comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multũ accepisse. in eo ꝗd multũ reddit. Sie gͥ mulier ista
multũ officiosa. inultũ sedula. multũ deuota. multũ diligit:
qr multũ se accepisse agnoscit. Dimittunt᷑ ei peccata multa:
qm̃ dilexit multũ. Si quis ergo ita intelligere uelit quod
dictum est. dimittunt᷑ ei peccata multa qm̃ dilex̃ multũ:
nichil inconueniẽs erit. S fortassis uidebit̾ alicui hoc ina¬
gis ad ueritatẽ ꝑtinere. ut illam hic dilectionẽ intelligamꝰ.
qua mulier peccatrix desiderio sanitatis accensa. diligere
cepit saluatorẽ: a quo se credidit habere salutẽ. Et quia
agnouit multũ esse. quod sibi ab eo dimittendũ esse sꝑauit:
ideo multũ dilexit. Nondũ adhuc audierat. dimittunt᷑ tibi
peccata tua. Adhuc quod impetrare desiderauit postulauit:
et tñ quasi iam accepisset datorẽ suũ amauit: a quo se qd̃
petut accepturã non dubitauit. Ideo inquit sides tua te sal¬

Expanded text:
multum accepisse in eo quod multum reddit. Sic igitur mulier ista multum accepisse in eo quod multum reddit. Sic igitur mulier ista multum officiosa, multum sedula, multum devota, diligit multum, quia multum se accepisse agnoscit. Dimittuntur ei peccata multa quia dilexit multum. Si quis ergo ita intelligere velit quod dictum est: Dimittuntur ei peccata multa quia dilexit multum, nihil inconveniens erit. Sed videtur fortassis alicui hoc magis ad veritatem pertinere, ut illam hic dilectionem intelligamus qua mulier peccatrix, desiderio sanitatis accensa, diligere coepit Salvatorem, a quo se credidit habere salutem; et quia agnovit multum esse quod sibi ab eo dimittendum esse speravit, ideo multum dilexit. Nondum adhuc audierat: Dimittuntur tibi peccata tua. Adhuc quod mulier impetrare desideravit, postulavit, et tamen quasi jam accepisset, datorem suum amavit, a quo se quod petiit acceptura non dubitavit. Ideo inquit: Fides tua te sal
Abbreviated transcription (Latin):
des meos lacrimis: et capillis extersit. Et pꝰea. Propt̾ea
inquit dico tibi. remittunt᷑ ei peccata multa: qm̃ dilexit
multũ. Cui minus dimitat᷑ minus diligit: et cui plus
dimittit᷑ plus diligit. Non uident᷑ ista coherere. qr dixit
eum plus diligere cui plus dimittitur: et huic idcireo mul¬
tum dimissũ. qr multũ dilex̃. In hoc igitur non uidet᷑ con¬
ueniens esse similitudo: nisi forte dicatur qr in hoc apparet
qd̾ multũ ei dimittit᷑ qr dilexit multũ: qr ille eui plus
dimitat᷑ plus diligit. Dimittunt᷑ ei inquit peccata multa:
qm̃ dilex̃ multũ. Dimittunt᷑ illi peccata multa. Et unde
hoc ꝓbo. aut qͦmͦ illud ostendo: qr dimittunt᷑ ei peccata
multa: In hoc inquit. qr dilex̾ multũ. Magna dilectio: re
missionis mnagne indiciũ est. Cui enim plus dimitatur:
plus diligit. Debitor enim est ille cui plus dimittit᷑. ut
plus diligat: et ꝰ plus diligit facit qd̾ debet. et ostendit se

Expanded text:
des meos, et capillis extersit . Et postea: Propterea, inquit, dico tibi: dimittuntur ei peccata multa; quia dilexit multum. Cui minus dimittitur, minus diligit ; et cui plus dimittitur, plus diligit. Non videntur ista cohaerere, quia dixit eum plus diligere cui plus dimittitur; et huic idcirco multum dimissum quia multum dilexit. In hoc igitur non videtur conveniens esse similitudo nisi forte sic dicat, quia in hoc apparet quod multum ei dimittitur, quia dilexit multum, quia ille cui plus dimittitur plus diligit. Dimittuntur, inquit, ei peccata multa quia dilexit multum. Dimittuntur illi peccata multa. Et unde hoc probo, aut quomodo illud ostendo quod dimittuntur ei peccata multa? In hoc, inquit, quia dilexit multum. Magna dilectio magnae remissionis indicium est. Cui enim plus dimittitur, plus diligit. Debitor enim est ille cui plus dimittitur, ut plus diligat. Et si plus diligit, facit quod debet, et ostendit se
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis autem utrũ redeant uel non. ex quo semel di¬
inissa fuerint: ego interim non asserendũ iudico. sed
uerendũ. Quod tamen si fit. qua
tractatus operam expectat: eo precipue qd̃ quedam
diuinarũ scripturarũ testimonia de hac re ambigue
edita leguntur: ita ut etiam non nichid absuroitatis nas¬
ci uideatur: que certe non leui aut transitoria considera¬
tes int: post quam semel dittissa fueruit. uiiii¬
ulte sunt questiones hominũ. Quãdiui uiui¬
tur. semꝑ querit᷑. Q enim querit: nondum
nunquam habuit: tñ quãdiu querit. significat᷑ nedũ

Expanded text:
peccatis autem utrum redeant an non, ex quo semel dpeccatis autem utrum redeant an non, ex quo semel dimissa fuerint, ego interim non afferendum judico, sed verendum. Quod tamen si sit vel ntractatus operam exspectat, eo praecipue quod quaedam divinarum Scripturarum testimonia de hac re ambigue edita leguntur ita etiam ut ex eis non nihil absurditatis nasci videatur quae certe non levi aut transitoria considerael dimissa fuerint. Multae sunt quaestiones hominum; quandiu vivitur, semper quaeritur. Qui enim quaerit nondum inunquam habuit, tamen quandiu quaerit significat se nondum
Abbreviated transcription (Latin):
intercessores querere suadeat: non nisi magnis p̃cib pa¬
trem placari posse dicat. causam tam̃ rei se suscepturam
asserat: et ad bonũ finẽ rem omnẽ se ꝑducturã ꝓmitat.
Uidete queso si non ita causa nr̃a agitur. Peccantẽ filium
infirmitas per se de lapsu surgere non ualet. ad cor pec¬
catoris mater gr̃a mittit᷑. sacerdos int̾cessor queritur:
ut deus qui iratus nonfuerat ꝯplacetur. Quid dicams
Quis sapiens ⁊ custodiet hec: et intelliget miscd̾ias dñi:
Nũquid enĩ id̾o suꝑfluo factũ ẽ qd̃ factũ est. quia deus
ab irato in propiciũ mutatus non est: qui suis nũ quam
hoc etiam quod dare desiderat. a se precipit postulari.
Necesse est ergo sic fieri: quia et sim deo scd̾m ꝓpositũ
erga nos ira non fuerat: in nobis tamen scđm reatũ ira
manebat. Que cum debita satifactione soluit᷑: ut ita
dicam non deus homini. sed homo deo reconciliat᷑. De

Expanded text:
intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus paintercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat, causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agitur. Peccantem filium infirmitas humana per se de lapsu surgere non valet, ad cor peccatoris mater gratia mittitur, sacerdos intercessor quaeritur, ut Deus qui iratus non fuerat, complacetur. Quid dicam? Quis sapiens et custodiet haec et intelliget misericordias Domini? Nunquid enim superfluo ideo factum est quod factum est, quia Deus ab irato in propitium mutatus non est, qui suis nunquam hoc etiam quod dare desiderat, a se praecipit postulari. Neceserga nos ira non fuerat, in nobis tamen secundum reatum ira manebat, quae dum debita satisfactione solvitur, ut ita dicam, non Deus homini, sed homo reconciliatur. De
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur: et uelut pater alludens in filiis. sic totũ facit ut
quasi nichil facere uideatur. Ecce peccator ꝯpũctus ge¬
mit. suspirat. lacrimatur. confitetur reatũ suũ. postulat
ueniam. flagitat miscd̾iam: et hoc totũ quasi ex homine
esse creditur. S quis hoc queso facit. nisi ille qui intus p̃¬
sidet: et cor hominis ad hoc faciendũ mouet: Obsẽcro ut
non sit onerosum: si breue qd̾dam huius rei exemplũ pro¬
posuero. Pater quidã contumacẽ filiũ quasi cum magno su¬
rore expulit. ut ita afflictus humiliari disceret: sed illomn
contuinacia sua ꝑsistente. quadã secreta dispensatione con¬
silii a potre mater mittitur: ut non quasi a patre missa.
sed quasi materna per se pietate ducta ueniens. muliebri
lenitate obstinatũ demulceat. contumãcẽ ad humilitatẽ
flectat. uehem̃ter patrẽ iratũ nunciet: se tñ interuentu¬
ram spondeat. ueniã ꝓmittat. consiliũ salutis suggerat.

Expanded text:
ratur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit, ut ratur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit, ut quasi nihil facere videatur! Ecce peccator compunctus, gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat veniam, flagitat misericordiam, et hoc totum quasi ex homine esse creditur. Sed quis, quaeso, hoc facit, nisi ille qui intus praesidet, et cor hominis ad hoc faciendum movet? Obsecro ut non sit onerosum, si breve hujus rei quoddam exemplum proposuero: Pater quidam quemdam contumacem filium cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam discreta dispensatione consilii a patre mater mittitur, ut non quasi a patre missa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri levitate obstinatum demulceat, contumacem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat,
Abbreviated transcription (Latin):
rem possit. Nam et hoc saluberrimũ est peccatori. ut dis¬
cat quam longe a deo recesierit peccando. cum tã difficulter
penitendo ad dm̃ redit: quia et cautior de reliquo efficit᷑.
cum non sine graui labore penitenti aditus indulgentie
aꝑitur. Gemat igitur peccator ⁊ suspiret. ⁊ anxius ꝓ pecca¬
to suo timeat et expauescat: sollicitus discurrat. auxilia¬
tores et intercessores querat. ꝓsternat se huinilit̾ homini
qui noluit humiliter astare creatori: ut in hoc etiã facto
quodãmͦ ad dm̃ clamet et dicat. Uide dñe et considera:
et atcende quid facio. Scio quidem dñe et fateor. qr tibi
subici nolle dãpuabilis fuit elacio: s iam ꝓpter te coram
homine ꝓsterni. non sit queso despicabilis deuotio. Mag¬
num est qd̾ abstuli: nec paruũ est qd̃ reddo. O quã suauis
⁊ iocunda d̃ĩ nr̃i miseratio. Totũ bonũ nr̃m in nobis ipse¬

Expanded text:
rem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori, ut disrem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori, ut discat quam longe peccando a Deo recesserit. Cum autem difficulter poenitendo ad Deum redit, quia et cautior de reliquo efficitur, cum non sine gravi labore poenitenti aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator, et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat, et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini qui noluit humiliter astare Creatori, ut in hoc etiam facto quodammodo ad Deum clamet, et dicat: Vide, Domine, et considera, et attende quod facio. Scio quidem, Domine, et fateor quia tibi subjici nolle damnabilis fuit elatio, sed jam propter te coram homine prosterni non sit, quaeso, tibi despicabilis devotio. Magnum est quod abstuli, nec parum est quod reddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri miseratio totum bonum ipse nostrum in nobis ope
Abbreviated transcription (Latin):
quod uoluerit non ualeat adimplere. S certissume scire
debemus. quod in abolendis peccatis nequaꝗͣ dõ humana
cooꝑatio suffragetur: ideo tamen hominẽ cooꝑatorẽ fie¬
ri. qr salus peccatoris eo modo ꝯpetencius ꝑficitur. Quid
enum peccata nisi plage quedam sunt: et quid est peni¬
tencia nisi medicina ÷ Et scimus quod in sanandis uulneri¬
bus carnis. nisi congruũ adhibea t̾ remediũ dolori. neqͣ¬
quam sequitur effectus curacionis. Quia ergo ꝑ suꝑbiam
omne peccatũ geritur. necesse est ut ꝑ humilitatẽ om̃is peni¬
tencia condiatur: quatinus inobedienciã obediencia fran¬
gat: et elacionis tumorẽ humilitatis deuotio p̾mat. Con¬
ueniens ergo ualde est. ut nos qui peccando deo ꝯtumaces
fuimus. penitendo hominib etiam seruis dei supplices simꝰ:
et homo qui ad dei grãm conseruandã mediatore non
eguit: iam eam recuperare non nisi per hominẽ mediato¬

Expanded text:
quod voluerit non valeat adimplere. Sed certissime scire quod voluerit non valeat adimplere. Sed certissime scire debemus quod in abolendis peccatis nequaquam Deo humana cooperatio suffragatur. Ideo tamen hominem cooperatorem fieri; quia salus peccatoris eo modo competentius perficitur. Quid enim peccata nisi plagae quaedam sunt; et quid est poenitentia nisi medicina? Et scimus quod in sanandis vulneribus carnis nisi congruum adhibeatur remedium dolori; nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omne peccatum geritur, necesse est, ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obedientia frangat, et elationis tumorem humilitatis devotio premat. Conveniens ergo valde est ut nos qui peccando Deo contumaces fuimus poenitendo hominibus etiam servis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatore non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediato
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinis mei: ut per illud quicũq digne sũpserit.
eternã uitã consequi possit. Simili mͦ hoc dictũ estimo.
quorũ remiseritis pecata remittent᷑ eis: et quorũ retinu¬
eritis retenta erũt. Ac si aꝑtius diceretur. Tantã uobis
potestatẽ in ligandis et soluendis peccatis tribuo. ut qͥs¬
quis a uobis ligari meruerit. apud ine solutus esse non
possit: et quisquis a uobis solui meruerit. iam apud
me ligitus non sit. Audiant homines et intelligant pecca
tores. quod p̃sidiũ eis a dño conceditur: quod rursũ iudici¬
um preparatur. Fortassis deum needum interpellare p̃su¬
munt. dum habent homines sacerdotes uice dei fũgentes:
cum quib interim causam suã sine periculo agere pos¬
sunt. Amẽt intercessores. et timeant iudices. S fortassis
iterum querit aliquis quid opus sit deo ad soluenda pec¬
cata hominũ. homines cooꝑatores querere: quasi per se

Expanded text:
et sanguinis mei, ut per illud quicunque digne sumpserit et sanguinis mei, ut per illud quicunque digne sumpserit aeternam vitam consequi possit. Simili modo hoc dictum aestimo: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta erunt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit, jam apud me ligatus non sit. Audiant homines, et intetores quod praesidium eis a Deo conceditur, quod rursum judicium praeparatur. Fortassis Deum necdum interpellare praesumunt, habent homines sacerdotes vice Dei fungentes, cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessores et timeant judices. Sed fortassis iterum quaerit aliquis quid opus sit, Deo ad solvenda peccata hominum, homines cooperatores quaerere quasi per se
Abbreviated transcription (Latin):
tutem eius inagis quã euentũ exprimat: qr ñ qͥd euens¬
re debeat. s quid euenire possit ostendat. Uerbi gracia.
Dicit quodam loco scriptura. Qui crediderit et baptizatus
fuerit: saluus erit. Et tamen scimus quod multi creden¬
tes baptismũ percipiunt: qui postea culpis suis exigenti¬
bus reprobati. ad salutẽ eternã non ꝑtingunt. Item in alio
loco. Qui manducat carnẽ ineã. et bibit meũ sanguinẽ.
habet uitã eternã: et in iudiciũ non uenit. sed tͣnsit a mor¬
te in uitam. Et tam̃ paulus dicit. quia quisquis corpus
dm̃ indigne manducare et calicem bibere p̃sũpserit: iudi¬
cium sibi manducat et bibit. ubiq gͦ magis uirtus sacra¬
m̃torũ exprimit᷑: nec qđ per ea quilibet participantes
saluandi sint. s qd̃ saluari possint significat᷑. Quasi dice¬
retur. Tanta uirtus est baptismi: ut quisquis illud fide¬
liter et deuote acceperit. per illud ad eternã salutẽ per¬
uenire possit. Item tanta uirtus est insũptione corporis

Expanded text:
quam eventum exprimat, quia non quid evenire debeat, sed quid evenire possit ostendat. Verbi gratia, dicit quodam loco Scriptura: « Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit ; » et tamen scimus quia multi credentes baptismum accipiunt, qui postea culpis suis exigentibus reprobati ad salutem aeternam non pertingunt. Item in alio loco: « Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum habet vitam aeternam, et in judicium non veniet, sed transiet de morte ad vitam . » Et tamen Paulus dicit: « Quia quisquis corpus Domini indigne manducare et calicem bibere praesumpserit, judicium sibi manducat et bibit . » Ubique ergo magis virtus sacramentorum exprimitur, ne quod per ea quilibet participantes salvandi sint, sed quod salvari possint significatur. Quasi diceretur: Tanta virtus est baptismi, ut quisquis illud fideliter et devote acceperit, per illud ad aeternam salutem pertingere possit. Item tanta virtus est in sumptione corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ut multũ tibi dimittat᷑. Dimittunt᷑ inquit ei peccata mul¬
ta: qm̃ dilexit multũ. Cui plus dimittitur: plus diligit.
Aliquid contrarietatis hic esse uidetur. Si enim ideo ei di¬
mittunt̾ peccata multa qr dilexit multũ. uidetur dilectio
prior esse quã remissio: et rursum si ille plus diligit cui
plus dimittitur. uidet᷑ remissio prior esse quã dilectio. Sic
eium dictũ est: duo debitores erãt uni feneratori. Unꝰ mul¬
tum debebat: et alius parũ. Plus unus: alius minus. Cũ
non haberent unde redderẽt: donauit utrisq. Qͥs ergo
eum plus diligit: Et respondit. Estimo qr is cui plus do¬
nauit. Uidetur hic prior esse remissio: et posterior dilec¬
tio. Ideo enĩ multũ diligitur: qr multũ dimitat᷑. Postea

Expanded text:
et multum tibi dimittatur. Dimittuntur, inquit, ei peccata mulet multum tibi dimittatur. Dimittuntur, inquit, ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Cui plquid contrarietatis hic esse videtur. Si enim ei Deo dimittuntur peccata multa quoniam dilexit multum, videtur dilectio prior esse quam remissio, et rursum si ille plus diligit cui plus dimittitur, videtur prior esse remissio quam dileetio. Sic enim dictum est: Duo debitores erant uni feneratori, unus debebat multum; alius parum. Unus plus, alius minus. Cum non haberent unde redderent, donavit utrisque. Quis ergo eum plus diligit? Et respondit: Aestimo quia is cui plus donavit . Videtur hic prior esse remissio, et posterior dilectio. Ideo enim diligitur, quia multum dimittitur. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
differens meritũ esse non potest: si equalis utrunq uolun¬
tas habeatur. Ideo dixi tibi ut non desperes si facultas de¬
est tibi: ad sit bona uoluntas: quantũ uis tantũ mereris.
fac ergo uoluntatẽ magnã: siuis habere meritũ inagnũ.
Bene hoc scuut peccatrix illa: que q multũ habuit quod
dimitteret᷑. non attulit substanciã magnã: sed dilectionẽ
magnã. Multũ contra multũ. Si multa pecunia magis
quã caritate multa. iniquitas multa redimeretur. felicio¬
res essent diuites quã pauperes: et secure peccare possent
quantũ uellent. et quãdiu uellent. In ipsis enim esset re¬
dẽptio peccatorũ suorũ. Quando uellent darẽt pecuniã:
et haberent iusticiã. Nunc autẽ bene fecit d̾s: quia in eo
posuit redẽptionẽ nram. ubi nullus nisi ipse uelit egere
potest. Amare possunt equaliter et diues et pauper: etiã
sipecuniã equaliter dare non possũt. Dilige multũ: si uis

Expanded text:
differens meritum esse non potest, si aqualis utrinque volundifferens meritum esse non potest, si aqualis utrinque voluntas habeatnr. Ideo dixi tibi, ut non desperes si facultas deest tibi, adsit bona voluntas, quantum vis tantum mereris. Fac ergo voluntatem magnam, si vis habere meritum magnum. Bene hoc scivit peccatrix illa, quae quia multum habuit quod dimitteretur, non attulit substantiam magnam, sed dilectionem magnam. Multum contra multum. Si multa pecunia magis quam charitate multa, iniquitas multa redimeretur, feliciores divites essent quam pauperes, et secure peccare possent, quantum vellent et quandiu vellent. In ipsis enim esset redemptio peccatorum suorum. Quando vellent darent pecuniam et haberent justitiam. Nunc autem bene facit Deus quia in eo posuit redemptionem nostram, ubi nullus nisi ipse velit, egere potest. Amare possunt aequaliter et dives et pauper, etiam si pecuniam aequaliter dare non possunt. Dilige multum, si vis
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ergo in uoluntate totũ meritũ est. etiam si respectu
operis sit: quod opus siue sit. siue non sit. nichil in uo¬
luntate minus est. nisi forte in hoc quod uoluntas ipsa ma¬
ior fieret. si ipsũ opus fieret. Si ergo magnũ meritũ habere
uis: magnã habe uoluntatẽ. Magna fiducia. Tantũ me¬
teris. quantũ uis. Possunt esse uoluntate pares: qui facul¬
tate impares sunt. Multũ dedit tacheus qr diues erat:
et multũ habebat uidua illa que duo minuta misit.
Parum habuit: et parũ deddit. Immo tantũ dedit. qͣntũ
tacheus. Minores facultates ferebat: sed parẽ uolunta¬
tem habebat. Si attendas quid dederint. diuersa inueni¬
es: si attendas unde dederint. paria inuenies hon autẽ
pensat deus quantũ detur: sed ex quanto detur. Si ergo uͥ plus
datur et ubi minus. differens meritũ non est. si equalis uolun
tas habeatur: ergo ubi aliquid datur. et ubi nichil datur.

Expanded text:
Sic ergo in voluntate totum meritum est etiam si respectu Sic ergo in voluntate totum meritum est etiam si respectu operis sit, quod opus sive sit sive non sit; nihil in voluntate minus est, nisi forte in hoc quod voluntas ipsa major fieret si ipsum opus fieret. Si ergo magnum meritum habere vis, magnam habe voluntatem. Magna fiducia. Tantum mereris quantum vis. Possunt esse voluntate pares, qui facultate sunt impares. Multum dedit Zachaeus qui dives erat, et multum habebat. Vidua illa quae duo minuta misit, parum habuit et parum dedit et tamen tantum dedit quantum Zachaeus. Minores facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat. Si attendas quae dederint diversa invenies, si attendas unde dederint paria invenies. Non autem pensat Deus quantum datur, sed ex quanto detur. Si ergo ubi plus datur et ubi minus differens meritum non est, si aequalis utrinque voluntas habeatur; ergo ubi aliquid datur, et ubi nihil datur,
Abbreviated transcription (Latin):
remunerari dicitur. qr pro illa datur: et opus remunera¬
ri dicitur. in quo uoluntas ipsa placere meret᷑. Etiam
quando non oꝑatur uoluntas placet in hoc qd̃ uoluit
oꝑari: et de ipso opere placet. etiam quando illud facere
non potest. Semꝑ ergo placet uoluntas pro opere: ⁊ ho
mo nũquã placet nisi pro uoluntate. Tam̃ quando ho
mo pro uoluntate placet: ideo placet qr ipsa uoluntas
placet. Quando autẽ uoluntas ꝓpter opus placet. ñ sie
placet quasi opus ꝑpter se placeat. et uoluntas ꝓpt̾ opus.
cum potius uoluntas ꝓpter se placeat. et opus ꝓpt̾ uolunta¬
tem: sed dicitur ꝓpter opus placere uoluntas: qr ipsa uo¬
luntas operis est. et de opere est que placet. Uelle enim
semꝑ aliquid uelle est: et placet homo quia uult aliquid
ꝑpter uoluntatẽ iustam que de aliquo est: et ideo iusta ẽ
quia est de quo esse debet: et talis est qualis esse debet.

Expanded text:
remunerari dicitur quia pro illa datur. Et opus remuneraremunerari dicitur quia pro illa datur. Et opus remunerari dicitur in quo voluntas ipsa placere meretur. Etiam quando non operatur, voluntas placet in hoc quod voluit operari, et de ipseo opere placet, etiam quando illud facere non potest. Semper ergo placet voluntas pro opere, et homo opus nunquam placet nisi pro voluntate. Tamen quando homo opus pro voluntate placet, ideo placet quia ipsa voluntas placet. Quando autem voluntas propter opus placet, non sic placet, quasi opus propter se placeat, et voluntas propter opus, cum potius propter se voluntas placeat, et opus propter voluntatem. Sed dicitur propter opus placere voluntas, quia ipsa voluntas operis est, et de opere est quod placet. Velle enim semper aliquid velle est, et placet homo, quia vult aliquid propter voluntatem justam quae de aliquo est, et ideo justa est, quia est de quo esse debet. Et talis est qualis esse debet.
Abbreviated transcription (Latin):
rursum conuenient̃ dicitur: qr opus et uoliunitas. et ipse
etiam homo uolans et operaus. pro uoluntate et oꝑe remu¬
neratur. Dicitur uoluntas remunerari. qr in ipsa meritũ
constat: dicitur et opus remunerari. qr in ipso constat
causa. siue occasio merendi. Uoluntas remunerat᷑ pro oꝑe
qr in illo ut placeret meruit: opus remunerat᷑ pro uolun¬
tate. quia ex illa ut placeret accepit. oluntas placet qr
ipsa bona est. et in ipsa iusticia est que placet: opus placet
quia ex uoluntate bona ẽ. ⁊ signũ iusticie ⁊ bonitatis. que
in ipsa uoluntate est placet. Uoluntas placet pro eo qd̾ in ip¬
sa est: opus placet pro eo ex quo ipsum est. Sicut gͦ sola
iusticia est pro qua et uoluntas placet et opus uoluntatis:
sic non due sed una retributio est. qua et uoluntas remu¬
neratur et opus uoluntatis. Una ergo retributio est. qua
et homo remunerari dicitur. quia illi datur. et uoluntas

Expanded text:
rursum convenienter dicitur, quod opus et voluntas et ipse rursum convenienter dicitur, quod opus et voluntas et ipse etiam homo volens et operans pro voluntate et opere remuneratur. Dicitur voluntas remunerari, quia in ipsa meritum constat. Dicitur et opus remunerari, quia in ipso constat causa sive occasio me rendi. Voluntas remuneratur pro opequia in illo ut placeret meruit. Opus remuneratur pro voluntate, quia ex illa ut placeret accepit. Voluntas placet quia ipsa bona est et in ipsa justitia est quae placet. Opus placet quia ex voluntate bona est, et signum justitiae et bonitatis quae in ipsa voluntate est placet. Voluntas placet pro eo quod in ipsa est; opus placet pro eo ex quo ipsum est. Sicut ergo sola justitia est pro qua et voluntas placet et opus voluntatis, sic non duae sed una retributio est, qua et voluntas remuneratur et opus voluntatis. Una ergo retributio est qua et homo remunerari dicitur quia illi datur, et voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
amplius mardescat: siue ad bonitatẽ amandã si rectũ ẽ.
siue ad maliciã si prauũ. Ita utrĩq affectus opere nutritur
ut crescat et amplior sit: et uix fieri potest. ut uoluntas
opere suo non augeatur. Quantũ gͦ uoluntas crescit: tan¬
tum meritũ crescit. Et tantũ ipsum opus ꝓprie uolunta¬
ti. aut ꝓdest in bonũ. aut in malũ nocet: qͣntũ ipsam uo¬
luntatẽ ad effectũ bonitatis sue malicie accedendo exercet.
Et si forte contigent tantam ẽẽ uoluntatt̃ in eo qui non
operatur. quanta est in eo qui opus exeroet: ubi uoluntas¬
eadem est. meritũ disũmile esse non potest. S dicis iterum.
Si totũ meritũ in uoluntate est. ergo opus bonũ non remu¬
neratur. sed sola uoluntas. uide quomͦ hoc intelligere uelis.
Nam sed̾m aliquid et hoc ueraciter dicitur: quia homins
uoluntas siue ad bonũ siue ad malũ. sola remuneratur. Et

Expanded text:
amplius inardescat, sive ad bonitatem amandam si rectum est; amplius inardescat, sive ad bonitatem amandam si rectum est; sive ad malitiam si pravum est. Ita utrinque affectus opere nutritur, ut crescat, et amplior sit; ut vix fieri potest ut voluntas opere suo non augeatur. Quantum ergo voluntas crescit, tantum meritum crescit, et tantum ipsum opus voluntati aut prodest in bonum, aut in malum nocet quantum ipsam voluntatem ad affectum bonitatis, sive malitiae, accendendo exercet. Et si forte contigerit tantam esse voluntatem in eo qui non operatur, quanta est in illo qui opus exercet; ubi eadem voluntas est, meritum dissimile esse non potest. Sed dicis iterum: Si totum meritum in voluntate est, ergo opus bonum non remuneratur, sed sola voluntas. Vide quomodo hoc intelligere velis. Nam secundum aliquid et hoc veraciter dicitur, quod hominis voluntas sive ad bonum sive ad malum, sola remuneratur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
si uult quidem ꝑpter uoluntatẽ impossibilitas ñ imputa¬
tur: si aũ non uult ꝓpter impossibilitatẽ. uoluntas non
excusatur. Totũ ergo meritũ in uoluntate est. Quantum
uis. tantũ mereris. S dicis. Si solum uelle meritũ ẽ. et si
meretũ hominis in sola constat uoluntote: quid gͦ opus
facit: Habeo uoluntatẽ: et sufficiet mͥ. Quid necesse est
operari: si opus nichil facit: S uoluntatẽ sine opere
habere non potes: quando oꝑari potes. Non est uoluntas.
habet meritũ suũ ꝑpter se : in quo sola placet qđ̾ bona ẽ.
S dicis inichi iterum. Si totũ meritũ in uoluntate est. nicħ
amplius ex opere est: etiã qñ ipsum opus cum uoluntate
est. Quare ergo opus inquiritur: si pro opere merito
hominis nichil adicitur uel aufertur. Audi quare. Ideo
post uoluntatẽ etiam opus requiritur: ut ipso opere uo¬
luntas augeatur. Tale est cor hominis. ut pro opere stio

Expanded text:
si vult quidem propter voluntatem impossibilitas non imputasi vult quidem propter voluntatem impossibilitas non imputatur; si autem non vult propter impossibilitatem, voluntas non excusatur. Totum ergo meritum in voluntate est. Quantum vis, tantum mereris. Sed dicis: Si solum velle meritum est, et si meritum hominis in sola constat voluntate. Quid ergo opus facit? Habeo voluntatem et sufficit mihi. Quid necesse est operari, si opus nihil facit? Sed voluntatem sine opere habere non potes, quando operari potes. Non est voluntas shabet meritum suum propter se, in quo sola placet, quod bona est. Sed dicis iterum: Si totum meritum in voluntate est, nihil amplius ex opere est, etiam quando ipsum opus cum voluntate est; quare ergo opus requiritur si pro opere merito hominis nihil adjicitur vel aufertur? Audi quare. Ideo post voluntatem etiam opus requiritur, ut ipso opere voluntas augeatur. Tale est cor hominis ut opere suo
Abbreviated transcription (Latin):
et non potest uoluntatem tollere homini aliqua inolencia
extrinsecus incurrẽs: neq infirmitas. neq aduersitas ulla.
neq pauꝑtas uoluntatẽ homini tollere potest: nisi ipse
homo uoluerit. Opus ei auferri potest: etiam qñ ipse non
uult. uoluntas non potest. spt̾ea non est in ipso qñ possit:
sed in ipso est qñ uelit. Etiam quãuis ex ipso ñ sit uolun¬
tas qñ uult. qr et ipsum uelle bonũ ex deo est: idcirco
tamen in ipso homine dicitur esse quando uelit: qr extrĩ¬
secus uelle hominis impediri ñ potest. Ad hoc ut uelit
nichil foris queritur: totũ in ipso est quod ad hoc facien¬
dum opus est: non querit aliquid extra se. ut uelle habe¬
at in se. Idcirco uelle est in ipso. posse in ipso non est: nisi
aliud foris apponatur ad explicandã uoluntatẽ: qd̾ qñ ad¬
esse debeat uel abesse. in potestate hominis ñ ẽ. Idcirco qñ
non uult bonũ non culpatur nisi ipse: qñ autẽ n̾ potest

Expanded text:
et non potest voluntatem tollere homini aliqua violentia et non potest voluntatem tollere homini aliqua violentia extrinsecus incurrens, neque infirmitas, neque adversitas ulla, neque paupertas voluntatem homini tollere potest nisi ipse homo voluerit. Opus ei auferri potest, etiam quando ipse non vult, voluntas non potest. Propterea non est in ipso quando possit, sed in ipso est quando velit, etiam quamvis ex ipso non sit voluntas, quando vult; quia et ipsum velle bonum ex Deo est. Idcirco tamen in ipso homine dicitur esse quando velit quia extrinsecus velle hominis impedire non potest. Ad hoc ut velit nihil foris quaeritur, totum in ipso est, quod ad hoc faciendum opus est. Non quaerit aliquid extra se ut velle habeat in se. Idcirco velle est in ipso, posse in ipso non est, nisi aliud foris apponatur ad explicandum voluntatem quod quando adesse debeat, vel abesse, in potestate hominis non est. Idcirco quando non vult bonum non culpatur nisi ipse. Quando autem non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
tere differas: in fine confide. ut uel tũc resipiscas. Qd̃ si
forte tibi suppetere non uides tempꝰ boni oꝑis: egredere
tam̃ inspe firma cum arra bone deuotionis. Multum
sera fuit latronis penitencia: sed indulgentia sera ñ fu¬
it. Qd̾ tamdiu petere distulit: uide quam cito accepit:
Cor contritũ et humiliatũ deus ñr nũquã despiciet:¬
habes: noli desperare. Angeli de celo clamant : pax
Ein terra hominib bone uoluntatis. Non dixerũt
pax hominib diuitib. aut nobilib. aut potentibus: siue
multa facere ualentib. Si hoc dixissent timendũ tibi esset:
qr hec omĩa etiam inuitis abesse possunt: et adesse non
amantib similiter. Uoluntas nulli abẽẽ potest: nͥ uolenti.
Tale aliquid est uoluntas: qd̾ nec dari nec auferri possit
inuito. ꝓptea uoluntas hominis est: potestas dei. Iideo
uoluntas hominis est. qr uelle in potestate hominis est.

Expanded text:
tere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc tere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito accepit? Cor contritum et humiliatum Deus noster nunquam despiciethabes, noli desperare. Angeli de coelo clamant: Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Non dixerunt pax hominibus divitibus, aut nobilibus, aut potentibus, sive multa facere valentibus. Si hoc dixissent, timendum tibi esset. Quia haec omnia etiam invitis abesse possunt, et adesse non amantibus similiter. Voluntas nulli abesse potest nisi volenti. Tale aliquid est voluntas: quod nec dari nec auferri possit invito. Propterea voluntas hominis est potestas Dei. Et ideo voluntas hominis est, quia velle in potestate hominis est;
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiã: qr si non amas non mereris. Nec tam̃ sub hac
spe secure tibi peceandũ est: ꝓpt̾ea quod in fine si ꝯuers
fueris salus tibi ꝓmittit᷑. Nam quãuis etiam tũc uenia
tibi si uere penitueris ꝓmittatur: non tam̃ tibi qd̾ tũc
uere penitere debeas ꝓmittit᷑. Ualde difficile est. ut tunc
uera sit penitencia: qñ tam sera uenit. Quando crucia¬
tus m̃bra ligat. et dolor sensũ opprimit: uix homo co
gitare aliud potest. Ergo si uis securus esse. penitenciã
age dum sanus es: dum mens sibi uacare potest. exerce
illam in oꝑe suo. Ualde suspecta debet esse penitencia:
que coacta esse uidetur. facile est ut homo se nolle putet:
quod posse non datur. Possibilitas optime uoluntatẽ ꝓ¬
bat. Si enĩ non facis dũ potes: manifeste oftendis qr ñ uis.
Quãuis autẽ in tẽpore sanitatis securior sit penitencia:
tam̃ ielior est sera quã nulla. Ante finẽ time ne peni¬

Expanded text:
sericordiam, quia si non amas, non mereris. Nec tamen sub hac sericordiam, quia si non amas, non mereris. Nec tamen sub hac spe secure tibi peccandum est. Propterea quod in fine si conversus fueris salus, tibi promittitur. Nam, quamvis etiam tunc venia tibi si vere poenitueris promittatur, non tamen tibi ut tunc vere poenitere debeas promittitur. Valde difficile est ut tunc vera sit poenitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, vix homo aliud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Ante finem time, ne poeni
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qui in peccatis suis usq ad finem
Cuite ꝑseuerant: et tñ in extremis morde imini¬
nente territi ꝯpungunt᷑ et penitent. et ex toto corde mise¬
ricordiam et indulgentiã querũt: etiam si satisfactionem
articulo temporis p̃uenti ꝑsoluere non possunt. Breuiter
quod michi uidetur absoluo. Ego puto hominẽ quãdiu
in hac uita uiuit. sicut malum facere potest. ita et emendare
posse si fecerit: et nũquã quocũq tempore etiã in extremiᷤ.
etiam in articulo necessitatis penitenciã hominis infructu¬
osam esse si uera fuerit. Ego scripturã audio dicentẽ: qr in
quacũq hora ingemuerit peccator. saluus erit. Non dixit
biduo aut biennio ante mortẽ si ingemuerit: s quacũq
hora ingemuerit. saluus erit. Ergo tu noli ponere tempus
miscdie dei: ne forte iudiciũ tuũ tibi ipsi aduersetur. Noli
ponere legem: que tibi non expedit. Peocator es.ama mi¬

Expanded text:
sit qui in peccatis suis usque ad finem sit qui in peccatis suis usque ad finem vitae perseverant, et tamen in extremis morte imminente territi compunguntur et poenitent, et ex toto corde misericordiam et indulgentiam quaerunt etiam si satisfactionem articulo temporis praeventi persolvere non possunt. Breviter, quod mihi videtur, absolvo. Ego puto hominem quandiu in hac vita vivit sicut malum facere potest, ita et emendare posse si fecerit, et nunquam quocunque tempore etiam in extremis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam esse, si vera fuerit. Ego Scripturam audio dicentem: Quia in quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Non dicit biduo aut biennio ante mortem si ingemuerit, sed quacunque hora ingemuerit, salvus erit. Ergo tu noli ponere tempus misericordiae Dei, ne forte judicium tuum tibi ipsi adversetur. Noli ponere legem quae tibi non expedit. Peccator, ama mi
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta dei contẽptiãt. S unusquisq pro ut potuerit:
scd̾m ueritatẽ sentiat. Ego illum qui dixerit id̾o locum
non esse secunde penitencie. qr una debet ẽẽ peniteneia
homini quã diu uiuit. ut semꝑ de preteritis doleat. ⁊ se a fltu¬
ris custodiat. et nũquã ad peccata redeat que semel dimisit:
et qui hoc facit. quod debet facere facit: et qui alite facit.
id est qui ad peccata preterita reuertitur. ut dũ peccauerit
quãdiu uult iterũ ad penitenciã redeat. et quasi post primã
scdam faciat penitenciã. facit qd̃ facere non debet: nec tam̃
in eo qd̾ penitet male facit. sed in eo quod non ꝑscuerat in
penitencia male facit: qui sic utiq dixerit locum esse secun¬
de peniteneie. ego illum faciliorẽ inuenisse exitũ puto: et
sine scrupulo questionis molestiam declinasse:
De ius qui in extrenus penitent. de¬
Qucrunt quidam quid de his senciendũ

Expanded text:
sacramenta Dei contemnant. Sed unusquisque prout potuerit sacramenta Dei contemnant. Sed unusquisque prout potuerit secundum veritatem sentiat. Ego illum qui dixerit ideo locum non esse secundae poenitentiae; quia una debet esse poenitentia homini, quandiu vivit, ut semper de praeteritis doleat, et se a futuris custodiat, et nunquam ad peccata redeat quae semel dimisit, et qui hoc facit quod debet facere, facit. Et qui aliter facit, id est qui ad peccata praeterita revertitur, ut cum peccaverit quandiu vult iterum ad poenitentiam redeat, et quasi post primam secundam faciat poenitentiam, facit quod facere non debet, nec tamen in eo quod poenitet, male facit, sed in eo quod non perseverat in poenitentia male facit. Qui sic dixerit locum non esse secundae poenitentiae, ego illum faciliorem invenisse exitum puto, et sine scrupulo quaestionis molestiam declinasse. CAP. V. De iis qui in extremis poenitent. Quaerunt quidam quid de iis sentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
non relinquitur hostia pro peccato. q non possũt sibi eã
usurpare: que ita oblata est. ut his ꝓsit qui de peccatis
penitent. non qui ꝑmanẽt in peccatis. Sic una ueritate
manifestata : alia quoq in lucem uenit. Qd̃ aũ dictũ est
qr non est locus scð̃e penitentie: ita quidam intelligere
uolunt. qr tota hec uita locus penitencie est homini pec¬
catori. Qui hic penitenciã facere uolunt locũ habent:
quia hic locus datus est penitendi hominib. Qͥ aũ hic
penitenciã facere nolunt. in alia uita etiã si uoluerint
penitenciã facere non poterũt: ita ut fructũ habeat peni¬
tencia illorũ. q locũ non habet. Prima gͦ penitencia in
hac uita locũ habet: secunda penitencia post hanc uitam
locũ non habet: nec fructũ habet. etiã si dolorem habet.
Alii hoc dictũ intelligũt de publica penitencia: ꝗͣ dicũt
iterari ñ posse ꝓpter rigorem et castigationẽ: ne hoĩes

Expanded text:
non relinquitur hostia pro peccato, quia non possunt sibi eam non relinquitur hostia pro peccato, quia non possunt sibi eam usurpare quae ita oblata est, ut iis prosit qui de peccatis poenitent, non qui permanent in peccatis. Sic una veritate manifesta, alia quoque in lucem venit. Quod autem dictum est quod non est locus secundae poenitentiae, ita quidam intelligere volunt, quia tota haec vita locus est poenitentiae homini peccatori. Qui hic poenitentiam facere volunt locum habent, quia hic locus datus est poenitendi hominibus. Qui autem hic poenitentiam facere nolunt, in alia vita etiam si voluerint facere poenitentiam non poterunt, ita ut fructum habeat poenitentia illorum, quia locum non habet. Prima ergo poenitentia in hac vita locum habet. Secunda poenitentia post hanc vitam locum non habet; nec fructum habent, etiam si dolorem habent. Alii hoc dictum intelligunt de publica poenitentia, quam dicunt iterari non posse propter rigorem et castigationem, ne homines
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus sum. Si illam amiseris. ego iterũ mori ñ possũ:
tam̃ eadem morte amissã iterũ reddere possũ. S nolo mͥ
iniuriã facias: qr si salutẽ tuã morte inea adquisitã uo¬
luntarie peccando iterũ amiseris: quantũ in te est. iterũ
crucifigi. iterũ me mori ꝯpellis. Ego carnẽ meã hostiã
obtuli. ut de peccato penitentes ueniã consequerentur:
non ut uoluntarie peccantes et in peccato ꝑsistentes iusti¬
ficarent᷑. Qui ergo de peccato penitent. habent in ea
hostiã expiationis: qui aũ in peccatis suis uoluntarie
ꝑmanẽt. ñ habent ex ea causam saluationis. Hostia qͥ¬
dem ista data fuit illis. ut per eam expiarent᷑ de pecca¬
to penitentes: sed iam nunc non relinquitur eis ipsa
hostia. ut per eam in peccato uoluntarie ꝑsistentes.
iustificent᷑. Non ergo putent uoluntarie peccantes istã
hostiam ad se ꝑtinere. quia uoluntarie peccantib iam

Expanded text:
mortuus sum. Si illam amiseris, ego iterum mori non possum, mortuus sum. Si illam amiseris, ego iterum mori non possum, tamen eadem morte, amissam iterum reddere possum. Sed nolo mihi injuriam facias; quia si salutem tuam morte mea acquisitam voluntarie peccando iterum amiseris, quantum in te est, iterum crucifigi, iterum me mori compellis. Ego carnem meam hostiam obtuli, ut de peccato poenitentes veniam consequerentur, non ut voluntarie peccantes et in peccato persistentes justificarentur. Qui ergo de peccato poenitent, habent in ea hostiam expiationis. Qui autem in peccatis suis voluntarie permanent, non habent ex ea causam salvationis. Hostia quidem ista data fuit illis ut per eam expiarentur de peccato poenitentes; sed jam nunc non relinquitur eis ipsa hostia ut per eam in peccato voluntarie persistentes justificentur. Non ergo putent voluntarie peccantes istam hostiam ad se pertinere, quia voluntarie peccantibus jam
Abbreviated transcription (Latin):
sed cadendi peticulũ demõstramꝰ. Si eñ magnum est
aliquando surgere: manis utiq est nũquã oecidisse. Si
bonum est sanatũ esse: melius est nũquã corruptũ fuis¬
se. Est adhuc et alius sensus. quem in supradicta sentencia
eadem ueritate intelligere possumus : sed utrũ eqͣli queni¬
entia nescio. Impossibile est inquit eos qui semel illumi¬
prolapsos rursus renouari ad penitenciã. Et qͣsi causam
subiunã: quare eiusmodi ad penitenciã renouari ñ possit.
Rursus inquit crucifigentes. et ostentui habentes filiũ dei.
In hoc ergo denuo renouari non possunt: qr aliã crucein
et aliam mortẽ filii dei habere non possunt : ñ qd peni¬
tentib uenia denegetur. sed qr pro peccantib xep̃e iterũ
non morietur. Custodi ergo salutẽ tuam: semel pro illa
xp̃c mortuus ẽ. Si illam amiseris. non poteris habere
xp̃m alium qui pro te moriatur: uel eiusdem xxp̃i aliã
mortẽ. Dicit tibi xp̃c. Serua salutẽ tuã: ego semel ꝓ illa

Expanded text:
 cadendi demonstramus. Si enim magnum est aliquando surgere, majus utique est, nunquam cecidisse. Si bonum est sanatum esse, melius est nunquam corruptum fuisse. Est adhuc alius sensus quem in supradicta sententia eadem veritate intelligere possumus, utrum aequali convenientia, nescio. Impossibile est, inquit, eos qui semel illumiprolapsos rursus renovari ad poenitentiam; et quasi causam subjunxit quare ejusmodi ad poenitentiam renovari non possint; rursus, inquit, crucifigentes et ostentui habentes Filium Dei. In hoc ergo denuo renovari non possunt, quia aliam crucem et aliam mortem Filii Dei habere non possunt; non quia poenitentibus venia denegetur, sed quia pro peccantibus Christus iterum non morietur. Custodi ergo salutem tuam, semel pro illa Christus mortuus est. Si illam amiseris, non poteris habere Christum alium qui pro te moriatur, vel ejusdem Christi mortem aliam. Dicit tibi Christus: Serva salutem tuam, ego semel pro illa
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit scelera sua: non iustificabit᷑. Qͥd est enĩ abscon¬
dere: nisi tacere. et confiteri nolle: Nam qui scelera sua
per impudentiã praue agendi manifestant: ñ iustifi¬
cationẽ non merent᷑. s dãpnationẽ. Igitur tegenda sũt
mala. qͣntũ ꝑtinet ad impudentiã praui operis: ⁊ reue¬
landa sunt ꝑ humilitatẽ confessionis. Uultis adhuc scire
periculũ taciturnitatis: ⁊ utilitatẽ ꝯfessionis: Qm̃ ta¬

Expanded text:
abscondit scelera sua non justificabitur . » Quid est enim absconabscondit scelera sua non justificabitur . » Quid est enim abscondere, nisi tacere et confiteri nolle. Nam qui scelera sua per impudentiam prave agendi manifestant, non justificationem merentur, sed damnationem. Igitur tegenda sunt mala quantum pertinet ad impudentiam pravi operis, et revelanda sunt per humilitatem confessionis. Vultis adhuc scire periculum taciturnitatis, et utilitatem confessionis. «
Abbreviated transcription (Latin):
ulta est malicia hominis.
Nemo quando male agere
uult: auctoritatẽ querit.
Quando autẽ dicimꝰ homi¬
nib ut bona faciant. et ut
confiteant᷑ mala que fecert̃:
dicũt nobis. Date auctorita
ut confiteamͭ peccata nostra:
Si ergo scriptura peccata con¬
fiteri non precipit: respondete modo si scripturã habetis.
que peccata iubeat taceri. Sigͦ confiteri non uultis. quia
auctoritatẽ confitendi non habetis: quare tacere uultis
cũ auctoritatẽ tacendi non habeatis : Tam̃ qr auctorita¬
tem queritis: accipite auctoritatẽ. Antiqua lex peccata
confiteri iubet. et homines ad sacerdotes mitat: ut con¬
fiteant᷑ peccata sua. ut indulgentiã accipiãt. Illic gͦ p̃ua¬
ricatio legis confessiõe et oblatiõe aboletur: qñ ad huc fu¬
it umbra. et adhuc confessio criminis. penã potiꝰ timere
debuit. quã miscdiam expectare. Si hec auctoritas non
sufficit: audite scripturã alibi manifeste dicentẽ. Qui

Expanded text:
unt esse malitiam hominis. Nemo quando male agere vult, auctoritatem quaerit. Quando dicimus hominibus ut bona faciant, et ut confiteantur mala quae fecerunt, dicunt nobis: Date auctoritatut confiteamur peccata nostra? Si ergo Scriptura peccata confiteri non praecipit, respondete modo si Scripturam habetis quae peccata facere jubeat. Si ergo confiteri non vultis, cum auctoritatem confitendi non habetis, quare tacere vultis, cum auctoritatem tacendi non habetis. Tamen quia auctoritatem quaeritis, accipite auctoritatem. Antiqua lex peccata confiteri jubet, et homines ad Sacerdotes mittit, ut confiteantur peccata sua, ut indulgentiam accipiant . illic ergo praevaricatio legis confessione et oblatione aboletur, quando adhuc umbra fuit; et adhuc confessio criminis poenam potius timere debuit quam misericordiam exspectare. Si haec auctoritas non sufficit, audite Scripturam, alibi manifeste dicentem: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ in futuro iste preuidit: de quo dauid querit.
an aliquando complacicior. sit. S: ad scd̾am ut
arbitror explorationẽ respicit. quod alias in¬
uenit: unde et dicit. Bonum ẽ confiteri dño:
et psallere nomini tuo altissime. Ad primos
itaq exploratores pertinet negligentibus a¬
nimis iusta ꝑsuadere: ad scđos autem promp¬
tos anmos. et ad om̃ia paratos ad agenda
instruere. Attende gͦ cuiusmodi nuncia explo¬
ratores bom de regionibus reportare soleant¬
illis: uel quantũ aderigendos animos. uale¬
ant hȩc ipsa quȩ reportant: et stude talia que¬
rere. et renuntiare: ut et tu ualeas in similium
concupiscentias audientium ammos erigere. Hax
ex ploratoris ẽ. Oportet corruptibile hõc indue¬
re icorruptionẽ: et mortale hoc induere im

Expanded text:
Deum in futuro iste praevidit de quo David quaerit, Deum in futuro iste praevidit de quo David quaerit, an aliquando complacitior sit. Sed ad secundam, ut arbitror, explorationem respicit, quod alias invenit, unde et dicit: Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime . Ad primos itaque exploratores pertinet negligentibus animis justa persuadere, ad secundos autem promptos animos et ad omnia paratos ad agenda instruere. Attende ergo cujusmodi nuntia exploratores boni de regionibus illis reportare soleant, vel quantum ad erigendos animos valeant haec ipsa quae reportant, et stude alia quaerere, et renuntiare, ut et tu valeas in similium concupiscentias audientium animos erigere, vox exploratoris est: Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere im