comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adorauit. P&rus uero leuauit eũ dictas.
Surge. & ego ipse homo sũ. Et loquens
cũ illo. intrauit. & inuenit multos qui
conuenerant. Dixitq ad illos. Nos scitis
quomodo abominatũ sit uiro iudȩc
coniungi aut accedere ad alienigenam.
sed mihi ostendit ds̃ neminẽ communẽ
aut in mundũ dicere hominẽ. Propt̃
quod & sine dubitatione ueni accersitus
Interrogo ergo. quamobcausã accersistis
me. & cornelius ait. Anudius quar-¬
ta die usq in hanc horã. orans eram
hora nona in domo mea. & erce uir
stecit ante me inueste candida & ait.
Corneli. exaudita est oratio tua. & de¬
mosinę tuae commemoratę sunt in
conspectu dĩ. Mit te ergo in ioppen
& accersi symonẽ qui cognominatur
p&rus hic hospitatur in domo sẏmonis
coriarii iuxta mare. Confestim igitur
misi ad te: & tu benefecisti ueniendo:
N unc ergo om̃s nos in conspectu tuo
adsumus. audire omnia quaecumq
tibi prreciptas sunt adño

Expanded text:
rus vero elevavit eum, dicens: Surge, et ego ipse homo sum. Et loquens cum illo intravit, et invenit multos, qui convenerant: et dixit ad illos: Vos scitis quomodo abominatum sit viro Judaeo conjungi, aut accedere ad alienigenam: sed mihi ostendit Dominus, neminem communem aut immundum dicere hominem. Propter quod sine dubitatione veni accersitus. Interrogo ergo, quam ob causam accersistis me? Et Cornelius ait: A nudiusquarta die usque in hanc horam, hora nona in domo mea et ecce vir stetit ante me in veste candida et ait Corneli exaudita est oratio tua et elemosynae tuae commemoratae sunt in conspectu Dei mitte ergo in Ioppen et accersi Simonem qui cognominatur Petrus hic hospitatur in domo Simonis coriarii iuxta mare confestim igitur misi ad te et tu bene fecisti veniendo nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus audire omnia quaecumque tibi praecepta sunt a Do
Abbreviated transcription (Latin):
ALATHAE
UTRBUM UERI¬
tatis primum ab apło
acceperunt : Sed
post discessum eius tẽp¬
tati sunt a falsis apostolis. ut in legẽ
& circum cisionem uerterentur. Hos
a postolus reuocat ad fidẽ. scribens cis ab¬

Expanded text:
alatia verbum veritatis primum ab Apostolo acceperunt, sed post discessum ejus tentati sunt a falsis apostolis, ut in legem et circumcisionem verterentur. Hos Apostolus revocat ad fidem veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
eo & rationẽ reddente. festus magna
uoce dixit. Insanis paule. Multȩ te
litterȩ ad insaniam conuertunt
Et paulus. non insanio inquit optime
feste. sed ueritatis & sobri&atis uerba
loquor. Scit enĩ de his rex ad quem
& constanter loquor. Latere enĩ eũ
nihil horũ arbitror. Neq enĩ in
angulo quicquã horũ gestũ est. Credis
rex agrippa ꝓphetis: Scio quia cre-¬
dis. Agrippa autẽ ad paulũ. In mot¬
dico suades me xp̃ianũ fieri. Et
paulus. Opto apud dm̃ & in modico
& in magno. non tantũ te sed & om̃s¬
hos qui audiunt hodie fieri tales. qua¬
lis & ego sũ. exceptis uinculis his
Et exurrexit rex & pracses & beronice.
& qui ad sedebant eis: Q̾ cũ secessissent.
loquebantur ad inuicẽ dicentes. quia
nihil morte aut uinculorũ dignũ qđ
fecit homo iste. Agrippa autẽ festo
dixit. Dimitti poterat homo hic. si
non appellass& cȩsartm. Ut autẽ iudi¬
catum est cũ nauigare in italiã. & tradi
paulũ cum reliquis custodiis centurioni

Expanded text:
et rationem reddente, Festus magna voce dixit: Insanis, Paule, multae te litterae ad insaniam convertunt. Et Paulus: Non insanio inquit, optime Feste, sed veritatis et sobrietatis verba loquor. Scit enim de his rex, ad quem et constanter loquor: latere enim eum nihil horum arbitror. Neque enim in angulo quidquam horum gestum est. Credis, rex Agrippa, Prophetis? Scio quia credis. Agrippa autem ad Paulum: In modico suades me Christianum fieri. Et Paulus: Opto apud Deum, et in modico, et in magno, non tantum te, sed etiam omnes qui audiunt, hodie fieri tales, qualis et ego sum, exceptis vinculis his. Et exsurrexit rex, et praeses, et Bernice, et qui adsidebant eis et cum secessissent loquebantur ad invicem dicentes quia nihil morte aut vinculorum dignum quid facit homo iste Agrippa autem Festo dixit dimitti poterat homo hic si non appellasset Caesarem ut autem iudicatum est eum navigare in Italiam et tradi Paulum cum reliquis custodiis centurioni
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ & matrẽ suam. & adhȩrebit
uxori suae : & erunt duo in carne una
Sacnrmentũ hoc magnum est : Ego
autẽ dico in xp̃o & in ecclesia
Uerum tamen & uos singuli unusquisq
suã uxorẽ sicut seipsũ diligat.: Uxor
autẽ ut timeat uirum Filii oboe¬
dite parentib ur̃is indño. hoc enim
iustum est. Honone patrem
tuũ & matrẽ. quod est mandatum
primũ in promissione. ut bene sit tibi:
& sis longeuus super terrem uiiii¬
T PA TRES NOLITE
adinrcundiã prouocare filios
uestros. Sed educate illos in disciplina
& correptione dñi. Serui. oboedite
dominis carnalib cum timore & tremo¬
re : in simplicitate cordis ur̃i. sicut xp̃o¬
U on ad oculũ seruientes quasi hominib
placentes. sed ut serui xp̃i facientes
uoluntatẽ dĩ exanimo. cum bona uo¬
luntate seruientes. Sicut dño &

Expanded text:
it uxori suae, et erunt duo in carne una. sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum est. honora patrem tuum et matrem, quod est mandatum primum in promissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terram. et patres, nolite ad iracundiam prouocare filios uestros, sed educate eos in disciplina et correptione domini. serui, oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore, in simplicitate cordis uestri, sicut Christo: non ad oculum seruieplacentes; sed ut serui Christi, facientes uoluntatem Dei ex animo, cum bona uoluntate seruientes sicut Domino, et
Abbreviated transcription (Latin):
ecclẽ  ipse saluator corporis
Sed sicut ecclesia sub iecta est xp̃o: ita
& mulieres uiris suis in omnibus
ea ut illã scĩficar& mundans lauacro
aquae in uerbo. ut exhiber& sibupsi
gloriosã ecclesiã non habentẽ macu¬
lã aut rugam aut aliquid eiusmodi:
Sed ut sit sc̃a & in maculata. Ita & uiri
debent diligere uxoressuas. ut corponr
suaIui suam uxorẽ diligit: seipsũ

