comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostendebat illi ꝑ uana sõnia et
xp̃ianori atq monachoꝵ exercitũ
tenebrosũ ac e om̃iq ma¬
cie tabidũ atq deformẽ. Et ẽ¬
contra ostendebat iudeoꝵ plebẽ
sũma lȩtitia tripudiantẽ. ingen¬
tiq lumine choruscantẽ: ac pro¬
iude cõmonebat eũ. ut si mall&
beattrudinis illoi particeps effi¬
ci: circũcisionẽ quoq suscipere
festinaret. Ex quib ꝓfecto con¬
stat memoratos uiros tã lugubrit̃
non fuisse illusos: si rationẽ discretio¬
nis assequi laborassent. Quam obrẽ
in quantis pniciosũ sit discretionis
grãm non hab̾e: multor. casus experi
inmiorib fr̃ib instructionis gratia
de seipso narrare dicens. Cñ ad huc
essẽ puerulus & cũ abbate theone
cõmanerem: hec mͥ consuetudo fu̾it
inimico ĩmit tente. ut postquã refe¬
maciũ cotidie in sinu meo latenter
absconderẽ: quẽ sero ignorante sene
occulte edebam. Quod furtũ licet
cotidie ꝑficerẽ: expleta tam̃ concu¬

Expanded text:
ostendebat illi per vana somnia et ostendebat illi per vana somnia et Christianorum atque monachorum exercitum tenebrosum ac tetrum, omnique macie tabidum atque deformem; et econtra ostendebat illi Judaeorum plebem summa laetitia tripudiantem, ingentique lumine coruscantem. Ac proinde commonebat eum, ut si mallet beatitudinis illorum particeps effici, circumcisionem quoque suscipere festinaret. Ex quibus profecto constat quod ex memoratis viris tam lugubriter nemo fuisset illusus, si rationem discretionis assequi laborassent. Quamobrem in quantis perniciosum sit discretionis gratiam non habere, multorum casus experimjunioribus fratribus, instructionis gratia, de seipso narrare , dicens: Cum adhuc essem puerulus, et cum abbate Theone commanerem, haec mihi consuetudo erat inimico imminente, ut postquam refematium quotidie in sinu meo latenter absconderem: quem sero, ignorante sene, occulte comedebam. Quod furtum licet quotidie perficerem, expleta tamen concu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ in angłi suscep̃ claritate : reue¬
lationib ciꝰ sepe deceptꝰ. credidit
eũ int̾ niratiũ e̾eᷤ iustitię. Nã ꝑ
oñis noctes in cellula ei lum̃ absq
ullius lucerne officio p̃bebat dia¬
bolus. Ad extremũ uͦ iussit eum
ut filiũ suũ qui cum eo parit̃ in eo¬
dẽ monasterio cõmanebat. deuotꝰ
offerret dõ uictimnã: ut scilicet
hoc sacrificiũ abrahe patriarebe
meritis coequaretur. Cuiꝰ uerb
ille in tantũ est seductus. ut hoc
c̃festim ope ꝑfecisset: nisi puer
de cella manib eiꝰ elapsus conci¬
tus aufugisset.
am semꝑ tenuit abstinentiã. qui¬
q: pannos multos singulariter in
cella reclusus. ꝑ paucis imitabilẽ
exibuit continentiã. Hic ad ex¬
tremũ tta est diabolicis reuela¬
tionib delusus: ut post tantos
labołes atq uirtutes quib alios
monachos excesserat. ad uidaismũ
& circũcisionẽ carnis miserabilit̃
sit lapsus. Per multa nãq tẽpora.
diabolus uelut nuituis ueritatis

Expanded text:
 claritate, revelationibus ejus saepe deceptus, credidit eum internuntium esse justitiae. Nam per omnes noctes in cellula ejus lumen absque ullius lucernae officio praebebat diabolus: ad extremum vero jussit eum ut filium suum, qui cum eo pariter in eodem monasterio commanebat, devotus Deo offerret victimam, ut scilicet hoc sacrificio Abrahae patriarchae meritis coaequaretur. Cujus verbis ille intantum est seductus, ut hoc confestim opere perfecisset, nisi puer de cella manibus ejus elapsus, concitus aufugisset. am semper tenuit abstinentiam, quique per annos multos singulariter in cella reclusus, perpaucis imitabilem exhibuit abstinentiam. Hic ad extremum ita est diabolicis revelationibus delusus, ut post annuos labores atque virtutes, quibus alios monachos excesserat, ad Judaismum et circumcisionem carnis miserabiliter sit lapsus. Post multa namque tempora diabolus, velut nuntius veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Sixit abbas iacob. Sicut lucer¬
na ardens obscurũ cubiculũ illu¬
iniuat: ita timor dñi si uenerit
in cor homius. illuminat eum
.x docet om̃s uirtutes & manda¬

Expanded text:
ixit abbas Jacobus: Quia sicut lucerna obscurum cubiculum illuminat, ita timor Dei, si venerit in corde hominis, illuminat eum et docet omnes virtutes et manda
Abbreviated transcription (Latin):
Iuipã aut̃ fr̃ cum ꝑ solitudinem
uer ageret: aduespascente iam die
speluncã quandã reppiens. ibidẽ sub¬
stitit. Ubi dum psalmos exmore de
cantaret: temp̃ mediȩ noctis excessit᷑.
Aurora itaq suꝑuemiente. cũ om̃is
multitudo demonũ aboculis eiꝰ euanu¬
isset: dubitans fr̃ de assertione sp̃c
iminundi. memor etiã euuangelice
sententie. qͦd in ueritate ñ stecit: &
quia non ẽ. ueritas in eo: & cũ loquit᷑
mendaciũ. de ꝓpriis loquitur: pelu¬
sium petut. ubi illũ frẽm nouerat cõ¬
morari: quẽ malignꝰ sp̃c asseruit eͤẽ
deceptum. Erat autẽ illic & alius
fr̃ illi notissimꝰ: quẽ interrogans de
eodẽ fratre. reppit qͦd eadẽ nocte
qua teterrimꝰ ille dȩ mon ruinã eius
suo principi nuntiarat. monasterio
pristino derelicto incũ petisset: et
in fornicationẽ miserabilit̃ cecidis¬
set. Hacc aut̃ audiens frͣ. suspirans
& flens reuersus est in locũ suum.

