comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ante se audaces confodiant. & post se trepidoᷤ
ã uulnere defendant. Quia gͥ sci uiri sic sciuts
foris aduersa tolerare. ut intus etiã nouerint ad¬
uersa corrigere. dicat᷑ recte. Locuta es quasi uua
ex stultis mulierib. Quia eiũ electis dr̃. uirilit̾
agite & confortet᷑ cor urm: mentes carnaliũ quę
fluxa dõ intentione deseruiunt. ñ inmerito muli¬
na ȩt̾na tencdimus. qͥd mirũ si tẽporalia mala suf¬
ferainis: Hȩc aũ bona sollicite paulus inspexe
rat: quando illata ęquanimit᷑ mala tolerabat
dicens. Non sunt condignȩ passiones huiꝰ tẽpori ͤ
ad suꝑuenturã głam quȩ reuelabit᷑ in uobis. In¬
cũ ꝑsecutionẽ foris uitusq pacuuit᷑: ñ solũ in dĩ
iniuriis minime excedunt. seo neq contra ipsos
aduersarios contumeliosa uerba iaculant᷑. Q đ¬
dux bonoꝵ recte perrus ãmonet. dicens. Nemo
S urm̃ paciat᷑ quasi homicida: aut fur. aut¬

Expanded text:
et ante se audaces confodiant, et post se trepidos et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant. Quia igitur sancti viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum , mentes carnalium, quae fluxa Deo intentione deserviunt, non immerito mulina aeterna tendimus, quid mirum si temporalia mala sufferamus? Haec autem bona sollicite Paulus insrat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis cum persecutionem foris intusque patiuntur, non solum in Dei injuriis minime excedunt, sed neque contra ipsos adversarios contumeliosa verba jaculantdux bonorum recte Petrus admonet, dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
corde patiant᷑. In se contẽpit uulnera corꝑis:
& in aliis medet᷑ uulnera cordis. habent qͥppe
hoc iusti ꝓpriũ: ut in dolore positi tribulationis
suȩ. curam ñ deserant utilitatis alienȩ. Et cũ
de se aduersa pacientes dolent. aliis necessaria
docentes p̃uident : et quasi ꝑcussi quidã magni
medicicũ egrotant. ipsi tolerant scissuras uulue¬
ris: & aliis ꝓferunt medicamenta sanitatis. Ual¬
de aũ minoris laboris e̾. aut docere cũ nil toleras:
aut tolerare cũ nichil doces. Unde sẽi uiri ad
utraq se sollerter extendunt: & cũ tribulationib
fortasse feruuit᷑: sic exteriora bella suscipiunt.
ut sollicite cogitent. ne prox unoꝵ interiora la¬
cerent᷑. Sic scĩ uiri fortes in acie assistunt᷑: ut il¬
linc iaculis aduersantia pectora feriant:. huic
scuto postpositos debiles tueant᷑. Atq ita utrobiq
uelocitate circũ spectionis inuigilant: quati nus

Expanded text:
corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere cum nihil toleras; aut tolerare, cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt; et cum tribulationibus fortasse feriuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite cogitent, ne proximorum interiora lacerentur. Sic sancti viri fortes in acie assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtimis adiungit. Preter illa quȩ extrinsecus
sunt: instantia mea cotidiana. sollicitudo om̃iũ
ȩccłiarũ. Ecce in se bella fortiter suscipit: & tu¬
endis se proximis misericorditer inpendit. Nar¬
rat mala quȩ patit᷑: subiungit bona quȩ inꝑtit᷑.
Pensemus gͦ cuius laboris sit. uno eodẽq tp̃r fo¬
ris aduersa tolerare: intus infirma sustinere.
foris pugnas pant᷑: qr uerberib scindit᷑. catenis
ligatur. Intus metũ tolerat : qr passionẽ suam
non sibi. sed discipulis obesse formidat. Unde
& eiscdẽ scribit dicens. Nemo moueat᷑ in tribula¬
tionib istis: ipsi enĩ seitis. qđ in hoc positi sumꝰ.
Alioꝵ quippe casus in propͥa passione metuebat:
ne dũ ipsũ discipuli afflictũ ꝓ fidei uerberib
agnoscerent: fideles se ꝓfiteri recusarent. O in¬
mense caritatis uiscera. despicit qđ ipse patit᷑:¬
& curat ne quid prauȩ ꝑsuasionis discipuli in

Expanded text:
protinus adjungit: Praeter illa quae extrinsecus protinus adjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Ecce in se bella fortiter suscipit, et tuendis se proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ bello deprehensi. cũ uno eodẽq tpr alios
ferientes. atq alios suadentes ferunt: illis oppo¬
nunt scutũ pacientie̾. istis iacula intorquent.
doctrinȩ. Atq ad utrũq pugnandi modum.
intus sapienter doceant. & foris fortit̾ aduersa
contempnant. hos docentes corrigant. illos tole¬
rantes p̃mant. In surgentes namq hostes pacien¬
do despiciunt: infirmantes uͦ ciues cõpaciendo
ad salutẽ reducunt. Illis resistunt. ne & alios
subtrahant: istis metiuint. ne uitã rectitudinis
timores. Enumeret bella quȩ extrinsecꝰ tolerat.
dicens. Periculis fluminũ. periculis latronũ:
ꝑiculis ex genere. ꝑielis ex gentib: ꝑiculis in ci¬
in falsis fr̃ĩb. In hoc autẽ uello quȩ contra ad¬
uersarium spicula intorqueat: adiungat. In la¬
bore & erũpna: in iugilus multis. In fame & siti:
in ieiuniis multis. In frigore & nuditate. Sed
inter tot certamina depͣhensus dicat: quanto
uigiliarũ munimine etiã castra custodiat. Nã

Expanded text:
tionum bello deprehensi, uno eodemque tempore alios ferientes atque alios suadentes ferunt. Illis opponunt scutum patientiae, illis jacula intorquent doctrinae. Ad utrumque pugnandi modum nterius sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant. Hos docentes corrigant, illos tolerantes pdo despiciunt, infirmantes vero cives compatiendo ad salutem reducunt: illis resistunt, ne et alios subtrahant; istis metuunt, ne vitam rectitudinis timores. Enumerat bella quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in ciin falsis fratribus . In hoc autem bello, quae contra adversarium spicula intorqueat, adjungat: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate. Sed inter tot certamina deprehensus dicat, quanto vigiliarum munimine etiam castra custodiat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
deãt: qͦ feditatẽ uitȩ.sensus callicditate occultant.
Sed neq ipsa locoꝵ nomina. in ordinata sunt
nałratione distincta. Prius eiũ thema. postino¬
dũ suhi. ac deinde naama ponit᷑ : qua pͥus
illos inordinatꝰ calor accendit. nitor deinde
loquacitatis erigit: & tẽ deniũ decoros ho¬
minib y pochrisis ostendit. Condixerant enĩ¬

Expanded text:
deant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. deant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta. Prius enim Thema, postmodum Suhi, ac deinde Naama ponitur; qua prius illos inordinatus calor accendit, nitor deinde loquacitatis erigit, et tunc demum decoros hominibus hypocrisis ostendit. CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
uenire referunt᷑. Ab hoc calore immoderate
sapientiȩ. mentes fideliũ paulus tẽꝑare cura¬
uerat: cũ dicebat. Non plus sapere quã oportae¬
III. saꝑe: sed saꝑe ad sobrietatẽ. Hinc e̾ qđ dauid
ualles salinarũ ꝑcutit: quia uideł. redep̃tor
nr̃ suȩ districtionis examine. in his qͥ de illo
praua sentiunt. stulticiã inmoderatt saporis
extinguit. Suhi aũ dr̃ loquens. Calorẽ q̃ppe
non ut bene uiuant : sed ut elate loquantur.
habere desiderant. Athema gͥ & suhi. id est
a calore & loquacitate uenire referunt᷑: qr
ꝑ hoc quod scripturarũ se studiosos exhibent̃
solius uerbis loquacitatis. ñ aũ uiscerib carita-¬
tis calent. Naama uͦ interp̃tat᷑ decor. Quia
enĩ docti ñ eẽ sed uideri appetunt᷑. ex erudi-¬
tionis uerbis speciem bene uiuentiũ sununt:
& ꝑ calorẽ loquacitatis in se imaginẽ ostendr̃
decoris : ut eo ꝑ decorẽ linguȩ ꝑu̾sa facile ꝑsua¬

Expanded text:
venire referuntur. Ab hoc calore immoderatae venire referuntur. Ab hoc calore immoderatae sapientiae mentes fidelium. Paulus temperare curaverat, cum dicebat: Non plus sapere quam oportesapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc est quod David valles salinarum percutit , quia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quippe non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. A Thema igitur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visceribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditionis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persua
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ contẽpnerent: nequaꝗͣ. de illo ꝑuersa sen¬
uinci refugiunt. & ꝑuerso studio ẽẽ uictores
querunt : nouȩ uitę conuersationẽ negliguit.
& ex sola uetustate ẽ qđ intendunt. Sophar uͦ:
speculã dissipans. Hi & enĩ qui in scã ȩccłia siti
sunt: redẽptoris sui mysteria fide uera humi¬
liter contẽplant᷑. Sed dũ heretici cũ falsis allega¬
tionib ueniunt. speculã dissipant: qr eoꝵ m̃te
quos ad se attrahunt. ab intentione rectȩ con¬
uenunt: congrua hereticoꝵ actib describunt᷑.
Dicit᷑ & enĩ themanites. suhites. naamatintes.
Tnema nãq int̾ytat᷑ auster: suhi loquens:
naama decor. Austrũ aũ uentũ calidũ ee̾ qͥs
nesciat: Heretici gͥ quia aredentius appetunt
sapere : quasi plus ꝗͣ necesse e̾ student calere.
Desidia quippe torporis ⁊ frigoriᷤ. & rursũ inqͥ¬
etudo unnoderatę curiositatis: intẽꝑato con¬
cordat calori. Quia gͦ amplius quã debent
calorẽ sapientię ꝑcipere appetunt: ab austro

Expanded text:
Deum contemnerent, nequaquam de eo perversa senvinci refugiunt, et perverso studio esse victores quaerunt, novae vitae conversationem negligunt; et ex sola vetustate est quod intendunt, Sophar vero speculam dissipans. Hi etenim, qui in sancta Ecclesia siti sunt, Redemptoris sui mysteria fide vera humiliter contemplantur; sed dum haeretici cum falsis allegationibus veniunt, speculam dissipant, quia eorum mentes, quos ad se attrahunt, ab intentione rectae conveniunt congrua haereticorum actibus describuntur. Dicitur etenim Themanites, Suhites, Naamathites. Thema namque interpretatur Auster; Suhi, loquens; Naama, decor. Austrum autem ventum calidum esse quis nesciat? Haeretici igitur, quia ardentius appetunt sapere, quasi plusquam necesse est, student calere. Desidia quippe torpori frigoris et rursum inquietudo immoderatae curiositatis, intemperato concordat calori. Quia ergo amplius quam debent, calorem sapientiae percipere appetunt, ab Austro
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. Condicunt sibi heretici. quando praua
quȩdã contra ȩccłiam concorditer sentiunt:
et in quib a ueritate discrepant. sibi in falsi¬
tate concordant. Onĩs aũ qui nos de ȩt̾nitate
erudiunt. qͥd aliuo faciunt. nͥ in peregrinati¬
onis ur̃ȩ nos afflictione consolant᷑: Heretici
aũ. qr scam̃ ȩccłiam sua docere desiderant: ad
eã quasi consolantes appropinquant. Nec mirũ
qđ qui aduersantium formã exprimunt. ami¬
ei nominant᷑: cũ ipsi quoq traditori dr̃. Amiee
ad qđ uenisti: & diues qui inferni igne exurit᷑:¬
ab abraham filius uocat᷑. Quia &e si ꝑ nos mali
corrigi negligunt: dignũ tam̃ ẽ. ut a nobis non
ex sua nequitia. sed ex nr̃a benignitate nonunen

Expanded text:
ri. Condicunt sibi haeretici, quando prava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt; et in quibus a veritate discrepant, sibi in falsitate concordant. Omnes autem qui nos de aeternitate erudiunt, quid aliud faciunt, nisi in peregrinationis nostrae nos afflictione consolantur? Haeretici autem, quia sanctam Ecclesiam sua docere desiderant, ad eam quasi consolantes appropinquant. Nec mirum quod qui adversantium formam exprimunt, amici nominantur, cum ipsi quoque traditori dicitur: Amice, ad quid venisti ? r, Abraham filius vocatur, quia etsi per nos mali corrigit negligunt, dignum tamen est ut a nobis non ex sua nequitia, sed ex nostra benignitate nominen
Abbreviated transcription (Latin):
riut eũ. Heretici quiq cũ sc̃ȩ ȩodiȩ facta con¬
noscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipere :
ut possit ad ȩternȩ remimerationis p̃miũ pur¬
gata ꝑuenire. Pierũq prospera metuit: &
Aisciplina eruditionis hilarescit. Heretico
rib positami. ñ cognoscunt. Hoc nãq qđ
in illa cernunt: in suoꝵ cordium cognitia¬
ne non relegunt. Cum gͦ hȩc aduersitatib
ꝓficit. ipsi suo stupori inherent: quia ꝑ expe¬
rimentũ ignorant quȩ uident. Scissisq uesti¬

Expanded text:
r. --Haeretici quique cum sanctae Ecclesiae facta connoscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipere, ut possit ad aeternae remunerationis praemium purvenire. Plerumque prospera metuit, et disciplina eruditionis hilarescit. Haereticiribus positam non cognoscunt. Hoc namque quod in illa cernunt, in suorum cordium cognitione non relegunt. Cum ergo haec et adversitatibus proficit, ipsi suo stupori inhaerent: quia per experimentum ignorant quae vident. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
attestante paulo infirma inuncdi elegit. ut con¬
funderet fortia. Anñ quasi ruentib edificiis.
in sterquilinio residet᷑. qͥ relictis iudȩis suꝑbien¬
tib. in ea quã dudũ abiecerat gentilitate reqͥescit.
Extra habitaculũ repperit᷑ in uulnere: qͥ in eo qđ
uidea aduersante ꝑtulit passionis dolorẽ: a gente
ꝓpria despectũ se sensit. ioħe attestante qͥ ait. In
ꝓpria uenit: & sui eum non receperunt. Seo qͦmͦ
sedens in sterquilinio conqͥescat: hȩc eadẽ de sem&¬
ipsa ueritas dicat. Ait enĩ. Gaudiũ erit in cęlo
suꝑ uno peccatore pęnitentiã agente: quã suꝑ no¬
uaginta nouẽ iustis. qͥ ñ indigent pęnitentia. Ec¬
cedolens in sterquilinio sedet: qr post ꝑpetratas cul¬
pas libenter corda pęnitentiũ possidet. An non
quasi qđcła sterqͥliniũ st̃. corda pęnitentiũ. Qui
dũ mala sua flendo considerant: quasi añ se ster-¬

Expanded text:
attestante Paulo, Infirma mundi elegit, ut conattestante Paulo, Infirma mundi elegit, ut confunderet fortia . An non quasi ruentibus aedificiis in sterquilinio residet, qui relictis Judaeis superbientibus, in ea quam dudum abjecerat gentilitate requiescit? Extra habitaculum reperitur in vulnere, qui in eo quod Judaeam adversantem pertulit, passionis dolorem a gente propria despropria venit, et sui eum non receperunt . Sed quomodo sedens in sterquilinio conquiescat, haec eadem de semetipsa Veritas dicat: Ait enim: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Ecce dolens in sterquilinio sedet, qui post perpetratas culpas libenter corda poenitentium possidet. An non quasi quoddam sterquilinium sunt corda poenitentium, qui dum mala sua flendo considerant, quasi ante se ster
Abbreviated transcription (Latin):
nari. Unde ꝑ psaliistã dr̃: libera me de san¬
giunib. Sanies itaq putredo ẽ sanguinis. Qͥ
uͦ accipimꝰ saniem: ñ peccata carnis ex longa
uetustate peiora. Uulnus itaq in samem uer¬
tit᷑. cum neglecta culpa usu deterius grauat᷑.
Mediator itaq dĩ & hominũ homo xp̃c iħe.
corpꝰ suũ manib ꝑsequentiũ tradens. saniem
testa rasit : quia peccatũ carne deleuit. Ue¬
nit enĩ sicut scriptũ e̾. in similitudinẽ carnis
peccati: ut de percato dampnaret peccatũ.
dũq hosti obicit innocentiã carnis suę: tersit
contagia carius nr̃ȩ. Et ex qua nos captiuos
inimicus tenuit. ꝑ illã nos liberos expauit:
quia ꝗͣ. nos instrumentũ fecimꝰ culpȩ. hȩc nob̾
ꝑ mediatorẽ uersa ẽ in arma iusticie. Testa gͦ
sanies radit᷑: cũ carne culpa suꝑat᷑. Bene aũ¬
strepit. ñ in ȩdificio qđ se culiuine ui alta sus¬
tollit. sed in sterquilinio residet: quia uideł.
redẽptor huiani geueris ad carnẽ ueniens.

Expanded text:
r: Libera me de sanguinibus . Sanies itaque putredo est sanguinis. Quid ergo accipimus saniem, nisi peccata carnis ex longa vetustate pejora? Vulnus itaque in saniem vertitur, cum neglecta culpa usu deterius gravatur. Mediator itaque Dei et hominum homo Christus Jesus corpus suum manibus persequentium tradens, saniem testa rasit, quia peccatum carne delevit. Venit enim, sicut scriptum est, in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum . Dumque hosti objicit innocentiam carnis suae, extersit contagia carnis nostrae; et ex qua nos captivos inimicus tenuit, per illam nos liberos expiavit; quia quam nos instrumentum fecimus culpae, haec nobis per Mediatorem versa est in arma justitiae. Testa ergo sanies raditur, cum carne culpa superatur. Bene auerstrepit; non in aedificio, quod se culmine in alta sustollit; sed in sterquilinio residet, quia videlicet Redemptor humani generis ad carnem veniens,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa sustinuit. Membra aũ nr̃i redẽptoris
extiterunt: etiã qui ab ipso mundi exordio dũ
pie uiuunt. crudelia passi sunt. An non huius¬
mẽbrũ abel se ee̾ ꝑhibuit᷑. qͥ eius mortẽ de quo
scriptũ ẽ. sicut agnus corã tondente se obinu¬
tescet. & nõ aꝑuit os suũ. non solum placens in sacͥ¬
ficio. sed etiam moriens tacendo signauit: Ab
ipso itaq mundi exordio: redemptoris nr̃i corpꝰ
expugnare conatus ẽ. A planta gͦ pedis usq
ad uerticẽ uuilnus intulit: qui a puris homiui¬
b inchoaus usq ad ipsũ caput ȩccłię seuiendo
Qͥd eiũ aliuo in manudii testa ẽ. nͥ caro ex nr̃e
substantiȩ luto sup̃ta : Et enĩ testa igne solida¬
t᷑. Caro aũ diĩ eo ex passione sua robustior exti¬
tit : quo ꝑ ifirmitatẽ moriens a morte sine in¬
firmitate surrexit. Unde recte etiã ꝑ ꝓpħam
dicit. Exaruit uelut testa uirtꝰ mea. Sicut
testa enĩ eius uirtus exaruit: q̃ susceptȩ carnis

Expanded text:
adversa sustinuit. Membra autem nostri Redemptoris exstiterunt, etiam qui ab ipso mundi exordio, dum pie viverent, crudelia passi sunt. Membruejus mortem, de quo scriptum est, Sicut agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum , non solum placens in sacrificio, sed etiam moriens tacendo signavit? Ab ipso itaque mundi exordio Redemptoris nostri corpus expugnare conatus est. A planta ergo pedis usque ad verticem vulnus intulit, quia a puris hominibus inchoans, usque ad ipsum caput Ecclesiae saeviendo --Quid enim aliud in manu Domini testa est, nisi caro ex nostrae substantiae luto sumpta? Etenim testa igne solidatur. Caro autem Domini eo ex passione sua robustior exstitit, quo per infirmitatem moriens, a morte sine infirmitate surrexit. Unde recte etiam per Prophetam dicitur: Exaruit velut testa virtus mea . Sicut testa enim ejus virtus exaruit, qui susceptae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
dus conam᷑: potest ꝑ eius animã electoꝵ uita
signari. & cũ satan ad feriendã redẽptoris
carnẽ ꝑmittit᷑. ab anima separat᷑: qr cũ corpꝰ eiꝰ
ad passionẽ accipitꝰ elec̾tos eiꝰ ã iure suę potesta¬
tis amittit. Cũq illius caro ꝑ crucẽ moritur:
hoꝵ mens contra tẽptamenta solidat᷑. Dicat᷑ gͦ
ecre in mauu tua ẽ: uerũtam̃ animã illius ser¬
ua. Ac si aꝑte audiat. Licentiã contra eiꝰ cor
pus accipe: & ab electis illius qͦs apud se ante
scła prȩsciens : possidet. uis prauę domi¬

Expanded text:
dus conamur, potest per ejus animam electorum vita dus conamur, potest per ejus animam electorum vita signari. Et cum Satan ad feriendam Redemptoris carnem permittitur, ab anima separatur; quia cum corpus ejus ad passionem accipit, electos ejus a jure suae potestatis amittit; cumque illius caro per crucem moritur, horum mens contra tentamenta solidatur. Dicatur ergo: Ecce in manu tua est, verumtamen animam illius serva. Ac si aperte audiat: Licentiam contra corpus ejus accipe, et ab electis illius, quos apud se ante saecula praesciens possidet, jus pravae domi
Abbreviated transcription (Latin):
se conuincat᷑. Neq euĩ sic̃ nos qͥ puri homines
sumꝰ irruente sepe temptatione concutunur:
ita redẽptoris nr̃i anima tẽptationis ẽ necessi¬
tate turbata. Hostis nãq nr̃ & si in excelsũ mon¬
tẽ eũ ꝑmissus assupsit. si dat᷑um se ei regna mun-¬
di ꝑhibuit: si quasi in panẽ uertencios lapides
ostendit: mentẽ tam̃ mediatoris di & hominũ
tẽptatione qͣs sare ñ ualuit. Sic enĩ dignatꝰ ẽ
hȩc exterius cuncta suscipere: ut tam̃ eiꝰ meis
interius diuinitati suȩ inherens. inconcussa
ꝑmaneret. Qui & si quando tͣbatus sp̃u infre¬
muisse dr: ipse diuinitꝰ disponebat. quantũ
sidens: & semet ipsũ mutabilẽ in satiffactione
infirmitatis ostendens. Quietꝰ gͦ in semet ipso
manens disposuit: qͥcqͥd ꝓ ostendenda humani-¬
uͦ cũ recte diligimus. nil in reb conditis aui¬
ma nr̃a carius amamꝰ: & sicut aĩam nr̃am eos di¬
ligere dicimꝰ. quib amoris ur̃i exprimere pon¬

Expanded text:
nes sumus, irruente saepe tentatione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster, et si in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et si quando turbatus spiritu infremuisse dicitur, ipse divinitus disponebat, quantum aesidens, et semetipsum mutabilem in satisfactione infirmitatis ostendens. Quietus ergo in semetipso manens, disposuit quidquid pro ostendenda humanivero cum recte diligimus, nihil in rebus conditis anima nostra charius amamus; et sicut animam nos eos diligere dicimus, quibus amoris nostri exprimere pon
Abbreviated transcription (Latin):
ad usum pietatis intorqueret᷑. quicqͥd eoꝵ cont᷑
se malicia ꝑmissa seuiret. Dicat᷑ gͦ ei. ecce in
manu tua ẽ: Quia ad feriendã carnẽ seuieis
licentiã accepit: sed potestati illius nesciens

Expanded text:
ad usum pietatis intorqueret quidquid eorum contra ad usum pietatis intorqueret quidquid eorum contra se malitia permissa saeviret. Dicatur ergo ei: Ecce in manu tua est; quia ad feriendam carnem saeviens licentiam accepit, sed potestati illius nesciens
Abbreviated transcription (Latin):
data e̾e̾t desuꝑ. Sed tam̃ hanc potestatẽ ꝙͣ contra se
ei extrinsecus dederat: suis seruire lucris intrin-¬
secus cõpellebat. Pilatꝰ enĩ uel satan qͥ eiusdem
pilati caput extiterat. sub potestate illius super
quẽ potestatẽ acceꝑat tenebat᷑ : quia & su¬
perior ipse disposuerat. hoc qđ inferius acce-¬
dens a ꝑsecutore tolerabat: ut cũ ex mala m̃te infi-¬
deliũ surget. utilitati tam̃ electoꝵ om̃iũ ipsa
quoq crudelitas deseruiret. Pie gͥ disponebat
intus: qđ semet ipsũ pati neqͥt̾ ꝑmittebat foriᷤᷤ
Hinc e enĩ qđ de illo in cęna dr̃. Sciens ibs qr
omĩa dedit ei pat̾ in manus. & qr a do exiuit.
& ad dm̃ uadit: surgit a cȩ̨na & ponit uestim̃¬
ta sua. Ecce in manus ꝑsequentiũ iturꝰ sciebat
qđ in manu sua ipsos etiã ꝑsecutores acceꝑat.
Qui enĩ omĩa accepisse se nouerat. constat quia
& ipsos a quib tenebat᷑. tenebat: ut ipse in se

Expanded text:
datum esset desuper . Sed tamen hanc potestatem quam contra se datum esset desuper . Sed tamen hanc potestatem quam contra se ei extrinsecus dederat, suis servire lucris intrinsecus compellebat. Pilatus enim vel Satan qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius super otestatem acceperat, tenebatur; quia et superior ipse disposuerat hoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat: ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa quoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus quod semetipsum pati nequiter permittebat foris. Hinc est enim quod de illo in coena dicitur: Sciens Jesus quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus tenebatur tenebat; ut ipse in se
Abbreviated transcription (Latin):
manuitraditũ. qͥs uel desipiens credat: Sed
tam̃ edoctus ueritate quis nesciat᷑. qđ eiusdẽ sa¬
tanȩ mẽbra st̃. om̃s qͥ ei ꝑuerse uiuendo i u̾gunt᷑:
Mẽbrũ qͥppe eiꝰ pilatꝰ extitit: qui usq ad mortis
extrema. uenientẽ in redep̃tionẽ nr̃ã dum̃ ñ cog¬
nouit. Corpus eiꝰ sacerdotũ principes extitert̃:
qͥ redẽptorẽ mundi a mundo Crepellere. usq ad
crucẽ ꝑsequendo conati sunt. Cũ gͦ se ꝓ nr̃a re¬
dep̃tione dñs mẽbroꝵ satauę manib tradidit.
qͥd aliuo quã eiusdẽ satanȩ manũ in se seuire ꝑ-¬
misit: Ut unde ipse exterius succũberet. inde
nos exterius interiusq liberaret. Si gͥ satanȩ
mauꝰ. eius potestas accipit᷑: eius manus iuxta car
nẽ ꝑtulit: cuius potestatẽ corporis usq ad sputa.
colaphos. flagella. crucẽ. lanceamq tolerauit.
Unde & pilato eiꝰ uideł corpori. ad passionẽ ue¬
niens dicit. Non haberes in me potestatẽ: nͥ tibi

Expanded text:
manui traditum quis vel disipiens credat? sed tamen edoctus veritate, quis nesciat quod ejusdem Satanae membra sunt omnes, qui ei perverse vivendo junguntur? Membrum quippe ejus Pilatin redemptionem nostram Dominum non cognovit. Corpus ejus sacerdotum principes exstiterunt, qui Redemptorem mundi a mundo repellere usque ad crucem persequendo conati sunt. Membra ptione Dominus membrorum Satanae manibus tradidit, quid aliud quam ejusdem Satanae manus in se saevire permisit, ut unde ipse exterius occumberet, inde nos exterius interiusque liberaret? Si Satanae manus ejus potestas accipitur, ejus manus Redemptor nem pertulit, cujus potestatem corporis usque ad sputum, colaphos, flagella, crucem, lanceamque toleravit. Unde et Pilato ejus videlicet corpori, ad passionem veniens dicit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ in pane eiꝰ: & eradamꝰ eũ de terra uiuentiũ
Lignũ quippe in pane mittere ẽ: configendo eius
corpori stipitẽ crucis adhibere. & uitã illius de
terra iuuentiũ eradere se posse existimant: quẽ dũ
mortalẽ conspiciunt. finiri morte suspicantur.

Expanded text:
lignum in panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . lignum in panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem mittere, est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere; et vitam illius de terra viventium eradere se posse existimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sis sc̃s đi. Qui hȩc dicen: rognoscendo di filium
ꝑtimescit. Sed tam̃ uim suꝑnę pietatis ignorans:
ñnũꝗͣ. dũ passibilẽ considerat. hominẽ purũ putat.
Multos aũ sub scĩtatis speciȩ in pastorali positus loco
didicerat: qui a uiscerib caritatis alieni. ualde pro
minimo aliena dampna pensabant. Hunc gͦ quasi
ex aliis colligens. quia subtractis multis suꝑari non
uidit: usq ad eiꝰ carnẽ ꝑ tactũ passionis exarsit :
uelut si diceret. Pellẽ ꝓ pelle. & cuucta quȩ ht̃ ħo da¬
bit ꝓ anima sua. Alioqͥn mute manũ tuã & tange
os eiꝰ & carnẽ: & tẽ uidebis qđ in facię benedicat tͥ.
Ac si aꝑte dicat. Moueri de his quȩ extra se sunt
negligit: sed tunc ueracit̾ qͥ sit agnoscit᷑:. si in seipso
qđ doleat experit᷑. Hȩc ꝑ se satan cũ fieri appetiit:
ñ uerbis sed desideriis dix̃. hȩc ꝑ mẽbra sua &
uerbis & desideriis intulit. Ipse qͥppe loquit᷑: cum
iuxta ꝓpħe uocẽ. eius sequaces dicunt. Mittamus

Expanded text:
cognoscendo Dei Filium pertimescit; sed tamen vim supernae pietatis ignorans, nonnunquam dum passibilem considerat, hominem purum putat. Multos autem sub sanctitatis specie in pastorali positos loco didicerat, qui a visceribus charitatis alieni valde, pro minimo aliena damna pensabant. Hunc ergo quasi ex aliis colligens, quia subtractis multis, superari non vidit, usque ad ejus carnem, per tactum passionis sic exarsit, ut diceret: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Alioquin mitte manum tuam, et tange os ejus et carneAc si aperte dicat: Moveri de his quae extra se sunt, negligunt; sed tunc veraciter qui sit agnoscitur, si in seipso quod doleat experitur. Haec per se Satan cum fieri appetit, non verbis, sed desverbis et desideriis intulit. Ipse quippe loquitur, cum juxta prophetae vocem ejus, sequaces dicunt: Mittamus
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptore nr̃o đdr. Cõmouisti me aduersus eũ: ut
affligerẽ illũ frustra. Ac si aꝑtius dicat᷑. Dũ iste ñ sua
sed illius causa morit᷑: tt̃ me in huiꝰ afflictione cõmo¬
ustiꝰ cũ illũ ã me callida ꝑsuasione traxisti. De qͦ &
bene addit᷑. frustra. Fr̾ustra qͥppe afflictus e̾: qͥ & cul¬
pȩ ultione pressus ẽ. & culpȩ contagio inquinatus
ñ ẽ. Fr̾ustra afflictus e̾: qͥ incarnatꝰ ꝓpria ad missa ñ
habuit: & tam̃ pęnã carnaliũ sine culpa suscepit.
tc̃ exsoluebã. Alius nãq ad paradẏsũ conditꝰ. diui¬
nę potentiȩ similitudinẽ suꝑbe rapere uoluit: s tam̃
culpas huiꝰ suꝑbiȩ sine culpa mediator exsoluit. Hinc
ẽ qđ patri quidã sapiens dicit. Cũ sis iustus iuste
omĩa disponis: eũ quoq qͥ ñ debet puniri condẽp¬
nas. Sed pensandũ ẽ. quomͦ iustus sit. & omĩa uste
dispanat: si eũ qui ñ debet puniri condẽp̃nat. Me

Expanded text:
Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflictus est, qui incarnatus, propria admissa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa suscepit. disum conditus, divinae potentiae similitudinem superbe rapere voluit; sed tamen culpas hujus superbiae sine culpa mediator exsolvit. Hinc est quod Patri quidam Sapiens dicit: Cum sis justus, juste omnia disponis; eum quoque qui non debet puniri condemnas . Sed pensandum est quomodo justus sit et omnia juste disponat, si eum qui non debet puniri condemnat. Med
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis flagella tolerare. Sed qui unius cũ patre
eiusdẽq nat᷑ȩ ẽ. quomͦ ꝑ satan motũ se aduersus
eũ pater asserit: cũ constet qd patris filiĩq concor¬
diam nulla potestatis inęqualitas. nulla uolun¬
tatis diuersitas int̾rũpat. Sed tamen idẽ qͥ patri ȩ¬
qualis est ꝑ diuinitatẽ: uenit ꝑpt̾ nos ad flagella
ꝑ carnẽ. Quȩ nimirũ flagella ñ susciperet: ñ for¬
mã dãpnati hominis redimnendo sũpsisset. & nͥ pͥmꝰ
homo delinqueret: scds ad passionũ ꝓbra minime
ueniret. Cũ gͦ primꝰ homo ꝑ satan a dũo motus ẽ:
tunc ẽ dñs in homine scdo cõmotꝰ. Satan itaq ad hu¬
ius afflictionẽ dum̃ tẽ cõmouit: quando in paradỹso
pͥmũ hominẽ a iusticiȩ culmine in obedientiȩ culpa
ꝓstrauit. Nisi enĩ adã pͥmũ ꝑ uoluntariũ uiciũ in
animȩ mortẽ traxisset: adã scds sine uicio in carniᷤ
mortẽ uoluntariã non ueniret. Bene gͦ ei etiã de

Expanded text:
flagella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus hSatan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradiso primum hominem a justitiae culmine inobedientiae culpa prostravit. Nisi enim Adam primum per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mortem voluntariam non veniret. Bene ergo ei etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcunctat᷑  qđ beatus iob magnis conditoris p̃co¬
niis p̃fert᷑: qr iã sepe discussimus. replicare deui¬
tamus. Si enĩ diu mens reb discussis inuoluit᷑: ꝑ¬
uenire ad indiscussa p̃peditur. Ibi gͦ allegoriȩ nẽ
iniciũ ponimꝰ: ubi post uerba sepe repetita ad¬
iunctũ noui aliqͥd scimus. Itaq ait. Cõmouisti¬

Expanded text:
contatur, quod beatus Job magnis conditoris praeconiis praefertur, quia jam saepe discussimus, replicare devitamus. Si enim diu mens rebus discussis involvitur, pervenire ad indiscussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi post verba saepe repetita, adjunctum novi aliquid scimus. Itaque ait: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
erant: sed pęnarũ suaꝵ ponderib pressus. ecce
iã ꝑ głam capitis in cęlo residebat. Quia gͦ ĩ om̃ib
unitũ caput & corpus nouimꝰ: sic a ꝑcussione capi-¬
tis incipiamus. ut subseque̾t᷑ tam̃ ad corꝑis flagella

Expanded text:
erant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce erant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce jam per gloriam capitis in coelo residebat. Quia ergo in omnibus unitum caput et corpus novimus, sic a percussione capitis incipimus, ut subsequenter tamen ad corporis flagella
Abbreviated transcription (Latin):
Eec iuxta hystoriam breuit̃ tractata ꝑcurrimꝰ.
nc̃ ad allegoriaꝵ inysteriũ uerba uertamꝰ. Seo
qr in exordio huius oꝑis dũ de unitate capitis
& corporis tractaremꝰ. sollicita intentione p̃mi¬
simꝰ. quanta in eis sit cõpago caritatis: qr nmirũ
& dñs multa ad hue ꝑ corpꝰ qđ nos sumꝰ patitur.
in cȩlo gloriat᷑: ita nc̃ passiones exprimi eusdẽ
capitis debent. ut ostendat᷑ quã multa etiã ĩ suo¬
corpore sustinet. Si enĩ caput ur̃m tormenta nr̃a
ñ tangerent: nequaꝗͣ. afflictis mẽbris ꝑsecutori
suo etiam de cęlo clamaret. Saule. saule. qͥd me
ꝑsequeris: Si cruciatus nr̃i eiꝰ pęnȩ ñ essent. con¬
uersus afflictusq paulus minime diceret. Suppleo
ea quȩ desunt passionũ xp̃i in carne mea. Et ta¬
men resurrectione iã sui capitis exaltatꝰ dicit. Q
nos con resuscitauit & conseciere fecit in cȩlestibus.
Nempe hc̃ in terra ꝑsecutionũ tormenta constr̃ix¬

Expanded text:
ec juxta historiam breviter tractata percurrimus, nunc ad allegoriarum mysterium verba vertamus. Sed quia in exordio hujus operis dum de unitate capitis et corporis tractaremus, sollicita intentione praemisimus quanta in eis sit compago charitatis, quia nimirum et Dominus multa adhuc per corpus, quod nos sumus, patitur,  Domino, in coelo gloriatur; ita nunc passiones exprimi ejusdem capitis debent, ut ostendatur quam multa etiam in corpore suo sustinet. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi, in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus . Nempe hunc in terra persecutionum tormenta constrinx
Abbreviated transcription (Latin):
tionis qualitate discordant. Qui gͦ uerã nobiscũ
incarnationẽ redep̃toris ꝑhibent: quasi cũ iob ĩ
terra pariter sedent. Septẽ uͦ dieb & septẽ noctib
in t̾ra consedere describunt᷑: qr uł in hoc qđ aliqͥd
de plenitudine ueritatis iutelligunt. uel in hoc

Expanded text:
tionis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum tionis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnationem Redemptoris perhibent, quasi cum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine veritatis intelligunt, vel in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gidi. magnos se apud semet ipsos existimant:
ñnũꝗͣ tamen sc̃ȩ ȩccłiȩ se specietenꝰ inclinant.
& dũ uerba molliunt: uirus in fundunt. In
terra gͦ consedẽre ẽ. aliquid de unagine humi¬
litatis ostendere: ut dũ humilia exhibent̾. ꝑsua
deant suꝑba quȩ docent. Potest uͦ ꝑ terrã. ipsa¬
etiã mediatoris incarnatio designari. Unde &¬
ad isrł dr̾. altare de terra facietis mͥ. Altare enĩ
de terra dõ facere est: in incarnatione mediato¬
ris sperare. Tunc quippe a do nrm̃ munus accipi¬
t᷑: quando in boc altari nr̃a humilitas. id ÷ suꝑ
dominicȩ incarnationis fidem. posuerit qͥcqͥs
oꝑat᷑. In altari gͦ de t̾ra oblatũ muuꝰ ponimꝰ: si
actus nrõs dominicȩ incarnationis fide solidamꝰ.¬
Sed st̃ ũnulli heretici. qui factam mediatoris in¬
carnationẽ ñ denegant: seo aut de diuinitate
alit̾ qͣm ẽ estimant: aut in ipsa nobis incarna¬

Expanded text:
gidi, magnos se apud semetipsos existimant, gidi, magnos se apud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In terra ergo consedere, est aliquid de imagine humilitatis ostendere; ut dum dent superba quae docent. Potest etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. Unde dicitur: Altare de terra facietis mihi! Altare enim de terra deo facere est, in incarnationem mediatoris sperare. Tunc quippe a deo nostro munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est super dominicę incarnationis fidem, posuerit, quicquid operatur. In altare ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros dominicae incarnationis fide solidamSed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de divinitate quam est aliter aestimant, aut in ipsa a nobis incarna
Abbreviated transcription (Latin):
gere est: scłari intellectu mentẽ corrũpere: &
de uerbis cęlestib terrena sentire. Duuina autẽ
uerba: plus discutiunt plerũq quã capiunt.
Suꝑ capita gͥ puluerẽ spargunt: qr in p̃ceptis
di ꝑ terrenã intelligentiã ultra suaꝵ mnentiũ ui
c̃te aũ aut cecitate nil cernimꝰ. aut dubietate
caligamus. ꝑ diem itaq intelligentia: ꝑ noctẽ uͦ
ignorantia designat᷑. Septenario aũ numero sũ ma
uniuersitatis exprimit᷑: unde & ñ amplius quã
dieb septẽ om̃e hoc tẽpus transitoriũ consũmat᷑.
Quid ẽ gͦ qdđ amicibeati iob considere ei septẽ di¬
his in quib lum̃ uerũ intelligunt. uel in his in
qͥb ignorantie tenebras paciunt᷑. quasi infirman-¬
ti sc̃ȩ ȩccłiȩ se condescendere simulant. eiq sub
blandimentoꝵ specię dolos deceptionis parant:¬
Et quãius uł inhis quȩ intelligunt. uel in his
quȩ intelligere non possunt. elationis typo t̃¬

Expanded text:
gere, est saeculari intellectu mentem corrumpere, et gere, est saeculari intellectu mentem corrumpere, et de verbis coelestibus terrena sentire. Divina autem verba plus discutiunt plerumque, quam capiunt. Super capita igitur pulvorem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligentiam ultrcte autem, aut caecitate nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis exprimitur. Unde et non amplius, quam diebus septem, omne hoc tempus transiptem dihis in quibus verum lumen intelligunt, vel in his in quibus ignorantiae tenebras patiuntur, quasi infirmitati sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, et sub blandimentoEt quamvis vel in his quae intelligunt, vel in his quae intelligere non possunt, elationis typo tur
Abbreviated transcription (Latin):
uestieris: ita hereticoꝵ uestes st̃ om̃s qͥ eiꝰ concor¬
diter inherentes. illoꝵ errorib inuoluunt᷑. Ha¬
bent u̾ heretici hoc ꝓpriũ. qđ in eo gradu in qͦ
de eccłia exeunt diu stare ñ possunt. sed ad de¬
teriora cotidie ruunt᷑. et sentiendo peiora in
multis se partib scindunt: atq a semet ipsis ple¬
rũq longiuis confusionis suȩ alt̾tatione diuidunt᷑.
Quia gͦ hos quos suȩ ꝑfidiȩ adiungunt. adhuc in
multa diuisione dilamant: dicat᷑ recte. qđ ami¬
ei qͥ ueniunt uestes rũpant. Ruptis aũ uestib
corpꝰ ostendit᷑. qr sepe scissis sequacib malicia
eoꝵ cogitationis aꝑit᷑: ut discordiȩ dolos patefa¬
ciat᷑. quos grauis prius concordię culpa claudebat.
puluerẽ : ñ terrena intelligentia. Quid ꝑ caput. nͥ
hoc quod principale nr̃m est. mens uideł. designa-¬
t᷑: Quid ꝑ cęlũ: nisi p̃ceptũ suꝑnę locutionis ex¬
primit᷑:  Puluerẽ gͥ suꝑ caput in cęlum spar¬

Expanded text:
ut ornamento vestieris; ita haereticorum vestes sunt omnes, qui eis concorditer inhaerentes, illorum erroribus involvuntur. Habent vero haeretici hoc proprium, quod in eo gradu in quo de Ecclesia exeunt, diu stare non possunt; sed ad deteriora quotidie ruunt, et sentiendo pejora, in multis se partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercatione dividuntur. Quia ergo hos quos suae perfidiae adjungunt, 93 adhuc in multa divisione dilaniant, dicatur recte quod amici qui veniunt vestes rumpant. Ruptis autem vestibus corpus ostenditur, quia saepe scissis sequacibus, malitia eorum cogitationis aperitur; ut discordia dolos patefaciat, quos gravis prius concordiae culpa claudebat. pulverem, nisi terrena intelligentia? quid per caput, nisi hoc, quod principale nostrum est, mens videlicet, designatur? Quid per coelum, nisi praeceptum supernae locutionis exprimitur? Pulverem ergo super caput in coelum spar
Abbreviated transcription (Latin):
murmurationis uiciũ etiã a cogitatione restrinx̃.
Nec peccauit gͦ nec stultũ locutꝰ ẽ: qr nec ꝑ
conscientiã tacitus tumuit. nec linguãi contuma¬
tiã relaxauit. Stulte aũ contra dm̃ loquit᷑: qͥ int̾
diuinȩ animaduersionis flagella positꝰ iustificare
semet ipsũ conat᷑. Si enĩ innocentẽ se assere̾ suꝑbe
audeat. qͥd aliud quã iusticiã ferientis accusat.

Expanded text:
vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusa
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s̃ in script᷑a sacra cadere dr̃: ut inopinatus
eiꝰ aduentus exprimatur. Qđ enĩ ruit uel
cadit: ad ima repente uenit. Mediatori gͦ in
terrã quasi corruisse e̾: nullis signis p̃currentib
inopinate ad gentes uenisse. Bene aũ dicit᷑
qđ corruens adorauit : qr dũ ipse humilitatem
carnis suscepit. in se credentib uota humuita-¬
tis infudit. fecit enim. quia fieri docuit: sic̃¬
& de eiꝰ spũ dr̃. Ipse sp̃s postulat ꝓ nobis gemi¬
tib in enarrabilib. Neq enĩ petit qui ęqualis
est: sed postulare dr̃÷ quia nimirũ quos reple¬
uerit postulantes facit. Quaniuis hoc & in
semet ipso redemptor ur̃ ostendit: qui patrem
etiam dũ passioni ꝓpinquaret exorauit. Quid
enĩ mirũ si in forma serui exorando se patri
subdidit. in qua etiã manus peccantiũ usq
ad mortis extrema tolerauit.  Sequit᷑. N¬

Expanded text:
cra Scriptura cadere dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Mediatori ergo in terram quasi corruisse est, nullis signis praecurrentibus inopinate ad gentes venisse. Bene autem dicitur quod corruens adoravit, quia dum ipse humilitatem carnis suscepit, in se credentibus vota humilitatis infudit. Fecit enim, quia fieri docuit; sic dicitur: Ipse Spiritus postulat 62 pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Neque enim petit, qui aequalis est, sed postulare dicitur; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exoravit. Quid enim mirum, si in forma servi exorando so Patri subdidit, in qua etiam manus peccantium usque ad mortis extrema toleravit? Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
sine muitabilitate cuncta simul respieit. sine dis¬
tensione cõp̃hendit: uidł & bona quȩ iuuat. &
mala quȩ iudicat. & quȩ adiuta remunerat.
& quȩ uidicans dampnat: in his quȩ diu̾so dis¬
ponit ordine. diuersus ñ ẽ. In die gͦ ei satan ad¬
fuisse describit᷑. qr lum̃ et̾nitatis eiꝰ nulla mutabi¬
litatis fuscatione tangit᷑: & in hoc qd ei tenebre
p̃sentes fiunt. Qui ad fuisse inter filios di dicit᷑.
qr ea ui iusticiȩ inmundus sp̃c penetrat᷑: qua uidł.
mundoꝵ spirituũ corda cõplent᷑. Eoq radio

Expanded text:
sine mutabilitate simul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda comple
Abbreviated transcription (Latin):
retinuit. & quẽ male tenebat nudum amisit.
Quia gͦ a sẏnagoga ueniens fidei gentiũ conspi¬
cuus apparuit : ex utero matris nudus exiuit.
Sed nũquid hanc omnimꝰ deserit: Et ubi ẽ qđ¬
ꝑ ꝓpħam drͥ si fuerit numerꝰ filioꝵ isrł quasi
arena maris. reliquiȩ saluȩ fient: Ubi qđ scrip¬
tũ ẽ. donec plenitudo gentiũ introiret. & sic
omĩs isrł saluus fieret. Erit ergo quando con¬
spicuus etiam sẏnagoge appareat: erit in fine
mundi ꝓculdubio quando gentis suę reliquiis
semet ipsũ sicut e̾ ds innotescat. Unde & bene
hic dr: nudus reuertar illuc. Nudus quippe
ad uterũ matris reuertit᷑: cũ in mundi huius
t̾mino. is qui in scło factus homo despicit᷑. syna¬
goge suȩ oculis ds ante scła declarat᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo deserit? Et ubi est q dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israël quasi arena maris, reliquiae salvae fient ? Ubi quod scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar illuc. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is, qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis, Deus ante saecula declaratur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
uertar illuc. Redemptoris mat̾ iuxta carnẽ
synagoga extitit: ex qua ad nos ꝑ corpus ui¬
sibilis ꝓcessit. Seo hunc intra se tegmine lit¬
terȩ ad oꝑtum tenuit: dũ ad spũalem eiꝰ intel¬
ligentiã mentis oculos aperire neglexit. hẽ
quia in carne humani corporis latentẽ uidere
dm̃ noluit: quasi in diuinitate nuidũ conside¬
rare contempsit. Sed nudus de utero matris
exiit : quia a sẏnagoge carne ꝓdiens. con¬
spicuus ad gentes uenit. Quod bene ioseph
relicto pallio fugiente signatũ ẽ. Dum enim
mulier adultera male illo uti uoluisset. relicto
pallio fugit foras : qr dum sy nagoga ddnm̃ pu¬
rũ homiinẽ credens. quasi adulterino cõplexu
constringere uoluit: ipse tegimen lutere eius
o culis reliquit: & ad cognoscendã diuinitatis
suȩ potentiam. conspicuũ se gentib p̃buit.
Unde & paulus dicit. Unde usq hodie cłu legit᷑
morses e lielamen ẽ suꝑ cor eoꝵ. Quia uidt.
aduitera mulier apuo semet ipsã pallium

Expanded text:
ersurus. --Redemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam divinitatis suae potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dixit: Usque hodie, dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum , quia videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium