comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um inueniens: exclamauit uoce magna
dicens. Piissimi romani succurrite: ecce ma¬
gicis artib ista meretrix presecti filiũ inter¬
fecit. Fit repente concursio populorũ ad
theatrũ: et uaria furentis populi acclama¬
tio. Alii dicebant magã. alii innocentem:
alii sacrilegã conclamabant. Prefectus autẽ
audiens filiũ suum internĩe. cũ ingenti tu¬
multu uenit ad theattũ: et ingressus lo¬
cum in quo corpus filii eius iacebat exani¬
me.cũ magno clamore dicebat beatissime
uirgini. Crudelissima om̃ium feminarũ:
di uerba multa innecteret. et causas mor¬
tis eius ab ea uehem̃ter inquireret : ait ad
eum beatissima agnes. Ille cuius uolunta¬
tem uolebat ꝑficere : ipse in eũ potestatẽ
accepit. Quare om̃s qui ad me ingressi sũt
sani sunt: Quia om̃s dederunt honorem
deo. qui mͥ misit angłm suum. et induit
me hoc indum̃to miscdie sue. et custodiuit
corpus meũ: quod ab ipsis cunabulis xp̃o

Expanded text:
eum inveniens, exclamavit voce magna, eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, di innecteret, et causam mortis ejus ab ea vehementer inquireret, ait ad eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, sani egressi sunt: quia omnes dederunt honorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo
Abbreviated transcription (Latin):
et mundiores egrederent᷑ foras. quã fue¬
rant introgressi. Cũq hec agerentur. pre¬
fecti filius qui auctor huues erat sceleris.
ueniens ad locũ cũ sodalib suis iuuenculis
quasi exultaturus de uirgine: cũ quibus
libidinis sue posse se credebat ludibrium
exercere. Ingressos igitur ante se iuuenes
furentes et turpiter seuientes. cũ nimia au¬
tem ueneratione et ingenti admiracione
regressos. cepit ĩpudenter arguere: atq
uanos et molles ac miseros iudicare. Et
irridens eos: locum ubi uirgo orabat audacter
ingressus est. Et uidens tantũ lumen circa
eam non dedit honorẽ deo: sed irruens in ip¬
sum lumen. prius quã uel manu eã contingeret
cecidit in faciem suã: et p̃focatuis a diabolo
expirauit. Uidentes autem socu eius qd̾ mo¬
ras intus innecteret: putabant obscenis eũ
operibus occupari. Et ingrediens unus de
iuuenib qui ei familiarior erat. ut quasi
congratularetur insultacioni eius et mortu

Expanded text:
et mundiores egrederentur foras, quam fueet mundiores egrederentur foras, quam fuerant intus ingressi. 9. Cumque haec agerentur, praefecti filius qui auctor erat hujus sceleris, venit ad locum cum sodalibus suis juvenculis, quasi insultaturus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludibrium exercere: sed ingressus ut misit ante se pueros ferventes et turpiter saevientes, cum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
nem sacrilegam. deos blasphemantẽ: scortũ
lupanarib datã. Statim autẽ ut expolia¬
ta est. crine soluto. tantã densitatẽ capil¬
lis eius gracia diuina concessit: ut melius
Ingressa igitur turpitudinis locũ. angłm¬
dñi p̃paratũ inuenit: qui circũdedit eam
ĩmenso lumine: ita ut nullus posset eã
Fulgebat enim tota cella illa. quasi sol¬
radians in uirtute sua : et quanto quis
curiosior esse uoluisset. tanto sui uisus aci¬
em obtundebat. Cumq se in or̃one dño
prostrauisset: apparuit ante oculos eius
stola candidissima. Et apprehendens eam:
xp̃e: qui me in numero ancillarũ tuarũ
cõputans. uestẽ hanc michi largiri p̾cepisti.
Ita namq ad mensurã corpusculi eius ap¬
tum erat indum̃tũ. et nimio candore per¬
spicuũ: ut nullus dubiaret aliud nisi an¬
gelicis manib p̃paratũ. Interea lupanar
sent ingressi adorarent ac uenerarentur:¬
et darent honorẽ deo pro ĩm̃so splendore:

Expanded text:
legam virginem, deos blasphemantem, scortum legam virginem, deos blasphemantem, scortum lupanaribus datam. Statim autem ut spoliata et crine soluta est, tantam densitatem capillis ejus divina gratia concessit, ut melius Ingressa autem turpitudinis locum, ang paratum invenit, ut circumdaret eam immenso lumine, ita ut nullus posset eam Fulgebat enim tota cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cumque se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam  Jesu Christe, qui me in numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis manibus praeparatum. Interea lupanar uissent ingressi, adorarent et venerarentur, dantes honorem Deo pro immenso splendore,
Abbreviated transcription (Latin):
ueste ad laudem generis tui: aut ad igno¬
miniam nataliũ tuorũ. eris publice abiec¬
tionis scortũ. Tunc beata agnes cũ ingenti
constancia dix̃. Si scires quis est deus m̃s:
non ista ex tuo ore ꝓferres. Unde qr ego
no minas tuas: credens quod neq sacrificẽ
idolis tuis. neq polluar sordib alienis. Me¬
cum enĩ habeo custodem corporis mei: anͣ¬
gelum dñi. Nam unigenitꝰ dei filius quẽ
ignoras. murus mͥ est iexpugnabilis: cus¬
tos mͥ est nũꝗͣ dormiens: et defensor nũꝗͣ
deficiens. Dii autẽ tui aut erei sũt ex qͥb
cucume melius fiunt ad usus hominũ:
nis. sed in celis: neq in ere. aut in aliquo
metallo: sedd in regno consistit superno.
Tu autẽ et similes tui. nisi ab istorũ cult᷑a
recesseritis: similis uos pena concludet.
Sicut enĩ illi igne conflati sunt ut funde¬
rentur. sic colentes eos perpetuo incendio con¬
flabuntur: non ut fundant᷑. sed ut confun

Expanded text:
Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignoVestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus est mihi inexpugnabilis, et custos mihi est numquam dormiens, et defensor mihi est numquam deficiens: dii autem tui aut aerei sunt, ex quibus cacabi melius fiunt ad usus hominum: bitat, sed in coelis: non in aere aut aliquo metallo, sed in regno superno consistit. Tu autem et similes tui, nisi ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, sed ut confund
Abbreviated transcription (Latin):
sine sensu et sine anima colere: et ad iniu¬
riam sũmi dei. ceruices meas uanis lapidi
et adhuc te deos blasphemantẽ idciroo differo.
quia annos tuos infra sensũ aspicio. Noli ergo
temet ipsam ita despicere: ut motꝰ deorũ incur¬
ras. Beata agnes respondit. Noli infanciã cor¬
poralem ita in me despicere: ut putes me. te
habere uelle propiciũ. Fides enim ñ in antuis.
sed in sensib geritur: et deus om̃ps m̃tes ma¬
gis cõprobat. quã etates. Deos autem tuos
quorũ me motus incurrere non uis. ipsos iras
ei ꝑmitte. ipsis loqui iube: ipsi mͥ hoc p̃cipi¬
qm̃ ad hoc te uideo tendere. qd̾ impet̾re ñ
aut cũ uirginib dee ueste sacrifica: aut
cũ meretrib scortaberis in contubernio lu¬
panari. Et longe erũt ate xͥani. qui te ita
magicis artib imbuer̃t: ut hanc calamita¬
tem intrepido animo te ꝑferre posse confi¬
das. Unde uide ut dixi. aut sacrifica dee

Expanded text:
sine sensu et sine anima colere, et ad injusine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibet adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat, quam aetates. Deos autem tuos, quorum motus me incurrire non uis. Ipsis . irasci | permitte. Ipsis loqui. Ipsi mihi hoc iubete ad hoc uideo tendere quod im| perare non aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae
Abbreviated transcription (Latin):
in puella constanciã. parentes enis alloquit᷑.
et quia erant nobiles. et uim eis inferre ñ
poterat. titulũ eis ͥanitatis opposuit. Se¬
quenti uero die. agnem sibi p̃sentari iubet:
de iuuenis amore sermonẽ. Cumq om̃s ser¬
mones eius casso labore deficerent: sisti eam¬
iterũ suis tribunalib iussit. Cui et dic̃e. Su¬
ꝑsticio xͥanorũ de quorũ te magicis artib
iactas. nisi a te fuerit segregata non poteris
consiliis prebere consensũ. Unde te ad uene¬
rabilem deam uestã ꝓperare necesse est: ut
cui ꝑseuerantia uirginitatis placet. eius die
noctuq sacrificiis reuerendis insistas. Ad hec
beata agnes respondit. Si filium tuũ ꝗͣuis
iniquo amor uexatũ. tam̃ uiuentẽ homi¬
tionis capax. qui et dudire. et uidere. et
palpare. et ambulare potest. et fulgore
lucis huius cã bonis ꝑfrui: si ergo hunc
causa amoris xͥ mulla possũ racione respi¬
cere: quomͦ possũ idola muta et surda. et

Expanded text:
in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris consiliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem homitionis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et
Abbreviated transcription (Latin):
poris. anhelo cruciabatur sp̃u. Inter hec licto
prosternit᷑: et per alta suspiria amor me¬
dicis aperit̃. Fiunt nota patri. que fuet ant
inuenta a medicis: et eadem paterna uoce.
que fuerant iam dicta a filio. ad peticionem
uirginis reuoluunt᷑. Ab negat agnes beatis¬
sima: et se nullo pacto asserit prioris sponsi
federa uiolare. Cumq pater diceret in fasci¬
bus se constitutũ p̃fecturã agere. et ideu co¬
ferri: cepit tamen uehem̃ter inquirere qͥs esset
sponsus. de cuius agnes poiestate głaretur.
Tunc extitit quidam ex parasitis eus. qͥ diceret
hanc xͥanam esse ab infancia: et inagicis artib
ita occupatã. ut dicat xcp̃m sponsũ suum esse.
apparitione cum grandi strepitu. suis etiam
tribunalib sisti precepit: et primũ quidem
blandis eam sermonib secretius ꝓuocat. de¬
tem similiter sicut blandientẽ animo deri¬
debat. Uidens itaq simꝓnius p̾fectus tantã

Expanded text:
poris anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto poris anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum praeturam agere, et idcircferri; coepit tamen vehementissime inquirere quis esset sponsus, sancta cujus Agnes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret  anam esse ab infancia sua . et magicis artibus ait occu| patam . ut dicat christum sponsum suum esse. ap| paretione suis eam trtribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, detem similiter sicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam
Abbreviated transcription (Latin):
potero ad contumeliã prioris amatoris. uel as¬
picere aliũ. et illum derelinquere. cũ qͦ sum
depacta caritate : cuius est generositas celsior.
possibilitas forcior. aspectus pulcrior. amor
suauior. et om̃i gracia elegancior. A quo mͥ
iam chalamꝰ collocatus est: cuiꝰ michi organa
modulatis uocib resonant: cuius mͥ uirgines
castissimis uocib cantant. Iam mel et lac ex
eius ore suscepi: iam amplexib eiꝰ castis astric
ta sum. Iam corpus eius corpori meo sociatũ
est. et sanguis eius ornauit genas meas: cuiꝰ
mater uirgo est. cuius pater feminã nescit:
cui angeli seruiunt. cuius pulcritudinẽ sol et
luna mirant᷑. cuius odore reuiuiscũt mortui.
mitto: quẽ cum amauero casta sũ. cũ tetigero
munda sum: cũ acceꝑo uirgo sũ. Nec deerunt
post nuptias filii: ubi partus sine dolore suc¬
eedit: et fecunditas cotidiana cumulatur.
Audiens hec insanissimꝰ iuuenis amore car¬
pitur ceco: et inter angustias animi et cor¬

Expanded text:
potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexibus ejus castis astricta 480 sum, jam corpus ejus corpori meo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, mitto. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter angustias animi et cor
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. S beatꝰ sebastianꝰ cũ uideret cordis
secreta lingue exp̃ssione declarari ñ posse:
causas huius silencii ꝑcũctatus. didicit sermo¬
nis illi copiã. nimia ui infirmitatis ablatã.
Tũc beatꝰ sebastianꝰ dix̃. Si ego uerꝰ xͥ seruuꝰ
sum. et si uera sũt oĩa que ex ore meo hec¬

Expanded text:
coepit. Sed S. Sebastianus cum videret eam cordis coepit. Sed S. Sebastianus cum videret eam cordis secreta linguae expressione declarare non posse, causas hujus silentii percunctatus, didicit sermonis illi copiam nimia vi infirmitatis ablatam. Tunc B. Sebastianus dixit: Si ego verus Christi servus sum, et si vera sunt omnia quae ex ore meo h
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciẽ ineã fouea̾: et ipsi incider̃t ĩ eũ.
suocinctꝰ balteo ex suo ore ꝓferret: subito
per unã fere horã splendore nitmio de celo
ueniente illuminatus ẽ. Et sub ipso splen¬
dore candidissimo pallio amictus ab ange¬
lis septẽ clarissimis: iuuer is apparuit iux¬
ta eum. dans ei pacẽ. et dicens. Eu sẽꝑ mecũ
eris. Hec autẽ gerebunt᷑ int̃ domũ prim¬
scrinii nomine nicostrati: apud quẽ custodie¬
bantur marcellianus et marcus. Qui nichos¬
tratus habebat uxorẽ. noĩe zoe. Hec autẽ
ante sex annos egritudinis nimietate facta
ẽ muta: prudenciã tam̃ audiendi et intel¬
tellexisset oĩa que beatꝰ sebastianꝰ dixxerat
et tantũ lum̃ circa eũ uidisset. cũq om̃s
tremefacti miraculo. stupore tenerent᷑. ĩnu¬
ebat manu om̃ib: ut qͣsi exꝓbrandi essent
qui tã euidenti assertioni ñ crederẽt. Et ge¬
nib eiꝰ aduoluta: rogare eũ manuũ indicuis

Expanded text:
ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam succinctus baltheo, ex suo ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo pallio amictus est ab Angelis septem clarissimis, et juvenis apparuit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris. 24. Haec autem gerebantur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. Qui Nicostratus habebat uxorem, nomine Zoen: haec ante sex annos aegritudinis nimietate facta est muta, prudentiam tamen audiendi et inteltellexisset omnia, quae B. Sebastianus dixerat, et tantum lumen circa eum vidisset; cumque omnes tremefacti miraculi stupore tenerentur, innuebat manu omnibus, ut quasi exprobrandi essent, qui tam evidenti assertioni non crederent, et genibus ejus advoluta rogare eum manuum indiciis
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Lacrimas nr̃as conuertamꝰ in gaudi¬
um: et ñ debemꝰ quasi morituros plangere.
quos cũ ͦ tredimꝰ regnaturos. Congratule¬
mur uictorib hostiũ conculeata eorũ cer¬
uice: congaudeamꝰ martirii p̃texta indu¬
tis: et celi factos consules głemur. En dies
in quo uincere se tirannus existimabat.
qui dũ captabat captus ẽ. dũ tenebat uinetꝰ
est. dũ torquet tortus est. dũ insultat irrisꝰ
est. dum iugulat occisus est. Nune ergo in
amore martirii etiam nr̃os iam suscitemꝰ af¬
fectus: ut illũ qui de nr̃a captiuitate uoluit
uictoriã capere. pugnando fortit̾ capiamꝰ:
et quasi a graui sõno exꝑgefacti. aꝑiamus
oculos animarũ: ut uidentes foueas qͥs in
nram ꝑniciem inimicꝰ aptauerat. nos qͥdem
auxiliatnt us cuaciam᷑: et ipso diabolo cũ
satellitib suis in ipsã ꝗͣ parauerat foutã
incidente. nos cũ ꝓpħa dicamꝰ. Foderũt

Expanded text:
ervenire. Lacrymas nostras convertamus in gaudiervenire. Lacrymas nostras convertamus in gaudium: quia non debemus quasi morituros plangere, quos cum Christo credimus regnaturos. Congratulemur victoribus hostium, conculcata eorum cervice: congaudeamus martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere se tyrannus existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus est; dum torquet, tortus est: dum insultat, irrisus est; dum jugulat, occisus est. Nunc ergo in amore martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate voluit victoriam capere, fortiter capiamus, et quasi a gravi somno expergefacti aperiamus oculos animorum, ut videntes foveas quas in nostri perniciem inimicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabolo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat foveam incidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt
Abbreviated transcription (Latin):
que magis tir̃.da. que horrenda. q̃ magis
fugienda est et cauenda: ista que hodie
efferuescit. et cras euanescit. ista que hodie
exardescit et cras refrigescit. ista que sub
hora inducit᷑ et sub hora excluditur: an
illa que nullo fine concludit᷑ nullo tẽꝑe
ectinguit᷑. nulla ꝓrsus consũmit᷑ uetusta¬
te s Nam iste dolor ant leuis est. et potest
tolerabiliter sustineri: aut grauis. et cita
tum głoso certamini affert finẽ. Ille au¬
tem penarũ dolor et cruciatꝰ incendii.
qui huiꝰ uite amatorib dotur. cum sit
uehiementior un:uerso torm̃torũ genere. nũꝙͣ
finiendus aggredit᷑. et acriꝰ subinde ꝗͣ inchoa¬
uerit seuit: et nullus seuiendi terminꝰ. nullus
oĩno finis occurrit: s habens secũ uniuersa
suppliciorũ genera. subinde renouat᷑ ut seuiat.
euadere. et nos ipsos ad cuadendũ fortiter
p̃paremꝰ: nec timeamꝰ una hora ferre dolorẽ
possessiones sidereas plenas delectacionib ꝑ¬

Expanded text:
quae magis timenda, quae horrenda, quae magis quae magis timenda, quae horrenda, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et cras evanescit? ista quae hodie exardescit, et cras refrigescit? ista quae sub hora inducitur, et sub hora excluditur? an illa quae nullo fine concluditur, nullo tempore exstinguitur, nulla prorsus consumitur vetustate? Nam iste dolor aut levis est, et potest tolerabiliter sustineri; aut gravis est, et glorioso certamine citatum offert finem; ille autem poenarum dolor et cruciatus incendii, qui hujus vitae amatoribus datur, cum sit vehementior universo tormentorum genere, numquam finiendus aggreditur, et acrius subinde quam inchoaverit saevit, et nullus saeviendi terminus, nullus omnino finis occurrit, sed habens secum universa suppliciorum genera subinde renovatur ut saeviatevadere; et nos ipsos ad evadendum fortiter praeparemus: nec timeamus una hora ferre dolorem possessiones sidereas plenas delectationibus p
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsis deliciis oriat᷑: et illic cruciantur
ictib gladiatorũ: ut alterna cede int̾na
uiscerũ scisso tegmine uentris in cõspectu pro¬
ferant popłorum: ut pinguedo ꝗͣ in ꝯsulta
sagina contulerat. offeratur diabolo deuo¬
randa. Isto consilio inimici quo isti hec faciũt:
ipso consilio ad uitã et̾nã euntes dei martires
reuocant᷑. Quiut uitã paucorũ dierũ ui¬
uant. docent ꝑpetuos cruciatꝰ incurrere:
et mortẽ ꝑpetuã que specialit̃ metuenda ẽ
non timere. Huic loco. forte illud oppom¬
tis. Quare xp̃ianus torm̃ta non metuit:
et p̃sentis non terretur pena tortoris:
Ideo non frangitur metu. ideo dolore non
ducitur: qr scit se uniꝰ doloris p̃cio ꝑpetue
sanitatis gaudiũ emere: et ꝑ mom̃taneam
tribulaciont̃ ad ꝑpetuã felicitatẽ et sempi¬
ternã leticiã ꝑuenire. S si iste tim̃dus sit
dolor. tim̃dus sit carnifex.timenda qͦq
sit noua et exquisita tortoris crudelitas.

Expanded text:
ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ictibus gladiorum, vel alterna coede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinguedo, quam inconsulta sagina contulerat, offeratur diabolo devoranda. Isto consilio inimici, quo isti haec faciunt, ipso consilio ad vitam aeternam euntes Dei Martyres revocantur, qui ut vitam paucorum dierum vivant exorantur perpetuos cruciatus incurrere, et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non timere. 21. Huic loco forte illud apponitis: Quare Christianus tormenta non metuit, et praesentis non terretur poena tortoris? Ideo non frangitur metu, ideo dolore non ducitur, quia scit se unius doloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emere; et per momentaneam tribulationem ad perpetuam felicitatem et sempiternam laetitiam pervenire. Sed si iste timendus sit dolor, timendus sit carnifex, timenda quoque sit nova et exquisita tortoris crudelitas;
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc uiuit᷑ ut cruciatib gubernet᷑: ad hoc
redintegrant᷑. ut esa serpentiũ morsib m̃bra
iteratis subinde et iterũ reparatis morsib at
penas martirii docet tolerabiliter debere suf¬
ferri. Nolite gͦ o amici. nolite o parentes.
nolite o coniuges uenerande scõrũ. nolite
a uita ad mortẽ quos diligitis reuocare:
a gaudio ad luctũ ducere. a lumine ad tene¬
bras trahere. et ab et̾na requie ad penas sẽ¬
piternas accersire: hoc est cũ diabolo quasi
piscibus hamũ tendere. et inuitare ad modi¬
cam suauitatẽ: in qua intus lateat eruciatꝰ
uiscerũ. et mors interiorũ torm̃tis ex torta.
Nũꝗͥd non hoc est ad cõpensationẽ etnarũ
deliciarũ fugitiua gaudia anteponere: et
Iit ꝑparuũ rideat eternis fletib mancipares
Hoc in gladiatorib qui ultro se offerunt
uniuersi dãpnamꝰ: qui considerant unius
anni delicias. et non considerãt qͣlis fructꝰ

Expanded text:
ad hoc vivitur, ut cruciatibus gubernetur, ad hoc ad hoc vivitur, ut cruciatibus gubernetur, ad hoc redintegrantur, ut exesa serpentium morsibus membra iteratis subinde et iterum repetitis morsibus atpoenas martyrii docet tolerabiler debere sufferri. Nolite ergo, o amici, nolite, o parentes, nolite, o conjuges venerandae sanctorum, nolite a vita ad mortem, quos diligitis revocare, a gaudio ad luctum ducere, a lumine ad tenebras trahere, et ab aeterna requie ad poenas sempiternas accersire. Hoc est cum diabolo quasi piscibus hamum tendere, et invitare ad modicam suavitatem, in qua intus lateat cruciatus viscerum, et mors interiorum tormentis extorta. Numquid non hoc est ad compensationem aeternarum deliciarum fugitiva gaudia anteponere; et ut perparum rideant, aeternis fletibus mancipare? Hoc in gladiatoribus, qui ultro se offerunt, universi damnamus, qui considerant unius anni delicias, et non considerant, qui fructus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiturã: et illã acciꝑe. quã penitꝰ perire ñ
nouit. In qua delicie et delectaciones. et di¬
uicie et gaudia sic inchoant ut terminũ
nesciant: sic principiũ capiũt. ut penitꝰ fi¬
niri ñ possint. Nam qui huius tã p̃clare
uite amator esse noluerit. ñ solũ istã ꝑdit
et ad aliam ñ ꝑuenit: uerũ etiã ut ĩa a xi
aꝑte. a ꝑpetua morte capitur et tenetur:
in qua est iugis flãma. ꝑseuerans tribulacio.
et pena ꝑpetua. In qͣ atroces angeli ꝯmoran¬
tur. quorũ brachia capita draconũ sũt. qͦrũ
oculi ex se sagitas igneas iaculant᷑. quorũ
dentes sicut elephantis ꝓminent: et stimu¬
lant ad torm̃tũ ueluti caude scorpionũ: qͦ¬
rum uoces ueluti leonũ fremitꝰ sonant. qͦrũ
aspectus tremorẽ incutit pariter. et dolorẽ
et mortẽ. Atq utinã mors possit in his an¬
gustiis constitutis occurrere. S qd̾ ẽ acerbiꝰ.

Expanded text:
perituram, et illam accipere quae penitus perire non perituram, et illam accipere quae penitus perire non novit, in qua deliciae et delectationes, et divitiae, et gaudia sic inchoant, ut terminum nesciant; sic principium capiunt, ut penitus finire non possint. 19. Nam qui hujus tam praeclarae vitae amator esse noluerit, non solum istam perdit, et ad illam non pervenit, verum etiam ut jam dixi a perpetua morte capitur et tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tribulatio, et poena perpetua; in qua atroces angeli commorantur, quorum brachia capita draconum sunt, quorum oculi ex se igneas sagittas jaculantur; quorum dentes sicut elephantis prominent, et stimulant ad tormentum veluti caudae scorpionum, quorum voces veluti leonum fremitus sonant, quorum aspectus tremorem incutit pariter et dolorem et mortem. Atque utinam mors posset in his angustiis constitutis occurrere! Sed quod est acerbius,
Abbreviated transcription (Latin):
a seruitute corruptionis: et reuocabim̾
ad libertatẽ głe filiorũ dei. Omĩs itaq de¬
lectacio future uite seruata: ñ ꝑdit᷑. Neq
enim repositi thesauri existimant᷑ ab eo
qui eos absconderat in t̾ris interisse: sed
magis tanto securiꝰ se eos habere confidit.
reposite omĩum deliciarũ affluentie.
ñ contingant᷑ in ista uita que preterit:
quia sihic in usu fuerĩt. in illa uita que nũꝗͣ
preterit amittent᷑. Esto qd̾ ista uita centũ ten¬
datur annorũ spaciis: nũquid exclusa die
ultima. ñ statĩ uidebitur quasi ñ fuisse: ac
si memoria hospitis uno die apud nos manen¬
tis uestigia reliquisse: Illa autẽ uita manet
iugiter: ꝑ seuerat instanter. Annis quoq
labentibus iuuenescit et pollet: et inde re¬
nouationis sumit iniciũ. unde finis accipit᷑.
Ouere illũ degenerẽ et om̃iũ bonorum
exꝑtem. qui huius tã formose uite amore
non capitur: qui timet uitã istã tradere

Expanded text:
a servitute corruptionis, et revocabimur a servitute corruptionis, et revocabimur ad libertatem gloriae filiorum Dei. Omnis itaque delectatio, futurae vitae servata, non perditur; neque enim repositi thesauri existimantur ab eo qui eos absconderat in terris, interesse; sed magis tanto securius se eos habere confidit, repositae omnium deliciarum affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae praeterit: quia si hic in usu fuerint, in illa vita, quae numquam praeterit, amittentur. Esto, quod ista vita centum tendatur annorum spatiis, numquid exclusa die ultima non statim videbitur quasi non fuisse, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem vita manet jugiter, et perseverat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenerem et omnium bonorum expertem, qui hujus tam formosae vitae amore non capitur! qui timet istam vitam tradere
Abbreviated transcription (Latin):
tem tibi. da mͥ custodiendas pecunias qͣs tͥ
dedi. quia isti barbari insidiant᷑. ut eas tͥ au¬
ferant. quas dũ tibi abstulerint. suis te głã¬
diis laniabũt: nũqͥd non pedib erus aduo¬
lutus rogares cũ ut eas ipse susciperet de
quo certus eras qd ampliora quã acceperat
redderet. et te ipsũ ab hostib liberaret:
sibi. Si uere amatores nr̃i estis: illi nos cõ¬
mendate qui nos uobis integras illibatas¬
q in illa regione restituat. in qͣ uobiscũ
iugiter manere possimꝰ. In ista uita si uo¬
bis nr̃m uolueritis occupare seruiciũ: qͣsi
hic expense. ibi uobis omĩno negabimus
nr̃e seruitutis officiũ. Dimittite nobis
interĩ seruire morituris: qr idcireo breui¬
ati sunt dies mortalib. ut ĩmortalib iu¬
Iniustis qͥdem seruimꝰ festino cursu: ĩpus
sceleratis. et turpib seruimꝰ ñ sponte : sed
ꝓpter eũ qui nos subdidit. Liberabim᷑ tam̃

Expanded text:
tem tibi: Da mihi custodiendas pecunias quas dedi tem tibi: Da mihi custodiendas pecunias quas dedi tibi; quia isti barbari insidiantur ut eas tibi auferant, quas dum tibi abstulerint suis te gladiis laniabunt; numquid non pedibus ejus advolutus rogares eum, ut eas ipse susciperet, de quo certus esses quod et ampliora quam acceperat redderet, et te ipsum ab hostibus liberaret? sibi: Si vere amatores nostri estis, illi nos commendate, qui nos vobis integras illibatasque in illa regione restituat, in qua vobiscum jugiter manere possimus: in ista enim vita si vobis nostrum voluerimus occupare servitium, quasi hic expertae, ibi vobis omnino negabimus nostrae, servitutis officium. Dimittite nos interim servire morituris, quia idcirco breviati sunt dies mortalibus, ut immortalibus juInjustis quidem servimus festino cursu: impiis, sceleratis et turpibus servimus, non sponte; sed propter eum qui nos subdidit. Liberabimur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
querit reciꝑe. Et debitor aurũ creditori
reddit duplicatũ: et terra sem̃ reddit cen¬
tuplicatũ. Pronefas. Fenꝰ debitor feneratõ¬
agricole suo restituere centuplicata semina
potest: deus diuicias tuas si ate acceperit.
eas tibi ãplificatas reddere ñ potest e Inqͥris
nunc. Cur diuicias mͥ dedit: si a me ipse
reddende sunt : Tradidit eas tibi. ut scias
quanta in eis est requies. qͣntaq uoluptas.
quantꝰ luxus. quanteq possũt esse delicie:
ut ꝑ hec habens caritatẽ cũ delicus tuis
si ipsi nolueris credere: aut edacitas gule
eas inuadet. aut luxuria libidinũ mater tibi
eas eripiet: aut sine dubio qd nosti optime
mors ex inꝑuiso aggrediens. ita tibi illas ex¬
torquet. ut tu illas ulterius in toto nec ha¬
bere p̃ualeas. nec uidere. Nũqͥd si tͣnsires
per medias acies barbarorũ. et inuenires for¬
tem uirũ qui te semꝑ dilexit. qui tibi etiam
sacculũ pecuniis donauerat plenũ. hoc dicen¬

Expanded text:
quaerat recipere: et debitor aurum creditori quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratoagricolae suo restituere centuplicata semina potest; Deus divitias suas si a te acceperit, eas tibi amplificatas reddere non potest? 16. Inquiris nunc: Cur divitias mihi dedit, si a me ipsi reddendae sunt? Tradidit eas tibi, ut scias quanta sit in eis requies, quanta voluptas, quantus luxus, quantaeque possunt esse deliciae, ut per haec habens charitatem cum divitiis tuis, si ipsi nolueris credere, aut edacitas gulae eas invadet, aut luxuria libidinum mater tibi eas eripiet, aut sine dubio, quod nosti optime, mors ex improviso aggrediens ita tibi illas extorquet, ut tu illas ulterius in toto nec habere praevideas, nec videre. Numquid si transires per medias acies barbarorum, et invenires fortem virum qui te semper dilexit, qui tibi etiam sacculum pecuniis donaverat plenum, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
penã inferre. Cũq specialiter ita esse ꝓbaue¬
rint. restat ut interrogent cur a creatore di¬
uitie facte sũt. si eius leges contẽpiende sũt:
uel quare quadrupedũ et uoluerũ atq repen¬
tium uarietas a ereatore facta. si singulis rp¬
nunciandũ est. Cur autẽ ab ipso ereatore
medullitus genuina delectatio ad incitamtũ
libidinis est fundata corꝑib. si u suc edaa
tori suo ñ solũ faciet reũ. s etiã ꝑpetuis toet
incendiis: Interrogat᷑ ergo. Cur a creatore
diuicie date: si contẽpnende sũt. R. esponde¬
mus. Iste diuicie a creatore facte: allocunt᷑
quodãmͦ amatores suos dicentes. Sic nos ama¬
te: ut a uobis nũquã separem̃. Sequi uos
morientes ñ possumus: antecedere autẽ uos
uiuentes possumꝰ: sed si ipsi iubeatis. Cupi¬
dus fenerator et auarus agricola. unus
aurũ tradit homini. qd̾ duplicatũ recipi¬
at: alius diuersa semina terre ꝯmittit. et
si possit fieri. qd̾ simplũ tradit centuplũ

Expanded text:
 15. Cumque specialiter ita esse probaverint, restat, ut interrogent, cur a Creatore divitiae factae sint, si ejus lege contemnendae sunt, vel quare quadrupedum et volucrum atque repentium varietas a Creatore facta sit, si singulis renuntiandum est: cur autem ab ipso Creatore medullitus genuina delectatio ad incitamentum est libidinis fundata corporibus, si usus ejus auctori non solum eum faciat reum, sed etiam perpetuis tradat incendiis. Interrogatur ergo: Cur a Creatore divitiae datae sunt, si contemnendae sunt? Respondemus: Istae divitiae a Creatore factae, alloquuntur quodammodo amatores suos, dicentes: Sic nos amate, ut a vobis numquam separemus. Sequi vos morientes non possumus; antecedere autem vos viventes possumus; sed si ipsi jubeatis. Cupidus foenerator et avarus agricola, unus aurum tradit homini quod duplicatum recipiat, alius diversa semina terrae committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum
Abbreviated transcription (Latin):
optamꝰ esse participes. Ubi autẽ uidit centu¬
rio tam obstinatã iudeorũ contencionẽ. posi¬
tum in medio ipsũ corpus exussit: et ita nos
post modũ ambusta ossa p̃ciosissimis gẽmis
cariora. et om̃i auro probabiliora ꝑ ignem
facta collegimꝰ: ac sicut conueniebat ex mo¬
re condidimꝰ. Quo in loco etiã nũc p̃stante
dño sollẽpnes agimꝰ celebresq conuentus:
maxime tam̃ in die passionis eius. S etram
eorũ memorias qui prius passi fuerant cele
bramus: ut sequentiũ animi ad p̃cessorum
uiam exemplis in signib suscitent᷑. Hactenrꝰ

Expanded text:
optamus esse participes. Ubi autem vidit centuoptamus esse participes. Ubi autem vidit centurio tam obstinatam Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos postmodum ambusta ossa, pretiosissimis gemmis chariora, et omni auro probabiliora per ignem facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus. Quo in loco etiam nunc praestante Domino solemnes agimus celebresque conventus; maxime quidem in die passionis ejus. Sed cum eorum memorias, qui prius passi fuerant, celebramus, ideo facimus, ut sequentium animi ad praedecessorum viam exemplis insignibus suscitentur. » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
totius boni. et aduersarius omĩum iusto¬
rum. post ꝗͣ uidit quod et pro martirii gła
et pro uite egregie uirtutib coronatus est.
et per mortẽ premia ĩmortalitatis indeptꝰ.
satis agere cepit ut reliquias eirs ad sepul¬
turam nr̃is desiderantib nemo concederet.
Istigabatur ergo niceta herodis pater. frat̃
autem dalce adire iudicem. et petere ab eo
ne humandũ concederet corpus: ne forte
inquit relinquentes illũ qui crucifixus est
xp̃iani. hunc colere incipiant. Iudeis maxi¬
me ista machinantib. qui et nr̃os intentis
oculis obseruarunt. ne eum e flãmis adhuc
ardentib raperent: ignorantes miserrimi
quia neq xp̃m aliquando possumꝰ derelin¬
quere. qui mortẽ pro totius mundi salute
sustinirit: neq alium quẽquã colere qui
uerus deus et qui solus colendus sit noue¬
rimus. Martires uero tanquã discipulos
dñi diligamꝰ et uenerem. quasi integram
fidem magistro seruantes et dño: quorum
nos quoq in fide et ꝑseuerancia caritatis.

Expanded text:
totius boni, et adversarius omnium justorum, postquam vidit quod et per martyrii gloriam et pro vitae egregiae virtutibus coronatus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute sustinuit, neque alium quemquam colere, quippe qui verum Deum, et qui solus colendus sit, noverimus; martyres vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
constanciã proconsul maximo stupore mi
uoce maxima iubet ꝓtestari policarpum.
to uniuersa multitudo tam gentiliũ quam
iudeorũ smirnensiũ ciuitatis: cũ ingenti
furore acclamabant. Hic est tocius asie
doctor et pater xp̃ianorũ. nr̃orum autem
subuersor deorum: ipse est qui multos do¬
cet ne immolent. ne ue adorent deos. Et¬

Expanded text:
constantiam proconsul maximo stupore mirvoce magna protestari Polycarpum tto, universa multitudo, tam gentilium quam Judaeorum Smyrnensis civitatis, cum ingenti furore acclamabat: Hic est totius Asiae doctor, et pater Christianorum, nostrorum autem subversor deorum. Ipse est qui multos docet ne immolent, neve adorent deos. Om
Abbreviated transcription (Latin):
Que cũ dicto cicius gererent᷑. ipsis popłis
ligna uel de balneis uel de publicis qͥbq
locis et sarmenta congregantib precipue
iudeis ardencius in hec exmore seuientib:
cum omni uelocitate exstructus est rogus.
Tunc depositis senior indumentis. ac ro¬
na resoluta. calciamenta quoq pedibus
tẽptabat educere: que nũquam nisi a reli¬
giosis quibusq fide et deuotione semet ip¬
sos inuicẽ preuenientib resolui consueue¬
rant. Ita namq in om̃i etiam reliqua uita
sua : uenerabiliter ab om̃ibus colebat᷑. Ut
ergo expedita sunt que ad ignem ꝑtine¬
bant: cũ eum uellent rogo impositũ etrã
clauis affigere. ait. Sinite me. Qui enim
dedit mͥ ignis ferre suppliciũ: dabit ut et
sine clauorũ affixione flãmas ĩmobilit̃ ꝑferam.
Tunc illi omissis clauis. uinculis usi sunt solis:
quib post tergũ manib reuinetis. uelut electꝰ
aries et ex magno grege assũptus. acceptabile
holocaustũ om̃ipotenti oblatus est deo: has¬

Expanded text:
Quae cum dicto citius gererentur, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum omnipotenti oblatus est Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
carpus inquit qui non solũ ab apostolis
eruditus est. neq solum conuersatus ẽ cum
his qui deũ uiderant. sed et ab ipsis apłis
ordinatus est smirneorũ ecclesie ep̃e: quẽ
nos quoq in prima atate nr̃a uidimus.
diu et enim ꝑmansit in uita. et longeua
etate ꝑdurans: nobilis uiuendo. sed etiam
moriendo nobilior extitit: quippe qui uitam

Expanded text:
carpus qui non solum ab apostolis eruditus est, et conversatus cum his qui Dominum viderant, sed et ab ipsis apostolis ordinatus est Smyrnaeorum ecclesiae episcopus: quem nos quoque in prima aetate nostra vidimus diu etenim permansit, in vita et longaeva aetate perdurans nobilis vivendo, sed et moriendo nobilior exstitit; quippe qui vitam
Abbreviated transcription (Latin):
dum camere curuate specie quasi ueli na¬
uis uento sinuati: supra corpus mr̃is stetit.
Quod corpus in medio positũ. non erat ut
caro ardens: sed tanquã si aurũ aut ar¬
gentũ in fornace conscenderet. Tum pre¬
incensi: uel p̃ciosissimi fraglantis ungenti.
adultimũ uidentes sceleris ministri. igni¬
corpus non posse consumi: iusserũt ꝓpiꝰ
accedere confectorẽ: et corpus cui ignis
cesserat mucrone tͣnffodere. Quo facto:
tam largus ꝓfusus est sanguis. ut restin
gueret rogũ. Populus autẽ miraculi stupore

Expanded text:
dum camerae curvata, specie quasi veli navis vento sinuati, supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum, non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tum praeincensi, vel pretiosissimi flagrantis unguenti. Ad ultimum, videntes sceleris ministri corpus igne non posse consumi, jusserunt propius accedere confectores, et corpus cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto tam largus profusus est sgueret rogum. Populus autem cum miraculi stupore
Abbreviated transcription (Latin):
si ipse esset policarpus: se esse confitet᷑. Ergo
inquit habeto etatis tue reuerentiã: et par¬
cens ultime senectuti tue. iura fortunã cesa¬
ris. gerens de priorib penitudinẽ. et concla¬
pus toruo uultu ad popłm qui in stadio
residebat aspiciens: eleuata ad celũ dextera
cum gemitu ꝓclamauit et dixit. Tolle sacri¬
legos. S insistente proconsule et dicente.
inquit et sex annis seruio ei. et nil me lesit¬
unquã: quomͦ possũ maledicere et blasphe
mare regem meũ. qui salutẽ michi dedit:
Cumq rursus uehementiꝰ urgeretur ut
fortunã cesaris iuraret. si hanc inqͥt iactan¬
ciam queris ut ego fortunã cesaris iurem.
et qui sim ignorare te simulas. cum om̃i
libertate audi a me quia xep̃ianus sum: si¬

Expanded text:
si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitudinem, et conclapus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicente: inquit, et sex annis servio ei, et nunquam me laesit; quo modo possum maledicere et blmare Regem meum, qui salutem mihi dedit? Cumque rursus vehementius urgeretur, ut fortunam Caesaris juraret, ait: Si hanc jactantiam quaeritis, ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia Christianus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesie. Et sunt adhuc etiã nunc qui audi¬
erunt ab ipso qd̾ iohannes discipulus dñi
apud ephesum cũ balneas lauandi gracia
fuisset ingressus. et uidisset ibi cherintum:
exiluisset continuo. et discessisset non lotus
dicens. Fugiamꝰ hinc ne et balnee ipse cor¬
ruant: in quib cherintus lauat. ueritatis
inimicus. Idem etiam policarpus. marcioni
aliquando cũ occurrisset. dicenti sibi agnos¬
cis nos: respondit. Agnoseo. Agnosco uer:
primogenitũ sathant. Tanta tũc apostoli
atq eorũ discipuli in religione cautela u¬
tebantur: ut ne uerbi quidem ꝯmunionẽ
cum aliquo eorũ qui a ueritate deuiaue¬
rant habere paterent᷑: sicut et paulus di¬
cit. Hereticũ hominẽ post unã et alteram¬

Expanded text:
it. Et sunt etiam nunc qui audierunt ab ipso, quod Joannes discipulus Domini, apud Ephesum cum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum; exsiluisset continuo, et discessisset non lotus, dicens: Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quibus Cerinthus lavat veritatis inimicus. Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: Agnoscis nos, reprimogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur; sicut et Paulus dicit: Haereticum hominem, post
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatur. exuritur: et distentus m̃¬
et decurrente inter ipsas candentis ferri
acies liquore. stridens flama aruina res¬
pergitur. uulnera uulnerib infliguntur:
torm̃tis torm̃ta deseuiunt. Salis ignib
sparsi crepitantes minutie ꝑ m̃bra dissili¬

Expanded text:
flagellatur, exuritur, et distensis memefactis inter ipsas candentes ferri acies liquor guttis, flam- ma stridente, respergitur, uulnera uulneribus imprimuntur et supra tormenta deseuiunt. Lateres ignibus aspersi, crepitan- tibus minutis membris, dissili
Abbreviated transcription (Latin):
amonent᷑. ut quos uenerari debuissent. ir¬
ritando ñ increparent. S cum illi se nequa
quam corrigerent. subito pauim̃tũ aule cũ irri¬
sorib cecidit: tantũq prciectus cũ pem¬
tentib residens. ad mensam remansit.Sicq

Expanded text:
monuit ut quos uenerari debebant irridendo non increparent. Sed cum illi non se corrigerent, subito pauimentum solarii cum irrisoribus cecidit et tantum Preiectus cum abstinentibus residens ad mensam remansit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tus est in columis. Hec itaq cum fecisset
cepit ire. Tenebant autẽ illũ parentes eiꝰ dicentes.
Ueni. et habe eũ seruũ. et omĩa bona nr̃a tibi
trademꝰ cum eo: quia ipsũ unicũ quẽ habebamꝰ
nobis iam mortuũ. reddidisti unũu et incolumẽ.
Dicit eis. Si ea que uobis dixero feceritis: magni
pendã mercedẽ sanitatis huiꝰ. Dicunt ei paren¬
tes eius. Nosmnet ipsos si seruos habere digneris
contraire ñ possumꝰ: quinĩmo et optamꝰ. si ip¬
se iudicaueris dignum. Tũc apprehensa manu
eorũ segregauit eos a turbis: et indicauit eis
uirtutẽ nominis xp̃i. Et uidens animũ eorũ
fixum fortiter in timore dñi: ꝑdux̃ eos ad
papã. et dixxit. Uenerabilis pater. ac diuine le¬
gis antistes. ecce quos ꝑ me lucratꝰ ẽ hodie dñs:¬

Expanded text:
tus sit incolumis. 72. Haec itaque cum fecisset tus sit incolumis. 72. Haec itaque cum fecisset coepit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodie