comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod drerat auttur bocri aut moriposs&:
Denique dr̃ dr̃ in quĩdmeus quare medereliqͦis¬
ti: ut homoergoloquitur meos circũferens
m&us quodimpericulis positicadño deseri nospu¬
tamus : ut homo turbatur . ⁊ ithomofl& titho¬
mo crucifigitur : Sicenim & ccpostolus paulus
dixit quicexp̃i carnem crucifixerunt : & cclibia¬
postolus p&rus aitxpõpasso secundĩ car nem
caro igitur est pcessec. Dunitas autem mor¬
tis liberc passiom corpus. naturȩ humoenȩ
lege conces sit : Anuero mori diumitees p̃ocest
cumanima nom possit᷑ Nolite in quĩ dtimere
cos quicoapus possunt occidere animã autem
non pos sunt: Sier go ecnimec ocaidi nompotest
quomodo diuinitas potest u
lectumest dnm maciestatis cruci fixum es se. non
quasi mmcciestacte suac crucifixum putemus sed
quicidemdi. ⁊dem homo: per diuinitatemds
naturȩ. Idest humane atquediuinģe innaturce

Expanded text:
Deus eo quod Deus erat, aut turbari aut mori potuisset. Deus eo quod Deus erat, aut turbari aut mori potuisset. Denique, Deus, Deus, inquit, meus, quare me dereliquisti ? Ut homo 481 ergo loquitur, meos circumferens metus; quod in periculis positi, a Domino deseri nos putamus. Ut homo turbatur, ut homo flet, ut homo crucifigitur. 57. Sic enim et apostolus Paulus dixit: Quia Christi carnem crucifixerunt . Et alibi apostolus Petrus ait: Christo passo secundum carnem . Caro igitur est passa, divinitas autem mortis libera: passioni corpus naturae humanae lege concessit; an vero mori divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui corpus possunt occidere, animam autem non possunt . Si ergo anima occidi non potest, quomodo divinitas potest? lectum est, Dominum majestatis crucifixum esse, non quasi in majestate sua crucifixum putemus : sed quia idem Deus, idem homo, per divinitatem Deus, naturae, id est, humanae atque divinae, in natura
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo prome & in medoluit qui prose nihilhabu¬
it quoddoler& : Dolcsigitur dnẽ ihũ nontuco
sed meccuulnera . noptuam mortem sed nostrã
infirmitatem sicut ait proph&ae quicprono¬
bns dol& : Et nos dñe aestimccuimus tees seindolo¬
rib: cumtu non prote sed promedoleres & quid
mirũ si pro omnib doluit qui prouno fleuit mi¬
rũ quidsimoriturus proomnib tediat quilaza¬
ruꝰ resuscitaturus in lcccrimat : uerum &ibi piae
sororis lacrimis commoueur quiamentem hu¬
manã tangebant : & hic alto operatur effectu
ut sicut morscius mor temabstu.lit. Liuor eius
ulcera nostra curauit Ita &iam merorem nos¬
trum meror eius coboler& : ut homo ergo du¬
bitat ut homo turbatur : Nontur batur ut iur¬
tus non turbatur eius diuinitas sed nurbatur
animac turbatur secundum humanȩ frecgi¬
litatis cadsumptionem: et ideo qui ce sus cepit a¬
nimac suscepit & ccnimȩ pas siones : Nonenim

Expanded text:
Ergo pro me et in me doluit, qui pro se nihil habuErgo pro me et in me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret. 54. Doles igitur, Domine Jesu, non tua, sed mea vulnera: non tuam mortem, sed nostram infirmitatem, sicut ait propheta: Quia pro nobis dolet : et nos, Domine, aestimavimus te esse in doloribus; cum tu non pro te, sed pro me doleres. 55. Et quid mirum si pro omnibus doluit, qui pro uno flevit? Quid mirum, si moriturus pro omnibus taedeat, qui Lazarum resuscitaturus illacrymat? Verum et ibi piae sororis lacrymis commovetur, quia mente humana tangebatur: et hic alto operatur affectu; ut sicut mors ejus mortem abstulit, livor ejus ulcera nostra sanavit: ita etiam moerorem nostrum moeror ejus aboleret. 56. Ut homo ergo dubitat, ut homo turbatur. Non turbatur ejus virtus, non turbatur ejus divinitas: sed turbatur anima: turbatur secundum humanae fragilitatis assumptionem. Et ideo quia suscepit animam, suscepit et animae passiones; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
re: pespondit xps uolo & statim secutus effec¬
tus est sanitatis: udes quiccfilius arbiter suae¬
uoluntatis est & xp̃ĩ uoluntaes eacdem quȩ pater¬
naest quã quam cum dixerit Omniacquȩpat̃
hab& meccsunt. Sine dubio quianihil excipitir
quam pater hab& eadem hab& & filius uolun¬
do enim uoluntatis series operationis effec¬
tus est gedalia uoluntas hominis alicedi: De¬
nique ut scias uitam inuolunta teesse hommis
quia mostemtimemus. Passionem autemixpi
inuolim tatediuina ut paterour pronobis
Cum p&rus dnm uell& a passione reuocare:
dp̃s ait Nonsapis quȩ disunt sedquȩ sunt ho¬
minuꝰ guscepiter gouoluntatem mecõ susce¬
pit tristitiam meam confidenter tristitiam
nomino quia crucẽ prȩdico: Mea est uoluntas
quã suamdixit. quiccuthomo suscepit tristiticem
meccꝰ ut homo locutus est . Ideo ait non sicut ego
uolo sed sicut tuuis: Meccest tristiticc quam meo
suscepit affectu: Nemoenim moriturus exultat:
Mihi compatitur: mihi tristis est mihidolo:

Expanded text:
 effectus sanitatis. Vides quia Filius suae arbiter voluntatis est, et Christi voluntas eadem quae paterna est? Quamquam cum dixerit: Omnia quae Pater habet, mea sunt : sine dubio quia nihil excipitur, quam Pater habet, eamdem habet et Filius volunDeo enim voluntatis series operationis effectus est. Sed alia voluntas hominis, alia Dei. Denique ut scias vitam in voluntate esse hominis; quia mortem timemus: passionem autem Christi in voluntate divina; ut pateretur pro nobis: cum Petrus eum vellet a passione revocare, Dominus ait: Non sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . 53. Suscepit ergo voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas, quam suam dixit; quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est; et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Mea est tristitia, quam meo suscepit affectu: nemo enim moriturus exsultat. Mihi compatitur, mihi tristis est, mihi dolet.
Abbreviated transcription (Latin):
mat Indĩ alitem sapientia noncadit ut institutac
it alterius disciplinis cum ipsa disciplincrum
omnium tradiderit institutum: Quam bene
autem̃ posuit apostolus. quod sine dño proomini¬
b gustauerit mortem. nediuinitatis illam pas¬
sionem putaremus suis senoncarnis ergosi
non inuenerunt quem codmodum possentpro

Expanded text:
mat: in Dei autem sapientiam non cadit, ut instituta mat: in Dei autem sapientiam non cadit, ut instituta sit alterius disciplinis; cum ipsa disciplinarum omnium tradiderit institutum. Quam bene autem posuit Apostolus: Ut sine Deo pro omnibus gustaret mortem ; ne divinitatis illam passionem putaremus fuisse, non carnis! 66. Ergo si non invenerunt quemadmodum possent pro
Abbreviated transcription (Latin):
sionem morais. Cloria & honore coronctu.
atsinednõ proom̃nib: gustar& mortemꝰ : Non
solumer gocpatre. sed &ia abangelis minor
filius di factusest et si hocadprȩiudicium trac¬
his Num ergo filius in naturadiminor est quã
suicengeli quieiseruiunt & ministrant. Itcdum
minorem uultisaodserere. impi&atem incur¬
ritis. ut angelorum naturam difilio prȩferc¬
tis Sed nonest seruus. super dnm suum Deniq
& incarne constituto angeliministrabant ut
nihileiagnoscas ꝑnaturã corporis inminutum
Nequeenim dĩ siupati potuit decrimentum cum
d quod adsumpsit ex uirgine . Necaccessio diuinȩ
necdiminutio potestatis sit Nonester gosecun¬
dum diuinitatem minor quiplenitudinẽ hab& di¬
uinitatis & gloriae : Minor enim &minor. in hisquȩ
orpora lic sunt distingui solent : autstatumaior
uit plenitudine . ÷ autceste aate uacant enim¬
stac Ubidediuinis tractatus inducitur: Maior
&iam uulgo dicisol& quialiquem instituit & infor¬

Expanded text:
loria et honore coronatum; ut sine Deo pro omnibus gustaret mortem . 64. Non solum ergo Patre, sed etiam angelis minor Filius Dei factus est. Et si hoc ad praejudicium trabis; num ergo Filius in natura Dei minor est, quam sui angeli qui ei serviunt et ministrant ? Ita dum minorem vultis asserere, impietatem incurritis; ut angelorum naturam Dei Filio praeferatis. Sed non est servus supra Dominum suum . Denique et in carne constituto angeli ministrabant; ut nihil eum agnoscas per naturam corporis imminutum; neque enim Deus sui pati potuit detrimentum, cum id quod assumpsit ex Virgine, nec accessio divinae nec diminutio potestatis sit. 65. Non est ergo secundum divinitatem minor, qui plenitudinem habet divinitatis et gloriae. Major enim et minor in iis quae corporalia sunt, distingui solent: aut statu major, aut plenitudine, aut certe aetate. Vacant ista, ubi de divinis tractatus inducitur. Major enim vulgo dici solet, qui aliquem instituit et infor
Abbreviated transcription (Latin):
re noluerit : Cum autem filius quos uellit ui¬
uific& & operatio una sit Uides quicc non so¬
lum filius uoluntatem patris sed &iam pates
filifaciat uoluntatem: Quid est autem uiui fico¬
renisiper filipas sionẽm. Passio autem xp
uo luntasest patris: quo sergo filius uiuisicat ꝑ
patris uiuisicat uoluntatem unccigitur estgo¬
luntas: Quȩ autem uoluntes patris pisiutuenife

Expanded text:
re noluerit. Cum autem Filius quos velit vire noluerit. Cum autem Filius quos velit vivificet, et operatio una sit; vides quia non solum Filius voluntatem Patris, sed etiam Pater Filii faciat voluntatem? Quid est autem vivificare, nisi per Filii passionem? Passio autem Christi voluntas est Patris. Quos ergo Filius vivificat, per Patris vivificat voluntatem. Una igitur est voluntas. 51. Quae autem voluntas Patri
Abbreviated transcription (Latin):
quod sibi nonlic& ccpostolus quo quedicit: quia om¬
niaoperatur unus atqueidem sps diuidens singu¬
lis proutuult Prout uult inquĩdhoc est proli¬
bere uoluntatis arbitrio non proneces sitatis ob¬
sequio: Et diuidit sp̃s non mediocricc sed quȩ dr̃
consueuit operarigratiã curationũ &operationem
uistutum Ergodiudit sps proutuult filiusdi nꝰ
liberat quem uult. Sedaudi&icc̃ ipsum a gereqod
uult: Dixitenim ut faciam uoluntatem tuam ds̃me¬
uenireccdte super coquam: P&ru tredidit qui
ccsixp̃s iubeat naturaepossit conditio mutari
uthumanis sesubiciat unda uestigiis & discre¬
pantium naturarum possit conuenire con¬
Et arrius contradicit: Quidest tamen quod
pater uellit & filius nollit aut filius uellit &
pater nollit : Pacter quos uult uiuificat & fili¬
us quos uult uiuificat sicut scriptum est: Dic
nunc quos uiuisi cauerit filius & pater uiuifica¬

Expanded text:
quod sibi non licet? 48. Apostolus quoque dicit quia omquod sibi non licet? 48. Apostolus quoque dicit quia omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Prout vult, inquit, hoc est, pro liberae voluntatis arbitrio, non pro necessitatis obsequio. Et dividit Spiritus non mediocria; sed quae Deus consuevit operari, gratiam curationum, et operationem virtutum. Ergo dividit Spiritus prout vult, Filius Dei non liberat, quem vult? Sed audi etiam ipsum agere quod vult. Dixit enim: Ut faciam voluntatem tuam, Deus mevenire ad te super aquas . Petrus credidit quia si Christus jubeat, naturae possit conditio mutari; ut humanis se subjiciat unda vestigiis, et discrepantium naturarum possit convenire conet Arius contradicit? 50. Quid est tamen quod Patre velit, Filius nolit: aut Filius velit et Patre nolit? Pater quos vult, vivificat; et Filius quos vult, vivificat, sicut scriptum est . Dic nunc quos vivificaverit Filius, et Pater vivifica
Abbreviated transcription (Latin):
utique similiter sit xpi uelle quod pater uult cu¬
ius similiter est sacere quod pater facit: quoloco
&iam illacuestrec questio conticsscit quã sol&is
obicere quiadixitdñs non sicut egouolo sed si¬
cut tuuis: & alibi: Adhocdescendi decȩlononut
faciam uolunt᷑atem meam sed uoluntatem
eius quimemisit: Ergo ut quasi intes positis
pleniores exi positiones paulisper indutuscur
dixerit sipos sibileest uoluntatis interimli¬
bered nm fu is se doceamus: Intantum proces¬
sistis impieaꝰ tis ut neg&is quod filius di libere
uoluntatisit : Ad ceste sol&is &iam scõspiũ de¬
rogare & negecre non potestis scriptum es se
spr̃ abiuult spirat: ubiuult in quĩd nonubiiu¬
beur : Ergo si sps ubiuult spirat filius quodiult
noncogit᷑ & certe idem difilius ineuangelio suodi¬
cit ubiuellit spirandi supp&ere spũ facultate m:
Num quidergo superiorem fat&ur quia illilic&

