comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hinc sermo de¬
bet᷑ auribus &
mentib urĩs: & hodierno diei ñ
importunꝰ ẽ. Est enĩ de corpore
dñi: qđ dicebat se dare ad man
ni sui: quomͦ daret carne̾ suam
manducare dicens. Qui manducat
carnẽ meã & bibit meũ sanguinẽ:
in me manet &e ego in illo. Signũ
qr manducauit & bibit hoc ẽ: si
manet & manet᷑: si habitat & in¬
habitat᷑: si hȩret. ut ñ deserat᷑. Hoc
gͦ nos docuit & admonuit mysti¬
cis uerbis. ut simꝰ in eiꝰ corpore sub
ipso capite: in m̃bris eiꝰ edentes
carnẽ eiꝰ: et ñ relinquentes unita¬
tẽ eiꝰ. Sed qui aderant: plures non
intelligendo. scandalizati st̃. Non
enĩ cogitabant hȩc audiendo: nͥ
mors ẽ. Carnẽ suã dat nob̾ dñs
manducare: & sape scđm carne
mors ẽ: cũ de carne sua dicat. qr
ibi ẽ uita ȩt̾na. frgo. nec Parnẽ
debemus sapere scdm carnẽ: sicut
in his uerbis. Multi itaq audientes.
ñ ex inimicis. s ex discipulis eius:
dixer̃t. Durus ẽ hic sermo. Quis po¬

Expanded text:
mo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad mandni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nismors est . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de cibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: Multi itaque audientes, non ex inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis po
Abbreviated transcription (Latin):
illo incipit lux. Da mͥ fłamã sine luce: ꝙ do
tͥ dm patrẽ sine filio. Hoc ẽ gͦ. ñ potest filiꝰ
Qͥa uidere filii: hoc ẽ natũ ẽẽ de pat᷑. Non alia
uisio eiꝰ & alia sub̾a eiꝰ. nec alia potentia
eius. alia sub̃a eiꝰ. Totũ quod ẽ. de pa¬
tre ẽ: totũ qͦd potest. de patre potest: qm
quod potest & ẽ. hoc unũ ẽ: & de
patre totũ ẽ. Sequit᷑ & ipse in uer¬
bis suis. & male intelligentes con¬
turbat: ut ad rectũ intellectũ reuo¬
cet errantes. Cũ dixisset. ñ potest a¬
patrẽ facientẽ: ne forte carnalis sub-¬
reꝑet intellectꝰ & euerteret mentẽ.
& faceret sibi hõ quasi duos fabros.
unũ magistrũ. alterũ discipulũ qͣsi
adtendentẽ ad magistrũ. uerbi gr̃ã.
facientẽ archã: ut quomͦ ille facit
archã. faciat & iste alterã archam
scđm uisionẽ ꝙͣ. inspexit in magistro
oꝑante: sed ne tale aliquid sibi du¬
plicaret. in illa simplici diuinitate

Expanded text:
illo incipit lux. Da mihi flammam sine luce, et do illo incipit lux. Da mihi flammam sine luce, et do tibi Deum Patrem sine Filio, Hoc est ergo, Non potest Filius quia videre Filii, hoc est natum esse de Patre. Non alia visio ejus et alia substantia ejus: nec alia potentia ejus, alia substantia ejus. Totum quod est, de Patre est; totum quod potest, de Patre est: quoniam quod potest et est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest FPatrem facientem: ne forte carnalis subreperet intellectus, et averteret mentem, et faceret sibi homo quasi duos fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret in illa simplici divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
mundus: & noli ẽẽ int̃ illos qui eũ
qui fecit mundũ ñ cognouert̃. Inse¬
parabilia gͦ st̃ oꝑa patris & filii. Sed hoc ẽ.
filiꝰ ẽ: natꝰ ẽ. Si natꝰ ẽ: ab illo ẽ. de quo
natꝰ ẽ. Sed tñ ȩquałe sibi genuit. Non
enĩ defuit aliquid generanti: aut tẽ¬
pus quȩ siuit ut generaret. qui genu¬
it coȩt̾nũ: aut matrẽ quesiuit ut
generaret. qui de se ꝓtulit uerbum:
aut pat̾ generans. ȩtate p̃cesserat fi¬
liũ. ut minorẽ filiũ generaret. Et for¬
te dicit aliquis: qr ꝑ multa scła in
senectute sua ds suscepit filiũ. Sicut
pat̾ sine senectute: sic &e filiꝰ sine cre¬
m̃to. Nec ille senuit. nec ille creuit:
s ȩqualis ȩquałe genuit: ȩternꝰ ȩt̃nũ
Quomͦ inquit aliquis. ȩternꝰ ȩt̃nũ: Quo¬
mͦ flama tẽporalis: generat lucẽ tẽpo¬
rałe. Coȩua ẽ autẽ fłama generans lucẽ. luci¬
ꝙͣ generat: nec p̃cedit tẽpore fłama gene-¬
rans lucẽ generat᷑a. S ex qͦ incipit fłama: ex

Expanded text:
 noli esse inter illos qui eum qui fecit mundum non cognoverunt. 8. Inseparabilia sunt ergo opera Patris et Filii. Sed hoc est,Filius est, natus est: si natus est, ab illo est de quo natus est. Sed tamen aequalem sibi genuit. Non enim defuit aliquid generanti, aut tempus quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; aut matrem quaesivit ut generaret, qui de se protulit Verbum; aut Pater generans aetate praecesserat Filium, ut minorem Filium generaret. Et forte dicit aliquis quia post multa saecula in senecta sua Deus suscepit Filium. Sicut Pater sine senectute, sic et Filius sine incremento: nec ille senuit nec ille crevit; sed aequalis aequalem genuit, aeternus aeternum. Quomodo, inquit aliquis, aeternus aeternum? Quomodo flamma temporalis generat lucem temporalem. Coaeva est autem flamma generans luci quam generat, nec praecedit tempore flamma generans lucem generatam; sed ex quo incipit flamma, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dor ẽ lucis ȩt̃nȩ. Attende candorẽ
solis: in celo ẽ. Expandit candorẽ
corporalis lux ẽ. Si sẽparas candorẽ
solis a sole: sẽpara uerbũ a patre. De
sole loquor. Lucernae una flamula
tenuis quȩ uno flatu possit extin¬
gui: spargit lucernã suã suꝑ cun¬
cta que subiacent. Uides lucem
sparsam a fłamula generatã: emis¬
sam uides: separationẽ ñ uides.

Expanded text:
dor est lucis aeternae . Attende candorem dor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit candorem corporalis lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisti mutabilitatẽ ai tui. Nũꝗͣ. mutabi¬
lis ẽ ds̃. Transi gͦ & animũ tuũ: & effunde
suꝑ te animã tuã: ut contingas d̃m. de qͦ
tibi dicit᷑. ubi est ds tuus. Ne putes te
aliquid facturũ: qđ homo ñ possit.
Hoc fecit ipse ioħs eugłista. Transcen-¬
dit carnẽ: transcendit terrã quã cal-¬
cabat: transcendit maria quȩ uide¬
bat. transcendit aerẽ ubi alites uo¬
litant: transcendit sołe. transcendit
lunã. transcendit stellas. transcendit
om̃s sp̃s qui ñ uident᷑: transcendit
mentẽ suã ipsa rõne animi sui.
Transcendens ista oĩa. suꝑ se effundeis
animã suã: quo ꝑuenic: Quid uidit:
In pͥncipio erat uerbũ: & uerbum
erat apud din. Si gͦ separationẽ ñ
uides in luce: quid separationem
queris in oꝑe: Uide dm. uide uer¬
bũ eiꝰ: inhere uerbo dicenti. quia
ipse dicens ñ syllabis dicit: s splen¬
dore sapientiȩ fulgere. hoc ẽ dicere.
Quid dictũ ẽ de sapientia ipsiꝰ: Can¬

Expanded text:
bilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam tuam, ut contingas Deum, de quo tibi dicitur, Ubi est Deus tuus? 13. Ne putes te aliquid facturum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere? Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Can
Abbreviated transcription (Latin):
rasti ista oĩa: Consideraui inquis.
Unde considerasti: Ipse considerator
appareat. Ipse enĩ considerator. istoꝵ
õiũ discriminator. distinctor. & quo¬
damͦ appensor in libra sapientię: ani¬
mus ẽ. Sine dubio melior ẽ animus
quo ista oĩa cogitasti: quã ista oĩa
quȩ cogitasti. Animꝰ gͦ iste. sp̃s ẽ. ñ
corpus. Transi &e ipsũ. cõpara ipsũ ani¬
mũ pͥmo ut uideas qͦ tͣnseas: cõpara illũ
carni. Absit.sle dignaris cõparare.
Cõpara illũ fulgori solis. lune. stella¬
rũ: maior fulgor ẽ animi. Primo. ce¬
leritatẽ ipsius animi uide. Uide si
ñ uehem̃tior scintilla ẽ animi cogi¬
tantis: quã splendor solis lucentis.
Solem orientẽ tu uides aĩo: motꝰ ipsiꝰ
quã tardus ẽ ad animũ tuũ: Cito
tu potusti cogitare qđ facturus ẽ
sol: ab oriente ad occidentẽ uenturꝰ
ẽ: iã ex alia parte cras orit᷑. Ubi hoc
fecit cogitatio tua: Adhuc ille tardꝰ

Expanded text:
rasti ista omnia? Consideravi, inquis. rasti ista omnia? Consideravi, inquis. Unde considerasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim considerator istorum omnium, discriminator, distinctor et quodammodo appensor in libra sapientiae, animus est. Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, quam ista omnia quae cogitasti. Animus ergo iste spiritus est, non corpus: transi et ipsum. Compara ipsum animum primo, ut videas quo transeas; compara illum carni. Absit, ne digneris comparare. Compara illum fulgori solis, lunae, stellarum: major fulgor est animi. Primo celeritatem animi ipsius vide. Vide si non vehementior scintilla est animi cogitantis, quam splendor solis lucentis. Solem orientem tu vides animo: motus ipsius quam tardus est ad animum tuum? Cito tu potuisti cogitare quod facturus est sol. Ab oriente ad occidentem venturus est, jam ex alia parte cras oritur. Ubi hoc fecit cogitatio tua, adhuc ille tardus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me animã meã. Ut gͦ attingerẽ
dm meũ. de quo mͥ dicebat᷑. ubi ẽ
ds tuus: ñ effudi animã meã super
carnẽ meã: s suꝑ me. Transcendi
me: ut illũ tangerẽ. Ille enĩ ẽ super
me: qui fecit me. Nemo enĩ attingit:
nͥ qui se transierit. Cogita corpus:
mortale ẽ. t̃renũ ẽ. fragile ẽ. corrup¬
tibile ẽ: abice. Sed forte caro tẽporaliᷤᷤ
ẽ: alia corpora cogita. Cȩlestia cor¬
pora cogita: maiora. meliora. splen¬
dida st̃. Adtende: &e ipsa uoluunt᷑
de oriente ad occidentẽ. Non stant:
uident᷑ oculis: ñ solũ ab hoĩe: s etiã
a pecore. Transi & ipsa. Et quomͦ inqͥ¬
es tͣnsibo cęlestia corpora: cũ ambulo
in t̾ra: Non carne transis: s m̃te abice
& ipsa. Quãuis luceant: corpora sunt:
Quãuis de cęlo fulgeant: corpora st̃.
Ueni: qm̃ forte ñ te putas habere qͦ
eas: cũ consideras ista oĩa. Et ultra
cȩlestia corpora quo iturus sũ inqͥs:
et quid m̃te transiturus sũ: Conside¬

