comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere soleo. In latitudine. bo¬
na oꝑa caritatis. in longitudine. ꝑseue¬
rantiã usq in finẽ. in altitudine spem
celestiũ p̃mioꝵ: in ꝓfundo inscrutabilia
uuidicia dĩ. Unde ista gr̃a in homines ue.¬
ntt. & hc̃ intellectũ coaptare etrã sacra¬
nlto crucis. ut in latitudine accipiat᷑ tͣns¬
sum lignũ quo extendunt᷑ manꝰ ꝓpt̾ ope¬
ũ significationẽ. in longitudine ab ip
usq in t̾ram ubi totũ corpꝰ crucifixum
are uidetur qd̾ significat ꝑsistere. hoc
Et longanimiter ꝑmanere. in altitudi¬
ne ab ipso tͣnsu̾so ligno sursũ u̾sus qd̃
ad caput eminet ꝓpt̾ expectationẽ suꝑ¬
noꝵ. ne illa oꝑa cius bona atq in eis ꝑ¬
seuerantia ꝓpt̾ beneficia dĩ t̾rena ac tẽ
illud qd̾ desuꝑ sempit̾nũ sꝑat. fides quȩ
ꝑ dilectionẽ oꝑatur. in ꝓfundo autẽ
pars illa ligni quȩ in t̾rȩ abdito defixa
laret. s inde consurgit om̃e illud quod
eminet. sicut ex occulta dĩ uoluntate

Expanded text:
intelligere soleo: in latitudine, bona opera charitatis; in longitudine, perseverantiam usque in finem; in altitudine, spem coelestium praemiorum; in profundo, inscrutabilia judicia Dei, unde ista gratia in homines venit: et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis; ut in latitudine accipiatur transsum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei teillud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Causarum seriem. rerũ scrutatur abyssum.
Subiecti forme q uidet connubia: cernit:
Oscula que mistet concretio. q̃ ue ꝓpinat
Unio nature formis subĩcta maritane.
Subiesti q̃ forma facit. q̃ ꝑficit esse
Que sit. uel quanta. qualis. nel quomodo. sese
Res habeat. reliqͥs ꝙ status ꝑquirit in illa.
rgenti facies feces exuta metalli
Infra se splendore diem. stellas ꝙ relinq̃ns:
Exultat spleculi formam uestita secundi.
Hic subiecta uidet formis iuduata reuerti:
Ad chaos antiquum ꝓp̾am ꝙ reqͥrere inatrem.¬

Expanded text:
Causarum seriem, rerum scrutatur abyssum, Causarum seriem, rerum scrutatur abyssum, Subjecti formaeque videt connubia, cernit Oscula, quae miscet concretio, quaeve propinat Unio nativa, formis subjecta maritans, Subjecti quae forma facit, quae perficit esse,Quid sit, vel quanta, qualis, vel quomodo sese Res habeat, reliquosque status perquirit in illa. Argenti facies faeces exuta metalli, Infra se splendore diem stellasque relinquens, Exsultat, speculi formam vestita secundi. Hic subjecta videt formis viduata reverti Ad chaos antiquum, propriamque requirere matrem
Abbreviated transcription (Latin):
Perflat maiori flatu prudentia mentes.
EIrgit᷑ ratio. poscit ꝙ silentia rupta:
Uoce: manu. facieꝰ pacis tranquilla me̾tur:
Uultus. ⁊ ad nutum morentia murma mitãt.
Uirginis in facie prudentia plurima. uultu:
Paret. ⁊ expressi sequitur uestigia uult us.
Sunt ꝙ relatiue facies gerit altera formam:
Alterius. sese ꝙ sibi conformat in illa.
Una sibi facies faciem p̾sentat utramq.
Uultus diuersi facies diuersa duaruim:
Non aduersa tam̃. quales decet esse soroꝵ.
Dar facies habitꝰ ꝙ pares. par gestꝰ in illis:
Par modus atq decce.s dispar uultus in annis
Nam potior ratio senii uexilla gerebat:
Plenior etate plenis maturior anni
extera manus spetuli triplicis flãmata nitore
S̾plendet. ⁊ in triplici speculo tͥplicata resultat:
Uitrea mollicies. q̃ tactus uendicat omnem:
Insultum. digitiꝙ leues uix sustinet ictus.
Unus speculi se se concedit musum:
Actente ratio. speculo specłatur in isto:

Expanded text:
Perflat majori flatu Prudentia mentes: Perflat majori flatu Prudentia mentes: Erigitur Ratio, poscitque silentia nutu, Voce, manu, facie; pacis tranquilla meretur Vultus, et ad nutum morientia murmura nutant Virginis in facie; Prudentia plurima vultu Paret, et expressi sequitur vestigia vultus. Suntque relativae facies: gerit altera formam Alterius, seseque sibi conformat in illa. Una sibi facies faciem praesentat utramque: Vultus diversi, facies diversa duarum; Non adversa tamen, quales decet esse sororum. Par facies, habitusque pares, par gestus in illis, Par modus atque decor, sed dispar vultus in annis, Nam potior Ratio, senii vexilla gerebat, Plenior aetate, plenis maturior annis. Dextra manus speculi triplicis flammata nitore Splendet, et in triplici speculo triplicata resultat Vitrea mollities, quae tactus abdicat omnem Insultum, digitique leves vix sustinet ictus. Unius speculi sese concedit in usum, Attente Ratio speculo speculatur in isto
Abbreviated transcription (Latin):
Concilians estꝰ anum. fluctus ꝙ retardans.
Segnitiem ꝙ meam non tanti massa laboris:
Accusare potest. nec tanto uicta labore:
Credo nec ignaue mendico quietis asilum.
Aggrecliar quiequid ratio dictauerit: immo:
Iusserit: atꝙ nichil de contĩgentibus ipsa:
Transgrecdiar finem ꝓpͥum ꝓ posse secuta.
Sed quia principium nullo concludere fine.:
Uel dare pͥncipiis fines aliunde ꝓfectos:
U t primo medium medio ñ consonet imũ
Censetur turpe. fluitans mutabile. stułtum:
Cedere pͥncipiis malo: qͣm cedere fini.
Curia concutitur turbataꝙ turba sororum.
Flustuat in dubiis: alta cum mente furentes.
Susspendens animos ẽt murmura sola ꝑerrant
Qualiter aura fremit: fluit aer fluatuat unda
Quam primo ephiris complanat filamĩe lens.
Simaris excutiat borealis turbo soporen:
U el maris instantes cogat iigilare procellas
SIic animi fluitant. ⁊ mentes mentib instant:
Quas natura prius leni ꝑflauerat aura:

Expanded text:
Concilians aestus animi, fluctusque retardans. Concilians aestus animi, fluctusque retardans. Segnitiemque meam non tanti massa laboris Accusare potest: non tanto victa labore Cedo, nec ignavae mendico quietis asylum. Aggrediar quidquid ratio dictaverit, imo Jusserit, atque nihil de contingentibus ipsa Transgrediar, finem proprium pro posse secuta. Sed quia principia nullo concludere fine, Vel dare principiis fines aliunde profectos, Ut primo medium, medio non consonet imum, Censetur turpe, fluitans, mutabile, stultum; Cedere principiis malo, quam cedere fini. Curia concutitur, turbataque turba sororum Fluctuat in dubiis, alta cum voce fluentes Suspendens animos, et murmura sola pererrans: 332 Qualiter aura fremit, fluit aer, fluctuat unda, Quam primo zephyrus cum planat flamine leni, Si maris excutiat borealis turbo soporem, Vel maris instantes cogat vigilare procellas: Sic animi fluitant, et mentes mentibus instant, Quas Natura prius leni perflaverat aura,
Abbreviated transcription (Latin):
Desciat. & tantam stupeat natura figuram:
Otcasumꝙ manus talem patiatur ad ortum:
Don uideo. ñ concipio. ñ iudico memet
Scire modos. causas rões. semina. formas:
Instrumenta. quib nr̃a mediante minerua:
Ontus celestis anime ducatur ad ortum.
Ergo consilii suꝑ hiis libramina ferRe:
Descio. non ualeo. dubito. desisto. retardor:
Consilio. ratione. fide. mea causa iacebit:
Onphana. nec cerco claudetur fine uoluntas:
Singula ni ratio trutina meliore repenset.
Quam penes: obscurum fluitans. mutabrle cassum.
Astra nec obscurus aer pelagus ꝙ ꝓfundum.
Sol animi. mentis oculus lumenq iuantis
Proscripti patria. mortis solanien. origo:
Iusticie. uirtutum regula linea recti.
Subducat clubia certis. mendatia ueri
Incerto figat animũ. dubiũ ꝙ recidat
Errors tergat tenebras: ueri ꝙ serenet
Luce cdiem mentis: ⁊ falsi nubila pellat
Menti concusse dubiorum fluctib. aura:
Gratior applaudat. rationis flamine lem

Expanded text:
Nesciat, et tantam stupeat pictura figuram, Nesciat, et tantam stupeat pictura figuram, Occasumque manus talem patiatur ad ortum; Non video, non concupio, non judico memet Scire modos, causas, rationes, semina, formas, Instrumenta, quibus nostra mediante Minerva Ortus coelestis animae ducatur ad ortum. Ergo consilii super his libramina ferre Nescio, non valeo, dubito, desisto, retardor, Consilio, ratione, fide, mea causa jacebit Orphana, nec certo claudetur fine voluntas, Singula ni ratio trutina meliore repenset. Quam penes obscurum fluitans, mutabile, cassum,Astra, nec obscurus aer, pelagusque profundum. Sol animi, mentis oculus, lumenque viantis Proscripti patria, mortis solamen, origo Justitiae, virtutum regula, linea recti, Subducat dubia certis, mendacia veris, In certo figat animum, dubiumque recidat, Erroris tergat tenebras, verique serenet Luce diem mentis, et falsi nubila pellat. Menti concussae dubiorum fluctibus, aura Gratior applaudat rationis, flamine leni
Abbreviated transcription (Latin):
Hec manet: illa fluit. ħ durat. deperit illa.
Essencli nomen gerit hec gerit altera numen.
Corpus habet terras. celestia spiritus. erg o:
Terram terra tenet: retinent celestia celi.
Incudem nr̃am corpus mortale fatetur
Arcifices nr̃os ⁊ nrãm postulat artem
Artifices alios anime natale requirit
Artificis melioris opem celestis origo:
Postulat. ⁊ nr̃am fugit eus origo monetam.
Pumni ꝙ loquens oꝑis miracula nost rum:
Sꝑnit᷑ opus. ridensartis uulgaria nost re
Qualiter ex nichilo sine forma semine causa:
Cateria moti sensu ductore magistro.
Pngenitum simplex animabile. mobile. ꝓurũ:
Drodeat. exteruis nullo meidiante patroꝵ Io:
Sola dei nouit prudentia. cuius ab alto.
Pestore procedit quicquid procedit adesse.
Hic elementa silent. languestunt seĩa rerum:
Si dusꝰ ebet. natura iacet. uirtusꝙ planete:
Deficit. ⁊ propria miratur iura silere.
Ergo cum ña geniturum regula talem:

Expanded text:
Haec manet, illa fluit, haec durat, deperit illa; Haec manet, illa fluit, haec durat, deperit illa; Essendi nomen gerit haec, gerit altera numen. Corpus habet terras, coelestia spiritus: ergo Terram terra tenet, retinent coelestia coeli. Incudem nostram corpus mortale fatetur. Artifices nostros, et nostram postulat artem; Artifices alios animae natale requirit. Artificis melioris opem coelestis origo Postulat, et nostram fugit ejus forma monetam, Divinique loquens operis miracula, nostrum Spernit opus, ridens artis vulgaria nostrae. CAPUT IX. Qualiter ex nihilo, sine forma, semine, causa, Materia, motu, sensu, ductore, magistro, 331 Ingenitum, simplex, animabile, mobile, purum, Prodeat exterius, nullo mediante patrono: Sola Dei novit Prudentia, cujus ab alto Pectore procedit quidquid procedit in esse. Hic elementa silent, languescunt semina rerum, Sidus hebet, natura jacet, virtusque planetae Deficit, et propria miratur jura silere. Ergo cum nostra genituram regula talem
Abbreviated transcription (Latin):
Degenerat. lucet ꝙ magis si luce fruatur
Sic flos infructus influminaruns inundans:
Ibit. et inmessem pingius procedet arista.
Quid meluis sꝑare potest. qͥd maus. ⁊ ult ra:
Quid poterit uelle conteptꝰ mentis honeste.
Si bonus est huc usꝙ licet. disigat in isto:
Gressus ꝓposito. nec longuis ire laboret.
Sed tamen hoc suꝑest quod mentẽ ꝯcutit: obstaf.
Proposito uexat animum concepta retardat:
Quot̾ tanti uires oꝑis: tot pondera reruit:
Tantum nescit opus. oꝑas suspirat ad isłas
Dt̃ã manus: que sic hominẽ deducit ad esse:
Quod non ꝓlucit. facit hunc ñ ꝑficit illum.
Semꝑ adesse mouet s nunqũã ꝓmouet illum.
Eius adesse ualet: nec ad eius preualet ortum.
Dispar natura. distans substantia. forma:
Discors. esse duplex hominis concurrit adesse.
Una sapit terras. celum sapit altera: celis: i¬
Insidet hec. illa terris. mortiq cributum:
Cogitur ista dare. mortis lex excipit illam.