Expanded text:
utique similiter, sit Christi velle, quod Pater vult: cuutique similiter, sit Christi velle, quod Pater vult: cujus similiter est facere, quod Pater facit. 46. Quo loco etiam illa vestra quaestio conticescit, quam soletis objicere, quia dixit Dominus: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis; et alibi: Ad hoc descendi de coelo, non ut facium voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit plenioris expositionis paulisper induciis, cur dixerit: Si possibile est, voluntatis interim liberae Dominum fuisse doceamus. In tantum processistis impietatis, ut negetis quod Filius Dei liberae voluntatis sit! At certe soletis etiam sancto Spiritui derogare, et negare non potestis scriptum esse: Spiritus ubi vult, spirat . Ubi vult, inquit, non ubi jubetur. Ergo si Spiritus ubi vult, spirat, Filius quod vult, non agit? Et certe idem Dei Filius in Evangelio suo dicit, ubi velit spirandi suppetere Spiritui facultatem. Numquid ergo superiorem fatetur; quia illi licet,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut aliquid impos sibile docum scriptum sit in¬
pos sibile enim tibi mhilest᷑: Dequo autem dubi¬
tat desean depatre. Deeo utique cuidicit trans¬
sese dubitat hominis affectu er goprophea
nonputat celiquid impos sibile dõ proph&ce
non dubitat & filiũ dubitare tucredis Num
intra homines constitues dm̃ & dubitat depa¬
tredr & demorte formidat᷑ Tim&ergo
& plenum utrum querationis quod & illequi
est inferior nontim& &illequi superior est
gerit tinientis affectum: Illcenim quasi
homo ummor tis ignorat. Iste quasids̃ incor¬
pore constitutus fragilitatem carnis expo¬
nit Vt eorum qui sacramentum incarnatio¬
nis abiurant excluder&ur impioa es: deniq
& hȩc dixit & manicheus non credidit ualen¬
tinus negauit. Marchion fantas mec iudicauit :
eousqueautem hominem quem inueritactecor¬
poris demonstreebat aquabat affectb ut dicer&
Sed tamen non sicut ego uolo sed sicut tuuis cum

Expanded text:
Aut aliquid impossibile Deo, cum scriptum sit: ImAut aliquid impossibile Deo, cum scriptum sit: Impossibile enim tibi nihil est ? 43. De quo autem dubitat? de se, an de Patre? De eo utique qui dicit: Transfer: et dubitat hominis affectu. Ergo propheta non putat aliquid impossibile Deo. Propheta non dubitat, et Filium dubitare tu credis? Num infra homines constituis Deum? Et dubitat de Patre Deus, et de morte formidat? Timet ergo plenum utrumque rationis; quod et ille qui est inferior, non timet: et ille qui superior est, gerit timentis affectum: ille enim quasi homo vim mortis ignorat, iste quasi Deus in corpore constitutus fragilitatem carnis exponit; ut eorum qui sacramentum Incarnationis abjurant, excluderetur impietas. Denique et haec dixit, et Manichaeus non credidit, Valentinus negavit, Marcion phantasma judicavit. 45. Eousque autem hominem quem veritate corporis demonstrabat, aequabat affectu, ut diceret: Sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis ; cum
Abbreviated transcription (Latin):
trem solum & ipsed exp̃o ds ƿater asserat ꝑpro¬
ph&am . Posuicediutorium super potentem:
Nonergopater solus potens sed potens &icemdi
filius : inpatreenim laudatur filius: certeosten¬
dat aliquis quid sit quod nompossit difilius:
Quis ei adiutor cumcȩlum secer& fuit quis cod¬
uitor cum conder& mundum autqui incons¬
titutionem cngelorum & dominationum
cediutore noneguit eguit ut hominem libe¬
rar& scriptum est in quiunt: pater si pos sibi¬
leest trans fera meccdicẽ hunc &i deosiom¬
ni potens est quomodo depos sibilitate ambgi
Ergo quiccomnipotentem probaui. Probocui
do & inquec forma loquatur aduerae hominis
substantiam gerit. hominis cessum sit affectũ:
denique supra habes quia progres sus pusillũ
procidit infaciem suam orans &dicens pater
go qua sicdr sed quecsi homo loquitur: Dsenm
pos sibile aliquid aut inpossibile nesciebat

Expanded text:
trem solum: et ipse de Christo Deus Pater asserat per Protrem solum: et ipse de Christo Deus Pater asserat per Prophetam: Posui adjutorium super potentem . Non ergo Pater solus potens, sed potens etiam Deus Filius; in Patre enim laudatur et Filius. 40. Certe ostendat aliquis quid sit, quod non possit Dei Filius: quis ei adjutor cum coelum faceret, fuit: quis adjutor cum conderet mundum? An qui in constitutione Angelorum et Dominationum adjutore non eguit, eguit ut hominem liberaret? 41. Scriptum est, inquiunt: Pater meus, si possibile est, transfer a me calicem hunc . Et ideo omnipotens est, quomodo de possibilitate 478 ambigit? Ergo quia omnipotentem probavi, probavi do, et in qua forma loquatur, adverte. Hominis substantiam gessit, hominis assumpsit affectum. Denique supra habes quia progressus pusillum procidit in faciem suam, orans et dicens: Pater, go quasi Deus, sed quasi homo loquitur; Deus enim possibile aliquid aut impossibile nesciebat?
Abbreviated transcription (Latin):
supergentes quae depredauerunt uos qum quitan¬
git uos qua si qui tangit pupillac oculieius : Quia ee¬
ce ego inicio manum meam supereos quide prȩ
quidicit dnisest omnipotens. quimisit dnsestõ¬
nipotens : Ergo & pcctris & sili omni potentia sed
tamen dr unus omni potens quia unitaes potestec¬
tis est: atque ut scices imperator augustexpmesse
qui locutus est & inproph&is & ineuangelio tam qͥa
in prȩdestincctione eucengeli per eraiam dicit: Ipse
quilo quebar cadsum. Hocest cedsum ineuangelio.
quilo quebeer in lege : Dem decclibi : Omniccquae
pater hacb& mecc sunt: qu& sunt omnicẽ. Nonuti¬
iestatem diuinitatem que na scendo possedit:
Ergo eum quiomnia hab& quȩ pater hacba
scriptumestenim. Omnicquȩ pater hab& mea
sunt omini potentemerse dubitare nonpos su
mus: necuereor nequia scriptumest dedo: fea¬
tus et solus potens. ab eo difilius separ&ur cum
scripture dm̃ solum potentem dixerit nom pa¬

