comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ in desiderio cdamor secretus. qui ad huma¬
nas aures ñ ꝑuenit. & tam̃ auditum condito¬
ris replet. Hinc est quod anna ad templũ ꝑgeis
ore quidem tacuit. & tamen cordis sui deside¬
rium uoces cmnisit. Hinc in eugłio dñs dicit.
Intra in cubiculũ tuum. & clauso ostio tuo ora¬
patrem tuũ in absconso: & pater tuus qui uidet
in abscondito reddet tibi. Clauso quippe ostio
petit in cubiculo. qui tacente ore in conspectu
suꝑne pietatis sundit affectum m̃tis. Et uox
auditur in abscondito: cum ꝑscã desideria si¬
lenter clamatur. Unde recte. quoq ꝑ psalmistã
desideria cordis coꝵ: exaudiuit auris tua. Sed
beatus iob quẽ sibi in exaudiendo desiderio ad¬
uitorem querat. subiunctis uerbis aperit dicens.
Et librum scribat ipse qui iudicat. Quia enĩ.
timenti adhuc ppło lex est transmissa ꝑseruum.
diligentib uͦ filiis cugłii gr̃a est collata ꝑ dñm.
qui ad redemptionẽ nram ueniens nouum nobis

Expanded text:
go in desiderio est clamor secretus, qui ad humago in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso ostio in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abscondipetit in cubiculo, qui tacente ore in conspectum supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte per Psalmistam em cordis eorum audivit auris tua . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis verbis aperit, dicens: Et librum scribat ipse qui judicat. - Quia enim timenti adhuc populo lex est transmissa per servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens, Novum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ celsitudine. suscepisse. Interpellat gͥ ꝓ nobis
dñs. ñ uoce s miseratione: quia qd̃ dampnari in
clectis noluit. suscipiendo liberauit. Adiutor gͦ
queritur. ut desiderium exaudiatur: quia ꝓ nobis
nisi interpellatio mediatoris intercederet. ab aure.
dei ꝓculdubio nr̃arum p̃cum uoces silerent. No¬
tandum quoq est qd̃ nequaqm dicitur preces.
s desideriũ meum omp̃s audiat. Uera quippe
postulatio ñ in oris est uocib. s cogitationibus
cordis. Ualentiores namq uoces apud sccretissi¬
mas aures dĩ. ñ faciunt uerba nr̃a. s desideria.
Eternam & enim uitã si ore. petimus. nec tamen
corde desideramꝰ. clamantes tacemus. Si uero de¬
sideramus ex corde. etiam cũ ore conticessimus. ta¬
centes clamamꝰ. Hinc est qd̃ in heremo populus
uocib ꝑstrepit. & moyses ab strepitu uerborum
tacet. & tamen silens aure diuina pietatis audi¬
tur. cui dicitur. quid cdlamas ad me: Intus est¬

Expanded text:
suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus, non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desnobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent. Notandum quoque est, quod nequaquam dicitur preces, sed desiderium meum Omnipotens audiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud sacratissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me ? Intus er
Abbreviated transcription (Latin):
cum deo: ut quia ꝑ ima nr̃a longe distabamus
a sũmis. in se ipso uno uingeret una cum summis.
atq ex co nobis uia redeundi fieret. quo summis
suis uma nr̃a copularet. Hunc gͦ beatus iob per
tocius eccliȩ significationem loquens. mediatorem
requirit. Qui cum dixisset. quis mͥ tribuat ad¬
uitorem. apte. subdidit. ut desiderium meũ om̃i¬
potens audiat. Sciebat quippe qd̾ ad requiem
liberationis ȩternȩ. humanȩ preces nisi ꝑ aduoca-¬
tum suum audiri ñ possent. De quo ꝑ iohannẽ
apłm dicitur. si quis peccauerit. aduocatum habe¬
mus apud patrem ilłm xp̃m iustum: & ipse est
ꝓpitiatio ꝓ peccatis nr̃is. Non ꝓ nr̃is autem tan¬
qui & resurrexit. qui est in dextera d̾ĩ. qui ctiam
interpellat ꝓ nobis. Unigenito enim filio ꝓ ho-¬
mine interpellare est. apud coeternũ patrem se¬
ipsum hominem demonstrare. eiq ꝓhumana na¬
tura rogasse. est. candem naturam in diuinitatis

Expanded text:
cum Deo, ut quia per ima nostra longe distabamus cum Deo, ut quia per ima nostra longe distabamus a summis, in seipso uno jungeret ima cum summis, atque ex eo nobis via redeundi fieret ad Deum, quo summis suis ima nostra copularet. Hunc ergo beatus Job per totius Ecclesiae significationem loquens, Mediatorem requirit, qui cum dixisset: Quis mihi tribuat adjutorem, apte subdidit: Ut desiderium meum Omnipotens audiat. Sciebat quippe quod ad requiem liberationis aeternae humanae preces nisi per advocatum suum audiri non possent. De quo per Joannem apostolum dicitur: Si quis peccaverit. advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris; non pro nostris autem tanqui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ad electos exit. quia diuinitatis suȩ sua¬
uitatem querentib aperit. Unde ei ꝑ ꝓpħam
dicitur. existi in salutem populi tui. ut saluos
facias xp̃os tuos. Sequitur. Quis michi tri¬
buat adiutorem. ut desiderium meum om̃ipo¬
tens audiat: Sc̃s uir postqm tot uirtutum
suarum sublimia gesta narrauit. sciens quod
istis meritis ad sumimna ꝑuenire nequeat. adiu¬
torem quęrit. Et quem nimirũ. nisi unigeni¬
tum dĩ filium contemplatur: Qui humanã
naturam in hac mortalitate laborantem. dum
suscepit adiuuauit. Ipse quippe adiuuit homi¬
nem factus homo. ut qͥa puro homini uia rede¬
undi ñ patebat ad dm̃. uia redeundi fieret per
hominem dm̃. Longe quippe distabamus a iusto
& immortali nos mortales & inusti: s inter un¬
mortalem iustum. & nos mortales inuistos. appa¬
ruit mediator dei & hominum mortalis & iustus.
qui & mortem haberet cum hominib & iusticiã

