comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortis quide senten¬
tiam dictabat suꝑ iude¬
os. dicens: ecce egͥo mitto
et scribas. et ex illis occide¬
tis: ut ueniat suꝑ uos
omnis sanguis ustus: &
ipse eos miserabili lam̃ta¬
tione plangebat dicens.
cum magno dolore pecca¬
tores dampnare.Lon
enum sic dolet. quia ipse
ab his offenditur: sed qͥa
quasi iuolenter cogitur
t ehabeat ds ꝑdere eesal¬
uare: quis eum inuitũ
compellit. dampnare.si
non uult: Ou: qñ desi¬
deras miscdiam dei. Nã
sicut. qui desideranti mi¬
sediam denegat crudelis
est: sic qui non deside¬
ranti miscdĩam prestat.
iniustus est. Sed dicis.
Quis est homo qui non
desiderat misccłiam dei :
Ou qui ꝑmanes in pec¬
catis. Desiderare autem
ti ad d̃m. Ipse enim desi¬
derat miscłiam der: qui
timet iram euis. Non de¬
siderat miscdiam dei. s
contra miscdĩam meam
tius peccatis: nunc autẽ
iam suꝑasti. Uolo enim
in te misereri:sed iures
miscłie faciende non ha¬
beo: nec possum te ampliꝰ¬
iam suffere. Incessabili¬

Expanded text:
mortis sententiam dictabat super Judaeos dicens: Ecce ego mitto etas, et ex ipsis occidetis, ut veniat super vos omnis sanguis justus , et ipse eos miserabili lamentatione plangebat dicens: cum magno dolore peccatores condemnare. Non enim sic dolet, quia ipse ab eis offenditur, sed quia quasi violenter cogitur te habeat Deus perdere et salvare, quis eum invitum compellit condemnare si non vult? Tu qui non desideras misericordiam Dei. Nam sicut qui desideranti misericordiam denegat crudelis est, sic qui non desideranti misericordiam praestat injustus est. Sed dicis: Quis est homo qui non desiderat misericordiam Dei? Tu, qui permanes in peccatis. Desiderare est autem ti ad Deum. Ille enim desiderat misericordiam Dei, qui timet iram ejus. Non desiderat misericordiam Dei, sed contra misericordiam meam tuis peccatis, nunc autem jam superasti. Volo enim in te misereri, sed vires misericordiae faciendae non habeo, nec possum te amplius sufferre. Incessabili
Abbreviated transcription (Latin):
aut cliuersas penas in¬
ter dampnaticios quasi
stulta incurre: aut qua¬
si sapiens esto & nobiliͤ
quo de natura ditauit.¬
& sacrifica diis immor¬
esse diuinitas ipsa de¬
monstrat. Agatha dixit.
Sit talisuxor tua qualis
dea tua uenus fuit: & tu
sis talis. qualis iouis ds

Expanded text:
ut+ diuersus poenus inter torticios+ qua| si stulta in . aut quasi sapiens . et nobiles quod te| natura ditauit . sacrifica diis omnipa diuinitas esse demonstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues d
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo parentes & car¬
naliter ꝓpinquos preci¬
pimur odisse:qui iube¬
mur & inimicos dilige¬
re. Et certe de uxore ue¬
ritas dicit. Quod deus
coniunxit: homo non
sẽparet. Et paulus ait.
Miri diligite uxores ue

Expanded text:
quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite ux res ve
Abbreviated transcription (Latin):
qui fidei xp̃iane myste¬
riis initiati. oꝑa fidei
exercere contempnunt:
dicio testatur. Discedite
a me maledicti in ignẽ

Expanded text:
qui fidei Christianae mysteriis initiati, opera fidei exercere contemnunt, qum in judicio testatur: Discedite a me maledicti in igne
Abbreviated transcription (Latin):
no consistit. Tu autem
ce similes tui nisi abisto¬
rum cultura recessẽritis:
similis uos pena conclu¬
det. Sicut enim illi ig¬
ne conflati sunt ut fun¬
derentur:sic colentes
cos ꝑpetuo incendio con¬
flabuntur: non ut fun¬
dantur: sed ut confun¬

Expanded text:
no consistit. Tu autem et similes tui, nisi ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, sed ut confun
Abbreviated transcription (Latin):
non preuidicasse sacra¬
mentum untti bominis
ac dei ita ut iam esset
in illo per unitatẽ ꝑsone
ab initio seculiꝰ qui nec¬
dum erat natus de ma¬
xia uirgine: quod mul¬
tis scripturaꝵ declarat᷑
indiciis. Unde dñs ad

Expanded text:
non praejudicasse sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat natus de Maria virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
breuitas. Ego sum autẽ.
eternitas declaratur natu
re.In qua nimirũ eter¬
nitate iam se fuisse qui
loquebatur: ꝑ sacramen

Expanded text:
brevitas; « ego sum » autem aeternitas naturae declaratur. In qua nimirum aeternitate jam se fuisse qui loquebatur per sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
besterna die. de corporis
tiu integritate michi sis
pollicita: Cui genoue¬
fa respondit. Reminiscor
quid tibi deoq sancte pa¬
ter promisi: qm̃ uite huiꝰ

Expanded text:
esterna die de corporis tui integritate mihi sis pollicita?' Cui Genovefa respondit: 'Reminiscor , quod tibi Deoque, pater sancte, promisi quoniam vite huius
Abbreviated transcription (Latin):
cdem quam sancto germa¬
no pollicita sum. xp̃o me
consolante seruabo: & ec¬
clesie limina frequenta¬
bo: ut sponsa xp̃i esse me¬
rear: quatinus margari¬
tis ac uestib eius digna
reperiar. Ilico mater euis

Expanded text:
dem, quam sancto Germano pollicita sum, Christo nie consolante, servabo et ecclesiae liminibus frequentabo, ut sponsa Christi esse merear, quatenus margaritis ac vestibus eius digna repperiar', ilico mater ei
Abbreviated transcription (Latin):
Ion autem quasi nesciers
sententiã de se. uel discipu¬
lorum uel extraneoꝵ inqͥ¬
rit: sed ideo discipulosqͥd
de sesentiant inderrogat:
ut confessionẽ recte fidei
illoꝵ digna mercede re¬
munerẽt

Expanded text:
Non autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos, quid de se sentiant, interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñs. et redep
tor. multos lis¬
pensationis sue
desses premisit & nuntios:
qui diuersis temporib di¬
uersis israelitice plebis tri¬
bub orti. non diuersa fi¬
de. s uno eodẽq ꝑomĩa
sensu: eiusde incarnatio¬

Expanded text:
ne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
frecare: & compellit
ut ascendant nauiculã.
Quo sermone ostenditur
inuitos eos a dño reces¬
sisse: dum amore pre¬
ceptoris nec puncto qͥ¬
dem temporis. ab eo uo¬
lunt separari. Et di
puli. petrus et iacobus.
& iohannes. qui uide¬
rant głam transforma¬
ti: forsitan ascendissert
in montem cũ eo. Sed
turba ad sublimia sequi
non potest. nisi docue¬
rit eam iuxta mare inlit¬
tore: & aluerit eam in de¬
serco.

Expanded text:
fretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimpuli Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui viderant gloriam transformari, forsitan ascendissent in montem cum eo; sed turba ad sublimia sequi non potest, nisi docuerit eam juxta mare in littore, et aluerit in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
uatione. Quia uero sc̃a
ecclesia aliud tempus ha¬
bet ꝑsecutionis. atq ali¬
ud pͥacis: redemptor no¬
ster ipsa eius tempora di¬
stinguit in preceptis.
am ꝑsecutio UIII.

Expanded text:
atione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutioni
Abbreviated transcription (Latin):
entie & scientie absconditi.
Ergo beatus petrus & pau¬
lus eminent inter alios a¬
postolos: et peculiari qua¬
dam prerogatiua precel¬
lunt. Uerum inter ipsos
quis cui preponatur: in¬
certum est. Puto enim illos
equales esse mertus. qui

Expanded text:
entiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
minus de xp̃o intellexe¬
rint mysterium incar¬
nationis: cum & ipsi eã¬
dem saluati sint gratia.
Unde constat tempus

Expanded text:
minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus
Abbreviated transcription (Latin):
leuitate commotum. in
loco ubi nunc adoratur.
domino annuente ꝑdu
dum est. Dictis etiam
missis. ut uendum est ad

Expanded text:
levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino annuente, perto, dictis etiam missis, ut ventum est ad
Abbreviated transcription (Latin):
uiri obicum. sicut pre¬
sentes discipuli uideruit:
ita absentes ex signo quod
eis predictum fuerat non
ignorauerunt. Sepultus
uero est in oratorio beati
destructa ara apollinis.
ipse construxit. Qui et

Expanded text:
iri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et angelus ad eum.
At non dubices inquit
me a dño missum: sicut
patet tibi celum: sic & osti¬
um istud pacebit. Et sta¬
tm saluo sigillo ac sera:
ostium illud aꝑtum est.
Tunc genebaldus in mo¬
dum crucis se iactans in
limine:dixit. Etiam si
dignatus fuerit ad me
peccatorem uenire. hinc
non egrediar: nisi ille
uenerit. qui me in euis
nomine. in ista reclusio¬
ne constituit. Et statĩ
angłs domini: discessit
ab rceo.U

Expanded text:
it'. Et angelus ad eum: 'Ut non dubites', inquit, 'me a Domino missum, sicut patet tibi caelum, sic et ostium istud patebit'. Et statim, salvo sigillo ac sera, ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se iactans in limine, dixit: 'Etiamsi dignatus fuerit ad me peccatorem venire, hinc non egrediar, nisi ille venerit, qui me in eius nomine in ista reclusione constituit'. Et statim angelus Domini discessit ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum. creatura creatorem.
lucerna solem: s sole qui
fecit hunc solem. Solem de
quo dictum est. Orcus est
mͥ sol iusticie: & sanitas in
pennis euis. Dequo impii
sero penitentes in fine: in
iudicio dei dicturi sunt
Aut quid diuitiaꝵ iactan¬
tia contulit nob̃: Transi¬
erunt omĩa tanquã um¬
bra: & cum umbris qui se¬
cuti sunt umbras. Ergo
inquiunt: errauimꝰ. auia
sine nube. sine nocte. ipse ñ

Expanded text:
Verbum, creatura Creatorem, lucerna solem; sed solem, qui fecit hunc solem; solem de quo dictum est, Ortus est mihi sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . De quo impii sero poenitentes in fine in judicio Dei dicturi sunt: aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt illa omnia, tanquam umbra: et cum umbris qui secuti sunt umbras. Ergo, inquiunt, erravimus a viasine nube, sine nocte; ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum namq XI.
est. om̃s qui ad ex¬
emplum apsorum sua
reliquerunt omnia. & se¬
cuti sunt xp̃m. iudices
cum eo uenturos: sic eti
am mortaliũ genus om̃e¬
esse iudicancdum. Ma e¬
nim duodenario sepe
numero. solet in scriptu

Expanded text:
ciendum namque est omnes qui ad exemplum apostolorum sua reliquerunt omnia, et secuti sunt Christum, judices cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis. in officio
predicandi: mater et fr̃s
ciat. quod mater sua et
fr̃s foris stent: querentes
eum. Uidecur michi iste
qui nuntiat. non fortui¬
tu et simplicit̃ nuntiare.
sed insidias tendere: utrũ¬
sp̃uali oꝑi carnem et san¬
guinem preferat. Et ideo
matrem se nosse dissimu¬
lat: ut que ei mater sit.¬
uel qui ꝓpinqui : non ꝑ
cognationem carnis. sed ꝑ
conunctionẽ sp̃s designet.

Expanded text:
opulorum, in officio praedicandi, mater et fratrtiat Salvatori, quod mater sua et fratres stent foris, quaerentes eum. Videtur mihi iste qui nuntiat, non fortuito et simpliciter nuntiare: sed insidias tendere spiritali operi carnem et sanguinem praeferat; et ideo matrem se nosse dissimulat, ut quae ei mater sit, qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus, designet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui paulus. a dño uas
Ielectionis est nominatꝰ
Donum uas: in quo pre¬
ciosa mandatorũ xp̃i p̃
cepta conduntur. B o¬
num uas: de cuiusple¬
nitudine substantia ui¬
te populis semꝑ eroga¬
tur. & plenum est.U

Expanded text:
Qui Paulus a Domino vas electionis est nominatus. Bonum vas, in quo pretiosa mandatorum Christi praecepta conduntur: bonum vas, de cujus plenitudine substantia vitae populis semper erogatur, et plenum est.
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. quod facta est dissen¬
sio inter barnabam et pau¬
lum. ita ut discẽderent ab
inuicem: quam quod idẽ
paulus dicit. Cum enĩ sit
inter uos zelus et contentio:
nonne carnales estis.nonne
homines estis: Quasi nob̃
infirmitas sanctorũ initan¬
da ꝓponatur: & non illud
potius. quia conualuerunt
de infirmitate. fortes facti st̃
in bello: hoc maxime in loco:
ubi & ipsa contentionis eorũ
causa est nobis incõgnita.
Neq enim incredibile est. qͥa
iuxta hoc quod alibi preci¬
pitur. contendite intrare
ꝑ angustam portam: ho¬
nore se inuicem preuenien¬
do certarunt.

Expanded text:
us, quod facta est dissensio inter Barnabam et Paulum, ita ut discederent ab invicem, quam quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? nonne homines estis? quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius, quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim incredibile est quia juxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint.
Abbreviated transcription (Latin):
nter parabolas a dño
dictas. solet querentes
multum exercere. ista
que de decem uirginib
ꝓposita est. Et inulti qͥ¬
dem hinc multa sensert̃.
que non sunt preter fide:
s quom partib eius om¬
nib conueniat exposi¬
tio: id elaborandum est.
Legi etiam in quacda scͥp¬
tura ex earum genere gͤ
apocriphe nominantur.
quod non sit contra ca¬
tholicam fidem. Sed huic
loco michi minus congru¬
ere uisum est: consideran¬
ti om̃s huiuis similitudi¬
nis partes. Quid autem
michi uideatur non ab¬
surde de hoc loco accipi:
quantũ potero breuiter &
diligenter exponam. Li
nterrogatus igitur dñs nr̃
ne scłi: inter multa que
locutus est. hoc quoq
dixit. Gunc estimabit᷑
regnum celoꝵ simile de

Expanded text:
nter parabolas a Domino dictas solet quaerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, non quod sit contra catholicam fidem; sed huic loco mihi minus congruere visa est, consideranti omnes hujus simulitudinis partes. De qua tammihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. 2. Interrogatus igitur Dominus nne saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
dammodo non coberent:
& ideo illis non erunt in
beneficium: sed in testimo¬
nium.Et quia sic insunt
eis. ut non maneant in eis:
ad hoc tenentur ab eis: ut
iidicentur ex eis. xli.¬

Expanded text:
dammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur ex eis.
Abbreviated transcription (Latin):
it lacrimis. Post passi¬
onem cum essent in lacu
genesareth & piscarent᷑.
& dñs staret in litore:
aliis paulatim nauigan¬
tib ille non patitur mo¬
ras: sed accinctus e penti¬
de suo. statim precipita

Expanded text:
it lacrymis. Post passionem cum essent in lacu Genesareth, et piscarentur, et Dominus staret in littore, aliis paulatim navigantibus, ille non patitur moras, sed accinctus ependyte suo, statim praecipita
Abbreviated transcription (Latin):
sidia. in predicatione la¬
boramus. Precones nãq
uenturi iudicis sumus.
Quis ergo secuturũ iudi¬
cem nuñtiet: si preco ta¬
cet: Proinde conside¬
randum nobis est. ut in
quantum ualet quisq
in quantũ sufficit: et ter¬
rorem uenturi iudicis et
dulcedinem regni suscep¬
te eccłe insinuare conten¬
dat: & quia una eacłeq
exhortationis uoce non
sufficit simul cunctos ã¬
monere. debet singulos
in quantum ualet instru¬
ere. priuatis locutionib
edificare exhortatione
simplici fructum in filioꝵ
suoꝵ cordib querere. De¬
bemus namq pensare con¬
dicitur: & ꝑ apłos nobis.
Uos estis salterre. Sugit᷑
sal sumus: condire men¬
tes fidelium debemus.

Expanded text:
sidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare condicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
re uestitur: dum grana qͥ
singula cadunt. multipli¬
cata nascuntur. Vnde duo
ista preclara diuini seminis
germina. in quantã sobole
pullularint. beatoꝵ mar
populis. ambierunt: et
quasi ex multaꝵ honore
gemniaꝵ. conserto uno dia¬
demate coronarunt.De
cdiumitus nobis ad exemplũ
patientie. & confirmationẽ
fidei preparato: uniuiersalit̃
quide in omnium scõrum
cõmemoratione letandu est:
s in horum excelientia pa¬
trum. merito est exultantiꝰ
glandiun: quos gr̃a deim
tantum apicem inter om

Expanded text:
ri vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum milantibus populis ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno diademate coronarunt. CAdivinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter om
Abbreviated transcription (Latin):
Dequenti igitur die in¬
pussimus quintianus
suis eam aspectib iussit
aptari. Cui & dixic. Od
tractasti circa salutẽ tuã:
mas. A gatha clixit. Tu
negã dẽos tuos ligneos.¬
tem creatorem tuũ qui
te fecit: & dm uerum
iratus quintianus iussit
eam eculeo suspendi: c
dorqueri. Cumq torque¬
Relinque intentionem
animi tui: ut uite tue
possit esse consultum.
Agatha responlit. E go¬
in his penis ita delecfor:
uenit thesauros multos:
ita ego delector in hispe¬
nis corporalib posita.
Non enim potest triticum
in horreum reponi:nisi
theca eius fortiter fuerit
conculcata: &e reclacta
in paleis.Ita anima
mea non potest in para¬
disum dm̃ cum palma
intrare martyrii: nisi di¬
ligenter fuerit corpus me¬
um a carnificib altrec¬

Expanded text:
equenti igitur die impiissimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. mas. Agathe dixit tu nega deos tuos qui suet creatorem tuum qui te fecit . deum uerumiratus quintianus iussit eam aeculeo| suspendi . et torqueri Cumque torquerelinque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector .uenit| thita et ego delector in his poenis corporalibus posita. Non enim potest triticum in horreo reponi, nisi theca ejus fortiter fuerit conculcata, et redacta in paleas. Ita et anima mea non potest in paradisum Dei cum palma intrare martyrii, nisi diligenter feceris corpus meum a carnificibus attrec
Abbreviated transcription (Latin):
est. contra morem tamen
humane conditionis. ñ
in delictis eum preuarica¬
tionis: sed in gratia remis¬
sionis mater sua pẽperit.
Neq enim dubitandum
est : quia sp̃s sanctus qui
cum talem predixit: et
cuius munere conceptus
fuit : etiam a peccatis ab¬
soluit. Constat quippe ue¬
ridica patrum sententia:
quia lege non stringitur
sancti spiritus donum. Et
ꝓpterea qui cornelium ac
domum eius ante percep¬
tionem. baptismi sua gra¬
tia consecrauit: ipse utiq
beatum remigium. non
solum ante baptismum:
sed etiam ante natiuitatẽ.
eiusdem gratie munere
ꝑfudit. Ortus est autem
ex anu & uetulo du steri¬
lib. ꝑ repmissionem ut
ẏsaac ce ᷑ iohannes. uir iste
sanctus ante quam natus:
nomine designatus. ante¬
quam mundo cognitus:
in pago laudunensi alto
parentum sanguine: ut
monstraretur in ortu. qͣ¬
lis futurus esset in actu.

Expanded text:
est, contra morem tamen humanae conditionis, non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis, mater sua peperit. Neque enim dubitandum est, quia Spiritus sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicande. Alioquin.
trib leui que terciadeci¬
ma est. iniudicata rece¬
dit: & paulus qui terciꝰ
decimus est apłs. quia

Expanded text:
udicandae. Alioquin tribus Levi, quae tertia decima est, injudicata recedit; et Paulus qui tertius decimus est apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
casis dei donauerat: ñ
habebat in uicinitate
ipsius ciuitatis suessorũ.
nisi unam uillulã. que
sancto nichasio data fu¬
erat. Ande suadente re¬
ligiosa regina.& peten¬
tib locorum incolis. qͥ
multiplicib exeniis erãt
grauati. ut quod regi de¬
bebant eccłie remensi
ꝑsoluerent: rex sancto
remigio concessit. ut
quantum circuiret dũ
ipse meridie quiesceret.
totum illi donaret. San¬
ctus autem remigius ꝑ
fines qui manifestissime
parent. ꝑgens: signa
sui itineris misit. Inter
quos fines quicdã homo
habens molendinũ: re¬
pulit scm̃ remigiũ. ne
intra illos fines ipsum
molendinum conclude¬
ret. Quem beatus remi¬
guis blande alloquens
ait. Amice: non sit ti¬
beamuᷤ bunc molendi

Expanded text:
casis Dei donaverat, non habebat in vicinitate ipsius civitatis Suessionum, nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde suadente religiosissima regina, et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus xeniis erant gravati, ut quod regi debebant ecclesiae Rhemensis persolverent, rex sancto Remigio concessit, ut quantum circumiret, dum ipse meridie quiesceret, totum illi donaret. Sanctus autem Remigius per fines, quae manifestissime patent, pergens, signa sui itineris misit. In quo fine quidam homo habens molendinum repulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquenait: Amice, non sit tisimul hunc molendi
Abbreviated transcription (Latin):
nerent: quos pro certo ip¬
sa legis doctrina. de susci¬
pienda gratia xp̃i. quasi
helisabeth de iohannis
nomine uiua uoce con¬
firmat: dicendo ꝑ legis¬
latorem. Dropham uobis
suscitabit dñs ds ur̃ de fr̃i¬
b ur̃is tanquã me. ipsum
audietis. iuxta omnia que

Expanded text:
nerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis
Abbreviated transcription (Latin):
um enim x¬
stet. quia repboꝵ nullꝰ
ingreditur: etiam fatu¬
is uirginib. cur simile
esse ꝑhibetur:. Sed sci

Expanded text:
um enim cstat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sci
Abbreviated transcription (Latin):
& prius in suꝑbia et po¬
stmodum precipuus te¬
stis in humilitate. nob̃
ad medium paulus du¬
catur. qui dum contra

Expanded text:
 primus in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus deducatur, qui, dum contra
Abbreviated transcription (Latin):
tria ipsa genera comm̃¬
data sunt. Ipse dominꝰ
pueri: continentiã uo¬
uentes puero. Ipse uere
integritatẽ pueritie con¬
secrauit: qui sue matri
fecunditatẽ acculit. uir¬
ginitatẽ non abstulit.

Expanded text:
tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Dominuspueri, continentiam voventes puero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non a
Abbreviated transcription (Latin):
am iste beatissimus
paulus. sicut in lecti¬
one actuum apłorum cũ
recitaretur auduumus.
celesti uoce ꝓstratus est.
Dum furit ad caulas. in¬
lupina rabie: exosum si¬
bi nomen innocentis ag¬
ni ꝑsequitur. Dum que¬
rit discerpere aut uexare
gregem: audiuit altiso¬
nam uocem. Saule sau¬
le: quid me ꝑsequeris:
Quid frustra insanisti.
contra nomen meum: &
occidisti martyrem meũ:
Olim quidem debui ꝑde¬
re te: sed stephanus meus

Expanded text:
am iste beatissimus Paulus, sicut in lectione Actuum Apostolorum, cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid frustra insanisti contra nomen meum, et occidisti Martyrem meum? Olim quidem debui perdere te; sed Stephanus meus
Abbreviated transcription (Latin):
tam÷ cuius odore miri¬
fico suꝑ om̃s oclores quos
ante in baptisterio sense¬
rant: om̃s. qui aderarł
mestimabili suauitate

Expanded text:
tam, cuius odore mirifico super omnes odores, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate
Abbreviated transcription (Latin):
letemur in domino. Qͦd
factum. cum ipsa & ho¬
mines eius per cellerari¬
um cognouissent: quia
ut scriptum est. oꝑa dñi
narrare honorificum est:
dixit ad eum sobrina sua.
Nunc cognoui sancte pa¬
ter: quiã diuina inspi¬
ratione hodie ad hanc

Expanded text:
ltemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspiratione ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
fundit: sciens scriptum.
Uanum est uobis ante lu¬
cem surgere: surgite pt¬
quam sederitis: qͥ man¬
ducatis panem doloris.
Ante lucem quippe surge¬
re est: prius quam cla¬
ritas eterne retributionis
appareat. in presentis ui¬
te nocte gaudere. Se¬
blendum ergo prius est.
ut post recte surgamus:

Expanded text:
fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus
Abbreviated transcription (Latin):
ircumdedit .Ui¬
enim uirum in utero:
sicut iheremias sc̃s testat᷑:
&̃ non aliunde accepit.
Faciet inquit dñs nouũ
suꝑ terram: et mulier cir

Expanded text:
ircumdedit virum in utero, sicut Jeremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier cir
Abbreviated transcription (Latin):
diem iudicii super
corda repboꝵ. qua asꝑita¬
te ꝓpheta uidit amaresce¬
re: quem tot appellatio¬
nib non ualet explicare.
Quanta uero tunc erit
electorũ leticia. qui de etꝰ
merentur uisione gaude¬
re: de cuius conspectu ui¬
dent & elementa contre¬
miscere. cum eo simul ad
nuptias intrare: qui et
in sponsi nuptiis gaudent.
& tamen ipsi sunt spon¬
sa: quia in illo eterni reg¬
ni thalamo. uisioni nr̃e
ds coniungit᷑: que scilicet
uisio nunquã iam in ꝑpe¬
tuum. ab amoris sui am¬
plexib euellitur.Ui
imnc regni ianua lu¬
gentib clauditur:
que modo cotidie peni¬
tentib aꝑitur. Erit nãq
penitentia. sed fructuosa
iam non erit: quia ne¬
quaquã tunc ueniam
inueniet. qui modo tem¬
Hinc etenĩ paulꝰ dicit. Ecce
nc̃ tempꝰ acceptabile: ecce
nẽ dies salutis. Hinc pro¬
pha ait. Querite dñm
dum inueniri potest: in¬
uocate eũ. dum ꝓpe est.¬

Expanded text:
diem iudicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo apHinc etenim Paulus dich: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc propheta ait: Quaerite dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope est
Abbreviated transcription (Latin):
est locutus. Ocripsit enĩ
dicens: iohes est nom̃ eus.
Et hic nomen non impo¬
nitur. s astruitur: meri¬
toq continuo resoluta ẽ
lingua eius: quia quã
uinxerat incredulitas. si¬
des soluit.x
redamus & nos igit᷑.
ut loquamur: ut
lingua nr̃a que increduli¬
tatis uinculis est ligata.
rationis uoce soluatuꝵ.
Scribamꝰ sp̃u mysteria:
si uolumus loqui. Scriba¬
mus prenuntiũ xp̃i. ñ in
tabulis lapideis: s in ta¬
bulis cordis carnalib. Et¬
enim qui iohem loquitur.

Expanded text:
est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. credamus et nos igitur, ut loquamur, ut lingua nostra, quae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus loqui, scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ra donorũ: aut in isto se¬
culo. in quo tota uita ho¬
minis temptatio est. hoc
unicuiq recribuitur
quod meretur: ubi si
iniquitates dñs obserua¬
ret. nullus iudiciũ ipsi¬
us sustineret: dicens si¬
bi magnã in gla cłi esse
causam letandi:qui ei
ut multũ ab illo dilige¬
retur: multa dimisit.
Et ut mirabilẽ faceret
gr̃am suam. in eo mu¬
nera sua contulit. in qͥ
meritoꝵ suffragia non
inuenit: & post colla¬
ta munera.grauiter pec¬
cantem cum peccatis suis
non ꝑdidit: sed miscdit̃
ad ueniam reuocauit.
In qua predicatione mi¬
sericordie dei: secutus est
apłm dicentem. Fidelis
sermo. & omni acceptio¬
uenit in hunc mundum
peccatores saluos facere.¬

Expanded text:
ra donorum, aut in isto seculo, in quo tota vita hominis temptatio est, hoc unicuique retribuitur, quod meretur, ubi, si iniquitates Dominus observaret, nullus iuditium ipsius sustineret: dicens sibi, magnam in gloria Dei esse causam letandi, qui ei, ut multum ab illo diligeretur, multa dimisit, et ut mirabilem faceret gratiam suam, in eo munera sua contulit, in quo meritorum suffragia non invenit, et post collata munera graviter peccantem cum peccatis suis non perdidit, sed misericorditer ad veniam revocavit. In qua predicatione misericordiae Dei secutus est apostolum dicentem: Fidelis sermo et omni acceptiovenit in hunc mundum peccator es salvos facere
Abbreviated transcription (Latin):
ed hanc opinionẽ
iobannes ipse ab¬
stulit: non hoc dixisse
dñm. aꝑta contradictio¬
ne cdeclarans. Cur enim
subiungeret. non dixit
ihc non moritur: insi ne
hominum cordib quod
falsum fuerat inherẽret:

Expanded text:
ed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret: Non dixit Jesus, non moritur, nisi ne hominum cordibus quod falsum fuerat inhaereret
Abbreviated transcription (Latin):
luminabit latebras tene¬
brarum. & manifesta fa¬
ciet consilia cordium. Et
est sensus. Nolite timere
ꝑsecutorum seuitiam. et
blasphemantium rabiem:

Expanded text:
luminabit latebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
udituri autem estis
prelia. & opiniones
preliorum: uidece ne tur¬
bemini. Oportet enim hec
fieri: sed nondum est fimͤ.

Expanded text:
udituri autem estis proelia et opiniones proeliorum. uidete ne turbemini; oportet enim haec fieri, sed nondum est finis.
Abbreviated transcription (Latin):
latine uigilantius reso¬
nat. uocaretur. Nam rec¬
ta que docturus erat. dum
uiius oꝑib adimpleuit:
sibimet ipsi utiq se uigilaᷤ¬
se ꝑdocuit: dum uero rec¬
ta que faciebat. docendo
quoq disseruit: ugilasse
dinoscitur. non solum sui.
sed et futuri temporis xp̃i¬
anis.

Expanded text:
Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis.
Abbreviated transcription (Latin):
gister bonus dilectionem sic
sepe commendat. tanquam
sola precipienda sit: sine qua
non possunt prodesse cetera
bona: et que non potest ha¬
beri. sine ceteris bonis: quib

Expanded text:
gister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quib
Abbreviated transcription (Latin):
horum presũptorũ ge¬
nerati. uindictã illatã
generantib sustineren
Et quia infemineo
sexui non erat. ubi uin¬
dicta similis in membris
genitalib monstraret᷑:
sicut ꝑ giaccur prime ma¬
tris gustus illicitus transi

Expanded text:
horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transi
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat equanimiter
aliena mala tolerare.
Quanto enim culmine
uirtus patientie polle¬
at: rursum salomon in¬
dicat dicens. Melior est
patiens uiro forti: &e qͥ
dñatur animo suo. ex¬
pugnatore urbiũ. Asi

Expanded text:
nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Salomon indicat, dicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium
Abbreviated transcription (Latin):
nis responsum est:ab eodẽ
leontio ꝓditur. Preceptũ
enim erͣat uicario: ut in¬
sisteret reb ꝑficiendis.
Qui inuincta sibi cum
uellet implere. ꝓposito
edicto conuenit omnes:
ut si uellent sibi consu¬
lere rebq suis: ꝓderent

Expanded text:
ni responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbo dei abundet qd
ꝑfectus comedat: abun¬
det etiam quod paruulꝰ
sugat. Ibi est enim simul¬
& lacteus potus. quo tene¬
ra fidelium nutriatur in¬
fantia: & solidus cib: qͦ
robusta ꝑfectorũ iuuentꝰ

Expanded text:
in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, & solidus cibus, quo robusta perfectorum iuuent
Abbreviated transcription (Latin):
uid uero in hac lecti¬
one dicat: audiamꝰ
Qui uult post me uenire:
abneget semet ipsum. Ibi¬
enim dicitur ut abnege¬
mus nostra: hic dicitur
ut ab negemus nos. Et
fortasse laboriosum non ẽ
homini relinquere sua:
sed ualde laboriosum est
relinquere semet ipsum.
Minus quippe est abnega¬
re quod habet: ualde e¬
nim multum est. abnega¬
re quod est. Ad se autem
nobis uenientib dñs pre¬
cepit. ut renuntiemus no¬
stris: quia quiq ad fi¬
dei agonem uenĩmus: Luc¬
tamen contra malignos
spiritus sũmimus. Nichil
autem maligni sp̃s: in

Expanded text:
uid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abnegare quod est. 1587 2. Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spi
Abbreviated transcription (Latin):
cum uerba eius in no¬
bis manent: quodcũq uo¬
luerimus petimus. et fiet
nobis: quia si petimus et
non fit: non hoc petimus.
quod habet mansio in eo.
nec quod habent uerba
eius que manent in nob:
sed quod habet cupidi¬
tas et infirmitas. carnis
que non est in eo: et in

Expanded text:
cum verba ejus in nobis manent, quodcunque voluerimus petimus, et fiet nobis; quia si petimus, et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis, sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in
Abbreviated transcription (Latin):
eat in ꝑditionẽ. At uero
quia scriptura iubet. sc̃s
enim dies dñi est. nolite
contristari: quod ex nob̃
& in nobis triste est omit¬
tamus: & quasi nobiscũ
sit hodie sponsus. gaude¬
re ꝑresumamus.

Expanded text:
eat in perditionem. At vero, quia Scriptura iubet: Sāctus enim dies Domini est, nolite contristari. Quod ex nobis, vel in nobis triste est, omittamus: & quasi nobiscum sit hodie sponsus, gaudere pręsumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
to irrationabilis modo pe¬
cudis. frena nutantis fidei
coercebant.Et zacharias
pater eius impletus est spũ

Expanded text:
to irrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei coercebant. Et Zacharias pater ejus impletus est Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uenienti ad se beate marie
in ipso salutationis occur.¬
su.ait. Ecce ex quo fada ẽ
uox salutationis tue in au¬
rib meis: exultauit in
gaudio uifans in utero
meo. Quid est hoc intracu¬
li fis. que tantoꝵ nouitas

Expanded text:
enienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas
Abbreviated transcription (Latin):
ditus fuerat. Sed cum in
eis multos ire per abrup¬
ta uitiorum cerneret. eũ
quem quasi in ingressu
mundi posuerat recraxie
pedem: ne siquid de sci-¬
entia eius atcingeret: ip̃¬
se quoq postinodum in
immane precipitiũ totus
iret.1

Expanded text:
ditus fuerat. Sed cum in eis multos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret.
Abbreviated transcription (Latin):
ne. cum adhuc dese ipso
qui est uitis. et de suis
palmitib hoc est discipu¬
lis loqueretur: manete
inquit in me. et ego inuo¬
bis. Non quomodo illi in
ipso. sic ipse in illis: utrũq
enim prodest. non ipsi
sed. illis.

Expanded text:
ne, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Noipso, sic ipse in illis; utrumque enim prodest, non ipsi, sed illis.
Abbreviated transcription (Latin):
let:qui non uult imple¬
re oꝑe. quod docet. Quo¬
mod̾o in eo minimus uo¬
cabitur: qui ad hoc nul¬
lo modo intrare ꝑmitit᷑

Expanded text:
let, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permit
Abbreviated transcription (Latin):
alia uirgine. cuius uirgi¬
nis soror candida. et ip̃sa
eiusdem ꝓfessionis. que
cartagine degit iam anus:
cum uideret sacerdotib a
domestica sororis uel ma¬
tris. manus osculari: ipse
ludens offerebat dexterã
dicens: &e sibi ab ea fieri

Expanded text:
alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre manus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri
Abbreviated transcription (Latin):
it: ut idoneus pastor gre¬
gi sibi commisso. sollicite
euram exhibuit.I
euoluentib annis. supra¬
dictus leodebodus corpore
exemptus. sicut credimus
celicas recessisset ad sedes:
lus gregis sibi commissi
custodias optime seruans.
& lectioni assidue studi¬
um dans: inter cetera rep¬
rii romani antistitis. quo¬
modo sc̃s ac deo dilectus
benedictus. agonis sui cur¬
sum in beneuentana pro¬
iuntia consũmauerit.
Recordansq. quia isclem
uenerabilis pater oracu¬
lo diuino ammonitus.
ꝓspiciensq futuros casus.

Expanded text:
it, ut idoneus pastor gregis sibi commissi sollicite curam exhibuit. evolventibus annis supradictus Leodebodus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset ad sedes, lus gregis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera rerii Romani antistitis, quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana provincia consummaverit: recordansque quia isdem venerabilis Pater, oraculo divino admonitus praevidensque futuros casus
Abbreviated transcription (Latin):
erito itaq magister
bonus dilectionẽ sic
sola precipienda sit: sine
qua non possunt ꝓdesse
cetera bona: & que non
possunt haberi sine cete¬
ris bonis: quib homo ef

Expanded text:
erito itaque magister bonus dilectionem discsola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis quibus homo ef
Abbreviated transcription (Latin):
licet instante dempore
antixp̃i. cuius faciem ut
scriptum est precedet e¬
gestas.cessare uicleant᷑:
prestantior sanitas ami¬
maꝵ semꝑ eius merius
obtenta prebetur.. U¬
essare autẽ diuina
miracula. uel ibi
uel alias. nr̃oꝵ enoriui¬
tas peccaminũ facit: qͥ
post reuelatã xp̃i gr̃am
retro sumus conuersi.
De ipso quippe dño iħu
populi. nullã incaphar¬
uirtutem. Nos ergo non
sumus digni. ut illo fa¬
uore sc̃s iste pater nos
foueat. ac consolari clig¬
netur: quo sibi placitõs
alumpno ᷤ letificare con¬
sueuit. U

Expanded text:
licet instante iā tēpore Antichristi, cuius faciem, vt scriptum est præcedet egestas: cessare videantur: præstantior tamen sanitas animæ semper eius meritis obtenta præbetur. Cessare autem diuina Miracula, vel ibi, vel alias, nostrorū enormitas peccaminum facit: qui post reuelatam Christi gratiā retro sumus conuersi. De ipso quippe Domino Iepopuli, nullam in Capharvirtutem. Nos ergo non sumus digni, vt illo fauore sanctus iste Pater nos soueat, aut consolari dignetur: quo sibi placitos alumnos lætificare consueuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bere munclari: patet ꝓ¬
fecto. quia illam que si¬
ne uirilis susceptione se¬
minis. uirgo peperit. u¬
na cum filio qui natus
est ei. neq immuncdam
describat᷑. neq ꝑ hostias

Expanded text:
bere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias
Abbreviated transcription (Latin):
ta est miscołia
conditoris nr̃i.
Serui cligni
non fiumus:
& amici uocamur. Qnͣta
est dignitas hominum:
esse amicos dei. Sed audi¬
stis głam dignitatis:audi¬
de et laborem certaminis.
Si feceritis. que ego preci¬
pio uob̃. Amici mei estis:
si que precipio facitis. Ac
si aꝑte dicat. Gaucdetis de
culmine: pensate quib
laborib uenitur ad culm̃.
erte dum filii
zebedei inderuenien¬
de matre quererent. ut unꝰ
adextris dei. et alius asi¬
nistris sedere debuissent:
audierunt. Podestis bibe¬
re calicem.quem ego bi¬
biturus sum: Iam locũ¬

Expanded text:
ta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ?
Abbreviated transcription (Latin):
benti dabitur. & habun¬
dabit : q autemt qui ñ
habet: & quod udetur
habere. auferetur ab eo.
Habenti namq clabitur
& habundabit: quia
quifquis caritatẽ habet:

Expanded text:
benti dabitur et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo ; habenti namque dabitur et abundabit; quia quisquis charitatem habet
Abbreviated transcription (Latin):
in hiersm. Qui tamen
repente commutatus. ab
hoste predicator efficit᷑:
&e in cunctis muncdi par¬
tib redemptoris sui no¬
men insinuat. Suppli¬
cia pro ueritate tolerat:
pati se que irrogauerat.
exultat. Alios blandi¬
mentis uocat. alios ad

Expanded text:
in Ierusalem." Qui tamen repente commutatus, ab hoste prtedicator efficitur, et in cunctis mundi partibus redemptoris sui nomen insinuat, supplicia pro ueritate tolerat, pati se quae irrogauerat exultat. Alios blandimentis uocat, alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
iam eterna cognouit:
apud eius animũ tempo¬
rales fructus uilescunt: Ga¬
les fructus oꝑemur: qui
maneant. Tales fructus
oꝑemur: qui cum mors
cuncta interimat. ipsi ex¬
ordium amorte sumant.
Nam quod amorte incipi¬
ant fructus dei: destatur
ꝓpha cum dicit. Cum de¬
derit dilectis sus somnũ.
ecce hereditas dñi. Omĩs
qui dormit in morte: per¬
dit hereditatem. Sed cũ
decderit dilectis suis somnũ:
hec est hereditas dñi: qͥa
electi dei postquam uene¬
rint ad mortem: tunc in¬
ueniunt hereditatem.

Expanded text:
jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
xpectantib autẽ
omnib. ut post
allocutionem scĩ remi¬
gi hereticus ille aliquid
cdiceret. nichil poturt lo¬
qui: sed ad uestigia bea¬
ti remigii ꝓmis cadens.
niitib uemam peciit.

Expanded text:
xspectantibus autem omnibus, ut post allocutionem sancti Remigii haereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui. Sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ missarum celebrationẽ.
ac sacre cominumionis
largitionem. ualefacieis
& dans pacem filiis suis.
postquam ꝑ uiginti &
duos annos in clericali
ordine. in episcopatu ue

Expanded text:
 missarum celebrationem ac sacre communionis largitionem valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu ve
Abbreviated transcription (Latin):
recolendum.quia
sicut nato dño pastorib
apparens angelus ait. ec¬
ce euangelizo uobis gau¬
dium inagnum.quod
erit omni populo.quia
natus est uobis hodie sal¬
ita etiam angelus nasci¬
turum zacharie predi¬
cans iohannem. & erit
inquit gaudium tibi &

Expanded text:
recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lus gradus pretermissus
ẽ: de quo non haberet
destimoniũ salus omni¬
um nr̃m. Nunquid enĩ
sole uirgines. ad regnũ¬
celorum ꝑueniunt. Per

Expanded text:
lus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Nunquid enim solae virgines ad coelorum regna per
Abbreviated transcription (Latin):
num nõ¬
bis con¬
culit gau¬
dium:
in quo xp̃c infans intem¬
plo. est presentatus. Ex¬
Nichil in ea quod uouit
iputent exterminatum:
mansit uirgo post par¬
infantem xp̃m uiclua
anna cognoinit. Exul

Expanded text:
num nobis contulit gaudium, in quo Christus infans in templo est praesentatus. ExNihil in ea quod voverunt putent exterminatum, mansit virgo post parinfantem Christum vidua Anna cognovi