comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cii ñ habet. s tam̃ regnum dĩ tantũ ua¬
let quantũ habes. Ualuit petro & andree
dimissis retib & naui: ualuit uiduȩ du¬
ob minutis: ualuit alt̾i̾ calice aquȩ fri¬
gidȩ. Ualuit etiam tacheo dimidio sub¬
stantiȩ: qͥa dimidiũ aliud ad hoc qͦd inuste
abstulit. restituendum in quadruplũ.
reseruauit. Extĩora enĩ nr̃a dño qͣmlibet
parua sufficiunt: cornamq ce ñ substanti¬
am pensat: nec ꝑpendit quantũ in eiꝰ sa¬
crificio. s ex quanto ꝓferatur. Regnũ ita¬
q di ut diximus: tantũ ualet qͣntũ habes.
carius cũ possidetur. Preterea si aliquis
auariciȩ estib anhelans. aliena diripuit.¬
aspitiat hunc racheum: qui si qͥd alicu
abstulit. quadruplum reddidit.

Expanded text:
retii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes; valuit Petro et Andreae, dimissis retibus et navi; valuit viduae duobus minutis, valuit alteri calice aquae frigidae, valuit etiam Zachaeo dimidio substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit. Exteriora enim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt; cor namque et non substantiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificio sed ex quanto proferatur. Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. carius cum possidetur? Praeterea si quis avaritiae aestibaspiciat Zachaeum, qui si quid alicui abstulit quadruplum reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
possidet tͥbuat. quatinꝰ qͣnta sit largitas re¬
munerantiᷤ attendat: ne cum t̾rena largitur.
suam plusꝗͣ necesse ẽ in opiam cogitet: & in
oblatione muneris hilaritatis lum̃ tͥsticia ob¬
scuret. Caritas gͥ si ment̾e plene ceꝑit. hanc ad
innumera oꝑa multiformit̾ accendit In or

Expanded text:
possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas repossidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitur, suam plusquam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Charitas igitur si mentem plene ceperit, hanc ad innumera opera multiformiter a
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. ope leuet: ut foris resistentib opponat
pacientiam. ut intꝰ suꝑbientib ex hibeat cũ
patientia disciplinã: ut erga errata subdito¬
rũ. sic mansuetudo relum temꝑet. qͣtinꝰ a
iusticiȩ studio ñ eneruet. sic adultionẽ ⁊ elꝰ
ferueat. ne tam̃ pietatis limitẽ feruendo tͣnͣ¬
scendat: ut ingratos beneficiis ad amorẽ ꝓ-
uocet: ut gratos quosq ministiis in amore
seruet: ut ꝑrimoꝵ mala cũ corrigere ñ ualet
taceat. et cum corrigi loquendo possunt si¬
lentiũ consensum eẽ ꝑtimescat: ut sic ea quȩ
tacet toleret. ne tam̃ in animo uirus doloris
occultet: ut sic maliuolis munꝰ benignitatiᷤᷤ
exhibeat. ne tam̃ ꝑ gr̃am a uire rectitudinis
excedat. ut cuncta ꝓximis quȩ p̾ualet impen¬
dat. s hec impendendo ñ tumeat᷑ ut sic in
bonis quȩ erhibet tumoris p̃cipitiũ paueat.
ne tam̃ a boni exercitio torpescat: ut sic quȩ

Expanded text:
evaleat ope levet, ut foris resistentibus opponat evaleat ope levet, ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam, ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet quatenus a justitiae studio non enervet, sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem Dei provocet, ut gratos quosque ministeriis in amore servet, ut proximorum mala cum corrigere non valet taceat, et cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret ne tamen in animo virus doloris occultet, ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat, ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non timeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferendam contumeliã infłamet:. ne inuidia
mordeat. & alienis felicitatib emula sua se
face consumat: ne numoderate linguã loqͣ¬
citas ꝑtrahat. eamꝙ usq ad lasciuiam obtre¬
ctationiᷤᷤ extendat. ne odiũ malicia excitet. &
os usq ad iacłm maledictionis irritet. Et rur¬
sum cũ cogitat ut ea alt̾i faciat. quȩ ipsa sibi
fieri ex altõ expectat᷑ pensat nimirũ ut malis
bona. ut bonis meliora respondeat: ut erga
ꝓcaces mansuetudinẽ longanimitatis ex hi¬
beat᷑ ut malicie peste languentib grãm be-¬
nignitatis impendat: ut discordes pace mu¬
niat. ut concordes ad concupiscentiã uere pa¬
cis accingatꝰ ut indigentib necessaria tͥbuatꝰ
ut errantib uiam rectitudinis ostendat᷑. ut
asflictos u̾bo & compassione mulceat: ut ac¬
censos in huiꝰ mundi desidiis merepatione
restringat: ut minas potentium ratiocina¬
tione mitiget᷑: ut opp̃soꝵ angustias qͣnta p̃-¬

Expanded text:
proferendam contumeliam inflammet; ne invidia proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Et rursum, cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta pra
Abbreviated transcription (Latin):
Quib duob scił utͥusꝙ testamenti mandatiᷤᷤ
ꝑ unum malicia compescit᷑. ꝑ aliud benigni¬
tas prerogat᷑ ut malũ qͦd pati ñ uult qͥsq ñ fa¬
ciens cesset a nocendi oꝑe. et rursum bonũ qͦd
sibi fieri appetit impendens. ergautilitatẽ ꝓr¬
imi se exerceat ex benignitate. S hȩc nimirũ
duo dum sollicita intentione cogitant᷑. cor ad
innumera uirtutũ minist̾ia tendit᷑ ne uł ad
inferenda que ñ debet. desidiis inqͥeta mens
ferueat: uł erga exhibenda quȩ debet. ocio re¬
soluta torpescat. Nam cum cauet altĩ facere
qͦd nequa quã uult ab alt̾o ipsa tolerare. solli¬
cita se intentione circũspicit: ne suꝑbia ele¬
uet. & usꝙ ad despectũ ꝓrimi animũ deicienᷤ
exaltet᷑ ne ambitio cogitationẽ laniet. cum¬
ꝙ hanc ad appetenda aliena dilatat angustett
ne cor luxuria polluat. & subiectũ desidiis ꝑ
illicita corrumpat: ne ira exasꝑet. & usq ad

Expanded text:
us, scilicet utriusque Testamenti mandatis, us, scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult, quisque non faciens, cesset a nocendi opere. Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur; ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad aliena appetenda dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tatur.¬
dm̃. diligat &e fu̾em suum. mͦ łx R aritas ad
cuncta uirtutũ facta dilatat᷑: quȩ a duob qͥ¬
dem p̾ceptis incipit. s se ad innumera exten¬
dit. Huiꝰ namq karitatis initiũ dilectio diẽ
ac dilectio ꝓximi: de qua dilectione ioħes di¬
Scit. Et hoc mandatũ habemꝰ a dõ: ut qͥ dilig̃
d̃m. diligat &e fratrẽ suũ. S di dilectio ꝑtria
distinguit᷑: qͥa ex toto corde. & ex tota anima
& ex tota fortitudine diligi conditor iubet᷑
Qua in re notandũ ẽ qͦd diumꝰ sermo eũ dm
diligi p̾cipit. ñ solum narrat ex qͦ. s etiã infor¬
mat ex qͣnto cũ subiungit ex toto: ut uideli¬
cet qui ꝑfecte d̃õ placere desiderat. sibi de se
nicħ relinquat. Proximi aũ dilectio ad duo
p̾cepta diriuat᷑. cum & ꝑ quendam iustũ dr̃
Quod ab alio tͥ odis fieri: uide ne tu alt̾ĩ faciaᷤ.
Et ꝑ semetipsam ueritas dicit. Quȩ uultis ut
faciant uob̾ homines. ita ce uos facite illis.

Expanded text:
tatur.Deum, diligit et fratrem suum . Charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit. Hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi; de qua dilectione Joannes dicit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum est quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑna essentia mentis eiꝰ ocłis adesset: qͣtinꝰ ei
ad et̾nitatis uisionem nulla imago creata
corporalit̾ interesset. Et uiderunt gͦ patres
uetĩs testam̃ti dñm. & tam̃ iuxta ioħis uo-¬
cem dm̃ nemo uidit unquã. qͥa in hac mor-

Expanded text:
perna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus perna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ad aeternitatis visionem nulla imago creata corporaliter interesset. Et viderunt ergo Patres Veteris Testamenti Dominum, et tamen juxta Joannis vocem Deum nemo
Abbreviated transcription (Latin):
patent̾ dat᷑ intelligi. qͥa qͣm du hie mortaliter
uiuit᷑. uideri ꝑ quasda imagines d̾s potest. s
ꝑ ipsam nature suȩ speciem ñ potest᷑ ut anima
gr̃ascĩ sp̃cafflata ꝑ figuras qͣsdam dm uideat.
s ad ipsam iuim eiꝰ eẽntiȩ ñ ꝑtingat: Hinc ẽ
emm qͦd iacob qui dm̃ se uidisse testatur: hc̃
ñ nͥ mangłm uidit. Hinc ẽ qͦd moyses qͥ cũ qdo
facie ad faciem loquebat᷑ sicut homo solet loqͥ
cũ amico suo: ei in ipsa u̾ba suȩ locutionis di¬
cit. Si inueni grãm in conspectu tuo ostende
mͥ temetipsum manifeste: ut uideam te. Cer-¬
te enĩ si ds ñ erat cũ quo loquebat᷑: ostende
mͥ dm̃ diceret & ñ ostende temetipsũ. Si aũ
d̾s erat cũ qͦ facie ad faciem loquebat᷑: cur
se petebat uidere quẽ uidebat: S ex hac eiͦ
petione colligit᷑. qͥa eũ sitiebat ꝑ incurũ scͥp¬
te naturȩ suȩ. qualitatẽ cernerȩ. quẽ iam ce-¬
perat ꝑ quasdam imagines uidere: ut sic su¬

Expanded text:
u hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest, ut anima gratia Spiritus afflata per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat. Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc nonnisi in angelo vidit. Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut homo loqui solet cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim, si Deus non erat cum quo loquebatur, Ostende mihi Deum diceret, et non, Ostende temetipsum. Si autem et Deus erat, cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hatiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre: ut sic su
Abbreviated transcription (Latin):
pati p̾uideret. Unde bene discipłis futura
cogitantib paulus apłs dicit. Uos aũ fr̃s
ñ estis in tenebris: ut uos dies illa tanꝗͣ¬
fur in nocte cõphendit: quando stultoꝵ
animas futura ñ p̾uidentes eicit. Quod¬

Expanded text:
pati praevideret. Unde bene discipulis futura pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa fur in nocte comprehendit, quando stultorum animas futura non praevidentes ejicit.
Abbreviated transcription (Latin):
libet sero de hac uita tollant᷑ inqui. subi¬
to & repente tollunt᷑: qͥa finẽ suũ cogitan¬
do p̃uidere nesciunt. Subito enĩ est. qͦd an¬
te cogitari ñ potest. Subito diues ille stultꝰ
raptꝰ ẽ. qͥ horrea quȩ p̾parabat deseruit. &e in¬
ferni locũ quẽ non p̃uiderat inuenit. Ea¬
dem euĩ nocte sublatꝰ ẽ qui in rerũ :ͥ abun¬
dantia multa tempora fuerat p̾stolatꝰ ut scl
subsequentẽ diem uł unũ minime uide¬
ret. Ad aliud exercebat animã ꝑ cogitatio¬
nẽ: ad aliud emisit ꝑ sententiã. Aliud dũ
uiueret contemplatꝰ ẽ. aliud dũ moreret᷑ ex¬
ꝑtꝰ. Reliquit enĩ diu tractata temporalia:
&e inopinata inuenit ȩt̾na. Unde ei ꝓpter
hanc ignorantiã cecitatis suȩ: bene ꝑ diu-¬
nam sententiã in crepando dicit᷑. Stulte
hac nocte animã tuã repetunt a te. In nocte
qͥppe ablata ẽ quȩ in obscuritate cordis est
amissa. In nocte ablata ẽ: qͥa considera¬
tionis lucẽ habere noluit: ut qͦd poterat

