comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& saluare qđ perierat. Nec̃ intel¬
lexerat clementiã xp̃i. qui non
solũ corporeis infirmitaitibus
medebat᷑. sed &iã uulnera debi¬
liũ curabat animarũ: dicens
paralytico sanato. Conftans esto
fili. remissast̃ tibi peccata tua.
Dicens & oblatȩ sibi adulterȩ. Nec
noli peccare : ut ꝑ om̃a oꝑa sua
oftender&. in illo aduentu suo
saluatorẽ semundi uenisse Ñ
iudic̃e. A quo intellectu aliena¬
tus impius traditor. insurrexit
inseni& ipsũ. non iudicio peni¬
tentis. sed furore pereuntis: ut
qui uitȩ auctore interfectorib
uendidiss&. inaugmento dãpna¬
tionis suȩ & iã moriendo peccar&s.
Qđ ergo falsi testes. quod cruenti
prȩsidis & famulatu inperitae
cohortis egerunt : & de testandũ
uniuersissȩculis. & amplectendũ
fuit. Crux enĩ dñi sicut iudȩorũ
erat mente crudelis. ita est iN
crucifixi uirtute mirabilis.
Furit in unũ populus. & miseret᷑
potestate susciptt᷑. ut licentia

Expanded text:
et salvare quod perierat ; nec intelet salvare quod perierat ; nec intellexerat clementiam Christi, qui non solum corporeis infirmitatibus medebatur, sed etiam vulnera debilium curabat animarum, dicens paralytico: Constans esto, fili, remissa sunt tibi peccata tua ; dicens et oblatae sibi adulterae: Nec noli peccare ; ut per omnia opera sua ostenderet, in illo adventu suo salvatorem mundi se venisse, non judicem. A quo intellectu alienatus impius traditor, insurrexit in semetipsum, non judicio poenitentis, sed furore pereuntis: ut qui vitae auctorem interfectoribus vendidisset, in augmentum damnationis suae etiam moriendo peccaret. CAP. V. Quod ergo falsi testes, quod cruenti praesidis et famulatu imperitae cohortis egerunt, et detestandum universis saeculis, et amplectendum fuit. Crux enim Domini, sicut in Judaeorum erat mente crudelis, ita est in Crucifixi virtute mirabilis. Furit in unum populus, et miseretur voluntate suscipitur: ut licentia
Abbreviated transcription (Latin):
decruce supplicans patri. ñ se
uindicari. sed illis postularet
ignosci dicers. Pater dimit te
illis Ñ enĩ sciunt quid faciunt:
Decuiꝰ utiq orationis potentia
fuit. ut prȩdicatio apłi petri
exeis qui dixerunt sanguis huiꝰ
suꝑ nos & suꝑfilios nr̃os. multoꝵ
ad penitentiã corda conuerter&
& uno die baptizarent᷑ fers
tria milia iudȩoꝵ: fierent᷑ que
om̃iũ una amma & corunum.
paratoꝵ ĩ ꝓ eomori. quẽ popos¬
cerant crucifigi. Ad hanc indul
gentiã traditor iudas ꝑuenire
non potuit. qm̃ ꝑditionis filius
cui diabolus ftabut adextris.
prius in desperationẽ transiit.
quã sacram̃tũ generalis redemp¬
tionis xp̃s impler&. Nã mortuo
forte &iã hic consequi remediũ.
si Ñfestinass&r adlaqueũ. Sẽd
maligno cordi & nunc furtis frau¬
diũ dedito. nunc parricidalib
cõmerciis occupato. nihilumquã
insederat. nec pus acceperat
ueni uocare iustos sed peccatores
&uenit filius hominis quȩrere

Expanded text:
de cruce supplide cruce supplivindicari, sed illis postularet ignosci, dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt, quid faciunt. De cuius utique orationis potentia fuit, ut predicatio apostoli Petri ex eis qui dixerunt: Sanguis huius super nos et super filios nostros, multorum ad paenitentiam corda converteret, et una die baptizarentur fere tria milia Iudaeorum, fieretque omnium una anima et cor unum paratorum iam pro eo mori, quem poposcerant crucifiggentiam traditor Judas pervenire non potuit: quoniam perditionis filius, cui diabolus stabat a dextris, prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Christus impleret. Nam, mortuo forte etiam hic consequi remedium, si non festinasset ad laqueum. » maligno cordi et nunc furtis fraudium dedito, nunc parricidalibus commerciis occupato nichil umquaminsederat, nec piis acceperat veni vocare justos, sed peccatores ; et: Filius hominis venit quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis qui auetor ẽ matris.
eundẽ natũ infine scłoꝵ qui
creator. ẽ tẽpoꝵ. eundem dñm
om̃iũ uirtutũ. & unũ deftirpe
mor tiliũ. eundẽ peccati nescũ
& insimilitudine carnis pecca¬
ti ꝓpeccatoribus immolatũ.
Quiut humanũ genus uinculis
mortiferȩ prȩuaricationis ab¬
soluer&. seuienti diabolo po¬
tentiã suȩ maiestatis occuluit.
& infirmitatẽ nr̃ae humilitatis
obiecit. Si enĩ crudelis & suꝑbus
inmicus consiliũ miscđae dĩ
nosse potuiss& : iudȩoꝵ animos
mansu&udine potiũs tempe¬
rare. quã in iustis odiisstuduiss&
accendere ne om̃iũ captiuoꝵ
amit ter& seruitutẽ. dũ nichil
sibi debentis ꝑsequit᷑ libertatẽ.
stfellit ergo illũ malignitassua.
intulit suppliciũ filio dĩ qđ
cunctis filiis hominũ in reme¬
diũ uerter&ur. Fudit sangui¬
nẽ iuftũ : qui reconciliando
famulatȩ sunt redẽptori. Cuius
&iã circa interfectores suos.
tanta erat pi&atis affectio. ut

Expanded text:
Virginis, qui auctor est matris; Virginis, qui auctor est matris; eumdem natum in fine saeculorum, qui creator est temporum; eumdem Dominum omnium virtutum, et unum de stirpe mortalium; eumdem peccati nescium, et in similitudine carnis peccati pro peccatoribus immolatum. CAP. III. Qui ut humanum genus vinculis mortiferae praevaricationis absolveret, et saevienti diabolo potentiam suae majestatis occuluit, et infirmitatem nostrae humilitatis objecit. Si enim crudelis et superbus inimicus consilium misericordiae Dei nosse potuisset, Judaeorum animos mansuetudine potius temperare, quam injustis odiis studuisset accendere; ne omnium captivorum amitteret servitutem, dum nihil sibi debentis persequitur libertatem. Fefellit ergo illum malignitas sua: intulit supplicium Filio Dei, quod cunctis filiis hominum in remedium verteretur. Fudit sanguinem justum, qui reconciliando famulatae sunt Redemptori. Cujus etiam circa interfectores suos tanta erat pietatis affectio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
natũ ex maria uirgine confitem :
nec ab eiusdẽ maiestate discedimꝰ.
cũ ipsũ crucifixũ & mortuũ &
die tercia credimꝰ suscitatum.
Om̃a enĩquȩ dĩ sunt & hominis.
simul & humanit᷑ expleuit &
dĩtas. ut dũ passibili in passibilis
mest. nec uirtus iN infirmitate
affici. nec infirmitas possit u
uirtute superari. Merito bratus
p&rus apłs in huiꝰ unitatis con¬
fessione laudatꝰ ẽ. qui cũ dñs
ora p̃ueniens. tuesinquit ap̃s
filius dĩuiui. Qđ utiq Ñ reue¬
lante uidit carne nec sanguine.
quoꝵ obiectu interiores oculi
poterant impediri : sed ipsospũ
tis. ut ad regimen totius eccłie
praeparatꝰ primus discef& qđ
docer&. & ꝓsoliditate ficdei
quam erat prȩdicaturꝰ audir&
Tues polrus. & suꝑ hanc p&tram
aedificabo eccłam meã. & portȩ
inferi Ñ p̃ualebt̃ aduersus eã.
Christianȩ igitur fidei fortitudo
quȩ portas mortis supra inex¬
pugnabilẽ poerã aedificata ñ
fitetur. eundẽ credens filiũ

Expanded text:
natum ex Maria virgine confitemur; nec ab ejusdem 239 majestate discedimus, cum ipsum crucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscitatum. Omnia enim quae Dei sunt, et quae hominis, simul et humanitas explevit et deitas: ut dum passibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute superari. Merito beatus Petrus apostolus in hujus unitatis confessione laudatus est: qui, cum Dominus ora praeveniens, Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi. Quod utique non revelante vidit carne, nec sanguine, quorum objectu interiores oculi poterant impediri, sed ipso Spiritu tis, ut ad regimen totius Ecclesiae praeparatus, primum disceret quod doceret, et pro soliditate fidei, quam erat praedicaturus, audiret: Tu es Paedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Christianae igitur fidei fortitudo, quae portas mortis super inexpugnabilem petram aedificata non mfitetur; eumdem credens filium
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotũ ut lazarũ interficeren
qr multi ꝓpter illũ abibant ex
iuda eis & credebant in iħm.
Ocarca caecoꝵ uersutia. occidere
uelle suscitatũ : quasi non possit
suscitare occisũ. qui poterat
defunctũ. Etquidem se utrũq
posse docuit: qui & lazarũ defunc¬
tũ. & seipsũ suscitauit occisum.
Sed nos fr̃s relicta malitia ꝑfidoꝵ
sequamur deuotionẽ fidelium.
Ab eamꝰ ab impioꝵ contubernio:
ñ sedeamꝰ in concilio uanitatis:
& cũ iniqua gerentib: ñ intremꝰ
Credamꝰ in eũ qui ñ tantũ corpus
sed & animã saluat amorte : ser¬
uemusq operando qđ credimus:
ut credentes uitã ȩ t̾nã habeamꝰ
innomine eiꝰ. qui cũ patre & sm̃
sco uiuit &s regnat ds̃ ꝑ omnu¬

Expanded text:
 Lazarum interficerent; quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. O caeca caecorum versutia, occidere velle suscitatum, quasi non possit suscitare occisum, qui poterat defunctum! Et quidem se utrumque posse docuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscitavit occisum. Sed nos, fratres, relicta malitia perfidorum, sequamur devotionem fidelium, abeamus ab impiorum contubernio, non sedeamus in consilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non intremus; credamus in eum qui non tantum corpus, sed et animam salvat a morte, servemusque operando quod credimus, ut credentes vitam aeternam habeamus in nomine ejus, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus per omn
Abbreviated transcription (Latin):
plurib: aliis testimonus. quid
insinuat᷑ cordib nr̃is. nisi ut
ꝑ om̃a ad eiꝰ imaginẽ renouemur.
qui ꝑmanens in forma dĩ. carnis
peccati forma ẽẽ dignatus est:
Om̃s em̃ infirmitates nr̃as quae
ueniunt depeccato. absq pec¬
cati cõmunione suscepit. ut &¬
famis acsitis. somni & lassitudi¬
nis meroris ac fletus affectionib
non carer&s. doloresq seuissimos
usq ad mortis extrema pateret᷑.
qr nemoposs& laqueis mortali¬
tatis absolui. nisi ille in quo solo
innocens erat natura omnium.
siner& se interfici manib impioꝵ
Vnde saluator nr̃ filius dĩ. uniuer¬
sis inse credentib & sacramentũ
condidit & exemplũ: ut unum
apprehenderent renascendo.
alterum sequerentur imitando.
Hoc enĩ doc& beatꝰ p&rus apłs dicris.¬

Expanded text:
d insinuatur cordibus nostris, nisi ut per omnia ad imaginem ejus renovemur, qui permanens in forma Dei, carnis peccati forma esse dignatus est ? Omnes enim infirmitates nostras, quae veniunt de peccato, absque peccati communione suscepit, ut famis et sitis, somni et lassitudinis, moeroris ac fletus affectionibus non careret, doloresque saevissimos usque ad mortis extrema pateretur: quia nemo posset laqueis mortalitatis absolvi, nisi ille, in quo solo innocens erat natura omnium, sineret se interfici manibus impiorum. Unde Salvator noster Dei Filius universis in se credentibus, et sacramentum condidit, et exemplum: ut unum apprehenderent renascendo, alterum sequerentur imitando. Hoc enim docet beatus Petrus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
datũ ÷ egenis: Uae impio tradi¬
tori. uae cõplicibus nequitie eiꝰ.¬
&iã nunc m̃bra xpĩ ꝑsequentib
qui famã uirtutis quã ipsi non
inuidere non cessant. Etquidẽ
putare possumꝰ udã cura pauper
hȩc fuisse locutũ. sed ꝓdit mentẽ
illius. testis uerax quiatt. Dix̃
aut̃ hoc Ñ qr deegenis ꝑtinebat

Expanded text:
traditori, vae complicibus ejus nequitiae, etiam nunc membra Christi persequentibus, qui famam virtutis, quam ipsi non invidere non cessant. Et quidem putare possumus Judam cura pauperum haec fuisse locutum, sed prodit mentem illius testis verax, qui ait: « Dixit autem hoc, non quia de egenis pertineret
Abbreviated transcription (Latin):
in conuenient̃ intelligi Dequib
infine dieturꝰ ÷ Quãdiu feciftis
um dehisfratrib meis minimis.
mihi fecistis. Et caput unguimꝰ
fidei. spci. ciritatisq dulcedine
coplectim᷑. cũ laudẽ nominis eiꝰ
beneuiuendo dilatamus. Pȩdes
unguimꝰ dm̃i. cũ pauperes eiꝰ uer¬
bo consolationis ne desperare
in pressuris debeant refouemus
Fosdẽ capillis nr̃is extergimꝰ. cũ
dereb quȩ nobis superfluunt
egentiũ necessitati cõmunicamꝰ.
Fitq & de nob qđ sequit᷑ & domꝰ
impleta ÷ ex odore unguenti:
qr ꝓmodulo nro mundus implet᷑
uenerari ac diligere ꝓbamur.
Fitq qđ in amoris cantico sponsa
gloriat᷑. Dũ et̃e rex in accubitu
suo: nardus mea dedit odorẽ suũ.
Ubiaꝑte quid maria semel fecerit.
typice aut̃ quid om̃is eccła. quid
animaqueq ꝑfecta semꝑ faciat.
ostendit᷑. Dicit ergo unus exdis¬
cipulis eiꝰ iudasscariothes. quieat
cũ traditurꝰ. Quare hoc unguentõ

Expanded text:
nvenienter intelligi, de quibus in fine dicturus est: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Et caput ungimus fidei, spei, charitatis dulcedine complectimur, cum laudem nominis ejus bene vivendo dilatamus. Pedes ungimus Domini, cum pauperes ejus verbo consolationis ne desperare in pressuris debeant, refovemus. Eosdem capillis nostris extergimus, cum de rebus quae nobis superfluunt egentium necessitati communicamus: fitque de nobis quod sequitur: Et domus impleta est ex odore unguenti. Quia pro modulo nostro mundus impleturvenerari ac diligere probamur: fitque quod in amoris Cantico sponsa gloriatur, dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Ubi aperte quid Maria semel fecerit, typice autem quid omnis Ecclesia, quid anima quaeque perfecta semper faciat, ostenditur. Dixit ergo unus ex discipulis ejus Judas Iscariotes, qui erat eum tr
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autẽ int̃ om̃a opera dĩ i quib
humanȩ ad mirationis fitigatur
intentio. ita contẽplationem
mentis nrãe & oblectat & suꝑat.
sicut passio saluatoris: Decuius
om̃ipotentia quȩ ei cũ patre
unius & aequalis essentiae est
quotiens ut possumus cogitamꝰ :
Sed multũ nos ad intellectũ iuuat.
qđ lic& aliud sit creator. aliud
creatura. aliud dĩtas in uiolabilis
aliud caro passibilis: in unã tam̃
ꝑsonã concurrit ꝓpri&as utri¬
usq substantiȩ. ut siue iN infir¬
mitatib siue inuirtutib eiu sd̃ẽ
Hac fidei regula dilectissimi quã
in ipso exordio symboli ꝑ aue¬
toritatẽ apłicae institutionis

Expanded text:
Quid autem inter omnia opera Dei, in quibus Quid autem inter omnia opera Dei, in quibus humanae admirationis fatigatur intentio, ita contemplationem mentis nostrae et oblectat et superat, sicut passio Salvatoris? De cujus omnipotentia, quae ei cum Patre unius et aequalis essentiae est, quoties, ut possumus, cogitamus, Sed multum nos ad intellectum juvat, quod licet aliud sit Creator, aliud creatura, aliud Deitas inviolabilis, aliud caro passibilis; in unam tamen personam concurrat proprietas utriusque substantiae, ut sive in infirmitatibus, siveHac fidei regula, dilectissimi, quam in ipso exordio Symboli per auctoritatem apostolicae institutionis
Abbreviated transcription (Latin):
esiderata nob̵ dilectissimi &
uniuerso optabilis mundo ad est
feftiuitas dñicȩ passionis. quae
nos inter exultationes spiritaliũ
gaudioꝵ silert Ñ patitur: quia
& si difficile ÷ de eãdẽ re sȩpius
digne apteq disserere. non est
tamen liberũ. sacerdoti in tanto
diuinȩ misericordiȩ sacram̃̃to.
fidelis populi aurib sub trahere
sermonis officiũ: cũ ipsa materia
ex eo qđ ÷ in effabilis. fandi tribu¬
at facultitẽ. nec possit deficere
qđ dicatur. dequa nũquã potest
satis eẽ qđ dicit᷑. Suc cumbat
ergo humana infirmitas głaedĩ.
& in explicandis operib misericor¬
diae eiꝰ inparẽ se semꝑ inueniat.
Laboremꝰ sensu. hęreamꝰ ingenio:
deficiamꝰ eloquio. Bonũ est ut
nob parũ sit. qđ & ĩa recte de dñi
maiestate sentimꝰ. Dicente enĩ
ꝓph&ra. quȩrite dnm & confir¬
mamini. quȩrite faciem eiꝰ semꝑ:
nemini prȩsumendũ ÷ qđ totũ
qđ quęrit inuenerit. ne desinit
ꝓpinquare : qui cessauerit accedere.

Expanded text:
esiderata nobis, dilectissimi, et universo optabilis mundo adest festivitas Dominicae passionis, quae nos inter exsultationes spiritualium gaudiorum silere non patitur: quia etsi difficile est de eadem re saepius digne apteque disserere, non est tamen liberum sacerdoti, in tanto divinae misericordiae sacramento fidelis populi auribus subtrahere sermonis officium, cum ipsa materia, ex eo quod est ineffabilis, fandi tribuat facultatem; nec possit deficere quod dicatur, de qua numquam potest satis esse quod dicitur. Succumbat ergo humana infirmitas gloriae Dei, et in explicandis operibus misericordiae ejus, imparem se semper inveniat. Laboremus sensu, haereamus ingenio, deficiamus eloquio: bonum est ut nobis parum sit quod etiam recte de Domini majestate sentimus: Dicente enim propheta: Quaerite Dominum et confirmamini, quaerite faciem ejus semper , nemini praesumendum est quod totum quod quaerit invenerit, ne desinat propinquare qui cessarit accedere.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enĩ uos unũ eftis in ap̃o ihũ.
Siautẽ uos xp̃i ergo abrahȩ semen
estis scđm ꝓmissionem heredes
Non ẽ ergo dubiũ dilectissimi. na¬
turã humanã in tantã conexxionẽ
in illo homine qui est primogenitꝰ
totius creaturȩ. sed &iã in om̃ib
sc̃issuis unus idemq sit xp̃s. & sicut
a membris caput. ita a capite
enĩ non istius uitȩ sit sed ae ternȩ
ut sit ds̃ om̃a in om̃ibus. tamen
&iã modo tẽplisui qđ ẽ ecclesia.
indiuisus habitator est. scđm qđ
ipse ꝓmisit diceis. Ecceego uob̾cũ

Expanded text:
Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu. Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu. Si autem vos Christi: ergo Abrahe semen estis: secundum promissionem hernquit, dubium, dilectissimi, naturam humanam in tantam connexionem in illo homine qui est primogenitus totius creaturae, sed et in omnibus sanctis suis unus idemque sit Christus; et sicut a membris caput, ita a capite enim non istius vitae sit sed aeternae, ut sit Deus omnia in omnibus: tamen etiam modo templi sui, quod est Ecclesia, indivisus habitator est, secundum quod ipse promisit, dicens: Ecce ego vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
nihil assumenti de ẽ& humanũ.
lic& in praeteritis scłis quibusdã
uelaminib fuerit obumbratũ.
non tam̃ ita obtectũ ẽ. ut scõrũ
qui ab initio usq: ad aduentum
dñi laudabiles extiterunt in tel¬
lec tui negaretur: cũ & ꝓphocicis
uerbis & rerũ gestarũ significa¬
tionib salus quȩ in xp̃o erat
uentura ꝓmissasit : quã Ñ solũ
qui prȩdicabant ad epti sunt.
sed &iã om̃s. qui prȩdicantibus
crediderunt. Vna enim fides
iustificat uniuersoꝵ temporũ
scõs. & ad eandẽ spem fidelium
confitemur factũ : uel patres nr̃i
adorauere faciendũ. Nec inter
nidȩos atq gentiles ulla diftinc¬
no ẽ. Si quidẽ sicut ait apłs
arcũ cisio nihilẽ. & prȩputiũ
ihil ẽ sed obseruatiomandatoꝵ
dĩ. Quȩsi cũ fidei integritate
eructur. ueros abrabȩ filios.
in xp̃o ihũ baptizati estis. xp̃m
induiftis. Non ẽ iudcus neque
grȩcus non ẽ scruus neq: liber
non ẽ masculus neque femina

Expanded text:
nihil assumenti deesset humanum.nihil assumenti deesset humanum.licet in praeteritis saeculis quibusdam velaminibus fuerit obumbratum, non tamen ita obtectum est ut sanctorum, qui ab initio usque ad adventum Domini laudabiles exstiterunt, intellectui negaretur: cum et propheticis verbis, et rerum gestarum significationibus, salus quae in Christo erat ventura, promissa sit: quam non solum qui praedicabant adepti sunt, sed omnes etiam qui praedicantibus crediderunt. Una enim fides justificat universorum temporum sanctos, et ad eamdem spem fidelium confitemur factum, vel patres nostri adoravere faciendum. Nec inter Judaeos atque gentiles ulla distinctio est. Siquidem, sicut ait Apostolus, circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed observatio mandatorum Dei ; quae si cum integritate fidei serventur, veros Abrin Christo baptizati estis: Christum induistis. Non est Judeus: neque Grecus: non est servus: neque liber. Non est masculus neque femina.
Abbreviated transcription (Latin):
ła dilectissimi dnĩcȩ passionis:
dequa nos & iã hodie locuturos
ẽẽ ꝓmisimꝰ. humilitatis maxime
ẽ miranda mysterio: quȩ om̃s
nos & redemit & docuit: ut und
datũ est pretiũ. inde &s iustitu
sumeret᷑. Omnipotentia eñĩ
filii dĩ. quȩ ꝑ eandẽ essentiam ae¬
qualis ẽ patri: potusses human
genꝰ ad ominatu diaboli solo im¬
perio suȩ uoluntatis eruere. nis
diuinis operib: maxime congriu¬
issas. ut nequitiȩ hostilis aduer¬
sitas. deco qđ uicerat uinceretun
& ꝑ ipsã materiã naturalis repa¬
raretur libertas. ꝑ quam gene¬
ralis fuerat in lata captiuitas.
Dicente autẽ euangelista qđ uer
caro factũ ẽ & habitauit in nobi
ẽ qr umigenitus patrissumi. tab
inut cũ humana humilitate
consortiũ. ut susccptam nr̃ae
carnis animȩq substantiã : une
atq idem dĩ filius permaner&
nr̃a augendo is̃ propria: quia
infirmitas erat prouchenda Ñ
uirtus. ut cũ suo creatore creatura
c̃& unt᷑ta. nihil ad sũpto diuinũ.

Expanded text:
 dilectissimi, Dominicae passionis, de qua nos etiam hodie locuturos esse promisimus, humilitatis maxime est miranda mysterio; quae omnes nos et redemit et docuit: ut unde datum est pretium, inde et justitia sumeretur. Omnipotentia enim Filii Dei, qua per eamdem essentiam aequalis est Patri, potuisset humanum genus a dominatu diaboli solo imperio suae voluntatis eruere, nisi divinis operibus maxime congruisset, ut nequitiae hostilis adversitas de eo quod vicerat vinceretur, et per ipsam naturam naturalis repararetur libertas, per quam generalis fuerat illata captivitas. Dicente autem evangelista quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobii. « Unigenitus Patris summi tale iniit cum humana humilitate consortium, ut suscepta nostrae carnis animaeque substantia, unus atque idem Filius permaneret, nostra augendo non propria. Quia infirmitas erat provehenda, non virtus: ut cum suo Creatori creatura esset unita, nihil assumpto divinum,
Abbreviated transcription (Latin):
iuftȩ operationis. & pedes unguere.
& ad caput quoq unguendum
non dubitauit erigi. Ibi quippe
rudim̃ta penitentiũ. hic iustitiã
ꝑfectarũ designat animarum
Vnde recte tunc mensura unguen¬
ti non dicit᷑. nunc autt̃ librã
fuisse ꝑhibet᷑. Quid nãq ꝑlibrã
unguenti nisi ꝑfectio iustitiae
exprimitur :: Tunc quale fuerit
unguentũ tacetur. nunc quia
nardipiftici id ÷ fidelis. neque
ex traneis speciebus adulterati.
sed pretiosi fuerit indicatur.
ut ꝑfectȩ fidei & actionis quȩ sit
castitas intimet᷑. ꝑcaput autẽ
dñi qđ unxit maria. sublimitas
diuinitatis eiꝰ. ꝑpedes humilitas
in carnationis eius exprimitur.
Et pedes unguimꝰ eiꝰ. qui mysteriũ
susceptȩ incarnationis debita
laude predicamꝰ. Caput ungiumꝰ.
cũ excellentiã diuinitatis digna
uerbi opimone ueneramur.
Quid enĩ ꝑunguentũ. nisi bonus
odor opinionis infinuat᷑ ᷤ Paulo
at testante quiatt. Dõ aut̃ gr̃ãs.
qui semꝑ triumphat in uos in

Expanded text:
justae operationis et pedes ungere, et ad caput quoque ungendum non dubitavit erigi. Ibi quippe rudimenta poenitentium, hic justitiam perfectarum designat animarum, unde recte tunc mensura unguenti non dicitur, nunc autem libra fuisse perhibetur. Quid namque per libram unguenti, nisi perfectio justitiae exprimitur? Tunc quale fuerit unguentum tacetur, nunc quia nardi pistici, id est fidelis neque extraneis speciebus adulterati, sed pretiosi fuerit indicatur, ut perfectae fidei et actionis quae sit castitas intimetur. Per caput autem Domini quod unxit Maria, sublimitas divinitatis ejus, per pedes humilitas incarnationis exprimitur. Et pedes ungimus ejus, cum mysterium susceptae incarnationis debita laude praedicamus; caput ungimus, cum excellentiam divinitatis digna verbi opinione veneramur. Quid enim per unguentum, nisi bonus odor opinionis insinuatur? Paulo attestante, qui ait: Deo autem gratias, qui semper triumphat nos in
Abbreviated transcription (Latin):
reddendũ: ut officiũ disserendi.
& festo paschali seruiat: & ausib
impii erroris occurrat. Qui enĩ
dĩ filiũ uerã nr̃ȩ carnis negant
suscepisse naturã: inimici sunt
fidei xp̃ianȩ. &s euangelicã p¬
dicationẽ nimis inpudentes
xp̃i aut simulatio fuerit fantis¬
matis. aut suppliciũ deitatis.
Qđ a cordib pioꝵ longe ẽ repellen¬
dum : qr catholica in tegritas.
nec maculã ꝑfidi e. nec rugam
potest habere mendacii. qu e
confitet᷑. ut nec falsũ hominen
nec dm̃ dicat fuisse passibilem.
Quãuis ergo ab illo initio quo ns
utero uirginis uerbũ caro factũs
mhilumquã inter diuinam
humanãq substantiã diuisions

Expanded text:
reddendum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter ux 252 Christi aut simulatio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii; quae confitetur, ut nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdilcetionẽ operat᷑. Unde alibi
dñs de credituris inse populis
dicit ad disepłos. Ego cibũ habeo
manducare. quẽ uos nescitis. Et
hoc exponens adiunxit. Meus
cibus ẽ ut faciã uoluntatẽ eius
qui misit me: ut ꝑficiã opus eiꝰ
Inqua cęna marthaministrat:
cũ anima quȩq fidelis. operam
dño suȩ deuotionis inpendit:
La zarꝰ uero unus fit ex discũben
tib cũ dño. cũ &iã hi qui post
sentia ueritatis exultant. pȩni¬
tentessimul cũ innocentibus
celestis grãe munerib: aluntus
Etbene eadẽ cęna in bethania
celebratur: quȩ ẽ ciuitas in
latere montis oliueti: & in ter¬
prȩtatur domus oboedientis
Domꝰ nãq oboedientiȩ eecła ẽ
quȩ fidelit̃ dñi iussis obtẽꝑat.
& ipsa ÷ ciuitas quȩ suꝑ montẽ
miscđiae confiituta. nũ quam
potest abscondi: ipsaq de sui
latere construeta redẽptoris.
morientis exierit imbuta est.
Ibi &iã alterasoror lazari maria

Expanded text:
per dilectionem operatur: unde alibi per dilectionem operatur: unde alibi Dominus de credituris in se populis dicit ad discipulos: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . Et hoc exponens adjunxit: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus ejus. In qua coena Martha ministrat, cum anima quaeque fidelis operam Domino suae devotionis impendit; Lazarutibus cum Domino, cum etiam hi qui post sentia veritatis exsultant; poenitentes simul cum innocentibus coelestis gratiae muneribus aluntur. Et bene eadem coena in Bethania celebratur, quae est civitas in latere montis Oliveti, et interpretatur domus obedientiae. Domus namque obedientiae Ecclesia est, quae fidelEt ipsa est civitas, quae super montem misericordiae constituta, nunquam potest abscondi: ipsa, quae de sui latere constructa Redemptoris, morientis exiere imbuta est. Ubi etiam altera soror Lazari Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
ger& amortuis. Hierusolẏmã
quidẽ ut ipse ibi moreretur :
bethanã uero. ut suscitatio la¬
tari cunctoꝵ memoriȩ artius
in primeretur. & magis magisq
confunderentur. atq: in excu¬
sabiles conuincerentur impii
principes. qui occidere Ñ time¬
rent eũ. qui suscitare poss& a
mortuis. & nec beneficiis susci¬
tationis ꝓuocati. nec diuina
suscitantis uirtute perterriti.
animos ab iniusta cȩde retraheren
Et ne dicerent machinatores ca¬
lumniarũ. fantaftice suscitatũ
fuisse lazarũ : facta ibi dño cęna.
& ipse unus erat ex discũbentib
cũ eo. ut dũ uiuentẽ. loquentẽ.
epulantẽ. cũ suis famili ariter
conuersantẽ uiderent siue
audirent. uel suscitantis poten¬
tiam agnoscerent & acciperent
gratiam: uel obdurato corde
nolentes ueritati ad quiescere
incurrerent poenã. Mystice
aut̃ caena hȩc dm̃ica ubi martha
ministrabat. & lazarus int̃ alios
discũbebat. fides : ȩccłae. quae

Expanded text:
geret a mortuis: Hierosolymam geret a mortuis: Hierosolymam quidem, ut ipse ibi moreretur; Bethaniam vero, ut suscitatio Lazari cunctorum memoriae arctius imprimeretur, et magis magisque confunderentur, atque inexcusabiles convincerentur impii principes, qui occidere non timerent eum qui suscitare possit a mortuis, et nec beneficiis suscitationis provocati, nec divina suscitantis virtute perterriti, animos ab injusta caede retraherent. Et ne dicerent machinatores calumniarum, phantastice suscitatum fuisse Lazarum, facta ibi Domino coena, et ipse unus erat ex discumbentibus cum eo, ut dum viventem, loquentem, epulantem, cum suis familiariter conversantem viderent sive audirent, vel suscitantis potentiam agnoscerent, et acciperent gratiam, vel obdurato corde nolentes veritati acquiescere, incurrerent poenam. Mystice autem coena haec Dominica, ubi Martha ministrabat, et Lazarus inter alios discumbebat, fides est Ecclesiae quae
Abbreviated transcription (Latin):
rante sunianimit᷑ in oratione.
& conloquam᷑ ad inuice ꝓsalmis.
hymnis. canticis spiritalibus iN
gratia postulantes ipsũ. ut ueniat
addiem festũ nr̃m. & sua nos prȩ¬
sentia inlustrare. sua ipse nobis
dona scĩficare dignet᷑. DederuN
autẽ pontificrs & pharisei man¬
datũ. ut siquis cognouerit ubisit
indic&. ut apprehendant eum.
Demꝰ & nos inuicẽ mandatũ fr̃s mei.
ut siquis cognouerit in euiꝰ corde
fratris uberiora sint uiscera mi¬
scricordiȩ. maior humilitas
benignitas. modestia. patientia
ceterarũq abundantior copia
uirtutũ. prȩsentis uidelic& in¬
dicia xp̃i: indic& confestĩ ubi sit
talis. ut uestigia xp̃i quȩ apud
eũ sunt. inuenta fideliter imi¬
tando teneamꝰ. Sciens aut̃ dñs
conspirasse dese occidendo iudȩos.
manus sed certus de gła resur¬
rectionis. primouenit betha¬
niam ꝓxcimã hierusolỹ mis ciui¬
tatẽ. ubi lazarũ suscitauerat
amortuis: deinde &iã hieruso¬
lymã ubi ipse pateret᷑ & resur¬

Expanded text:
rantes unanimiter in oratione, et colloquamur ad invicem psalmis, hymnis, canticis spiritalibus , in gratia postulantes ipsum, ut veniat ad diem festum nostrum, et sua nos praesentia illustrare, sua ipse nobis dona sanctificare dignetur. » Dederunt autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Demus et nos invicem mandatum, fratres mei, ut si quis cognoverit in cujus corde fratris uberiora sint viscera misericordia, major humilitas, benignitas, modestia, potentia, caeterarumque abundantior copia virtutum, praesentis videlicet indicia Christi, indicet confestim ubi sit talis, ut vestigia Christi quae apud eum sunt inventa fideliter imitando teneamus. Sciens autem Dominus conspirasse de se occidendo Judaeos, manus, sed certus de gloria resurrectionis primo venit Bethaniam, proximam Hierosolymis civitatem, ubi Lazarum suscitaverat a mortuis, deinde etiam Hierosolymam, ubi ipse pateretur et resur
Abbreviated transcription (Latin):
tici pretiosi. & unxit pedes ihũ.
&extersit capillis suis pedes eiꝰ
uofacto Ñ solũ succedit indiciũ
deuotionis. sed & alioꝵ fideliũ
dõ animarũ signat pi&atis ob¬
sequiũ. Sed prius notandũ. qđ
sicut narrantib matheo & mar¬
eo didicimꝰ. non solũ pedes dm̃
maria. sed & caput nardo ꝑfudit.
ec dubitandũ ÷ quia & ipsasit
mulier. quȩ sicut euangelifta
lucas refert quondã peccatria
addnm cũ alabastro uenit un¬
guenti . & stans retro secus pedes
cius. lacrimis cepit rigare pedes
ei. & capillis capttissui tergebat

Expanded text:
etiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus. Quo facto non solum suae dat indicium devotionis, sed et aliarum fidelium Deo animarum signat pietatis obsequium. Sed prius notandum quod, sicut narrantibus Matthaeo et Marco didicimus, non solum pedes Domini Maria, sed et caput nardo perfudit. Nec dubitandum est quin et ipsa sit mulier, quae, sicut evangelista Lucas refert , quondam peccatrix ad Dominum cum alabastro venit unguenti, et stans retro secus pedes ejus, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capiti sui tergeba
Abbreviated transcription (Latin):
oris cẽprudentiũ sol&. non
solũ exeis quȩ recte apprehen
aliter gesta seudicta cognouera
prudentiȩ discere uirtutem.
Hȩc nimirũ ut imitent᷑ sequen¬
do: illa ne in currant deuitando
Qđ nos fr̃s dilectissimi. in hodies¬
na scĩ euangłii lectione facere
ratio cogit. non tantũ uidelic&
deuotionẽ amatoꝵ xp̃i ad exem¬
plũ discere uirtutis. sed ꝑfidiã¬

Expanded text:
oris esse prudentium solet, non solum ex eis, quae recte apprehendaliter gesta seu dicta cognoverint, prudentiae discere virtutem; haec nimirum ut imitentur sequendo, illa ne incurrant devitando. Quod nos, fratres dilectissimi, in hodierna sancti Evangelii lectione facere ratio cogit, non tantum videlicet devotionem amatorum Christi ad exemplum discere virtutis, sed  A
Abbreviated transcription (Latin):
ut illo iã ueniente. scificati ad
Altare dñicũ aecedamꝰ. Ñ agni
carnes comessuri. sed nr̃i redẽ p¬
toris mysteria scã sumpturi.
lundemꝰ nos ab omĩ inquinam̃to
carnis & sp̃s. ꝑficientes sc̃ĩfica¬
tionẽ in timore dĩ Nemo domũ
orationis conuertat inspelun¬
cãlatronũ. uemo menbris xpĩ
mortis laqueos apparans. ne¬
momanens adbuc in morte:
ad accipienda uitac mysteria
prȩsumat accedere. Qui enim
non diligit. manet in morte.
Diligamꝰ xp̃m inscipso: diligamus
sed ut fideles ꝑp&uo fruendum.
Quȩrebant inquit iħm. & conlo¬
quebant᷑ ad inuicem in templo
stantes. Quid putatis qr Ñuenit

Expanded text:
Ut illo jam veniente sanctificati ad altare Dominicum accedamus, non agni carnes comesuri, sed nostri Redemptoris mysteria sancta sumpturi. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Nemo domum orationis convertat in speluncam latronum, nemo membris Christi mortis laqueos substernat, nemo manens adhuc in morte ad accipienda vitae mysteria praesumat accedere: qui enim non diligit, manet in morte. Diligamus Christum in seipso, diligamus sed ut fideles ad perpetuo fruendum. Quaerebant, inquit, Jesum, et colloquebantur adinvicem in templo stantes. Quid putati
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione dño adhȩsisst̃ cogos¬
uimꝰ: fugiamꝰ insipientiã pon¬
tificũ & pharisȩoꝵ. qui sapien¬
tiam dĩ circũ uenire insidiis.
& inter ficere quaerebant.
Cautamꝰ dementiã eorum. qui
sc̃ificandi ꝓpt̃ pascha hieruso¬
lyma ascenderant. sed obliti
scĩficationis: in ipsa domu orati¬
onis saluatoris nec̃ẽ tractabant
mminebat pascha. quo scĩficatũ
quẽq acmundũ ad esũ agni
uenire oporter&. & ipsi qui
sc̃ificandi ad tẽplũ descenderaN
sordidiores iã de conspiratione
effimdendi sanguinis descen¬
debant. Curemus sollerter.¬

Expanded text:
adhaesisse cognovimus; fugiamus insipientiam pontificum et Pharisaeorum, qui sapientiam Dei circumvenire insidiis et interficere quaerebant; caveamus dementiam eorum qui sanctificandi propter pascha Hierosolymam ascenderant, sed obliti sanctificationis, in ipsa domo orationis de Salvatoris nece tractabant. Imminebat pascha, quo sanctificatum quemque ac mundum ad esum agni venire oporteret: et ipsi qui sanctificandi ad templum ascenderant, sordidiores jam de conspiratione effundendi sanguinis descendebant. Curemus solerter
Abbreviated transcription (Latin):
operibus cius atq idiciis. Sit
in uobis indubitata credulitas
uirgineȩ integritatis & partus
reformationis humanȩ sacr̃u
diuinuq mysteriũ sco atque
sincero honorate seruitio.
Amplectimini xp̃m in nr̃a carne
nascente. ut eũ uidere mere¬

Expanded text:
operibus ejus atque judiciis. Sit operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amplectimini Christum in nostra carne nascentem, ut eumdem De
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanete. ne idem ille tẽptator
exclusit. aliquibus nos iterũ
seducat insidiis. & haec ipsa
prȩsentis diei gaudia fallaciȩ¬
suȩ arte corrupat. in ludens
simplicioribus animis de quo¬
quibus hic diessollemnitatis
nr̃ȩ. non tã denatiuitate xp̃i.
uastis tenebris obuoluta. & ab
onmi ineremento uerȩ lucis
aliena sunt. Trahunt᷑ enĩ adhuc
stultissimis gentilitatis erro.¬
rait᷑. quȩ & simirandã habent
puleritudinẽ : ad orandã tam̃
non habent deitatẽ. Illa ergo
uirtus. illa sapientia. illa est
adoranda sola maiestas: quae
uniuersitat̃e mundi creauit
exinchilo & inquas uoluit
formasatq mensuras terrenã
cȩlestẽq substantiã. ommpo¬
tentiratione. ꝓduxit. Sol.
luna & sidera sint commoda
utentibus. sint speciosa cernen.¬
tibus: sed ita ut de illis gratiae
referant᷑ auctori. & adoretur
ds̃ qui hec condidit. ñ creatura
quȩ seruit: Laudate igitur
dñm dilectissimi. in om̃nibus

Expanded text:
permanete; ne idem ille tentator, permanete; ne idem ille tentator, exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quoquibus haec dies solemnitatis nostrae, non tam de nativitate Christi, corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis errocta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
penã. in quo nullam repperit
culp̃a. Soluit᷑ itaq letiferȩ
pactionis malesuada conscrip
captiuitatis uasa rapiuntur.
ledit in honor̃e suũ ab antiquis
contagiis purgata natura. mors
morte destruitur. natiuitas
natiuitate reparat᷑. qm̃ simul
& redemtio aufert seruitutẽ.
& generatio mutat originem :
& fides iustificat peccatorem.
&fidelit̃ gloriaris. reconcili¬
itionis huius grãm iusto per¬
uende iudicio. Tibi eñi quondã
biecto. tibi extruso ꝑaradrsi
morienti. tibi incinerem &
puluerẽ dissoluto. cui ĩa ñ erat
spesulla uiuendi ꝑ incarna.¬
tionẽ uerbi potestas data est.
ut delonginquo ad tuũ reuer
taris auetorẽ. recognoscaspa¬
rentẽ. liber efficiaris exseruo.
de extraneo ꝓueharis infiliũ.
ut qui excorruptibili carne
natus es. ex dĩ spu renascaris. &
obtineas ꝑgrãm: qđ non habes
ꝑnatura. Habentes ergo tantȩ
spei fiduciã dilectissimi. in
fide qua fundati estis stabiles

Expanded text:
poenam, in quo nullam reperit poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptcaptivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatorem. fideliter gloriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradisi morienti, tibi in pulverem et cinerem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de lontaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habes per naturam. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis stabiles
Abbreviated transcription (Latin):
uelam̃ nr̃e infirmitatis abso¬
deret : inlusa est securi host
astutia. qui natiuitat̃e puer
ercati. non alit̃ sibi qua om̃u
nascentiũ putauit obnoxiã
Uidit em̃ uagientẽ atq laeri.¬
mante uidit pannis obuolit̃
circ̃ucisioni subditũ. & legili
sacrificii oblatione ꝑfunetĩ
Agnouit de inceps solita iner
uiriles annos denaturalibus
non dubitauit augmentis¬
II. Int hȩc intulit contumelias
multi plicauit iniurias. adhe¬
buit maledicta. opprobri
blasphemias. conuitia. omãe
postremo in ipsũ ium fuross
effudit: onĩa tẽptamentor̃
genera ꝑcucurrit : Et sciens qđ
sumana natur̃a infecisset ue¬
neno: nequaqũa credidit trans¬
gressionis ex sortẽ. quem tot
documentis didicit ẽe mortalẽ
sersistit ergo improbus praedo
& auarus exactor in eum qui
ichil ipsius habebat in surgere.
x dũ uitiate originis pre uidi¬
cũ generale ꝑsequitur : ciro¬
graphũ quo iteb. it᷑ excedit.
ab illo iniquitatis exigeNs

Expanded text:
velamen nostrae infirmitatis abscovelamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri ocreati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pueri viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens
Abbreviated transcription (Latin):
quia in uiolata uirginitas con-¬
cupiscentiã nesciuit. substan¬
tiam ministrauit. Ad sũpta ẽ
dematre dñi natura. ñ culpa.
creata ẽ forma serui. sine con¬
ditione seruili. & nouus homo
sic contẽperatus ẽ ueteri. ut
& ueritatẽ susciperet generis.
& uitiũ excluderet uetustatis
Uerax ñaq miseri cordia dĩ.
cũ ad reparandũ humanũ gemis
in effabilit̃ ei multa suppete¬
rent: hanc potissimũ consu-¬
lendi elegit uiã qua addes¬
truendũ opus diaboli non uir¬
tute uteretur potentiȩ. sed
ratiome uiftitiȩ. Nã superbia
hostis antiqui non in merito
sibi in om̃s homines ius tyran¬
mẽu uendicabat. Nec indebito
dominatu prȩmebat. quos
amandato dĩ spontaneos iN
obsequiũ suȩ uoluntatis in lex¬
rat. Non itaq nifte amitteres
originalẽ humani generis ser¬
uitutẽ. nside eo qđ subiecera
uiceret᷑. Quũ igit᷑ miserios¬
onis humane tẽperaret
exordia ut uirtutẽ insepari¬
bilis a suo homine deitatis ꝓ

Expanded text:
virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustatiserax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Quod onis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per
Abbreviated transcription (Latin):
est ds̃. anima eius nouerat. caro
sentire non poterat. Om̃is ergo
qui opera dĩ magis uult exa.¬
minare quã credere : ñ sequit᷑
animȩ sensũ. sed carnis errore.
Et ideo fratres non discutiamꝗ
qualit̃ ds̃sit dedõnatus. sed
eredamus. nec retractemus
partũ uirginis sed mirem. ut
unigenitu dĩ dm̃ & hominem
confitentes. in offensã tentam
cȩlestis fidei ueritat᷑e

Expanded text:
est Deus, anima ejus noverat, caro est Deus, anima ejus noverat, caro sentire non poterat. Omnis ergo, qui opera Dei magis vult examinare quam credere, non sequitur animae sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus coelestis fidei veritate
Abbreviated transcription (Latin):
stultitia tuũ ipsius atq om̃iũ
discutis creatorem: Natũ ergo
de dõ patre dm̃. eundeq hominẽ
factũ de uirgine confitemur:
fidei manifesta. Tunc enim
parte exaliqua in definitae
maiestatis eius poterimus
inmensa rimari. si aduertimus
quantus quali sue sit ds̃ a nobis
non posse cognosci: ut ait
dñs ad morsen. Tuautẽ non
poteris uidere faciem meam:
Idest non potes carnalibus
oculis meam sicut ẽ inspicere
deitatẽ: beatus namq dauid
uirtut̃e omnipotentię eius
intendens. clamabat dicens.
Mirabilia opera tua dñe. & ani-¬
mamea nouit ualde. Nalde
eñi sciebat anima prophotalis.
opera dĩ omnem meditationẽ
humane mentis excedere. ꝓpt̃
qđ sapientissimus patriarcha
mortalis sensus conclusus angus¬
tiis quȩ inueftigare ñ poterat
imirabat᷑. Quis ergo hominum
discutere aut inquirere audeat.
tantus qđ ꝓpheta miratur :
Mirabilia inquit opera tua. &
ammamea nouit uilde hoc
ipsũ eñ qđ in conprehensibilis

Expanded text:
stultitia tuum ipsius, atque omnium stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum ergo de Deo Patre Deum, eumdemque hominem factum de virgine confitemur. fidei manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si advertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam , id est, non potest carnalibus oculis meam, sicut est, inspicere Deitatem. Beatus namque David, virtutem omnipotentiae ejus intendens, clamabat dicens: Mirabilia opera tua, Domine, et anima mea novit valde . Valde enim sciebat anima prophetalis opera Dei omnem meditationem humanae mentis excedere, propter quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus conclusus angustiis, quae investigare non poterat, mirabatur. Quis ergo hominum discutere aut inquirere audeat, tantus quod propheta miratur? Mirabilia, inquit, opera tua, et anima mea novit valde. Hoc ipsum enim quod incomprehensibilis
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuete dilectissimi. nequando
uos dehis incredulitas moueat.
quia si homo ñ ualet explicare
quod sentit. ds̃ sine dubio po-¬
tuit implere quod uoluit. Et
ꝑ absurdũ ẽ fr̃s ut in effabilem
am̃ infirmissimo fragilitatis
nr̃e sermone penseme Amentiȩ
res est: ut operationes maies:¬
tacis inmensȩ. inter exigua
corruptibilis oris nr̃i conem
uerba concludere. Quomodo enĩ
factus ingenitũ. mortalis ȩt̾nũ:
Si muestigare niteris qualiter
ds̃ in hominẽ ł homo transiuit
indm̃: inuestiga priussi potes
quomodo exnichilo factus ẽ
imindus. cȩlũ unde resplenduit:
aquarũ liquor terrȩ soliditas.
qua ratione subsistunt: quomͦ
etiã de terra homo. de masculo
femina. itẽq ꝑ feminã masculus.
quid illud est post om̃a quod
lumengignit ac tenebras. qđ
uit̾a facit ac mortẽ. Si ergo
te ipsũ homo & quȩ propterte
facta sunt. qualiter aut unde
sint facta conprehendere non
uales. qua presũptione. quaue

Expanded text:
Cavete, dilectissimi, ne quando Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum est, fratres, ut ineffabilem Deum infirmissimo fragilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba concludere. Quomodo enim factus ingenitum, mortalis aeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo factus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave