comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bemus: sedulaq intentio¬
ne ꝑsistere: quatinꝰ ad hec
contingere mereamur
Quid est enĩ qd̃ merito le¬
tius audiatur. qͣm ꝑueni¬
re posse ad gaudiũ. quod
nũquam possit auferri:
Notandũ autẽ qd̾ tota lec¬
tionis huiꝰ euͣgłicȩ series
illis conuenit:qui eam p̃

Expanded text:
bemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam p
Abbreviated transcription (Latin):
Ande & greci ualde sem¬
ores ñ gerontas sed p̃sbite¬
ros appellant: ut plusqͣm
senes esse insinuent. quos
ꝓuectiores uocant.Quia
ergo ad uitam bonam
alius in pueritia. alius
in adolescentia. alius in
iuuentute. alius in senec¬
tute. alius in decrepita
etate ꝑducitur: quasi di¬
uersis horis oꝑarii ad ui-¬
neam uocantur.Mores
te. Penset unusquisq qͥd
agat: & consideret si in
dñi uinea laborat. Qui
enim in hac uita ea que
sua sunt querit: adhuc
ad dñi uineam ñ uenit.
Illi namq dño laborant.
qui ñ sua sed lucra dñica
cogitant᷑. qui zelo carita¬
tis studio pietatis inser¬
uiunt: animab lucran¬
dis inuigilant. ꝑducere
secũ & alio ᷤ ad uitam festi¬
nant. Nam qui sibi uiuis
qui cari suȩ uoluptatiõ
pascitur. recte ociosus re-¬
darguitur: quia fructũ
diumi oꝑis ñ sectat᷑. Qui
uͦ & usq ad etatem ultimã
deo uiuere neglexerit: qͣsi¬

Expanded text:
nde Graeci ualde seniores non gerontas, sed presbyteros appesenes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Moreste. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis non sectatur. 3. Qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vi
Abbreviated transcription (Latin):
in semet ipso. Quid faciã
quia dñs meus aufert a
me uillicationem: Fode¬
re ñ ualeo: mendicare eru¬
besco. Scio quid faciam. ut
qͣndo sublata michi fue¬
rit dispensatio: suscipi¬
ant me in domos suas.
Uocauitq singłos debitoꝵ
dñi sui: & dixit primo.
Quantũ debes dño meo:
Qui dixit ei. Centũ cha¬
uos olei. Ait illi. Accipe
cautionem tuã: & sedens
cito scribe quinquaginta.
Deinde ad aliũ locutus ẽ.
Tu autẽ quantũ debes:¬
At ille respondit. Centũ
choros tricici. Dicit ei. Tol

Expanded text:
uid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faciam, ut, quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. uocauitque singulos debitorum domini sui et dixit primo: quantum debes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tol
Abbreviated transcription (Latin):
enta positus. quia
ipse redemptor mundi es¬
set asseruit: missus uͦ in
carcerem. utrũ aliũ expec¬
tent. an ipse ueniat requi¬
rit. ñ quia ipsũ esse mun¬
di redemptorem dubitat:
sed querit ut sciat si is qui
ꝑ se in mundũ uenerat. ꝑ
se etiam ad inferm clau¬
stra descendat. Quẽ enim
p̃currens nascendo mun¬
do nuntiauerat: hunc
moriendo ad inferos pre¬
currebat. Nit ergo. Tu es
qui uenturus es an aliũ
expectamus.Ac si aꝑte
dicat. Sicut ꝓ hominibus
nasci dignatus es. an etiã
ꝓ hominib mori digneris
insinuaͥ ut qui natiuita¬
tis tuȩ p̃cursor extiti. mor¬
tis etiã precursor fiam: &
uenturũ te inferno nun¬
tiem: quem iam uenisse
⁊mundo nuntiaui. xi.

Expanded text:
enta positus, quia ipse Redemptor mundi esset, asseruit. Missus vero in carcerem, utrum alium exspectent, an ipse veniat, requirit: non quia ipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim praecurrens nascendo mundo nuntiaverat, hunc moriendo ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci digpro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi.
Abbreviated transcription (Latin):
Tanqͣm sponsus quippe
de chalamo suo ꝓcessit:
quia ad coniungendam
sibi eccłiam: incarnatus
ũs de incorrupto uirginiꝰ¬
utero exruit. Misit ergo
seruos suos: ut ad nuptiaᷤ
istas amicos inuitarent.
Misit semel. misit iterũ:
quia incarnationis dñicȩ
p̃dicatores. & prius ꝓpħas.
& postmodũ aplos fecit.
Bis itaq seruos ad inui¬
tandũ misit. quia incar¬
nationem unigeniti & ꝑ
ꝓpħas dixit futuram: &
ꝑ apłos nuntiauit factam¬

Expanded text:
Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃i euͣgelii qͣm
modo fr̃es audistis. expo¬
sitione ñ indiget̾. sed ne
hanc daciti p̃terisse uide¬
amur: exhortando potiꝰ
qͣm exponendo.in ea ali-¬
quid loquamur. Hoc au

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc au
Abbreviated transcription (Latin):
ge mandata sunt uelut
sunt: & plerũꝙ se iactant
quomͦ isti. Nũquid & nos
ceci sumus : Quia uͦ ista
om̃ia qui facrunt. & nesci¬
unt ad quem finem refe¬
rant: inanit̃ faciunt. dñs
degrege suo & de ostio quo
intratur ad ouile. simili¬
tudinem ꝓposuit in hodi¬
erna lectione.Dicant ergo
pagani.Bene uiuimus.
Si ꝑ ostiũ non intrant. qͥd
ꝓdest eis unde głantur :
Ad hoc debet unicuiq ꝓdes¬
se bene uiuere: ut detur

Expanded text:
ge mandata sunt velut sunt: et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani: Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur
Abbreviated transcription (Latin):
oerio. Unde contigit. ut
eũ sola t̃c uideret que re¬
mansit ut quereret:qͥa
nimirũ uircus bomi oꝑis.
ꝑseuerantia est. Et uoce
ueritatis dicitur. Qui au¬
dem ꝑseuerauerit usq in
finem: hic saluus erit.
Et p̃cepto legis. cauda ho¬
stiȩ in sacrificio iubetur
offerri. In cauda quippe:
finis est corporis. Et ille
bene immolat. qui sacri¬
ficiũ bom oꝑis usq ad fi¬
nem debitȩ ꝑducit actio¬
nis. Hinc ioseph int̃ reli¬
habuisse describitur. Cu¬
nica quippe usq ad talũ
est: opus bonũ usq ad cõ¬
sũmationem. iil.

