comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩrimus ergo ut nobis respondere
non graueris. quam causam forte
noueris qua factũ ẽ. ut xp̃s amitre¬
ret hereditatem fuam per orbem
terrarũ diffusam. Et subito inso¬
lis afris necipsis omnib remaneret.
Et enim aecclesia catholica etiam
in africa. quia per omnes terras eam
ds̃ esse uoluit & prȩdixit. Pars autẽ
ur̃a. oruȩ donati dicitur non ẽ. in illis
omnib locis inquib & litierȩ & ser.¬
mo & facta apostolica cucurrerunt.
Sed ne dicatis non uocari a eccłam
nram̃ catholicam. sed macharianam.
sicuti eam uos appellatis. Nosse debes
quod facillime potest in illis omnibus
partibus. unde istis terras euangeliũ
xp̃i perfudit. nec nomen donati scire.
nec nomen macharii. Orã autẽ
orua donati pars dicitur nec uos ne¬
gare potestis & omnib notum ẽ.
ubi cumq est ur̃a communio.
Dignare ergo rescribere nobis. ut
sciamus quomodo freri posfit. ut
aeccłam suam xp̃s de toto orbe per.¬

Expanded text:
Quaerimus ergo, ut nobis respondere Quaerimus ergo, ut nobis respondere non graueris, quam causam forte noueris, qua factum est, ut Christus amitteret hereditatem suam per orbem terrarum diffusam et subito in solis Afris nec ipsis omnibus remaneret. etenim ecclesia catholica est etiam in Africa, quia per omnes terras eam deus esse uoluit et praedixit. pars autem uestra, quae Donati dicitur, non est in illis omnibus locis, in quibus et litterae et sermo et facta apostolica cucurrerunt. sed ne dicatis non uocari ecclesiam nostram catholicam sed Macarianam, sicuti eam uos appellatis, nosse debes, quod facillime potest, in illis omnibus partibus, unde istas terras euangelium Christi perfudit, nec nomen Donati sciri nec nomen Macarii; uestra autem quia Donati pars dicitur, nec uos negare potestis et omnibus notum est, ubicumque est uestra communio. dignare ergo rescribere nobis, ut sciamus, quo modo fieri possit, ut ecclesiam suam Christus de toto orbe per
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħs xp̃s dicit. euangelium suũ in
omnib gentib futurum. Et apłs
paulus ante quam sermo dĩ inaffric̃a
peruenisset. in ipso capite epistolȩ qũã
scribit ad romanos. per quẽ accepimꝰ
inquit gram̃ & apostolatum ad ob¬
audiendum fidei in omnib gentib
pro nomine eius. Deinde ipse ab
hierusalem in circuitu per totam
asiam usq inylliricum euangeliũ
predicauit. aecclesias constituit ato
fundauit. non ipse sed gr̃a dĩ cum eo.
sicut ipse testatur. Quid autẽ euiden¬
tius apparere potest quã cũ in eius
epistolis nomina etiam regionum
uel ciuitatum inuenimꝰ. ad romanos.
ses. ad thesalonicenses. ad colosenses. scri.¬
bit. Iohannes & iam seribit ad septẽ
aecclesias quas comniemorat in illis
partib constitutas. in quib etiam
uniuersas aeccbesias septenario nu¬
nero intelligimus cõmendari. ephe¬
aerclesiis nos hodie communicare
manifestũ ẽ. sicut mani festũ est uos
istis aeccbe fus non cominunicare.

Expanded text:
istus dicit euangelium suum in omnibus gentibus futurum et apostolus Paulus, antequam sermo dei in Africam peruenisset, in ipso capite epistulae, quam scribit ad Romanos: Per quem accepimus, inquit, gratiam et apostolatum ad obaudiendum fidei in omnibus gentibus pro nomine eius. deinde ipse ab Hierusalem in circuitu per totam Asiam usque in Illyricum euangelium praedicauit, ecclesias constituit atque fundauit, non ipse sed gratia dei cum eo, sicut ipse testatur. quid autem euidentius apparere potest, quam cum in eius epistulis nomina etiam regionum uel ciuitatum inuenimus? ad Romanos, ses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses scribit; Iohannes etiam scribit ad septem ecclesias, quas commemorat in illis partibus constitutas, in quibus etiam uniuersis ecclesiam septenario numero intellegimus commendari, Epheecclesiis nos hodie communicare manifestum est, sicut manifestum est uos istis ecclesiis non communicare.
Abbreviated transcription (Latin):
tione etiam exitum. ut possitis fusti.¬
nere. Fustra enim dñs dixerit apło
Si hoc totũ ẽ. potestatis humanȩ. pue¬
ros quoq paruulos simillis innouan¬
tur xp̃ianę gratiae sacramentis. ha
tes quod dicit apostolus. per unũ homi¬
nem peccatum intrauit inmundum
& per peccatum Omors: & ita in
omnes homines pertransiit. in quo

Expanded text:
tione etiam exitum, ut possitis sustitione etiam exitum, ut possitis sustinere . Frustra etiam Dominus dixerit apostolo si hoc totum est potestatis humanae. Pueros quoque parvulos, etsi nullis imbuantur Christianae gratiae sacramentis, habtes quod dicit Apostolus, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, i
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fumus adhiberi digneris. Noua
quippe heresis & nimium pernicio¬
sa temptata assurgere inimicoꝵ
orationẽ impiis disputationibus
conantur auferre. Cum enĩ dñs
docuerit ut dicamus dimitte nobis
debita nr̃a sicut & nos dimittimus
debitoribus nr̃is. Isti dicunt posse
hominẽ in hac uita pręceptis dĩ cog.¬
nitis ad tantam perfectione iustitiȩ
fine adiutorio grãe saluatoris per
solum liberum uoluntatis arbitriũ
peruenire. ut ei non sitiam necessari¬
um dicere. dimitte nobis debita nr̃a.
Illud uero quod sequitur ne nos infe¬
ras intemptationẽ. Non ita intelli.¬
gendum tamorũa diuinum adiuto¬
rium poscere debeamus. ne inpeccatũ
temptati decidamus. sed hoc in nr̃a
solam sufficere hominis uoluntatẽ.
tamquã frustra apostolus dixerit.
non uolentis neq currentis sed mise.¬
rentis est dĩ. Et fidelis ds̃ qui non
permittat uos temptari super id
quod potestis. sed faciat contempta¬

Expanded text:
entiam, quaesumus, adhibere digneris. Noua entiam, quaesumus, adhibere digneris. Noua quippe haeresis et nimium perniciosa temptat adsurgere 13 inimicorum etiam orationem impiis disputaticonantur auferre. Cum enim Dominus docuerit ut dicamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : isti dicunt, posse hominem in hac vita, praeceptis Dei cognitis, ad tantam perfectionem justitiae sine adjutorio gratiae Salvatoris per solum liberae voluntatis arbitrium pervenire, ut ei non sit jam necessarium dicere, Dimitte nobis debita nostra: illud vero quod sequitur, Ne nos inferas in tentationem , non ita intelligendum, tamquam divinum adjutorium poscere debeamus, ne in peccatum temptati decidamus, sed hoc in nostrsolam sufficere hominis uoluntatem, tamquam frustra apostolus dixerit: Non uo-lentis neque currentis sed miserentis est dei et: Fidelis deus, qui non uos permittat temptarquod potestis, sed faciet cum tenta
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo meritoq
uenerabili & in xp̃o honoran¬
do papȩ innocentio. siluanus. uaben.
tinus. aurelius. donatus. restitutus.
rus. fortunatus. possidius. nouatus.
secundus. maurentius. leo. faustinia¬
nus. cresconius. malchus littorius. for¬
tunatus. donatus. ponticanus. saturnĩ¬
nus. crisconius. honorus. cresconius.
lucius. cideodatus. processus. secundus.
felix. asiaticus. rufimianus. faustinis.
seruus. terentius. cresconus. speran¬
tius. quadratus. lucillus. sabinus. faus¬
tinus. cresconius. uictor. gignantius.
possidonius. antoninus. in nocentius.
felix. Antonimis. uictor. honoratus.
donatus. petrus. prȩsidius. creconius.
lampadius. delfinus. exciliome leuita¬
precipuo munerȩ in sede apostolica
collocauit. talemq nr̃is temporib
prȩstitit. ut nobis potius adculpam
neglegentre ualeat si apud tuam
uenerationẽ quȩ pro aeccła fugge.¬
renda sunt tacuerimus qua meatu
possis trel fastidiose uel neglegenter¬
accipere magnis periculis infirmoꝵ

Expanded text:
omino beatissimo, meritoque venerabili et in Christo honorando Papae INNOCENTIO, SILVANUS Senex, VALENTINUS, AURELIUS, DONATUS, RESTITUTUS, RUS, FORTUNATUS, POSSIDIUS, NOVATUS, SECUNDUS, MAURENTIUS, LEO, FAUSTINIANUS, CRESCONIUS, MALCHUS, LITTORIUS, FORTUNATUS, DONATUS, PONTIANUS, SATURNINUS, CRESCONIUS, HONORIUS, CRESCONIUS, LUCIUS, ADEODATUS, PROCESSUS, SECUNDUS, FELIX, ASIATICUS, RUFINUS, FAUSTINUS, SERVIUS, TERENTIUS, CRESCONIUS, SPERANTIUS, QUADRATUS, LUCILLUS, SABINUS, FAUSTINUS, CRESCONIUS, VICTOR, GIGANTIUS, POSSIDONIUS, ANTONINUS, INNOCENTIUS, FELIX, ANTONINUS, VICTOR, HONORATUS, DONATUS, PETRUS, PRAESIDIUS, CRESCONIUS, LAMPADIUS, DELPHINUS, ex concilio Milevitapraecipuo munere in sede apostolica collocavit, talemque nostris temporibus 142 praestitit, ut nobis potius ad culpam negligentiae valeat, si apud tuam venerationem quae pro Ecclesia suggerenda sunt tacuerimus, quam ea tu possis accipere. magnis periculis infirmoru
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptũ ẽ. ñ esse alium nomen
sub cȩlo. in quo oportet saluos fieri nos.
QUillo tẽpore uabet ad saluandum
gen̾us humanũ. ex quo inadam uitu¬
tũ ẽ. genus humanũ. Sicut enim
inadam om̃s moriuntur. ita & in xp̃o
om̃s uiuificabuntur. Quia ficut in
tales ingr̃ã fr̃unt. filii dĩ. Ciur aut̃¬
creduntur etiam illi quos creator posu.¬
it addãpnationẽ ñ ad gram ꝑtinere. bea.¬
tus apostolus tanto succinctiore breui¬
tate. quanto maiore auctoritate cõme¬
rat. Dm̃ enĩ dicit uolentẽ ostendere
iram. & demonstrare potentiam suam.

Expanded text:
quod scriptum est non esse aliud nomen quod scriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in Adam uitiatum est genus humanum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes uiuificabuntur, quiatales in gratia fiunt filii Dei. Nemo qucreentur etiam illi, quos creator nouit ad damnationem non ad gratiam pertinere, beatus apostolus tanto succinctiore breuitate quanto maiore auctoritate commemorat. deum enim dicit uolentem ostendere iram et demonstrare pot
Abbreviated transcription (Latin):
daret cdelictũ ut suprahabundaret gr̃a
per quã sanaretur delicti habundan.¬
tia. Si enĩ data esset lex quȩ posset
uiuificare. om̃mo ex lege esset iustitia.
Cur tamen bonis lex data sit. conse¬
quenter ad iunxit dicens. sed conclusit
scriptura omĩa sub peccato. ut ꝓmissio
ostenderet hominẽ ne suꝑb animus
humanus aseipso se posse esse iustum
putaret. & ignorans dĩ iustitiam. id ẽ.
quȩ homini ex dõ ẽ. suam uobens con¬
strarere. Id est quasi suis uirib ꝑactam.
iustinȩ dĩ subiectus ñ fieret. O portet
itaq ut addito mandato. cuius uox ẽ.
ñ concupisces suꝑbo peccatori etiam
p̃uaricationis crimen accederet. atq
ita grãe medicinã ñ sanata per legẽ.
sed conuicta infirmitas quereret.
Proinde cũ om̃s iusti. hoc ẽ. ueraces dĩ
cultores. siue ante incarnationẽ. siue
post incarnationẽ xp̃i nec uixerint
neo uiuant. nisi ex fidei incarnatione
xp̃i. inquo ẽ grãe plenitudo. profecto

Expanded text:
daret delictum. ut superabundaret gratia, daret delictum. ut superabundaret gratia, per quam sanaretur delicti abundantia. si enim data esset lex, quae posset uiuificare, omnino ex lege esset iustitia. cui tamen bono lei data sit, consequenter adiunxit dicens: Sed conclusit scriptura omnia sub peccato. ut promissiostenderet hominem, ne superbus animus humanus a se ipso se posse esse iustum putaret et ignorans dei iustitiam, id est quae homini ex deo est. et suam uolens constituere. id est quasi suis sibi uiribus partam iustitiae dei subiectus non fieret. oportebat itaque. ut addito mandato, cuius uox est: Non concupisces, superbo peccatori etiam praeuaricationis crimen accederet atque ita gratiae medicinam non sanata per legem sed conuicta infirmitas quaereret. Proinde, cum omnes iusti, hoc ejt ueraces dei cultores siue ante incarnationem siue post incarnationem Christi nec uixerint nec uiuant nisi ex fide incarnationis Christi, in quo est gratiae plenitudo, profecto,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ saluberrima ficde etiam illi iusti sal¬
ui facti sunt. qui priusquã ueniret in
carne crediderunt incarire̾ uenturi
nos credimus factũ. Unde dicit a płs
paulus. Habentes autẽ eumndẽ spm̃ fidei¬
scđm quod scriptũ ẽ. eredidi propter
quod locutus fũ. Eit nos credimus ꝓpt̃
quod & loquimur. Si ergo eundẽ spm̃
fidei & illi habebant qui uenturum in
carne xp̃m p̾nuntiarunt quẽ etiã illi
qui eũ uenisse nimtiarunt. sacramenta
esse potuerunt pro tẽpoꝵ diuersita.¬
te diuersa ad unitatẽ tamen eiusdem
petro. Nuno ergo quid tẽptatis dm̃
inponere iugũ supra collũ discipuloꝵ:
Quod neq patres nr̃i nreq nos potiti
mus portare. sed ꝑ grãm dñi iħr̃u ere¬
dimus salui firri. oruead modũ & illi
Si ergo & illi idẽ patres portare
iugum legis ueteris non uabentes
ꝑ grãm dñi ihũ saluos se freri credide¬
runt. manifestũ est quod hȩc gracia
etiam antiquos iustos uiuere fecit ex

Expanded text:
dei saluberrima fide etiam illi iusti saldei saluberrima fide etiam illi iusti salui facti sunt, qui, priusquam ueniret in canos credimus factum: unde dicit apostolus Paulus, Habentes autem eumdem Spirisecundum quod scriptum est: \'Credidi, propter quod locutus sum. et nos credimus, propter quod et loquimur. si ergo eundem spiritum fidei et illi habebant, qui uenturum in carne Christum praeuuntiarunt, quem etiam illi, qui eum uenisse nuntiarunt. sacramenta esse potuerunt pro temporum diuersitate diuersa, ad unitatem tamen eiusdem Petro: Nunc ergo quid temptatis deum inponere iugum supra collum discipulorum, quod neque patres nostri neque nosmus portare? sed per gratiam domini Iesu credimus nos saluos fieri, quem ad modum et illi. si ergo et illi, id est patres portare iugum legis ueteris; non ualentes per gratiam domini Iesu salnos se fieri crediderunt, manifestum est. quod haec gratia etiam antiquos iustos uiuere fecit ex
Abbreviated transcription (Latin):
tib antea male gesta merita conpule.¬
runt. Nondũ eni natos apostolus cũ
derebeccȩ geminis loqueremur. mhil
egisse dicit boni iel mali. ut ñ ex oꝑib
quib nullis alter distinguebatur ab alte.¬
po. sed exuocante diceretur. minori
seruiturum eẽ. maiorẽ. His igitur fir¬
missime constitutis. si tam reconditũ
atq abditũ ẽ. ⁊ noccultis operibus dei.
ut nec scripturarũ diuinarũ mani¬
festo eloquio declaretur. utrũ ꝓpterea
nihil boni uel mali nondũ nati egisse
credendi fint. quia ñ ex aliis propaga.¬
tas. sed mox ex nihilo creatas animas
singuli accipiunt. an oruia cũ essent
originaliter in parentibus adhuc ipsi
milli erant qui suas & ꝓprias uitas
agerent. Illa tanen sit fides salua
qua eredimus. nullũ hominũ fiue ma¬
artatis liberari acontagione mortis
antiquȩ. & obligatione peccati quod
prima natiuitate contraxit. nisi per
unũ mediatorẽ dĩ &e hominũ hominẽ
xp̃m iħm. Quius hominis eiusdemo

Expanded text:
tibus antea male gestae merita compulerunt; nondum enim natos apostolus. cum de Rebeccae geminis loqueretur, nihil egisse dicit boni uel mali, ut non ex operibus, quibus nullis alter distinguebatur ab altero, sed ex uocante diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis si tam reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec scripturarum diuinarum manifesto eloquio declaretur, utrum propterea nihil boni uel mali nondum nati egisse credendi sint, quia non ex aliis propagatas sed mox ex nihilo creatas animas singuli accipiunt, an quia, cum essent originaliter in parentibus. adhuc ipsi nulli erant. qui suas et proprias uitas agerent. illa tamen sit fides salua, qua aetatis, liberari a contagioantiquae et obligatione peccati, quod prima natiuitate contraxit, nisi per unum mediatorem dei et hominum, hominem Christum Iesum. Cuins hominis eiusdemque
Abbreviated transcription (Latin):
mini ereata est ancreator omnipotentis
qui utiq usq nunc operatur sine ulla
propagatione nouas faciat singulis ꝓprias.
De qua re ante quã aliquid ammoneã
sinceritatẽ tuã scire te uolo intã multis
opusculis meis nũqua me fuisse ausũ
de hac questione definitã proferre sen¬
tentiam. & inpudenter referre in litteras
ad alios informandos quod apuid nre
non fuerit explicatũ. Quarum autẽ
rerũ ato causarum consideratione per¬
mourar. ut in neutram assertionẽ meus
inclinetur ad sensus. sed adhuc inter utr̃
disceptẽ. Nimis longũ ẽ. hac epistola
exꝓmere. nec tamen necessariũ ut hoc
misso non possit de hac qurestione quod
satis ẽ. disputari. Et si non ad auferen¬
dam cunctationẽ. cerre ad eauendam
temeritatẽ. Illud eñi ubi ⁊tel maxime
ficdes xp̃iana confistit. quod ꝑ hominẽ
mors. & ꝑ hominẽ resurrectio moruoꝵ
Sicut eñi inadam om̃s moriuntur. ⁊ta¬

