comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea ñnũquã unũ uitiũ deserere sponte acquiescit:
qm̃ ꝑ idd sibi uiam ad aliud qd̃ magis placet. aꝑiri cer¬
nit. Et tanto audatius se in contrariũ tota intentione
effundit: quanto magis certũ habet aliud malũ essẽ
quod deserit. lam enĩm se in suo malo ñ solũ nulla re¬
prehensione dignũ estimat. uerũ etiam laudabilem
suspicat᷑: et cum malũ manifeste cõmittat. ñ se malũ
facere uideri uult. s potius malũ deuitare. Hon enĩ
considerat uitiũ declinando in uiciũ se corruisse : et
ideirco nequaꝗͣ id quod agit malũ. sinistre notandũ
putat. quia in eo quasi non tã facere quã declinare
malũ laborat. Unde et hic quoq cũ indisset eos qui
ñ ꝓfuturas sibi diuitias cũ labore et sollicitudine
auare congregant. neq his quȩ possident utuntur. sed
aliis pꝰ se possidenda et utenda relinquunt. miseros:⁊

Expanded text:
propterea nonnunquam unum vitium deserere sponte acquiescit, propterea nonnunquam unum vitium deserere sponte acquiescit, quoniam per id sibi viam ad aliud, quod magis placet aperiri cernit. Et tanto audacius se in contrarium tota intentione effundit, quanto magis certum habet aliud malum esse, quod deserit. Jam enim se in suo malo non solum nulla reprehensione dignum existimat, verum etiam laudabilem suspicatur et cum malum manifeste committat, non se malum facere videri vult, sed potius malum devitare. Non enim considerat vitium declinando in vitium se corruisse, et idcirco nequaquam id quod agit malum sinistre notandum putat; quia in eo quasi non tam facere quam declinare malum laborat. Unde, et hic quoque cum vidisset eos, qui non profuturas sibi divitias cum labore et sollicitudine avare congregant, neque his quae possident utuntur, sed aliis post se possidenda et utenda relinquunt, miseros et
Abbreviated transcription (Latin):
uani sunt labores qui utisitatẽ ñ confer̃t laborantib:
ergo melius est laborare et fructum caꝑe laborũ suorũ.
Ratio manifesta uidetur: s multã habet deceptionem.
Multo enĩ melius sic dictũ fuisset: et ubiq uerũ cons¬
taret. Si uani sunt labores ex quib laborantibus
fructus non ꝓuenit: ergo enismodi labores omĩno
pꝰponendi sunt: et laborandũ potius in his uͥ certus
et uerus laborantib fructus ꝓueniat. Nunc autem
hac ratione uanitas mutata est non dimissa: et alia
alii uanitas successit: ñ omĩs uanitas discessit. Uana sol¬
licitudo rep̃henditur: ut male secura mens ꝑ torporem
et ocium et incontinentiã ad turpitudinem relaxet᷑.
Si enim ille qui suꝑ uacuo labore se distendit. uere
rep̃hensibilis cernitur: cur ꝑꝑt̾ea qui ad uoluptatem
et incontinentiã se resoluit. p̾lacere putatur : S car¬
tialis animus difficile mediũ ueritatis inuenit: et

Expanded text:
vani sunt labores qui utilitatem non conferunt laborantibus, vani sunt labores qui utilitatem non conferunt laborantibus, ergo melius est laborare et fructum capere laborum suorum. Ratio manifesta videtur, sed multa habet exceptionem. Multo enim melius si dictum fuisset, et ubique verum constaret. Si vani sunt labores ex quibus laborantibus fructus non provenit, ergo ejusmodi labores omnino postponendi sunt, et laborandum potius in iis ubi et certus et verus laborantibus fructus proveniat. Nunc autem hac ratione vanitas mutata est, non dimissa, et alia alii vanitas successit, non omnis vanitas discessit. Vena sollicitudo reprehenditur, ut male secura mens per torporem, et otium, et incontinentiam ad turpitudinem relaxetur. Si enim ille, qui supervacuo labore se distendit, vere reprehensibilis cernitur, cur propterea, qui ad voluptatem et incontinentiam se resolvit placere putatur? Sed carnalis animus difficile medium veritatis invenit; et
Abbreviated transcription (Latin):
non add aliud ꝓdest multũ nocet: quia penã magnã
habet eius in quisitio. s fructũ inuentio non habe̾t.
Quȩ est enĩ pena: nusquã esse sine pena: Cuncti di¬
es eius dolorib et erũpnis pleni sunt: nec ꝑ noctem
m̃te requiescit. Multũ miser est: qui nec illud tẽpus
quod naturalit̾ quieti qͥatũ est. quietum habere potest.
F diem labore atterit᷑: ꝑ noctẽ cura et sollicitudine
laboris cruciatur. Quem enĩ uigilantẽ distensio la¬
boris et inquietudo exagitat: dormientẽ quoq animo
ꝑ imagines et fantasias in sõmorũ in gesta fatigat.
Nullum ergo tẽpus int̾mittitur requiei: totum la¬
bori et doloriꝰ occupatur: nichil itilitati as saluti acqui¬
ritur. Et hec uanitas ẽ. Uere uanitas ẽ: et magna ua¬
nitas ꝓrsus. S quid tunc: Si hoc uanitas ẽ. quid ergo
faciendũ est: Nonne melius ẽ inquit comedere i bibe¬
re. et ostendere animȩ suȩ bona de laborib suis. eli

Expanded text:
non ad aliud prodest, multum nocet, quia poenam magnam non ad aliud prodest, multum nocet, quia poenam magnam habet ejus inquisitio, sed fructum inventio non habet. Quae est enim poena nunquam esse sine poena? Cuncti dies ejus doloribus, et aerumnis pleni sunt: nec per noctem mente requiescit. Multum miser est, qui nec illud tempus, quod naturaliter quieti datum est, quietum habere potest. Per diem labore atteritur, per noctem cura et sollicitudine laboris cruciatur. Quem enim vigilantem distensio laboris et inquietudo exagitat; dormientem quoque animo per imagines, et phantasias insomniorum ingesta fatigat. Nullum ergo tempus intermittitur requiei, totum dolori et labori occupatur, et nihil utilitati ac saluti acquiritur. Et hoc nonne vanitas est? Vere vanitas est, et magna vanitas prorsus. Sed quid tunc? Si hoc vanitas est, quid ergo faciendum est? Nonne melius est, inquit, comedere, et bibere, et ostendere animae suae bona de laboribus suis? Si
Abbreviated transcription (Latin):
ligentia non sine grandi labore et cura adquisiuit.
Hoc ergo uanitas est: et malũ magnũ. uanũ ẽ ioł¬
circo in cognitione ueritatis laborare. ut in noticiã
illorũ ueniamus. qui ueritatẽ nec ꝓpter se susciꝑe
uolunt. neq in aliis sciunt approbare. Huiusmodi
ergo laborẽ fructus non sequitur: quia nec sibi ꝓfutura
congregat. nec quib congregata derelinquit aliqͣ uir¬
tutis emulatione ad studium boni ꝓuocantur. Si enĩ
querenti labor est. et accipienti utilitas non ẽ. qͥd ꝓdest
labor talis: S et malũ magnũ est: ut unde alius
labore atteritur. alius ociose et illicite abutatur.
Malum enĩ est magnũ: quia et ille malo suo colli¬
git. ⁊ istraccipit in malũ suũ. ꝑꝑt̾ea uanitas est hoc:
et malũ magnũ. Qͥd enĩ ꝓdeit homini de uniu̾so
labore suo. et afflictione sp̃c qua sub sole cruciat
est : Si non aliud ꝓdest. nichil ꝓdest: ĩmo uero si

Expanded text:
ligentia non sine grandi labore, et cura acquisivit. ligentia non sine grandi labore, et cura acquisivit. Hoc ergo vanitas est, malum magnum. Vanum est idcirco in cognitione veritatis laborare, ut in notitiam illorum veniamus, qui veritatem nec propter se suscipere volunt, neque in aliis sciunt approbare. Hujusmodi ergo laborem fructus non sequitur, quia nec sibi profutura congregat, nec quibus congregata derelinquit, aliqua virtutis aemulatione ad studium boni provocantur. Si enim quaerenti labor est, et accipienti utilitas non est, quid prodest labor talis? Sed et malum magnum est, ut unde alius labore atteritur, alius otiose et illicite abutatur. Malum enim est magnum, quia et ille malo suo colligit et iste accipit in malum suum. Propterea vanitas est hoc et malum magnum. Quid enim prodest homini de universo labore suo, et afflictione spiritus, quo sub sole cruciatus est? Si non ad aliud prodest, nihil prodest; imo vero si
Abbreviated transcription (Latin):
cũ alius laboret in sapientia et doctrina et sollicitu¬
dine: homini ocioso quesita dimittit. Hoc ipsi conti¬
git salomoni: qui in sapientia et doctrina et sollici¬
tudine laborans congregauit diuicias ⁊ opes cumu¬
lauit: et tandẽ omĩa stulto heredi possidenda reliqͥt.
Reliquit enim stulticiã generis sui filiũ roboã. qui
in paternas opes succedens omĩa dissipauit: regnũq
paternũ qd amplũ satis et magnificũ susceꝑat. mino¬
ratione sensus et cordis fatuitate. scisiũ turbatũq reli¬
quit. S et multi laborant in sapientia et doctrina
sollicitudine. cũ magno labore et studio secreta na¬
turȩ et archana ueritatis rimantes. et inuenta me¬
moriȩ posteritatis ad cõm̃denda studia sua uerbo
pariter et scripto transmittentes: ac sepe ociosis q̃sita
relinqũt: quia ñnũꝗͣ subsequentiũ negligentia hoc
paratũ in usũ asfumere respuit. qd priorũ sagax di¬

Expanded text:
cum alius laboret in sapientia, et doctrina, et sollicitucum alius laboret in sapientia, et doctrina, et sollicitudine, homini otioso quaesita dimittit. Hoc ipsi contigit Salomoni, qui in sapientia, et doctrina, et sollicitudine laborans congregavit divitias, et opes cumulavit, et tandem omnia stulto haeredi possidenda reliquit. Reliquit enim stultitiam generis sui filium Roboam, qui in paternas opes succedens, omnia dissipavit, regnumque paternum, quod amplum satis et magnificum susceperat, minoratione sensus et cordis saturitate scissum turbatumque dereliquit. Sed et multi laborant sapientia, et doctrina, et sollicitudine cum magno labore, et studio secreta naturae, et arcana veritatis rimantes, et inventa memoriae posteritatis ad commendanda studia sua verbo pariter, et scripto transmittentes, ac saepe otiosis quaesita relinquunt, quia nonnunquam subsequentium negligentia hoc paratum in usum assumere respuit quod priorum sagax di
Abbreviated transcription (Latin):
ens an stultus futurus sit: et dñabitur in laborib
meis quib defudaui et sollicitus fui. Et nouissime
de hoc com̃dans iuidiciũ suũ infert. Et ẽ quicquã
tam uanũ: Ac si diceret. Nichil ego tã uanum iudi¬
co. quẽ admodũ cum alius auare congregans cafso
labore atterit᷑: alius et ociose et luxurio se iiuens
in aliis laborib dñatur. Multiplex enĩ uanites est
ubi alius sine causa affligitur: alius illicite delecta¬
tur. Prima nãq uanitas est. ñ ꝓ futura appetere:
scđa transeuntia congregare: tercia nr̃o labore parta alii
et eis maxime quos qͣles futuri sint nesciamus possi¬
denda relinquere. Si enim uana essent hȩc omĩa. etiã
in nr̃os usus quesita et recenta: quid erunt. ad stulto¬
rum uoluptatẽ transmissa : Unde ait. cessaui renunci¬
auitq cor meũ ultra laborare sub sole. Causã qͦq qr̃
a labore cessau̾it ingeminãs: subiungit dicens. Ham

Expanded text:
ens an stultus futurus sit: et dominabitur in laboribus ens an stultus futurus sit: et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi, et sollicitus fui. Et novissime de hoc commendans judicium suum infert. Et est quidquam tam vanum? Ac si diceret: Nihil ego tam vanum judico, quemadmodum cum alius avare congregans casso labore atteritur, alius et otiose, et luxuriose vivens in alienis laboribus dominatur. Multiplex enim vanitas est, ubi alius sine causa affligitur, alius illicite delectatur. Prima namque vanitas est non profutura appetere; secunda transeuntia congregare; tertia nostro labore parta aliis, et eis maxime quos quales futuri sint, nesciamus possidenda relinquere. Si enim vana essent haec omnia, etiam in nostros usus quaesita et retenta, quid erunt ad stultorum voluptatem transmissa? Unde ait: Cessavi, renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole. Causam quoque quare a labore cessaverit ingeminans subjungit, dicens: Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sdentiũ ad malos a bonis et a suis ad alienos tran¬
seunt. Q iste considerans: non solũ quȩ mala uiden¬
tur huius uitȩ sed ea quoq quȩ speciem boni p̃ten¬
dunt re autem uera mala sunt. uniu̾̃sa ad unam
partẽ constituens similiq estimatione adiudicans:
unã de cunctis fentenciã dat dicens. Uidens mala
esse uiniũsa sub sole et cunta uanitatẽ et afflictionẽ
sp̃e rursus detestatꝰ sũ omnẽ industriã meã. Et ne for¬
te putares eũ illã hic industriã detestari qua maiorẽ
sapientiȩ dedit oꝑam. et ñ illã potius qua in eorũ oc¬
cupatione quȩ sub sole uana sunt distendebatur: mox
quã industriam detestandã estimet. exponit dicens:
Et quȩ sub sole studiosissime laboraui: subaudit᷑ de¬
testãtus sum. Continuoq causã quare et hec ⁊ eorũ
pariter industriã detestetur. aꝑit cum subiuingi.
Habiturus heredẽ post me quẽ ignoro utrũ Sapi¬

