comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suspicatus. ẽ. esse filiũ dĩ:
Non igit᷑ ideo iudȩis eũ cruc¬
figere ꝑsuasit. quia xp̃m
siue dĩ filiũ non esse puta¬
uit : sed quia se morte illiꝰ
non prȩuĩdit esse dãnandũ
Uere enim de hoc mysterio
a scłis abscondito dicit apłs
quod nemo principum
huius sełi cognouit: Si em̃
cognouissent: Numiquam
dñm głȩ crucifixissent:
Quare autẽ dȩmonia dũs
se loqui ꝓhibeat: psalnist
nianifestat qui ait Pecca.¬
tori autẽ dixit ds̃ quare
tu enarras iustitias meas
& cetera. Nequis dũ pred¬
cantẽ audit : sequatur er¬
santẽ: Improbus enĩ magl̃
est diabolus. quia Ilsaue¬
ris sȩpe permiscet it
specie ueritatis testi: ioni.¬
um fraudis ohtexat .d. liaĩ
autẽ non soli dȩmones qui
inutci confitebant᷑. iubent᷑
silere de xp̃o: Sed &e illi qͥ

Expanded text:
tus est esse Filium Dei. Non igitur ideo Judaeis eum crucifigere persuasit, quia Christum sive Dei Filium non esse putavit, sed quia se morte illius non praevidit esse damnandum. Vere enim de hoc mysterio a saeculis abscondito dicit Apostolus: Quod nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Quare autem daemonia Dominus de se loqui prohibeat, Psalmista manifestat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? et caetera: ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem. Improbus enim magister est diabolus, qui falsa veris saepe permiscet, ut specie veritatis testimonium fraudis obtexat. Alias autem non soli daemones qui inviti confitebantur jubentur silere de Christo, sed et i
Abbreviated transcription (Latin):
odi&. & alterũ diliget.
aut uni adhȩrebit. & alte¬
rũ contẽnet Hȩc uerba.
biligenter consideranda suns:
Nam qui sint duo domini.
Consequenter exponit
dicens: Non potestis dõ
seruire & mammonae:
Audiat hoc auarus: Audiat
qui censetur uocabulo
xp̃iano. Non posse simul
tamen non dixit qui ha¬
b& diuitias: Sed qͥ seruit
diuitiis: Qui enĩ diuiti-¬
asũ seruus. ẽ : Diuitias
custodit ut seruus Qui
autẽ seruitutis excussit
iugũ: Distribuit eas ut

Expanded text:
lterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Haec verba diligenter consideranda sunt, nam qui sint duo domini consequenter exponit dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul rvire. Et tamen non dixit, qui habet divitias, sed qui servit divitiis; qui enim divitiarum servus est, divitias custodit, ut servus; qui autem servitutis excussit jugum, dis
Abbreviated transcription (Latin):
& per ipsũ. & in ipso sunt om̃a.
sed ita potius. quia pater illos
gratuito amore prȩuenerit:
atq ad amandũ credendumq
filiũ. amando sustulerit: &
quia ipsi agnitã filii dilecti¬
onẽ ac fidem. pio & sollicito
corde seruauerint: maiorib
eos donis paternȩ dilectionis
esse remuneratos: Non autẽ
arbitrandũ. quia pater sine
filio aut sp̃u sco amare : uel
amoris possit munera dare.
Nec rursus ȩstimandũ: quia
filius sine patre & sp̃u scõ
ualeat amari uel credi
Quod ergo ait. ipse enĩ pater
amat uos: intelligendum est.
unãcum filio & sp̃u scõ amare
quos amore dignos iudicat:
t quod ad iunxit. quia uos me
amastis: eadem ratione sentii¬
dum est. quia qui cumq filiu
recte amat : hunc cũ patre
& amborũ sp̃u amat. quia
quorũ inseparabilis est natua
diuinitatis: horũ una eadems
sunt dona uirtutis Exiui
ã patre : & ueni in mundum.
iterũ relinquo mundũ: &
uado ad patrem Exiuit a

Expanded text:
 per ipsum, et in ipso sunt omnia ; sed ita potius, quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater sine Filio et Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, intelligendum est una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicunque Filium recte amat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis. Exivi a Patre, et veni in mundum. Iterum relinquo mundum, et vad
Abbreviated transcription (Latin):
Sed pisce illę̧sũ eructante
depositũ: tertia die terris
refunditur Uidete dñmm
etiã in ueteri testamento:
in serui forma mirabilit
apparere : Videte quomodo
se ante actis sȩculis Indica¬
uit: sed seruilis formae hu¬
militate uenturũ Ionas irã
dñi prȩdicaturus. ad mag¬
nam nineuitarũ destinat᷑
urbẽ dicturus. Quadragin¬
ta dies. & nineue sub uerte¬
tur: Et xp̃c ad mundi

