comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lucentẽ ingerit: in¬
caute in pba eciam lu¬
centẽ suꝑ altare de¬
iectũ extinexit. i unc
uͦ turbata et mortuã
se reputans: ex coqui¬
na ignẽ petere coge¬
batur. At uͦ diaconꝰ
inofficio misse ignem
defecisse ex pauescens:
saltu rapit cereum
qͥ iacebat cassus lumi¬
ne. Quẽ dum trade¬
bat subdiacono ut eito¬
cito peteret ignẽ: subi¬
to inter manum tra¬
dentis & parantis acci¬
pere. cereus igne nouo
inslonimat᷑. hoc iuso
diaconꝰ inmonib suis
iIIiraculo. stuuore
destitutiis: coactus :
arce minti que ꝓpin¬
qua tunc aderat. Et
hoc tam cȩlebre et no¬
cum factum est: ut po¬
de in loco qui nulla diei
hora frequentiam ho¬
minum dehabebat.
Dant gͦ laudes deo al¬
tissimo: et resonantib
timpanis ere canoro
longe lateq modulata
suauitas ęthera tendit.
et tõta ciuitas ꝓsonat
ne nouo. etiam omines
ȩccłie lampa des illustran¬
tur: et multi fidelium
indomos suas deuehere
festinabant. rl¬

Expanded text:
lucem ingerit, inlucem ingerit, incaute improba etiam lucentem super altare dejectum exstinxit. Tunc vero turbata et mortuam se reputans ex coquina ignem petere cogebatur. At vero diaconus in officio missae ignem defecisse expavescens, saltu rapit cereum qui jacebat cassus lumine. Quem cum tradebat subdiacono ut cito peteret ignem, subito inter manum tradentis et parantis accipere, cereus igne novo inflammatur. Hoc viso diaconus in manibus suis miraculo, stupore destitutus, coactus est arcae inniti quae propinqua tunc aderat. Et hoc tam celebre et notum factum est utpote in loco qui nulla diei hora frequentiam hominum dehabebat. Dant ergo laudes Deo altissimo et resonantibus tympanis aere canoro longe lateque modulata suavitas ad aethera tendit, et tota civitas personat ne novo etiam omnes ecclesiae lampades illustrantur, et multi fidelium in domos suas devehere festinabant.
Abbreviated transcription (Latin):
de monasterio inder qua¬
rum alta maxillã igne ꝑesam
cũ horrore spectacłm suos exhibe¬
bat. altͣa uͦ manũ & brachiũ igne
tabifico consumptũ putridas car¬
nes & luridas & ad omnium nau¬
seam fetentes p̃se gestabat. Ue¬
nerunt suessionẽ. & uota soluen¬
tes indomo beate iurginis: ꝑfecte
inate sunt. Tancũ iieiꝰ suꝑfi¬
cie roseo colore remauente
quasi tituli pristine laudis
inmemoriã ourtutũ suarum
quas nolebat abholeri. nec a
memoria excidere uirgo inipe¬
riosa. et omnilaude dignissima:
uelut stigmata uite et mortis
resederunt:
NNUS qͣui ab incarna.
dore post orationẽ introitꝰ misse
unus ex duob cereis qui ex
more semꝑ merant al cari om¬
ni die. usq adextre niũ totꝰ
arserat: alto adhuc tenorẽ
suũ habente. At soror illa
deseruiens altario de serui¬
ens timnida. & festinabunda
uicarium cereum dũ
subrogare sedula sata¬
git: rapto ut occurrit
uno de iacentib in
scrinio dum petico lu¬
mine lucenti cereo ñ

Expanded text:
de monasterio Nider, quarum altera maxillam igne peresam cum horrore spectaculum sui exhibebat; altera vero manum et brachium igne tabifico consumptum, putridas carnes et luridas et ad omnium nauseam ferentes prae se gestabat, venerunt Suessionem, et vota solventes domo beatae Virginis perfecte sanatae sunt. Tantum in cutis superficie roseo colore remanente, quasi tituli pristinae laudis in memoriam virtutum suarum. Quas nolebat aboleri, nec a memoria excidere virgo imperiosa, et omni laude dignissima velut stigmata vitae et mortis resederunt. Domini qui ab Incarnatirdote post orationem introitus missae, unus ex duobus cereis qui ex more semper inerant altari omni die usque ad extremum, totus arserat, altero adhuc tenorem suum habente. At soror illa deserviens altario, timida et festinabunda vicarium cereum dum subrogare sedula satagit, rapto ut occurreret uno de latentibus in scrinio dum petito lumine lucenti cereo non
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ magis & uiuat. cessantib dolo¬
rib suauitatẽ induxit: et cepit
meliorari et uoces alias edere.
uoces gaudii & exultiones. et
grãrum actio et uox laudis ab
ore eiꝰ audiebat᷑. E rat aut̃ uesꝑ¬
tina dici hora. Et exiliens suꝑ
pedes suos sanꝰ & incolumis: cur¬
reus amplexatus est altare. Non
im memor gͦ tanti beneficii:
non multo post itinere parato
ierłm profectus est Mracu

Expanded text:
tatur et vivat, cessantibus doloribus suavitatem induxit, et coepit meliorari et voces alias edere, voces gaudii et exsultationis; et gratiarum actio, et vox laudis ab ore ejus audiebatur. Erat autem vespertina diei hora, et exsiliens super pedes suos sanus et incolumis currens amplexatus est altare. Non immemor ergo tanti beneficii non multo post itinere parato Hierusalem profectus est. XXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
ea fidem haberes: ipsate
lib̾aret. Certe inqͥd ille
minor natu ñ solũ cen¬
tum s et millenarium
clauorũ illuc deferrẽ:
si pietatẽ haberet de
me ut liberarer. Eagͥ
nocte qͥ prior iam solutus
fuerat transiuit claustra
et custodias: et nullo ob¬
sistente ad saluationem
suã euasit. Is eͦ qui re¬
lictus fuerat ubi experi¬
mento didicit. quantũ
& quale ẽẽt bonum fi¬
dei: socio destitutus. et
euidenti beneficio ad me¬
ex corde anxio cepit appel¬
lare dñam nr̃am sanctam
iasiã: ut etiã sͥ peccatori
ferret auxilium. P aulo post ille
qͥ tenebat eũ incaptione pauore
ꝑmotus uerens ne ibidem ei eripe¬
ret᷑: ꝓposuit eum ad tutiorem cͦto¬
diam tranfferre. Quod dum cap
tuius ille fac̃: ꝑ grãm dei sanꝰ et
incolumis euasit. Erat aut̃ nepos
milonis de asceiaco. Ex qͦ igitur
potuit nudis pedib ad eccłiam li¬
beratricis sue uenit: non ingratꝰ
tanti beneficii. et omnia qͦ ordine
gesta fuerant letus et alacer edi¬

Expanded text:
em in ea haberes, ipsa te em in ea haberes, ipsa te liberaret. » -- « Certe, inquit ille minor natu, non solum centum sed et millenarium clavorum illud deferrem, si pietatem haberet de me ut liberarer. » Eadem nocte qui prior jam solutus erat, transivit claustras et custodias, et nullo obsistente ad salvationem suam evasit. Is ergo qui relictus fuerat, ubi experimento didicit quantum et quale esset bonum fidei, socio destitutus et evidenti beneficio ad meex corde anxio coepit appellare Dominam nostram sanctam Mariam, ut etiam sibi peccatori ferret auxilium. Paulo post ille qui tenebat eum in captione pavore permotus, verens ne ibidem ei eriperetur, proposuit eum ad tutiorem custodiam transferre; quod dum facit, captivus ille per gratiam Dei sanus et incolumis evasit. Erat autem nepos Milonis de Asceaco. Ex quo igitur potuit nudis pedibus ad ecclesiam liberatricis suae evenit, non ingratus tanti beneficii, et omnia quo ordine gesta fuerant laetus et alacer edi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ meret᷑ hec temporalia: & ual¬
de alia est que meret᷑ eterna¬
Uo pueri
scutiferi de pago laudu¬
nensi capti & abducti ultra
strum qͦd aduesnie uocatur:
et ut̾q incuppo cõiecti fuerant.
Dumitaq ibi asseruant᷑. alt̃
eoꝵ ille maior natu fuerat recor¬
datus ẽ. qͦd ad constructionem ee
ferreos deferebant &
offerebant. Uouit gͦ
centũ clauos illuc se¬
delaturͤ: sibeata et
gloriosa dei genitrix
opem illi ferret. & de
captione eum lib̾aret.
Statĩ gͥ uidentib ocu¬
lis etꝰ discludimordatia
ligna pedẽ suũ lib̃um
extraxit. Adhuc aut̃
densq ibidem noctẽ que
aptior fuerat p̃stolari
cepit. Tunc ait socio suo.
Ego quidẽ ꝑ grãm dei
& opem sc̃e dei geni¬
tricis marie liber sum
et possem abire: si non
id qͣd suꝑ est diei impe¬
diret. Uoui enim me¬
beate uirgini centum
clauos ferreos me dela¬
turum ad eccłiam suã
edificandam: & ecce
liberum uides. Si tu
itidem faceres. ex qͦ in¬

Expanded text:
quae meretur haec temporalia, et valquae meretur haec temporalia, et valde alia est quae meretur aeternauo pueri scutiferi de pago Laudunensi capti et abducti ultra strum quod Avesnia vocatur, et uterque in cippo conjecti fuerant. Dum itaque ibi asservantur, alter eorum, ille qui major natu fuerat, recordatus est quod ad constructionem eccferreos deferebant et offerebant. Vovit ergo centum clavos se illuc delaturum, si beata et gloriosa Dei Genitrix opem illi ferret, et de captione eum liberaret; statim igitur videntibus oculis ejus discludi mordacia ligna pedem suum liberum extraxit. Adhuc autem densque ibidem noctem quae aptior fugae erat, praestolari coepit. Tunc ait socio suo: « Ego quidem per gratiam Dei et opem sanctae Dei Genitricis Mariae liber sum et possem abire, si non id quod superest diei praepediret. Vovi enim beatae Virgini centum clavos ferreos me delaturum ad ecclesiam suam aedificandam, et ecce me liberum vides, si tu idem faceres; ex quo fid
Abbreviated transcription (Latin):
uix aliquid modicũ sibi reseruare.
maiorẽ uͦ portionẽ eiꝰdem salutife¬
ri panis insimilit̾ egrotantib ex¬
pendisse: tandem uictus dolore &
instantia insanientis. et de illo
modico modicum quid accipiens.
largitus ẽ. misere matri. Illa
uͦ tanto munere beatã se esti¬
mans. & uitã filii in exiguo
fragm̃to accepisse se reputans:
alacritate fidei & spei iam me¬
lior facta. ꝑuolat ad filium
portans secũ pastũ uitȩ et
salutis. Qͦ d acceptumꝰ
iuuenis ille ex qͦ deglutunt.
subito ꝑfecte atanta egritudine
conualuit: & sic̃ dei ẽ. dare non
admensuram ut nec uestigium
pristine passionis. atq aliquam
notam deinceps sensisse uisus sit.
Hii sunt fructus fidei argum̃¬
tose. Qui enim excolit ficum
suã: comedet fructũ eiꝰ. Et ꝑhos
transitorios fructus imuitamur
ad illos qͥ ministrant uitam et̾nam:
si tam̃ scđm illos fidem habueri¬
mus. Unicuiq enĩ dat᷑ scd̾m m̃su¬
ram fidei. Snde & alia : fides

Expanded text:
vix aliquid modicum sibi reservare, vix aliquid modicum sibi reservare, majorem vero portionem ejus salutiferi panis insimiliter aegrotantibus expendisse; tandem victus dolore et instantia insanientis, et de illo modico modicum quid accipiens largitus est miserae matri. Illa vero tanto munere beatam se aestimans, et vitam filii in exiguo fragmento accepisse se reputans, alacritate fidei et spei jam melior facta pervolat ad filium portans secum pastum vitae et salutis: quod acceptum juvenis ille ex quo deglutivit subito, perfecte a tanta aegritudine convaluit, et sicut Dei est dare non ad mensuram, ut nec vestigium pristinae passionis aut aliquam notam deinceps sensisse visus sit. Hi sunt fructus fidei argumentosae. Qui enim excolit ficum suam, comedit fructum ejus. Et per hos transitorios fructus, invitamur ad illos qui ministrant vitam aeternam, si tamen secundum illos fidem habuerimus, unicuique enim datur secundum mensuram fidei. Unde et alia est fides
Abbreviated transcription (Latin):
remedia secum reuehe¬
re cõsuerant. qͦ tutiores
usq adeo uexabat᷑ : ut pe
ne ꝑsingulos dies decẽ
uicib misera menbta
terre collisa cum hor¬
rore spectantiũ afflic¬
tarentur. Quid adhec
mi gestabat quȩ filii
ora spumantia. & artus
letali frigore rigidos in
sinu refouere. & uelut
gentino calore recreat.
denuo parturire conpel¬
lebat᷑ : Una gͦ dierum
ex uicinis sius paucos ante
dies reu̾sum ex memo¬
ria beate dei genitricis ma
aie: & de pane qui socum
eius tetigerat secum de¬
tulisse. quẽ & infirmis
petentib sepe erogabat:
& cõualescebant. Nc¬
celerans gͥ addomum
illiꝰ hominis: ardens fide
dolores interanei exacuebant.
mat̾uo affectu instabat petens ut
aliquid de pane illo. de pane adeo
scĩficato mereret᷑ accipere. ad opꝰ
filii ad remedium doloris sui. que
mat᷑ erat. ad reuocandã uitã mo¬
rientis illiꝰ qͥ tam anxie laborabat.
At ille dum inportunitatẽ depre¬
cantis nitit᷑ a se abicere: opponens

Expanded text:
remedia secum reveheremedia secum revehere consueverant: quo tutiores usque adeo vexabatur, ut pene per singulos dies decem vicibus misera membra terrae collisa cum horrore spectantium afflictarentur. Quid ad haec mi gestabat, quae filii ora spumantia, et artus lethali frigore rigidos in sinu refovere et velut genuino calore recreans denuo parturire compellebatur? Una ergo dierum ex ejus vicinis suis paucos ante dies reversum ex memoria beatae Virginis genitricis Dei Mariae, et de pane qui soccum ejus tetigerat secum detulisse, quem et infirmis petentibus saepe erogabat et convalescebant. Accelerans igitur ad domum illius hominis ardens fide dolores interanei exacuebant, materno affectu instabat petens ut aliquid de pane illo a Deo sanctificato mereretur accipere ad opus filii, ad remedium doloris sui, quae mater erat ad revocandam vitam morientis illius qui tam anxie laborabat. At ille dum importunitatem deprecantis nititur a se abjicere; opponens
Abbreviated transcription (Latin):
asomno et turbatus. qͦ inqͥt misera
pietatẽ beate uirginis omnino
lib̾ata sum : &e nichil doloris &
p̃terite infirmitatis patior. Cuiꝰ
gͦ prius egritudo erat notissima
inbreui sanitas facta÷ celebris: &
ꝑcrepuit apud om̃s qͥd inp̃sentiarũ
oꝑatus sit dominꝰ. Suꝑ hoc date sc̃
laudes deo et beate uirgini matri
festis paschalibus: de infirmo
tum adinuentionũ suarũ come¬
det. Iustus aut̃ ex fide. ẽ: & iustus
ex fide uiuit. & fructus fidei iusti¬
cia .ẽ. Neq ẽ. frutus iusticie. nisi
ex radice fidei. Argum̃tosa itaq
fides÷. ad inueniendũ ut fruc̃¬
tificare possit. Non gͦ sufficie¬
bat populis fidelib ad remedia
exposcenda adire lo¬
cum beate uirgini dica¬
tum in qͦ beneficia
p̃stare solebat. s & qͥ
de remotis partib se
facilem recursum
illuc habere desꝑabãt:
aliqͥd memoriale de
eadem eccłia. ligni uł
t̃re. uł panis. qͥ soccum
beate uirginis cõtigerat:
etiam pꝰ accepta

Expanded text:
a somno et turbatus: « Quo, inquit, misera a somno et turbatus: « Quo, inquit, misera pietatem beatae Virginis omnino liberata sum, et nihil doloris et praeteritae infirmitatis patior. » Cujus ergo prius aegritudo erat notissima, in brevi sanitas facta est celebris, et percrebuit apud omnes quid inpraesentiarum operatus est Dominus. Super hoc datae sunt laudes Deo et beatae Virgini Matri festis paschalibus. XXIV. De intum adinventionum suarum comedet. Justus autem ex fide est et justus ex fide vivit ; et fructus fidei justitia est. Non est fructus justitiae nisi ex radice fidei, argumentosa fides est itaque ad inveniendum ut fructificare possit. Non ergo sufficiebat populis fidelibus ad remedia exposcenda adire locum beatae Virgini dicatum, in quo beneficia praestare solebat, sed et qui de remotis partibus se facilem recursum illuc habere desperabant, aliquid memoriale de eadem ecclesia ligni, vel terrae, vel panis qui soccum beatae Virginis contigerat, etiam post accepta
Abbreviated transcription (Latin):
nuilier quedam uteri
& m̃brorũ tensa numia
inflatione anxie labo¬
rabat. huic dũ uir eiꝰ
acceleraret opẽ ferre
ꝑ medicos. hoc ut lon¬
gum p̃stolari illa pos¬
se se negauit. et ur¬
gente uolentia morbi: equũ
sibi quã festine p̃parari po¬
poscit. plena fide iam p̃su¬
mens de salute. dei matris
si mereret᷑ limina contigere
Profecta ẽ. itaq adurbẽ suesso¬
nicã una cum uiro suo. Deduc¬
ta gͥ usq ad altare beate uir¬
ginis. mnanꝰ graues p̃timore
suꝑponens auulũ edigito quẽ
nullauis extorquere poterat.
e lici fide feruens efflagitabat
dicens. Dulcis domina. Edu¬
cite hunc anulũ ex digito meo:
et ur̃ erit. Qͦa mox ita factũ:
A quinta gͥ feria quȩ est aute
pascha sustinut cumorẽ uteri
quo pene rumpepantur: usq
dum transito eiꝰdẽ festi die
et uocte subsecuta dormiens
perfecte sanata ẽ. E rcussa gͥ
& nullã omnino grauedinem
sentiens: ꝓrumpit se festina
ad altare. At ur excitus

Expanded text:
mulier quaedam uteri mulier quaedam uteri et membrorum tensa nimia inflatione anxie laborabat. Huic dum vir ejus accelerat opem ferre per medicos, hoc ut longum praestolari illa posse negavit, et urgente violentia morbi equum sibi quam festine praeparari deposcit, plena fide jam praesumens de salute Dei matris, si mereretur limina contingere. Profecta itaque est ad urbem Suessonicam una cum viro suo; deducta igitur usque ad altare Beatae Virginis manus graves prae timore superponens, annulum e digito quem nulla vis extorquere poterat elici fide fruens efflagitabat dicens: « Dulcis Domina, educite hunc annulum a digito meo et vester erit. » Quod mox ita factum est. A quinta ergo feria quae est ante Pascha, sustinuit tumorem uteri, quo pene rumpebatur, usque dum transito ejusdem festi die et nocte subsecuta dormiens perfecte sanata est. Excussa ergo et nullam omnino gravedinem sentiens prorumpit se festina ad altare. At vir ejus excitus
Abbreviated transcription (Latin):
mitu et dolore confessa est.
Rogabat sac̾dotẽ ut publice
ediceret: ut tanto ei deus
ne & ignominia ꝓtimore
eiꝰ ꝑfunderet᷑. s ille mode¬
ratiꝰ intuens. supp̃ssit et
edixit quȩ fibi uisa sunt.
Absolutione itaq ꝑ¬
cepia: renata et re¬
nauata supplices manꝰ
ꝑfusa lacrimis adcur¬
bas circumstantẽs
ꝓtendere cepit. ut quȩ
suus diffidebat eorum
meritis uiuaret᷑. Ob¬
secrat abbatissã loci
adẽẽ quȩ et affuit. Et
data manu ex qͦ cep̃
eam deducere: tunc
lacrime & gemitus cõ¬
ferte multitudinis. tunc
bies insanientis pietatis
ꝓsequit᷑ abeuntẽ & rum¬
pit aera & penerat ipsũ
celum. & iuolentiam
irrogat ipsi deo qualẽ
ꝑferre uoluit: & extorqͣt
ab ea miscdiama quã
ñ inuitus p̃stabat.
Introducta gͥ in eccle¬
siam: quante laudes
i. grarum actiones
reddite sunt deo et
genurici marie: ut¬
poce qͦd ineffabuile est.
edici non potest: De
sanato festis pascha¬
castrũ quod
mandensi pago situm

Expanded text:
mitu et dolore confessa est. mitu et dolore confessa est. Rogabat sacerdotem ut publice ediceret, ut tanto parceret ne et ignominia pro timore ejus perfunderetur; sed ille moderatius intuens suppressit, et dixit quae ibi jussa sunt. Absolutione itaque percepta, renata et renovata, supplices manus perfusa lacrymis ad turbas circumstantes protendere coepit, ut quae suis diffidebat, eorum meritis juvaretur; obsecrat abbatissam loci adesse, quae et adfuit, et data manu ex quo coepit eam deducere, tunc lacrymae et gemitus confertae multitudinis, tunc bies insanientis pietatis prosequitur abeuntem, et rumpit aera et penetrat ipsum coelum et violentiam irrogat ipsi Deo, qualem perferre voluit, et extorquet ab eo misericordiam quam non invitus praestabat. Introducta igitur in ecclesiam, quantae laudes et gratiarum actiones redditae sint Deo et genitrici Mariae, utpote quod ineffabile est edici non potest. XXIII. De sanato festis Paschacastrum quod mandensi pago situm,
Abbreviated transcription (Latin):
to pondere grauabant᷑ pedes eiꝰ:
ut massas plumbeas sibi alliga¬
cas estimaret. Nichil itaq pro¬
fecit aut ꝓprio conamine aut
sac̃dotali iuuamine: seu uiolen¬
to popłari impulsu. Ducebatur
dextrorsũ aut sinistrorstĩ. & libe¬
rum ut ceteri ꝓgressũ habebat:
ingredi uͦ eccłiã paranti. uiolen¬
tius us archana obsistebat. Tũ
uͦ clamor popłi attollit᷑. & dolor
& lacrime multitudinis sua pec¬
cata. suũq iudiciũ in illa muliere
cangemiscentes. & dg̾: Q daliud
restabat. nis diinata saciem
ꝑ confessionẽ placare. & sic
misccłiam eiꝰ securius implo¬
rare: Uoluit gͦ confiteri eid̃
sac̃doti. & qͦ uiditio sit actum
incertum habemꝰ ut ipsa mre¬
bat nullo mͦ potuit. Dolore
& tunore ꝑurgente: uoluit
peccata sua clamare inpub¬
licum. s ꝓhibita ẽ. Aduoca¬
to aut̃ alio sac̾dote. ꝗͣ uerius
& sinceriꝰ potuit. nimirum
ut opꝰ erat ei quȩ ꝑueritatẽ
ueritati reconciliabat᷑: cu ge¬

Expanded text:
to pondere gravabantur pedes ejus, to pondere gravabantur pedes ejus, ut massas plumbeas sibi alligatas aestimaret. Nihil itaque profecit, aut proprio conamine aut sacerdotali juvamine, seu violento populari impulsu: ducebatur dextrorsum aut sinistrorsum, et liberum ut caeteri progressum habebat, ingredi vero ecclesiam paranti, violentius vis arcana obsistebat. Tunc vero clamor populi attollitur, et dolor et lacrymae multitudinis sua peccata suumque judicium in illa muliere congemiscentis. Quid ergo? Quid aliud restabat nisi divinam faciem per confessionem placare, et sic misericordiam ejus securius implorare? Voluit ergo confiteri eidem sacerdoti, et quo judicio sit actum incertum habemus, ut ipsa aiebat, nullo modo potuit. Dolore et timore perurgente, voluit peccata sua proclamare in publicum, sed prohibita est. Advocato autem alio sacerdote, quam verius et sincerius potuit, nimirum ut opus erat ei quae per veritatem veritati reconciliabatur, cum ge
Abbreviated transcription (Latin):
ut uota & p̃ces heate
uirgini dei genttriei
Marie ineccłia eius
ꝑsoluerent. Affint
int̾ cetos quedam
mulier de pago lau¬
dunensi. id est de castro
catorũ: cũ aliis monas¬
teriũ beatȩ uirginis
ingressura processit.
Ciuin ecce uirtute in¬
uisibili abingressu
rcetͦ .i. bis terq co¬
uoia fortius repellit᷑.
Admixta multitudini
dum impbe se ingerit:
t antuiudeni profecit.
te iuditio. eoqͦd p̃sens
uexatio intellectũ dabat
auditui: tandem sero ac¬
cusante conscientia. rea¬
tus sui magaitudine con¬
mota: toto corpore tre¬
nimio pauore uexari cep̃.
Tunc ꝓstrata in faciem
manũ diuini uidici suꝑ
se sentiens. magnis cla¬
inorib circumstantium
in stant᷑ obsecrabat.
Adest saẽdos aduocatus: qui
misse celebr nde iam paratius
suerat. fretiũ igit᷑ officio et ueste
sacerdoli qua indutus erat:
miseram mulierem iacentẽ erigit.
et data mani turpis eam impel¬
lentib in eccłiam inducere temp¬
tat. S ut ipsa postea retulit. tan¬

Expanded text:
ut vota et preces beatae Virginis Dei genitricis Mariae in ecclesia ejus persolverent. Adfuit inter caeteros quaedam mulier de pago Laudunensi, id est de castro catorum, cum aliis monasterium beatae virginis ingressa processit; cum ecce virtute invisibili ab ingressu arcetur, et bis terque conata fortius repellitur; admista multitudini dum improbe se ingerit, tantumdem profecit. te judicio, eo quod praesens vexatio intellectum dabat auditui, tandem sero accusante conscientia, reatus sui magnitudine commota toto corpore trenimio pavore vexari coepit. Tum prostrata in faciem manum divini judicii super se sentiens, magnis clamoribus circumstantium instanter obsecrabat. Adest sacerdos advocatus qui missae celebrandae jam paratus fuerat. Fretus igitur officio et veste sacerdotali qua indutus erat, mulierem miseram jacentem erigit, et data manu turbis impellentibus in ecclesiam inducere tentat. Sed ut ipsa postea retulit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
illigatũ quẽ incõspectu popłi as¬
sumpsit. & tam̃ nullo ꝓhibente
nullo obsistente leuatũ inequũ
secũ reuixit. Quantũ gaudiũ
rit benefactricti suȩ
gloriose uirgini rle niens
ad doniũ suã manxiecate
spc̃ et humiliato corde
non÷ facile dictu:

Expanded text:
alligatum, quem in conspectu populi asalligatum, quem in conspectu populi assumpsit, et tamen nullo prohibente, nullo obsistente levatum in equum suum revexit. Quantum gaudium,rit benefactrici suae gloriosae Virgini veniens ad domum suam in anxietate spiritus et humiliato corpore, non est facile dic
Abbreviated transcription (Latin):
tico qui uicus ẽ inpagoam¬
bianensi cuidam feneratori et
nimis amaro exauctori. filiũ suum
quedam nobilis femina s tamen
eris egens tradiderat inuadem
pro multis marcis argenti: et dũ
multiplicantur dies summa usura
crescebat. Unde accidit ut nisi
terram uenderent: puer ille a
parentib redimi non posset. Tunc
mat̾ cuiꝰ altior p̃cordus doloris sensꝰ
inheserat: omni humana ope desti¬
tuta et desꝑata. cõtulit se ad diuinũ
auxiliũ. et ad ꝓpiciam matrẽ mise¬
ricordie: que sp̃c contritos exaudi¬
re solita est. Unã gͦ dierũ stimulante
et innullo remittente mat̾no dolore.
coacta ÷ adire ubi filiꝰ eiꝰ incustodia
et cathenis tenebat᷑. ut saltẽ recrearet
miseros oculos suꝑ uisione filii sui:
qͥ penas luebat neccessitatis paterne.
Nemens gͦ ad sc̾m Richarium qͦd
oppidum afrequentib populis
inhabitat᷑. repente inuenit filiũ
suũ inmedia platea: boiis tam̃
ferreis ad modulũ suũ obcꝰtodiã

Expanded text:
 qui vicus est in pago Ambianensi, cuidam foeneratori et nimis amaro exactori filium suum quaedam nobilis femina, sed tamen aeris egens tradiderat in vadem pro multis marcis argenti; et dum multiplicantur dies, summa usurae crescebat, unde accidit ut nisi terram venderent puer ille a parentibus redimi non posset. Tum mater cujus altior doloris praecordiis sensus inhaeserat, omni ope humana destituta et desperata, contulit se ad divinum auxilium et ad propitiam matrem misericordiae, quae spiritu contritos exaudire solita est. Una ergo dierum stimulante et nullo remittente materno dolore coacta est adire ubi filius ejus in custodia et catenis tenebatur, ut saltem recrearet miseros oculos suos super visione filii sui, qui poenas luebat necessitatis paternae. Veniens igitur ad Sanctum Richarium, quod oppidum a frequentibus populis inhabitatur, repente invenit filium suum in media platea loris tantum ferreis ad modulum suum ob custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
sepulturã ñ ꝓse quimini:
Impenditeꝰ obsequium
funeris dum licet: qͦd
scelerato &
omnib
odioso
merito
nullus
impen¬
det. Eia infelix anima
ecce ubi tu conspicis
tuum miserabile corpꝰ
intam pauenda morte
cõstitutũ. corpꝰ inquã¬
qͦd tuis cupiditatibus
impietatib semper
obsecutum ẽ. Et ipsũ
qͥdem afflatum calo¬
re infernali adp̃sens
uritur: tu uͦ post pau¬
lo horrenda incendia.
et flaminiferos globos
sustinebis. heu me mise¬
rum et dura quȩ pacior
et mors et̾na est quam
sero & peccatori. iustis¬
sime damnato. Dum hec
et similia coram omnibꝰ
uoce
publica ꝓro¬
ferret :¬
totis
menbris
sudore manans. intuen¬
tes et audientes eum
ad dolorem et lacrimas
conpellebat. Cum ecce
de subito pia domina &s

Expanded text:
sepulturam non persequimini? sepulturam non persequimini? Impendite obsequium funeris dum licet, quod scelerato et omnibus odioso merito nullus impendet. Eia infelix anima? Ecce, ubi tu conspicis tuum miserabile corpus in tam pavenda morte constitutum, corpus quod tuis cupiditatibus impietatibus semper obsecutum est. Et ipsum quidem afflatum calore infernali ad praesens uritur; tu vero post paululum horrenda incendia et flammiferos globos sustinebis. Heu me miserum! et duratura quae patior, et mors aeterna est quam sero et peccatori justissime damnato! » Dum haec et similia coram omnibus voce publica proferret totis membris sudore manans, intuentes et audientes eum ad dolorem et lacrymas compellebat, cum ecce de subito pia Domina
Abbreviated transcription (Latin):
quent᷑ incaput tuum miser ho¬
mo: nc̃ meritas luis penas. Iustus
es dñe: iustũq iudiciũ exeris in
me. Semꝑ enim tociꝰ mali signi¬
fer ęxtiti: et te relicto creatore et
redemptore meo inimici uoluntatẽ
semꝑ exercui. Et tubeata uirgo
pia domina. mat̾ diũ mei ẽtiam
licet maximus peccator ego sim
nunc ustas penas exigis de corꝑe
meo. corꝑe inmundo. corꝑe fetenti
corꝑe digno sulphure: & incendio
infernali. Nunc iustas exigis penas
ma quȩ portauit imaginẽ diaboli
effreni suꝑbia: et equi et muli
similitudinẽ cenosa et immunda
luxuria. Gia domine et eia
domina dupplicate & triplicate
supplicia et cormenta
suꝑme: quia nullius
hominis corpꝰ iustius
meruit penas inferni iã
sustinere. Neq enim
t̾ra sustinere aut por¬
tare tantũ peccatorẽ
debuerat: & merito
iam diu ẽ. sitalẽ peccato¬
rem absorbuisset. Mi¬
sere lacrime qͥd cessatis.
quare funereũ cor pus
iam iamq emortuũ ad

Expanded text:
torquentur in caput tuum, miser hotorquentur in caput tuum, miser homo, nunc meritas luis poenas. Justus es, Domine, justumque judicium exeris in me; semper enim totius mali signifer exstiti, et te relicto Creatore et Redemptore meo, inimici voluntatem semper exercui. Et tu, beata virgo pia domina mater Domini etiam mei, licet maximus peccator ego sum, nunc justas exigis poenas de corpore meo, corpore immundo, corpore fetenti, corpore digno sulphure et incendio infernali, nunc justas exigis poenas ma quae portavit imaginem diaboli effreni superbia, et equi et muli similitudinem coenosa et immunda luxuria. Eia, Domine, et eia domina, duplicate et triplicate supplicia et tormenta super me, quia nullius hominis corpus justius meruit poenas inferni jam sustinere. Neque enim terra sustinere aut portare tantum peccatorem debuerat, et merito jam diu est si talem peccatorem absorbuisset. Miserae lacrymae quid cessastis? Quare funereum corpus jamjamque mortuum ad
Abbreviated transcription (Latin):
dei genitricis expetũt: opem fla¬
gitans sͥ misero. Erat aut̃ pridie
uigiliarum natalis domini. Sedit
gͦ in faciem altaris cultu suo uesti¬
tus & calciatus. Et subeuntibus
acerrimis dolorib anxius et co¬
to corpore sudore distillans: iam
ad sui cognitionẽ deductus uice
oblationis iusticiã. et sua percata
confiteri cogebatur dicens. Et
merito hec pateris miser homo.
et fructũ impietatis tuȩ comedis.
Seminasti enĩ dolores. & metis
eos: et ut dignum est recipis.
Quid namq sceleris umquam
obmisisti. aut qͥd mali non per¬
petrasti: Qͥb adulteriis ñ es
pollutus. aut cui femine unꝗͣ
detulistis honorẽ: De qͦt homi¬
cidiis manus tuȩ sanguine ple-¬
ne sunt actione uel consilio: Qt
incendia et eccłiarũ uiolationes
ꝓcurasti. quot furta et latrocinia
concignasti. quot bella et lites tuo
consilio tua lingua suscitasti
Qt gulositates quot ebrietates
ingurgitasti. quas fraudes non
exerciusti: Nunc gͥ merito re¬

Expanded text:
Dei Genitricis Mariae expetiit opem flaDei Genitricis Mariae expetiit opem flagitans sibi misero. Erat autem pridie vigiliarum Natalis Domini. Sedit ergo in faciem altaris cultu suo vestitus et calceatus, et subeuntibus acerrimis doloribus anxius, et toto corpore sudore distillans, jam ad sui cognitionem deductus, vice oblationis justitiam et sua peccata confiteri cogebatur, dicens: « Et merito haec pateris, miser homo, et fructum impietatis tuae comedis; seminasti enim dolores, et metis eos, et ut dignum est, recipis. Quid namque sceleris unquam omisisti, aut quid mali non perpetrasti? Quibus adulteriis non es pollutus? Aut cui feminae unquam detulisti honorem? De quot homicidiis manus tuae sanguine plenae sunt, actione vel consilio? Quot incendia vel ecclesiarum violationes procurasti? Quot furta et latrocinia concitasti, quot bella et lites tuo consilio, tua lingua suscitasti? Quot gulositates, quot ebrietates ingurgitasti? Quas fraudes non exercuisti? Nunc igitur merito re
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat suessione obgrãm
beate uirginis matris
sue. Uouit gͦ se nudis
pedib adituram eius
suffragia: uouit de cor¬
de contrido et fideli. et
statim lunien recepit:
castri quod cocia
regem anglorum:
quendã ex clientibus
suis radulfum agno¬
mento cantellũ eoqͦd
fideliorẽ sibi illũ arbi¬
tͣbatur: secum ducere
uolebat. Iussit gͦ ut se
pararet. Omnib gͥ ad
hanc ꝓfectionẽ expedi¬
tis: subito adu̾sa ualitu¬
dine radulfus ille ꝑuasus
omnib neruis cepit con¬
trahi. et pene omnibus
m̃bris inutilis fieri acutis
dolorib ossa et medullas
eiꝰ uelut terebrantibus.
huiꝰ gͦ intuitu uexationis:
uacationẽ accepit ab officio
ꝓfectionis. Erat enĩ morbꝰ
igneȩ pesti ualde similis
qui ꝑuagabat᷑ m̃bra eius
sub extenta cute depas¬
cens. & subuellens carnẽ
abossib. unde & dolores
acerrimos ad p̾sens susti¬
nuit: s deformitatem
exterius apparentẽ euasit obreme¬
dium cite subuentionis. Quam
citius namq potuit domũ beate

Expanded text:
 Suessionae, ob gratiam beatae Virginis matris suae. Vovit ergo se nudis pedibus adituram ejus suffragia, vovit de corde contrito et fideli, et statim lumen recepit. castri quod Cociacregem Anglorum, quemdam ex clientibus suis Radulphum agnomento cantellum eo quod fideliorem sibi illum arbitrabatur secum ducere volebat. Jussit ergo ut se pararet. Omnibus igitur ad hanc profectionem expeditis, subito adversa valetudine Radulphus ille pervasus omnibus nervis coepit contrahi et pene omnibus membris inutilis fieri, acutis doloribus et ossa et medullas ejus velut terebrantibus. Hujus ergo intuitu vexationis vacationem accepit ab officio profectionis: erat enim morbus igneae pesti valde similis, qui pervagabatur membra ejus, sub extenta cute depascens et subvellens carnem ab ossibus, unde et dolores acerrimos ad praesens sustinuit, sed deformitatem exterius apparentem evasit ob remedium citae subventionis; quam citius namque potuit domum beatae
Abbreviated transcription (Latin):
est opus dicere. Ex inde ut
nomo conposite & sane mñtis
se habens & prudenq̃ se gerens
aiscenso equo eũ hil qͥ eum addu¬
rerant ad patriã regredit᷑. et
compos animi saotris seniel & ꝑ¬
fecte retiditus ẽ uxori et familie
amidis olentib &. Iugeitib
illũ. Et non solũ suessiõne uͥ
s. &. inpartib illis reddece
sunt deo bauddes:eteum
gaudio tanco cel ebrata euis
sauitasi quasi reducei ueca xx
mortuis: obsimorẽ aglam
dei & reuerentiã & honorẽ

Expanded text:
est opus dicere. Exinde ut est opus dicere. Exinde ut homo compositae et sanae mentis se habens et prudenter se gerens, ascenso equo, cum his qui eum reduxerant ad patriam regreditur, et compos animi factus semel et perfecte redditus est uxori, et familiae et amicis dolentibus et lugentibus illum: et non solum Suessione ubi sed et in partibus illis redditae sunt Deo laudes et cum gaudio tanto celebrata est ejus sanitas, quasi reduce vita ex mortuis, ob amorem et gloriam Dei et reverentiam et hon
Abbreviated transcription (Latin):
habita satisfactione fa¬
ciliꝰ eum admitteret. siue
ut dũ amaritudo in amabił
uisionis in oculis omnium
ꝓtenditur. dulcior eẽt
& nouor grã libationis.
qua progata ds̃ celebriꝰ
glorificat᷑. Hic gͥ cathe¬
na maiorib ȩccłie scan¬
nis affixus. & funib
ut dictũ ÷ alligatus:
tam̃ & scanna ꝑ sepe
trahebat. & custodes
suos pene euincebat.
S quid op̃ .ẽ. insaniã
ũborum eiꝰ et ferociã actuui
eiꝰ ꝓsequi: Postquã satis
adũsaria potestas. & reditꝰ¬
c̃ ei sensus suris & leuauit
oculos suos ad celũ: & glori¬
ficauit uiuentẽ in scła scłoꝵ.¬
qui potens ẽ. suꝑbos humilia¬
re. & arrogantes a suo fastu
deducere. & eosdem statuere
contra faciem suã. Procedens
ergo & hic ad altare ut mos
erat. quam deuote & quã
humilit̾ etiã imaginem suę
liberatricis quil: uotis &
supplicationib potuit hono¬
rans: si gaudium fecerit
amicis sius & his qͥ ibi aderant.
& qͦs domi reliquerat: non

Expanded text:
habita satisfactione fahabita satisfactione facilius eum auritteret, sive ut dum amaritudo inamabilis visionis in oculis omnium protenditur, dulcior esset et notior gratia liberationis prorogata; Deus celebrius glorificatur. Hic ergo catena majoribus ecclesiae scamnis affixus, et funibus, ut dictum est, alligatus; tamen et scamna persaepe trahebat et custodes suos pene evincebat. Sed quid opus est insaniam verborum ejus et ferociam actuum persequi? Postquam satis adversaria potestas, et redditus ei sensus suus, et levavit oculos suos ad coelum et glorificavit viventem in saecqui potens est superbos humiliare, et arrogantes a suo fastu deducere, et eosdem statuere contra faciem suam. Procedens ergo et hic ad altare, ut mos erat, quam devote et quam humiliter etiam imaginem suae liberationis quibus votis et supplicationibus potuit honorans, si gaudium fecerit amicis suis et his qui ibi aderant, et quos domi reliquerat non
Abbreviated transcription (Latin):
centib: iterata diuine gratie
benedictio effusa. dat ꝑseue¬
rantiam gaudioꝵ: & tocus
sacre noctis excubiis fit quasi
guarinꝰ adductus ẽ. unctis
a tergo manib colla ferro ⁊
cathena immani alligatꝰ
quẽ uix quinq homines
trahere pot̾ant: quãquã
&. flagellis & u̾berib eũ
cõpellerent. Erat enim
plenꝰ uirib tam corꝑis
quã robuste etatis. et
diues homo: unde & hoc
miraculũ sui noticia cela¬
ri ñ potest. Quaciunq
uͦ occasione diabolꝰ iN¬
eũ potestatẽ accepisset.
siue ex ira. siue ex dolore
pecunie s̃ fraudate. ut qͥ¬
dam aiunt: ñ satis cõꝑtũ
habuimꝰ. Insania uͦ eius
& que postea ꝑ gr̃am dei
cõsecuta est: sanitas ce¬
leberrima habita. Susti¬
nuit enĩ d̾s furentẽ in
eccłia ꝑ aliquot dies
ad omniũ spectacłin iace¬
re. sine ut pꝰ receptã sani¬
tatẽ pudore cõfunderet᷑
siue ut traditꝰ sathane
ꝓpeccatis siuis penas da¬
ret. qͣtinꝰ dum aduotũ

Expanded text:
centibus, iterata divinae gratiae centibus, iterata divinae gratiae benedictio effusa dat perseverantiam gaudiorum et totius sacrae noctis excubiis fit quasi Guarinus adductus est vinctis a tergo manibus, colla ferro et catena immani alligatus, quem vix quinque homines trahere poterant, quanquam et flagellis et verberibus eum compellerent; erat enim plenus viribus tam corporis quam robustae aetatis et dives homo, unde et hoc miraculum sui notitia celari non patitur. Quacunque vero occasione diabolus potestatem in eum accepisset, sive ex ira, sive ex dolore pecuniae sibi fraudatae, ut quidam aiunt, non satis compertum habuimus; insania vero ejus, et quae postea per gratiam Dei consecuta est sanitas celeberrima est habita, sustinuit eum Deus furentem in ecclesia per aliquot dies ad omnium spectaculum jacere, sive ut post receptam sanitatem pudore confunderetur, sive ut traditus Satanae pro peccatis suis poenas daret, quatenus dum ad votum
Abbreviated transcription (Latin):
erhiberi tibi. hn dies celebres. in
quib ueri adoratores adora¬
bunt patrẽ inspu et ueritate.
Gaudet gͦ omnis eceła.
parit q uota exhibet: ꝓ
his qͦ qͥ sanandi erant. tri¬
umphant patroni pueri:
qͦꝵ fides et oꝑa elucebant.
.x. adducunt eũ ad abbatissam
et ad alios quib pridie notus
um ecce nec dũ suꝑ
hoc laudib finitis
mnulier quedã ꝑu̾sa ade¬
mone dum uix a partu con¬
ualuerat. que ineadẽ eccłia
beate uirginis immanissime
furoris iaeuerat iam ꝑ aliqͦt
dies: ita ut p̃ assidua ueratione
et infinitis clamorib iam
ad omnium noticiam et im¬
portunitatẽ adduceretur.
Tali gͦ oꝑante dei gr̃ã & coope¬
rante beata matre misedie:
a demonio liberat᷑. Procedit ad
altare ñ egens opis aliene.
culpans se et ream confitens.
qͦd ꝑ ignorantiã ore furioso con¬
tra dm̃ & matrẽ eiꝰ gloriosam
niulta et dixerat et fecerat:
congaudentib amicis. & pie
collacrimantib. Tũ uͦ fidei
uirib & caritatis nec dum tepes¬

Expanded text:
exhiberi tibi, hi dies celebres in quibus veri adoratores adorant Patrem in spiritu et veritate. Gaudet ergo omnis Ecclesia pariterque vota exhibet pro his quoque qui sanandi erant; triumphant patroni pueri, quorum fides et opera elucebant, et adducunt eum ad abbatissam, et alios quibus pridie notus um ecce necdum super hoc laudibus finitis mulier quaedam pervasa a daemone dum vix a partu convaluerat, quae in eadem ecclesia Beatae Virginis immanissime furens jacuerat jam per aliquot dies; ita ut prae assidua vexatione et infinitis clamoribus jam ad omnium notitiam et importunitatem adduceretur. Tali ergo operante Dei gratia et cooperante beata matre misericordiae a daemonio liberatur procedit ad altare non egens opis alienae, culpans se et ream confitens quod per ignorantiam ore furioso contra Deum et matrem ejus gloriosam multa et dixerat et fecerat, congaudentibus amicis et pie collacrymantibus. Tunc ergo fidei viribus et charitatis necdum tepes
Abbreviated transcription (Latin):
onib et uotis. maior huius
uille idest austrechie recog¬
nouit ibi cognatã sũã prẽ¬
dictã mulierẽ altare ample¬
tatus. infortuniũ quod ei
contigerat accepit. Presen¬
sente itaq mathildi abb̃ issa.
ierito inqͥt mea cognata
huiꝰ modi ꝑcussa es cecitate:
quia cũ sis ancilla dñe nr̃e
suã q te ex̃. &. de familia eius¬
sabnegasti.
Confitere gͦ ueritatẽ: si ali¬
quã opẽ uis obtiuere amatre
ueritatis. At illa u̾bo diligen¬
tisse. et flagro diuine ꝑcus¬
sionis ammonita: credidit
cosilio. & suꝑ dñio qͦd negabat
cognita. et ꝓfessa ueritate: sta¬
tim oculi eiꝰ et facies ꝑfusa
ẽ. elaritate facta gͥ fidelita¬
te: nullo egens duce. gau¬
dens remeauit ad ꝓpria:¬
Lib. seds. de muliere que in¬
gredi ecclesiam ñ poterat:
nno gͥ ab incarnatio¬
luce euangłiste ñ dedignatꝰ
.ẽ. ds̃ iterũ glorificare nom̃
suũ: etiã in usitato miracło.
Papa innocentius abemulo

Expanded text:
onibus et votis, major hujus onibus et votis, major hujus villae, id est Austrechiae, recognovit ibi cognatam suam praedictam mulierem ampletatus, infortunium quod ei contigerat accepit, praesente itaque Mathilde abbatissa: « Merito, inquit, mea cognata hujusmodi percussa es caecitate, quia, cum sis ancilla dominae nosuamque te esse et de familia ejus abnegasti. Confitere ergo veritatem, si aliquam opem vis obtinere a matre veritatis. » At illa verbo diligentis se et flagro divinae percussionis admonita credidit consilio, et super dominio quod negabat, cognita et professa veritate, statim oculi ejus et facies perfusa est claritate. Facta igitur fidelitate, nullo egens duce, gaudens remeavit ad propria. XXII. De muliere quae ingredi ecclesiam non poterat. Anno igitur ab IncarnatioLucae evangelistae, non dedignatus est Deus iterum glorificare nomen suum etiam inusitato miraculo. Papa Innocentius ab aemulo
Abbreviated transcription (Latin):
transibant. uota q pͣces
q cõpassionẽ tamen
ꝓ illo impendences. ut
ds̃ & beata uirgo sub¬
ueniret ei. Quorum
deuotionẽ et miseri
angustiã quando pla¬
citũ fuit adułtimum
respiciens grã diuina
ꝑfecte sanauit egrotũ
ut fugato omni dolo¬
re. & uires corporis.
et plenã loquendi
facultatẽ acciperet.
Congratul abant᷑ gͦ
sano qui condoluert
uidens miraculum
et in hoc cel ebratũ est
quã occulcũ fieri non
pocuit: & ꝓhoc etiã
laudes et gr̃arũ actio¬
ues reddite sunt deo
et matri domini: De
feminaceca & illumi¬
mulier mater¬
familias debleri curte.
cussa est. Et hec adsuf¬
fragia beate uirginis
adducta est: et ꝑ aliqͦt
dies ibi sedit. p̃stolans
parit̾ & postuilans. opẽ
diuiniam. Inutilit̃ qͦ
etiam mͦ aute p̾sentiã ueritatis
sedisset: quamdui ueritatem
celare uoluisset. Factũ ẽ. aut̃
inuna dierũ. et ecce sac̃dos de
stipatus: eũ l audib ingredie¬
batur doniũ uirginis matris
dñi. Et expletis supplicati¬

Expanded text:
tebant, vota et preces et compassionem tamen pro illo impendentes, ut Deus et beata Virgo subveniret ei. Quorum devotionem et miseri angustiam quando placitum fuit, ad ultimum respiciens gratia divina perfecte sanavit aegrotum, ut fugato omni dolore et vires corporis et plenam loquendi facultatem acciperet. Congratulabantur ergo sano qui condoluerunt videns miraculum et in hoc celebratum est quod occultum fieri non potuit, et pro hoc etiam laudes et gratiarum actiones redditae sunt Deo et matri Domini. XXI. De femina caeca et illumimulier materfamilias de Blericurto ercussa est. Et haec ad suffragia beatae Virginis adducta est, et per aliquot dies ibi sedit praestolans pariter et postulans opem divinam. Inutiliter quoque etiam modo ante praesentiam veritatis sedisset, quandiu celare veritatem voluisset. Factum est autem in una dierum et ecce sacerdos de stipatus, cum laudibus ingrediebatur domum Virginis matris Domini, et expletis supplicati
Abbreviated transcription (Latin):
poterat sequentem ñ expestaliut.
Qui amore maturiꝰ conphen¬
dende uisionis ꝑ asꝑa & sentibꝰ
licet horrentia loca iter aece¬
lerauerunt: quasi eodẽ mom̃¬
to quo et certũ locũ ibidẽ
posite claritatis tenuerunt.¬
cum certissime app̃henderunt.
et cõglobati in unũ uiȩ quam
amiserant se redditos gratula.¬
bant᷑ ħauc gͥ ambuilantes. & ad
domũ heremitarũ quȩ in iuiq¬
no erat uie uincta. suꝑuertien

Expanded text:
poterat sequentem non exspectabat. poterat sequentem non exspectabat. Qui amore maturius comprehendendae visionis per aspera et sentibus licet horrentia loca iter acceleraverunt, quasi eodem momento quo et certum locum ibidem positae claritatis tenuerant.cum certissime apprehenderunt, et conglobati in unum viae quam amiserant se redditos gratulabantur. Hanc igitur ambulantes, et ad domum eremitarum quae in vicino erat viae juncta superven
Abbreviated transcription (Latin):
consederant. aluis omĩa
tim̃tib que poterant
accidere: aliis fortiorib
& uegetiorib huc illueq
iter amissũ ꝑlustrantib.
cũ ecce haut longe abeo
inquo substtt̃ant loco ui des
candorẽ claritatis inise
et obnoctis caliginẽ mułto
ampliꝰ uotabilẽ: plurimum
tam̃ blandim̃ti magis quã
horroris pollicentẽ. Et in me¬
dio splendons illius inituent᷑
quasi imaginẽ femineã specie
uirgineę: cuiꝰ niuei candor
indum̃ti & ful gor diuine &
cȩlestis faciei: discriminare
& obumbrare suo intuitu cla¬
ritatẽ quȩ officioso obsequio
ambiebat eam uidebatuR.
Tam certa gͦ & tam aꝑta hec
uisio erat. ut intuentes & hec
efficacissima mentẽ tenerent
et gestũ et habicũ et lincea¬
inanicarum aura agente uenti¬
lari memorit narrarent. Uide¬
runt om̃s & p̃ admiratione
om̃s excl a mauerunt. Et
omnium sententia una fuit
illuc ꝑtendere: ubi ds̃ uoca¬
bat eos. Consurgunt & bona
spe meliores effecti: qͥ melius

Expanded text:
consederant, aliis omnia consederant, aliis omnia timentibus quae poterant accidere, et aliis fortioribus et vegetioribus huc illucque iter amissum perlustrantibus, cum ecce haud longe ab eo quo substiterant loco, vident candorem claritatis immensae, et ob noctis caliginem multo amplius notabilem, plurimum tamen blandimenti magis quam horroris pollicentem. Et in medio splendoris illius intuentur quasi imaginem femineam speciei Virgineae, cujus nivei candor indumenti, et fulgor divinae et coelestis faciei discriminatae et obumbratae suo intuitu claritatem, quae officioso obsequio ambiebat eam habere videbatur. Tam ergo certa et tam aperta haec visio erat, ut intuentes et haec efficacissima mente tenerent, et gestum, et habitum, et linteamina manicarum aura agente ventilari memoriter narrarent. Viderunt omnes et prae admiratione omnes exclamaverunt. Et omnium sententia una fuit illic pertendere ubi Deus vocabat eos. Consurgunt et bona spe meliores effecti, qui melius
Abbreviated transcription (Latin):
l hec et̃ alia celeber¬
rima dei & ep̃i et
gaure miracula concurr¬
sus & oceursus diñse
etatis utriusq sexus
aurse conclitionis et lon¬
ge lateq adurbem su¬
essonicã ob amorem et
bat. Tunc et exciti ho¬
imues et femine de mon¬
tib in ahinaco usq ad
uiginti quinq nume¬
ro. carpebant iter. qͦd
ducit ad sc̃m̃ quinti¬
iium. Dutnq ꝓpinqua
accelerarent iam nocte
uiam: timorq latro¬
num eogeret eos festi¬
uare. quia regio illa
raptorib exposita ẽ.
deuenerunt in quan¬
dam siluã. ubi iam ex
p̃sentia deitcisime noctis.
& ignorantia uiarum
iter rectũ ꝑdiderunt.
C ob errantes non
solum hospiciũ quod
miaturius apphendere
se sꝑabant. s nec certi¬
tuuinẽ cuiꝰlibet & statꝰ
aut ꝓgressus tenuerunt.
Crant gͦ cost̾nati om̃s
ninurumnq ex longa
dieta et usq innoctem
ertens.i fatigati. &. pluri¬
mũ femine. & ex faciga¬
tione et cedio cõtereba¬
tur sp̃c eoꝵ in semetipsis.
In aliqͦ gͥ fruciceto lassi

Expanded text:
 haec et alia celeberrima Dei Christi et fama, miracula concursus et occursus diversae aetatis utriusque sexus, diversae conditionis longe lateque ad urbem Suessonicam ob amorem et bat. Tunc et exciti homines et feminae de montibus in Hainaco, usque ad viginti quinque numero, carpebant iter, quod ducit ad Sanctum Quintinum. Dumque propinqua accelerant jam nocte, viam timor latronum cogit eos festinare, quia regio illa raptoribus exposita est; devenerunt in quamdam silvam ubi jam ex praesentia densissimae noctis et ignorantia viarum iter rectum perdiderunt, et oberrantes non solum hospitium quod maturius apprehendere se sperabant, sed nec certitudinem cujuslibet aut status aut progressus tenuerunt. Erant ergo consternati omnes, nimirum quia ex longa diaeta extensa fatigati, et plurimum feminae, et ex fatigatione et taedio conterebantur spiritus eorum in semetipsis. In aliquo igitur fruticeto lassi
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ cate uerissima
narratexe. ut hĩ inquit
lapides. lapidesq ꝓtulit. me
cacente testificantur. Dito gͦ¬
l aude deo alcissimo ut moris
erat suꝑuidentib miraculis. ꝑfo¬
rati sunt lapides illi & suspensi
et ꝑ aliquot spacĩi temporis ei¬
dentem huius facti memoriam
uidam
paraliticꝰ in portieu eiꝰ¬
dem ȩccliȩ plurimo tempore
iacuit. qͥ dissolutis uirib tociꝰ
corꝑis: etiã loquendi faculta¬
tẽ amiserat. Huic omnis hora
mala erat: s magis hẏenus
rigore. dupplicato frigore
egritudinis et cemporis tor¬
quebat᷑: dum rigescentibus
menbris obiuolentiã morbi.
punctationes uelut lancearũ
ossa & medullas sibi ꝑforare
adcȩlum iactare uoces
quia loqui ñ pocerat
ingenunare. Ad cuius
dol ores pleriq ꝑmot̾i
pietate subsistebant.¬

Expanded text:
virginem datae verissima virginem datae verissima narratrix, ut hi, inquit, lapides lapidesque protulit me tacente testificantur. Data ergo Deo altissimo laude, ut moris erat, superevidentibus miraculis perforati sunt lapides illi et suspensi, et per aliquod spatium temporis evidentem hujus facti memoriam  Quidam paralyticus in porticu ejusdem ecclesiae plurimo tempore jacuit, qui dissolutis viribus totius corporis etiam loquendi facultatem amiserat. Huic omnis hora mala erat, sed magis hiemis rigore duplicato frigore aegritudinis et temporis torquebatur, dum rigescentibus membris ob violentiam morbi punctiones velut lancearum ossa et medullas sibi perforars coepit jactare voces quia loqui non poterat, ingeminare. Ad hujus dolores plerique permoti pietate subsistebant