comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut septimus dies. & septimꝰ mensis. to¬
tus celeb̾rimus habebatur. Agrum ĩ
serebant. uineam ñ putabant. seden¬
nia que sua sponte tra ferebat. om̃b¬
cominimia erant. Non quasi ꝓpͥa cilli¬
gebant᷑. a quoqͣm: secd quasi comininis
benedictio incibum solumm suscipie¬
bantur ab om̃ib. Id ip̃m aũ ꝑ septimnũ
annum intelligimꝰ: quod ꝑseptimuim
diem. & septimum mensem significari
aiximus. s̃ ignificat enim hane septimi¬
dei laudib sabbatiat. inqua a seruili
& iniquo oꝑe quiescens. mundana ce
transitoria despiciens. de crastino non
rato. Hoc autem etiam de uita scl̃i futu¬
uite temꝑe. quasi insex annis fatigant
Que enim semmau̾it homo ut a płs
ait. hec & metet. Sequitur.
ymerabis quoq tͥ septem ebdoma¬
das annorum. icl est septies que si¬
mul faciunt annos quadraginta no¬
uem. Et clanges bucina mense septi¬
mo. decinia die m̃sis. ꝓpitiationis tem¬
pore inunm̃sa terra ur̃a. Que aũ de sep:¬

Expanded text:
ut septimus dies, et septimus mensis tout septimus dies, et septimus mensis totus celeberrimus habebatur, agrum non serebant, vineam non putabant, sed omnia quae sua sponte terra ferebat communia erant. Non quasi propria colligebantur a quoquam, sed quasi communis benedictio in cibum solummodo suscipiebant ab omnibus. Id ipsum autem per septimum annum intelligimus, quod per septimum diem et septimum mensem significari diximus. Significat autem septimDei laudibus sabbatizat, in qua a servili et iniquo opere quiescens, mundana et transitoria despiciens, de crastino non rato. Hoc autem etiam de futura vitvita, quasi in sex annis fatigamur. « Quae enim seminaverit homo, ut Apostolus ait, haec et metet . » Sequitur: « Numerabis quoque tibi septem hebdomadas annorum, id est septem septies, quae simul faciunt annos quadraginta novem. Et clanges buccina mense septimo, die decima mensis, propitiationis tempore in universa terra vestra. » Quae autem de sep
Abbreviated transcription (Latin):
ce lapidauit eum om̃is popłs. E go eis
hunc uirum qui de fideli matre &
in fideli patre natus. contra isrłltam
ce catholicum uirgatur. hereticorum
aliquem intelligo: cuiꝰ mater ecełia
cuiꝰ pater diabolus est. In eccłia emm
natus: adiabolo seductus eiꝰ filius fa¬
tus. est: cuiꝰ oꝑa oꝑatur. Sic enim ip̃e
dominꝰ ait. Nos ex patre diabolo etis.
Hic autem uurgatur incastris contu
isrłitam: quando hereticus contra ca¬
tholicum disputans mneccłia: d̃m blais¬
phemare & maledic̃e non timet. Ideo¬
q inititur incarcerem. seꝑatur a comi¬
munione fidelium: conuenunt ep̃i.
fit concilium. ad sunt accusatores: po¬
nunit manus suꝑ caput eiꝰ. conuicint
eum. lapidat᷑ ab om̃i popło maledici᷑
& dampnatur. & a toto concilio dignꝰ
morte iudicatur. Om̃s enim in erim
lapides ꝓiciunt: quicumq dampna¬
tionis sententiam suꝑ eum confirmant.
equitur autem
de septimo anno: qui similiter

Expanded text:
et lapidavit eum omnis populus. » Ego et lapidavit eum omnis populus. » Ego hunc virum, qui de fideli matre et infideli patre natus, contra Israelitam et catholicum jurgatur, haereticorum aliquem intelligo, cujus mater Ecclesia, cujus pater diabolus est; in Ecclesia enim natus, a diabolo seductus, ejus filius factus est, cujus opera operatur. Sic enim ipse Dominus ait: « Vos ex patre diabolo estis . » Hic autem jurgatur in castris contra Israelitam, quoniam haereticus contra catholicum disputans in Ecclesia Deum blasphemare, et maledicere non timet. Ideoque mittitur in carcerem, 168 separatur a communione fidelium, conveniunt episcopi, fit concilium, adsunt accusatores, ponunt manus super caput ejus, convincunt eum, lapidatur ab omni populo, maledicitur, et damnatur, et a toto concilio dignus morte judicatur, omnes in eum lapides projiciunt, quicunque damnationis sententiam super eum confirmant.equitur autem de septimo anno, qui similiter
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ mensam significatur: quasi qͣ¬
dam expositones suꝑ additi sunt.
suꝑ quos &e thus lucidissimum non
immerito ponitur: quia doctrina a¬
płica ce gustu suauis & odore delecta¬
bonus odor sumus deo momini loco:
in his qui salui funt. & in his qui pe¬
reunt. Aliis enim sumus odor uite
aduitam: aliis odor morus ad mortẽ
Mutantur aũ ꝑ singula sabbata: qm̃
om̃i festiuitate &e quouienscumq po¬
pulus conuenit inunum. semꝑ apło¬
rum doctrina exponi. & recitari. &
quodamm innonari debet. Hos aũ
tari. & inconuentu fidelium expone¬
re debent. Sequitur.
cce autem egressus filius mulie¬
ris ifrłitis quem peperat de
uiro egyptio inter filios isrł. iurgatꝰ
est incastris cum uiro isrłita. Cumq
blasphemasset nom̃ domini. & male¬
dixisse ei: adductus est ad moysen.
Miserunt q eum in carcerem. donet
nossent quid niberet dñs. Deinde uͦ
uibente domino om̃s qui audierunt
posuerunt manum suꝑ caput erus.

Expanded text:
quae per mensam significatur, quasi ququae per mensam significatur, quasi quaedam expositiones, superadditi sunt, super quos et thus lucidissimum non immerito ponitur, quia doctrina apostolica, et gustu suavis, et odore delectabonus odor sumus Deo iin his, qui salvi fiunt, et in his, qui pereunt. Aliis enim sumus odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem . » Mutantur autem per singula sabbata, quoniam omni festivitate, et quotiescunque populus convenit in unum, semper apostolorum doctrina exponi et recitari et quodammodo innovari debet. Hos autem tari, et in conventu fidelium exponere debent. Sequitur: « Ecce autem filius mulieris Israelitidis, quem pepererat de viro Aegyptio inter filios Israel, jurgatus est in castris cum viro Israelita. Cumque blasphemasset nomen Domini, et maledixisset ei, adductus est ad Moysen, miseruntque eum in carcerem, donec nossent quid juberet Dominus. Deinde vero jubente Domino, omnes qui audierunt posuerunt manus super caput ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
nes. qui singuli habebunt duas deci¬
mas: quorum senos altͥnsecꝰ suꝑ men¬
sam purissimam statnes coram dño:
pones suꝑ eos thus lucidissimũ ut sit
panis inmonim̃tum oblationis dm̃. ꝑ
singula sabbata mutabuntur coram
domino: suscepti afiliis isrł federe sem¬
piterno. Eruntq aaron &e filiorum
eiꝰ: ut comedant eos in loco scõ. Hec
enim simila. sacre legis scͥptura & sci¬
entia est. De qua duodecim panes. id
est duodecim apłorum p̃dicationes &
sermones: cocti & compositi sunt. Quos
illi duodecimn cophini bene significant:
qui de qͥnq panum fragm̃tis in euu᷑¬
głio implent᷑. Habent autẽ singuli du¬
as decimas: quia totum legis de calo¬
gum. duplicĩt idest scłm litt̃am &¬
& scł̃m sciertiam sp̃ualem exponunt.
Si enim ad litt̾am tantum clecem le¬
gis uerba intelligerent: ex una decima
panes suos apłi composuissent. Sunt
aũ hi panes positi suꝑ m̃sam purissimã:
quia surꝑ utusq testam̃ti doctrinam.

