comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ificatione ꝑmaneat. & om̃s gentes cognos¬
cant qm̃ tu es as & non ẽ alius prȩter te
factum est aut̃ cum cessasset clamare ad
dñm: surreit de loco ubi iacuerat pro¬
strata dño. uocauitq abram suam & descen¬
dens in domũ suam: abstulit a se cilicium
& exruit se uestibus uiduitatissuȩ. & lauit
corpus suũ. & unxit se myrro optimo. et
discriminauit crinem capitis sui. & impo¬
suit mitrã suꝑ caput suum: & induit se
uestibus iocunditatis suȩ. induitq sandalia
pedibus suis. Assumpsitq dextraliola. &
lilia. et maures. et anulos: & omnibus
ornamentis suis ornauit se. Cui etiam
dñs contulit splendorẽ: qm̃ omnis ista
compositio non ex libidine. sed ex uirtu¬
te pendebat. Et ideo dñs hanc in illam
pulchritudinẽ ampliauit: ut incompa¬
rabili decore omniũ oculis appareret
Imposuit itaq abrȩ suȩ ascopam uini et
uas olei & polentã & lapates & panes et

Expanded text:
sanctificatione permaneat et omnes gentes agnossanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se myrro optimo et discriminavit crinem capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae induitque sandalia pedibus suis adsumpsitque dextraliola et lilia et inaures et anulos et omnibus ornamentis suis ornavit se cui etiam Dominus contulit splendorem quoniam omnis ista conpositio non ex libidine sed ex virtute pendebat et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit ut inconparabili decore omnium oculis appareret inposuit itaque abrae suae ascopam vini et vas olei et pulenta et palatas et panes et
Abbreviated transcription (Latin):
cio: & allide uirtutẽ illorũ in uirtute tua
Cadat uirtus eorum in iracundia tua: qui
promittunt se uiolare sc̃a tua & polluere
tabernaculum honoris tui. & deicere gla¬
dio suo cornua altaris tui. fac dñe ut gla¬
dio proprio eis suꝑbia amputetur: capiat᷑
laqueo oculorũ suorũ in me. & peuties eũ
ex labiis caritatis meȩ. Da michi in animo
constantiã ut conteninã illum: & uirtutẽ
ut euertam eum. Erit enĩ memoriale
nominis tui: cum manus feminȩ deiecerit
eum. Non eñi in multitudine est uirtus
tua dñe. neq in equorum uiribus uolun¬
tas tua. nec superbi ab micio placuerunt
tibi: sed humiliũ et mansuetorũ tibi sem¬
per placuit dep̃catio D̃ cęlorũ creator
aquarum. & dñs totius creaturę: exaudi
me miserã deprecantẽ. & de tua miscđia prę¬
sumentẽ. Memento dñe testamenti tui. et
da uerbum in ore meo. & in corde meo
consilium corrobora. ut domus tua in tua

Expanded text:
tio et adlide virtutem eorum in virtute tua tio et adlide virtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua
Abbreviated transcription (Latin):
femur uirginis in confusionẽ. & dedisti
mulieres illorum in predam. & filias eoꝵ
in captiuitatẽ. & omnẽ prȩdam in diuisio¬
nem seruis tuis qui zelauerunt zelum tu
Tu enim fecisti priora. & illa post illa co¬
gitasti: & hoc factum est quod ipse uolui¬
sti. Omnes enim uie tuȩ parate sunt : et
tua iudicia in prouidentia tua posusti
Respice castra assyriorum nunc sicut tc̃
castra egyptiorũ uidere dignatus es: quan¬
do post seruos tuos armati currebant.
confidentes in quadrigis & in equitatu
suo. & in multitudine bellatorũ. Sed
aspexisti super castra eorum: & tenebrȩ
fatigauerunt eos. Tenuit pedes eorum
abyssus: & aquȩ operuerunt eos Sic fiant
& isti dñe qui confidunt in multitudine
sua. & in curribus suis. & in contis. & in¬
scutis & in sagittis suis & in lanceis glorian¬
tur: & nesciunt quia tu ipse es d̾s noster
qui conteris bella ab initio: & dñs nomen
est tibi. Erige brachium tuũ sicut ab mi¬

Expanded text:
femur virginifemur virginimulieres illorum in praedam, et filias illorum in captivitatem; et omnem praedam in divisionem servis tuis, qui zelaverunt zelum tuuhi viduae. Tu enim fecisti priora, et illa post illa cogitasti: et hoc factum est quod ipse voluisti. Omnes enim viae tuae paratae sunt, et tua judicia in tua providentia posuisti. Respice castra Assyriorum nunc, sicut tunc castra Aegyptiorum videre dignatus es, quando post servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in equitatu suo, et in multitudine bellatorum. Sed aspexisti super castra eorum, et tenebrae fatigaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus noster qui conteris bella ab initio et Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
ora pro nobis: qm mulier sc̃a es & timens
dñm. Et dixit illis iudith. Sicut quod
loqui potui dĩ esse cognoscitis: ita quod
facere disposui probate si ex dõ est. & ora¬
te ut firmũ faciat consiliũ meũ ds. Sta¬
bitis uos ad portam nocte ista. & ego exreã
cum abra mea: & orate ut sicut dixistis
indiebus quinq respiciat dñs popłm suũ
isrł. uos autem nolo scrutemini actum
meũ: & usq dum renuntiem uobis. nichil
aliud fiat nisi oratio pro me ad dñm dm̃
nr̃m. Et dixit ad iudith orias princeps
uideȩ Uade in pace: & dñs sit tecum in
ultionem inimicoꝵ nr̃orum. Et reuer¬
tentes abierunt. Quibus abscedentibus.
uidith ingressa est oratorium suũ & in¬
duens se cilicio: posuit cinerem suꝑ caput
suum: & prosternens se dño. clamauit ad
dñm dicens. Dñe ds patris mei symeon.
qui dedisti illi gladium in defensionẽ
alienigenarũ qui iuolatores extiterant
in comquinatione sua: & denuda uert̃

