comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mens cũ incontẽplationis sublimitate su¬
spenditur. qcͥ qͥd ꝑfecte conspicere p̾ualet. dr
ñ. ẽ Cũ uͦ subtile aliquid conspicit: Hoc. est
qđ de in cõp̾o ensibili substantia et̾nitatis
audit. Quasi enĩ sibilũ tenuis aurę ꝑcipimꝰ
cũ saporẽ incircunscripte ueritatis contẽpla¬
tione subita subtilit̾ degustamꝰ. T̃c̃ gͦ uerũ
.ẽ. qđ de dño cognoscimꝰ: cũ plene nos aliqͥd
de illo cognoscere ñ posse sentimꝰ. Unde
bene illic subditur: Qđ cũ audisset helias.
oꝑuit uultũ suũ pallio: ⁊ ingressus stetit in
ostiospeluncę. Post aure cenuis sibilũ. uul¬
lissima contẽplatione ueritatis. quanta ig¬
norantia homo degatur agnoscit. Wltui
nanq palliũ suꝑducere.ẽ: ne altiora meis
querere audeat. hanc exconsidatione ꝓpriȩ
infirmitatis uelare U̾t nequaꝗ intelligen¬
tie oculos ultra se precipitant᷑ aꝑiat: s ad
hoc qđ app̾bende ñ ualet. reuerent̃ elaudat.
Qui hȩc agens. inspelunoe ostio stetisse descri¬

Expanded text:
emplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est. Cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est, quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Quasi enim sibilum aurae tenuis percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est, quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene subditur: « Quod cum audisset Helias, operuit vultum suum pallio, et ingressus, stetit in ostio speluncae, » etc. Post aurae tenuis sibilum, vullissima contemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est ne altiora mens quaerere audeat; hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens in speluncae ostio stetisse descri
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatione et̾nitatis apprebendit. hanc
ꝑ coet̾na eiꝰ spe̾m conspicit: recte subiungi
patris fiłius. ẽ. sicut de condito homine
moyses insinuat dicens. Creauit ds̃ homi¬
nẽ: adimaginẽ dĩ fecit illũ. Et sicut ꝑ exp̾ssi¬
onẽ sapientiȩ. de eodẽ filio quidã sapiens

Expanded text:
contemplatione aeternitatis apprehendit, hanc contemplatione aeternitatis apprehendit, hanc per coaeternam ejus speciem conspicPatris, Filius est, sicut de condito homine Moyses insinuat, dicens: Creavit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit illum . Et sicut per expressionem Sapientiae de
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã. qua ubiq p̾sens. ẽ. stare. Uoces gͥ
cecitatis nr̃ȩ dñs audire transiens dr̃: quia
humanȩ miseriȩ factꝰ homo miseret᷑. Stais
autẽ lucẽ reparat: quia infirmitatis nre
tenebras ex uirtute diuinitatis illustrat.
Bene gͦ pꝰquã d̾ictũ.ẽ. cũ sp̃s me p̾sente tͣn¬
siret: subditur. Scetit quidã cuiꝰ ñ agnosce¬
lũ uultũ. Acsi aꝑte diceretur. fũ que ꝑ transitũ
sensi: ñ transire dep̾hendi. Ipse. ẽgͦqͥ transit. ip¬
se qui stat. Transit enĩ: quia teneri cognitꝰ
ñ ualet. Stat autẽ: qr inquantũ cognoscitur.
incõmutabilis apparet. Quia gͦ raptim isqͥ
semꝑ. idẽ ẽ. cernit᷑: simulds & transiens et
stans uidet᷑. Uel certe stare eiꝰ. ẽ. nulla muta¬
tione uariari: sicut ad moxsendicit᷑. Ego sũ
qui sũ. & sicut hunc iacob insinuat dicens.
Apud quẽ ñ .ẽ. transmutatio: nec uicissitudiniᷤᷤ
obumbratio. Quia uͦ quisquis iã aliqͥd de

Expanded text:
potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae tenebras ex virtute divinitatis illustrat. Bene ergo, postquam dictum est: Cum spiritus me praesente transiret, subditur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. Ac si aperte diceretur: Eum quem per transitum sensi, non transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. Transit enim, quia teneri cognitus non valet; stat autem, quia in quantum cognoscitur, incommutabilis apparet. Quia ergo raptim is qui semper idem est cernitur, simul Deus est transiens et stans videtur. Vel certe stare ejus est nulla mutatione variari, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum . Et sicut hunc Jacobus insinuat, dicens: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Quia vero quisquis jam aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ stare hc̃ .s. defluere. Rationalis uͦ creat᷑a.
eo ipso qͦ ad imaginẽ auctoris. ẽ condita:
ne ad nichilũ transeat. figitur. Irrationalis
aut̾e nequaquã figitur. s donec uisionis
suȩ ministio. uniu̾sitatis spẽm impleat.
transeundo tardatur. Eam ⁊ si celũ ac t̾ra
pꝰ inȩt̾nũ ꝑmanent: ex emecipsis tam̃ nc̃
uiunt. in melius mutanda ꝑseuerant. Sta¬
re gͦ soliꝰ creatoris. ẽ. ꝑ quẽ cunc̾ta ñ transe¬
untẽ transeunt: unquo aliqua ne transe¬
ant retinent᷑. Unde & redẽptor nr̃ quia
diuinitatis eiꝰ statꝰ capi abhumana m̃te nͣpo¬
tuit: hc̾ nob̃ ad nos ueniens. ereatꝰ. natus.
mortuus. sepultꝰ. resurgens. atq ad cęlestia
rediens. quasi transeundo monstrauit.
Qđ bene ꝑeuangłlũ illuminato &eco innuit.
cui transiens auditũ p̾buit: s. stans ocłos re¬
parauit. ꝑhumanitatis quippe dispensa¬
tionẽ transire habuit. ꝑ diuinitatis uero

Expanded text:
non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio universitatis speciem impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc viunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hunc nobis ad nos veniens, creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens, atque ad coelestia rediens, quasi transeundo monstravit. Quod bene per Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero
Abbreviated transcription (Latin):
int obliuioni mandata. hilarescit post tris¬
t̾ia addicitur pꝰ lȩta᷑ ipsa sui diu̾sitate indi¬
cat. quantũ a sub̃a et̾nȩ incõmutabilitatis¬
ubiq inuisibilis. ubiq tota. ubiq incõphen¬
sibilis. ꝑ inhiantẽ mentẽ sine aspectũ cerni¬
tur. sine uoce auditur: sine motu suscipitur:
sine corpore tangitur: sine loco retinet᷑. Hanc
nimur sub̃am cũ animꝰ cogitat: assuetꝰ reb
corꝑalib diu̾sarũ imaginũ fantasmata susti¬
net. Quȩ dũ ab intentionis suȩ oculis abigit:
manu discretionis. post ponens ei omĩa. iam
hanc aliquatenꝰ conspicit. Quã si nec dũ qͥd
sit apprehendit: agnouit certe qͥđ ñsit. Quia
gͦ ad insueta mers rapitur. cũ diuinitatis es¬
sentiã rimat᷑. recte nc̃ dr̃. Stetit quidam:
cuius ñ agnoscebã uultũ. Bene aut̃ dictũ¬
ẽ. stetit. Om̃ĩs quippe creatura quia ex nichi¬
lo facta. ẽ. ⁊ ꝑsemet ipsã ad nichilũ tendit.

Expanded text:
nit oblivioni mandata, hilarescit post trisnit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutabilitatisubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc dicitur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam est stetit. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit,
Abbreviated transcription (Latin):
cunctaꝵq rerũ uisibiliũ: quas indesinenter
intuetur. In quib dũ totã se delectata ꝓicit
men̾s: ab int̾ne intelligentiȩ subtilitate gros¬
sescit. Et quia iã erigere ad sũma se ñualet:
in his infirma libent᷑ iacet. Cũ u̾ miris cona¬
tib ab bis erurgere nititur: magnũ ualde. ẽ
si ad cognitioneᷤ suã. rep̾ssa corporali specie
anima ꝑducat᷑. Ut semetipsã sine corporea
imagine cogitet: i cogitando se. uiã sibi usq
ad considandã ec̾nitatis substantiã paret
Hoc aut̃ mͦ quasi quandã scalã sibi erhibet
semetipsã: ꝑ quã ab ext̾iorib ascendendo
inse transeat: & ase in auctorẽ dendat. Cũ
enĩ corporeas imagines deserit: insemecip¬
sã mens ueniens ñ modicũ ascendit. Sed
quãuis in corporea sit anima: qr tam̃cor¬
pori inheret. exipsa sui qualitate cognosci¬
tur: quȩ carnis loco retinetur. Quȩ dũ ob¬
liuiscitur scita. cognoscit in cognita. memi¬

Expanded text:
cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiam paretHoc autem modo quasi quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, memi
Abbreviated transcription (Latin):
at: ⁊p ene figat sp̃m qui transibat. Hec ta¬
men hȩc ipsa contẽplationis mora. diuini¬
tatis uimplene aꝑit: qr eiꝰ imm̃sitas huma¬
nas uires auctas subleuatasq transcendit.
utiq que̾ exprimere aut nolumꝰ aut ñ uale¬
mꝰ. S qua m̃te hoc loco dr̃ quidã: udelicet
exponit᷑. cũ ꝓtinus subinfercur. cuiꝰ ñ agno¬
scebã uultũ. Humana quippe anima pri¬
moꝵ hominũ uicio aparadisigaudis expul¬
sa. lucẽ iniusibiliũ ꝑdidit: & totã se in amorẽ
uisibiliũ fudit: Tantoq ab int̾na speculati¬
one cecata. ẽ. quanto foris deformit̃ sparsa.
Unde fit: ut nulla nouerit. nisi ea quȩ corpo¬
reis oculis ut ita dixerim palpando cognoscit.
Homo enĩ qui si preceptã seruare uoluisset.
eciã carne sp̃ualis futurus fuerat. peccando
factus. ẽ. eciã mentẽ carnalis. ut sola cogitet.
que ad animũ ꝑ imagines corpoꝵ trahit.
Corpus quippe.ẽ. celi. t̾rȩ. aquarũ. animaliũ

Expanded text:
et pene figat spiritum qui transibat. Nec taet pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas humanas vires auctas sublevatasque transcendit. utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Humana quippe anima, primorum hominum vitio a paradisi gaudiis expulsa, lucem invisibilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium,
Abbreviated transcription (Latin):
funditꝰ. nequaquã possunt. Semꝑ enĩ caro
suꝑflua generat: quȩ semꝑ sp̃s ferro sollicitu¬
dinis recidat. S hec in nob̾ tunc subtilł con¬
spicimꝰ: cũ speculationis alta penetramꝰ. Uñ¬
na oe eniꝰ mens in contẽplationis arce sub¬
leuata. tanto semet ipsã durius de suꝑfluis
cruciat. quanto numis subtile conspicit ẽẽ
qdđ amat. & cũ pulchrũ intuetur hoc qd
suꝑse appetit: districte iudieat. qcͥqͥd inse
infirmũ priꝰ tranquillũ tolerabat. transe¬
unte gͦ spũ. pili ꝑtimesct̃: quia ante cõpun¬
ctioniᷤ uim. cogitationes suꝑfluȩ fugiunt.
ut nicħ̾ fluxũ. nicħ iam remissũ libeat. qr af¬
flatã m̃te̾.etiã contra semetipsã usitationiᷤ
intimȩ seueritas inflãmat. Cũq hoc qđ in
corde illicitũ nascitur. continua districtio¬
ne resecat᷑. fit plerunq ut uegetata mens
paulo latius radio suȩ speculationis in here

Expanded text:
funditus nequaquam possunt. Semper enim caro funditus nequaquam possunt. Semper enim caro superflua generat, quę semper spiritus ferro sollicitudinis recidat. Sed hec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta penetramuna etenim mens in contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. Transeunte ergo spiritu pili pertimescunt, quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fugiunt, ut nihil fluxum, nihil jam remissum libeat, quia afflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cumque hoc, quod in corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat,
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ. Pilict enĩ carnis st̃ quȩliba suꝑflua huma¬
ne corruptionis. Pili carnis sunt uitȩ ue¬
teris cogitationis: quas sic amente incidi¬
mus. ut de amissione earũ nullo dolore
fatigemur. Bene autẽ ꝑ moisen dr̾. leui¬
tȩ radant om̃s pilos carnis suę. leuita q̃p¬
pe assumptꝰ uocatur. Oportet gͦ leuitas
om̃s pilos carnis suȩ radere: qunia is qui
in obsequiis diuinis assumitur. debet ante
dĩ oculos acunctis carnis cogitationibus
mundus apparere. ne illicitas cogitatio¬
nes mens ꝓferat: ipulchrã animȩ spẽm.
quasi pilis fruticantib d̾eformẽ reddat.
Sed quantalibet ut diximus quẽ piãunt᷑¬
scȩ̾ comũsationis euexerit: adhuc tam̃ ei
de uetustate uidȩ nascitur qđ toleretur. Uñ
& ipsi leuitarũ pili radi precepti sunt non
euelli. Rasis & enimpilis ineirne radices
remanent. icrescunt st̾um ut recidantur.⁊
quia magno quidẽ studio suꝑfluȩ cogita¬
tiones amputandȩ sunt: s tam̃ amputari

Expanded text:
Pili etenim carnis sunt quaelibet superflua humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes, quas sic a mente incidimus, ut de amissione earum nullo dolore fatigemur. Bene autem per Moysen dicitur: Levitae radant omnes pilos carnis suae . Levita quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fruticantibus deformem reddat. Sed quantalibet, ut diximus, quempiactę conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate nascitur vitę, quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pilii radi precepti sunt, non evelli. Rasis enim pilis, in carne radices remanent, et crescunt iterum ut recidantur, quia magno quidem studio superfluę cogitationes amputandę sunt, sed tamen amputari
Abbreviated transcription (Latin):
humane infirmitatis insinuat. ⁊ sonitu ue¬
hem̃tis sp̃s. ⁊ uoce aure lenis exprimit᷑: ꝙr
uidelicet ueniens. ⁊ uehemens. ẽ & lenis.l.¬
ms: quia nocitiã suã quatinꝰ cognosci ut¬
cunq ualeat. nr̃is sensib temꝑat. Uehemcis.
quia quantũlibet hanc temꝑet: aduentu
tam̃ suo insirmitatis nr̃ȩ cecitatẽ ilumi¬
nando ꝑturbat. Illustratione enĩ sua nos
lenit᷑ tangit. s. inopiã nrãm imaniter

Expanded text:
humanae infirmitatis insinuat, et sonitu vehementis spiritus, et voce aurae lenis exprimitur; quia videlicet veniens, et vehemens est et lenis. Lenis quia notitiam suam quatenus cognosci utcumque valeat, nostris sensibus temperat: vehemens, quia quantumlibet hanc temperat, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando perturbat. Illustratione enim sua nos leniter tangit, sed inopiam nostram inaniter
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ cõmotio. ñ in cõmotione dñs. Ipost
cõmotionẽ ignis: ñ inigne dñs. Et pꝰ ignẽ:
sibilus aurȩ tenuis. Spͦs quippe ante dũm
euercit montes ⁊ petras conterit: quia pa¬
uor qui ex aduentu eiꝰ irrint. ⁊ altitudinẽ
cordis nr̃i deicit. ⁊ duritiã liquȩ facit. Sed
spũi cõmotionis. ⁊ igni ñ messe dñs dr̃ t̃ẽ¬

Expanded text:
commotione Dominus; et post commotionem ignis, non in igne Dominus; et post ignem sibilus aurae tenuis . Spiritus quippe ante Dominum evertit montes, et petras 169 conterit; quia pavor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed spiritui commotionis et igni non inesse Dominus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ut ad ea quȩ ultra infirmitatẽ nrã
sunt uidenda. subleuem᷑. S in hanc dñs
descendit: quia nob̃ multũ ꝓficientib parũ
i illo uł parũ uł aliquid pot̃: qui unus
semꝑ udẽ ꝑmanens intelligi partilit᷑ ñ
pot̾. Et tam̃ asuis fidelib participari dr̃ cũ
ineius substantia pars nullatenꝰ admittat᷑.
S quia hunc exprimere ꝑfecto sermons¬
sermone ñ possumus: humanitatis nr̃e
modulo. quasi infantie in becillitate p̃pe¬
diti eũ aliquatenꝰ balbutiendo resonamꝰ.¬

Expanded text:
mus, ut ad ea, quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur? Sed in hunc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus, parum in illo vel parum vel aliquid potest, qui unus semper et idem permanens, intelligi partiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonam
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Cũ gͦ et̾nitas eiꝰ cernitur. ꝓut infirmita¬
tis nr̃e possibilitas admittit. imago eiꝰ. m̃tis
nr̃e oculis antefertur: Quia cũ uere in patrẽ
intendimꝰ. hunc quantũ accipimꝰ. ꝑsuã ima¬
giiẽ id ẽ. ꝑfiliũ uidemꝰ. Et ꝑ eã spẽm que de
ipso sine mitio nata. ẽ. eũ aliqͦm᷑ cernere qͥ
nec cepit nec desinit conamur. Unde et hec
eadẽ ueritas in euangłio dicit. Nemouenit
ad patrẽ. nisi ꝑme. Bene autẽ subdit᷑. Et uo¬

Expanded text:
. Cum ergo aeternitas ejus cernitur, prout infirmitatis nostrae possibilitas admittit, imago ejus mentis nostrae oculis antefertur; quia cum vere in Patrem intendimus, hunc quantum accipimus, per suam imaginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde et haec eadem Veritas in Evangelio dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Bene autem subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
midus. & mulier audax: msꝰi qđ nob̃ qͦciers
celestia demostrãtur. sp̃s quidẽ pauore se con¬
cutit. s tam̃ spes p̾sumit Inde nanq spes ad
maiora audenda se crigit. unde turlut᷑ sp̃s.
conspicit. eunc̾ta humanarũ uiriũ solidi¬
tas contremiscit: recte nunc dr̃. P auor te¬
nuit me ⁊ tremor: ⁊ omĩa ossamea ꝑt̾rita
sunt. Ac si aꝑte diceret᷑. Subtilitatis intimȩ
archana ꝑcipiens. unde me apud me fortẽ
credidi : ante conspectũ iudicis inde titu¬
baui. Districtionẽ quippe diuinȩ iusticie
contẽplantes. uam de ipsis oꝑib iure ꝑti¬
mescimus : quȩ nos fortia egisse putabamꝰ.
duc̾ta nanq adinternã regulã nr̃a recti¬
tudo: si districtũ iudiciũ inuenit. multiᷤᷤ
tortitudinũ suarũ sinib inintimã recti¬
tudinẽ impingit. Unde bene paulus cũ
⁊ uirtutũ ossa habere se cerneret. ⁊ tam̃
sub districto examine hȩc eadẽ eiꝰ ossatrepi¬

Expanded text:
midus, et mulier audax, nisi quod nobis quoties midus, et mulier audax, nisi quod nobis quoties coelestia demonstrantur, spiritus quidem pavore se concutit, sed tamen spes praesumit? Inde namque spes ad majora audenda sese erigit, unde turbatur spiritus, conspicit, cuncta humanarum virium soliditas contremiscit, recte nunc dicitur: Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. Ac si aperte diceretur: Subtilitatis intimae arcana percipiens, unde me apud me fortem credidi, ante conspectum judicis inde titubavi. Districtionem quippe divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus jure pertimescimus, quae nos fortia egisse putabamus. Ducta namque ad internam regulam nostra rectitudo, si 165 districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Unde bene Paulus cum et virtutum ossa habere se cerneret, et tamen sub districto examine haec eadem ejus ossa trepi
Abbreviated transcription (Latin):
ossa eoꝵ. Et sepe quȩ agunt homines. ẽẽ.
alicuius mom̃ti estimant: quia districtio¬
nis intimȩ qua sit subtile iudiciũ ignorant.
S cũ ꝑ contemplationẽ rapti suꝑna conspici
unt: ab ipsa aliqͦm᷑ p̾sumptionis suȩ̨ secu¬
ritate liquefiunt: Ꝙ tanto magis indiui¬
no conspectu trepidant: quanto nec bona
sua digna eiꝰ eramini quẽ conspiciunt
pensant. hinc. ẽ. enĩ qđ is qui fortia oꝑan¬
do ꝓfecerat. ꝑ spm subleuatꝰ clamabat. Oiã
ossa mea dicent. Dne. quis similis tibi :᷑ Ac
si diceret. Carnes meę uerbũ ñ habent.qr
infirma mea apud te funditꝰ silent. Ossa
qupsa qͦq ꝗ̃ cẽ in me fortia credidi. tua consid̾atione
c̃tremisct᷑. Hinc ẽ. enĩ qd̃ manue U i do
angło ꝑtimescens. dicit. Morte moriemur:
quia uidimꝰ dñm. Quẽ uxor ꝓtinꝰ consolat᷑.
dic̃s. Si dñs nos uellet occid̾e.: de manibus
nt̃is holocaustũ & libam̃ta ñ suscepisdet.
Quid.ẽ. aut̃ qđ aduisionẽ angłi uir fuit ti¬

Expanded text:
ossa eorum . Et saepe ea quae agunt homines, esse alicujus momenti aestimant, quia districtionis intimae quam sit subtile judicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti superna conspiunt, ab ipsa aliquo modo praesumptionis suae securitate liquefiunt; et tanto magis in divino conspectu trepidant, quanto nec bona sua digna ejus examine quem conspensant. Hinc est etenim quod is qui fortia operando profecerat, per spiritum sublevatus clamabat: Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si diceret: Carnes meae verba non habent, quia infirma mea apud te funditus silent; ossa  quia ipsa quoque, quae esse in me fortia credidi, tua consideratione contremiscunt. Hinc est quod Manue, viso angelo pertimescens, dicit: Morte moriemur, quia vidimus Dominum . Quem uxor protinus consolatur, dicens: Si Dominus nos vellet occidere, detris holocaustum et libamenta non suscepisset . Quid est autem quod ad visionem angeli vir fit ti
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ossa turbantur. Sed cũ mens incondẽ¬
platione suspendit᷑: cũ carnis angustias su¬
ꝑans. ꝑspeculationis uim delibertate aliqͥd
intime securitatis rimat᷑: stare diu super
semetipsã ñ pot̾: quia et si hanc sp̃s ad sũ¬
ma euehit : caro tam̃ ipso ad huc corrupti¬
onis sue ponde deorsũ p̃mit. Unde et sub¬

Expanded text:
turna. --Sed cum mens in contemplatione suspenditur, cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatio. ⁊ inhiantib aꝑit: ⁊ mor infir¬
mantib abscondit. Et quia in hac uita qñ¬
talibet quis uircute ꝓfecerit. adhuc tam̃
corruptionis suȩ stimulũ sentit. corpꝰ qͥppe
qd̾ corrũpit᷑ aggrauat animã. & deprimit
terrena habitacio sensũ multa cogitantẽ.

Expanded text:
contemplatio et inhiantibus aperit, et mox infirmantibus abscondit. Et quia in hac vita quantalibet virtute quis profecerit, adhuc tamen corruptionis suae stimulum sentit: Corpus quippe, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit te
Abbreviated transcription (Latin):
terna concipit᷑. nisi ab ext̾na ĩplicatione ces¬
setur: recte nunc uerbi absconditi ⁊ diuini
susurrii tempꝰ exprimit᷑. dũ dr̃. In horrore ui¬
sionis nocturnȩ: quando solet sopor occupa¬
re homines. Quia nimirũ mens nr̃a nullo
mͦ adiuim intimȩ condẽplationis rapitur:
nͥ studiose priꝰ aterrenoꝵ desidioꝵ tumultu
sopiatur. S humanꝰ animꝰ quadã suȩ con¬
tẽplationis machina subleuatꝰ. quo suꝑse
altiora conspicit: eo insemetipso t̾ribilius
contremiscit. Unde ⁊ apte subditur. Pauor¬

Expanded text:
terna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
tib sp̃s transit: quando inuisibilia cogno¬
scimꝰ: ⁊ tam̃ hęc ñ solide. s raptĩ uidemus.
Neq enĩ insuauitate contẽplacionis intimȩ.
diu mens figitur: quia ad semetipsã. ipsa
immensitate luminis reuerb̾ata reuocat᷑.
Cũq int̾nã dulcedinẽ degustat: amore es¬
tuat. Ire suꝑsemet ipsã nititur. s ad infir¬
mitatis suȩ tenebras fracta relabitur. Et
magna uirtute ꝓficiens. uid& quia uidere

Expanded text:
a cognoscimus, et tamen haec non solide, sed raptim videmus. Neque enim in suavitate contemplationis intimae diu mens figitur, quia ad semetipsam ipsa immensitate luminis reverberata revocatur. Cumque internam dulcedinem degustat, amore aestuat, ire super semetipsam nititur, sed ad infirmitatis suae tenebras fracta relabitur; et magna virtute profici
Abbreviated transcription (Latin):
singłritate głantur. Quã ut diximꝰ oc¬
cultã insinuant: quia scł ut mirã osten¬
firmant. Unde apud salomonẽ hereticoꝵ
spẽm mulier tenens dicit. Aquȩ furtiuȩ
dulciores sunt: ⁊ panis absconditꝰ suauior
Unde hic quoq subditur. Et quasi furtiue
suscepit auris mea. uenas susurrii eiꝰ. fur¬
tiue susurrii uenas ꝑcipiunt. qui socialis sci¬
entię grãm deserentes. ad hanc nequaquã
ꝑ ostiũ ingrediuntur: dño attestante qͥ
ait. Quiꝰ intrat ꝑ ostiu inouile ouiũ. sed
ascendit aliunde: ille fur. ẽ. ⁊ latro. Uenas
itaq diuini susurrii furtiue suscipit: qͥ ad
ꝑcipiendã uitutis eiꝰ noticiã. deserto publi¬
cȩ p̃dicationis ostio. praue intelligentie
rimas quęxit. Quia uͦ fur ⁊ latro qui intͣt
aliunde. tenebras diligit. ⁊ claritatẽ lu¬
minis ꝑ horrescit. recte subiungit᷑. In hor

Expanded text:
singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, ocsingularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostenfirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aitaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
tia exultent. Unde ꝑ eundẽ psalmistam
dr̃. Seruite dño intimore: ⁊ crultate ei cũ
tremore. At contra hi qui de specie sc̃ita¬
tis intumescunt. cũ unũ qđ libet uitiu̾
suꝑant. mor mͣtẽ insuꝑbiã erigunt: et
quasi de uitȩ suȩ ꝑfectione głantur. Et ꝓ
eo qđ fortasse semel aꝑicło tempestatis erep¬
ti sunt: iã q in mari nauigent. obliuiscun¬
tur. Magnos se in om̃ib estiniant: ⁊ uicisse
se antiquũ adu̾sãriũ funditꝰ putant. In¬
fta se cunctos respiciunt: quia se ꝑsapi¬
entiã transcendẽ om̃s arbitrant᷑. Unde ⁊¬
ditũ. Uerbũ absconditũ heretici audire
se simulant: ut auditoꝵ m̃tib quandã pre¬
dicationis suę reuerentiã obducant. Un¬
de ⁊ latent̾ p̾dicant: quatinꝰ eoꝵ predi¬
catio. tanto sc̃a. quanto ⁊occulta uideat᷑.
Cõmunẽ aut̃ scientiã habere refugiunt.
ne ceteris equales estimentur᷑. Et quȩdam

Expanded text:
cia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam cia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde ur. --Verbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam n
Abbreviated transcription (Latin):
quasi formica atteritur. Aliis gͦ leo . ẽ. alii
formica: quia crudelitatẽ illiꝰ. carnales
mentes uir tolerant: spũales uͦ infirmita¬
tẽ illius. pede uirtutis calcant. Herecici
gͥ quia de scĩtatis presũptione suꝑbiunt.
quasi exultantes dicunt. Mirmicoleon uł
p̃dã ñ ht̃. quia quantũ ad nr̃a studia iam
uictꝰ iaco. Iccirco autẽ mirmicoleontis ap¬
pellatione uł tigridis repetit᷑. qͥ iã contri¬
to leonis rugitu fuerat designat᷑: qr quic
quippe ingeminat animus: cũ exultat.
Unde & ueraci lȩtitia psalmista crebro re¬
petiit. hoc qd se exauditũ cognouit diceis.
Exaudiuit dñs uocẽ fletus mei᷑: exaudiuit
dñs dep̾cationẽ meã: dñs orationẽ meã su
tos hilarescunt. magno se ĩpetuĩ ĩ ipsa ex¬
ultatione concutiunt: quia ⁊ si iam de cuiꝰ¬
libet ꝓcella tẽpestatis erepti sunt. eẽ se
tam̃ adhuc in incerti maris dubus fluc¬
tib seiunt:Lsic spe exultant. ut pauore tre¬
pident: sic pauore trepidant. ut spei fidu¬

Expanded text:
quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spirituales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel praedam non habet, quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia ququippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus deptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fidu
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ erũpit: adhuc dm̃ quasi in nocturna
uisione cernimꝰ. cũ ꝓculdubio subincerta
contẽplatione caligamus. S quãuis er tre¬
mũ de illo aliquid mens conceꝑit: in con¬
sidatione cam̃ eius magnitudinis in hor¬
rescit: ⁊ magis metuit. quia ipsis contẽpla¬
tionis enis uestigus se imparẽ sentit: atq
adseraapsa eũ artsꝰ diligit: cuiꝰ mirã duloe¬
dinẽ ferre ñ ualens. uir hanc sub incerta
uisione gustauit. S quia adhiuus suble¬
uationis culm̃ minime ꝑtingit᷑. nisi prius
desidioꝵ carnaliũ importune ꝑstrepens
turba reprimatur: recte subiungitur. Quan¬
ea quȩ mundi sunt agere appetit: quasi
uigilat. Quisqͥs ũ int̾nã quietẽ quęrens.
huiꝰ mundi strepitũ fugit: uelut obdorini¬
scit. Sed prius sciendũ. ẽ: quia inscriptura
sacra figurate positꝰ. trib modis somnꝰ ac¬
cipit᷑. Aliquando enĩ sõno. mors carnis. ali
quando torpor negligentiȩ: aliquando uͦ

Expanded text:
lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte subjungitur: CAea quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, alquando torpor negligentiae, aliquando vero
Abbreviated transcription (Latin):
Horror nocturne uisionis. ẽ. pauor occultȩ
contẽplationis. Humana et enĩmens quo
altiꝰ eleuata quȩ sint ęt̾na consid̾at: eo de
factis tẽporalib grauius tremefacta formi¬
dat: Quia tanto se reã uerius cernit: qnͣto
se ab illo lumine discrepasse qđ suꝑse int̾¬
micat conspicit. Sicq fit. ut illuminata plꝰ
metuat. quia magis aspicit aueritatis regu¬
la ꝑ quanta discordat. eãq graui formidi¬
ne suus ipse ꝓuectus quatiat. que priꝰ qͣsi
securiꝰ nicħ uidebat. Quãuis qͣntalib& uirtu¬
te ꝓfeccrit: ñ iam manifestũ aliquid de eter¬
ntate c̃pͣbendit .s. adhuc subcuiꝰdã caligine imagi¬
nationis conspicit. Unde & hȩc eadẽ noc̾iur¬
na uisio dr̃. Ii nocte qͥppe sic̃ isuꝑiꝰ diximus
dubie: indie autẽ constant̾ ui demꝰ. Quia
gͥ ad contẽplandũ interm sclis iadiũ. nubes
sese nr̃e corruptionis int̾serit. nec infirmos
m̃tis nr̃e oculos. illud sicut. ẽ. in cõmutabile

Expanded text:
Horror nocturnae visionis, est pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Tunc cognoscã: sicut & cognitꝰ sum.
Nunc aũ diuinaĩ susurriũ tot ad nos uenaᷤ
ht̃. qt eecatis oꝑib ipsa diuinitas p̾sidet.
Dum enĩ quȩ sunt cuncta creata cernimꝰ in
creatoris admiratione subleuam᷑. Nã sicut
aqua lenit̾ fluens rimata ꝑuenas querit᷑
ut augeat᷑. tantoq se uastius fundit. qͣnto
uenas aꝑtiores inuenerit: ita nos dũ studio¬
se diuinitatis notitiã excreature eiꝰ consi¬
datione colligimꝰ. quasi susurrii illiꝰ uenas
quȩ sunt inpublico. illud ad nos emanat.
qd latet inocculto. Quasi enĩ ꝑ quendã
ad nos sonitũ erũpit. dũ consid̾anda nob̃
sua oꝑa ostendit: qͦ semetipsũ ut cunq in¬
dicat: dũ quã sit incõp̾hensibilis manifestat.
Quia gͥ consid̾are eũ digne ñ possumꝰ. nec eiꝰ
uocẽ.s. uix susurriũ audimꝰ. plene enĩ ꝑ
pendere neq ipsa que sunt ercata suffici¬
mus: rec̾te dicit᷑. Quasi furtiue suscepit au¬
ris inea uenas susurrii eiꝰ. Proiecti quippe

Expanded text:
cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad noquae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. ⁊ aliũ paraclitũ dabit uob̾. ut maneat
mediatoris ascensũ alius humani generis
consolator. insemetipso inuisibilis.e: ita om¬
nẽ quẽ repleuerit ad desidanda inuisibi¬
lia accendit. Iqm mundana corda. sola
uisibilia diligunt᷑ hc̃ mundꝰ ñ accipit. qr
ad diligenda inuisibilia ñ assurgit. Sełareᷤ
i enĩ m̃tes quanto se foris ꝑdesidia dibatait:
tanto ad receptionẽ illius. sinũ cordis angu¬
stant. & qm̃ ualde in humano genere pau¬
ci sunt. qui adesidioꝵ temporaliũ sorde pur¬
gati. ad ꝑceptionẽ scĩ sp̃s ipsa hac purgatione
dilatantur: u̾bũ hoc absconditũ dr̃: quia il¬
lud aquibdã ꝓculdubio incorde ꝑcipitur.
qđ amaxima hominũ parte nescitur uel
certe hec ipsa afflatio scĩ sp̃s absconditũ
u̾bũ. ẽ. qr sentiri pot̾.s. strepitu locutionis
erprimi ñ pot̾. Cũ gͥ diuina aspiratio sine
strepitu m̃tẽ subleuat. u̾bũ absconditum

Expanded text:
trem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat trem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat  post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum
Abbreviated transcription (Latin):
bũ quippe absconditũ. inuisibilis filius
uocatur de quo ioħs ait. In principio erat
u̾bũ. Qđ ipse quoq absconditũ insinuat:
dũ subiungit. Et ũbũ erat apud dm̃. ⁊ ds̾¬
erat u̾bũ. S hoc u̾bũ absconditũ electorũ
m̃tib dr̃: cũ potestas unigeniti filii credñ¬
tib manifestatur. Pocest. uam ꝑũbũ ab scon¬
ditũ. allocutio intimȩ aspirationis intelli¬
gi: de qua ioħs dicit. Unctio eiꝰ docet uos
de om̃ib. Quȩ nimirũ aspiratio humanã
m̃tẽ contingendo subleuat: i teͣporales co¬
gitationes deprimens. ȩternis hanc deside¬
rus inflãmat. ut nicħ ei iam nisi quȩ super¬
na sunt libeat: ⁊ cuncta quȩ inferiꝰ de hu¬
ma ꝓͣstrepunt corruptione contẽpnat. Abs¬
conditũ gͦ u̾bũ audire. ẽ: locutionẽ scĩ spi
corde conciꝑe. Que ꝓfecto sciri ñ pot᷑. nisi aqͦ
haberi pot̃. Unde ⁊ueritatis uoce. de hac
abscondita locutione dr̃. Ego rogabo pa¬

Expanded text:
bum quippe absconditum, invisibilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. Quod ipse quoque absconditum insinuat, dum subjungit: Et Verbum erat apud Deum, a . Sed hoc verbum absconditum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam absconditum allocutio intimae aspirationis intelligi, de qua Joannes ait: « Unctio ejus docet nos de omnibus . » Quae nimirum aspiratio humanam mentem tangendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. conditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere; quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dicant: s uiuendo que dicunt nesciant.
Siue gͥ ex hereticoꝵ specie uidelicet ñuitã
scientiũ. s. u̾ba tenentiũ. seu certe ex ꝑsona
amicoꝵ beati iob quide cognitione uerita¬
tis potuert̃ ꝓcul dubio papiendo exꝑiri qͥ
studuert̾ ddocendo eloqͥ. hex eadẽ que trans¬
currimꝰ subtilius dict̾a disseramꝰ. ut dum
sollicite eliphat sermo discutitur. quantę
scientiȩ fuerit demonstretur. Qũauis in ea¬
dem scientia humilitatẽ ñ denuit. qui cõ¬
mune bonũ sibi specialit᷑ arrogauit. Ait nãq¬

Expanded text:
dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namq
Abbreviated transcription (Latin):
lenis audiui. Sepe heretici dm̃ sibi imagi
bent: quia ad secreta illius cognoscenda qͣli
eẽ se ceteris familiares gaudent. Non enim
ea docent quȩ ds publice loquitur: s quȩ
eoꝵ auri quasi latent̾ aspirant᷑. Hec gͥ dixi¬
mus: ut quid sub hereticoꝵ specie ineliphat
sermonib sentiendũ sit intimaremꝰ. Sed
quia amici beati iob tanti uiri amici ñ
eẽñt nͥ manifeste aliqͥd ex ueritate diduissent :
qui quãuis insententiis correctionis errant.
inueritatis tam̃ cognitione. ñ in toto citu¬
bant: hȩc eadẽ paulo suꝑiꝰ u̾ba replicemus.
ut subtiliꝰ discernamꝰ. quomͦ ea que de ꝑcep¬
tione ueritatis dicunt᷑. arecte sentientibus
ꝓferri ueracit̾ possunt. Honnunꝗ uͦ heretici¬
uera quȩdã ⁊ sublimia loquunt: ñ qđ hȩc
diuinitꝰ ipsi ꝑcipiunt. si qđ ex sc̃e eccłȩ con¬
tentione didicerunt. Neq hec ad ꝓuectum
conscientiȩ. s ad scientiȩ ostentationẽ tra¬
hunt. Unde fit plerunq ut alta sciendo

Expanded text:
loquuntur. --Saepe haeretici Deum sibi imaginbent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veracitvera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo
Abbreviated transcription (Latin):
huius scłi deserentes suꝑan. robusto confli¬
c̾tu cotidie cũ semet ipsis pugnant. Ne meis
ꝑ negligentiã torpeat: ne subacta ocio adde¬
sidia ĩmunda frigescat. He inipsis bonis de¬
sidus plus iusto inferueat: ne sub discretio
nis specie sibimet parcendo. aꝑfectione lau¬
guescat. Agit hȩc. & ab huiꝰ mundi in quieta
concupiscentia se penitꝰ subtralnit: ac trenaꝵ
actionĩ strepitũ deserit: iꝑ quietis studiũ
uirtutib intenta uigilans dormit. Neq enĩ
ad contẽplanda int̾na ꝑducit᷑: nsi ab hs
quȩ erterius implicant. studiose subtrabat᷑
Hinc enĩ ẽ qđ ꝑsemet ipsã ueritas dic̃. bemo
pot̾ duob dñis seruire. Hinc paulus ait.
Nemo militans dõ. implicat se negociis se¬
cularib: ut ei placeat cui se ꝓbauit. Hine ꝑ¬

Expanded text:
hujus saeculi deserentes superant, robusto conflihujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio, ac desiderio immunda, frigescat, ne ipsius bonis desideriis plus justo inserviant, ne sub discrnis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant stHinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sunt.s. uidere angłos nequęunt: quia cap̃
in lapide tenere contẽpnt̃. St̃ nanq non¬
nulli qͥ mundi quidẽ actiones fugiunt:
s nullis uirtutib exercent᷑. Hi nimirũ tor¬
pore ñ studio dormiunt: ⁊ iccirco int̾na ñ
conspiciunt: quia caput nͣ in lapide sed in
t̾ra posuerunt. Quib plerunq contingit.
ut quanto securiꝰ ab ext̃nis actionib cessanł.
dicitur. Uidunt eã hostes: ⁊ deriserunt sab¬
bata eius. Precepto ⁊ enĩ legis. ab ext̾iorum
oꝑe in sabhato cessatur. Hostes gͦ sabbata
uidentes irrident. cũ maligni sp̃s. ipsa ua¬
cationis ocia ad cogitationes illicitas ꝑtraht̃:
Ut una quȩq anima quo remota ab ext̃nis
actionib dõ seruire creditur: eo magis
eoꝵ tirannidi. illicita cogitando famuletur.
Sc̃i aut̃ uiri qͥ amundi oꝑib ñ torpore seã
uirtute sopiunt᷑. laboriosiꝰ doriiunt. quã
uigilare potuert᷑: quia in eo qđ actiones

Expanded text:
sunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput sunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri quia mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt. Quia in eo, quod actiones
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit qͥdix. Scit enĩ ds qͥ ĩqͦc̃q die cooreditiᷤ ex eo: aꝑi¬
Tulit quoq de fructu alius & comedit: et¬
dedit uiro suo. Qui comedit: ꝙ aꝑti sunt oculi
amboꝵ. Culpa quippe oculos concupiscen¬
dię aꝑuit: qͥs ininocentia clausos tenebat.
Angłos u ascendences & descendentes cerne¬
re.ẽ: ciues suꝑne patriȩ contẽplari. uł qͣnto
amore auctori suo suꝑsem& ipsoᷤi hereanł: uł qͣnͣta¬
cõpassione caritatis. nr̃is infirmitatib con¬
descendant. Et notandũ ualde.ẽ. qđ ille dor¬
miens angłos conspicit. qui in lapide cap̃
ponit. quia niinirũ ipse ab ext̾iorib oꝑib
cessans int̾na penetrat: qui intenta mñte
que principale. ẽ. hominis. imitationẽ sui
radẽptoris obseruat. Caput quippe in la¬
pide ponere.ẽ: m̃te rp̃o inherere. Qui erũ
apresentis uitȩ actione remoti st̃. s ad
suꝑna nullo amore rapiunt᷑ : dormire pos¬

Expanded text:
aperuit, qui dixit: Scit enim Deus qaperuit, qui dixit: Scit enim Deus qTulit de fructu illius et comedit, deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari vel quanto amore auctori suo super semetipsos transcencompassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapidem caput ponit, quia nimirum ipsi, qui ab exterioribus operibus cessant, interna penetrant, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire pos