comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est quia illis sacre uictime mortuis ꝓsunt: qͥ hie
uiuendo obtinuerũt. ut eos etiã post mortem bo¬
na adiuuẽt. que hic pro ipsis ab aliis sũt. Int̾ hec
autẽ pensandũ est. quod tucior uia sit. ut bonũ
qd̾ quisq post mortẽ suã sperat agi per alios.
agat dum uiuit ipse ꝓ se. Beatius quippe ẽ libe¬
rum exire: quã post uincula libertatẽ querere.
Debemus itaq presens scłm. uel qr iam ꝯspicimꝰ
diflurisse. tota m̃te contẽpnere: cotidiana deo
lacrimarũ sacrificia. cotidianas carnis eius et
sanguinis hostias ĩmolare. Hec nãq uictima
singulariter ab eterno interitu animã saluat:
que nobis illã mortẽ unigeniti ꝑ misteriũ repa¬
rat. Qui licet surgẽs amortuis iã non morit᷑.
et mors ei ultra ñ dñabitur : tam̃ in semetipso
ĩmortalit̃ ⁊ incorruptibilit̃ uiuẽs. ꝓ nobis iter̃
quippe ibi corpus sumit᷑. eius caro ĩ popłi salute

Expanded text:
est quia illis sacrae victimae mortuis prosunt qui hic est quia illis sacrae victimae mortuis prosunt qui hic vivendo obtinuerunt ut eos etiam post mortem bona adjuvent quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est quod tutior via sit ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alios agat dum vivit ipse per se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere, quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque victima singulariter ab aeterno interitu animam salvat quae nobis illam mortem Unigeniti per mysterium reparat. Qui licet surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dimmortaliter et incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salutem
Abbreviated transcription (Latin):
deus est. lumen uocari solent: sed ille lum̃ illumi¬
nans. isti lum̃ illuminatũ : sicut scriptũ est. Erat
lur uera: que illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ
in hũc mundũ. Istis autẽ tantũmꝰ dr̃. uos estis lux
mundi. Participacione iusticie que deus ẽ. illi iusti¬
cia nũcupant᷑: sed ille iusticia iustificãs: isti iusti¬
cia iustificata. De deo quippe dicit᷑. ut sit ipse iustꝰ
et iustificãs: isti uero dicũt ut nos efficerem᷑ iusti¬
cia dei in ipso. Aliter ergo uenerandũ est lumen
illuminãs aliter lumen illuminatũ: aliter iusticia
iustificans. aliter iusticia iustificata: ui. De sa
p̃c resurgẽs ex mortuis: iam ñ moritur.
Credendũ est sacram oblacionẽ salutaris
hostie. non solũ uiuentes adiuuare: uerũ etiam
mortiuis si insolubiles culpe non fuerint. ad abso¬
lutionẽ multũ ꝓdesse: ita ut hoc ñ nũquã ipse
defunctorũ anime uideant᷑ expetere. S sciendũ

Expanded text:
Deus est, lumen vocari solent: sed ille lumen illumiDeus est, lumen vocari solent: sed ille lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hustitiae, quae Deus est, illi justitia nuncupantur; sed ille justitia justificans, isti justitia justificata. De Deo quippe dicitur: Ut sit ipse justus, et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso. Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter justitia justificata. CAP. VI.-- esurgens ex mortuis, jam non moritur . Credendum est sacram oblationem salutaris hostiae non solum viventes adjuvare, verum etiam mortuis, si insolubiles culpae non fuerint, ad absolutionem multum prodesse, ita ut hoc nonnunquam ipsae defunctorum animae videantur expetere. Sed sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
roborant᷑. Nimirũ enĩ quãlibet sũma oꝑa ĩanit̃
facimus: si intenciones cordiũ nr̃orũ. p̃mia uere
uite que in xp̃o est non requirũt. Uñ cũ distric¬
tum iudicẽ paulus describeret. ⁊ actionũ bona
narraret dicens. qui reddet unicuiq scd̃m oꝑa eius.
his quidem qui scd̃m pacienciã boni oꝑis. gloriam
et incorruptionẽ. qr nominata boni operis paci¬
encia. quasi totius electe actionis fabricã dixerat:
subtiliter ilico ubi bases eiusdem fabrice consisterẽt
exquisiuit dicẽs. Głam ⁊ honorẽ. ⁊ incorruptionẽ
querentib uitã eternã. Ac si aꝑte diceret. Et si qui¬
dam pacienciã boni operis ostendũt. głam et ĩcor-¬
ruptionẽ non recipiunt. si intenciones cordis idest
bases fabrice infundam̃to non figũt: qr uidelicet
deus uel honeste uite edificiũ non inhabitat. quod
extra se pcsitũ non ipse sustentat: u. De distancia
It sit ipse iustus: et iustificans. Om̃s suꝑne
patrie electi. participaciõe uere lucis que

Expanded text:
roborantur. Nimirum enim quamlibet summa opera inaniter facimus, si intentiones cordium nostrorum praemia verae vitae quae in Christo est non requirunt. Unde cum districtum judicem Paulus describeret, et actionum bona narraret, dicens: Qui reddet unicuique secundum opera ejus, his quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam, et incorruptionem; quia nominata boni operis patientia, quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cordis, id est bases fabricae, in fundamento non figunt, quia videlicet Deus vel honestae vitae aedificium non inhabitat quod extra se positum non ipse sustentat. CAP. ipse justus, et justificans . Omnes supernae patriae electi participatione verae lucis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus accipitur. et ad peocandũ exhibet᷑: ipsum
remediũ gracie. uertit in augm̃tũ culpe. Uñ et
om̃ps deus. qr collata remedia cõspicit ad augm̃¬
tum culpe trahi: ipsam benignitatẽ quã contulit
in udicii districtionẽ uertit: ut inde post amplius
feriat. unde modo amplius expectat: et qr homo
deserere malũ non uult ut uiuat: augeat ũn mori¬
ui reddet unicuiq scd̾m opera sua. xxuiiͦi.
Sicut aliqua fabrica colũpnis. colũpne uero
basib ĩnituntur: ita uita nr̃a in uirtutib. uirtu¬
tis autẽ in intima intencione subsistũt. Bases qͥppe
uniuscuiꝰq sunt anime: intenciones sue. Et quia
scriptũ est. fundam̃tũ aliud nemo potest ponere
preter id qd positũ est. quod est xp̃c iħc: tunc¬

