comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiones affligit: ut post modũ in
celo requiescant ⁊ hereditaten
eterne beatitudims consequantur.
Econtra reprobos ui suis uolup¬
mittit. uixta illud. Dimisi eos
bos itaq qui nunc mũdi deside¬
riis ⁊ uoluptatibus sunt dediti.
eterna expectant suplicia: iusti
uero qui nũc flagellis tempora¬
lib atterunt᷑. ab eterno uerbeͤ¬
sunt liberandi. Quia ⁊ iutulus
qui occisiomi p̾paratur. liberius
cialiat̾ quibus a dũo flagellant᷑
hoĩes. Aliquando ad augnentã¬
da merita. sicuti iob ⁊ tħobias.
Aliquando ad custodiam uirtutũ.
ut paulus. Aliquando ut pecca¬
ta pret̾ita corrigantur: sicut ꝑa¬
liticus. cui dictũ est. Ecte sanus
fc̃ũs est. iude ne pecces ne det̾ius
tibi deinceps aliquid contingat.
Aliquando non ut eñ dentur s
ut duplici pereant ꝑdicione. ut
anthiocus ⁊ herodes: de quibus
dicitur. Duplici contritione cõ
ꝑ hoc ostendatur manifesta sicͤ
lazarus ⁊ cecus natus. D electi

Expanded text:
tiones affligit, ut postmodum in tiones affligit, ut postmodum in coelo requiescant, et haereditatem aeternae beatitudinis consequantur. Econtra, reprobos in suis volupmittit, juxta illud: Dimisit eos bos itaque qui nunc mundi desideriis et voluptatibus dediti sunt, aeterna exspectant supplicia: justi vero qui nunc flagellis temporalibus atteruntur, ab aeterno sunt verbere liberandi, quia et vitulus qui occisioni praeparatur, liberius cialiter, quibus a Domino flagellantur homines. Aliquando ad augmentanda merita, sicut Job et Tobias; aliquando ad custodiam virtutum, ut Paulus; aliquando ut peccata praeterita corrigantur, sicut paralyticus, cui dictum est: Ecce sanus factus es, vide ne pecces, ne deterius tibi aliquid contingat ; aliquando non ut emendentur, sed ut duplici pereant perditione, ut Antiochus et Herodes, de quibus dicitur: Duplici contritione contper hoc ostendatur manifesta, sicut Lazarus et caecus natus. Sed electi
Abbreviated transcription (Latin):
benter toleranda sunt eiꝰ uer¬
ba ⁊ uerbera. Anquando hoc a¬
git ꝑflagella: aliquando per
occultam ⁊ diuinam inspira¬
tionem. seu quibucũq ⁊ uari¬
is tribulationũ ⁊ angustiarñ
affectibus. Hunc salomonem
dicitur. Mũe diligit deus cor¬
ripit. flagellãt autẽ omẽm
filiũ quem recipit. Facitis hoc¬
dñs. si humana comꝑanda sunt
duuinus: uiore pussimi patris du¬
os filios habentis. Quoꝵ unũ quẽ
uult sibi substituere heredem: di¬
uersis modis flagellat. a cibo et
potu excõmunicat. Aliquando
etiam iunctis pedibus toca nocte
immobilem stare facit iicessan¬
tibus contumeliis afficit. ⁊ aliqñ
ueluci extraneum alieno obseqͥs
subdit. Alcerũ autẽ quẽ sibi here¬
dem non destinat futurũ: sue uo¬
litatis ẽẽ pinictit. comedendi
⁊ bibendi licentiam tribuit. ad
ambulandum quo uoluerit libe¬
tos gressus concedit. Ita ⁊ dñs
omnipotens facit iustos per nu¬
mera tormenta ⁊ uarias tribula¬

Expanded text:
benter ejus toleranda sunt verbenter ejus toleranda sunt verba et verbera. Aliquando hoc agit per flagella, aliquando per occultam et divinam inspirationem, seu quibuscunque et variis tribulationum et angustiarum effectibus, hinc per Salomonem dicitur: Quem enim diligit Dominus corripit , flagellat autem omnem filium quem recipit, facitque Dominus hoc, si humana comparanda sunt divinis, more piissimi patris duos filios habentis, quorum unum quem vult sibi substituere haeredem, diversis modis flagellat, aut cibo aut potu excommunicat, aliquando eiam vinctis pedibus tota nocte immobilem stare facit, incessantibus contumeliis afficit, et aliquando veluti extraneum alieno obsequio subdit. Alterum vero quem sibi haeredem non destinat futurum, suae voluntatis esse permittit, comedendi et bibendi licentiam tribuit, ad ambulandum quocunque voluerit liberos gressus concedit. Ita et omnipotens Deus facit, justos per innumera tormenta et varias tribula
Abbreviated transcription (Latin):
teris nudicatem uideas: ⁊ uidẽs
per bona opera operire fectiues
ut post modũ dñi uideas. Bea¬
ti enĩ mũdo corde. qm̃ ip̃i dm̃i
iudebunt. Cũ enĩ quilib super¬
ua aspiratione ꝑ singulas scͥp¬
turaꝵ paginas. quid om̃s ius¬
serit legendo audiendo ad me¬
tem reuocat. iudet uinurum
quantũ iurtutibus minus ħt.
uel certe si ex toto nichil habet.
sicq quasi exunctione colliri
reparatur ad iudendũ clarius.
dum ꝑ dei uerbñ illuminant᷑
intrisecus. Qui uero ad usus
necessarios reseruatur: iugo
⁊ loris domatur. Otimulis pũ¬
gitur. uerberib ceditur. Et e¬
go cuius uita desꝑatur: qͥcquid
ammo concupierit. et iam sa¬
luti eius contrariũ amedico
non negatur inmo concedit᷑.
Cuius uero recuperanda salus
estimatur: queq sunt aĩo eius
desiderabilia salutiq contraria
õmo negantur. Ego quos a¬
mo argus ⁊ castigo. Multis
modis deus ommpotens mise¬
ricors ⁊ miserator. arguit et
castigat quos amat. ideoq li¬

Expanded text:
teris nuditatem videas, et videns per bona opera operire festines, ut postmodum Deum videas. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cum enim quilibet superna aspiratione per singulas Scripturarum paginas, quod Dominus jusserit legendo, audiendo, ad mentem revocat, videt nimirum quantum ex virtutibus minus habet, vel certe si ex toto nihil habet: sicque quasi ex unctione collyrii reparatur ad videndum clarius, dum per Dei verbum illuminatur intrinsecus. Qui vero ad usus necessarios reservatur, jugo et loris domatur, stimulis pungitur, verberibus caeditur, et aegro cujus vita desperatur, quidquid animo concupierit, etiam saluti ejus contrarium a medico non negatur, imo conceditur. Cujus vero recuperanda salus aestimatur, quaeque sunt animo ejus desiderabilia salutique contraria omnino negantur. Ego quos amo arguo et castigo. Multis modis Deus omnipotens, misericors et miserator arguit et castigat quos amat, ideoque li
Abbreviated transcription (Latin):
istuit. meliusq fuerat illis mora¬
ri inseculo. ubi ⁊ sua peccata reco¬
gnoscerent. ⁊ aliquando ꝑ dei mise¬
ricordiam compuncti bonis operi¬
bus cessare studerent. qu̾ã u mo¬
nastĩo manere. ⁊ ita abonis oꝑib
cessare. Alii qͦ sunt qui ab infan¬
tia sua in moͣsteriis consistunt. bo¬
nis opibus habundant. inferuore
spũs manent. ⁊ circa ultimã ten¬
pus iute sue torpescunt. ⁊ cepidr
efficiuntur. ⁊ talibus utib õĩbus

Expanded text:
sistunt, meliusque fuerat illis morasistunt, meliusque fuerat illis morari in saeculo, ubi et peccata sua recognoscerent et aliquando per Dei misericordiam compuncti, bonis operibus studerent quam in monasterio manere, et ita a bonis operibus cessare. Alii quoque sunt, qui ab infantia sua in monasteriis consistunt, bonis operibus abundant in fervore spiritus manent, et circa ultimum tempus vitae suae torpescunt, et tepidi efficiuntur. Et talibus ut
Abbreviated transcription (Latin):
liter utor. Dũq hec dicit: indi¬
gentib ꝓpria non tribuit. ⁊ qui¬
non tenet rapiram: non motuit
tenere tenatiam nec recordatur
qr diues ille non ideo dampnatus ẽ
qd̃ aliena rapuerit: s qr ꝓpria non
distribͣnt. Sunt quoq ⁊ alii qͥ alie¬
na non rapiunt. ꝓpͥa distribuunt.
s hoc non causa dilectionis dei et
ꝓrimi. s ꝓpter manem iactantiã
ut ab hõrbus laudent᷑. sicut facie¬
bant scribe᷑ pharisei. qui dantes ele¬
mosynas aute se canebant tubis.
Et tales etiam nec frigidi nec ca¬
tiam pauperum subleuant. cũ amo¬
re caritatis hoc facere debent. au
pes terrenarum facultatũ diuut¬
tunt: ⁊ ad monasteriũ uenientes.
habitũ religionis sumũt. Deinde
torpentes. hec sibi ad salutẽ posse¬
susficere credunt qd̾ sua duniserũt.
ꝙ uaria crimina seu habitu reli¬
gionis constituti non admittunt.
atq idcirco dormuĩt. bibunt. ⁊ se¬
cure iuuinit. Hoc faciunt cepidi ex¬

Expanded text:
liter utor. Dumque hoc dicit, indiliter utor. Dumque hoc dicit, indigentibus propria non tribuit. Et qui tenet rapinam, nec metuit tenere tenaciam, nec recordatur quia dives ille non ideo damnatus est quod aliena rapuit, sed quia propria non distribuit Sunt quoque et alii qui aliena non rapiunt, propria distribuunt, sed hoc non causa dilectionis Dei et proximi, sed propter inanem jactantiam, ut ab hominibus laudentur, sicut faciebant Scribae et Pharisaei, qui dantes eleemosynas ante se canebant tuba, et tales etiam nec calidi nec frtiam pauperum sublevant, cum amore charitatis hoc facere debent. Audpes terrenarum facultatum dimittunt, et ad monasterium venientes, habitum religionis sumunt, deinde torpentes, sibi haec posse ad salutem sufficere credunt, quod sua dimiserunt, quod varia crimina sub habitu religionis constituti, non admittunt, atque idcirco dormiunt, bibunt et secure vivunt Dumque hoc faciunt, tepidi ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui prius quidẽ fuerunt frigidi. et
multis criminib obnorii: sed ple
inflãmati feruentes efficiũtur. Qͥa
quauto se peccatores fuisse recordã¬
tur: eo amplius liberatore suũ dili¬
gere appetunt. cũ recedente iniqui¬
tate ignescit caritas eoꝵ. De tali¬
bus inewangłio dñs dicit. Gaudi¬
um ẽ in celo suꝑ uno peccatore pe¬
incentiam agente ⁊ c̃. Dũt autem
⁊ quidam iusti iutra scãm eccliam
constituti: qui uitam quidem ab
omni crimine custodiunt. sed tam̃e
magenda quelibet bona non adsur¬
gunt. Et hii tales nec frigidi nec
calidi sunt: qr non sufficit mala ca¬
uere: nisi studeat quis ⁊ bona face̾.
iuxta illud psalmiste. Declina
a malo ⁊ fac bonũ. Tales qui ppe
de sius operibus fisi solent dicere.
Ecte aliena non ratis rapio illici¬
ta nulla cõmuto. non adult̾iũ. nĩ
homicidiũ. nõ deniq hiis similia
mala facio. Sufficit michi mala
non agere ideoq ⁊ ꝓpriis fiducia¬

Expanded text:
qui prius quidem fuerunt frigidi, et qui prius quidem fuerunt frigidi, et multis criminibus obnoxii, sed plerinflammati, ferventes efficiuntur: qui quanto se peccatores fuisse recordantur, eo amplius liberatorem suum diligere appetunt, cum recedente iniquitate, ignescit charitas eorum. De talibus in Evangelio Dominus dicit: Gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . Sunt autem et quidam intra sanctam Ecclesiam constituti, qui vitam quidem ab omni crimine custodiunt, sed tamen in agendo quaelibet bona non assurgunt. Et hi tales nec frigidi, nec calidi sunt quia non sufficit mala cavere, nisi studeat quis et bona facere. Juxta illud Psalmistae: Declina a malo et fac bonum Tales quippe de suis operibus fisi, solent dicere: Ecce aliena non rapio, illicita nulla committo, non adulterium, non homicidium, non denique his similia mala facio, sufficit mihi mala non agere, ideoque et propriis fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ. De ip̃o eñ dicit apłs. ut¬
qr ea que sunt frigida uł calida.
comedere ⁊ bibere possumus. Tepi¬
da uero corpus ur̃m ꝓpter uouu¬
tum ferre non potest. Tali itaq
modo accipiendũ est ꝙ hic dñs
dicit. Dtinam frigidus esses aut
calidus. Sed qr tepidus es incpi¬
am te euouere ex ore meo. Fri¬
gidi itaq. sunt iudei uel pagani
ab eo scilicet glatiali rigore con¬
struti qui dicit. Ascendam super
alcituduiem nubiũ. ponã sedem
meam ad aquilonẽ. ⁊ ero similis
altissimo. Aquilo em̃ uentus
frigridus diabolus est. cui incã¬
ticis canticoꝵ dicit᷑. Surge aqͥlo
⁊ uem auster. Surge aquilo .i.
recede diabole.: ueni auster ueni¬
at spũs scũs. qui suo aduenitu calefa¬
ciat. ⁊ illuminet corda hoĩu. ut pa¬
riant opera uircutũ. Calidi sunt qͥ
inferuore spũs ui dei ac proxiui di¬
lectione consistunt. Tepidi: qui nec
ex toto infideles sunt: nec auide ad
xp̃ui tendunt. Sunt aut ⁊ quidam

Expanded text:
electorum? De ipso enim dicit Apostelectorum? De ipso enim dicit Apostquia ea quae sunt frigida, vel calida, comedere et bibere possumus, tepida vero corpus nostrum propter vomitum ferre non potest. Tali itaque modo accipiendum est, quod hic Dominus dicit: utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo. Frigidi itaque sunt Judaei vel pagani, ab eo scilicet glaciali rigore constricti, de quo dicitur: Ascendam super altitudinem nubium, ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Aquilo enim ventus frigidus diabolus est, cui in Canticis canticorum dicitur: Surge, aquilo, et veni, auster . Surge, aquilo, id est, recede, diabole. Veni, auster, veniat spiritus sanctus, qui suo adventu calefaciat et illuminet corda hominum, ut pariant opera virtutum. Calidi sunt qui in fervore spiritus in Dei et proximi dilectione consistunt. Tepidi, qui nec ex toto infideles sunt, nec avide ad Christum tendunt. Sunt autem et quidam,
Abbreviated transcription (Latin):
est iitelligendũ. qd̃ deus pacer¬
aute omẽm creacurã. tam huma¬
uam quam angelicam suam pos¬
sederit sapientiam. per quã ⁊ on¬
nia condidit siue incelo suie in
terra. Si aũt sicut inquibusda
codicibus ⁊ in alia translatione
habetur legerimus dñs creauis
ine ita est uitelligendũ. qr anł¬
quam qͥcquã faceret: suam sa¬
dam. ut sua passione ⁊ morte.
genus humanũ redimeret et
ad patriam reuocaret. Tunc¬
utiq in principio suaꝵ accionum
in diuinitate suai sapientiam
possedit uel creainit sibi equalẽ:
quam carnem post modũ susciꝑe
uoluit. Solet enĩ plerũq sacra
scriptura ea que futura sunt:
quasi iam facta uarrare. Nam
⁊ de nobis dicit apłs. qd elegerit
nos in ip̃o aute mũdi constituti¬
onem. Si ergo om̃pc deus scd̃m
mũdi constitutionẽ elegit. qͥd mi¬
rum si ip̃m caput electoꝵ in sua
predestinatione antequã qͥcquã
faceret ordinauit ut eẽt caput

Expanded text:
est intelligendum, quod Deus paterest intelligendum, quod Deus pater omnem creaturam tam humanam quam angelicam sua possideret sapientia, per quam et omnia condidit, sive in coelo sive in terra. Si autem, sicut in quibusdam codicibus et in alia translatione habetur legeremus, Dominus creavit me, ita est intelligendum, quia antequam quidquam faceret, suam pradam, ut sua passione et morte genus humanum redimeret, et ad patriam revocaret. Tunc in principio utique suarum actionum in divinitate, suam sapientiam possedit vel creavit sibi aequalem, cum carnem postmodum suscipere voluit. Solet enim plerumque sacra Scriptura ea quae futura sunt, quasi jam facta narrare. Nam et de nobis dicit Apostolus , quod elegerit nos in ipso ante mundi constitutionem. Si ergo omnipotens Deus, mundi constitutionem elegit, quid mirum, si ipsum caput electorum in sua praedestinatione antequam quidquam faceret, ordinavit ut esset caput
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ isti affirmant eñ creatũ iatpr̃e.
atq ideo dicũt qr erat tempus qñ
non erat ꝓpter hoc iudelicet qd̃ ꝑ
salomonem ip̃a dei sapientra di¬
cit. dñs possedit me uel creauit. se¬
cũdũ qd̵ alia translatio habet in i¬
nicio uiaꝵ suaꝵ. Si hoc uerũ
est utiq qd̃ nephas ẽ cogitare. deꝰ
pater stultus erat anteqũa siram
sapientiam generaret. ⁊ certe
ip̃i negare non possunt. qd̃ ip̃e
sit dei sapientia sicut apłs dicit.
Ideoq illi stulcissus hõib. ⁊ ra¬
tione carentibus dicendium est.
Si deus stultus erat. unde ergo tã
sapienter oĩa condidit ⁊ nos qũe¬
admodũ creauit. si ille antequã
crearetur sine sapientra fuit. ut¬
pote insipiens ⁊ nesciens quid
faceret. Non ergo ip̃a sapientia
creata est apatre. sed antequa i
cuncta fierent erat cũ pr̃e. Ne¬
q ex alia substantia deus pater
genuit filiũ: sed ex ip̃o ueluti cõ¬
silũ generatur in mente. Nlam
rui anteqũa qͥcquã faceret: talit̾

Expanded text:
irmant eum creatum in tempore, atque ideo dicunt quia erat tempus quando non erat. Propter hoc videlicet quod per Salomonem ipsa Dei sapientia dicit: Dominus possedit me, vel creavit, secundum quod alia translatio habet, in initio viarum . Si hoc verum est, utique quod nefas est cogitare, Deus Pater stultus erat, antequam sapientiam suam generaret. Certe ipsi negare non possunt quod ipse sit Dei sapientia, sicut Apostolus ait . Ideoque illis stultissimis hominibus et ratione carentibus dicendum est: Si Deus stultus erat, unde ergo tam sapienter omnia condidit? Et nos quemadmodum creavit, si ille antequam crearetur sine sapientia fuit, utpote insipiens et nesciens quid faceret? Non ergo ipsa sapientia creata est a Patre, sed antequam cuncta fierent, erat cum Patre, neque ex alia substantia Deus Pater genuit Filium, sed ex seipso, veluti consilium generatur in mente. Nam rum; antequam quidquam faceret, taliter
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad meliorẽ uitam nequaquã
posse reformari conspiut. Faci¬
lius est enim quelibet paganũ
ad fidem xp̃i adducere: quã tali¬
um quẽlibet asuo torpore ad fꝰ¬
uorem spũs reuocare. Quia di¬
cis ꝙ diues sum. Multi sunt qͥ
hoc dicunt diues sũ in fide. quia
dũs dicit. qui crediderit ⁊ bapti¬
satus fuerit: saluus erit. Et lo¬
cupletatꝰ sum. qr et recte doceo.
⁊ in aliis oꝑibus non seruo. Ali¬
us dicit nullius egeo. qr credens¬
recte. non solsi mala non ꝑpetrat
sed etiam bona quelibet. licet nõ
ꝓpter deũ facit. Unde adhuc sub¬
dicur. Nescis qr tu es miser. dũ
temetip̃m decipis. qr putas te
solũmͦ cũ scriptũ sit: fides si nõ
habeat oꝑa mortua ẽ. in semet¬
ip̃a. ⁊ miserabilis. qr nec illũd
iutelligis ꝙ temet ip̃m deludis
Pauꝑ. qr non habes opera quib
diteris incelo. neq etiam rectã
scientiam. Nudus. qr spoliatꝰ
es uirtibus. Cecus. qr non ha¬
bes limien scientie. Derũ quia

Expanded text:
quia ad meliorem vitam nequaquam quia ad meliorem vitam nequaquam posse reformari conspiciunt: facilius est enim quemlibet paganum ad fidem Christi adducere, quam talium quemlibet a suo torpore ad fervorem spiritus revocare. Quia dicis quod dives sum. Multi sunt qui hoc dicunt, dives sum in fide, quia Dominus dicit: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit . Et locuplelatus sum. Quia et recte doceo, et malis operibus non servio. Alius dicit: Nullius egeo, quia recte credens non solum mala non perpetrat, sed etiam bona quaelibet, licet non propter Deum, facit; unde et adhuc subditur: nescis quia tu es miser, dum temetipsum decipis, quia putas te odo cum scriptum sit: Fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Et miserabilis. Quia nec illud intelligis quod semetipsum deludis; Pauper quia non habes opera quibus diteris in coelo, neque etiam rectam scientiam; Nudus, quia spoliatus es virtutibus; Caecus, quia non habes lumen scientiae. Verum quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ullus inuenitur calidus. qui pͥ¬
us non fuerit frigid̃: q nemo est
fuerit malus. Om̃s peccauerunt.
⁊ egent głã dei. Tepidus ex calido
solet fieri ⁊ frigido. qr ⁊ alius ex
frigore infidelitatis conuersus.
ad ꝑfectũ iusticie feuore nõ tran¬
sit. ⁊ alius ab ip̃o iusticie calore
quo prus feruebat animsi ac¬
tusq deflectit. Om̃s aũt sicut di¬
ctum est coguoscimus. qr frigi¬
dum uel calidum facile in corpꝰ
traicitur. tepidum cũ magna
nausia ⁊ uomitu. ab ip̃o etiam
tanta sanctitas erat in illis. uͭ
in eoꝵ cordib deus habitaret et
ꝑ eos loqueretur. Ora ergo dei
sunt ew̾angeliste ⁊ ceteri doct¬
res. per quoresmmmysteriũ cotidi¬
e deus incorpus suum qd̵ est ec¬
clesia traicit. ⁊ calidos .i. feruen¬
tes. dũ meliores ad huc efficum
pagani ad eius fidem conuertũ¬
tur. ⁊ iimero scoꝵ sociantur.
De hoc esu petro dicitur. Occide
⁊ manduca. Tepidos aut̾e non cõ
erortari desistunt ⁊ ueluti in¬
fructuosem terraur deseruunt.

Expanded text:
Nullus invenitur calidus qui prius non fuerit frigidus: quia nemo est fuerit malus. Omnes enim peccaverunt et egent gratia Dei . Tepidus ex calido solet fieri et frigido, quia et alius ex frigore infidelitatis conversus ad perfectum justitiae fervorem non transit, et alius ab ipso justitiae calore, quod prius fervebat, animum actusque deflectit. Omnes enim, ut dictum est cognoscimus quia frigidum vel calidum facile in corpus trajicitur, tepidum autem cum magna nausea et vomitu ab ipso etiam sanctitas tanta erat in illis, ut in eorum cordibus Deus habitaret, et per eos loqueretur. Ora ergo Dei sunt evangelistae, et caeteri doctores, per quorum ministerium quotidie Deus in corpus suum, quod est Ecclesia, trajicit, et calidos, id est ferventes dum meliores adhuc efficiuntpagani ad ejus fidem convertuntur, et numero sanctorum sociantur. De hoc esu et Petro dicitur: Occide et manduca . Tepidos autem non convexhortari, desistunt, et veluti infructuosam terram deserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bundabit. Ip̃a est enĩ radix om¬
mum bonoꝵꝵ. Que igne probat᷑:
q per amorem spũs ueraciter
accenditur. Quam qui habui̾t
uestimentis albis induetur: quia
qr peccatoꝵ maculam. aut aliꝙͣ
duplicitatem habere non nouit .
Et collirio inunge oculos tuos
ut uideas. Per collirium ꝙ ex
terra nascitur ⁊ puluerem t̾re
ab oculis aufert: debenus uitel
est de terra. hoc ẽ de maria iur¬
gie iuxta illuo. Deus nr oꝑatꝰ
est salutem in medio terre. Col¬
lirio inunge oculos tuos .i. uni
tare pauꝑtatem filii dei. qui cũ
diues esset : pro nobis pauper¬
factus est. in tantũ ut non habe¬
ret sicut uulpes ubi caput recli¬
naret. Unde ui hospicio natꝰ
est: iulissinis pamus obuolutꝰ.
⁊ in presepio natus positus. qr
non erat eis locus indiuersorio.
Collirio unge oculos tuos ut uy.¬
deas .i. qr oculos tue mentis ter¬
rene clauserant ⁊ excecauerãt
delectationes: redemptoris tui
egestatem considera. ⁊ sic eiugi¬

Expanded text:
bundabit. Ipsa est enim radix ombundabit. Ipsa est enim radix omnium bonorum quae igne probatur, quia per amorem spiritus veraciter accenditur, quam qui habuerit, vestimentis albis induetur, quia quia peccatorum maculam aut aliquam duplicitatem habere non novit. Et collyrio inunge oculos tuos, ut videas. Per collyrium, quod ex terra nascitur et pulverem terrae ab oculis aufert, debemus intellui natus est de terra, hoc est de Maria virgine, juxta illud: Deus noster operatus est salutem in medio terrae . Collyrio inunge oculos tuos, id est imitare paupertatem Filii Dei, qui, cum dives esset, pauper pro nobis factus est, in tantum ut non haberet sicut vulpes ubi caput reclinaret. Unde in hospitio natus est, vilissimis pannis obvolutus et in praesepio positus, quia non erat ei locus in diversorio. Collyrio unge oculos tuos ut videas, id est quia oculos tuae mentis terrenae clauserant, et excaecaverant delectationes, Redemptoris tui egestatem considera, et sic evigi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatꝰ est igne passionis. sputꝰ fła¬
gellatus. derisus. ad ultimsi cruci¬
fixus. ⁊ mortuus. Tamen hec oĩa
pacienter ferens: orabat ꝓsuis per¬
securibus dicens. Pater ne statu¬
as illis hoc pcc̃m. Dicit᷑ igitur
ergo cuilibet. Suadeo tibi emere
ame aurũ .i. si ius uirtutibus ha¬
bundare: stude imitare xp̃m suie
cũ adeo flagellaris. siue cũ apro¬
ximus illata mala sustinens. ut
⁊ ip̃e fias aurum incendio tribu¬
lationis decoitum. iuxta illud ps.
Probasti nos inquit deus igne
nos eraminasti ⁊ c̾. Et iterum.
tutibus habundes. Et uestimen¬
tis albis induaris. ut non appare¬
at confusio nuditatis tue. Uesti¬
menta in hoc loco intelliguntur
uinocentia baptismatis. ⁊ orna¬
inenta uirtutum. fidei scilicet ca
ritatis ceteroꝵq bonoꝵ operum
quibus cooperitur confusio nudi¬
tatis .i. tepor pristine conuersati¬
onis. Possumus quoq per aurũ
igne probatũ intelligere carita¬
tem. quam qui habuerit locuple¬
tabitur: qr õibus iurtutibus ha¬

Expanded text:
probatus est igne passionis, sputus, flagellatus, derisus, ad ultimum crucifixus et mortuus, tamen haec omnia patienter ferens orabat pro persecutoribus suis dicens: Pater, ne statuas illis hoc peccatum . Dicitur ergo cuilibet: Suadeo tibi emere. Eme aurum, id est, si vis virtutibus abundare, studeto imitari Christum, sive cum a Deo flagellaris, sive cum a proximis illata mala sustines, ut et ipse fias aurum incendio tribulationis decoctum, juxta illud Psalmistae : Probasti nos, inquit, Deus, igne nos examinasti sicut examinatur tutibus abundes. Et vestimentis albis induaris, et non appareat confusio nuditatis tuae. Vestimenta in hoc loco intelliguntur innocentia baptismatis et ornamenta virtutum, fidei scilicet et charitatis, caeterorumque bonorum operum, quibus operitur confusio nuditatis, id est tepor pristinae conversationis. Possumus quoque per aurum igne probatum intelligere charitatem, quam qui habuerit, locupletabitur, quia omnibus virtutibus a
Abbreviated transcription (Latin):
nor ẽẽ ꝓbatur. Et scribam super il¬
lum nomen dei mei ⁊ nomen cuuta¬
spũs sci incelligitur. ꝑ quã filii dei
efficim̾. Noc est ełi quod dicit. scribã
suꝑ illũ nomen dei sei .i. faciam
illum ẽẽ filium dei pei ut sicut e¬
go sum filuis ꝑ naturam: ita ⁊ ille
sit ꝑ grãm. Qd̾ aũt hoc per sp̃m
stm fiat: paulus manifestat qui¬
dicit. Misit deus spm̃ filii sui uicor¬
da nr̃a clamantem abba pater. Et
ip̃e spũs cestimoniũ reddit spui no¬
stro: quod sumus filii dei. Quod at̃
dicit. ⁊ nomen cuitatis noue ihe¬
bam suꝑ eũ qui uicerit: ita ẽ intel

Expanded text:
nor esse probatur. Et scribam super ilnor esse probatur. Et scribam super illum nomen Dei mei, et nomen civitalligitur, per quam Filii Dei efficimur. Hoc est enim quod dicit, scribam super illum nomen Dei mei, id est, faciam illum esse filium Dei mei; ut, sicut ego sum filius per naturam, ita et ille sit per gratiam. Quod autem hoc per Spiritum sanctum fiat, Paulus manifestat dicens: Misit Deus spiritum Filii sui in corda vestra clamantem, Abba Pater. Et ipse spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei. Quod autem dicit: Et nomen civitatis novae Jebam super eum qui vicerit, i
Abbreviated transcription (Latin):
lam exuti corpibꝰ in specie letant᷑
iu celis: uerum etiam de hiis qui
ao huc cõmorantes incarne per
ambulant. spe gaudentes interris.
A hoc gaudio spei non egredien
sisse. ac foras exisse probamus.
Dude dñs in ew̾angłio dicit. Et
eũ qui uenit ad me non eiciam fo¬
ras. Et psalmista. Ip̃e deus meus
non mouebor amplius. Dicat᷑
ergo. Qui uicerit faciam illum
colũpnã intemplo dei mei. Ac si
diceretur. Electoꝵ numerũ quẽ iucto¬
rem ẽẽ prenosco: mandatoꝵ meorũ
preceptis astringens. in celestis pa¬
trie edificio. qd̾ utiq ex ipsis constat
electis. inflexibili amore solidabo. Et
foras non egredietur. subaud̃ nulłis
iimici suasionibus uel t̾rorib ab
illa celestis patrie cõmuni felicita¬
te auelletur. Qd̃ aũt filius dei dm̃
se habere dicit: sicut in precedentib
iam diximus scd̃m humanitatis
formam accipiendũ est. in qua eci¬
am non solũ prẽ. s eciam se ip̃e mi¬

Expanded text:
jam exuti corporibus in specie laetantur jam exuti corporibus in specie laetantur in coelis, verum etiam de his qui adhuc commorantes in carne per fidem ambulant, spe gaudentes in terris. Ab hoc gaudio spei non egredientsisse ac foras exisse probantur. Unde Dominus in Evangelio dicit: Et eum qui venit ad me non ejiciam foras . Et Psalmista: Ipse Deus meus non movebor amplius . Dicatur ergo: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei; acsi diceretur: Electorum numerum quem victorem esse praenosco, mandatorum meorum praeceptis astringens in coelestis patriae aedificio, quod utique ex ipsis constat electis inflexibili amore solidabo. Et foras non egredietur, subaudis, nullis inimici suasionibus vel terroribus ab illa coelestis patriae communi felicitate avelletur. Quod autem Filius Dei Deum se habere dicit, sicut in praecedentibus jam diximus, secundum humanitatis formam accipiendum est, in qua etiam non solum Patre, sed etiam seipso mi
Abbreviated transcription (Latin):
in regionẽ longinquã ibiq sub¬
stantiam suam iuuendo luxuri¬
ose cũ meretricibus dissipauit.
Ab unitate si quidem fidei atq
operatioiuis. eccl̃ia recesserat mne¬
dificatione turris: sed occisione
illius iutuli saginati reuocata
foras ultra non excies exiet .i. a
gr̃a xp̃i non seꝑabitur. Possumꝰ
⁊ hoc de utroq intelligere ppło. p¬
mus enĩ homo ad ymaginiem dei
conditus. in ꝑadisi deliciis positꝰ¬
est quasi quedam colũpna firmi¬
tatis. sed audiens diaboli uocen.
a paradisi felicitate ad erũpiram
seculi. ⁊ a quiete ad laborem exiit.
Quo scil ruente: nos qͦ parit̾ rin¬
mus. quo exeunte: nos quoq ꝑit̾
exnumus. Unde est. Homo qͥdã
descendebat ab ihexusalem in ihe¬
rico ⁊ c̾. Cuius miseriam uituens
auctor humani generis: ad hoc
unde exierat effusione sui sangui¬
nuis hoĩem cũ sua ꝓgenie reduxit.
Que iudelicet introductio. non so¬
lum u hiis iicelligenda ẽ. qui

Expanded text:
in regionem longinquam, ibique subin regionem longinquam, ibique substantiam suam vivendo luxuriose cum meretricibus dissipavit. Ab unitate siquidem fidei atque operationis Ecclesia recesserat in aedificationem turris; sed occisione illius vituli saginati revocata, foras ultra non exiet, id est a gratia Christi non separabitur. Possumus et hoc de utroque modo intelligere populo. Primus enim homo ad imaginem Dei conditus, in paradisi deliciis est positus, quasi quaedam columna felicitatis, sed audiens diaboli vocem a paradisi felicitate ad aerumnam saeculi, et a quiete ad laborem exiit Quo scilicet ruente, nos quoque pariter ruimus, quo exeunte, nos quoque simul exivimus. Unde est Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho . Cujus miseriam intuens auctor humani generis, ad hoc unde exierat effusione sui sanguinis, hominem cum sua progenie reduxit. Quae videlicet introductio non solum in his intelligenda est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Et beatus petrus loquit᷑ fidelib.
Et uos tanquam lapides uiui
suꝑedificamini domũ spũalem.
Colũpne aũt huiꝰ templi. non
solum sunt quiq ꝑfectores. iux¬
ta qd̃ paulus dicit. petrus ⁊ iaco¬
bus ⁊ iohannes qui uidebantur
colupne esse uerũ esse etiam et¬
audicores illor de antiquo hoste
triumphances. atq operatioĩs
firmitate pollentes. Unde et
ip̃a eccli̾a generaliter ab apło co¬
lũpna ⁊ firmamentũ ueritatis
appellat᷑. Dicit gͦ dñs. Qui iuice.¬
rit. subaud̃ temptamenta dia¬
bolica. ⁊ concupiscentias mũda¬
nas. ⁊ delectationes carnis: fa¬
ciam illum colũpnam intẽplo
dei mei. faciam eũ fortem in
opere bono. ut nullam timeat
iacturam. sed insuꝑ robore for¬
ticudinis sue .i. exemplo ⁊ doct¬
na. eccłiam sustieat. Qd̃ aũt
dicit᷑. ⁊ foras non egredietur
amplius. aꝑte tognoscitur. qr
iam dudun in precedentibus
humani generis inembris exi¬
erat. in illo scilicet uiniore fr̃e
que relita domo pat̾na. abiit

Expanded text:
us loquitur fidelibus: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domos spiritales . Columnae autem hujus templi non solum sunt quique perfectiores, juxta quod Paulus dicit: Petrus et Jacobus et Joannes qui videbantur columnae esse , etc., verum etiam auditores illorum, de antiquo hoste triumphantes, atque operationis firmitate pollentes. Unde et ipsa Ecclesia generaliter ab Apostolo columna et firmamentum veritatis appellatur. Dicit ergo Dominus: Qui vicerit, subaudis tentamenta diabolica, et concupiscentias mundanas, et delectationes carnis, faciam illum columnam in templo Dei mei, id est faciam eum fortem in opere bono, ut nullam timeat jacturam, sed insuper robore fortitudinis suae, id est exemplo et doctrina Ecclesiam sustineat. Quod autem dicitur: Et foras non egredietur amplius, aperte cognoscitur, quia jamdudum in praecedentibus humani generis membris exierat, in illo scilicet juniori fratre qui, relicta domo paterna, abiit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo oia per ip̃m facta suit: utiq pa¬
tet. qr ip̃e est aute oĩa. Neq enĩ pat̾
filiũ precessit tempore sed origine. si¬
cut nec solis radius. uł ignis suum
precedet calorẽ. uł splendorem. Sẽper
eñi fuit pater. semper cum eo filius
qui utiq apr̃e non est creatus sed ge¬
uitus. Principiũ itaq om̃is creatu¬
re dicitur. qr ab illo cuncta existendi
habent uutiũ. Unde ⁊ ip̃e interro¬
gantibus uideis quis esset: respond̾.
Principium qui et loquor uobis.
Uude ⁊ paulus dicit. Qui est yma¬
go dei inuisibilis. pͥmogenitus oĩs
creature. Quẽ etiam ne putemus cre¬
atum. statim subiũxit. In quo con¬
dita sunt uiuersa. Primogenitꝰ
ergo est om̃is creaturẽ. aquo ⁊ per
quem om̃is creatura exorta ẽ. Ar¬
riani dicunt. ꝙ filius dei creatura
est ui diuinitate. negantes eũ aute
mariam fuisse. sed mentiuntur.
Filius eñi dei ip̃e ẽ sapientia dicen¬
te paulo. xp̃m dei uirtutem ⁊ dei
sapienciam. Et psaluusta ad dĩ

Expanded text:
m facta sunt, utique pater quia ipse est ante omnia. Neque enim Pater Filium praecessit tempore vel origine, sicut nec radius solis vel ignis suum praecedit calorem vel splendorem. Semper enim fuit Pater, semper cum eo Filius, qui utique a Patre non est creatus, sed genitus. Principium itaque omnis creaturae dicitur, quia ab illo cuncta exsistendi habent initium. Unde et ipse interrogantibus Judaeis quis esset respondit: Principium qui et loquor vobis . Unde et Paulus dicit : Qui est imago invisibilis Dei, primogenitus omnis creaturae. Quem etiam ne putemus creatum, statim subjunxit: In quo condita sunt universa. Primogenitus ergo est omnis creaturae, a quo et per quem omnis creatura exorta est. Ariani dicunt, quod Filius Dei creatura est in Divinitate, negantes eum ante Mariam fuisse, sed mentiuntur. Filius enim Dei ipse est sapientia, dicente Paulo, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam. Et Apostolus ad
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ futuroꝵ. Siue qd̾ illi dicit̾.
omni ordini predicatoꝵ congru¬
it. cui dicitur scribe .i. in mente tu¬
a reconde. uel in mentibus audi¬
toꝵ tuoꝵ que audis reconde. Libri
eñi ⁊ scõs significant: ⁊ ip̃m domi¬
nũ. Unde est. Libri aꝑti sunt: et
alius liber apertus est: qui est uite.
Ideixto dicitur scribe uncordibus
gis. Hec dicit anien testis fidelis¬
⁊ uerus. Amen grecus sermo est:
latine unterpretat᷑ uerũ siue fide¬
liter. Qd̃ uerbum nemo intepre¬
tatũ in aliam linguam transtu¬
lit. sed eisdem litĩs apud õs gen¬
tes habetur. Ueritas aũt ip̃e est
xp̃c. qui in ewbangelio dicit. ego
sum ueritas. Unde ⁊ ip̃e mraxime
in cwangelio hoc uiramẽto sinum
sermonẽ firmat. At si dicat. Qͥa
ueritas sumi incõmutabilis: per
huius oratioiis particulã demon¬
stro. Ipse est eñi singularit̾ amẽ:
.i. sempiterna ueritas. atq ideo
ut incõnutabilis ista ueritas ⁊ eter¬

Expanded text:
fidelium futurorum. Sive quod illi dicitur, fidelium futurorum. Sive quod illi dicitur, omni ordini praedicatorum congruit, cui dicitur scribe, id est manda mente tua, vel in mentibus auditorum tuorum qui audiunt reconde. Libri enim et sanctos significant, et ipsum Dominum. Unde est: Libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae . Ideo dicitur scribe, in cordibus gis. Haec dicit, amen, testis et fidelis verus. Amen Graecus sermo est, Latine interpretatur verum, sive fideliter, quod verbum nemo interpretum in aliam linguam transtulit, sed eisdem litteris apud omnes gentes habetur, veritas autem ipse est Christus qui in Evangelio dicit: Ego sum veritas . Unde et ipse maxime in Evangelio hoc juramento suum sermonem firmat, acsi dicat, quia veritas sum incommutabilis, per hujus orationis particulam demonstro. Ipse enim singulariter amen, id est, sempiterna veritas, atque ideo ut incommutabilis ista veritas et aeter
Abbreviated transcription (Latin):
sit. s scõm formam serui accepit.
quam intp̃r grã uuxit spũ scrnco
⁊ a suo noĩe nobis hoc priuilegi¬
um dedit. ut ab ip̃o xpĩani apellat᷑¬
apellem. de quo uoĩe ysaias ꝓpħa
dicit. Et seruos suos uocabit ne
diguitas nõbis. hinc celsitudo pro¬
uenit. huic reges. Huic sacerdotes.
hinc xp̃iam uocamur. Ubi autẽ
potius nonien salucis sonat. ibi
tandem hic liber debitũ finẽ acci
eccłe scribe. L aodicia interpretatur
tribus amabilis dño. siue fuerũt
in uomitu. Que utiq int̾pretatio¬
nes ambe eccle̾ laodicensiũ aptãt᷑
in qua erant quidam spũ feruẽtes
⁊ dei amore dediti. atq alii tepidi.
ideoq ut uorii cibr euomentibus.
Hec autẽ uerba que eccłe laodicẽ¬
sium dicunt᷑. generali eccħe con¬
ueniunt. in qua simul sunt nux¬
ti boni cũ malis. quorz quidam a
deo diligunt᷑. quidam uero ab ore
tei repelluntur. d primũ consi¬
derandũ qd dicitur iohanm scri
be .i. licteris manda ad utilitatẽ

Expanded text:
sit, sed secundum formam servi accepit, quam in tempore gratia unxit Spiritus sancti, et a suo nomine nobis hoc privilegium dedit, ut ab ipso Christiani appellemur, de quo nomine Isaias propheta dicit: Et servos suos vocabit nomcerte dignitas nobis, hinc celsitudo provenit, hinc reges, hinc sacerdotes, hinc Christiani vocamur. Ubi autem potius nomen salutis sonat, ibi tandem hic liber debitum finem accipEcclesiae scribe. Laodicia interpretatur tribus amabilis Domino, sive fuerunt in vomitu. Quae utique interpretationes ambae Ecclesiae Laodicensium aptantur, in qua erant quidam spiritu ferventes, et Dei amore dediti, atque alii tepidi, ideoque ut noxii cibi evomendi. Haec autem verba quae Ecclesiae Laodicensium dicuntur generali Ecclesiae conveniunt, in qua simul sunt misti boni cum malis, quorum quidam a Deo diliguntur, quidam vero ab ore Dei repelluntur. Sed primum considerandum est quod dicitur Joanni: scribe, id est litteris manda ad utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ysayas. iheremias. ⁊ ceteri qui
utiq om̃s testes fideles fuerunt uł
ueri: qr uerũ testimoniũ de xp̃o ꝓ
tulerunt. Quare hoc dñs speciałr
de se dicit. cũ sunt etiam multi tes¬
tes uerratq fideles: qr uidelicet ip̃e
singulariter est uerus testis. qui
non mentitur aliquando. Sacut e¬
tiam specialiter scũs dicit᷑. cũ et
alii multi sunt sc̃i. qr uidelicet cõ¬
patione illus qui est sine pectato:
hoĩes inuisti sunt. Licet eñi sint
sci: tamen qr hoĩes puri peccato
carere non possunt. ⁊ aliquando
mentiũtur. xp̃c aũt essentialiter
est scũs ⁊ uerus: qr peccatũ nõ fec̃.
⁊ mendatiũ nsiquã nillũ ab ore
sibi et pr̃i testimoniũ phibuit dicẽs.
Ego ⁊ pater imũ sumus. Simiłr
⁊ ip̃e pater ait. Hic est filius meus
dilectus. Nec non eciam ⁊ sp̃c sc̃s

Expanded text:
eremias et caeteri, qui omnes utique testes fideles fuerunt, vel veri, quia verum testimonium de Christo protulerunt. Quare hoc Dominus specialiter de se dicit cum sint etiam multi testes veri atque fideles, quia videlicet ipse singulariter est testis verus, qui non mutatur aliquando. Sicut enim specialiter sanctus dicitur, cum et alii sancti multi sunt, qui videlicet comparatione illius, qui est sine peccato, homines injusti sunt. Licet enim isti sint sancti, tamen quia homines sunt puri, peccato carere non possunt, et aliquando mentiuntur. Christus autem essentialiter est sanctus, et verus, quia peccatum non fecit, id est mendacium nunquam ullum ab ore sibi et Patri testimonium perhibuit, dicens: Ego et Pater unum sumus . Similiter et ipse Pater ait: Hic est Filius meus dilectus . Necnon etiam et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
bi gr̃a. gentes iuideis in nfide¬
litace ꝑmanentibus: in lo¬
cum illoꝵ substitute sunt st̃.
deo uidendsi est unicuiq qͥ
stat. ne uel suꝑbiendo. uel
alio quolib modo cadat. ne
iudelicet alius coronam eus
accipiat. Qui autẽ aliquo
lapsu cecsoit surgat ut ad ꝓ¬
missam coronam ꝑueniat᷑.
Qiui uicerit faciam illum
colĩpũa in templo dei mei:
⁊ fõras uon egredietur. Templũ¬

Expanded text:
bi gratia, gentes Judaeis in infidebi gratia, gentes Judaeis in infidelitate permanentibus in locum illorum substitutae sunt. Ideo videndum est unicuique qui stat, ne, vel superbiendo vel alio quolibet modo, cadat, ne videlicet alius coronam ejus accipiat. Qui autem aliquo lapsu cecidit, surgat, ut ad repromissam coronam perveniat. Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur ampl
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit. sed nec fiet. Aqua tẽp¬
tatione liberabunt᷑ electi .i. nou
decipientur ꝓpterea utiq qr electi
sunt. Denio cito. ne electi cum
uiderint se tribulatione temp¬
tationis acceri. succumbant
cito se dñs ad remuer andũ
uenire ꝓmitit. Cito eñi fit
oũie quod transit. ⁊ ideo om̃e
presens tempus. Inde ad finẽ
citius cendit: unde quasi cres¬
cere uidetur. Indeq defectum
patitur. unde augmentũ per¬
ciꝑe uidetur. Tene̾ qd̃ habes ⁊.
celestis uite conuersationẽ¬
⁊ uitam fidem ꝑ quam regu
ꝑcipias tecoren. Ut uemo
accipiat coronam tuam. In
hac sententia ostenditur: qm̃
remuueratio que suꝑbientib
aliquib iusto dei iudiçio aufer¬
tur. aliis misericordit̾ tribui¬
tur. Cum eñi cestiis sit deo
nummerus electoꝵ suoꝵ dum
alii remunerationẽ sibi pro¬
missam ob sui ꝑdunt negłi¬
gentiam. ne illooꝵ locus u̾acu¬
us remaneat. alii inlocum
eoꝵ subrogantur. Sicut uer¬

Expanded text:
non fuit, sed nec fiet . A qua tennon fuit, sed nec fiet . A qua tentatione liberabuntur electi, id est non decipientur, propterea utique quia electi sunt. Venio cito, ne electi, cum viderint se tribulatione tentationis atteri, succumbant, cito se Dominus ad remunerandum venire promittit. Cito enim fit omne quod transit, et ideo omne praesens tempus inde ad finem citius tendit, unde quasi crescere videtur, indeque defectum patitur, unde augmentum percipere videtur. Tene quod habes. Id est, coelestis vitae conversationem et fidem, per quam regni percipias decorem. Ut nemo accipiat coronam tuam. In hac sententia ostenditur, quantum remuneratio quae superbientibus aliquibus justo Dei judicio aufertur, aliis misericorditer tribuitur. Cum enim certus sit Deo numerus electorum suorum, dum alii remunerationem sibi promissam, ob sui perdunt negligentiam, ne illorum locus vacuus remaneat, alii in locum eorum subrogantur, sicut, ver
Abbreviated transcription (Latin):
plo monstrauit. cũ positus in cͣ¬
ce ꝓ ꝑsecutoribus exorauit. Qd̃
pressura ⁊ angustiis sibr ꝓponit
quoq ab hora temptationis ser¬
uaturũ se ẽẽ ꝓmictit. Hora aũt
temptationis. incelligituir om̃e
presens tempus. ⁊ si ecclia uari¬
is temptationibus exexcetur:
tamen nen superatur. De qua
temptatione precam cotidie li¬
berari dicentes. ne inducas uos¬
u temptationẽ .i. in lapsum de¬
ceptionis. Quo temptant᷑ uiha¬
bitantes terram .i. terrena di¬
ligentes. mũdr desideriis estuan¬
tes. ⁊ iincłicur. Electi aũt quoꝵ
conuersatio in celis ẽ: ad hoc tẽp¬
tant᷑ ut probati coronentur: nõ
ut seducti dampnentur. Possu¬
mus ⁊ hanc horam que non iã
uenisse. aut ni ui presenti esse
sed uentura esse predicit᷑: refer¬
re melius ad tempora antixp̃i.
Tunc etũ ueniet illa temptatio.
que non partes. sed totũ simul exa¬
seiuent. illinc nuracula suadebũt.
Uude merito de illo tp̃re adño di¬
citur. Erit tunc tribulatio. qual

Expanded text:
cum positus in cruce pro persecutoribus exoravit. Quod pressura et angustiis sibi proponiquoque hanc ab hora tentationis se servaturum esse promittit. Hora autem tentationis intelligitur omne pris tentationibus exercetur, tamen non superatur. De qua tentatione precamur quotidie liberari, dicentes: Ne nos inducas in tentationem , id est in lapsum deceptionis, quo tentantur inhabitantes terram, id est, terrena diligentes, mundi desideriis aestuantes, et vincuntur. Electi autem quorum conversatio in coelis est, ad hoc tentantur, ut probati coronentur, non ut seducti damnentur. Possumus et hanc horam quae non jam venisse aut in praesenti esse, sed futura esse praedicitur, referre melius ad tempora Antichristi. Tunc enim veniet illa tentatio, quae non partes, sed totum simul mundum exasaevient, illinc miracula suadebunt. Unde merito de illo tempore a Domino dicitur: Erit tunc tribulatio qualis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui me confessus fuerit coram
hominib: conficebor ⁊ ego eum
coram patre meo qui est ĩcelis¬
⁊ coram angelis eius. Et angło
philadelphie scribe ẽcłẽ. Phila¬
delphia iuxta qd̃ beatus beda ex¬
ponit. iiterpretatur dilectio fra¬
terna. Quo nõie unuersalis
eccła designatur: que i dilectio¬
ne dei ⁊ proxim uersatur q̃q
adño diligi probatur. que dicit
narrabo nomen tuũ fratribus
meis ⁊ c̾. Uel scõm autbertum
ambrosium philadelphia int̾¬
pretatur saluans heredicatẽ dñi.
Quo noĩe ip̃a quoq eccl̃ia exprimi¬
tur. que semet ipãm saluat. cũ in
fide ⁊ oꝑe bono prosic̾: ⁊ auoluntate
sui creatoris nũquã recedit. Ip̃a est
eñi dñi hereditas. de qua ꝑ᷑ psabm¬
stam paterna adfilis̃ uoce dicitur.
Postula ame ⁊ dabo tibi gentes h̃ẽ¬
dicatem tuam. ⁊ c̾. Hec dicit scũs
⁊ uerus qui ht̃ clauem dd̃ qui appe

Expanded text:
Qui me confessus fuerit coram Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui i coram angelis ejus. Et angelo Philadelphiae Ecclesiae scribe. Philadelphia, juxta quod Beda exponit, interpretatur dilectio fraterna. Quo nomine universalis Ecclesia designatur, quae in dilectione Dei et proximi versatur, quaeque a Domino diligi probatur, quae dicit: Narrabo nomen tuum fratribus meis , etc. Vel, secundum Ansbertum Ambrosium, Philadelphia interpretatur salvans haereditatem Domini. Quo nomine ipsa quoque Ecclesia exprimitur, quae semetipsam salvat cum in fide et opere bono proficit, et a voluntate sui Creatoris nunquam recedit. Ipsa est enim Domini haereditas, de qua per Psalmistam paterna ad Filium voce dicitur: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Haec dicit Sanctus et verus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quo scribunt᷑ electi: predesti¬
nationem ommipotentis dei
debemus intelligere. qua pre¬
sciti ⁊ predestinati sũt õs scĩ.
ante orã scła ad iuitam preor¬
dinati. sicut scriptũ ẽ. Nou̾
leri: pro eo qd̾ est ꝑ meritũ repro¬
bationis nequaquam scribi. Sit̃
⁊ pharaonis cor indurari dicitur
ꝓ eo qd̃ est duriciam cordis eius
ꝑ gr̃am nõ emolliri. Dicatur
ergo de uictore. non delebo nome
eius delibro iute. Qd̃ tale est: qͣle
si diceret᷑. Que uictorẽ futurum
scio: nomen eius scriptũ incelis
teneo. Et confitebor nomen eius
coram patre meo. ⁊ coram an¬
gelis eius. Ilius nomen coram
patre suo. xp̃c confitebitur infu¬
turo: cuius approbat infucuro¬
oꝑa in presenti. Que confessiot̃r
coram pre ⁊ angelis eius imple¬
bitur. cum ad dexteram positi
dixerit iustis. Benite benedi¬
cti prĩs mei ⁊c̃. que nũc ab eo
laudabilia in publicũ proferẽt᷑.
Hinc mewangelio idẽ dñs ait.

Expanded text:
quo scribuntur electi, praedestiquo scribuntur electi, praedestinationem omnipotentis Dei debemus intelligere, quia praesciti et praedestinati sunt omnes sancti ante omnia saecula ad vitam praeordinati, sicut scriptum est: Cognntur, pro eo quod est per meritum reprobationis nequaquam scribi, sicut et Pharaonis cor a Domino indurari dicitur, pro eo quod est duritiam cordis ejus per gratiam non emolliri. Dicatur ergo de victore: Non delebo nomen ejus de libro vitae; quod tale est, quale si diceretur: Quem victorem futurum scio, nomen ejus scriptum in coelis teneo. Et confitebor nomen ejus coram Patre meo et coram angelis ejus. Illius nomen coram Patre suo Christus confitebitur in futuro, cujus approbat opera in praesenti. Quae confessio tunc coram Patre et angelis ejus implebitur, cum ad dexteram positis dixerit justis: Venite, benedicti Patris mei . Quae tunc ab eo laudabilis in publicum proferetur, cum in Evangelio idem Dominus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
te easdem maculas. lacrinra¬
rum undis deluant. Bude
u hac eadem apocalppsi dr
Deatus qui custodit uesti¬
menta sua. nenudus ambu¬
let. Qui uicerit sic uestietur
uestibus albis. Ac si aliis uer¬
bis diceretur. qui pro recipien¬
dis uestibus cũ immico fortit᷑
dinucauerit dunicans it in¬
cerit: ita rursus eisdem indu¬
cus splendebit. ut illi qui eas
aut nmaculatas seruauer̃t.
aut post maculas abluerunt
Potest etiam hec exhortatio¬
ĩus sententia ⁊ illis aptari:
qui adhuc diabolice domina¬
tionis iugo detenti. fide nec
tione antiqui hostis per laua¬
crũ regenerationis celestis ui¬
te munditiam. ab ip̃o inquẽ
crediderunt percipiant. Et
non delebo nomen euis de li¬
bro uite. Hoc est scribam no¬
men eius in libro uite. Sic e¬
nim dicit᷑. non delebo. tanqͣ
diceretur scribam. Quo cõtra
de reprobis qui non uincũt
dicitur. Deleantur de libro
iiuentium. Quod exponens
subiungit. Et cũ iustis non
scribantur. Librũ autẽ uite

Expanded text:
te easdem maculas lacrymate easdem maculas lacrymarum undis diluant. Unde in hac eadem Apocalypsi dicitur: Beatus qui custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Qui vicerit sic vestietur vestibus albis. Acsi aliis verbis diceretur: Qui pro recipiendis vestibus cum inimico fortiter dimicaverit, dimicans vicerit, ita rursus eisdem indutus splendebit, ut illi qui eas aut immaculatas servaverunt, aut post maculas abluerunt. Potest etiam haec exhortationis sententia et illis aptari, qui adhuc diabolicae dominationis jugo detenti, fide necdtione antiqui hostis per lavacrum regenerationis coelestis vitae munditiam ab ipso in quem crediderunt percipiant. Et non delebo nomen ejus de libro vitae. Hoc est, scribam nomen ejus in libro vitae. Sic enim dicitur: Non delebo, tanquam diceretur, scribam. Quo contra de reprobis qui non vincunt, dicitur : Deleantur de libro viventium. Quod exponens subjungit: Et cum justis non scribantur. Librum autem vitae,