comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Sic dico uobis gaudiũ erit coram angłis di. suꝑ
uno peccatore pęnitentiã agente. Et oȩperunt
epulari. Noc conuuium cotidie celebratut: coti¬
die pater filium recipit. semper apc credentibus
immolatur. Erat aut̃ filius illius semor inagro.
Nuc usq deꝑsona filii minoris disputatum ẽ. Quẽ¬
sodm p̾sentem parabolam. inpublicanis & pecca¬
torib qui a dño adpęnitentiã ꝓuocantur debe¬
mus acciꝑe : scdm aut̃ misticos intellectus. de
futura quoq uocatione gentium ꝓpłiari. Nc̃
ad seniorẽ filium sermo trans greditur: que
multi simplicit᷑ ad om̃iũ sc̃oꝵ ꝑson̾a. multi
ꝓpͥȩ ad iudeos referunt. et de sc̃ĩs quidẽ non
difficilis interp̃tatio ẽ: in eo qͦd dr̃ nũquã man¬
datum tuũ p̃teriui: lio& illua uideatur ob¬
sistere: qͦd reuersioni fr̃is inuideat. In iudeos
autẽ cum liuor infr̃is salute conueniat. hoc

Expanded text:
dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc conuiuium cotidie celebratur, cotidie pater filium recipit: semper Christus credentibus immolatur. Erat autem filius illius senior in agro. hucusque de persona iunioris filii disputatum est, quesecundum praesentem parabolam, in publicanis et peccatoribus, qui a Domino ad poenitentiam provocabantur, debemus accipere: secundum mysticos autem intellectus, de futura quoque vocatione Gentium prophetari. Nunc ad seniorem filium sermo transgreditur, quem multi simpliciter ad omnium Sanctorum personam, multi proprie ad Judaeos referunt. Et de Sanctis difficilis interpretatio est in eo, quod dicitur: numquam mandatum tuum praeteriui, licet illud uideatur obsistere, quod reuersioni fratris inuideat. in Iudaeos autem cum liuor in fratris salute conueniat, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pedib eius: ne alicubi coluber insidians plantam
ingredientis inuader&. & super scorpiones & serpen¬
tes securius ambular&e: ut p̃pararetut ad exange¬
speciosi pedes ȩuangłizantiũ pacem. euangeli ⁊ an¬
tium bona. Et afferte uitulum saginatum & oc¬
cidite: & manducemus & epulemur : qm̃ hic filiͦ
m̃s mortuus fuerat. & reuix. perierat & inuentus
ẽ. Uitulus saginatus qui adpenitentiȩ immola¬
tur salutem. ipse saluator. ẽ. cuiꝰ cotidie carne
pascimur: cruore potamur. Fidelis mecũ lector
intellegis. qr pinguedine saturati. in rucbũ lau¬
dum eiꝰ erumpimus dicentes. eructuauit cor me¬
um u̾bũ bonum dico ego oꝑa mea regi. lic& qͥdã
suꝑsticiose magis quã uere. considerantes tex¬
tum psalmi expatris persona hoc arbitrentur in¬
tellegi. Qd aut̃ ait epulemut qm̃ hic filius m̃s mor¬
tuus fuerat & reiixit. perierat & inuentus ẽ. ad
eundem suꝑioris parabolȩ ꝑtin& sensum. inqua

Expanded text:
pedibus eius, necubi coluber insidians plantam pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super scorpiones et serpentes securius ambularet, ut praepararetur ad euangespeciosi pedes euangelizantium pacem, euangelizantium bona! Et adferte uitulum saginatum et occidite, et manducemus et epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. uitulus saginatus, qui ad paenitentium immolatur salutem, ipse saluator est, cuius cotidie carne pascimur, cruore potamur. fidelis mecum lector intellegis, qua pinguedine saturati in ructum laudum eius erumpimus dicentes: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intellegi. quod autem ait: epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, ad eundem superioris parabolae pertinet sensum, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
date anulum in manũ illius. signaculũ simi
litudinis xp̃i : scd̾m illud. Credentes signati estis
sp̃ũ reꝓmissionis sc̃o. & ad principẽ dr̃ tyri: qͥ
similitudinẽ conditoris amiserat. Tues signa¬
culum similitudinis & corona decoris : indelicis
paradysi di natus es. Esaias qͦq dehoc signaci¬
lo loquitur. Tc̃ manifesti erunt qui signant᷑
Noc signaculũ in manũ datur. qͣndo opera uis¬
ticiȩ scriptura significat: ut ibi. factũ ẽ u̾bũ
ui te inquit ornamento: & imposui tͥ armil¬
las circa manus tuas. Rursum ad eũ qui
naculum infrontib uiroꝵ gem̃tium & dolentium.
inom̃ib iniquitatib quȩ fiunt inmodio eoꝵ. Quare :
ut postea possint dicere. signatum ẽ. super nos lum̃
uultus tui dñe. Et calciam̃tũ in pedib eiꝰ. Sponsi
qͥppe perdiderat dignitatem. nudis pedib pascha
celebrare ñpoterat. Nec sunt calciam̃ta. dequib
dñs ait. & calciaui te iacincto. Et calciam̃ta in

Expanded text:
date anulum in manu illius, signaculum simi-. date anulum in manu illius, signaculum simi-. litudinis Christi secundum illud: credentes signati estis spiritu repromissionis sancto. et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et corona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur: tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura significat, ut ibi: factum est uerbuui te, inquit, ornamento et inposui tibi armillas circa manus tuas. rursum ad eum uirunum in frontibus uirorum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum. quare? ut postea possint dicere: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamenta, de quibus dominus ait: et calceaui te hyacinthum. et calciamenta in
Abbreviated transcription (Latin):
seir. quia seir pilosus & hispidus interp̃tatur. ut an¬
tiquum gentilium signific& horrorẽ: illa pariter
similitudine respondente. Nigra sum & speciosa
filiȩ ihersłm. Dix̃ aut̃ illi filius. Pater peccaui in
cȩlũ & corã te : iam ñsum dignus uocari filius tuis
dicit se dignũ ñ e̾ẽ filium nuncupari: & tam̃ ex
naturȩ uoce ex illa substantia quã illi pat̾ fuera
aliqͣndo largitus in nomen trepidus ueritatis
erumpit: pater inquiens peccaui incęlũ. frustra
gͥ qͥdã argum̃tantur. nom̃ patris insc̾is tantũmͦ
conuenire: cum etiam dm̃ patrẽ uoc& qͥse filii¬
nomine confitetur in dignum: nisi forte ido
patrẽ aud& uocare. qr plena mente conũsus ẽ.
priorẽ. & induite eum: stolã qu̾a adã peccan¬
ues do ꝑdiderat. stolam quȩ malia parabola in
dum̃tũ dr̃. nuptiale. id ẽ uestẽ sp̃c sc̃i. qua qui
ñ habuerit. ñ potest regis in ter c̾e coniuuio. Et

Expanded text:
Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut anSeir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine respondente: nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, cum etiam hic nomine confitetur indignum: nisi forte ideo patrem audet vocare, quia plena mente conversus estpriorem, et induite eum; » stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia pdumentum dicitur nuptiale, id est uestem spiritus sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse conuiuio. Et
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum: & ꝑ uerbum suum qͦd carnẽ suã sũpsit
ex uirgine. reditum filii unioris anticipat.  p̃cur¬
rens. imculiuit suꝑ collum ipsius. Ante uenit ad t̃raᷤ:
quã ille domum confessionis intraret. Incubuit suꝑ
collum ipsius: idẽ corpus sũpsit humanũ. Et sicun
suꝑ pectus iohannes recubuit. qui secretoꝵ eiꝰ effec¬
tus ẽ particeps. ita & iugum suum leuȩ. id ẽ man¬
datoꝵ suoꝵ facilia p̃cepta ex gr̃a magis quã ex me¬
rito: super iuniorẽ filium collocauit. Et osculatus
ẽ. eum : iuirta illud qͦd incantico canticoꝵ. ȩccła de
sponsi p̾catur ad uentu. Osculetur me ab osculo orᷤᷤ
sui. Nolo mͥ dicens. ꝑ moysen. nolo ꝑꝓpħas loquat᷑.
ipse meũ corpus ad sumat. ipse me osculet᷑. in car¬
ne: ut & illud quoq qͦd in isaia scriptum ẽ. huic
sententiȩ o aptenius. Si queris quere. ad me habita
insaltu & ibi qͥppe flens ȩccła clamare iubetur. ex

Expanded text:
aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab osculis oris sui, nolo mihi,\' dicens, per Moysen, nolo per prophetas loquatur; ipse meum corpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex
Abbreviated transcription (Latin):
& coram te. iam ñsum dignus uocari filius tuus.
Pecrauerat moelum : qͥ ikerłm celestẽ reliquerat
matrẽ. Peccauerat coram patre. qui conditore de¬
serto. fuerat ligna ueneratus. Non erat dignus
uocari filius di: qui seruus ẽe maluerat idoloꝵ
Om̃is eñi qui peccatum facit. de di: bolo natus e.
Fac me inquit sic̃ unũ de mercennariss tuis.
Fac me inquit sic̃ unũ deiudeis : qͥ te obp̃sen¬
tiũ tantũ rerum ꝓmissa uenerantur. Recipe
filiũ penitentẽ : qui mercennariis tuis peocan¬
tib sepissime peꝑcisti & uenit usq ad patrẽ.
suũ. uenimus ad patr̃e. qͣndo aporcoꝵ recedi¬
mus pastione. sodm illuã. Statim ut conũsus
ingemueris. saluus eris. Cũq ad huc longe ess. udit
eum pat̾ eius: & misericordia motus ẽ. Antequ̾a dig¬
nis oꝑib & uera pęnitentia ad patre rediret antiqũñ
ds̃ apud quẽ cuncta furura iã facta sunt. & qͥ om̃iu̾

Expanded text:
et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus. et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus. » Peccaverat in coelum, qui Jerusalem coelestem reliquerat matrem. Peccaverat coram patre, qui Conditore deserto, fuerat ligna veneratus. Non euocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre natus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercennariis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dignis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum, deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qui aut̃ ista desiderat. merito cõpellit᷑ ad ob
sequium p̃ceptoꝵ: ne eoꝵ p̃uaricatione quȩ ius¬
sa sunt. careat concupitis. Porro ubi metus est:
ñ ẽ dilectio. Perfecta qͥppe dilectio : foras munt
timorẽ. Nam qui diligit : ñ idõ imꝑata custodit
qr aut timore penarum: aut pͣmii auiditate
cõpellitur: s qr. hoc ipsum qͦd ad eo iubetur. est
optimum. Sensus itaq iste ẽ. Quanti ex iudȩis
obp̃sentia tantum bona ad ei obsequio ñ recedud̃ :¬
& ego egestate conficior: Surgens ibo ad patre
meum. Pulchrȩ ait surgens patre qͥppe ab sen¬
te: ñsteterat. peccatoꝵ iacere: stare uistoꝵ ẽ.
ad moysen dr̃. Tuuͦ hic sta mecum & in centesi¬
mo tricesimo tertio psalmo. Ecce nc̃ benedieite
dñm. om̃s seruidñi. qui statis in domo dñi. ad
benedictionem dñi stantes ꝓpła indomo dm̃i.
cohortatut. Et dicam illi. Pater peccaui meglum

Expanded text:
tur. qui autem ista dtur. qui autem ista dsequium praeceptorum, ne eorum praevaricatione quae jussa sunt, careat concupitis. Porro ubi metus est, non est dilectio. Perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. nam qui diligit, non ideo imperata custodit, quia aut timore poenarum aut praemii auiditate conpellitur, sed quia hoc ipsum, quod a deo iubetur, est optimum. sensus itaque iste est: cquanti ex Iudaeis ob praesentia tantum bona a dei obsequio non recedunt, et ego egestate conficior Surgens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta mecum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc benedicite dominum, omnes serui domini, qui statis in domo dbenedictionem Domini stantes Propheta in domo Domini cohortatur. 16. « Et dicam illi: Pater, peccavi in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
in idolio conscientiam cõꝓbasse. & eum dicisse
perfectum. quẽ scirat de idolotitis manducare:
Absit ut. de ore. xp̃iano. sonet iuppiter om̃pc. &
ta quã numina. at nunc etiam sacerdotes dei
omissis ęuangłiis & ꝓpħis uidemus comedias le¬
gere. amatoria bucholicoꝵ uersuum u̾ba canta¬
re: tenere uirgiliũ: & id qͦd inpueris necessitatĩ e
crimen. in se facere uoluptatis. Cauendũ gͥ si cap¬
tiuam uelimus habere uxorẽ. ne inidolio recũ¬
bamus. aut si certe fuerimus eiꝰ amore decepti.
mundemus eã & om̃i sordiũ errore purgemꝰ.
sita audierit ꝑsonare. Inse aut conuͣsus dicit:
auanti mercennarii patris mei habundant pani¬
bus: ego aut̃ hic fame perto. Alercennarios scd̃m
aliũ intellectum. eos animadueriimus ex iudeis:
qui obp̃sentia tantũ bona. legis p̾cepta custodi¬
unt. Hi iusti sunt & misericordes. non obipsam ius¬
ticiam. & obipsum misericordiȩ bonum: s ut ado¬
eo terrenȩ fęlicitaus & longe uitȩ p̾miũ conseqͣn¬

Expanded text:
in idolio, scientiam conprobasse et eum dixisse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? absit, ut de ore Christiano sonet \'Iuppiter omnipotengis portenta quam numina. at nunc etiam sacerdotes dei omissis euangeliis et prophetis uidemus comoedias legere, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uoluntatis. cauendum igitur, ne captiuam habere uelimus uxorem, ne in idolio recumbamus; aut, si certe fuerimus eius amore decepti, mundemus eam et omni sordium horrore purgemus, sita audierit personare. In se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fame pereo! mercennarios secundum alium intellectum eos aduertimus ex Iudaeis, qui ob praesentia tantum bona legis praecepta custodiunt, id est iusti sunt et misericordes, non ob ipsam iustitiam et ob ipsum misericordiae bonum, sed ut a deo terrenae fertilitatis et longae uitae praemium consequan
Abbreviated transcription (Latin):
eiet᷑enim ad discipłos loquitur. ecce ego uobiscũ
sum om̃ib dieb usq ad consummationẽ seli
ita ad eos qui sui iactantiã p̃ferunt & ẽẽ cum
dño ñ merentur. dicit: discedite ame: ñ noui
uos. qui operamini iniquitatẽ. Recessit ergo
uinior filius cum uniu̾sa substantia apatre:
&peregre ꝓfectus ẽ. Et cam egressus a faciȩ
dñi. habitauit interra naid: qd int̃p̃tatur
fluctuatio. Quicũq adõ recedit. statim scłi fluc¬
tib quatitur: & mouentur pedes eiꝰ. Nã post¬
quam motisunt homines aboriente & auero
lumine recesserunt. tunc ad uersus dm̃ un¬
pictatis suȩ edificauere turreͥm : tunc dogmatũ
suꝑbias confinrerunt. uolentes curiositate ñ
licita in ipsius oeli alta penetrare: & uocatuse
locus ille babel: id ẽ confusio: & ibi dissipauit
u sub̃am suã: uiuens lucuriose. Luxuria in¬
imica do. inimica uirtutib ꝑdit omnẽ subam

Expanded text:
odo enim ad discipulos loquitur: ecce ego uobiscum odo enim ad discipulos loquitur: ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, ita ad eos, qui sui iactantiam praeferunt et esse cum domino non merentur, dicit: discedite a me, non noui uos, qui operamini iniquitatem. Recessit ergo iunior filius cum sua substantia a patre ret peregre profectus est. et Cain egressus a facie dei habitauit in terra Naid, quod interpretatur \'fluctuatio.\' quicumque a deo recedit, statim saeculi fluctibus quatitur et mouentur pedes eius. nam postquam moti sunt homines ab oriente et a uero lumine recesserunt, tunc aduersum deum inpietatis suae aedificauere turrem, tunc dogmatum superbias confinxerunt uolentes curiositate non licita in ipsius caeli alta penetrare. et uocatus est locus ille Babel, id est \'confusio\'. Et ibi dissipauit substantiam suam uiuens luxuriose. luxuria inimica deo, inimica uirtutibus perdit omnem substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. Nȩc lucerna corꝑis. Hoc talentum. qͦd ñ ẽ in
sudario colligandum. id ẽ delicate oscioseq trac¬
tũ tandum: nec interra defodiendum : terrenis scilas¬
iͥ̃ cogitationibus obscurendum. Qui diuisit illis sub¬
stantiam. Significantius ingreco legit᷑. aieaci
cytoy cton Bion. id ẽ dedit liberũ arbitrium.
endedit m̃tis ꝓpͥe uoluntatẽ : & ut uiuer& unus qͥq
ñ uͤmperio dĩ . s obsequio suo : id ẽ ñ exnecessitate.
si ex uoluntate : ut uirtus haber& locum: ut ace¬
teris animantib distar& : dum ad exemplum dei
mium retribuitur. Et non post multos dies. col¬
lectis om̃ib ad olescentior filius. peregrȩ profec¬
tus est in regionem longinguam. Si as tenet
cȩlum palmo & terram pugillo. o ieremias
quomͦ filius peregre ꝓficiscitur. & apatre disce¬
dit : Sciendum gͥ: non locoꝵ spatũs s affectu.
aut e̾ẽ nos cum dõ. aut abeo discedere. Quomͦ¬

Expanded text:
est; haec lucerna corporis; hoc talentum, quod non est in est; haec lucerna corporis; hoc talentum, quod non est in sudario conligandum, id est delicate otioseque tractandum, nec in terra defodiendum, terrenis scilicet cogitationibus obscurandum. Qui diuisit eis substantiam. significantius in Graeco legitur δlειλεν αύτοις tdv pov, id est, dedit liberum arbitrium, dedit mentis propriae uoluntatem, ut uiueret unusquisque non ex imperio dei, sed ex obsequio suo, id est non ex necessitate, sed ex uoluntate, ut uirtus haberet locum, ut a ceteris animantibus distaremus, dum ad exemplum dei mium retribuetur. Et non post multos dies collectis omnibus adulescentior filius p eregre profectus est in regionem longinquam. si deus tenet caelum palmo et terram pugillo et Hieremias quomodo filius peregre proficiscitur et a patre discedit? sciendum igitur non locorum spatiis, sed affectu aut esse nos cum deo aut ab eo abscedere. quom
Abbreviated transcription (Latin):
multis testimoniis apꝓbatur. ut ibi duoꝵ hoĩũ
testimonium uerum ẽ. Ego de me testimoni¬
um dico: & pat̃ qui misit me. In alia parabola de¬
pastor. inalia pater famias nuncupatur: in
alia uineam. locat. inalia inuitat adnuptias : & di¬
ũsis similitudinib rẽ significat. eandẽ: ut iudeoꝵ
suꝑbiam reꝓb& : & in cominune om̃iũ peccatorũ
siue gentilium siue isrł. pęnitentiã ꝓb& Qͦd aut̃
ait duos filios: om̃s penȩ scripture duoꝵ uocatio¬
ne poploꝵ plenȩ sunt sacram̃tis. & dix̃ illi ad o¬
lescentior. Pater: da mͥ portionẽ substantiȩ quȩ
me contingit. Substantia dĩ ẽ: om̃e qͦd uiuimꝰ.
sapimus. cogitamus. inu̾ba ꝓrumpimui. Hoc
ds ȩqualiter uniu̾sis & in cõmune largitus est.
ȩuangłista dicentẽ. Erat lux uera: quͦe illumi¬
nat omnẽ homine uenientẽ in hunc mundũ.
Iste est dext̃ oculus. qui abscandalis obseruand ͦ

Expanded text:
multis testimoniis adprobatur, ut ibi: duorum hominum multis testimoniis adprobatur, ut ibi: duorum hominum testimonium uerum est. ego de me testimonium dico et pater, qui me misit. in alia parabola pastor, in alia pater familias nuncupatur, in alia uineam locat, in alia inuitat ad nuptias et diuersis similitudinibus rem significat eandem, ut Iudaeorum superbiam reprobet et in commune omnium peccatorum, siue gentilium siue Israhel, paenitentiam probet. quod autem ait \'duos filios\', omnes paene scripturae de duorum uocatione populorum plenae sunt sacramentis. Et dixit illi adulescentior: pater, da mihi portionem substantiae, quae me contingit. substantia dei est omne, quod uiuimus, sapimus, cogitamus, in uerba prorumpimus. hoc deus aequaliter uniuersis et in commune largitus est euangelista dicente: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in mundum. iste est dexter oculus, qui ab scandalis obseruandus
Abbreviated transcription (Latin):
isse conuiuium: cum id maxime cauer&e ne
legem soluere uideretur. & primũ uenerit
ad oues ꝑditas domus isrł. Cananee qͦq dep̃em¬
ti ꝓfiliȩ salute responderit. non oporta. tollere.
panem filioꝵ & dare eam canib & alibi discipu¬
lis p̃ceperit. Inuiã gentium ne abieritis. & in ciui¬
tates samaritanoꝵ ne introieritis: Ex quib om̃ib
edocemur. inpublicanis. ñ tam gentilium quã
generalit omniũ peccatoꝵ. id ẽ qui erant & de
gentib & de iudeis. accipi ꝑsonas posse. lile aut¬
qr uirta insanas blaffemias suas id dogmatis de¬
fendebat qͦd ap̃ianos nollae recipere pęnitentes
frustra argum̃tatus ẽ. publicanos iudeos non
fuisse: ut inꝑsona eoꝵ gentilium tantũ populus
possit intelligi. Itaq ne longum faciam. ipsa e¬
uangłii u̾ba ꝓponã: & in modum cõmentariĩ qͥd
mͥ uideatur ad singula queq sub nectam. Homo
quidam habebat duos filios. N ominẽ dm̃ dici

Expanded text:
isse conuiuium, cum id maxime cauerit, ne isse conuiuium, cum id maxime cauerit, ne legem soluere uideretur, et primum uenerit ad oues perditas domus Israhel, Chananaeae quoque deprecanti pro filiae salute responderit: non oportet tollere panem filiorum et dare eum canibus et alibi discipulis praeceperit: in uiam gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis. ex quibus omnibus edocemur in publicanis non tam gentilium quam generaliter omnium peccatorum, id est, qui erant et de gentibus et de Iudaeis, accipi posse personas. ille autem, quia iuxta insanas feminas suas id dogmatis defendebat, quo Christianos nollet recipi paenitentes, frustra ar-I gumentatus est publicanos Iudaeos non fuisse, ut in persona I eorum gentilium tantum populus possit intellegi. itaque, ne longum faciam, ipsa euangelii uerba proponam et in modum commentatoris, quid mihi uideatur, ad singula quaeque subnectam. - Homo quidam habebat duos filios. hominem deum dici
Abbreviated transcription (Latin):
parabolas e̾ẽ ꝓpositas: ut qͦmͦ ibi inuentione
pecoris & draginȩ lȩticia ẽ angłoꝵ os cirta manẽ¬
tium uicinarum: sic inpublicanoꝵ peccatoꝵqꝙ
pęnitentia om̃iũ debera e̾e̾ lȩticia: qͥb nonsit
necessaria pęnitentia. Unde uehem̃t admiror.
tertullianum in eo libro quẽ de puditicia adũsũ
penitentiam scripsit. & sententiã ueterẽ noua o¬
pinione dissoluit: hoc uoluisse sentire qͦd pub¬
licani & peccatores qui cum dño uescebantur ech¬
nici fuerint. dicente scriptura. Non erit uectig¬
gal pendens ex isrł: quasi uͦ & matheus ñ excir¬
cumcisione fuerit publicanus: & ille  cũ phariseo
intemplo orans. oculos ad celum ñ audebat erige¬
re: non ex isrł fuerit publicanus. An non lucas
memorat. & om̃is popłs audiens &publicani
iustificauert̃ dm̃ haptizati baptismo iohannis:
Aut cuiqua credibile possit uideri. ethnicũ tẽ¬
plum ingressum. aut dñm cum ethnicis habu¬

