comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UI cirea te affectus m̃s sit: caris¬
simus ambob heliodorus tͥ potu¬
it fidelit̾ nuntiare. qͥ ñ minori
e diligit amore. quã diligo. ut
ego semꝑ in ore meo nom̃ tuũ sonem. ut ad
pͥmam quãq confabulationẽ ioc̾dissimi mͥ
consortii recorder. ut humilitatẽ ãmirer. uir¬
tutẽ efferã. p̾dicem caritatẽ. Uerũ tu qd̾ na¬
tura linces insitum habent. ne p̾t tergum
respicientes meminerint prioꝵ. & mens per
dat quod oculi uidere desierint. ita nr̃ȩ ne¬
cessitudinis oblitus penitus illam epłam qũa
in corde xp̃ianoꝵ scriptã apłs refert. ñ par¬
ua litura s imis qd̾ auint cęxis erasisti. Et illȩ
quidẽ quas diximꝰ fere sub frondente captan¬
tes arboris ramo fugaces capreas aut timidu
ceruos anual comprehendunt. currentẽq
frustra predam hostem quippe suũ secũ uehit.
rabido desuꝑ ore dilaniant. & tam diu memi¬
nere predandi. quãdiu uent̾ uacuus siccum
fame guttur exasꝑat. Ubi uͦ sanguine pasta

Expanded text:
ui circa te affectus meus sit, carissimus ambobus Heliodorus tibi potuit fideliter nuntiare; qui non minore te diligit amore, quam ego diligo: ut ego semper in ore meo nomen tuum sonem: ut ad primam quamque confabulationem jucundissimi mihi consortii recorder, ut humilitatem admirer, virtutem efferam, praedicem caritatem. Verum tu, quod natura Lynces insitum habent, ne post tergum respicientes meminerint priorum, dat, quod oculi uidere desielint, ita nostrae necessitudinis penitus oblitus illam epistulam, quam in corde Christianorum scriptam apostolus refert, non praepeti litura, sed imis, quod aiunt, ceris erasisti. et illae quidem, quas diximus, ferae sub frondente captantes arboris ramo fugaces e capreas ant timidum, ceruos, animal conprehendunt currentemque frustra praedam, dum hostem suum secura uehit, rabido desuper ore dilaniant et tam diu meminere praedandi, quam diu uenter uacuus siccum fame guttur exasperat; ubi uero sanguine pasta
Abbreviated transcription (Latin):
ut pauꝑem mortuũ eo obuoluerent ꝙ efferrent.
lliq contra murmurantes dixert̃. Si scindere uo¬
luerat. iustũ erat ut aliud daret uelũ atq muta¬
ret. Qđ cum audirẽ. me daturũ pollicitꝰ sũ: atq
ilico missurũ. Paululũ aũ morarũ fint in medio.
dum quero optimũ uelũ pro eo mittere. arbitrabar
enim de eypro mͥ ee̾ mittendũ. Nunc aũ misi qd̾
pere in eccłia xp̃i istrꝰ modi uela quȩ contra religio¬
nem nrãm ueniunt ñ appendi. decet enĩ hone¬
quia origenis heresim predicat ꝙ docet. ne forte
aliquos de populo tͥ credito adꝑu̾sitatẽ sui inducat

Expanded text:
ut pauperem mortuum eo obuoluerent et efferrent. ut pauperem mortuum eo obuoluerent et efferrent. illique contra murmurantes dicere: \'si scindere uoluerat, iustum erat, ut aliud daret uelum atque mutaret! quod cum audissem, me daturum esse pollicitus sum et ilico esse missurum. paululum autem morarum fuit in medio, dum quaero optimum uelum pro eo mittere; arbitrabar enim de Cypro mihi esse mittendum. nunc autem misi, quod pere in ecclesia Christi istius modi uela, quae contra religionem nostram ueniunt, non adpendi. decet enim honequia Origenis heresem praedicat et docet, ne forte aliquos de populo tibi credito ad peruersitatem sui inducat
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝑierunt. Magis adquiesce ueritati. & diligen
uixta suã clem̃tiã. ut conterat᷑ sathanas sub pedi¬
bus xp̃ianoꝵs & abiciat᷑ om̃is occasio ꝑu̾sa. ne scin¬
dat᷑ in uob̾ uinculũ caritatis. ꝙ pacis ꝙ rectȩ fidei
predicatio. Pret̾ea quia audiui qͦs da murmurare
contra me qnͣdo simul ꝑgebamꝰ ad scm̃ locũ qui uo¬
cat᷑ bethel ut ibi collectã tecũ ex more complerẽ ȩc
uidissemq ibi preteriens lucernã ardentẽ ꝙ int̾ro¬
gassem qͥ locꝰ eẽt. didicissemq e̾ẽ eccłiam ꝙ intrassẽ
ut orarẽ. inueni ibi uelũ pendens in foribꝰ eiꝰde eccłiȩ
tinctum atq depictũ. & habens imaginẽ quasi xp̃i
uł scĩ cuiꝰda. Non enim satis memini euiꝰ imago fue.¬
rit. Cum gͦ uidissẽ hoc in eccłia xp̃i eont᷑ auctori¬
tatẽ scͥpturarũ hominis pendere imaginẽ. scidi il¬
lud ꝙ. magis dedi consiliũ custodibꝰ eide loci dedi

Expanded text:
bus perierunt. magis adquiesce ueritati et dilige bus perierunt. magis adquiesce ueritati et dilige iuxta suam clementiam, ut conteratur satanas sub pedibus Christianorum et abiciatur omnis occasio peruersa, ne scindatur in nobis uinculum caritatis et pacis et rectae fidei praedicatio. Praeterea — quia audiui quosdam murmurare contra me — quando simul pergebamus ad sanctum locum, qui uocatur Bethel, ut ibi collectam tecum ex more ecclesiastico uidissemque ibi praeteriens lucernam ardentem et interrogassem, qui locus esset, didicissemque esse ecclesiam et intrassem, ut orarem, inueni ibi uelum pendens in foribus eiusdem ecclesiae tinctum atque depictum et habens imaginem quasi Christi uel sancti cuiusdam; non enim satis memini, cuius imago fuerit. cum ergo hoc uidissem, in ecclesia Christi contra auctoritatem scripturarum hominis pendere imaginem, scidi illud et magis dedi consilium custodibus eiusdem loci,
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑. Nunc filii di sumꝰ. ꝙ nescimꝰ quales futuri
sumꝰ. nouimꝰ aũ quia cũ ille reuelatꝰ fuerit similes
ei erimꝰ. uidebimꝰ enĩ eũ sicuti ẽ. Hoc enim ꝓpt̾ głam
arrabonẽ & portiunculã susceꝑut. pͥmꝰ moyses euiꝰ
fulsit facies ualde. ꝙ radiabat ueluti fulgur aut sol:
sedd̾s helias igneo curru raptꝰ incelũ. & ignis detri¬
menta ñ sentiens. stepħs lapidat᷑. ꝙ faciẽ habebat
angłi quȩ ab hominibꝰ cernebat᷑. Hoc aũ qđ de pau¬
cis diximꝰ de om̃ib intelligendum. ut impleat᷑ illud
quod sc̃ptum ẽ. Om̃is qui sc̃ificat semet ipsum. int̾
beatos numerabit᷑. Beati enĩ mundo eorde: qm̃ ip¬
si qm uidebunt. Cum hȩc ita se habeant dilectisi.¬
me. custodi animam tuã. ꝙ desine contra nos mur¬
murare. Dic̃ enĩ sc̃ptura diuina. Nolite murmura¬
re ad inuicẽ. sic̃ quid̾a murmurauert̃. ꝙ a serpenti¬

