comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p&c ut mihia perire non rennuas qua lingua
cronica appellatur. RCerte frat̃ quia
humiliter p&isti eaquȩ scirecupis. ego aut̃¬
iuixta quod intelligo amabilit̃ tibi indicare
cupio Chronica grecedr̃. quae latuue
temporĩ series appellat᷑ ł Tempora Inquot¬
tũ est minimũ atq: angustissimũ tempus
amotii siderũ dictũ. Est emi ex tremitas
horae in breuibus int̃uallis. cuma liꝗd sibi¬
cedit atq succedit. ĩ horaqua lingua dicit᷑
R hora grecũ nomenesi : & tañ latinum sanat
÷ Quidestdies R Dies est prȩsentio solis si ue
sol supra terras siuit nox sol subterrisi Quo
tuor horarũ est . usq: dindies autnox spati¬
osuicursus aboriente. usq: ad aliũ orien¬
tem sõle caeli uolubilitate condudit.
nã ab usiue dies unus est spatiũ ab oriente
sole usq ad occidentẽ ł Diei spatia qt̃ sunt
spatiũ aut̃ horarũ XII Ĩ Vndediciturdies
& biusuest ut sine cõme moratione noctis

Expanded text:
peto ut mihi aperire non renuas, qua lingua peto ut mihi aperire non renuas, qua lingua Chronica appellatur? Resp. Certe, frater, quia humiliter petisti ea quae scire cupis, ego autem quod intelligo amabiliter tibi indicare cupio. Chronica Graece dicitur, quae latine temporum series appellatur. tum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. 2. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum alicedit atque succedit. Inter. Hora qua lingua dicitur? Resp. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat. m. Inter. Quid est dies? Resp. Dies est praesentia solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris. IntXXIV horarum est, usque dum dies et nox spatio sui cursus ab oriente usque ad alium orientalem solem coeli volubilitate concludit; nam abusive dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Inter. Diei spatia quot suntspatium autem horarum XII. Inter. Unde dicitur dieset in usu est, ut sine commemoratione noctis
Abbreviated transcription (Latin):
quagesimo anno incipiens inseptua gesi moter¬
mninat᷑ Sexta a& as senectus quȩ nullo anno¬
rũ temprfinit᷑ Sed post quinq: illas a&ates
quantũ cumq uitȩ est serectictideputabitur
est ultima senectitis dicta qđ sit terminus sea¬
tae a&satis : haecde a&atibus hab&o. IIII.
DERATLO NE TEM PORUM
Domne qm̃ om̃s acates & om̃a sȩcula si cutoptime
nostis ꝑdiuersa spatia temporũ transeunt
atq difcurrunt : si plac& uolumus auxili¬
antedño de eisdem tẽ porib: ꝓutdnte lligimus
i p̃sentia ur̃a aliquid habere disputationis
capitulis continetur. Inquantũ nunc ad
nramꝑtin& disputationẽ R Nisi fallor
sub x capitulis consistere cernitur ł Quȩst̃
haec ÷ R Primũ capitulũ est de tͥroniȩ uocabulo.
scđm demonientis & horis. tertiũ dediebus:
quartũ denocte . quintũ de ebdomada. Sextũ
demensib Septimũ desolstitiis & ȩqui noctus
Oc tauum de temporib: anni. nonũ de annis.

Expanded text:
quagesimo anno incipiens, in septuagesimo terquagesimo anno incipiens, in septuagesimo terminatur. Sexta aetas senectus, quae nullo annorum tempore finitur, sed post quinque illas aetates quantumcunque vitae est, senectuti deputabitur. Inter. est ultima senectutis dicta, quod sit terminus sextae aetatis. Haec de aetatibus habeto. CAPUT VI. DE RATIONE TEMPORUM. Domine, quoniam omnes aetates et omnia saecula, sicut optime nostis, per diversa spatia temporum transeunt atque discurrunt, si placet, volumus, auxiliante Domino de eisdem temporibus, prout intelligimus in praesentia vestra aliquid habere disputationis.capitulis continetur, in quantum nunc ad nostram pertinet disputationem? Resp. Nisi fallor subhaec? Resp. Primum capitulum est de Chronicae vocabulo, secundum de momentis et horis, tertium de diebus, quartum de nocte, quintum de hebdomadis, sextum de mensibus, septimum de solstitiis et aequinoctiis, octavum de temporibus anni, nonum de annis,
Abbreviated transcription (Latin):
nulla generationu uel temporũ seri ȩcerta
sedut adsas decrepita ipsa totius scł morte
finienda. Eue habes in paucis quȩ dea& ati¬
bus mundi maioris quae sisti Vsta recipio
sitamendicere uoliusses qt̃ sunta&ates
mundiminoris. RLatidem st̃ utreor
quot & maioris I Etsieotdẽ sunt: quo modo
nominant᷑ uel quȩ ẽ erũ ratio aut quot
annis continent᷑: R Primaearũ infantia
est pueri nascentis ad lucẽ septẽ continenis
annos. Nam infans dicit᷑ homo primae
adatis eo quod ad huc fari idest̃ loquinesciat.
Scđa pueritia idẽ pura necdũ ad generandũ
apta tendens usq ad xiiii annũ. Tertia
adolescentia ad gignendũ adulta quȩ porrigit᷑
usq ad xxuiiii annos. Quarta iuuentus firmis¬
sima &atũ omniũ. finiens inquinquage simo anno
Qunta a&as senior idẽ grauitas quȩ est dedina¬
tio auiuentiete in senec tutẽ : nondũ tamen senec¬
tus sed iaminondũ uuentus. haecenĩ a&asaquin¬

Expanded text:
nulla generationum vel temporum serie certa, nulla generationum vel temporum serie certa, sed ut aetas decrepita ipsa totius saeculi morte finienda. Ecce habes in paucis, quae de aetatibus mundi majoris quaesisti. Inter. Ista recipio, si tamen dicere voluisses, quot sint aetates mundi minoris? Resp. Totidem sunt, ut reor, quot et majoris. Inter. Et si totidem sunt, quomodo nominantur; vel quae est earum ratio, aut quot annis continentur? Resp. Prima earum infantia est pueri nascentis ad lucem, septem continens annos; nam infans dicitur homo primae aetatis, eo quod adhuc fari, id est, loqui nescit. Secunda pueritia est, pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad XIV annos. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad XXVII annos. Quarta juventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senior est gravitas, quae est declinatio a juventute ad senectutem, nondum tamen senectus, sed jam nondum juventus; haec enim aetas a quin
Abbreviated transcription (Latin):
aec mihi sufficunt. sed qm̃ a senarionumero
hȩc disputationra coepitinitiũ: in quiramus
ex parte rationẽ sex adatũ mundi & quȩ earũ
ratiosit & qt̃ generationes uel quotanni hi
unaquaq: earũ contineant᷑ ut breui termichi
exponas obsetro. R Degenerationib earũ
ꝓut donanted ño possũ soluã de annis uero sic̃
nosti diuersi diuersa sentiunt at tam̃ ureta
quod exipsis inuenire ualui tuȩ frat̃nitati
rospondebo. Prima a&as fuit nisi fallor
abadam usq ad noe continens generationes .x.
annos scđm ebreos Ĩ DCLUI Scđm lxx int̃¬
pretes ũ cc xlu. Scđa a noe usq ad abrahã
continens similit genierationes a annos iuxta
Tertia ab abrahã usq ad dauid generatio¬
nes xiiii anñ scđm ebreos deccc xLui
Quarta ad auid usq ad trans iigrationem
babiloniae generatioñ xiiii. annosiuxa
ebreos cacc lxxiiii. Quintade indeusq
generationes xiiii. annos uͦ iuxa ebreos
dlxxxuiiIi. Sexta quidẽ quȩ nuncagit᷑

Expanded text:
Inter. Haec mihi sufficiunt, sed quoniam a senario numero haec disputatio nostra coepit initium, inquiramus ex parte rationem sex aetatum mundi; et quae earum ratio sit, et quot generationes, vel quot anni in unaquaque earum contineantur, ut breviter mihi exponas obsecro. Resp. De generationibus earum, prout donante Domino possim, solvam; de annis vero, sicut nosti, diversi diversa sentiunt, attamen juxta quod ex ipsis invenire valui, tuae fraternitati respondebo. Prima aetas fuit, nisi fallor, ab Adam usque ad Noe, continens generationes X, annos secundum Hebraeos I DC LVI. Secundum LXX interpretes II CC XLII. Secunda a Noe usque ad Abraham, continens similiter generationes X, annos juxta Tertia ab Abraham usque ad David generationes XIV, anni secundum Hebreos DCCCCXLII. Quarta a David usque ad transmigrationem Babyloniae generationes XIV, anni juxta Hebreos CCCCLXXIV. Quintagenerationes XIV, anni vero juxta Hebreos DLXXXVIIII. Sexta siquidem, quae nunc agitur
Abbreviated transcription (Latin):
anicnas defuntorũ ante ReSuRRectionis
illius ulticouor temꝑus:
Inimae beator ũ mox ut dehuius corporis domicilio
Neoceunt. donec ueniant ad resurrectionis
Lilius ultimũ tempus sola iocunditate sp̃s
ꝑfruuntur: atestante iohannae de animabus
occisorũ ꝓpt̃ uerbũdĩ &dicente. datesunt illis
singula stolas alboe haecergo pͥmastola ẽ iqhatis
atquae iocunditatis : qu a pͦ mortẽ carnis anima
tantũ ꝑfruitur: Secunda illa erit : cũ recepto corpore
de animae & carnis in mortalitate latabitur

Expanded text:
animae defunctorum, ante resurrectionis illius ultimum tempus. Animae beatorum mox ut de hujus corporis domicilio exeunt, donec veniant ad resurrectionis illius ultimum tempus, jucunditate spiritus perfruuntur, attestante Joanne de animabus occisorum propter verbum Dei, et dicente: Datae sunt illis singulae stolae albae . Haec ergo prima stola est quietis et jucunditatis, qua post mortem carnis anima tantum perfruitur; secunda illa erit, cum recepto corpore de animae et carnis immortalitate laetabitur
Abbreviated transcription (Latin):
diuitx illo & sepulto in inferno: pauꝑe qͦq illo
lataro insinu abrahae in requiem conlocato: diues
ininferno conlocatus. habrahã ł lazarũ pauꝑẽ
uiderit: & habrahã diuitẽ illũ positũ intor m̃tis
aspexerit : & haec siquidẽ ante aduentũ xp̃i adinferos
gesta eẽ accipimꝰ: ceterũ cũ dñs & saluator nost̃¬
ꝓnobis omnib: moriens. ad infernũ in anima sola
descendit patri archis qui in locis inferi tenebant᷑
ccoelestis paradisianuam rese rauit: quia ergo

Expanded text:
divite illo, et sepulto in inferno, paupere quoque illo divite illo, et sepulto in inferno, paupere quoque illo Lazaro in sinu Abrahae in requie constituto, et dives in inferno collocatus Abraham vel Lazarum pauperem viderit, et Abraham divitem illem ante adventum Christi ad inferos facta esse accepimus. Caeterum cum Dominus et Salvator noster, pro omnibus moriens, ad inferna anima sola descendit, patriarchis, qui in locis inferi tenebantur, coelestis paradisi januam reseravit. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
& scientẽ om̃a contemplantur : Nam etbeatus etrert
in libris moraliũ loco illo qͦtestimoniũ illud de uerb
enĩ hĩ qui adhuc uiuentes sunt. mortuorũ animas qͦloco
habeantur ignorant: ita mortui uitã in carne
uiuentiũ peos. qualit̃ disponantur nesciunt: quia¬
ec uita sp̃s longe . ẽ. ã uita carnis : & sicut corporea atq
incorporea diuersa sunt genera: ita&iã distincta
cognitione: quod tam̃ de animab scĩs sentiendũ ñ ÷ qͥa
quae intus omnipotentis dĩclaritatẽ uident : nullo
mͦ credendũ ÷ qđ sit foris aliquid qđ ignorent:
Sed carnales qͥq qui amorẽ p̃cipuũ infiliis inpendt̃.
hoc eos beatus iobnescire pͦmodũ asqerit. Quod hic
uehem̃t̃ amauer̃ : utsiue nobiles siue ignobiles
sint filii nesciant eos. Quorũ sẽꝑcura fatigabat :
Sc̃is: ReSERATũ G̃. IT ADCAELOS ASPICERE
ualeant aut soni coalos indolorib aut
malibonos inRsquieor consrrtutos.
cce euangelista testante. didicimus: qđ mortuo

Expanded text:
et scientem omnia contemplantur. Nam et beatus Gregorius in libris Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis enim hi qui adhuc vivunt mortuorum animas quohabeantur ignorant, ita mortui, vita in carne viventium post eos qualiter disponantur nesciunt, quia vita spiritus longe est a vita carnis. Et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei miram claritatem vident, nullo modo credendum est quia sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique quia amorem praecipue filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire post mortem asserit, quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii, nesciant, quorum eos semper cura fatigabat » sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in requie constitutos. Luca evangelista testante, didicimus quod mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
edunfer sunt sseut deloco llo unde moriente dpo
seut ta sunt sa cer e poruer: hancsi quidẽ quetione
sicut mͦ licerne uidetur ꝓ ponoceuiratom
nloacussneget iorũ tumultib uo legeri facile
fioeccurrit⁊ hoc unã tantũ dehacre in omelur
qd aent regoibi tegissone recolo ubiant crodendũ:
et autr uobucionem exotremi iudicis muot
nrdomene quosdã usdos comspiciunt : ut eos uidentes¬
euescau quia malũ conspiciunt qđ inisericordit̃
euaserunt: Tantoque maiores ereptorisco
quia ubi iam compassio miseriae ñerit. minuere¬
ꝓculdubio beatorũ Lȩtitiã nonualebit: gͥdaut̃ mirũ
sidũ iusti in iustorũ tormenta conspiciunt: hoc eis
uenia& in obsequia gaudiorũ: qñdo & inpietura niger
color. substernitur. ubi alb ł rubeus calor clarior
uideatur scequã uis eis sua gaudia adꝑfruendũ
plene sufficiant : mala tam̃ rȩꝓborũ absque dubio
emꝑ aspiciunt : Quia quicreatoris sui claritatẽ uident
nibi mereatura agitur ꝙuidere non possint

Expanded text:
in inferno, sicut de loco illo, unde moriente Christo educti sunt, facere poterant? Hanc siquidem quaestionem sicut modo hic a me videtur proponi, occupatos negotiorum tumultibus, ubi legerim non facile occurrit. Hoc unum tantum de hac re in homiliis papae Gregorii legisse me recolo, ubi ait: « Credendum e retributionem extremi iudicii iniusti in requie quosdam iustos aspiciunt, ut eos videntecrescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suiquia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint
Abbreviated transcription (Latin):
abeis qui hinc ad eos moriendo ꝑgunt ñ qͥdem om̃a
sedq: sinuntur indicare. Quisinuntur &iã ista
meminis se: & quac ꝑ illos quib haec indicantur oporta
audire : possunt ꝑhaec ab angȩlis quireb quae agñ
hic praestosunt audire aliquid mortui: ꝓunũ quẽq
illorũ audire debere ihdicat. Cuicuncta subiectast.
Nisienĩ eent angeli qͥpossint int̾. et̃. uiuorũ et mortuoꝵ
locis nondixis set dñs hs: Contigit aut̃ mori inopẽ
illũ &auferri ab angelis insinu abrahae: possunt¬
aiã sp̃s mortuorũ aliquaq hie aguntur.q necessa¬
riũ ẽ eis nosse : eo quod necessariũ .ẽ eos nosse : N
solũ praesentia ł pra&e terita uerũ aiã fut ura spudĩ
reuelante: ecognoscere : sic̃ ñ om̃s homines s ꝓphȩgȩ
dũ hic uiuerent cognoscebant: Necipsi om̃a sed quȩ
illis eẽ reuelanda dĩ ꝓuidentia iudicaba T:¬

Expanded text:
ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, et quae illos, quibus haec indicant, oportet audire.. possunt et ab , angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncta subiecta sunt. nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autem mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nun aguntur, quae necessarium est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel praeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat
Abbreviated transcription (Latin):
utitur ꝓximũ dulcedinis recordat᷑: recordans ergo
nihil aliud orationes fideliũ animarũ ꝗ desideria
eorũ accipiantur : Illud qͦq dico. quod celeberri masit
piorũ turba fideliũ euocandis ab hoc scło electis
animab cõmitit. & ut suisint memores poscit. Nec
enĩ fides uiuentiũ ida transeuntib: poscer&: si apud
se certũ haberent ꝙ innullo eos possent adiuuare
pͥmortẽ : Sed quia tante auctoritatis sollicitudo
ñ p̃oterit: sequens rei multotiens effectus ꝓbauit:
Cum ea plerique uiuentes qua amorientib: sibi fieri
petunt &iã sine dilationis damno ꝑcipiunt: hoee
ergom uidetur dehac obiecta questiuncularatio:
quã &si ipsis uerb. ut ẽ. ãmͣorib euolutã ñ inuenio:
Ipsotam̃ sensu diffinitam adoctorib puto quãꝗ
&esi aliquid exeis definitũ repperero illorũ potius
agustinus nescire quidem mortuos qͥlagatur
auiuis Seddũ hicagitur. pͦeauͦꝰ audire possunt¬