Expanded text:
erio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter relihabuisse describitur. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi baptizando dolle¬
re possim: sed ut eũ bap¬
tizando ac p̃dicando ma-¬
nifestarem popło isrł: qͥ
in sp̃u sc̃o baptirans.ad
dollenda peccata ñ solum

Expanded text:
mundi baptizando tollere possim, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui, in Spiritu sancto baptizans, ad tollenda peccata non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ducere: & uestitũ ouium
habere dicunt᷑. qd nomen
habeant xp̃ianitatis. uel
quia assimilant se mini¬
stros iusticiȩ. figuram re¬
ligiositatis mentientes.

Expanded text:
ducere. Et vestitum ovium habere dicuntur, quod nomen habeant Christianitatis, vel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositatis mentientes.
Abbreviated transcription (Latin):
ynt enim pleraq ne¬
gotia. que sine pec¬
catis exhiberi. aut iuix. aut
nullatenus possunt. Que
gͦ ad peccatũ implicant.
ad hec necesse est ut post
conuersionem ammus ñ
recurrat. Queri etiã potest.
cur discipłis in mari labo¬
rantib post resurrectio¬
nem suam dñs in liccore
stecit. qui ante resurrecti¬
onem suam coram disci
pulis in fluctib maris am¬
bulauit. Cuius rei ratio
festine cognoscitur. si ipsa¬
que tunc inerat causa
pensatur. Quid etenim
mare. nisi p̃sens scłm sig¬
nificat. qđ se causarũ tu¬
multib & undis uite cor¬
ruptibilis illidit: Quid
ꝑ soliditatem litoris. nisi
illa ꝑpetuitas quietis et̃

Expanded text:
nt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. 2. Quaeri etiam potest cur, discipulis in mari laborantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectiopulis in fluctibus maris ambulavit? Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsaquae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum significat? quod se causarum tumultu et undis vitae corruptibilis illidit. Quid per soliditatem littoris, nisi illa perpetuitas quietis aet
Abbreviated transcription (Latin):
tagnũ genezareth łc.¬
idem dicunt esse qd̃
mare galileȩ: uel mare ty¬
beriadis. Sed mare galileȩ
ab adiacente ꝓuintia dic¬
tũ: mare tyberiadis a ꝓxi¬
ma ciuitate que olim ce-¬
nereth uocata sed ab hero¬
de tethrarca instaurata:
in honorem tyberii cesa¬
ris. tyberias est appellata.
Porro genesar a laci ipsiuꝰ
natura. quia crispantib
aquis de se ipso sibi exci

Expanded text:
tagnum Genesareth idem dicunt esse quod mare Galilaeae et mare Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Cennerech vocata, sed ab Herode tetrarcha, instaurata in honorem Tiberii Caesaris, Tiberias est appellata. Porro Genezar a laci ipsius natura, qui a crispantibus aquis de ipso sibi exci
Abbreviated transcription (Latin):
recurrens in suꝑiora reg¬
na. multis ur̃m cõmenda¬
bam: & scripsi ad eũ que
subiecta sunt. Oro itaq
uos & peto.memores bene¬
ficioꝵ publice & priuatim.
ut unusquisq conseruet
fidem ad me: & ad filium
meũ. Confido enĩ eum
modeste & humane ac¬
turũ. & sequentem ꝓposi¬
tũ meũ: cõmunem uob̾
gitur homicida. & blas¬
phemus pessime ꝑcussris:
& ut ipse alios tractauerat.
peregre in montib mise¬
rabili obitu. uita functꝰ ẽ.
Tranferebat autẽ corpus
philippus: collactaneus
eius. Qui metuens filiũ
antiochi: aipud ꝑtolomeũ
philometorem in egiptũ
abiit. Machabeus autem.
& qui cũ illo erant dño se

Expanded text:
in superiora regna multis vestrum commendabam et scripsi ad eum quae subiecta sunt orate itaque vos et peto memores beneficiorum publice et privatim ut unusquisque conservet fidem ad me et ad filium meum confido enim eum modeste et humane acturum et sequentem propositum meum communem vobis gitur homicida et blasphemus pessime percussus et ut ipse alios tractaverat peregre in montibus miserabili obitu vita functus est transferebat autem corpus Philippus conlactaneus eius qui metuens filium Antiochi ad Ptolomeum Filometora in Aegyptum abiit Macchabeus autem et qui cum il
Abbreviated transcription (Latin):
tio terreni principatꝰ osten¬
dit. q̃m & in romana re pu¬
blica unus p̃fuisse descri¬
bitur. & in iudeȩ regno ꝑ
quartam partem plurimi
principabant᷑. Uoce etenĩ
nr̃i redemptoris dicit᷑. Om̃e
regnũ in se ipsũ diuisũ: de¬
solabitur. Liquet gͦ qd̃ ad
finem regni iudea ꝑuene¬
rat: que dot regib diuisa
subiacebat. Apte ꝙͦ ñ solũ
quib regib sed quib etiã
sacerdotib actum sit de¬
monstratur. ut quia illũ
ioħes baptista p̃dicaret.
qui simul rex cẽ sacerdos¬
existeret: lucas enͣgłista
p̃dicationis eius tempora
ꝑ regnũ & sacerdotiũ de¬
signauit. Et uenit in om

Expanded text:
cipatus ostendit. Quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: « Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . » Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur: ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdosexsisteret. Lucas Evangelista praedicationis ejus tempora, per regnum et sacerdotium desig
Abbreviated transcription (Latin):
uit. uerũetiam quibdam
bis baptismo xp̃i tribuit᷑
Notandũ itaq qd̃ dicitur.
predicans baptismũ peni-¬
tentiȩ in remissionem pec

Expanded text:
vit, verum etiam 1517 quibusdam bis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem p
Abbreviated transcription (Latin):
cata solueret. quia dare ñ
poterat p̃dicabat: ut sicut
incarnatũ uerbũ patris
p̃currebat p̃dicationis uer¬
bo: ita baptismũ peniten¬
tiȩ quo peccata soluunt᷑.
p̃curreret suo baptismate
quo peccata solui ñ posst̃:
lt quia eius sermo p̃cur¬
rebat p̃sentiam redempto¬
ris: ipsũ quoq eius baptis¬
ma p̾dicando fieret um¬
bra ueritatis. Sequitur.
Sicut scriptũ est in libro

Expanded text:
olveret dare non poterat, praedicabat; ut sicut incarnatum Verbum patris praecurrebat praedicationis verbo, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptquo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro
Abbreviated transcription (Latin):
espondere autẽ illi
differt dñs. ñ quia
misericors medicus mise¬
roꝵ preces despicit. de quo
ueracissime scriptũ est.
desideriũ pauperũ exau¬
diuit dñs sed ut ꝑseue¬
rantiam mulieris nobis
semꝑ imitabilem demon¬
stret. que quo magis con¬
dempta uidebatur a dño:
suoꝵ misericordes osten¬
homines ad clamorem
mulieris publice eos ꝓse¬
quentis erubescebant. Sed

Expanded text:
espondere autem ei differt Dominus, non quia misericors medicus miserorum preces despicit, de quo veracissime scriptum est: Desiderium pauperum exaudivit Dominus , sed ut perseverantiam mulieris nobis semper imitabilem demonstret, quae quo magis contempta videbatur a Domino, suorum misericordes anhomines ad clamorem mulieris publice eos persequentis erubescebant ad
Abbreviated transcription (Latin):
ab oculis tuis. Si enĩ a cor¬
ois erus oculis mala que
etiã pena que de romaniᷤ
sicut p̃dixi principib im¬
minebat. adiuncta ẽ. Qua
descripta: quid dñs fecerit
subditur: quia ingressus¬
in templũ cepit eicere uen¬
uentes de illo & ementes:
dicens illis. Scriptũ est. qͥa
domus mea domus oratio

Expanded text:
ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quaeetiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia domus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ matre app̃hensos cõ¬
pelli a rege contingere
nas: flagris taureis cru¬
ciatos. Unus autẽ ex illiꝰ
qui erat primus: sic ait.
Quid queris. & quid uis
discere a nobis: Parati
sumus mori magis: qͣm
pat̾nas di leges p̾uaricari.

Expanded text:
cum matre adprehensos conpelli a rege contra nas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari
Abbreviated transcription (Latin):
um enim eundem
dñm filiũq dauid
uerũ hunc hominem. ue¬
rũ credit & dm̃. Cum ꝓ
filia rogans ñ illam secũ
ad ducit. ñ dñm ad illam
uenire p̃catur: constat
aꝑtissime qd̃ eum uerbo
salutem posse dare confi¬
oit: cuiꝰ presentiam corpo¬
ris nullam requirit. Sed
ta ad orat dicens. dñe ad¬
ruua me:nequaqͣm se

Expanded text:
um enim eumdem Dominum filium David verum hunc hominem, verum credit et Deum. Cum pro filia rogans, non illam secum adducit, non Dominum ad eam venire precatur, constat apertissime quod eum verbo salutem posse dare confidit, cujus praesentiam corporis nullam requirit. Sed ta adorat, dicens: Domine, adjuva me, nequaquam se
Abbreviated transcription (Latin):
re. quib armis p̃cinctus ste¬
phanus seuitiam udeoꝵ
potuit superare: ut ita
phus Haud uͦ uilib armiᷤᷤ
potuit p̃muniri. qui a
multis ñ potuit superari.
Inuictȩ namq in eo enitu¬
it insigne uirtutis. que
nec frementiũ seuitiam
formidauit:nec lapidan¬
trũ ictib deuicta succubu¬
it. Usq adeo enim inter
frementes ꝑmansit inter¬
ritus. & inter lapidaniũ¬
fuit cruciamenta securꝰ:

Expanded text:
re quibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita phus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidufuit cruciamenta secur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui nichil sibi uirtutis
tribuit: quia bona que
agit. esse de miscdia con¬
uitoris agnoscit. Ynde &e
recte subrungit᷑: & hic
erat samaritanꝰ. Sama¬
ritanus quippe: int̃pre¬
datur custos. Quo nomi¬
ne ille popłs aptissime
significatur: qui grãs
agendo ei a quo accepit.
tribuit om̃e qd̃ accepit:
quodãmodo illud can
tans de psalmo. Fortitu¬
dinem meã ad te custo¬
diam. quia d̃s susceptor
meus es tu: ds meus mi-¬
scdia eius p̃ueniet me.
Cadit autẽ in faciem:
quia ex malis que se ꝑ¬
petrasse meminit: eru¬
bescit. Ibi enĩ cadit ho¬
mo: ubi confunditur.
Ande & paulus quasi
quibdam in faciem ca¬
dentib: dicebat. Quẽ
gͦ fructũ habuistis t̃c
in illis. in quib ñc erube¬
scitis: At contra de ascen¬
sore equi. id est de eo qui
in hiius mundi gła ela¬
tus est. dicitur. Ut cadat
ascensor eius retro.¬

Expanded text:
qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Deus, susceptor meus es, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensione equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadat ascensor ejus retro
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ factũ est: Ipsũ quod
faciendũ est. Nichil fit¬
sub sole nouũ: nec ualet
quisqͣm dicere ec.⁊ ce hoc
recens est.Iam enim p̃ces¬
sit in scłis: que fuerunt
ante nos.Non est prioꝵ
memoria. sed nec eoꝵ qui¬
dem que postea futura
sunt: erit recordatio apd̃
eos. qui futuri sunt in

Expanded text:
 ipsum quod fiendum est nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos non est priorum memoria sed nec eorum quidem quae postea futura sunt erit recordatio apud eos qui futuri sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tirentur.
ecesse est inqͣm ut
initia bona fuerint.
quoꝵ finis est optimꝰ sub¬
secutus. & martyres eos
ñ solũ fuisse cũ passi st̃:
sed etiã martyres fuisse
cũ uiuerent. Martyr enĩ:
latine testis dicitur. Quo¬
tũ xp̃i facimus: dotiens
xp̃o testimoniũ ꝑhibemꝰ.
Unde & crux dñi ñ illa tan
tũ dicitur que passionis
dempore ligni affixione
construitur: sed illa que
totius uidȩ curriculo cunc¬
tarũ disciplinarũ uirtu¬
tib coaptatur. de qua
michi uidetur saluador
dicere. Qui uult post me
uenire: dollat crucẽ suã
& sequatur me.

Expanded text:
tirentur. Necesse est enim, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum passi sunt, 265 sed etiam martyres Christi fuisse cum viverent. Martyr enim Latine testis dicitur; ac quofacimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non tantum illa dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salvator dicere, Qui vult post me venire, tollat crucem suam, et sequatur me
Abbreviated transcription (Latin):
O
dicemus: Nũquid
miquitas apud dm̃: Ab¬
sit. Moysi enim dicit. Mi¬
serebor cui misereor:ce mi
neq currentis:sed mise¬
rentis est dei. Dicit enim
scriptura pharaoni. quia
in hoc ipsum excitaui te.¬

Expanded text:
o dicemus? Nunquid iniquitas apud Deum? Absit! Moysi enim dicit: « Miserebor cui misereor cui mneque currentis, sed miserentis est Dei. Dicit enim Scriptura Pharaoni: « Quia in hoc ipsum excitavi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. quia uoluntatem fa¬
citis patris eius. Ipse enim
dixit. Quicũq fecerit uo¬
luntatem patris mei qui
ror. & mater est. Exultate
dam fecit uirginitatem:
illi uouistis continentiȩ
castitatem. Exultet etiam
castitas nuptialis: om̃s fi¬
deliter uiuentes cũ coniu¬
gib ur̃is. Qd̃ amisistis in
corpore: in corde seruate.
Ubi iam ñ potest esse a
concubitu caro integra. sit
in fide uirgo conscientia:
scđm qͣm uirgo est om̃is
eccłia. In maria xp̃m pia
uirginitas peperit. In an
grandeua cognouit. In
elisabeth xp̃o coniugalis
castitas: & anilis fecundi¬
tas militauit. Om̃is gra¬
dus fideliũ menbroꝵ capi¬
ti contulerunt: qd̃ ipsius
gr̃a conferre potuerunt:

Expanded text:
ejus, quia voluntatem facitis Patris ejus. Ipse enim dixit: Quicumque facit voluntatem Patris mei, ror et mater est . Exsultate, dam fecit virginitatem, illi vovistis continentiae sanctitatem. Exsulta etiam, castitas nuptialis, omnes fideliter viventes cum conjugibus vestris: quod amisistis in corpore, in corde servate. Ubi jam non potest esse a concubitu caro integra, sit in fide virgo conscientia, secundum quam virgo est omnis Ecclesia. In Maria Christum pia virginitas peperit: in Anna grandaeva cognovit: in Elisabeth Christo conjugalis castitas et anilis fecunditas militavit. Omnes gradus fidelium membrorum capiti contulerunt, quod ipsius gratia conferre potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sapias in his p̃ceptiᷤ
& p̃miis: ut cũ audis be¬
ati mundicordes. qm̃ ip
si dm̃ uidebunt:putes
pauꝑes sp̃u non uisuros.
aut non uisuros mites.
ñ uisuros lugentes. non
ui suros esurientes sitien¬
desq iusticiam. ñ uisuroᷤ
miscdes. ñ arbitreris eos
tantũ quasi uisuros. qui
mrundi sunt corde: illis
a uisione separatis.Om̃ia
hec: idem ipsi sunt. Ipsi
sp̃u sunt: quia mites.
quia lugentes.quia esu¬
rientes sitientesq iustici¬
amꝰ quia misedes: sed o¬
quia mundo sunt corde.
yẽadmodũ

Expanded text:
sapias in his praeceptis et praemiis, ut cum audis, Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt, putes pauperes spiritu non visuros, aut non visuros mites, non visuros lugentes, non visuros esurientes et sitientes justitiam, non visuros misericordes. Non arbitreris eos tantum quasi visuros qui mundo sunt corde, illis a visione separatis. Omnia enim haec iidem ipsi sunt. Ipsi spiritu sunt, quia mites sunt, quia lugentes, quia esurientes sitientesque justitiam, quia misericordes: sed quia mundi sunt corde. Quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. Ds̃ potentes non
abicit: cũ & ipse sit po¬
tens. Deposuit gͦ potenteᷤ
de sede. & exaltauit humi¬
les: quia om̃is qui se exal¬
tat humiliabitur & qui
se humiliat exaltabitur.
Quãuis etiam ita recte
possit intelligi. qd ñnun¬
qͣm illi ipsi qui merito suȩ
elationis a dño fuerant
deiecti. denuo miserante
illo ad humilitatis gr̃am
redeant. sicq merito de-¬
uotȩ humilitatis erigan¬
tur ad głam. Demq sau¬
lus ob suꝑbiam de sede
doctrinȩ legalis depositus
est: sed mox ob humilita¬
tis subiectionem ad euͣgłi-¬
zandam xp̃i fidem leua¬
tus. Esurientes imple¬
uit bonis: & diuites dimi¬
sit manes. Qui etiã bona
ꝑfecte nunc esuriunt. atq
ad hec appetenda infatiga¬
bili operũ iustoꝵ instantia
certare ñ desistunt. satia¬
buntur utiq cũ sui redẽp

Expanded text:
tum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deposuit ergo potentes de sede, et exaltavit humiles, quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Quamvis etiam ita recte possit intelligi, quod nonnunquam illi ipsi, qui merito suae elationis a Domino fuerant dejecti, denuo miserante illo ad humilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad evangelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Qui aeterna perfecte nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
olite cogitare: iiͣi.¬
inuitũ trahi. Trahi¬
tur anmus:sed amore.
Nec timere debemus. ne
ab hominib qui uerba
ꝑpendunt. & a reb maxi¬
me diuinis intelligendis
longe remoti sunt:in
hoc scripturarũ sc̃arum

Expanded text:
oli te cogitare invitum trahi: trahitur animus et amore. Nec timere debemus ne ab hominibus qui verba perpendunt, et a rebus maxime divinis intelligendis longe remoti sunt, in hoc Scripturarum sanctarum
Abbreviated transcription (Latin):
ecit ille sicut fuerat
imperatũ: & intro¬
duxit uiros domũ. Ibiq
exterriti: dixerunt mucuo.
Propter pecunam qͣm re¬
dulimus prius in saccis nr̃is
introducti sumus. ut de¬
uoluat in nos calũpniam:
& uiolenter subiciat serui¬
tuti. & nos & asinos nr̃os.
Quamobrem in ipsis forĩb
ascendentes:ad dispensa-¬
dorem locutisunt. Oramus
oñe: ut audias. Iam ante

Expanded text:
ecit ille sicut fuerat imperatum et introduxit viros domum ibique exterriti dixerunt mutuo propter pecuniam quam rettulimus prius in saccis nostris introducti sumus ut devolvat in nos calumniam et violenter subiciat servituti et nos et asinos nostros quam ob rem in ipsis foribus accedentes ad dispensatorem locuti sunt oramus domine ut audias iam ante
Abbreviated transcription (Latin):
circuitũ: ut annuntiaret᷑
in templo idoloꝵ & in po-¬
pulis. Et posuerunt ar¬
ma eius in demplo asta¬
roch: corpus uͦ eius suspen¬
derunt in muro bechsan.
Qd̃ cũ audissent habita¬
tores iabesgalaad. quecũq

Expanded text:
circuitum ut adnuntiaretur in templo idolorum et in populis et posuerunt arma eius in templo Astharoth corpus vero eius suspenderunt in muro Bethsan quod cum audissent habitatore
Abbreviated transcription (Latin):
nedictus dñi dicitur. & sa¬
cerdotis ioiade iusticia he¬
breo nomine demonstrat᷑.
In euͬgłio quo utuntur na¬
zareni. ꝓ filio barachiȩ fi¬
liũ ioiade scriptũ reperimꝰ.
Simpliciores fr̃es inter rui¬
nas dempli & altaris. siue
in portarũ exitib que siloa
ducunt rubra saxa mon¬
strantes:zachariȩ sangui
ne putant esse polluta.
Non condẽpnamus erro¬
rem. qui de odio rudeoꝵ:
& fidei pietate descendit.
Dicamus breuit̃. quare
sanguis abel iusti usq ad
zachariam filiũ barachiȩ
ab illoꝵ generatione que¬
ratur: cũi neutrũ illoꝵ occi¬
oerie. Regula scripturarũ
est: duas generationes po¬
nere.bonoꝵ uel maloꝵ:hoc
est singłoꝵ singłas. De bo¬
nis sumamꝰ exempla. Quis
ascendet in montẽ dñi:
aut quis requiescet in mon¬
de sc̃o eius: Cumq plures
qui ascensuri sunt montẽ
dm̃i descripsisset. qui diuer

Expanded text:
nedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sane putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diver
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicat inquisitioniꝰ.
Quesiuit gͦ prius & mi-¬
nime inuenit: ꝑseuera¬
uit ut quereret. unde oe
contigit ut inueniret.
Actumq est ut desideria
dilata crescerent. & crescen¬
tia caperent: qd inuenis¬
sent. Hinc est enim qd̃ de
eodem sponso eccłia in
canticis canticoꝵ dicit. In
lectulo meo ꝑ noctes que¬
siui quem diligit anima
mea. Quesiui illũ & ñ

Expanded text:
nquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi i
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Uocabo ñ plebem
meã plebem meam: & ñ
miscd̃iam consecutã. mi¬
scdiam consecutam. Et
erit in loco ubi dictũ est
Deis. ñ plebs mea uos: ibi
uocabunt᷑ filii dei uiui.

Expanded text:
. Vocabo non plebem meam, plebem meam, & non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam. Et erit in loco vbi dictum est eis, non plebs mea vos: ibi vocabuntur filij Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
lestiũ uirtutũ effulsit. fruc¬
tus qͦ terrȩ sublimis effectꝰ
est: qͣndo carnem qͣm de
nr̃a natura mortalem d̃s¬
susceperat: uirtute resur¬
rectionis ĩmortalem iam
tui.Benedicta est enĩ incõ¬
parabilit. que & diuini ger¬
minis susceꝑit głam: & co¬
ronam integritatis serua¬
uit. Benedicta tu int muli¬
eres. ꝑ cuius partũ uirgineũ
anatis mulierũ malẽdictio
primȩ matris exclusa est.
Benedictus fructus uentris
illius: ꝑ quem & semen in¬
corruptionis. & suꝑnȩ here¬
ditatis qͣm ꝑdidimus. in
adam fructũ recipimus.
Et uere ac singularit̾ bene¬
dictus. qui ñ nr̃o more post.¬
qͣm natus est: grãm a dño
benedictionis ꝑcepit. sed ip¬
se ad saluandũ mundũ be¬

Expanded text:
lestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam de nostra natura Deus mortalem susceperat, virtute resurrectionis immortalem jam tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salvandum mundum be
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam beatam locuta est
mariã dicens. Et unde
hoc michi ut ueniat mat̃
om̃ib. cauebat & timebat
sibimet istius tante sc̃ita¬
tis comunctionem adhibe
re.idcirco uolebat eam oc¬
culte dimittere: dimitco
eam dicens. & a me longe
faciam eam. & a cognati¬
one mea.Maior est enim
eius dignitas. suꝑ excellit
eius sc̃itas: nec meȩ congru¬
it indignitati. Ideo uole¬
u bat occulte dimittere
eam. Hoc eo cogitante:an¬
gelus dñi ꝑ uisũ apparuit
illi dicens. Quid dubitas¬
o ioseph: Quare impruden¬
ter cogitas:Quare irrati¬
onabiliter meditaris: Ds̃
est qui generatur: uirgo¬
rationis minister es.ce non
largitor: seruus & ñ dñsͥ
mancipiũ. & ñ plasmator.
Propterea ministra. serua.
custodi. fer curam: inten

Expanded text:
ipsam beatam locuta est Mariam, dicens: Et unde hoc mihi, ut veniat materomnibus cavebat et timebat sibimet istius tantae sanctitatis conjunctionem adhibere; et idcirco volebat eam occulte dimittere: Dimittam eam, dicens, et a me longe faciam eam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare irrationabiliter meditaris? Deus est enim qui generatur. Huonis minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fer curam, inten
Abbreviated transcription (Latin):
in quib praui quilibet
inuste delectati: quasi ꝓ¬
fundis dediti pisces. men¬
dem ad suꝑna gaudia ñ
intendunt:Ande bene
idem mare galilee. id est
rota cognominatur.quia
nimirũ amor labentis
scłi. quasi in uertiginem

Expanded text:
in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis dediti pisces, mentem ad superna gaudia non intendunt. Unde bene idem mare Galilaeae, id est rota, cognominatur, quia nimirum amor labentis saeculi in vertiginem
Abbreviated transcription (Latin):
ret: uirgo ꝑmaneret. Non
hic cogitetur patientis
condicio. sed nascentis ar¬
bitriũ: quia sic homo na¬
tusest:ut uolebat & pote¬
rat. Si ueritatem queris:
nature humanȩ cognosce
materiam. Si rationẽ scru¬
taris originis: uirtutem
confitere diuinã. Uenit
bere uiciis: sed mederi Ue¬
nit.ut omnẽ langorem
corruptionis: & uniuersa
ulcera sordentiũ curaret
animarũ. Propt̃ qd̃ opor¬
tuit ut nouo nasceretur
ordine.qui nouam im¬
pollutȩ sinceritatis gra¬
tiam: humanis corporib
inferebat. Oportuit ut
primã genitricis integri¬
tatem nascentis incorrup¬
tio custodiret: & compla¬
citũ sibi claustrũ pudoris
gere. confracta solidare:
& superandis carnis illece.¬
bris: multiplicatã pudti¬
citiȩ donare uirtutem:
ut uirginitas que in aliis
ñ poterat salua esse gene¬
rando: fieret in aliis imita¬
bilis renascendo.

Expanded text:
t virgo permanserit. Non hic cogitetur parientis conditio, sed nascentis arbitrium, qui sic homo natus est, ut volebat et poterat. Si veritatem quaeris naturae, humanam cognosce materiam; si rationem scrutaris originis, virtutem confitere divinam. Venit bere vitiis, sed mederi. Venit ut omnem languorem corruptionis et universa ulcera sordentium curaret animarum: propter quod oportuit ut novo nasceretur ordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit enim ut primam genitricis virginitatem nascentis incorruptio custodiret, et complacitum sibi claustrum pudoris,gere, confracta solidare, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donare virtutem: ut virginitas, quae in aliis non poterat salva esse generando, fieret et in aliis imitabilis renascendo.
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiat sollempnitatiꝰ.
Nr̃ȩ dicamus an suȩ:Sed
ut fateamur uerius: & sue
dicamus & nr̃ȩ. Illa quippe
redemptoris nr̃i resurrec¬
tio & nr̃a festiuitas fuit.¬
quia nos ad ĩmortalitatẽ
reduxit: & angłoꝵ festrui¬
tas extitit. quia nos reuo¬
cando ad celestia. eoꝵ nu¬
merũ impleuit. In sua gͦ
ac nr̃a festiuitate angłs
in albis uestib apparuit:
quia dũ ꝑ resurrectionẽ
dñicam ad suꝑna reduci¬
mur: celestis patriȩ dãpna
reꝑantur. Sed quid ueni¬
entes feminas affat᷑ audiamꝰ.
Nolite expauescere. Ac si
aꝑte dicat. Queant illi qͥ
ñ amant aduentũ super¬
noꝵ ciuiũ: ꝑtimescant
qui carnalib desideriis

Expanded text:
denuntiat solemnitatis, nostrae dicamus an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae: illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuitquia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
uidecis: Unde ce mathe¬
us angłm appariusse
describens ait. Efrat¬
autẽ aspectus eius sicut
fulgur: & uestim̃ta eius
sicut nix. In fulgure etenĩ
terror timoris est: in niue
autẽ blandimentũ can

