comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utrap tempore uruentes ⁊ fr̃st¬
ites lib̾iinueniantur quoꝵ sr̃¬
uicuam subtilitatem penitus
miberdam censemus sufficiat
.ieĩ talem affictõm iuisse uti

Expanded text:
utroque tempore viventes et superstites liberi inveniantur. Quorum supervacuam subtilitatem penitus inhibendam censemus. sufficiat etenim talem adfectionem habuisse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fidticonimissum uocon. cu
bii pculdubio cos. antecedant
ithocidelicit gͣdatim fien ut
post eos ub̃ti pͥucnunt uoc co¬
dem uilente et si quis remĩ¬
ibuit. icliciens ut si hoc ader¬

Expanded text:
um hi procul dubio eos antecedant: et hoc videlicet gradatim fieri, ut post eos liberti venian Hoc eodem valente, et si quis rem imibuerit adiciens, ut, si hoc fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ttmpore debitum fuit q̃ uis
idicõne b̾rctaitis confustsit
actones om̃ma aut legata qͣn¬
uas in oꝑib publicis dficien¬
dis stitur is ꝙ ponendis dati
atnt ad contubutom dodrã¬
tis ꝑ r̃ita cuuscumi suc q̃nti¬
titis iruocintur nec si quidu¬

Expanded text:
tum fuerit, quamvis aditione hereditatis confusae sint actiones. Omnia autem legata, quamvis in operibus publicis conficiendis statuisque ponendis data sint, ad contributionem dodrantis pro rata suae cuiusque quantitatis revocantur. Nec si quid
Abbreviated transcription (Latin):
ebat⁊ colligtntes u̾o m urmĩ sanctio¬
nem q̃ in rans ostitutõib dispsai
funt.⁊ sensum eir claniorẽ efficienteᷤ
num ñ solum̃ exadiectis dieb.⁊ cõ
primis quid in primo loco post̾io¬

Expanded text:
ebat, colligentes vero in unam sanctionem, quae in variis constitutionibus dispersa sunt, et sensum earum clariorem efficinum non solum ex adiectis diebus et coprimis quidem in primo loco, posterio
Abbreviated transcription (Latin):
lentissimum ⁊ exq̃storem sami nr̃i
cium unum sublienssimum. magis¬
tium militum ex p̃sccto p̃torio ꝯͦsu¬
lnem atq priciũmbasilidem urru
nosisimum q̃storem ñi sac paiaci¬
mignisicum magistia dignitate in¬
t̃ ag̾enͣtes decoritum. constatinum
uium illustrem comitem lagicõñ
nt̾ agẽntes ⁊ magistium scnrim lib¬
ellor sac̾um ꝙ cognitionum. tbeo¬
pilitmn unum canssimum comitẽ
urbe dotorem. dioscor.⁊ p̃sentimũ
distissimos togatos fori amplissim¬
rresceatis tam fuꝑucuis ꝙͣtum adi

Expanded text:
lentissimum ex quaestore sacri nostri tium virum sublimissimum magistrum militum ex praefecto praetorio consularem atque priosissimum quaestorem sacrimagnificum magisteria dignitate inter agentes decoratum, Constantinum virum illustrem comitem largitionum inter agentes et magistrum scrinii libellorum sacrarumque cognitionum, Theophilum virum clarissimum comitem urbe doctorem, Dioscorum et Praesentinum disertissimos togatos fori amplissimresecatis tam supervacuis, quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝰ ñ caꝯlitõe acccꝑit ub̾tatem
¶S autem an lib̾tis sũ fideicõ¬
iismia siue duectasi rõnes red¬
didiss relicta estante reliq̃ uiata
et ea que mulo concilio.amotast̃
ad lib̾tatem non pot̃ pucnnt.¬

Expanded text:
ione acceperit libertatem. Is autem, cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes reddidisset, relicta est, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio amota sunt, ad libertatem non potest
Abbreviated transcription (French):
Am. Sbrcitas aus a quo
testo dias te cẽ minumissur o¬
b es alienum spitur.ab b̃rdib̾.
consuande lib̾tatis granon in¬
is sat offẽns uidicium testõriᷤ¬

Expanded text:
 hereditas eius, a quo testamento dicis te esse manumissum, ob aes alienum spernitur ab heredibus, conservandae libertatis gratia non iniis satis offerens iudi
Abbreviated transcription (Latin):
sex unciis hrdes stubent liceti
ab intestato nullam ꝯmumo¬
nem ad pũs ntiralis succõe
berent ex suppmaa tñ uo luntate
cas uncias sex si h̾sciliat prn¬

Expanded text:
est sex unciis, heredes scribere, ut, licet ab intestato nullam communionem ad patris naturalis successionem haberent, ex suprema tamen eius voluntate ctas sex uncias si hoc scilicet n
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾to e compett finti accom
cuius int̾rst ne fuitum com¬
mittatur. s querbatur.apito
antiquos iegum int̾pretes si
quis comodauit alu rem.to
se ꝑtinentem et ip̃ares subtr̃¬
ta est. in flati acto. iu̾sus fu¬
rem inistitui possit.ab eo qui it̃
utenda i accepit itoneo sciai¬
uat constituto qr it ip̃x comin¬

Expanded text:
o ei competere furti actionem, cuius interest, ne furtum committatur. Sed quaerebatur apud antiquos legum interpretes, si quis commodavit alii rem ad se pertinentem et ipsa res subtracta est, an furti actio adversus furem institui possit ab eo qui rem utendam accepit, idoneo scilicet constituto, quia et ipse comm
Abbreviated transcription (Latin):
et lac querebatur cnci uac ei¬
sufinti. actõ ambulitoria sit⁊
nanc. ¶ S omnem talem tc̃ta¬
tum. ilia scquitur sub druisio
ser pit soluendo is qui rem u¬
tendam accepit ut possit non
intotum s in ꝓticulaitm reñ
solutõm e face.in h̃at fuiti as¬
tonem ua non. EMles itaz¬

Expanded text:
et hoc quaerebatur, an in hoc casu furti actio ambulatoria sit nec ne. Sed omnem talem tractatum alia sequitur subdivisio, si ex parte solvendo sit is qui rem utendam accepit, ut possit non in totum, sed particularem solutionem ei facere, an habeat furti actionem
Abbreviated transcription (Latin):
sorem .i. erccutorem cuiusqͣm
licigatoris petitõm in quolibet
noct priuato scupublico negõ
putet ẽẽ tubuendam nam pe¬
ccantem cura consulta celestia
cum suo offõ non solum dern¬

Expanded text:
sorem id est exsecutorem cuiusquam litigatoris petitione in quolibet seu privato seu publico negotio putet esse tribuendum. nam peccantem circa consulta caelestia cum suo officio non solum detri
Abbreviated transcription (Latin):
rlesiar u̾e cap̃ et pr̃um regule et
principũ statuta decdirent et pieta¬
tis ur̃e reu̾entifsimi testantur af
pe nichͣ ẽ ip ita neq̃at occasui fubia¬
c̾ẽ ꝙͣ ua religĩo.Nam cũ auctorem
uite uelluminis utq respiciunt ⁊
et teneb̾s recte respuũt et nescĩt su¬
biace defcmn. ¶Am̃obrem glorio¬
sissumc principui uocib oĩb epor¬
abitur liuina potentia ut pietatẽ
trãm in hoc ardore ficłi et in hac de¬
uocione m̃tis in ħ integre religio¬
nis studio sinc defcũ sui in temp
regit rex et itm corregis in man¬
u dei est ⁊ ubi uoluit indimbit
um h̃ ẽ ꝙ ur̃a regna ꝯsuat. nam p¬
aux ecc̃e religronis unitis aũccor¬
em fci in sub lume ꝓuectum gͣta fib¬
i tnsquillitate custodit. neꝙ enimi
parua eimassitudo a potençia cliui¬
na trbuitur ꝑ ꝙ̃ nullis iugis eccia
diuini secint᷑ millis inẜtis maiculis
uariat̃ scriptũ est eĩ qr cũ rex iustus
sedit suꝑ sedem ñ adũsabit᷑ ei ꝗcꝙ̃¬

Expanded text:
clesiarum caput et patrum regulae et principum statuta declarant et pietatis vestrae reverentissimi testantur affpe: nihil est, quod ita nequeat occasui subiacere, quam vera religio. nam cum auctorem vitae vel luminis utraque respiciant, recte et tenebras respuunt et nesciunt subiacere defectui. Quam ob rem, gloriosissime principum, votis omnibus exorabitur divina potentia, ut pietatem vestram in hoc ardore fidei, in hac devotione mentis, in hoc integrae religionis studio sine defectu sui in temporegit rex ', et iterum: ' cor regis in manu dei, et ubi voluerit, inclinabit regna conseruat. nam pax ecclesiae, religionis unitas auctorem facti in sublime prouectum grata sibi tranquillitate custodit. neque enim parua ei uicissitudo a potentia diuina tribuitur, per quem nullis rugis ecclesia diuisa secernitur, nullis insertis maculis uariatur. scriptum est enim, quia. cum rex iustus sederit supra sedem, non aduersabitur
Abbreviated transcription (Latin):
lrgatum uel fitricõmissum qrredẽ¬
ptõi relinquit᷑ captiuoꝵ: s modis
õib exoctum ꝓ uoluntate testato¬
ris pierei negocuis ꝓfice̾ et siquidẽ
missi h̾at exigendi licenoaret
ꝓ sla cõsriencia uotum ad impl¬
eat testatoris. ¶ Sinaut̾ ꝑsonañ
designata testõr ab solute tñimõ
simuam legati uel fideicomissi ta¬
xaint q̃ delrat memorate cãe ꝓfice

Expanded text:
legatum vel fideicommissum, quod redemptioni relinquitur captivorum, sed modis omnibus exactum pro voluntate testatoris piae rei negotio proficere. Et si quidem missi habeat exigendi licentiam et pro sua conscientia votum adimpleat testatoris. sin autem persona non designata testator absolute tantummodo summam legati vel fideicommissi taxaverit, quae debeat memoratae causae profice
Abbreviated transcription (Latin):
hĩ legatum uel fideicominissum
non designata ꝑsona reliquitb
arbart fit᷑ naconis et de eius pa¬
tria aliqua einsitambiguitas uir
reu̾entissimus ep̃x eius quitatis in
qua idem testõr defunctus est eu
Quod si inuico aut t̾ntorio testa¬
tor mortem obient. illius quita¬
tis uir reu̾entissimus ep̃c exacti¬
onem hebit sub qua uicus uel
t̾ntorium ẽẽ dignoscitur. ¶Et i¬
ne pium defunctor. ꝓpõitum mi¬
ꝓba fraudator calliditate celeb̃rt̃.
quioquid ꝓhuus modi causa ate¬
id quocum mõ cognou̾nt uel ui

Expanded text:
i legatum vel fideicommissum non designata persona reliquit, barbarae sit nationis et de eius patria aliqua emerserit ambiguitas, vir reverentissimus episcopus civitatis eius, in qua idem testator defunctus est , Quod si in vico vel in territorio testator mortem obierit, illius civitatis vir reverentissimus episcopus exactionem hterritorium esse dignoscitur. Et ne pium defunctorum propositum improba fraudatorum calliditate celetur, quidquid pro huiusmodi causa a teid quocumque modo cognoverint, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
stnois qĩ munum corpus itx¬
dacci sunt: ĩ ꝑtem comunctor
sibi prdum qĩ sium sccupant
disuincti n̾o. ib ip̃o testõris ser¬
mone. aptissĩc sunt ciscitti et
suum quidem bnt alienum
aut̃ cuis non soli. apitunt s

Expanded text:
si in unum corpus redacti sunt et partem coniunctorum sibi heredum quasi suam praeoccupant, disiuncti vero ab ipso testatoris sermone apertissime sunt discreti et suum quidem habent, alienum autem non soli appetunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sit uel ab intestato successores
nulli uciaccipe uołi̾nt ul aliqi
om̃o non capiant tuncad no¬
strum eirmum druoluatur.
ltano elegio uel si quid ab inte¬
stito fuit delictum nccũ in mo¬

Expanded text:
sit, vel ab intestato successores vel accipere nolunt vel aliquo modo non capiant, tunc ad nostrum aerarium devolvatur ultimo elogio vel si quid ab intestato fuerit derelictum nec non in mo
Abbreviated transcription (Latin):
r obsum deccto uolumus utsi
quis loco statutor scolanumin
quacumq srolauaeriut ille sub¬
rogrtur q̃ nr pietas ꝑ sacum
irptum uacntem subrte locũ

Expanded text:
 de cetero volumus, ut, si quis locus statutorum scholarium in quacumque schola vacaverit, ille subrogetur, quem nostra pietas per sacrum rescriptum vacantem subire locum
Abbreviated transcription (Latin):
tui culiuinis adbante᷑s uitis
spectabilib comitib scolar u̾lt¬
ac decemimos licentum denega¬
mus ea namq que tili cõmõi¬
tõne digni sunt. td tuc sublum¬
cins uolumus refent noticiã¬
itõne cnstituto quema dino¬
dum se militum numus b̾at
quot annis signifient nobis
ppria suggestidne pcurit.

Expanded text:
antes viris spectabilibus comitibus scholarum verbac ducenarios licentiam denegamus. Ea namque, quae tali conmotione digna sunt, ad tuae sublimitatis volumus referri notitiaictione constituto, quemadmodum se militum numerus habquotannis significare nobis propria suggestione procuret.
Abbreviated transcription (Latin):
rerummittanturnon solum h
n szeciam alomĩs tilia debita
pretendentes candem comodi¬
tate pocianturut possint cum
prioribrrerum detentoribus.

