comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cide linguas uaniloquas et labia dolosa cla¬
ude. Hiisunt qui instruunt linguas suã
loqui m̃daciu diẜt adusus iustitiam eru¬
dici ꝓfalsitate. Sapientes ut faciant ma¬
lum. eloq̃ntes ut inpugnet ueꝵ. Hii sũt
qui instruunt a quib fuem̃t instruendi. a¬

Expanded text:
dolosa claude. Hi sunt qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus justitiam, eruditi pro falsitate. Sapientes sunt ut faciant malum, eloquentes ut impugnent verum. Hi sunt qui instruunt a quibus fuerant instruendi; a
Abbreviated transcription (Latin):
accionis ꝑtes benigna q̃tã p̾sũptioẽ suas fac̾
p̾agendo quotãmͦ ⁊ preordinato que agenda
sunt. Necessaĩe sane ne forte que p̃uisa a pre¬
ordinata meclitata pot̾ant ẽẽ ꝓficuo p̃cipitata
magis ꝑicło fiant. qd̾ tibi met si iocordaris ĩ
ipĩs accionib ca̾r ⁊ in magnis quibq nego¬
tiis magnaꝵ necõsiliis reꝵ freq̃nt̾ accidisse
non ambigo. Et p̾mũ qͥtem ipm̃ foncẽ suũ
.i. m̃cem de qua oritur purificat cõsit̾atio.
hiantia cõgit. spãsa colligit. secreta rimatur.
uem uestigat. uisimłia examinat ficta ⁊ fu¬
cata explorat. Hec ẽ q̃ agenda p̃ordinat. acta
recogitat ut nicħ im̃te resideat aut ĩcõrep¬

Expanded text:
s benigna quadam praesumptione suas facit, praeagendo quodammodo, et praeordinando quae agenda sunt? Necessario sane; ne forte quae et praevisa et praemeditata poterant esse proficuo, praecipitata magis periculo fiant: quod tibimet, si recordaris in ipsis actionibus causarum, et in magnis quibusque negotiis, magnarumve consiliis rerum frequenter accidisse non ambigo. Et primum quidem ipsum fontem suum, id est mentem, de qua oritur, purificat consideratio. hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut incorrec
Abbreviated transcription (Latin):
recta si sincera. Nũc aũt qm̃ dies mali sũt
sufficit int̾im ammoitũ eẽ nõ notũ ẽẽ. nec
sẽꝑdare actioni. s cõsid̾atioẽ aliqͥd tui ⁊ cordis
Hec aũt dico necessitatẽ intuens ñ eqtatem.¬
ꝙͣ ñ sit p̃t̾ cquũ cedere necessitati. Nam silicẽt
qd̾ nõ decẽt ab solute ꝑ om̃ia in om̃ib p̃feren¬
dam. ⁊ solani uł maxie colendam eam que
ratio monstiat. Ꝙd sit pietas quens : racare
cõsid̾acioni. Dicas forsitan in hoc dissentire x¬
me ab illo qui pietatẽ diffinit cultũ dĩ. Nõ ẽ
sum ds: Od sane in partib cõsid̾atioĩs p̃cipuũ ẽ¬

Expanded text:
recta, si sincera. Nunc autem quoniam dies mali sunt , sufficit interim admonitum esse, non totum te, nec semper dare actioni: sed considerationi aliquid tui et cordis, Hoc autem dico necessitatem intuens, non aequitatem necessitati cedere. Nam si liceret quod deceret, absolute per omnia et in omnibus praeferendam, et vel solam, vel maxime colendam eam, quarefragabilis ratio monstrat. Quid sit pietas quaeris? Vacare considerationi. Dicas forsitan in hoc dissentire me ab illo, qui pietatem definit cultum Dei . Non essum Deus? quod sane in partibus considerationis praecipuum e
Abbreviated transcription (Latin):
tate litigantib ⁊ flagitantib abste uidiciũ
uoce dñ cui respondẽs.o hoĩes quisme consti¬
tuit iudicẽ suꝑuos: Inq̃le mox iudicium
tu ueĩres. Quid dicit hy rusticanꝰ ⁊ imꝑicus
ignorãs pͥmitũ suũ inhonorãs sũmã ⁊pex¬
celsam seclem drogãs aplice dignitati. Et
tũ nõ monstrabut puco ꝗ hec dicerent ubi
cantes ñlego. Erit illd nõ fuit. It̾ane ĩminu¬

Expanded text:
tate, et flagitantibus abs te judicium, voce Domini tui responderes: O homines, quis me constituit judicem super vos ? In quale tu judicium mox venires? Quid dicit homo rusticanus et imperitus, ignorans primatum suum, inhonorans summam et praecelsam sedem, derogans apostolicae dignitati? Et tamen non monstrabunt, puto, qui hoc dicerent, ubicantes non lego. Erit illud, non fuit. Itane imminu
Abbreviated transcription (Latin):
Od solus frustius mune tui. Usq̃quo
recipis ce up̃e ĩter alios iuce tua. Sapienti¬
b et insipiencib debitor es. ⁊ solinegas
liber. diues ⁊ pauꝑ. uit ⁊ feĩna. senex ⁊ iu¬
pãcicipant ce om̃es d̾ fonte publico bibũt
pectore tuo ⁊ tu scortũ seorsũ siciẽs stab̾:di
ex eis. Qn ⁊cameł pueti abrae potũ tubu¬
as. s int̾ cet̾os bibe tu de fonte putei tui.
Alienus in ꝗd nõ bibat ex eo: Nluq̃d tu alie¬
nus: Cui nõ alienꝰ si cibi es. Deniq qui sͥ ne¬
quã cui bonus. Mem̃to ꝓinde nõ dico semꝑ
ñ dico sepe s uł int̾dum reddere te ip̃m tibi
in hxͣ ꝑce. Ergo plusqm̃ oportet inꝗs: Nõ ĩficior.
ꝙdsi ita oportet: Nam tu ut cõfido niã ñ eĩs
meticlosa informaticẽ cõtentus s habũdab̾
mag̃. Sane sic decet. te.s. habundãtioẽm ꝙͣme
audaciorẽ eõ. Ego quoq michi tutius iudico
apd̾ maiestatem tumiditate ꝙͣ tenui̾tate ꝑidi¬
tari. Et fortassis nõ setus monen oportunit.sa¬

Expanded text:
is munere tui! Usquequo recipis te et ipse inter alios vice tua? Sapientibus et insipientibus debitor es; et soli negas liber, dives et pauper, vir et femina, senex et juparticipant te, omnes de fonte publico hibunt pectore tuo; et tu seorsum sitiens stabis? Si ex eis, quin et camelis pueri Abrahae potum tribuas: sed inter caeteros bibe et tu de fonte putei tui. Alienus, inquit, non bibat ex eo . Nunquid tu alienus? Cui non alienus, si tibi es? Denique qui sibi nequam, cui bonus? Memento proinde, non dico semper, non dico saepe, sed vel interdum reddere te ipsum tibiin hac parte. Ergo plus quam oportet, inquis. Non inficior. Quid, si ita oportet? Nam tu, ut confido, nostra non eris meticulosa informatione contentus, sed abundabis magis. Sane sic decet, te scilicet abundantiorem, quam me audaciorem esse. Ego quoque mihi tutius judico apud majestatem timiditate, quam temeritate periclitari. Et fortassis non secus moneri sa
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ si coacta ẜuitus miẜabilior ẽ s affctãta
iẜior ẽ. Et ꝗd qͥs meuis facẽ inꝗs. ut u ab
hiis occupatiõnib pactas. In possibile fortasse
⁊ ñ magis int̾rũpe ista hortarer. Audigͦ qͥd re¬
das accioni. ꝯsid̾ationi nich. Laudo te in hoe ñ
laudo. Puto ꝙ nemo qui a salomone audie¬
totus ius oĩum ĩstar illiꝰ qui oĩb oĩa fc̃cus
ẽ.laudo humanitatẽ s si plena sit. quõ aũt
plena te excluso. Et tu hõ es. Ergo ut ĩtegra
sit ⁊plena huanitas colligat ⁊ te ĩcra se sinꝰ
qͥ oẽs recipit. Alioqͣn qͥd tibi iuxͣ u̾bũ dñi¬

Expanded text:
or, sed affectata miserior est. Et quid vis me facere, inquis! Ut tibi ab his occupationibus parcas. Impossibile fortasse et non magis interrumpere ista hortarer. 411 das actioni, considerationi nihil; laudo te? In hoc non laudo. Puto quod et nemo, qui a Salomone audietotus vis esse omnium, instar illius qui omnibus omnia factus est ; laudo humilitatem, sed si plena sit. Quomodo autem plena, te excluso? Et tu homo es. Ergo ut integra sit et plena humanitas, colligat et te intra se sinus qui omnes recipit. Alioquin quid tibi prod
Abbreviated transcription (Latin):
inde conantib purum illd potent enut et uẽ¬
dicat inqͦtam stabile fundam̃ti boni sedẽq
forͣtuto est. Q uite ue in hoc differant. ut iu¬
sticie quidem in affctũ res sit a fortitudĩe at̃
efficatia eiꝰ. porro possessio acq usus apud
tẽpantiã restat ut doceamus ab hc̃ ꝯmu¬
mione prud̾ntia nõ excludi: Nõne ip̃ã est
que modũ diu aĩ neglectũ post hĩtũ uiti¬
oꝵ inuidia qiͣin abditis reclusum ⁊ cohoꝑ¬
tũ quadã uetustatis caligĩe p̾or reppeĩt ⁊ ad¬
u̾cit. Propt̾ea dicotibi apaucis aduẽtitur.
qr paucoꝵ prud̾ntia ẽ. Itaq iustĩa quent.
prud̾ucia inuenit. uendicat fortitudo. tẽ¬

Expanded text:
e conantibus, purum illud potenter eruit et vindicat in quoddam stabile fundamentum boni, sedemque fortitudo est. Sed vide ne in hoc differant, ut justitiae quidem in affectu res sit; a fortitudine autem efficacia ejus; porro possessio atque usus apud temperantiam. Restat ut doceamus ab hac communione prudentiam non excludi. Nonne ipsa est, quae modum, diu animi neglectu posthabitum, et vitiorum invidia quasi in abditis reclusum, et coopertum quadam vetustatis caligine, prior reperit et advertit? Propterea dico tibi: a paucis advertitur, quia paucorum prudentia est. Itaque justitia quaerit, prudentia invenit, vindicat fortitudo, te
Abbreviated transcription (Latin):
tele. Queso q̃le ẽ illd̾ d̾mane usq aduespã
litigare. aut litigantes audire: Et utina
s̃ufficeret diei malicia sua. Nõ sunt libe nice¬
tes. Uix relinqtur necessicati nat̃e qd̾ cor¬
pusclĩ pausationi sufficiat. Et iuisũ ad
iu̾gia surgit᷑. Dies diei emuptat lites et
nos nocti indicat maliciam. usq adco
nõ respirare in bonis. Nlõ alt̾am capescẽ
iequiem nõ uł rara intser otia: Nõ am¬
bigo te qͦq ista d̾plorare. ac fiustra istud
si nõ em̃dare studuens. Int̾im tũ sic sẽꝑ
facias hortor nec te unꝙͣ ad ista dinueĩs
qͦl usu uł assiduitate. ꝑ cusi eos ⁊ non
te aptare curato ⁊ affcc̃̾ioẽm ⁊ uocem qui
uim.Int̾dũ inpatientẽ ẽẽ ꝓbabiliꝰ. Tu¬
ne approbes illoꝵ pacientia̾m ꝗb paulũ
dicebat. Libent̾ suffet̾is insipientes cũ
sitis ip̃i sapientes. Ni falllor ironia enit
a nõ laus s suggillatio quoꝵdã mãsueru¬
dinis qui qĩdacis manib ꝑscudo apłis aqͥb¬

Expanded text:
te, quale est istud, de mane usque ad vesperam litigare, aut litigantes audire? Et utinam sufficeret diei malitia sua! non sunt liberae noctes. Vix relinquitur necessitati naturae, quod corpusculi pausationi sufficiat; et rursum ad jurgia surgitur. Dies diei eructat lites, et nox nocti indicat malitiam: usque adeo non est respirare in bonis, non est alternam capessere requiem, non vel rara interseri otia. Non ambigo te quoque ista deplorare: at frustra istud, si non et emendare studueris. Interim tamen sic semper facias hortor, nec te unquam ad ista duraveris quolibet usu vel assiduitate. Percussi eos, et non tibi aptare curato et affectionem, et vocem, quiverim. Interdum impatientem esse, probabilius. Tune approbes illorum patientiam, quibus Paulus dicebat: Libenter suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes? Ni fallor, ironia erat, et non laus, sed suggillatio quorumdam mansuetudinis, qui quasi datis manibus pseudoapos
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ĩuisceratus es. ñ tam facile erueĩs. Ascende ĩ
celos. d̾scẽcł in abyssos ñ rececles ame scquar
ce quocũq ieris. Amaui pauꝑem. amabo pa¬
uꝑum ⁊ diuitũ prem. sion eͥ si bñ noui quia
mutationẽ fcc̾am eẽ cõfito. nõ dete. nec pͥori
statui tuo successisse ꝓmotioẽm szaccessisse.
Monebo pinde te nõ ut mag̾r s ut mat̾ pla¬
ne ut amans.Amans magis ut uid̾ar. s ei q
ñ amat ei quiuim nõ sentit amoris.
tioĩb nus qr ĩhuis marime ꝯtoleo tibi
Cõdoleo dixtim sirat̾oẽ doles et tu. Alioqͥn
doleo mag̃ dixisse d̾buerã. qr ñ ẽ cõtolere ubi
nemo toleat. Itaq sidoles cõdoleo.siñ: doleo
tam̃. et maxĩe sciens longius a salute absi¬
st̾e m̃brũ qd̾ ñ obstupuit. et egrũ ñ se sẽtiẽ¬
tem ꝑicłosius laborare. Absit aũt ut de te ⁊¬
id suspicer.: Noui quib d̾liciis dulcis qͥetis
tue nõ longe ante hoc fiuebare. ñ potes dis
simulare tam cito ita subito ñ dolere nuꝑ

Expanded text:
 invisceratus es, non tam facile erueris. Ascende in coelos, descende in abyssos: non recedes a me, sequar te quocumque ieris . Amavi pauperem, amabo pauperum et divitum patrem. Non enim, si bene te novi, quia mutationem factam esse confido, non de te; nec priori statui tuo successisse promotionem, sed accessisse. Monebo te proinde, non ut magister, sed ut mater: plane ut amans. Amens magis videar, sed ei qui non amat, ei qui vim non sentit amoris. tionibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Condoleo dixerim, si tamen doles et tu: alioquin doleo magis dixisse debueram; quia non est condolere, ubi nemo qui doleat. Itaque si doles, condoleo: si non, doleo tamen, et maxime, sciens longius a salute absistere membrum quod obstupuit; et aegrum sese non sentientem periculosius laborare. Absit autem ut de te id suspicer. Novi quibus deliciis dulcis quietis tuae non longe antehac fruebare. Non potes his dissuevisse tam cito, ita subito non dolore nuper
Abbreviated transcription (Latin):
ulatim incordis duritia it᷑ ⁊ ex illa ĩ adu̾¬
sicẽm. si est grauis ⁊ ꝯtinuus dolor citu
ut dixi hĩturꝰ ẽ exitũ aut sanitatẽ ꝓfc̃to a¬
ut insensilitate. Hĩc prõsus hĩc tibi tunui
tem diues. et sensim teip̾m qͦdãmͦ sen¬
su pͥues iusti utilisq doloris. Multopͥ¬
dencius te ilł subtrahas uł ad rẽpus ꝙ
patiare trai ab illis ⁊ cẽte paulatĩ duci q̃

Expanded text:
ulatim in cordis duritiam itur, et ex illa in aversionem. Sic gravis et continuus dolor citum, ut dixi, habiturus est exitum, aut sanitatem profecto, aut insensibilitatem. 3. Hinc prorsus, hinc tibi timui tem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. Multo prudentius te illis subtrahas vel ad tempus, quam potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu
Abbreviated transcription (Latin):
młtiplex s eẽnt una. an potius sine eo uͥt
nõ est om̃iũ quodãmͦ intima uis una ẽ ⁊ me¬
dulla uͥtutũ. inqua sic uniunt᷑ ut una ꝓind̾
nicãt s totũ a singłis atq integrũ possid̾tur.
p̾bi cã qͥd tã iustitie ꝙͣ modus : Alioqͣn siꝗd

Expanded text:
mnes una. An potius, quia sine eo virtus non est, omnium quodammodo intima vis una est et medulla virtutum, in qua sic uniuntur, ut proinde nicant, sed totum a singulis atque integrum possidetur. Verbi causa, quid tam justitiae, quam modus? Alioquin si quid
Abbreviated transcription (Latin):
se res tue hñt. Abfit. Hec ẽ pãs illĩ qͥ datus ẽ
ĩ reprobũ sensũ. Ab hiis sane cupiotibi pa¬
cem ñ cũ hiis. Nicħ plus metuo tͥ pace ista.
Miraris si umꝙͣ possit accidere: Etiã dico tͥ
sires ut assolet̾ ꝑ cõsuetudiem ĩincuriã ue¬
ẽ: Nil tam fixũ aĩo qd negletu tp̃re ñ obso¬
lescat. Uulmi̾ uetusto ⁊ neglecto calus ob¬
ducit᷑. et eo ĩsanabile quo in sensibile fit
dat uł s. Enim uõ cito aũd̾remecdio con¬
solat̾cẽm recipiet aut d̾ assiduitate stupo¬
rem. Quid ñ ĩu̾tat cõsuetudo. Qd ñ assi¬
duitate duret᷑: Qd ñ usu ceclat: Quãtis
qd p̃amaritudĩe pͥus exorrebãt uso ip̃o.⁊
malo indulce cõu̾sũ est. Audi iustũ qͥd¬

Expanded text:
 res tuae. Absit: haec est pars illius, qui datus est in reprobum sensum. Ab his sane cupio tibi pacem, non cum his. Nihil plus metuo tibi pace ista. Miraris si unquam possit accidere? Etiam, dico tibi, si res, ut assolet, per consuetudinem in incuriam veest. Nil tam fixum animo, quod neglectu et tempore non obsolescat. Vulneri vetusto et neglecto callus obducitur, et eo insanabile, quo insensibile fit.dat vel sibi. Enimvero cito aut de remedio consolationem recipiet, aut de assiduitate stuporem. Quid non invertat consuetudo? quid non assiduitate duretur? quid non usui cedat? quantis quod prae amaritudine 409 prius exhorrebant, usu ipso male in dulce conversum est
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. Inuitus ni fallor auelleĩs acue rachelis
amplexib. ⁊ quotiẽs id pati contĩgeit. totiẽs
tolortuus tuus renouet᷑ necesse ẽ. Ac qnͣ
ñcõtigit. Quotiens uis.⁊incassũ. quotiẽs
moues nec ꝓmoues. quotiẽs conaris ⁊ nõ
dat ultra. eniteĩs ⁊ ñ parturis tẽptas ⁊ nõ
obupis ⁊ uͭ ĩcipis ibi deficis. et du ad huc or¬
diris succitũt te. Uenerũt filii usq ad ꝑtũ

Expanded text:
turis. Invitus, ni fallor, avelleris a tuae Rachelis amplexibus; et quoties id pati contigerit, toties dolor tuus renovetur necesse est. At quando non contingit? Quoties vis, et incassum? quoties moves, nec promoves? quoties conaris, et non datur ultra; eniteris, et non paris; tentas, et abriperis; et ubi incipis, ibi deficis; et dum adhuc ordiris, succidunt te? Venerunt filii usque ad partum,
Abbreviated transcription (Latin):
siõ bona patientia cũ possis eẽ liber ẜuũ te ꝑ¬
mictere fieri: Nolo dissimules ẜuitutẽ ĩ quã
ceite ĩdies dũ nescis redigenis. Hebetati cor¬
dis indicium ẽ ꝓͥam ñ sentire cõtinua uer¬
acioẽm. Uexatio dat inelłctm̃ auditui. Ait
quidam. Uerũ ẽ sinimia ñ fuĩt.nã si sit
nõ plane inelłctin dat s ꝯtẽptũ. Deniq in¬
pius cũ uenĩt inꝑfundũ maloꝵ ꝯcẽpnit.

Expanded text:
. Non bona patientia, cum possis esse liber, servam te permittere fieri. Nolo dissimules servitutem, in quam certe in dies, dum nescis, redigeris. Hebetati cordis indicium est, propriam non sentire continuam vexationem. Vexatio dat intellectum auditui, ait quidam . Verum est; sed si nimia non fuerit. Nam si sit, non plane intellectum dat, sed contemptum. Denique impi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid eĩ si cachedrã ascendisti: sieosianibũ¬
las suꝑ pennas uentoꝵ. subduceĩs affc̃ui
Amor dñm nescit. agnoscit filiũ et ĩfulis.
Pte satis sb̾iectus ẽ. obseqͥt᷑ spõte gratis.
obtẽꝑat lib̾e reuet᷑: Nõ sic aliqui ñ sic.
s auc timcre ad ista implłunt̾ aut cupi¬
ditate. Hii sũt qͥ ĩfacie bñdicũt. malai
aũt ĩcordib eoꝵ. Blandiunt᷑ coram in
necessitate deficiuĩt. At caĩtas nũꝙͣ exci¬
dit. Ego ut uerũ fatea̾t matux sũ lib̾a¬
tus officio. s nõ d̾pdatus affitũ. Olim̃¬

Expanded text:
Quid enim si cathedram ascendisti? Nec si ambules super pennas ventorum, subduceris affectui. Amor dominum nescit, agnoscit filium et in infulis. Per se satis subjectus est, obsequitur sponte, gratis obtemperat, libere reveretur. Non sic aliqui, non sic: sed aut timore ad ista impelluntur, aut cupiditate. Hi sunt qui in facie benedicunt, mala autem in cordibus eorum; blandiuntur coram, in necessitate deficiunt. At charitas nunquam excidit . Ego, ut verum fatear, matris sum liberatus officio, sed non depraedatus affectu. Olim
Abbreviated transcription (Latin):
cu pͥuor. corpore sũ in¬
iõ ꝑdo qd̾ dico. parũ ẽ ꝓ
dest sola uoce cancare
sine cordis intñcione.
inmo magna insania
est qñ cũ dño magesta
¶Magna qͦr insania ⁊
cũ iulissimꝰ puluis lo¬
q̃ncẽ ad se audire dedi¬
gnat᷑ crracorẽ uniu̾¬
sicatis. ¶ In effabilis
bonitatis que cotidie

