comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Unde hic agit᷑. Hic psalmꝰ nãq de
spe.xꝑ ianor ⁊ magnificencia dñi.
multa dicit: ꝑ quȩ nemo decipit᷑ qͥ
digne supplicet: Qd uerꝰ israbelita
intelligit. Eẜ. hoc ẽ. hic ẽ intellectꝰ
ritate dei: se cantaturũ ꝓmittit ꝓpħa.
Sed̾o. diuersis modis laudes ⁊ poten¬
ciã dei describit. ibi. Confitebuntur.
Tercio. ꝓmissiões patris de xꝑo ponit:
ibi. ¶. unc locutꝰ. Quarto. illius ꝓmis¬
sionibꝰ aduersa dieit: ibi. Tuuͦ reppuł.

Expanded text:
Dei. Unde agitur hic. Hic psalmus namque de spe Christianorum et magnificentia Domini multa dicit: per quem nemo decipitur, qui digne supplicet quod verus Israelita intelligit. Et hoc est: Hic est; intellectus ritate Dei se cantaturum promittit Propheta. Secundo diversis modis laudes et potentiam Dei describit, ibi, confitebuntur. Tertio promissiones Patris de Christo ponit, ibi, tunc locutus. Quarto illis promissionibus adversa dicit
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑo: usq̾quaq obedienti. Deinde qͥd
bo sem̃ tuũ .i. credentes. Nos eñi qͥ ere¬
dimꝰ. semen x ꝑi sumꝰ. Deinde qͦd dixe¬
rat semen: dicit sede. subdens. eẜ edifi
cit. ⁊ regnat. Nisi eñi ab illo regeremͭ.
a nobis ipsis prȩcipitarem᷑. E hoc in
n̾acionẽ. Genacio eñi ñ potest tociens
repeti: qͦciens transit. Repetieio sͦ ꝓ
om̃i gen̾aciõe: ponit᷑. Uel duȩ intelli¬
gende st̾ gen̾aciões: una carnalis. alte¬
ra futura in resurrectiõe. Inutraq prę¬

Expanded text:
o usquequaque mihi obedienti. Deinde quid bo sedem tuam, id est credentes. Nos enim qui credimus, semen Christi sumus. Deinde quod dixerat semen, dicit sedem, subdens: Et aedificistus quiescit et regnat. Nisi enim ab illo regeremur, a nobis ipsis praecipitaremur. Et hoc, in nerationem. Generatio enim non potest toties repeti, quoties transit. Repetitio ergo pro omni generatione ponitur. Vel duae sunt intelligendae generationes, una carnalis, altera futura in resurrectione. In utraque pra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ illi ditant᷑: qͥ st̃ incireuitu tuo. Quissi¬
milis tͥ : Nullus: qr potens es tu dñe. ex te.¬
mare ⁊ om̃ia quȩ in eis st̃. Sed plus ẽ nob̃
miscđia tua quȩ exhibuit ueritatẽ. ñ mͦ
in loco ubinatꝰ es: s & in om̃s qͥ st̾ incir¬
cuitu tuo. expansa ẽ ueritas tua. qͥ uenis
in nubibꝰ cȩl. Quȩ ueritas cũ ibi cepit p̃¬
dicari. mare genciũ circa aridã iudeoꝵ
cepit fremere ut lȩo. insansonẽ cũ iret du¬
cere uxorẽ de alienigenis. S ñ ẽ tmendũ.¬

Expanded text:
quibus illi ditantur qui sunt in circuitu tuo, quis similis tibi? nullus. Quia potens es, tu Domine, ex tem, et omnia quae in eis sunt, sed plus est nobis misericordia tua, quae exhibuit veritatem, non modo in loco ubi natus es; sed et in omnes qui sunt in circuitu tuo expansa est veritas tua, qui venis in nubibus coeli, quae veritas cum coepit praedicari, mare gentium circa aridam Judaeorum coepit fremere, ut leo in Samsonem, cum iret ducere uxorem de alienigenis ; sed non est timendu
Abbreviated transcription (Latin):
pus s anima. ad hoc enĩ diabolꝰ ꝑ ua
Si gͦ cadente corꝑe. stat anima: musci¬
pła ẽ cõminuta.⁊ necesse ẽ ut liberes:
qr ẽfortati st̃̾ suꝑ me. Creuit eñĩ nu¬
merꝰ ꝑsequenciũ: habundat imqͥtas.
refrige scit caritas. Deinde in ꝑsona ec¬
cłȩ loquens exponit unde sit lib̾andꝰ
forte ẽ spelunca illa quã titulus dicit. Hic
ubi omia uana st̃: qr omnia sub sole uanitas.
Unde iste rogat educi animã quȩ inde mul
sole. ubi om̃ia uanitas. Uel carcer dr corpꝰ.¬
s nͣ ẽ magnũ de corꝑe exire. qͦd ⁊ mali ha¬
bent. ⁊ om̃s eito uł sero hoc habent: nec
ẽ caritas si iustꝰ ad hoc nimis festinat. Debet
eñi uelle manere in carne.: si necesse ẽ ꝓptͣ
aggrauat anim̃a .i. cor rupcio eiꝰ quȩ ue¬
nit ex peccato. carcer est: de qua corrupei¬
one iste uult educi ut fiat in corruptibilis
⁊ in corruptibili earne qͥescat anima. quȩ
ñe in carne corruptibili gemit ⁊ angustia¬

Expanded text:
sed anima. Ad hoc enim diabolus per Si ergo cadente corpore stat anima, muscipula est comminuta. Et necesse est ut liberes, quia confortati sunt super me. Crevit enim numerus persequentium, abundat iniquitas, refrigescit charitas . Deinde ex persona Ecclesiae loquens, exponit unde sit liberandus, forte est spelunca illa, quam titulus dicit. Hic ubi omnia vana sunt, quia omnia sub sole vanitas. Unde iste rogat educi animam, quae inde multsole, ubi omnia vanitas. Vel carcer dicn est magnum de corpore exire, quod et mali habent, et omnes cito vel sero hoc habent; nec est charitas, si justus ad hoc nimis festinat. Debet enim velle manere in carne, si necesse est propter aggravat animam, id est corruptio ejus, quae venit ex peccato carcer est. De qua corruptione iste vult educi, ut fiat incorruptibilis, et in incorruptibili carne quiescat anima, quae nunc in corruptibili carne gemit et angustia
Abbreviated transcription (Latin):
inimici. eł exaltabit᷑. Qͥsi dic̾et. Eẜ si
illi ꝑibunt: quȩ est spes qͥ pateris : Ecce.
Cẜ ex altabit᷑ sic̃ unicornis cornu. idest
fortitudo unitatis quȩ tũc erit sub
humilitatẽ meã. Aliqͣndo exaltacionẽ
unitatis. sic̃ hic. Quia unitas exaltabit᷑
senectꝰ mea erit in miscdia ube ri:
.i. in nouissimo. Totũ qͦd patit᷑ ecclesia:
uiuentꝰ ipsius. Nouissima aũt st̃ senectꝰ
ipsius. quȩ in lȩticia erunt. E iđ̾o ĩa

Expanded text:
t: Et si illi peribunt, quae spes tibi est qui pateris? ecce et exaltabitur sicut unicornis, id est fortitudo unitatis, quae tunc erit sublhumilitatem meam , aliquando exaltationem unitatis sicut hic, quia unitas exaltabitur, senectus mea erit in misericordia uberi, id est, in novissimo. Totum quod patitur Ecclesia juventus est ipsius. Novissima autem semper senectus ipsius, quae in laetitia erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rere: ut bac ꝓmissiõe de uoti gaude¬
ant. Uel ita: ⁊ sub audit᷑. qͥeuoti. elsi di¬
tis ad dexterã. Qͥd audiet. Ite male¬
dict in ignẽ etͣnũ: a qͦ malo auditu.
et auris mea. in nouissimo: qͣndo se in¬
crepabũt dicentes. sic̾ ait salomon. od
nobis. ꝓfuit suꝑbia. ⁊ diuiciarũ iactan¬
de iustis erit : Iustꝰ florebit ut palma
sũmo infine ⁊ tarde fert fructũ
ita ⁊ iustũ hic asꝑat labor. quẽ insuꝑ¬
nis pulchritudo immortalitatis coro¬
nabit: ⁊ qͣsi tatde post longos labo¬
res mercedẽ oꝑũ recipiet. Ieinde.
seqͥt᷑  alia cõꝑacio. E sicut redrusli¬
ba n multiplicabit᷑. Cȩdrus¬
in marcesscibilis ẽ: alcior aliis ar-¬
boribꝰ p̃sertim inlibano. quiinter¬
pretat᷑ candidacio : Ita ⁊ iustꝰ mit
imputribilis. stola immortabtatis
candidꝰ. His gͦ arboribꝰ cõparant᷑ ius
t ꝑ hee arbores ñ arescunt ȩsta¬
te ut fenũ cui impius cõparatur

Expanded text:
rere, ut hac promissione devoti gaudeant. Vel ita, et subaudiatur de, quasi ditis ad dexteram. Quid audiet? Ite, maledicti, in ignem aeternum . A quo malo auditu, et auris mea, in novissimo, quando se increpabunt dicentes, sicut ait Salomon: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactande justis erit? Justus florebit ut palma, summo fine et tarde fert fructum, ita et justum hic asperat labor, quem in supernis pulchritudo immortalitatis coronabit, et quasi tarde post longos labores mercedem recipiet operum. Deinde sequitur alia comparatio. Et sicut cedrus Libani multiplicabitur. Alcuinboribus, praesertim in Libano quae interpretatur candidatio, ita justus erit imputribilis stola immortalitatis candidus. His ergo arboribus comparantur justi, quia hae arbores non arescunt aetate ut fenum, cui impius comparatur,
Abbreviated transcription (Latin):
catores ex orti fuerĩt .i. postquã excreue¬
rĩt intẽꝑalibꝰ sic̃ fenũ. qr in hieme huiꝰ
secłi uirent. ⁊ in estate futuri iudicii a¬
rescent. Cẜ cuͣ ꝓspexerit. Alia litt̾a: illos
scił orientes. ⁊ ad tẽpꝰ florentes. om̃s qͥ
oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. scił qͥ ñ recte senciunt
de deo incorde. ⁊ imitant᷑ florẽ illoꝵ. ⁊ ita
intereunt cũ illis inet̃nũ. Unde repent᷑.¬
Ut intereant cũ illis in secłm secłi: tuau
qͣndo transeat tẽpꝰ impioꝵ: ⁊ ueniat tẽpꝰ
iustoꝵ. Quia ȩtͣnꝰ ẽ ds. longanimit᷑ tole¬
rat mala: ⁊ uidet qͥd illis seruet. Uis &.
tu homo e̾e̾ longanimis ⁊ paciens. Iun¬
ge te ȩt̃no. Si enĩ homo cito transit ut
cient᷑ feres mala. uidens infra te om̃s ma¬

Expanded text:
 postquam excreverunt in temporalibus, sicut fenum quia in hieme hujus saeculi virent, et in aestate futuri judicii arescent. Et cum prospexerint, alia littera, illos scilicet orientes, et ad tempus florentes, omnes qui operantur iniquitatem, id est qui non recte sentiunt de Deo in corde, et imitantur florem illorum: et ita intereunt cum illis in aeternum. Unde repetUt intereant cum illis in saeculum saeculi; quando transeat tempus impiorum, et veniat tempus justorum, quia aeternus est Deus. Longanimiter tolerat Deus mala et videt quid illis servet. Vis et tu homo esse longanimis et patiens? Junge te Aeterno. Si enim homo cito transit ut tienter feres mala videns infra te omnes ma
Abbreviated transcription (Latin):
hic . ꝗͣ̃si. Hic aliqͥd habent: s ibi plus. Qul¬
tiplicabunt᷑ dico: insenecta uberi. Eccła
enĩ magis ineipit ee̾ uberrima.: cũ ad fm̃e
secłi erit ꝑducta. T unc eñi passionibꝰ elec¬
tor: cito implebit᷑ numerꝰ beatoꝵ. Insum¬
mo palma florebit: quȩ sine radice ꝯcepit.
Ecce sabbatũ: qͦd in titulo memorat᷑. Non
eos mouet fȩnũ. Cedrus enĩ ⁊ palma. nec
intẽpestatibꝰ curuant᷑: s tranqͥlli sunt.
Ad qͥd Ut adnuncient hic. Quid: em̃ rec¬

Expanded text:
iod. quasi hic aliquid habent, sed ibi plus. Multiplicabuntur dico in senecta uberi: Ecclesia enim magis incipit esse uberrima, cum ad finem saeculi erit perducta. Tunc enim passionibus electorum cito implebitur numerus beatorum. In summo, palma florebit, quae in radice concepit, unt Aug. Ecce sabbatum, quod in titulo memoratur, non eos movet fenum. Cedrus enim et palma, nec in tempestatibus curvantur, sed tranquilli sunt. Ad quid? ut annuntient hic, quid? VE
Abbreviated transcription (Latin):
a delectasti: ⁊ agit de oꝑibꝰ creacionis. in
qͥbꝰ laudandꝰ ẽ ereator. Qͣsi dicet. Ido ẽfite¬
bor ⁊ psallã. qr delectasti me in factura
tua: scił indecore ipsius mundialis fabri¬
ce.⁊ in obediencia. ⁊ in disposiciõe. ⁊ in
causis. ⁊ in effectibꝰ. C exultabo inoꝑibꝰ
manuũ tuarũ. qͥbꝰ utor. uł quȩ miror.

Expanded text:
agit de operibus creationis, in quibus laudandus est Creator. Quasi dicat: Ideo confitebor et psallam, quia delectasti me in factura tua, scilicet et in decore ipsius mundialis fabricae, et in obedientia, et in dispositione, et in causis, et in effectibus. Et exsultabo in operibus man
Abbreviated transcription (Latin):
ds uerax. om̃is homo mendax. Hec
⁊ deinde exul tabo. ñ in mea felicita.
boniago. de te exulto. Sed qͥd de
his qͥ male uuunt ⁊ florent: Inde
uidet se idecẽ cordis .i. in oꝑibꝰ le¬
gis ee. ⁊ mala tam̃ pati: Aliũ uͦ uidet¬

Expanded text:
c t deinde exsultabo non in mea felicitateboni ago de te exsulto. Sed quid de his qui male vivunt et florent? Inde videt se in decem chordis, id est in operibus legis esse, et mala tamen p
Abbreviated transcription (Latin):
.i. uerbo: ⁊ incithara .i. oꝑe. Si eñi be¬
ne loq̃ris tantũ: canticũ ẽ sine ci¬
thara. Si oꝑaris ⁊ ñ loq̃ris: eithara
ẽ sine cantu. Id̾o bene loq̃re. ⁊ bene¬
fae: ut sit cithara cũ eantieo. Uel bo
one. ⁊ in actualibꝰ rebꝰ. Cithara e¬
ñr ab inferioribꝰ reddit sonũ. Ideo
bonũ ẽ psallere ⁊ ꝯfiteri: qr hoc in
in me facis. Tu eñĩ fecisti. si bene
ago. Unde apłs. Ipsius figm̃tũ sumꝰ.
ereati inoꝵ ibꝰ u̾onis. Nisi enĩ te for¬
maret ds ad oꝑa bona. ñ nosses nͥ

Expanded text:
 verbo, et in cithara, id est opere. Si enim bene loqueris tantum, canticum est sine cithara; si operaris et non loqueris, cithara est sine cantico. Ideo et bene loquere, et benefac, ut sit cithara cum cantico. Haym.,one, et in actualibus rebus. Cithara enim ab inferiori reddit sonum, ideo bonum est psallere et confiteri, quia haec in in me facis; tu enim fecisti, si bene ago. Unde Apostolus: Ipsius figmentum sumus, creati in operibus bonis ; nisi enim te reformaret Deus ad bona opera, non nosses nisi
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ infirmitatis indiciũ. Hoc aut̃e
dixͣ tẽptator dño. qͣndo illũ tẽptauit. hoc
obiecit. de deitate eiꝰ dubitans. Sed ⁊ nos
camꝰ: sic̃ etiã baptizari uoluit a seruo.
ñ. ꝓ sua necessitate. s ꝓ hominis utilitate
ut ñ asꝑneremͣ baptizari a ꝯseruis. Do

Expanded text:
humanae infirmitatis indicium. Hoc autem dixit tentator Domino, quando illum tentavit, hoc objecit de deitate ejus dubitans. Sed nos etcamus: sicut etiam et baptizari voluit a servo, non pro sua necessitate, sed pro hominis utilitate, ut non asper
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ se babeant p̃sencia grati simꝰ uł ẽsolaci¬
oni dei ꝑ blanda: uł iusticiȩ ꝑ asꝑa. Bona
eñi p̃sencia a do nobis donata c̃ solacio
nes st̃ cũ desunt. iusticia ẽ. Consolat᷑ eñ
nos ds: ⁊ em̃dat. Inutroq gͦ simꝰ ei grati:
mala nobis. bona do tribuamꝰ. ꝑuersi ⁊ tͣ¬
bati qͥ st̃ sine m̃tis sabbato. sibi bona tribu¬
unt: mala uͦ sathanȩ tribuunt. quasi
coegerit: uł fato stellarũ. qͦd ẽ accusare
creatorẽ : uł aꝑte d̾o tribuunt. qͥsi ipse
hoc uoluerit. Contra aũ docet iste psal¬
mꝰ scił c̃fiteri dño. in utroq in peccato.
qr tu fecisti: in bono. qr ipse fecit: ⁊ sic
psalles nomini di. głam dei q̃rens ñ
tuã. Unde subdit. &. bonũ ẽ ꝑsallere

Expanded text:
modo se habeant praesentia, grati simus; vel consolationi Dei per blanda; vel justitiae per aspera. Bona enim praesentia a Deo nobis donata consolatio sunt, cum desuper justitia est. Consolatur enim nos Deus, et emendat. In utroque simus ei grati, Deo tribuamus; perversi et turbati, qui sunt sine sabbato mentis, bona sibi tribuunt; mala vero vel Satanae tribuunt, quasi coegerit, vel fato stellarum: quod est accusare Creatorem; vel aperte Deo tribuunt. Quasi dicat: Ipse hoc voluerit, contra autem docet iste psalmus, scilicet confiteri Domino in utroque; in peccato, quia tu fecisti; in bono, quia ipse fecit. Et sic psalles nomini Domini, gloriam Dei quaerens, non tuam. Unde subdit: Et bonum est psalle
Abbreviated transcription (Latin):
immici. eẜ exaltabit᷑. Q si dic̾et. eẜ si
illi ꝑibunt: quȩ est spes qͥ pateris : Ecce
Cẜ ex altabit᷑ sic̃ unicornis cornu. idest
fortitudo unitatis quȩ tũc erit sub
humilitatẽ meã Aliqͣndo exaltacionẽ
unitatis sic̃ hic. Quia unitas exaltabit᷑
.i. in nouissimo. Totũ qͦd patit᷑ ecclesia:
iuuentꝰ ipsius. Nlouissima aĩt stͥ senectꝰ
ipsius. quȩ in lȩticia erunͣt. Eẜ id̾o ĩaͣ

Expanded text:
t: Et si illi peribunt, quae spes tibi est qui pateris? ecce et exaltabitur sicut unicornis, id est fortitudo unitatis, quae tunc erit sublhumilitatem meam , aliquando exaltationem unitatis sicut hic, quia unitas exaltabitur, id est, in novissimo. Totum quod patitur Ecclesia juventus est ipsius. Novissima autem semper senectus ipsius, quae in laetitia erunt
Abbreviated transcription (Latin):
catores ex orti fuerĩt .i. postquã excreue¬
rĩt intẽꝑalibꝰ sic̃ fenũ. qr in hieme huiꝰ
sccłi uirent. ⁊ in estate futuri iudiciĩ a¬
rescent. e cũ ꝓspexerĩt. Alialitt̾a: illos
scił orientes. ⁊ ad tẽpꝰ florentes. om̃s qͥ
oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. scił qͥ ñ recte senciunt
de deo incorde. ⁊ imitant᷑ florẽ illoꝵ: ⁊ ita
intereunt cũ illis inȩt̃nũ. Unde repetit᷑
qͣndo transeat tẽpꝰ impior: ⁊ ueniat tẽp
iustor. Quia et̃nꝰ ẽ ds. longanimit᷑ tole¬
rat mala: ⁊ uidet qͥd illis seruet. Uis &

Expanded text:
 postquam excreverunt in temporalibus, sicut fenum quia in hieme hujus saeculi virent, et in aestate futuri judicii arescent. Et cum prospexerint, alia littera, illos scilicet orientes, et ad tempus florentes, omnes qui operantur iniquitatem, id est qui non recte sentiunt de Deo in corde, et imitantur florem illorum: et ita intereunt cum illis in aeternum. Unde repetiturquando transeat tempus impiorum, et veniat tempus justorum, quia aeternus est Deus. Longanimiter tolerat Deus mala et videt quid illis
Abbreviated transcription (Latin):
a delectasti: ⁊ agit de oꝑibꝰ creacionis. in
qͥbꝰ laudandꝰ ẽ creator. Qͣsi dic̾et. Id̾o ẽfite¬
bor ⁊ psallã. qr delectasti me in factura
tua: scił indecore ipsius mundialis fabri¬
cȩ.⁊ in obediencia. ⁊ in disposiciõe. ⁊ in
causis. ⁊ ineffectibꝰ. W exultabo in oꝑibꝰ
manuũ tuarũ. qͥbꝰ utor. uł quȩ miror :

Expanded text:
git de operibus creationis, in quibus laudandus est Creator. Quasi dicat: Ideo confitebor et psallam, quia delectasti me in factura tua, scilicet et in decore ipsius mundialis fabricae, et in obedientia, et in dispositione, et in causis, et in effectibus. Et exsultabo in operibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cognoseet: ⁊ stultꝰ qͥ nescit se cedi ut
sit heres dimisso ex heredato. eui parcit᷑
a flagello: ñ intelliget hec quȩ secunt᷑.
&. quȩ dicta st̃. Nota. insipiens ẽ ille qͥ cȩ¬
lesti sapiencia uacuus. humanis uersu¬
ciĩs plenꝰ ẽ. qͥ ñ noseit oꝑa d̾r: qr casu pu¬
tat om̃ia agi Stultꝰ ẽ brutꝰ. qr secłaria

Expanded text:
non cognoscet, et stultus, qui nescit se caedi, ut sit haeres, dimisso exhaeredato, cui parcitur a flagello, non intelliget haec quae sequuntur, et quae dicta sunt. Nota, insipiens est ille qui coelesti sapientia vacuus, humanis versutiis plenus est, qui non noscit opera Dei, quia casu putat omnia agi, stultus est, brutus, qui nec sa
Abbreviated transcription (Latin):
đs uerax. om̃is homomendar. Hec
⁊ deinde ex ultabo. ñ in mea felicita¬
boniago. de te exulto. Sed qͥd de
his qͥ male uiuunt. ⁊ florent: Inde
uidet se indecẽ cordis .i. in oꝑibꝰ le¬
gis eẽ. ⁊ mala tam̃ pati: Aliũ uͦ iudet
sine his e̾ẽ ⁊ florere. Unde ait. Quã mag¬

Expanded text:
c t deinde exsultabo non in mea felicitaboni ago de te exsulto. Sed quid de his qui male vivunt et florent? Inde videt se in decem chordis, id est in operibus legis esse, et mala tamen pati. Alium vero videt sine his esse, et florere, unde ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sps uiuificat᷑. In hoc psalterio psallit
qͥsꝑu uiuificato ꝑ obseruanciã deca¬
logi cũ hilaritate bene agit. In psal¬
lendo eñs hilaritas ẽ. Quicqͥd gͦ facis
cũ hilaritate: bene facis. Qͥ aũ cũ
tristicia bonũ facit. de eo fit. ñ ipse
facit: ⁊ portat psalteriũ. s ñ cantat
in eorhonũ ẽ psallere etã cũ cant co
ne loq̃ris tantũ: canticũ ẽ sine ci¬
thara. Si oꝑaris ⁊ ñ loq̃ris: cithara
ẽ sine cantu. Ido bene loq̃re. ⁊ bene
one ⁊ in actualibꝰ rebꝰ. Cithara e¬
ñs ab inferioribꝰ reddit sonũ. Ideo
bonũ ẽ psallere ⁊ fiteri: qr hoc in
me fecisti. Et hoc ẽ. Quia delectasti¬
in me facis. Tueñi fecisti. si bene
ago. Unde apłs. Ipsius figm̃tũ sumꝰ
creati inoꝵ ibꝰ bonis. Nisi enĩ te for¬
maret ds ad oꝑa bona: ñ nosses nͥ

Expanded text:
 vivificatur. In hoc psalterio psallit qui spiritu vivificato, per observantiam decalogi, cum hilaritate bene agit. In psallendo enim hilaritas est. Quidquid ergo facis cum hilaritate, bene facis. Qui autem cum tristitia bonum facit, de eo fit, non ipse facit; et portat psalterium, sed non cantat in eo. Bonum est psallere cum cantico, ne loqueris tantum, canticum est sine cithara; si operaris et non loqueris, cithara est sine cantico. Ideo et bene loquere, et benefone, et in actualibus rebus. Cithara enim ab inferiori reddit sonum, ideo bonum est psallere et confiteri, quia haec in me fecisti. Et hoc est, VERSin me facis; tu enim fecisti, si bene ago. Unde Apostolus: Ipsius figmentum sumus, creati in operibus bonis ; nisi enim te reformaret Deus ad bona opera, non nosses nisi
Abbreviated transcription (Latin):
est inte.Si dormit .i. tepeseit inte fides
excita eã. ut x ꝑs dormiens in naui ȩxei¬
tatꝰ ẽ a discipłis. ⁊ saluati stͥ ita ⁊ tusifi¬
dẽ exeitas. saluaris. ñ desereris: ⁊ si n̾eri¬
pit qͣndo uis. ñ ido putes te deseri. ẜri¬
puit tres pueros de igne: sed qͥ illos
eripuit. nũqͥd martyres dese Arit :
Absit. C illos eripit. ⁊ istos: sedtres
pueros lib̾auit corꝑ alit᷑. ut c̃fundant᷑
in fideles: martyres lib̾at sꝑualit᷑. ut
ipso sũ intribulac iõe. ⁊ post eripiã eũ de se¬
cło. ⁊ glorificabo in cęlo .&. tunc longitudi¬

Expanded text:
est in te. Si dormit, id est, tepescit in te fides, excita eam, ut Christus dormiens in navi, excitatus est a discipulis, et salvati sunt . Ita et tu si fidem excitas, salvaris, non desereris, et si non eripit quando vis, non ideo putes te deseri. Eripuit tres pueros de igne, sed qui illos eripuit, nunquid martyres deserit? absit. Et illos eripuit, et istos; sed tres pueros liberavit corporaliter, ut confundantur infideles; martyres liberat spiritualiteipso sum in tribulatione, et post, eripiam eum, de saeculo, et glorificabo eum in coelo, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uictꝰ abscessit. Hũc gͦ psalmũ ad cõpletoriũ
cotidie. ⁊ diebꝰ ieiunii maxime frequentamꝰ.
ut qͦ tẽ ꝑe diabolꝰ magis nitit᷑ ad decipiendũ.
eo tẽꝑe nos laboremꝰ ad resistendum.
stidiũ animor tollendũ. eadem
diuersȩ ⁊ uariȩ tractant᷑. Nullũ eñi aliud
cantat᷑ canticũ in boc psalmo quã in aliis.
dũ ẽ qͦd triplex ẽ sabbatũ scił sabbatũ tẽ¬
poris. sabbatũ pectoris: sabbatũ et̾nitatis.
Sabbatũ tẽꝑis. ẽ septimꝰ dies. qͦ post opera
sex dierũ reqͥeuit ds: docens suos in p̃senti
laborare. ut infuturo qͥescant. ͦd sabba¬
tũ: in ueteri lege obseruabat᷑. Sabbatum
aũ mentis. est tranqͥllitas bonȩ c̃scienciȩ.
spe futuri: ut ñ turbet᷑ rebꝰ secħ. De quo
sabbato hic agit᷑. In hoc aũ sabbato cordis
pͥmũ ẽ ut bona tua deo tribuas: malat᷑. Sab¬

Expanded text:
hristo victus abscessit. Hunc ergo psalmum ad completorium quotidie, et diebus jejunii maxime frequentamus, ut quo tempore diabolus magis nititur ad decipiendum, eo tempore non magis laboremus ad resistendum. stidium animorum tollendum, eadem diverse et varie tractantur. Nullum enim aliud canticum tractatur in hoc psalmo, quam in aliis, dum quod triplex est sabbatum, scilicet sabbatum temporis, sabbatum pectoris, sabbatum aeternitatis. Sabbatum temporis est septimus dies, quo post opera VI dierum requievit Deus, docens suos in praesenti laborare, ut in futuro quiescant: quod Sabbatum in veteri lege observabatur. Sabbatum autem mentis, est tranquillitas bonae conscientiae, spe futuri, ut non turbetur rebus saeculi: de quo sabbato hic agitur. In hoc autem sabbato cordis primum est, ut bona tua tribuas Deo, ma
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sine eis rueret. s qr obseq̃bant᷑ regi
⁊ melior  qͥ portat᷑. quã iumtũ portans.
ris. Sꝑs aũ uenit inplenitudiñe a mo¬
ris. ut pedes capitis in cȩlo sedentis. idest
euangeliste mundũ ꝑ agrantes. ñ offen-¬
dant in lapide .i. in leg̾ẽ lapide serip¬
tes. Id̾o gͦ portatꝰ es in cęlũ ab angelis.
ne forte offendas ad lapide ped̾e tuũ.
ut misso sꝑu. soluas credentes a reatu
legis. qͦd ⁊ fecit: ne pedes tui qͥ intȩrra

Expanded text:
d sine eis rueret, sed quia obsequebantur regi, et melior est qui portatur, quam jumentum portans. ris. Spiritus autem venit in plenitudine amoris, ut pedes capitis in coelo sedentis, id est evangelistae mundum peragentes non offendant in lapidem, id est in legem in lapide scriptes. Ideo ergo portatus es in coelum ab angelis, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum, ut misso Spiritu solvas credentes a reatu legis, ne pedes tui qui in terra
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ notat᷑ sꝑualis oꝑacio: ẽ cantici. ꝑ qͦd
notat᷑ exu tacio m̃tis. qr in ea debemꝰ semꝑ
cantare do. ⁊ gr̃as agere exultantes: &. hoc.
tendens in istos laborare sex diebꝰ .i. sex ȩta¬
tibꝰ. septimã reqͥescere.: malos econtra hic qͥ¬
escere. ibi laborare: hac intenciõe ut hic
libent laboremꝰ. ꝓęt̾nis agentes sabbatũ

Expanded text:
antici, per quod notatur exsultatio mentis, quia in ea debemus semper cantare Deo, et gratias agere exsultantes. Et hoc itendens justos laborare VI diebus, id est VI aetatibus, VII requiescere. Malos autem econtra hic quiescere, ibi laborare: hac intentione ut hic libenter laboremus pro aeternis, agentes sabbatum
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbra. Hȩc aũ nomina om̃ia: diabo lo
ꝯueniunt. Ipse enĩ ẽ aspis. cũ oceultȩ
ꝑcutit: basiliscꝰ. cũ palã uenenat. Ba
menta. ꝓstrata st̃. ⁊ hoc ẽ qͦd dicit &¬
ꝑ quẽ significat᷑ diabolꝰ. qͥ est serpens. qͥ
euã sedux it: quẽ calcat eccła. que cauet
astuciã eiꝰ eẜ suꝑ basiliscũ .i. regẽ demo¬
nũ: qͥ uelut basiliscꝰ nocet flatir. eẜ con¬
culcabis lȩoñẽ ⁊ draconẽ : .÷. diabolũ qͥ
lȩo ẽ. dũ aꝑte seuit in martẏres: draco.
dũ occulte insidiat᷑ ꝑ hereticos. ut eor¬
rũpat uirgiñe xꝑi. Unde apłs. Despondi
eñĩ uosuni uiro. uirginẽ castã. ex hibere

Expanded text:
membra. Haec autem omnia nomina diabolo conveniunt. Ipse enim est aspis cum occulte percutit, basiliscus cum palam venenat. Basmenta prostrata sunt. Et hoc est quod dicit, et per quem significatur diabolus, qui est serpens, qui Evam seduxit, quem calcat Ecclesia, quae cavet astutiam ejus, et super basiliscum, id est regem daemonum, qui velut basiliscus nocet flatu. Et conculcabis leonem et draconem, id est diabolum, qui leo est, dum aperte saevit in martyres; draco, dum occulte insidiatur per haereticos, ut corrumpat virginem Christi. Unde Apostolus: Despondi enim vos uni vi
Abbreviated transcription (Latin):
mea: ꝑ hoc es tuspes. qr posiusti mͥ intus
re fugiũ tuũ altissimũ.i. ꝓ altissimis
⁊ occultis. uł uitandis. uł habendis. mͥ
ostendisti ad te refugiendũ: seił ꝓ decli¬
nis ȩtͣnis. In alto enĩ ẽ refugiũ dei ual¬
de in occulto: ut scił fugiat᷑ ad ipsũ a
uentura ita. Multi enĩ sic faciunt sibi
refugiũ dei: ut fugiant a malis tẽpo
.i. fore ostendisti refugiũ: ut ĩa sꝑent tui seqͥ
⁊ ad tuos. malũ ⁊ flagellũ ñ apppinqͣbit
tab̾ nacło tuo. T ab̾nacłm di ẽ caro inqua
ꝓ nobis militauit. ad quã leuatã suꝑ cȩlos.
ut sit illuc directa spes nr̃a: ñ accedunt fla¬
gella. ut pͥus accesser̃t interra.Sed caput
in cȩlo: pedes habet int̾ra: ꝓ qͥbꝰ dicit. Sau¬
le saule: qͥd me ꝑseq̃ris: Discrecio ẽ ꝑ loca:
c̃iunctio ẽ ꝑ affectꝰ. S nec his pedibꝰ flagel¬
lũ adpiat. ut fide excuciat. iđo hoc de
toto xꝑo bene accipit᷑. Ido ñ ad ꝓpinqͣbit

Expanded text:
mea, per hoc es tu spes, quia posuisti mihi intus refugium tuum altissimum, id est pro altissimis et occultis, vel vitandis, vel habendis mihi ostendisti, ad te refugiendum, scilicet pro decliternis. In alto enim est refugium Dei, valde in occulto, ut scilicet fugiatur ad ipsum a ventura ira. Multi enim sic faciunt sibi refugium Dei, ut fugiant a malis temporest fore ostendisti refugium, ut jam sperent tui sequi, t ad te malum; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo. » Non acpro nobis militavit, ad quam levatam super coelos, ut sic illuc directa spes nostra, non accedunt flagella ut prius accesserunt in terra; sed caput in coelo, pedes habet in terra; pro quibus dicit: Saule, Saule, quid me persequeris? Discretio est per loca, conjunctio est per affectus. Sed nec his pedibus flagellum appropiat, ita ut fidem excutiat: ideo haec de toto Christo bene accipitur. Ideo non appropinquabit
Abbreviated transcription (Latin):
rit ꝓ ps. Ubi eñs sedebit paulus. qͥ plus
inqͥbꝰ sedebũt millȩ: om̃s scił qͥ om̃ia
reliq̃r̃t. ⁊ secuti st̃. rꝑm: c̃fidentes de
eo. ñ de se: qͥ altȩ fixer̃t radice̾ cari¬
tatis. ne arescerent sole tribulaciõis.
.P. dextras aũ dei: intelligit᷑ etͣ̃na bea¬
titudo. Sunt aũ multi qͥ putant se
iudicaturos eũ dño. ⁊ multo plures
qͥ putant se collocandos in dextris
intͣ saluandos. s qr de se p̃sumunt.
ñ habentes in alto radicẽ caritatis fi¬
xͣa: decrdent a cogitacionibꝰ suis. eẜ ꝙr
pauciores st̃ qͥ putant se iudicaturos.
⁊ plures qͥ putant se saluandos. c̃uta¬
m̃ ñ sint: ido ibi mille: hic decẽ milia
ponit. e est sensus. Oxꝑe: mille ca-¬
dent a latere tuo. ⁊ decẽ milia adextͥs
tuis .i. Pauc iores qͥ p̃sumunt se tecũ
iudicaturos. ⁊ plures qͥ p̃sumunt se
adextris tiuis futuros. cadent ꝑ de¬
moniũ meridianũ .i. ꝑ grauẽ estũ
tribulaciõis. Ad te auͣ & rꝑe in ueris

Expanded text:
ristus. Ubi enim sedebit Paulus qui plus in quibus sedebunt mille, omnes scilicet qui omnia reliquerunt, et secuti sunt Christum confidentes de eo, non de se; qui alte fixerunt radicem charitatis, nec arescent sole tribulationis. Per dextras autem Dei intelligitur aeterna beatitudo. Sunt autem multi qui putant se judicaturos cum Domino, et multo plures qui putant se collocandos a dextris tunc salvandos. Sed quia de se praesumunt, non habentes in alto radicem charitatis defixam, decidunt a cogitationibus suis; et quia pauciores sunt qui putant se judicaturos, et plures qui putant se salvandos, cum tamen non sint, ideo ibi mille, hic decem millia ponit. Et est sensus: O Christe, mille cadent a latere tuo, et decem millia a dextris tuis, id est pauciores qui praesumunt se tecum judicaturos, et plures qui praesumunt se a dextris tuis futuros, cadent per daemonium meridianum, id est per gravem aestum tribulationis. Ad te autem, o Christe, in veris
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptaciõe. sicut ẽ. cũ adeo feruet est
ꝑ secuciõis. Unde multi cedunt. Leuia
ñ sic urgent. ut cogant. s possunt qto
declinata tͣnsire: grauia uͦ non: ut eũ
ꝑ secutor acrit᷑ instat nͣdũ firmis infi.
gocio ꝑ ãb ulante intenebris: uł eu
ꝑ secutor adeo instat hȩs seientibꝰ. quȩ
tẽptacio ẽ a demonio meridiand. ⁊ u¬
trosq capit ⁊ scientes. ⁊ ignorantes: ñ

Expanded text:
tentatione, sicut est, cum adeo fervet aestus persecutionis, unde multi cedunt. Levia non sic urgent, ut cogant; sed possunt cito declinata transire. Gravia vero non, ut cum persecutor acriter instat, nondum firmis in fidgotio perambulante in tenebris, vel cum persecutor adeo instat haec scientibus, quae tentatio est, a daemonio meridiano. Et utrosque capit, et scientes et ignorantes. n
Abbreviated transcription (Latin):
alatere. Scd̾a pars. ubi fidentis indo
tudo ꝓtectiõis. dat᷑ fidenti in deo ꝑ
re tuo. Latus derest corona iustoꝵ.
qͥ cũ eo udicabũt. Unde dr ꝯsueto
sermone. Citite de latere ur̃o .I. de
illis qͥ uobiscũ habent c̃siliũ. Latus gͦ¬

Expanded text:
Alcuin. Secunda pars ubi fidentis in Detudo protectionis datur fidenti in Deo pere tuo. Latus Dei, est corona justorum, qui cum eo judicabunt. Unde dicitur consueto sermone: Mittite de latere vestro, id est de illis qui vobiscum habent consilium, Aug
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teriit : .i. similis ẽ die hesternȩ sed̾m
hoc qͦd p̃teriit. Omma eñi quȩ fmne
claudunt᷑ ꝓ transactis habenda st̃.
Sed nec longitudini unius diei cõpa¬
rant᷑ mille anni: s pocius st̾ ut custo

Expanded text:
teriit, id est similis est diei hesternae, secundum hoc quod praeteriit. Omnia enim quae fine clauduntur pro transactis habenda sunt sed nec longitudini unius diei, comparantur mille anni, sed potius sunt VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
bit t ⁊ circundabit. ⁊ ita ñ timebis a timore
nocturno .i. a leui tẽptaciõe quȩ fit igno¬
te indie .i. a leui tẽptaciõe quȩ fit scienti¬
hꝰ. Qͥ eñi peccat ignorans. qͦsi in nocte pec¬
cat: ⁊ ille tẽptat᷑ a timore nocturno. Q aũ

Expanded text:
bit. Alcuin. Et ita, non timebis a timore nocturno, id est a levi tentatione, quae fit igno id est a levi tentatione, quae fit scientibus. Qui enim peccat ignorans, quasi in nocte peccat: et ille tentatur a timore nocturno. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cȩlũ .i. anima iust. Nota qualit᷑ respon¬
deant sibi uerba: habitat. ⁊ cõmorabit᷑.
Sic eñi sẽꝑ habitat: sic ⁊ seꝑ cõmorabitur.
Deinde illud affirmat: scił qͦd habitat. cũ
stendit: qualit̃ habitat in adiutorio altis¬
adiut orio altissims: ñ suꝑbꝰ de se. ut pͥmꝰ
homo. Qͥd dicet ille dño : nloc. Dñe: tues
susceptor meus .i. mei infirmi ad curan¬
dũ: ⁊ refugiũ meũ d̾s meus. a secłi tẽpe¬
state. Qͥ hoc dicit: totũ se ꝓiecit in eũr qͥ
dicit. Peus meus ẽ refugiũ meũ. Non
q̃rit aliud auxiliũ: ꝯtra tẽpestates secħ.
Ne aũ putes post suscepeionẽ ⁊ refugiũ
nil eẽ petendũ: addit. Sꝑabo in eũ. ¶si di¬
cͥet. Quia ẽ susceptor ⁊ refugiũ: iđo ineũ

Expanded text:
 est anima justi. Nota qualiter sibi respondeant, verba, habitat, et commorabitur. Si enim semper habitat; sic et semper commorabitur. Deinde illud affirmat, scilicet quod habitat cum ostendit quomodo habitat in adjutorio Altisadjutorio Altissimi non superbus de se, ut primus homo. Quid dicet ille Domino? hoc, Domine, tu es susceptor mei infirmi ad curandum, et refugium meum, Deus meus, a saeculi tempestate. Qui hoc dicit, totum se projecit in eum; qui dicit: Deus meus est refugium meum, non uaerit aliud auxilium contra tempestates saeculi. Ne autem putes post susceptionem et refugium nihil esse petendum addit, sperabo in eum. Quasi dicat: Quia susceptor et refug
Abbreviated transcription (Latin):
rabit᷑. Qsi. Dico. lib̾auit.: ⁊ ut lib̾et. obũbrabit
tͥ. qͥ habitas in adiutorio altissimi Scapulis
suis: uł int̾ scapłas suas. Hoc ido dicit: ne pu¬
tes qͦd tu te possis ꝓtegere. Ad lnterã. Cũ di¬
cit int̾ scapłis suis obu̾brabit tͥ:⁊ a tergo po¬
tes intellig̾e. ⁊ a pectore Scapulȩ eñĩ eirca
caput st̃ S ꝙ addit. sub alis uł sub pennis
eiꝰ sꝑabis: manifestũ ẽ ꝙ. ꝓtectio ẽ apecto¬
re. ¶si ẽ e posito in medio alarũ hĩc inde ex
Pꝰ suũ te ponet ut te alis. ꝓtegat: ut tu qͥsi
auis sic infirmat᷑ cũ pullis. ut gallina: quȩ
tota mutat᷑ affectu eor. &x agnoscimꝰ in rela¬
xaciõe plumarũ. ⁊ infirmitate uocis Sic sa¬
piencia dei ꝓpt nos qͥ infirmieramꝰ facta ẽ
infirma: quȩ facta ẽ caro ⁊ habitauit in no¬
bis. ut sub alis eiꝰ sꝑemꝰ. Unde seqͥt᷑. E subꝑen

Expanded text:
at: Dico: liberavit, et ut liberet, obumbrabit tibi. Qui habitas in adjutorio Altissimi scapulis suis, vel, inter scapulas suas. Hoc ideo dicit, ne putes quod tu te possis protegere, ad litteram, cum dicit, inter scapulas suas obumbrabit tibi, et a tergo potes intelligere, et a pectore. Scapulae enim circa caput sunt, sed quia addit sub alis, vel pennis ejus sperabis, manifestum est quia protectio est a pectore, quasi te posito in medio alarum hinc inde exptus suum te ponet, ut alis protegat, ut tu quasiavis sic infirmatur cum pullis ut gallina quae tota mutatur affectu eorum, quod cognoscimus in relaxatione plumarum, et infirmitate vocis: sic sapientia Dei propter nos qui infirmi eramus facta est infirma , quia facta est caro, et habitavit in nobis , ut sub alis ejus speremus, et sub pen
Abbreviated transcription (Latin):
lentis. uł ad sinistr̃a aduersitatis depm̃tis:
tendunt laq̃os. Si gͦ uis securꝰ ambulare:
noli declinare in dexterã. aut in sinistr̃a:
sed sit tͥ uia ille qͥ tͥ ꝓ te factꝰ ẽ uia. ut ad¬
uenancũr Cł nota. ꝙ uenatores in sac ra
scͥptura uix in bono inuenimꝰ. eẽtra. pisca¬
hominũ: adeo ut cessent a uia dĩ. Insultacio
atq detractio infide hũ uerbũ asꝑum ẽ.
Uel ita. ꝑ laq̃ũ ⁊ uerbũ asꝑũ gemine tẽpta¬
ciõis modus significat᷑. Tẽptacio eñi. uel¬

Expanded text:
lentis. Vel ad sinistram adversitatis deprimentis tendunt laqueos. Si ergo vis securus ambulare noli declinare in dexteram, aut in sinistram; sed sit tibi via ille, qui tibi pro te factus est via, ut advenantium. Et nota quia venatores in sacra Scriptura vix in bono invenimus. Econtra piscahominum adeo ut cessent a via Dei. Insultatio ergo et detractio infidelium verbum asperum est. Vel ita per laqueum et verbum asperum geminae tentationis modos significat. Te
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾at. Incarnacio nãq xꝑi. ⁊ scapłis obũ¬
brat: ⁊ scuto defendit. Non timebis a timo¬
re nocturno. Sic̃ notauit genera defensio¬
nũ. ita notat ⁊ genera ꝑicłoꝵ. ut gracior
sit lib̾acio: ⁊ distinguit qͦtuor gen̾a tẽpta¬

Expanded text:
dixerat. Incarnatio namque Christi, et scapulis obumbrat, et scuto defendit. Non timebis a timore nocturno. Aug. Sicut notavit genera defensionum, ita notat et genera periculorum ut gratior sit liberatio, et distinguit quatuor genera tenta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ianuã intrat. Ianua ẽ rꝑs: qͥ dicit. Ego
sũ ianua: ꝑ quã siqͥs introierit ingrediet᷑
imitari eũ. ñ in magnificeneia ⁊ miracłis.
sed sic̃ diximꝰ in humilitate ⁊ pacienc ia.
quẽ nos in his sequentes. exeo. ⁊ in eo unci¬
mꝰ diabolũ: de qua uictoria rꝑi. ⁊ suoꝵ ẽ¬
tra ddiabolũ. agit psalmꝰ iste. Unde ⁊ inti¬
tulo ponit᷑. laus. e ẽ sensus. Psal mꝰ iste: est
hac intenciõe. ut nos discamꝰ exemplo
.xꝑi. tẽptaciões suꝑare. Qodꝰ. triꝑtitꝰ est
psalmꝰ . Primo ꝓpħa de seribit fidente in
solo deo: omnino. ꝓtectione dei uallatũ.
Scd̾o dicit xꝑm incelo leuatũ. a nullo
posse ꝯtingi: qͥ ⁊ pedes intȩrra ꝓtegit .s prȩ¬
sũptores ab eo cadunt.ibi. Cadent a lat̾e
Tercio inducit uerba dei. ȩccłam ẽsolan¬
sc̃õ: ait. Qui habitat in adiutorio. ñ suo. s
altissimi .i. qͥ tota spem nͣ inse. s indeo sẽ¬
ꝑ c̃stituit.: scił euiꝰ spes ñ in homine sed

Expanded text:
 januam intrat. Janua Christus est qui dicit: Ego sum janua, per quam si quis introierit, ingredietur imitari eum, non in magnificentia et in miraculis, sed sicut diximus, in humilitate et patientia, quem nos in his sequentes, ex eo et in eo vincimus diabolum: de qua victoria Christi etra diabolum agit iste psalmus. Unde in titulo ponitur, laus. Et est sensus: Psalmus iste est lHac intentione monet ut et nos discamus exemplo Christi tentationes superare. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo Propheta describit fidentem in solo Deo, omnino protectione Dei vallatum. Secundo dicit Christum in coelo levatum a nullo posse contingi, qui et pedes in terra protegit, sed praesumptores ab eo cadunt, ibi, cadent a latere. Tertio inducit verba Dei Ecclesiam consolann suo, sed Altissimi, id est qui totam spem, non in se, sed in Deo semper constituit, scilicet cujus spes, non in homine, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Modo ẽ nox in qua esurimꝰ ⁊ siti¬
mꝰ. tũc au saciabim᷑ uultu dei. Unde.
Saciabor eũ apparuerit gła tua. eẜ. ali¬
bi. Mane adstabo tͥ ⁊ uidebo .i. sacia¬
bor. ꝙ. ibi exultauimꝰ in laude. ⁊ de¬
lectati sumꝰ in re iocunda i n omnibus
diebꝰ nr̃is. Ibi. om̃s diessimil st̃ ñ sue¬

Expanded text:
tate. Modo est nox, in qua esurimus et sitimus. Tunc autem satiabuntur vultu Dei. Unde: Satiabor cum apparuerit gloria tua . Et alibi: Mane astabo tibi et videbo , i Et ibi exsultavimus in laude tua et delectati sumus, in re jocunda, in omnibus diebus nostris. Ibi omnes dies simul sunt. Non suc
Abbreviated transcription (Latin):
ui stͥ oꝑa tua .eẜ. dirige filios eor .i. imi¬
Respice inseruos tuos. Qd as facit.
inse. ꝓpħa orat fieri popło suo: orat scilicet
ut parcat iudȩis peccantibꝰ. si nͣ ꝓmeritis
eor. saltẽ. ꝓpt̾ oꝑa quȩ ieis fecit. Unde
subdit. E respice in oꝑa tua. quȩ ineisfe¬

Expanded text:
vi sunt opera tua, et dirige filios eorum, id est imiRespice in servos tuos. Quod Deus facit in se, Propheta orat fieri pro populo suo. Orat scilicet ut parcat Judaeis peccantibus, si non pro meritis eorum, saltem propter opera quae in eis fecit. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
dñe aliqͣntulũ. ñ ex toto. qr magis pro¬
dest: si aliqͦ tribulacio sẽy mouet nos.
Seqͥt᷑. Cẜ de p̃cabilis esto suꝑ seruos tuos.
Qsi. Talem te exhibe: ut possis exorairi
a peccatoribꝰ. S iste homo dei iã futura
bona spe anticipans: qͦsi de factisait. Re

Expanded text:
Domine, aliquantulum, non ex toto, quia magis proDomine, aliquantulum, non ex toto, quia magis prodest, si aliqua tribulatio semper movet nos; et deprecabilis esto super servos tuos. Quasi dicat: Talem te exhibe, ut possis exorari a peccatoribus; sed iste homo Dei jam futura bona spe anticipans, quasi de factis ait: VE
Abbreviated transcription (Latin):
in eiꝰ pasfionibꝰ oftena̾et. ñ p̃seneia seđm
uetꝰ testam̃tũ s et̃na eẽ petenda. uel
dextera dei est et̃na felicitas. qua oues
ab hedis seꝑabit: in qua qͥs sessurꝰ sit be¬
ne sic inotescit qds. cũ flagellat qũe re¬
cipit. nec sinit in malis ꝓsꝑari: s emen¬
homines dinumerent uã tuã prȩ timore¬
Seqͥt᷑ . eł. eruditos uł cõpeditos corde insa¬
piencia: facnotos sub audi. Uerbũ grecũ
utrũq signisicat: scił eruditos. uł cõpe¬
ditos. Qd tam̃ idem ẽ q qͥ erudiunt᷑ in sa¬
iniciunt: ne auia eiꝰ exorbitent. Qs sic fe
eit notos ds in nouo testam̃to. ut. ꝓfide
om̃ia sꝑnerent quȩ magna habent᷑ in
orat. ꝓeis qͥ multa paciunt᷑ a secło ꝓȩter¬
am tempera. Ita hoc dicit deo. qͣsi ad¬
uersa sit facies eiꝰ a tribulatis. Dico.
ẽuertere: ⁊ usq̃qͦ eris aduersus: Uox¬
ista est oracio iusti. ñ indignacio in paei¬
entis. Uel sca̾m aliã litterã. Conuertere

Expanded text:
in ejus passionibus ostenderet non praesentia secundum Vetus Testamentum, sed aeterna esse petenda. Vel dextera Dei est aeterna felicitas, qua oves ab haedis separabit , in qua qui sessurus sit, bene sic innotescit Deus, cum flagellat quem recipit , nec sinit in malis prosperari, sed emen, ut homines dinumerent iram tuam, prae timore; et eruditos vel compeditos, corde in sapientia, fac notos subaudi. Verbum enim Graecum utrumque significat, scilicet eruditos vel compeditos, quod tamen idem est, quia qui erudiuntvia ejus non exorbitent. Quos sic fecit Deus notos in Novo Testamento, ut pro fide omnia spernerent, quae magna habentur, in o eis, qui multa patiuntur a saeculo pro aeteram tempera. Ita hoc dicit Deo, quasi aversa sit facies ejus a tribulatis. Dico, convertere, et usquequo eris aversus? ignatio impatientis. Vel secundum aliam litteram, convertere,
Abbreviated transcription (Latin):
ra similisẽ in creatȩ trinitati. Unde
impressione decoramur : ⁊ uexillum
trisiphi in fronte portamꝰ. Seqͥt᷑. Eẜ¬
oꝑa manuũ nr̃arũ dirige: ut ñ pro
mercede tͣrenor ea faciamꝰ. s ꝓ ȩtͣnis.
Deinde qr om̃ia oꝑa bona ad unũ re¬
digunt᷑: singłari numero subdit. Eł
opus manuũ nr̃arũ dirige. .i. omnia
oꝑa bona unũ corpus caritatis sunt.
.i. ad unũ finem diriguntur

Expanded text:
a, similis est increatae Trinitati. Unde impressione decoramur, et vexillum triumphi in fronte portamus. Et opera manuum nostrarum dirige, ut non pro mercede terrenorum ea faciamus, sed pro aeternis. Deinde, quia omnia opera bona ad unum diriguntur, singulari numero subdit: Et opus manuum nostrarum dirige, id est omnia bona unum opus charitatis sunt, id est ad unum finem diriguntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ.s. qͥ nouit ira. ⁊ ipsius irȩ potestatẽ .i. uir
tute ⁊ maioritatẽ. qua exerces c̃tra illos
⁊ hic punit. ⁊ post ingehemĩa mittit: ⁊ a
paueis eruditis. maior eiꝰ ira intelligitur.
ira tuã Quia his pareit ad pen̾a: hos pu¬
nit adsalutẽ. Pre timore tuo .÷ ad hoc.
libacioñe. Qsi dicet. Ut mansuetꝰ corri
tere ea quȩ ñ uident᷑. ꝑtinencia ad no¬

Expanded text:
s novit iram tuam, et ipsius irae potestatem, id est virtutem et majoritatem quam exerces contra illos et hic punit, et post in gehennam mittit, et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur. iram tuam, quia his parcit ad poenam, hos punit ad salutem, prae timore tuo, id est ad hoc liberationem. Quasi dicat: Ut mansuetus corriptere ea quae non videntur pertinentia ad No
Abbreviated transcription (Latin):
qͥde impiis te ꝑ mutente tuos ꝑ seqͥ:
sed ⁊ sulli cadentes tẽptent te duris
tua ꝑmissione: uerũtam̃ ñ impunȩ
qr dcłi s tuis. illo scił lucido uisũ
qͦ merita hominũ iudicas. Ssid̾abis malũ
qͦd uoluer̃t. ⁊ retribucionẽ peccatoꝵ ui¬

Expanded text:
quidem impiis te permittente tuos persequi, sed et si illi cadentes tentent te duris tua permissione, verumtamen non impune, quia oculis tuis, illo scilicet lucido visu quo merita hominum judicas, considerabis malum quod voluerunt, et retributionem peccato
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd significat᷑ ꝑ octoginta ⁊ octo: qr
nouũ testam̃tũ ẽ in spe resurrectio¬
nis octaua ȩtatȩ futurȩ . &. amplius
ẽ eoꝵ labor ⁊ dolor: .i. qͥsqͥs hãc fidem
transit. ⁊ aliqͥd amplius q̃rit: labores
⁊ dolores mmuenit. Uel sic potest legi
erͣsi dic̾et. Qita quȩ ẽ in potentatib
ꝑtinet ad nouũ testam̃tũ: ⁊ licet ho¬
mines sint in nouo testam̃to: tam̃ ẽ ampli
us eoꝵ labor ⁊ dolor: .i. licet simꝰ in nouo
testam̃to. tam̃ habet adhuc uita nr̃a la
borẽ ⁊ dolorẽ: dũ in nobis gemimꝰ redẽp

Expanded text:
quod significatur per octoginta, vel octo; quia novum testamentum in spe resurrectionis octava aetate futurae. Et amplius eorum labor et dolor, id est quisquis hanc fidem transit, et aliquid amplius quaerit, labores et dolores invenit. Vel sic potest intelligi. Quasi dicat: Vita quae est in potentatibus pertinet ad Novum Testamentum. Et licet homines sint in Novo Testamento, tamen amplius eorum est labor et dolor, id est licet simus in Novo Testamento: tamen adborem et dolorem, dum in nobis gemimus redemp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ similitudinẽ araneȩ. quȩ texit
in anes telas: ut dolo capiat mus
in anibꝰ occupacionibꝰ. in rebꝰ scił
corruptibilibꝰ laboramꝰ. ⁊ in ania texeba
mꝰ. Unde bene dicit. meditabant᷑ amii.
ciõe. Uel passiue accipi potest. medita¬
bunt᷑ .i. reputabunt᷑ anni nr̃i siẽ ara¬
nea .i. sic̃ in anes ⁊ inutiles: ⁊dies an

Expanded text:
per similitudinem araneae, quae texit inanes telas, ut dolo capiat muscinanibus occupationibus in rebus, scilicet corruptibilibus laborabamus, et inania texeba. Unde bene dicit, meditabuntur anni,tione. Vel passive accipi potest; meditabuntur, id est reputabuntur anni nostri sicut aranea, id est sicut inanes et inutiles dies an
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ herba. Qͣsi. Dixi. qͦd anni habent᷑
ꝓ nichilo: s ñ accusans te. qͦsi facto¬
rẽ mutabiliũ hoc dixi: inmo diumȩ
iusticiȩ c̃senciens. dico pͥus  mane
homo tͣnseat .i. homo dũ iuuit. tran¬
seat. Mane eñi: ẽ tẽpꝰ uitȩ. Transeat dico:
tat᷑ a qͣlitate quã habet in nocte in dete¬
riorẽ. mane orto sole: ita mutet᷑ homo
Mane floreat ⁊ tͣnseat. in aliã qͦlitatẽ:
⁊ postea uesꝑe .i. in extremis. Uesꝑe e
ñĩ significant᷑ extrema: scił tẽpꝰ qͦ ho¬
mo occidit: decidat in mort̾e. induret
in cadauer. ⁊ arescat inpuluerẽ: sicut
berba mextremis secta. uł fracta. Uel
Primũ mane. puericia ẽ: quȩ eito tͣn¬
sit. Scđm mane iuuentꝰ: quȩ quãuis
floreat tͣnsit. Uesꝑe. significat᷑ senectꝰ.
qͣndo refrigescit uigor hominis. Cẜ est.
Primũ mane hominis .i. puericia : tran¬
seat sic̃ herba .i.cito. Om̃is enĩ caro fe¬
nũ: ⁊ claritas hominis. sic̃ flos fenife

Expanded text:
si dicat: Dixi quod anni habentur pro nihilo, sed non accusans te, quasi factorem mutabilium haec dixi, imo divinae justitiae consentiens. Dico prius, mane homo transeat, id est homo dum vivit transeat. Mane enim est tempus vitae. Transeat, dico, tatur a qualitate quam habet in nocte in deteriorem mane orto sole, ita mutatur homo Mane floreat et transeat, in aliam qualitatem, et postea vespere, id est in extremis. Vespere enim significantur extrema, scilicet tempus quo homo occidit; decidat in mortem, induret in cadavere, et arescat in pulverem. Sicut herba in extremis secta vel fracta. Hieprimum mane, pueritia est, quae cito transit. Secundum mane juventus est, quae floret et transit. Vespere significatur senectus, quando refrigescit vigor hominis. Et est primum mane hominis, id est pueritia, transeat sicut herba, id est cito. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis sicut flos
Abbreviated transcription (Latin):
tacio. nr̃a doctrina ẽ. Siẽ eñĩ ille pͥor tẽp¬
tatꝰ. tẽptam̃ta diaboli humilitate suꝑa¬
uit: ita nos eunde uincere docuit.⁊ de
uł in mirabilibꝰ. sic̃ uoluit pͥmꝰ homo . s
in eo qͦd factꝰ ẽ ꝓ nobis .i. in humilitate¬

Expanded text:
tatio nostra doctrina est. Sicut enim ille prior tentatus, tentamenta diaboli humilitate superavit, ita nos eumdem vincere docuit et devel mirabilibus, sicut voluit primus homo, sed in eo quod factus est pro nobis, id
Abbreviated transcription (Latin):
deiectiõe : .i. hominẽ de iectũ uł po¬
sitũ mͦ in humibtate bona .i. mͦ hu¬
ad me ab amore mundi: filii homi¬
nuͣ. Qsi. Hoc a te peto. qͦd uissisti. &
qͦd potes facere ipse eñi potest a
mundo liberare : qͥ docuit cȩlestia
ga uita pͣsens ante ocłos tuos .i. intua ẽ¬
tu tuȩ ȩt̾nitatis: st̃ tanꝗͣ dies hester

Expanded text:
dejectionem, id est hominem dejectum, vel positum modo in humilitate bona, id est modo huad me, ab amore mundi, filii hominum, quasi dicat: hoc a te peto, quod jussisti, et quod potes facere. Ipse enim potest a mundo liberare, qui docuit coelestiaga vita praesens ante oculos tuos, id est in tua cotu tuae aeternitatis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ qͥndecĩ gradꝰ. in tẽplo salomonis. Un¬
de etiã in psalmis qͥndec̃i cantica graduũ:
unde etiã qͥnde cĩ cubitis aqua diluuii
excreuit suꝑ sũmos montes. ꝑ. septͥua¬
ginta gͥ ⁊ octogiͣnta: testam̃tũ uetus
⁊ nouũ significat᷑. Notagͦ etiã diligen¬
t̃ qͦd distinetȩ dicit: in ipsis. im poten¬
tatibꝰ. eẜ. est talis sensus. Anni nr̃i me¬

Expanded text:
 gradus in templo Salomonis. Inde etiam in psalmis quindecim cantica Graduum. Inde etiam quindecim cubitis aqua diluvii excrevit, super summos montes. Per septuaginta ergo et octoginta, Testamentum Vetus et Novum significatur. Nota ergo etiam diligenter quod distincte dicit: In ipsis et in potentatibus. Et est sensus talis: Anni nostri me