Expanded text:
super me animam meam . Ut ergo attingerem Deum meum, de quo mihi dicebatur, Ubi est Deus tuus? non effudi animam meam super carnem meam, sed super me: transcendi me, ut illum tangerem. Ille enim est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est, terrenum est, fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majora, meliora, splendida sunt: attende et ipsa, volvuntur ab oriente ad occidentem, non stant; videntur oculis, non solum ab homine, sed etiam a pecore: transi et ipsa. Et quomodo, inquies, transeo coelestia corpora, cum ambulo in terra? Non carne transis, sed mente. Abjice et ipsa: quamvis luceant, corpora sunt; quamvis de coelo fulgeant, corpora sunt. Veni, quoniam forte non te putas habere quo eas, cum consideras ista omnia. Et ultra coelestia corpora quo iturus sum, inquis, et quid mente transiturus sum? Conside
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃: Quomͦ ñ similit᷑: ait aliqͥs:
Ecce uerbũ qđ fecit animꝰ m̃s. manet
in me: & qđ fecit lingua mea. ꝑcus¬
so aere transiit. & ñ ẽ. Cũ dixeris uer¬
bũ in aĩo tuo. & sonuerit ꝑ linguã
tuã: redi ad animũ tuũ. & uide quia
ibi ẽ uerbũ qđ fecisti. Nũquid sicut
mansit in aĩo tuo: mansit in lingia
tua. qđ sonuit ꝑ linguã tuã: fecit
lingua sonans: fecit animꝰ cõgitans.
Sed qđ sonuit lingua transiit: qđ co¬
gitauit animꝰ ꝑmanet. Hoc gͦ fecit
corpis. qđ fecit animꝰ: s ñ similiter.
Fecit enĩ animꝰ qͦd teneat animꝰ. fec̃
aũ lingua qđ sonat. & ꝑ aerem
aurẽ uerberat. Nũquid sequeris
syllabas. & facis ut maneat: Non gͦ
sic pat̾ & filius: s hȩc eadẽ facit. & si¬
milit̾ facit. Si fecit ds cęlũ qđ iance:
hoc fecit filius cęlũ qđ manet. Si fe¬
cit ds pat̾ hominẽ qui miorit᷑: eundẽ
filiꝰ hominẽ fecit qui morit᷑. Quȩc̃q

Expanded text:
similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit animus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc fecit Filius coelum quod manet. Si fecit Deus Pater hominem qui moritur, eumdem Filius hominem fecit qui moritur. Quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
facit filiꝰ quȩ facit & pat̾: & ñ dis¬
similit̾ facit. Et hȩc facit: & similit̾
facit. Iã dixerat hec facit: quare ad¬
didit similit̃ facit: Ne aliꝰ prauus
intellectus uel error: in aĩo nasceret᷑¬
Hides enĩ hoĩs opus. Animꝰ ẽ in hoĩe
& corpus. Animꝰ imꝑat corpori: sed
multũ int̾est. int̾ corpus & animum.
Corpus uisibile ẽ: animꝰ inuisibilis. Int̾
potentiã uirtutẽq animi. & cuiꝰ uis
licet cȩlestis corporis: multũ int̾est.
Imꝑat tñ animꝰ corpori suo: & facit
corpus & qđ uidet᷑ animꝰ facere: hoc
facit & corpus. Uidet᷑ gͦ corpus hoc
idem facere qđ animꝰ. s ñ similit̃. Qmͦ
hocide facit: s ñ similit̃: facit animꝰ
uerbũ apud se: iubet lingue: & ꝓfert
uerbũ qđ fecit animꝰ. fecit animꝰ. fec̃
&e lingua: fecit dñs corporis. fecit &
seruus. Sed ut faceret seruus. a dño
accepit qđ faceret: & iubente dño fec̃.
Hoc iłe. ab utroq factũ ẽ. Sed nũquid

Expanded text:
cit Filius, quae facit et Pater, et non dissimiliter facit: et haec facit, et similiter facit. 10. Jam dixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretVides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere, hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et lingua; fecit dominus corporis, fecit et servus: sed ut faceret servus, a domino accepit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid
Abbreviated transcription (Latin):
de enĩ quid dix̃ psalmꝰ: & ammonẽ¬
ris quẽ admodũ sapiendus sit ds. fã¬
ctȩ st̃ inquit mͥ lacrimȩ meȩ panes
die ac nocte. cũ dr mͥ cotidie ubi
ẽ ds tuus. Tãquã pagani dicant.
E cce dii nr̃i: ds ũr ubi ẽ: Ostendunt
enĩ illi qd uidet᷑: nos colimꝰ qđ ñ
uidet᷑. Et cui ostendamꝰ: hõi qui ñ
habet un uideat: Nã utiq si ipsi de¬
os suos uident oculis: habemꝰ & nos
alios oculos. un uideamꝰ deũ nr̃m.
Ipsi oculi mundandi st̃ a do nr̃o: ut
uideamꝰ deũ nr̃m. Beati mundo
corde: q̃i ipsi d̾m uidebunt. Sͦ cũ
se conturbatũ dixisset. cũ dr̃ illi coti

Expanded text:
de enim quid dixit Psalmus, et admonede enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? Tanquam Pagani dicant: Ecce dii nostri; Deus vester ubi est? Ostendunt enim illi quod videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo cum se conturbatu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ ipsa fecit. s & similit̾ fec̃. Pat̃
enĩ fecit ꝑ filiũ: qr ꝑ uerbũ fecit pat̾
oĩa. Quȩre in patre & filio separationẽ:
ñ inuenis. S si assurrexisti: tc̃ ñ inuenis.
Si aliqͥd supͣ mentẽ tuã tetigisti: tc̾ ñ inue¬
nies. Nam si in his uersaris quȩ sͥ errans
animꝰ facit: cũ imaginibꝰ tuis loqueris.
non cũ uerbo d̃i. fallunt te imagine ᷤ tuȩ.
Transcende & corpus. & sape animũ:
transcende & animũ. & sape dm. Non
tangis dm. nͥ ce animũ transieris. qͣnͦ¬
tominꝰ tangis si in carne manseris:
Iili gͦ qui sapiunt carnẽ: quã longe
st̃ a sapiendo qđ ds ẽ: qr ñ ibi ẽẽnt
etiã si animũ saꝑent. Recedit hõ
multũ a d̃o: q̃n sapit carnalit̃. Et
multũ int̾est. int̃ carnẽ & animã:
plus tñ int̾est. int̾ animã & dm. Tu
si in aĩo es: in medio es Si infra atten¬
dis. corpus ẽ: si supra attendis. ds ẽ.
A ttolle te a corpore: transi etiã te. Hi¬

