comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam iuuenem: qui sub an¬
te sibi linteo candidissimo
et sudores abstergeret. et
aquam frigidam frequent
infunderet. et ita se ẽẽ delec¬
catum. ut tunc mestrior
fc̃s sit: qnͣdo deponi deecule¬
o iussus ẽ. Cõ minatus igit᷑
imperator post uictoriam ꝑ¬
sicam melius se xanos de¬
bellaturum. Profe̾ctus qui¬
dem ẽ. s nõ nullus redit Ibi
namq incertum a suis an
abhostibus confossus: post
annuni et octo menles p̾¬
s̾umpti augustalis imperis
ius ad decipiendum subtili¬
tas et calliditas fint: ut
ius spebus in lectos uc ip̃e
agitabatur mluderet Quos
primo ominum conuocatis
ad se interrogat cur ñ satri¬
ficarent cum cis lex sua de
sacrificiis imperaret At illi
occasionem se iuenisse ten¬
poris rati nõ possimns in¬
quiunt iusi in solo hieroso¬
limorum templo. Ita namq
precipit lex et accepta ab cõ
re parondi templi licencia:
intantum in solentie ꝑue¬
uerunt: ut aliquis eis ꝓphe¬
tarum redditus inderetur

Expanded text:
dam juvenem, qui sudandam juvenem, qui sudanti sibi, linteo candidissimo et sudores Al. sudorem abstergeret, et aquam frigidam frequenter infunderet, et ita se esse delectatum, ut tunc moestior factus sit, quando deponi de eculeo jussus est. Comminatus igitur Imperator, post victoriam Persicam melius se Christianos debellaturum, profectus quidem est, sed nullus redit. Ibi namque, incertum a suis, an ab hostibus confossus, post annum et octo menses praesumti Augustalis imperii, ejus ad decipiendum subtilitas et calliditas fuit, ut nis spebus illectos, ut ipse agitabatur, illuderet. Quos primo omnium convocatos ad se interrogat, cur non sacrificarent, cum eis lex sua de sacrificiis imperaret? At illi occasionem se invenisse temporis 263 rati: Non possumus, inquiunt, nisi in solo Jerosolymorum templo. Ita namque praecipit lex. Et accepta ab eo reparandi templi licentia, in tantum insolentiae pervenerunt, ut aliquis eis prophetarum redditus videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis et cruciatibus affici
fectus nõ probans
licet ẽẽ gentilis: tame iuis¬
sus exequitur: Et adpre¬
hensum unum quendam
ad olestentem qui primᷤ
occurrit theodorũ nomi¬
ne: aprima luce usq ad
horam decimam tanta cͣ¬
delitate. et tot mutatis
carnificibus torsit ut mil¬
la ecas simile factum
menmerit: Cum camẽ
ille ineculeo sublunis ⁊
hiic inde lateribus instã¬
ce cortore nichil aluid fa¬
ceret nsi nultu securo
et leco psalmum quem
pridic omĩs eccłia cecine¬
rat iteraret: Cumq se
onni expensa crudelica¬
te sallustius nichil egis¬
se ꝑspiteret: recepto incar¬
cerc iuuene: abisse fert᷑
ad imperatorem et quode¬
gerit renunciasse: ac mo¬
nuisse Ne tale aliquid cẽp̃¬
care uellet decetero: Alioqũ
et illis gloriam: et sibi igno¬
mumam quereret hunc che¬
odorum ip̃i nos postmodũ
apud anthiochiam iuidumꝰ
et eum requireremus abe¬
osi sensum doloris habuis¬
set: ex iutegro dicebatur do
sisse ad stitisse autem quẽ¬

Expanded text:
nis et cruciatibus affici.nis et cruciatibus affici.aefectus ejus non probans, licet esset Gentilis, tamen jussus exequitur, et apprehensum unum quendam adolescentem qui primus occurrit, Theodorum nomine, a prima luce usque ad Al. in horam decimam tanta crudelitate, et tot mutatis carnificibus torsit, ut nulla aetas simile factum meminerit. Cum tamen ille in eculeo sublimis, et hinc inde lateribus instante tortore, nihil aliud faceret, nisi quod vultu securo et laeto psalmum, quem pridie omnis Ecclesia cecinerat, iteraret: cumque se, omni expensa crudelitate, Sallustius nihil egisse perspiceret, recepto in carcerem juvene, abiisse fertur ad Imperatorem, 262 et quid egerit nunciasse, ac monuisse ne tale aliquid tentare vellet de caetero, alioquin et illis gloriam et sibi ignominiam quaereret. Hunc Theodorum ipsi nos postmodum apud Antiochiam vidimus. Et cum requireremus ab eo si sensum doloris habuisset ex integro, dicebat se sisse, adstitisse autem quen
Abbreviated transcription (Latin):
iulianus ne cordie su¬
e at leuitatis indicium:
Nam cum daphins in sub¬
urbano antiochie iuxta fo̾¬
cem castaluuni lateret apos¬
lun. et nulla ex his q̃ que¬
rebat responsa sustiperet.
C̃ausasq silencii ꝑcuncta¬
retur asacerdotibus demo¬
nns aunnt babyle marty¬
ris sepulchrum ꝓpe assis¬
tere et ideo responsa ñ red¬
dicum. ille uenire galile¬
os: hoc enim nomme uos¬
tros appellare solicus e¬
rat et anferre sepulchrũ
martyris iubec Igicur ui¬
iuenes: in mensa exul¬
tacione succuicti. trahe¬
bant longo agnine archã
martyris. psallentes sum¬
nus clamoribus et cũ ex¬
ultacione dicentes Cõfun¬
dantur omĩs qui adorant
sculptilia et qui cõfidunt
ius imulacris suis: hec ĩ
auribus profani p̾ncipis
per sex uilia pass iumi
tanta exultacione psalle¬
bat om̃s eccłia: ut celũ
clamoribus resultaret.
Unde ille uitantã iracũ¬
die rabiem deductus ẽ ut
altera die comprchendi
xp̃ianos passim ⁊ trudi
uiberet incarcerem: ac pe¬

