comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Constituitq militũ numeros in cunctis
urbib iuda. quȩ erant uallatȩ muris. prȩsi¬
diaq disposuit in terra uda. & in ciuitatib
ephraim. quas cȩperat asa pater eiꝰ. Et fuit
dñs cũ iosafath qui ambulauit in uiis dauid
patris sui patrif su primis. & ñ sperauit in
baalim. sed in do patris sui. & prexit in prece¬
ptis illiꝰ. & ñ iuxta peccata isrł. Confirma¬
uitq dñs regnũ in manu eiꝰ. Et dedit om̃ĩs
iuda munera iosaphath. factȩq sunt ei infi¬
nitȩ diuitiȩ & multa gła. Cũq supsisset
cor eiꝰ audaciã ꝓpter uias dñi.
etiã excelsa & lucos de iuda abstulit. Tercio
autẽ anno regni sui. misit de principibus
suis bena il. & obdiam. & tachariã. & natha¬
nahel. & micheã. ut docerent in ciuitatib
iuda: & cum eis leuitas. & semeiam & na-¬
thaniam. & zabadiam. Asahel qͦ & semi¬
ramoth. & ionathan. adoniam & tobiam.
& obadoniam leuitas. & cũ eis elisama &
ioram sacerdotes. Docebantq in iuda

Expanded text:
nctis urbibus Iudae quae erant vallatae muris praesidiaque disposuit in terra Iuda et in civitatibus Ephraim quas ceperat Asa pater eius et fuit Dominus cum Iosaphat quia ambulavit in viis David patris sui primis et non speravit in Baalim sed in Deo patris sui et perrexit in praeceptis illius et non iuxta peccata Israhel confirmavitque Dominus regnum in manu eius et dedit omnis Iuda munera Iosaphat factaeque sunt ei infinitae divitiae et multa gloria cumque sumpsisset cor eius audaciam propter vias Domini etiam excelsa et lucos de Iuda abstulit tertio autem anno regni sui misit de principibus suis Benail et Obdiam et Zacchariam et Nathanahel et Micheam ut docerent in civitatibus Iuda et cum eis Levitas Semeiam et Nathaniam et Zabadiam Asahel quoque et Semiramoth et Ionathan Adoniam et Tobiam et Tobadoniam Levitas et cum eis Elisama et Ioram sacerdotes docebantque in Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
& confortatũ. dereliquit legem dñi. & om̃is
isrł cũ eo. Anno autẽ quinto regni roboam
ascendit sesac rex egẏpti in ierłm. quia
peccauerant dño. cũ mille ducentis currib.
& sexaginta milib equitũ: nec erat nume¬
rus uulgi. qđ uenerat cũ eo ex egỹpto. libies
scilicet & trogoditȩ. & ethiopes. Cepitq ci¬
uitates munitissimas in uida. & uenit usq
in ierłm.: Semeias autẽ ꝓpħa ingressus est
ad roboam. & principes iuda qui congrega¬
ti fuerant in ierłm. fugientes sesac. Dixitq
ad eos. Hȩc dicit dñs Uos reliquistis me. &
ego reliqui uos in manu sesac: Consterna¬
tiq principes isrł & rex. dixerunt. Iustus
est dñs. Cumq uidisset dñs qđ humiliati
essent factus est sermo dñi ad semeiã dicens.
Quia humiliati sunt. ñ dispdam eos. Daboq
eis pauxillũ auxilii & ñ stillabit furor m̃s

Expanded text:
et confortatum dereliquit legem Domini et omnis et confortatum dereliquit legem Domini et omnis Israhel cum eo anno autem quinto regni Roboam ascendit Sesac rex Aegypti in Hierusalem quia peccaverunt Domino cum mille ducentis curribus et sexaginta milibus equitum nec erat numerus vulgi quod venerat cum eo ex Aegypto Lybies scilicet et Trogoditae et Aethiopes cepitque civitates munitissimas in Iuda et venit usque Hierusalem Semeias autem propheta ingressus est ad Roboam et principes Iuda qui congregati fuerant in Hierusalem fugientes Sesac dixitque ad eos haec dicit Dominus vos reliquistis me et ego reliqui vos in manu Sesac consternatique principes Israhel et rex dixerunt iustus est Dominus cumque vidisset Dominus quod humiliati essent factus est sermo Domini ad Semeiam dicens quia humiliati sunt non disperdam eos daboque eis pauxillum a
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas dño dõ patrũ suoꝵ. & roborauer̃
regnũ iuda. & confirmauerunt roboã filiũ
salomonis ꝑtres annos. ambulauerunt eniͣ
in uiis dauid & salomonis annis tantũ trib
Duxit autẽ roboam uxorẽ maalath filiam
ierimuth filii dauid. abiahil quoq filiam
heliab filii esai. quȩ peperit ei filios ieus. &
somoriã. & zoomi. Post hanc qͦ accepit
maacham filiã absalon. quȩ peperit ei abiã
& thai. & tiza. & salomith. Amauit autẽ
roboam uxorẽ maacha filiã absalon super
om̃s uxores suas & concubinas. Nam uxoreᷤᷤ
decẽ & octo duxerat. concubinas autẽ sexa-¬
ginta filias. Constituit uͦ in capite abiam
siliũ maacha. ducẽ suꝑ om̃s fr̃s suos: ipsũ
eni regẽ facere cogitabat. quia sapientior
fuit. & potentior suꝑ om̃s filios eiꝰ. & in
cunctis finib uida & beniamin. & in umi¬
uersis ciuitatib muratis. prębuitq eis
ȩscas plurimas & multas petiuit uxores.
Tumq roboratũ fuisset regnũ roboam

Expanded text:
ino Deo patrum suorum. Et roboraverunt regnum Juda, et confirmaverunt Roboam filium Salomonis per tres annos: ambulaverunt enim in viis David et Salomonis, annis tantum tribus. Duxit autem Roboam uxorem Maalath, filiam Jerimuth, filii David: Abiail quoque filiam Eliab filii Isai: quae peperit ei filios, Jeus, et Somoriam, et Zoom. Post hanc quoque accepit Maacha filiam Absalom, quae peperit ei Abia, et Ethai, et Ziza, et Salomith. Amavit autem Roboam Maacha filiam Absalom, super omnes uxores suas, et concubinas: Nam uxores decem et octo duxerat, concubinas autem sexaginta filias. Constituit vero in capite Abiam filium Maacha, ducem super fratres suos: ipsum enim regem facere cogitabat, quia sapientior fuit, et potentior super omnes filios ejus; Et in cunctis finibus Iuda et Beniamin et in universis civitatibus muratis praebuitque eis escas plurimas et multas petivit uxores cumque roboratum fuisset regnum Roboam
Abbreviated transcription (Latin):
Recessitq isrł a domo dauid. usq ad hanc
diem: Tenit autẽ roboam in ierłm. & con¬
uocauit uniuersam domũ iuda & benia¬
min. in centũ octoginta milib electoꝵ
atq bellantiũ. ut dimicaret contra isrł.
& conuerteret ad se regnũ suũ. Factusq est
sermo dni ad semeiam hominẽ di dicens.
Loquere ad roboam filiũ salomonis regẽ
iuda. & ad uniuersũ isrł qui est in iuda &
beniamin. Hȩc dicit dñs. Non ascendetis
neq pugnabitis contra fr̃s ur̃os. Reuertat᷑
unꝯ quisq in domũ suam. quia mea hoc