Expanded text:
sed pisce illaesum eructante depositum tertia die terris refunditur. Videte Dominum etiam in Veteri Testamento, in servi forma mirabiliter apparere. Videte quomodo se ante actis saeculis indicavit sub servilis formae humilitate venturum . Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Quadraginta dies, et Ninive subvertetur, et Christus ad mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes iħu: quia legis¬
lator cũ tota patrũ ꝓge¬
nie. xp̃m in carne appa¬
rentẽ: longe sibi dignita-¬
tis gła prȩferendum esse
cognouit. Illud apłi sedu¬
la dȩuotione protestans:
quia quod infirmũ. ẽ. dĩ
fortius est hominibus:
Rogauit eũ intrare in do.¬
mũ eius : quia continuis
gaudioꝵ uotis: eius uidere
desiderabat aduentum:
Anima autẽ mea inquit᷑¬
exultabit in dño: & delec¬
tabit᷑ super iħu eius
Om̃a ossa mea dicent: dñe
quis similis tibi: Et hoc
est ad pedes iħu cadere:
cũ super omnes singula.¬
riter magnũ pia fide fa.¬
teri: Quia filia unica erat
illi fere annoꝵ duodeci.
& hȩc moriebatur: Ipsa
sẏnagoga quȩ sola legali
institutione composita :
quasi unica moysi nata
erat : quasi duodecimo
ȩtatis anno: hoc . ẽ. tẽpore
pubertatis ad propinquante
moriebatur : quia nobilit
a ꝓphetis educata. postquã
ad intelligibiles annos per¬
uenerat. postquã sp̃uales
dõ fructus gignere debe

Expanded text:
ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis ejus videre desiderabat adventum. Anima autem mea inquitexsultabit in Domino, et delectabitur super Jesu ejus. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatua prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spirituales Deo fructus gignere debe
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã. uel explicandi qđ
intelligo non habuero fa¬
cultatem. uel tã fuerit
quisq. tardus ut etiam ex¬
ponentẽ non sequatur:

Expanded text:
gentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
Uenisti ꝑdere nos scio te qui
sis sc̃s dĩ Non uoluntatis
ista confessio. ẽ. quã prȩmiũ
sequitur confitendi: sed ne¬
cessitatis extortio quȩ cogit
inuitos Et uelut si serui fu¬
gitiui post multũ tẽporis
dominũ suũ uideant. nichil
aliud Nisi de uerberib de¬
p̃cantur. Sic & dȩ mones
cernentes dñm in terris
repente uersari : ad iudican¬
dos se uenisse credebant:
Prȩsentia saluatoris. tormen¬
ta sunt demonũ: Et incre¬
pauit illi iħc dicens: Ob¬
mutesce & exi ab illo: Qm̃
inuidia diaboli mors in¬
trauit in orbẽ t̃rarũ. ideo
contra ipsum mortis auc¬
torem primo debuit me¬
dicina salutis operari
Primo lingua serpentina

Expanded text:
enisti perdere nos? scio te quia sis sanctus Dei. Non voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio quae cogit invitos. Et velut si servi fugitivi post multum temporis dominum suum videant, nihil aliud nisi de verberibus deprecantur, sic et daemones cernentes Dominum in terris repente versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris tormenta sunt daemonum. Et increpavit illum Jesus dicens: Obmutesce, et exi ab illo. Quoniam invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum , ideo contra ipsum mortis auctorem primo debuit medicina salutis operari: primo lingua serpentina
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus ueteris facti memo¬
ria innouetur: Sed & in nouã
renatoꝵ subolẽ. Noua para.¬
elyti ã patre missio celebret᷑.
Nouũ in ea sacrificiũ dño. ipsiꝰ
quoq apłi mox accepto dono
sp̃c obtulerunt: Cũ euangeli¬
Zantes his qui conuenerant.
plurimos conuerterunt ad
fidẽ : & hos fonte baptismatis
primitias ad cõmunionẽ dñ
altaris obtulerunt: Hene
autẽ duo primitiarũ panes¬
De nouis frugibus iubebant᷑
offerri: Quia nimirũ ȩcła
de utroq popło. iudeoꝵ seilic&
& gentiũ colligit: Quos inno.¬
uam suo redẽptori familiã
consecret: Inter hȩc uero sol.¬
lerter intuendũ est: Quod non
sine magno mysterio. quinqua¬
genarius numerus. indatione
Nam qu inquagesima die paseihs
& illa in monte popło data.
& hȩc discipłis in cęnaculo mil.¬
sa est: Sed hoc nimirũ nunds¬
perpetuitas futurę quietis
ostendit᷑. in quo recte uel
legis de calogus mandatur:

Expanded text:
Christianis veteris facti memoChristianis veteris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre missio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis primitias ad communionem Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus in datione Nam quinquagesima die Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum nuperpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo recte vel legis decalogus mandatur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is popłs una uoce dicens.
omnia uerba quȩ locutꝰ est
dñs : Et audiemꝰ & faciemus:
Hic accepta illustratione sp̃c.
Nascentis ȩccłȩ coctus: om̃iũ
nationũ linguis. dĩ magna¬
lia loquebatur: Certa̾ utiq
discretionis gr̃a. quia legis
obseruatio: Uni tantũ genti
iudeȩ data sit. uerbũ uero
euangelii: Cunctis ꝑ orbẽ
gentibꝰ prȩdicandũ. cunctoꝵ
essent prȩconia dicenda. im¬
pleta ꝓphetia quȩ dicit:
solis ortu usq ad occasum:
laudate nomen dñi. Excelsus
super om̃s gentes dñs Sed
& hoc quodꝰ in uenerationẽ
acceptȩ legis. omnibꝰ annis
sacrificiũ nouũ dño die pen-¬
te costes offerri iussum est:
In nr̃a quoq festiuitate sp̃u-¬
aliter agi. ex acceptȩ gratie
tempore. Numquã desiit:
Nouũ quippe in ea sacrificiũ
offert ȩccła. cũ sabbato inci¬
pientis sc̃ę pente costes: Nouũ
ad optionis populũ. ꝑ baptisma
dño consecrat ritu uere de¬
centissimo: Sicut & supra mo¬
nuimus. ut non solũ populus

Expanded text:
omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit: A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis
Abbreviated transcription (Latin):
etiam centeni discubuert᷑:
Nam quia quinquagesim
pęnitentiȩ psalmus est :
centenarius autẽ numerꝰ
de leua transit in dexterã.
Quinquageni ad conuiuiũ
dñi discumbunt: qui ad¬
huc in penitentiã cõmis¬
sorũ positi uerbi auditũ
percipiunt. Centeni aut̃
qui iam pręsumpta ue¬
niae spe de solo uite ȩt᷑¬
nae desiderio suspirant:
Acceptis autẽ quinq panib
& duob piscib. respex it
incelũ & benedixit illis¬
& fregit & distribuit
uscipulis suis ut pone¬
rent ante turbas: Turbis
esurientib saluator non
noua creat cybaria: sed
acceptis his quȩ habuert̃
aiscipłi benedicit : quia
ueniens in carne non
alia quã p̾dicta sunt
p̃dicat. sed prophetiae
dicta mysteriis gr̃ȩ grauida
demonstrat: Respicit IN

Expanded text:
etiam centeni discubuerunt: nam quia quinquagesimus poenitentiae psalmus est, centenarius autem numerus de laeva transit in dextra. Quinquageni ad convivium Domini discumbunt, quia adhuc in poenitentia commissorum positi verbi auditum percipiunt: centeni autem quia jam praesumpta veniae spe de solo vitae aeternae desiderio sAcceptis autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in coelum, et benedixit illis, fregit, et distribuit discipulis suis ut ponerent ante turbas. Turbis esurientibus, Salvator non nova creat cibaria, sed acceptis his quae habuerunt discipuli, benedicit, quia veniens in carne, non alia quam praedicta sunt praedicat, sed prophetiae dicta mysteriis gratiae gravida demonstrat. Respicit in
Abbreviated transcription (Latin):
gelauit: atq niter uudas uia pede¬
stris apparuit: Iordanis retrorsum conũ¬
sus contra naturã. in sui fontis reutit᷑
erordium. Nonne cdaret naturã uel ma¬
ritimorum fluctuũ uel cuisus fluuia¬
lis esse mutatã: Sitiebat populus pa¬
tum tetigit moyses petrau: et aqua
de petrai fluxit. Nunquid non preter na¬
turam operata est gratia. ut aquam
uomeret petra quam non habebat na¬

Expanded text:
gelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jordanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertitur exordium. Nonne claret, naturam vel maritimorum fluctuum, vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Numquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petra, quam non habebat na
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ labis. Niec lin¬
gua mendaciũ meditari
debere: Porro per tactũ
aurium: Ut relicto audi-¬
tu linguȩ nequã. audiant
uerba xp̃i & faciant ea: sint¬
similes uiro prudenti. qui
edificauit domũ suã supra¬

Expanded text:
iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum sua
Abbreviated transcription (Latin):
eius in euitabilis inspector &
iudex est Ociendũ autem:
quial triplex est modus cogita¬
tionũ nequã Unus earũ quȩ
de liberationẽ & proposito pec¬
candi mentẽ contaminant:
alius earũ quȩ delectatione
quidem peccati mentẽ pertur
bant. Nec tamen hanc ad peccan¬
di consensum pertrahunt¬
ertius earũ: quę naturali mo¬
tu mentẽ percurrentes. Non
tam hanc ad patranda uitia in¬
liciunt: quã abonis quȩ cogita¬
re debuit impediunt. ueluti
est: cũ fantasmata rerũ. quae
aliquando super uacuę gesta
uel dicta nouimus: ad memo¬
riam reducimus: Quarũ cre¬
bra retractatio. quasi impor¬
tuna muscarũ improbitas.
oculos cordis circum uolare.
ac sp̃ualẽ eius aciem in quie¬
tare : magis quam excęcare
consueuit᷑: Acunetis autẽ his
cogitationũ nęquã generibus:
castigari monuit salomon cũ
dicit Omni custodia serua

Expanded text:
ejus inevitabilis inspector et judex est. Sciendum autem quia triplex est modus cogitationum nequam: unus earum quae deliberatione, et proposito peccandi mentem contaminant; alius earum quae delectatione quidem pebant, nec tamen hanc ad peccandi consensum pertrahunt; tertius earum, quae naturali motu mentem percurrentes non tam hanc ad patranda vitia illiciunt, quam a nobis, quae cogitare debuit, impediunt; veluti est cum phantasmata rerum, quae aliquando supervacue gesta vel dicta novimus, ad memoriam reducimus, quarum crebra retractatio, quasi importuna muscarum improbitas, oculos cordis circumvolare ac spiritalem ejus aciem inquietare magis quam excaecare consuevit. A cunctis autem his cogitationum nequam generibus castigari monuit Salomon, cum dicit: « Omni custodia serva
Abbreviated transcription (Latin):
cęli dicimꝰ: Quia eas uolitare in
aere uidemus In cęlum itaq
aerium helias subleuatus est:
Ut in secreta quadã terrę regi¬
one repente duceretur. ubi in
magna iã carnis & sp̃c quiete
uiueret: Quo usq ad finẽ mun¬
di redeat. & mortis debitum
soluat Ille enĩ mortẽ distulit:
Non euasit Redẽptor autẽ
nrͣ. quia non distulit: Superaũ.
eamq resurgendo consũpsit:
Et resurrectionis suae głam
ascendendo declarauit
Iotandũ quoq est. quod helias
in curru legitur ascendisse :
Ut uidelic& aperte monstraret.
quia homo purus adiutorio
egebat alieno Per angłos qͥ ppe
illa facta: Et ostensa sunt ad¬
iumenta. quia nec ad cęlum
quidem aerium ꝑse ascendere
poterat: Quẽ naturȩ suae infir.¬
mitas grauabat Redẽptor ait̃
nr̃. Non curru: Non angelis
subleuatus legit᷑. quia is qui
fecerat om̃a: Nimirũ super
om̃a sua uirtute ferebatur:
llo enĩ reuertebatur ubi erã
& inde redibat ubi remanebat:

Expanded text:
eli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 1572 regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat. Ilnon evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat,
Abbreviated transcription (Latin):
famulos: Et ꝑ ascendentis dñi
ꝑsonã patenter ostenditur
Trans latus namq est enoch.
& per coitum genitus: Et per
coitum generans: Raptus est
helias per coitũ genitus: Sed
non iam ꝑ coitum generans:
Assumptus uero . ẽ. dñs. Neque
ꝑ coitũ generans : Neq ꝑ coitũ
generatꝰ Considerandũ uero
nob̾ est: Quid . ẽ. quod marcus
ait. sedit adextris dĩ: Et stephanꝰ
dicit. Uideo cęlos apertos: Et
filiũ hominis ftantẽ ad extris
dĩ Quid .ẽ. quod hunc mareꝰ
sedentem. Stephanus uero stantẽ
se uidere testatur: Sed scitis
fr̃s. quia sedere iudicantis est:
Stare uero pugnantis uel ad¬
iuuantis Quia gͥ redẽptor nr̃
assũptus incęlũ: Et nunc om̃a
iudicat. & ad extremũ iudex¬
omniũ uenit: hunc post assũp¬
tionẽ marcus sedere describit.
quia post ascensionis suae głam:
uidex in fine uidebitur
Stephanus uero in laboris cer¬
tamine positus : Stantẽ uidit.
quẽ ad iutorẽ habuit: Quia

Expanded text:
famulos et per ascendentis Domini famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis eis Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit quem adjutorem habuit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ascensionẽ dñicã designauit:
Iscensionis gͦ suȩ dñs prȩnun¬
tios & testes habuit. unũ ante
legẽ: Alium sub lege. ut quan-¬
dõq ueniret ipse : Qui ueracit̃
cȩlos penetrare potuiss&
Unde & ipse ordo. in eorũ qͦq
utrorũq subleuatione. Per
quȩdã incrementa distingui¬
tur Nam enoch translatus:
helias uero ad cęlũ subuectus
ẽẽ. memoratur. ut ueniret
post modũ. qui nec trans latꝰ.
Nec subuectus. cęlũ ȩthereũ
sua uirtute penetraret Qui
nobis inse credentibus. quiã
carnis quoq munditiã largi.¬
retur: Et sub eo per incremta
tempoꝵ. uirtus castitatis ex¬
cresceret: In ipsa quoq eorũ
trans latione. qui ascensionẽ
dñicã ut uidelic& famuli de¬
signauerunt: Et in seipso qͥ
ad cęlũ ascendit dñs ostendit
Nam enoch quidem: Uxorem
&i filios habuit Helias uero. neq
uxorem: Neq filios legitur
habuisse: Pensate gͦ: Quomodo
per incrementa creuerit mun¬
ditia sc̃ĩtatis. quod & ꝑ trans latos

Expanded text:
sionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos
Abbreviated transcription (Latin):
gat : quib & si ut cũq
pertemptamenta obstre¬
pit. cępta tamen eorũ
desideria non retundit.
De hoc extremo conui¬
uio. alias per iohannẽ
dicitur Beati qui ad cęnã
nuptiarũ agni uocati sun
deirco enimꝰ non ad pran¬
dium sed ad cęnã uocatos
narrat : quia nimirũ in
fine diei conuiuiũ cena
est: Qui ergo finito prę¬
sentis uitȩ tẽmpore. ad
refectionẽ supernȩ con¬
templationis ueniunt:
non ad agni prandium
sed ad cęn̾am uocantur
Quȩ uidelic&e cęna. hoc
ultimo conuiuio expri¬
mitur. cui septẽ discipłi
ad esse memorantur. quia
illos ut diximus. tunc
interna refectio rẽparat.
qui pleni nunc septi for-¬
mi gr̃a in amore sp̃e an¬
helant: Hȩc gͦ uobiscum
fr̃s agite: huius sp̃e re¬
pleri prȩsentia desiderate :
quid uos sequi infuturũ
possit ex pręsenti ꝑpendite
Pensate si hoc sp̃u pleni es¬
stis: & nostis si ad illud
conuiuiũ peruenire ua-¬
leatis Quisquis namq
ille .ẽ. quem nunc sp̃e is

Expanded text:
gat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, qui pleni nunc septiformi gratia in amore Spiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spi
Abbreviated transcription (Latin):
uia corpus assũptum ablatur
erat dominus ab oculis et illa¬
tuius sideribus. necessariũ crat ut in dic
ceue nobis sacramentum corporis et sã¬
guinis consecraret: ut coleretur iugiter
pr misterium quod semel offerebatur in
precum: ut quia cotidiana et in defessa
currebat pro hominũ salute redempcio.
perpetua esset redempcionis oblacio: et ꝑ¬
heiis uctina illa uiucret in mc̃oria:
et semper presens esset in gracia: Uert
uinca et ꝑfecta hostia fide existimanda
non specie. neq erteriori censenda uisi
sed interiori affectu. Unde mento celesti
confirmat autoritas: quia caro mea
uere est cibus: et sangius meus uere est
potus: Recedat ergo omine infidelitatis
ambiguum: quoniãquidem qui aus¬
tor est muneus. ip̃e est et testis ueritatis:
Nain et inuisibilis sacerdos. iusibiles
creaturas in substantiam corporis sui¬
et sangiunis uerbo suo secreta potesta¬
te conuertit. ita diceus: Accipite et co¬
medite. hoc est corpus meum: Et in scĩ¬

Expanded text:
uia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis et illaturus sideribus, necessarium erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraret: ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium, ut quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetua esset redemptionis oblatio, et perennis victima illa viveret in memoria, et semper praesens esset in gratia. Vere unica et perfecta hostia fide aestimanda, non specie, neque exteriori censenda visu, sed interiori affectu. Unde coelestis confirmat auctoritas: quia caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum: quando quidem qui auctor est muneris, ipse etiam testis est veritatis. Nacreaturas in substantiam corporis et sanguinis sui verbo suo secreta potestate convertit, ita dicens: Accipite et comedite, hoc est enim corpus meum; et sancti
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ & similitudinem
dĩ condita suũ imitetur
auctorẽ Qui reparationẽ
scĩficationẽq credentium :¬
in peccatoꝵ remissione con¬
stituit. ut remota seuerita¬
te uindictȩ : Omniq cessan¬
te supplicio. reus in nocen¬
tiae redderetur : & finis
criminũ. fieret orĩgo uir¬

Expanded text:
imaginem et similitudinem imaginem et similitudinem Dei condita suum imitetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis criminum fieret origo vir
Abbreviated transcription (Latin):
cessauerint:manent tamen
ex ipsis uoluminibs etiam
apud nos. plurima p̃cepta
moralia Et cũ inde dicat᷑
Diliges dnm dm̃ tuũ ex toto
corde tuo: & diliges ꝓximũ
tuũ sicut te ipsum: Ap̃o dño
in his duobs mandatis. tota
lex pend& et pro. phetę:
Tantaq est sub huius gemi¬
nȩ caritatis edicto. utrius¬
que copula testamenti: ut
sine istarũ conexione uis.¬
tutũ. Nec lex quemquam
inueniatur iustificasse :
nec gr̃a: Iile quoq partes
legalium mandatoꝵ. quibus
quȩdam p̾cipiuntur ut fiant :
quȩdam interdicuntur ut
non fiant. antiquȩ auctori¬
tatis retinent firmitatem:
Nec ideo eis euangłica putan¬
da est aduersa ꝑfectio: quia
& uirtutũ studia ad uolun¬
taria incitantur augmenta.
& ultiones criminum : pęni¬
tentiȩ remediis relaxantur.
Dicit autẽ dñs Nisi abun¬
dauerit iustitia ur̃a plus
quã scribarũ & phariseoꝵ:
non intrabitis in regnum
cȩloꝵ: Quomodo uero abun¬
dabit iustitia. Nisi super
dignũ. quã ut creatura ad

Expanded text:
cessaverint, manent tamen ex ipsis voluminibus etiam apud nos plurima praecepta moralia. Et cum inde dicatur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo; et diliges proximum tuum sicut teipsum : in his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; tantaque est sub hujus geminae charitatis edicto utriusque copula Testamenti, ut sine istarum connexione virtutum nec lex quemquam inveniatur justificasse, nec gratia. Illae quoque partes legalium mandatorum ex quibus quaedam praecipiuntur ut fiant, quaedam interdicuntur ut non fiant, antiquae auctoritatis retinent firmitatem. Nec ideo eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria incitantur augmenta, et ultiones criminum poenitentiae remediis relaxantur. Dicit enim Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Quomodo vero abundabit justitia, nisi superedignum est quam ut creatura ad
Abbreviated transcription (Latin):
in spicimus: nobis quoq
qualiter ad imitandum
congruat uidemus.
Sic enim sua redemptor
indicat : ut imitationis
uiam nobis sequentibus
sternat Ecce in cibo
suo dñs nr pisci asso
coniungere fauum uo.¬
luit: quia uidelic&̃e illo
in suo corpore ad ȩ̨ternã
quiedẽ suscipit. qui cũ
hic tribulationes ꝓ dõ
sentiunt. ab amore iN¬
dernȩ dulcedinis non
recedunt Cum asso
pisce fauus sumitur:
quia qui hic afflictio¬
nem pro ueritate suscipi¬
unt. illic dułcedine uera
satiantur: Notandũ quõ¬
que: quod ultimũ conui¬
uium dñs cũ septẽ disci¬
pulis habuisse describit᷑:

Expanded text:
inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describit
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam ad exitium:
Res uero ipsa cuius sacram̃¬
tũ.ẽ. om̃i homini ad uitã.
nulli ad exitiũ qui cumq
eius particeps fuerit Ne
autẽ putarent sic in isto
cybo & potu ꝓmitti uitã
çt̾nam. ut qui eã sumereni
iã non corpore morerent᷑.
huic cogitationi dignatus
est occurre. Nam cum
dixisset qui manducai
suscitabo eũ in nouissimo

Expanded text:
quibusdam ad exitium: res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicumque ejus particeps fuerit. 16. Ne autem putarent sic in isto cibo et potu promitti vitam aeternam, ut qui eam sumerent, jam nec corpore morerentur; huic cogitationi dignatus est occurrere. Nam cum disuscitabo eum in novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ES. UERITAS NISNORIE
ET POSTOSODUM REQUI¬
RENDA SP̃UAIAS INTEI¬
LO UTIA AUEGORIAE:
TUNC NAUQ AMIEGO¬
RIAE FRUCTUS SUAUTER
carpitur: cũ prius per hysto¬
riam ueritatis radice solidat᷑.
Sed quia non numquã alle¬
gorĩa fidem edificat. & hys

Expanded text:
est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et his
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosa. hora nocturna:
sed indie mandauit dñs
miscđiam suã. & nocte de¬
clarauit. Quando nox iu-¬
deoꝵ separatũ ase diem
xp̃ianoꝵ nulla confusione
fuscauit. & quando carnẽ
occidere potuit: fidem
tenebrarẽ non potuit:¬

Expanded text:
tenebrosa, hora nocturna. Sed in die mandavit Dominus misericordiam suam , et nocte declaravit, quando nox Judaeorum, separatum a se diem Christianorum in illa confusione fuscavit, et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ incȩperint minime per¬
sistunt: Alter poene totam
uitã ducere in prauitate
conspicit᷑. Sed iuxta finem
uitȩ: a prauitate sua ꝑdis-¬
trictȩ pęnitentiȩ lamenta
reuocatur: Alter electam
tamen hunc contingit ad
erroris nequitiam iuxta
finẽ uitȩ declinare Alius
bonũ bene inchoat᷑. melius
consummat Alius in malis
actibus a primȩua ętate
se deicit : & in eisdem ope¬
ribus semper seipso deterior
consummatur: Ianto ergo
sibi unusquisq sollicite me¬
tuat : quanto ignorat quod
restat: Qiuia quod sȩpe di-¬
cendũ est & sine obliuone
retinendũ: Multi sunt uo¬
cati pauci uero electi:
Sed quia nonnum quã men-¬
tes audientiũ plus exem¬
pla fideliũ quã docentiũ
uerba conuertunt. uolo
uobis aliquid de proximo
dicere: quod corda uestra
tanto formidolosius audian.¬
quanto eis hoc de propinquo

Expanded text:
quae inceperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate conspicitur, sed juxta finem vitae a pravitate sua per districtae poenitentiae lamenta 1642 revocatur; alter electam tamen hunc contingit ad erroris nequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat; alius in malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusquisque sollicite metuat, quanto ignorat quod restat, quia, quod saepe dicendum est, et sine oblivione retinendum: Multi sunt vocati, pauci vero electi. 15. Sed quia nonnunquam mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verba convertunt, volo vobis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audianquanto eis hoc de propinquo
Abbreviated transcription (Latin):
honoribs : alius de pecuniis.
alius de prȩdiorũ ambitu
cogitat Cuncta hȩc in imo
sunt. & quando mens talib
implicatur : abstatus sui rec¬
titudine flectitur Et quia
ad cęleste desideriũ non as¬
surgit : quasi mulier incli¬
nata. sursum respicere ne¬
quaquã potest SEQUIIUR
cauit ad se & ait illi:
Mulier : Dimissa es ab infir¬
mitate tua: Et imposuit
illi manũ: & confestim erec¬
ta est: Uocauit : & erexit.
quia illuminauit: & ad¬
iuuit: Uocat sed non erigit :
quandoquidem per eius
gr̃am illuminamur. sed
exigentib nr̃is meritis: ad¬
iuuari Non possumus
Plerumq enim uidemꝰ quȩ
agenda sunt : Sed hȩc oꝑe
Non implemus Nitimur
& infirmamur: Mentis iudi¬
cium rectitudinem conspi

Expanded text:
honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: cavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspi
Abbreviated transcription (Latin):
lli autẽ ꝓfecti: prȩdicauert̃
ubique. dño cooꝑante & ser¬
monẽ confirmante : sequentibꝰ
signis. Quid in his consideran¬
dum est. quid. memoriȩ com¬
mendandũ. Nisi quod p̾rȩcep¬
tum oboedientia. oboedientiã
uero signa secuta sunt: Sed
quia auctore dõ breuiter
lectionẽ euangłicã exponen-¬
do transcurrimus : restat ut
tantę sollẽnitatis dicamus

Expanded text:
lli autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut tae solemnitatis cons
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ incorruptionis absorbuit:
Dedit uero dona hominibus:¬
quia misso de super sp̃u. Alii
sermonẽ sapientiȩ: Alii ser¬
monẽ scientiȩ. Alii gratiam
uirtutũ: Alii gr̃am curationũ.
Alii genera linguarũ : Alii
interpretationem sermonũ
tribuit. Dedit ergo dona ho¬
minibus : De hac ascensionis
eius gła: etiam ab acuc ait:
leuatus . ẽ. sol: Et luna stetit᷑
in ordine suo Quis enĩ solis
nomine. Nisi dñs: Et quȩ
lunȩ nomine. Nisi ȩcelesiã
modo formidauit. At post¬
quã eius ascensione roborata
est: Aperte prȩdicauit. qͦd
occulte credidit Eleuatus. ẽ.
gͦ sol.: Et luna stetit in ordine
suo. quia cũ dñs cęlũ petut:
Sc̃a eius eccła. in auctoritate
prȩdicationis excreuit Hinc
eiusdem ȩccłȩ uoce per Salo¬
monem dicitur Eece iste
uenit saliens ln montibus :
Et transiliens colles Consi

Expanded text:
suae incorruptionis absorbuit. suae incorruptionis absorbuit. Dedit quia misso desuper spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit. Dedit ergo dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia modo formidavit; at postquam ejus Ascensione roborata 1574 est, aperte praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consi
Abbreviated transcription (Latin):
ostensus. ẽ. homo sublimis
Quia deletũ.ẽ. hodierna die
cirographum damnationis
nr̃ȩ. mutata. ẽ. sententia cor¬
ruptionis nr̃e Illa enĩ natura
hac ipsa namq carnis nr̃ae
subleuatione: Per figuram
beatus iob dñm auem uocat:
Quia enĩ ascensionis eius mys¬
terium. iudȩam non intellige¬
re conspexit: De infidelitate
eius sententiam ꝓtulit dicets
Semitã ignorauit auis uis
enĩ recte appellatus est dñsͥ
Quia corpus carneum ad ȩdis¬
ra librauit: Cuius auis semsoa
ignorauit: Quisquis eũ ad cęlũ
ascendisse non credidit De
hac sollẽfitate. Per psalmistã
dicit᷑ Eleuata. ẽ. magnificen¬
tia tua super cęlos De hac
rursus ait: Ascendit ds̃ in ui-¬
bilatione : & dñs in uoce tube.
De hac iterũ dicit Ascendens
in altũ captiuã duxit captiui¬
tatẽ: Dedit dona hominibus:
scendens quippe in altũ capti¬
uam duxit captiuitatẽ: quia
corruptionẽ nr̃am uirtute

Expanded text:
ostensus est homo sublimis. ostensus est homo sublimis. andum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura hac ipsa namque carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute
Abbreviated transcription (Latin):
est: Quid nam sit quod nato
dño apparuerunt angeli . &.
tamen non leguntur in albis
uestibus apparuisse: Ascen¬
dente autẽ dño: missi angłi
in albis leguntur uestibus
apparuisse : Sic & enĩ scriptũ
est Uidentibus illis eleuatus
est᷑ : Et nubes suscepit eũ ab
oculis eoꝵ Cumq intue¬
rentur in eȩlũ euntẽ illum:
Ecce duo uiri fteterunt iuxta
illos in uestibus albis: In albis
autẽ uestibus: Gaudiũ & sollẽ¬
nitas mentis attenditur
Quid est gͦ quod nato dño non
in albis uestibus. ascendente
autẽ dño in albis uestibꝰ appa.¬
rent. Nisi quod magna tunc
sollẽnitas angłis facta est. cum
caelũ ds̃ homo penetrauit.
Quia nascente dño: Uidẽbatur
diuinitas humiliata. ascendente
uero est dño humanitas exal¬
tata Albȩ & enĩ uestes: Exalta¬
tioni᷑ magis congruunt quã
humiliationi In assũptione
g eius angłi in albis uestibus
uideri debuerunt. quia qui in
natiuitate sua apparuit ds̃
humilis: In ascensione sua

Expanded text:
est quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse: ascendente autem Domino missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse? Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est; et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Domino, non in albis vestibus, ascendente autem Domino, in albis vestibus angeli apparent, nisi quod tunc magna solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata; ascendente vero Domino, est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua
Abbreviated transcription (Latin):
milia fame perierunt. toti¬
dem gladio peremiptis. eius¬
demq numeri in capuuitatẽ
distractis: trecentis etiã in
ultionẽ gncȩ necis eruc fmis

Expanded text:
milia fame perierint totidemque gladio perempti sint, ejusdem numeri in captivitatem distracti, trecenti in ultionem Dominicae necis crucifixi
Abbreviated transcription (Latin):
matheum uero thelonea¬
rium scimus Et post con¬
uersionem suam ad pisca¬
tionem petrus rediit
matheus uero ad thelone

Expanded text:
Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam, ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telone
Abbreviated transcription (Latin):
est a minore: Si ergo amicus
homo surgit de lecto & dat
non amicitia sed tędio conpul¬
sus. quantomagis dat ds̃. qͥ sine
tȩdio largissime donat quod

Expanded text:
est a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus qui sine taedio largissime donat quod
Abbreviated transcription (Latin):
gere & dare tibi Ostiũ amici:
diuini est intelligentia sermo.¬
nis. quod sibi apłs orat aperiri:
ad loquendũ mysteriũ xp̃i:
Clausumq est tempore famis
uerbi: Cum intelligentia non
datur. & illi qui euangelicam
sapientiã tamquã panẽ erogan¬
tes per orbem terrȩ prȩdicaue.¬
runt : pueri patris familias iam
sunt in secreta quiete cũ dño.
et tamen orando efficitur: ut
accipiat desiderans intellectũ
ab ipso dõ. etiam si homo desit
per quẽ sapientia prȩdicetur:
Et ille si perseuerauerit pulsans.
dico uobis. & si non dabit illi
surgens eoquod amicus eiꝰ sit:

Expanded text:
gere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapientiam tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt. Pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino, et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Domino, etiamsi homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans: dico vobis, et si non dabit illi surgens eo quod amicus ejus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
Neque enĩ ꝓpheta diceret
ꝓpe est dñs om̃ib inuocantibꝰ
cũ in ueritate : si non aliquos
ueritate cognosceret: InuocaN
quippe dnm in ueritate : qͥ
in hoc quod orando dicunt.
uiuendo non contra dicunt
nuocant dñm inueritate : qͥ
suas ei preces oblaturi. pͥmo
iussa illius implere satagun.
qͥ dicturi ei in oratione. & di.¬
mitte nobis debita nr̃a sicut
& nos dimittimꝰ debitoribus
nr̃is : illud eius mandatum

Expanded text:
Neque enim Propheta diceret: Neque enim Propheta diceret: Prope est Dosi non aliquos veritate, cognosceret. Invocant quippe Dominum in veritate, qui in hoc quod orando dicunt vivendo non contradicunt; invocant Dominum in veritate, qui suas ei preces oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
uiperarũ quis ostendit uobis
fugere a uentura ira: Nacite
ergo fructus dignos pęnitentiȩ
Et paulopost Qui hab& inqͥt
duas tunicas det non habenti.
et qui hab& escas: similiter
faciat: Ipse leuioribꝰ cotidianis¬
que nr̃is erratibꝰ. sine quibus
hȩc uita transigi non potest:
Cotidiana confessionis & inter¬
cessionis mutuȩ medicamenta
concessit. dicens per apłm
lacobum: Confidemimi alte.¬
rutrũ peccata ur̃a: & orate
ꝓ inuicem ut saluemini¬
pse rogari ut prȩstet amat
qui animos inopum ad se
rogandũ largus donator en.¬
git᷑. Omnis inquiens qui
petit accipit: & qui quęrit
inuenit. & pulsanti aperici᷑
Non gͦ dubitandũ. quod pe¬
tentes accipiemꝰ. quȩrentes
inueniemꝰ. pulsantib nobis
aperietur : quia nimirum
fallere non potuit ueritas
quȩ promisit Sed hoc est
uigilantius intuendũ. quia
non omnes qui corã hominl¬
orare uidentur: In conspectu
intermi arbitri pẽtere uel
quȩrere. uel cęlestis regni
aditũ pulsare ꝓbantur

Expanded text:
iperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominorare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur.
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ stabitis ad orandũ: remittite
siquid habetis aduersus aliquẽ.
ut & pater ur̃ qui in cęlis est
dimittat uob̾ peccata ur̃a
nde & de talibus apte ꝓpħa
subiungit: Uoluntatẽ timen¬
dum se faciet: & orationes
coꝵ exaudiet. & saluos faciet
eos: Illi itaq in ueritate dnm̃
inuocant: qui eũ timere com¬
ꝓbantur Horũ ipse cũ ela¬
mauerint: orationes exaudit:
Horũ cũ ad se suspirauerint.
pia desideria perficit. Hos¬
cũ de hac uita transierint: ad
salutẽ sustollit ȩ̨ternam
At contra sunt qui dñm sed non
in ueritate inuocant: Quos
redarguens lacobus ait

Expanded text:
ttite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra ; unde de talibus apte Propheta subjungit: Voluntatem timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos faciet eos . Illi itaque in veritate Dominum invocant, qui eum timere comprobantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit. Hoscum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait
Abbreviated transcription (Latin):
nus quis inde ꝑcipiat. omnes equalit̃
corpus xp̃ĩ integnine sumũt: et genera¬
debes quod ibi salus nr̃a consistat. Pro

Expanded text:
nus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt, et generadebes, quod ibi salus nostra consistit. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
qm nature: quia benedictione etiam
ip̃a natura mutatur. Uirgam tene¬
bat moyses: proiecit in terrã: et facta
est serpens: Ruisus apprehendit caudã
serpentis: et in uirge natura reueitit¬
aquaur̃ subito de foncium uenis sã¬
gius cepit erumpere: et non erat potꝰ
in flumiis: Ruisus ad ꝓphete preces
natura remeauit. euriunclusus erat
undiq populus hebreoꝵ: hinc egip¬
tiis uallatus: inde mari conclusus:

Expanded text:
m naturae; quia benedictione etiam ipsa natura mutatur. Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam serpentis, et in virgae naturam revertitmeatu, subito de fontium venis sanguis coepit erumpere: non erat potus in fluviis. Rursus ad prophetae preces natura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari conclusus