Expanded text:
tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae. Unde et omnipotens Deus, quia collata remedia conspicit ad augmentum culpae trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit; ut inde post amplius feriat unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult, ut vivat, augeat unde morireddet unicuique secundum opera ejus . Sicut aliqua fabrica columnis, columnae vero basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes autem in intima intentione subsistunt. Bases quippe uniuscujusque animae sunt intentiones suae. Et quia scriptum est: Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est Christu
Abbreviated transcription (Latin):
nitas dei ad penitenciã te adducit: Sepe eue¬
nit. ut dum suꝑna peccatores expectat clem̃¬
tia: in maiore cordis ꝓsiliant cecitate. Quos
tanto districtior sequit᷑ sentencia. qͣnto peccanti¬
bus eis magna ẽ p̃rogata paciencia: qr diuina
seueritas eo iniquũ acrius punit. quo diutius
ꝑtalit. Misericors quippe deus ad penitenciam
tempus nobis relaxat peccantib. S cũ eius gr̃e
pacienciã nos ad augmentũ uertimꝰ culpe: hoc
ipsum tẽpus quod ad parcendũ pie disposuit. dis¬
trictius ad feriendũ uertit: ut cũ reuerti quis
etiam spacio tẽporis accepto noluerit. ꝑ hoc mala
sua ad reatũ augeat. per quod ea diluere potuit
si conuerti uoluisset. Unde scriptũ ẽ. Ignoras qm̃
benignitas dei ad pacienciã te adducit: Scd̾m
duriciã autẽ tuã ⁊ cor ĩpenitẽs. thesauriras tibi
iram: in die ire ⁊ reuelacionis iusti iudicii dei.
De benignitate ergo omĩpotentis dei. iram sibi
in die ire reꝓb thesauritat: qr dũ ad penitendũ

Expanded text:
nitas Dei ad poenitentiam te adducit . Saepe advenit ut dum superna peccatores exspectat clementia, in majorem cordis prosiliant caecitatem. Quos tanto districtior sequitur sententia, quanto peccantibus eis magna est praerogata patientia, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Misericors quippe Deus ad poenitentiam tempus nobis relaxat peccantibus; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendum vertit; ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras, quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam, et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Dei benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia dum ad poenitendum
Abbreviated transcription (Latin):
tum sine ulcione non deserit. Aut enim ipse
hoc homo in se penitẽs punit: aut hoc cũ hoĩe¬
deus uindicãs ꝑcutit. Nequaquã igit᷑ peccato
parcitur: qr nullatenus sine uindicta laxatur:
biit autẽ ananias. et introiũ indomũ:
et ĩponẽs ei manus dixit. Saule frater.

Expanded text:
tum sine ultione non deserit. Aut enim ipse tum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur quia nullatenus sine vindicta laxatur. utem Ananias, et introivit in domum, et imp
Abbreviated transcription (Latin):
uade. qm̃ uas electionis michi est iste: ut
portet nomen meũ coram gentib et regibus. et
filiis isrł. Ego enim ostendã illi: quanta oporteat
eum pro nomine meo pati. Cum beatus iobad do¬
minũ dicat. uerebar omĩa oꝑa mea. sciens qd̾ non
cum a delicto inundus nemo repperitur. si delin¬
quenti non parcit᷑ : An penitenti deus parcit:
et delinquenti ñ parcit: Quia cũ delicta plan¬
gimus: naquaquã iam delinquentes sumꝰ. S qͥd
est qd̃ petrus cũ negat respicitur: ⁊ redẽptoris
negati respectu. ad lacrimas uocatur: Quid ẽ¬
quod paulus cũ redẽptoris nom̃ in terra conare¬
tur extinguere: eius uerba de celo meruit au¬
dire: Sed tamen in utroq culpa punita est:
qm̃ de petro teste eugłio scriptũ est. Recordatꝰ
petrus uerbi iħu quod dixerat: egressus foras
fleuit amare. De paulo quoq hec eadem que
hunc uocauit ueritas dicit. Ego ostendam ei:
quanta oporteat eũ pro nomine meo pati. De¬
linquenti ergo dñs nequaquã parcit: qr delic¬

Expanded text:
e, ut portet nomen meum coram gentibus et regibus, et filiis Israel. Ego enim ostendam illi, quanta oporteat eum pro nomine meo pati . Cum beatus Job ad Dominum dicat: Verebar omnia opera mea, sciens quod non pcum a delicto mundus nemo reperiatur? An poenitenti Deus parcit, et delinquenti non parcit? Quia cum delicta plangimus, nequaquam jam delinquentes sumus. Sed quid est quod Petrus cum negat respicitur, et Redemptoris negati respectu ad lacrymas vocatur? Quid quod Paulus cum Redemptoris nomen in terra conaretur exstinguere, ejus verba de coelo meruit audire? sed tamen in utroque culpa punita est, quoniam de Petro, teste Evangelio, scriptum est: Recordatus est Petrus verbi Jesu, quod dixerat: et egressus foras, flevit amare . De Paulo quoque haec eadem quae hunc vocavit Veritas dicit: Ego ostendam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delic
Abbreviated transcription (Latin):
uinea sodomorũ uinea eorũ: ⁊ ꝓpago eorũ ex
gomorra. Uua eorũ uua fellis: et botrus ama-¬
ritudinis in ipsis. Furor draconũ uinũ eorum:
et furor aspidũ insanabilis. Nõne hec congre
gata sunt apud me: et signata in thesauris meis:
Indie ulcionis reddã eis. Quã multa mala eorũ
narrauit: et tam̃ ilico adiunx̃. In tẽpore qͦ lapsus
fuerit pes eorũ. Eoce atrocissima illor̃ facinora
describunt᷑ : et tam̃ ad diem ulcionis adhuc sub¬
sequens lapsus aspicit᷑. quo eorũ culpe cumulan¬
tur. Habẽt iam quidem unde feriri mereant᷑: sed
sustinet᷑ tam̃ adhuc peccm̃ crescere. ut peccantes
possit atrocior pena cruciare. Iam meret᷑ suppli¬
cium peccm̃. ⁊ causa peccati: sed expectat᷑ adhuc
ut augm̃tũ supplicii subroget peccm̃. ⁊ pena pecci:¬
emine eorũ ĩmutauer̃t naturalẽ usũ

Expanded text:
uinea enim Sodomorum uinum eorum, et propago eorum ex Gomorra. uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. furor draconum uinum eorum et furor aspidum ingata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa mala eorum narravit et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad diem ultionis adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur. Habent jam unde feriri mereantur, sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum, et causa peccati, sed exspectatur adhuc ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccateorum immutaverunt natura
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie intelligendo ꝯmiserũt: cecant᷑ etiam ne
intelligãt qđ amittũt. Prioris ergo peccĩ merito.
peccatorũ subsequentiũ fouea tegitur: ut qͥ ma-¬
lum sciens ꝑpetrat. dẽĩceps iuste in aliis etiam
nesciẽs cadat. Hoc quippe agitur. ut culpis cul¬
pe feriant᷑: quatinus supplicia fiãt peccantiũ. ip¬
sa increm̃ta uicior̃. Nimirũ iusto iudicio augeri
culpa ꝑmittit᷑: ut ad feriendũ altius quandoq
cumulet᷑. Hinc rursus de quibusdã paulus dic̃.¬

Expanded text:
superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne intelligant quod admittunt. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpae culpis feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ips intorquet, 800 nimirum justo Dei judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. Qͥ gͥ cognoscẽtes dm̃. ñ sicut dm̃ głificaue¬
runt. ex eo peccato ⁊ causa peccati. ad hoc quoq
ꝑducti sunt. ut ad cultũ serpentiũ ⁊ uolucrum
laberent᷑. S qr ꝑ hanc etiã cecitatẽ. usq ad im¬
mundiciã. et carnis contumelias ceciderũt: ipsa
infidelitatis eorũ cecitas p̃cedenti intellectui. et
peccm̃ est et pena peccati: subsequenti uͦ ĩmũ¬
dicie peccm̃ facta ẽ. et causa peccati. Moraliũ¬
peccatis irascitur. ꝑmittit ut cecata mens etiam
in aliis labatur: ut qui prius sciendo rebelles sunt.
post modũ ut nesciãt excecent᷑: sicut de eisdem in¬
fidelibus et lubricis. qui cognoscentes dm̃. ñ sicut
dm̃ głificauerũt. paulopost additur. Tradidit illos d̾s
in reꝓbum sensum : ut faciãt ea que ñ conueniũt.
Quia enim glorificare noluerũt quẽ cognouer̃t:
reꝓbo sensui traditi. adhuc relicti sunt. ut nescirẽt
etiã pensare inala que faciebãt. Moraliũ libro

Expanded text:
igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam carnis et contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati; subsequenti vero immunditiae peccatum factum est et causa peccati. Hopraecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur; ut qui prius sciendo rebelles sunt, postmodum ut nesciant excaecentur, sicut de eisdem infidelibus et lubricis, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, paulo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverunt, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt ut nescirent etiam pensare mala quae faciebant. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ter diu intra sue p̃sciencie sinũ texit. O ad quan¬
ta aduersariorũ pectora ferienda hũc ꝓpugna¬
torem suũ. cũ uoluit ad mediũ produxit: per
cuius uerba ac redargutiones. dot sibi resistẽcia
corda ꝓstrauit. Nemo itaq de suis oꝑib extol¬
latur: nemo desperet eos quos adhuc frigidos
uidet: quia qui sint futuri serui dei inter pra¬
uos uidere et discernere non ualet. Quis enim
crederet: quod per apłatus grãm lapidatum
stephanũ ille precederet. qui in morte eiꝰ oĩum
perantes omĩno nec illis nos in corde nostro
preferimus. quib pro tẽpore prelati sumus:
quia et si iam uidemꝰ quantũ precessimus: nes¬
cimus quantũ dum currere ceperint. p̃cedam.
Duo itaq sunt: que sollicite pensare debemus.
Primũ est ut de se quisq minime presumat:.
quia et si iam ad fidem uocatus est : utrum ꝑ
henni regno sit dignus nescit. Scd̾m uero est:

Expanded text:
ter diu intra suae praescientiae sinum texit! O ad quanter diu intra suae praescientiae sinum texit! O ad quanta adversariorum pectora ferienda hunc propugnatorem suum cum voluit ad medium produxit, per cujus verba ac redargutiones tot sibi resistentia corda prostravit! Nemo itaque de suis operibus extollatur, nemo desperet eos quos adhuc frigidos videt, quia qui sunt futuri servi Dei inter pravos videre et discernere non valet. Quis enim crederStephanum ille praecederet, qui in morte ejus omnium nino desperamus, nec illis nos in copraeferimus quibus pro tempore praelati sumus, quia et si jam videmus quantum praecessimus, nescimus quantum cum currere coeperint praecedamur. Duo itaque sunt quae sollicite pensare debemus. Primum est ut de se quisque minime praesumat, quia etsi jam ad fidem vocatus est, utrum in perenni regno sit dignus nescit; secundum vero est
Abbreviated transcription (Latin):
nemo de tẽpore extollat: nemo se alicui de oꝑt¬
bus suis p̃ferat: qr de his quos intuet᷑ adhuc ꝑ
culpam frigidos. quantos oꝑatores iusticie. ⁊ de¬
fensores fidei. recte dñs sit facturus ignorat. Mul¬
cernimus: sed eos nec unitari nec desperare debemꝰ.
Quid enim sit hodie aspicimus: sed quid cras futurũ
sit unusquisq nescimus. Plerũq et qui post nos ue¬
nire cernitur. per agilitatẽ operis boni nos antece¬
dit: et uix eum cras sequimur. quẽ hodie preire
uidebamur. Certe cum stephanus pro fide morere¬
tur: sauluꝰ uestim̃ta lapidantiũ seruabat. Omĩum
ergo manib ipse lapidauit. qui ad lapidandũ
om̃s exertos reddidit: et tam̃ eundem ipsum in
sancta eccła laborib antecessit. quẽ ꝑsequendo
mrẽm fecit. O qualem hunc militẽ. ad diẽ belli
pugneq preparatũ. uelut thesaurũ absconditũ
om̃ps deus habuit: quẽ in uita frigida inter pra¬
uorum uitã repositũ. iam tunc electũ suũ laten¬