Expanded text:
tamen ad electos exit, quia divinitatis suae suatamen ad electos exit, quia divinitatis suae suavitatem quaerentibus aperit. Unde ei per prophetam dicitur: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Sequitur: Cbuat adjutorem, ut desiderium meum Omnipotens audiat? - Sanctus vir postquam tot virtutum suarum sublimia gesta narravit; sciens quod suis meritis ad summa pervenire nequeat, adjutorem quaerit, et quem nimirum, nisi unigenitum Dei Filium contemplatur? Qui humanam naturam in hac mortalitate laborantem dum suscepit adjuvit? Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti. Sed inter immortalem et justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis infirma pateretur. diuinitatis po¬
tentiam exercere noluit. Mediatori quippe d̃i &
hominum. quasi egredi ostium fuisset. si cũ tene¬
retur homo maiestatis suȩ potentiam uoluisset
ostendere. & ꝑdiuinitatis magnitudinẽ suscep¬
te carnis infirma transire. Ut enim apertus ho¬
mo mori possit: ds mansit occultus : quia si cog¬
nouissent. numqͣm dñm gloriȩ crucifixissent.
Non est gͦ egressus ostium. qui & requisitus a
pylato tacuit. atq inter ꝑsccutoꝵ manus & cor-¬
pus passioni optulit qd̾ ꝓ electis assumpserat: &
resistentib noluit demonstrare qd̃ erat. Unde
etiam ꝑ psalmistam dicit. posuerunt me ĩ abho¬
minationẽ sibi. traditus sum & ñ egrediebar.
Cum enĩ despiceretur quia homo uidebatur.
egressus esset. si occultam maiestatem suam osten¬
tare uoluisset. S quia infirmitatem ꝓdidit.
potentiam abscondit. in eo qd̃ ꝑsecutorib suis
incognitus mansit. ad eos minime gint. Qui

Expanded text:
humanitatis infirma pateretur, divinitatis pohumanitatis infirma pateretur, divinitatis potentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et hominum, quasi egredi ostium fuisset, si cum teneretur ut homo majestatis suae potentiam voluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertus homo mori posset, Deus mansit occultus, « quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . » Non est ergo egressus ostium, qui et requisitus a Pilato tacuit; atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus noluit demonstrare quod erat. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Posuerunt me in abominationem sibi, traditus sum, et non egrediebar . Cum enim despiceretur quia homo videbatur, egressus fuisset, si occultam majestatem suam ostentare voluisset. Sed quia infirmitatem prodidit, potentiam abscondit; in eo quod persecutoribus suis incognitus mansit, ad eos minime exivit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
terruit me. & ñ magis tacui. nec egresus sum
ostium. Qui enim ꝑhumilitatem solidus nequa¬
quã despici timuit. hunc ut foras lingua eice¬
ret impatientia ñ euicit. Ubi bene p̃mittitur
si cxpaui ad multitudinẽ miniam: ut cuiꝰ con¬
stantiȩ fucrit agnoscatur: quia uidelicet ne
quaqm terret exteriꝰ numerus hominum. quẽ
ñ deuastat interius turba uitioꝵ. In hac & enĩ
uita qui nulla ꝓspera appetit: nulla ꝓculdu¬
bio aduersa ꝑtimescit. Quȩ scilicet uerba si
ad intellectum mẏsticum trahimꝰ. in cis citius
oꝑationem nr̃i redemptoris inuenimus. Ipse
quippe ad multitudinẽ nimiam ñ expauit. qͥ
ꝑsccutores suos cum gladiis & fustib uemientes
una tantum responsione. ꝑculit dicens. Ego sũ.
Ipsum despectio ꝓpinquoꝵ ñ terruit. qui nos
ab eternis supplicus liberans. palmas in facie
equanimiter accepit. Ipse tacuit. & ostium egres¬
sus ñ est: qui sub ipsa iam hora passionis cum

Expanded text:
terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Qui enim per humilitatem solidus nequaquam despici timuit, hunc ut foras lingua ejiceret impatientia non evicit. Ubi bene praemittitur: Si expavi ad multitudinem nimiam, ut cujus constantiae fuerit agnoscatur, quia videlicquaquam exterret exterius numerus hominum, quem non devastat interius turba vitiorum. In hac etenim vita qui nulla prospera appetit, procul dubio adversa pertimescit. Quae scilicet verba, si ad intellectum mysticum trahimus, in ejus citius operatione nostri Redemptoris facta invenimus. Ipse quippe a multitudine nimia non expavit, qui persecutores suos « cum gladiis et fustibus » venientes una tantum responsione percutit, dicens: « Ego sum . » Ipsum despectio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis liberans, palmas in facie aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et ostium egressus non est, quia sub ipsa jam passionis hora, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ se a se habere. s ex deo excepisse quod dicit.
Coram deo uͦ loquit ur: qui in om̃e qd̾ dicit ñ
humanos fauores appetit. s om̃ipotentis d̾i p̃sen-¬
tiȩ intendit. ñ suam s auctoris głam requirit.
Qui autem scit quid̃e ex deo se accepisse qd̃ dicit.
& tam̃ dicendo ꝓpriam głam quexit. sicut ex dõ
loquitur. s ñ coram deo: quia cũ quẽ cordi suo
ñ ꝓponit. cum p̃dicat. quasi absentem putat.
S sc̃i uiri ex deo loquuntur & coram dõ. quia
& ab eo se sciunt. habere qd̾ dicant. & ipsũ suis
sermonibꝰ ad esse iudicem auditoremq conside¬
rant. Unde fit ut cum se a ꝓximis despici agnos¬
cunt. suaq dicta littȩ audientium ñ ꝓdessc. ab¬
scondant quantȩ uirtutis sint: ne si secretum
cordis inutilitir sermo platus apcriat. ad ia-¬
stinatas mentes. ñ appetens ex uirtutis suȩ pate¬
factione clarescere. ait. si despectio ꝓpinquoꝵ

Expanded text:
non se a se habere, sed ex Deo accepisse quod dicit. non se a se habere, sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram Deo vero loquitur qui in omni quod dicit, non humanos favores appetit, sed omnipotentis Dei praesentiae intendit; non suam, sed auctoris gloriam requirit. Qui autem scit quidem ex Deo se accepisse quod dicit, et tamen dicendo propriam gloriam quaerit, sicut ex Deo loquitur, sed non coram Deo, quia eum quem cordi suo non proponit cum praedicat quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur, et coram Deo, quia et ab eo se sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus adesse judicem auditoremque considerant. Unde fit ut cum se a proximis despici agnoscunt, suaque dicta vitae audientium non prodesse, abscondant quantae virtutis sint, ne si secretum cordis inutiliter sermo prolatus aperiat, ad inastinatas mentes non appetens ex virtutis suae patefactione clarescere, ait: Si despectio propinquorum
Abbreviated transcription (Latin):
quocies auditores nr̃i nr̃a uolunt quasi lau¬
danda cognoscere. ñ autem sua puersa muta¬
re. om̃ino taccamus: ne si ostentationis stu-¬
dio uerbũ d̾i loquimur. & illoꝵ culpa quȩ
crat esse ñ desinat. & nr̃a quȩ ñ erat fiat.
Dicat fortasse aliquis. Unde nouimꝰ quo¬
corde quis audiat: S multa sunt. quȩ au¬
dientis animũ ꝓdunt: maxime si auditores
nr̃i & semꝑ laudant qd̃ audiunt. & numquã
qd̾ laudant sequuntur. Hanc in anem loquendi
głam. predicator egregius fugerat cum dicebat.
Non enim sumus sicut plurimi adulterantes
uerbum dĩ. s ex sinceritate sicut ex deo coram
deo in xp̃o loquim᷑. Adulterari nam̃q est uer¬
bum dĩ. aut aliter de illo sentire quam est. aut
ex eo ñ spiritales fructus. s adulterinos fȩtus
querere laudis humanȩ. Ex sinceritate uero
loqui est. nil in eloquio extra quam oporteat
querere. Sicut ex deo autẽ loquitur. qui scit

Expanded text:
quoties auditores nostri nostra volunt quasi lauquoties auditores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. Dicat fortasse aliquis: Unde novimcorde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt, maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant sequuntur. Hanc inanem loquendi gloriam praedicator egregius fugerat, cum dicebat: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei; sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquimur. Adulterari namque verbum Dei, est aut aliter de illo sentire quam est, aut ex eo non spiritales fructus, sed adulterinos fetus quaerere laudis humanae. Ex sinceritate vero loqui, est nil in eloquio extra quam oporteat quaerere. 717 Sicut ex Deo autem loquitur qui scit
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq aliquid prudenter dicunt. ñ querunt
suam głam. s auditoꝵ uitam. Cum uͦ conspi¬
ciuit quia auditoꝵ uitam loquendo lucrari
ñ possunt. tacendo abscondunt scientiã suam.
Ad imitandum qͥppe uitam dm̃i: quasi ad qd̃¬
dam nobis ꝓpositum signũ currimꝰ. Ipse enim
quia herodem uidet ñ ꝓuectum querere. sed
signa uel scientiam uelle mirari. requisitus
ab eo. tacuit. Et quia constanter tacuit. ab
eo irrisus eiuit. Scriptum nãq est. Hero¬
des autem inso mñu: gauisus est ualde. Erat
enĩ cupiens ex multo tempore uidere cũ: co
qd̾ audiret multa de illo. & sꝑabat signum
aliqd̃ uidere. ab eo ficri. Ubi & subditur.
Interrogabat autem illum multis sermo¬
nib. at ipse nichil illi respondebat. Tacens
uͦ dñs quã sit despectus ostenditur. cũ illic
ꝓtinus subinfertur. spreuit autẽ illum hero¬
des cum exercitu suo: & illusit. Quod uideli¬
cet factum. oportit nos audientes discere. ut

Expanded text:
Cumque aliquid prudenter dicunt, non quaerunt Cumque aliquid prudenter dicunt, non quaerunt suam gloriam, sed auditorum vitam. Cum vero conspiciunt quia auditorum vitam loquendo lucrari non possunt, tacendo abscondunt scientiam suam. Ad imitandum quippe vitam Domini, quasi ad quoddam nobis propositum signum currimus; ipse enim quia Herodem vidit non provectum quaerere, sed signa vel scientiam velle mirari, requisitus ab eo tacuit. Et quia constanter tacuit, ab eo irrisus exivit. Scriptum namque est: Herodes autem viso Jesu gavisus est valde, erat enim cupiens ex multo tempore videre eum; eo quod audiretre ab eo fieri. Unde et subditur: Interrogabat autem illum multis sermonibus. At ipse nihil illi respondebat . Tacens vero Dominus quam sit despectus ostenditur, cum illic protinus subinfertur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo et illusit . Quod videlicet factum oportet nos audientes discere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
namq hoc loco ostium. nisi os debemus accipe:
Per hoc quippe quasi egredimur. dũ uerbis
quib possumus secreta nr̃i cordis aperimus.
& quales intus manemꝰ in conscientia. tales fo¬
ras egredimur ꝑ linguã. Sunt uͦ ñ nulli qui
om̃ino despici metuunt. ac ne uiles fortasse ui-¬
dicentur. sapientes uideri appetunt. Hi coguntur
ostium egredi. quia pulsati contumeliis. quam
magni quasi apud se lateant. loquentes denun¬
tiant. Dumq ꝑ impatientiam uicti quȩdam de
se quȩ nesciebantur aꝑiunt: tamqͣm ꝑoris osti¬
um egrediuntur. Unde beatus iob dicturus qd̃
oris ostium ñ fuisset egressus. premisit tacui
quia uidelicet impatientia turbatus a domo
conscientiȩ exisset. si tacere nescisset. Sc̃i & enim¬
uiri in cõmotionis temptatione semetipsos osten¬
dere om̃ino refugiunt. & cum audientib pro¬
desse nequeunt. etiam despici tacentes uolunt.¬
ne de sapientiȩ suȩ ostentatione. glorientur.

Expanded text:
namque in hoc loco ostium nisi os debemus accipere? namque in hoc loco ostium nisi os debemus accipere? Per hoc quippe quasi quibus possumus secreta nostri cordis aperimus; et quales intus manemus in conscientia, tales foras egredi per linguam. Sunt vero nonnulli qui omnino despici metuunt, ac ne viles fortasse judicentur, sapientes videri appetunt; hi coguntur ostium egredi, quia pulsati contumeliis quam magni apud se lateant, loquentes denuntiant, dumque per impatientiam victi quaedam de se quae nesciebantur aperiunt, tanquam per oris ostium egrediuntur. Unde beatus Job dicturus quod oris ostium non fuisset egressus, praemisit, tacui; quia videlicet impatientia turbatus, a domo conscientiae exisset, si tacere nescisset. Et nviri in commotionis tentatione semetipsos ostendere omnino refugiunt, et cum audientibus prodesse nequeunt, etiam despici tacentes ne de sapientiae suae ostentatione glorientur.
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ. Per excessum gͦ mentis etiã semetipsũ tran¬
sut. cum de hominis qualitate definiuit. Ac
si patenter dicat. de falsitate omium hominũ
inde uerã sententiã. ꝓtuli: unde ego ipse suꝑ
hominẽ fui. In tantũ uͦ & ipse mendax. in
quantũ homo. In tantũ autem omino non
mendax: in qͣntũ ꝑ excessum mentis suꝑ homi¬
nem. Sic itaq sic ꝑfecti om̃s. quãuis adhuc
aliquid turbulentũ de infirmitate carnis to¬
lerent: iam tam̃ intrinsecus tranquillissimo
secreto ꝑfruuntur ꝑ contẽplationem mentis.
ut quicqͥd accidit exteriꝰ. in nullo turbet in¬
teriꝰ. Unde beatus iob securitatẽ sc̃ȩ mentis
ostendens. postqͣm de se tot uirtutũ predica¬
menta ꝓtulit. hoc qd̾ p̃misimus secutus ad¬
& despectio ꝓpinquoꝵ terruit me. & ñ magis
tatui. nec egressus sum ostium. Ac si apertius
dicat. turbatis contra me extrinsecus aliis. ipse
in me intrinsecus imꝑturbabilis mansi. Quid

Expanded text:
meae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum tranmeae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium hominum inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse mendax, in quantum homo. In tantum autem omnino non mendax, in quantum per excessum mentis super hominem. Sic itaque, sic perfecti omnes, quamvis adhuc aliquid turbulentum de infirmitate carnis tolerent; jam tamen intrinsecus tranquisecreto perfruuntur per contemplationem mentis, ut quidquid acciderit exterius, in nullo turbet interius. Unde beatus Job securitatem sanctae mentis ostendens, postquam de se tot virtutum praedicamenta protulit, hoc quod praemisimus secutus, adet despectio propinquorum 716 terruit me; et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Ac si apertius dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, ipse in me intrinsecus imperturbabilis mansi. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam ꝓtulit. ad utraq seruientem. Ait enim.
& introiuit tremor in ossa mea. & subtus me tur¬
bata est uirtus mea. Ac si diceret. Non mea uirtus
est in qua suꝑiꝰ raptus imꝑturbabilis maneo: &
mea uirtus est. in qua inferius turbor. Ipse gͦ
suꝑ se imꝑturbabilis. ipse sub se ꝑturbabilis.
quia suꝑ se ascenderat in quantũ rapiebatur ad
summa. & sub semetipso erat inquantũ adhuc
reliquias trahebat in infima. Ipse suꝑse imꝑtur¬
babilis: quia in di iam contẽplationem transicrat.
ipse sub se ꝑturbabilis: quia sub semetipso ad¬
huc infirmus homo remanebat. Huic sententiȩ
dauid ꝓpheta concinens ait. ego dixi in excessu
mentis incȩ. omis homo mendax. Cui respon-¬
quam mendax ipse ꝓtulisti. Si uͦ ipse ñ mendax
ucra iam sententia ñ erit: quia dum tu uerax
es: ñ omis homo cognoscitur mendax. S no
tandum qd̾ p̃mittitur: ego dixi in excessu m̃tis

Expanded text:
tentiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: tentiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius raptus imperturbabilis maneo, et mea virtus est in qua inferius turbor. Ipse ergo super se imperturbabilis est, ipse sub se perturbabilis, quia super se ascenderat, in quantum rapiebatur ad summa; et sub semetipso erat, in quantum adhuc reliquias trahebat in infima. Ipse super se imperturbabilis est, quia in Dei jam contemplationem transierat; ipse sub se perturbabilis, quia sub semetipso adhuc infirmus homo remanebat. Huic sententiae David propheta concinens, ait: Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax . Cui responquam mendax ipse protulisti. Si vero ipse non es mendax, vera jam sententia non erit, quia dum tu verax es, non omnis homo cogntandum quod praemittitur: Ego dixi in excessu mentis
Abbreviated transcription (Latin):
poralium intus sustinet quã intuitur foras.
quia terrena omia quȩ concupita opprimere
mentem poterant. despecta subteriacent. Un-¬
de bene ꝑ ꝓpħam dicitur. statue tibi speculam:
ut dum quisq speculatur summa. suꝑemineat.
infunis. Hinc etiam ab acuc dicit. suꝑ custodi¬
am meam stabo. Stat quippe suꝑ custodiam
suam. qui ꝑ sollerciam disciplinȩ terrenis dcside¬
riis ñ succumbit. s suꝑeminet. ut dũ stantem
semꝑ appetit eternitatem: infra sit ei om̃e quod
te ꝓfecerit. cum in hac uita positum adhuc extrin¬
secus carnis infirmitas premit. unde scriptũ est.
qͣmqm in imagine d̾ĩ ambulet homo. tamen
uane conturbabitur : plerũq agitur. ut & tur¬
betur exterius. & imꝑturbabilis duret interius:¬
Et qd̃ uanc conturbari potest de infirmitate
carnis sit. qͣmuis qd̾ in imagine dĩ ambulet de
uirtute mentis: quatenꝰ & roboretur intus diui¬
no adiutorio. & tam̃ adhuc foras sarcina p̃matur

Expanded text:
poralium intus sustinet, quam intuetur foris. poralium intus sustinet, quam intuetur foris. quia terrena omnia, quae concupita opprimere mentem poterant, despecta subterde bene per prophetam dicitur: Statue tibi speculam , ut dum quisque speculatur summa, superemineat infimis. Hinc etiam Habacuc dicit: Super custodiam meam stabo . Stat quippe super custodiam suam, qui per solertiam disciplinae terrenis desideriis non succumbit, sed supereminet, ut dum semper stantem appetit aeternitatem, infra sit ei omne quod te profecerit, eum in hac vita positum adhuc extrinsecus carnis infirmitas premit, ut scriptum est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur , plerumque agitur ut et turbetur exterius et imet quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quidem in imagine Dei ambulat de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris farcina prematur
Abbreviated transcription (Latin):
ostium. Magna est securitas cordis. nichil con¬
cupiscentiȩ habere sccularis. Nam si ad terre¬
na adipiscenda cor inhiat. securum tranquil¬
lumq esse nullatenus potest. quia aut ñ habi¬
ta concupiscit ut habeat. aut adepta metuit
ne amittat. Et dum in aduersis sperat ꝓsꝑa.
in ꝓsperis formidat aduersa. huc illucq qua¬
si quibꝰ dam fluctibꝰ uoluitur. ac ꝑ modos
uarios rerum alternantium mutabilitate. uer¬
satur. Sin uͦ semel in appetitione suꝑnȩ patriȩ
forti stabilitate animus figitur. minis rerum
temporalium ꝑturbatione uexatur. Acunc¬
tis quippe externis motib eandem intentionẽ
suam. quasi quendam secretissimum secessum
petit. ibiq in cõmutabili in herens. & mutabi¬
lia cuncta transcendens. ipsa iam tranquillita¬
te quietis suȩ in mundo extra mundũ est. Ex¬
cedit ꝓfecto ima omĩa intentione summoꝵ. &
cunctis rebꝰ quas ñ appetit. libertate quadam
suꝑ esse se sentit. Nec tempestatem rerum tem¬

Expanded text:
t.---Magna est securitas cordis, nil concupiscentiae habere saecularis. Nam si ad terrena adipiscenda cor inhiat, securum tranquillumque esse nullatenus potest, quia aut non habita concupiscit ut habeat, aut adepta metuit ne amittat; et dum in adversis sperat prospera, in prosperis formidat adversa, huc illucque quasi quibusdam fluctibus volvitur, ac per modos varios rerum alternantium mutabilitate versatur. Si vero semel in appetitione supernae patriae forti stabilitate animus figitur, minus rerum temporalium perturbatione vexatur. A cunctis quippe externis motibus eamdem intentionem suam quasi quemdam secretissimum secessum petit, ibique incommutabili inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens, ipsa jam tranquillitate quietis suae in mundo extra mundum est. Excedit profecto ima omnia intentione summorum, 715 et cunctis rebus quas non appetit libertate quadam se superesse sentit, nec tempestatem rerum tem
Abbreviated transcription (Latin):
satione conditoris uicario nobis ministerio iun¬
gim᷑. sub uno ac uero dño. qͥd nobis aliud nisi
inuicẽ seruisumꝰ: Cũ gͥ is qui sic deo seruit ad
obsequiũ. restat ꝓcul dubio ut is qui p̃est scrui¬
at ad uerbum. Cum is qui sub est iussis obtem¬
ꝑat. oportet ut is qͥ p̃est curã sollicitudinis ac
pietatis impendat. Sicq fit ut dũ studiose
nunc seruire nobis inuicẽ ꝑ caritatẽ nitimur.
qͣndoq cũ uero dño cõmuni oxultatione domi

Expanded text:
satione conditoris vicario nobis ministerio junsatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino commun
Abbreviated transcription (Latin):
re gͥ fructꝰ absq pecunia comedit: qui eccl̃iasti¬
ca cõmoda ad usum corporis ꝑcipit. s echorta-¬
tionis ministeriũ ppło ñ impendit. Quid ad hȩc
nos pastores dicimus. qui aduentũ districti uidi¬
cis p̃currentes. officium quidẽ p̃conis suscipimꝰ.
gimꝰ qd̾ nr̃o debetur corpori. s ñ impendimus
qd̾ subiectoꝵ debemꝰ cordi. Ecce uir sc̃s tot in
hoc scł̃o pignorib obsitictus. inter occupationes
innumeras liber ad stadiũ p̃dicationis fuit. qui
fructus terrȩ numqͣm sine pecunia comedit: qͥa
nimirũ subditis u̾bum bonȩ ammonitionis red¬
didit. a quib fructum corporeȩ seruitutis acce¬
pit. Hoc namq debet om̃ĩpotenti deo omnis qͥ
p̃est ppło. hoc qui multis. hoc qui pauciorib
p̃est: ut sic debita ministeria a subditis exigat.
quaunꝰ ipse etam qͥd semꝑ ammonitionis debe.¬
at sollicitiꝰ attendat. Om̃s namq qͥ sub dispen-¬

Expanded text:
rae igitur fructus absque pecunia comedit, qui ecclesiastirae igitur fructus absque pecunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus,gimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispen
Abbreviated transcription (Latin):
titur. uberioris uitȩ homines ad lamenta ꝑue¬
nire. Sulci itaq & ex terra sunt. & tam̃ a terrȩ
uocabulo distinguntur: quia hii qui in scã
eccłia mentẽ suam labore. sacrȩ meditationis
excolunt. cet̾is fidelib tanto meliores sunt:
qͣnto ꝑ accepta semina fecundiores oꝑum fru¬
ges reddunt. Et sunt ñnulli qui scĩs plebib
p̾lati. uitȩ quidẽ stipendia ex ęccłiastica largi¬
tate consequunt᷑. s exhortationis ministeria
ñ impendunt. Contra quos ad huc exemplum
scĩ uiri recte subiungitur: cum ab co ꝓtinꝰ sub¬
infertur. si fructus enis comedi absq pecunia.
Fructus & enim terrȩ absq pecunia comedere
est: ex eccłia quidẽ sumptus acciꝑe. s cidẽ ęccłiȩ¬
p̃dicationis p̃cium ñ p̃bere. De qua uidelicet
p̃dicatione. auctoris uoce dicitur. oportuit te
cõmittere pecuniã tuam nũmulariis. & ueniens
ego recepissem utiq qd̾ meũ est cum usura. Ter¬

Expanded text:
itur uberioris vitae homines ad lamenta perveitur uberioris vitae homines ad lamenta pervenire. Sulci itaque et ex terra sunt, et tamen a terrae vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sanctae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. Et sunt nonnulli qui, sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed exhortationis ministeria debita non impendunt. Cosancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfertur: Si fructus ejus comedi absque pecunia. Fructus etenim terrae absque pecunia comedere, est ex Ecclesia quidem sumptus vitae accipere, sepraedicationis pretium non praebere. De qua videlicet praedicatione auctoris voce dicitur: Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum erat cum usura . Ter
Abbreviated transcription (Latin):
murant. nec tamen ualde ꝓximis ꝑ cõpassionẽ
dolent. Cum uͦ hi qui iam aratro sulcationis at¬
triti sunt. atq ad frugem boni oꝑis exculti. gra-¬
uari uel in minimis innocentes aspiciunt. ꝑ com¬
passionem ꝓtinus ad lamenta uertuntur. quia ue.¬
lut sua plangunt. ea quȩ ꝓximi iniuste patiun-¬
tur. Per fecti namq cum semꝑ de spiritalibꝰ mo¬
ueantur ñ corporalib. tanto sciunt de alienis
dolere de suis. Omĩs gͦ qui p̃est. si ꝑuersa in sub-¬
ditis exercet. contra hunc terra clamat. & sulci
deflent. quia contra eius iniusticiam rudes
quidem populi in murmurationis uocibus
crũpunt. s ꝑfecti quiq ꝓ prauo eiꝰ oꝑe sese in
fletib affligunt. Qd̾q imꝑiti clamant. & ñ do-¬
lent. hoc ꝓbatioris uitȩ subiecti deflent & taces.
Cũ clamante gͦ terra sulcos plangere est. ꝑhoc-
unde multitudo fideliũ iuste cont̾ra rectorẽ quȩ¬

Expanded text:
murant, nec tamen valde proximis per compassionem murant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni ovari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta vertuntur; quia velut sua plangunt ea, quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque, quantum semper de spiritualibus moveantur, tanto sciunt de alienis dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfecti quique pro pravo ejus opere sese in fletibus affligunt, quodque imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem quer
Abbreviated transcription (Latin):
ram est. contra regentis iniusticiam rationabili-¬
ter subiectos dolere. Ubi recte subiungitur.
& cũ ea sulci eius deflent. Terra enĩ etiam nullis
operib exculta. plerumq ad usum hominis
aliquot alimenta ꝓfert. exarata uͦ fruges ad sa-¬
uetatem parit. Et sunt ñnulli qui nullo lec¬
tionis. nullo exhortationis uomere. ꝓscissi. quȩ¬
dam bona qmuis minima tamen ex semet ipsis
pferunt. quasi terra nec dum exarata. Sunt uͦ
ñnulli. qui ad audiendum semꝑ atq retinen¬
dum scĩs p̃dicationib ac meditationib intenti
a pͥori mentis duricia quasi quodam lingue uo¬
mere scissi. semina exhortationis accipiunt: &
fruges bom operis ꝑ sulcos uoluntariȩ. afflictio¬
nis reddunt. Sepe uͦ contingit. ut hi qui p̃sues
iniusta aliqua faciant. fitq ut ipsi subiectis no-¬
ceant. qui ꝓdesse debuerunt. Quȩ dum rudes
quiq conspiciunt. cõmoti contra rectorem mur¬

Expanded text:
ram est contra regentis injustitiam rationabiliram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem mur
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim nichil sit aliud sulcus terrȩ quam
terra. magnȩ distinctionis ratione. ñ caret dum
subiungit. & cum ea sulci eius deflent. Qua
iudelicet in re.. quia ordo hẏstoriȩ deficit. se se
nobis intellectus mysticus quasi aꝑtis iam foribꝰ
ostendit. Ac si patenter clamet. quia rationem
litterȩ defecisse cognoscitis. nimirum restat
ut ad me sine dubitatione redeatis. Om̃is enĩ
qui uel pͥuato iure domesticam familiam regit
uel ꝓ utilitate cõmum fidelib plebib preest
in hoc qd̾ iura regiminis in cõmissis sibi fidelib
possidet. quid aliud quam terrã incolendam te¬
net: Ad hoc quippe diuina dispensatione ceteris
unus quisq p̃ponitur. ut subiectoꝵ animꝰ qͣsi
substrati terra p̾dicationis illiꝰ semine fecundet᷑.
S terra contra possessorem clamat. si contra cũ
qui sibi p̃est aliquid iustum. uel pͥuata domus
uel scã eccłia murmurat. Clamare quippe ter¬

Expanded text:
Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe ter
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝓnuntiabo illum: quia nimirum ille ad doc
trinam d̾i ueraciter ascendit. qui ad optinendam
hanc gradib scẽ operationis eruꝑit. Et quasi
ꝑ singulos gradus suos librum ꝓnuntiat. qui
ꝑcepisse se cius scientiam ñ ꝑ uerba tantum mͦ.
s ctiam ꝑ opera demonstrat. Unde adhuc sub
enti gͦ ad iudicium principi librum offerre est.
uerba p̃ceptorum illius in actione tenuisse. Se¬
quitur. Si aduersum me terra mea clamat
& cum ipsa sulci eius deflent. Si fructus cius
comedi absq pecunia: & animã agricolarum
eius afflixi. Pro frumento oriatur mͥ tribulus :
& ꝓ hordeo spina. Quid est clamare terram.¬
deflere sulcos. & fructus ꝓprios emendo comedere:
Cui umquam necesse est sua cmere: Quis cla¬
mantẽ audiuit terram: quis sulcos deflentes
iudit: Et cum sulci terrȩ semꝑ ex terra sint:
quid est qd̃ ꝓnuntiatione distincta & cdamasse
terra. & sulci cius cum ea deflesse denegantur

Expanded text:
os pronuntiabo illum . » Quia nos pronuntiabo illum . » Quia ntrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit. Et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba tantummodo, sed etiam per opera demonstrat. Unde adhuc subdienti ergo ad judicium principi librum offerre est verba praeceptorum illius in actione tenuisse. Sequitur: CAPUet cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia et animam agricolarum ejus afflixi, pro frumento oriatur mihi tribulus « et pro hordeo spina. deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur?
Abbreviated transcription (Latin):
potest transuadari. Percepta namq ꝑfectione
operis ad contemplationem uenitur. in qua scili¬
cet contemplatione. dũ mens in altũ ducitur. sub¬
leuata uidet in deo. quia ñ potest penetrari qd̃
uidet. Et quasi tangit aquam torrentis quam
ꝑtransire ñ ualet: quia & intuetur speculando
qd̾̃ libeat. & tamen hoc ipsum ꝑfecte ñ ualet in¬
tueri quod libet. Propħa gͦ adaquam qͣndoq
ꝑuenit quã ñ ꝑtransit: quia ad contemplatio¬
nem sapientiȩ cum ad extremũ ducimur. ipsa
cius immensitas quȩ ex se hominẽ subleuat ad
se. humano animo plenã cognitionem negat.
ut hanc & tangendo amet. & tamen nequaqͣm
ꝑtranseundo peneiret. Beatus gͥ iob hȩc incre¬
menta uirtutũ quia distincte hominibꝰ suꝑno
munere tribui conspexit. gradus uocauit. qm̃
ꝑ ipsos ascenditur. ut ad celestia optinentia ue.¬
niatur. Sacri itaq libri. id est diuini eloquii
memoriam faciens. dicit. ꝑ singulos gradus me¬

Expanded text:
potest transvadari. Percepta namque perfectione potest transvadari. Percepta namque perfectione operis ad contemplationem venitur. In qua scilicet contemplationem dum mens in altum ducitur, sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit aquam torrentis, quam pertransire non valet, quia quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quandoque pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo ampertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est, divini eloquii memoriam faciens, dicit: « Per singulos gradus me
Abbreviated transcription (Latin):
usq nr̃a sapientia augetur. ut in prauis iam
actib minime. flectatur. Hinc namq ꝑ paulũ
dicitur. remissas manus & dissoluta genua cri-¬
gite. & gressus rectos facite pedib ur̃is. Aqua
G ad genua ꝑuenit. cũ nos ꝑcepta sapientia
ꝑfecte ad boni oꝑis rectitudinem stringit. Qui
renes ducitur. quia uidelicet tunc in nobis ple-¬
nitudo oꝑis excrescit. quando in nobis ꝑcepta
sapientia. omnẽ quoq in qͣntũ est possibile de¬
lectationẽ carnis extinxerit. Nisi enĩ carnis de¬
lectatio esset in renib. psalmista minime dix¬
isset. ure renes meos & cor meum. Aqua gͥ ad
renes uenit. cum dulcedo sapientiȩ etiam incen¬
tiua carnis interimit. ut ea quȩ uri mentem po¬
terant. delectationis incendia frigescant. Qui
adhuc mensus est mille. torrentẽ uidelicet quẽ
ꝓpheta ꝑtransire ñ potuit. de quo ctã dicit. qm̃
intumuerant aquȩ ꝓfundȩ. torrentis. qui non

Expanded text:
usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris . Aqua ergo ad genua pervenit cum nos percepta sapientia perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui renes ducitur, quia videlicet tunc in nobis plenitudo operis excrescit quando in nobis percepta sapientia omnem quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset: Ure renes meos, et cor meum . Aqua igitur ad renes venit cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qui adhuc mensus est mille, torrentem videlicet, quem propheta pertransire non potuit, de quo etiam dicit: Quoniam intumuerunt aquae profundae torrentis, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
quem in excelso monte uiderat narrat dicens.
Mensus est cubitos mille. & transduxit me ꝑ
aquam usq ad talos. Rursumq mensus est
mille. & transduxit me ꝑ aquam usq ad genua.
Et mensus est mille : & transduxit me ꝑ aquã
usq ad renes. Et mensus est mille. torrentem
quẽ ñ potui ꝑtransire: qm̃ intumuerant aquȩ
ꝓfundi torrentis qui ñ potest transuadari. Qo
nãq millenario num̾o. nͥ collati muneris plenitu-¬
do signatur: Uir itaq qui apparuit mille cu-¬
bitos metitur. & ꝓpheta ꝑ aquas usq ad talos
ducitur. quia redemptor nr̃ cum nobis ad se
conuersis boni exordii plenitudinẽ tribuit. do-¬
no spiritalis sapientiȩ prima nr̃i oꝑis uestigia
infundit. Aquã quippe usq ad talos uenire est:
iam nos ꝑ acceptam sapientiam desideratȩ recti¬
tudinis uestigia tenere. Qui rursum mille me¬
titur. & ꝓpheta usq ad genua ꝑ aquã ducitur.
quia cum boni oꝑis plenitudo tribuitur. ad hoc

Expanded text:
quem in excelso monte viderat narrat dicens: quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad genua. Et mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad renes. Et mensus est mille torrentem, quem non potui pertransire, quoniam intumuerunt aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille cubitos metitur, et propheta per aquas usque ad talos ducitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pescenda nos imbuit. plerumq in exordiis suis
& nutat & solida est. & iam certissime habetur.
& tamen de cius fiducia ad huc sub dubitatione
trepidatur. Pars namq cius prius accipitur. ut
in nobis post modum ꝑfecte compleatur. Si enĩ
certo gradu in credentis mente ñ ꝓficeret: re¬
quisitus in cugłio pater sanandi pueri ñ dixis¬
set. credo dñe. adiuua incredulitatem meam.
Ad huc gͣ ascendebat ad fidem quã iam ꝑcepe¬
rat. qui uno eodemq tempoit clamabat & iam
se credere. & ad huc ex incredulitate dubitare.
Hinc est etiam qd̾ redc̃ptori nr̃o a discipulis
dicitur. auge nobis fidem. ut quȩ iam accep¬
ta ꝑ initium fuerat. quasi ꝑ augmenta gradu¬
um ad ꝑfectionem ueniret. Ipsa quoq sapien
anhelanti menti ꝑ incrementa tribuitur. ut
ad eam ꝓcul dubio magni moderaminis gradi¬
bus ascendatur. Qd̃ bene ic zechiel ꝓpheta si¬
gurata narratione denuntiat. qui de eo uiro

Expanded text:
pessenda nos imbuit, plerumque in exordiis suis pessenda nos imbuit, plerumque in exordiis suis et nutat, et solida est; et jam certissime habetur, et tamen de ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur. Pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in credentis mente non proficeret, requisitus in Evangelio pater sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat se et jam credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: 723 Auge nobis fidem , ut quae jam accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectionem veniret. Vet. XXII. anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro
Abbreviated transcription (Latin):
rem fugimus. & contẽptu quandoq & timore
post posito. solo ei amore iungamur. Paulisꝑ
enim etiã timere didicimꝰ. eiq ui solius dilec¬
tionis inheremus. Appositis gͥ quasi quib dam
gradib ꝓfectus nr̃i. mentis pedem prius ꝑ timo¬
rem in imo ponimꝰ. & post modũ ꝑ caritatem
ad alta amoris leuamus. ut ab eo qd̃ quisq timet.
reprimatur ut timeat. & ab eo qd̃ iam metuit
subleuetur ut p̃sumat. Hos autem uirtutum
gradus ñ magni laboris est ꝑpendere. cum ab.
una ad alteram transitur. s subtilissima disputa¬
tione res indigat. cũ mens pensare nititur in
una eademq uirtute. quib ꝓfectus sui gradib
elcuctur. Ut enim pͥma elementa uirutum. fid̾e
scilicet & sapientiam loquar. optinere singula
ꝑfecte nequeunt. nisi ad hec distinctis ordina¬
tisq modis. quasi quib dam gradibꝰ ascendamꝰ.
Ipsa & enim fides quȩ ad bona alia ꝑfecte ca¬

Expanded text:
rem fugimus, et contemptu quandoque et timore rem fugimus, et contemptu quandoque et timore postposito, solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timorem ejus discimus, cujus solius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo ponimus, et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alteram transitur. 49. Singularum virtuttione res inindiget, cum mens pensare nititur, in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, quae ad bona alia perfecte ca