Expanded text:
Ecclesiae. Ipse, salvator corporis ejus. Sed sicut Eccet mulieres uiris suis in omnibus.ea, ut illam. sanctificaret, mundans lauacro aquae in uerbo: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid eiusmodi, sed ut sit sancta et inmaculata. ita et uiri debent diligere uxores suas ut corpora sua. qui suam uxorem diligi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ secundũ reuelationẽ notum mihi
factum est sacnrmentũ sicut supne
seripsi inbreui. pro ut potestis legentes
intellegere prudentiã meã inm ẏsterio
xp̃i quod alus genenrtionib non est
agnitum filus hominum. Sic ut nunc
reuelatum est scĩs apostolis eius &e prophe¬
tis. in spũ esse gentes coheredes. & con-¬
corponrles. & conparticipes promissio-¬
nis in xp̃o iħu per euangeliũ: cuius
factus sum ego minister secundũ donũ¬
gurtiae dĩ. quae data est mihi secundũ
openrtionẽ uirtutis eius. Mihi om̃iũ
scõrum minimo data est gnrtia hace
ingentib euangelizare. in inuestiga¬
biles diuitias xep̃i : Et in luminare
omnes quaesit dispensatio sacnrmenti
absconditi asclis indõ qui omĩa creauit.
Ut innotescat principib & potestatib¬

Expanded text:
quoniam secundum revelationem notum mihi quoniam secundum revelationem notum mihi factum est sacramentum sicut supra scripsi in brevi prout potestis legentes intellegere prudentiam meam in mysterio Christi quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum sicuti nunc revelatum est sanctis apostolis eius et prophetis in Spiritu esse gentes coheredes et concorporales et conparticipes promissionis in Christo Iesu per evangelium cuius factus sum minister secundum donugratiae Dei quae data est mihi secundum operationem virtutis eius mihi omnium sanctorum minimo data est gratia haec in gentibus evangelizare ininvestigabiles divitias Christi et inluminare omnes quae sit dispensatio sacramenti absconditi a saeculis in Deo qui omnia creavit ut innotescat principibus et potestatib
Abbreviated transcription (Latin):
testamentorum promissionis spem non
habentes. & sine dõ in hoc mundo
N unc autẽ in xp̃o ihũ uos qui aliquando
xp̃i. Ipse est em̃ pax rim̃r qui fecit᷑
uturq unum. Et mediũ pari&em
maceriae. soluens inimicitiã in carne
sua : legem mandatorũ decroxis euacu-¬
ans. ut duos condat insem& ipso.
insemoripso. Et ueniens eu angeliza¬
uit pacẽ uobis quilonge fuistis. &e pacẽ
his qui prope: qm̃ peripsũ habemus
accessũ ambo inuno spũ ad patrem: ini¬
RGO IAM NON ESTIS
hospites & aduenȩ. sed estis ciues
Scõrum & domestici dĩ : Suꝑ aedi¬
ficati super fundamentũ apostolorum
& prophetarum. Ipso summo angulari
lapide xp̃o ihũ. in quo omnis aedifica¬
tio constructa. crescit intemplũ scm̃
indño In quo & uos coaedificamini in
habitaculũ dĩ inspũ. Huius reignetia
eggo paulus iunctus xp̃i ihũ pro uobis gen¬
tibus. Sitamen audistis dispensationem
graetiae dĩ quae data est mihi inuobis.

Expanded text:
testamentorum promissionis spem non testamentorum promissionis spem non habentes et sine Deo in mundo nunc autem in Christo Iesu vos qui aliquando Christi. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens, inimicitias in carne sua: legem mandatorum decretis evacuans, ut duos condat in semetipso iin semet ipso et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis et pacem his qui prope quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno Spiritu ad Patrem ergo iam non estis hospites et advenae sed estis cives sanctorum et domestici Dei superaedificati super fundamentum apostolorum et prophetarum ipso summo angulari lapide Christo Iesu in quo omnis aedificatio constructa crescit in templum sanctum in Domino in quo et vos coaedificamini in habitaculum Dei in Spiritu huius rei gratia ego Paulus vinctus Christi Iesu pro vobis gentibus si tamen audistis dispensationem gratiae Dei quae data est mihi in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
sumus indesiderus carnis nr̃e. facientes
uoluntates carnis & cogitationũ. & enrmꝰ
giatunr filii inre sicut & caeteri. ni¬
S AUTẼ QUIDIUES EST IN
misericordia. propter nimiã caritatẽ
suã qua dilexit nos. & cum essemus mor¬
tui peccatis. conuiuificauit nos xp̃o
cuins grrtia estis saluati. & conresuscita¬
uit & consedere fecit in caelestib in xp̃o
il̃ : VUt ostender& in saeculis suꝑueni¬
entib habun dantes diuitias gnrtiae suae
inbonitate supernos in xp̃o ihũ
C netia enĩ estis saluati perfidẽ. & hoc non
ex uobis. dĩ donum est: Non ex operibis.
ut nequis glori&ur. Ipsius enim sumus
facturae. creati in xep̃o ihũ moperibus
bonis. quac panruit ds̃ ut in illis ambule¬
mus Propt̃ quod memores estote quod
aliquando uos gentes in carne qui diceba¬
mini purcputium. ab ea qui dicitur
circumcisio in carne manu facta. quia
errtis in illo tempore sine xp̃o. alienati
a conuersatione isurhel Et hospites

Expanded text:
sumus in desideriis carnis nostrae facientes sumus in desideriis carnis nostrae facientes voluntates carnis  sicut et caeteri. Deus autem, qui dives est in misericordia, propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos in Christo, cujus gratia estis salvati, et conresuscitavit et consedere fecit in caelestibus in Christo Iesu ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos in Christo Iesu gratia enim estis salvati per fidem et hoc non ex vobis Dei enim donum est non ex operibus ut ne quis glorietur ipsius enim sumus factura creati in Christo Iesu in operibus bonis quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus propter quod memores estote quod aliquando vos gentes in carne qui dicimini praeputium ab ea quae dicitur circumcisio in carne manufacta quia eratis illo in tempore sine Christo alienati a conversatione Israhel et hospites
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃i pater gloriae. d& uobis
sp̃m sapientiae & reuelationis in agni¬
tiqne eius illuminatos oculos cordis
ur̃i. ut sciatis quaesit spes uocationis
eius. & quae diuitiae gloriae hereditatis
eius in scĩs. & quae sit super eminens ma¬¬
gnitudo uirtutis eius. innos qui credidi¬
mus secundum openrtionẽ potentiae
uirtutis eius quam operctus est in xp̃o
Suscitans illum amortuis. & conftituens
addexterrm suam incaelestibus: Supur
omnẽ principatũ & potestatẽ & uirtu¬
tẽ & dominationẽ & omne nomen quod
nominatur : Nonsolũ in hoc sclõ. sed
&iam infuturo. Et omnia subiecit sub
pedib eius. & ipsũ dedit caput supnr
omnia aecclesiae quae est corpus ipsuis.
plenitudo eiuis qui omnia in omnib: ad¬
impletur. Et uos cum essetis mortui
delictis & peccatis ur̃is: in quib aliquando
ambulastis secundũ saeculũ mundihuius.
Secundum principẽ potestatis aeris huius.
sp̃s qui nunc openrtur infilus diffidentiae.
Inquib & nos om̃s aliquando conuersati

Expanded text:
ae det vobis spiritum sapientiae et revelationis in agnitione eius inluminatos oculos cordis vestri ut sciatis quae sit spes vocationis eius quae divitiae gloriae hereditatis eius in sanctis et quae sit supereminens magnitudo virtutis eius in nos qui credidimus secundum operationem potentiae virtutis eius quam operatus est in Christo suscitans illum a mortuis et constituens ad dexteram suam in caelestibus supra omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem et omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo sed et in futuro et omnia subiecit sub pedibus eius et ipsum dedit caput supra omnia ecclesiae quae est corpus ipsius plenitudo eius qui omnia in omnibus adimpletur et vos cum essetis mortui delictis et peccatis vestris in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi huius secundum principem potestatis aeris huius spiritus qui nunc operatur in filios diffidentiae in quibus et nos omnes aliquando conversati
Abbreviated transcription (Latin):
Qui furrbatur iam non fur&ur: magis
autẽ labor& openrndo manib suis
quod bonũ est. ut habeat unde tribu¬
at recessitatẽ patienti Omnis ser¬
mo malus exore uestro non procedat.
Sed siquis bonus ad aedificationẽ opor¬
tunitatis. ut d& gnrtiã audientibus
Omnis amaritudo & inx. & indignatio.
& clamor. & blasphemia tollatur a
uobis. cum omni malitia.
Estote autẽ inuicẽ b enigni. miscricor

Expanded text:
uretur: magis autem laboret operando manibus quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. omnis sermo malus ex ore uestro non procedat, sed si quis bonus ad aedificationem oportunitatis, ut det gratiam audientibus.omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia tollatur a uobis \'cum omni malitia. estote aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ueritatẽ autẽ facientes incaritate.
crescamus in illo peromĩa qui est caput
xp̃c. Ex quo totũ corpus compactũ
& conexũ ꝑ omnem iunctunr̃ submini-¬
stuationis. secundũ operetionẽ inmen¬
sunr̃ uniuscuiusq membri. augmentũ
corporis facit in aedificationẽ sui iN
tis sicut gentes ambulant inuanitate¬
sensus sui : Tenebris obscunctũ haben¬
tes intellectũ. alienati auita di per
ignonaentiã quae est in illis
Propter caecitatẽ cordis ipsorum. qui
despenrntes sem& ipsos traediderunt
impudicitiae. in openrtionẽ inmim-¬
ditiae om̃isiauaritia. Uos autem
Non ita didicistis xp̃m. si tamen illũ
audistis. & in ipso edocti estis:
Sicut est ueritas in ihũ deponere uos
secundũ pristinã conuersationẽ uete¬
rẽ hominẽ. qui corripitur secundũ
desideria erroris. Renouamini autẽ

Expanded text:
ueritatem autem loquentes in caritate crescamus in illo per omnia, qui est caput Christus, ex quo totum corpus conpactum et conexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri augmentum corportis, sicut et gentes ambulant. Nolo, atenebris obscuratum habentes intellectum, alienati a uita dei per ignorantiam, quae est in illis propter caecitatem cordis ipsorum : qui desperantes semet ipsos tradiderunt inpudicitiae in operationem inmunditiae omnis et auaritiae. uos autem non ita didicistis Christum: si tamen illum audistis et in ipso docti estis, sicut est ueritas in Iesu, deponere uos secundum pristinam conuersationem ueterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris. renouamin
Abbreviated transcription (Latin):
Fructus enĩ lucis est. in omni bonitate
& iustitia & ueritate. Probantes quid
sit bene placitũ dõ. & nolite cominuni¬
care operib instuctuosis tenebnerum:
Magis autem & recdarguite. Quae enĩ
in occulto fiunt abipsis. tarpe est &
diccre Omnia autẽ quae arguunt᷑
alumine manifestantur : omne enim
quod manifestatur. lumen est
Propter quod dicit Surge quidormis
& exurge amortuis. & illuminabit
te xp̃c Videte itaq fuxtres quo¬
modo caute ambuletis. non quasi insi¬
pientes. sed ut sapientes. Redimentes
tempus. qm̃ dies mali sunt. Propt̃ ea¬

Expanded text:
is est in omni bonitate et iustitia et veritate probantes quid sit beneplacitum Deo et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum magis autem et redarguite quae enim in occulto fiunt ab ipsis turpe est et dicere omnia autem quae arguuntur a lumine manifestantur omne enim quod manifestatur lumen est propter quod dicit surge qui dormis et exsurge a mortuis et inluminabit tibi Christus videte itaque fratres quomodo caute ambuletis non quasi insipientes sed ut sapientes redimentes tempus q
Abbreviated transcription (Latin):
munditia aut auaritia. Nec nomme¬
tur inuobissicut deco Sc̃os: Aut
turpitudo. aut stultiloquium.
aut scurilitas quae ad rem non ꝑtin&.
sed magis gnetiarũ actio. Hoc enim
scitote in tellegentes. quod omnis forni¬
cator. aut inmundus. aut auarus
quod est idolorũ seruitus. non hab&

Expanded text:
 aut avaritia, nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos, aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinet, sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote intelligentes, quod omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idolorum servitu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. in quo habemus fiduciã & accessũ
in confidentia perfidẽ eius Propter
quod poro. nedeficiatis intribulationib
meis ꝓuobis. quae est gloria uestur:
Huius rei gnrtia flecto genua mea ad pa¬

