comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ. usq ad cor torm̃ta ꝑuenirent. S in arce.
spei se animꝰ subleuat. & iccirco abiecte obsi¬
dionis iacula minime formidat. Unde & hoc
loco dñs ut ostendat equus istt. quã suaura
iam de internis odoretur. cũ tot aduersa in
exteriorib patitur. recte subiungit. E loria
nariũ cius terror. In scriptura sacra uocabulo
narium. aliqͣndo fatuitas. aliqnͣdo antiqui
hostis instigatio. aliqnͣdo uͦ p̃scientia solet in-¬
telligi. Narib namq fatuitas designatur. si¬
cut iam suꝑiꝰ salomone attestante. dociumꝰ.
qui ait: circulus aurcus in narib siuis. muli¬
er pulchra & fatua. Nariũ nomine. exalantes
insidiȩ atq instigatio antiqui hostis accipit᷑.
qd̾ in hoc codẽ libro de illo dñs attestatur di¬
cens. de narib ciuis ꝓcedit fumus. Acsi dicat:
de ꝑuersa instigatione illiꝰ. uni humanis cordi¬
b caligo nequissimȩ cogitationis surgit. ꝑ quã

Expanded text:
rius usque ad cor tormenta pervenirent. Sed in arce rius usque ad cor tormenta pervenirent. Sed in arce spei se animus sublevat, et idcirco objectae obsidionis jacula minime formidat. Unde et hoc loco Dominus, ut ostendat equus iste quam suavia jam de internis odoretur, cum tot adversa in exterioribus patitur, recte subjungit: CAntur.---In Scriptura sacra vocabulo narium aliquando fatuitas, aliquando antiqui hostis instigatio, aliquando vero praescientia solet intelligi. Naribus namque fatuitas designatur, sicut jam superius Salomone attestante docuimus qui ait: Circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua . Narium nomine exhalantes insidiae atque instigatio antiqui hostis accipitur, quod in hoc eodem libro de illo Dominus attestatur, dicens: De naribus ejus procedit fumus . Ac si dicat: De perversa instigatione illius in humanis cordibus caligo nequissimae cogitationis surgit, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
ra se subleuant. cũ uͦ estus exarserit. tanto
p̃dicator. cum quieta fidci tempora conspicit
humilis ac despectus aspicitur. & locustȩ more
qͣsi uix a terra subleuatur. Si autẽ ꝑsccutio¬
nis ardor incandeat. cor de cęlestib inherens
mox qͣnte sit sublimitatis ostentat. & pulsa¬
ti salis in altũ rapitur. qui quietus in imis
torpuisse credebatur. De hoc gͦ cquo id est
p̃dicatore suo. beato iob dñs dicat. Numqͥd
suscitabis cum quasi locustas. subaudis. ut
ego. qui co illũ ad altiora excitando subleuo
quo grauiore ꝑsecutionis estu excruciari ꝑ-¬
mitto: Ut tunc in illo robustior uirtus eni¬
gilet. cum se ci ardentior infidelium crude¬
litas illidet. S cum multa exttriꝰ sc̃s p̃dica¬
tor patitur. cum dira ꝑsequentiũ ugxatione
cruciatur. qͥs intueri ualet qͥd est quod intus
conspicit. qui tot sua exteriꝰ damna ñ sentit:
Nisi enĩ essent mira quȩ salubriter intus pas¬
cerent. ea ꝓcul dubio quȩ ammouentur exte¬

Expanded text:
ra se sublevant, cum vero aestus exarserit, tanto ctus quisque praedicator, cum quieta fidei tempora conspicit, humilis ac dquasi vix a terra sublevatur. Si autem persecutionis ardor incaleat, corde coelestibus inhaerens, mox quantae sit sublimitatis ostendit; et pulsatus alis in altum rapitur, qui quietus in imis torpuisse videbatur. De hoc ergo equo, id est praedicatore suo, beato Job Dominus dicit: Nunquid suscitabis eum quasi locustas? Subaudis ut ego, qui eo illum ad altiora excitando sublevo, quo graviore persecutionis aestu excruciari permitto, ut tunc in illo robustior virtus evigilet, cum se ei ardentior infidelium crudelitas illidit. Sed cum multa exterius sanctus praedicator patitur, cum dira persequentium vexatione cruciatur, quis intueri valet quid est quod intus conspicit, qui tot sua exterius damna non sentit? Nisi enim essent mira quae salubriter intus pascerent, ea procul dubio quae admoventur exte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humilitatem postmodũ inlinans. dicit:
qui pͥus fui blasphemus & ꝑsequutor & con¬
tumeliosus. s miscdiam consecutus sum:
quia ignorans fecit. In nare cornu gestabat.
qui placiturũ se deo de crudelitate confide¬
bat: sicut ipse postmodũ semetipsũ redar¬
guens dicit: & ꝓficiebam in iudaismo supͣ
multos coctancos in genere meo. habundan
tiꝰ emulator existens paternarũ mearum
traditionũ. Huiꝰ autẽ rinocerotis fortitu¬
dinem om̃is uenator extimuit: quia sauli
seuitiã unꝰ quisq p̃dicator expauit. Scrip¬
tum namq est: saulus autt̃ adhuc spirats

Expanded text:
per humilitatem postmodum inclinans, dicit: per humilitatem postmodum inclinans, dicit: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci . In nare cornu gestabat, qui placiturum se Deo de crudelitate confidebat, sicut ipse postmodum semetipsum redarguens dicit: Et proficiebam in Judaismo supra multos coaetaneos tius aemulator existens paternarum mearum traditionum." Huius autem rhinocerotis fortitudinem omnis uenator extimuit, quia Sauli saeuitiam unusquisque predicator expauit. Scriptum namque est: "Saulus autem adhuc spirans
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qͣsi inter ceteras bestias cornu singulare ge-¬
stauit. Unde passionẽ suam dñs. ppħa canen¬
te pnuntians ait: libera me de ore. leonis. &
a cornib unicornium humilitatẽ meam.
Tot qͥppe in illa gente unicornes uel certe rino¬
cerotes extittrunt. quot contͣ p̃dicam̃ta uerita¬
tis. de legis oꝑib singulari & fatua elatione
re tibi: Acsi aꝑtius dicatur: numqͥd illum
ppłm quẽ suꝑbire in nece fidelium stulta sua
datione. consideras. sub iure. tuȩ p̾dicationis
indinas: subaudis ut ego. qui & contra me il-¬
lum in singulari cornu extolli conspicio. &
tam̃ mͥ cum uolucro ꝓtinꝰ subdo: S hoc me¬
liꝰ estendimꝰ. si de genere. ad speciem transeamꝰ.
Iue g̾ ex hoc ppło & pͥus in suꝑbia. & postmodũ
p̃cipuus testis in humilitate nobis ad mediũ
paulus ducatur. qui dũ contra dm se qͣsi de
custodia legis nesciens extulit. cornu in na-¬
re gestauit. Unde & hoc ipsum naris cornu

Expanded text:
sit, quasi inter caeteras bestias cornu singulare gesit, quasi inter caeteras bestias cornu singulare gestate, pronuntians ait: Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam . Tot quippe in illa gente unicornes vel certe rhinocerotes exstiterunt, quot contra praedicamenta veritatis de legis operibus singulari et fatua elatione re tibi? Ac si apertius dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fielatione consideras, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen mihi cum voluero protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. Ille ergo ex hoc populo et prius in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus ducatur, qui dum contra Deum se quasi de custodia legis nesciens extulit, cornu in nare gestavit. Unde et hoc ipsum naris cornu
Abbreviated transcription (Latin):
uberiꝰ aptatur. Quȩ gͥ & aliter de rinocero¬
te ac strutione sentimꝰ. sub breuitate ꝑstrin¬
gimus. quia ad ea quȩ obligatiora sunt eno
monocerus grecis exemplarib nominatur.
tantȩ esse fortitudinis dicitur. ut nulla ue.¬
nantium uirtute capiatur. s sicut hiasse¬
runt qui de scribendis
malium laboriosa inuestigatione. sudauerug
uirgo ci puella. ꝓponitur. quȩ uenienti sinum
aꝑit: in quo ille om̃i ferocitate postposita. ca¬
put deponit. sicq ab eis a quib capi queritur
coloris esse describitur: qui ctiã cũ elefantis
qͣndo certam̃ aggreditur. eo cormi qd̃ in nare.
singulariter gestat. uentrẽ aduersantiũ ferire.
ꝑhibetur. ut cum ea que. molliora sunt uulne.¬
rat. impugnantes se facile sternat. Potest gͦ ꝑ
hc̃ rinocerota uł certe monocerot̾a scił unicornẽ ille
ppłs intelligi. qui dum de acccpta lege ñ oꝑa
s solam inter cunctos homines clationẽ sump¬

Expanded text:
uberius aptatur. Quae igitur et aliter de rhinocerouberius aptatur. Quae igitur et aliter de rhinocerothe ac struthione sentimus, sub brevitate perstringimus, quia ad ea quae obligatiora sunt, enomonoceros in Graecis exemplaribus nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla venantium virtute capiatur; sed sicut hi asserunt, qui describendis naturis animalium laboriosa investigatione sudaverunt, virgo ei puella proponitur, quae ad se venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate postposita caput deponit, sicque ab eis a quibus capi quaeritur,coloris esse describitur, qui etiam cum elephantis quando certamen aggreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem, vel certe monocerotem, scilicet unicornem, ille populus intelligi qui dum de accepta lege non opera, sed solam inter cunctos homines elationem sump
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enĩ tempore conuincta utraq pars sibi
necessario congruit. ut & mali mutentur ꝑ
exempla bonoꝵ. & boni purgentur ꝑ tẽpta¬
menta maloꝵ. Atq ideo dñs postq̃m sub
strutionis speciȩ multa de hypocritarũ rep¬
batione intulit. mox ad electoꝵ sortem uerba
conuertit. ut qͥ in illis audicrant qd̃ fugientes
tolerent. in istis audiant qd̾ imitantes ames̃.
S fortasse pͥusqͣm huiꝰ cqui fortitudinem
humitũq disscramꝰ. ab aliquib quęritur. ut
aliter etia moralitate postposita. & rinoccrotis
uirtus. & strutionis huiꝰ fatuaitas exponatur.
Manna qͥppe est uerbũ dĩ. & qͥqͥd bene. uolun¬
tas suscipientis appetit. hoc ꝓfecto in ore co¬
medentis sapit. Terra est uerbum dĩ. quam
qͣnto labor inquirentis cxigit. tanto largius
fructũ reddit. Debet gͦ intellectus sacri elo¬
quii multiplici inquisitione uentilari. quia
& terra quȩ scpiꝰ arando uertitur. ad frugem

Expanded text:
Hoc enim tempore conjuncta utraque pars sibi Hoc enim tempore conjuncta utraque pars sibi necessario congruit, ut et mali mutentur per exempla bonorum, et boni purgentur per tentamenta malorum. Atque ideo Dominus postquam sub struthionis specie multa de hypocritarum reprobatione intulit, mox ad electorum sortem verba convertit, ut qui in illis audierant quod fugientes tolerent, in istis audiant quod imitantes ament. Sed fortasse prius quam hujus equi fortitudinem 1010 hinnitumque disseramus, ab aliquibus quaeritur ut aliter etiam moralitate postposita, et rhinocerotis virtus, et struthionis hujus fatuitas exponatur. Manna quippe est verbum Dei, et quidquid bene voluntas suscipientis appetit, hoc profecto in ore comedentis sapit. . Terra est verbum Dei, quam quanto labor inquirentis exigit, tanto largius fructum reddit. Debet ergo intellectus sacri eloquii multiplici inquisitione ventilari, quia et terra, quae saepius arando vertitur, ad frugem
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris ccilurt. Numquã qͥppe illic anima
quo ceciderit iacct. quia uoluntarie semel lap¬
sa ad peiora pondera suȩ iniquitatis impel¬
litur. ut in ꝓfundum corruens semꝑ ad huc
ꝓfundiꝰ obruatur. Eat gͦ hẏpocrita & nunc
suas laudes appetat. postmodũ uitã ꝓximoꝵ
p̃mat. & qndoq se in irrisione sui condito¬
ris exerccat: ut quo clatiora semꝑ excogitat.
co se suppliciis atrociorib immergat. O quã
multos tales nunc sc̃a ęccł̃ia tolerat. quos cũ
tempꝰ cruꝑit. tẽptatio aꝑta manifestat. Qui
uoluntates suas quia contra eam mͦ ñ excruras.
qͣsi complicatas interĩ alas cogitationũ p̃miũ.
Quia enĩ bonis malisq hȩc uita cõmuntter
ducit᷑. nunc eccłia ex utroꝵq numero iusibi¬
littr congregatur: s deo inuisibiliter iudican¬
te discernitur. atq in exitũ suum a reꝓboꝵ
societate saparatur. Modo uͦ esse in ca nec bo¬
in sine malis. nec mali sine bonis possunt.

Expanded text:
conditoris exilire. Nunquam quippe illic anima conditoris exilire. Nunquam quippe illic anima quo ceciderit jacet, quia voluntarie semel lapsa, ad pejora pondere suae iniquitatis impellitur, ut in profundum corruens, semper adhuc profundius obruatur. Eat ergo hypocrita, et nunc suas laudes appetat; postmodum vitam proximorum premat, et quandoque se in irrisione sui conditoris exerceat, ut quo elatiora semper excogitat, eo se suppliciis atrocioribus immergat. O quam multos tales nunc sancta Ecclesia tolerat, quos cum tempus eruperit, tentatio aperta manifestat. Qui voluntates suas, quia contra eam modo non exerunt, quasi complicatas interim alas cogitationum premunt. Quia enim a bonis malisque haec vita communiter ducitur, nunc Ecclesia ex utrorumque numero visibiliter congregatur, sed Deo invisibiliter judicante discernitur, atque in exitu suo a reproborum societate separatur. Modo vero esse in ea nec boni sine malis, nec mali sine bonis possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dore clarucrunt. Deridet gͦ hypocrita equitẽ.
quia cum ipse in aꝑto iniquitatis cruꝑit. deo¬
toꝵ despicit scĩtatem. Et clatus fatuos appel¬
lat: quos pace p̃ssus fidi callida arte. simula¬
bat. Quis u aliꝰ huiꝰ ascensor est equitis. nisi
omp̃s dñs. qui & ea quȩ ñ erant p̃uidens con¬
didit. & ca quȩ sunt possidens regit: Ascen¬
dit qͥppe. cquitẽ. quia iusti uniꝰ cuiꝰ q uiri ani¬
mã possidet. sua hene membra possidentem.
Huic gͦ hẏpocritȩ deridere est. equitẽ. scõs de¬
spicere. Deridere uͦ est ascensorem equitis. ꝓ
silire usq ad iniuriam crtatoris. Quia cnim¬
in uno quoq lapsu a minimis semꝑ incipitur.
& succrescentib defectib ad grauiora puenitur.
recte hẏpocrite huiꝰ inquitas ꝑ supposita de¬
trim̃ta distinguitur. ut dicatur pͥus bonũ se
qd̃ ñ sit ostendere. postinodũ uͦ bonos aꝑte de¬
spicere. ad extremũ quoq usq ad iniuriam

Expanded text:
dore claruerunt. Deridet ergo hypocrita equitem, dore claruerunt. Deridet ergo hypocrita equitem, quia cum ipse in aperto iniquitatis eruperit, electorum despicit sanctitatem, et elatus fatuos appellat, quos, pace pressus fidei, callida arte simulabat. Quis vero alius hujus ascensor est equitis, nisi Omnipotens Deus, qui et ea quae non erant praevidens condidit, et ea quae sunt possidens regit? Ascendit quippe equitem, quia justi uniuscujusque viri animum possidet, sua bene membra possidentem. Huic ergo hypocritae deridere equitem est santos despicere; deridere vero ascensorem equitis est prosilire usque ad injuriam creatoris. 28. in unoquoque lapsu a minimis semper incipitur, et succrescentibus defectibus ad graviora pervenitur, recte hypocritae hujus iniquitas per supposita detrimenta distinguitur, ut dicatur prius bonum se quod non sit ostendere, postmodum vero bonos aperte despicere, ad extremum quoque usque ad injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
cõplicatas hẏpocrite cogitationes: Quas cũ
tempꝰ fuerit in altũ eleuat: quia oportuni¬
tate cõꝑta eas suꝑbicndo manifestat. Alas
in altum crigere est. ꝑ effrenatam suꝑbiam
cogitationes aꝑire. Nunc autẽ quia scm̃ se
simulat. qͥa in semetipso stringit quȩ cogitat.
sorem. s equitẽ & ascensorem. Equus qͥppe. est
unicuiq sc̃ȩ animȩ corpꝰ suum. qd̾ uidelicet
nouit & ab illicitis continentiş freno restrin¬
gere: & rursum caritatis impulsu in exercita¬
tione boni oꝑis relaxare. Equitis uͦ nomine
animã sc̃i uiri expͥmit. quȩ iumentũ corporis
bene subditũ regit. Unde. & ioh̾es apłs in
apokalipsi dnm̃ contẽplatus ait: & exercitus
qui sunt in cęlo sequebantur cũ in equis albis.
Multitudinẽ qͥppe scõꝵ quȩ in hoc martyrii
bello sudauerat. recte cxercitũ uocat. Qui iccir¬
co in equis albis sedere referuntur. qͥa nimirũ
coꝵ corpora & luce. iusticie & castimoniȩ. can¬

Expanded text:
itae cogitationes? Quas cum tempus fuerit, in altum elevat? quia opportunitate comperta, eas superbiendo manifestat. Alas in altum erigere est per effrenatam superbiam cogitationes aperire. Nunc autem quia sanctum se simulat, quia in semetipso stringit quae cogitat, sorem, sed equitem et ascensorem ejus. Equus quippe est unicuique sanctae animae corpus suum, quod videlicet novit et ab illicitis continentiae freno restringere, et rursum charitatis impulsu in exercitatione boni operis relaxare. Equitis ergo nomine anima sancti viri exprimitur, quae jumentum corporis bene subditum regit. Unde et Joannes apostolus in Apocalypsi Dominum contemplatus ait: Et exercitus qui sunt in coelo, sequebantur eum in equis albis . Multitudinem quippe sanctorum quae in hoc martyrii bello sudaverat, recte exercitum vocat: qui idcirco in equis albis sedere referuntur, quia nimirum eorum corpora et luce justitiae et castimoniae can
Abbreviated transcription (Latin):
nis accipitur. sicut scriptũ est. equus paratus
in diem belli. s dñs salutem tribuit. qͥa con-¬
tra tc̃ptationẽ quidẽ se animꝰ p̃parat. s nisi
adiuuctur desuꝑ. salubriter ñ decertat. Equi
nomine. sc̃s̃ quisq p̃dicator accipitur. ꝓphcta
attestante qui ait. misisti in mare equos tu-¬
os. turbantes aquas multas. Quicte quippe
aque iacuerunt: quia humanȩ mentes du¬
sub uitioꝵ suoꝵ torpore. sopiie sunt. S equis
dei mare turbatum est: quia missis scĩs p̃dica-¬
torib ome cor qd̃ pestifera sccuritate torpuit.
impulsu salutiferi timoris expauit. Hoc itaq
loco equi nomine sc̃s p̃dicator accipitur. cum

Expanded text:
nis accipitur, sicut scriptum est: Equus paratur nis accipitur, sicut scriptum est: Equus paratur in diem belli, sed Dominus salutem tribuit , quia contra tentationem quidem se animus praeparat, sed nisi adjuvetur, salubriter non decertat. Equi nomine sanctus quisque praedicator accipitur, propheta attestante, qui ait: Misisti in mare equos tuos, turbantes aquas multas . Quietae quippe aquae jacuerunt, quia humanae mentes diu vitiorum suorum torpore sopitae sunt. Sed equis Dei mare turbatum est, quia missis sanctis praedicatoribus, omne cor quod pestifera securitate torpuit, impulsu salutiferi timoris expavit. Hoc itaque loco equi nomine sanctus praedicator accipitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Et quia anticristus oxtrema mundi ap¬
p̃hendere nititur. cerastis iste equi ungulas
mordere ꝑhibetur. Ungulas qͥppe equi mor¬
dere est. ectrtma scłi feriendo contingere.
Tt cadat ascensor ciꝰ rctro. Ascensor equi est
quisqͥs extollitur in dignitatib mundi. Qui
retro cadere. dicitur & ñ in faciem. sicut sau¬
lus eccidisse memoratur. In facie. enĩ cadere.
est. in hac uita suas unũ quẽq culpas cognos¬
cere. casq penitendo deflere. Retro uͦ quo ñ
uidetur cadere est. ex hac uita repente deccde¬
re. & ad quȩ supplicia ducatur ignorare. Et
quia iudea erroris sui laqueis capta ꝓ xp̃o
anticristũ expectat. bene iacob codem loco re¬
pente in electoꝵ uoce conuersus est dicens.
salutare tuum expectabo dñe. id est ñ sicut
infideles anticristũ. s cum qui in redẽptio
nem nram uenturus est. uerũ credo fideliter
xp̃m. E qui nomine p̃paratio rectȩ intentio¬

Expanded text:
mat, et quia Antichristus extrema mundi apmat, et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere, est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas cognoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quo non videtur cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea erroris sui laqueis capta, pro Christo Antichristum exspectat, bene Jacob eodem loco repente in electorum vocem conversus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine ; id est, non sicut infinem nostram venturus est, verum credo fideliter Christum. Equi nomine praeparatio rectae intentio
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã cerastis uocatur. Cerata enim grece.
cornua dicuntur. Serpens qui hic cornutus
esse ꝑhibetur. ꝑ quẽ digne anticristi aduen¬
tus asseritur. quia contra uitã fideliũ cũ mor¬
su pestiferȩ. p̃dicationis. armatur etiã corni¬
b potestatis. Quis autẽ nesciat semitã an¬
gustiorem esse quã uiam: Eit gͦ dan colu¬
ber in uia. quia in p̃sentis uitȩ latitudine. cos
ambulare. ꝓuocat. quib qͣsi parcendo blan¬
ditur. S in uia mordet. quia cos quib liber¬
tatem tribuit. erroris sui ueneno consumit.
Eit cerastis in scmita. quia qͦs fideles repperit
& sese ad p̾cepti celestis angusta itincra con¬
stringentes. ñ solũ nequicia callidȩ ꝑsuasio¬
nis impetit. s etiã terrore potestatis p̃mit.
& in ꝑsecutionis angore. post bencficia fictȩ
dulcelinis. exercet cornua potestatis. Quo in
loco cquus hunc mundũ insinuat. qui ꝑ ela¬
tionem suam in cursum labentiũ tempoꝵ spu¬

Expanded text:
sed etiam cerastes vocatur. Cerastes enim Graece, sed etiam cerastes vocatur. Cerastes enim Graece, cornua dicuntur. Serpens hic cornutus esse perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asseritur, quia contra vitam fidelium, cum morsu pestiferae praedicationis, armatur etiam cum cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fiat ergo Dan coluber in via , quia in praesentis vitae latitudinem eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursum labentium temporum spu
Abbreviated transcription (Latin):
id est in morte animȩ mentis oculos a ue¬
ritatis luce clauscrunt. qui in p̃sentis uitȩ
honore confisi sunt. Equi nomine hoc ip̃¬
sum p̾sens scłm designatur. sicut iacob uo¬
ce dicitur. fiat dan coluber in uia. ctrastis
in semita. mordens ungulas equi. ut cadat
ascensor ciꝰ retro. Quo in testimonio quid
cquus significet meliꝰ ostendimus. si & ca
quȩ cirtumstant paulo suptiliꝰ exponamꝰ.
Nonnulli ciuĩ de tribu dan uenire anticri¬
stum fcrunt. ꝓco qd̾ hoc loco daii & coluber
asscritur & mordens. Unde & ñ immerito
dum ifraheliticus ppłs terras in castroꝵ par¬
ticipatione susciꝑet. pͥmus dari ad aquilo¬
nem castra metatus est. illũ scilicet signans
qui in corde suo dixtrat. sedebo in monte
testam̃ti. in laterib aquilonis. ascendam suꝑ
altitudinem nubium. similis cro altissimo.
De quo & ꝑ ꝓpħam dicitur. a dan auditus
est fremitus equoꝵ ciꝰ. Qui ñ solũ coluber.

Expanded text:
id est, in morte animae mentis oculos a veid est, in morte animae mentis oculos a veritatis luce clauserunt, qui in praesentis vitae honore confisi sunt. Equi nomine hoc ipsum praesens saeculum designatur, sicut Jacob voce dicitur: Fiat Dan coluber in via cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Quo in testimonio quid equus significet melius ostendimus, si et ea quae circumstant paulo subtilius exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est ; illum scilicet signans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo De quo per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber,
Abbreviated transcription (Latin):
lo ciꝰ hinnitũ: In scriptura sacra equi nomi¬
ne aliqndo lubrica uita prauoꝵ. aliqndo
dignitas temporalis. aliqnͣdo hoc ip̾sum p̃scns
scłm. aliqͣndo p̃paratio recdȩ intentionis. ali¬
qͣndo sc̃s p̃dicator expͥmitur. Equi cni nomi¬
me lubrica prauoꝵ uita signatur. sicut scͥp¬
tũ est: nolite ficri sicut equus & mulus. Et
sicut ꝑ ppħam alium dicitur.: equi amatores
& admissarĩ facti sunt: unꝰ quisq ad uxorẽ
ꝓximi sui hinmebat. Equi nomine. digni¬
tas temporalis accipitur. salomone attestan¬
te qui ait: uidi seruos in cquis. & pͥncipes am¬
bulantes qͣsi seruos suꝑ terram. Om̃is quippe
qui peccat. seruus est peccati. Et serui in eqͥs
sunt. cũ peccatores p̃sentis utꝙ dignitatib
offeruntur. Principes uͦ qͥsi scrui ambulais
cũ multos dignitate uirtutũ plenos nullus
honor erigit. s sũma hic aduersitas uelut
indignos deorsum p̃mit. Hinc rursũ dici¬
tur. dormitauerunt qui ascenderunt cqͦs.

Expanded text:
ores.---In Scriptura sacra equi nomine aliquando lubrica vita pravorum, aliquando dignitas temporalis, aliquando hoc ipsum praesens saeculum, aliquando praeparatio rectae intentionis, aliquando sanctus praedicator exprimitur. Equi enim nomine lubrica pravorum vita signatur, sicut scriptum est: Nolite fieri sicut equus et mulus . Et sicut per prophetam alium dicitur: Equi amatores, et emissarii facti sunt, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Equi nomine dignitas temporalis accipitur, Salomone attestante, qui ait: Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram . Omnis quippe qui peccat servus est peccati, et servi in equis sunt cum peccatores praesentis vitae dignitatibus efferuntur. Principes vero quasi servi ambulant, cum multos dignitate virtutum plenos nullus honor erigit, sed summa hic adversitas velut indignos deorsum premit. Hinc rursum dicitur: Dormitaverunt qui ascenderunt equos ;
Abbreviated transcription (Latin):
quia tota apud semetipsam ñ est. Tota uͭ esse
apud semetipsam ñ sufficit. quia ꝑ quot con-¬
cupiscẽntias rapitur. ꝑ tot a semetipsa species
dissipatur. Et sparsa in insimis iacet. quȩ
collecta si uellet ad sũma consurgeret. Unde
iustoꝵ mens qͥa ꝑ custodiã disciplinȩ a cunctoꝵ
uisibiliũ fluxus appetitu constringitur. collec¬
ta apud semetipsam intrinsecus integratur.
qualisq dco uel ꝓximo esse debeat plene. se con¬
spicit. qͥa nichil suũ exteriꝰ derelinquit. Et
qͣnto ab exteriorib abstracta cõpescitur. tanto
aucta in intimis inflammat᷑. Et quo magis
ardet. eo ad dep̃hendenda uicia ampliꝰ lucet.
Hinc est cnĩ qd̾ scĩ uiri dũ se intra semetipsos
colligunt. mira ac penetrabili acie occulta eti¬
am aliena delicta dep̾̃hendunt. Unde bene ꝑ¬
ic zechielem ꝓpħam dicitur: emissa similitudo
manus app̃hendit me. in cincinno capitis mei.

Expanded text:
quia tota apud semetipsam non est. Tota vero esse quia tota apud semetipsam non est. Tota vero esse apud semetipsam non sufficit, quia per quot concupiscentias rapitur, per tot a semetipsa species dissipatur, et sparsa in infimis jacet, quae collecta si vellet ad summa consurgeret. Unde justorum mens, quia per custodiam disciplinae a cunctorum visibilium fluxu appetitu confringitur, collecta apud semqualisque Deo vel proximo esse debeat, plene conspicit, quia nihil suum exterius derelinquit; et quanto ab exterioribus abstracta compescitur, tanto aucta in intimis inflammatur; et quo magis ardet, eo ad deprehendenda vitia amplius lucet. Hinc est enim quod sancti viri dum se intra semetipsos colligunt, mira ac penetrabili acie occulta etiam aliena delicta deprehendunt. Unde bene per Ezechielem prophetam dicitur: Emissa similitudo manus apprehendit me in cincinno capitis mei,
Abbreviated transcription (Latin):
contumcliȩ p̃ualerent. Et iccirco minꝰ dole¬
bat in tormentis. s magis filiis de tormentoꝵ
suoꝵ tẽptatione metuebat. Paruipendebat
in se plagas corporis. dũ formidaret & in filiis
plagas cordis. Ipse patiendo suscipiebat uul¬
nera torm̃toꝵ. s filios consolando curabat
uulnera cordium. Pensemꝰ gͦ cuiꝰ caritatis
fuerit. inter dolores ꝓprios aliis timuisse.
Pensemꝰ cuiꝰ caritatis sit filioꝵ salutẽ in ter
sua detrim̃ta requirere. & statũ mentis in ꝓxi¬
mis etiã ex sua deiectione custodire. S hec
hẏ pocritȩ caritatis uiscera nesciunt. quia coꝵ
mens qͣnto ꝑ mundi concupiscentiã in exteri¬
ora resoluitur. tanto ꝑ affectionẽ suam inte¬
riꝰ obduratur. Et torpore insensibili friges¬
cit intrinsecus. qͥa amore damnabili mollescit
foris. scq ipsam considerare ñ ualet quia cogi¬
tare se minime. studet. Cogitare uͦ se ñ potest

Expanded text:
contumeliae praevalerent, et idcirco minus dolecontumeliae praevalerent, et idcirco minus dolebat in tormentis, sed magis filiis de tormentorum suorum tentatione metuebat. Parvipendebat in se plagas corporis, dum formidaret in filiis plagas cordis. Ipse patiendo suscipiebat vulnera tormentorum; sed filios consolando curabat vulnera cordium. Pensemus ergo cujus charitatis fuerit inter dolores proprios aliis timuisse, pensemus cujus charitatis sit filiorum salutem inter sua detrimenta requirere, et statum mentis in proximis etiam et sua dejectione custodire. Sed haec hypocritae charitatis viscera nesciunt, quia eorum mens quanto per mundi concupiscentiam in exteriora resolvitur, tanto per affectionem suam interius obduratur, et corpore insensibili frigescit intrinsecus, quia amore damnabili mollescit foris, seque ipsam considerare non valet, quia cogitare se minime studet, cogitare vero se non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
entia pura. quã sine intermissione habcã tui
memoriã in orationib meis. nocte ac die desi-¬
derans te uidere. Thessalonicensib qͦ amorẽ
suũ indicans dicit: nos autẽ fr̃s desolati a uo¬
bis ad tempꝰ horȩ aspectu ñ corde. habun¬
dantiꝰ ststinamꝰ faciem urãm uidere cũ mul¬
to desiderio. Qui duris ꝑsecutionib p̃ssus. &
tam̃ de filioꝵ salute sollicitus adiunxit: misi¬
mus tẏmothcũ frẽm nr̃m & ministrũ dĩ in e¬
uangelio xp̃i. ad confortandos uos & exhortan¬
dos ꝓ fide ur̃a. ut nemo moueatur in tribula¬
tionib istis. Ipsi enĩ scitis qd̾ in hoc positi
sumꝰ. Ephesus qͦ ait: peto ne deficiatis in
tribulationib meis ꝓ uobis. quȩ est gła ur̃a.
Ecce in tribulatione positus alios exhortatur.
& in eo qd̃ ipse sustinet alios roborat. Non
s metuebat nimis ne ciꝰ discipłi in p̃dicatore
suo tot ꝑsecutionum ꝓbra cernentes fidem in
co despicerent. contra quã innumerȩ. passionũ

Expanded text:
pura, quia sine intermissione habeam tui memoriam in orationibus meis, nocte ac die desiderans te videre . Thessalonicensibus quoque amorem suum indicans, dicit: Nos autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, aspectu, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio . Qui duris persecutionibus pressus, et tamen de filiorum salute sollicitus, adjunxit: Misimus Timotheum fratrem nostrum, et ministrum Dei in Evangelio Christi, ad confortandos vos; et exhortandos pro fide vestra, ut nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitiss . » Ephesiis quippe ait: « Peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra . » Ecce in tribulatione positus alios exhortatur et in hoc quod ipse sustinet, alios roborat. Non litus, sed metuebat nimis ne ejus discipuli in praedicatore suo tot persecutionum probra cernentes, fidem in eo despicerent, contra quem innumerae passionum
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Et dignum est. ut uincatur a pul¬
uere qui fortem se credidit deserto creatore.
ut suꝑatus inueniat. quia defecit elatus.
Ualde autem seuiens anhelat. qd̾ cum ipsum
una cruciant. homo ad sũma conscendat.
qd̃ in illa celsitudine subuecta caro ꝑmanet.
a qua tantus ipse sp̃s sine fine piectus iacet.
S loca mentium. mutauit ordo meritoꝵ¬
Sic sic suꝑbia meruit deici. sic humilitas
exaltari. quatinus & cęlestis sp̃s erigendo se
tartarũ toleret. & terra humilis sine termi¬
no suꝑ cȩlos regnet.¬

Expanded text:
misit. Et dignum est ut vincatur a pulmisit. Et dignum est ut vincatur a pulvere, qui fortem se credidit deserto cut superatus inveniat quia defecit elatus. Valde autem saeviens anhelat, quod eum ipsum ima crucient, homo ad summa conscendat, quod in illa celsitudine subjecta caro permaneat, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum tolleret, et terra humilis sine termino super coelos regnet
Abbreviated transcription (Latin):
sese contra electoꝵ uitam. phibita non exercet.
oꝯultos autem exigentib mertus ferire ꝑmitti¬
tur. ut cum d̾m descrunt. damnato hosti famu̾¬
ilentur. Ab electis uͦ co ualentius ilicitur. quo
soli auctori om̃ium humiliꝰ substernuntur.
Quia gͥ ꝑ hoc qd̃ uiarum dĩ pͥncipium dicitur.
ꝑ hoc qd̾ ꝑmittente dõ ualde intolerabilis de¬
monstratur. aꝑte cognoscimꝰ cum qͣnto hoste.
plemꝰ auctori subiciat. qͣnto contra se uerius
uolentas aduersarii uires pensat. Quid namq
nos nisi puluis sumus: Quid uͦ ille. nisi unꝰ¬
atq ex celestib spiritib. & qd̾ ad huc maius est
sũmus: Quid gͦ ille de ꝓpria uirtute. audeat:
qͣndo contra angłoꝵ pͥncipem puluis pugnat:
S quia suꝑnoꝵ sp̃uum conditor terrenum
corpus assumpsit. recte iam suꝑbientem an¬
gelum humilis puluis uincit. In herendo
quippe uerȩ fortitudini uires accipit. quas
transfuga sp̃s cum semetipsum sequitur a-¬

Expanded text:
sese contra electorum vitam prohibita non exercet. sese contra electorum vitam prohibita non exercet. Multos autem exigentibus meritis ferire permittitur, ut cum Deum deserunt, damnato hosti famulentur. Ab electis vero eo valentius vincitur, quo soli auctori omnium humilius substernuntur. Quia igitur per hoc quod viarum Dei principium dicitur, per hoc quod permittente Domino valde intolerabilis demonstratur, aperte cognoscimus cum quanto hoste pplenius auctori subjiciat, quanto contra se verius violentas adversarii vires pensat. Quid namque nos nisi pulvis sumus? Quid vero ille, nisi unus ex coelestibus spiritibus, et, quod adhuc majus est, summus? Quid ergo de propria virtute audeat, quando contra angelorum principem pulvis pugnat? Sed quia supernorum spirituum conditor terrenum corpus assumpsit, recte jam superbientem angelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur, a
Abbreviated transcription (Latin):
nec rursus inuadere bruta animalia ñ uissꝰ
p̃sumpsit dicens: si eicis nos. mitte nos in gre¬
gem portoꝵ. Maliciȩ qͥppe eiꝰ gladiꝰ quã sit
replicatus ostenditur. cui si potestas summa¬
licentiam ñ p̃bet. grassari nec in porcos ualet.
Qnͣdo gͦ iste sua sponte nocere factis ad dĩ ima-¬
ginem hominib audeat. de quo nimirum con¬
stat. qd̾ ñ iussus contingere nec porcos p̃sumat:¬
Notandum quoq est. qd̾ dum uiarum dĩ pͥnci¬
cipium bchemoth dicitur. uesanum dogma
arrii aꝑta ratione dissipatur. Facturam qͥppe
d̃ĩ filium fatetur: & ecce behemoth in factura¬
iu rerum pͥmus creatus ostenditur. Super est gͦ ut
arriꝰ aut ñ factum filiũ p̃dicet. aut cum post
behemoth conditũ stultus putet. Quia uͦ om̃e
qd̃ applicatur in semetipso reducitur. recte ap¬
plicatus behemoth gladiꝰ dicitur. In semetipsã
namq se ciꝰ malicia decoquit. cum ad uotũ suũ

Expanded text:
nec rursus invadere bruta animalia non jussus nec rursus invadere bruta animalia non jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . » Malitiae quippe ejus gladius quam sit replicatus ostenditur, cui si potestas suae malitiae non praebetur, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere nec porcos praesumatNotandum quoque est quod dum viarum Dei principium Behemoth dicitur, vesanum dogma Arii aperta ratione dissipatur. Facturam quippe Dei Filium fatetur, et ecce. Behemoth in factura rerum primus creatus ostenditur. Superest ergo ut Arius aut non factum Filium praedicet, aut eum post Behemoth conditum stultus putet. Quia vero omne quod applicatur in semetipsum reducitur, recte applicatus Behemoth gladius dicitur. In semetipsam namque se ejus malitia decoquit, cum ad votum suum
Abbreviated transcription (Latin):
nus ꝑcutit. eiꝰ gladium pictas conditoris as¬
stringit. ut replicatus intra eiꝰ conscientiam
lateat. & ultra quã desuꝑ iuste disponitur. se¬
se in mortes hominũ eiꝰ malicia non extendat.
Qd̾ gͥ ad multa fortiter p̃ualet. hoc de pͥnci¬
pio magnȩ conditionis potest. Qd̃ u̾ a quib¬
dam uincitur. eiꝰ nimirũ gladiꝰ ab auctore.
replicatur. Iste namq behemoth quia pͥnci¬
pium iuiarũ dĩ est. cum contra scm̃ uirũ li¬
centiã temptationis accepit. gentes mouit.
greges abstulit. ignem de gelo deposuit. ꝑ¬
turbato aere uentos excitauit. domũ concuti¬
ens subruit. conuiuantes filios extinxit. uxo¬
ris mentẽ in dolo prauȩ suasionis exertuit.
mariti carnẽ inflictis uulnerib confodit.
ẜ eiꝰ gladius a conditore. replicatur cũ dici¬
tur. animã illiꝰ serua. Qui replicato gladio qñtȩ
infirmitatis sit. euglio attestante describitur.
quia nec manere. in obsesso homine potuit:

Expanded text:
nus percutit, ejus gladium pietas Conditoris asnus percutit, ejus gladium pietas Conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest; quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. Iste namque Behemoth, quia « principium viarum Dei est, » cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditore replicatur, cum dicitur: « Animam illius serva . » Qui replicato gladio quantae infirmitatis sit, Evangelio attestante describitur: quia nec manere in obsesso homine potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsternitur. Unde & bene ꝑ ꝓpħam dicit: inebri¬
atus est in cȩlo gladiꝰ m̃s. Acsi aꝑte diceret.
Qua ira feriam suꝑbos terrȩ ꝓpendite. si ipsos
etiam quos in cęlo iuxta me condidi. ꝓ elatioĩs ui¬
tutib auditis. tanta conditionis eiꝰ magnitudi¬
ne cognita. quis ñ immensa formidine corru¬
at. quis ñ desꝑationis ꝑcussione succumbat:
S quia elationẽ nr̃ãm ostensa hostis potentia
reprimit. etiã infirmitatem nr̃am dñs patefa¬
cta gr̃a suȩ dispensationis fouet. Unde cũ eum
pͥncipium uiarum suarum diceret: ilico ad
iunxit. Qui fecit cum. applicabit gladium
cius. Gladiꝰ quippe behemoth istiꝰ. ipsa nocen¬
di malicia est. S ab eo a quo bonus ꝑ naturam
factus est eius gladiꝰ applicatur. quia eiꝰ mali¬
cia diuina dispensatione restringitur. ne fe¬
rire tantũ mentes hominũ qͣntũ appetit ꝑmit.¬
tatur. Qd̾ gͦ hostis nr̃ & multum potest & mi¬

Expanded text:
prosternitur. Unde et bene per prophetam dicitur: Inebriprosternitur. Unde et bene per prophetam dicitur: Inebriatus est in coelo gladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitutibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico adicens: « Qui fecit eum, applicavit gladium ejus . » Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est. Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quod ergo hostis noster et multum potest, et mi
Abbreviated transcription (Latin):
clarus gloria conditionis extitit. Quẽ bene.
extentum ac ꝓtegentem dicit. Om̃e enim qd̃
extenti ꝓtegimꝰ obumbramꝰ. Et quia cõpa-¬
ratione claritatis suȩ obumbrasse ceteroꝵ
claritatem creditur. ipse extentus & ꝓtegens
fuisse ꝑhibetur. Reliquos enim qͣsi obumbran-¬
do oꝑuit. qui eoꝵ magnitudinẽ excellentia
maiore transcendit. Qd̾ gͦ illic speciosus in
multis frontib qd̾ illic signaculũ similitudi¬
nis. qd̾ illic rherub. qd̾ illic ꝓtegens dicitur.
hoc hic uoce dñica behemoth iste uiarũ dĩ pͥn¬
cipium uocatur. De quo iccito tam mira in
quib fuit. & quȩ amisit insinuat. ut territo
homim ostendat. quid ipse si suꝑbiat de elati-¬
onis suȩ. culpa passurus sit. si feriendo illi par¬
cere noluit. quẽ creando in gła tantȩ clarita-¬
tis eleuauit. Consideret gͦ homo qͥd elatus in
terra mereatur. si & p̃latus angłis angłs in cęlo

Expanded text:
clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia comparatione claritatis suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce Dominica Behemoth iste viarum Dei principium vocatur. De quo idcirco tam mira in quibus fuit et quae amisit insinuat, ut territo homini ostendat quid ipse, si suonis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et praelatus angelis angelus in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
to ut diximus regio lapis fixus maneret. Ha¬
buit gͦ lapis iste foramina. s ꝑ suꝑbiȩ uicium
caritatis auro ñ sunt repleta. Nam quia ictir-
co ligantur auro ne cadant: iccirco iste ceci¬
dit. quia etiam ꝑforatus manu artificis. amo¬
ris uinculis ligari contẽpsit. Nunc autem
ceteri lapides qui huic similiter fuerant ꝑfo¬
rati penetrante se inuicem caritate ligati suss:
atq hoc in munere isto cadente meruerunt.
ut nequa qͣm iam de ornamento regio caden¬
do soluantur. Huiꝰ pͥncipatus celsitudinem
adhuc isdem ꝓpħa intuens adiungit. Tu che¬
rub extentus & ꝓtegens in monte sc̃o dĩ. in meͥ¬
dio lapidum ignitoꝵ ꝑfectus ambulasti. Che¬
rub quippe plenitudo scientiȩ interp̃tatur. &
iccirco iste cherub dicitur. quia transcendisse
cunctos scientia ñ dubitatur. Qui in medio
ignitoꝵ lapidum ꝑfectus ambulauit. quia
inter angłoꝵ corda caritatis igne succensa.

Expanded text:
to, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Hato, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per superbiae vitium charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco colligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis, amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem propheta intuens, adjungit: Tu cherub extentus et protegens in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum perfectus ambulastis . Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur, qui in medio lapidum ignitorum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. suꝑnoꝵ ciuium qͣntȩ sint distinctio¬
nes ostenditur. Quib tam̃ behemoth iste
oꝑtus fuisse describitur. quia cos qͣsi uestem
ad ornamentũ suum habuit. Quoꝵ dum cla-¬
ritatẽ transcenderet: ex cõꝵ comparatione
darior fuit. De cuiꝰ illic adhuc descriꝑtio¬
ne subiungitur. Aurũ opus deconis lui. & fo¬
ramina tua in die qua conditus es p̃parata suꝗ̃.
Aurũ opus decoris ci exitit. quia sapientie
claritate canduit. quã benȩ creatus accepit.
Foramina uͦ iccirco in lapidib funt. ut uin-¬
culati auro in ornamenti cõpositione iungan¬
tur. & nequaqͣm a se dissidant. quos inter fusũ
aurũ repletis foraminib ligat. Huiꝰ gͦ lapi¬
dis in die conditionis suȩ foramina p̃parata
qua si repleri uoluisset. stantib angłis tamꝙͣ
positis in regis ornamento lapidib potuisset
inherere. Si enim caritatis auro sese penetra¬
bilem p̃buisset. scĩs angłis sociatus in ornamen¬

Expanded text:
rantur, supernorum civium quantae sint distinctiorantur, supernorum civium quantae sint distinctiones ostenditur. Quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur; quia eos quasi vestem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt Aurum opus decoris ejus exstitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit. Foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina reparata Qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus, in ornamen
Abbreviated transcription (Latin):
de eiꝰ magnitudine. locuturus. pͥmo uerbo
cuncta cõplexus est. Quid namq boni ñ ha¬
buit. si signaculum dĩ similitudinis fuit:
De sigillo quippe anuli. talis similitudo ima¬
ginaliter exprimitur. qualis in sigillo eodem
essentialiter habetur. Et licet homo ad simi-¬
litudinẽ dĩ creatus sit. angło tamen quasi
maius aliquid tribuens. ñ cum ad similitudi-¬
nem di conditum. s ipsum signaculũ dĩ sim¬
litudinis dicit: ut quo suptilior est natura.
Hinc est qd̾ primatus eiꝰ potentiam ad huc
insinuans. isdem ꝓpħa subiungit. Omĩs
lapis p̃ciosus oꝑimentũ tuum. sardiꝰ & to¬
pauius & iaspis. crisolitus & onix & berillus.
saphyrus. carbunculus & smaragdus. No¬
uem dixit genera lapidũ: quia nimirũ nouẽ
sunt ordines angłoꝵ. Nam cum ꝑ sacra elo-¬
quia. angłi. archangłi. throni. dominatio¬
nes. uirtutes. pͥncipatus. potestates. cheru¬
bin atq seraphin aꝑta narratione. memo

Expanded text:
de ejus magnitudine locuturus, primo verbo de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis fuit? De signaculo al., sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut quo subtilior est in naturHinc est quod primatus ejus potentiam adhuc insinuans idem propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum; sardius, topasius, jaspis, chrysolitus, onix, et berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ paradysi dĩ ñ est assimilatũ illi & pul¬
chritudimi eiꝰ. qm̃ speciosum fecit cũ in multis
condensisq frondib. Qui namq accipi in ce-¬
dris. abietib & platanis possunt. nisi illa uir-¬
tutũ cęlestium ꝓcerȩ celsitudinis agmina. in
cterna leticiȩ uiriditate plantata: Quȩ qͣm-¬
ius excelsa sint condita: huic tamen nec p̾lata
sunt nec ȩquata. Qui speciosus factus in mul¬
tis condensisq frondib dicitur: quia p̃latum
ceteris legionib tanta illũ species pulchrio
titudo decorauit. Ista arbor in paradyso dĩ
tot qͣsi condensas frondes habuit. quot sub se
positas suꝑnoꝵ sp̃uum legiones attendit. Qui
& iccirco peccans sine uenia damnatus est: qͥa
magnus sine cõparatione fuerat creatus. Hinc
ei rursum ꝑ eundẽ ꝓpħam dicitur. Tu signacu¬
lum similitudinis. plenus sapientia & ꝑfectus
decore. in deliciis paradysi dĩ fuisti. Multa enĩ

Expanded text:
lignum paradisi Dei non est assimilatum illi et pullignum paradisi Dei non est assimilatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namque accipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeternae laetitiae viriditate plantata? quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multis condensisque frondibus dicitur, quia praelatum caeteris legionibus, tanto illum species pulchriortitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui et idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eumdem prophetam dicitur: Tu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Multa enim