comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne qd̾ male didicerint. peiꝰ doceant. fiant ei littere
uel buxee. uel eburnee: et suis nominib appel¬
ientiti: ludat mneis & lusus eius eruditio sit: etñ
solũ ordinẽ teneat litt̾arũ. et memoria nominũ
incanticũ t ranseat. s ipse int̾ se crebro ordo tur¬
betur. et mediis ultima. pͥmis media misceantur:
ut eas ñ sono tantũ. s ininsu nouerit. Cũ uͦ ceꝑit
tirmentimani stilũ incerã ducere. uel alt̾iꝰ suꝑ¬
posita mami teneri regantur articuli. uel inta¬
bella sculpant᷑ elementa: ut ꝑ eosdem sulcos ĩ clusa
marginib tͣhent᷑ uestigia. et foras nequeant eua¬
gari. Sillabas uingat ad preniũ. & quib ula¬
etas delectari potest. mumiscłis inuitet. Habe¬
at & indiscendo socias. quib inuideat: quarũ lau¬
dib mordeat᷑. Nõ ẽ obiuirganda si tardior sit. s laudib
cxcitandũ ingeniũ ut : uicisse segaudeat. et uictã cdlo¬

Expanded text:
ne, quod male didicerint, peius doceant. fiant ei litterae ne, quod male didicerint, peius doceant. fiant ei litterae uel buxeae uel eburneae et suis nominibus appellentur. ludat in eis, ut et lusus eius eruditio sit, et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat, sed ipse inter se crebro ordo turbetur et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sonu tantum, sed et uisu nouerit. cum uero coeperit trementi manu stilum in cera ducere, uel alterius superposita manu teneri regantur articuli uel in tabella sculpantur elementa, ut per eosdem sulcos inclusa marginibus trahantur uestigia et foras non queant euagari. syllabas iungat ad praemium et, quibus illa aetas delectari potest,  munusculis inuitetur. habeat et in discendo socias, quibus inuideat, I quarum laudibus mordeatur. non est obiurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium; et uicisse se gaudeat et uictam I do
Abbreviated transcription (Latin):
in lege. Sic natus est samuel. fic ortus sanson est:
sic ioħis proħ̾a ad introitũ manie exultauit. et
tonantis et deut̾o matris inoccursũ eius gestie¬
bat erũꝑe. lgctur que de repromissione nataest :
dignã habeat ortu suo institutionẽ parentũ. Sa¬
muel nutrit᷑ intẽplo. Ioħ̃s insolitudine p̃paratur.
lue sacro crine uenerabilis est. uinũ et sicerã ñ
bibit. ad huc paruulus cũ dño sermocinat᷑. hic fu¬
git urbes. zona pellitia cingitur. locustis alitur
et melle siluestri: et intypũ penitentie predicate
tortuosissimi animalis tiestitur exuiiis. Sic eru¬
dienda est antma. que futura est templũ dinch̾
aliud discat audire. nichil loqui. nͥ qd̾ adtimo¬
rẽ dei ꝑtinet. Turpia non intelligat᷑. cantica mũ
augnoret: ad huc tenera lingua psalmis aulcib
imbuatur. Procul sit etas lasciuia puerorũ: ipse
puelle & pedisseque a scłarib consortiis arceantur:

Expanded text:
in lege. sic natus Samuel, sic ortus est Samson, in lege. sic natus Samuel, sic ortus est Samson, sic Iohannes propheta ad introitum Mariae exultauit et tonantis et de utero matris in occursum eius gestiebat erumpere. igitur, quae de repromissione nata est, dignam habeat ortu suo institutionem parentum. Samuel nutritur in templo, Iohannes in solitudine praeparatur. ille sacro crine uenerabilis est, uinum et siceram non bibit, adhuc paruulus cum deo sermocinatur; hic fugit urbes, zona pellicia cingitur, lucustis alitur et melle siluestri et in typum paenitentiae praedicat tortuosissimi animalis uestitus exuuiis. Sic erudienda est anima, quae futura est templum domini. nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem dei pertinet. turpia uerba non intellegat, cantica mundi ignoret, adhuc tenera lingua psalmis dulcibus inbuatur. procul sit aetas lasciua puerorum, ipsae puellae et pedisequae a saecularium consortiis arceantur,
Abbreviated transcription (Latin):
monachorũ cotidie turbas suscipimꝰ. Deposuit pha¬
retras armeniꝰ. hum discunt psait̾iũ. Secchie fri¬
gora feruent ealore fidei. getharũ rutilus. et fla¬
uus exercitus. eccłiarũ circũfert tentoria. et ido
forsitan contra nos equa pugnant acie. qr pari
religione confidunt. Pene lapsus sũ ad aliam
mat̾iam: et currente rota dũ urceũ fac̾e cogito.
amphorã fixit manꝰ. Propositũ eñi mͥerat sc̃e mar¬
celle & tuis precib muitato admatrẽ idẽ adte ser¬
monẽ dirigere: et docere quomͦ instruere paulã
nram debeas. que prius inxp̃o est consecrata qũa
genita. quã ante uouisti quã ut̾o suscepisti dyi¬
dunus aliqͥd temporib nr̃is. depropħalib ubri.
Anna sterilitatẽ aliu fecunditate mutauti. tu luc¬
tuosam fecunditatẽ. uitalib liberis cõmutasti.
fidens loquor. accepturã tefilios. que pͥmũ secum
dño reddidisti. Ista sunt pͥmogenita. que offerĩtt᷑