Expanded text:
nes, qui singuli habebunt duas decimas, quorum senos altrinsecus super mensam purissimam statues coram Domino, et pones super eos thus lucidissimum, ut sit panis in monumentum oblationis Domini. Per singula sabbata mutabuntur coram Domino suscepti a filiis Israel foedere sempiterno, erunt Aaron, et filiorum ejus, ut comedant eos in loco sancto. » Haec enim simila sacrae legis scriptura et scientia est, de qua duodecim panes, id est duodecim apostolorum praedicationes, et sermones cocti, et compositi sunt. Quos illi duodecim cophini bene significant, qui de quinque panum fragmentis in Evangelio implentur. Habent enim singuli duas decimas, quae totum legis decalogum dupliciter, id est secundum litteram et secundum scientiam spiritualem, exponunt. Si enim ad litteram tantum decem verba legis intelligerentur, ex una decima panes suos apostoli composuissent. Sunt autem hi panes positi super mensam purissimam, quia super utriusque Testamenti doctrinam,
Abbreviated transcription (Latin):
emit usq ad iubileum. In ip̃o enim
om̃is uenditio redit ad dñm: ad posses¬
sorem pͥstimim. Qnͣta ratione & honesta¬
te. quanta miscłia & pietate hec uerba
plena sunt. Non enim possessio. sed tẽ¬
pus frugum. non terra sed fructus t̾re
uenditur. Sic enim neq emptor p̾cium.
neq uenditor amittit possessionem. Ntq
cauetur. huiꝰ habundantia illiꝰ inopiam
suplet. & econtra illiꝰ opia huiꝰ habũ¬
dantiam habundare ampliꝰ facit. Ne-¬
mo intali uenditione decipitur: inqua
& terminꝰ est & conditio. Iubileus enim
terminꝰ est. conditio aũ quia etiam ip̃e
usus fructus omni temꝑe redimi potest.
Hic gͥ neq usura crescit. neq auarus fe¬
nerator aliena diripit. qm̃ ee tempus
computatur & fructus. Iuhis aũ ee sum

Expanded text:
ubilaeum; in ipso enim omnis venditio redibit ad Dominum, et possessorem pristinum. » Quanta ratione et honestate, quanta misericordia et pietate haec verba plena sunt. Non enim possessio, sed tempus frugum, non terra, sed fructus terrae venditur. Sic enim neque emptor pretium, neque venditor amittit possessionem, utrique cavetur; hujus abundantia illius inopiam supplet, et e contra illius inopia hujus abundantiam abundare amplius facit: nemo in tali venditione decipitur, in qua et terminus est, et conditio. Jubilaeus enim terminus est, conditio vero, quia etiam ipse ususfructus omni tempore redimi potest. Hic ergo neque usura crescit, neque avarus fenerator aliena diripit, quoniam et tempus computatur et fructus. In his autem
Abbreviated transcription (Latin):
legeni fuerit. aliud aliquid reldiderit
ꝓ quo auoto se solui arbrtretur: errat.
Sed illud quod ꝓuoti redemptione fit.
dñi est id est a domino recipit᷑: & ipsum
gͥ uota reddenila sinit: iniqua uͦ redi¬

Expanded text:
 voto aliquid aliud reddiderit, pro quo a voto se solvi arbitretur, errat; sed illud quod pro voti redemptione fit, Domini est, id est a Domino recipietur, et ipsum go vota reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. in iubileo tamen eam recipute
Iubileum autem infidelem non habent.
Quocumq autem die de seruitute aliͥs
lib̾atur: ubileus est illi. Homo gͥ habet
iubileum: qͣcumq die baptraatur. Hoc
gͥ iubileo domus illa que inuilla ee gͣ
eccłiam uendita est: ad dñm suum reũ¬
tetur. quia tunc homo de diaboli serm¬
tute lib̾atur. Sed iste quidem iubileus
nͥ semel haberi ñ potest. Alii uͦ uibilem
tiens habentur: quotiens ꝑpenitentiam
redlita lib̾tate peccata soluuntur. Qdl
autem ait. quia edes leuitarum que in
urbib sunt semꝑ possunt redimmi. slub¬
urbanauero eorum numqmͣ debeant
uendi. ad litteram tantum in telligere
sufficit. Edificia enimi eccłiastica ꝓ ipsuis
utilitate eccł̃ie ad pensionem quidem lo¬
cari possunt: penitus alienari non poffũt.
Et hoc quidem quia murbib sunt: e ñ
facile celantur. uel oblimioni traduntr.
sub urbana uͦ quia ab hominum conspecta
longe sunt: ad tempꝰ ẽtiam & condito¬

Expanded text:
possunt, in jubilaeo tamen eam recipiunt. Jubilaeum autem infideles non habent. Quocunque autem die de servitute aliquis liberatur, jubilaeus est illi. Habet ergo homo jubilaeum quocunque die baptizatur. Hoc ergo jubilaeo domus illa, quae in villa et extra ecclesiam vendita est, ad dominum suum revertitur, quia tunc homo de diaboli servitute liberatur. Sed iste quidem jubilaeus, nisi semel haberi non potest: alii vero jubilaei toties habentur, quoties per poenitentiam, reddita libertate, peccata solvuntur. Quod autem ait: « Quia aedes Levitarum, quae in urbibus sunt, semper possunt redimi, suburbana vero eorum nunquam debeant vendi, » ad litteram tantum intelligere sufficit; aedificia enim ecclesiastica pro ipsius Ecclesiae utilitate, ad pensionem quidem locari possunt, penitus autem alienari non possunt. Et hoc quidem, quia in urbibus sunt, et non facile celantur, vel oblivioni traduntur; suburbana vero, quia ab hominum conspectu longe sunt, ad tempus etiam, et conditio
Abbreviated transcription (Latin):
yi uendiłit
domum utira urbis muros. habe¬
bit licentiam redim̃di donec unus im¬
pleatur annus. Si ñ redemerit: & an¬
ni circulus fuerit euolutus. emptoꝵ
possidebit eam. & posteri imꝑpetuum.¬
& redimi ñ pot̃it eciam in iubileo. Sin
aũ inulla fuit domus. que muros
ñ habet. agrorum iure uendetur. Si
autem redempta ñ fuerit. in iubileo

Expanded text:
i vendiderit domum intra urbis muros, habebit licentiam redimendi, donec unus impleatur annus. Si non redemerit, et anni circulus fuerit evolutus, emptor possidebit eam, et posteri ejuet redimi non poterit etiam in jubilaeo. Si autem in villa fuerit domus, quae muros non habet, agrorum jure vendetur. Si autem redempta non fuerit, in jubilaeo
Abbreviated transcription (Latin):
partem estimationis sup᷑: &e habebit
domum. Qui gͥ peccando ꝑdidit do
ditur. Qui enim bene uouet: hoc red¬
indiget redemptione. Indigeret au¬
tem si ñ redditum eẽt: uł si redditum
uolatum esset.
yod si agrum possessionis sue uo¬
uerit. & consecraũit dño: iuxta mensu¬
ram sem̃tis estimabitur p̃cium. Si tri¬
ginta modiis ordei seritur terra: qͥn¬
quaginta siclis uendetur argenti. Si
statim ab anno insipientis iubilei uo
mabitur. Sin autem post aliqͣntum
temporis: supputabit sacerdos pecum¬
am iuxta annorum qui reliqͥ sunt mi¬
merum usq ad iubileum. & detrahe¬
tur expretio. Qd si uoluerit redimere
agrum ille qui uouerit: addet qͥntã¬
grorum possessione: ad literam tantũ¬
intelligant᷑. Que qunidem ut scͥberent᷑:
multis de causis necessarium fuit In
ror. Fraus. lites. & preces tolluntur: &¬
sacerdotum auaritia refrenatur. Hes
enim om̃ia inter ementes & uenlertẽ
accidere solent. Que quidem illes hie ss

Expanded text:
partem aestimationis supra, et habebit domum. Qui igitur peccando perdidit domerditur; qui enim bene vovet, id redredemptione; indigeret autem, si redditum non esset, vel si redditum violatum esset. « Quod si agrum possessionis suae voverit, et consecraverit Domino juxta mensuram sementis, aestimabitur pretium. Si triginta modiis hordei seritur terra, quinquaginta siclis vendetur argenti. Si statim ab anno incipientis  Vulg. accmabitur. Sin autem post aliquantulum temporis, supputabit sacerdos pecuniam juxta annorum, qui reliqui sunt, numerum usque ad jubilaeum, et detrahetur ex pretio. Quod si voluerit redimere agrum ille qui vogrorum possessione, ad litteram intelligantur, quae quidem ut scriberentur, multis de causis necessarium fuit. In ror, fraus, lites et preces tolluntur, sacerdotum avaritia refrenatur. Haec enim omnia inter ementes et vendentes accidere solent; quae quidem ideo hic esse
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apłs. Quecumq in quit scͥpta
sunt ad nr̃am doctrinam scͥpta sunt
ut ꝑ patientiam & consolationem scͥp¬
turarum spem habeamus. Hec aũ
equitur autem de oleo purissi¬
coram domino. De hoc enim satis in
exodo diximus. Candelabrum enim
A p̃c est: ciuꝰ lucerne cum oleo septem

Expanded text:
nque scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt, ut per patientiam, et consolationem scripturarum spem habeamus . » Haec  XXIV. Sequitur autem de oleo purissi ad mane coram Domino. De hoc enim satis in Exodo diximus. Candelabrum enim Christus est, cujus lucernae cum oleo, septem
Abbreviated transcription (Latin):
est uitulos labiorum confitentium no¬
ꝯuia inpͥncipio fidei apłi. &e martyres
claruerunt. & mnultimis dieb. iudi
pariter & gentiles cognita ueritate
add fidem conũtentur: Inde octainis
dies cetus & collectionis dies notatur:

Expanded text:
fitentium noprincipio fidei apostoli et martyres claruerunt, et in ultimis diebus Judaei pariter et gentiles, cognita veritate, ad fidem convertentur. Unde octavus dies, coetus, et col
Abbreviated transcription (Latin):
nis fructus dulcissimos. & suauissimos
pͥmo die. & statim ip̃o nascentis ecclesie
pͥncipio. sancti apłi collegerunt. De qui¬
bus psalmista. Quam dulcia inquid¬
faucib meis eloquia tua: suꝑ mel ce fa¬
uum ori meo. ꝑ spatulas aũ palmarum
& ramos ligni densarum

Expanded text:
jus fructus dulcissimos, et suavissimos primo die, et statim in ipso nascentis Ecclesiae principio sancti apostoli collegerunt. De quibus Psalmista: « Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel, et favum ori meo . » Per spatulas autem palmarum, et ramos ligni densarum
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥncipio huiꝰ etatis maior uox p̃dica¬
torum ubiq terrarum insonuit. De
hac enim die scͥptum est. Canite initio
m̃sis tuba. in die insigni sollempm¬
magna agebatur: inqua solus ponti¬
fex. non sine sangume acd expediandũ
populum. ingrediebat᷑ sc̃a scõrum. At
uero qͥntadetima die eiꝰdem mensis. ent
festiuitas tab̃nacrlorum inqua filii
isrł habrtabant intab̾naculis septem
dieb. Hec autem om̃ia quid aliud ix¬
nificant. nͥ quia nos in hoc septimom̃¬
se inhac ultima etate. oris oe cordis
tuba deum landare. corpꝰ ce amimam
a peccatis om̃ib expiare. & meccłie ta¬
bernaculis septem dieb. idest quamo
temꝑe uiuims. quiete habitare. &

Expanded text:
in principio hujus aetatis major vox praedicatorum ubique terrarum insonuit. De hac enim die scriptum est: « Canite in initio mensis tuba in insigni die solemni agebatur, in qua solus pontifex non sine sanguine ad expiandum populum ingrediebatur Sancta sanctorum: at vero quintadecima die ejusdem mensis 167 erat festivitas tabernaculorum, in qua filii Israel habitabant in tabernaculis septem diebus. Haec autem omnia quid aliud significabant, nisi quia nos in hoc septimo mense, in hac ultima aetate, oris et cordis tuba Deum laudare, corpus et animam a peccatis omnibus expiare, et in Ecclesiae tabernaculis septem diebus, id est quanto tempore vivimus, quiete habitare
Abbreviated transcription (Latin):
namꝙ natiuitas. sexte etatis finis &
uesꝑum. & septime mane ce pͥncipi¬
um fuit. Hec aũ etas simultum hoc
mundo uesꝑum & finem habebit. hnc¬
usqꝑ de die decimo. ñc̃ de qͥntoderino
qͣnto decinio die m̃sis huiꝰ septim
erunt ferie tab̾nacłorum septem

Expanded text:
namque nativitas sextae aetatis finis et vesperum, et septimae mane, et principium fuit. Haec autem aetas simul cum hoc mundo vesperum et finem habebit. Hucusque de die decimo, nunc de quintodecimo quintodecimo die mensis hujus septimi erunt feriae tabernaculorum septem
Abbreviated transcription (Latin):
anem &e polentam & pultes non
comedeus ex segete uscꝑ ad diem qua
duca. Sunt gͥ enam segetes ĩmunde
neq comedi debent. nͥ pruis dño ot¬
ferantur. & baptismate lauentur.
umerabitis gͦ ab altero die sabbi
in quo optulisti manipulos iq

Expanded text:
anem, et polentem, et pultes non comedetis ex segete, usque ad diem qua duca . » Sunt ergo etiam segetes immundae, neque comedi debent, nisi prius Domino offerantur et baptismate laventur. « Numerabitis ergo ab altero die Sabbati, in quo obtulis
Abbreviated transcription (Latin):
peccato duosq agnos anniculos. hosti¬
am parificorum. Tumq eleuaũit
eum sacerdos cum panibus pͥmitia¬
rum coram domino cedent in usum
eius. hic enim sacͥficium quidem du¬
plicatur: sed significatio ñ mutatur.
Qnͣdo enim ꝑuitulum. hoc etiam ꝑ
agnum & hyrtum intelligit᷑. Et qd̃
per duos arietes. hoc ꝑ duos agnos fig¬
nificat.
ense septimo pͥma die mensis
erit uobis sabb̃m memoriale clangen¬
tibus tubis &e uocabit᷑ scm. Om̃e opꝰ
seruile non facietis ineo: &e offeretis
in eo holocaustum dño. Primam enĩ
huiꝰ mensis diem sabb̃m dicit. ñ quod
semp sabbatum eẽt. sed quia ut sabba¬
tum colebatur. In qua ce tubis clange¬
bant. &e holocalistum dño offerebant.
Nullumq opus seruile inea faciebãt:
qm̃ hanc nr̃am festiuitatem signifi¬
cabant. in qua amalo cessamus. &e uoce
& corde deum laudamꝰ. semꝑq lau¬
ocutusq est dñs ad moysen dicens.
Decimo die m̃sis huiꝰ septum. dies ex

Expanded text:
peccato, duosque agnos anniculos hostipeccato, duosque agnos anniculos hostiam pacificorum, cumque elevaverit ea sacerdos cum panibus primitiarum coram Domino, cedent in usus ejus. » Hic sacrificium quidem duplicatur; sed significatio non mutatur: quod enim per vitulum, hoc etiam per agnum et hircum intelligitur, et quod per duos arietes, hoc per duos agnos significatur. « Mense septimo, prima die mensis erit vobis Sabbatum memoriale clangentibus tubis, et vocabitur sanctum. Omne opus servile non facietis in eo, et offeretis in eo holocaustum Domino. » Primam enim hujus mensis diem, Sabbatum dicit, non quod semper Sabbatum esset, sed quia ut Sabbatum eam observabant, in qua et tubis clangebant, et holocaustum offerebant, nullumque opus servile in ea faciebant, quoniam hanc nostram festivitatem significabant, in qua a malo cessamus, et voce, et corde Deum laudamus, semperque lauLocutusque est Dominus ad Moysen dicens: De
Abbreviated transcription (Latin):
ditas nobis restituta est. In hac gͥ tanta
sollempnitate offeramus sacͥficium no¬
uum domino ex om̃ib habitacłis nr̃is.
Netera enim transierunt. Sed quid
offeremus: Panes pͥmitiarum duos.
consistit. Duo enim panes: duo popłi
sunt iudeorum scilicet &e gentrum. hos
aũ ex om̃ib quos creauerat in pͥmicias.
ce decimas sibi dñs elegit. Qui bene de
simila ferm̃tata ẽẽ dicuntur: qm̃ sic̃
mali ita & boni de massa peccati ori¬
ginem ducunt. Offerunt᷑ aũ eum his
panib septem agni immacłati ꝑ qͦs
nicħ melius quam septem gr̃as sp̃c sc̃i
nemo offertur. Que merito agni os im¬
macłati dicuntur. qm̃ in nocentes &
mus aũ & uitulum ut xp̃i passionis
semꝑ memores simus. Offeramꝰ & du¬
os arietes. & ad honorem dei & tociꝰ
cipes. Delectatur enim dñs tali sacrifi¬
cio. & suas suorumq laudes &e trium¬
phos eum audire delectat. Seqͥtur.
Tatieas &e agnum & hỹrtum ꝓ¬

Expanded text:
ditas restituta est. In hac ergo tanta ditas restituta est. In hac ergo tanta solemnitate offeramus sacrificium novum Domino ex omnibus habitaculis nostris, vetera enim transierunt. Sed quid offeremus? Panes primitiarum duos; consistit. Duo enim panes duo populi sunt, Judaeorum scilicet et gentium. Hos autem ex omnibus, quos creaverat, in primitias et decimas sibi Dominus elegit. Qui bene de simila fermentata esse dicuntur, quia sicut mali, ita et boni de massa peccati originem ducunt. Offeruntur autem cum his panibus septem agni immaculati, per quos nihil melius quam septem gratias sancti Snemo offertur. Quae merito agni et immaculati dicuntur, quoniam innocentes et mus autem et vitulum, ut Christi passionis semper memores simus. Offeramus et duos arietes, et ad honorem Dei, et totius cipes; delectatur enim Dominus tali sacrificio, et suas, suorumque laudes et triumphos eum audire delectat. Sequitur: « Facietis et agnum et hircum
Abbreviated transcription (Latin):
ciarum duos de duab decimis simile
ferm̃tate: quos coqͥtis in pͥmicias do¬
mino. Offeretisq cum panib septẽ
agnos. & ĩ maculatos anniculos. &
uitulum de arm̃to unum. & arietes
duos. & exunt in holocaustum cura
libam̃tis suis. in odorem suainssinũ
ne idem significare uidentur. nae
qͣmiuis ñ uno mͦ dicatur. unum tam̃
sacͥficium in om̃ib offertur. Siue enĩ¬
agnus siue uitulus. siue hẏrcus. pri
peccato immolet᷑: xͥ tamen passionen
significat. Similiter aũ & segetes.
ae panes pͥmitiarum. & duo arietel.¬
id est homines sunt: qui dño offerũ¬
iudeorum festiuitates. hanc niam fe
stiuitatem significant: de qua dicit᷑.
no. sed toto anno festiuitatem agimus.
ebdomade hanc nr̃am festiuitatem
p̃cedunt: quia nos sumus in quos fineͤ
scłorum deuenerunt. Axp̃i namq pas¬
sione qͥnquagesimꝰ dies. & annus in¬
beleus in eccłia agit᷑. siquidem & serui¬
tute lib̃ati sumus &e celestis patrie here¬

Expanded text:
is similae fermentatae quos coquetis in primitias Domini offeretisque cum panibus septem agnos inmaculatos anniculos et vitulum de armento unum et arietes duos et erunt in holocausto cum libamentis suis in odorem suavissimum ne idem significare videntur. Unde quamvis non uno modo dicatur, unum tamen sacrificium omnibus offertur: sive agnus, sive vitulus, sive hircus pro peccato immoletur, Christi tamen passionem significat. Similiter autem et segetes, et panes primitiarum, et duo arietes, homines sunt qui Deo offerunJudaeorum festivitates hanc nostram solemnitatem significabant, de qua dicitur:no, sed toto anno festivitatem agimus, hebdomadae hanc nostram festivitatem praecedunt, quia « nos sumus, in quos fines saeculorum devenerunt . » A Christi namque passione quinquagesimus dies, et annus Jubilaeus in Ecclesia agitur, siquidem et a servitute liberati sumus, et coelestis patriae haere
Abbreviated transcription (Latin):
animas afflig̾e: nunc holocaustum
immolare debemus. ꝑibit enim qui
mͦ non affligit᷑. ꝑibit qui mͦ peniten¬
tia ñ expiatur. & qui laudis cr iubi¬
Nunc enim est sabbatum requietioĩs.
in quo ab orm̃i iniquitate & qmescere
&e cessare debemus. Hoc gͥ sabb̃m aues¬
ꝑe usq ad nesꝑum celebremꝰ: & usq¬

Expanded text:
animas affligere, nunc holocaustum animas affligere, nunc holocaustum immolare debemus: peribit enim qui modo non affligitur, peribit qui modo poenitentia non expiatur, et qui laudis sacriNunc enim est Sabbatum requietionis, in quo ab omni iniquitate requiescere et cessare debemus. Hoc igitur Sabbatum a vespere usq
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. affligetisꝙ animas ur̃as in eo. &
offeretis holocaustum dño. Omins am¬
ma que afflicta non fuerit die hac:
ꝑibit de popłis suis. & que oꝑis quip¬
piam fecerit delebo cani depopulo
autem aqͥnto decimo die mensis huiꝰ
septimi erunt ferie tab̃naculorum
septem dieb domino. Diximꝰ enim
ꝑ hunc mensem hanc ultimam eta¬
tem significari que sic est ultima in
in quo festiuum eccłie tempꝰ significat᷑.
Totus quidem: quia inpͥncipio &e ĩme¬
dio & in fine. Decimus namq ꝓfine po¬
nitur: qm̃ decimus in om̃i numero
mensis dies celebris est: apͥuilegio ma¬
iorum partium totum m̃sem festurũ
ẽẽ demonstra. Non solum enim diem
septimum. uerum etiam & septimũ
m̃sem. septimum annum sabb̃m uocat.
uocat. qm̃ in his om̃ib requies & sol¬
lempnitas agebatur. Hec est aũ illa sol¬
lempnitas: inqua semel inanno pon¬
tifex in grediebatur in sc̃a scorum. Qe
qͣm hoc tempꝰ acceptabile & hos dies
salutis. significabat. nunc expiare. ñe

Expanded text:
s, affligetisque animas vestras in eo, et offeretis holocaustum Domino. Omnis anima, quae afflicta non fuerit die hac, peribit de populo suo; et quae operis quidpiam fecerit, delebo eam de populo autem a quintodecimo die mensis hujus septimi erunt feriae tabernaculorum septem diebus Domino. » Diximus enim per hunc mensem hanc ultimam aetatem significari, quae sic est ultima in in quo festivum Ecclesiae tempus significatur. Totus quidem, quia in principio laetus, in medio et in fine; decimus namque pro fine ponitur, quoniam decimus in omni numero mensis celebris est, a privilegio majorum partium totum mensem festivum esse demonstrat. Non solum enim diem septimum, verum ut septimum mensem, et septimum annum Sabbatum vocat, quoniam in his omnibus requies et solemnitas agebatur. Haec est autem illa solemnitas, in qua semel in anno pontifex ingrediebatur in Sancta sanctorum, quae quoniam hoc tempus acceptabile, et hos dies salutis significabat, nunc expiare, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
quia he due tribꝰ ualde multiplicate
sunt. si quidem effraim clecem tͥbubꝰ
imꝑauit: quasi ꝓũbium erat in isrł:
ut cuicumq bona quis optaret ⁊ ei
fraim ⁊ sicut manasse. Qd̃ aũ dr. qͥa
constituit effraim añ manassem: ta¬
le ẽ. acsi dic̾et ⁊ constituit: firmauit ÷
⁊ p̾cepit ut ex inde effraim maior eẽt
qͣm manasses. Sic enim ⁊ iohannes
baptista in euangelio dicit. Qui pꝰt
me uenit añ me factus ẽ. Dixitq ia¬
cob ioseph filio suo. En ego morior: ericq
ds uob̃cum: reducetq uos in t̾ram
patrum ur̃orum. Do tͥ partem unã ex¬
tra fr̃s tuos: qͣm tuli de manu amor¬
rei in gladio ⁊ arcu meo.Qd̃ enim ia

Expanded text:
ae autem duae tribus valde multiplicatae sunt; si quidem Ephraim decem tribubus imperavit, quia proverbium erat in Israel, ut cuicunque bona quis optaret, ei hraim, et sicut Manasse. » Quod aconstituit Ephraim ante Manassen, » tale est ac si diceret: Constituit, firmavit, et praecepit ut ex inde Ephraim major esset quam Manasses. Sic enim et Joannes Baptista in Evangelio dicit: « Qui post me veniet, ante me factus est . » Dixitque Jacob Joseph filio suo: « En ego morior, eritque Deus vobiscum, reducetque vos in terram patrum vestrorum; do tibi partem unam extra fratres tuos, quam tuli de manu Amorrhaei in gla
Abbreviated transcription (Latin):
ior natu erat. Ille u̾o renuens: ait
Seio fili mi scio: ⁊ iste quidem erit
inppłos. ⁊ multiplicabit᷑: s fr̃ eius
iunior. maior illo erit: ⁊ semen enis
crescet ingentes. Benedixit eis in
ip̃o tempore: dicens. In te benedicet᷑
isrł: atq dicetur. faciat tͥ cłs sicut efs¬
fraim: ⁊ sicut manasse Ioseph enĩ¬
filios suos sic ad patrem applicuerat:
tatis. ⁊ quodammꝰ ip̃is suis brachiis
crucis signum suꝑ eos faciens: eis be¬
nedixit ⁊ dep̃cans d̾m patrum suorũ.
⁊ angelum qui eruit eum de cun¬
ctis malis. in quo ⁊ patrem ⁊ filium
intelligebat. ut ei benedic̾et: ut nom̃
suum ⁊ nom̃ patrum suorũ abrahã.

Expanded text:
jor natu erat. Ille vero renuens ait: « jor natu erat. Ille vero renuens ait: « scio fili mi scio et iste quidem erit in populos et multiplicabitur sed frater eius iunior maior illo erit et semen illius crescet in gentes benedixitque eis in ipso tempore dicens in te benedicetur Israhel atque dicetur faciat tibi Deus sicut Ephraim et sicut Manasse confilios suos sic ad patrem applicuerat, tatis, et quodammodo ipsis suis brachiis crucis signum super eos faciens, eis benedixit, deprecans Deum patrum suorum, et angelum qui eruit eum de cunctis malis, in quo et Patrem, et Filium intelligebat, ut eis benediceret, ut nomen suum, et nomen patrum suorum Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
monitis obedire ñ renuint. Tantũq
mea auctus ẽ: ut asolis ortu ⁊ occasu.
abaquilone ⁊mari. eius imꝑium
sub patͥs femore iurauit: iam suꝑius
expositum ẽ: ubi sub femore quoꝙ¬
abrahe seruus eius mrasse narratur.
lectuli fuisse significat: in qua parte
Um adorare solitus erat: iam ex eo tẽ
sicrat ait. fide iacob benedixit duobꝰ
filiis ioseph: ⁊ adorauit fastigium uir¬
uuge mnisus dm adorau̾it: ñ qd ip¬
sam uirgam uel sceptrum iosepħ filii
sui. iacob adorasse intelligatur.
nuntiatum ẽ ioseph qd̃ egro¬
tasset pr̃ eiꝰ. Qui assumptis duobꝰ filiis
siusmanasse ⁊ effrau: iuit adeum.
riter tum filiis suis diuiderent posses¬
sionem. Cumq eos ioseph applicus¬
set ad patrem: commutatis manibꝰ
benedixit eis. Posuitq manum dex¬
teram suꝑ caput effraim. qui ei asim¬
striserat: smistram u̾o suꝑ caput ma¬
nasse. qui erat ei adextͥs. hoc aũ ioseph
grauit᷑ ferens: nitebatur patͥs dext̾ams
suꝑ caput manasse tͣnsferre ⁊ qui ma¬

Expanded text:
itis obedire non renuunt; tantumque in eo auctus est, ut a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari ejus imperium sub patris femore juravit, jam superius expositum est, ubi sub femore quoAbrahae servus ejus jurasse narratur. lectuli fuisse significat, in qua parte Deum adorare solitus erat, cum jam ex eo sic ait: « Fide Jacob benedixit duobus filiis Joseph, et adoravit fastigium virus innixus Deum adoravit, non quod ipsam virgam, vel sceptrum Joseph filii sui Jacob adorasse intelligatur .nuntiatum est Joseph, quod aegrotaret pater ejus, qui, assumptis duobus filiis suis Manasse et Ephraim, ivit ad eumriter cum filiis suis dividerent possessionem. Cumque eos Joseph applicuisset ad patrem, commutatis manibus, benedixit eis, posuitque manum dexteram super caput Ephraim, qui ei sinister erat: sinistram vero super caput Manasse, qui erat ei a dextris. Hoc autem Joseph graviter ferens, nitebatur patris dexteram super caput Manasse transferre, qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
megiptum. benedixitq pha¬
raomi.: ⁊ habrtauit int̾ra gesen: austꝰq
Sẽ. ⁊ multiplicatus nimis. fãctiq sunt
Comnes dies uite illiis: centum qua¬
draginta. ⁊ septẽ annorũ Sumq ap¬
ꝓpinquare cerneret mortis diem:
uocauit filium suum ioseph:. ⁊ dix̃
ad eum. Simuem gr̃ãm inconspec¬
tu tuo. pone manum tuam sub fe¬
more meoz ⁊ iura mͥ qd̃ de hac t̾ra
auferasme: ⁊ sepelias insepulchro
patrum meorum. Iurauit gͥ ioseph.
Quo iurante: adorauit isrł d̾m. con¬
ũsus ad lectuli caput. Uenit inquit
isrł in egiptum: quia ⁊ dominꝰ ñr¬

Expanded text:
egyptum, benedixitque Pharaoni, et habitavit in terra Gessen, auctusque est, et multiplicatus nimis, factique sunt omnes dies vitae illius centum quadraginta et septem annorum. Cumque appropinquare cerneret mortis diem, vocavit filium suum Joseph, et dixit ad eum: Si inveni gratiam in conspectu tuo, pone manum tuam sub femore meo, et jura mihi, quod de hac terra auferas me, et sepelias in sepulcro patrum meorum. Juravit igitur Joseph; quo jurante, adoravit Israel Deum, conversus ad lectuli caput. Venit, inquit, Israel in Aegypto, quia et Dominus n
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ab ip̃o oe ꝑ ipsum. Bene aũ fascicu¬
lum posuit: quia multi sunt uocati
pauci uero electi. Hoc autem fiebat
altero die sabbati qui nunc ab ipso
dũo dies dominicus appellat᷑: ut iã
tunc ipsi sabb̃o qͦdaminꝰ dies ista uide¬
retur auferre pͥncipatum. Atq ip̃o
eodem die cedebatur agnus in holo¬
caustum. qm̃ uno eodemq tempore
Inde ad huc subditur. Et libam̃ta
offerentur cum eo. Due scilicet deci¬
me. simile consꝑse oleo. ꝑ quas duos
popłos intelligimus. id est iudeos ce
gentiles. Qui nimium oleo consꝑsi
sacͥficium uno die fimiretur : liba quo

Expanded text:
nisi ab ipso et per ipsum. Bene autem fascicunisi ab ipso et per ipsum. Bene autem fasciculum posuit, quia « Multi sunt vocati, pauci vero electi . » Hoc autem fiebat altero die Sabbati, qui nunc ab ipso Domino dies Dominicus appellatur; ut jam tunc ipsi Sabbato quodammodo dies ista videretur auferre principatum. Atque ipso eodem die caedebatur agnus in holocaustum, quoniam uno eodemque tempore Unde et adhuc subditur: « Et libamenta offerentur cum eo, duae scilicet decimae similae conspersae oleo; » per quas duos populos intelligimus, Judaeos et gentiles, qui nimirum oleo consperssacrificium uno die finiretur, liba quo
Abbreviated transcription (Latin):
uestre ad sacerdotem. Qui eleuabit
fasciculum coram domino ut accep¬
tabilis sit ꝓ uobis altero die sabbati.
& sc̃ificabit illum. Atq in eodem
die quo manipłs consecratur cedet᷑
agnus immaculatꝰ anniculus in ho¬
locaustum dño: & libam̃ta offerent᷑
cum eo. Due decime simile consꝑse
oleo. mincensum dm̃. odoremq sua
uissimum liba quoq & uni quarta
pars hin. Dñs enum ineuungłio loqͥ¬
tur dicens. Messis quidem multa:
oꝑarii aũ pauci. Rogate aũ dñm mes¬
sis: ut mittat oꝑarios in messem su¬
Cum messueritis segetem &e indei are¬
am que est eccłia fidelium manipłos
congregaũitis. ferte pͥmicias messis
ure ad sacerdotem. Primicie enim il¬
li fuerunt: qui inpͥmiuua eccłia cre¬
diderunt. Hos autem ip̃i apłi per se
sacerdoti optulerunt. id est dño recd¬
diderunt. Qui eleuabit fasciculos
coram dño. Sic enim ip̃e ait. Cum
exaltatus fuero aterra om̃ia traham
ad me ipsum. Nemo enim eleuatur:

Expanded text:
vestrae ad sacerdotem qui elevabit fasciculum coram Domino ut acceptabile sit pro vobis altero die sabbati et sanctificabit illum atque in eodem die quo manipulus consecratur caedetur agnus inmaculatus anniculus in holocaustum Domini et libamenta offerentur cum eo duae decimae similae conspersae oleo in incensum Domini odorevissimum, libatio quoque vini quarta pars hin. » Dominus enim in Evangelio loquitur, dicens: « Messis quidem multa, operarii autem pauci, rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suCum messueritis segetem, et in Dei arca, quae est Ecclesia, fidelium manipulos congregaveritis, feretis primitias messis vestrae ad sacerdotem. Primitiae enim illi fuerunt, qui in primitiva Ecclesia crediderunt: hos autem ipsi apostoli per se sacerdoti obtulerant, id est Domino reddiderant qui elevavit fasciculum coram Domino; sic enim ipse ait: « Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum . » Nemo enim elevatur,
Abbreviated transcription (Latin):
min sita ẽ: ibi ⁊templum ⁊ altare
construstum. Dr̃ gͥ beniamin lupꝰ
rapax: ꝓpt̾ altare suꝑ quod cotidie
sine intermissione inmolabatur:
⁊ tñ quasi rapax lupꝰ cunstis sacͥfitiis
caturari ñ poterat. Tanta enim erat
sac̃dotum ⁊ leuitarum multitudo:
ut uix insũptu cotidiano multa ani¬
malia eis suffic̾ent. Uñ ⁊ tale sacͥficiũ
preda uotatur. hanc autem p̾dam:
mane pꝰ ĩmolationem comedebãt:
uesꝑe au̾spolia icl÷ animalium pel¬
les sac̾dotes ⁊ leuite int̾ se diuicde¬
bant. Allegorice aũ beniamin paz¬
lum apłm significat: qui de ea tri¬
bu originem duxit. Uñ ip̃e ait. Nam
⁊ ego israhelita sum: ⁊ ex tribu ben¬
iamin. hic aũ quasi lupus rapax.
magno furore scãm eccł̃iam ꝑse.¬
quendo.tantam stragem ubiq fa¬
ciebat: ut ab ip̃is qͦ apłis eius seuitia
timeretur. Ideoq ⁊ ip̃e dixit. Ego
enim suni minimus apłorum ⁊ qͥ
ñ sum dignus uocari apłs: quia ꝑ¬
secutus sum eccl̃iam dei. Mane autẽ

Expanded text:
min sita est; ibi et templum et altare constructum. Dicitur ego Benjamin lupus rapax, propter altare, super quod quotidie sine intermissione immolabatur, et tamen quasi rapax lupus cuntis sacrificiis saturari non poterat. Tanta enim erat sacerdotum et levitarum multitudo, ut vix in sumptu quotidiano multa animalia eis sufficerent. Unde et tale sacrificium praeda vocatur. Hanc autem praedam mane post immolationem comedebant; vespere autem spolia, id est animalium pelles sacerdotes et levitae inter se dividebant. Allegorice autem Benjamin Paulum apostolum significat, qui de ea tribu originem duxit; Unde ipse ait: « Nam et ego Israelita sum, et ex tribu Benjamin . » Hic autem quasi lupus rapax, magno furore sanctam Ecclesiam persequendo, tantam stragem ubique faciebat, ut ab ipsis quoque apostolis ejus saevitia timeretur. Ideoque et ipse dicit: « Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei , » Mane autem
Abbreviated transcription (Latin):
tis lancea ꝑforauit : ⁊ continuo exiuit
uenit de edom. tinctisuestibꝰ de bos¬
ra: Iste formosus instola sua. Notan¬
dum u̾o qd uinum sanguis uocetur.
quia in sanguinem uinum conũti¬
tur.pulchriores sunt oculi eiisuino:
⁊ dentes eius lacte canlicliores. Oculi
xp̃i ꝓpħe intelliguntur: qui uisu¬
ꝑspicaci.⁊ mentis acumine ⁊usq
ad seculi consum mationẽ eccłie sa¬
cram̃ta uidere meruerunt. Hi aũ st̃
puicores uino:quia sp̃u feruentes. oĩa
suꝑflua ⁊ nocua ase mundantes ex¬
pulerunt. Sĩc enim ⁊ uinum feruen¬
do. ⁊ bulliendo purgatur. Dentes aũ
apłi sunt: qui nobis scͥpturarum dif¬
ficilia ⁊ duriora ruminando ⁊ exponẽ¬
do: quasi infantes nos nutͥerunt.Et
isti quidem sunt lacte candidiores:
quia suꝑ nuem dealbati: nulla in
eis apparet macula peccati.
abulon inlittore
maris habitabit. ⁊ instatione
nauium: ꝑtingensusq ad sydonem.
hec aũ magis sortis hereditatisq descͥp¬
tio qͣm benedictio ẽẽ uidetur mͦiuis

Expanded text:
t venit de Edom tinctis vestibus de Bosra? iste formosus in stola sua . » Notandum vero, quod vinum sanguis vocetur, quia in sanguinem vinum convertitur. Pulchriores sunt oculi ejus vino, et dentes ejus lacte candidiores: oculiphetae intelliguntur, qui superspicaci mentis acumine, usque ad saeculi consummationem Ecclesiae sacramenta videre meruerunt. Hi autem sunt pulchriores vino, quia Spiritu ferventes omnia superflua et nociva a se mundantes expulerunt; sic enim et vinum fervendo et bulliendo purgatur. Dentes autem apostoli sunt, qui nobis Scripturarum difficilia, et duriora ruminando et exponendo, quasi infantes nos nutrierunt. Et isti quidem sunt lacte candidiores, quia super nivem dealbati, nulla in eis apparet macula peccati. « Zabulon in littore maris habitabit, et in statione navium pertingens usque ad Sidonem. » Haec autem magis sortis haereditatisque descriptio quam benedictio esse videtur, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obiit. O qͣm p̃tiosa ẽ. in conspectu
dm̃i. mors sc̃õrum eiꝰ. Ftce enim iacob
uir sc̃s. ⁊ deo carus : qͣm diu uoluit
locutus ẽ: ⁊ quasi mors ⁊ uita in illiꝰ
duplici. Ibi aũ abraham ⁊ sara ysaac
⁊ rebecca. iacob ⁊ lia. ⁊ ut fertur max¬
imus adam: conditi sunt Ibi etiam
ossa ioseph. a filiis isrł delata sunt.¬

Expanded text:
pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus! Ecce enim Jacob vir sanctus et Deo charus, quandiu voluit locutus est, et quasi mors et vita in illius duplici. Ibi autem Abraham et Sara, Isaac et Rebecca, Jacob et Lia, et ut fertur maximus Adam conditi sunt; ibi etiam ossa Joseph a filiis Israel delata
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͥ. ⁊ cetera que secuntur: suꝑ io¬
seph intelligantur. Sequitur. Bene¬
dictionibꝰ celi desuꝑ: ⁊ benedictiomibꝰ
abissi iacentis deorsum. Om̃pt in qͥt
benedixerat dicens. Det tͥ ds de rore
celi: ⁊ de benedictionibꝰ abissi iacen¬
tis deorsum ⁊ idr ⁊depinguerline
t̾̃re: abuncdantiam. Tetra enum celo
comparata. abissus uocatur. Possumꝰ
om̃ps. he aũ benedistiones si ad lit¬
teram intelligantur: ⁊ dicere ⁊ aucdi¬
re satis absordum ⁊ turpe ẽẽ uidetur.
Sc̃cłm litteram tam̃. ⁊ filiorum mł¬
titudinem ⁊ uictus abundantiam.
ei sic beneclicendo optasse intelligi
potest. S quid ꝑ ubera. nisi dluo te¬
stam̃ta intelliguntur: Un ꝑ salomo
hinnuli capree gemelli. hec aũub̾a
ministrant: his ub̃ibꝰ ecł̃ĩe filui nu¬
triuntur. In his benedictiones ille
continentur. quibꝰ omnes ppłĩbene¬
dicuntur. ¶dũo ꝑ uuluam: nisi bap
uulua regenerantur.⁊ nascuntur. Ne¬
q inter eius filios computantur. qui

Expanded text:
Hoc igitur, et caetera quae sequuntur, super Joseph intelligantur. Sequitur: « Benedictionibus coeli desuper, et benedictionibus abyssi jacentis deorsum, Omnipotens, »benedixerat, dicens: « Det tibi Deus de rore coeli, et benedictionibus abyssi jacentis deorsum, » id est de pinguedine terrae abundantiam. Terra enim coelo comparata, abyssus vocatur. PossumusOmnipotens. Hae autem benedictiones, si ad litteram intelligantur, et dicere, et audire satis absurdum, et turpe esse videtur. Secundum litteram tamen et filiorum multitudinem, et victus abundantiam, ei sic benedicendo, optasse intelligi potest. Sed quid per ubera, nisi duo Testamenta intelliguntur? Unde per Salomonhinnuli caprae gemellae . » Haec autministrant: iis uberibus Ecclesiae filii nutriuntur: in iis benedictionibus illae continentur, quibus omnes populi benedicuntur. Quid vero per vulvam, nisi baptvulva regenerantur et nascuntur, neque inter ejus filios computantur qui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ub̃um ⁊ uulne benedictiones:
quibꝰ ⁊ nascimur ⁊ alunur. S quare
quia ub̃ibꝰ concipimur. auulua u̾o
nascimur: P̃cedit enim conceptio
natiuitatem: p̃cedit p̾dicatio bap¬
tismum. Mirabilis generatio: in qͣ
ħo pͥus lactatur. qͦm nascatur. Quis
enim inpͥmitiua eccłia pͥus ad bap¬
tismum uenit ⁊ qͦm fidei sacram̃to
instrueretur: Sequitur. Benedicti¬
ones patͥs tui confortate st̃: id̃. forteᷤᷤ.
⁊ efficates facte sunt. Hoc aũ bene¬
dictionibꝰ patrum eiꝰ. Quibꝰ ad uite:
ĩuanum cadere s̃i possunt. Donec ue¬
niret ad desidsium colsum et̾norum.
Quasi dicat. he inquit benedictioẽs
fili mi ad p̾sens tͥ sufficiarit. his inte¬
rim contentus uiuias : donec ueniat
desidatus cunctis gentibꝰ: cuius bene¬
dictionibꝰ nulle um qͣm bndictiones

Expanded text:
unt uberum et vulvae benedictiones, quibus et nascimur et alimur. Sed quare quia uberibus concipimur, vulva vero nascimur? Praecedit enim conceptio nativitatem, praecedit praedicatio baptismum: mirabilis generatio, in qua homo prius lactatur quam nascatur. Quis enim in primitiva Ecclesia prius ad baptismum venit, quam fidei sacramentis instrueretur? Sequitur: « Benedictiones patris tui confortatae sunt, » id est fortes, et efficaces factae sunt. Hae autem, benedictionibus patrum ejus adjunctae, in vanum cadere non possunt, donec veniat desiderium collium aeternorum; ac si dicat: Hae benedictiones, fili mi, ad praesens tibi sufficiant; his interim contentus vivas, donec veniat desideratus cunctis gentibus, cujus benedictionibus nullae unquam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o misit rex ⁊ soluit eum: pͥnceps
ppłorum ⁊dimisit eum.Hoc autẽ
solius dei uoluntate.siusq interce
dentibꝰ meritis. auctum ẽẽ manife¬
stat cum dicit: ꝑ manus potentis ia¬
cob. ił̾. ut iosepħ solueretur: utriusq
iacob uel m̾itum uelpotentia fecit.
Inde pastor egressusẽ: isrł lapis. Iñ
inquid. il̃: ex iacob. pastor egressus ẽ:
pastor utiq bonus. Sic enim ip̃e ait.
Ego sum pastorbonus. Hic enim scd̃m
carnem de semine iacob natus ẽ.
ñ pͥmus isrł egresus ẽ de iacob: alio¬
quin de iacob egressus ẽẽt iacob.s.
ille isrł egresus ẽ de iacob qui uocat᷑
lapis: ꝑ quem xp̃m intelligimus.
De quo scͥptum ẽ. Lapidem quem re¬
bau̾unt edificantes. hic fastus ẽ in eͣ¬
put anguli. Hinc aũ adioseph conũ¬
titur dicens. Deus patris tui erit adui¬
tor tuus: ⁊ om̃ipotens benedicet tͥ. hoc

Expanded text:
vero misit rex, et solvit eum princeps vero misit rex, et solvit eum princeps populorum, et dimisit eum . » Hoc autem solius Deidentibus meritis factum esse manifestat, cum dicit: « per manus potentis Jacob; » id est ut Joseph solveretur, utriusque Jacob meritum, vel potentia fecit. « Inde pastor egressus est Israel lapis, » inde, inquam, id est ex Jacob pastor egressus est, pastor utique bonus. Sic enim ipse ait: « Ego sum pastor bonus ; » hic enim, secundum carnem, de semine Jacob natus .estnon primus Israel egressus est de Jacob alioquin de Jacob egressus esset Jacob, sed ille Israel egressus est de Jacob, qui vocatur lapis, per quem Christum intelligimus, de quo scriptum est: « Lapis quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . » Hinc autem ad Joseph loquitur dicens: « Deus patris tui erit adjutor tuus, et omnipotens benedicet tibi. » Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sit uehementer. uñ ⁊ egiptie mulieres
filieq nobilium si alunde tͣnsibat:
adeum intuendum suꝑ murum
ascendebant. hoc ẽ enim quod ait.
filie discurrerunt ꝑmurum: ut eiꝰ
pulchritudinem mirarentur. Et
uirgati sunt: inuideruntq ei ha¬
bentes iacula. Quid enim ꝑ hñtes ia¬
cula. nisi milites. cet̾osq potentes e¬
gipti intelligimus: Hi aũ cum ho¬
minem extraneum ⁊ captiuum. sr̃
se cernerent exaltatum: interse ut
moris ẽ. qui talia paterentur. ⁊ fortas¬
se contra ip̃m regem ꝓpter inuidiam
iurgati sunt. Hoc autem eos fecisse
parum ꝓfuit: qm̃ uigilanti fortiq
consilio. ⁊ lispositione. ioseph. cunc¬
ta agebat. Uñ ⁊ subditur. Gedet infor¬
ti arcus eius. fontis erat manꝰ: fortis
erat ⁊ arcus: ideoq insurgentes ad¬
u̾sarios ñ metuebat. Sequitur. Et
dissoluta sunt uincula brachiorũ ⁊
manuum enis: ꝑ manus potentis ia¬
cob. humiliau̾unt enim dicit psal¬
mista in compedibꝰ pedes enis. Pt ea

Expanded text:
sit. Unde et Aegyptiae mulieres, filiaeque nobilium, si quando transibant ad eum intuendum, super murum ascendebant. Hoc est enim quod ait: « Filiae discurrerunt super murum, » ut ejus pulchritudinem mirarentur, « et jurgati sunt, invideruntque illi habentes jacula. » Quid autem per habentes jacula, nisi milites, caeterosque potentes Aegypti intelligamus? Hi autem cum hominem externum, et captivum super se cernerent exaltatum, inter se ut moris est quod talia paterentur, et fortasse contra ipsum regem, propter invidiam jurgati sunt. Hoc autem eos fecisse parum profuit, quoniam vigilanti fortique consilio, et dispositione, Joseph cuncta agebat. Unde et subditur: « Sedet in forti arcus ejus. » Fortis erat manu, fortis erat et arcu, ideoque insurgentes adversarios non metuebat. Sequitur: « Et soluta vincula brachiorum et manuum ejus, per manus potentis Jacob: » -- « Humiliaverunt » enim dicit Psalmista, « in compedibus pedes ejus; postea
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aũ ãliteram n ꝓcedit: nisi forte
t̾re fecunditatem signific it. Sp̃ualit̾
aũ aser qui beatus int̾p̃tatur: eccł̃iam
significat. Panis u̾o ip̃ius: xp̃c ẽ qui ait.
Ego sumpanis uiuus: qui de celo descen¬
di De quo pane scͥptum ẽ. Memor sit
dominus omnis saiͥfrtiitur:. ⁊ holo¬
caustum tuum pingue fiat. Hoc enĩ
pane: ñ corpora. s mentes saginant᷑.
ciunt. his aũ panis iste p̃bet delitias.
quia ip̃i eius saporem gustant. ⁊ intel¬
eptalim.
ceruus emissus: ⁊ dans eloqͥa
pulchritudinis. Hoc aũ ibi expositũ
ẽ: ubi zabulon benedicitur. He enim
due tribꝰ nixta mare galilee habita¬
bant: ubi apłi nr̃i piscari consueue¬
rant. Amnis gͥ eorum benedictio:
ad illos referatur.
ilius accreseens ioseph: filius accreᷤ¬
cens. ⁊ decorus aspectu.Merito
enim ioseph accrescens filius cđr: qͥ
in tantum creuit: ut mundi salua¬
tor.⁊ dominꝰ egipti.⁊p̃r pharaonis
uocaretur. Filius quoq effraim. de¬

Expanded text:
t, nisi forte terrae fecunditatem significet. Spiritualiter autem Aser, qui beatus interpretatur, Ecclesiam significat. Panis vero ipsius Christus est, qui ait: « Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . » De quo pane scriptum est: « Memor sit Dominus omnis sacrificii tui, et holocaustum tuum pingue fiat . » Hoc enim pane non corpora, sed mentes saginantur.ciunt. His autem panis iste praebet delicias, qui ipsi ejus saporem gustant, et intelephthalim, cervus emissus, et dans eloquia pulchritudinis. » Hoc autem ibi expositum est, ubi Zabulon benedicitur. Hae enim duae tribus juxta mare Galilaeae habitabant, ubi apostoli nostri piscari consueverant. Omnis igitur benedictio ad illos referatur. « Filius accrescens Joseph, filius accrescens, et decorus aspectu. Merito enim Joseph accrescens filius dicitur, qui in tantum crevit, ut mundi Salvator, et dominus Aegypti, et pater Pharaonis vocaretur. Filius quoque ejus Ephraim de