Expanded text:
parabolas esse propositas, ut, quomodo ibi in inuentione parabolas esse propositas, ut, quomodo ibi in inuentione pecons et dragmae laetitia est angelorum et circum manentium uicinarum, sic in publicanorum peccatorumque paenitentia omnium debere esse laetitiam, quibus non sit necessaria paenitentia. unde uehementer admiror Tertullianum in eo libro, quem de pudicitia aduersum paenitentiam scripsit et sententiam ueterem noua opinione dissoluit, hoc uoluisse sentire, quod publicani et peccatores, qui cum domino uescebantur, ethnici fuerint dicente scriptura: non erit uectigal pendens ex Israhel; quasi uero et Mattheus  non ex circumcisione fuerit publicanus et ille, qui cum pharisaeo in templo orans oculos ad caelum non audebat erigere, non ex Israhel fuerit publicanus ac non Lucas memoret: et\' omnis populus audiens et publicani iustificauerunt dominum baptizati baptismo Iohannis, aut cuiquam cre- \' dibile possit uideri ethnicum templum ingressum aut dominum cum ethnicis habu
Abbreviated transcription (Latin):
expetens: ut inconuiua docerentur: sic̃ manifes¬
tum e̾e̾ poterit ei qui ȩuangłia solcita m̃te ꝑ le¬
gerit. quomͦ & cibus eius. & potus. & de ambu¬
latio. & uniũsa quȩ gessit. saluti hominũ pro¬
curarint. N oc uidentes scribȩ & pharissei: ad¬
uersus legẽ eũ facere dicebant. Exce homo uorar.
& uini potator: amicus publicanoꝵ & peccatoꝵ
Nam ante rep̾henderant: quare curar&s insabłiis.
ginta nouem ouium in montib relictarum & uniꝰ
ꝑditȩ quȩ pastoris humeris ẽ. reducta: alia dra¬
gine quã mulier accenso luminȩ requisiuit: et
inuenta ea. uicinas ad leticiã conuocauit dic̃s.
congͣtulamini mnͥ. qr inueni dragma quã ꝑdide¬
ram: tertiam uͦ duoꝵ filioꝵ. dequa ut disputarẽ
pauca uissisti. & de oue quidẽ ac dragma. licet
ad unũ ꝑtineant intellectum: ñ ẽ istius feꝑis
disputatio. Noc tantũ dixcisse sufficiat: ob id haᷤ

Expanded text:
expetens, ut et inter conuiuia docerentur, sicuti manifesexpetens, ut et inter conuiuia docerentur, sicuti manifestum esse poterit ei, qui euangelia sollicita mente perlegerit, quomodo et cibus eius et potus et deambulatio et uniuersa, quae gessit, salutem hominum procurarint. hoc uidentes scribae et pharisaei aduersum legem eum facere dicebant: ecce homo uorax et uini potator, amicus publicanorum et peccatorum. nam et ante reprehenderant, quare curaret in sabbatisginta nouem ouium in montibus relictarum et unius perditae, quae pastoris umeris est reuecta, alia dragmae, quam mulier accenso lumine perquisiuit et inuenta ea uicinas ad laetitiam conuocauit dicens: congratulamini -mihi, quia inueni dragmam, quam perdideram, tertia uero duorum filiorum, de qua ut disputarem pauca, iussisti. Et de oue quidem ac dragma, licet ad unum pertineant intellectum, non est istius temporis disputatio; hoc tantum dixisse sufficiat ob id has
Abbreviated transcription (Latin):
dñm iłim : qui donauit nobis delicta nr̃a: & de¬
leuit qͦd erat ciro graphum mortis contra nos.
asfigens illud cruci: & principatus & potestates
feci  ostentui : triumphans eas in ligno. Quȩ
aut̃ maior potest e̾e clem̃tia qu̾a ut filius dĩ.
hominis filius nasceret᷑ : dec̃e m̃siũ fastidia
sustiner&: partus expectar& ad uentũ: in uol¬
ueretur pannis: subiceretur parentib ꝑ singu¬
las adoler& ȩtates. & post contumelias uocum.
a lapas. & flagella. crucisꝙ ꝓ nobis fierte maledic¬
tum. ut nos a maledicto legis absoluer&. patri fac¬
tus obediens usq amortem : & id opere cõpler&.
qͦd ante expersona mediatoris fuerat dep̃catus di¬
cens. pater uolo ut qͥmͦ ego & tu unum sumus. ita
ceisti in nobis unum sint : S qr. adhoc uenerat. ut
qd̾ erat impossibile legis. qr nemo exea iustificabat᷑
in effabili miscdia uincera. publicanos & peccato¬
res adpenitentiã ꝓuocabat: conuiuium qͦq eoꝵ

Expanded text:
dominum Iesum, qui donauit nobis delicta nostra et dedominum Iesum, qui donauit nobis delicta nostra et deleuit, quod erat chirographum mortis contra nos, adfigens illud cruci, et principatus et potestates fecit ostentui triumphans eas in ligno. quae autem potest maior esse clementia, quam ut filius dei hominis filius nasceretur, decem mensum fastidia sustineret, partus expectaret aduentum, inuolueretur pannis, subiceretur parentibus, per singulas adoleret aetates et post contumelias uocum, alapas et flagella crucis quoque pro nobis fieret maledictum, ut nos a maledicto legis absolueret patri factus oboediens usque ad mortem, et id opere conpleret, quod ante ex persona mediatoris fuerat deprecatus dicens: pater, uolo, ut, quomodo ego et tu unum sumus, et isti in nobis unum sint? ergo, quia ad hoc uenerat, ut, quod erat inpossibile legis, quia nemo ex ea iustificabatur, ineffabili misericordia uinceret, publicanos et peccatores ad paenitentiam prouocabat conuiuium quoque eorum
Abbreviated transcription (Latin):
eum publicanis & peccatorib manducat magist̃
ũrs Qui audiens ditͣ. Non necesse habent sani
medicũ. s male habentes. Euntes aut̃: discite qͥd
sit misodĩam uolo: & ñ sacrificiũ. Non ueni uoca¬
re iustos. sed peccatores. al ardius qͦq: in ẽadẽ u̾ba
consentit. S̾ ut diximus : om̃is ex lege questio. nas¬
cebatur. Lex qͥppe iusticie tenax. clem̃tiã non
habebat: s quicumq ad ulter. homicida. frau¬
dator. & ut breuiter dicam mortali crimine
tenebatur : nulla ueni& penitentiȩ laxabatur a
crimine. Oculum ꝓoculo. dentẽ prodente : ani¬
mã ꝓ anima. iuibebantur ex soluere. Om̃s itaq
declinauerant. simul inutiles facti erant: non erat
qui facer& bonũ: non erat usq ad unum. Ubi aut
to medio pariete. fecit utrũq unũ: & austeri¬
tatẽ legis. euangłii gr̃a temperauit. Unde &
rito retributa: s exdonante concessa ẽ. Pax uͦ qͣ
recontiliati dõ sumus. habentes ꝓpiciatorium

Expanded text:
et publicanis manducat magister et publicanis manducat magister vester? Qui audiens dixit: Non necesse habent sani medicum, sed male habentes. Euntes autem discite quid sit, misericordiam volo, et non sacrificium: non enim veni vocare justos, sed peccatores. Marcus quoque in eadem verba consentit. Igitur, ut diximus, omnis ex Lege quaestio nascebatur. Lex quippe justitiae tenax, clementiam non habebat: sed quicumque adulter, homicida, fraudator, et ut breviter dicam, mortali crimine tenebatur, nulla venia poenitentiae laxabatur a crimine, oculum pro oculo, dentem pro dente, animam pro anima jubebantur exolvere . Omnes itaque declinaverant, simul inutiles facti erant: non erat qui faceret bonum, non erat usque ad unum . « Ubi ato medio pariete fecit utrumque unum et austeritatem legis euangelii gratia temperauit. unde et rito retributa, sed ex donante concessa est; pax uero, qua reconciliati deo sumus, habentes propitiatorium
Abbreviated transcription (Latin):
foris steterit. & olem̃tissimo patri rigidus obsti¬
terit : solusq liuore cruciatus. leticiȩ domus
inter eẽ noluerit. Itaq sic̃ incęteris parabolis
que non sunt a saluatore disserte. Qũã obcau¬
sam dicte sint. solemus inquirere: ita & in
hac facere debemus: quare dñs in istuismodi
ũba ꝓruperit: & ob qu̾a interrogationẽ respon¬
sionis similitudo ꝓlata sit. Scribȩ & pharisei
musitabant dicentes. Quare hic peccatores
recipit. & uescitur cum eis : Suꝑior qͥppe
sermo p̾miserat. Erant aut̃ accedentes ad eũ
om̃s ꝑublicani & peocatores audire eum. Itaq
lunc omnis inuidia. cur quos legis p̃cepta
dãpnarent. eoꝵ confabulatione atq coniu¬
uium dñs ñ uitar&. Et hȩc lucas. Cȩterum
matheus ita loquit᷑. Cum aut̃ discũberent in
domo: ecce pedcatores & publicani uenientes. re¬
cũbebant cum iłiu. & cum discipulis eius. Q uod
uidentes pharisei: dicebant. discipulis eius. Quare

Expanded text:
foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiforis steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse noluerit\'. Itaque, sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipit et uescitur cum eis? superior quippe sermo praemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non uitaret. et haec Lucas; ceterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in domo, ecce multi peccatores et publicani uenientes recumbebant cum Iesu et discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
meretricib dissipat. fame facta a principe regi¬
onis p̃ponitur porcis. siliquas cõmedit. ad patrem
redit. accipit anulum. & stolã. immolatur ei
uitulus saginatus: Qui sit maior fr̃. & qͦmͦ de agro
uemiens susceptioni fr̃is inuideat. & ox̧tera quȩ
in ȩuangłio plenius explicant᷑. Addis insuper.
Scio multos diu̾sa in hac lectione dixisse: & frẽm
maiorẽ iudeum. minorẽ estimasse gentilem:
s quero qͦmͦ iudaico popło possit aptari. ecce tot
annis seruio tͥ. & nunquã m andatum tum. p̃¬
teriuui: & nũquã dedisti mͥ hedum ut cum amicis
meis epularer. & illud: fili tumecũ es semper:
& om̃ia mea tua sunt. Si aut̃ ais. de iusto & pec¬
catore uoluerimus ẽẽ parabolam: iusto ñ pote¬
rit conuenire. ut desaluie alterus & fr̃is ma¬
xime contristetur. Si enim inuidia di aboli mos¬
mors introiuit in orbem terrarum. & imitan¬
tam in manis in uidia. poterit eo aptari. ut

Expanded text:
meretricibus dissipat, fame facta a principe regimeretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. si autem\', ais, \'de iusto et peccatore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum et imitantam inmanis inuidia poterit coaptari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ministerium. & moysen adhuc in circũcisis
labiis. tam grande ministerium recusasse. Aure
audietis & non intelligetis: & cernentes aspicietis.
& non uidebitis. Totus hic locus sic̃ saluator in guan
głio dicit. ad id ꝑtin& tempus quo ipse ẽ. dignat̾
descendere ad terras: & signa uideis ñ intelligentib
ꝑpetrauit. Q qm̃ usq adfinẽ capituli explanatio
multiplex sequitur : & excipientis iam explicui¬
mus cęras: huc usq dictasse sufficiat: qr & oratio
ta ẽ. tum multo molestior fit : si tediũ sui ꝓ¬
lititate congemin&: &oculoꝵ dolore cruciati.
aurib tantum studeamus & lingua. Ex pł.
eantudinis tuȩ interrogatio. disputationis fuit
e sic quesisse: querendo uiam ẽ. dedisse quesitis.
Sapienter quippe interroganti: sapientia repu¬
tabitur. Ais. quis ẽ. iste in euangłio pat᷑. qͥ duob
filiis substantiã diuidit: qui duo filĩi. qui maior
qui ue minor. qͦmͦ minor acceptam sub̾am cum

Expanded text:
ministerium et aloysen adhuc incircumcisis ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. totus hic locus, sicut inEvangelio, ad id pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus Mss. implevimus  ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17.tudinis tuae interrogatio disputatio fuit et sic quaesisse quaerenda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
tenuistͥir ͤ ᷤe potusti : factussum inderisum: tot̾a
diem ex egi insubsannationẽ. & e contrario:
ñ tam suo merito. qũã misodia dĩ confisus.
łost qũa seraphim audierit. ecce tetigit hoc
labia tua. & abstulit iniquitates tuas & peoca¬
ta tua purgauit. ocio noluisse torpere. & ultro
in ministerium dĩ quasi apeccatis liberum
relo se obtulisse ficdi: moysen uͦ qr secularib
eruditus fuerit disciplinis. & interfecto egro¬
tio. conscientia eiꝰ aliqua exparte sorduerat.
Unde & uox ad eum de rubo facta sit dicenᷤ.
ne accesseris huc. solue caltiam̃ta depedib
tuis: locus em̃ inqͦ stas. t̾ra sc̃a ẽ. Et scierit
sibi ad usus magos. ad ũsus pharaonẽ pessimũ
regẽ futurum certam̃ esse. se excusasse dicen¬
tem: p̃cor dñe ñ sum dignus. Proqͥ inhebreo
legitur. ñ habeo labia circumcisa: Lxx. int̃
tibus. Ex quo manifeste intellegimus isaiam
recte post circumcisa labia indĩ se obtulisse

Expanded text:
Epistula me et potuisti; factus sum in derisum, tota Epistula me et potuisti; factus sum in derisum, tota die egi in subsannatione. e contrario, prophetam non tam suo merito quam misericordia dei confisum, postquam seraphim audierit: ecce tetigit hoc labia tua et auferet iniquitates tuas et peccata tua circumpurgabit, otio noluisse torpere et ultro in ministerium dei, quasi a peccatis liberum, zelo obtulisse se fidei. Moysen uero, quia saecularibus eruditus fuerit disciplinis et interfecto Aegyptio conscientia eius aliqua ex parte sorduerit, unde et uox ad eum de rubo facta sit dicens: ne accesseris huc. solue calciamentum depedibus tuis; locus enim, in quo tu stas, terra sancta est, et scierit sibi aduersus magos, aduersum Pharao, pessimum regem, futurum esse certamen, se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo in Hebraeo legitur: non habeo labia circumcisa septuagintatibus. ex quo manifeste posse intellegi et Esaiam recte post circumcisa labia in dei se obtulisse
Abbreviated transcription (Latin):
illud in ieremia. accipe calicẽ meri huius de
manu mea. & pocionabis om̃s gentes ad quas ego
te mittelm: & bibent & uoment: & insanient.¬
& cadent afacie gladii. que mittã in medirum
earum. Qd cum audiss& ꝓpħa ñ renxiuit: non
scđm exemplum moysi dix̃. p̃cor dñe ñsum
dignus. & ꝓuide alium quẽ mittas: s amator
popłi sui. & putans qr & potu calicis inimicȩ¬
gentes interficerentur & ruerent. calicẽ meri
ubent᷑ Accepit. ñ intelligens. in om̃ib gentib etiã
ierusalẽ cõp̃hendi. Deniq int̾cȩteras nationes.
& accepi ait calicẽ de manu dñi. & pocionaui
om̃s gentes. ad quas misit me dñs: & ierusalẽ.
& cuntates iuda. & reges eiꝰ. & principes eius
ad ponendas eas indesolationẽ. & in inuium.
& sibilationẽ. Proqua ꝓphetia lico inplerisq
codicib ordo ꝑuersus sit. qͥd in alio loco dicat
ausculta. Seduxisti me dñe. & seductus sum:

Expanded text:
illud Hieremiae: accipe calicem uini meri huius de illud Hieremiae: accipe calicem uini meri huius de manu mea et potionabis omnes gentes, ad quas ego te mittam, et bibent et uoment et insanient et cadent a facie gladii, quem mittam in medio eorum. quod cum audisset propheta, non rennuit, non secundum exemplum Moysi dixit: precor, domine, non sum dignus et: prouide alium, quemmittas, sed amator populi sui et putans, quia gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit, intelligens in omnibus gentibus etiam Jerusalem comprehendi. Denique inter caeteras nationes: Et accepi, ait, calicem de manu Domini, et potionavi omnes gentes, ad quas misit me Dominus, et Jerusalem, et civitates Juda, et reges ejus, et principes ejus, ad ponendas eas in desolationem, et in invium, in sibilationem. pro qua prophetia, licet in plerisque codicibus ordo peruersus sit, quid etiam in alio loco dicat, ausculta: seduxisti me, domine, et seductus sum;
Abbreviated transcription (Latin):
lectus. ultro se obtulit dicens. Eoce ego mitte
me. Nec ignoro dicebat periculosumꝰ esse
de scõꝵ meritis dispurare: ꝙ aliqͥd uel minꝰ
uel plus disserere uelle. de eo quẽ dñs coro¬
nauit. S qr ipse dixͣ. querite & inuenietis.
pulsate & apcrietur uobis: Etiã nos ñ dea¬
liquo detrahamus: s ut scripturȩ sensum
scientes. ad eius nos dirigamus ex empla. Debemus
inquirere qͦd potest facere questionẽ. Quiq moysi
in quid assertor est. humilitatem eiꝰ p̾dicator ac man¬
suetudinem. qͦd se indignũ iudicans nimisterio
dĩ maior effectus sit: isaias uͦ ꝙr ultro seobtulit.
incipiens ꝓpħare amaledictis cepit: aure audi¬
ab omĩ popło ꝓͦ insano habitus: cum iteru ei uox
diuina dixiss& clama. sciens qͥd suꝑiori facilita¬
te se ipsum offerens ꝑtulissoe. Ñ ait. ecce ego mit¬
te me: s interrogauit qͥd illud ẽẽt qͦd clamare
deberte. & diri. ait. quid clamabo : cui simile ẽ.

Expanded text:
lectus, ultro se obtulit dicens: ecce ego, mitte lectus, ultro se obtulit dicens: ecce ego, mitte me. nec ignoro\', dicebat, \'periculosum esse de sanctorum meritis disputare et aliquid uel minus uel plus adserere uelle de eo, quem dominus coronauit; sed quia ipse dixit: quaerite et inuenietis. pulsate et aperietur uobis, etiam nos, non ut de aliquo detrahamus, sed ut scripturae sensum scientes ad eius nos dirigamus exempla, debemus inquirere, quod potest facere quaestionem. qui Moysi\', inquit, \'adsertor est, humilitatem eius praedicat et mansuetudinem, quod se indignum iudicans ministerio dei maior effectus sit; Esaias uero, quia ultro se obtulit, incipiens prophetare a maledictis coepit: aure audiab omni populo pro insano habitus, cum iterum ei uox diuina dixisset: clama, sciens, quid superiori facilitate se ipsum offerens pertulisset, non ait: ecce ego, mitte m e, sed interrogauit, quid illud esset, quod clamare deberet: et dixi, ait: quid clamabo? cui simile est
Abbreviated transcription (Latin):
riis: scimus ꝓpħȩ ẽẽ concessum. Uere qͥppe de¬
solator carbo qui lingũa purã faciat apeocato:
uitoriũ. Et audiui uoc̃e dñi dicentis. Quem
mittam: & qͥs ibit nobis ad popłm istũ : & dixi.
Eoce ego mitte me & ait. Uade: & dic popło hu¬
ic. Au̾re auilietis : &. ñ intelligetis. Interrogan¬
tis sunt ũba dñi. ñ iubentis. que debeat mit¬
tere: & qͥssit iturus ad popłm. Cui facilis ꝓ¬
pħa respondit. Eoce ego. mite me. & post polli¬
citationem. iubetur ut dicat. Uade & dic popło
huic. Aure audietis & ñ intelligetis. & cernen¬
tes aspicietis & ñuidebitis: & cȩtera quȩ ipsins
ꝓphetiȩ sermo conteruit. Audiui ego. hoc ĩ¬
loco ñ paruam hebrei mei disputationem.
Cuius pauca ponã : ut sensum hominis ad¬
uertas. Aiebat de moyse. & esaia. Quis me¬
luis fecerit requiramus. utrum ne moyses.
qui cum adño mitteretur ad popłm. ait.
p̾cor dñe ñsum dignus. & rursũ. ꝓuide aliũ
quẽ mittas : an isaias : qui cum non fuiss& e

Expanded text:
riis, scimus prophetae esse concessum. uere quippe desolator carbo, qui linguam puram faciat a peccato, iutorium. Et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit ad populum istum? et dixi: ecce ego, mitte me. et ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis. interrogantis sunt uerba domini, non iubentis, quem debeat mittere et quis sit iturus ad populum, cui facilis propheta respondit: ecce ego, mitte me et post pollicitationem iubetur, ut dicat: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis et cetProphetiae sermo contexit. Audivi ego in hoc loco non parvam Hebraei mei disputationem, cujus pauca ponam, ut sensum hominis advertas. Aiebat, de Moyse et Isaia, quis melius fecerit, requiramus. Utrum ne Moyses, qui cum a Deo mitteretur ad populum, ait: Precor, Domine, non sum dignus; et rursum, provide alium quem mittas : An I
Abbreviated transcription (Latin):
ditor ds creauit adbonũ: sed pro usu
nr̃o fit sepe. ut res qͦ bone st̃ per naturã. dũ
male hus abutimur nos adpeccata deducans̃.
Unus de animȩ motib amor. ẽ: qͦ bene u¬
tumur ad amandũ: si sapientiã amenus &
ueritarẽ. Quando uͦ amor nr̃ inpeiora cor¬
rucrit: amamus carne & sanguine. Tu gͥ
ut spiritalis. audi spiritalit amatoria ũba
cantari : o disce motũ animȩ tuȩ & natura¬
lis amoris incendiũ ad meliora transferre.
sod̃m illud ama illã &seruabit te: cirẽda
illã & eraltabit te: & illud. uiri diligite

Expanded text:
ditor Deus creavit ad bonum; sed pro usu ditor Deus creavit ad bonum; sed pro usu nostro fit saepe, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male his abutimur, nos ad peccata deducant. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor noster in pejora corruerit, amamus carnem et sanguinem. Tu igitur, ut spiritualis, audi spiritualiter amatoria verba cantari, et disce motum animae tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferre, secundum illud: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te . Viri, diligite
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ornam̃tũ. Post hȩc fit sponsus in recubitu.
Reqͥeuit ut leo: ut catulus leonis obdormiũ:
ut deinceps possit audire. Quis suscitabit
illũ: Quo interĩ dormiente apparent
sponsȩ sponii sodales. angłi: & his eã sermo¬
iibus consolant᷑. Nos łͥ aurea ornam̃ta facere
ł monile largiat᷑. Nos fimilitudinẽ auri faci¬
emus non habemꝰ aurũ. & hoc qͦq lȩtandũ ẽ.
si similitudines auri. si stigmata faciẽmus
argenti: similitiulines aun faciemꝰ tͥ. c̃ stig¬
matib argenti. Nerũ: om̃i tp̃r. sed donee spon¬
sus tiiis surgat. a cubitu. Cũ eñĩ ille surrexe¬
rit. ipse tͥ aurũ. ipse faciet argentũ. ipse tuã
m̃te sensumq decorabit. & eris uere diues in
sponsi domo sponsa formosa. cui ẽ. gła in
undẽ de eode: ab eo loco inquoscriptũ
ẽ. Nardꝰ mea dedit odorẽ suũ: usq ad
eũ locũ in quo ait. quia uox tua
suauis: & forma tua speciosa.:

Expanded text:
est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsae sponsi sodales Angeli, et his eam sermonibus consolantur. Nos tibi aurea ornamenta faceretibi monile largiatur. Nos similitudinem auri faciemus; non enim habemus aurum. Et in hoc quoque laetandum est, si similitudines auri, si stigmata faciamus argenti. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigmatibus argenti. Verum non omni tempore; sed donec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dives in sponsi domo sponsa formosa; cui est gloria in SECUNDA. Ab eo loco in quo scriptum est: Nardus mea dedit odorem suum: usque ad eum locum, in quo ait: Quia vox tua suavis, et forma tua speciosa A
Abbreviated transcription (Latin):
te scire debeas: cognosce cui te cõparauer̃:
& t̃t uidebis talẽ te e̾e. qͦ turpari ñ debeas.
c̃ tuã speciẽ cognoueris. Quid est igit᷑ aequi¬
tatui meo incurrib pharaonis ad similauite.
Scio aequitẽ sponsũ ꝓpħa dicente. & aequi¬
onẽ. & cristatos eiꝰ. & ascensores eiꝰ: & ȩqͦs eiꝰ
& currus eiꝰ. Quantũ in quã differt aequi¬
tatus m̃s abaequis pharaonis. tanto meli¬
ores om̃ib filiab:. Tu sponsa. tu ecclesiastici
anima. om̃ib animab que . st̃ ecclesiasticȩ
Igit᷑ si eoclesiastica anima es: om̃ib ani¬
mab es melior. Si ñ es melior: ñ es ȩccle¬
siastica. Aequitatui meo incurrib pha¬
raonis. ad similaui te ꝓxxima mea. De¬
inde pulchritudinẽ sponse spiritali amore
describit. Genȩ tuȩ ut turturis. Faciem
illius laudat: & genelrum rubore succen¬
dit᷑. Pul chritudo qͥppe mulierũ: ingenis
uͦ eiꝰ & lingũa intelligentiã p̃dicemꝰ. Collũ

Expanded text:
do scire te debeas, cognosce cui te comparaverim, do scire te debeas, cognosce cui te comparaverim, et nunc videbis talem te esse, quae turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur? Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te?' Scio equitem sponsum, propheta dicente: 'Et equionem et christatos eius et ascensores et equos eius et currus eius: quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonis, tanto melior es omnibus filiabus anima, omnibus animabus, quae non sunt Ecclesiasticae. Igitur si Ecclesiastica anima es, omnibus animabus es melior; si non es melior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchritudo quippe mulierum in genis vero ejus et linguam, intelligentiam praedicemus. Collum