Expanded text:
mini creata est, an creator omnipotens, mini creata est, an creator omnipotens, qui utique usque nunc operatur. sine ulla propagine nonas faciat singulis proprias. De qua re antequam aliquid admoneam sinceritatem tuam, scire te nolo in tam multis opusculis meis numquam me fuisse ausum de hac quaestione definitam proferre sententiam et inpudenter referre in 1 tteras ad alios informandos, quod apud me non fuerit explicatum. quarum autem rerum atque causarum consideratione permouear, ut in neutram assertionem mens inclinetur adsensus. sed adhuc inter utramque disceptem. nimis longum est hac epistula expromere nec tam necessarium. at boc omisso non possit de hac quaestione, quod satis est. disputari etsi non ad auferendam cunctationem certe ad cauendam temeritatem. Illud enim. ubi uel maxime fides Christiana consistit. quod per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum: sicut enim in Adam om
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo & sincera
dilectione desiderabili fratri &
coepo optato augustimis in dño salutẽ.
Quãuis tuȩ sci̾tatis nullas ad meipsum
datas acceperim litteras. tamen quia
illas quas ad mauritaniam cesariensem
misisti mre apud cȩsaream p̾sente uene¬
runt. Quo nos in iuncta anobis auene¬
rabili papa zosimo apostolicȩ sedis ep̃o.¬
a ecclesiastica necessitas traxerat. factũ
est ut ea quȩ scripsisti etiam ipse per¬
legere. tradente mihi eandem epistolã
pato ttehementer instante adea
sũ respondere conpulsus. Accessit
huc etiam alterius scĩ & cũ debito ho
nore nominandi frĩs nr̃i. & quantum
ab illo conperi necessarii tui inuressis
cũ insupradicto oppido rememorem᷑
adirentus qui mihi reculit & est sibi
missas de hac re litteras uenerationis
tuȩ & me dehac ipsa questione consuluit.
ut quid inde sentirẽ uel mris uel fuis
rescriptis ad te faceret peruenire. Utrũ
scilicet animȩ ut corpora propagatione
nascantur. sintq illa una quȩ primo ho¬

Expanded text:
INCEHA DILECTIOXE DESIDERABJLI FRATRI ET COEPISCOPO OPTATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Qnamuis tuae sanctitatis nullas ad me ipsum datas acceperim litteras, tamen, quia illae, quas ad Mauretaniam Caesariensem misisti, me apud Caesaream praesente uenerunt, quo nos iniuncta nobis a uenerabili papa Zosimo. apostolicae sedis episcopo, ecclesiastica necessitas traxerat, factum est. ut ea. quae scripsisti, etiam ipse perlegerem tradente mihi eandem epistulam pato uehe. menter instante ad ea sum respondere compulsus. accessit hac etiam alterius sancti et debito cum honore nominandi fratris nostri et, quantum ab illo comperi. necessarii tui Muresis, cum in supra dicto oppido remoraremur, aduentus. qui mihi rettulit etiam sibi missas de hac re litteras uenerationis tuae et me de hac ipsa quaestione consuluit, ut, quid inde sentirem, uel meis uel suis rescriptis ad te faceret peruenire. utrum scilicet animae ut corpora propagatione nascantur sintque ex illa una. quae primo ho
Abbreviated transcription (Latin):
ires pertransit. in quo omires peccaur¬
runt. Et quod iudiciũ quidẽ ex ino
cdelictum i nom̃s homines ad condemp.¬
nationẽ & per unius iustificationem
in omnes homines iniustificationẽ uitę
& siqua alia testimonia declarantur.
per xp̃m. Tam inconcusse tenere debemꝰ
ut sciamꝰ eũ qu hoc negauerit nullo
datur pusillis & magnis dĩ grãm ꝑtire¬
re. Unde si origo animȩ lateat. dum
sed ut renascamur. quomodocũq nat
fuerimus. Hactenus autẽ dicimus. sine
periculo latere anime originiẽ. ut non
tamen eam partẽ dĩ ẽẽ. credamus. sed
ereaturam. nec de dõ natã. fed ab illo fic¬
tam. atq ineius genus ad optandam
mirabili dignatione grãe non parili
dignitate naturȩ. nec eam corpus esst
sed spm̃. ñ creatorẽ utiq sed creatam.
Nec ideo uenisse in hoc corpus corrĩpie¬
quo grauatur. quod illuc eam iatar
incęlestib uel in quib libet aliis nemi¬

Expanded text:
rs pertransiit, in quo omnes peccauerunt; et quod iudicium quidem ex uno delictum in omnes homines ad condemnationem et per unius iustificationem in omnes homines in iustificationem uitae et si qua alia testimonia declarant nemper Christum, tam inconcusse tenere debemus. ut sciamus eum, qui hoc negauerit, nullodatur pusillis et magnis, dei gratiam pertinere. unde si origo animae lateat, dum sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creatorem utique sed creaturam: nec ideo uenisse in hoc corpus corruptibquo grauatur, quod illuc eam uitae in caelestibus uel in quibuslibet aliis m
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Omĩa inquit non solum
ergo illa quȩ appetantur ut suatua.
uerũ etiam illa quȩ ut molesta ui.¬
tantur. quando alia sic sumimus ire
capiamur. alia sic ferimus ne frangam᷑.
dnm̃ in om̃i tẽpore. semꝑ laus eiꝰ in
ore meo. Et bonũ ẽ. mihr qm humi¬
liasti me. ut discam iustificationes tuaᷤ.
Neq enĩ reuera si fallacis ꝓsperitatis
semꝑ hic tranquillitas arrideret. ani¬
ma humana portũ illũ uerȩ certȩq
securitatis appeteret. domina uisig¬
nis & nerito inlustris & prestantissi.¬
ma filia. Reddens itaq debitũ pres¬
tantrȩ tux salutationis obsequium.
agensq grãs quod salutis nr̃ȩ religio.¬
fissimã curã geris. posco tibi adño futu.¬
rȩ uitȩ prȩmia presentisq solatia om̃iũq
urm in quoꝵ cordib per fidem habi¬
tat xp̃s. me dibectioni orationios com¬
mendo. & alia manu. ds̃ uerus & uerax
ueraciter consoletur cor tuum. & ꝓtegat
salutẽ tuam. domina insignis ac merito

Expanded text:
num. \'omnia\' inquit, non solum num. \'omnia\' inquit, non solum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum etiam illa, quae ut molesta uitantur, qucapiamur, alia sic ferimus ne frangamur,Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo ; et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . Neque enim revera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas arrideret, anima humana portum illum verae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito illustris, et praestantissima filia. Reddens itaque debitum Praestantiae tuae salutationis obsequium, agensque gratias quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a domino futurae uitae praemia praesentisque solacia omniumque uestrum, in quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus uerus et uerax ueraciter consoletur cor tuum et protegat salutem tuam, domina insignis ac merito
Abbreviated transcription (Latin):
omure in signi & merito inlustri
& prȩstantissinre filiȩ ꝓbȩ augus¬
tinus. Ei st quidẽ ita ut dicis quod in
corpore corruptibili anima constituta
terrena quadam contagione constrin.¬
gitur. & tali honoͤre quodammodo
depressa curuatur. ut inimo multa
quã insũmo unum facilius concupis¬
cat & cogitet. Nam hoc etiam sc̃a
scriptura dicit. Corpus enĩ quod cor¬
rumpitur ad grauat anima. & de pri¬
mit terrena in habitatio senstĩ multa
cogitantẽ. Sed ideo uenit saluator
tir̃ qui mulierẽ illã in euangelio per
decẽ & octo annos curuĩ. quȩ fortasse
hoc significabat uerbo salutis erexit.
ut anima xp̃iana ñ frustra audiat
surfum cor. nec frustra respondeat
se habere addnm̃. quod intirens. rec.¬
te facis. mala huius mundi tollerabi¬
lia ducere spe futuri. Sic enĩ usu
quodam bono conuertuntur in bonũ.
dum ñ augent nram concupiscentiã.
sed exercent pacientiam. de qua re
apostolus art. Scimꝰ qm̃ diligentib
dm̃ omnia cooperantur inbo¬

Expanded text:
OMINAE INSIGNI ET MERITO INLUSTRI ET PRAESTANTISSIMAE FILIAE PROBAE AUGUSTINUS. Est quidem ita, ut dicis, quod in corpore corruptibili anima constituta terrena quadam contagione constringitur et tali onere quodam modo depressa curuatur, ut in imo multa quam in summo unum facilius concupiscat et cogitet. nam hoc etiam sancta scriptura ita dicit: Corpus enim, quod corrumpitur, adgrauat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. sed ideo uenit saluator noster, qui mulierem illam in euangelio per decem et octo annos curuam, quae fortasse hoc significabat, uerbo salutis erexit, ut anima Christiana non frustra audiat: sursum cor\', nec frustra respondeat se habere ad dominum. quod intuens recte facis mala huius mundi tolerabilia ducere spe futuri. sic enim usu quodam bono conuertuntur in bonum, dum non augent nostram concupiscentiam, sed exercent patientiam. de qua re apostolus ait: Scimus, quoniam diligentibus deum omnia cooperatur in bo
Abbreviated transcription (Latin):
insempiterno fastigio cęlestis atq angelicȩ
dignitatis. Per quẽ tẽ obseero ut rescribas
mihi tuosq omnes quos insuntensi uel in
ippomensi habes ad catholicȩ aecclesiae.
communionẽ committere benigne ad¬
horteris. in cuius gremio etiam patrẽ
tuũ laudabilem. & egregium uirũ abste
genitũ esse cognoui. qu̾e̾ ut debito me¬
ritis eius aite officio salutes peto & nos
uisere negaueris. quod etiam propter re
suam qua hic habes meliorẽ apud deum
faciendam non inpudenter exposco.
Dei miscdia te circũplectatur. & ab omni
iniquitate conseruet. EPłA sc̃i aueus¬

Expanded text:
in sempiterno fastigio caelestis atque angelicae in sempiterno fastigio caelestis atque angelicae dignitatis. per quem te obsecro, ut rescribas mihi tuosque omnes, quos in Sinitensi uel in Hipponiensi habes, ad catholicae ecclesiae communionem comiter et benigne adhorteris. in cuius gremio etiam patrem tuum, laudabilem et egregium uirum, abs te genitum esse cognoui. quem ut debito meritis eius a me officio salutes peto et nos uisere non graueris. quod etiam propter rem tuam, quam hic habes, meliorem apud deum faciendam non inpudenter exposco. dei misericordia te circumplectatur et ab omni iniquitate conseruet. CXI
Abbreviated transcription (Latin):
& sincerissima dilectione honorabilis non
nunc docendus esse fortasse ammonenduᷤ.
omnẽ istam głam famãq popularẽ non
in ore uulgi esse lȩtabilem. sed in rebus
ipsis. Que etiam si uulgo displiceant
propriori tamen fulgore ac pondere
non imperitorũ cõmendatione pręcio¬
sȩ sunt. magisq miserandus est qui ta¬
lia improbat. quã ille qui de talibus im.¬
probatur udicandus miser. Cum uero
placent & sibi debita laude populariter
quoq prȩdicantur. ne fic quidẽ ipsi ma-¬
iores ielioresq fiunt alieno iudicio. qm̃
in tegrantur intima ueritate. & solius
conserentiȩ robore solidantur. unde ma.¬
gis hominib recte existimantib quã ei
de quo bene uulgus existimat. aliquid
ex eo felicitatis accidit. quȩ cũ optime
norreris uerbo ne in tuere ut coepisti
cens assurge in illũ qui non uentose alle¬
uat conuersos ad se sed certis fidei passioni¬
bus innitentes atq ascendentes conlocat

Expanded text:
et sincerissima dilectione honorabilis, non et sincerissima dilectione honorabilis, non nunc docendus es, sed fortasse admonendus tamen omnem istam gloriam famamque popularem non in ore uulgi esse laetabilem sed in rebus ipsis, quae, etiam si uulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere non inperitorum commendatione pretiosae sunt, magisque miserandus est, qui talia inprobat, quam ille, qui de talibus inprobatur, iudicandus miser. cum uero placent et sibi debita laude populariter quoque praedicantur, ne sic quidem ipsae maiores melioresque fiunt alieno iudicio, quoniam integrantur intima ueritate et solius conscientiae robore solidantur. unde magis hominibus recte existimantibus quam ei, de quo bene uulgus existimat, aliquid ex eo felicitatis accedit. Quae cum optime noueris, uir bone, intuere, ut coepisti. cens adsurge in illum, qui non uentose alleuat conuersos ad se, sed certis fidei pas- » sibus innitentes atque ascendentes conlocat
Abbreviated transcription (Latin):
non potui. Credo propterea factũ ẽt.¬
ut anino tuo curris publicis expedito
pocius fruerer quã ut illa salutatio mea
apud te otiosa & te negociosa neutri nr̃m
quantũ satis esset desiderium tẽperaret.
aetate indolis tuȩ abundanter idoneum
tuum pectus existimo. cui se xp̃s largis.¬
sime infundat fructus ei afferas aeterna
& cȩlesti gła. quã temporali & terreno
prȩconio digniores. Amultis enĩ immo
prorsus ab omnib quos uel percunctari
uirtutẽq aniministrationis tuȩ constan.¬
ter omnino laudantib atq prȩferen.¬
tibus. & sie ullo scrupulo dissoire uarieta.¬
tis accepi. & eo cercius quod ignorabant
necessitudi nẽ nram & utrũ te uel tenui¬
ter nossem penitus uescrebant. predica¬
tores tui. ne magis eos aurib meis sede.¬
disse qu̾a uera de te spargere crederem.
Ibi eñi est auanitate remota laudatio.
ubi etiam uituperacio ab offensione secu¬
ra est. Uerumtamen o frater eximiae

Expanded text:
non potui, credo propterea factum enon potui, credo propterea factum eut animo tuo curis publicis expedito potius fruerer, quam ut illa salutatio me apud te otioso et te negotioso neutri nostrum, quantum satis esset, desiderium temperaret. aetate indolis tuae abundanter idoneum tuum pectus existimo, cui se Christus largissime infundat, ut fructus ei adferas aeterna et caelesti gloria quam temporali et terreno praeconio digniores. A multis enim, immo prorsus ab omnibus, quos uel percontari uuirtutemque administrationis tuae constanter omnino laudantibus atque praeferentibus et sine ullo scrupulo dissonae uarietatis accepi et eo certius, quod ignorabant necessitudinem nostram et, utrum te uel tenuiter nossem, penitus nesciebant s praedicatores tui, ne magis eos auribus meis se dedisse quam uera de te spargere crederem. ibi enim est a uanitate remota laudatio, ubi etiam uituperatio ab offensione secura est. uerum tamen, o frater eximie
Abbreviated transcription (Latin):
quam admittere non facibe recessurã
ad ꝑuenturam de surculo ad trabem.
Audet quippe inprudenter etiam
crecere citius quã putatur. Non eñi
erubescit intenebris. cum super eam
sol occiderit. recolis certe qua cura
& quanta sollicitudine ista seripserim
si recolis quid mrecũ nuper initinere
quodam locutus sis. Fratrẽ seuerum
& qui cũ eo sunt salutamus. etiam ip¬
sis fortasse scriberemus. si ꝓfestinatio.¬
ne perlatoris liceret. Peto autẽ ut
apud eundem frẽm nr̃m uictorẽ. cui
ago etiam apud tuam scĩtatẽ gratias
quod constantinam cũ ꝑgeret indica.¬
uit perendo adiuires ꝓpter negotium
quod ipse nouit. de quo grauissimum
pondus prohac re multũ deprecantis
nectarii maioris patior percalamam
remeare ne grauetur. sic eñĩ ꝓmisit mͥ.
omino eximio & sincerissima
dilectionẽ honorabili fratri
donato. Augustinus indño salutem.
Quod te administrantẽ multũ deside¬
rans etiam cum tibilim irenisses uidere

Expanded text:
quam admittere non facile recessuram, quam admittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occiderit. recolis certe. qua cura et quanta sollicitudine ista scripserim, si recolis. quid mecum nuper in itinere quodam locutus sis. Fratrem Seuerum et qui cum eo sunt salutamus. etiam ipsis fortasse scriberemus, si per festinationem perlatoris liceret. peto autem, ut apud eundem fratrem nostrum Victorem, cui ago etiam apud tuam sanctitatem gratias, quod, Constantinam cum pergeret, indicauit, petendo adiuues, propter negotium, quod ipse nouit, de quo grauissimum pondus pro ea re multum deprecantis Nectarii maioris patior, per Calamam remeare ne grauetur; sic enim promisit mihi. OMINO EXIMIO ET SINCERISSIMA DILECTIONE HONORABILI FRATRI DONATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quod te administrantem multum desiderans, etiam cum Tibilim uenisses, uidere
Abbreviated transcription (Latin):
merores sed neq consolationes atq
inter haeo quã uigilandũ sit. ne cuiꝰꝗ
odium cordis intima teneat neq sinit
aut oremus dm̃ in cubili nr̃o cla uso
ostio. sed ad urersus ipsũ dm̃ claudat osti¬
um nosti optimẽ. Optime frater sub.¬
repit autẽ dum milli irascenti ira sua
uidetur in iusta. Ita eñi inueterescens
ira fit odium. dũ quia si iusti doloris
amixta dulcedo diutius ea inuase a¬
tinet. donec totum acessat uasq cor¬
rũpat. Qua ꝓpter multomelius ne
iuste cuiqũa irascimur. quã uelut
iuste irascendo in alicuius odiũ ira¬
& occulta facilitate delabimur. In
recipiendis enim hospitib ignotis so¬
bemus dicere multo esse melius malĩ
hominẽ ꝑpeti. quã forsitan ꝑ igno¬
rantiam excludi bonũ. dum cauemis
ne recipiatur malus sed inaffectibus
animi contra est. Nam incõparabi¬
liter salubrius ẽ. ⁊rȩ etiam iuste pul¬
santi non aperire penetrabe cordis

Expanded text:
maerores sed neque consolationes. atque maerores sed neque consolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso ostio, sed aduersus ipsum deum claudat ostium, nosti optime, optime frater; subrepit autem, dum nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibus animi contra est. nam incomparabiliter salubrius est irae etiam iuste pulsanti non aperire penetrale cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ratri profuturo augustinus
atq: ipse uires prebere dignatur. recti
sumus corpore autẽ ego ⁊ nbecto sum.
Nec ambulare enĩ nec stare nec sede.¬
re possum. rogadis uel exochadis dolore
&e tumore. sed etiam sic qm̃ id dño pla.¬
cet quid aliud dicendũ ẽ. nisi quia rec.¬
ti sumus. potius enim siid nolumus qđ
ille uult nos culpandi sumus. qu̾a ille
non recte aliquid irel facere uel sinere
existimandus est. Nosti hrȩx omia sed
quia mihi es alter ego quid libentius
tecum loquerer. nisi quod mecum
loquor. Commendamus ergo sc̃is
orationib tus & dres & noctes nostras
ut oretis pro nobis ne dieb in tẽperant̃
utamur. ut noctes equo animo tole.¬
ramus. ut etiam si ambubemus in medio
umbrȩ mortis nobiscũ sit dñs ne timea.¬
mus mala. Quod senex megalius
defunctus sit iam uos audisse quibus
dubitet : Erant autem adepositione
nas enim successorem primatus eius
si fieri potest nosse uolumus ñ desunt
scandala sed ireq refugiũ. non desunt

Expanded text:
RATRI PROFUTURO AUGUSTINUS.atque ipse uires praebere dignatur, recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exochadis dolore et tumore. sed etiam sic, quoniam id domino placet, quid aliud dicendum est. nisi quia recte sumus? potius enim, si id nolumus, quod ille uult, nos culpandi sumus, quam ille non recte aliquid uel facere uel sinere existimandus est. nosti haec omnia; sed quia mihi ea alter ego, quid libentius tecum loquerer, nisi quod mecum loquor? commendamus ergo sanctis orationibus tuis et dies et noctes nostras, ut oretis pro nobis, ne diebus intemperanter utamur, ut noctes aequo animo toleremus, ut, etiam si ambulemus in medio umbrae-mortis, nobiscum sit dominus, ne timeamus mala. Quod senex Megalius defunctus sit. iam uos audisse quis dubitet? erant autem a depositione ebas enim, successorem primatus eius, si fieri potest, nosse uolumus. non desunt scandala sed neque refugium; non desunt
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as scĩtatẽ tuã. & familiam dĩ quae
tuo ministerio gubernatur. Fratres
& sorores quȩ apud nos sunt nobiscũ
in dño resalutant. & alia manu in colu¬
nres pronobis oretis dilectissimi & scĩ
fratres. Ego alypius inpensissime
saluto sinceritatẽ tuam. om̃so tibi
indño coniunctos atq ut hanc taquã
meam epłam deputes peto & si enim
aliam propriam mittere potuissem.
tamen malui huic subscribere ut ua.¬
nim itat̾e nr̃am. una etĩa pagina tes.¬
taretur. EPPA SC̃Ĩ AUOUSTINI¬

Expanded text:
nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant.  Et alia manu:  Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. Om̃ coram pio uiuens impie.
& ñ obligat consentientẽ. Qruciat
sentientẽ non sepe & diu impioꝵ corpo.¬
ribus a secularib potestatib & quoꝵ¬
libet uexationib parcitur. Piorum
aute cordib amalis hominũ moribus.
nũqua usq adhuns scłi fure. Sic
ergo potius impletur quod cõmemo.¬
raui dixiffe apłm. Qui om̃s qui uo¬
lunt inxp̃o pie uiuere. persecutionẽ
patiuntur. Et tanto amarius. qͣnto
interius. donet diluuium transeat
ubi arca continet coruum & colu̾̃bam.
Sed inherere frater illi aquo audisti.¬
qui ꝑseuerauerit usq infine̾. hic sal.¬
ius erit. Coniungere dño ut crescat
innouissimis tua uita. scio enĩ ñ de ẽẽ.
reereationem cordis de fratibus bonis.
Hhuc adiunge promissiones dĩ fideles
magnas certas sempiternas. Ipsiuso
tollerantiȩ inꝑturbabilemq merceẽ.¬
consolationes tirȩ iocudauert̃ animã
meam. Mitte fratri firmo litteras

Expanded text:
uidet, quoniam coram pio uiuens impie, uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diu impiorum corporibus a saecularibus potestatibus et quorumlibet uexationibus parcitur. piorum autem cordibus a malis hominum moribus numquam usque ad huius saeculi finem. sic ergo potius impletur, quod commemoraui dixisse apostolum. quia omnes. qui uolunt pie in Christo uiuere, persecutionem patiuntur et tanto amarius quanto interius, donec diluuium transeat, ubi -area continet coruum et columbam. Sed inhaere, frater, illi, a quo audistiQui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit; coniungere domino. ut crescat in nouissimis tua uita. scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. huc adiunge promissiones dei fideles, magnas, certas. sempiternas ipsiusque tolerantiae inperturbabilem inefconsolationes tuae jucundaverunt animam meam . Mitte fratri Firmo litteras
Abbreviated transcription (Latin):
omino sco desiderabili & in
xp̃o honore suauissimo fratri
sebastiano augustinus in dño salutem.
Quamuis ab animo nr̃o nullomodo te
separatum esse ꝑmittat dulce uinculũ
caritatis. & indesinenter tuos scõs mo¬
res atos collo quia recolamus. tamen
bene fecisti & grãs agimus quod nobis
etiam corporalis salutis tuȩ nuntios api¬
ces mittendo nos plurimũ ex hilarasti.
Sensi autẽ inxpła tua quod tediũ te
derinuerit a peccatorib relinquentib
legem dĩ. Illo enim spũ unus quo dic¬
tum ẽ. uidi infensatos & tabeserbam.
spia ẽ. ista tristitia. Et si dici potest
beata miferia uitus alrenis tribulari
non implicari merere non herere dolo.¬
re contrahi non amore adtrahi. Haec
ẽ. persecutio qua paciuntur. Om̃s qui
uolunt in xp̃o pre uiuere scđm apłicã
morda cẽ urramq sententiã. Quid
enĩ hic ꝑsequitur uitã bonoꝵ oũa uita
miquoꝵ. non cum cogit imitari qđ
displicet. sed cum cogit dolere quod

Expanded text:
OMINO SAXCTO ET DESIDERABILI ET IN CHRISTI HONORE SUAVISSIMO FRATRI SEBASTIANO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis ab animo nostro nullo modo te separatum esse permittat dulce uinculum caritatis et indesinenter tuos sanctos mores atque conloquia recolamus, tamen bene fecisti et gratias agimus, quod nobis etiam corporalis salutis tuae nuntios apices mittendo nos plurimum exhilarasti. sensi autem in epistula tua, quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut quibus placere possunt glorificent
patrem nr̃m qui incęlis ẽ. Hinc est
quod ille fortissimus iustitre dilector
exclamat. Quis nos sẽparabit a carita.
te xp̃i. tribulatio. anangustia. An ꝑse.¬
cutio. An fames. An nuditas. An ꝑcculũ

Expanded text:
ut, quibus placere possunt, glorificent ut, quibus placere possunt, glorificent patrem nostrum, qui in caelis est. Hinc est, quod ille fortissimus iustitiae dilector exclamat: Quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an
Abbreviated transcription (Latin):
enim ficut illud ita & hoc. nisi quem
ad modum ad peccandum nullus uos
cogebat timor. sed ipsius libido uolup¬
tasq peccati. sic ad iuste uiuendum
non uos supplicu metus urgeat. sed
ducat dibectio caritasq iustitiȩ. &
hec quidem quantum mihi uidetur
nondum ẽ. ꝑfecta sed quodam modo
adulta iustitia. Neqiue enĩ frustra
premitteret. humanum dico propter
infirmitatẽ carnis ur̃e. Nisi quia
plus aliquid dicendum fuit. si iam
illi ferre potuissent. Plus quippe.
seruitutis debetur iustitrȩ. quã perca.¬
to solent homines exhibere. Nam
pena corporis & si non auoluntate ta¬
nren reuocat ab opere peccati. ne facibe
quisq est qui palam committat. quod
inlicitã & inmundam ꝑcipiat uolup
tatem. si eruciatus unidicte certũ est
continuo secuturus. Iustitia uero sic
amanda est ut ab eiꝰ operib etiam pene
corporis nos cohibere non cdebeant atq
inter manus etiam crudeliũ inimicoꝵ
luceant opera nr̃a coram hominibus.

Expanded text:
enim \'sicut illud ita et hoc\' nisi quem enim \'sicut illud ita et hoc\' nisi quem ad modum ad peccandum nullus uos cogebat timor sed ipsius libido uoluptasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae? et haec quidem, quantum mihi uidetur, nondum est perfecta sed quodam modo adulta iustitia. neque enim frustra praemitteret: Humanum dico propter infimitatem carnis uestrae, nisi quia plus aliquid dicendum fuit, si iam illi ferre potuissent. plus quippe seruitutis debetur iustitiae, quam peccato solent homines exhibere. nam poena corporis etsi non a uoluntate tamen reuocat ab opere peccati nec facile quisque est, qui palam committat, quo inlicitam et inmundam percipiat uolup-; tatem, si cruciatus uindictae certum est continuo secuturos. iustitia uero sic amanda est, ut ab eius operibus etiam poenae corporis nos cohibere non debeant atque inter manus etiam crudelium inimicorum luceant opera nostra coram hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quis dubitauerit quod eam si posset au.¬
ferret : Ac per hoc quomodo iustꝰ ẽ.
iustitiȩ talis inimicus ut eam si potesta s
detur preciprentem auferat. ne cõmi.¬
nantem uel iudicantẽ ferat. Inimicus
ergo iustitrȩ est qui penȩ timore non
peccat. amicus autẽ erit. si eius amore
non peccat. Tunc enĩ uere timebit
qui peccatum ipsum sicut gehennas
odit. Ipse ẽ. timor dñi castus ꝑmanens
in scłm scłi. Nam ille timor pene
tormentum habet. & non ẽ. in carita¬
te eumq ꝑfecta caritas foras mittit.
Tantum porro quisq peccatũ odit.
quantũ iustitiam diligit quod non po¬
terit lege terrente ꝑ litteram. sed sp̃ũ
sanante per gram.Tunc fit quod
apostolus ad monet. humanum dico
propter infirmitatẽ carnis ur̃ȩ. Sicut
enim exhibuistis menbra ur̃a deferuire
in munditrȩ os iniquitati ad iniustitiã.
sic nunc exhibete menbra ur̃a deserui.¬
re iustitię inscĩficatione. Quid est

Expanded text:
quis dubi- 5 tauerit, quod eam, si posset, auquis dubi- 5 tauerit, quod eam, si posset, auferret? ac per hoc quo modo iustus est iustitiae talis inimicus, ut eam, si potestas detur, praecipientem auferat, ne comminantem uel iudicantem ferat? inimicus ergo iustitiae est, qui poenae timore non peccat, amicus autem erit, si eius amore non peccet; tunc enim uere o timebit qui peccatum ipsum sicut gehennas odit. ipse est timor domini castus, permanens in saeculum saeculi; nam ille timor poenae tormentum habet et non est in caritate eumque perfecta s caritas foras mittit. Tantum porro quisque peccatum odit, quantum iustitiam diligit, quod non poterit lege terrente per litteram sed spiritu sanante per gratiam. tunc fit, quod apostolus admonet: Humanum dico propter infirmitatem carnis uestrae; sicut enim exhibuistis membra uestra deseruire inmunditiae et iniquitati ad iniustitiam, sic nunc exhibete membra uestra deseruire iustitiae in sanctificationem. quid est
Abbreviated transcription (Latin):
me qui intelligens quare sit data per eiꝰ
cõmunionẽ confugit ad grãm liberantem
Huic gr̃ã aequa iustificatur impius. quis¬
quis ingratus uelut ad legẽ implendam
de suis uirib fidit. ignorans dĩ iustitiã
&e suam uolens constiturre. iustitrȩ dei
non ẽ. subrectus. ac ꝑhoc fit eibex. non
ab solutionis adiutorium. sed uinculũ
oriminis. Non quia lex malũ ẽ. sed
quia peccatum sicut seriptum ẽ. ꝑ bonũ
talib operatur mortẽ. Per mandatum
enim grauius delinquit. qui ꝑmanda.¬
tum seit quã malũ sit quod animittit.
In aniter autẽ putat uictorẽ se esse pec.¬
cati qui penȩ timore non peccat. Quia
& si non impletur foris negotiũ male
cupiditatis. ipsa tamen mala cupiditas
intus ẽ. hostis. Et ouis coram dõ in¬
nocens inuenitur. qui uult fieri quod
iretatur si subtrahas quod timetur. ac ꝑ
hoc in ipsa uoluntate reus ẽ. mallet ñ
punientẽ. & utiq fi malbet ñ eẽ. iustitiã

Expanded text:
me, qui intellegens, quare sit data, per eius me, qui intellegens, quare sit data, per eius comminationem confugit ad gratiam liberantem. huic gratiae, qua iustificatur impius, quisquis ingratus uelut ad legem implendam de suis uiribus fidit,\' ignorans dei iustitiam et suam uolens constituere, iustitiae dei non est subiectus ac per hoc fit ei lex non absolutionis adiutorium sed uinculum criminis, non quia lex malum est, sed quia peccatum, sicut scriptum est, per bonum talibus operatur mortem; per mandatum enim grauius delinquit, qui per mandatum scit, quam malum sit, quod admittit. Inaniter autem putat uictorem se esse peccati, qui poenae timore non peccat, quia, etsi non impletur foris negotium malae cupiditatis, ipsa tamen mala cupiditas intus est hostis. et quis coram deo -innocens inuenitur, qui uult fieri, quod uetatur, si subtrahas, quod timetur? ac per hoc in ipsa uoluntate reus est, punientem et utique, si mallet non esse iustitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus & uincentib cupiditatib subdi.¬
ta. Aquo enim quis cdeuictus est
huic & seruus addictus est. Et si uos
filius liberauerit ait ipse dĩ filius. tt̃
liberi eritis. Lex itaq docendo & ii¬
bendo sire gratia impberi non potess
homini chemonstrat suam infirmita¬
tem. ut querat chemonstrata infirmi.¬
tas saluatorem. a quo sanata uoluntas
possit quod in firma non possit. Lez¬
igitur adducit ad fidem. fides impetrat
spm̃ largionem. diffundit sp̃s caritatẽ.
implet caritas legem. Ideo lex pedago.¬
qus uocatur. subeuius minacissima seueri.¬
tate qui inuocauerit nomen dñi saluus
erit. Quomodo autem inuocabt̃ inoũẽ
non crediderunt: Proinde ne littera sine
spũ occidit sp̃s uiuificans credentibus &
inuocantib datur. Caritas uero dĩ diffun.
nobis. ut fiat quod idem apłs dicit. pbeni¬
tudo legis caritas. Ita bona ẽ. lex illi qui
ea legitime utitur. Otitur autẽ legiti.¬

Expanded text:
tibus et uincientibus cupiditatibus subditibus et uincientibus cupiditatibus subdita; a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est, et: Si uos filius liberauerit, ait ipse dei filius, tunc uere liberi eritis. Lex itaque docendo et iubendo, quod sine gratia impleri non potest, homini demonstrat suam infirmitatem, ut quaerat demonstrata infirmitas saluatorem, a quo sanata uoluntas possit, quod infirma non posset. leigitur adducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, diffundit spiritus caritatem, implet caritas legem. ideo lex paedagogus uocatur, sub cuius minacissima seueritate qui inuocauerit nomen domini,! saluus erit. quo modo autem inuocabunt, in quem non crediderunt? proinde, ne littera sine spiritu occidat, spiritus uiuificans credentibus et inuocantibus datur, caritas uero dei diffundiqui datus est nobis, ut fiat, quod idem apostolus dicit: Plenitudo legis caritas. ita bona est lex illi, qui ea legitime utitur, utitur autem legiti