Expanded text:
ro. In quo habemus fiduciam et accessum in confidentia per fidem ejus. Propter quod peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra. Hujus rei gratia flecto genua mea ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
filio suo. in quo habemus redemptionẽ
per sanguinẽ cius. remissionẽ peccato¬
rũ secundũ diuitias gnrtiae eius quae ñ¬
superhabundauit in nobis. in omni sa¬
pientia & prudentia. ut notũ facer&
nobis sacrarmentũ uoluntatis suae.
Secundũ bonũ placitũ eius quod ꝓpo-¬
suit meo. in dispensationẽ plenitudinis ñ¬
temporũ. instauntere omnia in xp̃o¬

Expanded text:
o, in quo habemus redemptionem per sanguinem eius, remissionem peccatorum, secundum diuitias gratiae eius, quae superabundauit in nobis in omni sapientia et prudentia: ut notum faceret nobis sacramentum uoluntatis suae secundum bonum placitum eius quod disposuit in eo dispensatione plenitudinis temporum, restau
Abbreviated transcription (Latin):
in quo & iã sorte uocati sumus puredesti¬
nati sccundũ propositũ eius qui opentt᷑ osna
secundũ consiliũ uoluntatis suae. ut simꝰ
in laudẽ gloriae eius qui ante spenriumꝰ
in xp̃o. In quo & uos eum audissetis uer ⁊̃¬
bũ ueritatis euangeliũ salutis unẽe.
in quo & credentes signati estis sp̃ũ pro

Expanded text:
rte vocati sumus praedestinati secundum propositum eius qui omnia operatur secundum consilium voluntatis suae ut simus in laudem gloriae eius qui ante speravimus in Christo in quo et vos cum audissetis verbum veritatis evangelium salutis vestrae in quo
Abbreviated transcription (Latin):
quod est uerbum dĩ. Peromnẽ orrtio¬
nẽ & obsecnrtionẽ. ourntes omni tem¬
pore inspũ. & in ipso uigilantes in om̃i
instantia & obsecrartione. pro omnib seĩs
& prome. ut detur mihi sermo inaper¬
tione oris mei. cum fiducia notum
facere mysteriũ euangelii. proquo
legatione fungor in eatena: Ita ut in
ipso audeã. prout oport& meloqui X IIi¬
T AU TẼ ET UOS SCIATIS
quae cirea ine sunt. quid agam.
omnia nota uobis faci& tẏchicus caris iiIi¬
simus furter. & fidelis minister in dño
Quem misi aduos in hoc ipsũ. ut cognoseatis
quae circa nos sunt. & consol&ur corda

Expanded text:
quod est uerbum dei, per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu, et in ipso uigilantes in omni instantia et obsecratione pro omnibus sanctis, et pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fifacere mysterium evangelii pro quo legatione fungor in catena ita ut in ipso audeam prout oportet me loqui ut autem et vos sciatis quae circa me sunt quid agam omnia nota vobis faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister in Domino quem misi ad vos in hoc ipsum ut cognoscatis quae ci
Abbreviated transcription (Latin):
& nouã terram. & promissa ipsius
expectamus. in quib iustitia habitat.
Propter quod km̃i haec expectantes
satagite in maculati & in uiolati ei in¬
ueniri in pace: & dñi nr̃i longanimi¬
tatẽ salutẽ arbitramini. Sicut &
carissimus frater noster paulus scđm
datã sibi sapientiã scripsit uobis. sicut
& in om̃ib epistolis. loquens in eis
de his in quib sunt quaedã difficilia
intellectu: quae indocti & instabiles
deprauant sicut & ceteras scripturas
ad suam ipsorũ perditionem.
Uos igitur fratres praescientes custodite.¬
ne insipientiũ errore transducti exci-¬
datis apropria firmitate. Crescite
uero ingratia & in cognitione dñi nr̃i
& saluatoris ihũ xp̃i. ipsi gloria & nunc
& in die aeternitatis amen.

Expanded text:
 novam terram et promissa ipsius expectamus in quibus iustitia habitat propter quod carissimi haec expectantes satis agite inmaculati et inviolati ei inveniri in pace et Domini nostri longanimitatem salutem arbitramini sicut et carissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis sicut et in omnibus ede his: in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant, sicut et caeteras Scripturas, ad suam ipsorum perditionem. Vos igitur, fratres, praescientes custoditene insipientium errore traducti excidatis a propria firmitate. Cresciuero in gratia et in cognitione domini nostri et saluatoris Iesu Christi. ipsi gloria et nunc et in die aeternitatis. amen.
Abbreviated transcription (Latin):
bis. ut sciatis qm̃ uitam habetis aeter¬
nã : qui creditis in nomine filii dĩ.
Et haec est fiducia quam habemus ad
eum : quia quod cumq petierimus se-¬
cundũ uoluntatẽ eius. audit nos.
Et scimus qm̃ audit nos: quicquid peti¬¬
erimus. Scimus qm̃ habemus petiti-¬
ones. quas postulamus ab co. Quiscit
fratrẽ suũ peccare peccatũ non ad
mortẽ : pet& & dabit ei uitã peccanti
non ad mortẽ. Est peccatũ ad mor¬
tẽ: non pro illo dico ut rog&. Omis
iniquitas peccatũ est: & est peccatum

Expanded text:
bis: ut sciatis quoniam vitam habetis aeternam, qui creditis in nomine Filii Dei. Et haec est fiducia, quam habemus ad eum: Quia quodcumque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos. Et scimus, quia audit nos quidquid petierimus: scimus quoniam habemus petitiones, quas postulamus ab eo. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat, et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem: non pro illo dico, ut roget quis. Omnis iniquitas, peccatum est: et est p
Abbreviated transcription (Latin):
finis ad propinquauit. Estote itaq
prudentes. & uigilate in orationibus
Ante omnia mutuã in uobis m& ipsis
caritatẽ continuã habentes: quia
caritas operit multitudinẽ peccatorũ
Hospitales inuicẽ: sine murmuratione

Expanded text:
finis adpropinquavit estote itaque prudentes et vigilate in orationibus ante omnia mutuam in vosmet ipsos caritatem continuam habentes quia caritas operit multitudinem peccatorum hospi
Abbreviated transcription (Latin):
facientes. Hac ex causa me iudȩi cum
essẽ intemplo. comprehensũ tempta¬
bant interficere. Auxilio autẽ ad itꝰ
dĩ. usq in hodiernũ diem sto testificaas
minori atq maiori. nihil extra diceas
quam ea quae ꝓphetȩ sunt locuti fu¬¬
tura esse & morses. Si passibilis xp̃c.
si primus ex resurrectione mortuorũ
lumen adnuntiaturus est populo &
gentibus.
IAEC TOQUENTE

