comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re iam cȩꝑam. Non regnet peccatũ in ur̃o mortali cor¬
pore: ad obȩdiendũ desidus euis. Ecce quod uolo. Desi
deria mala surgunt: sead uoli obȩdire. Ariate. sume
stłimita bellorũ. Frecepta dĩ aria tuasunt. Sibens nis
audis : & qđ loquor armaris. non uiquit regnet pecca¬
tũ in ur̃o mortali corpors. Quamdui eiũ portatis mor¬
tale corpus: pugnat contͣ uos peccatũ. sed non reguet.
Quid .s̃. non regnet: Ia .c̃. ad obędiendũ desideriis cus.
Sĩ cepis obȩdire: regnat. Et quid.ẽ. obȩdirs.: nͥ ex hibe¬
atis menbra ur̃a sexu arma miquitatis peccato. Nichil¬
enĩ hoc doctors p̃daruis. Quid us iam ut exponã cibi¬
bra cua tencas. Surgit libido tenc tu m̃bra. Quid
factura .G̃. quȩ surręxit: Tens tu mͣbra. Noli exhibe
menbra ttia arma iniquitatis peccato. Noli armare
adu̾sariũ tuũ contͣ te. Tenc pedes ne eant ad illicita.
Libido surrexit: tens tu m̃bra. Tens manꝰ ab om̃i scelere

Expanded text:
egnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus. Ecce quod nolo; mala desideria surgunt: sed noli obedire. Arma te, sume instrumenta bellorum. Praecepta Dei, arma tua sunt. Si bene me audis, et ex eo quod loquor armaris. Non, inquit, regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quamdiu enim portatis mortale corpus, pugnat contra vos peccatum: sed non regnet. Quid est, non regnet? Id est, ad obediendum desideriis ejus. Si coeperitis obedire, regnat. Et quid est obedire, nisi ut exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato ? Nihil hoc doctore praeclarius. Quid vis jam ut exponam tibibra tua teneas. Surgit libido, tene tu membra: quid factura est quae surrexit? Tu tene membra: noli exhibere membra tua arma iniquitatis peccato; noli armare adversarium tuum contra te. Tene pedes, ne eant ad illicita. Libido surrexit, tene tu membra: tene tu manus ab omni scelere:
Abbreviated transcription (Latin):
reddita. Iste aut̃ iam quidẽ non indomo: sed tani
nondũ in sepulcro. Parietib elatus erat: terrȩ man¬
datus non erat. Qui suscitauit mortuã non dũ elatã
suscitauit mortuũ iam elatũ nondũ sepultũ. Terciũ
restabat. ut &e sepultũ suscitaret: & hoc fecit in lazaro
Sunt gͦ qui peccatũ intus in corde: habens : in facto
nondũ habent. Nescio qui cõmotus . ẽ. aliqua con¬
cupis centia. Dicit enĩ dñs ipse. Qui uiderit mulie

Expanded text:
reddita. Iste autem jam quidem non in domo, sed tamen reddita. Iste autem jam quidem non in domo, sed tamen nondum in sepulcro, parietibus elatus erat, terrae mandatus non erat. Qui suscitavit mortuam nondum elatam, suscitavit mortuum jam elatum, nondum sepultum. Tertium restabat, ut et sepultum suscitaret: et hoc fecit in Lazaro. Sunt ergo qui peccatum intus in corde habent, in facto nondum habent. Nescio quis commotus est aliqua concupiscentia. Dicit enim ipse Dominus: Qui viderit muli
Abbreviated transcription (Latin):
uenẽ uidus filiũ : de quo mͦ ammoniti sumꝰ
ut hinc ista quȩ ipse largiri dignat᷑. cũ ur̃a
caritats loquerem᷑. Modo audistis quomͦ
excitatus .G̃. Apꝓpinquabat dñs ciuitati
&e ecce ferebat᷑ mortiuis iam extͣ portã. Mi¬
scđa cõmotus qđ flebas mat̾ uidua. & de¬
stituta unico filio: fecit qđ audistis dicens.
Adolescens tͥ dico: surge. Surrexit ille mor¬
tuus: cȩpit loqui & dedit illũ macrisus.
Excitauit. & lararũ de sepulcro. Et ibi cum
inquit dormit. Illi putantes egri somnũ sa¬
lubrẽ si dormit inquiunt dñs saluus.
eris. Et illo. Dico uobis aꝑcins iam loquens. Lara¬
rus anucus nrͣ mortuus õ. Ytiq uerũ dicens. Mortu¬
sunt tria geuera peccatorũ. quos hodie ħrͣ suscitat
xp̃s. Illa enĩ mortua filia archisinagoqi. nitus erat
indomio: noudũ eras de secreus parietib elata in
puplicũ. Ibi uitus suscitata. ẽ: & uiua parentibus

Expanded text:
venem viduae filium, de quo nunc admoniti sumus, venem viduae filium, de quo nunc admoniti sumus, ut hinc ista quae ipse largiri dignatur, cum vestra Charitate loqueremur. Modo audistis quomodo excitatus est. Appropinquabat Dominus civitati; et ecce efferebatur mortuus jam extra portam. Misericordia commotus, quod flebat mater vidua et destituta unico filio, fecit quod audistis, dicens: Adolescens, tibi dico, surge. Surrexit ille mortuus, coepit loqui; et reddidit illum matri suae. Excitavit et Lazarum de sepulcro. Et ibi cum t, amicus noster dormit. Illi putantes aegri somnum salubrem: Si dormit, inquiunt, Domine, salvus est. Et ille: Dico vobis, apertius jam loquens, Lazarus amicus noster mortuus est . Utrumque verum dicens: Mortusunt tria genera peccatorum, quos hodieque suscitat Christus. Illa enim mortua filia Archisynagogi intus erat in domo, nondum erat de secretis parietibus elata in publicum. Ibi intus suscitata est, viva parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uo luntas. Erant gͦ udei habentes uerba lo¬
gis: & facta non habentes. Eleni folus: de fruc¬
tũ non ferentes. Hoc dixi: ut ꝑsuaderẽ dñm
quid illis miraculis significaret. ut excepto
eo qđ mira &e magna ce diuma erant. aliqͥd
cere uoluit: in trib mortius quos suscitauit.
N esuscitauit filiã mortuã arddnsinagoqi
ad quã egrotantẽ petebat᷑ ut eã do eꝗritu¬
dine liberaret. Et cum ꝑ ꝗit: mortua nun¬
tiat᷑. Et quasi iam frustra fatigareõ : renun¬
tiatũ .ẽ. patri eiꝰ. Puella mortua .ẽ. quid ad¬
huc fatigas magistrũ . Ille aut̃ perrexit
ce ait patri puellę. Noli cimere : tantũ modo
crede. Uenit ad domũ &e inuenit iam ob¬
sequia funeri debita p̾parata. & ait illis
Nolite flere. Non enĩ mortua .ẽ. puella᷑ sed
dormit. Uerũ dixit dormicbat: sed illi a
quo pocerat excitari. Hanc excitans : reddi¬
dit iuiuã p arentib. Excitauit & huno ui.¬

