comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi illum ftatuentes: ꝑcontatist
quid reꝵ eẽt: qđ illũ unctũ assy¬
rii reliquissẽt. In dieb illis erant
illic principes. ozias filius micha
cle tribu symeon: et charmi qui ꝙ
gothonihel. In medio itaq senioꝵ
et in conspectu õium achior clixit
omnia que locittus ipse fuerat ab
holoferne interrogatus. ꝙ qͣliter
populus holofernis uoluisset ꝓp¬
ter hoc uerbum interfic̾e eũ: qũe¬
aclinoclũ ipse holofernis iratus
uisserit cum isrłitis hac cle causa
tradi. ut lum uinceret filios usrł:
tunc etiam ip̃m achior diuersis
iubeat suppliciis interire ꝓpter
hoc qł clixisset. ds celi defensor
eoꝵ est.Cumq uniusa achior ex¬
posuisset. omnis ppłs ceciclit in
fatiẽ adorantes. et cõmuni lam̃¬
tatione et fletu unanimes preces
suas dño effucdert̃. dicentes. Dñe
d̃s celi et terre intuere suꝑbiã illo

Expanded text:
puli illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantes Dominum et communi lamentatione et fletu unianimes preces suas Deo effuderunt dicentes Domine Deus caeli et terrae intuere superbiam illo
Abbreviated transcription (Latin):
ses et bernice: et qui assidebant
eis. Qui cũ secessissent: loq̃bant᷑
ad inuicẽ dicertes. qr nichil mor¬
te aut uincłis dignũ quid fecit
homo iste. Agrippa autẽ festo di¬
xit. Bimitti poterat homo hic: si
italiam. et tracdi paulũ cũ reliqͥs
custodiis centurioni noĩe iulio. co¬
hortis auguste. Ascendentes autẽ
nauem hadrumetina. et incipi¬
entes nauigare. circa asie loca su¬
stulimꝰ. ꝑseuerante nobiscũ aris¬
tharco maceclone thessalonicen¬
se.Sequenti autẽ die: deuenimꝰ
sydonẽ. Humane autẽ tractans
iuliuis paulũ: ꝑmisit ad amicos ire.
et curã sui agere. E inde cũ sustu¬
lissemus: subnauigauimꝰ cyprũ.¬
ꝓpt̃ea qł eẽnt uenti contͣrii. Et
pelagꝰ cilicie et paphilie nauig̃a¬
tes: uenimꝰ lystr̃a que est lytie. ꝙ
ibi inueniens centurio nauẽ ale

Expanded text:
ses, et Bernice, et qui assidebant eis. Et cum secessissent, loquebantur ad invicem, dicentes: Quia nihil morte, aut vinculis dignum quid fecit homo iste. Agrippa autem Festo dixit: Dimitti poterat homo hic, si are eum in Italiam, et tradi Paulum cum reliquis custodiis centurioni nohortis Augustae ascendentes autem navem hadrumetinam incipientem navigare circa Asiae loca sustulimus perseverante nobiscum Aristarcho Macedone Thessalonicense sequenti autem die devenimus Sidonem humane autem tractans Iulius Paulum permisit ad amicos ire et curam sui agere et inde cum sustulissemus subnavigavimus Cypro propterea quod essent venti contrarii et pelagus Ciliciae et Pamphiliae navigantes venimus Lystram quae est Lyciae et ibi inveniens centurio navem a
Abbreviated transcription (Latin):
tis dieb tarde nauigaremꝰ. ⁊ uix
deuenissemꝰ contra cnidũ. prohi¬
bente nos uento: adnauigauimꝰ
crete. iuxta salmonẽ. E uix uixta
nauigantes: uenimꝰ in locĩi quen¬
dam qui uocat᷑ boni portꝰ cui uye¬
ta erat cuittas thalassa. Multo

Expanded text:
iebus tarde navigaremus, et vix devenissemus contra Gnidum: prohibente nos vento, adnavigavimus Cretae, juxta Salmonem: et vix juxta navigantes, venimus in locum quemdam, qui vocatur Boniportus, cui juxta erat civitas Thalassa. Multo
Abbreviated transcription (Latin):
segetum: et fabros armoꝵ. & cur¬
ruũ suoꝵ. filias quoq ur̃as fatiet
sͥ unguentarias: et focarias & pa¬
nificas. Agros quoq ur̃os et uine¬
as. et oliueta optima tollet: et da¬
bit seruis suis. Secl et segetes ur̃as
et iuneaꝵ reclitus addecimabit:
ut cdet eunuchis et famulis sus.
Seruos etiam uros et ancillas. et
iuiuenes optimos et asmos auferet
et ponet in oꝑe suo. Greges quoq¬
ur̃os addecimabit: uosq eritis ei
serui. E clamabitis in die illa a fa¬
tie regis ur̃i. quem elegiftis uob̃:
et non exaudiet uos dñs in die illa.
Noluit autẽ ppłs audire uocem
samuhelis: sed dixerunt. slequa¬
quã rex enum erit suꝑ nos. E erimꝰ
nos quoq sicut õs gentes: et iudi¬
cabit nos rex nr̃r. et egrediet᷑ ante
nos: et pugnabit bella nr̃a ꝓ nob̾
& audint samuhel omĩa uerba
ppłi: et locutus est ea in aurib dñi.
Dixit autẽ dñs acl samuhelẽ. Au¬
cli uocẽ eoꝵ: et constitue suꝑ eos
regem. Ꝙait samuhel ad uiros

Expanded text:
segetum, et fabros armorum et curruum suorum. Filias quoque vestras faciet sibi unguentarias, et focarias, et panificas. Agros quoque vestros, et vineas, et oliveta optima tollet, et dabit servis suis. Sed et segetes vestras, et vinearum redditus addecimabit, ut det eunuchis et famulis suis. Servos etiam vestros, et ancillas, et juvenes optimos, et asinos auferet, et ponet in opere suo. Greges vestros addecimabit, vosque eritis ei servi. Et clamabitis in die illa a facie regis vestri, quem elegistis vobis: et non exaudiet vos Dominus in die illa. Noluit autem populus audire vocem Samuelis, sed dixerunt: Nequaquam: rex enim erit super nos, et erimus nos quoque sicut omnes gentes et iudicabit nos rex noster et egredietur ante nos et pugnabit bella nostra pro nobis et audivit Samuhel omnia verba populi et locutus est ea in auribus Domini dixit autem Dominus ad Samuhel audi vocem eorum et constitue super eos regem et ait Samuhel ad viros
Abbreviated transcription (Latin):
riũ si compleatur delectat animam.
decestantur stulti eos qui fuguint
mala. Qui cum sapientib graditur.
sapiens erit. amicus ftultoꝵ effitiet᷑
similis. Pec̾cores ꝑsequitur malum:
et iustis retribuentur bona. Bonus re¬
linquet heredes filios et nepotes: et¬
custoditur iusto substantia pec̾coris.
Multi cibi in noualib patrũ: ꝙ aliis
congregantur absq iuditio. Qui par

Expanded text:
rium si conpleatur delectat animam rium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes etcustoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui par
Abbreviated transcription (Latin):
plantat. Est quasi diues cũ nichil ha¬
beat: et est quasi pauper cũ in mul-¬
tis diuitiis sit. Redẽptio anime uiri
cdiuttie sue: qui autẽ pauꝑ est. incre¬
pationẽ non sustinet. lux iustoꝵ leti-¬
ficat: lucerna autẽ impioꝵ extingue¬
tur. Inter suꝑbos semꝑ uirgia sunt:
qͥ autem agunt cuncta consilio. regũ¬
tur sap̃ia. Substantia festinata mi¬
nuetur: que autẽ paulat̾i colligitur
manu: multiplicabitur. Spes q̃ dif¬
fertur affliget anim̃a: lignũ uite de¬
sicłium ueniens. Qui cdetrahit alicui
rei. ipse se in fitturũ obligat: qͥ autẽ
tuet preceptum. in pace uersabitur.
Lex sapienti fons uite: ut declinet a
ruina mortis. Doctrina bona dabit
grãm: in itiuere contemptoꝵ uorago.
Aftutus omnia agit cũ consilio. qui
autẽ stultus est. aꝑiet ftulticiã. Nun¬
tius ĩpii cadet in malu̾: legatꝰ fidelis
sanitas. Egestas et ignominia ei qui
cdeserit disciplinam: qui autẽ adqui¬
escit arguenti glorificabitur. Deside¬

Expanded text:
plantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur deside
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo in custoclia. Symon aitẽ
applicuit in abliis: contra farti¬
ẽ c̃api. Ꝙ ut cognou̾ trifon qr
surrex̃ symon in loco ionathe
fratris sui:misit ad eũ legatoᷤ
dicens. ꝑ argento qd̃ clebebat
frat̃ tuus ionathas in ratione re¬
gis: detinuimꝰ eũ. E nc̃ mitte ar¬
genti talenta centũ: & duos fili¬
os eiꝰ obsides. ut ñ dimissus fugi¬
at a nob̾: & remittemꝰ eũ. Ꝙ cog¬
nouit symon qr cũ dolo loq̃retur
secũ. iussit tam̃ dari argentũ ꝙ
pueros: ne inimniciciã magnã
sumĩet ad ifrł ppłm dicertẽ. qr
ñ misit argentũ & pueros: ꝓpt̾ea
ꝑiit. Eẜ m̃titus est: ꝙ ũ dimisit
ionathan. E pͦt hec uenit trifon
intra regionẽ: ut cont̾eret eã. et
girauert̾ ꝑ uiã que ducit ador.
ꝙ symon et caftra eius: ambulãt
in omnẽ locũ quocũq ibant. Qui
autẽ in arce erarit: miser̃t ad tri¬
fonem legatos. ut festinaret ue¬
nire ꝑ desertũ: et mitteret illis
alimonias. & ꝑauit trifon õem

Expanded text:
custodia Simon autem adplicuit in Addus contra faciem campi et ut cognovit Tryfon quia surrexit Simon in loco Ionathae fratris sui misit ad eum legatos dicens pro argento quod debebat frater tuus Ionathas in ratione regis detinuimus eum et nunc mitte argenti talenta centum et duos filios eius obsides ut non dimissus fugiat a nobis et remittemus eum et cognovit Simon quia cum dolo loquitur secum iussit tamen dari argentum et pueros ne inimicitiam magnam sumeret ad Israhel populum dicentem quia non misit argentum et pueros propterea periit et mentitus est et non dimisit Ionathan et post haec venit Tryfon intra regionem ut contereret eam et gyraverunt per viam quae ducit Ador et Simon et castra eius ambulabant in omnem locum quocumque ibant qui autem in arce erant miserunt ad Tryfonem legatos ut festinaret venire per desertum et mitteret illis alimonias et paravit Tryfon omnem
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃. Remittimꝰ quoq ignoranci¬
as ꝙ pecc̃a usq in hodiernũ diẽ:
ꝙ coronã quã clebebatis. ꝙ si qͥd
aliud erat tribitariũ iherłm: ia
ñ sit tributariũ. et si qͥs ex uobis
apti sunt conscribi ut̃ nr̃os: con¬
scribantur. et sit int̾ nos pax. An¬
no centesimo septuagesimo. ab¬
latũ est igũ gentiũ ab isrł: et
cepit ppłs isrł scribere in tabulis

Expanded text:
remittimus quoque ignorantias et peccata usque in hodiernum diem et coronam quam debebatis et si quid aliud erat tributarium Hierusalem iam non sit tributarium et si qui in vobis apti sunt conscribi inter nostros conscribantur et sit inter nos pax anno centesimo septuagesimo ablatum est iugum gentium ab Israhel et coepit populus Israhel scribere in tabulis
Abbreviated transcription (Latin):
trũ eius. & planxert̃ eũ oĩs ifrael
planctu magno: & luxert̃ eũ clieᷤᷤ
multos. E edificauit symon suꝑ
sepulcrũ patris sui et fr̃m suorũ
edifitiũ altũ uisu lapide polito
retro et ante. E ftatuit .uii. pyra¬
midas. unã contra unã patri et
suit colũnas magnas: & suꝑ co¬
lũnas arma ad memoriã eternã
uid̾ent᷑ ab hõib nauigantib ma¬
re. Hoc est sepulchꝵ qł fecit in
Trifon autẽ cũ iter faceret cũ anti¬
ocho rege adolescente: dolo occidit
eũ. et regnaũ loco eius: & imposu¬
it sͥ dyadenia asye. et fecit plagã
magnã in t̾ra. E eclificaũ symon
p̾sidia uidee: muniens eã turrib
excelsis & muris magnis. & portis
et seris: ꝙ posuit alim̃ta in muni¬
tionib. Eẜ elegit symon uiros: ꝙ
misit ad demetͥum regẽ. ut fac̾et
remissionẽ regioni: qr actꝰ õs trifo

Expanded text:
t eum omnis Israhel planctu magno et luxerunt eum dies multos et aedificavit Simon super sepulchrum patris sui et fratrum suorum aedificium altum visu lapide polito retro et ante et statuit septem pyromidas unam contra unam patri et suit columnas magnas et super columnas arma ad memoriam aeternam igantibus mare hoc est sepulchrum quod fecit in Tryfon autem cum iter faceret cum Antiocho rege adulescente dolo occidit eum et regnavit loco eius et inposuit sibi diadema Asiae et fecit plagam magnam in terra et aedificavit Simon praesidia Iudaeae muniens ea turribus excelsis et muris magnis et portis et seris et posuit alimenta in munitionibus et elegit Simon viros et misit ad Demetrium regem ut faceret remissionem regioni quia actus o
Abbreviated transcription (Latin):
mei om̃s ꝓpt̾ isrl̃: et relictus sũ
ego solus. E nc̃ non mͥ contingat
parcere aĩe mee: in om̃i tempore
tribulationis. Non enĩ melior sũ
fratrib meis. Uindicabo itaq
gentẽ meã q sc̃a. natosq ur̃os
et uxores: qr congregate st̃ uni¬
uerse gentes conterere nos mi¬
micicie gratis. E accensꝰ ẽ sp̃s
ppłi simul ut audiũ sermones
istos: & responłunt uoce mag¬
na clicentes. Tu es clux ñr locõ
uide q ionathe fr̃is tui: pugna

Expanded text:
mei omnes propter Israhel et relictus sum ego solus et nunc non mihi contingat parcere animae meae in omni tempore tribulationis non enim melior sum fratribus meis vindicabo itaque gentem meam et sancta natosque vestros et uxores quia congregatae sunt universae gentes conterere nos inimicitiae gratis et accensus est spiritus populi simul ut audivit sermones istos et responderunt voce magna dicentes tu es dux noster loco Iudae et Ionathae fratris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ abierunt in t̃ram iuclã. Reti¬
nuit autẽ secũ tria milia uiroꝵ.
ex quib remisit in galileã duo
milia: mille autẽ cũ eo uenert.
Ut intrauit autẽ ionathas ptho¬
lomaidã: cluserũt portas ptho¬
lomenses. et cõprehencłunt esi:
& om̃s qui cũ eo intrauerant. in¬
gladio int̾fecert̃. Eẜ misit trifon
exercitũ & equites in galileam.
et in campũ magnũ: ut ꝑderet
om̃s socios ionathe. At illi cum
cognouissent qr comp̃hens est
et ꝑiit. ꝙ õs qui cũ eo erant:hor¬
tati sunt semet ip̃os. ꝙ exiert̃ ꝑa¬
ti in p̃lium. Eẜ uiclentes hii qui
insecuti fuerant q ꝓ aĩa res est
illis: reu̾sift̃. Illi aitẽ uenert̃ õs
cũ pace in t̾ram uida: ꝙ planxe¬
it̃ ionachan. & eos qui cũ eo erãt
ualde.ꝙ luxit isrł luctu magno.
ꝓ quesierunt õs gentes q̃ erãt
in circuitu eoꝵ cont̾ere eos. dixe¬
runt eñĩ. Non habent principẽ
adiuuantẽ. sc̃ gͦ expugnemus
illos: et tollamꝰ de hõib memo¬

Expanded text:
bierunt in terram Iudam retinuit autem secum tria milia virorum ex quibus remisit in Galileam duo milia mille autem cum eo venerunt ut intravit autem Ionathas Ptolomaidam cluserunt portas Ptolomenses et conprehenderunt eum et omnes qui cum eo intraverant gladio interfecerunt et misit Tryfon exercitum et equites in Galileam et in campum magnum ut perderent omnes socios Ionathae at illi cum cognovissent quia conprehensus est et periit et omnes qui cum eo erant hortati sunt semet ipsos et exierunt parati in proelium et videntes hii qui insecuti fuerant quia pro anima res est illis reversi sunt illi autem venerunt omnes cum pace in terram Iuda et planxerunt Ionathan et eos qui cum eo fuerant valde et luxit Israhel luctu magno et quaesierunt omnes gentes quae erant in circuitu eorum perdere eos dixerunt enim non habent principem et adiuvantem nunc ergo expugnemus illos et tollamus de hominibus memo
Abbreviated transcription (Latin):
occursũ ferociꝰ exhibentẽ: intelli¬
gens ñ ex bono ẽẽ austeritatẽ istã.
paucis suoꝵ congregatis. occulta¬
uit se a nicanore. Qd̃ ut ille cog¬
nouit. fortiter se a uiro p̾uentum.
uenit ad maximũ q sc̃issimũ tẽ¬
plum: ꝙ sacerdotib solitas hostiaᷤᷤ
offerentib. iissit sͥ tradi uirum.

Expanded text:
ocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentib
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ reb alienis assentire: iudã¬
q regni insidiatorẽ. successorẽ sͥ
destinasse. Itaq rex exasꝑatꝰ. et
pessimis huius criminationib ir¬
ritatus: scripsit nicanori licens.
grauit quidẽ se ferre de amicicie
conuentione: iubere tam̃ macha¬
beũ cicius uinctũ mittere antio¬
chiã. Quib cognitis nicanor con¬
fternabat᷑. et grauit̃ ferebat: si ea
q̃ conuenerant irrita fac̾et. nicħ
lesus a uiro. Sed qr regi resiftere
ñ pot̾at: oportunitatẽ obserua¬
bat. qua p̾ceptũ ꝑficeret. xluiii.¬

Expanded text:
ebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua prae
Abbreviated transcription (Latin):
spiraret: accensis animis surrex̃.
cum et sanguis eius magno flu¬
xu deflueret. saucius q cursu tur¬
bã ꝑtransiit. et stans suꝑ petr̃a
quandã p̃ruptam. & ĩa exsango
effectus. complexus inteftina sua
utrisq manib. ꝓiecit suꝑ turbas.

Expanded text:
spiraret accensis animis surrexit spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret saucius cursu turbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiec
Abbreviated transcription (Latin):
ab iherosolimis delatꝰ est nicanore
uir amator ciuitatis. & bñ audis̃.
qui ꝓ affectu pat̾ iucd̃oꝵ appella¬
batur. Hic multis tẽꝑib contin̾e¬
tie ꝓpositũ tenuit in iudaismo: cor¬
pusq & aĩam tracłe contentꝰ ꝓ ꝑse¬
uerantia. Uolens autẽ nicanor ma¬
nifeftare odiũ qd̃ habebat in uide¬
os: misit milites quingentos. itt
eũ comp̃henłent. Putabat eñ si
illũ decepisset: sese cladẽ maxim̾a
uideis inlaturũ. Turbis autẽ ir¬
ruere domũ eiꝰ. ꝙ ianuã disrũꝑe.
atq ignẽ aclmouere cupientib.
cũ iam comp̃henderet᷑. gladio se
petiit.eligens nobilit̾ mori poti¬
us. qua subditus fieri pecc̃orib &
contra natales suos inclignis in¬
iurus agi. Sed cũ ꝑ festinationẽ
ñ certo ictu plagam dedisset. et
turbe intra oftia irrumꝑent: recur¬
iens audact̃ ad murũ. precipitaũ
semet ip̃m uirilit̾ in turbas. Qͥb
uelociter locũ dantib casin eiꝰ. ue¬
uit ꝑ mediã ceruicẽ. E cũ adhuc

Expanded text:
ierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nescire se ubi eẽt qui querebatur:
extendens manũ ad tẽplũ iuraũ.
Nisi mͥ uinctũ udã tradid̃itis: is¬
tud dei fanũ in planitiẽ deducã:
q effodiam altare: et templũ hoc
libero patri consecrabo. E hiis die¬
tis abiit. Sacerlotes autem ꝓten¬
dentes manꝰ in celũ: inuocabant
eũ qui semꝑ ꝓpugnator eẽt g̾etis
ipsoꝵ. hec dicentes. Tu dñe uniu̾i

Expanded text:
ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec di
Abbreviated transcription (Latin):
ut hec illi redderet. atq ita uita de¬
functus est.li. Hicanor autem
ut comꝑit uicla ẽe in locis samarie
cogitauit die sabb̃i cum õi impe¬
tu cõmittere. Iudeis uero qui illũ
ꝑ necessitatẽ sequebantur dicen¬
tib: ne ita ferocit̃ et barbare fece¬
ris. secd honorẽ tribue diei sc̃ificati¬
onis. ꝙ honora eum qui uni̾isa cõ¬
spicit. at ille infelix int̾rogauit.
si est potens in saeculo. qui ĩꝑauit
agi diẽ sabb̃oꝵ. E responclentib
illis. est dñs uiuus ip̃se in celo po¬
tens. qui uissit agi septim̃a cliẽ.

Expanded text:
ut haec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit
Abbreviated transcription (Latin):
ra mͥ in dm̃. ne cdeleas sem̃ meũ
pꝰt me: neq auferas nom̃ meũ
de domu pris mei. & uiraũ dal
sauli. Abut ergo saul in domũ suã:
ꝙ do et uiri eius ascenłunt ad tuti¬
ora loca. xli.Mortuus est autẽ
samuhel: ꝙ congregatꝰ est uniuers
isrł. et planxerunt eũ: et sepeliert̃

Expanded text:
n Domino ne deleas semen meum post me neque auferas nomen meum de domo patris mei et iuravit David Sauli abiit ergo Saul in domum suam et David et viri eius ascenderunt ad tutiora loca mortuus est autem Samuhel et congregatus est universus Israhel et planxerunt eum et sepel
Abbreviated transcription (Latin):
nabal: ꝙ salutabitis eũ ex nõie mõ
pacifice. & cdicetis sic. trĩb meis ꝙ
tibi pax ꝙ domui tue: ꝙ õib que¬
cũq habes sit pax. Auliu qd̃ ton¬
cłent pastores tui qui erant nob̾cũ
i cleserto. nunꝗͣ eis molesti fuimꝰ.
nec aliquando defuit eis qͥcquã.
de grege omi temꝑe quo fuert̃ no¬
biscũ in carmelo. Introga pueros
tuos: & inclicabunt tͥ. Nẽ g in¬
ueniãt pueri tui grãm in ocłis tu¬
is. in die enĩ bona uenimꝰ. Qd̃cũq
inuem̾it manꝰ tua da seruis tius.
et filio tuo dl̃. Cũq uenissẽt pue¬
ri cicł. locuti ft̃ ad nabal oĩa uerba
hec ex noĩe dl: et siluert̃. Respon¬

Expanded text:
eum ex nomine meo pacifice et dicetis sic fratribus meis et tibi pax et domui tuae pax et omnibus quaecumque habes sit pax audivi quod tonderent pastores tui qui erant nobiscum in deserto numquam eis molesti fuimus nec aliquando defuit eis quicquam de grege omni tempore quo fuerunt nobiscum in Carmelo interroga pueros tuos et indicabunt tibi nunc ergo inveniant pueri gratiam in oculis tuis in die enim bona venimus quodcumque invenerit manus tua da servis tuis et filio tuo David cumque venissent pueri David locuti sunt ad Nabal omnia verba haec ex nomine David et siluer
Abbreviated transcription (Latin):
mea ñ sit in te: sicut et in pũbio
antiqͦ dicitur. ab impiis egrediet᷑
impietas. Manus g mea nõ sit
in te. Qũẽ ꝑsequeris rex isrł: Qm
ꝑsequeris: Canem mortuũ sec̃ris:
et pulicẽ unũ. Sit dñs iuclex: ꝙ
iudicet inter me et te. ꝙ uideat:
et iudicet causam meã. & eruat
me cle manu tua. Cum autẽ com¬
plesset dd̃ loquens sermones huĩ¬
cemocli ad saul: clix̃ saul. slunqͥd
uit saul uocẽ suam: et fleũ. dix̃t

Expanded text:
mea non sit in te sicut et in proverbio mea non sit in te sicut et in proverbio antiquo dicitur ab impiis egredietur impietas manus ergo mea non sit in te quem sequeris rex Israhel quem persequeris canem mortuum sequeris et pulicem unum sit Dominus iudex et iudicet inter me et te et videat et diiudicet causam meam et eruat me plesset David loquens sermones hujuscemodi ad Saul, dixit Saul: Numquid vit Saul vocem suam, et flevit: dixit
Abbreviated transcription (Latin):
suos sermonib: ꝙ non ꝑmisit eoᷤ
ut consurgerent in saulz Porro
saul exurgẽs de spelunca. perge¬
bat cepto itin̾e Surrexit aitt̾e q
dd̃ pꝰt eum & egressus dde spelũca
clamaũ post tergum saul clicẽs.
Dñe mi rex. ꝙ respexit saul p̾t se.
ꝙ inclinans se dauicd ꝑnus in t̃¬
ram adorauit. dixitq ad saul. Qͣ¬
re audis ũba hominum loquen¬
tiũ.dd̾ querit malũ adũsum te:
Ecce hodie udunt ocłitui. qd̾ tra¬
didit te dñs in manumea in spe¬
lunca. & cogitauiit occicłem te:
sed peꝑcit tibi ocłs m̃s. Dixi enim.
Non extendam manũ meã ĩ lño
pat̾ mi uide et cognosce or̃a cla¬
midis tue. in manu mea. qͣm cũ
p̃cidem sumitatẽ clamidis tue:¬
NE
nolui extencłe manũ meã in te.
Animadũte et iuide: qm ñ est
in manu mea malũ. neq iniqui¬
tas: neq peccaui in te. Tu autem
insiliaris aĩe mee ut auferas eã.
Iudicet dñs int̾ me et te: et uł.xl.¬
ciscatur me clñs ex te. manꝰ enim

Expanded text:
iros sermonibus, et non permisit eos, ut consurgerent in Saul: porro Saul exurgens de spelunca, pergebat coepto itinere. Resurrexit autem et David post eum: et egressus de spelunca, clamavit post tergum Saulis, dicens: Domine mi rex. Et respexit Saul post se: 291 et inclinans se David pronus in terra, adoravit, dixitque ad Saul: Quare audis verba hominum loquentium, David quaerit malum adversum te? Ecce hodie viderunt oculi tui, quod tradidit te Dominus in manu mea in spelunca: et cogitavi ut occiderem te, sed pepercit tibi oculus meus: dixi enim: Non extendam manum meam in dominpater mi, vide, et cognosce oram chlamydis tuae in manu mea quoniam cum praeciderem summitatem clamydis tuae nolui extendere manum meam in te animadverte et vide quoniam non est in manu mea malum neque iniquitas neque peccavi in te tu autem insidiaris animae meae ut auferas eam iudicet Dominus inter me et te et ulciscatur me Dominus ex te manus autem
Abbreviated transcription (Latin):
cidit orã clamidis saul. silenter.
Pͦt hec ꝑcussit cor suũ dd: eoqł̃ ab¬
scidisset oram clamilis saul. dix̃¬
q ad uiros suos. Opitius sit in
dñs: ne fatiam hanc rẽ dño mõ¬

Expanded text:
cidit oram clamydis Saul silenter post haec percussit cor suum David eo quod abscidisset oram clamydis Saul dixitque ad viros suos propitius mihi sit Dominus ne faciam hanc rem dom
Abbreviated transcription (Latin):
tes in qd̃ uel quale tempꝰ signi¬
ficaret in eis sp̃s xp̃i: prenuntiãs
eas que in xp̃o sunt passiones. et
posteriores glorias. Quib reuela-¬
tum est qr non sibi ipsis. uob̃ au¬
tẽ ministrabant ea que ñc nunti¬
ata sunt uobis. ꝑ eos qui euange¬
lizauer̃t uobis: sp̃u sc̃o misso de ce¬
lo. in quẽ desiderant angłi ꝓspic̃e.¬

Expanded text:
vel quale tempus significaret in eis Spiritus Christi praenuntians eas quae in Christo sunt passiones et posteriores glorias quibus revelatum est quia non sibi ipsis vobis autem ministrabant ea quae nunc nuntiata sunt vobis per eos qui evangelizaverunt vos Spiritu Sancto misso de caelo in quae desiderant angeli
Abbreviated transcription (Latin):
prelicabant uerbum dei in synago¬
gis uicdeoꝵ. Habebant autem ꝙ io¬
hanñe in ministerio. E cũ peram¬
bulassent uniu̾sam insulam usq¬
ad paphũ: inuenerunt quendã i¬
rum magum. pseudo ꝓphãm uide¬
um. cui nomen erat barieu. qͥ erat
cũ ꝓconsule sergio paulo: uiro pru-

Expanded text:
praedicabant verbum Dei in synagopraedicabant verbum Dei in synagogis Iudaeorum habebant autem et Iohannem in ministerio et cum perambulassent universam insulam usque Paphum invenerunt quendam virum magum pseudoprophetam Iudaeum cui nomen erat Bariesu qui erat cum proconsule Sergio Paulo viro pru
Abbreviated transcription (Latin):
alerentur regiones eoꝵ ab illo. Sta¬
tuto autẽ die: herodes uestitꝰ ueste
regia sedit ꝓtribunali. et concio¬
nabatur acl eos. Popłs autem acd¬
clamabat clei uoces et non homi¬
nis. Confestim autẽ ꝑcussit eum
angelus dñi. eo qd̃ non dedisset
honorẽ cleo: et consumptus a uer¬
mib expirauit. Uerbum autem
dñi crescebat: et multiplicabatur.
Barnabas autẽ et saulus re .xxx.¬
uersi sunt ab iherosolimis expleto
ministerio: assumpto ioh̃e qui cog¬
nominat᷑ est marcus. Erant autẽ
in eccłia que erat antiochie ꝓphete
et loctores: in quib barnabas et
symeon qui uocabatur niger. xlu¬
cius cyrenensis: et manaen qͥ erat
herodis tethrarche conlactaneus et
saulus. Ministrantib autẽ illis
Segregate mͥ barnaban et saulũ:
in opus quo assumpsi eos. Tunc ie¬
iunantes et orantes imponentes ꝙ
eis manus: dimiserunt illos. ꝙ ip̃i
quidem missi ab sp̃u sc̃o abierunt se¬
leuciam. et inde nauigauerunt cy¬
prum. E cum uenissent salaminã:

Expanded text:
alerentur regiones eorum ab illo statuto autem die Herodes vestitus veste regia sedit pro tribunali et contionabatur ad eos populus autem adclamabat dei voces et non hominis confestim autem percussit eum angelus Domini eo quod non dedisset honorem Deo et consumptus a vermibus exspiravit verbum autem Domini crescebat et multiplicabatur Barnabas autem et Saulus reversi sunt ab Hierosolymis expleto ministerio adsumpto Iohanne qui cognominatus est Marcus erant autem in ecclesia quae erat Antiochiae prophetae et doctores in quibus Barnabas et Symeon qui vocabatur Niger et Lucius Cyrenensis et Manaen qui erat Herodis tetrarchae conlactaneus et Saulus ministrantibus autem illis separate mihi Barnaban et Saulum in opus quod adsumpsi eos tunc ieiunantes et orantes inponentesque eis manus dimiserunt illos et ipsi quidem missi ab Spiritu Sancto abierunt Seleuciam et inde navigaverunt Cyprum et cum venissent Salamina
Abbreviated transcription (Latin):
illius consid̾at. Iniqͥtates sue capi¬
non habuit disciplinã: et multi¬
tudine ftulticie sue decipiet᷑. xui.

Expanded text:
illius considerat. Iniquitates suae capinon habuit disciplinam, et multitudine stultitiae suae decipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
exultent filie incircũcisoꝵ. Mon¬
tes gelboe nec ros nec pluuie ueni¬
ant suꝑ uos. neq sint agri pͥmi¬
tiaꝵ: qr ibi abiectus est clypeus
fortium.clypeus saul: quasi non
eẽt unctus oleo. a sanguine inter¬
fectoꝵ: ab adipe fortium. Sagit¬
ta ionathan nunquã rediit retͦr¬
sum. et gladius saul ñ est reuersꝰ
manis. Saul et ionathan amabi¬
les ꝙ decori in uita sua. in morte
qͦq ñ sunt diuisi. Aquilis ueloci¬
ores: leonib fortiores. filie isrł suꝑ
saul flete. qui uestiebat uos cocci¬
no indelitiis: qui prebebat orna¬
menta aurea cultui ur̃o. Quomo¬
do ceciłunt fortes in p̃lio: Iona¬
than in excelsis tius occisꝰ est. Bole¬
o suꝑ te frater mi ionatha: decore
nimis et amabilis suꝑ amorem
amat filium suum: ita te lilige¬
bam. Quomodo ceciłunt robu¬
sti: Ꝙ ꝑierunt arma bellica. li.¬
gitur post hec consuluit daiuid
dñm licens. Nũ ascendã in u¬

Expanded text:
rcumcisorum montes Gelboe nec ros nec pluviae veniant super vos neque sint agri primitiarum quia ibi abiectus est clypeus fortium clypeus Saul quasi non esset unctus oleo a sanguine interfectorum ab adipe fortium sagitta Ionathan numquam rediit retrorsum et gladius Saul non est reversus inanis Saul et Ionathan amabiles et decori in vita sua in morte quoque non sunt divisi aquilis velociores leonibus fortiores filiae Israhel super Saul flete qui vestiebat vos coccino in deliciis qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro quomodo ceciderunt fortes in proelio Ionathan in excelsis tuis occisus est doleo super te frater mi Ionathan decore nimis et amabilis super amorem amat filium, ita et ego te diligebam. Quomodo ceciderunt robusti, et perierunt arma bellica? Igitur post haec consuluit David Dominum, dicens: Nu
Abbreviated transcription (Latin):
so enim uuimꝰ: et mouem᷑ et sumꝰ.
sicut et quid̾a ur̃m poetaꝵ dixerũt:
ipsius enĩ et genus sumꝰ. Genꝰ ergo
cum simus dei: non debemus efti¬
mare auro aut argento. aut lapidi
sculptͣe artis et cogitationis hominiˢ
dimũ ẽe simile. E tempora qͥdem
huius ignorantie despitiens cls: ñc
annuntiat hõib. ut om̃s ubiq pe¬
nitentiã agant: eoqł̃ ftatuit diẽ.
in qua iudicaturꝰ est orbem in equi¬
tate: in uiro in quo statuit ficlẽ pre¬
bens om̃ib. suscitans eũ a mortius.
Cũ audissent autẽ resurrectionem

Expanded text:
nim vivimus, et movemur, et sumus: sicut et quidam vestrorum poetarum dixerunt: Ipsius enim et genus sumus. Genus ergo cum simus Dei, non debemus aestimare, auro aut argento, aut lapidi, sculpturae artis et cogitationis hominis, divinum esse simile. Et tempora quidem hujus ignorantiae despiciens Deus, nunc annuntiat hominibus, ut omnes ubique poenitentiam agant, eo quod statuit diem in quo judicaturus est orbem in aequitate, in viro, in quo statuit, fidem praebens omnibus, suscitans eum a mortuis. Cum audissent
Abbreviated transcription (Latin):
tteꝵ. Sic paulus exiuit de medio eoꝵ.
Quidã uero uiri acdherentes ei crecli¬
łunt: in quib et dionisius ariopa¬
gita. et mulier nomine damnaris:
ẽt ali cum ais. xli. P ost he egres¬
sus ab athenis: uenit coruith̃u. E in¬
ueniens quendã iudeũ nomine aqͥ¬
lam.ponticũ genere: qui nuꝑ ue¬
uerat ab italia. et priscillã uxorẽ eiꝰ:

Expanded text:
ic Paulus exivit de medio eorum quidam vero viri adherentes ei crediderunt in quibus et Dionisius Ariopagita et mulier nomine Damaris et alii cum eis post haec egressus ab Athenis venit Corinthum et inveniens quendam Iudaeum nomine Aquilam Ponticum genere qui nuper venerat ab Italia et Priscillam uxorem ei
Abbreviated transcription (Latin):
bat mari terminũ suũ: et legẽ pone¬
bat aqͥs ne transirent fines suos. qͣn¬
do appendebat fundaũtta terre: tũ eo
erã cuncta componens. et delectabar
ꝑ singulos dies: ludens cora eo om̃i
tempore. ludens in orbẽ terraꝵ: & de¬
litie mee esse cum filiis hominũ. Nẽ
ergo filii audite me. Beati qͥ custodi¬

Expanded text:
em ponebat aquis, ne transirent fines suos, quando appendebat fundamenta terre, cum eo eram cuncta componens et delectabar per singulos dies ludens coram eo, omni tempore ludens in orbe terrarum, et delitie mee esse cum filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodi
Abbreviated transcription (Latin):
bulis cordis tui. Dic sap̃ie soror mea
es: et prudentiam uoca amic̃a tuã:
ut custodiat te a muliere extranea:¬
et ab aliena. que uerba sua dultia fa
cit. De fenestra enĩ domus mee. ꝑ can¬
cellos prospexi: et uideo paruulos. cõ¬
sidero uecordem iuuen̾e: qui transit
ꝑ plateas. iuxta angulũ. et ꝓpe uiã
domus illius graditur. in obscuro
aduesꝑascente die: in noctis tenebͥs
et caligine. et ecce mulier occurrit il
li ornatu meretricio: p̃parata ad ca¬
piendas animas. garrula et uaga:
quietis impatiens. nec ualens in do¬
mu consistere pedib suis: nũc foris.
nunc in plateis: nũc iuxta angulos
insidians. Apprehensũq deosculat᷑
iuuenẽ: et procaci uultu blancditur
dicens. Nictimas ꝓ salute clebui: ho¬
die reddidi uota mea. Idcirco egres¬
sa sũ in occursum tuũ desiderans te
uidere. et repperi. Intexui funib lec¬
tum meũ: straui tapetib pictis ex e¬
gypto. Asꝑsi cubile meũ myrra a¬
loe. et cinnamomio. ueni in ebriem᷑

Expanded text:
us? Item: Dic sapientiae: soror mea es, et prudentiam uoca amicam tuam, ut custodiat te a muliere extranea quae uerba sua dulcia fcit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui transit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur. In obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris, et caligine. Et ecce occurrit illi mulier, ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas. Garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis: Nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians. Apprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo veni inebriemur
Abbreviated transcription (Latin):
te. Iusticia simplicis diriget uiã eius:¬
ꝙ in impietate sua corruet ĩpuis. Ius¬
ticia rectoꝵ liberabit eos: et in insidiis
sius capient᷑ iniqui. Mortuo homi¬
ne impio nulla erit ultra spes: et exp̃¬
tatio sollicitoꝵ ꝑibit. Iustus de angu¬
stia liberatus est: et tradetur ĩpius
ꝓ eo. Simulator ore decipit amicum

Expanded text:
us: et impietate sua corruet impius. Justitia rectorum liberabit eos: et insidiis suis capientur iniqui. Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes: et expectatio solicitorum peribit. Justus de angustiis liberatus est: et tradetur impius pro eo. Simulator
Abbreviated transcription (Latin):
pientie timor dñi: et scientia sc̃oꝵ
pruclentia. ꝑ me eñĩ multiplicabũ¬
tur dies tui: et addentur tͥ ann ui¬
te. Si sapiens fueris. tibimet ipsi
eris:si aittẽ illusor. solus portabis
malũ. Mulier stulta et clamosa ple¬
naq illecebris: et nichil omnino sci¬
ens.secdit in forib domus sue: super
sellam in excelso urbis loco. ut uoca¬
ret transeuntes uiam:et pergentes
itinere suo. Quis est paruulus decli¬
net ad me: et uecordi locuta est. Aq̃
furtiue dultiores sunt: ꝙ panis abs¬
conc̾itus suauior. Eẜ ignorauit qcł

Expanded text:
pientiae timor Domini, et scientia sanctorum prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, Ut vocaret transeuntes per viam, et pergentes itinere suo: Quis est parvulus? declinet ad me, Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Et ignoravit q
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit inueniet uitã. et hauriet salu¬
tem a dño. Qui aittẽ in me peccauerit:
tem. ĩmolauit uictimas suas: miscu¬
it unũi. et ꝓposuit mensã suã. Misit
ancillas suas. ut uocarent acl arcem.

Expanded text:
erit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino: Qui autem in me peccaverit, tem. Immolavit victimas suas, miscuit vinum, et proposuit mensam suam. Misit ancillas suas, ut vocarent
Abbreviated transcription (Latin):
facit: nec sotiabitur eis afflictio. Qua¬
si ꝑ risũ stultus oꝑatur scelus: sap̃ia
autẽ est uiro prudenti. Qd̃ timet
impius ueniet suꝑ eũ: desicłium
suum iustis dabitur. Quasi t̾epestaᷤᷤ
transiens non erit impiͦ: uisti aitẽ
quasi fundamentũ sempiternũ. Si¬
cut acetum clentib. et fumul ocłis:
sic piger his qui miserunt eũ. Limor
clñi apponet dies: et anni impioꝵ bre
iuabuntur. Expectatio iustoꝵ leticia:
spes autẽ impioꝵ ꝑibit. fortitudo sim¬
plicis uia dñi: et pauor his qui oꝑan¬
tur malũ. Iustus in eternũ non cõmo¬
uebitur: impii autẽ non habitabũt
suꝑ terrã. Os iusti parturiet sap̃iam
luigua prauoꝵ ꝑibit. Labia iusti cõ-¬
siderant placita: et os ĩpioꝵ peruersa.
Statera dolosa abhominatio.xxui.¬
est apud d̃m̃: et pondus eqũ uolun¬
tas cius. Ubi fuerit superbia. ibi erit
et contumelia. ubi autẽ humilitas:
ibi et sap̃ia. Simplicitas iustoꝵ diri¬
get eos: & supplantatio ꝑuersoꝵ uasta¬

Expanded text:
sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et anni impiorum breiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeternum non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. oslingua pravorum peribit labia iusti considerant placita et os impiorum perversa statera dolosa abominatio apud Dominum et pondus aequum voluntas eius ubi fuerit superbia ibi erit et contumelia ubi autem humilitas ibi et sapientia simplicitas iustorum diriget eos et subplantatio per
Abbreviated transcription (Latin):
et qui mane uigilant ad me: inue.¬
nient me. Mecum sunt diuitie et
gła: opes suꝑbe et iusticia. Melior
est fructus meus auro. et lapide p̃ti¬
oso: et genimina mea argento elec¬
to. In uiis ufticie ambulo: in medi¬
o semitaꝵ iuditii. ut dite diligentes
me: et thesauros eoꝵ repleam.xxii.¬
Dñs possedit me initio uiaꝵ suarũ:
antequã quicqͣm faceret a pr̃icipio.

Expanded text:
et qui mane vigilant ad me, inveet qui mane vigilant ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae, et gloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio.
Abbreviated transcription (Latin):
tutiam: et insipientes animadũ¬
tite. Audite: qm̃ de reb magnis
locutura sum. et aꝑientur labia
mea ut recta precdicent. Ueritatẽ
meditabitur guttur meũ: et labia me¬
a cletestabuntur impiũ. Iusti sunt
om̃s sermones mei: non est in eis pra¬
uum qͥd neq ꝑuersum. Recti sũt in¬
telligentib: et equi inuemientib sci¬
entiã. xxi. Accipite discipliña me¬
ã et non pecuniam: cdoctrinã magi
quã aurum eligite. Melior est enĩ
sap̃ia cunctis pretiosissimis: et om̃e
clesiderabile ei non potest cõparari.
Ego sap̃ia habito in consilio: et eru¬
ditis intersum cogitationib. Timor
dñi odit malum. Arrogantiã et su¬
ꝑbiam et uiam prauã. et os bilingue
decestor. Meũ est consiliũ et eqͥtas:
mea est prudentia. mea est fortitu¬
do. ꝑme reges regnant: et legũ con¬
ditores iufta decernunt. ꝑ me prin¬
cipes imꝑant: et potentes decernũt
iusticiam. Ego diligentes me diligo

Expanded text:
tutiam, et insipientes, animadvetutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplinam meam, et non pecuniam: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo:
Abbreviated transcription (Latin):
sima. sacculũ pecunie secũ tulit: in
die plene lune reuersurus ẽ domĩt
suã. Irretiuit eũ multis sermonib:
ꝙ blanditiis labioꝵ ꝓtraxit illũ. Sta¬
t̃i eam sequitur: quasi bos ad uicti¬
m̃a ductus. et quasi agnus lasciuiẽs
et ignorans: et nescit qd ad uincła
stultus trahat᷑. donec transfigat sa¬
gitta iecur eius: uelut si auis festi¬
net ad laq̃um. et nescit qr de ꝑiculo
anime illius agitur. slunc ergo fili
audime: et acdcende u̾bis oris mei.
ne abstrahatur in uiis illius mens
tua: neq decipiaris semitis eiꝰ. Mul¬
tos eñi uulneratos cdeiecit: et fortissi¬
mi quiq interfecti sunt abea. Uie
inferi clomus eius: penetrantes in¬
inferiora mortis. sũquid non sapi¬
entia clamitat. et prudentia dat
uoce suam: In sũmis excelsisq uer¬
ticib. super uiã in semitis medius
stans. iuxta portas ciuitatis. in ip
sis forib loquitur dicens. O uiri
ad uos clamito: et uox mea ad fili¬
os hominũ. Intelligite pariuili as¬

Expanded text:
cuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahitur, donec transfigat sagitta iecur eius velut si avis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur nunc ergo fili audi me et adtende verba oris mei ne abstrahatur in viis illius mens tua neque decipiaris semitis eius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis numquid non sapientia clamitat et prudentia dat vocem suam in summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans iuxta portas civitatisis foribus loquitur, dicens: O viri, ad vos clamito, et vox mea ad filios hominum. Intelligite, parvuli, as
Abbreviated transcription (Latin):
fontes aquaꝵ eruꝑant: necclũ mon¬
tes graui mole conftiterant. ante col¬
les ego parturiebar. Adhuc terr̃ã non
fecerat: et flumina et cardines orbiᷤ t̾re
qͣndo p̃parabat celos acler̃a: qͣndo cer¬
ta lege et gyro uallabat abyssos. qͣn¬

Expanded text:
erant, necdum montes gravi mole constiterant, ante colles ego parturiebar; adhuc terram non fecerat, et flumina, et cardines orbis terrae: quando praeparabat coelos, aderam; quando certa lege et gyro vallabat abyssos; quan
Abbreviated transcription (Latin):
sus̃ incligens corde est: iur aict̃e pru¬
dens tacebit. Qui ambulat fraudu¬
lent̃ reuelat archana: qͥ autẽ fidelis
est celat animi cõmissum. ubi non
est gub̃nator ppłs corruet: salus au¬
tẽ ubi multa consilia. Affliget᷑ ma-¬
lo qui ficłe facit pro extraneo: qͥ autẽ
cauet laqueos. seturus ẽ. Mulier gra

Expanded text:
tem prudens tacebit. Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana: qui autem fidelis est animi, celat commissum. Ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑum egestas eoꝵ. Opus iusti ad uitã:
fructus autem impii ad pec̾cm. Uia
uite custodienti disciplinã. qui au¬
tem increpationes relinquit: errat
Abscondunt odiũ labia mendatia.
qui ꝓfert contumelias: insipiens ẽ.
In multiloquio pec̾cm non deerit.
qui autem moderatur labia sua:
prudentissimꝰ est. Argentũ electum

Expanded text:
perum egestas eorum opus iusti ad vitam perum egestas eorum opus iusti ad vitam fructus impii ad peccatum via vitae custodienti disciplinam qui autem increpationes relinquit errat abscondunt odium labia mendacia qui profert contIn multiloquio peccatum non deerit: qui autem moderatur labia sua, prudentissimus est. Sicut acetum
Abbreviated transcription (Latin):
tris sue. Non ꝓderunt thesauri ĩpie¬
tatis: iusticia uero liberabit a morte.
slon affliget dñs fame anim̃a iusti:
et insidias ĩpioꝵ subũtet. Egestatẽ
oꝑata est manus remissa:manus
autẽ fortium diuitias parat. Qui c̃õ¬
gregat in messe. filius sapiens
est. qui autẽ ffertit estate. filius con¬
fusionis. Benedictio dñi suꝑ caput
iusti: os autem ĩpioꝵ oꝑit iniquita¬
tem. Memoria iusti cum laudib.: ꝙ
de precepta suscipiet: stultus ceditur
labiis. Qui ambulat simplicit̃ ãbu¬
lat confidenter: qui autẽ deprauat
uias suas manifestus erit. Qui ãnu¬
it ocło dabit cdolorem. ftultus labiis
uerberabitur. Uena uite os iusti: et
os impioꝵ oꝑit iniquitatẽ. Odium
suscitat rixas: et uniuersa delicta o¬
ꝑit caritas. In labiis sapientis ĩue¬
metur sap̃ia: et uirga in lorso eius
qui incliget corcle. Sapientes abscõ¬
dunt scientiam: os autẽ stulti cõfu¬
sioni proximũ est. Subftantia diui¬
tis urbs fortitudinis eius: pauor pau¬

Expanded text:
Non proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et de praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitos impiorum operiet iniquitatem odium suscitat rixas et universa delicta operit caritas in labiis sapientis invenietur sapientia et virga in dorso eius qui indiget corde sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est substantia divitis urbs fortitudinis eius pavor pau
Abbreviated transcription (Latin):
inopiã perdet anim̾a suam. Turpi¬
tudin̾e et ignominiã congregatsͥ:
et obꝓbrium illiuis non delebitur. qr
zelus et furor uiri non parcet ĩ die
uindicte: nec adqͥescet cuiusqͣm p̃ci¬
b. nec suscipiet pro redẽptione dona
plurima.xx. Fili mi custodi sermo¬
nes meos: et precepta mea reconle
t.Serua mandata mea et uiues: ꝙ
legẽ meã quasi pupillã ocłi tui. liga

Expanded text:
inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta mea reconde tibi serva mandata mea et vives et legem meam quasi pupil