comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceriti ẽ : sed tempus uenit. uestitur honore
suo ⁊ fecundatur fructib suis. Tunc illi de
quib dictum ẽ: ut non eos zeleinus. Qiud
quib laborantib insultar᷑. &̾ dieent
uit᷑ se penitentiam agentes. Sed peniten¬
tia sera & infructuosa. quia uoluerunt
mͦ fructuosam agere: agent tune in fruc¬
tuosam. Quid gͦ. dieunt iam inpeniten¬
tia infructuosa. Hi sunt quos aliquan¬
do uirisu habuimus : & insimilitudi¬
nem iuꝑperii. Herba dico libri desapi¬
entia : cognoscunt qui &a solent audire.
Herba emim malorum futura quando
uidebunt iudicem. etiam om̃s fideles
ad dext̾am eus. & om̃s scõs eius cum
illo udicantes: hoc habent dicere u̾ba
ipsorum dixit scriptura. Hi sunt quos
aliquando habuunus inrisum: & in
similitudinem inꝓperui. Nos insensati:¬
uitam illorum estimabamus insaniã.
Cum enum ceperit dõ quisq inuere.
mundũ contẽpnere. ⁊ iniurias suas
nolle ulcisci. ⁊ uolle hic diuitias. ⁊ ñ

Expanded text:
centi est; sed tempus venit, vestitur honore centi est; sed tempus venit, vestitur honore suo, fecundatur fructibus suis. Tunc illi de quibus dictum est ut non eos zelemus: quid equibus laborantibus insultatur, et dicent intra se poenitentiam agentes, sed poenitentiam seram et infructuosam. Qui noluerunt modo agere fructuosam, agent tunc infructuosam. Quid ergo dicent jam in poenitentia infructuosa? Hi sunt quos aliquando in risum habuimus, et in similitudinem improperii. Verba dico libri de Sapientia: cognoscunt qui ea solent audire. Verba enim sunt malorum futura, quando videbunt judicem, et jam omnes fideles ad dexteram ejus, et omnes sanctos ejus cum illo judicantes: hoc habent dicere, verba ipsorum dicit Scriptura, Hi sunt quos aliquando habuimus in risum, et in similitudinem imprvitam illorum aestimabamus insaniam . Cum enim coeperit Deo quisque vivere, mundum contemnere, injurias suas nolle ulcisci, nolle hic divitias, non
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑbint pꝰ ea subitiantur. Quid ei seqͥt᷑:
Sicut oues inuferno posite mors pastor ẽ.
eis: & dominabuntur eis recti mane. Puto
iam planum ẽẽ. istum uersum : quia p̾locu¬
ti sumus. Dominabuntur eis recti mane. Io¬
lera noctem desidera mane: neputes quia
nox hab&e uitam. & mane non hab& uitam.
Ergo qui dormit uiuce. & qͥ furgit non uiuit.
Nonne qui dormit morti fiilior ẽ ꝙ̃ qui
sunt qui dormiunt: Quos excitat apłs pau¬
lus : sitamen uelint eingilare. Quibdam en̾̃i
dicit. Surge qui dormis & exurge amortuis:
& illuminabit te xp̃c. Qui gͦ. illuminatur
axp̃o iam uigilat. s nondum apparq fructꝰ
uigiliarum: maue apparebit. Id ẽ. cum scłi
huius incerta transieruit. Ipsa ẽ eñ uox:
rep̃henditur. blasphematur. accus atur. labo¬
rat. tret᷑. quasi tenebre siuit. In radice autẽ
uigor: fructus opulentia. Hita nondum ẽ.
uiramis. sed radix non arruit: similis ares¬

Expanded text:
et superbiunt, postea subjiciantur. Quid enim seqet superbiunt, postea subjiciantur. Quid enim seq inferno positae, mors pastor est eis. Et dominabuntur eis recti mane. 4. Puto jam planum esse istum versum, quia praelocuti sumus: Dominabuntur eis recti mane. Tolera noctem, desidera mane. Ne putes quia nox habet vitam, et mane non habet vitam. Ergo qui dormit vivit, et qui surgit non vivit? Nonne qui dormit morti similior est? Et qui sunt qui dormiunt? Quos excitat apostolus Paulus, si tamen velint evigilare. Quibusdam enim dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Qui ergo illuminantur a Christo, jam vigilant, sed nondum apparet fructus vigiliarum: mane apparebit, id est, cum saeculi hujus incerta transierint. Ipsa est enim noxreprehenditur, blasphematur, accusatur, laborat, terretur: quasi tenebrae sunt. In radice autem vigor, fructus, opulentia: vita nondum est in ramis, sed radix non aruit: similis ares
Abbreviated transcription (Latin):
decelo. Quia ni hac t̾ra debenus sicut mor¬
tiri ambulare: ut supͣ uiuentes infra mor¬
tiu simus. ñ ut supra mortui. infra uiuamꝰ.
Quia g. ñ deb& recedere uita niai & cor
nr̃m desuꝑ quid ait apłs: Mortui eĩ
estis. Et netimeres. uita ur̃a abscondita
Quando aut̃ apparebit honor nr̃. canquam
infolus & fructib : sequit᷑ & dic̃. Cũ xͨ appa¬
in gła. & erit mane. Nam mͦ non ẽ. mane. Iu¬
mafeant mͦ suꝑbi & diuites huius scłi: impu
bonis insultent. infideles fidelib & dicant.
Quid uob̾ ꝓdest qr credidistis: Quid plus ha¬
betis quiaᷤ rp̃m habetis. Respondeant fide¬
les. siuere fideles sunt. Nox ẽ: dum uidetur qd̾
tenenus: non quiescat mantis in bonis oꝑib.
Unde alibi dicitur. Indie tribulationis in ee
dm̃ exquisiui manib meis: noete coram eo
&̾ non sum deceptus. Apparebit labor nͣr ma¬
ne et erit fructus mane: ut illi qui mͦ labo¬
rant pͥea dominentur. & illi qͥ mͦ se iaetant

Expanded text:
de coelo, quia in hac terra debemus sicut morde coelo, quia in hac terra debemus sicut mortui ambulare: ut supra viventes, infra mortui simus; non ut supra mortui, infra vivamus. Quia ergo non debet recedere vita nostra et cor nostrum desuper, quid ait Apostolus? Mortui enim estis: et ne timeres, Vita vestra abscondita Quando autem apparebit honor noster tanquam in foliis et fructibus, sequitur et dicit, Cum ia . Et erit mane. Nam modo non est mane. Tumeant modo superbi et divites hujus saeculi, impii bonis insultent, infideles fidelibus, et dicant: Quid vobis prodest quia credidistis? quid plus habetis, quia Christum habetis? Respondeant fideles, si vere fideles sunt: Nox est, nondum videtur quod tenemus. Non quiescant manus in bonis operibus. Unde alibi dicitur: In die tribulationis meae Deum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus . Apparebit labor noster mane, et erit fructus mane: ut illi qui modo laborant, postea dominentur; et illi qui modo se jactant
Abbreviated transcription (Latin):
teneat. Neno eñ̾i habitat corde: nͥ iuide
cogitat. Inde aitt̃ cogitat: uͥ thesauricat.
Tesauricauit int̾ra: cor ipsus at̾ra nͨ rece¬
dit. Thesanritauit incelo: cor ipsius decelo
ñ descenit. dño aꝑte dicente. Ubi ẽ. thesaurꝰ
laborare. Sed quare: Quia nox ẽ. ad hue.
Quid ẽ nox ẽ. Hon apparent inerita iustoꝵ.
&e quasi nominat᷑ felicitas impiorum. Iam¬
dui uidet᷑ herba lecior qũa arbor: quãdu
hiemps ẽ. Herba eñi ꝑ hieiem uig&e: arbor
ꝑhiemem quasi arida ẽ. Con sol exierit fer¬
uentior temꝑe estatis: arbor que ꝑ hiemem
arida uidebat᷑. explet᷑ folus ꝓfert fructus.
Herba aut̃ arescit. Uideb̾ honorem arbo¬
ris: herba arida ẽ. Sic & mͦ iusti laborant
autequ̾a uemiat aestas. Est uita mradice.
ĩtdum apparoꝵ in ramis. Radix aut̃ nia:
caritas ẽ. Et quid ait apłs: Ut sursum
debeamus hab̾e radicem. ut uita sit pas¬
tor uĩ. qͥa habitatio ur̃a ñ deb& recedere

Expanded text:
teneat. Nemo enim inhabitat corde, nisi unde teneat. Nemo enim inhabitat corde, nisi unde cogitat: inde autem cogitat, ubi thesaurizat. Thesaurizavit in terra, cor ipsius a terra non recedit, thesaurizavit in coelo, cor ipsius de coelo non descendit: Domino aperte dicente, Ubi est thesauruslaborare: sed quare? Quia nox est adhuc. Quid est, nox est? Non apparent merita justorum, et quasi nominatur felicitas impiorum. Tamdiu videtur herba laetior quam arbor, quamdiu hiems est. Herba enim per hiemem viget, arbor per hiemem quasi arida est: cum sol exierit ferventior tempore aestatis, arbor quae per hiemem arida videbatur, expletur foliis, profert fructus; herba autem arescit: videbis honorem arboris, herba arida est. Sic et modo justi laborant, antequam veniat aestas. Est vita in radice, nondum apparet in ramis. Radix autem nostra charitas est. Et quid ait Apostolus? Ut sursum debeamus habere radicem, ut vita sit pastor noster, quia habitatio nostra non debet recedere
Abbreviated transcription (Latin):
millam uͥ anitna seꝑatur adõ. Hec ẽ. gͦ
mors. Quomͦ aut̃ iors pastor ẽ. istis.:⁊
Sicut uita xp̃c ẽ: mors diabolus ẽ. Ha¬
bemus aut̃ multis locis inscriptura. qr
quia ipse mors ẽ: s quia ꝑ illũ mors.
Siue em̃ illa inquam lapsus ẽ. adam
ipsins ꝑsuasione homini ꝓpinata ẽ.
siue ista iqua seꝑat᷑ anma acorpore.
ipsũ habent auctorem qͥ pͥmo ꝑsupbiã
cadeus inuidit stanti. & mnorte inuisibi¬
h deiecit stantem: ut etiã mort̾e iusibi¬
lem pandeix. Ad eum ꝑtinentes: pasto¬
rem mortem habent. Nos aitt̃ qͥ defu¬
tura unmortalitate. cogitaius & ñ sine euisa
infronte signum crucis. ͥ portamus: ñ ha¬
quib pastor uita ẽ. Quid ͥg. iam uicelo suiiꝰ.
Incelo seđm fidem. Si eñi non incelo. uͥ sursũ
cor si ñ incelo: Hude apłs paulus dicit. Nr̃a
aut᷑ conuersatio: uiceł ẽ. Corpore ambulamꝰ
int̾ra: corde habitamus uicelo. Habitamus
ibi. si illuc aliquid ititimus. qd̃ ibi uos

Expanded text:
am ubi anima separatur a Deo. Haec est ergo mors. Quomodo autem mors pastor est illis? Si vita Christus est, mors diabolus. Habemus autem multis locis in Scriptura, ququia ipse mors est, sed quia per illum mors. Sive enim illa in qua lapsus est Adam, ipsius persuasione homini propinata est, sive ista in qua separatur anima a corpore, ipsum habent auctorem qui primo per superbiam cadens invidit stanti, et morte invisibili dejecit stantem, ut etiam mortem visibilem penderet . Ad eum pertinentes, pastorem mortem habent: nos autem qui de futura immortalitate cogitamus, et non sine causa in fronte signum crucis Christi portamus, non haquibus pastor vita est. Quid igitur? Jam in coelo sumus? In coelo secundum fidem. Si ergo in coelo, ubi, Sursum cor? Si non in coelo, unde apostolus Paulus dicit, Nostra enim conversatio in coelis est ? Corpore ambulamus in terra, corde habitamus in coelo. Habitamus ibi, si illuc aliquid mittimus quod ibi nos
Abbreviated transcription (Latin):
mortui sunt. Reliquer᷑ ñ dico extͣneis.:⁊
siliis sius reliquer̃ diuitias: & filu ipsoꝵ
nã parentum suorum sequunt᷑. Sicut
sti: ut illi auari ita &e̾ isti. ⁊ alieni ab
ilis sunt. Nam ut nouertas qr alieni fc̃:
subrienirent illi diutci qͥ ardebat inflã¬
ma successores diuitiarum ipsuis. Sed
forte ñ habuit qͥ illi succederent: & ali¬
em posseder̃ diuitias ipsuris. Inueninuis

Expanded text:
mortui sunt, et reliquerunt, non dico extraneis, filiis suis reliquerunt divitias, et filii ipsorum viam parentum suorum sequuntur: sicutisti; ut illi avari, et isti: alieni ab illis sunt. Nam ut noveritis quia alieni sunt, subvenirent illi diviti qui ardebat in flamma successores divitiarum ipsius. Sed forte non habuit qui illi succederent, et alieni possederunt divi
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit cuidã. Diliges ꝑ rimũ tuum
tanquam te ipsum. Et ille respondertt.
Et quis ẽ. ñs primus : lt narrauit
dominus. Homo quidam descendebat
abiħrrl̃m inericho: ꝙ incidit uilatio¬
nes. Qui eum uulueraner: & semi uit̃
in uia reliquer̃. Transier̾ ꝑ pinqui: in

Expanded text:
dixerat cuidam: Diliges proximum tuum dixerat cuidam: Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Et ille responderat: Et quis est mihi proximus? Et narravit Dominus: Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui eum vulneraverunt, et semivivum in vi
Abbreviated transcription (Latin):
tue: Omĩia filiis. & uit̾ filios suos qͥs
habent int̾ra cõputent unum frem que
habent incelo: cui totum debebant. ueꝰ
diuidant cũ illo. Sed tam̃ ait mͥ aliqs
Ecce quos maledictos dix̃ seriptura: quos
dixit ꝑire & reluiquere alienis diuitias
suas. llle aut̃ beatus: qͥ siuis reliquit.
Ego discutio sensum istum. ⁊ quia mclino
inꝑabolã aur̃e meã : & uideo ñ frustͣ
sic loqui scripturam. Nideo em̃ multos
iniquos mori quib successores suut fili:
nec potuit sic loqͥ ista script᷑a. ut seꝑi¬
ire eos auiseria quorum ꝗutam inꝓpbãt.
U̾t quid putatis intelligit᷑e᷑ fĩs nͥ qua
tales oũis alienis reluiquer̃ dructias E¬
mͦ alieuas:. filu innquoriun filii aben
sunt. Nam inueniinꝰ quemidam extranen
ꝓpinquũ factũ : qr ꝓfuit. Si quisquis
tuorũ tͥ nichil ꝓ dest: alienus ẽ. Ubi
inueuimus uescio quem exterũ ꝓpinqui
factum q ꝓfuit: in euangłio. Iacebitt
quidam uulneratꝰ alationib Dũs aut̃

Expanded text:
suae? Omnia filiis. Inter filios suos quos habent in terra, computent unum fratrem quem habent in coelo: cui totum dare debebant, vel dividant cum illo. Sed tamen ait mihi aliquis: Ecce quos maledictos dixit Scriptura, quos dixit perire et relinquere alienis divitias suas; ille autem beatus qui suis relinquit. Ego discutio sensum istum, quia inclino in parabolam aurem meam; et video non frustra sic loqui Scripturam. Video enim multos iniquos mori, quibus successores sunt filii; nec potuit sic loqui Scriptura, ut separaret eos a miseria, quorum vitam improbat: et quid, putatis, intelligo, fratres, nisi quia omnes tales alienis relinquunt divitias  alieni sunt filii? Iniquorum filii alieni sunt; nam invenimus quemdam extraneum propinquum factum, quia profuit. Si quis tuorum tibi nihil prodest, alienus est. Ubi invenimus nescio quem exterum propinquum factum, quia profuit? In Evangelio. Jacebat quidam vulneratus a latronibus, Dominus autem
Abbreviated transcription (Latin):
Quare hoc diyꝰ uuice infiue̾. Httã qͥ pee
ñ poniit isti: nͥ delitias cotianas. Loeo
multi mopes & pauꝑes nr̃i patũ firmi.
& nͨ intuientes quid illis ꝓmittat ds̃ pistis
laborib cũ uiderint diuites inepuł eotidi¬
anis. insplendore & nitore auri. & argen¬
ti. qͥd dicũt.: Soli sunt isti: isti uere iu¬
uunt. Dicitur : ĩa ñ dicat᷑. Et moneniꝰ
& dici. hab&e: uł apauciorib dicat᷑ qu̾a
diceret᷑ si ñ moneremꝰ. Nã nec nos p̾si

Expanded text:
Quare hoc dixit, vivet in finem? Vitam quippe non ponunt isti, nisi delicias quotidianas. Adeo multi inopes et pauperes nostri, parum firmi, et non intuentes quid illis promittat Deus pro istis laboribus, cum viderint divites in epulis quotidianis, in splendore et nitore auri et argenti, quid dicunt? Soli sunt isti, isti vere vivunt. Dicitur; jam non dicatur, et monemus; etsi dici habet, vel a paucioribus dicatur, quam dice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ sapiens erat: &e cñ sapientia in habi¬
lb de cũ petate dm̃ coluit. Nũqͥd
fusi aliquid possent qͥ alud sapiunt:
an morerentr Hidoe illũ mori: & ñ
ndet ilũ que sit mors. Non uidebit
mteritũ: cũ uiderit sapientes morien

Expanded text:
ia inhabitabat, et cum pietate Deum coluit, numquid nam si aliquid possent qui aliud sapiunt, non morerentur. Videt illum mori, et non videt quae sit mors. Non videbit interitum, cum videbit sapientes morien
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. & exorcismis in nomine.xͥ. ut acci¬
piant gr̃am dĩ. ut baptuentur: &
postea redeuntes ad peiora mala qua
quit illiuis hominis. peiora qũa eranti
pͥora. Quare ẽ quia primo uł apertus pa¬
gamis erat: postea palliatur nomiue
tano subuelamine religionis. occultus
malus. ⁊ & erit decerior quia occultus
ieorde ñ inueuis. Dequib dictum ẽ.
Dopulus iste labus me houorat: cor
aut᷑ eorũ longe ẽ ame. Huc usq ergo
psalmus tractatus erat: deuide sic in¬
cipiunt u̾sus hodie discutiendi atq
tractanidi. Sicut oues minfernum po¬
ess. Quib illis: Quorũ uia scandalum
ipsis Quib illis: Iui p̃sentia sola at¬
cendunt: dñ futura non cogitant. Illis
qui uttã ñ putant: nͥ istã que uors
dicenda ẽ. Non igitur in merito: tãqͣ
oues in infernũ mort̾ẽ habent pasto¬
rem. Quid ẽ. mort̾ẽ habent pastorem:
Mors em̃ aliqua res ẽ: aut aliqua po¬
testas ẽ. Aors nempe aut seꝑatio ẽ.

Expanded text:
Dei et exorcismis in nomine Christi, ut acciDei et exorcismis in nomine Christi, ut accipiant gratiam Dei, ut baptizentur, et postea redeuntes ad pejora mala quam quit, illius hominis pejora quam erant priora . Quare? Quia primo vel apertus paganus erat, postea palliatur nomine christiano, sub velamine religionis occultus malus. Et erit deterior, quia occultus in corde non invenis. De quibus dictum est: Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Huc usque ergo Psalmus tractatus erat. 2. vers. 15. Deinde sic incipiunt versus hodie discutiendi atque tractandi: Sicut oves in inferno pos. Quibus? Illis quorum via scandalum ipsis. Quibus? Illis qui praesentia sola attendunt, dum futura non cogitant; illis qui vitam non putant nisi istam, quae mors dicenda est. Non igitur immerito tanquam oves in inferno, mortem habent pastorem. Quid est, mortem habent pastorem? Mors enim aliqua res est, aut aliqua potestas est? Mors nempe aut separatio est
Abbreviated transcription (Latin):
nes ñ attendentes nͥ adp̾sentia scłaria
t̾rena: & inposterum pͦ hanc uitam ni¬
chil cogitantes. neq ullam felicitatem
ẽẽ. arbitrantes : nͥ duutias et honores
obitum suum nͨ attendentes nͥ quem¬
admodũ eis ꝓcurent᷑ funera pomposa.
& sepeliant᷑ in monumtis oꝑe mirabi¬
li extruetis: & inuocent᷑ nomina eorũ
int̾ris ipsorum adomib eorum. Non
aut̃ sibi comꝑant uͥ sp̃s sit pͦ hanc ui¬
tam: stulti non contremiscentes uoce
didas & purpurã & bẏssum diuitem
dãpnatum ad torm̾ta in infernum: &
pͦ labores & ulcera & fam̃ pauꝑem qͥes¬
centem insinũ abrahe. Ista ñ curan¬
tes s atcendentes ad id qd̃ p̾sens ẽ: &
pͥ hanc mortẽ ñ ꝓuidentes. nͥ quẽ ad¬
modum nomen᷑ eorũ qd reꝓbatur in
celo inuocet᷑ int̾ra. Describens gͦ. tales
sp̃s sc̃s: ait. Hec uia illorum scandalũ
ipsis : & pꝰ ea more suo conbenedicent.
pͥmo accedunt ad fidem. mundati u̾bo

Expanded text:
nes non attendentes nisi ad praesentia saecularia nes non attendentes nisi ad praesentia saecularia et terrena, et in posterum post hanc vitam nihil cogitantes, neque ullam felicitatem esse arbitrantes, nisi divitias et honores obitum autem suum non attendentes, nisi quemadmodum eis procurentur funera pomposa, et sepeliantur in monumentis opere mirabili exstructis, et invocentur nomina eorum in terris ipsorum a domibus eorum; non autem sibi comparant, ubi spiritus sit post hanc vitam, stulti non contremiscentes vocem didas, et purpuram et byssum, divitem damnatum ad tormenta in infernum; et post labores et ulcera et famem, pauperem requiescentem in sinu Abrahae : ista non curantes, sed attendentes ad id quod praesens est, et post hanc mortem non providentes, nisi quemadmodum nomen eorum quod reprobatur in coelo, inSpiritus sanctus ait: Haec via ipsorum scandalum ipsis, et postea in ore suo benedicent. usdam, qui primo accedunt ad fidem mundati verbo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. hpsis sit scandalum non tͥ. Quado aut̃
erit &e tͥ: Siputes quod beati suit tales. Si
intelligas quia non sunt beati: ipsis erit scan
menbris eiꝰ. Et postea inore suo benedicent.
Quid ẽ. postea mnore suo benedicent: Cũ
facti fuerint tales ut ñ querant nͥ bona
temꝑalia : funt hipocrite. Et quando be¬
nedicunt dm̃ labus benedicunt ñ corde.
lales fica xͥani quando illis laudat᷑ uita
et̾na & dicit᷑ illis contẽptũ diuitiarum
ẽe. debere in nomine x: torquent õs in
corde suo. Et si non audent infaciem ne
erubescant hominib aut ne corripiant᷑¬
in corde id facuint & cõtẽpnunt: & rema¬
net eis inore benedictio. & incorde male¬
diccio : & pͦ ea inore suo benedicent.
Longum ẽ ut psalmũ finiamus: suffi¬
ciat caritati ur̃e quod audistis interim
hodie. eras quod dũo placuerit audieas
coepto psalmo terminus
debebatur: sicut meminit
caritas ur̃a. Perueneramus aut̃ usq ad
istum u̾sum nͥ designat sp̃s dei homi¬

Expanded text:
ipsis. Ipsis sit scandalum, non tibi. Quando autem erit et tibi? Si putes quod beati sint tales. Si intelligas quia non sunt beati, ipsis erit scandmembris ejus. Et postea in ore suo benedicent. Quid est, postea in ore suo benedicent? Cum facti fuerint tales ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt hypocritae; et quando benedicunt Deum, labiis benedicunt, non corde. Tales facti christiani, quando illis laudatur vita aeterna, et dicitur illis contemptores divitiarum esse debere in nomine Christi, torquent os in corde suo: et si non audent in facie, ne erubescant, aut ne corripiantin corde id faciunt, contemnunt; et remanet eis in ore benedictio, et in corde maledictio. Et postea in ore suo benedicent. Longum est ut Psalmum finiamus: sufficiat Charitati Vestrae quod audistis interim hodie; cras, quod Domino placuerit audietiscoepto Psalmo terminus debebatur, sicut meminit Charitas Vestra. Perveneramus autem usque ad istum versum, ubi designat Spiritus Dei homi
Abbreviated transcription (Latin):
nũi. & uuice infine̾. Qmͦ uiuit infineo
Qo mͦ uiuebat ille qͥ in duebat᷑ purpu¬
ra & bẏsso & epulabat᷑ cotidie splendi¬
de: & iacentẽ ulcerosum aute ianuã
ꝙ tumidus contẽpnebat. Quid illi ꝓfu¬
er᷑ ille delicie mutauer̃ uices ambo
Ille aianua duitos sublatꝰ ẽ. asmnum abra¬
he : ille ab epulis splendidis iuissus ẽ. in
ignem. Ille requiescebat: ille ardebat.
Satiabat᷑ ille: ille siaebat. Ille laborane¬
rat infinẽ: uiuebat meternum. Et qͥd¬

Expanded text:
finem? Quomodo vivebat ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et jacentem ulcerosum ante januam, uperbus et tumidus contemnebat. Quid illi profuerunt illae divitiae? Mutaverunt vices ambo: ille a janua divitis sublatus est in sinum Abrahae; ille ab epulis splendidis missus est in ignem: ille requiescebat, ille ardebat; satiabatur ille, ille sitiebat: ille laboraverat in finem, vivebat in aeternum;
Abbreviated transcription (Latin):
deꝓpitiationẽ fuã & p̾tium redẽptionis
amine sue. lile confidit inuurcute sua
ae in abundantia diutiarũ suarũ głat᷑.
qui non dabit dõ deꝓpitiationem suã. ⁊ idẽ pla¬
cationem qua flectat dm̃ ꝓpeccatis. nec p̾tium
redẽptionis amine sue qͥ p̾simit deiitute sua
& deaineis & dediitusi sins. Qͥ sunt aut̃ qui

Expanded text:
depropitiationem suam, et pretium redemptionis animae suae. Ille confidit in virtute sua, et in abundantia divitiarum suarum gloriatur, qui non dabit Deo depropitiationem suam; id est placationem qua flectat Deum pro peccatis: nec pretium redemptionis animae suae, qui praesumit de virtute sua, et de amicis, et de divitiis suis. Qui sunt autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
at indie mala: non eum cuxudabit ini¬
quitas calcanei eiꝰ quia ñ p̾siunit deiurtute
sua nec mabundantia diuitiarum suarũ
głatur. nec deamicis suis potentib se iactat.
nillo gͥ p̾fumat qui ꝓpt̾ illum mortiuis
ẽ: ut ille ñ insempiternum moreretur.
qui ꝓpt̾ illu humiliatꝰ ẽ. ut ille exalta¬
retur: qui quesiuit impium ut afidele
quereretur. P igo si ipse non redeunt. ho¬
mo redẽpturꝰ ẽꝰ : Aliquis houio redim&
si filius ħominis. nou redemit: Si xp̃c

Expanded text:
at in die mala. Non enim eum circumdabit iniquitas calcanei ejus; quia non praesumit de virtute sua, nec in abundantia divitiarum suarum gloriatur, nec de amicis suis potentibus se jactat. In illo ergo praesumat qui propter illum mortuus est, ut ille non in sempiternum moreretur; qui propter illum humiliatus est, ut ille exaltaretur; qui quaesivit impium, ut a fideli quaereretur. Ergo si ipse non redimit, homo redempturus est? Aliquis homo redimet, si Filius hominis non redimit? Si C
Abbreviated transcription (Latin):
&r non iniquitas calcanei meiꝰ circundabit
ine. Quid ẽ intare istã : ut non confidauiꝰ
inuirtute ura. non gloriemur in habuudan¬
tia. diuitiaru ur̃arum sed gloriemur iueo
qui uob̾ ꝓmisit humilib altitudiuem: &
iinatus ẽ. elatis dãpuationem. ⁊ & non
nos imquitas calcanei circũdabit. Q confidt̃

Expanded text:
on iniquitas calcanei mei circumdabit me. Quid est vitare ista? Non confidamus in virtute nostra, non gloriemur in abundantia divitiarum nostrarum; sed gloriemur in eo qui nobis promisit humilibus altitudinem, et minatus est elatis damnationem; et non nos iniquitas calcanei circumdabit. Qui conf
Abbreviated transcription (Latin):
eis suis: alũ p̾simunt inueritate sua. alii
indiitus. Ista ẽ gͦ p̾sũptio generis humani:
non p̃sumentis uidõ. Dixit deuiraite. dixit
dediuitus. dix̃ deamicis. fr᷑ inquit non re¬
dinut redunoe homo. Expeccas ut homo
te redinat abira uentura. Si fr̃t te non
redimit. homo te redẽpturus ẽ: Quis ẽ. fr̃
qui si non redunerit nullus homo redẽptu
Pẽ Qui pꝰ resurrectionem dix̃. Hade & die
fr̃ib ineis. fr̾at᷑ ur uoluit ẽẽ. Et cum deo

Expanded text:
cis suis: alii praesumunt in virtute sua, alii in divitiis. Ista est praesumptio generis humani, non praesumentis in Deo. Dixit de virtute, dixit de divitiis, dicit de amicis: Frater non redimit, redimet homo? Exspectas ut homo te redimat ab ira ventura? Si te frater non redimit, homo te redempturus est? Quis est frater, qui si non redemerit, nullus homo redempturus est? Qui post resurrectionem dixit: Vade, dic fratribus meis . Frater noster voluit esse: et cum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
calcanei eiꝰ circundabit eum. Non en̾¬
inquit timeat homo: quod non haba
inpotestatem deuitare. Herbi gr̃a. Qui
tunce mortẽ. ⁊ quid facturꝰ ẽ. ut ñ mori¬
qd̃ debae adam. qui natꝰ ẽ. ex adam e
Sed cogitet qi natꝰ ẽ. ex adam & secutꝰ¬

Expanded text:
calcanei ejus circumdabit eum. Non ecalcanei ejus circumdabit eum. Non enim timeain potestate devitare. Verbi gratia: qui timet mortem, quid facturus est ut non moriod debet Adam, qui natus est ex Adam. Sed cogitet quia natus est ex Adam, et secut
Abbreviated transcription (Latin):
caturus ẽ. Quomͦ aut̃ inisus ẽ. ab eis qui cre¬
dider̃t & abeis qui crucifixer̃ quando uidicatꝰ
e : sic uidebitur cum ceꝑit ẽẽ. uidex et ab eis
quos damnabit. & ab eis quos coronabit. Hi¬
sionem aut̃ illam diuinitatis quam ꝓ misit
dilectorib suis quaudo ait. qͥ diligit me di¬
liget᷑ apr̃e ineo. & qͥ diligit me inandata
iea custodit.⁊ & ego diligam eũ ꝙ osten¬
dam me ipsum illi : iam impĩ non uide¬
biuit. Ista demonstratio quodã mͦ familia¬
risẽ. suis illam seruat.⁊ non illam osteudit
bum. & uerbu erat ipud diĩi. & deus
erat uerbum. Hiuc uisioni susptramsꝰ m
& geitinus: quã diu ꝑegrini suimis.
Huic insioni ufine reddenur: hanc i¬
meingiate indemus. inclinemus in ꝑab¬
lam aurem nr̃am: & sic aꝑiamꝰ in psa¬
tͥio ꝓpositionem nrtam. aAudiamus quod
quitas calcanei mei circundabit me. Cepitꝰ
obscurius. Ut quid tumebo in quit indie
malas imquitas calcanei mei circũ dabto
me. Magis gͦ. deb&e timere: si iniquitas

Expanded text:
ab eis qui crediderunt, et ab eis qui crucifixerunt, quando judicatus est; sic videbitur, cum coeperit esse judex, et ab eis quos damnabit, et ab eis quos coronabit. Visionem autem illam divinitatis, quam promisit dilectoribus suis, quando ait, Qui diligit me, diligetur a Patre meo: et qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi , jam impii non videbunt. Ista demonstratio quodammodo familiaris est, suis illam servat, non illam ostendit bum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Huic visioni suspiramus modo, et gemimus quamdiu peregrini sumus; huic visioni in fine reddemur, hanc viaenigmate videmus, inclinemus in parabolam aurem nostram, et sic aperiamus in psalterio propositionem nostram: audiamus quod iquitas calcanei mei circumdabit me. Coepit obscurius, Utquid timebo, inquit, in die mala? Iniquitas calcanei mei circumdabit me. Magis ergo debet timere, si iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
dsera abis calcaneum. Diabolus calca¬
aerm tium obseruat. quando labaris:
nt deiciat te. Ille obseruat caleaneum
aum: tu obserua caput eius. Quid ẽ.
unt ipsuis : initium male suggestioins.
Tando nicipit male suggerere. ⁊ tu repel¬
une antequam surgat delectatio & se¬
qatur consensio: & tunc uttabis capd̾
dis: &e non apprehender& ille calcane¬
um trum. Quare gͦ hoc eue dixit: Ra
ꝑcarnem labitur homo. Eua nob̾ uitior
caro nr̃a ẽ. Qͥ diligit inquit uxorem
suã. seipsum diligit. Quid ẽ. se ipsum :
sequit᷑ & dicit. Nemo enim umquam
carnem suam octio habuit. Quia ergo
quomͦ illum hominem adam ꝑ euam
supplantauit: sic diabolus ꝑ carnein
nos uult supplantare. Preceptum ẽ. em̃i¬
eue ut obseru&e caput diaboli: quia
diabolus calcanenm ipsus obseruat.
Si gͦ iniquitas calcanei cirtundabit nos
ut. quia tuuennis mdie mala : cũ con¬
uersi adxp̃m habeainus iupotestate ut
non faciamuis iuiquitatem & non erit

Expanded text:
observabis calcaneum . Diabolus calcaobservabis calcaneum . Diabolus calcaneum tuum observat, quando labaris, ut dejiciat te. Ille observat calcaneum tuum, tu observa caput illius. Quod est caput illius? Initium malae suggestionis. Quando incipit mala suggerere, tunc repelle antequam surgat delectatio, et sequatur consensio; et tunc vitabis caput ejus, et non apprehendet ille calcaneum tuum. Quper carnem labitur homo. Eva nobis interior caro nostra est. Qui diligit, inquit, uxorem suam, seipsum diligit. Quid est, seipsum? Sequitur, et dicit: Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Quia ergo quomodo illum hominem Adam per Evam supplantavit , sic diabolus per carnem vult nos supplantare; praeceptum est Evae ut observet caput diaboli, quia diabolus calcaneum ipsius observat. Si ergo iniquitas calcanei circumdabit nos, utquid timemus in die mala, cum conversi ad Christum habeamus in potestate ut non faciamus iniquitatem; et non erit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ tumnoe dãpnationẽ quam au¬
dient impii. ⁊ ite ungnem et̾mim: est qͦ
euadat non ergo timeat. Ut quid em̃
timeat : iniquitas caleanei ipsius illum
circundatura ẽ. Si gͦ uitoe iniquitatem
calcanei sni. & aiubul&e ꝑuias dĩ: nen
ꝑuenit adiem malam. Dies mala dies
nouissima: non erit illi mala. Et en̾t
dies nouissima mala erit quib dã:
bona erit quib dam. Nunquid urala
erit illis quib dicoe. ⁊ uentte beuedica
pr̃is inei. ꝑcipite regniun. Sed ma¬
la erit illis quib dic&e ite inignem
eternum. Quod si iniquitas calcane
Narcundabit eui.⁊ ut quid s. timoe
emala: Modo cum uinuure ꝓru¬
iait sibi. tollant iniquitatem acalca¬
puiam dequa ipse duat. lgo sum
dis mala: quia dat illis securtadem
a factus ẽ. uia. Nt quia timebo uidie
udlas inquitas calcanei mei cireunaa¬
Etine. Ergo iit&e imquitatem calcauei
E lncalcaneo quisq labitiur. Iutendat
aitas uĩa: adeo quid dictum ẽ. serpen
alpsa tumm obseruabit caput: de tu eiꝰ

Expanded text:
qui autem timet damnationem quam audient impii, Ite in ignem aeternum, est qua evadat. Non ergo timeat? Utquid enim timeat? Iniquitas calcanei ipsius illum circumdatura est? Si ergo vitet iniquitatem calcanei sui, et ambulet per vias Dei, non perveniet ad diem malam: dies mala, dies novissima, non erit illi mala. Etenim dies novissima mala erit quibusdam, bona erit quibusdam. Numquid mala erit illis quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum? Sed mala erit illis quibus dicetur: Ite in ignem aeternum . Quod si iniquitas calcanei sui circumdabit eum, utquid ergo timet in die mala? Modo cum vivunt provideant sibi, tollant iniquitatem a calcalent per viam de qua ipse dixit, Ego sum die mala, quia dat illis securitatem, qui factus est via. Utquid timebo in die mala? Iniquitas calcanei mei circumdabit me. Ergo vitent iniquitatem calcanei sui. In calcaneo quisque labitur. Intendat Charitas Vestra. A Deo quid dictum est serpenti? Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qui crucifixer̃. Sic cũ uenerit uidicaturus : &
bom illũ uidebunt & mali. Boni ut ꝑcipiant
mercedem quia secuti sunt: mali ut ꝑcipiant
penam qͥa crucifixer̃. Soli gͦ. illi damnabũt᷑.
qͥ crucifixer̃. Audeo dicere soli. Eigo nos inqͥunt
peccatores huiꝰ temporis securi sumus ⁊ si non
ammũ int̾rogat ds : securi estis. Quid ẽ. qd
dixi : intelligat caritas ur̃a ne hoc dicant in
iuditio dĩ. quia nͨ intellexer udei. qr uider̃¬
ipsuis resistis. Nunquid gͦ. qui uerbo resistis.
carnem nͨ crucifigeres si uideres: contẽpsit
uideus in ligno pendentẽ: contepnis tu in
celo sedentem. Ergo uidebunt ambo generi. ⁊¬
iuder̃ dum hic ẽẽt. ambo genera : uidebunt
& cum uenerit. filiꝰ eni hominis ueniet ut
uidicet: qr filiꝰ hominis uenit ut uidicaret᷑.
Idõ qr pat̾ non ẽ incarnatus. pat̾ uͦ ẽ. passꝰ:
& ꝑ filium hominis uidicat. Sicut ipse dixͣ
ineuangło. Pat̾ non uidicat queniquã: s u

Expanded text:
qui crucifixerunt; sic cum venerit judicaturus, et qui crucifixerunt; sic cum venerit judicaturus, et boni illum videbunt et mali: boni, ut percipiant mercedem, quia secuti sunt; mali, ut percipiant poenam, quia crucifixerunt. Soli ergo illi damnabuntur, qui crucifixerunt? Audeo dicere, soli. Ergo nos, inquiunt peccatores hujus temporis, securi sumus. Si non animum interrogat Deus, securi estis. Quid est quod dixi? Intelligat Charitas Vestra, ne hoc dicant in judicio Dei, quia non intellexerunt. Judipsius resistis. Qui verbo resistis, carnem non crucifigeres si videres? Contempsit Judaeus in ligno pendentem, contemnis tu in coelo sedentem. Ergo viderunt eum ambo genera, dum hic esset: ambo genera videbunt, et cum venerit. Filius enim hominis veniet ut judicet; quia Filius hominis venit ut judicaretur. Ideo quia Pater non est incarnatus, Pater non est passus, et per Filium hominis judicat, sicut ipse dixit in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne
Abbreviated transcription (Latin):
& similitudines. Quicqͥd mͦ uitelliginius: ꝑe
nigniata conspicinus. Enigia ẽ. obscura
ꝑabola: que difficile intelligit᷑. Quantũ ius
ex colat homo cor suũ. & ad ittiora uitelligen¬
da refugiat: qua. dui ꝑ cor ruptibilitatẽ car¬
nis huuis ex parte udemis. Assũpta incor¬
ruptione iuresurreccione mortuorum cũ ap¬
paruerit filuis hominis uidicaturꝰ uiuos &
mortuos: tunc uidebit᷑ filiꝰ hominis qͥ pͥmo
udicatꝰ ẽ. iudic.ins. disceruens ialos abonis.
poneus malos asiuistris: bonos ad extris.
Nidebunt illũ & boni & mali. Sed malis
dicoe. ite. ii iguem et̾uũ c bonis aut̃ dicet
Uenite benedicti pr̃is mei: ꝑcipite reguũ.
lbibunt mali incõbustionem et̾uã: iufti
aut̃ iuuicã et̾nã. Et ibi erit. illa uisio facie
ad saciem: qua illi ñ sunt digni. alt reudie¬
Tiudite
quid dicam. filium em̃ honiuuis sient hic cũ ẽẽt
ad huc iudicandus: & mali uider̃ & bom. Hi¬
derunt enim apłi qui secuti sunt: uider̃ uidei

Expanded text:
lligimus, per aenigmata conspicimus. Aenigma est obscura parabola quae difficile intelligitur. Quantumvis excolat homo cor suum, et ad interiora intelligenda refugiat, quamdiu per corruptibilitatem carnis hujus videmus, ex parte videmus. Assumpta autem incorruptione in resurrectione mortuorum, cum apparuerit Filius hominis judicaturus vivos et mortuos, tunc videbitur Filius hominis, qui primo judicatus est, judicans, discernens malos a bonis, ponens malos a sinistris, bonos a dextris. Videbunt illum et boni et mali, sed malis dicet. Ite in ignem aeternum: bonis autem dicet, Venite benedicti Patris mei, percipite regnum. Abibunt mali in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam ; et ibi erit illa visio facie ad faciem, qua illi non sunt digni. Attendite quid dicam. Filium enim hominis sicut hic cum esset adhuc judicandus, et mali viderunt, et boni; viderunt enim Apostoli qui secuti sunt, viderunt Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝓpositionem meã. Quis ẽ. Hic cuiꝰ me¬
aitatio cordis loquet᷑ intelligenti ai
ut ñ sit insola suꝑficie. labiorium s ho¬
nins intĩora possideat. qͥs ẽ. iste qui
andit & sic lo quiturẽ muta eñi locuntur
quod ũ audiunt. Qui sunt qui locintur qd
non audiunt. qͥ ñ faciũt que dicunt: quales
dicit dñs phariseos sedere suꝑ cathedam moysi.
Noluit tͥ loqͥ cathedra moysi : ꝑ eos qui ea locũt᷑
& ñ facuunt. Et tͥ dñs securitatem uoluit dare.
Noli timere. Que diciuit facite: que aut̃ faci¬
unt fac̾e nolite. Dicunt em̃ & ũ faciunt: non
audiunt quod dicunt. Qͥ uͦ. faciunt. &e sic di¬
cunt. audut qđ diciuit: & idõ fructuose
dicunt quia audiunt. Qͥ gͦ. dicimit &e nͦ audi¬
tor ẽ: alt̾i ꝓdest.⁊ sibi uͦ ꝓdest. Iste gͦ. qͥ & au¬
ditor uolebat eẽ. & dictor qͥd. tͥ loquit᷑ aureqͥ¬
dicerce  Aꝑiam inpsalt̾io ꝓpositionem mea̾:

Expanded text:
terio propositionem meam. Quis est hic cujus meterio propositionem meam. Quis est hic cujus meditatio cordis loquitur intelligentiam, ut non sit in sola superficie labiorum, sed hominis interiora possideat? Quis est iste qui audit, et sic loquitur? Multi enim loquuntur quod non audiunt? Qui sunt qui loquuntur quod non audiunt? Qui non faciunt quae dicunt: quales dicit Dominus Pharisaeos sedere super cathedram Moysi. Voluit tibi loqui in cathedra Moysi, per eos qui ea loquuntur, et non faciunt; et tibi securitatem Dominus voluit dare. Nolite timere, Quae dicunt, inquit, facite, quae autem faciunt nolite facere; dicunt enim, et non faciunt . Non audiunt quod dicunt. Qui vero faciunt, et sic dicunt, audiunt quod dicunt: et ideo fructuose dicunt, quia audiunt. Qui ergo dictor et non auditor est, alteri prodest, sibi non prodest. Iste ergo qui et auditor volebat ediceret, Aperiam in psalterio propositionem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
& addorauerunt. aldorant qͥdem deum:
inimanttatem nolunt exhibere frat̾nã.
Manducant illi ꝙ adorant: manducãt
s & saturant᷑. Tam̃ om̃s mandueent:
nigi᷑ deinanducante qd̾ mnauduoat.
son ꝓhbeatur in anancare. adispensato¬
A. sed moneat᷑ timere exactorem. Andi¬
ait .gͦ. ista peccatores ꝙ isti: gͦs & qui
nbiabitant orbem t̾rigene & filn homi¬
auusi non seꝑati: tempus messis hoc fa¬
det mainis uentilatoris hoc poterit.
ine simul inunũ: audiant diues &r
hedl & agui: donec ueniat qͥ se gregoꝵ
ilios addertãm & alios & adsiistiam.
muil inunũ audiant docentem: segre
ls merim Iqͣuetur sapientiam: & medi¬
taio cordis mei intelligentiã. Et hec re¬
peata potuis: ne forte cũ dixiss&r os me¬
n: inttelligeres eũ ÷ loqͥ qͥ in labiis hab̾oe
sapientiam. Multi em̃ habent in labus:
sapientiã intelligas quia illud qd exore
sunditur: deuena cordis emanat urais¬
ẽ. Et ineditatio cordis mei intelligentiã.

Expanded text:
et adoraverunt. Adorant quidem Deum, et adoraverunt. Adorant quidem Deum, sed humanitatem nolunt exhibere fraternam. Manducant illi, et adorant; manducant isti, et saturantur: tamen omnes manducant. Exigitur de manducante quod manducat; non prohibeatur manducare a dispensatore, sed moneatur timere exactorem. Audiant ergo ista peccatores et justi, gentes et qui habitant orbem, terrigenae et filii homidivisi, non separati. Tempus messis hoc faciet, manus ventilatoris hoc poterit . Nunc simul in unum audiant dives et haedi et agni, donec veniat qui segreget alios ad dexteram, alios ad sinistram . Simul in unum audiant docentem, ne segOs meum loquetur sapientiam, et meditatio cordis mei, intelligentiam. Et haec repetita potius, ne forte cum dixisset, os meum, intelligeres eum tibi loqui, qui in labiis haberet sapientiam. Multi enim habent in labiis sapientiam; ut intelligas quia illud quod ex ore funditur, de vena cordis emanat, intulit, Et meditatio cordis mei intelligentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe. Unde nͨ suꝑbe saꝑe e si faciant qͥ
sequitur. Neq sꝑare ininceito diuitiarũ:
ad fruendum. Non dix̃ qui p̾stat illis:
sed qui p̾stat nob̾. Nunquid ipse pau
habebat diuitias: habebat plane. Os
diuitias : De quib dicit. alio loco serip¬
tura. Fidelis hominis: totus mundus diuit¬
arum ẽ. Audi & ipsun confitentẽ. Quali
uichil habentes: & onũa. possidentes. Qu
uult gͦ ec̃ diies. non hereat parti: & toni
possidebit. Iili inhereat: qui totũ ereaut.
Simul in unũ diues & pauꝑ. Dicit in
alio psalmo. E dunt pauꝑes & saturabur¬
tur. Quomͦ comim̃idabit pauꝑes: Edunt
paupes & saturabunt᷑. Quid edunt: qđ
scunt fideles. Quomͦ saturabunt᷑ : unuit¬
tando passiones dni sui: & ñ sine causa
accipiendo p̾tium suum. Edunt paupel
& saturibunt᷑: t laudabunt dñm qul
equir᷑ eñ. Diuites quid ⁊ etiam ipsi ediuiit.
Sed quomͦs edinit e manducauer̃ de adora¬
ner om̃s dinites t̾re. Hondixit manduca¬
ner̃ & saturati sinit: sed manducauerunt

Expanded text:
i faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, ad fruendum . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homini mundus totus divitiarum est . Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Etiam ipsi edunt. Sed quomodo edunt? Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae . Non dixit, Manducaverunt, et saturati sunt; sed, Manducaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Iterũ ipsa sunt repetita. Quod ait diues
ad t̾rigenas ꝑtinet. Quod ait pauꝑ. ad filio
hominũ. D iuites intellige suꝑbos: pau¬
ꝑes humiles. Habeat multas facultates
pecuniaruꝰ : si mneis nͨ extollit᷑ pauꝑ ẽ. Non
habeat aliquid ut cupiat & infletur: int̾
diuites reꝓbos repitat eũ ds̃. Et diuites a
pauꝑes incorde iut̾rogat ds̃: ñ marea ꝙ¬

Expanded text:
uod ait, Dives, ad terrigenas pertinet. Quod autem Pauper, ad filios hominum. Divites intellige superbos: pauperes humiles. Habeat 242 multas facultates pecuniarum, si in eis non extollitur, pauper est. Non habeat aliquid, cupiat et infletur, Inter divites reprobos deputat eum Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
quã regnare intab̾nacuł peccatorum. Itaq
si ẽ. aliqua diftinctio iit̾ om̃s gentes & ha¬
bitatores orb̾ sic̃ ẽ. distuctio int̾ audite &
aurib ꝑcipite: hoc quidẽ uidet᷑ repetisse.
s tam̃ aliud ẽ. Quid sane uoluit significare:
qr ista eloquia audituri erant ñ solũ peccato
res &e ipũ : s & iusti. ꝑ mixte mͦ audiunt
om̃s: sed cũ uentũ fuerit ad reddendam rati¬
ouẽ seꝑ abinit᷑ qͥ sine causa audier̃. ab illis
qͥ aurib ꝑceper̃. dudiant gͦ. & peccatores
audite hec om̃s gs̃. ÷ audiant & iusti qͥ ñ
sine causa audier̃. & regunt potiꝰ tanquã¬
t̾rigene & filũ hounuum. Qđ ait t̾rigene:¬
fideles & iustos. Nidetis gͦ: qͥa seruat᷑ illa dis
tinctio. Q sunt gͦ. t̾rigene: filii t̾re. Qui suit
filũ t̾re e qͥ heditates t̾renas requir̃. Qui sunt
filũ hominũ eꝰ ꝓtinent ad filium hominis.
Alliquaudo iam ista diftiuximus sc̃itatis ur̃e.:

Expanded text:
quam regnare in tabernaculis peccatorum. Itaque quam regnare in tabernaculis peccatorum. Itaque si est aliqua distinctio inter omnes gentes, et habitatores orbis, sicut est distinctio inter audite, et auribus percipite, hoc quidem videtur repetisse; sed tamen aliud est, quod sane voluit significare; quia ista eloquires et impii, sed et justi. Permixte modo audiunt omnes, sed cum ventum fuerit ad reddendam rationem, separabuntur qui sine caussa audierunt, ab illis qui auribus perceperunt. Audiant ergo peccatAudite haec, omnes gentes. Audiant et justi, qui non sine causa audierunt, et regunt potius terterrigenae et filii hominum. Quod ait, terrigenfitinctio. Qui sunt ergo terrigenae? Filii terrae. Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt. Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando jam ista distinximus Sanctitati Vestrae,
Abbreviated transcription (Latin):
chil mali ẽ. etiã istã explicare sententiam.
Forte aliquia distat int̾ id qd dix̃ om̃s gͦs:
& qd̾ dix̃ o̾s qͥ ihabitatis orbem. Signifi¬
cantuis eĩ fortasse uoluit nos intelligere
qd dix̃ uil abitatis: ut gentes intelligamꝰ
os iniqͦs.: habitatores aut̾ orb̾ õs iustos. Ille
eñi habitat: qͥ nontenet᷑. Nam qͥ tenet᷑.
ubitatur nͦ habitat. Quomͦ ille possid&ꝵ quecũq
qui non ẽ. iuretitus cupiditate. Qui autem cu¬
piditate tenetur: possessus ẽ. non possessor.
Habemus emi quoddã uerbum habitatione
signatum inscriptura dĩ uͥ ait: elegi abici in
domo dñi magis quam habitare intab̾nacuł
peccatorium. Quid eñi si abiceris in domo do¬
inuim ñ ibi habitas.: Noluit significare habi¬
tationẽ: nͥ in eis qui regunt & tenent.⁊ &
dominant᷑ & gubuant. Qͥ aut̃ contẽpuunt᷑
ũ quasi in habitant: s subiecti sunt. Ita aut̃
dix̃ sub ditus uolo ẽẽ : in domo lĩ: magis

Expanded text:
ihil mali est etiam istam explicare sententiam. ihil mali est etiam istam explicare sententiam. Forte aliquid distat inter id quod dixit, omnes gentes, et quod dixit, omnes qui habitatis orbem. Significantius enim fortasse voluit nos intelligere quod dixit, inhabitatis, ut gentes intelligamus omnes iniquos, habitatores autem orbis omnes, justos. Ille enim habitat qui non tenetur: nam qui tenetur, habitatur, non habitat. Quomodo ille possidet quaecumque qui non est irretitus cupiditate: qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Habemus enim quoddam verbum habitatione signatum in Scriptura Dei, ubi ait, Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Quid enim, si abjiceris in domo Domini, non ibi habitas? Noluit significare habitationem, nisi in eis qui regunt, et tenent, et dominantur, et gubernant: qui autem contemnuntur, non quasi habitant, sed subjecti sunt. Ita autem dixit: Subditus volo esse in domo Dei, magis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ alem ñ erigatis. animũ trente uos longitudi¬
ne psalimi huiꝰ. Si potuerit: finet᷑ hodie. Si
non.: restabit nob̾ aliqͥd incrastinũ dicͤm.
tam uos semꝑ intenti estote. Tantum enim
audietis si dñs uoluerit. quantũ uos non
graua sed releu&r. dudite hec om̃s gentes:
inde estis & uos. Aurib ꝑcipite om̃s qͥ ha¬
bitatis orbem. Hoc iterũ uidet᷑ repetisse:
quasi parũ fuerit qd dix̃ audite. Quod dico
inqͥt audite: aurib ꝑcipite. Hoc ẽ noltae tirni¬
seunt᷑ audire. Quid ẽ. aurib ꝑcipite ÷ qd̃ dñs
dicebat: qui bab&r aures audiendi audiat.:⁊ eũ
oũs qui insconspectu. eiꝰ erant utiq haberent
aures. Quas ille aures querebat nͥ incorde eũ
dicere. qͥ hab&e aures audiendi audiat: Has
& iste psalmus aures pulsat: aurib ꝑcipitae
õs qͥ habitatis orbem. forte & inc ẽ. aliqua dis¬
tuctio: ñ qͥdem nos coartari debemꝰ. Sed in¬

Expanded text:
poralem non erigatis animum, terrente vos longitudiporalem non erigatis animum, terrente vos longitudine psalmi hujus. Si potuerit, finietur hodie: si non, restabit nobis aliquid in crastinum diem; tamen vos semper intenti estote. Tantum enim audietis, si Dominus voluerit, quantum vos non gravet, sed relevet. Audite haec, omnes gentes: unde estis et vos. Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Hoc iterum videtur repetisse, quasi parum fuerit quod dixit, Audite. Quod dico, inquit, audite, auribus percipite, hoc est, nolite transeunter audire. Quid est, auribus percipite? Quod Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat : cum omnes qui in conspectu ejus erant, utique haberent aures; quas ille aures quaerebat nisi cordis, cum diceret, Qui habet aures audiendi, audiat? Has et iste psalmus aures pulsat. Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Forte et hic est aliqua distinctio. Non quidem nos coarctare debemus, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
stam uocem & contui blasphemias m¬
murantium. in cantast semꝑ sermo di¬
uinns: curans amorbo serpeiras. Hene¬
uati em̃ cordis ẽ ista sames. eructans in
din putorem blasphemie. & qđ̃ peius
ẽ in anuis curantis repellens. morsum
serpentis ñ repellens: hoc ẽ. repellit ase
cor hominis uerbi dĩ seueritatẽ & ad¬
mittit ad se male suadentis blandicias.
mũ q̃mͦ uitentã ego facerẽ scĩtatẽ urãm
nͥ ipse nos facerꝵ om̃s intentos. ⁊ nec nos solos
sed totum orbem terrarum e ludite enim que
admodum. cepit.
uos soli qui hic estis. Nam uox
nr̃a quanta est ut sic clameinus
ut audiant om̃s gentes: Clamauit
quas usit: & uidemus hunc psalmum qui
ante uͦ recitabat᷑ nͥ inima gente insyuagoga
iudeorum: recitari ꝑ totũ orbem t̾rarũ ꝑ om̃s
eccłas. unpletunq eẽ. qd̃ hic dictum ẽ. udite
hec om̃s gentes. Ad hoc solum uolo inten¬
tos facere auinos ur̃õs: ne ꝓpt̾ laborem cor¬

Expanded text:
istam vocem et contra has blasphemias muristam vocem et contra has blasphemias murmurantium, incantat semper sermo divinus, curans a morsu serpentis. Venenati enim cordis est ista sanies, eructans in Deum putorem blasphemiae, et quod pejus est manus curantis repellens, morsum serpentis non repellens. Hoc dixi, repellit a se cor hominis verbi Dei severitatem, et admittit ad se male suadentis serpentis blmum intentam ego facerem Sanctitatem Vestram, nisi ipse nos faceret omnes intentos; nec nos solos, sed totum orbem terrarum. Audite enim quemadmodum coepit. gentes. Non ergo vos soli qui hic estis. Nam vox nostra quanta est, ut sic clamemus, ut audiant omnes gentes? Clamavit quas misit; et videmus hunc psalmum qui ante non recitabatur nisi in una gente, in synagoga Judaeorum, recitari per totum orbem terrarum, per omnes Ecclesias, impletumque esse quod hic dictum est, Audite haec omnes gentes. Ad hoc solum volo intentos facere animos vestros, ne propter laborem cor