Expanded text:
facientes hac ex causa me Iudaei cum facientes hac ex causa me Iudaei cum essem in templo conprehensum temptabant interficere auxilio autem adiutus Dei usque in hodiernum diem sto testificans minori atque maiori nihil extra dicens quam ea quae prophetae sunt locuti futura esse et Moses si passibilis Christus si primus ex resurrectione mortuorum lumen adnuntiaturus est populo et gentibus haec loquente
Abbreviated transcription (Latin):
lumen. & eos qui simul mecũ erent.
Om̃sq nosicum decidissemus in terram.
audiui uocẽ loquentẽ mihi hebraica
lingua. Saule saule. quid me ꝑseque¬
ris: Durũ est tibi contrastimulum
calcitrare. Ego autẽ dixi. Quis es dñe:
Dñs autẽ dixit. Ego sũ iħc quem tu
ꝑsequeris. Sed ex surge & sta suꝑ pedes
tuos. Adhoc enĩ apparui tibi. ut con¬
stituam te ministrũ & testẽ eorũ quȩ
uidisti. & eorũ quib apparebo tibi:
Eripiens te de populis & gentib inquas
ego nunc mittam te aperire oculos
eorũ. ut conuertantur de tenebris
ad lucẽ. & de potestate satanȩ ad dm̃.
ut accipiant remissionẽ peccatorũ. &
sortẽ inter scõs ꝑfidẽ quae est in me
Unde rex agrippa. non fui in credulus
cȩlestis uisionis. sed his qui sunt damasci
primũ & hierusolymis. & in omnem
regionẽ iudeȩ & gentib ad nuntiabã
ut penitentiã agerent. & conuerteren-¬
tur ad dm̃. dignaꝰ pęnitentiae opera

Expanded text:
lumen et omnes qui simul mecum erant, lumen et omnes qui simul mecum erant, omnesque nos cum decidissemus in terram, audiui uocem dicentem mihi Hebraica lingua: Saule Saule, quid me persequeris? durum tibi est contra stimulum calcitrare ego autem dixi quis es Domine Dominus autem dixit ego sum Iesus quem tu persequeris sed exsurge et sta super pedes tuos ad hoc enim apparui tibi ut constituam te ministrum et testem eorum quae vidisti et eorum quibus apparebo tibi eripiens te de populo et gentibus in quas nunc ego mitto te aperire oculos eorum ut convertantur a tenebris ad lucem et de potestate Satanae ad Deum ut accipiant remissionem peccatorum et sortem inter sanctos per fidem quae est in me unde rex Agrippa non fui incredulus caelestis visionis sed his qui sunt Damasci primum et Hierosolymis et in omnem regionem Iudaeae et gentibus adnuntiabam ut paenitentiam agerent et converterentur ad Deum digna paenitentiae opera
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ uitã meã a iuuentute quae ab ini-¬
tio fuit ingente mea in hierusolimis.
nouerunt om̃s iudȩi pnrescientes me
quae ad patres nostros repmissi o facta
est adõ. sto iudicio subiectus. in qua
duodecĩ tribus nrãe nocte ac die de-¬
seruientes sperant deuenire. De qua
spe accusor a iudcis rex. Quid incre¬¬
dibile iudicatur apud uos. si ds̃ mortu¬
os suscitat. Et ego quidem existima¬
uerã me aduersus nomen ihu nazareni
debere multa contraria agere. quod
& feci hierusolimis. Et multos scorũ
in carcerib inclusi. a principib sacer.¬
dotũ potestate accepta. Et cũ occide.¬
rentur. detuli sententiã. & ꝑ om̃s syna¬
gogas frequenter puniens eos compel¬
lebam blasphemare. Et insaniens
in eos. persequebar usq in exteras ciui¬
tates. In quib dũ irem damascũ cum
potestate & ꝑmissu principũ sacerdo.¬
tũ. die media in uia uidi rex de cęlo
supra splendorẽ solis circũ fulsisse me

Expanded text:
dem vitam meam a juventute, quae ab inidem vitam meam a juventute, quae ab initio fuit in gente mea in Jerosolymis, noverunt omnes Judaei: praescientes me quae ad patres nostros repromissionis facta est a Deo, sto judicio subjectus: in quam duodecim tribus nostrae, nocte ac die deservientes, sperant devenire. De qua spe accusor a Judaeis, rex. Quid incredibile judicatur apud vos, si Deus mortuos suscitat? Et ego quidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazaraeni debere multa contraria agere. Quod et feci Jerosolymis, et multos sanctorum ego in carceribus inclusi, a principibus sacerdotum potestate accepta: et cum occiderentur, detuli sententiam. Et per omnes synagogas frequenter puniens eos, compellebam blasphemare: et amplius insaniens in eos, persequebar usque in exteras civita ait: dum irem Damascum cum potestate et permissu principis sacerdotum, die media in uia uidi, rex, de caelo supra splendorem solis circumfulsisse me
Abbreviated transcription (Latin):
tis. iubente festo adductus est paulus
Et dixit festus. Agrippa rex & om̃s
qui simul adestis nobiscũ uiri. uidetis
hunc de quo om̃is multitudo iudȩoꝵ
in terpellauit me hierusolimis. peten¬
tes & acclamantes non oportere eũ
uiuere amplius. Ego uero comperi.
nihil dignũ eũ morte ad misisse
Ipso autẽ hoc appellante. ad augustũ
iudicaui mittere. De quo quid certũ
scribã domino non habeo. Propterqđ
ꝓduxi eũ ad uos. & maxime adte rex
agrippa. ut in terrogatione facta habeã
quid scribã. Sine ratione enĩ mihi ui¬
detur mittere uinctũ. & causas eius
lũ ait. Permittitur tibi loqui ꝓtem&¬
ipso. Tunc paulus extenta manu.
cepit rationẽ reddere. De om̃ib
quib accusor a uidȩis rex agrippa.
aestimo me beatũ apud te. cum sim
defensurus me hodie. maxime te scien¬¬
te omnia quae apud iudȩos sunt. con¬
suetudines & questiones. Propt̃ quod
obsecro. patienter me audias & qui¬

Expanded text:
tis et iubente Festo adductus est Paulus tis et iubente Festo adductus est Paulus et dixiqui simul adestis nobiscum viri, videtis hunc, de quo omnis multitudo Judaeorum interpellavit me Jerosolymis, petentes et acclamantes non oportere eum vivere amplius. Ego vero comperi nihil dignum morte eum admisisse. Ipso autem hoc appellante ad Augustum, judicavi mittere. De quo quid certum scribam domino, non habeo. Propter quod produxi eum ad vos, et maxime ad te, rex Agrippa, ut interrogatione facta, habeam quid scribam. Sine ratione enim mihi videtur mittere vinctum, et causas ejus lum ait: Permittitur tibi loqui pro temetipso. Tunc Paulus, extenta manu, coepit rationem reddere. De omnibus, quibus accusor a Judaeis, rex Agrippa, aestimo me beatum, apud te cum sim defensurus me hodie, maxime te sciente omnia, et quae apud Judaeos sunt consuetudines, et quaestiones, propter quod obsecro patienter me audias. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
priusquã is qui accusatur praesentes
habeat accusatores. locũq defendendi
accipiat ad abluenda crimina
Cum ergo huc conuenissent sine ulla
dilatione. sequenti die sedens ꝓtribu.¬
nali iussi adduci uirũ. De quo cum
stetissent accusatores. nullã causã defe-¬
rebant dequib ego suspicabar malũ.
Questiones uero quasdã de sua suꝑstiti¬¬
one habebant aduersus eũ. & de quo¬
dã ihu defuncto que affirmabat pau-¬
lus uiuere. Hȩsitans autẽ ego de huius¬
modi questione diceba. si uell& ire hie¬
hierusolimã & ibi iudicari de istis
Paulo autẽ appellante ut seruaretur
ad augusti cognitionẽ. ussi seruari
cũ donec mittã cũ ad cęsarẽ. Agrip¬
pa autẽ ad festũ dixit. Uoleb̾a & ipse
hominẽ audire. Cras inquit audi¬
as cũ Altera autẽ die cũ uenissent
agrippa & beronice cum multa am-¬
bitione. & introissent in auditoriũ
cũ tribun̾is & uiris principib ciuita¬

Expanded text:
priusquam is qui accusatur, praesentes priusquam is qui accusatur, praesentes habeat accusatores, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Cum ergo huc convenissent sine ulla dilatione, sequenti die sedens pro tribunali, jussi adduci virum. stetissent accusatores nullam causam deferebant de quibus ego suspicabar malum quaestiones vero quasdam de sua superstitione habebant adversus eum et de quodam Iesu defuncto quem adfirmabat Paulus vivere haesitans autem ego de huiusmodi quaestione dicebam si vellet ire Hierosolymam et ibi iudicari de istis Paulo autem appellantservari eum donec mittam eum ad Caesarem Agrippa autem ad Festum volebam et ipse hominem audire cras inquit audies eum altera autem die cum venisset Agrippa et Bernice cum multa ambitione et introissent in auditorium cum tribunis et viris principalibus civita
Abbreviated transcription (Latin):
neq in templũi. neq in cęsare quicquã
peccaui. Festus autẽ uolens iudȩis
Uis hicrusolimã ascendere. & ibi de his
iudicari apud me : Dixit autẽ paulꝰ
Ad tribunal cęsaris sto. ibi me oport&
iudicari. ludȩis non nocui. sicut tu
melius nosti. Si enĩ nocui aut dignũ
morte aliquid feci. non recuso mori.
Si uero nihil est eorũ quae hu accusant
me. nemo potest me illis donare.
cȩsarẽ appello. Iunc festus cũ consilio
locutus respondit. Cȩsarẽ appellasti.
ad cȩsarẽ ibis. & cũ dies aliquot trans¬
acti essent. agrippa rex & bernice
descenderunt cęsaream ad salutandũ
festũ. Et cũ dies plures ibidẽ mora¬
rentur. festus regi indicauit de paulo
dicens. Uir quidã est derelictus a
felice uinctus. de quo cũ essẽ hieruso.¬
limis adierunt me principes sacer¬
dotũ & seniores iudȩorũ. postulantes
aduersus illũ dampnationẽ. Ad quos
respondi. quia non est consu&udo ro

Expanded text:
neque in templum neque in Caesarem quicquam neque in templum neque in Caesarem quicquam peccaVis Jerosolymam ascendere, et ibi de his judicari apud me? Dixit autem Paulus: Ad tribunal Caesaris sto, ibi me oportet judicari: Judaeis non nocui, sicut tu melius nosti. Si enim nocui, aut dignum morte aliquid feci, non recuso mori; si vero nihil est eorum, quae hi accusant me, nemo potest me illis donare. Caesarem appello. Tunc Festus cum concilio locutus, respondit: Caesarem appellasti? ad Caesarem ibis. Et cum dies aliquot transacti essent, Agrippa rex et Bernice descenderunt Caesaream ad salutandum Festum. Et cum dies plures ibi demorarentur, Festus regi indicavit de Paulo, dicens: Vir quidam est derelictus a Felice vinctus, de quo cum essem Jerosolymis, adierunt me principes sacerdotum, et seniores Judaeorum, postulantes adversus illum damnationem. Ad quos respondi: Quia non est Romanis consu
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam praestare iudȩis felix. reli¬
quit paulũ uinctũ. Festus ergo cũ
ueniss& in ꝓuinciã. post triduum
ascendit hierusolimã acȩsarea. Adie-¬
runtq eũ princeps sacerdotũ & primi
iudȩorũ aduersus paulũ. & rogabant
eũ postulantes gratiã aduersus eũ. ut
iuber& ꝑduci eũ in hierusalẽ : insidias
tendentes ut eũ interficerent in uia.
Festus autẽ respondit. seruari quidcm¬
paulũ in cȩsarea. sẽ autẽ maturius ꝓfec¬
turũ. Qui ergo in uobis ait potentes
sunt. descendentes simul siqđ est in
uiro crimen accusent cũ. Demoratus¬
est autẽ inter eos dies non amplius
quam octoaut decẽ & descendit cȩsa-¬
ream Et altera die sedens ꝓtribunali.
iussit paulũ adduci. Qui cũ ꝑductus
ess&. circumsteterunt cũ qui ab hieru¬¬
solima descenderant iudȩi. multas &
graues causas obicientes ei quas non
potenent probare. Paulo autẽ ratio-¬
ne reddente. qm̃ neq in legẽ iudȩoꝵ

Expanded text:
gratiam praestare Iudaeis Felix reliquit Paulum vinctum Festus ergo cum venisset in provinciam post triduum ascendit Hierosolymam a Caesarea adieruntque eum principes sacerdotum et primi Iudaeorum adversus Paulum et rogabant eum postulantes gratiam adversum eum ut iuberet perduci eum Hierusalem insidias tendentes ut eum interficerent in via Festus autem respondit servari Paulum in Caesarea se autem maturius profecturum qui ergo in vobis ait potentes sunt descendentes simul si quod est in viro crimen accusent eum demoratus autem inter eos dies non amplius quam octo aut decem descendit Caesaream et altera die sedit pro tribunali et iussit Paulum adduci qui cum perductus esset circumsteterunt eum qui ab Hierosolyma descenderant Iudaei multas et graves causas obicientes quas non poterant probare Paulo autem rationem reddente quoniam neque in legem Iudaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
ualde : qm̃ inueni de filiis tuis
ambulantes in ueritate: sicut manda-¬
tũ accepimus a patre. Et nunc rogo
te domina. non tamquã mandatum
nouũ scribens tibi : sed quod habuimus
ab initio. ut diligamus alterutrum.
Et haec est caritas: ut ambulemus
secundũ mandatũ eius. Iił¬

Expanded text:
am inveni de filiis tuis ambulantes in veritate, sicut mandatum accepimus a Patre. Et nunc rogo te, domina, non tamquam mandatum novum scribens tibi, sed quod habuimus ab initio, ut diligamus alterutrum; et haec est charitas, ut ambulemus secundum mandata ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
clinando. Manus cito riemuini imposu¬
eris. Neq communi caueris peccatis alie¬
nis. Tcipsum castum custodi. Noli ad-¬
huc aquam bibere. sed uino modico
utere propter stomachũ tuum. & fre¬
quentes tuas infirmitates. Quorundã
hominũ peccata manifesta sunt. prrece¬
dentia adiudicium. quosdã autẽ &
subsequentur. Similiter & facta bona
manifesta sunt. & quae aliter sc habent.
abscondi non possunt Quicumq
sunt subiugo serui. dominos Suos om̃i
honore dignos arbitrentur : Ne nomen
dñi & doctrina blasphemocur
Qui autẽ fideles habent dominos. Non
contempnant quia fartres sunt. Sed
magis seruiant quia fideles sunt. & dilec¬
ti qui beneficu participes sunt. UII¬
AEC DOCE ET EXHOR TARE
quae secundũ pi&atẽ est doctrinae.
Superbus nihil sciens. sed languens circa
questiones & pugnas uerborũ. ex quibus
oriuntur inuidiae. contentiones. blasphe¬
miae. suspitiones malae. conflictationes
hominũ mente corruptorum. & qui ueri¬

Expanded text:
clinando manus cito nemini inposuclinando manus cito nemini inposueris neque communicaveris peccatis alienis te ipsum castum custodi noli adhuc aquam bibere sed vino modico utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium quosdam autem et subsequuntur similimanifesta sunt, et quae aliter se habent abscondi non possunt. Quicumque sunt sub iugo serui, dominos suos omni honore dignos habeant, ne nomen domini et doctrina blasphemetur. qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis seruiant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt. haec doce et exhortare. quae secundum pietatem est doctrinae, superbus, nihil sciens, sed languens circa quaestiones et pugnas uerborum, ex quibus oriuntur inuidiae, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
patientib subministraruit. si om̃e opus
⁊ bonum subsecuta est. Adolescentiores
habentes damnationẽ quia primã fidẽ
irritã fecerunt. Simul autẽ & otiosae
discunt circinre domos. Non solũ ocio¬
sae. sed & uerbosae. curiose loquentes
quae non oport&. Uolo ergo iuue¬
niores riubere. filios ꝓcreare. matres
familias esse. Nullã occasionẽ dare ad-¬
uersario. maledicti gnrtia. Iam enim
quaedã conuersae sunt recro satanans Ui
IQUA FIDELIS HABET UIDUAS.
Suliministr& illis. & ron grauocur
eccła. ut his quae uere uiduac sunt suf¬
ficiat. Qui bene pnresunt presbiteris
duplici honore. digni habeãtur: maxi¬
me qui labonent in uerbo & indoctrina.
D icit enim scriptunt Non infrenabis
os boui tritunenti. & dignus est openerius¬
÷ mercedesua. Aduersum pres biterum
accusationt̃ noli recipere : nisi subduob
angelis. ut haec custodias sine pareiudi-¬
cio. ut Nhil faciens in aliam partem de¬

Expanded text:
patientibus subminipatientibus submini bonum subsecuta est. Adolescentiores habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt. Simul autem et otiosae discunt circuire domos: non solum otiosae, sed et verbosae, et curiosae, loquentes quae non oportet. Volo ergo juniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare adversario maledicti gratia. Jam enim quaedam cqua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scrs bovi trituranti et dignus operarius mercede sua adversus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus tis angelis ut haec custodias sine praeiudicio nihil faciens in aliam partem de
Abbreviated transcription (Latin):
in sta millis. Hoc eñ faciens. & teipsũ
saluũ facies. & eos qui te audiunt:
Seniorẽ ric inerepauers. Sed obseent ut
patrem. Iuuenes ut firtres. anus ut ma¬
tres : Iuuenculas ut sorores. cũ omni
castitate. Viduas honone. quae uere
uiduae sunt. Si qua autẽ uidua filios
aut nepotes hab&. discat primũ domũ
suã regere. & mutuã uicẽ reddere pa¬
rentibus: hoc enĩ acceptũ est conem
dõ. Quae autẽ uere uidua est & de¬
solata. spenrt indm̃. & instat obseerx¬
tionib & onctionib noete ac die.
Nam quac in delicuis est. uiuens mortua
est. Et hoc picecipe. ut inrep̃hen¬
⁊̃ sibiles sint Siquis autẽ suorũ &
maxime domesticorum cunt̃ nonhab&e.
fidẽ riegauit. & est infideli deterior
Uidua eligatur nonminus sexaginta an¬
norum. quae fuerit unius uiri uxor.
in operib bonis testimonium habens.
Si filios educauit. si hospitio recepit. si
scõrum pedes lauit. si tribulationem

Expanded text:
insta in illis hoc enim faciens et te ipsum insta in illis hoc enim faciens et te ipsum saluum facies et eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaueris, sed obsecra ut patrem, iuuenes ut fratres, anus ut matres, iuuenculas ut sorores in omni castitate. uiduas honora, quae uere uiduae sunt si qua autem uidua filios aut nepotes habet, discant primum domum suam regere et mutuam uicem reddere parentibus: hoc enim acceptum est coram deo. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in deum et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis est, uiuens mortua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit, si hospitio recepit, si sanctorum pedes lauit, si tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃ĩficatur enĩ peruerbũ di & onrtiont̃.
Hacc praeponens firtrib bonus cris mi¬
nister xp̃i ił. enutritus uerbis fidei
& bonat doctrinae. quam ad secutus es¬
Iti eptas autẽ & aniles fabulas deuita.
ex erce teipsum ad pi&atẽ. Nam
corponelis exercitatio. ad modicũ utilis
est. Pi&as autẽ ad omnia utilis est.
ꝓmissionẽ habens uitae quae riunc est
& futurre. Fi delis sermo. & omni
acceptione dignus. In hoc enim
labonemus & maledicimur. quia spent¬
mus in dm̃ uiuum qui est saluator omĩum
hominum : maxime fidelium
Pnrecipe haec & doce. nemo adolescen¬
tiã tuã contempnat. Sed exemplũ
esto fidelium. in uerbo. in conuersa¬
tione. In caritate. infide. In castitate¬
⁊ Dum uenio ad tende lectioni. ex horta¬
tioni. doctrinac. Noli neglegere¬
U gnrtiã quae inte est. quae data est
tibi perpropheciã. cum inpositione
manus presbiteru.
AEC MEDITARE. IN HISESIO
ut profectus tuus manifestus sit
omnibus. Adtende tibi & doctrine.

