comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tuin regemi e neͣao dictis affatur anuͣcis
Optue grauigonu cui me forguna p̃can
Et uicca comp̃tos uoluid pretenore ramos
Rion eguidem extimui danaũ qͥuod ductor ⁊ aichias
Qciod̃q a stirpe fores gemine guata atridie
Sis mr̾a me mrtus et sancta oraula diuũ
Cognati q paties. tua beris dedita fama¬
Conumpere tibi et fatis egere uolentem
Aduehitur tencres obectrã maximꝰ achilas

Expanded text:
fatur amicis: Optume Graiugenum, cui me Fortuna precari et vitta comptos voluit praetendere ramos, non equidem extimui, Danaum quod ductor et Arcas quodque a stirpe fores geminis coniunctus Atridis; sed mea me virtus et sancta oracula divom cognatique patres, tua terris didita famconiunxere tibi et fatis egere volentem.advehitur Teucros; Electram maxumus Atlas
Abbreviated transcription (Latin):
Omma ꝑuolitat loca ian s au
Errgitur : sũmi q ferit laqneaora tecti:
nop erat et teiras animalia fessa ꝑ onme
alicuũ ꝑecũdũ q genuo sopor altuo habebat
Citͣ pat ͣ in ripͣa gelidi q sub otheris ape
Eneas trisci turbatus pectora bello
Procubuit serã q dedit ꝑ mẽbra quietẽ¬
quic deus ipse loci fluiue tyberius ameno

Expanded text:
 late loca iamque sub auras erigitur summique ferit lacuaria tecti. Nox erat, et terras animalia fessa per omnis alituum pecudumque genus sopor altus habebat: cum pater in ripa gelidique sub aetheris axe Aeneas, tristi turbatus pectora bello, procubuit seramque dedit per membra quietHuic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno
Abbreviated transcription (Latin):
mnatur nemus insilẽtiẽ fulgentia longe
Scuta uim fluuio ꝓ ictas q ninar ᷑ darnͣar 
qlli renligio noctẽ q dĩem q fatigant
Et longoo suꝑant flexus. narius q tegũtiuciẽ
Ar boribus: uirides q secant placido eqre siluas
Sel mediũ coli conscenderat iqneno orbem

Expanded text:
ratur nemus insuetum fulgentia longe scuta virum fluvio pictasque innare carinas. Olli remigio noctemque diemque fatigant et longos superant flexus variisque teguntur arboribus viridisque secant placido aequore silvas. Sol medium caeli conscenderat igneus orbem
Abbreviated transcription (Latin):
filius hande se ardentis haud sett eqͥre cãpi
Epcerce bat equos. cunu q in bella ccebat᷑ꝰ
ipse inter primos prestanti corpore turiuis
uertitur armas tenens ⁊ toto utice suprauesfr
Qui triplici criuita iuba galea alta clpnerã
Sustinet echueos efflantẽ fancibus ignes:
Tani magis illa frerers por ¶ristibus effera flãoius¬
Ꝙͣ magis esfuso erũdescunt sanguine pugne
At leuẽ clipeum sublatis comubius ꝯo¬
Aurs insgnibat iam suetis obisita ia bos
argumentũ ingens. et custos biignus aigus¬

Expanded text:
Filius ardentis haud setius aequore campi exercebat equos curruque in bella ruebat. Ipse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis: tam magis illa fremens et tristibus effera flammismagis effuso crudescunt sanguine pugnae. At levem clipeum sublatis coinsignibat, iam saetis obsita, iam bos argumentum ingens, et custos virginis Argus
Abbreviated transcription (Latin):
t cre duiten subitũ oculio uniabile mieniteñs
C audida ꝓ siluã cũ fetu concolor abbo¬
Procubuit uuridi q in littore cõspicitur sus
Qnã pius eneas⁊ tibi cm tibi maxona iuno
inactat saciafesens ab añ giege listit ao aidon:¬
Tybris ea fluuũ ꝙͣ longa est nocte tumentẽ
leniic. et tacita refluens ita subst fabsistit s
Mͣ tis litͤ in morem scagnit placide ꝙ paludiᵒ gor seucss¬

Expanded text:
ce autem subitum atque oculis mirabile monstrum; candida per silvam cum fetu concolor albridique in litore conspicitur sus. Quam pius Aeneas tibi enim, tibi, maxuma Iuno, mactat sacra ferens et cum grege sistit ad aThybris ea fluvium, quam longa est, nocte tumentem leniit, et tacita refluens ita substitit unda, mitis ut in morem stagni placidaeque paludis ste
Abbreviated transcription (Latin):
rion fuit / opcepto laure ntis corꝑe turmꝰ
laussus elquũ domutoꝵ debellator qi feiarũ
dunt agillina necquiaͬꝓ ey uibe secutes
Mille biros. dignus patrus ut lẽtior esgi
Imꝑis. et cii pater Eaud mezentiꝰ esset
Post hos insigne paliua ꝑ gͣmina cuirimi¬

Expanded text:
e Turni, Lausus, equum domitor debellatorque ferarum, ducit Agyllina nequiquam ex urbe secutos mille viros, dignus, patriis qui laetior esset imperiis et cui pater haud Mezentius esset. Post hos insignem palma per gramina currum
Abbreviated transcription (Latin):
t belli signũ lauieuti turms ab arte¬
Extulit et rauco screpuerũt conua cantu
ut q a cris cõcussit sqͥo ut q ĩpulit anna
Extimplo tuibati aniiii. sunul oẽ timultu
Comurrit trepido latiuuriseut qz iuuentus
esfrti. Suctores primmi me ssapus et uͣfeno:
Auxlia: et latos uastant cultorbus agroe¬
Mttitur et magu benulus diõmedis ad iubem
Rui petat aupilũ ꝑt latio consostere tencios
aduectũ eneã eass uictos ꝙ peuates
inferre: et facis regem se diceie posci
ꝓdoceat. multas q uiro se adiunge̾ gentes
Dardamõ. et late latio increbresce nomen
Quid scruat hue ceptis: quẽ si fortunas pãg
Euencũ pugne tuͣpiat. manifestius ips cãist¬
Mͣ turno regi aut regi appaicie latmo: d¬
A dtia ꝑͥ latiuui: que laconte dontius heros
Qͥuncta iudens maguo cur aiũ fluctuat estu.