Expanded text:
utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordans ergo utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordans ergo nihil aliud orationes fidelium animarum, quam desiderium earum accipiatur. Illud quoque dico, quod celeberrima sit piorum turba fidelium evocandis ab hoc saeculo electis animabus committit, et ut semper sui sint memores, poscit. Nec enim fides viventium id a morientibus posceret, si apud se certum haberet, quod in nullo eos juvare possent post mortem. Sed quia tantae auctoritatis sollicitudo non praeterit, sequens rei multoties effectus probavit, cum ea quae plerique viventes a morientibus sibi fieri petunt, sine dilationis damno consequuntur. Haec ergo mihi videtur de hac objecta quaestiuncula ratio, quam etsi ipsis verbis, ut est a majoribus evoluta, non invenio, ipso tamen sensu definitam ab auctoribus puto, quanquam etsi aliquid ex hoc ab eis definitum reperero, illorum potius st nescire quidem mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur, postea uero audire
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ iustissimo iudici inherent. uis districtionis
absorb&: ut omnino eis nonlibeat. quic qͥd ab illius
int̃nae regulae subtilitate discordat: VT Ruanioe¬
Iisepultus diues in inferno abrabã ꝓfratrib
Iorat ut admone antur ne & ipsi in loca torm̃torũ
deueniant : quomͦ piorũ animae & maxim x
in requiem i constitut& : Carorũ suꝑstitũ credunt᷑
sollicitudinẽ ami sisse : Orare ergo possunt ꝓsa
lute uiuentiũ : quantũ ad ño ꝑmittunt᷑: Nã utiq
recordari ueracit᷑ possunt : quos in hoc scło positi
dilexer̃ : Sensũ enĩ qͦ uiuentes cũ uiuentib
ad fuer̃ ñ amississe: sed liberiorẽ illic habere
credendi sunt. ubionor corporali grauariñ posst̃:
Nam iuexta diuinã sententiã. Corp corruptibile
ad grauat animã: ergo animaqr nẽ corpore
grauat᷑ libior corpore absoluta efficit᷑: est igit᷑
animae pͦmortẽ & sensus integer & memoria plena:
Ergo anima quae illic certo recordationis officio

Expanded text:
 justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae regulae subtilitate discordat. Sed quiSi sepultus dives in inferno, Abraham pro fratribus orat, ut admoneantur, ne et ipsi in iniqua tormenta deveniant , quomodo piorum animae, et maxime in requie constitutae, charorum superstitum creduntur sollicitudinem amilute viventium, in quantum a Domino permittuntur: nam utique recordari veraciter possunt, quos in hoc saeculo positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisse, sed liberiorem illic habere credendae sunt, ubi onere corporali gravari non possunt. Nam juxta divinam sententiam, corpus corruptibile aggravat animam : ergo anima quae nunc corpore gravatur, liberior corpore absoluta efficitur. Est igitur animae post mortem et sensus integer, et memoria plena. Ergo anima quae illic certo recordationis officio
Abbreviated transcription (Latin):
gus qͦpossint ad fructuosam paenitentiã eorũ
corda conuertere : atque ipsa conuersione
saluari : Quidenim aliud ꝓinimicis orandũ. ÷. nisi
dã ueritatẽ &ripͥiscant adiaboli laqueis a quo
capti tenentur ad ipsius uoluntatẽ: & quomͦ ꝓ illis.
tunc orabitur qui iãnulla tenus possunt adiustiti&e
oꝑa ab iniquitate cõmutari : Eadem itaq: causa . ẽ
quae nc̃ &iã causa ẽ ut ñorent scĩ homines ꝓhomi¬
nib: infidelib: impisq defunctis: quide eis utiq
quos &erno deputatos supplicio iam nouerunt.
ante illũ iudicis iusti conspectũ. orationis suae
meritũ cas sari refugiunt. Qđ ses nc̃quoq uiuen¬
tes iusti. mortuis et damnatis iniustis minime
compatiuntur qnł adhuc aliqͥd iudicabile sua
carne sẽ ꝑ peti: Iam ipsi nouerunt qñto districtius

Expanded text:
quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare: quid enim aliud est pro inimicis orandum, nisi dam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem ? Et quomodo pro illis tunc orabunt, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est Quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, qui de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtiu
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia: aliquid minus habuerint:& tam̃luee¬
clarius constat qͥa ꝑfectorũ iustorũ animat mode
ut huius carnis claustra exeunt. in ealestib
sedibus recipiuntur: Quod & ipsa ꝑse ueritas ad testat᷑
dicens: ubicũq: fuerit corpus: illic congregabunt᷑
ecaquilȩ : Quia ubi ipse redemptor ñr ẽ corpore:
illic ꝓculdubio colliguntur & animae iustorũ: & paul
dissolui desiderat. & cũ xpo eẽ : Quiergo xpm̃¬
incalo eẽ. nondubitat: nec pauli animã. eẽ. in c&elo
negat : Qui &iam de solutione sui corporis atq in habi¬
tatione patriacae lestis dic̃ : Scimus qm̃ sit̃ restris
domus nr̃a huius habitationis dissoluatur. qđ

Expanded text:
justitia aliquid minus habuerunt? Et tamjustitia aliquid minus habuerunt? Et tamclarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa Veritas attestatur dicens: Ubi fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae , quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illic procul dubio colligentur et animae justorum. Et Paulus dissolvi desiderat et cum Christo esse. Qui ergo in coelo esse non dubitat, nec Pauli animam in coelo esse negat. Qui etiam de solutione sui corporis atque inhabitatione coelestis patriae dicit : Scimus quia si terrestris domus nostra hu
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ inferiora sunt om̃a tristiora: Vnde ingrȩca
lingua origo nominis quo apellantur inferi : exeo
non corporalem : nec audiendi sunt qͥ ad firmant
inferas in hac uita explicarineçesse pͦ mortem:
uideri nt enĩ quem ad modũ poetica figm̃ta int̃p̃¬
tentur.: Nos ab auetoritate diuinarũ scripturarũ
quibus solis dehacrẽ fides habenda ẽ. recedere
Voca non sunt : autunde inferi appellantur
unde sicidem doctor dic̃ : ⁊dõ subt̾ris dicunt᷑ inferi
torũ anima inferis dignȩ carnis amore peccart
hocꝑillas corporaliũ rerũ similitudines exhibeał
eciod anioras seatorũ statico uta corpoꝵe
ehis interroganti petro beatũ gregoriũ u¬
legimus respondisse: hoc neq de omnib iustis
fati possumus: neque deomnib negare nã suot
quoris iustorũ anima qr acaelesti regno quib dau
adhuc mansionib differuntur inquo dilationis
dano quid aliud inuenitur inuitur nisi ꝙ deꝑfecta

Expanded text:
spiritum inferiora sunt omnia tristiora. Unde et in Graeca spiritum inferiora sunt omnia tristiora. Unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellantur inferi, pro eo non corporalem. Nec audiendi sunt, qui affirmant inferos in hac vita explicari, nec esse post mortem. Viderint enim quemadmodum poetica figmenta interpretentur: nos ab auctoritate divinarum Scripturarum, quibus solis de hac re fides habenda est, recedere loca non sunt; aut unde inferi appellantur, d idem doctor dicit: « Ideo sub terris dicuntur inferi torum animae inferis dignae, carnis amore peccaverunt, ad illas corporalium rerum similitudines exhibeantur, od animae beatorum statim ut a corpore De his interroganti Petro beatum Gregorium legimus respondisse: « Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur: in quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quia de perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
iam fuisset abrahã nonsatis possumus difficire:
nondũ enĩ dñs uenerat adinfernũ uterue net
inde omniũ scõrũ p̃cedentiũ animas. & tam̃ abrahã
in reqͥe ibierat : Et quidã diues cũtorqueret᷑ apifero
cũuider& abrahã leuauit oculos: ñ eũ posset leua¬
tis oculis uidere nisi ille eẽt suꝑius. & ille inferius :¬
x quid eirespondit abrabã cũ dicer& pat̾ abrahã
mit te lazarũ ut intinguat digitum suũ in aqua¬
& stillet in linguã meã quia erucior in hae flama fili
ait. mem̃to quia ꝑcepisti bona inuitatua. latarus
aut̃ mala. nunc aut̃ hic requiescit tuu torqueris:
& suꝑhaec ait. Int̃nos etuos caos magnũ firmatũ ẽ:
ut nec nos possimus uenire aduos : nec inde aliqͥs
uenire adnos: hac ergo fortasse sunt duo inferna
quorũ inuno qͥ euer̃ animae iustorũ : in altotorque
sicut aut̃ scđm corpus si ponderis sui ordinẽ
teneant inferiora sunt om̃a grauiora : ita scđm

Expanded text:
jam fuisset Abraham, non satis possumus definire. jam fuisset Abraham, non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uequorum in uno quieverunt animae sanctorum, in altero torquenSicut enim secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tiisus ẽ. filius dĩ undiq: lib̵ans: ad hunc infernũ
misus .ẽ. nascendo : ad illũ moriendo : & haec qͥdem
dicens infernũait: Pr̃s. hecego exꝑtussũ ad huc
necuos: & fortassis aliauiaerit. Et non ꝑinfenum
erit: incerta sunt haee: Uerũ queed dic̃ scriptura
cui contra dici non potest. eruisti animã meam
exinferno inferiori: intellegimus tamꝗ duo ĩferna
ẽẽ suꝑius & inferius: namunde infernũ inferius .
nisi quia infernus ẽ. suꝑius item aliã opionem :¬
Idem doctor scĩssimus ponit: eo quod apud ipsos
inferossit aliqua pars inferior. ubidiues ille in manit̃
torquebatur: & aliquapars suꝑioris inferni inquo
abrahã cũ lataro letabatur. ubi&iam & om̃s scĩ
ante aduentũ xp̃i habitisunt: Sicenĩ p̃dictus doctor
dicit: fortassis apud ipsos inferos ẽ. aliqua pars
inferior quatruduntur impu: qͥplurimum peccauer̃
Et enim apud ipsos inferos utrũ in locis quibus dã

Expanded text:
missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hunc infernum missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum moriendo. Et haec quidem dicens: « Infernum, ait, fratres, nec ego expertus sum nec uos. et fortassis alia uia erit et non per infernum erit. incerta sunt haec. uerum quia dicit scriptura, cui contradici non potest: eruisti animam meam ex inferno inferiore, intellegimus tamquam duo inferna esse, superius et inferius. nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud idem doctor sanctissimus ponit, dicens quod apud ipsos inferos sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes sancti ante adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « Fortassis apud inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii qui plurimum peccaverunt. Etenim apud inferos utrum in locis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatione : ita asgerens: si caelũ pͥmũ rectx
accipimus hoc omne corporeũ generali nomine.
qͥe quidẽ suꝑaquas & t̾ram : Scđm aut̃ insimilitu¬
dine corporali ꝙipsũ cernitur. sicut illud deani¬
malibus plenus in extasi petro discus ille sũmis¬
sus ẽ : tertiũ uero ꝙmente conspicitur ttaseeret
aremota x omnino a rrepta a sensib carnisagq
non in congruent̃ arbitramur. et illic eẽ a płm
raptũ et ibi fortassis eẽ para disũ omnib: meliorẽ :¬
animas suscipiuntur¬
inũ abrahas requiem patris ł secretũ quietis
̃doctorũ sententus diffinitũ. eẽ ñ ambigo : oũ int̃
ceteros. ambrosius agustinus. atque gregorius
tanti patri archae sinum nihil aliud ꝗ id ipsum¬
significasse eligantius docuerunt:
Iediscretione infernorũ. inbeati agustini
Scđm uocẽ psalmistae dõ confitentis. eruisti animã
meã ex inferno inferiori : Namꝓpt̃ ista duo inferna

Expanded text:
contemplatione, ita asserens: « Si primum coelum recte contemplatione, ita asserens: « Si primum coelum recte accipimus hoc omne corporeum, quidquid est super aquas et terram. Secundum autem in similitudine corporali quod ipsum cernitur, sicut illud, unde animalibus plenus in exstasi Petro discus ille submissus est . Tertium vero quod mente conspicitur, ita secretum et remotum et omnino arreptum a sensibus carnis atque non incongruenter arbitramur et illuc esse Apostolum raptum, et ibi paradisum fortassis esse omnibus meliorem, eanimae recipiunturinum Abrahae requiem patris, vel secretum patrisdoctorum sententiis definitum esse non ambigo, cum inter caeteros Ambrosius, Augustinus, atque Gregorius tanti patriarchae sinum nihil aliud significasse elegantius docuerint. De discretione infernorum in beati Augustinisecundum vocem Psalmistae Deo confitentis: Eruisti animam meam ex inferno inferiori . Nam propter duo ista inferna
Abbreviated transcription (Latin):
de dixperentia paradisorucn.
corporalit̃ uita exstitit. alt̃ caelestis. ubi
animae beatorũ statim ut a corpore exeunt
trans feruntur : atque digna felicitate letantes:
eax pectant receptionẽ corporum suorũ: dehoc
paradiso iulianus pomerius ait Hinc quoque
uidentur ania iustorũ duci. ł ire in paradisũ
recedentes a corpore. quose illuc raptũ dic̃ apłs
mente ꝓfecto non corpore: Item idem pͦꝰ aliqua
scãe animae statim desuis corporib exeuntes.
hodie mecũ eris in para drso sine ulla ambiguitate
ꝓbauit ꝙbeatas animas suis exutas corporibus
para drsus caelestis sine ullo temporis int̃uallo
⁊paradisus inouo seatorũ aniae excurtȩ
egimus inbeato agustino cum uerba illa apłi¬
tio calosit paradysus inquo fuerit apłs raptus. & ubi
animae beatorũ locantur exute corporibus.
Diffiniens idem doctor pͥmum caelũ eẽ. corporeũ
scđm sp̃itale t̃tiũ mentualȩ : in quo mentis ascendit᷑

Expanded text:
De differentia paradisorum. corporaliter exstitit: alter vero coelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque digna felicitate laetantes, exspectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Julianus Pomerius ait: « Hinc quoque videntur animae justorum duci, vel ire in paradisum recedentes a corpore, quo se raptum dicit Apostolus, mente profecto, non corpore. » Item idem post aliquanta d in eo sanctae animae statim de suis corporibus exeuntes, Hodie mecum eris in paradiso , sine ulla ambiguitate probavit, quod beatas animas suis exutas corporibus paradisus coelestis sine ullo intervallo temporis paradisus, in quo beatorum animae exutae Legimus in beato Augustino, cum verba illa Aposrtio coelo sit paradisus, in quo fuerit Apostolus raptus, et ubi beatorum animae locantur exutae corporibus: definiens idem doctor, primum coelum esse corporeum, secundum spiritale, tertium mentale, in quod mentis ascenditur
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciunt quos amauer̃: & malidũ cũ eis torquent᷑
quos in hoc mundo dispectodõ dilexer̃. eos non solũ
sua sed etiam eorũ pana consumat: fit aut̃ inelec¬
tis qđdã mirabile : quia non solũ eos cognoscunt
quos in hoc mundo nouerunt : sed uelud uisos ac cogni¬
tos recognoscunt bonos quos nũꝗ uider̃ : Nãcũ
antiquos patres in illa a et̾nã hereditato
uiderint : eis in cognoti ꝑ uisionẽ noner̃ qͦs inoꝑib
semꝑ nouer̃: quia enĩ illic om̃s cõmuni hilaritate
dm̃ conspiciunt: quid .ẽ qđ ibi nesciant ubiscientẽ

Expanded text:
conspiciunt, quos amaverunt; et mali dum cum eis torquentur, quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos cognoscunt, quos in hoc mundo noverunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum cons
Abbreviated transcription (Latin):
busdam Receptaculis teneantuR
Tempus quod inter hominis mortem &ultimam¬
resurrectionem int̾positũ ẽ. animae abditis
receptaculis continentur. Sicut unaquȩ que digna ÷
ł requie ł eruinna : proeo ꝙsortita ẽ in carnecũ uiuer& :¬

Expanded text:
busdam receptaculis teneantur. « Tempus quod inter hominis mortem et ultimaresurrectionem interpositum est, animae abditis receptaculis continentur, sicut unaquaeque digna est, vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est in carne vivens
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ trem̃dũq: iudicium: tanti ergo doctoris
confirmati sententia. fatemur ꝙpurgatorius
hic ignis ante illud ultimũ iudiciũ fiat: &ignẽ illũ
in quo om̃s impii xp̃o iudicante mersurisunt ante

Expanded text:
ultimum tremendumque judicium . Tanti ergo doctoris ultimum tremendumque judicium . Tanti ergo doctoris confirmati sententia fatemur, quod purgatorius hic ignis ante ultimum judicium fiat, et ignem illum, in quo omnes impii, Christo judicante, mergendi sunt, ante
Abbreviated transcription (Latin):
ut orignẽ nondissimilẽ habeant: & tamen eosdem
singulos dissimiliter exurat :¬
epenis purgatorus quod ante illud ultimum
iudiciũ fiant : Sc̃s agustinus diffinitã ponens
sententiã ait : Nos quidem in hac mortali uita. eẽ qͣsdã¬
paenas purgatorias confitemur. sed temporalias
penas alii inhacuita tantũ. alii pͦmortẽ. alu&nẽ¬
ec tc̃ uerumtam̃ ante iudiciũ illud uerissimũ nouis¬
simũq: patiuntur : Non aut̃ om̃s ueniunt in sempit̃nas
paenas qua pͦ illud iudiciũ sunt futurae. pͦmortẽ susti¬
nent temporales : Nam quibusdã qđ in isto non remitit᷑
remittetur infuturo scło Id .ẽ. ne futuri scłi &er no
supplicio puniantur : Vnde & pͦ aliqua idẽ doctor.
Quisquis igitur ait. pȩnas cupit euadere sempit̃ nas.
non solum babtizetur. uerũ &iam iustificetur in xp̃o.
hue sicuere transeat adiabolo ad xp̃m: purgatorias
aut̃ paenas nullas futuras oppinetur : nisi ante illud

Expanded text:
ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exuretenis purgatoriis, quod ante illud ultimum judicium fiant, sanctus Augustinus definitam ponens sententiam ait: « Nos quidem in hac mortali vita poenas quasdam purgatorias esse confitemur; . . . sed temporales poenas alii in hac vita tantum, alii post mortem, alet tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. non autem omnes ueniunt in sempiternas poenas, quae post illud iudicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. nam quibusdam quod in isto non remittitur remitti in futuro saeculo, id est ne futuri saeculi aeterno supplicio puniantur, iam supra Quisquis igitur, ait, poenas cupit evadere sempiternas, non solum baptizetur, verumetiam justificetur in Christo, ac sic vere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas nullus futuras opinetur, nisi ante illud
Abbreviated transcription (Latin):
Tudineos codporis habeat ⁊ ineadẽ corpoꝵ a¬
e anima humana ꝙ corporis similitudinẽ habeat.
ista ẽ doctoris egregii sententia agustini: ait.
et corporaliũ membrorũ quisq negat: potest negare
ꝙsine quadã similitudine corporis nonfit: ꝓinde¬
si hanc similitudinem &iã ap̃ inferos egerit : non
corporalẽ sed corpori similẽ : Ita etiã in locis uidetur
eẽ. non corpor alibus sed corporaliũ similib siue
in requie siue indo lorib: Quodunus sit oehenne¬
ignis sed nomino a oõs eruciet peccatoꝵes
Inus quidem ÷ gehenne ignis. sed non uno modo
om̃s cruciat peccatores : unius cuiusque &łt
quantũ exigit. culpa tantũ illie sentietur
de pena: nãsicut in hoc mundo subuno sole multi
consistunt nec tam̃ eiusdẽ solis ardorẽ ae qualit sentius
quia abios plus exestuat atque alios minus: ita illie
in uno igne non unus ẽ. modus incendu: Quia ꝓhic
diuersitas corporũ. hoc illuc agit diuer sitas peccat

Expanded text:
tudinem corporis habeat, et in eadem corporae anima humana, quod similitudinem corporis habeat, ista est sententia egregii doctoris Augustini. Ait et corporalium omnino membrorum quisquis renuit, potest negare hoc sine quadam similitudine corporis non fit. si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribignis, et non uno modo cruciet peccatores. Unus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatquantum exigit culpa, tantum illic sentietur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt: quia alius plus aestuat, atque alius minus, ita illic in uno igne non unus est modus incendii: quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum;
Abbreviated transcription (Latin):
mitte lazarũ ut intinguat extremũ digiti sui
in aquã & refriger& linguã meã. quia crucior
in hac flãma: Eccequomodo diuitis anima latari
pauꝑis spm̃ cognoscebat : Exquonon ÷ dubitandũ
ꝙse defunctorũ sp̃s in illa regione parit̃ recognos¬
cant: possunt enĩ &bom bonos: & mali malos
cognoscere: Sienĩ ut ait sẽs gregorius. abrahã
iar minime recognouisset: nequaꝗ addiuitem
intorm̃tis positũ detrans acta eius contritione
loqueretur dicens. ꝙ mala receꝑit inuita sua:
&simali malos non recognoscerent: Nequaquã
diu es intorm̃tis. positus fratrũ suorum
&iam absentũ meminisset: Quomͦ enim p̃sentes
non posset a gnoscere : quietiam ꝓabsentũ memoria
curauit exorare : qua in re illud quoque ostendit᷑:
quia ethonimalos et mali cognoscunt bonos: Nam
& diues abrahã cognoscit᷑. Cuidictũ ẽ recipistibona
cognitus: quẽ mitti p̃catur ex nomine dicens:
Mitte latarũ ut intinguat extremũ digitisu

Expanded text:
Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Ecce quomodo divitis anima Lazari pauperis spiritum cognoscebat. Ex quo non est dubitandum, quod se defunctorum spiritus in illa regione pariter recognoscant. Possunt enim et boni bonos, et mali malos recognoscere. « Si enim, ut ait Gregorius, Abraham Lazarum minime cognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum, de ejus transacta contritione loqueretur dicens, quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus, fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset cognoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona cognitus, quem mitti precatur ex nomine dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui
Abbreviated transcription (Latin):
eum is qui suꝑstes ẽ martyrũ patrocinio: & ut affectꝰ
proeo supplicationis augeatur: Cumergo recolit
animus ubi sepultũ sit carissimi corpus ecoccurrit
locus nomine martrris uenerabilis : Eidẽ marter
animam delectam cõmendat recordantis &p̃can¬
tis affectus: Quitam̃ affectus cum de functis
a fidelib: carissimis exhibetur. eũ ꝓdeẽ ñ dubiũ ẽ¬
hisqui cũ in corpore uiuerent. talia sibi pͦhanc uitã
sacrificiũ : sed ets inus quã inscripturis uet̃ib
Iomnino legeretur. tam̃ non parua. est.
uniuersae aeccłae quae in hac consuetudine claret
auctoritas : ubi in p̃cib: sacerdotis quae dño dõ ad eiꝰ
altare funduntur. locũ suũ habet &iã cõm̃datio
mortuorũ: cũ enĩdõ sacrificia ꝓspiritib defunctorũ
offeruntur ꝓualdebonis gratiarũ acceunes sunt:¬

Expanded text:
eum is, qui superstes est, martyrum patrocinio, affectus pro eo supplicationis augeatur. Cum ergo recolit animus, ubi sepultum sit charissimi corpus, et occurrit animo locus nomine martyris venerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. Qui tamen affectus cum defunctis a fidelibus charissimis exhibetur, eis prodesse non dubium est, qui cum in corpore viverent, talia sibi post hanc vitam sacrificium . Sed etsi nusquam in Scripturis veteribus omnino legeretur, non parvipendenda universae ecclesiae, quae in hac consuetudine claret, auctoritas: ubi in precibus sacerdotis, quae Domino Deo ad ejus altare funduntur, locum suum habet etiam commendatio mortuorum. Cum enim sacrificium Deo pro spiritibus defunctorum offertur, pro valde bonis gratiarum actiones sunt
Abbreviated transcription (Latin):
continens &iam mutam atque insensibilẽ materiã
carnis participatione sui facit. eẽ. sensibilẽ. Cũ utiq
consequens sit. & hocrationis ipsius ordo contineat.
ut exuta mens ista carnali quanc̃ grauatur
pinguedine. intellectuales uirtutes suas in melius
repar&. et purio res eas acsubtiliores recipiat
potius ꝗ amictat. intantũ aut̃ hoc qđ dicimus
beatus apłs uerũ. eẽ. cognoscit: ut &iam obt&
abhac carne discedere: ut separatione eius
enixius ualeat dño copulari dicens: desideriũ.

Expanded text:
continens etiam mutam atque insensibilem materiam continens etiam mutam atque insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem, cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetatur pinguedine intellectuales uirtutes suas in melius reparet et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. in tantum autem hoc quod dicimus beatus apostolus uerum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione eius enixius ualeat domino copulari, dicens: desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
cospoꝵis pRiuata sensibus suis
separationem huius corporis anima quae nihilsentiat :
cumdiues ille inferni cruciari se in flãma ad la¬
tarũ pauꝑem clamat : & illud qđ decrucedñs
ad latronẽ diã. hodie mecũ eris in paradr̃so:
qđ illi nequaquã dñs ꝓmissis set sieius anima eẽt
sed animaerat ingressura cũ xp̃o: Quib dictis ut idẽ
doctor enuntiat manifeste ꝓbatur. animas defunc¬
torũ non solũ suis sensib: non pͥuari: sed necistis
quidem affectib: idẽ spe. atque tristia gaudio
ac meti carere : & exeis qu& sibi in illo generali
nec scđm opinionem qͦrundã infis ydẽliũ innihilũ
seduiuacius subsistere : dĩque laudib intentius
inherere non ne ultra omnis ineptiae ñ dicã
fatuitatẽ sed in sana ẽ. ł leuit̃ suspicari illã p̃tic¬
siorem hominis portionẽ : inqua atiã imagodĩ
quaretunditur in p̃senti sarcina corpor ali
insensibilem fieri : quae omnẽ rationisuim inse

Expanded text:
ivata sensibus suis ivata sensibus suis separationem hujus corporis animae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno cruciari se in flamma ad Lazarum pauperem clamet : et illud quod de cruce Dominus ad latronem dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Quod illi nequaquam Dominus promisisset, si ejus animam nosset s in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus dictis, ut idem doctor ait, manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis quidem affectibus, id est, spe atque tristitia, gaudio atque metu carere, et ex eis quae sibi in illo generali Nec secundam opinionem quorumdam infidelium, in nihilum sed vivacius subsistere, Deique laudibus intentius inhaerere . . . Nonne ultra omnes ineptias, non dico fatuitatem, sed insaniam esse, vel leviter suspicari, illam pretiosiorem hominis portionem, in qua etiam imago Deiqua retunditur in praesenti sarcina corinsensibilem fieri, quae omnem rationis uim in se
Abbreviated transcription (Latin):
mundo uenientis. ut beatus ait gregorius : ad re¬
gnũ ducim᷑ : moxut de corpore eximꝰ. & illudsine
mora ꝑcipimus qđ antiqui patres cum magna
ita peccatoꝵũ animas in ingeRnũ TRADUNTUR
Ei eẽ scõrũ animas incaelo ad testatione sacri
Deloquicredimus: oportẽt ut iniquorũ animas
ininferno ꝑomã eẽ credamus : Quia eexretributione
int̃nae iustitiae exxqua iusti gloriantur necesse ẽ
ut & iniusti ꝑ omã crucientur : Nam sicut electos
beatitudo letificat: itacredi necesse .ẽ. ꝙadie
fuerint in infernũ proiecti ibidẽ isꝑunt
peR ꝑetuo permansuRi
IInsalomonis libro scriptũ ẽ: lignũ in quocũq loco
ceciderit. siue ad austrũ siue ad aquilonemibierit:
scilicet : quia cum humani casus tempore siue scs
seu malignus sp̃s egredientẽ animã ã clautris
carnis acceperit : In at̃nũ secũ sine ulla ꝑmutatione
retinebit: ut nec exaltata ad supliciũ ꝓruat. nec mer

Expanded text:
mundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad remundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum maxima ita peccatorum animae in infernum trudantur. Si esse sanctorum animas in coelo attestatione sacri eloquii credimus, oportet ut et iniquorum animas in inferno esse per omnia credamus; quia ex retributione aeternae justitiae ex qua justi gloriantur, necesse est ut et injusti per omnia crucientur. Nam sicut electos beatitudo glorificat, ita credi necesse est, quod a die fuerint in infernum projecti, ibidem erunt in perpetuum permansuri. In Salomonis libro scriptum est: Lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani casus tempore, sive sanctus sive malignus spiritus egredientem animam a claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mers
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sc̃is. nunctam exeuntes decorꝑoRs non
Statimẽlocent᷑ in c&lestis Regnis.u.i¬
um Iulianus pomerius dic̃: sp̃s illi qͥ nectã ꝑfecta
scĩtatis hinc exeunt. utire in paradnsũ statim
pꝰdepositionem suorũ corporũ possint. nectã crimi¬
nose acdamnabiliter uiuunt. aut ita insuis
eriminib: ꝑseuerant. ut cumdiabolo & angelis eiꝰ
damnari mereantur. eccła ꝓeis hic efficacit̃
supplicante : ãpenis medicinalib expiati.
corpora sua cũbeata in mortalite recipient
acregni caelestis factipar tic ipes m eosine ullo
defectusuae beatitudinis ꝑmanebunt:¬
Quod ꝑͦ des censũ ꝓp̃ ad inperos animas
electorũ non locis tenentuR uBI PATRIaRcha¬
ꝑumante animas tentꝑsunt. Gedstatior
ntiqui patres usque aduentum dñi quã libet
iuste uixerint. ductiad regnũ ñsuntinisi
ille descender& qui panidisi claustra hominib¬
post ꝑ actã iustitiã. & sitranquilla: tam̃ inferni
locatensbant : pͦmediatoris aut̃ aduentũ in boc

Expanded text:
uerint, exeuntes de corpore, non statim collocentur in coelestibus regnis. Julianus Pomerius dicit: « Spiritus illi qui nec tam perfectae sanctitatis hinc exeunt, ut ire in paradisum statim post depositionem suorum corporum possint, nec tam criminose ac damnabiliter vivunt, aut ita in suis criminibus perseverant, ut cum diabolo et angelis ejus damnari mereantur, Ecclesia hic pro eis efficaciter supplicante, poenis medicinabilibus expiati, corpora sua cum beata immortalitate recipient, ac regni coelestis facti participes, in eo sine ullo defectu suae beatitudinis permanebuntQuod post descensum Christi ad inferos, animae electorum non locis illis tenentur, ubi patriarcharum animae tentae sunt, sed statim ntiqui patres usque ad adventum Domini, quamlibet juxte vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet, qui paradisi claustra hominibpost peractam justitiam, etsi tranquilla, tamen inferni claustra tenebant. Post mediatoris autem adventum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ pufideles et uerissimi xp̃iam exhoc seculo
transeunt: sisedula & frequens fratrũ adiuuaret
oratio non eos auderet contingere malignorũ spuum¬
ł cruenta incursio: UTRũ prosit defunctis
Sicorpora eorũ ineccłus Tumulentur.
umquisque apud memorias martrrum sepelit᷑:
hoctantum prodest defuncto: ut cõmendans

Expanded text:
quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, non eos audeat contingere malignorum spirituum cruenta incursio. CAPUT si corpora eorum in ecclesiis tumulentur. Cum quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum prodest defuncto, ut commendans