comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
munera misit domino meo esau.
ipse quoq post nos uenit: Simili¬
ter mandata dedit secundo acter¬
tio. et cunctis qui sequebantur
greges dicens. Isdẽ uerbis loque.¬
mini adesau cũ inueneritis eum.
et addetis. Ipse quoq seruus tu¬
us iacob. iter nrm̃ insequitur
Diait enim. Placabo illũ muneri¬
b quȩ prȩcedunt. et postea eum¬
uidebo: forsitan propitiabitur
mͥ. Prȩcesserunt itaq munera
ante cũ. ipse uero mansit nocte
illa in castris. Cũq. mature surrexis¬
set. tulit duas uxores suas et totidẽ
famulas cũ undecim filiis. et transi¬
uit uadũ iaboch Trans ductisq om¬
nib quȩ ad se ꝑtinebant. reman¬
sit solus. et ecce uir luctabatur cũ
eousq mane. Qui cũ uideret quod

Expanded text:
munera misit domino meo Esau: munera misit domino meo Esau: ipse quoque post nos venit. Similiter mandata dedit secundo, et tertio, et cunctis qui sequebantur greges, dicens: Iisdem verbis loquimini ad Esau, cum inveneritis eum. Et addetis: Ipse quoque servus tuus Jacob iter nostrum insequitur: dixit enim: Placabo illum muneribus quae praecedunt, et postea videbo eum, forsitan propitiabitur mihi. Praecesserunt itaque munera ante eum, ipse vero mansit nocte illa in castris. Cumque mature surrexisset, tulit duas uxores suas, et totidem famulas, cum undecim filiis et transivit vadum Jebboc. Transductisque omnibus quae ad se pertinebant, remansit solus: ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Qui cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis tuȩ et benefaciã tibi. mi.¬
nor sũcunctis miserationib et
in baculo meo transiui lordanẽ
istũ et nunc cũ duab turmis re¬
gredior. erue me de manu fratris
mei de manu esau. quia ualde
cum tumeo. neforte ueniens percuti¬
at matrẽ cũ filus. Tu locutus es quod
bene mͥ faceres. et dilatares se men
meũ sicut harenã maris. quę prae
multitudine numerari non potest:
Cũq dormisset ibi nocte illa. separa¬
uit de his quȩ habebat munera esau
fratri suo. Capras ducentas. hircos
uiginti. oues ducentas. arretes ui¬
ginti. camelos fȩtas cũ pullis suis
triginta. uaccas quadraginta et
tauros uiginti. asinas uiginti. et
pullos earũdetẽ Et misit ꝑ manꝰ
seruorũ suorũ singulos seorsũ gre¬
ges. dixitq purris suis Antecedite
me. et sit spatiũ inter gregẽ et gre¬
gẽ. Et prȩcepit priori dicens. Si
uadis et cuius sunt ista quȩ seque.¬
ris. respondebis. Serui tui iacob

Expanded text:
vitatis tuae, et benefaciam tibi: mivitatis tuae, et benefaciam tibi: minor sum cunctis miserationibus, et in baculo meo transivi Iordanem istum et nunc cum duabus turmis regredior erue me de manu fratris mei de manu Esau quia valde eum timeo ne forte veniens percutiat matrem cum filiis tu locutus es quod bene mihi faceres et dilatares semen meum sicut harenam maris quae prae multitudine numerari non potest cumque dormisset ibi nocte illa separavit de his quae habebat munera Esau fratri suo capras ducentas hircos viginti oves ducentas arietes viginti camelos fetas cum pullis suis triginta vaccas quadraginta et tauros viginti asinas viginti et pullos earum decem et misit per manus servorum suorum singulos seorsum greges dixitque pueris suis antecedite me et sit spatium inter gregem et gregem et praecepit priori dicens si oadis et cuius sunt ista quae sequeris res
Abbreviated transcription (Latin):
Quos cũ uidisset. ait Castra dĩ sunt
hȩc Et appellauit nomen loci il¬
lius manam idest castra. Misit
autẽ et nuntios ante se adesau
edom. pręcepitq eisdicens. Sic lo¬
quimini domino meo esau. Haec
dicit frater tuus iacob. Apud la¬
ban prregrinatussum. et fuiusq
inp̃sentẽ diẽ. Habeo boueset asi¬
nos. oues. et seruos etancillas. mit¬
toq nunc legationẽ ad dominũ
meũ. ut inurniã gratiã inconspe¬
ctu tuo. Reuersi sunt nuntuad
lacob dicentes. Uenimus adesau
fratrẽtuũ. et ec ce ꝓperat in occur¬
sum tibi cũ quadringentis uiris.
Timuit ia cobualde. et perterritꝰ
diuisit populũ qui secũ erat. gre¬
ges quoq et oues et boues& came.¬
los induas turmas dicens. Si urne¬
rit esau ad unã turmã et ꝑcusse.¬
rit eã. alia turma quȩ reliqua ẽ
saluabitur Dixitq iacob. Hspa¬
tris mei abrahã et ds̃ patris mei
isaac. dñe qui dixisti michi reuer¬
tere in terrã tuã et ad locũ nati¬

Expanded text:
quos cum vidisset, ait: Castra Dei sunt quos cum vidisset, ait: Castra Dei sunt haec: et appellavit nomen loci illius Mahnaim, id est, Castra. Misit autem et nuntios ante se ad EsauEdon: praecepitque eis: dicens: Sic loquimini domino meo Esau: Haec dicit frater tuus Jacob: Apud Laban peregrinatus sum, et fui usque in praesentem diem. Habeo boves, et asinos, oves, et servos, atque ancillas: mittoque nunc legationem ad dominum meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo. Reversi sunt nuntii ad Jacob, dicentes: Venimus ad Esau fratrem tuum, et ecce properat in occursum tibi cum quadringentis viris. Timuitque Jacob valde: et perterritus divisit populum qui secum erat, greges quoque et oves et boves et camelos, in duas turmas, dicens: Si venerit Esau ad unam turmam, et percusserit eam, alia turma, quae reliqua est, salvabitur. Dixitque Jacob: Deus patris mei Abraham, et Deus patris mei Isaac: Domine, qui dixisti mihi, Revertere in terram tuam, et in locum nati
Abbreviated transcription (Latin):
laban. Tumulus iste testiserit
inter me et te hodie. Et iccirco
appellatũ est nomen eius galaad.
idest tumulus testis. Intueatur
dñs et iudicet inter nos quando
recesserimus a nobis. si afflixeris
filias meas et si introduxeris uxo¬
res alias suꝑ eas nullus sermonis
nr̃i testis est absq dõ qui pręsens
respicit Dixitq rursus ad iacob
Entumulus hic et lapisquẽ erexi.
inter me erte testiserit Tumulus
inquã ifte et lapissint intestimo¬
niũ. si aut ego transiero illũ ꝑ gens
adte. aut tu p̃terre ͫs malũ michi
cogitans: ds abraham. et ds̃nachor
iudicet inter nos. ds̃ patris eorum.
Iurauit iacobꝑtimorẽ patris sui
isa ac immolatisq uictimis in mo¬
nte. uocauit fratres suosut ederent
panẽ. Quicũ comedissent. man¬
serunt ibi. Laban uero de nocte
consurgens osculatus est filios &
filias suaset benedixit illis. reuer¬
susq est in locũ suũ. Ia cobquoq
abut itinere quoceperat:
ueruntq ei obuiam angeli dĩ

Expanded text:
Laban. Tumulus iste testis erit Laban. Tumulus iste testis erit inter me et te hodie. Et idcirco appellatus est nomen ejus Galaad: id est tumulus testis. Intueatur Dominus et judicet inter nos: quando recesserimus a vobis. Si afflixeris filias meas: et si introduxeris uxores alias super eas: nullus sermonis nostri testis est absque Deo: qui presens respicit. Dixit rursus Jacob. En tumulus hic et lapis quem erexi inter me et te: testis erit tumulus inquam iste et lapis sit in testimonium. Si aut ego transiero illum pergens ad te: aut tu preterieris: malum mihi cogitans: Deus Abraam: Deus Nachor: judicet inter nos Deus patris eorum. Juravit Jacob per timorem patris sui Isaac: immolatisque victimis in monte: vocavit fratres suos: ut ederent panem. Qui cum comedissent: manserunt ibi. Laban vero de nocte consurgens: osculatus est filios ac filias suas: et benedixit illis: reversusque est in locum suum: Jacob quoque abiit itinere quo coeperat; fueruntque ei obviam angeli Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
damnũ om̃e reddebã. quicquid
furto prribatame exigebas. Die
noctuq estu urebar et gelu. fugi¬
ebat somnus ab oculis meis. Sic̃
ꝑuiginti annos indomo tua ser¬
uiui tibi. quatuordecĩ pro filiab
et sex pro gregib tius. Immutasti
quoq mercedẽ meã decẽ uicibus
Nisi ds patris mei abraham et timor
isa ac affuisset mͥ. forsitan modo
nudũ me dimisisses Afflictionem
meam et laborẽ manuũ mearũ
respeait ds. et arguit te heri Res¬
pondit ei laban. Filiȩ et filii et
greges tui. et om̃ã quȩ cernis mea
sunt. Quid possũ facere filus et
ne potib meis: Ueniergo et in ea¬
mus fedus. ut sit testimoniũ inter
meerte Tulit itaq lacoblapidẽ.
et erexit illũ intitulũ. dixitq fra¬
trib sius Afferte lapides. Qui
congregantes fecerunt tumulũ.
comederuntq suꝑ eũ: quẽ uoca¬
uit laban tumulus testis et iacob
acrruũ testimoni. uterq iuxta
proprietatẽ linguȩ suȩ Dixitq

Expanded text:
damnum omne reddebam: quidquid damnum omne reddebam: quidquid furto periebat, a me exigebas: die noctuque aestu urebar, et gelu, fugiebatque somnus ab oculis meis. Sic per viginti annos in domo tua servivi tibi, quatuordecim pro filiabus, et sex pro gregibus tuis: immutasti quoque mercedem meam decem vicibus. Nisi Deus patris mei Abraham, et timor Isaac adfuisset mihi, forsitan modo nudum me dimisisses: afflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus, et arguit te heri. Respondit ei Laban: Filiae meae et filii, et greges tui et omnia sunt. Quid possum facere filiis et nepotibus meis: Veni ergo et iniamus fedus: ut sit testimonium inter me et te. Tulit itaque Jacob lapidem: et erexit illum: dixitque fratribus suis. Afferte lapides. Qui congregantes: feceruntque tumulum: comederuntque super eum. quem vocavit Laban: tumulus testis. Et Jacob: acervum testimonii. uterque juxta proprietatem lingue sue. Dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib nr̃is. Scrutare quicquia
fer Hȩc dicens. ignorabat quod
rachel furata esset idola. Ingres¬
susitaq laban tabernaculũ lacob
et liȩ et utruisq famulȩ: non in¬
uenit. Cũq intrasset taberna¬
culum rachelis. illa festinans ab¬
scondit idola subter stramenta
cameli. et sedit desuper Scruta.¬
ntiq om̃e tentoriũ et nichil in¬
uenienti. ait Ne irascatur dominꝰ
meus quod coram te assurgere neqͦo.
quia iuxta consuetudinẽ femina¬
rũnunc accidit michi. Sic delusa
sollicitudo quȩrentis est: Tumensq
lacob cũ uirgioait. Quã obculpã
meã et obquod peccatũ sic exarsis¬
ti in me. et scrutatus es omnẽ sup¬
pellectilẽ meã Quid inurnisti
de cuncta substantia domus tuȩ:
Ponehic corã fratrib. meiset fratrib
tius. et ludicent inter me ette
Iccirco uigintiannos fui tecũ. oues
tuȩ et caprȩ steriles non fuerunt.
aruetes gregis tui non comedi. nec
captũ a bestia oftenditibi. Ego

Expanded text:
fratribus nostris. Scrutare quidquid fratribus nostris. Scrutare quidquid fer: haec dicens, ignorabat quod Rachel furata esset idola. Ingressus itaque Laban tabernaculum Jacob et Liae, et utriusque famulae, non invenit. Cumque intrasset tentoriorum Rachelis, illa festinans abscondit idola subter stramenta cameli, et sedit desuper: scrutantique omne tentorium, et nihil invenienti, ait: Ne irascatur dominus meus quod coram te assurgere nequeo: quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi: sic delusa sollicitudo quaerentis est. Tumensque Jacob, cum jurgio ait: Quam ob culpam meam, et ob quod peccatum meum sic exarsisti post me, et scrutatus es omnem supellectilem meam? Quid invenisti de cuncta substantia domus tuae? pone hic coram fratribus meis et fratribus tuis, et judicent inter me et te. Idcirco viginti annis fui tecum? oves tuae et caprae steriles non fuerunt, artetes gregis tui non comedi: nec captum a bestia ostendi tibi, ego
Abbreviated transcription (Latin):
Quiassũptis fratrib suis ꝑsecutus ẽ.
cũ dieb septẽ: et cõprȩhendit
cũ inmonte galaad Uiditq in
somnis dicentẽ sibi dm̃. Eaue.
ne quicquã aspere loquaris con.¬
tra ia cob Iãꝙ iacob extenderat
in monte tabernaculũ suũ. cum
ille consecutus eumcum fratribrs
suis in eodẽ monte gala ad fixit
tentoriũ. et dirit ad lacob. Quare.
ita egisti. ut clam me abigeres fi¬
lias meas quasi captiuas gladio:
Cur ignorante me fugere uoluisti.
nec indicare mut ꝓsequerer te
cũ gaudio et canticis. et timpha.¬
nis et cithara: Non es passus ut
oscularer filios meos ac filias
Stulte operatuses. Et nunc quidẽ
ualet manus mea reddere tibi ma¬
durius. Esto Ad tuos ire cupirbas
et desiderio tibierat domus patris
tui. cur furatus es deos mcos: Res¬
pondit iacob. Quod insciote pro¬
fectus sum. timui ne uiolenter
auferres filias tuas. Quod autẽ
furtimẽ arguis. apud quecũq
inueneris deos tuos. necetur corã

Expanded text:
Qui, assumptis fratribus suis, persecutus est Qui, assumptis fratribus suis, persecutus est eum diebus septem: et comprehendit eum in monte Galaad. Viditque in somnis dicentem sibi Deum: Cave ne quidquam aspere loquaris contra Jacob. Jamque Jacob extenderat in monte tabernaculum: cumque ille consecutus fuisset eum cum fratribus suis, in eodem monte Galaad fixit tentorium. Et dixit ad Jacob: Quare ita egisti, ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio? Cur ignorante me, fugere voluisti, nec indicare mihi, ut prosequerer te cum gaudio, et canticis, et tympanis, et citharis? Non es passus ut oscularer filios meos ac filias: stulte operatus es: et nunc quidem valet manus mea reddere tibi maa Jacob quidquam durius. Esto, ad tuos ire cupiebas, et desiderio tibi erat domus patris tui: cur furatus es deos meos? Respondit Jacob: Quod inscio te profectus sum, timui ne violenter auferres filias tuas. Quod autem furti me arguis, apud quem cumque inveneris deos tuos, necetur coram
Abbreviated transcription (Latin):
Et egorespondi Ad sum. Qui ait
Leua oculos tuos. et uide uniuersos
masculos ascendentes suꝑ feminas
Uidi enim omnia quȩ fecit tibila.¬
ban. Eigo sum ds̃ bethel. ubi unxis¬
ti lapidẽ. et uotũ uouistimͥ Nunc
ergo surge et egredere de ter̾rahac.
reuertens in terrã natiuitatis tu¬
ae Responderunt rachel & lia.
Numquid habemus residui quicquã
in facultatib et hereditate domꝰ
patris nr̃i : Nonne quasi alienas
reputauit nos et uendidit. come.¬
ditq prȩtiũ nr̃m  Sedds tulit
opes patris nr̃i. et nobis eas tradi.
et im positis liberis et conuigib
in meso potamia adquisierat. ꝑ¬
gens adisa ac patrẽ suũ in terra
chanaan. Eotẽpore laban ierat
ad tondendas oues. et rachel fura¬
ta est idola patris sui. Noluitq
la cob confiteri socero suo quod
fugeret: Cũq abisset tã ipse quã
omã quȩ iuris eius erant. et amne
transmisso pergeret contra mon¬
tẽ galaad. nuntiatũ est laban
die tertio quod fugeret iacob

Expanded text:
Et ego respondi: Adsum. Qui ait: Et ego respondi: Adsum. Qui ait: Leva oculos tuos, et vide universos masculos ascendentes super feminas, Vidi enim omnia quae fecit tibi Laban. Ego sum Deus Bethel, ubi unxisti lapidem, et votum vovisti mihi. Nunc ergo surge, et egredere de terra hac, revertens in terram nativitatis tuae. Responderuntque Rachel et Lia: Numquid habemus residui quidquam in facultatibus et haereditate domus patris nostri? Nonne quasi alienas reputavit nos, et vendidit, comeditque pretium nostrum? Sed Deus tulit opes patris nostri, et nobis eas tradidiet impositis liberis et conjugibusin Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas oves, et Rachel furata est idola patris sui. Noluitque Jacob confiteri socero suo quod fugeret. Cumque abiisset tam ipse quam omnia quae juris ejus erant, et amne transmisso pergeret contra montem Galaad, nuntiatum est Laban die tertio quod fugeret Jacob.
Abbreviated transcription (Latin):
xime dicente sibi dño reuertere
interrã patrũ tuorũ et ad gene¬
rationẽ tuã eroq tecũ: misit et
uocauit rachel et liã in agrũ ubi
pascebat greges. dixitq. ad cas
Uideo faciem p̾atris ur̃i. quod non
sit erga me sicut heri et nudiuis¬
tertius Dsautẽ patris mei fuit
mecũ. et ipse nostis quod totis
uirib meis seruierim patriur̃o.
sed pater ur̃ circũuenit me & mu¬
tauit mercedemmeam decẽ uici.¬
b.. et tamen non dimisit eũ dsut
noceret mͥ. Siquando dixit uarię
erunt mercedes tuȩ. pariebant
om̃s oues uariosfetus. Quando
uero e contrarioatt alba quȩq ac¬
cipies pro mercede. om̃s greges al¬
ba pepererunt Tulitq ds substa¬
ntiã patris ur̃i. et dedit mͥ Post¬
quã enĩ conceptus oruium tempꝰ
aduenerat. leuaui oculos meos
et uidi in somnis ascendentes ma¬
res suꝑ feminas uarios et maculo¬
sos. et diuersorũ colorũ. Dixitq.
angelus dñi ad me insomnis. Iacob.

Expanded text:
xime dicente sibi Domino: Revertere xime dicente sibi Domino: Revertere in terram patrum tuorum, et ad generationem tuam, eroque tecum. Misit et vocavit Rachel et Liam in agrum ubi pascebat greges, dixitque eis: Video faciem patris vestri quod non sit erga me sic ut heri et nudiustertius: Deus autem patris mei fuit mecum. Et ipsae nostris quod totis viribus meis servierim patri vestro. Sed pater vester circumvenit me, et mutavit mercedem meam decem vicibus: et tamen non dimisit eum Deus, ut noceret mihi. Si quando dixit: Variae erunt mercedes tuae: pariebant omnes oves varios fetus; quando vero econtrario ait: Alba quaeque accipies pro mercede: omnes greges alba pepererunt. Tulitque Deus substantiam patris vestri, et dedit mihi. Postquam enim conceptus ovium tempus advenerat, levavi oculos meos, et vidi in somnis ascendentes mares super feminas, varios et maculosos et diversorum colorum. Dixitque angelus Dei ad me in somnis: Jacob!
Abbreviated transcription (Latin):
eas in canalib ubi effundebatur
aqua. ut cũ uenissent greges ad
bibendũ ante oculos haberent
uirgas. et in aspectu earũ concipe.¬
rent Factũq est ut in ipso calore
cõitus oues intuerentur uirgas.
et parerent maculosa et uaria.
et diuerso colore respersa. Duu¬
sitq gregẽ iacob. et posuit uirgas
uero iacob. separatis inter sẽ gre.¬
gibus. Igitur quando primotẽꝑe
ascendebant ouesponebat lacob
iurgas incanalib aquarũ ante
oculos arirtũ et oruum ut inearũ
contẽplatione conciperent.
quando uero serotina admissura
erat et conceptus extremus. non
ponebat eas. Factaq sunt ea quȩ
erant serotina laban. et quȩ pri¬
mi tẽporis iacob. Ditatusq est
homo ultra modũ. et habuit gre¬
ges multos. ancillas et seruos. ca
orũ laban dicentiũ tulit iacob
omã quȩ fuerunt patrisnr̃i et
de illius facultate ditatus factꝰ
est inclitus. animaduertit quoq
faciem laban quod non esset erga
se sicut heri et nudius tertius. ma¬

Expanded text:
eas in canalibus, ubi effundebatur aqua: ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa, et varia, et diverso colore respersa. Divisitque gregem Jacob, et posuit virgas vero, Jacob, separatis inter se gregibus. Igitur quando primo tempore ascendebantur oves, ponebat Jacob virgas in canalibus aquarum ante oculos arietum et ovium, ut in earum contemplatione conciperent: quando vero serotina admissura erat, et conceptus extremus, non ponebat eas. Factaque sunt ea, quae erant serotina, Laban: et quae primi temporis, Jacob. Ditatusque est homo ultra modum, et habuit greges multos, ancillas et servos, camorum Laban dicentium: Tulit Jacob omnia quae fuerant patris nostri, et de illius facultate ditatus, factus est inclytus: animadvertit quoque faciem Laban, quod non esset erga se sicut heri et nudiustertius, ma
Abbreviated transcription (Latin):
braham et ismahel filius eius. &
om̃s uiri domus illius tam uerna¬
culi quã emptitu. et alienigenȩ
pariter circũcisi sunt
pparuit autẽ ei dñs inconualle
mambrȩ sedenti in ostio taber¬
naculi sui in ipso feruore diei
Cũq eleuasset oculos. apparuerunt
ei tres uiristantes propter eum
Quos cũ uidisset. cucurrit in occur¬
sum eius de ostio tabernaculi
et adorauit in terra et dixxit
Dñe si inueni gratiã in oculis tuis.
ne transeas seruũ tuũ. sed afferã

Expanded text:
braham et Ismahel filius eius et braham et Ismahel filius eius et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumcisi sunt apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei cumque elevasset oculos apparuerunt ei tres viri stantes propter eum quos cum vidisset cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi et adoravit in terra et dixit Domine si inveni gratiam in oculis tuis ne transeas servum t
Abbreviated transcription (Latin):
ismahel uiuat corãte Et ait
ds̃ ad abraham. Sara uxor tua
pariet tibi filiũ uocabisq nom̃
eius isaac. et constituã pactum
ntũ illi in fedus sempiternũ.
et semini eius post eum. Super
ismahel quoq exaudiui te
Ecce benedicã ei. et augebo et
multiplicabo eum ualde Duo¬
detim duces generabit. et faciã
illũ ingentẽ magnã : pactum
uero mrũ statuam ad isa ac.
quẽ pariet tibi sara tempore
isto in anno altero. Cũq finit
esset sermo loquentis cũ eo. ascen¬
dit ds ab abraham. Tulit autẽ a¬
braham ismahelem filiũ suũ et
om̃s uernaculos domussuȩ. uni¬
uersosq quos emerat cunctos
mares ex om̃ib uiris domus suȩ.
et circũcidit carnẽ pręputu eorũ
statim in ipsa die. sicut precepe.¬
rat ei dñs. Abraham nonaginta
nouẽ erat annorũ quando cir¬
cũcidit carnẽ preputu sui. et is¬
mahel filius eius tredecĩ annos
impleierat. tẽpore circũcisionis
suȩ Eadem die circũcisus est a¬

Expanded text:
Ismahel vivat coram te et ait Ismahel vivat coram te et ait Deus ad Abraham Sarra uxor tua pariet tibi filium vocabisque nomen eius Isaac et constituam pactum meum illi in foedus sempiternum et semini eius post eum super Ismahel quoque exaudivi te ecce benedicam ei et augebo et multiplicabo eum valde duodecim duces generabit et faciam illum in gentem magnam pactum vero meum statuam ad Isaac quem pariet tibi Sarra tempore isto in anno altero cumque finitus esset sermo loquentis cum eo ascendit Deus ab Abraham tulit autem Abraham Ismahelem filium suum et omnes vernaculos domus suae universosque quos emerat cunctos mares ex omnibus viris domus suae et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die sicut praeceperat ei Deus nonaginta novem erat annorum quando circumcidit carnem praeputii sui et Ismahel filius eius tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae eadem die circumcisus est A
Abbreviated transcription (Latin):
onib suis. Hoc est pactũ quod
obseruabitis inter me et uos. &
sementuũ postte Circũcidet᷑
ex uobis om̃e masculinũ. et cir¬
cũcidetis carnẽ pręputi iuri.
ut sit in signũ federis inter me
et uos. Infans octo dierũ circuci¬
detur in uobis. om̃c masculinũ
in generationib ur̃is tam uerna¬
culus quã emptitus circũcide.¬
tur. et quicũq non fuerit de
stirpe ur̃a: et erit pactũ meum
in carne ur̃a in fedus eternum
Nasculus cuuis prȩputiicaro circũ¬
cisa non fuerit. delebit᷑ anima
illa de populo suo. quia pactũ
meũ irritũ fecit Dixit quoq
ds ad abraham. Sarai uxorem
tuã non uocabis sarai sed sarã.
et benedicã ei et ex illa dabo tͥ
filiũ cui benedicturus sum. erit.¬
q. innationes et reges populoꝵ
orientur ex eo. Cecidit abrahã
in faciẽ. et risit dicens incorde
suo Putasne centenario nasce.¬
tur filius. et sara nonagenaria
pariet:: Dixitq ad dm̃. Utinã