Expanded text:
 Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum can
Abbreviated transcription (Latin):
re me.id est crucem pati¬
endo imitare: surrexit di
loco conuiuii: & abtre iã
cepit. Secutus est autem
eũ petrus. etiam incessu
pedũ cupiens implere qd̃
audiuit: sequere me. Se¬
cutus est & ille discipłs:
quem diligebat iħc. Neq
enim arcendũ se a consec¬
tatu xp̃i putabat. qui ñ
minore se gr̃a dilectionis
a xp̃o complexũ nouerat.
Neq incredibile est ideo
utrũq discipłm corporali
gressu uestigia dñi secu¬
tũͥ quia necdũ intellexerat
quid significauerit in eo.
qd̃ petrum se sequi p̃cepit.
quem diligebat iħc: ioħes
uidelicet. ipse cuius hodie
natalitia festa celebramus.
qui hoc scripsit euͣgłm: atq
ideo suam ꝑsonam malu

Expanded text:
re me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerunt quid significaverit in eo quod Petrum se sequi praecepitquem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam malu
Abbreviated transcription (Latin):
Retermissis om̃ibus
que ꝑ quadraginta
dies agi ab illo cũ discipu¬
lis potuerunt: primo diei
resurrectionis eius comun¬
git tacite nouissimũ diem
quo ascendit in cȩlũ. Pul¬
chre autẽ ascensurus in cȩ¬
lũ: discipłos quib benedi¬
cat foras in bethaniã edu¬
cit. Primo quidẽ ꝓpter no¬
men ciuitatis. quia domuᷤᷤ
obedientiȩ dicitur: quia
qui ꝓpter inobedientiam
puersoꝵ descendit:ꝓpter
obedientiam nimirũ con

Expanded text:
etermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ab illo cum discipulis potuerunt, primo diei resurrectionis ejus conjungit tacite novissimum diem quo ascendit in coelum. Pulchre autem ascensurus in coelum, discipulos quibus benedicat foras in Bethaniam educit. Primo quidem propter nomen civitatis, quae domus obedientiae dicitur. Quia qui propter inobedientiam perversorum descendit, propter ob
Abbreviated transcription (Latin):
ce traxit maculam culpȩ.
Ecce qui tollit peccata
mundi. Ecce qui iustus
incer peccatores. mitis iñt
impios: hoc est quasi ag¬
nus inter lupos apparens.
etiam peccatores &e impi¬
os iustificandi habet po
iustificet impios: apls pe¬
trus ostendit qui ait. Non
corruptibilib argento uł
auro redempti estis de ua¬
na ur̃a conuersatione pa¬
ternȩ traditionis: sed pre
ni incontaminati & im¬
maculati iħu xp̃i. Et in
xit nos inquit. & lauit
nos a peccatis nr̃is. in san¬
guine suo.x.¬
on solum autem la

Expanded text:
e traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccatum mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens etiam peccatores et impios justificandi habet potjustificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, seni incontaminati et immaculati Iesu Christi, et in xit nos, inquid, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Non solum autem la
Abbreviated transcription (Latin):
tollerent in uia: nisi uir¬
gam tantũ. Qd̃ ita soluit᷑.
ut intelligamus sub alia
significatione dictam uir-¬
gam. que scd̃m marcũi fe-¬
renda est. & sub alia illam
alia significatione intelli¬
gitur temptatio de qua
dictũ est: d̃s neminẽ tẽp
tat. & sub alia de qua dic¬
tũ est: demptat uos dñs
d̃s ũr. ut sciat si diligatis
eũ. Illa seductionis est: hec
ꝓbationis. Udrũq gͦ acci¬
piendũ est a deo apłis dic-¬
tũ. & ut nec uirgam fer¬
rent: & ut ñ nisi uirgam
ferrent. Cũ enim scd̾m
matheũ diceret eis. nolite
possidere aurũ neq argen

Expanded text:
tollerent in via, nisi virgam tantum . Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam,alia significatione intelligitur tentatio de qua dictum est, Deus neminem tentat ; et sub alia de qua dictum est, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum . Illa seductionis est, haec ationes. Utrumque ergo accipiendum est a domino apostolis dictum, et ut nec uirgam ferrent et ut nonnisi uirgam ferrent cum enim secundum Mattheum diceret eis: nolite possidere aurum neque argen
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim a nobis iudetur
in nobis: &e nr̃a conscientia.
Nam faciem iidemus al¬
terius: nr̃am non uidemꝰ.
Conscientiã uͦ nr̃am uide¬
mus: alterius ñ uidemus.
Sed conscientia nũqͣm est
nisi in nobis: sp̃c autẽ. sc̃s
potest esse etiam sine nob.
Datur quippe ut sit in no
sciendus est. ñ potest a nob̃:
si non sit in nobis. Scd̾ma

Expanded text:
Sic enim a nobis videtur in nobis et nostra conscientia. Nam faciem quidem videmus alterius, nostram non videmus: conscientiam vero nostram videmus, alterius non videmus. Sed conscientia nunquam est nisi in nobis, Spiritus autem sanctus potest esse etiam sine nobis. Datur quippe ut sit et in sciendus est, non potest a nobis, si non sit in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
desponsatione tibi esse di-¬
citur. ñ tam̃ tibi uxor est:
sed di unigeniti electa ma¬
ter est. Propterea ioseph fili
dauid qui has ꝓmissiones
accepitꝰ. cui ista fidelia da¬
ta funt destam̃ta. Ioseph
fili dauid ñ tantũ scdm
lius dauid: iuste & heres
eius tanqͣm filius patris:
ideo in hereditate accipe ea
que illi ꝓmissa sunt testa¬
menta fidelia. Ioseph fili
dauid: ne timueris accipe¬
re mariã conrugem tuã.
Ne dimueris. ne trepidaue¬
ris. ne conturberis. sed se¬
curus de intrepidus accipe
eam. scdm legis p̃ceptum
uxorem tibi nominatam.
& scđ̃m nuptiarũ consue¬
tudinem & conrunctionẽ
longe alienam. Accipe gͦ
eam sicut cõmendatũ ce¬
lestem thesaurũ. ut ditatiᷤ
diuitias. sicut plenissimã
sc̃ĩtatem. sicut ꝑfectam

Expanded text:
desponsata tibi esse dicitur, non tamen tibi uxor est, sed Dei unigeniti electa mater est. Propterea, Joseph, fili David, qui has promissiones accepit, cui ista fidelia data sunt testamenta; Joseph, fili David, non tantum secundum lius David, juste et haeres ejus tanquam filius patris. Ideo in haereditatem accipe ea quae illi promissa sunt, testamenta fidelia. Joseph, fili David, ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Ne timueris, ne trepidaveris, ne conturberis, sed securus et intrepidus, accipe eam secundum legis praeceptum, uxorem tibi nominatam, sed secundum nuptiarum consuetudinem et conjunctionem, longe alienam. Accipe ergo eam sicut commendatum coelestem thesaurum, ut Deitatis divitias, sicut plenissimam sanctitatem, sicut perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: habere aurũ
esse diuitias: Ego dixe
or enim mens est que au¬
rũ despicit:qͣm que au¬
rũ requirit. Maiores pla¬
ne sunt diuitie ñ habere
aurũ: sed aurũ habentibꝰ
eminere.Qui enĩ ꝓpriis
habundat bonis: scłi the¬
sauros ñ querit. Bona enĩ
sunt ꝓpria: honestas. sobri¬
etas. miscdia. castitas. Que
bona om̃ia auro sunt p̃¬
tiosiora. Ut sciatis quiã¬
ista uiliora sunt metal¬
la: auri talenta emi pos¬
sunt. argenti uasa com¬
parari possunt honestaᷤᷤ¬
quiritur: quia ñ constat
p̃cio sed uirtute.

Expanded text:
tatis habere aurum esse divitias? Ego dixeror enim mens ejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis sunt pretiosa; ut sciatis qui his ita viliora sunt metalla: auri talenta emi possunt: argenti vasa comparari possunt; honestaquiritur; quia non constat pretio, sed virtute.
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ coniunxit. qͣndo dm̃
ante scl̃a fieri uoluit ho¬
minem in fine scłoꝵ.Sed
quia ex duab ꝑsonis fie¬
ri solet ista comunctio:
absit hoc ab intellectibus
nr̃is. ut ꝑsonam d̃i & ho¬
minis redempdoris nr̃i
credamus unitam. Ex
ouab quippe adq in dua¬
bus hunc naturis existere
dicimus: sed ex d̃uab ꝑso¬
nis compositũ credi ut
nefas uitamus.

Expanded text:
e conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris nostri credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi fr̃es. ut
isti magi regem udeoꝵ ad¬
orandũ quererentꝰ cũ ipsi
iudei ñ essent: Et quem
regem: Utiq ñ herodem:
sed xp̃m. Uolunt adorare
regem nuꝑ natũ. nec ado¬
rant regem ante annos
aliquot ordinatũ. Adora-¬
re cuprunt infandem lac¬
tantem: nec adorant regẽ
popłis imꝑantem. Nam
de herode rege iudeoꝵ
filii iam fuerant nati:qui
erant patre mortuo reg

Expanded text:
dulcissimi fratres, ut isti Magi regem Judaeorum adorandum quaererent, cum ipsi Judaei non essent? Et quem regem? Utique non Herodem, sed Christum. Volunt adorare regem nuper natum, nec adorant regem ante annos aliquot ordinatum. Adorare cupiunt infantem lactantem, nec adorant regem populis imperantem. Nam et de Herode rege Judaeorum filii jam fuerant nati, qui erant patre mortuo reg
Abbreviated transcription (Latin):
qui oculos ipsi enĩ uide¬
bunt sic tanqͣm sp̃ualia
menbra componens: do¬
cuit quid ad quid ꝑtine¬
ret. Apta est humilitas
ad habendũ regnũ celoꝵ:
apta mansuetudo ad pos¬
sidendam t̃ram: aptus
luctus ad consolationẽ:
apta fames &e sitis iusti¬
ciȩ ad saturitatẽ: apta
miscdia ad impetrandã
miscdiam: aptũ mundũ
cor ad uidendũ dm̃. Ergo¬
uesideramus uidere dm̃.
Oculus iste. unde mun¬
datur.:Quis enim ñ cu-¬
ret.quis ñ querat unde
mundet. quo uidere pos¬
sit quem doto affectu de¬
siderat: Expressit hoc
oruina atcestatio: fide
inquit mundans corda
undat cor fides dei:
amundũ cor uidet

Expanded text:
qui oculos habent, ipsi enim videbunt. Sic tanquam spiritualia membra componens, docuit quid ad quid pertineat. Apta est humilitas ad habendum regnum coelorum; apta mansuetudo ad possidendam terram; aptus luctus ad consolationem; apta fames et sitis justitiae ad saturitatem; apta misericordia ad impetrandam misericordiam; aptum mundum cor ad videndum Dedesideramus videre Deum, oculus iste unde mundabitur? Quis enim non curet, quis non quaerat unde mundet, quo videre possit quem toto affectu desiderat? Expressit hoc divina testatio: Fide, inquit, mundans corda undat cor fides Dei, mundum cor videt
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscaris legis
meȩ: & p̃cepta mea custo¬
oiat cor tuũ. Longitudi¬
nem enim dierũ & annoᷤ
uitȩ & pacem: apponent
tibi. Miscd̃ia & ueritas:
ñ de deserant. Circũda
eas gutturi tuo. & descri¬
be in tabulis cordis tui:

Expanded text:
obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui
Abbreviated transcription (Latin):
dem: sed ad multoꝵ notici¬
am ꝑ locutionis oꝑatio¬
nis ue indiciũ: quasi ꝑ
suȩ cruitatis ostia ꝓpalan¬
tem. Qui bene filius uni
quia licet e multis collec¬
ta ꝑsonis. una sit ꝑfecta
& ĩmaculata uirgo mat̃
eccłia: singuli quiq tam̃
fideliũ uniuersalis se ec

Expanded text:
em, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unichibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium