comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des. Tolle tecũ omnẽ multitudinẽ
pugnatorũ: & consurgens ascende
moppidũ aħi. Eccetradidi inma¬
nu tua regem eius & populũ: ur¬
bemq & terrã. Haciesq urbi ahi &
regi eius: sicut fecisti hiericho. &
regi illius. Prȩdã uero & omnia
Animantia : diripietis uobis. Pone
insidias urbi posteã. Surrexitq
iosur & omnis exercitus bellatorũ
cũ eo: ut ascenderent inahi. Et
electa triginta milia uirorũ forti¬
um misit nocte : praecepitq eis
dicens. Ponite insidias. postciuita¬
tem: nec longius recedatis: & eri-¬
tis om̃s parati. Ego autem & reli¬
qua multitudo quȩ mecũ est:
ascendemus ex aduerso contra ur-¬
bem. Cumq exierint contra nos.
ga uertemus: poneo persequentes
Putabunt eñi fugere nos sicut prius.
Nobis ergo fugientibus & illis per¬
sequentibus consurgitis de insi¬
diis: & uastabitis ciuitatem. Trad&¬
Cumq cȩperitis : succendite rã. Dic
omnia facietis. ut iussi. Dimisitq eos.
& perrexerunt Ad insidiarũ locũ. se¬

Expanded text:
des: tolle tecum omnem multitudinem pugnatorum, et consurgens ascende in oppidum Ai. Ecce tradidi in manu tua regem ejus, et populum urbemque et terram. Faciesque urbi Ai, et regi ejus, sicut fecisti Jericho, et regi illius: praedam vero et omnia animantia diripietis vobis: pone insidias urbi post eam. Surrexitque Josue, et omnis exercitus bellatorum cum eo, ut ascenderent in Ai: et electa triginta millia virorum fortium misit nocte, praecepitque eis, dicens: Ponite insidias post civitatem: nec longius recedatis: et eritis omnes parati. Ego autem, et reliqua multitudo quae mecum est, accedemus ex adverso contra urbem. Cumque exierint contra nos, ga vertemus: donec persequentes putabunt enim fugere nos sicut prius. Nobis ergo fugientibus, et illis sequentibus, consurgetis de insidiis, et vastabitis civitatem: tradeCumque ceperitis, succendite eam: sic omnia facietis, ut jussi. Dimisitque eos, et perrexerunt ad insidiarum locum, se
Abbreviated transcription (Latin):
nus uehement̃ effectus est.
Habuit quoq possessiones ouiũ
& armentorũ : & familię pluri
mũ. Obhȩc inuidentes ei pa-¬
lestini : om̃s puteos quos fode.¬
rant serui patris illius abrahã
illo tempore obstruxerunt
implentes humo: intantũ. ut ip¬
se abimelech diceret adisa ac.
Recede a nobis: qm̃ potentior
nr̃i factus es ualde. Etille des-¬
cendens. ut ueniret ad torrentẽ
gerarẽ. habitar&q ibi: rur sum
fodit alios puteos. quos foderant
serui patris sui abrahã: & quos
illo mortuo olim obstruxerant
philistum. Appellauitq eosis¬
dem nominibus: quibus ante
ODERUNTIN
torrentẽ: & reppererunt a¬
quã uiuã. Sed & ibi iurgium
fuit pastorum gerare. aduer-¬
sum pastores isaac. dicentiũ:
nr̃a est aqua. Quã obrem no¬
men putei exeo quod accide¬
rat: uocauit calumpniã. Hode¬
runt & alium. & proillo quoq
rixati sunt. Appellauitq eum
inimicitias. Profectus inde.
fodit alium puteũ: proquo

Expanded text:
nus vehementer effectus est: nus vehementer effectus est: habuit quoque possessiones ovium et armemum. Ob hoc invidentes ei Philistini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo, in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentiornostri factus es valde et ille discedens veniret ad torrentem Gerarae habitaretque ibi rursum fodit alios puteos quos foderant servi patris sui Abraham et quos illo mortuo olim obstruxerant Philisthim appellavitque eos hisdem nominibus quibus ante oderunt in torrente et reppererunt aquam vivam sed et ibi iurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac dicentium nostra est aqua quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat vocavit Calumniam foderunt et alium et pro illo quoque rixati sunt appellavitque eum Inimicitias profectus inde fodit alium puteum pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
custodierit pręcepta & man-¬
data mea. &cęrimonias leges¬
isaac ingeraris. Quicum in-¬
terrogaretur auiris loci illius
super uxore sua: respondit.
Soror mea est. Innuerat enim
confiteri. quod sibi esset socia¬
ta conuigio: reputans. neforte
interficerent eum. propt̃̾ illuis
pulchritudinẽ. Cumq pertran¬
sissent dies plurimi. & ibidẽ
moraretur: prospiciens abi me¬
lech palestinorũ rex perfe.¬
nestrã. uidit eum iocantem
cum rebecca uxore sua: & ac¬
cersito Ait. Perspicuũ est: qđ
uxor tua sit. Cur mentitus es
sororẽ tuã esse. o Respondit.
Timui: ne morerer propt̾ cã.
Dixitq abimelech. Quare im¬
posuisti nobis. o Potuit coire
quispiã depopulo cum uxore
tua : & induxeras suꝑ nos
grande prccatũ. Prȩcepitͥque
omni populo. dicens. Quiteti¬
gerit hominis huius uxorẽ.
morte morietur. Ey¬
isa ac interra illa: & inuenit
in ipso anno centuplũ. Bene¬
dixitq ei dñs. & lo cupletatꝰ
est homo: & ibat proficiens
atq succrescens. doneo mag¬

Expanded text:
odierit praecepta et mandata mea, et caeremonias legesIsaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est; timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca, uxore sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. SeIsaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec mag
Abbreviated transcription (Latin):
ficient me propt̃ uxorẽ meã.
Alias autẽ uere soror mea est.
filia patris mei. & non filia matris
mee: & duxi eã uxorẽ. Postquã
autẽ eduxit me ds̃ dedomo
patris mei: dixi adeĩ. Hanc
miscđiam facies mecũ in om̃i
loco adquẽ in grediemur: cu¬
cens. quod frat̃ tuus sim. Tulit
igitur abimelech oues. & boues.
& seruos. & ancillas. & dedit
abrahã: reddiditq illi saram
uxorẽ suã. & ait. Terra corã uob̾
est: ubicumq tibi placuerit ha¬
bita. Sarȩ autẽ dixit. Ecce
mille argenteos dedi fratri tuo
Hoc erit tibi inuelamentũ oculor
adom̃s qui tecũ sunt: Et quo¬
cumq perrexeris: mementoq
tẽ deprȩhensã. Orante autem
abra hã : sanauit ds̃ abimelech.
& uxorẽ. ancillasq enis: & pepe¬
rerunt. Concluserat enim ds̃
omnẽ uuluã domus abimelech:
propt̃ sarã uxorẽ abrahã.

Expanded text:
ficient me propter uxorem meam: ficient me propter uxorem meam: alias autem vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae, et duxi eam in uxorem. Postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saram uxorem suam, et ait: Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit, habita. Sarae autem dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo: hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt, et quocumque perrexeris: mementoque te deprehensam. Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech, et uxorem ancillasque ejus, et pepererunt: concluserat enim Dominus omnem vulvam domus Abimelech propter Saram uxorem Abrahae.
Abbreviated transcription (Latin):
mihi. soror mea est: & ipsa ait.
frat̃ m̃s es. or In simplicitate cor-¬
dis mei. & munditia manuũ mea¬
rum: feci hoc. Dixitq ad eum d̃s
Etego scio quod simplici corde
feceris: & ĩdõ custo diui te. ne
peccares inme: & non dimisi. ut
tangeres eã. Nunc igitur redde
uxorem uiro suo: quia propheta
est. & orabit protẽ. & uines. Si aut̾e
nolueris reddere: scito quod mor¬
te morieris tui. & omnia que tua
sunt. Statimq denocte consur-¬
gens abimelech. uocauit omnes
seruos suos: & locutus est uniuer-¬
sa uerba hȩc mauribus eorum:
Timueruntq om̃s uiri ualde.
Uocauit autẽ abimelech & iam
abrahã: & dixit ei. Quid fecisti
nobis. os Quid peccauimus inte:
quia induxisti suꝑ me. & suꝑ reg-¬
nũ meũ peccatũ grande. m¬
Quȩ non debiusti facere: fecisti
nobis. Rursumq expostulat᷑
ait. Quid uidisti. ut hoc faceres. m¬
Respondit abrahã. Cogitaui
mecum dicens: forsitan non
est timor dĩ in loco isto: & int̾.¬

Expanded text:
mihi soror mea est et ipsa ait mihi soror mea est et ipsa ait frater meus est in simplicitate cordis mei et munditia manuum mearum feci hoc dixitque ad eum Deus et ego scio quod simplici corde feceris et ideo custodivi te ne peccares in me et non dimisi ut tangeres eam nunc igitur redde uxorem viro suo quia propheta est et orabit pro te et vives si autem nolueris reddere scito quod morte morieris tu et omnia quae tua sunt statimque de nocte consurgens Abimelech vocavit omnes servos suos et locutus est universa verba haec in auribus eorum timueruntque omnes viri valde vocavit autem Abimelech etiam Abraham et dixit ei quid fecisti nobis quiquia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
dixit maior adminorẽ. Ecce
dormiui heri cum patre meo.
Demus ci bibere innũ &iã hac
nocte. & dormies cum eo: ut salue.¬
mus semen depatre nr̃o. Dedert̃
& illa nocte patri uinũ. Ingressa
concubuerit: uel qͣndo illa surrex-¬
erit. Concȩperunt ergo duȩfilię
loth: depatre suo. Peperitq maior
filium : & uocauit nomen eius moab.
Ipse est pat moabitarũ : usq in prę-¬
sentẽ diẽ. Minor quoq peperit
filium: & uocauit nomen eius
amon: id est filius populi mei.
Ipse est pat̾ amanitarũ. usq hodie.
Profectus in de abrahã. interrã
australẽ. habitauit int̾ cades &
sur: & peregrinatus est ingeraris.
desara uxore sua : soror mea est.
Misit ergo abimelech rexgerare: &
tulit eã. Uenit autẽ ds̃ ad abime-¬
lech persomniũ nocte: &ait illi.
En morieris propt̃ mulierẽ quam
tulisti: hab& enĩ uirũ. Ab imelech
uero non tetigerat eã. & ait
Dñe. num gentẽ ignorantẽ & iustĩ.
interficies. o Nonne ipse dixit

Expanded text:
dixit major ad minorem: Ecce dixit major ad minorem: Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de patre nostro. Dederunt et illa nocte patri vinum, ingressaqconcubuerit vel quando illa surrexerit conceperunt ergo duae filiae Loth de patre suo peperitque maior filium et vocavit nomen eius Moab ipse est pater Moabitarum usque in praesentem diem minor quoque peperit filium et vocavit nomen eius Ammon id est filius populi mei ipse est pater Ammanitarum usque hodie profectus inde Abraham in terram australem habitavit inter Cades et Sur et peregrinatus est in Geraris de Sarra uxore sua soror mea est misit ergo Abimelech rex Gerarae et tulit eam venit autem Deus ad Abimelech per somnium noctis et ait ei en morieris propter mulierem quam tulisti habet enim virum Abimelech vero non tetigerat eam et ait Domine num gentem ignorantem et iustam interficies nonne ipse dixit
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ. Respiciensq uxor eius
post se : uersa est instatuã salis.
Abrahã Autt̃ consurgens mane
ubi steterat prius cum dño. intuitꝰ
est sodomã & gomurrã. & uniuer¬
sam terrã regionis illius: uiditq
ascendentẽ fauillã de terra quasi¬
fornacis fumũ. Cum eñi subuerte¬
ret ds̃ ciuitates regionis iłlius.
recordatus est abrabȩ. & liberauit
loth desubuersione urbium. in
loth desegor. & mansit in monte:
duȩ quoq filiȩ eiis cum eo.
Tuuerat enim manere insegor:
& mansit inspelunca ipse &duę
filiȩ eius.
adminorẽ. Pater nr̃ senex est: &
nullus uirorũ remansit interra.
qui possit in gredi ad nos. iuxta mo¬
rẽ uniuerse terrę. Ueni. in ebriemꝰ
eum uino. dormiamusq cum eo
ut seruare possimus ex patre nr̃o
semen. Hederunt itaq patri suo
bibere uinum nocte illa: & in-¬
gressa est maior. dormintq cum
patre. Atille non sensit: nec
quando accubuit filia. nec quan-¬
do surrexit Altera quoq die :

Expanded text:
virentia respiciensque uxor eius virentia respiciensque uxor eius post se versa est in statuam salis Abraham autem consurgens mane ubi steterat prius cum Domino intuitus est Sodomam et Gomorram et universam terram regionis illius viditque ascendentem fanim subverteret Deus civitates regionis illius, recordatus est Abrahae, et liberavit Lot de subversione urbium in qLot de Segor, et mansit in monte, duae quoque filiae ejus cum eo timuerat enim manere in Segor, et mansit in spelunca ipse, et duae filiae ejus ad minorem pater noster senex est et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos iuxta morem universae terrae veni inebriemus eum vino dormiamusque cum eo ut servare possimus ex patre nostro semen dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa et ingressa est maior dormivitque cum patre at ille non sensit nec quando accubuit filia nec quando su
Abbreviated transcription (Latin):
post tergum. nec stes momni cir¬
ca regione: sed in monte saluũ¬
te fac: ne & tu simul perras. Dĩx¬
q loth ad eos. Queso domine
mi : quia inuenit seruus tuus
gratiã corã te. & magnificasti
miscđiam tuam. quã fecisti mecũ.
ut saluares animã meã: nec possũ
inmonte saluari. ne forte ad prę¬
hendat me malũ. & moriar.
Est ciuitas hȩc iuxta. ad quam pos-¬
sum fugere parua: & saluabor in
ea. Numquid non modica est. &
uiult anima mea. or Dixitq adeũ.
Ecce &iam in hoc suscepi pręcestuas:
ut non subuertã urbẽ. proqua locu-
tus es. Festina. & saluare ibi: quia
non potero facere quicquã. do¬
nec ingrediaris illuc. Idcirco:
uocatum est nomen urbis illius
segor. Sol egressus est suꝑ terrã:
& loth ingressus est segor. Igitur
dñs pluit suꝑ sodomã & gomurrã.
sulphur & ignẽ adno decęlo: &
subuertit ciuitates has. & omnẽ
circa regionẽ: uniuersos habitato¬
res urbium. & cuncta uirentia

Expanded text:
post tergum, nec stes in omni cirpost tergum, nec stes in omni circa regione: sed in monte salvute fac, ne et tu simul pereas. Dixitque Loth ad eos: Quaeso, Domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram te, et magnificastiiam tuam quam fecisti mecum, ut salvares animam meam, nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum, et moriar: Est civitas haec juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea: numquid non modica est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertus es. Festina, et salvare ibi: quia non potero facere quicquam donec ingrediaris illuc. Idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor. Sol egressus est super terram, et Loth ingressus est Segor. Igitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino de coelo: et subvertit civitates has, et omnecirca regionem universos habitatores urbium et cuncta terrae
Abbreviated transcription (Latin):
num uiri. & introduxerunt ad se
loth. clauseruntq ostium. Eteos
qui erant foris percusserunt cę¬
citate. amim mo usq ad maximũ:
ita ut ostium inuenire nonpos-¬
sent. Dixerunt autẽ ad loth.
Habes hic tuorũ quempiã generũ:
aut filios. aut filias.o Om̃s qui
tui sunt: educ deurbe hac. De¬
lebimus enim locũ iftũ. eo qđ
increuerit clamor corũ corã dño:
qui misit nos. ut perdamus illos.
ros suos : qui accepturi erant
filias cius. & dixit. Surgite.
egredimim deloco isto: quia
delebit dñs cuntatẽ hanc.
Etuisus est eis: quasi ludens lo¬
qui. Cumq esset mane: coge
bant eum angłi dicentes. Sur¬
ge. & tolle uxorẽ tuã. & duas
filias quas habes: ne & tu pariter
pereas inscelere ciuitatis. Dissi¬
mulante illo: apprehenderunt
manum ciis. & manum uxoris.
ac duarũ filiarũ eius. eoquod
parceret dñs illi: & eduxerunt
eum. posueruntq extra ciuitatẽ:
Ibi locuti sunt ad eum. dicentes:
salua animã tuã. Noli respicere

Expanded text:
num viri, et introduxerunt ad se num viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos, qui erant foris, percusserunt caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent. Dixerunt autem ad Lot: Habes hic tuorum quempiam? generum, aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ de urbe hac: delebimus enim locum istum, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus illum ros suos, qui accepturi erant filias ejus, et dixit: Surgite, egredimini de loco isto: quia delebit Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui. Cumque esset mane, cobant eum Angeli, dicentes: Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes: ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. Eduxeruntque eum, et posuerunt extra civitatem: ibique locuti sunt ad eum, dicentes: Salva animam tuam: noli respicere
Abbreviated transcription (Latin):
domini mi. declinate in domũ
pueri uestri: & maneteibi.
Lauate pedes ur̃os & mane pro-¬
ficiscemini inuiã urãm. Qui
dixerunt. Minime : sed inplatea
manebimus. Compulit illos
oppido: ut diuerterent ad eũ.
Ingressisq domũ illius fecit
conuiuiũ: coxit azima. & co¬
mederunt. Prius autẽ quã
irent cubitũ: uiri ciuitatis ualla¬
uerunt domũ. Apuero usq id
Uodaueruntq loth: & dixerunt ci.¬
Ubi sunt uiri. qui introicrunt
adte nocte o Educ illos huc:
ut cognoscamus cos. Egressus
adeos loth: postergũ ad cludens
ostum Ait. Nolite quęso fratres¬
mei: nolite malum hoc facere.¬
cognouerunt uirum. Educã
eas aduos : & abutimini eis sic̃
placuerit uobis: dum modo
uiris istis nihil faciatis mali.
quia ingressi sunt subumbra cul-
minis mei: Atilli dixerunt. Rece¬
de illuc Etrursum. Ingressuses
inquiunt ut aduena. numquid
ut iudices. o Teergo ipsum:
magisquã hos affligemus. Uim¬
q faciebant loth uehementissi¬
rent fores: & ecce miserunt ma-¬

Expanded text:
Domini, declinate in domum pueri vestri, et manete ibi; lavate pedes vestros, et mane proficiscimini in viam vestram. Qui dixerunt, Minime; sed in platea manebimus. Compulit illos oppido ut diverterent ad eum: ingressisque domum illius fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Prius autem quam irent cubitum, viri civitatis vallaverunt domum a puero usque adocaveruntque Loth, et dixerunt nt viri qui introierunt ad te nocte? Educ illos huc, ut cognoscamus eos. Egressus ad eos Loth, post tergum occludens ostium, ait, Nolite, quaeso, fratrmei, nolite malum hoc facerecognoverunt virum: educam eas ad vos, et abutimini eis sicut placuerit vobis, dummodo viris istis nihil faciatis mali, quia ingressi sunt sub umbraculum culminis mei. At illi dixerunt: Recede illuc. Et rursus: ingressus es, inquiunt, ut advena; numquid ut judices? te ergo ipsum magis quam hos affligemus. Vimque faciebant Lot vehementissirent fores. Et ecce miserunt ma
Abbreviated transcription (Latin):
ligna in holo caustũ: abiit ad
locum. quẽ pręceperat ei ds.
Die autẽ tertio. eleuatis oculis
uidit locum procul dixitq ad
purros suos. Expectate hic cũ
asino: ego & puer illucusque
properantes: postquã ad oraueri-¬
mus reuertemur aduos. Tulit
quoq ligna holo causti. & impo¬
suit suꝑ isaac filium suum: ipse

Expanded text:
n holocaustum, abiit ad locum quem praeceperat ei Deus. Die autem tertio, elevatis oculis, vidit locum procul: dixitque ad pueros suos: Exspectate hic cum asino: ego et puer illuc usque properantes, postquam adoraverimus, revertemur ad vos. Tulit quoque ligna holocausti, et imposuit super Isaa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dñs sarã sicut promiserat:
& impleuit que locutus est.
Concȩpitq & peperit filium in se¬
nectute sua: tempore quo pre¬
dixerat ei ds̃. Uocauitq abrahã
nomen filii sui quẽ genuit ei
sara isa ac: &c circumcidit eũ
die octaua: sicut pręceperat ei
ds̃. Qum centũ esset annorum.
hac quippe ȩtate patris natus
est isaac. Dixitq sara. Risum
fecit mihi ds̃. Quicumq audie¬
rit : conridebit mihi. Rursumq
ait. Quis auditurũ crederet
abrahã. quod sara lactaret fili¬
um: quem peperit ei iam seni. or¬
Creuit igitur puer: & ab lactatus
est. Fecitq abrahã grande conui-¬
uium: indie ablactationis eius.
egrptiȩ ludentẽ: dixit ada¬
brahã. Eice ancillã hanc: &
filium eius. Non enim erit heres
filius ancillȩ: cum filio meo isaae.
Dure accepit hoc abrahã. profilio
suo. Qui dixit ds̃. Non tibi uide¬
atur asperum suꝑ puero: & suꝑ¬
ancilla tua. Omnia quȩ dixcrit
tibi sara. audi uoce eius: quia

Expanded text:
tem Dominus Saram, sicut promiserat, et implevit quae locutus est. Concepitque et peperit filium in senectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumcidit eum octavo die, sicut praeceperat ei Deus, cum centum esset annorum: hac quippe aetate patris, natus est Isaac. Dixitque Sara; Risum fecit mihi Deus: quicumque audierit, corridebit mihi. Rursumque ait: Quis auditurum crederet Abraham, quod Sara lactaret filium, quem peperit ei jam seni? Crevit igitur puer et ablactatus est: fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis ejus. Aegyptiae ludentem, dixit ad Abraham: Ejice ancillam hanc et filium ejus; non enim erit haeres fiDure accepit hoc Abraham pro filio suo. Cui dixit Deus: non tibi videatur asperum super puero, et suancilla tua, omnia quae dixerit tibi Sara, audi vocem ejus; quia
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ita: sed risisti. Cum ergo
surrexissent inde uiri. direxert̃
oculos contra sodoma: & abrahã
simul gradiebatur. deducens eos.
Dixitq dñs. Num celare potero
abrahã quȩ gessurus sum : cũ
futurus sit ingentẽ magnam
Ac robustissimã. & benedicen¬
de sint ineo om̃s nationes terrę
Scio eñi quod pręcepturus sit
filiis suis & domui suę postse.
ut custodiant uiã dñi. & faciant
iustitiã & iudiciũ: ut adducat dẽs
propt̃ abrahã omnia quę locutꝰ

Expanded text:
inquit, ita; sed risisti. Cum ergo inquit, ita; sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham quae gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et benedicendScio enim quod praecepturus sit filiis suis, domui suae post se, ut custodiant viam Domini, et faciant justitiam et judicium; ut adducat Dominus propter Abra
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã intabernaculũ ad sarã.
dixitq ei. Accelera. tria sata
similg commisce. & fac sub¬
cinericios panes. Ipse uero ad
armentũ cucurrit. & tulit in de
uitulum tenerrimũ &optimum:
deditq puero. Qui festinauit:
bat iuxta eos sub arbore. Cum¬
q comedissent: dixerunt adeũ.
Ubi est sara uxortua. o Illeres¬
pondit. Ecce intabernaculo
est. Cui dixit. Reuertens ue¬
niã adte tempore isto uita co-¬
mite : & habebit filium sara uxor
tua. Quo audito sara: risit post
ostium tabernaculi. Erant enim
ambo senes prouectęq ętatis.
& desierant sare fieri muliebria.
Quȩ risit occulte dicens. Postquã
consenui. & dominus meus uetu-¬
lus est: uoluptati operã dabo. or¬
ixit autem dñs ad abrahã. Qua¬
rerisit sara. dicens : num uere
paritura sum anus. or Numqid̃
dõ est quicquã difficile. or¬
Iuxta condictũ reuertar ad te
hoc eodẽ tempore uita comite.
& habebit sara filiũ. Negauit
sara dicens. Non risi: timore
per territa. Dñs autẽ non est

Expanded text:
in tabernaculum ad Saram, dixitque ei: Accelera, tria sata similae commisce, et fac subcineritios panes. Ipse vero ad armentum cucurrit, et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque puero, qui festinavit bat iuxta eos sub arbore. Cumque comedissent dixerunt ad eum: “Vbi est Sacra uxor tua?” Ille respondit: “Ecce in taberest. Cui dixit, Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi: erant enim ambo senes, provectaeque aetatis, et desierant Sarae fieri muliebria. Quae risit occulte, dicens, Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, dicens: Num vere paritura sum anus? Numquid Deo est quidquam difficile? juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. Negavit Sara dicens, Non risi, timore perterrita. Dominus autem: Non est,
Abbreviated transcription (Latin):
PPARUIT AUT EID
ei dñs inconualle mambre.
sedenti mostio tabernaculi sui:
inipso feruore dici. Cumq ele¬
uass& oculos: apparuerunt ci
tres uiri stantes prope eum.
Quos cum uidiss&e: cucurrit inoc.¬
cursum eorũ deostio taberna-
culi: & ad orauit in terra. & dix.
Dñe si mueni gratiã inoculis
tus. ne transeas seruũ tuum :

Expanded text:
pparuit Deus Abrahae in convalle Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei. Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei tres viri stantes prope eum: quos cum vidisset, cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi sui, et adoravit in terra. Et dixit: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, ne transeas servum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
uersis quȩ agis Iura ergo per dñm:
ne noceas mihi & posteris meis fur-¬
piq meȩ: sed iuxta miscdiam
quã feci tibi facies mihi. & terrae
in quã conuersatus es aduena. Hix it¬
q abrahã. Ego iurabo. Et incre¬
pauit abimelech propt̃ puteũ
aquȩ : quẽ ui abstulrrant serui
illius. Respondit ab imelech
Nesciui quis fecerat hanc rem Ded
& tu non indicasti mihi: & ego
non audiui pręt̃ hodie. Tulit ita¬
q abrahã oues & boues. & dedit
abimelech: percusseruntq ambo
fȩdus. Ꝙstatuit abrahã septem
agnas gregis seorsũ. Cui dixxit
abimelech. Quid sibi uolunt sep¬
tem agne iste: quas stare fecisti
seorsum: or Atille. Septẽ inquit
agnas accipies demanu mea: ut
sint intestimoniũ mihi. qm̃ ego fodi
putrum istum. Idcirco uocatus
est locus ille bersabee: quia ibi
uterq iurauit. & mierunt foedus
proputro iuramenti. Surrexit
autẽ abimelech & phicol prin-¬
ceps militiȩ eius: reuersiq sunt

Expanded text:
versis quae agis. Jura ergo per Dominum, versis quae agis. Jura ergo per Dominum, ne noceas mihi, et posteris meis, stirpique meae; sed juxta misericordiam, quam feci tibi, facies mihi, et terrae in qua versatus es advena. Dixitque Abraham: Ego jurabo. Et increpavit Abimelech propter puteum aquae quem vi abstulerant servi ejus. Respondit Abimelech: Nescivi quis fecerit hanc rem: sed et tu non indicasti mihi, et ego non audivi praeter hodie. Tulit itaque Abraham oves et boves, et dedit Abimelech: percusserutque ambo foedus. Et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum. Cui dixit Abimelech: Quid sibi volunt septem agnae is ae, quas stare fecisti deorsum? At ille: Septem, inquit, agnas accipies de manu mea, ut sint in testimonium mihi, quoniam ego fodi puteum istum. Idcirco vocatus est locus ille Bersabee: quia ibi uterque juraverunt. Et inierunt foedus pro puteo juramenti. Surrexit autem Abimelech et Phicol, princeps militiae ejus, reversique sunt
Abbreviated transcription (Latin):
magnã : quia semen tuñ est
q puerum. & dimisit eam. Quę
cum abisset : errabat insolitudi¬
ne bersabee. Cumq consũpta
esset aqua inutre: abiecit pue.¬
rum subt̃ unã arborũ quȩ ibi
crant. & abiit. Seditq eregione
procul: quantũ potest arcus
iacere. Dixit eñi. Non uidebo
morientẽ puerũ. Et sedens
contra: leuauit uocẽ suã. &
fleuit. Exaudunt autẽ ds
uocẽ pueri. Uocauitq angłs
dñi agar decęlo. dicens.
Quid agis agar. o Noli timere.
enĩ ds̃ uocẽ pueri: deloco in
quo est. Surge. tolle puerũ.
& tene manum illius : quia in
gentẽ magnã faciã eum.
Aperuitq oculos eius ds̃: que
uidens puteũ aquȩ. abiit.
& impleuit utrẽ : deditque
puero bibere. & fuit cum co.
Qui creuit. & moratus est inso¬
litudine: factusq est iuuenis
sagittarius. Habitauitq inde-¬
serto pharan: & accepit illi
mat̾ sua uxorẽ de terra ȩgypti.
ODEN TE PORE
dixit abimelech & phicol
princeps exercitus eius ad a¬
braham. Dĩ tecum est: mnuni¬

Expanded text:
magnam quia semen tuum est que puerum et dimisit eam quae cum abisset errabat in solitudine Bersabee cumque consumpta esset aqua in utre abiecit puerum subter unam arborum quae ibi erant et abiit seditque e regione procul quantum potest arcus iacere dixit enim non videbo morientem puerum et sedens contra levavit vocem suam et flevit exaudivit autem Deus vocem pueri vocavitque angelus Domini Agar de caelQuid agis Agar? noli timere: enim Deus vocem pueri de loco in quo est. Surge, et tolle puerum, et tene manum illius: quia in gentem magnam faciam eum. Aperuitque oculos ejus Deus: quae videns puteum aquae, abiit, et implevit utrem, deditque puero bibere. Et fuit cum eo: qui crevit, et moratus est in solitudine, factusque est juvenis sagittarius. Habitabitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti. Eodem tempore dixit Abimelech, et Phicol princeps exercitus ejus ad Abraham: Deus tecum est in uni
Abbreviated transcription (Latin):
PEDITET
dimidiȩ tribui manasse. filiisq eius
iuxta cognationes suas possessionẽ:
cuius hoc principiũ est. Amanaim̃¬
cũ uniuersa basañ: & cuncta regna ogre¬
gis basan. om̃sq uicos air qͥ st̃ in basan seragm¬
ta oppida. & dimidiã partẽ gala ad. Astaroth
& edrãĩ. urbes regni og̃ inbasan.
Filiis machir filii manassẽ. dimi diȩ
parti filiorũ machir. iuata cognatio¬
nes suas. hanc possessionẽ diuisit
morsẽs in campestribus moab: trans
iordaneñ. contra hiericho. adorien¬
talem plagã. Tribui autẽ leiũ. non

Expanded text:
edit et dimidiae tribui Manasse filiisque eius iuxta cognationes suas possessionem cuius hoc principium est a Manaim universam Basan et cuncta regna Og regis Basan omnesque vicos Air qui sunt in Basan sexaginta oppida et dimidiam partem Galaad Astharoth et Edrai urbes regni Og in Basan filiis Machir filii Manasse dimidiae parti filiorum Machir iuxta cognationes suas hanc possessionem divisit Moses in campestribus Moab trans Iordanem contra Hiericho ad orientalem plagam tribui autem Levi non
Abbreviated transcription (Latin):
adiosuẽ. Surge. Cur iaces pronus
interra. or Peccauit isrł: & praeua¬
ricatus est pactũ meũ. Tulerunt
q dranathemate. & furati sunt
atq mentiti: & absconderunt int
uasa sua. N ecpoterit isrł stare
Ante hostes suos. cosq fugiet: quia
ero ultra uobiscũ: donec conteratis
eum. qui huius sceleris reus est.
Surge. & sc̃ĩfica populũ: & dic ris.
isrł. Non poteris stare corã hosti-¬
bus tuis: donec delratur extẽ. qui
hoc contaminatus est scelere. Acce¬
detisq mant singuli pertribus
ur̃as: & quam cumq tribũ sors in¬
uenerit. acced& per cognationes
suas. & cognatio perdomos: domus¬
q periros. Et quicumq in hoc fa¬
cinore fuerit depraehensus. com¬
bureturigni cũ omni substantia
sua: qm̃ praruaricatus est pactũ dñi
& fecit nefas misrł.¬

Expanded text:
ad Josue: Surge, cur jaces pronus in terra? Peccavit Israel, et praevaricatus est pactum meum . Etati sunt atque mentiti, et absconderunt inter vasa sua. Nec poterit Israel stare ante hostes suos, eosque fugiet: quia ero ultra vobiscum, donec conteratis eum qui hujus sceleris reus est. Surge, sanctifica populum, et dices eis: Israel: non poteris stare coram hostibus tuis, donec deleatur ex te qui hoc contaminatus est scelere. Accedetisque mane singuli per tribus vestras: et quamcumque tribum sors invenerit, accedet per cognationes suas, et cognatio per domos domusque per viros. Et quicumque ille in hoc facinore fuerit deprehensus, comburetur igni cum omni substantia sua: quoniam praevaricatus est pactum Domini, et fecit nefas i
Abbreviated transcription (Latin):
UUbiisaac centuplũ redegit. & ab¬
UIIIIU bi puteus isa ac siccauit.
XIII Ubi esau aliã uxorẽ Accepit.
CXII Ubi iacob lapidẽ ad caput posuit.
CXUUbi iacob lapidẽ unxit. & uotũ
fecit.
Ubi ia cob cum socero demerce¬
de pascitur. C XX
De uirgis iacob uariis .CXXI
Ubi iacob cum uxoribus dela¬
ban pro ficiscitur. C X XII
Ubi filii iacob emor & sichem
Ubi iacob idola disperdit . cxXUIII
Debbora mortua.
Ubi rachel moritur. CXXXI¬
patris sui concubuit.
L.CXXXII

Expanded text:
saach centuplum redigit AbCX. Ubi puteus Isaach siccavit. CXIV. Ubi Esau aliam uxorem accepit. CXV. Ubi Jacob lapidem ad caput posuit. CXVI. Ubi Jacob lapidem unxit, et votum fecit. Ubi Jacob cum socero de mercescitur. CXXI. De virgis Jacob variis. CXXII. Ubi Jacob cum uxoribus a Laban proficiscitur. CXXIII. Ubi filii Jacob filios Sicem Ubi Jacob idola disperdit. CXXIX. Debbora mortua. Ubi Rachel moritur. CXXXIpatris concubuit. CXXXII
Abbreviated transcription (Latin):
Testamentũ ad abrahã. HXXX
iunxit. LX XXI
Ubiagar fugit . LXXXII
Ubi dñs abrahã patrẽ gentium
Ubi abrahã proismahel rogat.

Expanded text:
Testamentum Abraham. LXXX. isit. LXXXI. Ubi Agar fugit. LXXXII. Ubi Dominus Abraham patrem gentium Ubi Abraham pro Hismael ro
Abbreviated transcription (Latin):
Deuindicta lamech.
Ubi adã rursus filios suscepit.
Ubi adã moritur .XXXUII¬
Ubi enoch trans latus est. XXXUIII
Ubi filii dĩ filias hominũ concu¬
pierunt.
Ubi iratus dñs uitã hominũ illoꝵ
c.xx. Annis terminauit. XI
Degigantibus. XII
Ubi homines ds̃ delere minatur.
Ubi dñs arcã fieri iub& .XLIIII
Ubi noe marcã introut . XIU
Ubi diluuiũ factum est .XIUI
Ubi coruus dimitttur.XI UII
Ubi dearca exire iubetur noc &¬
Ubi dñs pollicetur. iam non exter¬

Expanded text:
vindicta Lamech. XXXIV. Ubi Adam rursus filios suscepit. Ubi Adam moritur. XXXVII. Enoch ubi translatus est. XXXVIII. Ubi filii Dei filias hominum concupierunt. XXXIX. Ubi iratus Dominus vitam hominum in CXX annos terminat. XL. De Gigantibus. XLI. Ubi hominem Deus delere minatuUbi Deus arcam fieri jubet. XLIV. Ubi Noe in arca introiit. XLV. Ubi diluvium factum est. XLVI. Ubi Corvus dimittitur. XLVII. Ubi de Arca exire jubentur Noe Ubi Dominus pollicetur jam non exter
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi abrahã desodomis dnm inter¬
rogat. LXXXUIII
Ubi loth angłos hospitio suscepit.
Loth ad generos. XC
Ubi filię loth ad patrẽ suum in exxi¬
trarunt.¬
Ubi ds̃ adagar loquitur. XCIIII
Abimelechꝰ ad abrahã .XCU
bi ds̃ temptat abrahã defilio.
Rebecce genus. XCUII
Ubi sara moritur. XC XIII
Ubi abrahã deuxore filii ad ser¬
Decethura uxore abrahę.
CUbi mortius est abrahã
CUsmahel progemes.

Expanded text:
Ubi Abraham de Sodomis interrogat. LXXXVIII. Ubi Lot angelos hospitio suscipit. LXXXIX. Lot ad generos. XC. Ubi filiae Lot ad patrem intrarunUbi Deus ad Agar loquitur. XCIV. Ubi Abimelech ad Abraham. XCV. Ubi Deus tentat Abraham de filio. XCVI. Rebeccae genus. XCVII. Ubi Sarra moritur. XCVIII. Ubi Abraham de uxore filii De Cethura uxore Abrahae. C. Ubi mortuus est Abraham. CI. Ismael progenies.
Abbreviated transcription (Latin):
ridetur. IIIII
Generationes filiorũ noe. N¬
Initium nouarum linguarum. IUI
Denem rod gigante. qui prior post
I Ubi assur niniuen constituit. & cȩtera.
Consum matio filiorũ noe. qui in
IX III Ubi dñsdescendit uidere ciuitatẽ¬

Expanded text:
ridetur. LIV. Generationes filiorum Noe; initium novarum linguarum. LV. De Nembroth Gigante, qui prior post I. Ubi Assur Ninivem constituit. LVII. FiliiConsumatio filiorum Noe. LXI. i Dominus descendit videre civitate
Abbreviated transcription (Latin):
erunt᷑ uxores filias eorũ. ipsiq
filias suas eorũ filiis tradiderunt:
liti sunt dĩ sui: seruientes baalĩ.
xastaroth. Tratusq dñs contra isra¬
helẽ. tradidit eos inmanus. chusan¬
rasatham̃. regis mesopotamiat: ser¬
uieruntq ei octo annis . XIIIi

Expanded text:
enim uxores filias eorum, ipsique filias suas eorum filiis tradiderunt, liti sunt Dei sui, servientes Baalim et Astharoth. Iratusque Dominus contra Israel, tradidit eos in manus Chusan-Rasathaim regis Mesopotamiae, servieruntque ei octo annis. C. XIII
Abbreviated transcription (Latin):
dicatus: scio quod iustus inueniar.
niat. Quare tacens consumor. o¬
Duo tantũ nefacias mihi: & tuncafa-¬
cie tua non abscondar. Manũ
tuã longe facame: & formido
tuo non me terreat. Uoca me. &
respondebo tibi : aut certe loquar.

Expanded text:
dicatus, scio quod justus inveniar. dicatus, scio quod justus inveniar. etur mecum? veniat; quare tacens consumor? Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat. Et voca me, et respondebo tibi: aut
Abbreviated transcription (Latin):
ut putaremini esse sapientes.
Auditr ergo correptiones meas:
& iudiciu labiorũ meorũ ad¬
tendite. Num quid ds indig&
ur̃o mendacio: ut pro illo loqua-¬
mini dolos .s Num quid faciem
eius accipitis: & prodõ iudicare
nitimini. o. Aut placebit ei: quẽ
celari nihil potest. o Aut deci-¬
pietur ut homo ur̃is fraudulen.U¬
tiis. s Ipse uos argu&: qm in ab-¬
scondito faciem eius accipitis.
Statim ut se commouerit. contur¬
babit uos: & terror eius inru&
superuos. Memoria uestra com¬
parabitur cineri : & redigentur in
lutum ceruices urãe. Tacẽte paulis.¬
ꝑ : ut loquar quod cumq mi hi¬
mens suggesserit. Quare lacero
carnes meas dentibus meis: & a-¬
nimã mẽa porto inmanibus meis. o¬
Etiã si occiderit me: in ipso sperabo.
Uerum̃tamen uias ieas inconspec¬
tu eius arguã: & ipse erit saluator
meus. Nonenim uemi & inconspec-¬
tu eius: omnis hypochrita. Audi¬
te sermonẽ meũ: & enigmataper¬
cipite auribus ur̃is. Si fuero iu¬

Expanded text:
ut putaremini esse sapientes ut putaremini esse sapientes audite ergo correptiones meas et iudicium labiorum meorum adtendite numquid Deus indiget vestro mendacio ut pro illo loquamini dolos numquid faciem eius accipitis et pro Deo iudicare nitimini aut placebit ei quem celare nihil potest aut decitur ut homo, vestris fraudulentiis? Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos. Memoria vestra comparabitur cineri, et redigentur in lutum cervices vestrae. Tacete paulisper, ut loquar quodcumqmens suggesserit. Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto manibus meis? Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo. Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam, et ipse erit Salvator meus. Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. Audite sermonem meum, et aenigmata percipite auribus vestris. Si fuero ju
Abbreviated transcription (Latin):
cit consiliarios instultũ fint̾: &¬
iudices instuporẽ. Balteũ regũ
dissoluit: & pra ecingit funt re-¬
nes eorũ. Ducit sacerdotes inglo¬
rios. & optimates supplantat.:
commutans labia ueraciũ. &
doctrinã senũ auferens. Effim¬
dit despectionẽ suꝑ principes:
& eos qui oppręssi fuerant rele¬
uans. Qui reuelat profunda de
tenebris: & producit in lucẽ um-¬
brã mortis. Qui multiplicat
gentes. & perdit eas: & subuer¬
sas in integrũ restituit. Qui
mimutat cor̃ principũ popula
terrae: & decipi& eos. ut frustra
incedant per inuiũ. Palpabunt
quasi intenebris & non in luce:
& errare eos faci& quasi ebrios.
Ecce omnia uidit oculus meus. &
audiuit auris mea: & intellexi
singula. Scdm scientiã uestrã.
& ego noui: nec inferior ur̃i sum.
Sed tamen adomni potentẽ loquar.
& disputare cum dõ cupio: prius
uos ostendens fabricatores men¬
dacii. & cultores peruersorum
dogmatũ. Atq utinã taceretis:

Expanded text:
cit consiliarios in stultum finem, cit consiliarios in stultum finem, judices in stuporem. Balteum regum dissolvit, et praecingit fune renes eorum, ducit sacerdotes ingloriosos, et optimates supplantat: commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens: effundit despectionem super principes et eos qui oppressi fuerant relevans qui revelat profunda de tenebris et producit in lucem umbram mortis qui multiplicat gentes et perdet eas et subversas in integrum restituet qui inmutat cor principum populi terrae et decipit eos ut frustra incedant per invium palpabunt quasi in tenebris et non in luce et errare eos faciet quasi ebrios ecce omnia et vidit oculus meus et audivit auris mea et intellexi singula secundum scientiam vestram et ego novi nec inferior vestri sum sed tamen ad Omnipotentem loquar et disputare cum Deo cupio prius vos ostendens fabricatores mendacii et cultores perversorum dogmatum atque utinam taceretis
Abbreviated transcription (Latin):
Quis eñi hȩc quȩ nostis ignorat. Ø¬
Qui deridetur ab amico suo sicut¬
& ego: inuocabit dm̃. & exaudi-¬
ad tempus statutũ. Abundant
tabernacula praedonũ: & audac¬
ter prouocant dm̃. cũ ipse dederit
omnia in manibus eorũ. Nimirũ
interroga iumenta. & docebunt
te. & uolatilia cęli. & indicabunt
tibi. Lo quere terrae. & responde¬
bit tibi: & narrabunt pisces maris.
Quis ignorat. quod omnia hȩc
manus dñi fecerit. o In cuius
manu Anima omnis uiuentis: &
sp̃s uniuersae carnis hominis.
onne auris uerba diuidicat: &
fauces comedentis saporẽ. s In
tempore prudentia: apud ipsũ est
sapientia & fortitudo. Ipse hab&
consiliũ: & intelligentiã. Sides-¬
trucerit: nemo est qui aedific&.
Si incluserit hominẽ : nullus est
qui aperiat. Si continuerit aquas.
omnia siccabuntur. Si emiserit
cas: subuertent terrã. Apud ipsũ
est fortitudo: & sapientia. Ipse nouit
& decipientẽ: & eũ qui decipitur Abdu-¬

Expanded text:
quis enim haec quae nostis ignorat quis enim haec quae nostis ignorat qui deridetur ab amico suo sicut ego invocabit Deum et exaudil. constitutum. Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Nimirum interroga jumenta, et docebunt te: et volatilia coeli, et indicabunt tibi. Loquere terrae, et respondebit tibi; et narrabunt pisces maris. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? In cujus manu anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis. Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporg. prudentia. Apud ipsum est sapientia et fortitudo; ipse habet consilium et intelligentiam. Si destruxerit, nemo est qui aedificet. Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Si continuerit aquas, omnia siccabuntur; si emiserit eas, subvertent terram. Apud ipsum est fortitudo et sapientia; ipse novit et decipientem et eum qui decipitur. Et addu
Abbreviated transcription (Latin):
Uiruanus insuperbiã erigitur:
& tamquã pullũ onagri. se libe¬
rum natũ putat. Tu autẽ firmas.¬
ticor tuũ: & ex pandisti ad eum
manus tuas. Simiquitatẽ quȩ est
imami tua abstuleris atẽ. &
non manserit intabernaculo tuo
iniustitia: tum leuare poteris
fatiem tuã absq macula: &eris
stabilis. & non timebis. Miserię
quoq obliuisceris: & quasi aquarũ
quȩ praeterierint recordaberis.
Et quasi meridianus fulgor consur¬
g& tibi aduesperã: & cũ tẽ consũp¬
tum putaueris. orieris ut lucifer.
Ethabebis fiduciã proposita tibi
sptꝰ: & defossus securus dormi es.
Requiesces. & non erit quitẽ ex ter¬
reat: & depraecabuntur faciem
tuã plurimi. Oculi autẽ impiorũ
deficient: & effugiũ peribit ab eis.
& spes eorũ ab ominatio animae.¬
RESPONDENS
autem iobdixit. Ergo uos estis
soli homines: & uobiscũ moratur
sapientia .o Et mihi est cor sicut
& uobis: nec inferior ur̃i sum.

Expanded text:
Vir vanus in superbiam erigitur, Vir vanus in superbiam erigitur, et tamquam pullum onagri se liberum natum putat. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad eum manus tuas. Si iniquitatem, quae est in manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tiniustitia, tunc levare poteris faciem tuam absque macula et eris stabilis et non timebis. Miserie quoque oblivisceris et quasi aquarum quae praeterierint recordaberis et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam et cum te consumptum putaveris orieris ut lucifer et habebis fiduciam proposita tibi spe et defossus securus dormies requiesces et non erit qui te exterreat et deprecabuntur faciem tuam plurimi oculi autem impiorum deficient et effugium peribit ab eis et spes eorum abominatio animaerespondens autem Iob dixit ergo vos estis soli homines et vobiscum morietur sapientia et mihi est cor sicut et vobis nec inferior vestri sum
Abbreviated transcription (Latin):
tã mortis caligine: terrã miserię
& tenebrarũ : ubi umbra mortisꝰ
& nullus ordo: sed sempiternus
horror in habitans. Respondensx
autem sophar naamathites. dixit:
multa loquitur. non audiet. o¬
Aut uir uerbosus iustificabitur. o¬
Tibi solitacebunt homines: & cum
cȩteros in riseris. anullo confuta-¬
beris. Hixisti eñi. Purus est sermo
m̃s: & mundussum in conspectu
tuo. Atq utinã ds̃ loqueretur te¬
cum. & aperir& labia sua tibi: ut
ostender& tibi secreta sapientiae.
& quod multiplex ess& lex eius:
& intelligeres quod multo minora
exigaris ađo. quã meretur iniqui¬
tas tua. Horsitan uestigia dĩ comp̃-¬
hendes: &usq ad perfectũ omni
potentẽ repperies. Excelsior ce¬
lo est: & quid facies. o Profundior
inferno : & unde cognosces. o Lon¬¬
gior terra mensura eius: & latior
mari. Si subuerterit omnia. uel
in unũ coartauerit : quis contra¬
dic& ei .o Ipsernim nouit ho-¬
minũ uanitatem: & uidens ini¬
quitatt̃. nonne considerat. o¬

Expanded text:
aligine terram miseriae et tenebrarum ubi umbra mortis et nullus ordo et sempiternus horror inhabitans respondens autem Sophar Naamathites dixit multa loquitur non et audiet aut vir verbosus iustificabitur tibi soli tacebunt homines et cum ceteros inriseris a nullo confutaberis dixisti enim purus est sermo meus et mundus sum in conspectu tuo atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi ut ostenderet tibi secreta sapientiae et quod multiplex esset lex eius et intellegeres quod multo minora exigaris a Deo quam meretur iniquitas tua forsitan vestigia Dei conprehendes et usque ad perfepotentem reperies? Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Longior terra mensura ejus, et latior mari. Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit. quis contradicet ei? Ipse enim novit hominum vanitatem; et videns iniquitatem, nonne considerat?
Abbreviated transcription (Latin):
chia illius primogenita mors.
Auellatur detabernaculo suo. fidu-¬
cia eius: &calc& suꝑ eum qua-¬
si rex interitus. Habitent inta¬
bernaculo illius socii eius. qui ñ
est: aspergatur intabernaculo
eius sulphur. Deor sũ radices eiꝰ
siccentur: sursũ autẽ atteratur
messis eius. Memoria illius pe¬
reat deterra: E non celebretur
nomen eius inplateis. Expell&
eum deluce intenebras. & deor¬
be trañs fer& eum. Non erit
semen eius neq pro genies inpo¬
pulo suo: nec ulla e reliqueae
in regionibus enis. In diebus eiꝰ
stupebunt nouissimi: & primos
inuad& horror. Hȩc sunt ergo
taberna cula iniqui: & iste lo¬
cus eius. qui ignorat dm̃.¬

Expanded text:
chia illius primogenita mors chia illius primogenita mors avellatur de tabernaculo suo fiducia eius et calcet super eum quasi rex interitus habitent in tabernaculo illius socii eius qui non est aspergatur in tabernaculo eius sulphur deorsum radices eius siccentur sursum autem adteratur messis eius memoria illius pereat de terra et non celebretur nomen eius in plateis expellet eum de luce in tenebras et de orbe transferet eum non erit semen eius neque progenies in populo suo nec ullae reliquiae in regionibus eius in die eius stupebunt novissimi et primos invadet horror haec sunt ergo tabernacula iniqui et iste locus eius qui ignorat D
Abbreviated transcription (Latin):
omnia mea. Putas ne saltẽ ibi
erit requies mihi. o¬
RESPONHENS
autem baldad suhites. dixit.
Usq adquẽ finẽ uerba iactabitis.o
Intelligite prius: & sic loquamur:
Quare reputati sumus ut iimenta.
& sorduimus corãte & qͥd perdis
animã tuã infurore tuo. o
Num quid propt te derelinqileđ
terra & transferentur rupts
deloco suo .o Nonne lux impu
ex tinguetur : nec splendebit
fiamma ignis eius. o Lux ob¬
tenebresc& intabernaculo illi¬
us: & lucerna quȩ suꝑ eum est
extinguetur Artabuntur gres¬
sus uirtutis eius: & praecipita¬
bit eum consiliũ suũ. Inmisit em̃
inrete pedes suos: & inmaculis eiꝰ
ambulat. Tenebitur planta illi¬
us la queo: & exardesc& contra
cum sitis. Abscondita est interra
pedica eius: & decipula illius
suꝑ semitã. Undiq terrebunt
eum formidines : & inuoluent
pedes eius At tenuetur fame
robur eiis : & media inuad&
costas illius. Deuor& pulchritu¬
dinẽ cutis eius: consum& bra¬

Expanded text:
omnia mea putasne saltim ibi omnia mea putasne saltim ibi erit requies mihi respondens autem Baldad Suites dixit usque ad quem finem verba iactabitis intellegite prius et sic loquamur quare reputati sumus ut iumenta et sorduimus coram vobis qui perdis animam tuam in furore tuo numquid propter te derelinquetur terra et transferentur rupes de loco suo nonne lux impii extinguetur nec splendebit flamma ignis eius lux obtenebrescet in tabernaculo illius et lucerna quae super eum est extinguetur artabuntur gressus virtutis eius et praecipitabit eum consilium suum inmisit enim in rete pedes suos et in maculis eius ambulat tenebitur planta illius laqueo et exardescet contra eum sitis abscondita est in terra pedica eius et decipula illius super semitam undique terrebunt eum formidines et involvent pedes eius adtenuetur fame robur eius et inedia invadat costas illius devoret pulchritudinem cutis eius consumat bra