comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uemam. accipite conatũ meũ. deuotionẽ nitendi.
nani explicanti uullam factiltatẽ. Seruas iiquio
mͥ tu incelo aiuitias ĩmortales te ipsum. et epous
aurũ. argentu. geminas. familias. qđ hñt et scẽle¬
rati multi. quod habent multe falmilie turpes.
multi uiri turpes: hȩc ꝓmagno desidaui ado
meo suꝑ tr̃am.: conseruet se mͥ incelo ds̃ incus:

Expanded text:
eum, devotionem nitendi; nam explicandi nulla facultas est: servas, inquit, mihi tu in coelo divitias immortales, te ipsum; et ego voaurum, argentum, gemmas, familias; quod habent et scelerati multi, quod habent multae feminae turpes, multi viri turpes: haec pro magno desideravi a Deo meo super terram, cum servet se mihi in coelo Deus meus.
Abbreviated transcription (Latin):
negotiationẽ. ⁊ alii agͥ culturã. ⁊ istas partes s
fatiant de reb humanis. Clamet pͫ dĩ: pars
mea ds̃ m̃s. Non adtempꝰ pars mea: s pare
mea ds̃ inscła. Aurum et si semꝑ habeo qͥche¬
bebo dm̃: et si semꝑ haberem. ⁊ qͣ magnũ bonuĩ
hãbem: huc accetit qͥa ds̃ m se ipsum pmiat

Expanded text:
negotiationem, alii agriculturam; istas partes sibi faciant de rebus humanis: clamet populus Dei, Pars mea Deus meus. Non ad tempus pars mea; sed pars mea Deus in saecula. Aurum etsi semper habeo, quid habeo? Deum etsi non semper haberem, quam magnum bonum haberem! Huc accedit quia mihi sei
Abbreviated transcription (Latin):
est cor meũ: et renes mei mutati sunt. xo
me delecta uert temꝑalia ista: inutati sc
renes mei. Pot et sic intelligi. Quia delec¬
tatũ ẽ cor mneũ in am̃. et renes mei mutati
sunt. id est libidines mee mutate st̃. & cas¬
titas totus factꝰ sum. Renes mei mutati st.
de diuitibꝰ : aliq̃do talia desidam. Ideo
et ego adnichilum redact᷑ sũ. qͣdo pene ef¬
fusi st̃ gressus mei. & ego ad nichilũ recdact
inqͦs talia dicebam. Quid est ñ cognoui.¬

Expanded text:
 cor meum; et renes mei mutati sunt. Quando me delectaverunt temporalia ista, mutati sunt renes mei. Potest et sic intelligi: Quia delectatum est cor meum, in Deum; et renes mei mutati sunt, id est, libidines meae mutatae sunt, et castus totus factus sum. Renes mei mutati suntde divitibus, aliquando talia desideravi: ideo et ego ad nihilum redactus sum, quando pene effusi sunt gressus mei. Et ego ad nihilum redactus in quos talia dicebam.
Abbreviated transcription (Latin):
effusi sunt gressus mei. Quomͦ sciuit ds̃.
& si ẽ scientia uialtissimo: Non confir¬
mat: s ipsa dubitacio ꝑicłosa est.⁊ꝑi
Net laui mt̃ in nocentes mauꝰ meas. ⁊ & fui flagella¬
tus totadie. et castung a lio mea inmatutunm.
Argutio correptio est: qui arguit᷑ & corripit᷑.
Quid est in matutinum.: Non differt᷑. Differ¬
bo sic: id est docebo sic. Quomͦ docturus es.
quia non ẽ scientia inaltissimo. quia ñ scu ds̃:
Hanc sentenciam uis ꝓferre. ⁊ qͥa sine causa us¬
te uiuunt. qui iuste uiuunt. qͥa ꝑditit homo
iustus seruitutẽ suam: quia magis ds̃ malis fa¬
uet. aut nemine curat: Hoc uis dicẽ. hoc narra¬
re. repͥmit se auctoritate compescente. ⁊ quia
imistam sentenciã. s reuocat᷑ scͥpturis dicentib
ut semꝑ bene uiuat᷑. dicentib. qͥa d̃s citi at res
humanas. qͥa discĩnt int impiũ et piũ. Ergo et

Expanded text:
effusi sunt gressus mei. Quomodo scivit Deus, effusi sunt gressus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio periculosa est. Per et lavi inter innocentes manus meas: et fui flagellatus tota die, et argutio mea in matutinum. Argutio, correptio est: qui arguitur, corripitur. Quid est, in matutinum? Non differtur. Differbo sic: id est, docebo sic. Quomodo docturus es? Quia non est scientia in Altissimo? quia non scit Deus? Hanc sententiam vis proferre, quia sine causa juste vivunt qui juste vivunt, quia perdidit homo justus servitutem suam, quia magis Deus malis favet, aut neminem curat? hoc vis dicere, hoc narrare? Reprimit se, auctoritate compescente. Qua in istam sententiam; sed revocatur Scripturis dicentibus ut semper bene vivatur, dicentibus quia Deus curat res humanas, quia discernit inter pium et impium.
Abbreviated transcription (Latin):
Sine causa tustificaui cor meũ. Quando ser¬
uio dõ et ista ñ habeo: non seruiunt illi.
et his habundant. Ergo sine causa iustifica¬
ui cormeũ: et laui it̃ in nocentes manus
meas. Hoc sine causa feci. Ubi ẽ merces bone
uite meȩ. Ubi est p̃mium seruitutis mee:
bene uiuo et ego: et mimicꝰ habundat.
fiagella. Bene seruio et flagellor: ñ seruit
& ornat᷑. Magnam questionẽ sibi facit. A¬
gitat᷑ anuna. transit anima. tnͣsita᷑ ad con¬
tempnenda t̃rena. & concupiscenda ȩc̃ua.
Tranfitus est ipsius aĩe in hac cogitacione.
uͥ fluctuat inquadam tempestate: ꝑuenta
est adportum. & quomͦ solent egͥ qͥ lentius
egrotant. cũ sanitas longe est: uicina sain¬
tate plus estuant. Acces sionẽ creticã medi¬
ciuocant: ꝑ ꝗͣ tnͣsit᷑ adsanitatẽ. Alaior ibi
etus: s ducenis ad salucẽ. Il Iaior ibi ardor:
s uicina refectio. Sic gͦ: et hic estuat. Nam
piculosa u̾ba sunt fratres o  pleua blas¬
bitans. hoc est qđ ait paulo ante. pene

Expanded text:
sine causa justificavi cor meum. Quando servio Deo, et ista non habeo; non serviunt illi, et his abundant: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas. Hoc sine causa feci. Ubi est merces bonae vitae meae? ubi est praemium servitutis meae? Bene vivo, et egeo; et iniquus abundat. flagella Dei. Bene servio; et flagellor, non servit, et ornatur. Magnam quaestionem sibi fecit. Agitatur anima, transit anima transitura ad contemnenda terrena et concupiscenda aeterna. Transitus est ipsius animae in hac cogitatione: ubi fluctuat in quadam tempestate, perventura est ad portum. Et quomodo solent aegri, qui lentius aegrotant cum sanitas longe est, vicina sanitate plus aestuant: accessionem creticam medici vocant, per quam transitur ad sanitatem; major ibi aestus, sed ducens ad salutem; major ibi ardor, sed vicina refectio: sic ergo et hic aestuat. Nam periculosa verba sunt, fratres, molestabitans Hoc est quod ait paulo ante: Pene
Abbreviated transcription (Latin):
Iste qͣsi peccꝰ factꝰ est desidando t̃rena: q̃do
redactꝰ adnichilũ ñ cognouit ẽtua. S nõ
recesfit adõsuo : qͥa ñilla desidauit. ade¬
monib id est adiabolo. Hoc eñ iã uob
cõmendaui. Uor est sinagoge. ⁊d est illĩ
popłi. qͥ ñ seruiuit idolis. Pectus qͥdem
factus sum adõ meo. t̾rena desidans. sed
Teniusti manũ dertere mee. Non dirit
manũ dextãm meã: s manũ dertere inee.