Expanded text:
t belli signum Laurenti Turnus ab arceextulit et rauco strepuerunt cornua cantu, utque acris concussit equos utque impulit arma, extemplo turbati animi, simul omne tumultu coniurat trepido Latium saevitque iuventus era. Ductores primi Messapus et Ufens auxilia et latos vastant cultoribus agrottitur et magni Venulus Diomedis ad urbem, qui petat auxilium et Latio consistere Teucros, advectum Aenean classi victosque penatis inferre et fatis regem se dicere posci edoceat multasque viro se adiungere gentis Dardanio et late Latio increbrescere nomen. Quid struat his coeptis, quem, si Fortuna sequatur, eventum pugnae cupiat, manifestius ipsi quam Turno regi aut regi apparere Latino. Talia per Latium. Quae Laomedontius heros cuncta videns magno curarum fluctuat
Abbreviated transcription (Latin):
tiunndpinqui. subigunt q in cote secures
digna q fere iuat sonta saudire tubap÷
q uinqadeo maane positis incudib ur bes
Tela nouãt at̾i potens tibu qͦ suꝑ bĩ
aidea oustumeri q ⁊ turngere actantepne
Tegnuna tuta cauant capitũ ẜlectũt q saligna¬
umbonũ ca craces alii chorachas aenos
aut leues ocͣieaͣs lento ducunt aigento
uomeris et falcis houos. liuic oĩs aiatri
Gessit aier. recoquĩt patrios fornacib ensee¬
¶ Eussica iauq soriant it beblo texa tessera signũ
sricͣ grileã tectis trepidus iapit. ille fremẽtes
As niga cogos cogit equos clipeũ q auro q tlicẽ
horicã indiutari bdorꝵ ħ accingitur euse
Pandite nũc elicona dee canta q mguete
qii uello exati ieges que quẽ di sẽcute lo
Complerũt campos acies qͥb itala iam tũ

Expanded text:
arvina pingui subiguntque in cote secures; arvina pingui subiguntque in cote secures; signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum. Quinque adeo magnae positis incudibus urbes tela novant, Atina potens Tiburque superbum, Ardea Crustumerique et turrigerae Antemnae. Tegmina tuta cavant capitum flectuntque salignaumbonum cratis; alii thoracas aenos aut levis ocreas lento ducunt argento; vomeris huc et falcis honos, huc omnis aratri cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses. Classica iamque sonant; it bello tessera signum. Hic galeam tectis trepidus rapit, ille frementis ad iuga cogit equos clipeumque auroque trilicem loricam induitur fidoque accingitur ense. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, qui bello exciti reges, quae quemque secutae complerint campos acies, quibus Itala iam tum
Abbreviated transcription (Latin):
hufano ue arabio ue ꝑant seu tendẽ ad iudoe
Auiorae q sequi parchos q reposteꝰ sigia
Sunt gemine belli porte sic nomie dicut
Rligione sãcie et seui foruudue maitis
Sontũ erei clandunc uectes et̾na ꝙ fer
robora nec custes absistit lime ians d
Nat ubi centa sedet patribus sentencia pugne
ipse quirinali tilibea cĩtu qgtibnũs
Insignis reẜat scridencia limlna conͣsulla
iosẽ iloͣcat pugnae. sequitĩ tũsecta puser
Fiea q assensir conspirat cortnla rauco:
hoc et tũ eneadis iundicẽ bolla latimo
More inbebatur. tristeo q recludẽ̾ portas :
Abstiuit tactu pͣat̾ auersus a refugit
feda ministoria et ceͦleᵐⁱ Ie cordidit emibrio:
et ii regnia dei̾s celo de lapsã merantes¬
Iupulit ip̃a manlũ poitas ⁊ cardine uenso
Tella ferratos rupit saturma postes
didet irexcita ausomia at nmuebil aute
Pais pedes ire ꝑat. cãpis ꝑsarduꝯͣ altis
Puluenilentꝰ equis furit om̃s aimareq̃nut
Pars leues clipeds. et spicula lucidatui gͣenͣt

Expanded text:
anisve Arabisve parant seu tendere ad Indos Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Sunt geminae belli portae sic nomine dicunt religione sacrae et saevi formidine Martis; centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri robora, nec custos absistit limine Ianus: has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae, ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino insignis reserat stridentia limina consul, ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes, aereaque adsensu conspirant cornua rauco. Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus more iubebatur tristisque recludere portas. Abstinuit tactu pater aversusque refugit foeda ministeria et caecis se condidit umbris. Tum regina deum caelo delapsa moranimpulit ipsa manu portas, et cardine verso belli ferratos rumpit Saturnia postes. Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante; Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis pulverulentus equis furit; omnes arma requirunt. Pars levis clipeos et spicula lucida tergent
Abbreviated transcription (Latin):
Pallertes q habitant moibi tristis q senectꝰ
Et metus ⁊ mala suada frimes ⁊ turpis egestas
Tonibiles uisu forme. letũ q labos q¬
Tmi consanguneus leti sopor. ⁊ mala mentiue
Gaudia i mortiferũ q aduerso lnume bellũ
ferrei q elimemdũ ⁊halami. ⁊ disordia demens
uipereũ crinem bittis inuexa cruentis

Expanded text:
pallentesque habitant Morbi, tristisque Senectus, et Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae: Letumque, Labosqum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et DisVipereum crinem uittis innexa cruentis
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerat. et nuere huic atq huic diualac̾tis
Q uctante amplexͣtu molli fouet ⁊ ale repente
Accepit solitam flãmam. notus q medillas¬
Intranit całor. et labefacta ꝑ ossa cucurrit
nonͣsocuo ad s ołim tonitrũ cũ rupta cołũsco
iuea riia nucano ꝑciurit lumine m̃bos

Expanded text:
Dixerat et niveis hinc atque hinc diva lacertis Dixerat et niveis hinc atque hinc diva lacertis cunctantem amplexu molli fovet. Ille repente accepit solitam flammam, notusque medullasintravit calor et labefacta per ossa cucurrit: non secus atque olim tonitru cum rupta corusco ignea rima micans percurrit lumine nimbos
Abbreviated transcription (Latin):
Alchides subnͣt hec illum regia copit
Aude hospes contepue̾ opes ⁊ te qͦ dignũ¬
finge deo rebus q ueni non asper egenis
Dixit. et angusti subt̾ fastigia tecti
Ingentem eneã duxit. strutis q locauit
Effultũ folus: et pelle lubistidis᷑ irse
lauientu q minis ⁊ duro mota tumultu
uulaniũ allo quitur chalamo q hec cõiugis aures
Incipit et dictis diuinũ inspirat amiorem
dũ bello aigolici uastabant ꝑgania reges
Sebita casuras q mimicis ignibus arces
⁊iõ ullũ auxiliũ miseris nõ arnia rogaui
Artis opis ue tue: nec te cissime comuux
in cassũ ue tuos uolui exc̾tere labores
Gus et priami debem plurima natis
Et̾ durũ enee fleuissem sepe laboremalit
⁊iunc iõnis imꝑio rntrloꝵ cõstitit oñs
Ergo cadem supplex uenio ⁊ sanctũ nichi nuuien
Aia rogo genitris nato te filia uenci u
De potuit lac̾nus tithonia plectere ceniuhxꝰ¬
Aspice qui coeant populi que mema clausis
ferũ acuant portios niiͣme epcidiũ q medrũ/

Expanded text:
Alcides subiit, haec illum regia cepit. Aude, hospes, contemnere opes et te qufinge deo rebusque veni non asper egenis. dixit et angusti subter fastigia tecti ingentem Aenean duxit stratisque locavit effultum foliis et pelle LibystLaurentumque minis et duro mota tumultu Volcanum adloquitur thalamoque haec coniugis aureo incipit et dictis divinum adspirat amorem: Dum bello Argolici vastabant Pergama reges debita casurasque inimicis ignibus arces, non ullum auxilium miseris, non arma rogavi artis opisque tuae nec te, carissime coniunx, incassumve tuos volui exercere labores, quamvis et Priami deberem plurima natis et durum Aeneae flevissem saepe laborem. Nunc Iovis imperiis Rutulorum constitit oris: ergo eadem supplex venio et sanctum mihi numen arma rogo genetrix nato. Te filia Nerei, te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunxAspice qui coeant populi, quae moenia clausis ferrum acuant portis in me exscidiumque meorum.
Abbreviated transcription (Latin):
imiii capti potuene capi  mt nicensa cremauit
Tioia uiros medias a cieo medios qr ꝑiqnes
Inuenere mami  at ciedo mea numina tandẽ
fessa iacent. odiis huudee saturata quieui¬
Ausa sequi. ⁊ plofugis toto me oppone̾ ponto
Absumpte in cencros uires celi q maris qi
Quid ster syiteb at scilla nicħi qͥd uasta caribdis
qdrofuit: op̾tato concladitui tiberis alueo¬
auo Securi pelagi atz merꝰ mais ꝑdere gente
Inumnenem laphitum ualuit : cõcesit in inais
Ipse deu antiquã genitor calidona dyane
Amod scelus aut laplitie tautã aut calidone menti
ast ego magna iouis coniuux ml linqut̃ in ausũ
Que potuinfelix que me mee ini omina uerti
Giucor ab enea: ꝙ si mea nunima non sugl s¬
magna satis. dubitem haus eq̾dẽ imploiaie Aᵈ usq est a
flectere si neq̃o suꝑos acheronta mouebo
Nõ dabitur iegus esc̃o ꝓhibe latinis
Atq numota manet fatis lauima coniux
actiale̾ acis moras tantis acet add̾ reb
at licetͣ alliborũ populos exsonde̾ iegui

Expanded text:
m capti potuere capi, num incensa cremavit Troia viros ? Medias acies mediosque per ignis invenere viam. At, credo, mea numina tandem fessa iacent odiis aut exsaturata quieviausa sequi et profugis toto me opponere ponto ! Absumptae in Teucros vires caelique marisque. Quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis profuit? Optato conduntur Thybridis alveo, securi pelagi atque mei. Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit, concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae, quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona merentem? Ast ego magna Iovis coniunx, nil linquere inausum quae potui infelix, quae memet in omnia verti, vincor ab Aenea. Quod si mea numina non sunt magna satis, dubitem haud equidem implorare quod usquam est: flectere si nequeo superos, Acheronta movebo. Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis, atque immota manet fatis Lavinia coniunx: at trahere atque moras tantis licet addere rebus, at licet amborum populos exscindere regum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dit et ise patꝰ plũton odere soibres
Tartaren monstiũ. tot sise utitᵃ i uea
Tani seue facies. cot pullulat atra colubris:
Quã inuo hus acuit uerbis ac talia fatur÷
Qinie miclii da ꝓprium uirgo sata nõcte labriẽ
hance operani. ne nost ͦ honos infracta ne cadat¬
fama loco ne cõnubus a latnũ
Encade possu italos ne obsidl fuies:
du potes bnaauiuos armaie in p̃lia fratres¬
Atq odrs nei saie domos. tuueibã tectis
fuuerras q inferie faces. tibi nõnuna nulle

Expanded text:
Odit et ipse pater Pluton, odere sorores Tartareae monstrum: tot sese vertit in ora, tam saevae facies, tot pullulat atra colubris. Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur: Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem, hanc operam, ne noster honos infractave cedatfama loco, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint Italosve obsidere finis. Tu potes unanimos armare in pAtque odiis versare domos, tu verbera tectis Funereasque inferre faces, tibi nomina mille
Abbreviated transcription (Latin):
Srꝓposita deuiatie notħos furata cieauit:¬
Sublimes iii equis redeuns pacẽ q reportãt¬
Ecce aũt macħus sese referebat m argis
Et letũ eneã classem q ex echere longe
Seudaman siculo ꝓspepit abusq pͥach̃iuo

Expanded text:
supposita de matre nothos furata creavitsublimes in equis redeunt pacemque reportantcce autem Inachiis sese referebat ab Argis et laetum Aenean classemque ex aethere longe aniam Siculo prospexit ab usque Pachyno
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uncta pat̾ fato q uigent incũbe̾ bellet
Abuegat᷑. incepto ꝙ ⁊ sidibus heret in hisd̃:¬
Rursus in arma feigr. moitẽq nuẜrm lopto
Nã quod consiliũ. aut que iã fortua dabat si
Mene int esseus podem gentor te posse
Sperasti. tantũ q nephas patrio excidit᷑ ore
Si ncltil ex tanta suꝑis pluget urbe reluau
Et sedet hoc aĩo ꝑiture i addeie troie comreaue
L e q tuos q uiuat: patet istic uanna leto.
Iam q aderit multo p̾anu s sanguie pu
iatũ ante gr̃a patrie. patiẽsqui qbtrũcat ad aiadꝰ
hocͣ erat alma paieͣns. qd me ꝑ tela ꝓ iones
Eripie᷑. ut medus hostẽ in penetialibus utq¬

Expanded text:
cuncta pater fatoque urguenti incumbere vellet. Abnegat, inceptoque et sedibus haeret in isdRursus in arma feror, mortemque miserrimus opto: nam quod consilium aut quae iam fortuna dabatur? Mene efferre pedem, genitor, te posse relicto sperasti, tantumque nefas patrio excidit ore? Si nihil ex tanta Superis placet urbe relinqui, et sedet hoc animo, perituraeque addere Troiae teque tuosque iuvat, patet isti ianua leto, iamque aderit multo Priami de sanguine Pyrrhus, natum ante ora patris, patrem qui obtruncat ad aras. Hoc erat, alma parens, quod me per tela, per ignis eripis, ut mediis hostem in penetralibus, utq
Abbreviated transcription (Latin):
luc usi disiectas moleo. auulsa q falro saxis
Saxa uides mixto q undantem pulu̾e̾ funũ
Nieptine muros magno q emiota tiidene
fundaamenta quatit totã q asedisus biben
Qriut hie uno sceas seuissia pertas
prima tenet. sodiũ q fuiens a nauib agmeñ.
feno accincta bocat.

Expanded text:
 ubi disiectas moles avolsaque saxis saxa vides mixtoque undantem pulvere fumum. Neptunus muros magnoque emota tridenti fundamenta quatit, totamque a sedibus urbem eruit; hic Iuno Scaeas saevissima portas prima tenet, sociumque furens a navibus agmen ferro accincta vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
Stipant. ⁊ dulci distendũt nectare cellar suis
Aut onera accipiũt beniantũ aut agnũe st̃o
quanũ fucos pecuo a p̃sepibus aicent/
Eneas ait. et faistigia suppicit bibie¬
ucus in uibe fuit media. lecissimus umbr

Expanded text:
stipant et dulci distendunt nectare cellas, aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: eneas ait, et fastigia suspicit urbiulli. Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbr
Abbreviated transcription (Latin):
riũcio. et in tutũ uersis aquilonib actã
⁊n fristia anguriũ bam docile parentes:
E cherea quos lapsa plaga iouis abes aꝑto
Cuibabat celo ns eas ordine longo
Aut caꝑi aut cuaptas iõ hel sẽctline pidetur

Expanded text:
ibus actam, ni frustra augurium vani docuere parentes. aetheria quos lapsa plaga Iovis ales aperto turbabat caelo; nunc terras ordine longo aut capere, aut captas iam despectare videntur
Abbreviated transcription (Latin):
forte sua lobicis tẽpestas appxario ons domedeos
Sũ pius eneas. raptos qͥ ex hosts pentes¬
Italiũ q̃ro patriã et genus ab ione sũmo:
Matre der᷑a mõscrenite siani data fata secutꝰ¬
uix septẽ cõuuilse undis eiuroq suꝑsunt
Ipse ignotus egeno libie deserta ꝑ agre¬
efiopa atq asia pubsus / nec ꝓlura qͣrentẽ
Passa berius: medio sic int̾ fata dolore est¬

Expanded text:
forte sua Libycis tempestas adpulit oris. Sum pius Aeneas, raptos qui ex hoste PeItaliam quaero patriam et genus ab Iove summo. matre dea monstrante viam, data fata secutvix septem convolsae undis Euroque supersunt. Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragrropa atque Asia pulsus. Nec plura querentem passa Venus medio sic interfata dolore est
Abbreviated transcription (Latin):
Egregiã et facilim uictu ꝑ sicula gentẽ:¬
Bic templũ uimoni ingens. srdoea dido
Condebati doms opulertũ ⁊ nimine dime¬
Rre trabes fonbus clido stri debat aenis:
hot pͥmũ in loco nõnares oblata tuuorẽ
lemt hic pͥmũ eneas sperao sa suteaa
Ausus. et afflictio meluis confidẽ reb
nãq sub ingenti luscict dũ singula tẽplo

Expanded text:
egregiam et facilem victu per saecula gentHic templum Iunoni ingens Sidonia Dido condebat, donis opulentum et numine divaeaeque aere trabes, foribus cardo stridebat aenis. Hoc primum in luco nova res oblata timorem hic primum Aeneas sperare salutem ausus, et adflictis melius confidere rebus. Namque sub ingenti lustrat dum singula templo
Abbreviated transcription (Latin):
Romulus excipiet quitẽ et manorcist gondet di¬
Mera Romanos q suo de noĩe dicet:¬
his ego nec metas rerũ it tꝑa pons
Romanos. rerũ dños gentẽ q togatam¬
dic placitũ: uomet lust̾s labentib etas

Expanded text:
tem, et Mavortia condet moenia, Romanosque suo de nomine dicetHis ego nec metas rerum nec tempora Romanos rerum dominos gentemque togatamc placitum. Veniet lustris labentibus aetas
Abbreviated transcription (Latin):
C ũ dabit amplepus atq oscula dulcia figet¬
Occultũ inspires iguẽ faillas q ueneno
aret amor dictis care gentrias. et alas¬
Epuit. et gressu gaudens modit ꝓuli
At benus ascamio placidadii ꝓ mẽbia quiett¬

Expanded text:
cum dabit amplexus atque oscula dulcia figeccultum inspires ignem fallasque veneno. Paret Amor dictis carae genetricis, et alaxuit, et gressu gaudens incedit Iuli. At Venus Ascanio placidam per membra quiet
Abbreviated transcription (Latin):
Strone belli cause. pugnatur cominus anurs.
Que fors puma dedit sanguie noiꝰ mibuit anna
Talia comugia et tales celebrent hy meneos
Egregiũ ueneris gemuo ⁊ rexipse latinis¬
Te suꝑ etherrias en are licentus auiãs

Expanded text:
stant belli causae, pugnatur comminus armis, quae fors prima dedit sanguis novus imbuit arma. Talia coniugia et talis celebrent hymenaeos egregium Veneris genus et rex ipse Latinustherias errare lice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmussi dea facta potens ubi sanguine bollã
Inibuit et ꝓrime cõmisit fimera pugne
Desert heppiani et celi conuepa par auras
Iunonem uictrix affatur uoce superba :
Fn ꝑfecta tibi bello discordia tristi
Dic in amiciciam c̾oeant. et federa iungant i
Quando quidem ausõmo respsi saliguine tencios
hoceciam lus addam tu᷑ si michi certa uelinitas¬
finitimas in bella ferami rumnoribus urbes
Accendam q aĩos. insani martis amore
Gndiq ut auxilio ueniant ꝓꝑgã arma ꝑ aqres
Tum contra Iuno: tenorũ ⁊ fraudis habunde est

Expanded text:
missi dea facta potens, ubi sanguine bellum imbuit et primae commisit funera pugnae, deserit Hesperiam et caeli convexa per auras Iunonem victrix adfatur voce superba: En, perfecta tibi bello discordia tristi: dic in amicitiam coeant et foedera iungant. Quando quidem Ausonio respersi sanguine Teucros, hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntfinitimas in bella feram rumoribus urbes accendamque animos insani Martis amore, undique ut auxilio veniunt; spargam arma per agros. Tum contra Iuno; Terrorum et fraudis abunde est;
Abbreviated transcription (Latin):
a ppe more sapor fonsue iis uallib elĩ
pastores et curua degut ꝓpe flnuna melle
Quiuo otorato radiceo. mͦ quoq facho
Pabula q in fombus ꝑleuis adpone auustrie
Sed si quidem proleo subito defecerit omiuis
uiec genus unde noue seu pu enocetut hrabebie¬
Templis etͣ alchadii memoranda rauenta magi

Expanded text:
 in ore sapor; tonsis in vallibus illum pastores et curva legunt prope flumina Mellae. Huius odorato radices incoque Baccho pabulaque in foribus plenis adpone canistris. Sed siquem proles subito defecerit omnis, nec genus unde novae stirpis revocetur habebiempus et Arcadii memoranda inventa magi
Abbreviated transcription (Latin):
uicit iter duũ pietas: datur ora tueri
Nate tua. et notas audire ⁊ reddeꝰ uoͣces
Sic equidẽ dicebam aiõ nebai q futurũ
Tempora dnmeians: nec me mea cura fefellit
udo ego te tonas et qͣnta ꝑ equora uectũ
Accipio. qͣntis iactatũ nate pełiclis:
Quã ietui. ne quid libre tibi regna noceu̾t¬

Expanded text:
icit iter durum pietas? Datur ora tueri, nate, tua, et notas audire et reddere voces? Sic equidem ducebam animo rebarque futurum, tempora dinumerans, nec me mea cura fefellit. Quas ego te terras et quanta per aequora vectum accipio! quantis iactatum, nate, periclis! Quam metui, ne quid Libyae tibi regna nocerent
Abbreviated transcription (Latin):
Sensit leta dolis. et forme conscia coniux z
Tum ꝑat̾ et̾no fatur Seruetus amercoqr
Quidͣ causas petie ey alto. fiducia cessit¬
Quidquid in aite mea possũ ꝓmittere qli¬
Qu̾os fien ferro liquido lle potestl electro
Quantũ i gues añiue qr ualent absiste p̃caudo¬
uiribus indubitare tuis ea uerba locuti
Optatos dedit amplexus : placiduͣ q petiuit
Coniugis in fusus gremio ꝑ mẽbra soporem
Iude uẜi pͥma quies medio iã noctis abacte¬

Expanded text:
Sensit laeta dolis et formae conscia coniunx. Tum pater aeterno fatur devinctus amore: Quid causas petis ex alto? Fiducia cessitquidquid in arte mea possum promittere quod fieri ferro liquidove potest electro, quantum ignes animaeque valent, absiste priribus indubitare tuis. Ea verba locutus optatos dedit amplexus placidumque petivit coniugis infusus gremio per membra soporem. Inde ubi prima quies medio iam noctis abact
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tolenue colo uitrri tenu q mineiua
impositũ cinerem ⁊ sopitos Iuscitat ignes
Noctem addens opem scmiulus qn ad liuua lõgo¬
Rbcertet penso. castũ ut seruare cubisemat̾mcnin
Coniugis et ꝓsssit ꝑanuos educe̾ mite
haud secus mpotens nec tempore segnor᷑ illo
Mollibus .e sciatis oꝑa ad fabulia siugit¬
Insula sicanium inꝑti latus eoliam q
Eriget lipaieni. finuãtibus aidir saye
Quã subt specus ⁊ ciclopũ exesa caminis

Expanded text:
ui tolerare colo vitam tenuique Minerva impositum, cinerem et sopitos suscitat ignes, noctem addens operi, famulasque ad lurcet penso, castum ut servare cubile coniugis et possit parvos educere natos: haud secus Ignipotens nec tempore segnior illo mollibus e stratis opera ad fabrilia surgitInsula Sicanium iuxta latus Aeoliamque erigitur Liparen, fumantibus ardua saxis, quam subter specus et Cyclopum exesa cam
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e pater media mborũ in nocie corusca ꝙ¬
Per dentes humilie strauit pauor. ille flagͣnti
aut achen. aut rodoren aut alca aeiauiua tele¬
Deicit. ingeniat᷑ austi. ⁊ densissimus iber
⁊ĩc nemora ingenti uento. nũc littora plangũt ͤ
noc metuens: celi menses ⁊ sidera serua
fugida sacurni sese quo stella receptet

Expanded text:
pse pater media nimborum in nocte coruscper gentis humilis stravit pavor; ille flagranti Athon aut Rhodopen aut alta Ceraunia teldeicit; ingeminant austri et densissimus imber; nunc nemora ingenti vento, nunc litora plangunt. oc metuens caeli menses et sidera serva, frigida Saturni sese quo stella receptet
Abbreviated transcription (Latin):
Iauͣ expn antẽ socu atq extienia gerieritẽ
ꝓbliti  ĩꝯͣnoto camporũ iñ puluere lingiut t
opͣis ad et herium pemus aufertur olnupũ
Prima fugit dõmina amissa leuie ala camill
Qiubati fugiunc rutuli fugit᷑ ater atmas
qlisiecti q duces desolati q manpli tete¬
Tufti petuut et equs aduersi ad mẽma teneũ
Liec quisꝙͣ istantis teucros lecĩq freute e
Sustentare ualet telibͥaut siste cont
Sed lapoo i e fenint spumeno Ranntib arte
quadriuyedũ qͣͣ putrem cuisu qͣtit bngula cãpũ
uolitu ad murps caligme tur bidus atra
Pulius et s hinio ꝑcusse pectora matree
femineũ clamorem ad celi sidena collm
Qui cursu poretis pͥmi iper patentis
hos mimica suꝑ nxto pilnt agnuneturla
Niec miseram esfugiũt mortẽ. s luuou in ipoͣ
mcnibus in ꝑatrus atq intꝰ tuta domor

Expanded text:
Illum exspirantem socii atque extrema gementem obliti ignoto camporum in pulvere linquunt, Opis ad aetherium pennis aufertur Olympum. Prima fugit domina amissa levis ala Camillae; turbati fugiunt Rutuli, fugit acer Atinas disiectique duces desolatique manipli tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt. Nec quisquam instantis Teucros letumque ferentis sustentare valet telis aut sistere contra, sed laxos referunt umeris languentibus arcus, quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum. Volvitur ad muros caligine turbidus atra pulvis, et e speculis percussae pectora matres femineum clamorem ad caeli sidera tollunt. Qui cursu portas primi inrupere patentis, hos inimica super mixto premit agmine turba; nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, moenibus in patriis atque inter tuta domor
Abbreviated transcription (Latin):
Idrecipites ꝑrime qrͣ mori ꝓ menibus audent᷑
Inteaturnũ ii silius seuissimus implet
Liuncius. et iuuemi ingentẽ fert acca tumultũ
Delegaa uolscor ũ aͣciẽs cecidisse comuilla
Inaneis mfensõs hostes ⁊ maite fecundo
Onuia ceiipusse metͫ iã ad mema feni
Ills fureuo etͣ sela iouis sic numina poscũt
Deserit sbsessos collis nemora asꝑa liquit
uix e coͣnspectu exͣienat campũ s tenesies midũ
Qͥa ꝓat eneas salcu ingie ssus apeitos
Sic anbo ad nuxs ntidi tꝯͣto q ferũtur¬
agnine nec longie ut s  passi bus absunt
Ac siiul eneas fumãtio puluere campos
Prospexit longe baiuentia q agmina bidit
Et seuũ eneã aguouit turnis in arxarentiũ pest
Contius s ment᷑ pͣugnas ⁊ p̃lia temptent
⁊rl roseus fessos iam ꝯuigite ꝓliebz hibeio
e mgtit equos noctẽ q die labente reducat
Fonsiduuc castris aute iubẽ ⁊ mema sallont

Expanded text:
imaeque mori pro moenibus ardent. Interea Turnum in silvis saevissimus implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat campumque tenebat, cum pater Aeneas saltus ingressus apertos Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntagmine nec longis inter se passibus absunt; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, ni roseus fessos iam gurgite Phoebus Hibero tinguat equos noctemque die labente reducat: considunt castris ante urbem et moenia vallant
Abbreviated transcription (Latin):
Cur inquit diu̾sus abis huc dirige gressũ
huc ꝑitiue nem capras ut digna camille
Pienna tu me eclã telis moriẽre diane:
Sixit.et aurata uolucrẽ treissa sagittam
Depi b mpsit ꝓhautra coͣmu q infeͣ satetẽdat
ẜt diint longe donec curuata conent

