comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sariꝰ conteratur: ⁊ cõminuat eũ subpedib.
suis ꝓpħa sic̃ pulucrem: unhac corꝑis sui mi¬
litia constitutꝰ. quã uis breuis diesuitȩ sit.
tri  umphũ tamen de aduersario adipis¬
catur: quo reformati hominis inueter̃e
grãm. qũe ante delictor. uinculis tenebat
astriclum: ⁊ feruentis libidinis lassabat ȩstu:
lib̾tatẽ ingemescat. potestatẽ sentiat. Subierł
ẽ gͥ aduersariꝰ: scd̾m dñi sententiam. Et enim
dñs ihc̃ ueniens in hunc mundum. ꝑuirginis
partum. subiecit anmȩ nr̃ȩ om̃s contrarias
potestates. ut fide tua. ũbotuo. conũsatione
tua ioꝑib conderantur. Sig̃ ñ conteris aducr¬
sarium tua culpa ẽ: qui ꝑmissa ñ uteris potes¬
tate. In nobis ẽ. gͥ: ut aut subictat᷑ aduersariꝰ
aut resultet. Si emmactus nr̃ displiciat: in¬
cipit aduersariꝰ suꝑbire. Si autẽ bonis in¬
hereamꝰ oꝑib. ut exer  ceamꝰ studia castita¬

Expanded text:
aduersarius conteratur et comminuat eum sub pedibus aduersarius conteratur et comminuat eum sub pedibus suis propheta sicut puluerem et in hac corporis sui militia constitutus, quamuis breues dies uitae sint, triumphum tamen de aduersario adipiscatur, quo reformati hominis in ueterem gratiam, quem ante delictorum uinculis tenebat adstrictum et feruentis libidinis lassabat aestu, libertatem ingemescat, potestatem sentiat. subiectus est igitur aduersarius secundum domini sententiam. etenim dominus Iesus ueniens in hunc mundum per uirginis partum subiecit animae nostrae omnes contrarias potestates, ut fide tua, uerbo tuo, conuersatione tua et operibus conterantur. si ergo non conteris aduersarium, tua culpa est, qui permissa non uteris potestate. in nobis est igitur, ut aut subiciatur aduersarius aut resultet. si enim actus noster displiceat, incipit aduersarius superbire, si autem bonis inhaereamus operibus, exerceamus studia castita
Abbreviated transcription (Latin):
quia brcuns dics ⁊ pauci sunt istius uitȩ. non
duitius gram suam dñs circa ꝓpħam suum
differat: s. ipsi uiditium de ꝑsequentib faciat
Nam hic quoq ndicium ẽ. de ꝑsecutorib Si¬
quidem quiñ credit inxp̃o : iam iudicatus ẽ.
Iudicium autẽ hocẽ: qd dedit seruulis suis
dñs iħs dicens Kabebitis potestatẽ calcandi
supͣ scrpentes. iscorpiones: ⁊ suꝑ omñe uirducẽ
inimici. Et uerum iuditium in qͦ torquetur
inimicus: sic̃ ipse confessus ẽ dicens. Q uid ue¬
nisti ante tempus cor quere nos: Hoc gͦ depos¬
cit uirtutum stabilitate fundatꝰ ꝓpłia: ut
subiciatur sibi. ñ homo. s ille quilocum sibi in
homine uendicauit. Unde ⁊ apłs. ipsum magis
in hominis peccato putauit eẽ damnandum:
ipseͥ subiciendum. deqͦdit. Conterat ds satanan¬
sub pedib ur̃is. cito. Ex hoc gͣ ꝑsecutore iudi¬
cium sibi fieri gestit: ut fidi ꝓpħicȩ uestigiis

Expanded text:
quia breues dies et pauci sunt istius uitae, non quia breues dies et pauci sunt istius uitae, non diutius gratiam suam dominus circa prophetam suum differat, sed ipsi iudicium de persequentibus faciat. nam hic quoque iudicium est de persecutoribus, siquidem qui non credit in Christo iam iudicatus est. iudicium autem hoc est, quod dedit seruulis suis dominus Iesus dicens: habebitis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones et super omnem uirtutem inimici. et uerum iudicium, in quo torquetur inimicus, sicut ipse confessus est dicens: quid uenisti ante tempus 10 requere nos? Hoc ergo deposcit usubjiciatur sibi non homo, sed ille qui locum sibi in homine vindicavit. Unde et Apostolus ipsum magis in hominis peccato putavit esse damnandum, ipsum subjiciendum, desub pedibus uestris cito. ex hoc ergo persecutore iudicium sibi fieri gestit, ut fidei propheticae uestigiis
Abbreviated transcription (Latin):
tui: Quando facies in de ꝑsequentib me iuditi
otest sic accipi quot sunt Ium:¬
dies seruitui: quasidicat. Quantisunt
dies homini: Quantum tempꝰ: quantũ spatiũ:
Cur inuidet᷑ tam breiti uitȩ : ne tranquillo cur¬
su istius scłi ꝑfruamur: Cur mbreui spatio.
tam multiꝑsequentium nos laquei tendunt᷑:
Absit iam iuditium inqͦ pęna ẽ ꝑfidoꝵ: in quo
ꝑsecutorib digna impietatis suȩ p̃cia reddiã.
Uel sic. Quousq insultare poterunt. quousq
in quitare: qͥ nos diũsis modis quert̃ affugere:
dies seruitui. Et benc dies dixit: ut ñ solum
moras annuas. ꝓpħca uisione transcurreret:
uerũ etiam. splendidũ uitȩ huius curriculum.
uirtutum lumine declararet. Meritoq securus
ait. uando facies mͥ deꝑseguentib me iuditiũ:
Michi inquit iuditium de ꝑsequentib facies non
de me ꝑsequentib iudicium dabis: qm̃ ñ resur¬
gunt impii iniudicio. s mͥinquit da uidicium :
ut cum remuncraris innocentiã. fidem ꝓuehis.

Expanded text:
u and o f aci e s mihi de per s equentibus me iudicium? potest sic accipi: quot sunt dies serui tui?, quasi dicat: \'quanti sunt dies humani, quantum tempus, quantum spatium? cur inuidetur tam breui uitae, ne tranquillo cursu istius saeculi perfruamur ? cur in breui spatio tam multi persequentium nos laquei tenduntur? adsit iam iudicium in quo poena est perfidorum, in quo persecutoribus digna impietatis suae pretia redduntur. uel sic: \'quo usque insultare poterunt, quo usque inequitare, qui nos diuersis modis quaerunt adfligere?\' dies serui tui? et bene \'dies\' dixit, ut non solum moras annuas prophetica uisione transcurreret, uerum etiam splendidum sibi uitae huius curriculum uirtutum lumine declararet. meritoque securus ait: quando facies mihi de persequentibus me iudicium? mihi, inquit, iudicium de persequentibus facies, non de me persequentibus iudicium dabis, quoniam non resurgunt impii in iudicio. sed mihi, inquit, da iudicium, ut, cum remuneraris innocentiam, fidem prouehis,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut conficeam᷑ errorẽ: uerum eciã sicorrigi
uolumꝰ adño postulemꝰ. ut doceat nos iusti¬
ficationes suas. ne postea errare possimus.
ille beatꝰ quc̃ docet homo: s qũẽ erudieris tu
Ubiq memunt sui: nec putat satis esse ut
doceat eũ iustificationes suas dñs ds nr̃ . s.

Expanded text:
est ut confiteamur errorem, uerum etiam, si corrigi est ut confiteamur errorem, uerum etiam, si corrigi uolumus, a domino postulemus, ut doceat nos iustificationes suas, ne postea errare possimus. ille beatus quem docet homo, sed quem tuerudieris, Ubique meminit sui nec putat satis esse, ut doceat eum iustificationes suas dominus deus
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ⁊ corpis ⁊ secularis sapientiȩ descrendas.
Relinquens itaq eas dauid. ꝓnuntiat: &. apud
dm̃ ñ tacet. Conficet᷑ errores: ñ negat lapsus.
Simile illi. hoc dixit. Adnuntiabo ad uersum
me iniquitatẽ meã año. Si enĩ se Accusauerit
nistꝰ. uocẽ parati accusatoris exclusit: qui
solet aceruare peccata: ⁊ unicuiꝰq ex agge¬
rare flagitia. Obstruit gͦ oseiꝰ. qui ipse de
se ante fuerit confessus. ⁊ ꝑstruit ueniam
conficentis. Uerecundia excusat reum: pu¬
dor. suũ accusat aucꝰtorẽ. Qui enĩ sua aelic¬
ta ñtacuit. uidet᷑ in se doluisse qd̾ fecit: in
drabolo ꝓdidisse qd suasit. ldoq ait scͥptura
Iustꝰ: inexordio sermonis accusator ẽ. sui. Q
se accusat. ⁊ si peccator ẽ. iustꝰ ce̾ incipit: qr
nec sibi parcit. ⁊ dĩ iustitias confitet᷑. quem
putat latere nichil posse. Utinam adã se
priꝰ accusare. qũa celare uoluisset. S ñ satis

Expanded text:
carnis et corporis et saecularis sapientiae deserendas. carnis et corporis et saecularis sapientiae deserendas. Relinquens itaque eas Dauid pronuntiat et apud deum non tacet: confitetur errores, non negat lapsus. simile illi hoc dixit: adnuntiabo aduersus me iniquitatem meam domino. si enim se accusauerit iustus, uocem parati accusatoris exclusit. qui solet coacerbare peccata et uniuscuiusque exaggerare flagitia. obstruit ergo os eius, qui ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit ueniam confitentis uerecundia. excusat reum pudor suus, accusat auctorem; qui enim sua delicta non tacuit, uidetur in se doluisse quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. ideoque ait scriptura: iustus in exordio sermonis accusator est sui. qui se accusat, etsi peccator sit, iustus esse incipit, quia nec sibi parcit et dei iustitias confitetur, quem putat latere nihil posse. utinam Adam se prius accusare quam celare uoluisset! sed non satis
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Dic iniquitates tuas: ut iustificeris. Itaq
scire debemꝰ. quid sit uias suas ambulare ho¬
minẽ. ⁊ uias dĩ. Qui facit uoluntates carnis
iuiuit scdm concupiscentiã mudi huiꝰ uias
suas ambulat: quib delec tacur et gaudet.
Qui aucẽ uenit uoluntatẽ facere patris sin
qui incelis ẽ. cui cibus ẽ ut mandatum dĩ
compleat. qͥñ querit qd sibi uoluptatis sit
s. qd placeat dõ. ille uiã cłi ꝑgit: illam uiã
quȩ ait. ego sumuta. ⁊ ueritas ⁊ uita. Uides
gͦ quia ille uiuit scdm ũbũ dĩ. qͥuiã ãbulat
aͥ. Ipse enim dñs ds in deuteroͣmio docet qͦ¬
mͦ iniiis suis ambules: dicens. Et nc̃ isrł¬
tuum⁊ ambules inuiis eiꝰ ⁊ diligas eum. &
seruias dño ło tuo extoto corde tuo. ⁊ extota
anima tua:⁊⁊ custodias mandata eiꝰ. ⁊ iustitias
eiꝰ: Liquet gͥ alias uias ec̃ carnis alias đi:
& siquis uelit ambulare uiasdi. ei priꝰ ec̃ uias

Expanded text:
alibi: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. itaque alibi: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. itaque scire debemus, quid sit uias suas ambulare hominem et uias dei. qui facit uoluntates carnis et uiuit secundum concupiscentiam mundi huius, uias suas ambulat, quibus delectatur et gaudet; qui autem uenit uoluntatem facere patris sui qui in caelis est, cuius cibus est ut mandatum dei conpleat, qui non quaerit quod sibi uoluptati sit, sed quod placeat deo, ille uiam domini pergit, illam uiam, quae ait: ego sum uia et ueritas et uita. uides ergo. quia ille uiuit secundum uerbum dei, qui uiam ambulat Christi. ipse etiam dominus deus in Deuteronomio docet, quomodo in uiis suis ambules, dicens: et nunc, Isrtuum et ambules in uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua, custodias mandata eius et iustitias eius? liquet igitur alias uias esse carnis, alias dei, et si quis uelit ambulare uias dei, ei prius esse uias
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ carosut. Et merito expertes libidinis
angłis comparant᷑. caro enim ñ sunt. qr ñst̃
in carne s insp̃u. quales erant illi qͥ doc borẽ
apłm sequebant᷑:. quib ait. uos autẽ ñ estis
incarne. s. in sp̃u. Qui aucẽ corꝑe a feminarũ¬
cipiunt̃ libidine caro st̃. atq utinam caro
tantũ. ⁊ ñ etiam equi ad hinnientes: qr in
uxorẽ inquit ꝓxura sui ad hinniebant.
Rogat gͦ qui deiectionẽ animȩ suȩ sentit ad
paium̃tum usq curuatȩ ut uiuficet᷑ scdłm
ũbũ di: qd̾ animas ao se trabit. quascumq
miseratione sui liberare cupiens abducit a
t̃ris. Uiuificat᷑ autẽ anima quȩ uias ambu¬
lat xͥ peccato mortua do uiuens: ita ut mors
peccati dñacum in ea pꝰ hȩc habere ñ possit.
p̾ca qũa conscpulia cumx᷑. iustificata ẽ. apec¬
cato. S qͥ iustificari cupit: uias suas ante
ꝓmintiet. Ido̾ q scdo uersu ait. Uias meas
ficationes łi ꝑueniendum putat: ut
pͥmũ suapeccata fateat᷑. Sic enĩ docem᷑ &

Expanded text:
d caro sunt. et merito expertes libidinis angelis conparantur, caro non sunt, quia non sunt in carne sed in spiritu, quales erant illi qui doctorem apostolum sequebantur, quibus ait: uos autem non estis in carne sed in spiritu. qui aucapiuntur libidine, caro sunt: atque utinam caro tantum, et non etiam equi adhinnientes; quia in uxorem, inquit, proximi sui adhinniebant . 9. Rogat ergo qui dejectionem animae suae sentit ad pavimentum usque curvatae, ut vivificetur secundum verbum Dei, quod animas ad se trahit quascumque, et miseratione sui levare cupiens abducit a terris. Vivificatur autem anima; quae vias ambulat Christi, peccato mortua Deo vivens, ita ut mors peccati dominatum in ea post haec habere non possit, posteaquam consepulta cum Christo iustificata est a peccato. sed qui iustificari cupit, uias suas ante pronuntiet. Ideoque secundo uersu ait: uias meas ficationes dei perueniendum putat, ut primum sua peccata fateatur. sic enim docemur et
Abbreviated transcription (Latin):
gerentis hȩc uaxẽ: qui meminissec ad hercu¬
tẽ se do. nescisse necpotuisse discernere qd ñ
discreuit ⁊ paulus. utrũ in corꝑe cẽt anextra
corpꝰ. Ita infirmitatẽ pigritiamq corꝑis mi¬
nime senticbat: cui dñi ad herebat p̃sentia.

Expanded text:
gerentis haec uox est, qui meminisset adhaerengerentis haec uox est, qui meminisset adhaerentem se deo nescisse nec potuisse discernere quod non discreuit et Paulus, utrum in corpore esset an extra corpus: ita infirmitatem pigritiamque corporis minime sentiebat cui domini adhaerebat praesentia.
Abbreviated transcription (Latin):
conuenire sensui. Natiuitas enĩ eoꝵ ẽ. quȩ
generant᷑ in hoc scło. ꝑquã intelligimꝰ cor¬
ꝑalia ⁊ meͥcerialia quȩ sunt caduca: ud̾o a
timore ñ distat. Ex corꝑalib enim ⁊ mate¬
rialib. nascit᷑ timor. Quid enĩ ẽ. t̾rena
natiuitas: nͥ timor: Deniq inde incipit
uersus. Adhesit pauimento anima mca:
unufica me scd̾m ũbum tuum.
Ser pauim̃tũ tram incelligimꝰ: ꝑ terram¬
mati̾alia. Peccatori autẽ dicꝰ tumẽ. t̾ra
es. ⁊ int̾rã ibis. eo qd̾ diuinis mandatis in¬
herendũ ñ putauerit. s. in mater ialia &
corpalia deflexerit: cui inp̃ssa fuerit uitȩ
huĩ secularis delec tatio. Deniq eiec tꝰ de
paradiso. hocẽ. ex illo sublimi & cȩlesti
loco ad quẽ raptꝰ ẽ. paulus. siue in corꝑe
siue ex cra corpꝰ nesciens. ex illo gͦ emincnti
loco deiectus int̾ram. de plorat adã dicens.
ad hesit pauim̃to anima mea: sicut alibi
ait. humiliata ẽ. in puluere anima mea:
⁊ aohesit int̾ra uent̃ m̃s. Penicentiam

Expanded text:
sui. natiuitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelle gimus corporalia et materialia quae sunt caduca, et ideo a timore non distat; ex corporalibus enim et materialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique inde incipit uersus: adhaesit pauimento anima mea; uiuifica me secundum uerbum tuum. per pauimentum tterra es et in terram ibis, eo quod diuinis mandatis inhaerendum non putauerit, sed in mate- rialia et corporalia deflexerit, cui inpressa fuerit uitae huius saecularis delectatio. denique eiectus de paradiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem raptus est Paulus siue in corpore siue extra corpus nesciens, ex illo ergo eminenti loco deiectus in terram deplorat Adam dicens: adhaesit pauimento anima mea, sicut alibi ait: humiliata est in puluere anima mea i et adhaesit in terra uenter meus. paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃sentat. assumit affec tũ. Loquat᷑
gͦ adam. Ad hesit pauim̃to anima mea. eͥ
Ante beatissimꝰ aurã carpebat ȩcheream. curas
uite huiꝰ ⁊ tedia nesciebat: is nc̃ sollicitudine
mundi huiꝰ. luxuriȩ studio. pecuniȩ cupidi¬
tate curuatꝰ uulpis foucis se inserit: latibu¬
lisꝙ trestrib Merito adherebat pulueri.
qͥ se leuare ñ poterat: nͥ eum supͣ crucẽ suã
xͨ leuasset. Merito adherebat paumiento:
qui se abscondebat axp̃o. Non adheret pa¬
uimento cui dic̃ iħc sequere me. Non adhe¬
ret pauimento: qui audit ⁊ sequit᷑ legẽ di¬
centẽ. Post dñm dm̃ tuũ ambulab̾: a ipsi ao¬
herebis. Quomͦ gͦ paumm̃to Ad hereat imꝰqͥsq¬

Expanded text:
t adfectum. Loquatur ergo Adam: adhaesit pauimento anima ni e a. qui ante beatissimus auram carpebat aetheriam, curas uitae huius et taedia nesciebat, is nunc sollicitudine mundi huius, luxuriae studio pecuniaeque cupiditate curuatus ut uulpis foueis se inserit latibulisque terrestribus. merito adhaerebat pulueri qui se leuare non poterat, nisi eum supra crucem suam Christus leuasset, merito adhaerebat pauimento qui se abscondebat a Christo. non adhaeret pauimento cui dicit Iesus: sequere me. non adhaeret pauimento qui audit et sequitur legem dicentem: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis. Quomodo ergo pauimento adhaereat unusq
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ ut dicam̃ caro. sic̃ ⁊ illi qͥ in diluuio pe¬
rier̃t. de quib dictum ẽ. quia caro sunt. s
magiscaro nr̃a obediens animȩ gub̾nacłõ
fiat anima. ⁊ hoc appellari mereat᷑ nomine.
sic̃ appellata ẽ. familia patͥarchȩ iacob ae
genãtionis ciꝰ sc̃a posteritas. Sic enĩ scͥptũẽ.
hi filii balȩ qũa dedit laban rache filie suȩ:
⁊peꝑit hoc iacob. Om̃s animas scptẽ. Et alibi
Om̃s autẽ animȩ que in traucĩt̃ mcgyptũ
qui exierunt de femorib illiꝰ. p̃t̃ mulieres:
scxaginta inquit ⁊ sex. Et in pͥncipio exodi
legimꝰ. Erant autẽ om̃s animȩ de iacoͥ quinq
i septuaginta: qui erant cum iacob. O qͣui

Expanded text:
hoc est, ut dicamur caro sicut et illi, qui in diluuio pehoc est, ut dicamur caro sicut et illi, qui in diluuio perierunt, de quibus dictum est: quia caro sunt, sed magis caro nostra oboediens animae gubernaculo fiat anima et hoc appellari mereatur nomine, sicut appellata est familia patriarchae Iacob et generationis eius sancta posteritas. sic enim scriptum est: hifi1ii Ballae, quam dedit Laban Rachel filiae suae, et peperit hos Iacob: omnes animae septem, et alibi: omnes autem animae quae intrauerunt in Aegyptum, qui exierunt de femoribus illius, praeter mulieres sexaginta, inquit, e t sex. et in principio Exodi legimus: erant autem omnes animae de Iacob quinque et septuaginta, qui erant cum Iacob. ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
qr hostem p̃uidet ⁊ repellit: decori. qr ñ solũ
inter humilia. s etiam inter excelsa suꝑ emi¬
nec. ita tamen subsidio uel decori. si habeat
inse ũbi dognata uelut quedam falerũ moni¬
lia: habeat etiã iacula potentiũ ꝓpħarum.
quȩ adũsus omnẽ extollentẽ se altitudinem
eciam. naturalem altitudinẽ tͥbuit. ⁊ uigorem
quose excitet ⁊ ad surgat. Unde etiã de hac
coniunc tione animȩ ⁊ corpis dictum oportune
accipit᷑: eo qd̾ innaturali uite nr̃e mystio. coneri
anima corꝑi uelut humi reptet ⁊ pauimento
ad hereat: partim ꝓpt̃ hoc t̃̾renũ habitacłm.
partim qr corpꝰ istud ẽt̾ra ẽ. Et regionis igit᷑
diũsorium. ⁊ materia ipsa corꝑis nr̃i: huic con¬
currit sententię. Idoq pulchre apłs de mortis
huiꝰ corꝑe liberari cupit. quia cercere quodam
inuoluimur delicꝰ tox. G scđ̾m uoluntatẽ dei
ambulemꝰ: ut adberere dicam̃do. Nam qui

Expanded text:
quia hostem praevidet et expellit: decori, quia non solum quia hostem praevidet et expellit: decori, quia non solum inter humilia, sed etiam inter excelsa supereminet. Ita tamen subsidio vel decori, si habeat in se verbi dogmata velut quaedam phalerarum monilia: habeat etiam jacula potentium prophetarum, quae adversus omnem extollentem se altitudinem, Dominus naturalem altitudinem tribuit et vigorem, quo se excitet et assurgat. Unde etiam de hac conjunctione animae et corporis dictum opportune accipitur, eo quod in naturali vitae nostrae mysterio, connexa anima corpori velut humi reptet, et pavimento adhaereat, partim propter hoc terrenum habitaculum, partim quia corpus istud de terra est. Et regionis igitur diversorium, et materia ipsa corporis nostri huic concurrit sententiae. Ideoque pulchre Apostolus de mortis hujus corpore liberari cupit; quia carcere quodam inuoluimur delictorum. Ergo secundum uoluntatem dei ambulemus, ut adhaerere dicamur deo. nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
Terra ista qũa gerimꝰ meretͥtiis quib dã nos
illecebris capit: ⁊ quasi uultꝰ quosdã uolup¬
tatũ corꝑalium delec bationũ fucis illinit:
ut lateat in his ueritas: ⁊ forensi quadam
speciȩ dccipiant appropinquantes.S cum
interiorẽ oculum mentis ad tẽpꝰ obduxerint:
pꝰca tamen decusso uelut quodã puluere
uoluptatum huiꝰmodi decore: quã sit in¬
ams. gr̃a scłi huiꝰ aut corꝑis facile dep̃ben¬
dicur. Bonum ẽ. gͥ adherͤre dño: nec inflexã
ceruicẽ habere ad iugum mundi. Idoq ec¬
clesiȩ uel forti animȩ: dic̃ sapientia. Sicut
turris dauid ceruix tua: que cdificata ẽ.
in thalpio. Mille ostia pendent inea: om̃ta
iacula potentium. E rec ta eñĩ ad dm̃ cerure
⁊ iugo xp̃i habilis que nulla int̾rarum ille¬
cui iugum suum nabuchodonosor ñ possit
in ponere. Condidit enim t̾rẽ illam dauio
ille manu fortis. ⁊ sup̃ muror edificauit excel¬
sa: ut subsidio parit᷑ ⁊ decorisit. Subsidio.

Expanded text:
Terra ista quam gerimus, meretricis quibusdam nos illecebris capit, et quasi vultus quosdam voluptatum, corporalium delectationum fucis illinit; ut lateat in his veritas, et forensi quadam specie decipiant appropinquantes. Sed cum interiorem oculum mentis ad tempus obduxerunt, postea tamen decusso velut quodam pulvere voluptatum hujusmodi decore, quam sit inanis gratia saeculi hujus aut corporis facile deprehenditur. 5. Bonum est igitur adhaerere Domino, nec inflexam cervicem habere ad jugum mundi. Ideoque Ecclesiae, vel forti animae dicit Sapientia: Sicut turris David cervix tua, quae aedificata est in Thalpioth: mille ostia pjacula potentium. Erecta enim ad Deum cervix, et jugo Christi habilis, quae nulla in terras illeturris, cui jugum suum Nabuchodonosor non possit imponere. Condidit enim turrim illam David ille manu fortis, et supra murorum aedificavit excelsa; ut subsidio pariter et decori sit: subsidio,
Abbreviated transcription (Latin):
dico: ꝑfec tum dico. Inxp̃o enim: plenitudo
diuinitatis ẽ. Cuius nomen usur pas. qͥ uoca¬
bulum geris: int̃̃tationem uocabuli ꝑfec li¬
onemq cur resugis: Audilatum mandatum.
dicere. Iste ipse quilatum dic̃ ẽẽ mandatum.:
ꝓbauit sup̃ dicens. Illi detrahebant: ego autẽ
orabam. Quid orabas dauid: dicito ipse nob̾.
S dixisti. Legi enim dicentẽ. E aledicent illi

Expanded text:
dico, perfectum dico; in Christo enim plenitudo divinitatis est, cujus nomen usurpas. Qui vocabulum geris, interpretationem vocabuli perfectionemque cur refugis? Audi latum mandatum: dicere . Iste ipse qui latum dicit esse mandatum, probavit supra dicens: Illi quidem detrahebant, ego autem orabam . Quid orabas, David, dicito nobis ipse. Sed dixisti; legi enim dicentem: Maledicent illi,
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ. Amate uos in inc̃e. Nicħ caritate dulciꝰ. nicħ
pace gratius. Et uos ipsi scitis. qd̾ p̃cȩt̾is uos semꝑ
dilexi ⁊ diligo: quasi unius patris filii coalitistiᷤ
masfectu germanitatis. Quȩ bona sunt tenete.
⁊ds̃ pacis ⁊ dilectioniserit nob̾cum indño iħͥu:
cuiẽ honor gła. magnisicentia potestas cum sp̃u

Expanded text:
sensum. Amate vos invicem. Nihil charitate dulcius, nihil pace gratius. Et vos ipsi scitis quod prae caeteris vos semper dilexi et diligo: quasi unius patris filii coaluistis in affectum germanitatis. 156. Quae bona sunt tenete, et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum in Domino Jesu: cui est honor, gloria, magnificentia, potestas, cum S
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ ara pͥncipalis. est archa fedis dni. uł ut aiunt ar¬
cha est inrt̾ius. &. altare ad m̾suram longitudinis. latitu¬
dinis. ⁊ altitudiuis archȩ conditũ est ext̾uis. uit̾ quatu¬
or colũpnas de rubeo porphirio sub quodã pulcͦ ciborio
in quo quid̾ ut asserunt multũ ÷ scu̾ariũ. s quale sit
non agnoscunt. nã nomen eius nesciunt. In altari uͦ

Expanded text:
esiae ara principali est arca foederis Domini, vel, ut aiunt, arca est inferius, et altare ad mensuram longitudinis, latitudinis et altitudinis arcae conditum est superius, inter quatuor columnas de rubeo porphyrio suo sub quodam pulchro ciborio. In quo quidem, ut asserunt, multum est sanctuarium, sed quale sit non agnoscunt. Nam nomen ejus nesciunt. In altari ver
Abbreviated transcription (Latin):
qui ignorant eruditi testimonus scrip
turarum qua debeant ueneratione scã
suscipere & altaris xp̃i ministerio deser¬
uire: sacrosq calices & scã uelamina. &̾
cȩtera quȩ ad cultũ dnĩcȩ ꝑtinent pas¬
sionis. non quasi inania & sensu caren¬
tia sc̃imoniã non habere. sed ex consorti¬
o corporis & sanguinis dnĩ. eadem qua
corpus eius & sanguis maiestate ueneran¬
da. Suscipe gͥ librũ tuũ immo meũ: d̾
ut uerius dicam nr̃m. Cũq mͥ faueris. tuus
fautor eris. Tibi enĩ meũ sudauit ingentũ:
& facundiã grecã latinȩ linguę uolui pau¬
ꝑtare pensare. Neq uͦ ut diserti interp̃tes
faciunt. uerbũ uerbo reddidi: nec adnu¬
merain pecuniã quã mͥ ꝑpartes dederas.
s pariter appendi ut nichil desit ex sen¬
sib cũ aliquid desit ex uerbis. Epistolam
autẽ tuã ideirco in latinũ uertu & huic
uolumini preposui: ut omnes qui lege¬
rint sciant me non temeritate.sactan¬

Expanded text:
qui igqui igturarum, qua debeant ueneratione sancta suscipere et altaris Christi ministerio deseruire sacrosque calices et sancta uelamina et cetera, quae ad cultum dominicae pertinent passionis, non quasi inania et sensu carentia sanctimoniam non habere, sed ex consortio corporis et sanguinis domini eadem, qua <%rpus eius et sanguis, maiestate ueneranda. Suscipe igitur librum tuum, immo meum et, ut uerius dicam, nostrum; cumque mihi faueris, tuus fautor eris. tibi enim meum sudauit ingenium et facundiam Graecam Latinae linguae uolui paupertate pensare. neque uero, ut diserti interpretes faciunt, uerbum uerbo reddidi nec adnumeraui pecuniam, quam mihi per partes dederas, sed pariter appendi, ut nihil desit ex sensibus, cum aliquid desit ex uerbis. epistulam autem tuam idcirco in Latinum uerti et huic uolumini praeposui, ut omnes, qui legerint, sciant me non temeritate et iactan
Abbreviated transcription (Latin):
galileeq uastitas: terior palestinȩ. p̃cipue
hiero solumȩ: & nequaqͣm libroꝵ. s muroꝵs
extructio. Ad hoc asperitas hiemis. fames
intolerabilis. nobis p̃sertĩ quib multoꝵ
fratrũ cura inposita est. Inter quas dif¬
ficultates. lucratiuis &̾ ut ita dicã furti¬
uis ꝑ noctẽ operis crescebat interp̃tatio.
& ia in scedulis tenebatur. Cũ dieb sc̃e
quadragesimȩ scripta ad purũ collatione
tantũ indigerem: grauissimo languore
correptus & mortis limen ingrediens. do¬
mini miscłia & tuis orationib reserua¬
tus sũ. ad hoc forsitan ut implerẽ p̾cep¬
tũ tuũ. & uolum̃ disertissimũ. quod scrip¬
turarũ florib texuisti. eadem qua a te
scriptũ ẽ gratia uerterẽ. licet inbecilli¬
tas corporis & animi meror. ingenu quoq
acumen obtunderit. & uerba ꝓno cur¬
su labentia uelud quibusdã obicibus
retardarit. Mirati sumus in opere tuo
utilitatẽ omniũ ecclesiarũ. ut discant

Expanded text:
Galilaeaeque vastitas: terror Palaestinae, praecipue Galilaeaeque vastitas: terror Palaestinae, praecipue Jerosolymae: et nequaquam librorum, sed murorum exstructio. Ad hoc asperitas hyemis, fames intolerabilis, nobis praesertim, quibus multorum fratrum cura imposita est. Inter quas difficultates lucrativis, et ut ita dicam, furtivis, per noctem operis, crescebat interpretatio, et jam in schedulis tenebatur, cum diebus sanctae Quadragesimae scripta ad purum, collatione tantum indigerem, gravissimo languore correptus, et mortis limen ingrediens, Domini misericordia et tuis precibus reservatus sum. Ad hoc forsitan ut implerem praeceptum tuum, et volumen disertissimum, quod Scripturarum floribus texuisti, eadem qua a te scriptum est gratia verterem; licet imbecillitas corporis et animi moeror, ingenii quoque acumen obtuderit, et verba prono cursu labentia velut quibusdam obicibus retardarit. 2. Mirati sumus in opere tuo utilitatem omnium Ecclesiarum, ut discant
Abbreviated transcription (Latin):
Paueis in ex ordio placet iudiciũ ueritatis.
circundati sunt. nec naturã rerũ clara m̃te
ꝑspicumt. pudore operiunt᷑ ȩteruo. Seas¬
los se habuisie conatus ipso fine cognoscuti.
Unde & nos losior qui dudũ constantino¬
politana rexit eccłam. dõ placere semꝑ ob¬
tauimus: & causas ꝑdicionis eius in quas
ferebat᷑ in ꝓuidus. nequa quã credere uolu¬
imus. S ule ut cȩtera eius flagitia taceã
ongenistas in suã recipiens familiaritatẽ. S
er his plurimos in sacerdotiũ ꝓuebens. att¬
ob hoc scelus beatȩ memoriȩ hominẽ dei
epyphaniũ qui inter epos clarũ in orbe sy¬
dus effulsit. ñ paruo merore contristats.
meruit audire. Cecidit cecidit babyloti.
Scientes gͦ dictũ a saluatore nolite iudi¬
care scđ̾m faciem. s iustũ iudiciũ iudicate.
ne quoquã tardius beatitudini tuȩ latiro
sermone tranciatũ ubrũ tuũ reniitterem.
muita in mecdio impedim̃ta fecerut.
iautoꝵ repentina eruptio. phenici.

Expanded text:
Paucis in exordio placet iudicium ueritatis; circumdati sunt nec naturam rerum clara mente perspiciunt, pudore operiuntur aeterno et cassos se habuisse conatus ipso fine cognoscunt. unde et nos Iohannem, qui dudum Constantinopolitanam rexit ecclesiam, deo placere semper optauimus et causas perditionis eius, in quas ferebatur inprouidus, nequaquam credere uoluimus. sed ille, ut cetera flagitia eius taceam, Origenistas in suam recipiens familiaritatem et ex his plurimos in sacerdotium prouehens at queob hoc scelus beatae memoriae hominem dei Epiphanium, qui inter episcopos clarum in orbe sidus effulsit, non paruo maerore contristans meruit audire: cecidit, cecidit Babylon. Scientes ergo dictum a saluatore: nolite iudicare secundum faciem, sed iustum iudicium iudicate, ne quoquam sermone translatum Librum tuum remitterem, multa in medio impedimenta fecerunt: Isaurorum repentina 759 eruptio: Phoenicis
Abbreviated transcription (Latin):
Scientes gͥ in ẽnum mansura iuditia omnia
iustitiȩ dĩ. caucamꝰ ne oꝑa nr̃a displiccant.
ne inģc̃num incipiamꝰ subire iuditium: nec
si aliquid boni fccimꝰ. resupino soluam᷑ affectu.
Om̃s oportet nos ante tribunal xp̃i ad sistere.
ut recipiat. unusquisq qd̾ gessit. siue bonũ
siue malum. Uides quia ⁊ paulus ad sistet: ut
ipse cõmemorat. Caue ne ligna. caue ne sti¬
pulam ad iuditium di tecum deferas. quȩ ig¬
nis exurat. Caue ne cum inimo aut duob
habeas qd̾ ꝓbet᷑: in plurib oꝑib deferas
qd̾ offendat. Si cuiꝰ opus arscrit decͥm̃tum
patict᷑: potest tam̃ ꝑignem upse saluari. Uñ
colligit᷑ : quia idem homo ⁊ saluat᷑ exparte.
⁊ condẽpnat᷑ ex parte. Cognoscentes itaq
multa cẽ iudita: oꝑa nr̃a ex aminemꝰ om̃ia.
Inuiro usto. graue ẽ. detm̃tum. graue oꝑis alicuiꝰ
incendii: inimpio pęna miserabilis. Sint magis
om̃ia plena gr̃ȩ. plena florentium coronarum.