Expanded text:
Degenerat, lucetque magis, si luce fruatur. Degenerat, lucetque magis, si luce fruatur. Sic flos in fructus, in flumen rivus inundans Ibit, et in mensem pinguis procedet arista. Quid melius sperare potest? quid majus? et ultra Quid poterit velle conceptus mentis honestae? Si bonus est, huc usque licet, defigat in isto Gressus proposito, nec longius ire laboret. Sed tamen hoc superet quod mentem concutit, obstat Proposito, vexat animum, concepta retardat. Quod tanti vires operis, tot pondera rerum Tantum nescit opus, operas suspirat ad istas Nostra manus, quae sic hominem conducit ad esse. Quod non perducit, facit hunc, nec perficit ipsum. Semper ad esse movet, sed nunquam promovet illum. Ejus ad esse valet, nec ad ejus praevalet ortum. Dispar natura, dispar substantia, forma Discors, esse duplex, hominis concurrit ad esse; Una sapit terras, coelum sapit altera, coelis Insidet haec, illa terris, mortique tributum Cogitur ista dare, mortis lex excipit illam.
Abbreviated transcription (Latin):
Proiuda consiliz que sic rationis in igne
De quoquitur:. quod nulla manent uestigia fecis.
Don fluidum redolet animũ nec mentis obesse.
Segnitiem loquitur. subitis non motib instat:
Asummis exputa labris s mentis ab alto:
Prominet. ⁊ nr̃is offert medicamina morbr
Grãs hominem mens ista sapit. ꝯdita sapore:
Duune mentis. de cuius fonte prosundo
Riuulus emanat. animi discretio nos tri.
Non igitur iacet ex ammis: ñ indiga recti:
Non rationis in obs: ñ mens effrenis oberrat.
Son igitur casu tanto sufulta pat rono.
Que tantam mentem detractio mordeat. aut qͥs:
U rgeat inuicdie stimulus. quis nubila liuor
Misceat. aut odium: cum limes reguis. illam :¬
Dirigat. et recto producat calle iuantea.
De nr̃e faciat conceptio mentis aborsur:
Ne res tanta ruat. ne lux moriatur mumbra:
Sed magis exposita prefulguret. exeat illud:
In commune bonum meliuis sub luce patebit.
Namq bonum quod sepe latet splendore minori.

Expanded text:
Provida consilii, quae sic rationis in igne Provida consilii, quae sic rationis in igne Decoquitur, quod nulla manent vestigia faecis, Non fluidum redolet animum, non mentis obesae Segnitiem loquitur, subitis non motibus instat, A summis exsputa labris; sed mentis ab alto Prominet, et nostris offert medicamina morbis. 330 Trans hominem mens ista sapit, condita sapore Divinae mentis, de cujus fonte profundo Rivulus emanat, animi discretio vestri. Non igitur jacet exanimis, non indiga recti, Non rationis inops, non mens effrenis oberrat, Non agitur casu, tanto suffulta patrono. Quae tantam mentem detractio mordeat? aut quis Urgeat invidiae stimulus? quis nubila livor Misceat, aut odium, cum limes regius illam Dirigat, et recto producat calle viantem? Ne vestrae faciat conceptio mentis abortum, Ne res tanta ruat, ne lux moriatur in umbra: Sed magis exposita profulguret: exeat istud In commune bonum, melius sub luce patebit. Namque bonum quod saepe latet, splendore minori
Abbreviated transcription (Latin):
Non mentita suum. nulloq sophismate uisum:
Decipit. immo rubor natuius inebriat illam.
Non ibi materies forme suffragia querit:
Net forme pectata sibi uelamina querunt.
Mater ie. neutra succumbit: neutra sorori:
Cedit. et ex equo certant utͣ uincere possit.
Sompniat hic rerum speties pictura resultans:
Quas tñ in parte iubet expirare uetustas
Et forme ueteris uestigia pauta suꝑsunt.
Sed tamen in partes uestem diffibulat istam:
In uariis scisura lotis lugere uidetR.
Uestis. ⁊ illata sibimet conuitia flere
Dextera manus libart tͣrinã. qͣ singła pensat:
In muero. forma mensura. pondere. causa.
Hiis ornata modis isto festiua paratu:
Uerba parat sollers prudentia. cuius ab ore:
Curia dependet. currunt instanter ad illa:
Uisus. ⁊ auditus. s uoto dispare certant.
Uisus ut inspecie tanta conuinia querat.
Auditus ꝙ uerborum suggat ab ore fauos
Hiis igitur uerbis mentem prudentia pingit:
Dum tenet attentas attentio tanta sorore.¬

Expanded text:
Non mentita suum, nulloque sophismate visum Non mentita suum, nulloque sophismate visum Decipit, imo rubor nativus inebriat illam. Non ibi materies formae suffragia quaerit, Nec formae peccata sibi velamina quaerunt: Materiae neutra succumbit, neutra sorori Cedit, et ex aequo cernant, utra vincere possit. Somniat hic rerum species pictura resultans, Quas tamen ex parte jubet exspirare vetustas: Et formae veteris vestigia pauca supersunt. Sed tamen in partes vestem diffibulat istam In variis scissura locis, lugere videtur Vestis, et illata sibimet convicia flere. Dextra manus librat trutinam, qua singula pensat In numero, forma, mensura, pondere, causa. His ornata modis, isto festiva paratu Verba parat solers prudentia, cujus ab ore Curia dependet, currunt instanter ad illam Visus et auditus, sed voto dispare certant. Visus ut in specie tanta convivia quaerat, Auditusque favos verborum fugat ab ore. His igitur verbis mentem Prudentia pingit, Dum tenet intentas attentio tanta sorore
Abbreviated transcription (Latin):
Nubila candorem deffenclit flamina ruborie.
Clarior argento. fuluo conspectior auro:
Lucidior glatie. cristallo gratior omii
Menti planicies. roseo non derogat ori.
Non male colla secdent. humeris ñ insidet alta:
Cerurs. s spatio surgit distenta modesto.
Poma mamillarum modico suspensa tumore:
Nulla mollicie dependent fracta. sed ipea:
Duricie: proprii describunt signa pudorie.
Ex plicat explicito trastu iũctura lacerto:
Amplerus ꝙ suos deposcere brachia credas.
Ima ꝙ conciliat suminis. extrema ꝙ primi:
Conuallis laterum modulo submissa decenti.
Cetera quis nescit meliora latere subistis:
Quorum sola gerunt placidi p̃ludia uultu:
Canone sub certo dimensio nulla retardat.
Corporis excursum. uel c̾to fine refrenat
Nunc magis euadens celestia uertice pulsat
Nunc oculos frustrans celestib insidet. ad nos:
Nunc redit. ⁊ nr̃a sese castigat habena.
Uestis erat filo tenui contexta colorer:

Expanded text:
Nubila candorem, defendit flamma ruboris, Nubila candorem, defendit flamma ruboris, 329 Clarior argento, fulvo conspectior auro, Lucidior glacie, crystallo gratior omni. Menti planities roseo non derogat ori. Non male colla sedent, humeris non insidet alta Cervix, at spatio surgit distincta modesto. Poma mamillarum modico suspensa tumore, Nulla mollitie dependent fracta, sed ipsa Duritie proprii describunt signa pudoris. Explicat explicito tractu junctura lacertos, Amplexusque suos deposcere brachia credas. Imaque consiliat summis, extremaque primis Convallis laterum, modulo submissa decenti. Caetera quis nescit meliora latere sub istis, Quorum sola gerunt placidi praeludia vultus? Canone sub certo dimensio nulla retardat Corporis excursum, vel certo fine refrenat. Nunc magis evadens coelestia vertice pulsat, Nunc oculos frustrans coelestibus insidet, ad nos Nunc redit, et nostra sese castigat habena. Vestis erat filo tenui contexta, colorem
Abbreviated transcription (Latin):
eu pudeat nr̃a terris decreta silere.
uod nr̃i languescit amor ꝙ flãma tepescens:
orpet. ⁊ a toto uiles ꝓstribimur orbe.
uod laxas mundo sceleris concendit habenas:
hesiphone. nr̃a ꝙ sibi degente triumphãs de¬
audet.⁊ a nr̃o suggit sibi gaudia luctu.
Eme dato uerbis orantis fine porat
Gaudet et assentit nature curia: uotum:bu
Laudat. et a uoto non distant uota soror uros.¬
urgit ad hec placidi nultus gestꝰ ꝙ modesti
circumscripta modis p̾dentia colla ꝑerrat.
Aurea cesaries. sed acus mediata refrenat:
Litigium crinis. et regula pectinis ins tat.
Ondo suꝑcilii iusto liberamine duct
Nec nimis exhaustus nec multa nube pilorum:
Luxurians. se se geminos exemplat in arcuen
Lummis astra iubar. frons lilia balsama narie⁊
Dens ebur. osꝙ rosam gerit. offert. reddit. adeqͣt
Spitat in ore color mueus. nec candor adulter:
Turpiter effingit tanti phantasma decoris
Syderci uultus castigauere decore:
Lilia nupta rosis. ⁊ ne palloris obumbret

Expanded text:
eu, pudeat nostra terris decreta silere; Quod nostri languescit amor, quod fama tepescens Torpet, et a toto viles proscribimur orbe; Quod laxas mundo sceleris concedit habenas Tesiphone, nostraque sibi de gente triumphans Gaudet, et a nostro sugit gaudia luctu. Fine dato verbis orantis fine perorat. Gaudet et assentit naturae curia, votum Laudat, et a voto non distant vota sororum: Surgit ad haec placidi vultus, gestusque modesti Circum scripta modis Prudentia, colla pererrat Aurea caesaries, sed acus mediata refrenat Litigium crinis, et regula pectinis instat. Ordo supercilii justo libramine ductus, Nec nimis exhaustus, nec multa nube pilorum Luxurians, sese geminos exemplat in arcus. Luminis astra jubar, frons lilia, balsama naris, Dens ebur, osque rosam, parit, offert, reddit, adaequat. Spirat in ore color vivus, nec candor adulter Turpiter effingit tanti phantasma decoris. Sidereum vultus castigavere ruborem Lilia nupta rosis; et ne palloris obumbrent
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ filios dĩ fieri. qd̾ illa adoptio sig¬
nificat quã paulꝰ cõmemorat. eosdẽ dixit
natos ex do. Atq ut aꝑtius ostenderet
qua grã factum sit. & u̾bũ inqͥt caro fac¬
tũ t̃ & habitauit in nobis. Tanqͣm diceret.
Qd mirũ si filii dĩ facti st̃. cũ caro essent:
ꝓpt̾ qͦs unicꝰ caro factꝰ ẽ cum u̾bũ esset
Doc sane magna distantia: qͥa nos effedi
filii dĩ mutam̃ in meliꝰ. ille au̾t filiꝰ dĩ
cũ filiꝰ hominis factus esset. ñ ẽ mutatꝰ

Expanded text:
testate factos Dei filios, quod illa adoptio significat quam Paulus commemorat, eosdem dixit natos ex Deo. Atque ut apertius ostenderet qua gratia factum sit, Et Verbum, inquit, caro factum est, et habitavit in nobis : tanquam diceret, Quid mirum si filii Dei facti sunt cum caro essent, propter quos unicus caro factus est, cum Verbum esset? Hac sane magna distantia, quia nos effecti filii Dei mutamur in melius, ille autem Filius Dei cum filius hominis factus es
Abbreviated transcription (Latin):
cęlis scĩs tuis. emitte. illam a sede
magnitudinis tue. ut metũ sit & mecũ
laboret. id ẽ doceat me laborare ne laborẽ
Labores enĩ eiꝰ. uirtutes sunt. S alit̾ mitti¬
tur ut sit cũ homine. alit̾ missa ẽ ut ipsa
sit homo. In animas enĩ scãs se transfert.
atq amicos di & ꝓpħas constituit. sic̃ etiã
implet scõs angłos. & omĩa talib ministe¬
riis congrua ꝑ eos oꝑatur. Cum aũ uenit
plenitudo temꝑis. missa ẽ ñ ut implerit
angłos. nec ut esset angłs. nisi in qͣntũ
consiliũ patͥs annuntiabat. qd̾ & ipsiꝰ erat.
nec ut eĩt cũ hominib aut in hominib.
u̾bũ caro fieret. id ẽ homo fieret. In qͦ futu¬
ro reuelato sacͣm̃to. etiã eoꝵ sapientiũ atq
scõꝵ salus eẽt. qui pͥusqͣm ip̃se de uirgine

Expanded text:
coelis tuis, et mitte illam a sede coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sicut etiam implet sanctos Angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis missa est , non ut impleret Angelos, nec ut esset Angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, t ipsum Verbum caro fieret, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de vi
Abbreviated transcription (Latin):
magnos faceret magnꝰ. qui ad paruos
missꝰ ẽ paruus. Incõparabilit̾ enĩ maio¬
ra filii dĩ oꝑatione facta sunt celum &
t̾ra & om̃ia que in eis st̃. quia ꝑ ipsum
facta st̃ omĩa: qm signa atq portenta
quȩ in ciꝰ testimoniũ ꝓruꝑunt. S tam̃
homines ut hȩc magna ꝑ eum facta par¬
ua crederent: illa parua tanqͣm mag¬
na tremuerunt. Cũ gͦ uenit plenttudo
temꝑis misit ds filiũ suum factũ ex mu¬
liere. factũ sub lege. usq adeo paruũ:
ut factũ. eo itaq missũ. quo factũ. Si gͦ
maior mittit minorẽ. fatem᷑ & nos factũ
minorẽ. & in tantũ minorẽ. in qͣntũ factũ.
& in tantũ factũ. in qͣntũ missum. Misit
enĩ filiũ suũ. factum ex muliere. Per quẽ
tam̃ quia facta sunt omĩa. ñ solũ priꝰqͣm
factꝰ initteret᷑. s pͥusqͣm essent om̃ia. eun¬
dẽ inittenti confitem equalem. Item ex¬
mitte inqͥt illam de eodẽ libro.