Expanded text:
fecit, sed et similiter fecit. Pater enim fecit per Filium, quia per Verbum fecit Pater omnia. 11. Quaere in Patre et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum et Deum. Tu si in animo es, in medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
factã a do patre: s ꝑ filiũ. Oĩa enĩ ꝑ
ipsũ facta st̃: & sine ipso factũ ẽ nicħ.
Excute intelligentiã tuã: nec intelli¬
gentiã uocanda. s plane stulticiã.
Ds̃ pat̃ fecit mundũ. Quẽ fecit filius
alterũ mundũ: Da mͥ mundũ filii.
Iste in quo sumus. cuius ẽ: Dic nob̾
rasti a patre. Si dixeris a patre ñ a

Expanded text:
factum a Deo Patre, sed per Filium. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fecit Filius alterum mundum? da mihi mundum Filii. Iste in quo sumus, cujus est? dic nobis, rasti a Patre: si dixeris, A Patre, non a
Abbreviated transcription (Latin):
Si absens erat: quomͦ filius ipse dic̃¬
oꝑa sua: ambulatio illa carnis suꝑ
mare. a patre fiebat. ꝑ filiũ fiebat.
Ergo illa ambulatio: opus ẽ patͥs &
filii inseparabile. Utrũq ibi oꝑantẽ
uideo: Nec pat̾ filiũ deseruit: nec
filiꝰ a patre discessit. Ita quicquid fa¬
cit filius. ñ facit sine patre: qr quic¬
quid facit pat̾. ñ facit sine filio. fri-¬
tũ ẽ hinc. Uidete. qr recte nos dicimꝰ.
inseparabilia ẽẽ oꝑa patͥs & filii ce
sp̃s scĩ. Nã quomͦ tu intelligis: Ecce
fecit ds lucẽ: & uidet filiꝰ patrẽ faci¬
entẽ lucẽ. scłm carnałe intellectum
tuũ: qr ideo uis minorẽ intelligere.
quia dix̃: ñ potest filiꝰ a se facere qͥc¬
quã. nͥ qđ uiderit patrẽ facientem
Fecit ds pat̾ lucẽ: Qũã lucẽ aliã fecit
filiꝰ : fecit ds pat̃ firmam̃tũ cęlum:
int̾ aquas & aquas. Uidit eũ filiꝰ scđ̃m¬

Expanded text:
Si absens erat, quomodo ipse FiSi absens erat, quomodo ipse Fiua; ambulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit sine Patre; quia quidquid facit Pater, non facit sine Filio. 7. Exitum est hinc. Videte quia recte nos dicimus inseparabilia esse opera Patris et Filii et Spiritus sancti. Nam quomodo tu intelligis, ecce fecit Deus lucem, et vidit Filius Patrem facientem lucem, secundum carnalem intellectum tuum, qui ideo vis minorem intelligere, quia dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Fecit Deus Pater lucem; quam lucem aliam fecit Filius? Fecit Deus Pater firmamentum, coelum inter aquas et aquas
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qđ uiderit patrẽ facientẽ. Redi gͦ
mecũ ad id qđ dicebã: ne forte sic
intelligendũ sit. ut de questione am¬
bo exeamꝰ. SPaego scđm fidẽ catholicã.
uideo. quomͦ eream sine offensione:
sine scandalo. Tu aũ circũclusus. q̃ris
qua exeas: qua intraueras uide. for¬
te ñ incellexisti & hoc qđ dixi: qua
intraueras uide: forte ipsũ audi di-¬
centẽ. Ego sũ ianua. Non sine causa
gͦ quęris qua exeas & ñ inuenis: nisi
qr ñ ꝑ ianuã intrasti: s ꝑ maceriam
cecidisti. Gͦ quẽ admodũ potes a rui-¬
na tua collige te. & intra ꝑ ianuam:
ut sine offensione intres. & sine erro¬
re exeas. P xp̃m ueni: ne ex corde tuo
afferas qđ dicas: s qđ ille ostendit.
hoc loquere. Ecce fides catholica. quẽ-¬
admodũ exit. de ista ꝓpositione.
Ambulauit filius suꝑ mare: pedes
carnis fluctib imposuit. Caro am¬
bulabat: & diuinitas gubernabat.
Quando gͦ caro ambulabat ꝙ diui¬
nitas gubernabat: pat̾ absens erat:

Expanded text:
 viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenis, nisi quia non per januam intrasti, sed per maceriam cecidisti. Ergo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione intres, et sine errore exeas. Per Christum veni, nec ex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propositione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quando ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat?
Abbreviated transcription (Latin):
stam cłr. Alta enĩ ꝑ illũ dicunt᷑: non
qualiacũq ñ quȩ facile intelligant᷑.
Ecce iã hereticus. si forte audit uerba
ista: erigit se & dic̃ nob. fcce minor
ẽ filius. quã pat̃. Ecce audit uerba
filii qui dicit: ñ potest filiꝰ a se face¬
re quicquã. nͥ quod uiderit patrem
facientẽ. Exspecta. quẽ admodũ scrip¬
tũ ẽ. Esto mansuetꝰ ad audiendum
uerbũ. ut intelligas. Puta enĩ contur¬
batũ me ẽẽ his uerbis. qui dico ȩqͣle
potestatẽ maiestatẽq ẽẽ. patͥs & filii:
cũ audiui. ñ potest filius a se facere