Expanded text:
onibus suis. Hoc est pactum meum, quod onibus suis. Hoc est pactum meum, quod observabitis inter vos et semen tuum post te. Circumcidetur ex vobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii vestri, ut sit signum foederis et uos. Infans octo dierum circumcidetur in uobis, omne masculinum in generationibus uestris. Tam uernaculus quam emptitius circumcidetur, et quicumque non fuerit de stirpe vestra: eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo: quia pactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius? et Sara nonagenaria pariet? Dixitque ad Deum: Utinam
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam uero non aginta et
nouẽ annorũ esse eȩperat. appa¬
ruit ecidñs dixitq ad eũ. Ego ds̃
omp̃s ambula corã me et esto ꝑ¬
fectus. ponãq fędus ineũ inter
me et te. et multiplicabote ue.¬
hementer nimis: Cecidit abrã
pronus infaciẽ. dixitq eids ł go
sum et pactũ mrũ tecũ. erisq pa¬
ter multarũ gentĩ. nec ultra
uocabitur nomen tuũ abram
sed uocaberis abraham. qui a
pat̾rẽ multarũ gentiũ consti¬
tui te Paciãq te crescere uehe¬
mentissime. et ponã in gentib
regesq exte egredientur Et sta¬
tuã pactũ meũ inter me et te.
et inter semen tuũ post te in
generationib suis fędere sempi¬
terno. ut sim ds̃ tuus et seminis
tui post te. daboq tibi et semini
tuo terrã peregrinationis tuę.
omnẽ terrã chanaan in posses¬
sionẽ ȩternã. eroq dseorum
Dixit iterũ ds̃ ad abraham Et tu
ergo custodies pactũ meũ. et se.¬
men tuum post te in generati¬

Expanded text:
postquam vero nonaginta et postquam vero nonaginta et novem annorum esse coeperat apparuit ei Dominus dixitque ad eum ego Deus omnipotens ambula coram me et esto perfectus ponamque foedus meum me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium nec ultra vocabitur nomen tuum Abram sed appellaberis Abraham quia patrem multarum gentium constitui te faciamque te crescere vehementissime et ponam in gentibus regesque ex te egredientur et statuam pactum meum inter me et te et inter semen tuum post te in generationibus suis foedere sempiterno ut sim Deus tuus et seminis tui post te daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae omnem terram Chanaan in possessionem aeternam eroque Deus eorum dixit iterum Deus ad Abraham et ergo custodies pactum meum et semen tuum post te in generati
Abbreviated transcription (Latin):
serto. dixit ad illã Ngar ancilla
sarai. unde uenis et quo uadis:
Quȩ respondit Afacie saraidomi.¬
nę meţ ego fugio. Dixitq eian¬
gelus dñi Reuertere ad domi¬
nam tuã. et humiliare sub ma.¬
nu ipsius. Et rursũ multiplicans
inquit multi plicabosementu¬
um. et non mimerabitur pr e
multitudine Aede inceps ecce
ait concipies et paries filiũ. uoca¬
bisq nomen eius ismahel: eoquod
audierit dñs afflictionẽ tuam
Hicerit ferus homo. manus cius
contra om̃s. et manus omnium
contra cũ: et ẽ regione unuier.¬
sorũ fratrũ suorũ figet taberna¬
cula. Uocauit autẽ nom en dnĩ
qui loquebatur ad eã. tuds qui
uidistime. Dixit enĩ. Profecto
hic iuidi posteriora uidentis me
Propterea appellauit puteum
illũ puttũ uiuentis et uidentis
me ipse est inter cades et barad.
Peperitq abrȩ filiũ. qui uocauit
nomen eius ismahel Octogin¬
ta et sex annorũ erat. quando
peperit ei agar ismahelem:

Expanded text:
serto, dixit ad illam: Agar ancilla serto, dixit ad illam: Agar ancilla Sarai, unde venis? et quo vadis? quae respondit: A facie Sarai dominae meae ego fugio. Dixitque ei Angelus Domini: Revertere ad dominam tuam, et humilia te sub manu illius. Et rursum: Multiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum, et non numerabitur prae multitudine. Ac deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes et manus omnium contra eum: et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam Tu Deus qui vidisti me dixit enim profecto hic vidi posteriora videntis me propterea appellavit puteum illum puteum Viventis et videntis me ipse est inter Cades et Barad peperitque Abrae filium qui vocavit nomen eius Ismahel octoginta et sex annorum erat quando peperit ei Agar Ismahelem
Abbreviated transcription (Latin):
illas:. Indic illo. pepigit dñs cũ
abrã fedus dicens. Semini tuo
gesȩos. et iebusȩos. Igitur sarai
uxor abram non genuerat libe¬
ros. sed habens ancillã egiptiã
omine agar. dixit marito
suo. Ecce conclusit me dñs ne
parerẽ. ingredere ad ancillam
meã. si forte saltẽ ex illa suscipi¬
am liberos. Cũq ille ad quiesce¬
ret deprecanti. tulit agar egipti¬
am ancillã suã post annos decẽ
qua habitare cȩperant interra
chanaan. et dedit eã uiro suo u.¬
xorẽ Qui ingressus est ad eam
Atilla concepisse sẽ uidens. despe¬
xit dominã suã Dixitq sarai
ad abrã Iniq agis contra me
Ego decli ancillã meã insinutuo.
quȩ uidens quod conceperit
despectui me habet Iudicet
dñs inter me et te Cui respon
dit abram. Ecec ait ancilla tua
in manu tua est. utere eaut liber
Affligente igitur eã sarai. fugam
inut Cũq inuenisset illã ange¬
lus dñi uixta fontẽ aque in soli¬
tudine quȩ est in iua sur inde.¬

Expanded text:
pepigit Dominus cum Abram foedus, dicens: Semini tuo gesaeos, et Jebusaeos. Igitur Sarai, uxor Abram, non genuerat sibi liberos: sed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus, ne parerem, ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos decem quam habitare coeperant in terra Chanaan, et dedit eam viro suo uxorem. Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. Dixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quae videns quod conceperit, despectui me habet: judicet Dominus inter me et te. Cui respdit Abram: Ecce, ait, ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam Sarai, fugam iniit. Cumque invenisset eam Angelus Domini juxta fontem aquae in solitudine, quae est in via Sur in de
Abbreviated transcription (Latin):
aniniã uiuentẽ quȩ est uobiscũ.
tam in uolucrib quã in umen¬
tis et pecudib terrȩ. cunctis quę
egressa sunt de arca et uniuersis
bestus terrȩ. Statuam pactum
meum uobiscũ. et nequaquam
interficietur omnis caro aquis
diluiui. neq erit deinceps culu¬
uium dissipans terrã Diattq
as. Hoc signũ fȩderis quod do
inter me et uos. et ad omnem ani¬
mam uiuentẽ quȩ est uobiscũ
ingenerationes sempiternas
Arcum meũ ponã innubib et e.¬
rit signum f ederis inter me et
inter terram. Cũq obduxero
nubib cęlũ. apparebit arcus me¬
us innubib et recordabor fęde¬
ris mei uobiscũ. et cũ om̃i anima¬

