comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Non ingredietur huc dauid. donec nos
hinc auferat. qͦs inermes & imbecilles sicut
cecos & claudos ẽẽ arbitrat᷑. & qͦs bello aggres¬
surus sicut claudos & cecos se triumpbaturũ
introfuerint. Proposuerat enĩ in die illa dauid
p̃miũ qͥ ꝑcussisset iebuseũ & tetigisset doma¬
tum fistulas. & cecos & claudos odientes ani¬
mam dauid. In hebreo ita habetur. Et dixit
dauid indie illa. Qui ꝑcusserit iebuseũ & teti¬
g̾it fistulas domꝰ. erit pͥmꝰ Et in paralipo¬
menon. Onũs qͥ ꝑcusserit iebuseum in pͥmis
erit pͥnceps & dux. idest qui tantȩ fuerit auda¬
tiȩ & fortitudinis. ut ad murũ ciuitatis usq
ueniat. & hasta sua fistulam q̃ inmuro ẽ tan¬
gat. ipse pͥnceps erit. Ascendit cͥ pͥmꝰ ioab
filiꝯ saruie & factꝰ est princeps. Hinc iosephꝰ
aꝑte describit. Exurgens inquit dauid cum
om̃ib ueuit in ierosolunã. iebuseis habitanti¬
bus ciuitatẽ qͥ erant ex genere chananeoꝵ et
claudentib ei portas. & cecos aspectu & clau¬

Expanded text:
eis: Non ingredietur huc David, donec nos hinc auferat, quos inermes et imbecilles sicut caecos et claudos esse arbitratur, et quos bello aggressurus, sicut claudos et caecos se triumphaturum t claudus intus fuerint. Proposuerat enim in die illa David praemium qui percussisset Jebusaeum, et tetigisset domatum fistulas, et mam David. » In Hebraeo ita habetur: « Et dixit David in die illa. Qui percusserit Jebusaeum, et tetigerit fistulas domus, erit primus. » Et in Paralipomenon: « Omnis qui percusserit Jebusaeum in primis erit princeps et dux, » id est, qui tantae fuerit audaciae, et fortitudinis, ut ad murum civitatis usque veniat, et hasta sua fistulam quae in muro est tangat, ipse princeps. Ascendit igitur primus Joab filius Sarviae, et factus est princeps. Hinc Josephus aperte describit: Exsurgens, inquit, David cum omnibus, venit in Hierosolymam, Jebusaeis habitantibus civitatem qui erant ex genere Chananaeclaudentibus ei portas, et caecos aspectu, et clau
Abbreviated transcription (Latin):
annumerent᷑. qđ ab hebreis duob soluit᷑ ino¬
dis. Dicunt enĩ quia qd̃ dauid sex mensibus
absalon filiũ suũ fugerit. merito eosde sex
menses ã sũma regni illiꝯ ẽẽ exclusos. dicunt
etiam alit̃. qd̾ sex mensib in hebron dauid qͣdã
infirmnitate corporis laborauit. & iccirco eoscłe
sex menses ñ supputari in regno ei. Ex eo nãq
tẽpore illo regnasse dicunt in hebron. ex quo
deuictis amalechitis de spoliis eoꝵ misit dona
seniorib uida his qui erant in hebron. & his qͥ
erant inbethel & reliquis qͥ erant in his locis
in quib cõmoratꝰ fuerat dauid ipse & uiri eiꝰ.¬

Expanded text:
annumerentur? Quod ab Hebraeis duobus solvitur modis. Dicunt enim quia David sex mensibus Absalom filium suum fugerit, merito eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter, quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmitate corporis laboraverit, et idcirco eosdem sex menses non supputari in regno ejus. Ex eo namque tempore illum regnasse dicunt in Hebron, ex quo devictis Amalecitis, de spoliis eorum misit dona senioribus Juda, his qui erant in Hebron, et his qui erant in Bethel, et reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus fuerat David ipse et viri e
Abbreviated transcription (Latin):
t abiit rex & om̃s uiri qͥ erant cũ eo
in ierłm ad iebuseũ habitatorẽ t̾rȩ. dictũꝙ
est cdauid ab eis. Non ingredieris huc. nͥ abstu¬
leris cecos & claudos dicentes. ñ ingrediet᷑ dauid
huc. Cępit autẽ arcẽ syon. hȩc est ciuitas daiuid.
Proposuerat dauid indie illa p̃mium qͥ ꝑcussiss
iebuseũ & tetigisset domatũ fistulas. & claudos
& cecos odientes animã dauid. Iecirco dicitur

Expanded text:
t abiit rex et omnes viri qui erant cum eo in Hierusalem ad Iebuseum habitatorem terrae dictumque est ad David ab eis non ingredieris huc nisi abstuleris caecos et claudos dicentes non ingredietur David huc cepit autem David arcem Sion haec est civitas David proposuerat enim in die illa praemium qui percussisset Iebuseum et tetigisset domatum fistulas et claudos et caecos
Abbreviated transcription (Latin):
ad baptismũ. & incipiebat ȩũgłm regni p̃dicare.
cuiꝰ regnũ sempit̾num & potestas eiꝰ alteri
ñ dabitur. Quadragenariꝰ enim numerꝰ qͥ ex
quat̾denis constat plenitudinẽ tẽpoꝵ & rerũ¬
ꝑ significationẽ significat. Unxitͣq dauid
suꝑ omnẽ isrł regẽ. & cęt̾a. Dauid bis esse

Expanded text:
d baptismum, et incipiebat Evangelium regni praedicare, cujus regnum sempiternum, et potestas ejus alteri non dabitur. Quadragenarius enim numerus, qui ex quaterdenis constat, plenitudinem temporum et rerum perfectionem significat. « Unxeruntque David super omnem Israel regem, » et reliqua. David bis esse
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ab hac gͦ ꝑsecutione dauid ñr immunis ẽ.
quia d̾s̃ neminẽ temptat. Ipse autẽ int̾epta¬
tor maloꝵ est. qͥ uult om̃s homines saluos ẽẽ.
& ad agnitionẽ ueritatis ꝑuenire. E inuidiã¬
enĩ diaboli mors intͣuit in totũ orbem t̾rarũ.
imitantur autẽ eum qui sunt ex parte eius.
Potest nom̃ & ꝑsona ioab ñ inconuenient̃ ad
ppłm iudaicũ ꝑ significationẽ tnͣfferri qͥ ini¬
mici semꝑ p̾dicatoꝵ ęxi̾głii extiterunt. & fidẽ
xp̃i ubicũq potuerunt ꝑsequebant᷑. De quib
Paulꝰ thessaloncensib scribens. uos enim ait.

Expanded text:
re . » Ab hac ergo persecutione David noster immunis est, re . » Ab hac ergo persecutione David noster immunis est, quia « Deus neminem tentat. Ipse autem intentator malorum est , » qui vult omnes homines salvos esse, et ad agnitionem veritatis pervenire enim diaboli, mors intravit in totum orbem terrarum . » Imitantur autem eum, qui sunt ex parte ejus. Potest nomen et persona Joab non inconvenienter ad populum Judaicum per significationem transferri, qui inimici semper praedicatorum Evangelii exstiterunt, et fidem Christi ubicunque potuerunt persequebantur. De quibus Paulus Thes
Abbreviated transcription (Latin):
manu philistiim & om̃iũ inimicoꝵ eiꝰ. & cet̾a.
Quid est gͦ qd̾ abner ppłm uniu̾sum isrł ex¬
hortatur ut relicto ysboseth filio saul ad dã
ꝓmpto ac deuoto anio conueniat. nͥ qd̾ doctoreᷤ
sc̃i qui patris lucerna merito dicunt᷑. lumine
ficdłi & scientiȩ plenissimi inuniu̾sis gentib
nom̃ dñi p̾dicant. & exhortant᷑. quatinꝰ spre¬
ta icloloꝵ cultura. & relicto errore confusioniꝰ
eũ auctore suo diabolo. ad dauid nr̃m qͥuere
ra festinent uenire. & sub eiꝰ imꝑio ꝑpetuo
studeant ꝑmanere: Nam & ioab qͥ abner
dolo loquens & ꝑcuciens in inguine int̾fecit.
ñ alium ꝙͣ hostẽ antiquũ significat. qͥ fictis
suasionib cotidie fideles subuertere satagit.
& ꝑ libidinis noxiȩ cogitationẽ int̾ficere mo¬
litur. Ioab enĩ inimicꝰ uel idłe pͣat intp̃reta¬
tur. Omniũ iniquoꝵ diabolꝰ est caput. Unde
& saluator talib ineũgłio dicit: uos expatre
diabolo estis. & defideria patris ur̃i uultis face¬

Expanded text:
manu Philisthiim et omnium inimicorum ejus, » etc. Quid est ergo quod Abner populum universum Israel exhortatur, ut, relicto Isboseth filio Saul, ad David, prompto ac devoto animo, conveniat? nisi quod doctores sancti, qui patris lucerna merito dicuntur, lumine fidei, et scientiae plenissimi, in universis gentibus nomen Domini praedicant, et exhortantur, quatenus, spreta idolorum cultura, et relicto errore confusionis cum auctore suo diabolo, ad David nostrum, qui vere ra festinent venire, et sub ejus imperio perpetuo studeant permanere? Nam et Joab, quem Abner dolo loquens et percnon alium quam hostem antiquum significat, qui fictis suasionibus quotidie fideles subvertere satagit, et per libidinis noxiae cogitationes, interficere molitur. Joab enim inimicus, vel idem frater interpretatur. Omnium inimicorum diabolus est caput, unde et Salvator talibus in Evangelio dicit: « Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri vultis face
Abbreviated transcription (Latin):
sub intrantia uicia nefcientẽ necant. Tota itaq
uirtute muniendꝰ est aditus m̃tis. neqͣndo
eam insidiantes hostes penetrent foramine
neglecte cogitationis. Hinc salomon ait: om̃i
custodia serua tuũ cor. qͥa ex ipso uita ꝓcedit.
U irtutes gͦ quas agimꝰ. dignũ est ut sũmoꝑe ab

Expanded text:
subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis, ne quando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Virtutes ergo quas a mus dignum e
Abbreviated transcription (Latin):
nendo urtutes a uitiis seꝑat. Quȩ si obdormie¬
rit. in mortem ꝓprii dñi usidiatores admittit.
qͥa cũ discretionis sollicitudo cessauerit. ad
pandit. Qui ingressi spicas tollunt. qͥa mox
bonarũ cogitationũ germina auferunt. atq
in inguine feriunt. qͥa uirtutẽ cordis delecta¬
tione carnis occidunt. In inguine̾ qͥppe ferire
ẽ. uitã m̃tis carnis delectatione ꝑforare. Neqͣ¬
quã uͦ ysboseth iste inopinata morte succum¬
bere. si ñ ad ingressũ domꝰ mulierẽ. idest ad
m̃tis additũ mollem custodiã deputasset.
F ortis namnq ugil quȩ sensꝰ p̃poni cordis forib
debet. quẽ nec negligentie sominꝰ oppͥmat. nec
ignorantiȩ error fallat. Unde bene & ysboseth
appellatꝰ est. qͥ custode femina hostilib gladiiᷤ
nudat᷑. Is boseth qͥppe. uir confusionis dicitur.
Hir autẽ confusionis est qͥ forti mentis custodia
munitꝰ ñ est. quia dũ uirtutes se agere estimat.

Expanded text:
rtutes a vitiis separat: quae, si obdormiertutes a vitiis separat: quae, si obdormierit in mortem proprii Domini, insidiatores admittit, quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectationes carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatione perforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est, ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque 34 virilisque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur. Vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est; quia dum virtutes se agere aestimat,
Abbreviated transcription (Latin):
spicas tritici latent̃ ingressi sunt. & ꝑcusserunt
eũ in inguine. & relicͤ. Duo isti uiri pͥncipeᷤᷤ
erant suꝑ expeditiones ysboseth. Mortuo autẽ
abner ut hebrei tradunt. consiliati sunt cũ mi¬
fiboseth ut una int̾ficerent ysboseth. & eundẽ
mifiboseth constituerunt regẽ. & erdẽ consilii
delatorẽ eundẽ inifiboseth extitisse. Et iccirco
hic idem mifiboseth sub introducit᷑ hoc modo.
Erat ionathȩ filii saul filiꝯ debilis pedib. qͥnquen¬
nis enini fuit qͣndo uenit nuntiꝰ de saul &
la & rachab a mifiboseth suũ ꝓditũ ẽẽ consiliũ.
timore ꝑ territi fuga lapsi sunt ingethaim.
fueruntq ibi aduenȩ usq ad tempꝰ illud. Tẽ¬
pus illud intelligendũ est. qͣndo inde reu̾si
domũ ysboseth feruente die ingressi sunt assu¬
mentes spicas tritici & ꝑcutientes eum in ingui¬
ne. Spicas tritici qͣsi causa pͥmitiarũ tuleruri.
ut honorẽ regi deferre uiderent᷑. & eoꝵ dobꝰ¬
ria domũ purgat. cũ mentis custodia discer¬

Expanded text:
gressi sunt, et percusserunt eum in inguine, » et reliqua. Duo viri isti principes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner ut Hebraei tradunt consiliati sunt cum Miphiboseth ut una interficerent Isboseth, et eumdem Miphiboseth constituerent regem, et ejusdem consilii delatorem, eumdem Miphiboseth exstitisse, et idcirco hic idem Miphiboseth subintroducitur modo. « Erat autem Jonathae, filii Saul, filius debilis pedibus; qnis enim fuit quando venit nuntius de Saul et na et Rechab a Mifiboseth suum proditum esse consilium, timore perterriti, fuga lapsi sunt in Gethaim: fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud intelligendum est, quando inde reversi domum Isboseth fervente die ingressi sunt, assumentes spicas tritici, et percutientes cum in inguine. Spicas tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eoria triticum purgat, cum mentis custodia discer
Abbreviated transcription (Latin):
t uenerunt uniu̾sȩ tribꝰ isrł ad cdauid in U.¬
hebron dicentes. Ecce nos ostuũ & caro
tua sums. & reliq̃. Quid conuentus iste
tribuũ isrł ad daiud significat. nͥ conuentum
om̃ium gentiũ ad xp̃m: Quȩ illi qͣsi blandien¬
do dieunt. ecce nos os tuũ & caro tua sumꝰ. eũ
in illo incarnationẽ quã ex nr̃a natura in uir¬
ginis utero suscepit. diligunt atq uenerant᷑.
eisq ditioni subdere se apperunt. eiq seruire
om̃i tẽpore desiderant᷑. Unde psalmista dicit:
reminiscent᷑ & conuertent᷑ ad dñm. uniu̾si fines
t̾̃rȩ. & adorabunt inconspectu eiꝰ om̃s patriȩ
uotione ad mediatorẽ nr̃m concurrunt. Be
quib scͥptum est: pͥncipes ppłi conuenerunt
in unũ cũ cłõ abrahani. Et alibi: in conspectu

Expanded text:
e tribus Israel ad David in Hebron, dicentes: Ecce nos os tuum et caro tua sumus, etc. » Quid conventus iste tribuum Israel ad David significat, nisi conventum omnium gentium ad Christum, quae illi quasi blandiendo dicunt: « Ecce nos os tuum et caro tua sumus, » cum in illo incarnationem, quam ex nostra natura in Virginis utero suscepit, diligunt atque venerantur, ejusque ditioni subdere se appetunt, eique servire omni tempore desiderant. Unde Psalmista dicit: « Reminiscentur et convertentur ad Dominum universae fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae t pari devotione ad Mediatorem nostrum convenerunt, de quibus scriptum est: Principes populi convenerunt in unum cum Deo Abraham . Et
Abbreviated transcription (Latin):
in sequentib dicemꝰ. qͥd mystice signet᷑ etiã
aliter. Plangensq rex abner ait. Neqͣnuã
ut mori solent ignaui mortuus es abner. idest
ñ ꝑisti intua stubticia sic̃ ignaui ꝑire solent.
qͥa fraude deceptꝰ es. Manꝰ tuȩ ñ sunt ligatȩ.
& pedes tui non sunt compedib aggrauati.
sicut eoꝵ manꝰ solent ligari & pedes uinciri.
qui in p̾lio capi solent. Dolo gͥ ñ uirib ꝑemp¬
tus es. Qd̾ autẽ dauid se excusans de nece in¬
somptis dixit. mundꝰ ego sũ & regnum
meũ apud dñm usq in sempiternum
a sanguine abner filiĩ ner. & ueniat suꝑ caput

Expanded text:
in sequentibus dicemus, quid mystice signetur; et jam in sequentibus dicemus, quid mystice signetur; et jam aliter: « Plangensque rex Israel Abner, ait: Nequaquam, ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner. » Id est, non periisti in tua stultitia, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. « Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati, » sicut eorum manus solent ligari et pedes vinciri, qui in proelio capi solent, dolo igitur non viribus peremptus es. Quod autem David se excusans de nece insontis, dixit: « Mundus ego sum, et regnum meum apud Deum, usque in sempiternum, a sanguine Abner filii Ner, et veniat super caput
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ. Aliten.t ꝑcussit ioab abner in
ultionẽ sangunis asahel fris eiꝰ & cȩt̾a. Quid
ꝑ ioab qui inimicus uel fr̃ inter pretatur. nͥ
elatio iudeoꝵ atq heretici designantur: Quid
uͦ ꝑ abner qui in latinũ uertitur patris lucer¬
na. nͥ sp̃uales uiri & humiles ȩcełiȩ doctores
expͥmunt᷑. Ioab abuer in porta dolo occidit.
quia & mimici fidei hoc est iudei & heretici.
qͦedam p̾sules ȩccłiȩ ob defensionẽ fidĩ usq ad
necẽ mertis ꝑsecuti sunt. Pro qua re de domo
patris ioab ꝑ quã signat᷑ impia plebs ñ deficit
fluxũ seminis sustinens. hoc ẽ iminundis
rupti. Qui heretici dũ fallaciam suã defen¬
dere nitunt᷑ ꝑ ambitũ uerboꝵ rotant᷑ & ue
lut in fuso locutionis suȩ menclacia inuol¬
uendo concludunt᷑:. & dũ litigiosa lingua
infirma ęccłiȩ menbra uelut gladio oris sui
confodiunt. ipsi priꝰ in eodẽ gladio impieta¬
tis suȩ moriunt᷑. & quia se ex mendatio suo
pascunt. a pane uerbi dĩ uacui ieuinant. Unde

Expanded text:
iter: « Et percussit Joab Abner in ultionem sanguinis Asael fratris ejus, » etc. Quid per Joab, qui inimicus vel frater interpretatur, nisi elatio Judaeorum, atque haeretici designantur? Quid vero per Abner, qui in Latinum vertitur patris lucerna, nisi spiritales viri, et humiles Ecclesiae doctores exprimuntur? Joab, Abner in porta dolo occidit? quia et inimici fidei, hoc est Judaei et haeretici, quosdam praesules Ecclesiae ob defensionem fidei, usque ad necem mortis persecuti sunt. Pro qua re de domo patris Joab, per quam signatur impia plebs, non deficit fluxum seminis sustinens, hoc est, immundisrupti. Qui haeretici, dum fallaciam suam defendere nituntur, per ambitum verborum rotantur: et velut in confuso locutionis suae mendacia involvendo concluduntur. Et dum litigiosa lingua, infirma Ecclesiae membra velut gladio oris sui confodiunt, ipsi prius in eodem gladio impietatis suae moriuntur. Et quia se ex mendacio suo pascunt, a pane verbi Dei vacui jejunant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ratur ab eis om̃is sangus iustꝰ qͥ effusus ẽ suꝑ
t̾ram a sanguine abel iusti. usq ad sangunem
tachariȩ filii barachiȩ. Nec deficiet de domo istiꝰ
ioab fluxũ seminis sustinens idest uariis desi¬
deriis diffluens. quia in uoluptatib istiꝰ uitȩ̨
tales totam spem suã ponunt. ubi & leꝓsi sunt
tenentes fusũ. idest uariis errorib maculati.
instabilitatẽ heresis ac mundani luxus seq̃ntes.
qͥ iuxta desideria cordis sui coaceruabunt sibi
magistros prurientes qͥdem auribꝰ. & a ueritate
auditũ auertentes. Ibi etiam ñ deficiet cadens
gladio & indigens pane. qͥa cũ pane illo qui de
cȩlo descendit semꝑ egent & ñ refici ab eo me¬
rent᷑. futurȩ ultionis gladium ñ euadent.¬

Expanded text:
us, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae . Nec deficiet de domo istius Joab, fluxum seminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae, tales totam spem suam ponunt, ubi et leprosi sunt tenentes fusum, id est variis erroribus maculati, instabilitatem haeresum ac mundani luxus sequentes, qui juxta desideria cordis sui, coacervabunt sibi magistros prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertentes. « Ibi etiam non deficiet cadens gladio, et indigens pane, » qui, cum pane illo qui de coelo descendit semper egent, et non refici ab eo merentur, futurae ultionis gladium non evadent
Abbreviated transcription (Latin):
flianan. domino donante. de .e.¬
electhe. mirabilis. siue excludens. faraotho¬
ni. auolantis tͥsticiȩ meȩ. farai. hiante me.¬
Sion. lucta. siue luctare. Gelo. inigra. de .s.¬
iram. uiuens excelse. Histob. uir bonus.
⁊tirans. uigilans. his bosech. uir ꝯfusionis.

Expanded text:
Elianam, Domino dominante. Feletthe, mirabilis, sive excludens. Faraothoni, avolantis tristitiae meae. Faarai, hi ante me. lucta, sive luctuari. Gelo, migra, iram, vivens excelse. Histob, vir bonus. Hiras, vigilans. Hisboseth, vi confusionis.
Abbreviated transcription (Latin):
alab. lac. Abiexri. di mei auxiliũ. anathoti¬
thes. respondens signũ. Adai. robustus. siue
sufficiens. Abialbon. pat̾ m̃s intelligens. Az
riꝯ. id est edificator dñi. Bethroob. domus
plattarũ. Bethsabee. filia saturitatis. ita
tam̃ uit pͥma correpta sit sillaba. alioqͥi ubi
saguta luminis. ł absconsio atrii. Bethchar.
domꝰ agni. Saurim .electi ut supͣ. ł uruents.
berzellai. ferrũ meñ. Bochori. pͥmogenitꝰ m̃s.
Bethinacha. domꝰ humilis. ł fori. uel tributi.
Baana. uenit respondens. Bereumi. fugit eum¬

Expanded text:
  Abiezer , Dei mei auxilium. Anathothithes, respondens signum. Adai  Heddai , robustus, sive sufficiens. Abialbon, pater meus super intelligens. Azmrius, id est, aedificator domini. domus platearum. Bethsabee, filia saturitatis: ita tamen ut prima correpta sit syllaba: alioquin ubi sagittam luminis, vel ascensio atrii. , domus agni. Baurim, electi, ut supra: vel juvenes. Benzellai, ferrum meum. Bchori, primogenitus meus. Bethmacha, domus humilis, fori, vel tributi. Baana , venit respondens. Bareumi
Abbreviated transcription (Latin):
I I.Iessai. insule sacͥficiũ. siue incensum.
me. Machimas. humilitas. siue attrectata.
rex m̃s tyrannꝰ. Merob. de multitud ne.
Michol. aqua. ł meis. ł ex omnib. Molathi.
a parturiente me. siue ã dolente mͥ. Maoch.
Mer. lucerna. Naioth. pulchritudo. Nobe. la¬
tratus. Nabal. insipiens. Qd si legelẽ uolueris
nebel. mensurȩ nom̃ ẽ. siue psalterii. De.¬
Odollam. testimonium eoꝵ.
Lamathaim. excelsa eoꝵ. Rachab. negotiatio.
Rachel. int̾pretat᷑ ous. aut uidens dm̃. de .s.
Sophim. specula. ł scopulꝰ. Sauifa.sꝑecula¬
tor. ł suꝑeffundens. Sabaoth. exercituum.
siue uirtutũ. Samuhel. nom̃ eiꝰ d̾s. Sensi.
sol eiꝰ. Saror. coangustans. siue indittꝰ. Saul.
peticio. Salisa. t̾cia. Salim uulpes. s meliꝰ.
si legtur sualim. suf. sȩcula. łeffundens.
Sena. tollens: uel iigi.stia. siue dens. Soba. man¬
ditũ inea. Sur rectus. Sama. ubi.ł audiens.
Saruia. uinctꝰ.si ne irgustia. Sonaim. cocci
hou. amens ł errans
iphei. germinantes siue florentes

Expanded text:
ravi. Jessai, insulae sacrificium, sive incensum. me. Machmas, humilitas, sive attrectata. rex meus tyrannus. Merob, de multitudine. Michoi, aqua omnis, vel ex omnibus. Meolati  , a parturiente me, sive a dolente me. Maon, er, lucerna. Nuath  Najoth , pulchritudo. 55 Nobe, latratus. Nabal, insipiens, quod si legere volueris NEBEL  , mensurae nomen est, sive psalterii. Odollam, testimonium eorum. Ramathaim, excelsa eorum. Rachal, negotiatio. Rachel vero interpretatur ovis, aut videns Deum. Sophim, specula, vel scopulus. Saupha  , speculator, aut supereffundens. Sabaoth, exercituum, sive virtutum. Samuel, nomen ejus Deus. Semsi  , sol meus. Saror, coangustans, sive indutus. Saul, petitio. Salisa, tertia. Salim  , vulpes: sed melius si legatur Sualim. Suph, specula, vel effundens. Seua, tollens, vel angustia, sive dens. Soba, mandatum in ea. Sur, rectus. Sama, ibi, vel audienSarvia, vinctus, sive angustia. Sonaim  Sunamhou, amens, vel errans. Ziphaei, germinantes, sive florentes
Abbreviated transcription (Latin):
iogirans. Gria nomina q̃ sequunt᷑ ꝑ teten¬
sam litt̾am ꝓferenda sunt. Elchana. dei
po essio. Eliu. ds m̃s iste. eliab. d̾s m̃s pater.¬
aut sulens. fenenna. conu̾sio. falti saluato¬
ri meo. de.G. Gabaa. collis. Galga la.
uolutatio. siue reuelatio. Goliad. reuelatus.

Expanded text:
itans. Tria nomina, quae sequuntur, per extensam literram proferenda sunt. , Dei possessio. , Deus meus iste. Eliab, Deus meus paterl silens. Fenenna, conversio. Falti, salvatori meo. Gabaa, collis. Galgala, volutatio, sive revelatio. Goliath, revelatus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Abithal. pat̾ m̃s ros. Asla. iuuencula. ł
uitula. Aia. uultur. Adrehel. decorũ auxi¬
liũ. Achehereth. disꝑdens. siue dissipans.
Amihel. ppłs m̃s  d̾s. Anon. dolens. Abisai.
pater sacrificii. Amiod. ppłs m̃s głosus. Achito¬
fel. fr̃ m̃s cadens. siue irruens. ł fr̃ meus
cogitans. siue tractans. Arachi. longitudo¬
cellariũ meũ. aut domꝰ mea. Admo. tenellꝰ.¬

Expanded text:
os. Agla, juvencula, vel vitula. Aia, vultur. Adrazer, decorum auxilium. Acchereth  , disperdens, sive dissipans. Ammiel, populus meus Dei. Amon, donans. Abisei, pater sacrificii. Ammiod, populus meus gloriosus. Abitophel, frater meus cadens, sive irruens, vel frater meus cogitans, sive tractans. Arachi cellarium meum, aut domus mea. Adin
Abbreviated transcription (Latin):
Azeca. fortitudo. siue decipula. Ad rehel. gri
gres dñi. Azel. abiens ł ꝑgens. Achis. uei um¬
fr̃ m̃s rex. Aiulath. dolens. siue parturiei .s.¬
Arth. mora. Abiathar. pat̃ suꝑfliuis. Achela.
ue pat̃ meroris. Abisa. patris mei ince. sum.
siue sacrificium. Aendor. oculus. siue fons
generationis. Abiga il. patris mei exultatio
Asan. sumans.Aathac. tẽpore tuo. de¬
aalim. habentes. siue ascendentes. ue.
suꝑiores. Bethear. domꝰ agnitionis. siue domꝰ
egestas. Badan. sols uel in iudicio. Boses. ir.
ipso floruit. ł abseiso. Bama. in quo. Baritha.
ari athiarim. ciuitas siluarũ. Cus. durus.

Expanded text:
Azeca, fortitudo, sive decipula. Adreel   greges Dei. Azel, abiens, pergens. Achis, verumfrater meus rex. Avilath  mora. Abiathar, pater superfluus. Achela m. pater roris. Abisa, patris mei incensum, vel sacrificium. Aendor, oculus, aut fons generationis. Abigail, patris mei exsultatio. Asan, fumans. Athach, tempore tuo. Baalim, habentes, sive ascendentes, vel superiores. Bethahar, domus agnitionis vel domus egestas. Badan, solus, vel in judicio. Boses, in ipso floruit, vel abscissio. Bama, in quo. Pythonissarim, civitas silvarum. Ciis  , durus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad cius radices aquȩ calidȩ erumpunt. balneis
de suꝑ edificatis. Gergesa. ubi eos qͥ a demonibus
uexabant᷑ saluator restituit sanitati. & hodie
suꝑ montẽ uiccilꝰ demonstrat᷑. iuxta stagnũ ty¬
beriadis in qd̃ porci p̃cipitati st̃. Diximꝰ de hoc
desuꝑ edificata. Golgatha. locꝰ caluariȩ. in qͦ sal

Expanded text:
ad cujus radices aquae calidae erumpunt, balneis ad cujus radices aquae calidae erumpunt, balneis desuper aedificatis. Gergesa, ubi eos qui a daemonibus vexabantur, Salvator restituit sanitati, et hodieque super montem viculus demonstratur, juxta stagnum Tyberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Diximus de hoc desuper aedificata. Golgotha locus Calvariae, in quo Sal
Abbreviated transcription (Latin):
iugenas. Posuims ⁊ supͣ garer. Gesuri. regio alie¬
nigenarũ in siria. Gilon. unde fuit achitofel.
Gob. ubi cõmissũ ẽ p̃lium. Galilea. duȩ sunt ga¬
lileȩ. ẽ quib una galilea gentiũ uocat᷑. uicina fi¬
nib tẏrioꝵ. ubi. & salomon .xxx. ciuitates dona¬
in tͥbu rabulon. Gion. ubi salomon unctꝰ ẽ in
rex ochoriam regẽ iudȩ. Getha chofer. unde ionaᷤ
ꝓpħa fuit. Gaddi. quã ꝑcussit acahel rex damasci.
Posita ẽ & supͣ gadda. Gemela. regio idumeoꝵ.
ꝓ qua & aquila & simmachꝰ int̾pretant᷑ ualłe
salis. Gebin. meminit huis ysaias. & ẽ uilla geba
iii.uͦ. miliario. a gufnis euntib neapolim. Ga¬
reb. collis uixta ierłm sic̃ seribit ieremias.
Gabarth ꝑ qͦꝰ aqͥla int̃pretat᷑ in sepib. simmachꝰ
ut in ysaia scriptũ ẽ. Gamen. siue gamon. regio
moabitarũ iuxta ẏsaiam. de ęuangeliis.
Sadara. urbs trans iordane contͣ scĩtopolim.
& tyberiadẽ. ad orientalẽ plagã sita in monte.

Expanded text:
genas. Posuimus et supra Gazer. Gesur, regio alienigenarum in Syria. Gilon, unde fuit Achitophel. Gob, ubi commissum est praelium . Galilaea: duae sunt Galilaeae, e quibus una Galilaea gentium vocatur, vicina finibus Tyriorum, ubi et Salomon viginti civitates donain tribu Zabulon. Gion, ubi Salomon est unctus in rex Israel Ochoziam regem JudPropheta fuit. Gaddi, quam percussit Azael rex Damasci. Posita est et supra Gadda. Gemala, regio Idumaeorum, pro qua Aquila et Symmachus interpretantur, vallem salis. Gebin, meminit hujus Isaias. Et est villa Geba, in quinto milliario a Guphnis euntibus Neapolim. reb, collis juxta Jerusalem, sicut scribit Jeremias. Gebarth: pro quo Aquila interpretatur, in sepibus: Symmachus ut in Isaia scriptum est. Gamem, sive Gamon, regio Moabitarum, juxta Isaiam. DE EVANGELIIS. Gadara, urbs trans Jordanem, contra Scythopolim et Tyberiadem ad orientalem plagam sita in monte,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiunt. Samuhel mortuus ẽ. fleuitq eũ
omĩs isrł. & sepelierunt eũ in rama  urbe sua.
sua. infamilia uidelicae & cognatione sua. Q d̃
enĩ hic mortuus iterũ dicit᷑ ut hebrei uolunt
resuscitationis suȩ causa repetit᷑. & ut dãpna¬
tio saulis qͥ peccatis mortiuis erat. & relicto d̾o
contͣ legem phitonem consulebat uista esse
manifestaretur. Sequitur.¬

Expanded text:
praecipiunt. « Samuel mortuus est, flevitque eum praecipiunt. « Samuel mortuus est, flevitque eum omnis Israel, et sepelierunt eum in Rama urbe sua. »sua, in familia videlicet et cognatione sua. Quod enim hic mortuus iterum dicitur, ut Hebraei volunt, resuscitationis suae causa repetitur, ut et damnatio Saulis, qui peccatis mortuus erat, et relicto Deo contra legem pythonem consulebat, justa esse manifestaretur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑtꝰ. sepe ab eodem scło infirmꝰ despectꝰq re¬
linquit᷑. ut cũ eo nequaꝙͣ currere ualeat. sed
fractus adu̾sitate torpescat S hunc dauid
inuenit. qͥa redẽptor nr̃ ueracit̃ manufortis
suũ amorem conuertit. Cibo pascit. qͥa uerbi
scientia reficit. Ducẽ itineris eligit. qͥa suũ etiã
p̃dicatorem facit. Et qui amaleclitas sequi ñ
ualuit. dux dauid efficit᷑. quia is quẽ indignũ
mundꝰ deseruit. ñ solũ conuersus insua d̾m
mente recipit. s p̃dicando hunc etiã usq ad
aliena corda ꝑducit. Quo uidelicet duce dauid
amalechitas conuiuantes inuenit & extinguit.
centi illi uiri qͥ ad torrentẽ lassi cũ sarcinis ft̃
relicti. significant qͦslam infirmos ȩccłiȩ. qui
cũ cęt̾is spͣualib uiris inuia di currere neque¬
unt. s ueram fidem retiuendo. atq ꝑ actiuam
est xp̃o dño beatitudinis p̃miũ cũ reliqͥs ꝑfectis

Expanded text:
opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque reopertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit: quia Redemptor noster, veraciter manu fortis, suo amore convertit, cibo pascit, quia verbi scientia reficit: ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et quia Amalechitas sequi non valuit, dux David efficitur: quia is quem indignum mundus deseruit, non solum conversus in sua Deum mente recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce David Amalechitam convivantem invenit et exstinguit: centi illi viri qui ad torrentem lassi cum sarcinis sunt relicti, significant quosdam infirmos Ecclesiae, qui cum caeteris spiritalibus viris, in via Dei currere nequeunt: sed veram fidem retinendo, atque per activest Christo Domino, beatitudinis praemium cum reliquis perfectis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgeret cũ achis rege philistinoꝵ inp̃lium ad¬
uersus isrł insurgentes amalechitȩ irruert
in sicelech: & succẽdentes eam. captiuauerunt
omĩa quȩ erãt dauid. & pueroꝵ eiꝰ. Reuersꝯ
gͦ dauid ad ꝑsequendos a malechitas inuenit
egyptiũ puerũ iacentẽ quẽ amalechitȩ egro¬
tum initenere reliquerant. Hunc aut̃ dauid
inuentũ cibo refecit. ducẽq sui itineris fe-¬
cit. Sicq amalechitas ꝑsequit᷑. epulantesq
pe ppłs lambens uocat᷑. Quib mentes scłarium
designant᷑. quȩ t̾rena cuncta ambiendo qͣsi
lambunt. dũ solis tẽporalib delectantur. Esi
enim ppłs lambens p̾dam facit. dũ t̾rena dili¬
gentes lucra de alienis damnis exaggerant. &¬
hoc absente dauid agunt quia reclẽptorẽ ante
eordis oculos habere negligunt. S quid est qd̾
egyptiꝰ amalechitȩ puer initenere lassatur. nͥ
qd̃ amator p̾sentis scłi peccati sui ngredine

Expanded text:
rgeret cum Achis rege Philisthinorum in praelium adrgeret cum Achis rege Philisthinorum in praelium adversus Israel, insurgentes Amalecitae irruerunt in Sicelech, et succidentes eam, captivaverunt omnia quae erant David et puerorum ejus. Reversus ergo David ad persequendos Amalecitas, invenit Aegyptium puerum lassescentem, quem Amalecitae aegrotum in itinere reliquerant: hunc autem inventum David cibo refecit, ducemque sui itineris fecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantesque per lambentem populum nisi mentes saecularium designantur, quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur? Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes, lucra de alienis damnis exaggerant. Et hoc absente David agunt: quia Redemptorem ante oculos cordis habere negligunt. Quid est enim quod Aegyptius Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi, peccati sui nigredine
Abbreviated transcription (Latin):
dit. s solam lanceam quȩ erat ad capud eius.
& lenticulã sustulit dormientib cunctis.
egressus de castris tnͣsiuit incacum̃ montis.
Quid gͦ est hoc. nͥ qd̃ ꝑsequebantur xp̃m iudei
s ꝑsequendo dormiebant. qͥa ñ uigilabant cor¬
de: Duricia enĩ cordis. obdormitio ẽ. Dormi¬
unt in uita ueteri. ñ eiuigilant in nouam.
U enit xp̃c. ñ eos occidit. s tulit ab eis sciphum
aquȩ idest grãm legis. Tulit sceptrũ regale
regni scilicet potestarẽ ꝗͣ ꝓ magno habebant.
&e unde se ꝓtegebant temporalit. & quã adu̾¬
sus dm ꝑ ĩcredulitatẽ gerebant. Deinde uic̃
tor dauid nr̃ de castris eoꝵ regressꝰ. tnͣs¬
cendit in altitudinem montis cȩlorum.
das de gessuri. & de geeri & de amalechitis. Hi
enĩ pagi habitabant᷑ int̾ris antiquit᷑. Hiĩ pa
gi ñ erant sub potestate acbis. Habitati
int̾ra dicunt᷑ antiquitꝰ quia quieti & securi

Expanded text:
dit, sed solam lanceam, quae erat ad caput ejus dit, sed solam lanceam, quae erat ad caput ejus et scyphum sustulit dormientibus cunctis. « Egressus de castris transivit in cacumen montis. » Quid ergo est hoc? Sequebantur namque sequendo dormiebant, quia non vigilabant corde: duritia enim cordis obdormitio est. Dormiunt in vitam veterem, non evigilant in novam. Venit Christus, non eos occidit, sed tulit ab eis scyphum aquae, id est, gratiam legis; tulit et sceptrum regale, regni scilicet potestatem, quam pro magno habebant, et unde se protegebant temporaliter, et quam adversus Deum per incredulitatem gerebant. Deinde victor noster David de castris eorum regressus, transcendit in altitudidas de Gessuri, et de Gezri, et de Amalechitis. Hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus. » Hi non erant sub potestate Achis. Habitati in terra dicuntur antiquitus, quia quieti et securi
Abbreviated transcription (Latin):
suã uxorẽ dauid phalti filio lais qͥerat de gallim.
Ut hebrei tradunt. ñ cognouit eam phalti.
qm si cognouisset eã nũquã dauid sͥ eã postea
sociasset. quia in lege penitꝰ huiꝰ cemodi ꝓhi¬
betur coitꝰ. ꝑ halti nãq de gallim idest de in¬
undatione erat. Inundatio hȩc lex intelligit᷑.
Legis eñ doctor erat de baurim. idest de elec¬
tis. Quando enĩ a saule michol ei dat᷑. ꝓhal¬
ti idest euadens interp̃tat᷑. qͣndo uͦ ipsi au¬
fertur. phaltihel idest euadens a dõ dicitur.
uidelicet quia custodiuit eã ne tangeret eã.
ne fieret tñsgressor legis. Unde in sequentib¬
qd̃ ibat inquiunt cũ reduceret᷑ ipsa ad dauid¬
dio. eo qd̃ liberasset eũ ds ne tangeret eam. Q tod
significent. abunde suꝑiꝰ dictũ est. Nam ite¬
rum demonstratũ est. Quando idem dauid
fugiens a facie saul ingressus incastra regis
cũ dormientẽ inuenisset. ñ ꝑcussit. ñ occi¬

Expanded text:
suam uxorem David, Palthi filio Lais, qui erat de Gallim. suam uxorem David, Palthi filio Lais, qui erat de Gallim. » Ut Hebraei tradunt, non cognovit eam Phalti: quoniam si cognovisset, nunquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitus hujuscemodi prohibetur coitus: Phalti, inquit, de Gallim, id est inundatione: Inundatio lex intelligitur. Legis enim doctor erat de Baurim, id est de electis. Quando enim a Saule Michol ei datur, Phalti evadens interpretatur: quando vero ipsi aufertur, Phaltihel, id est evadens a Deo dicitur: videlicet quia custodivit eum ne tangeret eam, ne fieret transgressor legis. Unde licet in sequentibi, cum reduceretur ipsa ad Davidgaudio, eo quod liberasset eum Deus ne tangeret eam, exsultsignificent, abunde superius dictum est. Nam iter demonstratum est, quando idem David fugiens a facie Saul, ingressus est in castra regis, cum dormientem invenisset, non percussit, non occi
Abbreviated transcription (Latin):
Horalit̾ quid nob̃ abigail renuntiationis suȩ
dispensatione innuit. nisi qł iracundos me¬
lius corrigimꝰ si in ipsa ire suȩ cõmorione
declinams ꝑturbati qͥppe qͥd audiant igno¬
rant. s ad se reducti tanto libentiꝰ ex hortatio¬
nis uerba recipiunt. qnͣto se tranquilliꝰ tole¬
ratos erubescunt. Menti aut̃ furare ebriȩ om̃e
rectum qd̃ dicit᷑ ꝑuersum iudet᷑. Unde & rec̃¬
te nabal ebrio culpã suã abigail laudabilit̃
tacuit. quam digesto uino laudabilit̾ dixit.
Iecirco enĩ malũ qd̃ fecerat cognoscere potuit.
qͥa hoc ebriꝰ ñ audiuit. Porro iuxta hẏstoriani
qd̃ ait abigail ad clauid. cũ gͦ fecerit tibi dñs
dño meo omĩa q̃ locutꝰ est bona dete. & con¬
stituerit te ducẽ suꝑ isrł ñ erit tͥ hoc insin¬
gultũ & in scrupulũ cordis ita intelligitur.
Nonerit tͥ hoc insingultũ. idest ut mͦ effundas
sanguinẽ nabal. & ꝓpt̾ hoc flendũ tͥ sit & pę¬
nitendum. Saul aut̃ dedit michol filiã

Expanded text:
o quid nobis Abigail renuntiationis suae dispensatione innuit, nisi quod iracundos melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus? Perturbati quippe quid audiant, ignorant: sed ad se reducti, tanto libentius exsultationis verba recipiunt, quanto se tranquillius tolerati erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et recte Nabal ebrio, culpam suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit. Idcirco enim malum quod fecerat cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Porro juxta historiam quod ait Abigail ad David: « Cum ergo fecerit tibi Dominus domino meo omnia quae locutus est bona de te, et constituerit te ducem super Israel, non erit tibi hoc in singultum et in scrupulum cordis. » Ita intelligitur: non erit tibi hoc in singultum, id est ut modo effundas sanguinem Nabal, et propter hoc flendum tibi sit, et poenitendum. « Saul autem dedit Michol filiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. & diuidet᷑ isrł in duos ppłas. Ergo isra¬
helis ꝑsonam figurate gerebat rex iste. signi
ficans quia ppłs amissurus erat regnum
dũ ꝑsequitur xp̃m. Sed quia hanc sen¬
tentiam diffuse suꝑis ꝓut doctores expo¬
suerunt digessimꝰ: nunc breuit̃ replicabi¬
mꝰ. Dauid ꝑsecutionem saulis declinans.
nitatẽ suam sub spelunca carnis celans.
a iudeoꝵ cordib recessit. Saul cum uentrem
purgaret abscisa clamide dehonestatꝰ est. simi¬
liter &e ppłs iudeor postꝙͣ nequitiam suam quã¬
mente conceperunt in xp̃m dñm effuderunt¬

Expanded text:
tuo, et dividetur Israel in duos populos. Ergo Isratuo, et dividetur Israel in duos populos. Ergo Israelis personam figurate gerebat rex iste, quiquia populus amissurus erat regnum, dum persequitur Christum: sed quia hanc sententiam diffuse superius prout doctores exposuerunt, digessimus, nunc breviter replicabimus. David persecutionem Saulis declinans us divinitatem suam sub spelunca carnis celans, a Judaeorum cordibus recessit. Saul cum ventrem purgaret, abscissa chlamide dehonestatus est: similiter et populus Judaeorum, postquam nequitiam quam mente conceperunt, in Christum D
Abbreviated transcription (Latin):
odorem fȩtidum emiserunt: & cogitata apud
se noxia factis deteriorib dũ xp̃m ꝑimunt
ostenderunt: S tam̃ dauid saulẽ occidere
noluit: & cum eũ in abdito occultatus antro
haberet inpotestate. seruare potiꝰ quã occi¬
dere maluit: ita & xp̃c dum e̾e̾t in spelunca
carnis. ꝑsecutorẽ ppłm inpotestate habuit.
& ñ occidit. Scriptũ erat de eis ꝑpropħam:
eis tantum regni głam abstulisse: sicq eos ꝓ
ꝑsecutione sua uacua sede uel imꝑio reliquis¬
se. Clamidis enĩ abscisio: regni est amputatio.
hoc etiam alio locoidem saui cũ ꝑ in obȩdientiã
peccasset. ostendit. Nam cum ueniam p̃care¬
tur. & rogaret samuhelem ut reuerteretur
cum illo ad placandum cłm & noluisset. atq
conuertens faciem suam abiret: tenuit saul
penulam uestim̃ti eiꝰ: & dirupit eam. Q dix̃
ad eum samuhel. Dirupit dñs regnum isrł
de manu tua hodie: & dabit illud ꝓximo

Expanded text:
odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud se noxia factis deterioribus, dum Christum perimunt, ostenderunt? Sed tamen David Saulem occidere noluit. Et cum eum in abdito occultatus antro haberet in potestate, servare potius quam occidere maluit. Ita et Christus dum esset in spelunca carnis, persecutorem populum in potestate habuit, et non occidit. Scriptum enim erat de eis per prophetam: isse, sed eis tantum regni gloriam abstulisse, sicque eos pro persecutione sua vacuos sede vel imperio reliquisse. Chlamydis enim abscisio regni est amputatio. Hoc etiam alio loco idem Saul cum per inobedientiam peccasset, ostendit. Nam cum veniam precaretur, rogaretque Samuelem ut reverteretur cum illo ad placandum Deum, et noluisset, atque convertens faciem suam abiret, tenuit Saul pinnulam vestimenti ejus, et dirupit eam, et dixit ad eum Samuel: Dirupit Dominus regnum Israel de manu tua hodie, et dabit illud proximo
Abbreviated transcription (Latin):
poris tanꝙͣ. speluncȩ abdito contegebat. Iiligͦ
ñ cognoscentes dm ꝑsecuti sunt hominẽ: nec
mori potuit nisi in homine: nec crucifigi po¬
tiit nͥ in homine: quia nec teneri potuit nͥ
in homine. Opposuit gͦ male querentib t̃rã:
seruauit cłitatem bene querentib uitã. Eugit
gͦ scdm carnem inspeluncã a facie saul: quia
passus ẽ. usq adeo se occultans uideiᷤᷤ ut more¬
retur. S qͣre usq ad mortem uoluit esse pa-¬
tiens  Ut fugeret a facie saul in speluncam.
&enĩ spelunca inferior pars potest accipi. Et
certe qͦd manifestũ & notũ est om̃ib: corpus
eIꝰ inmonumentũ positũ est. quod erat excisũ
in petra. Noc gͦ monumentũ spelunca erat: il
luc fugit nr dauid a facie saul. Taidiuenim
ꝑsecuti sunt illum iudei: quoadusq poneret᷑
inspeluncã. S quid ẽ qd̾ saul ꝑsecutor ad pur¬
gandũ uentrem speluncã ingredit᷑. nͥ quod

Expanded text:
tegmine tanquam speluncae abdito contegebat. Illi ergo tegmine tanquam speluncae abdito contegebat. Illi ergo non cognoscentes Deum, persecuti sunt hominem. Nec mori potuit, nisi in homine, nec crucifigi potuit nisi in homine, quia nec tenere posset nisi cum homine. Opposuit ergo male quaerentibus terram, servavit bene quaerentibus vitam. Fugit ergo secundum carnem in speluncam a facie Saul, quia passus est, usque adeo se occultans Judaeis, ut moreretur. Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens, ut fugeret a facie Saul in spelunca? Etenim spelunca, inferior pars terrae potest accipi; et certe, quod manifestum est et notum omnibus, corpus ejus in monumento positum est, quod erat excisum in petrluc fugit noster David a facie Saul. Tandiu enim persecuti sunt illum Judaei, quousque poneretur in spelunca. Sed quid est quod Saul persecutor ad purgandum ventrem speluncam ingreditur, nisi qu
Abbreviated transcription (Latin):
Dehinc sequit᷑. qł in heremo engaddi cũ
ad ꝑsequendũ dauid saul appeteret. ingres¬
sus est dauid inspeluncã: & ibi latebat. S rex
imꝑuisis exceptus insidiis: qd̃ innocuo mo¬
liebatur inciderat. Scͥptũ est enĩ. Qͥ fodit fo¬
ueam ꝓximo suo: ipse incidet ineam. Da uid¬
autẽ bona ꝓ malis retribuens. inimicum ñ
occidit᷑. s ꝓ testimonio facti. orã clamidis re¬
gie amputans abstulit: cũ faciliꝰ esset se exceꝑ¬
tum insidiis aduersariũ ꝑdere. magis ꝗͣ falle¬
re. Qͥd gͦ ẽ qͦd iste fugiens a facie saul. in spelun¬
ca latuit: Qre au̾ latuit: nͥ ut occultaret᷑. & non
inueniretur: Qͥd ẽ contegi spelunca: nͥ contegi
t̾ra: Q enĩ in spelunca ẽ: a t̾ra tegit᷑. ne uideat᷑. Por¬
tabat aũ iħc carnẽ ꝗͣ acceꝑat de t̾ra: &. in ease oe¬
dñm głiȩ ñ inuenerunt: Quia spelunca se
texerat. id est carnis infirmitatẽ ocłis obicie¬
bat: & maiestatẽ diuinitatis in regmine cor

Expanded text:
Dehinc sequitur quod in eremo Engaddi cum persequendum David Saul appeteret, ingressus est David in speluncam, et ibi latebat. Sed rex, improvisis exceptus insidiis, liebatur, inciderat. Scriptum est enim: « Qui fodit foveam proximo suo, incidet in eam . » David bona pro malis retribuens, inimicum non occidit, sed pro testimonio facti, oram regiae chlamydis amputans abstulit. Cum utique facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam fallere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi, ut occultaretur et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? Qui enim fugit in speluncam terra tegitur, ne videatur. Por id est carnem, quam acceperat de terra, et in ea se ocDominum gloriae non invenerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem oculis objiciebat, et majestatem divinitatis corporis in
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ ꝓ uidentiã describit suꝑni ꝓtectoris: cũ
dicit. animã uiri scĩ qͣsi in fascieulo uiuen¬
tiũ apud eũ ẽẽ custoditã. Sicut enĩ facillimõ
est cuilibet fasciculũ herbȩ uł feni sua manu
retentũ conseruare. ita uirtꝰ dñi & saluatoriᷤᷤ
nr̃i om̃s ꝑ orbem electos abmicio usq ad finem
scłi. nequis ex eis ulla ratione ꝑeat sine labore
conseruat. iuxta qd̾ ipse in eugłio sub figura
ouiũ de eis loquens. & sequuntur me inquit.
& ego uitã ęt̾nam do eis. & ñ ꝑibunt inęt̃num.
& ñ rapiet eas quisꝗͣ de manu mea. Sicut
fasciculꝰ unꝰ quibꝰ libet uinculis alligat᷑. ita
om̃is scõꝵ extus una eademq fide. fpe. &e kari¬
tate adiiucẽ constringitur. uno diuinȩ pro¬
tectionis munimine circũdat᷑. Patet sane sen¬
sus. qͥa anina dauidꝰ ꝑsequentib licet hosti¬
bus custodita semꝑ fuit insorte uiuentium.

Expanded text:
tentem providentiam describit superni protectoris, cum tentem providentiam describit superni protectoris, cum dicit: animam viri sancti quasi in fasciculo viventium apud eum esse custoditam: sicut enim facillest cuilibet fasciculum herbae, vel feni sua manu retentum conservare: ita virtus Domini et Salvatoris nostri, omnes per orbem electos, ab initio usque ad finem saeculi, ne quis ex eis ulla ratione pereat, sine labore conservat. Juxta quod ipse in Evangelio, sub figura ovium, de eis loquens: « Et sequuntur me, inquit, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum. Non rapiet eas quisquam de manu mea . » Sicut fasciculus unus, quibuslibet vinculis alligatur: ita omnis sanctorum coetus, una eademque fide, spe et charitate ad invicem constringitur, uno divinae protectionis munimine circumdatur. Patet sane sensus: quia anima David a persequentibus licet hostibus custodita semper fuit in sorte viventium.
Abbreviated transcription (Latin):
micoꝵ tuoꝵ rotabit᷑ qͣsi impetu & circło̾ fund̾.
ulcherrima cõparatione statũ uistoꝵ ã re¬
ꝓboꝵ sorte discernit. Hoꝵ qͥppe animas idest¬
iustoꝵ appellat uiuentes. ut reꝓboꝵ e contͣ
sp̃uali morte p̾occupatas insinuet. iuxta illud
ꝓpħȩ: anima quȩ peccauerit ipsa moriet᷑. Hos
fasciculo. illo ᷤ lapidi funde assimilat. fascicłs
enĩ constringit᷑ ut integer maneat & conser¬
uetur. lapis infunda expeditꝰ ponit᷑. ut abicia¬
tur. Sicͤ enĩ sic in hoc scło electi p̾ssuris tribu¬
lationũ coangristant᷑. ut his admoniti artiꝯ
ad inuicẽ mutua karitate conectant᷑. coadu¬
nati adinuic̃e manu sui redemptoris in ꝑpe¬
tuũ conseruent᷑. At uͦ reꝓbi quanto latiꝯ ĩ hac
uita uoluptatib ꝓpriis uelud lib̃i dimiitunt᷑.
tanto longiꝰ infuturo a diuinȩ uisionis gła ꝓi¬
ciuntur. ut de eis merito dicat᷑: & quidẽ ipsi
de manu tua repulsi sunt. Mire aut̃ om̃ipo¬

Expanded text:
micorum tuorum rotabitur, quasi in impetu et circulo fundae. Pulcherrima comparatione statum justorum a reproborum sorte discernit: horum quippe animas appellat viventes, ut illorum e contrario spirituali morte praeoccupatas insinuet; juxta illud Prophetae: Anima quae peccaverit, ipsa morietur: hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilat: fasciculus enim constringitur, ut integer maneat, et conservetur, lapis in funda expeditus ponitur, ut abjiciatur. Sic enim in hoc saeculo electi pressuris tribulationum coangustantur, uthis admoniti, arctius se ad invicem mutua charitate connectant, et coadunati ad invicem manu sui Redemptoris in perpetuum conserventur. At vero reprobi, quanto latius in hac vita voluptatibus propriis, veluti liberi dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur: Et quidem ipsi de manu tua repulsi sunt. Mire autem omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
rat autem uir quispiam insolitudine
maon. & possessio eiꝰ in carmelo. & cȩt̾a.
istoria hȩc: mysticũ ut quibꝰdam uidetur
potest habere intellectũ. Nabal enim uir durꝰ
& pessimus & maliciosus potest tenere figurã
ppłi iudeoꝵ. quoꝵ ñ nulli uua fellis & amari¬
tudinis botro debriati ceruice duri & incircũ¬
cisi cordib ut beatus stephanꝰ ait. semper
sp̃ui scõ resistentes uerũ & carnalẽ sensum in
lege sequentes stulti facti sunt. Qd̾ bene int̾¬
pretatio nominis en conuenit. quia nabal in¬
terp̾tatur demens uł insipiens ut abigail ait
apłos ab eis refectionẽ ficdi & bone oꝑationis
expetentẽ respuerunt dicentes: hunc autẽ
nescimꝰ unde sit. nos aut̃ discipłi moysi sumꝰ.
Abigail uͦ mulier prudentissima & spetiosa tẏpũ
habuit plebis illiꝰ. quȩ ex iudeis ad fidem con¬
uersa dõ placere meruit. Interp̃tatur namq

Expanded text:
Erat autem vir quispiam in solitudine Erat autem vir quispiam in solitudine Maon, et possessio ejus in Carmelo, » etc. Historia haec mysticum, ut quibusdam videtur, potest habere intellectum. Nabal enim vir durus, et pessimus, et malitiosus, potest tenere figuram populi Judaeorum quorum nonnulli uva fellis atque amaritudinis botro inebriati, « Cervice duri atque incircumcisi cordibus, » ut beatus Stephanus ait: « Semper Spiritui sancto resistentes, durum et carnalem sensum in lege sequentes, stolidi facti sunt » : quibus bene interpretatio nominis Nabal convenit, qui interpretatur demens vel insipiens, ut Abigail ait et per apostolos ab eis refectionem fidei et bonae operationis expetentem, respuerunt, dicentes: « Hunc autem nescimus unde sit. Nos autem discipuli Moysi sumus . » Abigail vero mulier prudentissima et speciosa typum habuit plebis illius, qui ex Judaeis ad fidem conversi, Deo placere meruerunt. Interpretatur namque,