comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liuangelicis constat. qr si ñ ex corde dimictimus
qđ in nos delinquitur. &e ħ rursus exigitut: qđ iã
nob̃ ꝑpenitentiã dimissum fuisse gaudebamus.
si.dimite ł pꝰea. slam si ñ dimiseris reuocabo te. &
i oblitus suas uult rundicarennurias. ñ solum de fu¬
turis pcc̃is ueniam ñ merebitur: s etiã p̃terita que
iam dimissa credebat. ad uindictã ei replicabunt᷑.

Expanded text:
 dimittimus quod in nos delinquitur, et hoc rursum exigitur quod jam nobis per poenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. si, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et i oblitus suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam non merebitur, sed etiam praeterita, quae jam sibi dimissa credebat, ad vindictam ei replic
Abbreviated transcription (Latin):
et iõ q̃to añ penitudinẽ quippe cordis. anima rei ma¬
gata existit. Si uero añ confessionẽ ꝑ coedis contri¬
tionẽ õs ꝑseip̃m sine ininisterio sacerdotis. &e debi¬
tumomnino celaxat. &e animã tnteriꝰ pugat a con¬
tagio. & fetore pcc̃i. Quiogͦ mundat. quid dimictit

Expanded text:
Et ideo quaero. Ante poenitudinem quippe cordis, anima rei magata existit. Si vero ante confessionem per cordis contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis etum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagio, et fetore peccati, quid igitur mundat, quid dimittit
Abbreviated transcription (Latin):
itix uł raro tam tusta conu̾sio: timendũ÷ depem¬
tente sero. maxiie cum filii quosillicite dilexit. sint
p̃sentes. uxor. ce mundꝰ adseuocet. multos solet se¬
gͥ opus sit ñ hominis s dĩ fructifera penicentia. m¬
S qm̃ multa sunt quȩ impediunt ce languentẽ te¬
thraunt: pericłosissimũ ÷ & intericu uicinũ. ad

Expanded text:
ix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet seitaque opus sit non hominis, sed Dei fructifera poenitentia, inSed, quoniam multa sunt, quae impediunt et languentem retrahunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
dos cui orits ofetuit peceator a t̃ que staemt oi
languoran nullo eoꝵ fit uidicandꝰ. quȩ in alio indica¬
re ẽ ꝓuitꝰ. Iudicans enim aliũ qui ⁊ udicand̾. con¬
dempnat scip̃m. Cognoscat gͥ se &e purget in se. qđ
alios uidct sͥ offerre. caneat ut a se ꝓiecerit: quicqͥd
in aliquo dap̾nosum repperit. Animadũtat qđ qui¬

Expanded text:
 peccator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promtus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat se ipsum. Cognoscat igitur se, et purget in se quod alios videt sibi offerre. Caveat ergo, ut a se abjecerit quidquid in alio damnosum reperit; animad
Abbreviated transcription (Latin):
uult confici pcca ut inueniat grãm: q̃rat sacet do¬
tt̃ qui sciat ligare. re soluere. necũ negligens cit¬
ca se extiãt: negligat᷑ ab illo. qui eum miscłicet
monet. ce petit neambo in foueam cadant: quam
stultꝰ erutare noluit: Tanta itaq uisconfessionis ÷
ut fide ÷ sacerdos: confiteatur ꝓximo. Sepe enĩ cõ¬
tingit. qd penicens ñ pot̾ uerecundari corã sacer¬
doce. quẽ desideranti. nec tꝑs. nec locus offert. et si¬
tetur socio. Mundat enim sunt lepsi. dum ibant os
tendete ora ł se sacerlotib añquã ad eos ꝑuenitẽt.
Uñ patet dm ad cor respicete. dum ex necessitate ꝓ hi¬
S mĩa dĩ ubiq ÷. quiet iustis parcere nouit. oe si nõ
tam cito. sic soluerentura sac̃oote. Quiagͦ ommino confĩ¬
tetur sacerdoti: melior quam pot̾ conficeatur. ce si pec¬

Expanded text:
rat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideranti nec ttetur socio. Mundati enim sunt leptendere ora sacerdotibus, antequam ad cos pervenirent . Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate ia est ubique, qui et justis novit parcere, etsi non tam cito, sicut si solverentur a sacerdote. Qui igitur omnino confitetur sacerdoti, meliori quam potest confiteatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uenialium ce mortaliũ distinguit suꝑ ilbũ locũ
confitemini alterutr̃ pcc̃a ur̃a. Ait enĩ. soequalib co¬
tidiana et leuia. grauiori uero: sacerdot: pandamus.
et quanto iussers tꝑe purgare curemus. qr sine con¬
fessione em̃dationis. pcc̃a nequeunt dimut. S et
grauiora coequalib pandenda st̃. cum deẽ saẽdoᷤ
ce urget ꝑicłm. uenialia ueroetiã sac̃aotis oblata co¬
pia: licet conficĩ coequali. &e sufficit ut quib̾dã pla¬
cet si tñ ex conteptu ñ p̃termittat᷑ sac̃dos. Tutuis ẽ
tñ et ꝑfectiꝰ ut̾usq generis pcc̃a. sac̃lotib pandete. &

Expanded text:
m et mortalium distinguit super illum locum: m et mortalium distinguit super illum locum: Confitemini alterutrum peccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quotidiana et levia, graviora vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis, peccata nequeunt dimitti. Sed et graviora coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius est tamen et perfectius utriusque generis
Abbreviated transcription (Latin):
dum excra domũ in nociciã porcata. Intꝰ resuscitaũ
quã intus inuenit. Relictis sot petro. e iacobo. et io¬
hanne. ce pacre. et matrr puelle. In quib figuraliter
lium induȩ. fleuit martha &e maria supplicantes ꝓ
licũ peccantib ñ ꝓpͥum: s eccłiȩ suffic̾e meritũ. La¬
boret gͥ penitens in eccłia eẽ. ce ad eccłiȩ unitatẽten¬
dere. Nis enim unitas eccłe succurrat. nisi qđ oez pec¬
catori sua orõ ne compleat. de manib iimie ñ erip¬
etur anima mortui. credendũ enĩ qđ om̃i eccłȩ elemo¬
noscenti mortẽ suam ad conu̾sionẽ. Iõꝙ nemo dig¬
ne pot̾ penitere. quẽ ñ sustineat unitas eccłiȩ. Iõq
ñ petat sacerlotes. ꝑ aliquã culpã ab uintate acde
diuisos. Ex his satis aꝑitur. et absoluitur. p̃missȩ qõ¬
nis articłs. Querend̾: enĩ sacerdos sapiens. et discretꝰ.
quicũ potestate simul hãt uidicum. qui si force
oefuerit. confit̃ debet socio. bedauero int̃ confessio¬

Expanded text:
dum extra domum in notitiam deportata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro, et Joanne, et Jacobo, et patre et matre puellae, in quibus figuraliter filium viduae. Flevit Martha et Maria, supplicantes pro lice peccantibus non proprium, sed ecclesiae sufficere meritum. boret itaque poenitens in ecclesia esse, et ad ecclesiae unitatem tendere; nisi enim unitas ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua operatione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est enim, et pienoscenti mortem suam ad conversionem. Ideoque nemo digne poenitere potest, quem non sustineat unitas Ecclesiae. Ideoque nemo petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae divisos. Ex his satis aperitur et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat judicium, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. Beda vero, s
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃oꝵ. ł ꝑ serp̃m facit. t ꝑ ip̃iꝰ columbe m̃bta. quib
ait. Sicui dnniseritis diictuntur. Ecce quã uaria
state quid tenendũ: ħ sane dicere ac sentire possumꝰ.
qđ solus ds̃ dimictit pc̃ca & retinet. et tñ eccłe concu¬
lit potestatẽ ligandi. et solriendi. s alit̃ ip̃e soluit
ł ligat. alit̾ eccła. Ip̃e emin ꝑ se tm̃ ita dunittit pec¬
cata. qr et animã mundat ab int̾iori macła. oe a de¬
bito eternȩ mortis soluit. Quomõ sacetlotes soluũt¬
concessit. quib tñtribuit pocestatẽ ligandi. et sol¬
uendi .i. ostendendi nomines ligatos. ł Solutos. uã¬

Expanded text:
 vel seipsum facit, vel per ipsius columbae membra, quibus ait: Si cui dimiseritis, dimittetur. Ecce quam varia etate quid tenendum? Hoc sane dicere ac sentire possumus, quod solus Deus dimittit peccata et retinet; et tamen Ecclesiae contulit potestatem ligandi et solvendi, sed aliter ipse solvit vel ligat, aliter Ecclesia. Ipse enim per se tantum dimittit peccatum, qui et animam mundat ab interiori macula, et a debito aeternae mortis solvit. 6. Quomodo sacerdotes lconcessit, quibus tamen tribuit potestatem ligandi et solvendi, id est ostendendi homines ligatos vel solutos. U
Abbreviated transcription (Latin):
quo inuisibilit̾ castis m̃tib ꝑcipitur. Ita et sp̃c sẽs
a patre et filio. ac seip̃o duob mod ꝓcedere. sue
muti. siue dari dicitur. uno insibiliter. altero inuisi¬
bilic̃. Datꝰ ÷ enm insibił creacure demonstratiõe. sic̃
in die penthecostes. aliisq incib. &e darur cotidie ĩ¬
uisibilit̾ illabendo mentib fidelium. Ptiꝰ de illom̃i
sco. cur missus &e ip̃e dicatur. fc̃a ÷ enim q̃dã creat̾e
spẽs extꝑe. in qua uisibilit̃ ostenderetur sp̃c sc̃s. siue
qi ferreret̃ fiatꝰ uehemens. & uise sunt ilł lingue di¬
sibit. et incõmutabił ÷. sic̃ pat̾ et filiꝰ. s ut exc̃iorib ui¬
sis corda hominũ cõmota atꝑal manifestatiõe ue¬
nientis ad occultã ct̾nitatẽ. semꝑ p̃sentis conũcerent᷑.
Ecce his ub̃ aꝑit aysꝰ. illũ modũ missioĩs qui uisibilit̃
exibetur. cum tñ ip̃e sp̃c in suii natira ñ uideatur. qͥ
nec in ilł creatiris magis erat. quã in aliis. s ad altud.

Expanded text:
quo invisibiliter castis mentibus percipitur; ita et Spiritus sanctus a Patre et Filio ac a seipso duobus modis procedere sive mitti sive dari dicitur: uno visibiliter, altero invisibiliter. Datus est enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, illabendo mentibus fidelium. 2. Prius de illo o, cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uisibiliter ostenderetur spiritus sanctusquasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae dinvisibilis et incommutabilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestatione venientis, ad occultam aeternitatem semper praesentis converteretur. Ecce his verbis aperit Aug. illum modum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud.
Abbreviated transcription (Latin):
doceri. ac plenius ꝑspici ualeat. p̃mitendũ:
quiddã ad ħ ualde necessarum. Dictũ quidẽ su¬
pra. et sacris actoritatib ostensum. qđ sp̃c sẽs. a¬
mor ÷ patris et fili. quo se inuice amant. &e nos.¬
caritas. qua nos diligimꝰ dm̃ et ꝓximũ. quȩ cari¬
tascum ita ÷ in nob. ut nos faciat diligere dm̃ et

Expanded text:
doceri, ac plenius perspici valeat, praemittendum est quiddam ad hoc valde necessarium. Dictum quidem est supra, et sacris auctoritatibus ostensum, quod Spiritus ac donatur fidelibus. Sed quae sit ista missio sive dotas, qua nos diligimus Deum et proximum, quae charitas cum ita est in nobis, ut nos faciat diligere Deum et
Abbreviated transcription (Latin):
ipos. et mip̃is nec ait ip̃is gła. s ip̃i. insimia¬
uit hanc trinitatẽ unũ oñm dm̃ eẽ. S qr singłe
pene sillabȩ noui testam̃ti hanc ineffabit uni¬
catis atq trinitacis ueritatẽ concoedit᷑ insinuant.
in ductioĩ testimomoꝵ suꝑ hac re suꝑ sadleam.
et rõnibꝰ congruisq similitudinib ita cẽ. ꝓ ut
infirmitas nra ualet. ostenoanius. Incipit ostendẽ

Expanded text:
ipsos, et in ipsis; nec ait: Ipsis gloria, sed ipsi, insinuavit hanc Trinitatem unum Deum esse. Sed quia singulae pene Scripturae Novi Testamenti hanc ineffabilis Trinitatis atque unitatis veritatem concorditer insinuant, inductioni testimoniorum super hac re supersedeamus, et rationibus congruisque similitudinibus ita esse, prout in
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ fecit qdđ opificẽ uisibilicate s ui manifestauit.
ut ꝑcertũ. incertũ posset sciti. ce ille õs otrmũ ẽẽ
crederetur. qui hfecit. qđ ab homine impossibile
÷ sier. potuett̃ gͦ cognoscere. siue rognouert᷑ ul¬
tra ominẽ creaturã eẽ alum. qui ea fecit. q̃ nulla
creatutar̃ facere. uł oestruere ualet. Accedat qͥc̃q
stat fupra omnẽ creaturã eẽ illum: qui ea fecit. ac
ꝑ ħ illum eẽ ̾m: humana mens cognoscere po¬
tuit. S edã ĩ qua potuit cognosci ł modꝰ quo nouett᷑.
lio etiam mõ. di ueritatẽ ductu rõnis cognos¬
cere pocuert᷑. it etiam cognouert̾. ut enim
cendert̃. querences d̾m. uidert̃ etiam quicqͥo mu¬
onnẽ animã mucabilesq sp̃c transcenoeit̃. De¬
iñ uidert̾ omne qđ mucabile÷ ñ passe et̃ nisi ab
il elo. qui incõmutabitit̾. et simplicit̾ ẽ. Intel¬
lexet̾̃ gͥ eum. & omnia ista fecisse. &e a nullo fie¬
onsiderauert᷑ etiã quicq̃dẽ in substantus. uł

Expanded text:
anifestavit; ut per certum, incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit quod ab homine impossibile est fieri. Potuerunt ergo cognoscere, sive cognoverunt, ultra omnem creaturam esse illum qui ea fecit, quae nulla creaturarum facere vel destruere valet. Accedat quaecumque stat super omnem creaturam esse illum qui ea fecit, ac per hoc illum esse Deum humana mens cognoscere potuit. 3. Secunda ratio qua potuit cognosci, vel modus quo noverunt. Alio etiam modo Dei veritatem ductu rationis cognoscere potuerunt, vel etiam cenderunt quaerentes Deum. Viderunt etiam quidquid muem animam mutabilesque species transcenderunt. Deinde viderunt omne quod mutabile est non posse esse nisi ab illo, qui incommutabiliter et simpliciter est. Intellexerunt igitur eum et omnia ista fecisse, et a nullo fieideraverunt etiam quidquid est in substantiis vel
Abbreviated transcription (Latin):
poris. sentir queunt. Intelligibilia quȩ conspec¬
tu m̃tis intelligi. Cum gͥ i eoꝵ conspectu ce cor¬
pꝰ. &e animus. magil minusq speciosaeent:
si aut̃ omni sp̃e catere possent. omnino nulla es¬
sent. uiderunt eẽ aliquid. quo illa speciosa scã sunt.

Expanded text:
poris sentiri queunt; intelligibilia quae conspectu mentis queunt intelligi. Cum pus et animus magis minusque speciosa essent, si omni specie carere possent, omnino nulla essent. Viderunt itaque esse aliquid, quo illa speciosa facta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris cestam̃ti de fide sc̃ȩ crinitatis et unicatis
ad noni cestamenti auctor itates accalamꝰ. ut in me¬
dio dnum animaliũ cognoscatur ueritas. et forci¬
pe dealca sumatur calcut. quo tangant᷑ ora fi¬
delium. Oñsitaq xp̃c unitatem diuine eẽntiȩ ac
ꝑsonat᷑ t̾uicatẽ aꝑce insimiat dicens apłis. Ire bap

Expanded text:
Veteris Testamenti, de fide Trinitatis et unitatis, ad Novi Testamenti auctoritates accedamus, ut in medio duorum animalium cognoscatur veritas, et forcipe de altari sumatur calculus, quo tangantur ora fidelium. Dominus itaque unitatem divinae essentiae ac personarum Trinitatem aperte insinuat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
aũ in sequenti plenius agetur. u̾ enim scdm qͥd
similes dicantur tres ꝑsone. ce utrũ aliquo modo
sit ibi diu̾sitas. uł differentia ostendaur. Ad id qđ¬
incepetat redit: ut alias auctoritates supponat.
Nc uero ad ꝓpositum redeamus. ce ad osten¬
bendã ꝑsona rͣ pluralitate atq essentiȩ duui¬
ne unitatẽ. alias scõꝵ actoritates inducamꝰ. Moy

Expanded text:
autem in sequenti plenius agetur , ubi etiam secundum quid similes dicantur tres personae, et utrum aliquo modo sit ibi diversitas vel differentia ostendetur. 6. Ad idem quod coeperat redit, ut alias auctoritates supponat. Nunc vero ad propositum redeamus; et ad ostendendum personarum pluralitatem atque essentiae divinae unita
Abbreviated transcription (Latin):
q enim quicquã intelligibiliũ÷ qd ñ itellig̾an qđ
ignoro. qđ aũignoro: nec manini: nec uolo. Quic¬
quid gͥ incelligibiliũ ñ intelligo: consequent̾ etiã
ner memtni nec uolo. Quicqͥd gͥ incelligibilium
memini. ce uolo: consequent̾ intelligo. Quomõ¬
meam capit. dum utor toto eo: quos intelligo et
memini. sum itaq iuicẽ a singl̃is et ominia et¬
tota capiantur. equalia st̃ tota singła totis singu¬
ł. ce cota singła simul omnib totis. ce ħ tria nñ
una nuta. inia mens. una eẽntia. Ecce illius fũmȩ
unitatis. atq trimtatis ubi una ÷ ẽantia. &e tres ꝑ¬
sone. imago: humana menslicet impar. Mens
auhie ꝓ ammoip̃o accipitur. ubi ÷ illa unago crimi¬

Expanded text:
que enim quidquam intelligibilium non intelligo, nisi quod que enim quidquam intelligibilium non intelligo, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid itaque intelligibilium non intelligo consequenter etiam nec memini, nec volo. Quidquid autem intelligibilium memini et volo, consequenter intelligo. Vmeam capit, dum toto eo utor, quod intelligo, et memini. Cum itaque invicem a singulis et omnia tota capiantur; aequalia sunt tota singula totis singulis; et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illius summae unitatis atque Trinitatis, ubi una est essentia et tres personae, imago est humana mens licet et impar. Mens autem pro animo ipso accipitur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mõ equalia fint. qr capiunt᷑ a singłis omia ce tota
q alia etã sunt ñ solum singła singłis s etiã
singła omnib alioq un ñ seiuicẽ caperent.
se aũ inuicem capiunt. saptuncur enĩ et afragu¬
ł singła. ce a singist omnia. Memini enĩme ha¬
bere memoriĩ. et intelligentiã. & uoluncatẽ. et ĩ¬
telligo me intelligere. & uelle. acq memmnisse. et
uolo me uelle. &e memumisse et uitealligere.
o⁊ aoq lic quomõ tota illa tria memoria capiat.
meam memoriã. et intelligentiam. &e uoluntatẽ.
simul memini. Qđ enim imainonȩ meȩ ñ memun:
illuoñ in memoria mea. Nichilaũ cam in memo¬
ria ẽ. quã ip̃a memoria. tocam gͥ memuini. Itẽ. Quic¬
quid incelligo. intelligere me scio. &e cio me uelle:
quicquid uolo. Quicqͥo añ scio: memini: Totãgͥ ĩtel¬
ligentiam cotamq uoluntatẽ meam memin.
Nonli.⁊ eR Quomõ illat̾a dota capiat incelligentia
Scum hȩc tria intelligo. tota simil intelligo. sle¬

