comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis & occulta cłi nouerat. elatꝰ & aꝑta nesciͤat.
t ait dñs ad heliam. Uade & reu̾tere in uiã
regem suꝑ isił. Heliseũ autẽ filiũ saphath qͥ est
de abelmaula. ungues ꝓpħam ꝓte. Et erit. qui¬
cũq fugerit gladiũ arahel occidet eũ iei. & qͥ¬
eũo fugerit gladiũ ieu. intficiet eũ helise. & reliq̃.¬

Expanded text:
lis lis « Et ait Dominus ad Eliam: Vade et revertere in viam regem super Israel; Eliseum autem, filium Saphat, qui est de Abelmehul, unges prophetam pro te. Et erit, quicunque fugerit gladium Azael, occidet eum Jehu. Et quicunque fugerit gladium Jehu, interficiet eum
Abbreviated transcription (Latin):
ciderunt gladio. & derelictus sum ego solꝰ & quȩ¬
runt animam meam ut auferant eam. & reliqͣ.¬
Certum est qd̾ cordis sui oculum ꝑelations tenebraᷤ
ex tinguit. qͥ cum recta agit considerare melioꝵ
merita negligit. At contͣ᷑ maguo humilitatis radio
semetipsũ uluminat qͥ alioꝵ bona subtilit̃ pensat.
qͥa dum ea quȩ ipse fecerit facta foris & ab aliis
conspicit. eum qͥ de singularitate intꝰ erũpere
nitit᷑ suꝑbiȩ tumorẽ p̃mit. Hinc ẽ qd̾ uoce di
ad heliam solum se estimantẽ dicit᷑: Reliqui
mͥ septem milia uiroꝵ qͥ ñ curuauerunt genua
aute baal: ut dum ñ solum se remansisse cog¬
nosc̾et. elationis głam quȩ ei de singularitate
surgebat inclinaret. Propha nempe erat. & sepe
mysteria suꝑna cognouerat. Quid oͦ difficile suit
agnoscere in hoc mundo fidelit̾ dĩ famulos re¬
mansisse  S hinc sollert̃ intuendum ẽ. oculũ
cordis elatio quã nequit̃ claudat. qͣndo qͥ humi¬

Expanded text:
adio, et derelictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, ut auferant eam. » Certum est quod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit considerare, meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumore premit. Hinc est quod vere Del ad Eliam solum se aestimantem dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal, » ut, dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, qua ei de singularitate surgebat, inclinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat; quid ergo difficile fuit agnoscere in hoc mundo fideliter Deo famulos remansisse? Sed hinc solerter intuendum est, oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quando qui humi
Abbreviated transcription (Latin):
festinemꝰ ascendere. in montẽ di. & in locũ
sc̃m eiꝰ. ut ibi reqͥem inueniamꝰ ęt̃nã..l.
Uumq uenisset illuc. mansit in spelunca.
Et ecce sermo dñi ad eum. Dixitq illi.
Q uid hic agis heliac At ille respondit. T̃elo eelatꝰ
sum ꝓ dño ᷤ exercituũ. qͥa dereliquerunt pactũ

Expanded text:
festinemus ascendere in montem Dei et in locum festinemus ascendere in montem Dei et in locum sanctum ejus, ut ibi requiem inveniamus aeternam « Cumque veniEt ecce sermo Domini ad eum. Dixitque illi: Quid hic agis, Helias? At ille respondit: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia der
Abbreviated transcription (Latin):
dit & bibit. & ambulauit infortitudine cibi
illiꝰ qͣdraginta dieb & qͣdraginta noctib us-¬
q ad montẽ dĩ oreb. & cȩt̾a. Quid gͦ hic
helias bis pastꝰ ab angło expͥmit. ñ naturȩ
nͣrȩ infirmitatẽ. quib ñ sufficit simplex pas¬
tus s duplex: quatinꝰ ad suꝑna ualeamꝰ ascen.¬
dere d Sicut enĩ corpꝰ sine alin̾̃to corporali
subsistere neqͥt. ita nec anima uiuere potest
sine u̾bo dĩ. Angłs enĩ qͥ heliam pauit quem
congruentiꝰ ꝙͣ ipsũ sũmi consilii angłm signi¬
ficat. cuiꝰ ope tam incorporali ꝗͣ. etiã in sꝑitali
nat᷑a subsistimꝰ  Ambulauit enĩ helias post¬
quã surrexerat a somno & comedit ⁊ bibit
infortitudine cibi illiꝰ qͣdraginta dieb &
qͣdraginta noctib usq ad montẽ dĩ oreb sio
& nos dũ inertiȩ somnũ a nob̃ excutimꝰ. ne¬
cesse ẽ ut diuino solatio confortati. gressu bono¬
rum oꝑum ꝑ om̃e tẽpꝰ uitȩ p̾sentis sũmopere

Expanded text:
cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Horeb, etc. » Quid ergo hic Elias bis pastus ab angelo exprimit, nisi naturae nostrae infirmitatem, quibus non sufficit simplex pastus, sed duplex, quatenus ad superna valeamus ascendere? Sicut enim corpus sine alimento corporali subsistere nequit, ita nec anima vivere potest sine verbo Dei. Angelus enim qui Eliam pavit, quem congruentius, quam ipsum summi consilii angelum significat, cujus ope tam in corporali quam etiam in spirituali natura subsistimus? Ambulavit enim Elias, postquam surrexerat a somno, comedit et bibit in fortitudine cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Horeb. Sic et nos dum inertiae somnum a nobis excutimus, necesse est ut divino solatio confortati, gressu bonorum operum per omne tempus vitae praesentis summopere
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit mͥ tolle animã meam. neq enĩ me¬
lior sũ quã patres mei. Unde gͦ sie potens ut¬
tot illas uirtutes faciat. unde sic infirmꝰ ut
ita feminã ꝑtimescat. nͥ qͥa dispensationes suꝑ¬
ni nutꝰ m̃sura occulti libraminis appendunt᷑.
ut ipsi scĩ homines ⁊ multũ ualeant ꝑ potentiã
cłi. & rursũ quadã m̾sura moderati suit ꝑ infir¬
mitatẽ suani. In illis uirtutib helias qͥd de deo
acceꝑat. in istis infirmitatib qͥd de se poterat
agnoscebat. Illa potentia uirtꝰ fuit. ista infir¬
mitas custos uirtutis. In illis uirtutib ostende¬
bat qd̃ acceꝑat. in istis infirmitatib hoc quod
acceꝑat custodiebat. In miraculis monstrabatur
helias. in infirmitatib seruabat᷑. Et ecce
angłs tetigit eũ &. dixit illi. Surge & comede. Res¬
pexit. & ecce ad caput suũ subcineritiꝰ panis

Expanded text:
Sufficit mihi, tolle animam meam, neque enim meSufficit mihi, tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens,tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat? nisi quia dispensatione superni nutus mensura occulti libraminis appenduntur, ut ipsi sancti Dei homines, et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sunt mitatem suam? In illis virtutibus Elias, quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus servabatur. « Et ecce angelus tetigit eum, et dixit illi: Surge, comede. Respexit: et ecce ad
Abbreviated transcription (Latin):
ropoli euntib daromã. Lebna. in tͥbti uda. eiui¬
tas sacerdotalis ꝙͣ tenuit iĩc rege illiꝰ int̾fecto.
nc̃ ẽ uilla in regione eleuteropolitana. q̃ appella¬
tur iobna. Scripsit de hac ⁊ẏsaias. lasaron. et
hanc cȩpit irĩc rege illiꝰ int̃fecto. Laꝑisboen. fi¬
lioꝵ ruben. Est aut̃ t̾minꝰ tͥb uide. Laboth. in
tͥbu uida. Lamas. intͥbu uida. Labaoth. in
tͥbu sẏmeon. labanath. intͥbu aser. Lacũ. ter¬
minꝰ neptali.¬

Expanded text:
 Daromam. Lebna, in tribu Juda, civitas sacerdotalis, quam tenuit Jesus, rege illius interfecto: nunc est villa in regione Eleutheropolitana, quae appellatur Lobna. Scribit de hac et Isaias. Lasaron, et hanc cepit Jesus, rege illius interfecto. Lapis Boen, filiorum Ruben: est autem terminus tribus Judae. Laboth, in tribu Juda. Lamas, in tribu Juda. 239 Labaoth, in tribu Symeonis. Labanath, in tribu Aser. Lacum, terminus Nephtali
Abbreviated transcription (Latin):
item panẽ & carnes uesꝑi similit̃ defert. cũ eandẽ
fidẽ usq ad finẽ mundi seruans incontamina¬
tam cũ carnis resurrectione uenienti iudici
summato cursu p̾sentis uitȩ absortaerit mors
in uictoria. & iam ultra mors n̾erit. neq luctus
neq clamor. qͥa pͥma abierunt. Hauc & enim
intelligentiã prudenti lectori relinquimꝰ. si hanc
sibi eligere uoluerit. quia nobis de coruoꝵ re¬

Expanded text:
item panem et carnes vesperi similiter defert, cum eamdem item panem et carnes vesperi similiter defert, cum eamdem fidem usque ad finem mundi servans incontaminatam, cum carnis resurrectione venienti judici summato cursu praesentis vitae, « absorpta erit mors in victoria : » etiam « ultra mors non erit, neque luctus, neque clamor, quae prima abierunt . » Hanc etenim intelligentiam prudenti lectori relinquimus, si hanc sibi eligere voluerit, quia nobis de corvor
Abbreviated transcription (Latin):
Torrens cyson ͥ & carith qͥ int̾pretat᷑ cognitio.
siue concisio. uł diuisio. iudaico ppło congrue¬
re certissimũ est. Panes uͭ & carnes ex quib
helias ministrantib coruis pastꝰ est. oꝑa pietatis.
ce obsoquiũ qd̃ eidem dño a fidelib ex ppło iudeoꝵ
ex hibitum est. p̃figurasse ñ dubiũ est. Siccatio tor¬
rentis abolitionẽ significat legis. quã adueniente
saluatore in carnalib obseruationib defecisse
certũ est. Nonnulli uolunt alit̃ intelligi. qd̾ nob̾
cdissonũ ẽẽ uidetur. qͥbꝰdam in locis. Absconditꝰ
est inqͥuunt helias nr̃ intorrente carith qͥ int̾¬
p̃tatur caluus. & ibi de torrente bibit. cũ in cal¬
uariȩ loco ubi abscondita est uirtꝰ głȩ eiꝰ. de tor¬
rente mortalitatis nr̃ȩ dñs gustauit. Corui aũ
pascebant heliam deferentes ei panem & carneᷤ
offert. mane udelicet eugł̃icȩ p̃dicationis. Et

Expanded text:
Torrens Cison qui et Carith interpretatur cognitio, Torrens Cison qui et Carith interpretatur cognitio, sive concisio, vel divisio, quod Judaico populo congruere certissimum est. Panes vero et carnes ex quibus Elias, ministrantibus corvis, pastus est, opera pietatis et obsequium, quod eidem Domino a fidelibus ex populo Judaeorum exhibitum est, praefigurasse non dubium est. Siccatio torrentis abolitionem significat legis, quam, adveniente Salvatore, in carnalibus observationibus defecisse certum est. Nonnulli volunt aliter intelligi, quod nobis dissonum esse videtur, quibusdam in locis. Absconditus est inquiunt Elias noster in torrente Carith, qui interpretatur calvus, et ibi de torrente bibit, cum in calvariae loco, ubi abscondita est virtus gloriae ejus, de torrente mortalitatis nostrae Dominus gustavit. Corvi autem pascebant Eliam, deferentes ei panem et carnes offert, mane videlicet, evangelicae praedicationis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in extremo iudicio ante tͥbunal. eiꝰ assistimꝰ.
N am qͦtiens conditoris nr̃i potentiã ad sensum
reducimꝰ. tociens in conspectii illiꝰ stamꝰ. Unde
dñi stat. ut fidelit̾ uiuat. illic ut ueracit̾ coro
nam uitȩ accipiat. Thesbi gͥ unde helias thes¬
bites dicitur. ciuitas ẽ galaditidis regionis.
Cȩterum sꝑitaliter helias rectis dĩ filio assimilatꝰ
est. cul & auctoritas & nom̃ ueridice congruit.
nom̃ substantialit̾ dĩ filio inest. auctoritatẽ sibi
uidelicet faciendi qd uelit naturalit̾ uindicanᷤ.
De qͦ ꝑ psalmistam dicitur. fortis dñs potens in
p̾lio. Chesbites autẽ captiuans siue conũtens
int̾pretatur. sicut & de dño scͥptum ẽ: conũte
diĩe captiuitatẽ nram. Et sicut melchi sedech¬
in seͥpturis qͥ utiq tẏpum gessit saluatoris ori
minime narrat᷑. cum fubito nom̃ illeꝰ intͦducit.
ex qua tͥbu uel familia ortus sit minime ꝓfert᷑.

Expanded text:
cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde Dnam vitae accipiat. Thesbi igitur unde Elias Thesbites dicitur, civitas est Galaaditis regionis. Caeterum spiritaliter Elias rectius Dest, cui et auctoritas, et nomen veridice congruit; nomen substantialiter Dei filio inest: auctoritatem sibi videlicet faciendi, quDe quo per Psalmistam dicitur: « Fortis Dominus, potens in praelio . » Thesbites autem captivans sive convertens interpretatur, sicut et de Domino scriptum est: « Converte, Domine, captivitatem nin Scripturis qui utique typum gessit Salvatoris origminime narratur, cum subito nomen illius introducitur, ex quo tribu vel familia ortus sit minime profertur.
Abbreviated transcription (Latin):
t dixit helias thesbites de habitatorib
galaad ad ahab. Uiuit dñs ds isrł in cutꝰ
conspecto sto. si erit annis his ros & pliuuia
nͥ uxta oris mei u̾ba. Et factũ est u̾bum dñi
ad eũ dicens. Recede hinc & uade contͣ orientẽ
& abscondere intorrente charith. qͥ est contra
iordanem. & ibi de torrente bibes coruisq p̾cepi
ut pascant te ibi. Abiit gͦ & fecit iuxta u̾bum
diũ. Cũq abisset. sedir intorrente carith. qͥ est
cont᷑ iorlanẽ. Corui qͦq deferebant ei panem
dies autẽ siccatꝰ est torrens. ñ enĩ pluerat suꝑ trã.
Iriꝰ quã enĩ allegorice qͥd ista siguificent disse¬
ramꝰ. libet inquirere uxta moralitatẽ qͥd est
qd̾ ait. uiuit dñs in cuiꝰ conspectu sto. Scien¬
dum ẽ qd̵ duob modis in conspectu dñi ueni¬
mus. uno qͥdem. qͣndo hic peccata nr̃a subtilit᷑
ꝑpendentes. in eiꝰ nos conspectu ponimꝰ. & flendo
duudicamꝰ. alio uͦ in conspectu dñi uenimꝰ

Expanded text:
t dixit Helias Thesbites de habitatoribus Galaad ad Ahab vivit Dominus Deus Israhel in cuius conspectu sto si erit annis his ros et pluvia nisi iuxta oris mei verba et factum est verbum Domini ad eum dicens recede hinc et vade contra orientem et abscondere in torrente Charith qui est contra Iordanem et ibi de torrente bibes corvisque praecepi ut pascant te ibi abiit ergo et fecit iuxta verbum Domini cumque abisset sedit in torrente Charith qui est contra Iordanem corvi quoque deferebant panem iquantos siccatus est torrens, non enim pluerat super terram. » Priusquam allegorice quid ista significent disseramus, libet inquirere juxta moralitatem, quid est quod ait: « Vivit Dominus in cujus conspectu sto. » Sciendum est quod duobus modis in conspectum Domimus: uno quando hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus et flendo dijudicamus; alio vero in conspectum Domini venimus,
Abbreviated transcription (Latin):
languens. ł stulticia ȩccłiȩ languentis. Nep¬
tali. ꝯuersantis. Paulo. ori eoꝵ. siue oritubȩ. ꝑga¬
mo. iuidenti cornua eoꝵ uel dissecanti uallem.
Ruben. uidere filiũ. ł uidete in medio. S mirne.
cantio eoꝵ. Sardis pͥncipi pulchritudinis. Sata¬
ne. tnͣsgressori. ł adu̾sario. Simeon. audiens tͥs¬

Expanded text:
languens, vel stultitia Ecclesiae languentis. Nephthali, conversantis. Apollyon, ori eorum, sive ori tubae. Pergamo, dividenti cornua eorum, vel dissecanti vallem. 119 Ruben, videte filium, sive videte in medio. Smyrnae, cantico eorum. Sardis, principi pulchritudinis. Satanae, transgressori, sive adversario. Simeon, audienti tris
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs brutꝰ. Eua. calamitas. siue uȩ. aut certe ui¬
ta. Effraim. frugifer. siue ub̾tas. Manasse. oblitꝰ.¬
Naũ. germ̃. Rebecca. patientia. Sabbatũ. reqͥes.
Sion specula. Sina. m̃sura. mandatũ. ł tẽptatio.
Sathan. adu̾sariꝯ. siue p̾uaricator.

Expanded text:
s. Eva, calamitas, sive vae, aut certe vita. Ephraim, frugifer, sive ubertas. Manasse, oblitus. germen. Rebecca, patientia. Sabbatha, requies. Sion, specula. Sina, mensura, mandatum, vel tentatio. Satan, adversarius, sive praevaricator.
Abbreviated transcription (Latin):
S uꝑ ligna autẽ disputauit dum meruce pepen¬
dit. Cunc enĩ in cedro scłi arrogantiam ineli¬
nauit. qͣndo etiam usq ad ysopi humilitatẽ idẽ
usq ad crucis stulticiam ac contemptibiłe sermo¬
nẽ deduxit ficłi. Eł inc saulꝰ ait: uerbũ eiũ cru¬
cis ꝑeuntib quidem stulticia est: his autẽ qͥ salui

Expanded text:
uper ligna autem disputavit, dum in cruce pepenuper ligna autem disputavit, dum in cruce pependit. Tunc enim in cedro saeculi arrogantia inclinavit, quam etiam usque ad hysopi humilitatem, id est, usque ad crucis stultitiam ac contemptibilem sermonem deduxit fidei. Hinc Paulus ait: « Verbum enim pereuntibus quidem stultitia es
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ dũ tota multiplicit̾ ꝑ allegoriarũ sensꝰ sub
mysterio tͥuitatis disserit᷑. qͣsi tria milia para¬
bolarũ nuncupat᷑. Carmina autẽ ei qͥnq mi¬
lia ꝑ qͥnq sensꝰ corporis intelligunt᷑. quos qͥ in
diuersis uirtutib bene regit beatus est. ⁊ ꝑ eos
quasi quinq milia domino carmina canit.
Disputauit autẽ salomon a cedro usq adysopũ.
edri nomine celsitudo głȩ in electis accipit᷑.
Unde ꝓpħa testatur dicens: iustꝰ ut palma florebit.
& sicut cedrus quȩ est in libano multiplicabit᷑.
Ysopus autẽ herba est humilis saxo hęrens. qua
significatur humilitas xp̃i. Redemptor qͥppe nr̃¬
a cedro a cecro usq ad ysopum disputauit. qͥa
ablata excellentia glȩ celestis. usq ad carnis
humilitatẽ descendendo ꝑuenit. Siquidẽ et
cedri nomine prauoꝵ suꝑba elatio designatur.
sicut ⁊ ꝑ dauid dicitur: uox dñi confringentis
tat. quia ipse suꝑboꝵ corda ⁊ humiliũ iudicat.

Expanded text:
Quia dum tota multipliciter per allego riarum sensus sub mysterio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolarum nuncupantur. Carmina autem ejus quinque millia per quinque sensus corporis intelliguntur, quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est, et per eos quasi quinque millia Domino carminum canit. « Disputavit autem Salomon a cedro usque ad hyssopum. » Cedri nomine, celsitudo gloriae in electis accipitur. Unde Propheta testatur, dicens: « Justus ut palma florebit, et sicut cedrus quae est in Libano multiplicabitur . » Hyssopus autem herba est humilis saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hyssopum disputavit: quia ab alta excellentia gloriae coelestis usque ad carnis humilitatem descendendo pervenit. Siquidem et cedri nomine pravorum superba elatio designatur. Sicut et per David dicitur: « Vox Domini confringentis tat, quia ipse superborum corda et humilium judicat.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectam sibi domũ uidelicet ȩccłiam edificare
disponeret. ñ de uideis tantummꝰ uerumetiã
de gentib ad iutores oꝑis elegit. Nam de utroq
ppło iuinistros sermonis assumpsit. Misit yram
salomoni p̾cisa de libano ligna cedrina & abi¬
egua quȩ indomũ dñi ponerent᷑. qͥa conuersa
gentilitas misit ad dñm uiros qͦndam ad scłm
claros. s securi dñicȩ increpationis de monte
sue suꝑbiȩ iã deiectoᷤᷤ & humiliatos. qͥ ad normã

Expanded text:
dilectam sibi domum, videlicet Ecclesiam, aedificare dilectam sibi domum, videlicet Ecclesiam, aedificare disponeret, non de Judaeis tantummodo, verum etiam de gentibus adjutores operis elegit. Nam de utroque populo ministros sermonis assumpsit. Misit Hiram Salomoni praecisa de Libano ligna cedrina et abiegna, quae in domum Domini ponerentur, quia conversa gentilitas misit ad Dominum viros quondam in saeculo claros, sed securi dominicae increpationis de monte suae superbiae jam dejecto
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut & artifices illi & ligna ⁊ aurũ ꝓ ut opus
habebat dederit. Cuiꝰ beneficii gr̃a salomon ei
ꝑannos plurimos singulos tritici & olei choroᷤ
incibum domꝰ eiꝰ dabat. Nulli autẽ dubium.
qd salomon qui int̾pretatur rex pacificus ⁊ ipso
nomine ⁊ serenissimo regni sui statu illũ signi¬
ficet. de quo dixit ysaias: multiplicabitur en im¬
periũ. & pacis ñ erit finis. Uram uͦ qui latine
dicitur uiuens excelsȩ. credentes de gentib ⁊ uita
simul cum fide głosos figuraliter expͥmit. Neq
aliquid ꝓhibet quin yram quia rex erat regaliq
potentia salomonẽ in edificatione domꝰ dñi
iuuabat. conuersos ad fidem iꝑsos rerũ dños
tẏpice denuntiet. quoꝵ oꝑe constat ȩccl̃iam se¬
pius a diutam ac nobiliter augmentatã. & contͣ
hereticos. scismatico. & paganos pͥncipalib erectã
eẽ decretis. Petiit gͦ salomon in oꝑe templi auxi¬
lium ab yram. quia cum ueniens incarne dñs

Expanded text:
ita ut artifices illi et ligna, et aurum, prout opus ita ut artifices illi et ligna, et aurum, prout opus habebat, dederit. Cujus beneficii gratia, Salomon ei per annos singulos plurimos tritici et olei coros, in cibum domui ejus dabat . Nulli autem dubium, quod Salomon, qui interpretatur pacificus, et ipso nomine, et serenissimo regni sui statu, illum significet, de quo dicit Isaias: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis ejus non erit finis . Hiram vero, qui Latine dicitur vivens excelse, credentes ex gentibus et vita simul cum fide gloriosos figuraliter exprimit. Neque aliquid prohibet, quin Hiram, quia rex erat, regalique potentia Salomonem in aedificio domus Domini juvabat, conversos ad fidem ipsos rerum dominos typice denuntiet, quorum ope constat Ecclesiam saepius adjutam, nobiliter augmentatam, et contra haereticos, schismaticos, et paganos principalibus erectam esse decretis. Petit ergo Salomon in opere templi auxilium ab Hiram, quia cum veniens in carne Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uiolabili semꝑ fundam̃to consisteret. donec in¬
ditum sͥ figurarũ cȩlestiũ munꝰ impleret. po¬
test in illa p̾sentis ęccłiȩ labor & exilium. in
hac futura quies & beatitudo figurari: uł certe.
quia illa a solis filiis isrł. hȩc autẽ ã ꝓselitis etiã
⁊ gentib facta est. possunt in illa pͥncipalit̾ pa¬
tres & uet̾is testam̃ti & antiquus ille dĩ ppłs.
in hac autem congregata de gentib ȩccłia ca¬
tholica siguraliter expͥmi. quãuis edificium
utriꝰ s domꝰ enueleatiꝰ spũali sensu excursum
& labores p̃sentis ȩccłiȩ condianos ⁊ p̾mia in fut᷑o
ꝑhennia gaudiaq regui cȩlestis ⁊ electionẽ pͥmȩ
de ifrł ȩccłiȩ & salutem omiũ gentiũ inxp̃o mul¬
arrat autẽ hẏstoria. quia salomon domũ
dño ȩdificaturꝰ quesierit auxilium ab hyrã
rege tyri qui erat anucus dauid omni tempore.
& cũ ipso qͦq salomone postquam regno potitus

Expanded text:
violabili semper fundamento consisteret, donec inviolabili semper fundamento consisteret, donec inditum sibi figurarum coelestium munus impleret: potest in illa praesentis Ecclesiae labor et exsilium, in hac futura requies et beatitudo figurari. Vel certe quia illa a solis filiis Israel, haec autem a proselytis etiam et gentibus facta est, possunt in illa principaliter patres Veteris Testamenti et antiquus ille Dei populus, in hac autem congregata de gentibus Ecclesia figuraliter exprimi. Quamvis aedificium utriusque domus enucleatius spirituali sensu excussum est ut labores praesentis Ecclesiae quotidianos, et praemia in futuro perennia, gaudiaque regni coelestis, et Ecclesiae primae de Israel electionem, et salutem omnium gentium in Christo mulNarrat autem historia, quia Salomon domum Domini aedificaturus, quaesierit auxilium ab Hiram rege Tyri, qui erat amicus David omni tempore, et cum ipso quoque et Salomone, postquam regno potitus
Abbreviated transcription (Latin):
dieb excitabo illud. Qd exponens ȩuangłista
subuinxit. hoc autẽ dicebat de templo corporis
sui. Dicit apłs de nob̾: nescitis qͥa templũ dei
estis ⁊ sp̃c di habitat in uobꝰ Sigͦ ille templum
di ꝑ assumptã humanitatẽ factus est. ⁊ nos tem¬
plum dĩ ꝑ in habitantẽ sp̃m ei in nob̾ efficiiuͣ.
constat utiq quia siguram omniũ nr̃m ⁊ ipsiꝰ
angularis singulariter electi & p̾ciosi in fundam̃¬
to fundati. nr̃i autẽ tanquã lapidum uiuoꝵ su¬
hoc est suꝑ ipsum dũm. Designat eaudem dĩ do
mum sp̃uałẽm. etiam tab̾naculum qͦndã factũ
in heremo ꝑ moỹsen. Uerum quia illa domꝰ in
itͥ nere quo ad terrani reꝓmissionis ueniebatur.
hȩc autem ȩdificabat᷑ in ipsa t̾ra reꝑmissionis
&e in ciuitate ierłm illa ut de loco ad locum
crebro leuitarũ ministerio portata tandẽ in
t̾ram ꝓmissȩ hereditatis induceret᷑. hȩc ut mox
in patria ipsa ⁊ in ciuitate regia constructa in¬

Expanded text:
diebus excitabo illud . » Quod exponens Evangelista, subjunxit: « Hoc autem dicebat de templo corporis sui. » Dicit Apostolus de nobis: « Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? » Si ergo ille templum Dei per assumptam humanitatem factus est, et nos templum Dei per inhabitantem Spiritum ejus in nobis efficimur, constat utique quia figuram omnium nostrum, et ipsius angularis singulariter electi et pretiosi in fundamento fundati; nostri autem tanquam lapidum vivorum suhoc est, super ipsum Dominum. Designat eamdem domum Dei spiritualem etiam tabernaculum quondam factum in eremo per Moysen. Verum quia illa domus in itinere quo ad terram repromissionis veniebatur, haec autem aedificabatur in ipsa terra repromissionis et in civitate Jerusalem; illa ut de loco ad locum crebro Levitarum ministerio portata, tandem in terram promissae haereditatis induceretur, haec ut mox in patria ipsa et civitate regia constructa, in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cognouit mundꝰ ꝑ sapientiam dm. placuit do
ꝑ stulticiam p̃dicationis saluos facere credentes.
t disseruit salomon de iumentis & uoluerib
&e reptilib : piscib. Pisserit salomon nr̃ de sin¬
gulis specieb animalium. qͥa omĩa nuda ⁊ aꝑta st̃
oculis ei nec est ulla creatura inuisibilis inconspe¬
ctu erꝰ. Ipse nouit onĩs cogitationes hommũ. iꝑ¬
se nuinerat multitudines stellarũ. ipsi patet abx ᷤᷤ
sus. & infernꝰ non est absconditꝰ corã eo. Quasi enĩ
disputare ipsis est. cum singłoꝵ rationem nobis
ꝓponit. ⁊ in scͥpturis suis manifestat sacramenta
quȩ fuerunt abscondita a scłis & generationib.
ut consideremꝰ beatitudinẽ angłoꝵ. utilitatem
hominũ. ⁊ calliditatẽ malignoꝵ spirituum.
sicq qd̾ malum est reꝓbantes qd̾ uonũ est eliga¬
Mꝰ. ⁊ ipsũ sectemur semꝑ inuicem & in omnes.
t ueniebant de cuuctis ppłis ad audiendam
sapientiã salomonis. ⁊ ab uniu̾sis regib terrȩ.

Expanded text:
n cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes. » « Et disseruit Salomon de jumentis, et volucribus, et reptilibus, et piscibus. » Disserit Salomon noster de singulis speciebus animalium, quia « omnia nuda et aperta sunt oculis ejus, nec est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus . Ipse enim novit omnes cogitationes hominum, ipse numerat multitusus, et infernus non est absconditus coram eo. Quasi enim disputare ipsius est, cum singulorum rationem nobis proponit, et in Scripturis suis manifestat sacramenta quae fuerunt abscondita a saeculis et generationibus, ut consideremus beatitudinem angelorum, utilitatem hominum, et calliditatem malignorum spirituum; sicque quod malum est reprobantes, quod bonum est eligamus, et ipsum sectemur semper invicem et in omnes. « Et veniebant de cunctis populis ad audiendam sapientiam Salomonis, et ab universis
Abbreviated transcription (Latin):
habet uitã in semetipso. sic dedit ⁊ filio uitam
habere in semetipso. Et potestatẽ dedit ei iudi¬
ait de ipso dño x p̃o: Qui est imago dĩ in uisibilis
pͥmogenitꝰ om̃is creaturȩ. quia in ipso condita
sunt uniu̾sa incęlis & int̾ra. uisibilia ⁊ in uisibilia.¬
siue throni. siue dominationes. siue pͥncipatꝰ. siue
potestates. omĩa ꝑ ipsum ⁊ in ipso creata sunt. et
ipse est ante onĩs ⁊ omina in ipso constant. ⁊ ipse
tuis. ut sit ipse in om̃ib pͥmatũ tenens. quia in
iꝑso complacuit omnẽ plenitudinẽ diuinitatis
in habitare corporaliter. ⁊ in ipso sunt omĩs thesau¬
ri sapientiȩ & scientiȩ absconditi. Oñs oͦ ueri sa

Expanded text:
 sic dedit et Filio vitam habere in semetipso: et potestatem dedit ei judiait de ipso Domino Christo: « Qui est imago Dei invisibilis, primogenitus omnis creaturae; quia in ipso condita sunt universa, in coelis et insive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant. Ipse tuis: ut sit ipse in omnibus primatum tenens, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem divinitatis inhabitare corporaliter, et in ipso sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . » Omnibus ergo sa
Abbreviated transcription (Latin):
ordeum qͦq ⁊ paleas equoꝵ ⁊ iumentoꝵ. quia
ne quid desit his qͥ in domo regis manent totꝰ
ordo scõꝵ p̾dicatoꝵ scribendo scilicet & loq̃ndo
laborat. ut mensa dñi abundet in copia libro¬
rum ⁊ decentẽ pastũ in de habeant quiq fidelis̃.
Dedit qͦq ds̃ sapientiam salomoni ⁊ prudenti¬
am multã nimis. & latitudinẽ cordis qͣsi hare¬

Expanded text:
Hordeum quoque et paleas equorum et jumentorum. » Quia Hordeum quoque et paleas equorum et jumentorum. » Quia ne quid desit his qui in domo regis manent, totus ordo sanctorum praedicatorum scribendo scilicet et loquendo laborat, ut mensa Domini abundet in copia librorum, et decentem pastum inde habeant quique fidelium. « Dedit quoque Deus sapientiam Salomoni, et prudentiam multam nimis et latitudinem cordis, q
Abbreviated transcription (Latin):
numer ũ ñ tempora legis priscȩ designant᷑. quia ÷
moyses illani accepturꝰ quadraginta dieb ieuinauit.
& ppłs isrłiticus qui ꝑ eam instruebatur. qͣdra¬
guita annus in hereuio mansit: Duodenariꝰ uͦ
numerꝰ p̾sens tempꝰ significat. in qͦ apłica doc̃¬
trina noui testam̃ti ppłm nutrit. Bene qͦꝙ ꝑ
quadragenariũ siue duodenariũ numerũ p̾se¬
pia equoꝵ salomionis numerant᷑. quia uiutroq
ppło legali uidelicet inȩũgłico illi qͥ minꝰ intel
ligentes fuerunt ad p̃sepia scãrum septurarũ
inuitant᷑. ut pabulum ibi sacrȩ doctrinȩ acci¬
perent. quatinꝰ equitatui sũmi regis habiles
fierent. Nutriebantq eos supͣdicti regis p̃fec¬
plo bone oꝑationis satagit pastum illis salu¬
brem conferre. Unde subsequens sc̃ptura de
eis dicit. Sed ⁊ necessaria mensȩ regis sa¬
lomonis cum ingenti cura p̃bebant tẽpore suo

Expanded text:
numerum; nisi tempora legis priscae designantur? Quia et numerum; nisi tempora legis priscae designantur? Quia et Moyses illam accepturus quadraginta diebus jejunavit, et populus Israeliticus, qui per eam instruebatur, quadraginta annis in eremo mansit. Duodenarius vero numerus praesens tempus significat, in quo apostolica doctrina Novi Testamenti populum nutrit. Bene quoque per quadragenarium, sive duodenarium numerum, praesepia equorum Salomonis numerantur; quia in utroque pligentes fuerunt, ad praesepia sanctarum Scripturarum invitantur, ut pabulum ibi sacrae doctrinae acciperent, quatenus equitatui summi regis habiles fierent; « nutriebantque eos supradicti regis praefecplo bonae operationis, satagit pastum illis salubrem conferre. Unde subsequens Scriptura de eis dicit: « Sed et necessaria mensae regis Salomonis cum ingenti cura praebebant tempore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
lium ñ in conuenient̾ accipi potest acqͥsitio
hominũ. qui ex diuersis gentib cotidie retib
tum saluatoris nr̃i rediguntur. Hibebatq.
pacẽ salomion ex om̃i parte incircũitu. habita¬
uit q uidas ⁊ isrł absq timore ullo. unꝰqͥsq sub
uite sua ⁊ sub ficu sua a dan usq bersabee.
cunctis dieb salonionis. & reliqͣ. Ysaias qͦq
de redemptore nr̃o ita dicit: mult̾iplicabit᷑ es
imꝑium. ⁊ pacis ñ erit finis. Sub cuiꝰ defensio¬
ne uerꝰ iudas ⁊ urrꝰ isrł absq timore ullo habi¬
tant. cum cordib erectis ad dñm cuncta t̾rena
despiciunt. nec hostiũ minas ꝑtimescunt. s
in laudib dĩ iugiter ꝑseuerant delectantes
in gr̃a dĩ ⁊ dulcedine caritatis. ꝙͣ. incessanter
habent ad dominum ⁊ ad proximum.¬
9.
Habebatq salomon quadraginta p̃sepia equoꝵ cur
rilium. ⁊ duodecim equestriũ. nutriebantq eos su¬
pradicti regis p̃fecti. Quid ꝑ quadragenarium

Expanded text:
lium non inconvenienter accipi potest acquisitio lium non inconvenienter accipi potest acquisitio hominum, qui ex diversis gentibus quotidie retibustum Salvatoris nostri rediguntur. « Habebatque pacem Salomon ex omni parte in circuitu. Habitavitque Juda et Israel absque timore ullo unusquisque sub vite sua et sub ficu sua, a Dan usque Bersabee, cunctis diebus Salomonis. » Isaias quoque de Redemptore nostro ita dicit: Multiplicabitur ejus imperium et pacis non erit finis , sub cujus defensione verus Juda et verus Israel absque timore ullo habitant: cum cordibus erectis ad Dominum, cuncta terrena despiciunt, nec hostium minas pertimescunt, sed in laudibus Dei jugiter perseverant, delectantes in gratia Dei et dulcedine charitatis, quam incessanter habent ad Dominum et ad proximum. Habebat Salomon quadraginta millia pria equestrium, nutriebantque eos supradicti regis praefecti. » Quid per quadragenarum
Abbreviated transcription (Latin):
libano. doctores sunt electi de gentib. quoꝵ officii
a suꝑbiȩ fastu corrigendo sternere. atq ad obseqͥ¬
um sui redemptoris eoꝵ uota tͣusferre. Cum quib
uidelicet serus erant ꝙ serui salomonis. ac parit̾
memorato instabant oꝑi. quia pͥmi doctores ex
didicerant eruditione in uerbo fidi institui. ne
si absq mnagistris docere inciperent. magistri ex¬
isterent erroris. Iccirco & enĩ salomon seruos y ram
cȩdere sibi uoluit ligna de libano. quia doctiores
erant seruis suis ad cȩclendum. S iccirco etiam
figura in promptu est. quia nimirũ apłi certiꝰ
u̾bum ęx̾głii qd̃ adño audiere nouerunt. s genti¬
les ab errore conu̾si atq ad ueritatẽ ȩu̾głii tnͣs¬
farmati. meliꝰ ipsos gentiũ erroris nouerant. &
quo certiꝰ nouerunt. eo artifici. ħos expugnare
atq euacuare dedicerant.

Expanded text:
Libano, doctores sunt electi de gentibus, quorum officii a superbiae fastu corrigendo sternere, atque ad obsequium sui redemptoris eorum vota transferre. Cum quibus videlicet servis, erant et servi Salomonis, ac pariter memorato instabant operi, quia primi doctores ex i a Domino didicerant, eruditione in verbo fidei institui: ne si absque magistris docere inciperent, magistri existerent erroris. Idcirco etenim Salomon servos Hiram caedere sibi voluit ligna de Lerant servis suis ad caedendum. Sed idcirco etiam figura in promptu est, quia nimirum apostoli certius verbum Evangelii, quod a Domino audiere, noverunt. Sed gentiles ab errore conversi, atque ad veritatem Evangelii transformati, melius ipsos gentium errores noverant, et quo certius noverant, eo artificiosius hos expugnare atque evacuare didicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
respondens signũ. ł obȩdientia. amon.
dñs.: idihel. seruiens dño. Audemelech ser¬
uus regi. Asa. factura. Asree. furor aliens.
siue uita dissipata. atq discissa. Aza in
Alasa. triplex. ł consternata. Ahi. quęsti.

Expanded text:
respondens signum, vel obedientia. Amon, Dominus. Abdiel, serviens Deo. Abdemelech,, servus regis. Asa, factura. Aphrec, furor alienus, sive vita dissipata, atque discissa. Azan  Alasa, triplex, vel conternata. B. C.
Abbreviated transcription (Latin):
eelamitis. hereditas cuiꝯdã. Neria. de.N.¬
lucerna dñi. Nathania.donũ dñi. ł dedit dns.
Neregel. lucerna acerui. Nabusabarii. calca
sequunt᷑ ꝑ extensam uocalẽ legenda sunt.
Ofae. obritũ. est aut̃ genꝰ auri qł greci.
cognouit. ł dñi scientia. Osai. saluabit me.
Oronaini. foram̃ meroris. de .r. Nechab.
quadriga. ł ascendens. Rapsaris. pͥnceps
eunuchꝰ. Rabinag. pͥnceps cibi. Reblatha.
multa hȩc. siue multum iste. de.¬
Sedechia. iustꝰ dñi. Sior. firmam̃tũ nouũ¬

Expanded text:
eeleamites, haereditas cujusdam. Neria, lucerna Domini. 81 Nathania, donum Domini, vel dedit Dominus. Nergel, lucerna acervi. Nabusabaru  Nabusesequuntur per extensam vocalem legenda sunt. Ophaz, obrizum. Est autem genus auri quod Graeci cognovit, vel Domini scientia. Osai, salvabit me. Oronaim, foramen moeroris. Rechab, quadriga, vel ascendens. Rabsaris, princeps eunuchus. Rabmag, princeps cibi. Rablatha, multa haec, vel multum iste. Sedecia, justus Domini. Sior , firmamentum novu
Abbreviated transcription (Latin):
ros. Aiul. stultus insipiens. pe.ẜ.¬
Sut. despectꝰ. siue contẽptꝰ. Baruch. bene
dolor. Cariatham. ciuiras. ł opidum eoꝵ.
Carioth. occursꝰ ignis. Hucusq ꝑ .c. sim¬
plicem litt̾am legerims. ex in aspiratione
addita ꝓferendũ ẽ. Chelcia. pars dñi Cha
boniin. manꝰ. ł aceruus sꝑinarũ: s meliꝰ
p̾ꝑationis. licet pleriq hebreoꝵ liba. uel
crustula significari putent. Chamoam.
ꝯgregatũ. de .d. Dedan. hoc udiciũ. siue
satis intelligens. Deblataim. palatȩ eoꝵ. de.e.
Ennon. ecce hȩc. siue sunt. El natham. ad
dantẽ. siue ad dentẽ. ł donũ cdĩ. Elasa. ad
tio meroris. Hucusq ꝑ e. breuẽ litt̾am le¬
gerims. ex in ꝑ extensum legamꝰ elementũ.
Elam. oppositi. siue adiecti. ł cõpositi. Elisa¬
ma. d̾s m̃s audiens. E fai. defectio mea. Elisa¬
deceptꝰ. calcatꝰ. siue buccella confirmata. fãrao
scabies. siue incolat᷑ staltꝰ. Gar. uhel. retou¬
bustꝰ ⁊ fortis. Ieraia. timens dñm. Ionathani.

Expanded text:
rodach , stultus, insipiens. Buz, despectus, sive contemptus. Baruch, beneddolor. Cariatham, civitas, vel oppidum eorum. Carioth, occursus signi. Hucusque per C simplicem litteram legerimus: exin aspiratione addita proferendum est. Chelciabonim, manus, vel acervus spinarum; sed melius praeparationes, licet plerique Hebraeorum libum, vel crustulam significari putent. Chamoam, congregatus. Dedan, hoc judicium, sive satis intelligens. Deblathaim, palathae eorum. Enom, ecce haec, sive sunt. Elnathan, ad dantem, sive addentem, vel donum Dei. Elasa, ad tio moeroris. Hucusque per E brevem litteram legerimus: exin per extensum legamus elementum. 80 Elam, oppositi, sive abjecti, vel compositi. Elisama, Deus meus audiens. Efai, defectio mea. Elisadeceptus, calcatus, sive buccella confirmata. Farao nscabies, sive incolatus multus. Gamuel  Beth-bustus et fortis. Jeraia, timens Dominum. Jonathan,
Abbreviated transcription (Latin):
pus eiꝰ dĩ. ł responsio dĩ. Adada. usq ad testi¬
moniũ. Asergadda. atrium accinctionis eiꝰ.
Asmona. celerit̃ numera. Auim. acerui lapi¬
Aengannim. fons. aut oculꝰ hortoꝵ. Adolla¬
mim. ꝯgregatio eoꝵ. Adasa. noua. Aathar. dep̃¬
tio. id est bilis eoꝵ. Anem circuli. ł coronȩ. si¬
ue p̃cinens. Aerim. aceruus lapidũ. id es t.
ra. humo eiꝰ. Aliis qͥppe litteris scribit᷑. Am
osse. ñ ab ore. Asam. fumo. a farim. fodieus ma
re. Ames. robustꝰ. Amath. ppłs adhuc. Acharan.
Anathot. obȩdiens. siue respondens signum.
siue leuitas. ꝑ extensam pͥmam sillabam.
exploratorem.

Expanded text:
pus ejus Dei, vel responsio Dei. Adada, usque ad testimonium. Asergadda, atrium accinctionis ejus. Asmona, celeriter numera. Avim, acervi lapiAengannim, fons, aut oculus hortorum. Adollamim  , congregatio eorum. Adasa, nova. Athar, depretio, id est bilis eorum, Anem, circuli, vel coronae, sive praecinens. Aerim  Iim , acervus lapidum, id est  humus ejus: aliis quippe litteris scribitur. Amosse, non ab ore. Asan, fumus. Apharim  Haus. Amad  Amosa , populus adhuc. Acharan, Anathoth, obediens, vel respondens signum. sive levitas, per extensam primam syllabam. exploratorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Adrani. ł adaglam. congregatio eoꝵ. Afec. eonti¬
cuit. siue continentia. Adraim. inundatio
pessimoꝵ. archardu. eruditio t̾sticiȩ Esterilitas.
Acrabim. scorpiones. Adar. magnificꝰ. siue pal¬
liũ. Asamona. os eiꝯ. ab osse ñ ab ore. Achor.
turbatio ł tumultꝰ. Adomim. rubra. Anachã.¬

Expanded text:
aron,. Adaglam, congregatio eorum. Apheo, continuit, sive continentia. Adraim, inundatio pessimorum. eruditio tristitiae, vel sterilitas. Acrabbim, scorpiones. Addar, magnificus, sive pallium. 37 Asamona, os ejus: ab osse, non ab ore. Achor, turbatio, vel tumultus. Adommim, rubra. Anaca
Abbreviated transcription (Latin):
sulgurans. ł dñs ꝯtemptꝰ uani. Si uͦ
ꝑ sade litt̾am scribat᷑. int̃pretari po¬
test. dñs nĩs iustus. A deca. fortitudo. siue
decipula. Ailon. quẽ supͣ aulonem diximo.
Qs si eglon legere uoluerimꝰ. intp̃retatur
uacea eoꝵ. asor. sagitta hunulis. Axaf. medi¬
camentũ. Qđ si legere uolueriniꝰ .xxa. int̃¬
atq campestria. Alach. pars mea. siue lubri¬
cuia. Atrnion. anathenia meroris. Anaba.¬

Expanded text:
ani. Si vero per sade litteram scribatur, interpretari potest Dominus meus justus. Azeca, fortitudo, sive decipula, Ailon, quem supra Aulonem diximus: quod si aeglon   legere voluerimus, interpretatur vacca eorum. Asor, sagitta luminis. Axaf  , medicamentum: quod si legere voluerimus Axa  , inteatque campestria. Alac  Halchath , pars mea, sive lubricum. Aermon, anathema moeroris. Anaba
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ contemplatio diuinȩ uisionis. Inde est
qd̃ anima quȩ iamꝑ amorẽ cõpungi desiderat
incanticis cantiooꝵ ait Osculet᷑ me osculo oris
sui. Tocies enĩ anima ofculat᷑ dm̃: quoties in
eiꝰ amore compungit᷑. Ait enĩ. Osculet᷑ me
osculo oris sui. Acsi aꝑte dicat Langat me grã
cõpunctionis suȩ. Uel certe osculũ oris eiꝰ
est ꝑfectio pacis intimȩ: ad quã cũ ꝑueneri¬

Expanded text:
hoc est contemplatio divinae visionis. Inde est hoc est contemplatio divinae visionis. Inde est quod anima quae jam per amorem compungi desiderat, in Canticis canticorum, ait: « Osculetur me osculo oris sui . » Toties enim anima osculatur Deum, quoties in ejus amore compungitur. Ait enim, « Osculetur me osculo oris sui. » Ac si aperte dicat: « Tangat me gratia compunctionis suae, » vel certe, « osculum oris ejus est » perfectio pacis intimae, ad quam cum perveneri
Abbreviated transcription (Latin):
postulauit. Hic enĩ dat᷑ exemplũ orandi: qͥa
uidelicet qͥsqͥs exaudiri desiderat: talis debet
ꝑseuerare. qͣlis inoratione uiueniri se exoptat.
Et si semel cõpunctionis grãm ꝑcipit. ꝑpuri¬
tatẽ m̃tis. debet in eadem mundicia mentis
ꝑsistere: & a nullo deuiare ꝑ lasciuiã. donec ad
effectũ uoluntatis qd̾ petit ꝑueniat: im mo
donec ꝓlem diuinȩ cõtemplationis consequat᷑.
Et si hoc uoluerit. ñ sufficit semel compungi᷑
s sedulo se ꝑ cõpunctionis grãm emundari:
iuxta qđ ꝑ psalmistã dicit᷑. Constitiute diem
sollemnem in confrequentatione: usq ad cornu
altaris. Dies sollemnis ẽ dño: cõpunctio cordis
nr̃i. S tunc inconfrequentatione dies consti¬
tuitur: cũ ad lacrimas ꝓ amore dñi assidue
mens mouet᷑. Cui uel si diceremꝰ quamdiui
subiungit dicens: usq ad cornu altaris. Cor¬
nu altaris ẽ exaltatio sacrificiĩ interioris:

Expanded text:
postulavit. Hic enim datur exemplum orandi, quia postulavit. Hic enim datur exemplum orandi, quia videlicet quisquis exaudiri desiderat, talis debet perseverare, qualis in oratione inveniri se exoptat. Et si semel compunctionis gratiam percipit per puritatem mentis, debet in eadem munditia mentis persistere, et a nullo deviare per lasciviam, donec ad affectum voluntatis, quod petit, perveniat. Imo donec prolem divinae contemplationis consequatur. Et si hoc voluerit non sufficit semel compungi, sed sedulo per compunctionis gratiam emundari, juxta quod per Psalmistam dicitur: « Constituite diem solemnem in confrequentatione, usque ad cornu altaris . » Dies solemnis est Domino, compunctio cordis nostri. Sed tunc in confrequentatione dies constituitur, cum ad lacrymas pro amore Domini assidue mens movetur. Cui velut si diceremus, quandiu? subjungit, dicens « usque ad cornu altaris. » Cornu altaris est exaltatio sacrificii interioris,
Abbreviated transcription (Latin):
edere uicdebat᷑. S multo plus eũ diligit. im¬
mo grãm dnĩcȩ eũgłicȩ p̃dicationis q̃ ꝑ ipsũ
data ẽ. quã illos qͦs carnalit̃ pariebat. Diligit
ipse ȩccłiam: & ab ea diligitur. Scͥptum nãq
est. Dilectꝰ m̃s mͥ: & ego illi. Adeo diligit ȩc
mori ñ formidet ꝓ dilectione eis. De cuiꝰ di¬
lectione quanꝗ̃ aliter intelligatur: in canti¬
cis canticoꝵ dr̃. fortiᷤᷤ ẽ ut mors dilectio. S qͥa
ȩccłia in eadẽ grã atq dilectione ꝙͣ ꝑcepit
ꝑseuerat. recte quib dam int̾positis de ipsa dr̃.
tione sui redemptoris immutata ẽ. neq
euelli indiuersa declinando potuit ab ipsi
deuotionis grã quã ꝑcepit. Ceterũ quantum
ad hẏstorie fidem ꝑtinet. bene ait. uultꝰq il
lius ñ sunt amplis indiuersa mutati. uideli¬
cet qͥa qd adõ postulauit ex fide credens adipiᷤᷤ
ciñ dubitauit: siue quia in ipso affectu com¬
punctionis ꝑmansit. usq dũ adepta esset qd̃

Expanded text:
um diligit, imo gratiam Evangelicae praedicationis, quae per ipsum data est, quam illos quos carnaliter pariebat. Diligit ipse Ecclesiam, et diligitur. Scriptum namque est: « Dilectus meus mihi, et ego illi . » Adeo diligit Ecclmori non formidet pro dilectione ejus. De cujus dilectione quanquam aliter intelligatur in Canticis canticorum dicitur, « Fortis est ut mors dilectio , » sed quia Ecclesia in eadem gratia atque dilectione quam percepit, perseveravit, recte quibusdam interpositis de ipsa dicittione sui Redemptoris immutata est, neque evelli in diversa declinando potuit, ab ipsa devotionis gratia quam percepit. Caeterum quantum ad historiae fidem pertinet, bene ait: « Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati. » Videlicet quia quod ad Deum postulavit, ex fide credens, adipisci se non dubitavit: sive quia in vero affectu compunctionis permansit, usque dum adepta esset quod
Abbreviated transcription (Latin):
requirant: & quia pͥmũ credita sunt illis
eloquia di. & legislatio. & testam̃tũ. & reꝓmis¬
sio & reliqͣ: quanꝗͣ ingrata fuisset.
Annȩ aut̃ dedit partẽ unã tristis. Pars aut̃
ista quã conditor rerũ annȩ hoc ẽ eccłiȩ
gentiũ contulit. naturale ingeniũ possumꝰ
acciꝑe. ꝑ qd d̾m agnoscere poterat. de qͦ p̃dica¬
tor egregius ad romanos describens ait. in¬
uisibilia enĩ ipsiꝯ ã creatura mundi ꝑ ea quę
facta sunt intellecta conspiciunt᷑. sempit̾na
qͦq uirtus eiꝰ ac diuiitas. Unde sapientib

Expanded text:
quia primum credita sunt illis eloquia Dei, et legislatio, et testamentum, et repromissio, et reliqua. Quanquam ingrata fuisset, Annae autem dedit partem unam tristis. Pars enim ista quam conditor rerum Annae, hoc est Ecclesiae gentium contulit, naturale ingenium possumus accipere, per quod Deum agnoscere poterat. De quo praedicator egregius ad Romanos describens ait: « Invisibilia enim ipsius a creatura mundi, per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . » Sempiterna q
Abbreviated transcription (Latin):
tur. unã sapientiã onĩs habentes: qͥ unum
Unꝰ quisꝙ insipientiũ non est unꝰ: s multi.
Unde scͥptura: stultꝰ ut luna mutat᷑. Luna
cum uideat᷑ una esse ꝑsubstantiã: ꝑ mutationẽ
dierũ semꝑ a semetipsa alia est & diu̾sa. Sic
peccatores qͥ mutant᷑ a sapientia & scientia. ac
diu̾sa concupiscunt: instãbiles efficiuntur in
omnib uiis sius. Ecce hẏstoriani prȩlibauimꝰ:
s sp̃ualem intellectum necesse ẽ ut breuiter
tandem tangamus.
i enĩ iste helchana qͥ int̾pretat᷑ dĩ possessio.
figurã gestauit unici filĩ di: qͥ uera & spetialiᷤᷤ
est dĩ patris possessio. De ipso nãq ꝑ salomonẽ
dicitur: dñs possedit me initio uiarum suarum.
Et idem filiꝯ in ȩugłio: pat̾ in me manens ipse fa¬
latur ds̃ ñ de nuimero: s qͥa nunꝗͣ a semetipso
alter efficitur. ido̾ nunꝗͣ mutat᷑. Unde psalmi ᷤᷤ¬
ta: tu aut̃ idem ipse es. & anni tui ñ deficient.
Aramathaim sophim quȩ int̃pretat᷑ excelsa ł

Expanded text:
ntes, qui unum Unusquisque insipientium non est unus, sed multi. Unde Scriptura: « Stultus ut luna mutatur . » Luna cum videtur una esse per substantiam, per mutationem dierum semper ipsa alia est et diversa. Sic et peccatores, qui mutantur a sapientia et scientia, et diversa concupiscunt, instabiles efficiuntur in omnibus viis suis. Ecce historiam praelibavimus, sed spiritualem intellectum necesse est ut breviter tandem tangamus: Vir enim iste Elcana, qui interpretatur Dei possessio, figuram gestavit unici Filii Dei, qui vera et specialis est Dei Patris possessio. De ipso namque per Salomonem dicitur: « Dominus possedit me initio viarum suarum . » » Et idem Filius in Evangelio: « Pater in me manens, ipse falatur Deus, non de numero, sed quia nunquam a semetipso alter efficitur, ideo nunquam mutatur. Unde Psalmista: « Tu autem idem ipse es et anni tui non deficient . » Armathaim Sophim, quae interpretatur excelsa vel
Abbreviated transcription (Latin):
liũ dilata sunt. & longo tẽpore redẽptionem
suam expectando gemuerunt: & ñ merue¬
runt eandẽ grãm ꝑcipere qua fȩcundarent᷑.¬
& saturarent᷑ illo cibo de qͦ dñs ait. qͥ man¬
ducat carnẽ meã & bibit sanguinẽ meum
in me manet &e ego meũ: benedictũ ẽ. por

Expanded text:
lium dilata sunt, longo tempore redemptionem lium dilata sunt, longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, et non meruerunt eamdem gratiam percipere, qua fecundarentur et saturarentur illo cibo de quo Dominus ait: « Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . » Bene dictum e