Expanded text:
uidam autem frater , cum per solitudinem iter ageret, advesperante die speluncam quamdam reperiens, ibidem substitit. Ubi dum psalmos ex more cantaret, tempus mediae noctis exAurora itaque superveniente, cum omnis multitudo daemonum ab oculis ejus evanuisset, dubitans frater ille de assertione spiritus immundi, memor etiam evangelicae sententiae, quod in veritate non stetit, et quia non est veritas in eo; et cum loquitur mendacium, ex propriis loquitur : Pelusium petiit, ubi illum fratrem noverat commorari, quem malignus spiritus asseruit esse deceptum. Erat etiam ibi et alius frater illi notissimus, quem interrogans de eodem fratre, reperit quod eadem nocte, qua teterrimus ille daemon ruinam ejus suo principi nuntiaret, monasterio pristino derelicto, vicum petiisset, et in fornicationem miserabiliter cecidisset. Haec autem audiens frater, suspirans et flens, reversus est in locu
Abbreviated transcription (Latin):
Anͣ murmuret. Scriptum est enim.
Qui diligitis dñm. odite malum.¬
est anima mea de corpore.: aliam
quando occursurꝰ sũ deo. tertiã
quando aduersũ me ꝓferenda. ẽ.¬
sententia

Expanded text:
aut non murmuret. Scriptum est enim: Qui diligitis Dominum, odite malumest anima mea de corpore; secundam, cum occursurus sum Deo; tertiam, quando adversum me est proferenda sententia
Abbreviated transcription (Latin):
am puritatẽ eatenꝰ pueniret: ut ne
ipse quidẽ uel illo simplici ac natura¬
li motu. qui etiã in paruulis atq lac¬
tantib excitat᷑. ulterus pulsarei¬
ressus: aducinens ad eũ angłs inuisio¬
ne nocturna. eiꝰq uelut aperiens
uentrẽ. quandã ignitã carnis ftr anũ
de ers iuscerib enulsit. atq proiecit:
sinq locis ut fuerant om̃ia intestina
rstituens. dixit adeum. Ecce
unuisse te noueris hodierno die
orpetuã corporis animęq puritatẽ.
quã fidelit̃ a deo postulasti. Hec dẽ

Expanded text:
iam puritatem eatenus perveniret, ut ne iam puritatem eatenus perveniret, ut ne ipse quidem vel illo simplici ac naturali motu qui etiam in parvulis atque lactantibus excitatur, ulterius pulsareteret, adveniens ad eum angelus in visione nocturna, eique velut aperiens uterum, quamdam ignitam carnis strumam de ejus visceribus evulsit atque projecit, suisque locis, ut fuerant, omnia intestina restituens, dixit ad eum: Ecceobtinuisse te noveris hodierno die perpetuam corporis puritatem, quam fideliter postulasti. Haec de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uirtutes quȩ ñ solum in euis
actu uel morib moebant᷑. sed etia
in ipso uultu ꝑdĩ grãm refulgeban.¬
ita est peculiar i bẽneficio donũ casti¬
tatis infusũ: ut iam se ne ipsis qui¬
dem natułalib incentiuis inquieta¬
ri uel insopore sentiret No quam
tam̃ carnis puritatẽ quomͦ ꝑuene¬
rit: quia supra conditionẽ humane
naturȩ uidet᷑. necessariũ reor expli¬
care. Hic gͥ beatus serenus ꝓ mi¬
na cordis atq animȩ castitate. noc¬
turnis diurnisq p̃cib. ieiuniis qͦ
q uigiliisq infatigabilit̾ in sistens.
cũ se uidisset orationũ suar ũ op¬
tinuisse uota. cunctosq ęstus ir
corde suo concupiscentiȩ carnalis
ex tuictos: uelut suauissimo gustu
puritatis accensus. in maiore̾ sirm
relo castiatis ex arsit: & intentio¬
rib cȩpit ieiuniis atq obsecrationib
incubare: ut mortificatio passionis
huiꝰ quȩ interiori homini solo oono
dĩ fuerat at tributa. ad exterior is en¬

Expanded text:
omnes uirtutes, quae non solum in eius actu uel moribus, sed etiam in ipso uultu per dei gratiam refulgebanita est peculiari beneficio donum castitatis infusum, ut nec se ipsis quidem naturalibus incentivis inquietari vel in sopore sentiret. Ad quam tamen carnis puritatem quomodo pervenerit, quia supra conditionem humanae naturae videtur, necessarium esse reor explicare. Hic igitur beatus Serenus , na cordis atque animae castitate nocturnis diurnisque precibus, jejuniis quoque ac vigiliis infatigabiliter insistens, cum vidisset orationum suarum obtinuisse se vota, cunctosque aestus in corde suo concupiscentiae carnalis exstinctos, velut suavissimo gustu puritatis accensus, in majorem sitim zelo castitatis exarsit, et intentioribus coepit jejuniis atque obsecrationibus incubare, ut mortificatio passionis hujus quae interiori homini suo dono Dei fuerat attributa, ad exterioris hominis et
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ex illis fr̃ib subueniente discre¬
tione uelut a deo sibi porrectos
panes cũ gratiarũ accione suscep̃:
reputans escã sibi diuiuitꝰ munstra¬
ri. nec sine dĩ uissu factũ ẽẽ diceñ.
ut illi qui semꝑ hominũ sanguine
gauderent: nunc deficientib eis
uitȩ substantiã largirent᷑ . Alius
uͦ recusans cybumꝰ. uelut ab homi¬
ne sibi oblatũ: in ędiȩ labore con¬
sũptus. mortuus est. Quoꝵ licet
initia ex rep̾hensibili ꝑsuasione
descenderint: unꝰ tam̃ subuenien¬
te discretione. id quod in caute
conceꝑa t. em̃dasse cognoscitur.
Alius enĩ stulta p̾sũptione per du¬
rans: mortẽ quam dñs ab eo aũte¬
re uoluit. ipse sibi concitauit.

Expanded text:
unus ex illis fratribus subveniente discreunus ex illis fratribus subveniente discretione, velut a Deo porrectos sibi panes cum gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi divinitus ministrari, nec sine Dei jussu factum esse dicens, ut illi qui semper hominum sanguine gauderent, nunc deficientibus eis vitae substantiam largirentur. Alius vero recusans cibum, velut ab homine sibi oblatum, inediae labore consumptus, mortuus est: quorum scilicet quamvis initia ex reprehensibili persuasione descenderint, unus tamen subveniente discretione, id quod incaute conceperat, emendasse cognoscitur: alius autem stulta praesumptione perdurans, mortem quam Dominus ab eo avertere voluit, ipse sibi conscivit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ in puteũ ꝓfundissimũ p̃cipitẽ
iactauit: magnũ scilicet uirtutis
suȩ meritũ ꝓbaturꝰ. cum inde exis¬
set illesus. De quo puteo cũ grandi
frm̃ labore semi uiuus extractus: un¬
tam die tercia finiuit. Et quod his
deterius ẽ om̃ib. ita in deceptionis
suȩ obstinatione ꝑmansit: ut ei nul¬
latenꝰ potuerit persuadere. qͦd de¬
monũ calliditate fuisset delusus.
habitabant ultra illam heremũ. ubi
quondã fuerat beatꝰ antonius cõmo¬
ratus: Hi minus causa discretione
ꝑmoti. euntes ꝑ extentã solitudinis
re deercuer̃t nisi quã ꝑsemet ipsum
illis dñs prestitisset. Cũq errantes
cos ꝑ deserta. & deficientes iã fame
ẽsperissent alonge marites quidã.
quȩ gens cunctis pene nationib un
manior atq crudelior est: non enim
eos ad effusionẽ sanguinis desideriũ
prede. sed sola ferocitas m̃tis instigat.:
uisis gͦ eis. contra naturã feritatis sie
cũ panib illis occurrerunt. Tune

Expanded text:
ipsum in puteum profundissimum praecipitem jactavit, magnum scilicet virtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset illaesus: de quo puteo cum grandi fratrum labore semivivus extractus, vitam tertia die finivit; et quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei nullatenus potuisset persuaderi, quod daemonum calliditate fuisset delusus. habitantes ultra illam eremum , ubi quondam fuerat beatus Antonius commoratus, minus cauta discretione permoti, euntes per extentam solitudinis re decreverunt, nisi quam per semetipsum illis Dominus praestitisset? Cumque errantes eos per deserta, et deficientes jam fame, conspexissent a longe Mazices, quae quae gens cunctis pene nationibus feris immanior atque crudelior est; non enim eos ad effusionem sanpraedae, sed sola ferocitas mentis instigat. Visis ergo eis, contra naturam ferocitatis suae cum panibus illis occurrerunt: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
duc̃ ad dm̃: & p̾dictas uirtutes uigi¬
ter c̃seruet illesas. Omĩum nanq
uirtutũ generatrix: & custos atq
moderatrix discretio est. Et ut
referã uob̃ de quodã sene herone
nomine. qui discretionẽ minime
retinens. om̃s pristinos labores per¬
didit: & uisuꝑ miserabilit᷑ uitam
fimuit. Ante pancos & enĩ
dies illusione diaboli deceptus:¬
a sũmis ad una deiectus est. Hic
itaq ꝑ quinquaginta annos in he¬
remo cõmoratꝰ. singularẽ uitȩ dis¬
cretionẽ tenuit: & solitudinis
secreta miro feruore ultra om̃s
sectatꝰ est. Hic igit᷑ post tantos
labores ab insidiatore delusus.
graussimo lapsu corruens. cunctos in
heremo constitutos luctuoso dolore
ꝑculsit. Qui minime cecidisset: si dis¬
cretionẽ tenere potuisset. Tanto si¬
quidẽ rigore ꝑ immutabilẽ ieiunii ẽ¬
tinentiã se exercuit. & solitudinis ac
cellule secreta iugit̾ sectatꝰ est: ut
nec die sco paschȩ rigorẽ abstinentie
solueret. Cũq om̃s heremitȩ ꝓtanta

Expanded text:
 praedictas virtutes jugiter conservet illaesas. Omnium namque virtutum genitrix et custos atque moderatrix discretio est. CAPUT referam vobis de quodam sene, Herone nomine, qui discretionem minime retinens, omnes pristinos labores perdidit, et insuper miserabiliter vitam finivit. Ante paucos etenim dies illusione diaboli a summis ad ima dejectus est. Hic itaque quinquaginta annis in eremo commoratus, singularem vitae districtionem tenuit, et solitudinis secreta miro fervore ultra omnes sectatus est. Hic igitur post tantos labores ab insidiatore delusus, gravissimo lapsu corruens, cunctos in eremo constitutos luctuoso dolore percussit. Qui minime cecidisset, si bonum discretionis tenere voluisset. Tanto siquidem rigore animi sui immutabilem jejunii continentiam semper exercuit, et solitudinis ac cellulae secreta jugiter sectatus est, ut nec die sancti Paschae rigorem abstinentiae solveret. Cumque omnes eremitae pro tanta
Abbreviated transcription (Latin):
re magnitudinis ad se uenire con¬
spiciunt. Bestia licet tribus reꝑtis.
ñ incerta quẽ peter&. aachorite
pedibus ad noluit᷑. & cũ fletu qͦdã
ac lam̃tatione ꝓcumbens. indica¬
bat gem̃tis parit & rogantis affec¬
tum. Mouit om̃s & p̃cipue illum
qui se intellexerat expetitũ. ac
deinde p̃cedentẽ sequunt᷑. Nam¬
illa pre iens & subinde restans
la ducebat. anachorita scquere¬
tur. Ouid multis:Ad speluncã
besti̾c ꝑuenit᷑ ubi illa ad ultos
iã catulos male feta nut ricbat
qui ut cdausis luminibus ex aluo
matris exierant : cecitate ꝑpetura
tenebantur. Quos singulos de ru¬
pe prolatos: ante anachorite pe¬
des mat᷑ exposuit: Tunc demum
sc̃s adũtit. quid bestia postula¬
ret. Inuocatoq: xpi nomine. con¬
trectauit manu lumina clausa
catulorũ: ac statim cecitate depulsa.
aptis oculis bestiar ũ. diunegata lux
patuit. Ita fr̃s illi anachorita quẽ
desiderauerant uisitato. cũ admodũ

Expanded text:
rae magnitudinis ad se uenire conrae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue illum, qui se intePraecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitanla ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum
Abbreviated transcription (Latin):
me. sicut pudorẽ gessit errati
nomine opant᷑ serui tui: tua sunt
mirabilia. Ne cui aut̃ hoc incredibi¬
le forte uideat᷑: maiora ad huc memo¬
rabo.fides xꝑiad est me nichil finge
Habitalunt pleriq in heremo.
sine ullis tab̃naculis: quos anacho¬
ritas uocant. Uinunt herbarũ
radicibus. nullo unquã certo
loco c̃sistunt: ne ab hominibus
usitentur Ad quendã igitur hoc
ritu. atq hac lege uuentẽ duo ex
nitria monachi. licet longa & diũ¬
sa regione: tam̃ quia olim ipsis in
set. auditis eius uirtutibus teten¬
derunt. Quẽ di multũq quesi¬
tum. tandẽ m̃se septimo reppert
mextremo illo deserto qđ est men¬
pbis contiguũ demorantẽ: quas ille
solitudincs iam paimos duodecim
dicebat᷑ habitare. Qui licet om̃iũ
hominũ ustar&e occursũ: tamen
agnitis fr̃ibus ñ refugit. seq caris
simis ꝑ triduũ non negauit. Quar¬
to dic aliquantulũ ꝓgressus. cum
ꝓsequeretur ab euntes: lecnã mi¬

Expanded text:
niae, sicut pudorem gessit errati:niae, sicut pudorem gessit errati:nomine operantur serui tui, tua suntr. XV. Ne cui autem hoc incredibile forte videatur, majora memorabo. Fides Christi adest, me nihil fingerHabitant plerique in eremo sine ullis tabretas vocant . Vivunt herbarum radicibus, nullo unquam certo loco consistunt, ne ab hominibus visitentur. Ad quemdam igitur hoc ritu atque hac lege viventem, duo ex Nitria monachi, licet longe diversa regione, tamen quia olim ipsis in set, auditis ejus virtutibus tetenderunt. Quem diu multumque quaesitum, tandem mense septimo repererunt in extremo illo deserto quod est Memphis contiguum demorantem, quas ille solitudines jam per annos duodecim dicebatur habitare. Qui licet omnium hominum vitaret occursum, tamen agnitis fratribus simis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mi
Abbreviated transcription (Latin):
cis facti c̾scia. ad eũ uenire dissimu¬
lans cui fecisset in uriam: egre
patiebatur heremita. sealum ne
solatio destitutum. Postremo illiꝰ
oratione reuocata: septimũ post
diẽ affuit ut solebat ante fores
cȩnanti. Sed ut facile cerneres
uerccundiã pęnitentis: ñ ausa fu¬
it. ꝓpius accede. deiectis in t̃ra
ꝓfundo pudore luminib qđ pa¬
la licȩbat intelligi. quandã ueni¬
am p̾cabat᷑. Quã illius c̃fusionẽ
heremita miseratꝰ. iuboe eam ꝑ¬
pius accede. ac manu blanda ca¬
put triste ꝑmulcet. De in pane
duplicato. reã suã refecit. Ita in¬
dulgentiã consecuta: officnẽsue¬
tudinẽ. deposito merore repara¬
uit. intuemini queso xpi etiam
in hac parte uirtitẽ. cui sapit
osñe qđ brutũ est: cui mite est
om̃e qd̾ seuit. Lupa p̾̃stat offici¬
um: bestia furti crimen agno¬
scit. Lupa c̃scio pudore confun¬
ditur. Uocata ad est. caput p̾ba.
& habet sensũ indulte sibi ue¬

Expanded text:
cis facti conscia ad eum venire dissimucis facti conscia ad eum venire dissimulans, cui fecisset injuriam, aegre patiebatur eremita se alumnae solatio destitutum: postremo illius oratione revocata, septimum post diem affuit, ut solebat, ante fores cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ue
Abbreviated transcription (Latin):
qui cęnule superat offerret Illa
manũ cius labere solita. atq na qͣsi
impleto officio. & prestita c̃solatio¬
ne discedebat. Sedd forte acc idit
at sc̃s ille dũ frẽm qui ad cum ue¬
uerat deducit abeuute diutius
abesset: &e ñ nisi sub uocte renieturet
lnterim bestia ad consuetudinarium
illud cęne tempus accurrit: uacriã
cellam repperiens cum familiarem
patronũ abesse sentir&. ingressa
curiosius explorans ubi nã esset
habitator. Casu contigua cñ pa
nibus quinq palmitia fiscella pen¬
debat. ex his unũ p̃sumit & deuo¬
rat. Deinde ꝑpetrato scelere. di¬
scessit. Regressus heremita. indit
sportellã dissolutã. ñ constantem
panũ numer ũ. dampnũ rei fami¬
liaris intelligit. ac prope lunen
panis absumpti fragmenta cogno¬
scit. Sed ñ erat incerta suspitio. que
furtũ ꝑsona fecisset. Ergo cũ con¬
sequentibus diebus scđm c̃suctudi¬
nẽ bestia ñ ueniret: nmirũ auda¬

Expanded text:
qui cenulae superfuisset, offerret: illam qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eius lambere solitam, adque ita quasi inpleto officio et praestita consalutatione discedere. sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem, qui ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte remearet. interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit. uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset hanibus quinque palmicia fiscella pendebat; ex his unum sumit, et devorat, deinde perpetrato scelere discessit. Regressus eremita, vidit sportulam dissolutam, non constante panum numero. Damnum rei familiaris intelligit, ac prope limen panis assumpti fragmenta cognoscit. Sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. Ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non veniret, nimirum auda
Abbreviated transcription (Latin):
hec seruissis parauerit. Ex maio¬
re enĩ parte. qͥ intra illa secreta con¬
sistunt. cũ alia ibi germina nulla
succedant: istarũ arbori. pomis
aluntur. Ergo ubi ad illam ad quam
uenim᷑. lconẽ ibi offendimus. Quo
uiso ego & ille dux meus intremumꝰ
Sc̃s ille incunc tant̃ accessit: nos
licet trepidi secuti sumus. fera pau¬
lulum cernens impata abeo. mode¬
sta discessit & c̃stitit: dũ ille adti¬
gua ramis humiliorib poma de¬
cerpet. Cũq plenã palmis manũ
obtulisset. occurrit bestia: acce¬
pitq tã libere. quã nullũ animal
domesticũ. Et cum comedisset.
abscessit. Nos hȩc intuentes. et
ad huc trem̃tes. facile potuimus
agnoscere: quanta in illo fidei
uirtus. & quanta in nob̾ esset in¬
firmitas
Alium eque singularẽ uirũ indi¬
mus in paruo tugurio: in quo ñ
ti Nec facile unquã bestia falle¬
batur. quin illi ad legitimã horam
refectionis occurrer& & tam diu
ꝓforib expectaret: donec illi panẽ

Expanded text:
haec seruis suis parauerit. ex maiohaec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam uenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo nonti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem,
Abbreviated transcription (Latin):
na aquã producere. Nam fere
mille aut aplius pedũ. profundũ
putei ferebatur. Hortus illic erat.
multis holerib copiosus. Id quidẽ¬
contra natura heremi. ubi omnia
arentia exusta solis ardoribus: nul¬
lius unquã seminis. uel exiguã radi¬
cẽ ferunt. Uerũ hoc sc̃o illi labor
cum pecude cõmunis & ꝓpria pres¬
tabat industria. Erequens enim
irrigatio aque. tantã pinguedinem
harenis dabat: ut mirũ immodum
uirere atq fructificare. hortuli il¬
lius holera uideremꝰ. Ex his igitur
unacũ dño suo. bos ille uiuebat. No¬
bis quoq ex ea copia. cęnã sc̃s ille
dedit. Post cęnã aut̃ iam inclinante
uesꝑa. inuitat nos ad arborẽ paline:
cuiꝰ int̃dum pomis uti solebat. que
fere duobus milib aberat. Nam he
tantũ in heremo arbores. licet rare
habent᷑: Tam̃ utrum cas sollers anti¬
quitas ꝓcurauerit. an soli narura gig¬
nat ignoro: nisi d̾s p̃scius fut uroꝵ.¬
ad haibitandũ quandoq scĩs heremũ.

Expanded text:
na aquam producere: nam fere na aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. Hortus illic erat multis oleribcontra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius unquam seminis vel exiguam radicem ferunt. Verum hoc sancto illi labor cum pecude communis, et propria praestabat industria; frequens enim irrigatio aquae tantam pinguedinem arenis dabat, ut mirum in modum virere atque fructificare hortuli illius olera videremus. Ex his ergo una cum domino suo bos ille vivebat; nobis quoque ex ea copia coenam sanctus ille dedit. Post coenam autem, jam inclinante vespera, invitat nos ad arborem palmae, cujus interdum pomis uti solebat, quae fere duobus millibus aberat. Nam hae tantum in eremo arbores, licet rarae, habentur tamen: quod utrum solers antiquitas nat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum
Abbreviated transcription (Latin):
tatione fregerunt. Qđ cum abbas
ad monasteriũ post regressus fr̃ib
retulisset: tantus omĩum incende¬
rat ardor animos. ut certatĩ ad he¬
remũ & sacras solitudines ire ꝓpe¬
rarent.
In hoc monasterio duos ego iam
senes uidi: qui ꝑ quadraginta annos
ibi degere ita ut numquã inde disces¬
serit ferebantur. Si quidem id de
eoꝵ. uirtutib. & abbatis ipsius testi¬
monio. & omniũ fratrũ audieraon
sermone c̃sono celebrari: qđ unum
cori. sol nunꝗ uidisset epulantem:
alterũ nunꝗ uidisset iratũ. Sed qͥa
unius heremite agnonistis uirtutẽ.
referam ad huc uob̃ pauca de plu¬
Ergo ubi pͥmã partẽ heremi in¬
gressus sum. duodecĩ fere a nilo
milibus. habebã aut̃ unũ ex fr̃ib
ducẽ locoꝵ. peritũ. ꝑuenimꝰ ad
quendã senc̃ monachũ sub radicẽ
montis habitantẽ. Ibi qđ in illis lo¬
eis rarissimũ est. puteus erat. Bo¬
uẽ unum habebat: cuiꝰ hic erat
totus labor. impulsa rotali machi¬

Expanded text:
tatione fregerunt. Quod cum abbas tatione fregerunt. Quod cum abbas ad monasterium post regressus fratribus retulisset, tantus omnes incenderat ardor animarum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent. In hoc monasterio duos ego jam senes vidi , qui per quadraginta annos ibi degere, ita ut nunquam inde discesserint, ferebantur. Siquidem id de eorum virtutibus, et abbatis ipsius testimonio, et omnium fratrum audierim sermone consono celebrari, quod unum eorum sol nunquam vidisset epulantem, alterum nunquam vidisset iratum. Sed quia unius incipientis agnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca de pluErgo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo millibus habebam autem unum e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus ad quemdum senem monachum sub radice montis habitantem. Ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. Bovem unum habebat, cujus hic erat totus labor, impulsa rotali machi
Abbreviated transcription (Latin):
bra ieiunio: sed deficere mens celo
intenta ñ poterat. Corpꝰ in edia
fatiscebat : fides firma durabat.
Cũ interĩ admonitꝰ abbas ille ꝑ
sꝑm. ut discipulũ uisitar&: pia sol¬
licitudine cognoscere cupiens. q̃
intȩ substantia uir fidelis aleret᷑.
qui ministrari sibi panẽ ab homi¬
ne noluisset. ad requirendũ enĩ
abbas ipse ꝓficiscit᷑ At ille uln
eminꝰ senẽ uenire c̃spexit. occur¬
rit ei obiã: agit gr̃as. ducit ao
cellulã Eum ingressi parit̃ ambo¬
fussent. c̃spiciunt palmitiã spor¬
tã. calido paue cͣgestã: foribus¬
affixam de poste pendere Ac pri¬
mũ calidi panis odor sentit᷑. tactu
uͦ ac si ante paululũ foci esset
crept᷑ ostendit᷑. egyptu tamen
panis forma ñ cernit᷑. Obstupe¬
facti ãbo: munꝰ celeste cognosẽt.
Cum ille hoc abbatis aduentui
p̃stitũ fateret᷑. abbas uͦ illius fidei
ac uirtuti id potius ascriberet: ita
ambo cęlestẽ panẽ cum multa exul

Expanded text:
bra jejunio, sed deficere mens coelo bra jejunio, sed deficere mens coelo intenta non poterat. Corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat: cum interim admonitus abbas ille per Spiritum ut discipulum visitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens qua vitae substantia vir fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse abbas proficiscitur. At ille, ubi eminus senem venire conspexit, occurrit ei obviam, agit gratias, ducit ad cellulam. Cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciam sportam, calido pane congestam, foribusaffixam de poste pendere; ac primum calidi panis odor sentitur, tactu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exu
Abbreviated transcription (Latin):
oceur su nichil ꝑ territi: ubi an¬
te pedes eor. uenit. quasi incan¬
tata carminib cerulea colla
deposit. Minor ex pueris ma¬
nu cã app̾hensam. ac pallio inuo¬
lutã. ferre cepit. Demde mona¬
steriũ quasi uictor ingressus. in
to pallio. non sine iactantie tu¬
more deposuit. Sed cũ infamti¬
um fidẽ atq uirtutẽ ceteri p̃¬
dicarenti: abbas. ille altiomi c̃¬
silio ne infirma ȩtas insolescere.
uirgis utrũq c̃pescuit: multum
illud ñ suȩ fidei. sed diuine fuisse
uirtutis: discerent potius deo
in humilitate seruire. ñ in signis
& uirtutib głari: quia melior
esset infirmitatis c̃scientia. uir¬
tutũ uanitate. Hoc ubi fr̃ ille
tos infantulos serpentis occur¬
su. & ipsos insuꝑ multa uerbera
uicto serpente merbiisse: abbatẽ
obsecrat. ne sibi post hec ullus pa¬
nis. aut cybus aliquis mitteret᷑
lamq: octauus diesfuerat emissus:
quo se homo xpi intra picłum fa¬
mis ipse c̃cluserat Arebant men¬

Expanded text:
occursu nihil perterritis, ubi anoccursu nihil perterritis, ubi ante pedes 539 eorum venit, quasi incantata carminibus, caerulea colla deposuit; minor ex pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in oto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia meesset infirmitatis conscientia virtutum vanitate. Hoc ubi ille frattos infantulos serpentis occursu, et ipsos insuper multa verbera victo serpente meruisse, abbatem obsecrat, ne sibi post haec ullus panis aut cibus aliquis mitteretur. Jamque octavus dies fuerat emensus quo se homo Christi infra periculum famis ipse concluserat. Arebant mem
Abbreviated transcription (Latin):
est si om̃ia cupiã referre que uidi:
pauca namq ꝑstringam
aud longe ab heremo comigua
nilo. multa sunt monasteria Ha
bitant in uno loco pleriq centeni.
quib sũmum ius est sub abbatis
impio uiuere: nichil arbitrio suo
agere. ꝑ om̃ia ad nutũ illius pote¬
statẽq pendere. Ex his gͦ si qui
maiorẽ uirtutẽ mente c̃ceꝑint.
ut acturi solitariã uitã se ad he¬
remũ conferant: ñ nisi ꝑmaittente
abbate discedunt. Hȩc illori pͥma
uirtus est. parere alicno impio.
Transgressis gͦ ad heremũ. abba¬
tis illius ordinatione panis uel qui¬
lib& cybus alius inmistratur
uenerã. cuidã solitario qui nuꝑ
ad heremũ se cesserat. neq ãplius
ab hoc monasterio quã sex milib
tab̾naculũ sibi constituerat: panẽ
abbas ꝑ duos pueros miserat. Quori
maior habebat etatis annos .xu.
minor duodecĩ annis erat. His
gͦ inde redeuntib: aspis mire
magnitudinis fit obinã. C uus

Expanded text:
est, si omnia cupiam referre quae uidi: est, si omnia cupiam referre quae uidi: pauca perstringam. Haut longe ab eremo contigua Nilo multa sunt monabitant in uno loco plerumque centeni, quibus summum jus est sub abbatis imperio vivere, nihil arbitrio suo agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. Ex his ergo si qui majorem virtutem mente conceperint, ut acturi solitariam vitam se ad eremum conferant, non nisi permittente abbate discedunt. Haec illorum prima virtus est, parere alieno imperio. Transgressis ergo ad eremum abbatis illius ordinatione, panis et quilibet alius cibus ministratur.veneram , cuidam solitario qui nuper ad eremum secesserat, neque amplius ab hoc monasterio quam sex millibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat. Quorum major habebat aetatis annos quindecim, minor duodecennis erat. His ergo inde redeuntibus, aspis mirae magnitudinis venit obviam: cujus
Abbreviated transcription (Latin):
non amari. Oderunt cũ heretici:
quia cos impugnare ñ desut. Ode¬
runt eũ clerici: quia uitia eorum
insectatur & crimina. Sed planc
ecum boni om̃s admirant᷑ & diligunt.
Nam qui cũ hereticũ esse arbitrant᷑.
iñsimunt. Uere dixcrim. catholica
hominis scientia. sana doctrina est.
Totus semꝑ in lectione: in libris est
Non dic non nocte requiescit: aut
legit sc̃ꝑ aliquid. aut scribit. Qđ
nͥ michi fuisset fixũ animo. & pro¬
missũ deo ante ꝓpositũ heremum
adire: uel exiguo tẽporis puncto.
a tanto uiro discede noluissem.
Hinc gͦ traditis atq cõmissis om¬
nib meis. om̃iq familia. que me
contra uoluntatẽ animi mei secu¬
ta tenebat implicitũ: exonerat᷑
quodam mͦ graui fasce penitus ac
liber regresus sum alexandriam.
Uisitatis ibi fr̃ib ad supiorẽ the
baidã id est ad egypti extrema con¬
tendi. Ibi enĩ uaste patentis he¬
remi solitudines. plur unũ fere¬
bant᷑ hab̾e monachori. Longũ

Expanded text:
non amari. Oderunt eum haeretici, non amari. Oderunt eum haeretici, quia eos impugnare non desinit. Oderunt eum clerici, quia vitia eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni homines admirantur et diligunt. Nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doTotus semper in lectione, totus in libris est, non die, non nocte requlegit aliquid semper aut scribit. quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum Deo, ante propositam eremum adire, uel exiguum temporis punctum a tanto uiro discedere noluissem. huic ergo traditis adque commissis omnibus meis omnique familia, quae me contra uoluntatem animi mei secuta tenebat inplicitum, exoneratus quodammodo graui fasce penitus ac liber, regressus ad Alexandriam, uisitatis ibi fratribus ad superiorem inde Thebaidem, id est ad Aegypti extrema contendi. ibi enim uaste patentes eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. longum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi recens fratnę cladis feruebat¬
opidũ petii: qđ ab hierosolimis
ser milib separat᷑. ab alexandria
aut sedecĩ mansionib ab est.
Aeccłam loci illius. hieronimus
p̃sbit̃ regebat. Nam parrochia est
ep̃i: qui hierosolunã tenet:. Michi
iam pridẽ hieronimꝰ suꝑiori illa
mea peregrinatione comꝑtus.
facile obtinuerat: ut nullũ pret̃
illum mͥ expetendũ. rectius ar¬
bitrarer. Uir enĩ p̃ter fidei me¬
ritũ dotẽq uirtutũ. non solũ
latinis atq grecis. sed & hebreis¬
illi in om̃i scientia nemo audeat
certam̃ concitat odia ꝑditorũ.
Uere fateor pinxisse mͥ uidet᷑
inͣ quib opusculis uitia multor.
immoq nichil penitꝰ omisit. qđ
non carꝑ&e. laceraret. exponer&
Precipue auaritiã: nec minus
uanitatẽ insectat᷑ est. Multa
de supbia: ñ pauca de suꝑstitio¬
nc disseruit. Ceterũ de fami¬
liaritatib uirginũ. & monicõr.
pittauit. Unde a quibdã dicit᷑

Expanded text:
ubi recens fratubi recens fratoppidum petii, quod ab Jerosolymis sex millibus separabatur: ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest ecclesia loci illius, quam Hieronymus presbyter regebat. Nam parochia est episcopi, qui Jerosolymam tenet. Mihi jampridem Hieronymus, superiore illa mea peregrinatione compertus, facile obtinuerat ut nullum praeter illum mihi expetendum rectius arbitrarer. Vir enim praeter fidei meritum, dotemque virtutum, non solum Latinis atque Grilli in omni scientia nemo audeat certamen concivit odia perditorum. Vere fateor, pinxisse mihi videtur in aliquibus opusculis vitia multorum ; imo quod nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret; praecipue avaritiam, nec minus vanitatem insectatus est. Multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit. Caeterum de familiaritatibus virginum et monachorum, putavit? unde a quibusdam dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
aC ꝑ diuersas horas monachi sunt
fugati: ita ut propositis edictis
innulla consistere sede sinerent᷑
Illud aut̃ me ad modũ per moue¬
bat: qđ hieronimꝰ uir maxime
catholic & sacre legis peritissimꝰ.
origłnẽ secutꝰ pͥmo tẽpore puta¬
batur. quẽ nẽ idẽ ipse hicronimꝰ
p̃cipue uel om̃ia illius scripta dã¬
naret. Nec uͦ ausus sum de quo¬
quã temere iudicare: prestantis¬
simi tam̃ uiri & doctissimi fereban¬
tur in hoc certamine dissidere
Sed tam̃ siue illud error est ut
ego sentio. siue heresis ut putaba¬
tur: non solum reprimi ñ potuit
multis animaduer sionibꝰ sacer¬
dotũ: sed nequaquã tam late se
potuisset effundere. nisi conten¬
tione creuisset. Istiusmodi ergo
conturbatione cũ ueni alexan¬
driã. fiuctuabat. Me quidam
ep̃s illius ciuitatis benigne ad¬
modũ. & melius quã opinabar
excepit. secũq tenere tempta¬
uit i d̾ed ñ fuit animꝰ ibi c̃sistere

Expanded text:
ac per diversas oras monachi sunt ac per diversas oras monachi sunt fugati, ita ut, propositis edictis, in nulla constare sede sinerentur. Illud autem me admodum permovebat, quod Hieronymus vir maxime catholicus, et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur: quem nunc idem ipse Hieronymus praecipue et omnia illius scripta damnaret. Nec vero ausus sum de quoquam temere judicare: praestantissimi tamen viri doctissimique ferebantur in hoc cesed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere,
Abbreviated transcription (Latin):
inquibus illũ praua sensisse non
dubiũ est: que defensores eius
falsata contendunt. Ego miror
unũ eundemq: hominẽ tam di¬
uersũ ase esse potuisse: ut inea
parte qua ꝓbatur neminẽ post
apłos habeat equalem: in ea uero
qua iure rep̃henditur. nemo de¬
formius doceatur errasse.Nam
cum ab epĩs excerpta ex libris
illius multa legerent᷑. quȩ con¬
tra catholicã fidẽ scripta con¬
fiarent: lociis ille uel maximã
parabat inudiã. in quo editũ
hominis salute ꝑ pessus. mortẽ
ꝓ hominis ęternitate gustass&
lum redẽptur us: quia hoc bomi¬
tati illius pietatiq congrueret
ut qui ꝑclitũ hominẽ reformas¬
set. ꝓlapsũ quoque angelũ libaret.
Cum hȩc atq alia istius modi ab
ep̃is proderent᷑. ex studiis partiũ
orta est magna sedicio. Que cũ
reprimi sacdotũ auctoritate ñ
posset: seuo erẽplo ad regendã
eccłȩ disciplinã prefectus assumi¬
tur. Cauꝰ terrore dispsi fr̃s.

Expanded text:
in quibus illum prava sensisse non in quibus illum prava sensisse non dubium est, quae defensores ejus falsata contendunt. Ego miror unum eumdemque hominem tam diversum a se esse potuisse ut in ea parte qua probatur neminem post apostolos habeat aequalem; in ea vero qua jure reprehenditur, nemo deformius doceatur errasse. Nam cum ab episcopis excerpta ex libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constarent, locus ille vel maximam parabat invidiam, in quo editum hominis salute perpessus, mortem pro hominis aeternitate gustasset; lum redempturus, quia hoc bonitati illius pietatique congrueret 538, ut qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. Cum haec atque alia hujusmodi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta est magna seditio. Quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, saevo exemplo ad regendam Ecclesiae disciplinam praefectus assumitur: cujus terrore dispersi fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
aut haber&e. qui tractator scrio¬
turarũ sacrarum peritissimus
ubebat᷑ Sed ep̃i quedam in li¬
bris illius insanius scripta memo¬
rabant. que assertores origenis
ũ ausi defendere. ab hereticis po¬
cius fraudulent̃ mserta dicebant:
& ideo ñ ꝓpt̾ illa quȩ in reprehen¬
sione meruo uocarent᷑. etiam
reliqua esse damnanda. cũ legen¬
tium fides facile possit habere
discrimen. ne falsata sequeretur:
& tam̃ catholice disputata reti¬
neret. Non esse autẽ mirũ. si in
libris ncothericis & recens scrip¬
tis fraus heretica fuisset opata :
que in quibusd̃ locis ñ timuisset
Aduer sũ hec ep̃i obstinauus re¬
ntentes ꝓ potestate cogebant.
recte eciã uniuersa cũ prauis et
cũ ipso auctore damnari: quia
satis supq sufficerent libri quo
esset nocitura insipientibꝰ. quam
ꝓfutura sapientibus. Michi aut̃
ex illius libris quedam curiosius
indag di. admodũ multa pla¬
cuer̾unt : sed aliqua reprehendi.

Expanded text:
aut haberet, qui tractator sancaut haberet, qui tractator sanctarum Scripturarum peritissimus habebatur, sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant. Quae assertores Origenis non ausi defendere, ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant; et ideo non propter illa quae in reprehensionem merito vocarentur etiam reliqua esse damnanda cum legentium fides facile posset habere discrimen, ne falsa sequeretur, et tamen catholice disputata retineret. Non esse au tem mirum, si in libris neotericis et recenter scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset Adversum hoc episcopi obstinatius renitentes, pro potestate cogebant recta etiam universa cum pravis, et cum ipso auctore damnare, quia satis super his sufficerent libri, quoesset nocitura insipientibus quam profutura sapientibus. Mihi autem ex illis libris quaedam curiosius indaganti, admodum multa placuerunt: sed aliqua reprehendi,
Abbreviated transcription (Latin):
illũ hospitẽ nr̃m ee̾ p̃soiterum:
qđ fũma nos dissimulatione cela¬
uerat. Deinde cũ ipso ao eccłam
ꝓcessimus: quȩ fere duob milibꝰ
aberat a conspectu nr̃o int̃ iectu
montis exclusa Erat aut̃ uilib
tecta uirgultis: ñ multo ãbiti¬
osior. quã nr̃i hospitis tab̃naculũ
Inquã nisi curuus quis ũ poterat
consistere. Cum hominũ mor es
uereremus: illud preclarum
animaduertimus. nichil eos neq
emere neq uendere. Quid sit
fraus aut furtũ nesciunt. Nurũ
p̾sbitero illi decem aureos obtuilis¬
sem. refutauit. Eit cum nollet
cos accipe. aliquantulũ eiuestim̃ton
indulsimꝰ. Quod cũ ille benigne
accepisset. reuocantib nos ad ma¬
re nautis. discessimus abco.
alcxandriã ꝑuenimus. ubi feda
int̃ epõs atq monachos certami¬
na gerebant: ex ea occasione uł
causa. quia congregati inunum.
sepius sacerdotes frequentibus
decreuisse synodis uidebantur:
ne quis origenis libros legeret

Expanded text:
illum hospitem nostrum esse presbyterum, illum hospitem nostrum esse presbyterum, quod summa nos dissimulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, non multo ambitiosior quam nostri hospitis tabernaculum, in quo nisi incuruus non poterat consistere. cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum aduertimus, nihil eos neque emere neque uendere. quid sit fraus aut furtum nesciunt. aurum presbytero illi decem nummos aureos obtusem, refutavit. Et cum nollet eos accipere, aliquantulum vestimentorum ei indulsimus. Quod cum ille benigne accepisset, revocantibus nos ad mare nautis, discessimus ab eo.Alexandriam pervenimus, ubi foeda inter episcopos atque monachos certamina gerebantur, ex ea occasione vel causa, quod congregati in unum saepius sacerdotes, frequentibus decrevisse synodis videbantur, ne quis Origenis libros legeret
Abbreviated transcription (Latin):
Contts accepit nos benignis¬
sime. En iectos nos in illud litus
exponimus: & ne stati reperere
cursum possemus. maris molli¬
ria detineri. Egressos nos inde:
ut est mos humani ingenii. na¬
turã locoꝵ cultumq habitanti¬
um uoluisse cognoscere xpra¬
nos nos ẽe iaprecipue quere¬
re. an essent aliqui int̾ illas so¬
litudines xꝑiani. Tunc uͦ ille
flens p̃ gaudio: ad genua nr̃a
ex osculatus. iuuitat ad orationẽ
Deinde expositis in terram uer¬
uccum pellibus: facit nos discũbe.
Apponit prandiũ sane locuple¬
tissimũ: dimidiũ panẽ ordeaceui.
Eramus aut̃ nos quatuor: ip̃se
erat quintus. Fasciculũ etiam
herbe intulit. cinius nom̃ michi
excidit. que mente similis est.
ex uberans foliis. saporẽ mellis
p̾stabat. Huius pre dulci ad mo¬
dũ suauitate delectati. atq ex
satiati sum. Septẽ enim diebus
apud ipsum fuim. Postero igit᷑
die. cũ aliqui ex incolis ad nos
confluere cepissent. cognoscimꝰ

Expanded text:
Consalutatus, accepit nos benignisConsalutatus, accepit nos benignissime. Ejectos nos in illud littus exponimus; et ne statim repetere cursum possemus, maris mollitie detineri. Egressos in terram, ut est mos humani ingenii, naturam locorum, cultumque habitantium voluisse cognoscere; Christianos nos esse, id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. Tunc vero ille flens prae gaudio, ad genua nostra nos deosculans, invitat ad orationem. Deinde expositis in terram ferinis pellibus, facit nos discumbere; apponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeaceum. Eramus autem nos quatuor, ipse erat quintus. Fasciculum herbae etiam intulit, cujus nomen mihi excidit, quae menthae similis est, exuberansque foliis saporem mellis praestabat. Hujus praedulci admodum suavitate et delectati sumus, et satiati. Septem enim diebus apud illum fuimus. Postera igitur die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
in ullo mari naufragiũ sit. Hulla
ibi germina sata nulla pro ueni¬
unt: quippe instabili loco aren¬
tib̾ harenis. ad omnẽ motum
uentor cedentibus. Uerum ubi
auersa quedã amari ꝓmuncto¬
ria uentis resistunt: terra ali¬
quantulũ solidior. herbã rarã
atq hispidam gignit. Ea ouib
est pabulũ satis citile. Incole loci¬
illius. lacte uiuunt. Qui sollerti¬
ores sunt. uel ut ita dixerim di¬
tiores: hordeaceo pane utunt᷑.
Ea ibi sola messis est. que celeri¬
tate ꝓuentus per naturã solis.
sirie aeris uentorũ casus euadere
solet. Ouippe fertur adie iacti
seminis: tricesimo die matures¬
cere. Consistere aut̃ ibi homines
ñ alia ratio facit. quã quod om̃s¬
a tributo libi sunt. Extrema si¬
quidem cyrenor hora est: deser¬
to illi contigua. qđ int̾ egyptũ
& africam int̾iac&. ꝑ qđ olim
cato cesarẽ fugiens. dux exer¬
citum. Ergo ut ad tugurium
illuo quod eminus conspexerã
te pellicia molã manu uertentẽ

Expanded text:
in ullo mari naufragium 537 sit. Nulla in ullo mari naufragium 537 sit. Nulla ibi germina, sata nulla proveniunt: quippe in instabili loco arentibus arenis, ad omnem motum ventorum cedentibus. Verum ubi adversa quaedam a mari promontoria ventis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram atque hispidam gignit, ea ovibus est pabulum satis utile. Incolae lociillius lacte vivunt. Qui solertiores sunt, vel ut ita dixerim ditiores, hordeaceo pane utuntur. Et ibi sola messis est, quae celeritate proventus, per naturam solis sive aeris, ventorum casus evadere solet. Quippe fertur a die jacti seminis, trigesimo die maturescere. Consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes tributo liberi sunt. Extrema siquidem Cyrenorum ora est deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interjacet; per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. Ergo ut ad tugurium illud, quod eminus conspexeram, te pellicea, molam manu vertentem.