Expanded text:
omnia et tota. Aequalia etiam sunt non solum singula singulis, sed etiam singula omnibus; alioquin non se invicem caperent; se autem invicem capiunt. Capiuntur enim et a singulis singula, et a singulis omnia. Memini enim me habere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque meminisse; et volo me velle, et meminisse, et intelligere. 9. Quomodo tota illa tria memoria capiat. Totamque meam memoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, illud non est in memoria mea: nihil autem tam in memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam memini. 10. Quomodo illa tria tota capiat intelligentiacum haec tria intelligo, tota simul intelligo. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
tiam uoluntatẽ. hec gͥ caut ait aus̃ in ł .x. detr
nitate. ñ sunt tres uite. s una uita. nec tres m̃ces.
s una mens. una eẽntia. Memoria uero or̃ ad aliqͥd
et incelligentia. e uoluntas. sine dilectio similit̾ ad
aliquid dr̃. uita uero d̃r ad seip̃am. & mens. et
cẽntia. hec gͥ cria eo sunt unũ: quounauita. una
mais. una centia. & quicqͥd aliuo adscipã singła
dicuntur. eiã sim̃ilit̾ ñ płt s singlłarit̃ dicuntur. e¬

Expanded text:
tiam, voluntatem. Haec ergo tria, ut Aug. ait in lib. 10 de Trtiam, voluntatem. Haec ergo tria, ut Aug. ait in lib. 10 de Tres mentes, sed una mens, una essentia. Memoria vero dicitur ad aliquid; et intelligentia, et voluntas, sive dilectio, similiter ad aliquid dicitur; vita vero ad se ipsam, et mens et essentia. Haec igitur tria eo sunt unum, quo una vita, una mens, una essentia, et quidquid aliud, ad se ipsa singula dicuntur, et simul n
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtio signo. Adiuamur tñ in fioe inuisibiliũ ꝑea
quȩ fc̃ã sunt. Qnomõ in anima sit imago tͥnitati
Nc uero ad eam iã ꝑuemamus disputationẽ.
u̾in mente hymana quȩ nouit dm̃. uł pocest
nosse. itinitatis imaginẽ repperiamus. Ut enĩ ait
eius nature curus d̾s imago illis quo nichil meliꝰ
ẽ. ibiquerenda & inuemenda÷ quo natura nr̃a ni¬
chil ht̃ melius .i. inmente. In ip̃ã enim m̃te etiam
añquam sit particeps dĩ enis imago reꝑiir. Et si enĩ
amissadĩ participacioẽ oeformis sit. imago dĩ tñoĩ
ꝑmanet. Eo enumip̃o imago dĩ: mens. quocapax
euis÷. eiusq cẽ pariceps pot̾. Iam gͦ i eatrimtate
q̃ds ÷ inquiramꝰ. Ecregͦ mensmeminit su. ancelli¬
git se. diligit se. hoc si cemimꝰ. cernimus trinitatẽ
ñ dum quid̃ẽ d̾m. s imaginẽ di. hicenim quedã
apparet trinitas. memorie. intelligentiȩ. &e amoris.
hec gͥ tria potissimũ tactemus. memoriã. intelligẽ¬

Expanded text:
tertio signo. Adjuvamur tamen in fide invisibilium per ea quae facta sunt. 7. Quomodo in anima sit imago Trinitatis. Nunc vero ad eam jam perveniamus disputationem, ubi in mente humana quae novit Deum, vel potest nosse, Trinitatis imaginem reperiamus. Ut enim ait men illius, qua nihil melius est, ibi quaerenda et invenienda est, quo natura nostra nihil habet melius, id est in mente. In ipsa enim mente, etiam antequam sit particeps Dei, ejus imago reperitur. Etsi enim amissa Dei participatione deformis sit, imago Dei tamen permanet. Eo enim ipso imago Dei est mens, quo capax ejus est, ejusque particeps esse potest. Jam ergo in ea Trinitatest. inquiramus. Ecce enim mens meminit sui, intelligit se, diligit se; hoc si cernimus, cernimus Trinitatem, nondum quidem Deum, sed imaginem Dei. Hic enim quaedam apparet trinitas memoriae, intelligentiae et amoris. Haec ergo tria potissimum tractemus, memoriam, intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ praue sunt om̃s. de iõ rectar̃ uoluntatũ conexio.
itẽ qͦdła ÷ ascenoentiũ ad bãditudinẽ. qđ certis
agit. ut ꝓiciatur in tenebras extĩores. his actorita
lib rectas eẽnoluntates. ꝓposac diũsos fines ha
qui÷ finis fimũ. de quo pauloañ diximꝰ. Ita e con¬
ñso forte z. ce nͣt malis. Quedam huic sententiȩ ui¬

Expanded text:
sunt omnes. Et ideo rectarum voluntatum connexio iter est quoddam ascendentium ad beatitudinem, quod certis agit, ut projiciatur in tenebras exteriores . Beati ergo libus rectas esse voluntates proprios ac diversos fines habqui est finis finium; de quo paulo ante diximus; ita e converso forte est et in malis. 4. Quaedam huic sententi
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitio. s si diligent̃ discutiat. inueniatur ẽẽ
uerissima. scc̃m quippe illud cogitandu÷. qđ tm̃
ce illa que ñ uoluntaria pcc̃a ñ ĩmetito dicunt᷑.
qr uł a nescientib ł a coactis ꝑpetranctr. ñ omni
mõ possunt: sine uoluntate cõmuitti. qm̃ et ille qͥ
peccat ignorans. uoluntate utiq facit. qđ cum¬
cupiscente adũsus sp̃m carne ñ ea q̃ uult facit.
cõcupiscit quidẽ nolens. & in eo ñ fac̃ qđ uult. s
si uincitur. concupiscentie consentit uolens. &e in
eo ñ fac̃. nisi qđ uult. Et illud qđ in pettuut ÷ origi¬
nale pcc̃m. ex p̾ma hominis uoluntate mala: con¬
tractũ. Non itaq falsum: qđ dig. usq adco pac¬
catũ noluntariũ÷ de c̃. Ecce qualit̃ illud accipien¬