Expanded text:
ulianus vecordiae suae ac levitatis indicium. Nam cum Daphnis in suburbano Antiochiae juxta fontem Castalium litaret Apol et nulla ex his quae quaerebat, responsa susciperet, caussasque silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis, aiunt, Babylae martyris sepulcrum prope adsistere, et ideo responsa non reddi. Tum ille, venire Galilaeos hoc enim nomine nostros appellare solitus erat et auferre sepulcrum martyris jubet. Igitur juvenesque immensa exultatione succincti, trahebant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exultatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt in simulacris suis . Haec in auribus prophani Principis per sex millia passuum tanta exultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera die comprehendi Christianos passim et trudi juberet in carcerem, ac pae
Abbreviated transcription (Latin):
um. Quo uiso moyses. p̾sen¬
tib ducibus qui ꝑ urgebant
et populis ait Ego quidem me
ũ esse dignum tanto sacerdoci¬
o iudito. ueꝵ si aliqua inme
licet indigno duna dispen¬
sacio putatur explenda. dñi
urm̃ celi ac terie dnmn testa¬
tor quod lucius sanctoꝵ san¬
qume pollutas et cruentas
suꝑ me ñ iniciet manus Eũ¬
q lucins tam gram nota mus¬
cum se iuderet moculis pluri¬
moꝵ: quare inquit o moy

Expanded text:
um. Quo viso, Moyses praesenum. Quo viso, Moyses praesentibus ducibus qui perurgebant, et populis, ait: Ego quidem me, non esse dignum tanto sacerdotio judico: verumtamen si aliqua in me, licet indigno, divina dispensatio putatur explenda, Deum nostrum caeli ac terrae Dominum testor, quod Lucius Sanctorum sanguine pollutas et cruentas super me non injiciet manus. Cumque Lucius tam gravi nota inustum se videret in oculis plurimorum: Quare, inquit, Moy
Abbreviated transcription (Latin):
am ubi nec sẽpeliendis qui¬
dem corporib mortuoꝵ libe¬
ra facuitas fidelibus crat
um hec lucius omni ai¬
rogancia et seincia ge¬
ret: Mauuia sarratenorñ
gentis regina uehemĩti bello
palestim et arabiti limitis
oppida atq urbes quatere
uicinasq simul uastare pro¬
inucias cepit Cumq freqñ¬
tibus bellis romamini attri¬
uisset. excitum. et plurinus
ꝑemptis reliquos uertisset
infugam orata pace ũ alit̾
se ampleraturam promictic
nsi moyses quidam nounne
monachus gentis sue ordi¬
naietur. ep̃c: qui in heremo
partib suis ꝓpinqua uitã
solitariam ducens. meritis
et uirtutibus ac signnis que
faciebat deus ꝑ illum magni¬
fice notus erat. Peticio eius
pͥncipi indicatur romano: si¬
ne ulla dilacione uibetur un¬
pleri aducibus nr̃is: qui ibi
infeliciter pugnauerant. Cap¬
tus moyses ad sacerdociũ sus¬
cipiendum: alexandrie exmo¬
re deducitur. Ad est lucius cui
ordinandi deferebatur offici¬

Expanded text:
am, ubi ne sepeliendis quiam, ubi ne sepeliendis quidem corporibus mortuorum libera facultas fidelibus erat. Quae dum Lucius omni arogantia et saevitia gereret, Mauvia Sarracenorum gentis Regina, vehementi bello Palaestini et Arabici limitis oppida atque urbes quatere, vicinasque simul vastare provincias coepit. Cumque frequentibus bellis Romanum attrivisset exercitum, et plurimis peremptis, reliquos vertisset in fugam, orata pacem, non aliter se amplexuram promittit, nisi Moyses quidam nomine, monachus, genti suae ordinaretur Episcopus. Qui in eremo partibus suis propinqua vitam solitariam ducens, meritis et virtutibus ac signis quae faciebat Deus per illum, magnifice innotuerat. Petitio ejus Principi indicata Romano, sine ulla dilatione jubetur impleri a ducibus nostris, qui ibi infoeliciter 276 pugnaverant. Captus Moyses ad sacerdotium suscipiendum, Alexandriam ex more deducitur. Adest Lucius, cui ordinandi deferebatur offici
Abbreviated transcription (Latin):
quoq paruulum secum tra¬
hentem cursu rapido irrup¬
to eciam officii agnime fes¬
tinantẽ Tum ille ultra nõ
ferens: app̾hendite inquit
mulierem et huc deducite
ait quo catholicoꝵ popitus
conuenit: Et nõ inquit au¬
disti quia prefectus illus ꝑ¬
git ut om̃s interficiat qͦs
inuenerit: Audiui inquit.
et ideo festino ut ibi mue¬
miar. Et quo inquit par¬
uulum istumi trahis: Uts
ipe aĩt. martirium conseqͥ
mereatur Que cum au¬
disset uir moderatissimus.
redire officium et conuer¬
ti uehitulum ad palacium
iubet Et ingressus ait :
Imperator subire mortẽ
si mͥ iubras paracus sum
opus uero quod precipis
iplere nõ possum Ciunq
edocuisset cuncta demulie¬
re repressit imperatoris in¬
clesia uelut ꝑsecutionis ig¬
ne conflante. purior auri
metallo refulgebat Non
enim uuerbis uimsciusq
fides. sed mexiliis et carteri¬
bus probabatur quia hono
ri nõ erat cacholitũ eẽ s pe¬
ne. precipue apud alexandri¬

Expanded text:
quoque parvulum secum traquoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrupto etiam Officii agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, inquit, mulierem, et huc deducite ampum, ait, quo catholicorum populus convenit. Et non, 275 inquit, audisti, quia Praefectus illuc pergit, ut omnes interficiat quos invenerit? Audivi, inquit, et ideo festino, ut ibi inveniar. Et quo, inquit, parvulum istum trahis? Ut et ipse, ait, martyrium consequi mereatur. Quae cum audisset vir moderatissimus, redire Officium et converti vehiculum ad palatium jubet. Et ingressus ait, Imperator, subire mortem si jubeas paratus sum. Opus vero quod praecipis, implere non possumus. Cumque edocuisset cuncta de muliere, repressit Imperatoris inclesia velut persecutionis igne conflante, purior auri metallo refulgebat. Non enim in verbis uniuscujusque fides, sed in exiliis et carceribus probabatur: quia non honori erat catholicum esse, sed poenae: praecipue apud Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
dissa namq mesopo¬
tanne urbs fidelium
populoꝵ ẽ: thome apłi reli¬
quiis decorata Ubi cum im
perator populos uidisset ec¬
clesiis eiectos in campo habeie
conuenticulum tanta dicitur
iracundia accensus. ut pre¬
fectum suum pugno ꝑcute¬
ret: cur ñ fuissent inde qui¬
q sicut iusserat deturbati
aAt ille licet eẽt pagamis et ĩ¬
uiriis ab imperatore fuisset
affectus: tam̃ consideracione
humanitatis. altera dic aduas¬
tandum populum ꝓcessur.
facit᷑ hoc ipm cunb ꝑocaul¬
ta. iudicia clarestere. quo
stilicet cauere se possent ne
inuenirentur iloco Mane
processurus t̾rorem solito
maiorem ꝑ officium mouet.
agit q omina quoqm mi¬
mim uel si fieri possit milli
ꝑiclitarẽtur Uidet tam̃ fie¬
quenciorem solito popult̃
p̾cipites et festinare cauꝗ
ad mortem. Interea indet
qnͣidam muliertulam ita
festinam et ꝓperam domo su¬
a prorumpere. ut nec clau¬
dere ostium nec oꝑiri ut
mulieru habitum̃ diͣcet di¬
ligencius potisset. infautẽ

Expanded text:
dessa namque Mesopotamiae urbs fidelium populorum est, Thomae Apostoli Reliquiis decorata. Ubi cum per se Imperator populos vidisset Ecclesiis ejectos in campo habere conventiculum, tanta dicitur iracundia accensus, ut praefectum suum pugno percuteret, cur non fuissent inde quoque, sicut jusserat, deturbati. At ille licet esset Paganus, et injuriis ab Imperatore fuisset affectus, tamen consideratione humanitatis, altera die ad vastandum populum processurus, facit hoc ipsum civibus per occulta indicia clarescere, quo scilicet cavere sibi  Al. se possent, ne invenirentur in loco Mane processurus, terrorem solito majorem per Officium movet, agitque omnia, quo quam minimi, vel si fieri posset, nulli periclitarentur. Videt tamen frequentiorem solito populum praecipites et festinare, tanqad mortem. Interea videt quandam mulierculam ita festinam et properam domo sua prorumpere, ut nec clauderet ostium, nec operire se, ut mulierum habitum decet, diligentius potuisset, infantem
Abbreviated transcription (Latin):
regressus ẽ. solum.: clarior¬
q nr̃o lux nr̃o se orbi exorirẽ¬
cis partibus oborta diffudit
R̾em publicam qrͣ post mim¬
as procellas ouinuode ra
ecclesiarum uero curã: ñ
insecundis habere Nec ta¬
men incante ut constanci¬
us egerat s lapsu prede¬
cessoris amnonitus. hono¬
rificis et officiosissums lic¬
teris atanasium requiris
ab ip̃o formã fidei et ecclia¬
rum dispouendarum susti¬
pit modũ s ħ tam pia tã
leta principia: mors mia¬
tura corrumpit Post octo
et enum menses. orcus sin a¬
pud ciliciam diem obiit

Expanded text:
regressus est solum, 268 clariorregressus est solum, 268 clariorque lux nostro se orbi ex Orientis partibus oborta Al. exorta diffudit, rempublicam quasi post nimias procellas omni moderatEcclesiarum vero curam non in secundis habere. Nec tamen incaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obit
Abbreviated transcription (Latin):
ost uiliam necem
candem cuule no¬
bis iouimam repa¬
ratur imperium.
Is namq uno eodemq tẽ¬
pore nperator et confessor
et male iilate exticit de¬
pulsor erroris Nam cũ hi
prociinctueẽt et excitiis
urgeret barbaros ducto¬
res nr̃i de sumiis rebus
concilium crabentes ioumi¬
ano calculum darent: Cũq
ad preheusus ad sustipien¬
da imperii traheretur in¬
signia ad ex̾titum iulian
sacri legiis profanatum di¬
titur procdamasse: nõ se pos¬
se imperare eis qui e ẽt xͥa¬
nuis: Tum om̃s pari eadẽ¬
q uoce respondisse ꝓhiben¬
tur et nos xpĩam sumus
nec prius qͣm hanc uocẽ
audiret ad quiestere ad mi
tenerentur. nec euadendi
facultas ulla suppeteret
subito emissos abar baris
oratores od ẽẽ indent: pac̾e¬
q poscere excertui quoq
iuedia consumpto cibos
ceteraq necessaria imner
cimoniis polliceri om̃iq hu¬
manitate nr̃oꝵ temeritatẽ
emendare: S ubi in iugni¬
ti et nouem annos patem
compositam ad romanum

Expanded text:
ost Juliani necem tandem civile nobis Jovi niani reparatur Imperium. Is namque sub uno eodemque tempore Imperator, et Confessor, et male illati extitit depulsor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductonostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse: Non se posse imperare eis, quia esset Christianus. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Christiani sumus: nec priusquam hanc vocem audiret, adquiescere ad Imptenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in  omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare. Sed ubi in viginti et novem annos pace composita, ad Romanum
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbo dei nobiliter insis¬
tere satisq iugilanter erga
omem sacerdocii curam
diebus suadere et noctib
Nono ꝑsecuciomis anno. e¬
pistopatus uͦ sui duodecimo
martyrii coronam capitis
obtriuitacione ꝓmerint.

Expanded text:
in verbo Dei nobiliter insisteret, satisque vigilanter erga omnem sacerdotii curam diebus sudaret ac noctibus, nono persecutionis anno, episcopatus vero sui duodecimo, martyrii coronam capitis obtruncatione promeruit.
Abbreviated transcription (Latin):
ed iulianus post ꝙͣ¬
adorientem persas
bello pulsaturus adueit
et publica qmͣ prius oc¬
cultauerat. Erga idolorũ
cultum ferri cepit insam¬
a: callidior ceteris ꝑsecu¬
cor. Non in neq tormẽtis.
s premus: honoribus blan¬
iorem pene populi partẽ
qmͣ si atrociter pulsaret
elisit. Scudia auctorum
gentilium xp̃ianos adire
prohibens: ludos licteraꝵ
illis solis qui deos deasq
uenerarẽtur patere deter¬
int: nlicie cingulum ñ

Expanded text:
ed Julianus postquaad Orientem Persas bello pulsaturus advenit, et publica quam prius occultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanmajorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque venerarentur, patere decernit. Militiae cingulum n
Abbreviated transcription (Latin):
ã la bore ñno gr̃e dĩ dono exposuit
adeo rufinus sĩbolũ ut in eiꝰ cõꝑa¬
tõe aliĩ ne exposuisse credantur.
Disseruit et bñdeoẽm iacob suꝑ
patͥarchas triplici. idẽ historico
morali et mistito sensui. Scͥpsit
et epłas ad timorẽ dei hortatorias
młtas int̾ q̃s p̾minẽt ille qͣs ad
cimũ et undeciniũ librũ. sed et
obtrectatori opusclo̾ꝵ suoꝵ respõ¬
dit duob uolũimb argnens et
ꝯiũtẽs sedei intuitũ eccł̃ie utilitati
anxiliẽte dño ingemũ agitauisse
illũ u̾o emulacõis stimłs incitatũ

Expanded text:
 labore, immo gratiae Dei dono, exposuit idem Rufinus Symbolum, ut in ejus comparatione alii nec exposuisse credantur. Disseruit et Benedictionem Jacob super Patriarchas, triplici, id est historico, morali et mystico sensu. Scripsit et Epistolas ad timorem Dei hortatorias multas, inter quas praeeminent illae, quas ad cimum et undecimum librum. Sed et obtrectatori opusculorum suorum respondit duobus voluminibus, arguens et convincens, se Dei intuitu et Ecclesiae utilitate, auxiliante Domino, ingenium agitasse: illum vero aemulationis stimulo incitatu
Abbreviated transcription (Latin):
ingemũ hũit. Demq maxĩa
ꝑ tẽ grecoꝵ bibliothece latims
exihibuit basilii scilicet cesari¬
ensis cappadotie ep̃i. Gregoni
nazãzeni eloquẽtissimi hoĩs
cdemiẽtis romani coguit᷑onũ
libros ensebii cesariensis pa¬
stine eccłiasticã historiã sixti

Expanded text:
ingenium habuit. Denique maximam partem Graecorum bibliothecae Latinis exhibuit; Basilii scilicet Caesariensis Cappadociae episcopi, Gregorii Nazianzeni, eloquentissimi hominis; Clementis Romani Recognitionum libros, Eusebii Caesariensis Palaestinae ecclesiasticam Histo
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles alii nõ inferiore
ne. s et pueri ac senes ꝓ
future głie beatitudinẽ q̃si¬
uere Quidam ex ipĩs post
uerbera pꝰ ungulas. post
flagella aliosq diuersige¬
ueris horribiles cruciatus
uices suas seturibus darent
Non nulli media consũp̃¬
ti alii patibulis ad fixi in
so capite de cesum presso: et
pedibus insublime subla¬
tis

Expanded text:
rabiles alii non inferiori nae, sed et pueri ac senes, pro futurae gloriae beatitudinem quaesiere. Quidam ex ipsis post verbera, post ungulas, post flagella, aliosque diversi generis horribiles cruciatus,vices suas securibus darentnonnulli inedia consumpti, alii patibulis affixi, nonso capite deorsum presso, et pedibus in sublime sublatis,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem intemplo domini
nutritur. et ab eo ꝑgente
ad patres senectute bona
ad portandum pꝰ se epħd sa¬
cercale diligitur S huiꝰ
danti mecclesia pro fidei
integritate agones fuerũt:
ut eciam de hoc uideatur
dcm̃ eͤst illud quod strip
cumꝰ Ego enim ostendã
ci quanta eum patiopor¬
teat pronomine meo: Inhu¬
ius et enim ꝑsecuciones u¬
iersus coniurauit orbis
et commoti sunt princi¬
pes. terre gentes reguaex
cercitus coierunt aduer
eloquium dicens. Si con¬
sistent aduersum me cal¬
tra. non tunebit cor men
Si insurgat ni me preli¬
um inhoc ego sperabo u
rum qmͣ tanta ac talia
eius gesta sunt ut mag¬
uitudo quidem rerum i¬
chil me preterire patiat᷑
multitudo uero gestorum
qmͣ plurima cogat omit

Expanded text:
quidam in templo Domini quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo . In hujus etenim persecutiones universus conjuratus orbis, et commoti sunt principes terrae: gentes, regna, exercitus coierunt Al. celoquium, dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si insurgat in me praelium, in hoc ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omit
Abbreviated transcription (Latin):
uem pandunt. et bãptiza¬
tos a se ẽẽ quosdã cateciul¬
nos confltentur ꝑ auathasi¬
um: qui ludi illuis puerilis¬
lis epistopus fuerat sinni¬
latus Tum ille diligenter
inquirens abhis qui bapiti¬
zari dicebantur: Quid ĩt̾¬
rogati fuerinit. quid ue res¬
ponderint sunus ab co qui
interrogauerat ubi uidet
secundum religionis nr̃e
ricum cuucta constare col¬
locutus conclio clericorim
statuisse traditur illis qui¬
bus unitegris interrogacio¬
nbus et responsionibus a¬
qua fuerat infusa. iterari
baptisinm nõ debere. s ad¬
impleri ea que asacerdoci¬
bus mos est. Achauasiiun
uero acq eos quos ludus
ille uel presbiteros habe¬
re fiuxãt uel muinistros
conuocatis parentibus sub
dei obtestacione tradit et¬
clesie nutriendos: Paruo
cii a uotario nitegre ec a
gramatico sufsici sufficien¬
ter atanasius. fuisset in¬
structus continuo tanꝙͣ
fideli domnii cominendatũ
aparentib restitunt᷑ sacer
sacerdoti ac uelut samuel

Expanded text:
nem pandunt, et baptizanem pandunt, et baptizatos a se esse quosdam catechumenos confitentur per Athanasium, qui ludi illius puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaversecundum religionis nostrae ritum cuncta constare, collocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur illis, quibus, integris interrogationibus, et responsionibus, aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri ea quae a sacerdotibus mos est; Athanasium vero atque eos, quos ludus ille vel presbyteros habere visus fuerat, vel ministros, convocatis parenDei obtestatione eos tradit Ecclesiae nutriendos. Parvo cum a notario integre, et a grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel
Abbreviated transcription (Latin):
eum machinas decepciom̃
parabant¬
ẽrum nõ michiab¬
sq ordine uidetur
pauca de hinius iuriori¬
gine sãpra repetere. ⁊ cu¬
ius apuero institucionis
fuerit: sicuti ab his qui cũ
ipo intam duxerant acce¬
puus memorare: Tem¬
pore quo apud alexandriã
petri martyris diem alex¬
ander ep̃s agebat: cũ post
ex pleta sollemina conuiẽ¬
curus ad comninim suũ
clericos expectaret: in loco
mari incino indet eminus
puerorũ superoram ma¬
ris ludum iutancium
ut fieri solet epm̃: atq ca
que in eccłiis geris mos ẽ.
S cum intente diutino
pueros ius pectaret: indet
ab his geri quedameciam
secreciora et mistica ¶pertur¬
batus illico uocari ad se cle¬
ricos iubet. atq eis quid eun¬
nus ip̃e inderet ostendit c̃ũ
abire eos et comprehensos
ad se ꝑducere omis pueros
imperat Cumq ad essent
quis eis ludus: et quod ẽ¬
sissent: uel quomodo: ꝑcũc¬
tantur Illi ut talis habet
ctas paiidi uegare primo
Dennde rem gestain ꝑ ordi¬

Expanded text:
eum machinas deceptionum parabantVerum non mihi absque ordine videtur, pauca de hujus viri origine supra repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander Episcopus agebat, cum post expleta solemnia conventurus ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino, videt eminus puerorum supra oram maris ludum imitantium, ut fieri solet, Episcopum atque ea quae in Ecclesiis geri mos est. Sed cum intentius diutine pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico, vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi, negare primo, deinde rem gestam per ordi
Abbreviated transcription (Latin):
mea die habere. id est in
Hec autem in ꝑticula prima
ex xxii ueruale est equinoc¬
cium. et ip̃a est inicium

Expanded text:
ea die habere, id est in Hec autem particula prima ex XII vernale est equinoctium, et ipsa est initium
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ubi constancius
orientis regnum solus
obtinuit constantico fr̃e
nõ longe ab quileia apud
alsam fluinũ amilitib
interfecto. constans utri¬
usq germanus occidentẽ
satis industrie guberna¬
bat Nam constancius
natura et animo regio.
dum pͥmis illis regi sui
fautoribus satis indulg
ꝑciuchos arte in ꝑfidi¬
a decipitur. aꝑuersis sac̾¬
docibus. et int̾anto satis
studio: prais eoꝵ contẽ¬
cionib obsecundat. S ille
uerentes. ne forte ad eũdi

Expanded text:
gitur ubi Constantius Orientis regnum solus obtinuit, Constantino fratre non longe ab Aquileia apud Alsam fluvium a militibus interfecto, Constans utriusque germanus, Occidentem satis industrie gubernabat. Nam 243 Constantius natura et animo regio, dum primis illis regni sui fautoribus satis indulget, per eunuchos arte in perfidiam decipitur a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, pravis eorum contentionibus obsecundat. Sed illi verentes, ne forte adeundi
Abbreviated transcription (Latin):
regis copia qñq fieret ata¬
nasio. et per eum deuerita¬
te fidei qm ꝑuertebant seꝯ¬
dum scripturas edoteretur
om̃imodis insimulare eum
apud pͥncipem: et uelut oĩ
um stelerum ac flagicioꝵ
adgredumtur exponere ex¬
quo humani corporis brachi¬
um loculo delatum impera¬
ratori ostendunt quod ab
aua atanasio excisum ma¬
gite artis gr̃a dearsemii
cuuisdam corpore confir¬
mabant. S et alia qmͣ ꝑlu¬
rua criminosa simul et
flagiciosa componunt

Expanded text:
regis copia quandoque fieret Athanasio, et per eum de veritate fidei quam pervertebant, secundum Scripturas edoceretur, omnimodis insimulare eum apud principem, et velut si reum omnium scelerum ac flagitiorum adgrediuntur exponere, usquequo humani corporis brachium loculo delatum Imperatori ostendunt: quod ab Athanasio excisum magicae artis gratia de Arsenii cujusdam corpore confirmabant. Sed et alia quam plurima criminosa simul et flagitiosa componunt
Abbreviated transcription (Latin):
turpis lucri eumabiciendi mi
Et ne diarom presbiteris p̾¬
ferantur. neue sedeant incon¬
sensu presbiterorum. aut illis
presentibus encaristiam dun¬
dant: s illis agentib solum
ninustrant. Si uero presbi¬
ter nillus sit impresenti:
Tunc etiam ipĩs licere diui¬
dere. Aliter nero agentes abi¬
ci iubent et ut paulianis¬
te qui sunt photimati. rebꝯp¬
tizentur S et diaconissas
qm̃ quidẽ manus imposicio¬
nẽ nõ accipiunt: eciam ip¬
sas laitas inter laicas eẽ de¬
bere: Igitur cũ dehis prout
dumiarum legum reuerã¬
cia poscerant decreuissent
s et de ob seuatione pasthe ã¬
tiquũ canonẽ ꝑquem nul¬
la dereliquo uarietas orire¬
tur ecclns tradidissent om¬
nibus rie dispositis. eccle¬
liarum pax et fides inoriẽ¬
tis atq occidentis partib
ima atii eadem seruabat

Expanded text:
turbis lucri reum abjiciendum. XX. turbis lucri reum abjiciendum. XX. Et ne Diaconi Presbyteris praeferantur, neve sedeant in consessu Presbyterorum, aut illis praesentibus, Eucharistiam dividant, sed illis agentibus solum ministrent. Si vero Presbyter nullus sit in praesenti, tunc demum etiam ipsis licere dividere: aliter vero agentes, abjici jubent. XXI. Et ut Paulianistae, qui sunt Photiniani, rebaptizentur. XXII. Sed et Diaconissas, quoniam quidem manus Impositionem non accipiunt, etiam ipsas inter laicos esse debere. Igitur cum de his, prout divinarum legum reverentia poposcerat, decrevissent, sed et de observatione Paschae antiquum canonem, per quem nulla de reliquo varietas oriretur, Ecclesiis tradidissent, omnibus rite dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis atque Occidentis partibus una atque eadem servabat
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ ep̃r moderandi fa¬
cultatem. sieorũ fructuosã
⁊ ac tantã peitenciam uide
rit De his uero qui inta ex¬
cedunt penitentibus: decerũt
uacuum uullũ debere dimit¬
ti. Si qui sane accepta cõmu¬
mione suꝑuixĩt. debere eum
tempora statuta complere
uoluerit. De catheciumns qͥ
plapsi sunt: scatuerunt tri¬
bus amnis eos acathecummo¬
rum oratione separatos post¬
ea recipi debere Et ne decun¬
cate inferiore ad maiore in
eccl̃iam tnͣsire. quis aubiat
siue ep̃s siue eciam alius cle¬
ritus Et ne quis clericus qui
derelicta eccłia sua milla ex¬
istente causa probabili uaga¬
tui ⁊ oberrat ꝑ alias eccłias
Et nemo eum qui ad aliũ pͤar¬
tinet subripiens: insua eccłia¬
ordinet clericum: absq con¬
sensu illius ad quem ꝑtinet
Et ne quis clericus aut usu¬
ras accipiat: aut frimeu¬
ti uel iumi ampliacionẽ. qd̾
solet in noua datum uel se¬
stuplum uel eciam duplum
recipi. quod si faciat tanqui