Expanded text:
nemo de tempore extollat, nemo se alicui de operibus suis praeferat, quia de his quos intuetur adhuc per culpam frigidos, quantos operatores justitiae et defensores rectae fidei Dominus sit facturus, ignorat. Mulcernimus, sed eos nec imitari nec despicere debemus. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qui post nos venire cernitur, per agilitatem operis boni nos antecedit, et vix eum cras sequimur quem hodie praeire videbamur. Certe cum Stephanus pro fide moreretur, Saulus vestimenta lapidantium servabat. Omnium ergo lapidantium manibus ipse lapidavit qui ad lapidandum omnes exertos reddidit, et tamen eumdem ipsum in sancta Ecclesia laboribus antecessit quem persequendo martyrem fecit. O qualem hunc militem ad diem belli pugnaeque praeparatum velut thesaurum absconditum omnipotens Deus habuit, quem in vita frigida in pravorum vitam repositum, jam tunc electum suum laten
Abbreviated transcription (Latin):
Ol factũ nichil redolet: unde odor in fructib
fraglat: Nichil in se uiride ostendit: ũn uiri¬
ditas foliorũ exiuit: Cũcta ergo ĩ semine simul
latent: que tam̃ non simul ex semine ꝓdeũt. Ex
semine qͥppe ꝓducit᷑ radix. ex radice ꝓducitur
uirgultom. ex uirgulto fructus oritur: ex fruc¬
tu etiã ꝓducit᷑ semen. Addamꝰ ergo: qr et semen
latet in semine. Quid ergo mirũ. si ossa. neruos.
carnẽ. capillosq reducat ex puluere: qui lignũ
fructus. folia. in magna mole arboris. ex paruo co¬
tidie semine restaurat: Cum ergo dubitãs animꝰ.
de resurrõnis potencia racionẽ querit. earũ rerũ
questiones ei inferende sunt. que ⁊ incessant̃ fiũt.
et tam̃ racione cõp̃hendi nequaquã possũt: ut dũ
ñ ualet ex uisione rei penetrare qd̾ cõspicit. de
promissione diuine potencie credat qd audit:
factam ostendit. et in suis m̃bris futurã ꝓmisit:

Expanded text:
Olfactum nihil redolet, unde odor in fructibus Olfactum nihil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nihil in se viride ostendit, unde viriditas foliorum exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt: ex semine quippe producitur radix, ex radice producitur virgultum, ex virgulto fructus oritur, ex fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum si ossa, nervos, carnem capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum quaestiones ei inserendae sunt quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt; ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit, factam ostendit, et in suis membris futuram promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
cinis attendit᷑. et in carnẽ redire posse desꝑat᷑:
et diuine uirtus oꝑacionis. cõprehendi quasi ex
racione querit᷑. Qui scilicet hec idcirco in suis co¬
gitacionib dicũt: qr eis cotidiana dei miracula
ex assiduitate uiluerũt. Nã ecce in uno grano
paruissimi seminis: latet tota que nascitura ẽ
arboris moles. Constituamꝰ enim ante oculos cu¬
ius libet arboris mirã magnitudinẽ: cogitemꝰ
unde oriendo cepit. que ad tantã molẽ crescen¬
do ꝑuenit. Inuenimꝰ ꝓculdubio eius originem
paruissimũ sem̃. Consideremꝰ nũc ubi ĩ illo paruo
grano seminis latet fortitudo ligni. asꝑitas corti¬
cis: saporis odorisq magnitudo: ubertas fruc¬
tuum: uiriditas foliorũ. Contrectatũ nãq semi¬
nis granũ ñ ẽ ualidũ: unde ergo ꝓcessit ligni
duricia: Non ẽ asperũ: unde asperitas corticis
erupit: Non ẽ saporũ: unde sapor ĩ fructib s

Expanded text:
cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae virtus operationis comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus enim ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, invenimus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis, odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est saporosum, unde sapor in fructibus?
Abbreviated transcription (Latin):
exiit: que hunc unita prius ĩmaniter pressit.
Eripiunt᷑ et enĩ iusti. dũ diuidunt᷑ iniusti: et
ad ꝑfectũ uota ꝑueniũt elector̃. dũ ꝑ discordiã
confunduntur agmina reproborum. In omelia suꝑ¬
docemꝰ. si etiam cordiũ nr̃orum questionib occultis
occurrimꝰ: pauea nobis de ipsa resurrõnis fide lo¬
quenda sũt. Multi et enĩ sicut nos aliq̃n fuimus:
dũ carnẽ in putredinẽ. ossaq in puluerẽ redigi
per sepulchra cõspiciũt. reparari ex puluere carnẽ
et ossa diffidũt: sicq apud se quasi raciocinantes
dicũt. Quando ex puluerc homo reducit᷑: qͣndo
agitur ut cinis animet᷑: Quib breuit̃ responde¬
mus: quia longe minꝰ est deo reparare qd̃ fuit. quã
creasse qd̃ non fuit. Aut quid mirũ si hominẽ ex
puluere reficit: qui simul omĩa ex nichilo creaũ:
Mirabilius nãq est celũ et terrã. ex nullis eristẽ¬
tibus condidisse: quã ipsum ex terra reparare. S