Expanded text:
super gentes, quae 477 depraedaverunt vos; quoniam qui tangit vos, quasi qui tangit pupillam oculi ejus. Quia ecce ego injicio manum meam super eos, qui depraqui dicit: Dominus est omnipotens: et qui misit, Dominus est omnipotens. Ergo et Patris et Filii omnipotentia: sed tamen Deus unus omnipotens; quia unitas potestatis est. 37. Atque ut scias, Imperator auguste, Christum esse, qui locutus est et in propheta et in Evangelio, tamquam in praedestinatione Evangelii per Esaiam dicit: Ipse qui loquebar, adsum , hoc est: Adsum in Evangelio, qui loquebar in Lege. 38. Deinde alibi: Omnia quae Pater habet, mea sunt . Quae sunt omnia? Non utijestatem, divinitatem, quae nascendo possedit. Ergo eum qui omnia habet, quae Pater habet scriptum est enim: Omnia quae Pater habet, mea sunt , omnipotentem esse  Nec vereor ne quia scriptum est de Deo: Beatus et solus potens , ab eo Dei Filius separetur; cum Scriptura Deum solum potentem dixerit, non Pa
Abbreviated transcription (Latin):
es sescĩ sp̃s euangelistac significat. Ut & cumui
magnac &iam scs lucces discendisse memora¬
putes cadsensibilic & corporalia hoc esse uer¬
tendum: accipe quia sic discendit & sps quem¬
cedmodum descensurus est xp̃s: Nam& ipse
cumuir tute discendit sicuthabes : Et uidebun
filium hominis uenientem in nubibꝰ: cȩlimiuir

Expanded text:
 sanctum evangelista significat, ut et cum vi magna eum sanctus Lucas descendisse memoraputes ad sensibilia et corporalia hoc esse vertendum, accipe quia sic descendit et Spiritus, quemadmodum descensurus est Christus. Nam et ipse cum virtute descendet, sicut habes: Videbunt Filium hominis venientem i
Abbreviated transcription (Latin):
enim sp̃s uirtus est : Quicclegisti sps consiluad¬
que uirtutis: et sicut filius magni consiluange¬
lus: ⁊ta&iam sps consiliest : ut unum scias pa
incertis aliquibus sed prȩcognitis & statutis:
Arbitrum autem diuini consilii spin&iam
in decognosee nancum supra docuerimus
mum autem dies se consilium legerimus si¬
cuthabes pharis ȩiautem consilium dispre¬
uerunt : non baptizati ab eo: Liquido clar&
cum sine spũ baptis macesse non possit: Sine
spũ quoque nonesse consilium di : et ut scia¬
mus plenius uistutem es se spmꝰ scire debe¬
mus ipsumesse promissum quando dixit
sdñs. Effundam despũmeo super omnemcar¬
nem : Illeenim qui promis sus est nobis ipse
est uirtus sicut &iam in euan gelio idem di
filids dedarauit dicens: Et ego promis¬
scc patris mei iuos : Uos autem sed &ẽ m
ciuitate quo adusquẽ impleamini uir¬

Expanded text:
iritus virtus est, quia legisti: Spiritum consilii atque virtutis . Et sicut Filius magni consilii Angelus, ita etiam Spiritus consilii est, ut unum scias Patincertis aliquibus, sed praecognitis et statutis. 21. Arbitrum autem divini consilii Spiritum, etiam inde cognosce. Nam cum supra docuerimus mum autem Dei esse consilium legerimus sicut habes: Pharisaei autem consilium Dei spreverunt in se, non baptizati ab eo ; liquido claret, cum sine Spiritu baptisma esse non possit, sine Spiritu quoque non esse consilium Dei. 22. Et ut sciamus plenius virtutem esse Spiritum, scire debemus ipsum esse promissum, quando dixit Dominus: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem . Ille ergo qui promissus est nobis, ipse est virtus; sicut etiam in Evangelio idem Dei Filius declaravit dicens: Et ego mitto promissa Patris mei in vos, vos autem sedete in civitate, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cundum spm̃ natus est : quiergo secundum spin
nascitur secundum dm̃ nascitur : Renascimnur
autem quando in interiore renouamur affec¬
tu & exterioris hominis ueustatẽ deponimus :
&ideo iterum a postolus : Renouamini autem sp¬
imentis uestrȩ & induite nouũ hominem qui
secundum dm̃ creatus est inueritate & ĩustitia &

Expanded text:
cundum Spiritum natus est. Qui ergo secundum Spiritum cundum Spiritum natus est. Qui ergo secundum Spiritum nascitur, secundum Deum nascitur. Renascimur autem, quando in interiore renovamur affectu, et exterioris hominis vetustatem deponimus. Et ideo ait iterum Apostolus: Renovamini autem Spiritu mentis vestrae, et induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est in veritate, et justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
Clccr&igitur spiritalis quoque generationis
mur ut filidisimus : ergocum illenos in reg¬
num suũ peradoptionẽ sacrȩgenerationis
ad sumpserit . nosei quod suumest denegamus:
Illenos supernȩ generationis facit heredes: Nos
hereditatẽ uindicamus refutamus auctorem sed
non potest manere benesicium cumauctor ex¬
duditur: Nec auctor sinemunere : Nec mun¬
sine auctore : Munus suindicas gratiae. crede
potentiam: Sirefutas potentiam gratiam nere¬
quiras quixpm̃ negauit statim negauit & nomen:
Nam si auctor uilis. quomodo done preciosac cur
nostris ipsis munerib: inuidemur : speminminu¬
imus : Dignitatem repudiamus. consolatorem
negamus sed illũ negare non possumus sed absit:
ut negemus quod maximum est:: Ct̃i apostolur
dicat. Uos autẽ fratres secundum isaac promissi¬
onis filiestis sed sicut tunc qui secundũ carnem na¬
tus per sequebatur cum qui secundum spin. Ite¬
rum utique subauditur de superioribus. quia se¬

Expanded text:
Claret igitur spiritalis quoque generationis mur, ut filii Dei simus. Ergo cum ille nos in regnum suum per adoptionem sacrae regenerationis assumpserit, nos ei quod suum est, denegamus? Ille nos supernae regenerationis fecit haeredes, nos haereditatem vindicamus, refutamus auctorem? Sed non potest manere beneficium, cum auctor excluditur; nec auctor sine munere, nec sine auctore munus. Si vindicas gratiam, crede potentiam: si refutas potentiam, gratiam ne requiras. Qui Spiritum negavit, statim negavit et donum. Nam si auctor vilis, quomodo dona pretiosa? Cur nostris ipsi muneribus invidemus, spem imminuimus, dignitatem repudiamus, consolatorem negamus? 65. Sed illum negare non possumus. Absit enim ut negemus quod maximum est, cum Apostolus dicat: Vos autem, fratres, secundum Isaac promissionis filii estis: sed sicut tunc qui secundum carnem natus est, persequebatur eum qui secundum Spiritum . Iterum utique subauditur de superioribus, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
& spr &illudomne mysterium secundum quod
& sp̃r sc̃s accipe quia creauit & filius diꝰ Dicente
salomone scepientia fecit sibi domum ergosps̃
do essepoterat crecturc̃ De generalitate
autem suprac ostendimus quia secundum car¬
nem crecctor est noster sprstr in homine ex¬
teriore. Nunc ostendimus quiaccreator est
noster &iam secundum gratiȩ sacramentum
Et si cut creat pater Itacreat & filius. Itacre
do numest non exoperibus nequis glori&ur:
Ipsius enim sumus factura crecti inxpo.
sp̃r scr:ergo creat pater moperibus bonis
creat & filiur quiascriptum est qu dqu d
exspũ secundum gratiam nobis renasti dñrip¬
se testatur dicens: Quod natum est excarneca¬
roest quicode carne natũest & quod natum est

Expanded text:
et Spiritus illud omne mysterium, secundum quod et Spiritus illud omne mysterium, secundum quod et Spiritus: accipe quia creavit et Filius Dei, dicente Salomone: Sapientia fecit sibi domum . Ergo Spdo esse potest creatura? 61. De generalitate autem supra ostendimus quia secundum carnem creator est noster Spiritus sanctus in homine exteriore: nunc ostendamus quia creator est noster, etiam secundum gratiae sacramentum. Et sicut creat Pater, ita creat et Filius, ita credonum est, non ex operibus, ne quis glorietur; ipsius enim sumus factura, creati in  Ergo creat Pater in operibus bonis: creat et Filius; quia scriptum est: Quotquot ex Spiritu secundum gratiam nos renasci Dominus ipse testatur, dicens: Quod natum est ex carne, caro est; quia de carne natum est: et quod natum est
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ad nuntiauit enim inbaptis matedicens. Tuq
filiusmeus dilectur in quobenecomplacui do
nuntiauit in monte dicens hicest filius meus
dilectus ipsum audite: Ad nuntiauit in passion
Cum sol recessit . maria terrȩque tremuerun
adnunti auit inaenturione quiait. ueredis
lius erat iste. Totumigitur hunc locum ad
simplicem intellectum istiur flactus quiuiue¬
do auritur. aut admisterium dominicicorpo¬
ris referre debemus quam si hiccreatum d
declarare potuiss& sicut defiliodi frequen¬
ter legimus. quia secundum carnem & facu
est & crecctus: Cuiustamen maiestatem meo
ipso quod carnem pronobis suscepit conside¬
rare nos conuenit ut diuinam potentiam in
ipsa corporis adsumptione uideccmus s.¬
enim sicut legimus qui a creauit pater dom
nicȩ incarnationis sacramentum Creauit&
tumest dñs creccuitme : et alibi misitdĩ filium
suum factũ exmuliere factum sublege. Creauit

Expanded text:
; annuntiavit enim in baptismate, dicens: Tu es ; annuntiavit enim in baptismate, dicens: Tu es Filius meus dilectissimus, in quo bene complacui . Annuntiavit in monte, dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite . Annuntiavit in passione, cum sol recessit, maria terraeque tremuerunt. Annuntiavit in centurione, qui ait: Vere Dei Filius erat iste . 58. Totum igitur hunc locum aut ad simplicem intellectum istius flatus qui vivendo hauritur, aut ad mysterium Dominici corporis referre debemus, nam si hic creatum ddeclarare potuisset, sicut de Filio Dei frequenter legimus quia secundum carnem et factus est et creatus . 59. Cujus tamen majestatem in eo ipso quod carnem pro nobis suscepit, considerare nos convenit; ut divinam potentiam in ipsa corporis assumptione videamusenim sicut legimus quia creavit Pater Dominicae incarnationis sacramentum, creavit tum est: Dominus creavit me ; et alibi: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege . Creavit
Abbreviated transcription (Latin):
honorificabo iudȩi dicebant thonitruũ factu illi
Nam lic& gratiam ueritatis aurire non possentta¬
men confitebantur inuiti&ignari mi. sttrium lo¬
quebantur . eo quod mcognum patris defilio testi¬
monium resultabat In iob quoque libro scriptu¬
radicit Firmamentum quoque thonitrui sui.
quis scit quando faci& Vtique si ad hȩc commo¬
tionum cęlestiũ thonitrucper tinerent. non fu¬
turac eorum firmamente. sed facta dixis s&
ergo thonitrua ad sermones dñi r&tulit. quorũ
inomnem terram exiit sonus sps autem hoclo¬
co animã quam sus cepit rationabilem adque
perfectam intellegͥinus. quiascriptura freqen¬
ter & cenimã hominis sp̃s uocabulo designauit.
sicut habes. Quicc creat sp̃m hominis in ipsovp
de& dñs animam suam spm̃ appellatione signifi¬
cans ait. Inima nustuas commendo spm̃ meum
Et ut scires quia ihu̾dnĩ discessionẽ memora¬
uit addidit quod nuntiar& inter hominesxpͥmsuũ

Expanded text:
honorificabo ; Judaei dicebant: Tonitruum factum est illi honorificabo ; Judaei dicebant: Tonitruum factum est illi . Nam licet gratiam veritatis haurire non possent, tamen confitebantur inviti, et ignari mysterium loquebantur; eo quod magnum Patris de Filio testimonium resultabat. In Job quoque libro Scriptura dicit: Firmamentum quoque tonitrui sui quis scit quando faciet ? Utique si ad haec commotionum coelestium tonitrua pertinerent, non futura eorum firmamenta, sed facta dixisset. 56. Ergo tonitrua ad sermones Domini retulit, quorum in omnem terram exivit sonus: spiritum autem hoc loco animam, quam suscepit rationabilem atque perfectam, intelligimus; quia Scriptura frequenter et animam hominis 645 spiritus vocabulo designat, sicut habes: Qui creat spiritum hominis in ipso . Unde et Dominus animam suam spiritus appellatione significans ait: In manus tuas commendo spiritumEt ut scires quia de Jesu Domini descensione memoravit, addidit quod nuntiaret in homines Christum suum
Abbreviated transcription (Latin):
go simorinon potest. causam non hab& Cur
sepius sit creandus. a itqualiter putant illud
qui prolatiuũ uerbũ putant in patrẽ redire ꝓ¬
latiuum spm indmꝰ refundi. Vtuniurrefusio sit
& quȩdam uicissitudo inuarias formas sȩpe
nect potestatis Siquis tamen proph&icumdio¬
tum ideo diriuandum putat ad inter pr&ati
mysteriac dictum. facilius diriuabit: Nam si
temou& quiaspm dixit. et ideo hoc non puta
diriuam dum adm̃isteriũ ad sumptionis hu¬
manȩ. per sequere scripturas. & inuenies opt¬
me congruedexpo dequobeneconuenit aesti¬
mari quicc firmauit thonitruac aduentusuo
Vimuidelic& & sonum caelestium scripturani
quarum uelut quȩdam thonitrua Mentis
nostrȩ redduntur ad tonitae. ut timer edisc¬
mus & reuerentiã caelestib: deferamus ora¬
culis Denique in euangelio fratrerdm̃. filis
thonitrui dicebantur Et cum uox patris fac¬
taess& dicentis ad filium & honorificaui & iterum

Expanded text:
go si mori non potest, causam non habet cur go si mori non potest, causam non habet cur saepius sit creandus. 53. At qui aliter putant, in illud qui prolativum Verbum putant in Patrem redire, prolativum Spiritum in Deum refundi; ut unius refusio sit, et quaedam vicissitudo in varias formas se saeneat potestatis. 54. Si quis tamen propheticum dictum ideo derivandum putat ad interpretatiomysterium dictum facilius derivabit. Nam si te movet quia spiritum dixit, et ideo non hoc putas derivandum ad mysterium assumptionis humanae; prosequere Scripturas, et invenies optime congruere de Christo, de quo bene convenit aestimari quia firmavit tonitrua adventu suo, vim videlicet et sonum coelestium Scripturarum, quarum velut quodam tonitruo mentes nostrae redduntur attonitae, ut timere discamus, et reverentiam coelestibus deferamus oraculis. 55. Denique in Evangelio fratres Domini filii tonitrui dicebantur; et cum vox Patris facta esset dicentis ad Filium: Et honorificavi, et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
creatur. sicut flabra uentorum Denique ipss
sapientia secundum suscepti locuta corporissa¬
cramentũait Dps creauitine Quamuis uen¬
tura proph&ccr& tamen quia prȩdestinatus
erat dñi saluatoris aduentur: Non dixiter¬
at me sed creauit me. Nefrequenter sed se¬
mel crederent exuirginemaria ihũcorpi
esse generandum ex hocigitur quodut cottidi¬
anam operationem dĩ inthonitruũ firmamen¬
to & inspiritus creatione proph&ã delarauit
Intellegere nesasesse uit despũscõ taleccliqid
aestimemus. quemipsi impii ante sȩculanega
nere piccassertione testamur Neque enim qui
ante mundũ superferebatur superaquas. potest
tione generentur absit ut sequis quã taliimpi¬
&ate contamin&: utdicat freques crecri autũ¬
quam creari spm̃ scm̃ Curenim frequenter crea¬
riuideatur non intellego nisi sorte & moricum
credant frequenter. & frequenter recrear i
sedquem ad modum moripotest sp̃s uitae ͤ er¬

Expanded text:
creatur, sicut flabra ventorum. Denique ipsa creatur, sicut flabra ventorum. Denique ipsa Sapientia secundum suscepti locuta corporis sacramentum, ait: Dominus creavit me . Quamvis ventura prophetaret, tamen quia praedestinatus erat Domini Salvatoris adventus; 644 non dixit, creat me, sed creavit, ne frequenter, sed semel crederent ex virgine Maria Jesu corpus esse generandum. 52. Et hoc igitur quod velut quotidianam operationem Dei in tonitrui firmamento, et in Spiritus creatione propheta declaravit, intelligere nefas est, ut de Spiritu sancto tale aliquid aestimemus, quem ipsi impii ante saecula essenere pia assertione testamur. Neque enim qui ante mundum superferebatur super aquas , potest tione generentur. Absit ut se quisquam tali impietate contaminet; ut dicat frequenter creari, aut umquam creari Spiritum sanctum. Cur enim frequenter creari videatur, non intelligo; nisi forte et mori eum credant frequenter, et frequenter creari. Sed quemadmodum mori potest Spiritus vitae? Er
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse proph&icus sermo declarat r
Eicenim habes ecceego firmcnstonitrucc. & qͥe¬
sans sp̃mm & nuntians in homine xpm̃ suum faciens
lucem & nebulam &ascendens super excelscc dus
dr̃ omnipotens nomenest ei: si hinc faciunt quȩs¬
tio libro & indie secundo iterum creastispinfir¬
mamenti : Tamen ut propositis inhereamus his
uidelic& quȩ amos dixit. Nonne euidenter dic¬
torum testificamur sepedeistius crecctura mun¬
dilocutũ Proph&eedenique itac coepit Ego dns
o utique prae misiss& Neque enim antiquioroc
men id non audeant dicere deniq cum subiectum
uideamus es sedeluce & nebulcnonne manifes¬
tumest quod decrecctura mundidictum intel¬
legendumsit Cumenim sint aliquȩ tempes¬
tates istius mundi prȩcedere thonitrucesi¬
quiuentorum flatus caelum nebulis caligare
Iucem efundi extenebris ipsousu cotidia no
quia frequenter creantur istacum fiunt sps
atum. Non potest tamen dicere quod cottidie

Expanded text:
ut ipse propheticus sermo declarat. Sic enim habes: Ecce ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et nuntians in homines Christum suum, faciens lucem et nebulam, et ascendens super excelsa, Dominus Deus omnipotens nomen est ei . 49. Si hinc faciunt quaesuarto libro: Et in die secundo iterum creasti spiritum firmamenti ; tamen ut propositis inhaereamus, his videlicet quae Amos dixit, nonne evidenter dictorum testificatur series de istius creatura mundi locutum prophetam? 50. Denique ita coepit: Ego Domo utique praemisisset. Neque enim antiquiora men id non audent dicere. Deinde cum subjectum videamus esse de luce et nebula, nonne manifestum est quod de creatura mundi dictum intelligendum sit? Cum enim fiunt aliquae tempestates istius mundi, praecedere tonitrua, sequi ventorum flatus, coelum nebulis caligare, lucem refundi ex tenebris, ipso usu quotidiano, quia frequenter creantur ista, cum fiunt: Spiatum, non potest tamen dicere quod quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc uel patri probauerimus uel filio uel spuiscõ
conuenire. necullam ex huius modi si llabis
nasciposse diuinȩ distantiam potestatis: Non
est dubium quiaper quemomnicc &exeoom¬
nicc & ex quoomniec pereum omnicc inquoomn

Expanded text:
haec vel Patri probaverimus, vel Filio, vel Spiritui sancto haec vel Patri probaverimus, vel Filio, vel Spiritui sancto convenire, nec ullam ex hujusmodi syllabis nasci posse divinae distantiam potestatis; non est dubium quin per quem omnia, ex eo omnia: et ex quo omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
nistratũ & copulactum crescit in in crementum di
alibi habes quiadeplenitudineeius nosomnes
is seex me: Similiter ut cognoscas unitatem &
dicit: quod enim exea nascitur despũsco est &
Ergo sicut ex patrelegimus es scomnia: Ita exfi¬
lio pos sediciomnia perquem omniec sunt: Et
ex spũ es seomniac In quo omnicsunt testimo¬
niis edoc&ur : Nunc consideremus utrum ꝓ
patrem esse aliquid docerepossimus sed scri¬
ta repperies aliccsiquȩ ras perpatrem facta
Num quidideo minor pater quic exfilio ple¬
recquees selegimus & perpatrem fecta uelda¬
ri ꝑspm̃eius et adcorinthios. Aluienim datur
citauitxpmꝰ ex mostuis. uiuificauit & mostali¬
cccorpora uestra propter in hecbitantem spin
seius in uobis : Sed sostcrse dicat ostendemi hi
specicliter lectum quia exfilio omnicc uel ex
spuomnic. At ego resero ut & illud mihi lectũ
esse ostendant quia perpatrẽ omnicc edcũ