Expanded text:
rerum mittantur, non solum hi, sed etiam alii omnes talia debita praetendentes eadem commoditate potiantur et possint cum prioribus rerum detentatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
non inppetuum. iliorum neg¬
ligencia illud quiprosius de¬
bitis alacriores creditoribus
alus ostenduntu finsse p̾gr¬
cuntur cumpresentes quide
muna catenizdegentes pro
entibꝰ suum debitumcertum
facunt ⁊ cxpensas sinquanti¬
tatem debitorumyersoluant
eis qui ĩm smnas consecucisunt
per sacramentum eorumman¬
ifestandas quicas acdipiscẽde
gr̃apossonis carum sustinuc¬

Expanded text:
non in perpetuum aliorum neglegentia illi, qui pro suis debitis alacriores creditoribus aliis ostenduntur fuisse, praegrcuntur, cum praesentes quidem in una eademque degentes proventibus suum debitum certum faciant et expensas secundum quantitatem debitorum persolvant eis, qui sententias consecuti sunt, per sacramentum manifestandas eorum, qui eas adipiscendae gratia possessionis rerum sustinue
Abbreviated transcription (Latin):
ortam inuemimus supe poccu
tinentes dumis seueriores ere¬
litores formidansse secclaue¬
rit ⁊ ullide ib ad cumpertinẽti¬
bocompetenciam grediantur
indiciapostulentq inpossom¬
aluczeditores quibobnoxiꝰ
cẽ iudetur possint quandam
hr̃e comumonem mrerum p¬

Expanded text:
ortam invenimus super pecunitinentes, dum is severiores creditores formidans sese celaverit, et illi de rebus ad eum pertinentibus competentia ingrediantur iudicia postulentque in possesalii creditores, quibus obnoxius esse videtur, possint quandam habere communionem in rerum p
Abbreviated transcription (Latin):
sibicompetere putauerunt cõ¬
tta suos er̃ceredebitores. ¶Si
autemhus qui detinent posso¬
nes uelex smñ auidicis resuend¬
iderunt ur.auoquocumq leg¬
ittimomodoomne lus quodi
hustemtebo hrenoscuntuz in
alias personas post diffuntu
anobcempus transtulerinti
certas peccumas acceperintqͥc¬
quid superfluum inuentum f¬
uerit ur.ampliusquamcis te¬
betur h modis omnib necc̃e y
sñcib tabularus signare et in
celebratuz deponere atestone¬

Expanded text:
sibi competere putaverint, contra suos exercere debitores. Sin autem hi qui detinent possessiones vel ex sententia iudicis res vendiderint vel alio quocumque legitimo modo omne ius, quod in isdem rebus habere noscuntur, in alias personas post definitum a nobis tempus transtulerint et certas pecunias acceperint, quidquid superfluum inventum fuerit vel amplius quam eis debetur, hntibus tabulariis signare et in celebratur, deponere: attesta
Abbreviated transcription (Latin):
uus p̾cessit titulus set ingem
iõscituti opas made plcit
locastis nec statui quiq ur̃o de¬
rogatum nec. ad ꝯuentõnis ĩ¬
ꝑsendam fidem solempnt a¬

Expanded text:
us praecessit titulus, sed ingenui constituti operas mercede placita locastis, nec statui quicquam vestro derogatum est nec ad conventionis implendam fidem sollemn
Abbreviated transcription (Latin):
cum quo postumor suor muerbito¬
um mentõnem testõr fecit fidisł ut¬
tus uiti functus est cum agra¬
non meminit testin iuptum
fit uer c̃rmpto. aut testo mide

Expanded text:
um, quo postumorum suorum nullam mentionem testator fecit, fito vita functus est, cum agnanon meminit testamentum ruptum sit: ex rupto autem testame
Abbreviated transcription (Latin):
cumab intestato simileius
inter nepotes etb̃rdandos aui
auua ciuulia. iliip̾tores intro¬
durunt. ¶Et si ptitus sirit n¬
ilus uel ip̃o uuc testin curtba¬
tuci ecͣtabulas honor possõ¬
nem intotum accꝑicoat filia
uittm p̾t̾itius accrescencu
exunt ueti accipiebat. ut cos
momento et testin pr̃is quo¬
dam mõ expteune. accrescen¬
dicũtit. et ipa qi scupta legati
oaut mangii antonim ci¬
acusatores eriscunt cur non
totos masculos graunit ueñ
unae gritur non fiant uaã¬

Expanded text:
cum ab intestato simile iusinter nepotes exheredandos alia iura civilia, alia praetoris introduxerunt. Et si praeteritus fuerat filius, vel iptra tabulas bonorum possessionem in totum accipiebat, filia autem praeterita ius adcrescendi ex iure vetere accipiebat, ut eodem momento et testamentum patris quodammodo ex parte iure adcrescendi evertat et ipsa quasi scripta legatiso autem magni Antonaccusatores existunt, cur non totos masculos generavit, ut, unde generentur, non fiant. Na
Abbreviated transcription (Latin):
logiti p̾stareo peiebatur sciliret
usꝙ ad dodrantem sue portoi
in sui sucressõneq si fiussctex¬
amplius sebat ei qm tacit̾ant¬
atc institucione p̾t̾ntset si sin¬
de supplemento qͣhantis poss¬
umus replocõfirat introtucta
Cdebat et ita ucrum ꝑminsit

Expanded text:
legata praestare compellebatur, scilicet usque ad dodrantem suae portionis, in sua successione Quod si fuisset examplius habebat ea, quam taciturnitate in institutione praeteriide supplemento quadrantis posuimus, repletio fuerat introducta, edebat et ita vitium permansit,
Abbreviated transcription (Latin):
pleint et lib̾tite cum et urclita¬
enulis est⁊ litõ et exfortune ĩsi¬
ans defecit tunc h uanitatis in¬
ttuub titem quidem ei om̃i
uos loges uocantsi non. inqui
fuisset᷑ substitutus saitem so¬

Expanded text:
it, et libertate eum et hereditacasualis est condicio et ex fortunae insidiis defecerit, tunc humanitatis intuitu libertatem quidem ei omnimuos leges vocabant, si non aliquis fuisset substitutus. sin autem so
Abbreviated transcription (Latin):
reub̾tatis lucucimus ⁊it sicis
suum suum scripsitrdem si¬
anis efficutur quo inducto
in acquisitõ n tam effusus ue
os ut cuntemsuum et p̾rdera
maticuat sinclb̾tate et idema¬
lu plegatum cundem suumas

Expanded text:
rtatis inducimus, ut, si quis servum suum scripserit heredem sianus efficiatur? Quo inducto neque adquisitio neque tam effusus vetos, ut eundem servum et heredem instituant sine libertate et item alii per legatum eundem servum
Abbreviated transcription (Latin):
gestis in quib tutores ua cua¬
cͥores gentur ex fui confessice
decutantes tilem subire defensi¬
onem. ne aut tales ꝑsone sn pu¬
isione debita relinquantur ual

Expanded text:
gestis, in quibus tutores vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem subire defensionem. Ne autem tales personae sine provisione debita relinquantur vel
Abbreviated transcription (Latin):
coslapsum cutoͦris sride depeati
s ec si pens ua clscuiz hr̃s est
minor reiquent deformatum e¬
ilificium tutor testificitõm opis
cogatur. ita enim mnui recditus
plus minorib ꝯftrant ꝙ̃ ꝑ fran¬

Expanded text:
conlapsum tutoris fraude depereat. Sed et si parens vel cuiuscumque heres est minor reliquerit deformatum aedificium, tutor testificatione operis cogetur: ita enim annui reditus plus minoribus conferent qua
Abbreviated transcription (Latin):
uitoꝵ facultatem
intcliam non accipi¬
ant ꝑo tenuitatem sra
primoni piculo tñ tñ om¬
nes sunt obligati sũ ea que scire
debeant ex utilitate cortutores
sũ curatores dissimulainnt. aut
staudem aliq̃m. adbibu̾nt uil
cum aliis ꝑticipauunt nittum¬

