comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiȩ circa nos ostendere: de quib gar¬
rit et exultat. ostendẽs ꝑ quẽ sit reditus
quo ueniã. ⁊ ħ duce: o deus in scõ &ͦ est
uia tua.i. uia colendi te. ⁊ ad te uenien-¬
di. Ipse enĩ ait. Ego sũ uia u̾itas. ⁊ uita.
Redeant gͦ p̾uaricatores ad cor. ⁊ scru¬
tent᷑ sp̃m suum. recolentes annos et̾uos:
⁊ sic inuenient miscłiam. Uñ iste letus
potenciã dei p̾fert simulachris q̃ falso
genciũ. quib homines affecti colunt: est
tu solus non alius es deus ꝓprie. qui solus
facis mirabilia. tam ui aĩa. quã in corꝑe.
Sanati sunt surdi. ceci. languidi. mortui.

Expanded text:
iae Dei circa nos ostendere, de quibus garrit et exsultat, ostendens per quem fit reditus quod veniam. Et hoc duce, non Deus in sancto Christo, via tua, id est via colendi te et ad te veniendi. Ipse enim ait: Ego sum via, veritas et vita . Redeant ergo praevaricatores ad cor , et scrutentur cor suum recolentes annos aeternos, et sic invenient misericordiam. Unde iste laetus potentiam Dei praefert simulacris, quae falsgentium, quibus homines affecti colunt, est tu solus, non alius, es Deus proprie qui solus facis mirabilia tam in anima quam in corpore. Sanati sunt surdi, caeci, languidi, mortui,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ. qr amara ẽ uita humana
tẽpestatib subdita: uͥ maior piscis mino¬
rem deuorat. In mari gͦ ẽ uia tua .i. in cor¬
dib hoĩum: quos homines sͥ subdit. ħ
mare amarũ erat. ⁊ mortuũ. S uenit
fons uitȩ : ut indulcaret ⁊ sanaret. Idoq
iuxta ezecbelẽ egredit᷑ de templo fons
aque uiue. ⁊ uadit ad mare mortuum
ꝗ nichil habebat uiuens. Hulli enĩ pisci¬
culi poterant ẽẽ in mari mortuo: nil
in eo uiuebat: s de tẽplo dñi .i. de sinu
patris. egressus ẽ saluator. ⁊ indulcoraũ
mare mortuũ. yel ad litterã. In mari¬

Expanded text:
similitudinem, quia amara est vita humana tempestatibus subdita, ubi major piscis minorem devorat. In mari ergo est via tua, id est in cordibus hominum, quos homines sibi subdidit. Hoc mare amarum erat et mortuum, sed venit fons ille vitae, ut indulcoraret et sanaret. Ideoque juxta Ezechielem: Egredietur de templo Domini fons aquae vivae, et vadit ad mare mortuum, quod nihil habebat vivens . Nulli enim pisciculi esse poterant in mari Mortuo, nihil in eo vivebat; sed de templo Domini, id est de sinu Patris, egressus est Salvator, et indulcoravit mare Mortuum. Vel ad litteram: Ca
Abbreviated transcription (Latin):
placitus fuit sua gr̃a in ueteri testam̃to:
ñne addet ut plus sit in nouo. ꝑ aduentũ
filii: Hoc sentit qͥ de pietate tractat. ł cõ¬
placicior sit adhuc .i. ut ipse qͥ fuit iratus
repellendo. mala inferendo. sit mansuerica
liberando. reuocando. Ira enĩ fuit ꝗ patim̃.¬
Aut abscidet ipse a genere humano mi¬
a malis. Uel infinẽ .i. inplenitudinẽ tẽꝑis
ut necħ tẽꝑe b̾nficiũ incarnationis exhi¬

Expanded text:
placitus sua gratia fuit in Veteri Testamento, placitus sua gratia fuit in Veteri Testamento, nonne addet ipse, ut plus sit in Novo, per adventum Filii? hoc sentit, qui de pietate tractat: vel complacitior sit adhuc, id est ut ipse qui fuit iratus repellendo, mala inferendo, sit mansuetior liberando, revocando. Ira enim fuit quod patimAut abscindet ipse a genere humano mia malis. Vel in finem, id est in plenitudinem temporis, ut nec hoc tempore beneficium incarnationis exhi
Abbreviated transcription (Latin):
anticipauert uigilias aliorũ ocłi mei. ut
ille facit qͥ ante tẽpus surgit ad negociũ.
Wel oculi mei .i. affectiones mee antiripa¬
uer̃t uigilias .i. sedulitatẽ aliorũ. ł ꝑ ui¬
gilias: significat nocturnos. quos usualit̃
innocturnis laudaui dm̃. ⁊uigilans:
⁊ ñ sum locutus.i. ñ murm̾aui ꝯͣ d̾m. Uel¬
ideo turbatꝰ ẽ. qr dum in nocte secreta ani¬
mi ꝑquirit: uidet humanũ genꝰ inpecca¬
tum ruere. ⁊ pio dolore pro aliis cruciat᷑.
qr nocte ñ habet solatiũ humani colloquii.
dies antiquos ade. ĩ qͥb corruit homo a
stabilitate sua .i. cogitaui qͥd contigit
ade pro inobedientia et ex illo cogitaui
hunc defectũ bonũ ẽẽ: et econtͣ annos
et̃nos. quos homo ꝑsistens haberet: in
racione tacitus loquit᷑. qui in ea quietus
meam. ut uidere possem. Alii int̃pretes
actus delibationis expͥmitur. Uel scobebã.
humanũ: ⁊ nonne apponet .i. ñne addet¬
ut ipse coplacicior sit adhuc. qͣi. qui iam

Expanded text:
anticipaverunt vigilias, aliorum, oculi mei, ut ille facit, qui ante tempus surgit ad negotium. Vel, oculi mei, id est affectiones meae, anticipaverunt vigilias, id est, sedulitatem aliorum. Vel per vigilias significat nocturnos, quos usualiterin nocturnis, laudavi Deum, et vigilans tn sum locutus. Non murmuravi contra Deum. Vel, turbatus sum, quia dum nocte secreta animi perquirit, videt humanum genus in peccata ruere: et pio dolore pro aliis cruciatur, a nocte non habet solatium dies antiquos, Adae, in quibus corruit homo a stabilitate sua, id est cogitavi quid contigit Adae, pro inobedientia et ex illo cognovi hunc defectum hominis esse. Et contra annos aeternos, quos homo persistens haberet, in ratione tacitus loquitur, qui in ea quietus meam, ut videre possem: alii interpretesactus deliberationis exprimitur. Vel, scopebam, id humanum. Et nonne apponet, id est nonne addet ipse, ut complacitior sit adhuc? quasi qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
tacionis in me facere. Memor fui. ñꝗͣ
dans obliuioni: ut meliora mererer. S
huius mutacionis ero memor: qr ñ me¬
mor ero mirabiliorũ tuorũ ab inicio .i. q̃
deus humano generi indulsit ab inicio
.s. ꝗ adam ad imaginẽ suam fecit. ꝗ abel
hostiam accepit. simiłr quod de noe fecit.
in cuius archa diuersa animalia in miste¬
rium eccłe saluauit. ꝗ de abrahã fec̃.
cuius oblatione filii: xp̃i incarnationẽ

Expanded text:
tationis in me factae, memor fui, nunquam dans oblivioni, ut meliora mererer; sed hujus mutationis memor fui, mor ero mirabilium tuorum ab initio, id est quae Deus humano generi indulsit ab initio, scilicet quod Adam ad imaginem suam fecit, quod Abel hostiam accepit, similiter quod de Noe fecit, in cujus arca diversa animalia in mysterium Ecclesiae salvavit: quod de Abraham fecit, cujus oblatione fil
Abbreviated transcription (Latin):
bus ⁊ ñ solum tempore: s etiã in die
tribulationis meȩ. in qua alii q̃runt de
ea exire. qͥ non tͣnsiliunt. Iste necesiitatũ
oblitus: dm̃ tm̃ querit. Uel ita continua.
Ex tribulatione querit iste dm̃a. ut in eo
sit. sͥ requies. ñ ab eo querit aliud. Nota ꝗ
hucusq dixit. quis clamau̾it. ⁊ adquẽ