Expanded text:
Scientes igitur in aeternum mansura iudicia omnia Scientes igitur in aeternum mansura iudicia omnia iustitiae dei caueamus, ne opera nostra displiceant et aeternum incipiamus subire iudicium nec, si aliquid boni fecimus, resupino soluamur affectu. omnes oportet nos ante tribunal Christi adsistere, ut recipiat unusquisque quod gessit, siuebonum siue malum. uides quia et Paulus adsistet, ut ipse commemorat. calle ne ligna, caue ne stipulam ad iudicium dei tecum deferas, quae ignis exurat. caue ne, cum in uno aut duobus habeas quod probetur, in pluribus operibus? deferas quod offendat. si, cuius opus arserit, detrimentum patietur, potest tamen perignem et ipse saluari. unde colligitur, quia idem homo et saluatur ex parte et condemnatur ex parte. cognoscentes itaque multa esse iudicia opera nostra examinemus omnia. in uiro iusto graue est detrimentum graue operis alicuius incendium, in impio poena miserabilis. sint magis omnia iudicia plena gratiae. plena florentium coronarum,
Abbreviated transcription (Latin):
di sũmi quȩ indutinis scͥpturis leginꝰ orada.
scłm ẽ. ut uircutẽ cor plemore cognitione
discamꝰ. Sic̃ enim initium sapiendiȩ timor dñi.
plenitudo aut̃ẽ sapientiȩ dilectio. lex enim
sapientia. plenitudo autc legis dilectio: ita
plenitudo ũboꝵ dĩ. sapientia cognitioq iusti¬
tȩ. Namq sic̃ a timore dm̃i ꝓcessus quidamẽ.
ad grãm caritatis. ita a uitate ad iuditium.
iustitiȩ diumȩ quidam uidet᷑ fieri ꝓcessus. Ue¬
nsti ad ȩccłam. audisti unũ dm̃ dici. unde
dõs. Cum autẽ ceꝑis legere. dñm iħ̃m dĩ filu I
incarne uenisse ꝓpt̾ totius mundi redemptiõ
uenit.: ut iurtutis semitis nr informaret᷑ asscctꝰ:
ut moꝵ mansuetudinẽ conuersationis eiꝰ disce¬
remꝰ exemplo: ut ab oleret᷑ culpa ꝑ gr̃am: &
tunc amitatis confessione. ad cognitionem
iustitiȩ ꝓcessisseͣ. F ides pͥncipium xp̃iani ẽ:
plenitudo autẽ xp̃iani. iustitia ẽ. E ides in con¬
fissionc ppłoꝵ: iustitia in martyrum passione.

Expanded text:
Dei summi, quae in divinis scripturis legimus, oracula. Secundum est, ut virtutem eorum pleniore cognitione discamus. Sicut enim Initium sapientiae timor Domini : plenitudo autem sapientiae dilectio; lex enim sapientia, plenitudo autem legis dilectio: ita plenitudo verborum Dei sapientia, cognitioque justitiae. namque sicut a timore domini processus quidam est ad gratiam caritatis, ita a ueritate ad iudicium iustitiae diuinae quidam uidetur fieri processus. Uenisti ad ecclesiam, audisti unum deum dici, unde deos. cum autem coeperis legere dominum Iesum dei filium in carne uenisse propter totius muenit, ut uirtutis semitis noster informaretur affectus, ut morum mansuetudinem conuersationis eius disceremus exemplo, ut aboleretur culpa per gratiam, et tunc a ueritatis confessione ad cognitionem iustitiae processisti. fides principium christiani est, plenitudo autem christiani iustitia est; fides in confessione populorum, iustitia in martyrii passione.
Abbreviated transcription (Latin):
ũba tua ñ custo dierunt.
Peatꝰ qui incaritate di tabescit: qui udet
Iñ seruantes pactum. Alius ꝓpt̃ uitiosos
amores tabescit. qui distillat amore dilocte.
animꝰ desicit: uires corꝑis quadã deformitate
palloris. fessoꝵq artuum tabe minuunt᷑ Aliꝰ
qui pecuniam concupiscit : donec potiat᷑ ea.
auaro miser tabescit affectu. Aliꝰ in modice
capescendi honoris impatiens: si desidĩa longa
suspiret. ñ mediocris mentis tabe conficitar.
Non talis qui dic̃. qũa distabuit caro mea int̾ra
descrta ⁊ ininuia. ⁊ sine aqua. Hic enim casti.¬
gabat carnem sitã ⁊ tabescere faciebat: dũ
in destsso desidio diuinȩ cognitionis intentꝰ
ilucẽ dici sollicita expectatione p̃tieniens. an¬
te lucanum soluere dño canacis ⁊ hymnis
gestiebat obsequiũ. Tabescit g̃ uir pacisicus
quando alios uidet pacta rescindere. consen¬
sum abolere concordie. iurgia de pace repara¬
re: intumultꝰ redire de gr̃a. Qd̾ utiq ñ facit:

Expanded text:
ba tua non custodierunt . beatus qui in caritate dei tabescit, qui uidet non seruantes pactum. alius propter uitiosos amores tabescit, qui destillat, dum est dilatuanimus deficit, uires corporis quadam deformitate palloris fessorumque artuum tabe minuuntur. alius, qui pecuniam concupiscit, donec potiatur ea, auaro miser tabescit affectu. alius inmodice capessendi honoris inpatiens, si desideria longa suspiret, non mediocri mentis tabe conficitur. non talis qui dicit: quam distabuit caro mea in terra deserta etin inuia et sine aqua! hic enim castigabat carnem suam et tabescere faciebat, dum indefesso desiderio diuinae cognitionis intentus et lucem diei sollicita expectatione praeueniens antelucanum soluere domino canticis et hymnis gestiebat obsequium. Tabescit ergo uir pacificus, quando alios uidet pacta rescindere, consensuum abolere concordiam, iurgia de pace reparare. in tumultus redire de gratia. quod utique non facit
Abbreviated transcription (Latin):
spei. Qd̃ euidentus exp̃ssit ysaras dicens.
Tribulationẽ suꝑ tͥbulationẽ ecpecta: sp̃e
suꝑspem. Ad ꝑlacꝰtatos ⁊ ab ductos abube¬
rib loquebat᷑: hocẽ. cos qui pͥma insantiç
alimenta transissent. cibo iam babiles sor¬
tiori. Exemplo sit qd̾ ablactatꝰ ysaac pa-¬
triarchatantꝰ euaserit: ut ad huc inter
rudimenta pͥmeuȩ positꝰ ȩtatis. ncqͣꝙͣ. tam̃
gladium ꝑ empturiparcutis horrucrit.
Plures filios habuit abrabam. nullũ ablac̾.¬
tauit alium. s: in hoc solo legit᷑ fecisse epu¬
lum magnum. Et bene epulũ magnũ scͥp¬
tura dixit: qr typꝰ erat eiꝰ quẽ semꝑ epulant᷑

Expanded text:
spei. quod euidentius expressit Esaias dicens: spei. quod euidentius expressit Esaias dicens: tribulationem super tribulationem expecta, spem super spem. ad perlactatos et abductos ab uberibus loquebatur. hoc est ad eos qui prima infantiae alimenta transissent cibo iam habiles fortiori. exemplo sit, quod ablactatus Isaac patriarcha tantus euaserit, ut adhuc inter rudimenta primaeuae positus aetatis nequaquam tamen gladium ferituri parentis horruerit. plures filios habuit Abraham. nullum ablactauit alium. sed in hoc solo legitur fecisse epulum magnum. et bene \'magnum epidum scriptum dixit, quia typus erat eius quem semper epulant
Abbreviated transcription (Latin):
timebat. Inũba inquit tua sꝑaui. G recus
i sp̃e spci adiungere. Iustꝰ semꝑsꝑat : ⁊ mao¬
ũsis positꝰ. ⁊ freguentib afflictus erũpnis
desꝑare ñ nouit: s quo grauiora toleraui̾t
magis sꝑat: ⁊ sꝑandi sumit ꝓfectũ: scdm
illud oraculum. Consolamini. consolamini
ppłm ineũ. dic̃ dñs. Sacedotes loquimim uis¬
litiã incorhierłem: consolamini cam: quia
repleta ẽ. deiccꝰtio ⁊ solutũ ẽ. peccatum eiꝰ: qr
recepit de manu dñi duplitia peccata sua.
Quã cito dixit plenitudinẽ deiecꝰtionis solu¬
tionẽ eẽ poccati: ⁊ repeduit causã consolatio¬
nis eo maius cẽ reconciliationis insigne: qͣ
numerosior fuerit pena quã culpa. Iobtot
grauatꝰ incõmodoꝵ acerbitatib pio spem
cumulabat affectu: discretam apiis causã
asserensimpioꝵ. quoꝵ lumen extinguit᷑. Lux
autẽ scdm salomonẽ semꝑ iustis. Uñ colligit᷑
quia iustꝰ semꝑinũba dĩ sꝑat : ⁊sp̃e adicit

Expanded text:
timebat. In uerba, inquit, tua speraui. Graecus timebat. In uerba, inquit, tua speraui. Graecus et spem spei adiungere. iustus semper sperasis positus, et frequentibus afflictus aerumnis desperare non novit: sed quo graviora toleraverit, magis sperat, et sperandi sumit profectum, secundum illud oraculum: Consolamini, consolamini populum meum, dicit Dominus: Sacerdotes loquimini justitiam in cor Hierusalem, consolamini earepleta est deiectio et solutum est peccatum eius, quia recepit de manu domini duplicia peccata sua. quam cito dixit plenitudinem deiectionis solutionem esse peccati et repetiuit causam consolationis, eo maius esse reconciliationis insigne. quo numerosior fuerit poena quam culpa. Iob tot grauatus incommodorum acerbitatibus pio spem cumulabat affectu, discretam a piis causam adserens impiorum. quorum lumen extinguetur; lux autem secundum Salomonem semper iustis. unde colligitur, quia iustus semper in uerba dei sperat et spem adicit
Abbreviated transcription (Latin):
& bonum ẽ. uiro qͥ graue portauit iugum
aiuentute. Sedebit singularit̃ ⁊ silebit.
quia tulit iugum ũbi. Q enim auiuentute
ugum portauerit. ⁊ habenis maturi mo¬
deramuns teneriora uolens collo subdiderit:
sedebit singularit᷑. remotꝰ a strepitu int̾pel¬
lantum passionum: i quietꝰ slebit. cui necesse
iam ñsit iurgare cum corꝑe. de cercare
cum uariis cupiditatib : quia tulit iugũ
ũbi anima: quȩ querit eum. qui captiuas
sibi fecit om̃s delitias uiuentutis. Uñ fortas¬
se ⁊illud dñicũ. ñ clamabat neq condendit
neq audiet quisꝗͣ. inplatens uocẽ eiꝰ: ñ solũ
ad deffnsionis silentium. absolutionisq
contẽptum. ⁊ tolerantiam passionis: s etiam
ao cõpĩsionis om̃iũ acciꝑe possumꝰ corpora
lium uoluptatum. Unde ⁊ alibi scͥptum ẽ:
qr peccatum ñ secit. Recꝰ te gͥ tacelut in mor¬
tis ꝑiculo constitutꝰ: qui mortis aculeũ non

Expanded text:
et: bonum est uiro qui graue portauit iugum et: bonum est uiro qui graue portauit iugum a iuuentute, sedebit -singulariter et silebit, quia -tulit iugum uerbi. qm emm a muentute iugum portauent et habenis maturi moderaminis teneriora uolens colla subdiderit. sedebit singulariter remotus a strepitu interpellantium passionum et quietus silebit, cui necesse non sit iurgari cum corpore, decertare eum uariis cupiditatibus, quia tulit iugum uerbi anima quae quaerit deum, quae captiuas sibi fecit omnes delicias iuuentutis. unde fortasse et illud dominicum: non clamabit ne q ue contendet neque audiet quisquam in plateis uocem eius non solum ad defensionis silentium absolutionisque contemptum et tolerantiam passionis, sed etiam ad conpressiones omnium accipere possumus corpum. unde et alibi scriptum est. quia peccatum non fecit. recte igitur tacebat in mortis periculo constitutus qui mortis aculeum non
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. quisq mad olescentia positꝰ senilem
qͣuitatẽ induit.: nuueniles annos ueterana
qͣa continentia regit: ftruorẽq uirente
corpis in cana moꝵ maturitate componit.
Nã qd pot̃ habere laudis: staffec tum corꝑis
uoluptatib eciam senoc tutis gelu frigidum
ad sera deuotionis officia deposito tam segnior
iigore conucrtat: Nc̃. corona: nͥ ubi fuerit
disficilioris lucta certaminis. Ad qũa rari
ꝑuenire. Ille laudabilis. cui ẽ. inseipso ante
certam̃: quicarñc suã reluctantẽ sibi m̃tis
coercet imꝑio: parca frugꝰlitate castigat.
⁊ seruituti redigit. ne essrenata lib̾tate luxu¬
rict: atq indomita feruens cupiditate ha¬
benas animi regentis abrumpat. In horaẽ.
ꝗͣ sener. simunia sobria ⁊ maturitatis exerce¬
ad:ante horam p̃currens iuuenis. sisemli
pondere incentura compͥmat uoluptatum:
ac feruentis illecebras cupiditatis extinguat.
Bonꝰ ẽ enm dñs sustinentib hieremias dic̃:

Expanded text:
tatem quisquis in adolescentia positus, senilem tatem quisquis in adolescentia positus, senilem gravitatem induit, et juveniles annos, veterana quadam continentia regit, fervoremque virentis corporis in cana morum maturitate componit. Nam quid potest habere laudis, si effetum corpus voluptatibus, et jam senectutis gelu frigidum, ad sera devotionis officia, deposito jam senior vigore convertat? Non est corona, nisi ubi fuerit difficilioris lucta certaminis, ad quam rari peruenire. ille laudabilis, cui est in se ipso ante certamen, qui carnem suam reluctantem sibi mentis cohercet imperio, parca frugalitate castigat et seruituti redigit, ne effrenata libertate luxuriet atque indomita £_----. feruens cupiditate habenas animi regentis abrumpat. in hora est ergo senex, si munia sobriae maturitatis exerceat, ante horam praecurrens iuuenis, si senili pondere incentiua conprimat uoluptatum ac feruentis inlecebras cupiditatis extinguat; bonus est enim dominus sustinentibus, Hieremias dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Claudat os suum arriana ꝑfidia. T̃ empꝰ
inquit om̃irei sub celo. Quantontagis sub
do tempꝰ. ñ supͣ dm̃ : G enatio ex patre ñ ht̃
tempꝰ. Neq enim opis ante aucꝰ lorẽ: s
auctor sup̃ oꝑis exordium. Fortassẜ obici¬
pat̃ uenit hora. S: hȩc hora c̃ passionis.
Estetram tẽpꝰuirginalis conceptionis. ecce
uirgo inutoꝰ accipiet. ꝙ uirgo sub t̃ẽꝑe:
semproget. Et si ñ semꝑ p̃cat᷑ paratum
sẽphabeat p̃cantis asfec tum. ꝑ noc babat
in oratione añsiħs: ñ indigens e cilio.
Audi nup dicentẽ ꝓpłam. Media noc te sur¬
gebam ad consitendum tͥ Et cusurge ud
medra nocte. si ñ potes tota semꝑ nocꝰte ui¬
gilare: ut dum oras noc te uerisolis pecto¬
rituo splendor irraddiet: quia om̃is anima
que aepm̃ cogitat. in lumine semꝑẽ. Dies lucet
tepe p̃candi eudent̃ exp̃ssit: inisto ũsiculo
ac tuũ magis operũq arbitror. qũa orationis
tempꝰ intesligendũ. Precurrit etates maturi¬

Expanded text:
claudat os suum Arriana perfidia: tempus, inquit, omni rei sub cae- 1 o; quanto magis sub deo tempus, non supra deum! gentempus; neque enim opus ante auctorem, sed auctor supra operis exordium. Fortasse objicipater. uenit hora: sed haec hora hora est passionis. est etiam tempus uirginalis conceptionis: ecce uirgo in uteroaccipiet, quia uirgo sub tempore semper roget et, si non semper precatur, paratum semper habeat precantis affectum. pernoctabat in oratione dominus Iesus non indigenAudi supra dicentem Prophetam: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Et tu surge vel media nocte, 1214 si non potes tota semper nocte vigilare; ut dum oras nocte, veri solis pectori tuo splendor irradiet; quia omnis anima quae Christum cogitat, in lumine semper est: dies lucet,tempore precandi evidenter expressit, in isto versiculo actuum  intelligendum. Praecurrit aetatis maturi
Abbreviated transcription (Latin):
N recus ẽnaoriã dixit: qd̾ ẽ ante horam
ante tẽpꝰ. Qui gͥ dnm̃ dep̃cat᷑. ñ uelut
p̃scͥpta p̃cipua tẽꝑap̃ĩtolet̃: nesciens
in obscc̾tionib dñi tempꝰ eẽ aliqd. s semꝑ
impsis fit. Siue manducamꝰ. siue bibimꝰ :¬

Expanded text:
ecus έν άωο̰ία̖ dixit. quod est ante horam, ante tempus. qui ergo dominum deprecatur. non uelut praescripta praecipue tempora praestoletur. nesciens in obsecrationibus domini tempus esse aliquod, sed semper in ipsis sit. siue manducamus siue bibim
Abbreviated transcription (Latin):
Si hoc paulus. quantomagis xp̃c qui cdausa
rescrauit: Gͣ dic̃. Nolo coartet᷑ inme ppłs
m̃s. In angusto uirtutum tramite. debet
latinido p̃cepti mei uiantib cẽ solatio: ne qͥs
deficere possit aut conteri. Ambulemꝰ gͦ in
di mandato: quia satis latumẽ. Est eͣni man¬
datum sapientiȩ: quȩ mexitu canitur. in am¬
plis autẽ fidutialit̃ agit. Platea enim greci
sermonis ẽ: quȩ latine dicit̃ latitudo. Dilatemꝰ
ait. capite nos. Rccipiamꝰ gͣ eiꝰ sermones in cor
nr̃m. induamꝰ uiscera miscdiȩ. benignitatẽ. hu¬
militatẽ. patientiam. O homo qũa latus es: si ad
amplitudinẽ p̃ceptor çlestium sinum tuȩ m̃tis
expandas. Quam latum mandatum ẽ cari¬
tatis. Diligite inquit immicosurõs. Om̃s in
affec tu caritatis inclusit: qui ñ exclusit ini¬
imicos. Quis enim uidet᷑ exceptꝰ: cum recipiat᷑
cum om̃ib hominib pacẽ habentes. N potest

Expanded text:
si hoc Paulus, quanto magis Christus qui clausa si hoc Paulus, quanto magis Christus qui clausa reserauit! ergo dicit: nolo coartetur in me populus meus. in angusto uirtutum tramite debet latitudo praecepti mei uiantibus esse solacio, ne quis deficere possit aut conteri. Ambulemus ergo in dei mandato, quia satis latum est. est enim mandatum sapientiae quae in exitu canitur, in amplis autem fiducialiter agit; πλατεῖα enim Graeci sermonis est, quae Latine dicitur latitudo. dilatemusait: capite nos. recipiamus ergo eius sermones in cor nostrum, induamus uiscera misericordiae benignitatem humilitatem patientiam. o homo, quam latus es, si ad amplitudinem praeceptorum caelestium sinum tuae mentis expandas! quam latum mandatum est caritatis! diligite, inquit, inimicos uestros. omnes utique affectu caritatis inclusit qui non exclusit inimicos; quis enim uidetur exceptus, cum recipiatur cum omnibus hominibus pacem habentes. non potest
Abbreviated transcription (Latin):
latum mandatum ualde. Legimꝰ qd̾ angusta
sit porta: ꝑ quã ingrediut᷑. qui cc̃nȩ intȩ fruc.¬
tum adipiscant᷑. Rara enim uirtꝰ: difficilis
passionum tolerantia. Plures qui scłi huius
spaciosa sec tentut: quidicant. Angusta : arta
cam. Q uomͦ gͦ dic̃ ꝓpħa latum mandatum di:
iualde latum: Ido quia angusta uia: latum
mandatum necessarium ẽ. Deniq hic ipse ꝓ¬
pħa ait. Incͥbulatione dilatastimͥ. Et iterum.
Intͥbulatione inuocaui dñt: exaudiuit me
in latitudine. Hȩc latitudo mandatoꝵ cȩlestiũ.
corꝓpħȩ dilatat. Dilatabat :⁊ apłi. Demq et
ipse dicebat. Os nr̃m patet aduos chorinhii:
cornr̃m dilatatumc̃. Dispensando enim man¬
data cȩlestia cor suuma dilatauerat: ⁊ quod
ante. ꝑsecutionis ꝑfidia coartabat: hoc xp̃i
amplificauit gr̃a. Et quaratione latũ manda¬
tum: Ne nos cohartarem᷑ angustiis manda¬
toꝵ. Unde ait. Non coangustamini in nobis.

Expanded text:
latum mandatum tuum ualde. legimus quod angusta latum mandatum tuum ualde. legimus quod angusta sit porta, per quam ingrediantur qui aeternae uitae fructum adipiscuntur. rara enim uirtus, difficilis passionum tolerantia, plures qui saeculi huius spatiosa sectentur, qui dicant: angusta et arta modo ergo dicit propheta latum mandatum dei et ualde latum ? ideo, quia angustae uiae latum mandatum necessarium est. denique hic ipse propheta ait: in tribulatione dilatasti mihi, et iterum: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. Haec latitudo mandatorum caelestium cor prophetae dilatat, dilatabat et apostoli. denique ipse dicebat: os nostrum patet ad uos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. dispensando enim mandata caelestia cor suum dilatauerat et, quod ante persecutionis perfidia coartabat, hoc Christi amplificauit gratia. et qua ratione latum mandatum i ne nos coartaremur angustiis mandatorum, unde ait: non coangustamini in nobis.