comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
motissimos cũ uidendi desiderio
succendere posset. Subsecuntur
duo. salutis remedigũ flagitantes
abeo. At ille inuocato nomine xp̃i.
et inmicum fugauit: et eos uerbo
predicationis inluminatos ꝓprio
restituit creatori. Diem ergo illã
felici exornantes leticia inter ipsa
sacre mense conuiuia. totus ser¬
mo illis erat de xp̃i gła. de interi¬
tu sathane. de his quoq que ꝑtinẽt
aduerum deum timentium ani¬
marum curam. Post głosus uir
ille. omnisupellectilis sue copie
scõ uiro exhibita. suppleat exorat.
ut cuncti benigne suscipiens. ad qͦs¬
cumq placuerit usus ꝓfutura re¬
tineret. S uir beatissimus nichil
horum suscipiens. benedictione
suꝑ eũ tradita. omniq domo eius
infide xp̃i corroborata : festinabat
ad propria. Cumq iam portam
a deo sibi commendare subiret urb̃.
hi qui incarcełali custodia nexibq
duris mancipati erant: ingenti
damore scm uirũ ut sui miserere¬
tur exorant. At ille benignissimꝰ

Expanded text:
motissimos eum videndi desiderio succendere posset. Subsequunturenergumeni duo salutis remedium flagitantes ab eo. At ille invocato Christi nomine, et inimicum fugavit, et eos verbo praedicationis illuminatos proprio restituit Creatori. Diem ergo illam felici exornantes laetitia, inter ipsa sacrae mensae convivia totus sermo illis erat de Christi gloria, de interitu Satanae, de his quoque quae pertinent ad veram Deum timentium animarum curam. Post gloriosus ille vir omni supellectilis suae copia sancto viro exhibita supplex exorat, ut cuncta benigne suscipiens, ad quoscunque usus placuerit profutura retentet. Sed vir beatissimus nihil horum suscipiens, benedictione super cum tradita, omnique domo ejus in fide Christi corroborata festinabat ad propria. 28. Cumque jam portam a Deo sibi commendatae urbis subiret, hi qui incarcerati custodia nexibusque duris mancipati erant, ingenti clamore sanctum virum, ut sui misereretur, exorant. At ille benignissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
bi postea quã sunt
corpora inmirabilibus eadem cons¬
tat eccłia miraculoꝵ signis redimita.
ut et eoꝵ meritis ⁊ p̃cib multitudo
languentium recuꝑationis inibi ꝑ¬
cipiat alacritatẽ: et exemplis eorũ.
plebs adcelestem deuota discat pro¬
perare sublimitatem. Meminit hꝰ
barbarice ꝑsecutionis beatus ihero¬
nimus scribens. ad quandam adoles¬
centulam uiduam: agge ruchiam no¬
bilem exortans eam de ꝑseuerantia
uiduitatis ita memorando inter cet̾a
Innumerabiles et feroeissime natione.
uniuersas gallias occuparunt. Quic¬
quid inter alpes ⁊ pireneũ quod occe

Expanded text:
bi posteaquam sunt corpora, innumerabilibus eadem Ecclesia constat miraculorum signis redimita, ut et eorum meritis ac precibus, multitudo languentium recuperationis inibi percipiat alacritatem, et exemplis ipsorum plebs ad coelestem  C., devota discat properare sublimitatem. Meminit hujus barbaricae persecutionis beatus Hieronymus scribens ad quamdam adolescentulam viduam Aggerunchiam nobilem, et exhortans eam de perseverantia viduitatis, ita memorando inter caetera: « Innumerabiles et ferocissimae nationes universas Gallias occuparunt. Quidquid inter Alpes et Pyrenaeum, quod Oce
Abbreviated transcription (Latin):
didit: ⁊ p̃cepit ut seorsũ reconditam
cũ om̃i diligentia custodiret. Flapsis
exinde aliquib dieb. ep̃s idem febriũ
uehem̃ti ardore corripitur: ⁊ recordatꝰ
hõis dei. familiarẽ iubet accersiri mi¬
nistrũ. Discũ inquit abbis quẽ nuꝑ

Expanded text:
didit, et praecepit ut seorsum reconditam didit, et praecepit ut seorsum reconditam cum omni diligentia custodiret. Elapsis exinde aliquot diebus, episcopus idem febrium vehementi ardore corripitur: et recordatus 1100 Hominis Dei, familiarem jubet accersiri ministrum. « Discum, » inquit, « Abbatis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Das uiscera mĩȩ: quin potiꝰ tu obedi.
⁊ iurtute obedientiȩ me iubente astͥc¬
łꝰ. fac qd̃ postulat. largire qd̃ petit:
⁊ confrdens in eiꝰ uͥtute ꝑ quẽ expetit
sanitatem. postula ⁊ impetͣbis: ut
⁊ tu de d̾i mun̾e. ⁊ ille de optata gͣtu
edito nerui qui obriguerant exten
morbi. redeunte sospitate iginita
mobilis facta ẽ. ⁊ flexibilis: ⁊ dicto
citiꝰ langudũ diu membrũ conualuit.
Opstupuit ep̃s tam repentinȩ uirtutis
admirans effectũ: ⁊ ampliori ex t̃e ue
neratione uirũ di coluit: ⁊ miracu¬
loꝵ. illiꝰ ip̃e extitit testis ⁊ relator.
Compulit aũ eum ut ibidẽ ea nocte
cenaret. Quiꝰ rei assensũ cũ magna
oifficultate obtinuit: ea dũtaxat
rõne suasũ qd intolerabilis undiq
popłs expectaret. nec sine ꝑiculo poᷤᷤ¬
se egredi uideret᷑. Int̾ cenandũ uero
parapsidẽ in qua abbas comederat.
ep̃s ministro familiari seruandã tra¬

Expanded text:
das viscera misericordiae: quin potius tu obedi, das viscera misericordiae: quin potius tu obedi, et virtute obedientiae me jubente astrictus, fac quod postulat, largire quod petit; et confidens in ejus virtute, per quem expetit sanitatem, postula, et impetrabis; ut et nos de Dei munere, et ille de optata gloriedito, nervi qui obriguerant, extenmorbus, redeunte sospitate ingenita, mobilis facta est et flexibilis, et dicto citius languidum diu membrum convaluit. Obstupuit episcopus tam repentinae effectum, et ampliori etiam extunc veneratione Virum Dei coluit, et miraculorum illius ipse testis existit et relator. Compulit autem eum, ut ibidem ea nocte coenaret. Cujus rei assensum cum magna difficultate obtinuit, ea duntaxat ratione suasum, quod intolerabilis undique populus exspectaret; nec sine periculo posse egredi videretur. Inter coenandum vero paropsidem, in qua Abbas comederat, episcopus ministro familiari servandam tra
Abbreviated transcription (Latin):
benedictã porrigens ad bibendũ sa¬
nitatẽ obtinuit: aridas manꝰ ⁊ m̃bra
ꝑalisi dissoluta tangens. incolumitati
restituit: deci etiam sub multoꝵ. testi¬
monio in eadẽ ciuitate ut iiderent.
imposito signo crucis. a patre luminũ
potent̃ obtinuit. Per idẽ tp̃s hospici¬
um albanensis ep̃i quẽ dñs pͣp in eadẽ
legatione sͥ collegã dedlerat. gr̃a trac¬
tandoꝵ negotioꝵ intͣuerat. ⁊ de his q̃
iniuncta fuerant conferebant: eũ re¬
pente irruit suꝑ eos adolescens cuius
arida manꝰ erat. ⁊ retorta ad brachiũ:
⁊ aduolutꝰ pedib eiꝰ supplicit̾ postulat
sanitatem. Ille alias occupatus. bridix̃
quidẽ ⁊ abtre p̃cepit: ⁊ ne ampliꝰ sibi
molestiam faceret. uerbis solito seuerio¬
rib int̾dixit. Recedebat ille ñ consecu¬
tus qd̾ quesierat. cũ uenerabilis ep̃c sub
om̃i celeritate eum regredi uibet.⁊
manu arreptũ tradit abb̃i. Hinc in¬
quit qui minime bu̾ficiũ consecutꝰ.
tibi ut disced̾et obedint. tu ne clau¬

Expanded text:
benedictam porrigens ad bibendum, sanitatem obtinuit: aridas manus, et membra paralysi dissoluta tangens incolumitati restituit: caeci etiam sub multorum testimonio in eadem civitate ut viderent, imposito signo crucis, a patre luminum potenter obtinuit. Per idem tempus hospitium Albanensis episcopi, quem dominus Papa in eadem legatione sibi collegam dederat, gratia tractandorum negotiorum intraverat, et de his quae injuncta fuerant conferebant: cum repente irruit super eos adolescens cujus manus arida erat, et retorta ad brachium; et advolutus pedibus ejus suppliciter postulat sanitatem. Ille alias occupatus, benedixit quidem, et abire praecepit, et ne amplius sibi molestiam faceret, verbis solito severioribus interdixit. Recedebat ille non consecutus quod quaesierat: cum venerabilis episcopus sub omni celeritate eum regredi jubet, et manu arreptum tradit Abbati. « Huic, inquit, qui minime beneficium consecutus, tibi, ut discederet, obedivit, tu ne clau
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝑ annos decẽ om̃ib innotuerat.
sub manu uiridi mirantib om̃ib
usum recepit:
pud monaft̾iolũ qͦ ubi iona &
seqͣna confluunt. p̾sente pussimo
pͥncipe comite theobaldo. alus qͦ
astantib ñ paucis potentib uiris:
offerenti diuina sacͥficia uuro dĩ. para¬
liticam feminam obtulerunt. Quã
expletis sollẽpniis dangens ⁊ erigens.
ip̃a hora sanam remisit ad ꝓpͥa: ita
in quo fuerat apportata. in cadẽ ba¬
Fiusdem qͦ diocesis castrũ
instrata publica cecã feminã offere¬
bant. Substitit: ⁊ breuit̾ orans. ei
exultatio magna secuta ẽ omnium.
qui aderant: ⁊ clamantes alt̾ ad al¬
terũ. anna uidet. anna uidet. Hoc n
cidem feminȩ nom̃ erat: coplosius
undiq confluebant:
Interea uir sc̃s accelerans declinabat
tͦbas. ⁊ egrediebatur: cũ uiuenis qͥ¬
oam altero oculo cecus ab ut̾o matͥs

Expanded text:
ibus innotuerat, sub manu Viri Dei, mirantibus omnibus, visum recepit. Apud Monasteriolum quoque, ubi Yona et Sequana confluunt, praesente piissimo principe comite Theobaldo, aliisque astantibus non paucis potentibus viris, offerenti divina sacrificia Viro Dei paralyticam feminam obtulerunt: quam expletis solemnibus tangens et erigens, ipsa hora sanam remisit ad propria, ita in quo fuerat apportata, in eadem baEjusdem quoque dioecesis castrum in strata publica caecam feminam offerebant: substitit, et breviter orans eidevisa est, et exsultatio magna secuta est omnium qui aderant, et clamantes alter ad alterum, « Anna videt, Anna videt » hoc enim eidem feminae nomen erat, copiosius undique confluebant. 43. Interea Vir sanctus accelerans declinabat turbas, et egrediebatur, cum juvenis quidam, altero oculo caecus ab utero matris
Abbreviated transcription (Latin):
deo dignus pontifex. cũ uirtut᷑u
fulgore claresceret: miraculoꝵ po¬
tent᷑ia cingeretur: obsequentium
popłoꝵ cuneis fulciretur. et rerũ
temporalium affluentia dĩtaret᷑:
nulli delectationes impedimento
subeumbebat. s indatore om̃ium
bonors. ocłm mentis figens aute¬

Expanded text:
o dignus Deo pontifex cum virtutum o dignus Deo pontifex cum virtutum fulgore claresceret, miraculorum potentia cingeretur, obsequentium populorum cuneis fulciretur, et rerum temporalium affluentia ditaretur, nullo delectationis impedimento succumbebat, sed in datorem omnium bonorum mentis figens, bo
Abbreviated transcription (Latin):
et prudens. quẽ constituit dñs
supra familiam suam: ut daret illi
intempore tritici mensuram: ut in
crogando uerbo di. eũ pietatis acti¬
bus inuigilabat: ĩta etiam in dispen¬
sandis terrenis sed̾m ĩnstitutionem
apłicam desudabat: et uiuentibus
subse cõmuniter. eccłie filii s ꝓut cui¬
q opus erat. fideliter diuidebat. Sa¬
ue presentium occasione curarum.
nequaquã illuis mentis oculus cali¬
gabat. acontemplatione eternorum:
s̃: quo amplius fulciebat᷑ reb transito¬
riis. eo amplius inhiabat. ad gaudia
patrie celestis. Bere cnuim noue eat quid
conueniret iruia: quid deberet᷑ inpatͥa.
Inuia quippe uidebat. uecessariũ labori
stipendium: iapatria aũt toto affectu
desiderabat. eterne beatitudinis emõ¬
lumentũ. Sunt eniͣ non nulli. qui in
pastorali regimine laborant: et ꝓeodẽ
labore sempiterna p̃mia non appetũt.
si honore prelationis tumidi. quains
celestia uerbis predicent. toto de¬
siderio terrena querunt. Hie uero¬

Expanded text:
et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam ut daret illi in tempore tritici mensuram, ut in erogando verbo Dei cum pietatis actibus invigilabat, ita etiam in dispensandis terrenis secundum institutionem apostolicam desudabat, et viventibus sub se communiter Ecclesiae filiis, prout cuique opus erat, fideliter dividebat. Sane praesentium occasione curarum, nequaquam illius mentis oculus caligabat a contemplatione aeternorum, sed quo amplius fulciebatur rebus transitoriis, eo amplius inhiabat ad gaudia patriae coelestis. Bene enim noverat quid conveniret in via, quid deberetur in patria. In via quippe videbat necessarium laboris stipendium; in patria autem toto affectu desiderabat aeternae beatudinis emolumentum. Sunt enim nonnulli, qui in pastorali regimine laborant, et pro eodem labore sempiterna praemia non appetunt, sed honore praelationis tumidi, quamvis coelestia verbis praedicent toto desiderio terrena quaerunt. Hic ver
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Arbor quedam grandis et op¬
tuna ad aliquem parata usum. ab
his qui artificia exercere solebant in
silua lignoꝵ securibus excisa ẽ. at
quã conuentio uiroꝵ fortui ꝓpter
eius molestiam et ingentem mołe.
loca difficillima inquib ramorum
cũ fragore suoꝵ ruit. ut deponerẽt¬
ac detraherent cũ multis bobuf. et
artificũ machinis ad locũ destina¬
tum. ut necessitas rei poscebat con¬
gregata ẽ. Et cũ nec multitudo uiro¬
recedentib cunctis abea per fortis¬
simam fidem beate brigide uirgi¬
nis. grano sinapis similem. ꝑ quam
fidem. ut magister celestis organo
euangelice uocis docet. montes mu¬
tantur: sicut possibilia sunt om̃ia
credentib. eam grauissimam arbo¬
rem angłica uirtute ꝑdiuina minis¬
teria nullo mortalium aicilio le¬
uantes sine ulla difficultate ad locũ
detulerunt. ac ꝑ omnes ꝓuintias

Expanded text:
m arbor quaedam grandis et maxima, ad aliquem paranda usum, cum his qui artificia exercere solebant in ligna lignorum securibus excisa est. Ad quam conventio virorum fortium propter ejus molestiam et ingentem molem, loca difficillima in quibus ramorum cum fragore suorum, ut deponerent, attraherent cum multis bubus, et artificum machinis ad locum destinatum, ut necessitas rei poscebat, congregata est. Et cum nec multitudo virorecedentibus cunctis ab ea, per fortissimam fidem beatae Brigidae grano sinapis similem, per quam fidem, ut Magister coelestis organo evangelicae vocis docet, montes moventur, sic possibilia sunt omnibus credentibus , eam gravissimam arborem evangelicae virtutis, per divina mysteria, nullo mortalium auxilio levantes sine ulla difficultate ad locum, detulerunt, ac per omnes provincias
Abbreviated transcription (Latin):
dam cultu menarrabili sacre re¬
ligionis diuina manifestata ẽ po¬
tentia. Illam enim luguidina no¬
mine ualidus uir ualde. et uiroꝵ
fortissimris. duodecim uiroꝵ oꝑa
ꝑsemet ipsum tanta fortitudine
sui corporis. muna eñ uellet labo¬
rans die. et cibaria quib duode¬
cim suffitienter uiri uesci possint
similiter comedens: sicut enim illo¬
rum oꝑa facere solus. sic et cibaria¬
equali modo unus contra plures
comedere poterat. deprecatus ẽ ut
prose dñm oraret ommpotent̾e:
ut eius ingluuiam qua suꝑflua
deuorabat temꝑaret: et ne antiqͣ.
sui corporis uirtutem ꝓ hac ami¬
benedicente. et ꝓ illo dñm orante.
ipse postea uictu unuis uiri satis
contentus. ac ut antea solebat la¬
horans sicut duodecim operarii
operabantur ineadem antiqua
ꝑ mansit uirtute.

Expanded text:
dam cultu inenarrabili sacrae redam cultu inenarrabili sacrae religionis divina manifestata est potentia. Illam enim, Luguidinam nomine, validus vir valde, et virorum fortissimus, duodecim virerum opera per semetipsum tota fortitudine sui corporis, in una, cum vellet, laborans die, et cibaria, quibus sufficienter duodecim viri vesci possent, simul comedens sicut enim illorum opera solus, sic et cibaria aequali modo unus contra plures comedere poterat, deprecatus est, ut ipsa Dominum oraret Omnipotentem, ut ejus ingluviem, qua superflua devorabat, temperaret; nsui corporis pro hac amibenedicens, et pro illo Dominum orans; ipse postea victu unius viri satis contentus, ac, ut antea solebat, laborans, sicut duodecim operarii operabatur, in eadem antiqua permansit virtute.
Abbreviated transcription (Latin):
rentissima et affabili brigida mel¬
liflua uerboꝵ copia predicauit:
ut mortiferis errorib relictis. sua¬
crimina ꝑcordis compunctionem
et ueram delerent penitentiam
Qui hebitudinem mentis sue nisi
prius uana sua coplessent uota. il¬
lud facere resistentes: inuiam per¬
rexerunt suam. Et ꝓhac re fusis ad
ginis. uoluit dñi exemplo omnes
saluos fieri: et ad agnitionẽ uenire¬
ueritatis. Et egredientes illi nefarii.
imaginem instar uiri que debuis¬
sent ugulare contemplantes. et
continuo suis iugulantes lanceis
et glactiis decollantes quasi post tͥ¬
umphium de suo aduersario et ini¬
tis reuertentes multis apparue¬
runt. Mirũ inmodu cũi neminẽ
occiderunt illis uisum ẽ sua com¬
plesse uota: atq cũ nemo deerat¬
uota de illa ꝓirintia dequo illi
triumpharent. nulla dubietas¬
facta omnib innotuit. Et sic illi
qui antea erant homicide. per
penitentiam ad dñm ꝯuersi fũt.
t in hoc opere ꝑ decorat᷑a¬

Expanded text:
rentissima et affabilis Brigida melrentissima et affabilis Brigida melliflua verborum copia praedicavit, ut mortiferis erroribus relictis, crimina per cordis compunctionem et veram delerent poenitentiam. Qui hebetudine mentis suae, nisi prius vana sua complessent vota, illud resistentes, in viam perrexerunt suam; et pro hac re fusis ad ginis, volentis, Domini exemplo, omnes salvos fieri, et ad agnitionem veritatis. Et egredientes illi nefarii imaginem instar viri, quem debuissent jugulare, contemplantes, et continuo suis jugulantes lanceis, et gladiis decollantes, quasi post triumphum de suo adversario is reversi multis apparuerunt. Mirum in modum cum neminem occiderent, illis visum est complesse sua vota; atque cum nemo deerat de illa provincia, de quo illi triumpharent, largitasfacta omnibus innotuit. Et sic illi qui antea erant homicidae, per poenitentiam ad Dominum conversi sunt. Et in hoc opere per sa
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam uolitabant. Quas manu tan¬
gens et amplectens et ꝑ aliquar¬
tulum temporis hoc idem facien᷑.
redire ac uolare suis in aerem alis
ꝑmisit: collaudans creatorem om¬
sunt anmantia. et cui uiuunt
omnia: ut quidam ait offitio geren¬
di. Et exhis omnibus manifeste̾ in¬
telligi potest: quod omnis natura
bestiarum et peccorum et uolucrũ
subiecta eius fuit imperio.
t hoc cuisdem miraculum om¬
nibus seculis celebrandum: au¬
ribus fidelib insinuandũ ẽ. Nam cũ
semina saluberrima uerbi dominici
ex more sue consuetudinis omnibus
seminaret. uidit nouem uiros infor¬
ma quadam spetiali uane et diabo¬
lice suꝑstitionis: et plausum haben¬
tes uocis redicule. ac insaniam mentiᷤ
maximam. in quoꝵ uisu contritio¬
erat. et infelicitas: qui antiquo bosti
qui iillis regnabat. uotis scelestissi¬
mis et uiramentis sitientes effusio¬
nem sanguinis antequ̾a kalende
illuis mensis suꝑuenirent. uenturi
alioꝵ uigulationem et homicidia¬
facere disposuerunt. Quibus reue¬

Expanded text:
ad eam volitavit. Quas manu tangens, et amplectens, et per aliquantum temporis hoc idem faciens, redire ac volare suis in aerem alis permisit. Collaudans Creatorem omsunt animantia, et cui omnia vivunt, ut quidem ait, officio gerendi. Et ex his omnibus manifeste colligi potest quod omnis natura bestiarum et pecorum et volucrum subjecta ejus fuit imperio. Et hoc ejus miraculum omnibus saeculis celebrandum auribus fidelium insinuandum est. Nam cum semina saluberrima verbi Dominici ex more suae consuetudinis omnibus seminaret, vidit novem viros in quadam forma speciali vanae et diabolicae superstitionis plausum habentes, vocis ridiculae ac insaniam mentis maximam. In quorum viis contritio et infelicitas, et antiquo hosti, qui in illis regnabat votis scelestissimis et juramentis, sitientes effusionem sanguinis, antequam calendae Julii illius mensis supervenirent, venturi, aliorum jugulationem et homicidia deposuerunt. Quibus reve
Abbreviated transcription (Latin):
pit atrotiꝰ. Qiuid fac̾et miser maritꝰ:
quose uerteret nesciebat. Cohabitare
cũ demoniaca molestissimũ: relinq̃re.
impiũ indebat᷑. Surgit gͣ: ⁊ assũpta
secum muliere: rursũ papiã reũtit᷑.
Ubi cũ iurũ di ñ inuenisset: usque
eremoniã ꝓsequit᷑ abeuntẽ. Indicat
qͥd factũ sit. et ut gr̃am inueniat la¬
crimabiliter deprecat᷑. Nec deest
piȩ petitioni abb̃is clem̃tia: sed
precepit ut eccłam ciuitatis illius
rans. expectet donec ip̃e sequatur.
Itaq menior ꝓmissi. cura noctis cre¬
pusculũ. cet̾is dormitũ euntibus
nuit a dño qd̃ petebat: ⁊ impetrata
mulieri sanitate. Iubet eam securam
reũti ad ꝓpria. S cũ illa reditũ ad
se diaboli sic̃ iam experta fuerat for¬
ne hanc amͦ mulierẽ p̃sumas con¬
more suscepit diabolus: ut mulieri

Expanded text:
pit atrocius. Quid faceret miser maritus, pit atrocius. Quid faceret miser maritus, quo se verteret, nesciebat. Cohabitare cum daemonio molestissimum: relinquere, impium videbatur. Surgit igitur, et assumpta secum muliere rursum Papiam revertitur. Ubi cum Virum Dei non invenisset, usque Cremonam prosequitur abeuntem. Indicat quid factum sit; et ut gratiam inveniat lacrymabiliter deprecatur. Nec deest piae ppraecipit ut ecclesiam civitatis illius rans exspectet, donec ipse sequatur. Itaque memor promissi, circa noctis crepusculum, caeteris dormitum euntibus,nuit a Domino quod petebat: et impetrata mulieri sanitate, jubet eam securam reverti ad propria. Sed cum illa reditum ad se diaboli, sicut jam experta fuerat, forne hanc amodo mulierem praesumas conexpavit diabolus, ut mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
nostis aut si unqͣm uidisti eũ: Uidi
inqͥt. Ubinã eũ iudisti: In gła. Et
tu in gła fiusti: Fui quidẽ. Et quomͦ
ude existi: Cũ lucifero. inqͥt młti
cecidimꝰ. Nec aũ om̃ia uoce lugubri
ꝑ os uetule audientib om̃ib loq̃bat᷑.
Respondĩtte aũ abb̃e sc̃o. nũqͥd ñ in
illam redire głam uelles: ⁊ restitui in
gradũ pͥstinũ: Rursũ uoce mutata.⁊
miromͦ cachĩnans. hoc inquit tardatum
est. Et nichil ultra locutus. orante at
dentiꝰ iuro cłi. neqͥssimꝰ ille uictꝰ abcessit:
et mulier sͥ reddita. qͣntas potuit gr̃as
egit. Reuertit᷑ uir cũ muliereꝰ et ꝑ
dotã uiã incolumitati eiꝰ congaudens:
expectantib amicis domin suis red¬
oitur. Letabant᷑ om̃s qͥ ordinẽ rei ge¬
stȩ audierant: s repente gaudium.
uertit᷑ in merorẽ : qr uͥ domus suȩ li¬
nuna mulier accingit. rursꝰ mtͣt dia¬
bolus. Anfestior solito mulierẽ decer¬

Expanded text:
nosti; aut si unquam vidisti eum?--Vidi, nosti; aut si unquam vidisti eum?--Vidi, inquit. » « Ubinam eum vidisti?--In gloria.--Et tu in gloria fuisti?--Fui quidem.--Et quomodo inde existi?--Cum Lucifero, inquit, multi cecidimus. » Haec autem omnia voce lugubri per os vetulae audientibus omnibus loquebatur. Respondente autem Abbate sancto: « Nunquid in illam redire gloriam velles, et restitui in gradum pristinum? » Rursum voce mutata, et miro modo cachinnans: « Hoc, inquit, tardatum est. » Et nihil ultra locutus. Orante autem attentius Viro Dei, nequissimus ille victus abscessit, et mulier sibi reddita quantas potuit gratias egit. Revertitur igitur vir cum muliere, et per totam viam incolumitati ejus congaudens, exspectantibus amicis domui suae redditur. Laetabantur omnes qui ordinem rei gestae audierant, sed repente gaudium vertitur in moerorem: quia ubi domus suae limina mulier attigit, rursus intrat diabolus, et infestior solito miseram discer
Abbreviated transcription (Latin):
irrisorẽ irrisit: ⁊ ultionẽ non ipse
expetens s ad dm remittens. ad ȩc¬
cłam scĩ syri demoniacã duci p̃cepit.
Uoluit quippe curationis illiꝰ głam
dare scõ: ⁊ primitias operãtionum
uirtuti eiꝰ ascͥbi. At uͦ sc̃s sẏrꝰ ad
hospitẽ suũ remisit negociũ: nec ĩ
ȩccła sua quippiam sͥ deferens. in¬
tactũ opꝰ reduci uoluit ad abbatẽ.
Reducitur gͥ mulier ad ab̃bis hospi¬
tiũ: garriente ꝑos eiꝰ diabolo ⁊ di¬
cent̾e. Non me syrulus eiciet: non
expellet bernadinꝰ: Ac hec seriuus
oei respondit. Nec syrus nec te ber
lieris dño supplicabat. T̃ ũ uͦ sp̃c ne¬
quã uelud priori imꝓbitate muta¬
ta: qͣm libens inquit᷑ egrederer ab
hac anicula grauit̾ molestatiis iea:
qͣm libens egrederer: s ñ possũ. Int̾¬
rogatus causam: qr necdũ uult mag¬
mus dñs ait. Qui sc̃s. Et quis ẽ mag¬
nus dũs: Et ille. Ihe nazarenus.
Ad quẽ rursũ uir dĩ. Unde enĩ iħm

Expanded text:
irrisorem irrisit, et ultionem non ipse irrisorem irrisit, et ultionem non ipse expetens, sed ad Deum remittens, ad ecclesiam sancti Syri daemoniacam duci praecepit. Voluit quippe curationis illius gloriam dare Martyri, et primitias operationum virtuti ejus ascribi. At vero sanctus Syrus ad hospitem suum remisit negotium, nec in ecclesia sua quidpiam sibi deferens, intactum opus reduci voluit ad Abbatem. Reducitur igitur mulier ad Abbatis hospitium, garriente per os ejus diabolo, et dicente: « Non me Syrulus ejiciet, non expellet Bernardulus. » Ad haec servus Dei respondit: « Nec Syrus, nec te Bernlieris Domino supplicabat. Tum vero spiritus nequam, velut priori improbitate mutata: « Quam libens, inquit, egrederer ab hac canicula, graviter molestatus in ea, quam libens egrederer! sed non possum. » Interrogatus causam: « Quia necdum vult magnus Dominus, » ait. Cui Sanctus: « Et quis est magnus Dominus? » Et ille: « Jesus Nazarenus.e enim Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
titur. Et ip̃o in loco. mulieri a demo¬
nio uexatȩ: multis astantib a patre
misełiarum idẽ sc̃s obtinuit sanitatẽ:
am papiam aduenerat. et fama iurtu¬
tũ aduentum eiꝰ p̃cesserat. et cũ debi¬
to gaudio et apparatu. tantȩ głe uirũ
ciuitas letabunda suscepit. Et ne di
ii ppłi desideriũ dilatio suspendet.
qͥ sic̃ mediolani miracła fact̾a audi¬
erat. signũ ab eo optabat uidere:
aduenit repente post eũ rusticꝰ qͥdã.
qui de mediolano secutꝰ eũ fuerat.
uxorem demoniacã secũ adducens:
qͣm ante pedes eiꝰ lacͥmabili uoce
intͥnsecas ꝓtestans anxietates depo¬
suit. Nec mora incontumelias abbis
hic porrulos edens et brassicas deuo¬
rans pellet. Multa in hc̃ modũ in
uirũ dĩ iaculabat᷑ ꝯuitia. ut blas¬
phemꝰ ꝓuocatꝰ impatient᷑ ferret obp¬
bria: et confunderet᷑ in p̃sentia ppłi.
cũ indignis se audiret sermonib la¬
cessiri. S uir d̾i astũ eiꝰ intelligens.

Expanded text:
rtitur. Et ipso in loco mulieri a daemortitur. Et ipso in loco mulieri a daemonio vexatae, multis astantibus, a Patre misericordiarum idem Sanctus obtinuit sanitatem. am Papiam advenerat, et fama virtutum adventum ejus praecesserat, et cum debito gaudio et apparatu tantae gloriae Virum civitas laetabunda suscepit. Et ne diu populi desiderium dilatio suspenderet, qui sicut Mediolani miracula facta audierat, signum ab eo optabat videre; advenit repente post eum rusticus quidam qui de Mediolano secutus eum fuerat, uxorem daemoniacam secum adducens, quam ante pedes ejus lacrymabili voce intrinsecas protestans anxietates deposuit. Nec mora, in contumeliam Abbatis hic porrulos edens et brassicas devorans pellet. » Multa in hunc modum in Virum Dei jaculabatur convicia, ut blasphemiis provocatus, impatienter ferret opprobria, et confunderetur in praesentia populi, cum indignis se audiret sermonibus lacessiri. Sed Vir Dei astutias ejus intelligens,
Abbreviated transcription (Latin):
abb̃is p̾cib se cõmandans. comedit
⁊ bibit: ⁊ absq ulla dilatõe ꝯualuit.
ugebatur aduentantiũ
numerꝰ. ⁊ mirifica oꝑa ad se po¬
płos inuitabant: nec usqͣm uiro dei
dabat᷑ requies: dũ ex eiꝰ lassitudine
alii sͥ requiẽ ꝓcurarent. Abeuntib
occ̃rebant aduenientes. ⁊ succedebant
s bñficia m̃dicantes. Int̾ qͦs miles. qͥ¬
dã in ulnis sius puellulam ad uirĩ
di attulit. quȩ tta exosã lucem ha¬
bebat: ut semꝑ clausis palpebris
etiã brachiũ oppon̾et ocuilis. ne aliqͦ
mͦ aliqͣ lucis particła se ei ingereret.
A uellebant᷑ aliqñ opposita brachia
uiehement᷑. ⁊ cũ se ei lum̃ infundet.
clamabat ⁊ flebat: et erat ei clari¬
tas ꝓ eruciatii: et lux iisa. qͣi acu¬
leos eiꝰ cͤrebro infigebat. Bñdicit in¬
fantule uir di. ⁊ signaculũ erucis
faciens suꝑ eã. tranquilliorẽ drmit¬
tit: et dũ domũ refert᷑. ultꝰ aꝑit o¬
culos: ⁊ pedes sine uectore ip̃a reu̾¬

Expanded text:
Abbatis precibus se commendans, comedit et bibit, et absque ulla dilatione convaluit. 20. Augebatur adventantium numerus, et mirifica opera ad se populos invitabant; nec usquam Viro Dei dabatur requies, dum ex ejus lassitudine alii sibi requiem procurarent. Abeuntibus occurrebant advenientes, et succedebant sibi beneficia mendicantes. Inter quos miles quidam in ulnis suis puellulam ad Virum Dei attulit, quae ita exosam lucem habebat, ut semper clausis palpebris etiam brachium opponeret oculis, ne aliquo modo aliqua lucis particula se ei ingereret. Avellebantur aliquando opposita brachia violenter, et cum se ei lumen infunderet, clamabat et flebat, et erat ei claritas pro cruciatu, et lux visa quasi aculeos ejus cerebro infigebat. Benedicit infantulae Vir Dei, et signaculum crucis faciens super eam, tranquilliorem dimittit: et dum domum referretur, ultro aperit oculos, et pedes sine vectore ipsa reve
Abbreviated transcription (Latin):
d multoꝵ aures famã
credimꝰ ꝑuenisse uiri uen̾abilis
git in cenobio qd̃ gͣndissilua uocatur.
Ipsius relatione didicimꝰ qd̾ dicturisu¬
mꝰ: sic̃ ab eiꝰ ore cui ꝯtigerat. se accepis¬
se dicebat. In ciuitate auscitanoꝵ qͦ
metͦpolis ẽ gasconiȩ : miles qͥdã infir¬
mabat᷑. Quiꝰ cũ inferiores corporis
partes a renib ⁊ deorsũ morb seui¬
eus occupasset: erat dieb multis lec̾¬
tulo decubans. ñ modica parte pre¬
mortuus. Compunctus deniq ⁊ ꝯfi¬
sus de miscd̃ia di : ad seruũ eiꝰ euius
circũquoq tam celebris sẽse iurtutũ
faina diffud̾at. quoc̃q labore se p̃cip̃
oeportari. Iam ꝑ dies aliqͦt ꝓcesserat.
ꝓfeceratq ñ minus ii fide ⁊ deuotio

Expanded text:
d multorum aures famam credimus pervenisse viri venerabilis git in coenobio, quod Grandissilva vocatur. Ipsius relatione didicimus, quod dicturi sumus, sicut ab ejus ore, cui contigerat, se accepisse dicebat. In civitate Auxitanorum, quae metropolis est Vasconiae, miles quidam infirmabatur Cujus cum inferiores corporis partes a renibus et deorsum morbus saeviens occupasset, erat diebus multis lecto decubans, non modica parte praemortuus. Compunctus denique et confisus de misericordia Dei, ad Servum ejus, cujus circumquaque tam celebris sese virtutum fama diffuderat, quocumque labore se praecipit deportari. Jam per dies aliquot processerat, profecer
Abbreviated transcription (Latin):
destatꝰ est nobis uidisse se eũ aliq̾n
psallentiũ frm̃ cireuisse choros: ⁊ sic̃
frequent̾ agebat. exeitare torpentes:
ita ut affectuosius ⁊ uiriliꝰ psalleret᷑
qd̃ reliquũ fuit iugiliarũ. Cũq die
seqñti apud eũ familiarit causaret᷑
tardiꝰ illũ qͣm oportuerat ea nocꝰte
uisitasse psallentes: ego ait noctur¬
nis horis gͣuit̾ occupabar incõmodo:
s qd ñ potuit corpꝰ. sp̃c uenit. Eapa¬
uit ille audiens ñ affrusse in corꝑe.
quẽ tam diu ip̃e corꝑeo spectasset ob¬
tuitu. cireueuntẽ utr̃q chorũ: ⁊ ut

Expanded text:
testatus est nobis vidisse se eum aliquando testatus est nobis vidisse se eum aliquando psallentium fratrum circuire choros, et sicut frequenter agebat, excitare torpentes, ita ut affectiosius et virilius psalleretur quod reliquum fuit vigiliarum. Cumque die sequenti apud eum familiariter causaretur tardius illum quam oportuerat ea nocte visitasse psallentes: « Ego, ait, nocturnis horis corporeo occupabar incommodo: sed quo non potuit corpus, spiritus venit. » Expavit ille audiens non adfuisse in corpore, quem tamdiu ipse corporeo spectasset obtuitu, circumeuntem utrumque chorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ aꝑtos denentiũ libros. ⁊ celebran¬
diũ exeqͥas. ex more sollempnes. Nec
mora in uultu habituq predicti patͥs
scĩ. reuenda quȩdã ꝑsona ꝓdiens ex al¬
tari. manu innuit illis ut tacerent: no¬
ce parit̾ ꝓhibens. ne mortuũ reputa¬
rent: cuns uitã clareuallensi abbati
donauerat ds̃. Confestim deniq ad se
rediens sanũ se repperit: ⁊ qd iud̾at
fratrib indicauit. Qui qͥdem ut a
fidelib inris nuꝑ accepimꝰ. hodieq su¬
perstes. ⁊ in partib aqͥtamȩ degeus:
bñficiũ qd̃ accepit sedule dfitetur: ip¬
suis p̾comio cuiꝰ merito iuuens. Si qͥs
hoc minus mirat᷑: animadu̾tat de be¬
ato nicholao ex innumeris quib est
decoratꝰ miraculis. in natalis eiꝰ annu¬
a dmnemoratione tanqͣm exunium
interitu quoꝵdã longe dstitutꝰ ꝑ ui¬
sũ deflexit. Nec illud dissimile est
quod annectimus:
bbas Gerardus de moris. qd̃ est
monasteriũ ꝓxximũ clareualli:

Expanded text:
dotum, apertos tenentium libros, et celebrandotum, apertos tenentium libros, et celebrantium exsequias ex more solemnes. 1131 Nec mora, in vultu habituque praedicti Patris sancti reverenda quaedam persona prodiens ex altari, manu illis innuit ut tacerent, voce pariter prohibens ne mortuum reputarent, cujus vitam Clarae-Vallensi Abbati donaverat Deus. Confestim denique ad se rediens, sanum se reperit, et quod viderat fratribus indicavit. Qui quidem, ut a fidelibus viris nuper accepimus, hodieque superstes et in partibus Aquitaniae degens, beneficium quod accepit sedulo confitetur, ipsius praeconio, cujus merito vivens. Si quis hoc minus miratur, animadvertat de beato Nicolao ex innumeris quibus est decoratus miraculis, in natalis ejus annua commemoratione tanquam eximium interitu quorumdam longe constitutus per visum deflexit. 3. Nec illud dissimile est quod annectimus. Abbas Gerardus de Moris, quod est monasterium proximum Clarae-Valli,
Abbreviated transcription (Latin):
it dencẽ unũ. Frustͣ uͦ aliqͣndui fr̃s
qui cũ eo uenant laborantes: dcessũ
sͥ trahere penitꝰ ñ ualebant. Fractis enĩ
cultellis duob aut trib qͦs applicuerãt:
nichilomimꝰ adhuc dens ĩmobilis ꝑma¬
nebat. Tẽ ille: orãdũ nobis ait: nec .i.
hr̃e possumꝰ nͥ martir ip̃e deedat. Facꝰ¬
ta deniq orone. reuerent acceclens in¬
credibili facilitate duob tulit digitis.
deunte p̾dicto patre specialiq patrono
suo.tunicã eiꝰ ꝓ eximia bũdictione ser¬
uabant. Apud quos eodẽ anno sacer¬
oos qͥdam graiussima febre correptus:
oesperabilit̾ egͦtabat. Ut aũ omnino
deficiens. deuenisse uisus est ad extͤma:
portari sese in oratoriũ. ⁊ p̃dictã beati
expectatione exitꝰ mortis. Cũ subito
raptus in quendã ũtis excessũ. ac ue¬
luti iam carne solutus. uidere sͥ uisus ẽ
corpꝰsuum eodẽ qͦ iacebat in loco exani¬
me: iam circundatũ multitudine sacer¬

Expanded text:
it dentem unum. Frustra vero aliquandiu fratres it dentem unum. Frustra vero aliquandiu fratres qui cum eo venerant laborantes, concessum sibi trahere penitus non valebant. Fractis enim cultellis duobus aut tribus quos applicuerant, nihilominus adhuc dens immobilis permanebat. Tum ille: « Orandum nobis, » ait. « Nec enim habere possumus, nisi Martyr ipse concedat. » Facta denique oratione reverenter accedens, incredibili facilitate duobus tulit digitis, deunte praedicto Patre specialique patrono suo, tunicam ejus pro eximia benedictione servabant; apud quos eodem anno sacerdos quidam gravissima febre correptus desperabiliter aegrotabat. Ut autem omnino deficiens devenisse visus est ad extrema, portari sese in oratorium, et praedictam beati exspectatione exitus mortis: cum subito raptus in quemdam mentis excessum, ac veluti jam carne solutus, videre sibi visus est corpus suum eodem quo jacebat in loco exanime, jam circumdatum multitudine sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ieut sermone super
reditũ ab urbe suũ. clem̃tior e oelo res¬
perit oculus. ⁊ seremor tandẽ uultus
arrisit: qd̃ qͥ euisset rabies leonina: ac¬
cepisset finẽ malicia: recepisset ȩccła
pacẽ. Tanta uͦ exultatione ȩccła illũ
gallicana recepit: ut ñ inmnorẽ uid̾et᷑
de suo reditu exhibere. qͣm de pace red¬
dita nunciare leticiã. Unde etiã mira¬
ri ip̃e sepiꝰq causari: qd̾ dũ sͥ post tã
gͣues frequentias hominũ ⁊ tumultꝰ.
uelud ab exordio ualefaciendũ scło
iudicaret. ⁊ tanqͣm de nouo ad orien¬
dũ sacrȩ ꝓpositũ ꝯuersationistẽ potis¬
simũ ubiorib exciꝑetur gaudus: ob¬
seqͥis coleretur. Rediens aũ pat̾ sc̃s
corporib erema secũ detulit. p̃ciosa:
haud inodicũ hunc sui repitans fruc̾
tũ laboris. Int̾ quȩ beati cesarii dentẽ.
quonãmͦ receꝑit memorandũ. Cũ enĩ
integrũ ei p̃dicti mr̃is caput exhib̾et᷑.
ut tolleret inde qd̾ uellet: daris peti¬

Expanded text:
icut sermone super reditum ab Urbe suum clementior e coelo respexit oculus, et serenior tandem vultus arrisit, quod quievisset rabies Leonina, accepisset finem malitia, recepisset Ecclesia pacem. Tanta vero exsultatione Ecclesia illum Gallicana recepit, ut non minorem videretur de suo reditu exhibere, quam de pace reddita nuntiare laetitiam. Unde etiam mirari ipse saepiusque causari, quod dum sibi post tam graves frequentias hominum et tumultus, velut ab exordio valefaciendum saeculo judicaret, et tanquam de novo adoriendum sacrae propositum conversationis; tunc potissimum uberioribus exciperetur gaudiis, obsequiis coleretur. Rediens autem Pater sanctus corporibus xenia secum attulit pretiosa, haud modicum hunc sibi reputans fructum esse laboris. Inter quae beati Caesarii dentem quonam modo receperit, memorandum. Cum enim integrum ei praedicti martyris caput exhiberetur, ut tolleret inde quod vellet, dari peti
Abbreviated transcription (Latin):
si potuit. ñ ꝯsuluit sc̃itatem: ñ desid̾auit
fauorẽ: opẽ ñ flagitauit: Q ad sacrũ
in eiꝰ pectore habitantis demplũ diuini¬
tatis. de quac̃q tͥbulatione fidelit̃ clama¬
turꝰ accessit: ⁊ inefficaciter laborauit:
Mestꝰ ab eo solatiũ: afflictꝰ auxilium:
dsiliũ auxiꝰ. eger remed rũ: pauꝑ sub¬
sidiũ reportabat. Ita sese om̃iũ fecat ser¬
uũ.ae si coti genitꝰ orbi. ita tñ lib̾ ex õib.
dscientiȩ sue curã gerens: tanqͣn solid̃
da: cedrus multiplicata: platanꝰ exalta¬
ta. Uas electionis. uias honoris in domo
oer: uas. iuri solidũ. ornatũ om̃i lapi¬
de p̃cioso. fide ⁊ scĩtate solidũ: s ⁊ ua¬
ruis karisinatib tanꝗͣ gẽnus p̃ciosis orna
tũ. Quo p̾sente om̃is scĩtas exultabat.
om̃is erubescebat impietas: uixta illud.
Uidebunt recti ⁊ letabunt᷑. ⁊ omnis
iniqͥtas opilabit os suũ. Quo p̃sente.
celebris quisq duentus ue lud qͦ dam
sole resplenduit: absente cali¬

Expanded text:
si potuit, non consuluit sanctitatem, non desideravit favorem, opem non flagitavit? Quis ad sacrum in ejus pectore habitantis templum divinitatis, de quacumque tribulatione fideliter clamaturus accessit, et inefficaciter laboravit? Moestus ab eo solatium, afflictus auxilium, consilium anxius, aeger remedium, pauper subsidium reportabat. Ita sese omnium fecerat servum, ac si toti genitus Orbi: ita tamen liber ex omnibus conscientiae suae curam gerens, tda, cedrus multiplicata, platanus exaltata. Vas electionis, et vas honoris in domo Dei; vas auri solidum, ornatum omni lapide pretioso, fide et sanctitate solidum, et variis chariui. Eo praesente omnis sanctitas exsultabat, omnis erubescebat impietas, juxta illud: Videbunt recti, et laetabuntur, et omnis iniquitas oppilabit os suum . Eo praesente celebris quisque conventus, velut quodam sole resplenduit, absente cali
Abbreviated transcription (Latin):
uenire dignatꝰ ẽ: ⁊ parce fatigationi.
Oceͣrens enĩ quidã in uia. qͥsnã esset.
aut qͦ tendẽt. inqͥsiuit. Acceptaq iti¬
ensq paulatĩ recep̃ eam q̃ s̾ ꝓmissa fu¬
erat misedĩam: ut ñ priꝰ domũ ꝑtin¬
geret. qͣm plenarie donũ ꝑciꝑet sos¬
ꝯtigisset audire: ñ inuiꝰ humilit̾ qͣm
iocunde refutans dic̃e dsueuerat. hoc
ciũ mͥ sic imputandũ: sicut ei quid
scius omnino non fuit:
N monast̾ĩo cui nom̃ est bellauallis.
ꝓpe urbẽ crisopolĩ. hõ quidã a demo

Expanded text:
. Occurrens enim quidam in via, quisnam esset, aut quo tenderet inquisivit. Acceptaque itiensque paulatim recepit eam, quae sibi promissa fuerat, misericordiam, ut non prius domum pertingeret, quam plenariae donum perciperet soscontigisset audire, non minus humiliter, quam jucunde refutans, dicere consueverat: « Hoc certe mihi sic est imputandum, sicut ei qui conscius omnino non fuit. » 7. In monasterio, cui nomen est Bella-Vallis, prope urbem Chrysopolim, homo quidam a daemo
Abbreviated transcription (Latin):
cuitt: qͣs hereses ñ ꝯfutauit: Quid uero
scm. qͥd honestũ: qͥd pudicũ. qͥd amabi¬
le. qͥd bonȩ famȩ. qͥd uirtutis. aut lau¬
dabilis disciplinȩ. sius ortũ in qͣlibet re¬
gione dieb. ñ roborauit eiꝰ auctoritas:
ũ fouit caritas: diligentia ñ ꝓmouit:
Qd añ ꝓmotũ. dilatari ampliꝰ ñ optaũ:
qͥd forte collapsũ. ñ totis ꝓ loco ⁊ tp̃r u¬
rib egit. ut reꝑaret᷑: Os maliciã quã¬
eũq deponens. eiꝰ zelũ ⁊ auctoritatẽ

Expanded text:
ereses non confutavit? Quid vero sanctum, quid honestum, quid pudicum, quid amabile, quid bonae famae, quid virtutis, aut laudabilis disciplinae, suis ortum in qualibet regione diebus non roboravit ejus auctoritas, non fovit charitas, diligentia non promovit? Quid ante promotum dilatari amplius non optavit? quid forte collapsum non totis pro loco et tempore viribus egit ut repararetur? Quis malitiam quamcumque disponens ejus zelum et a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ moꝵ edificator magnificꝰ innotescit. In
eplis qͣs ad diu̾sas ꝑsonas ob negotia diu̾¬
sa dictauit. prudens lector aduertet. quo¬
feruore sp̾c iusticiã omẽm dilexerit: om̃em
ȩque odit iniusticiam. fidelis. ⁊ enĩ seruus
xp̃i ñ querebat aliqͥd suũ: qͥcqͥdtũ eint

Expanded text:
et morum aedificator magnificus innotescit. In et morum aedificator magnificus innotescit. In Epistolis, quas ad diversas personas ob negotia diversa dictavit, prudens lector adfervore spiritus justitiam omnem dilexerit, omnem aeque oderit injustitiam. 30. Fidelis etenim servus Christi non quaerebat aliquid suum: quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
primũ opꝰ illius de gͣdib humilitatis in¬
spiciat. Inde si querit᷑ pie m̃tis religiosa
deuotio: transeundũ ad omelias in laudib
iurginis matͥs. ⁊ illũ quẽ de diligendo deo
edidit librũ. Si feruens contͣ suoꝵ uł ilio¬
rũ uicia delus: legat᷑ is quẽ apologetiẽ
ta descretio: de p̾cepto ⁊ dispensatione
oisserens audiatur. Quã uͦfidelis cuinsli¬
uitor: exhortatoriꝰ ad milites templisermo
oeclarat. Quã ñ ingratꝰ gr̃e di: ex his liq̃t
quȩ de gr̃a ⁊ libero arbitͥo. tam fidelit̃ quã
subtilit̾ cdispitauit. Quã lib̾ in uoce. qͣm
oisertꝰ. ⁊ in rerũ suꝑioꝵ parit̾ inferioꝵ. qr¬
scĩa locuplex: in his quȩ ad papã engenuĩ
oe ꝯsid̾atione scͥpsit. diligens ꝯsid̾ator ag¬
noscet. Quã deuotissimꝰ p̾dicator alienȩ sc̃ĩ¬
tatis. tã diligent̃ ep̃i scĩ malachiȩ uitã
ꝓsecutꝰ. ostendit. Nam in sermonib

Expanded text:
primum opus illius de gradibus Humilitatis inprimum opus illius de gradibus Humilitatis inspiciat. Inde si quaeritur piae mentis religiosa devotio, transeundum ad homilias in Laudibus Virginis Matris; et illum quem de Diligendo Deo edidit librum. Si fervens contra suorum vel aliorum vitia zelus, legatur is quem Apologeticum ta discretio, de Praecepto et Dispensatione disserens audiatur. Quam vero fidelis cujuslijutor, Exhortatorius ad milites Templi Sermo declarat. Quam non ingratus gratiae Dei, ex his liquet quae de Gratia et Libero Arbitrio tam fideliter, quam subtiliter disputavit. Quam liber in voce, quam disertus, et in rerum superiorum pariterscientia locuples; in his quae ad papam Eugenium de Consideratione scripsit, diligens considerator agnoscet. Quam devotissimus praedicator alienae sanctitatis, diligenter episcopi sancti Malachiae vitam prosecutus ostendit. Nam in Sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
poreas enĩ necessitates: pussimo miseraba¬
tur affectui. Quiꝰ tanta erat humanitas:
ꝯpatienti deerat uirtutis effectus. Con¬
tigit enĩ aliquotiens. ut iter agens fu¬
gitantẽ ⁊ ut uidebat᷑ ꝓtimis capiendã
uł lepuscrilã a canib. uł auiculam ab
accipitrib. signo crucisedito in irabilit̾
liberaret: diceretq sequentib frustra
sese conari: nec ullatenus se p̃sente eius¬
modi exercere posse rapinã. Hȩc nos si
qͥdem de sacris morib patͥs nr̃i: ꝓ modu¬
lo nr̃o sub breuitate ꝑstrinximꝰ. Cetm̃
longe eminentius in suis ille libris ap¬
paret: et ex litteris ꝓpriis innotescit.
et exhibuisse speculũ qd̾dam sui: ut il¬
lud qͦ ambrosianũ m̾ito illi posse uide¬
at᷑ aptari. Haude ip̃e sesonet:⁊ laure¬
atus sp̃u scͥptis coronet᷑ suis. Si qͥs enĩ noᷤ¬
se desiderat. qͣm sollicitus ab initio sui
ipsuis diuidicator ⁊ scrutator extiterit:

Expanded text:
poreas tamen necessitates piissimo miserabaporeas tamen necessitates piissimo miserabatur affectu; cujus tanta erat humanitas, compatienti deerat virtutis effectus. Contigit enim aliquoties, ut iter agens, fugientem, et ut videbatur protinus capiendum vel lepusculum a canibus, vel aviculam ab accipitribus, signo crucis edito mirabiliter liberaret, diceretque sequentibus frustra sese conari, nec ullatenus se praesente hujusmodi exercere posse rapinam. CAPUT VIidem de sacris moribus Patris nostri pro modulo nostro sub brevitate perstrinximus. Caeterum longe eminentius in suis ille libris apparet, et ex litteris propriis innotescit, em, et exhibuisse speculum quoddam sui, ut illud quoque Ambrosianum merito illi posse videatur aptari: « Laude sua ipse se sonet, et laureatus spiritu scriptis coronetur suis. » Si quis enim nosse desiderat, quam sollicitus ab initio sui ipsius dijudicator et scrutator exstiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatione qͣm liuore tabesceret: ⁊ time¬
ret agnosci. Guinetiã humilitate eius
⁊ mansuetudine uincebat᷑ : bñficiis sub¬
focabatur: obruebat᷑ obseqͥis. Nimirũ
doctus erat uinc̾e ii bono malũ: sic̃ ad
qͦ sclam fr̃s sc̃bens. int̾ cet̾a ait. Adherebouo¬
bis ⁊ si nolitis: adhebo ⁊ si nolim ip̃e. Inintᷤ
p̃stabo: ingͣtis adiciã: honorabo ⁊ dtẽp¬
nentes. me. Usos adeo siqͥdem om̃s hõies
scandalo sic̃ ip̃e fateri solebat gͣuiꝰ ureret᷑.
qͥb uullam uideret᷑ occasionẽ scandali p̃¬
buisse. Plus enĩ pussimũ pectus gͣtuttũ
affligebat alterius scandalũ: qͣm ꝓpriȩ
ĩmunitas ꝯscientiȩ solabat᷑. Siquidem
minꝰ sperabat posse sanari qd̾ unde pro¬
Erga omĩum quidẽ hominũ spiritale
modũ inꝯmodũ ue ampliꝰ afficiebat᷑: et
sũmũ ei desideriũ. summũ erat gaudiũ
aĩarum fructus: conu̾sio pecc̃oꝵ. Et cor¬

Expanded text:
desperatione, quam livore tabesceret, et timedesperatione, quam livore tabesceret, et timeret agnosci. Quin etiam humilitate ejus et mansuetudine vincebatur, beneficiis suffocabatur, obruebatur obsequiis. Nimirum doctus erat vincere in bono malum. Sic et ad quosdam scribens, inter caetera ait: « Adhaerebo vobis, etsi nolitis: adhaerebo, etsi nolim ipse. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes me. » Usque adeo siquidem omnes homines scandalo, sicut ipse fateri solebat, gravius ureretur, quibus nullam videretur occasionem scandali praebuisse. Plus enim piissimum pectus gratuitum affligebat alterius scandalum, quam propriae immunitas conscientiae solabatur. Siquidem minus sperabat posse sanari quod unde proErga omnium quidem hominum spirituale commodum incommodumve amplius afficiebatur: et summum ei desiderium, summum gaudium erat animarum fructus, conversio peccatorum. Et cor
Abbreviated transcription (Latin):
tor. duriꝰ extorsisset a negante responsũ:
haud facile denceps eũ cadẽ repulsa di¬
mitteret᷑ inanis. Siquidẽ uelud nat᷑alit̾
ut fatebatur. od̾at om̃e scandalũ: ⁊ gͣ¬
uam̃ cuiꝰ libet hõis sustin̾e ei admodum
gͣue: non sentire impossibile erat. Ad eo
neminẽ sp̃uit: nulliꝰ hoĩs scandalũ parui¬
pendit: ⁊ si ueritatẽ dĩ iusticiamq p̃tu¬
lerit. Nam ⁊ quotiens oporteret noxi¬
os aliquoꝵ uł rep̃hendẽ actꝰ. uł ĩpedi¬
re conatus: tã dsid̾ate fiebat. ut abun¬
dant̾ ip̃i qͦ qui lesi uiderent᷑. haberent
unde s ꝓ eo satisfacerent in cogitationibꝰ
suis. Sane uidimꝰ ex ip̃is qͦ ñnullos. et
de quib minꝰ uidebatur posse sꝑari:
ampliori deuotione ei pꝰmodũ uł obse¬
quuis deseriusse. uł ⁊̃ adhesisse uestigiis
Dicit᷑ cñ ⁊ iniudos hu̾isse: ut hr̃et me¬
ritũ ex eis. Cet̾m tam singłarit̾ emine¬
bat gła eius noĩs: ut pestis illa magis

Expanded text:
tor durius extorsisset a negante responsum, tor durius extorsisset a negante responsum, haud facile deinceps cum eadem repulsa demitteretur inanis. Siquidem velut naturaliter, ut fatebatur, oderat omne scandalum; et gravamen cujuslibet hominis sustinere, ei admodum grave; non sentire impossibile erat. Adeo neminem sprevit, nullius hominis scandalum parvipendit, etsi veritatem Dei, justitiamque praetulerit. Nam et quoties oporteret noxios aliquorum vel reprehendere actus, vel impedire conatus, tam considerate fiebat, ut abundanter ipsi quoque qui laesi viderentur, haberent unde sibi pro eo satisfacerent in cogitationibus suis. Sane vidimus ex ipsis quoque nonnullos, et de quibus minus id videbatur posse sperari, ampliori devotione ejus post modum vel obsequiis deservisse, vel etiam adhaesisse vestigiis. Dicitur tamen et invidos habuisse, ut haberet meritum et ex eis. Caeterum tam singulariter eminebat gloria nominis ejus, ut pestis illa magis