessare hanc
accõm quia officio curatoris
functus ẽ. ¶ Si quis tamen
ꝯtutor non eẽt compulsus a
pretoreuel a preside dum seꝑe
putat tutorem gessĩt tutelã
uidenduman apud tutorem
teneatur. et magis estut ꝙͣuis
compulsus gessit cum tucor
non eẽt ac iste curator non qͣt
tutor s qͣi curator gessit. ¶ In¬
ꝓtutele iudicio usure quo ue¬
muiti s utrum solum modo
iii id qd̾ gessit tenebit᷑. an u̾o
in id ⁊̃ quod gerere debuit. ⁊ si

Expanded text:
e tutorem habere potest, protutelae actio cessat: simili modo et si eius, qui nondum natus est. nam ut pro tutore quis gerat, eam esse personam oportet, cuius aetas recipiat tutorem, id est impuberem esse oportet. sed erit negotiorum gestorum actio.Si curator impuberi a praetore datus negotia gesserit, an, quasi pro tutore gesserit, teneatur, quaeritur. et est verius cessare hanc actionem, quia officio curatoris functus est. si quis tamen, cum tutor non esset, compulsus a praetore vel a praeside, dum se putat tutorem, gesserit tutelam, videndum, an pro tutore teneatur. et magis est, ut, quamvis compulsunon esset. at iste curator non quasi tutor, sed quasi curator gessit.In protutelae iudicio usurae quoque ueniunt.Sed utrum solummodo in id quod gessit tenebitur an uero in
Abbreviated transcription (Latin):
gistratus exquirere exuiciuis
ciuitatib honestissimũq et
noĩa presidib ꝓuincie mut̾e
nom põs arbitrium dandi sib
uendicare. ¶Si magrãtus
ab micio tutorem idoneum de¬
dit.⁊ satis non exegit ñ sufficit.¬
ꝙ satis si satis exegit ⁊ idoncum
cxegͥit qͣmͣius postea facultatibꝰ
iapsi sint tutores uel fideusso

Expanded text:
uicinis ciuitatibus honestissimum quemque et nomina praesidibus prouinciae mittere, non ipsos arbitrium dandi sibi uindicare.Si magistratus ab initio tutorem idoneum dedit et satis non exegit, non sufficit: quod si satis exegit et idoneum exegit, quamuis postea facultatibus lapsi sint tutore
Abbreviated transcription (Latin):
ptius de suo aliquid pupillis
impendant. dum sciu̾it se re¬
cepturos id qͣ impend̾erint.¬
¶Hetaccio non solum tutori ue¬
rum ⁊̃ ei qui ꝓ tutore negocia
tor sit uł pupilli uel adolescen¬
tis uel furiosi uel ꝓdigr dicend̾¬
est ⁊̃ hiis ꝯtrarium iudiciu¬
dandum. Idem in curatore qr

Expanded text:
ptius de suo aliquid pro pupillis impendant, dum sciunt se recepturos id quod impenderint.Haec actio non solum tutori, uerum etiam ei, qui pro tutore negotiptius de suo aliquid pro pupillis impendant, dum sciunt se recepturos id quod impenderint.Haec actio non solum tutori, uerum etiam ei, qui pro tutore negotia
Abbreviated transcription (Latin):
tutele accionẽ nccͣio pretorꝓposu¬
it namq plerumq inc̾tum est
utrum quis tutor anuero quasi
tutor pro tutore adim̾strau̾it tu¬
telam. idcirco in utrumq casmn
accõm scripsit. ut siue tutorest
siue non sit quigessitaccione ta¬
men tenetur. Solent enĩ mag¬
ni errores int̾tid̾e ut disc̾m faci¬
le non possit utrum quis tutor
su̾it. ⁊ sic gessĩt anuero non pꝰsit
ucrum quid̾ tutor fu̾it. ⁊ tũnc gͥ¬
gessit an uero non fu̾it ꝓ tuto¬
re tñ mun̾e sumitussit. ¶ Pro
tutore autem negocia gerit qui
mu̾e tutoris fung̾it in reĩpub̾iꝰ
siue se putet tutorem sinescit
non ẽẽ ⁊ fingittauĩ esse̾ ꝓinde
⁊ si sernus qͣ tutor eg̾it dinus
seueruc rescripsit dand̾ in dñm

Expanded text:
tutelae actionem necessario praetor proposuit: nam quia plerumque incertum est, utrum quis tutor an vero quasi tutor pro tutore administraverit tutelam, idcirco in utrumque casum actionem scripsit, ut sive tutor est sive non sit qui gessit, actione tamen teneretur. solent enim magni errores intercedere, ut discerni facile non possit, utrum quis tutor fuerit et sic gesserit, an vero non fueritutrum quis tutor fuerit et sic gesserit, an uero non fuerit, pro tutore tamen munere functus sit.Pro tutore autem negotia gerit, qui munere tutoris fungitur in re impuberis, siue se putet tutorem, siue scit non esse, finget tamen esse.Proinde et si seruus quasi tutor egerit, diuus Seuerus rescr
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur s in magistratus eorum.
puplicam saliam fore ꝓnut¬
tunt non p̾upilli ꝓuidenet
noĩatores magistratuum ex
hac cauca tenebuntur. s soli
inagistratꝰ S si ordo receꝑit
in seꝑicuium dicidebet tem̾
eos qui p̾sentes fu̾nt ꝑmenĩ
referat noĩan̾uit nł fidenisse¬
riut ausi in seꝑiculum rece

Expanded text:
dabitur, sed in magistratus, nec in publicam saluam fore promittunt, non pupilli. proinde nec nominatores magistratuum ex hac causa tenebuntur, sed ‹s›oli magistratus. sed si ordo receperit in se periculum, dici debet teneri eos, qui praesentes fuerunt: parui enim refert, nominauerint uel fideiusserint an in se periculum rece
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾m qͣm du dicrat nondum
ꝯpetit. ¶ S si pro tutore nego¬
cia gessit ułctiam curam ad¬
ministrauit accus erit iudicio
⁊̃ statim. quia hoc casu ĩ ip̃m
⁊ quorstatum actio ꝯpetit ¶ Prẽ¬
terea si tutele idicio quis cõ¬
uemetur reputare põt id ꝙ ni
rem pupilli impendis. sit er̃t̃
arbitti cuis. utrum ꝯpensare.

Expanded text:
ndum competit. sed si pro tutore negotia gessit uel etiam curam administrauit, locus erit iudicio etiam statim, quia hoc casu in ipsum quoque statim actio competit.Praeterea si tutelae iudicio quis conuenietur, reputare potest id quod in rem pupilli impendit: sic erit arbitrii eius, utru
Abbreviated transcription (Latin):
le accõm ecͣ tutoremalt̾m cutori
quem uidex in solidum ꝯdemp¬
nau̾it cessit. qͣnnuis postea iudr¬
catum frat tañ accio data non
nit̾cidit. quia pro parte ꝯdemp¬
nati tuioris non tutela reddita

Expanded text:
lae actione contra tutorem alterum tutori, quem iudex in solidum condemnauit, cessit, quamuis postea iudicatum fiat, tamen actio data non intercidit, quia pro parte condemnati tutoris n
Abbreviated transcription (Latin):
aulus .ł Eum tutor negociis
in pub̾is admistiatis pupillum ꝓ¬
pat̾ua heditate adstineat bonis
pr̃is uenditis tractari solet utił
accio pupiio relinqui an creoi
autem dolo ue culpa tutoris in

Expanded text:
um.Cum tutor negotiis impuberis administratis pupillum paterna hereditate abstinet, bonis patris uenditis tractari solet, utilis actio pupillo relinqui an creditautem dolo uel culpa tutoris in
Abbreviated transcription (Latin):
can debet. in quib dolus eius
admitti põs eius ꝙ penes tuco¬
rem fuit heres quo eius debet¬
redde. ¶Quod apud pupillũ
is reliqrit. si heres capit. non qͥ¬
dem crumine caret. s extra tu¬
telam ẽ. ⁊ utili actione hec red¬

Expanded text:
us admitti potest.Quod penes tutorem fuit, heres quoque eius reddere debet: quod apud pupillum is reliquerit si heres capit, non quidem crimine caret, sed extra tutelam est et utili actione hoc red
Abbreviated transcription (Latin):
ipianus .ẜ. Si tutorrei pu¬
plice causa abeẽ ceꝑitat ꝑ hoc
fu̾it excusatus ꝙ er ru puplce
causa aberit. tutese iudicio locꝰ
est. S si desierit rer puplice cã
abesse. conseq̃nt̾ desiit qui in
locum eius datus est. ⁊ tutele ꝯ¬
ueniri pot̾it. ¶ Si duob ĩpu¬
berib fratrid tutordatus sit
et alter eoꝵ in legitunam tu¬
telam fratus suis ꝑfecte etatis
constituti retidit eum qui da¬
tus eẽt. tutorem ẽẽ desisse uera¬
tiusart. Quia igitur desunt cu
tele accio erit ⁊ ex ꝑsona mpi

Expanded text:
ictum.Si tutor rei publicae causa abesse coeperit ac per hoc fuerit excusatus, quod rei publicae causa aberit, tutelae iudicio locus est. sed si desierit rei publicae causa abesse, consequenter desinit qui in locum eius datus est et tutelae conueniri poterit.Si duobus impuberibus fratribus tutor datus sit et alter eorum in legitimam tutelam fratris sui perfectae aetatis constituti reccidit, eum qui datus esset tutorem esse desisse Neratius ait. quia igitur desinit, erit tutelae actio etiam ex persona i
Abbreviated transcription (Latin):
an etiam eoꝵ que uon gessit
teneatur. recte hactenus tene¬
bitur. si alius gesturus fuerit.
S ⁊ si cognito ꝙ tutor nõ fuit
abstinuit se admistratione.
uideamus an teneatur.si neces¬
sarios pupilli non c̾ciorauit. ut
e tutorem ꝑet̾ent. ꝙuerus est

Expanded text:
gessit teneatur: et hactenus tenebitur, si alius gesturus fuit. sed et si cognito, quod tutor non fuit, abstinuit se administratione, uideamus, an teneatur, si necessarios pupilli non certiorauit, ut ei tutorem peterent: quod uerius est
Abbreviated transcription (Latin):
erit tenebitur in factum actõ
conditõis fu̾it uel sui unis
uł alicur.Qui dolo malo
auccoritatem accõmodauit
tenebitur ħ edicco. ¶ S et
si quis filie familias auicor
faccus sit ad ꝯtrahend̾ tene¬
bitur. Idemq uitis est. si an¬
cille quis tucore auccore credi¬
disset. nam omĩb istic moĩs
ꝑꝑ tutorem decipitur is qui
ꝯtraxit. quia alicercum ĩpu¬
bere ꝯtracturꝰ non fuit. qͣm¬
quod si tutoris auccoritas n¬
tercessifset. ¶Iulianus .ł.
debeat dan hec actio. qui fili¬
am minorem .xii. anins ii¬
ptui dedit et magis ꝓ bat pr̃i
ignosand̾ esse qui faiã suam
maturꝰ m familiam sponsi
si dolo malo ꝯu̾satus sit is ad
quem dos ꝑtinet posse mari-
cum accõne teneri.Si tamen
ꝯtutor ñ eẽt responso suo in
aliqͣm captõmads lestentẽ¬

Expanded text:
erit, tenebitur in factum actione condicionis fuerit uel sui iuris uel alieni, qui dolo malo auctoritatem accommodauit, tenebitur hoc edicto.Sed et si quis filiae familias auctor factus sit ad contrahendum, tenetur. idemque iuris est, si ancillae quis tutore auctore credidisset: nam omnibus istis modis propter tutorem decipitur is qui contraxit, quia aliter cum impubere contracturus non fuit, quam si tutoris auctoritas intercessisdebeat dari haec actio, qui filiam minorem duodecim annis nuptum dedit. et magis probat patri ignoscendum esse, ‹qui› filiam suam maturius in familiam sponsi si dolo malo conuersatus sit is ad quem dos pertinet, posse maritueum actione teneri: si tamen, cum tutor non esset, responso suo in aliquam captionem adulescente
Abbreviated transcription (Latin):
annos restitutoĩs tempus adu̾¬
sus tutorem mlnorem peciñan
futeleruditio ꝯdempnatu reo¬
did̾it utilis erit ꝙ ĩ adolescentis
cuatores obeam culpam con¬
dempnati sunt. Itaq si non ui

