comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ interp̃tatur tenebrȩ sig¬
nificat carnem. Quid enim ceciꝰ.
qiuid tenebrosius carne quȩ nil
ratione refrenetur. querit semper
Delectabilia. nunqͣm utilia: Deser¬
tum designat animũ. eo qd animꝰ
a multis deserttur. & a paucis inco¬
litur. Pauci sunt namꝙ qui de p̃¬
uaricatione ad cor redeant. ut uir
tutes anuni exerceant. Cerra pro¬
missionis expͥmit lm̃. Sicut enĩ
in terra ꝓmissionis temporalis u¬
bertas. sic in do consistit et̾na felici¬
tas. Egrediamur itaq de egypto. id
est de tenebrosa carnis concupiscen¬
tia. & ꝑdesertum. id ẽ ꝑ animũ. uir¬
tutes eiꝰ exercendo. & de uirtute in uͥ¬
tictem ꝓficiendo tendamus ad ter¬
ram ꝓmissionis. scilicet dm̃. in qͦ
nobis omĩum plenitudo bonoꝵ re
promittitur. Egyptus gͥ caro. de¬
sertum animus. terra ꝓmissioĩs

Expanded text:
quae interpretatur tenebrae, carnem significat. Quid enim caecius, quid tenebrosius carne? quae nisi ratione refrenetur, semper quaerit delectabilia, nunquam utilia. Desertum designat animum, eo quod a multis deseritur, et a paucis recolitur. Pauci vero sunt qui de praevaricatione adtutes animi exerceant. Terra promissionis exprimit Deum. Sicut enim in terra promissionis temporalis libertas, sic in Deo consistit aeterna felicitas. Egrediamur itaque de Aegypto, id est de tenebris carnis, et concupiscentia per desertum, id est per animum, virtutes ejus exercendo, et de virtute in virtutem proficiendo tendamus ad terram promissionis, scilicet ad Deum, in quo nobis omnium plenitudo bonorum promittitur. Aegyptus igitur, caro; desertum, animus; terra promissionis,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut agnus paschalis. columna.
petra. & cet̃a quedam. Agnus pa¬
schalis significat xp̃m. quia sicut
in occisione agni lib̾ati sunt filii
isrł de seruitute regis egypti: fic
in passione xp̃i liberatisunt electi
de seruitute diaboli. Columpna

Expanded text:
icant: sicut agnus paschalis, columna, petra, et caetera quaedam. Agnus paschalis significat Christum, quia sicut in occisione agni liberati sunt filii Israel de servitute regis Aegypti, sic in passione Domini liberati sunt filii electi de servitute diaboli. Columna,
Abbreviated transcription (Latin):
adduxit. & eam sͥ legitimo matͥ¬
monio copulauit. S illa post tẽ¬
pus mõdicũ relicto maritali thoro
intra piclauensem urbem uestẽ
suscepit religiosam. in qua ꝑseue¬
rans cursum uitȩ laudabiliter cõ¬
sum mauit. Porro memorati the¬
oderici filius nomine theodeber¬
tus. eum ẽẽt miles strenuissimus
adhuc patre suꝑstite italiam pe¬
netrauit. & eam ab alpib usq
ad maritimoꝵ confinia locoꝵ sͥ
tributariam fecit. & dum inde
rediret. ducemexercitus sui no¬
mine bucellenum. ad ꝑuaden¬
dum siciliam & reliqua italiȩ
loca quȩ ñ adierat dereliquit.
S &e itm memorati frẽs childe¬
bertus atq dotharius a gallia
prodeuntes: hyspaniam intra¬
uerunt. Quã grauit̃ deuastã¬
theobaldus. Candemq monar¬
chia ad clothariũ reu̾titur. Qui
postqm .lx. annis suessionis reg¬
nauit. defunctus ẽ. relinquens
cum suessionis. carebertũ parisiꝰ.
guntrannũ aurelianis. sigisber

Expanded text:
abduxit, et eam sibi legitimo matrabduxit, et eam sibi legitimo matrimonio copulavit. Sed illa post tempus modicum relicto maritali toro intra Pictavensem urbem vestem suscepit religiosam, in qua perseverans, cursum vitae laudabiliter consummavit. Porro memorati Theoderici filius, nomine Theodebertus, cum bellator strenuissimus esset, adhuc patre superstite Italiam penetravit, et eam ab Alpibus usque ad maritimorum confinia locorum sibi tributariam fecit. Et dum inde rediret, ducem exercitus sui nomine Bucellenum, ad pervadendam Siciliam et reliqua Italiae loca, quae non adierat, dereliquit. Sed et iterum memorati fratres, Childebertus ac Clotarius, a Gallia prodeuntes. Hispaniam intraverunt; quam graviter devastanTheobaldus. Tandemque monarchia ad Clotarium revertitur. Qui postquam sexaginta annis Suessionis regnaverat, defunctus est, relinquens cum Suessionis, Carebertum Parisiorum, Guntrannum Aurelianis, Sigisber
Abbreviated transcription (Latin):
lianis ꝑducit᷑. ibiq ꝑimitur. et
in puteum ꝓiectur. Non multo
tamen post inde leuatur. ꝙ in
monasterio qd̃ in loco agauno scõ
construxerat mauricio sociisꝙ
eius honorifice sepelitur. Demum
qͦ ñ multis dieb tͣnsactis suprano¬
minati frẽs burgundiam repetẽ¬
tes gothinarum sigismundi frẽm
iterum adoriuntur. S in illa expe¬
ditione elõdomirus iuit̾ficitur. Suc¬
cesseruntq ei tres filii sui guntariꝰ.
theobasdus. & clodoaldus. Reliqui
uͦ childebertus atq clotarius goth¬
marum apud augustũdunũ ob¬
sidentes int̾fecerunt. & totã bur¬
gundiam in suam partẽ redegert̃.
Theõdericus aut̃ memorati elodo¬
uei filius maior cũ fr̃ẽ suo elotario
& filio theodeberto thoringoꝵ fi¬
nes ingrelitur. & fugato hermẽ¬
frĩdo. regnũ eiꝰ insuam redegit
potestatem. Clotarius uͦ inde redi¬
ens radegundem bertarii regis fi¬
liam. hermenfridi neptem secũ

Expanded text:
lianos perducitur, ibique perimitur, et lianos perducitur, ibique perimitur, et in puteum projicitur. Non multo tamen post inde elevatur, et in monasterium, quod in loco Aguino sancto construxerat Mauritio, sociisque ejus honorifice sepelitur. Demum quoque non multis diebus transactis supra nominati fratres Burgundiam repetentes Gotmarum Sigismundi fratrem iterum adoriuntur. Sed in illa expeditione Clodomirus interficitur. Successerunt que ei tres filii ejus Guntrannus, Gerbaldus, et Clodoaldus. Reliqui vero Childebertus atque Clotarius Gotmarum apud Augustodunum obsidentes interfecerunt, et totam Burgundiam in suam potestatem redegerunt. Theodericus autem memorati Clodovei filius major cum fratre suo Clotario, et filio Theoberto Thuringorum fines ingreditur, et fugato Hermenfrido, regnum ejus in suam redegit potestatem. Clotarius vero inde rediens Radegundem Bertarii regis filiam, Hermenfridi neptem, secum
Abbreviated transcription (Latin):
tes seu ꝓuncias. a rodanis flu¬
uo usꝙ ad ligeris alueum. & itẽ
a pireneis montib usq ad occea¬
num totũ iudelicet alariei regnũ
suo copulauit regno. Almarieus
quoꝙ alarici filius ei cessit et inui¬
tus. & ab aquitania in hyspaniã
migrauit. Igitur gotbis arrianis
abaquitania pulsis. francieatho¬
lici ipsam melioris regula religio¬
His rex clõdoueus dõ fauente patͣ¬
tis. & longe lateq francoꝵ regno
dilatato. obiit anno regnisui.xxx.
patrisuccedentes regnũ francoꝵ
inter se diuiserunt. Et theõderi¬
cus quidẽ sẽdem regni sui sortitus
est metis. dodomirus aurelians.
Res deniq clodouei filii. clodo¬
mirus. childebertus. atq elo¬
taruis S̾ inuicẽ fẽderati regnisui
fines dilatare cupientes: burgũ¬
diȩ regnum ingrediunt᷑. & sigis¬
mundum frẽmq eiꝰ gothinarũ
prelio aggressi sunt. Statunq in
ipso primo belli impetu sigismũ¬
dus a clõdomiro capitur. & aure¬

Expanded text:
tes seu provincias a Rhodano flutes seu provincias a Rhodano fluio usque ad Ligeris alveum, et item a Pyrenaeis montibus usque ad Oceanum totum, videlicet Alarici regnum, suo copulavit regno. Almaricus quoque Alarici filius ei cessit invitus, et ab Aquitania in Hispaniam migravit. Igitur Gothis Arianis ab Aquitania pulsis, Franci catholici ipsam melioris regula religioHis rex Clodoveus, Deo favente, patratis, et longe lateque Francorum regno dilatato, obiit anno regni sui tricpatri succedentes regnum Francorum inter se diviserunt. Et Theodericus quidem sedem regni sui sortitus est Metis, Clodomirus Aurelianis, taque Clodovei filii, Clodomirus, Childebertus atque Clotarius, sibi invicem foederati, et regni sui fines dilatare cupientes, Burgundiae regnum ingrediuntur, et Sigismundum fratremque ejus Gotmarum praelio aggressi sunt. Statimque in ipso primo belli impetu Sigismundus a Clodomiro capitur, et Aure
Abbreviated transcription (Latin):
sus occiditur. & eiꝰ exercitus huc
illucq disꝑgitur. Qua patrata
iuictoria: in illo anno elodoueus
burdegalis hyemauit. S rece¬
dente hyemali rigore. & succẽdẽ¬
te uernali temꝑie tholosam ca¬
de thesauros alarici auferens:
ad engolismam proꝑauit. In cꝰ
aduentu murus urbis diuino
nutusponte corruit. & adueni¬
enti regi iter patens prebuit. In¬
de turonicam ꝑuenit ad urbẽ.
ubi dum fessum recrearet exer¬
citum. suscepit litteras a nasta¬
sii imꝑatoris. quib illũ desig¬
nabat romanȩ rei publicȩ con¬
sulem & augustũ. Qd̾ gratant̃
suscipiens. statu consulari tra¬
bea insignitus. ab illa die consul
simul &e augustus meruit appel¬
lari. Et inde parisius reuerteis
ꝓtantis honorib & beneficiis
a deo sͥ collatis regalem ibidem
eccłiam edificauit. qmͣscĩs apo¬
stolis petro ꝙ paulo consecrari
precepit. Postea uͦ industria fi¬
lii sui theoderici. lemouicenses.
ruthenos. cadurcos. aruernos.
nec ñ ꝙ reliquias aquitaniȩ gẽ¬

Expanded text:
sus occiditur, et ejus exercitus huc illucque dispergitur. Qua patrata victoria in illo anno Clodoveus Burdegalis hiemavit, sed recedente hiemali rigore, et succedente vernali tempore Tolosam cade thesauros Alarici auferens ad Engolismum properavit. In cujus adventu murus urbis divino nutu sponte corruit, et advenienti regi patens iter praebuit. Inde Turonicam pervenit ad urbem, ubi dum fessum recrearet exercitum, suscepit litteras Anastasii imperatoris, quibus illum designabat Romanae reipublicae consulem, et Augustum. Quod gratanter suscipiens, statim consulari trabea indutus, ab illa die consul simul et Augustus meruit appellari. Et inde Parisios revertens, pro tantis honoribus et beneficiis a Deo sibi collatis regalem ibidem ecclesiam aedificavit, quam sanctis apostolis Petro et Paulo consecrari praecepit. Postea vero industria filii sui Theoderici Lemovicenses, Rutenos, Cadurcos, Avernos, necnon et reliquas Aquitaniae gen
Abbreviated transcription (Latin):
ud est anime. Item alud ẽ malum
quod ẽ culpa. aliud malũ quod ẽ pena.
Item aluid ẽ malum p̾sentis scłi. ali¬
ud malum futuri. Ab omibus istis¬
& ab aliis que ꝑ ista comp̃henduntur
& sub istis continentur petimus libe¬
rari quando oramus dicentes. libera
nos amalo.Quasi dic̾emꝰ. Lib̾anos pat̃

Expanded text:
animae. Item aliud est malum, quod est culpa; aliud est malum, quod est poena. Item aliud est malum praesentis saeculi; aliud malum futuri. Ab omnibus istist ab aliis quae per ista comprehenduntur, et sub istis continentur petimus liberari, quando oramus dicentes: Libera nos a malo, quasi diceremus: Libera nos, Pat
Abbreviated transcription (Latin):
leuis & occulta. alia leuis & manifesta
alia grauis &e occulta. alia grauis &e ma-¬
nifesta. Tria autem sunt que nos temp¬
tant. Caro nr̃a mundus diabolus.
Caro nos temptat ꝑ gulam &e liuuri
sa ut frangat. Diabolus omĩbus
modis nos aggreditur & ad omẽm
nequitiam nos ꝑducere conatur.
Pater ne nos inducas in temptatio
stinere. Ne nos inlucas in tempta¬
iberanos a malo. Multa sunt
mala quibus humana conditio sub¬
lacet &e quonm pressuram ꝑ se mini¬
me euadere ualet. Que generaliter
considerata sex modis listinguere pos-

Expanded text:
levis et occulta, alia levis et manifesta; alia gravis et occulta, alia gravis et manifesta. Tria autem sunt quae nos tentant, caro, mundus, diabolus. Caro nos tentat per gulam et luxuriasa ut frangat. Diabolus omnibus modis nos aggreditur et ad omnem nequitiam nos perducere conatur. Pater, ne nos inducas in tentationustinere . Ne nos inducas in tentalibera nos a malo. Multa sunt mala, quibus humana conditio subjacet, et quorum pressuram per se minime evadere valet; quae generaliter considerata sex modis disting
Abbreviated transcription (Latin):
intemptationem. Cum scriptum
sit ds intemptator malorum ẽ. ipse ne¬
minẽ temptat. unusquisq aut̃ temp-¬
tatur a concupiscentia sua abstractus
& illectus. quid ẽ quod petimus cũdici¬
mus. ne nos indueas in temptationem
Est gͥ sensus. Ne nos inducas intempta-¬
tionem. ut numquam nos ꝑmutas a tẽp¬
tationibus suꝑari. & da ut ꝑtemptati¬
ones ꝓbemur non repbemur. Multũ
ꝓsunt ꝓbationes electis. quia ꝑ tempta
uir qui suffert temptationẽ. qm̃ cumm
ꝓbatus fuerit accipiet coronam uite
quam re¬
ꝓmisit des diligenti

Expanded text:
in tentationem. Cum scriptum sit: Deus intentator malorum est, ipse neminem tentat: unusquisque autem tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus , quid est quod petimus cum dicimus: Et ne nos inducas in tentationem? Est igitur sensus: Ne nos inducas in tentanon ut nunquam nos permittas a tentationibus infestari, sed da ut per tentationes probemur, nec reprobemur. Multum prosunt tentationes electis, qui per tentatvir, qui suffert tentationem; quoniam, cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit
Abbreviated transcription (Latin):
sẏriorum. Rex assyrius .i. diabo¬
lus. tunc suo exercitu ppłm eccłia¬
sticum obsidendo & deuastando
cotidie afficit: cum eos ꝓpt̾ pecc̃a
cominissa de sedib ꝓpriis euellẽs¬
in terram alienam. regionẽ scilicet¬

Expanded text:
stis. Rex Assyrius, id est diabolus cum suo exercitu populum ecclesiasticum obsidendo et devastando quotidie afficit, cum eos propter peccata commissa de sedibus propriis evellensin terram alienam. Unde: Supe
Abbreviated transcription (Latin):
mum combussit igni. Uenit nabu¬
zardan. qui int̾pretatur uentila¬
manere: inflammatos cupiditate
subũtit. Omnẽ domũ comburit:
cum uniꝰcuiꝰq conscientiam ꝑ flam¬
mam illiciti amoris succendit. Mu
trase ualere nouit indesꝑantib
dissoluit. ne ꝑspem ueniȩ ad diui¬
na curant auxilia ce correctioris u¬
te app̃hendant munimina. Popu¬
lum in captiuitatẽ ducens de pau¬
ꝑib terrȩ relinqͥt uinitores. & agͥ¬
colas. qͥa eos qͥ utiles u̾bo & exem¬
plo ẽẽ poterant. ꝑ uicia captiuans.¬

Expanded text:
mum combussit igni . Venit Nabuzardan qui interpretatur ventilaisione pacis manere, inflammatos cupiditate subvertit. Omnem domum comburit, cum uniuscujusque conscientiam per illiciti amoris flammam succendit. Murtra se valere novit, in desperantibus dissolvit, ne per spem veniae ad divina currant auxilia, et correptionis vitae apprehendant munimina. Populum in captivitatem ducens, de pauperibus terrae reliquit vinitores et agricolas; quia eos, qui utiles verbo et exemplo esse poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
am. aculeum ꝑ uindictam. caret
coitu ꝑ continentiam. Ht̃ cerã
ꝑ boni epempli demonstrationẽ.
mel ꝑ caritatẽ. pedes ꝑ bonam ac¬
tionem. peri an. nas ꝑ contempla¬
tionem. susurrium ꝑ grãrum ac¬
tionem. sequitur ducem ꝑ maio¬
ris unitationem. uelox est ꝑ cuꝰ¬
libet urtutis & oꝑis expeditionẽ.
Imitemur frẽs apem ut meream᷑
habere initi dulcoris ꝑ medul¬
lam caritatis. ꝑ dulcedinem suꝑ¬
ne beatitudinis. ipso p̾stante. Qi

Expanded text:
am, aculeum per vindictam; caret am, aculeum per vindictam; caret coitu per continentiam; habet ceram, per boni operis demonstrationem, mel per charitatem, pedes per bonam actionem, pennas per contemplationem, susurrum per gratiarum actionem; sequitur ducem per majoris imitationem; velox est per cujuslibet virtutis et operis expeditionem. Imitemur, fratres, apem, ut mereamur habere initium dulcoris per medullam charitatis, et per dulcedinem supernae beatitudinis, ipso praestante q
Abbreviated transcription (Latin):
pungitur. siue ꝓ peccato suo. siue
ꝓ p̃mio futuro. Habet iram. dum
ergamalos iuste irascitur. Habet
aculeum quo pungit. dum mala
ñsolum in se. uerum & in aliis in
quantum potest punit. Sine coi¬
tu ẽ dum semetipsam ab illicita
uoluptate cohibet. Ceram uͦ oꝑat᷑.
dum aliis ꝑ suam scĩtatem uisticre
lumen demonstrat. Mel etiam
congregat. dum dulcedinem carita¬
tis in penetralib cordis accumulat.
Habet pedes dum de uirtute ĩ
uirtictem. de bona actione in bo¬
nam actionem intrat. ht̃ pennas
dum ab unis ad summa ꝑ contẽ¬
plationem uolat. Susurrium ꝓ¬
mit dum in omnib creatorĩ grãs
agit. Ducem sequitur dum maio¬
rem quemlibe humilit̃ imitat᷑.
uelox di eniq ẽ. quia in omni
exercitatione uirtutis & exhibi¬
tione boni oꝑis expedita ẽ. Habet
itaq fidelis anima sicut apis bre¬
uitatem .i. paruitatem ꝑ humi¬
litatem. aquam in opus suum
ꝑ compunctionem. iram ꝑ iustici¬

Expanded text:
pungitur sive pro peccato suo, sive pungitur sive pro peccato suo, sive pro praemio futuro. Habet iram, dum erga malos juste irascitur. Habet aculeum quo pungit, dum mala non solum in se, verum et in aliis, in quantum potest, punit. Sine coitu est, dum semetipsam ab illicita voluptate cohibet. Ceram vero operatur, dum aliis per suam sanctitatem justitiae modos demonstrat. Mel etiam congregat, dum dulcedinem charitatis in penetralibus cordis accumulat. Habet pedes, dum de virtute in virtutem de bona actione in bonam actionem intrat. Habet pennas, dum ab imis ad summa per contemplationem volat. Susurrum promit, dum in omnibus Creatori gratias agit. Ducem sequitur, dum majorem quamlibet humiliter imitatur. Velox denique est, quia in omni exercitatione virtutis et exhibitione boni operis expedita est. Habet itaque fidelis anima, sicut apis, brevitatem, id est parvitatem per humilitatem, aquam in opus suum per compunctionem, iram per justiti
Abbreviated transcription (Latin):
dulcoris. ht̃ fructus eiꝰ. Sieut mag¬
na & multa nob̃ salutis documen¬
ra p̾stant quelibet minuna gesta
scõꝵ in scͥpturis. ita ñ nunquam
p̃cipua iurtutis exempla nobis pre¬
bent ea que minima uidentur in
creaturis. Apis enim quamius iu
uolatilib sit breuis: magna & tñ
nobis hortainenta iusticiȩ natura
& actione sua ꝓponit. Apis namq
quod & p̃sens nob̃ scͥptura sonat
fert aquas ad oꝑis sui compositio¬
nem. Habet naturalit̾ iram. ht̃¬
& aculeum. ꝑ quem exercet iuindic¬
tam. Sine coitu ẽ. oꝑatur ceram.
oꝑatur mel. ħt pedes. ht̃ pennas.
ꝓmit sursurrium. ducem imitat᷑.
& in suo uolatu uelox inuenitur.
hȩc autem omnia que de api dixi¬
mus. sp̃ualit̾ de qualibet fideli a¬
mma conuenient̃ intelligimus.
Ipsa namq breius siue parua est
ꝑ humilitatẽ. dum ñ uult altum
sapere s timere. & quantose sentit
ꝑ usticiam sublimiorem. tantoma¬
gis se satagit humiliare. Sumit
qͦ in opus suum aquam dum cõ¬

Expanded text:
fructus ejus . Sicut multa et magna nobis satis documenta praestant quaelibet minima gesta sanctorum in Scripturis, ita nonnunquam praecipua virtutis exempla nobis praebent ea quae minima videntur in creaturis. Apis etenim quamvis in volatilibus brevis sit, magna nobis tamen hortamenta justitiae natura et actione sua proponit. Apis namque quod et praesens nobis Scriptura sonat,fert aquas ad operis sui compositionem. Habet naturaliter iram. Habet aculeum, per quem exercet vindictam; sine coitu est, operatur ceram, operatur mel. Habet pedes, habet pennas, promit susurrum. Ducem imitatur, et in suo volatu velox invenitur. Haec autem omnia, quae de ape diximus, spiritualiter de qualibet fideli anima convenienter intelligimus. Ipsa namque brevis sive parva est per humilitatem, dum non vult altum sapere, sed timere; et quanto se sentit per justitiam sublimiorem, tanto magis se satagit humiliare. Sumit quoque in opus suum aquam, dum com
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Istȩ sunt ciuitates eisalpinȩ.
colonia. magunciaeus. salzeburch.
radisboona. herbipolis. argenti¬
na. basileia. treueris. senonis. ue¬
suntium. lugdunũ. rothomagꝰ.
remis. arelas. uienna. tarentasia.
ebredunũ. bituris. turonis. bur¬
della. tolosa. narbona. Inhyspania
sunt panpilona. osca. barcinona.
terracona. tortosa. carthago. hyp¬
pus. megala. cesarea. leptis. bisan¬
tium. cliphea. Duõdecuim alexã¬
driȩ. Alexandria bucefala. alexã¬
dria montuosa. alexandria ap̃d
porum.alexandria in seitia. ale¬
xandria apũd babylonẽ. alexan¬
dria in egypto. alexandria apũd
massagetas. alexandria apũd or¬
galas. alexandria apũd granicũ.
alexandria apũd troadem.alexã
iuixta tygrim. alexandria apũd
sanctum. His gͥ de situ t̃rarum
breuit̃ expẽditis: ad sequentia
transeamus. Explicit liber t̾rus.

Expanded text:
tum. Istae sunt civitates transalpinae. tum. Istae sunt civitates transalpinae. Colonia, Magunciacus, Salzeburgus Ratisbona Ratispona, Herbipolis, Argentina, Basilea Treveri, Senones, Parisius, Lugdunum, Rothomagus, Remi, Arelas, Vienna, Parentasia, Ebredunum, Bituri, Turoni, Burdegala, Tolosa, Narbona. In Hispania sunt Pampilonia, Osca, Barzinona, Tarracona, Tortosa, Carthago, Hippus, Megala, Caesarea, Leptis, Bysantium, Cliphea. Duodecim Alexandriae: Alexandria bucephala, Alexandria montuosa, Alexandria apud Porum, Alexandria in Scythia, Alexandria apud Babylonem, Alexandria in Aegypto, Alexandria apud Massagetas, Alexandria apud Orgalas, Alexandria apud Granicum, Alexandria apud Troadam, Alexandria juxta Tigrim, Alexandria apud Xanthum, His igitur de situ terrarum breviter expeditis, ad sequentia transeamus . LIBER QUARTUS.
Abbreviated transcription (Latin):
abylon ẽ in challea. De enu¬
nisa in molia. mecdia in media.
ꝑsipolis & susis inꝑside. hictesi¬
phon in parthia. In mesopota¬
mia.carra. edesse. calanne. Hec ẽ
seleucia. phyladelphya. Inscitia.
hortogorra. samarcã. aritpi. ale¬
xandria. scitopolis. uicus. saphi¬
ri. In syria. antiochia.damascꝰ.
seleucia. In phenitia. tyrus. & sy¬
don. Incilitia tharsus. In asia mi¬
nori. nichomẽdia. nicea. calcido¬
nia. sarolis. ilium. ephesus. ꝑga¬
mus. Tyatire. In samaria. betha¬
uen. samaria. cesarea. In galilea
narareth. corozau. bethsaiola.
Tyberias. cana. capharnaum.
naim. In uidea. lerłm. bethleem.
iherico. & ebron. In tracia. constã.¬
tinopolis. panisus. icopolis. In
macedonia. phylippis. sestos. In
egypto. thebe. tapnes. menphis.
elyopolis. pelusium. alexandria.
Inlibia cyrenensi. eyrene. par¬
themium. beronice. apollonia.
ptholomais. adrumetũ. In italia
roma. alba. capua. beneuentũ.
sepontus. neapolis. tybur. hostia.
leria. aquileia. In calabria: tarẽ¬

Expanded text:
abylon est in Chaldea, Nysa in India, Media in Media, Persepolis et Susa in Perside, Ctesiphon in Parthia, in Mesopotamia Carra, Edesse, Calamiae. Haec est Seleucia, Philadelphia. In Scythia Hortogoria, Samarcam, Aripti, Alexandria, Scythopolis, vicus Saphiri. In Syria Antiochia, Damascus, Seleucia. In Phoenicia Tyrus, et Sidon. In Cilicia Tarsus. In Asia minori Nicomedia, Nicaea, Chalcedonia, Sardis, Ilium, Ephesus, Pergamus Tijatire. In Samaria Bethaniae, Samaria, Caesaria. In Galilaea Nazareth, Chorozaim, Bethsaida, Tiberias, Cana, Capharnaum, Naim. In Judaea Jerusalem, Bethlehem, Jerichus et Hebron. In Thracia, Constantinopolis, Panisus, Nicopolis. In Macedonia Philippi. In Aegypto Thebe, Taphnes, Memphis, Heliopolis, Pelusium, Alexandria. In Libya Cyrenensi, Cyrene, Parthemium, Beronice, Appollonia, Ptolemais, Adrimetum. In Italia Roma, Alba, Capua, Beneventum, Sipontus, Neapolis, Tibur, Ostia, Lleria Aquileia. In Calabria Taren
Abbreviated transcription (Latin):
iȩ priamo quo¬
dam duce inde
egressi iuxta traciam suꝑ ripas
danubii conseder̃t. ẽdificantes ꝙ
ibi cuuitatẽ uocauert̃ eam sicam¬
briam. manser̃tq ibĩdem usq
ad tempora ualentiniani imꝑa¬
toris. a quo sunt inde expulsi.
pro eo qd̾ tͥbuta romanis iuxta
morem cet̾arum gentiũ soluere
recusarent. Egressi inde marco¬
miro. suntione & genebaũdo du¬
cib uenerunt & habitauerunt
circaripam reni. in confini ger¬
maniȩ & alemanniȩ. Quos cũ
ualentinianus multis postmõdũ
preliis adtemptasset nec iuncere
potuisset. ꝓpͥo eos nomine fran¬
cos quasi ferancos. idẽ feroces
appellauit. Ab eo tempore in can¬
tum uirt᷑ francoꝵ exereuit. ut
totam tandem germaniã & gal¬
liam usq ad iuga pire nei & ultͣ
subiugarent. Alii francos a quo¬
dam francione appellatos uolũt.
Dicunt namq qd post excĩdium
troiȩ multitũdo magna iñ fugiens.
acdeinde in duos põpłos se diui¬
dens. alia francionẽ quendam

Expanded text:
e, Priamo quodam duce inde regressi juxta Thraciam super Danubii ripas consederunt, aedificantesque ibi civitatem vocaverunt eam Sicambriam, manseruntque ibidem usque ad tempora Valentiniani imperatoris, a quo sunt inde expulsi, eo quod tributa Romanis juxta morem caeterarum gentium solvere recusarent. Egressi inde Marcomiro, Sunnone, et Gennebaldo ducibus venerunt et habitaverunt circa ripam Rheni in confinio Germaniae et Alemaniae. Quos cum Valentinianus multis postmodum praeliis attentasset, nec vincere potuisset, proprio eos nomine Francos quasi furnicos, id est feroces appellavit. Ab illo tempore in tantum virtus Francorum excrevit, ut totam tandem Germaniam et Galliam usque ad juga Pyrenaei et ultra subjugarent. Alii Francos a quodam Francione appellatos volunt. Dicunt namque qTroye multitudo magna indefugiens ac deinde in II populos se dividens alia Francionem quendam
Abbreviated transcription (Latin):
xl. conscios fuisse ferunt. Ro¬
manus uͦ ppls dolore stimulatꝰ.
capitolium cũ actorib cẽdis in¬
cendere uoluit. apũd quos ꝙ̃¬
ita postmodũ memorabilis
factus ẽ. ut om̃s post illũ im¬
ꝑatores cesares nuncupentur.
Breuiter itaꝙ ortus. cursus. &
occasus regnoꝵ mundi. quȩ a tẽ

Expanded text:
ntos sexaginta conscios fuisse ferunt. Rontos sexaginta conscios fuisse ferunt. Romanus vero populus dolore stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos etiam post modum memorabilis factus est, ut omnes post illum imperatores, Caesares nuncupentur. Breviter itaque ortus, cursus et occasus regnorum mundi, quae a te
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut fugeret. S multis post
eum in eandem scapham in¬
silentib. mersus necatusꝙ ẽ.
Cuiꝰ dum corpꝰ ad litus oleuolu¬
tum fuisset. indicio loricȩ au¬
reȩ cognitum fuit. quãcum ce¬
sar alexandriam premississet.
alexandrinos desꝑatione ad ole¬
ditionem coegit. Quib patratis
rursus regnum egypti eleopatrȩ
dedit. Demum uͦ syriam ꝑuaga¬
tus. pharnacem in ponto deuicit.
Indeq romam sccło regressus. di¬
ctator ⁊ consul ẽ appellat᷑. Demn¬
de in affricam tͣnsiens. om̃s mag¬
ni pompei duces atq nepotes
debellauit. conflixit apũd mun¬
dam ciuitatẽ adu̾sus pompei du¬
ces labienũ atq actiouarum.
& suꝑ auit. Sr ⁊ filiam pompei
pompeiam. faustũ. ⁊ sillam. af¬
franium & petreiũ int̾fecit. Ca¬
to uͦ apũd uticam sese int̾emit.
Indeq reu̾sus romam. rerũ sũ¬
main ac potestatũ solus sͥ pre¬
sumpsit. qd̾ greci monarchiam
uocant. S dum ibi rei publice

Expanded text:
dit ut fugeret, sed multis post dit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham insilientibus mersus, necatusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum vero Syriam pervagatus, Pharnacem in Ponto devicit. Indeque Romam secundo regressus dictator et consul est appellatus; deinde in Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labienum atque Accium Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei Pompeiam, Faustum, et Syllam, Affranium et Petreium interfecit. Cato vero apud Uticam sese interemit. Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae
Abbreviated transcription (Latin):
dine tͥplici collocauit. fuer̃tqꝙ
& equites in sinistro cornu sex¬
centi. &e in dextro cornu quin¬
genti. inter quos erant reges
multi. senatoresq & equites ro¬
mani plurimi. Contra cesar si¬
militer octoginta cohortes tri¬
plici ordinauit lispositione. In
exercitu cesaris fuere minꝰ qmͣ
.xxx. milia peditũ & equites
mille. S dum utrinq certaret᷑.
tandem uniu̾sus pompei fugit
exercit᷑. Cesa sunt in eo prelio
ius fugiens onerariã nauim
nactus in asiam proꝑauit. &
iñde ꝑ tyrum in egyptũ tran¬
siit. ibiq statim ut litus attig̃.
iussu ptholomei adolescentis
in grãm cesaris uictoris occisꝰ
est. Pompeio int̾fecto cesar sy¬
riam ꝑuagatꝰ alexandriã ue¬
nit. ubi alexandrinis petenti¬
b prefatum ptholomeũ ado¬
lescentem alexandriȩ regno
donauit. qui tam̃ ilico contͣ ce¬
sarem rebellauit. ⁊ bellũ instͣ¬
xit. in quo bello referunt᷑ cesa
ritus ptholomeus scaphã ascẽ¬

Expanded text:
dine triplici collocavit, fueruntquedine triplici collocavit, fueruntquea millia, et equites in sinistro cornu sexcenti, et in dextro quingenti. Inter quos erant reges multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed dum utrinque certaretur, tandem universus Pompeii fugit exercitus. Caesa sunt in eo praelio ius fugiens onerariam navim nactus, in Asiam properavit, et inde per Tyrum in Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae regno donavit; qui tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. In quo bello referuntur caesa rritus Ptolemaeus scapham ascen
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ decenniũ consũmauit. Quo
transacto. decerni sͥ a senatu roma¬
no postulauit alt̾um consulatũ.
Contradictum ẽ a marcello ter
consule. adintente pompeio. De¬
inde olecretum ẽ a senatu. ut in
urbem nunqm nisi climisso ue¬
niret exercitu. Qd̃ cesar graui¬
ter culit & contractis uñdiq a
uirib romã hostilit̃ contendit.
&e rubicone fluiuo tͣnsmeato a¬
riminum cepit. & rauennam
se contulit. At pompeius & om¬
nis romanoꝵ senatus crescenti¬
b cesaris uirib trepĩdi. tanqm
italia pulsi greciã adierunt.
dirachium gerendi belli seclẽ
eligentes. Cesar autẽ cũ iam ad¬
uersus pompei duces multa
ꝑegisset certamina. tanolem ro¬
nam intrauit. & ex erario pu¬
blico fractis ianuis pecuniam
tulit. qmͣ siis militib erogauit.
Interea uͦ apũd lirachiũ multi
reges orientis ad pompeiũ eum
auxiliis deuenere. Qõ auoliens
cesar agmine p̃parato ꝑ epirũ
in thessaliam uenit. Pompei¬
us octoginta & octo cohortes or¬

Expanded text:
nsummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pompeius octoginta et octo cohortes or
Abbreviated transcription (Latin):
Dii montuum sunt dii isrł. ido suꝑa¬
uerunt nos s meliꝰ ẽ ut pugnemus
contra eos in campestrib & obtine¬
bimus eos. Diabolus licet a scĩs se¬
pius uncatur. tam̃ it̾m instaurat
p̃lium contͣ eos. & dum uno mͦ uin¬
citur. aliostatim iuncere conatur.
bellum parant. satagentes ut ani¬
mas de suꝑnis ad una p̃cipitent.
quo faciluis iuincant. Si uderint ce¬
lestia desiderare terrena ad aman¬
dum ingerunt. Si ꝓsꝑitate conces
sa o gr̃e agantur. student ut ꝑ ad
uersa frangantur. S sicut syri. sta
demones. ubi se suꝑare confidebãt.

Expanded text:
Dii montium sunt dii Israel; ideo superaverunt nos. Sed melius est ut pugnemus contra eos in campestribus, et obtinebimus eos . Diabolus, licet a sanctis saepius vincatur, tamen iterum instaurat praelium contra eos, et dum uno modo vincitur, alio modo statim vincere conatur. bellum parant, satagentes ut animas de supernis ad ima praecipitent, quo facilius vincant. Si viderint coelestia desiderare, terrena ad amandum ingerunt; si prosperitate concessa gratiae Dei agantur, student ut per adversa frangantur. Sed sicut Syri, ita daemones ubi se superare confidebant,
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ. purgatuius ꝑ̃. p̃dica¬
tionem. iacinctinum habet colo
si quodam asꝑsorio tociens nos ołs
asꝑgit. quociens dotrina & exẽ¬
plo illius nos instruit. & accendit.¬
& nos mundamur. lauamur. &
suꝑ niuem dealbamur. dum eiꝰ
eruditione & umitatione ab om̃i
inquinam̃to carnis & sp̃c purifi
mundatio iustificatio. Asꝑgat
nos qs hoc ysopo in tempore:
ut cum ipsogloriemur in et̾nita¬

Expanded text:
humilitatem, purgativus per praedicahumilitatem, purgativus per praedicationem. Hyacinthinum habet colorsi quodam aspersorio toties nos Deus aspergit, quoties doctrina et exemplo illius nos instruit et accendit. Et nos mundamur, lavamur, et super nivem dealbamur, dum ejus eruditione et imitatione ab omni inquinamento carnis et spiritus purificmundatio justificatio. Aspergat nos Deus hoc hyssope in tempore, ut cum ipso gloriemur in aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
sumit. si humilib consentit. Pur¬
gatiuam ħt uirtutẽ ꝑ p̃dicationẽ
Sicut enim ysopum ipso utentiũ
purgat pectora. sic p̃dicator adiu¬
uante manu summi medici au¬
dientium se mundificat corda.
habet etiam grana. ꝑ sanȩ doc¬
trinȩ uerba. que in cordib audi¬
entium seminata. ꝓducunt coo¬
ꝑante gr̃a germen uisticie. & rẽd¬
dunt fructum głȩ. Ht flosculos
iacinctini coloris dum exercet uͥ¬
tutes. & exhibet oꝑ a conu̾satioĩs
celestis uitȩ. Spargit odorẽ dum
ꝑbonani famam bonus ẽ odor
xp̃i in omni loco. Habet itaq iu¬
stus nr̃. patͦnus nr̃ cuius hodie
sollemnia celebramus ad modũ
ysopi radicem ꝑ fidem. germen
egrediens ꝑ fidei confessionem.
erectionem ꝑ spem. plures ramos
ꝑ uirtutum multiplieitatẽ. folia
ꝑbonam actionem. urorem ꝑ ꝑ
seuerantem conseruationẽ iusticie
& ꝑpetuum amorem ȩternȩ patͥȩ
Calidus ẽ ꝑ dilectionẽ. paruus ꝑ

Expanded text:
aesumit, sed humilibus consentit. Puraesumit, sed humilibus consentit. Purgativam habet virtutem per praedicationem. Sicut enim hyssopus ipso utentium purgat pectora, sic praedicator adjuvante manu summi Medici audientium se mundificat corda. Habet etiam grana per sanae doctrinae verba, quae in cordibus audientium seminata producunt, cooperante gratia germen justitiae, et reddunt fructum gloriae. Habet flosculos hyacintini coloris, dum exercet virtutes, et exhibet opera conversationis coelestis vitae. Spargit odorem, dum per bonam famam bonus odor est Christi in omni loco. Habet itaque justus noster patronus noster, cujus hodie solemnia celebramus, admodum hyssopi radicem per fidem, germen egrediens per fidei confessionem, erectionem per spem, plures ramos per virtutum multiplicitatem, folia per bonam actionem, virorem per perseverantem conservationem justitiae, et perpetuum amorem aeternae patriae. Calidus est per dilectionem, parvus est per
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Radix quȩ pͥncipium ẽ rei eͤ¬
scentis fidem significat cordis. quȩ
est origo tocius uirtutis. uł boni
oꝑis. ex ipsa nascentis. Egressio ger¬
minis confessionẽ significat oris.
Sic radix significat fidem: exitꝰ
sursum. figurat spem suꝑnoꝵ bo
musculoꝵ: multiplicationẽ expͥ¬
nuit uirtutum. ex una fide qua
si una radice ꝓdeitutium. folia
que foris ipsam rem de qua cresẽt
uestiunt bona oꝑa designant:
quȩ iustum extrinseeus honeste
&e decenter tegunt. Uiror ysopi ꝑ¬
petuam significat iniusto iusticiȩ
conseruationẽ. siue celestis et̾nita¬
tis amorem. Naturalis ysopi calor
dilectionem łi & ꝓximi. qua iustꝰ
dñm suꝑ omĩa. &e ꝓximum sieut
semetipsum diligit. figurat. Qua¬
si quodam namq calore calet: dũ
utraq feruet dilectione. Par uitas
ẏsopi. humilitatẽ expͥmit uisti. Iu¬
stus etenim humilitatẽ unitatur
ysopi. dum altiora se querere ñ p̃¬

Expanded text:
unt. Radix, quae principium est rei crunt. Radix, quae principium est rei crescentis, fidem significat cordis, quae est origo cujuslibet virtutis, vel boni operis ex ipsa nascentis. Egressio germinis confessionem significat oris. Sic radix significat fidem cordis,sursum, figurat spem supernorummusculorum multiplicationem exprimit virtutum ex un fide quasi ex una radice prodeuntium. Folia quae foris ipsam rem de qua crescunt vestiunt, bona opera designant, quae justum extrinsecus honeste et decenter tegunt. Viror hyssopi perpetuam significat in justo justitiae conservationem, sive coelestis aeternitatis amorem. Naturalis hyssopi calor dilectionem Dei et proximi, qua justus Deum super omnia et proximum sicut semetipsum diligit, figurat. Quasi quodam namque calore calet, dum utraque fervet dilectione. Parvitas hyssopi humilitatem exprimit justi. Justus etenim humilitatem imitatur hyssopi, dum altiora se quaerere non pr
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑges me dñe ysopoce mũ¬
dabor. Dauid rex & ꝓpħa
trib grauib maculatus peccatis.
adult̾io quando peccauit cũ ber¬
sabee. traditione quando urie
dedit literas mortis suȩ. homi¬
cidio quando ioab p̃dictum uri¬
am scđm p̃ceptum regis in loco
ubi bellum erat fortissimum po¬
suit. ipse urias ꝑcussus occubu¬
it. ipse inquam dauid postqmͣ
se peccasse intellexit. psalmum
ipso de trangressione se a deo
Herba ysopi de qua intestam̃¬
to ueteri asꝑsorium componeba¬
tur. quot res quelibet mundan¬
da asꝑgebatur. & mundabatur.
quot in se habet ꝓpͥetates tot
ponere. Scimus ysopum in occul¬
to terrȩ radicem figere. foras de t̾¬
ra exire. sursum crescere. ramnos
multiplicare. folia ꝓducere. uire¬
scere. calidum natura. paruum &
purgatiuum ẽẽ. grana seminis &
i acinctini coloris flosculos & ex ip¬
sis flosculis redolentiam habere.
Hȩc omĩa sp̃ualit̾ usto isti. scõ ui¬
delicet augustino euius hodierna
die sollemuia celebramus conueni¬

Expanded text:
ges me, Domine, hyssopo, et mundabor . David rex et propheta tribus gravibus maculatus peccatis: adulterio, quando peccavit cum Bersabee; traditione, quando Uriae dedit litteras mortis suae: homicidio, quando Joab, praedictum Uriam secundum praeceptum regis in loco ubi bellum erat fortissimum posuit, et ipse Urias percussus occubuit. Ipse, inquam, David postquam se peccasse intellexit, psalmum ipso de transgressione se a Deo Herba hyssopus, de qua in testamento veteri aspersorium componebatur, quo res quaelibet mundanda aspergebatur et mundabatur, quot in se habet proprietates, totponere. Scimus hyssopum in occulto terrae radicem figere, foras de terra exire, sursum crescere, ramos multiplicare, folia producere, virescere, calidum natura, parvum, et purgativum esse, grana seminis, et hyacinthini coloris flosculos, et ex ipsis flosculis redolentiam habere. Haec omnia spiritualiter justo isti sancto, videlicet Augustino, cujus hodierna die solemnia celebramus conveni
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ cum septem nequioribus se sp̃itib
domum siam uaccantem scopis mun¬
datam & ornatam reuertens inhabitat
dum diabolus cum uniu̾sitate uitio¬
rum animam baptizatam quondam
suam abono oꝑe cessantem simulatis
uirtutibus palliatam ꝑ culpam iterum
intrat. Qui bene cum sp̃ĩtibus se ne¬
quioribus ingreditur. dum animam
ꝑ baptismum sibi ablatam ꝑ culpam
recuꝑatam nequius quam ante bap¬
tismum retentare &e grau ioubus see¬
leribus fedare conatur. & sunt no¬
uissima hominis illius peiora pͥorib
quia ꝑ contemptum gr̃e quam dese
male uiuendo pellit. deteriora supli

Expanded text:
spiritus cum septem nequioribus se spiritibus, spiritus cum septem nequioribus se spiritibus, domum suam vacantem scopis mundatam, et ornatam revertens inhabitat: dum diabolus cum universitate vitiorum, animam baptizatam quondam suam a bono opere otiosam, simulatis virtutibus palliatam, per culpam iterum intrat. Qui ingreditur bene cum spiritibus nequioribus se; dum animam per baptismum sibi ablatam, et per culpam recuperatam, nequius quam, ante baptismum retentare, et gravioribus sceleribus foedare conatur. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus; quia per contemptum gratiae, quam de se male vivendo pellit, deteriora suppli
Abbreviated transcription (Latin):
pam. sp̃e ꝑ conditionẽ. inmundus ꝑ
iniquitatem. E xit iundus sp̃c ab
homine. cum ꝑ grãm ab ipso fugatur
ibaptismate. Exiens ab homine ari¬
da loca recuiem querens ꝑambulat
dlum ab aliquo ꝑ exorcismum aut bap¬
tismum fugatis corda quorimlibet fi¬
delium amollicie & humore fluxe
cogitationis purgata ad inhabitan¬
dum explorat. Sed inlocis aridis
requiem suam minime inuenit. quia
cor cuiuslibet fidelis anime a bono co¬
gitando uł loquendo uł oꝑando nũ¬
quam quiescit. Tunc dicit. Reuertar
indomum meam unde extui. & ue-¬
niens inuenit eam scopis muncdatam.
& ornatam. Inuenit & uacantem idẽ
abono oꝑe cessantem. scopis munda-¬
tam. idẽ ȩxorcismo & aqua baptismatis
auciis purgatam. Ornatam id est
simulatis uirtutibus palliatam. Tunc
ores se: & ingressi habitant ibi. Sep¬
tem sp̃c demoniorum significant imi¬
uersitatem. qui ꝑ septem pͥncipalia¬
uicia iniquos in habitant e eos thraunt
ad damnationen. Immundus autem

Expanded text:
per conditionem; immundus, per iniquitatem. Exit spiritus immundus ab homine; cum per gratiam ab ipso fugatur in baptismate. Exiens ab homine, loca arida requiem quaerens perambulat; dum ab aliquo per exorcismum, aut baptismum fugatus, corda quorumlibet fdelium a mollitie et humore fluxae cogitationis purgata, ad inhabitandum explorat; sed in locis aridis requiem sibi minime invenit; quia cor cujuslibet fidelis animae a bono cogitando, loquendo, operando nunquam quiescit. Tunc dixit. Revertar in domum meam unde exivi: et veniet ornatam. Vacantem, id est a bono opere cessantem; scopis mundatam, id est in exorcismo, et aqua baptismi a vitiis purgatam; ornatam, id est simulatis virtutibus palliatam. Tunc iores se, et ingressi habitant ibi. Septem spiritus, daemonum significant universitatem; qui per septem vitia principalia iniquos inhabitant, et eos trahunt ad damnationem. Immundus autem
Abbreviated transcription (Latin):
celorum homini negotiatori que¬
tenti bonas margaritas. Inuenta autẽ
una p̃ciosa margarita abiit &e uendi¬
dit omĩa que habuit & emit eam. Bo¬
ne margarite. lex & ꝓpħe. Una p̃ciosa
saluatoris scientia. Omĩa uͦ uendit¬
& istam emit qui sicut paulus uete¬
ribis obseruationibus renuntiat.
ut xp̃m lucrifaciat. Item. Omĩa uen¬
dit ae p̃ciosam margaritam emit qui
ꝑ amore celestium terrena contemnit.

Expanded text:
i quaerenti bonas margaritas; inventa autem una pretiosa margarita, abiit et vendidit omnia quae habuit, et emit eam . Bonae margaritae, lex et prophetae; una pretiosa, Salvatoris scientia: omnia vero vendit et istam emit, qui, sicut Paulus, veteribus observationibus renuntiat, ut Christum lucrifaciat. Item omnia vendit et pretiosam margaritam emit, qui pro amore coelestium terrena contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
Subiecti uͦ imꝑfecti. actiui. pre¬
latis. ꝑfectis contemplatiuis. in¬
feriores. Cȩlum gͥ angłi. terraho¬
mines. cȩlum prelati. terra sub¬
iecti. celũ ꝑfecti. terra imꝑfecti.

Expanded text:
Subjecti vero, imperfecti, activi praelatis, perfectis, contemplativis inferiores. Coelum igitur angeli, terra homines: coelum praelati, terra subjecti; coelum perfecti, terra imperfecti
Abbreviated transcription (Latin):
cipum cernens theodericus uu¬
sigothoꝵ rex. aruernoꝵ occupa¬
uit eiuitatẽ. Contra quẽ nepos
suȩ ire mandauit.Horestes aut̃
ubi cũ exercitu rauennã uenit:
sidio nũdus dalmacias fugit:
ubi &r pͥuatus defecit. Augustu¬
lo uͦ in rauenna degente. odacer
totilingoꝵ rex. habens secũ he¬
rulos diu̾sarumꝙ auxiliarios
gentium: italiam occupauit:
Qui &e horestem int̾fecit. ꝙ filiũ
eius augustulũ de regno pulsũ
in lucullano campaniȩ castello.
augustus obtinuit. in hoc augu¬
stulo dignitatis suȩ pͥuilegium
ꝑdĩdit: & in manib regũ exte¬
rarum gentiũ tandem collap¬
sum corruit. Memoratus deniꝙ
ui si gothoꝵ rex theodericus. il¬
liricum & partem magnã ita¬
liȩ occupauit. Poero leo orientis
impator denonẽ generũ suum¬
magistrum totiꝰ ouentis fecit. ꝙ
basilicum frẽm uerinȩ augustȩ
obitum imꝑauit anno uno. Qͦ
defuncto. basilicus fr̃ uerinȩ ab
auliciis militib acclamatur au¬

Expanded text:
cipum cernens Theodoricus, Vicipum cernens Theodoricus, Visigothorum rex, Avernorum occupavit civitatem, contra quem Nepos prodire mandavit. Orestes autem ubi cum exercitu Ravennam venit, sidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello eAugustus obtinuit, in hoc Augustulo dignitatis suae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit. Memoratus denique Visigothorum rex Theodoricus, Illyricum et partem magnam Italiae occupavit. Porro Leo Orientis imperator Zenonem generum suumagistrum totius Orientis fecit, et Basilicum fratrem Berinae Augustae obitum, imperavit anno uno; quo defuncto Basilicus frater Berinae ab aulicis militibus acclamatur Au
Abbreviated transcription (Latin):
citu suo spretus. & derelictus: ad
italiam remeauit. & post pau¬
cos dies honore dignitatis depo¬
sito. placentinoꝵ oidinatur ep̃e.
Codemq anno morianus a ro
nias abiit. & inde contra hostes¬
suos ad chartaginẽ transire ꝓpo¬
suit. S penitꝰ spe sua frustratuᷤ:
ad italiam ẽ regressus. ubi t̾cio
pͥncipatus siu anno iux exple¬
to. decessit. Cunc leo imꝑator ar
stinauit. Qui ubi romã attigit.
ricemerem generũ suũ contra
alanos direxit. & ꝑ eũ multitu¬
diuem a lanoꝵ fugauit. & regẽ
eoꝵ beorgicum pͥmo certaminiᷤ
impetu suꝑatum int̾emit. S
ñ multo post ĩdem arthemius
ipsius ricemeri fraude int̾eemp¬
tus. regnum reliquit olibrio. O¬
transacto sui pͥncipatus: finem
uitȩ dedit. Quo defuncto glice¬
rius eiꝰ sibi p̾sumpsit imꝑium.
uerum anno iux expleto. nepos
quidam nomine eum a regno
eiciens. ep̃m ordinari fecit. ꝙ gͥ
regnum rapuit. Cantas uarieta¬
tes. mutationesq romanoꝵ pͥn¬

Expanded text:
citu suo spretus et derelictus, ad citu suo spretus et derelictus, ad Italiam remeavit, et post paucos dies, honore dignitatis deposito, Placentinorum ordinatur episcopus. Eodemque anno Majoranus a Romnias abiit, et inde contra suos ad Carthaginem transire proposuit, sed penitus spe sua frustratus, ad Italiam est regressus, ubi tertio principatus sui anno vix expleto decessit. Tunc Leo imperator Artstinavit. Qui ubi Romam attigit, Ricemerem generum suum contra Alanos direxit, et per eum multitudinem Alanorum fugavit, et regem eorum Beorgicum primo certaminis impetu superatum interemit. Sed non multo post idem Arthemius, ipsius Ricemeris fraude interemptus, regnum reliquit Olybrio. Otransacto sui principatus finem vitae dedit. Quo defuncto, Glycerius ejus sibi praesumpsit imperium. Verum anno vix expleto, Nepos quidam nomine eum e regno ejiciens episcopum ordinari fecit, et sibi regnum rapuit. Tantas varietates mutationesque Romanorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
artianus gͥ ad imꝑium assũp¬
tus. imꝑauit cũ ualentinia¬
no annis .ui. Iste cũ parthis et
uuandalis rõmanũ infestantib
regnum. pacem constituit. Hoꝵ
tiniam temporib celebrata ẽ cal¬
cẽdoniȩ quarta sc̃a sinõdus uniũ¬
gregata. Ibi euthices hereticus
cum dioscoro alexandrino ep̃o. ab¬
dicatus ẽ ⁊ daminatus. Interea ua¬
lentinianus imꝑator factione he¬
raclii spadonis. agecium patrici-¬
um interfecit. S ñ multo po̾s idẽ
ualentinianus a satellitib agecii
dolo maximini comitis palatii ẽ
occisus. & mox idem maximinus
euis inuasit imꝑium eiꝰq uxorẽ
in suũ coniugium transire coegit.
Uerum hac incontinentia ñ ẽ ga
iusus. Nam post alt̾m mensem
afamulis regiis menbratim dila¬
niatus. & in tiberim ẽ ꝓiectus. Post
euiꝰ mortẽ romani auitum cesarẽ
creauerunt. Porro marcianus sex¬
to imꝑii sui anno. & sexto parit
mense defunctus est. xiii.
Cuius pͥmo anno hesꝑiaꝵ imꝑa¬
tor auitus intra gallias ab exer-¬

Expanded text:
artianus igitur, ad imperium assumptus, imperavit cum Valentiniano annis sex. Iste cum Parthis et Vandalis Romanum infestantibus regnum, pacem constituit. Horutiniani, temporibus celebrata est Chalcedoniae quarta sancta synodus univergregata. Ibi Euthices haereticus cum Dioscoro Alexandrino episcopo abdicatus est, et damnatus. Interea Valentinianus imperator factione Heraclii spadonis Agerium patricium interfecit. Sed non multo post, idem Valentinianus a satellitibus Agerii dolo Maximini comitis palatii est occisus, et mox idem Maximinus ejus invasit imperium, ejusque uxorem in suum conjugium transire coegit. Verum hac incontinentia non est diu gavisus. Nam post alterum mensem a famulis regis membratim dilaniatus, et in Tiberim est projectus. Post cujus mortem Romani Avitum Caesarem creaverunt. Porro Martianus sexto imperii sui anno, et sexto pariter mense defunctus est. CAP. XCujus primo anno Hesperiarum imperator Avitus, intra Gallias ab exer