Expanded text:
stam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, c
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ & filiꝰ inseparabiles st̃: Quia ipse
dix: ego & pat̃ unũ sumꝰ. Quia pat̾
& filius ñ sunt duo dii. s unus ds:
ds unꝰ pat̾ & filiꝰ caritate complexi.
unꝰq caritatis sp̃s eoꝵ ẽ: ut fiat tͥnitas.
separabilitas ꝑsonarũ: ita etiã oꝑa in¬
separabilia sc̃. Adhuc planiꝰ dicã: quid
sit. oꝑa inseparabilia st̃. Non dicit catho¬
lica fides. qi fecit ds pat̾ aliquid & fe-¬
cit filiꝰ aliquid aliud: s qđ fecit pat̾.
hoc & filiꝰ fecit. hoc & sp̃c sc̃s fecit. Per

Expanded text:
Pater et Filius inseparabiles sunt? Quia ipse dixit, Ego et Pater unum sumus . Quia Pater et Filius non sunt duo dii, sed unus Deus, Deus unus Pater et Filius charitate complexi, unusque charitatis Spiritus eorum est, ut fiat Trinitas separabilitas personarum, ita etiam opera inseparabilia sunt. Adhuc planius dicam quid sit, opera inseparabilia sunt. Non dicit catholica fides quia fecit Deus Pater aliquid, et fecit Filius aliquid aliud: sed quod fecit Pater, hoc et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa super
pectus dñi dĩ dis¬
cũbebat:. nisi ut secreta altioris sapi¬
entiȩ eiꝰ ebiberet. & qd amando bi¬
berat eugłizando ructaret: ita secre¬
ta st̃ & ꝓfunda intelligentiȩ: ut om̃s
turbent qui ꝑuerso st̃ corde: & om̃s
exerceant qui recto st̃ corde. Pinde
animaduertat caritas ur̃a: ad hȩc pau¬
ca quȩ lecta st̃. Uideamꝰ si quomͦ pos¬
sumꝰ donante & adiuuante ipso qͥ

Expanded text:
sine causa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus ebiberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso sunt corde, et omnes exerceant qui recto sunt corde. Proinde animadvertat Charitas vestra ad haec pauca quae lecta sunt. Videamus si quo modo possu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ esurientẽ relinquet. Si enĩ ñ dat
ad horã. exercet quęrentẽ: ñ contẽpnit
petentẽ. Uidete gͦ. & attendite quid
uełi dicere & si forte ñ possim: catho¬
lica fides hoc habet. firmata sp̃u dĩ
in scĩs eiꝰ contra omñẽ hęrẽticã praui-¬
tatẽ: quia patͥs & filii oꝑa inseparabi¬
lia st̃. Quid ẽ qđ dixi᷑ Quomͦ ipse

Expanded text:
nem esurientem relinquit. Si enim non dat nem esurientem relinquit. Si enim non dat ad horam, exercet quaerentem, non contemnit petentem. Videte ergo et attendite quid velim dicere, etsi forte non possim. Catholica fides hoc habet, firmata Spiritu Dei in sanctis ejus, contra omnem haereticam pravitatem, quia Patris et Filii opera inseparabilia
Abbreviated transcription (Latin):
sine labore: sic &e filiꝰ sine labore.
Dirit ds̃. & facta sunt: Dix̃ xp̃c languen¬
ti. Tolle grabatũ tuũ. & uade in domũ
tuã. Ꝙ factũ ẽ. Catholica aũ fides ht:
qł patͥs & filii oꝑa ñ sunt separabilia.
caꝑe capiat. Qui aũ caꝑe ñ potest. ñ
mͥ adscribat. s tarditati suȩ: & conuer¬
tat se ad illũ qui cor aꝑit. ut infundat
qđ donat. Postremo. & si quisquã ꝓpt̃¬
ea ñ intellexerit. quia ñ ame sic di¬
ctũ ẽ ut dici debuit: ignoscat huma¬
nȩ fragilitati. & supplicet diuinȩ boni¬
tati. Habemꝰ enĩ intꝰ magistrũ xp̃m.
Quicquid ꝑ aurẽ ur̃am &e os meũ cape
ñ poteritis. in corde ur̃o: ad eũ conuer¬
timini. qui & me docet quod loquor:
& uob̾ quẽ admodũ dignat᷑ distribu¬
it. Qui nouit quid det. & cui det. ad¬
erit petenti: adapiat pulsanti. Et si for¬
te ñ dederit: nemo se dicat desertũ.
Forte enĩ aliquid dare differt: s nemi¬

Expanded text:
sine labore, sic et Filius sine labore. sine labore, sic et Filius sine labore. Dixit Deus, et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Catholica autem fides habet, quod Patris et Filii opera non sunt separabilia. capere capiat . Qui autem capere non potest, non mihi adscribat, sed tarditati suae; et convertat se ad illum qui cor aperit, ut infundat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intus magistrum Christum. Quidquid per aurem vestram, et os meum capere non potueritis, in corde vestro ad cum convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum dignatur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte enim aliquid dare differt, sed nemi
Abbreviated transcription (Latin):
facilitatẽ quasi post laborẽ uelit re¬
quiescere: Si uissit. & aliquis ei resistit:
si iussit. & ñ ẽ factũ: & ut fieret labo¬
rauit: merito dicat᷑ post laborẽ reqͥe¬
uisse. Cum uͦ & in ipso libͦ geneseos le¬
gamꝰ dix̃ ds. fiat lux. & facta ẽ lur. di¬
xit ds. fiat firmam̃tũ. & factũ ẽ fir¬
mam̃tũ. & cetera in uerbo eiꝰ continuo
facta: cui rei attestat᷑ & psalmꝰ dicens.
ipse dix̃ & facta sunt. ipse mandauit
& creata st̃: quomͦ post mundũ factũ
requiẽ quasi ut cessaret requirebat:
qui in iubendo nũquã laborauerat:
Ergo illa mystica st̃: & ꝓpterea ita po¬
sita. ut nob̾ requiẽ speremꝰ post hanc
uitã: s si bona oꝑa fecerimꝰ. Ideo dñs
retundens impudentiã. & errorẽ u¬
deoꝵ: & ostendens eos ñ recte sapere
de do: ait illis scandalizantib quod
uit pat̾ m̃s. ut ex illo ñ oꝑet᷑: s sicut
ipse nc̃ oꝑat᷑. oꝑor & ego. Sed sic̃ pat̃

Expanded text:
facilitatem quasi post laborem velit refacilitatem quasi post laborem velit requiescere? Si jussit et aliquis ei restitit, si jussit et non est factum, et ut fieret laboravit; merito dicatur post laborem requievisse: cum vero et in ipso libro Geneseos legamus, Dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux: dixit Deus, Fiat firmamentum; et factum est firmamentum ; et caetera in verbo ejus continuo facta: cui attestatur et Psalmus dicens, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt : quomodo post mundum factum requiem quasi ut cessaret requirebat, qui in jubendo nunquam laboraverat? Ergo illa mystica sunt, et propterea ita posita, ut nobis requiem speremus post hanc vitam, sed si bona opera fecerimus. Ideo Dominus retundens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis quod vit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, operor et ego. Sed sicut Pater
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. id ẽ tranquillitatẽ spiritale. Et
quãus in hoc scło id conẽmur: ad eã
hac uita exierimꝰ. Sed ideo dictũ est.
dm requieuisse: qr iã creaturã nulła
condebat. postquã ꝑfecta sunt omĩa.
Quietẽ uͦ ꝓpt̾ea appellauit scriptura: ut
nos ammoneret post bona oꝑa reqͥe¬
turos. Sic enĩ scriptũ habemꝰ in gene¬
si. Et fecit d̾s oĩa bona ualde. & reqͥ¬
euit ds septimo die: ut tu hõ cũ at¬
tendis ipsũ dm post bona oꝑa reqͥe¬
uisse: ñ tͥ speres requiẽ. nͥ cũ bona fue¬
ris oꝑatus. Et quẽ admodũ ds postea¬
quã fecit hominẽ ad imaginẽ &e simi¬
litudinẽ suã sexta die: ce in illo ꝑfec̃
oĩa oꝑa sua bona ualde. requieuit sep¬
timo die: sic & tͥ requiẽ ñ speres. nͥ cũ
redieris ad similitudinẽ in qua factus
es. quã peccando ꝑdidisti. Non enim
ds laborasse dicendus ẽ: qui iussit &
facta st̃. Quis ẽ. qui post tantã oꝑis

Expanded text:
nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit Deus die septimo : ut tu homo cum attendis ipsum Deum post bona opera requievisse, non tibi speres requiem, nisi cum bona fueris operatus: et quemadmodum Deus posteaquam fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam sexto die, et in illo perfecit omnia opera sua bona valde, requievit septimo die; sic et tibi requiem non speres, nisi cum redieris ad similitudinem in qua factus es, quam peccando perdidisti. Non enim Deus laborasse dicendus est, qui dixit et facta sunt. Quis est qui post tantam operis
Abbreviated transcription (Latin):
quod uiderit patrẽ facientẽ. Quȩcũq
enĩ pat̃ facit. hȩc eadẽ & filiꝰ facit
similiter. Unde aũ natꝰ sit sermo iste
cõmemorandi estis. ꝓpt̃ suꝑiora lecti¬
onis: ũbi curauerat dñs quenda inter
illos qͥ in quinq porticib piscinȩ illiꝰ
salomonis iacebant: cui dixerat. tolle
grabãtũ tuũ. & uade in domũ tuã.
Hoc aũ fecerat sabbatis. Vnde ꝑturbati
iudei: calũpniabant᷑ quasi euersorem
&e p̃uaricatorẽ legis. Tc̃ eis dixerat Pat̃
carnalit᷑ accipientes sabbati obserua¬
tionẽ: putabant d̾m post laborẽ fabri¬
cati mundi usq ad hc̃ diẽ quasi dor¬
mire: & ꝓpterea scĩficasse illũ diẽ. ex
quo cȩpit uelut a laborib reqͥescere.
Est aũ sacram̃tũ sabbati antiquis patͥb
nr̃is p̃ceptũ. quod nos xp̃iani sp̃italit̾
obseruamꝰ. ut ab oĩ seruili oꝑe id ẽ
ab oĩ peccato. quia dñs dicit. oĩs qui¬
peccatũ facit seruus ẽ peccati. absti¬
neamꝰ nos: & habeamꝰ quietẽ in corde

Expanded text:
erit Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Patercarnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum , quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab otineamus nos, et habeamus quietem in corde
Abbreviated transcription (Latin):
habet: quia uelle & facere simul ht
patre ẽ. Non alia potentia ẽ in filio.
possit. Ergo quia filiꝰ de patre est:
ideo dix̃. filiꝰ ñ potest a se facere qͥcqͣ.¬
Quia ñ est filius a se: ideo ñ potest
a se. Uidet᷑ enĩ quasi minorẽ se fe¬
cisse cũ dicit: ñ potest filius a se fa-¬
cere quicquã. nͥ qd uiderit patrem
facientẽ. Hic erigit ceruicẽ heretica
uanitas: eoꝵ scił. qui dicunt filiũ mi¬
norẽ ẽẽ quã pat̾. ẽ: minoris potestatiꝰ.
maiestatis. possibilitatis: ñ intelligen¬
tes mysteriũ uerboꝵ xp̃i. Attendat
gͦ caritas ur̃a: & uidete quẽ ad modũ
in carnali suo intellectu mͦ turben¬
tur. in ipsis uerbis xp̃i. Hoc aũ pau-¬
loante p̃loquutꝰ sũ: qi oĩa ꝑuersa cor-¬
da ꝑturbat. sic̃ pia corda erercet uer

Expanded text:
acere simul habPatre est. Non alia potentia est in Filio,possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest a se facere quidquQuia non est Filius a se, ideo non potest a se. 5. Videtur enim quasi minorem se fecisse, cum dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hic erigit cervicem haeretica vanitas, eorum scilicet qui dicunt Filium minorem esse quam Patrem, minoris potestatis, majestatis, possibilitatis, non intelligentes mysterium verborum Christi. Attendat autem Charitas vestra, et videte quemadmodum in carnali suo intellectu modo turbentur in ipsis verbis Christi. Hoc autem paulo ante praelocutus sum, quia omnia perversa cord
Abbreviated transcription (Latin):
infra iacentis: ut cũq corda sustollite.
Et ne forte aliquis nr̃m tangat secre¬
tũ. & quasi choruscatione magnȩ lu¬
cis horrescens. sapiat aliquid: ne insi¬
piens remaneat. Non tñ se totũ saꝑe
putet. ne suꝑbrat: & qͦd sapuit amit¬
tat. homo. aliud ẽ qd ẽ: aliud quod
potest. Aliqñ enĩ & ẽ hõ. & ñ potest
qd uult: aliqñ enĩ sic ẽ hõ. ut possit
qł uult. Itaq aliud ẽ ẽẽ ipsiꝰ aliud
posse ipsius. Si enĩ hoc ẽ eẽ ipsius qđ̃
ẽ uelle ipsius: cũ uellet posset. Dõ aũ
cui ñ est alia substantia ut sit. ce
alia potestas ut possit: s consubstan¬
tiale illi ẽ. quicquid eiꝰ. & quicquid

Expanded text:
infra jacentis, utcumque corda sustollite; infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quidquid ejus est, et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatũ. s etiã patrẽ suũ dicebat d̃m.
ȩquałe se faciens dõ. Sic enĩ scriptũ ẽ:
in suꝑiore capitulo. Cũ gͦ tali eoꝵ er¬
ranti indignationi. dĩ filiꝰ & ueritas
responderet: ait. Am̃ am̃ dico uob̾: ñ
potest filiꝰ a se facere quicquã nͥ qđ
uiderit patrẽ facientẽ. Tãquã diceret.
Quid scandalizati estis. qr patrẽ meum
dixi dm̃: & qr ȩquałe me facio do: Ita
sũ ȩqualis: ut ille me genuerit. Ita sũ
ȩqualis.: ut ñ ille a me. s ego ab illo sim.
Hoc enĩ. intelligit᷑ in his uerbis. Non po¬
test filiꝰ a se facere quicquã: ñ qđ uide¬
rit patrẽ facientẽ. Hoc ẽ. quicquid
filiꝰ habet ut faciat: a patre ht̃ ut fa¬
ciat. Quare a patre ht̃ ut faciat:. Qa
a patre ht. ut filiꝰ sit. Quare a patre
ht̃ ut filiꝰ sit: Quia a patre ht̃ ut
possit: qr a patre ht̃. ut sit. filio enĩ
hoc ẽ eẽ. qđ posse. Hõi. ñ ita ẽ. Ex cõ¬
paratione humane infirmitatis longe

Expanded text:
uum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo : sic enim scriptum est in superiori capitulo. Cum ergo tali eorum erranti indignationi Dei Filius et Veritas responderet, ait, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hoc est, quidquid Filius habet ut faciat, a Patre habet ut faciat. Quare habet a Patre ut faciat? Quia a Patre habet ut Filius sit. Quare a Patre habet ut Filius sit? Quia a Patre habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe
Abbreviated transcription (Latin):
stȩ quib nob̾ narrat qđ a dño didi¬
cit: nec discutiendas fuisse si fieri
posset: nͥ hereticoꝵ cõmenta cõpelle¬
rent. Breuiter ergo hesterno die
insinuauimꝰ caritati ur̃ȩ. eẽ hereti¬
cos qui uocant᷑ patripassiani: uel a
suo auctore sabelliani. Hi dicunt
ipsũ ẽẽ patrẽ qui ẽ filiꝰ: nõia diu̾sa:
unt. cũ uult filius: tñ unꝰ est. Item
alii st̃ heretici qui uocant᷑ arriani: con¬
fitent᷑ quidẽ unicũ patͥs filiũ. dnm̃¬
eũ qui filiꝰ ẽ. ñ ẽẽ patrẽ. Consitent᷑
generationẽ: s negant ȩqualitatem.
Nos. id ẽ catholica fides. ueniens de
doctrina apłoꝵ. plantata in nobis.
ꝑ seriem successionis accepta. sana ad
posteros transmittenda: int̾ utrosq
id ẽ int̾ utrũq errorẽ. tenuit ueri¬
tatẽ. In errore sabellianoꝵ unꝰ ẽ solꝰ:
ipse ẽ pat̾ qui filiꝰ. In errore arriano¬
rũ. aliꝰ ẽ quidẽ pat̃. aliꝰ filiꝰ. s ipse

Expanded text:
stae, quibus nobis narrat quod a Domino didistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, iunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani. Confitentur quidem unicum Patris Filium Domieum qui Filius est non esse Patrem: confitentur generationem, sed negant aequalitatem. Nos, id est, catholica fides veniens de doctrina Apostolorum, plantata in nobis, per seriem successionis accepta, sana ad posteros transmittenda, inter utrosque, id est, inter utrumque errorem tenuit veritatem. In errore Sabellianorum unus est solus, ipse est Pater qui Filius: in errore Arianorum, alius est quidem Pater, alius Fil
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sumꝰ te. Mirabilia tua uidimꝰ.
uerba salutis audiuimꝰ.: p̃cepta sus¬
cepimꝰ. ꝓmissa speramꝰ. multũ nob̾
conferre p̾sentia tua ipse dignatꝰ es. S tũ
cũ te nouerimꝰ: qr patrẽ ñdũ nouimꝰ.
infłamamur desiderio illiꝰ uidendi.
quẽ ñdũ nouimꝰ. Ac ꝑ hoc qr te no¬
uimꝰ. s ñ nob̾ sufficit. donec & pa¬
trẽ nouerimꝰ: ostende nob̾ patrem
& sufficit nob̾. Et dñs: ut scirent ñ
se nosse. qđ putabant sẽ iã nosse.
Tanto tp̃r uob̾cũ sũ. & me nescitis:
diẽ. qͥ me uidae. forsitan uid& & patrẽ: q̃.¬
Qre: Qa fidelis audiebat. ñ fidei ꝑsecutor:
ido ñ erat dñs increpator. s doctor.
Qui me uidet: uidet & patrẽ. Et hic.
Si me sciretis & patrẽ meũ sciretis.
Tollamꝰ uerbũ quo notata ẽ infideli¬
tas audientiũ: & ipsa sententia est.
Iam hesterno die cõm̃dauimꝰ carita¬
ti ur̃ẽ. & diximꝰ. sententias ioħis eugli¬

Expanded text:
secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
syllabarũ. ꝑduxit ad aurẽ meã cogi¬
tationẽ tuã. ꝑ aurẽ meã. descendit
in cor meũ cogitatio tua: sonꝰ mediꝰ
transuolauit: uerbũ uͦ illud quod
assũpsit sonũ: antequã sonares. erat
apud te. Quia soniusti ẽ apud me:
& ñ recessit a te. Hoc adtende: qͥs qͥs
es examinator sonorũ: Uerbũ di con¬
tẽpnis: qͥ uerbũ hõis ñ cõp̃hendis:
dubitando increpat. Si me sciretis.
forsitan & patrẽ meũ sciretis. Incre¬
pat infideles. Nlã talem sententiã.
dix̃ discipulis. s ibi ñ ẽ uerbũ dubi¬
tationis: qi ñ fuit causa increpandȩ
infidelitatis. Nam qđ modo dixit
iudȩis. si me sciretis forsitan & pa¬
trẽ meũ sciretis. dix̃ & discipulis. q̃n
eũ phylippus int̾rogauit. imino postu¬
lauit. & ait. Dñe. ostende nob̾ pa¬
trẽ: & sufficit nob̃. Quasi diceret.
& ipse. Te iã nouimꝰ: apparuisti nob:
uidimꝰ te: dignatꝰ es eligere nos.

Expanded text:
syllabarum perduxit ad aurem meam cogisyllabarum perduxit ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non receses examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis? dubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis, Nam quod modo dixit Judaeis, Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis: dixit et discipulis quando eum Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos,
Abbreviated transcription (Latin):
rare: & ex his uerbis assuetis. illud
uerbũ metiri uelle. qđ ds est. Audis
enĩ uerbũ & contẽpnis: audi dm. &
time. In pͥncipio erat uerbũ. Tu re¬
uocas ad usũ ser mocinationis tuȩ.
& dicis apud te. Quid est uerbũ:
Quid magnũ ẽ uerbũ: Sonat & tͣn¬
sit: uerberato aere aurẽ ꝑcutit: po¬
stea ñ erit. Audi adhuc. Uerbum
erat apud d̃m. Manebat: ñ sonando
transibat. Adhuc forte contẽpnis.
Ds erat uerbũ. Apud teipsũ o hõ cũ
ẽ in corde tuo uerbũ: aliud ẽ quã
sonꝰ. Sed uerbũ qđ est apud te: ut
transeat ad me. sonũ quasi uehicu¬
lũ querit. Assumit gͦ sonũ: inponit
se qͦdam᷑ in uehiculũ: transcurrit ae¬
rem: uenit ad me: ñ recedit a te So¬
nus aũ ut ueniret ad me. recessit
a te: nec ꝑstitit apud me. Uerbũ gͦ
qđ erat in corde tuo: nũquid sono
p̃tereunte p̃teriit: Qd cogitabas di¬
risti: & ut ad me ꝑueniret qđ apꝰ
te latebat. syllabas soniusti: sonus

Expanded text:
rare, et ex his verbis assuetis illud rare, et ex his verbis assuetis illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time: In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed vertranseat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit, assumit sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, non recedit a te. Sonus autem ut vea te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m nicħ utiq lateat: illa dubitati¬
one arguit᷑ infidelitas: ñ opinatur
diuinitas. Homines enĩ de his reb
quas certas habent. aliqñ increpa¬
tiue dubitant. id est uerbũ dubita¬
tionis ponunt: cũ in corde ñ dubitent.
Uelut si indigneris seruo tuo: & di¬
cas. Contẽpnis me: Considera: forsitan
dñs cuus sũ. Hinc &e apłs. ad quos¬
dam contẽptores suos loquens.ait.
Puto aũ: qđ e ego sp̃m dĩ habeam.
Qui dicit puto. dubitare uidetur:
s ille increpabat. ñ dubitabat. Et
ipse dñs xp̃c. alio loco increpans in¬
fidelitatẽ futurã generis humani:
cũ uenerit inquit filiꝰ hõis: putas in¬
ueniet fide in t̾ra: Iã quantũ ex¬
istimo intellexistis. quomͦ sit posi¬
tũ forsitan: ne quis uerboꝵ appensor
& syllabarũ examinator. ueluti la¬
tine loqui sciens. rep̃hendat uer¬
bũ qđ dix̃ dĩ uerbũ: & rep̃henden¬
do di uerbũ. ñ eloquens s mutus

Expanded text:
Deum nihil utique lateat, illa dubitatiDeum nihil utique lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo . Qui dicit, puto, dubitare videtur: sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus Christus alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens, sed mutus