comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
labores Dñs dilecto
suo bernardo clareuallẽsi
dãte disponeret et fidelem¬
sinĩ serinuĩ in requiẽ ĩtro¬
Ducere suam cepit magis
cum ext̾ioris hi̾tacli̾ undi¬
q iai soluta cõpago desi¬
Deranti aĩe liberũ p̾staret
egressũ. magnꝰ ille dies
illuxit quo ꝑꝑetuus illi
et fratrũ copiosa multitu¬
dine fuerũt cõgregati ix

Expanded text:
ores Dominus dilecto suo Bernardo Clarae-Vallensdare disponeret, et fidelem servum in requiem introducere suam; coepit magis cum exterioris habitaculi undique jam soluta compago, desideranti animae liberum praestaret egressum, magnus ille dies illuxit, quo perpetuus illi et fratrum copiosa multitudine fuerant congregati.
Abbreviated transcription (Latin):
me cesus est. Et dum inter
uerbera ueniã p̾caretur sctĩ
ãgeli pro ipõ ante iudicem
puoluti sic ei ueniã impe¬
trauerũt. ꝙ si de ceco libros
gẽtiliũ legeret. grauius pu¬
nretur

Expanded text:
me cesus, dum inter uerbera ueniam precaretur, sancti angeli pro ipso ante iudicem prouoluti sic ei ueniam impetrauerunt ut si de cetero libros gentilium legeret grauissime puniretur
Abbreviated transcription (Latin):
uadã eciam uice dumi
cibũ fessus acciperet
ingrediẽte amãdo monacho
in fenile cũ line carbone
decidente flãma fem̃ corri¬
puit et arida nitrimẽta
nec tnĩ fuccurẽtib tardius
ip̃e prosiliens rapta de foco
cucuma ascendre suꝑ fabri¬
can ꝯcinẽs allã stundens¬
qz paululũ aque in crucis
ymaginem xestryoit moy¬
ĩcendia ⁊ Beatissimꝰ uir

Expanded text:
uadam vice dum cibum fessus acciperet, ingrediente Amando monacho in fenile cum lumine, carbone decidente flamma faenum corripuit et arida nutrimenta nec tamen succurrentibus, tardius ipse prosiliens rapta de foco cucuma, ascendens supra fabricam, concinens alleluia, fundens paululum aquae in crucis imaginem restinxit incendia
Abbreviated transcription (Latin):
tur cristianis ppłłs exhortacio
ani Dũ patroni festa ĩstaurãt᷑.
disapuloꝵ corda lecificat uene¬
ratio propensa magistro a Cũz
beatus germanꝰ in oĩb xpisti
mãdatis hauelaret circũquaq
regiones uel urbes exhortacoĩs

Expanded text:
stianis populis exsultatio. Ant. Cum Patrem festa instaurator discipulorum corda laetificat, veneratio impensa magistri. Ant. Cumque beatus Germanus in omnibus Christi mandatis ambularet, circumquaque regiones, vel urbes exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
mosinis ꝓfusus exti¬
terit illa res una testis est
cũ iam reb reliq̃s paupe¬
rib erogatis. nec paĩs ip̃e
refideret quatinꝰ fratres
reficerẽtur. Qua de re in¬
surgẽtib aduersũ se illis
retrudens se ĩ cellulai
amare fleunit et doluit ⁊

Expanded text:
mosinis profusus extiterit, illa res una testis est, cum iam, rebus reliquis pauperibus erogatis, nec panis ipse resideret, quatenus fratres reficerent, qua de re insurgentibus adversum se monachis, retrudens se in cellula, amare flevit et doluit.
Abbreviated transcription (Latin):
equẽti eciam die cum
annona destinauit
uehicula ita uidelz ut ex ĩde
monachi cũ saturarẽtur
cibo terrerẽtur miraculo

Expanded text:
equenti etiam die cum annona distinavit vehicula, ita ut exinde monachi cum saturarentur cibo, terrerentur miraculo
Abbreviated transcription (Latin):
aut monasteriis sit reple¬
tus. Nam ubi fana destru¬
uerat statim ibi ãt eccãs
aut monasteria estruebat
Rec minorem stib idem
sere tempus in eode ĩ ꝯpe
uirtutẽ edidit. Nã aĩ in
uico quodã ꝓhano ãtiqͣssi
mo et celeberrĩo ignem
ĩmisissetiã ꝓximã ymo
adherentem Donũ agẽ¬
te uento flãmaꝵ globi-
ferebantur Quod ubi
martinꝰ auertit rapido
cursu tectũ Dom ⁊ scãdit
obuiũ se aduementib
siãmis ĩferens. Tũ uo
mirũ in modũ cerneres
contra uim uẽti ignem
retorq̃ri ut cõpugnãciũ
ĩter se elemẽtoꝵ quidam
cõflictus uideretur ita¬
eciam uirtute martini
ibi tĩ ignnis est oꝑatus
puella dira paralifis
egritudine tenebatur
ĩta ut iam per multũ
tempꝰ nullo ad huãnos
usus corpori officio fi¬

Expanded text:
aut monasteriis sit repleaut monasteriis sit repletus. nam ubi fana destruxerat, statim ibi aut ecclesias aut monasteria construebat. Nec minorem sub idem fere tempus eodem in opere uirtutem edidit. nam cum in uicomo et celeberrimo ignem immisisset, in proximam immo adhaerentem domum agente vento flammarum globi ferebantur. Quod ubi Martinus advertit, rapido cursu tectum domus scandit, obvium se advenientibus flammis inferens. Tum vero mirum in modum cerneres contra vim venti ignem retorqueri, ut compugnantium inter se elementorum quidam conflictus videretur. Ita virtute Martini ibi tantum ignis est operatus, edam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fu
Abbreviated transcription (Latin):
eminꝰ turba mirãciũ iãqz
paulatim mitare ꝓmus
et ruinã suã casurã mĩtari
Psallebant emin ⁊ mona-¬
chi et piaulo iam ꝓpiore
ꝑt̾riti spẽ oem̃ fidem q ꝓ¬
diderunt solam martim
mortem expectãtes. at ille
acidens edidisset iã cadẽti
iam supra feruenti eleuat
obiuam manũ. signum
salutis opponit. Tum ꝟo
tares diuersam ĩ partem
ruit a deo a deo ut rusticos
qui tuto loco ꝯstiterãt pene
ꝓstrauerit. Tum uoclamo¬
stupuere miraclõ moãchi
ĩ cõe ab oĩb predicari Sa¬
tisqz estitit eo die salutẽ
illi uenisse regioni. Nam
nemo fere ex ĩmam illa
multitudĩe gentiliũ fuit
qui non ĩposicione manꝰ
desiderata dnmn i hesimi
relicto ĩpietatis errorege¬
diderit. Et uere añ matĩz
pauci admodũ id est pene
nulli in illis regiomibus
xpĩ nomẽ receperãt. Qd̾
a deo uirtutib illis exẽplo¬
qz cõualuit ut iam ibi
nullus locus sit qui non
aut ecclesiis frequẽtissĩs.

Expanded text:
eminus turba mirantium. iamque eminus turba mirantium. iamque paulatim nutare pinus et ruinam suam casura minitari. pallebant eminus monachi et periculo iam propiore conterriti spem omnem fidemque perdiderant, solam Martini mortem expectantes. at ille concidens edidisset , iam cadenti, iam super se ruenti, eleuata obuiam manu, signum salutis opponit. tum uertares — diuersam in partem ruit, adeo ut rusticos, qui tuto in loco steterant, paene prostrauerit. tum uestupere miraculo; monachi in commune ab omnibus praedicari. Satisque constitit, eo die salutem illi venisse regioni: nam nemo fere ex immani illa multitudine gentilium fuit, qui non impositione manus desiderata Dominum Iesum, relicto . impietatis errore, crediderit. et uere ante Martinum pauci admodum, immo paene nulli in illis regionibus Christi nomen receperant: quod adeo uirtutibus illius exemploque conualuit, ut iam ibi nullus locus sit, qui non aut ecclesiis frequentissimis
Abbreviated transcription (Latin):
succidi arborẽ nõ paciebã¬
tur. Ille eos sedulo cõmo¬
uere ceprt nichil ẽe reli¬
gionis in stipite deum
Pocius cui seruiret ipse
seqrentur arborẽ illã ĩcidi
oportere quia efset demoni
dedicata. Eun unus ex
his qui erat audacior cet̾is
Si habes ĩquit aliquam
de deo tuo quem dicis te
colere fiduciam nosmet
ipĩ fuccidimꝰ hac arborẽ
tu ruentem exape. et si
tecũ est tuus ut dicis dñs
euades. Tũ ille ĩtrepide
cõfisus in dño facturu
se policetur. hic uero ad istiꝰ
modi edicionẽ oĩs illa gẽ¬
tiliũ turba cõsẽsit. facile̾¬
qz arboris sue habuere iac¬
turan si limiaĩ sacrorũ
suoꝵ casu illiꝰ obruissẽt
Itaqz cum unã ĩ partẽ pinꝰ
illa esset acliuis ut non
esset dubiũ quã ĩ ꝑtem
suctisa corrueret eo loco
ui̾ctus statuitur p arbitõ
rusticorũ quo axborẽ esse
casutũ nemo dubitabat
Suctĩdere igr̃ ipĩ suam
pinũ cũ ĩgenti gaudio
leticia qz sũsceperũt. adeuit

Expanded text:
succidi arborem non patiebansuccidi arborem non patiebantur. ille eos sedulo commonere, nihil esse religionis in stipite: Deum potius, cui seruiret ipse, sequerentur: arborem illam succidi oportere, quia esset daemoni dedicata. tum unus ex illis qui erat audacior ceteris: si habes, inquit, aliquam de Deo tuo, quem dicis te colere, fiduciam, nosmet ipsi succidemus hanc arborem, tu ruentem excipe: et si tecum est tuus, ut dicis, Dominus, euades. tum ille intrepide confisus in Domino facturum se pollicetur. hic uero ad istius modi condicionem omnis illa gentilium turba consensit, facilemque arboris suae habuere iacturam, si inimicum sacrorum suorum casu illius obruissent. itaque cum unam in partem pinus illa esset adclinis, ut non esset dubium, quam in partem succisa corrueret, eo loci uinctus statuitur pro arbitrio rusticorum, quo arborem esse casuram nemo dubitabat. succidere igitur ipsi suam pinum cum ingenti gaudio laetitiaque coeperunt. aderat
Abbreviated transcription (Latin):
uelamine. misera ꝑ agroᷤ
suos arcũferre demencia
Eleuato ergo ĩ aduerso
siguo crucis ĩperat turbe
non moueri. eloco onus¬
ꝯz deponere. Hic bomi¬
rũ in modũ miseros uidẽt
uelut pͥmũ saxa riguisse
Deĩde cũ pͥmo mouere sẽ
sũmo cognamĩe m̾terẽt᷑ .
ultra accedere nõ ualẽtes
ridiclã in uertigie rota¬
bant donec dicti corporis
onus deponũt. actoĩti et
semet ĩuĩcem expectãtes
quidnã sibi accidisset ta¬
citi cogitabãt. Sed cum
ẽe illam fr̃equẽciã non
sacrorũ eleuata rursim
manu dat eis abeundi
et tollendi corpꝰ ptãtem
Ita eos et cum uoluit. stare
ꝯpulit et cũ libuit abire
ꝑmifit¶ Item dummi ĩ bico
quõdam tẽplũ ãtĩquissi
dixuisset. et arborẽ pmĩ
q̃ fano erat pxima esset
aggressus excidere. tiliii
uero antistes loci illius
cetera q gẽtiliũ turla
cepit obsistere. Et cũ idẽ
illi dum templũ eu̾titur
ĩperante dnõ ꝯͣeuissent

Expanded text:
uelamine misera per agros uelamine misera per agros suos circumferre dementia. leuato ergo in aduersos signo crucis imperat turbae non moueri loco onusque deponere. hic uero mirum in modum uideres miseros primum uelut saxa riguisse. dein, cum promouere se summo conamine niterentur, ultra accedere non ualentes ridiculam in uertiginem rotabantur, donec uicti corporis onus ponunt: attoniti et semet inuicem aspicientes, quidnam sibi accidisset, taciti cogitabant. sed cum esse illam frequentiam, non sacrorum, eleuata rursum manu dat eis abeundi et tollendi corporis potestatem. ita eos et cum uoluit, stare conpulit, et cum libuit, abire permisit. Item, cum in uico quodam templum antiquissimum diruisset et arborem pinum, quae fano erat proxima, esset adgressus excidere, tum uero antistes loci illius ceteraque gentilium turba coepit obsistere. et cum idem illi, dum templum euertitur, imperante Domino quieuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
de crimine. cõfitetur la tro¬
nem se fuisse ob scelera per¬
cussum. uulgi errore cele¬
bratuni. fibi nichil cum
martiribz esse cõe. cũ illos
glã se pena retineret azi¬
rant audiebãt. ꝑsonam
tamen non uidebant. Tuc
martinꝰ quid uidisset ex¬
posuit. nuissitqz ex eo loco
altare quod ibi fuerat sb̾¬
moueri at ĩta ppł suꝑsti¬
aonis illiꝰ absoluit erro¬
re accidit autẽ ĩ seꝙ̃ti ipẽ
dũ iter ageret ut gẽtilis
cuiusdã corpusqz ãd sepl¬
crum cũ supersticioso fi̾e
Deserebatur obuiui habe̾t
Conspicaturqz emmꝰ ueni¬
enciuĩ turbam et quidnã
esset ignarus paululũ
stetit. Naifere quĩgẽto¬
rũ passuũ ĩteruallũ erat
ut difficile erat dignosce
quid iuderet. Cũq rusticã
manũ cerneret et agẽte
uento lintheamina corꝑi
suꝑiecta uolitarẽt ꝓphanoᷤᷤ
sacrisicioꝵ ritus agi credi¬
dit. qr esset hec gallorũ
rusticis ⁊fuetũdo simula¬
cra demonũ candido tecta

Expanded text:
de crimine confitetur: latrode crimine confitetur: latronem se fuisse, ob scelera percussum, vulgi errore celebratum; sibi nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. Mirant audiebant, personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit iussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque ita populum superstitionis illius absoluit errore. Accidit autem insequenti tempore, dum iter ageret, ut gentilis cuiusdam corpus, quod ad sepulchrum cum superstitioso funere deferebatur, obuium haberet: conspicatusque eminus uenientium turbam, quidnam id esset ignarus, paululum stetit: nam fere quingentorum passuum interuallum erat, ut difficile fuerit dinoscere quid uideret. tamen quia rusticam manum cerneret et agente uento lintea corpori superiecta uolitarent, profanos sacrificiorum ritus agi credidit: quia esset haec Gallorum rusticis consuetudo, simulacra daemonum candido tecta
Abbreviated transcription (Latin):
egtit. agrediens erat nõ
loge ab urbe opido ꝓximꝰ
monasterii locus queni
falsa hoĩn opimio uelut
cõsepultis ibi martiri¬
b ꝯsecrauerat. Nam et
altare ibi a suꝑioribus
epĩs cõstitutum hẽbat ᷑
Sed martinꝰ nõ temere
ad hibens ĩcertis fidem
ab his qui maiores natu
erant presbiteris uelcle¬
ricis flagitabat nomen
sibi martiris et tẽpore
passionis ostendi. Grã¬
di se scrupulo ꝓmoueri
ꝙ nichil certi estãs sibi
maiorũ mẽoria tradidis¬
set. Cũ aliquãdiu a loco
illo se abstinuisset nec
derogãs religionẽ quia
ĩtertus erat nec austerita¬
tem suã uulgo acõmodãt
ne supersticio cõualesce¬
ret. quodan die paucis
secũ adhibitis fratrib
ad locũ pergit. Deinde
super sepulcrũ ip̃ astãs
orauit ad dñin ut quid
esset uel ciiꝰ meriti se¬
pulteis esset ostendeͬt
Tunc cõuersus ad leuã
uidet ꝓpe assistere umbrã
sordidã trucem ĩperat
nomen meritũ qz ut lo¬
q̃retur. Nomen edicit

Expanded text:
it, adgrediar, erat haut longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, uelut consepultis ibi martyribus, sacrauerat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. sed Martinus non adhibens incertis fidem, ab his, qui majores natu erant, presbyteris vel clericis flagitabat, sibi nomen martyris, vel tempora passionis ostendi: grandi se scrupulo permoveri, quod nihil certi constans sibi majorum memoria tradidisset. Cum aliquandiu ergo a loco illo se abstinuisset, nec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam vulgo accommodans, ne superstitio convalesceret; quodam die paucis secum adhibitis fratribus ad locum pergit. Deinde super sepulcrum ipsum astans oravit ad Dominum, ut quis esset, vel cujus meriti sepultus, ostenderet. Tum conversus ad laevam vidit prope assistere umbram sordidam, trucem. Imperat, nomen meritumque ut loqueretur. Nomen edicit,
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinꝰ ĩde
ꝓgressus cũ mediolanũ
preterisset dyabolꝰ ĩ iti/¬
nere huãnaspẽ assũpta
se et obunĩ culit quo ten¬
deret q̃rens. Cũq id a
martino respõsi acce¬
pisset se quo dñs uocaret
ĩtendere ait adeũ. Quo¬
deris dyabol ⁊ tibi adu¬
sabitur. Tuc ei ꝓphĩca
uoce respõdit. Doꝰ mich
adiutor est nõ tiebo quid
faciat michi hõ. Statĩq
easpectu eiꝰ ĩimicꝰ eua¬
nuit. Itaqz ut aĩo ac men¬
te conceperat matrẽ gẽti¬
litatis absoluit errore pa¬
tre in malis ꝑseuerante
Polures tñ suo saluauit

Expanded text:
gitur Martinus inde progressus cum Mediolanum praeterisset, diabolus in itinere humana specie assumpta se ei obvium tulit, quo tenderet quaerens; cumque id a Martino responsi accepisset, se, quo Dominus vocaret, intendere, ait ad eum: Quotaveris, diabolus tibi adversabitur. Tunc ei prophetica voce responditadiutorest: non timebo, quid faciat mihi homo. statimque de conspectu eius inimicus euanuit. itaque ut animo ac mente conceperat, matrem a gentilitatis absoluit errore, patre in malis perseuerante: plures tamen suo saluauit
Abbreviated transcription (Latin):
Ut flagella dei q̃ me¬
tuere uentura Debuiꝰ
Dolor aꝑiat et cordis nri
duriciãm ipã ꝙͣ patimur
pena dissoluat. ut enii
ꝓꝑheta teste p̾dictum est.
Ette eteni cuncta plebs
celestis ire mucrone pa¬
titur et repẽtĩa sĩgle cede
uastãtur. Nec lãguor
mortem p̾ueĩt s lãguo¬
ris moras ut cernitis
mors ipsa p̾currit. Ier¬
crssus quisq añ racpitur

Expanded text:
ut flagella Dei, quae metuere ventura debuimudolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa jam quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: 37 Ecce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur
Abbreviated transcription (Latin):
It si aliquid forte nos
ĩcauciꝰ irasse ꝯtige¬
rit quod obseruatũ sal
peiorem u̾ctat in exrtum¬
ori mutãdum nouerimꝰ¬
ac magis ĩstante necessi¬
tate ꝓnirãdũ nobis ꝙͣ pro
obseruãdo ꝑiurio ĩ aliud
crimen graniꝰ esse diuer¬
dd̾ per dnm occidere nabal
uirũ stultũ et ĩpiu̾ atq
oĩa que ad eũ pertinerẽt
demoliri sed ad pͥmã ĩter¬
cessionẽ abyga il femine
prudentis moy remisit
minas reuocauit ensem
in uaginã. neqz aliqd cul¬

Expanded text:
t si aliquid forte nos incautius jurasse contigerit, quod observatum scilicet pejorem vergat in exitumori mutandum noverimac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro mutando perjurio in aliud crimen gravius esse diverDavid per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinerent, demoliri. Sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neq
Abbreviated transcription (Latin):
et ait pueris finis. Hic est
a mortins et ideo nirtutes
operãtur in eo. Quni bñ qͣdẽ
intellexit mortuũ posse
hoiẽm resuscitari ad uitam.
bene de resurrectiomis gliã
sensit qui nustos post resurire
ros esse ꝓspeyit. Sed mise¬
rere desipuit qui quod de ho¬
mine puro spõte crede potius
hoc de dnõ credere tot mira¬
culis accestãtib tãtis predi¬
catoꝵ preconiis cõsonãtib
nulla racõe cõsensit ⁊ Di¬

Expanded text:
ic est a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrectros esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit.
Abbreviated transcription (Latin):
uraint herodes dare
saltatria quodaũq
postulasset ab eo et ne ꝑ¬
ip̃m̃ cõminũ sãginiẽ pollu¬
it dũ ꝓphete mortẽ salta¬
onmne quod agini ꝯ hec
moderatio sõ lertiꝰ obser¬
uanda est. ut si ĩ talem
forte lapsum usuti hostis
iaderimꝰ insidiis ex qͦ
sine aliquo pcte cõtagio
surgere non possumus
illum pociꝰ euadendi
aditum petamꝰ in quo
min ⁊ periculi nos ꝑꝑes¬
suros esse cerminꝰ zste

Expanded text:
uravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne pipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltaomni, quod agimus, haec est moderatio solertius observanda, ut, si in talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sEquitur at illa pre¬
monita a mre fua.
da in ĩquit ĩ disco capriti
iohãnis baptiste. Et ꝯtri¬
status est rex. Tristicia re¬
gis non ablucio est sed cõ¬
fessio sceleris. hec etem
est sepe in iusticia iudicis
bt ꝓlerũq reprobi ⁊ agͦ¬
scant se. et fateãtur erras¬
se certamq erroris sui
pei̾tudinẽ gerãt nec tñ
ab errãdo quiescãt q̃tin
eadem confessione ac pe¬
intẽcia etra se ipĩ cesti¬
moniũ dent quia non
nesci deli̾quũt dum a
peccato quod culpant
cohibere detrectãt ⁊ eo
nistiꝰ ꝑeant quo foueã
perdicionis quã p̾uide̾
ualuerunt declinare ne¬

Expanded text:
Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac penitentia contra se ipsi testimonium dent quia non nescii delinquunt, dum a peccato quod culpant, cohibere detrectant, eoque justius pereant, quo foveam perditionis, quam praevidere valuerunt, declinare ne
Abbreviated transcription (Latin):
pia deuocõe recolamus
sed et eoꝵ a quib passe
est maliciam ĩ arma uer¬
tamus salutis Tune
etem scripturis sa̾ctis
utiliter aĩ ĩtendimus
cũ non solũ in eis uir¬
tutes ac premia iustoꝵ
tamq reproboꝵ ad ĩci¬
tamentum nobis bene

Expanded text:
pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, tamque reproborum ad incitamentum nobis bene
Abbreviated transcription (Latin):
de si quidem et ipsiꝰ̃
diñ docemur epẽplo qui ut
humane superbie ceruitẽ
frangat ac sublime nobis
hũilitatis iugum ĩponat
non sue tñ hũilitatis for¬
niã quã sequamur ĩsinuat
dicens. Disate a me quia
mitis et huĩlis corde sum.

Expanded text:
 siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde
Abbreviated transcription (Latin):
n teneris uberibus
ferrum durat lac fũ¬
dit añꝙͣ sagnĩez. dat ante
mortem sentire ꝙͣ bitam
tenebras ĩgerit ĩtrãtib

Expanded text:
in teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus
Abbreviated transcription (Latin):
erreno q̃rit furore
quẽ natũ celitꝰ nõ
credit ad sinũ matrũ mi¬
litũ erigit castra ĩt̾ ubera
arcem pietatis oppugnat

Expanded text:
erreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit; ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat
Abbreviated transcription (Latin):
geloꝵ ipsa per huilitatẽ
et per in tegritatẽ carins
ascendit. Unde ĩ tẽpãtia
eximios archãgelos sr̃bia
deiecit. qua ppl gaudete
gaudete ĩꝙͣ quia uobis uia
patefacta est celoꝵ ꝙͣuis
enm nobis eade̾ ꝓmicta¬
tur robis tñ iam presto
est q̃cũ ãgelis ĩcorrupcio

Expanded text:
gelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et superbia dejecit. Quapropter gaudete, gaudete, inquam, quia vobis via patefacta est coelorum. Quamvis enim nobis eadem promittantur: vobis tamen jam praesto sunt, quae cum angelis incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
relacõ cõcurrit ad ĩpera¬
torem traianũ ut dice¬
rent ibi per clemẽtem
ꝓplin accreuisse. Tunc
tos xpĩanoꝵ penis occidẽs

Expanded text:
relatio cucurrit ad imperatorem Trajanum, quae diceret ibi per Clementem populum accrevisse. Qui tos
Abbreviated transcription (Latin):
Hon dipit qui eeliq̃stis
oĩa. hoc enĩ et socrates fecit ph¬
lozophus et multi a lii dia
ꝯtempserũt. sed qui secut
estis me quod ꝓpͥe apostolor
cum sederit filiꝰ hoĩs ĩ sede
maiestatis sue qñ ex mor¬

Expanded text:
Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt: sed, qui secuti estis me, quod proprie apostolorum cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, q
Abbreviated transcription (Latin):
t quia nõ sufficit tiñ
ꝑfectum est et secuti sumꝰ
te fecimꝰ quod iussisti. Nrd
igitur nobis dabis premii¬
Ihesus dixit illis. amẽ dico

Expanded text:
t quia non sufficit tantum perfectum est: Et secuti sumus te. Fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Qui dixit eis: Amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
Eligaus sibi de plãtille
mafora oclos̃ in terra
utriq̃ genu flexit et collũ
tetendit. Spiculato uerꝰ
uirtute percussit et caput

Expanded text:
e oculos de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator vero irtute percussit et caput
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus egidiꝰ nacõe grecus¬
a preclaris parẽtibz originem
re ualens et acer ĩgemo felici¬
ter alitus est ac liberaliter eru¬
temus sed ingentẽ copiã ꝓinda
largitas erogauit Dñẽ quid¬

Expanded text:
Sanctus Aegidius natione Graecus praeclaris parentibus originem re valens et acer ingenio. Feliciter adultus est ac liberaliter erutenuis, sed ingentem copiam provida largitas erogavit. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
atq ẽimigeliũ peractis ã
natĩtatẽ xpĩ quadraginta
dieb in templo a parentib¬
est idem doꝰ presẽtatꝰ L udie
a scõ symeone susceptꝰ prĩ¬
q cũ sacris mumerib obla/¬
tus. Hodie redẽpcionẽ i srł
expectãtib ab eodẽ symeone
et ãna publice predicatus.
Qꝙͣ pni spectaculũ quo nõ¬
insi pii delectari ꝓbantur.
Etat hinc uirgo et mater

Expanded text:
a Nativitate Christi quadraginta diebus, in templo est a parentibus idem Dominus praesentatus. Hodie a sancto Simeone susceptus, Patrique cum sacris muneribus oblatus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice praedicatur. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hinc virgo et mater,
Abbreviated transcription (Latin):
uirgĩs filiꝰ cũiꝰ dig.¬
tatem non capit mũdus
Occurrerũt hinc inde ꝓphẽ
atqz ut̾qz sexus de puero
ꝓpħetizat. Offertur oblacõ
pro puero nontrĩ q̃ delicta
emũdet sed que sacͣmẽta

Expanded text:
irginis filius, cujus divinitatem non capit mundus. Occurrunt hinc inde prophetae, atque uterque sexus de puero prophetat. Offertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
sed ideo discipulos quid de
se senciãt ĩterrogat ut cõfes¬
sionẽ recte fidei illorũ digna
mercede remurieret
ani sic̃ ĩt̾rogatis gn̾a¬
liter oĩbz petrꝰ unus

Expanded text:
sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus, Pet
Abbreviated transcription (Latin):
et respicimꝰ ubi eã posuisse
memininiꝰ Ie a et hec sãcta
mulier ꝙͣu̾is huc illucqz¬
corpus dñi q̃reret anxia
tiĩ de eiꝰ absencia frequẽter
monumẽtũ aspiciebat ubi
eui positũ nouerat. unde
et si dñm statĩ uidere non
meruit angeloꝵ tñ uisione
p̃uata non est r̾ Et ualde

Expanded text:
currimus et respicimus, ubi eam posuisse meminimus. Ita et haec sancta mulier, quamvis huc illucqcorpus quaereret, anxia tamen de ejus absentia, frequentius monumentum aspiciebat, ubi eum positum noverat. Unde etsi Dominum statim videre non meruit, tamen angelorum visione privata non est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus sancto achario no¬
momẽse epo opitulante
ad docendimi at gub̾nãd̾.
teruanẽsis urbis populuꝰ
epãlẽ cu magna mẽtis
hũilitate sũpsit honorem.
In quo gradu uerbũ di̾mĩ
in corda crede̾ciũ seminãs
aiã corpoꝵ qz langores
curans captiuos mculato s¬
q redimens induarimi
plebem sibi a dño creditan
rite gubernabat¬
pplũs licet ãte adue¬
tum beati audomari cun
sõciis dyonisii martiris fu¬
sciano uidel et uictorico
uerbũ audisset dinum
eodem tempore quo sanct
quĩtinꝰ iãbianeñ predi¬
calut urbe: multi tnĩ exy
ipsis adhuc teruanẽ sib
cultui adherelũt ydoloriẽ
Posꝙ̃ enĩ duo beatĩ uri
predicti fuscianꝰ et uito¬
ricꝰ de predicta teruanen¬
snĩ urbe perreyer̃t et ĩ abi¬
coronati sunt tuc̃ t̾uanẽsẽs
sed eciam hi qui a predictis
patrib fuerãt baptizati.
pari errore Ducti ydola co¬
lebant

Expanded text:
vocatus, S. Achario Noviomense episcopo opitulante, ad docendum atque ad gubernandum Terwanensis urbis populum, episcopalem cum magna mentis humilitate sumpsit honorem: in quo gradu verbum divinum in corda credentium seminans, animarum corporumque languores curans, captivos vinculatosque redimens, viduarum plebem sibi a Domino creditam rite gubernabatpopulus licet ante adventum B. Audomari a sociis Dionysii martyris, Fusciano videlicet et Victorico, verbum audivit divinum, eodem tempore quo S. Quintinus in Ambianense praedicabat urbe; multi tamen adhuc ex ipsis Terwanensibus cultui adhaerebant idolorum. Postquam enim duo beati viri praedicti Fuscianus et Victoricus de praedicta Terwanensium urbe perrexerunt, et in Ambicoronati sunt, tunc Terwanenses ased etiam hi qui a praedictis Patribus fuerunt baptizati, pari errore ducti idola colebant
Abbreviated transcription (Latin):
ua gẽtiles ãmiirici¬
one ꝓmoti ita horũ
mor sunt deuitti amore
ut nõnulli eoꝵ non tam
necessitate artificii ꝙͣ
amore uerbi dei adbtõs
martires ueĩrẽt freꝙ̃ter
Et ita fupna per eos ope¬
rante uirtute mula re¬
licto gẽtilitatis errore ab¬
dicatisq ydolis manu¬
factis deui uerũ quem

Expanded text:
ua gentiles admira| tione permoti . ita horum mox sunt deuincti amore| Vt nonnulli eorum non tam necessitati artificii quam| amore uerbi dei. Ad beatus martyres ueniebant.| frequenter. Et ita superna per eos operante uirtute.| Multi relicto gentilitatis errore abdicatisque| idolis manufactis. Deum uerum quem
Abbreviated transcription (Latin):
nens Sola digna tu firsti
ferce preciũ scłi̾ at portũ p̾pa¬
rare nauta mũdo nausrago
quem sacer cruor perimxrt
fusus agni corpore Cli̾a ⁊¬

Expanded text:
ers. Sola digna tu fuisti ferre pretium saeculi, atque portum praeparare nauta mundo naufrago, quem sacer cruor perunxit fusus agni corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
regoriꝰ nãq ex greco
eloqͥo ini nrãz lĩguã uigilator
scãderent patefecit
studia licterarũ nulli in
dictis maioꝵ. et si q̃d̃ dignũ

Expanded text:
regorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator,scanderent patefecit.studia litterarum, tamen nulli in dictis; et si quid dignu
Abbreviated transcription (Latin):
roposicõez sequatur
didine suo narratio iãqz
referamꝰ unũ de p̾taxatis
oraculis ac deinde paucis
expediannus. Dixit etn ⁊
ad ueterẽ. Deus ad serpẽtẽ
Inimicicias ponã ĩter te et
mulierẽ et semẽ tuũ ⁊ semẽ
Quid est fr̃es in hoc loco ca
superare. Si ergo queratur
que nã mulier huiusmodi
nõ reperiretur ĩ linea gene¬
racoĩs humane donẽc ꝑue¬
matur ad illam de qua nuĩt
agimiꝰ sãctarũ sa̾ctam. 2¬

Expanded text:
ropositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamus unum de pretaxatis oraculis: ac inde paucis expediamur. Dixit eternus ad veterem: Deus ad serpentem: inimicitias ponam inter te et mulierem: et semQuid est, fratres, in hoc loco sersuperare? Si ergo quaeratur quaenam mulier hujusmodi non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam, de qua nunc agimus, sanctarum Sanctam.
Abbreviated transcription (Latin):
At ⁊taqz die peculi¬
ariter in ecclesia re¬
citandus ẽẽ indetur ille
liber qui de ortu erꝰ atz ui¬
ta scriptus ĩueniebatur. si
non iudicasset eũ patres
ster apocrifa iimetãdum
at qnĩ maginis ac sapiẽtib
uiris ita uisũ est nos alia
q̃dam. sed non ailiena legẽ¬
tes ecclesi asticũ morẽ debi¬
tis officiis exeqͣmur. Btã
ergo dni mater et ppetua
uiego maria priusꝙͣ nasce¬
retur oraculis emĩciata est
et designata miraculis.
Nata uero progenie dini¬
tus ordinata priuilegio uir-¬
tutũ ĩsignis enituit salua¬
torẽ edidit a quo ĩ celo glo
patrocinari Desistit ꝵ BBea¬

Expanded text:
ac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo Domini Mater et perpetua Virgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo glorificata patrocinari desistit.
Abbreviated transcription (Latin):
ec solũ facultas deum
bñdicẽdi restitintur
sed de eo eciã uirtꝰ ꝓphetãdi
augetur. Excitati fama fã
õs uicini admiracõe ac metu
ꝑcellũtur. oĩzqz qui andiere
tircũ quaq aduẽtũ noui pro¬
phete corda p̾ꝑarãtur ꝵ Inter¬

Expanded text:
ec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur
Abbreviated transcription (Latin):
latere altaris esset se
licõe illic ei demũ cõdignã
facerent translacõez lo¬
consiliũ mẽte ꝯceptũ
illic accessissent et qualiter
id fieri deberet disponerent
aꝑꝑuit subito in pariete cie¬
ca uitream maxiãz ueluti
axcus in rotundo p̾rupta
ĩminens fixura
t uidelicet liquido am¬

Expanded text:
latere altaris esset seputione, illic ei demum condignam facerent translationem. Cconsilium mente conceptum, illic accessissent, et qualiter id fieri deberet, disponerent, apparuit subito in pariete circa vitream maximam veluti arcus in rotundo praerupta inminens criptura, ut videlicet liquido
Abbreviated transcription (Latin):
ut piã nitricẽ. Eratq ama¬
bilis oĩbz Diligẽs sac̃dotes ut
prẽs monachos ut frẽs. pau-¬
peres ut domesticos ꝑegrinos
ut filios quia ipã perẽgrina
pupillis subsidia uite mĩst̾¬

Expanded text:
 piam nutricem, eratque amabilis omnibus, diligens sacerdotes ut patres, monachos ut fratres, pauperes ut domesticos, peregrinos ut filios, quia et ipsa peregrina pupillis subsidia vite ministr
Abbreviated transcription (Latin):
post petrũ apliñ ã thiochenã
rexit eccãm. Qui ꝑ secucõe
traiam dãnatꝰ ad bestias
uĩctus mittitur. ubi p̾sente
traiano cirtũ sedẽte senatu
pilis plumbeis scapule erꝰ
sunt contuse
einde ungulis latera
eiꝰ dilamata et lapi¬
dib asperis efricata. Ie ust
expãse manꝰ eiꝰ et igni reple¬
te papirio oleo ĩfuso ẽt ĩcẽso
gas ciꝰ ꝑfusas posł bĩculis.
ferreis beata mẽbra illiꝰ astric¬
ta et pedes eiꝰ ĩ ima carteris
sigrio cõclusa ibi trib dieb
ac noctib panẽ nõ cõmedẽs
et aquã non bibes mansit
sedente traiano ꝓ tribunali
in ãphiteatro ꝯcurrẽte oĩ tur¬
gatus duob obictur leoni

Expanded text:
post Petrum apostolum Antiochenam rexit Ecclesiam: qui persecutione Trajani damnatus ad bestias Romam vinctus mittitur; ubi praesente Trajano cicumsedente senatu, pilis plombeis scapulae mum contusae, deinde ungulis latera ejus dilaniata, et lapidibus asperis confricata. Post expansae manus ejus et igni repletae papyro oleo infuso et insenso gas ejus perfusas, post vinculis ferreis beata membra illius astricta, et pedes ejus in ima carceris ligno conclusos, ubi tribus diebus ac noctibus panem non comedens et aquam non bibens mansit, sedente Trajano pro tribunali in amphitheatro, concurrente omni turgatus duobus objicitur leoni
Abbreviated transcription (Latin):
sẽd cũ edictũ esset a re¬
gibz ut ueteranoꝵ
filii ad miliciam scribe¬
rentur prodente pr̃e qui
feliab eiꝰ accib ĩuidebat
cũ esset ãnoꝵ quĩdecim
raptus et cathenatꝰ sacͣ¬
mentis militarib ⁊̃pli¬
catus uno tantũ seruo
comite contentꝰ. cui tñ
uersa uice doꝰ seruiebat
a deo ut pleru̾qz ei et cal¬
ciamenta ipse detrahẽt
et ipse detergeret cibũqz
mĩstraret. Triemnũ fere
ante baptisma in armis
fuit: integer tñ ab hiis
uiciis quibs illud hõmi
genus ĩplicari solet. Mul¬
ta illi circa cõmilitones
benignitas mira caritas
paciẽncia uero at hũĩlitas
ultra humanũ modum
Nam fragilitatẽ in eo lau¬
dare non est necesse qua
ita usus est ut iam ĩ illo
tẽpore non miles sed mo¬
nacħus putaretur ꝵ Dũ¬

Expanded text:
sed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calcet ipse detergeret; cibum upius ministraret. Triennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra humanum modum. Nam frugalitatem in eo laudare non est necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
quibz tineeo ip̃e custõdins¬
fatiscẽtes spũi seruire coge¬
bat stratuq fuo illo noblĩ
alicio recubans nec t̾ram
uidere iamdignatꝰ celo
mea a Sinite me ĩquit
celũ uidere ut spiritꝰ diri¬
gatur ad dum̃ nichil in
me reperiet inuics sed
sinus abrahe me suscipiet

Expanded text:
todiasfatiscentes spiritui servire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre jam dignatus, coelo VI. Sinite me, inquit, coelum videre, ut spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahae me suscipiet
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinꝰ sa¬
Barie pannoniarũ
opido orumds fuit sed
intra ytaliam ticimi
alitꝰ est parentib scd
scłi dignitatẽ nõ infi¬
mis gentilib tamen
pater eiꝰ miles primũ
post tribunus militum
fuit ip̃e armatã miliciã
in adolescencia secutꝰ ĩter
scalares alas sub rege cõ¬
stãtino deide sub iulia¬
no cesare militauit non
tamen sponte quia a pͥmis
fere ãnis diuinam poa z
seruitutẽ sacra illustris
pueri ĩspirauit ĩfancia
Nai cum esset annorũ
decem ĩuitis parentib
ad ecclesiam afugit seqz
cathecuminũ fieri postu¬
lauit. Mox mirũ ĩ modũ
totus in der opere quersa
cũ esset annoꝵ duodecĩ
heremũ concupiuit fecis¬
setq uotis satis si etatis
ĩfirmitas nõ obstitisset
Aninꝯ autẽ aut circa
monasteria aut cirta
ecclesiam semper ĩtent⁊
meditabatur adhuc in
etate puerili quod postea
deuotus impleuit .Hic
est martin ⁊ electꝰ dei põ¬
tifex cui doꝰ post apostolos
tantã grãm ꝯferre dig¬

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuiest Martinus, electus Dei pontifex, cui Dominus post apostolos tantam gratiam conferre dig
Abbreviated transcription (Latin):
uodã tẽpore cũ maqil
arma et simplicẽ milicie
uestitũ haberet media hye¬
me que solito asperior ĩ¬
horruerat. a deo ut ꝓleros¬
qz uis algoris extegueret
obiuũ habuit in porta
abianensiũ cĩtatis pau¬
perẽ midimi. Qui cũ pͥter¬
eu̾tes ut sui misererẽtur
oraret. oñsq miserũ p̾t̾i¬
rent ĩtellexit uir deo ꝑle
Quid tamen ageret nesci¬
claudẽ qua ĩdutꝰ erat
habebat: iai enĩ reliqͣ.
in opus file cõsũpserat.
Arrepto itaq ferro quo
accintus erat mẽdiam
diuidit partemqz eius
pauperi tribuit. reliqͣ
rursus induitur. Int̾ea
ex circũstantib xisere
nõ nulli: quia deformis
et truncatꝰ hĩtu uidere¬
tur. Multi tamẽ quib
erat mens samor alcuis
gemerere ꝙ nichil fĩle¬
fecissent. cũ utiqz plus
habentes uestire paupẽ
sine sui nuditate potuis¬
sent. Nocte igr̃ ĩsecuta
cũ se sopori Dedisset ui-¬
dit xp̃m clamidis sue
qua pauperẽ texerat ꝓte

Expanded text:
uodam tempore, cum arma et simplicem militiae vestitum haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret, obvium haberet, in porta Ambianensium civitatis, pauperem nudum, qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret, omnesque miserum praeterirent, intellexit vir Deo plenQuid tamen ageret, nescichlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil sifecissent; cum utique plus habentes, vestire pauperem sine sua nuditate potuissent. Nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, vidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte
Abbreviated transcription (Latin):
ã. Cũ repẽte uirib corpis
cepit destitui tuc̃ merõr
et luctus oĩum uoy plãgẽ¬
stor oues deseras. Euare¬
fre .aͬ. Scimꝰ quidẽte pr̃
desiderare xp̃z sed salua
sunt tibi premia tua nriꝰ
pocius miserere qͦs deseris

Expanded text:
ribus corporis cœpit destitui, tunc mœror & luctus omnium, vox plangenstor oues deseras. Scimus quidem te Pater desiderare Christum, sed salua sunt tibi præmia tua, nostri potius miserere quos deseris
Abbreviated transcription (Latin):
rinꝰ mater uero
euferna dicebatur Si qͣdẽ
genitor eiꝰ a deo nobilitate
pͥminebat tp̃ali ut ab ĩpe¬
ratore maxĩano ꝑsecuto¬
re scilicet xpĩanoꝵ atrocis¬
simo ad deuastãdos ꝓficisce¬
retur occidendos q xͥaͣnos

Expanded text:
rinus, mater vero Eufemia dicebatur. Siquidem genitor ejus adeo nobilitate preminebat temporali, ut ab imperatore Maximiano, persecutore silicet Christianorum adtrocissimo, ad devastandos profiteretur, occidendosque Chris
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset brsicinꝰ ad palnio
expaint et dũ uellz male
euadere exclãuit intalis
dicens ei. Noli ursicine
medice qui alios curare ⁊si¬
ensti te ipm̃n et̾ne mortis
iaculo uulnerare. et qui
per passionen mimai

Expanded text:
us Ursicinus ad Palmam, expavit: et dum vellet male evadere, exclamavit S. Vitalis dicens: Noli, noli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, te ipsum aeternae mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias
Abbreviated transcription (Latin):
dem eciam rex cũ egre¬
giis pollet morib petici¬
onib q iustis et serinçio dei
aptis assensũ prebe̾t ĩt̾pella¬
tus est a bone mẽorie leodobo¬
do prẽ monasterii scĩ amani
quod est saitũ prope menia
brbis aureliane ut moãst̾iũ
ordini monastico cõgruens
sibi liceret cõsti tuere ĩ agro
floriacensi. datis sibi ꝓ eodẽ
agro mutua uicissitudine
prediis que sibi a parentib
ire hereditario relicta possi-¬

Expanded text:
dem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque justis et servitio Dei aptis assensum praeberet, interpellatus est a bonae memoriae viro Leodebodo Patre monasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in mutua vicissitudine praediis quae sibi a parentibus jure haereditario relicta possi
Abbreviated transcription (Latin):
gitur utriusqz partib
iitue cõmutacões factest̾
mẽorato abbate dãte ꝯd̾ a ge-
proca uicissitudiẽ pro eo
agellũ quẽdam floriacũ
cõgnoĩatũ cũ appendiciis su¬
is nõ longe a lictore ligeris

Expanded text:
gitur ab utrisque partibus mutuae commutationes factae sunt, memorato abbate dante quod a genitproca vicissitudine pro eo agellum quemdam Floriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe a littore Ligeris
Abbreviated transcription (Latin):
unqz idem ager floriã¬
censis salicet regalis
tune fiscus erat. Quib au-¬
ditis rer libẽtissĩe eiꝰ p̾ab
ãnuit et defideriũ illiꝰ ꝯriod
diu dilatũ erat apleri adiũ¬

Expanded text:
ue idem ager Floriacensis scilicet regalis tunc fiscus erat. Quibus auditis rex libentissime ejus precibus annuit, et desiderium illius quod diu dilatione creverat compleri ju
Abbreviated transcription (Latin):
est ad eos Si me uera dilec¬
tione amatis dĩna iussa
adimplere cõtendite ihm̃
semper suspirate p̾cepta eiꝰ
uestris mẽtib figite
Suere mei amatores
et ego amate ĩcerte ꝯdicõis
uitam quotidie ãcipitẽ re-¬
tractare dei tremẽda iudiciã
iugiter formidate. Cetera

Expanded text:
erba, si me vicaria dilectione amatis; divina jussa adimplere contendite, Jesum semper suspirate, praecepta ejus vestris mentibus figite; si vere mei amatores et ego amate; incertae conditionis vitam quotidie ancipitem retractate, Dei tremenda judicia jugiter formidate, qua
Abbreviated transcription (Latin):
P hoc itaqz articulo
deprehensus dimiise ad hoc
caim niramẽto ꝯstringeret
crimis perfusus scapulis
ex plagis quas ãte indicem
sũmo studio sacre scripture

Expanded text:
 hoc articulo deprehensus; dum se ad hoc sub sacramento constringeret crimis perfusus liuentibus scapulis ex plagis quas ante tribunal o studio sanctam scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
rat iuder fabiamus
qui eos hortatꝰ ẽ ad
sacrificandũ et per decem
dies minis eos et blãdiciis
agens in nullo potuit
penitus ⁊mouere Tunc
fecit de his suggestionem
imperatorib. Qui nisserũt
es tercio torqueri ri¬
uc cũ milla ratione
tormẽtis cõpulsi cede¬
rent iussit eos in medio
mari precipites dari ĩmẽsis
itaq artati ponderib pela¬
qi fluctib dati sũt ut ĩ loco
mũdo ĩter aquas coronam
martiri celebrarẽt. Cet̾a de¬

Expanded text:
rat judex Fabianus, qui eos hortabatur ad sacrificandum, et per decem dies minis eos et blanditiis agens in nullo penitus potuit commovere. Tunc fecit de iis suggestionem imperatoribus, qui jusserunt eos usque tertio torqueri. Cumque nulla ratione tormentis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt. Insid
Abbreviated transcription (Latin):
ita merinsset felicit triũ¬
phare. Neq eĩ ꝑuipẽdẽda
sunt talis nirtus talisqz
triũphus haud enĩ uili¬
b arinis potuit p̾muniri.
qui a multis nõ potinit su-¬

Expanded text:
ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit su
Abbreviated transcription (Latin):
beata maria qͥs tibi
digne ualeat nua grãꝵ
et laudũ preconia ĩpẽdẽ
que singulari tuo assẽsu
mundõ fuccurist perdi¬
to Quas tibr laudes fra¬
gilitas humam gteneris
culpas nostras excusa
Ad mitte nostras preces
intra sacrariũ exaudici¬
onis et reporta nobis
antidotũ recõfiliacionis
Sit per te excusabile qd̾
per te ingeriniꝰ sit ĩpet¬
bile quod fida mẽte posc¬
mus accipe quod offeri¬
mus redona quod rocta¬
mus excusa quod timeꝵ
Sãcta maria succurre mi¬
serit nuia pusillamines
reforie flebiles ora pro
papulo ĩteruem pro clero

Expanded text:
tibi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta Maria, succurre miseris, juva pusillanimes, refove flebiles, ora pro populo, interveni pro cl
Abbreviated transcription (Latin):
sancta hodie mistice festa
sollẽntatis ex hibint que
anis singulis dum inse
natalib parentum
nobilitate fulgebat quem
dina pietas non solũ postꝙͣ
ecrperetur elegit ĩ tãtim
ut mõtanꝰ ꝯuidã mõach e
dũ leussimo sopore qͥescẽt
tercia fuisset ãmonicione
pulsatus ut matri sue bene¬
dicte celime ꝙ masculũ ꝯce¬
ptura esset uidica relacõe
pdiceret et nomen eiꝰ uel me¬
rita designaret ¶ maco¬
nod illico cõpleuit ĩpe¬
riiꝰ et fecudissiẽ gem¬
nũciauit . Illa uero sit fidei
credulitatis nõ apparunit
dubia ita suscepis ĩ ꝑtu
quẽ prescuierat in utero.
tinus edidit quod corde᷑

Expanded text:
 die mistice festa sollemni| tatis exhibuit . que annis singulis dum| in snatalebus parentum nobilitate fulgebat | Quem ina pietas non solum priusquam nciperetur elegit, in tantum ut Montanus quidam monachus, dum se levissimo sopore quiesceret, tertia fuisset admonitione pulsatus, uti et matri suae benedictae Caeliniae quod masculum conceptura esset veredica relatione praediceret et nomen eius vel mereta designaret. Quod illico implevit imperio et fecundissimae gennunciauit. Illa uero sicut fidei credolitatis| non apparuit dubia ita suscepit in parto quam| prescierat in utero mrotinus ededit| quod prius
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatus est Et dũ rome
per triẽmum in sacris lrĩs
studuisset tiñ apud pplõs
fauoris obtinint ut eorũ¬
cerdocio dignus haberetur u¬

Expanded text:
ordinatus, dum Rome per triennium in sacris litteris studuisset, tantum apud populos fauoris optinuit ut ex omcerdotio dignus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ fas est̾ crede̾
famulabãtur ãgeli et uni¬
uerse celoꝵ curie cõgratu-¬
labantur. Nec mirũ quia
honor maternus eius est
qui natus est ex ea quem
et adorat super se eleuatũ
cum pr̃e in sede maiestati sᷤ
domnin
Oni ergo beata dei ge¬
nitrio a filio suo dño nr̃o
didicit celos fabricare nõ
ãgelos creare nõ miratui¬
la deitatis ĩsigma opari
sed tm̃ huiliari ceterarũq
uirtutũ documẽta intra
hũilitatis custodiã agre

Expanded text:
quantum fas est credere, famulantur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus est ejus qui natus est ex ea, quem et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Dominon ergo beata Dei genitrix a filio suo Domino nostro didicit coelos fabricare, non angelos creare, non miracula deitatis insignia operari: sed tantum humiliari, caeteraque virtutum documenta, intra humilitatis custodiam aggre