comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla distinctione. ꝑsonarũ sicut
dicitur ds unꝰ & solus. idẽ ipsa trinitas.
ꝑ illas creaturȩ formas patrib apparu¬
erit. interrogatis quȩ potuimꝰ qͣntum
sufficere uisum est. scãrum scripturarũ
locis. nichil aliud quantũ existimo di¬
uinoꝵ sacram̃toꝵ modesta & cauta con¬
sideratio ꝑsuadet. nͥ ut tẽmere ñ dicamꝰ
quȩ nam ex trinitate. ꝑsona culibet
patrũ uel ꝓphetarũ in aliquo corpore.
uel similitudine corporis apparuerit.
nͥ cũ continentia lectionis aliqua ꝓba.¬
bilia circumponit indicia. Ipsa enim
natura. uel substantia uel essentia. uł
quolibet alio nomine. appellandum est
idipsum qd̃ ds ẽ: quicqͥd illud ẽ corpora¬
lit̾ uideri ñ pot̾. ꝑ subiectam uͦ creaturã
ñ solum filium uel spm scm̃. s ctiam cor¬

Expanded text:
sicut dicitur, Deus unus et solus; id est Trinitas ipsa, per illas creaturae formas Patribus apparuerit: interrogatis quae potuimus, quantum sufficere visum est, sanctarum Scripturarum locis, nihil aliud, quantum existimo, divinorum sacramentorum modesta et cauta consideratio persuadet, nisi ut temere non dicamus quaenam ex Trinitate persona cuilibet Patrum vel Prophetarum in aliquo corpore vel similitudine corporis apparuerit, nisi cum continentia lectionis aliqua probabilia circumponit indicia. Ipsa enim natura, vel substantia, vel essentia, vel quolibet alio nomine appellandum est idipsum quod Deus est, quidquid illud est, corporaliter videri non potest: per subjectam vero creaturam, non solum Filium
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ utiq post hanc uitam intelligi uolu¬
it. cum mortis debitum solucrimꝰ. &
resurrectionis ꝓmissum receꝑimꝰ. siue.
qd̾ etiam nunc in quantũ dĩ sapientiã
ꝑ quam facta sunt omĩa sp̃ualit̾ intelli¬
giꝰ. in tantũ carnalib affectib mori-¬
mur. ut mortuũ nobis hunc mundum
deputantes nosq ipsi huic mundo mo-¬
riamur. & dicamꝰ qd̾ ait apłs mundus
mͥ crucifixus ẽ: & ego mundo. De hac
enim morte. itemdicit. Si autẽ mortui
estis cumxp̃o. qͥd adhuc uelua uiuen¬
tes de hoc mundo discernitis. Nongͦ
immerito nemo potest faciem id ẽ ipsãm
manifestationesapientiȩ dĩ uidere & uiue-¬
re. Ipsa enim est species cui contemplan-¬
de suspirat om̃is qui affectat diligere.
mente. Ad quam contemplandam etiã
ꝓximũ quantũ potest ȩdificat. qui dili-¬
git & ꝑximũ sicut scipsum. In quib¬

Expanded text:
d utique post hanc vitam intelligi voluit, cum mortis debitum solverimus, et resurrectionis promissum receperimus; sive quod etiam nunc in quantum Dei Sapientiam per quam facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos quoque ipsi huic mundo moriamur, et dicamus quod ait Apostolus, Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . De hac enim morte item dixit, Si autem mortui estis cum Christo, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? Non ergo immerito nemo poterit faciem, id est, ipsam manifestationem Sapientiae Dei videre et vivere. Ipsa est enim species, cui contemplandae suspirat omnis qui affectat Deum diligmente: ad quam contemplandam etiam proximum quantum potest aedificat, qui diligit et proximum sicut se ipsum: in quib
Abbreviated transcription (Latin):
uidere faciem meam & uiuere. non enim
uidebit homo faciem meam & uiuet.
ꝑ petram. statim ut transibit mea maie¬
stas. & ponam te inspecula petre. & te.¬
gam manumea suꝑte: donec transcam.
& auferam manũ meam. & tunc uidebis
posteriora mea. nam facies mea ñ appa¬

Expanded text:
uidere faciem meam et uiuere; non enim uidebit homo faciem meam et uiuet.pra petram; statim ut transiet mea maiestas, et ponam te in specula petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non adpa
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ. qͥs corporeis oculis uidet:
Qͥd est autẽ ostende mͥ tenctipsũ mani¬
feste. ut udeam te: nͥ ostende mͥ sub¬
stantiam tuam: Hoc autẽ siñ dixisset
moyses. ut cumq ferendi eẽnt stulti
qui putant ꝑ ea que. supͣ dicta uel ge¬
sta sunt substantiam dĩ oculis eius fu¬
isse conspicuam. Cum uͦ hic aꝑtissime.
demonstretur nec desideranti hoc fuisse.
concessum. quis audeat dicere ꝑ similes
formas quȩ huic quoq uisibilit̾ apparu¬
erunt ñ creaturam do seruientem. s¬

Expanded text:
eis oculis videt? Quid est autem, Ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; nisi, ostende mihi substantiam tuam? Hoc autem si non dixisset Moyses, utcumque ferendi essent stulti, qui putant per ea quae supra dicta vel gesta sunt, substantiam Dei oculis ejus fuisse conspicuam: cum vero hic apertissime demonstretur, nec desideranti hoc fuisse concessum; quis audeat dicere per similes formas, quae huic quoque visibiliter apparuerant, non creaturam Deo servientem, s
Abbreviated transcription (Latin):
bidĩ atq sapientiam quȩ in scipsa manenᷤᷤ
innouat om̃ia. que unicum filium dei¬
dicimꝰ. non solum mutabilem uerũ etiã
uisibilem ẽẽ putaucrunt. Hii enum mul¬
tum crassum cor diuinis rebus inquiren¬
dis. audatius quam religiosius attulert̃.
Anuma quippe cum sit substantia spiritalis
cumq etiam ipsa facta sit. nec ꝑ alium
potuerit fieri nisi ꝑ quem facta sunt om¬
nia. & sine quo factum ẽ nichil: quauis
sit mutabilis non ẽ tam̃ uisibilis. qđ illi
de uerbo ipso atq ipsa dĩ sapientia ꝑ¬
quem facta est anima crediderunt. cũ
sit illa non muisibilis tantũ qđ & am
ma est. s etiam incõmutabilis qđ ani-¬
ma non est. Eadem quippe incõmu¬
tabilitas eiꝰ cõmemorata ẽ. ut diceretur
in seipsa manens innouat om̃ia. Et
isti quidem ruinam erroris sui diuina-¬
rum scripturarum testimoniis quasi
fulcire conantes adhibent pauli apłi
sententiam. & quod dictũ est de uno solo
do in quo ipsa trinitas intelligitur tantũ

Expanded text:
bi Dei atque Sapientiam, quae in se ipsa manens innovat omnia, quem unicum Dei Filium dicimus, non solum mutabilem, verum etiam visibilem esse putaverunt. Hi enim multum crassum cor divinis rebus inquirendis audacius quam religiosius attulerunt. Anima quippe cum sit substantia spiritualis, cumque etiam ipsa facta sit, nec per alium fieri potuerit, nisi per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil quamvis sit mutabilis, non est tamen visibilis quod illi de Verbo ipso atque ipsa Dei Sapientia, pequam facta est anima, crediderunt; cum sit illa non invisibilis tantum, quod et anima est; sed etiam incommutabilis, quod anima non est. Eadem quippe incommutabilitas ejus commemorata est ut diceretur, In se ipsa manens innovat omnia . Et isti quidem ruinam erroris sui divinarum Scripturarum testimoniis quasi fulcire conantes, adhibent Pauli apostoli sententiam; et quod dictum est de uno solo Deo, in quo ipsa Trinitas intelligitur, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
s ina autem mons fumabat totus. ꝓpterea
qd descendit in cum łs in igne. Et ali.¬
quantõ post. Aspectus inqͥt maiestatis
añi tanquã ignis ardens suꝑ uertictm
montis coram filiis isił. Aut si hȩc idõ
facta sunt quia nec pat̾ nec filius illic eo
modo p̾sentari poterant sine. sp̃u suo.
quo ipsam legem scribi oportebat. d̾m
quidem ñ ꝑ substantiam suam quȩ in¬
uisibilis & incõmutabilis manet. s ꝑ
illam speciem creature. illic apparuisse.
cognoscimꝰ. s aliquã ex trinitate ꝑsonam
signo quodam ꝓprio quantũ ad mei sen¬
sus capacitatẽ ꝑtinet. ñ uidemꝰ. XI.

Expanded text:
Sina autem mons fumabat totus, propterea quod descendit in eum Deus in igne; et aliquanto post, Aspectus, inquit, majestatis Domini tanquam ignis ardens super verticem montis coram filiis Israel. Aut si haec ideo facta sunt, quia nec Pater, nec Filius illic eo modo praesentari poterant sine Spiritu sancto, quo ipsam Legem scribi oportebat: Deum quidem, non per substantiam suam quae invisibilis et incommutabilis manet, sed per illam speciem creaturae illic apparuisse cognoscimus; sed aliquam ex Trinitate personam signo quodam proprio, quantum ad mei sensus capacitatem pertinet, non videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
lit ostendebant᷑. utrũ d̾s trinitas. an pat̃
Ucrũtam̃ si quid hinc sine affirmandi te¬
meritate. modeste. atq conctant̃ comecta¬
re conceditur. si una ex trinitate. ꝑsona
potest intelligi. cur ñ sp̃m scm̃ potius

Expanded text:
liter ostendebantur, utrum Deus Trinitas, an Paterliter ostendebantur, utrum Deus Trinitas, an PaterVerumtamen si quid hinc sine affirmandi temeritate modeste atque cunctanter conjectare conceditur, si una ex Trinitate persona potest intelligi, cur non Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
Sanc uiderit cum moyses oculis carneis
si oculis carneis potest uideri. non mͦ
aut quia scriptũ est de senioribus isrł.
quia uiderunt locũ ubi steterat d̾s israhel
& quia sub pedib ciꝰ tanquã opꝰ lapidis
saphyri. & tanquã aspectꝰ firmamenti
celi. ꝓpterea credendũ est uerbũ & sapi¬
entiam dĩ ꝑ suam substantiam in spatio
loci terreni stetisse. quȩ ꝑtendit a fine.
usq ad finem fortit. & disponit omĩa
suauit᷑. & ita ẽẽ mutabile. uerbũ dĩ ꝑ
qd facta sunt om̃ia. ut mͦ se contrabat.
mͦ distendat. Mundet dñs ã talibus
cogitationib corda fidelium suoꝵ. s
ꝑ subiectam ut p̃diximꝰ creaturã exhi-¬
bentur hȩc omĩa uisibilia. & sensibilia
ad significandum inuisibilem atq in¬
quoq uirtꝰ eiꝰ ac diuinitas. S qd̾ atti¬
net ad id qd̃ nunc suscepimꝰ. nec in
monte. sẏna uideo que admodũ appareat
ꝑ illa omĩa quȩ mortalium sensib terribi¬

Expanded text:
Sane viderit eum Moyses oculis carneis, Sane viderit eum Moyses oculis carneis, si oculis carneis potest videri, non modaut quia scriptum est de senioribus Israel, quia viderunt locum ubi steterat Deus Israel, et quia sub pedibus ejus tanquam opus lapidis sapphiri, et tanquam aspectus firmamenti coeli , propterea credendum est Verbum et Sapientiam Dei per suam substantiam in spatio loci terreni stetisse, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ; et ita esse mutabile Verbum Dei, per quod facta sunt omnia , ut modo se contrahat, modo distendat mundet Dominus a talibus cogitationibus corda fidelium suorum: sed per subjectam, ut saepe diximus, creaturam exhibentur haec omnia visibilia et sensibilia, ad significandum invisibilem atque inquoque virtus ejus ac divinitas . 26. Sed quod attinet ad id quod nunc suscepimus, nec in monte Sina video quemadmodum appareat per illa omnia quae mortalium sensibus terribi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uoces tubȩ. ꝓdeuntes fortit ualde.
moyses loquebatur. ds respondebat ei
uoce. & paulopost datalege. in decem
p̃ceptis consequent̃ dicitur. & om̃is po.¬
pulus uidebat uoces & lampades. & uo¬
ces tube & montẽ. fumantẽ. & paulopꝰ.
& stabat inꝗͥt om̃is populus a longe. mo¬
ẏses autẽ intrauit in nebulam ubierat
d̾s. & dixit dñs ad moysen. & cȩtera. qͥd
hincdicam nͥ qđ nemo tam uecors est
qui credat fumũ. ignẽ. nubes & nebulã.
& si qua huiꝰ modi. uerbi & sapientiȩ dĩ
N amde patre. dõ. nec arriani hoc unquam
ausi sunt dicere. Ergo creatura seruien-¬
te creatori. facta sunt illi omĩa. & huma¬
nis sensib ꝓ dispensatione congrua
presentata. nisi forte quia dictum est.
moyses autem intrauit in nebulam.
ubierat d̾s. hoc arbitrabatur carnalis co¬
gitatio a populo quidem nebulã uisam.
intra nebulam uͦ moysen oculis carne¬
is uidisse filium dĩ. quẽ. delirantes he.¬
retici in sua substantia uisum uolunt.

Expanded text:
autem voces tubae prodeuntes fortiter valde: Moyses loquebatur, et Deus respondebat ei voce . Et paulo post data Lege in decem praeceptis, consequenter dicitur: Et omnis populus videbat voces, et lampadas, et voces tubae, et montem fumantem. Et paulo post: Et stabat, inquit, omnis populus a longe; Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, et dixit Dominus ad Moysen , etc. Quid hinc dicam; nisi quod nemo tam vecors est, qui credat fumum, ignem, nubes, et nebulam, et si qua hujusmodi, Verbi et Sapientiae Dei Nam de Patre Deo, nec Ariani hoc unquam ausi sunt dicere. Ergo creatura serviente Creatori facta sunt illa omnia, et humanis sensibus pro dispensatione congrua praesentata: nisi forte, quia dictum est, Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, hoc arbitrabitur carnalis cogitatio, a populo quidem nebulam visam, intra nebulam vero Moysen oculis carneis vidisse Filium Dei, quem delirantes haeretici in sua substantia visum volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
euuangłio significari nouimꝰ. Et
quinquaginta dies numerant᷑ ab occisi¬
one. agni. & celebratione. paschȩ usq ad
diem quo hȩc ficri cepta sunt. in monte.
sẏna: sicut post añi passionem ab cius
resurrectione. quinquaginta dies nume¬
rantur. ut uenit ꝓmissus a filio d̾i spc̃

Expanded text:
ignificari novimus . Et quinquaginta dies numerantur ab occisione agni et celebratione Paschae, usque ad diem quo haec fieri coepta sunt in monte Sina; sicut post Domini passionem ab ejus resurrectione quinquaginta dies numerantur, et venit promissus a Filio D
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ aurib insonaret. maxime ad pri¬
mũ hominẽ loquens & inuenire. difficile.
est. & ñ hocuto sermone. suscepimꝰ. Uerũ-¬
tam̃ si solȩ uoces & sonitus fiebant quib
quedã sensibilis p̾sentia dĩ primis illis ho¬
minib p̾beretur. cur ibi ꝑsonam dĩ pa.¬
tris non intelligã nescio. quando quidem
ꝑsona ciꝰ ostenditur. & in ca uoce cũ nĩc
in monte. coram discipulis trib p̃fulgens
apparuit. & in illa ubi suꝑ baptrtatum
columba descendit. & in illa ubi ad patr̃e.
de. sua glorificatione. clamauit. eiq re.¬
sponsũ ẽ. & clarificaui & iterũ clarificabo.
non quia ficri potuit uox sine opere. filii &
sp̃c sci. trinitas quippe inseparabilit̾ oꝑat᷑.
s quia ea uox facta ẽ quȩ solius ꝑsonam
patris ostenderet. sicut humanã illã formã
ex iuirgint maria trinitas oꝑata ẽ: s. soliꝰ
filii ꝑsona est. Uisibilem namq soliꝰ filii
ꝑsonam inuisibilis trinitas oꝑata est.

Expanded text:
hominum auribus insonaret, maxime ad prihominum auribus insonaret, maxime ad primum hominem loquens, et invenire difficile est, et non hoc isto sermone suscepimus. Verumtamen si solae voces et sonitus fiebant, quibus quaedam sensibilis praesentia Dei primis illis hominibus praeberetur, cur ibi personam Dei Patris non intelligam nescio: quandoquidem persona ejus ostenditur et in ea voce, cum Jesus in monte coram tribus discipulis praefulgens apparuit ; et in illa, quando super baptizatum columba descendit ; et in illa ubi ad Patrem de sua clarificatione clamavit, eique responsum est, Et clarificavi, et iterum clarificabo . Non quia fieri potuit vox sine opere Filii et Spiritus sancti Trinitas quippe inseparabiliter operatur; sed quia ea vox facta est, quae solius personam Patris ostenderet: sicut humanam illam formam ex virgine Maria Trinitas operata est, sed solius Filii persona est; visibilem namque Filii solius personam, invisibilis Trinitas operata est.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ euident̃ apparet. cũ p̾sertim magna sit
questio cuiꝰmodi oculi eis aꝑti fuerint.
quando uetitũ cibum gustarierunt.
Hi enmanteꝗͣ gustassent. clausi erant.
Iulud tam̃ ñ temere dixerim. si paradysũ
corporalẽ quendã locũ illa scriptura insi-¬
nuat. deambulare. ibi dm̃ nisi in aliqua
corporea forma nullomͦ potuisse. Nam
& solas uoces factas quas audiret homo.
nec aliquã formã uideret dici potest. nec
quia scriptũ ẽ abscondit se adam a facie.
dñi. continuo sequitur ut soleret eiusfa¬
ciem uidere. Quid si enim non quidem
uidere ipse poterat. si uideri ipse metuebat.
ab eo cuiꝰ uocẽ audierat. & deambulantis
p̃sentiam senserat: Nam & cam dixit
d̾o a facie tua abscondam me: nec ideo
fateri cogunur eum solere cernere faciem
di corporeis oculis in qualibet forma uisi¬
bili. quauis de facinore suo uocẽ interro¬
gantis secumꝙ loquentis audisset. Cuiꝰ¬
modi autẽ loquela tuncds exterioribus

Expanded text:
non evidenter apparet; cum praesertim magna sit non evidenter apparet; cum praesertim magna sit quaestio, cujusmodi oculi eis aperti fuerint, quando vetitum cibum gustaverunt : hi enim, antequam gustassent, clausi erant. Illud tamen non temere dixerim, si paradisum corporalem quemdam locum illa Scriptura insinuat, deambulare ibi Deum nisi in aliqua corporea forma nullo modo potuisse. Nam et solas voces factas quas audiret homo, nec aliquam formam videret, dici potest: nec quia scriptum est, Abscondit se Adam a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem videre ipse poterat, sed videri ipse metuebat ab eo cujus vocem audierat, et deambulantis praesentiam senserat? Nam et Cain dixit Deo, A facie tua abscondam me : nec ideo fateri cogimur, eum solere cernere faciem Dei corporeis oculis, in qualibet forma visibili, quamvis de facinore suo vocem interrogantis secumque loquentis audisset. Cujusmodi autem loquela tunc Deus exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ & moysi. & quib uoluit qũead modũ
uoluit ꝑ subiectã sibi cõmutabilẽ atq
uisibilem creaturã. cũ ipse. in scipso atq
in substantia sua quȩ ẽ in cõmutabilis
atq inuisibilis maneat: S fieri potuit
ut a ꝑsona ad ꝑsonam occulte. scriptura
transiret. & cũ patr̃e dixisse. narratur
fiat lux. & cȩtera quȩ ꝑuerbũ fecis se
cõmemorat᷑. iam filium indicaret loqui
ad pͥmũ hominẽ non aꝑte. hoc explicans.
s eis qͥ possint intelligendũ intimans.
Quigͦ habet uires quib hoc secretũ possit
mentis acie. penetrare. ut ei liquido appa-¬
reat uel posse etiam patrẽ. uel ñ posse nͥ
humanis oculis apparere. ꝑgat in hec
scrutanda si potest etiam uerbis enunti¬
anda atq tractanda. R es tam̃ quantũ
ad hoc scripturȩ. testimonium attinet.
ubi ds cum homine locutꝰ ẽ: quantum
existimo occulta est. Quia etiam utrũ
soleret adam corporeis oculis dm̃ uidere

Expanded text:
ae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum ae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum voluit, per subjectam sibi commutabilem atque visibilem creaturam, cum ipse in ipso atque in substantia sua qua est incommutabilis atque invisibilis maneat? Sed fieri potuit ut a persona ad personam occulte Scriptura transiret, et cum Patrem dixisse narrasset, Fiat lux, et caetera quae per Verbum fecisse commemoratur, jam Filium indicaret loqui ad primum hominem, non aperte hoc explicans, sed eis qui possent intelligendum intimans. 18. Qui ergo habet vires, quibus hoc secretum possit mentis acie penetrare, ut ei liquido appareat vel posse etiam Patrem, vel non posse nihumanis oculis apparere, pergat in haec scrutanda, si potest, etiam verbis enuntianda atque tractanda: res tamen, quantum ad hoc Scripturae testimonium attinet, ubi Deus cum homine locutus est, quantum existimo occulta est: quia etiam utrum soleret Adam corporeis oculis Deum videre,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑam. & abscondisse se in medio ligniqd̾
crat in paradyso. dõq dicenti adam ubi
es. respondisse. audiui uocẽ tuam &
absondi me. a facie tua. qm̃ nudus sum.
Quomͦ enĩ po̾sit ad literã intelligi talis dĩ
deambulatio & collocutio nisi in specie. hu-¬
mana: ñ uideo. Neq enim dici potest
uocem solam factã ubi deambulasse di-¬
ctus ẽ d̾s. aut eum qui deambulabat in
loco ñ fuisse uisibilem. cũ & adam dicat
qd̾ se absconderit a facie eius. Quis ergo
forma hominis homini loquebatur:
Contexio quidẽ ipsa scripture nusquam
dicentẽ ut fiat quicqͥd facere. uoluit.
Omĩa enĩ ꝑ uerbũ suum fecit. qd̾ uerbũ eiꝰ
unicũ filium eiꝰ scd̃m rectam fid̃i regulã
nouimꝰ. Si gͦ d̾s pat̾ locutus ẽ ad pͥmũ
hominẽ & ip̃se de ambulabat in parady¬
so ad uesꝑam. & ab euis facie. se. in medio
ligni paradysi peccator absonderat. cur
non iam ipse intelligatur apparuisse abra-¬

Expanded text:
eram, et abscondisse se in medio ligni quod eram, et abscondisse se in medio ligni quod erat in paradiso, Deoque dicenti, Adam, ubi es? respondisse, Audivi vocem tuam, et abscondi me a facie tua, quoniam nudus sum . Quomodo enim possit ad litteram intelligi talis Dei deambulatio et collocutio, nisi in specie humana, non video. Neque enim dici potest vocem solam factam ubi deambulasse dictus est Deus, aut eum qui deambulabat in loco non fuisse visibilem, cum et Adam dicat quod se absconderit a facie Dei. Quis erat forma hominis homini loquebatur? Contextio quidem ipsa Scripturae nusquam dicentem ut fiat quidquid facere voluit. Omnia enim per Verbum suum fecit, quod Verbum ejus unicum Filium ejus secundum rectam fidei regulam novimus. Si ergo Deus Pater locutus est ad primum hominem, et ipse deambulabat in paradso ad vesperam, et ab ejus facie se in medio ligni paradisi peccator absconderat: cur jam non ipse intelligatur apparuisse Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
lem. quẽ nemo hominũ uidit. nec ui¬
dere potest. Omissis gͦ istis qͥ nec ani¬
mȩ substantiam inuisibilẽ nosse potu.¬
erunt. unde. longe remotũ ab eis erat
talitate consistere. nos qui nunquam
apparuisse corporeis oculis nec patr̃e nec
in pace. catholica pacifico studio requi-¬
ramꝰ parati corrigi si fraterne. ac recte.
rep̾hendimur. parati etiamsi ab inimi-¬
co uera tam̃ dicente. mordem᷑. utrum
indiscrete ds apparuerit patrib nr̃is.
ante qũa xp̃c ueniret in catne. analiqua
eeminitate ꝑsona. an sigillati q̃si ꝑiucᷤ.
est ingenesi locutũ dm̃ cũ homine.
qũe ae luo finxerat. si excepta fi¬
gurata significatione. ut rei gestȩ fides &̃
aꝯsitterã teneat᷑ ista tͣctamus. in spccie. ho¬
minis uidetur ds cũ homine. tc̃ locutus.
Non quidẽ expresse hoc in libro posituẽ.
s cutũstantia lectionis id resonat. max-¬
ime illo qd̾ scriptũ est uocẽ dĩ audisse.
adam deambulantis in paradyso ad ues-¬

Expanded text:
num vidit, nec videre potest. 16. Omissis ergo istis, qui nec animae substantiam invisibilem nosse potuerunt, unde longe remotum ab eis erat talitate consistere: nos qui nunquam apparuisse corporeis oculis Deum nec Patremin pace catholica pacifico studio requiramus, parati corrigi, si fraterne ac recte reprehendimur; parati etiamsi ab inimico, vera tamen dicente, mordemur; utrum indiscrete Deus apparuerit patribus nostris antequam Christus veniret in carne, an aliqua ex Trinitate persona, an singillatim quasi per est, locutum Deum cum homine quem de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae fides etiam ad litteram teneatur, ista tractamus, in specie hominis videtur Deus cum homine tunc locutus. Non quidem expresse hoc in libro positum est, sed circumstantia lectionis id resonat, maxime illo quod scriptum est, vocem Dei audivisse Adam deambulantis in paradiso ad vesp
Abbreviated transcription (Latin):
Item in exitu filioꝵ isrł de egypto scrip¬
tum ẽ. Ds̃ autempibat illos. die quidẽ
in columpna nubis. & ostendebat illis
uiam. nocte. autẽ in columpna ignis.
& ñ deficiebat columpna nubis indie.
& columpna ignis nocte ante popłm.
Quis & hic dubitet ꝑsubiectam creaturã
eãdemq corpoream. ñ ꝑ suam substanti¬
am dm oculis apparuisse mortalium ᷤ
ipsam trinitatẽ. unũ dm similit̾ non
apparet. nec ibi hoc distinguit᷑. quantũ
existimo ubi scriptũ ẽ. & maiestas dñi
apparuit in nube. & locutꝰ est dñs ad
moysen dicens. Exaudiui murmur
filiorum isrł: & cętera.x¬

Expanded text:
Item in exitu filiorum Israel de Aegypto scriptum est: Deus autem praeibat illos, die quidem in columna nubis, et ostendebat illis viam; nocte autem in columna ignis: et non deficiebat columna nubis die, et columna ignis nocte ante populum . Quis et hic dubitet per subjectam creaturam eamdemque corpoream, non per suam substantiam, Deum oculis apparuisse mortalium? ipsam Trinitatem unum Deum, similiter non apparet. Nec ibi hoc distinguitur, quantum existimo, ubi scriptum est: Et majestas Domini apparuit in nube, et locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Exaudivi murmur filiorum Israel , etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ex angelis erat. quis facile. affirmare. pos-¬
sit utrũ ei filii ꝑsona nuntianda posi-¬
ta fuerit. an sp̃c sci. an dĩ patris. an ip¬
sius om̃ino trinitatis. qui ẽ unꝰ & solus
d̾s. ut diceret egosũ d̾s abraham & d̾s
isaac. & ds iacob  Neq enim possumꝰ
dicere d̾m abraham & d̃m ysaac & dm̃
scm̃. aut ipsam trinitatẽ quã credimꝰ
& intelligimꝰ unũ dm̃. audebit aliquis
negare đm abrabam & d̃m ysaac & d̾m
iacõbꝰ Iue enim ñ est illoꝵ patru d̾s.
qui non ẽ ds. Porro si ñsolũ pat̃ d̾s est.
sicut om̃s etiam heretici concedunt.s
ctiam filius. qd̃ uelint nolint cogunt᷑
apło. clarificate gͦ dm̃ in corpore ur̃o.
lica sanitas credit. ñ satis elucet quam
intrinitate. ꝑsonam. & utrum aliquam
an ipsius trinitatis gerebat ille angłs.¬
si unus excȩteris angłis erat. Si autem in
usum rei p̃scntis assumpta creatura ẽ. quȩ
humanis & oculis appareret. & auribus

Expanded text:
ex Angelis erat, quis facile affirmare posex Angelis erat, quis facile affirmare possit utrum ei Filii persona nuntianda imposita fuerit, an Spiritus sancti, an Dei Patris, an ipsius omnino Trinitatis, qui est unus et solus Deus, ut diceret, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Neque enim possumus dicere Deum Abraham, et Deum Isaac, et Deum Spiritum sanctum, aut ipsam Trinitatem, quam credimus et intelligimus unum Deum, audebit aliquis negare Deum Abraham, et Deum Isaac, et Deum Jacob. Ille enim non est illorum patrum Deus, qui non est Deus. Porro si non solum Pater Deus est, sicut omnes etiam haeretici concedunt; sed etiam Filius, quod, velint nolint, coguntur Apostolo, Clarificate ergo Deum in corpore vestro; lica sanitas credit: non satis elucet quam in Trinitate personam, et utrum aliquam, an ipsius Trinitatis gerebat ille angelusi unus ex caeteris Angelis erat. Si autem in usum rei praesentis assumpta creatura est, quae et humanis oculis appareret, et auribus
Abbreviated transcription (Latin):
ma ignis de rubo. & uidit quia in rubo
arderet ignis. rubus uͦ non cõburebat᷑.
Ait moyses. Ibo & uidẽbo uisũ istud.
qd̾ tã magnũ uldi. qm ñ comburitur
rubus. Qũ gͦ uidit dñs quia uenit
uidere. cla mauit ad eũ dñs de rubõ
dicens. Ego sum d̾s patris tui. d̃s abra¬
uator dequo dicit apłs. quoꝵ patres
omĩa ds benedictꝰ inscła. Qui gͦ suꝑ
omia est as benedictus in scła. ñ absurde
ctiam hic ipse intelligitur ds abraham.
& ds isaac. & ds iacob. S cur prius angłs
am̃ dictꝰ ẽ: cum de rubo in flamina igniᷤ
apparuit. utrũ quia unꝰ ex multis ange¬
userat. s ꝑ dispensationẽ ꝑsonam dñĩ
sui gerebat. an assumptũ erat aliquid
creature. qd̃ ad presens negotium uisibi-¬
lit̾ appareret. & unde uoces sensibiliter
ederentur. quib p̃sentia dñi ꝑ subiectã
creaturã corporeis etiam sensib hominis
sicut oportebat exhiberetur. Si enimunꝰ

Expanded text:
ma ignis de rubo. Et vidit quia in rubo ma ignis de rubo. Et vidit quia in rubo arderet ignis, rubus vero non comburebatur. Et ait Moyses: Ibo, et videbo visum istud, quod tam magnum vidi, quoniam non comburitur rubus. Cum ergo vidit Dominus quia venit videre, clamavit eum Dominus de rubo dicens: Ego sum Deus patris tui, Deus Abravator, de quo dicit Apostolus: Quorum patres, omnia Deus benedictus in saecula . Qui ergo super omnia est Deus benedictus in saecula, non absurde etiam hic ipse intelligitur Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Sed cur prius angelus Domini dictus est, cum de rubo in flamma ignis apparuit? utrum quia unus ex multis Angelis erat, sed per dispensationem personam Domini sui gerebat; an assumptum erat aliquid creaturae, quod ad praesens negotium visibiliter appareret, et unde voces sensibiliter ederentur, quibus praesentia Domini per subjectam creaturam corporeis etiam sensibus hominis, sicut oportebat, exhiberetur? Si enim unus
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde sequit᷑ scriptura & dicit. Et factũ
est postquã eduxerunt eos foras dixert̃.
Saluans salua anim̃ã tuam. ne respexeris
retro. neq stes in hac uniuersa regione.
In mont̾e uade & ibi saluaberis. ne forte.
comp̃hendaris. Dixit aut̃e loth ad eos.
dñs erat. & angłos miserat: Cur dicit᷑
rogo dñe: & ñ rogo dñi ͦ Aut siunũ ex
cis uoluit appellare: cur ait scriptura.
compellant᷑ uniꝰ substantiȩ unũ dñm dm̃ꝰ
S quas duas ꝑsonas hic intelligimꝰ. patͥs
dixi. Missos enim se dixerunt. qd̃ de. fi¬
lio & de sp̃u scõ dicimꝰ. Nam patrẽ mis.¬
sum. nusquã scripturarũ nobis occurrit.
oyses autẽ quando lx¬
ad populum isrł ex egẏpto edu¬
cendũ missus ẽ: sic ei dñm appa-¬
ruisse. scriptũ est. Pascebat inqͥt oues
iethro soceri sui sacerdotis madian. & egit
oues in desertũ. & uenit in mont̾e d̾ioreb.
Apparuit autẽ illi angelus dñi. in flam¬

Expanded text:
Deinde sequitur Scriptura et dicit: Et factum Deinde sequitur Scriptura et dicit: Et factum est postquam eduxerunt eos foras, dixerunt: Salvans salva animam tuam; ne respexeris retro, neque stes in hac universa regione: in montem vade, et ibi salvaberis, ne forte comprehendaris. Dixit autem Loth ad eos; Dominus erat, et angelos miserat? cur dicitur, Rogo, domine; et non, Rogo, domini? Aut si unum ex eis voluit appellare, cur ait Scriptura, compellantur, unius substantiae unum Dominum Deum? Sed quas duas personas hic intelligimus? Patris dixi. Missos enim se dixerunt, quod de Filio et de Spiritu sancto dicimus. Nam Patrem missum nusquam Scripturarum nobis occurrit.oyses autem quando ad populum Israel ex Aegypto educendum missus est, sic ei Dominum apparuisse scriptum est: Pascebat, inquit, oves Jethro soceri sui sacerdotis Madian, et egit oves in desertum, et venit in montem Dei Horeb. Apparuit autem illi angelus Domini in flam
Abbreviated transcription (Latin):
loquens ad abraham. & abraham reuer¬
sus est ad locũ suum. uenerunt autẽ duo
angłi in sodomis uesꝑe: An forte ille
umis abscesserat qui dñs agnoscebatur in
trib. & duos angłos qui cũ illo erant ad
sequentia uideamꝰ. Uenerunt inqͥt duo
angeli sodomis uespe. lothaute sedebat
ad portã sodomoꝵ. Et cum uidisset eos
loth. surrexit in obuiam illis. & adorauit
in faciem suꝑ terrã & dixit. Ecce dñi.
diuertite. in domũ pueri ur̃i. Hic mani-¬
festum ẽ & auos angłos fuisse. & in hospi¬
tio pluralit inuitatos & honorifice ap¬
pellatos dños. cũ fortasse homines puta-¬
rentur. S rursũ mouet quia nͥ angłi
di cognoscerent᷑. ñ adoraret loth in faci-¬
em suꝑ terram. Cur gͦ tanqua tali
humanitate indigentib & hospicium
p̃beretur & uictꝰ : S quodlibet hic late-¬
at: illud nc̃ qđ suscepimꝰ exequamur.
Duoapparent. ambo angdidiciuitur. plu-¬
ralit̾ inuitant᷑. Tanquã cũ duob plura-¬
lit̾ loquit᷑. donet exeatur a sodomis.

Expanded text:
ns ad Abraham, et Abraham reversus est ad locum suum: venerunt autem duo angeli in Sodomis vespere? An forte ille unus abscesserat, qui Dominus agnoscebatur in tribus, et duos angelos qui cum illo erant ad sequentia videamus. Venerunt, inquit, duo angeli in Sodomis vespere. Loth autem sedebat ad portam Sodomorum. Et cum vidisset eos Loth, surrexit in obviam illis, et adoravit in faciem super terram, et dixit: Ecce, domini, divertite in domum pueri vestri. Hic manifestum est, et duos angelos fuisse, et in hospitium pluraliter invitatos, et honorifice appellatos dominos, cum fortasse homines putarentur. 22. Sed rursum movet, quia nisi angeli Dei cognoscerentur, non adoraret Loth in faciem super terram. Cur ergo tanquam tali humanitate indigentibus, et hospitium praebetur et victus? Sed quodlibet hic lateat, illud nunc quod suscepimus exsequamur. Duo apparent, angeli ambo dicuntur, pluraliter invitantur, tanquam cum duobus pluraliter loquitur, donec exeatur a Sodomis.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectus. Neq enim uĩc etiam sp̃c scĩ fi¬
lius aut ctiam suus filius credi aut intel¬
ligi potest. & ubi sonuit & clarificaui &
ittrum clarificabo. ñ nisi patris ꝑsonam
fatemur. R esponsio quippe est ad illam
dñi uocem qua dixerat pat̾ clarifica fili¬
um tuũ. qđ non potuit dicere nͥ dõ patͥ
tantũ. non & spũi scõ cuius ñ est filius.
Hic autẽ ubi scriptũ est & dixit dñs d̾s ad
adam. cur non ipsa trinitas intelligat᷑.
nichil dicipotest. UIII.
imilit᷑ etiam qđ scriptum ẽ. &
dixit ds ad abraham. exi de t̾ra
tua & de. cognatione tua & de domo
patris tui. non ẽ aꝑtum utrũ sola uox
facta sit ad aures abrahe : an & oculis
eius aliquid apparuerit. Paulopost
dabo terram hanc. S nec ibi expressum
forte ido putant uisum ẽẽ filium abrahş.
quia ñ scriptũ est uisus est cids. s uisus
ẽ ei dñs. Tanquã enim ꝓpriȩ uidet᷑ filiꝰ

Expanded text:
dilectus . Neque enim Jesus etiam Spiritus sancti filius, aut etiam suus filius credi aut intelligi potest. Et ubi sonuit, Et clarificavi, et iterum clarificabo, nonnisi Patris personam fatemur. Responsio quippe est ad illam Domini vocem qua dixerat, Pater, clarifica Filium tuum: quod non potuit dicere nisi Deo Patri tantum, non et Spiritui sancto, cujus non erat filius. Hic autem ubi scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad Adam, cur non ipsa Trinitas intelligatur, nihil dici potest. 19. Similiter etiam quod scriptum est, Et dixit Dominus ad Abraham: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui, non est apertum, utrum sola vox facta sit ad aures Abrahae, an et aliquid oculis ejus apparuerit. Paulo post dabo terram hanc . Sed nec ibi expressum forte ideo putant Filium visum esse Abrahae, quia non scriptum est, Visus est ei Deus; sed, Visus est ei D
Abbreviated transcription (Latin):
deprehenditur. Quia itaq inquiunt
anteqũa natus esset filius dĩ de uirgi¬
ne maria ipse apparuit patribus nr̃is
non in una eademꝙ specie. s multifor¬
mit᷑ aliter atq alit̃. & uisibilis est ꝑ se.
ipsum. quia nondũ carne. assumpta sub.¬
stantia eius conspicua mortalib oculis
ignis apparuit. Unde non trinitati
aiunt s singularit̃ & ꝓprie. patri tantũ.¬
modo conuenit qđ dictũ est ĩ mortali.
inuisibili. solidõ. & qui solus habet im

Expanded text:
deprehenditur. Quia itaque, inquiunt, deprehenditur. Quia itaque, inquiunt, antequam natus esset Filius Dei de virgine Maria, ipse apparuit patribus nostris, non in una eademque specie, sed multiformiter, aliter atque aliter, et visibilis est per se ipsum, quia nondum carne assumpta, substantia ejus conspicua mortalibus oculis ignis apparuit. Unde non Trinitati, aiunt, sed singulariter et proprie Patri tantummodo convenit quod dictum est, Immortali, invisibili, soli
Abbreviated transcription (Latin):
ipso dño. Nolite timere eos qui corpus
occidunt: anim̃a autẽ non possunt occide.¬
re. Aut uͦ etiam sp̃c sc̃s carnẽ assumpsit.
de quoutiq sine dubio turbabuntur.
Siꝓpter carnem mortalis ẽ filius. quomͦ
accipiant patrẽ tantũ modo sine filio &
sine. spu scõ habere immortalitatẽ. quan¬
doquidẽ sp̃c̃ sanctꝰ ñ assũpsit carnem:
Qui si non habet immortalitatẽ: ñ gͦ ꝓpter
carnẽ mortalis ẽ filius. Si autem habet
sp̃c sc̃s ĩmortalitatẽ: ñ de patre. tantumͦ
dictum est. qui solus habet immortalita-¬
tem. Quo circa ita se arbitrantur & ante.
incarnationẽ ꝑ seipsum mortalẽ filiũ
posse coniincere. quia ipsa mutabilitas
ñ inconuenient̃ mortalitas dicitur. scd̃m¬
quã & anima dicitur mori. ñ quia in
corpus uel in aliquam alterã substanti¬
am mutat᷑ & uertitur. s in ipsa sua sub¬
stantia quicqͥti alio mͦ nunc est ac fuit.
scd̾m id qd̾ destitit ẽe qd̃ erat mortale.

Expanded text:
ipso Domino, Nolite timere eos qui corpus ipso Domino, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere : aut vero etiam Spiritus sanctus carnem assumpsit, de quo utique sine dubio turbabuntur, si propter carnem mortalis est Filius, quomodo accipiant Patrem tantummodo sine Filio et sine Spiritu sancto habere immortalitatem; quandoquidem Spiritus sanctus non assumpsit carnem: qui si non habet immortalitatem, non ergo propter carnem mortalis est Filius: si autem habet Spiritus sanctus immortalitatem, non de Patre tantummodo dictum est, Qui solus habet immortalitatem. Quocirca ita se arbitrantur et ante incarnationem per se ipsum mortalem Filium posse convincere, quia ipsa mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitur, secundquam et anima dicitur mori: non quia in corpus vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur: sed in ipsa sua substantia quidquid alio modo nunc est ac fuit, secundum id quod destitit esse quod erat, mortale
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs dñantium. qui solus habet ĩmor-¬
talitatẽ & lucem habitat maccessibilem.
quem nemo hominũ uidit. nec uidere.
potest. Hec quemadmodũ intelligenda
sint: iamsatis nos disseruisse. arbitror.
scõ s tantum de patre. accipi uolunt.
dicunt uisibilem filium ñ ꝑ carnẽ de uir.¬
gine assumptã. s etiam antea ꝑ seipsum.
Nam ipse inquiunt. apparuit oculis patrũ.
mͦ de patre uultis intelligi qđ dictum ẽ.
qui solus habet immortalitatẽ. an siꝓpter
carnem susceptam mortalis ẽ filius. ꝓpter
banc sinite ut sit & uisibilis. respondent
nec ꝓpter hanc se mortalem filium dicere.
s sicut & ante uisibilẽ. ita & ante. morta¬
lem. Nam si ꝓpter carnẽ filium dicunt
ẽẽ mortalẽ. iam ñ pat̾ sine. filio solꝰ habet
facta sunt habet immortalitate. Neq
cium quia carnem assũpsit mortalem
ido amisit ĩmortalitatẽ. suam. quandõ¬
quidẽ nec animȩ. humane hoc accidere.
potuit ut cũ corpore moreretur. dicente.

Expanded text:
habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, nec videre potest . Haec quemadmodum intelligenda sint, jam satis nos disseruisse arbitror. sancto, sed tantum de Patre accipi volunt, dicunt visibilem Filium, non per carnem de Virgine assumptam, sed etiam antea per se ipsum. Nam ipse, inquiunt, apparuit oculis Patrum. modo de Patre vultis intelligi, quod dictum est, Qui solus habet immortalitatem: nam si propter carnem susceptam mortalis est Filius, propter hanc sinite ut sit et visibilis: respondent, nec propter hanc se mortalem Filium dicere; sed sicut et ante visibilem, ita et ante mortalem. Nam si propter carnem Filium dicunt esse mortalem, jam non Pater sine Filio solus habet facta sunt omnia, habet immortalitatem. Neque enim quia carnem assumpsit mortalem, ideo amisit immortalitatem suam: quandoquidem nec animae humanae hoc accidere potuit, ut cum corpore moreretur, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ alicubi angłm aictum ñ recolam.
s ex oꝑe. possit intelligi. Dictum enim
de illo ẽ. quȩ uentura sunt annuntiabit
uobis. Et utiq angłs grece. latine.
nuntius int̾pretatur. De dño autẽ xp̃o
uiuͦ euidentissime legimꝰ apud ꝓpħam
qd̾ magni consilii angłs dictus sit: cũ &¬

Expanded text:
sanctum alicubi angelum dictum non recolam, sed ex opere possit intelligi: dictum enim de illo est, Quae ventura sunt annuntiabit vobis ; et utique Angelus graece, latine Nuntius interpretatur: de Domino autem Jesu Christo evidentissime legimus apud prophetam, quod magni consilii Angelus dictus sit : cum
Abbreviated transcription (Latin):
potestate maior cȩteris dictꝰ est: cur ñ hic
accipiamꝰ uisibilit̾ insinuatam ꝑ creatu¬
ram uisibilẽ trinitatis equalitatẽ. atq
in trib ꝑsonis unam eandẽq substantiã:
Nam ne quisqu̾a putaret sic intimatum
unũ in trib fuisse maiorẽ & eum dñm
di filium intelligendũ. duos autẽ illos
angłos eus. quia cũ tres uisi sint unidño
illic loquitur abraham: scã scriptura fu-¬
turis talib cogitationib atq opinioni¬
b contradicendo ñ pret̾misit occurrere.
quando paulo post duos angłos dicit ue¬
nisse ad loth. in quib & ille uir iustus
qui de sodomoꝵ incendio meruit liberari
ad unũ dñm loquit᷑. Sic enim scriptura
loquit᷑ dicens. Abiit autẽ añs postquã
cessauit loquens ad abraham. & abrahã
reuersꝰ ẽ ad locũ suum. uenerunt autem
duo angeli in sodomis uesꝑe. Hic atten¬
tius considerandũ est: qd̾ ostendere. insti¬
tui. Cum trib certe. loquebatur abra¬
ham. & eũ dnm singularit appellauit.

Expanded text:
 hic accipiamus visibiliter insinuatam per creaturam visibilem Trinitatis aequalitatem, atque in tribus personis unam eamdemque substantiam? 21. Nam ne quisquam putaret sic intimatum unum in tribus fuisse majorem, et eum Dominum Dei Filium intelligendum, duos autem alios angelos ejus, quia cum tres visi sint, uni Domino illic loquitur Abraham; sancta Scriptura futuris talibus cogitationibus atque opinionibus contradicendo non praetermisit occurrere, quando paulo post duos angelos dicit venisse ad Loth, in quibus et ille vir justus qui de Sodomorum incendio meruit liberari, ad unum Dominum loquitur. Sic enim sequitur Scriptura dicens: Abiit autem Dominus postquam cessavit loquens ad Abraham, et Abrabam reversus est ad locum suum. CAPUT XII. duo angeli in Sodomis vespere. Hic attentius considerandum est, quod ostendere institui. Cum tribus certe loquebatur Abraham, et eum Dominum singulariter appellavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ cum non cognouit. deinde con¬
iungit in suaꝓpria uenit: Illucutiq
missus est: quo uenit. At si in hunc mun¬
dum missus ẽ. quia exiit a patre & uenit
in hunc mundũ. & in hoc mundo erat.
illuc gͦ missus ẽ ubi erat. Nam & illud
qđ scriptũ ẽ in ꝓpheta. dm̃ dicere cȩlum
& terram ego impleo. si de filio dictum ẽ.
ipsum enum nonnulli uolunt intelligi
uel ꝓphetis uel in ꝓphetis locutũ. quo
missus ẽ nisi illuc ubi erat: Ubiꝙ enĩ
erat quiait. celum & terram ego impleo.
Si autem de patre dictũ ẽ. ubi eẽ potuit
sine uerbo suo. & sine sapientia sua quȩ
ꝑtendit a fine usq ad finem fortiter.
& disponit omĩa suauit. S neq sine¬

Expanded text:
mundus eum non cognovit: deinde conmundus eum non cognovit: deinde conjungit: In sua propria venit. Illuc utique missus est quo venit: at si in hunc mundum missus est, quia exiit a Patre et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat: illuc ergo missus est ubi erat. Nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum enim nonnulli uolunt intellegi uel prophetis uel in prophetis locutum ^— quo missus est nisi illuc, ubi erat? ubique enim erat, quia ait: caelum et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauit
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitur qͥuiaᷤ omia quȩ habet pat
non tantũ filii. s etiam spc̃ sci sunt.
Quia potens est sp̃c sc̃s glorificare. filiũ.
quem glorificat pat̃ Qd̾ si ille qui
glorificat eo quẽ. glorificat maior est.
sinant ut equales sint quise inuicem
glorificant. Scriptũ est autẽ qd̾ &
filus glorificet patrẽ. Ego te inqͥt
glorificaui suꝑ terram. Sane caueant
ne putetur spc̃ ses maior ambobus
quia glorificat filium quẽ glorificat
pat̾. ipsum autẽ nec a patre. neca filio
uicti ad illud se conuertunt ut dicart
maior est quimittit. quã qͥ mittitur.
Promde maior ẽ pater filio. quia filius
a patre se missum assidue. cõmenio¬
rat. maior est & spũ scõ. quia de illo
missus sit filius. Ego inquit a patre.
exiui. & ueniin hunc mundũ. Ergo a
patre exire & uenire in hunc mundum.
noc est mitti. Quid gͥ est qd de illo
idem ipse. euuanglista dicit. in hoc mun¬
do erat. & mundꝰ ꝑ eum factus est. &

Expanded text:
cognoscitur quod omnia quae habet Pater cognoscitur quod omnia quae habet Pater non tantum Filii, sed etiam Spiritus sancti sunt, quia potens est Spiritus sanctus glorificare Filium, quem glorificat Pater. Quod si ille qui glorificat, eo quem glosinant, ut aequales sint qui se inuicem glorificant. scriptum est autem, quod et filius glorificet patrem. ego, inquit, te glorificau i super terram. sane caueant, ne putetur spiritus sanctus maior ambobus, qui glorificat filium, quem glorificat pater, ipse autem nec a patre nec a filio victi, ad illud se convertunt ut dicant: Major est qui mittit quam qui mittitur; proinde major est Pater Filio, quia Filius a Patre se missum assidue commemorat; major est et Spiritu sancto, quia de illo uo quomodo missus sit Filius? Ego, inquit, a Patre exii et veni in hunc mundum. Ergo a Patre exire, et venire in hunc mundum, hoc est mitti. Quid igitur est quod de illo idem ipse evangelista dicit: In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
trem facientẽ. ñ enim hoc ex forma ser-¬
ui dixit. s ex formadi sicut iam osten¬
dimꝰ. Hȩc autẽ uerba ñ indicant qd̾
minor sit. s qđ de patre sit. ita ñ hinc
efficitur ut minor sit sp̃c sc̃s. quia di¬
ctũ est de illo: Non eñĩ loquetura semae
ipso. s quȩcũq audiet loquȩtur. Scd̾m
hoc enĩ dictũ ẽ. qđ de patre ꝓcedit.¬
non ambo filii dicantur nec ambo ge¬
niti. s ille unus filius unigenitus. hic
aut̃e sp̃c sc̃s nec filius nec genitus. qͥa si
genitꝰ utiq filiꝰ. alio loco si ds donauerit.
gilent si possunt. qui hoc etiam sibi
suffragari putauerunt quasi ad de¬
monst̾randũ patrem filio maiorem.
quia dixit filius pater clarifica me: &
si ꝓpterea sp̃s sc̃s glorificat filium quia
de filii accipiet. & ido de eius accipiet
quia om̃ia quȩ habet pat̾ ipsius sunt.
manifestũ est quia cum sp̃c sc̃s glorifi¬
cat filium. pat glorificat filiumꝰ. Unde.

Expanded text:
trem facientem — non enim hoc ex forma sertrem facientem — non enim hoc ex forma serui dixit, sed ex forma dei, sicut iam ostendimus; haec autem uerba non indicant, quod minor sit, sed quod de patre sit — ita non hinc efficitur, ut minor sit spiritus sanctus, quia dictum est de illo: non enim loquetur a semet ipso, sed quaecumque audierit loquetur; secundum hoc dictum est, quod de patre non ambo Filii dicantur, nec ambo geniti, sed ille unus Filius unigenitus, hic autem Spiritus sanctus nec filius nec genitus, quia si genitus utique Filius, alio loco, si Deus donaverit, gilent, si possunt, qui hoc etiam sibi suffragari putaverunt, quasi ad demonstrandum Patrem Filio majorem, quia dixit Filius, Pater, clarifica me. Ecsi propterea Spiritus sanctus clarificat Filium quia de Filii accipiet, et ideo de ejus accipiet quia omnia quae habet Pater ipsius sunt; manifestum est quia cum Spiritus sanctus glorificat Filium, Pater glorificat Filium. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
iisi continuo secutus dixisset om̃ia quȩ¬
cumq habet pat̾ mea sunt. ꝓpterea dixi
quia de meo accipiet & annuntiabit uob̾.
crederetur fortasse ita natus de xp̃o sp̃c
pe dixerat mea doctrina ñ est mea. s eiꝰ
qui me misit. de sp̃ũ autẽ scõ. ñ enim
loquetur a semetipso. s quȩcũq audiet
loquetur. quia de meo accipiet. & annun¬
tiabit uobis. S quia reddidit causam
cur dixerit de meo accipiet. ait enim.
om̃ia quȩcũq habet pat̾ mea sunt. ꝓpte.¬
rea dixi quia de meo accipiet. restat ut
intelligatur etiam sp̃c sc̃s de patris ha-¬
bere sicut & filius. Quomodo: nisi
scł̃m id qđ supra diximꝰ. cum autem
uenerit paraclitus que ego mitta uob̾¬
sp̃m ueritatis quia patre ꝓcedit. ille.
testimonium ꝑhibebit de meͦ Proce¬
dendoitaq a patre. dicitur ñ loquiã
semetipso. & sicut non ex eofit ut mi¬
nor sit filius quia dixit ñ potest filius
a se facere. quicqũa. nisi qđ uiderit pa-¬

Expanded text:
isset, Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi, Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis ; crederetur fortasse ita natus de Christo Sppe dixerat, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit: de Spiritu autem sancto, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet loquetur; et, Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Sed quia reddidit causam cur dixerit, de meo accipiet; ait enim, Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, Quia de meo accipiet: resta ut intelligatur etiam Spiritus sanctus de Patris habere, sicut et Filius. Quomodo, nisi secundum id quod supra diximus: Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam ueritatis, qui a patre procedet, ille testimonium perhibebit de me? procedendo itaque a patre dicitur non loqui a semet ipso; et sicut non ex eo fit, ut minor sit filius, quia dixit: non potest filius a se facere quicquam, nisi quod uiderit pa
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est: inuisibili. soli dõ: Et tam̃
possem adhuc querere quomͦ ante sus-¬
ceptam carnẽ. habitu ẽ inuentꝰ ut homo.¬
quando quidẽ pedes eiꝰ lotisunt. & hu¬
manis epulis epulatus c̃: quomͦ istud
fieri poterat cum adhuc informa dieẽt.
ñ rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ equalis deo:
Nonqͥd enim iã semetipsum exinanicrat
formã serui accipiens. in similitudinem
hominũ factus. & habitu inuentꝰ ut ho¬
mo. cũ hoc quando fecerit ꝑ part̾u uir¬
ginis noucrimꝰ: Q uomͦ gͥ antequam
hoc fecisset. ut uir̃ unꝰ apparuit abrahş:
An illa forma uera ñ erat: Possem ista quȩ.¬
rere si unꝰ uir apparuisset abrahȩ:. idemq
di filius crederetur. Cum uͦ tres uisi st̃¬

Expanded text:
dictum est, Invisibili soli Deo . Et tamen dictum est, Invisibili soli Deo . Et tamen possem adhuc quaerere, quomodo ante susceptam carnem, habitu est inventus ut homoquandoquidem ei pedes loti sunt, et humanis epulis epulatus est? Quomodo istud fieri poterat, cum adhuc in forma Dei esset, non rapinam arbitratus esse aequalis Deo? Numquid enim jam semetipsum exinanierat, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo ? cum hoc quando fecerit per partum Virginis noverimus. Quomodo igitur antequam hoc fecisset, ut vir unus apparuit Abrahae? An illa forma vera non erat? Possem ista quaerere, si vir unus apparuisset Abrahae, idemque Dei Filius crederetur. Cum vero tres viri