Expanded text:
actus est desiderando terrena, quando redactus ad nihilum non cognovit aeterna: sed non recessit a Deo suo, quia non illa desideravit a daemonibus, a diabolo. Hoc enim jam vobis commendavi: vox est Synagogae, id est, illius populi qui non servivit idolis. Pecus quidem factus sum, a Deo meo terrena desiderans; sed Tenuisti manum dexterae meae. Non dixit, manum dexteram meam; sed, manum dexterae meae.
Abbreviated transcription (Latin):
Magna uis questionis: ideo hoc labor ẽ ante
me. Quasi stat mͥ infatie murꝰ quidã: sed
habes nocẽ psalmi. in deo meo tnͣsgrediar
cis labor ẽ aute te:s: aute dm̃ non ẽ labor.
Fac te ante añi ubi non ẽ labor. et nec tͥ erit
labor. et facit hoc. Nam dic̃: quandui labor¬
e ante se. Donec intr̃e inscũarium dĩ: et in¬
telligam in nouissimas. Ilagna res fratres.
laborem quendam qͣsi m extͥcabilẽ uideo.
ut coguoscã tͦmͦ et iustus sit ds̃. & res huma¬
nas curet. & non sit unquus. quod peccantes
et scelera fatientes felicitatẽ habent inhac
t̃ra.⁊ puuͦ et dõ sermentes in temptationibꝰ
plerumq et iiilaboribꝰ fatigant᷑. Magna

Expanded text:
Magna vis quaestionis! ideo, Hoc labor est ante Magna vis quaestionis! ideo, Hoc labor est ante me. Quasi stat mihi in facie murus quidam: sed habes vocem psalmi, In Deo meo transgrediar cis: labor est ante te; sed ante Deum non est labor: fac te ante Deum ubi non est labor, et nec tibi erit labor. Et fecit hoc; nam dicit quamdiu labor ante se: Donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima. Magna res, fratres. laborem quemdam quasi inextricabilem video, ut cognoscam quomodo et justus sit Deus, et res humanas curet, et non sit iniquus, quod peccantes et scelera facientes felicitatem habent in hac terra; pii vero et Deo servientes in tentationibus plerumque et in laboribus fatigant
Abbreviated transcription (Latin):
noscere qđ ciesciebat. Iam eiũ uolebat quasi¬
scieus uuderi: et pdicari nullam ẽẽ curã deo¬
de reb humanis. Facta ẽ autem: ista iiquoꝵ
nequissinia et impia doctͥna. Sciatis fratres
multos disputare et dicere. quia d̃s res hu¬
manas ñ curat: quia casib regunt᷑ omnia.
uel quia stellis sub iecte sunt uoluntates nr̃e.
quia unusquisq ñ ꝓmi̾tis agit᷑. s necessitate
stallarum suarum. Doctua mala: doctͥua im¬
pia. In hec iste ibat cuiꝰ pene commoti sunt
peddes. & cuiꝰ paulo muius effusi sunt gressus.
inhine ibat errorẽ. S qͥa non concinebat ge¬
neratiom filioꝵ dĩ. suscepit cognosc̾e et hauc dãp¬
nauit scientiam. inqua usticia dĩ non congru¬
ebas. E quid dic̃ audiamꝰ: quia cognoscẽ suscep̃
et adiutꝰ est et didicit aliquid et indicauit nob.
Et suscepi inqͥd cognosce̾: hoc labor ẽ ante me.
Uere magnꝰ labor. cognosce qͦmͦ et ds̃ curet res
humanas. & bene sit malis.: & bone laborent.

Expanded text:
am enim volebat quasisciens videri, et praedicare nullam esse Deo curam de rebus humanis. Facta est enim ista iniquorum nequissima et impia doctrina. Sciatis, fratres, multos disputare, et dicere quia Deus res humanas non curat, quia casibus reguntur omnia, vel quia stellis subjectae sunt voluntates nostrae, quia unusquisque non pro meritis agitur, sed necessitate stellarum suarum: doctrina mala, doctrina impia! In haec iste ibat, cujus pene commoti sunt pedes, et cujus paulo minus effusi sunt gressus; in hunc ibat errorem: sed quia non concinebat generationi filiorum Dei, suscepit cognoscere; et damnavit scientiam in qua justis Dei non congruebat. Et quid dicat audiamus; quia suscepit cognoscere, et adjutus est, et didicit aliquid, et indicavit nobis. Et suscepi, inquit, cognoscere. Hoc labor est ante me. Vere magnus labor, cognoscere quomodo et Deus curet res humanas, et bene sit malis, et laborent boni!
Abbreviated transcription (Latin):
tanto dampno ꝑcutit᷑. si p̃ciosior est uestis
q̃ fides: maiore dampno ille afficit᷑. Si aute
incõꝑabilit fides excedit totũ mundum:
ille udebit᷑ dampirũ uestis ꝑpeti. huic aue
dicit᷑. Quidd ꝑlest homini si totũ mundũ
lucret᷑. ⁊ aĩe autẽ sue dampnũ patiatur
gͦ quid illi contingit  ꝓpt̃ dolositatẽ po¬
siusti eis. deiecti sunt dũ ex tollerentur.
Non dix̃ deiecisti eos qͥa clati sunt. ñ quasi
post ea q̃ elati sunt deiecit illos. s in eo ipso
quo elati sunt deiecti sunt. Sic eiũ efferri
iam cadeie est. Deiecisti eos: dũ extołłcatur.¬

Expanded text:
tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis quam fides, majore damno ille afficitur: si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpeti; huic autem dicitur, Quid prodest homini, si totum mundum lucretur; animae autem suae damnum patiatur ? Ergo quid illis contigit? Propter dolositatem posuisti eis: dejecisti eos dum extollerentur. Non dixit, Dejecisti eos, quia elati sunt: non quasi posteaquam elati sunt, dejecisti illos; sed in eo ipso quod elati sunt, dejecti sunt. Sic enim efferri, jam cade
Abbreviated transcription (Latin):
ut hanc soluas questione: & intelligam in¬
quid in nouissima: ñ inp̃sentia. Ego inqͥd
de scũiario dĩ intendo occulũ infinẽ: p̃sentia
ñis gredior. Totum hoc qđ uocat᷑ humanũ
genus. om̃is ista massa mortalitatis uentura ẽ
adexamen. uentura ẽ adlibrã. appendent᷑
ibi oꝑa hominũ cuncta. Modo nubes inuos¬
uit: s deo cognita sunt mĩta singłoꝵ. Et ite¬
ligam inquit in nouissima: s ñ adme. Nam
ante me labor est. Unde incestigam in uouissi¬
ma: intrem iscuarium dĩ. Ibi gͦ intellexit.
lenti sunt: quia dolosi sunt. dolos patruntur.
Quid est hoc: quia fraudulenti sunt: fraudem
patiunt᷑. fraudẽ uolunt facere generi inima¬
no in om̃ib nequitus suis. fraudẽ et ipsi pati¬
uit᷑. ut t̾rena bona eligant. & relinꝗͣt ȩerua.
Etgo fr̃s meo quod fraudẽ fatiunt. frandem
patiunt᷑ qđ iam dudũ dixi fr̃s. quale cor
habet quis ut lucret᷑ uestẽ. ꝑdat fidem.
ille cui tollit uestẽ passus ẽ fraudẽ. an iste qͥ

Expanded text:
ut hanc solvas quaestionem? Et intelligam, inquit, in novissima; non in praesentia. Ego, inquit, de sanctuario Dei intendo oculum in finem; praesentia transgredior. Totum hoc quod vocatur humanum genus, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singulorum. Et intelligam, inquit, in novissima: sed non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctuarium Dei. Ibi ergo intellexit, lenti; quia dolosi sunt, dolos patiuntur. Quid est hoc, quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona eligant, et relinquant aeterna. Ergo, fratres, in eo quod fraudem faciunt, fraudem patiuntur. Quod jamdudum dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ quid ꝓdest hoc Thesaurirent c̃ fundam̃¬
tum bonũ infucm: ut apphendant ueram
uitam. uͥ debent s thesaurirare. qͦmisit iste oc¬
cłm intñs inscũarium di. Ex horrescant oiñs fr̃s
mei duntes. habundantes peccuma. auro.
arginto. familia. honoribꝰ. exhorrescant
qđ mͦ dictum est. añe incuutate tria inagi¬
ne lloꝵ ad nchilũ rediges. Nouue digni st̃
hec pati. ⁊ ut ds inciuitate sua imaginem

Expanded text:
Et quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundameEt quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Ubi debent sibi thesaurizare? Quo misit iste oculum, intrans in sanctuarium Dei. Exhorrescant omnes fratres nostri divites, abundantes pecunia, auro, argento, familia, honoribus; exhorrescant quod modo dictum est: Domine, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati,
Abbreviated transcription (Latin):
ciq habetis ñ in eis p̃sumatis. Ecce dixi uobis
si dico dampnamini quia habetis: s dampna¬
miu si de talibꝰ psum atis. ⁊ si de talibꝰ infle¬
mini.⁊ si ꝑpt̃ talia magni uob uideamini. ⁊ si
ꝑpt̃ calia pͥauꝑes ñ agnoscatis. ⁊ si genĩs inuna
m ondicionẽ cõmunẽ ꝓpt̃ excellentẽ uanitatẽ
obliuiscamim. Tunc enĩ as̃ necesse ẽ retͥbuat
in nouissima: et incuntate sua imaginẽ taliũ
adichilũ redigat. Qui autẽ diues ẽ: Hoc mͦ
huiꝰ mundi ñ suꝑbe saꝑe. neq sꝑare in icto
diuitiarũ fuarũ: s in dõuiuo qͥ p̃stat nob
omĩa habundant̃ adfruendũ. Abstulit suꝑ¬
biam diuitum: dat consilium. Quasi dicẽnt.
diuites. Diuites sumꝰ suꝑbire nos phibes.
iactare pompas diuitiarũ nr̃arũ uetas. ⁊Qd
qͦ facturi sumus de istis diuitus: usq ad eo ñ
est quod inde fatiant diuites : Sint inquid
i oꝑib bonis facile tͥouant. cõmuniceut.

Expanded text:
icumque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: icumque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: non dico, Damnamini, quia habetis; sed, damnamini, si de talibus praesumatis, si de talibus inflemini, si propter talia magni vobis videamini, si propter talia pauperes non agnoscatis, si generis humani conditionem communem propter excellentem vanitatem obliviscamini. Tunc enim Deus necesse est retribuat in novissima, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat. Qui autem dives est, hoc mohujus mundi non superbe sapere; neque sperare in incerto divitiarum suarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. » Abstulit superbiam divitum; dat consilium. Quasi dicerent: Divites sumus; superbire nos prohibes, jactare pompas divitiarum nostrarum vetas; quid ergo facturi sumus de istis divitiis? Usque adeo non est quod inde faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis; facile tribuant, communicent.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ exurgentis. Quomͦ defecert: Quomͦ de¬
ficit somntum exsurgentis. Fac hominẽ in
sompnis uide se inuenisse thesauros. diuesi
s. donec euigilet. Ueluti sompniũ exutuil¬
tis. sic defecert: qͦmͦi sompnium euigilantis
Querit᷑ igit᷑: et est uidril inmanibꝰ ncd̾
mlecto. Pauꝑ dormierat. ⁊ diues insonpise
factus sueras: si ñ eingilaret diues eẽt. Euigilauit.
uent erumpnã ꝗͣ dnuserat dormiens. ꝓ isti
miement miseriam ꝗ̃ sibi cõꝑauerant: cũ eui¬
mmatent de hac uita. Fransit illud qđ qͣsi insop¬
ꝯo tenebat᷑: ueluti somniũ exurgentis. Et ne di
tur pompa coꝵ. pͣui tͥ uident᷑ tituli. ⁊ iniagineꝰ
atue⁊ laudes. ⁊ cunei clientium: Dñe ait.
nciuitate tua imagines illoꝵ adnichilũ redigeᷤ.
taq frs nici libe loquens de hoc loco. uel unde
ubet: quia qͣdo uob miscem᷑. magis uos ferim᷑.
qua docemꝰ. In noĩe xͥ et in timore cius exhortor
uos: ut quicumq ista ñ habetis ñ cupiatis. qͥ¬

Expanded text:
um exsurgentis. Quomodo defecerunt? Quomodo deficit somnium exsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet. Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt, quomodo somnium evigilantis. Quaeritur igitur, et non est: nihil in manibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi in somno tenebatur, veluti somnium exsurgentis. Et ne dictur pompa eorum, parvi tibi videntur tituli, imagines, statuae, laudes, cunei clientium? Domine, ait, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Itaque, fratres mei, libere loquens de hoc loco, vel unde licet; quia quando vobis miscemur, magis vos ferimus quam docemus: in nomine Christi et in timore ejus exhortor vos, ut quicumque ista non habetis, non cupiatis; qu
Abbreviated transcription (Latin):
se asapli: reu̾ticur huc. Uidit enĩ ista habun¬
dare iniquus. uidit suꝑbis: redit addm̃. etm
cipit querere et disputare. S: quando: Qm̃
dies plemi uruement᷑ meis. Quid est dies plen
cũ autẽ uerrit plenitudo temꝑis: mific as̃ filiũ
suũ. Ipsa est pleritudo temꝑis: quando uenit
temꝑalia ille docẽ contempni. ⁊ ñ habe magui
quicqͥd mali homines cupiunt pati. ⁊ quicqͥo
mali homines metuunt. Faccꝰ ẽ uia. ⁊ reuocal̃
ad cogitacionẽ intimã: ammonurit qͥd adco
querendum ẽẽt. uide de qua cogitatione re¬
ubata inse. et quodammͦ reuocante fluct̃ impe¬
tus sui: tnͣsit᷑ aduera eligenda. Iddõ com̃tet᷑
Ecce iniqui felices sunt: ñcurat ds̃ res humanas.
Uere scit quid agamꝰ: iudete quia dicuntur.

Expanded text:
se Asaph revertitur huc. Vidit enim ista abundare iniquis, vidit superbis: redit ad Deum, et incipit quaerere et disputare. Sed quando? Cum dies pleni invenientur in eis. Quid est, dies pleni? Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ipsa est plenitudo temporis, quando venit ille temporalia docere contemni, non habere magnum quidquid mali homines cupiunt; pati quidquid mali homines metuunt. Factus est via, revocavit ad cogitationem intimam, admonuit quid a Deo quaerendum esset. Et vide de qua cogitatione reverberata in se, et quodammodo revocante fluctus impetus sui, transitur ad vera eligenda. Ideo reverteturEcce iniqui felices sunt non curat Deus res humanas. Vere scit quid agamus? Videte quae dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiebant dõ. qđ ego desiderabã ut seruirt ai
et moti st̃ pedes mei: et pene effusi st̃ gresiũ
Quia ñ ẽ. declinatio morti eorũ: et firmañtũ
inflagellis corũ. Inlaborib hominib ñ surc:
et cũ hominibꝰ ñ flagellabunt᷑. Iam intellerxei
inqͥt: qͣre illi habent pacẽ. et florent int̾ra:
qͥa morti eoiũ ñ ẽ. declinatio. id ÷ qͥa certa mors
et ecna manet eis. que nec declinet abeis: na
ipsi declinare abea possunt. Quia ñ ẽ. declina¬
tio mortis corũ. et firmam̃tũ inplaga corũ

Expanded text:
rviebant Deo, quod ego desiderabam ut servirem Deo; rviebant Deo, quod ego desiderabam ut servirem Deo; et moti sunt pedes mei, et pene effusi sunt gressusQuia non est declinatio mortis eorum; et firmamentum in flagello eorum. In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Jam intellexi, inquit, quare illi habent pacem, et florent in terra; quia morti eorum non est declinatio, id est, quia certa mors et aeterna eos manet, quae nec declinat ab eis, nec ipsi ab ea declinare possunt. Quia non est declinatio m
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Cũ scõ sc̃s eris: et eũ uiro
in uocente in nocens eris: et cũ ꝑu̾so ꝑũsus
sanos. uegetos. fortes habet tranqͥllus appart
inocculos autẽ lipos qͣsi tela asꝑa laculatur. in¬
tuentẽ illũ negetat: hunc eaccruciat ñ mutat᷑
uidebit᷑. Tu mutatꝰ es: non ille. Erit tͥ gͦ pena
qđ bonis gaudiũ. Hoc iste recolens. quam bonꝰ
nisi qnͣdo ñ erat rectũ cor: Unde ñ erat reccũ
cor. audi. Paulominꝰ effusi sunt gressus mei
Qđ dixxit pene. hoc dic̃ paulomuiꝰ. Et qđ drat
pene moti st̃ pedes. hoc dixx̃ effusi st̃ gressus.
Pene moti st̃ pedes. pene effusi st̃ gressus. Ae¬
ti st̃ pedes. Sed unde moti pedes: et effusi gã
sus: aderrandũ effusi gressus ad lapsũ uon
om̃ino s pene. Quid enĩ est: iã ibam inerro
peccatorũ intuens. Attendi peccatores : iudi
illos habere pacẽ. Quã pacẽ:  tẽꝑalẽ. fluxit
caducã. atq t̾renã. Sed tam̃ tale̾: qualẽ aaro
adeo desiderabã. Uidi illos habere qui nonste¬

Expanded text:
 Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris, et cum perverso perversus sanos, vegetos fortes habenti, tranquillus apparet, in oculos autem lippos quasi tela aspera jaculatur; intuentem illum vegetat, hunc excruciat, non mutatus, idebitur; tu mutatus es, non ille. Erit ergo tibi poena, quod bonis gaudium. Hoc iste recolens, Quam bonusnisi quando non erat rectum cor? Unde non erat rectum cor? Audi: Paulo minus effusi sunt gressus mei. Quod dixit, pene; hoc dixit, paulo minus: et quod dixit, pene moti sunt pedes; hoc dixit, effusi sunt gressus. Pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus. Moti pedes: sed unde, moti pedes, et effusi gressus? Moti pedes, ad errandum; effusi gressus, ad lapsum; non omnino, sed pene. Quid enim est? Jam ibam in erropeccatorum intuens. Attendi peccatores; vidi illos habere pacem. Quam pacem? Temporalem, fluxam, caducam atque terrenam; sed tamen talem qualem et ego a Deo desiderabam. Vidi illos habere qui non se
Abbreviated transcription (Latin):
inquid do bonũ est. S mͦ inꝑegͥnatione: qͥa
nontũ ueuit res. Ponere indõ spem meam.
Quamdiu gͦ nondũ adhefisti. ibi pone spe.
fluctuas: p̃mnit te at̾ra anchora. Nonctum
heres ꝑp̃sentiam: inhere ꝑspem. Loñẽ in
do sp̃e meã. Et qͥd hic agens pones indõ spẽ
tuã: Qderit negotium tuũ. ⁊ nͥ ut laudes
que diligis. ⁊ et fatias tecũ coachnatores. Ee
ce si amares aurigam. ñ raꝑes cecõs ut tecũ
amarent. amator aurige quacũq tnͣsit. loqͥ¬
tur de illo. ut cũ illo eũ ament ⁊ cetĩ. Gratis
amant᷑ flagitiosi homines. ⁊ adõ p̃miũ qͦri¬
tur ut amet᷑. ⁊ ama cdm̃ gͣtis. nulli inuideas
dii: rapue cũ qͦtqͦt potestis. qͦtqͣt possessu¬
ri estis. Nonsit angustus. nuillos i illo limi¬
tes fatietis: totũ singłi possidebitis. et totũ
atrus filie sion. Ut annuntiẽ õs lanclati
pdicatio dĩ: pret̃ eccłiam. manis est. Parũ
est laucdare dm̃: et adnumtiare om̃s lau

Expanded text:
onum est; sed modo in peregrinatione, quia nondum venit res, Ponere in Deo spem meam. Quamdiu ergo nondum adhaesisti, ibi pone spem. Fluctuas; praemitte ad terram ancoram. Nondum haeres per praesentiam; inhaere per spem. Ponere in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Ecce si amares aurigam, non raperes caeteros ut tecum amarent? Amator aurigae quacumque transit loquitur de illo, ut cum illo eum ament et caeteri. Gratis amantur flagitiosi homines; et a Deo praemium quaeritur ut ametur! Ama Deum gratis; nulli invideas Deum. Rapite eum quotquot potestis, quotquot pos essuri estis: non fit angustus; nullos in illo limites facietis; totum singuli possidebitis, et totum atriis filiae Sion. Ut annuntiem omnes laudes praedicatio Dei praeter Ecclesiam inanis est. Parum est laudare Deum, et annuntiare omnes lau
Abbreviated transcription (Latin):
rib hominũ ñ fuit : et it homines flagella¬
cus ñ est. Iile autẽ flagellatꝰ hic: reqͥeuit ibi.
quia flagellat omnẽ filium quẽ recipit.
S cui dicis ista: epulanti cotidie plendide
& induenti cotidie pur pura et bisso. Cui dici
qui transut indispositionẽ cordis. Merito sero
dicturus est. Aige laiarũ: dicat uel fr̃ib
meis. quando eiꝰ doncedit᷑ fructꝰ penitencie.
Non ei penitencia ñ dat᷑: s sempitna erit pe

Expanded text:
ribus hominum non fuit, et inter homines flagellaribus hominum non fuit, et inter homines flagellatus non est: ille autem flagellatus hic, requievit ibi; quia flagellat omnem filium quem recipit . Sed cui dicis ista? Epulanti splendide, et induenti se quotidie purpura et bysso. Cui dicis? Qui transiit in dispositionem cordis. Merito sero dicturus est, Mitte Lazarum; dicat vel fratribus meis ; quando ei non conceditur fructus poenitentiae. Non enim poenit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ forte nutabitis uices. Iam ubiq euangeliu
p̃dicat᷑: attende quendã pauꝑem ulcerõsũ qui
iacebat ante ianuã diuttis. et cupicbat saturari
de micis que cadebant de mñsa diuitis. ditende
et illum patrẽ tuum. qui induebat᷑ purpura
et bisio: et epulabat᷑ cotidie splendide. Contigie
hempe mori mopem illum. et offerri ab angelis
insinũ abrahe : ille autẽ mortuus est et sepultꝰ ẽ.
Nani illius forte sepulturã: nemo curauit. Et c̃
apus iuferos ille diues incorm̃tis ẽẽt. non ne ele¬
hauit occłos suos. et uidit in infinito gaudio.
eiu qũe contẽpsit ante ianuam fuã. et digito
eiꝰ aque stillam desidauis. que de m̃sa erus ca¬
dentes micas desidauerat: fr̃s. ⁊ labor ille pau¬
ꝑis. quantus fuit: delitie illiꝰ diuitis. quam
longe fuer̃t: quod autẽ mutauert: ꝑꝑetuũ
est. Ilius gͦ quia ñ erat declinatio in morte.
et firmam̃tum erat inflagello eius.⁊ in labo¬

Expanded text:
quod forte mutabitis vices. Jam ubique Evangelium quod forte mutabitis vices. Jam ubique Evangelium pacebat ante januam divitis, et cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis; attende et illum parem tuum qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Contigit nempe mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae: ille autem mortuus est, et sepultus est; nam illius forte sepulturam nemo curavit: et cum apud inferos ille dives in tormentis esset, nonne elevavit oculos suos, et vidit in infinito gaudio eum quem contempsit ante januam suam, et de digito ejus aquae stillam desideravit, qui de mensa ejus cadentes micas desideraverat? Fratres, labor ille pauperis quantus fuit? Deliciae illae divitis quam longae fuerunt? Quod autem mutaverunt, perpetuum est. Illius ergo quia non erat declinatio in morte, et firmamentum erat in flagello ejus; in labo
Abbreviated transcription (Latin):
habuistis adam et euã. Noli attendere tumorẽ
tiuĩ: noli attendere typũ tuũ inquo elatus es.
Et si te circũstat familia. & si numerosũ aurũ et
argentũ. et si domꝰ marmorata continet: et tecca
laqueata contegunt: simul uos et pauꝑem con¬
tegit teccũ mundi celũ. S duisus es apauꝑe reb
non tiuis eatrinsecus appositis: te inillis uide non
illa inte. Attende te ipsũ: qͥsis: ad pauꝑem te¬
ipsũ non qđ habes. Quid enĩ despicis fracrẽ: inuis¬
cerib matrũ urarũ : ambo nudi fiustis. Certe
etiã cũ de tuta ista exxieritis. et iste carnes excitta
anuna fuerint putre facte. dinoscunt᷑ ossa diui¬
tis et pauꝑis: de condicione loquor equali: de
ipsa forte generis humani inqua om̃s nascunt᷑.
Et diues hic fit: et pauꝑ non semꝑ hic erit.
Et sic̃ diues ñ uenit diues: sic nec diues abscedit.
Idem ipse ẽ. utriusq introitꝰ: et par eaatꝰ. Addo.

Expanded text:
habuistis, Adam et Evam: noli attendere tumorem habuistis, Adam et Evam: noli attendere tumorem tuum, noli attendere typhum in quem elatus es; etsi te circumstat familia, etsi numerosum aurum et argentum, etsi domus marmorata continet, etsi tecta laqueata contegunt, simul te et pauperem contegit tectum mundi coelum; sed diversus es a paupere rebus non tuis, extrinsecus appositis: te in illis vide, non illas in te. Attende teipsum, qui sis ad pauperem; teipsum, non quod habes. Quid enim despicis fratrem? In visceribus matrum vestrarum ambo nudi fuistis. Certe etiam cum de ista vita exieritis, et istae carnes, exhalata anima, fuerint putrefactae, dignoscantur ossa divitis et pauperis! De conditione loquor aequali, de ipsa sorte generis humani in qua omnes nascuntur: et dives cum hic sit, et pauper, non semper hic erit; et sicut dives non venit dives, sic nec dives abscedit: idem ipse est utriusque introitus, et par exitus. Addo
Abbreviated transcription (Latin):
tantꝰ es qͥ possis dicere. uide si uł dignat᷑ audire.
uide si non eciã inte ipso ꝑdiec iniquitas exadipe
eiꝰ. lam enĩ p̃ceptorib et correctorib sius inimicici¬
as indicunt. et fiunt inimici uerũ dicentib. iam
sueti conpalpari uerbis adulantiũ. auri molli. cor¬
de nonsano. Quis dicat diuti: male fecisti raꝑe
res alienas : aut si forte ausus fuerit aliqͥs dicẽ.
et talis est cui non possit ille resistere: que respon¬
det. totũ incontẽptu dei loqͥt᷑. Iuare: qͥa suꝑb ẽ.
Quare: qͥa pinguis ẽ. Quare: qͥa de uotꝰ adiuctimã
est. Prodiet qͣsi exxadipe iniqͥtas enũ: transierunt
indispositione cordis. Ibi intꝰ transier. Quul ÷ tnsier̃:
pret̃ gressi sc̃ uiã. Iuid ẽ. tnsier̃ excesserunt mȩtas
hiunani generis. Homines se pares cet̾is ñ putant.
tͣnsier̃ inquã metas generis humani. Quando dicis
tali homini. frat tuus ẽ. iste pauꝑ: eosdẽ parentes

Expanded text:
tantus es qui possis dicere. Vide si vel dignatur audire; tantus es qui possis dicere. Vide si vel dignatur audire; vide si non etiam in te ipso prodiet iniquitas ex adipe ejus. Jam enim praeceptoribus et correptoribus suis inimicitias indicunt; et fiunt inimici verum dicentibus, jam sueti compalpari verbis adulantium, aure molli, corde non sano. Quis dicat diviti: Male fecisti rapere res alienas? Aut forte si ausus fuerit aliquis dicere, et talis est cui non possit ille resistere, quid respondet? Totum in contemptum Dei loquitur. Quare? Quia superbus est. Quare? Quia pinguis est. Quare? Quia devotus ad victimam est. Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. 13. Transierunt in dispositionem cordis. Ibi intus transierunt. Quid est transierunt? Praetergressi sunt viam. Quid est transierunt? Excesserunt metas humani generis; homines se pares caeteris non putant. Transierunt, inquam, metas humani generis. Quando dicis tali homini: Frater tuus est iste pauper; eosdem parentes
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe meruerint᷑. qͥ illi non seruiunt. Aluid
quiadã seruat: aluid desiderandũ ẽ. Quid sit
quasi ex acupe iniqͥtas eorũ. Uide sinon tau¬
rus ille agnitꝰ ẽ. Audite fr̃s: non quomcũq
transeundũ ẽ. qđ dixcit. ꝑdiec qͣsi exadipe
iniqͥtas eorũ. Sunt eni mali: sed macie mali.
Ideo mali qͥa macri. id est exiles exigui ta¬
be quadã neccessitateis affecci: & ipsi mali et
dãpnandi. ferenda ẽ. enĩ omĩs neccessitas: ꝗͣ
ꝑpetrancta aliqua iniqͥtas. Tam̃ aluid ẽ. de
necessitate peccare: aluid in habundantia.
auꝑ mendicus furtũ facit: ex macie ꝓcessie¬
iniquitas. Diues habundans reb tantis: quare
diripit res alienas: illius iniqͥtas exmacie: huiꝰ
ea adipe ꝑcessit. Idõ macro cũ dicis: qͣre hoc fecis¬
ti: Humilit̃ afflictꝰ et abiectꝰ respondet. necessitas
coegit. Quare non timiusti dm̃: ȩgestas cõpulit.
Dic̃ druiti. qͣre hec facis et non times dĩ: si tamen

Expanded text:
accipere meruerunt qui illi non serviunt. Aliud accipere meruerunt qui illi non serviunt. Aliud quiddam servat; aliud desiderandum est: quid sitquasi ex adipe iniquitas eorum. Vide si non taurus ille agnitus est. Audite, fratres: non quomodocumque transeundum est quod dixit, Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Sunt enim mali, sed macie mali; ideo mali, quia macri, id est exiles, exigui, tabe quadam necessitatis affecti: et ipsi mali, et damnandi; ferenda est enim magis omnis necessitas, quam perpetranda aliqua iniquitas. Tamen aliud est de necessitate peccare; aliud in abundantia. Pauper mendicus furtum facit; ex macie processiiniquitas: dives abundans rebus tantis, quare diripit res alienas? Illius iniquitas ex macie: hujus ex adipe processit. Ideo macro cum dicis: Quare hoc fecisti? Humiliter afflictus et abjectus respondet: Necessitas coegit me. Quare non timuisti Deum? Egestas compulit. Dic diviti: Quare haec facis, et non times Deum? si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aeo eiocit: obtinint eos suꝑbia. Quid ÷ obti¬
nunt eos suꝑbia: Circũ amicci st̃ iniqͥtate:. et
impietate sua. Non dici tecti sed cirtũ amic¬
ti. untdiq cooꝑti impietate sua. Merito
mseri nec iuddent nec uident᷑: qͥa circũ amic
cist nec uudent᷑ interiora eorũ. Nam quisqͥs
malorũ homuinũ quasi feliciũ scđm tempis
intiora conspiceret: qͥsquis eorũ iuderẽ teu¬
ces conscientias: qͥsqͥs eorũ animas posset inspi¬
cers de uerberari cantis ꝑturbationib cu¬
piditatũ et tumorũ: uideret illos miseros.
& quando felices uocant᷑. S qͥa circũ amicti
sunt inqͥtate et impietate sua: non iudent.
s nec uident᷑. Houerat illos sp̃s qͥde illis ista
dicit: et eo oculos tales debemꝰ inspicere. quo
scimꝰ uidere si nob aufert᷑ aboculis tegimen
impitatis. Uideamꝰ istos cũ felices sũnt: fu¬
giam a&e cũ felices st̃. non imitemꝰ: Nec ad nõ
deo nr̃o talia nob ꝑ magno obtemꝰ: qualia

Expanded text:
eo, dixit, obtinuit eos superbia. Quid est, obtinuit eos superbia? Circumamicti sunt iniquitate et impietate sua. Non dixit, tecti; sed, circumamicti, undique cooperti impietate sua. Merito miseri nec vident, nec videntur, quia circumamicti sunt, nec videntur interiora eorum. Nam quisquis malorum hominum, quasi felicium secundum tempus, interiora conspiceret; quisquis eorum videret truces censcientias, quisquis animas eorum posset inspicere diverberari tantis perturbationibus cupiditatum et timorum, videret illos miseros, et quando felices vocantur. Sed quia circumamicti sunt iniquitate et impietate sua, non vident; sed nec videntur. Noverat illos Spiritus qui de illis ista dicit; et eo oculo tales debemus inspicere, quo scimus videre, si nobis auferatur ab oculis tegumen impietatis, Videamus istos; et cum felices sunt, fugiamus; et cum felices sunt, non imitemur: nec a Domino Deo nostro talia nobis pro magno optemus, qualia
Abbreviated transcription (Latin):
Creunũ dĩ. ipse as̃ ẽ. Hoc amat: Hoc diligi
Si aliud dilexit: ñ erit castus amor. Rcceddis
ab igne in mortali: frigesces. corrumpcris.
Noli rececłe adeo. ⁊ corriptio tua eric. ⁊ form¬
catio tua erit. Iam iste rectit. iam istũ pemit.
iam penitenciam iste elig̃.: iã dic̃ pars masł.
Et qͦmodo delectat᷑ inipso. : quẽ sͥ partẽ cͥiq̃¬

Expanded text:
Praemium Dei, ipse Deus est. Hoc amat, hoc diligit; si aliud dilexerit, non erit castus amor. Recedis ab igne immortali; frigesces, corrumperis. Noli recedere; corruptio tua erit, fornicatio tua erit. Jam iste redit, jam istum poenitet, jam poenitentiam iste eligit, jam dicit, Pars mea Deus. Et quomodo delectatur in ipso, quem sibi partem
Abbreviated transcription (Latin):
se. E quid ait: Si dicebã narrabo sic: ecce gene¬
rationẽ filioꝵ tuoꝵ reꝓbaui. Reꝓbaui genera¬
tionẽ filioꝵ tuoꝵ. sic narrabo sic: generationẽ
iustoꝵ repbabo. Sicut et quedã habent exem¬
plaria: ẽcce geueratiomi filioꝵ tuoꝵ cui ñ conci¬
nui. Idest cui filioꝵ tuoꝵ concunni. il est cun
congrui. cui accommnodatꝰ sũ. dissonaui abõib
si sic doceo. Concunt enĩ: qͥ consonat. Qui autẽ
ñconsonat: si concunt. Aliuo dicturꝰ fũ quam
dix̃ abraliam. ꝗͣ dix̃ isaac. ꝗͣ dix̃ iacob. ꝗ̃ cdixert¬
ꝓpħe: illi enĩ om̃s dixert̃. quia curat ds̃ reshu¬
manas. Ego dicturus sum qͥa ñ curat. ⁊ maiorne
in me prudentia ꝗͣ millis: maiorne intellectꝰ
mme ꝗͣ in illis: salubruna actoritas: reuocauit
cogitacionẽ abimpietate. Equid sequit᷑ Si¬

Expanded text:
icebam, Narrabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprobavi. Reprobavi generationem filiorum tuorum, si narrabo sic: generationem justorum reprobabo. Sicut et quaedam habent exemplaria: Ecce generationi filiorum tuorum cui concinui? id est, cui filiorum tuorum concinui? id est, cui congrui, cui accommodatus sum? Dissonui ab omnibus, si sic doceo. Concinit enim qui consonat; qui autem non consonat, non concinit. Aliud dicturus sum quam dixit Abraham, e? Illi enim omnes dixerunt quia curat Deus res humanas: ego dicturus sum quia non curat? Majorne in me prudentia, quam in illis? majorne intellectus in me quam in illis? Saluberrima auctoritas revocavit cogitationem ab impietate. 22. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo: Iniquitatẽ in altũ locuti sunt.
dicutib om̃ib suꝑbe. Ego fatio: ego ostendo.¬
S senties cum quo hs̃: uiuẽ te ñ finã. Uel cogi¬
tares ea. non etiam effundẽs: uel intra claus¬
tra cogitacionis mala cupiditas coheiceret᷑.
uel refrenaret eã int cogitacionẽ suam. Qua¬
re: Anforte uacer est : ꝓdut quasi ex adipe
iniqͥtas eł iiqͥtatẽ ui altum locuti sc̃. Posue¬

Expanded text:
lum locuti sunt dientibus omnibus, superbe: Ego facio, ego ostendo; senties cum quo habes, vivere te non sinam. Vel cogitares ea, non etiam effunderes: vel intra claustra cogitationis mala cupiditas coerceretur, vel refrenaret eam intra cogitationem suam. Quare? an forte macer est? Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Iniquitatem in altum locuti su
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad matutiñ: Quia uoxerat. Qͥd ÷
nox erat: Quia tp̃s erat p̾arcendi. Par¬
cebat: cũ corda houĩ eẽnt occulta. Uides
aliquẽ ben e  uiuẽ: toleras illũ. Nescis
enĩ qͣł erit qr nox ẽ: utrũ qͥbodie male
inuit: cras bene uiuat. & utrũ qͥ hodie
bene uiurit: c̃s malꝰ sit. Nox ẽ enĩ. ⁊ om̃s
cołat ds̃: quia longaniiis ẽ. Tolerat:
ut ou̾tant᷑ adillũ peccõres. S qͥ nĩse corre¬

Expanded text:
usque ad matutinum? Quia nox erat. Quid est, nox erat? Quia tempus erat parcendi: parcebat, cum corda hominum essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras bene vivat; et utrum qui hodie bene vivit, cras malus sit. Nox est enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se corre
Abbreviated transcription (Latin):
Ita eñ dicimus. pluit. sereuat. tonat. et¬
siqua s̃. alia÷ nec adlimus quis hoc faciat.
quia omniũ mentibꝰ sponte sese offert¬
excellentia facientis. nec uerba desicłat.
Que st̃ igitur occulta filii : in quo uerbo
primũ in telligendum ẽ. eẽ. aliqua fili i
manifesta a quibꝰ distiugunt᷑ hec : que ap¬
pellant᷑ occulta. Quã obrem qm̃ duos ad¬
uentꝰ m̃i credimus. unũ p̃teritũ quẽ ui

Expanded text:
ita enim dicimus, Pluit, sereita enim dicimus, Pluit, seresi qua sunt alia: nec addimus quis id faciat, quia omnium mentibexcellentia facientis, nec verba desiderat. Quae sunt igitur occulta Filii? In quo verbo primum intelligendum est esse aliqua Filii manifesta, a quibus distinguuntur haec quae appellantur occulta. Quamobrem, quoniam duos adventus Domini credimus, unum pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi eiũ defilio dauid psaliuus iseriptus ẽ.
cũ fugeret inquit afacie absalon filiisier
cũ ⁊ noñi eiuis dictum ẽẽt. et obhoc latere
ñ possit. dequo diceret᷑: ñ tam̃ dictũ ẽ. ała
cie ab salon filui. sed atllitum ẽ. sui. hic. uͦ.
qr quosł ñ aclilitũ ẽ. siii. et quoa degentibꝰ
multa dicit: ũ potest recte accipi absalon.
lleq eñi bellũ qd̾ eũpatre ille ꝑditꝰ gessit.
ullo mͦ ail gentes ꝑtinet: cũ popłs tantum
isrł aduersus se ibi cliuisus sit. Canit᷑ itaq
iste psalniꝰ: ꝓ occultis uiugeniti filiĩ dĩ.
Nam et ipse dñi cũ sine additam̃to po¬
nit filiũ: se ipsũ unigenitũ uult intel¬
ligi. ubi ait. Si uos filius lib̾auerit: tẽ
uere liberi eritis. Non eñi dix̃ filius dĩ. s
tantũ dicendo filius: dat intelligi ciius
sit filius. Quã locittionem ñ recipit nisi
excellentia eiuis. dequo ita loquimur: ut
etiam sinon eũ nominemꝰ possit intelligi.

Expanded text:
Ubi enim de filio David Psalmus inscriptus est, Ubi enim de filio David Psalmus inscriptus est, Cum fugeret, inquit, a facie Abessalon filii sui ; cum et nomen ejus dictum esset, et ob hoc latere non posset de quo diceretur, non tamen dictum est taitum est, sui. Hic vero, et quod non additum est, sui, et quod de Gentibus multa dicit, non potest recte accipi Abessalon: neque enim bellum quod cum patre ille perditus gessit, ullo modo ad Gentes pertinet, cum populus tantum Israel adversus se ibi divisus sit. Canitur itaque iste psalmus pro occultis unigeniti Filii Dei. Nam et ipse Dominus cum sine additamento ponit Filium, seipsum unigenitum vult intelligi, ubi ait: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Non enim dixit, Filius Dei; sed tantum dicendo Filius, dat intelligi cujus sit filius. Quam locutionem non recipit nisi excellentia ejus de quo ita loquimur, ut etiamsi non eum nominemus, possit intelligi:
Abbreviated transcription (Latin):
tis: que oñia genera pecorũ nunc boni
et scĩs mixta eẽ. in eccłiis uidemus. Oꝑet᷑
igit᷑ in eccłus suis. & aumaciis uinumi
separet. Nos demꝰ operam ut uinum
simus. et oues et boues: ñ uinatia aut
pecora cãpi. aut uolucres celi. aut pisces
maris qͥ ꝑ amibulant semitas maris. Non
quia ista nomuna isto solũmͦ intelligi. et
explicari possunt: sed ꝓlocis. ⁊ nãq alibi
aliud significant. Et hec regula mom̃i al¬
legoria retinenda ẽ: ut ꝓsententia p̃sentis
loci consideret᷑ qd ꝑsimilitudinẽ dr̃. Hȩcẽ
eñi nominica et apłica clisciplina. Repetar
gultimũ uersũ: qui etiã in principio psa¬
mi ponit᷑. et laudemꝰ dñm dicentes. Dñe¬
dñs nr̃: quã adiuirabile ẽ. nom̃ tuũ inun¬
uersa t̃iti. Decent̃ quippe post textum ser¬
monis ad caput reditur: quo totus idem
sermo referendus ẽ.
filii psalmus ipsi clauid. Deoceul¬
tis filii queri potest: sed quia ñ atidit cuł
ipsũ unigenitũ di filiũ oporter intellis

Expanded text:
rum nunc bonis et sanctis mixta esse in Ecclesiis videmus. Operetur igitur in Ecclesiis suis, et a vinaciis vinum separet: nos demus operam ut vinum simus et oves aut boves; non vinacia, aut pecora campi, aut volucres coeli, aut pisces maris qui perambulant semitas maris. Non quia ista nomina isto solo modo intelligi et explicari possunt, sed pro locis; namque alibi aliud significant. Et haec regula in omni allegoria retinenda est, ut pro sententia praesentis loci consideretur quod per similitudinem dicitur; haec est enim dominica et apostolica disciplina. Repetamus ergo ultimum versum qui etiam in principio Psalmi ponitur, et laudemus Deum dicentes: Dnoster, quam admirabile est nomen tuum in universa terra! Decenter quippe post textum sermonis ad caput reditur, quo totus idem sermo referendus est.Filii, Psalmus ipsi David. De occultis Filii quaeri potest: sed quia non addidit cujus, ipsum unigenitum Dei Filium oportet intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
Tinc pacat᷑ anima: et ordinat᷑ homo aa qͥe¬
tẽ et adbeati tuliuẽ capessendam. Periit me¬
moria eorũ consonitu. Impiorũ scilicq. S
pitu dictũ ẽ. ut pereat memoria impioꝵ
etiã ipso strepitu pereunte: in quo tumul
Ut quid ergo fremuer̃ gentes. et popłi
meditati sunt iama. aduersus dnm̃