Expanded text:
bus, et non solum alio tempore, sed etiam, in die tribulationis meae, in qua alii quaerunt de ea exire, qui non transiliunt. Iste necessitatum oblitus, Deum tantum quaerit. Vel ita continua: Ex tribulatione quaerit iste Deum, ut in eo sit sibi quies. Non aliud ab eo quaerit. Nota quod hucusque dixit, quis clamaverit, et ad quem,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. & in garriendo rursus defec̃ sp̃c me¬
us qui priꝰ tabuerat tedio malorũ. Ideo
me tendendo insidias. p̾oceupauert me sp̃u¬
ales inimici. De qͥb dicit apłs. Non ẽ nob̾
pͥncipes: ⁊ potestates. aduersus sp̃ualia neqͥ¬
cie. Hii uero plus uigilauer̃t ad decipiendũ
quã ego ad custodiendũ. yͥq scandala po¬
nunt: uͥq ponunt muscipłas. Ecce enim
tediũ in est cordi. Tim̃dũ ẽ ne tͥsticia absor¬
beat leticiã. ł ne garriendo in leticia sp̃c
deficiat. ⁊ dicat homo: ꝗ inimicꝰ teneat .i.
rep̃bendat. uñ istt turbatur. ⁊ non loquit᷑.
SUnͣ seq̃r. gurbatus sum. q malũ ẽ tacere. ⁊
malũ t̃ loquil ũ intro redit. Unde subdit.
& non sũlocutus. ñ tñ cessat. conat᷑ inuenire
remediũ. uult ⁊ hoc ipsũ tͣnscendere. Uñ sub

Expanded text:
cere. Et in garriendo rursus defecit spiritus mecere. Et in garriendo rursus defecit spiritus meus, qui prius contabuerat taedio malorum. Ideo me: tendendo insidias praeoccupaverunt me spirituales inimici, de quibus dicit Apostolus: Non est vobis principatus et potestates, adversus spiritualia nequitiae . Hi vero plus vigilaverunt ad decipiendum, quam ego ad custodiendum, ubique scandala ponunt, ubique ponunt muscipulas. Ecce enim taedium inest cordi, timendum est ne tristitia absorbeat laetitiam. Vel ne garriendo in laetitia spiritus deficiat, et dicat homo, quod inimicus teneat, id est reprehendat, uUnde sequitur: turbatus sum, quia malum est tacere, et malum loqui. Ideo retro redit, unde subdit: Et non sum locutus, non tamen cessat, conatur invenire remedium, vult et hoc ipsum transcendere, unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
int ħͥ tribulationẽ que pungit. ⁊ qͦdãmͦ
imp ingit necessitatẽ tͣniliendi. &. d. Dixi
in die tribulationis meȩ. que tͥbulatio tan¬
ta fuit. ꝗ aĩa mea renuit consolari ł negatu
⁊solari animã meã. qt undiq michi tnala.¬
Tantũ enim tediu̾ et tͥsticia ꝓ pecc̃orib occupa¬
uit: ut contͣ omnẽ consolationẽ claudat se aĩa.
Si quis enim iustus uidet̾ solus est consolatio:
sepe aliter inuenit᷑. ꝗ est exꝑtus iste ꝑcussus
scandalis. ⁊ ideo iam timet in aliqͦ letari. ł con-¬
solari. qr in omĩb scandalũ inuenit. ł timet.
innullo securꝰ ẽ. Que gͦ respiratio : Eoce. me¬
mor fui dei. in qͦ fuauitas. Hunc manꝰ queren¬
tis inuenerant in tͥsticia ꝯsolatorẽ. ⁊ delectatꝰ
sum ⁊ garriui. alia littera .i. exultaui loquẽ¬
do de deo: ut garrulus. qui p̾leticia nec uel¬
let nec posset tacere. Garruli enim ꝓprie di¬
cuntur. qui uulgari uerbo sic appellant᷑. s: ac
cedente leticia. nec ualentes nec uolentes ta¬

Expanded text:
nit hic tribulationem quae pungit, et quodammodo impingit ei necessitatem transiliendi. Quasi dicat: Dixi in die tribulationis, quae tribulatio tanta fuit, quod anima mea renuit consolari, vel negavi consolari animam meam, quia undique mihi mala.Tantum enim taedium et tristitia pro peccatoribus me occupavit, ut contra omnem consolationem claudat se anima. Si quis enim justus videtur, qui solus est consolatio saepe aliter invenitur: quod est expertus iste, percussus scandalis. Et ideo jam timet in aliquo laetari et consolari, quia in omnibus scandalum invenit. Vel timet, quia in nullo securus est, quae ergo respiratio? Ecce memor fui Dei in quo suavitas. Hunc manus quaerentis inveniant in tristitia consolatorem, et delectatus sum, vel et garrivi, alia littera, id est exsultavi loquendo de Deo ut garrulus, qui prae laetitia nec vellet, nec posset tacere. Garruli enim proprie dicuntur, qui vulgari verbo sic appellantur, scilicet accedente laetitia, nec valentes, nec volentes ta
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑpter aliud dies supra ponitur. ꝓpter
aliud hic nox. Dies enim necessitatẽ tẽporis
nox tẽpus clamoris notat. Ecce dixit qua
necessitate. ⁊ qͦm᷑. ⁊ qñ. querit. ⁊ uͥ queris:
coram eo ł contra ipsũ. corã ipso dm querit
qui ñ facit iusticiã suam corã hoĩbus ut¬

Expanded text:
tamen propter aliud supra dies ponitur, propter aliud hic nox. Dies enim necessitatem, nox tempus clamoris notat. Ecce dixit qua necessitate, et quomodo et quando quaerit, et ubi quaeris? Coram eo, vel contra eum. Coram ipso Deum quaerit, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ deus eam donet: et ipse erit sine ea s
Ruus currit: et fons siccatus ẽ. Ipse rꝑ
Dum autẽ dicit obliuiscet᷑ miscreri: signi¬
ficat ꝗ incepit ⁊ consueũ misereri. Idem
aliter repetit. Aut continebit in ira sua
miscđias suas .i. ira uincet miscdiam: Po
tempꝰ irascar uobis. Ideo autẽ dicit conti¬
nebit miscđias. qr cepit iam misereri: ⁊

Expanded text:
m Deus donet, et ipse erit sine ea? Rivus currit et fons siccatus est? ipse enDum autem dicit: Obliviscetur misereri, significat quod incoepit et consuevit misereri. Idem aliter repetit, aut continebit in ira sua misericordias suas, id est ira vincet misericordiam? pottempus irascar vobis. Ideo ante dicit, continebit misericordias, quia coepit jam misereri. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiciet ds hominẽ : Absit. Aduerte saltus
tͣnsilientis. Inuen̾at supͣ tediũ in hac uita
nusꝗͣ fidẽ. nꝰ quã ꝯsolacionẽ. Ad qͦscũq ho¬
mines intendebat: scandalũ in eis inuenie
a bonis. angustiatꝰ ur hac uita uehem̃ter:
de alia uita multũ cogitaũ. uͥñ ẽ tẽpta¬
tio. nec etiã tͣnsilire cessauit sp̾m suum

Expanded text:
 hominem? absit! Adverte saltus transilientis. Invenerat supra taedium in hac vita, nusquam fidem, nusquam consolationem. Ad quoscunque homines intendebat, scandalum inveniebat in ea bonis, angustiatus in hac vita vehementer de alia vita multum cogitavit, ubi non est tentatio; nec cessavit transilire
Abbreviated transcription (Latin):
de peccõ.: ⁊ confiteri deo. qͥ facit reliqͣs cogi
nus ꝗhabuimꝰ. ⁊ munꝰ sanationis. ꝗ saluator
donaũ: ⁊ ħ in memoria tenentes: grãs lib̾ato¬
ri agamꝰ. ꝗ ẽ sollẽpnia celebrare. Ordo uero
littere ñ pendet a suꝑiori. ut ꝓprietas dia¬
psalmatis seruet᷑: s ad inferiora respic̃. sic.
onis .i. relique cogitaciones. pꝰ primã .s. quod
semꝑ debet malarecordari p̃terita ut lugẽat
⁊ bona p̃terita ut sꝑet. diem festũ age̾t tͥ.
Gr̃as agendo qm̃ sentit se homõ a peccatis
liberũ sicut pꝰ emundationẽ iudeis iubet᷑.

Expanded text:
de peccato, et confiteri Deo, quae facit reliquas coginus quod habuimus, et munus sanationis quod Salvator donavit. Et haec in memoria tenentes, gratias liberatori agamus, quod est solemnia celebrare. Ordo vero litterae non pendet a superiori, ut proprietas diapsalmatis servetur, sed ad inferiora respicit, sic:onis, id est reliquae cogitationes, post prima, scilicet quod semper debet homo recordari mala praeterita, ut lugeat, et bona praestita ut speret, diem festum agent tibi, gratias agendo. Quoniam sentit se homo a peccatis liberum, sicut post emundationem jubetur Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
s de hac illuminatione. om̃s ĩsipientes corde
.i. desideria mundi sequentes. turbati s̃.
quare in fut᷑o erit t̾ribił. Unde subdit.¬
escentes: et eis facta s̃ deliciosa .i. abonis
eternis refrigescentes. carni adquieuer̃t:
ꝓ futura ñ ꝓuidentes. somnũ suũ. qͥ distat
a quiete bonorũ. qr ute fallax est. yidẽt
enim ꝑ somnũ se habere thesauros: sed¬
qdͥum euigilant nichil inueniunt. Uñ dicit.
Nichil inuener̃t om̃s uiri diuiciarũ. Ecce
distinctio auarorũ .i. studentes diuiciis. Uñ
ñ ait. habentes diuicias. Multi habent qͥ
spem suã ponunt in incerto diuitiarum:
se nichil tenuisse ꝯgnoscant. Somniũ gͦ
p̃sentis uitȩ illos diuites facit: euigilatio
autẽ pꝰ hanc uitã pauꝑes ꝑdit. Alludunt
enim ħ uerba actionib sõniantiũ. qui
euigilantes q̃runt in manib: que dormi¬
entes uidebant᷑ tenere. ⁊ amisisse dolent
que tam̃ nequaꝗͣ se possedisse cognosẽt.
Tales s̃ isti. Uener̃t in hanc uitã. ⁊ ꝑ cu¬

Expanded text:
 de hac illuminatione omnes insipientes corde, id est desideria mundi sequentes, turbati sunt, de praemittit quare in futuro erit terribilis. Unde et subditescentes, quae eis facta sunt deliciosa, id est a bonis aeternis refrigescentes carni acquieverunt, profutura non praevidentes, somnum suum, qui distat a quiete bonorum, quia iste fallax est. Vident enim per somnum se habere thesauros; seddum evigilant, nihil inveniunt. Unde dicit: Et nihil invenerunt omnes viri divitiarum. Ecce diffinitio avarorum, id est studentes divitiis. Unde non ait: Habentes divitias. Multi enim habent qui spem suam ponunt in incerto divitiarum, se nihil tenuisse cognoscant. Somnium ergo praesentis vitae illos divites facit. Evigilatio autem post hanc vitam pauperes prodit. Alludunt enim haec verba actionibus somniantium, qui evigilantes quaerunt in manibus quae dormientes videbantur tenere et amisisse dolent: quod tamen nequaquam se possedisse cognoscunt. Tales sunt isti qui venerunt in hanc vitam, et per cu
Abbreviated transcription (Latin):
yñ apłs ait. In reuelatione dñi iħu de
celo cum angłis uenietis. Uel de celo
iaculatus iudicium alia littera. Qia sic
descendet qͣi sortissima manũ iaculum
destinatũ. Demde uirtꝰ iudicii exponit᷑
cum subdit᷑. Terra tremuit. Q. d. facies
iudiciũ. uñ t̾ra tremuit ⁊ qͥeuit a mal

Expanded text:
s ait: In revelatione Domini Jesu de coelo cum angelis venientis Vel de coelo jaculatus es judicium, alia littera, qui sic descendet tanquam fortissima manu jaculum destinatum. Deinde virtus judicii exponitur, cum subditur: Terra tremuit. Quasi dicat: Facies judicium. Unde, terra tremuit, et quievit a malis
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Aliter ab illo loco. Ren̾uit conso¬
lari .&. d. merito ñ sum deceptꝰ q a deo
suauitas. ⁊ delectatus sum. in eo. ⁊ exerci¬
tatus sum. inquirendo magnitudinẽ sa-¬
pienciȩ ⁊ potenciȩ eius. ⁊ defec̃ sp̃c meus.

Expanded text:
d. Aliter ab illo loco: Renuit consolari. Quasi dicat: Merito non sum deceptus, quia a Deo suavitas, et delectatus sum in eo, et exercitatus sum, inquirendo magnitudinem sapientiae et potentiae ejus, et defecit spiritus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
cio. Tercia pars ubi ãmonet iam deuotos
offerre uota. qiͣ. Merito saluat mansue¬
tos: qm̃ cogitacio mansueti hominis con
non intenti mundo: s quieti ⁊ bonis in
tendentes. Cogitacio enim ẽ. conceptio uo¬
ti. Reliquie: reddicio uoti. qr reliqͣ post¬

Expanded text:
in. Tertia pars, ubi admonet jam devotos offerre vota. Quasi dicat: Merito salvat mansuetos, quoniam cogitatio mansueti hominis confnon intenti mundo, sed quieti, et bonis operibus intendent. Cogitatio enim est conceptio voti; reliquiae, redditio voti;
Abbreviated transcription (Latin):
one. qua excecas eos: o ds iacob .i. iunioris
popłi. dormitauer̾t. cordis cecitate. sicut
pharao ⁊ egiptii: ⁊ qͥ ꝑ scłaria uagi sunt.
Pharao enĩ increpationes dñi obstinata m̃te
contẽpsit: ita :i hii negligunt sc̃a monita.¬
suꝑbiȩ .i. qui noluer̾t humiles esse: quorũ
suiꝑbia creuit humili xͦ ñ humiliati. Uñ
p̾ceptũ ẽ in lege filiis isrł: ut ñ multiplica¬
ret qͥ equos. Salomon quoq de udea eqͦs
ñ habebat. s emebat de egipto. Attende
rem trem̃dã. Increpatio stepitũ habet. Stre¬
pitus uͦ increpationis solet excitare hoĩes
s tm̃ pondus ẽ increpationis dei. ꝗ dormi¬
tant increpati .i. cor habent induratũ. Pu¬
ricia enĩ cordis. obdormicio ẽ. s ꝗ dormi¬
entes mͦ ñ senciunt: infinẽ sentient. Qa
modo resistant: tũc qͥs resistet tͥ: Nullus
ex tunc erit ira tua. Modo enĩ dicunt
erit: Ecce tunc erit iratua: qũ de celo¬

