comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisione cura. si talis fuiss&
in discussione subtilitas: Ni¬
chil ex hoc qͦd de eo dictũ
ẽ fuiss& ambiguũ Sed utrũ
uerũ. an ess& cõpositũ pa¬
tiuss&: qr iã c̃tra ipsũ dudũ
in sicilia apud reuerendȩ
memoriȩ fr̃em nr̃m Maxi¬
mianũ ep̃m talis qͣstio ut
cognouimꝰ mota est Sed
qr causa ipsius subtili om̃i¬
no inuestigatione q̃sita ẽ.
inuentꝰ ẽ in nocens. qui fue¬
rat accusatꝰ in crimine:
districtione q̃sita st̃. & gesta
q̃ ex inde apud fr̃nitatem
ur̃am c̃fecta st̃: Neq ad con¬
dẽpnationẽ. neq ad absolu¬
tionẽ eiꝰ ꝓbant᷑. posse suffi¬
cere: ñ leuis res agit᷑ ut in¬
caute uł in transcursu de¬
beat diffiniri Nã graue ẽ
satis & indecens. ut in re du¬
bia certa dicat᷑ sententia:
Et hȩc quidẽ gesta eẽ poter¬
rant.
ad diffiniendũ idonea. si ac¬
cusati ea c̃fessio seq̃ret᷑: si tam̃
eandẽ c̃fessionẽ subtilitas ex¬
aminis ex occultis eiceret. &
ñ afflictio uehemeis extor¬

Expanded text:
quisitione cura, si talis fuisset in discussione subtilitas, nihil ex hoc quod de eo dictum est fuisset ambiguum, sed utrum verum an esse compositum patuisset. Quia jam contra ipsum dudum imemoriae fratrem nostrum Maximianum episcopum talis quaestio, ut cognovimus, mota est. Sed quia causa ipsius subtili omnino investigatione quaesita est, inventus est innocens, qui fuerat accusatus in crimine. districtione quaesita sunt, et gesta quae exinde apud fraternitatem vestram confecta sunt, neque ad condemnationem neque ad absolutionem ejus probantur posse sufficere, non levis res agitur ut incaute vel in transcursu debeat definiri. Nam grave est satis et indecens ut, in re dubia, certa dicatur sententia. Et haec quidem gesta esse poterant ad definiendum idonea, si accusati ea confessio sequeretur, si tamen eamdem confessionem subtilitas examinis ex occultis eliceret, et non afflictio vehemens extor
Abbreviated transcription (Latin):
se iracundiȩ tuȩ tẽpore la¬
tuiss&. ñ leue discrim̃ incur¬
reret: Deniq ut metu tuo ꝑ¬
perat. exire huc usq ñ audeat.
Qđ ne frustra fecisse forsitan
uidereris. fugã monachi ipsi¬
usq ad hostes abiit. ad eius
qͣntũ ad nos ꝑlatũ ẽ crim̃
impingis. asserens qđ cũ illiꝰ
uoluntate fugerit. Qđ si ita
sapientiã miram᷑. am silicitũ
putatis ut alioꝵ culpa. alii
sit nociua. multi huic pos¬
sunt crimini subtacere. Di
torũ iudicũ homines. sepe
se hostib tradider̃. Ergo si
hoc credit᷑ seruoꝵ utiq do¬
mini.clericorũ ep̃i. mona¬
choꝵ abbates. diusoꝵ fuga¬
tiũ iudices : om̃s sub culpa
st̃ crimine c̃stituti Nũqͥd
& dieb magnitudinis tuȩ
multi de ciuitate in ꝗͣ con
ad langobardorũ milites fu¬
ga ñlapsi sunt: Et qͥs tantȩ
indiscretionis. tanteq possit
stultitiȩ repperi: ut eorũ
iniqͥtatẽ tͥ estim& applican¬
dã ALUIII. Libertatẽ uniꝰ¬

Expanded text:
se iracundiae tuae tempore lase iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset, denique ut metu tuo pperat exire nuncusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit ad ejus, quantum ad nos perlatum est, crimen impingis, asserens quod cum ipsius voluntate fugerit. Quod si ita sapientiam miramur. Nam si licitum putatis ut aliorum culpa aliis sit nociva, 1049 multi huic possunt crimini subjacere. Divtorum judicum homines, saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si hoc creditur, servorum utique domini, clericorum episcopi, monachorum abbates, diversorum fugitivorum judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis, ad Langobardos milites fuga indiscretionis tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? » 47. Libertatem uniu
Abbreviated transcription (Latin):
execrabile & ꝑiculosũ ante
dĩ sit oculos. Siꝑ eũ a qͦ ple¬
Ctenda st̃ crimina : Nutri
agere stude ut prauos sa¬
lubrit̃ corrigas & scandalũ
de maloꝵ societate filioꝵ
tuorũ animis ñ inducas.
Oro unius culpa iudicari aliũ
rectissimꝰ iudex Gregorius
minime ꝑmittebat Ideoq
Godiscalco duci campanie
scribens ait. Illa p̃positorũ
sollicitudo utilis: illa est
cautela laudabilis in qua
totũ ratio agit. & furor sibi
nil uindicat: Restringenda
g subratione potestas est:
Nec qr quã agendũ priꝰ quã
c̃citata ad tranqͥllitatẽ merᷤ
redeat Nã cõmotionis tẽpore
iustũ putat ira qđ fecerit.
Peruenit itaq ad nos magni¬
tudinẽ tuã. usq ad hoc eẽ
impetu furoris impulsã. ut
ñ solũ frangi ianuas monaste¬
rii scĩ archangłi. uerũ etiam
diripi exinde qđ ibi inuentũ
ẽ feceris. insuꝑ aut̃ si contra
abbatẽ eidẽ monasterii dice¬
ris exarsisse. ut nisi occultarͤ

Expanded text:
execrabile et periculosum ante execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutririagere stude, ut pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorum societate, filiorum tuorum animis non inducas. » 46. Pro unius culpa vindicari alium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione ponec quidquam agendum priusquam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore justum putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est, feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut, nisi occultans
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ Sereno massilitano ep̃o post
multa. seruenit ad me quod
dilectio tua libent malos
homines in societate uł con¬
silio suo recipiat Adeo ut
habeat: Qđ quidẽ nos extoto
ñ credimus. qr qͥtalẽ recipit.
scelera ñ corrigit. sed magis
aliis talia ꝑpetrare daͬre¬
uidet᷑ licentiã Sed ne forte
aliqͥd tͥ subreptione uł dis¬
simulatione ut ate reciꝑet᷑.
atq adhuc habeat᷑ gratis
suaserit. ñ solũ hunc a te
longiꝰ expellere uerũ etiã
excessus ipsius sac̃dotali te
zelo modis om̃ib conuenit
resecare. alios uͦ qͥ praui ẽẽ
memorant᷑ Pat̃na adhorta¬
tione a sua prauitate cõpe¬
scere. & ad uiã stude recti¬
tudinis reuocare. Qđ si qđ
absit salubri monitu eos
uderis innullo ꝓficere. Et hoᷤ
qͦq curabis ate ꝓcul abicere:
Ne prauitas eoꝵ ex eo qđ reci¬
piunt᷑ displicere minime.
uideant᷑ Et ñ solũ ipsi in em̃¬
dati remaneant. sed etiã eoꝵ
receptione. alii corrũpant᷑.
Et considera qͣm & hominib

Expanded text:
tem Sereno, Massilitano episcopo, post multa: « Pervenit ad me, quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua vel consilio recipiat, adeo ut habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur atque adhuc haberetur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
se sufficere. Eufemiũ uero
atq thomã qui ꝓ deserenda
accusatione sacros ordines
accepert̃. eisdẽ ordinib pͥua¬
tos eẽ: atq ita sicuti st̃ depo¬
siti uolumꝰ ꝑmanere: Nec
umꝗͣ eos sub qͣlib& excusati¬
onis specie. in sacros ordines
reuocari decernimꝰ. Nã nimĩ
indignũ & ẽtra eccłasticȩ re¬
gulã disciplinȩ ẽ. ut honore
quẽ ñ ex meritis. sed ꝓsceleriꝰ
p̃mio ꝑcepere fungant᷑: Quia
tam̃ plus miscđiȩ quã distri¬
cte nos c̃uenit operã dare
iustitiȩ. eosdẽ Eufemiũ atq¬

Expanded text:
ae sufficere. Euphemium vero ae sufficere. Euphemium vero atque Thomam , qui pro deserenda accusatiacceperunt, eisdem ordinibus privatos esse, atque ita sicuti sunt depositi, volumus permanere; nec unquam eos sub qualibet excusationis specie in sacros ordines revocari decernimus. Nam nimis indignum, et contra ecclesiasticae regulam disciplinae est, ut honore quem non ex meritis, sed pro sceleris praemio percepere, fungantur. Quia tamen plus misericordiae quam districtae nos convenit operam dare justitiae, eosdem Euphemium atq
Abbreviated transcription (Latin):
impellit. ut ea q̃ audiuim
dissimulare nullatenꝰ debe¬
amus. Prȩsertĩ cũ accusatores
& accusatũ inter se fecisse
gr̃am indicastis. hoc nob ne¬
cesse ẽ subtilius ꝑscrutari:
Ne fortasse eoꝵ sit cõparata
c̃cordia. Quȩ si qđ absit ñ ex
caritate sed ex p̃mio facta
c̃stiterit. maiori hoc em̃da¬
tione plectendũ ẽ Nã nos
qui canonicȩ reuelata ma
la si qͥdẽ uera st̃ resecare p̃¬
cedentia festinamꝰ cõmissã
post modũ culpã sine uin¬
dicta nulla ratione dimit
diaconẽ latorẽ p̃sentiũ quã¬
uis culpa sua uehem̃t con¬
fundat atq redarguat.
qđ deceptꝰ ꝓmissione ab
accusatione nuꝑ depositi
quondã ep̃i sui destiterit.
& cupiditatis studio silere
ẽtra animã suã potius quã
pios plus nos ẽẽ conuenit
quã districtos. hanc ei cul¬
pã ignoscimꝰ: atq eũ in or¬
dine locoq suo recipien
dũ censemus. Nã ei a tẽpo¬
re ꝓlate sententiȩ. affli¬
ctionẽ quã ꝑtulit: credimꝰ

Expanded text:
impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis. Hoc nobis necesse est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum sit comparata concordia: quae si, quod absit, non ex charitate, sed ex praemio facta constiterit, majori hoc emendatione plectendum est. Nam nos qui canonice, revelante Deo, mala, si quidem vera sunt, resecare praecedentia festinamus, commissam postmodum culpam sine vindicta nulla ratione dimittDiaconum, latorem praesentium, quamvis culpa sua vehementer confundat atque redarguat quod, deceptus promissione, ab accusatione nuper depositi quondam eet cupiditatis studio silere contra animam suam potius quam pios plus nos esse convenit quam districtos, hanc ei culpam ignoscimus, atque eum in ordine locoque suo recipiendum esse censemus. Nam ei a tempore prolatae sententiae afflictionem quam pertulit credimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmoti fuerant. uolumꝰ re¬
uocari: & cunctis dieb uitȩ
suȩ eorundẽ locorũ ẽtinen¬
tiã. sic̃ c̃sueuerant ante ꝑci¬
piant Clementiũ uͦ lectorẽ.
similit benignitatis intuitu
in ordine locoq suo reuocan

Expanded text:
volumus revocari, et cunctis diebus vitae suae eorumdem locorum continentiam sicut consueverant ante percipiant. Clematium vero lectorem similiter benignitatis intuitu in ordinem locumque suum revocan
Abbreviated transcription (Latin):
tia: magis magisq succen¬
sus Tunc ab eisdem fra¬
trib enixe rogatus. ma¬
ximeq a leandro uene¬
rabili uiro hispalensi
ep̃o qui pro causis uuisi¬
gothorum legatus eo
tempore constantinopo.¬
lim aduenerat: Compul¬
sus est ut librum beati
lob multis inuolutum
mysteriis enodaret:

Expanded text:
tia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret
Abbreviated transcription (Latin):
inuenti fuissent: ascensis ca¬
ballis eos qͥdã fr̃s secuti sunt
Per metroui portã exeuntes.
ut eos in latinã uel appiam
uiã sequerent᷑. subito eis con¬
siliũ ortũ ẽ. ut eos insalaria
uia extra ciuitatẽ requirere
debuissent: Igit᷑ ꝑgentes de¬
flexert̃ iter. & insalaria eos
ueteri ñ inuenientes. ꝑ portã
flãmineã decreuert̃ redire
Cũq reũterent᷑: mox ut equi
ante criptas illas uenerunt
in qͥb se monachi absconde¬
rant. fixerunt gradũ: Pul¬
sati & cõpulsi. passũ mouere
noluert: Considerauerunt
equites rẽ talẽ. sine myste

Expanded text:
inventi fuissent, ascensis caballis, eos quidam fratres secuti sunt, per Metronii portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur: subito eis consilium ortum est ut eos in Salariam viam extra civitatem requirere debuissent. Igitur pergentes deflexerunt iter, et in Salaria eos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque reverterentur, mox ut equi ante cryptas illas venerunt in quibus se monachi absconderant, fixerunt gradum; pulsati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine myste
Abbreviated transcription (Latin):
riũ ex monasterio abstra¬
ctũ a pristinȩ quietis uita
mucronȩ suȩ occupatio.¬
nis extinxerit: Inter eos
tamen per studiose le¬
ctionis alloquiũ. coti¬
diane aspiratio compun¬
ctionis animabat: Hlorũ
ergo consortio non solũ
a terrenis est munitus

Expanded text:
rium a monasterio abstractum a pristinae quoque quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerat, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat . 27. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus
Abbreviated transcription (Latin):
nudatũ. longe orationis
usu in cubitis eiꝰ & genibus
cameloꝵ more inuenta ẽ
obdurata cutis excreuisse:
Et qͥd uiuens eiꝰ sp̃c semper
egerit. mortua caro testa¬
batur. Hec aut̃ gesta sunt
ante dñici natalis diem.
Quo transacto. mox Emili¬
anȩ sorori suȩ ꝑuisitationẽ
nocturne uisionis apparu¬
it dicens. Ueni ut qr natalẽ
phania iã tecũ faciam: cui
ris duȩ salute sollicit᷑a re¬
spondit. & si sola uenio
sororẽ nr̃am Gordianã cui
& enĩ soror nr̃a int̃ laicas de¬
putata ẽ Quã uisionẽ mox
molestia corporis ẽ secuta.

Expanded text:
nudatum, longae orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, mortua caro testabatur. Haec autem gesta sunt ante Dominici natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visitationem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem phaniae diem jam tecum faciam. Cui Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta
Abbreviated transcription (Latin):
obsequio eiꝰ erant recurrenteᷤᷤ
adclybanũ partẽ de pane quã
in eo posuerant reperiebant:
Pars maxima ab ea clã paupe¬
rib fuerat erogata: Quod tum
demũ a quo eẽt panis de cliba¬
no sublatus comperire quiue¬
rant. cũ panes calidos ꝑciuita¬
tẽ post paululũ cernerent
egenos deferentes. & nomen
genouefȩ benedicentes ac ma¬
gnificantes audirent Erat illi
Spes non de his quȩ uident᷑. sed
Cui etiã patria illa in qua fęne¬
ratores egentiũ requirunt
thesaurũ suũ. olim ꝑ reuelati¬
onẽ sp̃c fuerat ostensa: & id¬
circo sine intermissione orans
flere consueuerat. qm̃quidem
ne frunimius. annis quattuor
clausos habens auris meatus.
parisius genouefam expetit:
obsecrans sibi tactu manuũ
suarũ auditũ restitui Cuius

Expanded text:
obsequio eius erant, recurrentes obsequio eius erant, recurrentes ad clibanum, partem de pane, quam in eo posuerant, reperiebant, pars maxima ab ea clam pauperibus fuerat erogata. Quod tunc demum, a quo esset panes de clibano sublatus, conperire quiverant, cum panes calidus per civitatem post paulolum cernerent egenus deferentes et nomen Genovefe benedicentes ac magnificantes audirent. Erat illi spes non de his quae videntur, sedCui etiam patria illa, in qua veneratores egentium requirunt thesaurum suum, olim per revelationem Spiritus fuerat ostensa. Et idcirco sine intermisione orans flere consueverat, quoniam quidem ne Frunimius annis quatuor clausus habens aureum meatus, Parisius Genovefa expetiit, obsecrans, sibi tactum manuum suarum auditum restitui. Cuius
Abbreviated transcription (Latin):
eã ꝓsecuta est: Nauall gͥ eue¬
ctione remeantib. contigit
ut naues eoꝵ uento flante. ita
inter scopulos uel arbores pe¬
riclitarent᷑. ut cistellȩ in quib
frugem exhibebant in latere
uersȩ etiã naues aqua imple¬
rentur: Ilico genouefa ad cęlũ
manib expansis : opitulationẽ
a xp̃o flagitauit. Confestimq
naues in suos sunt cursus di
ut uidit bessus presbiter. cuiuᷤᷤ
prȩtimore calor ossa relique¬
rat᷑. lȩtitia repletus. clara uoce
cecinit dicens: Adiutor & pro¬
tector factus ẽ nob dñs insa¬
lutẽ. Pariterq om̃s cũ eo in
cȩlũ clamore sublato. canticũ
exodi in modũ cęleumȩ con¬
cinentes magnificauerunt
dm̃. ꝑquẽ sunt famula eius
genouefa deprecante saluati:
Regressa itaq parisius. unicui¬
q ꝓ ut opus fuit frugẽ di¬
spersit: Non nullis etiam qͥb
uirtus prȩ inopia deerat.
panes integerrimos erogauit.
adeo ut sepe puellȩ quȩ in

Expanded text:
eam prosecuta est. Navale igitur effeeam prosecuta est. Navale igitur effectione remeantibus, contigit, ut naves eorum, vento flaute, ita inter scupolus vel arbores periclitarentur, ut castellae in quibus frugem exhibebant in latere verse, et iam naves aqua inplerentur. Ilico Genovefa, ad caelum manibus expansis, opitolationem a Christo flagitavit, confestimque naves in suo sunt cursu dir. Haec ut vidit Bessus presbiter, cuius prae timore calor ossa reliquerat, leticia repletus, clara voce cecinit, dicens: 'Adiutor et protector factus est nobis Dominus in salutem'. Pariterque omnes cum eo, in caelo clamore sublato, canticum Exodi in modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem sunt, famula eius Genovefa deprecante, salvati. 40. Regressa itaque Parissius, unicuique, prout opus fuit, frugem dispersit. Nonnullis etiam, quibus virtus pre inopia deerat, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in
Abbreviated transcription (Latin):
tatem trecasensiũ perueniss&.
occurrit ei multitudo populi
offerentes infirmos: quos illa
signans & benedicens in colume ᷤᷤ
reddebat: Oblatꝰ ẽ ei in eadem
urbe homo. quẽ dñico die
operantẽ ultio diuina dam¬
nauit in lumine: Necnon &
puella annoꝵ fere.xii. simi¬
liter cȩca: quoꝵ illa oculos
facto crucis signaculo. inuo¬
cata indiuidua trinitate il¬
luminauit: Quidã subdiaconꝰ
ut uidit tanta mirabilia ꝑ
eã fieri. obtulit ei filiũ suum:
quẽ bis quinis mensib frigora
uehement̃ afflixerant: Mox
genouefa aquã sibi exhiberi
tã. puerulo infirmo potandã
state fide repleti auferentes
fimbriã uestim̃ti eiꝰ. adiuer¬
sis infirmitatib sunt sanati
Pleriq ab obsessis dȩmonibus
tunc ꝑ eam mundati sũnt:
Regrediens uͦ artiaco ubi diesali¬
quos comorata ẽ. & inde. redi¬
ens ad ciuitatẽ suã. Uxor tribuni
quȩ ꝑ eã fuerat sanitatẽ conse¬
cuta quousq nauẽ ascenderet.

Expanded text:
tatem Trecassium pervenisset, tatem Trecassium pervenisset, occurrit ei multitudo populi offerentes infirmus, quos illa signans et benedicens incolomis reddebat. Oblatus est ei in eadem urbem homo, quem dominico die operantem ultio divina damnavit in lumine, nec non et puella annorum fere XII similiter ceca. Quorum illa oculos, facto crucis signaculo, invocata individua Trinitate, inluminavit. 38. Quidam subdiaconus, ut vidit tanta mirabilia per eam fieri, obtullit ei filium suum, quem bis quinis mensibus frigura vehementer adflixerant. Mox Genovefa aquam sibi exhibere ta puerolo infirmo potandam state fide repleti, auferentes fimbrias vestimenti eius, a diversis infirmitatibus sunt sanati; plerique ab obsessis demonibus tunc per eam mundati sunt. 39. Begrediens vero Arciaca, ubi dies aliquod commorata est, et inde rediens ad suam civitatem, uxor tribuni, que per eam fuerat sanitatem consecuta, quousque navem ascenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
di iussit Quã cũ ictib securiũ
nauales eiusdẽ socii cępissent
incidere. ultro orante genoue¬
fa ruit auulsa ꝓtinus duo
monstra feruntur uario colore
ab eodẽ loco egressa: De quoꝵ
nidore duab fere horis naui¬
gantes foetidissimo foetore¬
ꝑculsi sunt Nullus deinceps
in eodẽ loco naufragiũ passus
a nauigantib fertur: Deinde
cũ arciacũ oppidũ fu̾iss& in¬
gressa. occurrit ei quidã tri¬
buinus nomine passiuus. dep̃¬
cabat᷑ eã ut uxorẽ suã longo
iã tẽpore paralysis ȩgritudine
detentã sua uisitatione sanard
Obsecrante ergo tribino uel
seniorib cętus illius. indomi
eiꝰ ingressa. ad lectũ ȩgrotan¬
signaculo crucis de lectulo
consurgere iussit Confestĩ
mulier quȩ ut asserebant
annis quattuor. nequaquã ui¬
uendi ꝓpriis uirib prȩ egri¬
tudine uel dolore quiuerat:
iubente genouefa de lecto sur¬
rexit in columis: Om̃s astantes
magnificauerunt mirabilem

Expanded text:
di iussit. Quam cum hictibus securium di iussit. Quam cum hictibus securium navales eiusdem socii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes foededissimo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufragium passus a navigantibus fertur. 36. Deinde cum Arciaca oppidum fuisset ingressa, occurrit ei quidam tribunus nomine Passivus, depraecabatur eam, ut uxorem suam, longo iam tempore paralisi egritudine detentam, suam visitacione sanaret. Obsecrante ergo tribuno vel seniores coeti illius, in domo eius ingressa, ad lectum egrotansignaculo crucis, de lectulo consurgere iussit. Confestim mulier, quae, ut adserebant, annis quatuor nequaquam vigendi propriis viribus pre egritudine vel dolore quiverat, iubente Genovefa, de lecto surrexit incolomis. Omnes adstantes magnificaverunt mirabilem
Abbreviated transcription (Latin):
in cellula reclusa soli dõ orati¬
onib ac uigiliis uacabat:
Adueniens uero quȩdã religio¬
sa femina curiositate potius
quã fide ꝑmota. quid nam
genouefa in cellula sua age¬
ret clam cognoscere uoluit :
quȩ ut ad fores eiꝰ ꝑuenit:
mox lumen oculoꝵ amisit:
Nescio quid eã ꝓculdubio do¬
lose cogitantẽ. ultio diuina
damnauit: Cuius oculos post
consũmationẽ quad ragesimȩ
ꝓcedens genouefa a cellula
sua. oratione & signo crucis
illuminauit: Tempore igit᷑
quo obsidionẽ parisius bis
quinos ut aiunt annos a
francis ꝑpessa ẽ. pagũ eiꝰdẽ
urbis ita in ȩdia afflixerat.
ut non nulli fame interisse
noscant᷑ : Factũ ẽ autem ut
genouefa in arciacinse op¬
pido nauali euectione ad
comparandã annonã ꝓficisce¬
retur: Quȩ cũ ꝑueniss& ad locũ
ubi erat in amne sequanȩ ar¬
bor quȩ naues mergebat: pau¬
lulũ genouefa. nauigantib ad
ripã appropinquare p̃cepit
& oratione facta arborẽ inci¬

Expanded text:
in cellola reclausa, soli Deo orationibus ac vigiliis vacabat. Adveniens quedam relegiosa femina, curiositate potius quam fide permota, quidnam Genovefa in caellola sua ageret, clam cognuscere voluit. Que ut ad foris eius pervenit, mox lumen oculorum amisit: nescio quid eam procul dubio dolose cogitantem ultio divina damnavit. Cuius oculus post consummationem quadraginsime procedens Genovefa ad cellola sua oratione et signo crucis inluminavit. 35. Tempore igitur, quo opsidionem Parisius bis quinos, ut aiunt, annos a Francis perpessa est, pagum eiusdem urbis ita inaedia adflixerat, ut nonnulli fame interisse nuscantur. Factum est autem, ut Genovefa in Arciacinse opido navali effectione ad conparandam annonam proficisceretur, Quae cum pervenisset ad locum, ubi erat in amne Sęquana arbor, qui naves mergebat, paulolum Genovefa navigantibus ad ripam adpropinquarae precoepit et, oratione facta, arborem inci
Abbreviated transcription (Latin):
rat. emendaret pudor:
Furtũ quasi sacrilegiũ dẽ
riis grauissimũ dicebat eẽ
delictũ: Quid memorem
clementiã & sedulitatem
inegrotantes quas miris
obsequiis & ministerus
confouebat: Cũq aliis
languentib large p̃be¬
ret om̃a. & ȩsum quoq
exhiberet carniũ:.si quan¬
do ipsa egrotasset sibi ñ
indulgebat. & mn eo in¬
equalis uidebat᷑. qđ in

Expanded text:
rat, emendaret pudor. Furtum quasi sacrilegium deteriis gravissimum dicebat esse delictum. Quid memorem clementiam et sedulitatem in aegrotantes, quas miris obsequiis, et ministeriis confovebat? Cumque aliis languentibus, large praeberet omnia, et esum quoque exhiberet carnium; si quando ipsa aegrotasset, sibi non indulgebat, et in eo inaequalis videbatur, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
uim ẽẽ uiderent᷑ Iunc in
eadẽ naui residentes. ñ iã
ex mortis uicinio. sed ex
ipsa eiꝰ p̃senti uisione tur¬
bati. om̃s sibimet ipsis pa¬
cẽ deder̃t: corpus & sangui¬
nẽ redẽptoris acceperunt:
dõ se singuli cõmendanteᷤ.
ut eoꝵ animas benignus
susciperet: quoꝵ corpora
ita pauendȩ morti tradi saxx¬
disSet: Sed omp̃s ds̃ qui
eoꝵ mentẽ mirabiliter
re uenerant. mirabilius
nauis eadẽ usq ad superi¬
ores tabulas aquis plena.
iter ꝓpriũ ꝑagens enata¬
uit: Nono autem die in
cotronensis castri portu
deducta est: Ex qua exier̃t

Expanded text:
vim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex ipsa ejus praesenti visione turbati, omnes sibimetipsis pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora ita pavendae morti tradidisset. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentem mirabiliter i amore venerant, mirabilius navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exier
Abbreviated transcription (Latin):
cepit uel quid ad purgatio¬
nẽ morientis faceret: uł qͥd
ad exẽplũ uiuentib ꝓuide¬
ret: Pretioso gͥ eiꝰdẽ monastẽ¬
rii p̃posito adse accersito.
dixit Uide ut nullꝰ ex fr̃ib
se ad eũ morientẽ iungat.
nec sermonẽ consolationis
excuius libet eoꝵ ore reci¬
piat: sed cũ in morte consti¬
tutꝰ fr̃s quesierit. ei suus fr̃
carnalis dicat. qr ꝓsolidis
qͦs occulte habuit a cunctiᷤ
fr̃ib ab ominatꝰ sit: ut saltẽ
in morte de culpa sua m̃tẽ
illius amaritudo transuer
om̃s clamantes. pecunia tua
tecũ sit in ꝑditione: & sic
eũ t̃ra cooperite In quib
utrisq reb sollertissimꝰ pat̾
GREGORIUS. unã morienti.
amaritudo mortis a culpa
solubilẽ faceret: & istos aua¬
ritiȩ tanta dãpnatio misceri
factũ est Nã dũ idem mona¬
chus ꝑueniss& ad mortem
atq anxie se quȩreret fr̃ib
cõmendare. Nullusq fratrũ
ei applicari uel loqui tẽpta

Expanded text:
coepit, vel quid ad purgatiocoepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad se accersito, dixit: « Vide ut nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverbomnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam mamaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri factum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem atque anxie se quaereret fratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui digna
Abbreviated transcription (Latin):
lio qͦq tẽpore quidã mona¬
chus iustus nomine. medicinȩ
arte imbutus. GREGORIO
sedule obsequi: atq in assi¬
dius ȩgritudinib eiꝰ excu¬
bare consueuerat: flic itaq
corporis languore p̃uentũ.
ad extrema ductꝰ ẽ: cui in
ipsa molestia. fr̃ germanus
copiosus nomine seruiebat :
Sed p̃dictꝰ iustꝰ cũ iã se adex¬
trema ꝑuenisse cognosce¬
ret. eidem copioso fr̃i suo
qr occultos tres aureos ha¬
beret innotuit : qđ nimirũ
fr̃ib celari ñ potuit Qui
subtilit̃ indagantes. atq illiꝰ
medicam̃ta om̃a ꝑscrutanteᷤᷤ:
eosdẽ tres aureos inuener̃t
in medicamine absconditõ.
Quod mox ut GREGoRio nun¬
tiatũ ẽ. tantũ malũ de fr̃e
qui secũ cõmunit̃ uixerat.
eqͣnimit̃ ferre ñ ualuit:
quippe qr eidẽ monasterio
iã dudũ regulã constitue¬
rat. ut cuncti fr̃s ita cõmu¬
nit̃ uiuerent: qͣtinꝰ eis singu¬
lis nulla habere ꝓpria lice¬
ret: Tunc GREGORIUS nimio
merore cõpulsus. cogitare

Expanded text:
lio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic itaque corporis languore praeventus, ad extrema deductus est, cui in ipsa molestia frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio oerore percussus, cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
canonicã nullomodo cessa¬
bo: In om̃ipotente aut̃ dño
confido qr longã piissimis
Hȩc Gregorius dissimula¬
trici augustȩ Ceterũ eodẽ
Maximo in sua p̾suptione
manente. c̃secratores atq
om̃s dalmatinos & laderti

Expanded text:
canonicam nullo modo cessabo. In omnipotente autem Deo confido, quia longa piissimis Haec Gregorius dissimulatrici Augustae. Caeterum eodem Maximo in sua praesumptione manente, consecratores, atque omnes Dalmatinos et Jaderti
Abbreviated transcription (Latin):
passione redẽpti atq saluati:
om̃ib mortuus ẽ xp̃c. cuius
sanguis totius ẽ mundi pre¬
tiuĩ. Aquo p̃tio extranei sunt
qui aut exigente retributio¬
ne iustitiȩ de generali massa
ꝑditionis ad redẽptionẽ dono
captiuitate redimi noluert̃.
aut post redẽptionẽ fide uł
oꝑe apostatantes ad eandẽ
sunt seruitutẽ reũsi Non aut̃
excidit ubũ dĩ. neq euacuata
ẽ mundi redẽptio Quȩ ita
impensa ẽ generi humano:
ut qđ ꝑ unicũ exẽplũ gestũ
ẽ ꝓ uniũsis. ꝑsingulare sacra¬
mentũ celebretur in singulis:
Quod aut̃ generali p̃tio non
om̃s redimuntur: ñ ad sacra¬
menti uirtutẽ sed ad infide¬
liũ respicit partẽ: Effusio¬
ꝓ in iustis
fuit.diues ad

Expanded text:
lvati: omnibus mortuus est Christus, cuius sanguis totius est mundi pretium. A quo pretio extranei sunt, qui aut, exigente retributione iustitiae, de generali massa perditionis ad redemptionem dono captivitate, redimi noluerunt, aut post redemptionem fide vel opere apostatantes, ad eandem sunt servitutem reversi. Non autem excidit verbum Dei, neque evacuata est mundi redemptio, quae ita impensa est generi humano, ut, quod per unicum exemplum gestum est pro universis, per singulare sacramentum celebretur in singulis. Quod autem generali pretio non omnes redimuntur, non ad sacramenti virtutem, sed ad infidelium respicit partem. Effusioo iniustis fuit dives ad
Abbreviated transcription (Latin):
eret eũ qͥ habebat mortis im¬
periũ idest diabolũ. & libe¬
raret eos qͥ timore mortis
ꝑ totã uitã obnoxii erant
seruituti Et itẽ quib autẽ
iurauit non introire inre¬
quiem ip sius. nͥ¬
illis qui
incre¬
duli fue¬
runt
Et uidemus qr non potuert̃
introire: ꝓpter incredulitatẽ:

Expanded text:
mortis imperium, id est diabolum, et liberaret eos, qui timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti, et item: Quibus autem iuravit non introire in requiem ipsius, nillis, qui increduli fuerunt? Et videmus, quia non potuerunt introire propter incredulitat
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ ꝑturbati. delibe¬
rato consilio. trifariȩ ꝑloca
uiae contigua.unde pon¬
tifex ad beati letri profe
tur: eũq turmatĩ talit̃ allo¬
cunt᷑: Petrũ offendisti. romã
destruxisti: quia GREGORIG̃
dimisisti Quib sententus
om̃ino papa ꝑterritus. mi¬
sit continuo nuntios qui
uirũ dñi reuocarent GRE

Expanded text:
plurimum perturbati, deliberato consilio, trifarie per loca viae contigua unde pontifex ad beati Petri basilitur, eumque turmatim taliter alloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetuo repletꝰ sp̃u: cuncta
quȩ eis uel sẽmini eoꝵ euen¬
tura erant prȩdixit. qualit̃
scilicet successura eoꝵ postẽri¬
tas regnũ eẽt nobilissime pro¬
pagatura atq gubernatũra.
& sc̃am eccłam sublimatura.
om̃iq romana dignitate
regnoq potitura. & uictoria
contra aliarũ gentiũ incur.¬
sus adeptura. nisi forte abo¬
no degenerantes uiã ueritatiᷤ
reliquerint. & diuersos uitioꝵ
fuerint secuti amfractus qͥb
neglegi eccłastica solet disci¬
plina. & quib ds̃ offendit᷑
ac ꝑ hoc regna solent subuer¬
ti atq de gente ingentem
transferri Quod de moyse
scriptũ legimꝰ quia splendida
facta est facies eiꝰ dũ respice¬
ret in eũ dñs. hoc & in beatũ
ReIIGIUYA Luce splendida
illustratũ factũ fuisse audi
uimꝰ qm̃ sicut moyses legis¬
lator populo ueteri erat
a dño constitutus: ita &
beatus Rexuisius ȩuan-¬
gelicȩ gr̃ȩ lator. populo in
ꝓximo ꝑ fontẽ baptismatis

Expanded text:
prophetico repletus spiritu, cuncta prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate regnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi aecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferri. Quod de Moyse scriptum legimus, quia splendida facta est facies eius, dum respiceret in eum Dominus, hoc et in beatum Remigium luce splendida illustratum factum fuisse audimus; quoniam, sicut Moyses legislator populo veteri erat a Domino constitutus, ita et beatus Remigius euvangelicae gratie lator populo in proximo per fontem baptismatis
Abbreviated transcription (Latin):
litãtẽ atq salutẽ ꝑtinens ẽẽt
agendũ. cũ magna expetunt
deuotione: parati audire &
opere cõplere quȩ a scõ pon¬
tifice discerent Nã lumen qđ
eos exterius ꝑfudit. etiam in¬
terius illuminauit: & ad quȩ¬
rendũ salubre consiliũ incita¬
uit. Delectabant᷑ namq in
uerbis illis quȩ audierant:
lic& exterriti essent de lumi¬
nis claritate  At uero uir sc̃s
scã repletus sapientia. cępit
eos instruere hanc ẽẽ uisio¬
nis diuinȩ atq angłicȩ con¬
suetudinẽ : ut in aduentu suo
terreant corda mortalium.
sed subsequenti consolatione
demulceant p̃cedentẽ timõ¬
rẽ: instruens eos ex auctorita¬
te sc̃arũ scripturarũ. quomͦ
singulis quib apparuerant.
& in primordio apparitioniᷤ
incusserint uidentib se timo¬
rem. sed post ꝑ gr̃am conso¬
lationis. gratissimã eoꝵ cor-¬
dib prȩbuere lȩcitiȩ hilari¬
tatẽ. Cũq iã sc̃s uir eos de ta¬
lib sufficienter instruxiss&

Expanded text:
litatem atque salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit et ad querendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent de luminis claritate. At vero vir sanctus, sancta repletus sapientia, cepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant precedentem timorem, instruens eos ex anctoritate sanctarum scripturarum, quomodo singulis quibus apparuerant et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, sed post per gratiam consolationis gratissimam eorum cordibus prebuere letitiae hilaritatem. Cumque iam sanctus vir eos de talibus sufficienter instruxisset,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Tu quid hic facis & Qua¬
re intrasti in hanc uillã quã
michi homo te deuotior de¬
dit. quãq ego ȩccłȩ dominȩ
meȩ scẽ dĩ genitricis donaui:
Et flagellauit eũ satis durit̃.
ita ut postea liuores incor¬
pore eius parerent: Et cum
disparuit beatus Re ooient᷑.
pippinus surrexit accorrep¬
tus ualida febre. quantotius
ab ipsa uilla recessit: De qua
febre non paruo tempore
laborãuit: Et deinceps prin-¬
ceps regni usq ad moderna

Expanded text:
dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, quam mihi homo te devotior dedit, quamque ego aecclesiae dominae meae, sanctae Dei genetricis, donavi?' Et flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora ibi non mansit. sicut
nec in coditiaco uel luliaco:
nisi hludouuicus rex germã¬
niȩ quando suꝑ fratrem suũ
karolũ regnũ eiꝰ inuasit in
luliaco mansit: & inde in

Expanded text:
tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et inde in
Abbreviated transcription (Latin):
patim. Signa uero in sole & lu¬
na & stellis adhuc aꝑte mini¬
me uidimꝰ: Sed qr hȩc ñ longe
st̃. ex ipsa iã aeris immutati¬
one colligimꝰ: Quãuis prius quã
italia gentili gladio ferien¬
da traderet᷑. igneas incęlo
acies uidimꝰ. ipsũq qͥ postea
humani generis fusus ẽ san
tiũ rerũ certitudo ẽ. p̃teritarũ
exibitio: Et paulopost: Ecce
fr̃s mei. iã cernimꝰ qđ audie¬
bamꝰ. Nouis cotidie & crebre¬
scentib malis mundus ur¬
getur: Exilla plebe innu¬
mera. qͣnti remanseritis aspi¬
citis: Et tam̃ cotidie flagella
urgent. repentini casus op¬
primunt: Nouȩ nos & inꝓ¬
uisȩ clades affligunt. Sicuit
enĩ iniuuentute uiget corp¬
forte & incolume man&
pectꝰ. torosa ceruix. plena
st̃ brachia. in annis autem
senilib statura curuat᷑. cer

Expanded text:
gna vero in sole, et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsumque qui postea humani generis fusus est, satium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. » Et paulo post: « Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis, et tamen adhuc quotidie flagella urgent, repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpforte et incolume manet pectus, torosa cervix, plena sunt brachia; in annis autem senilibus statura curvatur, cer
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ non ignobilis. nec dum
baptizatꝰ. se a sc̃o REMIGIO
uisitari postularet. egiã uelut
in ultimo sp̃u positꝰ se credere
fateret᷑. & baptizari deposceret.
egroto abrenuntiante & bene¬
dicto fonte: sc̃s REMIIGTUS
a prbo loci illius exorcizatũ
oleũ & chrisma quȩsiuit:

Expanded text:
liae non ignobilis necdum liae non ignobilis necdum baptizatus se a sancto Remigio visitari postularet et iam, velut in ultimo spiritu positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit
Abbreviated transcription (Latin):
qr frustra orare iustuᷤ dõ in hȩ¬
rens nec deb& nec poterit:
Unde tim̃dũ est. ne qui usq ad
mortẽ inpeccatis ꝑsistentes.
corpora sua peccatis fȩtida
odor extat & extitit expetunt
sepeliri : ad detrim̃tũ illis ue¬
niat qđ ad augm̃tũ salutis
poterat ꝓuenire. si adhuc in
corpore uiuentes se apeccati
c̃uerterent. & illa pęnitentiȩ
c̃fessionib expurgarent. laeri¬
mis lauarent: & bonis oꝑib
t̃gerent: qͣtinꝰ hoc qđ ꝑ magistrũ
gentiũ dicit᷑ implerent. exhi¬
bentes corpora sua hostiã ui¬
uentẽ. sc̃am dõ placentem
Hostia qͥppe occidit᷑. ut offerat᷑.
Sed hostia uiuens ẽ corpꝰ ꝓ dño
afflictũ. qđ & hostia dicit᷑ &
uiuens. qr uiuit in uirtutib
& ẽ occisũ auitis. Hostia uide¬
lic&. qr iã huic mundo est a
pͣuis actib mortuũ: Uiuens
aut̃. qr cuncta quȩ prȩualet
bona oꝑat᷑ : Tales gͦ dũ possumꝰ
nos p̃paremꝰ. qͣles illius adiu¬
torio dĩ miscđia digni simus.

Expanded text:
 frustra orare iusto Deo inherens nec debet nec poterit. Unde timendum est, ne qui usque ad mortem in peccatis persistentes corpora sua peccatis fetida sti bonus odor extat et extitit, expetunt sepeliri, ad detrimentum illis veniat, quod ad augmentum salutis poterat provenire, si adhuc in corpore viventes se a peccatis converterent et illa penitentiae confessionibus expurgarent, lamis lavarent et bonis operibus tergerent, quatinus hoc quod per magistrum gentium dicitur implerent, exibentes corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Hostia quippe occiditur, ut offeratur, sed hostia vivens est corpus pro Domino afflictum. Quod et hostia dicitur et vivens, quia vivit in virtutibus et est occisum a viciis: hostia videlicet, quia iam huic mundo est a pravis actibus mortuum; vivens autem, quia cuncta quae prevalet bona operatur. Tales ergo, dum possumus, nos preparemus, quales illius adiutorio Dei misericordia digni simus e
Abbreviated transcription (Latin):
ic ergo loco defunsti prĩs sub¬
rogatus frm̃ pene omnium u¬
nanimi sencencia ordinatu memo¬
rati. U̾oidonis remoꝵ archip̃sulis
non dui passus est int̾ ruptum pẽ¬
dere memorabile ceptum sui an-¬
tecessoris: s primo quidẽ dexterã
basilice crucẽ maxima iam ex ꝑte
nichoatam et sinistram nichil
ad huc preter fundimenta ha¬
bentem. cũ codeis quib ad suꝑio¬
ra eẽt ascensus fecit edificari. Crip¬
cam autem que suꝑ bĩ remigii se¬
pulchrum constructa. fuerat. qr

Expanded text:
ic ergo loco defuncti Patris subrogatus, fratrum pene omnium unanimi sententia, ordinatu memorati Widonis Remorum archipraesulis, non diu passus est interruptum pendere memorabile coeptum sui antecessoris, sed primo quidem dexteram basilicae crucem, maxima ex parte jam inchoatam, et sinistram nihil adhuc praeter fundamenta habentem, cum cocleis, quibus ad superiora esset ascensus, fecit aedificari. Crypta autem quae super beati Remigii sepulcrum constructa fuerat, q
Abbreviated transcription (Latin):
ce dedicatõnem collocauerat cũ
humili deuotõe accessit. ibi q or̃oe
completa illud deuote suppositis
humeris inde extulit: et in statõe
sibi decent̾ apparata cũ diuinis

Expanded text:
e dedicationem collocaverat, cum humili devotione accessit, ibique oratione completa, illud suppositis humeris devote inde extulit, et in statione sibi decenter apparata cum divinis
Abbreviated transcription (Latin):
i. Eodẽ nichilominꝰ tẽpore
post absidẽ oratorii sc̃ae
MARlaf sẽꝑ uirginis. orato¬
rio scȩ̃ Barbare ubi Gregoriꝰ
laudes dño celebrare Sole¬
bat ciuncto. dȩmon appa¬
ruit. sibiq in antro qđ illic
cernit᷑ hospiciũ faciens. no¬
cturnis horis tanta crepita¬
bat fragore. ut om̃a fun¬
dam̃ta monasterii putaret᷑
c̃uellere: Nonnũꝗͣ equos
de stabulis auferens. audie¬
batur tota nocte discurrere:
quoꝵ duos p̃cipitio demer¬
dissẽ ꝓbatꝰ est. Cũq pauore
tanti sonitꝰ monachos a

Expanded text:
. Eodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavore tanti sonitus monachos a
Abbreviated transcription (Latin):
Iec quia loħes emendare
anno iuxta qđ Gregorius
ei p̾dixerat diẽ suȩ uocati¬
onis dũ ñ adtendit incur¬
rit: & ante tumidus cre¬
puit. quã meruiss& ami¬
ctu palli saturari: Cuiu̾
Marinianũ monachũ fa¬
miliarẽ suũ rauennatibus
ep̃m c̃secrauit. cui & palliũ
dirigit scribers Apłice se¬
dis beniuolentia & antiq
c̃su&udinis oru̾ine ꝓuocati:
fr̃nitati tuȩ quã in rauen¬
nati eccła gubernationis
constat suscepisse officiũ¬
pallii usũ p̃uidimꝰ c̃cedendũ
quo ñ alit̃ uti memineris:
a salutatorio ad sacra mis¬
sarũ sollẽpnia celebranda:

Expanded text:
ec quia Joannes emendare anno, juxta quod Gregorius ei praedixerat, diem suae vocationis, dum non attendit, incurrit; et ante tumidus crepuit, quam meruisset amictu pallii saturari. Cujus Marinianum, monachum, familiarem suum Ravennatibus episcopum consecravit; cui et Pallium dirigit, scribens: « Apostolicae sedis benevolentia, et antiquae consuetudinis ordine provocati, fraternitati tuae, quam in Ravennati ecclesia gubernationis constat suscepisse officiupallii usum praevidimus concedendum; quo non aliter uti te memineris, ens a salutatorio ad sacra missarum solemnia celebranda
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia isdẽ uenerabilis
pat̾. quẽ admodũ fr̃ib ter.¬
rori fuerit exparte iã te¬
tigi. qͣlit̾ eiꝰ exẽplis idem
profecerint breuit̃ indican¬
dũ putaui : F rat quidã in
eodẽ monasterio. GREGORIO
adherebat Qui tanti pa¬
tris uerbis exẽplisq com¬
monitꝰ. multis cotidianis
lacrimis. ad gaudia patriȩ
cȩlestis anhelabat: Cũq
studiosissime & cũ magno
feruore desiderii sacra
scrutaret᷑: ñ in eis uerba
scientiȩ. sed fletũ cõpun¬
ctionis quȩrebat : qͣtinꝰ ꝑ
hȩc incitata mens eiꝰ exar¬
desceret: & ima deserens
ad contẽplationẽ celesti
iussit migra Cũq ille
non habere se sumptus
ad migrandũ diceret :¬
responsũ ꝓtinꝰ audiuit dicenꝰ.
Si de peccatis tuiꝰ agit᷑. dimissa
sunt: Quod dũ semel audis.
set. & magno adhuc mętu
trepidaret : nocte qͦq alia
in eisdẽ ẽ uerbis ad monituᷤ.

Expanded text:
ed quia idem venerabilis Pater quemadmodum fratribus terrori fuerit, ex parte jam tetigi, qualiter ejus exemplis iidem profecerint, breviter indicandum putavi. Frater quidam in eodem monasterio, nomine adhaerebat, qui, tanti Patris verbis exemplisque commonitus, multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelesstudiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra scrutaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec incitata mens ejus inardesceret, et ima deserens ad contemplationem patriae jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret,responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus.
Abbreviated transcription (Latin):
mietate respondere nc̃ usq
ñ ualui Ecce enĩ iã bienniũ
plene explet᷑ quo lectulo
teneor. tantisq podagrȩ do¬
lorib affligor. ut urx in
dieb festis usq ad horarũ
triũ spatiũ surgere ucaleã.
missarũ sollẽpnia cel ebrare:
Mox aut̃ cũ graui depellor
dolore decumbere. ut cru¬
ciatũ meũ possim gemitũ¬
int̾rũpente tolerare. qui

Expanded text:
mietate respondere nuncusque mietate respondere nuncusque non valui. Ecce enim jam biennium pene expletur, quod lectulo teneor, tantisque podagrae doloribus affligor, ut vix in diebus festis usque ad horarum trium spatium surgere valeam missarum solemnia celebrare. Mox autem cum gravi pellor dolore decumbere, ut cruciatum meum possim interrumpente gemitu tolerare. Qui