Expanded text:
tu privor. Corpore sum inideo perdo quod dico. Parum enim prodest sola voce cantare sine cordis intentione. imo magna insania est, quando cum Domino majestatMagna quoque insania, et cum vilissimus pulvis loquentem ad se audire dedignatur Creatorem universitatis. Ineffabilis bonitatis, quae quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
su ea pãte maius iminẽ
ut᷑ si nõ obecliero. hc ira¬
q exiẽs qua nimis appa¬
ret facio qd̾ iubetis. Nit
quippe ausũ ipius digͥ¬
tatis dignãt᷑ indulta fa¬
miliaritas. et excusat p̃¬

Expanded text:
 ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis. Dat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat p
Abbreviated transcription (Latin):
magis amare debeniꝰ
laborẽ sustinebimus.
sũma felicitas. felix li¬
bẽtas. ⁊ felix bt̃itudo
uͥ similes erunt hoĩes
angłis dĩ. ⁊ fulgebũt
iusti sic̃ sol inregno pa¬
tris eoꝵ. Qualis pucas
tũc ent splendor aĩaꝵ¬
que solis splentorem
eĩt ĩbi cristitia. nlła an¬
gustia. nlłs dolor. nul¬
lus cimor. nlłs ibi la
seq carnis miẜia. nu¬

Expanded text:
magis amare debemus laborem sustinebimus, summa felicitas, felix libertas, et felix beatitudo; ubi similes erunt homines angelis Dei, et fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . Qualis, putas, tunc erit splendor andorem erit ibi tristitia, nulla angustia, nullus dolor, nullus timor, nullus ibi labnec carnis miseria. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iuliꝰ cõꝑari potest. sed
qd̾ uenustius ĩmo uani
onstentat᷑. Heume mi¬
cur ad huc iuuo uidere.
piam retinuiss diuidebat᷑
ut scriptũ ẽ singłis ꝓut
cuiq opus erat. Non gͦ
ꝙ quisq pueriłt gestire

Expanded text:
d vilius comparari potest » , sed quod venustius, imo vanius ostentari. Heu me micur adhuc vivo videre apiam retinuisset, dividebatur, ut scriptum est, singulis, prout cuique opus erat: non igitur quod quisque pueriliter gestire
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miẜabił citius curio
ad lectiocm qm ad or̃o¬
nẽ. libenciꝰ uolo legẽ
ꝙ missas astulcare ex¬
pectat me qͥs aliquis
uolens de necessitace
sua m̾ loqui.ego uõ li¬
brũ aliquẽ accipio quẽ
ille uł ille uellet hab̾e
lego mnillo. ⁊ legendo
ãmicto fructũ ctũtati¬

Expanded text:
curro ad lectionem, quam ad orationem: libentius volo legere, quam Missas auscultare. Exspectat me aliquis volens de necessitate sua mihi loqui; ego vero librum aliquem accipio, quem ille vel ille vellet habere. Lego in eo, et legendo amitto fructus charitati
Abbreviated transcription (Latin):
ber
nisi cor tuu. ¶ Mũda
⁊ assidua or̾cẽm ut in¬
undo corde deũ uitere
sto ei sb̃iectus ⁊ incẽtus.
Conpone mores cuos
ut sit inte placatus di¬
lige om̃es hoies. ⁊ oĩb
ce amabilem eribe ut
sis pacificus ⁊ dĩ filiu.
sic etis bonus mona¬
chus. sc̃s humilis at¬

Expanded text:
ter nisi cor tuum. Munda t assiduam orationem, ut mundo corde Deum videre sto ei subjectus et intentus, et compone mores tuos, ut sis in te placatus. Dilige omnes homines, et omnibus te amabilem exhibe, ut sis pacificus, et Dei filius. Sic eris bonus monachus, sanctus, humilis et
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs incepit ia eẽ bonũ
nõ inuideat melioribus
alc̾ius. Si qui distactui
uiuẽ possunt eos qͥ nõ
possunt nͥ spẽnentur nec
emolentur.⁊ q̃ nõ possũt
eos qui possunt sic port
tur . Si ẽ nõ licet hiis ꝗ
maiũs aliꝗd forte uoue¬
uĩt. nouerũt ad id qd̾
minus est descẽdere ne
apostetent᷑. sic nõ om̃nb̾
expeclit debonis mino¬
ribo ad maiora tñsire ne

Expanded text:
si qui accepit jam esse bonus, non invideat melioribus;t alterius: si qui districtius vivere possunt, eos qui non possunt nec aspernentur, nec aemulentur; et qui non possunt, eos qui posstur. Sicut enim non licet his, qui majus aliquid forte voverunt, ad id quod minus est descendere, ne apostatentur: sic non omnibus expedit de bonis minoribus ad majora transire, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ututis uͥ eint lapsus
uitia feci. Iusticia nã¬
q du suu modũ ex¬
cedit crud̾litatis uiti¬
u gingnit. ⁊ iumia
pietas dissoluticẽm pro¬
pe uitiũ ẽ qd̾ urtus
putatur. sicut uenus¬
sa sigͥties mansuetu
bam. aliud in ore di¬
cẽbam et aliut incorde uole¬
bam. et ita sb̃ ouina pelle ⁊¬
uulpinã cõscientia abscond̾

Expanded text:
rtutis, ubi erat lapsus vitia feci. Justitia namque dum suum modum excedit, crudelitatis vitium gignit: et nimia pietas dissolutionem dispe vitium est quod virtus putatur. Sic remissa segnities mansuetudbam. Aliud ore dicebam, et aliud corde volvebam: et ita sub ovina pelle vulpinam conscientiam con
Abbreviated transcription (Latin):
Olite illoꝵ acqescẽ
ducunt. Ipĩ sũt qui uo¬
b̾ dicere solent. Serua
ce ur̃e seclis honorem.
Ricebat qͥdam ex uob̾
uob̾ cõmissam eccłam

Expanded text:
olite illorum acquiescere ducunt. Ipsi sunt qui vobis dicere solent: « Servate vestrae sedis honorem. Decebat quidem ex vobis, vobis commissam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
uixit ⁊ gessit. Reddite
gͦ que sunt cesans ce¬
Qd ore locutus ẽ mox
ope inplere curauit. i¬
Conditor cesaris nõ cũ¬

Expanded text:
, et gessit. Reddite, ait, quae sunt Caesaris, Caed ore locutus est, mox opere implere curavit. Conditor Caesaris, C
Abbreviated transcription (Latin):
petincio. Dicam gͥ dicã
miẜiam mãmi si forcas¬
se suas pietus moue¬
at ilłm. dicũ peccm̃ n
meu. qm̃ notitia pect
initiũ est salutis. Ma¬
gnã porto coronã. et ue¬
stẽ rotũdã. regłam sẽ¬
tis psallo ore s corme¬
u longe ẽ ame dõm̃o.
ext̾ĩoꝵ supficiem intu

Expanded text:
veniae. Dicam ergo, dicam miseriam meam, si forte sua pietas moveat illum. Dicam peccatum meum, quoniam notitia peccati initium est salutis. Magnam porto coronam, et vestem rotundam; regulam sertis psallo horis, sed cor meum longe est a Deo meo. Exteriorem superficiem intue
Abbreviated transcription (Latin):
me ip̃m nescio me¬
ĩpm. si aut me inspi¬
que inuenio inme q̃
digna sunt rep̾hentio¬
ne ⁊ cõfusione. Et ꝙ̃to
me discutio. tãto płes
abhoiãtioẽs in anguł
cõdis mei repio. exquor
nãq pectare cepi nũ qͣm
unu diem sine pc̃to tñ

Expanded text:
io meipsum: si autem me inspi invenio in me quae digna sunt reprehensione et confusione: et quanto  discutio, tanto plures abominationes in angulis cordis mei invenio. Ex quo namque peccare coepi, nunquam unum diem sine
Abbreviated transcription (Latin):
tatio ficta cõfessio. briuis ⁊
raru cõpũtio. obecliẽ¬
uocione. oratio sine¬
ne edificatioẽ. ẜmo
sine curtũ specticẽ. Oꝙͣ

Expanded text:
tatio, ficta confessio, brevis et rara compunctio; obedievotione, oratio sinene aedificatione, sermo sine circumspectione. 30.
Abbreviated transcription (Latin):
uite ircipimꝰ adusu
timus. qua ꝓpt̾ iustũ
ẽ ut qui in cũccis pecca¬
uimus ĩcũctis feriam̃.
Sepe ad sacrũ mist̾iu
uocem meã fregi ut ⁊¬
dulcius cantarez. ma¬
gisq dełctãbar ĩnocis
modulatioẽ ꝙͣ cordis ꝯ¬

Expanded text:
itae accepimus, ad usum timus. Quapropter justum est ut qui in cunctis peccavimus, in cunctis feriamur. Saepe ad sacrum Mysterium vocem meam fregi, ut dulcius cantarem: magis delectabar in vocis modulatione, quam in cordis c
Abbreviated transcription (Latin):
fieri põt ut cũ eo ĩ gram
reu̾tat᷑. diu̾su utriusqi
hospitiu nec in codem
cohabitat aĩo ꝗb ñ licu¬
it cohabitare inceclo.
In celo naca est s u̾eld̾
cecidit illuc posteci re¬
dire nõ potuit. Cũ aũt
pluuia uł nuinio frigo¬

Expanded text:
fieri potest ut cum eo in gratiam revertatur. Diversum utriusque hospitium, nec in eodem cohabitant animo, quibus non licuit cohabitare in coelo. In coelo nata est; sed velut cecidit, illuc postea redire non potuit. Cum aer pluvia, vel nimio frigo
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̾tiosa requit᷑ du
equałr sit corruptus
uitiu ẽ s culcelli appe¬
titus. neq aurũ intm̃
est s auri cupiclicas.ĩ
In labore nõ laboraui
silencio nãq fui otio¬
sus qd̾ est maxiu pee¬
catũ. In silentio nãq
iremo sic dͥbet ẽẽ otio¬
sus ut in eodẽ otio uti¬
licitẽ ꝓrimi nõ cogitet

Expanded text:
 pretiosa requiratur, dum aequaliter sit corruptus vitium est, sed cultelli appetitus: neque aurum in vitium est, sed auri cupiditas. In labore non laboravi silentio etiam fui otiosus, quod est maximum peccatum. In silentio namque nemo sic debet esse otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet
Abbreviated transcription (Latin):
cere mͥ põt. ⁊ ego ip̃e
mͥ sartina sum. Opta
ui ⁊̃ ut deus pecc̃a me¬
a nesciret aut puni¬
ie nollet aut nõ pos¬
sipientẽ ñustũ et ĩpotẽ¬

Expanded text:
cere potest, et ego ipse mihi sarcina sum. 28. Optavi etiam ut Deus peccata mea nesciret, aut punire nollet, aut non possipientem, injustum et impoten
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtatu expauescẽs a¬
lioꝵ tnͣsgressioẽs rep̾hen
timui. ⁊ iõ mortis accor
nũ exclamando expelł¬
re potui nõ expuli. In¬
dignatus sum u̾sus
amare debui odiui.il¬
displicebant d̾sidaui uͭ

Expanded text:
expavescens, aliorum transgressiones reprehendere timui, et ideo mortis auctor od clamando expellere potui, non expuli. Indignatus sum adversus amare debui, odivi. Ildisplicebant, desideravi ut
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝗdem fctũs ẽ obecli¬
ens pri usq ad mõte.¬
Torcular crucis ꝗdẽ uti¬
qr solus calcauit. solũ
ꝗppe br̃chiũ suũ auxili¬
acũ ẽ ei iuxͣ illd̾̃ ĩaliolo¬
co. singulant̾ sũ ego donce

Expanded text:
quidem factus est obediens Patri usque ad torcular crucis, quod utique solus calcavit: solum quippe brachium suum auxiliatum est ei, juxta illud in alio loco, Singulariter sum ego, donec
Abbreviated transcription (Latin):
sio tua uł cogitatio
cua remordetur. nec
dicas n facias qd̾ nõ li¬
cet. ⁊̃ silicet. nec aliqͣ
facto uł signo deũ of¬
fendas qui u̾q p̾sens
custoclia tibi uecessaĩa
fiunt ante oculos iu

Expanded text:
sio tua vel cogitatio tua remoretur: nec dicas aut facias quod non licet, etiam si libet: nec aliquo facto vel signo Deum offendas, qui ubique praesens custodia tibi necessaria niam ante ocul
Abbreviated transcription (Latin):
dinib derrgatis. Ypocͥca
tuo. ⁊ sic ueĩens eice festu¬
camd̾ ocło fratͥs tui. Que¬
ris quam trabem: Annõ
gͣndis a ma grossa trabes
suꝑbia qua te pritas ali¬
qd eẽ cum nichil sis. In¬
sanissie̾ tibi tãꝙͣ sanus
exultas. ⁊ aliis uanissime
trabem portans d̾ festutis

Expanded text:
gatis. Hypocrita, tuo, et sic videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Quaeris quam trabem? annon grandis et grossa trabes est superbia, qua te putans esse aliquid, cum nihil sis, insanissime tibi tanquam sanus exsultas, et aliis vanissime, trabem portans, de festucis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽtet̾s. Quare:
c̃tũ filigentͥ alias enu
sidͥbũt. audi ⁊ deũ ĩ psal¬
ad se recorqndus ⁊ se cõpel¬
lendus ẽ incuen ꝗ autẽs
faciem suam ase aliena
potius mala ꝙ̃ sua solet

Expanded text:
eteras. Quare cum tam diligenter alias enumsidebunt . Audi et Deum in Psalad se retorquendus, et se compellendus est intueri, qui avertens faciem suam a se, aliena potius mala, quam sua solet
Abbreviated transcription (Latin):
didignet᷑ ec cũ ipĩs eabe
inuolui culpa. Despiti¬
ant iã textͥcũ siue pelli¬
nari. Hõreat et muriu
tubricatas pellicłas qua
gulas uotãt. manib cir¬
cũdare sacͣtis ⁊ sac̃ntib
crem̃da mist̾i̾a. Respuãt
⁊ apponẽ peccori qd̾ d̾cẽti

Expanded text:
dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pelliiari. Horreant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere p
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ stimata sũt hec que isti
mãtitũ exẽplo cirtũferũt
incõre suo. muliebria po¬
tius eẽ noscũt᷑ insingnia.
que utiq curiosus a sũ¬
tuosius illi sibi p̃parare
cõsuenerũt cogitances
nimitũ que sũt mũdi.
qͣmͦ placeat uiris. Sextũ

Expanded text:
Christi stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
platã fiusse recõg̾uerũt.
dici fẽro secũdis regibu
quo ⁊ ppłarib hõib. aut
capiti fiat iniuria si ip̃i
pilli excrescences decon¬
deantur quib ⁊ungu

Expanded text:
isse recognoverint. dici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis pilli excrescentes detondeantur, quibus et
Abbreviated transcription (Latin):
te d̾licate nutristi ẽũ et
uirge peꝑcisti cõcumax
effctus est. leuauit calca¬
neũ suũ suꝑcapd̾ tuum.
hic: Uerus hõ tuus qui
qui sola que ca̾nis sũt
sapit. Hõ iste aiuiuẽtute¬

Expanded text:
te delicate nutristi eum, et virgae pepercisti, contumax effectus est: levavit calcaneum suum super caput tuum, hic? Vetus homo tuus, qui qui sola quae carnis sunt sapit. Homo iste a
Abbreviated transcription (Latin):
amicus iniqtatis. fili
mortis. uas ire ⁊ con¬
tumelie. actus adin¬
titũ. qui cũ talis sit
enãrat iu̾stitias dei.⁊
assumit cestam̃tũ eus

Expanded text:
amicus iniquitatis, filius mortis, vas irae in contumeliam, aptus ad interitum. Qui cum talis sit, enarrat justitias Dei, et assumit testamentum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ cist̾tiensis sũ
ses : absit. s diligo.set
igit̾ ordiẽm illũ nõ te¬
nes sisic laudas. Audi.
nus ꝯsꝙ ĩ ea uocatioẽ
q̃ uocatus ẽ ꝑmanect.
ñ elegerim quẽ talem
or potio eẽt necessaria.
⁊ diu̾sis morb̾ di̾sa cõ¬
ueniũt meclicam̃ta et
fortiorib fortiora. faci
duos loies febribran¬
tiari. qiͣtanis unũ. alt̾¬
u t̾tianis. Com̃det aũt¬
uinũ qui qͣrtanis labo¬
gͣentia sumat. Es iogo¬
eũ hinc recte rep̾hendat.
si dice̾t ille cũ tu aqua
nõ respõde̾t.et tĩbi etĩ fid̾¬
lit̾ tribuo ⁊ mͥ salubrit

Expanded text:
uid ergo? Cisterciensis sum: ses? Absit! sed diligo, sed inquis, Ordinem illum non tenes, si sic laudas? Audi. nusquisque in ea vocatione, qua vocatus est, permaneat . n elegerim, si talem or esset potio necessaria. Et diversis morbis diversa conveniunt medicamenta, et fortioribus fortiora. Fac duos homines febribus anxiari, quartanis unum, alterum tertianis. Commendet autem qui quartanis labocongruentia, sumat. Quis, rogo, hinc eum recte reprehendat? Si diceret ille, Cur tu aquam recte responderet: Et tibi eam fideliter tribuo, et mihi salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
cõrigeret. Quoꝵ me cõstancia ⁊ fortiu¬
to nutãtẽ firmaret enꝑet diffidentem.
Quoꝵ me fides ascĩtas ad queq scã ad
queq honesta. ad queq pudicai. adqueq
amabilia et bonefame ꝓuocaret. Et nũe
recluc ocłos mi eugerri ad eũꝗ nic ẽ curie

Expanded text:
corrigeret: quorum me constantia et fortitucorrigeret: quorum me constantia et fortitudo nutantem firmaret, erigeret diffidentem: quorum me fides et sanctitas ad quaeque sancta, ad quaeque honesta, ad quaeque pudica, ad quaeque amabilia et bonae famae provocaret. Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae
Abbreviated transcription (Latin):
qui ligneas refutauit. Nõ fuenint qui
possent legato dicere dicauimꝰ abranm.
siquẽpiam calupniatus sum. si opp̾ssialiꝗͣ
sid̾ manu cuiꝙͣ munꝰ actepi. ⁊ cõtẽpnã illd̾ ho¬
die uob̾q restituam. Ositaliũ daretur
qͥd illo iocundius seculo: Nõne ẜa abet̾¬
nitate illoꝵ tibi rẽpoꝵ breuituto uid̾et᷑
cũ re qua u̾sum procedens stipatũ uidẽs
ram inclito aginine bt̃oꝵ : Si te noiulx¬
putas fore posse qd̾ dicit᷑: Putas hic
uidere cõtingat. Osiuidem inuita mã
eccł̃am dĩ talib in nixam colũpnis. O
sidñi mei sponsam cernerem tãte comis¬
se fidei rante creclitam puritati. Qd me
beatius quidue securius cuiꝰmoĩ cirta
me uite mee ⁊ custotes expectarẽ ⁊ teste¬
cõsilia quib me totũ refundẽm tãqͣm
alt̾i mͥ. Qui siuellem aliqͣrenꝰ diuare.
ñ sinerent. frenarent pcipitem. tormi¬
tante excitarent. Quoꝵ me reuerentia
⁊libertas excolentẽ reprimẽt exced̾ntẽ

Expanded text:
qui ligneas refutavit? Non fuerunt qui possent legato dicere: Ditavimus Abraham . si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu cujusquam munus accepi; et contemnam illud hodie, vobisque restituam . O si talium dareturd illo jucundius saeculo? Nonne secunda ab aeternitate illorum tibi temporum beatitudo videretur, cum te quaquaversum procedens, stipatum videres tam inclyto agmine beatorum? 15. Si te novi, hPutas fore posse quod dicitur? Putas hic videre contingat? O si viderem in vita mea Ecclesiam Dei talibus innixam columnis! O si Domini mei sponsam cernerem tantae commissam fidei, tantae creditam puritati! Quid me beatius, quidve securius, cum ejusmodi circa me vitae meae et custodes spectarem sconsilia; quibus me totum refunderem, tanquam alteri mihi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent praecipitem, dormitantem excitarent. Quorum me reverentia et libertas extollentem reprimeret, excedentem
Abbreviated transcription (Latin):
frontib eoꝵ. Unũ est qd̾ te absoluit. si
egisti cum ppło illo. ut possis dicere ppłe
meus qͥd tibi debui facere qd nõ feti.
si sic fetisti nͨ ꝓfecisti. ẽ demũ ꝗd facias ⁊
qd dicas. Exi d̾ ur chadeoꝵ ⁊dicito quia¬
puto nec penicebit exilii orbe ꝓ urbeꝰ con¬
adiutores tuis. Hii seduli tibi. Hn intimi
sũt. Qmobrem siboni sũt tibi potissimu
sunt si mali eque plus tibi. Nedixĩs sa¬
tas tua soliꝰ quẽ fructũ afferre põt:Dic̃¬

Expanded text:
frontibus eorum . Unum est quod te absolvit, si frontibus eorum . Unum est quod te absolvit, si egisti cum populo illo, ut possis dicere: Popule meus, quid tibi debui facere, et non feci? Si sic fecisti, nec profecisti; est demum quod facias, et quod dicas: exi de Hur ChaldaeoPuto nec penitebit exilii, orbe pro urbe comadiutores tui sunt, seduli tibi, hii intimi sunt. Quam ob rem si boni sunt, tibi potissimum sunt; si mali eque plus tibi. Ne te dixeris satas tua solius, quem fructum afferre pot
Abbreviated transcription (Latin):
manu s sane adnutu sactotis et iussũ im¬
patoris. Et de hoc alias. Iuc nõ ampe illũ
qui tibi ad feriendu creditum ẽ ⁊ uulnera
adsalutem. si nõ om̃es si nõ uł młtos certe qͦ
possis: Nonsum inꝗs melior ꝙͣ patres mei.
Quẽ illoꝵ domꝰ exaꝑans nõ diur audiuit s
ñ urisit. Id̾o tu insiste magis si forte audi¬
ant et quiescant. Insiste et resistentibus
dicendo ħ forte nimius dicar: Non nostra il¬
la uox insta oportune in portune: Nũc si
ne cesses. Ad quos nisi ad sceleratos et pocca¬
ra coꝵ et domui iacobpect̃̾a eoꝵ. prudnter
adu̾te ⁊ sceleratos ꝑihiben ⁊ ppłm dñi pu¬
ra idem d̾ liiis. et si scelerati et suniqui inde
dur foͣnte et indomito corde s utrũ ne q̃¬
sit intomabili nescio un liquido scire possis
Porest fore ad nec dũ fuit. Sidiffidis tu. s
apd̾ deũ nõ eĩt inpossibile om̃e u̾bũ. Si
dura fronte sunt durato et tu ecõtia tuã

Expanded text:
manu, sed sane ad nutum sacerdotis, et jussum immanu, sed sane ad nutum sacerdotis, et jussum imperatoris. Et de hoc alias. Nunc vero arripe, qui tibi ad feriendum creditus est; et vulnera ad salutem, si non omnes, si non vel multos, certe quos possis. 8. Non sum, inquis, melior quam patres mei. Quem illorum domus exasperans, non dico, audivit, sed non irrisit? Ideo tu insiste magis, si forte audiant, et quiescant: insiste et resistentibus. Dicendo haec, forte nimius dicar. Num nostra illa vox: Insta opportune, importune? Hunc, si tur: Clama, ne cesses. Ad quos, nisi ad sceleratos et peccara eorum, et domui Jacob peccata eorum . Prudenter ada de his idem. Etsi scelerati, etsi iniqui, vide dura fronte, et indomito corde; sed utrumne etiam indomabili, nescio unde liquido scire possis. Potest fore, quod necdum fuit. Si diffidis tu; sed apud Deum non erit impossibile omne verbum . Si dura fronte sunt, durato et tu e contra tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
s cõstantino. Consulo toleranda pro tẽpore
nõ affectanda pro debito. Ad ea tepotius in¬
cito quoꝵ te scio debitorem. Et si purputa
⁊ si teauittus incedens. Nõ est tam̃ ꝙ orreaᷤᷤ
oꝑam curãue pastoralem pastoralis hres : Nõ
ẽ ꝙ erubescas euangłu. Qmꝙ̃ si uolẽs euan¬
pascere ⁊ scorpiones nõ oues. ꝓpt̾ hoc in ꝙͣ
magis aggrecdere eos s u̾bo non feit. Quid
tu denuo usurpare gladiũ tẽptes quẽ semł
iusus es reponẽ inuaginã: Quẽ tam̃ qui
tuũ negat nõ stati sacis m̃ uidt᷑ actendere
u̾bũ diũ dicentis sic. Cou̾te gladiũ nuum
in uagina. QTuus gͦ ⁊ ip̃e tuo forsitan nutu
⁊ si nõ tua manu euaginandus. Alioqͥn ⁊
nlło in ad te ꝑtineret ⁊ hiis dicentib apłis¬
nõ ecce gladii duo hic nõ respondiss dñs
satis ẽ s nimis ẽ. Utͦq ergo eccle et spũalis¬
ab eccła exertendus. Ille sac̾dons is miliriꝰ

Expanded text:
sed Constantino. Consulo toleranda pro tempore, sed Constantino. Consulo toleranda pro tempore, non affectanda pro debito. Ad ea te potius incito, quorum te scio debitorem. Etsi purpuratus, etsi deauratus incedens, non est tamen quod horreas operam curamve pastoralem, Pastoris haeres: non est quod erubescas Evangelium. pascere, et scorpiones, non oves. Propter hoc, inquam, magis aggredere eos, sed verbo, non ferro. Quid tu denuo usurpare gladium tentes, quem semel jussus es reponere in vaginam? Quem tamen qui tuum negat, non satis mihi videtur attendere verbum Domini dicentis sic: Converte gladium tuum in vaginam . Tuus ergo et ipse, tuo forsitan nutu, etsi non tua manu evaginandus. Alioquin si nullo modo ad te pertineret et is, dicentibus Apostolis, Ecce gladii duo hic; non respondisset Dominus, Satis est ; sed, Nimis est. Uterque ergo Ecclesiab Ecclesia exserendus: ille sacerdotis, is militis
Abbreviated transcription (Latin):
głas ne ad huc istos qui cͥcũdecler̃t te
laquei mortis. Queso sb̾stine paulisꝑ
et supporta me.ĩmo da uenia nõ tã teme
ꝙ̃ timide hec loq̃nti. Emulor emulaticẽ
bona et utina tamꝰ uelxm̃ti tã utili. Scio
uͥ hĩtas increcduli et subusores sũt tetu
Iupi nõ oues sunt. taliu tam̃ tu pastor.
utł cõsid̾atio qua forte in uenis quõ si fieĩ
possit cõu̾tas eos ne ip̃i subu̾tant te. Qd
diffidimꝰ posse reu̾ti moues equib reu̾ti
inlupos potuerunt. Hic hic ñ paito tĩbi
ut parcas deus. Pastorem te ppło huie cẽ¬
te aut nega aut exhibe. Non negabis ne
cuiꝰ seclem tenes te neget hreclem. Petrus
hic ẽ qui nescitur ꝓcessisse aliqñ uł gẽmis
ornatus uł sencis nõ rectus auio. ñ uectus
equo albo nec stipatus milice. nͨ cͥcũ strepentib
seprus ministris absq tñ hiis creclidit sacis
posse in pleri salutare mandatũ. Siamas me
pasce oues meas. In hiis successisti petro ñ

Expanded text:
igilasne adhuc ad istos, qui circumdederunt te laqueis mortis? Quaeso, sustine paulisper, et supporta me. Imo da veniam, non tam temere, quam timide haec loquenti. Aemulor te aemulatione bona, et utinam quam vehementi, tam utili. Scio ubi habitas; increduli et subversores sunt tecum. Lupi, non oves sunt: talium tamen tu pastor. Utilis consideratio, qua forte inveneris, quomodo, si fieri possit, convertas eos, ne ipsi subvertant te. Quid diffidimus posse reverti in oves, e quibus verti in lupos potuerunt? Hic, hic, non parco tibi, ut parcat Deus. Pastorem te populo huic certe aut nega, aut exhibe. Non negabis: ne cujus sedem tenes, te neget haeredem. Petrus hic est, qui nescitur processisse aliquando vel gemmis ornatus, vel sericis; non tectus auro, non vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare mandatum: Si amas me, pasce oves meas . In his successisti, non Petro, 438
Abbreviated transcription (Latin):
mina corigant. Fame ꝓuid̾ant sue. nͨ in¬
ud̾ant aliene. Qui orandi studiũ gerant
⁊usum hẽant ac de om̃i re oroni plus fidãt
ꝙͣ sue industrie uł labori. Quoꝵ iugressus
pacificus modestus exitus sit. quoꝵ ẜmo
heclificatio. quoꝵ iustitia. quoꝵ presentia
gr̃a. Quoꝵ memoria in bñdicticẽ. Qui se¬
beant s actu nõ faustu. Qui humiles cum
humilib ⁊ cũ innocentib innocences.durqs
dure reclarguant maligͣntes cohẽteant. red¬
dant retributioẽm suꝑb̾. Qui nõ de dote ui¬
due ⁊ prĩmonio cricifissi se uł suos festinat᷑
titare gratis dantes qđ̾ grutis acceperũt.
Gratis facientes iudiciu inuina patien

Expanded text:
mina corrigant, fame provideant sue nec inmina corrigant, fame provideant sue nec invideant aliene; qui orandi studium gerant usumque habeant, ac de omni ‹re› oracioni plus fidant quam sue industrie vel labori; quorum ingressus pacificus, molestus exitus sit; quorum sermo edificacio, quorum vita iusticia, quorum presencia gracia; quorum memoria in benedictibeant, sed actu, non fastu. Qui humiles cum humilibus, et cum innocentibus innocentes; duros dure redarguant, malignantes coerceant, reddant retributionem superbis. Qui non de dote viduae, et patrimonio Crucifixi se vel suos ditare festinent, gratis dantes quod gratis acceperunt, gratis facientes judicium injuriam patien
Abbreviated transcription (Latin):
censuram. gicholici ad fidem. fid̾les ad dispẽ¬
saticẽm. cõco̾des ad pacem. cõformes aduni¬
tatem. Qui sint in iudicio recti incosilio
puidi iubendo ꝓuidi discreti. indispo¬
nendo industu magendo strenui.inloq̃n¬
do mod̾sti. madu̾sitate setiu. in ꝓsperitate
ñotiosi. in hospitio ñ dissoluti. in cõuiuio¬
ñ effusi incum reifamiliaris ñauxii. ali¬
ti. Qui legaticẽ ꝓxͦ fungiquotiẽs opus eĩt
nͨ iussi renuane nec ñ uissi affectẽt. Ꝙd u̾e
cũde excusant obstinatius ñretusent. Qui
egypriis moysen. fornicantib finees. Meliã
ydolatris. eliseu̾auaris.petrũ intientib. pa¬
uulgus ñ spe̾nat s doceant. diuites nõ palpẽt
s t̾reant. pauperes ñ grauent. s foueant
minas pͥncipũ nõ paueãt s cõtẽpnant.
Qui nõ cũ turba intrent nec cũ iriexeãt
qui eccłas nõspolient s enĩdent. Qui mar¬
subia nõ exauiant s corda reficiant atri¬

Expanded text:
censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispencensuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate non ociosi, in hospicio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei familiaris non anxii, aliti. Qui legatione pro Christo fungi, quoties opus erit, nec jussi renuant, nec non jussi affectent. Qui quod verecunde excusant, obstinatius non recusent. Qui Aegyptiis Moysen, fornicantibus Phinees, Eliam idololatris, Elisaeum avaris, Petrum mentientibus, Pavulgum non spernant, sed doceant; divites non/palpent, sed terreant, pauperes non gravent, sed foveant, minas principum non paveant, sed contempnant; qui non cum turba intrent nec cum ira exeant; qui ecclesias non spolient, sed emendent; qui marsupia ‹non› exhauriant, sed corda reficiant et cri
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. Sapientis ꝯsilui ẽ. om̃a fac cũ cõsilio
⁊ post fc̃cm nõ penitebit. Et hoc tibi ꝑsuade
qui ad mictendi sunt difficile incuria posse
pbari. et it̾o sifieri põt uiros ꝓbatos oporte
deligi nõ ꝓbandos: Nos in monasteriis oẽs
recepimus spe meliorandi. At curia bong
facilius reciꝑe ꝙͣ facere cõsneuit. Qd̃ si płes
in ea defecisse bonos ꝙͣ malos ꝓfetisse ꝓba¬
nͨ ꝓftc̃s optenur ut pote iã ꝓfcc̃is. Itaq ñ
u̾olentes neq ciurentes assumito s cũcr̃a¬
tes s renuentes. Etiam coge illos et cõpelle
incrare. Intalib ut opinor requiescet ⁊¬
cudi s timorati. p̃t̾ deũ tam̃ nicħ timeant
nͥ sperent nͥ atõ. qui aduectantiũ nõ manꝰ
attendãt s necessitates. Qui stent urilit̾
pro affliccis ⁊ iudicent in equitate ꝓman¬
suetis t̾re. Qui sint cõpoĩti admores. pro¬
bati ad scĩmoĩa.pati adobetlientia. mãsue¬
ti adpacientia. sb̾iecti ad disciplina. rigidi ad

Expanded text:
tio est. Sapientis consilium est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis . Et hoc tibi persuade, qui admittendi sunt, difficile in curia posse probari: et ideo, si fieri potest, viros probatos oportere deligi, non probandos. Nos in monasteriis omnes recipimus spe meliorandi: at curia bonos facilius recipere, quam facere consuevit. Quod si plures in ea defecisse bonos, quam malos profecisse probanec profectus optetur, utpote iam perfectis. Itaque non volentes neque currentes assumito, sed cunetantes, sed renuentes; eciam coge illos et compelle intrare. In talibus ut opinor requiescet recundi, sed timorati; preter deum tamen timeant sperent nisi a deo, qui adventancium manus non attendant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad
Abbreviated transcription (Latin):
quo rogans fit suspectus. Qui ip̃e rogat pro
quis roget. Clencum curiam freq̃ntatem
qui nõ sit de Curia ad idem noris ꝑtinere
ambitientiũ genus. Adulantẽ ⁊ ad placitũ
cuiq loquetem. unũ d̾ rogantib puta ⁊̃¬
si nicħ rogauit. Scorpioni nõ ẽ in facie qd̾
formides s pungit acauta. Siad taliũ blan¬
ditias cor tuũ ut assolet molliri senẜis me¬
minĩs sciiptũ. Om̃ĩs hõ pͥmũ bonu uinũ

Expanded text:
quo rogaris, sit suspectus; qui ipse rogat pro quo rogaris, sit suspectus; qui ipse rogat pro r alium quis roget. Clericum curiam frequentantem, qui non sit de curia, ad idem noris pertinere ambientium genus. Adulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi nihil rogaverit. Scorpioni non est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium blanditias cor tuum, ut assolet, molliri senseris, memineris scriptum: Omnis homo primum bonum vinum
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs iustĩa. uͥ sentetia p̃ualet alit̾ affecroꝵ
O nec tuta tibi tua bonitas obsessa malis
ñ mag̃ qm sanitas uicino sẽpente: Non ẽ¬
quo ce subducas malo instino. Et engione
bonũ domesticum eo amplius quo sepius
iuuat. Q siue leuent siue grauent. cui rectĩ
inpucandũ ꝙͣ tibi. qui tales aut elegesti.
gͣ reu̾tim̃. Tibi inputa qͥcqͥd patieĩs ab eo
qui sine te põt facere nicħ. Hus exceptis
d̾cet̾o ñ incõsit̾ate ut uides eligendi quiq
seu colligendi sunt in opus ministeni hui
Tũũ ẽ undiq euocare et asciscere tibi exẽ¬
pło moysi senes ñ iuuenes/. s senes nõ tam
etate qm morĩb quos tu nosti qui senex
ppłi sũt. Annõ eligendi d̾toto orbe totũ or¬
bem iudicaturi: Oane hiuic negõ ñ se in¬
gerat rogãs.cõsilio nõ p̃ce agend̾ ẽ. Sũt
qui necessaio a nob̾ rogantiũ aut extorquet
qͥs locus roganti. Nisi forte qui me rogat
Alius ꝓ alio alius forte ⁊ ꝑse rogat. Pro

Expanded text:
stitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? Sed nec tuta tibi tua obsessa malis, non magis quam sanitas vicino serpente. Non equo te subducas malo intestino. Et e regione, bonum domesticum eo amplius, quo saepius juvat. Sed sive levent, sive gravent, cui rectius imputandum quam tibi, qui tales aut elegisti, ergo revertimur. Tibi imputa quidquid patieris ab eo qui sine te potest facere nihil. His exceptis, de caetero non inconsiderate, ut vides, eligendi quique seu colligendi sunt in opus ministerii hujus. Tuum est undecumque evocare et adsciscere tibi, exemplo Moysi, senes , non juvenes; sed senes non tam aetate quam moribus, quos tu nosti, quia senes populi sunt. An non eligendi de toto orbe, orbem judicaturi? Sane huic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario a nobis rogantium aut extorquet uod volo facere, quis locus roganti? Nisi forte qui me rogat,Alius pro alio, alius forte et pro se rogat. Pro