Expanded text:
animam viventem quae eanimam viventem quae etam in volucribus quam in jumentis et pecudibus terrae cunctis, quae egressa sunt de arca, et universis bestiis terrae. Statuam pactum meum vobiscum, et nequaquam ultra interficietur omnis caro ab aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium dissipans terram. Dixitque Deus: Hoc signum foederis quod do inter me et vos, et ad omnem animam viventem, quae est vobiscum in generationes sempiternas. Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me et inter terram. Cumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus: et recordabor foederis mei
Abbreviated transcription (Latin):
Denedixitq ds noe et filus eius.
et liait ad eos. Crescite et
multiplicamini et implete ter¬
ram. et terror uester actremor
sit super cuncta animalia terrę.
et super om̃s uolucres cęli. cũ uni¬
uersis quȩ mouentur in terra
Om̃s pisces maris manui ur̃ȩ tradi¬
tisunt. et om̃e quod mouetur
et uuit erit uobis in cibũ. quasi
holera uirentia tradidi uobis
om̃a. excepto quod carnẽ cũ san¬
guine non comedetis. Sanguinẽ
enĩ animarũ ur̃arum requiram
de manii cunctarũ bestiarum.
et de manu hominis. De manu
uiri et fratris eius. requirã ani¬
ma hominis Quicũq effude¬
rit humanũ sanguinẽ. fundet᷑
sanguis illius Ad imaginem
quippe dĩ. factus est homo. Uos
autẽ crescite et multiplicamini.
et ingredimini super terram et
implete eam. XXII¬
ec quoq dixit ds̃ ad noe. et ad
filios eius cum eo. Ecce ego sta¬
tuam pactũ meũ uobiscũ. et cũ
semine ur̃o post uos. et ad omnẽ

Expanded text:
benedixitque Deus Noe et filiis eius benedixitque Deus Noe et filiis eius et dixit ad eos crescite et multiplicamini et implete terram et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae et super omnes volucres caeli cum universis quae moventur in terra omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt et omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum quasi holera virentia tradidi vobis omnia excepto quod carnem cum sanguine non comedetis sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum et de manu hominis de manu viri et fratris eius requiram animam hominis quicumque effuderit humanum sanguinem fundetur sanguis illius ad imaginem quippe Dei factus est homo vos autem crescite et multiplicamini et ingredimini super terram et implete eam haec quoque dixit Deus ad Noe et ad filios eius cum eo ecce ego statuam pactum meum vobiscum et cum semine vestro post vos et ad omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tuet uxor tua. filii tui et uxores
filiorũ tuorũ tecũ Cuncta ani¬
mantia quȩ sunt apud te ex
om̃i carne. tam in uolatilib qua
inbestus et uniuersis reptilibus
quȩ reptant suꝑ terrã educ tecũ
et ingredimini suꝑ terrã: crescite
et multiplicamini super eam
Egressus est ergo noc et filii euis
uxor eius et uxores filiorũ eius
eri eo. sed et omnia an mantia
uimenta et reptilia quȩ repunt
super terrã secundũ genus suũ.
arca egressa sunt Nedificauit
autẽ noe altare dño. et tollens
de cunctis pecorib et uolucribus
mundis. obtulit holocausta suꝑ
altare: odoratusq est dñs odorẽ
suauitatis. et ait adeũ Nequa.¬
quã ultra maledicã terrȩ. ꝓpter
homines. Sensus enĩet cogitatio
humani cordis. in malũ prona
sunt ab adolescentia sua Non
igitur ultra percutiã omnem
animantẽ sicut feci. cunctis di¬
eb. terrȩ Sementis et messis.
frigus. et estũs. estas. et hyemps.
noxet diesnon requiescent

Expanded text:
tu et uxor tua, filii tui, et uxores tu et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum tecum: cuncta animantia quae sunt apud te, ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis et universis reptilibus quae reptant super terram, educ tecum, et ingredimini super terram: crescite et multiplicamini super eam. Egressus est ergo Noe, et filii ejus, uxor illius, et uxores filiorum ejus, cum eo. Sed et omnia animantia, jumenta, et reptilia quae reptant super terram, secundum genus suum, de arca egressa sunt. T. V. Aedificavit autem Noe altare Domino, et tollens de cunctis pecoribus et volucribus mundis, obtulit holocausta super altare. Odoratusque est Dominus odorem suavitatis, et ait ad eum: Nequaquam ultra maledicam terrae propter homines sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adulescentia sua non igitur ultra percutiam omnem animantem sicut feci cunctis diebus terrae sementis et messis frigus et aestus aestas et hiemps nox et dies non requiescent
Abbreviated transcription (Latin):
transissent quadraginta dies.
apperiens noc fenestram arcae
qua fecerat. dimisit coruum
Qui egrediebatur et̾reuertebatur.
donee siccarentur aquȩ suꝑter¬
ram. Emisit quoq colũba post
eũ. ut uideret si iam cessassent
aquȩ super faciem terrę Quac
cum non inuenisset ubi requies.¬
ceret peseius reuersa est adeu
in arcam. Aquȩ enĩ erant super
uniuersam terrã Extenditq
manũ. et apprehensam intulit
in arcã Expectatis autẽ ultra
septẽ dieh. aliis. rursum dimisit
columbã exarca At illa uenit
adeum aduesperã. portans ra¬
mum oliuę uirentib folus in
ore suo. Intellexit ergo noc.
quod cessassent aquȩ suꝑ ter¬
ram. Ex pectauitq nichil ominꝰ
septẽ alios dies et emisit coluba.
quȩ non est reuersa ultra ad¬
mensis. imminutȩ sunt aquȩ
super terrã Et apperiens noc
tectum arcę aspexit. uiditque
quod ex siccata esset superficies
terrȩ Mense secundo septima
et uicesima die mensis. arefac.

Expanded text:
transissent quadraginta dies, transissent quadraginta dies, apequam fecerat: dimisit corvum. Qui egrediebatur et revertebatur donec siccarentur aque super terram. Emisit quoque columbam post eum: ut videret si jam cessassent aque super faciem terre. Que cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus: reversa est ad euin arcam aquae enim erant super universam terram extenditque manum et adprehensam intulit in arcam expectatis autem ultra septem diebus aliis rursum dimisit columbam ex arca at illa venit ad eum ad vesperam portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram expectavitque nihilominus septem alios dies et emisit columbam quae non est remensis, imminutae sunt aquae super terram: et aperiens Noe tectum arcae, aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae. Mense secundo septima et vigesima die mensis, arefacta
Abbreviated transcription (Latin):
olucrũ. animantiũ. bestiarũ.
omniũq reptiliũ quȩ reptant
super terram. Unuuersi homines
et cuncta in quib est spiracrilũ
uitȩ. interra mortua sunt Ex¬
deleuit omẽm substantiã quae
crat suꝑterrã ab homine usq ad
pecus. tã reptile quã uolucrescȩli.
et deleta sunt de terra. Remansit
autẽ solus noe. et qui cũ eo erant
in arca: obtinueruntq aquę ter
animantiũ et omniũ iumento¬
rũ quȩ cum eo erant in arca. ad¬
duxcit sp̃m suꝑ terrã. et unminu¬
tȩ sunt aque. et clausi sunt fon¬
tes abyssi et cataracte cęli. et prohi¬
bitȩ sunt pluuiȩ de celo. Reuer
seq aquȩ de terra cuntes et rede¬
untes. et cȩperunt imminui post
centũ quin quaginta dies. requi¬
euitq arca mense septimo uicesi¬
ma et septima die mensis. super
montes armeniȩ. At uero aquȩ
ibant et decrescebant. usq ad de¬
cimũ mensem. Decimo era
mense primo dic mensis. apparu¬
erunt cacumina montiũ Cũq

