comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃am qͣi uincti sum
er ut m̾bra capiti Ip̃e
nos menbra euis fã su¬
mus. ꝑticipes dicotũ ha¬
conditde sinos usq ad
ad finem reti¬
neamus. dum¬

Expanded text:
 gratiam, qua uniti sumus ei ut membra capiti. Ipse nos membra ejus facti sumus. Participes dico, taconditione, Si nos usque ad finem vitae retineamus
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ erat: Qũiq aũ de causis data fuit circum¬
cisio primũ ut ꝑobdientiã mandatiabrahã pda¬
ceret deo cui ꝑ puaricanone adam displicuerat
Gcd̾o insignũ magne sidei abrahe ẜrẽdidte enim
se habiis filiũ in quo beuedicerẽtur om̃s gen¬
ut circunsio frã in uirili menbro ꝑqd̃ genera¬
tur creatura mortaliũ ⁊ ĩ quo libido solet dña¬
ti castitatẽ mentis ⁊ corꝑis seruandã ⁊ impridi¬
ticiam recidendam iudicet Rũinto ideo p̾cepta
fuit qr ñ posset moliꝰ significari ꝑ xꝑm kollit
originale pecc̃m cum p̃pncio quippe omĩs homo
nascitur quẽ ad modir⁊ cũ originali pecc̃o et
circũcisus s̾puciatũ gignit trahieiens in illum
decuit ut in hoc m̃bro signũ obediẽ accipet. fie¬
bat aũ octaua die lapideo cłtro qi post septena¬
tiũ uite iꝰ moctaua etate que erit resurgentiũ¬

Expanded text:
us. Quinque autem de causis data fuit circumcisio. Primum, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat. Secundo, in signum magnae fidei Abrahae. Credidit enim se habiturum filium in quo benedicerentur omnes genut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, castitatem mentis et corporis servandam, et impudicitiam recidendam indicet. Quinto, ideo praecepta fuit, quia non posset melius significari per Christum tolli originale peccatum: cum praeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum et cum originali peccato: et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum ognovit, decuit ut in hoc membro obedientiae acciperet. Fiebat autem octava die lapideo cultro, quia post septenarium vitae hujus in octava aetate, quae erit resurgentiu
Abbreviated transcription (Latin):
possessor aliquoꝵ decoto mundo qui eũ imitent᷑
xp̃o qui exco hatus est possidet omia abrahã¬
cũdũ potestatẽ ꝑꝙ fit benedino filii abrale istł
cui dedit pater gentes. ⁊ terminos terte sicut ait
D dabo tibi gentes. ⁊c̃ Itaq ĩ illo inpleta est ꝓ¬
missio ꝙͣ dcm̃ est abrahe prem młtaꝵ gentun
posuite. ⁊ Item Insemĩe tuo. be .o. ꝙ. ⁊ alia hiꝰ ħ ꝓ

Expanded text:
possessor aliquorum de toto mundo qui eum imitenturChristo qui ex eo natus est, possidet omnia. Abrahacundum potestatem, per quem benedictio filiis Abrahae fit, cui dedit Pater gentes, et terminos terrae, sicut ait David: Dabo ei gentes, etc. . Itaque in illo est impleta promissio qua dictum est Abrahae: Patrem multarum gentium po
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum credenciũ iã uideoꝵ ꝙͣ gentium Ita eoꝵ pat̃
sit pater spu̾alis araĩcisionis .i. anctor iistiae
q̃ est ex fide sit ꝑ exẽpłu. Nõ tm̃ his qui sunt. ec¬
reputatur fides adiusticiã. s ⁊ hus. quicq sũt
.qui sectantur uestigia fidei. abraħe. ut ita am¬
płe credant sicut ⁊ ille credidit abrahe dico ꝑr.i

Expanded text:
omnium credentium tam Judaeorum quam gentium, ita eorum pater sit, pater spiritualis circumcisionis, id est auctor justitiae quae ex fide sit per exemplum. Non tantum his qui sunt ereputatur fides ad justitiam, sed et his, quicumque sint, qui sectantur vestigia fidei Abrahae, ut ita ample credant, sicut ille credidit. Abrahae dico,
Abbreviated transcription (Latin):
mune ⁊ magis grẽ plenũ Incitcũasione nanq
tm̃ pecc̃a remittebantur. s nõ gr̃a ad bene oꝑan¬
dũ ꝑem prestabatur nec nircutes dabantur nͨ
augebantur In baptismo nec omĩa pecc̾a dimut¬
nintiu ⁊ gr̃a co opandi confertur ⁊ uittfes au¬
gẽtur. Ideo recte apłs ait quod abrah̾a accepit cur¬
cũcisione tm̃ ĩsignũ qd̾ est signaculaĩ insignũ
dico iusticie fidei que iusticia fidei est uł fides xͥ¬
tur puer ⁊ ideo intꝑr ppucii habuit exfide iusti¬
ciam. Ut. ip̃e. sit .i. ostendatur eẽ pater .i. fidei auc¬
tor exempło. oĩum credenciũ. si pater dico ⁊̃ ꝑ pre

Expanded text:
ommune, et magis gratiae plenum. In circumcisione namque tantum peccata remittebantur, sed non gratia ad bene operandum, per eam praestabatur, nec virtutes dabantur vel augebantur. In baptismo autem peccata dimittuntur, et gratia cooperandi confertur, et virtutes augentur. Ideo recte Apostolus ait quod Abraham accepit circumcisionem tantum in signum, quod est signaculum, in signum, dico, justitiae fidei, quae justitia fidei, vel fides tur; et ideo in tempore praeputii habuit ex fide justitiam, ut ipse sit, id est ut ostendatur esse pater, id est fidei auctor exemplo, omnium credentium. Si pater dico e
Abbreviated transcription (Latin):
euis amore nõ pectat
et tunc n̾etimet pecca
de et cũ uistus sit exfide
id̾o data ẽ ut uł rerm
punitet uł poctare uo¬
ientem cohͣcetet iustiis
tũ ⁊ siea nõ egeret utit᷑
ut sic esset inauctonta¬
te alii et futura arcesta¬
retur factis quo autẽ
bona ẽ lex si nõ iusto
ut fiat uistus et lege
legitime utendi inulti¬
pler ẽtinodus ut scd̾m
aliũ iustus et ẜ alium
inuistus recte dicatur
logitime uti lege iniꝰ¬

Expanded text:
jus amore non peccat, et tunc vero timet peccarde, et cum justus sit ex fide, ideo data est, vel ut reum puniret, vel peccare volentem coerceret; justus tamen et si ea non egeret, utitur, ut sic esset in auctoritate aliis, et futura attestaretur factis. Quomodo autem bona est lex, si non justo ut fiat justus. Et lege legitime utendi multiplex est modus, ut secundum aliud justus, et secundum aliud injustus recte dicatur legitime uti lege. Inju
Abbreviated transcription (French):
cidis homici¬
dis et fornica
et si quid ali¬
ud sane doct¬
ne aduer sat᷑
que est scd̾m
euangłium
quod creditũ
est michi:¬

Expanded text:
cidis et matricidis et fornicatet si quid aliud sanae doctrinae adversatur, quae est secundum Evangelium quod creditum est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
aũ p̃cepti .i. implectio
uitur panis ałr finitur tunica aliter finitut hic
uł ibi aget fuutur panis manducando finitur
tunica ectendo et ibi sonat finis ⁊ illic s panis
canitas est finis .i. persectio preceptis .i. precptoꝵ¬

Expanded text:
tur impletio nitur panis, aliter finitur tunica, aliter finitur hic vel ibi ager. Finitur panis manducando, finitur tunica texendo, et ibi sonat finis et illic; sed pancharitas est finis, id est perfectio praecepti, id est
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua incentione catnali fit ut ñ referatur
erit cũ referũtur ad diligend̾ dm̃ et ꝓrimũ ppõ
dm̃. decorde ⁊ c̃ hic diftinit caritatem et non
alibi ut noc ubicꝑ nec nusgmͣ diffinita sit qi
docorde puro .⁊. depuro ĩ tellectu ut nich nisi

Expanded text:
eratur nt cum referuntur ad diligendum Deum, et proximum propter Deum. De corde, etc. Hic definit charitatem et non alibi, ut nec ubique nec nusquam definita sit. Qude corde puro, id est de puro intellectu, ut nihil nisi
Abbreviated transcription (Latin):
prolocorũ et temporũ uł quaꝵliłet rex opo¬
tunicatib ꝯstrictiꝰ tibi quasi quadã sorde iũ¬
legis et oĩm dminaꝵ scripturaꝵ plenitudo esse
ligi eprimꝰ Ut autẽ quisq se diligat alio spũ¬
ali p̃cepto nõ est opꝰ caritas ista amorda est

Expanded text:
pro locorum et temporum, vel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte junlegis et omnium divinarum Scripturarum plenitudo, esse ligi et proximus, ut autem quisque se diligat alio speciali praecepto non est opus. Charitas ista amor Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ta idqd̃ domnus ait
sum Ideoq cciam mu¬
lieres q̃ mĩfimo gra¬
du sũt uult esse sine
demulierib loquitur
ordiuari qd̾ ccͣ auctori¬
tatẽ est. diacones post
iuterpõitiõem demu¬
lierib ic̃m dediaco nis
dicit diacones ⁊̃ sint
iiri uniꝰ uxoris qui
deꝰ decreuit hõnũ cum

Expanded text:
quod Dominus ait: sum . Ideoque etiam mulieres quae in infimo gradu sunt, vult esse sine de mulieribus loquiturordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones sint viri unius uxoris, quam Deus decrevit homini, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nis et uere custure et
est magnũ qr mag¬
nitudinis euis nõ est
sius et manifesterim
magnũ qr apparuit
perpredicationẽ et
per multa miracula
sis ei negligens pro
quatantũ fecit ma¬
nifestũ dico in carne

Expanded text:
Et est magnum, quia magnitudinis ejus non est finis, et manifeste magnum, quia apparuit per praedicationem, et per multa miracula.sis ei negligens pro qua tantum fecit. Manifestatum, dico, in carne
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑans me cito uenire
me cito uenire ad te
scias quo modo opor¬
teat te ꝯũsari. scdm
diũsitates singulorũ
uidomo dei ideo caute
inea agendũ est qr
domus dei esti q̃ ẽ eccł.¬

Expanded text:
sperans me venire me cito venire ad te.scias quomodo oporteat te conversari, secundum diversitates singulorum, in domo Dei, ideo caute in ea agendum est, quia domus Dei est, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
hu. s ait et hii. In hos
habentes minis muli
rib ordinandorũ do¬
cens quales debeant
cẽ ait gͦ mulieres or¬
dinãdoꝵ siliter oꝑter
necestii ñ sũt collendi
et nota qd̾ cũ scm̃ pre¬

Expanded text:
hi, sed ait, et hi. In hoc habentes ministrent.ribus ordinandorum, docens quales debeant esse. Ait ergo: Mulieres ordinandorum, similiter oportet necessarii non sunt tollendi. Et nota quod cum sanctum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ciat quidebet cẽ pa¬
cic̃s ut eũ sequat᷑
qui posuit dorsu
facere. sticħ em̃ inpu¬
dentiꝰ est atrogancia¬
titcorũ qui garru¬
litatẽ auctoritatem¬
catis pene om̃s laborant idoo p̾ciprr ep̃m no
ee̾ cupidũ qr facile auisto deiuaret. domiu sue
i familie. bñ p̃positũ. ñ ut opes augeat. uł hi
alia faciat s ut qd̾ ppłis peccepturꝰ est prius
sibulo templi cũ inulerib dormiebant et ue¬
lio ñe predam putautes q  ĩ hostiis erat ĩsis

Expanded text:
iat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui posuit dorsumfacere. Nihil enim impudentius est arrogantiaticorum, qui garrulitatem auctoritatemtatis pene omnes laborant, ideo praecipit episcopum non esse cupidum, quia facile a justo deviaret. Domui suae, id est familiae, bene praepositum, non ut opes augeat, vel hujusmodi alia faciat, sed ut quod populis praecepturus est: prius tibulo templi cum mulieribus dormiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas
Abbreviated transcription (Latin):
tilibus Pecitis ut quire
ligioni ligioni detrahũt
euis uite decralxre aĩoñ
audeant qualis gͦ descͥp
ẽ oportet op̃m esse ut ñ

Expanded text:
tilibus, haereticis, ut qui religioni detrahunt, ejus vitae detrahere non audeant. Qualis ergo descriptus est oportet episcopum esse, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
minus hodie pontifex
est exi ĩtheatro hodie ĩ
eccłia uespere. ĩ curro ho¬
dcie ĩ altati dudũ fac¬
nit. ne elatus. ĩ suꝑbiã¬

Expanded text:
menus, hodie pontifex est; heri in theatro, hodie in Ecclesia; vespere in circo, hodie in altari; dudum faunit. Ne elatus in superbia
Abbreviated transcription (Latin):
lum qͣi pauca dixis¬
set de huiꝰ pontifi¬
cis dignitate bre
dc̃a eo quod breuit̃
totam summam ca
dyxi. si modo fatio
capitulum aũt su¬
ꝑ ea que dicumtur
i. dignuis laudem
incipit capitulum
⁊ funt ibi deus. ⁊
ñ ho. fatiens gͦ ca¬
pitulum ait. talẽ
ħ emꝰ pontificem.
qui ñ dico sedit. s
cõsedit. quia deus
as gemine sb̾e. in
ferandam mu¬
nera. ⁊ hostias
cõstituitur un¬
de neccesse est
et hunchere a¬
liquid quodof¬
ferat. Si er¬
go eẽt supert̾¬
ram. nec eẽt sa¬
cerdos eum ess¬
ent qui osfer
qui qduiesct. ⁊ uidi¬
cat. ⁊ secumdum na¬
ꝑ materiales celos.

