comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ibia cirenaica ⁊ pentapolis post egiptũ in parte
africe pͥma est. hec incipit aciuitate parethona.
⁊ montib cathabatynon. Inscđo mari.usq ad
aras philenoꝵ extendit. Post se h̃t usq ad occea nũ
meridianũ. gentes libie ethiopũ ⁊ garamantũ. hu¬

Expanded text:
LIBYA CYRENAICA ET PENTAPOLIS post Aegyptum in parte Africae prima est. haec incipit a ciuitate Parethonio et montibus Catabathmon, inde secundo mari usque ad aras Philenorum extenditur. post se habet usque ad oceanum meridianum gentes Libyoaethiopum et Garamantum. hu
Abbreviated transcription (Latin):
uox lectoris. simplex erit ⁊ clara. ⁊ ad om̃e genꝰ pnũ¬
subrusticũ fugiẽs sonũ. Non humił. nec adeo
sublimis. Son fracta. ñ tenera. nicħq femineũ
eiũ ⁊ cordib ꝯsulere debet. Lector ñ oculis. ne potiꝰ
ex ipso spectatores mag̃ quã auditores faciat.

Expanded text:
vox lectoris simplex erit, clara, ad omne pronunsubrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta vel tenera, nihilque femineum enim et cordi consulere debet lector, non oculis, ne potius ex seipso spectatores magis quam auditores faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
decłonẽ ⁊ eqͣlem: uł in o. desinũt. uł ior. In .o. de¬
simĩt due sp̃es. actiria ⁊ neutł. Nam in .or. cet̾e
finiũt. Actiua quid̃ ẽ ꝓpͥe. que semꝑ actũ alicuius
sensꝰ sigẽat. ⁊ sum̃do .r. facit ex se passuiã. ut audio.
audior. Excipiũt᷑. metuo. metuor. timeo . or. que

Expanded text:
onem et equalem uel in o desinunt uel in or; in o desinunt due species, actiua et neutralis; nam in or cetere finiunt. 3 Actiua quidem est proprie, que semper actum alicuius sensus significat et sumendo r facit ex se passiuam, ut "audio, audior"; excipiuntur "metuo, metuor", "timeo, timeor", que
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ꝑf. f utm uõ tẽpꝰ ex p̃senti nascit᷑. cũ p̃sens medi
dico. dicebã. dicã. s tñ fut᷑m ꝯuinctiui p̃ti s̾uat cõ¬
infinita. ut dixisse. dictũ ire. ⁊ participia. ut ama
mala: tñi sigc̃o manet. ut sũ. erã. ero. In choatua qͦ.
nascunt᷑ deficiũt ñ nat᷑a s usu. Ergo ꝓ his. alioꝵ¬
steti asto. tollo. sustuli a sustulo antique.duf¬
fero sustuli. fero. tuli. atulo. furo. insaniui. ab
insamo. Metti messui. uł messem feci. Cerno cui.¬
aesco. Et in oĩb ũbis mor. defiñtib dũ deficiũt his
temꝑib. participiis. cũ sũ es est. ꝓ eis utim̃. ut as¬
deficit. Imꝑsonalia ex se nata. infinito fitt᷑o defici¬
unt. ut penitẽ. penituisse. Sic ⁊ metuere. meti¬
isse. time. timuisse. latere latiusse. appatere. appa¬
se panẽ pauisse. ⁊ om̃a inchoatina.⁊ meditatira
pt̾o ⁊ futo infinito deficiũt. E t queda ⁊ imꝑfecta
ui sint ti dem forme fitto defienĩt it disct. didieiꝰ¬

Expanded text:
 Futurum uero tempus ex presenti nascitur, cum presens mediu"dico, dicebam, dicam", sed tamen futurum coniunctiui preteriti seruat coninfinita, ut "dixisse, dictum ire", et participia, ut "amamala, tamen significatio manet, ut "sum, eram, ero". 27 Inchoatiua quoque nascuntur deficiunt, non natura, sed usu; ergo pro his alio"steti", a "sto", "tollo, sustuli", a "sustulo" antique, "suffero, sustuli", "fero, tuli", a "tulo", "furo, insaniui", ab "insanio", "meto, messui", uel "messem feci", "cerno, c29 Et in omnibus uerbis in or desinentibus, dum deficiunt hiis temporibus, participiis cum "sum, es, est" pro eis utimur, ut "adeficit. 31 Item impersonalia ex se nata infinito futuro deficiunt, ut "penitere, penituisse"; sic etiam "metuere, metuisse", "timere, timuisse", "latere, latuisse", "apparere, appase", "pauere, pauisse". 32 Et omnia inchoatiua et meditatiua preterito et futuro infinito deficient; et quedam etiam perfecta, si sint eiusdem forme, futuro deficiunt, ut "discere, didicis
Abbreviated transcription (Latin):
Idq ostenctit casuũ ꝯiũcto. Nã que actiuã uim
siuã: abłm. Quedãs̃ absoluta. que ñ egẽt sup̃dictis
casib. ut labor. mnorior. letor. głor. Et sic̃ in neutͥs a¬
lia sigc̃ant accionẽ intͥnsecus. ut meditor. alia extͥn¬
secus ut agor. alia passionẽ int̾ius. ut morior. alia
extͥnsecus ut labor. Ex om̃ib supdictis gñm ũbis
inueniunt̃ quedã aliq̃n acciuã iuim hr̃e. aliqndo
passiuã. aliq̃n absolutã. ut uideor a te. passm̃n. ui¬
deor tẽ bonꝰ absolutũ. Sic qͦ que actiua s. absolu¬
ta fiunt. ut cũ dico dõ gr̃as. bñ sapio. uideo. audio.
ua.⁊ absoluta. f undor. ꝑturbor. angor. cũsint pas¬
siua ꝑse ꝓlata: fiunt ⁊ absoluta. Sciendũ uõ ꝙ cõ¬
iungi posst̃ casib.⁊ er̃t tñ absoluta. ut eiꝰ uite timeo
⁊ tͥ seruor. Quedã actiua. ꝓ passiuis solẽt poni. ut
hoc mag̃ ꝑ eclipsin. ut accingunt ꝓ accingunt᷑. ł

Expanded text:
idque ostendit casuum coniunctio. 25 Nam que actiuam uimiuum. 26 Quedam sunt absoluta, que non egent supradictis casibus, ut "labor", "morior", "letor", "glorior" et, sicut in neutris, alia significant actionem intrinsecus, ut "meditor", alia extrinsecus, ut "uagor", alia passionem intrinsecus, ut "morior", alia extrinsecus, ut "labor". 27 Ex omnibus supradictis generum uerbis inueniuntur quedam aliquando actiuam uim habere, aliquando passiuam, aliquando absolutam, ut "uideor a te" passiuum, "uideor esse bonus" absolutum. 28 Sic quoque que actiua sunt absoluta fiunt, ut cum dico "deo gratias, bene sapio", "uideo", "audioua et absoluta; "findor", "perturbor", "angor" cum sint passiua per se prolata fiunt et absoluta. 30 Sciendum uero quod coniungi possunt casibus et erunt tamen absoluta, ut "eius uite timeo" et "tibi seruor". 31 Quedam actiua pro passiuis solent poni, ut hoc magis per eclipsin, ut "accingunt", pro "accinguntur" uel
Abbreviated transcription (Latin):
sigñ .i. actus ł passidis. Nã cet̾i tm̃ uarias ai uolũ ta¬
ut fiat ĩꝑamꝰ. Q licet ꝑ temꝑa ⁊ ꝑsonas deficiat
tiuus scd̃s ponr̃. Quoñ solũ imꝑando. s ⁊̃ orando
⁊ q eget adu̾bio opt̾o.⁊ qr qͥ optat. inferior ẽ im¬
ꝑante. Subiunct̃s ẽ q̃rtus. qui ñ solũ adu̾bio ł ꝯ
iinctione eget. s ⁊̃ alt̾o ũbo. ut ꝑfectus sit sensus.
ꝯfirmonẽ. ut ħ surreeit. qͥ tenẽt potentiãsuã. hoc
⁊ suademꝰ. ut ꝓdest: ut legas. Est qñ imꝑamiis. ut
ne dica̾. ⁊ tc̃ ñ eget alio ũbo. Hoc qͦ ostendimꝰ ali¬
qͥd fieri potuisse. nͥ ĩpedim̃to qͥd ess. ut facerẽ. si
placuiss. Infinitꝰ ẽ dictꝰ. ꝙ ꝑsonis ⁊ nũiis deficit.¬
quos ñ definit. Ieget uno ex illii. iiiͦ. Ouo adhuc
Imꝑsonale ũbũ sue cuꝰdã sigc̃onis ẽ. ⁊ differt hoc
ab infinito. qd̾ cũ ille finito egeat ũbo. hoc uõactũ
ꝑfectũ sig̃cat.⁊ ꝑ om̃s modos. ꝑsona sola deficit. Que

Expanded text:
id est actus uel passionis. 4 Nam ceteri tantum uarias animi uoluntaut fiat imperamus; qui licet per tempora et personas deficiat tiuus, secundus ponitur; quo non solum imperando, sed etiam orando  eget aduerbio optatiuo et quia qui optat inferior est imperante. 7 Subiunctiuus est quartus, qui non solum aduerbio uel coniunctione eget, sed etiam altero uerbo ut perfectus sit sensus. ionem, ut "hic resurrexit, qui teneret potentiam suam". 9 Hoc etiam suademus, ut "prodest ut legas"; est quando imperamus, ut "ne dicas" et tunc non eget alio uerbo. 10 Hoc quoque ostendimus aliquid fieri potuisse, nisi impedimento quid esset, ut "facerem si placuissquos non definit, et eget uno ex illis quattuor. 12 Duo adhuc Impersonale uerbum sue cuiusdam significationis est et differt hoc ab infinito, quod cum ille finito egeat uerbo, hoc uero actum perfectum significat et per omnes modos, persona sola deficit; que
Abbreviated transcription (Latin):
Neut̃ uõ ⁊ depoñtia: uariam. Neut᷑ enĩ gn̾ali no¬
mine s̃. que in o. desiñtia sic̃ actiua: ñ faciũt ex se
passiua. qͣmus uarias hãnt sigc̃ones. Quedã em̃ ex
his. uĩ hñt actiuã. ut facio te. calefacio te. officio
tͥ. noceo tͥ. Quedã passiuã. ut uapło a te. ueneo a
in alrũ. nec aliũ in nos aliqͥd agẽ sigc̃ant. ut spiro.
rate possĩt iũgi suis nõib. uit uiuo uitã. Neutroꝵ
gͥ.iiii. st̃ gña. Alia enĩ agunt inse ipsis. ut uiuo. se¬
deo. alia extͥnsetus. ut facio. manduco. Similtt̃ q̃¬
dã patiunt in tͥnsecus. ut gaudeo. ferueo. q̃dã extͥn¬
seciis. ut exculo. ueneo. Que gͥ in semet ipĩs ag̃t ł pa¬
sed̾a ꝑsona. que sole uͥ loquunt᷑. nec semꝑ egẽt casibꝰ.
ut prandeo. ceno. curro. ambło. In t̾cia uõ ꝑsona pa¬
siuũ inuem̃ adcet̾as res. ut arat᷑ t̾ra. inserit᷑ arbos.
discermunt᷑. Neut᷑ quoꝙ passina. casib raro ũgũt.

Expanded text:
neutra uero et deponentia, uariam. 12 Neutra enim generali nomine sunt que in o desinentia, sicut actiua, non faciunt ex se passiua, quamuis uarias habeant significationes. 13 Quedam enim ex his uim habent actiuam, ut "facio te", "calefacio te", "officio tibi", "noceo tibi", quedam passiuam, ut "uapulo a te", "ueneo a in alium nec alium in nos aliquid agere significant, ut "spiro", rate possint iungi suis nominibus, ut "uino uitam". 15 Neutrorum igitur IV sunt genera: alia enim agunt in seipsis, ut "uino", "sedeo", alia extrinsecus, ut "facio", "manduco"; similiter quedam patiuntur intrinsecus, ut "gaudeo", "ferueo", quedam extrinsecus, ut "exsulo", "ueneo". 16 Que igitur in semetipsis agunt uel pasecunda persona, que sole sibi loquuntur, nec semper egent casibus, ut "prandeo", "ceno", "curro", "ambulo". 18 In tercia uero persona passiuum inuenitur ad ceteras res, ut "aratur terra", "inseritur arbos",discernuntur. 20 Neutra quoque passiua casibus raro iunguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uł infirnantiũ solet intelligi. Sapiẽtes uõhuiꝰ
scłi a luce uĩtatis exclusi. qͣi ũbͣs quasdã de u̾ta¬
tis inqͥsitione tenẽ conati st̃. uñ cocytũ fluurũ
cutre ap̃ inferos putauert. uidł designantes. ꝙ
ibi qͥ digna dolorib oꝑa faciũt: inĩfernũ ad lii¬
ctũ decurrũt. s nos deĩpiciamꝰ umbͣm carnał

Expanded text:
 infirmantium solet intelligi. Sapientes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
etus quid̾ p̃candidꝰ quo collũ stͥngit᷑. pectus te¬
git᷑: int̾ioris hõis castitatẽ ⁊ mundiciã desigͥt.
Tegit enĩ cor ue cogitet uanitates. stͥngit coilii:
ne mñ ad linguã exeat m̃dactũ. his enĩduob q.¬
cogitõnib ⁊ m̃dacio: corrumpit᷑ aĩa. his amit¬
tit castitatẽ ⁊ incipit forncari. Que enĩ de corde

Expanded text:
ctus quidem, quo et collum stringitur et pectus tegitur, interioris hominis castitatem designat; tegit enim cor, ne cogitet vanitates; stringit collum, ne inde ad linguam transeat mendacium. His enim duobcogitationibus et mendacio corrumpitur anima; his amittit castitatem et incipit fornicari. Unde ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Orcũ pagam uocant. quasi receptorẽ morciũ. uñ
orca uocat᷑ uas quod recipit aquas. Ipse agrecis a¬
Ordeolus pariussima ⁊ purulenta collectio. inen¬
pillis paipebrũ ꝯstituta. in medio lata ⁊ exut̾¬
q ꝯlucta. ordei gͣnũ similans. Uñ ⁊dicit᷑.
Ordeum dictũ. qd̾ p̃ oet̾is gm̃il frum̃ti añ fiat ari

Expanded text:
Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece COrdeolus est parvissima, et purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et ordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat ari
Abbreviated transcription (Latin):
q umidia abincolis uagantib dc̃a. Nã lingua eoꝵ
mcerte sedes ⁊ uage numidia dñr. Incipit a flumi¬
ne aisiga. in⁊engitanũ limitẽ finit. hñs ab ortu
syrces minores. aseptentone. mare ꝙ uitendit sar¬
dimã. ab occasu: mauritaniã sitifensem. a m̾idie:¬

Expanded text:
gua eorum incertae sedes et vagae Numidia dicuntur. Incipit autem a flumine Ampsaga, in Zeugitanum limitem desinit, habens ab Ortu Syrtes minores, a Septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab Occasu Mauritaniam Sitifensem, a Meridie
Abbreviated transcription (Latin):
Abesan añ .uii. Alexander helenã rapuit. halon añ .x. la¬
bdon .uiii. T̃roia capta est. Sanson annis x.x. Ascha¬
nius albam condidit. Hely sacerdos añ.xl. Archa
lomonan.xl. templũ ierosolimis edificatur. Roboam
helyas rapitur:. Athalia añ .u. Ionadab sac̃dos claruit.
masias añ. xxuiii. Carthago condita est. Amosppħa.
Orias añ . lii. Olimpiades agrecis instituunt᷑. Assrior̃
mulus nasettur. Osee. Ioel. achar. añ.xu.Roma condi¬
tur. isrł inmedos transfeit᷑. łrechias añ. xxuiiii. Sena

Expanded text:
Abessa ann. VII. Alexander Helenam rapuit. IVMXVI. Abdon ann. VIII. Troia capta est. IVMXXIV. Samson ann. XX. Ascnius Albam condidit, IVM.XLV. Heli sacerdos, an. XL. Arca lomon, an. XL. Templum Hierosolymis aedificatur, IVMElias rapitur, IVM.CCC. Athalia, an. VII. Jonadab sacerdos claruit, masias, an. XXIX. Carthago condita, IVM.CCCLXXVI. Ozias, an. mulus nascitur. Achas annis XVI. Roma conditur, et Israel in Medos transfertur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊arabm. Inhis s gentes. xxxii. S gnalit parchia dĩ.¬
q̃nuis scͥpt̾e scẽ unũsã sepe mediã uocẽt. A flumine
tygͥ usq ad flumen eufraten. mesopotaiia ẽ. inci¬
piens a septentone int̾ montẽ tbauraĩ ⁊ caucasum.
cui ad meridiẽ succedit babylonia. dem̃ caldea. nouis¬
sime arabia ⁊ eudemon. que int̾sinũ ꝑsicũ ⁊ simĩ a¬
rabicũ angusto t̾re tͣctu orientẽ u̾sus extendit᷑. In
his sũt gentes. xx⁊ uiii. Aflumine eufrate qd̃ est ab
usq ad egiptũ. ⁊ extremum sinũ arabicũ qui ẽ ad me¬
ridiẽ longo angustoq sulco saxxis insulisq creberri¬
ma. a rubro mari .i. ab oceano. occasũ u̾sus exxtendr.¬

Expanded text:
et Arbim. in his sunt gentes XXXII. sed generaliter Parthia diet Arbim. in his sunt gentes XXXII. sed generaliter Parthia dinctae uniuersam saepe Mediam uocent. A flumine Tigri usque ad flumen Euphraten MESOPOTAMIA est, incipiens a septentrione inter montem Taurum et Caucasum. cui ad meridiem succedit Babylonia, deinde Chaldaea, nouissime Arabia Eudaemon, quae inter sinum Persicum et Arabicum angusto terrae tractu orientem uersus extenditur. in his sunt gentes XXVIII. A flumine Euphrate, quod est ab usque ad Aegyptum et extremum sinum Arabicum, qui est ad meridiem, longo angustoque sulco saxis insulisque creberrimo, a Rubro mari, id est, ab Oceano, occasum versus extend
Abbreviated transcription (Latin):
A sida stella uł auis. Afia ad mediã partẽ orientis ht̃
inoceano eoo ostia fluminis gangis. asimstra cali
gir damana. cui subiacet ad eurrũ insula taꝓbane.
Ex qua occanꝰ indicus uocari incipit. Adext̾ra bt̃¬
timaui montis. ubi caucasꝰ deficit ꝓmuntoriũ
samara. cui ad aquilonẽ subiacent ostia fluminuis
othoragorre. exquo occeanꝰ sericus appellat. In his fi¬
irb india ẽ. que ht̃ ad occidentẽ flumen indu. qd
rubro mari exccipit. Aseptentone montẽ caucasũ.
Reliq̃ ut dixi eoo ⁊ indico oceano t̾minant᷑. ħ ht
gentes. xł .iiii.absq insula caꝓbane. que hẽ .x. cuii¬
tates absq reliqus insuł habitabilib płimis. Afu¬
mine indo qd̃ ẽ ab oriente. usq ad flum̃ tygrim qd̵
ẽ ab occasii: regiones s̃ iste. d racusia. Parthia. Assyria.
ꝑsida. media. situ t̾rarũ montuoso.⁊ asꝑso. hec a sep¬
tertone hñt montẽ caucasũ. ameridie mare rubꝵ.
⁊ sinĩ ꝑsicũ. In medio aũ sui flumina p̾cipua idaspen

Expanded text:
icare curabo. ASIA ad mediam frontem orientis habet in oceano Eoo ostia fluminis Gangis, a sinistra promunturium Caligardamana, cui subiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus uocari incipit; a dextra habet Imaui montis — ubi Caucasus deficit — promunturium Samarae, cui ad aquilonem subiacent ostia fluminis Ottorogorrae, ex quo oceanus Sericus appellatur. In his finibus INDIA est, quae habet ab occidente flumen Indum, quod Rubro mari accipitur, a septentrione montem Caucasum; reliqua ut dixi Eoo et Indico oceano terminatur. haec habet gentes XLIIII, absque insula Taprobane, quae habet decem ciuitates, et absque reliquis insulis habitabilibus plurimis. A flumine Indo, quod est ab oriente; usque ad flumen Tigrim, quod est ad occasum, regiones sunt istae: ARACHOSIA PARTHIA ASSVRIA PERSIDA ET MEDIA, situ terrarum montuoso et aspero. hae a septentrione habent montem Caucasum, a meridie mare Rubrum et sinum Persicum, in medio autem sui flumina praecipua Hydaspem
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenit᷑ aũ inmetallis. siue in argentarus fornacibꝰ.
guttarũ congregatione testis inherens. Sepe etiã in
stercore uetustissimo cloacarũ. uł ꝑuteoꝵ limo. fit
etiã ex minio imposito concule ferree. patena testea
supposita. cũ circũ lito uasculo. circũdant᷑ carbones.
sicq argentũ utuiũ exminio distillat. Argestesuent̾

Expanded text:
ialiter in metallis, sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens; saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum, vel puteorum limo. Fit etiam et ex minio imposito conchulae ferreae, patinea testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex minio distillat: sine hoc neque
Abbreviated transcription (Latin):
nis chessali comite. qui amisso rege iasone. collec¬
ta eiꝰ mstitudine que passim uagabat᷑. armenã
cepit. ⁊ ex suo noĩe nuncupanit. est aũsita inter
taurũ ⁊ caucasiĩ capadocie. uisq ad caspiũ mare ꝑ¬
tensa. habens a septentone cerauneos montes. ex
cunis collib tygris fluinus nascitur

Expanded text:
nis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine ejus, quae passim vagabatur, Armeniam condidit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est inter Taurum et Caucasum, a Cappadocia usque ad Caspium mare protensa, habens a Septentrione Ceraunios montes, ex cujus collibus 152 Tigris fluvius nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
mine consurgentes iuixta egiptũ. inter nilum ⁊ oe¬
ceanum inmeridie sub ipsasolis ucimtate insede¬
runt. Quoꝵ tres sunt ppłi. Hesꝑi. Garamantes. et
indi. Hesꝑisunt occidentes. Garamantes tripolis.
cardine est. Cirra occiduũ uo. montuosa ẽ. harenosa
in medio. Adorientalem plagam desertaẽ. Cuiꝰ situs
ab occiduo athlantis montis ad orientẽ usq inegip¬
ti fines porrigitur. ameridie occeano. aseptentrione

Expanded text:
mine consurgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie, sub ipsa solis vicinitate insederunt, quorum tres sunt populi: Hesperii Garamantes et Indi: Hesperii sunt Occidentis, Garamantes Tripolis, cardine est, circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta, cujus situs ab occiduo Altantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur. A meridie Oceano, a septentrione
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ꝑgens iuxta meridiem ꝑ ethyopiam usq ad athlan¬
temmontẽ. A septentrionali uõ parte. medit̾raneo
mari coniuncta clauditur. ab occidente ingaditano
has ꝓunicias. Libiam cyrenensem. pentapolim. tri
rithiniã. sitifensam. marithaniã. tingitaniã. ⁊cir

Expanded text:
gens iuxta meridiem per Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano  Africa Libiam, Cerenensem Pentapolim, Tripuritaniam Istifinsem, item Mauritania Tingitania, Tr
Abbreviated transcription (Latin):
andriam condidit. Asiam optinuit. Ptolomeus. anñ.
xxxuiii. Lxx. int̾pretes agnoseunt. E uergetes annis
xxuii. Iesus sap̃ie librũ composuit. filoꝑat᷑. añ. xuii.
Brutus hẏspaniã subiecit. Sother añ.xuii. ĩ races Ro
manis subiciunt᷑. Uarro ⁊ cycero. naso. alexander. añ.

Expanded text:
annis XII. Asiam obtinuit. Ptolomeus, Lagi fXXXVIII. LXX interpretes claruerunt. Euergetes annis XXVI. Iesus Sapientiae librum composuit. Philopater annis XVII. Brutus Hispaniam subegit. Sother annis XVII. manis subjiciuntur, VM.C. Alexander, an.
Abbreviated transcription (Latin):
tur.Tytus añ .ii. hic facundus ⁊ ꝑius fuit. Domitianꝰ
apłs in pathinos relegatur. Nerua añ .i. Ioħs ephesũ
rediit. eugłm scribit. ĩraianis añ.xiiii. Ioħs apłs requi¬
escit. Adrianiis añ. xxi. dquila interpres habetur: E¬
rat᷑. C laudius añ .ii. Iste gothos ab yllirico expulit. Au

Expanded text:
Titus annis II. Hic facundus et pius fuit. Domicianus lus in Pathmos relegatur. Nerva anno uno. Iohannes Ephesum rediit et evangelium scripsit. Traianus annis XVIIII. Symeon Iea interpres habetur. . Claudius ann. II. Iste Gothos ab Illyrico expulit. VMC
Abbreviated transcription (Latin):
ad noc. scd̾a a noc usq ad abraham. t̾cia ab abrahã us¬
q ad dauid. quarta adauid usq ad tnsmigrationem
iude iubabyloniam. quinta deinde usq ad aduentr̃
di.Primo enĩ die d̾s lucis nomine ꝯdidit ange¬
los. scdo infirmamenti appellatione celos. t̃cio
indiscretionis uocabulo. sp̃em aquarũ ⁊ t̾re quarto:
luminaria celi. quinto animantia exaquis. sexto am
genuit enos. qui cepit inuocare nom̃ dñi. E nos anno
.xc. genuit caynan. Caynan anno lx x. genuit ma

Expanded text:
Noe usque ad Abraham; tertia ab Abraham usque ad David; quarta a David usque ad transmigrationem Iuda in Babyloniam; quinta deinde a transmigrationdi. Primo enim die Deus in lucis nomine condidit angelos; secundo in firmamenti appellatione caelos; tertio in discretionis vocabulo speciem aquarum et terrae; quarto luminaria caeli; quinto animantia ex aquis; sexto anigenuit Enos, qui cepit invocare nomen Domini. Enos anno XC. genuit Cainan. Cainan anno LXX. genuit Mal
Abbreviated transcription (Latin):
turris edificabat᷑. Falechanno .x.x.x. genuit ragau.
dii pͥmũ adorant᷑. Ragau anno .x.xx.ii. genuit seruc.
Scitarum regnum incheat. Seruch anno xxa. genuit
nachor. Regnũ egiptioꝵ nascit. Nachor anno axuiiii.
lxx. anno hebrei littas habẽ ceꝑunt. Iosue.c.x. anni u

Expanded text:
Turris aedificabatur. Faleh anno XXX. genuit Reu. Dii primum adorantur. Reu anno XXXII. genuit Saruh. Regnum Scitharum inchoat. Saruh anno XXX. genuit Nachor. Regnum Egiptiorum nascitur. Nachor anno XXXVIIII. el, sub quo Hebrei litteras habere ceperunt. Iosue annis
Abbreviated transcription (Latin):
um ide̾co cũ melodia cantilenaꝵ suautũ ab
eccła freq̃ntat᷑: quo facilius animi ad opunc¬
cionẽflectant᷑. P rumitiua aũ eccła ita psaulebat.
ut modico flexi uocis fac̾et resonare psallentẽ.
ita ut ꝓnuncianti uicinior ẽet quã canenti. Pro¬

Expanded text:
um idcirco cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexu vocis faceret resonare psallentem, ita ut pronuntianti vicinior esset quam canenti. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
ca. que ꝑꝑ nitorẽ ⁊ copiã eloq̃ntie sue. maxxime ĩ ci¬
uilili qͣstionil necessaria estimat᷑. Tercia dialec¬
tica. cognom̃to logica. que disputõnib subtilis¬
simis. uera secernit a falsis. Qrta arithinetica. que
ꝯtinet nũoꝵ cãs ⁊ diuisionis. Qͥnta musica que ĩ
carminil cantib ꝯsistit. Sexta geometͥca. que m̃

Expanded text:
er nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae m
Abbreviated transcription (Latin):
Apud egiptũ. ysis. apud cretã. iouis. ap̃ mauros. ui¬
min̾ua. ap̃ samũ. uno. ap̃ paphos. uenꝰ. apud lem¬
stulert̃. Nã quat̃dã inuentionẽs artiũ ⁊ cultũ peꝑisse
dñr. ut esculapiꝰ medicinã. fuert̃ etiã uiri fortes. aut
urbiũ ꝯditores. qͥb mortuis. hoĩes quieos dilexer̃t̃.
simulacra finxert̃. ut hr̃ent aliqd̃ eximaginũ cõ¬
tempłone solatiũ. s paulatĩ ħ honor ꝑsuadentibꝰ
demonus. ita in postos irrepsit. ut qͦs uii ꝓsola noĩs
memoria honorauert̃. successores dõs existimarẽt¬

Expanded text:
apud Egyptum Isis, apud Cretam Iovis, apud Mauros IMinerua, apud Samum Iuno, apud Paphos Venus, apud Lemstulerunt. Nam quorumdam adinventiones artium cultu peperisse dicuntur, ut Esculapio medicina, Vulcano fabriurbium conditores quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt, simulacra finxerunt ut haberent aliquid ex imaginum contemplatione solatium. Sed paulatim hic error posteris demonum persuasu irrepsit ut, quos illi pro sola nominis memoria honorauerunt, successores ut poste
Abbreviated transcription (Latin):
le. ut pontum pinus arat sulcũ p̃mit alta carina.
in aĩale. uti neptune pat̾ cui tꝑ̃a cana crepanti:
cincta salo resonant. magnꝰ cui ꝑpetemento ꝓflu¬
it oceanꝰ. ⁊ flumina c̾nib errant. Sic⁊ alia rerũ no
mina de alio gñe ad aliud genꝰ decentissime decoris
gr̃a tͣnsferunt᷑. ut or̃o ꝑornetur. Metaphora aũ aut
partis umiꝰ est. ut fluctuare segetes. qr ñ possumꝰ dr̃e
segetare fluctꝰ. aut antistropha .i. recipca. ut remigiũ
alarũ. Nã ale nauiũ. ⁊ alarũ temigia dñr. Ipotentie.

Expanded text:
le, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina.inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum mina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere 'segetare fluctus', aut antistropha est, id est reciproca, ut 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
inferũ uocãt. Iñ siculus. qui asicilia usq cretã ua
dit. Iñ creticꝰ. qui inpamphiliã ⁊ egiptũ ꝑtendit.
Iñ ellespontꝰ. qͥ inseptentrionẽ se torq̃ns anfractibꝰ
magnis iuixtag̾cias ⁊ illyricũ in angustias.uii.
stadioꝵ stͥngit᷑. quo xerses ponte nauib facto. ĩ
g̃ciã ꝯmeauit. ibi ẽ abidos. Inde diffuisꝰ equore patẽ¬
ti. rursus stͥngit᷑. ⁊ facit ꝓpontidem. qui mox inqͥn¬
sinus amplissimꝰ. atergo meotidis paludis. Hoc¬

Expanded text:
inferum vocitant: a Sidit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem retorquens, anfractibus magnis iuxta Graecias et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur; quo Xerses ponte navibus facto in Graeciam commeavit: ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patenti rursus stringitur et facit Propontidem; qui mox in quinsinus amplissimus a tergo Maeotidis paludi
Abbreviated transcription (Latin):
ex clamet artẽ. s que ꝯpunctionẽ mag̃ audiẽ¬
tib faciat. Antiqui pͥdie quã cantandũ erat.
cibis abstinebãt. sallentia tñ legumina c̃a uo¬
psaltiis hebicis ita est. sephartallm. qd inter pr̃
uolum̃ ymnoꝵ. Quetores aũ psalmoꝵ qui po¬
nunt᷑ intitulis. moyses .s. s et a. ⁊ salomon⁊

Expanded text:
edoleat, sed quae compunctionem magis audientibus faciat. 3. Antiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine causa voPsalmis Hebraicis ita est: Ysopocalim, quod interpretatur volumen hymnorum. Auctores autem Psalmorum qui ponuntur in titulis: Moyses scilicet, David et Salomon,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pꝰtea apuincia gentisnom̃ est factũ. Nã ab
italo: italia. ⁊rursus ab italia itah. ⁊ sic utimur
noĩe gentis. quomi fuit ip̃m nom̃ auctoris:¬
ad reges alios ꝑtinebãt. eum inus suũ romani
uincendo redigent: ꝓ cul positas regiones ꝓuinci¬

Expanded text:
, postea a provincia gentis nomen est factum; nam ab Italo ITALIA, et rursus ab Italia ITALUS, et sic utimur ipso nomine gentis, quomodo fuit ipsum nomen auctorisad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provinci
Abbreviated transcription (Latin):
forte in illis duob pecc̃is mechandi ⁊ furandi ip¬
sa oꝑa notata sit. in his uõ extremis. ip̃a ꝯcupis¬
centia. Que cĩn differt. ut aliqñ mechet̃ quiñ
ꝯcupiscit uxorẽ ꝓ ximii. aliq̃ alia c̃ã eũ illi misce¬
atut. Aliqñ ã ꝯcuipiscat. nec ei misceat᷑ penã tim̃s.

Expanded text:
forte in illis duobus peccatis moechandi et furandi ipsa opera notata sunt, in his uero extremis ipsa concupiscentia; quae tantum differunt, ut aliquando moechetur qui non concupiscit uxorem proximi, aliqua alia causa cum illi miscetur, aliquando autem concupiscat nec ei misceatur poenam timens.
Abbreviated transcription (Latin):
capite sẏrie sita. ab oriente armeniã tangit. ab oc¬
casu asiam minorẽ. ab aquilone. mare cimericũ.
⁊temisirios campos. quos habuere amazones. A
meridie uõ taur̾ montẽ. cui subiacet cilicia ⁊ hy¬
sauria. usq ad cylũ sinũ. qͥ spectat ꝯtra insulã

Expanded text:
capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Querit᷑ enĩ quid auar᷑. quid crudelis. qͥd luxu¬
riosus sit. & uniũsi luxuriosi. auari. crudeł nat᷑a
desc̾bit᷑. ut si lururiosũ uolumꝰ definire. dicamꝰ
Luxuriosus ẽ. uictꝰ ñ necessarios. s suꝑtuosos ⁊ o¬
nerosos appetens. in deliciis affluens. in libidine ꝓ¬

Expanded text:
t. Quaeritur enim quid sit avarus, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari et crudelis natura describitur; ut si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi, appetens, in deliciis affluens, in libidinem p
Abbreviated transcription (Latin):
tollit᷑. cuiꝰ quid̾ usq morientẽ unũ uid̾r iugũ s mł¬
ta st̃ nomina. ⁊ młti hoc ip̃m iugũ. tauri montẽ credi
uołt. qr reuera parchoats mos armenie. int̾ caur̃ ⁊ cau¬
casũ medius. ꝯtinuare taur̾ cũ caucaso putat᷑. S hoc
ñ ita ẽẽ discnit fluuiꝰ eufrates. qui aradice parchoatre
mõtis effusus. tendens inmĩdiẽ. ip̃m adsinistrã. taur᷑
excludit ad dext̾am.

Expanded text:
orientem unum uidetur iugum, sed multa sunt nomina; et multi hoc ipsum iugum Tauri montis credi uolunt, quia re uera Parcohatras mons Armeniae inter Taurum et Caucasum medius continuare Taurum cum Caucaso putatur; sed hoc ita non esse discernit fluuius Euphrates, qui, radice Parcohatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dextram.
Abbreviated transcription (Latin):
tu reparata ẽ. uicesimo scd̃o demũ anno qͣm fũat e¬
u̾sa. Deductisq ciuiũ romanoꝵ fammiliis qui eã i co¬
lerent. restituta ⁊ repleta ẽ. magno an ꝓdigio prece¬
dente. Nam cũ mensores ad limitandũ cartagi¬
nensem agrũ missi. stipites t̾minoꝵ indices fixos.
nocte alupis reuulsos mordicos corrososq reꝑissent.
aliqͣndiu hesitatũ ẽ utrũ romane paci expediret

Expanded text:
tui jussa, vigesimo secundo demum anno, quam fuerat eversa, deductis civium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginensem agrum missi, stipites terminorum indices fixos nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquandiu haesitatum est utrum Romanae paci expediret
Abbreviated transcription (Latin):
honestũ. ad mirabile. humile. anceps. obscurũ. Hones¬
tũ cause genus ẽ cui statim sñ orõne nr̃a fauet animꝰ
auditoris. Admirabile. a quo ẽ abenat᷑ animꝰ eoꝵ qͥ
audituri st̃. Humile qd̾ negligit᷑ ab auditore. Anceps.
in quo aut iudicatõ ẽ dubia. aut cã honestatis. aut¬
turpitudinis. particeps. ut beniuolentiã pariat &¬
offensam. Obscurũ. inquo aut tardi auditores sũt.
aut difficiliorib ad cognoscendũ negotiis causa c̾nit᷑
implicata.Causar̃ status st̃ duo. fronalis ⁊ legalis.
De rõnali oriunt᷑. ꝯiect᷑a: finis: qualitas. tnslatõ. De
fine. iudiciał ⁊ negocialis. De uidiciali. absoluta ⁊ as¬
sũptiua. De assũptiua. ꝯcessio. remotio cͥminis. rela¬
tio cͥminis. ꝯpessatio. De ꝯcessione. purgatio ⁊ dep̃c̃o.¬

Expanded text:
honestum, admirabile, humile, anceps, obscurum. Honestum causae genus est, cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris. Admirabile, a quo est alienatus animus eorum, qui audituri sunt. Humile est, quod neclegitur ab auditore. Anceps est, in quo aut iudicatio dubia est, aut causa honestatis turpitudinis particeps, ut benivolentiam pariat et offensam. Obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur m causarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De concessione purgatio et dep
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩale. uti neptune pat̾ cui tꝑ̃a cana crepanti:
cincta salo resonant. magnꝰ cui ꝑpetemento ꝓflu¬
it oceanꝰ. ⁊ flumina c̾nib errant. Sic⁊ alia rerũ no
mina de alio gñe ad aliud genꝰ decentissime decoris
gr̃a tͣnsferunt᷑. ut or̃o ꝑornetur. Metaphora aũ aut
partis umiꝰ est. ut fluctuare segetes. qr ñ possumꝰ dr̃e
segetare fluctꝰ. aut antistropha .i. recipca. ut remigiũ
alarũ. Nã ale nauiũ. ⁊ alarũ temigia dñr. Ipotentie.

Expanded text:
nte: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit oceanus, et flumina crinibus errant. Haec siliqua mina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere 'segetare fluctus', aut antistropha est, id est reciproca, ut 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ab euro. euboeũ ⁊ macedomeũ sinũ. ameridie
achaiã.a fauonio montes acroceraunos. in an¬
gustiis adͥaticisinꝰ. qui montes s̃ ꝯtͣ apuliã. at¬
ꝙ brundusiũ. Ab occasu dalmatiã. acucio dar¬
daniã. aseptentrione mesiã¬

Expanded text:
ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a fauonio montes Acrocerauniae in angustiis Hadriatici sinus, qui montes sunt contra Apuliam atque Brundisium, ab occasu Dalmatiam, a circio Dardaniam, a septentrione Moesia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ initiũ actus ł passionis su ũbi sigñ. ut calesco.
horresco .i. incipio calere. Integ̾scotñ. de actiuo passi¬
ue dictũ ẽ. Et cĩa fiũt a scd̾a ꝑsona pͥmituui. addita.
tͣn biniꝰ forme uba. que ñ ⁊̃ inchoat᷑a. ut disco poseo.
glisco. quiesco. ꝯpesco. Meditatiua st̃ que desinũt
in urio. ⁊ sig̃cant meditationẽ. ut lecturio. legere
medicor. ⁊ solent fieri a parcicipiis ł supinis. assũ¬

Expanded text:
d initium actus uel passionis sui uerbi significat, ut "calesco", "horresco", id est "incipio calere"; "integrasco" tamen de actiuo passiue dictum est. 4 Et omnia fiunt a secunda persona primitiui, addita tamen huius forme uerba que non sunt inchoatiua, ut "disco", "posco", "glisco", "quiesco", "compesco". 7 Meditatiua sunt que desinunt in urio, et significant meditationem, ut "lecturio" = "legere meditor"; et solent fieri a participiis uel supinis, assum
Abbreviated transcription (Latin):
inhibeo. habebã. inhibeba. hũi. inhibui. Sic ⁊̃ ago
labor. inirado. incandeo. ex palleo. ex areo. Pauca
hibeo. ꝯsecro. Int̾cia uõ ⁊ qͣrta. mlta mutãt ut con¬
tingo. ꝑfringo. ex igo. inficio. ing̃dior. ꝯscendo.
potest ꝯpõ eã mutare. ut egi eocegi. feci infeci. ie¬
ei. inieci. hec gͥ sñ dubio a simplicib ꝯpomuit.

Expanded text:
inhibeo, habebam, inhibebam, habui, inhibui"; sic etiam "ago, perlabor", "inuado", "incandeo", "expalleo", "exareo"; pauca hibeo", "consecro". 7 In tercia uero et quarta multa mutant, ut "contingo", "perfringo", "exigo", "inficio", "ingredior", "conscendo", potest compositio eam mutare, ut "egi, exegi", "feci, infeci", "ieci, inieci". 10 Hec igitur sine dubio a simplicibus componuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥr. aqͥris. A uesꝑa. uesꝑasco. Aluce luceo: A fortu¬
na fortuno. Amare ł marito: marito. as. P rofessio¬
nũ ũ noĩa. pꝰ ũba oĩa s̃ accipienda ut doceo. doctor.
suo. sutoi. seribo. scͥptor. ⁊ sũt u̾balia in or. ap̃ lati¬
nos. Nã gramaticꝰ. philosophus. architectus. sophi¬
sta. poeta g̃ea sunt. E x quib ⁊ u̾ba d̾iuant᷑. ut
poetor. Om̃a ꝙͣ que ex ip̃o accu agentib ĩponũt

Expanded text:
"aquor, aquaris", a "uespera" "uesperasco", a "luce" "luceo", a "fortuna" "fortuno", a "mare" uel "marito" "marito, maritas". 21 Professionum uero nomina post uerba omnia sunt accipienda, ut "doceo, doctor", "suo, sutor", "scribo, scriptor", et sunt uerbalia in or apud Latinos. 22 Nam "grammaticus", "philosophus", "architectus", "sophista", "poeta" Greca sunt, ex quibus etiam uerba deriuantur, ut "poetor". 23 Omnia quoque que ex ipso actu agentibus imponunt
Abbreviated transcription (Latin):
tũ .tu. ¶ Sp̃es uboꝵ s̃ due. Pmit̾a ⁊ dĩuat᷑a. Que
in om̃ib fere ĩuentũt᷑ partib orõnis. ẜmit̾a ẽ que
pͥmã ponẽ ab ip̃a natura accip̃. ut domo. ferueo.
iego. facio. garrio. albo. Diuatiua: que a positiuis
deiuant᷑. ut domito. feruesco. lecturio. facesso. gar¬

Expanded text:
a, que in omnibus fere inueniuntur partibus orationis: primitiua est que primam positionem ab ipsa natura accepit, ut "domo", "ferueo", "lego", "facio", "garrio", "albo"; deriuatiua que a positiuis deriuantur, ut "domito", "feruesco", "lecturio", "facesso", "gar
Abbreviated transcription (Latin):
laria decurrit. ẽq in eo si m̃s ꝓpositionib ꝯtexxit᷑. fir¬
ma ⁊ iminutabilis u̾itas. At induct̾o ht̃ quid̾ int̾¬
dũ maximã ꝓbabilitatẽ. s int̾dũ u̾itate deficit. ut
in hac. Qui scit canere. cantor ẽ. ⁊ qͥ luctari luctator.
ferripot̃. Qui scit gͥ malũ. malus ẽ. qd̾ ñ ꝓcedit.

Expanded text:
laria decurrit, estque in eo, si veris propositionibus contexatur, firma atque incommutabilis veritas. At inductio quidem habet probabilitatem, sed interdum veritate deficit, ut in hac: Qui scit canere cantor est, et qui luctari luctator eferri potest, qui scit igitur malum malus est, quod non procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
a iafeth. xxxi. de cam .xxui. de sem. Que funt
Laxiii. uł potiꝰ ut rõ declarat. lacx ii. totidẽq lin¬
gue que ꝑ t̾raseẽ ceꝑunt. queq crescendo ꝓuĩcias ⁊ in¬
sulas impleuer̃. filiisem. quĩq singłi gentes singłas
ꝓcreauert̃. Quoꝵ pͥmꝰ elam.a quo elamite pͥncipes
ꝑsicdis. Scd̾s assur. a quo assyrioꝵ appullulaũ ĩpiũ.
terciꝰ arfaxat. a quo gens caldeoꝵ exorta ẽ. Quartꝰ lu¬
di. aquo lydii. Quintꝰ aram. aquo syri. quoꝵ metro¬
polis fuit damascus. filii aram. uepotes sem .iiii.
hus. ⁊ hul.⁊ gether ⁊ mes. hus tͣconitidis cõditor
quiint̾ palestina ⁊ celessyriã tenuit pͥncipatum.

Expanded text:
aphet, XXXI de Cham, XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarat, LXX duae, totidemque linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est. Quartus Lud, a quo Lydii. Quintpolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum,
Abbreviated transcription (Latin):
holocaustũ ilud ẽ. ubi totũ igne ꝯsumit᷑. qd̾ offertur.
Antiqui enĩ cũ maccima sacrificia miniftrarẽt. so¬
lebuant totas hostias insacroꝵ ꝯsume flãma.⁊ ipsa e¬
rant holocaustomata. holo enĩ g̃ce totũ dr. causti
incensio. uñ holocaustũ totũ incensũ.  enĩloquit᷑.¬

Expanded text:
Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocautomata. Holo enim Graece totum dicitur; Kausis incensio. Et holocaustum totum incensum. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Pes ẽ sitłaꝵ ⁊ temꝑũ certa dinumatio. Accid̾t unicui¬
q pedi ardis.⁊ thesis. mmerus sillabaꝵ tempnt.
richius exduab b̾uib temꝑũ diũ ut fuga huic
contͣrius ẽ spondeus ex duab longis. temꝑũ . iiuͬi. ut
ꝯtriusẽ dactilus ex longa: dual b̾uil ut menat¬
t̾rius ẽ amphimactꝰ ex longa ⁊ bui ⁊ longa. ut in¬
sule. Bachius ꝯstat ex b̾ui⁊ duab longis. ut acha¬
tes. Huic ꝯtriꝰ ẽ anthibachiꝰ. ex dual longis ⁊ breui.

Expanded text:
 et temporum certa dinumeratio. accidunt uni cuique pedi arsis et thesis, numerus syllabarum, tempus, richius ex duabus breuibus temporum duum, ut fuga; huic contrarius est spondeus ex duabus longis temporum quattuor, ut contrarius est dactylus ex longa et duabus breuibus tna, amphimacrus ex longa, breui et longa ut insulae, bacchius ex breui et duabus longis ut <Achates, antibacchius ex duabus longis et breui
Abbreviated transcription (Latin):
ter admonebat. Q gͥ infinelib̾ dicit om̃s parit̾ au¬
diamꝰ. ip̃e sͥ testis ẽ quia inse multoꝵ ꝑsonas susci¬
piens. quãi solus locutꝰ ñ est. Uñ ⁊ ala st̃ que in lib̾
codem ꝑ inquisitionẽ mouent᷑. atq alia que ꝑ rõ¬
nem satisfaciũt. Alia que ex temptati ꝑfert aĩo.
atq adhuc huiꝰ mũdi delectationib dediti. Alia
uõ inquib ea que rõnis s̃ disserat. atq animũ delec¬

Expanded text:
dmonebat? Quia igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia, in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scd̃m qͣlitatẽ qua genita s̃. s iuxxta arbitũ hu¬
mane uoluntatis uocabula acceꝑunt. St̃ ã echi¬
do. aut exorigine ut homo. qi fit ex humo. aut ex
Quedã ⁊̃ factas̃ ex nominũ d̾iuatione. ut apruden¬
tia ptudens. quedã ⁊̃ ex uocib. ut agarrulitate gar¬
rulus. quedã exg̃ca ethimologia orta. ⁊ in latinũ de¬

Expanded text:
ndum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem eendo et recte agendo, aut ex origine, ut 'homo', quia sit ex humo, aut ex Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etymologia orta et de
Abbreviated transcription (Latin):
Singula scilicet dico locis ⁊ formis. ⁊ tempib dis¬
tͥbuta ut ħ tꝑ̃alis ordinis ex plicatõ indiuine m̃¬
tis adunata ꝓspectu ꝓuidentia sit. Cad nõ adu¬
natio digesta ⁊ explicata temꝑib fatũ uocet᷑. Q ͤ
licet diusa sĩt. alt̾m tñ pend exalto. ⁊ pan.

Expanded text:
singula digerit in motum locis, formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum ‹uocetur›. Quae licet diuersa sint, alterum tamen pendet ex altero.
Abbreviated transcription (Latin):
glipsis. soł ẽ. quoties luna .xxx. ad eand̾ lineã qua
sol uehit᷑ ꝑuenit. que se obiciens. solẽ obscurat.
Eglipsis lune ẽ. quotiens inumbͣm t̾re luna inc̃rit.
Non enĩ suũ lum̃ hr̃e. s a sole illuminari putat᷑.
uñ ⁊ defectũ patit᷑. sunt̃ ipãm ⁊ solem umbra t̾re

Expanded text:
lipsis solis est quoties luna tricesima ad eamdem lineam 157 qua sol vehitur pervenit, eique se objiciens solem obscurat.Eclipsis lunae est, quotiens in umbram terrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Epactas. latimi uocãt adiectiones annuas lunaresq
ꝑ undenariũ nũm usq ad tͥcenariũ use reuoluentes.
quas ĩo adiciunt. ut lunaris esusio. rõnẽ solis sequat᷑.¬
luna enĩ iuxta cursũ suñ.& xxiiii. dies luc̾e dinoscit᷑.
⁊ fiunt in annolunares dies. cccl iiii. remanẽtq ad ẽ

Expanded text:
Epactas Latini vocant adjectiones annuas, lunares que per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revoluentes, quas ideo adjiciunt, ut lunaris emensio rationem solis sequatLuna autem juxta cursum suum 29, et semis dies lucere dignoscitur, et sunt in anno lunares dies 354, remanent ad cursum
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuosa seditio ꝯpͥmat᷑. ⁊ cũ multi diũsa sñti¬
Hic ergo lib̾. idcirco ꝯcionator dr̃. qr salomon ineo
qĩ tumultuantis turbe suscepit sensũ. ut ea ꝑin
quisitione dicat. que fortasie ꝑ temptatione im¬
ꝑita mens sentiat. Nã quot sententias qĩ ꝑiqͥsitio¬
nem mouet. qi tot inse ꝑsonas diũsoꝵ suscipit.
S ꝯcionator uerax. uelut extensa manu om̃ium
tumultꝰ sedat. eosq ad unã sententiã reuocat. eũ ĩ
eiꝰdem lib̾ t̾mino ait. finẽ loq̃ndi om̃s parit̃ audi¬
amus. Dm̃ time & mandata eiꝰ obserua. hoc ẽ oĩs

Expanded text:
turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiHic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imrita mens sentiat. Nam quot sententias per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax, velut extensa manu, omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
his apponebãt antiqͥ que zenodotꝰ effesius ñ recte ad¬
iecerat. aut dtg̾cerat. aut ꝑmutau̾at. In his ⁊nr̃i ea
ne. quotiens trophe ⁊ antistrophꝰ infert᷑. aũsa cũ o¬
belo ad ea pomit᷑. que adaliqͥd respicunt. ut nos ne
multiu̾sus impbant᷑. nec ꝑsin Agulos obelant᷑.

Expanded text:
is apponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adjecerat aut detraxerat, aut permutaverat; in iis et nostri ea   quoties strophe et antistrophe infertur. 18. Aversa cum obelo   ad ea ponitur quae ad aliquid respiciunt, ut: Nosne multi versus improbantur, nec per singulos obelantur,
Abbreviated transcription (Latin):
o limpus. mons macedonie. tante altitudus ut
ienis cacumine nes uentꝰ sentiat. nec nubes se
colsigant q exccedit istũ aerẽ humidũ. iuqͦ aues
cas inpulu̾e scbebãt. qͣs alio anno integ̃s ĩ uenie¬
bat Qo fieri ñ poss. si uentis aut pliia loe ile
ctasi narib applicarẽt. uñ gssiorẽ ⁊ osuetũ sp̃m du¬

Expanded text:
 mons est Macedonie tante altitudinis, ut in eius cacumine nec ventus senciatur, nec nubes se colligant, quia excedit istum aerem humidum in quo aves tas in pulvere scribere, quas alio anno integras inveniebant: quod fieri non posset, si ventum aut pluviam locus ille ctas naribus applicarent, unde crassiorem et consuetum spiritum du
Abbreviated transcription (Latin):
lationib diũsis sensꝰ hñr. aft̾iscus cũ obelo
hac ꝓpͥe aristareus utebat᷑ inhis ũsil. quiñ D̾
suoloco positierãt. Paragraphus I int ũsus ponit᷑.
qr sieut illa pͥncipia notat: ita ista fines apͥnciptis se¬
parat. Amphiboli. circłi pars inferior cũpuncto.
apponit᷑ his locis ubi questõ dubia uł obscura solui

Expanded text:
ibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obelo; hac proprie Aristarchus utebatur, in his versibus qui non suo loco positi erant. Paragraphus inter versus ponitur,  sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. 10. Cryphia  , circuli pars inferior cum puncto, ponitur in iis locis ubi quaestio dura et obscura aperi
Abbreviated transcription (Latin):
italia nominata ẽ. Cuiꝰ sitꝰ ꝑ longitudinẽ ampliꝰ
quã ꝑ latitudinẽ acutio ineurũ extendit᷑. Ameri¬
die tyrreno mari. ab aqͥlone adatico diuidit᷑. ab oc¬
ciduo alpiũ iugis figitor. Terra om̃ib inreb pul¬
cherrima. soli fertilitate. ⁊ babuli ub̃tate gͣtissima
talia ⁊ hispa Inia idẽco esꝑie dicte ꝗ g̾ci espero
stella nauige nt in ttaliã: hispania. Si esperiã

Expanded text:
Italia nuncupata est. Cujus situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a Meridie Tyrrheno mari, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab Occiduo Alpium jugis finitur: terra in rebus omnibus pulcherrima, Soli fertilitate, pabuli ubertate gratissimanuncupata est. Cujus situs longitudine amplius qua
Abbreviated transcription (Latin):
nus ad t̾rã esse debet. Uñ fortasse ꝑ psalmistã ddic̾r
Libasti aĩa meã ex inferno inferiori. ut inferꝰ suꝑi
or t̾ra. infernus rio inferior sub t̾ra eẽ uideat᷑. Et qr¬
nus aꝑiret libr̃. quid obstet ñ uideo. ut sub t̾ra in¬
fernus esse credatur. Yexinferno inferiori.¬

Expanded text:
 ad terram. Unde et fortasse per Psalmistam dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori ; ut infernus superior in terra, infernus vero inferior sub terra esse videatur. Et nus dicitur, quid obstet non video ut sub terra infernus esse credatur. PETR. Quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest. metrũ uͦ sine rithmno
ee potest. Q uod liqͥdius ita diffi¬
nit᷑. Metrũ est racio cũ modula¬
racione.
Carnes dictȩ. qr carȩ st̃. siue

Expanded text:
se potest, metrum sine rhythmo esse non potest. quod liquidius ita definitur, metrum est ratio cum modularatione Carnes dicte sunt, quia care sunt, sive
Abbreviated transcription (Latin):
uultu. ħ̃i. Uultꝰ dictꝰ qͣd ꝑ eũ ani¬
mi uoluntas ostendit᷑. Seđm uolun¬
tatẽ eñĩ. inuarios motꝰ mutatur.¬
plicit᷑ accipit᷑ de uniuscuiꝰq na¬
Uultꝰ uͦ animoꝵ. qualitatẽ signif.¬

Expanded text:
animi voluntas ostenditur: secundum voluntatem enim in varios motus mutatupliciter accipitur de uniuscujusque natem animorum qualitatem signif