Expanded text:
nistratum et copulatum crescit in incrementum Dei nistratum et copulatum crescit in incrementum Dei ximus . Et alibi habes quia de plenitudine ejus nos omnes isse de me . 95. Similiter ut agnoscas unitatem, edicit: Quod ex ea nascetur, de Spiritu Ergo sicut ex Patre legimus esse omnia, ita et ex Filio posse dici omnia, per quem omnia sunt: et ex Spiritu esse omnia, in quo omnia sunt, testimoniis edocemur. 97. Nunc consideremus utrum per Patrem esse aliquid docere possimus. Sed scrita reperies alia, si quaeras per Patrem facta. Numquid ideo minor Pater, quia in Filio et ex Filio pleraque esse legimus: et per Patrem facta vel dari per Spiritum ejus ; et ad Corinthios: Alii enim datur citavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . 100. Sed fortasse dicat: Ostende mihi specialiter lectum, quia ex Filio omnia, vel ex Spiritu omnia. At ego refero, ut et illi mihi lectum esse ostendant quia per Patrem omnia. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio & menar rabili amore auctorem
uitȩ & ministratorem gratiȩ suȩ acmuneris
intuentur. secundũ quod scriptum est: Oculiom
Dequoque sidicas Ideo ex ipso quia exipso ope¬
ratrix sccpientico. quȩ &omnib: ex sua & patris
uoluntate deditesse quȩ nonerant peripsum
quia per sapientia eius facta sunt omnia in ipsq̃
substantiae in quouiuimus & sumus & moue¬
nihil utique humile in hiscestumest dedccrari
cum & defilio dicamusesse pleraque & multa per
patrem sicut hecbes defilio dictum. At augcanur
in ipsoper omnia quiest capũ d xp̃s ex quototum in¬
quid corpus conpactum & conexum peromnem
iuncturam ministrationis in mensuram unius¬
cuiusque pastis augmentum corporis facit inali¬
ficationem sui incccritate : Et iterum cadcolo senses
dehis qui non haberent cognitionem unigeniti
filidĩ: quia nontenent inquid capud ex quo omne
corpus conpaginationes & conligationes summi¬

Expanded text:
desiderio, et inenarrabili amore auctorem desiderio, et inenarrabili amore auctorem vitae et ministratorem gratiae suae ac muneris intuentur, secundum quod scriptum est: Oculi om 92. De Patre quoque si dicas: ideo ex ipso, quia ex ipso operatrix Sapientia, quae omnibus ex sua et Patris voluntate dedit esse, quae non erant: Per ipsum, quia per Sapientiam ejus facta sunt omnia: In ipso, substantiae, in quo vivimus et sumus et movenihil utique humile in his certum est declarari; cum et ex Filio dicamus esse pleraque, et multa per Patrem, sicut habes de Filio dictum: Ut augeamur in ipso per omnia, qui est caput Christus, ex quo totum, inquit, corpus compactum et connexum per omnem juncturam ministrationis in mensuram uniuscujusque partis, augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate . Et iterum ad Colossenses de his qui non haberent cognitionem unigeniti Filii Dei: Quia non tenent, inquit, caput, ex quo omne corpus per compaginationes et colligationes submi
Abbreviated transcription (Latin):
nanter sllebȩ istȩ sedtam quam sociȩ adque
concor dissunt ut &iam unisepe conueniant
in ipso omnia quod siuere consideres und& saem¬
latum sit defilio dictumesse non ambiges: Di¬
citenim a postolus secundum proph&iamesai¬
sȩ quis cognouit sensum dni aut quis consiliari¬
usei fuit & cddidit quia exipso & peripsum &
in ipso omnia quodesaias deoperatore om¬
snium dixit . sichebes quis menssest mec¬
nuaquam & cȩium palmo & uniuersamter¬
ram clausamanũ quis statuit monter in librã
& rupes instatera quis cognouit sensumdni
aut quis consiliarius ei fuit et ad didita postolus
qumn exipso & peripsum & in ipso omnicc: quidest
exipso quod ex ipsius uoluntate natura sit omni¬
um & ipsesit auctor omnium. quaees secgeperun
peripsum quid est quiccperipsum constitutio
& per seuerantic omnib impesatac uideatur
In ipso quid est quia omnic ad mirabili quod

Expanded text:
nantes syllabae istae, sed tamquam sociae atque nantes syllabae istae, sed tamquam sociae atque concordes sunt; ut etiam uni saepe convenianomnia . 90. Quod si vere consideres unde translatum sit, de Filio dictum esse non ambiges. Dicit enim Apostolus secundum prophetiam Esaiae: Quis cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Et addidit: Quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quod Esaias de operatore omnium dixit, sicut habes: Quis mensus est manu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu? Quis statuit montes in libra, et rupes in statera? Quis cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? 91. Et addidit Apostolus: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quid est, ex ipso? Quod ex ipsius voluntate natura sit omnium, et ipse sit auctor omnium, quae esse coeperunt. Per ipsum, quid est? Quia per ipsum constitutio et perseverantia omnibus impertita videatur. In ipso, quid est? Quia omnia admirabili quodam
Abbreviated transcription (Latin):
exnatura dĩ es semateriam ut sidicas exlignoar¬
cam essefactam exlcpidestatuam : Ita ex dõm¬
teriam processisse & eandem materiam tam¬
quamper instrumentũ : aliquod factaerse pes
filium ut nontamo peratorem siliu quã ins¬
trumentum operis esseded ccrent & omniai
facta in spũ tam quam maliquo lo co facta uel
tempore. singula singulis tribuunt in comi¬
ne omnicnegant : uerum nos ostendimus
Ita ex dõ patre es seomnicc. ut ne camiserit dsp
ter quod uel peripsum & inipso omnicsint:
Neetam euuam exmateria. ex ipso om nia sint
Itaquequȩ perdnm filiũ esscom nicc ut non
niaessemspũ utdoceamus omniaesse per
sicut ille dequibus superius diximus. semuice.
signant : Nonenim ita dixit apostolus exdõ
omnic & ꝑfilium omniac ut separabilem subs¬
tantiam patris filique signar &. sedut in confu¬
sibili distinctione quod alius sit pater alius sit
filius docer&: Nonigitur tamquam conpug¬

Expanded text:
ex natura Dei esse 651 materiam, ut si dicas ex ligno arex natura Dei esse 651 materiam, ut si dicas ex ligno arcam esse factam, ex lapide statuam: ita ex Deo materiam processisse, et eamdem materiam tamquam per instrumentum aliquod factam esse per Filium; ut non tam operatorem Filium, quam instrumentum operis esse declarent: et omnia ita facta in Spiritu, tamquam in aliquo loco facta vel tempore: singula singulis tribuunt, in commune omnia negant. 88. Verum nos ostendimus ita ex Deo Patre esse omnia, ut nec amiserit Deus Pater, quod vel per ipsum et in ipso omnia sint, nec tamquam ex materia ex ipso omnia sint: ita quoque per Dominum Filium esse omnia, ut non nia esse in Spiritu, ut doceamus omnia esse persicut illae de quibus superius diximus, se invicem signant. Non enim ita dixit Apostolus: Ex Deo omnia, et per Filium omnia; ut separabilem substantiam Patris Filiique signaret: sed ut inconfusibili distinctione quod alius Pater, alius sit Filius, edoceret. Non igitur tamquam compug
Abbreviated transcription (Latin):
gredieris muirtutib nobiscum : quod est cum
uirtutibus : ergocum & inusu sermonis cdum¬
nia es se nonpossit & sermone calum nic diuini¬
tatis non debeat excitari : Opus est ut a diustitiã
cordecredatur. & exfidecordis fiat ad salutem
confessio sed qui corde non credunt. calumni¬
as struunt uerbis: denique simile illudest q̃od
auint des cr&ionem esse quia scriptumest: No¬
bis autem unus ds̃pater ex quo omnia & nos in
nos peripsum: Volunt enim cum dicitur ex illo
materiam designari & cum dicitur perillum
quoddam uel instrumentum operis uelminis¬
terium declcrari Cum dicitur autem in illo¬
quod aut locus signific&ur aut tempus. in q̃b
omnicc facta uideantur: Itaigitur distantiam
quadam substantiȩ probare desiderant tam
tes
Num quidergo alienus secundum naturam fi¬
lius a patre. quia ab instrumenti genere aut
locus separ&ur aut tempus c̃ompara nuncad¬
sertiones nostras: Illiuo lunt exdõ tamquam

Expanded text:
gredieris in virtutibus nobiscum ; pro eo quod est, cum gredieris in virtutibus nobiscum ; pro eo quod est, cum virtutibus. Ergo cum et in usu sermonis calumnia esse non possit, et ex sermone calumnia divinitati non debeat excitari, opus est ut ad justitiam corde credatur, et ex fide cordis fiat ad salutem in ore confessio . Sed qui corde non credunt, calumniam strunt verbis. aiunt discretionem esse, quia scriptum est: Nobis autem unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in m omnia, et nos per ipsum . Volunt enim cum dicitur, ex illo, materiam designari: cum dicitur, per illum, quoddam vel instrumentum operis, vel ministerium declarari: cum autem dicitur, in illo, aut locus significetur aut tempus, in quo omnia facta videantur. 86. Ita igitur distantiam quamdam substantiae probare desiderant, tamtes. Numquid ergo alienus secundum naturam Filius a Patre; locus separatur aut tempus? 87. Compara nunc assertiones nostras. Illi volunt ex Deo tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ani copulam dedecrarent: Quomodo enim
reddat spiritui nostro quod sumus filidi Siau¬
tem fili & heredes heredes auteindi cohere¬
des autemxpi : Quis igitur tamamens quicon
tiamur ut & glorificemur sinosergo conglo
simul uicturisimus cum difilio dicitenimee¬
postolus: giautem mostui sumus cumxpocne¬
dimus quod &iam simul uiuimus cum illo De¬
indeclibi: gienim compatimur inquid& con¬
inuemius nec solum comuiuemus. sed &iam
conglori ficabimur: Neo solum conglori¬
ficabimur sed &iam conregnabimus: Non
estigitur insyllabis istis ulla discr&iov
traque enim syllecba: coniunctionis est De¬
nique sepe repperimus. inscripturis altera
interpo sitam : Et alteram intellectcom:
gicut scriptum est. Introibo indomumtiuã
in holo chaustir ⁊ hocest cum holo chaustisa
alibi : eduxit eos in argento & ccuro hoc:
cumargento & auro &c̃dibi quoqueait: Non e¬

Expanded text:
am copulam declararent. 82. Quomodo enim am copulam declararent. 82. Quomodo enim reddat spiritui nostro quod sumus filii Dei? Si autem filii, et haeredes: haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Quis igitur tam amens, qui cotimur, ut et conglorificemur . Si nos ergo conglorsimul victuri sumus cum Dei Filio? Dicit enim Apostolus: Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quod etiam simul vivemus cum illo ; deinde alibi: Si enim compatimur, inquit, et convivemus: nec solum convivemus, sed etiam conglorificabimur: nec solum conglorificabimur, sed etiam conregnabimus . 84. Non est igitur in syllabis istis ulla discretio; utraque enim syllaba conjunctionis est. Denique saepe reperimus in Scripturis alteram interpositam, et alteram intellectam, sicut scriptum est: Introibo in domum tuam in holocaustis , hoc est, cum holocaustis; et alibi: Eduxit, inquit, eos in argento et auro , hoc est, cum argento et auro. Alibi quoque ait: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ : Lexenim sp̃rs uitȩ in xp̃o ihũ : Etalibi ds
pater dicit : Et adorabuntte & intede preccu¬
tur : Inxpo orare nos debere ds̃ paterdicit ei
tuputas spũi derogari. simeo gloricoxpi cssed¬
catur : Audi quod times despũ confiteri nonti¬
muis sedescribi a postolum indicare: aitenim
igitur est apostolus cum eonegas es sespmper
quem cepostolus meruit es secum xpo quȩ igi¬
tur ratio est ut inspũ melis dicere quam cum
spũgloriam dies se uel xpĩ Anquiccsidicar inspl¬
tabilesit ut maiorem dnm facias & minorem
Tamen cumlectum sit. quiapronobis peccatũ
factus est xp̃s ut nosessemus iustiticdi in ipso.
lle inuenitur in quosumuf potissimus inquo
comparari possunt illi quiccineo constant: qui¬
a ex iustute oseius utconstent. substantiaconse¬
quasi finis quidam substantia largiatur sed hoc
gloriam xpies se memo rabunt : Cum indiuidu¬

Expanded text:
scriptum: Lex enim Spiritus vitae in Christo Jesu . Et alibi Deus scriptum: Lex enim Spiritus vitae in Christo Jesu . Et alibi Deus Pater dicit: Et adorabunt te, et in te deprecabuntur . In Christo orare nos debere Deus Pater dicit; et tu putas Spiritui derogari, si in eo gloria Christi esse dicatur? 79. Audi quod times de Spiritu confiteri, non timuisse de se sibi Apostolum vindicare; ait enimigitur est Apostolus, cum eo negas esse Spiritum, per quem Apostolus meruit esse cum Christo? 80. Quae igitur ratio est, ut in Spiritu malis dicere, quam cum Spiritu gloriam Dei esse vel Christi? An quia si dicas in Sptabile sit, ut majorem Dominum facias et minorem; tamen cum lectum sit: Quia pro nobis peccatum factus est Christus ut nos essemus justitia Dei in ipso ; ille invenitur potissimus, in quo comparari possunt illi, quae in eo constant; quia ex virtute ejus ut constent, substantiam consequasi fons quidam substantiae largiatur? Sed hoc gloriam Christi esse memorabant, quo individu