Expanded text:
sidentium ad malos a bonis et a suis ad alienos transidentium ad malos a bonis et a suis ad alienos transeunt. Quod iste considerans non solum, quae mala videntur hujus vita, sed ea quoque quae speciem boni praetendunt, re autem vera mala sunt, universa ad unam partem constituens, similique aestimatione adjudicans unam de cunctis sententiam dat, dicens: Videns mala esse universa sub sole, et cuncta vanitatem, et afflictionem spiritus, rursus detestatus sum omnem industriam meam. Et ne forte putares eum illam hic industriam detestari qua majorem sapientiae dedit operam, et non illam potius qua eorum occupatione, quae sub sole vana sunt, distendebatur: mox quam industriam detestandam existimet, exponit dicens: Et quae qua sub sole studiosissime laboravi. Subauditur detestatus sum. Continuoque causam quare et haec, et eorum pariter industriam detestetur, aperit, cum subjungit: Habiturus haeredem post me, quem ignoro, utrum sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dam tediũ hȩc ipsa nr̃e mortalitatis consideratio:
quia dignũ est ut homo qd transitoriũ uidet ⁊̃ pri¬
usquã finiatur despiciat: et ꝓ eo adipiscendo qd̃ du
stare non podest. mani se labore non affligat. ꝓꝓter
hoc rursum de eadẽ pari mortalitatis condicione
sententiã ingeminat dicens. Morit̾ doctus similit̃ ut
inddoct᷑: et idciroo teduit me uitȩ meȩ. MHerito siquid
talis uita in tediũ uenit: quȩ tota confusioni obnoxia
neq in bonis suis dũ stare uidet̾. neq in malis suis dũ
finit̾ bonos a malis uel dignos ab indignis secernit.
bona siquidẽ enis sine dis cretione ad indignos pa¬
riter ut ad dignos ꝑueniunt: et mala illius bonos
simul et malõs parili sorte et eodẽ ꝓuentu afflig̃t.
Unde et bona quoq uite huiꝰ iustis in despectũ iurt
ueniunt: quȩ et ꝓ se laborantes uariis dolorib affli¬
gunt. et sepe mnuito labore quesita. sine utilitate pos¬

Expanded text:
ddam taedium, haec ipsa nostrae mortalitatis consideratio; ddam taedium, haec ipsa nostrae mortalitatis consideratio; quia dignum est ut homo quod transitorium videt etiam prius quam finiatur despiciat? et pro eo adipiscendo, quod diu stare non potest, inani se labore non affligat. Propter hoc rursum de eadem pari mortalitatis conditione sententiam ingeminat, dicens: Moritur doctus similiter ut indoctus: et idcirco taeduit me vitae meae. Merito siquidem talis vita in taedium venit, quae tota confusioni obnoxia, neque in bonis suis dum stare videtur, neque in malis suis dum finitur, bonos a malis vel dignos ab indignis secernit. Bona siquidem ejus sine discretione ad indignos pariter ut ad dignos perveniunt, et mala illius bonos simul et malos parili sorte et eodem proventu affligunt. Unde, et bona quoque vitae hujus justis in despectum jure veniunt: quae et pro se laborantes variis doloribus affligunt, et saepe multo labore quaesita sine utilitate pos
Abbreviated transcription (Latin):
exitu huius uitȩ similis conditio sit: in futura tñ uita si¬
milis inemoria ñ erit. Sicut enĩ hic eos dispar iuendi
conuersatio diuidit: ita illie quoq cũ in memoriã ue¬
nerint ut ad iudiciũ adducantur. dissimił ꝓ meritis
suis retributio seꝑabit. Neq enim futura tempora ob¬
liuione cuncta oꝑient. s uenient in recordationẽ tẽꝑe
suo cuncta quȩ facta sunt: ut in iudiciũ aduocetur
omne opus siue bonũ siue malũ sit. Eꝑt̾ea sapientis
memoria ĩꝑpetuũ ñ erit similit̾ ut stulti. et fut̾a tẽꝑa
ñ opient cuncta obliuione: quia cũ tempus aduenerit.
et iste ꝓ merito uirtutis suȩ głam. et iste ꝓ stulticiȩ
sue excessu penã ꝑcipiet. Hoc est ergo ꝓ qͦuo uanum
ñ est stulticiã deuitare. et maiorẽ sapientiȩ dare oꝑã:
quia cũ p̾miũ retributionis ꝑcipitur. quantus sit ui¬
sti laboris fructus manifestatur. Habet tñ iustũ qd̾¬

Expanded text:
exitu hujus vitae similis conditio sit, in futura tamen vita siexitu hujus vitae similis conditio sit, in futura tamen vita similis memoria non erit. Sicut enim hic eos dispar vivendi conversatio dividit, ita illic quoque cum in memoriam venerint ut ad judicium adducatur, dissimilis pro meritis suis retributio separabit. Neque enim futura tempora oblivione cuncta operient, sed venient in recordationem tempore suo cuncta quae facta sunt, ut in judicium advocetur omne opus, sive bonum sive malum sit. Propterea sapientis memoria non in perpetuum non erit similiter ut stulti, et futura tempora non operient cuncta oblivione, quia, cum tempus advenerit, et iste pro merito virtutis suae gloriam, et ille pro stultitiae suae excessu poenam percipiet. Hoc est ergo pro quo vanum non est stultitiam devitare, et majorem sapientiae dare operam; quia, cum praemium retributionis percipitur, quantus sit justi laboris fructus manifestatur. Habet tamen justum quo
Abbreviated transcription (Latin):
existimant᷑. S: quia sapientia etiã in hac uita labo¬
rem suũ omĩno infructuosũ esse non sunt. eosq qui
se sectant᷑ magna intus consolatione refouet. ac per
illuminationẽm ueritatis in hac mortalitatis miserie
de etnitatis p̃mio habere fidutiã suadet: iste stati
postꝗͣ ꝓuitȩ carnał clefectu. de fructu uitȩ ꝑpetus
cdubitare ceꝑat. ꝓ eadẽm sua dubitatione ex intima
se consideratione accusat dicens. Locutꝰq cũ m̃te mea:
animadũti qd hoc quoq esset uanitas. Et continuo
eausa adiungens q̃r supͣdictam dubitationẽ suã uanã
esse testet᷑ et uanitatẽ: ipsũ cuius respectu ueritas ei ĩdu¬
biũ uenire potuisset infer dicens. Non enĩ erit me¬
moria sapientis: similit̾ ut stulti ĩꝑpetuũ. Sapientia
enim quȩ uitȩ p̾senti mortalitatem ñ collit. future
uite tribuit ecnitatẽ: et licet sapientis et stulti in

Expanded text:
existimant. Sed quia Sapientia etiam in hac vita laboexistimant. Sed quia Sapientia etiam in hac vita laborem suum omnino infructuosum esse non sinit, eosque qui se sectantur, magna intus consolatione refovet, ac per illuminationem veritatis in hac mortalitatis miseria de aeternitatis praemio habere fiduciam suadet, iste statim postquam pro vitae carnalis defectu de fructu vitae perpetuae dubitare coeperat, pro eadem sua dubitatione ex intima se consideratione accusat, dicens: Locutusque cum mente mea, animadverti quod hoc quoque esset vanitas. Et continuo causam adjungens quare supradictam dubitationem rem vanam esse testetur, et vanitatem ipsam cujus respectu veritatis ei in dubium venire potuisset infert, dicens: Non enim erit memoria sapientis similiter, ut stulti in perpetuum. Sapientia enim, quae vitae praesenti mortalitatem non tollit futurae vitae tribuit aeternitatem: et licet sapientis et stulti in
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ipsã diuersã huius uitȩ conuersationẽ debeãt
inueniri. Et si hoc uerũ esse constat: quare una
uia ab hac uita exeunt. qui post hanc uitã ad
imũ p̃miũ non ꝑtingunt: Si uero quẽ ad modũ
unus eunctis transitus est. ita uniuersis sit una ꝑuen¬
tio: quare ante mortẽ dissimiliter laborando curre¬
rent. qui simili morte exuentes ad dissimile pꝰ mor¬
tẽ pmiũ ñ ꝑuenirent : Hoc est enĩ quod sequitur
Dixi in corde meo. Si unus stulti et meus occasus erit:
quid mn ꝓdest qd maiorẽ sapientiȩ dedi operã: His enĩ
qui hanc uitã solam esse credunt. studiũ sapientiȩ ua¬
num omĩno existimat᷑: ꝑꝑt̾ea qiꝰ eius labor p̃sentis ui¬
ce est. p̃miũ autẽ et fructus laboris futurȩ. Idcirco
to ipsũ laborẽ fastidiunt: et facile ad ea conuer¬
tuntur.quȩ et si sapientia nequaquã appetenda esse
doceat. quia tam̃ eorũ fructus p̾sens est. comodiora

Expanded text:
hanc ipsam diversam hujus vitae conversationem debeant hanc ipsam diversam hujus vitae conversationem debeant inveniri. Et si hoc verum esse constat, quare una via ab hac vita exeunt, qui post hanc vitam ad unum praemium non pertingunt? Si vero quemadmodum unus cunctis transitus est, ita etiam universis fit una perventio: quare ante mortem dissimiliter laborando currerent, qui simili morte exeuntes ad dissimile post mortem praemium, non pervenirent? Hoc est enim quod sequitur: Et dixi in corde meo: Si unus, et stulti, et meus occasus erit, quid mihi prodest, quod majorem sapientiae dedi operam? His enim, qui hanc vitam solam esse credunt, studium Sapientiae vanum omnino existimatur: propterea quod ejus labor praesentis vitae est, praemium autem et fructus laboris futurae. Idcirco to ipsum laborem fastidiunt, et facile ad ea convertuntur, quae etsi sapientia nequaquam appetenda esse doceat, quia tamen eorum fructus praesens est, commodiora
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ei ratio ulla inqubitata manifestat. Hanc ergo
fluctuationẽ humani cordis iste in semet ipso et per
contẽplationẽ ueritatis uidens. et ꝑ affectum cõmu¬
nis infirmitatis sentiens. per sententiã quoq assu¬
mitꝰ ostendens qualiter post quesitã uisãq sapiẽ¬
tiam ipsa eũ mortalis uite consideratio a studio
sapientie reuocabat: et qđ idcirco alios in sapientia
p̃cedere uanũ omĩno estimauerit. quia in redden¬
do mortis debito parem ceteris se esse agnouit. Hoc
est enĩ quod post laudatam sapientiã. studiiq eiuis
cõmendationẽ: subito nunc ad considerationem cõ¬
munis infirmitatis conuersus infert dicens. Didici
quod unus utriusq esset interitus. Quia enĩ uidit
utrũq id est et sapientẽ et stultũ uno mortis inte¬
ritu ab hac uita subtrahi: etiã hoc dubitare cepit.
utrũ post hanc uitã diuersa meritorũ p̾mia scdm

Expanded text:
adhuc ei ratio ulla indubitata manifestat. Hanc ergo adhuc ei ratio ulla indubitata manifestat. Hanc ergo fluctuationem humani cordis iste in semetipso, et per contemplationem veritatis videns, et per affectum communis infirmitatis sentiens, per sententiam quoque assumit, ostendens qualiter quaesitam visamque sapientiam, ipsa eum mortalis vitae consideratio a studio sapientiae revocabat, et quod idcirco alios in sapientia procedere vanum omnino existimaverit, quia in reddendo mortis debito, parem caeteris se esse agnovit. Hoc est enim quod, post laudatam Sapientiam studiique ejus commendationem, subito nunc ad considerationem communis infirmitatis conversus infert, dicens: Didici, quod unus utriusque esset interitus. Quia enim vidit utrumque, id est et sapientem et stultum uno mortis interitu ab hac vita subtrahi, etiam hoc dubitare coepit, utrum post hanc vitam diversa meritorum praemia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigare. Nam inuenire sapientiã. et ꝑfecte
app̃hendere uerũ: non huic uite datũ est. s future
repositũ. Habet tam̃ ipsa inquisitio sapientie uune
lucẽ suam: qua discernat eos qui amant sapientiã
et quer̃t. ab his qui stulticiã amant et ambulãt
in tenebris. S mens carnalis iocunditatẽ uisebił
lucis amans. pro int̾na luce querenda laborare uia¬
num estimat: quia eius claritatẽ post hanc lurẽ
sublatã. in m̃tib sc̃ĩs mnextinguibilem ꝑmanere
aut dubitat aut ꝓrsus ignorat. Nam quia pari sorte si¬
miliq condicione sapientes pariter et stultos ab hac lu¬
ce iuisibili cernit post mortem carnis subtrahi: dubium
ei fit etiam de luce sapientiȩ. an ipsa possit in m̃tibus
scis post mortẽ carnis inextinguibilis conseruari. Nꝑ¬
tea licet studiũ ipsius sapientiȩ bonũ ac laudabile
esse consideret. utrũ tamen tanto labore cõꝑandum
sit dubitat: cuius fructus an ꝑpetuus esse possit ñdũ

Expanded text:
ntiam et perfecte apprehendere verum, non huic vitae datum est, sed futurae repositum. Habet tamen ipsa inquisitio Sapientiae nunc lucem suam, qua discernit eos qui amant Sapientiam et quaerunt ab iis qui stultitiam amant, et ambulant in tenebris. Sed mens carnalis jucunditatem visibilis lucis amans, pro interna luce quaerenda labore vanum existimat; quia ejus claritatem post hanc lucem sublatam, in mentibus sanctis inexstinguibilem permanere aut dubitat aut prorsus ignorat. Nam quia pari sorte similique conditione sapientes patitur et stultos, ab hac luce visibili cernit post mortem carnis subtrahi: dubium ei fit etiam de luce Sapientiae, an ipsa possit in mentibus sanctis post mortem carnis inextinguibilis conservari. Propterea licet studium ipsius Sapientiae bonum ac laudabile esse consideret, utrum tamen tanto labore comparandum sit, dubitat, cujus fructus an perpetuus esse possit, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ser. recognoͬsce malũ tuũ: recognosce miseriã tuam:
recognos ce ubi es. et qualis factus es. Conuertere
de umbra ad claritatẽ luminis: ut ñ solũ uerba
audias. sed faciẽ uideas ueritatis:¬

Expanded text:
ser; recognosce malum tuum; recognosce miseriam tuam; ser; recognosce malum tuum; recognosce miseriam tuam; recognosce ubi es et qualis factus es. Convertere de umbra ad claritatem luminis, ut non solum verba audias, sed etiam faciem videas veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
foliorũ: et lumen uerȩ sapientiȩ apud quã stulticia
est sapientia ista. uidere non possunt. Quia enĩ
ad sola cõmoda carnis respiciunt. detrim̃ta animȩ
non attendunt: et quia cauti esse uolunt ubi tum¬
dum non est : stulti et imprudentes fiunt ibi ubi
ꝑiculũ graue est et intolerabile detrim̃tum. Nam
que ẽ sapientia carnẽ fouere: et animã neglige¬
re: Quȩ est sapientia id quidẽ quod modico tempo¬
re molestũ est carni tota intentione fugere: et id
quod anime semꝑ exiciale constat ñ cauere: Hȩc
est sapientia de qua iste głatur: sub umbra foli¬
orum iacens. O folia et umbra: qualis ẽ fructus
uester. Uide adam qualia sunt folia tua: et qual
est fructus tuus. Abscondisti te et folia tua umbr¬
culum p̾buer̃t: ut tectus non uideres ueritatem.
Manducasti et fructꝰ tuus cibũ p̾stitit: ut corrup¬
tus edulio ꝑderes ĩmortalitatem. Recognosee mi¬

Expanded text:
n verae sapientiae, apud quam stultitia n verae sapientiae, apud quam stultitia est sapientia ista, videre non possunt. Quia enim ad sola commoda carnis respiciunt, detrimenta animae non attendunt, et quia cauti esse volunt ubi timendum non est; stulti, et imprudentes fiunt tibi, ubi periculum grave est et intolerabile detrimentum. Nam quae est sapientia, carnem fovere et animam negligere? Quae est sapientia id quidem, quod modico tempore molestum est carni, tota intentione fugere; et id quod animae semper exitiale esse constat, non cavere? Haec est sapientia de qua iste gloriatur sub umbra foliorum jacens. O folia, et umbra qualis est fructus vester? vide Adam qualia sunt folia tua, et qualis est fructus tuus? Abscondisti te, et folia tua umbraculum praebuerunt ut tectus non videres veritatem. Manducasti, et fructus tuus cibum praestitit, ut corruptus edulio perderes immortalitatem. Recognosce, mi
Abbreviated transcription (Latin):
Carni quidem ad tempus refrigeriũ p̾̃stare uidet᷑:
sed oculos caligare facit. Iocirco suspectã habere de¬
bemus umbram: nec facile hiis credere quȩ uident᷑
in umbra. Fallunt enim oculos imagines: quia et
ipsa umbra imago est non ueritas. Ideo dixi. ut sus¬
pectam habeas umbrã: qui te sub foliis positũ confi¬
teris. Sub foliis es. in umbra es: et sapientiã iuxta
te uides: Uide diligenter. ne forte non sit sapien-¬
tia: sed aliud aliquid latens sub spetiȩ illuis. Quȩ
est enim sapientia in umbra foliorum: Nam um¬
bra foliorũ: delectatio ẽ et iocunditas in spetie et
pulchritudine rerũ transitoriarũ. Et habet ista
sapientiã suam. Sic enim homines uocant sapi¬
entiam. qua ista requies et tranquillitas ista carnis
callide et astute queritur: et prudenter conserua¬
tur. Et ista est sapientia qua filii huius scłi et filii
tenebrarũ prudentiores sunt filiis lucis in genera¬
tione sua: quȩ ꝑseuerat cum his qui iacent in u̾bra¬

Expanded text:
Carni quidem ad tempus refrigerium praestare videtur, sed oculos caligare facit. Idcirco suspectam habere debemus umbram, nec facile credere iis quae videntur in umbra. Fallunt enim oculos imagines; quia et ipsa umbra imago est, non veritas. Ideo dixi ut suspectam habeas umbram, qui te sub foliis positum confiteris. Sub foliis es, in umbra es, et sapientiam juxta te vides. Vide diligenter ne forte non sit sapientia, sed aliud aliquid latens sub specie illius. Quae est enim sapientia in umbra foliorum? Nam umbra foliorum delectatio est, et jucunditas in specie et pulchritudine rerum transitoriarum. Et habet ista sapientiam suam. Sic enim homines vocant sapientiam qua ista requies, et tranquillitas ista carnis callide et astute quaeritur, et prudenter conservatur. Et ista est sapientia, qua filii hujus saeculi et filii tenebrarum prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua , quae perseverat cum iis qui jacent in u
Abbreviated transcription (Latin):
totã animi intentionẽ om̃sq cordis conatus sub ra¬
tionis moderamine cohibendo conformare ueritati.
Hoc ergo bene fecisti. S usq quo: Donec inquit
uiderem quid esset utile filiis hominũ: quo facto
opus est sub sole mimero dierũ uite suȩ. Uide gͦ

Expanded text:
totam animi intentionem omnesque cordis conatus sub ratotam animi intentionem omnesque cordis conatus sub rationis moderamine cohibendo veritati conformare. Hoc ergo bene fecisti. Sed usquequo? Donec, inquit, viderem, quid esset utile filiis hominum: quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓfundius se a luce ueritatis abscondit. quanto ne¬
quius sub studio parsimoniȩ uiciũ ambitionis tegit.
Ept̾ea infert et dicit. Cogitaui in corde meo. ab¬
strahere a uino carnẽ meam. Quare: Ut animũ
inquit meũ tranfferrẽ ad sapientiã: deuitaremq
stulticiã. Bene hoc fecisti. Nemo enĩ potest duob do-¬
minis seruire. Idcireo bene fecisti. ut p̃cides a te ne¬
bulosam et tenebrantẽ conscientiã delectationẽ car¬
nis: quatinus inuenire potuisses luminosam et in¬
chil impuritatis habentẽ delectationẽ ueritatis. Be¬
ne in hoc fecisti qd abstrahere ꝓposuisti a uino car¬
nem tuã. ut melius inebriares sapientia animã tuã:
et eã ad semet ipsam introrsum colligeres. ubi sapi¬
entia lucet. ubi ueritas agnoscitur. et prudentia in¬
uenitur. Nam et hoc ip̃sum erat deiitare stulticiã
non se ad mania et uana appetenda effundere : sed

Expanded text:
to profundius se a luce veritatis abscondit, quanto neto profundius se a luce veritatis abscondit, quanto nequius sub studio parcimoniae vitium ambitionis tegit. Propterea infert, et dicit: Cogitavi in corde meo abstrahere a vino carnem meam. Quare? Ut animum meum, inquit, transferrem ad sapientiam, devitaremque stultitiam. Bene hoc fecisti. Nemo enim potest duobus dominis servire . Idcirco bene fecisti, ut praecideres a te nebulosam et tenebrantem conscientiam, delectationem carnis, quatenus invenire posses luminosam, et nihil impuritatis habentem delectationem veritatis. Bene in hoc fecisti, quod abstrahere proposuisti a vino carnem tuam, ut melius inebriares sapientia animam tuam, et eam ad semetipsam introrsum colligeres: ubi sapientia lucet, ubi veritas cognoscitur, et prudentia invenitur. Nam, et hoc ipsum erat devitare stultitiam, non se ad inania, et vana appetenda effundere; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Iue uero audiens uocẽ eius. et comnctus a ueritate in¬
tus clamante. negare non potit ueritatẽ: et ait. Au¬
diui dñe uocẽ tuã: et uidi uere qđ hoc esset uanitas:
et ideo risũ reputaui errorẽ. et gaudio dixi. qͥd frustͣ
deciperis : Ecce hominẽ audientẽ ueritatẽ: et confi¬
tentem ueritatẽ. Quis putatis iste est: Magnus ui¬
detur omĩno. et appropinquans ueritati: qui sic ꝓfi¬
tetur ueritatẽ. Uere magnus: si ñ absconditus. Audit
enim et ñ uidet ueritatẽ: quia ipse ꝑ concupiscen¬
tiam foris est. ueritas autẽ ꝑ sapientiam intus. Et
uult eũ lucrari ueritas. et reuocare ad se: et iterũ
atq iterũ deintus clamat et dicit. adam ubi es: Iile
uero ꝓditũ se sentiens et conuictũ. imo auditu obstru¬
so alias fuge latebras querit: et cohercitus a uolup¬
tate ad auaritiã se effundit. Etenim priꝰ fructum
adesũ expetiit. nunc folia ad umbrã querit : et tan¬

Expanded text:
Ille vero audiens vocem ejus, et convictus a veritate inIlle vero audiens vocem ejus, et convictus a veritate intus clamante, negare non potuit veritatem, et ait: Audivi, Domine, vocem tuam; et vidi vere quod hoc esset vanitas, et ideo risum reputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Ecce hominem audientem veritatem, et confitentem veritatem. Quis putatis iste est? Magnus videtur omnino, et appropinquans veritati, qui sic profitetur veritatem. Vere magnus, si non absconditus. Audit enim, et non videt veritatem; quia ipse per concupiscentiam foris est: veritas autem per sapientiam intus. Et vult eum lucrari veritas, et revocat ad se, et iterum itaque iterum de intus clamat, et dicit: Adam ubi es? Ille vero proditum se sentiens et convictum, uno aditu obstruso, alias fugae latebras quaerit; et coercitus a voluptate ad avaritiam se effundit Etenim prius fructum ad esum expetit, nunc folia ad umbram quaerit; et tan
Abbreviated transcription (Latin):
malicia tua iterũ fugis et iterũ fugis: et inueni¬
ris et fugis: et semꝑꝰ fugis et ñ effugis: habitus
fugis. quẽsitus fugis: requisitus inficiaris. Rꝓt̾ea
quesitus inueniris: inficiatus conuinceris: con¬
uictus condẽpnaris. Uideamꝰ ergo nunc. ne for¬
te sine causa tantũ excessum fecerimꝰ. Uideamus
nr̃m adam: antiquum illũ. et nouu adhuc itera¬
ta malicia. Uideamꝰ eũ uetera ad huc studia reno¬
uantẽ: et tͥnsfugã ueritatis umbrã ac latebraᷤ.⁊
tegmina foliorũ requirentẽ. Undiq conuiner: nũquã
uelle dep̾hendi. Non posse latere: et semꝑ fugerẽ. Uide¬
amus ergo quid facit. Quid enim facit: Uidit cibũ
et contemplatus est qm̃ delectabilis est uisu et suauis
ad uescendũ: et aꝑuit fauces et ait. uadam et afflu¬
am deliciis: et fruar bonis. Et ecce post tergum eius
sapientia et ueritas clamauit. et dicit. Adam ubi es:

Expanded text:
malitia tua iterum fugis, et iterum fugis, et invenimalitia tua iterum fugis, et iterum fugis, et inveniris et fugis; et semper fugis, et non effugis. Habitus fugis; quaesitus fugis, requisitus inficiaris. Propterea quaesitus inveniris, inficiatus convinceris, convictus condemnaris. Videamus ergo nunc ne forte sine causa tantum excessum fecerimus. Videamus nostrum Adam antiquum illum, et novum adhuc iterata malitia. Videamus eum vetera adhuc studia renovantem, et transfugam veritatis umbram, ac latebras et tegmina foliorum requirentem, undique convinci, nunquam velle reprehendi. Non posse latere, et semper fugere. Videamus ergo quid facit. Quid enim facit? Vidit cibum, et contemplatus est; quoniam delectabilis est visu, et suavis ad vescendum ; et aperuit fauces, et ait: Vadam, et affluam deliciis, et fruar bonis. Et ecce post tergum ejus sapientia et veritas clamavit et dixit: Adam, ubi es?
Abbreviated transcription (Latin):
ardor dilectionis: ut liquefieres et curreres post
eam. Tu uͦ quid facis : Audiui inquit uocem tu¬
am:et abscondime. Quare : Eoquod nudus es¬
sem. Ergo fugis ueritatẽ: quia amas prauitatẽ.
Ipsa autem quid facit: Sequitur fugientẽ: quȩ
deseruit discedentẽ. Quȩ auersa ẽ iniqua facien¬
tem : reuocat in iniquitate ꝑsistentẽ. Adam uͥ es:
Ego inquit scio ubi es: tu nescis. Ideo ubi es: At¬
tende ubi es. ut corrigas quod factus es : et redeas
ad eũ a quo factus es. Adam ubi es : Audiui dñe
uocẽ tuã et abscondi me. Oabscondite et non
abscondite. non uidens et uise: eui abscondisti
te: Audisti uocẽ : et faciem ñ uidisti. Quare:
Quia absconditus. Hoc enĩ lucratus es absconden¬
do te: ut non uideres a quo uidebaris. Quem
quidem fugere potuisti. s effugere ñ potuisti:
quia eũ nec absconditus latustĩ. Ept̾ea quesitus
inuentus es: quia latens absconditus ñ es. Tu uͦ

Expanded text:
ardor dilectionis, ut liquefieres et curreres post ardor dilectionis, ut liquefieres et curreres post eam? Tu vero quid facis? Audivi, inquit, vocem tuam et abscondi me. Quare? Eo quod nudus essem . Ergo fugis veritatem, quia amas pravitatem. Ipsa autem quid facit? Sequitur fugientem quae deseruit discedentem. Quae aversa est iniqua facientem, revocat in iniquitate persistentem. Adam ubi es? Ego, inquit, scio ubi es; tu nescis. Ideo ubi es? Attende ubi es ut corrigas quod factus es, et redeas ad eum a quo factus es. Adam ubi es? Audivi, Domine, vocem tuam, et abscondi me. O abscondite et non abscondite, non videns et vise, cui abscondisti te? Audivi vocem, et faciem non vidisti. Quare? quia absconditus. Hoc enim lucratus es abscondendo te, ut non videres a quo videbaris. Quem quidem fugere potuisti, sed effugere non potuisti; quia eum nec absconditus latuisti. Propterea quaesitus inventus es, quia latens absconditus non es. Tu vero
Abbreviated transcription (Latin):
ir reuocabił nec reuersura amplius : s ꝓpe grrans
et iuͣsta ddeambulans abiit. et ñ abiit: modo uadẽs.
modo rediens. et magno quodã incerto estuans:
quasi nolens sedẽ suam deserere. nec ualens pollutã
mȩmionẽ sustinere. Qd facis adam: Quare siles̃:
Uoca discedentẽ. sequere fugientẽ: qm̃ adhuc ꝓpe
est et expectat si forte reuocetur: et ideo moram
facit. et blande minatur abscessũ. lesam se dolens.
et uiolent eiectã: ac redire uelle. si forte inuitet᷑
ut ueniat. Idcirco ñ cito abuse. s p̃stolari adhuc.
iturã tam̃ et iam quia non ẽ qui reuocet ituram:
et ecce ãbulare ut abeat: qm̃ nemo ẽ dilectionis
memor qui caritatis recordetur: eui cordi sit soci¬
etatis̃ affectus. O infelix adam ubi ẽ recordatio
tua : Ubi fixisti animã tuã. ut hoc sustineas:
Dure. indurate. et obdurate: ñ te emollire po¬
tuit tanta benignitas. tanta flãma. tam ingens

Expanded text:
irrevocabilis, nec reversura amplius; sed prope gyrans irrevocabilis, nec reversura amplius; sed prope gyrans et juxta deambulans, abiit et non abiit, modo vadens et modo rediens, et magno quodam incerto aestuans: quasi nolens sedem suam deserere nec valens pollutam mansionem sustinere. Quid facis Adam? quare siles? Voca discedentem, sequere fugientem; quoniam adhuc prope est et exspectat si forte revocetur, et ideo moram facit et blande minatur abscessum; laesam se dolens et violenter ejectam; ac redire velle indicat, si fors invitetur ut veniat. Idcirco non cito abiisse, sed praestolari adhuc: ituram tamen, et jam, quia non est qui revocet, ituram, et ecce ambulare ut abeat; quoniam nemo est dilectionis memor, qui charitatis recordetur, cui cordi sit societatis affectus. O infelix Adam, ubi est recordatio tua? Ubi fixisti animam tuam ut haec sustineas? Dure, indurate, et obdurate, non te emollire potuit tanta benignitas, tanta flamma, tam ingens
Abbreviated transcription (Latin):
palpando et non uidendo frustra ex aduerso ince¬
dens: querens ueritatẽ ubi non ẽ. Et tu ubi es:
Illa intus ẽ et tu foris es: et ideo clamat tͥ et di¬
cit. Adam ubi es: Querit ut tuã ignorantiã ar¬
guat: ãbulat ut in stabilitatẽ tuã õstendat. Cum
qͥeambularet dñs in paradiso ad aurã post meridiẽ:
uocauit et dixit. Adam ubi es: Hon ambulauit:
s deambulauit. Quid ẽ deambulauit : Huc et il¬
luc quasi errabundus et uagus in directũ ñ uadens
s ꝑgens quocũq hoc est deambulauit. Et qͣr ita
deambulare uoluit: Ut talem se ostenderet foris:
qualis intus esse ceꝑat. Iam enim mota erat ueritã
et fluctuabat. ut recederet a corde peccatoris:
ĩmo ueritas stabat. et peccatrix conscientia fluctu¬
abat. Et ideo ueritas foris deabulabat: quia intus
peccator a ueritate fluctuabat. Deãbulabat tam̃
et ñ discedebat: neq abiit in directũ elongans. qͣsi

Expanded text:
Palpando et non videndo frustra ex adverso incePalpando et non videndo frustra ex adverso incedis, quaerens veritatem ubi non est. Et tu ubi es? Illa intus est, et tu foris es; et ideo clamat tibi, et dicit: Adam ubi es? Quaeris ut tuam ignorantiam arguat; ambulat ut instabilitatem tuam ostendat. Cum deambularet Dominus in paradiso ad horam post meridiem vocavit et dixit: Adam, ubi es? Non ambulavit, sed deambulavit. Quid est deambulavit? Huc et illuc quasi errabundus et vagus in directum non vadens; sed pergens quocunque, hoc est, deambulavit. Et quare ita deambulare voluit? Ut talem se ostenderet foris, qualis intus esse coeperat. Jam enim mota erat veritas, et fluctuabat, ut recederet a corde peccatoris. Imo veritas stabat, et peccatrix conscientia fluctuabat; et ideo veritas foris deambulabat, quia intus peccator a veritate fluctuabat. Deambulabat tamen et non discedebat, neque abiit indirectum elongans quasi
Abbreviated transcription (Latin):
um ubi requiescat si in ipsa noluerit: quia nec sta¬
bit extra ipsam ut querat. nec inueniet p̃ter ipsam
ut requies cat. Sursũ. deorsũ. longe et ꝓpe. quo¬
uis ꝑgat : nec inueniet requiẽ. donec illã inueniet
Qid tumultuaris infelix: Rides. ploras. foueris.
affligeris: quid ad sapientiã : Nam in lasciuia⁊
uolup̾tate stultus fuisti: in afflictione miser eris.
Qͥd amplius tibi conferre poterunt: Uanitas ua-¬
nitatũ. uanitas uanitatũ: et omĩa uanitas. S non¬
dum ista cognoueras. Propt̾ea sensu tuo et sapientia
tua quȩ ap̾ud ipsam stultitia ẽ inflatus magis ꝗͣ
solidus obniti conabaris: et existimasti te aliqͥd
facturũ cum nichil esses. Temptasti omĩa: et ubi¬
q defecisti. Mollia. et dura. lenia et asꝑa. ꝓsꝑa
et adueria. extra ueritatẽ corrũꝑe possunt: em̃¬
dare ñ possunt. Ergo fluctuas et iactaris: cadis
et ruis. et impelleris: appetis. nec consequeris:

Expanded text:
um ubi requiescat, si in ipsa stare noluerit; quia nec staum ubi requiescat, si in ipsa stare noluerit; quia nec stabit extra ipsam ut quaerat, nec inveniet praeter ipsam ut requiescat. Sursum, deorsum, longe et prope, quovis pergat: non inveniet requiem, donec illam inveniet. Quid tumultuaris, infelix? Rides, ploras, foveris, affligeris: quid ad sapientiam? Nam quia in lascivia et voluptate stultus fuisti, in afflictione miser eris. Quid amplius tibi conferre poterunt? Vanitas vanitatum: vanitas vanitatum et omnia vanitas . Sed nondum ista cognoveras. Propterea sensu tuo et sapientia tua, quae apud ipsam stultitia est, inflatus magis quam solidus, obniti conabaris, et existimasti te aliquid facturum cum nihil esses. Tentasti omnia, et ubique defecisti. Mollia et dura, laevia et aspera, prospera et adversa; extra veritatem corrumpere possunt, emendare non possunt. Ergo fluctuas et jactaris; cadis et ruis, et impelleris; appetis nec consequeris.
Abbreviated transcription (Latin):
absconditum. quia illa fugientẽ sequitur. atq aũso
se ingerit: ac se querendã docet cui se uidendã non
prebet. Quãuis et hoc ipsum extra ueritatẽ ñ uide¬
as qd tibi querendũ esse uides qd deesse uides : licet
hoc qͥd sit non uideas. Ergo in ueritate uides: que¬
rendum tibi esse quod ueritate ñ uides. Quare
hoc : Quia absconditus es. Nam si absconditus ñ
esses. nichil p̾̃ter ueritatẽ querendũ esse uides: et
ipsam ueritãtẽ non quereres s haberes. Nunc autẽ¬
absconditus es et ñ uides. et tam̃ derelictus non es.
quia querere admoneris qđ non uides: ideo dicit᷑
tibi. adam ubi es. ut ad ueritatẽ redeas et inueni¬
as ueritatẽ. Noluisti stare in ueritate: modo ad ue
ritatẽ redi: quia stare ñ potes extra ueritatẽ. Ua¬
gus et ꝓfugus et instabilis eris omĩb dieb quib
cum ip̃sa et in ipsa non fueris: nec inueniet cor tu¬

Expanded text:
absconditum; quia illa fugientem sequitur atque averso absconditum; quia illa fugientem sequitur atque averso se ingerit, ac quaerendam docet cui se videndam non praebet. Quamvis et hoc ipsum extra veritatem non videas quod tibi quaerendum esse vides, quod deesse vides, licet hoc quid sit, non videas. Ergo in veritate vides quaerendum tibi esse quod veritatem esse non vides. Quare hoc? quia absconditus es. Nam si absconditus non esses, nihil praeter veritatem quaerendum esse videres; et ipsam veritatem non quaereres, sed haberes. Nunc absconditus es, et non vides; et tamen derelictus non es, quia quaerere admoneris quod non vides. Ideo dicitur tibi: Adam, ubi es? ut ad veritatem redeas, et invenias veritatem. Noluisti stare in veritate; modo redi ad veritatem, quia stare non potes extra veritatem. Vagus, et profugus, et instabilis eris omnibus diebus quibus cum ipsa et in ipsa non fueris, nec inveniet cor tu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi es: Tu ꝑdidisti. et totũ ꝑdidistr: et quia ꝑdidisti
ne habeas. et uidere ddesisti ne requiras. Nam si uides
quid non habeas: intelligis quid requiras Nunc autẽ
ionge es et exulas a ueritate: ut non possis udere
unde ueneris. et quo tͥ redeundũ sit. Propt̾ea queriᷤ
quid querere debeas: quia qd̃ amiseris ignoras. Que¬
ris quid utile sit filiis hominũ: quo facto opus ẽ sub
sole numero dierũ uitȩ suȩ. O quã scire hoc debui¬
sti: s non absconditus es a ueritate latens sub ũbra
ignorantiȩ tuȩ: quia recessisti longe et noluisti cũ
ula esse sine qua esse non potes. Nam quia sine illa
esse non potes. ideo queris: et quia auersus es et ab¬
sconditus. ꝓpt̾ea nescis quid querere debeas: cũ tam̃
m hoc abscondi ab ea omĩno non potuisti. ut non
intelligas querendũ tibi esse. eum uideas et hoc de¬
esse tͥ qd̃ queras. Intellige gͦ uel in hoc ꝓrsus ñ esse

Expanded text:
ubi es? Tu perdidisti et totum; perdidisti, quia et perdidisti ubi es? Tu perdidisti et totum; perdidisti, quia et perdidisti ne habeas, et videre desisti ne requiras. Nam si vides quod non habeas, intelligis quid requiras. Nunc autem longe es et exsulas a veritate, ut non possis videre unde veneris et quo tibi redeundum sit. Propterea quaeris quid quaerere debeas; quia quid amiseris, ignoras. Quaeris quid utile sit filiis hominum: quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae! Oh! quam scire hoc debuisti! sed nunc absconditus es a veritate, latens sub umbra ignorantiae tuae; quia recessisti longe et noluisti cum illa esse, sine qua esse non potes. Nam, quia sine illa esse non potes, ideo quaeris; et quia aversus es et absconditus, propterea nescis quid quaerere debeas, cum tamen in hoc abscondi ab ea omnino non potuisti, ut non intelligas quaerendum tibi esse cum videas et hoc deesse tibi quod quaeras. Intellige ergo te vel in hoc prorsus non esse
Abbreviated transcription (Latin):
nescias qͥd utile sit filiis hominũ. quo facto opus est
sub sole numero dierũ uitȩ suȩ̃ Ubi es. ut hoc igno¬
res : Ubi es adam. ubi es: Audiui inquit uocẽ tuam:
et abscondi me. O abscondite: cui abscondite: O ab¬
scondite ubi es: Quã longe. et quã ꝓpe es. Quã
longe es ab illo: et quã ꝓpe es illi. ł ꝓterea ubi es:
Eoce querit te deus tuus. et clamat ubi es: tu te
auertis ut lateas et claudis oculos ne uidearis.
Ille autẽ non uidentẽ uidens. et ideo ñ uidentem.
quia ñ uideri cupientẽ: ꝓpter tuũ affectũ ñ ꝓpt̃
suum defectum clamat et dicit. Adam ubi es:
Querit gͦ te ut tu ipsum inuenias: et querit te
ut et tu ipsum queras : et dicas. dñe ubies: Tu
uero quid facis: Nam ipse si ꝑdidit. tñ querit.
Si ꝑdidit ñ totũ ꝑdidit: quia uidet qͥd ꝑdidit.
Et ideo querit qđ ꝑdidit: quia uidet qđ ꝑdidit.
Non enĩ quereret nisi uideret. Tu autẽ quid: Adã

Expanded text:
nescias quid utile sit filiis hominum, quo facto opus est nescias quid utile sit filiis hominum, quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae? Ubi es ut hoc ignores? Ubi es Adam, ubi es? Audivi, inquit, vocem tuam et abscondi me . O abscondite, cui abscondisti te? O abscondite, ubi es? Quam longe es, et quam prope es? Quam longe es ab illo, et quam prope es illi? Propterea ubi es? Ecce quaerit te Deus tuus et clamat: Ubi es? Tu te avertis ut lateas; et claudis oculos ne videas. Ille autem non videntem videns, et ideo non videntem; quia non videri cupientem: propter tuum affectum, non propter suum defectum clamat et dicit: Adam ubi es? Quaerit ergo te ut tu ipsum invenias, et quaerit te ut et tu ipsum quaeras et dicas: Domine, ubi es? Tu vero quid facis? Nam ipse si perdidit, tamen quaerit; si perdidit, non totum perdidit, quia videt quod perdidit: et ideo quaerit quod perdidit, quia videt quod perdidit. Non enim quaereret nisi videret. Tu autem quid? Adam