Expanded text:
volucrum, animantium, bestiaruvolucrum, animantium, bestiaruomniumque reptilium quae reptant super terram; universi homines, et cuncta in quibus spiraculum vitae est, in terra mortua suntdelevit omnem substantiam, quae erat super terram, ab homine usque ad pecus, tam reptile quam volucres coeli: et deleta sunt de terra: remansit autem solus Noe, et qui cum eo erant in arca. Obtinueruntque aquae teranimantium, et omnium jumentorum, quae erant cum eo in arca, adduxit spiritum super terram, et imminutae sunt aquae. Et clausi sunt fontes abyssi, et cataractae coeli: et prohibitae sunt pluviae de coelo. Reversaeque sunt aquae de terra euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centum quinquaginta dies. Requievitque arca mense septimo, vigesima septima die mensis, super montes Armeniae. At vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem: decimo enim mense, prima die mensis apparuerunt cacumina montium. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
uxor eius et tres uxores filiorum
eius cũ eis in arcã. ipsi et om̃e ani¬
mal secundũgenus suũ. unuier.¬
saq iumenta in genus suũ: et om.¬
ne quod mouetur super terram
ingenere suo. cunctũq uolatile
secundũ genus suũ. uniuerse aues
om̃sq uolucres ingressȩ sunt ad
noc in arcã. bina et bina ex omni
carne inqua rat sp̃s uite Et quȩ.
ingressa sunt. masculus et femi¬
na exomĩ carne introierunt. sicut
preceperat eids̃. et inclusit eum
dñs deforis. Factũq est diluuiũ.
quadraginta dieb suꝑ terram.
et multiplicate sunt aquȩ ex le¬
uauerunt archã in sublime a ter¬
ra. Uehementer inundaurrunt.
et omnia repꝰ euerunt insuper¬
ficit terrȩ. Porro arca ferebatur
super aquas. et aquȩ prȩualuerant
nimis super terrã Opertiq sunt
om̃s montes excelsi sub uniurrso
cȩlo Quindecim cubitis altior
fuit aqua super montes quosope¬
ruerat. Consumptaq est omnis
caro quȩ mouebatur suꝑ terram.

Expanded text:
uxor illius, et tres uxores filiorum uxor illius, et tres uxores filiorum ejus cum eis, in arcam: ipsi et omne animal secundum genus suum, universaque jumenta in genere suo, et omne quod movetur super terram in genere suo, cunctumque volatile secundum genus suum, universae aves, omnesque volucres, ingressae sunt ad Noe in arcam; bina et bina ex omni carne, in qua erat spiritus vitae. Et quae ingressa sunt, masculus et femina ex omni carne introierunt, sicut praeceperat ei Deus: et inclusit eum Dominus de foris. Factumque est diluvium quadraginta diebus super terram: et multiplicatae sunt aquae, et elevaverunt arcam in sublime a terra. Vehementer enim inundaverunt: et omnia repleverunt in superficie terrae: porro arca ferebatur super aquas. Et aquae praevaluerunt nimis super terram: opertique sunt omnes montes excelsi sub universo coelo. Quindecim cubitis altior fuit aqua super montes, quos operuerat. Consumptaque est omnis caro quae movebatur super terram,
Abbreviated transcription (Latin):
am suꝑterrã quadraginta dieb
et quadraginta noctib: et delebo
omnem substantiam quã fecide
superficie terrȩ Fecit ergo noe
omnia quȩ mandauerat ei ds.
eratq sexcentorũ annorũ quan¬
do diluuii aquae inundauerunt
super terram
r ingressus est noe et filui eius .u:¬
xor eus et uxores filiorũ eius cũ
eo in arcam. propter aquas dilu¬
III. De animantib quoq mun¬
dis et immundis. et de uolucrib
et ex om̃ĩ quod mouetur super
terram duo et duo ingressa sunt
ad noc in arcam masculus et femi¬
na. sicut prȩceperat dñs noe Cũ¬
q transissent septẽ dies. aquȩ di¬
luuii inundauerunt suꝑ terrã
Anno sexcentesimo uite noe mense
sccundo septimo decimo die men¬
sis. rupti sunt om̃s fontes abyssi
magnę. et cataractȩ cęli a perte
sunt. et facta est pluuia super
terrã quadraginta dieb & qua¬
draguita noctibus. In articulo
dieiꝰ illius. ingressus est noc. et
sem. et cham. et laferh. filii eius

Expanded text:
am super terram quadraginta diebus am super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus: et delebo omnem substantiam quam feci de superficie terre. Fecit omnia quae mandaverat ei Dominus, β eratque sexcentorum annorum, quando diluvium aquae inundavit super terram. 2 Et ingressus est Noe et filii eius, uxor eius et uxores filiorum eius, cum eo in arcam, propter aquas diluvii. De animantibus quoque mundis et immundis, et de volucribus, et ex omni quod movetur super terram, duo et duo ingressi sunt ad Noe in arcam masculus et femina,. sicut praeceperat Dominus Noe. β Cumque transissent septem dies, aquae diluvii inundaverunt super terram. Anno sexcentesimo vitae Noe, mense secundo, septimo decimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt, et facta est pluvia super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus. In articulo diei illius ingressus est Noe, et Sem, et Cham, et Japheth, filii ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã. ut interficiã omnẽ
carnẽ inqua sp̃suitȩ est subter
cclũ Uniuersa quȩ interra sunt
consumentur Ponãq fedus me¬
um tecũ. et in gredieris arcam
res filiorũ tuorũ tecũ: et ex cu¬
ctis animantib unurerse carnis
bina induces in arcã ut iuiuant
recũ. masculini sexus et femini¬
ni. De uolucrib iuxta genus
suũ et de iumentis ingenere
suo. et ex omni reptili terrȩ in
dientur tetũ ut possint iuuere
Tolles igitur tecũ ex omib ȩscis quȩ
mandi possunt et cõportabis apud
re. et erunt tam tibi quã illis in
cibum. Fecit ergo noe oma quȩ
tua in arcam. te enim uidi iustũ
coram me. in gaieratione hac
Ex̃ om̃ib animantib mundis tolles
septena et septena. masculũ ex fe¬
minã: de animantib. uero non
mundis duo et duo. masciulũ et
seminã. Sedet de uolatilib cȩli
septena et septena. masculũ et
seminã. t saluetur semen super
faciem uniuersȩ terrȩ Adhuc
crim et post dies septem. ego plu¬

Expanded text:
terram, ut interficiam omnem carnem, in qua spiritus vitae est subter coelum. Universa quae in terra sunt consumentur, ponamque foedus meum tecum, et ingredieris arcam res filiorum tuorum tecum. Et ex cunctis animantibus universae carnis bina induces in arcam, ut vivant tecum, masculini sexus et feminini. De volucribus juxta genus suum, et de jumentis in genere suo, et ex omni reptili terrae secdientur tecum, ut possint vivere. Tolles igitur tecum ex omnibus escis, quae mandi possunt, et comportabis apud te, et erunt tam tibi quam illis in cibum. Fecit ergo Noe omnia quatua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tollseptena et septena, masculum et feminam: de animantibus vero non mundis feminam. Sed et de volatilibus coeli septena et septena, masculum et feminam, ut salvetur semen superfaciem universe terre. Adhuc enim et post dies septem: ego plu
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit carnẽ proea. Et ȩdificauit
dñs ds costã quã tulerat de adam
inmulierẽ. et adduxit eã ad adaui
Dixitq acdam. Hoc nunc os ex essi¬
b meis. et caro decarue me
Hȩc uocabitur uirago quia de
uiro sũpta ẽ. Quãobrẽ relaiquel
homo patrẽ suũ et matrẽ. et ad¬
herebit uxori suȩ . et erunt duo
in carne una.
rat autẽ uterq nudus adam sci.¬
licet et uxor eius. et non erubes¬
cebant. Sed et serpens erat calli¬
dior cunctis animantib terrae.
quȩ fecerat dñs ds̃ Quidixit ad
mulierẽ. Cur prȩcepit uobis ds̃¬
ut non comederetis de omi ligno
De fructu lignorũ quȩ sunt in pa¬
radiso uescimur. de fructu uero
ligni quod est in medio paradisi
precepit nobis ds̃ ne comederemꝰ
et ne tangeremus illud neforte
moriamur Dixit autẽ serpens¬
moriemini. Scit enĩds̃. quod in
quocũq die comederitis exeo ape

Expanded text:
pleuit carnem pro ea, et edi/ficauit Dominus Deus costam quam tulerat de Adam in muliere et adduxit eam ad Adam; dixitque Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea; et uocabitur uirago, quia / de uiro sumpta est. Quamobrem, relinquet homo patrem suum et matrem et adherebit uxori sue etin carne una erant autem uterque nudi Adam scilicet et uxor eius et non erubescebant sed et serpens erat callidior cunctis animantibus terrae quae fecerat Dominus Deus qui dixit ad mulierem cur prigno De fructu lignorum quae sunt in paradiso vescimur; de fructu vero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpensmoriemini: scit enim Deus, quod in quacunque die comederitis e
Abbreviated transcription (Latin):
beris calcaneo eius Mulieri quoq
dixit. Multiplicabo erumnas
tuas et conceptus tuos. indolore
paries filios et sub uiri potestate
eris. et ipse dominabitur tui
A cie uerodixit. Quia audisti uo¬
cem uIxoris tuȩ et comedisti de lig¬
node quo preceperam tibi ne co

Expanded text:
beris calcaneo ejus. Mulieri quoque beris calcaneo ejus. Mulieri quoque dixit: Multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos: in dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui. Adae vero dixit: Quia audisti vocem uxoris tuae, et comedisti de ligno, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
uissent se esse nudos. consuerunt
folia ficus. et fecerunt sibi peri.¬
romata.
Tum audissent uocẽ dñi deam.¬
hulantis in paradiso ad auram
post ineridiem: abscondit se adã
et uxor eius a facie dñi dĩ inmedio
ligni paradisi. Uocauitq dñs ds̃
adam. et dixit ei. Ubi es: Qui ait
Uoc̃ẽ tuã auduu in paradiso et ti.¬
mui eo quod nudus essem. et absco¬
ndime. Cuidixit. Quis enĩ indi.¬
cauit tibi quod nudus esses. nisi
quod ex ligno de quo prȩceperam¬
tibi ne comederes comedisti: Dix̃q
adam. Mulier quã dedisti sociã
michi. dedit michi de ligno et co.¬
medi. Et dixit dñs ad mulierem
Quare hoc fecisti: Quȩ responait
Serpens decepit me. et comedi. Et
ait dñs ad serpentẽ Quia fecisti
hoc. maledictus es inter omĩa ani¬
iantia et bestias terrę. Super
pectus tuũ gradieris. et terrã come¬
descunctis dieh uitȩ tuȩ Inimici¬
tias ponã inter te et mulierẽ. et
semen tuũ et semen illius Ipsa
conteret caput tuũ. et tu insidia¬

Expanded text:
issent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata, cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem abscondit se Adam et uxor eius a facie Domini Dei in medio ligni paradisi vocavitque Dominus Deus Adam et dixit ei ubi es qui ait vocem tuam audivi in paradiso et timui eo quod nudus essem et abscondi me cui dixit quis enim indicavit tibi quod nudus esses nisi quod ex ligno de quo tibi praeceperam ne comederes comedisti dixitque Adam mulier quam dedisti sociam mihi dedit mihi de ligno et comedi et dixit Dominus Deus ad mulierem quare hoc fecisti quae respondit serpens decepit me et comedi et ait Dominus Deus ad serpentem quia fecisti hoc maledictus es inter omnia animantia et bestias terrae super pectus tuum gradieris et terram comedes cunctis diebus vitae tuae inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et conteret caput tuum, et tu insidia
Abbreviated transcription (Latin):
lit patri dicens. Surge patermi
et comede de uenatione filu tui.
ut benedicat michi animatua Di¬
xitq illiisaac. Quis enim estu:
Qui respondit. Ego sũ filiustuus
primogenitus esau. Ex pauit isa¬
ac stupore uehementi. et ultra ꝙͣ
credi potest ammiransait Quis
igitur ille est qui dudũ captã ue¬
nationẽ attulit michi. et comedi

Expanded text:
t patri, dicens: Surge, pater mi, et comede de venatione filii tui: ut benedicat mihi anima tua. Dixitque illi Isaac: Quis enim es tu? Qui respondit: Ego sum filius tuus primogenitus Esau. Expavit Isaac stupore vehementi, et ultra quam credi potest, admirans ait: Quis igitur ille est qui dudum captam venation