Expanded text:
one qua excaecas eos, o Deus Jacob, id est junioris populi, dormitaverunt cordis caecitate, sicut Pharao et Aegyptii, et qui per saecularia vagi sunt. Pharao enim increpationes Domini obstinata mente contempsit, ita et hi negligunt sancta monitaid est qui noluerunt esse humiles, quorum superbia crevit humili Christo, non humiliati. Unde praeceptum est in lege filiis Israel, ut non multiplicarent sibi equos . Salomon quoque de Judaea equos non habebat, sed emebat de Aegypto Attende rem tremendam. Increpatio, strepitum habet, strepitus vero increpationis solet excitare homines. Sed tantum pondus est increpantis Dei, quod dormitant increpati, id est cor habent induratum. Duritia enim cordis, obdormitatio est. Sed quod dormientes modo non sentiunt, in fiodo resistant, tunc quis resistet tibi? nullus. Sed ex tunc ira tua. Modo enim dicunt erit? ecce tunc erit ira tua, quando VE
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliora legis adque ñ potest ꝑueniri hic eiẽ.
Licet inclinet: uerũptñ fex eiꝰ. ꝗͣ inclinauit
non ẽ exinanita. qr secreciora non penitus
possunt capi. Uñ. Si quid residuũ fuerit:
iitudo non deficit. ⁊ bibent ex hoc calice
pleno om̃s pecc̃ores terrȩ .i. iudei in fine con¬
uersi. cum aliis bibent utrũq testam̃tũ. ser¬
uantes. Quando abrahã cũ filio ad pueros
cũ asina expectantes: ĩmolato ariete reu̾tet᷑.
Cel ita. Illũ humiliat. hunc exaltat. quod
potest qr calix .i. potestas ⁊ dispensano iudi¬
candi. calix dico uini meri .i. iusti iudicii ẽ

Expanded text:
otest perveniri hic. Et est, licet inclinet. Verumtamen faex ejus, quam inclinavit, non est exinanita, quia illa secretiora non penitus possunt capi. Unde si quid residuum fuerit, bentibus plenitudo non deficit. Et bibent ex eo, calice pleno, omnes peccatores terrae, id est Judaei in fine conversi cum aliis bibent, utrumque Testamentum servantes, quando Abraham cum filio ad pueros cum asina exspectantes, immolato ariete revertetur . Vel ita hunc humiliat, et hunc exaltat: quod potest, quia calix, id est potestas et dispensatio judicandi. Calix dico, vini meri, id est justi judicii est,
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Reddite uos hoĩes qui in eircuitu eiꝰ
existentes ꝑ fidẽ affertis munera .i. uos ip¬
sos. ł munera que altarib offerunt᷑. Hii
tales monent᷑ uouere ñ heretici .ł pagani.
Uel scđd̾m aliam literã q̃ ẽ. om̃s qui in encu¬
qr om̃s qͥ in circuitu eius s̃. ut famuli offe¬
rent ł afferẽt mun̾a humilitaas .i. om̃s
humiles confitent᷑ ei. ⁊ adorant eũ. In circu¬
itu nãq eiꝰ qͣi medii s̃. qui intellig̃t ꝯmunẽ

Expanded text:
d. Reddite, vos omnes in circuitu ejus existentes, per fidem affertis munera, id est vos ipsos munera, quae altaribus offeruntur. Hi tales monentur vovere, non haeretici, vel pagani. Vel secundum aliam litteram, quae est, omnes qui in circu omnes qui in circuitu ejus sunt, ut famuli, offerent, vel afferent munera, humilitatis, id est, omnes humiles confitentur ei, et adorant eum. In circuitu namque ejus, quasi medii sunt, qui intelligunt communem
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. qñ qͥ euit : cũ ds .i. ihc xp̃e exur¬
geret in iudicio. Uel deus se uere iudieãs
qui ħ quietus oĩa ꝑtulit. Uel ita iunge.
Iudiciũ dico exercendũ. cũ deus exurg̾et
in iudicio .i. cum potens apparebit: qui
humił apparuit. Idem sensus. Wel ita ab
illo loco. de celo .&.d. erit ira. nec ħ est
imp̃dictũ: qr de celo .i. de me dicit asaph
um ad solam dãpnationẽ iniquorũ fieri
subdit. Ueniet: ut saluos faceret omnes

Expanded text:
exsurgeret 167 in judicio, vel, judicium severe judicans, qui hic quietus omnia pertulit. Vel ita junge: Judicium dico exercendum, cum Deus exsurgeret in judicium, id est cum potens apparebit, qui humilis apparuit. Idem sensus: Vel ita ab illo loco, de coelo. Quasi dicat: Erit ira. Nec hoc est impraedictum, quia de coelo, id est de me dicit Asaph,um ad solam damnationem iniquorum fieri, subdit ut salvos faceret omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gaudere iudei: et gentes insultare: ꝯfuto
eos. Si enĩ ueri iudei estis: tunc in uobis
un ⁊ iudei dictis̃. Duodecĩ enĩ trib ha-¬
bebat popłs iudeorũ: scđ̾m numerũ fili¬
orum iacob. p̾ter tribũ leui que ministͣ¬
bat intab̾nacło: nec habebat sortẽ ĩ t̾ra
promissionis. In diuisione gͦ t̾rȩ ꝓmissio¬
nis suscepti s̃ duo filii ioseph.s. manasses .⁊
effraim. ut haberent sortẽ in t̾ra ꝓmissio¬
nis: et facerent ꝑse trib. Trib autem

Expanded text:
gloriari Judaei et gentibus insultare confuto eos. Si enim veri Judaei estis, tunc in vobis unde et Judaei dicti sunt. Duodecim enim tribus habebat populus Judaeorum, secundum numerum filiorum Jacob praeter tribum Levi: quae ministrabat in tabernaculo, nec habebat sortem in terra promissionis . In divisione enim terrae promissionis, suscepti sunt duo filii Joseph, scilicet Manasses et Ephraim ut haberent sortem in terra promissionis, et facerent per se tribus. Tribus autem
Abbreviated transcription (Latin):
gentrałr. Om̃s enĩ sitient miscdiam ⁊ iudi¬
cium. ⁊ licet inclinet calicẽ istũ. uerũptñ
fex eius ñ est exinanita .i. pena bibentib
austera. non finiet malis. ⁊ ex eo calice:
bibent fecẽ om̃s peccatores terrȩ. ñ solũ
iudei peccõres bibent. Ego autẽ cũ eis dic̃
xp̃c. annunciabo ł gaudebo in scłm. canta¬
dixit. hunc humiliat. ⁊ cornua iusti q̃ ñ s̾

Expanded text:
generaliter. Omnes enim sentient misericordiam et judicium. Et licet inclinet calicem istum, verumtamem faex ejus non est exinanita, id est poena bibentibus austera, non finietur malis, ex eo calice bibent faecem omnes peccatores terrae, non solum Judaei peccatores bibent. Ego autem cum meis, dicit Christus, annuntiabo, vel gaudebo, in saeculum, cantadixit, hunc humiliat, et cornua justi, quae non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
debo in scłm. alia l .i. de ꝓmissione futura
in scłm scłi. de qua dr in titulo. ne corrũpaᷤ.
sensus plemis. qi ⁊ si semꝑ bibit᷑: nũꝗͣ expen¬
ditur. Mĩto .i. utroq testam̃to. qr uetꝰ et
nouũ s̃ simul. Uñ exechiel. Uidi rotã in
medio rotȩ. Iudei ñ mixtũ bibunt. qi uetꝰ¬

Expanded text:
debo in saeculum, alia littera, de promissione futura, in finem saeculi, de qua dicitur in titulo: Ne corrumpas, sensus plenus, quia et si semper bibitur, nunquam expenditur, misto id est utroque Testamento, quia Vetus et Novum simul sunt. Unde Ezechiel: Vidi rotam in medio rotae .
Abbreviated transcription (Latin):
habent. qr ibi .i. in iudea. isrł. salem. syon.
confregit potencias. ł ibi .i. in illa pace et᷑¬
na: confregit potencias. Quas : arcum .i.
dolos. seutum .i. omne illud unde se suꝑbe
ꝓtegunt. ⁊ gladium .i. omne illud unde
pugnant contra dm̃. ⁊ bel .i. omĩmodam¬

Expanded text:
habent, quia ibi, id est Judaea Israel, Salem, Sion confregit potentias; vel ibi, id est in illa pace aeterna confregit potentias, quas arcum, id est dolos, scutum, id est omne illud, unde se superbe protegunt, et gladium, id est omne illud, unde pugnant contra Deum, et bellum, id
Abbreviated transcription (Latin):
gisti potencias. ⁊ illuminans a montib
miracula. Tu tribilꝰ uenturꝰ es ad iudiciũ
Int̃ponit aũ quare t̾ribił sit in iudicio.
dicens. Turbati s̃ ⁊c̃. ⁊ ẽ parentesis. Uel¬
gisti potencias. ⁊ illumina̾s tu. ñ montes
ipsi. magnifice cum pondere dictũ ẽ tu: ne
putet aliquis ꝗ eũ montes illuminẽt. Mira

Expanded text:
gisti potentias, et illuminans a montibusest per miracula. Tu terribilis es venturus ad judicium, interponit autem, quare terribilis sit in futuro dicens: Turbati sgisti potentias. Et tu illuminans, non montes ipsi. Et magnifice cum pondere dictum est, tu, ne putet aliquis quod eum montes illuminent, mira
Abbreviated transcription (Latin):
facit ille qui ꝯͣ dm̃ blasphema cogitacione
rem̾m̃at. Deinde exponit in re quł dixerat.
curet. ut ille qui dic̃ se iniuste pati: cum
nequiores ꝓsꝑi sint: ꝗ ẽ iniustũ facere dm̃
Wł nolite loqui adu̾sus dm̃ iniqͥtatẽ. ut fa¬
ciunt illi. qͥ ñ sua culpa. s ex necessitate stel¬
larum dicũt se paccasse. ut do ñ tͥ imputẽt᷑
ł qͥ sciunt peccata sua: s impunitatẽ sͥ pro¬

Expanded text:
facit ille qui contra Deum blasphema cogitatione remurmurat. Deinde exponit in re, quod dixerat, curet, ut ille qui dicit se injuste pati, cum nequiores prosperi sint; quod est injustum facere Deum. Vel, nolite loqui adversus Deum iniquitatem, ut faUt qui non sua culpa, sed necessitate stellarum, dicunt se peccasse, ut Deo, non sibi imputetur. Vel, qui sciunt peccata sua, sed impunitatem sibi pro
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ornatur cortinis. postea palliis uari¬
orum colorũ decoratur. ut nos qui sumus
tẽplum dei scm. prius ꝑ confessionẽ purge¬
mur a malis. postea ꝑ inuocationẽ cortinis
uirtutũ decorem᷑. inde uariis coloribus
bonorũ oꝑum in conspectũ hominũ. ad
religione: mox meret᷑ iste audiri. Dicit
enim xp̃m quasi respondere uotis suis.

Expanded text:
deinde cortinis ornatur, postea palliis varideinde cortinis ornatur, postea palliis variorum colorum decoratur , ut nos qui sumus templum Dei sanctum, prius per confessionem purgemur a malis: postea per invocationem cortinis virtutum decoremur, inde variis coloribus operum bonorum in conspectu hominum ad  autem perfecta religione mox meretur iste audiri. Dicit enim Christum respondere votis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃ostensũ ẽ. Ad significationẽ u̾itatis
sufficit et unũ. Ad firmitatis significatio¬
ł semel mortẽ inducit. s deo frequens facta
tuum. Post confessionẽ potest ds uocari
in hoĩem sic mundatũ: et sicut ꝑ ꝯfessio¬
nem euacuat᷑ inał: sic ꝑ inuocationẽ im¬
ut alii ueniant: ut qui audit dicat ueni.
⁊ cortina cortinã ducat. ⁊ fontes nr̃i diri¬
uentur foras. Mirabilia tua. ħ ẽ regula
sc̃ȩ deuocionis. que ħ nobis insinuatur.
Priꝰ ẽ enĩ confiteri peccata. ꝑ que exmani¬
mur a malis: postea inuocare dm̃ in au¬
xilium: quo bonis implem᷑: tandẽ de
pleno eructantes narrare possumꝰ. Apurga¬
to enim uocatur d̾s: ut a suo. Indeuotus
uero si eũ inuocat: iudiciũ postulat. Si
autem purgatus inuocauerit: deinde po¬
terit narrare. Alioquin dicetur ei. Quare
tu enarras iusticias meas : Inde ẽ qđ locus
orõnis .s. ecclesia. prius mundatur a sordib.

Expanded text:
ut praeostensum est: ad significationem veritatis ut praeostensum est: ad significationem veritatis sufficeret unum, ad significatio mortem inducit, sed Deo frequens confestuum. Post confessionem potest invocari Deus, in hominem sic mundatum: et sicut per confessionem evacuatur a malis, sic per invocationem imut alii veniant, ut qui audit, dicat: Veni , et cortina cortinam ducat , et fontes nostri deriventur foras . Mirabilia tua, haec est regula sanctae devotionis, quae hic insinuatur. Prius enim est confiteri peccata, per quod exinanimur malis; postea invocare Deum in auxilium, quo bonis implemur; tandem de pleno eructantes narrare possumus: a purgato enim invocatur Deus ut a suo. Indevotus vero, si eum vocat, judicium postulat. Si autem purgatus invocaverit, deinde poterit narrare: Alioquin dicitur ei, Quare tu enarras justitias meas? Inde etiam esorationis prius mundatur a sordibus;
Abbreviated transcription (Latin):
t̾oles spem. que habetur in ꝓmissione di
s sit tibi certa eiꝰ ꝓmissio. ⁊ ut ħ facias: res¬
pice in finẽ .i. uide finẽ. uͥ tu eris beatus.
Miseri uero: qui h rident. ⁊ ideo quecũq
modo ħͥ occurr̃t̃ ꝓsꝑa ł aduersa: despice¬
⁊ in sola ꝓmisione dei gaude. Intencione
monet hic p̾s: ne quis suꝑb de se p̾sumat
nec humił de deo desꝑet. quẽ et si affligit᷑.
certa consolatur ꝓmissio. Modus. Biꝑtitus
est p̃s. Primo: preponit᷑ humił. qͥ ⁊ alios
inuitat. Sedo: t̾retur suꝑb iudicio. quodd
esfugi ñ potest.ibi. Cum acceꝑo. asaph gͦ
peccata. iam humiles facti. ñ alii deo. s tibi
non crudeli ultori. s pio indultori. ħ ꝯfes¬
sio est a mal euacuatio. Omĩa enĩ in ꝯfessi¬
pro maiori confirmatione amen. am̃. ⁊ in
psalmo fiat. fiat. geminatur. ⁊ ioseph de se¬
mine pharaonis. qui uidit.uii. spicas plenas
⁊ totidem steriles. ⁊ .uii. boues pingues. ⁊ to¬
ticione: ex multis scripturarũ locis docem̃

Expanded text:
violes spem, quae habetur in promissione Dei; sed sit tibi certa ejus promissio, et ut hoc facias, respice in finem, id est vide finem, ubi tu beatus eris; miseri vero qui hic rident. Et ideo quaecunque modo hic occurrunt prospera vel adversa despice, in sola promissione Dei gaude. Intentio: Monet hic psalmus, ne quis superbus de se praesumat, nec humilis de Deo desperet; quem et si affligitur, certa consolatur promissio. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo proponitur humilis, qui et alios invitat. Secundo terretur superbus judicio, quod epeccata, Aug. jam humiles facti, non alii Deo, sed tibi non crudeli ultori, sed pio indultori. Haec confessio est evacuatio a malis. Omnia enim in confessipro majori confirmatione: Amen, amen Et in Psalmis: Fiat, fiat, geminatur . Et Joseph de somnio Pharaonis, qui vidit septem spicas plenas, et totidem steriles; et septem boves pingues, et totitione, ex multis Scripturarum locis docemur,
Abbreviated transcription (Latin):
s priꝰ erit tempꝰ iudicii. Sed nũquid ac¬
cepit xxp̃c tẽpus: Numqͥd accepit filius
deis Filius dei ñ accepit tempus: s filius
hominis accepit tẽpus. Idem tñ ẽ ⁊ filius
dei ꝑquem facti sum̃: ⁊ filius hõĩs ꝑ quẽ¬
refecti sumꝰ. Accepit gͦ tempus ut filius hoĩs
qui gubernat tempora: ut filius dei. accep̃
filius dei: nũquã caruit potestate iudican¬
di. ⁊ ideo non accepit. s scd̾m quod filius
hominis accepit. Totus ergo. xp̃o in futuro

Expanded text:
stea erit tempus judicandi. Sed nunquid accepit Christus tempus? Nunquid accepit Filius Dei, Filius Dei non accepit tempus; sed filius hominis accepit tempus, idem tamen est et Filius Dei, per quem facti sumus, et filius hominis per querefecti sumus. Accepit ergo tempus ut filius hominis, qui gubernat tempora ut Filius Dei. AccepitFilius Dei, nunquam caruit potestate judicandi. Et ideo non accepit; sed secundum quod Filius hominis accepit. Totus ergo Christus in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
te &ͥ mecdiatoris. calix dico: uini meri ꝓpt̾
sinceritatẽ moraliũ p̃ceptorũ. ⁊ sp̾uał sensus
et ille calix. ẽ plenus mixto .i. fece corꝑali¬
um sacram̃torũ. Ꝙ quid inde : Ꝙ inelinaũ
dñs hunc calicẽ .i. legẽ ex hoc .i. a iudeo. in
hoc .i. in hunc gentilẽ. inquẽ sp̃uał sensus¬

Expanded text:
sti mediatoris. Calix dico vini meri, propter sinceritatem moralium praeceptorum, et spiritualis sensus. Et ille calix plenus misto, id est faece corporalium sacramentorum. Et quid inde? Et inclinavit Dominus hunc calicem, id est legem. Ex hoc, id est a Judaeo, in hoc, vel in hunc, gentilem, in quem spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Siaũ in aliqͦ loco esset: tẽ ds ñ esset.
ł iudex neq ab oriente. neq ab occidente. neq
& desertis montib .i. secretis locis: subaudis
sensus cũ priori. Uel iuxta misticũ sensum
mali: deserti montes sunt falsi p̾dicatores. su¬
ꝑbi heretici. qui locũ monciũ usurpant. s
a ueritate dei sunt deserti. qͥb ds p̃sens est.
deus neq deest ab oriente .i. a bonis. neq ab
occidente .i. a mał. neq deest a desertis mon¬
tibus .i. a falsis p̃dicatorib .i. omĩb gen̾ib
hominũ: deus p̾sens ⁊ cognitor ẽ. qm̃ ds¬
um. ut phariseũ de iusticia legis tumidũ¬
mente. Hunc .i. humilẽ gentilẽ ut publi¬
canum dicentẽ: ꝓpicius esto. ⁊ c̃. Exaltat.

Expanded text:
et, tunc Deus non esset. Vel, judex neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus, id est a secretis locis, subaudi sensus cum priori. Vel secundum mysticum sensumest mali. Deserti montes sunt falsi praedicatores, superbi haeretici, qui locum montium usurpant; sed a veritate Dei sunt deserti, quibus Deus praesens est, Deus, neque deest ab oriente, id est a bonis; neque ab occidente, id est a malis. Neque deest a desertis montibus, id est a falsis praedicatoribus: omnibus generibus hominum Deus praesens et cognitor est, um, ut Pharisaeum de justitia legis tumidum; et hunc, id est humilem gentilem, ut publicanum dicentem: Deus, propitius esto mihi, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
malis generalit̾. hoc nolite iniq̃ agere.
iam ceciderant. iam defecerant. iam rei
erant. Iam deflurerat terra. ⁊ tñ dicit.
nolite inique agere .i. non ꝑseueretis in
malo. s surgite ad medicũ. Malum ẽ
cissimum est : defendendo se in deum
culpam in fundere. Unde subdit. et
delinquentib .i. peccata defendentib dixi. Ho-¬
lite extollere cornu .i. nolite inde suꝑbire ap̃
uos exaltantes cornua. ad excusationẽ. Ma-¬

Expanded text:
malis generaliter, hoc, Nolite inique agere. Jam ceciderant, jam defecerant, jam rei erant, jam defluxerant, et tamen dicit: Nolite inique agere, id est non perseveretis in malo, sed fugite ad medicum. Malum enim ciosius est defendendo se in Deum culpam refundere. Unde subdit, et delinquentibus, id est peccata defendentibus, dixit: Nolite exaltare cornu, id est nolite inde superbire, apud vos exaltantes cornua ad excusationem.
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ accepi que ꝓmisisti. que inuisibilia
nichil putant᷑. Iudica causã. Post omĩa fac̃
iste causã ẽẽ iudicis. cui negocii sui qualitas
intimat. cum d̾rt. causam tuã. q̃ ego defendo
contra illos qui murmurant. Dicunt enim
uͥ est ds tuus: Contẽptus ẽ xp̃c a udeis
ambulans in t̾ra. ⁊ a falsis xͥanis: sedens in
celo. Ait gͦ. Iudica causã tuã .i. fac ut ñ fallat᷑
spes mea. qui credidi ꝗ non uidi. ⁊ illimani¬
festa ueritate p̾dicent. ꝗ prius stulte abmie¬

Expanded text:
cepi quae promisisti, quae invisibilia nihil putantur et judica causam tuam, post omnia facit iste causam esse judicis, cui negotii sui qualitas intimatur, cum dicit causam tuam, quam ego defendo, contra illos qui obmurmurant. Dicunt enim: Ubi est Deus tuus? contemptus est Christus a Judaeis ambulans in terra, et a falsis Christianis sedens in coelo. Ait ergo: Judica causam tuam, id est fac ut non fallatur spes mea, qui credidi quod non vidi. Et illi manifesta veritate praedicent, quod prius abnue
Abbreviated transcription (Latin):
imppia uideorũ : Hon ideo hdicit. ut eos
uelit ꝑdi: s cõmutari in meliꝰ. Demnde ostendꝰ¬
usq tunc abiciat eos subdens. Eyt qͥd aũtis
manũ tuã ⁊ dext̾am tuã de medio sinu tuo
Patrio usq infinẽ. S Ds̃ autẽ. Scła pars.
intelligens. nos ita. qͣi relicti ado sine intel¬

Expanded text:
improperia Judaeorum? Non ideo hoc dicit, ut velit eos perdi, sed commutari in melius: Deinde ostenusque tunc abjiciat eos, subdens: Ut quid avertis manum tuam et aexteram tuam, de medio sinu tuo, vel atrio, usq intelligens, nos ita, quasi relicti a Deo sine intel
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc idro dicit: qr in eo tẽꝑantiꝰ uindicamus:
quid. Quasi. cur est hoc : Nisi qr pastorem
ñ agnouimꝰ. Non rep̃hendit: s q̃rit quare.
Memor. p̃terita bñficia num̾at. ut piꝰ uidex
inuitet᷑ ad ꝯsueta b̾nficia. ⁊ plus sua bñficia
in eis: quã eorũ errata aitendat. Orans gͦ ꝓ
eis. ait. Memor esto congͥgations tuȩ dñe ꝗͣ
possedisti ab inicio. illius popłi .i. a patͥarehĩ
qͥ fuer̃t ab inicio eiꝰ. H ẽ popłs isrł. q̃ possedit

Expanded text:
hoc ideo dicit, quia in eos temperantius vindicamus, hoc ideo dicit, quia in eos temperantius vindicamus, quid? Quasi dicat: Cur est hoc? nisi quia pastorem non cognovimus? nec reprehendit, sed quaerit quare.od. Praestita beneficia numerat, ut plus judex invitetur ad consueta beneficia; et plus sua beneficia in eis quam eorum errata attendat. Orans ergo pro eis, ait: Memor esto congregationis tuae, Domine, quam possedisti ab initio, illius populi, id est a patriarchis, qui fuerunt initium ejus. Hic est populus Israel quem possedit,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc genus dictionis caritate plenũ: docet
enim flere cũ flentib. Ampliori aũ misccłia
postea fleuit ieremias captiuitate ꝑacta.
Ideo aũ subu̾sio captiuitatis deplorata p̾scri¬
relictis figuris transire ad u̾itatẽ. Modus.
Triꝑtitus ẽ p̃s. Primo describens eu̾sionẽ¬
ihrłm inseꝑabilẽ. auertit causã quare fue¬
rit. qͣi admirans ⁊ ꝯq̃rens. ⁊ p̾catur ꝓ repul¬
so popło. ⁊ ultionẽ in destructores. q̃ quidẽ¬
utił est. ⁊ iam facta ẽ. Sed̾o ostendit salutẽ
ubiq factã in aduentu xͥ. ibi. Deus autẽ
Tercio quod ubiq fit: p̃cat᷑ fieri iudeis .ibi.
Memor esto. Ammirãs gͦ ⁊ ꝯquerens. ait.
qͣi alienos. a tua defensione. Q ħ infinẽ¬
h: int̾itũ ⁊ captiuitatẽ significat. q̃ a tito
infinẽ scłi. ł reppulisti. ut sic mitt̾es nos¬
in hac geminatione furor gͣuissimꝰ osten¬
datur. suꝑ oues. Ouesnoĩat. ut miscdiam
pii pastoris moueat. Pascue tue ł ggis tui.

Expanded text:
 genus dictionis charitate plenum. Docet enim flere cum flentibus, ampliori autem misericpostea flevit Jeremias captivitate peracta. Ideo autem subversio civitatis toties deplorata praescri: Monet relictis figuris transire ad veritatem. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo describens subversioneirreparabilem, quaerit causam quare fuerit quasi admirans et conquerens, et precatur pro repulso populo et ultionem in destructores, quae quideutilis, et jam facta est. Secundo ostendit salutem ubique factam in adventu Christi, ibi, Deus autem rex. Tertio quod ubique fit precatur fieri Judaeis, ibi memor esto. Admirans ergo et conquerens ait, Quasi alienos a tua defensione. In fineInteritum et captivitatem significat, quae a Tito in hac geminatione gravissimus ostendatur super oves. Oves nominat, ut misericordiam pii pastoris moveat; pascuae tuae, vel gregis tui,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͥbulasti capita draconũ .i. suꝑbiã demo¬
niorũ. in aqͥs baptismi. Uł ad litterã. Tu
ꝯfirmasti in uͥtute tua marȩ .i. lapsus ma
ris rubri: ut esset iter siccũ ꝑ mediũ. cuius
figure misteriũ subdit. C ontͥbulasti .i. ad
nichilasti capita draconis .i ĩmundorũ

Expanded text:
asti capita draconum, id est superbiam daemonum, in aquis baptismi. Vel ad litteram, tu confirmasti in virtute tua mare, id est lapsus 162 maris Rubri, ut esset siccum iter per medium, cujus figurae mysterium subdit, contribulasti, id est annihilasti capita draconum, id est immundorum
Abbreviated transcription (Latin):
tutum iusticiȩ in diuersas diffluit concu-¬
piscencias. Deinde exponit quã t̾ram dix̃
⁊ prop̃t .i. om̃s qui habitant in eo. Ipsa enĩ
terra defluxit in habitantib se. Talem in¬
ueni t̾ram. S ego. non suppliciorũ exactor.
s peccõrũ donator confirmaui colũnas eiꝰ.
que in passione nutauerunt .i. apłos. qui
prius constricta uiciis. liquefacta ẽ flante
spu scõ. ut germina uirtutũ emitteret. ⁊¬

Expanded text:
tutis et justitiae in diversas diffluit concupiscentias. Deinde exponit quam terram dixit. Et, pro id est, omnes qui habitant in ea; ipsa enim terra defluxit in habitantibus se, talem inveni terram. Sed ego non suppliciorum exactor, sed peccatorum donator, confirmavi columnas ejus quae in passione nutaverunt, id est apostolprius vitiis constricta, liquefacta est, flante Spiritu sancto, ut germina virtutum emitteret.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce intellectus asaph. Predicta eñim mala:
s̃ ei disciplina. In his ħ asaph intelligit: ꝗ¬
signa. qr iam ñ ẽ propħa. ut olim in alis
captiuitatib. qui eis p̃dicebant lib̾ationẽ
⁊ nos non cognoscet ds .i. ñ reducet a mał
agnoscet eũ. Sel increpatiue potest legi

Expanded text:
Ecce intellectus Asaph. Praedicta enim mala sunt ei disciplina. In his hoc Asaph intelligit, signa, quia jam non est propheta, ut olim in aliis captivitatibus, qui eis praedicebant liberationem, et nos non cognoscet Deus, id est non reducet a maliagnoscet eum. Vel increpative potest legi,
Abbreviated transcription (Latin):
nata in iuideis esset suꝑbia. Irascentes enĩ ui¬
sa eu̾sione: furiose dixert᷑ in corde suo cog¬
natio eorũ simul. istud. Q escere faciamus
fiebant patrib. ñ modo uidemꝰ. stulte lo¬
cuntur. quasi pꝰ reatũ illis deberet᷑: ꝗ illis

Expanded text:
nata esset in Judaeis superbia. Irascentes enim vinata esset in Judaeis superbia. Irascentes enim visa eversione furiose, dixerunt in corde suo cognatio eorum, scilicet istud: Quiescere faciamus fiebant patribus, modo non videmus. Stulte loquuntur, quasi post reatum his deberetur quod illis
Abbreviated transcription (Latin):
tuam .i. iudeos qͥe medio sinu tuo. ñ. addu¬
popłs nidaicus ẽ. Post signũ uirgȩ. de quo
sup̃dix̃: additũ ẽ ħ signũ manꝰ morsi. Cum
enim illud factũ esset de uirga: dedit deus
alterũ signũ morsi dicens. Mitte manũ tuã
insinũ tuũ ⁊ misit. ⁊ ait. ꝓduc eam: ⁊ ꝓdux̃
et inuenta est alba. iĩmunda. Albor enim
in cute: lepra est ñ candor. Iterũ dixit. Re¬
uoca eam insinũ tuũ. ⁊ reuocaũ :⁊ reuersa ẽ
ad colorẽ suũ. ħ manus ẽ popłs dei. qͥ foras
ab eo missus. ĩmundus ẽ. s reuocatꝰ adsinũ
rediit in colorẽ suũ. Dicit gͦ. Et quid aũ¬
tis manũ tuã ⁊ dexterã tuã de medio sinu
tuo in finẽ : usqͦ ⁊ ut quid alienas popłm
tuũ a te ut foris ĩmundus remaneat: Cys¬
q quo ñ reuocas manũ tuã infinẽ .i. ut ag.¬
ꝑsona desꝑanciũ iudeorũ ab illo loco. dixe¬
runt. Predicta utiq mala que exposuit: mi¬
scdiam iudicis poterant mouere. nͥ obsti¬

Expanded text:
t Judaeos, de medio sinu tuo, non addupopulus Judaicus est, post signum virgae, de qua supra dixerat, additum est hic signum manus Mosi. Cum enim illud factum esset de virga, dedit Deus alterum signum Mosi, dicens: Mitte manum tuam in sinum tuum; et misit, et ait: Produc eam; et produxit, et inventa est alba, id est immunda . Albor enim in cute, lepra est, non candor. Iterum dixit: Revoca eam in sinum tuum, et revocavit; et reversa est ad colorem suum Haec manus est populus Dei, qui foras ab eo missus immundus est; sed revocatus ad sinum, rediit in suum colorem. Dicit ergo: Ut quid avertis manum tuam et dexteram tuam, de medio sinu tuo? id est usquequo, et ut quid alienas populum tuum a te? ut foris immundus remaneat, usquequo non revocas manum. In finem, id est ut cogpersona desperantium Judaeorum ab illo loco: Dixerunt. Praedicta itaque mala quae exposuit, misericordiam judicis poterant movere, nisi obsti
Abbreviated transcription (Latin):
pulis ethiopũ. qi sicut esca mordet᷑ a come¬
denti. ita credentes ipsũ diabolũ mordent
diabolus dũ tẽptat. esca ẽ fidelib. qr ex enis
tẽptacione ꝓficiunt. dũ ꝑ eius molimina
purgati: qđ desiderant assequnt᷑. Uel dedi¬
sti eum escã: in qua .s. delectent̃. popłis ethi¬

Expanded text:
pulis Aethiopum, quia sicut esca mordetur a comepulis Aethiopum, quia sicut esca mordetur a comedente, ita credentes ipsum diabolum mordent, diabolus dum tentat, esca est fidelibus, quia ex ejus tentatione proficiunt, dum per ejus molimina purgati, quod desiderant assequuntur. Vel, dedisti eum escam, in qua scilicet delectentur, populis Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. A enĩ esca est qͣ consũmam̃. Istud ẽ
caput uituli conflatił. ꝗ fecer̾t filii isrł
sicut legr̃ in exodo. Dum esset moyses cũ
ta usq ad portã. ꝑcussitq multos uideorũ
Deinde uitulũ misit in ignẽ: ut priꝰ confu̾¬
deret᷑ ipsa forma. Dem̃ minutatĩ ꝯminu¬
it ut paulatĩ ꝯsumeret᷑ usq ad puluerẽ.
li ꝯsumunt. formãq eiꝰ in ignẽ ꝯfundũt:
qñ amore dei ab omĩ specie mala abstin̾e
docent. Deinde minutatĩ ꝯminuunt: cũ
paulatĩ mał renunciare faciunt. Deinde
mittunt in aquã. idant popło bibere.
cũ ꝑ imbrẽ gr̃ȩ ⁊ aqͣ baptismi unitati ca¬
tholicȩ incorporant. Unde dictũ ẽ petro
ostensis uͥtͣ diseo reptilib omis generis.¬
macta euertendo mala. ⁊ manduca: edifican¬
do in bonis: ꝗ ẽ ꝯminuere ⁊ bibere. Sic
diabolus amissis m̃bris ꝯsumit᷑ uelut esca
absorbuit. Sic enĩ ⁊ mͦ gt̾s que credunt: corpꝰ
diaboli deuorant. Uel ita. Dedisti eũ escã po¬

Expanded text:
olus vero esca est, qua consumimur. Istud est caput vituli conflatilis, quem fecerunt filii Israel, sicut legitur in Exodo. Dum esset Moses cum ta usque ad portam, percussitque multos Judaeorum. Deinde misit vitulum in ignem, ut prius confunderetur ipsa forma. Deinde minutatim comminuit, ut paulatim consumeretur, usque ad pulverem. li consumunt, formamque ejus in igne confundunt, quando amore Dei ab specie mala abstinere docent; deinde minutatim comminuunt. Cum paulatim malis renuntiare faciunt, deinde mittunt in aquam, et dant populo bibere, cum per imbrem gratiae et aquam baptismi unitati catholicae incorporant. Unde dictum est Petro, ostensis in disco reptilibus omnis generisMacta evertendo mala, et manduca, aedificando in bonis , quod est comminuere et bibere. Sic diabolus amissis membris consumitur, velut esca,absorbuit. Sic enim et modo gentes quae credunt corpus diaboli devorant. Vel ita: Dedisti eum escam po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ lum̃ scienciȩ ꝓdunt. habitantes ĩ domib¬
sunt. ⁊ t̾renis dati. quib delectant᷑. Uel ita.
ti qui adtendunt ad t̾ram. obscurati sunt
.i. t̾ra .i. amore t̾renitatis. ⁊ ħ id̾o qr habitãt
inqͥomib iniqͥtatũ .i. qi corda habent iniqͣ.
Domꝰ enĩ s̃ corda. uͭ libent̾ habitant. de qͥb
dicitur. Bĩ mundo corde: qm̃ ipsidm̃ ui

Expanded text:
scientiae perdunt, habitantes in domibsunt, et terrenis dati, quibus delectantur. Vel ita, ti, qui attendunt ad terram, obscurati sunt, ra, id est amore terrenitatis. Et hoc ideo, quia habitant in domibus iniquitatum, id est quia corda habent iniqua. Domus enim sunt corda, ubi libenter habitant, de quibus dicitur: Beati mundo corde, quoniam i
Abbreviated transcription (Latin):
respectu ⁊ reuerentia: securib excider̃t .i. ꝯ
minuer̃t: ianuas eius tẽpli. in quib ornan¬
dis olim cura fuit. inidipsũ existentes .i. con¬
ciuitatẽ. Securis cedic trabes. ascia minutiꝰ
deiectas ut ciuitas funditꝰ sit deuastata. Priꝰ¬
fuer̃t inscisa: pꝰea ignis oĩa uorauit. Uñ¬
excidi ꝯbustũ ẽ. scu̾ariũ tuũ. ñ mͦ domus
pͥuatas. Q: tab̾nacłm noĩs tui. ꝗ salomonfe¬
cit in noĩe dñi. polluer̃t in t̾ra: ꝗ illud ꝗ ẽ
in celo ñ potuer̃t. un mag̾ cuiq laborandũ
esset de illo. Uł polluer̃t tab̾nacłm noĩs tui
int̾ra .i. usq ad t̾rã deiecer̃t culmina ad lau¬
dem di erecta. Auget scelus eorũ: ut atrociꝰ
ñ pauci. Ꝙd dixer̃t: Istud. qͥ escere faciamꝰ
om̃s dies festos a t̾ra. ne sit in t̾ra gła noĩs
dei. dies festos dico dei. ħ ex ꝑsona huiꝰ asaph¬

Expanded text:
respectu et reverentia, securibus exciderunt, id est comminuerunt, januas ejus templi, in quibus ornandis olim fuit cura, in idipsum existentes, id est concivitatem. Securis cedit dejectas, ut civitas funditus sit devastata, prius incisa, post ignis omnia voravit. excidi, combustum est, sanctuarium tuum, non modo domos privatas, et tabernaculum nominis tui, quod Salomon fecit in nomine Domini, polluerunt in terra, quia illud quod est in coelo non potuerunt. Unde magis cuique laborandum esset de illo. Vel, polluerunt tabernaculum nominis tui, id est usque ad terram dejecerunt culmina ad laudem Dei erecta. Auget scelus eorum, ut atrocius non pauci. Quid dixerunt? Illud: quiescere faciamus omnes dies festos a terra, ne sit in terra gloria nominis Dei. Dies festos dico, Dei; hoc, s