Expanded text:
domo David usque ad diem hanc venit autem Roboam in Hierusalem et convocavit universam domum Iuda et Beniamin in centum octoginta milibus electorum atque bellantium ut dimicaret contra Israhel et converteret ad se regnum suum factusque est sermo Domini ad Semeiam hominem Dei dicens loquere ad Roboam filium Salomonis regem Iuda et ad universum Israhel qui est in Iuda et Beniamin haec dicit Dominus non ascendetis neque pugnabitis contra fratres vestros revertatur unusqui
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ dñi. reuersi sunt. nec ꝑrexerunt
contra ieroboam. Nabitauit autẽ roboam
in ierłm. & ȩdificauit ciuitates muratas
in iuida. Extruxitq bethleem. & etham. &
thecue. bethsur qͦ & soccho. & odollã. necñ
geth. & meresa. & ⁊iph. sed & urã. & lachis.
& arecha. saraa qͦ & ahialon. & hebron.¬
quȩ erãt in iuda & beniamin ciuitates¬
munitissimas: Cumq clusisset ea muris.
posuit in eis principes ciboꝵq horrea. hoc
est olei & uini. Sed & singulis urbib fecit
armamentaria scutoꝵ & hastarũ. Firma¬
uitq eas multa diligentia. & imꝑauit suꝑ
iudam & beniamin: Sacerdotes autẽ &
leuitȩ qui erant in uniuerso isrł. uenert̾
ad eum de cunctis sedib suis. relinquen¬
tes suburbana & possessiones suas. & trans¬
euntes ad iudam & ierłm. eo qđ abiecisset
eos ieroboam & posteri eiꝰ ne sacerdotio
dñi fungerentur. Iui constituit sibi sa¬
cerdotes excelsoꝵ. & demonũ uituloꝵq
quos fecerat. Sed & de cunctis tibub isrł

Expanded text:
ersi sunt nec perrexerunt contra Hieroboam habitavit autem Roboam in Hierusalem et aedificavit civitates muratas in Iuda extruxitque Bethleem et Aetham et Thecue Bethsur quoque et Soccho et Odollam necnon Geth et Maresa et Ziph sed et Aduram et Lachis et Azecha Saraa qquae erant in Juda et Benjamin, civitatmunitissimas. Cumque clausisset eas muris, posuit in eis principes, ciborumque horrea, hoc est, olei et vini. Sed et in singulis urbibus fecit armamentaria scutorum et hastarum, firmavitque eas multa diligentia, et imperavit super Iudam et Beniamin sacerdotes autem et Levitae qui erant in universo Israhel venerunt ad eum de cunctis sedibus suis relinquentes suburbana et possessiones suas et transeuntes ad Iudam et Hierusalem eo quod abiecisset eos Hieroboam et posteri eius ne sacerdotio Domini fungerentur qui constituit sibi sacerdotes excelsorum et daemonum vitulorumque quos fecerat sed et de cunctis tribubus Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
ad ieroboam filiũ nabath. Popłs autẽ uni¬
uersus rege duriora dicente. sic locutꝰ est
ad eũ. Non est nobis pars in dauid. neche
reditas in filio isai. Reuertere in taberna¬
cula tua isrł. tu autẽ pasce domũ tuã dauid.
Et abiit isrł in tabernacula sua. Super
filios autẽ isrł qui habitabant in ciuitatib
iuda. regnauit roboam. Misitq rex roboã
ad uramꝰ qui preerat tributis. & lapidauerus
eũ filii isrł. & mortuus ẽ. Porro rex roboã

Expanded text:
ad Jeroboam filium Nabat. Populus autem uniad Jeroboam filium Nabat. Populus autem universus, rege duriora dicente, sic locutus est ad eum: Non est nobis pars in David, neque haereditas in filio Isai. Revertere in tabernacula tua Israel, tu autem pasce domum tuam David. Et abiit Israel in tabernacula sua. Super filios autem Israel, qui habitabant in civitatibus Juda, regnavit Roboam. Misitque rex Roboam Aduram, qui praeerat tributis, et lapidaverunt eum filii Israel, et mortuus est. Porro rex
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur : Nel respondere quid debeo popło
huic. qui dixit michi subleua iugũ qđ impo¬
suit nobis pater tuus: At illi responderunt
ut iuuenes. & nutriti cũ eo in deliciis atq
dixerunt. Sic loqueris popło qui dixit tibi
pater tuus aggrauauit iugũ nr̃m. tu suble¬
ua. & sic respondebis. Mimimꝰ digitus m̃s.
grossior est lumbis patris mer. Pater meus
imposuit uobis iugum graue. & ego maius
pondus apponã. Pater ñs cicidit uos flagel¬
lis. ego uͦ cedam scorpionib Uenit ergoᷤ
ieroboam. & uniuersus popłs ad roboã die
tercio. sicut p̾ceperat eis: Responditq rex
dura derelicto consilio senioꝵ. locutusq est
iuxta iuuenũ uoluntatẽ. Pater m̃s graue
nobis imposuit iugũ. qđ ego grauiꝰ faciam.
Pater m̃s cicidit uos flagellis. ego uͦ cedam
scorpionib. Et ñ acquieuit popłi precib
Frat enĩ uoluntatis dĩ. ut compleret᷑ sermo
eiꝰ quẽ locutꝰ fuerat ꝑ manũ ahiȩ silonitis.

Expanded text:
videtur? vel respondere quid debeo populo videtur? vel respondere quid debeo populo huic, qui dixit mihi: Subleva jugum quod imposuit nobis pater tuus? At illi responderunt ut juvenes, et nutriti cum eo in deliciis, atque dixerunt: Sic loqueris populo, qui dixit tibi: Pater tuus aggravavit jugum nostrum, tu subleva: et sic respondebis ei: Minimus digitus meus grossior est lumbis patris mei. Pater meus imposuit vobis jugum grave, et ego majus pondus apponam: pater meus cecidit vos flagellis, ego vero caedam vos scorpionibus. Venit ergo Jeroboam, et universus populus, ad Roboam die tertio, sicut praeceperat eis. Responditque rex dura, derelicto consilio seniorum: locutusque est juxta juvenum voluntatem: Pater meus grave vobis imposuit jugum, quod ego gravius faciam: pater meus cecidit vos flagellis, ego vero caedam vos scorpionibus. Et non acquievit populi precibus: erat enim voluntatis Dei, ut compleretur sermo ejus, quem locutus fuerat per manum Ahiae Silonitis
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate dauid. regnauitq ꝓ eo roboam
ut constituerent eũ regẽ. Qđ cũ audisset
ieroboam filiꝰ nabath qui erat in egẏpto.
fugerat quippe illuc ante salomonẽ. statĩ
reuersus est. Uocaueruntq eũ. & uenit
cũ uniuerso isrł. & locuti sunt ad roboã
dicentes. Pater tuus durissimo iugo nos
pressit. tu leuiora impera patre tuo. qui
nobis grauẽ imposuit seruitutẽ Et pau¬
lulum de onere subleua. ut seruiamꝰ tibi:
Qui ait. Post tres dies reuertimini ad me.
Cumq abisset popłs. iniit consilium cum
senib qui steterant corã patre eiꝰ salomone.
dũ aduiueret dicens. Quid datis consilii ut
respondeam popło:Qui dixerunt ei. Si pla¬
cuerit popło huic. & lenieris eos. uerbis cle¬
mentib. seruient tibi om̃i tempore: At ille
reliquit consiliũ senum. & cũ iuuenib tra¬
ctare cȩpit qui cũ eo nutriti fuerant. & erant
in comitatu illiꝰ. Dixitq ad eos. Quid uob̾

Expanded text:
civitate David: regnavitque pro eo Roboam civitate David: regnavitque pro eo Roboam ut constituerent eum regem. Quod cum audisset Jeroboam filius Nabat, qui erat in Aegypto fugerat quippe illuc ante Salomonem, statim reversus est. Vocaveruntque eum, et venit cum universo Israel, et locuti sunt ad Roboam, dicentes: Pater tuus durissimo jugo nos pressit, tu leviora impera patre tuo, qui nobis gravem imposuit servitutem, et paululum de onere subleva, ut serviamus tibi. Qui ait: Post tres dies revertimini ad me. Cumque abiisset populus, iniit consilium cum senibus, qui steterant coram patre ejus Salomone dum adhuc viveret, dicens: Quid datis consilii, ut respondeam populo? Qui dixerunt ei: Si placueris populo huic, et lenieris eos verbis clementibus, servient tibi omni tempore. At ille reliquit consilium senum, et cum juvenibus tractare coepit, qui cum eo nutriti fuerant, et erant in comitatu illius. Dixitque ad eos: Quid vobis
Abbreviated transcription (Latin):
in corde eiꝰ. Et deferebant ei munera.
uasa argentea & aurea. uestes & arma. &
aromata. equos & mulos ꝑ singulos annos.
Habuit qͦ salomon quadraginta milia equoꝵ
in stabulis. & curruum equitãq duodecĩ
milia: Constituitq eos in urbib quadri¬
garũ & ubi erat rex in ierłm. Exercuit etiã
p̾otestatẽ suꝑ cunctos reges. a flumine eu¬
fraten usq ad terrã philistinoꝵ. & usq ad
terminos ȩgẏpti. Tantã qͦ copiã prebuit
argenti in ierłm quasi lapidũ. & cedroꝵ
tantã multitudinẽ uelut sicomoꝵ quę
gignuntur in campestrib Adducebant᷑
autẽ ei equi de egỹpto. cunctisq regionib.
Reliqua uͦ operum salomonis prioꝵ & no¬
uissimoꝵ. scripta sunt in uerbis nathan
ꝓpħȩ. & in libris ahiȩ silonitis. inuisione
qͦ addo uidentis. contra ieroboam filium
nabathi Regnauit autẽ salomon in ierłm
suꝑ omnẽ isrł. quadraginta annis. Dormi¬
uitq cũ patrib suis. & sepelierunt eũ in

Expanded text:
 Et deferebant ei munera, vasa argentea, et aurea, et vestes, et arma, et aromata, equos, et mulos, per singulos annos. Habuit quoque Salomon quadraginta millia equorum in stabulis, et curruum equitumque duodecim millia, constituitque eos in urbibus quadrigarum, et ubi erat rex in Jerusalem. Exercuit etiam potestatem super cunctos reges, a flumine Euphrate usque ad terram Philisthinorum, et usque ad terminos Aegypti. Tantamque copiam praebuit argenti in Jerusalem quasi lapidum; et cedrorum tantam multitudinem velut sycomororum, quae gignuntur in campestribus. Adducebantur autem ei equi de Aegypto, cunctisque regionibus. Reliqua autem operum Salomonis priorum et novissimorum, scripta sunt in verbis Nathan prophetae, et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque Jaddo Videntis, contra Jeroboam filium Nabat. Regnavit autem Salomon in Jerusalem super omnem Israel quadraginta annis. Dormivitque cum patribus suis, et sepelierunt eum in
Abbreviated transcription (Latin):
gnaros maris. & abierunt cũ seruis salomo¬
nis. uenit ut temptaret eũ in enigmatib
in ierłm. cũ magnis opib & camelis. qui
portabant aromata & auri plurimũ gem¬
masq preciosas. Cumq uenisset ad salo¬
monem locuta est ei quȩcũq erant in cor¬
de suo. Et exposuit ei salomon omnia quȩ
ꝓposuerat. nec quicqua fuit qđ ei ꝑspicuũ¬
non fecerit. Qđ̾ postquã uidit. sapientiã
scilicet salomonis. & domũ quã edificaue¬
rat. necñ & cibaria mensȩ eiꝰ. & habitacula
seruoꝵ. & officia ministroꝵ eiꝰ & uestim̃ta
eoꝵ. pincernas qͦ & uestes eoꝵ. & uictimas
quas immolabat indomo dñi. ñ erat prȩ
stupore ultra in ea sp̃s. Dixitq ad regem.
Uerus est sermo quẽ audieram in t̾ra mea.
de uirtutib & sapientia tua. Non credebã
narrantib donec ipsa uenissem. & uidis¬
sent oculi mei. & ꝓbassem uix medietatem
michi sapientiȩ tuȩ fuisse narratã. Uicisti

Expanded text:
gnaros maris et abierunt cum servis Salomognaros maris et abierunt cum servis Salomonis venit ut temptaret eum enigmatibus in Hierusalem cum magnis opibus et camelis qui portabant aromata et auri plurimumasque pretiosas. Cumque venisset ad Salomonem, locuta est ei quaecumque erant in corde suo. Et exposuit ei Salomon omnia quae proposuerat: nec quidquam fuit, quod eim fecerit quod postquam vidit sapientiam scilicet Salomonis et domum quam aedificaverat necnon cibaria mensae eius et habitacula servorum et officia ministrorum eius et vestimenta eorum pincernas quoque et vestes eorum et victimas quas immolabat in domo Domini non erat prae stupore ultra in ea spiritus dixitque ad regem verus sermo quem audieram in terra mea de virtutibus et sapientia tua non credebam narrantibus donec ipsa venissem et vidissent oculi mei et probassem vix medietatem mihi sapientiae tuae fuisse narratam vicisti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos dies offerretur meo iuxta pre¬
ceptum moysi. in sabbatis & in kalendis.
& in festis dieb ter ꝑ annũ idest in sollem¬
nitate arimoꝵ. & in sollemnitate ebdoma¬
rum. & in sollemnitate tabernaculoꝵ. Et
constituit iuxta dispositionẽ dauid patris
sui. officia sacerdotũ in ministeriis suis. &
leuitas in ordine suo. ut laudarent & mini¬
strarent corã sacerdotib iuxta ritũ uniꝰcuiꝰq
diei. & ianitores in diuisionib suis ꝑ por¬
tam & portã. sic enĩ preceperat dauid ho¬
mo dĩ. Nec pret̾gressi sunt de mandatis
regis. tam sacerdotes qu̾a leuitȩ. ex om̃ib
quȩ preceperat. Et in custodiis thesauroꝵ
om̃s impensas p᷑paratas habuit salomon.
ex eo die quo fundauit domũ dm̃i. usq in
diem quo ꝑfecit eã. Tunc abiit salomon
in asiongaber & in ahialath ad orã maris
rubri. quȩ est in terra edom. Misit autẽ ei
hyram ꝑ manꝰ seruoꝵ suoꝵ naues & nautas

Expanded text:
per singulos dies offerretur in eo juxta praeper singulos dies offerretur in eo juxta praeceptum Moysi in sabbatis, in kalendis, et in festis diebus ter per annum id est in sollemnitate azymorum et in sollemnitate ebdomadarum et in sollemnitate tabernaculorum et constituit iuxta dispositionem David patris sui officia sacerdotum in ministeriis suis et Levitas in ordine suo ut laudarent et ministrarent coram diei et ianitores in divisionibus suis per portam et portam sic enim praeceperat David homo Dei nec praetergressi sunt de mandatis regis tam sacerdotes quam Levitae ex omnibus quae praeceperat et in custodiis thesaurorum omnes inpensas praeparatas habuit Salomon ex eo die quo fundavit domum Domini usque in diem quo perfecit eam tunc abiit Salomon in Hesiongaber et in Ahilath ad oram maris Rubri quae est in terra Edom misit autem ei Hiram per manum servorum suorum naves et nautas
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Omĩa quecũq uoluit salomon atq
disposuit. edificauit in ierłm & in libano.
& in uniuersa terra potestatis suȩ Omne
popłm qui derelictus fuerat de etheis. &
amorreis & pherezeis. eueis. & iebuseis. qui
nͨ erant de stirpe isrł. de filiis eoꝵ & de
posteris quos ñ interfecerant filii israhel.
subiugauit salomon in tributarios. usq
in diem hanc: Porro de filiis isrł ñ posuit
ut seruirent oꝑib regis. ipsi enim erant
uiri bellatores & duces primmi. & principes
quadrigarũ & equitũ eiꝰ. Om̃s autẽ prin¬
cipes exercitus regis salomonis. fuerunt
ducenti quinquaginta. qui erudiebant po¬
pulũ. Filiam uͦ pharaonis transtulit de
ciuitate dauid. in domũ quã edificauerat
er Dixit enĩ. Non habitabit uxor mea
in domo dauid regis ifrł. eo qđ scificata sit.
quia ingressa est in eam arca dm̃i Tunc
optulit salomon holocausta dño suꝑ alta
re dñi qđ extruxerat ante porticum. ut

Expanded text:
tum omnia quae voluit Salomon atque tum omnia quae voluit Salomon atque disposuit aedificavit in Hierusalem et in Libano et in universa terra potestatis suae omnem populum qui derelictus fuerat de Hettheis et Amorreis et Ferezeis et Eveis et Iebuseisnon erant de stirpe Israel: de filiis eorum, et de posteris, quos non interfecerant filii Israel, subjugavit Salomon in tributarios, usque in diem hanc. Porro de filiis Israel non posuit, ut servirent operibus regis: ipsi enim erant viri bellatores, et duces primi, et principes quadrigarum et equitum ejus. Omnes autem principes exercitus regis Salomonis fuerunt ducenti quinquaginta, qui erudiebant populum. Filiam vero Pharaonis transtulit de civitate David, in domum quam aedificaverat ei. Dixit enim: Non habitabit uxor mea in domo David regis Israel, eo quod sanctificata sit: quia ingressa est eam arca Domini. Tunc obtulit Sare Domini quod exstruxerat ante porticum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ui nomini meo ꝓiciam a facie mea. & tra¬
dam eã in parabolam. & in exemplũ cun¬
ctis popłis: & domꝰ ista erit in ꝓuerbiũ᷑
umuersis transeuntib. & dicent stupen¬
tes. Quare fecit dñs sic terrȩ huic. & domui
huic: Respondebuntq. Quia derelique¬
runt dñm dm̃ patrũ suoꝵ. qui eduxit eos
de terra ȩgypti. & apprehenderunt deos ali¬
enos. & adorauerunt eos atq coluerunt.
iccirco uenerunt suꝑ eos uniuersa hȩc
mala: Expletis autẽ uiginti annis postꝗͣ.
ȩdificauit salomon domũ dñi & domũ
suã. ciuitates quas dederat hyram salomo¬
ni ȩdificauit. & habitare ibi fecit filios isrł.
Abiit qͦ in emathsuba & optinuit eã. &
ȩdificauit palmiram in deserto. Et alias
ciuitates munitissimas ȩdificauit inemath.
extruxitq bethoron suꝑiorem. & bethoron
inferiorẽ. ciuitates muratas habentes
portas & uectes & seras. baalath etiã & om̃s
urbes firmissimas quȩ fuerunt salomoniᷤ
cunctasq urbes quadrigarũ. & urbes equi-¬

Expanded text:
e mea, et tradam eam in parabolam, et in exemplum cunctis populis. Et domus ista erit in proverbium universis transeuntibus, et dicent stupentes: Quare fecit Dominus sic terrae huic et domui huic? Respondebuntque: Quia dereliquerunt Dominum Deum patrum suorum qui eduxit eos de terra Aegypti et adprehenderunt deos alienos et adoraverunt eos atque coluerunt idcirco venerunt super eos universa haec mala expletis autem viginti annis postquam aedificavit Salomon domum Domini et domum suam civitates quas dederat Hiram Salomoni aedificavit et habitare ibi fecit filios Israhel abiit quoque in Emath Suba et obtinuit eam et aedificavit Palmyram in deserto et alias civitates munitissimas aedificavit in Emath extruxitque Bethoron superiorem et Bethoron inferiorem civitates muratas habentes portas et vectes et seras Baalath etiam et omnes urbes firmissimas quae fuerunt Salomonis cunctasque urbes quadrigarum et urbes equi
Abbreviated transcription (Latin):
rex salomon ducentas hastas aureas. deᷤ
sũma sexcentoꝵ aureoꝵ. qui in hastis sin¬
gulis expendebantur. Trecenta qͦ scuta
aurea. trecentoꝵ aureoꝵ quib tegebant᷑
scuta singula. Posuitq ea rex in armamen¬
tario qd erat consitũ nemore. Fecit qͦ rex
soliũ eburneũ grande. & uestiuit illud au¬
ro mundissimo. Sex qͦ gradus quib ascen¬
debatur ad soliũ. & scabellũ aureũ & bra¬
chiola duo altrinsecus. & duos leones stan¬
tes iuxta brachiola. Sex & alios duodecĩ
leunculos. stantes suꝑ sex gradus ex utraq
parte. Non fuit tale soliũ in uniuersis re¬
gnis. Omĩa qͦ uasa conuiuiĩ regis erant
aurea: & uasa domꝰ saltus libam. ex auro
purissimo. Argentũ enĩ in dieb illis pro
nichilo reputabatur. Siquidẽ naues regis
ibant in tharsis cũ seruis hiram semel in
annis trib. & deferebant inde aurum &
argentũ. & ebur. & simias. & pauos. Ma¬

Expanded text:
rex Salomon ducentas hastas aureas de rex Salomon ducentas hastas aureas de summa sescentorum aureorum qui in hastis singulis expendebantur trecenta quoque scuta aurea trecentorum aureorum quibus tegebantur scuta singula posuitque ea rex in armamentario quod erat consitum nemore fecit quoque rex solium eburneum grande et vestivit illud auro mundissimo sexque gradus quibus ascendebatur ad solium et scabillum aureum et brachiola duo altrinsecus et duos leones stantes iuxta brachiola sed et alios duodecim leunculos stantes super sex gradus ex utraque parte non fuit tale solium in universis regnis omnia quoque vasa convivii regis erant aurea et vasa domus saltupurissimo. Argentum enim in diebus illis pro nihilo reputabatur. Siquidem naves regis ibant in Tharsis cum servis Huram, semel in annis tribus: et deferebant inde aurum et argentum, et ebur, et simias, et pavos. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
facias iudicia atq iusticiã. Dedit autẽ regi
centũ uiginti talenta auri. & aromata multa
nimis. & gem inas p̾ciosissimas. Non fuert̃
aromata talia. ut hȩc quȩ dedit regina saba
regi salomoni. Sed & serui hyram cũ seruis
salomonis. attulerunt aurũ de ophir. & li¬
gna thyma & gemmas p̾ciosissimas. De quib
fecit rex. de lignis scilieet thymis gradus
in domo dñi. & in domo regia. citharas qͦ
& psalteria cantorib Numquã uisa sunt
in terra iuda ligna talia. Rex autẽ salomon
dedit reginȩ saba cuncta quȩ uoluit. & quȩ
postulauit. multa plura quã attulerat ad
euͭ. Quȩ reuersa. abiit in terrã suam cum
seruis suis. Erat autẽ pondus auri quod
afferebatur salomoni ꝑ annos singulos
sexcenta sexaginta sex talenta auri. excepta
ea sũma. qua legati diuersarũ gentiũ. &
negotiatores afferre consueuerant. om̃sq
reges arabiȩ & satrapȩ terrarũ qui cõpor¬
tabant aurũ & argentũ salomoni. Fecit gͥ

Expanded text:
 justitiam. Dedit autem regi centum viginti talenta auri, et aromata multa nimis, et gemmas pretiosissimas: Non fuerunt aromata talia ut haec quae dedit regina Saba regi Salomoni. Sed et servi Huram cum servis Salomonis attulerunt aurum de Ophir, et ligna thyina, et gemmas pretiosissimas: de quibus fecit rex, de lignis scilicet thyinis, gradus in domo Domini, et in domo regia, citharas quoque, et psalteria cantoribus: Numquam visa sunt in terra Juda ligna talia. Rex autem Salomon dedit reginae Saba cuncta quae voluit, et quae postulavit, multo plura quam attulerat ad eum: Quae reversa, abiit in terram suam cum servis suis. Erat autem pondus auri, quod afferebatur Salomoni per annos singulos, sexcenta sexaginta sex talenta auri: excepta ea summa, quam legati diversarum gentium, et negotiatores afferre consueverant, omnesque reges Arabiae et satrapae terrarum qui conportabant aurum et argentum Salomoni fecit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
canentes ꝑmanꝰ suas. Porro sacerdotes ca-¬
nebant tubis ante eos. cunctusq isrł sta¬
bat. Sc̃ificauit qͦ salomon mediũ atrii
ante templũ dñi. & optulerat ibi holocau¬
sta & adipes pacificoꝵ. quia altare ȩneum
qd fecerat. ñ poterat sustinere holocausta
& sacrificia & adipes: Fecit gͦ salomon sol¬
lemnitatẽ in tempore illo septem dieb.
& om̃is isrł cũ eo ęccłia magna ualde. ab
introitu emath. usq ad torrentẽ ȩgỹpti
Fecitq die octauo collectam. eo qđ dedicas¬
set altare septẽ dieb. & sollemnitatẽ cele¬
brasset dieb septẽ. Igitur die. uicesimo
tercio mensis septimi. dummisit popłos ad
tabernacula sua lȩtantes atq gaudentes.
suꝑ bono qd̃ fecerat dñs dauid & salomoni
& ifrł popło suo. Compleuitq salomon

Expanded text:
canentes per manus suas. Porro sacerdotes canebant tubis ante eos, cunctusque Israel stabat. Sanctificavit quoque Salomon medium atrii ante templum Domini: obtulerat enim ibi holocausta et adipes pacificorum; quia altare aeneum, quod fecerat, non peterat sustinere holocausta et sacrificia et adipes. Fecit ergo Salomon solemnitatem in tempore illo septem diebus, et omnis Israel cum eo, ecclesia magna valde, ab introitu Emath usque ad torrentem Aegypti. Fecitque die octavo collectam, eo quod dedicasset altare septem diebus, et solemnitatem celebrasset diebus septem. Igitur in die vigesimo tertio mensis septimi dimisit populos ad tabernacula sua, laetantes atque gaudentes super bono, quod fecerat Dominus Davidi, et Salomoni, et Israeli populo suo. C
Abbreviated transcription (Latin):
& in domo sua. & ꝓsperatus ẽ. Apparuit
autẽ ei dñs nocte. & ait Audiui orationẽ
tuã. & elegi locũ istũ michi in domũ sacri¬
ficii. Si clausero cęlũ. & pluuia ñ fluxerit.
& mandauero & precepero locustȩ ut deuo¬
ret terrã. & misero pestilentiã in popłm
meũ. conuersus autẽ popłs m̃s suꝑ quos
inuocatũ est nomen meũ deprecatus me
fuerit. & exquisierit faciem meã. & egerit
penitentiam a uiis suis pessimis. & ego exau¬
diam de cęlo. & ꝓpitius ero peccatis eoꝵ. &
sanabo terrã eoꝵ. Oculi qͦ mei erunt aꝑti
& aures meȩ erectȩ ad orationẽ eiꝰ qui in
loco isto orauerit. Elegi enĩ & scĩficaui lo¬
cum istũ. ut sit nomem meũ ibi in sempi¬
ternũ. & ꝑmaneant oculi mei. & cor meũ
ibi cunctis dieb Tu qͦ si ambulaueris corã
me. sicut ambulauit dauid pater tuus. &
feceris iuxta omĩa quȩ precepi tibi. & iu-¬
sticias meas iudiciaq seruaueris. suscita¬
bo thronũ regni tui. sicut pollicitus sum

Expanded text:
. Apparuit autem ei Dominus nocte, et ait: Audivi orationem tuam, et elegi locum istum mihi in domum sacrificii. Si clausero coelum, et pluvia non fluxerit, et mandavero et praecepero locustae, ut devoret terram, et misero pestilentiam in populum meum conversus autem populus meus super quos invocatum est nomen meum deprecatus me fuerit et exquisierit faciem meam et egerit paenitentiam a viis suis pessimis et ego exaudiam de caelo et propitius ero peccatis eorum et sanabo terram eorum oculi quoque mei erunt aperti et aures meae erectae ad orationem eius qui in loco isto oraverit elegi enim et sanctificavi locum istum ut sit nomen meum ibi in sempiternum et permaneant oculi mei et cor meum ibi cunctis diebus tu quoque si ambulaveris coram me sicut ambulavit David pater tuus et feceris iuxta omnia quae praecepi tibi et iustitias meas iudiciaque servaveris suscitabo thronum regni tui sicut pollicitus sum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lucernis suis. ut lucerent ante oraculum
iuxta ritũ ex auro purissimo. Et florentia
quȩdã & lucernas & forcipes aureos. omĩa
de auro mundissimo facta sunt. Tnimiama¬
teria qͦ & thuribula. & fialas & mortariola.
ex auro purissimo. Et ostia celauit templi
forinsecus aurea: Sicq completũ est om̃e
opus. qđ fecit salomon in domo dñi. Intu¬
lit gͥ salomon omĩa quȩ uouerat dauid

Expanded text:
cum lucernis suis ut lucerent ante oraculum cum lucernis suis ut lucerent ante oraculum iuxta ritum ex auro purissimo et florentia quaedam et lucernas et forcipes aureos omnia de auro mundissimo facta sunt thymiamateria quoque et turibula et fialas et mortariola ex auro purissimo et ostia celavit templi forinsecus aurea sicque conpletum est omne opus quod fecit Salomon in domo Domini intulit igitur Salomon omnia quae voverat
Abbreviated transcription (Latin):
in latere dextro. contra orientẽ ad meridiẽ
Fecit autẽ hẏram lebetas qͦ & creagras. & fi¬
alas. & compleuit om̃e opus regis in domo
di: hoc est columnas duas. & epistilia. & ca¬
pita quasi quędã retiacula. quȩ capita tege¬
rent suꝑ epistilia. Mala granata qͦ quadra¬
ginta. & retiacula duo. ita ut bini ordines
malagranatoꝵ singulis retiaculis iunge¬
rentur. quȩ ꝓtegerent epistilia & capita
columnarũ. Bases etiã fecit. & concas quas
suꝑposuit basib. Mare unũ. bouesq duo¬
decim sub mari. & lebetas & creagras & fia¬
las. Omnia uasa fecit salomoni hyrã pater
eiꝰ in domũ dñi. ex ere mundissimo. In re¬
gione iordanis fudit ea rex in argillosa t̾ra.¬
inter sochot & saredatha: Erat autẽ multi¬
tudo uasoꝵ innumerabilis. ita ut ignora¬
retur pondus ȩris. Fecitq salomon om̃ia
uasa domꝰ di. & altare aureũ. & mensas.
& suꝑ eas panes ꝓpositionis. Candebra qͦ

Expanded text:
in latere dextro contra orientem ad meridiem in latere dextro contra orientem ad meridiem fecit autem Hiram lebetas quoque et creagras et fialas et conplevit omne opus regis in domo Dei hoc est columnas duas et epistylia et capita et quasi quaedam retiacula quae capita tegerent super epistylia malagranata quoque quadringenta et retiacula duo ita ut bini ordines malagranatorum singulis retiaculis iungerentur quae protegerent epistylia et capita columnarum bases etiam fecit et concas quas superposuit basibus mare unum bovesque duodecim sub mari et lebetas et creagras et fialas omnia vasa fecit Salomoni Hiram pater eius in domo Domini ex aere mundissimo in regione Iordanis fudit ea rex in argillosa tinter Sochot et Saredatha. Erat autem multitudo vasorum innumerabilis, ita ut ignoraretur pondus aeris. Fecitque Salomon omnia vasa domus Dei et altare aureum et mensas et super eas panes propositionis candelabra quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ tres respiciebant ad aquilonẽ. & alii
tres ad occidentẽ: Porro tres alii meridiẽ.
& tres qui reliqui erant orientem. mare
habentes suppositum. Posteriora autem
bou̾. erant intrinsecus sub mari. Porro
uastitas eiꝰ habebat mensurã palmi. & la¬
bium illiꝰ erat quasi labiũ calicis uel repandi
lilii. Capiebat qͦ mensurȩ tria milia metre-¬
tas. Fecit qͦ concas decẽ. & posuit quinq
a dextris. & quinq a sinistris. ut lauarent
in eis om̃ia quȩ in holocaustũ oblaturi erant.
Porro in mari. sacerdotes lauabantur. Fecit
autẽ & candelabra aurea decẽ. scđm speciẽ
qua iussa erant fieri. & posuit ea in templo¬
quinq a dextris. & quinq a sinistris. necñ
& mensas decẽ. posuitq eas in templo
quinq a dextris. & quinq a sinistris
Fialas qͦ aureas centũ: Fecit etiã atrium
sacerdotũ. & basilicã grandem. & ostia in
basilica quȩ texit ȩre: Porro mare posuit

Expanded text:
quorum tres respiciebaquorum tres respiciebatres ad occidentem: porro tres alii meridiem, et tres qui reliqui erant, orientem, mare habentes superpositum: posterboum erant intrinsecus sub mari porro vastitas eius habebat mensuram palmi et labium illius erat quasi labium calicis vel repandi lilii capiebatque mensurae tria milia metretas fecit quoque concas decem et posuit quinque a dextris et quinque a sinistris ut lavarent in eis omnia quae in holocaustum oblaturi erant porro in mari sacerdotes lavabantur fecit autem et candelabra aurea decem secundum speciem qua iussa erant fieri et posuit ea in temploquinque a dextris et quinque a sinistris necnon et mensas decem posuitque eas in templo quinque a dextris et quinque a sinistris fialas quoque aureas centum fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem et ostia in basilica quae texit aere porro mare posuit
Abbreviated transcription (Latin):
duas columnas quȩ triginta & quinq cubi¬
tos habebant altitudinis. Porro capita earũ.
quinq cubitoꝵ: necñ & quasi cathenulas
in oraculo. & supposuit eas capitib colum¬
narum: Malagranata etiã centũ. quȩ cate¬
nulis interposuit. Ipsas qͦ columnas posu¬
it in uestibulo templi. unam a dextris. &
alterã a sinistris. Eam quȩ a dextris erat
uocauit iachim. & quȩ ad leuã boor. Fecit¬
qͦ altare ȩneũ uiginti cubitoꝵ longitudi¬
nis & uiginti cubitoꝵ latitudinis: & decẽ
cubitoꝵ altitudinis. Nare etiã fusile decẽ
cubitis a labio usq adlabiũ rotundum
ꝑ circũitum. Quinq cubitos habebat alti¬
tudinis. & funiculus triginta cubitoꝵ
habebat girũ eiꝰ. Similitudo qͦ bou erat
subter illud. & decẽ cubitis quȩdã extrinsecꝰ
celaturȩ. quasi duob uersib aluũ maris
circuibant. Boues autẽ erant fusiles & ipsũ
mare suꝑ duodecĩ boues impositũ erat.

Expanded text:
duas columnas, quae triginta et quinque cubiduas columnas, quae triginta et quinque cubitos habebant altitudinis: Porro capita earum quinque cubitorum. Necnon et quasi catenulas in oraculo, et superposuit eas capitibus columnarum: malogranata etiam centum, quae catenulis interposuit. Ipsas quoque columnas posuit in vestibulo templi, unam a dextris, et alteram a sinistris: eam quae a dextris erat, vocavit Jachin, et quae ad laevam, Booz. Clongitudinis et viginti cubitorum latitudinis et decem cubitorum altitudinis mare etiam fusile decem cubitis a labio usque ad labium rotundum per circuitum quinque cubitos habebat altitudinis et funiculus triginta cubitorum ambiebat gyrum eius similitudo quoque boum erat subter illud et decem cubitis quaedam extrinsecus celaturae quasi duobus versibus alvum maris circuibant boves autem erant fusiles et ipsum mare super duodecim boves inpositum erat
Abbreviated transcription (Latin):
nem similiter uiginti cubitoꝵ. & lamminis
aureis texit eã. quasi talentis sexcentis. Sed &
clauos fecit aureos. ita ut singuli claui siclos
quinquagenos appenderent: Cenacula qͦ:
texit auro. Fecit etiã in domũ scĩscoꝵ. che¬
rubin duo oꝑe statuario. & texit eos auro¬
Alȩ cherubim uiginti cubitis extendebant᷑.
ita ut una ala haberet cubitos quinq & tan¬
geret parietẽ domꝰ. & altera quinq cubitos
habens. & alam tangeret alteriꝰ cherub Simi¬
liter cherub alteriꝰ ala quinq habebat cubi¬
tos. & tangebat parietẽ. & ala eiꝰ altera quinq
cubitoꝵ. alam alteriꝰ cherub contingebat
Igitur alȩ utriꝰq cherubim expansȩ erant.
& extendebantur ꝑ cubrtos uiginti. Ipsi autẽ
stabant erectis pedib. & facies eoꝵ uersȩ
erant ad exteriorẽ domũ. Fecit qͦ uelum
ex iacincto purpura coceino & bẏsso. & inte¬
xuit ei cherubim ante fores etiam templi

Expanded text:
nem similiter viginti cubitorum et lamminis nem similiter viginti cubitorum et lamminis auclavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent: coenacula quoque texit auro. Fecit etiam in domo sancti sanctorum cherubim duos, opere statuario: et texit eos auroAlae cherubim viginti cubitis extendebantur: ita ut una ala haberet cubitos quinque, et tangeret parietem domus: et altera quinque cubitos habens, alam tangeret alterius cherub. Similiter cherub alterius ala quinque habebat cubitos, et tangebat parietem: et ala ejus altera quinque cubitorum alam cherub alterius contingebat. Igitur alae utriusque cherubim expansae erant, et extendebantur per cubitos viginti: ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum. Fecit quoque velum ex hyacintho, purpura, cocco, et bysso: et intexuit ei cherubim. Ante fores etiam templi
Abbreviated transcription (Latin):
qui demonstratus fuerat dauid patri eiꝰ. in
loco quẽ parauerat dauid marea ornan ie¬
buser Cepit autẽ ȩdificare mense scdo. an¬
no quarto regni sui. Et hȩc sunt fundam̃ta
quȩ iecit salomon. ut ȩdificaret domũ di.
Longitudinis cubitos in mensura prima
sexaginta. latitudinis cubitos ingniti. Porti¬
cum uͦ ante frontẽ quȩ tendebatur in lon¬
gum. iuxta mensurã latitudinis domꝰ. cubi.¬
toꝵ uiginti. Porro altitudo.centũ uiginti
cubitoꝵ erat. Et deaurauit eã intrinsecus.
auro mundissimo. Domũ qͦ maiorẽ texit
tabulis ligneis abiegnis. & lamminas auri
obrizi affixit ꝑ totũ: Sculpsitq in ea palmas.
& qͣsi cathenulas se inuicẽ complectentes.
Strauit qͦ pauimentũ templi p̃ciosissimo
marmore. decore multo. Porro aurũ erat
ꝓbatissimum. de cuiꝰ lamminis texit do-¬
mum. & trabes eiꝰ. & postes. & parietes. &
ostia. & celauit cherubin in parietib. Fecit
tudinẽ domꝰ cubitoꝵ uiginti. & latitudi-¬

Expanded text:
onstratus fuerat David patri eius in loco quem paraverat David in area Ornan Iebusei coepit autem aedificare mense secundo anno quarto regni sui et haec sunt fundamenta quae iecit Salomon ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta latitudinis cubitos viginti porticum vero ante frontem quae tendebatur in longum iuxta mensuram latitudinis domus cubitorum viginti porro altitudo centum viginti cubitorum erat et deauravit eam intrinsecus auro mundissimo domum quoque maiorem texit tabulis ligneis abiegnis et lamminas auri obrizi adfixit per totum scalpsitque in ea palmas et quasi catenulas se invicem conplectentes stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore decore multo porro aurum erat probatissimum de cuius lamminis texit domum et trabes eius et postes et parietes et ostia et celavit cherubin in parietibus fecit tudinem domus cubitorum viginti et latitudi
Abbreviated transcription (Latin):
cati te fuerint in loco isto. & confessi nomini
tuo. & conuersi a peccatis suis cũ eos afflixe¬
ris. exaudi de cęlo dñe. & dimitte peccata
seruis tuis & popłi tui isrł. & doce eos uã
bonã ꝑ quã ingrediantur. & da pluuiam
terrȩ quã dedisti popło tuo ad possidendũ.
Fames si orta fuerit in terra & pestilentia.
erugo & aurugo. & locusta & brucꝰ. & hostes
uastatis regionib portas obsederint cunta¬
tis. om̃isq plaga & infirmitas presserit.
siquis de popło tuo isrł fuerit deprecatus
cognoscens plagã & infirmitatẽ suam. &
expanderit manꝰ suas in domo hac. tu exau¬
dies de cęlo de sublimi fcilicet habitaculo
tuo. & ꝓpitiare & redde unicuiq scđm uias
suas. quas nosti eũ habere in corde suo. Tu
enĩ solus nosti corda filioꝵ hominũ. ut time¬
ant te & ambulent in uiis tuis cunctis die¬
b quib uiuunt suꝑ faciem terrȩ quã dedi-¬
sti patrib nr̃is. Externus qͦ qui ñ est de

Expanded text:
cati te fuerint in loco isto, et confessi nomini cati te fuerint in loco isto, et confessi nomini tuo, et conversi a peccatis suis, cum eos afflixeris, exaudi de coelo, Domine, et dimitte peccata servis tuis et populi tui Israel, et doce eos viam bonam per quam ingrediantur et da pluviam terrae quam dedisti populo tuo ad possidendum fames si orta fuerit in terra et pestilentia erugo et aurugo et lucusta et brucus et hostes vastatis regionibus portas obsederint civitatis omnisque plaga et infirmitas presserit si quis de populo tuo Israhel fuerit deprecatus cognoscens plagam et infirmitatem suam et expanderit manus suas in domo hac tu exaudi de caelo de subtuo, et propitiare, et redde unicuique secundum vias suas, quas nosti eum habere in corde suo: Tu enim solus nosti corda filiorum hominum. Ut timeant te, et ambulent in viis tuis cunctis diebus, quibus vivunt super faciem terrae, quam dedisti patribus nostris. Externum quoque, qui non est de
Abbreviated transcription (Latin):
tuos suꝑ domũ istam dieb & noctib. suꝑ
locũ in quo pollicitꝰ es ut inuocaret᷑ nomen
tuũ. & exaudires orationẽ quã seruus tuus
orat in eo. Exaudi preces famulitui. & popłi
tui isrł. Quicũq orauerit in loco isto. exaudi
de habitaculo tuo. idest de cȩlis. & ꝓpitiare:
Si peccauerit quispiã in proximũ suũ. &
iurare contra eũ paratus uenerit. seq male¬
dicto constrinxerit corã altari in domo ista
tu audies de cęlo. & facies iudicium seruoꝵ
tuoꝵ. ita ut reddas iniquo uiam suã in caput
ꝓprium. & ulciscaris iustũ. retribuens ei
scđ̾m iusticiã suã. Si suꝑatus fuerit popłs
tuus isrł ab inimicis. peccabunt enĩ tibi.
& conuersi egerint pęnitentiã & obsecra¬
uerint nomen tuũ. & fuerint deprecati
in loco isto. tu exaudies de cęlo. & ꝓpitiare
peccato popłi tui isrł. & reduces eos in terrã
uia ñ fluxerit ꝓpter peccata popłi. & depre¬

Expanded text:
tuos super domum istam diebus et noctibus, super tuos super domum istam diebus et noctibus, super locum, in quo pollicitus es, ut invocaretur nomen tuum, et exaudires orationem, quam servus tuus orat in eo: et exaudias preces famuli tui et populi tui Israel. Quicumque oraverit in loco isto, exaudi de habitaculo tuo, id est, de coelis, et propitiare. Si peccaverit quispiam in proximum suum, et jurare contra eum paratus venerit, seque maledicto constrinxerit coram altari in domo ista: tu audies de coelo, et facies judicium servorum tuorum: ita ut reddas iniquo viam suam in caput proprium, et ulciscaris justum, retribuens ei secundum justitiam suam. Si superatus fuerit populus tuus Israel ab inimicis peccabunt enim tibi, et conversi egerint poenitentiam, et obsecraverint nomen tuum, et fuerint deprecati in loco isto, tu exaudi de coelo, et propitiare peccato populi tui Israel, et reduc eos in terram via non fluxerit propter peccata populi, et depre
Abbreviated transcription (Latin):
flexis genib contra uniuersã multitudinẽ
isrł. & palmis in cȩlũ leuatis ait. Dñe ds isrł
ñ est similis tui ds̃ in cęlo & in terra. qui cu¬
stodis pactũ & miscd̾iam cũ seruis tuis. qui
ambulant corã te in toto corde suo: qui pre¬
stitisti seruo tuo dauid patrimeo quȩcũq
locutus fueras ei. & quȩ ore ꝓmiseras oꝑe
complesti. sicut p̾sens tempris ꝓbat. Nunc
gͦ dnẽ d̾s isrł. imple seruo tuo patrimeo
dauid quȩcũq locutus es dicens: Non defi¬
ciet ex te uir corã me qui sedeat suꝑ thronũ
isrł ita tam̃ si custodierint filii tui uias suas.
& ambulauerint in lege mea. sicut & tu
ambulasti corã me. Et nunc dñe ds isrł
firmetur sermo tuus quẽ locutus es seruo
tuo dauid. Ergone credibile est ut habitet
as cũ hominib suꝑ terrã: Si cęlum & cęli
cȩloꝵ ñ te capiunt. quantomagis domꝰ ista
quã ȩdificaui: Sed ad hoc tantũ facta est.
fudit famulꝰ tuus corã te. ut aperias oculos

Expanded text:
multitudinem Israel, et palmis in coelum levatis, ait: Domine Deus Israel, non est similis tui Deus in coelo et in terra: qui custodis pactum et misericordiam cum servis tuis, qui ambulant coram te in toto corde suo: Qui praestitisti servo tuo David patri meo quaecumque locutus fueras ei: et quae ore promiseras, opere complesti, sicut et praesens tempus probat. Nunc ergo, Domine Deus Israel, imple servo tuo patri meo David quaecumque locutus es, dicens: Non deficiet ex te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel: ita tamen si custodierint filii tui vias suas, et ambulaverint in lege mea, sicut et tu ambulasti coram me. Et nunc, Domine Deus Israel, firmetur sermo tuus, quem locutus es servo tuo David. Ergone credibile est ut habitet Deus cum hominibus super terram? Si coelum et coeli coelorum non te capiunt, quanto magis domus ista, quam aedificavi? Sed ad hoc tantum facta est, fundit famulus tuus coram te, ut aperias oculos
Abbreviated transcription (Latin):
& laudauerunt dñm. qm̃ bonus. qm̃ in
ȩternũ miscdia eiꝰ. Rex autẽ & omnis
popłs. immolabant uictimas corã dño.
Mactauit gͥ rex salomon hostias. boũ
uigniti duo milia. arietũ centũ uiginti
milia. Et dedicauit domũ di rex & uni¬
uersus popłs. Sacerdotes autẽ stabant
in officiis suis. & leuitȩ iorganis carmi

Expanded text:
m in aeternum misericordia eius rex autem et omnis populus immolabant victimas coram Domino mactavit igitur rex Salomon hostias boum viginti duo milia arietum centum viginti milia et dedicavit domum Dei rex et universus populus sacerdotes autem stabant in officiis suis et Levitae in org
Abbreviated transcription (Latin):
portabatur arca. quia paululũ longiores
erant. capita parebant ante oraculum. Si
uero quis paululũ fuisset extrinsecus. eos
uidere ñ poterat. Fuit itaq arca ibi usq in¬
prȩsentẽ diem. nichilq erat aliud in arca
nisi duȩ tabulȩ. quas posuerat moyses in
choreb. quando legẽ dedit dñs filiis isrł egre¬
dientib de egypto. Egressis autẽ sacerdotib
de scũario. omnes eniͣ sacerdotes qui ibi pote¬
rant inueniri. scĩficati sunt: Nec adhuc in¬
illo tẽpore uices. & ministerioꝵ ordo inter
eos diuisus erat. Tam leuitȩ quam cantores
idest & qui sub asaph erant. & qui sub eman.
& qui sub idithun. filii & fr̃s eoꝵ uestiti bys¬
sinis. eymbalis &psalteriis & citharis concre¬
pabant. stantes ad orientalẽ plagam altaris
& cũ eis sacerdotes centũ uiginti canentes
tubis. Igitur cunctis pariter & tubis & uoce
& cimbalis & organis. & diuersi generis mu¬
sicoꝵ concinentib. & uoce in sublime tollen

Expanded text:
portabatur arca, quia paululum longiores portabatur arca, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum: si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. Fuit itaqpraesentem diem nihilque erat aliud in arca nisi duae tabulae quas posuerat Moses in Horeb quando legem dedit Dominus filiis Israhel egredientibus ex Aegypto egressis autem sacerdotibus de sanctuario omnes enim sacerdotes qui ibi potuerant inveniri sanctificati sunt nec adhuc illo tempore vices et ministeriorum ordo inter eos divisus erat tam Levitae quam cantores id est et qui sub Asaph erant et qui sub Heman et qui sub Idithun filii et fratres eorum vestiti byssinis cymbalis et psalteriis et citharis concrepabant stantes ad orientalem plagam altaris cumque eis sacerdotes centum viginti canentes tubis igitur cunctis pariter et tubis et voce et cymbalis et organis et diversi generis musicorum concinentibu