comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exceptione discretumest: nondixit apostolis. uos facite. alii non faciant :
quisq in nomine patris & filii & sp̃s scĩ baptiz auerit. apostolorumopus
impleuit: Deniq lectum est in euangelio iohannedicente. Magister
uidimus quendam innominetuo expellentẽ daemonia. & prohibu¬
museum. quia nonsequitur nobiscum: Sicxp̃sait. Nolite prohibe¬
re: quienim non est contrauos. prouobis est: Nam &sisic mandatũ est
ut opus ess& illorum. seddĩ scĩficatioest. Intellegite uos uelsero ope¬
rariosesse. nondominos: & si aecclesia uineaest. & sunthomines &
ordinati cultores: ouid indominio patris familias inruistis. Quid uobis
quoddĩ est uindicatis: Quid uultis urm̃ essetotum. ubinec partem
habere poteritis  Nam propter tumoremurm̃ quo innos intumesci¬
tis. Increpat corinthios beatissimus paulus. in se & apollo accus
temporis nr̃i confirmat. Nealter inquit in alterum intumescat

Expanded text:
exceptione diacretum est. non dixit apostolis: \'uos facite, alii non faciant\', exceptione diacretum est. non dixit apostolis: \'uos facite, alii non faciant\', quisquis in nomine patris et filii et spiritus sancti baptizauerit, apostolorum opus inpleuit. denique lectum est in euangelio lohanne dicente: magister, uidimus quendam in nomine tuo expellentem daemonia et prohibuimus eum, quia non sequitur nobiscum. sic Christus ait: nolite prohibere; qui enim non est contra uos, pro uobis est. nam et ipsis sic mandatum est, ut opus esset illorum sanctificatio trinrarios esse, non dominos. et si ecclesia uinea est et uites sunt homines et ordinati cultores, quid in dominium patris familias inruitis? quid uobis, quod dei est, uindicatis? quid uultis uestrum esse totum, ubi nec partem habere potestis? nam propter tumorem uestrum, quo in nos intumescitis, increpat Corinthios beatissimus Paulus: in se et Apollo actus temporis nostri conformat: ne alter, inquit, in alterum intumescat.
Abbreviated transcription (Latin):
purpurescit: sic albalana regalem transit inpurpuram. Quomo¬
do caticuminus infidelis utiq dum incipitesse quod nonerat.
desinit essequod fuerat: Lana. & colorem mutat & nom̃ ehomo
&uocabulum mutat &mentem: Considerata sunt effecta. retractan¬
da sunt efficientia: dicis atedatumeẽ. quod homo fidelis effectus est
sihoctotumest. dicat & operarius astifex purpurae. quod pr&cio¬
sum colorem insuis manibus habeat. & non procur& preciosa pigm̃ta
ex oceano multis ignota. Quibus tincta uelleror percolorem promo¬
ueantur in ad mirabilem dignitatem. non admixtosanguinepiscis.
purpurã solotactu conficiat Igitur operarius i stẽpertactum solum da¬
recolorem non potest. sic necoperarius baptismatis ex sesinetrinitate
dare aliquid potest. Taleest &hoc undemodo cestamenest: naminquo
baptizentur gentes asaluatore mandatumest. perquẽbaptizentur. Nulla

Expanded text:
purpurascit. sic alba lana regalem transit in purpuram, quomopurpurascit. sic alba lana regalem transit in purpuram, quomodo catechumenus in fidelem. utique dum incipit esse, quod non erat, desinit esse, quod fuerat. lana et colorem mutat et nomen, et homo et uocabulum mutat et mentem. consideranda sunt effecta, retractanda sunt efficientia. dicis a te datum esse, quod homo fidelis effectus est. si hoc totum tuum est, dicat et operarius artifex purpurae, quod pretiosum colorem in suis manibus habeat et non procuret pretiosa pigmenta ex Oceano multis ignota, quibus tincta uellera per colorem promoueantur in admirabilem dignitatem, non admixto sanguine piscis purpuram solo tactu conficiat. si igitur operarius iste per tactum solum dare colorem non potest, sic nec operarius baptismatis ex se sine trinitate dare aliquid potest. tale est et hoc, unde modo certamen est. nam in quo baptizentur gentes, a saluatore mandatum est; per quem baptizentur, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
huius rei dator est: sed quod stultumest. hocuobis dicitis eẽdatores
siitaest. & nos &uos teneamus singulos gentiles. Uos quiuos scõs
dicitis. interrogateeũ quem ten&is. anrenunti& diabulo. & credat
h̃o. & illedicat. nolo. Contrauos peccatores utuultis interroge¬
mus alterũ gentilem. anrenunti& diabulo & credatdõ. & cetera:
Etdicat. renuntio &credo. & cetera. Cumuos tinguatis nolentem
nos uolentem: Dicatur quiscorũ possit aodĩgratiam pertinere.
utiq sine dubio illeconsequitur. quicredit: Nonille procuius uo¬
luntate. ut dicitis sc̃ĩtas urã succedit. Operarios uos sero cognos¬
cite: aut si in operarioest resipsa & non inse. hoc sibi uindicent
aliqui homines in astibussuis. ut quia sic prouocatis adres diuinas.
&iam astes conparemus humanas: Cum praeciosus inficitur color
natura sȩpe conuestitur. dum confectione uellus candidus

Expanded text:
huius rei dator est! sed quod stultum est, uos dicitis esse datores. huius rei dator est! sed quod stultum est, uos dicitis esse datores. si ita est, et nos et uos teneamus singulos gentiles: . uos, qui uos sanctos dicitis, interrogate eum, quem tenetis, an renuntiet diabolo et credat domino; et ille dicat: \'nolo\'. contra nos peccatores, ut uultis, interrogemus alterum gentilem, an renuntiet diabolo et credat deo, et cetera, et dicat: \'renuntio et credo\', et cetera. cum uos tingatis nolentem, nos uolentem, dicatur, quis eorum possit ad dei gratiam pertinere. utique sine dubio ille consequitur, qui credit, non ille, pro cuius uoluntate, ut dicitis, sanctitas uestra succedit. operarios uos esse uel sero cognoscite, aut si in operario est res ipsa, et non in se, hoc sibi uindicent aliqui homines in artibus suis, ut, quia sic prouocatis, ad res diuinas etiam artes conparemus humanas. cum pretiosus inficitur color, natura saepe conuertitur, dum confectione uellus candidum
Abbreviated transcription (Latin):
Nondelibro collecta. quinon hab& quoddet Quomodo. dat.
uacat. & apuduos est. omne quoddandumest. aduossit conuersio
quos baptizatis in nomine ur̃o tinguantur. Erubescrce
beatissimo paulo clamanti & suam gratulationem profitenti.
Numquid in nominemeo baptiratiestis. Illegaud& quod duos
solos & unãdomũ baptiz auerit: &uospopulos rebaptiz are
Vos uero quid mutatis in hominibus quiiam se dixerunt credidisse in nomipt
non hab& quoddet: Cuicreditur: ipsedat quod creditur. Nonꝑquẽ
creditur: Deniq subiohanne. infinitamultitudohominũ baptita¬
taest. probate iohannem autaccepisse. authabuisse quod daret
Illo autẽo perantedabat ds̃. quidando nondeficit: Eq uncoperanti¬
bus cunctis. humanasunt opera. sed dĩ sunt munera. Iam illud quã
ridiculũ est. qõ q̃si adgloriãuram̃ a uobis semꝑ auditur. hoc munus

Expanded text:
conlecta, non de libro lecta: \'qui non habet, quod det, quomodo dat?\conlecta, non de libro lecta: \'qui non habet, quod det, quomodo dat?\uacat, et apud uos est omne, quod dandum est, ad uos sit conuersio; quos baptizatis, in nomine uestro tingantur. erubescite beatissimo Paulo clamanti et suam gratulationem prontenti: numquid in nomine meo baptizati estis? ille gaudet, quod duos solos et unam domum baptizauerit; et uos populos rebaptizare os uero quid mutatis in hominibus, qui iam dixerunt se credidisse in nomine non habet, quod det?\' cui creditur, ipse dat, quod creditur, non per quem creditur. denique sub Iohanne infinita multitudo hominum baptizata est; probate Iohannem aut accepisse aut habuisse, quod daret. illo autem operante dabat deus, qui dando non deficit; et nunc operantibus cunctis humana sunt opera, sed dei sunt munera. Iam illud quam ridiculum est, quod quasi ad gloriam uestram a uobis semper auditur: \'ho.c munus
Abbreviated transcription (Latin):
sed postrem. Cui res non persona displicuit. deniq baptisma saluato¬
ris iussit. ut discerent. qui non nouerant. quia non ipsum sed aliud
acciperant. uos uero quid inmutatis. si res potuistis mutare. recte
feceritis. sitamen delege aliquid feceritis. paulus dixit. In quobaptis¬
mate baptiz atiestis. & dixerunt illi iohannis. persuasit eis utbap¬
tisma xp̃i acciperent: uos nondicitis. quia accepistis. sed a quo acce¬
pistis. Et in sectamini inpersonas hominũ. &uultis iterare quod
semelest. quibaptizatierant apud effesum. crediderant inpenitentia¬
& inremissione peccatorum. Recte illis dictum. ut baptir arentur
in nomine patris & filii &sp̃sscĩ : Siueipsum interrog&is. siue aliud¬
Nonest. si uehoc uellitis facere quodiam factumest. Redeo tunc
ad illum urm̃ quoddicitis. qui non hab& quodd& quomododat.
Vndehaecuox est. dequalectione recitari potest Vox est. deuico

Expanded text:
sed post rem, cui res, non persona displicuit. denique baptisma saluatosed post rem, cui res, non persona displicuit. denique baptisma saluatoris iussit, ut discerent, qui non nouerant, quia non ipsum, sed aliud _.acceperant. uos uero quid inmutatis? si res potuistis mutare, recte feceritis, si tamen de lege aliquid feceritis. Paulus dixit: in quo baptismate baptizati estis? et dixerunt illi: Iohannis; persuasit eis, ut baptisma Christi acciperent. uos non dicitis: quid accepistis, sed a quo accepistis, et insectamini personas hominum et uultis iterare, quod semel est. qui baptizati erant apud Ephesum, crediderant in paenitentiam et remissionem peccatorum; recte illis dictum est, ut baptizarentur in nomine patris et filii et snon est, siue hoc uelitis facere, quod iam factum est. Redeo nunc ad illud uestrum, quod dicitis: \'qui non habet, quod det, quomodo dat?\' unde haec uox est, de qua lectione recitari potest? uox est de uico
Abbreviated transcription (Latin):
seilli nescire. an ess& sp̃ssc̃s. et dixitillis. ut postbaptisma iohannis
acciperent spm̃scm̃. Sicenim baptizatierant. quem ad modum
multi aiohanne fuerant baptirati. sed qui antelegem baptiz.atisunt
ad indulgentiam pertinuerunt. quia praesens fuerant. qui indul¬
gentiam dar&. nonerant extotorei. quilegibus nonfuerant
occupati. Hii uero qui apud effesum. poslegem. Iohannis baptis¬
mate baptirati fuisseleguntur postleges insacramento errauerant.
quia iam introductum fuerat baptismadni. &t exclusum fuerat
serui. & ideo quia postmandata diuina legibus debuerant . ire.
in rognum. non peruiolentiam. Iamenim terminũ temporis
fixerat xp̃s dicendo. Adiebus iohannis. usque in hodiernum. posthodier¬
num iamnonlicebat. quodherilicuit: quare noliteuobis blandiri.
dedicto apostoli pauli. qui non post personam operarii interrogauit.

Expanded text:
se illi nescire, an esset spiritus sanctus, et dixit illis, ut post baptisma Iohannis se illi nescire, an esset spiritus sanctus, et dixit illis, ut post baptisma Iohannis acciperent spiritum sanctum. sic enim baptizati erant, quemadmodum multi a Iohanne fuerant baptizati. sed qui ante legem baptizati sunt, ad indulgentiam pertinuerunt, quia praesens fuerat, qui indulgentiam daret; non erant ex toto rei, qui legibus non fuerant occupati. hi uero, qui apud Ephesum post legem Iohannis baptismate baptizati fuisse leguntur, post leges in sacramento errauerant, quia iam introductum fuerat baptisma domini et exclusum fuerat serui. et ideo, quia post mandata diuina legibus debuerant ire in regnum, non per uiolentiam: iam enim terminum temporis fixerat Christus dicendo: a diebus Iohannis usque in hodiernum. post hodiernum iam non licebat, quod heri licuit. quare nolite uobis blandiri de dicto apostoli Pauli, qui non post personam operarii interrogauit,
Abbreviated transcription (Latin):
&tamen supra memoratamilia hominũ. quia indõ crediderant. quã¬
Non potuit. Indeest uox filudĩ dicentis. a diebus iohannis usq
in hodiernum. regnumdĩ uimpatitur. & quiuim faciunt diripi
unt illud quia adhuc baptiz abat iohannes. Deniq quia alterũ
tempuserat ante praecepta. qui post praecepta. In nomine saluato¬
ris baptirati sunt. in regnumlegibus intrauerunt: qui ante praecep¬
ta. sinelege uim fecerunt. sed exclusi nonsunt. Ergo ante praccepta
baptisma iohannis. cumec̃t inperfectũ. Profecto iudicatum est.
abeo nemo iudicat. & quia q̃si. quidamlimes fixus eẽt iussionis.
inter tempora antecedentia &sequentia. Cum apud effesum bapti¬
arentur aliqui inbaptismate iohannis. post praecepta hos uidens
beatissimus paulus interrogauit. anaccepissent spm̃scm̃. dixert̃

