comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Setis uerseranĩ / nobiscũ ludos ẽẽ poleutos significastis ac pla¬
potestati seruoꝵ obiceret᷑ alter seruoꝵ totus eet si examen
spices ut aseruicio careremꝰ monerent. quid ergo ex aliquo
diuuc̃to diuersoq monstro significatũ cauerem᷑ id cũ sibi
monstrũ est ⁊ cũ meo ip̃o periculũ est ex quo piculũ pro¬
tenditur nõ ꝑtimescimꝰ. Istiusmodi megalesia fecit pat̾
turs istius modi paternus is mͥ eciã generis sui mẽcionẽ
fact cũ athemonis aut sparchati exemplo ludos fad̾e ma¬
luerit ꝙͣ Ciant appii Claudioꝵ illi cũ ludos facerent ẜuos
de cauen exire iubebant tu i alterã seruos ĩmisisti ex altero
liberos eiecisti Itaq qui antea uoce preconis a liberis se moue¬
bant᷑ tius ludis nõ uoce sed manu liberos a se congregabant
Ne hoc quidẽ tibi in mentẽ uemebat sibillino sacerdoti h ͨ sacra

Expanded text:
setis versareminique nobiscum? ludos esse pollutos significastis ac plasetis versareminique nobiscum? ludos esse pollutos significastis ac plapotestati servorum obiceretur, alter servorum totus esset? si examen spices ut a servitio caveremus monerent. quod igitur ex aliquo diiuncto diversoque monstro significatum caveremus, id cum ipsum sibi monstrum est, et cum in eo ipso periculum est ex quo periculum portenditur, non pertimescemus? istius modi Megalesia fecit pater tuus, istius modi patruus? is mihi etiam generis sui mentionem facit, cum Athenionis aut Spartaci exemplo ludos facere maluerit quam C. aut Appi Claudiorum? illi cum ludos facerent, servos de cavea exire iubebant: tu in alteram servos inmisisti, ex altera liberos eiecisti. itaque qui antea voce praeconis a liberis semovebantur, tuis ludis non voce sed manu liberos a se segregabant. ne hoc quidem tibi in mentem veniebat, Sibyllino sacerdoti, haec sacra
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia ostendit ⁊ periculor signa parefecit. Nã quid ego
de illis ludis loquar quos in palacio nr̃i maiores ante tẽ¬
plũ in ip̃o matris magne conspectu megalensib fieri ce¬
lebrariq uoluerũt qui sũt more institatisq maxie casti
solennes religiosi quib ludis pͥmũ aute ppłi consensũ se¬
natiu locũ p. affricanus iterũ consul maior dedit ut eos
ludos hec lues nupura pollueret ꝙ si qui libet ant aspec¬
tandi aut eciã religionis cã accesserat manu afferebantur
quo mationa illa adiit ppt̾ nuui confessũq seruor Ita ludos
eo quoro religio tanta ẽ ut ex ultinus terus accersita ĩ hac
urbe consederet qui ludi ne uno quidẽ uerbo appellant᷑ la¬
turp ut uocabulo ip̃o ⁊ appecita religio exterua si mats
magne nouũe suscepta declararet᷑ hos ludos serui fecerũt serui
expectauerũt tota demq hec ediles seruoꝵ megalesia fuerũt
Proch du ĩmortales qui magis nobiscũ loqui possetis si es¬

Expanded text:
indicia ostendit et periculorum signa patefecit. nam quid ego de illis ludis loquar quos in Palatio nostri maiores ante templum in ipso Matris magnae conspectu Megalesibus fieri celebrarique voluerunt? qui sunt more institutisque maxime casti, sollemnes, religiosi; quibus ludis primum ante populi consessum senatui locum P. Africanus iterum consul ille maior dedit, ut eos ludos haec lues impura pollueret! quo si qui liber aut spectandi aut etiam religionis causa accesserat, manus adferebantur, quo matrona nulla adiit propter vim consessumque servorum. ita ludos eos, quorum religio tanta est ut ex ultimis terris arcessita in hac urbe consederit, qui uni ludi ne verbo quidem appellantur Latino, ut vocabulo ipso et appetita religio externa et Matris magnae nomine suscepta declaretur—hos ludos servi fecerunt, servi spectaverunt, tota denique hoc aedile servorum Megalesia fuerunt. pro di immortales! qui magis nobiscum loqui possetis, si es
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis adessent Cũq alii qui honorib p.R. antecedebant
multa de collegiis iudicio uerba fecissent omẽsq idem scu¬
bendo adessent domũ meã iudicio pontificũ religione libera¬
tã uideri. de hoc iggitur loco sacio potissimũ uident᷑ auiuspi¬
ces dicere qui locus solus ex priuatis locis or̃b hoc p̾cpne
uius ht̃ ut ab iis qui sacris presunt sacer nõ ẽẽ iudicatus
nicio dabitur qui pͥmi de hac domo sentenciã dixistis ut ẽã
religione onm liberastis auc senatus ip̃e indicabit qui uno
solo illo antistite sacioꝵ dissensiente fiequentissimꝰ antea iu¬
dicauit aut id quod certe fiet ad pontifices reiciet᷑. quoꝵ auctorͭͥ
fider prudencie maiores ur̃i religionesq ⁊ priuatas ⁊ publicas cõ¬
mendarũt quid ergo ii possunt aliter indiciae ⁊ indicanerũt inl
auct̃atis Iure mancipi uire nexi nego ẽẽ ullã doniũ aliã pre¬

Expanded text:
ordinis adessent, cumque alii qui honoribus populi Romani antecedebant ordinis adessent, cumque alii qui honoribus populi Romani antecedebant multa de conlegi iudicio verba fecissent, omnesque idem scribendo adessent, domum meam iudicio pontificum religione liberatam videri. de hoc igitur loco sacro potissimum videntur haruspices dicere, qui locus solus ex privatis locis omnibus hoc praecipue iuris habet, ut ab ipsis qui sacris praesunt sacer non esse iudicatus t vobis cognitio dabitur, qui primi de hac domo sententiam dixistis et eam religione omni liberastis, aut senatus ipse iudicabit, qui uno illo solo antistite sacrorum dissentiente frequentissimus antea iudicavit, aut,—id quod certe fiet,—ad pontifices reicietur, quorum auctoritati fidei prudentiae maiores nostri sacra religionesque et privatas et publicas commendarunt. quid ergo ii possunt aliud iudicare ac iudicaverunt? multatis, iure mancipi, iure nexi: nego esse ullam domum aliam pri
Abbreviated transcription (Latin):
res causa cognita duob locis cã maxiã frequẽtia a plissimorũ
ac sapientissimoꝵ cuiũ adftante ommniũ religione una mente
ommes laborauerunt. Nego autẽ post sacra conscituta quorũ
eadem est antiquitas que ip̃ius urbis ulla ł p. neq de capite
quidẽ miginũ uescaliũ tam frequens collegiũ iudicasse ꝙͣꝙp̃
ad facmorũ disquisicõem incerest adesse ꝙͣplurimos. Ita est
eni interpretatio illa pontificũ ut idem potestatẽ biabeat audi¬
tũ religionis explanacio uel ab uno pontifice perito refferri p̃t̾
quod idem in iudicio capitis durũ atq iniquũ ẽ tamẽ sic repe¬
rietis frequentiores pont. de meadomo qua unꝙͣ de cerimoniis
ungnnũ Indicasse postero die frequẽtissimus senatꝰ te consuce
designato lentule sentençie prinçipe p. lentulo ⁊ q. metello.
cons. iefferentib statuit cũ om̃s pontifices qui erant huiꝰ

Expanded text:
res, causa cognita, duobus locis dicta, maxima frequentia amplissimorum res, causa cognita, duobus locis dicta, maxima frequentia amplissimorum ac sapientissimorum civium adstante, omni religione una mente omnes liberaverunt. nego umquam post sacra constituta, quorum eadem est antiquitas quae ipsius urbis, ulla de re, ne de capite quidem virginum Vestalium, tam frequens conlegium iudicasse. quamquam ad facinoris disquisitionem interest adesse quam plurimos ita est enim interpretatio illa pontificum, ut eidem potestatem habeant iudicum, religionis explanatio vel ab uno pontifice perito recte fieri potest quod idem in iudicio capitis durum atque iniquum est, tamen sic reperietis, frequentiores pontifices de mea domo quam umquam de caerimoniis virginum iudicasse. postero die frequentissimus senatus te consule designato, Lentule, sententiae principe, P. Lentulo et Q. Metello consulibus referentibus statuit, cum omnes pontifices qui erant huius
Abbreviated transcription (Latin):
mimic̾ ip̃e in illa tempestate ac nocte rp. cũ cetera stelera
stilo illo impuro ser clodius consaripsisset ne una quide accĩgit
intercideretur decixustis ut de mearo ediũ religione ad ponti¬
ficũ remediũ reseretur que tanta religio est qua nõ in urĩs
dubitacõib atq in maxĩs supersticionib unius ꝑ. seruilu
ac in luculli responso ac uerbo liberemur desacris pu. de lu¬
dis max. de deoꝵ penatũ uesteq mr̃ĩs cermmioniis de illo ip̃o
sacrificio quod fit pro salute ꝑ .r. quod post Roniã conditã hĩoi
umiꝰ constitutoris religionũ scelere uiolatũ est quod tres pon¬
dus ĩmortalib satis sanctũ satis angustũ satis religiosũ ẽe ui¬
sũ est. Ac uero meã domũ p. lentulꝰ consul ⁊ pontifex . P. seruiliꝰ
N. lucullus Q. metellus glabrio .n. messalla l. lentulꝰ ẜla
Q. cornelius palbino nauus Q. tenerencius põtifices mino¬

Expanded text:
inimicus ipse in illa tempestate ac nocte rei publicae, cum cetera scelera inimicus ipse in illa tempestate ac nocte rei publicae, cum cetera scelera stilo illo impuro Sex. Clodi ore tincto conscripsisset, ne una quidem attigit interdiceretur, decrevistis ut de mearum aedium religione ad pontificum conlegium referretur. quae tanta religio est qua non in nostris dubitationibus atque in maximis superstitionibus unius P. Servili aut M. Luculli responso ac verbo liberemur? de sacris publicis, de ludis maximis, de deorum penatium Vestaeque matris caerimoniis, de illo ipso sacrificio quod fit pro salute populi Romani, quod post Romam conditam huius unius casti tutoris religionum scelere violatum est, quod tres pondis immortalibus satis sanctum, satis augustum, satis religiosum esse visum est. at vero meam domum P. Lentulus, consul et pontifex, P. Servilius, M. Lucullus, Q. Metellus, M'. Glabrio, M. Messalla, L. Lentulus, fQ. Cornelius, P. Albinovanus, Q. Terentius, pontifices mino
Abbreviated transcription (Latin):
huic ocdimi mĩciatũ sit datã nõ modo iustam sed eciã necessariã
cam ẽẽ dicendi reperietis enĩ ex hoc toto prodigio acq iespõso
nos ex istius scelere atq furore as impedientib periculis mo¬
unuis propeiã uoce ioius optͥ. max. promoneri sed primũ
expiabo religionẽ ediũ melro si id facere uere ac sine cuusq
dubitacione potero su̾is scrupulus temussimꝰ resid̾e aliquis
uidebit᷑ nõ modo pacienti sed eciã libenti aĩo portentis deor
ĩmortaliũ religionib q parebo sed que tandẽ est in hac
urbedomius tanta ab ista suspicione religionis tam uacua
diciis om̃̃ib liberata in hac urbe sola est. Te enĩ appello
lentule et te philippe ex hoc auruspicũ responso decͤuit
senatus ut de locis sacus religiosis ad hunc ordine̾ refere¬
tis/ porestis ne inferre de mea domo que ut dixi sola
in hac urbe religione oñi om̃ib Iudiciis liberata est ꝙͣpͥmũ

Expanded text:
huic ordini nuntiatum sit, datam non modo iustam sed etiam necessariam huic ordini nuntiatum sit, datam non modo iustam sed etiam necessariam causam esse dicendi; reperietis enim ex hoc toto prodigio atque responso nos de istius scelere ac furore ac de impendentibus periculis maximis prope iam voce Iovis optimi maximi praemoneri. sed primum expiabo religionem aedium mearum, si id facere vere ac sine cuiusquam dubitatione potero; sin scrupulus tenuissimus residere alicui videbitur, non modo patienti sed etiam libenti animo portentis deorum immortalium religionique parebo. sed quae tandem est in hac urbe tanta domus ab ista suspicione religionis tam vacua diciis omnibus liberata in hac urbe sola est. te enim appello, Lentule, et te, Philippe. ex hoc haruspicum responso decrevit senatus ut de locis sacris religiosis ad hunc ordinem referretis. potestisne referre de mea domo, quae, ut dixi, sola in hac urbe omni religione omnibus iudiciis liberata est? quam primum
Abbreviated transcription (Latin):
eciã sua concio risit hoĩem quomodo ip̃e gloriari solet . CC. cõ¬
hoiẽmq eũ qui puliunarib bone dee struprũ intulerit ea q̃
sacra que uiri oculis ne imprudentis quidẽ aspici fas est
nõ solũ aspectu uirili sed flagicio stuproq uiolarit/ in conçione
de resigionib neglectis conqueri. Itaq nũc ꝓxĩa concio eiꝰ expͤ¬
tatur de pudicicia. Quid eñ interest utrũ ab altarib religio¬
sissimus sugatus de sacris ⁊ religiomib conquerat᷑ an ex suoꝵ
cubiculo egressus pudorẽ pudiciciãq deffendat responsũ au¬
ruspicũ hoc recens de fremitu ĩ concione recitauit in quo cũ al¬
is multis scriptũ eciam illud est id quod audistis locasacra
⁊ religiosa prophana haberi in ea c̃a ẽẽ dixit donũ meã a
religiosissimo sacerdote p. clodio conseruatam. Gaudeo micha
de toto hoc ostento quod haud scio au grauissimũ militis hisamns

Expanded text:
etiam sua contio risit hominem, quo modo ipse gloriari solet, ducentis conetiam sua contio risit hominem, quo modo ipse gloriari solet, ducentis conhominemque eum qui pulvinaribus bonae deae stuprum intulerit, eaque sacra quae viri oculis ne imprudentis quidem aspici fas est non solum aspectu virili sed flagitio stuproque violarit, in contione de religionibus neglectis conqueri. itaque nunc proxima contio eius exspectatur de pudicitia. quid enim interest utrum ab altaribus religiosissimis fugatus de sacris et religionibus conqueratur, an ex sororum cubiculo egressus pudorem pudicitiamque defendat? responsum haruspicum hoc recens de fremitu in contione recitavit, in quo cum aliis multis scriptum etiam illud est, id quod audistis, loca sacra et religiosa profana haberi: in ea causa esse dixit domum meam a religiosissimo sacerdote, P. Clodio, consecratam. gaudeo mihi de toto hoc ostento, quod haud scio an gravissimum multis his annis
Abbreviated transcription (Latin):
periculis urretitus odio bonoꝵ om̃ expe ttacione suppłicii iã nõ diut̃¬
na implicatus feret᷑ tamen hesitans ⁊ in me impetũ impeditus
facere conabit᷑ resistam ⁊ aut concedente aut eciã adiuuante mil¬
lone eius conatũ refutabo uelut externo die cũ mͥ fanti tacẽs
minaret᷑ uoce tm̃ actiugi legũ miciũ ⁊ iudicii consedit ille con¬
ticui diem dixisset ut fecerat fecissem ut ei statĩ terciꝰ a precore
dies diceretur atq hoc si moderetur ⁊ cogitet si concentus sit
hiis scelerib que cõmisit esse iã consecratũ nuiloni si qd̾ in me
lata carꝰ concionis primũ uniuersũ argumẽtũ sentẽciãq
audite cũ riseritis ĩpudenciã hoĩs tamẽ ad me de tota cõcione
audietis de religionib sacris ⁊ ceriioniis est concionatus. ꝑ .c.
pollui questus est. Non mirũ si hoc uobis ridiculũ uidetur

Expanded text:
periculis, inretitus odio bonorum omnium, exspectatione supplici iam non diutupericulis, inretitus odio bonorum omnium, exspectatione supplici iam non diuturna implicatus, feretur tamen haesitans et in me impetum impeditus facere conabitur, resistam et aut concedente aut etiam adiuvante Milone eius conatum refutabo: velut hesterno die cum mihi stanti tacens minaretur, voce tantum attigi legum initium et iudici. consedit ille: conticui. diem dixisset, ut iecerat: fecissem ut ei statim tertius a praetore dies diceretur. atque hoc sic moderetur et cogitet, si contentus sit iis sceleribus quae commisit, esse se iam consecratum Miloni: si quod in me lata; cuius contionis primum universum argumentum sententiamque audite; cum riseritis impudentiam hominis, tum a me de tota contione audietis. de religionibus sacris et caerimoniis est contionatus, patrespollui questus est! non mirum si hoc vobis ridiculum videtur:
Abbreviated transcription (Latin):
recuperarĩ uasde et iniquũ Et eĩ ut p. iclescipio natus mͥ ui¬
detur ad interitũ excidiũq carthaginis qui illã a młtis ĩꝑa¬
torib obsessã oppugnatã labefactatã pene captã aliqũ qua¬
si fatali euentu solus euertit sic c. anmiꝰ ad illã pesteni cõ-¬
primendã extinguendã funditus delendã natus ẽẽ uidet᷑
et quasi diumno munere donatus Rp. solus ille cognouit
que ad modũ armatũ cuiẽ qui lapidib qui foro alio fugaret
alios domi contineret qui urbem totamq curiã qui forũ qui
templa oĩa cede incendiis q terreret nõ mõ lenire ueru̾eciã
uincere opporteret huic ego ⁊ tasi ⁊ itade me et de prĩa me¬
rito uuo nũꝙͣ mea uolmitate preripiã eũ presertĩ reũ cuiꝰ¬
ille mimicitias nõ solũ susceperit ꝓpter salutẽ meã uerũ
eciã appetiit. Sedsi eciã nũc illaque̾atus iam oĩm leguni

Expanded text:
reciperarim, valde est iniquum. etenim ut P. ille Scipio natus mihi vireciperarim, valde est iniquum. etenim ut P. ille Scipio natus mihi videtur ad interitum exitiumque Carthaginis, qui illam a multis imperatoribus obsessam, oppugnatam, labefactam, paene captam aliquando quasi fatali adventu solus evertit, sic T. Annius ad illam pestem comprimendam, exstinguendam, funditus delendam natus esse videtur et quasi divino munere donatus rei publicae. solus ille cognovit quem ad modum armatum civem, qui lapidibus, qui ferro alios fugaret, alios domi contineret, qui urbem totam, qui curiam, qui forum, qui templa omnia caede incendiisque terreret, non modo vinci verum etiam vinciri oporteret. huic ego et tali et ita de me ac de patria merito viro nupter salutem meam, verum etiam adpetivit. sed si etiam nunc inlaqueatus iam omnium legum
Abbreviated transcription (Latin):
diũ accessit nichil enĩ contͣ me fecit odio mei sed odio seueri¬
mesceleracior fuit ꝙͣ in ipõs deos ĩmortales/ Et eĩ illos illo
scelere uiolauit quo nemo antea ĩme fuit eodẽ aĩo quo eciam
suus familiaris catiliua si uixisset fuisset. Itaq eũ nuĩꝙͣ a
me fuisse accusandũ putaui. non plus ꝙͣ scipitẽ illũ qui qͦꝵ
hoimi esset nescurmus iisi se ligurẽ ip̃e ẽẽ diceret quid eiũ
hunc prosequar pecudẽ ac beluam pabulo inimicoꝵ meorũ
⁊ glande corruptũ quo si sensit quo sescelere deuiuxerit non
dubito quinsit iiserrimus. Qm autẽ id nõ uidet periculũ
est ne se stuporis extusacione deffendat accedit eciã ꝙ expͨ¬
racione oñ fortissimo ⁊ clarissimo uiro .t. anino deuota et
constituta ista hostia ẽẽ uidetur cui me preripere desponsa
et iã descinatã laudẽ cũ ip̃e eius opera ⁊ dignitatẽ ⁊ salm̃

Expanded text:
dium accessit. nihil enim contra me fecit odio mei, sed odio severidium accessit. nihil enim contra me fecit odio mei, sed odio severime sceleratior fuit quam in ipsos deos immortalis. etenim illos eo scelere violavit quo nemo antea: in me fuit eodem animo quo etiam eius familiaris Catilina, si vicisset, fuisset. itaque eum numquam a me esse accusandum putavi, non plus quam stipitem illum qui quorum hominum esset nesciremus, nisi se Ligurem ipse esse diceret. quid enim hunc persequar, pecudem ac beluam, pabulo inimicorum meorum et glande corruptum? qui si sensit quo se scelere devinxerit, non dubito quin sit miserrimus; sin autem id non videt, periculum est ne se stuporis excusatione defendat. accedit etiam quod exspectatione omnium fortissimo et clarissimo viro, T. Annio, devota et constituta ista hostia esse videtur; cui me praeripere desponsam iam et destinatam laudem, cum ipse eius opera et dignitatem et salutem
Abbreviated transcription (Latin):
p. oppressum excinctumq uoluerũt. quiq suo ductu ⁊ imꝑio cruẽ¬
to illo atq fuuesto supplicia neq a socioꝵ menib prohibere neq
hostiũ urbib inferie potuerũt. excicionẽ inflãmacõe euersionẽ depo¬
pulacionẽ uastitat̾e sua cũ preda meis om̃ib tectis atq agris in tu¬
lerunt ẽ nn hiis furiis ⁊ facib cũ iis inꝙͣ exiciosis prodigiis atq
pene huiꝰ imperii pestibus bellũ michi iexpiabile dico eẽ suscep¬
Inclodiũ uo̾ nõ est hodie mauuis odiũ meũ ꝙͣ illo die fuit cũ illũ
anbustũ religiosissimis ignib cognoui mmuliebri ornatu ⁊ nnices¬
ac multo aute prosperi quãta tempestas excitaret᷑ ꝙͣͣtũ impẽ¬
deret procesla rp./ uidebam illud scelus tã importimũ audaci¬
am tam ĩmanẽ adolescencis furentis nobił uuln̾ati nõ pos
fuisset id ad perniciẽ cuntatis nõ multũ michi sane post ad o¬

Expanded text:
publica oppressum exstinctumque voluerunt; qui quae suo ductu et imperio cruenpublica oppressum exstinctumque voluerunt; qui quae suo ductu et imperio cruento illo atque funesto supplicia neque a sociorum moenibus prohibere neque hostium urbibus inferre potuerunt, excisionem, inflammationem, eversionem, depopulationem, vastitatem, ea sua cum praeda meis omnibus tectis atque agris intulerunt. cum his furiis et facibus, cum his, inquam, exitiosis prodigiis ac paene huius imperi pestibus bellum mihi inexpiabile dico esse suscepin Clodium vero non est hodie meum maius odium quam illo die fuit cum illum ambustum religiosissimis ignibus cognovi muliebri ornatu ex incesac multo ante prospexi quanta tempestas excitaretur, quanta impenderet procella rei publicae. videbam illud scelus tam importunum, audaciam tam immanem adulescentis furentis, nobilis, vulnerati non possfuisset, ad perniciem civitatis. non multum mihi sane post ad o
Abbreviated transcription (Latin):
granissimo uiro p. seruilio confectus ac trucidatus. Cuĩ N iã
uim ⁊ grauitatera illam singularẽ ac pene diuinã assequi
possem tñ nõ dubito qui ea tela que cõiecerit inimicus ꝙͣ ea
que collega prĩs amisit. lemora atq hebetiora ẽẽ uideantur
sed tñ mei facti exponere racionẽ illis uolo qui hesterno die
dosore me elatũ et iracundia longus prope per digressum
arbitrabant᷑ ꝙͣ sapientis hoĩs cogitata racio postulasset.
Nichil feci iratus nichil ĩpocenti aĩo nichil nõ du conside¬
ratũ at multo ante meditatũ. Ego eĩ p .c. inimicũ semꝑ ẽẽ¬
re possent. Curq ad consulare officiũ ipĩs insignib illius
impeni ad meã salutẽ non solum auct̃e sed eciam precibus
urĩs uocarentur primo reluiquerũt deide perdiderũt postre¬
mo oppugnauerunt premus q nefarie faccionis funditus una cũ r.

Expanded text:
gravissimo viro, P. Servilio, confectus ac trucidatus? cuius si iam gravissimo viro, P. Servilio, confectus ac trucidatus? cuius si iam vim et gravitatem illam singularem ac paene divinam adsequi possem, tamen non dubito quin ea tela quae coniecerit inimicus quam ea quae conlega patris emisit leviora atque hebetiora esse videantur. sed tamen mei facti rationem exponere illis volo qui hesterno die dolore me elatum et iracundia longius prope progressum arbitrabantur quam sapientis hominis cogitata ratio postulasset. nihil feci iratus, nihil impotenti animo, nihil non diu consideratum ac multo ante meditatum. ego enim mere possent, cumque ad consulare officium ipsis insignibus illius imperi, ad meam salutem non solum auctoritate sed etiam precibus vestris vocarentur, primo reliquerunt, deinde prodiderunt, postremo oppugnarunt, praemiisque nefariae pactionis funditus una cum re
Abbreviated transcription (Latin):
magnopere cõmosset putaui iͥ reprimendam
c̃ẽ.p. clodii impudicã impudenciã Cum iis pu¬
blicanoꝵ cam stultissinus interrogaconib ĩpe
sno narraret operã atq ei sese au totus uenierat
eciã uobis inspectantibus uenditaret. Itaq hominẽ furentem
exultantẽq continu s uuilat periculũ iudicii intendi duobus
inceptis uerbis om̃em impetũ gladiatoris ferociã ꝙ compressi
At tñ ignarus ille qui consules eeñt exangius atqr estuans se
ex curia repente proripuit cũ quibusdã fractis iãe atq in anib
migis et cũ ille illuis pisomian temporis gabimauisq t̾rorib
quẽ cũ egrediencẽ insequi cepissem cepi equidẽ fructũ marimũ
⁊ exconsurrepciõe om̃i ur̃m et ex comitatu publicanoꝵ sed ue¬
ne limĩe recordacione credo gabini sui desiderioq pisonis Cu¬
ius ego de effienato ⁊ precipiti furore quid dicã. Aut potest a¬
me gramioribr a me reb uuluerari ꝙͣ est statim in facto ipõ a

Expanded text:
magno opere commosset, putavi mihi reprimendam esse P. Clodi impudicam impudentiam, cum is publicanorumo navaret operam atque ei se, cui totus venierat, etiam vobis inspectantibus venditaret. itaque hominem furentem exsultantemque continui simul ac periculum iudici intendi: duobus inceptis verbis omnem impetum gladiatoris ferociamque compressi. ac tamen ignarus ille qui consules essent, exsanguis atque aestuans se ex curia repente proripuit, cum quibusdam fractis iam atque inanibus minis et cum illius Pisoniani temporis Gabinianique terroribus: quem cum egredientem insequi coepissem, cepi equidem fructum maximum et ex consurrectione omnium vestrum et ex comitatu publicanorum. sed vaene limine; recordatione, credo, Gabini sui desiderioque Pisonis. cuius ego de ecfrenato et praecipiti furore quid dicam? an potest gravioribus a me verbis vulnerari quam est statim in facto ipso a
Abbreviated transcription (Latin):
amouit eiq iei in staurũ prefeat scinus dolore factũ esse
popitlarẽ Super sulpiaũ ab oꝑtima cã profectũ. C. tustio cõsu¬
latũ contra leges petenti resistentẽ longius ꝙͣ uoluit ppłaris
aura prouexit fuit in hiis omib cã ⁊ si non iusta nulla eĩ
aliquo amui ⁊ uiri dolore cõm̃c̃ta ꝑ clodius acicronia ami¬
exornatũ eũ ita dep̾hendissent insi ex eo loco quo eũ adue
fas nõ erat ancillaꝵ beneficio emissus ẽẽt ꝓplari homĩe
rimeq una uoce ac mente restiterat id post discidiũ opti¬
maciũ de quo ip̃o nũc mouem᷑. ita perturbatũ itaq ꝑinu¬
tatũ est ut ꝙ frater consul ne fieret obstiterat ꝙ affiis ⁊
scdalis clarissimꝰ uir qui illũ ieũ nõ laudaret excluserat
id is cõsul efficeret ⁊ indiscordis prĩcipũ qui illi unꝰ nimi¬
aissineꝰ ẽẽ debuerat ut illo fecisse auctore se diceret C uiꝰ aui¬

Expanded text:
amovit eique rei M. Scaurum praefecit, scimus dolore factum esse amovit eique rei M. Scaurum praefecit, scimus dolore factum esse popularem; Sulpicium ab optima causa profectum Gaioque Iulio consulatum contra leges petenti resistentem longius quam voluit popularis aura provexit. fuit in his omnibus etsi non iusta,—nulla enim aliquo animi virilis dolore coniuncta: P. Clodius a crocota, a miexornatum ita deprendissent, nisi ex eo loco quo eum adire fas non fuerat ancillarum beneficio emissus esset, populari homirimeque una voce ac mente restiterat, id post discidium optimatium, de quo ipso nunc monemur, ita perturbatum itaque permutatum est ut, quod frater consul ne fieret obstiterat, quod adfinis et sodalis clarissimus vir, qui illum reum non laudarat, excluserat, id is consul efficeret in discordiis principum qui illi unus inimicissimus esse debuerat, eo fecisse auctore se diceret cuius auc
Abbreviated transcription (Latin):
scelero paccones sociecatesq conflauit inde ut reduc ques¬
curã illã maxime fecũdã uberemq ea tempestate in totũ
ad se ita redegit ut homo popularis frandaret ĩprobissime
ppan Idemqͣ uir deniens diuisores on tͥbuũ donu ipse
sue coudelissima morte mactauit. Exorta est illa R .p. sa
cris religionib auctoritati urẽ Iudiciis puifunesta ques¬
tura in q̇ua idem ip̃e deos hoiẽ q pudorem pudiciciã q
senatus aucteͣm ius fas leges iudicia uiolauit atq hic
eu gradus o misera tpr̃a stultasq nr̃as discordias p. clo¬
ati ascensus nã ẽ. greco nundia numcratĩ federis cui feri¬
endo questor .c. mancui consulis cũ ẽẽt int̾fuerat ⁊ mefedere¬
ĩprobrandosenatus seueritas dolori ⁊ timori fuit
pectandas domestici sangiuĩs penas excitauit sat̾uinũ ꝙ m
annone caritate questorẽ a sua fruntentaria questioe senat᷑

Expanded text:
scelerum pactiones societatesque conflavit; unde ut rediit, quaesscelerum pactiones societatesque conflavit; unde ut rediit, quaestum illum maxime fecundum uberemque campestrem totum ad se ita redegit ut homo popularis fraudaret improbissime populum, idemque vir clemens divisores omnium tribuum domi ipse suae crudelissima morte mactaret. exorta est illa rei publicae, sacris, religionibus, auctoritati vestrae, iudiciis publicis funesta quaestura, in qua idem iste deos hominesque, pudorem, pudicitiam, senatus auctoritatem, ius, fas, leges, iudicia violavit. atque hic ei gradus—o misera tempora stultasque nostras discordias!—P. Cloatque adscensus. nam Ti. Graccho invidia Numantini foederis, cui feriendo, quaestor C. Mancini consulis cum esset, interfuerat, et in eo foederimprobando senatus severitas dolori et timori fuit,petendas domestici sanguinis poenas excitavit; Saturninum, quod in annonae caritate quaestorem a sua frumentaria procuratione senatus
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo cũ iis conflictari et prosalute prĩe cotidie duicare
erat. oĩuo illis qui tũ r p. gubernabant molestũ sed ha¬
bebat molestia quandomi tum dignitatẽ Hic uero de quo
ego ip̃e tam multa nũc dico proth dii ĩmortales quid ẽ qͥd
u̾a. lec quid affert ut tanta ciitas si cadet ꝙ dii õe au̾tant¬
a uixo tamen tali confecta uideat᷑ qui post prĩs mortẽ pri¬
mã illã etatulã suã ad scurraꝵ locupletũ libidines deculit
quoꝵ intemperancia expleta in domesticis ⁊ ingermauita¬
tis scrupris uolutatus deinde iã robustus prouĩciese ac
sollicitato per nephandũ scelus fugit illunc romeq recen¬
ti aduentu suo cũ ꝓpuiquis suis decidit ut reos faceret a ca¬
tilina pecuniã accepit ut turpissime prenaricaret᷑. Inde cũ
murena se in galliam contulit in qua promĩçia mortuorum
testamẽta conscripsit pupillos necouit nefarias cũ mltis

Expanded text:
dicendo. Cum his conflictari et pro salute patriae cotidie dimicare dicendo. Cum his conflictari et pro salute patriae cotidie dimicare erat omnino illis qui tum rem publicam gubernabant molestum; sed habebat ea molestia quandam tamen dignitatem. hic vero de quo ego ipse tam multa nunc dico, pro di immortales! quid est, quid valet, quid adfert, ut tanta civitas, si cadet,—quod di omen obruant!—a viro tamen confecta videatur? qui post patris mortem primam illam aetatulam suam ad scurrarum locupletium libidines detulit, quorum intemperantia expleta in domesticis est germanitatis stupris volutatus; deinde iam robustus provinciae se ac sollicitato per nefandum scelus fugit illim, Romaeque recenti adventu suo cum propinquis suis decidit ne reos faceret, a Catilina pecuniam accepit ut turpissime praevaricaretur. Inde cum Murena se in Galliam contulit, in qua provincia mortuorum testamenta conscripsit, pupillos necavit, nefarias cum multis
Abbreviated transcription (Latin):
priapib q cedes peuculaq cixentur aupilioq diuinit᷑ deficiã¬
tur quare ad unũ imperĩ peciũẽ redeant excercitusq pulsts di¬
uiinicioq accedat auruspicũ uerba sunt hec oĩa nichil addo de
meo quis ergohanc optimaciũ discordiã molitur idem iste n ͨ
ulla ui ingenii aut consilii sui sed quoddã errore nr̃o quẽquidẽ
na uir acceptis a forti aduersario uuluerib ⁊ aduersis hõies
cedere uideatur . T. grecus conuellit statũ ciuitatis qua gra¬
uitate uir qua eloquencia qua digni ͭ ͤ nichie ut a prĩs aui¬
ornamenta ad meliorẽ mentẽ uoluntatẽq ẽẽ conuersa. ip̃e sa¬
turuinus ita fuit effrenatus ⁊ pene demens ut auctos ẽẽt egͤ¬
gius ⁊ ad aĩos imperator exatandos inflãmandosꝙ ꝑfect
Nlã quod ego de p. sulpicio loquar cuius tanta incidendo gia¬
uitas tanta iocunditas tanta breuitas fuit ut posset uel
ut prudentes orarent rel ut bomi minus bene seutiret ꝑfice

Expanded text:
principibvsqve caedes pericvlaqve creentvr avxilioqve divini nvminis deficiantvr, †qva re ad vnvm imperivm pecvniae redeant exercitvsqve apvlsvs deminvtioqve accedat. haruspicum verba sunt haec omnia: nihil addo de meo. quis igitur optimatium discordiam molitur? idem iste, nec ulla vi ingeni aut consili sui, sed quodam errore nostro; quem quidem na vir acceptis a forti adversario vulneribus adversis honeste cadere videatur. Ti. Gracchus convellit statum civitatis, qua gravitate vir, qua eloquentia, qua dignitate! nihil ut a patris aviornamenta ad meliorem mentem voluntatemque esse conversa. ipse Saturninus ita fuit effrenatus et paene demens ut actor esset egregius et ad animos imperitorum excitandos inflammandosque perfectus. nam quid ego de Sulpicio loquar? cuius tanta in dicendo gravitas, tanta iucunditas, tanta brevitas fuit, ut posset vel ut prudentes errarent, vel ut boni minus bene sentirent perficere
Abbreviated transcription (Latin):
afflictũ ac iacentẽ perniciosis optĩaciũ discordiis excitari cui
micia furoris dissensionib eoꝵ qui tum a uobis se uictũ uidebãt᷑
sustentata sunt reliqua ia precipitantis cribunatis eciã post tͥbumnatũ
obtrectatores eoꝵ atq aduersarii diffenderũt ne a R p. pestis remion̾e

Expanded text:
adflictum ac iacentem perniciosis optimatium discordiis excitari, cuius adflictum ac iacentem perniciosis optimatium discordiis excitari, cuius initia furoris dissensionibus eorum qui tum a vobis seiuncti videbantur sustentata sunt. reliqua iam praecipitantis tribunatus etiam post tribunatum obtrectatores eorum atque adversarii defende
Abbreviated transcription (Latin):
cesale leges ferente de celosemper ne seruasset semper se ille ser¬
nasse dicebat augures interiogabat queita lata eent recte ne
lacͥa eeñt illi uue lata ẽẽ dicebant ferebant in oculis hominẽ
quidẽ bomi uiri ⁊ deoptime meriti sed illi ut ego arbitror furoris
ignari longius proceffit in ipm En. pompeiũ auccorẽ ut p̾di¬
tria ⁊ pene deletrix huiꝰ imperii sita deprehensa Tum ille cui
nulla hostiũ diuciꝰ urbs unꝙͣ fuit clausa qui om̃es angustias
om̃is altituduus onm obiecta tella semper semper ui ac uirtu¬
te perfregit obsessus ip̃e est douii meq nõmilla imperitoꝵ uitu¬
peracionẽ timiditatis mee confilio ⁊ facto suo liberauit. Nam si
edificare alterã porticũ que palacio responderet certe
michi exire domo mea ad priuatũ dolorẽ fuit luctuosũ ad ra¬
cionẽ r̃ p. gloriosum uidetis ergo hoĩem per seipmi iãpridem

Expanded text:
Caesare leges ferente de caelo semperne servasset; semper se ille serCaesare leges ferente de caelo semperne servasset; semper se ille servasse dicebat. augures interrogabat, quae ita lata essent rectene lata essent; illi vitio lata esse dicebant. ferebant in oculis hominem quidam boni viri et de me optime meriti, sed illius, ut ego arbitror, furoris ignari. longius processit; in ipsum Cn. Pompeium, auctorem, ut praedita et paene deletrix huius imperi sica deprensa; tum ille cui nulla hostium diutius urbs umquam fuit clausa, qui omnis angustias, omnis altitudines moenium obiectas semper vi ac virtute perfregit, obsessus ipse est domi meque non nulla imperitorum vituperatione timiditatis meae consilio et facto suo liberavit. nam si se in Carinis aedificare alteram porticum, quae Palatio responderet, certe mihi exire domo mea ad privatum dolorem fuit luctuosum, ad rationem rei publicae gloriosum. videtis igitur hominem per se ipsum iam pridem
Abbreviated transcription (Latin):
ter equidẽ sed aliquando leuius ferebam dai isto insi pͥmo se dedis
in quo falebat sed eũ nemo redarguebat uisi eũ in ꝙ ex̾citũ sig¬
ius infestis in curiã se ĩmissurũ mutaret᷑ nisi cn. põpeio adur¬
tore n crasso auctore que faciebat facere clamaret nisi cõsules can
cõmuxisse secũ in quo uno nõ menciebat᷑ cõfirmaret tam crude¬
lis mei tamsceleratus mei r p. uexator ẽẽ potuisset idẽ ꝙͣ postea
respirare uos a metu cedis emergere auctem uram efluctibus
illis seruitutis reuuiscere memoriã ac desideriũ mei uidit no¬
bis se cepit subito uendicare tum leges uilias contra hospicia
latas ⁊ hic ⁊ in concionib dicere in quib legibus merat curiata
illa lex que totũ eius tribunatũ continebat ꝙͣ cetus amençia nõ
uidebat producebat fortissimũ uirũ n. bibulũ querebat ex eo c

Expanded text:
ter equidem sed aliquanto levius ferebam. an iste nisi primo se dedisster equidem sed aliquanto levius ferebam. an iste nisi primo se dediss—in quo fallebat, sed eum nemo redarguebat—nisi eum, inquam, exercitum signis infestis in curiam se inmissurum minitaretur, nisi se Cn. Pompeio adiutore, M. Crasso auctore, quae faciebat facere clamaret, nisi consules causam coniunxisse secum, in quo uno non mentiebatur, confirmaret, tam crudelis mei, tam sceleratus rei publicae vexator esse potuisset? idem postea quam respirare vos a metu caedis, emergere auctoritatem vestram e fluctibus illis servitutis, reviviscere memoriam ac desiderium mei vidit, vobis se coepit subito fallacissime venditare; tum leges Iulias contra auspicia latas et hic et in contionibus dicere, in quibus legibus inerat curiata illa lex quae totum eius tribunatum continebat, quam caecus amentia non videbat. producebat fortissimum virum, M. Bibulum; quaerebat ex eo, C.
Abbreviated transcription (Latin):
cõiciebat᷑. Excepi solus ⁊ pio prĩa exarsi si tamen ut uos
usdem ignib arcunsepti me prinũ utũ pro uobis et fu¬
mantem uideret. Non sedabant᷑ discordie sed eciã cresce¬
bant in eos odiũ a quib nos deffendi putabanĩ. Ecce
isdem auctorib pompeio principe qui cupientẽ italiã
ecĩa precib ad meã salm̃ nicitauit restitut sumus sic
discordiap furis aliguando adiuturnis dissenciomibus
conquiescamiꝰ Non sunt eadẽ ista labes ea facit cõçioẽs
ea mistet ⁊ turbat ut modo uendat illis nec tñ ita ut se
enusꝙͣ si ab isto laudatus sit laudacẽem putet sed us cos
quos nõ amant ab eodẽ gaudeãt uitupari atq ego hũc
nõ nuror ꝙ enĩ faciat at illos honnes sapientissimos grauissimosq
ci profligatiq maledictis posse id quod minime conducit ipĩs cuiusꝙͣ
głoriã dignitatẽq uiolari postremo quod nõ senciũt id quod tñ mͥ
iã suspicari indent᷑. illius furentis ac uiolancis consulis ĩpetus ĩse

Expanded text:
iebatur. excepi et pro patria solus exarsi, sic tamen ut vos isdem ignibus circumsaepti me primum ictum pro vobis et fumantem videretis. non sedabantur discordiae, sed etiam crescebat in eos odium a quibus nos defendi putabamur. ecce isdem auctoribus, Pompeio principe, qui cupientem Italiam, etiam precibus ad meam salutem excitavit, restituti sumus. sit discordiarum finis aliquando, a diuturnis dissensionibus conquiescamus. non sinit eadem ista labes; eas habet contiones, ea miscet ac turbat ut modo se his, modo vendat illis, nec tamen ita ut se quisquam, si ab isto laudatus sit, laudatiorem putet, sed ut eos quos non amant ab eodem gaudeant vituperari. atque ego hunc non miror—quid enim faciat aliud?—: illos homines sapientissimos gravissimosquehominis profligatique maledictis posse, id quod minime conducit ipsis, cuiusquam gloriam dignitatemque violari, postremo quod non sentiunt, id quod tamen mihi iam suspicari videntur, illius furentis ac volaticos impetus in se
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia uła eadẽ renonata atq iestaurata celebrant᷑. Qͥ sũt lu¬
di nunꝰ diligent̃ facti ꝙͣto aut quo scelere polluti respondebis et
pro te ⁊ pro collegis tiis ⁊ ꝓro pontificũ collegio inchil cuiusꝙͣ
aut negligencia cõtemp̃tũ aut scelere ẽẽ pollutũ oia solẽma
at iuxca ludoꝵ om̃ib reb obsernatis sũma cũ cerimonia ẽẽ fua¬
ta Quos ergo auruspices ludos minͦ diligenter factes pollu

Expanded text:
sententia illa eadem renovata atque instaurata celebrantur. qui sunt lusententia illa eadem renovata atque instaurata celebrantur. qui sunt ludi minus diligenter facti, quando aut quo scelere polluti? respondebis et pro te et pro conlegis tuis, etiam pro pontificum conlegio, nihil cuiusquam aut neglegentia contemptum aut scelere esse pollutum: omnia sollemnia ac iusta ludorum omnibus rebus observatis summa cum caerimonia esse servata. quo
Abbreviated transcription (Latin):
ppĩs diis ĩmortalib ut hom̃ fama est traditã italicam
discipliuã uos nõne auruspices ẽe possumꝰ exãuditus ĩ ag̾
ꝓpuiquo ⁊ suburbano est screpitus quidẽ reconditus ⁊ horribi¬
lis firmitus armor. Quis est ex gigantibr illis quos poete
ferũt bellũ diis ĩmortalib intulisse tã imꝑiꝰ qui hũc tã nouo
tantoq motu nõ magnũ aliquid deos pplo. R. p̾monsturi et
precinere fateat᷑ de ea re scrptũ ẽ posculaciones ẽẽ ioui satur¬
no neptuno celeuu diis celestib audio quib diis uiolatis
expiacio debeat᷑ sed honn que os delicta quero ludos minus
diligenter factos pollutosq quos ludos de appello lentule¬
cuisacerdocii sũt tense curricula pretensio ludi libacoes epu¬
leq ludor publicor uos q pontifices ad quos epulones Io¬
nis. opt. max. si quid est p̾ceriussumi aut cõmissũ afferũt quorũ de

Expanded text:
ipsis dis immortaliipsis dis immortalidisciplinam: nos nonne haruspices esse possumus? exauditus in agro propinquo et suburbano est strepitus quidam reconditus et horribilis fremitus armorum. quis est ex gigantibus illis, quos poetae ferunt bellum dis immortalibus intulisse, tam impius qui hoc tam novo tantoque motu non magnum aliquid deos populo Romano praemonstrare et praecinere fateatur? de ea re scriptum est: postiliones esse Iovi, Satvrno, Neptvno, Tellvri, dis caelestibvs. audio quibus diexpiatio debeatur, sed hominum quae ob delicta quaero. lvdos minvs diligenter factos pollvtosqve. quos ludos? te appello, Lentule,—tui sacerdoti sunt tensae, curricula, praecentio, ludi, libationes epulaeque ludorum,—vosque, pontifices, ad quos epulones Iovis optimi maximi, si quid est praetermissum aut commissum, adferunt, quorum de
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ut ea maiores nr̃i docuisse illos nõ ab illis didicisse uideã¬
tur. Et enĩ quis ẽ tã uecors qui aut cũ suspexert in celũ deos
ẽẽ nõ senciat ⁊ ea que tanta mente frunt ut rix quisꝙͣ arte
ulla ordiuẽ rer atq incessitudinẽ prosequi possit casũ sieri pu¬
tet aut cũ deos ẽe intellexerit nõ intelligat eoꝵ numine hoc
tantũ imꝑiũ ẽẽ natũ ⁊ auctũ ⁊ retentũ. Quã tum rolumus
ꝓ .c. licet ip̃i nos amenius tñ nec nu̾o hispanos nec Robore
latios sed pietate ac religione atq hac una sapĩa quod de¬
oꝵ ĩmortaliũ nuimine oĩa regi gubernariq perspeximꝰ om̃s
gentes nacionesq suꝑanimꝰ. Quare nõ ꝑlura de Re minm
loquar dubia adhibete aĩos ⁊ mentes urãs nõ solũ aures ad
auruspicũ uocẽ admonete Quod in agrolatiensi auditus est
stiepitus cũ fiemitu micto auruspices micto illã ueterẽ ab

Expanded text:
sunt ut ea maiores nostri docuisse illos, non ab illis didicisse videansunt ut ea maiores nostri docuisse illos, non ab illis didicisse videantur. etenim quis est tam vaecors qui aut, cum suspexit in caelum, deos esse non sentiat, et ea quae tanta mente fiunt ut vix quisquam arte ulla ordinem rerum ac necessitudinem persequi possit casu fieri putet, aut, cum deos esse intellexerit, non intellegat eorum numine hoc tantum imperium esse natum et auctum et retentum? quam volumusi, ipsi nos amemus, tamen nec numero Hispanos nec robore Latinos, sed pietate ac religione atque hac una sapientia, quod deorum numine omnia regi gubernarique perspeximus, omnis gentis nationesque superavimus. qua re, ne plura de re minime loquar dubia, adhibete animos, et mentis vestras, non solum auris, ad haruspicum vocem admovete: qvod in agro Latiniensi avditvs est strepitvs cvm fremitv. Mitto haruspices, mitto illam veterem ab
Abbreviated transcription (Latin):
atqr auocant a religione/ ego uero pͥmũ hẽo auctores ⁊ magrõs
religionũ colendaꝵ maiores nr̃os quoro inͥ tanta fuisse sapiencia
uidetur ut satis superq prudentes sunt qui illoꝵ prudenciã nõ
dicã assequi sed ꝙͣta fuerit perspicere posfunt qui scatas sollen¬
nes q cerionias pontificatu rep benegerendaꝵ aucͣtes augu¬
rio factoꝵ ueteres predicacões apolimis natũ libris portentoꝵ ex¬
planacioes eruscor disciplina contineri putauerũt quequidẽ
tanta ẽ ut nr̃a memoria pͥmũ ytalia belli funesta pͥncipia post
sillam cillamq tprĩs extremũ pene discrimen tũ hauc recentẽ
urbis inflamande delendiq imperii cõnracoẽ nõ obscure nob
paulo ante p̾dixernt. Deinde eciã cognoui multa hoĩẽs doctis
sumos sapientissimosq ⁊ dixisse ⁊ scripta deoꝵ ĩmortaliũ inim¬
me relinquisse que q̃xpͣ diuinitus perscripta uideo cũ eiusiuodi

Expanded text:
atque avocant a religione. ego vero primum habeo auctores ac magistros atque avocant a religione. ego vero primum habeo auctores ac magistros religionum colendarum maiores nostros, quorum mihi tanta fuisse sapientia videtur ut satis superque prudentes sint qui illorum prudentiam non dicam adsequi, sed quanta fuerit perspicere possint; qui statas sollemnisque caerimonias pontificatu, rerum bene gerundarum auctoritates augurio, fatorum veteres praedictiones Apollinis vatum libris, portentorum expiationes Etruscorum disciplina contineri putaverunt; quae quidem tanta est ut nostra memoria primum Italici belli funesta illa principia, post Sullani Cinnanique temporis extremum paene discrimen, tum hanc recentem urbis inflammandae delendique imperi coniurationem non obscure nobis paulo ante praedixerint. deinde, si quid haos sapientisque et dixisse et scripta de deorum immortalium numine reliquisse; quae quamquam divinitus perscripta video, tamen eius modi
Abbreviated transcription (Latin):
liquando ad gloriã in iefutandis malefactis hoĩm ĩproboꝵ
aniui quidẽ dolor quis nõ ignosceret uidi enĩ hesceruo die
quẽdã m̃murantẽ quẽ aiebant negare me ferre posse qr cũ
ab hoc eodẽ ĩpurissimo parricda rogarẽ cuiꝰ eem auitatis res¬
pondi me probantib ⁊ nobis ⁊ equitib R. eius ẽẽ que care
me nõ potuisset ille ut oppinor ingenuit. Quid ergo res¬
ponderam quero ex eoip̃o qui ferre me nõ potest me cuiẽ eẽ
comanũ licterate respondissem an tacussem desertũ negoci¬
ũ potest quisꝙͣ uir in rebus magnis cũ iniudia uersat᷑ satis
grauiter nima conturuelia siune sua laude respondẽ at ip̃e
no modo nõ iespondere quicꝙͣ potest cũ est lacessitus sed eciã gandei
se ab anucis quid respondeat admoneri neq iis sũ qui sum forte
uideor plusꝙͣ ceteri qui eque acq ego sum occupcti uersari in scu¬
dio lraꝵ iis delector aut utar om̃mo lrĩs que nrõs aiõs deterrent

Expanded text:
liquando ad gloriam in refutandis maledictis hominum improborum animi quidam dolor, quis non ignosceret? vidi enim hesterno die quendam murmurantem, quem aiebant negare ferri me posse, quia, cum ab hoc eodem impurissimo parricida rogarer cuius essem civitatis, respondi me, probantibus et vobis et equitibus Romanis, eius esse quae carere me non potuisset. ille, ut opinor, ingemuit. quid igitur responderem? quaero ex eo ipso qui ferre me non potest. me civem esse Romanum? litterate respondissem. an tacuissem? desertum negotium. potest quisquam vir in rebus magnis cum invidia versatus satis graviter inimici contumeliis sine sua laude respondere? at ipse n modo respondet quidquid potest, cum est lacessitus, sed etiam gaudet se ab amicis quid respondeat admoneri. sed quoniam mevideor plus quam ceteri qui aeque atque ego sunt occupati versari in studio litterarum, his delecter aut utar omnino litteris quae nostros animos deterrent
Abbreviated transcription (Latin):
ad metũ traducti sũt si nõ int̾¬
missi sed perempti acq sublati sunt si curitati uinu̾̃so ste¬
lere eis qui ludos ad luctũ conferre uelint extiterũt dies
illi pro festis ex pene funesti dubitabimꝰ quos ille fremi¬
tus ludos nĩciet ẽẽ pollutos ac si uolumꝰ ea que de quoq
deo tradita nobis sunt recordari hanc matrẽ magnã cuiꝰ lu¬
di uiolati polluti pene ad cedẽ ⁊ adfimus cuuitatis comisi

Expanded text:
ad metum traducti, si non imissi sed perempti atque sublati sunt, si civitati universae, scelere eius qui ludos ad luctum conferre voluit, exstiterunt dies illi pro festis paene funesti, dubitabimus quos ille fremitus nuntiet ludos esse pollutos? ac si volumus ea quae de quoque deo nobis tradita sunt recordari, hanc matrem magnam, cuius ludi violati, polluti, paene ad caedem et ad funus civitatis conversi
Abbreviated transcription (Latin):
C. lentule cuiꝰ abania manib esset accepta spectatoreni ẽẽ
uoluit quod ni tu me gabosia illo die spectare uoluisses hane
stio aut unuere nob atq isdem reb iam queri liceret uis eĩ
ĩnmerabilis incitata ex om̃ib uicis collecca seruor ab hoc
se edili religioso repente forncib hostiisq om̃ib iusteuã signo

Expanded text:
. Lentule, cuius abavi manibus esset accepta,—spectatorem esse voluit. quod ni tu Megalesia illo die spectare voluisses, haud scio an vivere nobis atque his de rebus iam queri non liceret. vis enim innumerabilis incitata ex omnibus vicis conlecta servorum ab hoc aedile religioso repente e fornicibus ostiisque omnibus in scaenam si
Abbreviated transcription (Latin):
stis nõ ego de meis sed de urĩs faccis loquor nec uereor ne
hec mea ur̃oꝵ beneficioꝵ predicacio nõ grata pociꝰ ꝙͣ arro¬
gaus uideatur sed qm̃ mea causa expedita est uide auiꝰ mũc

Expanded text:
istis, non ego de meis sed de vestris factis loquor, nec vereor ne istis, non ego de meis sed de vestris factis loquor, nec vereor ne haec mea vestrorum beneficiorum praedicatio non grata potius quam adroga