Expanded text:
a restitutionis tempus aduersus tutorem minore pecunia tutelae iudicio condemnatum redditur, inutilis erit, quod adulescenti curatores ob eam culpam condemnati sunt: itaque si non i
Abbreviated transcription (Latin):
sit tutele aginon põt. sintur
autem̃ non solum ꝑub̾tate. s
etiam inorte tutoris uł puꝑu¬
enancipatum si tucelam ad¬
inmnistres ⁊̃ directo teneri in¬
cia gerit. quia non idem ĩ hac
actione. quod in tutele est ac¬
tione. dum inpubes est is cuiꝰ
ꝯmodatam uonreddat ñ tm̃
ꝯmodati s depõiti uerum tu¬
tele quo tenetur: ⁊ si accepit
peccumam ut reodat. plerisq
placinit eam petinuam nel de¬
poĩt uel ꝯmodati accione repe¬

Expanded text:
t: finitur autem non solum pubertate, sed etiam morte tutoris uel puemancipatum, si tutelam administret, etiam directo teneri Iuetiam dum negotia gerit, quia non idem in hac actione, quod in tutelae actione, dum impubes est is cuiuscommodatam non reddat, non tantum commodati uel depositi, uerum tutelae quoque tenetur. et si acceperit pecuniam, ut reddat, plerisque placuit eam pecuniam uel depositi uel commodati actione repe
Abbreviated transcription (Latin):
numĩex hoc senatꝰ consiato ⁊̃ si inꝗ
uena potatesit adhiditatem adm¬
tiur. ¶ Fliꝰqui senoneadire hr̃di¬
taten mrĩsdixitan põt mutata uo¬
nemo filioꝵ uolet hr̃ditatem susci¬
posso̾annalis est. ¶ dem .ł¬

Expanded text:
ex hoc senatus consulto, etiamsi in aliena potestate sit, ad hereditatem admittitur. Filius, qui se nolle adire hereditatem matris dixit, an potest mutata vonemo filiorum volet hereditatem suscipossessio annalis est. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
o pudiscõrestituat hĩditatemr nec
mr ei petut tutoreẜ d dici cestare cõ¬
stitttem qum pr̃is uoluntatẽ secu¬
dd̾ eritmrĩ adiusus arragantem non
ꝯpet̾e ex supłatu accõem ¶ uidend̾ ẽ¬

Expanded text:
nec mater ei petiit tutores, debet dici cessare constitutionem, cum patris voluntatem secudicendum erit matri adversus adrogatorem non competere ex stipulatu actionem. Videndum e
Abbreviated transcription (Latin):
stitutõcesset⁊ puto cessaresi damp
nĩmut᷑ sit amiulolegatis qd̾ ⁊̃ in
magr̃atib muncipalib tractatur.
ap̃ttullianũ ⁊ putat dandam ĩ eos
astõem qͣtenꝰ pluseẽt ĩ dampno qͣm
ilegato. nisi forte quis putet ꝯdõem
hanc qͣrͣ utilitati puplice obpugnan¬
tem temitendam ntalias plerasq
cuiatoresñpenent. finge aũt pleuiꝰ¬

Expanded text:
sare, si damnum minus sit cumulo legati. quod et in magistratibus municipalibus tractatur apud Tertullianum: et putat dandam in eos actionem, quatenus plus esset in damno quam in legato. nisi forte quis putet condicionem hanc quasi utilitati publicae obpugnantem remittendam ut alias plerasque: curatores non petierit. finge autem pleni
Abbreviated transcription (Latin):
snũamꝯstitutõis locum hr̃e. s qd̾ dixi¬
iꝰ reiectuitrũ sicaccipimꝰa pͥtore nĩ dati
ułignauiam repulsi ⁊̃ hos quis reiectoᷤ
recte dicet. srgo ⁊ si laticent. s longũ
ẽ nam nec hoc ei ĩputencur suspectos
ñ fent alicqͥn ⁊ si latitarent ꝑotuit¬

Expanded text:
stitutionis locum habere. Sed quod diximus 'reiecti' utrum sic accipimus 'a praetore non dati' gentiam uel ignauiam repulsi? etiam hos quis reiectos recte dicet. ergo et si latitent? sed longum est: nam nec hoc ei imputetur, cur suspectos non fecit: alioquin et si latitarent, potuit
Abbreviated transcription (Latin):
elat pͥtor eosciondaturũ. qud tam̃ si
deeit eos p̾tor mrĩs portõeni setut᷑. iam
quid̾ p̾toris delictum ẽ. s ⁊ mrĩs puninꝰ
ꝯssiuum. Igitmr si forte excusati suitilłi
ergo sine ñ petierit sue idoneos ñ peti¬
erit puniet. ⁊̃ sidati fi̾int miniꝰ ydonei.¬

Expanded text:
ebat praetorem eos non daturum? quid tamen si dedit eos praetor matris petitionem secutus? iam quidem praetoris delictum est, sed et matris punimus consilium. Igitur si forte excusati sint illiErgo sive non petierit sive idoneos non petierit, punietur, etiamsi dati fuerint minus idonei
Abbreviated transcription (Latin):
tnobstabit si ex filio anus nepotem
manumisit. isq pr̃e ⁊ auo ⁊ matre
sluꝑstitib decessit potestqueti quis
potior tẽ debeat nam simatͥ exclu¬
serit auũ mau̾missorem qui patri
añ ponit᷑ edcõ pretoris inducet᷑ patͥ
defunet quo adinisso desmit senat᷑
ꝯsuito locus eẽ. ⁊ rursus cuiꝰ uocabr̃¬