Expanded text:
monachorum cotidie turbas suscipimus; deposuit famonachorum cotidie turbas suscipimus; deposuit faretras Armenius, Huni discunt psalterium, Scythiae frigora feruent calore fidei; Getarum rutilus et flauus exercitus ecclesiarum circumfert tentoria et ideo forsitan contra nos aequa pugnat acie, quia pari religione confidunt. Paene lapsus sum ad aliam materiam et currenterota, dum urceum facere cogito, amphoram finxit manus. propositum enim mihi erat sanctae Marcellae et tuis precibus inuitato ad matrem, id est ad te, sermonem dirigere et docere, quomodo instruere Paululam nostram debeas, quae prius Christo est consecrata quam genita, quam ante uotis quam utero suscepisti. uidimus aliquid temporibus nostris de prophetalibus libris: Anna sterilitatem alui fecunditate mutauit, tu luctuosam fecunditatem uitalibus liberis conmutasti. fidens loquor accepturam te filios, quae primum foetum domino reddidisti. ista sunt primogenita, quae offeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
by lomus post esterationẽ corporis et cordis. et
beluarũ inheremo conuictũ. mentẽ recepit hu¬
manã. E ut omittã ueta. ne apud incredulosm
mis fabulosa uideantur. ante paucos annos. pro¬
pinquiiᷤꝰᷤ ur̃ graccuᷤ nobilitatẽ nomine patrici
am sonans cũ prefecturã regẽt urbanã. non ne
specũ mitrẽe ⁊om̃ia portentuosa simulachra. qͥ¬
b corax nimphus. miles leo. ꝑses heliodromus
paru imitant᷑. subuertit. fregit. excussit. et his
quasi obsidib ante premissis impetrauit baptis¬
mũ xp̃i . Solitudinẽ patitur. et murbe gentili¬
tas: dii condẽpnationũ. cũ bubonib et noctuis
insolis culminib remanserunt. Uexiua militũ
crucis insignia sunt. Regũ purpuras. et arden¬
tes diadematũ gemmas. patibuli altaris ꝑic¬
titra condecorat. lam egyptius serapis. factus est
xp̃ianus. marnas gare luget inclusus. et eu̾sionẽ
templi iugit̃ ꝑtimescit. De india. ꝑsida. ehiopia.

Expanded text:
bylonis, post efferationem corporis et cordis, et bylonis, post efferationem corporis et cordis, et balluarum in eremo convictum, mentem recepit humanam. Et, ut omittam vetera, ne apud incredulos nimis fabulosa uideantur, ante paucos annos propinquus uester Graccus nobilitatem patriciam nomine sonans, cum praefecturam regeret urbanam, nonne specu Mithrae et omnia portentuosa simulacra, quibus corax, cryphius, miles, leo, Perses, heliodromus, pater initiantur, subuertit, fregit, exussit et his quasi obsidibus ante praemissis inpetrauit baptismum Christi? solitudinem patitur et in urbe gentilitas, dii quondam nationum cum bubonibus et noctuis in solis culminibus remanserunt; uexilla militum crucis insignia sunt, regum purpuras et ardentes diadematum gemmas patibuli salutaris pictura condecorat. lam et Aegyptms Serapis factus est Christianus; Marnas Gazae luget inclusus et euersionem templi iugiter pertremescit. de India, Perside et Aethiopia
Abbreviated transcription (Latin):
canditatus est fide: quẽ filiorũ et nepotũ credenᷤ
turba circtindat. Ego puto etiã ipsũ iuuenẽ siha¬
buisset talẽ cognationẽ. potuisse inxp̃o cred̾e. Des¬
puat licet. & irrideat epłam meã. et me ut stuitũ
et insanũ clamet. hoc et gener eitis faciebat anteqͣ
crederet. fiunt. ñ nascuit᷑. xp̃iam. Autatũ squalet ca¬
pitoliũ fuligine. & aranearũ telis om̃ia iome tem¬
pla cooꝑta sunt. Mouetururbꝰ e sedib stris: et inun¬
dans popłis. ante delubra semiruta cucurrit ad
martyrũ tumulos. Si ñ extorquet fidc̃ pruden¬
tia:. extorqueat salaem uerecundia. Hoc aleta ie¬
ligiossima inxp̃o filia dictũ sit. ut ñ desperes pa¬
rentis salutem: et eadẽ fide ꝗͣ i eruisti fuiam.
et patrẽ recipias: totaq domus beatitudine
ꝑfruaris. sciens illud ad nõ repromissũ. Que
apud homines impossibilia. apud dm̃ possibi
transiit ad paradysũ. Habuchodonosor rerba¬

Expanded text:
candidatus est fidei, quem filiorum et nepotum credens candidatus est fidei, quem filiorum et nepotum credens turba circumdat. Ego puto etiam ipsum juvenem, si habuisset talem cognationem, potuisse in Christum credere. Despuat licet, et irrideat epistolam meam, et me vel stultum, vel insanum clamitet, hoc et gener ejus faciebat antequam crederet. Fiunt, non nascuntur Christiani. Auratum squalet Capitolium. Fuligine et aranearum telis omnia Romae templa cooperta sunt. Movetur urbs sedibus suis, et inundans populus ante delubra semiruta, currit ad Martyrum tumulos. Si non extorquet fidem prudentia, extorqueat saltem verecundia. 2. Hoc Laeta, religiosissima in Christo filia, dictum sit, ut non desperes parentis salutem, et eadem fide qua meruisti filiam, et patrem recipias, totaque al. totiusque  domus beatitudine perfruaris, sciens illud a Domino repromissum: Quae apud homines impossibilia, apud Deum possibitransiit ad paradisum: Nabuchodonosor rex Ba
Abbreviated transcription (Latin):
instruens disciplinis. int̾ cet̾a
cens. Siqua mulier ht̃ uirũ
infidelẽ. & hic consentit habi¬
tare cũ ea. non dimitat uirũ
sutim. Sc̃ificatus eist em̃ uir infidelis ꝑmulierẽ
fidelem᷑. et sc̃ificata est mulier infidelis inuiro fi
deli. Auoqum filii ur̃i immundice̾nt᷑: nunc aũt
mundi st̃. Sicui forte actenus uidebãt᷑ nimiũ dis¬
cipline uincula laxata. et preceps induigentia
preceptoris. consideret domũ patris tui clarissi¬
ii quidẽ & eruditisstm uiri. s adhuc ambilan¬
tis intenebris. et intelugat consiliũ apłi uluc
ꝓfecisse. ut radicis amaritridinẽ. dulcedo fruc¬
tirum cõpensaret. & uiles uirgule. balsama pre
ciosa sudarent. Tues nata de impari matrimo¬
mo. dete & texotio mo paula gen̾ata est. Quisħ
crederet. ut albini pontificis neptis. de repmis
alleluia resonaret. et uirginẽ. xp̃i in suo gremio
senex nutriret: Bene & felicit̃ expetaimus:
scã & fidelis domis. unũ sc̃ificat in fidelem: iam

Expanded text:
instruens  disciplinis, inter caetera cens: Si qua mulier habet virum infidelem: et hic consentit habitare cum ea, non dimittat virum suum. Sanctificatus est enim vir infidelis per mulierem fidelem, et sanctificata est mulier ire. alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt. sicuifortehactenus uidebantur nimium disciplinae uincula laxata et praeceps indulgentia praeceptoris, consideret domum patris tui, clarissimi quidem et eruditissimi uiri, sed adhuc ambulantis in tenebris, et intelleget consilium apostoli illuc profecisse, ut radicis amaritudinem dulcedo fructuum conpensaret et uiles uirgultiosa sudarent. Tu es nata de impari matrimonio: de te et Toxotio meo Paula generata est. Quis hoc crederet, ut Albini Pontificis neptis de repromisChristi ALLELUIA resonaret, et virginem Dei in suo gremio 678 senex nutriret? Et bene feliciterque exspectavimus. Sancta et fidelis domus unum sanctificat infidelem. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ligit. plus miratur. Marcus tullitis apus que
pulcherrimũ illus ẽ elogiũ. demostenes abiĩ
preripuit neees primus orator cusli. ne solus¬
inoratione proquinto galloquio defauore auii¬
gi&e de imꝑtas concionatorib loquat᷑ aicende.
Hehis fraudib laudaris. loquorem que sũ ipse
nuꝑ exꝑtus. Lnus quidã poeta nomi natsus iys
pliti̾atus. cuiꝰ sunt illa colloqitia poetatũ ae
philosophorũ. eũ facit euripidẽ &e menano eã
int̾ se. & alio loco socrat̃e atq epietrrĩ anserẽ

Expanded text:
legit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem legit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: \'Demosthenes tibi praeripuit, nein oratione pro Quinto Gallio, quid de favore vulgi, et de imperitis concionatoribus loquatur, attende, ne his fraudibus ludaris. Loquor enim, quae sum ipse nuper expertus. Unus quidam Poeta nominatus homo, perlitteratus, cujus sunt illa colloquia Poetarum ac Philosophorum, cum facit Euripidem et Menandrum inter se, 264 et alio loco Socratem atq
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Noneni dissensions et ã spacis. ora
patis est filius sapiens. Gaudeat ep e acidicio
uo. cũ cales xp̃c elegerit acerdites. docontere
mecłia̾ ñ clamor popłi s gemitus suscccet. łacti¬
me auditorũ. laudes tuc funt. Sermo prbiscp¬
turatũ lectione conditis uit: lolo te decla masto
uere. & celeritate dicendi. Apud imꝑitũ uulg̃
ad mirationẽ sui facere. indoctorũ hominũ e
Attrita sions int̾pretatur sepe qd neset. &e eũ
aliis suaserit. sibi quoq usurpat scientiã. rẽ¬
ceptor quondã ms̃ gregorius nat antemis. rogat
a me ut exponeret quid sibi inderetitr inuca
ter lusit. docebo te inquiens. suꝑhac re ineccłia
inqua om̃i mͥ popło acclamate. eogis in uitu sei¬
re qd nescis. Aut certe si solus tactieris. soltus abo
om̃ib stulticie condẽpnaberis. Nichi cã tãcale
qua uilẽ plebetulam et indoctam cticio rã suel¬
gue uolubilitate decipere que quicqs non intei¬

Expanded text:
tus est;non enim est dissensionis deus, sed pacis. gloria patris est filius sapiens: gaudeat episcopus iudicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes.. Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. nolo te declamatoremuere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi uellet in Luca  eleganter lusit: \'docebo te\' inquiens \'super hac re in ecclesia, in qua omni mihi populo adclamante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebiculam et indoctam contionem linguae uolubilitate decipere, quae, quidquid non intel
Abbreviated transcription (Latin):
rientes: idẽ ne aut ipse aliiꝰdetrahas. aut alios
audias detrahentes. Sedens inquit aduersus frẽm
tuum loquebaris detrahendo. et aduersus filiũ ma
tioni lingue. custodi sermones tuos. et scito quia¬
cuncta que de aliis loqueris. tua sententia iudi¬
caris: et inhis ipse deprehendendus eris. que
inaliis arguebas. seq uͦ illa iusta ẽ excusatio:
referentib aliis inuiriam facere ñ possum. He¬
mo inuito auditori libent refert. Sagita inla¬
pidẽ nunquã sigitur: int̾dũ resiliens ꝑcutit
dirigentẽ. Discat ddetractor. dũ te uidet ñ libẽ¬
ter audire. non facile detrahere. Cũ detracto¬
ribait salomon ne cõmiscearis. qm̃ repente uenit
ꝑditio eoꝵ : rutnã utroꝵq qͥs nouit: tã uidelicet eiꝰ
qͥ de trahit. qm illiꝰ qͥ attrẽ accõmodat acchenti. Officũ¬
gͦ tmi ẽ iusitare languentes nosse domos matronatum.
aclib̾os earũ : nobiliũ utrorũ custodire secreta. Ofticii

Expanded text:
rientes, id rientes, id audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium mattioni linguae, custodicuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quin aliis arguebas. Neque vero illa justa excusatio: referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Sagitta in lapide nonnunquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. Discat detractor dum te videt non libenter audire, non facile detrahere: Cum detractoribus, ait Salomon, ne commiscearis: quoniam repente veniet perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? . Tam videlicet ejus qui detrahit, quam illius, qui aurem adcommodat detrahenti. Officii tui est uisitare languentes, nosse domos, matronas ac liberos earum et nobilium uirorum non ignorare secreta. officii
Abbreviated transcription (Latin):
eum: neq luna ꝑ noctem. Nolo te orare inangłis
platearũ. ne rectũ iter precũ tuarũ frangat au¬
ra popłaris. Nolo te dilatare simbrias. et osten¬
tu haberi philateria: et conscientia repugnã¬
te. pharisaica ambitione circundari. Inde pen¬
det euãgłiũ: inde crux et propħe. fidelis mecũ
iector intelligis quid taceam: &e quid magis ta¬
cendo loquar. Tot sunt tegulȩ: quot species glori
de gestare: dñ habere facͥtorẽ. non aspectus ho¬
minũ. Uis scire quales querat dñs ornatus: habe¬
to iustitiam. prudentiam. temꝑantiã fortitu¬
dinẽ. His celi plagis includere. hec te quadriga
uelut autigam xp̃i ad me tam concitũ ferat.
Nichil hoc monili preciosius. nichil hac gẽma¬
rũ uarietate diftinctuiꝰ. Ex om̃i parte decorã¬
ris. cingeris. atq protegeris: & or namento tibi
sunt &e munimin. Gemme. uertunt᷑ inscuta.
Caue quoq ne aut linguã. aut aures habeas pru¬

Expanded text:
eum neque luna per noctem. nolo te orare in angulis eum neque luna per noctem. nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura poptui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulae, quot species gloriade gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus quaerat ornatus? Habeto justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas pru
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ hominũq natãm aqm nõ bib̾c nec uesci pane. s sebi¬
ctũcłas delicatas et ꝯtrita olera betarũq succũ. ñ calice
sorbere s conca. Propudoꝵ ñ erubescimꝰ istiꝰ modi
ineptiis. nec tedet suꝑstitionis: insuꝑ etiam amĩ
abstinentie indeliciis quęrimus. fortissimum
ieiunũ est aqtia et panis. s quia głam ñ habet.
et om̃s pane ce aqua uiuimus. quasi publicum
ce cõmune. ieiuniũ ñ putat̃. Caue ne hominũ
rumusculos aucuꝑis: ne in offensã dei. popłoꝵ
laudẽ cõmutes. Si ad huc inquit apłs homi¬
nib placerẽ: xp̃i seruus non eẽm. Desiuit pla¬
cere hominib: & serutis factus est xp̃i. ꝑ bonam
&e malã famã. adextris &e asinstris. xp̃i miles.
grãditur:. nec laude extollitur: nec uituꝑatiõe
frangitur. Non diuitiis tumet. ñ contrait᷑ pauꝑ¬
tate: &e leta contẽpnit &e tristia. ꝑdiem sol ñ uret

Expanded text:
rerum hominumque naturam aquam non bibere nec uesci pane, sed sorbirerum hominumque naturam aquam non bibere nec uesci pane, sed sorbitiunculas delicatas et contrita holera betarumque sucum non calice sorbere, sed conca. pro pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis nec taedet superstitionis! insuper etiam famam abstinentiae in deliciis quaerimus. fortissimum ieiunium est aqua et panis; sed, quia gloriam non habet et omnes pane et aqua uiuimus, quasi publicum et commune ieiunium non putatur. Caue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commutes. si adhuc, inquit apostolus, hominibus placerem, Christi seruus non essem; desiuit placere hominibus et seruus factus est Christi. per bonam et malam famam a. dextris et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur nec uituperatione frangitur, non diuitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laeta contemnit et tristia. per diem sol non uret
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ. Nec hoc dico. qd̾ dei anobis creatura dãp¬
necur. siquidẽ &e dñs ttini potator est appellat̾
&e thimotheo dolenti stomachũ. modica uini
sorbitio relaxata est: s modũ etatis & ualitudi¬
nis pro corporũ qualitate exigimꝰ in potando.¬
Qd̃ si absq uino ardeo. et adolescentis inflam¬
mor calore. & tenuato sanguine suculento ua¬
udoq sum corpore. libenter cauebo poculũ
inquo suspicio ueneni est. Pulchre dr̃ apuid
grecos. s nescio utrũ apud nos eque resonet. Pm¬
guis uent̾. ñ gignit sensũ tenuem. Tantũ tibi
ieiuniorũ imponẽ. quantũ ferre potes. Sint
tibi ieunia. pura. casta. simplicia. moderata:
et ñ suꝑsticiosa. Quid prodest oleo ñ uesciẽt
molestias quasdam difficultatesq eyborũ que¬
rere. Caricas. piper. nuces. palmarũ fructussi¬
milam. mel. pistãtia. Tot ortorũ cultura uerat.
ut cẏbario non uescamur pane. ⁊dũ delitias¬

Expanded text:
vinum. Nec hoc dico, quod Dei a nobis creatura damvinum. Nec hoc dico, quod Dei a nobis creatura damnetur siquidem et Dominus vini potator est appellatus : et Timotheo dolenti stomachum, modica vini sorbitio relaxata est , sed modum pro aetatis, et valetudinis et corporum qualitate exigimQuod si absque vino ardeo adolescentia, et inflammor calore sanguinis, et succulento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio utrum apud nos aeque resonet: Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio pr
Abbreviated transcription (Latin):
uincie melius uis apud te prandere quã in
palatio. Qd̾ si oꝑtenderis te facere hec ut ro¬
ges promi seris atq subiectis: iudex scłi plus
deferet clerico continenti. quiã diuiti: & ma¬
tis sc̃itatẽ tuam uenerabit᷑ quã opes. Aut
si talis est. qui ñ audiat clericos proquib li
uo huiuscemodi beneficio. etxp̃m rogabo pro
iudice. qui magis pot̾ et citius subuenire. Me
as alud philosophi: hoc ñ est osculũ porrige̾:
s propinare. Uinolentos sacerdotes. et a płs
dampnat. & uetus lex prohibet. Qui altario
seruiunt. uinũ et sicerã ñ bibant. Sicera
hebreo sermone om̃is potio nuncupatur. que
inhebriare potest. siue illa que fermento con¬
ficitur. siue pomorũ succo: aut faui decoquun¬
tur indulcem. &e barbaram potionẽ. aut pal¬
marũ fructus exprimunt᷑ inliquorẽ. coctisq
frugib aqua pingirior coloratur. Quicqͥd ine¬
briat ce statũ mentis euertit. fuge similit̾ ut

Expanded text:
vinciae melius apud te prandere, quam in vinciae melius apud te prandere, quam in palatio. Quod si obtenderis te facere haec, ut roges pro miseris atque subjectis, JUDEX SAECULI plus deferet Clerico continenti, quam diviti: et magis sanctitatem tuam venerabitur, quam opes. Aut si talis est, qui non 266 audiat Clericos pro quibuslibo hujuscemodi beneficio; et Christum rogabo pro judice, qui magis et citius subvenire poteas illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed vinum propinare. Vinolentos Sacerdotes et Apostolus damnat, et vetus lex prohibet . Qui altario deserviunt, vinum, et siceram non bibant. Sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest; sive illa quae frumento conficitur; sive pomorum succo, aut cum favi decoquuntur in dulcem et barbaram potionem, aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem, coctisque frugibus, aqua pinguior coloratur. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, fuge similiter ut
Abbreviated transcription (Latin):
cicatricẽ habuerit &e deformis est. priuetur
sacerdotio. lepra corporis. anime uiciis prefe¬
ratut᷑. C rescamus. & multiplicem̃. et repleamꝰ
terram: nec immolemus agnũ. nec misticũ
pascha celebremꝰ: quia hec absq templo.lege
fieri prohibent᷑. figamus septimo mense ta¬
bernacłm: et sollemne reiniũ bucina con¬
crepemus. Qd si hec omĩa spũalib spũalia cõ¬
parantes. scientesq cũ paulo qd̾ lex spũalis est.
&e dauid uerba cantantes. reuela oculos meos
et considerabo mirabilia dde lege tua. sic in¬
telligamus ut dñs quoq nr̃ intellerit. et
interpretatus est sabbatum: Aut aurũ repu¬
diemus cũ ceteris suꝑstitionib iudeorum:
aut si aurũ placet placeant et iudei. cũ qͦs
auro aut probare nobis necesse est. aut dap
ante fores dñi sacerdotis crucifixi &e paupis.
ce qui cybo quoq uescebatur alieno. lictores
consulum &e milites excubare: uidicẽq pro¬

Expanded text:
cicatricem habuerit et deformis est, priuetur cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis animae uitiis praeferatur; crescamus et multiplicemur et repleamus terram; nec immolemus agnum nec mysticum pascha celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus septimo mense tabernaculum et sollemne ieiunium bucina concrepemus. quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo, quod lex spiritalis est, et Dauid uerba cantantes: reuela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua sic intellegamus, ut dominus quoque noster intellexit et interpretatus est sabbatum, aut aurum repudiemus cum ceteris superstitionibus Iudaeorum aut, si aurum placet, placeant et Iudaei, quos cum auro aut probare nobis neceante fores Sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui cibo quoque vescebatur alieno, lictores Consulum, et milites excubare, judicemque pro
Abbreviated transcription (Latin):
ideo se scm̃ putet. si nichil nouerit: nec ꝑitꝰ
&e eloquens linguã existimet scĩtatẽ. Multoq
melius est eduob imꝑfectis. rusticitatẽ habe
Marmora nitent auro. splendent laquearia.
nat diues in iudea templũ. mensas. lucernas.
t̾uribula. patellas. scyphos. mortariola: et
cctcia erauro fabrefacta. Tunc hec ꝓbabant᷑
acdño. quando sacerdotes nostias immolabãt.
&e sangitis pecudũ erat remissio peccatorum:
qua ꝗ. hec om̃ia precessertint infigura: scͥp¬
ta funt aut̃ propt̃ nos. in quos fines scłorũ
deuenerunt. Nunc uͦ cũ pauꝑtatẽ domus
sue pauꝑ dñs dedicarit. cogitemus cruc̃ẽ xp̃i¬
mus. Quid miramur. qd̾ xp̃c uocat iniquũ
mamona: Quid suscipimus et amamus. qd̃
petrus se ñ habere testatur. Auoquin si tan¬
tum litteram sequimui. & inauro. et atq
aiuitiis. simplex delectat hystoriã. cũ auro ob¬
seruemus et cetera Bucant pontifices. xpisti
tixores uirgines: Quãuis bone mentis sit. qui

Expanded text:
ideo se sanctum putet, si nihil noverit: nec peritus et eloquens, lingua aestimet sanctitatem. MULTOQUE MELIUS EST e duobus imperfectis, rusticitatem habermarmora nitent, auro splendent laquearia, nat, dives in Judaea Templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas, scyphos, mortariola, et caetera ex auro fabrefacta . Tunc haec probabantur a Domino, quando Sacerdotes hostias immolabant, et sanguis pecudum erat 265 redemptio peccatorum. Quanquam haec omnia praecesserint in figura: « Scripta sunt autem propter nos, in quos fines saeculorum devenerunt » . Nunc vero cum paupertatem domus suae pauper dominus dedicarit, cogitemus crucemus. quid miramur, quod Christus uocat iniquum mammonam? quid suspicimus et amamus, quod Petrus se non habere testatur?. alioquin, si tantum litteram sequimur et in auro atque diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tecles. cũ expletis centũ. uii. annis. se mori cerne¬
ret: aicisse fertur exdolore. qd tunc egrederet
euita quando sape cepisset. Piato octoginta e
uno anno scribens mortuus est: et socrates nõ¬
naginta nouiẽ annos. indocendi. scribendiq oo¬
iore laboreq. cõpleuit. T̃ aceo ceteros physosophõ
pitigoram democritũ. xenoctatẽ. ⁊enonẽ. & ele¬
antem: qui iam etate iongeua. in sapientie au¬
auis foruerunt. Ad poetas uenio. homerũ. hesi¬
odũn mnonide aelicorũ: qui grandes natu. quicis¬
neum nelcio guid. et solito clulcius uicina mor¬
te cecinerunt. Sophocles cũ propt nimiã senee¬
ture. ae rei familaris negligentiam afiis accu
saretur amentie. edipi fibulam. quã nuꝑ ay¬
serat peciauit iudicib: et tantũ sapientie me
tate tam fracta specimen dedit: ut seueritatere
rmaliũ in fauorẽ cheatti conuetteret. Nec
mert. etũ etiam cato censorins. & romani. gnis

Expanded text:
 cum expletis centum et septem annis se mori cerne cum expletis centum et septem annis se mori cerneret, dixisse fertur dolere, quod tunc egrederetur e uita, quando sapere coepisset; Plato octogesimo et uno anno scribens est mortuus; Isocrates nonaginta et nouem annos in docendi scribendique labore conpleuit; taceo ceteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam senectutem et rei familiaris neglegentiam a filiis accsaretur amentiae; Oedippi fabulam quam nuper scripserat, recitavit judici, et tantum sapientiae in aetate jam fracta specimen dedit, ut severitatem tribunalium in favorem theatri converteret. Nec mirum cum etiam Cato censorius et Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tia oratioñ⁊ perscuerantia. uisitatio languentium.
labor manuũ unde prebeant᷑ helemosine: &e ne
sermonẽ longus trahamꝰ cuncta que ꝑ corpus
exercentur: fracto corpore minora fiunt. Nec
hoc dico. qd̾ iniuuenib. et ad huc solidioris
etatis is dũ tarat quilabore & ardentissimo
studio. uitȩ quoq scĩmonia. et orationis addo
minũ frequentia. scientiã consecuti st̃. frigeat
sapientia. que inplerisq senib etate marcescit:
s qd ad olescentia. multa corporis sustineat bella.¬
et int̃ innocentiua uiciorũ. &e carnis titilat¬
ones quasi ignis in lignis uiridib sustoct᷑.
utt suũ non possit ex plicare suigorẽ. Senectus
ũ eorũ qui adolescentiã suam. honestis actio
instruxerunt & inlege dñi meditati t̃ die ac
nocte. etate fit doctior. usu tricior ꝓcessu tẽpors
sapientior: & ueterũ studiorũ dulcissimos fruc¬
tus metit. Unde & sapiens ille uir gretie. themo¬

Expanded text:
in oratione perseuerantia, uisitatio languentium, in oratione perseuerantia, uisitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur elemosynae, et, ne sermonem longius traham, cuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. nec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo studio, uitae quoque sanctimonia et orationis ad deum frequentia scientiam consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit, sed quod adulescentia multa corporis bella sustineat et inter incentiua uitiorum et carnis titillationes quasi ignis in lignis uiridioribus suffocetur et suum non possit explicare fulgorem. senectus eorum, qui adulescentiam suam honestis artibus instruxerunt et in lege domini meditati sunt die ac nocte, aetate fit doctior, usu tritior, processu tem poris sapientior et ueterum studiorum dulcissimos fructus metit. unde et sapiens ille Graeciae,
Abbreviated transcription (Latin):
re cõplexiis. Certe moyses aux isrłitici ppłi cen¬
tũ uiginti annos habebat: et sephoram ñ muta
uit. Que est ista gͥ sunamitis. uxor et uirgo. tam
feruens ut frigidũ calefaceret: tam sc̃a. ut calen¬
tentẽ ad libidinẽ ñ prouocaret: Exponat sapi¬
entissimus salomon. patris sui delitias. et pacifi¬
cus. bellatoris uiri narret amplexus. Posside sa¬
pientiam: posside intelligentiam. Ne obliuisca¬
tis. & ne declinaueris auerbis oris mei: nedereti¬
queris eam & apprehendet te:ama illamde ealta¬
bit te. Principtũ sapientie. posside sapientiam:
et inom̃i possessione tua. posside intelligentiã
Citcũda ulam. &e exaltabit te. honora illam. et
amplerabitur te. Ut det capiti tuo coronã grã¬
rũ:÷corona quoq delitiarum pro tegit te. Om̃i
pene iurtutes corporis mutantur insenib. et
increscente sola sapientia. decrescunt cet̾e uitẽ
discursus. ꝑegͥnoꝵ stisceptio. defensio pauiꝑm instan

Expanded text:
re complexus. Certe Moyses, dux Israelitici populi, cenre complexus. Certe Moyses, dux Israelitici populi, centum et viginti annos hauit. Quae est igitur ista Somanitis uxor et uirgo tam feruens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non prouocaret? exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias et pacificus bellatoris uiri narret amplexus: posside sapientiam, posside int.ellegentiam. ne obliuiscaris et ne declinaueris a uerbis oris mei et ne dereliqueris eam et adprehendet te; ama illam et seruabit te. principium sapientiae: posside sapientiam et in omni possessione tua posside intellegentiam; circumda illam et exaltabit te; honora illam et amplexabitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum protegat te. omnes paene uirtutes corporis mutantur in senibus et increscente sola sapientia decrescunt ceterae: discursus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, standi
Abbreviated transcription (Latin):
uid annos uatus. Ltͣx. bellicosus quondã uir.
senectute frigescente ñ poterat calefieri.
Queritur itaq puella de uniuersis finib isrł.
abisaac sunamitis. que cũ rege dormiret. et
senile corpus calefaceret. Nonne tibi uidetur
si occidentẽ sequaris ltteram. uel frgmentũ
t̾e de mimo. uel atellanorũ iudicra: frigidus
senex obuoluit᷑ uestimentis: &e nisi cõplexu ad¬
olescentule ñ tepescit. Uiuebat ad huc bersabee.
suꝑerat abigail. &e relique uxores &e concubine¬
quas scriptura cõmemorat. Om̃s quasi trigide
repudiantur: & inunius tantũ grandeuus
calescit amplexib. Abrabam multo dauid seni¬
o fuit: et tamen uiuente sara altam ñ quesiuit
uxorem. Isaac dupplices dauid annos habu¬
it. ce cũ rebecca iam uetuia nũquã refrixit. Ta¬
ceo depriorib ante diluuiũ uiris: qui post
annos nongentos. non dico senilib s pene iam
cariosis attub. nequaquã puellares quesiue¬

Expanded text:
uid annos natus septuaginta, bellicosus quondam uir, uid annos natus septuaginta, bellicosus quondam uir, senectute frigente non poterat calefieri. quaeritur itaque puella de uniuersis finibus Israhel Abisag -Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus calefaceret. nonne tibi uidetur, si occidentem sequaris litteram, uel figmentum esse de mimo uel Atellanarum ludicra? frigidus senex obuoluitur uestimentis et nisi conplexu adulescentulae non tepescit. uiuebat adhuc Bersabee, suquas Scriptura commemorat, omnes quasi frigidae repudiantur, et in unius tantum grandaevus calescit amplexibus. Abraham vero multo David senior fuit: et tamen vivente Sara, aliam non quaesivit uxorem. Isaac duplices David annos habuit, et cum Rebecca jam vetula nunquam refrixit. Taceo de prioribus ante diluvium viris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed pene jam cariosis artubus, nequaquam puellares quaesive
Abbreviated transcription (Latin):
ne digeram precepta
ne is qui scłi militia
derelicta. uel monachus ceperit ẽe uel
cdericus rectũ. xp̃i tramitẽ teneat. ne ad
diuersa uitiorũ diuerticula rapiat᷑. dũ
ee̾m ad olescens. ĩ mo &e pene puer: et pri¬
mos impetus lasciuientis etatis. heremi du¬
ritia refrenarẽ. scripsi ad auũcłm tuum.
scm̃ heliodorũ. ex hortatoriã epłam. plenã
lacrimis. querimoniisq: e que deserti so
dalis monstraret affectũ. S in illo opere
pro etate tunc lusimus. & calentib adhuc
rechorũ studris. atq doctrinis. qued̾a scolasti¬
coflore depĩximus: nunc iam cano capite et
arata rugis fronte &e ad instar boũ pendentib¬
amento palearib. frigidus obsistit circũ pre¬
cordia sanguis. Unde ce inalio loco idẽ poeta
dicit. Onmia fert etas. animũ quoq. Et post mo¬
dicũ. Nunc oblita mͥ tot carmina muse. uex
quoq merim. ian fugit ipsa. Qd̃ ne de gentili
tantũ litteratura. proferre uideamur: diui¬
norũ uoluminũ sacramenta cognosce. da¬

Expanded text:
ne digeram praecepta ne is qui, saeculi militia derelicta, vel monachus coeperit esse vel clericus, rectum Christi tramitem teneat, ne diuersa uitiorum diuerticula rapiatur. dum essem adulescens, immo paene puer, et primos impetus lasciuientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsi ad auunculum tuum, sanctum Heliodorum, exhortatoriam epistulam plenam lacrimis querimoniisque et qudalis monstraret affectum. Sed in illo opere pro aetate tunc lusimus, et calentibus adhuc Rhetorum studiis atque doctrinis, quaedam scholastico flore depinximus. Nunc jam cano capite, et arata rugis frontea mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod ne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum sacramenta cognosce. Da
Abbreviated transcription (Latin):
prius trabem cicimus. Nullũ lesi: nullius
nomen de mea scriptura designatũ est. Neminc̃
specialit̾ m̃s sermo puisauit: generalis deuitiis
disputatio ẽ. S qui m irasci uoluerit: prius
ipse de se. qd̾ talissit contebttur. Ex plicit.¬

Expanded text:
prius trabem ejecimus. Nullum laesi, nullius prius trabem ejecimus. Nullum laesi, nullius nomen mea scriptura designatum est. Neminem specialiter meus sermo pulsavit. Generalis de vitiis disputatio est. Qui mihi irasci voluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confitebitur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uide statim qd accipis: aut timidus dispensa
tor es: dimitte largiorẽ ut sua ipse distribuat.
Nolo sub occasione mea sacculus tuus plenus
sit. Nemo mea melius me seruare potest. Ipse
est optimus dispensator: qui nichil sibi reser¬
uat. Coegisti me nepotiane km̃e. lapidato iã¬
uirginitatis libello quẽ sc̃e eustochio rome
scripseram. post annos decẽ. rursũ reseruare
bethleem ora reserare: &e confodiendũ me lin¬
guis hͣominũ prodere. Aut enĩ nichil scriben¬
dũ fuit. ne hominũ iudiciũ subiremꝰ qd̾ tu fa
cere losuisti: aut sctibentes. nosse aduersũ nõ
cunctorũ maledicorũ tela ẽẽ torquenda. Quos
obsecro ut quiescant. & desinant maledicere.
Nonenĩ ut ad uersariis. s ut amicis scripsi¬
mus: nec inuecti sumus in eos qui peccant:
s ne peccent monemus. Neq in illos tantum.
sed & in nos ipsos seueri uidices fuimꝰ uolen¬
tesq festucam de oculo alt̾ius tollere. nãm

Expanded text:
uide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispenuide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispentor es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea, sacculus tuus plenus sit. Nemo mea melius me servare potest. Ipse est optimus dispensator, qui nihil sibi reservat. Coegisti me, Nepotiane uirginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Bethlem ora; reserare et confodiendum me linguis omnium prodere. aut enim nihil scribendum cere prohibuisti: aut scribentes nosse, adversum nos cunctorum maledicorum tela esse torquenda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: neque in illos tantum, sed in nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam de oculo alterius tollere, nostram
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uocatur ad prandiũ. &e ñ reciisat. Nunquã
petentes: raro accipiamꝰ rogati. Beatiꝰ enĩ ẽ ma¬
gis dare. quã accipere. Nescio quo enĩ modo. etiã
ipse qui deprecatur ut tribuat. cũ acceꝑis uili¬
orem te iudicat᷑. & mirũ in modũ. si cũ rogan¬
tem contẽpseris. plus te potius uenerat᷑. P redi¬
cator continentie. nuptias ñ conciliet. Qui
Qui demonogamia sacerdos est.quare uiduam
hortatur. ut bigama sit: Procuratores aiq dis¬
pensatores domorũ alienarũ. atq uiliarũ. quo¬
modo ẽe posst̃ clexici: qui ꝓ prias iubent᷑ contẽ¬
nere facultates : Amico raꝑe quippiam furtũ
est: eccłiam fraudare sacrilegiũ est. Accepisse qd̾¬
pauꝑib crogandũ ẽ. ⁊ esurientib plurib. uei
cautũ e̾e uelle. uel timidũ. aut qd̾ aꝑtissimi
sceleris est. ex inde aliqͥd subtrahere: om̃iũ pre¬
donũ crudelitatẽ suꝑat. Aiter torquet᷑ fame:¬
et tu iudicas qm̃ uentri eius satissit: A ut di¬

Expanded text:
saepe vocatur ad prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. Beatius enim est magis dare quam accipere. Nescio enim quomodo etiam ipse qui deprecatur ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat. Et mirum in modum, si eum rogantem contecator continentiae, nuptias ne conciliet. qui qui de monogamia sacerdos est. quare uiduam hortatur, ut δίγαμοςsit? procuratores et dispensatores domorum alienarum atque uillarum quomodo esse possunt, qui proprias iubentur contemnere facultates? amico quippiam rapere furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. accepisse pauperibus erogandum et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle uel timidum aut — quod apertissimi sceleris est — aliquid inde subtrahere omnium praedonum crudelitatem superat. ego fame torqueor et tu iudicas, quantum uentri meo satis sit? aut di
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut candidas. Oronatus ut soroes patims tu¬
giendi sunt quia alterũ delicias aberũ gtan
redolet. Non absq amictu lineo incediẽ tar
preciũ uestiũ lincarũ ñhaber. iaudabrict
Alogum ridiculũ e plenui eedecons aefeeto
amplius accipiant: & sub pretextu elemofine
querant diuitias.: que magis tienatio a ppeuan¬
dat̃ qtia elemosina. Sic besti. sic alaa ire capi¬
pum eureq preficiat. Melias e ehatert pau
tribuas. quã impudemt pecere qd̾ tͥiabare des
et genus arrogantie ẽ. clementiorẽ te ueule meo
qͣm pontifer. xp̃i est. Non omĩa possumuis om̃s

Expanded text:
temus ut candidas: ornatus enim et sordes pari modo fugienda sunt, quia alterum deliciis, alterum gloria redolet. Non absque amictu lineo incedere, sed pretium linearum non habere laudabile est: alioquin ridiculum et plenum dedecoris est, amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna. sic bestiae, sic aues, sic capiperum curaeque praeficiat. MELIUS EST non habere quod tribuam, quam impudenter petere quod recondam. Sed et genus arrogantiae est, clementiorem te velle videri, quam Pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
sciant eẽ. non dnõs. Honorent clericos quasi cdieri¬
cos. ut et ipsis aclericis quasi ep̃iꝰ honor deseratur.
Scitũ illud est o rators domiciꝰ. Qur egotem
quit habeam ut principẽ. cũ tu me nonbrabea
unũ sit etiam ministeriũ. Recor em semp. dmio

Expanded text:
sciant esse, non dominos: honorent clericos quasi clerisciant esse, non dominos: honorent clericos quasi clericos, ut et ipsis a clericis quasi episcopis deferatur. scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeasunum sit etiam ministerium. recor. demur semper, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ xp̃iemi poterat. Bunas scripturas sepꝰ
iege᷑ immo nũ quã de manib tuis sacra lectio de¬
ponatur. Disce qd̾ doceas: optine eũ qui scc̃m doc¬
trinã est fidelem sermonẽ. ut possis exhortaris in
doctrina sana. & contra dicentes reuincere. Per¬
mane inhis quȩ didicisti et credita st̃ tibi scienᷤ
a quo didiceris: paratus semꝑ ad satisfationẽ om̃i
poscenti te rationẽ. de ea que in teẽ spe. Hon cõ¬
fundant oꝑa sermonẽ tuũ. necũ ecctia loque¬
tis. tacitus quilibet respondeat. Cur gͦ hec que
dicis. ipse ñ facis: Belicatus magister est: qui ple¬
no uentre de ieuniis disputat. Accusareauari¬
si anime parentẽ suscipe. A mare filiorũ. timẽ¬
re seruorũ est.Si pat̾ sũ inquit. ubiẽ honor m̃s̃:
Sidñs ego sum: ubi est timor mõ: Pluratibi m
codẽ uiro obseruanda sunt nomina. monachus
sunt docuit. lilud etiã dico: qd̾ ep̃i sader dotesse¬

Expanded text:
ritum Christi emi poterat. Divinas scripturas saepius ritum Christi emi poterat. Divinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. Disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes re vincere. Permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. Non confundant opera sermonem tuum, ne cum in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat: Cur ergo haec quae dicis, ipse non facis? no ventre de jejuniis disputat. Accusare avarisi animae parentem suscipe. Amare filiorum, timere servorum est. « Si pater sum, inquit, ubi est honor meus? Si Dominus ego sum, ubi est timor meus? » Plura tibi in eodem viro observanda sunt nomina; Monachus, sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Epis
Abbreviated transcription (Latin):
nia sacerdotis ẽ: proptiis studere diuitiis. Nla¬
tus in pauꝑe domo. et intugurio rusticano
qui uix milio &e cybario pane rugientẽ satia¬
re uentrẽ poteram: nunc similã &e mella fasti¬
dio. Noui cegenera et nomina pisciũ. inquo
uttore concã lecta sint. calleo saporib. auttim
discerno prouincias: &e cyborũ me raritaᷤᷤ ac no¬
uissime dãpna ipsa delectant. Audio preterea
insenes &e anus absq liberis. quorũdã turpe ser¬
uitiũ. Ipsi apponunt mapulam: obsident lec¬
tum: et prurtilenta stomachi. et flegmata pul¬
moms manu ꝓpria suscipitint. Pauent ad in¬
troitũ medicĩ. trmentibq labiis. an cõmodius
habeant sciscitantur. E si paululũ senex uege¬
tior fuerit ꝑiclitant᷑: acsimulata leticia. mens
intrinsecus auara torquetur. Timent enĩ ne per¬
dant ministeriũ. deuiuaces senes matusale anni
cassa expetitur. Minori ꝓmissũ labore. marga¬

Expanded text:
omnium sacerdotum est propriis studere diuitiis. naomnium sacerdotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delein senes et anus absque liberis quorundam turpe servitium. Ipsi apponunt mattulam, obsident lectum, et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. Pavent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex vegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus avara torquetur. Timent enim, ne perdant ministerium, et vivacem senem Mathusalae annis cassa expetitur! Minori labore marga
Abbreviated transcription (Latin):
Ne hoc dico. qd in te. aut inscĩs uiris. ista formi¬
demꝰ. s qd̾ i nom̃i ꝓposito. in om̃i gradui. et sexu.
ce bomi et mali reꝑtant᷑: malorũq condẽpnatio.
laus bonorũ sit. Pudet dicere. sacerdotes ydolo
rium. intmni. aurige. & scorta. hereditates capiũt:
solis clericis et monachis hoc lege prohibetur:
&e prohibet᷑ ñ aꝑsecutorib. s aprincipib xp̃ianiᷤ.
Sice delege congueror. s doleo cur meruerimus
hanelegem. Cauteriũ bonũ est. S qͦ mͥ uulnus.
ut indigeam cauterio: Proitida scuera ẽ legis
cautio: nec tamen sic refrenatur auaricia. Per
fidei cõmissalegib illudimus: et quasi maiora
sint imꝑatorũ scita quã xp̃i leges cimemꝰ. Euan¬
ꝗna contepnimus sit heres et mat̃ filiorũ. ides
eegis si eccłia que illos genuit. nutrunt. et
pauit. Quis nos in scrimus int matiẽ ce libetoᷤ:
oła ep̃i est: pauꝑum opib preuidere. Ignomi

Expanded text:
Nec hoc dico, quod aut inte aut in sanctis viris ista formiNec hoc dico, quod aut inte aut in sanctis viris ista formidem; sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu, et et boni et mali reperiantur: MALORUMQUE condemnatio, laus bonorum rum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora sint imperatorum scita quam Christi, leges timemus, euangelia contemnimus. sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutriuit et pauit. quid nos inserimus inter matrem et liberos? gloria episcopi est pauperum opibus prouidere, ignominia