Expanded text:
exiit, quae hunc unita prius immaniter pressit. exiit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Eripiuntur etenim justi, dum dividuntur injusti; et ad perfectum vota perveniunt electorum, dum per discordiam confunduntur agmina reproborum. Sdocemus, si etiam cordium nostrorum quaestionibus occultis occurrimus; pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? Quando agitur, ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum ex terra reparare; sed
Abbreviated transcription (Latin):
e spe et resurrõne mortuorũ iudicor.
Sicut ꝑniciosũ est. si unitas desit bonis:
ita ꝑniciosius. si non desit malis. Reꝓbor̃ qͥppe
unitas. bonorũ uitã tanto durius prepedit:
quanto se ei per collectionẽ durior opponit.
Unde p̃dicator egregius. graui phariseorum
saduceorũq ꝑsecutiõe dep̃hensus. eorũ unitatẽ
ꝑniciosam sibi paulus fore ꝯspiciẽs. int̾ semetip¬
sos diuidere studuit: quos contra se unitos gra¬
uiter uidit: et clamauit dicẽs. Uiri frẽs ego pha¬
riseus sum. filius phariseorũ: de spe ⁊ resurrõne
mortuorũ ego iudicor. Qua nimirũ uoce ꝑcus¬
sa: ꝓtinus contra se uicissim audientiũ dissiluit¬
turba. Dũq saducei spem resurrõnẽq mortuorũ
esse denegarẽt. quã pharisei iuxta sacri eloquii
p̃cepta crederẽt: facta est in ꝑsecutorũ unanimi¬
multitudo diuidit᷑: paulo uia erectionis aꝑitur.
Quẽ enĩ turba ꝑsequentiũ unita cõstrinrerat
diuisa laxabat: et diuisa turba paulus illesus

Expanded text:
e spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Sicut perniciosum est si unitas desit bonis; ita perniciosius, si non desit malis. Reproborum quippe unitas bonorum vitam tanto durius praepedit, quanto se ei per collationem durior opponit. Unde praedicator egregius gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, eorum unitatem perniciosam sibi Paulus fore conspiciens, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se unitos graviter vidit, et clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum. De spe et resurrectione mortuorum ego sa protinus contra se vicissim audientium r . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimis aperitur. Quem enim turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat: et divisa turba Paulus illaesus
Abbreviated transcription (Latin):
i uigilanter intenditur ut et mentis
humilitas. et carnis castimonia teneat᷑:
cito agnoscimꝰ. quia alterũ custodit᷑ ex altero.
Nam multis sepe suꝑbia luxurie seminariũ fuit:
quia dũ eos sp̃c̃ quasi in altũ erigit. quasi caro in
infimis mersit. Hi enim prius secrete eleuantur.
sed postmodũ publice corruũt: qr dũ occultis
intumescũt motibus cordis. apertis cadũt lapsi¬
bus corporis. Sic sic elati iusta fuerãt retribu¬
tione feriendi: ut qr suꝑbiendo se p̃fer̃t hoĩb
lururiando usq ad iumentorũ similitudinem
deuoluantur. Homo quippe cũ in honore esset ñ intel¬
lexit: cõparatus est iumentis insipientib. ⁊ similis
factus est illis. Ium̃ta sunt: qui usu uite carnał ima
petunt. Qui enim carne labitur: ium̃tor̃ appetitu
prosternit᷑. Quasi sciencie igitur in altũ illos super-¬
bia subleuauerat: de quibus paulus dicebat. Quia
cum cognouissẽt dm̃. non sicut dm̃ głificauerũt.

Expanded text:
i vigilanter intenditur ut et mentis humilitas et carnis castimonia teneatur, cito agnoscimus quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quas in altum erexit, quasi caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se praeferunt hominibus, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Jumenta sunt qui usu vitae carnalis ima petunt. Qui enim carne labitur jumentorum appetitu prosternitur, quasi scientiae igitur illos in altum superbia sublevaverat de quibus Paulus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
non amplius quã qͣtu¬
ordecim recipit: qui
profecto numerus
ex ꝑfectis duob nume¬
ris. denario uidelicet
et quaternario consistit. Denarius quippe nume¬
rus in eo ꝑfectus ẽ. quia lex in decem precepta
concluditur: omisq culpa ñ amplius quã per
decẽ p̃cepta cohibetur: et enarrante ueritate.
oꝑatores uinee denario remunerant᷑. Quater¬
narius uero numerus. in eo maxime ꝑfectus esse
dinoscitur: qm̃ omĩs bona et ꝑfecta oꝑatio per
quatuor sancti eugłii libros agnoscitur. Recte
ergo scã eccła testam̃tũ utrũq custodiens. ⁊ tam
scdm legis decalogũ. quã scd̾m quatuor eugłii
libros uiuendo ad ꝑfectionis se culm̃ extendens.
de epłis beati pauli apłi ñ amplius quã qͣtuor¬
decim tenet: ut etiã ex ipso epłarũ numero
ostenderet. qd̃ doctor egregius. legis et eugłii
beati pauli apostoli ad romanos.

Expanded text:
non amplius quam quatuordecim recipit, qui profecto numerus ex perfectis duobus numeris, denario videlicet et quaternario, consistit. Denarius quippe numerus in eo perfectus est quia Lex in decem praeceptis concluditur, omnisque culpa non amplius quam per decem verba cohibetur; et, enarrante Veritate, operatores vineae denario remunerantur . Quaternarius vero numerus in eo maxime perfectus esse dignoscitur, quoniam omnis bona et perfecta operatio per quatuor sancti Evangelii libros agnoscitur. Recte ergo sancta Ecclesia Testamentum utrumque custodiens, et tam secundum Legis Decalogum quam secundum quatuor Evangelii libros vivendo, ad perfectionis se culmen extendens, de Epistolis beati Pauli apostoli non amplius quam quatuordecim tenet, ut etiam ex ipso Epistolarum numero ostenderet quod doctor egregius Legis et Evangelii B. PAULI APOSTOLI AD ROMANOS.
Abbreviated transcription (Latin):
humiliter ei ꝓsternente. ĩ moderatius uenerari re¬
fugiens. honorẽ super se sibi oblatũ recusauit :
et ad equalitatẽ condicionis sue cicius recurrẽs.
se illius similẽ recognouit. dicens. Surge ne fe¬
ceris: et ego ipse homo sũ. Quis enĩ uesciat qd
homo conditori suo debeat: et ñ hõib ꝓsterni:
Qm̃ igitur humiliari sibi plusquã debuit ꝓxi¬
mum uidit. ne ultra humanitatis metas mens
intumesceret. se hominẽ esse recognouit: qͣtinꝰ
illati sibi honoris elacionẽ frangeret. ex consi¬
derata equalitate condicioĩs. S cum ananie et
saphire culpã repperit : mox quanta potencia
super ceteros excreuisset ostendit. Uerbo enim
eorum uitã perculit. quã spũ ꝑscrutante dep̃¬
hendit: et sũmũ se intra eccłam contͣ peccata
recoluit. qd̾ honore sibi uehem̃ter ĩpenso corã
bene agentib fratrib ñ agnouit. Illie ꝯmu¬
nionem equalitatis meruit sc̃ĩtas actionis: hic

Expanded text:
humiliter ei prosternente, immoderatius venerari rehumiliter ei prosternente, immoderatius venerari refugiens, honorem super se sibi oblatum recusavit, et ad aequalitatem conditionis suae citius recurrens, se illius similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Quis enim nesciat quod homo conditori suo debeat, et non homini prosterni? Quoniam igitur humiliari sibi plusquam debuit proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, se hominem esse recognovit, quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Sed cum Ananiae et Saphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit, verbo enim eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit
Abbreviated transcription (Latin):
introisset petrus. obuius eiuenit corneliꝰ:
et procidẽs ad pedes eius. adorauit. Bona ẽ suo
ordine potencia: sed cauta regentis ĩ diget uita.
Bene igit᷑ hanc exercet. qui scit ꝑ illam super
culpas erigi: scit cũ illa ceteris equalitate ꝯponi.
Sc̃ĩ itaq uiri qui p̃sunt. cũ deest uiciũ qd̾ cor¬
rigatur. non de excellencia potestatis. sed de
condicioĩs equalitate gaudẽt: et non solũ a sub¬
iectis metui: sed etiã plusquã necesse ẽ refugiũt
honorari. Neq enĩ leue se perpeti humilitatis¬
dãpnum credunt: si ab eis pro merito fortasse ordi¬
nis pluris estiment᷑. Cum ergo potencie tẽporalis
ministeriũ suscipitur. sũma cura uigilandũ ẽ: ut
sciat quisq et equalem se cum illa ecteris cernere:
et tamen se peccantib zelo ulcionis p̃ferre. Quã
discretionẽ plenius cognoscimꝰ : si primi pastoris
exempla cernamꝰ. setrus enim auctore deo ecclesie
principatũ tenẽs. a bene agente cornelio. et se

Expanded text:
introisset Petrus, obvius ei venit Cornelius; et procidens ad pedes ejus, adoravit . Bona est ordine suo potentia, sed cauta regentis indiget vita. Bene igitur hanc exercet qui per illam scit super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Sancti itaque viri qui praesunt, cum deest vitium quod corrigatur, non de excellentia potestatis, sed de conditionis aequalitate gaudent, et non solum a subjectis metui, sed etiam plusquam necesse est refugiunt honorari. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Cum ergo potentiae temporalis ministerium suscipitur, summa cura vigilandum est ut sciat quisque et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si primi pastoris exempla cernamus. Petrus enim, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio et sese
Abbreviated transcription (Latin):
runt te. Ad quos ille descendit: et reqͥrẽs dixcit.
Que causa est: ꝑpter quã uenistis: In cuius
uerbis ostendit᷑ : qr eandẽ causam ꝑ sp̃m ñ audi¬
erat. quã a militib requirebat. In p̃senti ergo
mentẽ petri sp̃c̃. et ex parte tetigit. et ex parte
non tetigit: qr et adesse milites dixit: ⁊ ꝓ qua

Expanded text:
runt te . Ad quos ille descrunt te . Ad quos ille descQuae causa est propter quam venistis ? In cujus verbis ostenditur quia eamdem causam per spiritum non audierat quam a militibus requirebat. In praesenti ergo mentem Petri spiritus ex parte te tigerat, et ex parte non tetigerat, qui et adesse mi lite
Abbreviated transcription (Latin):
t facta est uor ad petrũ. Surge petre:
occide. et manduca. Sc̃a eccła male uiuen¬
tes in uiciis interficit: ore sc̃ẽ p̃dicatioĩs. Sancti
quippe apłi et pastores alii. in eccłe corꝑe quasi
dentes ideirco sunt positi: ut uitã carnaliũ cor¬
rectione mordeãt: eamq a sue duricia ꝑtinacie
confringãt. Unde et apłorũ. ⁊ pastorũ. primo.
quasi denti in ecclesie corpore posito. ostensis in
figura gentib dicitur: macta. ⁊ manduca. Qd̾
enĩ mactat᷑. a uita occiditur: id uero qd̾ comedr̃.
in comedentis corꝑe ꝯmutat᷑. Macta ergo et
manduca dr̃. idest uetustatẽ earũ contere.⁊ a
peccato eas in quo uiuũt interfice: et a seipsis¬
in corpus ecclesie uidelicet in tua illas mẽbra con¬
⁊ ecce uiri a cornelio missi. inquirentes
domũ simonis: steterũt ad ianuã. Aliqr̃
non tangit: quod petri apłi testatur historia.
cũ a cornelio milites missi. funt ei ꝑ sp̃m nũciati:
scriptũ quippe ẽ. Dixit sp̃c ei. Ecce uiri tres que¬