Expanded text:
magnos faceret magnus qui ad paruos magnos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omfacta sunt, quam signa et portenta quae in ejus testimonium proruperunt. Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in quantum missum. Misit enim Filium suum factum ex muliere, per quem tamen quia facta sunt omnia, non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam essent omnia, eumdemitte, inquit, illam de sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
muliere. Quo nomine qͥs catholicꝰ
nesciat ñ eum pͥuationẽ uirginitatis. s
differentiã sexus. hebreo loquendi more.
significare uoluisse: Cum itaq ait mi¬
sit ds̃ filiũ suum factum ex muliere. sa¬
tis ostendit eo ipso missũ filiũ. qd̾ factꝰ est
ex muliere. Qd̃ aũ de do natus ẽ. in hoc
mundo erat. qd̃ aũt de maria natus ẽ. in
filiũ. Quȩtũq ppt̾ faciendam fidẽ
qua mundarem ad contẽplandã uirtu¬
tẽ in reb ortis ab et̾nitate platis. & ad et̃¬
nitatẽ relatis. temꝑalit̾ gesta st̃: aut testi¬
monia missionis huiꝰ fuert. aut ipsa mis¬
sio filii dĩ. S testimonia quedã uenturũ
p̃nuntiauerunt: queda uenisse testata
sunt. Factũ qͥppe creatorẽ ꝑ quẽ facta est
om̃ĩs creatura: omnẽ creaturã habere te
stem oportebat. Nisi enĩ multis missis
p̃dicaret᷑ unus. ñ multis dimissis teneret᷑
unꝰ. & nisi talia essent testimonia quȩ
parius magna uiderent᷑. ñ crederet᷑ ut

Expanded text:
muliere. Quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria ndei. quaecumque propter faciendam fidem, qua mundaremur, ad contemplandam ueritatem in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut testimonia missionis huius fuerunt aut ipsa missio filii dei. at testimonia quaedam uenturum praenuntiauerunt, quaedam uenisse testata sunt. factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. et nisi talia essent testimonia, quae paruis magna uiderentur, non crederetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aũ uenit inqͥt plenitudo temꝑis. mi¬
sit ds filiũ suũ factum ex muliere. factum
sub lege. ut eos qui sub lege erant redimeret.
Audistis. & quia planũ & aꝑtum ẽ: intellex¬
istis. Ecce pat̾ fecit filiũ nasci de uirgine.
Cum enĩ uenit plenitudo temꝑis. misit ds̃
filiũ suũ. utiq pat̾ xp̃m. Quomͦ eũ mi¬
sit: Factũ ex muliere. factum sub lege.
forte hoc mouet quia ex uirgine dixeram.¬
& paulꝰ dixit ex muliere: Non moueat.
liere. Ex uirgine qͦmͦ: Ecce uirgo in ute¬
ro accipiet. & pariet filium. Ex muliere
aũt sicuit audistis. ñ ẽ contͣriũ. Propͥetas
enĩ locutionis hebree. mulieres ñ corrup¬
ta uirginitate. s feminas appellat. Habes
tuidentẽ scͥpturam geneseos. qndo ipsa pͥ¬
mo eua facta ẽ. formauit eã in mulierem.
Duit etiã alio loco scͥptura iubere dm sepa¬
lare mulieres. quȩ ñ cognouerunt cubi

Expanded text:
nitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex mulforte hoc movet, quia de virgine dixi, et Paulus dicit ex muliere? Non moveat, liere. Ex virgine quomodo? Ecce virgo in utero accipet, et pariet Filium . Ex muliere autem, sicut audistis: non est contrarium. Proprietas enim locutionis hebraeae mulieres, non corruptas virginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo Eva facta est: Formavit eam in mulierem . Dicit etiam alio loco Scriptura, jubere Deum separari mulieres, quae non cognoverunt cubi
Abbreviated transcription (Latin):
sit spm̃ filii sui clamantẽ abba
pater. id ẽ nos clamare facientem.
De ipso qͥppe spũ alio loco dicit. Accepi¬
mꝰ spm adoptionis filioꝵ. in quo da¬
mamꝰ abba pat̾. Nos gͣ clamamꝰ. s ille
clamare dictus ẽ qui efficit ut clamemꝰ¬

Expanded text:
itum Filii sui clamantem, Abba, Pater , id est, nos clamare facientem. De ipso quippe Spiritu, alio loco dicit, Accepimus Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Nos ergo clamamus, sed ille clamare dictus est, qui efficit ut clamemu
Abbreviated transcription (Latin):
& lacobꝰ. Uoluntarie genuit nos u̾bo
ueritatis. ut simꝰ initiũ aliqd̃ creature eiꝰ.
ne scilicet in eo qd̾ ait genuit: hoc nos
ficri putaremꝰ qd̾ ipse ẽ: ideo pͥncipatum
quenda in creatura nobis hac adoptione.
concessum satis ostendit. Ex tract̃ euglii¬
plurimũ habere in nr̃a fide sacra¬
m̃tũ. aplĩca doctrina testat᷑. Unde. apłs
paulꝰ cũ de udeoꝵ meritis loqueretur.
& legis latio. quoꝵ patres. & ex quibꝰ xp̃c
scdm carnẽ. qui ẽ suꝑ om̃ia ds̃ beneditus
in scłã. Item dicit. Et ipsi in nobismetip¬
sis ingemiscimꝰ adoptionẽ. expedantes
redemptionẽ corꝑis nr̃i. Etem alio loco.
modi testimonis satis apparet. Unicum
enĩ filiũ ds̃ habet quẽ genuit de substan¬
tia sua. de qͦ dr̃. Cũ in forma dĩ eẽt. ñ ra¬
pinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ equalis d̃o. Nos au̾t
ñ de substantia sua genuit. Creatura¬
tauit. Iste itaq modus quo nos ds cum
iam essemꝰ ab ipso ñ nati s conditi & in¬

Expanded text:
cobus: uoluntarie genuit nos uerbo ueritatis, ut simus initium aliquod creaturae eius. ne scilicet in eo quod ait genuit hoc nos fieri putaremus quod ipse est, ideo principatum quendam in creatura nobis hac adoptione concessum satis ostendit. Non ergo aliplurimum valere in nostrae fidei sacramento, apostolica doctrina testatur. Unde apostolus Paulus cum de Judaeorum meritis loqueretur: et Legislatio; quorum patres, et ex quibus Cm carnem, qui est super omnia deus benedictus in saecula; item dicit: et ipsi in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem expectantes redemptionem corporis nostri; item alio loco: smodi testimoniis satis adparet. unicum enim filium deus habet, quem genuit de substantia sua, de quo dicitur: cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo. nos autem non de subtavit. Iste itaque modus quo nos Deus, cum jam essemus ab ipso non nati, sed conditi et in
Abbreviated transcription (Latin):
Certe si ñ putatis c̾e dicendũ ciꝰdẽ filium
cuiꝰ pat̾ ẽ esse nature. dicite cuiꝰ pater est
eẽ substantie. Ad causam que int̾ nos
agitur sufficit nobis. Uerũptam̃ adio¬
nendi estis ut intue amini qd̃ ait apłs
his qui natura ñ st̃ dii. seruistis. Ubi
certe nos dõ qui natura ẽ ds̃. seruir
monstrauit. Uos gͦ qͥd̾m patrẽ non
tis: adu̾tite tales quales fuert̃ illi quibi
Uos si tales c̾ẽ uultis. petimꝰ ne uelits. &
dm patrẽ natura dm ẽẽ dicatis. eiꝰq filiũ
quẽ ñ gr̃a. s natura filiũ ẽẽ iam dicits

Expanded text:
n putatis esse dicendum, ejusdem Filium cujus Pater est esse naturae; dicite cujus Pater est esse substantiae: ad causam quae inter nos agitur, sufficit nobis. Verumtamen admonendi estis, ut intueamini quod ait Apostolus, His qui natura non sunt dii, servistis : ubi certe nos Deo qui natura est Deus, servire monstravit. Vos ergo qui Deum Patrem non s tales, quales fuerunt illi quibus Vos si tales esse vultis, petimus ne velitis, et Deum Patrem natura Deum esse dicatis: ejusque Filium, quem non gratia, sed natura Filium jam
Abbreviated transcription (Latin):
ge. ñ in lege. illa depͥmente. illa de reatu
conuincente. Demonstrauit enĩ petca¬
tũ lex. ipsa fixit spinã. ipsa fecit cor com¬
pungi. ipsa admonuit ut reum se. qͥsq
cognosceret. & ꝓ uenia clamaret ad dm.¬

Expanded text:
ge, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu ge, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu convincente. Demonstravit enim peccatum Lex: illa fixit spinam, illa fecit cor compungi; ipsa admonuit ut reum se quisque cognosceret, et pro venia clamaret ad D
Abbreviated transcription (Latin):
erbo itaq dĩ ad unitatẽ ꝑsone copu¬
latus. & qͦdam cõmixtus ẽ homo. cũ
ueniente plenitudine temꝑis missꝰ ẽ in
hc̃ mundũ factꝰ ex femina filiꝰ dĩ. ut ẽẽt
filiꝰ hominis ꝓpt̾ filios hominũ. Hanc
ꝑsonã angłi̾ca natura figurare antea
potuit ut p̾nuntiaret. ñ expͥmere. ut ip¬
sit ds filiũ suum factũ ex muliere.
id ĩ ex femina. Indiscrete enĩ uoca¬
bant hoc antiqui. Factum sub lege. ut.
eos qui sub lege erant redimeret. Unde.
redimeret.: Adiabolo. a ꝑditione: a pec¬
catis suis. ab eo cui se uendiderant. Ut
eos qui sub lege crant redimeret. Sub lege
em̃ erant: quia p̾mebat eos lex. Condi¬
tione p̃mebat. conuincendo de reatu.
ñ saluando. Et mala ꝓhibebat. s quia
illi uires ñ habebant. ꝑ seipsos iustifican¬
di se. & clamandũ erat ad illũ qͦmͦ clama¬
uit qui captiuus ducebat᷑ sub lege pecca¬
ti. miser ego homo qͥs me lib̾abit de cor¬
pore. mortis huiꝰ: erant homines sub le¬

Expanded text:
copulatus, et quodam modo commixtus est homo, cum veniente plenitudine temporis missus est in hunc mundum factus ex femina Filius Dei, ut esset et filius hominis propter filios hominum. Hanc personam angelica natura figurare antea potuit, ut praenuntiaret; non expropriare, ut ipsit Deus Filium suum, factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Unde redimeret? A diabolo, a perditione, a peccatis suis, ab eo cui se vendiderant. Ut eos qui sub Lege erant redimeret. Sub Lege enim erant, quia premebat eos Lex. Conditio eos premebat, convincendo de reatu, non salvando. Et quidem mala prohibebat: sed quia illi vires non habebant per seipsos justificandi se, clamandum erat ad illum, quomodo clamabat qui captivus ducebatur sub lege peccati: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Erant omnes homines sub Le
Abbreviated transcription (Latin):
genuisse quẽ sibi filiũ adoptauerit. aut
siero etiã nos quib dedit d̾s potestatem
filios dĩ fieri. ñ de natura atq substantia
sua nos genuit. si cut unitũ filium. sed
utiq dilectione adoptauit. Quo u̾bo
apłs sepe uti ñ ob aliud intelligit᷑. nͥ ad
discernendũ unigenitũ ante omnẽ crea¬
turã. ꝑ quẽ omĩa facta sunt. qui solus
de substantia patris natꝰ ẽ. scdm equali¬
tatẽ diuinitatis hoc omĩno qd̃ pater.
quẽ missũ dicit ad suscipiendam carnẽ
ex illo genere quo & nos scd̃m natura m
nram sumꝰ. ut ilło participante. mortali¬
tatẽ nrãm ꝑ dilectionẽ. nos efficeret parti¬
cipes diuinitatis sue ꝑ adoptionẽ. Ita enĩ
dicit. Cum au̾t uenit plenitudo temꝑis.
misit ds filiũ suũ factum ex muliere. fat

Expanded text:
genuisse, quem filium sibi adoptaverit: aut vero etiam nos quibus dedit Deus potestatem filios ejus fieri, de natura atque substantia sua nos genuit, sicut unicum Filium, sed utique dilectione adoptavit. Quo verbo Apostolus saepe uti non ob aliud intelligitur , nisi ad discernendum Unigenitum ante omnem creaturam, per quem facta sunt omnia, qui solus de substantia Patris natus est, secundum aequalitatem divinitatis hoc omnino quod Pater: quem missum dicit ad suscipiendam carnem ex illo genere, quo et nos secundum naturam nostram sumus, ut illo participante mortalitatem nostram per dilectionem, nos efficeret participes divinitatis suae per adoptionem. Ita enim dicit: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Fili
Abbreviated transcription (Latin):
Non horam dixit qua cogeret᷑ mori. s qua
dignaret᷑ occidi. Tempꝰ enĩ expectabat quo
moreret᷑. quia tempꝰ expectauit quo nasce¬
ret᷑. De hoc temꝑe apls loquens. ait.
Cum aũ uenit plenitudo temꝑis: misit aͥs
filiũ suũ. Ideo multi dicunt. Quare ñ
ante uenit xp̃c: Quib respondendũ est.
qͥa ñdũ uenerat plenitudo temꝑis. mode¬
rante illo. ꝑ quẽ facta sunt temꝑa. Sciebã
enĩ. qndo uenire deberet. Primũ ꝑ mubia
seriem tempoꝵ & annoꝵ p̃dicendus fuis.
Non enĩ aliqͥd paruũ uenturũ fuit. Du
fuerat p̃dicendꝰ: semꝑ tenendꝰ. Qnͣto ma¬
ior uidex ueniebat. tanto p̃conũ longidꝰ
series p̃cedebat. Deniq ubi uenit plail¬
tudo temꝑis: uenit & ille qui nos libera
sempit̾nꝰ. qui nec p̃ceditur hest̾no. nes s¬

Expanded text:
o horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia et tempus exspectavit quo nasceretur. De hoc tempore Apostolus loquens, ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ideo multi dicunt: Quare non ante venit Christus? Quibus respondendum est, quia nondum venerat plenitudo temporis, moderante illo per quem facta sunt tempora: sciebat enim quando venire deberet. Primo per multam seriem temporum et annorum praedicendus fuit; non enim aliquid parvum venturum fuit: diu fuerat praedicendus, semper tenendus. Quanto major judex veniebat, tanto praeconum longior series praecedebat. Denique ubi venit plenitudo temporis, venit et ille qui nos liberarsempiternus, qui nec praeceditur hesterno, nec e
Abbreviated transcription (Latin):
misit ds̃ spm̃ filii sui in corda ur̃a. Habes
alio loco cundẽ apłm dicentẽ. Si autẽ
sp̃c eiꝰ qui suscitauit uĩm a mortuis ha¬
bitat in uobis. Hic utiq spm̃ patͥs intel¬
ligi uoluit. de qͦ tam̃ alio locodicit. Qs¬

Expanded text:
Misit Deus Spiritum Filii sui in corda vestra. Habes alio loco eumdem apostolum dicentem, Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis; hic utique Spiritum Patris intelligi voluit: de quo tamen alio loco dicit, Q
Abbreviated transcription (Latin):
ret anteqm uiuificaret sp̃t quia carual
dĩ quȩ p̃ceptũ implet. diffundit᷑ in cs
redimeret: continuo adiunait.ut ad¬
optionẽ filioꝵ recipem. ut uidelicit
hui grãm beneficii discerneret ab ula
sui fatura qͥ missꝰ ẽ filiꝰ ñ adoptione
factus. s semꝑ genitus filiꝰ. ut partici¬
pata natura filioꝵ hominũ. ad partici¬
pandam
⁊ filioshominum. Ex li¬

Expanded text:
retur, antequam uiuificaret spiritus. quia caritas retur, antequam uiuificaret spiritus. quia caritas dei, quae praeceptum implet, diffunditur in coredimeret, continuo subiunxit: Ut adoptionem filiorum reciperemus, ut uidelicet huius gratiam beneficii discerneret ab illa filii natura, qui missus est filius non adoptione factus sed semper genitus filius, ut participata natura filiorum hominum ad participandam ret filios hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ut eos siui sub lege erant redimeret.
ut iam ñ simꝰ sub lege s sub gr̃a. Quisgͦ
dedit legẽ. Ille dedit legem. qui dedit &
grãm. S: legem ꝑ seruum misit. cum gr̃a
ipse descendit. Et unde facti erant homi¬
nes sub lege: Non implendo legem. Qui
enĩ legem implet. ñ ẽ sub lege. s cũ lege.
Qui aũ sub lege ẽ. ñ subleuatur. s p̾mitur
lege. Om̃s itaq homines sub lege consti¬
tutos reos facte lex. & ad hoc illis suꝑ ca¬
put ẽ. ut ostendat pectata. ñ tollat. Lex
gͦ iubet. dator legis miseret᷑ in eo qd̾ lex
raria & p̃cipiti p̃sumptione cecideruns.
& ñ cum lege. s sub lege facti ft̃ rei. Ei
qm̃ suis uirib implere ñ pot̾ant legem.
facti rei sub lege. implorauert̃ liberato¬
isit itaq ds filium suũ testam̃ti
factũ sub muliere. factum sub lege
Nam legis sacͣm̃ta ꝑcepit. ut eos qui subi
lege erant redimeret. id ẽ qͦs lex reos tens¬
bat occidente litt̾a. dũ p̃ceptũ ñ imple¬

Expanded text:
 ut eos qui sub Lege erant redimeret: ut jam non simus sub Lege, sed sub Gratia. Quis ergo dedit Legem? Ille dedit Legem, qui dedit et Gratiam: sed Legem per servum misit, cum Gratia ipse descendit. Et unde facti erant homines sub Lege? Non implendo Legem. Qui enim legem impiet, non est sub lege, sed cum lege: qui autem sub lege est, non sublevatur, sed premitur lege. Omnes itaque homines sub Lege constitutos, reos facit Lex; et ad hoc illis super caput est, ut ostendat peccata, non tollat. Lex ergo jubet, dator legis miseretur in eo quod jubet raria et praecipiti praesumptione ceciderunt; et non sunt cum lege, sed sub lege facti sunt rei: et quoniam suis viribus implere non poterant legem, facti rei sub lege, imploraverunt liberatoisit itaque Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege . Nam Legis sacramenta percepit, ut eos qui sub lege erant, redimeret, id est quos Lex reos tenebat occidente littera, dum praeceptum non imple
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse est gͦ peccatum ut nos iusticia nec nr̃as
dĩ. nec in nobis s in ipso. sicut ipse peccatum
ñ suum s nr̃m nec in se s in nobis constitutũ
similitudine carnis peccati in qua crucifixus
est demonstrauit. hȩc est illa iusticia dĩ non
qua ipse iustus est. s qua nos abeo sumꝰ facti.

Expanded text:
Ipse ergo peccatum, ut nos justitia; nec nostra, sed Ipse ergo peccatum, ut nos justitia; nec nostra, sed Dei; nec in nobis, sed in ipso: sicut ipse peccatum, non suum, sed nostrum; nec in se, sed in nobis constitutum, similitudine carnis peccati, in qua crucifest, demonstravit. Haec est illa justitia Dei, non qua ipse justus est, sed qua nos ab eo facti.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ quȩ de maledicto dĩ uenerat suspendit in
ligno. Atq ita uetus homo nrͣ simul confi¬
xus est cruci. ut ñ mendaciter dictũ intelli¬
gatur in lege. maledictus om̃is qui pendet in
ligno. Quid est maledictus. nisi terra es. & in
terram ibis: Et quid est om̃is. nisi quia & ip¬
se xp̃c qui cum esset uita mortuus est tamen
uera morte ñ ficta: Ex libro fnchyridion.¬
Ropter similitudinẽ carnis peccati in qua
uenerat dictus est & ipse peccatũ. sacrificandꝰ
ad diluenda peccata. In ueteri quippe lege
peccata uocabantur sacrificia ꝓ peccatis. Qd̾
uere iste factus est: cun umbrȩ erant illa. Hinc
dam mendosis codicib legitur. is qui ñ noue¬
rat peccatũ ꝓ nobis peccatũ fecit. tanqͣm ꝓno
bis xp̃c ipse peccauerit. s ait cum qui ñ noue¬
rat peccatum id est xp̃m ꝓ nobis peccatum fe¬
cit d̾s cui reconciliandi sumus. hoc est sacrifi¬
ciũ ꝓ peccatis ꝑ quod reconciliari ualeremus.

Expanded text:
tem quae de maledicto Dei venerat, suspendit in tem quae de maledicto Dei venerat, suspendit in ligno, atque ita vetus homo noster simul confixus est cruci : ut non mendaciter dictum intelligatur in Lege, Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quid est, maledictus, nisi, Terra es, et in terram ibis ? Et quid est, omnis; nisi quia et ipse Christus, qui cum esset vita, mortuus est tamen vera morte, non ficta? Si ropter similitudinem carnis peccati in qua venerat , dictus est et ipse peccatum, sacrificandus ad diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus est cujus umbrae erant illa. Hinc dam mendosis codicibus legitur, Is qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit; tanquam pro nobis Christus ipse peccaverit: sed ait, Eum qui non noverat peccatum, id est Christum, pro nobis peccatum fecit Deus, cui reconciliandi sumus, hoc est, sacrificium pro peccatis, per quod reconciliari valeremus.
Abbreviated transcription (Latin):
cum peccator ñ esset peccatũ ꝓ nobis fe¬
cit: lege diligentius. Et ne forte mendo-¬
sum incurreris codicẽ. aut latinus int̾pres¬
ꝓ nobis fecisse peccatũ. s a patre d̾o ipsum
xp̃m factum esse peccatũ. idest sacrificium
ipse peccatũ. s eum d̾s ꝓ nobis peccatũ fecit.
hoc est ut dixi sacrificium ꝓ peccato. Si enĩ
recolas uel relegas. inuenies in libris ueteris
testam̃ti peccata appellari sacrificia ꝓ pecca¬
lis. Similitudo etiam cariis peccati in qua
uenit ad nos: dicta est ipsa peccatũ. Misit
nquit ds̃ filium suum in similitudinẽ car¬
sis peccati. & de peccato damnauit peccatũ
in farne. hoc est de similitudine carnis pec¬
si quȩ ipsis erat. damnauit peccatũ in car¬
ne peccati quȩ nr̃a est. P ropter hoc etiam
carne. ut ꝑ hoc mysterium significaret eos qͥ
in morte ipsiꝰ baptizantur mori peccato ut
uiuant d̾o. Sic etiã ꝑ crucẽ factus est ꝓ nobis
maledictum. Pendens quippe in ligno. mor¬

Expanded text:
cum peccator non esset, peccatum pro nobis fecit: lege diligentius, et ne forte mendosum incurreris codicem, aut latinus interpresristum pro nobis fecisse peccatum, sed a Patre Deo ipsum Christum factum esse peccatum, id est, sacrificium ipse peccatum, sed eum Deus pro nobis peccatum fecit, hoc est, ut dixi, sacrificium pro peccato. Si enim recolas vel relegas, invenies in libris Veteris Testamenti peccata appellari sacrificia pro peccatis. Similitudo etiam carnis peccati, in qua venit ad nos, dicta est et ipsa peccatum: Misit, inquit, Deus Filium suum in similitudine carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne : hoc est, de similitudine carnis peccati, quae ipsius erat, damnavit peccatum in carne peccati, quae nostra est. Propter hoc etiam carne: ut per hoc mysterium significaret, eos qui in morte ipsius baptizantur, mori peccato, ut vivant Deo. Sic etiam per crucem factus est pro nobis maledictum . Pendens quippe in ligno, mor
Abbreviated transcription (Latin):
tet malũ esse peccatũ. & tamen cum lal̃¬
de dictũ est ae dño uĩu aep̃o. quia ñ nouer a
pescatum. Non gͦ nouerat hoc malu. His¬
si queratur quom̃ qd̃ ñ nouerat arguebã
neq enim peccata ñ arguebat: om̃a audẽ
quȩ arguuntur sicut dicit apls a lumine
mamfestantur. quomͦ gͥ a quo arguebantur
ignorabantur. ñ ne rectissime respondebit᷑.
& nouerat & ñ nouerat: Rectissime om̃ino.
Nouerat enim ꝑ sapientiam. ñ nouerat ꝑ ex¬
t offeret munus suũ dño. agnum anni-¬
q̃uidã nr̃i interp̃tes transferre uoluerunt
ueluti locutionẽ inusitatam uitantes. & dix¬
erunt ꝓ peccato. ñ in peccatum. cum sit sensꝰ
in ea locutione qui ñ fuerat ꝑturbandꝰ. In
peccato quippe dictum est. quia hoc ipsũ qd̃
ꝓ peccato offerebatur peccatum uocabatur.
d̾s pater scilicet eum filiũ ꝓ nobis fecit pec-¬
catum. id est sacrificium ꝓ peccato. Sic gͦ ag¬
nus in holocaustũ ut ipsum pecus esset pecca-

Expanded text:
tet malum esse peccatum? Et tamen cum laude dictum est de Domino Jesu Christo, quia non noverat peccatum . Non ergo noverat hoc malusi quaeratur, Quomodo quod non noverat, arguebat? neque enim peccata non arguebat: Omnia autem quae arguuntur, sicut dicit Apostolus, a lumine manifestantur : quomodo igitur a quo arguebantur, ignorabantur? Nonne rectissime respondebitur, et noverat, et non noverat? Rectissime omnino: noverat enim per sapientiam, non noverat per ext offeret munus suum domino agnum anniquidam nostri interpretes transferre noluerunt ueluti locutionem inusitatam uitantes et dixerunt "pro peccato", non "in peccatum", cum sit sensus in ea locutione, qui non fuerat perturbandus. "in peccatum" quippe dictum est, quia hoc ipsum, quod pro peccato offerebatur, peccatum uocabatur. catum fecit, deus pater scilicet deum filium pro nobis fecit peccatum, id est sacrificium pro peccato. sicut ergo agnus in holocaustoma, ut ipsum p
Abbreviated transcription (Latin):
atura id est ppłs innouatus ꝑ fidem ut
habeat interim in spe qd̃ in re postea ꝑfici¬
atur. in xp̃o habet etiam qd̃ in se sperat.
Itaq nunc uetera transierunt scdm̃ spem.
quia mͦ iam ñ est tempus uet̾is testam enti.
quo temporale atq carnale regnũ expede¬
tur a deo. & facta sunt omĩa noua scd̾m ean¬
dem spem. ut regnũ cȩloꝵ ubi nulla erit
mors atq corruptio ꝓmissũ teneamus. In
resurrectione autẽ mortuoꝵ ñ iam scđ̾m
spem s scđ̾m rem. & uetera transibunt. cũ
immica nouissima destruetur mors. & fiets
omĩa noua cum corruptibile hoc indue¬
rit incorruptionẽ. & mortale hoc inducrlł
immortalitatem. Qd̾ iam factum est in xp̃s
quẽ scdm̃ rem iam ñ nouerat paulꝰ scđ̾m
carnem. eors uͦ ꝓ quib mortuus est & re¬
neminem nouerat scđm carnem. Ex tract¬

Expanded text:
atura — id est populus innouatus per fidem, ut habeat interim in spe quod in re postea perficiatur — in Christo habet iam quod in se sperat. itaque nunc uetera transierunt secundum spem, quia iam modo non est tempus ueteris testamenti, quo temporale atque carnale regnum exspectetur a deo; et facta sunt omnia nona secundum eandem spem, ut regnum caelorum, ubi nulla erit mors atque corruptio, promissum teneamus. in resurrectione autem mortuorum non iam secundum spem, sed secundum rem et netera transibunt, cum inimica nouissima destruetur mors; et fient omnia noua,, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem et mortale hoc induerit immortalitatem. quod iam factum est in Christo, quem secundum rem iam non nouerat Paulus secundum carnem. eorum uero pro quibus mortuus est et reneminem nouerat secundum carnem, quia