Expanded text:
et tamen supra memorata milia hominum, quia in deum crediderant, quamet tamen supra memorata milia hominum, quia in deum crediderant, quamnon potuit. inde est uox filii dei dicentis: a diebus Iohannis usque in hodiernum regnum dei uim patitur; et qui uim faciunt, diripiunt illud. ideo dixit: uim faciunt, quia adhuc baptizabat Iohannes. denique quia alterum tempus erat ante praecepta, alterum post praecepta, qui post praecepta in nomine saluatoris baptizati sunt, in regnum legibus intrauerunt; qui ante praecepta, sine lege uim fecerunt, sed exclusi non sunt. ergo ante praecepta baptisma Iohannis cum esset inperfectum, pro perfecto iudicatum est ab eo, cui nemo iudicat, et quia quasi quidam limes fixus esset iussionis inter tempora antecedentia et sequentia. cum apud Ephesum baptizarentur aliqui in baptismate Iohannis post praecepta, hos uidens beatissimus Paulus interrogauit an accepissent spiritum sanctum. dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quod hodie datur secundum quodait. A quã quãegodo. quibibe¬
rit nonsiti& in aecernum. Nam & discipuliiohannis. cum dicerent
magistrosuo. Eccequembaptizas. baptiz abat quidem. sed permanus
apostolorum quibus leges baptismatis dederat. Deniq lectum est
alioloco. Nam ipseneminem baptizauit. sed discipulieius. In hacre
omnes discipulieius sumus. ut nos operemur. ut illedec qui sedatu¬
rumesse promisit: & tamen iohannes infinita milia hominũ baptidar&.
milia hominũ inpenitentiae remissione tincta sunt peccatorum. Sed nemo
scm̃. AUtubiuenit tempus plenitudinis. cesto temporededit leges bap¬
tismatis filius dĩ. & dedituiam quam iretur adregna cadorum. &iam
tempus noluit emendare quodoperatum est. Nelicentiam rebapti
Zarct. quãuis alterum fuerit baptisma iohannis. & alterum sit xp̃i
baptisma. Iohannes anteleges propleno uoluitesse qued nonerat plenũ

Expanded text:
quod hodie datur, secundum quod ait: aquam quam ego do, qui bibequod hodie datur, secundum quod ait: aquam quam ego do, qui biberit, non sitiet in aeternum. nam et discipuli Iohannis cum dicerent magistro suo: ecce quem baptizasti, baptizat: baptizabat quidem, sed per manus apostolorum, quibus leges baptismatis dederat. denique lectum est alio loco: nam ipse neminem baptizauit, sed discipuli eius. in hac re omnes discipuli eius sumus, ut nos operemur, ut ille det, qui se daturum esse promisit. et tamen cum Iohannes infinita milia hominum baptizaret, milia hominum in paenitentia et remissione tincta sunt peccatorum. sed nemo ritum sanctum. at ubi uenit tempus plenitudinis, certo tempore dedit leges baptismatis filius dei et dedit uiam, qua iretur ad regna caelorum, etiam tempus noluit emendare, quod operatum est, ne licentiam rebaptizandi daret, quamuis alterum fuerit baptisma Iohannis et alterum sit Christi. baptisma Iohannis ante legem pro pleno uoluit esse, quod non erat plenum;
Abbreviated transcription (Latin):
euangelium. uid& equid in salute generis humani. sit pollicitus xp̃s
Cui cum mulier samaritana aquã negar&. tunc afiliodĩ dictumest
quod praescribat praesumptionib urĩs: Aquam inquit. quamego
do. quibiberit nonsiti& in aeternum. Aquam quamegodo in¬
quit. Nondixit quãdederint quise scõs putant. sicut uobis
uidemini. sed sedixit daturum. Ipseestergoquidat. ipsius est quoddatur.
quidest quod uobis tota inportunitate uindicare contenditis. cumhancrem
cumulet iohannes baptista. qui praecursor uenerat saluatoris. Cum
multos tinguer& inpenitentia & remissa peccatorum. Nuntiauit
filium dĩ esseuenturum. cuius uerba haec sunt. Ecceuenit quiuos bapti¬
r&. & tamen non legimus post iohannem xpm̃ aliquẽ rebaptizasse
Quodergo dixit. quiuos baptir&. ueniens xp̃s illo tempore post
iohannem tincxit. Promissum erat temporibus nr̃is. ut ipsed aret

Expanded text:
euangelium, uidete, quid in salutem generis humani sit pollicitus Christus. euangelium, uidete, quid in salutem generis humani sit pollicitus Christus. cui cum mulier Samaritana aquam negaret, tunc a filio dei dictum est, quod praescribat praesumptionibus uestris: aquam, inquit, quam ego do, qui biberit, non sitiet in aeternum. aquam quam ego do, inquit, non dixit: \'quam dederint, qui se sanctos putant\', sicut uobis uidemini, sed se dixit daturum. ipse est ergo, qui dat, ipsius est, quod datur. quid est, quod uobis tota inportunitate uindicare contenditis? Cum hanc rem cumulet Iohannes Baptista, qui praecursor uenerat saluatoris, cum multos tingeret in paenitentia et remissa peccatorum, nuntiauit filium dei esse uenturum; cuius uerba haec sunt: ecce uenit, qui uos baptizet. et tamen non legimus post Iohannem Christum aliquem rebaptizasse; quod ergo dixit: qui uos baptizet, ueniens Christus illo tempore post Iohannem neminem tinxit. promissum erat temporibus nostris, ut ipse daret,
Abbreviated transcription (Latin):
mea. &adelictomeo mundame. Lauame dixit. Nondixit eligeper
quem lauer. &esaias proph&ca. sicdixit. Quõ ablu&dñs sordem fili¬
Dignamini uel proph&ae uos uincant. uel sicagnoscitur. qui alauat
homo sedds̃. quã diudicits qui non hab&. quod deb& quandodat.
lauarenon potest. Nisi quieiusdem fabricator est mentis Aut sipu¬
tatis quia lauacrũ urm̃est dicite qualisest ipsamens quaeper corpus
lauatur. aut quam hab& formam. autquoloco inhominehabitet. hoc
homini scirenegatum est. Ergo quomodoputas quia lauas. quinescit
qualesit quod lauas. Dnĩ est mundare. Non hominis. Ipseenim per pro¬
ph&am esaiam. ꝓmisit se locuturũ dumait. Etsi fuerint peccata ur̃a
uelut coccũ. ut niuem in albabo. dixit faciam. Necabin albari si hoc
misitds̃ in alhare peccatis affectos. non perhominẽ. Reuestimini ad

Expanded text:
mea et a delicto meo munda me. laua me, dixit, non dixit: elige, per mea et a delicto meo munda me. laua me, dixit, non dixit: elige, per quem lauer, et Esaias propheta sic dixit: quoniam abluet dominus sordes filidignamini, ut uel prophetae uos uincant, uel. sic agnoscite, quia non lauat homo, sed deus. quamdiu dicitis: \'qui non habet quod det, quomodo dat?\' lauare non potest nisi deus, qui eiusdem fabricator est mentis. aut si putatis, quia lauacrum uestrum est, dicite, qualis est ipsa mens, quae per corpus lauatur, aut quam habet formam aut quo loco in homine habitet: hoc homini scire negatum est. ergo quomodo putas, quia lauas, qui nescis, quale sit, quod lauas? dei est mundare, non hominis; ipse enim per prophetam Esaiam promisit se loturum, dum ait: et si fuerint peccata uestra uelut coccum, ut niuem inalbabo. inalbabo dixit, non \'faciam inalbari\'. si hoc romisit deus inalbare peccatis adfectos, non per hominem. reuertimini ad
Abbreviated transcription (Latin):
& semel secũ sunt & mutari non possunt. Operarii uero cotidie mu¬
tantur & locis & temporibus & personis. Nequeenim unus homo
est. qui semper aut ubiq baptizat. In hocopere iamdudum alii
fuerunt modo alii. postea alii futuri sunt: operarii mutari non¬
possunt. sacramenta mutari non possunt. cumergo uideatis om̃s
quibaptizant: operarios esse nondominos. & sacramenta per se
esse scã. non perhomines: Quidest quod uobis tantũ uindicatis.
quidest quoddnm̃ amuneribussuis excludere contenditis. Conce¬
ditedõ prȩstare quaesua sunt. Nonenim potest id munus ab homi¬
nedari. quod diuinũest: sisicputatis prof&ariuoces. &dĩ promissa
manere contenditis: quibus probatur quiads̃ lauat. Non homo: Ad¬
est contrauos dð ꝓph&ca quiait in psalmo xluiiii. Lauabisme& suꝑ
niuem dealbabor. Item in codem psalmo. ds̃ lauame ab iniufaitia

Expanded text:
et semel secum sunt et mutari non possunt, operarii uero cotidie muet semel secum sunt et mutari non possunt, operarii uero cotidie mutantur et locis et temporibus et personis. neque enim unus homo est, qui semper aut ubique baptizat. in hoc opere iamdudum alii fuerunt, modo alii, postea alii futuri sunt: operarii mutari possunt, sacramenta mutari non possunt. cum ergo uideatis omnes, qui baptizant, operarios esse, non dominos, et sacramenta per se esse sancta, non per homines, quid est, quod uobis tantum uindicatis? quid est, quod deum a muneribus suis excludere contenditis? concedite deo praestare, quae sua sunt. non enim potest id munus ab homine dari, quod diuinum est. si sic putatis, prophetarum uoces et dei promissa inanire contenditis, quibus probatur, quia deus lauat, non homo. adest contra uos Dauid propheta, qui ait in psalmo L: lauabis me et super niuem dealbabor. item in eodem psalmo: deus, laua me ab iniustitia
Abbreviated transcription (Latin):
est fides in singulis unaest: uimsuam semꝑ r&cinent ambȩ persona
uero operantis intellegitur duabus prioribus speciebus. par esse
Nonposse. Ideo quod sola esseuideatur mutabilis. Internos & uos
uultiseiusdem personae essedistantiam: & sanctiores uos aestiman¬
tes. superbiam uram̃ non in dubitatis ante ponere trinitati. Cum
persona operantis mutari possit. trinitas mutarier non possit.
& cum accipientibus baptisma desiderari debeat. uos desiderandos
esse proponitis. Cũ operantes inter aliossitis. Ostendite qualem
in eodem mysteriolocũ habeatis. & añ ex eodem corporeessepossitis
baptismatis unicũ nomenest. cui subest propriũ corpus. cui
corpori certa sunt mẽbra. quibus pecaddi necauferri aliquid potest
Inter qui: & mẽbra sielegendus operarius inuenitur. totũ corpus
adoperantẽ pertineat. Hae comnia huius corporismẽbra. & semꝑ

Expanded text:
est, fides in singulis una est, uim suam semper retinent ambae. persona est, fides in singulis una est, uim suam semper retinent ambae. persona uero operantis intellegitur duabus prioribus speciebus par esse non posse, eo quod sola esse uideatur mutabilis. inter nos et uos uultis eiusdem personae esse distantiam et sanctiores uos aestimantes superbiam uestram non dubitatis anteponere trinitati, cum persona operantis mutari possit, trinitas mutari non possit. et cum ab accipientibus baptisma desiderari debeat, uos deside randos esse proponitis; cum operantes inter alios sitis, ostendite, qualem in eodem mysterio locum habeatis et an ex eodem corpore esse possitis. baptismatis unicum nomen est, cui subest proprium corpus, cui corpori certa sunt membra, quibus nec addi nec auferri aliquid potest; inter quae membra si eligendus operarius inuenitur, totum corpus ad operantem pertinet. haec omnia huius corporis membra et semper
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. & postillius unũcredo tuexigis alterũ credo. deindesequit᷑
unũ baptisma. ut quia quod unumest. scm̃est perquodunum est.
Nonsolũ abher&icorum profanis & sacrilegiis baptismatib separat᷑.
sed nedupliciter quod unum est aut iter&ur quod semelest In hoc
sacramen tobaptismatis celebrando. tresessespecies constat. quas&
uos Necaugere necminuere. Nec pr&cer mittere poteritis. prima
species est intrinitate. secunda incredente: testia inoperante.
sed non pari libramine ponderandesunt singulae duasenim uideo
Necessarias. & unã qs̃i necessariam: principalẽ laocum trinitas possid& sine
sine qua resipa nom potest geri: hanc sequitur fides credentis. sũ ꝑsona
operantis uicinaest quaesimili auctoritateesse non potest. Duaepriores
permanent semper in mutabiles & inmotae. trinitasenim semꝑ ipsa

Expanded text:
credidit, et post illius unum \'credo.\' tu exigis alterum \'credo.\'. deinde sequitur credidit, et post illius unum \'credo.\' tu exigis alterum \'credo.\'. deinde sequitur unum baptisma, ut quia quod unum est, sanctum est, per quod unum est, non solum ab haereticorum profanis et sacrilegis baptismatibus separetur, sed ne duplicetur, quod unum est, aut iteretu , quod semel est. In hoc sacramento baptismatis celebrando tres esse species constat, quas et uos nec augere nec minuere nec praetermittere poteritis: prima species est in trinitate, secunda in credente, tertia in operante. sed non pari libramine ponderandae sunt singulae. duas enim uideo necessarias et unam quasi necessariam; principalem locum trinitas possidet, sine qua res ipsa non potest geri; hanc sequitur fides credentis; iam persona operantis uicina est, quae simili auctoritate esse non potest. duae priores permanent semper inmutabiles et inmotae; trinitas enim semper ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quam iteremus. quod semelest: aut publicemus quodunum. sicenim
scriptumest. apostolodicente. unusds̃. unus xp̃s. unafides. una
tinctio. deniq uos quibaptisma q̃si libenter duplicare contenditis.
sidatis alterum baptisma. Date alteram fidem. sidatis alteram fidem.
date & alterum xp̃m̃. sidatis alterũ xpm̃. date alterumdm̃. unumdm̃eẽ
negarenon potestis nec in marcionis foucas incidatis: ergods̃ unusest
deunodõ unus est. deu nodõ unus est xp̃s. qui rcbaptizatur iam xpĩ¬
anus fuerat. quomodo dicipotest. iterũ xp̃ianus. Una fides hocloco
abher&icorũ erroribus. & abcorum uaria fide fidesunica separatur.
&iam uobis prescribitur qui postsemel iterũ factis. totũ ponendo in
dotibus nihil insacramentis. Cũ hoc nomen fidei pertineat ad creden¬
tem. Non ad operantem. quocũ queenim interrogantequi credidit dõ

Expanded text:
ut iteremus, quod semel est, aut duplicemus, quod unum est. sic enim ut iteremus, quod semel est, aut duplicemus, quod unum est. sic enim scriptum est apostolo dicente: unus deus, unus Christus, una fides, una tinctio. denique uos, qui baptisma quasi libenter duplicare contenditis, si datis alterum baptisma, date alteram fidem; si datis alteram fidem, date et alterum Christum; si datis alterum Christum, date alterum deum. unum deum esse negare non potestis, ne in Marcionis foueas incidatis. ergo deus unus est, de uno deo unus est Christus. qui rebaptizatur, iam christianus fuerat; quomodo dici potest iterum christianus? una fides hoc loco ab haereticorum erroribus et ab eorum uaria fide fides unica separatur. etiam nobis praescribitur, qui post semel iterum facitis, totum ponendo in dotibus, nihil in sacramentis, cum hoc nomen fidei pertineat ad credentem, non ad operantem. quocumque enim interrogante qui credidit deo,
Abbreviated transcription (Latin):
dum eẽ mandauerat. Non deiudȩorũ auther&icorum. quidũ lauant
sordidant. sed deaqua scã quaedetriũ nominũ fontib inundat.
non hab& necessitatem iterum lauandi. qui semeldixit prohibuit
iterum fieri. & dereloquutus est nondepersona. Namsiess&c distantia
diceret. qui semel benelocutus fuerit: Seddum non addidit uerbũ
bene. indicat quia quicquid intrinitate factum fuerit beneest. Indeest
quod simpliciter a uobis uenientes excipimus. cumdicit. Non hab&
necessitatem iterũ lauandi. Haec sententia generalis est Nonspecialis:
Nam si pedo haecdicerentur. dicer& xp̃s. quia semel benelotus est
non hab& necessitatem iterũ lauandi. Id eo quotiens a uobis bapti¬
Latus aliqui adnos transitum uoluerit facere. Uenientem. hoc
magisterio exemplo tota simplicitate suscipimus. Absit enim
facinori praesenti & futuro sacculo indulgentia denegatur: Absit.

Expanded text:
dum esse mandauerat, non de Iudaeorum aut haereticorum, qui dum . lauant, dum esse mandauerat, non de Iudaeorum aut haereticorum, qui dum . lauant, sordidant, sed de aqua sancta, quae de trium nominum fontibus inundat. non habet necessitatem iterum lauandi. qui semel dixit, prohibuit iterum fieri et de re locutus est, non de persona. nam si esset distantia, diceret: \'qui semel bene lotus fuerit\'; sed dum non addidit uerbum \'bene\', indicat, quia quicquid in trinitate factum fuerit, bene est. inde est, quod simpliciter a uobis uenientes excipimus. cum dicit: non habet necessitatem iterum lauandi, haec sententia generalis est, non specialis; nam si Petro haec dicerentur, diceret Christus: \'quia semel lotus es, non habes necessitatem iterum lauandi\': ideo quotiens a uobis baptizatus aliquis ad nos transitum uoluerit facere, uenientem hoc magisterio et exemplo tota simplicitate suscipimus. absit enim,facinori et praesenti et futuro saeculo indulgentia denegatur, absit,
Abbreviated transcription (Latin):
pocro filiusdĩ. quod ego facio. tunescis: scies autẽ postea dicendo
scies postea. haectempora designabat. Ergo interc&eros testimenti
titulos. hunctitulum deaqua conftituit cum lauar& pedes discipulissuis
tacentib: c&eris sitacer& & p&rus solam fecerat formam humilitatis pihil
pnuntiauerat desacramento baptismatis. Sed cum p&rus recusat necpe¬
dessibilauari permisit. negatilli xp̃sregnum. Nissaccepis s& obseqͥũ
Sedcumedestis regni mentiofier&. quo parscorporis p&ebatur
adobsequiũ. totum corpus obtulit ad lauacrum. Nuncad¬
estote omnesturbȩ. Et singuli xpiamipopuli. Quidliceat. discite
Dumꝓuocat p&rus. xp̃s docet. quidubitat discat. xpienim uox est
qui semello tusest non hab& necessitatem iterũ lauandi. quia estmnun¬
dustotus: & decolauacropronuntiauit. quod d&rinitate caelebran¬

Expanded text:
Petro filius dei: quod ego facio, tu nescis; scies autem postea. dicendo Petro filius dei: quod ego facio, tu nescis; scies autem postea. dicendo \'scies postea\' haec tempora designabat; ergo inter ceteros testamenti titulos hunc titulum de aqua constituit. cum lauaret pedes discipulis suis, tacentibus ceteris si taceret et Petrus, solam fecerat formam humilitatis, nihil pronuntiauerat de sacramento baptismatis. sed cum Petrus recusat nec pedes sibi lauari permittit, negat illi Christus regnum, nisi accepisset obsequium. sed cum caelestis regni mentio fieret, quo pars corporis petebatur obsequium, totum corpus obtulit ad lauacrum. nunc adestote, omnes turbae et singuli christiani populi; quid liceat, discite. dum prouocat Petrus, Christus docet. qui dubitat, discat; Christi enim uox est: qui semel lotus est, non habet necessitatem iterum lauandi, quia est mundus totus. et de eo lauacro pronuntiauit, quod de trinitate celebran
Abbreviated transcription (Latin):
na caclestibus comparari. talecest quod quiuis hominũ habens numero¬
sos filios : os quãdiu pater praesensest. ipseimperat singulis non est
adhuc Nccessarium testamentũ. sic & xp̃s quã diu praesens interris fuit.
quãuis nec mododesit ꝓ tẽpore quicquid necessariũ erat apłis impera¬
uit: sed quomodo terrenus pater dumse in confinio senserit mostis.
timens nepostmortẽsuam ruꝑta pacelitigent fratres: Adhibitis testib:
uoluntatẽsuã depectore morituro trans fest intabulas diuduraturas.
& si fuerit inter fratres nata contentio. Nonitur ad tumulũ sed querit᷑
testamentũ. & qui intumulo quiescit tacitus d&abulis loquitur uiuus.
cuius esttestamentũ in caeloest. Ergo uoluntas eius. uelut intestam̃to
gelio requiratur. &enim depraescientia quaemodo facitis. lam futura
conspexerat xp̃s. deniq cum lauar& pedes discipulissuis. sic ait

Expanded text:
na caelestibus conparari. tale est, quod quiuis hominum habens numerona caelestibus conparari. tale est, quod quiuis hominum habens numerosos filios, quamdiu pater praesens est, pater et ipse imperat singulis; non est adhuc necessarium testamentum: sic et Christus, quamdiu praesens in terris fuit, quamuis nec modo desit, pro tempore quicquid necessarium erat, apostolis imperauit. sed quomodo terrenus pater, dum se in confinio. senserit mortis, timens, ne post mortem suam rupta pace litigent fratres, adhibitis testibus uoluntatem suam de pectore morituro transfert in tabulas diu duraturas, et si fuerit inter fratres nata contentio, non itur ad tumulum, sed quaeritur testamentum, et qui in tumulo quiescit, tacitus de tabulis loquitur: uiuus, cuius est testamentum, in caelo est, ergo uoluntas eius, uelut in testamento, ratur. etenim de praescientia, quae modo facitis, iam futura conspexerat Christus. denique cum lauaret pedes discipulis suis, sic ait
Abbreviated transcription (Latin):
bus mergite: Siuobis absentibus nihil deb& trinitas operari. Cum
ergodixeris &unũ fuisse diluuium & circũcisionem rep&ti non posse.
& nos docuimus caelestemunus unicuiq credenti. atrinitate con fer¬
ri. Non ab homine. & quiduobis uisumest non postnos sedtrinita¬
tem baptisma gemina re. Cuius desacramento nonleue certa¬
men innatumest. & dubitatur appost trinitatẽ in eoͣdẽ trinitate.
uobis credat. Nemonobis. Omnes contentiosi homines sumus. Quae¬
rendi sunt iudices: sixpĩani deutraq pastedari non possunt. quia
studiis ueritas inpeditur. deforis quaerendus est iudex: sipaganus
Nonpotest xp̃ĩana nosse secreta. si iuidȩus inimicus est xpĩani baptis¬
matis. ergo interris dehacre nullum poterit repperire iudicium
decado quaerendusestiudex sedutquid pulsamus ad caclũ. cũ habea¬
mus hicineuanglo testamentũ. Inquã quia hocl ocorectepossunt terre¬

Expanded text:
bus mergite, si uobis absentibus nihil debet trinitas operari. Cum bus mergite, si uobis absentibus nihil debet trinitas operari. Cum ergo dixeris et unum fuisse diluuium et circumcisionem repeti non posse, et nos docuimus caeleste munus unicuique credenti a trinitate conferri, non ab homine: ecquid uobis uisum est non post nos, sed post trinitatem baptisma geminare? cuius de sacramento non leue certamen innatum est et dubitatur, an post trinitatem in eadem trinitate uobis credat, nemo nobis: omnes contentiosi homines sumus. quaerendi sunt iudices: si christiani, de utraque parte dari non possunt, quia studiis ueritas inpeditur. de foris quaerendus est iudex: si paganus, non potest christiana nosse secreta, si Iudaeus, inimicus est christiani baptismatis; ergo in terris de hac re nullum poterit reperiri iudicium: de caelo quaerendus est iudex. sed ut quid pulsamus ad caelum, cum habeamus hic in euangelio testamentum? quia hoc loco recte possunt terre
Abbreviated transcription (Latin):
inter fuerit ur̃a praesentia. si nobis derogatis ueldm̃ reueremini. qui
plet &ciam &illic ubi non fuerit humana persona. Tuuero frater
parmeniane in laude aquȩ degenescorũ lectione dixistiaquas primũ
uiuas animas edidisse. Numquid sua sponte eas generarepotuerunt.
Numquid non &illic fuerat totatrinitas. utiq & illic fuerat ds̃ pa¬
ter. qui iuberedignatus est quidixit. educant aquae natantia
uolatilia & cetera. quod si sineoperante fier& quod factum est.
diceretds̃ educite aquae ibieratergo filiusdĩ qui operebatur. ibi
erat sp̃s sc̃s sicutilectumest. & sp̃sdĩ superferebatur super aquas.
Nihil illicuideo quastum. Nihilminus a tribus. & tamqi natum est
quod trinitas operataest. & nonibi fuistis. aut sisine uobis nihil debe
licere trinitati. reuocatepisces inoriginem. lam uolantes aues flucti¬

Expanded text:
interfuerit uestra praesentia. si nobis derogatis, uel deum reueremini, qui interfuerit uestra praesentia. si nobis derogatis, uel deum reueremini, qui tur et conplet, etiam et illic, ubi non fuerit humana persona. tu uero, frater Parmeniane, in laude aquae de Geneseorum lectione dixisti aquas primum uiuas animas edidisse. numquid sua sponte eas generare potuerunt? numquid non et illic fuerat tota trinitas? utique et illic fuerat deus pater, qui iubere dignatus est, qui dixit: educant aquae natantia, uolatilia, et cetera. quodsi sine operante fieret, quod factum est, diceret deus: educite, aquae. ibi erat ergo filius dei, qui operabatur, ibi erat spiritus sanctus, sicuti lectum est: et spiritus dei superferebatur super aquas. nihil illic uideo quartum, nihil minus a tribus, et tamen natum est, quod trinitas operata est, et non ibi fuistis; aut si sine uobis nihil debet licere trinitati, reuocate pisces in originem; iam uolantes aues flucti
Abbreviated transcription (Latin):
re trimina. & quod inpatripassianodictũ est. incatholicos noli
transferre. Nunoquõ manifeste monstratũ est anobis. & prouobis
dicipotuisse quod dediluuio & circũcisione locutuses. Consequens
& ostendere. quomodo laudem baptismatis itadixeris. ut in eamulta p
& apuduos &apudnos. una est aeodesiastica conuersatio. communes
lectiones. cadem fides. ipsa fidei sacramenta eadem misteria. Beneigitur
lauda stibaptisma. ouisenim fidelium nesciat singula rebaptisma uirtu¬
tum esscuitam. criminũ mortem. Natiuitatẽ inmostalem
Caelestis regni conparationem innocentiae postum peccatorum ut& tu
dixisti naufragium. hasres unicuiq non eiusdem rei operarius. sed
credentis fides & trinitas praestat. Deindequeris quid inlaude baptis¬
matis contrauos dixeris audi. Sed prius est fatearis. quod omnes nega¬
re minime poteritis. Dicitis enim trinitate ꝓnihilo haberi. ubi non

Expanded text:
re crimina et quod in Patripassianos dictum est, in catholicos noli re crimina et quod in Patripassianos dictum est, in catholicos noli transferre. nunc quoniam manifeste monstratum est a nobis et pro uobis dici potuisse, quod de diluuio et circumcisione locutus es, consequens est ostendere, quomodo laudem baptismatis ita dixeris, ut in ea multa pro et apud uos et apud nos una est ecclesiastica conuersatio, communes lectiones, eadem fides, ipsa fidei sacramenta, eadem mysteria. bene igitur laudasti baptisma; quis enim fidelium nesciat singulare baptisma uirtutum esse uitam, criminum mortem, natiuitatem inmortalem, caelestis regni conparationem, innocentiae portum, peccatorum, ut et tu dixisti, naufragium. has res unicuique credenti non eiusdem rei operarius, sed credentis fides et trinitas praestat. Deinde quaeris, quid in laude baptismatis contra uos dixeris. audi, sed prius est fatearis, quod omnes negare minime poteritis. dicitis enim trinitatem pro nihilo haberi, ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
mundar&ur. sed qui postea dicturus eras. extraher&icorũ morbidos
fontes esse. &iam aliam. quã id est mendacem contrauerã. ut quid
catacdrsmũ quod semel fit. commemorare uoluisti. Siita est ostende
prius duas archas & nonsimiles & duas columbas dispares. diuersos
ramos oresuo portantes. Siaquam ueram & falsam probaturus es.
aqua igitur sola&uera il laest. qua enon deloco Nondeper sona sed
d&crinitate conditaest & quia dixisti &aquã c̃ẽmendacem. &iam
hancdisce ubieam poteris inuenire aut flauionem prax eam patri¬
passianum. qui extoto filiũ negat. & patrem passũ esse contendit.
Etcũ sit filiusdĩ ueritas. sicut ipsetestatur dicens. Egosũ ianua &uia
& ueritas. ergofilius dĩest ueritas ubi ipse non est mendacium est.
cum apud patripassianum Nonest filius nonest necueritas. &ubi ue¬
ritas nonest ibiest. & quamendax, quare uel sero quãdesine confinge¬

Expanded text:
mundaretur. Sed qui postea dicturus eras, extra haereticorum morbidos mundaretur. Sed qui postea dicturus eras, extra haereticorum morbidos fontes, esse etiam aliam aquam, id est, mendacem, contra veram: ut quid Cataclysmum quod semel fuit commemorare voluisti? Si ita est, ostende prius duas arcas etsi non similes, et duas columbas dispares diversos ramos ore suo portantes , si aquam veram et falsam probaturus es. Aqua igitur sola et vera illa est, quae non de loco, non de persona, sed de Trinitate condita est: et quia dixisti, et aquam esse mendacem, etiam hoc disce, ubi eam poteris invenire: apud Praxeam, Patripassianum, qui ex toto Filium negat, et Patrem passum esse contendit. Et cum sit Filius Dei veritas, sicut ipse testatur dicens: ego sum janua, et via et veritas : ergo Filius Dei est veritas; ubi ipse non est, mencum apud Patripassianum non est filius, non est nec ueritas, et ubi ueritas non est, ibi est aqua mendax. quare uel sero iam desine confinge
Abbreviated transcription (Latin):
tas sequi. qualiseius imago praemissaest. Nam&ds̃ quiuoluit
ostenderesingularem postesse deberesequente ueritate: Nondeau¬
ricula Nondedigito uoluit aliquid tolli. sedea pars corporis electa
est deperitomen semel ablatũ. salutare in illis faciat signũ. quod
non potest iterum fieri. Semelenim factũ seruat salutem: siterum
fiat potest auferre perniciem: sic &baptisma xp̃ianorũ trinitate con¬
fectum confest gratiã. sirep&catur. facit uitae iacturam. Quid tibi
igitur placuit frater parmeniane. rem singularem proponerẽ. etontra
hanc lic& diuersa duobaptismata comparare: unũuerũ alterũ falsũ.
sienim postea disputasti. duas aquas esse. uobi sunã uindicans ueram.
Nobis mendacem ad scribere uoluisti. posthoc&iam cataclismi fecisti
mentionem. Erat quidam imago baptismatis. utinquinatus totus
orbis dimersis peccatoribus lauacro interueniente in facie pristina

Expanded text:
tas sequi, qualis eius imago praemissa est. nam et deus, qui uoluit tas sequi, qualis eius imago praemissa est. nam et deus, qui uoluit ostendere rem singularem post esse debere insequente ueritate, non de auricula, non de digito uoluit aliquid tolli, sed ea pars corporis electa est, unde peritomen semel ablatum salutare in illis faceret signum, quod non potest iterum fieri. semel enim factum seruat salutem; si iterum fiat, potest adferre perniciem. sic et baptisma christianorum trinitate confectum confert gratiam; si repetatur, facit uitae iacturam. quid tibi igitur placuit, frater Parmeniane, rem singularem proponere et contra hanc licet diuersa duo baptismata conparare, unum uerum, alterum falsum? sic enim postea disputasti duas aquas esse, cum uobis unam uindicans ueram, alteram nobis mendacem adscribere uoluisti. post hoc etiam cataclysmi fecisti mentionem; erat quidem imago baptismatis, ut inquinatus totus orbis demersis peccatoribus lauacro interue
Abbreviated transcription (Latin):
nistui insipienter praestringens ordinasti infirmando confirmas
scĩ baptismatis unionem: decircũcisione iudaica. q̃si fundamentũ iacta¬
reuoluisti. quod baptisma xp̃ĩanorũ in hebreorũ circũ cisione fuerat
adumbratum. defendifticatholicam dũ inpugnas. sedenim in ꝓgres¬
su tractatus tui. alterũ te in anire professuses: ut alterũ replere ui¬
dereris: extraher&icorũbaptisma. dũdicis alterũ. & alterũ licet
diuersa ostendere conatussis non possis negare. qui aduosunt: ex
quibus dũ conaris auferre alterũ laborasti ut desecundoquasi primu
facere uidereris. Circũcisio antebaptismatis infigura praemissa est.
& ate tractatũ est. apud xp̃ianos. duas eẽ aquas: Ergo &apud iu¬
daeos. duas circũcisiones. Ostende alterãmeliorem peiorem alterã
hocsiquaeras non poteris inuenire. abrahae prosapientia quaiudȩi
censentur. hocsigillo seinsignirigloriantur. Ergotales deb& ueri¬

Expanded text:
nis tui insipienter praestruens ordinasti; infirmando confirmas nis tui insipienter praestruens ordinasti; infirmando confirmas sancti baptismatis unionem, de circumcisione Iudaica quasi fundamentum iactare uoluisti, quod baptisma christianorum in Hebraeorum circumcisione fuerat adumbratum; defendisti catholicam, dum inpugnas. etenim in progressu tractatus tui alterum te inanire professus es, ut alterum replere uidereris. extra haereticorum baptisma dum dicis alterum et alterum, licet diuersa ostendere conatus sis, non possis negare, quia duo sunt; ex quibus dum conaris auferre alterum, laborasti, ut de secundo quasi primum facere uidereris. circumcisio autem ante aduentum baptismatis in figura praemissa est et a te tractatum est apud christianos duas esse aquas; ergo et apud Iudaeos duas circumcisiones ostende, alteram meliorem, peiorem alteram. hoc si quaeras, non poteris inuenire. Abrahae prosapia, qua Iudaei censentur, hoc sigillo se insigniri gloriantur. ergo talis debet ueri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hocquinto libio ostenditur quia inbaptis mathomines operantur. Etquia
&auctores scismatis in primolibro manifestissi¬
mis documentis oftendimus. & apud noscẽ unã
ueram a ecclesiam catholicam. secundo monstrauimus
Tertiouero probauimus quaeaspera facta essedicuntur ad nos mi¬
nime pertinere. & uos magis peccatores esse. indiciodiuino docuimus
iam debaptismatehocloco dicendumest. inquare quaenunc agitur
questiorota consiftit. quod baptisma ur̃a uiolauit audacia. dumid
uoluistis iterare quod semel mandauit xp̃s. Quod nec tunegas frat̃
parmeniane. quiain principio tractatustui multa contrauos prouob̃
quae sunt nr̃a dixisti. Commemorastienim in comparatione baptis¬
matis semel factum eẽdiluuium: & unam cirtũcisionem fuisse ad
populũ iudaeorũ & cumhaec initio dictionis tuae malo: tractaueris
in ꝓcessutractatustui. tamenhorũ in memor factuses. Inducendo duas
aquas & argumentis. Deaquauera & falsadicturus principiũ sermo¬

Expanded text:
 hoc quinto libello ostenditur quia in baptismate homines operantur, et quiaauctores scismatis, in primo libro manifestissimis documentis ostendimus, et apud nos esse unam ueram ecclesiam catholicam secundo monstrauimus; tertio uero probauimus, quae aspere facta esse dicuntur, ad nos minime pertinere et uos magis peccatores esse indicio diuino docuimus. iam de baptismate hoc loco dicendum est; in qua re, quae nunc agitur, quaestio tota consistit, quod baptisma uestra uiolauit audacia, dum id uoluistis iterare, quod semel mandauit Christus esse faciendum. quod nec tu negas, frater Parmeniane, quia in principio tractatus tui multa contra uos pro nobis, quae sunt nostra, dixisti. commemorasti enim in conparatione baptismatis semel factum esse dilunium et unam circumcisionem fuisse ad populum Iudaeorum. et cum haec initio dictionis tuae tractaueris, in processu tractatus tui tamen horum inmemor factus es inducendo duas aquas et argumentis de aqua uera et falsa dicturus principium sermo
Abbreviated transcription (Latin):
prose i rascitur. Non proresua : a quaenim baptismatis. resdĩ est
Nonds̃. & siputatis desertosesse. quando apuduos fuerunt. quia
apud nos baptizati sunt. Ut merito ur̃i desestores adnos uenire
uiderentur: quare uides te sinecausa conuicium fingens parbitrio
tuo quod uoluisti. ut taurinũ & machariũ lacerares perdidisti.
quod sapiens uideris. dũsensus tuos inuidia deprauauit. & intelle¬

Expanded text:
— pro se irascitur, non pro re sua; aqua. enim baptismatis res dei est, — pro se irascitur, non pro re sua; aqua. enim baptismatis res dei est, non deus — et si putatis desertos esse, quando apud uos fuerunt, qui apud nos baptizati sunt, ut merito uestri desertores ad nos uenire uiderentur? , quod uoluisti, ut Macarium et Taurinum lacerares. perdidisti, quod sapiens uideris, dum sensus tuos inuidia deprauauit et intelle
Abbreviated transcription (Latin):
colitur nihilest. hocest quod dixitds̃. duomala fecissepopulum
suum quia dereliquerunt fontẽ aqueuiue. & effossos acd&ritos
sibi fecerunt lacus. Et enĩ iudeorũ populus deseruerat uerã aquã.
Non nouerat maiestatemdĩ. & idolorũ inquinatam seccatus est
religionem. hocest quoddoletds̃. hoc est quod dicit exhorruisse.
dumdicit. Audicaelum &percipe auribus terra filios generaui etex¬
altaui. ipsi autẽ medereliquerunt: quare non dehaclectione aliquid
frater parmenianedixisti. anquia hicnonest aqua nominata.
Intellegeris enim studio criminandi sicpulsasselegem. ut ubicũq
aquã scriptũ legeris. praestigiis quibusdam ad inuidiam collegisse.
&curriculo quodam malitiae argumentorũ intexto ad te omnia
quae sunt bonatraxisti. Namqualisest tuus intellectus. In hoc
capitulo hieremiȩ cumclam&ds sedesestũ esse. & siceffossos lacus

Expanded text:
colitur, nihil est. hoc est, quod dixit deus, duo mala fecisse populum colitur, nihil est. hoc est, quod dixit deus, duo mala fecisse populum suum, quia dereliquerunt fontem aquae uiuae et effossos ac detritos sibi fecerunt lacus. etenim Iudaeorum populus deseruerat ueram aquam, non nouerat maiestatem dei et idolorum inquinatam sectatus fuerat religionem. hoc est, quod dolet deus, hoc est, quod dicit caelum exhorruisse. dum dicit: audi, caelum, et percipe auribus, terra: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me dereliquerunt. quare non de hac lectione aliquid, frater Parmeniane, dixisti? an quia hic non est aqua nominata? intellegeris enim studio criminandi sic pulsasse legem, ut, ubicumque aquam scriptam legeris, praestigiis quibusdam ad inuidiam conligeres, et euerriculo quodam malitiae argumentorum intexto ad te omnia, quae sunt bona, traxisti. nam qualis est tuus intellectus in hoc capitulo Hieremiae, cum clamet deus se desertum esse et sic effossos lacus