Expanded text:
um pauca dixisset de hujus pontificis dignitate brevdicta, eo quod breviter totam summam capdixi, sed modo facio capitulum super ea quae dicuntur, id est dignius laudem incipit capitulum, et finit ibi: Deus et non homo. Faciens ergo capitulum ait: talem habemus pontificem qui, non dico sedit, sed consedit, quia Deus as geminae substanferendum munera et hostias constituitur; unde necesse est et hunc habere aliquid quod offerat. Si ergo esset super terram, nec esset sacerdos; cum essent qui offerqui quiescit et judicat, et secundum er materiales coelos,
Abbreviated transcription (Latin):
in ilł. ñ ait. qui feci̾t eamuiu in illa cum p̾¬
misisser. Lex nõ est ex fide ut intelligas le¬
in hiis oꝑib cimebant. utiq siñ ea fecisset
h̾ebit p̾mium. ne ista morte puniatur. alit̾
eium pleccteretur. Qui autem ex fideuuit
quis presentia queuidentur. ł cupit ł tuni
Alia ñ mutantur. Ap̃¬

Expanded text:
illis. Non ait: Qui fecerit eam, vivet in ea, cum praemisisset: lex non est ex fide; ut intelligas lein his operibus, timebant utique, siebit praemium, ne ista morte puniatur, aliter enim plecteretur. Qui autem ex fide viviquis praesentia quae videntur, vel cupit, vel timet, Alia non mutantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nus qs̃ ut qui inscło bonos deprimũt ⁊ persotu¬
tionil affligũt ĩ futoͣ eadẽ paciantur que faciunt
illi autem sint ĩ reqiuie qui magnã tribulationẽ
passi sĩi ꝓregno eterno ułita. quas. suis: ⁊ agit de
uidicio presanti quosinit deus malos affligere lo
tribulationũ tribulationũ. quas stisti. in ep uis. ui
d̾i .i. idoo głamur qr sustinetis ita ut sitis exempłu
idocum̃tũ aliis quid̾ uste iudicat deus dñ suos per¬
nittit affugi ⁊ malos ꝓsperari uident cñĩ uos ex
malis ĩme ꝓficere illos exprosperis deciores eẽ nta
ens estĩ etempsu ne fatigentur dum corripiũtur adõ
qu flagellat onĩem filiũ quẽ tecipit apud quem
est usũ ut iicipiat adomo eiuis uidiciũ petrus art

Expanded text:
tius quam ut qui in saeculo bonos deprimunt et persecutionibus affligunt, in futuro patiantur eadem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de judicio praesenti, quo sinit Deus malos affligere bonpro patientia tribulationum quas sustinetis id est ideo gloriamur, quia sustinetis ita ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde Petrus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sinõ mox daru̾it cua
bona intentio nõ tñ
poterit abscõdi sicud¬
quorumdam ho. peo.¬
uiam sunt manifeᷤ¬
tadicit ea de quib¬
clarum est quo aĩo
cedentia ad iuditĩ
quia susta sequit᷑¬

Expanded text:
si non mox claruerit tua bona intentio, non poterit abscondi, sicuquorumdam hominum peccsta sunt. Manifesta dicit ea, de quiclarum est quo animo cedentia ad judicium, quia si ista sequit
Abbreviated transcription (Latin):
sit q̃stus. ser pietas
ẽ longe alius queᷤ
ꝑua sufficiunt qñ
rat. h̾re ꝙͣ neccẽ ẽ¬
nu nascendo intulimꝰ in hunc mundum ha
ut .i. nec dubium ẽ quia nec moriendo possu¬
mus auferre quidr aliquid de mundo uude
iob. nudus exiui de utero mr̃is mee. nudus

Expanded text:
sit quaestus, sed pietas est longe alius quaesparva sufficiunt, quando rat habere quam necesse nascendo intulimus in hunc mundum, haud id est nec dubium est, quia nec moriendo possumus auferre quid, id est aliquid de mundo. Unde Job: Nudus exivi de utero matris meae, nudus
Abbreviated transcription (Latin):
rum .i. in expedi.ius ad
s aluend̾ set semper cir¬
caunde recte ait. lan¬
guens nõ enmrecusã¬
dofidem. penitus mo¬
ritur. nec ad u̾tatis
uet circa questioẽs. et
pugnas u̾bornr q̃sti¬
o enim erat an aliqͥs
ex eif dẽs prĩb sunt or¬
ti et omnes xpistusre¬
demit. Item u̾borum
pugne uidebantur
quia dominus dicit
si filius uos liberauit
uere liberi eritis ħ enĩ
set sensus condat. se
gnis. et questioĩb o
nuntur inuidie. et
concep̃tionesquia qͥ
suos hñt inuident
et contendunt. et bl¬
asphemie in deum qͥ
alien a tollit sibr ⁊
suspitões male qͣihãc
libertatem fuytimus

Expanded text:
 est inexpeditus ad solvendum, sed semper circa. Unde recte ait, languens: non enim recusando fidem penitus moritur, nec ad veritatiuet circa quaestiones et pugnas verborum. Quaestio enim erat an aliquis ex eisdem patribus sint orti, et omnes Christus redemit. Item, verborum pugnae videbantur, quia Dominus dicit: Si filius vos liberavit, vere liberi eritis . Haec sed sensus concordat. Ex gnis et quaestionibus, oriuntur invidiae et contentiones, quia qui servos habent, invident et contendunt: et blasphemiae in Deum, quia aliena tollit sibi; et suspiciones malae, quasi hanc libertatem finxerimus
Abbreviated transcription (Latin):
phylargiria. Si ergo auanitia hetur in libro
que ꝓpue est peccunie amor cum radix om̃iti
tate et ẽutiq aliquis homo nullum ꝙ nõ pro¬
ex cupiditate fit suꝑbus. et aliquis est qui ex
mator peccume nisi ꝑ ħ putaret se excellentio¬
rem eẽ. et est qui ñ amaret excellere. nisi pu¬
Quam cupiditatem quid̾ appetentes qui
enm petcuni am appetit cupere appetit erraue¬
runt afide. omnino
plures sollicitudiñ¬
crutiatus sustinẽt
qͣnto amplius desi¬
re nõ possunt. tu a̾t

Expanded text:
philargia. Si ergo avaritia habetur in libro, quae proprie est pecuniae amor, cum radix omnium tate. Et est utique aliquis homo qui ex cupiditaexmator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; et est qui non amaret excellere, nisi puQuam cupiditatem quidam appetentes, qui enim pecuniam appetit, cupere appetit, erraverunt a fide, omnino plures sollicitudincruciatus sustinent, quanto amplius desre non po
Abbreviated transcription (Latin):
uites eẽ. et nõ sũt
illis autemr qui iã
diuites sunt aliud
dare pauperib. et
addit. et incidũt
in desid̾ia multa q̃
diuitienutruint¬

Expanded text:
esse, et non sunt. Illis autem qui jam divites sunt, aliud dare pauperibus, et addit: Et incidunt in desideria multa, quae divitiae nutriunt
Abbreviated transcription (Latin):
utiq uerum est nõ
breis dicitur .ut ui.
annis seruiant et
gͣtis dimittantur li
men domnu. qͣi alie¬
na inuadentis. et doc¬
fideles cõu̾tantur qui

Expanded text:
utique verum est, non braeis dicitur: Sex annis serviant, et gratis dimittantur libmen Domini, quasi aliena invadentis, et docfideles convertantur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dum ei obicitur xp̃m
dixisse .s. reddite cesa¬
ri que sunt cesaris.
tetalis est superb su¬
perbia ñ ratio ducit̃
eum et ideo elatus ẽ
nõ patiens se iunci
quippe cum ad fauo
rendum in cõflitum
prorumpat. ꝙ amã¬
suetis et bonis uitat᷑
as uerborum
ex quib oriũ¬
tur inuidie
contentiones
suspitiones
male conflic¬
tationes hoĩ¬
num mente
corruptorum
et qui ueri¬
tur questũ
eẽ pietatem

Expanded text:
dum ei objicitur Christum dixisse: Reddite Caesari quae sunt Caesaris .te talis est superbus, superbia non ratio ducit eum. Et ideo elatus est non patiens se vinci, quippe cum ad favorem quaerendum in conflictum prorumpit, quod a mansuetis et bonis vitatur. as uerborum, ex quibus oriuntur inuidiae, contentiones, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et a ueritium quae stum esse pietatem
Abbreviated transcription (Latin):
TEB. umo modico sic eium ñ nocet castita¬
ti utẽ dico pp̃ cuum stomacumr ubi
sedes esd egritudinis. et freq̃ntes infirmi
um erdat ut se ipm̃ salubri regat. doctriua
prudenter enim deus sibi nult seruire nõ ut
nimietate debiles fiant et pꝰ medicorum suf¬
fragia requirant temperandum ẽ enim ut
si fieri potest ceptum obs equium gͣdatim
o nicħ facias decermuat ubi p̾uiditium sit
necc̃ium. et ubi nõ diuidens bona et mala ĩ¬

Expanded text:
tere modico vino; sic enim non nocet castitati. Utere, dico, propter tuum stomachum, ubi sedes aegritudinis, et frequentes infirmium dat, ut seipsum salubri regat doctrina. Prudenter enim Deus sibi serviri vult, non ut nimietate sua debiles fiant, et postea medicorum suffrasi fieri potest coeptum obsequium gradatim o nihil facias, determinat ubi praejudicium sit necessarium, et ubi non, dividens bona et mala i
Abbreviated transcription (Latin):
dĩffidũt deec̾nis uł dequoꝵ salute nos diffidi¬
mꝰ et idco ereptiei stt graci ereptori xp̃o qui intra¬
uit indom̃ fortis ĩ suo dñatu genꝰ humanum
hñtis. ⁊ priꝰ ip̃m aligauit .i. euis coħ̾cuit et cõhi¬
buit porestatẽ potestatis sue forciorib uiudis
⁊ sic ecipuit uasa eiꝰ q̃ cũq p̾destinauit eripere

Expanded text:
diffidunt de aeternis, vel de quorum salute nos diffidimus, et ideo erepti ei sint grati ereptori Christo. Qui intravit in domum fortis in suo dominatu genus humanum habentis, et prius ipsum alligavit, id est ejus coercuit et cohibuit potestatem, potestatis suae fortioribus vinculis, et sic eripuit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripere.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ. s ĩmaxinĩa maliuolentiam suis scelib
ołduratũ Unde nemo sane fidei credit uł dicit
hos apostatas angelos ad p̾sinã pietatẽ correcta
infilios diffidentie nisi oꝑa stla maladñ primis
inarie qr ipãm diffidentiam ⁊ ĩ fiłitatẽ qua
suit iniiniti fidei perqmͣ scit eos posse mũda

Expanded text:
ciendum, sed in maximam malevolentiam suis sceleribus obduratum. Unde nemo sanae fidei credit vel dicit hos apostatas angelos ad pristinam pietatem correcta in filios diffidentiae, nisi opera sua mala? et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sint inimici fidei, per quam scit eos posse mundar
Abbreviated transcription (Latin):
A0
asperis ubis ꝑ sistentes. ⁊ ħ in omui patĩa repug¬
nantium. ⁊ dectrina. accipientium .i. ita ut pã¬
tient̾ sustincas repugnantes. ⁊ doceas. accipiẽ
tes. ⁊ nota ꝙ huic acriori persuadet apostolus
patĩam tito minis patienti ꝑsuad imꝑium. a¬
rit enim tẽ¬

Expanded text:
a, asperis verbis persistentes, et hoc, in omni patientia repugnantium et doctrina accipientium, ita ut patienter sustineas repugnantes, et doceas accipientes. Haimo Et nota quod huic acriori persuadet Apostolus patientiam, Tito nimis patienti persuadet imperium. rit enim. Q
Abbreviated transcription (Latin):
set secumdum¬
p̾cepit eẽ iustand̃¬
ut ocͣ ħ quod futurͣ
tales enundicit fu¬
turos. quiprodesi¬
deriis suis deceri uo¬
lunt. ut a magistri¬
cõstantib. ⁊ ueraci¬
b ad hos cõũtant᷑¬
qui ħ illos doceant
que libent̾ audi ãt¬
quia uĩtas illis as
relicta uã doctrina
fabulis uacent ⁊ p¬

Expanded text:
non sustinebunt sanam doctrinam, nferent saltem audireTales enim dicit futuros, qui pro dederiis suis doceri volunt ut a magistriconstantibus et veracibus ad eos convertantuhaec illos doceant quae libenter audiaveritas illis aspera relicta vera doctrina fabulis vacent.
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur abscedere paulatim tñ u̾bi iugore
ꝑ medullas penetrante sanatisuit. ⁊ c̃scrꝰ ip¬
tura dicat in multiloquio ñ effugies peccm̃. ñ
ẽ dicend̾ istum. multum eẽ locutum. ⁊ si apꝰ¬
tolus dicat insta oportune inportune ĩtantilo¬
quio enim ñ est multum. ꝙ ẽ necͣtͣium. ⁊
argue de pecc̃is negligent̃ ł ita pod̾: legi.¬
⁊ distingui. ĩsta oꝑor. ꝯ ĩꝑor. argue. deinde

Expanded text:
videntur abscedere, paulatim tamen verbi vigore per medullas penetrante sanati sunt, cum Scriptura dicat: In multiloquio non effugies peccatum , non est dicendum istum multum esse locutum, et si Apostolus dicat, insta opportune importune. In tantiloquio enim non est multum quod est necessarium. Et argue, de peccatis negligentes. Vel ita potest distingui. Ista opportune importune argue. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
uideos. de male dooͬe
mit nos de maledic
ut reus occiditur¬
⁊ dum in euis cõtu¬
meliam dicitur.¬
ceco illuminato tu
discipulus illuis si.
nos discipull moy¬

Expanded text:
udaeos de maledicto mit nos de maledictut reus occiditurt dum in ejus contumelia dicituraeco illuminato: Tu discipulus illius sis, nos discipuli Moy
Abbreviated transcription (Latin):
ne futuri ħ̾etici negent eius u̾am eẽ mortem.
gerent. Igitur contͣ lõge futuros h̾eticos. de
longe clamat moyses. sine causa t̾giũs amini
o hetici quib displic ui̾tas mortis xp̃i male¬
dic. enim om. qui pen. in ligiun. ñ ille aut il¬
lẽ. l omnis omnmo ⁊̃ filius dei. semꝑ uiuuꝰ ĩ
iusticia sua mortuus autẽ pp̃ delicta nostra. in
crne suscepta ex pena nr̃a sic. ⁊ semꝑ bñdc̃s ẽ
in sua iusticia. Maledõs autem in sua morte
hominẽ mnortem suscepit᷑. exillo ⁊ ꝓ illo ⁊̃ ma¬
mortem ñ ꝑtinere diceretur si amaledcõ penitꝰ
separare . Insipiens quidem honorificentia xp̃m
a maledcõ que morti cõuuictum est separat. ⁊
it̾a uere mortuum nogat dicens pependisse in lig
pectͣi. ł ex benedoõe uenit. ł exmaledcõe. si ex be¬
iusticiam ex maledoõe uenisse. qua dicitur. si
gis. Ut ⁊̃ exgentib que ñ sb̾ in aledcõe legis.
erant fieret bñdoo abrabe proiissa. ⁊ h̃m xp̃o

Expanded text:
ne futuri haeretici negent ejus veram esse mortem. ngerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamat Moyses: Sine causa tergiversamini, o haeretici, quibus displicet veritas mortis Christi. Maledictus enim omnis qui pendet in ligno, non ille aut ille, sed omnis omnino, etiam Filius Dei semper vivus in justitia sua, mortuus autem propter delicta nostra, in carne suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus est in sua justitia, malehomine mortem suscepit, ex illo et pro illo etiam mamortem non pertinere diceretur, si a maledicto penitus separaretur. Insipiens quidem honorificentia Christum a maledicto quod morti conjunctum est separat. Et ita vere mortuum negat, dicens pependisse in lignpeccati, vel ex benedictione venit, vel ex maledictione. Sed si ex besententiae justitiam ex maledictione venisse, qua dicitur: Si gis, ut etiam, in gentibus, quae non sub maledictione legis erant, fieret benedictio Abrahae promissa. Et ho
Abbreviated transcription (Latin):
cati. Cur ergo tuneret moyses dr̃e maledictum.
ꝙ paulus ũ timuit dĩe peccatum : plane ħ ꝓpħa¬
od dicere debuit et predicare nec ui ħ ꝙ maledõs¬
est apellatus qui pend in ligno cõtumelia in
ini hominis est. Si. ergo diceret mors maledõa ẽ
nemo horresceret. Item si drẽt pecc̃m maledcm̃
est. Nemo miraret᷑  Quid at pependit in ligno
nisi caro mortał. cuiꝰ mortalitas ex pocc̾o uenit.
ses exaltauit serpentem in heremo suꝑ lignum:
In illa enim figuramors domini pendebat uiligno
nec mneo ⁊ maior inudia est quod addidit deo
nunc łxtur m aledõs est adeo. In antiquis tamẽ
lebreorum codicib ñ hetur nomendei. ⁊ peto p᷑
passioem̃ domini ab aliquo appositum eẽ ut noͨ
qui maledciũ a deo credimꝰ xp̃m. in famaret. S
ñ ẽ ħ in cõtumẽliam domini qui ideo dicit᷑ ma¬

Expanded text:
at. Cur ergo timeret Moyses dicere maledictum, quod Paulus non timuit dicere peccatum? Plane hoc propheta dicere debuit et praedicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est qui pendet in ligno, contumelia in eccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors maledicta est, nemo exhorresceret. Item, si diceret: Peccatum maledictum est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno nisi caro mortalis, cujus mortalitas ex peccato veterises exaltavit serpentem in eremo super lignum. In illa enim figura mors Domini pendebat in ligno. Nec in eo etiam major invidia est, quod addidit, Deonunc habetur, maledictus est Deo. In antiquis tamen Hebraeorum codicibus non habetur nomen Dei, et puto post passionem Domini ab aliquo positum esse, ut nos qui maledictum a Deo credimus Christum, infamaret, sed non est hoc in contumeliam Domini, qui ideo dicitur m
Abbreviated transcription (Latin):
sufficeret. si suspenderetur. et quia ħ pena oe¬
teris abiectior ⁊ ignominiosioꝵ erat. ideo in
deut̃õnomio drm̃ est ut qui supensus fuerit
in uespera deponatur. ⁊ ostendit qͣre quia
nam. quod suspensus moritur reus: et quod
illiõ est usq ad uesꝑam. ut tunc deponatur.
eo sepetiatur nesi diutins ibisit. mauis sis
obprobrium. et in acula generi eius. ab ħ gͦ
maledcõ pene ostenditur xpc̃ nõ fuisse in mu¬
nis. hau auctoritate. quia scriptũ est male
timuit : de ecd̾ die ꝓ omnib mortuus ẽ ħ eũ
est maledictus ẽ. ꝙ mortnuis ẽ. qr mors ip̃a ex
maledcõ ẽ. maledictum ẽ om̃e pecciũ. siuie ip̃

Expanded text:
sufficeret si suspenderetur, quia haec poena caeteris abjectior et ignobilior erat. Ideo in Deuteronomio dictum est: Ut qui suspensus fuerit, in vespera deponatur, et ostendit quare, quia nam quod suspensus moritur reus, et quod illic est usque ad vesperam, ut tunc deponatur et sepeliatur, ne si diutius ibi sit, majus sit opprobrium et macula generi ejus. Ab hoc ergo maledicto poenae ostenditur Christus non fuisse immunis hac auctoritate; quia scriptum est: Maletimuit de eodem dicere, pro omnibus mortuus est. Hoc enim est maledictus quod mortuus est, quia mors ipsa ex maledicto e
Abbreviated transcription (Latin):
fit. Suscepit̃ autem xp̃c sine reatu suppliti¬
um nr̃m. ut uide solueret reatum nr̃m. ⁊ fi¬
nir ⁊̃ supplituim nr̃m. Uñ alibi apostolus
ait̃. misit deus filium suum insimilitudi¬
nem carnis pecc̃i. ut de peccõ dap̃nar pecc̃m.
⁊c̃. quia enum et pectõ mors ẽ illa aũt caro
qͣmuis ex uirgine camen mortał facit eo ip̃õ qͥ

Expanded text:
fit. Suscepit autem Christus sine reatu supplicium nostrum, ut inde solveret reatum nostrum, et finiret etiam supplicium nostrum. Unde alibi Apostolus ait: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum etc. Quia enim de peccato mors est, illa autem caro quamvis ex Virgine, tamen mortalis fuit; eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
b nõ enun ideo est¬
maledictus quiacru¬
cificus est s quia
uitalem incidĩt re
tatus. tamen ñ fuit᷑ ma ledictus male doõe
culpe. et si maledoc̃e pene ꝙ aledictio gemina¬
et secumdum penani. Ostensoigitur qualit ħ
nos. a reatu predicatõis. qui pp̃ ħ fc̃s est pro
nob̾ reiu̾tate maledictum .i. mortalis. morta¬
litas autem ex peccõ ẽ. ioꝙ. ⁊ ip̃a in. aledictio
dicitur ⁊ ex ea aliquid maledictum Ne aũt hor¬
reas . & dicis xp̃m eẽ maledictũ ꝯfirmat auc¬
coritate ꝓpħe moysi subdens. Qui a ⁊c̾. Qiuẽ¬

Expanded text:
 Non enim ideo estmaledictus, quia crucifixus est, sed quia talem inciderit reatatus, tamen non fuit maledictus maledictione culpae, etsi maledictione poenae. Maledictio enet secundum poenam. Ostenso igitur qualiter hic nos a reatu praevaricationis, qui propter hoc factus est pro nobis rei veritate maledictum, id est mortalis. Mortalitas autem ex peccato est, ideoque et ipsa maledictio dicitur, et ex ea aliquid maledictum. Ne autem horreas quod dicit Christum esse maledictum, confirmat auctoritate prophetae Moysi, subdens: Quia, etc. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
um. Etet om̃e uerb̾¬
accusatorum i. duo¬
b ł trib testib ap¬
probatis. si quid q̃re¬
tur adiudicandum
aliqm̃. et si assertõe
testium culpam in¬
uenero ñ parcam si¬
cut p̾dixi bis. cum
predixienun. et p̾di

Expanded text:
um stabit omne verbaccusatorum, id est duobus vel tribus testibprobatis. Si quid quaeretur ad judicandum m, et si assertione testium culpam innon parcam sicut praedixi bis, cum praedixi. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dicam ego possum
tribuere. ꝙ in nob̾
facit. sicut apostolꝰ¬
firmꝰ s potens apparuit. ex his que int̾uos fe¬
cit. cũ donadedit ꝙ exꝑti ñ dubitãt. s ab eopoᷤ¬
se puniri. Quia uiderunt ĩ nõie ei mortuos.
suscitatos. demones fugatos. ⁊ surdis audit̃
mutis affatũ. claudiͤ
gͥssum. cecis uisum

Expanded text:
n dicam ego possum,tribuere quod in nobis facit, sicut Apostolfirmus, sed potens apparuit ex his quae inter eos fecit, cum dona dedit, quod experti non dubitent se ab eo posse puniri. Quia viderunt in nomine ejus mortuos suscitatos, daemones fugatos, surdis auditum, mutis affatum, claudis gressum, caecis visum
Abbreviated transcription (Latin):
am et sicr¬
ucifixus est
ex infirmita¬
uit ex iurtu¬
Lam et nos
infirmi sum᷑
in illo. set ri¬
uemus cum
eo ex uirtute
dei in nobis.¬

Expanded text:
Nam etsi crucifixus est ex infirmitauit ex uirtuam et nos infirmi sumus in illo, sed uiuemus cum eo ex uirtute Dei in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tens int̾ testamenta diuersitas. Inter testam̃
cramenta sunt diuisa. set ⁊ promissa. distĩc¬
tio ẽ passio xp̃i. in cuus morte cõstat s̃ terrena
set et̾na promitti: In morte enum unigeniti.
bi enim.¬

Expanded text:
diversitas. Inter Vetus cramenta sunt diversa, sed et promissa, distinctio est passio Christi, in cujus morte constat non terrena, sed aeterna promitti. In morte enim Unigeniti bi enim
Abbreviated transcription (Latin):
est legale matruoni¬
ũ ad ust̾ estis. ⁊ filie ue¬
subcreatoris uen̾atiõe
ñ dimitat insidelem
consencientem ħitate.
qd̾ si ĩfidelis iur uel
mulier discedit odio
fidei di̾cedat. nĩ ꝓ eo fi
elis deserat. eo enĩ inodo muliet ĩ¬
qñ . ꝙ sdeo dico disce¬
cedentẽ. s qmͣ du in
pace simul cẽ posst̾ ñ
seꝑentur si i̾co pou̾̃t

Expanded text:
est legale matrimonium, adulteri estis, et filii vesub Creatoris venerationenon dimittat infidelem consentientem habitare. Quod si infidelis, vir vel mulier, discedit, odio fidei, discedat, non pro eo fidem fidelis deserat. Eo enim modo mulier idicat: Ideo dico discecedentem. Sed quandiu in pace simul esse possunt non separentur, si in eo pot
Abbreviated transcription (Latin):
discordie ⁊ nõ oportet
nos litigare cũ discedẽ¬
te. qr odio dei discedit
est ne fidelis desetat
ĩfidelẽ ꝑcã q̃ forte e

Expanded text:
discordiae. Et non oportet nos litigare cum discedea odio fidei discedit.a hortatus est ne fidelis deserat infidelem per ea quae forte e
Abbreviated transcription (Latin):
tant̃ apħam dr̃e potuisse ut ostend̾ et quid ĩ hiis u̾̃b̾
q̃reremus ut ñ comiecturis ut̃is aliquid ausi dr̃e iu¬
decmͣ subd̾ ee ponit. sacram̃tũ. hoc magnũ ẽte ne
aliqͥs putarit ñ uro eẽ et ip̃core secũd̾ uĩriusq
natural̾ serus copulationẽ corporalemq migturã

Expanded text:
tam dicere potuisse. Et ut ostenderet quid in his verbis quaereremus, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur, subdit et exponit: Sacramentum hoc magnum est. Et ne aliquis putaret in viro esse et uxore secundum utriusque naturalis sexus cop
Abbreviated transcription (Latin):
et bñ xͤ diligit ⁊ nuctit eccłiã ut carnẽ suã qr corpꝰ
eiꝰ est et hiꝰ corpꝰ suinus menbra om̃s fideles: ⁊ alii de
carne eiꝰ. sunt i. ĩ firini qui ĩdigent sustentari fortib
fortes incuiuis rei figuta adã qui erat forma suti cũ
decosta sua fcãm mulie̾im uidiss ĩgenesi dicit ħ os
stituti alii sumus ut ossa .s. flobusti alii ut caro .s. ĩ

Expanded text:
diligit et nutrit Ecclesiam ut carnem suam, quia corpus ejus est, et hujus corporis sumus membra omnes, fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent sustentari fortibus perfecti et fortes. In cujus rei figura Adam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os stituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut caro, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ ergo xp̃c fudit sã¬
guinẽ ut laudaret
macłam eccłie et et¬
tendit se ĩcruce ut
tolłet rugã. sic et ui¬
ri siopus est debent
mori pro saluandis
uxorib et u̾bo uite
eas ĩ struere ut eͥtͥi
ro sũt ⁊ mulier portio corporis uiri est. et bñdixi

Expanded text:
Sicut ergo Christus fudit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut ro sunt, et mulier portio corporis viri est. Bene dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
co iaccessibilem qr
accedit. sed cuidatur
ta inaccessibilis est¬
ameN. lux illa. quia ip̃e est qͣm nemo
hominum iudit . ex se. set deus fõs
uidet cum de luce agent nunc de ipõ deo loqui
quia id̾ ꝑ ipe ẽ et lux. sec nec uidere pot̾ ho¬
mo in hac uita post autemuidebit. Nichꝰ ħ
dictum est quia nõ cõueniat trinitati qr se¬
cumdiun ui̾tatem trinitas unus deus est be
quia solus pernaturam est inmutabił qr ñ¬

Expanded text:
co, inaccessibilem, quia et ex se, sed cui datur ta inaccessibilis est lux illa, quia ipse est quem nemo hominum vidit ex se, sed Deus factus videt, cum de luce ageret. Nunc de ipso Deo loquitur, quia idem est ipse et lux; sed nec videre potest homo in hac vita; post autem videbit. Nihil hic dictum est quod non conveniat Trinitati, quia secundum veritatem Trinitas unus Deus est. Bequia solus per naturam est immutabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝙ enim pater fa¬
cit ħ et filius sun¬
liter facit et spiritꝰ
sanctus. deus ergotͥ
etiam suos facit be¬
atos. et potentes et
reges sui. et dommꝰ
impiorum unde sb̾¬
dit. Rex re. et .do.¬

Expanded text:
cunque Pater facit haec et Filius, similiter facit, et Spiritus sanctus. Deus ergo tretiam suos faciet bonos et potentes, et reges sui et dominos imperiorum. Unde subdit: Rex regum et Do
Abbreviated transcription (Latin):
sticcessorib prospector
quib uita est ita ⁊
eum mmuiteris qui c̃
set quod dixerat asfir
honesta. confessio p̾¬
cipio in ꝙͣ ut serues
mandatum .i. illud
in est inmaculata

Expanded text:
successoribus prospector quibus vita est, ita et eum imiteris, qui cum sed quod dixerat affirmona et honesta confessio. Praecipio, inquam, ut serves mandatum, id est illud od est sin
Abbreviated transcription (Latin):
od nõ cupidus facit᷑. pie¬
tatem ut genti. cõdecendas quod nõ cu¬
pidus facit fidem ueram qui ueram fid̾ de
deo ħt nõ cupit in miseriis fieri diues. nec
pluris est eimundus. qͣm deus. caritatem
der et pioximi quapenitus caret cuꝑidꝰ.¬
patientiam in ansuetudinem quib caret
cupidꝰ. quia nec patieuter fero aduers añ
erta bonũ
certamen fide¬
i apprehente
uicam etern¬
am in quam
uocatus es et
confessus bo¬
nam confes¬
sionem. corã
multis testi

Expanded text:
od non cupidus facit; pietatem, ut egenti condescendas, quod non cupidus; fidem, veram. Qui veram fidem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret cupipatientiam, mansuetudinem, quibus caret cupidus, quia nec patienter fert adversa, nec erta bonum certamen fidei, apprehende vitam aeternam, in quam vocatus es, et confessus bonam confessionem colam multis testi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tale certam̃¬
s. quod pro fide fit
uocatus es nõin ali¬
ud. et ħ ẽ quod sb̾ dit
in qͣ habendam uo¬
catus es et etiam io
debes quia confessꝰ¬

Expanded text:
quasi dicat: Certamlicet quod pro fide fit,vocatus es, et non in aliud. Et hoc est quod subdit: In quam habendam vocatus es, et, etiam ideo debes, quia confess
Abbreviated transcription (Latin):
singularit᷑ unctus singularit xp̃c. Unde omneᷤ¬
xp̃iani unguntur. Et tu in principio Post
humanitatis excellentiam it̾m redit᷑ ad et̾nit.¬
tem filii ostendendam. utens auctoritate ꝓphe
qui de filio. ⁊ ad filium. aitita. et tuo domine
fili: dei. in principio rerum .i. añqͣm res eeñt
fundasti t̾ram. ad litt̾am. Ideo dicit᷑ in principi

Expanded text:
singulariter unctus, singularitesingulariter unctus, singulariteChristiani unguntur. Et tu in principio. Ambrosius Post humanitatis excellentiam iterum redit ad aeternitatem Filii ostendendam, utens auctoritate Prophetae, qui de Filio et et ad Filium ait ita: Et tu, o Domine, fili Dei, in principio rerum, id est antequam res essent, fundasti terram ad litteram. Ideo dicit in principio,
Abbreviated transcription (Latin):
nullo indiguit. Nota quod repetitur deus ex ma
iupcit de deus tiuis .s. pr̃ in latino putatur idem ca¬
sus nominatuiis repetitꝰ. s in greco euidentissima
deus adeo. Quis est gͦ deus unctus a deo xp̃m in¬
tellige. xpistus enm dicititr a crismate cris¬
ma enim grece latine dicitur unctio. hoc nom̃
xp̃c unctionis est. nec ungebantur alibi regeᷤᷤ
ificat. Unctus ẽ gͦ deus a deo. ⁊ ip̃e deus. ut ung̾e¬
tur homo erat. ita homo erat. ut deus eẽt. ita de
spͥuali. Unde sb̾dit. Uircit dicõ oleo leticie ł exul¬
tationis. qr urmunis fuit apecco. Unde et cõsciã
hylaris fuit ei Uuxit gͦ eum deus pr̃ nõ uisibili
et corporali oleo. set sp̾u. scõ. quem scriptura nõie
olei exultationis figurata ut sol locutione signi¬
ficat hac unctione filius qui sic homo fc̃s est
ut maneret. deus plemis erat .i. spũ scõ ut in e¬
uuͣgelio legitur. Iħx autem plenus spũ scõre¬
omnes sancti. seo ille singularit᷑ sanctus scõꝵ

Expanded text:
nullo indiguit. Nota quod repetitur Deus ex mag unxit te Deus tuus, scilicet Pater. In Latino putatur idem casus nominis repetitus, sed in Graeco evidentissima Deus a Deo. Quis est ergo Deus unctus a Deo? Christum intellige. Christus enim dicitur a chrismate. Chrisma enim Graece, Latine dicitur unctio. Hoc nomen Christus unctionis est, nec ungebantur alibi reges eificat. Unctus ergo est Deus a Deo, et ipse Deus ut ungeretur, homo erat. Ita homo erat ut Deus esset, ita Deuspirituali? Unde subdit: Unxit, dico, oleo laetitiae, vel exsultationis, quia immunis fuit a peccato. Unde et conscientia hilaris fuit ei. Unxit ergo eum Deus Pater, non visibili et corporali oleo, sed Spiritu sancto, quem Scriptura nomine olei exsultationis figurata, ut solet, locutione significat. Hac unctione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut in Evangelio legitur: Jesus autem plenus Spiromnes sancti; sed ille singulariter Sanctus sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuanitate scnsus siu
qr transtoria amant
qr sensualitas surgĩt¬
. hñtes. ĩ cellectũ natura
tesligit quadã luce ĩteriore islustratur est ergo
quedam lux intꝰ quã ñ hũt qui nõ ĩtelligeret
gentũes dico alienati auita dei .i sine spe ĩ̾morta¬
amine et sicut uita corporis ẽ aĩa sicut aĩc uita
ẽ deus et qͦmo si ammna desiderat moritur sic
aĩa moritur si deserat deus aĩa Rccedent aluce
uisticie qnanto magis querit quid ĩueniat
ir iusticiam tanto plis slepessitur alumie u̾ta¬
exgc̃o trahitur .i. de
peceatis nõ dosentes¬
semẽt. ipõs tradide¬
runt peruosũtacẽ¬

Expanded text:
vanitate sensus sui, quia transitoria amant: quae sensualitas suggerit. Habentes intellectum naturals qui intelligit quadam luce interiore, illustratur. Est ergo quaedam lux intus, quam non habent qui non intelligunt. Gentiles, dico, alienati a fide Dei, id est sine spe immorta et sicut vita corporis est anima, sic animae vita est Deus: et quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritaeco trahitur, id est ex peccato non dolentessemetipsos tradiderunt per voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
dos .i. parua doctrina
doctrina paruoꝵ est
quasi uentus et tem
qua creati sũt est fc̃e
tutos quorũ doctrina
ut suꝑ p̾textu iu̾tatis
magis decipiad tra

Expanded text:
d est prava doctrina. Doctrina pravorum est quasi ventus et tempqua creati sunt. Et factatutos, quorum doctrina ut sub praetextu veritatis magis decipiat tra
Abbreviated transcription (Latin):
t qui non
ducat oĩa ñ iudicet
manducantem tanꝙͣ
at quo aĩo faciat. de¬
manifestis enĩ nͥ de oc¬
cultis iudicandũ esti¬
manifesta uo st̃ que
no possũt hono aĩo fi

Expanded text:
t qui non manducat omnia, non judicet manducantem tanquaat quo animo faciat. manifestis enim, non de occultis judicandum estManifesta vero sunt quae non possunt animo bono fi
Abbreviated transcription (Latin):
qr. neqr siedit reus est neq sinõ edit culpab ilil
est sitũ denotione hoc agiti ut ita. stabit aũ. qmͣ¬
dicens. seruũ alienũ. ꝯtinuo cñ respexit ad p̾desti¬
natos cũ ait. stabit. aũ. hoc de p̾dastinatis dicit.
ne sibi stare atrogent subdit. porens est enĩ deꝰ
ꝙ ait stat aut cadit ostendit se neicire quo abo

Expanded text:
 neque si edit reus est; neque si non edit, culpabilis tamen devotione hoc agit. Vel ita: Stabit autem, quadicens servum alienum, continuo tamen respexit ad praedestinatos cum ait, stabit autem, hoc de praedestinatis dicine sibi stare arrogent subdit: Potens est enim Deus oc autem quod ait, stat aut cadit, ostendit se nescire quo animo
Abbreviated transcription (Latin):
egtũ cognoscetis eos.
simplici cotde sine uit̾o concupiscentie quiꝙ hu̾a
possũt bono aĩo fi nõ bono uolebant illi cũ hoĩas
ceñt ferre snĩam inꝯccłta cordis dequib solus deꝰ
uidicat. uñ dr᷑. Nolite añ tp̃s uidicare. sũt argo
q̃dam fcã media que ignoram quo aĩo fiant

Expanded text:
eorum cognoscetis eos .plici corde sine vitio concupiscentiae quicupossunt bono animo fieri, et non bono, volebant illi, cum homines essent, ferre sententiam in occulta cordis, de quibus solus Deus judicat. Unde dicitur: Nolite ante tempus judicare . Sunt ergo quaedam media facta, quae ignoramus quo animo fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui cibos discanit
reputans alios mun¬
dicet olꝰ. hic iudigeet¬
assumi qui permicitur
edere olus inquo mil¬
ła q̃stio estiincuus esu om̃is secta consentit. Infir¬
mus gͦ est qui cibos discernit eo ꝙ uidei ꝓhibici st̃

Expanded text:
cibos discernit reputans alios munducet olus. Hic indigassumi qui permittitur edere olus, in quo nulla quaestio est, in cujus esu omnis secta consentit. Infirmus ergo est qui cibos discernit, eo quod Judaei prohibiti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃ores alii misere̾tur
⁊ alt̾um depitit non
sine iustitia. Infigło
enĩ sola uoluntas est
Indeo aũ uoluntas cũ
gtͣ figło. sic tota massa
s suo uicio iuste cor¬
rupta ⁊ lutosa est idõ¬
iustũ est. qr hoc erat
etnatura. Nota eñi na¬
tura nr̃a inip̃a radice
uiciata d̃iuino iudicio
debite dãpnationi est
uasa ire qd̃ oĩb debe¬
batur ⁊ abillo liberen¬

Expanded text:
peccatores, alii miseretur, et alterum despicit non sine justitia. In figulo enim sola voluntas est: in Deo autem voluntas cum ex figulo; sic tota massa 47 sed suo vitio juste corrupta et lutosa est. Idjustum est, quia hoc erat ex natura. Tota enim natura in ipsa radice vitiata divino judicio debitae damnationi est vasa irae quod omnibus debebatur, et ab illa liberen
Abbreviated transcription (Latin):
miam suã ostendit enĩ deus qnͣt̾ foait eis quos lib̾a¬
uit ⁊ gli̾ficauit cũ illi quos desetuit penã hũt qui parit̾
oĩb debebatur: Nota quia exũbis apłi quib usus est ĩ
hoc sermone dicens iacob gͣtis dilectũ ⁊electũ adeo esau
aũ uidias tepbatũ sicut i pharaonem ⁊ alios quosuo¬
luntate sua dens obdurat ostendituit ꝙ quida saunit
quib nec grãm apponit deus ut esau i pħoni cũ aliis

Expanded text:
iam suam. Ostendit enim quantum fecit eis quos liberavit et glorificavit, cum illi quos deseruit poenam habent, quae pariter omnibus debebatur. Nota quia ex verbis Apostoli quibus usus est in hoc sermone, dicens: Jacob gratis dilectum et electum a Deo; Esau autem judicio reprobatum sicut Pharaonem, et alios quos voluntate sua Deus obdurat, ostenditur quod quidam sunt, quibus nec gratiam apponit Deus, ut Esau et Pharaoni, cum aliis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatores ⁊ mt̾nis cũ suit exima massa ade de ꝙͥ ima¬
li qui sũt uasa ire cui debita erat dãpnatio ⁊ tota.
quippe ista massa iuste dampnationis reciꝑet debicũ
nͥ exea fac̾et ñ solu̾ itus s aiã misericors figłs alia
uasa ĩ honorẽ scd̾m grãm ñ scd̾m debitũ dũ ⁊ par¬
iuilis subuenit quoꝵ nulla m̾ita dicit possuit
⁊ maiores p̾uenit ut hr̾e aliquabona m̾ĩta pos¬
sint qr destitpe inobedĩe ducttur ꝓpago peccati at¬
q supplicii nõ ꝯdicione diuina s uoluntatis ini¬
quitate uiciata natuta q̃ adeo condica estbona
Si gͥ male uiuunt soi̾es de suo ẽ uł qd̾ originalit

Expanded text:
dicatores et interius, cum sint ex una massa Adae, de qua et mali qui sunt vasa irae cui debita erat damnatio. Tota quippe ista massa juste damnationis reciperet debitum, nisi ex ea faceret non solum justus, sed etiam misericors figulus alia vasa in honorem secundum gratiam, non secundum debitum, dum et parvulis subvenit quorum nulla merita dici possunt; et majores praevenit, ut habere aliqua bona merita possint, quia stirpe inobedientiae ducitur propago peccati atque supplicii, non conditione divina, sed voluntatis iniquitate vitiata natura quae a Deo est condita bona. Si ergo male vivunt homines de suo est, vel quod originalit
Abbreviated transcription (Latin):
dat bona malis ⁊ tam diu eos toserat ut ꝯuincat cos
iuste dampnarr ⁊ ut sideles magis eum diligant qui
osam suã mĩam per fornacẽ cribillationis ꝙͣ toslerant¬
loni ⁊ malis aquib qnͣto magis tribulationibꝰ exet¬
cũ posset iudicare statim. dru sustinuit ut ꝯq̃ti non
deꝑrrent quos p̾scuit n̾o credituros deus dico. uolẽs

Expanded text:
dat tot bona malis, et tandiu eos tolerat, ut convincat eos juste damnari; et ut fideles magis eum diligant, quicordiam suam, per fornacem tribulationis, quam tolerant a malis, quia quanto magis tribulationibus exercum posset judicare statim, diu sustinuit ut conqueri non deperirent, quos praescivit non credituros. Deus dico volens
Abbreviated transcription (Latin):
ioo autem
facio et faciam
ut amputem
ccõem eorum
qui uolunt oc¬
casionem ut
in quo głian¬
mantur sicut
ct nos. Name
ius modi pseu¬
do apostoli ope¬
seruaui menobis.
seruabo maxime ab¬
stinendostipendiode¬

Expanded text:
od autem facio et faciam, ut amputem occasionem eorum qui uolunt occasionem, ut in quo glorianiantur sicut et nos. nam huiusmodi pseudoapostoli, opeservavi me vobis sservabo, maxime abstinendo a stipendio de