Expanded text:
libet sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt, Subitum enim est quod ante cogitari non potuit. Subito dives ille stultus raptus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat, invenit. Eadem enim nocte sublatus est qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut subsequentem diem vel unum minime videret. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus; reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam increpando dicitur: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te. In nocte quippe ablata est quae in obscuritate cordis est amissa, in nocte ablata est quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat
Abbreviated transcription (Latin):
ipse p̾cem exaudit qͥ fecit. Aut gͥ ñ facien¬
tes dicimus dimitte nob̾ debita nr̃a sicut¬
ipsos hoc dicendo ampliꝰ ligamus: aut foe¬
tasse hanc conditionẽ in oratione inter¬
mitimꝰ:. &e aduocatꝰ nr̃ p̃cem qͣm cõposuit
ñ recognoscit: atq apud se ꝓtinus dicit.
Scio quod monui. ñ ẽ ipsa oratio qͣm feci.
Quid gͦ nob̾ agendum ẽ. nͥ ut uerȩ carita¬
tis affectum impendamꝰ frib. nulla in cor-¬
de malicia remaneat: Mementote. qͦd mo¬
nemur: dimutite & dimittet᷑ uob̾. Ecce
&e debetur nob̾: & debemus. Dimittamus
gͦ quod debetur nobis: ut dimittatur qͦd
debetur a nobis:¬

Expanded text:
go non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostipsos hoc dicendo amplius ligamus: aut fortasse hanc conditionem in oratione intertimus, et advocatus noster precem quam composuit, non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus, nulla in corde malitia remaneat? Momentote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce et debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
erit: quia cum ꝑu̾sa intentione quid uł
rectum agit᷑: & si splendere coram homi¬
nib cernitur. apud exam̃ tam̃ interni
gitur. Si lum̃ quod in te ẽ tenebrȩ sunt. ip¬
se tenebrȩ qͣntȩ erunt: Quia si hoc qͦd bene
nos agere credimꝰ. ex mala intentione
fuscamꝰ: qͣnta ipsa mala sunt. quȩ mala
eẽ etiam cum agimꝰ non ignoramꝰ: Et si
ibi nil cernimꝰ. uͭ qͣsi discretionis lum̃ tene¬
mus: qua cecitate in illa offendimꝰ. quȩ
sine discretione ꝑpetramus: Uigilanti¬
itaq cura ꝑ cuncta oꝑa intentio nr̃a nob̾¬

Expanded text:
erit; quia cum perversa intentione quid vel erit; quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, etsi splendere coram hominibus cquit, quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? Quia si hoc quod bene hos agere credimus ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt, quae mala esse etiam cum agimus, non ignoramus? Si igitur ibi nil discernimus ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti cura per cuncta opera intentio nob
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. Curandum sollicite est: cum a nobis
quidlibet agitur. ne fiat prauũ qͦd in oꝑe
sequitur: si ñ ex recta cogitationis intentio¬
ne generatur. Uñ bene in euangłio ueri-¬
tas dicit. Lucerna corporis tui: est ocłs tu-¬
us. Si ocłs tuus fuerit simplex: totũ corpus
tuum lucidum erit. Si autẽ ocłs tuus ne-
qͣm fuerit. totũ corpꝰ tuum tenebrosũ erit.
Quid enim ꝑ ocłm expͥmit᷑. nͥ opus suũ
p̾ueniens cordis intentio: quȩ pͥusquam in
actione se exerceat. hoc iam qͦd appetit cont̾e¬
platur Et quid appellatione corporis desi¬
gnatur: nͥ unaqueq actio que intentionẽ
suam qͣsi ocłm intuentem sequitur: Lucer¬
na itaq corporis ẽ ocłs: qͥa ꝑbonȩ intentioniᷤ
radium merita illustrant᷑ actionis. Et si
ocłs tuus simplex fuerit. totum corpus
tuum lucidum erit: quia si recte intendi
tione bona quid agit᷑. eiꝰ intentionis actio
apud dm̃ minime fuscat᷑. E si ocłs tuus
nequã fuerit. totũ corpꝰ tuũ tenebrosum

Expanded text:
tc. . Curandum sollicite est, cum a nobis quidlibet agitur, ne fiat pravum quod in opere sequitur, quo non ex recta cogitationis intentione generatur. Unde bene in Evangelio Veritas dicit: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit. uam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. Quid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveniens cordis intentio, quae, priusquam in actione se exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur? Et quid appellatione corporis designatur nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam quasi oculum intuentem sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis radium merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; quia si recte intendimt cum intentione bona quid agitur, ejus intentionis actio apud Deum minime fuscatur. Et si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutorib dñi scͥptum ẽ. abierunt retroe¬
sum. & ceciderunt in t̾ram. Quid ẽ hoc qͦd
electi in faciem & reꝑbi retrorsum cadunt.
nͨ qͣd omĩs qui post se cadit. ibi ꝑculdubio
cadit uͭ ñ uidet: qui uͦ ante ceciderit. ibi
cecidit uͭ uidit: Iniqui gͦ qͥa in iuifibi¬
lib cadunt. post se cadere dicunt᷑.: q̃m ibi
corruunt. uͭ quid eos tunc sequat᷑ mͦ uide¬
re ñ possunt. Iustiuͦ quia in istis uisibilib
puncti. uidentes humiliant᷑. De crudeli¬

Expanded text:
persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorpersecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est hoc electi in faciem et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ubi procul dubio cadit, ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo, quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ure non possum. Iusti uero, quia in istis uisibilibuspuncti, uidentes humiliantur. Iteru
Abbreviated transcription (Latin):
diu destructus iaceret: &e tanto post in bo
nis solidius surgeret: quanto pͥus funditꝰ
euersus. ab errore pͥstino cecidisset. In omł¬
geret suꝑbus redemptoris uoce iacuit pio¬
stratꝰ. & qui p̾dicator futurꝰ erat. ñ tamen
mox ut p̾dicaret qͦd uiderat audiuit: s
ei iacenti dicit᷑. Surge & ingredere ciuita¬
tem: & ibi dicetur tͥ qͥd te oporteat facere.
Iacens gͣ hoc solum audire potuit. ut sur¬
gens disceret qͥd audiret. surgens uͦ hoc di¬
dicit. ut quȩ cognouerat p̾dicaret. Iacenti
dicit᷑ ut surgat. stanti p̾cipit᷑ ut ad p̾dicati¬
onẽ ꝑficisci debeat. Sic qͦꝙ nobiꝰ in infirmitatiᷤᷤ
confusione iacentib p̾beri ñ debet auc̃tori¬
tas p̾dicationis: s cũ iam in bono oꝑe sur¬
gimus. eum iam recti stare ceꝑimꝰ. dignũ
ẽ ut ad lucrandos alios in p̾dicatione mit¬
ti debeamꝰ. Querendum p̾terea nobis estcur
paulus &e ierechiel in faciem cadunt: & de

Expanded text:
diu destructus jaceret, et tanto post in bodiu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus ab errore pristino cecidisset. ergeret superbe, Redemptoris voce jacuit prostratus, et qui praedicator futurus erat, non tamen mox ut praedicaret quod viderat audivit, sed ei jacenti dicitur: Surge, et ingredere civitatem, et dicetur tibi quid te oporteat facere . Jacens igitur hoc solum audire potuit, ut surgens diceret quod audierat. Surgens vero hoc dicitur, ut quae ignoraverat praedicaret. Jacenti dicitur ut surgat, stanti praecipitur ut ad praedicationem profiscisci debeat. Sic quoque nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis, sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coepimus, dignum est ut ad lucrandos alios in praedicatione mitti debeamus. Quaerendum praeterea nobis est, cum Paulus et Ezechiel in faciem cadunt, et de
Abbreviated transcription (Latin):
qm qui nulla adhuc agere bona cepunt a
rigiditate pͥus suȩ prauitatis manu correc¬
tionis euertendi sunt. ut ad statum opati¬
onis recte postmodum erigant᷑: qͥa & idcir
fabrica ñ repente ponit᷑: ut nimirũ pͥus ui¬
ciosa uiriditas eiꝰ exsiccet᷑ cuiꝰ quo plus in
infimis humor exco quit᷑: eo solidiuᷤ ad su¬
ma leuat᷑. Hinc ẽ quod saulus cũ suꝑ eu̾
celitus lux emissa resplenduit: ñ iam qͥd
recte deberet facere. s qͥd praue fecisset au¬
diuit. Nam cum ꝓstratus requireret di
repente subungeret. dñe qͥd me iubes fa¬
cere: ilico adiungit᷑. Surgens ingredere
ciuitatẽ: &e ibi dicet᷑ tͥ qͥd te oporteat face¬
re. Ecce de cȩlo dñs loquens. ꝑsecutoriᷤᷤ su
facta corripuit: nec tam̃ ilico quȩ eeñt fa¬
cienda monstrauit. Ecce elationis eiꝰ fa¬
brica iam tota corriierat: & post ruinam
suam humilis edificari querebat. Et cũ
suꝑbia destruitur. edificationis tam̃ uer¬
ba retinent᷑ ut uidelicet ꝑsecutor im manis¬

Expanded text:
 nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirfabrica non repente ponitur, ut nimirum prius vitiosa viriditas ejus exsiccetur; cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo solidius ad suent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. Nam cum prostratus requireret, direpente subjungeret: Domine, quid me jubes facere ? Illico adjungitur: Surgens ingredere civitatem, et ibi dicetur tibi quid te oporteat facere . Ecce de coelo Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis
Abbreviated transcription (Latin):
actionis. Necesse ẽ gͦ. ut is qui p̾ est que exem¬
pla subditis p̾beat sollerter attendat: & tan¬
tis se sciat uiuere quantis p̾essẽ ac uigilant̾ in¬
spiciat. ne in eo qͦd p̾latus ẽ intumescat: ne¬
iura debitȩ potestatis immoderatiꝰ exigat. ne
ius disciplinȩ mutet᷑ in rigorẽ suꝑbiȩ: & unde
a ꝑu̾sitate subditos restringere poterat: inde
magis intuentiũ corda ꝑu̾tat:. ne dux impi-¬
etatis ꝑ officiũ pietatis existat. Dux est enim
impiꝰ qͥꝑ tumorem a tramite ueritatis ex¬
orbitat: & dum in p̾ceps ruit. ad abrupta se¬
quentes inuitat: qͥ ꝑ exempla tumoris se se¬
quentib uiam ostendit erroris¬
oliumꝰ uenire ad uos: s impediuit noᷤ
scĩ qͦsdam exhortari uolunt sed nequent̃:
sepe declinare qͦs dam appetunt. s tam̃ in¬
t̾ne instigationis impulsu exhortari eos insta¬
tissime compellunt᷑. Certe cum uestimenta
sua paulus excutiens a corinthiis discedere

Expanded text:
actionis. Necesse est ergo ut is qui praeest quae exemactionis. Necesse est ergo ut is qui praeest quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere quantis praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, jura debitae potestatis immoderatius exigat, ne jus disciplinae mutetur in rigorem superbiae, et unde a perversitate subditos restringere poterat inde magis intuentium corda pervertat, ne dux impietatis per officium existat. Dux est enim impius qui per tumorem a tramite veritatis exorbitat; et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat qui per exempla tumoris se sequentibus viam ostendit errorismus venire ad vos, sed impedivit nos sancti quosdam exhortari volunt, sed nequeunt; saepe declinare quosdam appetunt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur. Certe cum vestimenta sua Paulus excutiens, a Corinthiis discedere
Abbreviated transcription (Latin):
Paruulus in medio eoꝵ factus fuerat: qͥa ti¬
mebat ne sunt̾ discipłos honorẽ suȩ celsitu¬
dinis uendicaret: exemplum elationis. osten¬
deret. Timebat nimirũ ne dum ipse sͥ potesta¬
tem pastoralis potentiȩ quereret. grex subdi¬
toꝵ ꝑ abrupta sequeret᷑: & ad impietatẽ seq̃n¬
tes duceret. qui pietatis officium suscepisset.
Petrus etiam apls cũ diceret. parati semꝑ ad
satisfactionẽ om̃i poscenti uos rationẽ. de ea
quȩ in uob̃ ẽ spe: in ipsa doctrinȩ scientia do¬
cendi qualitatẽ asseruit ẽẽ seruandam dices.
S cũ modestia & timore: conscientiã habentiᷤᷤ
bonam. Hocautẽ qͦd discipło tito paulꝰ ait.
p̾cipe hec &e doce cũ om̃i imꝑio: ñ dominatio¬
nem potentiȩ. s auctoritatẽ suadet uitȩ. Cũ
imꝑio quippe docet᷑: qͦd priꝰ agit᷑ quã dicatur.
Nam doctrinȩ subtrahit fiduciã. qͣndo consei¬
entia p̾pedit lingiam. N on gͥ ei potestatem
elate locutionis: s bone fidueram in sinuauit

Expanded text:
Parvulus in medio eorum factus fuerat, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exemplum elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum sibi potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditus per abrupta sequeretur, et ad impietatem sequentes duceret qui pietatis officium suscepisset. Petrus etiam apostolus cum diceret: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem, de ea quae in vobis est spe ; in ipsa doctrinae scientia, docendi qualitatem asseruit esse servandam, dicens: Sed cum modestia et timore conscientiam habentes bonam. Hoc autem quod discipulo Tito Paulus ait: Praecipe haec, et doce cum omni imperio ; non dominationem potentiae, sed auctoritatem suadet vitae. Cum imperio quippe docetur quod prius agitur quam dnam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam. Non ergo ei potestatem elatae locutionis, sed bonae fiduciam insinuavit
Abbreviated transcription (Latin):
uos. ego qͥdem paulus. & semel & iterũ: s ĩ¬
pediuit me sathanas. Neq enĩ ꝑ sem etipsũ
sathan p̾pedire uias tanti apłi potuit: s oc¬
culte dispensationis usib dum adu̾sabat᷑ ne¬
sciens seruiebat: ut nimirũ paulus dũ ad
alios uellet accedere nec ualeret. eis a quib
ñ poterat recedere altius ꝓdesset.Sic gͦ p̃di¬
catores scĩ. gubernanti manu dĩ. ad ea quȩ ñ
appetunt ducunt᷑. atq ab impulsu suo ite¬
rum gub̾nantis manu retinent᷑: diuinisq
nutib subditi. nequeunt explere qͦd uolunt:
&e nͥ qͦ uoluntas gub̾nantis eos duxerit irene

Expanded text:
dem Paulus, et semel et iterum, sed impedivit nos Satanas. Neque enim per semetipsum Satan praepedire vias tanti apostoli potuit, sed occultae dispensationis usibus dum adversabatur, nesciens deserviebat: ut nimirum Paulus, dum ad alios vellet accedere, nec valeret eis a quibus non poterat recedere aptius prodesset. Sic ergo praedicatores sancti gubernantis manu Dei ad ea quae non appetunt ducuntur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinentur, divinisque nutibus subditi nequeunt explere quod volunt, et nisi quo voluntas gubernantis eos duxerit ire ne
Abbreviated transcription (Latin):
ueri doctores humilitatẽ quȩ magistra ẽ oĩ¬
um mat̾q uirtutũ. & loquendo dicere. &
uiuendo conant᷑ ostendere: ut eam apud diᷤ¬
cipłos ueritatis. plus morib qͣm sermonib
eloquant᷑. Unde paulus loquens thessaloni¬
censib. cũ potestatis suȩ celsitudinẽ rep̾ssisset
dicens. nec querentes ab hominib głam. naꝙ

Expanded text:
Veri doctores humilitatem, quae magistra est omnium materque virtutum, et loquendo dicere et vivendo conantur ostendere, ut ea apud discipulos Veritatis plus moribus quam sermonibus eloquatur. Unde Paulus loquens Thessalonicensibus, cum potestatis suae celsitudinem repressisset, dicens: Nec quaerentes ab hominibus gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ enĩ ꝓ magnis mał in suppliciũ m̾git᷑. for¬
tasse credebat᷑. qͦd ꝓ uerbis quȩ male dixe¬
rat minime iudicaret᷑. S cũ districta oĩ¬
potentis dĩ iusticia suppliciũ a reꝓbis ꝓ ꝑ
uersis actib exigit: eis mala usq ad uerboꝵ
retͥbutionẽ reddit: ut qͥ de magnis mali ᷤ
debitores sunt. suppliciis traditi etiam no¬
uissimũ quadrantẽ soluant. Illis enĩ mi¬
mma parcunt᷑: qͥ maiora in se districte ma-¬
la defleuerunt. Nam qͦs magna p̾munt:
etiam mala minima in gehenna pariter
affligunt.¬

Expanded text:
 enim pro magnis malis in supplicium mergitur, fortasse credebatur quod per id verbis quae male dixerat minime judicaretur. Sed cum districta omnipotentis justitia Dei supplicium a reprobis pro perversis actibus exigit, eis mala usque ad verborum retributionem reddit, ut qui de magnis malis debitores sunt, suppliciis traditi, etiam novissimum quadrantem solvant. Illis enim minima parcuntur qui majora in se districte male defleverunt. Nam quos magna premunt, etiam mala minima in gehenna pariter affligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suũ dominũ querens. ei subeẽ recusauit.
Imitat᷑ gͦ diabolum: qͥsqͥs idcirco potestatẽ
suam appetit. qm ei qui sͥ p̃positꝰ ẽ ordinatio¬
ne suꝑna. subẽẽ fastidit. Sunt namq plu-¬
rima peccata: quȩ qͦs dam in ipsa pace eccłiȩ con-¬
eo requisiti. ꝓ fauore eiꝰ ñ dubitent in causa
ꝓrimi uerum negare. Et qͥs ẽ ueritas: nͥ ille
qui dixit. ego sum uia ueritas & uita: Neq

Expanded text:
cum suum dominum quaerens, ei subesse recusavit. cum suum dominum quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur ergo diabolum quisquis idcirco potestatem suam appetit quoniam ei qui sibi praepositus est ordinatione superna subesse fastidit. Sunt namque praeterea plurima quae quosdam in ipsa pace Ecclesiae coneo requisiti, pro favore ejus non dubitent in causa proximi veritatem negare. Et quis est Veritas nisi ille qui dixit: Ego sum Via, Veritas et Vita ? Neque
Abbreviated transcription (Latin):
membroꝵ suoꝵ. secreta sua iam nẽ occultus
oꝑat᷑. Ut enĩ de aꝑtiorib criminib taceã. ex¬
ce alius fr̃i in corde suo tacitꝰ inuidet: & si
occasionem repꝑiat. eũ supplantare contendit.
Cuiꝰ alt̾ius membrũ ẽ. nͥ eius de qͦ scͥptũ ẽ. in¬
uidia diaboli mors intrauit in orbe t̾rarũ:
Aliꝰ magni meriti se eẽ estimans. ꝑ tumorẽ coe¬
dis cunctis se p̾ferens om̃s semetipso inferio¬
res credit. Cuiꝰ alt̾ius membrũ ẽ nͥ eiꝰ de quo
scͥptũ ẽ. om̃e sublime uidet: & ipse ͤ rex suꝑ
om̃s filios suꝑbie: Alius potentiam huiꝰ mun¬
di querit: ñ quo aliis ꝓsit. s quo ñ sit subditꝰ
alteri. Cuiꝰ alt̾ius membrum ẽ. nͥ eiꝰ de qͦ sc̃ptũ
ẽ qui dixit sedebo in monte testamentim
latib aquilonis: ascendam suꝑ altitudinem
nubiũ. similis ero altissimo: Solus qͥppe al¬
tissimꝰ ita dominat᷑ suꝑ omia: ut alt̾ subẽe
ñ possit. Quẽ diabolus imitari ꝑu̾se uoluit:

Expanded text:
mbrorum suorum, secreta sua jam nunc occultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit. Cujus alterius membrum est nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum ? Alius magni meriti se esse aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit. Cujus alterius membrum est nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super omnes filios superbiae ? Alius potentiam hujus mundi quaerit, non quo aliis prosit, sed quo non sit subditus alteri. Cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Solus quippe Altissimus ita dominatur super omnia, ut alteri subesse non possit. Quem diabolus imitari perverse voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli qͥ et̾na quȩ audiunt ueracit᷑ credunt.
s tam̃ iuxta p̾dicationẽ fidi uiuere negligt᷑.
&e eidem fide quam specietenus uenantes te¬
nent. male uiuendo contradicunt. Qui dũ
plus terrena qͣm cȩlestia. plus quȩ uident ꝗͣ
quȩ audiunt diligunt. pulsante ꝑsecutioniᷤᷤ
articło. qͦd rectũ credere uidebant᷑ amittiuit.
Qͦ illo marime tempore multipliciꝰ agetui:
quando surgente ipso iniquoꝵ capite. in sc̃e
eccłie ꝑsecutioẽ ultima. lib̾is suisᷤ uirib eiꝰ fix¬
titudo grassabit᷑. Ibi tunc uniuscuiꝰq cor o-¬
stendet᷑: ibi qͥ qͥd in occultis latebat aꝑietur.
Et qui nc̃ ore sunt pii. &e corde sunt impii.
publicata malicia corruent: & fidem quam
specietenꝰ tenuerant ꝑdent. Hinc paulus ait.¬

Expanded text:
citer credunt, sed tamen juxta praedicationem fidei vivere negligunt, et eidem fidei, quam specie tenus venerantes tenent, male vivendo contradicunt. Qui dum plus terrena quam coelestia, plus quae vident quam quae audiunt diligunt, pulsante persecutionis articulo, quod rectum credere videbantur amittunt. Quod illo maxime tempore multiplicius agitur, quando surgente ipso iniquorum capite, in sanctae Ecclesiae persecutione ultima, liberis suis viribus ejus fortitudo grassabitur. Ibi tunc uniuscujusque cor ostendetur, ibi quidquid in occultis latebat aperietur. et qui nunc ore sunt pii, et corde sunt impii, publicata malitia corruunt, et lucem fidei quam specie tenus tenuerant perdunt. Sed int
Abbreviated transcription (Latin):
negauit. Non gͦ desunt uł in pace ȩccliȩ anti¬
xp̃i temptam̃ta. Nemo itaq illa ꝑsecutioniᷤ
extremȩ tempora: qͣsi sola ꝑhorrescat. Apud
iniqͦs namq cotidie res antixp̃i agit᷑ q̃min¬

Expanded text:
negavit. Non ergo desunt vel in pace Ecclesiae Antinegavit. Non ergo desunt vel in pace Ecclesiae Antichristi tentamenta. Nemo itaque illa persecutionis extremae tempora, quasi sola perhorrescat. Apud iniquos namque quotidie res Antichristi agi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ueritas ad mortẽ usq idcirco pro xp̃o. quia
uidelicet ꝓ ueritate ꝑuenit. Ponamꝰ gͦ ante
ocłos qͦd aliqͥs ꝑcunctatꝰ ꝑsonam potentis ac-¬
cepit: & ne uerbi saltim iniuiriã pateret᷑. uerita¬
tẽ negauit. Quid gͥ iste faceret in dolore pe
Ecce & post hec ante ocłos hominũ adhue
dicare. iam ñ ẽ. Uideo aũ & alios quib ꝑ locũ
magist̾ii exhortandi st̃ officia. arguendiq
c̃omissa: qͥa uident aliqͥd illicitũ admitti. &
tam̃ dũ quoꝵdam potentiũ offendere grãm
metuunt. arguere ñ p̾sumunt. Qo qͥs iste ẽ.
qͥd aliud facit᷑ ñ uidet lupum uenientem
& dimittit oues &e fugit: fugit qͥa tacuit:
tacuit qͥa despecta ȩt̾na gr̃a temporałẽ głam
plus amauit. Ecce ante potentis faciem intra
sui se latebras silentii abscondit: & sicut pub¬
lice ꝑsecutioni. sic occultũ locum dedit timo¬
ri. Qui gͥ talis e. si hȩc districte iudicantur:
&̃ ꝑsecutio publica defuit: & tam̃ tacendo xp̃m

Expanded text:
irco pro Christo, quia videlicet pro veritate, pervenit. Ponamus ergo ante oculos quod aliquis percunctatus personam potentis accepit, et ne verbi saltem injuriam pateretur, veritatem negavit. Quid rogo iste faceret in dolore poeEcce et posthaec ante oculos hominum adhuc dicare, jam non est. Video autem et alios quibus per locum magisterii exhortandi sunt officia arguendique commissa, quia vident aliquid illicitum admitti, et tamen dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt. Quisquis iste est, quid aliud facit, nisi videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit ? Fugit, quia tacuit, quoniam, despecta aeterna gratia, temporalem gloriam plus amavit. Ecce ante potentis faciem intra sui se latebras silentii abscondit, et sicut publicae persecutioni, sic occulto locum dedit timori. Qui igitur talis est, si haec districte judicantur, et si persecutio publica defuit, tamen tacendo Christum
Abbreviated transcription (Latin):
Cum temporalis pax in pͣ¬
inuiolate necesse est. ut in nr̃o corde seruetur.
tei & ñ commisceamini cũ illo. ut confunda¬
tur. Atq ilico adiunxit. Et nolite ut nuimi¬
cum estimare illum: s corripite ut fratrẽ.
Acsi diceret. Pacem cum eo ext̾iorem soluite:
s int̾iorem cura illum medullitꝰ custodite:
ut peccantis mentẽ. sic ur̃a discoedia feriat:
quatinꝰ par a urĩs cordib nec abnegata disce¬
dat.

Expanded text:
cum temporalis pax in prinviolata necesse est ut in nostro corde servetur.te, et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico subjunxit: Et nolite, ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a vestris cordibus nec abnegata discedat.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationum alis semetipsos feriant̾ qͥcqͥd
in se inutile dep̾henderint. districta anim¬
adu̾sione corrigant. & tunc demũ alioꝵ
uitam loquendo componant: & ante qͣm
u̾ba exhortationis insonent. om̃e quod lo¬
cuturi sunt oꝑib clament. Gallus etiam ꝓ¬
fundiorib horis noctis altos edere cantus
solet: cum uͦ iam matutinũ tempꝰ in ꝓxi¬
mo est. miniitas &e tenues uoces format:
quia nimirũ qui recte p̾dicat obscuris ad
riis indicat: ut tunc subtiliora queq de cele¬
stib audiant. cum luci ueritatis appropin¬
quant

Expanded text:
cogitationum alis semetipsos feriant, quidquid cogitationum alis semetipsos feriant, quidquid in se inutile deprehenderint districta animadversione corrigant, et tunc demum aliorum vitam loquendo componant et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt operibus clament. Gallus etiam profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas et tenues voces format; quia nimirum qui recte praedicat obscuris adhriis indicat, ut tunc subtiliora quaedam de coelestibus audiant cum luci veritatis appropinquant
Abbreviated transcription (Latin):
putas est fidelis dispensator & prudens: ꝗ
constituit dñs suꝑ familiam suam uit det
illis in tempore tritici mensuram: P men-¬
suram quippe tritici expͥmitur modus
uerbi: ne cum angusto cordi in capabile
aliquid tribuit᷑. extra fundatur. hinc
paulus ait. Non potui uob̾ loqͥ qͣsi sp̃ua¬
lib s qͣsi carnalib: tanqͣm paruulis in xͦ
lac uob̾ potum dedi ñ escam. Hinc ad bea¬
tum iob dicit᷑. Quis dedit gallo intelligẽ¬
tiam: Predicator enĩ sc̃s dum caligoso
hoc clamat in tempore. qͣsi gallus cantat in
nocte: cum dicit. Hora ẽ iam nos de somꝑ¬
no surgere. Et rursus. Euigilate iusti & no¬
lite peccare. Gallus cum iam edere cantꝰ pa-¬
rat. pͥus alas excutit. & semetipsum feriens
uigilantiorem reddit: quia nimirũ necesse
est. ut hi qui u̾ba sc̃ȩ predicationis monent.
pͥus studio bonȩ actionis eugilent: pͥus se
ꝑ sublimia facta exciitiant. & tunc ad bene
uiuendum alios sollicitos reddant: prius

Expanded text:
sator et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc ad beatum Job dicitur: Quis dedit gallo intelligentium ? Praedicator enim sanctus, dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, et nolite peccare . Gallus cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit; quia nimirum necesse est, ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius
Abbreviated transcription (Latin):
b pulsans cor di temerare ñ ualuit: s cũ
udȩ mentẽ ad carnis eiꝰ mortẽ excitauit.
cũq ei cohortem atq a pontificib & phari¬
seis ministros tradidit: nimirũ ipse diabo¬
lus ad carnẽ eiꝰ manus extendit. Satelliteᷤ
enĩ eiꝰ && ministri. sacerdotes &e pͥncipeᷤᷤ pilatꝰ
atq milites illusores fuerunt: quoꝵ uultũ
& corda oꝑuit & excecauit: &e ne suũ aucto¬
rem cognoscerent maliciȩ nubilo uelauit.
Uultus qͥppe ministroꝵ eiꝰ oꝑtus extitit:
qͥa mens ꝑsequentiũ eũ quẽ carne tenere
potuit dm nec ꝑ miracła agnouit. Unde
& ꝑ paulũ dicit᷑. Usq in hodiernũ diem
eũ legit᷑. Moy ses: uelam̃ ẽ suꝑ cor eoꝵ. Qui rur¬

Expanded text:
bus pulsans, cor Dei temerare non valuit; sed cum bus pulsans, cor Dei temerare non valuit; sed cum Judae mentem ad carnis ejus mortem excitavit, cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum ipse diabolus ad carnem ejus manus extendit. Satellites enim ejus et ministri, Sacerdotes et principes, Pilatus atque milites illusores fuerunt, quorum vultum et corda operuit et excaecavit, et ne suum aucorem cognoscerent malitiae nubilo velavit. Vultus quippe ministrorum ejus opertus exstitit, quia mens persequentium eum quem carne tenere potuit Deum nec per miracula agnovit. Unde per Paulum dicitur: Usque in hodiernum diem, cum legitur Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos: & tam̃ eẽ immortałe qͥs ñ crederet
dm̃. quẽ conspiciebant suscitare mortuũ:
S rursũ cũ hunc mortałe conspicerent: de¬
spiciebant cred̾e hunc eẽ dm ĩmortalem.
exhibuit. qͥ posset & diuina ostendere. &
humana pati: errare eos qͣsi ebrios fecit:
om̃is qͥppe qͥ errat. nc̾ huc nẽ illuc ducit᷑ ut
eoꝵ suꝑbia quȩ in carnationis eiꝰ misterii¬
ũ despicere maluit ꝗͣ seqͥ. & se extolleret con¬
tra eiꝰ humanitatẽ: &e diuinitatis eiꝰ poten¬
tiam miraret᷑ intlucentẽ mͦ ł̃ ix. Tandẽ
gͥ ministri manusq diaboli facti st̃. qͥa
in redemptoris nr̃i morte grassati st̃. An¬
tiquus qͥppe hostis redemptoris mentẽ cor¬
rumꝑe ꝑ se temptando ñ ualuit᷑ s eiꝰ car¬
nem ꝑ suos satellites ad tͥduum ꝑmissus
extinxit: &e dispensationi suꝑnȩ pietatis
nesciens ex bac ipsa ꝑmissione seruiuit.
Trib etenĩ redemptorẽ nr̃m temptationi¬

Expanded text:
cum mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet cum mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse Deum immortalem. exhibuit qui posset et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit. Omnis quippe qui errat nunc huc nunc illuc ducitur, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et se extolleret contra ejus humanitatem et divinitatis ejus potentiam miraretur intus lucentem. Tandem igitur ministri manusque diaboli facti sunt, quia in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Antiquus quippe hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit, sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit, et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationi
Abbreviated transcription (Latin):
locus: ibi eum crucifixerunt. mͦ ł xi. fnti¬
quus ille iudeoꝵ ppłs qui fidelis eẽ uidebat᷑.
reꝓbatus corde repulsus ẽ: ut sua ꝑfidia de¬
ceptꝰ. contra ipsũ post insurgeret. quẽ ante
p̾dicauit. Sumini qͥppe sacerdotes & senio¬
res ppłi suo consilio ei conabant᷑. obsistere:
quẽ pͥus p̾dicabant uenturũ eẽ. Cũq no¬
m̃ eiꝰ ꝑsequendo molirent᷑ extinguere. de¬
cepti sua malicia. ꝑ inuiũ frustͣ conabant᷑
incedere: qm̃ eoꝵ crudelitati uia ñ pot̾at
um tot miracła cernerent. uirtutes uide¬
rent: s eredere rennuentes adhuc signa
reqͥrebant cũ dicerent. Qdͦ gͦ tu facis signũ:¬
do etiã ostendebant᷑ credere: cũ dicerent.¬
Nisi hic eẽt a dõ: ñ poterat facere quicqͣm.
Aliqͣndo uͦ hc adõ eẽ denegabant: cũ des¬
picientes dicerent. Nonne hic ẽ fabri filiꝰ:
Nonne mat̾ eiꝰ dicit᷑ mairia: &e frr̃s eiꝰ iacob
apud nos st̃: Uidebant qͥppe eũ suscitare

Expanded text:
locum, ubi eum crucifixerunt Antiquus ille Judaeorum populus, qui fidelis esse Deo videbatur, reprobatus corde, repulsus est; ut sua perfidia deceptus, contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Summi quippe sacerdotes et seniores populi, suo consilio ei conabantur obsistere quem prius praedicabant venturum esse. Cumque nomen ejus persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia per invium frustra conabantur incedere, quia eorum crudelitati via non poterat um tot miracula cernerent, virtutes viderent, sed credere renuentes, adhuc signa requirebant cum dicerent: Quod ergo tu facis signudo etia« Nisi hic esset a Deo, non poterat facere quidquam . » Aliquando vero hanc a Deo esse denegabant, cum despicientes dicerent: « Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus apud nos sunt . Videbant quippe suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ numerus electoꝵ: qͥ hanc uit̾a qͦddã
sibi exilium deputantes. ad suꝑnam patri-¬
am tota cordis intentione suspirant. De qͥ¬
b paulus apłs dicit. Confitent᷑ qͥa ꝑegrini
&e hospites sunt suꝑ t̾ram. Qui enim hȩc di¬
cunt: significant se pat̾am inqͥrere. Hanc
peregrinationẽ idem qͦq apłs tolerabat cũ
diceret. Dum sumꝰ in corpore peregrinamur
a dño. ẜ fidem enim ambulamꝰ &e ñ ꝑ speciẽ.
Huiꝰ ꝑegrinationis erumpnas satagebat eua¬

Expanded text:
omnium numerus electorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsilium deputantes, ad supernam patriam tota cordis intentione suspirant; de quibus Paulus dicit: Confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Hanc peregrinationem idem quoque Apostolus tolerabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Hujus peregrinationis aerum
Abbreviated transcription (Latin):
na concupiscit. Non querit quȩ sua sunt:
qͥa cuncta quȩ hic transitorie possidet. ue¬
lut aliena negligit: cũ sibi nicħ eẽ ꝓpͥum nͥ
qͥa &e inuiriis lacessita. ad nullos se ultio¬
nis suȩ motꝰ excitat᷑:. dum ꝓ magnis labori¬
b maiora post p̾mia expectat. Non cogi¬
tat malum: quia in amore mundiciȩ m̃tẽ
solidans. dum om̃e odium radicitꝰ eruit:
u̾sare in animo qͦd inquinat nescit. Non
gaudet suꝑ iniquitatẽ: qͥa sola dilectione
erga om̃s inhiat:. nec de ꝑditione adu̾san¬
tiũ exultat. Congaud et autẽ ueritati: qͥa
ut se cȩt̾os diligens ꝑ hoc qͦd rectũ in aliis
conspicit: qͣsi de augm̃to ꝓprii ꝓuectꝰ hila
impetit. instructionis suȩ munimine. oc¬
currit: ut qͥa antiquus hostis uariata cir¬
cũ fusione nos obsidet: ipsa hunc de nobis
multiplicit̾ expugnet. Caritas in petro &¬
minis terrentiũ pͥncipum restitit fortiter:
&e in cucũcisione sub mouenda minoꝵ uer¬

Expanded text:
na concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, na concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quae hic transitorie possidet, velut aliena negligit, cum sibi nihil esse propriuquia et injuriis lacessita, ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarimpetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minoris ver