comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tolerantiã quã dui famis ẽ : & expectam
in uia refici nedeficiamꝰ. Quid nob̃ impontꝰ.
uł quid ꝓfiteri debemus: Animo sr
patiens erit dño. Secura expectabit misericor¬
dit ꝓmittentẽ: misericordit̃ ⁊ ueracit᷑ ex hiben¬
tem: & donec exhibeat quicqͥd agimꝰ anima
nr̃a patiens erit dño. Sed quid in ipsa pacien¬
tia non durabimus: immo plane aurabimus.
Qm̃ ad iutor et ꝓtector nr̃ est. Adiu in pug¬
na ꝓtegit abestu : non te deserit. tolera dura.
Q ꝑseuerauer t usq in finem: hic saluus erit.¬
Et quid cũ duraueris. cũ patiens fueris. cum
usq adfincm ꝑ ueneris. quid tͥ erit: qua mͥ¬
ede toleras: ut quid tanta dura tã dui pa¬
ut leceris ibi: esuri et siti hic ut epuleris ibi.
quo solo p̃sumamꝰ. Post hec fit. ⁊ oratio bre¬
Ec quo merito: sicut sperauimꝰ inte. fu̾i qui¬
dusdi uerosus: sentio. Qͥ busdã aut̃ etiam
ut terminaui sermonẽ: et hoc sentio. Ignos¬
cuis infirmi fortioribꝰ: & ꝓ in firmis dep̃cent᷑

Expanded text:
tolerantiam quamdiu fames est, et exspectamus in via refici, ne deficiamus; quid nobis imponitur, vel quid profiteri debemus? Anima nostra patiens erit Domino. Secura exspectabit misericorditer promittentem, misericorditer et veraciter exhibentem: et donec exhibeat, quid agamus? Anima nostra patiens erit Domino. Sed quid, si in ipsa patientia non durabimus? Imo plane durabimus: Quoniam adjutor et protector noster est. Adjuvat in pugna, protegit ab aestu, non te deserit, tolera, dura. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus eritEt quid cum perduraveris, cum patiens fueris, cum usque ad finem perveneris, quid tibi erit? Qua mercede toleras? utquid tanta dura tamdiu paut laeteris ibi: esuri et siti hic, ut epuleris ibi. quo solo praesumamus: post haec fit oratio bresuper nos. Et quo merito? Sicut speravimus in te. Fui quibusdam onerosus; sentio: quibusdam autem etiam cito terminavi sermonem; et hoc sentio: ignoscant infirmi fortioribus, et pro infirmis deprecentur
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidens in timitatem nramd ilt mo alempitia
morte lib̾ate. demporalem mortem cum taeruim¬
uina contumeliaq suscepit. E cmpani ÷ abat. ga
tympanum non fit nͥ cum corium in ligno erten¬
ciuuitatis. Que sunt ostia ciuitatis nisi corda nia
que clauseramus contra xyms. B etympano crucis:
aperuit corda mortalium. Et ferebatir. in naib
lius. Quo mͦ ferebatur in manib suit quia cum
cõmendaroꝵ ipsum corpus suum ꝙ sanguinera
suuma accepit in manib sius quod nor fideles. et ip¬
se se portabat quodã mͦ cũ dicerar. hoc est corpus
meum. Et procidebat ad ostia porte. idẽ. humilia¬
bat se. hoc ẽ. eñi ꝓcidere usq ad micium sidei nr̃e.
mereatur frui cũ facie ad faciem uidere ceperit. Sie
se haber ticulus psalmi: breuit̃ auduumus. Au¬
diamus iam ipsa uerba affectantis: ꝙ tympanitan
auat benedicam anm. Quando tͥ bene facit. qͥn¬

Expanded text:
qui videns infirmitatem nostram, ut nos a sempiterna morte liberaret, temporalem mortem cum tanta injuria contumeliaque suscepit? Et tympanizabat: quia tympanum non fit nisi cum corium in ligno extencivitatis: quae sunt ostia civitatis, nisi corda nostra quae clauseramus contra Christum, qui de tympano crucis aperuit corda mortalium? Et ferebatur in manibus suis: quomodo ferebatur in manibus suis? Quia cum commendaret ipsum corpus suum et sanguinem suum, accepit in manus suas quod norunt fideles; et ipse se portabat quodam modo, cum diceret: Hoc est corpus meum . Et procidebat ad ostia portae: id est, humiliavit se. Hoc est enim procidere usque ad initium fidei nostrae. mereatur perfrui, cum facie ad faciem videre coeperit. Sic se habet titulus Psalmi; breviter audivimus: audiamus jam ipsa verba affectantis et tympanizantait, Benedicam Dominum. Quando benedicam
Abbreviated transcription (French):
at uerlo titam. et hor debitu petunt i les ne
coneralias cantas moras s udemns eo: quibi ei aio
urad enduan anquoa aebemis brenit conmertora¬
tum agore ant qiantum posunt qui hodas mo¬
sunt et heri non astuerint. Se quidiaut eoł mo¬
luet qpi aiuintus introgare debeant: patemtes

Expanded text:
anquam et hoc debitum petunt: sed ne forte per alias tantas moras, fraudemus eos quibus jam reddendum est quod debemus, breviter commemoratum agnoscant, quantum possunt, qui hodie adsunt et heri non adfuerunt. Si quid autem eos movet quod diligentius interrogare debeant, patentes
Abbreviated transcription (Latin):
sum coram abimelech: et dimisit eum et abitt
Dirirus aut̃ nomuia mutati ee uer saccamem¬
tum ostenaeretur. Nui idema nomen repeterana
at mtitulo y salmi: non nob ꝑro phetaise aliqͥd
in satramento sen quasi gesta narasse uideret̃.
Ntruamq aut᷑ nom̃: magnum continet sacram¬
tur nara a dhnis incͥpretatur quomͦ ẽ: abmmelech
int̾pretatur pr̃is mei regnum. In illo uerbo quod
rantis q ignorantis in telligas. In isto aut̃ quod
ar abimeleth: regnũ iudeorum signifeat᷑. sx
xp̃i eñt ꝑ sona potest dici patris mei reguum.
quiapat᷑ ipsĩ scãm caruem dauid. ⁊ regnum da¬
uid erat ingente iudeorum. Coram regno euto
pacnis uii muutauit uuetum sunta et ainistt¬
eum et abuit: qua erat ibi sacrificium scãm ordinẽ
ualron et postea ipse decorpore q sanguine. udine
infiaut sacrificum secundum ordimem melcͥhse¬

Expanded text:
ech, et dimisit eum, et abiit. Diximus autem nomina mutata esse, ut sacramentum ostenderetur: ne si idem nomen repetitum esset in titulo Psalmi, non nobis prophetasse aliquid in sacramento, sed quasi gesta narrasse videretur. Utrumque ergo nomen magnum continet sacramentum. Nam Achis interpretatur, Quomodo est: Abimelech interpretatur, Patris mei regnum. In illo verbo quod rantis et non agnoscentis intelligas: in isto autem quod dicitur Abimelech, regnum Judaeorum significatur. Ex Christi enim persona potest dici, Patris mei regnum; quia pater ipsius secundum carnem, David; et regnum David erat in gente Judaeorum. Coram regno ergo patris sui mutavit vultum suum, et dimiseum, et abiit; quia erat ibi sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea instituit sacrificium secundum ordinem Melchise
Abbreviated transcription (Latin):
et tam̃ damant puen: ꝙ non eis partit᷑. Dic et
deus nr̃ plenus ẽ caritaie: sed idõ uidet᷑ ñ eraudi¬
dicunt mali Ergo securus facio male: quia non
suꝑ me sunt oculi am̃i Iam as ad iustos attendit
me non uidet: & qͥcquid fecero securus facio.
Statim subietit uidens cogitationes hominũ¬

Expanded text:
nt pueri, et non eis parcitur. Sic et Deus noster plenus est charitate: sed ideo videtur non exaudidicunt mali: Ergo securus facio mala, quia non super me sunt oculi Domini: jam Deus ad justos attendit, me non videt, et quidquid fecero, securus facio. Statim subjecit videns cogitationes hominu
Abbreviated transcription (Latin):
Ui hesterna die affiustis
non aubito quoa meministis ꝓ ol¬
lictitationis nr̃e: tempus enĩ est
in nomine dñi aebitũ soluere. Iple
nspitauit ut ꝓ micteremis: ipse dabit ut
soluamus semꝑexieentes debitores caritatis.

Expanded text:
ui hesterno die adfuistis, non dubito quod memineritis pollicitationis nostrae. Tempus enim jam est in nomine Domini debitum solvere. Ipse inspiravit ut promitteremus, ipse dabit ut solvamus, semper existentes debitores charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
so pauit nos sapientia dĩ : quia uerbum cui
factum ẽ. ⁊ habitauit in nob̃. Uidete gͦ hi¬
mulitatem. quia panem angłoꝵr mandueiũ
homo. ut scriptũ ẽ: panẽ celi dedit eis. Panct
angłorum manducauit homo: id est ueri
illud quo pascunt᷑ angli fempit̾num quo e
equale patri manducauit homo: quia e
in forma dĩ ẽẽt. non rapinã arbitratꝰ ẽ. ehe i
equalem dõ. Saginant᷑ illo angłi. sed seus

Expanded text:
pane pavit nos sapientia Dei? Quia Verbum caro pane pavit nos sapientia Dei? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Vide ergo humilitatem, quia panem angelorum manducat homo. Et scriptum est: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo , id est Verbum illud quo pascuntur angeli sempiternum, quod est aequale Patri, manducavit homo, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Saginantur illo a
Abbreviated transcription (Latin):
ficium scđ̃m ordiem melchisedech. E iggo muta¬
uit nescio quis uultum sinim. Quisẽ. iste: is¬
cio quis nã sit: nescio quis. Notus ẽ. eñ dis
et sanguinem suum: de humilitate sua. llsi
eñi ẽẽt. humilis : nec manaucaret᷑ nec bibert᷑.
Respice altitudinem ipsius. In principio et
uerbum: & uerbum erat apud dm̃. et acis
erat uerbum. Ecce cybus sempit᷑ nus: sed mu¬
aucant angłi. manducant suꝑne uirtutes.
lecificat. Quis aut̃ hono posset ad illum qͣtũ
Unde cortam id oneum illi cybo: O portebe
gͦ ut mensa illa latesceret: ⁊ ad paruulos ꝑue¬
niret. Unde aut̃ fit cybus lac: unde eybus
in lac conuertitur. nͥ ꝑcarnem traiciat᷑: Nan
mat̾ hoc facit. Qd̾ manducat mat̾: hoc mai¬
ducat infans. Sed quia minus idoneus el
in fans qui pane uescat᷑: ipsum panẽ mat̃ in¬
carnat. ut ꝑhumilitatẽ m̾a mille et lacus sue¬
cum de ipso pane pascat in fautẽ Qo mͦ gͦ. de
ipso pane pascit infantẽ: Qͦ mͦ ergo de ip

Expanded text:
rdinem Melchisedec. Ergo mutavit nescio quis vultum suum. Quis est iste nescio quis? Non sit nescio quis: notus est enim Domet sanguinem suum ? De humilitate sua. Nisi enim esset humilis, nec manducaretur, nec biberetur. Respice altitudinem ipsius: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Ecce cibus sempiternus: sed manducant Angeli, manducant supernae Virtutes, laetificat. Quis autem homo posset ad illum cibum? Unde cor tam idoneum illi cibo? Oportebat ergo ut mensa illa lactesceret, et ad parvulos perveniret. Unde autem fit cibus lac? unde cibus in lac convertitur, nisi per carnem trajiciatur? Nam mater hoc facit. Quod manducat mater, hoc manducat infans: sed quia minus idoneus est infans, qui pane vescatur, ipsum panem mater incarnat, et per humilitatem mammillae et lactis succum, de ipso pane pascit infantem. Quomodo ergo de ips
Abbreviated transcription (Latin):
An forte temere adicius faciendo nos e
possessionem. cum sit dñs. cũ sit creator
est. ista temeritas: affectꝰ est desiderũ .t d¬
cedo spei. Dicat aninia om̃ino secura: der
deus meus estu. Quid dicit anime nũt: E
tua ego sũ. Dicat. secura dicat: ñ facit̃ ne¬
riã cũ hoc dixerit. immo faciet si non ente
Arbores uolebas hab̃e quib beatus esie.
di seripturam diceutem de sapientia lignũ
uite esse om̃ib possidentib eam. Ecet posi¬
sionem nr̃am dixit esse sapientiam: sa
ne putes ipsam sapientiam quia possesnio¬
nem tuam scriptura dixit aliquid ẽt. qui
sit te in feruis : sequit᷑ ⁊ ad iungit. Et in
homo in cumbit: qͥa ille ñ succũbit. di
gͦ securus possessio tua ẽ: possidentbus
eam scriptura dixit. impleitit fiditia eib¬
tationer tuam. Dic securus. ama setatus.
spera sccurus : tua etiã illa uerha sint n
psalmo. D ñs pars ħeditatis mee. Ergo br¬
ati inde erimus : dm̃ polsidendo. Qus ee

Expanded text:
An forte temere dicimos faciendo nobis Deum possessionem, cum sit Dominus, cum sit Creator? Non est ista temeritas: affectus est desiderii, et dulcedo spei. Dicat anima, omnino secura dicat: Deus meus es tu; qui dicit animae nostrae: Salus tua ego sum . Dicat, secura dicat: non faciet injuriam cum hoc dixerit: imo faciet si non dixerit. Arbores volebas habere quibus beatus esses? Audi Scripturam dicentem de sapientia: Lignum vitae est omnibus possidentibus eam. Ecce possessionem nostram dixit esse sapientiam. Sed ne putes ipsam sapientiam, quia possessionem tuam dixit Scriptura, aliquid esse quod sit te inferius, sequitur et adjungit: Et inchomo incumbit, quia ille non succumbit. Dic ergo securus, possessio tua est, possidentibus eam. Scriptura dixit, implevit fiducia dubitationem tuam: dic securus, ama securus, spera securus. Tua etiam illa verba sint in Psalmo, Dominus pars haereditatis meae . 18. Ergo inde beati erimus, Deum possidendo.
Abbreviated transcription (Latin):
liptilia aluie eñi: eurrunt minfantib ħ
iniunt canquam infantilia uerdar i mun¬
rtrt arnem meã. et bibite sanguinem me¬
m Sea ista infantilia uerba tegebante
qmutem ipsuis. Untus em̃ in barba intelli
nałlexit ut arbitor sc̃itas ur̃a titidum psal
uhuius. Si uelmus iam psalmu erpo¬
t htimendum ẽ. ne illa que andistis labã

Expanded text:
fantilia: salivae enim currunt infantibus. Nonne erant tanquam infantilia verba: Manducate carnem meam, et bibite sanguinem meum? Sed ista infantilia verba tegebant virtutem ipsius. Virtus enim in barba intelligIntellexit, ut arbitror, Sanctitas Vestra titulum psalmi hujus. Si velimus jam Psalmum exponere, timendum est ne illa quae audisti
Abbreviated transcription (Latin):
diens usq ad mortem. mortẽ aut̃ cruci
ut iã de cruce cõmendaret᷑ noħ caro ꝙ
guis dñi. nouũ sacrificium. quia mutaut
uialtum suũ corã abimelech. id ẽ. coram s¬
no patris Regnum eñi patris: tegnum erat u¬
leorum. Eͦmͦ regnum patris: regnum danid
regnum abrahe. Nam regnum patris dei na
Ut labit ei ds̃ sedemꝰ patris si. De monstrat

Expanded text:
ns usque ad mortem, mortem autem crucis : ut jam de cruce commendaretur nobis caro et sanguis Domini novum sacrificium. Quia mutavit vultum suum coram Abimelech, id est coram regno patris. Regnum enim patris, regnum erat Judaeorum. Quomodo regnum patris? Regnum David, regnum Abrahae. Nam regnum Dei Patris, maEt dabit ei Deus sedem David patris ejus . Demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
mutauit uultum suũ coram ipsis et affecta¬
bat ꝙ tympani: abat ad hostia ciuitatis et fe
rebat᷑ in manib suis: ⁊ ꝓcidebat ad ostia por¬
te: et saliue decurrebant suꝑ barbam eiꝰ. Ui¬
dit eim rex ille apud quem latebat: et ait
suis. Ut quid mͥ istum arrepticium ad duxis¬
cis: Ninqͥd nam intrat᷑us ẽ. in domũ meã:
ꝙ sic illũ dimisit ꝓiciens illũ: et recessit inde
daind incolumis. Pro ista figuratione furo
ns: uidet᷑ gͦ ad istã hystoriã ꝑtinere qd̃ hic
arptum ẽ. P salmus dd̾ cũ mutauit uultũ
sius coram abiineleth: ꝙ dimisit eum et
abiit. ded ille achis erat ñ abimelech: nom̃
em̃ solum uidet᷑ ñ conuenire. Nam res gesta
ppe ipsis uerbis parit̾ designata ẽ. in ꝑsal¬
mis: quil scriptum ẽ. in regnorum. Ideo
magis mouet nos ad querendũ sacramentũ:

Expanded text:
mutavit vultum suum coram ipsis, et affectamutavit vultum suum coram ipsis, et affectabat, et tympanizabat ad ostia civitatis, etrebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae discurrebant super barbam ejus. Vidit eum rex ille apud quem latebat, et ait suis: Utquid mihi arreptitium istum adduxistis? numquidnam intraturus est in domum meam? Et sic illum dimisit projiciens illum: et recessit inde David incolumis per istam figurationem furod hic scriptum est: Psalmus David, cum mutavit vultum suum coram Abimelech et dimisit eum, et abiit. Sed ille Achis erat, non Abimelech. Nomen enim solum non videtur convenire: nam res gesta prope ipsis verbis pariter designata est in Psalmis, quibus scripta est in Regnorum libro. Ideo magis move
Abbreviated transcription (Latin):
głam securitatemq regni ⁊ regi. et popło
cũꝑ auit. Saul aut̃ cõ ꝓ uocante golia estua¬
ret: prostrasto golia hostis eẽ. cepit ei ꝑ
cuꝰ manũ hostem necauerat : ⁊ inuidit gd¬
rie dauid maxime quia populꝰ in exubt¬
tione constitutꝰ. ⁊ choro qr iam facto rue¬
sisset in milib ⁊ dauid in denis milib hr
ille cõmotꝰ qud ceperat hab̾e maioren
głam ꝑuuã pugnã puer. etiam inlud¬
b om̃itĩ regi p̃ponebatur: ut se habs
tulerat ad regem geibi : qui uocabite
achis. Suggestũ ẽ. aut̃ regi ipsi quoi
lũ apud se haberet. qui magnã głam
mulieres ifrahelite dicentes. saul ꝑcussit in
milibꝰ et dauso indenis milibꝰ Si aut̃ ꝓpt̃
hanc głam inuidere illi ceperat saul: non¬
ne metuendum erat dauid ne ꝙ ille rex ad
quem consugerat uolens opprimere eũ quẽ
poss& deuicino hostem habere si saluum ser¬
paros:: tmuit ⁊ illum: et sicut scriptum ẽ.

Expanded text:
gloriam securitatemque regni et regi et populo gloriam securitatemque regni et regi et populo comparavit. Saül autem cum provocante Golia aestuaret, prostrato Golia hostis esse coepit ei, per cujus manum hostem necaverat, et invidit gloriae David: maxime quia populus in exsultatione constitutus, et choro jam facto mulsisset in millibus, et David in denis millibus. Hinc ille commotus, quod coeperat habere majorem gloriam per unam pugnam puer, et jam in laudibus omnium regi praeponebatur, ut se habettulerat ad regem Geth, qui vocabatur Achis. Suggestum est autem regi ipsi, quod illum apud se haberet, qui magnam glorimulieres Israelitae, dicentes: Saül percussit in millibus, et David in denis millibus? Si autem propter hanc gloriam invidere illi coeperat Saül, nonne metuendum erat David, ne et ille rex ad quem confugerat, vellet opprimere eum, quem posset de vicino hostem habere, si salvum servaret? Timuit et illum, et, sicut scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dauso cũ mutauit usaitũ suum coram abi¬
melech: & duisit eũ et abũt. Querimul in
scripturis scđm res gestas. que nob̃ dedaud
conscripta sunt. quando sit factũ: quem¬
admodum inuenimiꝰ in titulo psalmi cũ fuge¬
ret afacie ab salon fili i sui. Legimus inntros¬
ꝙ inuenimꝰ quando dđ fugeret afacie ibsi
ꝙ quod contigit scriptum ẽ. Et quã uil i¬
tulus psalmi in mysterio sic scriptus sit: te¬
men dictus est derẽ que gesta est. Sic cre
et quod hic scriptum ẽ. cũ mutauit nul¬
tum suum coram abimelech. et dimilit
eũ et abiĩt scriptũ eẽ: sed in regnorũ. ubi
omĩa nob̾ scripta sunt que ꝑtinent ad in
gestas dauid. Sed ñ inuenimꝰ hoc: etti¬
m̃ aliquid in uenimꝰ unde appareat hoc . ẽ.
tractũ. Nam scciptum ẽ. quia cũ fugeret
dd̾ ꝑsecutorem suum saul: contulit se ad
secucionem saulis euitaret. Recens aut̃ erat
gła eł: unde ꝓbene facto meruit inuidiã
quando goliam uit̾fecit. In una pugna

Expanded text:
d, cum mutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Quaerimus in Scripturis secundum res gestas, quae nobis de David conscriptae sunt, quando sit factum: quemadmodum invenimus titulum psalmi: Cum fugeret David a facie Abessalon filii sui . Legimus enet invenimus quando David fugeret a facie filii et quod contigit scriptum est; et quamvis titulus psalmi in mysterio sic scriptus sit, tamen ductus est de re quae gesta est. Sic credo et quod hic scriptum est, Cum mutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit, scriptum esse in Regnorum libris, ubi omnia nobis scripta sunt quae pertinent ad res gestas David: sed non invenimus hoc, et tamen aliquid invenimus unde appareat hoc esse tractum. Nam scriptum est quia cum fugeret David persecutorem Saül, contulit se ad ersecutionem Saülis evitaret. Recens autem erat gloria ejus, unde pro benefacto meruit invidiam, quando Goliam interfecit, et in una pugna
Abbreviated transcription (Latin):
tn ꝓfunditatẽ sacramentor. Si non ẽ. in
mrterio. qd̾ apuero golias occisus ẽ: non
c̃ inrosterio. quia in mutauit uultũ suũ
⁊ affetabat & tympani:abat: ⁊ cadebat
os̃tia ciuitatis et ad ostia porte: et sali¬
ue dͥccurrebant suꝑ barbam es. Unde fieri
potes at non hoc aliquid significaret. qͣn¬
deqͥdera aꝑte dicit apłs: hec aut̃ infi¬
gata contitgebant illis. scripta auĩ sunt¬

Expanded text:
funditatem sacramentorum. Si non est in mysterio, quod a puero Golias occisus est; non est in mysterio, quia immutavit vultum suum, et affectabat, et tympanizabat, et cadebat ad ostia civitatis et ad ostia portae, et salivae decurrebant super barbam ejus. Unde fieri potest ut non hoc aliquid significaret? quando quidem aperte dicit Apostolus: Haec autem in figura contingebant illis; scripta su
Abbreviated transcription (Latin):
qust: et p̃destinauit: Qus tollit p̃ destinatio
p̃ui: Ante mundi constitutionẽ uidit nol.
peit nos. emendauit nos. misit ad nos. rede¬
mi nos. Hoc euis consilium manet ineq̾m̃.
int gentes aꝑte fluctuantes & seiuentes:
plabescunt nunc tanquam in cluse et congre¬
te in utrem. habuer̃ lib̾as audatias: habeãt
mies ⁊ amaras cogitationes. Quando possunt
uon hoc audito erigat se Amant om̃s beati¬
adiem: et idõ ꝑuersi sunt homines. quia
ii uolunt esse miseri nolunt. Et cũ sit ma¬
lo induuidua comes miseria ÷ isti ꝑ uersi ñ
slimali ẽe. uolunt ⁊ miseri nolunt quod
sm non potest: sed ideo uolunt mali ẽẽ. ne
młeri sint. Iuid ẽ. h oc quod diti idõ uolunt
nali es. nenuseri sint: Consid̾ate hoc paulu¬
um i om̃ib hominibꝰ qui mala faciunt:
uedi ae semꝑ uolunt. fu̾itum facit. Queris qͥre :¬

Expanded text:
t et praedestinavit ? Quis tollit praedestinationem Dei? Ante mundi constitutionem vidit nos, fecit nos, emendavit nos, misit ad nos, redemit nos: hoc ejus consilium manet in aeternerunt gentes tunc aperte fluctuantes et saevientes, contabescant nunc tanquam inclusae et congregatae in utrem: habuerunt liberas audacias, habeant truces et amaras cogitationes. Quando possunt qui non hoc audito erigat se? Amant enim omnes beatitudinem: et ideo perversi sunt homines quia mali volunt esse, miseri nolunt: et cum sit malitiae individua comes miseria, isti perversi non solum mali esse volunt, et miseri nolunt quod fieri non potest; sed ideo volunt mali esse, ne miseri sint. Quid est hoc quod dixi: Ideo volunt mali esse, ne miseri sint? Considerate hoc paululum in omnibus hominibus qui mala faciunt, beati semper esse volunt. Furtum facit: quaeris, quare
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis ur̃e fundatis ad dm̃ ꝓ eis. Aliquid eñi
ꝓ salute ipsoꝵ agiꝰ in consilio: qd explicari
tiob̾ hodie iam tempꝰ non sufficit. Unde ex hor¬
tamur uos: ut alacriores & numerosiores sitis.
Audient eñi auob̾ fr̃s nr̃i qui nunc non ad sunt
conueniatis crastiuo die ad basilicã tricillarum.
curum et quod expositore in di¬
geat udet᷑ hab̃e in cextu suo.
c̃itulus aut̃ euis in centos facit: & pulsantes
desiaerat. S ed qũe ad modum hic scriptum ẽ.
quia beatus uir quis sperat in eo: speremus
om̃s quod pulsantibꝰ aperiurus est. Non eñi
hortaretur nos ut pulsarimus: si nollet aꝑi¬
re pulsantib Si eñi alquando contigit ut
qui disponebat semꝑ eaudere tedio conpulsꝰ
ad manum pulsantis contra dispositionem
suam surgat ⁊ aꝑiat ne dui pulsantem pati¬
atur. ÷ quanto magi sperare debemꝰ citiꝰ aꝑitu¬
rum illum qui ait pulsa te et aꝑiet᷑ uob̾.
Pulso ego nunc intentione cordis ad dñin dm̃

Expanded text:
 eis. Aliquid enim pro salute ipsorum egimus in concilio, quod explicari vobis hodie jam tempus non sufficit. Unde exhortamur vos ut alacriores et numerosiores audient enim a vobis fratres nostri qui nunc non adsunt conveniatis crastino die ad basilicam Tricliarum. curum et quod expositore indigeat, videtur habere in textu suo: titulus autem ejus intentos facit, et pulsantes desiderat. Sed quemadmodum hic scriptum est, quia beatus vir qui sperat in eum: speremus omnes quod pulsantibus aperturus est. Non enim hortaretur nos ut pulsaremus, si nollet aperire pulsantibus . Si enim aliquando contingit, ut qui disponebat semper claudere, taedio compulsus ad manum pulsantis contra dispositionem suam surgat et aperiat, ne diu pulsantem patiatur : quanto magis sperare debemus citius aperturum illum qui ait: Pulsate, et aperietur vobis? Pulso ego nunc intentione cordis ad Dominum Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Indicat plane. fidelit indicat: quia et an¬
tequam fierent p̃dixit futura ille cuiꝰ om̃ia
oꝑa infide. Resurrexit enĩ amortuis ⁊ con¬
trectatis menbris aguitꝰ: aiscipłis sius ait.
Oportebat pati xp̃m et resurgere amortins
tercia die: et p̃dicari in nomine eiꝰ penitent̃
⁊ remissionẽ peccatorũ. Unde ⁊ quo usqo ꝑ
adño. nͥ ut peccata nr̃a dimittantur: Cũ
gͥ ea sit magna miscdia dñi remissio pecca¬
torum. ⁊ hanc remissionẽ peccatorum p̾dl¬

Expanded text:
sit. Indicat plane, fideliter indicat: quia et antequam fierent praedixit futura, ille cujus omnia opera in fide. Resurrexit enim a mortuis, et contrectatis membris suis agnitus a discipulis suis ait: is tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Unde, et quousque? Per a Domino, nisi ut peccata nostra dimittantur? Cum ergo ea sit magna misericordia Domini, remissio peccatorum, et hanc remissionem peccatorum p
Abbreviated transcription (Latin):
et insanguine fuo: quia cũ cõmendat copus
et sanguinem suum. humilitatẽ suã cõmen¬
dat. Ineo quod in ipla hystoria scriptumien
barbam. Dicit aliquis. Quas saluias auaii¬
mus ÷ non ne mͦ lectus ẽ. apłs cum dicetr⁊ ii¬
dei signa petunt & greci sapientiam querꝰ
modo lectum ẽ: nos aut̃ p̃dicamꝰ in quit rpm

Expanded text:
et sanguine suo: quia cum commendat corpus et sanguinem suum, humilitatem suam commendat, in eo quod in ipsa historia scriptum est, in barbam. Dicit aliquis, Quas salivas audivimus? Nonne modo lectus est Apostolus, cum diceret: Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt? Modo lectum est: Nos
Abbreviated transcription (Latin):
desinent tr̃s pͣei: si desierint dicere pat̃ nr̃. dixit
dequib dã ꝓpħa. de his qui dicunt uob̾ non estis
fr̃s nr̃i : dicite fr̃s nr̃i estis. Circũ inspice de quib
hoc dicere potuerit. N unquid de paganis : non.
eccłasticum loquendi morem: Nunquid de iude¬
is qui in xp̃m non credider̃: Legite apłm ei u¬
dete quia fr̃s quando dic̃ apłs sine alique aadi¬
tamento: ñ uult in telligi nͥ xp̃ianos. Non est
aut̃ subiectus in quit fr̃ aut soror in huiꝰ modi:
cum diceret de conuigio. fratrẽ & soiorem aixit:¬

Expanded text:
desinent fratres nostri, si desierint dicere, Pater noster . Dixit de quibusdam propheta: His qui dicunt vobis, Non estis fratres nostri; dicite, Fratres nostri estis . Circumspicite de quibus hoc dicere potuerit: numquid de Paganis? Non, uras et ecclesiasticum loquendi morem. Numquid de Judaeis qui in Christum non crediderunt? Legite Apostolum, et videte quia fratres quando dicit Apostolus sine aliquo additamento, non vult intelligi nisi Christianos: Non est autem subjectus, inquit, frater aut soror in hujusmodi : cum diceret de conjugio, fratrem et sororem dixit
Abbreviated transcription (Latin):
rata aliquid geritur. ⁊ ipsa doctrina
.llus dix̃. P st gens contraria tenebrarũ
que tbellauit ad uersus dm̃: ipsa facit pec¬
et honnnes. in hioc diluino aquaruma
miatũ: ad dm̃ non appropinquabiut.

Expanded text:
nulla providentia aliquid geritur: et ipsa doctrina nulla providentia aliquid geritur: et ipsa doctrina est. Alius dixit, Est gens contraria tenebrarum, quae rebellavit adversus Deum, ipsa facit peccare homines. In hoc diluvio aquarum multarum ad Deum non appropinquabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
benedictio tua. Non dixit dñi ẽ. salus ꝙ suꝑ
popłm eius benedictio eius. Aut dñe tua ẽ.
slus et suꝑ populum tuum benedictio tua:
sea eñ ceperit dñi ẽ salus non adillum sea de ulo
dicit. Ibi conuiersus ẽ. adillum et ait: et super
populum tuium beuedictio tua. Sic echie
cũ audis primo adte. deide ad dm̃: ne pu¬
ts alium ẽẽ. ꝓ hac orabit adte om̃is sc̃s in
tonpore oportuno. Uenintamen in diluiuo
aquarum multarum: adeum non approxi¬
mibunt. Quid est indilitiuo aquarũ inul¬
tarim: Iui natant in diliuuo aquarum
nirum. Intendite fr̃s. Multe aque sunt
doccrine uarie: doctriua dĩ una est. Non st̃
multe aque sed una aqua: siue sacramenti
bartsmi. siue docctiue salutaris. Sed ipsa
beiqum detius uasis: et deputeoꝵ. tuor
fortib Ad istos fontes non accedunt impii:
staciodentes ineum qͥ iustificat ipuĩ. iã
muc inquinant animas hominũ: quod
piulo etite dicebam. Alia doctrimꝰ ẽ factũ
iͥ set: alia dotrina casus mͥ fecit.. fortu¬

Expanded text:
ini est salus, et super populum ejus benedictio ejus: aut, Domine, tua est salus, et super populum tuum benedictio tua: sed cum inciperet, Domini est salus, non ad illum, sed de illo dicens; ibi conversus est ad illum, et ait, Et super populum tuum benedictio tua. Sic et hic cum audis primo ad te, deinde ad eum, ne putes alium esse; Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non appropinquabunt. Quid est, in diluvio aquarum multarum? Qui natant in diluvio aquarum narum. Intendite, fratres. Multae aquae sunt variae doctrinae. Doctrina Dei una est, non sunt multae aquae, sed una aqua, sive sacramenti baptismi, sive doctrinae salutaris. De ipsa be aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus . Ad istos fontes non accedunt impii, sed credentes in eum qui justificat impium , jam multae doctrinae inquinant animas hominum, quod paulo ante dicebam. Alia doctrina est, Fatum mihi fecit. Alia doctrina, Casus m
Abbreviated transcription (Latin):
cas frẽm tuũ: aut tu qͥd sꝑnis frẽm tuũ : q alio
loco. Nos in quit iniquitatem fecistis. frauda¬
tis: ⁊ hoc fr̃ib Isti gͦ qui dicunt. non estis fr̃s
nr̃i: paganos nos dicunt. Idõ eñi et rebaptira¬
re nos uolunt: dicentes nos ñ hab̃e qd̾ dant
Unde conseqñs ẽ. error ipsorũ: cũ negent nos
fr̃s suos eẽ. Sed quare nob̃ dix̃ ꝓpħa uos di
quod ñ repetimus: Illi gͦ non agnoscendo baptis
ipsorum sed agnobendo ñ ipsorum. dicimus eis
fr̃s nr̃i estis. Dicant illi. Qd nos queritis. quid
nos uultis: res pondeamus frĩ nr̃i estis. Dicant.
Ite auob: non uob̾cũ habemus rationem. Nos

Expanded text:
em tuum ? Et alio loco, Vos, inquit, iniquitatem facitis et fraudatis, et hoc fratribus . Isti ergo qui dicunt, Non estis fratres nostri, paganos nos dicunt. Ideo enim et rebaptizare nos volunt, dicentes nos non habere quod dant. Unde consequens est error ipsorum, ut negent nos fratres suos esse. Sed quare nobis dixit propheta: Vos dicquod non repetimus? Illi ergo non agnoscendo baptismipsorum, sed agnoscendo nostrum, dicimus eis: Fratres nostri estis. Dicant illi: Quid nos quaeritis, quid nos vultis? Respondeamus: Fratres nostri estis. Dicant: Ite a nobis, non vobiscum habemus rationem. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
gaudent: quia ille qͥ degit popłm m ħeditatẽ
sibi furit singillatun corda eoꝵ. Nunquid cñi
nitatum: nunqͥd om̃s litiguis locunt᷑ nunqͥd
cundũ eindem sp̃m. alteri dona curationũ.
Quare : quia fuirit siugillatun corda eorum.
Quom aut̃ in ieubris nt̃is diuersa sitnt oꝑa.
sed lititas una: sic in om̃ib metbris tͥ diuer¬
sa miniera souentis una. Qui finr̃ stagillatĩ
cordi cor homutã: qui etaligit om̃ia oꝑa
coꝵ. Intelligit qud c̃÷ sccitutis. ⁊ iet̾us ti

Expanded text:
gaudent, quia ille qui elegit populum in haereditatem gaudent, quia ille qui elegit populum in haereditatem sibi, finxit snitatum? Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid . Quare? Quia finxit singillatim corda eorum. Quomodo autem in membris nostris diversa sunt opera, sed sanitas una: sic in omnibus membris Christi diversa munera, sed charitas una. Qui finxit singillatim corda eorum. 22. Qui intelligit omnia opera eorum. Intelligit quid est? Secretius e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pato habitaculo suo: quod sibi p̃ parauit. Uid&
nos de apłis: uidet nos dep̃dicatoribus ueritatis. ⁊¬
uidet nos de angłis quos ad nos misit. Hec oĩa
donius eiꝰ. hec om̃ĩa habitaculum eiꝰ : quia hec
om̃ia celi qui enarrant głam dĩ. Dep̃parato¬
habitaculo suo: respexit suꝑ om̃s qui habitant
t̾ram. Ipsi sunt sui sunt: gens illa est beata
cuius ẽ. dñs deus eorum. populus ille est. quẽ
elegit dñs in ħeditatem sibi. Quia ꝑ om̃s t̾ras
ẽ ⁊ non ẽ in parte: rexperit suꝑ om̃s qui ha¬
plasmauit corda nr̃a. finx̾ singillatim. singła
quedam dans nobis : que tam̃ ñ dirimunt uni¬
tatem. Quo mͦ singillatim menbra formata sut
om̃ia. singillatim habent oꝑa sua: et tamen
in unitate corꝑis uiuunt Alanus facit quod
oculus ñ facit: auris id ualet quod nec oculus
nec manus ualet. om̃ia tam̃ unitatem operant᷑.
Et manus. et occulus. ⁊ auris. diuersa faciunt:
homines tanquam menbra singła donis suis

Expanded text:
parato habitaculo suo: quod sibi praeparavit. Vidit nos de Apostolis, vidit nos de praedicatoribus veritatis, vidit nos de Angelis, quos ad nos misit. Haec omnia domus ejus, haec omnia habitaculum ejus: quia haec omnia coeli qui enarrant gloriam Dehabitaculo suo respexit super omnes qui habitant terram. Ipsi sunt, sui sunt, gens illa est beata, cujus est Dominus Deus eorum; populus ille est, quem elegit Dominus in haereditatem sibi: quia per omnes terras est, et non est in parte. Respexit super omnes qui haplasmavit corda nostra, finxit singillatim, singula quaedam corda dans nobis, quae tamen non dirimant unitatem. Quomodo singillatim membra formata sunt omnia, singillatim habent opera sua, et tamen in unitate corporis vivunt; manus facit quod oculus non facit, auris id valet quod nec oculus nec manus valet; omnia tamen in unitate operantur, et manus et oculus et auris diversa faciunt, homines, tanquam membra singula donis suis
Abbreviated transcription (Latin):
et fides ꝑ ailectionem oꝑatur. Tua sint
oꝑa infide: quia in dm̃ credendo fiaeti d¬
ficeris. O ꝑa aĩ quomͦ possiuit ẽẽ in fide.
quasi et deus ex fide uiuat: In ueninus
et am̃ fidelem: et hoc nou uerbis nr̃is e¬

Expanded text:
et fides per dilectionem operatur : tua sint et fides per dilectionem operatur : tua sint opera in fide, quia in Deum credendo fidelis efficeris. Opera Dei quomodo possunt esse in fide, quasi et Deus ex fide vivat? Invenimus et Deum fidelem, et hoc non verbis nos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est eiñ bene canere dõ: in uibilatione
canta. Quid ẽ. iniubilatione canere: Ince¬
ligere uerbis explicare non posse: quod ci
iitur ore dõ. Et eñi illi qui eantant siue in
messe siue inuinea. sine in aliquo oꝑe feruci¬
ti: cũ ceperint in uerb̾ canticorum exultare
leticia. ueluti impleti tanta leticia ut eamue¬
bis explicare non possint: auertunt se afilli¬
Sonus quidam ẽ: significans cor parturie
quod aicere non potest. Et quem deco: is.
nibilatio nisi in effabilem aĩ c inr effabil
eñi est: quem fari non potes. Si eum fari
non potes & tacere non debes. quid restit
nut iubiles. ut gaudeat cor sine uerb̃. et i¬
mensa latitudo gaudiorum metas non babe¬
at si llabarum. ⁊ S̾ene cantate ei in uibilatio
ne: quia rectus ẽ. sermo dñi et om̃ia oꝑa eiꝰ
in fide. In quo et iam non displicet rectis
rectus ẽ ille: et om̃ia oꝑa enis in fide. Tua
sint oꝑa in fide. ⁊ quia tustus ex fide uuit:

Expanded text:
hoc est enim bene canere Deo, in jubilatione hoc est enim bene canere Deo, in jubilatione cantare. Quid est in jubilatione canere? Intelligere, verbis explicare non posse qilli qui cantant, sive in messe, sive in vinea, sive in aliquo opere ferventi, cum coeperint in verbis canticorum exsultare laetitia, veluti impleti tanta laetitia, ut eam verbis explicare non possint, avertunt se a sylla Jubilum sonus quidam est significans cor parturire quod dicere non potest. Et quem decet ista jubilatio, nisi ineffabilem Deum? Ineffabilis enim est, quem fari non potes: et si eum fari non potes, et tacere non debes, quid restat nisi ut jubiles; ut gaudeat cor sine verbis, et immensa latitudo gaudiorum metas non habeat syllabarum? Bene cantate ei in jubilationiam rectus est sermo Domini, et omnia opera ejus in fide. In quo etiam displicet non rectis, rectus est ille. Et omnia opera ejus in fide. Tua sint opera in fide. quia justus ex fide vivit ,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet canticum nouũ a homines ueteres: non
ulud discunt nͥ homines noui renouati ꝑ grãm
mentum. Quid ẽ. regnum celorum ei suspirat:
Om̃is amor nr̃: et cantat canticum nouum.
Cantq canticum nouum: ñ lingua sed uita.
Cantote domino canticum nouum: bene can¬
tate ei. Querit unusquisq: quomͦ cantre dõ.
Canta illi: sed noli male. Non uilt offendi
aures suas: bene canite. fr̃s si alicui bono an¬
ditor musico. quando łͥ ar̃ canta ut placeas
ei & siuis aliq̃ instructione musice artis. can¬
tare trepicãs nedispliceas artifici quia quoa
inte inperitus ñ agnoscis: artifex reyhendit.
Quis afferat aõ bene cantare. sic uidicanti de
cantore sic examinanti om̃ia sic audientin
quanco potes afferre tã eligans artificium
cantandi. ut tam ꝑfectis aurib in nullo
displiceas: Ecce ueluti modum cantandi dec
t: noli querere uerba quasi explicare posuis
unde ds delectatur. In iubilatione cant.

Expanded text:
tinet canticum novum, ad veteres homines. Non tinet canticum novum, ad veteres homines. Non illud discunt nisi homines renovati per gratiam m novum, quod est regnuomnis amor noster, et cantat canticum novum. Cantet canticum hovum, non lingua, sed vita. Cantate ei canticum novum: bene cantate ei. Quaerit unusquisque quomodo cantet Deo. Canta illi, sed noli male. Non vult offendi aures suas. Bene canta, frater. Si alicui bono auditori musico, quando tibi dicitur, Canta ut placeas ei, sine aliqua instructione musicae artis cantare trepidas, ne displiceas artifici; quia quod in te imperitus non agnoscit, artifex reprehendit: quis offerat: Deo bene cantare, sic judicanti de cantore, sic examinanti omnia, sic audienti? Quando potes afferre tam elegans artificium cantandi, ut tam perfectis auribus in nullo displiceas? Ecce veluti modum cantandi dat tibi: noli quaerere verba, quasi explicare possis unde Deus delectatur. In jubilatione cane:
Abbreviated transcription (Latin):
si ipsis placeant. non cutaut eos quib displicent:
putantes sibi sufficere quod earum oculis ꝑlacent
aaquas affectant. Et plerumq gandiis dasplicent.
umino semꝑ grauib aisplicent: et meliori uidi¬
tio rep̃henduntur. Non bene tonsus es dicit uir
grauis lascuio adolescenti: non te decet eum tali¬
bus cincinius incedere. N ouit aut̃ ille capillos su¬
os placere: nescioctu. D ait te rep̃hendentemi uero
nidicio: et seruat inse quod placet ꝑuerso con¬
silio. Inimicum teputat: quia turpitudinem
annisit. fu̾git oculos tuos: ꝙ om̃ino non curat
qua regula iusticie rep̃hendatur. Si ergo ali
non curant rep̃hensores ueraces ut sint formo¬
n fallaces: nos in his rebus in quibus placemꝰ
sapientie di. debemus curare irrisores. in iustos
ñ habentes oculos unde uideant quod amamiꝰ:
hec cogitantes recti corde: confitemini dũo
incythara in psalterio decem cordarum psal¬

Expanded text:
si ipsis placeant, non curant eos quibus displicent, si ipsis placeant, non curant eos quibus displicent, putantes sibi sufficere quod earum oculis placent, ad quas affectant: et plerumque gravibus displicent, imo semper gravibus displicent, et meliore judicio reprehenduntur. Non bene tonsus es, dicit vir gravis lascivo adolescenti, non te decet cum talibus cincinnis incedere. Novit autem ille capillos illos placere nescio cui: odit te reprehendentem vero judicio, et servat in se quod placet perverso consilio. Inimicum te putat, quia turpitudinem demis. Fugit oculos tuos, et omnino non curat qua regula justitiae reprehendatur. Si ergo illi non curant reprehensores veraces, ut sint formosi fallaces; nos in his rebus in quibus placemus sapientiae Dei, debemus curare irrisores injustos, non Habentes oculos unde videant quod amamus? Haec cogitantes recti corde, Confitemini Domino in cithara, in psalterio decem chordarum psal
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dico difficiłe est: ñ potest ad huc aniͤ
Mallet non ẽẽ quod p̃cipitur. si adfaciendum ñ¬
amore ducitur : sed timore coaitat᷑. lloli fuitũ
facere: tune gehentias. Alallet ñ esse gehenuas:
niquas mitteretur. Quando incipit amare iusti¬
ciam nͥ quando mallet furta non ẽẽ: et si gehen¬
ne ñ eẽut inquas fures muterentur: hoc . ẽ. a¬
mare iusticiam. Et ipsa iusticia quał ẽ : quis
illam pingit: sipientia dĩ quam pulchrttudinẽ
habet: ꝑ illam pulchra funt onña que oculis
placent ei uidende qm̃ conplectatde cordamũ¬
danda sunt. Huuis nos amatores ꝓfitetaunt. ipsa
nos cõponi. ut ei noti disphacimus. Et quando
nos rep̃hendunt homines uibis itb it quibus
ei quã diligumus placennis. quo toͦ ptaui ha¬
bemus rephetsores nt̃os: qto illos cotet̃pt¬
imis. &t om̃ino tuehil inpetdimus. a matores
lubrici et aaynadiles fetecrtita quardo
amate ipsorum componunt illos scdm oculos suos

Expanded text:
Quid dico difficile est? Non potest adhuc animus: Quid dico difficile est? Non potest adhuc animus: mallet non esse quod praecipitur, si ad faciendum amore non ducitur, sed timore coarctatur. Noli furtum facere, time gehennas: mallet non esse gehennas, in quas mitteretur. Quando incipit amare justitiam, nisi quando mallet furta non esse, etsi gehennae non essent, in quas fures mitterentur? Hoc est amare justitiam. 7. Et ipsa justitia qualis est? quis illam pingit? Sapientia Dei quam pulchritudinem habet? Per illam pulchra sunt omnia, quae oculis placent: ei videndae, complectendae, corda mundanda sunt. Hujus nos amatores profitemur: ipsa nos componit, ut ei non displiceamus. Et quando nos reprehendunt homines in his rebus, in quibus ei quam diligimus placemus, quomodo parvi habemus reprehensores nostros, quomodo illos contemnimus et omnino nihili pendimus? Amatores lubrici et damnabiles feminarum, quando amatae ipsorum componunt illos secundum oculos suos,
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam: ad huc seruis es. Esto et filius. Sed exbono
seruo: sit bonus filius. Interim timendo noli fac̾e:
dices et amare ñ facere. Est eñi quȩdam pulchiitudo
iusticie: pena te det̾reat. h abet iusticia formam
suam: oculos quęrit. Accendit amatores suos A
hac martẏres scłm calcantes : sanguinem fuder̃.
Quid amabant. quando istis om̃ib renuntia¬
bant: Non eni illi non erant amatores. aut
hoc uob̾ dicimnus. non ametis: qui ũ amat: fri
guit. Ametur : sed illa pulchritudo que lauda¬
ta iusticia incendit animos : ꝓmunt uerba: e¬
enĩ si ꝓcedat senex iustus. est aliquid in eius cor¬
pore quod amet᷑. et tam̃ amatur ab om̃ib Ibi
amatur: ubi corde uidetur. Immo ibi amat᷑:¬
ubi corde uidetur. Delectꝙ̧ uos ergo: ⁊ rogate
diũmn ut delectoꝵ. Dñs eñi dabit silauitatem.
et t̃̾ta nr̃a dabit fructum fuum : ut ꝑcaritatẽ
impleatis. quod ꝑtunorem implere difficile ẽ

Expanded text:
titiam, adhuc servus es: esto filius. Sed ex bono titiam, adhuc servus es: esto filius. Sed ex bono servo fit bonus filius. Interim timendo noli facere, disces et amando non facere. Est enim quaedam pulchritudo justitiae. Poena te deterreat. Habet justitia formam suam, oculos quaerit, accendit amatores suos. Pro hac Martyres saeculum calcantes, sanguinem fuderunt. Quid amabant, quando istis omnibus renuntiabant? Num enim illi non erant amatores? aut hoc vobis dicimus, ut non ametis? Qui non amat, friguit, obriguit. Ametur, sed illa pulchritudo quae cordta justitia incendit animos. Promunt verba, eenim si procedat senex justus, est aliquid in ejus corpore quod ametur, et tamen amatur ab omnibus. Ibi amatur, ubi non videtur; imo ibi amatur, corde videtur. Delectet vos ergo, et rogate Dominum ut delectet. Dominus enim dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum : ut per charitatem impleatis quod per timorem implere difficile est.
Abbreviated transcription (Latin):
cititas ꝓrimm. Ne facias aliĩ: quod pati non
uis. Honores patrem et matrẽ : quia uis te
honorari a filiis tuis. Non mechaberis: quia
ue taecharis post te uxorem tuam uis. Non
ocide: qr et occidi ñ uis. Non fureris: quia
fututi pati ñ uis. Non falsum testimonium
dcus. quia odisti aduersus te falsum testimo¬
nam eͥicentẽ. Non concupiscas uxorem ꝓri
tueu: quia et tuã non tus ab illo concupis
uui concupiscas rem aliquã ꝓrumi tui:
quu ĩquis tuã concupiuerit displicet tibi.
Vonute ⁊ inte linguam: quaudo łͥ displicae:
ͥ: iocit. Hec om̃ia p̃cepta dĩ sutit: sapica
udonante data sunt. de suꝑ sonant: Tauge
psaltertum: imple legem quam dñs ds¬
uui ñ uenit soluere sod implete. Inpleb
t̃ aitiore: qd tunore ñ poteras. Qui et̃s
dendo ñ fã male: mallet ficete si lice¬
ret. Itaq et sifacultas ñ datur: uolinitas tenetur. Hon¬
facioiquit. Quare ⁊ quia timeo. Nondum amas ius¬

Expanded text:
caritas est proximi. Ne facias alii, quod pati non caritas est proximi. Ne facias alii, quod pati non vis : honora patrem et matrem , quia vis te honorari a filiis tuis. Non moecheris , quia nec moechari post te uxorem tuam vis. Non occidas, quia et occidi non vis. Non fureris, quia furtum pati non vis. Non falsum testimonium dicas, quia odisti adversus te falsum testimonium dicentem. Non concupiscas uxorem proximi tui, quia et tuam non vis ab alio concupisci. Non concupiscas rem proximi tui, quia si quis tua concupierit, displicet tibi. Converte et in te linguam, quando tibi displicet, qui te nocet. Haec omnia praecepta Dei sunt: Sapientia donante data sunt: desuper sonant. Tange psalterium, imple legem quam Deus tuus non venit solvere, sed adimplere . Implebis enim amore, quod timore non poteras. Qui enim timendo non facit male, mallet facere si liceret. Itaque et si facultas non datur, voluntas rea tenetur. Hfacio, inquit. Quare? Quia timeo. Nondum amas jus
Abbreviated transcription (Latin):
his duobus p̃ceptis tota lex penaet et ꝓpħe.
Dicit tͥ deus de suꝑ: quia dñs ds̃ tuus. deus
unus ẽ. Habes unam cordam. Non accipies inua¬
num nomen dñ dĩ tui. habes alteram cordã.
Obserua diem sabbati. Non carnalit̃. ñ iuda¬
ius deliciis: qui otio abutuntur ad nequitiã.
Melitis eñi utiq totadie foderent: quam totadie
saltarent. Sed cogitans requiem in dño deo
tuo. et ꝓpt̾ ipsam requiem om̃ia fatiens: ab fti¬
nens ab oꝑe seruili. O m̃ĩs qui facit peccatũ: ser¬
uus ẽ. peccati et ittinam hominis: et non pec¬
cati. hec iria ꝑtinent ad dilectionem dĩ: cuiꝰ¬
cogites unitatem. ueritatẽ. uoluntatẽ. Est eũ
quedam uoluntas in dño: ubi uerum sabba¬
tum uera requies. Unde dr̃. Delectare in dño:
it dabit iͥ petitiones cordis tui. Quis eñ sic
udetat quami ille qui fecit om̃ĩa: que de¬
latuit in his tribus : caritas dĩ. In aliis septẽ:

Expanded text:
his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Dicit tibi Deus desuper, quia Dominus Deus tuus, Deus unus est: habes unam chordam. Non accipias in vanum nomen Domini Dei tui: habes alteram chordam. Observa diem sabbati, non carnaliter, non judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed tu cogitans requiem in Deo tuo et propter ipsam requiem omnia faciens, abstine ab opere servili. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati : et utinam hominis, et non peccati! Haec tria cogites unitatem, veritatem, voluntatem. Est enim quaedam voluntas in Deo, ubi verum sabbatum, vera requies. Unde dicitur, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Quis enim sic delectat, quam ille, qui facit omnia, quae delectant? In his tribus caritas Dei, in aliis septem
Abbreviated transcription (Latin):
sua uiter. Non eñi celestia regit: et t̾rena
aeserit. Aut ñ illi dicit᷑. quo abibo aspũ tue
et quo a facie tua fugiam: Si ascendero
in celũ tu illic es: si descendero in infertam
ad es. Ubi gͦ de est qui nusquam nonẽ:¬
Ergo confitere dũo in cythara. Siue ͥ han¬
aet t̾renũ aliqͥd grãs age illi qui dedit: be
securꝰ Non est eñĩ tibi ablatus ille qͥ ac
quã uis tͥ ablatum fuerit qd dedit. Etiai
sic in quã cytharira uiu securus : certus
dõ tuo. tange cordas in corde. ⁊ dic tanquat
incythara. in inferiore parte bene sonat
lerit p̃ceptorum. qua doctrina celest ti
imbuerit. qͥd tͥ de suꝑ ex illuis ueritati
fonte p̾ceꝑit . Conuert̾e ⁊ ad psalt̾uit
psale dõ in plaltio decẽ cordarita. Iret¬
ta eñi legis decem sunt. In decem p̃ceptis legis:
habes psalt̾um. Perfecta res ẽ. ħ abes ibi di¬
lectionem dĩ intribus : et dilectionem ꝓximi
inseptem. Et utiq nostis dño dicente : quia in

Expanded text:
suaviter . Non enim coelestia regit, et terrena suaviter . Non enim coelestia regit, et terrena deserit: aut non illi dicitur, Quo abibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, adErgo confitere Domino in cithara. Sive tibi abundet terrenum aliquid, gratias age illi qui dedit; sive securus. Non est enim ille tibi ablatus qui dedit, quamvis tibi ablatum fuerit quod dedit. Etiam sic, inquam, cithariza securus; certus in Deo tuo, tange chordas in corde, et dic tanquam in cithara in inferiore parte bene sonantlerit praeceptorum, qua doctrina coelesti te imbuerit, quid tibi desuper ex illius veritatis fonte praeceperit, convertere et ad psalterium, psalle Domino in psalterio decem chordarum. Praecepta enim legis decem sunt: in decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res est. Habes ibi dilectionem Dei in tribus, et dilectionem proximi in septem. Et utique nosti, Domino dicente, quia in