Expanded text:
ctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec proponens fratribus, bonus eris minister Iesu Christi, nutritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es. ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est: pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens uitae quae nunc eat et futurae. fidelis sermo et omni acceptione dignus. in hoc enim laboramus et maledicimur, quia sperauimus in deum uiuum, qui est saluator omnium hominum, maxime fidelium. praecipe haec et doce. nemo adulescentiam tuam contemnat: sed exemplum esto fidelium in uerbo, in conuersatione, in caritate, in fide, in castitate. dum nemo, adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. noli neglegere gratiam, quae in te est, quae data est tibi per prophetiam, cum inpositione manuum presbyterii. haec meditare, in his esto, ut profectus tuus manifestus sit omnibus. adtende tibi et doctrinae,
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃o ihũ qui testimoniũ reddidit
sub pontio pilato bonam confessionem.
Ut serues mandatum sine macula in re
ihũ xp̃i. quem suis temporib ostendit
beatus & solus potens: rex regum &
dñs dominantium. Qui solus hab&
inmortalitatem. lucem habitans in ac¬
cessibilẽ. quem pullus hominum udit
rec uidere potest: Cui honor &impe¬
rium sempiternum. A MEN UIII¬
II UITIDUS Iuiussatculi
prrecipe non sublime sapere. Neq
Spenrre in incerto diuitiarũ : Sed in dõ
uiuo qui prestat robis omnia habunde
inoperib bonis. facile tribuere. com¬
municare. thesauritare sibi fundamen¬
tum bonum irifuturo. ut apprehendant
uenrm uitam Otimothee depositũ
custodi. deuitans profanas uocum oui¬
tates. & oppositiones falsi nominis scien-¬
tiae. quam quidam promittentes cirea
fidem exciderunt. Enctia¬
tecum: A MEN
EAPLIEIT

Expanded text:
o Iesu qui testimonium reddidit sub Pontio Pilato bonam confessionem ut serves mandatum sine macula inrepr Iesu Christi quem suis temporibus ostendet beatus et solus potens rex regum et Dominus dominantium qui solus habet inmortalitatem lucem habitans inaccessibilem quem vidit nullus hominum sed nec videre potest cui honor et imperium sempiternum amen divitibus huius saeculi prsperare ‹in› incerto diviciarum suarum, sed in domino vivo, qui prestat nobis omnia habunde in bonis operibus, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates, et oppositiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes circa fidem exciderunt. Gratecum. Amen. Explicit
Abbreviated transcription (Latin):
in reprehensibilẽ esse. unius uocoris
uirum. sobrium. prudentẽ: ornatũ.¬
pudicũ. hospitalẽ. doctorim
Non umolentũ. Non pereussorẽ: Sed
modestum. Noti litigiosĩ. non cu-¬
pidũ. suae domui bene pnrepositum.
filios habentẽ subditos. cum omni
castitate. Siquis autc̃ domui suae
pnre esse rescit. quomodo ecclesiae di

Expanded text:
inreprehensibilem esse, unius uxoris uirum, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, non uinolentum, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum, suae domui bene praepositum, filios habentem subditos cum omni castitate - si quis autem domui suae praeesse nes
Abbreviated transcription (Latin):
& disceptatione. Similiter & muli¬
eres in habitu ornato. cum uerecundia
& Sobrierate ornantes se: Non intortis
crinibus. aut auro & margaritis uel
ueste p̃tiosa. Sed quod dec& mulieres
ꝓmittentes pi&catẽ ꝑ opent bona
Mulier insilentio discat. cum omni Subice¬
tione. Docert autẽ mulicri non per¬
mitto. Neq dominari in urrum: Sed
esse in silentio. Adam erum primus
formatus est: demde eua. Et adam
Non est seductus. mulier autẽ seducta
in pnreuancatione fuit. Saluabitur
autẽ ꝑfiliorum genenrtionẽ. Si ꝑman

Expanded text:
one. Similiter et mulieres in habitu ornato, cum verecundia, et sobrietate ornantes se, et non in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, vel veste pretiosa: sed quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum; sed esse in silentio. Adam enim primus formatus est, deinde Heva: et Adam non est seductus, mulier autem seducta in praevaricatione fuit. Salvabitur em per filiorum generati
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiã consecutus sum : ut inme primũ
mationẽ eorum qui eredituri sunt illi ꝑ me
inuitã aeternã. Regi autẽ sȩculorum
inmortali inuisibili. soli dõ honor &e
gloria in saecula saeculorum. amen
Hoc prȩceptum commendo tibi filitimothec.
secundum pnrecedentes inte prophocias.
ut milites in illis bonã militiã. habens
fidem & bonã conscientiã. quam quidã
repellentes circa fidẽ naufrrgauerunt.

Expanded text:
ricordiam consecutus sum, ut in me primum mationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam regi autem saeculorum inmortali invisibili soli Deo honor et gloria in saecula saeculorum amen hoc praeceptum commendo tibi fili Timothee secundum praecedentes in te prophetias ut milites in illis bonam militiam habens fidem et bonam conscientiam quam quidam repellen
Abbreviated transcription (Latin):
UM IE NEREUT AUTẼ
p&rũ & iohannẽ. cucurrit omnis
populus ad eos inporticũ quae appel¬
latur salomonis stupens. Uidens autẽ
p&rus. respondit ad populũ. Uiri isra-¬
helitȩ quid miramini in hoc. aut
nes quid intuemini. quasi nr̃a uirtute
aut pietate fecerimus hunc ambula

Expanded text:
um teneret autem Petrum, et Joannem, cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis, stupentes. Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Israelitae, quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestat
Abbreviated transcription (Latin):
LUS
APOS TOLUS
SECUNDUM
FIDEM ELEC¬
TORUM DĨ ET
AGNITIONEM
UERITATIS.
QUAE SECUN¬
DUO PIETATE
EST. INSPE
UITAE AETEN¬
NAE. QUAM
PROMISI T

Expanded text:
lus apostolus secundum fidem electorum Dei, et agnitionem veritatis, quae secundum pietatem est. In spem vitae aeternae, quam promisit