Expanded text:
Tunc pacatur anima, et ordinatur homo ad quieTunc pacatur anima, et ordinatur homo ad quietem et ad beatitudinem capessendam. Periit memoria eorum cum strepitu: impiorum scilicet. Sepitu dictum est, ut pereat memoria impiorum etiam ipso strepitu pereunte, in quo tumultUtquid ergo fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania, adversus Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
rositatẽ. aures atl lascriuã. uł siquid ẽ. aliud qd̾
minialã partẽ libent̃ audit᷑. manꝰ ad rapinam
uel quod lib& aliuil facius. aut flagitiuĩ.: ꝙ mẽ¬
bra cetera in hunc modũ tirannico principatui.
id ẽ ꝑuersis consili is militantia. Hiius crutatis
quasi plebs ẽ. om̃s delicate affectiones. ꝙ turbu¬
lenti motus animi: cotidianas seditiones in ho¬
mine agitantes. Prgo ubi rex. ubi citria. ubi
iuustri. ubi plebs inuenit᷑: ciuitas ẽ. Neq
eñi talia eẽut. in mał ciuitatibꝰ: nisi pͥus eeñt
infinguł hominibꝰ qͥsunt tanq. elemĩta. et se¬
mina ciuitatũ. has ciuutates destruxit. cũ ex¬
maligna consilia. tinpes affectiones edomã¬
tur: menbrorũ et sensuũ ministeria captiuã¬
t᷑. et aliusticie et bonorũ operũ militram
traufferunt᷑. ut iã fic̃ apłs ilicit. ñ regnet pec¬
catũ in nostro mortali corꝑe. et cetera eiꝰ loci

Expanded text:
riositatem, aures ad lasciviam, vel si quid est aliud quod riositatem, aures ad lasciviam, vel si quid est aliud quod in malam partem libenter auditur, manus ad rapinam vel quodlibet aliud facinus aut flagitium, et membra caetera in hunc modum tyrannico principatui, id est perversis consiliis militantia. Hujus civitatis quasi plebs est omnes delicatae affectiones et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine agitantes. Ergo ubi rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur, civitas est: neque enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis hominibus, qui sunt tanquam elementa et semina civitatum. Has civitates destruit, cum exmaligna consilia, turpes affectiones edomantur, membrorum et sensuum ministeria captivantur injusta, et ad bonorum operum militiam tracatum in nostro mortali corpore , et caetera hujus loci.
Abbreviated transcription (Latin):
illud exponeretur quod clictum ẽ. met̾num.
Nom̃ ergo impiorũ delesti met̾nũ: quia dem¬
ceps nũquã erunt impii. Et si inhoc scłm non
lit̃ mimici: sed fingularit̃ huus inunici. Cuiꝰ
aut̃ mimuici. nisi cliaboli framee lefecer̃ o Hec
aut̃ intelligunt᷑ cliuerse opimones erroris: qͥbꝰ
uincendis et addefectũ ꝑ clucendis. instat ille
glacluis dequo inseptimo psalmo clicit᷑. ⁊ nisi
conuertimini glatiiũ suũ iubrabit. Et forte
iste gla finis in quem frameȩ clesiciunt inimi¬
ci ÷ quia usq adipsũ aliquid ualent. Ipse nunc
oꝑatur occulte: ultimo aut̃ iuditio palam
itibrabitur. Hoc destruũt᷑ cruitates. Nam
ita sequit᷑. Inimici deferunt frameȩ infinẽ:
et ciuitates destruxisti. Cunitates aut̃ iste st̃.
in quibꝰ diabolus regnat. ubi dolosa et fraudu¬
lenta confilia. tanquã curie locũ obtinent.
Cui principatiu quasi satellites et nimistri¬
ailsunt. officia quorũq meubrorũ: oculi adeu¬

Expanded text:
illud exponeretur quod dictum est in aeternum. Nomen ergo impiorum delesti in aeternum, quia deinceps nunquam erunt impii. Et si in hoc saeculum non liter inimici, sed singulariter hujus inimici. Cujus autem inimici, nisi diaboli frameae defecerunt? Hae autem intelliguntur diversae opiniones erroris, quibuvincendis et ad defectum perducendis instat ille gladius, de quo in septimo psalmo dicitur: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit . Et forte iste est finis in quem frameae deficiunt inimici, quia usque ad ipsum aliquid valent; ipse nunc operatur occulte, ultimo autem judicio palam vibrabitur. Hoc destruuntur civitates; nam ita sequitur, Inimici defecerunt frameae in finem; et civitates destruxisti: civitates autem in quibus diabolus regnat, ubi dolosa et fraudulenta consilia tanquam curiae locum obtinent, cui principatui quasi satellites et ministradsunt officia quorumque membrorum, oculi ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ filucia p̃ dicarent uerbũ lĩ. ꝙr peccata
hominũ lib̾e arguerent: qua in crepatio¬
ne perit impius & quia uistificatꝰ ẽ. impiꝰ
⁊ factꝰ ẽ. puis. Nomen eors̃ delesti inscłm
Non eñi appellant᷑ impii: qͥ dõ uero
credunt. Deletur aut̃ nom̃ eorũ in scłm:
scłm scłi. Quid ẽ. scłm scłi. nisi cuuis effigiẽ
tanquã umbra hoc habet scłm : Uicissitu¬
do eñi tẽporũ sibi succetlentiũ dũ luna
minuit᷑ & rursus impletur: dũ sol om̃i anno
locũ suumi repetit. dũ uer. uł estas. uł autũnꝰ.
uł hyemps. sic transit ut redeat: et̃uitatis que¬
clã umitatio est. Sed huuis scłi scłm ẽ: quod
inconmutabili et̃nitate consistit. ⁊ sicut u̾sus
maniuo.⁊ uersiis in uoce. Ille intelligit᷑:
iste auditur: Et ille istũ moclificat. ⁊ itleo ille
inarte oꝑat᷑ ꝙ manet: iste maria sonat et
transit. Sic huuis mnutabilis scłi modus. ab

Expanded text:
cum fiducia praedicarent verbum Dei, et peccata cum fiducia praedicarent verbum Dei, et peccata hominum libere arguerent? qua increpatione periit impius; quia justificatus est impius, et factus est pius. Nomen eorum delesti in saecnon enim appellantur impii, qui Deo vero credunt. Deletur autem nomen eorum in saeculum, saeculum saeculi. Quid est saeculum saeculi, nisi cujus effigiem et tanquam umbram habet hoc saeculum? Vicissitudo enim temporum sibi succedentium, dum luna minuitur et rursus impletur, dum sol omni anno locum suum repetit, dum ver, vel aestas, vel autumnus, vel hiems sic transit ut redeat, aeternitatis quaedam imitatio est. Sed hujus saeculi saeculum est quod incommutabili aeternitate consistit. Sicut versus in animo, et versus in voce: ille intelligitur, iste auditur; et ille istum modificat: et ideo ille in arte operatur et manet, iste in aere sonat et transit. Sic hujus mutabilis saeculi modus ab