comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa subiectio mimicoꝵ. Hȩc omĩa
ad t̾renã felicitate̾ ꝑtinent. S quare
ipsa pͥmo ꝓmitti oportebat: Quia ñ
primo qd̾ spͣitale ẽ. s qđ animale es.
postea inqͥt sp̃itale. Primꝰ hõ de terti

Expanded text:
promissa subjectio inimicorum : haec omnia promissa subjectio inimicorum : haec omnia ad terrenam felicitatem pertinent. Sed quare ipsa primo promitti oportebat? Quia « non primo quod spirituale est, sed quod animale; postea, » inquit, « spirituale. Primus homo de terra
Abbreviated transcription (Latin):
no dignꝰ ẽ qͥ acciꝑe mereat᷑ monte
scͣm di de qͦ dictũ ẽ qͥs habitabit
in tabnacło tuo. & qͥs reqͥescet in
monte scõ tuo: Innocens manib
& mundo corde. Discussa gͦ p̃cepta
aut omĩa eade inueniunt᷑: aut uix
aliqua in euͣngłio quȩ ñ dicta sint
a ꝓpħis. Precepta eadẽ sacram̃ta
ñ eadẽ. ꝓmissa ñ eadẽ. Uideamus
quare p̾cepta eadẽ: qi scđm hȩc
do seriure debemꝰ. Sacram̃ta non
eadẽ: qr alia sacram̃ta dantia salu¬
tẽ alia ꝓmittentia saluatorẽ. Sacͣ¬
m̃ta noui testam̃ti dant salutem
sacram̃ta ueteris testam̃ti. ꝓmisert
saluatorẽ. Cũ gͦ teneas ia ꝓmissa.
qͥd queris ꝓmittentia : Habensiã
saluatorẽ hoc dico tenes ꝓmissa .ͥ ñ
Alutata st̃ sacram̃ta: facta st̃ facili¬
ora. pauciora. salubria. Promissa quat
ñ eadẽ : Quia ꝓmissa ẽ terra chanaan.
t̾ra copiosa. fructuosa. affluens lacte
⁊ melle: ꝓmissũ regnũ tpͣrale: ꝓmisi
felicitas scłi: ꝓmissa fecunditas filior.

Expanded text:
e mereatur montem sanctum Dei, de quo dictum est: Quis habitabit in tabernaculo tuo; aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Innocens manibus, et mundo corde . Discussa ergo praecepta, aut omnia eadem inveniuntur, aut vix aliqua in Evangelio quae non dicta sint a Prophetis. Praecepta eadem; Sacramenta non eadem, promissa non eadem. Videamus quare praecepta eadem; quia secundum haec Deo servire debemus. Sacramenta non eadem, quia alia sunt Sacramenta dantia salutem, alia promittentia Salvatorem. Sacramenta Novi Testamenti dant salutem; Sacramenta Veteris Testamenti promiserunt Salvatorem. Cum ergo jam teneas promissa, quid quaeris promittentia, habens jam Salvatorem? Hoc dico, teneas promissa, non Mutata sunt Sacramenta; facta sunt faciliora, pauciora, salubriora, feliciora. Promissa quare non eadem? Quia promissa est terra Chanaan, terra copiosa, fructuosa, affluens lacte et melle; promissum regnum temporale, promissa felicitas saeculi, promissa fecunditas filiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
de tribuleui: ne ad ipsã tribũ ⁊ ad
ipsũ sacerdotiũ qđ tp̃ralit᷑ umbra
erat futuri ꝑtinere uideret᷑ munda.¬
tio peccatoꝵ. quã d̾ns oblatioe holo¬
causti sui qđ in uetere sacerdotio
figurabat᷑ impleuit: & holocaustieiꝰ
ẏmaginẽ. ad memoriã passionis suȩ
in ȩccłia celebrandã dedit: ut eẽt¬

Expanded text:
ribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renis quãuis ea ds donet: n debes.
erũtam̃ ñ qr inherere eis nͨ debemꝰ
aliũ ea dare. nͥ dm credere debemꝰ.
pse ea dat: sed noli ꝓ magno expes¬
tart ab eo bonũ qd̾ dat ⁊ nͣbono. Na
siꝓ magno ea daret: malisea nͣ daret
deo autẽ illa uoluit dare ⁊ malis. ut
discant boni aliud ab illo quȩrere.
qđ ñdat ⁊ malis. Hȩc dicimus fr̾es.¬
ut homines de nouo testamͣto dis¬
catis ñ inherere terrenis. Si enim
illi in excusabilit᷑ t̾renis in hesert
quib ipsũ nouũ testam̃tũ nundũ
fuerat reuelatũ: quanto in excusa¬
bilius t̾rena sectant᷑. quib iã ꝓmis¬
sa cȩlestia in nouo testam̃to reuela¬
ta sunt: Nã si illud pͥus culpa uacas.¬

Expanded text:
is ea Deus donet, non debes. Verumtamen non quia inhaerere eis non debemus, alium ea dare, nisi Deum, credere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et non bono. Nam si pro magno ea daret, malis ea non daret. Ideo autem ea voluit dare et malis, ut discant boni aliud ab eo quaerere, quod non dat et malis. ut homines de Novo Testamento discatis non inhaerere terrenis. Si enim illi inexcusabiliter terrenis inhaeserunt, quibus ipsum Novum Testamentum nondum fuerat revelatum; quanto inexcusabilius terrena sectantur, quibus jam promissa coelestia in Novo Testamento revelata sunt! Nam recol
Abbreviated transcription (Latin):
Euident̾ scriptura testat᷑ emunen¬
ti iusticia fuisse. ⁊achariã in pͥncipib
sacerdotũ: ad offerenda ueteris testa¬
e m̃nti sacrificia ꝑtinentiũ. Legimus
autẽ in hac epła quȩ ad hebreos seri
qñ haberet necessitatẽ sic̃ illi qͥ sac̾¬
abtũ pͥncipes dicebant᷑ sacrificũ
ꝓsuis pͥmũ offerre peccatis cotidie.
uemde ꝓ popłi. Talem em̃ inqͥt de

Expanded text:
euidenter scriptura testatur eminenti iustitia fuisse Zachariam in principibus sacerdotum ad offerenda ueteris testamenti sacrificia pertinentium ? legimus autem in epistola, quae ad Hebreos scriqui non haberet necessitatem sicut illi, qui sacerdotum principes dicebantur, sacrificium pro suis primum offerre peccatis cotidie, deinde pro populo. talem enim de
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas in uobis. Deiide ne exi¬
stimetis ñ offerentib uob̾. nec illo
accipiente de manib ur̃is dõ sa¬
crificiũ ñ offerri. qͦ qͥdẽ ille ñ eget
qͥ bonoꝵ nr̃oꝵ nullius indiget: tam
qr sine sacrificio ñ ẽ. qđ ñ illi sed
nob̾ utile ẽ: adiungit. ⁊ dicͣ. Quia
ab oriente sole usq in occidentẽ
nom̃ meu̾ clarũ factũ ẽ. in om̃ib