Expanded text:
um facultatem interdum non accipiant propter tenuitatem sui patrimonii, periculo tamen omnes sunt obligati, sive ea, quae scire deberent ex utilitate eorum, tutores sive curatores dissimulaverunt aut fraudem aliquam adhibuerunt vel cum aliis participa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnei eẽt tutor uel curator qui sui¬
do. sũ eĩ auttoritatem suam uei cõ¬
sensum de adeunda brcitate p̃sta¬
reua pupillonel adulto minim¬
euoliit. neec hac cã sua iura aliq
paciantur puidiciñ sat̃ cr iminet
utpote ex illius calliclitate sesus

Expanded text:
nei esset tutor vel curator, qui scrico. Sive enim auctoritatem suam vel consensum ad adeundam hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet utpote ex illius tarditate laesus
Abbreviated transcription (Latin):
tes s samus: i hoc ẽẽ in antiq̃
latuntitt ex edicto diui claudi¬
i introductum. q si quis suur
suum entudic ꝑiclitantems¬
tas sinon ñx ad ens curams
et quem ille moriendum an¬
terdeliquit cius boniit̾m cum
morentur. accipiebattalis ita
suus lib̾cate ncci adomino et
uolente ieip̾a donitus fiatili
aq familr publicerpulit n¬
ubstancia undi segregatus:
tam in onm temporcͦ uiteli¬
b̾tiquem cum morutur necͥ
non postꝙ̃ um fu̾it in faci su
acssus sumiliꝙ mõ siquis ãc¬
illam siu sub hac concitõe
aut dominus impia m̃catõne
cim ꝓstituendam ẽẽ tem̃pta¬
uit uci si pristinus dns minꝰ
micitõnem in tali. alicnatõne

Expanded text:
tes. Sed scimus etiam hoc esse in antiqua Latinitate ex edicto divi Claudii introductum, quod, si quis servum suum aegritudine periclitantem stas, si non ipse ad eius curam set, quem ille moriendum dereliquit, eius bona iterum, cum moreretur, accipiebat. Talis itaque servus libertate necessaria a domino et nolente re ipsa donatus fiat iliaque familia publice reppulit nesubstantia undique segregatus tam in omni tempore vitae liberti quam cum moriatur nec non postquam iam fuerit in fata sua concessus. Similique modo si quis ancillam suam sub hac condicioneautem dominus impia mercatione eam prostituendam esse temptaverit, vel si pristinus dominus manus iniectionem in tali alienatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ crlagimo ĩtrutus consul
studiosissimum nob̃ iusuẽ
b̾ quidem omina et lib̾titem
dem lafimubtas ꝯpetebat.⁊
EIn psentiaut romanidefer¬
tur condo ut bus p̾scutileg
enunutis et ciuib rominis
niscentib acti omnes modi

Expanded text:
 Largiano senatus consultstudiosissimum nobis visum est haec quidem omnia et Latinam tem esenti autem Romana defertur condicio, ut his praesenti lege enumeratis et cives Romanos nascentibus ceteri omnes modi
Abbreviated transcription (Latin):
non postra ci cam consensuro
troboritis nir̃ pttui formam
ccã intamnu quidemagen¬
tes quo cipllindi pottitis  est.
srres non restitlatut q̃dup li

Expanded text:
non postea eam consensu roborastis, iuxta perpetui formam edicti intra annum quidem agentes, quo experiundi potestas est, si res non restituatur, quadrupli
Abbreviated transcription (Latin):
ataqr custodut utuende don¬
are relinqu̾t alti obligare sut
net nĩma bona non poͦssit usu
fiuctu dumtarit ad eum ꝑtin¬
potcitatis amittit. dx functo pa

Expanded text:
ataque custodiat, ut vendere donare relinquere alteri obligare, sicut nec materna bona, non possit usu fructu dumtaxat ad eum pertinpotestatis amitti
Abbreviated transcription (Latin):
non cristentib fiuiis cum solis
nepotib ua neptib ex hãcleg¬
e. ib emosumentũ uocandus ẽ.
situnus uel pana plures uene¬
potes x filionno na plunbi
ħ iur utatur.ꝙ de fius constitu¬
tum est. namlicit hoc nouum p¬
sens lex conitituat in nepotes.

Expanded text:
non exstantibus filiis cum solis nepotibus vel neptibus ex hac lege ad emolumentum vocandus est, si unus vel una pluresve nepotes ex filio uno vel pluribus, hoc iure utatur, quod de filiis constitutum est. Nam licet hoc novum praesens lex constituat in nepotes,
Abbreviated transcription (Latin):
ores cenepotib filui non sinañ
¶Ãtigitur. aiis ueniens cum
ne pot̾ib in potate durantibru
sumsr bonorum omnium que
ex de functe auic succõne delatast̃
¶Cum u̾o is quoq ub̃tatc emm¬
cipatone largitur similit̾ctab
ip̃ĩs sicut defiuis conscitutum
est p̃mium monũmissõnis ac̃c̃¬
ipiat uel si explunb. altos nti

Expanded text:
ores esse nepotibus filii non sinantur. Habeat igitur avus veniens cum nepotibus in potestate durantibus usum fructum bonorum omnium, quae ex defunctae aviae successione delata sunt. Cum vero his quoque libertatem emancipatione largitur, similiter et ab ipsis, sicut de filiis constitutum est, praemium manumissionis accipiat, vel si ex pluribus al
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt fiui et postei sunt mi de¬
crsẜit. qm̃ omm commnodo de¬
stituitur p̾rͥn retinet usumst᷑.
siue plures sint usussr̾tbui¬
mus portõnes. ¶Sinu̾o mui¬
iermoriens alios ex filiis em¬
ancipatos apr̃e alios in prĩa p¬
otestate dimirit. in h̾ cñi dispa
nucctur mintus de functe ben¬
eficio: quo cauutnus p̃scupsi

Expanded text:
ti sunt filii et postea mater decesserit, quoniam omni commodo destituitur pater nec retinet usum fructum, seu plures sunt, ususmus portionis. Si vero mulier moriens alios ex filiis emancipatos a patre, alios in patria potestate dimiserit, in casu dispari utitur maritus defunctae beneficio, quod ca
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑsonimgerant limmiatar
ut si qñ iemͦ. alicna nolunt
emptorueus aires donatur
est. scicns acciput ua ig̾nor
sorem licebit accipeqr milla

Expanded text:
ersonam gerant legitimam; ita ut, si quando rem alienare voluerint, emptor vel is, cui res donatur,est, sciens accipiat vel ignoransorem licebit accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
qb it ꝯm̃cio redemptus tunci
temum cum pcium soluertur
tum pristimm recepit. quo ge
nere fiuũ rodimente cum hi cc̃¬
tonc. ib hostibo redempto filio

Expanded text:
ibus et commercio redemptus tunc demum cum pretium solverit vel tum pristinum recipit. Quo genere matre filium redimente, cum hutione ab hostibus redempto filio
Abbreviated transcription (French):
pessimumdecicus cognatõis
fuc fulgoruit que forsitande¬
corites dignitatib hãt cogn¬
atos loc inͦ.aucnum cedat do¬
ñumumt iominumptim¬
ssot forsitan cognatis fuis ĩ¬
fiorem. ¶A et mub̾tis obsu¬