Expanded text:
definitio; sed si diligenter discutiatur, invenietur esse verissima. Peccatum quippe illud cogitandum est, n uoluntaria peccata dicuntur, quia uel a nescientibus uel a coactis perpetrantur, non omni modo possunt sine uoluntate committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate utique peccat, qucupiscente adversus spiritum carne, non ea quae vult facit, concupiscit quidem nolens, et in eo non facit quod vult; sed si vincitur, concupiscentiae consentit volens, et in eo non facit nisi quod vult: et illud quod in parvulis est originale peccatum, ex prima hominis voluntate mala contractum est. Non itaque falsum est quod dixi: Usque adeo peccatum voluntarium est, etc. Ecce qualiter accipien
Abbreviated transcription (Latin):
quib dictũz. Iusti aũ in uitaet̾nam. S penas cap̃na¬
toꝵ certis cꝑib extiment. si ħeis placet aliquatenꝰ miti¬
gari etiãsic Quippe intelligi pot̾ manere ira dim ilł
batio. ut inita sua .i. manente ita sua: ñ contineat
miseratiões suas. ñ et̃no fupplicio finẽ oando.s le¬
uam̃ adhibendo. ł inc̃ponendo eruciatib. qr nec psal¬
iꝰ ait. ad finiendã iram suã. ⁊ p̃ trã suã. s mira sua. q̃
si sola ãt alienari a regno dĩ: carere magna multi¬
tudine dulcedi dĩ. tam grand̾ tñ ÷ pena. ut ei pos¬
sint nulla torm̃ta quȩ nominus cõꝑat. s illa sic et̾¬
na. ista aũ sit quãlibet multis scłis. longa. Manebit
adibi. Uñ ñ incongrus dic pot̃ om̃. et suisteid
possit. ñ ommino tm̃ puntre malos infucuro: quã¬

Expanded text:
t: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatorum certis temporibus existiment si hoc his placet aliquatenus mitigari. Et sic quippe intelligi potest manere ira Dei in ibatio, ut in ira sua, id est, manente ira sua, non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. Manebit adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire malos in futurum quan
Abbreviated transcription (Latin):
Ays̃ quoq respondens ilt qͥ reꝓboꝵ supplicia fiuẽ
habitura concendt̃. ita illoꝵ repellit opitionẽ as¬
serens repbos ꝑpetuo puniendos. ut eoꝵ supplicia¬
t̃missio ẽ ꝑpettios. humano misereant᷑ affectui. atq
in molliorẽ flectendo sententiam. q̃ putant in e¬
is cribiliꝰ ẽ dicta quã uetꝰ. Non em̃ inquuũ ob-¬
Ibunt hui suppliciũ et̃nũ ne ħ mͦ putet᷑ habitura finẽ
felicitas illoꝵ de quib e contrario dictum est.

Expanded text:
, respondens illis qui reproborum supplicia finem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo puniendos, ut eorum supplictermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque in leniorem flectendo sententiam, quae putant in eis terribilius esse dicta, quam verius. Non enim obIbunt hi in supplicium aeternum; ne hoc modo putetur habitura finem felicitas eorum de quibus e contrario dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
retur. ac ꝓ ilt quoq id offeriz cõmemoret᷑. Nõ÷
gͥ ambigendũ ista ꝓdeẽ ꝑ defunctis. s talibꝰ. qͥ ita
llixert᷑ añ mortẽ. ut possint eis hec utilia eẽ post
mortẽ. slam qui sine fide oꝑante ꝑ dilectionẽ eiꝰq
sacram̃tis decorpore exierunt. ftustta at a sius
huiismõĩ pietatis officia impendunt᷑. c̾dũ hic

Expanded text:
commemoretur. Non est ergo ambigendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis, de corpore exierunt, frustra illis hujusmodi pietatis officia impenduntur; c
Abbreviated transcription (Latin):
gitates. ꝓ pauꝑe uero: ñ fuint nͥ cõmunes otõne.¬
quant᷑ oiues ampliorib si nĩ parit̾ uiuat᷑. ñ ez
reddit᷑ scđm merita. Meruit enĩ parit̃ iuuar. qr
parit̾ bomi exticett̾. Si uero tm̃ suffragii conseqͥ¬

Expanded text:
gitiones; pro paupere vero non fiunt nisi communes gitiones; pro paupere vero non fiunt nisi communes quantum dives amplioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia pariter boni extiterunt. Si vero tantum suffragii conseq
Abbreviated transcription (Latin):
gefunctis oratur. De officiis sepulture.
e pompis uero exequiar̃. iõ auoꝰita dic̃. Põpa
funeris. agmina exeqiiat᷑. sup̃tuosadiligentia
sepult̾e. uiuoꝵ st̃ qualiac̃q solacia. si adiutoria
tu hominũ. purputato illi duciti exibuic curba
famuloꝵ. s multo clariores in confpectu dm̃ ulce¬
roso illi pauꝑi. ministeriũ exibuit angłoꝵ quie¬
ũ extulert̾. non in marmoreũ tumulũ s in abrahe
gremiũ. Sit cñ cura mortulos sepeliendi. & se¬
pulcra construendi. qr ħ in sc̃ͥpttnis sc̃is. int̾ bo¬
na oꝑa deputata st̃. ñ solũ incorporib pat̾archar̃
alioꝵq scõꝵ. s etiã ip̃iꝰ dm̃ corpore. qui ista fecert̃.¬
laudatist̃. Implenͣt gͥ ħ homines erga stios. of¬
ficia postrem munetis ce sus humani lenm̃ta
meroris. Uer̾̃ illa q̃ aduuant sp̃c defũctoꝵ .s. ob¬
altero pauꝑe. parit̾. s mediocrit᷑ bonis. qui p̾dic¬
tis suffragiis indigent. &e meruert̃ patit̾ pꝰ mor

Expanded text:
autem defunctis oratur. 3. De officiis sepulturae. De pompis vero exequiarum, idem August. ita dicit: Pompa funeris, agmina exequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria tu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec solum in corporibus patriarcharum aliolaudati sunt. Impleant igitur homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant spiritus defunctorum, saltero paupere, pariter sed mediocriter bonis, qui praedictis suffragiis indigent, et meruerunt pariter post
Abbreviated transcription (Latin):
ueritasait. De quo igne si querit᷑. quat. ł uͭsic. ay¬
di.ł rer pate. fiuutꝰ sit. hominẽ scire arbitor ne¬
au constet animas igne mat̾ĩal in corporib
cruciandas: q̃ri solet an int̾im añ resuptionẽ cor¬
poꝵ aĩȩ defunctoꝵ reꝓboꝵ matĩali igne crem̃t᷑.

Expanded text:
Veritas ait. De quo igne si quaeritur qualis Veritas ait. De quo igne si quaeritur qualis ndi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neporalem. Cum autem constet animas igne materiali in corporibus cruciandas, quaeri solet an interim ante resurrectionem corporum animae defunctorum reproborum materiali igne crementur.
Abbreviated transcription (Latin):
uicus ce deformitatib fuoꝵ corpoꝵ tefurgant. q̃c̃¬
q in cisgestarẽ. in requirendo laborate quio opꝰ
ẽ : ñ emin fatigare nos debet incerta eoꝵ habitu¬
do. ł pulctitudo. quoꝵ ecit cecta. te sempit̾na dap̃¬
natio. Ecce ñ dissinit antr̃ hãnt oeformitates. qͣs
i ueRo qͣtitur de corporib maloꝵ quomͣ cc̃ arde
Sum illa combustiõe sic̃ anmꝰ cums p̃sencia uiũ¬
tretiam in corporib dap̃natoꝵ. qđ nc̃ eẽ scimꝰ in a¬
nimis omniũ. Si demones corꝑali ignecrem̃t᷑.
E R etiã solec andemones corporali ignear¬
deant. ad qł axpꝰ. respondens ait. sur ñ dica¬
mꝰ quaius mitis neris cñ mod etiã sp̃c incorporcos.
posse pena corporat ignis affligi. si sp̃c hominũ
ciã ip̃i incorporei. &e nc̃ potueit᷑ includi corporali
phuris dicta. corpore ignis etit. & ctuciabie dap̃¬
natoꝵ corpora. homniũ uł demoniĩ. s solida ho¬
mint̃. acrea demonũ. Unꝰ enĩ ut̾sq ignis etit. ut

Expanded text:
um corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Ecce non definit, an tunc habeant deformitates quas i vero quaeritur de corporibus malorum, quomodo in sumi illa combustione, sicut anima cujus praesentia tunc in corporibus damnatorum, quod tunc esse scimus in animis omnium. 6. Si daemones corporali igne cremantur. Quaeri etiam solet an daemones corporali igne ardeant. Ad quod August. respondens ait, super incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum etiam incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciabit damnatorum corpora vel hominum, vel daemonum; sed solida hominum, aerea daemonum. Unus enim utrisque ignis erit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uł magiꝰ ad aliqͥd. s addiadi.: ad qđ gn̾alia. ut
celexiorẽ ab solutionẽ. ñ plemorem. Quibꝰ suffra¬
ed guis inuabunt᷑ medioctt̃ boni. qui ĩ fine repꝑe
tt̃mqt̃ de aliquo mediocrit᷑ bono. Quitalib in¬
digens suffragiis. in ip̃o confũmationis scłi articło
cum reliquis migrabit. si saluus fiñt. Pco ñ offeit̃¬
ñ offert̃ ult̾ius sacrificiũ. uł ocõ. ł elemosina. nec
habebat tante ꝑfectioĩs merita.: q̃ nssufftaguis ñ
ogeret. Nunqͥd gͥ saluabit᷑: extimo eũ qĩ ꝑignẽ trã

Expanded text:
vel majus aliquid, sed ad idem ad quod generalia, ut celeriorem absolutionem, non pleniorem. 5. Quibus suffragiis juvabuntur mediocriter boni, tur de aliquo mediocriter bono, qui talibus indigens suffragiis in ipso consummationis articulo cum reliquis migrabit, si salvus fuerit: pro eo non offertur ulterius sacrificium, vel oratio, vel eleemosyna; nec habebat tantae perfectionis merita, quae his suffragiis non egerent, numquid ergo salvabitur? Existimo eum quasi pe
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ annoꝵ. & tum m̃siũ erat etas.xͥ. in qua mor¬
tuus ẽ &e resurrex̃. Nonẽ aũ fasdic̃e. qđ in resur¬
rectiõe acqͤdat corpori magnitudo quã necha¬
buit hic. nec erat habiur̃ diuuniendo. nec maio¬
ta corpora ialigendast̃. ao modũ adm̃ci corpoeis. Pe¬
ciret enĩ mult de iłł corporib cũ nec ꝑiurꝰ sir ca

Expanded text:
sium erat aetas Christi, in qua mortuus est, et resurrexit. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo, quam nec habuit hic, nec erat habiturus diu vivendo; nec majora corpora redigenda sunt ad modum dominici corporis. Periret enim multum de
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt. peticiones nr̃e innotesct̃ in ũbo dĩ qđ con¬
templant. Uñ et dicunt angłi: orõnes. ce uoca nirã
offerre dõ. ñ qr eum doceant. s qr eius uoluntatẽ su¬
notesct̃ peticiones nr̃e. ut quodã mõ eas offerãt dõ.
ce de his consulant. ce qđ dõ iubente implendũ ẽẽ
Uñ et angłs. hõib ait. Cum oraretis. orõnem
urãm obtul dõ. Ad oĩa quidẽ scienda. sufficit
ei q̃ nezcic annuncient. Non enĩ st̃ ulla q̃ nesciat.
s bonũ coꝵ ÷. de oꝑib suis eiꝰ consulere ueritatem.
et ħ qđ ei dicuntur ñnulla nunciare. Nõ rit ip¬
Se ab eis discat. s ut ab eo ip̃i ꝑ u̾bum eiꝰ. sine cor¬
poralisono. Nunciat etiã qđ uoluerit ab eo missi:
ad quos uolũit. coc̃ ab illo: ꝑ illudũbũ eiꝰ audien¬
tes.i. in eiꝰ uericate inuenientes: qͥd s̾ facien dũ.

Expanded text:
nt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei, quod contemplantur. Unde et dicuntur angeli orationes et vota nostra offerre Deo; non quia eum doceant, sed quia ejus voluntatem sunotescunt peticiones nostre, ut quodammodo eas offerant deo et de hiis consulant et, quod deo iubente implendum esse uens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit ei quod nescit annuntient; non enim su bonum eorum est de operibus suis ejus consulere veritatem; et hoc est quod ei dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab eo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes, id est, in ejus veritate invenientes, quid sibi facien
Abbreviated transcription (Latin):
Resingẽt gͥ scõꝵ corpora. sine ullo iicio. sinc ul¬
ladefremitate. sic̃ sine ulla cortuptioe. onere. oit¬
ficultate. inquib tanta facilitas. quanta felic
corpora sint futura ñ sp̃c. Ex his apparet qđ n
hominis caro creat᷑. aliquid ꝑibit. s omniũ paiti¬
habitis resurgant. hoc aũ aus̃ ñ asserit. s aubi¬