Expanded text:
voluntas in vobis. 13. Deinde ne exivoluntas in vobis. 13. Deinde ne existimetis, non offerentibus vobis, nec illo accipiente de manibus vestris, Deo sacrificium non offerri; quo quidem ille non eget, qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine sacrificio non est, quod non illi, sed nobis utile est, adjungit et dicit, Quia ab oriente sole usque in occidentem nomen meum clarum est factum in
Abbreviated transcription (Latin):
urͣis: sed nec uos illi offerre de ma¬
nib urͣis. Locus enĩ unus eͣ loco
đni constitutus ubi manib urͣis sa¬
crificia iussit offerri: pretͣ quem
locũ om̃ino ꝓhibuit. Hunc gͦ locuͣ
sacrificiũ qđ ibi tantũ offerri lice¬
bat. in locis offerre aliis ñ Audetis.
Ecce omimͦ impletũ ẽ qđ ait ꝓpħa: &¬
sacrificiũ ñ accipiã de manib uris
Nã si in tͣrena hierłm maneret uobis
templũ ⁊ altare: possetis dicere in eis
hoc ẽẽ impletũ. quoꝵ iniquoꝵ int̾
uos constitutoꝵ sacrificia d̾ns nͥ ac¬
ceptat alioꝵ uͦ ex uobis atq in uob̾
acceptare sacrificia. qͥ di pͣcepta ei¬
stodiunt. Hoc ñ ẽ cur possit dici
manib suis possit sacrificui offerre.
Neq hoc ita predictũ ⁊ impletũ est.
ut uos ꝓpħica sententia respondẽ
ꝑmittat: qr manib nͣ offerimꝰ car¬
nẽ. corde ⁊ ore offerimꝰ laudem:
scdm illud in psalmo. ĩmola dõ
sacrificiũ laudis. Etiã hinc enim¬
contradicit uob̾ qͥ dicit. Non e mͥ

Expanded text:
vestris, sed nec vos illi offerre manibus vestris. Locus enim unus est lege Domini constitutus, ubi manibus vestris sacrificia jussit offerri, praeter quem locum omnino prohibuit. Hunc ergo locusacrificium quod ibi tantum licebat offerri, in locis offerre aliis non audetis. Ecce omnino impletum est quod ait Psacrificium non accipiam de manibus vestris. Nam si in terrena Jerusalem maneret vobis templum et altare, possetis dicere in eis hoc esse completum, quorum iniquorum inter vos constitutorum sacrificia Dominus non acceptat; aliorum vero ex vobis atque in vobis acceptare sacrificia, qui Dei praecepta custodiunt. Hoc non est cur possit dici, manibus suis sacrificium possit offerre. Neque hoc ita praedictum et impletum est, ut vos prophetica sententia respondere permittat, Quia manibus non offerimus carnem, sed corde et ore offerimus laudem, secundum illud in Psalmo: Immola Deo sacrificium laudis . Etiam hinc contradicit vobis, qui dicit, Non est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectiõe significauit intriduo.
pse est enĩ finis ut nichil duplici
simulatiois: ut uideamꝰ eicere festu¬
cã de ocło fr̃is. Uidebunus enĩ eã
ocłis colu̾be quales in sponsa xp̃i
pͣdicant᷑: quã sibi elegit dns głiosa
eccłiã ñ habentẽ maculã neq ruga
id est mundam & simplicem.
U estis sacerdotalis. eccłiã significat.
Ipsa ẽ uestis de qua dicit apł̃s. Ut
exhiberet sibi głiosã eccłiam: non
datur ut nͣ habeat maculã: exten. ⁊t faustuor
dit᷑ ut ñ habeat ruga. Ubi extendit
fullo: nͥ in ligno. Uidemꝰ cotidie
a fullonib timicas quodam crucifigi
Crucifiguntur: ut rugã nͣ habeant.
Exhibete gͦ uos dignũ corpꝰ¬
qd̾ trib tali capĩti: dignã sponsã tali sponso.¬
modi xp̃s Non potest habere capt illud nisi¬
taligit᷑ condignũ corpus: nec ille uir tantus
nͥ condigna ducit uxore. Ut exhi¬
beret sibi inqͥt głiosam eccłiã non
habente maculã aut ruga: aut
aliqͥd eiusmodi. Hec ẽ sponsa xp̃i

Expanded text:
ue ad significavit in triduo. Ipse est enim finis, ut nihil duplici simulationis, ut videamus ejicere festucam de oculo fratris. Videbimus enim eam oculis columbae, quales in sponsa Christi praedicantur , quam sibi elegit Deus gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam , id est mundam et simplicem.estis sacerdotalis Ecclesiam significat. Ipsa est vestis de qua dicit Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non datur, ut non habeat maculam; extenditur, ut non habeat rugam. Ubi eam extendit fullo, nisi in ligno? Videmus quotidie a fullonibus tunicas quodammodo crucifigi: crucificuntur, ut rugam non habeant.Exhibete ergo vos dignum corpus tali capite, dignam sponsam tali sponso. Non potest habere caput illud, nisi condignum corpus; nec ille vir tantus, nisi condignam ducit uxorem. Ut exhiberet sibi. inquit, gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut ragam, aut aliquid ejusmodi . Haec est sponsa Chri
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ suã eccłia eiꝰ ẽẽ głiosa
Mundat gͦ eã nͣc lauachro aque in
uerbo abluens peccata pͣterita. ⁊ pel¬
lens ab ea dnationẽ maloꝵ angeloꝵ
deinde ꝑficiens euis sanitates facit eã
occurrere in illã głiosa sine macula &
riiga. Quos eni predestinauit illos &
uocauit. & qͦs uocauit ipsos ⁊ iustifseca

Expanded text:
resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae in uerbo abluens peccata.praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum, deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga; quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustif
Abbreviated transcription (Latin):
tus sederit in throno. qͥs głiabitur
castũ se habere ror: Aut qͥs głiabitur
mundũ se esse a peccatis: Tunc gͦ ꝑ
eius miscdiã iusti plene ꝑfectęq nrm¬
dati: fulgebunt in regno patͥs sui sic̃ sol.
Tunc plene atq ꝑfecte erit eccłia non
habens maculam aut rugã. aut ali.¬
qd huiusmodi. q tcͣ etiã erit uere gli¬
osa. Cum eni n tantũ ait ut exhibe¬
ret sibi eccłia nͣ habentẽ maculam
aut rugã.s. addidit głiosa: satissig¬
nificauit quando erit sine macula
aut ruga aut aliqͥd eiusmodi: tunc
utiq quando głiosa. Non enĩ mͦ in
tantis malis in tantis scandalis. in
tanta ꝑmixtione hominũ pessuoꝵ
in tantis obꝓbrus impioꝵ dicendũ
eͣ eã eẽ głiosam qr res ei seruiunt
ubi ẽ ꝑiculosior maiorq temptatio:
sed tẽ potius głiosa erit quando fiet
ipso in głia. Cũ enĩ dns ipse scđm
formã serui ꝑ quã se mediator con¬
uix̃ eccłȩ ñ fuerit głificatus nͥ re¬
clarificatus : quomͦ dicenda ẽ ante

Expanded text:
iabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per eius misericordiam iusti plene perfecteque mundati fulgebunt in regno patris sui sicut sol, tunc plene atque perfecte erit ecclesia non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi. quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius gloriosa erit, quando fiet in gloria. cum enim dominus ipse secundum formam serui, per quam se mediator coniunxit ecclesiae, non fuerit glorificatus nisi reglorificatus — quomodo dicenda est ante
Abbreviated transcription (Latin):
baptirat: & quo usq baptirandi
sumꝰ iħc baptizat. Securus homo
accedat ad inferiorẽ ministrum.
habet eni suꝑiore magistrum.
S forte ait aliquis. Baptizat qͥde
uͦ alterius dono quã illius quisquã.
etiã sacram̃to corporalis ⁊ uisibilis
baptismatis imbuat᷑ Uis nosse
qr ipse baptirat nͣ solũ sp̃u sed
aquȩ in uerbo. ut exhiberet sibi
ipse głiosã eccłiã ñ habentẽ macu¬
lam aut rugã. aut aliqͥd eiꝰmodi.
Mundans eã. Unde: Lauachro aqͣ
in uerbo. Quid ẽ baptismus xp̃i:
Lauachrũ aquȩ in uerbo. Tolle
aquã: non ẽ baptismus. Tolle u̾¬
bũ. ñ e̾ baptismus. Ut exhibe

Expanded text:
baptizat; et quo usque baptizandi sumus, Jesus baptizat. Securus homo accedat ad inferiorem ministrum; habet enim superiorem magistrum. 4. Sed forte ait aliquis: Baptizat quidevero alterius dono quam illius, quisquam etiam sacramento corporalis et visibilis Baptismatis imbuatur. Vis nosse quia ipse baptizat, non solum spiritu, sed aquae in verbo, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi » . Mundans eam. Unde? Lavacro aquae in verbo. Quid est baptismus Christi? Lavacrum aquae in verbo. Tolle aquam, non est baptismus: tolle verbum, non est baptismus. 5. Jam e
Abbreviated transcription (Latin):
qdđ celũ terrãq conspicimus. qđ ha¬
bemus mente atq racionẽ qua eum
ipsũ qui hȩc omĩa condidit inqui¬
ramus. nequaquã ualeamꝰ actioni
sufficere gr̃arũ: tam̃ qđ nos oneratos
obrutosq peccatis. ⁊ a contemplatioe
suȩ lucis auersos. ac tenebrarum id eͣ
iniqͥtatis dilectiõe cȩcatos ñ omnino
deseruit. misitq nob̾ uerbũ suu
qui ẽ eius unicus filius. quo pro
nob̾ assumpta carne nato atq
passo quanti ds hominẽ pender&s

Expanded text:
od caelum terramque conspicimus, quod habemus mentem adque rationem, qua eum ipsum, qui haec omnia condidit, inquiramus, nequaquam ualeamus actioni sufficere gratiarum: tamen quod nos oneratos obrutosque peccatis et a contemplatione suae lucis auersos ac tenebrarum, id est iniquitatis, dilectione caecatos non omnino deseruit misitque nobis Verbum suum, qui est eius unicus filius, quo pro nobis adsumta carne nato adque passo, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ẽ tempꝰ redimere : Dicturus sũ
qđ pauci audiunt: ꝑauci ferunt.
pauci aggrediunt᷑ pauci agunt.
Tam̃ dicã. qͣm ipsi pauci qui me
audituri st̃int᷑ malos uiuunt. Redi¬
mere tempꝰ hoc ẽ. Quando aliqͥs tibi
tatib ꝓcedis ad publicũ. das niumos
& emis tͥ pane. aut uinũ. aut oleũ.
aut lignũ. aut aliquã suppellectilem.
das ⁊ accipis. Aliqͥd amittis. aliquid
adqͥris. Hoc eͣ emere. Nã si nichil
amittas ⁊ habeas qđ ñ habebas: aut
inuenisti aut donatũ accepisti: aut
hereditatẽ ad qͥsisti. Quando autẽ
aliqͥd amittis. ut aliqͥd habeas tunc
emis: qđ habes emptũ ẽ: qđ amittis
preciũ ẽ. Quomͦ gͦ ꝑdis numos ut
emas tͥ aliqd: sic ꝑde nũmos ut emas
tͥ quietẽ. Ecce. hoc ẽ tempꝰ redimere¬

Expanded text:
d est tempus redimere. Dicturus sum quod pauci audiunt, pauci ferunt, pauci aggrediuntur, pauci agunt: tamen dicam, quoniam ipsi pauci qui me audituri sunt, inter malos vivunt. Redimere tempus, hoc est, quando aliquis tibi tatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut aliquam supellectilem: das acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti: quando autem aliquid amittis, ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quomodo ergo perdis nummos, ut emas tibi panem; sic perde nummos, ut emas tibi quiet
Abbreviated transcription (Latin):
Norbulantes gͦ in xp̃o ⁊ adhuc
ꝑegrinantes donec ꝑueniamus.: &
suspirantes desiderio cuuisdã in ef.¬
fabilis quietis quȩ habitat in illa
ciuitate. de qua quiete dictũ ẽ hoc
nec auris audiuit. nec in cor hõinis
ascendit: ambulantes g̃ sic cantemꝰ
ut desideremus. Nã qui desiderat.
& silingua taceat: cantat corde.
Qui auteni ñ desiderat: quolibet ore¬
qͦlibet clamore aures hominũ feriat. Ierserm̃¬

Expanded text:
Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures hominum feriat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tunicã tuã tollere᷑ dimitte ei ⁊ pal¬
liũ.Iudicio iuit tecũ contendere
⁊ tunicã tuã tollere: uult auocare
te dampno ⁊ litib a do tuo. Non
habebis quietũ cor: ñ habebis tran¬
quillũ animũ. Euerteris cogitatio¬
iub tuis. irritaris aduersus ipsum
aduersariũ tuũ. Ecce tẽpꝰ ꝑdidisti
Quanto gͦ melius ẽ niimũ amitas:

Expanded text:
allium ? Judicio vult tecum contendere, et tunicam tuam tollere, vult avocare te litibus a Deo tuo: non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum, everteris cogitationibus tuis, irritaris adversus ipsum adversarium tuum. Ecce tempus perdidisti. Quanto ergo melius est ut nummum amittas,
Abbreviated transcription (Latin):
Dies malos due res faciunt. ma¬
licia ⁊ miseria: Per maliciã ho¬
minũ ⁊ miseriã hominũ: dicunt᷑
dies mali. Ceterũ dies isti quantũ
ꝑtinet ad spacia horarũ ordinati
sunt: ducunt uices. agunt tpra.
Oritur sol. occidit sol: transeunt
tp̃ra. Cui molesta sunt tp̃ra: si
homines sibi ñ sint molesti: Fr¬
go dies malos sicͣ dixi duȩ resfaci.¬
unt: miseria hominũ ⁊ malicia
hominũ. S miseria hominum
cõmunis eͣ: non debet malicia ẽẽ
cõmunis. Ex qͦ enĩ lapsus ẽ ad am
⁊ de paradiso expulsus: nũquã
fuerunt dies nͥ mali. Istos pueros
qui nascuntur interrogenus:
quare a ploratu incipiunt: qui
nec ridere possunt. Nascitur &
statĩ plorat. post nescio quot di¬
es ridet. Quando plorabat nas.¬
cens: ꝓpħa suȩ calamitatis erat.
Nundum loquitur: & iã ꝓphetat.
Quid ꝓpħat In labore se futuruͣ.
uel in timore. & si bene uixerit
& iustus fuerit: certe in mediis
positus temptationib sẽꝑ timebit.

Expanded text:
tres, duae res faciunt, malitia et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum ducuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum, ordinati sunt: ducunt vices, agunt tempora; oritur sol, occidit sol, transeunt tempora. Cui molesta sunt tempora, si homines sibi non sunt molesti? Ergo dies malos, sicut dixi, duae res faciunt, miseria hominum et malitia hominum. Sed miseria hominum communis est: non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus est Adam, et de paradiso expulsus, nunquam fuerunt dies, nisi mali. Istos pueros qui nascuntur, interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post nescio quot dies ridet. Quando plorabat nascens, propheta suae calamitatis erat: Nondum loquitur, et jam prophetat. Quid prophetat? In labore se futurum, vel in timore. Et si bene vixerit et justus fuerit, certe in mediis positus tentationibus semper timebit.
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt. Qui sunt scđ̾m carne̾
nati: Dilectores mundi: amatores
scłi. Qui sunt scđm sp̃m nati: Ama¬
tores regni cęloꝵ. dilectores xp̃i: de¬
siderantes uitã eternã. gratis co¬
lentes dm̃. Ludunt: & dicit apłs

Expanded text:
nati sunt. Qui sunt secundum carnem nati? Dilectores mundi, amatores saeculi. Qui sunt secundum spiritum nati? Amatores regni coelorum, dilectores Christi, desiderantes vitam aeternam, gratis colentes Deum. Ludunt, et di
Abbreviated transcription (Latin):
hã: confirmauit dñs dictũ uxorisesꝰ.
Iã hic manifestũ ẽ sacram̃tũ: quia
nescio qͥd futurũ parturiebat illa
res gesta. Ludentes uidit ⁊ dicit.
Eice ancillã ⁊ filiũ eius. Quid ẽ hoc
fratres: Quid eñĩ mali fecerat isma¬
hel puero ysaach: qr ludebat cũ illo:
Sed illa lusio: illusio erat. Illa lusio.
deceptionẽ significabat. Nã magnũ
ipsũ lusũ ꝑsecutionẽ uocat. Ait enĩ
Sed sicut tunc ille qͥ scđm carnem
natus erat ꝑsequebat᷑ eũ qͥ scđm¬

Expanded text:
am, confirmavit ei Dominus dictum uxoris ejus. Jam hic manifestum est sacramentum, quia nescio quid futurum parturiebat illa res gesta. Ludentes vidit, et dicit: Ejice ancillam et filium ejus. Quid est hoc, fratres? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio, illusio erat; illa lusio deceptionem significabat. Nam magnum ipsum lusum persecutionem vocat: ait enim, Sed sicut tunc ille qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum qui s
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥd dic̃ scriptura: Eice ancillã⁊
filiũ eius. Non enĩ heres erit filiꝰ
ancillȩ: cũ filio meo ysaach. Quȩ¬
rimus ubi hoc dicat scriptura:
ut uideamꝰ utrũ aliqua ꝑsecutio
p̃cesserit ismahelis in ysaach: &
inuenimꝰ hoc dictũ eẽ a sara. quan¬
do uidit pueros ludentes simul.
Quã lusionẽ dicit scriptura uidis¬
se sarã: hanc ꝑsecutionẽ ait apłs.
Plus gͦ uos ꝑsequunt᷑: qͥuos illuden¬

Expanded text:
Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac: et invenimus hoc dictum esse a Sara, quando vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem dicit Scriptura vidisse Saram, hanc persecutionem dicit Apostolus. Plus ergo vos persequuntur qui vos illuden
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ iã salutẽ ipsã quȩ ꝓmittitur:
Et tam̃ qr certa spes est. tanquã iã
data ẽet eadẽ salus. Saluos nos in¬
qͥt fecit. Alio quippe loco: diluci

Expanded text:
n jam salutem ipsam, quae promittitur? et tamen quia certa spes est, tanquam jam data esset eadem salus, salvos nos, inquit, fecit. Alio quippe loco diluci
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓbat᷑ qđ fuit. Nã ⁊ in ipsis quȩ
contrarius solidus cib: ut ipse lac¬
tescat. qͦ possit eẽ aptus infantibus.
ad qͦs ꝑ matris uel nutricis ꝑuenit
carne̾ : sicͣ fecit etiã mat᷑ ipsa sapi¬
entia. Que cũ sit in excelsis angłoꝵ
solidus cyb dignata ẽ quodãmodo
lac dicit᷑ paruuloꝵ. cũ bene ab sp̃i¬
talib capit᷑ inuenit᷑ dñs angeloꝵ.
Proinde nec sic paruuli stͣ lactandi
ut semꝑ nͣ intelligant dm xpͣm:
nec sic ablactandi. ut deserant ho-¬
minẽ xp̃m. Qđ alio mͦ id ipsũ ita dici potͣ
Nec sic lactandi stͣ ut creatorẽ ñ quã
intelligant xpͣm: nec sic ablactan¬
di ut mediatorẽ unquã deserant
xꝑm. In hoc quippe nͣ conuenit
hinc rei similitudo mat᷑m lactis.
⁊ solidi cybi s potius fundamͣti
qr ⁊ puer quando ablactat᷑. ut
ab alim̃tis infantiȩ iã recedat: intͣ
solidos cybos nͣ repetit ubera quȩ
suggebat. Xp̃c autẽ crucifixus.

Expanded text:
improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae contrarius solidus cibus, ut ipse lactescat, quo possit esse aptus infantibus, ad quos per matris vel nutricis pervenit carnem: sicut fecit etiam mater ipsa sapientia, quae cum sit in excelsis Angelorum solidus cibus, dignata est quodammodo lac dicitur parvulorum, cum bene ab spiritualibus capitur, invenitur Dominus Angelorum. Proinde nec sic parvuli sunt lactandi, ut semper non intelligant Deum Christum; nec sic ablactandi, ut deserant hominem Christum. Quod alio modo idipsum ita dici potest: nec sic lactandi sunt, ut creatorem nunquam intelligant Christum; nec sic ablactandi, ut mediatorem unquam deserant Christum. In hoc quippe non convenit huic rei similitudo materni lactis et solidi cibi, sed potius fundamenti: quia et puer quando ablactatur, ut ab alimentis infantiae jam recedat, inter solidos cibos non repetit ubera quae sugebat; Christus autem crucifixus,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ catherizati ut lacte alerentur
ñ solido cibo: cuiꝰ lactis ad hebreoscõ¬
memorat᷑ ubertas. eis qͦs uolebat ci¬
bi soliditate iã pascere: ꝓpt̾ qđ ait.¬
deoq remittentes inicu xpͣi uerbñ
in consũmationẽ respiciamꝰ: ñ iteruͣ
iacientes fundam̃tũ penitentiȩ a
mortuis oꝑib ⁊ fidi in d̾m: lauachri
doctrine. impositiois manꝰ. resurrec-¬
tioietiã mortuoꝵ. ⁊ iudicii eterni.
Pec ẽ lactis ubertas. sine qͦ ñ uiuunt
qui iã qͥdem ratione utunt᷑ ut possint
credere sed bonu̾ a malo ñcreden¬
do tantũ. uerũ etiã intelligendo. qd̃
ꝑtinet ad solidũ cibũ. separare non
possunt. Qđ autẽ in lactis cõmemo¬
ratiõe posuit ⁊ doctrinã: ipsa ẽ quȩ
ꝑ symbolũ tradit᷑ ⁊ orationẽ dnĩcã
S huic lacti absit ut sit contrariꝰ cib
rerũ sp̃ialiũ firma intelligentia ca-¬
piendus: qͥ colosensib ⁊ thessaloni¬
censib defuit: & supplendus fuit.
Quando enĩ suppletur qđ defuit: ñ

Expanded text:
mum catechizati, ut lacte alerentur, non solido cibo: cujus lactis ad Hebraeos commemoratur ubertas eis quos volebat cibi soliditate jam pascere. Propter quod aitdeo remittentes initia Christi verbum, in consummationem respiciamus, non iterum jacientes fundamentum poenitentiae a mortuis operibus, et fidei in Deum, lavacri doctrinae, et impositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum, et judicii aeterni » . Haec est lactis ubertas, sine quo non vivunt qui jam quidem ratione utuntur ut possint credere, sed bonum a malo, non credendo tantum, verum etiam intelligendo quod pertinet ad solidum cibum separare non possunt. Quod autem in lactis commemoratione posuit et doctrinam, ipsa est quae per symbolum traditur et orationem dominicam. 6. Sed huic lacti absit ut sit contrarius cibus rerum spiritualium firma intelligentia capiendus, qui Colossensibus et Thessalonicensibus defuit, et supplendus, fuit. Quando enim suppletur quod defuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
ciabis: tu sacerdos tu uictima. tu
oblator tu oblatio. Ipse sacerdosẽ qͥ
nc ingressus ẽ in interiora ueli: solus
ibi ex his qͥ carnẽ gestauert int᷑pellat
ꝓ nobis. In cuiꝰ rei figura in illo primo
ppło ⁊ in illo pͥmo templo unus sacer
ppło foris stante. Si intelligat᷑ bene

Expanded text:
tiabis . Tu sacerdos, tu victima, tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus est interiora veli. Solus ibi ex his qui carnem gestaverunt interpellat pro nobis. In cujus rei figura in illo primo populo, et in illo primo templo, unus sacerdpopulo foris stante. Quid enim age
Abbreviated transcription (Latin):
ectus ẽ ds: & ido recto adherens
tãquam incõmutabili regłȩ potest
fieri rectũ qđ in se fuit prauũ corho¬
minis. Ut autẽ cor cũ illo sit ⁊ ꝑ hoc
rectũ ẽẽ possit. accedit᷑ ad eũ non pe¬
dib sed fide. Ideo dicit᷑ etiã in epła
ad hebreos de illa ipsa generatione
praua ⁊ amaricante. Non ꝓfuit sermo
auditꝰ illis nͣ contemꝑatis fidei eoꝵ qui
ad dm̃ rectũ: ut cor fiat rectũ. Que
fides pͣueniente ⁊ uocante miscdiani¬
ꝑ obedientiã suscitatur: & applicari
incipit ad dm̃ cor ut dirigatur. ut qͣi¬
tomagis magisq dirigitur. tantomi¬

Expanded text:
enim Deus: et ideo recto adhaerens, tanquam incommutabili regulae, potest fieri rectum quod in se fuit pravum cor hominis. Ut autem cor cum illo sit, et per hoc rectum esse possit, acceditur ad eum, non pede, sed fide. Ideo dicitur etiam in Epistola ad Hebraeos de illa ipsa generatione prava et amaricante: Non profuit sermo auditus illis non contemperatis fidei eorum qui ad Deum rectum, ut cor fiat rectum. Quae fides, praeveniente et vocante miseri obedientiam suscitatur; et applicare incipit ad Deum cor, ut dirigatur; et quanto magis magisque dirigitur, tanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
Excipiat ȩccła rorẽ cȩloꝵ. sicienti t̾re
pluant cęli: & germinet excipiens
pluuã germina bona. oꝑa bona
ne ꝓ bona pluuia det spinas. &ꝓ
horreo expectet ignẽ. Peliquũ¬

Expanded text:
Excipiat Ecclesia rorem coelorum; sitienti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, et pro horreo exspectet ignem.
Abbreviated transcription (Latin):
cedente pluuia hortationũ cotidia¬
narũ. ⁊ cogitatioib bonis ur̃is qub
hoc agit᷑ in corde qđ agit᷑ in agro ł¬
stris. ut gleba frangat᷑ ⁊ sem̃ oꝑiatur
⁊ germinare possit. afferatis frue¬
tũ ad quẽ gaudeat ⁊ lȩtet᷑ agr ieadb
S̾ saut̃ ꝓ semine bono ⁊ ꝓ pluiua bona
ñfructũ s spinas attulerimꝰ: nec semͣ
accusabit᷑ nec pluuia erit incrimine.
sedspinis ignis debitis p̃parat᷑. Qui¬

Expanded text:
ia cohortationum quotidianarum, et cogitationibus vestris bonis quibus hoc agitur in corde, quod agitur in agro rastris, ut gleba frangatur, et semen operiatur et germinare possit: ut afferatis fructum, ad quem gaudeat et laetetur agricola . Si autem pro semine bono et pro pluvia bona, non fructum, sed spinas attulerimus; nec semen accusabitur, nec pluvia erit in crimine, sed spinis ignis debitus praeparatu
Abbreviated transcription (Latin):
iinisto. sed excipit te portus. Tutantũ.
ante quã intres in portũ: ab anchora ad ltt¬
noli abrumpi. fluctuat nauis in an¬
choris sed nͣ longe at̾ra ꝓicit᷑ nec inetͣ¬
ñ fluctuabit. ⁊ si ad tempꝰ fluctuat.

Expanded text:
i isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuat.
Abbreviated transcription (Latin):
metuendũ ne seducat᷑ ab eis qͥ malii
putando ẽẽ substantiã quã. ñ fecit ads
mutabilẽ substantiã faciunt ipsud̾m.
sic᷑ manichei uel sique aliȩ pestesita
desipiunt. S m̃te adhuc paruilis
qͦs dic̃ apłis carnales lacte nutriendos
om̃is de hac re sermo qͦ agit᷑ ut non
solũ credat᷑ uerũ etiã intelligat᷑ sciat.¬
q qd̾ dicitar ꝑcipere talia ñ ualemb̃
onerosus ẽ. faciliusq illos pͣmit quam
pascit. Ex qͦfit. ut spͣitales ista carna
sic disserant. ut uolentes eos ꝑducere
ad intelligentiã ñ capacẽ facilius fas.¬
tidiri faciant in ueritate sermone:
quã in sermone ꝑcipi ueritatem.
Propterea dicit scribens ad colosenses.
Et si corpore absens sũ sp̃u uob̾cũ sũ
gaudens ⁊ uidens ur̃am ordinatio¬

Expanded text:
ndum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt. 5. Sed mente adhuc parvulis, quos dicit Apostolus carnales lacte nutriendos, omnis de hac re sermo, quo agitur ut non solum credatur, verum etiam intelligatur sciaturque quod dicitur, percipere talia non valentibus onerosus est, faciliusque illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spirituales ista carnal; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem. Propterea dicit scribens ad Colossenses; Et si corpore absens sum, spiritu vobiscum sum, gaudens et videns ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
Tamq̃ diceret. Recedite ab egipto
& ꝑ mare rubrũ transite. Unde & in
epła quȩ ad hebreos inscribit᷑ cuͭ eoꝵ
qͥ baptizant᷑ cõmemorarent᷑ inicia:
posita ẽ ibi pęnitentia a mortuis oꝑib
Sic enĩ dic̃. Ideoq rennitentes inicu
xp̃i uerbũ in consũmationẽ respici¬
amꝰ: ñ iterũ iacientes fundam̃tũ pe¬
nia. ꝑtinere ad inicia neophitoꝵ. satis
aꝑteq scriptura testat᷑. Quid ẽ autem
a mortuis oꝑib penitentia: nͥ ab his
quȩ oportet mortificari ut uiuamꝰ¬

Expanded text:
am diceret, Recedite ab Aegypto, et per mare Rubrum transite. Unde et in Epistola quae ad Hebraeos inscribitur, cum eorum qui baptizantur commemorarentur initia, posita est ibi poenitentia a mortuis operibus. Sic enim dicit: Ideo remittentes initia Christi verbum, in consummationem respiciamus, non iterunia pertinere ad initia neophytorum satis aperteque scriptura testatur. quid est autem a mortuis operibus paenitentia nisi ab his, quae oportet mortificari, ut uiuam
Abbreviated transcription (Latin):
seruile ñ facietis. Propt̾ qđ ⁊ ꝑ iere¬
chielem ꝓpħã dicit᷑ & sabbata mea
dedi eis in signũ int᷑ me ⁊ inter eos.
ut scirent qr ego dns qͥ sc̃ifico eos.
Hoc ꝑfecte tc̃ sciemꝰ quando ꝑfecte
finis nͥ erit uesꝑa: sed dnicus dies
uelut octauus ȩternꝰ qͥ xp̃i resurre¬
ctioe sacratus ẽ ȩt̾nã ñ solũ sp̃c. ue
rũ etiã corporis reqͥem pͣfigurans.

Expanded text:
seruile non facietis; propter quod et per Ezeseruile non facietis; propter quod et per Ezecbielem prophetam dicitur: Et sabbata mea dedi eis in signum inter me et inter eos, ut scirent quia ego Dominus qui sanctifico eos. Hoc perfecte tunc sciemus, quando perfecte finis non erit uespera, sed dominicus dies uelut octauus aeternus, qui Christi resurrectione sacratus est, aeternam non solum spiritus uerum etiam corporis re
Abbreviated transcription (Latin):
dius cunitati. Illic ꝑficiet᷑ uacate ⁊ uide¬
te qm ego sũ ds. qđ erit uere maximũ
sabbatũ ñ habens uesperã. Qđ comͣdaũ
Et reqͥeuit d̾s die septimo ab omibus
oꝑib suis quȩ fecit: & benedixͣ o̾s diem
septimũ. ⁊ scificauit eũ. Dies eni septi
mus etiã nos ipsi erimꝰ. quando eius
futrimꝰ benedictiõe ⁊ scificatiõe ple¬
ni.atq refecti. Ibi uacantes uidebimꝰ
qm ipse ẽ ds: qđ nobis nos ipsi esses
uoluimꝰ. quando ab illo cecidimꝰ au¬
dientes a seductore eritissicut dii. &
recedentes a uero do: qͦ faciente dii
essemꝰ eius participatioẽ ñ desertiõe.
Quid eni sine illo fecimꝰ. nsi qđ in tra
eius defecimus. A qͦ refecti ⁊ gr̃atia
maiore ꝑfecti uacabimꝰ in eternũ: ui-¬
dentes qr ipse ẽ ds̃. quo pleni erimus
quando ipse erit omĩa in omĩb Nã
& ipsa oꝑa bona nra quando ipsius
ad hoc sabbatũ adipiscendũ impu¬
tant᷑ qi si nob̾ ea tribuerimꝰ serulia
erunt: cũ de sabbatꝰ dicat. omẽ opꝰ

Expanded text:
dius ciuitati. Ibi perficietur: Vacate et uidete quoniam ego sum Deus; quod erit uere maximum sabbatum non habens uesperam, quod commendEt requieuit Deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit, et benedixit Deus diem septimum et sanctifiicauitmus etiam nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni adque refecti. Ibi uacantes uidebimus quoniam ipse est Deus; quod nobis ipsi esse uoluimus, quando ab illo cecidimus, audientes a seductore: Eritis sicut di et recedentes a uero Deo, quo faciente di essemus eius participatione, non desertione. Quid enim sine illo fecimus, nisi quod in ira eius defecimus? A quo refecti et gratia maiore perfecti uacabimus in aeternum, uidentes quia ipse est Deus, quo pleni erimus quando ipse erit omnia in omnibus. Nam et ipsa opera bona nostra, quando ipsius ad hoc sabbatum adipiscendum inputantur; quia si nobis ea tribuerimus, seruilia erunt, cum de sabbato dicatur: Omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uidemꝰ tanꝗͣ definitũ eẽ quẽ ꝑfec¬
toꝵ dicat solidũ cẏbu̾: & hoc eẽ illud
qđ ad corinthios scriptũ ẽ: sapientiã
loquim᷑ int᷑ ꝑfectos. Quos autẽ ꝑfectos
uoluerit in hoc loco intelligi: subiecit
atq ait. Qui ꝑ habitũ exercitatos ha¬
bent sensus: ad separandũ bonũ a mals.

Expanded text:
enim videmus tanquam definitum esse quem perfectorum dicit solidum cibum; et hoc esse illud quod ad Corinthios scriptum est, Sapientiam loquimur inter perfectos . Quos autem perfectos voluerit hoc loco intelligi, subjecit atque ait, Qui per habitum exercitatos habent se
Abbreviated transcription (Latin):
homines. qͥ cũ audierint qi humiles
ẽẽ debent. dimittunt se. nichil disce¬
re uolunt: putantes qr si aliqͥd didi¬
cerint suꝑbi ert ⁊ remanent insolo
lacte: qͦs rephendit scriptura dicens.
Et facti estis opꝰ habentes lacte: non
tririlacte ut ñ ibi remaneamꝰ sed
crescendo ꝑ lac. ad solidũ cybũ ꝑ¬
lis esto. ut ñ sapias. Humił esto ꝓptͣ
suꝑbiã. altus esto ꝓpt᷑ sapientiam.
Audi euidentẽ sententiã de hac re.
Nolite pueri effici sensib sed mali¬
cia infantes estote: ut m̃tib ꝑfec¬
tisitis. Certe explicatũ ẽ frẽs meis̃ extͣc
ubi nos dͣs uoluit eẽ humiles: ubi lxx¬
altos. Humiles ꝓptͣ cauendã suꝑ¬
biã: altos ꝓptͣ capiendã sapientiã.
Lactare ut nutriaris: sic nutrire
ut crescas: sic cresce ut panem
manduces. Cum enĩ cȩperis panẽ s sxt̃c ei¬
manducare. ablactaberis: id÷ ia ugli so¬
ñ tͥ opus erit lacte s solido cibo. iol.

Expanded text:
homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non triri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum plis esto, ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tnon opus erit lac, sed solidus cibus.
Abbreviated transcription (Latin):
nib cogitent: & ipsũ d̾m ñ nͥ aliqđ ess
corpꝰ existiment & malũ nͥ substantiã
putare nͣ possint: cũ sit potius ab m̃nu¬
tabili substantia mutabiliũ substanti.¬
arũ qͥdã defectus: quasfecit ex nichilo
ipsa innuitabil ⁊ sũma substantia qdđ
ẽ ds̃. Qđ ꝓfecto quisqͥs ñsolũ credit.

Expanded text:
ogitent, et ipsum Deum nonnisi aliquod esse corpus existiment, et malum nisi substantiam putare non possint; cum sit potius ab immutabili substantia mutabilium substantiarum quidam defectus, quas fecit ex nihilo ipsa immutabilis et summa substantia, qui est Deus. Quod profecto quisquis non solum credit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sublatũ ẽ enĩ sacrificiũ a aron: & ce¬
pit ẽẽ sacrificiũ scđm ordine̾ mel¬
chisedech. SInatũ ex utero. de
uirgine intelligimꝰ. ante luciferu
noctu sicut eungłia contestantur.:
ꝓcul dubio inde ex utero ante luci¬
ferũ: ut ẽet sac̾dos in et̾nũ scđm
ordine̾ melchisedech. Nã scđ̾m id
qđ natus de patre d̾s apd̃ dm̃ coet̃¬
nus gignenti nͣ sacerdos: sed sac̾dos
ꝓpt᷑ carne̾ assumptã: ꝓpt̾ uictimã
quã ꝓ nob̾ offerret a nob̾ acceptã.

Expanded text:
Sublatum est enim sacrificium Aaron, et coepit esse sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Si natum ex utero, evirgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propter carnem assumptam, propter victimam quam pro nobis offerret a nobis acceptam.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in mysterio. Nondũ erat sacri cuug¬
ficiũ corporis ⁊ sanguinis dni qđ fide¬
les norunt ⁊ qui eungłiũ legerunt.
qđ sacrificiũ nc̃ diffusũ ẽ toto orbe
terrarũ. Proponite gͦ uob̃ ante ocłos
duo sacrificia: & illud scdm ordine̾
aaron. & hoc scđm ordine̾ melchise¬
dech. Scriptũ ẽ enĩ. Iuraũ dñs ⁊ nͣ
penitebit eũ.: tu es sacerdos in etnũ
scđm ordine̾ melchisedech. De quo

Expanded text:
hoc in mysterio. Nondum namque erat sacrificium corporis et sanguinis Domini, quod fideles norunt qui Evangelium legerunt. quod sacrificium nunc diffusum est toto orbe terrarum. Proponite ergo vobis ante oculos duo sacrificia, et illud secundum ordinem Aaron, et hoc secundum ordinem Melchisedech. Scriptum est enim: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . De
Abbreviated transcription (Latin):
isti errant corde. Ad hoc cũ illis fui
quadaginta. annis ut ostendere genꝰ
tale hominũ qđ me semꝑ exacerbats.
usq in finẽ scłi: qr ꝑ illos qͣdraginta
annos totũ scł m significare uolui.
Quid gͦ  c illis nͣ crͣt alii. qͥ intrent in
reqͥem di᷑ Imnꝓꝓbatist̃ illi qͥb: displi¬
cuit miscdia dii. qui restitert do cor¬
de indurato. Illis induratis: ñ qͥd ꝑdi¬
dit ds̃ ppłm suũ : Non erit uerum:
potens ẽ ds de lapidib istis fuscitare

Expanded text:
isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quadraginta annos, totum saeculum significare voQuid ergo? pro illis non erunt alii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
u aliqͦties inscripturis inueni¬
atur homines dictos ẽẽ sine quȩrela:
nemo inuenit᷑ qͥ sit dictus sine pec¬
cato nͥ unus solus de qͦ aꝑte dictũ
eͣ. eũ qͥ nͥ nouerat peccatũ: & eo lo¬
carne quȩ habebat similitudine̾
carnis peccati. quãuis nͥ ẽẽt caro
peccͣi. Quã tam̃ similitudinẽ non

Expanded text:
 aliquoties in Scripturis inveniatur homines dictos esse sine querela, non invenitur qui sit dictus sine peccato, nisi unus solus de quo aperte dictum est, Eum qui non noverat peccatum . Et eo locarne, quae habebat similitudinem carnis peccati, quamvis non esset caro peccati; quam tamen simi
Abbreviated transcription (Latin):
corda ur̃a. Aliquando eniͥ au¬
distis uoce illius ꝑ moysen: obdu¬
rastis corda ur̃a. Per p̃conẽ locutꝰ
ẽ quando obdurastis corda ur̃a.
ꝑ se nͣcͣ loquit᷑ mollescant corda
ur̃a. Qui pͣcones ante se nuttebat.:
ipse uenire dignatus est. Ore
suo hic loquitur. qͥ loqͣbat᷑ ꝑ ora
ꝓpħarũ. Hodie gͦ si uocẽ eius au¬
dieritis: nolite obdurare corda ur̃a.¬
Quare dixisti: nolite obdurare cor¬
da ur̃a  Quia meministis qͥd so¬
leant facere patres urͣi. Nolite
obdurare corda ur̃a. quẽ admodu᷑
in illa amaricatione. scdm diem
temptatiõis in deserto. Recolitis
certe fres qđ ille pͦpłs temptauerit
dm̃. acceperit disciplinã. ⁊ rectus
sit in deserto tãquam optimo ses¬
sore frenis legũ. frenis pͣceptoꝵ.
nec sit desertus tam̃ a dõ etiã in¬
domitus. nͥ solũ benesiciis pͣsentib
si etiã uirga em̃datiois nͣ desistente.
Nolite gͦ obdurare corda ur̃a sic̾ in
illa amaricatiõe scđm diẽ tẽptati¬

Expanded text:
ra.» Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda vestra; per se nunc loquitur, mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora Prophetarum. «Hodie» ergo «si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda Quare dixisti, «Nolite obdurare corda vestra?» Quia meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda vestra: sicut in amaricatione, secundum diem tentati
Abbreviated transcription (Latin):
illis in tra sua ne intrent in requiemꝰ
ipsius. & tam̃ oportet aliqͦs intrare in
requiẽ ipsius. Non enĩ nulli dabitur
requies ipsius. Iilis reꝓbat:s nos intbimꝰ.
qi ⁊ si aliqͥ ex ramis fracti st̃ ꝓpt᷑ disfimni¬
litudinẽ ⁊ infidelitatẽ: nos ꝓptͣ fidẽ &

Expanded text:
illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies ipsius. Illis ergo reprobatis, nos intrabimus: quia etsi aliqui ex ramis fracti sunt propter dissimilitudinem et infidelita
Abbreviated transcription (Latin):
Est quidẽ q uunt semꝑ anima: & ẽ in
illa quȩdã uita ꝑmanens. sed mutabi¬
lis uita. Scđm mutabilitatẽ uitę huius
& mortalis dici potest: qr si uiuebat sapi¬
ent᷑ ⁊ desipit. mortua ẽ in deterus.
Si uiuebat insipient᷑ ⁊ sapit: mortua
eͣ in melius. Nam ẽẽ morte̾ intleterius. sex libi¬
ẽẽ mortẽ in melius: scriptura nos¬
docet. Utiq in deterus mortui erant.
de quib dicit᷑. Sine mortuos. sepeli¬
ant mortuos suos. &. surge qͥ dormis.
& exurge a mortius: & illuminabit
te xpͣc. Et. quando mortui audient.
& qͥ audierint uiuent: in deterus Cex serm̃.
mortui erant. ideo reuiuiscunt: resurrectiõe¬
Reud uiscendo moriunt᷑ in melius. qr nottuor¬
& reuiuiscendo ñ erunt qđ erant.
Non ẽe autẽ qđ erat. morsẽ. S: forte
si in meliusẽ: ñ appellat᷑ mors. Ap¬
pellauit illã mortẽ apłs. Si autem
mortui estis cũ xp̃o. ab elem̃tis huius
mundi: qͥd adhuc uelut uiuentes
de hoc mundo decernitis: Mori nos

Expanded text:
est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nosdocet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et iltione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a: ibi enĩ karitas nr̃a. Et uita ur̃a sex tc
inqͥt. abscondita ẽ cũ xp̾o in deo. euugłii se¬
Quando arescet: qͥ sic habet radicẽ. cund io
lioꝵ: & ubertas fructuũ locupletat᷑
Quando hoc erit: Audi qđ sequitur.
ão sib de ¶m̃s g̃ diuites boni fideles: sed
s ñ diuites huiꝰ mundi. Deniq diui¬
tias suas nec ipsi sentiuint: sentient
postea. Uiuit radix. sed hyemis
tpre etiã uiridis arbor. aridȩ simi¬
lis ẽ. Tempore quippe hyemis &
arbor quȩ aret ⁊ arbor quȩ iuiget
utraq nuda ẽ honore folioꝵ: utraq
uacua honore frugũ. Ueniet estas.
& discernet arbores. Uiua radix
folia ꝓducit. implet᷑ fructibus.
arida manis estate sic̃ hyeme re¬
manebit. Itaq illi horreũ p̾parat᷑.
huic securis adhibet᷑ ut amputata
in ignẽ mittat᷑. Sic estas nr̃a. xp̃i
tatio: estas nr̃a xp̃i reuelatio. De¬
niq arborib bonis ⁊ fidelib hanc
allocutionẽ p̃bet apłs. Aortui
enĩ estis. & uita ura abscondita ẽ

Expanded text:
ra; ibi enim charitas nostra. Et vita vestra, inquit, abscondita est cum Christo in Deo. Quando arescit qui sic habet radicem? Quando aliorum, et ubertas fructuum locupletat? quando hoc erit? Audi quod sequitur: Omnes ergo divites boni fideles, sed non divites hujus mundi. Denique divitias suas nec ipsi sentiunt; sentient postea. Vivit radix, sed hiemis tempore etiam viridis arbor aridae similis est. Tempore quippe hiemis et arbor quae aret, et arbor quae viget, utraque nuda est honore foliorum, utraque vacua honore fructuum: veniet aestas, et discernet arbores: viva radix folia producit, impletur fructibus; arida inanis aestate, sicut hieme, remanebit. Itaque illi horreum praeparatur, huic securis adhibetur, ut amputata in ignem mittatur. Sic aestas nostra, Christi tatio: aestas nostra, Christi revelatio. Denique arboribus bonis et fidelibus hanc allocutionem praebet Apostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est
Abbreviated transcription (Latin):
brã futuroꝵ appellat apłs: qi ea sig¬
nificabant suo tpr̃e reuelanda
quȩ nos reuelata ꝑcipimus: ut re¬
mota umbra. nuda eoꝵ luce fruerem
De quib singillatĩ nimis longũ est
disputare: quẽ admodũ exuendo
ueterẽ homine̾ circũcidim᷑ in expo

Expanded text:
bras futurorum appellat Apostolus , quia ea sigbras futurorum appellat Apostolus , quia ea significabant suo tempore revelanda, quae nos revelata suscepimus, ut remota umbra nuda eorum luce frueremur. De quibus singillatim nimis longum est disputare quemadmodum exuendo veterem homi