Expanded text:
pessimum dedecus cognationis suae fulgori, ut, quae forsitan decoratos dignitatibus habeat cognatos, haec in alienum cadat dominium et dominum pertimescat forsitan cognatis suis inferiorem. quod et in libertis obs
Abbreviated transcription (Latin):
testõ lib̃tas nm̃quiturccco
es cussimulare non dibius ẽ co
fupiore quidem cau̾atisum̃ ta¬
aiti ptccunum si non adiut
postiore u̾o infi spalit̾ fu̾it da¬
tum penes succõres rerginefit

Expanded text:
tamento libertas relinquitur, esse dissimulare non debueras, cum superiore quidem casu concessum tacite peculium, si non adimatur, posteriore vero, nisi specialiter fuerit datum, penes successorem remanere sit
Abbreviated transcription (Latin):
o ut in in ip̃o testan possint dubi
ossõso quertla expugnan cun de
omnib ꝑsonis que huiusmodi
peculium muerint eadem fuit qͥo
qui tale peculium .i. quasi castien
non solum ultima concede simn

Expanded text:
o ut et in ipso testari possint dubitinofficioso querela expugnari, cum de omnibus personis quae hujusmodi peculium meruerunt eadem fuerat quaestio qui tale peculium quasi castrenslii sunt, non solum ultima condere s
Abbreviated transcription (Latin):
possidet sutficentera. ad fidengu¬
benutionis et sinc aliq̃ sat̾dation¬
tilis census eus mucrtitur tũc
et ftenissio in ꝙ̃tum p̾stiblẽ ẽ ab co
ciplõretur creitione om̃i mo at¬
oscis scuptums ipõitis in omm
onisi celeb̃ndas iõ auttm curato

Expanded text:
et sufficientem ad fidem gubernationis, sine aliqua satisdationtalis census ejus inveniatur, tunc et fidejussio, in quantum possibile est, ab eo exploretur; creatione omnino, sacrosanctis Scripturis propositis, in omni causa celebranda; ipso autem curato
Abbreviated transcription (Latin):
sit mantus ꝯdam tus ciuista¬
tus q̃stio infr̾batur eam tñcti
a tamen post obicum eiusi
ppcmolumentum succõnis
dũrat eamq ap̃ cum quide
brcitatt uel de singulis rebi
ise ctastẽ tuo manumissum at
hrdem scuptum ꝓponis. posti
nus uixit. nec int̾ quiq̃ mũ
post mortem eius status q̃sti¬
onem mou̾e cepisti intelligis
n urdib ab eo scriptis mͦl
iis quos uib̾tos cẽ uolint con¬
trou̾siam te ccͣformam scratͦ
ꝯfulti face posse. ¶Teñ prius
qͣi temporis spaaum crcd̾it

Expanded text:
ndam tuus, cui status quaestio inferebatur, causa tamen etiam post obitum eius propter emolumentum successionis durat eamque apud eum, qui de hereditate vel de singulis rebus isse et a fratre tuo manumissum atque heredem scriptum proponis, ut nus vixit nec intra quinquennium post mortem eius status quaestionem movere coepisti, intellegis neque heredibus ab eo scriptis neque his, quos liberos esse voluit, controversiam te contra formam senatus consulti facere posse. Quod si prius, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitit exp̾uisum m̃sse possõis
uira repentur catemq ꝑtimis re¬
stituti. s cuirał questio agitet᷑.
moientus pene non muñnto des¬
imitus in tecius litis t̾mimim
diffcratur utagitato nõgõ prin¬

Expanded text:
stiterit expulsum amissae possessionis iura reparentur, eademque protinus restituta, si criminalis quaestio agitetur, violentus poenae non immerito destinatus in totius litis terminum differatur, ut agitato negotio prin
Abbreviated transcription (Latin):
mi rectores ꝓuinciaꝵ inspecͥuns
ce debebunt ne quis audeat b̾sta¬
tuta nr̃e manfuetucsis in alquo
uiolare scientes ꝙ ex clissumilat¬
ione lignitatis ⁊ adminisc̾rois
cinguio priuabunt.⁊ postubꝵ¬

Expanded text:
m rectores in speculis esse debebunt, ne quis audeat statuta nostrae mansuetudinis in aliquo violare, scientes, quod ex dissimulatione dignitatis et administrationis cingulo privabuntur et
Abbreviated transcription (Latin):
traric uoluyit̾atis fuit aut
si um decessit. ad libatatrm
puenisti qm placuit nons¬
olum aduenditos s:i adi
donitos cam legem ut man¬
umittrntur ꝑt̾mere. nec te
potuit semei tñsiato domi¬
mo in berema postea aliis
pr̃cculus uende etideo non
de p̃standa tibilib̾cate ꝙͣ ex
constitutone imifius adq¬
tus litigare debiusti s lib̾ta¬

Expanded text:
is fuerit aut si iam decesserit, ad libertatem pervenisti, quoniam placuit non solum ad venditos, sed etiam ad donatos eam legem, ut manumitterentur, pertinere, nec te potuit semel translato dominio in Hermiam postea alii Patroclius vendere : et ideo non de praestanda tibi libertate, quam ex constitutione iam fueras adeptus, litigare debuisti, sed liberta
Abbreviated transcription (Latin):
de suncti aginon potrit siu̾o
ex peculio quondam cus q̃
tua lora iliquisses memor¬
as res uendicentur uel euiᷤ
filius moncatur status qu¬
estio ħomia solempnit p̃sid¬

Expanded text:
defuncti agi non potest. Si vero ex peculio quondam eius, quem tibi bona reliquisse commemoras, res vindicentur vel eius filiis moveatur status quaestio, haec omnia sollemniter praesid
Abbreviated transcription (Latin):
et priarchis uolumus intinrm q
siquis post lame legrm aliq̃m q
cor feralem sugit scitam etad de
mis decendus est et cum ominb̾
slus paticipibo conarinadus

Expanded text:
et patriarchis volumus intimari, quod, si quis post hanc legem aliquem, qui eorum feralem fugerit sectam et ad demis dedendus est et cum omnibus suis participibus concremandus
Abbreviated transcription (Latin):
puissc conquertns manum¬
issus non estitis curilitis ins¬
b̃tatem qmnius usdebitam de¬
disti. non possc cam reuoene ĩ¬
telligis s dampnum ꝙ ob eã
camꝰ illaum est iuidiciorum
negocior gustoracuratorib

Expanded text:
paruisse conquereris, manumissus non est, aetas tua litis insbertatem quamvis indebitam dedisti, non posse eam revocari intellegis, sed damnum, quod ob eam causam illatum est, iudicio negotiorum gestorum a curato
Abbreviated transcription (Latin):
autem si mediocritas negocũ
aut longinquitas regionis
adutoicium tuum littignto¬
res nemre non paciatur udi¬
cõ rectoris proumcie quem
iie probaueris negocium

Expanded text:
ut, si mediocritas negotii aut longinquitas regionis ad iudicium tuum litigatores venire non patitur, iudicio rectoris provinciae, quem ipse probaveris, negotium
Abbreviated transcription (Latin):
itisninter spectibiles i demouri
connumerctur siue illustrroign¬
ił.ate decoratꝰ siue etiam maiorege¬
stie potestitis romines nec non
consulares sepentilitate public̃
poscente. ⁊ dhuusmoi curam pei¬
uenint nullo discriminebiton
dignitatem s⁊ ducatus magĩat̾
spect.are et appelłom exquocumq
duce uementemnonutaintea ei¬
at dispoitum. s apuirum sublim¬
issimum maginofforum necĩ¬
nrum eccellentissimorum nri
palatuquestorem cõi audientia
Ipoit.ainsacroauditoriomore ꝯ¬
rib mapientib uentilan ailla
ueteris legis in hac caus aobser¬
natione custodienda s. apͥcoste.
tantumo excellemissimos udo¬
ces causaterminanoa.

Expanded text:
tabiles idem dux connummeretur sive illustri dignitate decoratur sive etiam maiorsteriae potestatis homines nec non consulares saepe utilitate publica poscente ad huiusmodi curam perveniunt, nullo discrimine habito non dignitatem, sed ducatus magistratum spectari et appellationem ex quocumque duce venientem non ut antea erat dispositum, sed apud virum sublimissimum magistrum officvirum excellentissimum nostri palatii quaestorem communi audientia praeposita in sacro auditorio more cribus excipientibus, ventilari: nulla veteris legis in hac causa observatione custodienda, sed apud eosdem tantummodo excellentissimos iudices causa trutinanda.
Abbreviated transcription (Latin):
uditorns is solꝰ post sinamnro
icis ciuendationem muerat q
ad pronocationis coniolasset
auxilium att̾a parte qͥhec nonfe¬
ciss attaparte sententiam sequi
quałcumq fuiss compellenda
Stimusitx si appellator semel
ne maliut si prestofuit hoc face
et iudiciale meri presidium.
marie in sacro auditorioprud¬
entissimorum iurorum ꝓceꝵ¬
recitari caueattam littigato¬
res quam libellorum diceator¬
es uerbosis uti asscripcombus
resuscitaresed hec solacis isci¬
iberc que compendiosanarrati¬
one causas pro uocationis poᷤ¬
sunt explanare. uel aliqͥuidno¬
incontinent nel adlere qd̃ dere¬
termissum nodeerit aduersus
liberorum conditores amplis¬
sum uidicis competens indig¬
nacio qd suffic̾iant digestoru
nolumma introduaa et uiro¬
rum spectabilium magrorũ
scrimorum breues omma aꝑ¬
tissime onde. ¶Set cuscimꝰ¬

Expanded text:
auditoriis in solus post sententiam iudicis emendationem meruerat, qui ad provocationis convolasset auxilium, altera parte, quae hoc non fecisset, sententiam sequi, qualiscumque fuisset, compellenda. Sancimus itaque, si appellator semel nere maluerit, si praesto fuerit, hoc facere et iudiciale mereri praesidium: maxime in sacro auditorio prudentissimorum nostrorum recitari, caveant tam litigatores quam libellorum dictatores verbosis uti adsertionibus resuscitare, sed haec sola eis inscribere, quae compendiosa narratione causas provocationis possunt explanare vel aliquid novi continent vel addere quod deretermissum, non deerit adversus libellorum conditores amplissimi iudicii competens indignatio, quod sufficiant gestorum volumina introducta et virorum spectabilium magistrorum scriniorum breves omnia apertissime ostendere. Sed cum scim
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hus intet litib quanim estim¬
acõ. ux libranim aun quantit.at¬
em crcedit in cõc iroitorium flo¬
rentissimorumsacumi pala cu
procenum introducendi&ut in
iam secumd statuta liceat ꝙõ nõ
solum nictof ex incroriconsulta¬
coem. aomnum uelduos iudices
mitendam int̃ bie̾ni tempꝰ
cisud cimtimare post excessum
emin memor atitemporis huns¬
moilicentiã. amput amus quof
uecnnt. ab couel ab eis dectamilla
proncentione suspendantiucio
nis etiam. asscitones. apartibus
apd eundem nel cosdem indicesi
atdi ad cremplum consultationi
tosacrum nimpalatium introd¬

Expanded text:
icet litibus, quarum aestimatio viginti librarum auri quantitatem excedit, in commune auditorium florentissimorum sacri nostri palatii procerum introducendis: Ut tamen secundum iam statuta liceat quidem non solum victo, sed etiam victori consultationem ad unum vel duos iudices mittendam intra bienni tempus ei vel eis intimare: post excessum enim memorati temporis huiusmodi licentiam amputamus. Quae vero fuerint ab eo vel eis decreta, nulla provocatione suspendatur. Novas etiam adsertiones a partibus apud eundem vel eosdem iudices addi ad exemplum consultationis ad sacrum nostrum palatium introd
Abbreviated transcription (Latin):
solempnit̾ ꝯstit̾it stitum ꝙ
tius iuste srñc tucatur.aucco¬
ntas fiuos enus ꝙ̃ius ante sẽ¬
tencum suscepagptos ingen¬
urm lib̃titem non uniͦto
flagitire si cumpiciorib tit¬
atum huisses facile cognose¬

Expanded text:
nstitit statumque eius iustae sententiae tuetur auctoritas, filios eius quamvis ante sententiam susceptos ingenuam libertatem non immerito flagitare, si cum peritioribus tractatum habuisses, facile cognos
Abbreviated transcription (Latin):
tamento manumissum cẽdi ẽ¬
cas apuasuos iudices cĩm agi̾
drbes sitũ iustum aͣtlictoremͦ
babes idest eum quise pronu
tuum ec̃ clicit memor senatum
censuisse ut qui post mimum¬
ssionem originem ccepint ei q̃E
de dom̃o ninumissoris hab̾ci
ibi ramquat in quaei ̃ legai¬

Expanded text:
tamento manumissum esse dicas, apud suos iudices causam agere debes, si tamen iustum contradictorem habes, id est eum, qui se patronum tuum esse dicit, memor senatum censuisse, ut, qui post manumissionem originem repetierint, ea quae de domo manumissoris habent ibi relinquant. in qua ca
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾rm distinctonem solitis in¬
olis eitingui. ¶Elui autrm
bĩ legatum non et̃ respuend
dedentes censemus ethĩ le¬
gatum fumumaẽ ettalcm u¬
sumfnictum uni aum urde

Expanded text:
terem distinctionem solitis modis extingui, alii autem huiusmodi legatum non esse respuendum decidentes censemus et huiusmodi legatum firmum esse et talem us
Abbreviated transcription (Latin):
Npr Cum sit adiecta pretoris
snnia generalem curatoriadin
compoĩtum mamfestum ẽ nõ¬
anzi patrimomum naset ⁊ fi¬
deuissorem acceperit intressis¬
se in quo cau̾ñ curatoris erit
rõ rephendenda Eiqua lesio re¬
bus minoris illata fuisse ad¬
u̾sus legum ordinõne ꝯpbe¬

Expanded text:
 Cum sit adiecta praetoris sententia generalem curatori admicompositum, manifestum est noauri patrimonium valeret, fideiussorem acceperat, intercessisse. In quo casu non curatoris erit ratio reprehendenda, si qua laesio rebus minoris illata fuisse adversus legum ordine
Abbreviated transcription (Latin):
Iiscipitur miiti diem sui fune¬
si sucores expilate u̾rditatis qun
intende n possunt. udco res quas
rem actone ual sidolo . i. frũt qu¬
ominus res mobies possidet¬

Expanded text:
scipitur, mariti diem suum functi successores expilatae hereditatis crimen intendere non possunt. Et ideo res, quasrem actione vel, si dolo malo fecerit, quo minus res mobiles posside
Abbreviated transcription (Latin):
tum. uiolent᷑ h̃rs donituas ar¬
npuit iubonor raptor accoer
int annum quidem quo expi¬
unclipotas fuit in q̃ diuplum:
postannum in simplum in tẽ¬

Expanded text:
tum, violenter heres donatricis abripuit, vi bonorum raptorum actionem intra annum quidem, quo experiundi potestas fuit, in quadruplum, post annum in simplum inte
Abbreviated transcription (Latin):
dicõ institue accusatomi et sum¬
p̃sso testõ cum ex int̾cco de rabu¬
lis exhibencus siut actum me̾¬
ominus ex lege cornela testiaap
dicit igenuum tam deopis curi

Expanded text:
dicio instituere accusationem; et suppresso testamento cum ex interdicto de tabulis exhibendis fuerit actum, nihilo minus ex lege Cornelia testamendicit ingenuum, tam de operis ci
Abbreviated transcription (Latin):
ax facepossint l ñ gesta fumt ⁊
sub secuta nulla eis licencadan¬
da peccuns adalias cas isi ad ir¬
fectom domor erogare.¶Desia¬
liq̃ dubitatõ exortͦnut utrũ to

Expanded text:
 facere possint, licet non gesta fuerint subsecuta: nulla eis licentia danda pecunias ad alias causas nisi ad refectionem domorum erogare. quod si aliqua dubitatio orta fuerit, utrum to
Abbreviated transcription (Latin):
ut sinon postumus aut nitus
fu̾italium sibi ẽe hidem postu¬
mus aut̃ natus impubes dece¬
reit dubitabatur quid iuns
sutam ulpimo. qͣm pa¬
iuntatis ge questom scubenti¬
b tñ opiabatur papimanus
io testõrem uoluisse postumo
into:⁊ impube defuncto mie
mag̾ad eius uenire fuccessom
ulto mag̃ et luctuosam p̾rdita

Expanded text:
 si non postumus natus fuerit, alium sibi esse heredem, postumus autem natus impubes decessit, dubitabatur, quid iuris sit, tam Ulpiano quam Paluntatis esse quaestionem scribentibus, cum opinabatur Papinianus ideo testatorem voluisse postumo nato et impubere defuncto matrem magis ad eius venire successionem ulto magis et luctuosam heredita
Abbreviated transcription (Latin):
ouentib fũ ꝓ redemptone cap̃tiuo¬
rum qdam fu̾int delicta ueldonata
sit eor pene ꝑpetua uendicatõ etad
dat᷑. nulla alia excepcõe temporis ĩ¬
hibenda. suic q̃ primas ꝑsonas sũ¬

Expanded text:
oventibus, sive pro redemptione captivorum quaedam fuerint derelicta vel donata, sit eorum paene perpetua vindicatio et addatur, nulla alia exceptione temporis inhibenda, sive contra primas personas s
Abbreviated transcription (Latin):
uetus uirgium decidentes liber¬
tatis fauore censemus et fidcro¬
missinam nocũ lirectam lib̾ti¬
tem suam sumitatem hr̃e suic
in misculo suic infrimna que
ad huc inuentit portatur mt

Expanded text:
vetus iurgium decidentes libertatis favore censemus et fideicommissariam nec non directam libertatem suam firmitatem habere sive in masculo sive in femina, quae adhu
Abbreviated transcription (Latin):
ãt. ipellone intpoiti⁊ in suspẽ
soꝯstituta fati diem functus est
cum̃ morte funtum est idem ob¬
ẜuitur. Is accusator pendente ꝓp¬
pellõis tempore ultimum diem

Expanded text:
atione interposita et in suspenso constituta fati diem functus est, crimen morte finitum est. Idem observatur et si accusator pendente appellationis tempore ultimum diem
Abbreviated transcription (Latin):
MprS Iquis modescie nescuiꝰ
pudoris igninis imꝓbo petulã¬
tiꝙ maledco nori nta crediłit u¬
cescenda ac temulentia tunrbient
peneuolums subiugari n du
elignissimum si ob imtinũ rem¬

Expanded text:
Si quis modestiae nescius et pudoris ignarus improbo petulantique maledicto nomina nostra crediderit lacessenda ac temulentia turbulentus poenae nolumus subiugari neque e dignissimum, si ab iniur
Abbreviated transcription (Latin):
pulsm nbi ad eum totum cõ¬
milimõ magendo et pusindo
solus hãt et dctumentum etꝯ
is pr̃ĩ impõnenda tumo filio
consentire uelagentiuel consẽ¬
centi fugientinemin uiliciũ
sine prĩs uoluntate iudeaturs¬

Expanded text:
pulsari, ubi ad eum totum commili modo in agendo et pulsando solus habeat et detrimentum et patri imponenda tantummodo filio consentire vel agenti vel fugienti, ne iudicium sine patria voluntate videatur
Abbreviated transcription (Latin):
quib aistoriamter pr̃em et
fiuum utitur. ¶Dbi iutem ĩ
unum uoluntates cor concut¬
rit et pr usunfluctum et filius
et fugientib p̃r quidem suscip¬
ut actõnes et m̾oueat auscũ
ctitis filius mucinaturadiber¬
turautem:⁊ nliorum conscus
contituti ualonge.absunt sũ
isdaprictas. apuã filium in¬
ueniatur ex qua suba possibie
est cum sumptus litis depende
¶Sinitem ealienum ex defũcti
psõn descendit cim: iapuc¬

Expanded text:
quibus discordia inter patrem et filium vertitur. Ubi autem in unum voluntas eorum concurrit, et pater usum fructum et filius et in fugientibus pater quidem suscipiat actiones et moveat, cuiuscumque aetatis filius inveniatur, adhibeatur autem etiam filiorum consensus, constituti vel longe absunt, sumnuda proprietas apud filium invenitur, ex qua substantia possibile est eum sumptus litis dependere Sin autem aes alienum ex defuncti persona descendit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uł segnicia. tucorib qui uidi¬
catũ pseqͥ potunt. dampnũda¬
bit ꝙ si dinicam accõm int̾ eo
qui nõ erant soluendo ꝯstabit:
pupilli noĩe rect̾omis auxiliũ ĩ¬
plorabitur. ¶Fidenissores aco¬
lonisdatos ec̃ ob pecinam do¬

Expanded text:
segnitia tutoribus, qui iudicatum persequi potuerunt, damnum dabit: quod si diuisam actionem inter eos, qui non erant soluendo, constabit, pupilli nomine restitutionis auxilium implorabitur. Fideiussores a colonis datos etiam ob pecuniam do
Abbreviated transcription (Latin):
ulacus ẽ statimi nouas si ħ
accũ est.cum c̾cũ sit diem qũ¬
qr stipulatur. nõ statim nonat.
nisi ꝯdo excicit. ¶ Si q̃s itasti¬
pulacus a seio sit ꝙ atitio scipu¬
lacus fũo. dare spondes ansipͦ¬
ea aticio scipulatus sit. fiac no¬
uacõ: solus q ceneatur sems
et aic celsus. nou acõm fi si mͦ¬

Expanded text:
atur, statim novat, si hoc actum est, cum certum sit diem quane stipulatur, non statim novat, nisi condicio extiterit. Si quis ita stipulatus a Seio sit: "quod a Titio stipulatus fuero, dare spondes?", an, si postea a Titio stipulatus sim, fiat novatio solusque teneatur Seius? et ait Celsus novationem fieri
Abbreviated transcription (Latin):
debetur fidenissorẽ ab eo recte
nõ posse te fideuissorẽ accipe c̃¬
sũ est qr nõ solũ ip̃a stipso nul¬
la mt̃dessis. si nec negotiũ qͥ¬
dem ullũ gestũ intesligit.
ꝙ si ꝓ reo furioso mre obligato
posse. nõ sic incelligi deb ut
inpenã furti is cui furtũ fcm̃
sit fidenissorem accipe nõ pos¬
sic nam peuas ob maleficia
solui magna rõsnadet srita
quo furtũ admisit inꝑtem
qm̃ exfurto sibi rectitur de¬
siderat. fideilorẽ obligare nõ
possit et q̃ alieno orcatu ad
furtũ faciend̾ ꝓuectꝰ ẽ. nec in¬

Expanded text:
debetur, fideiussorem ab eo recte non posse te fideiussorem accipere certum est, quia non solum ipsa stipulatio nulla intercessisset, sed ne negotium quidem ullum gestum intellegitur. quod si pro furioso iure obligato posse non sic intellegi debet, ut in poenam furti is, cui furtum factum est, fideiussorem accipere non possit nam poenas ob maleficia solui magna ratio suadet, sed ita quo furtum admisit, in partem, quam ex furto sibi restitui desiderat, fideiussorem obligare non possit, et qui alieno hortatu ad furtum faciendum prouectus e
Abbreviated transcription (Latin):
bonis fuisi redactũ. pͥus ĩ usu¬
ras cede. reliquũ insortẽ. et ica
in idꝙ defuiss fidenissores cõ¬
uemiendos eremplo pignoꝵ
ac̾ ditore distractoꝵ. ¶Non
possũt cõuenini fideisores lib

Expanded text:
bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, reliquum in sortem, et ita in id quod defuisset fideiussores conveniendos exemplo pignorum a creditore distractorum. Non possunt conveniri fideiussores lib
Abbreviated transcription (Latin):
or ercicit nõ cenecur. perinde ac
sistatum abuncõ pure accept̃
ẽet. reo sub at̃one obligato.
deuissor inusũfr̃ accipiatur. q̃i¬
cum est ncr̃ obliget᷑ fi deuissor. qĩ

Expanded text:
ior extiterit, non tenetur, perinde ac si statim ab initio pure acceptus esset reo sub condicione obligato. deiussor in usum fructum accipiatur, quaesitum est, utrum obli
Abbreviated transcription (Latin):
simpłt acceptũ diiisso pignore
uelit ꝯrieunt. ¶ Cum int̾fide¬
nissores accõne duusa. quro
post lit ꝯtestatam soluento
nũ cam adfideuissoris quĩ ad
rei ꝓmittendi picilũ spectat.
nec ad iti ꝑtinebit. si fideuc¬
sor ita sit acceptus ꝙͣ co mui
ex pdẽs p̾cio pignoris distrat¬
di fuan potũit istis .i. u̾bis. et

Expanded text:
iter acceptum omisso pignore uelit conuenire. Cum inter fideiussores actione diuisa quidam post litem contestatam soluendo num tam fideiussoris quam rei promittendi periculum spectat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: 'quanto minus ex pretio pignoris distracti seruari potuerit': istis enim uerbis et
Abbreviated transcription (Latin):
lił iulcam ꝙͣ nõ spopondissẽt.
nõ dełe ꝯuenir ĩpator decreiit
¶Pro aurelio romulo ꝯductorenec¬
lus et alii fideuissant bouaro¬
muli fiscꝰ ut obligata sibi cc¬
cupauerat ꝯuemebãt᷑ fideius¬
sores tã in sorcẽ ꝙͣ ĩusuras qͥ¬

Expanded text:
 quam non spopondissent, non debere conveniri decrevit. Pro Aurelio Romulo conductore veclus et alii fideiusserant: bona Romuli fiscus ut obligata sibi occupaverat et conveniebat fideiussores tam in sortem quam in usuras: q
Abbreviated transcription (Latin):
amu sint quo uamꝰ is eũ dncat
uimsĩ ueto. ¶ H inc̾ dcm de pos¬
eone reꝵ mobiliũ locũ h̃t. s opti¬
nunt uimi eius exeqͣtam fuisseu¬
rebus soli ꝯpetit uincat qͥ nͨ in

Expanded text:
ducat, uim fieri ueto'. Hoc interdictum de possessione rerum mobilium locum habet: sed optinuit uim eius exaequatam fuisse ure‹bus› soli competit, ut is et in
Abbreviated transcription (Latin):
admisit cũ exhĩcs tabuł admis¬
sum esꝰ mag̾ maĩfestet᷑ ec posse
aliꝙ̃ dolomalo fac̾e ut ĩeã legẽ
nõ incidat ut puta si nec amoi̾t
n celau̾it tabulas. s id c̃co alii
curoioit ne eas int̃dicenti exhi

Expanded text:
 cum exhibitis tabulis admissum eius magis manifestetur. et posse aliquem dolo malo facere, ut in eam legem non incidat, ut puta si neque amouerit neque celauerit tabulas, sed idcirco alii tradiderit, ne eas interdicent‹i› exhi
Abbreviated transcription (Latin):
e It̃ quid diceninc ncc̃ ip̃i indice
ꝯuement nom̃ exigent q: id ꝙd̃
letur et mcãm indicati ꝯu̾tent. an
u̾o uendent nom̃i ut pignora cor¬
palia solent. ⁊ nc̃ce ẽ ut q eis faci¬
lius indeacur adrẽ exeqndam. hoc
faciant. ¶S et si pecĩna penes aͥgẽ¬
si penesaliũ sit destinata. tũ et eicͥ
quis ꝯdempuatus ẽ solpigno¬
ris iupe capi et ꝯũci incãm indica¬
ti. ¶ꝑtea quoq pecũiam de põi¬

Expanded text:
quid dicemus? utrum ipsi iudices conuenient nomen exigentque id quod debetur et in causa‹m› iudicati conuertent, an uero uendent nomen, ut pignora corporalia solent? et necesse est, ut quod eis facilius uideatur ad rem exsequendam, hoc faciant.Sed et si pecunia penes argenet si penes alium quem, destinata tamen ei, qui condemnatus est, solet pignoris iure capi et conuerti in causam iudicati.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵd̾ indicũ Gdẽq ẽ. ⁊ si ip̃i cui
quis urdicatus ẽ res fint ad uͤ¬
ta. ¶So si empcor a pigno¬
p̾ciũ nõ soluat. ucx̾ adñsus ẽp¬
torem porrig̾e manus debeãt
emptorem. et sic erequũtur
adusus eũ sũiam. an stacimꝓ
indicato le̾bunt. et quid si ne¬
gec se emisse. an̾ ex soluisse cõ¬
ponant. maxie cũ nec hẽat ac¬
cũ fĩ desid̾atur nec ĩ iuria affici

Expanded text:
 et si ipsi, cui quis iudicatus est, res fuerit addicta.Sed si emptor, cui pignopretium non soluat, utrum aduersus emptorem porrigere manus debeant emptorem et sic exsequentur aduersus eum sententiam, an statim pro iudicato habebunt? et quid si neget se emisse aut exsoluisse conponant, maxime cum nec habeat atum fieri desideratur. nec iniuria adfici