Expanded text:
itio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate; in quibus tanta facilitas, quanta felicirocul dubio corpora sint futura, non spiritus. Ex his apparet quod hominis caro creatur, aliquid peribit, sed omnium partihabitis resurgant. Hoc autem August. non asserit, sed dubi
Abbreviated transcription (Latin):
dãmõ semunati. atq iba ꝓtinꝰ immogalit̃. & incor¬
tupcibilit̾ ceumuscae. cum cralamꝰ i ittu ocłi futu¬
tam resurtõnẽ. & in m̃bra sine fine uatura. tanta
uelocitate relitir̃ anciquissimoꝵ eadauet᷑ pumetẽ:
tur. crediderimꝰ in eodẽ raptu. de moxalib corporib
exituros. & ad eadẽ mox immortalia redicuros. ip
las in ub apł patiemur ang̃tias. generałr accipi¬

Expanded text:
tinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta velocitate rediturum antiquissimorum cadaverum pulverem? tur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros; nullas in verbis Apostoli patiemur angustias, generaliter accipi
Abbreviated transcription (Latin):
incipit hõ mncero inucre. an sit q̃dã uita. occulta.
q̃ ñ dũ motib uuentis appareat. Nagat enim
nixissẽ pucrꝑia. q̃ iõ m̃bratĩ execantur. ut eiciant̃
ex ut̃is p̃gnantiũ. nematres eiã si mortua ibi relm¬
quantur. occioãt. impudencia mmia uidet᷑. Ex
quo aũ incipit hõ uiuere. ex illo utiq ĩ mori po¬
ce monstra q̃ nascuntur. & utuunt. quã libet ci¬
to moriant᷑. auc resurrectura negabunt᷑. aut ita re¬
surrectura crelendast̃. s potiꝰ correcta. em̃dataq na¬
tã. Absit enĩ ut illũ umibrẽ quẽ niꝑ natã inori¬
ente. fr̃s fidelissimi qui eum uideit᷑. retulett̃. & sc̃
potiꝰ duos qd fatur᷑ erar. si gennni nascerent᷑. resur¬
tecturos extimemꝰ. Ita ex cetera q̃ nunia deformitate

Expanded text:
 vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori pom monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus ente fratres fidelissimi qui eum viderunt retulerunt, et sanpotius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existime
Abbreviated transcription (Latin):
tu fecri. ħsine quadã similitudinecor poris ñ fic. Pio¬
t̃ si hanc similitudinẽ etiã ap̃ inferos gerit. ñ corpo¬
ralẽ s corpoꝵ similẽ. ita etiam in locis udet᷑ ẽẽ ñ cor¬
poralib s corporaliũ similib siue in requie. fiue in
ociose. neq nicħ ñ sentiant. cum diues ille mĩfer¬
no se flãma crucia elamat. Uñ ꝓbat᷑ aĩas oefũc¬
toꝵ ñ solum suis sensib ñ p̾uari. s nec istis affecti

Expanded text:
uod sine quadam similitudine corporis non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in otiosae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno se flamma cruciari clamet. Unde probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis affecti
Abbreviated transcription (Latin):
ad eiꝰ integntatẽ. q̃ particłamatie cui m̃brostacus
redłctur. dũtũtotũex quo cõstiunta fuat. restitu¬
ta resumert. ita ds miitabiłt atq inesfabilit᷑ aca¬
fex. decoto. quocaro nr̃a exict̃at. eam mitabil
celecitate resticuet. nec aliqͥo atrnebit ad eiꝰ reinte¬
grationẽ nct̃ capilli ad capillos reseant. & ungue
ad ungnes. anquicqͥad eoꝵ perierat. mutet᷑ in car¬
nẽ. & in partes alias carporis reuocet᷑. curante arti¬
ficis ꝓuidentia. ne quio maecensfiat. Indecoꝵ qͥp¬

Expanded text:
 integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur; dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret; ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra extiterat eam mirabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues; an quidquid eorum perierat, mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur; curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Indecorum quip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ impassibiles. qr mortẽ patient᷑ cm̃am. s fine ai¬
mimitione m̃btoꝵ omĩa humani corporis habitĩ
m̾bra. Nec tũ gła acsp̃e impassibilitatis induent᷑.
ce statura corporis. om̃is restirracti sint. quidãpu¬
tauert᷑ om̃s resurrecturos scd m̃surãetatis. ⁊e state¬

Expanded text:
 mortem patientur aeternam, sed sine diminutione membrorum, omnia humani corporis habituri membra, nec tamen gloria ac spe impassibilitatis induentur.et statura corporis omnes resurrecturi sint. Quidam putaverunt omnes resurrecturos secundum mensuram aetatis et stat
Abbreviated transcription (Latin):
plureseẽ ꝑsonas. singłatitatẽ acq solitudinẽ ex p̃l¬
luoimus. ñ diusitacem uł multiplicitatẽ ib po¬
nimus. qĩ diceretur. sine solrtidine ac singlanta¬
sicait. Dix̃ ds̃. faciamus hominẽ adimaginẽet Si¬
militudinẽ nrãm. Qnero nẽ. an solumdm̃ s locu¬
tum extimes. an hunc sermonẽ eiꝰ intelligas ad al¬
tet hxatisse.Si solum fiise dicis. ipł oce agucts¬
dicentis. faciamꝰ &e nr̃am. Sustulit eium singła¬
ritatis ac solitudinis incelligentiã: ꝓfessio consor¬
tii. qr aliqđ consortirun eẽ ñ pot̾᷑: ip̃i solicario. nap
solicudo solicarii recipit: faciamus. nec alieno a se:
diceret nr̃am. Accende lector hisũb̃ et uide qr noĩt
consortii. pluralitatẽ significauit. sfessio uero cõ¬
scetii.÷ ꝓfessio pluralitatis. quam ꝓfessꝰ : dicens fa¬
ciamus et nr̃am. Eluralit̃ enim utĩq dr̃. S hac

Expanded text:
ngularitatem atque solitudinem excludimus, nec diversitatem nec multiplicitatem ibi ponimus, quasi diceretur: Sine solitudine ac singularitasic ait: Dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem, et similitudinem nostram. Quaero nunc an solum Deum sibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce arguerdicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio consortii, quia aliquod consortium esse non potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se diceret, nostram. Attende, lector, his verbis. et vide quia nomine consortii pluralitatem significavit; professio ergo consortii, est professio pluralitatis; quam professus est dicens: Faciamus et nostram, pluraliter enim utrumque dic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nature. Ecenim ẏpostases detminant. I. ⁊ ẽ. Es se
quidem in tꝑalit̾ et et̾nalit̾ dicimꝰ. diuinam ubi
y postasim. simplicẽ. omnia hñte quȩ ht̃ pat̾. ut
habituoine a pacali ypostas dufferentẽ nunquam ᷤ¬
uero a pat̾nali ypostas secedentẽ. deoi aꝑcius expͥ¬
ali. et ꝓcessibili. rrognoscimus. Inscressibiles aũ ip̃as
ypostases. e inãistabiles inuicem e unitas &r unitas
quiõe inaitiisibilit̾. ⁊ tesenim sunt. &e si unice. Oiuisa

Expanded text:
non naturae; etenim hypostases determinant. Item esse quidem intemporaliter et aeternaliter dicimus divinam Verbi hypostasim, simplicem, omnia habentem quae habet Pater, ut ostasi differentem, nunquam vero a paternali hypostasi secedentem. Idem apertius exprali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sun
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Id dici accipiamus cum dr̃ ũbum. ac sidicatur
nata sap̃ia. ut sit et filiꝰ. et imago. Et ħduo cum di¬
bum. ce imago. et filiris. intelligatur. ce in his oĩb
nominib ñ ostendatur eẽntia. qr relatiue dicuntur.
qm̃ et ad se dr̃. s eip̃a enim sapiens÷. &e ħ ÷ eiꝰ eẽ qđ¬
saꝑe. Uñ pat̾ et filius simul una sapĩa. qr una es¬
sentia. Caue lector qualit̃ incelligas quod hic di¬
cit aysꝰ. Uidetur enim dicete. quod cum dr̃ nata sa¬
pĩa. ib sap̃ia cẽntiam sig̃cet. &e naca relationẽ no¬
ter. Qd si ita ÷ cogimur dicete cẽntiam diumã ẽẽ na¬
tam. quoo suꝑiorib repugnat. Sed ad ħdicimꝰ.
quod inaltero .i. in eo quod ÷ nata. eadẽ notio intelli¬
gitur: que notatur cum or. ũbum et imago. In alto

Expanded text:
 id dici accipiamus cum dicitur Verbum, ac si dicatur, nata sapientia, ut sit et Filius et imago. Et haec duo cum dirbum, et imago, et Filius intelligatur, et in his omnibus nominibus non ostendatur essentia, quia relative dicuntur: m et ad se dicitur, se ipsa enim sapiens est, etiam e: unde Pater et Filius simul una Sapientia, quia una essentia. Cave, lector, qualiter hoc intelligas quod hic dicit Aug. Videtur etiam enim dicere quod cum dicitur nata Sapientia, ibi Sapientia essentiam significet, et nata relationem notet. Quod si ita est, cogimur dicere essentiam divinam esse natam, quod superioribus repugnat. Sed ad hoc dicimus quod in altero, id est, in eo quod nata est, eadem notio intelligatur, quae notatur cum dicitur Verbum et imago. In altero
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipium. S pat̾ ad filium dr̃. pͥncipium uero ad
oĩa quȩ ab ip̃o sunt. Et pͥncipium dr̃ filiꝰ. cũ enĩ
creatorẽ se uoluit ostendere. cum se dix̃ eẽ pͥncipi¬
um. sic̃ et pat̾ pͥncipium ÷ cocaturȩ. qr ab ip̃o st̃ oĩa.
sum uero dicimus et pacrẽ pͥncipium. re filiũ pͥn¬
cipium. ñ duo pͥncipia creature dicimꝰ. qr pat̾ et
filius simul ad creaturã unũ pͥncipiũ ÷. sic̃ unus
creatoe. S i aũ quicqͥd insemanet ce gignit uł
oꝑatur.: ñ possumus negate etiam sp̃m sc̃m recte
dici pͥncipum. qr ñ eum seꝑamꝰ ab appellatiõe
creatoris. qr scͥptũ: de illo quod oꝑet᷑. ce utiq in se
manens oꝑatur: Non enim inaliquio eoꝵ quȩ
oꝑatur. ip̃c mutatur. et ũtitur. U num gͥ p̃ncipiũ
ad creatinta cum pate et filio ẽ sp̃c ꝰ. ñ duo. uel

Expanded text:
Pater ad Filium dicitur, principium vero ad omnia quae ab ipso sunt. Et principium dicitur Filius. Cum enim creatorem se voluit ostendere, cum se dixit esse principium; sicut et Pater principium est creaturae, quia ab illo sunt omnia. Cum vero dicimus et Patrem principium, et Filium principium, non duo principia creaturae dicimus, quia Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus Creator. Si autem quidquid in se manet et gignit vel gare etiam Spiritum sanctum recte dici principium, quia non eum separamus ab appellatione Creatoris, quia scriptum est de illo, quod operetur; et utique in se manens operatur. Non enim in aliquid eorum quae operatur ipse, mutatur et vertitur. Unum ergo principium ad creaturam cum Patre et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ s et̃ cepit. qr ñ dr̃ pͥncipium nisi ad creaturas. Cum
arũ. Ita etiam pat et filus eẽ cepit cum spu scõ: unũ
pͥncipium creaturar̃. qr creature ceꝑunt eẽ a patre.¬
et filio. ce spũ scõ. Et dicuntur hii cres. ñ tria. s unũ
pͥncipium ommiũ creaturar̃. qr uno eodemq mo̾
principium rer̾ sunt. Non enim alic̃ sunt resa pa¬
tre. ce alit̾ a filio. s penitus codẽ modo. Iõ apl̃c intelli¬
gens hanc trinitatem ẽẽ unum pͥncipium rer̾ait.
Ex ip̃o. &e ꝑ ip̃m. &e in ip̃o sunc omnia. QU muͦ
audimus omnia eẽ exdõ. ut ait arsꝰ de naturabomi.
om̃s utiq naturas incelligere debemꝰ. se omnia q̃
naturalit̃ sunt. Non enim ex ip̃o sunt pcc̃a. q̃ nat̾

Expanded text:
 dicitur principium nisi ad creaturas. Cum arum. Ita etiam Pater, et Filius, esse coepit cum Spiritu sancto unum principium creaturarum, quia creaturae etria, sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem modo. Ideo Apostolus intelligens hanc Trinitatem esse unum principium rerum, ait: Ex ipso, per ipsum, et in ipso sunt omnia. Cum vero audimus omnia esse ex Deo, ut ait Aug., de Natura boni, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae naturali
Abbreviated transcription (Latin):
& ingenutis. utrum similit̃ diũsum sit eẽ pacrẽ. et eẽ
filium. anioem. Ad quod dicimus. qr ex eode sen su
quo dr̃ diũsum genitus et ingenitus. re quo dt ñ eẽ i¬
dem dicrre genitũ &e ingenitum: pot̾ diciñ ẽt idem

Expanded text:
et ingenitus, utrum similiter diversum sit esse Patrem et esse et ingenitus, utrum similiter diversum sit esse Patrem et esse Filium, an idem. Ad quod dicimus quia ex eodem sensu quo dicitur diversum genitus et ingenitus, et quo dicitur non esse idem dicere genitum et ingenitum, potest dici non esse idem,