Expanded text:
testate Episcopi moderandi fatestate Episcopi moderandi facultatem, si eorum fructuosam et attentam poenitentiam viderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere eum tempora statuta complere, voluerit. XV. De Catechumenis qui prolapsi sunt, statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat sive Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clerderelicta ecclesia sua, nulla existente causa probabili vagatur et oberrat per alias ecclesias, . Aera 18. Ut nemo eum, qui ad alium pertinet, subripiens, in sua eccordinet clericum absque consensu illius ad quem pertinet. XIX. Et ne quis clericus aut usuras accipiat, aut frumenti vel vini ampliationem, quod solet in novo datum, vel sexcuplum, vel etiam duplum 227 recipi: quod si faciat, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tentes ad ecclesiam comuer¬
tẽtur Confessos ecclesiasti¬
ca dogmata clericos mor¬
dine quidem suos suscipi
debere. s ordinacione data
sane epũs ip̃orum ueniat
ad episcopum nrm̃ debere e¬
umi in presbiterorum loco se¬
dere E pistopi uero nomen
manere apud illum solum
qui catholicam semꝑ temi¬
it fidem. nisi sua uoluntate
ip̃e eum tali nomime houo¬
rare uoluerit. uel si placĩt
ut querat ei epĩ locum ua¬
te indistrete ad saterdocium
prouecti post modum. uel
ip̃i aliquid de se crimmnosum
confessi sunt: uel ab aliis re¬
iucti: ut abiciantur. S et si
qui ab his qui lapsi sut ⁊ ꝑ
ignoranciam forte ordinata
si qui absq cormentis imꝑ
secucionibus lapsi sunt et
ex corde agunt peitenciã
Quinq annos inter cathe¬
ciuummos faciant. ⁊ duob
amus post hec fidelibus tm̃
inoracione iungantur et ia
sum ad hãc abierunt. hos
re Et post ea sustipi Si
tam̃e excorde penitenciã
gerant eẽ tamen et inpo¬

Expanded text:
tentes ad Ecclesiam convertentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane si Episcopus ipsorum veniat ad Episcopum nostrum, debere eum in Presbyterorum loco sedere. Episcopi vero nomen manere apud illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vate indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, et per ignorantiam forte ordinati,si qui absque tormentis in persecutionibus lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratione jungantur; et itsum ad hanc abierunt, hos re, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in po
Abbreviated transcription (Latin):
certe non minus atribus
siue dericum suie laicum.
suscipiat alius: Saue h̾aut
iraciidia aliqua aut con¬
tencione. ut fieri solec in¬
iusti fcm̃ remedium ñ ha¬
beret. Decernunt ꝑ singu¬
los anos nsiugulis qui¬
busq prouinciis secundo ab
omnibus ep̃is prouniciali¬
bus concilia agi debere. ⁊ de
euscemͦi negociis uidicare
ut si forte ab inio unque a¬
liquid gestum est: aceteris
emendetur. si recte abomi¬
bus confirmetur. Et ut a¬
pud alexandriam uel ĩ ur¬
be roma uetusta consuetu¬
do seruetur ut uel ille egyp¬
ti uel suburbitariarimi ec¬
clesiarum sollicitudinẽ ge¬
rat Et ut si forte mordinã
do duo uel tres pro aliqua
contencione dissenciant: re¬
liquorum auc̃toritas: et p̾¬
cipue metropolitani cũ ce¬
teris firmior haleatur. Et
ut epistopo hierosolimorũ
antiquitus tradita hono¬
ris p̾rogatiuua seruetur.
mauentem inchilominus
et metropolitani ip̃ns ꝓ¬
catharos qui apud nos no¬
uatiam sunt: si forte pem¬

Expanded text:
certe non minus, quam a tribus: certe non minus, quam a tribus: sive clericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium non haberet, decernunt per singulos annos in singulis quibusque provinciis secundo ab omnibus Episcopis provincialibus concilia agi debere, et de hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. Si recte, ut ab omnibus confirmetur. VI. Et ut apud Alexandriam, et in urbe Roma, vetusta consuetudo servetur, ut vel ille Aegypti, vel hic suburbicariarum Ecclesiarum sollicitudinem gerat. VII. Et ut s duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolitani cum caeteri firmior habeatur. VIII. Et ut Episcopo Jerosolymorum antiquitus tradita honoris praerogativa servetur, manente nihilominus et Metropolitani ipsius pCatharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ombus certa statuta figenti¬
bus conciliũ direntũ ẽ: e xẽ¬
plum autem exposicionis fi¬
dei eorum qui conuenerant
infra striptum est
redimus inimum pa¬
deum patrem onmpo¬
tentem: ominũ iusibilium ⁊
muisibilium factorem. et
uingenitum hoc est de sub¬
stantia prĩs. dm̃ ex deo lum̃
ex lumme deun uerum exde¬
o uero. uatum ñ fcm̃. Omou¬
sion patri hoc est. cum pr̃e
interris. Qui ꝓpter nos et
ꝓpter uram̃ salutem destẽdit
⁊ intaruatus ẽ homo factus
passus est: et resurrexit ter¬
cia die. et ascendit ucelos. ĩ
Eos autem qui dicunt erat
aliquando quãdo nõ erat: et
unt preterea obseruandũ
eẽ meccłus: ne quis ex his:
qui semecipsos minpatienci¬
a libidinis exciderunt uem¬
ret ad derum Et nequi mi¬
per assumptus ex inta uel
couuersacione gentili: accep¬
to baptismo auteꝙͣ cautius
exammetur: cdericus fiat
Et nequis epistopoꝵ cetero¬
rumq clericoꝵ cum extra¬
neis imilieribus habitet.

Expanded text:
onibus certa statuta figentionibus certa statuta figentibus, Concilium diremptum est. Exemplum autem expositionis fidei eorum, qui convenerant, infra scriptum estredimus in unuDeum Patrem omnipotentem, omnium visibilium et invisibilium factorem, et unigenitum, hoc est, de substantia Patris. Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum verum de Deo vero. Natum, non factum Omousion Patri, hoc est, ejusdem cum terra. Qpropter nostram salutem descendit, et incarnatus est homo factus, passus est, et resurrexit tertia die, et ascendit in caelos: Eos autem, qui dicunt, erat aliquando, quando non erat, et unt praeterea observandum esse in Ecclesiis, Ne quis ex his qui semetipsos impatientia libidinis exciderunt, veniret ad clerum. II. Et ne quis nuper assumtus ex vita, vel conversatione Gentili, accepto baptismo, antequam cautius examinetur, clericus fiat. III. Et ne quis Episcoporum caeterorumque clericorum, cum extraneis mulieribus habitet,
Abbreviated transcription (Latin):
lut uno cunctorum ore et
corde deceruitur omousion
stribi debere Idem eiusdem
cum patre substancie filiũ
confiteri: idq firmissima
omnium sententia pronũ¬
ciatur: decem et septem
soli tunc fuisse diciuitur
quibus arrii fides magis
plateret: extrisecus crea¬
cũ dei filium exnullis sub¬
stantibus et nõ ex ip̃a pa¬
tris deitate progenitum cõ¬
firmantes. defertur ad cõs¬
cautiumi sacerdotalis cõ¬
cilii seutencia ille tanꝙͣ adeo
prolatam ueneratur cui si
que temptasset obuxi ułu
contra diunia statuta ue¬
uientẽ mexilium se protesta¬
tur acturum: Sex igitur
soli cinu arrio se patumt᷑
expelli: Reliqui uero unde¬
cin concilio niter se habi¬
to ad quiestunt ad subsequẽ¬
dum manu sola nõ mẽte
cuius simulacionis actor p̾¬
cipue extitit incomedie ep̃s
ensebius interim quoquomͦ
aliis ueritate. aliis sumulaci¬
oue. sic̃ pꝰ exitus docuit sub¬
stribentibus. et de singulis qͥ¬
busq ecclesiasticis obseruaci¬

Expanded text:
lut uno cunctorum ore et lut uno cunctorum ore et corde decernitur ὁμοούσιον scribi debere, idest, ejusdem cum Patre substantiae Filium confiteri, idque firmissima omnium sententia pronuntiatur. Decem et septem soli tunc fuisse dicuntur, quibus Arii fides magis placeret, extrinsecus creatum Dei Filium ex nullis substantibus, et non ex ipsa Patris deitate progenitum confirmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis Concilii sententia. Ille tanquam a Deo prolatam veneratur. Cui si quis tentasset obniti, velut contra divina statuta venientem, in exilium se protestatur acturum. Sex igitur soli cum Ario se patiuntur expelli: reliqui vero undecim, consilio inter se habito, adquiescunt ad subscribendum manu sola, non mente. Cujus simulationis auctor praecipue extitit Nicomediae Episcopus Eusebius. Interim quoquo modo aliis veritate, aliis simulatione sicut post exitus docuit subscribentibus, et de singulis quibusque Ecclesiasticis observati
Abbreviated transcription (Latin):
Tum illa desepulchro: Quid̾
uis auit patet: Comnuenda¬
cum inquit illius ubi posu¬
isti: at illa locum designãs
illic ait iuuenies defossum
regressus ad domum: rem
sicut filia de sepulchro respõ¬
derat reꝑtam cradidit re¬
postenti: i et multa alia eiꝰ
feruntur gesta mirabilia
que eciam nunc ore õium
celebrantur ẽ ales gͥ in il¬
lis ad huc temporibus per¬
multi iiri mecclesiis dom̃i¬
ni refulgebant: Ex quib
plurimi in illo concilio fue¬
runt S et achanas ius eo¬
deui tempore alexandri di a¬
couus alexandrim ep̃i ad¬
erat consiliis senem qmͣ¬
plurmus unians interca
ꝑ dies singulos agitabat᷑
conuentus: nec facile aut
teniere de re tanta statue¬
re audebant Ẽ uocabatur
frequenter arrius incõ¬
cilium: et assiduo tracta¬
tu assertiones eius distu¬
ciebantur: et quid aduer¬
sum hec teneri deberet aut
statui: sumina cum liberacio¬
ne querebatur. Uerum p
dintum multumq tracta¬
tum placet oninib ac ue¬

Expanded text:
Tum illa de sepulcro Quid Tum illa de sepulcro Quid vis, ait, pater? Commendatum, inquit, illius ubi posuisti? At illa locum designans, illic, ait, invenies defossum. Regressus ad domum, rem sicut filia de sepulcro responderat, repertam tradidit reposcenti. Sed et multa alia ejus feruntur 223 gesta mirabilia, quae etiam nunc ore omnium celebrantur. Tales igitur in illis adhuc temporibus permulti viri in Ecclesiis Domini refulgebant, ex quibus plurimi in illo Concilio fuerunt. Sed et Athanasius eodem tempore Alexandri diaconus Alexandrini Episcopi, aderat consiliis senem quamplurimis juvans. Interea per dies singulos agitabatur conventus, nec facile aut temere de re tanta statuere audebant. Evocabatur frequenter Arius in Concilium, et assiduo tractatu assertiones ejus discutiebantur, et quid adversum haec teneri deberet, aut statui, summa cum libratione quaerebatur. Verum post diutinum multumque tractatum placet omnibus, ac ve
Abbreviated transcription (Latin):
lut craditi cortoribus ꝑmã¬
serunt: Cum uero oues duc¬
turus ad pastua macutinꝰ
se ageret senior uidit inuenes
absq humanis uinculis cau¬
las pendere destrictos. Cũ q
cãm noxe comperissec ab sol¬
uit: sermone: quos meritis
umxerat. Et ne eis inains
nocturna cederet occupacio
collice inquit omuenes u¬
nũ uobis arietem Ne sine
causa uenisse uideamm
Quam melius prece quã
furto quesisse conuenerat:
Tradunt de hoc etiam il¬
lud fcm̃ mrabile Filiam
habuit yrenen nomine q̃
ei cum bene inmistrassec.
uirgo de functa est. Post
eius obitum uenit quidã
dicens se ei quoddam depp¬
sitin commendasse rẽ
gestam ignorauerat pat̾
Pequnsitum in tota domo
nusquam quod poscebat᷑
iuentum est: Persistebat
ille qͥ cõmendauerat ⁊ fle¬
tu ac lacriuns ꝑurgebat
uite suc quoq in laturum
se ẽẽ exicium insi cõmenda¬
ta reciperet testabatur per¬
motus lacrumis eis senex
ad sepulchrum filie ꝓperat
ꝯcq eam nomine damitat