Expanded text:
obstabit. Si ex filio nepotem auus manumiserit isque patre et auo et matre superstitibus decesserit, potest quaeri, quis potior esse debeat. nam si mater excluserit auum manumissorem, qui patri anteponitur, edicto praetoris inducetur pater defuncti, quo admisso desinit senatus consulto locus esse et rursus auus uocab
Abbreviated transcription (Latin):
ĩiungit᷑. quid ergo si petut. s ad moĩta
uł a lib̾tis uł acanatis an ĩcidat ĩ seua¬
tus ꝯsultum ⁊ ẜnto eam ĩcid̾e̾ si compł¬
sa fetit ñ sicum pet̾e ñ cunctaret᷑ ad¬
monita ẽ. quid sipat̾eis peti ꝓhibu̾at
tutelam adiu̾stiat ꝙ si penitꝰ egenis
friiis ñ petit ignostend̾ ẽ eis ¶s si for¬
te absens alctis p̾uenta ẽ uł ab aliis

Expanded text:
ita vel a libertis vel a cognatis, an incidat in senatus consultum? et puto eam incidere, si compulsa fecit, non si, cum petere non cunctaretur, admonita est. Quid si pater eis peti prohibuerat tutelam administrat. Quod si penitus egenis filiis non petit, ignoscendum est ei. Sed si forte absens a libertis praeventa est vel ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
quauis ꝑce concludit irẽm. ¶ Sisit
mar̃em. quĩ pr̃emagnatus exclusit.
si sit ꝯsangͥnei soror de functi sit et
mat̾ sit ⁊ pat̾adoptatus uł emanti¬
panus Si ꝯsangͥnea uelit lr̃e h̃oita¬
uenire cum ea pr̃em extludi placet
qͣnus anas ñ soleat mat᷑ expettare
patremat᷑ qͣi cognata. s ⁊ in hac mo¬
ram patiet᷑ uet añ accipiet bonoꝵ¬

Expanded text:
sit matrem, quoniam patrem adgnatus exclusit. Si sit consanguinea soror defuncti, sit et mater, sit et pater adoptatus vel emancipatus: si consanguinea velit habere hereditauenire, patrem excludi placet: quamuis alias non soleat mater exspectare patre quasi cognata, sed et in hac moram patietu
Abbreviated transcription (Latin):
possd̃em acciꝑe ñ posse. qm̃ succede qͣiͣ
legitina sꝑaret᷑. ¶ Si bonoꝵ posso̾ne
accepta fili eniancipatus abstuu̾it se
ĩuitꝰ iursus d mr̃ abstin̾e. ¶Si qͥs
ex sibͥis dimiẽ ĩ ut̾o ĩ possõne missus¬

Expanded text:
onem accipere non posse, quoniam succedere quasi legitima speraretur. Si bonorum possessione accepta filius emancipatus abstinuerit simmixtus, rursus debet mater abstinere. Si quis ex liberis, dum est in utero, in posse
Abbreviated transcription (Latin):
decessit mũ ñ obstabitss si quis cum
status ꝯtrocu̾siam patetur tarbonia¬
nam solam acceꝑit. iinoceat mrĩ bo¬
bectemꝑefinat᷑ dicend̾ ẽ mũ ꝑpꝰt cꝑ̃.¬
non neceaut simpubes decessit inr̃eu
posseadimitti. s si infacti ꝑtutorem pe¬
cita sit possõ licet statim decessi̾t dicen¬
dum erqͥt matri obstitisse ñ enĩsimił
ẽei que furioso dat᷑ita denĩ aũt mat̾
senatus ꝯsulti bñficio extludr̃ si filiꝰ
adiit łuram hr̃ditatem. cet̾m si omi¬
serit limaui hr̃altatem mat̾ ex sena¬
tus ꝯsiato t̾tuluano admittet᷑. Si nõ
sit solus iste fas legitimꝰ hr̃s. s suit
qui cum eo admittant᷑. uet ĩ ꝑtem e¬
orum mat̾ex seratꝰ ꝯsulto erit uocan¬
tam filii qͣm fiue siue hr̃s siue boꝵ

Expanded text:
decesserit, matri non obstabit. Sed si quis, cum status controversiam pateretur, Carbonianam solam acceperit, an noceat matri bohaec tempore finiatur, dicendum non nocere aut, si impubes decesserit, matrem posse admitti. Sed si infanti per tutorem petita sit possessio, licet statim decesserit, dicendum erit matri obstitisse: non enim similis est ei, quae furioso datur. Ita demum autem mater senatus consulti beneficio excludetur, si filius adiit legitimam hereditatem: ceterum si omiserit legitimam hereditatem, mater ex senatus consulto Tertulliano admittetur. sed si non sit solus iste filius legitimus heres, sed sint qui cum eo admittantur, nec in partem eorum mater ex senatus consulto erit uocantam filii quam filiae, siue heres siue bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
trem. Qd̾ auteni diximꝰ aitiquũ ius¬
suarunatre ñ ademite. cui ꝑsone defe¬
rat ar hĩditas uidend̾. utrum ei que
nunc ꝓxima ĩuenit᷑. cum mat̾ repu¬
diata ei que fuit tũ ĩtestato decessis
sectum eẽt ut puta fuit patruus cũ

Expanded text:
trem. quod autem diximus ius antiquum seruari matre non adeunte, cui personae deferatur hereditas, uidendum, utrum ei, quae nunc proxima inuenitur, cum mater repudiat, an ei quae fuit, cum intestato decessisse certum e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ius adscripta idem hoc subie¬
cit semel prauuelle. ⁊ hocante
impletum testm̃ fec̾i̾t ipõ iure
uideri legata cet̾a adempta. s
ꝙ magiseritadẽptum. non .n.
scripsit. ꝓculus recteait. posse de¬
fendi quartam legatamqr ĩeẽt
dimidie. idemerit ⁊ si qͥnquagĩ¬
minꝰ scripsit nalebit legatum.
gata sit qͣmuis alcer in renim
natura non su̾it alteri solam ꝑ¬
tem deberi ⁊ hoc pino u̾m esse q
¶Heres adierto ei nomine cuiꝰdã
qͥ heres non sit dare dãpnatꝰ tot̃
legatum dnam ⁊ si duos ex h̾e¬
dib sins noĩatim quis dãpnass
non adisset ad eum qui adisset
ꝑuenent. ¶ Si ticio ⁊ postumo
legatum sit non nato postumo
totimi ticius uendicabit. s ⁊ si
testatorticio ⁊ postumo nitilet
ꝑtesdar uoluiss totu legatu¬
legato ⁊ depostuma sensisse.¶
Diduii legasse ꝙ ita accipiend̾¬

Expanded text:
pius adscripta idem hoc subiecit semel praestari velle et hoc ante impletum testamentum fecerit, ipso iure videri cetera legata adempta. sed quo magis erit ademptum? non enim scripsit. Proculus recte ait posse defendi quartam legatam, quia inesset dimidiae. idem erit et si quinquaginminus scripsit, valebit legatum. gata sit, quamuis alter in rerum natura non fuerit, alteri solam partem deberi puto uerum esse. Heres adiecto si nomine cuiusdam, qui heres non sit, dare damnatus totum legatum debet: nam et si duos ex heredibus suis nominatim quis damnasset non adisset ad eum qui adisset peruenerit. Si Titio et postumis legatum sit, non nato postumo totum Titius uindicabit. sed et si testator Titio et postumis uiriles partes dari uoluisset uel etlegato et de postuma sensisse. Stantundem legasse: quod ita accipiend
Abbreviated transcription (Latin):
let. nair⁊ si ita scripsero ꝙ ticio
ꝙ infra legatum erit ñ ualebit
nam ⁊ eum sermonẽ quo p̾sẽ¬
tia legata data in diẽ ꝓferuntur.
ad p̾ea quo scripta legata ꝑtin̾e
placuit. uoluntas ergo facit qd̾
in testõ scriptum ualeat. ał. iũ
tradidit. neratiꝰ. R si uolutate
atq si stichus legatus eẽt¬

Expanded text:
let: nam si ita scripsero: 'quod Titio lego', quod infra legatum erit, non ualebit. nam et eum sermonem, quo praesentia legata data in diem proferuntur, ad postea quoque scripta legata pertinere placuit. uoluntas ergo facit, quod in testamento scriptum ualeat. 13 Idem tradidit. Neratius respondit, si atque si ‹St›ichus legatus e
Abbreviated transcription (Latin):
. egata mutilit̾data:
paẜ. putat lib̾ q̃stõ. confirma¬
turam p̾ca forte in codicillis
frãm. hocampluis ei heres meꝰ
dato ⁊ diu̾sum eẽ in illa scͥpt᷑a
quas pecciũas legaui quib dieᷤᷤ
appoitus non est. annua. bina
tͥisa dies heres meus dare añp
esto aionenim hoc egisse testa¬
torem ut ꝯfirmet que ĩutilia
sunt. s ut drem utilib ꝓ roga¬
ret⁊ dem eodem loco ⁊ in substi¬
tuto impub̃i scripsitait si fu̾it¬

Expanded text:
Legata inutiliter data Papinianus putat libro quaestionum confirmaturam postea forte in codicillis factam: 'hoc amplius ei heres meus dato', et diuersum esse in illa scriptura: 'quas pecunias legaui, quibus dies adpositus non est, annua bima trima die heres meus dare damnas esto': non enim hoc egisse testatorem, ut confirmaret quae inutilia sunt, sed ut diem utilibus prorogaret. Idem eodem loco et in substituto ‹im›pub
Abbreviated transcription (Latin):
uendicare ꝓ ꝑtenũmos pet̾e.
quia uuum in aitiitra cansa
obsemantib etiam umo hoĩe
legato diuisio ꝯcedatur nec ĩ¬
test duusa ea sũma aut ꝯum¬
cta ꝓponatur. ⁊ c̾te octo seruis
dem. Id ꝙ apud hostes ẽlega¬
iussu pacris optati posse. nͨ añ

Expanded text:
uindicare, pro parte nummos petere, quia unum in alterutra causa obseruantibus etiam uno homine legato diuisio concedatur. nec interest, diuisa ea summa an iuncta ponatur: et certe octo seruis m. Id quod apud hostes est legaiussu patris optari posse nec ante
Abbreviated transcription (Latin):
S semel dunitaxat optare p̾stimꝰ.
labeo aitcum certa resaut ꝑso
totum deberi trebratiũ uero sꝵ¬
disse ꝑtem deberi cassius scribit.
sic ꝙ ueruis est. ¶ cum fund̾ cõ¬
mimis legatus sit. ⁊ ñ adiecta ꝑ¬
cortione s meum nominau̾it
ul̾. S tichumqͥ meusert cum
moriar heres mens dato magis ꝯ
ut si totum alenau̾it legatũ
debeatur. que testatoris mortis
tempore fuit.
op̃. Si ex toto fundo legato te
angm̃tum legatario accede̾t.¬
lioum obligati fuissent. quid
pet̾e. idemerit ⁊ si alter ꝑtem sol

Expanded text:
 semel dumtaxat optare possumus. Labeo ait, cum certa res aut pertotum deberi. Trebatium uero respondisse partem deberi Cassius scripsit, quod et uerius est. Cum fundus communis legatus sit non adiecta portione, sed 'meum' nomum "Stichum, qui meus erit cum moriar, heres meus dato": magis ut, si totum alienaverit, legatum debeatur, quae testatoris mortis tempore fuerit . Si ex toto fundo legato tesaugmentum legatario cedlidum obligati fuissent. quid petere. idem erit et si alter partem sol
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Cimichi ⁊ tibi eadem res
legata finit deinde dre legance¬
dente heres tibi extitero liberũ
mͥ ẽẽ labeo an. ex meo legato ã
ex co ꝙtibi heres sim acquiram
legatum ⁊ si uoluero eam rem
ex ineo legato ad meꝑtinere
ut cota mea sit ex ħeditario le¬
gato pet̾e eamͥ posse ꝓculus ait.
Si quis leruos quoi gdib hr̃et
duo quo mortuus fu̾it ħedem d¬
are michi dãpnau̾it. ratum eẽ
glegatum ⁊ angustias temporis¬
S uichil legato nocere. ¶Regła
uiris cunus ita ẽ que efficit ut
quib ip̃is legare possumꝰ eoꝵ qͦ
seruis legare possumꝰ. ¶In legͣ¬
tis nouissime scipture ualent
qi mutari causa p̾ͥcedentis lega¬
ti uł die uł ꝯditõne uł in totum
a dim̾e potesti s si sub alia⁊ alia

Expanded text:
. Si mihi et tibi eadem res legata fuerit, deinde die legati cedente heres tibi exstitero, liberum mihi esse Labeo ait, ex meo legato an ex eo, quod tibi heres sim, adquiram legatum: si uoluero, eam rem ex meo legato ad me pertinere, ut tota mea sit, ex hereditario legato petere eam posse. proculus ait, si quis seruos quos Gadibus haberet duo quo mortuus fuerit heredem dare mihi damnaverit, ratum esse legatum et angustias temporis nihil legato nocere. Regula iuris civilis est, quae efficit, ut quibus ipsis legare possumus, eorum seruis legare possumus. In legatis nouissimae scripturae ualent, quia mutari causa praecedentis legati uel die uel condicione uel in totum ademptione potest. sed si sub alia et alia
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditatem hebit ir̾ip̃i eiꝰ ¶¶Legitima
hẽditas tiñ ꝓximo destur uetintest
imꝰ sblus sitan exduob pͥor płib ue au
duo pluresue ułab eodem gradine¬
mentes. quiuł cet̾os añcedinituł soli
srnt qr is ẽ ꝓximꝰ quemnemo añce¬

Expanded text:
hereditatem habebit vel ipsi eius. Legitima hereditas tantum proximo defertur. nec interest, unus solus sit an ex duobus prior pluribusve an duo pluresve ab eodem gradu venientes, qui vel ceteros antecedant vel soli sint: quia is est proximus quem nemo antece
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tiuł lib̾ce ĩtestatoꝵ. ¶Milesmmaũ¬
mittẽdo suũpectuliarem suũ faciet li¬
b̾tum ⁊ ad łͥmani hr̃ditatem eꝰ admit¬
titp̃ncipem ad bona ub̾coꝵ suoꝵ adni¬
ti plusqͣm maĩfestum ẽ Utiq ex l¬
xii tab̾. adłlmam br̃ditatem is qui ĩ
utͥo fuit admntit᷑. si fu̾it editꝰ. iñ solet
remorar ĩ seq̃ntes sibiagnatos quib
p̃fertur si filiteditus. uñ ⁊ ꝑtem facit
is qui parigͣtu sunt. ut puta fr̾imꝰ¬

Expanded text:
liberti uel libertae intestatorum.Miles manumittendo seruum peculiarem suum faciet libertum et ad legitimam hereditatem eius admittitur.Principem ad bona libertorum suorum admitti plus quam manifestum est.Utique itimam hereditatem is qui in utero fuit admittitur, si fuerit editus. inde solet remorari insequentes sibi adgnatos, quibus praefertur, si fuerit editus: inde et partem facit his qui pari gradu sunt, ut puta fr
Abbreviated transcription (Latin):
suos⁊ ꝯsang̾neos statu uͥi ꝑximꝰ est
qui patruus appelut. deinceps q cet̾i
si qu sunt hinc orn ĩ iaitum ¶ Uec
hr̃ditas ꝓximoagnato .i. eiq̃m nemo
añcedit. deft̾ur⁊ si płes suit eiꝰdem gͣ¬

Expanded text:
consanguineos statim mihi proximus est qui patruus appellatur: deincepsque ceteri, si qui sunt hinc orti, in infinitum.Haec hereditas proximo adgnato, id est ei, quem nemo antecedit, defertur, et, si plures sint eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
iexplib legitiris hr̃dib quidam o¬
miserit᷑ adirelũditatem uł morte. uel
quaalia rõue nupediti fu̾int quo mri¬
nus adeant reliquis quiadietĩt. accres¬
cit illoꝵ poetio. ⁊ licet detessint añqͣm

Expanded text:
ex pluribus legitimis heredibus quidam omiserint hereditatem vel morte vel alia causa impediti fuerint quominus adeant, reliquis qui adierint adcrescit illorum portio et, licet ante decesserint qui
Abbreviated transcription (Latin):
post. xuenser mortis uatꝰ ñ admitte¬
tut ad łimami hr̃ditatem de toaũt
quitẽtesiõ octogesio so dienatꝰ est.
ẏpocrates scripsit. ⁊ dinus piꝰ pontifi¬
cib spsit. iusto temꝑe iudetinatũ
nͣ inderi ĩ ẜuitutem ꝯceptũ cum ũ

Expanded text:
mortis natus non admittetur ad legitimam hereditatem.De eo autem, qui centensimo octogensimo secundo die natus est, Hippocrates scripsit et diuus Pius pontificibus rescripsit iusto tempore uideri natum, nec uideri in seruitutem conceptum, cum mater
Abbreviated transcription (Latin):
artus .ł. Nou sit contra se¬
natus ꝯsultum si cuiꝰ cutor cre¬
ditori pr̃is pupilli exsoluit. ait
eius loco sugedat.
denouin ẽ analienare cum nõ
possit. et imꝑ̃rantoninꝰ. ⁊ duiꝰ
pat̾ eius mhet u̾ba rescͥpserũt.
Quid̾ allegatis infructuosimi¬

Expanded text:
ariam. Non fit contra senatus consultum, si cuius tutor creditori patris pupilli exsoluit, ut eius loco succedat.idendum est, an alienare eum non possit. et imperator Antoninus et diuus pater eius in haec uerba rescripserunt: 'Quod allegastis infructuos
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli uładolescentis p̾dio ne¬
nundato si eo noĩe ap̃ iundicem
tuteie ueritilis accõis estimia¬
tio facta est. eaq soluta uendi¬
cio predii ex eqͥtate inhĩbeat᷑.¬

Expanded text:
pupilli uel adulescentis praedio uenumdato, si eo nomine apud iudicem tutelae uel utilis actionis aestimatio facta est eaque soluta, uindicatio praedii ex aequitate inhibet
Abbreviated transcription (Latin):
ximose nunt bonis mi̾dici po¬
test.¶In bonis curatoris ꝑri¬
inlegium furioso furiose ue
serratur. ¶ ꝓdigns ⁊ om̃s oĩo
etiam s in edicto non fit eoꝵ¬

Expanded text:
potest. In bonis curatoris priuilegium furiosi furiosaeue seruatur: prodigus et omnes omnino, etiamsi in edicto non fit eor
Abbreviated transcription (Latin):
tio danda erit. aut si is quiegit
sanis dedit. S an triplicatõ cu¬
ratori ꝑfrtura eẽt index exti¬
inabit᷑nam si curator sequenᷤ¬
si pecm̃am qm ex ꝯdem puatõ¬
ne consecutus fu̾at in rem fu¬
riosi uͥtisset doli criplicatõ ob¬
stabis. ¶ Quesitum ẽ analu̾i
ex curatorib furiosi recte sol¬
uetur uel an imus recte rem

Expanded text:
tio danda erit: 'aut si is qui egit tio danda erit: 'aut si is qui egit satisdederat'. sed an replicatio curatori profutura esset, iudex aestimabit: nam si curator sequens pecuniam, quam ex condemnatione consecutus fuerat, in rem furiosi uertisset, doli triplicatio obstabit. Quaesitum est, an alteri ex curatoribus furiosi recte soluetur uel an unus rem
Abbreviated transcription (Latin):
uliꝰ.ł. Consilio ⁊ opera cu¬
ratoris tucri debet non solum
patrimõtum s ⁊̃ corpusac sa¬
lucem finosi. ¶Curator de¬
menti datus decreto int̾posito
uti satis daret non camt ⁊ tñ
quasdam res de bonis eius legi¬
tuno modo alienauit. Si here¬
des dementis easdem res uendi¬
centur quas curalgor alenaũ
⁊ exceptio opponet᷑ si non cura¬
tor uendid̾it replicatõ dande¬
bet aut si sat̾datõne int̾poĩta
scõm dec̾cum non uendiderit.
Quod si expretio accepto cura¬
tor creditores furios dimisit tͥ¬
plicacisdoli tutos possonͣes pr̃a¬
bit. ¶ Cum dem̃tis curatorẽ
quia satis nondedͤat ⁊res male
adnũstraret. ꝓconsul remou̾it
a bonis aliumq loco eius sb̾sti¬
tuerit curatorem ⁊ hic post̾ior
cum nec ip̃e satis dediss eg̾it c̃
remoto negõꝵ gestoꝵ. postea¬
q ħ edes dementis cum eodem
negõꝵ gestoꝵagant. ⁊ is excep¬
tõne rei iudicateuit̾ se ⁊ cura¬
torem utatur. ħedib replica¬

Expanded text:
um. Consilio et opera curatoris tueri debet non solum patrimonium, sed et corpus ac salus furiosi. Curator dementi datus decreto interposito, uti satisdaret, non cauit et tamen quasdam res de bonis eius legitimo modo alienauit. si heredes dementis easdem res uindicent, quas curator alienauit, et exceptio opponetur 'si non curator uendiderit', replicatio dari debet 'aut si satisdatione interposita secundum decretum uendiderit'. quod si pretio accepto curator creditores furiosi dimisit, triplicatio doli tutos possessores praestabit. Cum dementis curatorem, quia satis non dederat et res male administraret, proconsul remouerit a bonis aliumque loco eius substituerit curatorem, et hic posterior, cum nec ipse satisdedisset, egerit cum remoto negotiorum gestorum, posteaque heredes dementis cum eodem negotiorum gestorum agant et is exceptione rei iudicatae inter se et curatorem utatur: heredibus replica
Abbreviated transcription (Latin):
ltrum om̃i modo. anita si fut᷑u
eẽt ut nnsi pater aliquid testõ
os habeat yte ꝓdigus. ¶ potu¬
it tamen pr̃ aͣuas ꝓuidere ne¬
potib suis. si eos uississ eẽ hr̃
des ⁊ ex heredasset filium. eiq
quod suffic̾et alimenitorum
noĩe ab eis certimi legasset ad¬
dita causa nccĩtate q iudici
sui. ¶ aut si non habuit i po¬
testate nepotes qm̃ emancipa¬
toiam filio uati finssent. sub
condicõne eos heredes institu̾e
ect᷑ ꝓdigus. s ꝑ omia iudicu
umniuincu. idoneũ ꝑutau̾it.
furiosi auenat. si idad admũ¬

Expanded text:
trum omnimodo, an ita, si futurum esset, ut, nisi pater aliquid testameos habeat iste prodigus? Potuit tamen pater et alias providere nepotibus suis, si eos iussisset heredes esse et exheredasset filium eique quod sufficeret alimentorum nomine ab eis certum legasset addita causa necessitateque iudicii sui: aut si non habuit in potestate nepotes, quoniam emancipato iam filio nati fuissent, sub condicione eos heredes instituere, et prodigus? sed per omnia iudicium um uitium idoneum putauerit. furiosi alienat, si id ad admin
Abbreviated transcription (Latin):
alieno non allegato conseꝙ̃¬
ter dicemꝰ nullam eẽ uenditi¬
onem nullumq dec̾tum ũ
eium passim distrahi iubere
preton tributum ẽ. s ita de¬
mũ si urgeat es auienm.
Maneat actio pupillo si post¬
ea pot̾it ꝓbari obreptum eẽ
pretori. set uidend̾ uctum in
rem an in ꝑsonam dabimus
eiaccõm ⁊ magis ẽ ut in rem
detur. non tm̃ in ꝑsonam ad¬
u̾sns tutores seuciratores.
¶Comunia preora acciꝑe debe¬
mꝰ si ꝓ indiuiso ꝯmunia sintS

Expanded text:
alieno non allegato, consequenter dicemus nullam esse uenditionem nullumque decretum: non enim passim distrahi iubere praetori tributum est, sed ita demum, si urgueat aes alienum. Manet actio pupillo, si postea poterit probari obreptum esse praetori. sed uidendum est, utrum in rem an in personam dabimus ei actionem. et magis est, ut in rem detur, non tantum in personam aduersus tutores siue curatores. Communia praedia accipere debemus, si pro indiuiso communia
Abbreviated transcription (Latin):
munia predia qui diu̾sos tuto¬
reshabent. uideamꝰ an alienatõ
locum habre possit.⁊ cum ꝓuo¬
catio nccĩa sit puto alienatõm
ipediri. neut̾ enim pot̾it pro¬
I. uocare. s ambo ꝓuocatõm exp̾¬
tare. Item si eosdem tutores
hãnt multo magis quis inꝑe¬
dicam alienatõm dicet. ¶ Si
pupillus deoit pignori ex ꝑmis¬
su pretorit nonnulla crit dubi¬
tatio an alienatio possitimpe¬
diri s dicendum ẽ posse cred¬
torem ius suum exequi. tutiꝰ
tam̃ fec̾it si ꝑrius pretorem ad¬
ierit. ¶ Si pateruel pareus

Expanded text:
munia praedia qui diuersos tutores habent, uideamus, an alienatio locum habere possit. et cum prouocatio necessaria sit, puto alienationem impediri: neuter enim poterit prouocare, sed ambo prouocationem exspectare. item si eosdem tutores habeant, multo magis quis impeditam alienationem dicet. Si pupillus dedit pignori ex permissu praetoris, nonnulla erit dubitatio, an alienatio possit impediri. sed dicendum est posse creditorem ius suum exsequi: tutius tamen fecerit, si prius praetorem adierit. Si pater uel parens
Abbreviated transcription (Latin):
inea fert opinib eum qui ali¬
ud fecit qͣm ꝙ a pretore dec̾tũ
est nichil egisse. Quid ergosi
preior ita der̾int̃ nend̾e obliga
arbitrium hr̃e quod faciat. ⁊
magis ẽ ut possit. dum modo
sciamus pretorem non recte ꝑ¬
tib suis fuctum. debint enim
ip̃e statuere ⁊ eugere utrum
magis obligare an uende̾ ꝑnuc¬
tet. ¶ Si obligabit rem tutor
siue decreto qmͣis obligatio
uonuaieat est tam̃ exceptõi
doli locus. s tunc cum tutor
acceptam iuutuam peciũam
er solu̾it. qui sub prgnore erat
creditor. ¶Item uidend̾ est a̾

Expanded text:
mea fert opinio eum, qui aliud fecit, quam quod a praetore decretum est, nihil egisse. Quid ergo si praetor ita decreuerit 'uendere obligaarbitrium habere, qui faciat? et magis est ut possit, dummodo sciamus praetorem non recte partibus suis functum: debuit enim ipse statuere et eligere, utrum magis obligare an uendere permittat. Si obligauit rem tutor sine decreto, quamuis obligatio non ualeat, est tamen exceptioni doli locus, sed tunc, cum tutor acceptam mutuam pecuniam ei soluerit, qui sub pignore erat creditor. Item uidendum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
qui qiͣ pupillaris distractus ẽ
uenditio uaiet. ¶ Si fundus
pupillo pignoratus sit anuẽ¬
dere tutores possint hunc enĩ
qiͣ debitoris hoc estauenumn
uendunt sitam̃ impetrau̾at
pupitus uei pat̾ eis ut iure
dommi posideant conseans
erit dr̃e non possedistrahi qͣiͣ
pouumm pupiliare idemq ⁊si
su̾it ex causa damꝑm infecti
uissus possidere. ¶ Si fundus
legatus nel ꝑ fidei ꝯmissum
suerit relictus sero apupislo
ħtdemstituto. an tutores resti
rem suam legauit cessare orõ¬
nem. si u̾o de repupilli dicen¬
dum ẽ locum enit orõmi nec ĩ¬
consulto p̃toriᷤ alienare posse.
Si pupilius stiplaͣti spoponde¬
rit an soluere possit alioquiu
si pat̾stipłati fund̾ spopondit
successĩt q puputus in stipła¬
tum fortiudicet᷑ sine pretoris
aucͣte posse eum reodere. Idem¬
q ⁊ si iuire hr̃ditario alici suc¬
cessit qui erat obligatus ead̾ q¬
rõne. ¶ Et si parens fundum
uendidituel quis alius cui pu¬
pillus successit põt dici pupit¬

Expanded text:
tus est, uenditio ualet. Si fundus pupillo pigneratus sit, an uendere tutores? hunc enim quasi debitoris, hoc est alienum uendunt. si tamen impetrauerat pupillus uel pater eius, ut iure dominii possideant, consequens erit dicere non posse distrahi quasi praedium pupillare. idemque et si fuerit ex causa damni infecti iussus possidere. Si fundus legatus uel per fideicommissum fuerit relictus Seio a pupillo herede instituto, an tutores restiti quidem rem suam legauit, cessare orationem, sin uero de re pupilli, dicendum erit locum esse orationi nec inconsulto praetore posse alienare. Si pupillus stipulanti spoponderit, an soluere possit sine praesi pater stipulanti fundum spoponderit successeritque pupillus in stipulatum, fortius dicetur sine praetoris auctoritate posse eum reddere. idemque et si iure hereditario alii successerit, qui erat obligatus. Eadem ratione et si parens fundum uendidit uel quis alius, cui pupillus successerit, potest dici pupil
Abbreviated transcription (Latin):
strahat᷑. ¶ S sit si alia posso̾
minor uelnimꝰ utilior pupillo
magis eam iberi distrahi qͣm
marorem ⁊ utiliorem. ¶In pri¬
mis igitur quociens desid̾atur
ab eo ut ꝑnuctat distrahi reqͥ¬
rere debet eum quia se ĩstruat

Expanded text:
strahatur, sed si sit alia possessio minor uel minus utilior pupillo, magis eam iubere distrahi quam maiorem et utiliorem. In primis igitur quotiens desideratur ab eo, ut remittat distrahi, requirere debet eum, qui se instruat