Expanded text:
voluntas. Erant ergo Judaei habentes verba Levoluntas. Erant ergo Judaei habentes verba Legis et facta non habentes, pleni foliis et fructus non ferentes. Hoc dixi, ut persuaderem Domquid illis miraculis significaret, ut excepto eo quod mira et magna et divina erant, aliquidcere voluit in tribus mortuis, quos suscitavit. Resuscitavit filiam mortuam Archisynagogi, ad quam aegrotantem petebatur, ut eam de aegritudine liberaret. Et cum pergit, mortua nuntiatur; et quasi jam frustra fatigaretur, renuntiatum est patri ejus: Puella mortua est, quid adhuc fatigas Magistrum? Ille autem perrexit, et ait patri puellae: Noli timere, tantummodo crede. Venit ad domum, et invenit jam obsequia funeri debita praeparata: et dicit illis: Nolite flere, non enim est mortua puella, sed dormit. Verum dixit: dormiebat, sed illi a quo poterat excitari. Hanc excitans, reddidit vivam parentibus . Excitavit et hunc ju
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. Itaq qui uider᷑ xp̃i miracula. &. ñ.
intellexerunt quid sibi uellent. & quid intelli.¬
gentib quodã mͦ innuerent : mirati sunt tantũ
quia facta sunt. Alii uͦ de facta mirati : & intellec¬
ta assecuti. Tales nos in scola xp̃i ẽt̃. debemus.
ut non. eẽnt nͥ miracula: potest illũ dicere eciã
nescire quod non eẽo tempus pomorũ. quando
ficus quesiuut in arbore. Non enĩ erat ille
pomi tem pus. sicut euangelista testat᷑: &
tam̃ esuriens poma querebat in arbore.
Xp̃s nesciebat᷑. qđ rusticuis sciebat: Qđ noue¬
rat arboris cultor. non nouerat arboris
creacor: Cum gͦ esuriens poma quesiuit in
arbors: significauit se aliquid esurire . &
aliud aliquid querere. Et arborẽ illã sins
fructu e foluis plenã repperit : &e maledixit
ce arut. Quid arbor fecerat fruccũ non affe¬
rendo: Oue culpa arbons infecunditas: Sed
sunt qui uoluntate fructũ dars non possunt.
Illaiũ.ẽ. culpa sterilitas: quorũ fecunditas. ẽ.

Expanded text:
qui viderunt Christi miracula, et non intellexerunt quid sibi vellent, et quid intelligentibus quodam modo innuerent, mirati sunt tantum quia facta sunt: alii vero et facta mirati, et intellecta assecuti. Tales nos in schola Christi esse debemus. ut non essent nisi miracula, potest illum dicere etiam nescire quod non esset tempus pomorum, quando ficus quaesivit in arbore. Non enim erat illius pomi tempus, sicut Evangelista testatur: et tamen esuriens poma quaesivit in arbore. Christus nesciebat, quod rusticus sciebat? Quod noverat arboris cultor, non noverat arboris creator? Cum ergo esuriens poma quaesivit in arbore, significavit se aliquid esurire, et aliquid aliud quaerere: et arborem illam sine fructu foliis plenam reperit, et maledixit; et aruit. Quid arbor fecerat fructum non afferendo ? Quae culpa arboris infecunditas? Sed sunt qui fructum voluntate dare non possunt. Illorum est culpa sterilitas, quorum fecunditas est
Abbreviated transcription (Latin):
quids̃ audiences & credentes mouent: sed
alios atq alios. alit & alit᷑. Quidã enĩ cor¬
poralit̾ eiꝰ nuracula stupentes: maiora
uttueri non norunt. Quidã uͦ ea quȩ. ge¬
sta audiunt in corporib nunc ampliꝰ in animis animi¬
rant᷑. Dicit ipss dñs. Sicut enĩ pat̾ suscitat mortuos

Expanded text:
audientes et credentes movent: sed alios atque alios aliter et aliter. Quidam enim corporalia ejus miracula stupentes, majora intueri non norunt: quidam vero ea quae gesta audiunt in corporibus, nunc amplius in animis admirantur. Dicit ipse Dominus, Sicut enim Pater suscitat mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
quid ht loqui Non dixi ut uex una sit q̃uia
caro una. uox una. Hoc gͦ illis dicam᷑. uoce ꝑocłs
loquor. Ofrs filii. disꝑsi. oues errantes. rami pre¬
casi. quid mͥ calumpnamini. quid me non agnos.¬
citis: Serutamini scripturas. in quib putatis uos
iuitã ȩt̾nã hab̾e: ipss teftimoniũ phibent de nis.
Iudeis dicit. Capis nr̃n  qđ uob̾ corp̾ dicit. Quers¬
tis me: de non iuenietis. Quare Quia non scru¬
tamini scripturas quȩ testimoniũ ꝑhibent de me.

Expanded text:
Quid habet loqui? Non dixi de meo, ut vox una sit: quia caro una, vox una. Hoc ergo illis dicamus: voce Ecclesiae loquor. O fratres, filii dispersi, oves errantes, rami praecisi, quid mihi calumniamini? Quid me non agnoscitis? Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me: Judaeis dicit caput nostrum, quod vobis corpus dicit: Quaeretis me, et non invenietis . Quare? Quia non scrutamini Scripturas, quae testimonium perhibent de me.
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ ut nullȩ sint concupiscentis. sed non pos¬
sumꝰ. Uelimus nolimꝰ. habebͥus illas. Uelimꝰ noluuꝰ.
titillant. blandiunt᷑. stimulant. infestant. Surgere
uolunt. p̾munt᷑. nonduĩ extingunt᷑: quandiu
Deponis carns̃. quomͦ tecũ tralis concupiscentias
carnis: Sed si bene pugnasti: recipieris ad quis¬
tẽ. De qua quiete coronandus es. Non dampnan¬
dus ut postea ꝑducaris ad regnũ. Ergo quam
ista militia minores quids̃ hostes habemꝰ. Sed tam̃
habemꝰ. F.atigati sunt quodã modo hostes nr̃i
l am criam ꝑ ȩtatẽ. Sed tam̃ etiã fatigati non cẽs¬
sant qualibus cumq motib insestare senectutis quietem.
Acrior pugna uiuenũ.s̃. NNouimꝰ eã. transiuuimꝰ ꝑ cã. Caro

Expanded text:
us ut nullae sint concupiscentiae, sed non possumus. Velimus nolimus, habemus illas: velimus nolimus, titillant, blandiuntur, stimulant, infestant, surgere volunt. Premuntur, nondum exstinguuntur; quamdiu Deponis carnem, quomodo tecum trahis concupiscentias carnis? Sed si bene pugnasti, reciperis ad quietem. De qua quiete coronandus es, non damnandus: ut postea perducaris ad regnum. Ergo quamdista militia, minores quidem hostes habemus: sed tamen habemus. Fatigati sunt quodam modo hostes nostri jam etiam per aetatem: sed tamen etiam fatigati non cessant qualibuscumque metibus infestare senectutis quietem. Acrior pugna juvenum est: novimus eam, transivimus per eam. Caro
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s uia .ẽ. qua mius. Ad illũ imꝰ ꝑ illũ imus. Quid
timeniꝰ ne erremꝰ. Non recessit apatre: &e uenit ad
nos. Ybera suggebat: &e mundũ contiuebat. In p̾sep
iacebat : angłos pascebat. Ds & honio. idẽ ds qui ho¬
nio. idẽ dĩ quͦi homo. Sed non unde homo inde ds¬

Expanded text:
s via est qua imus. Ad illum imus, per illum imus: quid timemus ne erremus? Non recessit a Patre, et venit ad nos. Ubera sugebat, et mundum continebat. In praesepi jacebat, et Angelos pascebat. Deus et homo, idem Deus qui homo, idem homo qui Deus. Sed non unde homo, inde D
Abbreviated transcription (Latin):
Audi uoces triumphantiũ. Ubi. ẽ. mors contentio
tua : Vbi . c̃. mors aculeus tuus : ꝑcussisti. uul¬
nerasti deiecistir: sed uulneratꝰ. ẽ. ꝓ me. qui fecit
me. Omors .o. mors. uulueratus .c̃. ꝓ ius qui fecit
me: &e de morts sua uicit te. Et tunc triumphan¬
tes dicturisumꝰ. Ubi .ẽ. mors contentio tua ᷑ Ubi .c̃.

Expanded text:
Audi voces triumphantium: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Percussisti, vulnerasti, dejecisti: sed vulneratus est pro me, qui fecit me. O mors, o mors! vulneratus est pro me, qui fecit me, et de morte sua vicit te. Et tunc triumphantes dicturi sunt: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est,
Abbreviated transcription (Latin):
glacies ce sp̃s. tempestatis. Cuni gͦ multis
modis dicat᷑ sp̃s. quo sp̃u dixisti o apłe. facta
carnis mortificanda. meo an dĩ. Audi quod
sequit᷑ : & intellige. Sublata . c̃. quęstio. sequen¬
tib uerbis. Cum enĩ dixisset. si aut̃ sp̃u facca
carius mortisicauerits. uiuetis: continuo addi¬
dit. Quotquot enĩ sp̃u dĩ agunt᷑. hui filii fc̃
dĩ. Agis si agaris. & bens agis. si abono agaris.
Ergo qđ dixit tͥ. si sp̃u facta carnus mortificaueri¬
tis inuetis : & ambiguũ tͥ erat de quosp̃u di¬
xerit. in sequentib uerbis intellige p̾ceptors᷑.
agnoses redẽptorẽ. Et enĩ ille redemptor cibi
spm dedeͥt. quo mortisices facta carnis. Quos¬
quot eniͣ spũ dĩ agunt᷑ : Ini filii sunt dĩ.NNon
sunt filu di᷑ si non agunt᷑ sp̃u dĩ. Si aut̃ sp̃u

Expanded text:
glacies, spiritus tempestatis . Cum ergo multis modis dicatur spiritus, quo spiritu dixisti, o Apostole, facta carnis mortificanda? meo, an Dei? Audi quod sequitur, et intellige. Sublata est quaestio sequentibus verbis. Cum enim dixisset, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; continuo addidit, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Agis, si agaris; et bene agis, si a bono agaris. Ergo quod dixit tibi, Si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; et ambiguum tibi erat de quo spiritu dixerat, in sequentibus verbis intellige praeceptorem, agnosce Redemptorem. Etenim ille Redemptor tibi Spiritum dedit, quo mortifices facta carnis. Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non sunt filii Dei, si non aguntur Spiritu Dei. Si
Abbreviated transcription (Latin):
datũ. Sp̃s cũ.c̃. qui pugnat. in te. adu̾sum
te : adu̾sus illud qđ.ẽ. in co. concͣ te. Noliusti
enĩ stars ance dnm: cecidisti. fractus es. quo mͦ
uas quando de manu hominis cadit in t̾ram
fraccus es. Et quia fracuis es: idõ adu̾sus cibi.
Idõ es contͣ te. Nichil sit in te contͣte & inte
enĩ scđni carnẽ uixeritis: morienum. Si aut̃
sp̃u facta carnis mortificaueritis: inueus. Ex¬
In lus uerbis iam se excollebat homo: quasi
sp̃u suo facta carius possit martificare. Si sẽ¬
cundũ carnẽ iuxeritis moriemini. Si autẽ
sp̃u facta carnis mortisicauerius: iuuetis. Ex¬

Expanded text:
datum. Spiritus Dei est qui pugnat in te adversus datum. Spiritus Dei est qui pugnat in te adversus te, adversus illud quod est in te contra te. Noluisti enim stare ad Dominum; cecidisti, fractus es; quomodo vas quando de manu hominis cadit in terram, fractus es. Et quia fractus es, ideo adversus es tibi, ideo es contra te. Nihil sit in te contra te, et integenim secundum carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. In his verbis jam extollebat se homo, quasi spiritu suo facta carnis possit mortificare. Si secundum carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tescers: etiã p̃ter oculos hominũ sic uius. Qm̃ qui
fecit te: & in tenebris uides te. Quare landatur
castitas publice ab om̃ibus: Quare non laudant
nes. Ds tuus. ẽ in te. sp̃s bonus datus . c̃. tibi. Et tam̃
ꝑmittit᷑ ipsa caro concupiscere adu̾sus sp̃m. Sug¬
gestionib prauis &e delectationib genuinis. Fiat
quod ait apłs. Non regnet peccatũ in ur̃o mor¬
tali corpore.Non dixit. non sit: nam iam .G̃.ibi.
Qđ idõ peccatũ uocat᷑: quia merito peccati contigit.
N iͥem̃ in paradiso caro concupiscebat adu̾sus sp̃m.
aut erat ibi ista pugna. ubi pax erat sola. sed
facca trans gressions postea quã homo noluit
seruire dõ. & donatꝰ. sibi. nec sic donabꝰ sibi. ut
possit salcẽ posside  sea ab eo possessus aquo decep¬
tus. cȩpit caro concupis cert adu̾sus sp̃m .&. hoc
in bonis concupiscit ad u̾sus sp̃m. Nam in malis
non hc̃ contͣ quẽ concupisceret. Ibi ciũ concu¬
sus carus̃: noli putare sp̃ui hominis cantuni

Expanded text:
tescere, etiam praeter oculos hominum sic vive; quoniam qui fecit te, et in tenebris vid et te. Quare laudatur castitas publice ab hominibus? Quare non laudant nes. Deus tuus est in te, Spiritus bonus datus est tibi. Et tamen permittitur ipsa caro concupiscere adversus spiritum, suggestionibus pravis et delectationibus genuinis. Fiat quod ait Apostolus, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit. Jam est ibi. Quod ideo peccatum vocatur, quia merito peccati contigit. Non enim in paradiso caro concupiscebat adversus spiritum, aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: sed facta transgressione, posteaquam homo noluit servire Deo, et donatus est sibi; nec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed ab eo possessus, a quo deceptus; coepit caro concupiscere adversus spiritum. Et hoc in bonis concupiscit adversus spiritum: nam in malis non habet contra quem concupiscere. Ibi enim concusus carnem, noli putare spiritui hominis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
apłi aduiuante dño ur̃ȩ exponere caritati. Yacat no¬
bis matutina cepimꝰ. hora prandil non urget. ad istũ
diẽ. id. ẽ. sabbatũ maxime hi assolent conuenirs qui
esuruint u̾bñ dĩ. Audite. attendite. dicã quantũ po¬
tero diligent᷑. Quid. ẽ. gͦ hic quod dixi. Periculo
ss audit᷑. si non intelligat᷑: Multi concupis centus
carnalib & dampnabilib uicti cõmittunt quoq fa¬
cinora atq flagitia & in munditis tam pessimis uo
ba apłi. Uide quid dixit apłs. Ut non ea quȩ uultis
illa faciatis. Nolo facere. cogor. conpellor. uincor.
facio que nolo. sicut ait apłs quia caro concupiscit

Expanded text:
Apostoli, adjuvante Domino, exponere vestrae Charitati. Vacat noApostoli, adjuvante Domino, exponere vestrae Charitati. Vacat nobis, matutina coepimus, hora prandii non urget: ad istum diem, id est sabbatum, maxime hi assolent convenire, qui esuriunt verbum Dei. Audite et attendite; dicam quantum potero diligenter. CAPUT V.se auditur, si non intelligatur? Multi concupiscentiis carnalibus et damnabilibus victi, committunt quaeque facinora atque flagitia, et immunditiis tam pessimis volba Apostoli. Vide quid dixit Apostolus, Ut non ea quae vultis, illa faciatis. Nolo facere, cogor, compellor, vincor, facio quae nolo, sicut ait Apostolus : Quia caro concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ne ab inuicẽ consumamim. Dico aut̃. Spu
habueritis. neq hoc dixit. ne feceritis: sed ns ꝑ¬
feceritis. Quid sit aut̃ hoc: aduuante dño dicam.
ut potero. Adestote ut intelligatis: si sp̃u am¬
bulatis. Dico aut̃. Sp̃u ambulate: & concupiscen¬
cias carnis ne ꝑfeceritis. Sequat᷑ ne forte aliquid
ut hoc qđ lic. obscurũ. ẽ. in eiꝰ sequentib uerbis
faciliꝰ possit intelligi. Dixi enĩ non frustra apłm
noluisse dicere. concupiscentias carnis ne habueri¬
tis. neq hoc saltĩ uoluisse dicere. concupiscentias
carnis ne fec eritis : sed dixisse concupiscentias
carnis ne ꝑfeceritis. Ipsã nobis luctã ꝓposuit: in
hoc pͣlio uersamͥ. si dõ militamꝰ. Quid gͦ sequit᷑:
Caro concupiscit adu̾sus sp̃m. sp̃s adu̾sus carnem.¬
Hȩc enĩ inuicẽ adu̾sant᷑: ut non ea quȩ uultis
intelligit᷑. periculosissime audit᷑. Idõ sollicitus ne ma¬
le homines intelligendo pereant: suscepihȩc uerba

Expanded text:
 ne ab invicem consumamini. Dico autem, Spiritu  ne ab invicem consumamini. Dico autem, Spiritu habueritis; neque hoc dixit, Ne feceritis; sed, ne perfeceritis. Quid sit autem hoc, adjuvante Domino, dicam ut potero: adestote, ut intelligatis, si Spiritu ambulatis. Dico autem, Spiritu ambulate, et concupiscentias carnis ne perfeceritis. Sequatur: ne forte aliquid, ut hoc quod hic obscurum est, in ejus sequentibus verbis facilius possit intelligi. Dixi enim, non frustra Apostolum noluisse dicere, Concupiscentias carnis ne habueritis; neque hoc saltem voluisse dicere, Concupiscentias carnis ne feceritis: sed dixisse, Concupiscentias carnis ne perfeceritis. Ipsam nobis luctam proposuit. In hoc praelio versamur, si Deo militamus. Quid ergo sequitur? Caro enim concupiscit adversus spHaec enim invicem adversantur; ut non ea quae vultis, ntelligatur, periculosissime auditur. Ideo sollicitus ne male homines intelligendo pereant, suscepi haec verba
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is inquit lex: in uno serrione implet̾ in eo quõđ
diligis ꝓximũ tuũ sicut te ipsũ. Ista dilectio: de
spu sc̃o.e. Diliges ꝓxiniũ tiui̾ sicut te. ipsũ. Pruis
uide: si iam nosti diligere te ipsũ. &. cõmitto tibi
ꝓximũ. quẽ diligis sicut te ipsũ. Si aut̃ nundum
nosti diligere. te : timeo ne decipias ꝓriniũ tuũ sic̃
te. Si eni diligis inquitatẽ: non te. amas. ꝑsalmus
testis. g̃. Qui aut̃ diligit iniquitatẽ: odit animam
suã. Si aut̃ odisti ammã tuã. quid ꝓdest quia
diligis carnẽ tuã :Si aut̃ odisti animã tuã & dili.¬
gis carnẽ tuã: resurget carotuo. sed ut torqueat᷑
anima tua. Ergo animna prius diligenda .ẽ. quȩ
deo subdenda. s: ut ordinẽ suũ seruitus ista custo¬
diat. Anima dõ animȩ caro seruiat. Carotua ani¬
me tuȩ : dõ seruiat anima tua. Debes regi ut
possis regere. Nam lucta ista tam periculosa
cta : Si aut̃ mordecis & comeditis inuicẽ : iudete¬

Expanded text:
Omnis, inquit, Lex in uno sermone impletur, in eo quod est, Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Ista dilectio de Spiritu sancto est. Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Prius vide si jam nosti diligere te ipsum; et committo tibi proximum, quem diligas sicut te ipsum. Si autem nondum nosti diligere te; timeo ne decipias proximum tuum sicut te. Si enim amas iniquitatem, non diligis te. Psalmus testis est: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam . Si autem odisti animam tuam, quid tibi prodest quia diligis carnem tuam? Si odisti animam tuam, et diligis carnem tuam, resurget caro tua; sed ut torqueatur anima tua. Ergo prius anima diligenda est, quae Deo subdenda est, ut ordinem suum servitus ista custodiat, anima Deo, animae caro. Vis serviat caro tua animae tuae? Deo serviat anima tua. Debes regi, ut possis regere. Nam lucta ista tam periculosa cta? Si autem mordetis et comeditis invicem, videte
Abbreviated transcription (Latin):
uit captiutatẽ. Yicit mortẽ. Quid .ẽ. captiua¬
uit captiuitate᷑: Morcẽ ꝓcurauit diabolus &
ipse diabolus de morte. xp̃i. ẽ. captiuus. Ascendit
in altũ. Quid altius cęlo nouimꝰ: Euident᷑ &
ante oculos discipłorũ suorũ ascendit in cęlũ.
Hoc scimꝰ. hoc credimꝰ. hoc fatem᷑. Dedit dona
hominib. Quȩ dona  Sp̃m scm̃. Qui tale
dat donũ. qualis ipse. ẽ. Magna .G̃. aut̃ mi¬
scđia dĩ. Donũ dat ęquale sibi  quia donũ eiꝰ¬
tuo: Quid aut in qua caritas dĩ diffusa. ẽ.
in corde humano: Habemꝰ inquit thesau¬
rum istũ. in uasis ficclib. Quare in uasis sicali¬
bus: Ut eminentia uirtutis sit dĩ. Demq cumi
dixisset. caritas dĩ diffusa. ẽ. in cordib nr̃is: ue
putares quisq ase sibi. ee. qđ diligit dñ: conti¬
nuo addidit. Per spm sc̃m qui datus.c̃. nobus. It
gͦ ames dm̃: habites in te ds. Ed amet se de te
id .ẽ. ad amorẽ suũ moueat te. accendat. te. illu¬

Expanded text:
t captivitatem? Vicit mortem. Quid est, captivavit captivitatem? Mortem procuravit diabolus, et ipse diabolus de morte Christi est captivatus. Ascendit in altum. Quid altius coelo novimus? Evidenter et ante oculos discipulorum suorum ascendit in coelum . Hoc scimus, hoc credimus, hoc fatemur. Dedit dona hominibus. Quae dona? Spiritum sanctum. Qui tale dat donum, qualis ipse est? Magna est enim misericordia Dei: donum dat aequale sibi; quia donum etuo? Quid, aut in quo charitas Dei diffusa est in corde humano? Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus. Quare in vasis fictilibus? Ut eminentia virtutis sit Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, ne putaret quisque a se sibi esse quod diligit Deum, continuo addidit, per Spiritum sanctum qui datus est nobis. Ut ergo ames Deum, habitet in te Deus et amet se de te, id est ad amorem suum moveat te, accendat te, illu
Abbreviated transcription (Latin):
confusione. Marares nonne testes sunt. xp̃i . &
testimonuĩ ꝑ hibent ueritati: Sed si diligeitaᷤ
cogitemꝰ. quando illi marures ꝑhibent testi-¬
inoniũ  ipse sibi ꝑ hibet testimoniũ. Ipse enĩ
habitat in martirib. ut ꝑ hibeant testimoniũ
ueritati. Audi unũ ex martirib. ipsũ apłm
paulũ. Numquid exꝑim̃tũ uultis acciꝑs eiꝰ qui
iobes: xp̃s sibi ꝑhibet testimoniũ qui habitat in
ioħie. Per hȩbeat testimoniũ petrus. ꝑ hibeat pau¬
lus. ꝑ hibeant cęc̃ĩ apłi. ꝑ hibeat stephanus ĩpse
sibi ꝑ hibet testimoniũ qui habitat. in om̃bus.
Ipse enĩ sine illis. ds̃.ẽ. Illi sine illo quid sunt: De¬

Expanded text:
confusione. CAconfusione. CAtestimonium perhibent veritati? Sed si diligentius cogitemus, quando illi martyres perhibent testimonium, ipse sibi perhibet testimonium. Ipse enim habitat in martyribus, ut perhibeant testimonium veritati. Audi unum ex martyribus, ipsum apostolum Paulum: Numquid experimentum vultis accipere ejus qui istus sibi perhibet testimonium, qui habitat in Joanne. Perhibeat testimonium Petrus, perhibeat Paulus, perhibeant caeteri Apostoli, perhibeat Stephanus; ipse sibi perhibet testimonium, qui habitat in omnibus. Ipse enim sine illis Deus est; illi sine illo quid sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis. Paraui lucernã xp̃o meo. Ut quid lucer¬
nam soli: Ut inimicos eiꝰ induã confusione. Suꝑ
ipsũ aut̃ florebit scĩficatio mea. Deniq sicut
confusi quodã loco ꝑ ipsũ ioħem quando dixer
ex hominib : audier̃ & tacuer̃. Cogitauer̃ enim
apud se cito. Si dixerimꝰ ab hominib lapidabit.
nos popłs. quia ꝓphetã habent ioħem. Si dixe¬
Angustati in cordib suis questionib suis. & illaque¬
ati laqueis suis: responderunt. Nescimus. Quȩ
potuit alia uex. eẽ. tenebrarũ : Rectũ .c̃. quidẽ
homiui ut quando nescit: dicat nescio. Quando
aut̃ scit & dicit nescio: testis.ẽ. contͣ se. Eaq no¬
uerant excellantiã ioħis. & quia de cęlo erat
baptismũ eiꝰ. sed nolebant ad quiescere cui tesbi¬
moniũ ꝑ hubuit ioħes. At ubi dixerunt nescimꝰ
respondit eis iłis. Nec ego dicã uobis in qua po¬
testate ista facio. Et confusi suno : & implecũ. est.
Paraui lucernã xp̃o meo. Imimicos aut̃ eiꝰ induã

Expanded text:
Psalmis: Paravi lucernam Christo meo. Utquid lucernam soli? Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem florebit sanctificatio mea . Denique hinc sunt confusi quodam loco per ipsum Joannem, quando dixerunt ex hominibus? Audierunt, et tacuerunt. Cogitaverunt enim apud se cito, Si dixerimus, Ab hominibus, lapidabit nos populus: quia prophetam habent Joannem. Si dixeAngustati in cordibus suis quaestionibus suis, et illaqueati laqueis suis, responderunt, Nescimus. Quae potuit alia vox esse tenebrarum? Rectum est quidem homini, ut quando nescit, dicat, Nescio. Quando autem scit, et dicit, Nescio; testis est contra se. Utique noverant excellentiam Joannis, et quia de coelo erat baptismum ejus: sed nolebant acquiescere cui testimonium perhibuit Joannes. At ubi dixerunt, Nescimus: respondit eis Jesus, Nec ego dicam vobis in qua potestate ista facio . Et confusi sunt, et impletum est, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba currunt: de hors uolant. Sic ętas nr̃a. sic accꝰ
nr̃i. sic honores nr̃i. sic misteria nr̃a. sic infelicitas
nr̃a. totũ transit. Sed non expauescamꝰ uerbum
dñi manet in ęc̃num. conuersi ad dñm. Expliẽ

Expanded text:
Verba currunt, et horae volant: sic aetas nostra, sic actus Verba currunt, et horae volant: sic aetas nostra, sic actus nostri, sic honores nostri, sic miseria nostra, sic ista felicitas nostra. Totum transit: sed non expavescamus: Verbum Domini manet in aeternum. Conversi ad Dominum, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
uilt sibi a morcifero tumore suꝑbiȩ sanitatẽ. Pre¬
cepit enĩ qđ noueramꝰ in hac t̾ra. quod hic abuii¬
dabat nasci e mori. N isci & mori abundabat
resurgere & in ęc̃nũ iuuere non hic erat. Inue.¬
uit hnc uiles merces terrestres: attulit peregrinas &¬
cȩlestes. Si expauescis mortẽ: ama resurreccionẽ.
D edit tͥ auxiliũ de tribulatione sua: nam uana re¬
manserat salus cua. Salitẽ in hoc mundo ꝑegri¬
nã hoc . ẽ. sempit̃nã fr̃s agnoscamꝰ &e diliganius¬
uẽ. e̾e̾. uoluit &e incertũ. N pͥma infantia usq ad
decrepitã senectutẽ : hreus spatiũ. ẽ. Qđ tam diu
inxerat. quid i ꝓsuisset. si adã hodie mortuus eẽc
Quid diii .c̃. ubi firis. est Hesternũ dic̃ nemio reuo¬
cat: hodiernꝰ crastino urget᷑ ut trauseat. Ipso
paruo spacio bene uiuamus: ut illo eamꝰ unde. ñ
transeamꝰ. Et mͦ cum loquim̾  utiq transimꝰ.

Expanded text:
vult sibi a mortifero tumore superbiae sanitatem. vult sibi a mortifero tumore superbiae sanitatem. cepit enim quod noveramus in hac terra, quod hic abundabat, nasci et mori. Nasci et mori, hic abundabat: resurgere et in aeternum vivere, non hic erat. Invenit hic viles merces terrestres, attulit peregrinas coelestes. Si expavescis mortem, ama resurrectionem. Dedit tibi auxilium de tribulatione sua: nam vana remanserat salus tua. Salutem itaque in hoc mundo peregrinam, hoc est, sempiternam, fratres, agnoscamus et diligamusvem esse voluit et incertum. A prima infantia usque ad decrepitam senectutem, breve spatium est. Quod tam diu vixerat, quid ei profuisset, si Adam hodie mortuus esset? Quid diu est, ubi finis est? Hesternum diem nemo revocat: hodiernus crastino urgetur, ut transeat. Ipso parvo spatio bene vivamus, ut illo eamus unde non transeamus. Et modo cum loquimur, utique transimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Indignũ. ẽ. Cor loquat᷑ non ceruir. Suꝑbo uidet̃
indigna dñi humilitas: idõ a talib longe sit sanitas.
Noli extollers. si uis sanari: descende. Expauescere.
pietas debuit: si xp̃s in carne mutabilis diceretur.
Nunc aut̃ cõm̃dat tͥ ueritas miutabilẽ. xp̃m: quantũ
dm̃. Non q̃đ sonaret &e transiret: q ds erat u̾bum.
Manet qͦ ds̃ tuus innutabilis. Ouerax pietas manet
as tuus. Noli timere non perit: ae ꝑ ipsũ nectu peris.
Manet. nascit᷑ exfemina. sed in carne. Uerbũ aũ &
matrẽ fecit. qui erat antequã sieret: fecit sibi in
qua sieret. In fans fuit : sed incarne. Sugsit. creuit.
alim̃ta sumpsit. ꝑ ȩtates cucurrit. ad iuuentã ꝑue¬
nit: seđ in carne. Fatigatus dormiuit: s in carne.
E suric̃ sitĩq passus. ẽ: sed in carne. Conpbensus. liga¬
tus. flagellatus. contumeliis affectꝰ. postremo cruci
fixus: sed in carnt. Quid expauescis Uerbũ dñ
manet in ec̃nũ. Qui respuit istã dĩ humilitatẽ non

Expanded text:
indignum est. Cor loquatur, non cervix. Superbo videtur indigna Domini humilitas, ideo a talibus longe fit sanitas. Noli te extollere: si vis sanari, descende. Expavescere pietas debuit, si Christus in carne mutabilis diceretur. Nunc autem commendat tibi veritas immutabilem Christum, quantum Deum: non quod sonaret, et transiret; quia Deus erat Verbum Manet ergo Deus tuus immutabilis. O verax pietas: manet Deus tuus: noli timere, non perit; et per ipsum nec tu peris. Manet, nascitur ex femina; sed in carne. Verbum autem et matrem fecit. Qui erat antequam fieret, fecit sibi in qua fieret. Infans fuit; sed in carne. Suxit, crevit, alimenta sumpsit, per aetates cucurrit, ad juventam pervenit; sed in carne. Fatigatus dormivit; sed in carne. Esuriem sitimque passus est; sed in carne. Comprehensus, ligatus, flagellatus, contumeliis affectus, postremo crucifixus, occisus; sed in carne. Quid expavescis? Verbum Domini manet in aeternum. Qui respuit istam Dei humilitatem, non
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ credendũ .c̃. si ueritati non . ẽ. credendũ:
ꝑ fecto enĩ non uult credere nͥ falsitati. qui non eli¬
git creds̃ ueritati. Dictũ. ẽ. gͦ hoc scłm ipsos ut
sic intelligas &e ex his uerbis hunc seusũ concipias.
Siego testimoniũ ꝑhibeo de me testimoniũ meũ
non .ẽ. uerũ. id est sicut putatis. Ille enĩ nouerat
uerũ. e̾ẽ. de se testimoniũ suũ: sed ꝓpt̃ iusirmos.
ꝓpt̃ incredulos. ꝓpt̾ non intelligentes sol lucer¬
nas querebat. Fulgorẽ quippe solis lippitudo

Expanded text:
go credendum est, si veritati non est credendum? Profecto enim non vult credere nisi falsitati, qui non eligit credere veritati. Dictum est ergo hoc secundum ipsos, ut sic intelligas, et ex his verbis hunc sensum concipias: Si ego testimonium perhibeo de me, testimonium meum non est verum, id est, sicut putatis. Ille enim noverat verum esse de se testimonium suum: sed propter infirmos, propter incredulos, propter non intelligentes, sol lucernas quaerebat. Fulgorem quippe solis lippitudo
Abbreviated transcription (Latin):
isti me largitorẽ. fac me debitorẽ. habeã te fęnera¬
torẽ. Pauca mͥ das: plura reddã. Terrena mͥ das
cę̧lestia reddã. Tempmalia mͥ das ȩt̃na resticuam.
Te ipsũ reddã: quando te mͥ reddidero. E xplicit u̾¬
sermo seĩ augustini iiii. Itẽ eiusdẽ in¬

Expanded text:
isti me largitorem, fac me debitorem: habeam te feneraisti me largitorem, fac me debitorem: habeam te feneratorem. Pauca mihi das, plura reddam. Terrena mihi das, coelestia reddam. Temporalia mihi das, aeterna restituam. Te ipsum tibi reddam, quando te mihi reddidero. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑem aliquid habentẽ: agnosco &e ndigentẽ. Sed
ht̃ quidã multũ aurioe argenu. Osi agnoscat. se pau¬
ꝑem. Agnoscit se pauꝑem: si agnoscit uixtase pau¬
ꝑcm. Quid cnĩ. Quantũ uis habeas. qui cũq diues
es dĩ iñdicus. es. Yenit᷑ ad horã orationis: a ibi ie
ꝓbo. Eccis. quomͦ non pauꝑ es quipetis. Plus a dõ
panẽ petis. an non es dicturus. panẽ nr̃m cotidia nũ
da nobis bodie: Qui panẽ cotidianũ peat. pauꝑ:
qđ dedi tibi. Quid enĩ attulisti quando uenusti
Om̃ia que creaui: creatus inuenisti hio. Nichil attu¬
listi nichil huis tolles. Ds meo mͥ quare non donas
Quia tu plenꝰ es de pauꝑ mais. Ẽ. Primardia ur̃a at¬
tendite. Ambo nudi nati estis: & tu gͦ nudus natus
es. Multa hic inuenisti. Num quid tecũ aliquid at¬
tulisti Ds meo quero da. & reddo. Habiusti me
largitorẽ : facito debitorẽ. Parũ. ẽ. qđ dixi. Habu¬

Expanded text:
pauperem aliquid habentem, agnosco et indigentem. Sed pauperem aliquid habentem, agnosco et indigentem. Sed habet quidam multum auri et argenti. O si agnoscat se pauperem! Agnoscit se pauperem, si agnoscit juxta se pauperem. Quid enim? Quantumvis habeas quicumque dives es, Dei mendicus es. Venitur ad horam orationis, et ibi te probo. Petis. Quomodo non pauper es, qui petis? Plus addo, Panem petis. An non es dicturus, Panem nostrum quotidianum da nobis ? Qui panem quotidianum petis, pauper  venisti? Omnia quae creavi, creatus hic invenisti: nihil attulisti, nihil hinc tolles. De meo mihi quare non donas? Quia tu plenus es, et pauper inanis est. Primordia vestra attendite: ambo nudi nati estis. Et tu ergo nudus natus es. Multa hic invenisti: numquid tecum aliquid attulisti? De meo quaero: da, et reddo. Habuisti me largitorem, fac cito debitorem. Parum est quod dixi, Habu
Abbreviated transcription (Latin):
hominis descendentes : nͥ & deorsũ esset. Ipso sur¬
sum : ipse deorsũ. Sursũ inse : deoasũ in suis. Sur¬
sũ apud patrẽ : deorsũ in nobis. Unde & uoxilla
ad saulũ. Sauls saule quid me ꝑ sequeris. Non
diceret saule sauls: nͥ quia sursũ erat. Sursum¬
enĩ eũ saulus non ꝑsequebat᷑. Nondiceret quid
me ꝑ sequeris. quia sursũ erat: nͥ t̾ã & deorsũ.
imece xp̃m sursũ : agnoscits deorsũ. Habete
ꝓ nobis: ipse loquit᷑. Esuriui. sitiui. nudus fui.
hospes fui. in carcere sui. Et quib dã dixit m¬
nistrastis mͥ quib dã dix̃. uon mͥ ministrastis.
nescit: Et hic ad ipsas diuitias ꝑtinebat: aquã
in uinũ u̾tere. Si diues. ẽ. qui ht̃ uinũ . quał
diues.ẽ. qui facit uinũ : Ergo diues & pauper
xp̃s. Tanꝗ ds̃ diues.⁊ tanꝙ homo pauꝑ. Iam &r
ipse homo diues ascendit in cęlũ . sedet ad dex¬
cerã patris. A dhuc tam̃hipauꝑ esurit. sitt. nu¬
dicunt mͥ pauꝑ sum: &e ueruni dicunt. A gnosco

Expanded text:
hominis, nisi et deorsum esset. Ipse sursum, ipse deorsum: sursum in se, deorsum in suis; sursum apud Patrem, deorsum in nobis. Unde et vox illa ad Saulum, Saule, Saule, quia me persequeris . Non diceret, Saule, Saule, nisi quia sursum erat. Sursum eum Saulus non persequebatur: non diceret, Quid me persequeris? qui sursum erat, nisi esset et deorsum. Timete Christum sursum, agnoscite deorsum. Habe o nobis ipse loquitur: Esurivi, sitivi, nudus fui, hospes fui, in carcere fui. Et quibusdam dixit, Ministrastis mihi: quibusdam dixit, Non mihi ministrastis .nescit? Et hic ad ipsas divitias pertinebat, ut aquam in vinum verteret. Si dives est qui habet vinum, qualis dives est qui facs: tanquam Deus dives, tanquam homo pauper. Jam et ipse homo dives ascendit in coelum, sedet ad dextram Patris: adhuc tamen hic pauper esurit, sitit, nudicunt, Pauper sum: et verum dicunt. Agnosco
Abbreviated transcription (Latin):
le. Unde clamat  De cęlo. Ergo sursũ .ẽ. Quid me
ꝑsequeris. Ergo deasũ. ẽ. Om̃a &e si breuit᷑ ut po¬
tui exposur caritati ur̃e erogam qđ ad ius ꝑtinet.
Q đ aut̃ ad uos ꝑtinet: pauꝑes cogitate. comiͥsi ad¬

Expanded text:
le. Unde clamat? De coelo. Ergo sursum est. Quid me le. Unde clamat? De coelo. Ergo sursum est. Quid me persequeris? Ergo deorsum est. Omnia, etsi breviter, ut potui, exposui Charitati vestrae. Erogavi quod ad me pertinet: quod autem ad vos pertinet, pauperes cogitate. Conversi ad
Abbreviated transcription (Latin):
significauit ce figurauit iacob Illud enĩ factũ: pro¬
uelicis audire intelligo. Dicã & hoc breuit᷑: ut dñs
donat. Ascenden es ce descendentes angłos ad fi¬
uũ hominis. quom̾ si descendunt ad illũ. hic .ẽ. si
ascendunt ad illũ sursũ.ẽ. Si aut̃ add illũ ascendunt
ad illũ descendunt: &e sursũ. ẽ. & hic.ẽ. Nullo pac¬
to fieri potest ut ad ipsũ ascendant. & ad illũ des¬
cendant. ñ ce ibi sit quo ascendunt. & hic sit. quo
descendunt. Quomͦ ꝓbam & illic eũ. ẽc̾. & hic eũ
es .  espondeat nobis paulus: qui pͥmo saulus.
Exptus. ẽ. ulud ipse: quando priꝰ erat ꝑsecutor. &
postea faltus q ũ dicator. Eriꝰ iacob postea isrł. qͥ
ꝓsequeris. Numquid paulus in celũ ascenderat:
aos pse uebatͫ ipsos ligabat. ipsos occidendos tra¬
hebat. ipsos ubiq sacentes querebat. Ipsis inuentis
nulla ratione parcebat. Cui ate. xp̃s dñs. Saule sau¬

Expanded text:
significavit et figuravit Jacob. Illud enim factum prosignificavit et figuravit Jacob. Illud enim factum provelitis audire, intelligo. Dicam et hoc breviter, ut Dominus donat: Ascendentes et descendentes Angelos ad Filium hominis. Quomodo si desdunt ad illum, sursum est? Si autem ad illum ascendunt, ad illum descendunt, et sursum est, et hic est. Nullo pacto fieri potest ut ad illum ascendant, et ad illum descendant; nisi et ibi sit quo ascendunt, et hic sit quo descendunt. Quomodo probamus et illic eum esse, et hic eum esse? Respondeat nobis Paulus, qui primo Saulus. Expertus est illud ipse, quando prius erat persecutor, et postea factus est praedicator: prius Jacob, postea Israel: qpersequeris ? Numquid Paulus in coelum ascenderat? os persequebatur, ipsos ligabat, ipsos occidendos trahebat, ipsos ubique latentes quaerebat, ipsis inventis nulla ratione parcebat. Cui ait Dominus Christus, Saule, Sau
Abbreviated transcription (Latin):
raelita: ueniat tͥ. in m̃tẽ istł. Cum uenerit tͥ in men¬
tem isrł: uenied tibi in m̃ts̃ somnuũ illiꝰ. In somnio
scalã udit. a tra usq ad celĩ dnm̃ suꝑ incũbentẽ
anꝗsos dĩ ascendentes &e descendentes. Hoc somniunt
iacobꝰ uidit. Post hoc aut̃ appellatus.ẽ. isrł idõ: post
panlulũ ułtiens de mesopotamia. & agens iter. Sigͦ
bacob uidit scalã. qui .G̃. & isrł appellatus: est aut̃ e
nathanael iste uir ifraelita ni quo dolus non . c̃. Ideo
cum miratꝰ. ec̃s. quia dixit ei dñs sub arbors sici uidi
te dirit ei. Maiꝰ his uidebis. Et itẽ dixit sommum
iacob. Cui dixit: Si quẽ appellauit israclitam
ri quo dolus non. cẽt. Quasi diceret. Cuiꝰ nomine
te appellaui: ipsius soniniũ in te apparebit. Noli
sestinare mirari: maiora horũ uidebis. Uidebitis cs¬
lum aptũ. & angłos dĩ ascendentes & descendentes
ad siliũ hominis. Ecce qđ uidit iacob. ecce quare
pfudit apidẽ oleo iacob: ecce quare. xp̃m ꝓphetã

Expanded text:
a; veniat tibi in mentem Israel: cum venerit tibi in mentem Israel, veniat tibi in mentem somnium illius, in quo somnio scalam vidit a terra usque ad coelum, Dominum superincumbentem, Angelos Dei ascendentes et descendentes. Hoc somnium Jacob vidit. Post hoc autem appellatus est Israel: id est, post paululum veniens de Mesopotamia et agens iter. Si ergo Jacob vidit scalam, qui est et Israel appellatus; est autem et Nathanael iste vere Israelita, in quo dolus non est: ideo cum miratus esset quia dixit ei Dominus, Sub arbore fici vidi te; dixit ei, Majus his videbis. Et item dixit ei somnium Jacob. Cui dixit? Ei quem appellavit Israelitam, in quo dolus non esset. Quasi qui diceret: Cujus nomine te appellavi, ipsius somnium in te apparebit; noli festinare mirari, majora horum videbis. Videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Filium hominis. Ecce quod vidit Jacob: ecce quare perfudit lapidem oleo Jacob; ecce quare Christum propheta
Abbreviated transcription (Latin):
&e substancia ciꝰ. & in mittabilitas diuinitatis as maiosta¬
tis eiꝰ  Quid enĩ simile. hic inueniri pocest: Si gͦ forsi¬
tan nec natiuitatis similitudo inueniat᷑. numquid inde
opp̾ssus sum quia non inueni similitudines creatori
om̃ium ni creacura. cupiens inuenire qđ eẽt simile
similitudines: quas ęt̃nitati possĩ comparars. Sed & tu
quas inuenisti quid sunt: Quid enũ inuenistr Quia
pat̾ maior tẽpore quã filius. Et idõ uis ut siliꝰ dĩ tp̃re
minor sit quã pat᷑. Pat̃ ęt̃nus: quia inuenisti minorem
filiũ patre tẽporali. Da mͥ ȩ̨t̾nũ patrẽ hic ce. inuenusti
similitudinẽ. Filiũ iinorẽ inuenisti patre in tempors.

Expanded text:
et substantiae ejus, et immutabilitatis, divinitatis, majestaet substantiae ejus, et immutabilitatis, divinitatis, majestatis ejus. Quid enim simile hic inveniri potest? Si ergo forsitan nec nativitatis similitudo inveniatur, numquid inde oppressus sum, quia non inveni similitudines Creatori omnium, in creatura cupiens invenire quod esset simile similitudines, quas aeternitati possim comparare. Sed et tu quas invenisti, quid sunt? Quid enim invenisti? Quia pater major est tempore quam filius: et ideo vis ut Filius Dei tempore minor sit quam Pater aeternus, quia invenisti minorem filium patre temporali. Da mihi aeternum patrem hic, et invenisti similitudinem. Filium minorem inveni
Abbreviated transcription (Latin):
capiat᷑. Et enĩ cum dicimꝰ ualde posss sieri. posss in¬
telligi. ut &e natꝰ sit . coȩc̾nus sit ei a quo natus. ẽ: ut
hoc refellant ce quasi falsũ. e̾ẽ. demonstrent: simi¬
litudines nobis dant. Undo : De creatura. Et di-¬
cunt nobis. Homo utiq erat. ante quã generaret.
filiũ. maior .ẽ. filio suo. Et equus erat. ante quani
generaret siliũ: &e ouis & cet̾a animalia. Similitudine
ut ce nos inuenianiꝰ similitudines earũ rerũ quas as¬
trumꝰ: Quid si non iuenerim: Non recte possem
dicere. Natiuitas creatoris fortasse similitudinem
in creatura non ht̃. Quanto enĩ suꝑat ea quȩ hic fõ
in eo qđ ibi est. tanto suꝑat ea quę hic nascunt᷑. in co
qđ ibi natus.ẽ. Om̃ia ꝑ dñi hic sunt. Et quid tam̃
.ẽ. conparandũ dõ Sic om̃ia quȩ hic nascuntur.
illo efficiente nascunt᷑. Et sic forsitan non inueuit᷑
aliqua similitudo natiuutatis eiꝰ. quomͦ non inuentĩ

Expanded text:
capiatur. Etenim cum dicimus valde posse fieri, posse incapiatur. Etenim cum dicimus valde posse fieri, posse intelligi, ut et natus sit et coaeternus sit ei a quo natus est, ut hoc refellant et quasi falsum esse demonstrent, similitudines nobis dant. Unde? De creatura: et dicunt nobis, Homo utique erat antequam generaret filium, major est filio suo: et equus erat antequam generaret filium, et ovis, et caetera animalia. Similitudines ut et nos inveniamus similitudines earum rerum quas astruimus? Quid? si non invenirem, non recte possem dicere, Nativitas Creatoris fortasse similitudinem in creatura non habet? Quanto enim superat ea quae hic sunt in eo quod ibi est, tanto superat ea quae hic nascuntur in eo quod ibi natus est. Omnia per Deum hic sunt: et quid tamen est comparandum Deo? Sic omnia quae hic nascuntur, illo efficiente nascuntur. Et sic forsitan non invenitur aliqua similitudo nativitatis ejus, quomodo non invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
diceret mͥ. Desicienti : ista excusatio .s̃. Uictus .c̃. us¬
ris. qui respondẽ non uult. Ille cui hoc dr̃ si non
respondeat  & si in se ipso uictus non . ẽ. uincit᷑ tam̃
u titubantib fr̃ib. Audiunt enĩ fr̃s infirmr &e pu¬
tant rs uera non. et᷑. qđ dicat᷑. Et forsitan uerũ
pitant non. c̾e̾. qđ dicat᷑ : non tam̃ non .c̾. quod
sentiat᷑. Hono enĩ nichil pocest dicere qđ non etiã
sentire possit. Pocest etiã aliquid sentire: qđ dice¬
litate. ne cũ aliquas sumlitudines contͣ illos dede¬
rimꝰ: putet nos aliquis ꝑ istas similicudines iam ꝑue¬
nisse ad id qđ nec dici nec cogitari certe aparuulis
potest. & si potest ab aliquib maiorib : potest ex par¬
te. pocest in enigniate. potest ꝑ speculũ. nondum
aut̃ facie ad faciẽ : demꝰ a nos aliquas similitudines
adũsus illos unde illi refellant᷑. non unde illud

Expanded text:
diceret mihi! Deficienti ista excusatio est. Victus est vediceret mihi! Deficienti ista excusatio est. Victus est veris, qui respondere non vult. Ille cui hoc dicitur, si non respondeat, etsi in se ipso victus non est, vincitur tamen in titubantibus fratribus. Audiunt enim fratres infirmi, et putant revera non esse quod dicatur: et forsitan verum putant, non esse quod dicatur, non tamen non esse quod sentiatur. Homo enim nihil potest dicere, quod non etiam sentire possit: potest etiam aliquid sentire, quod dicelitate, ne cum aliquas similitudines contra illos dederimus, putet nos aliquis per istas similitudines jam pervenisse ad id quod nec dici nec cogitari a parvulis potest certe et si potest ab aliquibus majoribus, potest ex parte, potest in aenigmate, potest per speculum; nondum autem facie ad faciem; demus et nos aliquas similitudines adversus illos, unde illi refellantur, non unde illud
Abbreviated transcription (Latin):
dine uidendi. carnalia transferre illi ad sp̃u¬
alia cupiunt: &e intencione carnaliũ faciliꝰ seducunt᷑.
Non cnĩ ratio audientiũ sequit᷑ talia p̾dicantes: sed
consuetudo quȩ etiã ipsos inuoluit ut talia p̾dica¬
rent. Et quid facimꝰ nos : Silebimꝰ: Utmnã liceret.
Forsitan enĩ silendo aliquid dignũ de re. meffabili
cogitaret᷑. Nam quicquid potest fari non .ẽ. ineffa¬
bile. Ineffabilis .G̃. aut̃ ds. Si enĩ raptũ se dicit usq in
t̾ciũ cęlũ apłs paulus. & dicit audisss se ineffabilia
uerba. quanto magis ipss mneffabilis qui talia demon¬
strauit quȩ fari non possit cui demonstraca sunt:
Itaq fr̃s m̃eliꝰ erat si possemꝰ tacere & dicere. Hoc habet
sides si ͤ credimꝰ. Non poces caꝑe : paruulus es. Patienter¬
es tolerandus. donec pennas nutrias: ne cũ uolare in¬
plumis uolueris. non sit illa aura lib̾tatis: sed casus
temeritatis. Quid ille contr̃a: O si hab̾et qđ diceres

Expanded text:
dine videndi, carnalia transferre illi ad spiritudine videndi, carnalia transferre illi ad spiritualia cupiunt, et intentione carnalium facilius seducuntur. Non enim ratio audientium sequitur talia praedicantes, sed consuetudo, quae etiam ipsos insolvit, ut talia praedicarent. Et quid facimus nos? Silebimus? Utinam liceret. Forsitan enim silendo aliquid dignum de re ineffabili cogitaretur. Nam quidquid potest fari, non est ineffabile. Ineffabilis est autem Deus. Si enim raptum se dicit usque in tertium coelum apostolus Paulus, et dicit se audisse ineffabilia verba ; quanto magis ipse ineffabilis, qui talia demonstravit, quae fari non possit cui demonstrata sunt? Itaque, fratres, melius erat si possemus tacere, et dicere: Hoc habet fides, sic credimus: non potes capere, parvulus es: patienter tolerandum, donec pennas nutrias; ne cum volare implumis volueris, non sit illa aura libertatis, sed casus temeritatis. Quid illi contra? O si haberet quod diceret,