comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ft̃s malos: qͥ mali inueniri ñ possent. nͥ ad¬
mitterent᷑. Et necesse cͣ ut pͥmo tolerent᷑: ne for¬
te corrigant᷑. Necexcludi facile possunt. insipriꝰ
fuerint toleratr: et fit ipse intolerandȩ patientiȩ
Quis me huc querebat: Ego putabam: qr caritas
cͣhic. Et paucoꝵ hominu̾ molestia irritatꝰ. dũ nͣ
ꝑseuerat implere qł uouit: fit descitor tam sc̃i
ꝓpositi. et reus uoti non redditi. Iam uͦeum inde
erierit : fit et ipse uituꝑator et maledicꝰ: et dic̃ ca
sola quȩ qͣsi se pati ñ posse asseuerat ⁊ et aliqͣndo
uera. s uera maloꝵ coleran¬
da sunt: ꝓpt̾ societate̾ bonoꝵ. Dicit ał scͥptura.
Ue his qui ꝑdiderũt sustinentiã. et qł ẽ am¬
pliꝰ ructat indignationes maloꝵ odorem⁊ ir:¬
de absterreat intraturos: qr ipse cum intrasset
ꝑdurare ñ potuit. Quales illi: Imudi. litigato¬
res : nemine̾ sustinentes : auari. Ile illud ibi fe¬

Expanded text:
ibi fratres malos, qui mali inveniri non possent, nisi adibi fratres malos, qui mali inveniri non possent, nisi admitterentur et necesse est ut primo tolerentur, ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, nisi prius fuerint tolerati: et fit ipse intolerandae impatientiae. Quis me huc quaerebat? Ego putabam quia charitas est hic. Et paucorum hominum molestia irritatus, dum non perseveraverit implere quod vovit, fit desertor tam sancti propositi, et reus voti non redditi. Jamvero cum inde exierit, fit et ipse vituperator et maledicus: et dicit ea sola quae quasi se pati non potuisse asseverat; et aliquando vera. Sed vera malorum toleranda sunt propter societatem bonorum. Dicit illi Scriptura: «Vae his qui perdiderunt sustinentiam» . Et quod est amplius, ructat indignationis malum odorem, unde absterreat intraturos; quia ipse cum intrasset, perdurare non potuit. Quales illi? Invidi, litigatores, neminem sustinentes, avari; ille ibi illud fe
Abbreviated transcription (Latin):
dericis. Laudatores clericoꝵ. intendunt ibibo¬
nos ministros⁊ fideles aisponsatores. om̃ium
toleratores ⁊ uiscera sua impendentes hisqͦs uolt
ꝓficere: ñ querentes quȩ sua sunt. s quȩ iu̾uxp̃i.
Laudant hȩc: obliuiscuntur qr mixtisunt mar̾
Rursꝰ qui rep̾hendunt auariciã dericoꝵ. imꝑbi¬
tates cdericoꝵ. lites clericoꝵ ⁊ appetentes res ali¬
enas. ebriosos. uoraces. iactantes: et tu inuide
uituꝑas. et tumcaute laudaᷤ. Tu qui laudasdic
mixtos malos: tu qui uituꝑas uide ibi et bonos.
Sic et in illa uita cõmuni fr̾m. quȩ ẽ in monaft̾ioͬ
magni uiri. sc̃i. cotidic inymns. inorationib.
in laudib dr inde uuuit. Cilectione uł res᷑.
Laborãt manibꝰ suis. inde se transigunt: ñ aua¬
re aliqͥa petunt. Quicqͥd eis infertur apiis fr̃ib:
cum sufficientia et cum caritate utunt᷑. Nemo sͥ
tẽ sꝑans : nemine̾ quẽ toleret habitutꝰ. Inuentt

Expanded text:
clericis. Laudatores clericorum intendunt ibi boclericis. Laudatores clericorum intendunt ibi bonos ministros, fideles dispensatores, omnium toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt proficere, non quaerentes quae sua sunt, sed quae Jesu Christi. Laudant haec, obliviscuntur quia mixti sunt malis. Rursus qui reprehendunt avaritiam clericorum, improbitates clericorum, lites clericorum, appetentes res alienas, ebriosos, voraces, jactant. Et tu invide vituperas, et tu incaute laudas: tu qui laudas, dic mixtos malos; tu qui vituperas, vide ibi et bonos. Sic et in illa vita communi fratrum, quae est in monasterio: Magni viri, sancti, quotidie in hymnis, in orationibus, in laudibus Dei, inde vivunt, cum lectione illis res est; laborant manibus suis, inde se transigunt; non avare aliquid petunt, quidquid eis infertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum charitate utuntur; nemo sibi tem sperans, neminem quem toleret habiturus; invenit
Abbreviated transcription (Latin):
sua inueniant illi qͥ illuc ueniunt aliqͦs qͣles ibi
c̾e̾ ñ credebant: et offensi mał. resiliant abonis.
fr̃s. disciplinã istam aduitã ur̃am conferte: et
cant: ꝑ totum orbẽ t̾rarum una consẽ sione paciᷤᷤ
laudatur d̃s: audit forte qͥnescit tacitum ẽẽ de
commixtis mał uenit laude inuitatꝰ. ⁊ inuenit
comixtos malos. qͥ non illi p̾dicti st̃ anteꝙͣ. uemi
ipsist̃ qui theatra et amphitẽat᷑ implent ꝑludõ.
et ꝑalia spectacula: Eimplent eccłas ꝑdies festoᷤ.
Ebriosi. uoraces. inuidi: insectatores alt̾utrũ. St̃
mͦ laudant scͥpturȩ dĩ. Ecce qͦm nunc dixi sic liliũ
minedio sꝑinarũ: fic ꝓtima mea inmedio filrar
Audit homo. considat. placet illililiura: mtat
adheret lilio. tolerat sꝑmas ÷ merebit᷑ d̾e inlan¬
de et mocłis sponsi qͥ dicit sic̃ lilium inmedio
spinaꝵ : sic prima mea inmedio filiaꝵ. Ita et in

Expanded text:
sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi esse non credebant; et offensi a malis, resiliant a bonis. Fratres, disciplinam istam ad vitam vestram conferte, et catur per totum orbem terrarum, una consensione pacis laudatur Deus. Audit forte qui nescit tacitum esse de commixtis malis, venit laude invitatus, invenit commixtos malos, qui non illi praedicti sunt antequam veniripsi sunt qui theatra et amphitheatra implent per ludos et per alia spectacula, qui implent ecclesias per dies festos? Ebriosi, voraces, invidi, insectatores alterutrum. Sunt cripturae Dei, ecce quomodo nunc dixi, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum:» audit homo, considerat, placet illi lilium, intrat, adhaeret lilio, tolerat spinas; merebitur esse in laude et in osculis sponsi, qui dicit, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum.» Ita et in
Abbreviated transcription (Latin):
continet. omnibr respondet. et ab omnib auersat᷑:
difficile ẽ ut nͣ aliqͣ feriat᷑. Ubi gͦ sccuritas hice
ħuiꝗͣ in ista uitai nusꝗͣ. uisi in sola spe ꝓmissoꝵ d̃i.
Ibi aut̾e cum illic ꝑuencrimꝰ ꝑfecta securitas. cũ
claudunt᷑ portȩ ⁊ et confirmant᷑ uectes portarũ
ierłmr: ubi uere plena iubilatio. et magnu̾ gau¬
dium. M odo aut̾e ne securꝰ laudes quamlibet
uitã: ante mort̾e̾ ne laudes hominẽ quẽꝙͣ. Hinc
autẽ fallunt᷑ homines. ut uł ñ suscipiant melior̾e
uitã. uł temere aggrediant᷑ : qr cum laudare uolt.
sic laudant. ut non ibidicant mala quȩ mixta st̃:
et qͥ uituperare uolunt. tã inuido aĩo et ꝑu̾so ui¬
tuꝑant. ut claudant oculos aduersꝰ bona⁊ et so.¬
la mala quȩ ibi uł sunt uł putant᷑ exaggerent᷑.
Inde fit ut unaqueq ꝓfessio male laudata. id÷
nͨ caute laudata. cum inuitau̾it homines laude

Expanded text:
continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervenerimus, perfecta securitas, cum clauduntur portae, et confirmantur vectes portarum Jerusalem : ibi vere plena jubilatio et magnum gaudium. Modo autem ne securus laudes quamlibet vitam; ante mortem ne laudes hominem quemquam . 12. Hinc autem falluntur homines, ut vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere aggrediantur; quia et cum laudare volunt, sic laudant, ut non ibi dicant mala quae mixta sunt; et qui vituperare volunt, tam invido animo et perverso vituperant, ut claudant oculos adversus bona, et sola mala quae ibi vel sunt vel putantur, exaggerent. Inde fit ut unaquaeque professio male laudata, id est non caute laudata, cum invitaverit homines laude
Abbreviated transcription (Latin):
Cautꝰ ero: nullum malũ admittã. Quomͦ nulłũ
malũ admittes: Huslũ hominẽ malũ. nullũ
frẽm malũ intrantẽ admissurꝰ sũ cum paucis
emm et nosti inspicere. Om̃s nudis cordib ad te
ubi nemo dic aliqͥd sul̾i: quibꝰ ẽ aĩa una:⁊ coriũ
in dm: missi st̃ infornat̾e. et crepuert̾. Qͥmͦ gͦ cog¬
noscimꝰ eum qͥ sͥ adbuc ignotꝰ ẽe Excludes inalos
trs a conuentu bonoꝵe De corde tuo qͥs qͥs istadi¬
cis ⁊ om̃is malas cogitationes si potes exclude. N
intret incortuũ uł cogitio mala. N consentio in.¬
qͥs. S intrauit tam̾̃ ut suggͥeret᷑. Namom̾s mu¬
nita corda habere uolum᷑: ut nicħ intret qd ma¬
le suggeret᷑. Nñ autẽ intret qͥs nouit: Et pug¬
namus cotidie muno corde nr̃o. Uñ homo incor¬
de suo cum turba luctat᷑: Suꝑgerit auaritia. sug¬
gerit libido. suggerit uoracitas. suggerit istalę.
ticia popularis:. omnia suggerunt᷑ : ab omnibꝰ se

Expanded text:
Quomodo nullum Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem malum, nullum fratrem malum intrantem admissurus sum; cum paucis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad teubi nemo dicit aliquid suum, quibus est una anima et cor unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ene. ł auci ipfibom de quib turbis sunt eliqͣtie
Sitam̃ iam ipsi paucibomines bom: tam̃bona
cogitatiohumana laudabił. et̃ cum talib qͥ elege.¬
runt uitam qͥetam: remoti abstrepitu populari.
aturb̃ inqͥctis. amagnis fluctib scłi. tanꝗͣ inpor¬
tu fc̃. Iamgͦ ibi gaudium illud iam ibi iubilatio
illa quȩ ꝓmittit᷑: Nondũ s adbuc gemitꝰ: ad¬
huc sollicitudo temptationũ. Habet enĩ aliun¬
de et portꝰ aditũ. Siex nulla parte haberet: mil¬
la in eum nauis intraret. Oportet gͦ. ut exaliqͣ
parte pateat. Aliq̃n autẽ ꝑ eam partẽ qͣ patet
uentꝰ irruit: et nͥ scopuli non st̃. naues se inuic̾e
collise confringunt. Ubi gͦ securitas ⁊ si nec in
portu: Et tam̃ ut cumq feliciores inportir: qͣm
tatis: et q̃n forte uentꝰ ex illa parte qͣ patet irru¬
erit: sit tͥ cauta gub̾natio. Numqͥd dicturꝰ c̃ mͥ
qͥs qͥs talib locis forte p̃est. immo seruit fr̃ibꝰ¬

Expanded text:
Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, esse cum talibus qui elegerunt vitam quietam; remoti a strepitu populari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitur? Nondum; sed adhuc gemitus, adhuc sollicitudo tentationum. Habet enim alicunde et portus aditum: si la in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portu? Et tamen utcumque feliciores in portu quam tatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam quid dicturus est mihi quisquis talibus locis forte praeest, imo servit fratr
Abbreviated transcription (Latin):
Sustinentes inuicẽ indilectione. Tudẽseris res
humanas. et segregasti ut nemo te uideat ⁊ cui
ꝓ̃deris: Tu adhoc ꝑuenisses : si nullꝰ tͥ ꝓfuiss:
Anqr ueloces tͥ pedes iuderis habuisse adtranse¬
undum. p̾cisurꝰ es pontema Exhortor omnes:
uer dĩ omnes hortatur: sustinentes inuice᷑ in
dilectione. Separabo me inquit aliqͥs cũ paucis
bonis: cũ ilł mͥ b̃n erit. Nam nulli ꝓdce̾ impiu̾
et crudele ẽ. Nonine hoc docuit dns m̾s. N emm
dampnauit seruum qͥ int̾uertit qd̵ accepie: s qͥ
ñ erogauit. Intelligat᷑ pena int̾uersoris. ex pe¬
na pigri. Serue neꝗͣ. et piger: ait dns dampnã.
Non ait int̾uertisti pecuniam mea̾. n᷑ ait dedi
tͥ: et non mͥ qđ dedi integrum reddidisti. Qͥa nͣ
creuit. qͥa ñ erogasti: inde inquic te puniam.
Auarꝰ ẽ d̾s salutis nr̃e. G separabo me inquit cũ
paucis bonis. Quid m ẽ ratione̾ habere cũ turbi̾e

Expanded text:
«Sustinentes invicem in dilectione.» Tu deseris res «Sustinentes invicem in dilectione.» Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo te videat; cui proderis? Tu ad hoc pervenisses, si nullus tibi profuisset? An quia veloces pedes tibi videris habuisse ad transeundum, praecisurus es pontem? Exhortor omnes, vox Dei omnes hortatur: «Sustinentes invicem in dilectione.» 10. Separabo me, inquit aliquis, cum paucis bonis; cum illis mihi bene erit. Nam nulli prodesse impium et crudele est. Non me hoc docuit Dominus meus. Non enim damnavit servum qui intervertit quod accepit, sed qui non erogavit. Intelligatur poena interversoris ex poena pigri. «Serve nequam et piger,» ait Dominus damnans: non ait, Intervertisti pecuniam meam; non ait, Dedi tibi, et non mihi quod dedi integrum reddidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum paucis bonis: quid mihi est rationem habere cum turbis?
Abbreviated transcription (Latin):
mecum dulce ᷤᷤ capiebas cibos. Qs dulces cibos
nob̾cum capiunt: qͥ nob̃cum semꝑfuturi ñ st̃e
turꝰ e xp̃ianus ⁊ ut ñ gemat int̾ falsos fr̃s: Quo
iturꝰ ẽe Quid facturus : Soutudines petat: se¬
cunt᷑ scaudala. Seꝑaturꝰ c̃ se qui bn ꝓficit̾. nͣuilĩ.
homin̾e̾ omnino paciat᷑: Quiꝰsi et ipsum anteꝙͣ.
ꝓficeret nemo uelit patic Si gͦ qr ꝓficit nullu̾
hominẽ uult patu eoipso quo ñ uult alique̾
hominẽ pati. coniuncitur. qd ñ ꝓficit. Inten¬
dat caritas ur̃a. Sustinentes in inuicem ait
a płs. indilectione: satagentes sernare unita¬
tem sp̃c inuniculo pacis. Sustinentes m̃uicẽ.
Non habes qͦd inte alius sustineat: Mirorsi
non ẽ. S ecce ñ sit. Eo robustior es ad cȩt̃os
sustinendos. quoiam ñ hab es qd̾ inte. aliisus¬
tineant. Non sustinẽtis: sustine cęt̾os. Nonpoᷤᷤ¬
sum inqͥs. G habes: qd inite aliisustineant:

Expanded text:
mecum dulces capiebas cibos» . Quos dulces cibos mecum dulces capiebas cibos» . Quos dulces cibos nobiscum capiunt, qui nobiscum semper futuri non sunt? tianus, ut non gemat inter falsos fratres? Quo iturus est? quid facturus? Solitudines petat? Sequuntur scandala. Separaturus est se qui bene proficit, ut nullum omnino hominem patiatur? Quid si et ipsum, antequam proficeret, nemo vellet pati? Si ergo, quia proficit, nullum hominem vult pati, eo ipso quo non vult aliquem hominem pati, convincitur quod non profecerit. Intendat Charitas vestra: «Sustinentes invicem,» ait Apostolus, «in dilectione, satagentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis» . «Sustinentes invicem:» non habes quod in te alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; eo robustior es ad caeteros sustinendos, quo jam non habes quod in te alii sustineant. Non sustineris, sustine caeteros. Non possum, inquis. Ergo habes quod et in te alii sustineant.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ paicamr: ẽ lilium mͥ spinas. Qd enim audit
eccłac Sic̃ lilium in medio symarum: ita ꝓxi.¬
ma mea in medio filiarum. N dictumẽ in medio
alienarũ: s inmedio filiaꝵ. O domine qͦmͦ con¬
solaris: qͦmͦ confortas: Quomͦ terres: Qͥdẽ qđ
dicis. sic̃ lilium in medio spinarũ: ita ꝓxima
mea inmedio filiaꝵ: Qͣs dicis spinas: ipsas filia.
Respondet spinȩ sunt ꝓpt̾ mores suos: filie ꝓpt̾
sacram̃ta mea. ¶tinam gͦ int̾ gemitꝰ alienarũ
gemeret᷑: mninꝰ gemeret᷑. Ille ẽ maior gemitus.
Qͣm si mimicꝰ ex ꝓbrass nͥi sustinuisse utus Et
si is qͥ oderat me suꝑ me magnalocutꝰ suisser.
absconde̾m me utiq ab eo. P̃salm uoces sunt:
Quilitt̾as nr̃as nouit sequit᷑: qͥ non nouit dis¬
cat ut sequat᷑. Si is qui oderat me suꝑme mag¬
na locutꝰ fue̾sses abscondem me utiq ab eo: tu¬
uͦ homo unanuis dux m̾̃s et notꝰ m̃s: qͥ simui

Expanded text:
inter paleam , est lilium inter spinas. Quid enim audit inter paleam , est lilium inter spinas. Quid enim audit Ecclesia? «Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum» . Non dictum est, In medio alienarum; sed, «in medio filiarum.» O Domine, quomodo consolaris, quomodo confortas, quomodo terres? Quid est quod dicis? «Sicut lilium in» «medio,» quarum «spinaliarum?» quas dicis spinas, ipsas filias? Respondet: Spinae sunt propter mores suos; filiae, propter sacramenta mea. Utinam ergo inter gemitus alienorum gemeretur; minus gemeretur. Ille est major ssem utique; et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo.» Psalmi voces sunt: qui Litteras nostras novit, sequitur; qui non novit, discat, ut sequatur. «Si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo: tu vero unanimis, dux meus et notus meus, qui simul
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: qr liberumte ueritas fecit. Si manseritis iqͥt
inu̾bo meo. uere discipuli mei estis: et cognoscetis
ueritatẽ ⁊ et ueritas liberabit uos. Simul es. et
seruus et liber. Seruus qͥa factus es: lib̃. qͥa amariᷤ
eum ud agunt murmuratua ut ñ seriuias: s ut
mal ꝰ seruus seruias. Seruus es domini. libertꝰes
domini: non te sic queras manumittĩ ut rece¬
das de domo manu missoris cui. Seruite d̾no in
iocunditate. Plena erit et ꝑfecta iocunditas cũ
corruptibile hoc induerit incorruptionẽ: et
mortale hoc inducrit in mortatitatt᷑. Tuncerit
ꝑfecta iocunditas: tuuc illa ꝑfecta iubilatio:
tunc laus sine defectur tunc amor sine scanda¬
lo: t̾c fructꝰ sine timore. t̾e uuta sine morte. Qͥdͥ
hice Nullumne gaudium: Si nullũ gaudium:
nulla iubilatio. N uomͦ iubilate dõ uniu̾sat̾ra:
Est plane et hic gaudium. de spe futurȩ uitȩ.
Gustat᷑ hic: unde ibi saticm᷑. S necesse e̾. ut
multa ꝑferant frum̾̃ta int̾ titania. Sunt gͣna

Expanded text:
seritis,» inquit, «in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos» . Simul es et servus et liber: servus, quia factus es; liber, quia amarienim id agunt murmura tua, ut non servias, sed ut malus servus servias. Servus es Domini, libertus es Domini; non te sic quaeras manumitti, ut recedas de domo manumissoris tui. 8. «Servite Domino in jucunditate.» Plena erit illa et perfecta jucunditas, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc erit perfecta jucunditas, tunc illa perfecta jubilatio, tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine morte. Quid hic? nullumne gaudium? Si nullum gaudium, nulla jubilatio: quomodo, «Jubilate Domino, universa terra?» Est plane et hic gaudium; de spe futurae vitae gustatur hic unde ibi satiemur. Sed necesse est ut multa perferant frumenta inter zizania: sunt grana
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑine : in male exultautib adũtamꝰ iubilationẽ
imꝓbandam: et offeramꝰ dõ iubilationẽ coro¬
nandam. ¶ndo gͦ nos iubilamꝰ qͣn laudamꝰ qd̾
dici ñ pot̾e Accendimꝰ enim uniu̾sam creaturãt
t̾ram. mare cęlum. et omnia quȩ in eis sunt:
atcendimꝰ singula hab̾e origines et causas sua̾t
senmum uim. nascendi ordinem. ꝑmanendi
modũ. int̾eundi decessum: currere uolumina
scłorum sine ulla ꝑturbatione: stellas uolui qͦ¬
dãmͦ ab oriente moccidentẽ ⁊ ꝑagere cursus an¬
noꝵ : uidemꝰ dim̃tiones m̃sium. diftensiones
horarĩr: inq his omnib nescio qͥd inuisibileqd¬

Expanded text:
spinae, in male exsultantibus advertamus jubilationem spinae, in male exsultantibus advertamus jubilationem improbandam, et offeramus Deo jubilationem coronandam. 5. Quando ergo nos jubilamus? Quando laudamus quod dici non potest. Attendimus enim universam creaturam, terram et mare, et coelum, et omnia quae in eis sunt: attendimus singula habere origines et causas suas, seminum vim, nascendi ordinem, permanendi modum, intereundi decessum, currere volumina saeculorum sine ulla perturbatione, stellas volvi quodam modo ab oriente in occidentem, peragere cursus annorum, videmus dimensiones mensium, distentiones horarum; inque his omnibus nescio quid invisibile
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ⁊ s quasi repletum ninio gaudio ñ pos¬
se t̾bis explicare qd gaudet. Ammadt̾ctite boc
meis quicantant etiã ñ honeste. Non emĩtalĩ
erit iubilatio ũa: quał illoꝵ ẽ. Nos em̃ mi̾tifi¬
catione iuibilare debemitilliautẽ iubilant in
miquitate. Itaq nos incontessioner illi incon¬
fusione: Tanĩut hoc dico q̃d intelligatis. inmo
recordemini rem cognitã: maximoubilant. qui
aliqͥd mnagris opantur. Copia fructuũ iocn¬
datiuł messores ueluindennatores. uł aliquoᷤ
fructus metentes. et inpsa fecunditatȩ t̾rȩ et fe¬
racitate gaudentes. exultando cantant: et int̾
cantica quȩ uerb̃ enuntiant. inserunt uoces qͣs¬
dam sine uerb melatione ex ultantis anii : &
hȩc uocatur iubilatio. Siqͥs forte ꝓpt̾ca ñ ircog¬
noscit quia nũꝗͣ adu̾tit : adu̾tit de cet̾o. Atq
utinam ñ inueniat qͦs aduertat: ne ds inueni¬
at qͦ s cuercat. S tam̃ quia ñ quiescunt nasci

Expanded text:
quidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posquidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posse verbis explicare quod gaudet: Animadvertite hoc in eis qui cantant etiam non honeste. Non enim talis erit jubilatio nostra, qualis illorum est; nos enim in justificatione jubilare debemus, illi autem jubilant in iniquitate: itaque nos in confessione, illi in confusione. Tamen ut hoc quod dico intelligatis, imo recordemini rem cognitam, maxime jubilant qui aliquid in agris operantur; copia fructuum jucundati vel messores, vel vendemiatores, vel aliquos fructus metentes, et in ipsa fecunditate terrae et feracitate gaudentes, exsultando cantant; et inter cantica quae verbis enuntiant, inserunt voces quasdam sine verbis in elatione exsultantis animi, et haec vocatur jubilatio. Si quis forte propterea non recognoscit, quia nunquam advertit, advertat de caetero. Atque utinam non inveniat quos advertat, ne Deus inveniat quos evertat. Sed tamen quia non quiescunt nasci
Abbreviated transcription (Latin):
magnum aliqͥd ẽ hoc: qđ intellectum beatos
facit. Dominꝰ gͦ ds n̾r beatifit᷑or hominũ. dec
mͥ intelligere quiͦd dicã: det uob̃ intelligere qd
auditis. Beatꝰ ppłs qui intelligit iubilationẽ
Curramꝰ gͦ adhancbeatitudinẽ⁊ intelligamꝰ iubi¬
latione: non eam sine intellectu fundamꝰ. Qa
opꝰ ẽ iubilare. et obtemꝑare huic psalmo dicen¬
ti iubilate do̾ omnis t̾ra. et ñ intellig̾e uibila¬
tionẽr ut uox nr̃a sola iubilet. et cormubilet:
Sonus enimcordis: intellectꝰ ẽ. Qͦa nostis dictu¬
rꝰ sum. Qui iubilat. ñ uerba dic̃: s sonꝰ quidã ẽ
leticiȩ sine u̾bis. Uox ẽ enim anini diffusi leti¬
cia. qͣntum pot̾ expͥmentis affectum⁊ ñ sensũ.
comp̃hendentis. Gaudens homo mexultatione
sua. ex uerb quib dã quȩ ñ possunt dici et in¬
telligi. eruꝑit inuoce̾ qͣndã exultationis sine
uerb̾: ita ut appareat eũ ipsa uoce gandere

Expanded text:
magnum aliquid est, quod intellectum beatos magnum aliquid est, quod intellectum beatos facit. Dominus ergo Deus noster beatificator hominum, det mihi intelligere quod dicam, det vobis intelligere quod auditis: «Beatus populus qui intelligit jubilationem.» Curramus ergo ad hanc beatitudinem, intelligamus jubilationem, non eam sine intellectu fundamus. Quid opus est jubilare et obtemperare huic psalmo dicenti, «Jubilate Deo, omnis terra,» et non intelligere jubilationem, ut vox nostra sola jubilet, et cor non jubilet? Sonus enim cordis, intellectus est. 4. Quod nostis dicturus sum. Qui jubilat, non verba dicit, sed sonus quidam est laetitiae sine verbis: vox est enim animi diffusi laetitia, quantum potest, exprimentis affectum, non sensum comprehendentis. Gaudens homo in exsultatione sua, ex verbis quibusdam quae non possunt dici et intelligi, erumpit in vocem quamdam exsultationis sine verbis; ita ut appareat eum ipsa voce gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
um messis dominicȩ Psalmꝰ iste inconfessione
boc nob̾ iubet: adboc nos hortat᷑: ut iubilemꝰ do:
Nec hortatur uelut aliquẽ unum angulum t̾re :
aut unam aliquã habitationẽ congregationẽ¬
ue homint̃. S quia se nouit ubiq seminasse
Bndictionẽ: undiq erigit iubilationẽ. Iubila¬
te gͦ domino uniu̾sa t̾ra. Numqͥd mͦ uocẽ meã
audiuit uniu̾sa t̾ra: Et tam̃ hanc uocẽ audi¬
uit uniu̾sa t̾ra: Iam iubilat domino umũsa
t̾ra. Et qđ adbuc non iubilat. uibilabit. Pten¬
deus enim b̃ndictio incipiente eccła ab ierłm.
tatem ubiq construit. Et mixci sunt boni mał:
et mali ꝑ omnẽ t̾ram: et bonip omnẽ t̾ram. In
mał murmurat om̃s t̾ra: inbonis iubilat oĩs
t̾ra. Qͥd ẽ ergo iubilarer Oultum enim. ios at¬
tentos facit hoc u̾bum et p̾sentis psalmititul
qͥ insc̾bitur inconfessione. Qa ẽ in confefsione
iubilare: Et alt̾ius cinusdã psalmi sententia

Expanded text:
um messi dominicae. Psalmus iste in confessione um messi dominicae. Psalmus iste in confessione hoc nobis jubet, ad hoc nos hortatur, ut jubilemus Deo. Nec hortatur velut aliquem unum angulum terrae, aut unam aliquam habitationem congregationemve hominum; sed quia ubique novit se seminasse benedictionem, undique exigit jubilationem. sa terra.» Numquid modo vocem meam audit universa terra? Et tamen hanc vocem audivit universa terra. Jam jubilat Domino universa terra; et quae adhuc non jubilat, jubilabit. Pertendens enim benedictio, incipiente Ecclesia ab Jerutatem ubique construit: et mixti sunt boni malis, et mali per omnem terram, et boni per omnem terram. In malis murmurat omnis terra, in bonis jubilat omnis terra. Quid est ergo jubilare? Multum enim nos attentos facit ad hoc verbum et praesentis psalmi titulus, quia inscribitur, «In confessione.» Quid est, in confessione jubilare? Est alterius cujusdam psalmi sententia
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba. audit. si peior factus fuerit. et sꝑinas de plu¬
ina generauerit: ignẽ sꝑet ÷ plumã ñ accuset. Q au
melior factꝰ fuerit. et fruges de bona t̾ra genuerit:
horreum sꝑet ⁊ pluuã laudet. Aut qͥd sunt nubes
aut qͥd eͣ pluuia ⁊ nͥ di miscdia omnia facientis cir.¬
ca eos qͦs diligit. et quib donauit ut ab eis diligat᷑.¬
Saloros frat Res
cum cantaretur. audistis : bre¬
uisẽ nec obscurꝰ. Quasi securi¬
tatem dederim ne laborẽ ti¬
meatis: uideamus tam̃ at¬
tentiͦs et qͣnto liberiꝰ. tanto
diligentiꝰ. quid sͥ uelint ea
ipsa quȩ aꝑte sonant: ut
qͣntum dominꝰ donare dignat᷑. sp̃ualit̾ intelliga¬
mus. Uexdĩ qͦlibet organo sonans: tam̃ uerdi.
Neq enim delectat aures eiꝰ nsiuer eiꝰ. Hamos
nos cum loquimur. tunc eum delectamꝰ. cũiꝑse
bitur. Hic ẽ atulꝰ eius. Psalmꝰ inconfessione:
Pauci uertꝰ sunt: magnatũ rerum grauidi:
Pariant semina incordib ur̃isut paret᷑ horre¬

Expanded text:
factus fuerit, et spinas de pluvia generaverit, ignem speret, pluviam non accuset: qui autem melior factus fuerit, et fruges de bona terra genuerit, horreum speret, pluviam laudet. Aut quid sunt nubes, aut quid est pluvia, nisi Dei misericordia, omnia facientis circa eos quos diligit, et quibus donavit ut ab eis diligatsalmum, fratres, cum cantaretur, audistis; brevis est, nec obscurus: quasi securitatem dederim, ne laborem timeatis. Videamus tamen attentius, et quanto liberius, tanto diligentius, quid sibi velint ea ipsa quae aperte sonant, ut quantum Dominus donare dignatur, spiritualiter intelligantur. Vox Dei quolibet organo sonans, tamen vox Dei; neque enim delectat aures ejus, nisi vox ejus: nam et nos cum loquimur, tunc eum delectamus, cum ipsbitur, hic est titulus ejus, «Psalmus in confessione.» Pauci versus sunt, magnarum rerum gravidi: pariant semina in cordibus vestris, ut paretur horre
Abbreviated transcription (Latin):
teor tͥ pat̾ domine cęli et t̾re: Illum laudans confi¬
tebatur: non se accusans. I audate nom̃ euis: qͣm
suauis est dominues. Nolite putare: qr deficitĩ
mlaudando. Laudatio ur̾a: qͣsi manducatio erit.
Eͣntum laudatis. tantũ uires adqͥritis: et tantũ
rit: desinet eẽ misericors. Ex ut ꝓtegat semꝑ inet̾¬

Expanded text:
teor tibi, Pater, Domine coeli et terrae» ? Illum laudans confitebatur, non se accusans. 17. «Laudate nomen ejus, quia suavis est Dominus.» Nolite putare quia deficitis in laudando. Laudatio vestra quasi manducatio erit: quantum laudatis, tantum vires acquiritis, et tantum rit, desinet esse misericors: et ut protegat sempe
Abbreviated transcription (Latin):
confessio peccatoꝵ. Nondixi ñ erit confessio: est
enim confessio laudis. Semꝑ conficeberis illum
dm: te creaturã. Illum ꝓtectorẽ: te ꝑtectum. In
illo quodãm absconditꝰ eris: sic̃ dictũ ẽ. abscondẽ
cos mabscondito uultꝰ tui. In atria eius: mym¬
confitemini et inatria cum intͣueritis: confice¬
mini inymnis. Hymur: laudes sũt. Qnintcaᷤ̃
te rep̾hende: cum intͣueris illu̾lauda. Aꝑite mͥ
portas t̃ticie. dic̃ in alio psalmo: ingrediens in

Expanded text:
confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit enim confessio laudis. Semper confiteberis, illum Deum, te creaturam; illum protectorem, te protectum. In illo quodammodo absconditus eris, sicut dictum est, «Abscondes eos in abscondito vultus tui» . «In atria ejus in hymconfitemini; et in atria cum intraveritis, confitemini in hymnis. Hymni laudes sunt. Quando intras, te reprehende; cum intraveris, illum lauda. «Aperite mihi portas justitiae,» dicit in alio psalmo; «ingrediens in
Abbreviated transcription (Latin):
miniuos ñ factos auob̃: laudate eũ aqͦ facties¬
tis. Ab illo sit bonum tuum: a qͦ recedens fecisti.
malum tuũ. Iutrate mportas eius inconfessiõe.
Intret grex inportas: ñ forris remaneant adlu¬
pos. Et quomͦ intrent inconfessione: Porta
id iicium. confessio tͥ sit. ¶ n malio psalmo
łr: incipite d̾ño inconfessione. Qd illic dic̃ inci¬
pite: hoc appellauit hic portas. Intrate portaᷤᷤ
ciꝰ inconfessione. Et qͥde sumiã intrauerimꝰ ñ
conficebim᷑ : Semꝑ confitere: semꝑ habes qđ
conficearis. Difficile ẽ in hac uita. ut fic homo
mutet᷑: ut ñ inueniat᷑ in eo qd̾ rep̃hendat᷑. Op̃
c̃ ut tute rep̾hendas: ne ille rep̾hendat qͥ dapna¬
turꝰ ẽ. Ergo et cum intͣueris mnatria confitere:
qͣndo nͣerit confessio peccatoꝵ milla reqͥ᷑ inilla
eqͣlitate angłoꝵ. S uidete qͥd dixetim. Honerit

Expanded text:
mini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti esmini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quomodo intret? «In confessione.» Porta, id est initium, confessio tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Quod illic, dicit, «Incipite;» hoc appellavit hic, «portas: Intrate in portas ejus in confessione.» Et quid, cum jam intraverimus, non confitebimur? Semper confitere, semper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut sic homo mutetur, ut nihil inveniatur in eo quod reprehendatur: opus est ut tu te reprehendas, ne ille reprehendat qui damnaturus est. Ergo et cum intraveris in atria, confitere. Quando non erit confessio peccatorum? In illa requie, in illa aequalitate Angelorum. Sed videte quid dixerim: Non erit
Abbreviated transcription (Latin):
Crucifixistis. flagellastis. sputis illinistis: spi¬
cea ꝑcussistis. custodes addsepulbrum postusts.
ultatis: Qd c̃ qđ suꝑbitis: Alius uosfcc̃. Et qͥuoᷤ
fecto: ipse auob̃ patit᷑. S uos sic uos iactatis. et
głamini et excollitis: qͣsi auob̾ ipsi factisitis. Bo¬
numẽ uob̾: ut quifecit uos. ꝑficiat uos. I pse
fecit nos: et ñ ipsi nos. Non debemꝰ suꝑbire To¬
tum bonum qđ habemiꝰ: ab arcificȩ nr̃ohabemꝰ.
Qd in nob̾ fȩcimꝰ inde damnam̃: qđ in nob̾ ille
fecit inde coronabimur. Ipse fecit nos et non¬
ipsi nos Nos autem popłs cins: ⁊ oues pascuȩ euis
Oues. et oiis. Ipse oues: una ouis. Et ꝗͣ amantis¬
simũ nr̃i pastorẽ habemꝰe Dimisit nonaginta no¬
uem. descendit querere un̾a reportat inbui̾s
siuis. redemptam sangume suo. Securꝰ mortuus
ẽ pastor ꝓoue. qͥ resurgens possidet ouem. Nos
Inportis miciũ c̃. a confessione incipiente. Inde ⁊¬
psalmã inconfessione: ibi ubilate. Confite.¬

Expanded text:
ilescat: crucifixistis, flagellastis, sputis illinistis, spicea percussistis, custodes ad sepulcrum posuistis; sultatis? quid est quod superbitis? Alius vos fecit; et qui vos fecit, ipse a vobis patitur. Sed vos sic vos jactatis et gloriamini, et extollitis, quasi a vobis ipsis facti sitis. Bonum est vobis ut qui fecit vos, perficiat vos. «Ipse fecit nos, et non nos.» Non debemus superbire: totum bonum quod habemus, ab artifice nostro habemus; quod in nobis nos fecimus, inde damnamur; quod in nobis ille fecit, inde coronamur. «Ipse fecit nos, et non nos. Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus.» Oves et ovis: ipsae oves una ovis. Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit nonaginta novem, descendit quaerere unam, reportat in humeris suis redemptam sanguine suo. Securus mortuus est pastor pro ove, qui resurgens possidet ovem. «Nos In portis initium est; a confessione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confite
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ di. ꝑtendit usq admimicos: ut sis ei simił qͥ
fac̃ solem suum oriri non suꝑbonos tantum: s
suꝑbonos et malos: et pluit ñ suꝑiꝰtos tantũ. s suꝑ
itos et iniustos. Entum accedis ad fimilitudinẽ
tanũ ꝓficis incaritater et tanto incipis sentire
dm. Et quẽ sentise Qui uenit adte. an adquẽ
tu redis Nam ule nũꝗͣ discessit ãce. Rccebit a ce
d̾s: cum tu recetis ado. Presentia sunt cecis o̾ia:
sic̃ uidentib. Nno loco stans egt et uidens: isẽ
ule absens. Ex duob imꝰ uno loco stantib. unꝰ esti
p̾sens. alinsabsons: non rebꝰ ipsis adalt̾um acce¬
dentibꝰ. et ab alto receilentib: s ppt̾ dissimilitu

Expanded text:
nem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui nem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui facit solem suum oriri, non super bonos tantum, sed super bonos et malos; et pluit, non super justos tantum, sed super justos et injustos. Quantum accedis ad similitudinem, tantum proficis in charitate, et tanto incipis sentire Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem tu redis? Nam ille nunquam discessit a te: recedit a te Deus, cum tu recedis a Deo. Praesentia sunt caecis omnia, sicut videntibus: uno loco stans caecus et videns, iisdem raesens rebus, ille absens: ex duobus uno loco stantibus, unus est praesens, alius absens; non rebus ipsis ad alterum accedentibus et ab altero recedentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. Dampna qdđ es: ut merearis ẽẽ qd̵ ñ es. Es mi¬
quus eẽ debes iustꝰ Nunꝗͣ iusticiam ꝑcepturꝰ es si ad¬
huc tͥ placet ĩiqͥtas. sontere cã ĩ corde tuo. ⁊ mũda. expelleillã ĩ corde
tuo uͥuult habitare quemus uidere. Accedegͦ utẽq
anma humana interior bomo recreatꝰ adimagi¬
nẽ di: quicreatꝰ adimaginie̾ di tanto eras longe
factꝰ. qͣnto ieras indissimilitudinẽ. Non en̾ilocoꝵ
int̾uallis accedit᷑ addm: aut recedit᷑ addeo. Dissi¬
mił factꝰ. longe recessisti: simił fact̃. pxime accẽ¬
sisti. Ulide qͦ modo nos uult accedere dns: facieñ
pͥmo similes ut accedamus. Estotẽ sic̃ pat̾ ur̾ qua
incȩł ẽ. qui solem suũ oririfat̃ suꝑbonos et malo :
et pluit suꝑ ustos et miꝰtos. Disce diligere inimi¬
cum: si uis cauere immieũ. Inqͣntũ autẽ in te cari¬
tas crescit. efficienste et truocans te ad similitudi¬

Expanded text:
tuae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es inituae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es iniquus, esse debes justus: nunquam justitiam percepturus es, si adhuc tibi placet iniquitas. Contere illam in corde tuo, et munda; expelle illam de corde tuo, ubi vult habitare quem vis videre. Accedit ergo utcumque anima humana, interior homo recreatus ad imaginem Dei, quia creatus ad imaginem Dei; qui tanto erat longe factus, quanto ierat in dissimilitudinem. Non enim locorum intervallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis factus, longe recessisti; similis factus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult accedere Dominus, faciens primo similes, ut accedamus. «Estote,» ait, «sicut Pain coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Disce diligere inimicum, si vis cavere inimicum. Inquantum autem in te charitas crescit, efficiens te et revocans te ad similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ridine nec posse nͥ mundo corde conspici. Sed
audio aliã scͥpturã. Es głabit᷑ castum se habere
core dut qͥs głabitur inundũ se ẽt̃ a peccatoe at¬
tendigͦ uniuersam creaturã qͣntũ potur: corꝑa¬
lem animadũti incelo et int̾ra. sp̃uale̾ autẽ in
me ipso qͥ loquor. qui menbra uegcto. qͥ uocẽ
intendo. qͥ linguã moueo: qͥ uerba ꝓnuntio.
sensqͦ discerno. Et qͣn comp̃hendo me in mee
lngͦ possum qđ supͣ me ꝓmittiture Tam̃ cordi
humano uisio i: et inde dr quȩdã oꝑatio mun¬
cdandi cordis. Hoc dr abiscͥptura. Para un uidaᷤ
qđ a mas. anteꝗͣ uideas. Audito enim do. & nõie
eł cui ñdulce ẽ qb audit: nisi impio multũ remo¬
ciuto se ate ꝑibunt. Sequit᷑. Uditisti omu̾e qͥ for¬
nic atur abste. Nob̃ autẽ qͥde Quia illilongeet
inuentis qͥd đre Accedite adeum et illuminami. Ut
autẽ accelas et illummeris: displiceant tͥ tenebre

Expanded text:
ri Deum, nec posse nisi mundo corde conspici; sed ri Deum, nec posse nisi mundo corde conspici; sed audio aliam Scripturam: «Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Attendi ergo universam creaturam, quantum potui; corporalem animadverti in coelo et in terra, spiritualem autem in meipso qui loquor, qui membra vegeto, qui vocem intendo, qui linguam moveo, qui verba pronuntio, sensusque discerno. Et quando comprehendo me in me? Unde ergo possum quod supra me? Promittitur tamen cordi humano visio Dei, et indicitur quaedam operatio mundandi cordis; hoc dicitur ab Scriptura: Para unde videas quod amas, antequam videas. Audito enim Deo et nomine ejus, cui non dulce est quod audit, nisi impio multum remociunt se abs te, peribunt;» sequitur, «Perdidisti omnem qui fornicatur abs te» . Nobis autem quid? Quia illi longe, et inventis quid dicitur? «Accedite ad eum, et illuminamini» . Ut autem accedas et illumineris, displiceant tibi tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
et cęt̾a: s qͦd iutelligat dm. qđ ad mente̾ ꝓpͥe ꝑ¬
tineat: qd sic̃ oculꝰ album et ingrũita qͥtat̾e̾ ũqͥta¬
temq discernat. In hacͥ considatione creature.
ꝗͣ nominare utcumq et ꝑcurre potuimꝰ. int̾ro¬
gec scaĩa qͥsfecit hȩcom̃ia: qͥs creauit hȩc. qͥd sunt istaq̃¬
conficłas. qͥdtuqͥ cosidas : quis sit ille qui fecit cortũ.¬
deranda et consid̾ante. Qͥs ẽ istec Dic illum⁊ ut
dicas illum. cogita illum. Potes enim aliqͥd co¬
gitare. et forte ñ potes dic̾er nullom autẽ pot̾is
dicere. qđ ñ potueris cogitare. G cogita illum
priꝰꝗͣ dicas illum: ut cogites illum accede ad illo.
Qd̃ enimuis b̃n uidẽ ut habeas qđ loquaris: ac¬
cedis ut inspicias: ne forte uidendo longe. falla¬
ris. S ut ocuł ista corꝑa: sic ille m̃te conspicitur.
Corde adtendit᷑. et uidet᷑. Et ubi. ẽ corim̃ ille in¬
deat᷑ Peati ait mundo corde: q̃m iꝑsi d̾m uide¬
b̃o. Audio. credor ut possum intelłigo corde iude¬

Expanded text:
intelligat Deum, quod ad mentem proprie pertineat, quod sicut oculus albam et nigrum, ita aequitatem iniquitatemque discernat. In hac tota consideratione creaturae, quam nominare utcumque et percurrere potuimus, interroget se anima: Quis fecit haec omnia? quis creavit haec? quisconsideras? quid tu quae consideras? Quis ille qui fecit consideranda et considerantem? quis est iste? Dic illum; ut dicas illum, cogita illum. Potes enim aliquid cogitare, et forte non potes dicere; nullo modo autem poteris dicere quod non potueris cogitare. Ergo cogita illum priusquam dicas illum; ut cogites illum, accede ad illum. Quod enim vis bene videre, ut habeas quod loquaris, accedis ut inspicias, ne forte longe videndo fallaris. Sed ut oculis ista corpora, sic ille mente conspicitur, corde attenditur et videtur. Et ubi est cor unde ille videatur? «Beati,» ait, «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Audio, credo, ut possum intelligo, corde vide
Abbreviated transcription (Latin):
onni̾e̾ generation̾e accipe qđ dictũc̃. ingeneratioẽ
et generationẽ: aut induab generacionib. unã t̾¬
renam. alterã cęlestẽ. Hic ẽ gn̾atio una q̃ parit
mortales: alt̾a qͣ parit ȩt̃nos. Ueritas ciꝰ. et hic ẽ.
et ibi. Noli putarer qͥa hic ñẽ u̾itas eiꝰ Siñhic te̾t

Expanded text:
generationem accipe quod dictum est, «in generationem et generationem;» aut in duabus generationibus, unam terrenam, alteram coelestem. Hic est generatio una quae parit mortales; altera quae parit aeternos. Veritas ejus et hic est, et ibi. Noli putare quia hic non est veritas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
creuit ÷ et crescendo fregit omina regna t̾rarum.
factꝰ ẽ autẽ mons magnꝰ: et impleuit uniuersã fa¬
ciem t̾rȩ. Hȩc ẽ ȩccła catholica: cu nos comunica¬
re gaudete. Illi autẽ qͥ ñ ei cõmunicant. qr preter
ipsum montẽ adorant & laudant d̾m ñ eraudi¬
unt᷑ ad uitã ct̾nam: et si ad quedã temꝑalia exau¬
diant᷑. Non sibi gͦ blandiant᷑.qi eos in quibdã ex¬
audit ds. Namet paganos exaudit inqͥbdam N¬
ne clamant pagani ad dmet pluite Qre Qͥa facit

Expanded text:
crevit, et crescendo fregit omnia regna terrarum. Factus est autem mons magnus, et implevit universam faciem terrae. Haec est Ecclesia catholica, cui vos communicare gaudete. Illi autem qui non ei communicant, quia praeter ipsum montem adorant et laudant Deum, non exaudiuntur ad vitam aeternam; etsi ad quaedam temporalia exaudiantur. Non sibi ergo blandiantur, quia eos in quibusdam exaudit Deus: nam et Paganos exaudit in quibusdam. Nonne c
Abbreviated transcription (Latin):
ło omnis t̾ra: Seruite domino iniocundie te
Omnis seruitꝰ: a maritudine plena ẽ. Omnes
conditiõe suili obligatr: et sermiunt & murmuiãt:
Noli timere illiꝰ seruitute̾ domini: ñ erit tͥ gemitꝰ :
nͣ murmur. ñ indignatio. Nemo se. putet inde ue¬
nale̾: qr dulce ẽ qđ redempti om̃s somꝰ. Magna feli¬
citas ẽ fr̃s. ẽẽ inista domo magnscim:. et sicũ
compedibꝰ. Noli cimere serue compedite. Meritiᷤ cuiꝰ
attribue compedes tuas: confitere megmpedib si
uis ut mnornam̾ta u̾tant᷑. N frustra nec sine exau¬
ditione dictum ẽ intret inconspectu tuo. emitꝰ
compeditoꝵ. Seruite domino in iocundatate.
Libera scriitꝰ ẽ apud d̾nm: libera seruitꝰ : ubi ñ ne.¬

Expanded text:
 omnis terra.» 7. «Servite Domino in jucunditate.» Omnis servitus amaritudine plena est: omnes conditione servili obligati et serviunt, et murmurant. Nolite timere illius Domini servitutem: non erit ibi gemitus, non murmur, non indignatio; nemo se petit inde venalem, quia dulce est quod redempti omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo magna servum, etsi cum compedibus. Noli timere, serve compedite, confitere Domino: meritis tuis attribue compedes tuas; confitere in compedibus, si vis ut in ornamenta vertantur. Non frustra, nec sine exauditione dictum est, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» . «Servite Domino in jucunditate.» Libera s
Abbreviated transcription (Latin):
quęre auctort̃. Si dissimił repelleris: simił cxultab̾.
Et cum accedere cȩꝑis simił et pͣsentẽ dicere daxqͣn¬
tum in te caritas crescit. qr et caritas ds c̃. senties
qͥddam qđ dicebas. et ñ dicebas. Ante enĩꝙͣ.
sentires dicere te putas deum ⁊ incipis scutire:
et ibi sentis dici non posse qdđ sentis. Cum autẽ
ibi didiceris dici ñ posse qđ sentis: taceb̾. ñ lauda¬
bis: Ergo mutus eris in laudib di⁊ et gr̃arum ac̃¬
tionem non reddes ei qui uoluit se notum tͥ fac̾e:
Laudabas cum quereres : silebis cum inuen̾is: Nul¬
lo pacto cris ingratꝰ. Debet᷑ honor: debet᷑ reuerẽtia:
debetur magna laudatio. Attende te quisis. t̾ra
et cinis: uide qͥs meruerit qͥd uidẽ. Nide qͥs. quid.
ipsum qd̵ sentire possum ex parte inenignate ꝑ¬
E speculum: Iam explicare ñ possum. Audig̃psalmũ:
sunt utcumq ⁊ ille solꝰ ẽ mesfabilis quidix̃
et facta sunt omnia: dix̃ et factisumꝰ ⁊ s nos

Expanded text:
 repelleris; si similis, exsultabis. Et cum accedere coeperis similis, et persentiscere Deum, quantum in te charitas crescit, quia et charitas Deus est , senties quiddam quod dicebas, et non dicebas. Ante enim quam sentires, dicere te putabas Deum: incipis sentire, et ibi sentis dici non posse quod sentis. Cum autem ibi didiceris dici non posse quod sentis, tacebis, non laudabis? Ergo mutus eris in laudibus Dei, et gratiarum actionem non reddes ei qui voluit se notum tibi facere? Laudabas, cum quaereres; silebis, cum inveneris? Nullo pacto; non eris ingratus. Debetur honor, debetur reverentia, debetur magna laudatio. Attende te qui sis, terra et cinis: vide quis meruerit, quid videre; vide quis, quid, ipsum quod sentire possum ex parte in aenigmate per speculum , jam explicare non possum. Audi ergo Psalmsunt utcumque. ille solus est ineffabilis, qui dixit, et facta sunt omnia. Dixit, et facti sumus: sed nos
Abbreviated transcription (Latin):
loqui
PPOSUIODS
caritati ur̃e donante domino accipite
de spe quam habemus in domino inuxͦ ⁊
cȩt̾ra completurus ẽ ut multa compleuit.
Dat enim nob̃ ad eam fiduciam. nͣ meri¬
tum nrͣm: sed ilsus misecordia. Et
ipse est quantuo arbitror intelles¬
tus ethan is raelite: ude ps almus¬
iste titulum accepit : Uideris emin
quis homo fuerit qui uocabatur
ethan : Interprecatio tamen nomi¬
nis huus : robustum iñdicat. Et
nemo in hoc seculo robustus est insi
in spe ꝓmissionis dei : Quantum
enim atͣtinet ad merita nostra infir¬
mi sumus : quantum ad eius misericor¬
diam robusti suoros. Itaq iste infir¬
mus in se. INI m IS NΕ RicoRdia dĩ

Expanded text:
loqui proposuimus Charitati Vestrae, donante Domino, accipite de spe quam habemus in Christo Jesu Docaetera completurus est, ut multa complevit. Dat enim nobis ad eum fiduciam, non meritum nostrum, sed illius misericordia. Et ipse est, quantum arbitror, «Intellectus Aethan Israelitae»; unde iste psalmus titulum accepit. Videris enim quis homo fuerit, qui vocabatur Aethan; interpretatio tamen nominis hujus Robustum indicat. Et nemo in hoc saeculo robustus est, nisi in spe promissionis Dei: quantum enim attinet ad merita nostra, infirmi sumus; quantum ad ejus misericordiam, robusti sumus. Itaque iste infirmus in se, robustus in misericordia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ipse transtret de hinc ad patrem qͥ propt̾ nos
propt̃ leuandum aliquid descendimus. s cecidimꝰ:
Ipse autem non cecidit s descendit: ut eum qui ce¬
ciderat subleuaret: Transitus gͦ et illius et nr̃. huic
ad patrem dehoc mundo ad regnum cȩlorum: de ui-¬
ta mortali aduitam ȩternam: de uita terrena ad
uitam celestem: deuita corruptibili ad incorruptiõ.¬
nem: de tribulationis conuersatione ad ꝑpetuam
securitatem: Ideo prohis qui cõmutabuntur. psal¬
mi titulus ẽ: Causam gͥ cõmutationis nr̃ȩ. idẽ ip¬
sam domini passionem nr̃amq intribulationib
uocem. intextu psalmi aduertamus ⁊ cognoscamꝰ.
congemiscamus: et audiendo. cognoscendo. conge¬
miscendo. mutemur: ut impleatur in nobis titu¬
lus psalmi prohis qui cõmutabuntur:

Expanded text:
nisi ipse transiret hinc ad Patrem, qui propter nos nisi ipse transiret hinc ad Patrem, qui propter nos propter aliquid levandum descendimus, sed cecidimus? Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderat sublevaret. Transitus ergo, et illius, et noster, hinc ad Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam, de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui commutabuntur, Psalmi titulus est. Causam igitur commutationis nostrae, id est ipsam Domini passionem, nostramque in tribulationibus vocem in textu Psalmi advertamus, cognoscamus, congemiscamus: et audiendo, cognoscendo, congemiscendo, mutemur, ut impleatur in nobis titulus Psalmi, Pro his qui commutabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tas mutantur fideles: s in meluis ꝑ grãm di llt
mutaremur inpeus. nr̃a iniquitas fuit : ut mu¬
taremur in melius non nr̃a usticia. s gr̃a dei pres¬
tat: Quod gͦ in peius mutati sumus. nobis impu¬
temus: quod inmelius cõmutamur. dm̃ laudemꝰ.
Prohis g iste psalmus. qui cõmutabuntur: Unde
autem ista cõmutatio facta ẽ. nisi expassione xp̃i :
Pascha ipsum: latine transitus int̾pretatur: Non
enim pascha grecum nomen ẽ: s. hebreum: Reso¬
nat quidem ingreca lingua passionem: quia
paschumnpati dicitur S consultum hebreum
eloquium. aliud indicat: Pascha transitum
cõmendat: Quod admonuit etiam iohannes
euangłista. qui inminente passione cum ueniret
dominus ad cenam. qua cõmendauit sacram̃¬
tum corporis et sanguinis sui: ita loquitur: Cum
autem uenisset hora qua transiret ibc deboc mũ¬
do ad patrem: Expressit gͦ transitum paschã: D

Expanded text:
tas, mutantur fideles; sed in melius per gratiam Dei. Ut tas, mutantur fideles; sed in melius per gratiam Dei. Ut mutaremur in pejus, nostra iniquitas fuit: ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia Dei praestat. Quod ergo in pejus mutati sumus, nobis imputemus: quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, qui commutabuntur. Unde autem ista commutatio facta est, nisi ex passione Christi? Pascha ipsum latine Transitus interpretatur. Non est enim Pascha graecum nomen, sed hebraeum. Resonat quidem in graeca lingua passionem, quia πασχεῖν, pati dicitur; sed consultum hebraeum eloquium, aliud indicat. Pascha transitum commendat. Quod admonuit etiam Joannes evangelista, qui imminente passione, cum veniret Dominus ad coenam qua commendavit sacramentum corporis et sanguinis sui, ita loquitur: Cum autem venisset hora, qua transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Expressit ergo transitum Paschae. Sed