comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam quinq panes mosa.¬
ycȩ legis. & duo pisces utri¬
usq testamenti: quȩ diu-¬
tius abdito mysteriorũ
latentũ quasi undis abys¬
si tegebant᷑ : atq. alebant᷑
occuita: Bene autẽ iuxta
euangłium iohannis pa¬
nes qui legem designant
ordeacii fuisse referunt᷑ :
qui iumentoꝵ maxime
rusticorũq est cybꝰ seruoꝵ.
Quia incipientib necdũq
perfectis auditorib aspe-¬
riora & quasi grossiora
sunt committenda p̾cep¬
ta Animalis enĩ homo. ñ
percipit ea quȩ sunt sp̃e
uirib dona tribuens. sẽꝑq ad ꝑfe¬
ctiora ꝓuocans: primo qͥnq.
panib quinq. milia. scđo
septem panibꝰ quat tuor
hominũ milia reficit
Tertio discipłis suȩ carnis
& sanguinis mysteriũ cre¬
dit: Ad ultimũ magno mu.

Expanded text:
quam quinque panes Mosaicae legis, et duo pisces utriusque Testamenti, quae diutius abdito mysteriorum latentium, quasi undis abyssi tegebantur atque alebantur occulta. Bene autem juxta Evangelium Joannis, panes, qui legem designant, hordeacei fuisse referuntur, qui jumentorum maxime rusticorumque est cibus servorum: quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus asperiora et quasi grossiora sunt committenda praecepta. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt spiritus viribus dona tribuens, semperque ad perfectiora provocans, primo quinque panibus quinque millia, secundo septem panibus quatuor hominum millia reficit, tertio discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit: ad ultimum magno mu
Abbreviated transcription (Latin):
Ita deb& diligere dm̃. ut
nichil sit in mundo. quod
amplius am& quani eumi:
Pro quanta autẽ parte plus
aliquid amauerit: ꝓ tanta
parte minus amat dm̃:
Quid est in tota anima di¬
ligere dm̃: Idest certissi¬
mum animũ habere iN
ueritate: & firmũ esse iN
fide: Alius est enĩ amor
&mor cordis. quod am modo
carnalis . ẽ. ut etiã carnalit̃

Expanded text:
ita debet diligere Deum ut nihil in mundo sit, quod amplius amet quam eum. Pro quanta autem parte plus aliquid amaverit, pro tanta parte minus amat Deum. Quid est in toto corde, anima diligere Deum? Certissimum animum habere in veritate, et firmum in fide. Alius est amor Amor cordis quodammodo carnalis est, ut etiam carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
subtractam. uni uero dño fonte
regeneritionis sacramus missa¬
rum sollem nia celebramus.
corpus sacro sc̃m̃ & prȩtiosum
agni ur̃i sanguinem. quo a pecca¬
tis redempti sumus. denuo dõ
in profectũ nr̃ȩ silutis ymmolamꝰ.
Et quia de resurrectionis dñicae.
simul &̃ creptionis nr̃e myste¬
riis. annua sollempnitate leta¬
mur: studeamus lem̃i. hȩc eaden
mysteria in terno mentis amore
complecti: hȩc uiuendo semper
tenere: hȩc quasi munda anima¬
lia. Nunc oris loquutione rumi¬
nanda. Nunc cordis penetrabi¬
libus retractanda. seruemus:
Et ante omnia talib uitã ducere
mereamur aspicere: ut cũ tuba
nouissima totũ genus humanũ
excitans. ad tribunal iusti uidi¬
cis aduocauerit. Nos a sorte re¬
proborũ se cernat signũ eiusdẽ
iudicis nr̃i quo sacramur.
I. poena neglegentiũ se cernant
uigiliȩ. quibus aduentum eius
expectamus. Fisq digna ultione

Expanded text:
subtractam, uni vero Domino fonte subtractam, uni vero Domino fonte regenerationis sacramus, missarum solemnia celebramus, corpus sacrosanctum et pretiosum Agni nostri sanguinem, quo a peccatis redempti sumus, denuo Deo in profectum nostrae salutis immolamus. Et quia de resurrectionis dominicae simul et ereptionis nostrae mysteriis annua solemnitate laetamur, studeamus, charissimi, haec eadem mysteria interno mentis amore complecti, haec vivendo semper tenere, haec quasi munda animalia nunc oris locutione ruminanda, nunc cordis penetralibus retractanda servemus, et ante omnia talibus vitam ducere mereamur aspicere, ut cum tuba novissima totum genus humanum excitans ad tribunal justi judicis advocaverit, nos a sorte reproborum secernat, signum ejusdem judicis nostri, quo sacramur, a poena negligentium secernant vigiliae quibus adventum ejus exspectamus, eisque digna ultione
Abbreviated transcription (Latin):
ita dñs & redemptor nr̃ cũ suũ
pronobis corpus & sanguinem
hostiam patri obtulissct. subuer¬
tit potentiã diaboli : satellitũ eius
spirituũ uidelicet inmundorum
audaciam comminuit: Disiecit
claustra inferni: electos qͥ ibiden
quamuis intranquillitatis sinu
tenebantur eruit: & hac ipsa
nocte resurgens a mortus. ad
celestis regnĩ giudia reduxit.
impleta prophętia que dixit:
positos suos esse cognouit. Nec non
& nobis quos in se credituros
in fine temporum preuĩdit.
Remedium salutis morte sua
ac resurrectione procurauit:
Nobis & antequam crearemur.
sp̃ualẽ uitę alimoniã qua recre
riae quo abhostium insidus mu¬
niremur parauit: uitȩ ꝑhennis
iter quod sequamur apẽruit :
Unde & ipsi merito Nocte hac
redemptionis nr̃e memores. ingi¬
lis dõ dignis instamus & precibus.
lectionibus diuinis. quȩ date nobis
gr̃ae munera narrant. audiendis
operam damus. nouã adoptionis
plebem sp̃ualis egẏpti dominio

Expanded text:
Dominus ac Redemptor noster cum suum Dominus ac Redemptor noster cum suum pro nobis corpus et sanguinem hostiam Patri obtulisset, subvertit potentiam diaboli, et satellitum ejus, spirituum, videlicet, immundorum, audaciam comminuit. Disjecit claustra inferni, electos qui ibidem quamvis in tranquillitatis sinu tenebantur eruit, et hac ipsa nocte resurgens a mortuis ad coelestis regni gaudia reduxit, impleta prophetia quae dixit :positos suos esse cognovit, necnon et nobis, quos in se credituros in fine temporum praevidit, remedium salutis morte sua ac resurrectione procuravit. Nobis etiam antequam crearemur spiritualem vitae alimoniam qua recreariae quo ab hostium insidiis muniremur paravit, vitae perennis iter quod sequamur aperuit. Unde et ipsi merito nocte hac redemptionis nostrae memores, vigiliis Deo dignis instamus et precibus lectionibusque divinis, quae datae nobis gratiae munera narrant, audiendis operam damus, novam adoptionis plebem spiritualis Aegypti Domino
Abbreviated transcription (Latin):
attriuit: Agnus qui tollit pecca¬
ta mundi: Leonem qui intulit
peccata mundo confregit Agnũ
qui nos suȩ carnis & sanguinis
libamine ne pereamus reficit :
leonem qui nos rugiens circũit.¬
& quem de nobis perdat inquim:
frontibus nr̃is. ad decutienda tela
mortiferi hostis imposuit Nam
& ideo sanguis agni legalis. ir
limine suꝑ liminari. & utroq
poste domorũ in quib edebat᷑
iussus est poni: ut etiam quadri¬
pertita sanguinis distinctio. qua¬
drifidum dominicȩ passionis
uexillũ. quo nos signati liberamur
exprimeret: Deiecit aduersariũ
nr̃ȩ libertatis & pacis : qui iri¬
sidiatur Nobis in occulto. sicut
leo incubili suo icut ergo nos¬
de hac ymmolato agno in ȩgypto¬
signatis eius sanguine domibus
fidelium. comestis eius carnibus
uenit dñs repente . & eos qui
in ysterii cęlestis ex ortes ma¬
nebant puniens. ec ontra populũ
quẽ sacramentis salut aribus im¬
butũ uidit redemit: ita nimirũ.

Expanded text:
attrivit. Agnus qui tollit peccaattrivit. Agnus qui tollit peccata mundi, leonem qui intulit peccata mundo confregit: Agnus, qui nos suae carnis et sanguinis libamine ne pereamus reficit, leonem qui nos rugiens circuit, et quem de nobis perdat inquiritfrontibus nostris ad decutienda tela mortiferi hostis imposuit. Nam et ideo sanguis agni legalis in limine superliminari et utroque poste domorum in quibus edebatur jussus est poni, ut etiam quadripartita sanguinis distinctio quadrifidum dominicae passionis vexillum, quo nos signati liberamur exprimeret, dejecit adversarium nostrae libertatis et pacis, qui insidiatur nobis in occulto, sicut leo in cubili suo. Sicuti ergo nocte hac immolato agno in Aegyptosignatis ejus sanguine domibus fidelium, comestis ejus carnibus venit Dominus repente, et eos qui mysterii coelestis exortes manebant puniens, e contra populum quem sacramentis salutaribus imbutum vidit, redemit: ita nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce noctis huius medio dñs adue¬
niens. percussis egyptiorũ primo¬
genitis. liberauit populũ suũ apon¬
dere longe seruitutis: atq ad t̾ram
ꝓmissę olim patriȩ ꝑduxit : Iu¬
bens eũ hanc noctẽ in memoriã
suȩ saluationis. omnib annis ym¬
molatione agni paschalis agere
sollẽpnẽ. Quȩ ꝓfecto redemptio
portili illius. sp̃ualis nr̃ȩ redẽp¬
tionis quȩ resurgente a mortius
dño hac nocte completa est
typũ gessit. Sicut etiam carna¬
es eiũsdem nopili oppresiores
egẏptii. diriora nequitiȩ sp̃ualis
arma designant. quib subiectũ
sibi genus humanũ. impia domi¬
natione premebant: Sed ueniens
agnus inmaculatus. dignatus efi
rmmolari ꝓ nob̾: dedit sanguinẽ
suũ nr̃ȩ salutis prȩtiũ. Qui mor¬
te ad tempus suscepta. mortis im¬
perium perpetuo dampnauit:
Uirandoq ac desiderabili specta¬
culo. agnus innocenter occisus.
leonis qui occiderat uires potent᷑̃

Expanded text:
ecce noctis hujus medio Dominus adveecce noctis hujus medio Dominus adveniens, percussis Aegyptiorum primogenitis, liberavit populum suum a pondere longae servitutis, atque ad terram promissae olim patriae perduxit, jubens eum hanc noctem in memoriam suae salvationis omnibus annis immolatione agni paschalis agere solemnem. Quae profecto redemptio populi illius spiritualis nostrae redemptionis, quae resurgente a mortuis Domino hac nocte completa est, typum gessit, sicut etiam carnales ejusdem populi oppressores egyptii diriora nequitiae spiritualis arma designant, quibus subjectum sibi genus humanum impia damnatione premebat. Sed veniens Agnus immaculatus dignatus est immolari pro nobis, dedit sanguinem suum nostrae salutis pretium, qui, morte ad tempus suscepta, mortis imperium perpetuo damnavit, mirandoque ac desiderabili spectaculo agnus innocenter occisus, leonis qui occiderat vires potenter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis humiliter mortem mox
sublimiter superauit: ut nostrȩ
nos tempore resurrectionis. de
morte aduitam transmigrare
concedat Rogemꝰ eũ qui pascha
nr̃m immolatꝰ est xp̃c : ut & incho¬
ata paschalis gaudii sollempnia
nos digne per agere. & ꝑhec con¬
tingere ad gaudia prestet ȩterna:
nter hec uero notandũ. quod huius
sacratissimȩ noctis ac redemptionis
nr̃e quam colimus sollem nitas.
iam olim est in antiquo dĩ populo
mystice designata Cũ enĩ idem
populus diu fuiss& egyptia ser¬
uitute grauatus. Nec eum dimit¬
tere uellent egyptii ad liberum
sui conditoris exire seruitium.
tandem pręcepit ei dñs. incele¬
bratione paschȩ immolare agnũ:
eiusq carnes hac nocte assãre &
edere: eius sanguine qui esset
fusus in limine. postem domorũ
suarũ utrunq ac suꝑ liminare
ꝑ ungere: atq intus paratum ac
uigisantẽ. horam suę redempti¬
onis expectare Quod dũ faceret :

Expanded text:
pro nobis humiliter mortem mox pro nobis humiliter mortem mox sublimiter superavit, ut nostrae nos tempore resurrectionis de morte ad vitam transmigrare concedat. Rogemus eum qui pascha nostrum immolatus est Christus, ut et inchoata paschalis gaudii solemnia nos digne peragere, et per haec contingere ad gaudia praestet aeterna. Inter haec vero notandum quod hujus sacratissimae noctis ac redemptionis nostrae, quam colimus, solemnitas jam olim est in antiquo Dei populo mystice designata. Cum enim idem populus diu fuisset Aegyptia servitute gravatus, nec eum dimittere vellent Aegyptii ad liberum sui Conditoris exire servitium, tandem praecepit ei Dominus in celebratione paschae immolare agnum, ejusque carnes hac nocte assare et edere, et ex ejus sanguine, qui esset effusus in limine, postem domorum suarum utrumque ac superliminare perungere, atque intus paratum ac vigilantem, horam suae redemptionis exspectare: quod dum faceret,
Abbreviated transcription (Latin):
Galilea quippe: transmigratio
interpretat᷑ Et bene ingalilea
uidetur adiscipulis. qui iam de
morte aduitam. de corruptione
ad incorruptionẽ. de pena trans¬
inigrauerat ad głam: Ut uictoriã
resurrectionis. non solũ ostensione
corporis. & exhortatione sermonis:
sed nomine quoq loci in quo appa¬
reret & loqueretur cõmendaret :
Sed & ipsi gaudio resurrectionis eiꝰ
ita solũ tunc frui ualemꝰ si nunc
de corruptela uitiorũ. ad uirtutũ
opera transmigrare satagimus:
Unde curandũ summopere est frs
mei : ut quia resurrectionis dñi
& saluatoris nr̃i tẽpus agnouimus.
quia eius sollempnia cęlebramus:
continuis bonoꝵ operũ ꝓfectibus.
ad contemplandã eiꝰ celsitudinem
transinigremꝰ: Quia nr̃ȩ resur¬
rectionis tempus ignoramꝰ quod
tamen futurũ Nullo modo ambi¬
& in hac prȩcipue nocte. sollici¬
tas pro eius expectatione uigi¬
lias agamꝰ: Obsecremus miseri¬
cordiam illius. qui susceptam

Expanded text:
Galilaea quippe transmigratio Galilaea quippe transmigratio facta interpretatur. Et bene in Galilaea videtur a discipulis, qui jam de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena transmigraverat ad gloriam, ut victoriam resurrectionis non solum ostensione corporis et exhortatione sermonis, sed nomine quoque loci in quo appareret et loqueretur commendaret. Sed et ipsi gaudio resurrectionis ejus ita solum tunc frui valemus, si nunc de corruptela vitiorum ad virtutum opera transmigrare satagimus. Unde curandum summopere est, fratres mei, ut quia resurrectionis Domini et Salvatoris nostri tempus agnovimus, quia ejus solemnia celebramus, continuis bonorum operum profectibus ad contemplandam ejus celsitudinem transmigremus, quia nostrae resurrectionis tempus ignoramus, quod tamen futurum nullo modo ambit in hac praecipua nocte, sollicitas pro ejus exspectatione vigilias agamus. Obsecremus misericordiam illius, qui susceptam
Abbreviated transcription (Latin):
resurgente a mortuis ueritatem
nr̃e carnis: uideamus głam nouȩ
incorruptionis : Superius quippe
lectũ est quia clauso surrexit mo¬
num̃to: Nunc autẽ legitur quia
mulieres tenuerunt pedes eius:
& ddorauerunt eũ Surrex̃ enĩ
clauso ostio monum̃ti & exit. ut
in mortale iã factũ docer& esse
corpus. quod in monum̃to clausũ
fuerat mortuũ Tenendas mulie¬
mira pietas saluatoris mira be¬
nignitas. quos ante passionẽ dis¬
cipulos & aliquando etiam ser¬
uos uocare consueuerat. hos post
resurrectionẽ fratres appellat:
ut & eiusdẽ se humanitatis quã
& ante habuerat habitũ. resur¬
gendo resumpsisse monstraret :¬
& illos quoq ad promerendã spe¬
randamq. in sua carne coronam
in mortalitatis. qua ipse iã pre¬
minebat erigeret : Sane quod
se in galilea uidendũ a discipłis
prȩdixit. & sicut sequentia scĩ
cuangelii declarant exhibuit:
etiam in hoc mystice & uirtutẽ
suȩ resurrectionis. & nr̃ę ꝓfectũ
uitę spiritualis insinuat:

Expanded text:
resurgente a mortuis veritatem nostrae carnis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas muliemira pietas Salvatoris, mira benignitas! Quos ante passionem discipulos, et aliquando etiam servos vocare consueverat, hos post resurrectionem fratres appellat, ut et ejusdem se humanitatis, quam et ante habuerat, habitum resurgendo resumpsisse monstraret, et illos quoque ad promerendam sperandamque in sua carne coronam immortalitatis qua ipse jam praeeminebat erigeret. Sane quod se in Galilaea videndum a discipulis praedixit, et sicut sequentia sancti Evangelii declarant, exhibuit etiam in hoc mystice, et veritatem suae resurrectionis et nostrae profectum vitae spiritualis insinuat.
Abbreviated transcription (Latin):
rere dicit: & quia iã surrexit
addit: mox etiam ipsas honori¬
fico ac lȩtissimo subditas mynis¬
terio. gaudiũ resurrectionis eius
euangelizare pręcepit: Et quam
felices feminȩ. quę angłico doc̃¬
te oraculo. triumphum resur¬
rectionis mundo annuntiare me¬
ruerunt : ac mortis quam ȩua
serpentino seducta affatu con¬
traxit. imperiũ p̃dicare dirutĩ
Quanto feliciores animȩ uirorĩ
parit᷑ & feminarũ: quot quot in
die iudicii percussis pauore ac
digna ultione reprobis. ipse
cȩlesti gr̃a ad uitę triumphare
de morte : & gaudiũ beate resur¬
rectionis intrare meruerint:
Currentib aut̃ eis euangeliz are
discipłis. occurrit iħc easq salu¬
tat: ostendens se omnibus iter
uirtutũ inchoantibꝰ. ut ad salu¬