Expanded text:
loquitur: nunc filii dei sumus et nescimus, quales futuri loquitur: nunc filii dei sumus et nescimus, quales futuri sumus. nouimus autem, quia, cum ille reuelatus fuerit, similes ei erimus. uidebimus enim eum, sicuti est. hoc enim propter gloriam, arrabonem et portiunculam susceperunt: primus Moyses, cuius fulsit facies ualde et radiabat ueluti fulgor aut sol; secundus Helias igneo curru raptus in caelum et ignis detrimenta non sentiens; Stephanus lapidabatur et faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. hoc autem, quod in paucis diximus,. de omnibus intellegendum, ut inpleatur illud, quod scriptum est: omnis, qui sanctificat semet ipsum, inter beatos numerabitur. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi -animam tuam et desine circa nos murmurare; dicit enim scriptura diuina: nolite murmurare ad inuicem, sicut quidam murmurauerunt et a serpenti
Abbreviated transcription (Latin):
illo peceante ꝑierit. alii suspicant᷑ qd̾ filiꝰ diꝰ eorpꝰ¬
nem. alii sensũ. alii uirtutẽ. isti baptisma. hii qd̾
homo ad unaginẽ cłi dominet᷑ om̃ib ebrioꝵ mo¬
re hec uł illa tractantes. qͦs oportebat tantũ effu¬
gere discrim̃. nec negare quȩ loquit᷑ ds. ꝙ creden¬
tes simplicit̾ saluos fieri. ideoq concedere dãpnatio¬
nis suȩ certam̃ ꝙ ueram scientiã in ꝗͣ potissimũ par¬
te homines condiderit ad imaginẽ ꝙ similitudinẽ
suam. Qui hȩc relinquentes multis se questionib
implicarunt. ꝙ ꝑ has incenũ dimersi sunt peccatoꝵ.
Nos aũ dilectissime credimꝰ his quȩ locutꝰ ẽ dñs. ꝙ
scimꝰ qd̾ in eunctis hominib imago di ꝑmaneat.
ipsiq concedimꝰ nosse in qua parte homo ad imagi¬
nem di conditꝰ sit. Sed neq illud quod quidã in epła
ioh̾is legentes ñ intelligunt quẽquã decipiat. ubi

Expanded text:
illo peccante perierit; alii suspicantur, quod filius dei corpillo peccante perierit; alii suspicantur, quod filius dei corpnem, alii sensum, alii uirtutem, isti baptisma, hi, quod homo ad imaginem dei dominetur omnibus, ebriorum more haec uel illa ructantes, quos oportebat tantum effugere discrimen nec negare, quae loquitur deus, et credentes simpliciter saluos fieri deoque concedere donationis suae certam et ueram scientiam, in qua potissimum parte homines condiderit ad imaginem et similitudinem suam; qui haec relinquentes multis se quaestionibus inplicanint et per has in caenum demersi sunt peccatorum. nos autem, dilectissime, credimus his, quae locutus est dominus, et scimus, quod in cunctis hominibus imago dei permaneat, ipsique concedimus nosse, in qua parte homo ad imaginem dei conditus sit. sed neque illud. quod quidam in epistula Iohannis legentes non intellegunt, quemquam decipiat, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ patrẽ. ꝙ in ipsa maledicimꝰ homines qͥ ad imagi¬
nem & similitudinẽ di facti sunt. Paulꝰ qͦq uas ele¬
ctionis ꝙ qui doctrinã eũglicam sua p̾dicatione
compleuit. docet nos qd̾ homo ad imaginẽ ꝙ simi¬
litudinẽ di conditꝰ sit dicens. Uir non debet nutri¬
re comã cum gła & imago di sit: imaginẽ simplieit̾
suo appellans nomine. similitudinẽ aũ głe sua appel¬
latione significans. Pro tͥbꝰ gͦ testimonuis quȩ tͥ de
scͥptura scã si reꝑirem dicebas posse sufficere ecce sep¬
tem testimonia dedimꝰ. Quis gͦ sustiebit origenis
in eptias. ut ñ grauiꝰ aliꝗd loquar. & similis efficiar.
uł ipsi uł discipłis eiꝰ qui audent inꝑitulo animȩ
suȩ asserere quod cũq eis in buccã uenerit. & magis
iubere do ꝙ ñ ab eo uł orare uł discere ueritatẽꝰ Qui¬
dam enĩ eoꝵ dicunt qd̾ imago quã priꝰ accepit adã

Expanded text:
et patrem et in ipsa maledicimus homines, qui aet patrem et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem dei conditi sunt. Paulus quoque, uas electionis et qui doctrinam euangelicam sua praedicatione conpleuit, docet nos, quod homo ad imaginem et similitudinem dei conditus sit, dicens: uir non debet nutrire comam, cum gloria et imago dei sit, imaginem simpliciter suo appellans nomine, similitudinem autem gloriae appellatione significans. Pro tribus igitur testimoniis, quae tibi, de scriptura sancta si repperirem, dicebas posse sufficere, ecce septem testimonia dedimus. quis ergo sustinebit Origenis ineptias? ut non grauius aliquid loquar et similis efficiar uel ipsi uel discipulis eius, qui audent in periculo animae suae adserere, quodcumque eis in buccam uenerit, et magis iubere deo et non ab eo uel orare uel discere ueritatem. quidam enim eorum dicunt, quod imago, quam prius accepit Adam,
Abbreviated transcription (Latin):
ginta duos uendicans ds imaginẽ suã ꝙ osten¬
dens qd̾ grã quã dedisset hominib ꝑseuerasset
in eis: ait. Non comedetis carnẽ cũ sanguine Ego
enim ulcisear sanguinẽ ur̃m de manu om̃is hoĩs
effundentis illũ. qͥa ad imaginẽ di feci hominẽ.
Necnon pt alteras decẽ generationes usq ad abra¬
ham. & ab abrahã usq ad dauid alias generatio¬
nes.xiiii. quȩ .xiiii. generationes simul faciunt
psalmo cũ quereret᷑ de om̃ib hõib qd̾ in uani¬
tate ambularent & peccatis eẽ̾nt obnoxii: loqͥt᷑.
Uerumtam̃ in imagine di ꝑ ambulat om̃is homo
Necnon pt dauid etiã sub salomone filio eiꝰ tale qͥd¬
dam suꝑ imaginẽ di nominatũ. Dicit enĩ in
sapĩa quȩ titulo eiꝰ subscribit᷑. Creauit d̾s in¬
corruptũ hominẽ. & imaginẽ suȩ ꝓpͥetatis de
is capiamur. habere hominẽ imaginẽ & similitudi¬
nem di. Nam cum de lingua hoiũ latiꝰ dispu¬
tasset. adiecit instabile malũ. In ipsa b̾ndicimꝰ dm̃

Expanded text:
I uindicans deus imaginem suam et ostendens, quod gratia, quam dedisset hominibus, perseueraret in eis, ait: ne comederitis carnem in sanguine; ego enim ulciscar sanguinem uestrum de manu omnis hominis effundentis illum, quia ad imaginem dei feci hominem. nec non post alteras decem generationes usque ad Abraham et ab Abraham usque ad Dauid alias generationes XIIII, quae XXIIII generationes simul faciunt psalmo, cum quereretur de omnibus hominibus, quod in uanitate ambularent et peccatis essent obnoxii, loquitur: uerumtamen in imagine perambulat omnis homo. nec non post Dauid etiam sub Salomone, filio eius, lenim in Sapientia, quae titulo eius scribitur: creauit incorruptum hominem et imaginem suae proprietatis dedis capiamur, habere hominem imaginem et similitudinem dei. nam cum de lingua hominum latius disputasset, adiecit: instabile malum: in ipsa benedicimus deum
Abbreviated transcription (Latin):
ne qui forsitan maligna int̾pretatione auderent
dicere uni datã grãm di. ꝙ illum solũ factũ ẽẽ
ad imaginẽ di qui plasiatꝰ ee̾t ex humo. & uxorẽ
ꝙ non ita nascerent᷑ ut adam di non hab̾e imagi¬
nem statim ꝑ ordinẽ iungit ꝙ dicit. Et uixit ad̾a¬
annis ducentis tͥginta. & cognouit euam uxo¬
remsuã. & peꝑit ei filium uixta speciẽ & imagi

Expanded text:
ne qui forsitan maligna interpretatione auderent ne qui forsitan maligna interpretatione auderent dicere uni datam gratiam dei et illum solum factum esse ad imaginem dei, qui plasmatus esset ex humo, et uxorem et non ita nascerentur ut Adam, Dei non habere imaginem, statim per ordinem jungit, et dicit: « Et vixit Adam ducentos triginta annos, et cognovit Evam uxorem suam, et p
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s qui tecũ sunt ꝙ maxime rufinũ prb̃rm ab
heresi origenis & aliis heresibꝰ & ꝑditione earum.
Si enim ꝑpt̾ unũ uerbũ aut duo quȩ contraria fidĩ
sunt. multe hereses abiectȩ sunt ab eccłia. qnto ma¬
gis hic int̾ hereticos habebit᷑. qui tantas ꝑuersitates
ꝙ tam mala dognata contra fidẽ di adinuenit.
ꝙ eccłiȩ hostis extitit: Int̾ multa enĩ mala etiam
illud ausꝰ ẽ dicere ꝑdidisse imaginẽ di adam. cum
hoc in nullo penitꝰ loco scͥptura significet. Si enĩ
ita ẽẽt. nũꝗͣ omia quȩ in mundo st̃ seruirent semi¬
ni adam. id ẽ uniu̾so generi humano. sic̃ & iacobꝰ
apłs loquit᷑. Omĩa domant᷑. ꝙ subiecta sunt
naturȩ humanȩ. Numꝗͣ. enĩ uniu̾sa subiecta
ẽent hominibꝰ. si ñ haberent hoĩes iuxta qd̾ uni
uersis imꝑant imaginẽ di. Coniungens aũ atq
ꝯsocians scͥptura diuina grãm benedictionis qu̾a
adam donauerat ꝙ generationibꝰ quȩ ex eo erant.

Expanded text:
res, qui tecum sunt, et maxime Rufinum presbyterum ab heresi Origenis et aliis heresibus et perditione earum. si enim propter unum uerbum aut duo, quae contraria fidei sunt, multae hereses abiectae sunt ab ecclesia, quanto magis hic inter hereticos habebitur, qui tantas peruersitates et tam mala dogmata contra fidem adinuenit, dei et ecclesiae hostis extitit! inter multa enim mala etiam illud ausus est dicere, perdidisse imaginem dei Adam, cum hoc in nullo penitus loco scriptura significet. si enim ita esset, numquam omnia, quae in mundo sunt, seruirent semini Adam, id est uniuerso generi hominum, sicut et Iacobus apostolus loquitur: omnia domantur et subiecta sunt naturae humanae. numquam enim uniuersa subiecta essent hominibus, si non haberent homines iuxta id, quod uniuersis imperent, imaginem dei. coniungens autem atque consocians scriptura diuina gratiam benedictionis, quam Adam donauerat, et generationibus, quae ex eo erant,
Abbreviated transcription (Latin):
enim mͥ nẽ ꝓpositũ ẽ adu̾sũ omĩa origenis dogma-¬
ta disputare. Nichil mͥ subripuit origenes. nec in
mea generatione fuit. nec ꝓpt̾ aliquas res mundi
& hereditatẽ odium adu̾sum illũ pugnasq suscepi.
sed ut simplicit̾ fatear doleo & ualde doleo uidens
non minimã ꝙ in gradum qͦq sacerdotii maximũ
ꝑuenerunt eiꝰ ꝑsuasione deceptos. & ꝑ u̾sissima do¬
ctrina cibos factos ẽẽ diaboli. in quibꝰ completũ ẽ

Expanded text:
enim nunc mihi propositum est aduersum omnia Origenis dogmaenim nunc mihi propositum est aduersum omnia Origenis dogmata disputare. nihil mihi subripuit Origenes nec in mea generatione fuit nec propter aliquas res mundi et hereditatem odium aduersum illum pugnasque suscepi, sed —- ut simpliciter fatear — doleo et ualde doleo uidens non minimam et in gradum quoque sacerdotii maximum peruenerunt, eius persuasione deceptos et peruersissima doctrina cibos factos esse diaboli; in quibus conpletum est
Abbreviated transcription (Latin):
mentum st̃. ñ ẽe̾ aquas sed fortitudines quasdã
angłicȩ potestatis. ꝙ rursum aquas quȩ suꝑ t̾rã
sunt hoc ẽ sub firmam̃to uirtutes ẽe̾ contrarias
id ẽ demones: Et quomͦ legimꝰ in diluuio aꝑtas
cataractas cęli & aquas inundasse diluuii: Unde
aꝑti sunt fontes abyssi. ꝙ totꝰ mundꝰ oꝑtꝰ ẽ aquis
Et furorhominũ iunctꝰ stulticiȩ qͥ reliquert̃ illud
stulto ut pͥnceps sui sit: nec contẽpnunt res fatu¬
as quȩ dicunt᷑ a fatuo sic̃ scͥptura testat᷑. fatuus fa¬
tua loquit᷑. ꝙ cor eiꝰ uana intelligit. Unde obsecͦ
te dilectissime ꝙ quasi meis m̃bris parcens ꝓpter
caritatẽ quã in te habeo p̾cor seribens ꝙ orans.
ut impleas illud qd̾ dr̃. Nlonne odientes te dñe
odiui. & suꝑ inimicos tuos tabesce
nimica ꝙ digna odio origenis¬
uerba
sunt & do repugnantia & scĩs eiꝰ.
ꝙ non
ista sola quȩ dixi. sed & alia innume rabilia Neq

Expanded text:
mentum sunt, non esse aquas, sed fortitudines quasdam mentum sunt, non esse aquas, sed fortitudines quasdam angelicae. potestatis, et rursum aquas, quae super terram sunt, hoc est sub firmamento, esse uirtutes contrarias, id est daemones? et quomodo legimus in diluuio apertas cataractas caeli et aquas inundasse diluuii, unde aperti sunt fontes abyssi et totus mundus opertus est aquis? Heu furor hominum iunctus stultitiae, qui reliquerunt illud, stulto, ut princeps sui sit, nec contemnunt res fatuas, quae dicuntur a fatuo, sicut scriptura testatur: fatuus autem fatua loquitur, et cor eius uana intellegit! unde obsecro te, dilectissime, et quasi meis membris parcens propter caritatem, quam in te habeo, precor scribens et orans, ut inpleas illud, quod dicitur: nonne odientes te, domine, odiui et super inimicos tuos tabescebam? inimica et digna odio Origenisuerba sunt et deo repugnantia et sanctis eius, et non ista sola, quae dixi, sed -et alia innumerabilia; neque
Abbreviated transcription (Latin):
remias demonstrat dicens. Quid uob̃ ꝙ uiȩ egyp¬
ti. ut bibatis aquam gyon turbidam: Bibi ꝙ de¬
magno flumine eufrate aquas simplicit̾. quas
manu tangere & ore sorbere. ñ aquas possumus¬
spũales. Ubi aũ flumina sunt quȩ ꝙ uidentur
ꝙ. bibunt᷑. ibi consequens ẽ. qd̾ ꝙ  ficꝰ ꝙ alia li¬
gna de quibꝰ dicit ds̾. ex om̃i ligno qd̾ ẽ in parach¬
so comedes similia st̃ fluminib ꝙ aquis. Siaũ aqua
quȩ cernit᷑ uera aqua ẽ : necesse ẽ ut ꝙ ficꝰ uera sit
ꝙ alia ligna. ꝙ adam uerꝰ statim a pͥncipio plasme¬
tur in corꝑe sic̃ eua. gñ ĩ phantasmate: ꝙ p̃t rui¬
ad t̾cium cęlum. & usq in paradysum. Benedicis.
Quando ponit t̾eium cęlum. ꝙ ptea addit ꝙ in pa¬
radysum. ostendit alibi ẽẽ cęlum alibi paradysũ.
llas uͦ prestigias quis ñ statim abiciat atq con-¬
dempnet dicente origene de aqͥs quȩ suꝑ firma¬

Expanded text:
remias demonstrat dicens: quid uobis et uiae Aegypremias demonstrat dicens: quid uobis et uiae Aegypti, ut bibatis aquam Gmagno flumine Euphrate aquas simpliciter, quas manu potes tangere, ore sorbere, non aquas spiritales. Ubi autem flumina sunt, quae et videntur et bibuntur, ibi consequens est, quod et ficus et alia ligna, de quibus dicit deus: ex omni ligno, quod est in paradiso, comedes, similia sunt fluminibus et aquis. si autem aqua, quae cernitur, uere aqua est, necesse est, ut et ficus uera sit et alia ligna et Adam uerus statim a principio plasmatus in corpore sicut Eua et non in phantasmate et post ruiad tertium caelum et usque in paradisum\'. bene dicis: quando ponit tertium caelum\' et postea addidit \'et in paradisum\', ostendit alibi esse caelum et alibi paradisum. illas uero praestigias quis non statim abiciat atque contemnat dicente Origene de aquis, quae super firma
Abbreviated transcription (Latin):
nis huiꝰ negantem. sic̃ declarat manifestissime
in uolumine explanationũ pͥmi psalmi ꝙ in aliis
multis locis: Aut qͥs audiat in t̾cio cȩlo donan¬
tem nob̾ origenẽ paradysum. ꝙ illũ quẽ scͥptura
commemorat de t̾ra ad cȩlestia transferentẽ. &
om̃s arbores quȩ scribunt᷑ in genesi allegorice in¬
celle¬
gentem. scilicet qd̃ arbores angłice¬
forti¬
tudines sint. cum hoc ueritas non
recipia¬
at: Neq enĩ dix̃ scͥptura diuina
deposur¬
ds adam ꝙ euam in terrã. sed eie¬
cit eos de paradyso & habitare fecit contͣ parady¬
sum. ꝙ ñ abiecit eos sub paradyso: & posuit rum¬
pheam flamineã & cherubim custodire introitũ
ligni uitȩ uetiti & ñ ascensum: & fluuiꝰ egredit᷑
ex eden. non dix̃ descendit ex eden. Iste diuidit᷑
in quatuor pͥncipia. Nom̃ uni fison: ꝙ nom̃ scđi
gyon. Ego ego uidi aquas gyon: aquas quas his
oculis carnis aspicere ꝑoterã. Iste ẽ gyon: quẽ ihe¬

Expanded text:
nis huius negantem, sicut declarat manifestissime nis huius negantem, sicut declarat manifestissime in uolumiue Explanationum primi psalmi et in aliis multis locis? aut quis audiat in tertio caelo donantem nobis Origenem paradisum et illum, quem scriptura commemorat, de terra ad caelestia transferentem et omnes arbores, quae scribuntur in Genesi, allegorice intellegentem, scilicet quod arbores angefortitudines sint, cum hoc ueritas non recipiat? neque enim dixit scripturk diuina: \'deposuit Adam et Euam in terram\', sed: eiecit eos de paradiso; et: b a bit are fecit contra paradisum, et non \'abiecit eos sub paradiso\'; et: posuit rumpheam flammeam et cherubin custodire introitum ligni uitae, et non-"ascensum"; et: fluuius egreditur ex Eden, non dixit \'descendit ex Eden\'. iste diuiditur in quattuor principia: nomen uni Phison et nomen secundi Geon. ego, ego uidi aquas Geon, aquas, quas his oculis carnis aspicerem. iste est Geon, quem Hie
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ut tunicas pellicias humana corꝑa ẽẽ
crederemꝰ. qui int̾ multa ait. Nũ qͥd coriariꝰ aut
sordiscariꝰ erat ds ut conficeret pelles animalium.
ꝙ consueret ex eis tunicas pellicias adam & euȩ
Manifestũ est gͦ inqͥt. qđ de corꝑib nr̃is loquat᷑.
Ꝙ si hoc ita ẽ: quomͦ legimꝰ ante pellicias tunicas
& ante in obedientiã & de paradyso ruinã ad am
loquentẽ ñ scđ̾m allegoriã sed uere. hoc nẽ os ex
ossib meis ꝙ caro de carne mea: Aut ne assũptũ
est illud qd̾ diumnꝰ sermo testat᷑. ꝙ iniecit ds sopo¬
rem in adam & dormiuit. & sumpsit unã de co¬
stis eiꝰ. & impleuit pro ea carnẽ. ꝙ edificauit costã
quã tulerat ex eo illi in uxorẽ: Aut quȩ corpora
contegebat adam ꝙ eua foliis ficꝰ pꝰtquã comede¬
runt de arbore uetita:  Qs aũ patient̾ ferat ori¬
genẽ lubricis argum̃tationibꝰ resurrectionẽ. car¬

Expanded text:
mentis, ut tunicas pellicias humana esse corpora mentis, ut tunicas pellicias humana esse corpora crederemus. qui inter multa ait: numquid coriarius aut scortiarius erat deus, ut conficeret pelles animalium et consueret ex eis tunicas pellicias Adam et Euae? manifestum est ergo, inquit, quod de corporibus nostris loquatur. et, si hoc ita est, quomodo legimus ante pellicias tunicas et ante inoboedientiam et de paradiso ruinam Adam loquentem . non secundum allegoriam, sed uere: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea? aut unde adsumptum est illud, quod diuinus sermo testatur: et iniecit deus soporem sUperAdam, et dormiuit; et sumpsit unam de costis eius et adinpleuit pro ea carnem et aedificauit costam, quam tulerat ex eo, illi in uxorem? aut quae corpora contegebat Adam et Eua foliis ficus, postquam comederunt de arbore uetata? quis autem patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus resurrectionem car
Abbreviated transcription (Latin):
animã meã. & in alio loco. confitebor dño in regi¬
one uiuoꝵ cum aliꝰ ꝓculdubio sensꝰ sit scͥpturȩ di¬
uinȩ quã ille in heresi sua maligna int̾pretatione
detorquet. Qd̃ faciunt & manichei & gnostici. &
hebionitȩ & marcionis sectatores ꝙ aliȩ hereses
numero octoginta qui de purissimo fonte scͥptu¬
rarũ assum̃tes testimonia ñ ita int̾pͣtant᷑ ut scͥpta
sunt: sed simplicitatẽ sermonis ȩ ccłiastici id uołt
significare qd ipsi sentiunt. Iilud qͦq quod assere¬
re nitit᷑. doleãne an rideã nescio: doctor egregiꝰ¬
audet docere id diabolũ rursum futurũ ẽẽ qd̃
fuerit. ꝙ ad eand̾e rediturũ dignitatẽ. ꝙ ẽscensurũ
regna celoꝵ. Proh nefas. Qs tam uecors ꝙsto¬
ꝓreliqui ꝓpħȩ coheredes fiant diaboli in regno
cȩlors: Pretereo friuolam eiꝰ expositionẽ suꝑ tuni¬
cis pelliciis. qͣnto conatu quantisq egerit argu¬

Expanded text:
animam meam . Et in alio loco: Confitebor Domino in regianimam meam . Et in alio loco: Confitebor Domino in regione vivorum : cum alius procul dubio sensus Scripturae divinae sit, quam ille in haeresim suam maligna interpretatione detorquet. Quod faciunt et Manichaei, et Gnostici, et Hebionitae, et Marcionis sectatores, et aliae haereses numero octogintararum fonte adsumentes testimonia non ita interpretantur, ut scripta sunt, sed simplicitatem sermonis ecclesiastici id uolunt significare, quod ipsi sentiunt. Illud quoque, quod adserere nititur, doleamne an rideam, nescio. doctor egregiaudet docere, diabolum id rursum futurum esse quod fuerat, et ad eamdem rediturum dignitatem, et conscensurum regna coelorum. Proh nefas, quis tam vecors et stoet reliqui prophetae coheredes fiant diaboli in regno caelorum? praetereo friuolam eius expositionem super tunicis pelliciis, quanto conatu quantisque egerit argu
Abbreviated transcription (Latin):
dictio ad adam ꝙ ad sem̃ eiꝰ & ad noe ꝙ ad filios eiꝰ.
crescite ꝙ multiplicamini & replete t̾rã: Iam enim
non erit benedictio sed maledictio iuxta origenẽ
qui angelos uertit in animas. & de sublimi fastigio
dignitatis facit ad inferiora descendere. quasi ds
humano generi ñ possit animas ꝑ benedictionem
dare nisi angłi ꝑeccauerint. ꝙ tot in cęlis ruinȩ
sint qͦt interra natiuitates: Dimittenda nob̾ ẽ do¬
cipit ꝙlegẽ dat. ut ñ dicam constringit discipłos
suos ne quis oret in cȩlum ascendere. ne peiꝰ iterũ
peccans quã in t̾ris ante peccauerat p̾cipitet᷑ in mun-¬
dum. quã quã istiꝰmodi nugas & deliram̃ta soleat
ille scͥpturarũ int̾pretatione ꝑu̾sa ꝙ aliud signifi¬
cante quã uerũ ẽ affirmare dicens. priꝰꝗͣ a malitia
humiliarer ego deliqui. ꝙ illud. reuertere anima
mea in requiẽ tuã. necnon & aliud. educ de carcere

Expanded text:
dictio ad Adam et ad semen eius et ad Noe et ad filios eius: dictio ad Adam et ad semen eius et ad Noe et ad filios eius: crescite et multiplicamini et replete terram? iam enim non erit benedictio, sed maledictio iuxta Origenem, qui angelos uertit in animas et de sublimi fastigio dignitatis facit ad inferiora doscendere, quasi deus generi humano non possit animas per nedictionem dare, nisi angeli peccauerint, et tot in caelis ruinae sint, quot in terra natiuitates. dimittenda nobis est doaecipit, et legem dat, ut non dicam constringit discipulos suos, ne quis oret in coelum ascendere, ne pejus iterum peccans quam in terris ante peccaverat, praecipitetur in mundum. Quanquam istiusmodi nugas et deliramenta soleat ille Scripturarum interpretatione perversa et aliud significante, quam quod verum est affirmare, dicens: Priusquam a malitia humiliarer, ego deliqui . Et illud: Revertere anima mea in requiem tuam . Necnon et illud: Educ de carcere
Abbreviated transcription (Latin):
quens opinari qd̾ sp̃s sc̃s possit uidere filiũ. Ii¬
lud qͦq qͥs origene docente patiat᷑ quod animȩ
angłi fuerint in cęlis. ꝙ pꝰtquã peccauerint in su¬
pernis deiectas eẽ in istũ mundũ. ꝙ quasi in tu¬
mulos ꝙ sepulchra sio in corpora ista religatas
penas antiquoꝵ luere peccators. ꝙ corꝑora
credentium non templa xp̃i ẽẽ sed carceres dapna¬
tors: Exinde ueritatẽ hystoriȩ allegoriȩ depra¬
uans mendacio infinita u̾ba multiplicat: & sim¬
plices quosq uaria ꝑu̾sione supplantans nẽ asserit
mologiã. icc̾eo uocatas quia de cęlestib ad inferio¬
ra uenientes calorẽ pͥstinũ amiserint. nc̃ corpꝰ hoc
iuxta grecos ob id anerca id ẽ uinculũ. siue iuxta
aliam ꝓprietatẽ cadauer dici. qͥa aĩȩ de cęlo ruerint.
tumuli eadauera mortuoꝵ. Et si hoc uerũ ẽ: ubi ẽ
fides nr̃a. uͥ p̾coniũ resurrectionis. uͥ apłica doctri¬
na quȩ in ȩccłiis xp̃i huc usq ꝑdurat. ubi illa bene¬

Expanded text:
quod spiritus sanctus possit uidere filium. illud quoque quis Origene dicente patiatur, quod animae angeli fuerint in caelis et, postquam peccauerint in supernis, deiectas esse in istum mundum et quasi in tumulos et sepulchra sic in corpora ista relegatas poenas antiquorum luere peccatorum et corpora credentium non templa Chritorum? Exinde veritatem historiae, allegoriae depravans mendacio, infinita verba multiplicat: et simplices quosque varia persuasione supplantans, nunc asserit idcirco uocatas, quia de caelestibus ad inferiora uenientes calorem pristinum amiserint, nunc corpus hoc ob id iuxta Graecos SljAa?, id est \'uinculum\', siue iuxta aliam proprietatem \'cadauer dici, quia animae de caelo ruerint; tumuli cadauera mortuorum. et, si hoc uerum est, ubi est fides nostra? ubi praeconium resurrectionis? ubi apostolica doctrina, quae in ecclesiis Christi hucusque perdurat? ubi illa bene
Abbreviated transcription (Latin):
bus exornant: Ut audiant origenis doctrinã
atq consiliũ. & credant prauȩ illiꝰ predicationi
non potest filiꝰ uidere patrẽ. neq sp̃s sc̃s uidere
filiũ: hȩc in libris periarchon scribunt᷑. His u̾b̾¬

Expanded text:
bus exornant, ut audiant Origenis 246 doctrinam bus exornant, ut audiant Origenis 246 doctrinam atque consilium, credant praeclarae illius praedicationi: Non potest Filius videre Patrem, neque Spiritus sanctus videre Filium? Haec in libris περὶ Ἀρχῶν scribuntur, his
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ parentẽ laudare ñ debetis. ꝙ cum uos rogarẽ
ne ita epraretis ꝙ monerẽ. contra dixistis: & ad
tristiciã atq lacrimas adduxistis. Non solũ aũ
me. sed ꝙ alios plurimos catholicos qui int̾erant
lesistis. Ꝙ ut intelligo hȩc ẽ om̃is indignatio ꝙ
iste furor. ꝙ iccco cõminamini qd̃ mittatis adu̾¬
sum me epłas. & huc illucq sermo ur̃ discurrat.
& ꝓpt̾ defensionẽ hereseos adu̾sum me odia sus¬
citantes rũpitis caritatis pacẽ quã in uos habui
mus in tantũ ut feceritis nos etiã penitentiam
agere quare uob̃ cõmunicauerimꝰ. ita origenis
errores & dogmata defendentib Simplicit̾ loqͣr
ut non effodiamꝰ eum si nos scandalizauerit. nec
manui nec pedi si nob̾ scandalum fecerit. Et uos
gͦ siue oculi nr̃i. siue manꝰ siue pedes fueritis. si¬
milia sustinehitis. Qs em catholicoꝵ possit equo
animo sustinere. ꝙ eoꝵ qui fide suam bonis oꝑi¬

Expanded text:
et parentem laudare non debetis\'. et cum uos rogarem, et parentem laudare non debetis\'. et cum uos rogarem, ne ita erraretis, et monerem, contradixistis et ad tristitiam atque lacrimas adduxistis, non solum autem me, sed et alios p. Inde, ut intelligo, haec est omnis indignatio, et iste furor. Et ideirco comminamini, quod mittatis adversum me epistolas, ut huc illucque sermo vester discurrat; et propter defensionem haereseos adversum me odia suscitantes, rumpitis caritatem quam mus, in tantum, ut feceritis nos etiam paenitentiam agere, quare uobis communicauerimus, ita Origenis errores ut non effodiamus eum, si nos scandalizaverit: nec manui, neque pedi, si nobis scandalum fecerit. Et vos ergo sive oculi nostri, sive manus, sive pedes fueritis, similia sustinebitis. Quis enim catholicorum possit aequo animo sustinere, et eorum qui fidem suam bonis operi
Abbreviated transcription (Latin):
musculos ꝙ his quȩ audierint semꝑ addere ut
tristicias ꝙ rixas int̾ fr̃s concitent. te qͦq turba¬
uerunt & dixert̃ tͥ qd̾ in oratione qndo offerimꝰ
rusticos. ut hȩc tã aꝑte dicere potuerimꝰ. Qũã qu̾a
enim hoc in corde meo semꝑ orem. tam̃ ut simplicit᷑
fatear nũ quã in alienas aures ꝓtuli ne te uiderer
pariu pendere dilectissime. Quando aũ cõplemꝰ
te ita. Tu presta dñe ꝙ custodi. ut ille uerbum
predicet ueritatis. sic̃ occasio se intulerit sermonis.
& habuerit oratio consequentiã. Quaꝑpt̾ obsecro
te dilectissime. ꝙ aduolutꝰ pedibꝰ tuis p̾cor. p̾sta mͥ
ꝙ tibi ut salueris sic̃ scͥptũ ẽ a generatione peru̾sa.
ꝙ recede ab heresi origenis. & a cunctis heresibus
dilectissime. Uideo enĩ qd̾ ꝓpt̃̾ hanc causam om̃is
ur̃a indignatio concitata sit: qd̾ dixerim uobis
arrium patrẽ illarum & aliarũ hereseon radicem

Expanded text:
musculos et his, quae audierunt, semper addere, ut musculos et his, quae audierunt, semper addere, ut tristitias, ut rixas inter fratres concitent, te quoque turbauerunt et dixerunt tibi, quod in oratione, quando offerimusrusticos, ut haec tam aperte dicere potuerimus. quamquam enim hoc in corde meo semper orem, tamen, ut simpliciter fatear, numquam in alienas aures protuli, ne te uiderer parui pendere, dilectissime. quando autem conplemte ita: \'tu praesta, domine, et custodi, ut ille uerbum praedicet ueritatis\', sicut occasio sermonis se tulerit et habuerit oratio consequentiam. quapropter obsecro te, dilectissime, et aduolutus pedibus tuis precor: praesta mihi et tibi, ut salueris, sicuti scriptum est, a generatione peruersa; et recede ab heresi Origenis et a cunctis heresibus, dilectissime. uideo enim, quod propter hanc causam omnis uestra indignatio concitata sit. quod dixerim uobis: \'Arrii patrem et aliarum hereseon radicem
Abbreviated transcription (Latin):
quẽqũa ordinarẽ. Et ego hoc pollicitꝰ sum dicens.
Numqͥd uiuenis sum: aut canones ignoro: Audi gͥ
ueritatẽ in sermone dñi me hoc nec audisse nec
nosse. nec istiꝰ fermonis penitꝰ recordari. Suspica¬
tus aũ sum ne forsitan int̾ multa quasi ħo oblitus
eẽm. & ob hanc causam scm̃ gregorium sciscitatꝰ ꝙ
zenonẽ prb̃m qui cum eo ẽ. E quibꝰ abbas gregori
respondit se hoc penitꝰ ignorare. zeno aũ dix̃ qͥa
cum ei pb̃r rufinꝰ nescio quȩ alia transitoriȩ loque¬
nec audiui qͥeꝗͣ nec respondi. Unde dilectissime
non te p̾ueniat furor. nec occupet indignatio:
nec frustra mouearis. ꝙ aliud dolens te uertas
ad alia: ꝙ peccandi occasionẽ inuenisse uidearis.
Od̃ ꝓpħa deuitans. dñm p̾cat᷑ dicens. Ne declines
cor meũ in uerba malitiȩ. ad excusandas excusati¬
ones in peccatis. Illud qͦq audiens ãmiratꝰ sum:
quod quid̾a qͥ solent ultro citroq portare ru¬

Expanded text:
quemquam ordinarem, et ego hoc pollicitus sim dicens: quemquam ordinarem, et ego hoc pollicitus sim dicens: \'numquid iuuenis sum aut canones ignoro?\' audi igitur ueritatem in sermone dei, me hoc nec audisse nec nosse nec istius sermonis penitus recordari. suspicatus autem sum, ne forsitan inter multa quasi homo oblitus essem, et ob hanc causam sanctum Gregorium sciscitatus et Zenonem presbyterum, qui cum eo est. e quibus abbas Gregorius respondit se hoc penitus ignorare. Zeno autem dixit, quia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia transitone loquenec audiui quicquam nec respondi. unde, dilectissime, non te praeueniat furor nec occupet indignatio nec frustra mouearis et aliud dolens te uertas ad alia et peccando occasionem inuenisse uidearis. quod propheta deuitans dominum precatur dicens: ne declines cor meum in uerba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Illud quoque audiens admiratus sum, quod quidam, qui solent ultro citroque portare ru
Abbreviated transcription (Latin):
tunc reꝑta oportunitate non scͥpsissent nob̾.
neq suꝑ ordinatione eiꝰ aliqͥd ꝑoposcissent. Nec
ita acta sunt ut locutꝰ sum in caritate xp̃i qũã te
erga paruitatẽ nr̃am hab̾e credebã quãqu̾a in mo¬
nasterio ordinauerĩ ꝙ ñ in parrochia quȩ tibi subie¬
cta sit. O uere benedicta ep̃oꝵ cypri mansuetudo
ꝙ bonitas & nr̃a rusticitas sensu tuo & arbitratu di¬
prehendere ñ poteramꝰ & miser̃t ad nos & diaconos
ꝙ ypodiaconos. qͦs suscepimꝰ cum gr̃a. & ipse cohor¬
tatus sum beatȩ memoriȩ philonẽ epm̃ ꝙ scm̃ teo
autẽ parrochiȩ uidebant᷑ ȩccłiam ꝑtinere eo qd̃
grandis eẽt ꝙ late patens ꝓuincia ordinarent
ordinaui diaconissas & ad alienas misi ꝓuincias
neq feci qͥcquã ut ȩccłiam scinderẽ. Qd gͦ tͥ uisum
est. sic grauit̾ intumescere & iactari contra nos
ꝓ oꝑe đi qd̾ in edificationẽ & non in destructionẽ

Expanded text:
tunc reperta oportunitate non scripsissent nobis tunc reperta oportunitate non scripsissent nobis neque super ordinatione eius aliquid poposcissent. Haec ita acta sunt, ut locutus sum, in caritate Christi, quam te erga paruitatem nostram habere credebam, quamquam in monasterio ordinauerim et non in paroecia, quae tibi subiecta sit. o uere benedicta episcoporum Cypri mansuetudo et bonitas et nostra rusticitas sensu tuo et arbitratu diprehendere non potueramus, et miserunt ad nos et diaconos et hypodiaconos, quos suscepimus cum gratia. et ipse cohortatus sum beatae memoriae Philonem episcopum et sanautem paroeciae uidebantur ecclesiam pertinere, eo quod grandis esset et late patens prouincia, ordinarent ordinaui diaconissas et ad alienas misi prouincias neque feci quidquam, ut ecclesiam scinderem. quid ergo tibi uisum est sic grauiter intumescere et iactari contra nos pro opere dei, quod in aedificationem et non in destructionem
Abbreviated transcription (Latin):
onus sac̾dotii nollet susciꝑe sepe fugiebat sed nec
diaconib monasterii & cet̾is fr̃ĩb ut mͥ satis face¬
ret. quia nescio qͥd adu̾sum eos habebã tͥsticiȩ. Cũ
mus & teneri os eiꝰ. ne forte lib̾are se cupiens
ministraret ualdeq obnitebat᷑: in dignũ se ẽẽ con¬
testans. Uix gͦ cõpulimꝰ eũ & suadere potuimꝰ testi¬
moniis scͥpturarũ & ꝓpositione mandatoꝵ di. Q
cum ministraret in seĩs saeficiis. rursꝰ cũ ingenti
difficultate tento ore eiꝰ ordinauimꝰ prb̃rm. &
hisde u̾bis quib ante suaseramꝰ impulimꝰ ut
sederet in ordine p̾sbiteroꝵ. Post hȩe scͥpsimꝰ ad
scõs presbiteros monasterii ꝙ cetẽros fr̃s. ꝙ in¬
crepauimꝰ eos quare ñ scͥpsissent suꝑ eo. cũ ante
annum multos eoꝵ queri audissem cur non
haberent qui sibi dñi sacram̃ta conficerent &
illum om̃s suo poscerent testimonio & grandem
utilitatẽ in cõmune monasterii testarent᷑ quare

Expanded text:
onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat, sed neconus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat, sed necdiaconibus monasterii et ceteris fratribus, ut mihi satisfaceret, quia nescio quid aduersum eos habebam tristitiae —, cum mus et teneri os eius, ne forte liberare se cupiens ministraret; ualdeque obnitebatur indignum esse se contestans. uix ergo conpulimus eum et suadere potuimus testimoniis scripturarum et propositione mandatorum dei. et cum ministrasset in sanctis sacrificiis, rursus cum ingenti difficultate tento ore eius ordinauimus presbyterum et isdem uerbis, quibus antea suaseramus, inpulimus, ut sederet in ordine presbyterii. post haec scripsimus ad sanctos presbyteros monasterii et ceteris fratribus et increpuimus eos, quare non scripsissent super eo, cum ante annum multos eorum queri. audissem, cur non haberent, qui sibi domini sacramenta conficerent, et illum omnes suo poscerent testimonio et grandem utilitatem in commune monasterii testarentur, quare
Abbreviated transcription (Latin):
debuere ꝙ ꝓpt̾ nr̃am paruitatẽ ꝙ litteras qs ad
eos crebro direximꝰ cõmunionis qͦq tuȩ cȩꝑunt
habere discordiã. ne uiderent᷑ quad̾a duritia &
conscientia antiquȩ fidei ab ȩccłia separari ordi¬
Suꝑ quo debueras gratulari intelligens quoo ob
di timorẽ hoc sumꝰ facere cõpulsi. maxime cũ nul¬
la sit diu̾sitas in sacerdotio dei. & ubi utilitati ȩe
bent sub se eccłias quibꝰ curã uident᷑ impendere.
ꝙ nemo suꝑ alienam mensuram extendit᷑. tam̃
p̃ponat᷑ om̃ib caritas xp̃i. in qua nulla simula¬
tio est. Nec considerandu qͥd factũ sit: sed qͦ teno¬
re. ꝙ quomͦ ꝙ in quibꝰ & quare factũ sit. Cũ enim
uidissem qͥa multitudo scõꝵ frm̃ in monasterio
consisteret & sc̃ĩ prb̃ri ieronimꝰ & uincentiꝰ ꝓꝓter
uerecundiã ꝙ humilitatẽ nollent debita nomini
suo exercere sacͥficia ꝙ laborare in hac parte mona
& comphendẽ seruum di ñ posses qͥ te eo qd̾ graue

Expanded text:
debuere et propter nostram paruitatem et litteras, quas ad eos crebro direximus, communionis quoque tuae coeperunt habere discordiam -, ne uiderentur quadam duritia et conscientia antiquae fidei ab ecclesia separari, orditerum, super quo debueras gratulari intellegeųs, quod ob dei timorem hoc sumus facere conpulsi, maxime, cum nulla sit diuersitas in sacerdotio dei et ubi utilitati ecclbent sub se ecclesias, quibus curam uidentur inpendere et nemo super alienam mensuram extenditur, tamen praeponeretur omnibus caritas Christi, in qua nulla simulatio est; nec considerandum, quid factum sit, sed quo tempore et quo modo et in quibus et quare factum sit. cum enim uidissem, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consisteret et sancti presbyteri Hieronymus et Uincentius propter uerecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia et laborare in hac parte monaet conprehendere seruum dei non posses, qui te et, quod graue
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ. Oportebat dilectissime cleri¬
catus nos honore non abuti in su-¬
perbiam. sed custodia mandatoꝵ di. ꝙ obserua¬
tione diligentissima hoc ẽẽ quod dicim᷑. Si enĩ
arrogantia clericatꝰ conducere nob̾ poterit. qui
non solũ cogitatione ꝙ sensu. uerũ ꝙ sermone
ƿeccamꝰ: Audiui qͥppe qd tumeas contra nos ꝙ
irascaris. ꝙ miniteris scrib̾e in extremos fines
terrȩ. ut loca ꝑuintiasq ñ nominẽ. S ubi ẽ di
timor qui nos debet illo tremore concutere qui
dictꝰ a dño ẽ: si qͥs irascitꝰ fr̃i suo sine causa reus
erit iuditio: Non qͦ magnoꝑe curẽ. si scribas qd̃

Expanded text:
nius. Oportebat nos, dilectissime, clericatus honore non abuti in superbiam, sed custodia mandatorum dei et obseruatione diligentissima hoc esse, quod dicimur. si enim adrogantia clericatus conducere nobis poterit, qui non solum cogitatione et sensu, uerum et sermone peccamus — audiui quippe, quod tumeas contra nos et irascaris et miniteris scribere in extremos fines terrae, ut loca prouinciasque non nominem —, et ubi est dei timor, qui nos debet illo tremore concutere, qui dictus a domino est: si quis irascitur fratri suo sine causa, reus erit iudicio? non quo magnopere curem, si scrib
Abbreviated transcription (Latin):
penuriã. & iccͥco tuis p̃ceptis parere ñ possu¬
mus. maxime in editione septuaginta. quȩ
asteriscis ueribq distincta ẽ. Pleraq pͥoris
laboris obfraudem cuiꝰdam amisimus. Sc̃s¬

Expanded text:
penuriam et idcirco praeceptis tuis parere non possupenuriam et idcirco praeceptis tuis parere non possumus maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis ueribusque distincta est; pleraque enim prioris laboris ob fraudem cuiusdam amisimus. C
Abbreviated transcription (Latin):
rint. de animi calũpniabunt᷑ rancore descen¬
dere. Michi aũ statutũ est te amare. susciꝑe.
colere: mirari: tuaq dicta qͣsim ea defendẽ.
Certe ꝙ indialogo que nuꝑ edidi. tuȩ̨ beati¬
tudinis ut dignũ fuerat recordatꝰ sũ. Alagisq
demꝰ oꝑam. ut ꝑnitiosissima heresis de ȩccłia
auferat᷑. quȩ semꝑ simulat penitentiã. ut
docendi in eccłiiᷤᷤ habeat facultatẽ. Nam si
aꝑta luce ꝓdierit: foras expulsa morietur.
um. & genere suo & exhortatione tua di¬
gne gradiunt᷑. specialit̾q salutant beatitu¬
dinem tuam: omĩs qͦq fr̃nitas quȩ nob̾cũ
affricam siciliãq direximꝰ: quẽ putamꝰ iam
in affricȩ partib cõmorari. S cõs. tuo adheren¬
tes lateri. ut meo obseqͥo salutes p̾cor. Uit¬
teras qͦq meas ad scm prb̃rm firmũ direxi
Quod si adte uenerint: ei mitt̾e ñ graueris.
sermonis in ista ꝓuincia notarioꝵ patim᷑

Expanded text:
rint, de animi calumniabuntur rancore descenrint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissimauferatur, quae semper simulat poenitentiam ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem, ne si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. genere suo et exhortatione tua digne gradiuntur specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio salutes, precor. litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te uenerint, ei dirigere non graueris. sermonis in ista prouincia notariorum patimur
Abbreviated transcription (Latin):
rem qͥd ageres. sospitẽ te letus au¬
diui. Rursum cũ tuas litt̾eras ñ dico sꝑarem sed
exigerẽ. nesciente te de affrica ꝓfectũ eẽ se dixit
Itaqi reddo tͥ ꝑ eum salutationis officia. qͥ te uni¬
eo amore complectt᷑: simulq obseero ut ignos¬
cas pudori meo. qd̾ diu p̾cipienti ut rescribe¬
rem negare non potui. Nec ego tͥ: s eausȩ cau¬
sa respondit.  si culꝑa ẽ respondisse: queso
ut patient̾ audias multo maior ẽ ꝓuocasse.
S ed facessant istiꝰ modi querimoniȩ. Sit int̾ nos
pura germanitas. & demceps ñ questionũ s ca¬
ritatis ad nos scpta mittamꝰ. Sẽi patres qui nobis¬
cum dño seruiunt affatim te salutant. & scõs
qui tecum xp̃i leue trahunt iugum. Precipue
scm̃ & suscipiendu papã alipiũ. ut meo obseqͥo
Silegisti librũ explanationũ in ionam: puto qđ
ridiculam cucurbitȩ ñ recipias q̃stionẽ. Sinaũ
amicꝰ quime pͥmꝰ gladio petiit stilo repulsꝰ ẽ:

Expanded text:
rem. quid ageres, sospitem te laetus audiui. rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem, nesciente te de Africa profectum esse se dixit. itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur, simulque obsecro. ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti, ut rescriberem, negare non potui. nec ego tibi sed causae causa respondit. et si culpa est respondisse, — quaeso, ut patienter audias — multo maior est prouocasse. sed facessant istius modi querimoniae; sit inter nos pura germanitas et deinceps\'non quaestionum sed caritatis ad nos scripta mittamus. sancti fratres, qui nobiscum domino seruiunt, affatim te salutant. sanctos, qui tecum Christi leue trahunt iugum. praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium ut meo obsequio Si legisti librum explanationum in Ionam, puto, quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. sin autem amicus, qui me primus gladio petiit, stilo repulsus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut humanitas subiciat᷑ diuinitati Humanitatẽ
in hoc loco dicimꝰ ñ mansuetudinẽ & clem̃tiã.
quã greci philantropian uocant: sed om̃e
hõinũ genus. Porro qd̾ ait ut sit ds̃ omĩa in
gr̃ã: insalomone sapĩa. in dauid bonitas. in¬
iob patientia. in daniele cognitio futurors.
in petͦꝰ fides. inphinees & paulo zelꝰ. in ioħe
uirginitas. in ceteris cetera. Cum aũ om̃iũ
rerum finis aduenerit: tc̃ omĩa & in om̃ib
erit. ut singuli scõꝵ om̃s uirtutes habeatt
ꝙ sit xp̃c totꝰ in cunctis:¬

Expanded text:
ut humanitas subiciatur diuinitati. humanitatem ut humanitas subiciatur diuinitati. humanitatem in hoc loco dicimus non mansuetudinem et clementiam, quam Graeci φιλανθρωπίαν uocant, sed omne hominum genus. porro, quod ait: ut sit deus omnia in gratia in Salomone sapientia, in Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognitio futurorum, in Petro fides, in Finees et Paulo zelus, in Iohanne uirginitas, in ceteris cetera —, cum autem omnium rerum finis advenerit, tunc omnia in omnibus erit, ut singuli sanctorum omnes uirtutes habeant et sit Christus totus in cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ. nonne dõ subiecta erit aĩa mea: an
crucifigi & maledictũ erucis fieri: Maledictꝰ
enĩ om̃is qui pendet in ligno. Qui gͦ ꝓ nobis
maledictũ factꝰ ẽ. ut nos de maledicto libera¬
ret. miraris si ꝑ nob̾ subiectꝰ sit. ut nos patͥ
faciat ẽẽ subiectos. dicens in eugłio. nemo
uadit ad patrẽ nͥ ꝑ me: ꝙ cũ exaltatꝰ fuero¬
a terra om̃ia traham ad me: X p̃c in his qͥ fi¬
deles sunt subiectꝰ ẽ patͥ. qm̃ om̃s credentes
immo om̃e hõiũ genꝰ corꝑis ipsiꝰ m̃bra re¬
putant᷑. In his aũ qui inereduli st̃ id ẽ in
iudeis ꝙ ethnicis ꝙ hereticis insubiectꝰ đr.
qm̃ pars m̃brors eiꝰ ñ est subiecta fider. In fi¬
ne aũ mundi cũ omĩa m̃bra regnantẽ uide¬
rint xp̃m. id ẽ corpꝰ suũ: etiã ipsa subicient᷑
xp̃o. id ẽ corꝑi suo: ut om̃e xp̃i corpꝰ subiciat᷑
d̾o ꝙ patͥ. ꝙ sit ds omĩa in om̃ibꝰ. Non ait ut

Expanded text:
scriptum: nonne deo subiecta erit anima mea? — an scriptum: nonne deo subiecta erit anima mea? — an crucifigi et maledictum crucis fieri? maledictus enim omnis, qui pendet in ligno. qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris, si pro nobis subiectus sit, ut nos patri faciat esse subiectos dicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me? Christus in his, qui fideles sunt, subiectus est patri, quia omnes credentes, immo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. in his autem, qui increduli sunt, id est Iudaeis, ethnicis, hereticis, insubiectus dicitur, quia pars membrorum eius non est subiecta fidei. in fine autem mundi, cum omnia membra regnantem uiderint Christum, id est corpus suum, etiam ipsa subicientur Christo, id est corpori suo, ut omne Christi corpus subiciatur deo et patri et sit deus omnia. in omnibus. non ait: \'ut