Expanded text:
Cur, inquit, diversus abis? Huc dirige gressum, huc periture veni, capias ut digna Camillae praemia. Tune etiam telis moriere Dianae? dixit, et aurata volucrem Threissa sagittam deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit et duxit longe, donec curvata coirent
Abbreviated transcription (Latin):
hesit nuꝯieum q alte sibit accͣa cruorem:
Q oncͣuirũt trepide conuteͣs dominã q ientẽ
Suscipiunt: fugͣit aute omnes exti ͣtuͣs aułri
leticia nuxeo q metu nec iom amplius haste
ꝓ redere nec tolis occurere bnͣqͣmus mdecͭ
At̾ nelus ille prius ꝙͣ toła niuuga seqͣutũ¬
Continuo in montes sese auiui ͤ ãbdidit altos
Occifo pastore lupnis magno ue inpeng ondien¬
Conscius audatis factͣi caudã q remulcens
Subiecit pauitantẽ utero siluas q petunt
hpnd secus ipocus sẽ tui bidns absculit auruus¬
Illa ͫ maͣnu᷑ moriens telũ ehit ossa sed interu
fourus ad coscas alto stat dulnere nutro
labitu epaniuus. la biuutu frigida leto

Expanded text:
esit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis exterritus Arruns, laetitia mixtoque metu, nec iam amplius hastae credere nec telis occurrere virginis audet. Ac velut ille, prius quam tela inimica sequacontinuo in montis sese avius abdidit altos occiso pastore lupus magnove iuvenco,conscius audacis facti, caudamque remulcens ubiecit pavitantem utero silvasque petivit: haud secus ex oculis se tuIlla manu moriens telum trahit, ossa sed inter ferreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto
Abbreviated transcription (Latin):
Allo. putqru̾ futet fidutian słias que sola canull
Qua cus partii curas atq ħec ita fatur:
sonficit. et tenebrs mꝯre sc̃uut oͣmnia cͥuci
Effuge Et hec turno mãdata nouissime pe i fer
Succedat᷑ pnͣꝯi  toianos q auteat ii be
Ionq nałe siul quo diceis linq̃bar habenas
Ad terram nõ sponte fluens tu ngͣida toto
Paulatim ex solint se corꝑe lenta qͣ colla
Et captũ leto posilit᷑ caput aiͣma reliuiq̃ns ad inso
uita q cum ꝯemitu fugit indignata sub bm bras:
Tum uero inuiteninͣs surger ferit aueaͣ clamor

Expanded text:
adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: onficit, et tenebris nigrescunt omnia circum. Effuge et haec Turno mandata novissima perfer: succedat pugnae Troianosque arceat urbe. Iamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto paulatim exsolvit se corpore lentaque colla et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
aniniit uiauti. reduce ut pat̾u asta uideret
non dedicͣ inqr nochios uocẽ neten e proͣcelle
Ergo nt nussa mauuͣ sonitũ dedit hasta ꝑ auĩas¬
Conutere animos atrĩs oculos q tulere
riec sonitus memor aut uẽiencis ab echẽ celi

Expanded text:
adnuit oranti; reducem ut patria alta videret, non dedit, inque Notos vocem vertere procellae. Ergo ut missa manu sonitum dedit hasta prtere animos acris oculosque tulere aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli
Abbreviated transcription (Latin):
Emrem qz auces euandri qz archadis ale
At truue custos iã dldũ iii montilus opis
alca sedet sũnuis spectat q interrita pugnas
ut q ꝓͣcul mẽdio uunũ nclamoie finentũ
piospexit tristi multatn morte canullam
Ingenuut ꝙ dedit q has no pectore udces
heũ mium uugo niuũ crudele liiisti orui¬
Supplicũr. cencres conata lacessere bello
uec tibi deserce indimus coluisr danan
Iorofuit. aut nras humeio gessiss pogassetis
Lion tamen indecoil tua te regͣna relinquẽt
Rxtrema iã in morte neq hoc sme nor̃e letiẽ
pergenta t  erit aut famã patieris multe:
riã quicũq cuũ molauit uulnere coͣipus
Morte luẽt merita: fuit ingeno mõte sub alto
Regis der tenii teneno exagͣgere Enstlm
Antiqui lau̾ientis opacaq ilice rectum insi
hic dea se pͥmũ rapido pulcherima inisu
Sriscit et auiutem tiomulo speculatur ab alto:
ut indic fulgentẽ armis ac uana tuentemił tr¬

Expanded text:
e duces Evandrique Arcades alae. At Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet summis spectatque interrita pugnas. Utque procul medio iuvenum in clamore furentum prospexit tristi multatam morte Camillam, ingemuitque deditque has imo pectore voces: Heu nimium, virgo, nimium crudele luisti supplicium, Teucros conata lacessere bello! Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam profuit aut nostras umero gessisse Non tamen indecorem tua te regina reliquit extrema iam in morte, neque hoc sine nomine letum per gentis erit aut famam patieris inultae. Nam quicumque tuum violavit vulnere corpus, morte luet merita. Fuit ingens monte sub alto regis Dercenni terreno ex aggere bustum antiqui Laurentis opacaque ilice tectum: hic dea se primum rapido pulcherrima nisu sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto. Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ełxcidrat yuppi mediis esfusuo in undis
hunc lobi iux multa mestũ cognouit in uiibia
Sic prior alloquitur / quis te palmuure deorũ
Eripuit nobis . medio q sub equoie mersitͦ
Oit age/ nãq michi fallax haud aͣnte ieptus
hoc uno responso animũ delusit apollo:
Qui fore ce ponto incoliey fitee cane¬
Sonnũ ausomõs: en liec ꝓmuissa fides este
Oux anchisiade. nec me dius equore mersit.
Nauiq gubnaclũ nulta ui forte rouulsũ¬

Expanded text:
exciderat puppi mediis effusus in undis. Hunc ubi vix multa maestum cognovit in umbra, sic prior adloquitur: Quis te, Palinure, deorum eripuit nobis, medioque sub aequore mersit? Dic age. Namque mihi, fallax haud ante repertus, hoc uno responso animum delusit Apollo, qui fore te ponto incolumem, finesque canenturum Ausonios. En haec promissa fides est? dux Anchisiade, nec me deus aequore mersit. Namque gubernaclum multa vi forte revolsu
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrifiduͣm quertũ cimeis ut forte coactis
Scindebat papta spurans ñima ne securi
at seua e specułis temrus dea nacta nocẽdi
Ardua tecca petit. stabuli ⁊ de culiuie sũmo¬
pasto ralecanit signũ. comu q recuruo
Tartarearn intendit uocẽ qͣuã ꝓcuius omne
Et crepide matres pressere ad pectora natos
Tunc uõ ad uocen celeres qua bucina signũ
Dira dedit : raptis concurrunt undiq telis
Iudomiti agricola nec nõ ⁊ tioia pubes
a scano auxiliũ castris esfundit aꝑtis
Sirepere acies: nõ iaui certamine agreste
Scipitibus duris agitur sudobuo ue preustis
Sed feuro ancipiti decenũt acia q late
honescit strictis seges ensib eia q fulgent¬
Sole lacessita ⁊ lucem sub limne iactant :
fluctus uti ꝓrmo cepit cͣi albesteie bento
Erigit mde nuo consiugit dc̃d et ha fundo:
Pric iuenis primã ante aciem st̃̾dente sagitta
Natorũ poni fuerat qui maximeꝰ alino
Scerintur hosit̾ oñi sub gutture nulie ⁊ uũ¬

Expanded text:
quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis scindebat, rapta spirans immane securi. At saeva e speculis tempus dea nacta nocendi ardua tecta petit stabuli et de culmine sumpastorale canit signum cornuque recurvo rtaream intendit vocem, qua protinus omne et trepidae matres pressere ad pectora natos. Tum vero ad vocem celeres, qua bucina signum dira dedit, raptis concurrunt undique telis indomiti agricolae; nec non et Troïa pubes Ascanio auxilium castris effundit apertis. Direxere acies. Non iam certamine agresti, stipitibus duris agitur sudibusve praeustis, sed ferro ancipiti decernunt atraque late horrescit strictis seges ensibus aeraque fulgentsole lacessita et lucem sub nubila iactant: fluctus uti primo coepit cum albescere ventoerigit, inde imo consurgit ad aethera fundo. Hic iuvenis primam ante aciem stridente sagitta, natorum Tyrrhi fuerat qui maximus, Almo, sternitur; haesit enim sub gutture volnu
Abbreviated transcription (Latin):
Hei michrqilis exat qͣntũ mutatꝰ abitlo
hectore. qui redic epoͣnnas indutus achillis¬
Bel dauaũ plrigios iaculatꝯ᷑ pupib ignes:
qualentẽ barbã. et concreͬtos sangiũe.
Gulu̾a q illa gerens q̃ cutũ plurima muros

Expanded text:
Ei mihi, qualis erat, quantum mutatus ab illo Hectore, qui redit exuvias indutus Achilli,vel Danaum Phrygios iaculatus puppibus ignis, squalentem barbam et concretos sanguine raque illa gerens, quae circum plurima muros
Abbreviated transcription (Latin):
Toruenti efenue. et sanie cabo afluente
Complexi in misero. longa sio mento necbat
at fessi tandem ciues ifanda finentem
o̾btimcant socͤios. igẽ ianẽ ad fastigia iactan
ille uitor cedo rutusoru elapsus in agros
Confugeie: et turni defendier hospitio aruis
Ego omnis furus surerit etqiuta uistie¬
regem ad suppliciũ presenti ᷑ mlute reposcunt ͥ
hus ego te enea duccore milibus aldami:
Tb̾toͣ nãq fiemiũt condense littorre pupes
Signa q ferre mbent retinet᷑ lõgen aruspex¬
fa ta canens: o meoine delecta iuentus

Expanded text:
tormenti genus, et sanie taboque fluentis complexu in misero longa sic morte necabat. at fessi tandem cives infanda furentem obtruncant socios, ignem ad fastigia iactant. Ille inter caedem Rutulorum elapsus in agros confugere et Turni defendier hospitis armis. Ergo omnis furiis surrexit Etruria iustisregem ad supplicium praesenti Marte reposcunt. his ego te, Aenea, ductorem milibus addam. Toto namque fremunt condensae litore puppes Signaque ferre iubent; retinet longafata canens, O Maeoniae delecta iuventus
Abbreviated transcription (Latin):
Quas penas michi turne dtibis  mlta sub balctis
Scuta unũ ꝯabeas qr et fortia coiporti¬
Aybi i pater poscant acies ⁊ fedeia rumpant
Bec libĩ dicta dedit᷑. solio se tolłit in alto¬
Et priuũ herculeis sopitas igmbus aras
letus adit. mactat lectas de more bidentes
Euander ꝑiterͣ pariter troiana uluentus:
Posehyñt ad nauis gͣditur socios qi remsitͥ
Quor̃ de nu̾o qui sese in bella sequartuu
porestanitẽs untute legit pͣs ceta piona¬
Dancu equi tencrs torrena petentib arua
oducunt exoͣtẽ enee: quẽ fulua leonis
Pellis obit totũ p̃fulgens unguib aureis
fama ublat. puã subito uulgata ꝑ ie
Ocuis ne equites tyrieu ad littoia regro¬
uota metu duplicarit maces p̃pius q ꝑitło.
It timor et maior martis iã appaiet ymago:
Tũ pat̾ euandius dextrã complexus euntis
heret it expletũ lacrimans ac talia faturs
ꝓ michi pret̾itos ieferat si iuꝑia amos¬
Qualis eram cũ primã aciẽ p̃neste sub ipsa

Expanded text:
lta sub undas scuta virum galeasque et fortia corpohybri pater! Poscant acies et foedera rumpant. Haec ubi dicta dedit, solio se tollit ab alt primum Herculeis sopitas ignibus aras laetus adit: mactant lectas de more bidentis Euandrus pariter, pariter Troiana iuventus. hinc ad navis graditur sociosque revisit. umero qui sese in bella sequantur praestantis virtute legit; pars cetera pronaDantur equi Teucris Tyrrhena petentibus arva; ducunt exsortem Aeneae, quem fulva leonis pellis obit totum, praefulgens unguibus aureis. Fama volat parvam subito volgata per urbem, ocius ire equites Tyrrheni ad litora regota metu duplicant matres, propiusque periclo it timor, et maior Martis iam apparet imago. tum pater Evandrus dextram complexus euntis haeret inexpletus lacrimans, ac talia fatur: O mihi praeteritos referat si Iuppitqualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
flos ileterũ nutus q unũ qͥs iustqi hostem
feit dolor. et merita accendit mezontiꝰ ira¬
⁊ iulli fas italo tantã sub iungere genten
fyternos optate duces: tũ ethiusca iesedit
hoc acies campo monitis extiita diuum
Ipse oiatores ad me requi q ⁊ coreͣnai
Cũ sceptio musit mãdat q insigna tarcħ.
Sucͣcedam cascus tyuena q regna capessami¬

Expanded text:
flos veterum virtusque virum, quos iustus in hostem fert dolor et merita accendit Mezentius ira, nulli fas Italo tantam subiungere gentem: externos optate duces; tum Etrusca resedithoc acies campo, monitis exterrita divom. Ipse oratores ad me regnique coronam cum sceptro misit mandatque insignia Tarchon, succedam castris Tyrrhenaque regna capessam
Abbreviated transcription (Latin):
ingentẽ clipeũ infomaut unũ omĩa contͣra
Tela laciuorũ. septenos oibibus orbes
Impediũ̃t. alii uentosis follibuo auri
accipunt reddunt q alũ st̾ de̾ntĩa t̾ingunt
Era lacu. gemit impositis incudib antrũ¬
Illi int̾ sese multa in brrichia tollunt
In numerũ. uersant q tenaci forcipe massã
hec pater eo lus ꝓperat᷑. dumi lenimius oris
Euandrũ ꝙ humili tecto lux suscitat aliua ab olẽde dico ̃ scd
cuhan uelucrũ sub culmine aoitus:¬

Expanded text:
Ingentum clipeum informant, unum omnia contra tela Latinorum, septenosque orbibus orbes impediunt. Alii ventosis follibus auras accipiunt redduntque, alii stridentia tingunt aera lacu. Gemit impositis incudibus antrusese multa vi bracchia tollunt in numerum versantque tenaci forcipe massam. Haec pater Aeoliis properat dum Lemnius oris, Euandrum ex humili tecto tutini volucrum sub culmine cantus
Abbreviated transcription (Latin):
demissa ab ad leua panthere teiga uetoi queñs:¬
Nec nõ et genimi cuscodes limine ab alto dñ cleu¬
Precediuit᷑ ꝯressum q canes comitãtur henlem:
lospitis enee sodemiet seciẽta petebat
Sermonũ menior ⁊ͣ ꝓmissi muuneris heros
Liec minus eneas se matutm agebat ͤa¬
Cong essi iunqmnt dextras. medus q residunt

Expanded text:
demissa ab laeva pantherae terga retorquensNec non et gemini custodes limine ab alto praecedunt gressumque canes comitantur erilem. Hospitis Aeneae sedem et secreta petebat sermonum memor et promissi muneris heros. Nec minus Aeneas se matutinus agebatCongressi iungun
Abbreviated transcription (Latin):
uinet amor patrie. laudũ qr p̃mensa cupido¬
Afpice tor quatu ⁊ refentẽ signa camuillum¬
Ille aũt paribus quas fillge fis ini anus
Concordes amine nũc ⁊ dũ nocte p̃muntur¬
Attigerint. quãtas acies sti agẽ q ciebũt¬
Agͣgenbus socer alpiis atq aice menoechi
Descenderar genei ad uersis inscructus eois ÷¬
⁊euͣ patrie ualidas nĩ iuscera ber tite ẜires

Expanded text:
incet amor patriae laudumque immensa cupidopice Torquatum et referentem signa CamillumIllae autem, paribus quas fulgere cernis in armis, concordes animae nunc et dum nocte premunturattigerint, quantas acies stragemque ciebubus socer Alpinis atque arce Monoeci descendens, gener adversis instructus Eoineu patriae val
Abbreviated transcription (Latin):
Ec ꝓcul hurs partem fusi monstrantur in ominẽ
lugences campe. sic illos nonune dicuit. la eget¬
hit quos duruo a nior cuibesi abe pon ret

Expanded text:
ec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem lugentes campi: sic illos nomine dicunt. Hic, quos durus amor crudeli tabe pere
Abbreviated transcription (Latin):
Inferet ħ deos latio: genus unde latinũ¬
Musa nuchi causas membra. qͦ munũe leso
qQuis se dolens regͣma deũ tot bolue̾ casus
Insigͥnẽ piẽtate birũ. tot adne labores
inpulerit s tante meraid didene lameni de sam̃o

Expanded text:
inferretque deos Latio, genus unde LatinuMusa, mihi causas memora, quo numine laeso, quidve dolens, regina deum tot volvere casus gnem pietate virum, tot adire labores impul
Abbreviated transcription (Latin):
Soit et in lucẽ stigus emissa tene brie
palllða thesiplione. uorbos agit aute n¬
Balatu pecorũ. ⁊ crebrie nugitib annuͣs
Arentes qr sonant rixe. coedes qr supn¬
lamq cat᷑uatii dat stragẽ. at agͣgriat ipsis

Expanded text:
vit et in lucem Stygiis emissa tenebris pallida Tisiphone Morbos agit ante Balatu pecorum et crebris mugitibus amnes arentesque sonant ripae collesque supamque catervatim d
Abbreviated transcription (Latin):
Enimus ntoiquet murali coͣncita nũ ꝙͣ
Ponuento sic Iax᷑a fremunt. nͨ fulmuine tãti
dissultant crepitus  nolat acir cui bius instai
Exiciũ dirũ hasta fereus dĩas q iecadis
lorice. et clipei eptiemos septẽplics obes
Per muedĩ scridensͣ t̾nsit fenu ͬ incidit᷑ ictqͣ
Ingens ad ceram dupluato poplice turnus
Consurgunt gemitu ruculi cotus q reniugit
Mons cutũ Et nocẽ late nemora alca ieiuittut¬
Ill qͣuouilis supplex q oculos deptia q pͤcanitẽ
Protendens. equidem menu. ne. depcor inqt
utere sorte tua. nusen te si qua ꝑarentis
Tangois cura ꝓ ot esto. exs ĩ fuit  et tibi talis
Anchises sencor daum misenere senectas¬
Et me seu corpͣne spoliatũ lumine mauinca
Redde mere: icnsti. et uiccu condere palmae

Expanded text:
eminus intorquet. Murali concita numquam tormento sic saxa fremunt, nec fulmine tanti dissultant crepitus. Volat atri turbinis instar exitium dirum hasta ferens orasque recludit loricae et clipei extremos septemplicis orbes. Per medium stridens transit femur. Incidit ictus ingens ad terram duplicato poplite Turnus. Consurgunt gemitu Rutuli, totusque remugit mons circum, et vocem late nemora alta remittuIlle humilis supplexque oculos, dextramque precantem protendens, Equidem merui nec deprecor, inquit: utere sorte tua. Miseri te siqua parentis tangere cura potest, oro fuit et tibi talis Anchises genitor, Dauni miserere senectaseu corpus spoliatum lumine mavis redde meis. Vicisti, et victu
Abbreviated transcription (Latin):
At ꝓcul il  duͣeͣ scridoiem agnouit et alas
Infelix ciimis scindit iuturna solutos .i. suoẽ¬
un qu bus orͣa serorͦ fedaus ⁊ pectora pugnis
Quid nũc te tua tuine pogest g̾mnana iiuare
aut quid iam dure supeicit michi qua tibi lucẽ
Arte morerralii possut me apponere moustio
Iam pan linquo acies ne me cerrete tuuentem
Obscene uolucies alarũ ueibera nõsto
lecalem qͣ sonũ. nec fallunͣt iussa suꝑba¬

Expanded text:
gnovit et alas, infelix crinis scindit Iuturna solutos, unguibus ora soror foedans et pectora pugnis: Quid nunc te tua, Turne, potest germana iuvare? Aut quid iam durae superat mihi? Qua tibi lucem arte morer? Talin possum me opponere monstro? Iam iam linquo acies. Ne me terrete timentem, obscenae volucres: alarum verbera nosco letalemque sonum, nec fallunt iussa sup
Abbreviated transcription (Latin):
riec te tantus edcitotacitami deler. et michi ciues¬
Sepe tuo dulci trastes epore recursent :
uentũ ad supienũ est tenis agitare uel undie
Troianos potisti infandũ accendere bellu
Re formare dtn se luctu iuiscere spnaees¬
ulc̾us temptale ueto. sic iuꝑpiter orsus

Expanded text:
ni te tantus edit tacitam dolor et mihi ni te tantus edit tacitam dolor et mihi epe tuo dulci tristes ex ore recursent, ventum ad supremum est. Terris agitare vel undis Troianos potuisti, infandum adcendere bellum, deformare domum et luctu miscere hymenaeosterius temptare veto. Sic Iuppiter orsus