Expanded text:
rere, dicit, et quia jam surrexit rere, dicit, et quia jam surrexit addit, mox etiam ipsas honorifico ac laetissimo subditas ministerio gaudium resurrectionis ejus evangelizare praecipit. Et quam felices feminae, quae angelico doctae oraculo triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, atque mortis, quam Eva serpentino seducta affatu contraxit, imperium praedicare dirutum. Quanto feliciores animae virorum pariter et feminarum, quotquot in die judicii percussis pavore ac digna ultione reprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gaudium beatae resurrectionis intrare meruerint. Currentibus autem eis evangelizare discipulis occurrit Jesus, easque salutat, ostendens se omnibus iter virtutum inchoantibus, ut ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
disse ꝓpetui: de qua ipse paulõ
post discipulis apparens ait:
Sata est michi omnis potestas:
incȩlo & in terra Et euangłista
reuolutũ. quo ostiũ monum̃ti
claudebat᷑ ut claustra inferorũ.
sua illũ uirtute deiecisse ac su¬
perasse doceret: quatinꝰ omnes
quos ibi suos inueniss&. ad para¬
drsi lucẽ requiẽq subleuaret
iuxta illud propheticũ Iu quoq
in sanguine testam̃ti tui eduxi
sti uinctos de lacu: in quo non
tu significaret. quia is cuius
gloriã resurrectionis nuntia¬
bat. & terribilis addammandũ
reprobos: & benignus esset ac
blandus. ad consolandũ electos:
nfulgure & enĩ terror timo¬
ris: inniue autẽ blandimentũ
candoris exprimitur In cuius
indicium diuinȩ discretionis.
ipse quoq angelus apparet. &¬
custodes sepulchri impios timore
pulchri pussimas benigna consola¬
tione refouet:ac ne paueant confor¬
tat: Insuꝑ etiam familiari affatu.
prior ipse quia sciret eas iħm que¬

Expanded text:
disse perpetui. De qua ipse paulo disse perpetui. De qua ipse paulo post discipulis apparens ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Et Evangelista revolutum quo ostium monumenti claudebatur, ut claustra inferorum sua illum virtute dejecisse ac superasse doceret, quatenus omnes quos ibi suos invenisset, ad paradisi lucem requiemque sublevaret, juxta illud propheticum: Tu quoque in sangutuos de lacu, in quo non tu significaret, quia is, cujus gloriam resurrectionis nuntiabat, et terribilis ad damnandum reprobos, et benignus esset ac blandus ad consolandum electos. In fulgure etenim terror timoris, in nive autem blandimentum candoris exprimitur. In cujus indicium divinae discretionis ipse quoque angelus apparet, custodes sepulcri impios timore pulcri piissimas benigna consolatione refovet, ac ne paveant confortat. Insuper etiam familiari affatu prior ipse, quia sciret eos Jesum quae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ds̃ & homo est: Inter acta
humanitatis eius. semꝑ angłorũ
iynisteria dõ debita non desunt:
sicut inquisita scĩ euangłii copio¬
sissime probat hystoria:
Reuoluit autẽ lapidem: non ut
egressuro dño ianuã pandat.
sed ut egressus eiꝰ iam facti. homi¬
mortalis adhuc.clauso uirginis
utero potuit nascendo munꝰdum
ingredi: ipse absq ulla dubietate
iam factus in mortalis. clauso
licet sepulchro. potuit resurgen¬
do exire de mundo: Nec pręter¬
eundũ. quare testis dñice resur¬
rectionis angeliis sedens appa¬
ruerit : Cum is qui natiuitatis
eius mundo gaudiũ euangeliza¬
bat. iuxta pastores stetisse legit᷑:
Stare quippe pugnantis est: se
Apparuit angelus. qui aduentũ
dñi in mundo prȩdicabat: ut
etiam stando signaret. quia is
quẽ predicabat᷑. ad debellandũ
murdi principeni uenire:
Recte preco resurrectionis eius.
sedisse memoratur: ut etiã seden¬
do figuraret. eũ superato mortis
auctore. sedẽ regni iam conscen¬

Expanded text:
 et homo est, inter acta humanitatis ejus semper angelorum ministeria Deo debita non desunt, sicut inquisita sancti Evangelii copiosissime probat historia. Revolvit autem lapidem, non ut egressuro Domino januam pandat, sed ut egressus ejus jam facti praemortalis adhuc clauso virginis utero potuit nascendo mundum ingredi, ipse absque ulla dubietate jam factus immortalis, clauso licet sepulcro, potuit resurgendo exire de mundo. Nec praetereundum quare testis Dominicae resurrectionis angelus sedens apparuerit, cum is qui nativitatis ejus mundo gaudium evangelizabat, juxta pastores stetisse legatur. Stare quippe pugnantis est, sedapparuit angelus qui adventum Domini in mundo praedicabat, ut etiam stando signaret, quia is quem praedicabat, ad debellandum mundi principem veniret. Recte praeco resurrectionis ejus sedisse memoratur, ut etiam sedendo figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni jam conscen
Abbreviated transcription (Latin):
Tanto gͦ magis tolerandi sunt¬
mali. quanto & amplius
habundant. quia &emn areȩ
tritura pauca sunt granã
quȩ seruantur horreis : &
grandes acerui palearum
quȩ ignib conburuntur
Sed quia iam largiente dõ
Nuptiarũ domum idest
scãm ȩccłam intrastis. soller¬
ter fr̃s lem̃i aspicite: Ne
aliquid dementis ur̃ȩ habi-¬
tu rex ingrediens reprę.¬
hendat Cum magno enim
cordis timore pensandũ est:
quod ꝓtinus subditur In¬
trauit autẽ rex ut uideret
discumbentes : Et uidit ibi
hominẽ non uestitũ ueste
dicimꝰ. quis sine baptismate.
& fide. has nuptias intrauit
Eo enĩ ipso foris. ẽ: Quo nec¬
dum credidit: Quid ergo
debemꝰ intelligere nuptialẽ
uestẽ: Nisi caritatẽ: Intrat
enĩ ad nuptias. sed cũ nuptia.¬
li ueste Non intrat: Qui in sẽã
ȩccła ad sistens. fidẽ habet.
sed caritatẽ non hab&
Recte enĩ caritas ruptialis
uestis uocatur: quia hanc
inse conditor nr̃ habuit.
dũ ad sociandȩ sibi ȩcclesiȩ

Expanded text:
Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur. 9. Sed quia jam, largiente Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intevestem, nisi charitatem. Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: Qua inre notandũ
est. quia in dilectione ꝓxi¬
mi mensura ponitur amo.¬
ris cũ dicitur: Diliges ꝓximũ
tuũ sicut de ipsum. Dĩ autẽ
dilectio Nulla mensura con-¬
dñm dm̃ tuũ ex tõto corde
tuo & ex tota anima tua
& ex tota uirtute tua:
Non enim iubetur quisque
quantũ diligat. Sed ex quan¬
to: cũ dicitur ex toto corde.
quia ille ueracit᷑ dm̃ diligit:
Qui sibi de se Nichil relin-¬
quit: Ouo ergo hȩc necesse

Expanded text:
ipsum. Qua in re notandum ipsum. Qua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura conDeum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum diquia ille veraciter Deum diligit, qui sibi de se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse
Abbreviated transcription (Latin):
innotuit uestẽ. eẽ. nuptialẽ
Omnis ergo ur̃m qͥ in ȩcła
positus dõ credidit: lam ad
nuptias intrauit. sed cum
Nuptiali ueste Non uenit :
Si caritatis gr̃am non custo.¬
dit: Et certe fr̃s. siquis ad
carnales nuptias ess& inui¬
tatus: uestem mutaret. con¬
gaudere se sponso & sponsȩ
ex ipso sui habitus decore
ostenderet. Inter gaudentes
& festa celebrantes: despeᷤ¬
tis uestib apparere erubes¬
ceret: Nos ad dĩ nuptias ueni¬
mꝰ & cordis uestẽ mutare dis¬
simulamꝰ. Congaudent angłi.
cũ adcęlũ adsumunt᷑ electi
Qua ergo mente hȩc sp̃ualia
festa conspicimꝰ. Qui nupti¬
alem uestẽ. id est caritatẽ
quȩ sola nos speciosos exhi.¬
beat Non habemus: Dcien¬
dum uero est quia sicut in
duob lignis superiori uide¬
licet. & inferiori uestis texit᷑.
ita in duob p̃ceptis caritas
habetur. In dilectione scili¬
Scriptũ quippe est Diliges
dñm dm̃i tuũ ex toto corde
tuo & ex tota anima tua
& ex tota uirtute tua. &¬

Expanded text:
otuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferiore, vestis texitur, ita in duobus praeceptis charitas habetur, in dilectione sciliScriptum quippe est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eoꝵ mynisteriũ uoluit
ȩccłȩ suȩ ꝑ orbẽ uitȩ ciba¬
ria distribui Quod autẽ
fregit panes quos discipłis
daret . apestionẽ designat
sacram̃toꝵ: quibꝰ ad per¬
petuam salutẽ. nutrien-¬
dus erat mundus Cum
enĩ ait ipse dñs. & nemo
nouit filiũ nisi pater.
neq patrẽ quis nouit nisi
filius . & cui uoluerit filius
reuelare. Quid nisi panẽ
uitȩ nobis perse aperien.¬
dum demonstrauit. Ad
cuius interiora cernenda:
per nosipsos penetrare
nequiuimus.⁊ Tui contra
ꝓpħa. miserabilẽ quorum.¬
dam famẽ deplorans
aiebat: Paruuli petiert̃

Expanded text:
 eorum ministerium voluit ecclesiae suae per orbem vitae cibaria distribui. Quod autem fregit panes, quos discipulis daret, apertionem designat sacramentorum, quibus ad perpetuam salutem nutriendus erat mundus. Cum enim ait ipse Dominus: Et nemo novit Filium, nisi Pater: neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare , quid nisi panem vitae nobis per se aperiendum demonstravit, et cujus interiora cernenda per nos ipsos penetrare nequivimus? Cui contra propheta miserabilem quorumdam famem deplorans, aiebat: Parvuli petier
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. ut omnis qͥ credit
in ipsũ non pereat: sed habe¬
at uitã ȩternã Nira magis.¬
terii cęlestis arte dñs magis¬
trum legis mosaycȩ: ad spũ¬
alem legis eiusdem sensum
inducit. recordans hystoriae
ueteris: & hanc in figuram
suȩ passionis atq humanae
saluationis factã edisserens:
Narrat quippe liber numero¬
rum. quia pertȩ sus inhere¬
mo populus isrł itineris lon-¬
gi ac laboris: murmuraue¬
rit contra dñm & moysen.
ideoq dñs in miserit in illũ
ignĩtos serpentes Ad quorũ
plagas & mortes plurimoꝵ:
cũ clamarent ad moysen. &
ille oraret ꝓeis: lussit eum
dñs facere serpentẽ ȩneum.
& ponere ꝓsigno Qui per¬
cussus inquit aspexerit cũ:
uiuet Et ita factum est
torum : uenena sunt & incen¬
tiua uitioꝵ. quȩ animã quã

Expanded text:
 Ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Mira magisterii coelestis arte Dominus magistrum legis Mosaicae ad spiritalem legis ejusdem sensum inducit, recordans historiae veteris, et hanc in figuram suae passionis atque humanae salvationis factam edisserens. Narrat quippe liber Numerorum, quia pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuravit contra Dominum et Moysen; ideoque Dominus immiserit in illum ignitos serpentes, ad quorum plagas et mortes plurimorum, cum clamarent ad Moysen, et ille oraret pro eis, jussit eum Dominus facere serpentem aeneum, et ponere pro signo. Qui percussus, inquit, aspexerit eum, vivet. Et ita factum est torum, venena sunt, et incentiva vitiorum, quae animam qua
Abbreviated transcription (Latin):
quidam sadduceoꝵ:
Qui negant esse
resurrectionem:
Duȩ erant he.¬
reses in iudeis
& altera sadducȩorum:
Pharisȩi. traditionũ & obser¬
uationũ quas illi deuteres
uocant. iustitiã p̃ferebant:
unde & diuisi uocabantur
a populo Sadducȩi autẽ
qui interp̃tantur iusti. &
ipsi uindicabant sibi quod
Non erant : priorib & corpo-¬
ris & animȩ resurrectionẽ
credentibus. confitentibusq

Expanded text:
quidam Sadducaeorum qui negant esse resurrectionem. Duae erant haereses in Judaeis, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant. Unde et divisia populo. Sadducaei autem, qui interpretabantur justi, et ipsi vindicabant sibi quod non erant. Prioribus et corporis et animae resurrectionem credentibus, confitentibusq
Abbreviated transcription (Latin):
multi sumus. & per hunc
facit ds̃ uniusmodi habita
re in domo: Quod autẽ
ad inuicem litigantes que¬
runt quomodoꝰ possit dñs
carnẽ suã dare ad mandu.¬
candũ: Non statim audiun.
sed adhuc eis dicitur Am̃
amen dico uob̃: Nisi man-¬
ducaueritis carnẽ filii ho¬
minis & biberitis eius
sanguinẽ. non habebitis
uitam in uob Quomodo
modus sit manducandi istũ
panẽ ignoratis Uerũ tamen
nisi manducaueritis carnẽ
filii hominis. & biberitis eiꝰ

Expanded text:
multi sumus, et per hunc multi sumus, et per hunc facit Dre in domo . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt, quomodo possit Dominus carnem suam dare ad manducandum, non statim audiunt: sed adhuc eis dicitur, Amen, amen dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, nonvitam in vobis. Quomodo modus sit manducandi istum panem, ignoratis: verumtamen nisi manducaveritis carnem filii hominis et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u xp̃i d In corpore
esto xp̃i Numquid enim
corpus meũ uiuit de sp̃ũ
tuo: Meũ uiuit de sp̃u
meo: & tuũ de tuo Non
potest uiuere corpus xp̃
quod exponens nobis apłs
paulus hunc panẽ: unus
panis inquit unũ corpus
multi sumus Osacram̃tĩ
pietatis O signũ unitatis
Ouinculũ caritatis Qui
uult uiuere habet ubi ui
uat: habet unde uiuat:
Accedat. credat: uiuat in
dõ. de dõ in corporetur it
uiuificet᷑ Non abhorren
compage membrorũ: uon¬
sit putre membrũ quod rͥ¬
secari mereatur : Non sit
distortum de quo crubes¬
catur Sit pulchrũ. sit ah¬
tum.: sit sanum: herent
corpori. uiuat dõ de dõ:
Nunc laboret interri: lt¬
postea regnet incaelo:
itigabant ergo iudaci ag
inuicem dicentes Quomͦ
potest hic nobis carnem
suã dare ad manducandũ
Litigabant utiq ad inuicẽ.
qm̃ panẽ concordiȩ non
intelligebant nec sumere
uolebant: Nam qui man¬
ducant talẽ panẽ noN
litigant ad inuicem: qm̃
unus panis unũ corpus

Expanded text:
de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Chriquod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat, vivat in Deo. De Deo incorporetur, ut vivificetur. Non abhorreat a compage membrorum, sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, postea regnet in coelo. 14. Litigabant ergo Judaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic carnem suam nobis dare ad manLitigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis unum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s mei quia ista signa not
facitis. minime credidistis &
Sed haec necessaria in exordio
ȩccłȩ fuerunt Ut enĩ ad fidẽ
cresceret: Miraculis fuerat
nutrienda: Quia & nos cum
arbusta plantamus. tam diu
eis aquam fundimus: Quo usq
ea in terra coaluisse uideamꝰ:
At si semel radicẽ fixerint:
irrigare cessabimꝰ: Hinc est
etiam: Quod paulus dicit
Linguȩ in signũ sunt: NoN
fidelibus sed infidelibus
In habemꝰ de his signis atque
uirtutibꝰ. quȩ adhuc subtilius
considerare debeamꝰ Sc̃a
quippe ęccła. cotidie spirita.¬
liter facit: Quod tunc ꝑ apłos
corporaliter faciebat: Nam
sacerdotes eius. cũ ꝑ exorcismi

Expanded text:
quid quod ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod Paulus dicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritaliter facit, quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dicat Ego iã credidi: sal¬
uus ero Uerum dicit: Si fidẽ
operibus tenet Uera & enim
fides. ẽ. quȩ in hoc quod uerbis
dicit : moribus non contra dicit
Hinc est enĩ: quod de quibꝰdã
falsis fidelibus paulus dicit
Qui confidentur se nosse dm̃:
factis autẽ negant: Hinc ioħs
ait: Qui dicit se nosse dm̃.¬

Expanded text:
edidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hic Joannes ait: Qui dicit se nosse D
Abbreviated transcription (Latin):
uocãt per angłos. uocat
per patres. uocat per pro-¬
phetas: uocat per apłos.
uocat per pastores: uocat¬
etiam per nos. uocat ple¬
rumq per miracula : uo-¬
cat plerumq per flagella.
uocat aliquando per mun-¬
di huius. ꝓspera: uocat ali-¬
quando per aduersa:
Nemo contemłnat. ne dum
uocatus excusat: cũ uolue¬
rit intrare non ualeat:
Audite quid sapientia per
Salomonẽ dicat Tunc in¬
uocabunt me &̃ non exau-¬
diam: Mane consurgent:
& non inuenient me:
Hinc est quod fatuę uirgi¬
nes tarde uenientes ela¬
mant: One dñe aperi
nobis: Sed iam tunc adi-¬
tum quę̧rentibꝰ dicitur:

Expanded text:
vocat per angelos, vocat per Patres, vocat per prophetas, vocat per apostolos, vocat per pastores, etiam per nos: vocat plerumque per miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per mundi hujus prospera, vocat aliquando per adversa: nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant: Domine, Domine, aperi nobis; sed tum quaerentibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓerrore delinquentium.
apud iustitiã patris inter̾¬
uenit: Qui unius subs¬
stantiȩ cum patre & filio.
Exorare ꝓ delinquentibꝰ
perhibetur: quia eos quos
repleuerit. Ex orantes fa¬
cit Unde & paulus dicit
pse enĩ spẽ. postulat ꝓ nob̾
gemitibus in enarrabilibꝰ.
Ninor uero est qͥ postulat:
quã qui postulatur:
Quomodo ergo sp̃e postu¬
lare dicitur: qͥ minor non
est: Sed ipse sp̃c postulat:
quia ad postulandũ eos
quos repleuerit in flãmat:
Consolator autẽ isdẽ sp̃c
uocatur : Quia de peccati
perpetratione mȩrentibꝰ.
dum spem ueniȩ p̃parat.
ab afflictione tristitiae.
mentẽ leuat: De quo
recde ꝓmit titur. Ipse
uos docebit om̃a: quia nisi
isdem sp̃e cordi assit audien

Expanded text:
errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audien
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam: Obsequium se
prestare putabant dõ.
interficiendo famulos dĩ
Oerror horreuidus Ita nẽ
ut placeas dõ. percutis
placentẽ dõ.Ut di tem¬

Expanded text:
scientiam . Obsequium se praestare putabant Deo, interficiendo famulos Dei. O error horrendus! Itane ut placeas Deo, percutis placentem Deo? et Dei tem
Abbreviated transcription (Latin):
penitus recessuri sunt :¬
ciendũ est autẽ: hanc
eandẽ non esse lectionẽ.
qua matheus & marcus:
binos de nauiculis ꝑiscato.
res. primo petrũ & andrea :
Deinde filios zebedei a dño
narrant uocatos Non enĩ
eos lucas nunc ad ñõ uoca¬
tos. sed tam̃ petro fuisse
predictũ. quod homines

Expanded text:
penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem, qua Matthaeus et Marcus binos de naviculis pires primo Petrum et Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos. Non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines
Abbreviated transcription (Latin):
respicere: id est ea qua reliqͥmꝰ
patiatur labentis scłi cõmoda¬
uirulenta requirere Recte
namq immutatio boni ꝓpositi
nociua. & concupiscentiȩ carna¬
lis repetitio: ueneno scorpionis
quod retro id est in cauda ges¬
stat cõparatur cũ dicitur

Expanded text:
respicere, id est, ea quae reliquimus respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commodarentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, quod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
operatur Non est autẽ metuen¬
dũ. ne si gr̃am dilectionis ad nõ
pia deuotione quęramꝰ : si intimo
ex corde dicamus. panem nr̃m
cotidianũ. da nobis hodie: ille
cor nr̃m rigõre odiorũ cons¬
stringi permittat: Hunc & enĩ
rigõrẽ : per duritiã lapidis iN¬
sinuat cũ dicit Quis autem
ex uobis patrẽ petit panem.
Numquid lapidẽ dabit illi:
on est formidandũ: Nesi forti¬
tudinẽ fidei contra hostis antiqͥ
tẽptamenta precemur: toto ex
corde dicentes. dñe auge nobis
fidẽ: ille nos infidelitatis sinat
interire uenẽnis Iure enim
nomine serpentus: uirus infide.¬
litatis quod per ipsũ generi
humano aspersum est expri.¬
mitur cũ dicitur Aut si piseẽ
petit. Numquid p̃ro pisce ser¬
pentẽ dabit illi: Non est ti.¬
mendũ.: Ne si spem cęlestium¬
bonoꝵ. per quam pręsentia
aduersa simul & prospera con¬
tentnere possimus a dño pos¬
stulemꝰ: ille auditũ auertat. As
nos desperatione futuroꝵ retro

Expanded text:
operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est timendum ne si spem bonorum coelestium, per quam praesentia adversa simul et prospera contemnere possimus, a Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro
Abbreviated transcription (Latin):
ante me tuebat Uicit uim
carnalis formidinis: prae
amore conditoris Et qͥ
prius suis aduersariis succũ

Expanded text:
ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succu
Abbreviated transcription (Latin):
biberunt: Aliud illi. aliud
nos. sed specie uisibili: quod
tamen hoc idem significat
uirtute sp̃uali Quomodo
enĩ eundem potũ: Bibe¬
bant inquit de sp̃uali
sequenti eos petra Petra
autẽ erat xp̃c Inde panis:
inde potus Petri xp̃c in
biberunt Percussa .ẽ. pe¬
tra de uirga bis Gemina
percussio: duo ligna crucis
significat: Hic est gͦ panis
de cęlo descendens: ut siqͥs
ex ipso manducauerit non
moriatur: Sed quod ꝑtin&
ad uirtutẽ sacram̃ti. non
quod pertinet ad uisibile
sacramentũ. Qui manducat
intus non foris: qui man-¬
ducat corde. non qui pre¬
mit dente Ego sum pa¬
nis uiuus qui de cęlo des¬
cendi: Ideo uiuus. quia de
cȩlo descendit: De caelo
descendit & manna: Sed
manna umbra erat. iste
ueritas est: Siquis man

Expanded text:
biberunt. Aliud illi, aliud nos; sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spiritali. Quomodo enim eumdem potum? Bibebant, inquit, de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Inde panis, inde potus. Petra Christusbiberunt? Percussa est petra de virga bis : gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non moriatur. Sed quod pertinet ad virtutem Sacramenti, non quod pertinet ad visibile Sacramentum: qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. 13. Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi. Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna: sed manna umbra erat, iste veritas est. Si quis man
Abbreviated transcription (Latin):
nui Nec augeri potest: Apud
erat: Quando in iudȩa tantum
a solis orui usque ad occasum
laudabant pueri nomen dñi:
Hoc autẽ quia ꝑ euangeliũ xp̃i
factũ est. ut ꝑfiliũ pat᷑ inno¬
tesceret ge cibus: profecto
patrẽ clarificauit & filius IL AI.¬
i aut̃ tantũ modo mortuus
Ofuiss& filius nec resurrexiss&:
Proculdubio nec ã patre clari¬
ficatus ess&. Nec patrẽ clarifi¬
cass& Nunc aut̃ resurrectione
clarificatꝰ a patre: Rei :recti-
onis suȩ prȩdicatione clarificat
patrẽ: Noc quippe aperit
ordo ipse uerboꝵ. Clarifica
inquit filiũ tuũ : ut filius tuus
clarific& te: Tamquã diceret:
Resuscita me: Ut in notescas toto
orbi ꝑme: Deinde magis
magisq pandens quomodo cla¬
rific& patrẽ filius. Sicut de¬
difti inquit ei potestatẽ om̃is
carnis. ut omne qͦd dedisti ei
Det eis uitã ȩt̾nam Omne̾
carnẽ dixit omnẽ hominẽ:

Expanded text:
 nec augeri apud Deum, apud erat, quando in Judaea Deus a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini. Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurreconis suae praedicatione clarificet Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum. Clarifica, inquit, Filium tuum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omnem an
Abbreviated transcription (Latin):
iħc Quis .ẽ. qui me tetigit
Non ut ipse quȩ nesciat doce-¬
atur: sed ut uirtꝰ fidei quã
nouerat. immo quã ipse
dederat: in muliere decla-¬
retur interrogat. Negantibꝰ
autẽ omnibꝰ: dixit petrus
& qui cũ illo erant: Prae¬
ceptor: turbȩ te cõmpri¬
munt & affligunt. & dicis:
quis me tetigit Quẽ turbȩ
passim comitantes compri-¬
munt: una credula mulier
dnm tangit. Quia qui diuer¬
sis in ordinate glomerantiũ
hęresibꝰ affligitur. solo ca¬
tholicae eccłȩ fidelit̾ corde
quęritat᷑ Nam sicut qͥdã
uidentes non uident : &
audientes non audiunt.
ita etiam tangentes non
tangunt. qui non fideliter
xp̃m tangunt Unde cuidã
amanti quidem: sed nondũ
plene credenti dicit:
Noli mie tangere : nondum
enĩ ascendi ad patrẽ meũ.
Aperte docens quid sit eum
ueracit̃ tangere : patri sel¬
licet ȩqualem credere:
Et dixit iħc: Tetigit me
aliquis: Nam ego noui uir¬
tutem de me exisse : & ceta

Expanded text:
 Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. Nam ego novi virtutem de me exisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
non habebat: Et quid pro¬
dest quod contra hostium
insidias pene tota ciuitas
caute custodĩtur. si unum
foramen apertũ relinquit᷑.
unde ab hostibꝰ intretur:
Et publicanus a longe stans
Nolebat nec oculos ad cęlũ¬

Expanded text:
non habebat, et quid prodest, quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur. Et publicanus a longe stans, nolebat nec oculos ad, e
Abbreviated transcription (Latin):
prȩ̨b&. quod publicanꝰ qui
reatum suȩ nequitiȩ ꝑfecste
cognouit. fleuit. confessus. ẽ
Et si in iustus ad templum
ucnit: Iustificatus a templo
rediit: Typice autẽ phari¬
sȩus. iudeorũ populus. qui
ex iustificationibꝰ legis ex¬
tollit merita sua: publi¬
canus uero gentilis .ẽ. qui
longe a dõ positus. Conste¬
tur peccata sua: Quorum
unus superbiendo recessit
humiliatus: Alter lamen-

Expanded text:
praebet, quod publicanus, qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus, qui ex justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus, confitetur peccata sua, quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamen
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. Sequamur ergo
Sa idiamus magistrum
ex his obscuris aliquid
aperientẽ. & per id quod
aperit nos forte intrare
facientẽ Hoc ꝓuerbiũ
dixit illis iħc : Illi autẽ
non cognouerunt quid
loqueret᷑ eis. forte nec
nos: Quid gͦ inter est
inter illos & nos ante quã
ista uerba agnoscamꝰ &
nos: Quia nos pulsamus
ut aperiatur nob̃: Illi aut̃
xp̃m negando nolebant in

Expanded text:
mentis. Sequamur ergo et audiamus magistrum ex his obscuris aliquid aperientem; et per id quod aperit, nos forte intrare facientem. 7. Hoc proverbium dixit illis Jesus; illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. Forte nec nos. Quid ergo interest inter illos et nos, antequam ista verba agnoscamus et nos? Quia nos pulsamus ut aperiatur nobis; illi autem Christum negando nolebant in
Abbreviated transcription (Latin):
consequamu: Cotidie enum ip̃e com¬
ditur et bibitur in uei tate: sed integei
et uiũs atq imaculatus ꝑ̃manet.
Et ideo magnum et pauendum miste

Expanded text:
consequamur. Quotidie enim ipse comeditur et bibitur in veritate, sed integer, et vivus, atque immaculatus manet, et ideo magnum et pavendum est
Abbreviated transcription (Latin):
generanda lege transfusũ:
ut de corruptibili corpore
etiam quod animã corrum¬
pere possit oriatur: Hinc
duos hab& cũ carne con¬
flictus. & dũ cohibet concui.¬
piscentẽ patitur repugnan¬
tem. in qua discordia Non
facile optinet᷑ tam ꝑfecta
uictoria: ut etiam illa quȩ

Expanded text:
generandi lege transfusum, ut de corruptibili corpore etiam quod animam corrumpere possit oriatur. Hinc duos habet cum carne conflictus, et dum cohibet concupiscentem patitur repugnantem. In qua discordia non facile obtinetur tam perfecta victoria ut etiam illa qu