Expanded text:
lut traditi tortoribus permanlut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua matutinus se ageret senior, videt juvenes absque humanis vinculis in caulis pendere districtos. Cumque causam noxae comperisset, absolvit sermone, quos meritis vinxerat: et ne eis inanis nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, unum vobis arietem, ne sine caussa venisse videamini, quem melius prece, quam furto quaesisse convenerat. Tradunt de hoc etiam illud factum mirabile: filiam habuit Irenem nomine, quae ei cum bene ministrasset virgo defuncta est. Post ejus obitum venit quidam dicens, se ei quoddam depsitum commendasse. Rem gestam ignoraverat pater. Perquisitum in tota domo, nusquam quod poscebatur inventum est. Persistebat tamen ille, qui commendaverat, et fletu ac lacrymis perurgebat: vitae suae quoque illaturum se esse exitium, nisi commendata reciperet, testabatur. Permotus lacrymis ejus senex, ad sepulcrum filiae properat, atque eam ex nomine clamitat.
Abbreviated transcription (Latin):
sor ex illis quos maxuma¬
nus dextris oculis effossis
et simistro poplite succiso ꝑa
mecalla danmauerat. S
inhoc tanta uirtutum in¬
erat grã ut signa ꝑeum ñ
minus ꝙͣ dudum ꝑ aposto¬
los fierent. Nam et demones
egros. sola oracione curabat
S et cetis insum dicitur red¬
didisse et paraliticos adsta¬
bilicatem corporis reuocasse
Quem constantimis intan¬
ta ueneracione et effectu
habuit: ut sepius eũ intra
palaciũ euocatum complec¬
terecur. et illum oculum qͥ
in confessione fidei fũat enul¬
sus aindioribus oculis de¬
mulceret
E
xore nuncero et si qͥd
ad huc emiuencius
fuisse dicitur eciam spiri¬
ex ordine ꝓphecarum: Qũa¬
cũ eciam nos eoꝵ qui eaui
eum uiderant uarracione
comperims: Hic pastoroui¬
un eciam inepistopatu po¬
situs ꝑmansit. Quandam
uero nocte cum adcaulas fures
uuissent: et manus ĩprobas
quo aditum educendis ouib
facent extendissent. muisi¬
bilibus quibusdã uinculis
restrinctins que ad lucem ne¬

Expanded text:
sor, ex illis quos Maximianus dextris oculis effossis et sinistro poplite succiso, per metalla damnaverat. Sed in hoc tanta virtutum inerat gratia, ut signa per eum non minus quam dudum per apostolos fierent: nam et daemones aegrotos sola oratione curabat, sed et caecis dicitur visum reddidisse, et paralyticos ad stabilitatem corporum revocasse. Quem Constantinus in tanta veneratione et affectu habuit, ut saepius eum intra palatium evocatum complecteretur, et illum oculum, qui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus osculis demulceret. Ex eorum numero, et si quid adhuc eminentius fuisse dicitur, etiam Spiriex ordine prophetarum, quantum etiam nos eorum, qui eum viderant narratione comperimus. Hic pastor ovium etiam in Episcopatu positus permansit. Quadam vero nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas, quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis restricti, usque ad lucem ve
Abbreviated transcription (Latin):
rũ motus adomnna hoc so¬
lum potuit respondere. ita
sibi iuderi Nec aliud uerũ
ẽẽ quam dixerat Tumi sem¬
or si hec inquit ẽẽ credidis¬
re me aͦdominicum huius
fidei signatulum sustipe ⁊
philosophus conuersus ad
discipulos suos. uel ad eos
qui audiendigra comene¬
rant. Audite inquit oeru¬
diti uiri: donec uerbis me¬
cum gestares est: uerba ũ¬
bi opposiii: et que dicebant᷑.
dicendi arte subuerti. Ubi
uero prouerbis uirtus ꝓ¬
cessit exore dicentis: non
potuerunt resistere uerba
uirtuti: Nec homo adu̾¬
saripotuit dõ. Et ideo si
quis urm̃ potuit in his
que dicta sunt sentire q̃
sensi credat xͦ. et sequatur
hunc senem: in quo locut
ẽ deus Ita philosophus x¬
amis effectus: tandem se
gratulatus est uictum

Expanded text:
rum mutus ad omnia hoc sorum mutus ad omnia hoc solum potuit ressibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credisme ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philosophus Christianus effectus, tandem se gratulatus est victum
Abbreviated transcription (Latin):
regnum dei: s muirtute cõsi¬
ter ceteros auditores epõs
philosoptium insultantem
urĩs et callida se disputa¬
cionis arte iactantem: pos¬
cit ab omnibus locum uelle
se paucis d̾um philosopho
sermocinari: Tum uero nr̃i
qui simplicitatem uiri et ĩ
dorem quendam pati. Ne for¬
te apud callidos homines ri¬
sui efficeretur stã simplici¬
tas. Perstitit tamen sem
ins exordium. Iu nomme
di que uera sinit: deus unus
est qui fecit celumet cerraur
quiq homini quem deterre
limo formauerat spm̃ dedit
Uinuersa que uidentur et
que nõ udentur uirtute
uerbi sui creaint et sp̃s
sui stĩficacioue firuiauit.
Hoc uerbum ac sapiencia
quem nos filiumm dicumis:
humanos miseratus erro¬
liberauit. ac resurrectione
sua eternam nobis contu¬
lit uitam quem expecta¬
mus iudicem cõmiuum q̃
gerimus ẽẽ uenturum:
eredis hec ita ẽẽ philoso¬
ullum sermonem contrã¬
dicendi didicisset.: ita ob¬
stupefactus uirtute dicto¬

Expanded text:
regnum Dei, sed in virtute consiregnum Dei, sed in virtute consiter caeteros auditores Episcophilosophum insultantem nostris, et callida se disputationis arte jactantem, poscit ab omnibus locum: velle se paucis cum philosopho sermocinari. Tum vero nostri, qui simplicitatem viri et impdorem quemdam pati, ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen seninis exordium. In nominedi quae vera sunt. Deus unus est qui fecit caelum et terram, quique homini, quem de terrae limo formaverat , spiritum dedit: universa quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus erroliberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam, quem exspectamus judicem omnium quae egerimus esse venturum. Credis haec ita esse, philosoullum sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dicto