Expanded text:
t facta est vox ad Petrum: Surge, Petre, occide et manduca . Sancta Ecclesia male viventes in vitiis interficit ore sanctae praedicationis. Sancti quippe apostoli et pastores alii in Ecclesiae corpore quasi dentes idcirco sunt positi, ut vitam carnalium correptione mordeant, eamque a suae duritia pertinaciae confringant. Unde et apostolorum et pastorum primo quasi denti in Ecclesiae corpore posito, ostensis in figura gentibus, dicitur: Macta et manduca. Quod enim mactatur a vita occiditur, id vero quod comeditur in comedentis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est vetustatem earum contere, et a peccato eas in quo vivunt interfice, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, illas con- Ecce viri a Cornelio missi inquirentes domum Simonis, steterunt ad januam . Aliquanon tangit. Quod Petri apostoli testatur historia, cum a Cornelio milites missi ei sunt per Spiritum nuntiati. Scriptum quippe est: Dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipse se tenaciter adherere testat᷑ dicens. Castigo
corpus meũ: et seruituti subicio. Qui diuine
legis erudicione preditus. dum aliorũ inglu
uiem redarguit: cornu elefantes in uentrẽ fe¬
rit. In uentrẽ quippe elefantes ꝑcusserat: cum
dicebat. Multi ambulãt quos sepe dicebam
uobis. nũc autẽ et flens dico. inimicos crucis &ͥ:
quorũ finis interitus. quorũ uenter deus est:
et gloria in confusione ipsorũ. Et rursum.
Huiusmodi xp̃o dño non seruiũt: s suo uentri.
Cornu suo igitur rinoceros iste. non iã homines
sed bestias ꝑcutit: quando paulus illa doctrine
sue fortitudine. nequaquã ꝑimendos humiles
impetit: sed suꝑbos uentris cultores occidit:¬

Expanded text:
ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio . Qui divinae legis eruditione praeditus, dum aliorum uiem redarguit, cornu elephantos in uentrem ferit. In uentremque elephantos percusserat, cum dicebat: "Multi ambulant," quos saepe dicebam vobis; nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi: quorum finis interitus, quorum venter Deus est, et gloria in confusione ipsorum . Et rursum: Hujusmodi Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Cornu suo igitur rhinoceros iste non jam homines, sed bestias percutit, quando Paulus illa doctrinae suae fortitudine nequaquam perimendos humiles impetit, sed superbos ventris cultores occidit
Abbreviated transcription (Latin):
etiam epłis humilis et despectus predicat. quod
dudum terribilis ĩpugnabat: ꝓfecto bene liga¬
tus sub aratro. desudat ad segetem : qui fuerat
in campo male liber a timore. Repente quippe
cõmutatus. ab hoste p̃dicator efficit᷑: ⁊ in cũctis
mundi partib redẽptoris sui nomen insinuat.
Supplicia pro ueritate tolerat: pati se que ir¬
rogauerat exultat. Alios blandim̃tis uocat. ali¬
os ad fidem terrorib reuocat: istis regnũ polli¬
cetur celestis patrie: illis minat᷑ ignes gehenne.
Hos per auctoritatẽ corrigit: illos ad uiã recti¬
tudinis per humilitatẽ trahit: atq in omĩ lat̾e
ad manũ se sui rectoris inclinat: et tanta arte
dei areã congregat. quanta illam prius elaciõe
uentilabat. S neq hoc abhorret a paulo. qd̾
rinoceros buxei coloris dicit᷑: et elefantorũ uen¬
tres cornu ferire ꝑhibetur. Quid enĩ ꝑ colorẽ
buxeũ: nisi abstinencie pallor exprimit᷑: Cui

Expanded text:
etiam Epistolis humilis et despectus praedicat quod etiam Epistolis humilis et despectus praedicat quod dudum terribilis impugnabat; profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem qui fuerat in campo male liber a timore. Repente quippe commutatus ab hoste praedicator efficitur, et in cunctis mundi partibus Redemptoris sui nomen insinuat. Supplicia pro veritate tolerat, pati se quae irrogaverat exultat, alios blandimentis vocat, alios ad fidem terroribus revocat: istis regnum pollicetur coelestis patriae, illis minatur ignes gehennhos per auctoritatem corrigit, illos ad viam rectitudinis per humilitatem trahit, atque in omni latere ad manum se sui rectoris inclinat. Et tanta arte Dei aream congregat, quanta ventilabat. Sed neque hoc abhorret a Paulo quod rhinoceros buxei coloris dicitur, et elephantorum ventres cornu ferire perhibetur. Quid enim per colorem buxeum nisi abstinentiae pallor exprimitur? cui
Abbreviated transcription (Latin):
dum sublato oculorũ lumine. manu ad ananiã
ducitur. patet iam rinocerus iste quib loris d̃i
astringitur: quia uidelicet uno in tẽpore. ceci
eugłii dedignatus ñ ẽ. Ait enim. Ascendi ihero¬
solimam cũ barnaba assũpto et tito: ascendi aũ
scd̾m reuelationẽ. et contuli cũ illis eugłm: et
qui prius ieiunus audierat. durũ est tibi contra
stimulũ calcitrare: mira postinodũ uirtute p̃¬
sidentis pressus. ex uerbi pabulo uires obtinuit
et suꝑbie calcem amisit. Loris quoq dei non
tantum a feritate restringitur. sed qd̾ magis
sit nurabile ad arandũ ligatur: ut ñ solum
homines crudelitatis corm non impetat. sed
etiam eorũ refcctioni seruiens. aratrũ p̃dicaci¬
onis trahat. Ipse quippe de eugłizantib quasi de
arantib dicit. Debet enim in spe qui arat arare :
et qui triturat. in spe fructus ꝑcipiendi. Qui gͥ
tremenda prius fidelib irrogauerat. et pro fide
postinodũ flagella libenter portat: qui scriptis

Expanded text:
dum, sublato oculorum lumine, manu ad Ananiam ducitur, patet jam rhinoceros iste, quibus Dei loris astringitur, quia videlicet uno in tempore caecitEuangelii dedignatus non est. Ait enim: "Ascendi Ierosolymam cum Barnaba assumpto et Tito. Ascendi autem secundum reuelationem, et contuli cum illis Euangelium." Et qui prius ieiunus audierat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinuit, et calcem superbiae amisit. Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur: ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectioni seruiens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de euangelizantibus quasi de arantibus dicit: "Debet enim in spe qui arat, arare, et qui triturat, in spe fructus percipiendi." Qui ergo tormenta prius fidelibus irrogauerat, et pro fide postmodum flagella libenter portat: qui scr
Abbreviated transcription (Latin):
sancti sp̃c gr̃a in itinere infusus. ab illa sua ꝓ¬
tinus crudelitate mutatus ẽ: et postinodum
plagas pro xp̃o accepit. quas ueniebat inferre
xp̃ianis. Et qui prius carnaliter uiuẽs ĩ mortẽ
conabatur sanctos dñi tradere. gaudet pꝰmodũ
pro uita scõrum uitã sue carnis ĩmolare: et qui
prius fuit blasphemꝰ et ꝑsecutor. humilis post
factus ẽ. piusq p̃dicator: et qui luerũ maximũ
putauit se in discipulis xxp̃m occidere. iam uitam
suã xp̃m estimat: et morilucrũ. Mens igitur
pauli mocr ut sp̃c sc̃i grãm accepit: statũ sue un¬
pendere. quia maius ẽ miracłm p̃dicatioĩs uerbo.
et oracionis solacio. peccatorẽ conuertere: quã car

Expanded text:
sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua prosancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est, et postmodum plagas pro Christo accepit quas veniebat inferre Christianis. Et qui prius carnaliter vivens in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum vitam suae carnis immolare; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator: et qui lucrum maximum putavit se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat et mori lucrum. Mens igitur Pauli, mox ut Spiritus sancti gratiam accepit, statum suae impendere quia majus est miraculum praedicationis verbo et orationis solatio peccatorem convert
Abbreviated transcription (Latin):
se alibi cũ fructu seruauit. Fortis et enĩ p̃liator
dei teneri intra claustra noluit: certaminis cam¬
cum discipulis. intrans et exiens ĩihrłm
et fiducialiter agens in nomine dñi : loquebat᷑
quoq gentib. et disputabat cum grecis: illi
autẽ querebãt eũ occidere. Si cor peccatoris qui
in malicia sua manet ĩmobilis. sancti sp̃c gracia
suꝑno mun̾e infusa tetigerit. mox peccatricis
mentis duricia . sue ĩmobilitatis obstinaciõe per¬
mutatur : et peccator rore diuini muneris infu¬
sus. post libenter iniurias tolerat. quas prius
dementer irrogabat: post etiã sua tribuit. qui
prius aliena rapiebat: post carnẽ abstinendo
cruciat. qui prius sacietate carnis ꝑ mortifera
turpitudinũ oblectam̃ta defluebat: post etiã
ꝑsecutores diligit. qui prius diligere etiam se
amantes nolebat. Libet in huius rei exemplo
unũ e multis ad mediũ paulũ uocare: qui cũ

Expanded text:
se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praedicator se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praedicator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis camcum discipulis intrans, et exiens in Jerusalem, et fiducialiter agens in nomine Domini: loquebatur quoque gentibus, et disputabat cum Graecis: illi autem quaerebant eum occidere . . Si cor peccatoris qui in malitia sua manet immobilis sancti Spiritus gratia superno munere infusa tetigerit, mox peccatricis mentis duritia a suae immobilitatis obstinatione permutatur, et rore divini muneris infusus, post libenter injurias tolerat quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuit qui prius aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciat qui prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligit qui prius diligere etiam se amantes nolebat. Libet in hujus rei exemplum unum e multis ad medium Paulum vocare, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dies multi: consiliũ fecerũt iudei
ut eum int̾ficerẽt. Note autẽ facte sũt insidie
corũ paulo. Custodiebãt autẽ portas die ac noc¬
te: ut eũ int̾ficerẽt. Accipiẽtes uͦ discipuli eũ nocte
per murum dimiserũt eũ: sũmittentes ĩ sporta.
Sepe agitur in animo ꝑfectorũ. qd̾ silencio p̃tere¬
undum non ẽ: quia cum laborẽ fuũ sine fructu ẽẽ
considerant: in locũ aliũ ad laborẽ cũ fructu mi¬
grant. Unde iste quoq egregius predicator. qui
dissolui cupit et cum xp̃o esse. cui uiuere xp̃c est.
et mori lucrũ. qui certamina passionũ. ñ solum
ipse appetit: sed ad toleranda hec. et alios accendit.
damasci ꝑsecutionẽ passus. ut potuisset euadere.
murũ. funem. sportãq quesiuit: seq latenter
deponi uoluit. Nũquid nã paulũ mortẽ dicimꝰ
timuisse : quã se ipse pro iħu amore testat᷑ appe¬
tere: S cum in eodem loco minorẽ sibi fructũ
adesse conspiceret. ⁊ grauẽ laborẽ: ad laborẽ

Expanded text:
autem dies multi, consilium fecerunt Judaei ut eum interficerent. Notae autem factae sunt insidiae eorum Paulo. Custodiebant autem portas die ac nocte, ut eum interficerent. Accipientes vero discipuli ejus nocte, per murum dimiserunt eum, submittentes in sporta. Saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde iste quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et cum Christo esse: cui vivere Christus est, et mori lucrum , qui certamina passionum non solum ipse appetDamasci persecutionem passus, ut potuisset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit, seque latenrer deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, et gravi labore ad laborem