Expanded text:
ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo scrutemini actum meum et usque dum renuntiem vobis nihil aliud fiat nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum et dixit ad eam Ozias princeps Iudaeae vade in pace et Dominus sit tecum in ultione inimicorum nostrorum et revertentes abierunt quibus abscedentibus Iudith ingressa est oratorium suum et induens se cilicio posuit cinerem super caput suum et prosternens se Domino clamavit ad Dominum dicens Domine Deus patris mei Symeon qui dedisti illi gladium in defensione alienigenarum qui violatores extiterunt in coinquinatione sua et denudaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
in populo dĩ & ex uobis pendet anima illo¬
rum. ad eloquium ur̃m corda eorũ eri¬
gite: ut memores sint quia temptati sunt
patres nr̃i ut probarentur si uere colerent
dm̃ suum. Memores esse debent quomodo
pater noster abraham temptatus est: & ꝑ
multas tribulationes probatus. di amicus
effectus est. Sic isaac. sic iacob. sic moyses.
& omnes qui placuerunt dõ: ꝑ multas tri.¬
bulationes transierunt fideles. Iili autem
qui temptationes non susceperunt cumti.¬
more dñi. & patientiam suam imꝓperiũ
murmurationis suȩ contra dñm ꝓtulert̃:
exterminati sunt ab ext̃minatore. & a ser¬
pentibus perierunt. Et nos ergo non ul¬
ciscamur nos pro his quȩ patimur: sed re.¬
putantes peccatis nr̃is hȩc ipsa minora es¬
se supplicia flagella dñi quasi serui qui
corripimur ad emendationẽ non ad
ꝑditionẽ nrãm uenisse credamus. Et
dixerunt illi orias & pb̃ri. Omnia quȩ
locuta es uera sunt: & non est in sermo.¬
nibus tiuis ulla reprehensio. Nunc ergo

Expanded text:
in populo Dei, et ex vobis pendet anima illorum, ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint, quia tentati sunt patres nostri, ut probarentur, si vere colerent Deum suum. Memores esse debent, quomodo pater noster Abraham tentatus est, et per multas tribulationes probatus, Dei amicus effectus est. Sic Isaac, sic Jacob, sic Moses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui tentationes non susceperunt cum timore Domini, et impatientiam suam et improperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qui msedĩam prouocet: sed potius qui irã
excitet & furorem accendat. Posiustis uos
tempus miserationis dñi: & in arbitrium
ur̃m diem constitiustis ei. Sed quia pati¬
ens est dñs in hoc ipso peniteamus: & in¬
dulgentiam eius fusis lacrimis postulemꝰ
Non enim quasi homo d̾s sic cõminabitur.
neq sicut filius hominis ad iracundiam
infłamabitur. Et ido humiliemus illi a¬
nimas nr̃as: & in spũ constituti humiliato
seruientes illi dicamus flentes dño. ut
scđm uoluntatẽ suã sic faciat nobiscũ ci¬
to miscdiam suam. ut sicut conturbatũ
est cor nr̃m in suꝑbia illorum: ita etiam
de nr̃a humilitate gloriem᷑. qm̃ non sumꝰ
secuti peccata patrum nr̃orũ qui dereli¬
querunt dm̃ suũ & adorauerunt deos
alienos. pro scelere quo dati sunt in gladi¬
um & in rapinam & in confusionẽ inimi¬
cis suis. Nos aut̃ alterum dm̃ nescimus
preter ipsum. Expectemus humles conso¬
lationem eius: & exquiret sangunẽ nr̃m

Expanded text:
qui misericordiam provocet sed potius qui iram qui misericordiam provocet sed potius qui iram excitet et furorem accendat posuistis vos tempus miserationis Domini et in arbitrium trum diem constituistis ei sed quia patiens est Dominus in hoc ipso paeniteamur et indulgentiam eius lacrimis postulemus non enim quasi homo Deus sic comminabitur neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur et ideo humiliemus illi animas nostras et in spiritu constituti humiliato servientes illi dicamus flentes Domino ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum ita etiam de nostra humilitate gloriemur quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum qui dereliquerunt Deum suum et adoraverunt deos alienos pro scelere quo dati sunt in gladium et in rapinam et in confusionem inimicis suis nos autem alterum deum nescimus praeter ipsum expectemus humiles consolationem eius et exquiret sanguinem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
Erat aut̃ uidith relicta eius uidua iã an¬
nis tribus & mensibus sex: & in suꝑioribus
domus suę fecit sibi secretum cubiculum
in quo cum puellis siuis clausa morabat᷑:¬
& habens super lumbos suos ciliciũ ieina¬
bat omnibus diebus uite suȩ. prȩt̃ sabbata
& neomenias & festa domus isrł. Erat eñi
eleganti aspectu nimis. cui uir suus dimi.¬
serat diuitias multas. & familiam copiosam
ac possessiones armentis boum. & gregib
ouium plenas. Et erat hȩc in omnib fa¬
mosissima. qm timebat dñm ualde: nec
erat qui loqueretur de illa uerbũ malũ
łlec itaq cum audisset qm̃ orias ꝓmisissae
quod transacto quinto die traderet ciuita¬
tem: misit ad pb̃ros chabri. & charmin. et
uenerunt ad illam. & dixit illis. Quod est
hoc uerbum in quo consensit orias ut tra¬
dat ciuitatẽ assyrus si intra quinq dies ñ
uenerit uobis adiutoriũ: & qui estis uos
qui temptatis dñm : Non est iste sermo

Expanded text:
Erat autem Judith relicta ejus vidua jam anErat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. Haec itaque cum audisset, quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adiutorium et qui estis vos qui temptatis Dominum non est iste sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ut non dicant gentes. ubi est ds eorum
Et cum fatigati his clamoribus. & his fleti¬
bus lassati siluissent: exurgens orias infu¬
sus lacrimis dixit. Equo animo estote fr̃s:
& hos quinq dies expectemus a dño mise¬
ri cordiam. Forsitan em̃ indignationẽ suã
abscidet. & dat głam nomini suo. Si aut̃
transactis quinq diebus non uenerit ad¬
iutoriũ: faciemus hȩc uerba quȩ locuti
estis. Et factum est cum audisset hȩc u¬
dith uidua quȩ erat filia merari filii idox.
filii ioseph. filii orię. filui elai. filii iamnor.
filii gedeon. filii raphaim. filii achitob fi¬
lu melchie filii enam filii nathaniȩ filui
salathihel filu symeon filui ruben. & uir
eius fuit manasses qui mortuus ẽ in dieb
messis hordeariȩ: instabat enĩ suꝑ alligan¬
tes manipulos in campo: & uenit ȩstus suꝑ
caput eius & mortuus est in bethulia ciui¬
tate sua & sepultus est illic cum patribus suis

Expanded text:
ut non dicant inter gentes ubi est Deus eorum ut non dicant inter gentes ubi est Deus eorum et cum fatigati his clamoribus et his fletibus lassati siluissent exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit aequo animo estote fratres et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam forsitan enim indignationem suam abscidet et dat gloriam nomini suo si autem transactis quinque diebus non venerit adiutorium faciemus haec verba quae locuti estis et factum est cum audisset haec Iudith vidua quae erfilii Joseph, filii Oziae, filii Elai, filii Jamnor, filii Gedeon, filii Raphaim, filii Achitob, filii Melchiae, filii Enan, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben: et vir ejus Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceae: instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit aestus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
uet. cum ꝓsternam᷑ ante oculos eoꝵ in siti
& ꝑditione magna Et nunc congregate
uniuersos qui in ciuitate sunt: ut sponte
nos tradamus om̃s. populi holoferni. Melius
est enĩ ut captiui benedicamus dm̃ uiuen¬
tes. quã moriam᷑ & simus obꝓbriũ omni
carni: cum uideamus uxores nr̃as & in¬
fantes nr̃os mori. aute oculos nr̃os. Contes¬
tamur hodie cęlum & terrã & dñi patrũ
nr̃orum. qui ulciscitur nos scđm peccata
nr̃a. ut iam tradatis ciuitatẽ in manu
militiȩ holofernis: & sit finis nr̃ breuis in
ore gladu. qui longior efficitur in aridi¬
tate sitis. Et cum hȩc dixissent. factus est
fletus & ululatus magnus in eccła omnibus:
& per multas horas una uoce clamauerunt
ad dm̃ dicentes. Peccauimus cũ patrib no¬
stris iniuste egimus. iniquitatẽ fecimus: tu
quia pius es miserere nr̃i. aut in tuo fla¬
gello uindica iniquitates nr̃as: & noli tra¬
dere confitentes de populo qui ignorat te.

Expanded text:
uvet cum prosternamur antuvet cum prosternamur antet perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte nos tradamus omnes populi Holoferni. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum viventes, quam moriamur et simus obprobrium carni, cum viderimus uxores nostras, et infantes nostros, mori ante oculos nostros. Contestamur hodie coelum et terram, et Deum patrum nostrorum, qui ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. Et cum haec dixissent, factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia ab omnibus, et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patribus nostris iniuste egimus iniquitatem fecimus tu quia pius es miserere nostri aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras et noli tradere confitentes te populo qui ignorat te
Abbreviated transcription (Latin):
stituti. Ut ergo sine congressione pugnȩ
possis superare eos: pone custodes fontiũ
ut non hauriant ex eis. & sine gladio int̃¬
ficies eos. uel certe fatigati tradent ciui¬
tatem suam: quã putant montib suꝑpo¬
sitam superari non posse Et placuerunt
uerba hȩc omnia holoferni. & corã omnib
satellitibus eius: & constituit per gyrum
centenarios ꝑ singulos fontes. Cunq ista
custodia per dies uiginti fuisset expleta:
defecerunt cisterne & collectiones aqua¬
rum omnib inhabitantib in bethulia:
ita ut non esset intra ciuitatẽ unde sati¬
arentur uel una die: q̃m ad mensurã da¬
batur populis aqua cotidie. Tunc ad ori¬
am congregati omnes uiri & feminȩ. iuue¬
nes senesq & paruuli: simul om̃s una uo¬
ce dixerunt. Iudicet d̃s inter nos & te qͣm̃
fecisti in nos mala: nolens loqui pacifice
cum assyriis. & propt̃ hoc uendidit nos đs
in manibus eoꝵ: & ideo non est qui adu¬

Expanded text:
stituti. Ut ergo sine congressione pugnae stituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, quam putant in montibus positam superari nverba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo non est qui adi
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad apicem qui respicit super dotham.
a loco qui dicitur belma. usq chelmon qͥ
est contra hesdrelon. filii aut̃ isrł ut ui¬
derunt multitudinẽ illorũ. prostrauert̃
se super terrã: mittentes cinerẽ super ca¬
pita sua: unanimes orantes. ut d̾s israhel
miscđiam suam ostenderet super populũ
suum. Et assumentes arma sua bellica se¬
derunt per loca quȩ & angusti itineris
tramitẽ dirigunt inter montuosa. & erant
lofernis dum circũiret pergyrum: reppe¬
rit quod fons qui influebat in aquęduc¬
tum illorum a parte australi extra ciui¬
tatem dirigeret. incidiq prȩcepit aquae
ductũ eorum. Erant tamen non longe
a muris fontes ex quibus furtun uide¬
bantur haurire aquam. ad refocillandũ
potius quã ad potandum. Sed filii ãmon
& moab: accesserunt ad holofernẽ dicen¬
tes. filui isrł non in lancea nec in sagitta
confidunt. sed montes defendunt illos:
& muniunt illos colles in prȩcipitio con¬

Expanded text:
usque ad apicem qui respicit super Dothain usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hesdraelon filii autem Israhel ut viderunt multitudinem illorum prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capmisericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes arma sua bellica, sederunt per loca, quae ad angusti itineris tramitem dirigunt inter montosa  Al. montlofernes, dum circuit per gyrum, reperit quod fons, qui influebat, aquae ductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret: et incidi praecepit aquae ductum illorum. Erant tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio con
Abbreviated transcription (Latin):
achior dicentes. Ds̃ patrum nr̃orum cu¬
ius tu uirtutẽ prȩdicasti. ipse tibi hanc
dabit uicissitudinẽ: ut eorum magis tu
interitũ uideas. Cum uero dñs d̾s noster
dederit hanc libertatem seruis suis. sit &
tecum ds̃ in medio nr̃i: ut sicut placue¬
rit tibi. ita cum tius omnib conuerseris.
Tunc orias finito consilio. suscepit eum
in domũ suam: & fecit ei cęnam magnã
Et uocatis omnibus presbitis simul: exple¬
to ieiuinio refecerunt. Postea uero conuo¬
catus est omnis populus: & per totam no¬
altera die pręcepit exercitibus suis: ut
ascenderent contra bethuliam Erant aut̃
pedestres bellatorũ centũ uiginti milia:
&e equites uiginti duo milia. preter prȩpa¬
rationes uirorum illorũ quos occupaue¬
rat captiuitas: & abducti fuerant de ꝓuin¬
cus & urbibus uniuersȩ iuuentutis. Om̃s
pariter parauerunt se ad pugnã contra fi¬
lios isrł: & uenerunt ꝑ crepidinẽ montis

Expanded text:
Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cuAchior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sicut placuerit tibi, ita cum tuis omnibus converseris nobiscum. Tunc Ozias, finito consilio, suscepit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convocatus est omnis populus, et per totam noaltera die praecepit exercitibus suis, ut ascenderent contra Bethuliam. Erant autem pedites bellatorum centum viginti millia, et equites viginti duo millia, praeter praeparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis
Abbreviated transcription (Latin):
illis erant illic principes: orias filius micha
de tribu symeon & charmi. qui & gothoni¬
hel In medio itaq seniorũ & in conspectu
omniũ. achior dixxit omnia quȩ locutus
ipse fuerat ab holoferne interrogatus. et
qualiter populus holofernis uoluisset ꝓp¬
ter hoc uerbum int̾ficere eũ. & quẽ admo¬
dum ipse holofernes iratus iusserit eum
israhelitis hac de causa tradi: ut dum ui¬
cerit filios isrł. tunc etiam ipsum achior
diuersis iubeat supplicus interire: propt̃
hoc quod dixisset d̾s cęli defensor eorum
est. Cunq unuiersa achior exposuisset.
omnis populus cecidit in faciem ad orans
dñm: & cõmuni lamentatione & fletu una¬
nimes preces suas dõ effuderunt dicentes.
Dñe ds̃ celi & terrȩ intuere superbiã illoꝵ
tuorum attende: & ostende q̃m non dere¬
linquis prȩsum̃tes de te. & prȩsumentes
de se. & de sua uirtute gloriantes humili¬
as finito itaq fletu & ꝑ totam diem po¬

Expanded text:
illis erant illic principes Ozias filius Micha illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior expomnis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum,tuorum attende, et ostende quoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. Finito itaque fletu, et per totam diem or
Abbreviated transcription (Latin):
pallor qui faciem tuam obtinuit absce¬
dat ate: si uerba mea hȩc putas impleri
non posse. Ut aut̃ noueris quia simul cũ
illis hec experieris: ecce ex hac hora illoꝵ
populo sociaberis. ut dum dignas mei gla¬
dii penas exceperint: ipse simul ultioni
subiaceas. Tunc holofernis prȩcepit seruis
suis ut comp̃henderent achior: & ꝑducerea
eum in bethuliam. & traderent eum in ma¬
nu filiorum isrł. Et accipientes eũ serui
holofernis. ꝓfecti sunt ꝑ campestria. Sed
cum apꝓpinquassent ad montana: exiert̃
contra eos fundiba larii lili aut̃ diuerten¬
tes a latere montis: ligauerunt achior ad
arborem manibus & pedibus. & sic uinctũ
de restibus dimiserunt eum. & reuersi sunt
ad dominũ suũ. Porro filii isrł descenden¬
tes de bethulia uenerunt ad eum: quem
soluentes duxerunt ad bethuliam. atque
in medio populi illum statuentes ꝑcunc¬
tati sunt quid rerum esset quod illum
uinctum assyrii reliquissent. In diebus

Expanded text:
pallor qui faciem tuam obtinuit abscepallor qui faciem tuam obtinuit abscedat a te si verba mea haec putas impleri non posse ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris ecce ex hac hora illorum populo sociaberis ut dum dignas mei gladii poenas exceperint ipse simul ultioni subiaceas tunc Holofernis praecepit servis suis ut conprehenderent Achior ut ducerent eum in Bethuliam et traderent eum in manu filiorum Israhel et accipientes eum servi Holofernis profecti sunt per campestria sed cum adpropinquassent ad montana exierunt contra eos fundibalarii illi autem divertentes a latere montis ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus et sic vinctum de restibus dimiserunt eum et reversi sunt ad dominum suum porro filii Israhel descendentes de Bethulia venerunt ad eum quem solventes duxerunt ad Bethuliam atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
ermes. & sine uirtute. & sine peritia artis
pugnȩ: Ut ergo agnoscat achior qm̃ non
fallit nos. ascendamus ad montana: Et cũ
capti fuerint potentes eorũ: tunc eum eis¬
dem gladio transuerberabitur: ut sciant
om̃s gentes qm̃ nabugodonosor deus terrȩ
est. & prȩter ipsum alius non est. factum
est aut̃ cum cessassent loqui indignatus
holofernes uehement̃. dixit ad achior. Qm̃
prophetasti nobis dicens quod gens ifrahel
defendatur a dõ suo. ut ostendam tibi quia
non est ds nisi nabugodonosor: cum ꝑcus¬
serimus eos om̃s sicut hominẽ unũ. tunc
& ipse cum illis assyriorum gladio interi¬
bis. & omnis isrł tecum ꝑditione disperi&.
& probabis quia nabugo donosor dominus
sit uniuersȩ terrę: tuncq gladius militiȩ
meȩ transiet per latera tua. & confixus
cades inter uulneratos isrł & non respira¬
bis ultra donec extermineris cum illis
Porro autem si prophetiam tuã ueram
existimas. non concidat uultus tuus. et

Expanded text:
ermes et sine virtute et sine peritia artis ermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius non est factum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer dixit ad Achior quoniam prophetasti nobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus nisi Nabuchodonosor cum percusserimus eos omnes sicut hominem unum tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis et omnis Israhel tecum perditione disperiet et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua et confixus cades inter vulneratos Israhel et non respirabis ultra donec extermineris cum illis porro autem si prophetiam tuam veram existimas non concidat vultus tuus et
Abbreviated transcription (Latin):
ds illis ut ambularent in ea. ext̃minati
sunt prȩliis a multis nationibus. & pluri¬
mi eoꝵ captiui abducti sunt in terram
non suam. Nuper aut̃ reuersi ad dm̃ su¬
um ex disꝑsione qua disꝑsi fuerant ad una¬
ti sunt & ascendert̃ montana hȩc omnia:
& iterum possident ierłm ubi sunt sc̃a eoꝵ
Nunc ergo meus domine ꝑquire: si est ali¬
qua iniquitas eoꝵ in conspectu dĩ eorum
Ascendamus ad illos qm̃ tradens tradet il¬
los ds̃ eorum tibi. & subiugati erunt sub
iugo potentiȩ tuȩ. Si aut̃ non est offensio
populi huius coram dõ suo. non poterimus
resistere illis: qm̃ ds eorum defend& illos.
& erimus in obprobriũ unuerse terrae
Et factum est cum cessasset loqui achior¬
hȩc uerba: irati sunt omnes magnates
holofernis. & cogitabant int̾ficere eum.
dicentes ad alterutrum. Quis iste est qui
filios isrł posse dicat resistere regi nabu¬
godonosor & exercitibus eius homines in¬

Expanded text:
illis Deus ut ambularent in eam exterminati illis Deus ut ambularent in eam exterminati sunt proeliis multis nationibus et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam nuper autem reversi ad Deum suum ex dispersione qua dispersi fuerant adunati sunt et ascenderunt montana haec omnia et iterum possident Hierusalem ubi sunt sancta eorum nunc ergo meus domine perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi et subiugati erunt sub iugo potentiae tuae si autem non est offensio populi huius coram Deo suo non poterimus resistere illis quoniam Deus eorum defendet illos et erimus in obprobrium universae terrae et factum est cum cessasset loqui Achior verba irati sunt omnes magnates Holofernis et cogitabant interficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines in
Abbreviated transcription (Latin):
niunquã homo habitare potuit. uel filius
hominis requieuit Illic fontes amari obdul¬
cati sunt eis ad bibendũ: & ꝑ annos quadra¬
ginta annonã de cęlo consecuti sunt. Ubi¬
cunq ingressi sunt sine arcu & sagnta et
absq scuto & gladio ds eorum ꝓ eis pugna
uit & uicit: et non fuit qui insultaret popło
isti nisi quando recessit a cultura dñi di sui
Quotiescunq aut̃ prȩter ipsum dm suum
alterum coluerunt: dati sunt in prȩdam
& in gladium & in obprobriũ. Quotiescũq
autem pęnituert̃ se recessisse a cultura di
sui : dedit eis ds cȩli uirtutẽ resistendi
Deniq chananȩũ regem a iebuseũ & phe¬
rezeum. & hettheum & eueum. & amorre¬
um. & om̃s potentes in esebon prostrauert̃
& terras eorum & ciuitates eorũ ipsi possede¬
runt. & usq dum non peccarent in conspe¬
ctu dĩ sui erant cum illis bona: đs enim
illorum odit iniquitatẽ. Nam & ante hosan¬
nos cum recessissent a uia quam dederat

Expanded text:
numquam homo habitare potuit, vel filius numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, Deus eorum pugnavit pro eis et vicit. Et non fuit qui insultaret populo isti, nisi quando recessit a cultu Domini Dei sui. Quotiescumque autem praeter ipsum Deum suum, alterum coluerunt, dati sunt in praedam, et in gladium, et in opprobrium. Quotiescumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enim illorum odit iniquitatem nam et ante hos annos cum recessissent a via quam dederat
Abbreviated transcription (Latin):
qui & precepit eis ut exirent inde & habi¬
tarent in carrã. Cunq cooperuisset om¬
nem terrã fames: descenderunt in egyptũ
Illicq per quadringentos annos sic multi¬
plicati sunt: ut dinumerari eorum ñ pos¬
set exercitus. Cunq grauaret eos rex ae¬
gypti. atq in ȩdificationib urbiũ suarũ
in luto & latere subiugasset eos: clamaue¬
runt ad dm̃ suum. & ꝑcussit totam t̾rã¬
egypti plagis uariis. Cunq eiecissent eos
a se egyptii & cessasset plaga ab eis. & ite¬
rum eos uellent capere. & ad suum serui¬
tium reuocare: fugientibus his ds cęli ma¬
re aperuit: ita ut᷑ hinc inde aquȩ quasi
muri solidarentur. & isti pede sicco fundũ
maris ꝑambulando transirent. In quo loco
dum innumerabilis exercitus egyptiorum
eos ꝑsequeretur: ita aquis cooꝑtus est ut ñ
remaneret uel unus qui factum posteris
nunciaret. Egressus etiam mare rubrum
deserta syna montis occupauert̃: in quib

Expanded text:
qui et praecepit eis, ut exirent inde, et habiqui et praecepit eis, ut exirent inde, et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt, ut dinumerari eorum non posset exercitus. Cumque gravaret eos rex Aegypti, atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subjugasset eos, clamaverunt ad Dominum suum, et percussit totam terram Aegypti plagis variis. Cumque ejecissent eos Aegyptii a se, et cessasset plaga ab eis, et iterum eos vellent capere, et ad suum servitium revocare, fugientibus his Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
clusissent: & furore nimio exarsit in ira¬
cundia magna Uocauitq om̃s principes
moab. & duces ammon: & dixit eis Dicite
michi quis sit populus iste qui montana
obsidet. aut quȩ. & quales. & quante sint
ciuitates eorum. quȩ etiam sit uirtus
eorum: aut quȩ sit multitudo eorũ. uel
quis rex militiȩ illorũ: quare pre omnib
qui habitant in oriente isti contempserunt
me & non exierunt in obuiam nobis. ut
susciperent nos cum pace. Tunc achior dux
omniũ filiorum ammon respondens. ait
Si digneris audire domine meus. dicam
ueritatem in conspectu tuo de populo is¬
to qui in montanis habitat: & non egredi.¬
etur uerbum falsum exx ore meo Populus
iste ex progenie chaldȩorum est. Hic pͥmũ
in mesopotamia habitauit. qm noluerunt
sequi dȩos patrum suorum qui erant in
terra chaldȩorum. Deserentes itaq cęri¬
monias patrũ suorũ quȩ in multitudine
deorum erant. unum dm̃ cęli coluerunt:

Expanded text:
clusissent, et furore nimio exarsit in iraclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex militiae illorum: et quare prae omnibus, qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cũiuit omnẽ isrł: allocutusq est eos di¬
cens. Scitote qm̃ exaudiet dñs preces ur̃as:
si manentes ꝑmanseritis in ieiunus & ora¬
tionibus in conspectu dñi. Memores estote
moysi serui dñi: qui amalech confidentẽ
in uirtute sua. & in potentia sua. & in ex¬
ercitu suo. & in clypeis suis. & in curribus
suis. & in equitibus suis non ferro pugnan¬
do: sed precibus scĩs orando deiecit. Sic
erunt uniuersi hostes isrł: si ꝑseueraueri¬
tis in hoc opere quod cȩpistis. Ad hanc ig̾
exhortationẽ eius deprecantes dñm ꝑmane¬
bant in conspectu dñi: ita ut etiam hi qͥ
holocausta dño offerebant. prȩcincti cilici¬
is offerrent sacrificia dño. Et erat cinis su¬
pra capita eorũ: & ex toto corde suo om̃s
orabant dñm. ut uisitaret ppłm suũ isrł.
Nunciatũq est holoferni principi mili
tiȩ assyriorũ. quod filii isrł prepararent
se ad resistendum. ac montiũ itinera con¬

Expanded text:
cuivit omnem Israhel adlocutusque est eos dicuivit omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut visitaret populum suum Israhel nuntiatutiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera con
Abbreviated transcription (Latin):
cupauert̃ om̃s uertices montiũ & muris
circum dedert̃ uicos suos. & congregauert̃
frum̃ta in prȩparationẽ pugnȩ. Sacerdos
etiam heliachim scripsit ad uniuersos qui
erant contra hesdrelon. quȩ est contra fa¬
ciem campi magni iuxta dotham: & uni¬
uersos per quos transitus esse poterat ut
optinerent ascensus montiũ ꝑ quos uia
esse poterat ad ierusalem: ut illi custodi¬
rent ubi angustũ iter esse poterat inter
montes. Et fecerunt filii isrł: scđm quod
constituerat eis sacerdos dñi heliachim
Et clamauit omnis populus ad dñm in¬
stantia magna. & humiliauert̃ animas
suas in ieuinus. ipsi & mulieres eoꝵ: & in¬
duerunt se sacerdotes ciliciis & infantes
prostrauert̃ contra faciem templi dñi. &
altare dñi operuerunt cilicio. & clamaue¬
runt ad dñm dm̃ isrł unaninit̃. ne da¬
rentur in prȩdam infantes eorũ. & uxo¬
res eorum in diuisionẽ. & ciuitates eorum
in exterminiũ. & scã eorum in pollutionẽ
Tunc heliachim sacerdos d̾ni magnus cir¬

Expanded text:
es montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse poterat ad Hierusalem ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes et fecerunt filii Israhel secundum quod constituerat eis sacerdos Domini Heliachim et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini et altare Domini operuerunt cilicio et clamaverunt ad Deum Israhel unianimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxores eorum in divisionem et civitates eorum in exterminium et sancta eorum in pollutionibus tunc Heliachim sacerdos Domini magnus cir
Abbreviated transcription (Latin):
SCIHE RONIMI
IN LIBRO HESTER
AIBRUHESTER
uariis trans latoribus constat esse uitia¬
tum: quem ego de archiuis hebrȩorum
eleuans. uerbum e uerbo expressius tran¬
stuli. Quem librũ editio uulgata. lacini¬
osis hinc inde uerborũ funibus trahit:
addens ea quȩ ex tempore dici poterant
& audiri. sicut solitum est scolaribus disci¬
plinis sumpto themate excogitare: quibus
uerbis uti potuit qui iniuriã passus est.
uel ille qui miuriam fecit. Uos autem
o paula & eustochium qm̃ & bibliothecas
hebrȩorum studiustis intrare & interprȩ¬
tum certamina comprobastis: tenentes
hester hebraicum librum per singula
uerba nr̃am trans lationem aspicite. ut
possitis agnoscere me nichil etiam augm̃¬
tasse addendo: sed fideli testimonio sim¬
pliciter sicut in hebrea habetur. hystoriã
hebraicam latine linguȩ tradidisse. Nec
affectamus laudes hominũ: nec uitupe¬
rationes expauescimus. Deo enim place¬
re cupientes minas hominum penitus ñ
timemus. qm dissipat ds ossa eorum qui

Expanded text:
HIERONYMI IN LIBRUM ESTHER. Librum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est scholaribus disciplinis sumpto themate, excogitare, quibus verbis uti potuit qui injuriam passus est, vel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
Preceperat enĩ illi nabugodonosor rex ut
omnes deos terrȩ ext̃minaret. uidelicet
ut ipse solus diceretur deus ab his natio¬
nibus quȩ potuissent holofernis potentia
subiugari. Pertransiens aut̃ syriam sobal
& omnẽ apamiã. omnẽq mesopotamiam.
uenit ad idumȩos in terrã gabaa: accepitq
ciuitates eoꝵ. & sedit ibi ꝑ triginta dies. In
quib diebiis adunari prȩcepit uniuersum
exercitũ uirtutis sue. Tunc audientes hȩc
filii isrł qui habitabant in terra uideae:
timuert̃ ualde a facie eius. Tremor & iam¬

Expanded text:
praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dampna patiamini. Omnis ciuitas nostra
omnisq possessio: omnes colles & montes
& campi. armenta boum. greges ouiũ capra¬
rumq. ȩquorum. camelorũq: & uniuersȩ
facultates nr̃e atq familiȩ. in conspectu
tuo sunt. Sint omnia sub lege tua: nos
etiam & filii nr̃i serui tui sumus. Ueni no¬
bis pacificus dominus: & utere seruitio nr̃o
sicut placuerit tibi. Tunc descendit de
montib cum equitibus in uirtute magna:
& obtinuit omnẽ ciuitatẽ. & omnẽ in habi¬
tantem terrã. De uniuersis aut̃ urbibus
assumpsit sibi auxiliarios uiros fortes
& electos ad bellum. Tantusq metus pro¬
uincus illis incubuit: ut uniuersarum
urbium habitatores. principes & honorati
simul cum populis exirent in obuiam ue¬
nienti: excipientes eum cũ coronis & lam¬
padibus: ducentes choros in tybus & tym¬
panis. Nec ista tamen facientes: ferocitatẽ
eius pectoris mitigare potuert̃. Nam & ci¬
uitates eoꝵ destruxit: & lucos eoꝵ excidit

Expanded text:
damna patiamini omnis civitas nostra damna patiamini omnis civitas nostra omnisque possessio omnes colles et montes et campi armenta boum greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit omnem civitatem et omnem inhabitantem terram de universis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos eorum excidit
Abbreviated transcription (Latin):
austrum terrȩ celeon. & transiuit eufra¬
ten. & uenit ad mesopotamiã: & effregit
om̃s ciuitates excelsas quȩ erant ibi ator¬
rente mambrȩ usq quo ꝑueniatur ad ma¬
re: & occupauit terminos eius a cilicia usq
ad fines iafeth qui sunt ad austrũ Abdu¬
xitq omnes filios madian. ac prȩdauit
omnẽ locupletationẽ eorum: omnesque
resistentes sibi occidit in ore gladii. Et
post hȩc descendit in campos damasci in
diebiis messis. & succendit omnia sata. om¬
nesq arbores ac uineas fecit incidi: & ceci¬
dit timor illius super omnes in habitantes
terrã. Tunc miserunt legatos suos uniuer
sarum urbium & prouinciarũ reges ac pͥn¬
cipes: Syriȩ scilicet mesopotamiȩ & syrus
sobal. & lybiȩ atq ciliciȩ. Qui uenientes
ad holofernem dicerunt. Desinat indig¬
natio tua circa nos. Melius est enĩ ut
uiuentes seruiamus nabugodonosor regi
magno. & subditi simus tibi: quã morien¬
tes cum interitu nr̃o ipsi seruitutis nr̃e

Expanded text:
transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunsarum urbium, et provinciarum, reges ac principes, scilicet Mesopotamiae, et Syriae, et Sobal, et Libyae, atque Ciliciae, qui venientes ad Holophernem, dixerunt: Desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
que urbeni munitã subiugabis mͥ. Tunc
holofernis uocauit duces & magistratus
uirtutis assyriorũ: & dinumerauit uiros
in exxpeditione sicut prȩcepit ei rex. centũ
uiginti milia peditum pugnatorũ. & equi¬
tes sagittarios duodecim milia: omnẽque
expeditionẽ suam fecit prȩire multitudi¬
nem innumerabiliũ camelorũ cum his quȩ
exercitibus sufficerent copiose. boum quoq
armenta. gregesq ouium quorum ñ erat
numerus. Frumentũ ex omni syria in tran¬
situ suo parari constituit. Aurum uero &
argentum de domo regis assumpsit multũ
nimis: & profectus est ipse & omnis exerci¬
tus cum quadrigis & equitib & sagittariis.
qui cooperuerunt faciem terrȩ sicut locu¬
stę. Cumq ꝑtransisset fines assyriorum.
uenit ad magnos montes angȩ qui sunt
a sinistro ciliciȩ: ascenditq omnia castella
eorũ. & obtinuit omnẽ munitionẽ. Effre¬
git aut̃ ciuitatẽ opinatissimã melothi:

Expanded text:
que urbem munitam subiugabis mihi tunc que urbem munitam subiugabis mihi tunc Holofernis vocavit duces et magistratus virtutis Assyriorum et dinumeravit viros in expeditione sicut praecepit ei rex centum viginti milia peditum pugnatorum et equites sagittarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit praeire multitudinem innumerabilium camelorum cum his quae exercitibus sufficerent copiose boum quoque armenta gregesque ovium quorum non erat numerus frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit aurum vero et argentum de domo regis adsumpsit multum nimis et profectus est ipse et omnis exercitus cum quadrigis et equitibusqui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi,