comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si liberalissimꝰ pontifex nullã
consu&udines a suis suffra¬
ganeis. nulla exenia capie¬
bat : qͥb ipse si qua necessa¬
ria hab̾e uidebant᷑. satis hi¬
laric̃ ministrabat Unde
uenantio ep̃o perusino scri¬
nino laborare cognouimꝰ.
ꝓeo qđ hiemalẽ uestẽ non
habebat. & qr aliqͥd sibi ad
nob petut debe transmitti :
Frat̃nitati tuȩ ad hoc ꝑlal o¬
rẽ p̃sentiũ transmisi mam¬
phimallũ tunicã & pecto¬
rale. ut a te debeant sine
mora transmitti. Et ideo
ad p̃dictũ fr̃em nr̃m sub

Expanded text:
si liberalissimus pontifex nullas si liberalissimus pontifex nullas consuetudines a suis suffraganeis, nulla xenia capiebat, quibus ipse, si qua necessaria videbantur, satis hilariter ministrabat. Unde Venantio episcopo Perusino scrinino laborare cognovimus, pro eo quod hyemalem vestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobis petiit debere transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimallum, tunicam et pectorale, ut ad te ei debeant sine mora transmitti. Et ideo ad praedictum fratrem nostrum sub
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ a triennio in quin¬
quenniũ ꝓtelaret. immo
a triennio in bienniũ ꝓ¬
culdubio festinaret:
XXUIISed qͣndo exenia grate su¬
sciꝑet. qͥ quãuis dispensan¬
das alteriꝰ elemosynas recu¬
sare timeret. eas tam̃ & ti¬
mendo suscipiebat. & cau¬
tissime dispensabat : quiq
adeo suadere. & aliena ñ
acciꝑe consueuerat. ut etiã
rerũ qͣrũdã p̃tia penitꝰ re¬
futaret: Unde Culogio pa¬
triarchȩ alexandrino int̃
cetera scribit dicens: De li¬
gnis qͦđ scribitis quia breuia
fuerint. nauis ꝑ quã trans¬
Quia si maior nauis ueniss&
potuimꝰ ligna etiã maiora
transmittere Qđ aut̃ diciti
qr si maiora transmittim᷑ꝰ
pretiũ datis. largitati qͥdẽ
mur: Nos enĩ ea q̃ trans¬
mittimꝰ ligna non eminꝰ
cũ scriptũ sit. Gratis accepisti̾.
gratis date: Nunc gͦ iuxta
modũ nauis ꝑ naueleriũ
parua ligna᷑ transinisimꝰ.
seq̃nti uͦ anno si om̃ipotenti
dõ placuerit maiora p̃pa¬
ramꝰ. XXUIII Non mirum

Expanded text:
entus a triennio in quinquennium protelaret, immo a triennio in biennium proculdubio festinaret. 26. Sed quando xenia grate susciperet, qui quamvis dispensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam rerum quarumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter caetera scribit, dicens: « De lignis quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quam transquia si major navis venisset, potuissem ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidemmur. Nos enim ea quae transmittimus ligna, non emimus: cum scriptum sit: Gratis accepistis, gratis date? Nunc ergo juxta modum navis per nauclerum parva ligna transmisimus: sequenti vero anno, si omnipotenti Deo placuerit, majora praeparamus. » 27. Non mirum
Abbreviated transcription (Latin):
nitũ. filiũ genitũ. sp̃m uero
sc̃m nec genitũ. nec ingeni¬
tũ. sed coȩt̾nũ de patre &
filio ꝓcedentẽ. Confiteor
unigenitũ filiũ consubstan¬
tialem. & sine tẽpore na¬
tũ de patre : omniũ uisibi¬
liũ & iniusibiliũ conditorẽ:
Lum̃ exlumine. dm̃ uerũ
de dõ uͦ. splendorẽ gloriȩ :
figurã substantiȩ. qͥ manenᷤᷤ
uerbũ ante scła. ꝑfectus
homo creatus est iuxta finẽ
qui naturã nr̃am suscepit
absq peccato. & subpontio
pilato crucifixus est: & sepul¬
tus tertia die resurrexit a
mortuis Die autẽ quadra¬
gesimo ascendit in cęlum.

Expanded text:
um genitum, Spiritum vero sanctum, nec genitum, nec ingenitum, sed coaeternum, de Patre et Filio procedentem. Confiteor unigenitum Filium consubstantialem, et sine tempore natum de Patre, omnium visibilium et invisibilium Conditorem, lumen ex lumine, Deum verum de Deo vero, splendorem gloriae, figuram substantiae; qui manens Verbum ante saecula, perfectus homo creatus est juxta finem qui naturam nostram suscepit absque peccato; et sub Pontio Pilato crucifixus est, et sepultus tertia die resurrexit a mortuis; die autem quadragesimo ascendit in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
onis Sed dñs auxiliator
m̃s. non timebo qͥd faciat
mͥhomo Legi enĩ Fili
honora dñm. & confor¬
taberis extra illũ Nullũ
timueris: Hlis & talib testi¬
monis quasi armatura
contra inuidiã sȩuientẽ
& patiendo in uirias furo¬
rẽ rabidi pectoris mitiga¬
bat: Deniq usq ad diem
mortis & huius patientia
& alioꝵ zelus om̃ib patuit:

Expanded text:
onis, sed A dominus auxiliator onis, sed A dominus auxiliator meus, non timebo, quid faciet mihi homo. legi enim: fili, honora dominum et confortaberis et extra illum nullum I timueris his et talibus testimoniis quasi armatura I inuidiam saeuientem et patiendo iniurias furorem grauidi pectoris ^ mitigabat. denique usque ad diem mortis et huius patientia et aliorum zelus omnibus patuit
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ uł ꝑniciosissimũ est.
qͣsi beniuolũ nuntiasse. qđ
ꝓnimio feruore uirtutũ
quib dã uideret᷑ insana :¬
& cerebrũ illius dicerent
confouendũ: Cui illa respo¬
ndit: Theatrũ facti sumus
mundo & angłis & homi¬
sed stultũ dĩ sapientius est
hominib. Unde saluator
loqͥt᷑ ad patrẽ: Tuscis in¬
sipientiam meã Quẽ in
euangłio & ꝓpinqui quasi
m̃tis impotem ligari cu¬
piebant. & aduersarii su-¬
gillabant dicentes: demo¬
niũ hab& et samaritanuᷤ
est: & in bel zebub prin¬
cipe demonioꝵ eicit de¬
monia: Sed nos audiam
apłm cohortantẽ. hȩc ẽ
gloriatio nr̃a testimoniũ
tate & sinceritate & gr̃a
dĩ conuersati sumꝰ in mu¬
ndo: & dñm dicentẽ ad
apłos: Ideo mundus odit
uos: qr ñ estis de mundo:
Si enĩ essetis de mundo:
amaret utiq mundũ qđ
suũ erat : Et ad ipsũ dnm
uerba uertebat: Tu nosti
cordis abscondita. & hȩc
egimꝰ in testam̃tũ tuum:
tati sumus ut oues occisi¬

Expanded text:
l perniciosissimum est — l perniciosissimum est — quasi beniuolum nuntiasse, quod prae nimio feruore uirtutum quibusdam uideretur insana et cerebrum illius dicerent confouendum. cui illa respondit: \'theatrum facti sumus mundo et angelis et homised stultum dei sapientius est hominibus; unde et saluator loquitur ad patrem: t u scis insipientiam meam. quem inEvangelio et propinqui quasi mentis impotem ligare cupiebant , et adversarii suggillabant, dicentes, Daemonium habet, et Samaritanus est . Et, In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia . Sed nos audiamus Apostolum cohortantem. Haec est gloria nostra, testimonium tate et sinceritate et gratia dei conuersati sumus in mundo, et dominum dicentem ad apostolos: ideo mundus odit uos, quoniam non estis de mundo. si enim essetis de mundo, amaret utique mundus, quod suum erat\'. et ad. ipsum dominum uerba uertebat: tu nosti cordis abscondita et: haecegimus in testamentum tuum ntati sumus ut oues occisi
Abbreviated transcription (Latin):
aiebat: Quid enĩ prodest
homini. si totũ mundũ
lucri fecerit: & animam
suã dãpni habuerit: Aut
quã dabit homo cõmuta
tionẽ ꝓ anima sua: Et
nudus exiui de utero ma¬
tris meȩ: Nudus & redeã
sic̃ placuit dño ita factũ
est: Sit nom̃ dñi benedi¬
ctũ Et illud Nolite di¬
ligere mundũ neq: ea
quȩ inmundo sunt: qr
omne qđ in mundo est
desideriũ carnis ẽ : & con¬
cupiscentia oculoꝵ. & su¬
ꝑbia uitȩ huius quȩ ñ est
expatre sed de mundo ẽ
& mundus ꝑtransiet &
concupiscentia eiꝰ Scio
ei infixas infirmitates
grauissimas liberoꝵ: &
maxime toxotii sui quem
diligebat plurimũ: Cũq
illud uirtute cõplesset
turbata sũ & ñ sũ locuta:
in hȩc uerba ꝓrupit: Qui
amat filiũ aut filiã supra
me: Non ẽ me dignꝰ: Et oranꝰ
ad dñm loquebatur Posside
filios mortificatoꝵ: qͥ ꝓte
cotidie mortificant corpora
sua: Noui susurronẽ quen¬
dã. qđ genꝰ hominũ deter¬

Expanded text:
aiebat: quid enim prodest aiebat: quid enim prodest homini, si totum mundum lucri fecerit et animam suam damni habuerit? aut quam dabit homo conmuta tionem pro anima sua? et nudus exiui de utero matris meae, nudus et redeam. sicut placuit domino, ita factum est; sit nomen domini benedictum et illud: nolite diligere mundum nec ea, quae in mundo sunt, quoniam omne. quod in mundo est, desiderium carnis est et concupiscentia oculorum et superbia uitae huius, quae non est ex patre, sed de mundo est. et mundus pertransiet et concupiscentia eius. scio ei scriptas infirmitates grauissimas liberorum et maxime Toxotii sui, quem diligebat plurimum. cumque illud uirtute conplesset: turbata sum et non sum locuta, in haec uerba prorupit: qui amat filium aut filiam supra me, non est me dignus, et orans ad dominum loquebatur: \'posside filios mortificatorum, qui pro te cotidie mortificant corpora sua\'. noui susurronem quendam — quod genus hominum ue
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ in om̃ib quȩ accidunt
nobis: Patiens enĩ uir. multũ¬
est prudens: qͥ aut̃ pusilla¬
nimis ẽ: uehem̃ter insipi¬
ens In languorib & cre¬
bra infirmitate dicebat:
Quando infirmor. tunc for¬
tior sũ: Et habemꝰ thesaurũ
istũ inuasis fictilib do¬
nec mortale hoc inducat
immortalitatẽ: & corrup¬
tiuũ uestiat᷑ incorrupta¬
one : Et iterũ. sicut ꝑ abun¬
dant passiones xp̃i in nob̾:
& consolatio: Ac deinde.
ut socu passionũ estis: ita
& consolationis eritis In
merore cantabat: Quare
tristis es anima mea. &
quare conturbas me
Spera in dño. qm̃ ẽfitebor
illi: salutare uultus mei d̃s̃
m̃s: Inpericulis loquebat᷑:
Qui uult uenire post me.¬
ab neget semet ipsũ & tol¬
lat crucẽ suã & seqͣtur me:
Et iterũ: Qui uult animã
suã saluã facere. ꝑdet eã:
& qͥ ꝑdiderit animã suã
ꝓpt̾ me: saluã eã faciet:
Quando dispendia rei fami¬
liaris & euersio totius pa¬
trimonii nuntiabatur:

Expanded text:
quae acciderint nobis: patiens enim uir multus prudentia; qui autem pusillanimis est, uehementer insipiens. In languoribus et crebra infirmitate dicebat: quando infirmor, tunc fortis sum et: habemus thesaurum istud in uasis fictilibus, donec mor tale hoc induat inmortalitatem et corruptiuum hoc uestiat incorruptionem, et iterum:I sicut superabundant passiones Christi in nobis, et consolatio ac deinde: ut socii passionum estis, ita et consolationis eritis. in maerore cantabat: quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? spera in deum, quoniam confitebor illi, salutare uultus mei et deus meus. in periculis loquebatur:I qui uult uenire post me, neget se ipsum et tollat crucem suam et sequatur me et iterum: qui uult animam suam saluam facere, perdet eam et: qui perdiderit animam suam propter me, me, saluam eam faciet. quando dispendia rei familians et euersio totius patrimonii nuntiabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib delictis inueniat:
Et me ita placere si necesse
ẽ hominib faciat. ut ȩt̃nam
Meniq Mauricius imperator
libertatẽ uocis tanti pontifi¬
cis rep̃hensionisq constantiã
admiratꝰ qr de futuro dĩ iu¬
dicio se t̾ruerat. ad exercendã
in eũ tyrannidẽ ꝓdire nite
quã uidelicet a foro usq ad
eneã statuã gladiatoris nudã
circũ ferens. imꝑatorẽ gladio
cunctis moriturũ prȩdixit
Qđ Mauricius ut audiuit. a
tyrannide Gregorio inferen¬
da semet continuit. & iudi¬
ciũ om̃e qđ ei minatꝰ fuerat.

Expanded text:
omnibus delictis inveniat; et me ita placere, si necesse est, hominibus faciat, ut aeternam Denique Mauricius imperator libertatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei judicio se terruerat, ad exercendam in eum tyrannidem prodire nitebquam videlicet a foro usque ad aeneam statuam gladiatoris nudam circumferens, imperatorem gladio cunctis moriturum praedixit. Quod Mauricius ut audivit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt fr̃nitas ur̃a. qr priꝰ palliũ
nisi dato cõmodo ñ dabatur
Qđ qm̃ incongruũ erat. facto
c̃cilio ante corpꝰ beati Petri
apłoꝵ pͥncipis.tã de hoc quã
bendis aliqͥd accipe sub distri

Expanded text:
ternitas vestra, quia prius palleum nisi dato commodo non dabatur, quod quoniam incongruum erat, facto concilio ante corpus beati Petri apostolorum principis tam de hoc, quam s, aliquid accipere sub
Abbreviated transcription (Latin):
I pauperũ defraudauit:¬
LXX XUIIIDDe diabolo a monasteri laustro fugtto snonocbũ
sa turos preiudit.
De Lucidificu densis ep̃i c̃uersione. uisione. & transitu.

Expanded text:
 pauperum defraudavit.--89. De diabolo a monasterii claustro fugato, qui monacturos praevidit.--91. De Lucidi, Ficulensis episcopi, conversione et transitu.
Abbreviated transcription (Latin):
LXXUII Quã humilia ipse de suis tractatib senserit. quȩ
a posteris doctorib facetissima predicantur¬
Quod librossuos in cõparatione Augustini tractatuu
furfurem nominans quo usq uixerit legi uetuerit
Quanta c̃sideratione cotidie infirmitatẽ sui cordis cogno.
antiqtate ipsius mediocritate ac regularitate specialitate¬
Quod grdca nesciens falsostractatus suo nomine
titulatos inuenerit:¬
Quod monachi qui ab eo saxoniã missi sunt. Sc̃ĩ
Benedicti regulis fuerint mancipati.¬
LXXXIII De formis & uestimentis patris & matris eius¬
IxxxII.De forma & habitu siue distico ciꝰ. apłoꝵ depinetĩt:¬

Expanded text:
.--77. Quam humilia ipse de suis tractatibus senserit, quae .--77. Quam humilia ipse de suis tractatibus senserit, quae a posteris doctoribus facetissima praedicantur-78. Libros suos in comparatione Augustini tractatuum furfures nominans, quousque vixit, legi vetuit.--79. Quanta consideratione quotidie infirmitatem cordis sui cognoveantiquitate ipsius, vel mediocritate, ac regulari specialitate.--81. Graeca nesciens, falsos tractatus suo nomine titulatos invenit.--82. Monachi, qui ab eo in Saxoniam missi sunt, sancti Benedicti regulis fuerunt mancipati.--83. De formis et vestimentis patris et matris ejus.--84. De forma et habitu si
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi se indignũ alieno fauore fatetur¬
Ubi monacho sibi ꝓcidenti se in t̾rã ꝓstrauit¬
Quod accusatis in noceitiã suam exposut
Quodd de fine sȩculi senserit.
Qualia de in comoditate urbis rescripserit.¬
N Qualet barbaries uicirsionb ab xponendis libris
dia conus moriendo defenderit:
Quanta claudius ex uerbis eiꝰ notauerit. eo qđ Gregorius
multa dictauerit quȩ nunc nequeant inueniri.¬
Quod de .xii. epłarũ suarũ libros reliquerit ex qͥb
Adriani pape tẽpore duo uolumina uident᷑ excerpta¬
ep̃o rauennati exponenis imperttos cõpresserit.¬
Quod ꝑstationes discurres qͣ d raginta euangeli le¬
ctiones dictauerit. qs sedo seruo dĩ petenti mhandauit.¬
Qualit̃ dẏalogorũ q̃ tuor libros descrip̾serit. qspostra
Zacharias apłice sedis ep̃c in greta linguã conuerat̃.¬
Qđ ciuib suis petentib primã & ultimã hie rechiclis
ꝓphetiȩ partes ꝑomelias .xx. & duas tractauerit᷑¬

Expanded text:
 Se indignum alieno favore fatetur.--63. Monacho sibi procidenti se in terram prostravit.--64. Accusatus, innocentiam suam exposuit.--65. Quid de fine saeculi senserit.--66. Qualia de incommoditate Urbis scripserit.--67. Barbaricis incursionibus ab exponendis libris Diaconus moriendo defenderit.--70. Quanta Claudius ex verbis ejus noverit: et quod Gregorius multa dictaverit, quae nunc nequeant inveniri.Duodecim epistolarum suarum libros reliquit, ex quibus Hadriani papae tempore duo volumina videntur excerptaepiscopo Ravennati, exponens, imperitos compressit.Per stationes discurrens, quadraginta lectiones dictavit, quas Secundo, servo Dei, petenti mandavit.--75. Dialogorum quatuor libros descripsit, quos postea Zacharias, apostolicae sedis episcopus, in Graecam linguam convertit.--76. Civibus suis petentibus, primam et ultimam Ezechielis prophetiae partes per homilias viginti duas tractavit
Abbreviated transcription (Latin):
I. ab accusaa uoluent:¬
XXXI. Qđͣ filsarios delatorts talione multauent.¬
XII. Qasemed ingesta crimina indiscusua p̃tetire ñ passusset:
& qͣlib poenis pacatos accusatores maltiuertt¬
XXXIII Qđ suetastipendia etũ in firmis detitis iusere ninsum¬
quartas plenit᷑ dari iusserit:¬
XXXU. Quod ab aliis obligatos absoluerit.¬
XXXUII Qa scas maticos ad suscipiendã satisfactionẽ romã inutant :¬

Expanded text:
 ab accusatis voluit.--31. Falsarios delatores talione mulctavit.-32. Semel ingesta crimina indiscussa praeterire non passus est, et qualibus poenis peccatorum accusatores mulctaverit.--33. Consueta stipendia etiam infirmis clericis jussit minisquartas pleniter dari jussit.--35. Ab aliis obligatos absolvit.--37. Schismaticos ad suscipiendam satisfactionem Romam invitare c
Abbreviated transcription (Latin):
Marimuanoq csetrato ep̃o palli usũ simili modo c̃cedit¬
Ubi Andreş supplicanti ꝓpallio p̃cipit iusiurandũ:¬
Qđ Mariniano c̃su& udinẽ pullisic cuenerat defend̃
nonualente: Gregorius insententia sua ꝑmanserit.
Qđ ꝓusurpatione cãpagarũ diacono catenenses arguent:
Qualit auctoritatẽ sui pontificatꝰ etra tyrannũ imꝑato
nicans. ep̃os ipsius ad ȩcłam reuerti cocgit:¬
Ubi maximi causam rauennȩ precipit uentilari¬
Ubi Maximꝰ int̾rã ꝓcidens lacrimabilit̃ ueniã petit.¬
Ubi bregorius Maximo cori sa Apollinaris corpori
satis facienti miserendũ esse decernit:¬
dicio cũ uxore & filiis foce militi tradi.¬
Ubi sed̾itione cõmata. Mauricius foce iussa cum
cuncsta cognatidae sua perimtur.¬
Ubi imagine augistali suscepti sapient̃ Mautien uitia
foce imperatori dinumerauit.¬
nulliꝰ indepticis nom̃ suscipiant: donet synodicã fidti cogno

Expanded text:
secrato, pallii usum simili modo concedit.--6. Andreae supplicanti pro pallio praecipit jusjurandum.--7. Mariniano consuetudinem pallii, sicut convenerat, defendere non valente, Gregorius in sententia sua permansit.--8. Pro usurpatione campagorum diaconos Catanenses arguit.--9. .--10. Auctoritatem sui pontificatus contra tyrannum imperatnicans, episcopos ipsius ad ecclesiam reverti coegit.--12. Maximi causam Ravennae praecipit ventilari.--13. Maximus in terram procidens lacrymabiliter veniam petit.--14. Gregorius Maximo, coram sancti Apollinaris corpore satisfacienti, miserendum esse decernit.dicio, cum uxore, et filiis Phocae militi tradi.--19. Seditione commota Mauricius, Phocae jussu, cum cuncta cognatione sua perimitur.--20. Imagine augustali suscepta, sapienter Mauricii vitia, Phocae imperatori dinumerat.--nullius in diptychis nomen suscipiant, donec synodicam fidei ejus c
Abbreviated transcription (Latin):
Quod iud ȩorũ mancipã suos dominos ad fidẽ p̃cedentiua.L
in corũ seruitiũ nullatenꝰ redigendos in dixerit. etiã¬
si ipsi eos ad baptismatis gratiã sequerentur.¬
C UIII Qđ neminẽ curtũcidi paganorũ ꝑmiserit:¬
N UIIII Qđ a iudes munera ñ suscipienda decreuent
Qualit̃ uidȩ fuert̃ a romanis pontificib habiti.

Expanded text:
 Judaeorum mancipia suos dominos ad fidem praecedentia, in eorum servitium nullatenus redigendos indixit: etiamsi ipsi eos ad baptismatis gratiam sequerentur.--48. Neminem circumcidi paganorum permisit.--49. A Judaeis munera non suscipienda decrevit.--50. Qualiter Judaei fuerint a Romanis ponti
Abbreviated transcription (Latin):
gescit Circũ seuiunt un¬
diq. sed non mouẽtur
lapis: Sermocinantibus
nobis. sermo recessit a
uobis. nox se transfudit

Expanded text:
gescit: circum saeviunt undae, sed non movetur lapis. Sermocinantibus nobis, somnus recessit à vobis; nox se transfudit
Abbreviated transcription (Latin):
iuuat barbaros superasse:
si a crudelitate uincamur:
N am iicisse extraneas nationes
uincere autẽ uttia & peccata¬
n illis gͦ proeliis fortiores

Expanded text:
iuvat barbaros superasse, si a crudelitate vincamur? Nam vicisse extraneas nationes m. Vincere autem vitia et peccataIn illis ergo preliis fortiores
Abbreviated transcription (Latin):
cat ergo nos pietas in isto
congressu: Bene enĩ omnium
aduersantiũ poterimꝰ esse ui¬
ctores: si a sola pietate uinca¬
rũ dominũ comprobat: qui¬

Expanded text:
cat ergo nos pietas in isto congressu. Bene enim adversantium omnium poterimus esse victores si a sola pietate vinca dominum comprobabit qui
Abbreviated transcription (Latin):
testari. cupio dissolui & cum
sti qͥ post carnis solutionem
continuo beata paradysi re¬
quiȩ suscipiunt᷑. expectantes
in magno gaudio in magnis
congaudentiũ choris. quando
recepto corpore ueniant &
appareant ante faciẽ dĩ: At
uero ñ nulli ꝓpt̾ bona qͥdem
oꝑa a delectoꝵ sortẽ pordina¬
ti. sed ꝓpt̾ mala aliqͣ quibus¬
polluti de corpore exieruNT
post mortẽ seuere castigandi
excipiunt᷑ flãmis ignis e purgatdrii
& uł usq ad diẽ iudicii longa huiꝰ
examinatione a uitioꝵ sorde
mundant᷑. uł certe pͥus amicoꝵ

Expanded text:
testari: Cupio dissolvi et cumtestari: Cupio dissolvi et cumsti, qui post carnis solutionem continuo beata paradysi requie suscipiuntur, expectantes in magno gaudio, in magnis congaudentium choris, quando recepto corpore veniant et appareant ante faciem dei. At vero nonnulli propter bona quidem opera ad electorum sortem praeordinati, sed propter mala aliqpolluti de corpore exierunt, post mortem severe castigandi excipiuntur flammis ignis purgatorii, et vel usque ad diem judicii longa hujus examinatione a vitiorum sorde mundantur; vel certe prius amico
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o: credentes firmit̾ nos ꝑ eiꝰ
int̾cessionẽ hoc apud dñi mi¬
scdiam obtinere posse si fide¬
lit̃ petierimꝰ: qͥ in curatione
prius a demone. & post in re¬
suscitatione corporis a morte
seduli ante m̃tis oculos horã
exitꝰ nr̃i de corpore: p̃ueniamꝰ
faciẽ dñi inconfessione pecca¬
toꝵ nr̃oꝵ & lacrimis ac boniꝰ
agere possumꝰ. qr exuti cor¬
porib postea mala uel bona
Agere ñ poterimꝰ. sed ꝓhis quȩ
in isto scło egimꝰ condignam
remunerationẽ in illo scło
accipiemꝰ ab eo qͥut scriptũ ẽ
redd& unicuiq scđm oꝑa sua:
Nã ut taceamꝰ de apłis. marty¬
rib. confessorib cȩt̾isq artioriᷤᷤ
ac ꝑfectioris uitȩ̃ uiris qͥ mox
corruptione carnis soluti cȩlo
penetrant: & quẽ in sua cogno¬
uere carne mortalẽ. iam in
natura diuinitatis patri &
sp̃ui sc̃o uide possunt ȩqualẽ.
quoꝵ unꝰ certaminũ suorũ
conscius ñ dubitauit de se ipso

Expanded text:
Christo, credentes firmiter, nos per eius Christo, credentes firmiter, nos per eius intercessionem hoc apud Domini misericordiam obtinere posse, si fideliter petierimus, qui in curatiprius a daemone, et post in resurrectione corporis a morte VII. Habeamus seduli ante mentis oculos horam exitus nostri de corpore; praeveniamus faciem Domini in confessione peccatorum nostrorum et lacrymis ac bonis agere possumus, quia exuti corporibus postea mala vel bona agere non poterimus, sed pro his quae in isto seculo egimus condignam remunerationem in illo seculo accipiemus ab eo, qui, ut scriptum est, reddet unicuique secundum opera sua. Nam ut taceamus de apostolis, martyribus, confessoribus ceterisque artioris ac perfectioris vitae viris, qui mox corruptione carnis soluti caelos penetrant, et quem in sua cognovere carne mortalem, iam in natura divinitatis Patri et Spiritui sancto videre possunt aequalem, unus, certaminum / suorum conscius, non dubitavit de se ipso
Abbreviated transcription (Latin):
mortes sunt in unoqͦq nr̃m.
una uidelic& animȩ ꝑpeccãtũ
& altera corporis ꝓpt᷑ peccatũ
ad pęnã peccati: qr mors est
animȩ qͣndo ds̃ eã deserit ob ma¬
gnitudinẽ peccãtoꝵ. & morsẽ
corporis qͣndo ab anima dese¬
rit᷑ & duȩ sunt resurrectioneᷤᷤ
nunc animȩ in ȩccła ꝑfilium
ũbũ dĩ qͣndo ꝑ gr̃am eiꝰ resurgi
a morte iniqͥtatis. & hȩc est
pͥma resurrectio. quã qui hab&.
in scd̾a quȩ ẽ corporis felicit᷑
resurgit in uitã ȩt̃nã ꝑuerbũ¬
dĩ carnẽ factũ filiũ hominis qui
accȩpit potestatẽ iudiciũ facere
Quod iudiciũ in fine scłi erit.
& ibi ñ erit resurrectio ani¬
marũ sed corporũ: Petamus gͥ
corde contrito & humiliatõ
cũ lacrimis bonis oꝑib suffra¬
gantib ꝑ huius patroni nr̃i meritũ
nos suscitari a morte animae
in p̃senti uita. ut uiuamus in
xp̃o: & ut resurgentes corpore
in fine scłi. et̃nalit̃ uiuamꝰ cũ

Expanded text:
mortes sunt in unoquoque nostrum, mortes sunt in unoquoque nostrum, una videlicet animae per peccatum et altera corporis propter peccatum ad penam peccati, quia mors est animae, quando Deus eam deserit ob magnitudinem peccatorum, et mors est corporis, quando ab anima deseritur, et duae sunt resurrectiones: nunc animae in aecclesia per filium, verbum Dei, quando per gratiam eius resurgit a morte iniquitatis; et haec est prima resurrectio, quam qui habet, in secunda, quae est corporis, feliciter resurgit in vitam aeternam per veDei carnem factum, filium hominis, qui accepit potestatem iudicium facere, quod iudicium in fine erit seculi, et ibi non erit resurrectio animarum, sed corporum. Petamus igitur corde contrito et humiliato cum lacrimis, bonis operibus suffragantibus, per huius patroni nostri nos suscitari a morte animae in presenti vita, ut vivamus in Christo, et ut resurgentes corpore in fine seculi aeternaliter vivamus cum
Abbreviated transcription (Latin):
tisse homicidii reum: Non
contulisse remediũ Ad basi¬
licam igitur scĩ lohaunis bap¬
tistȩ ubi corpus iacebat ex¬
anime: populi obtentus de¬
precatione regreditur. ibiq
sc̃s Rsooigius cũ lacrimis
ad pauimenta scõrũ in orati¬
one ꝓsternit᷑ & reliquos ut
ita facerent adhortatur. &
effuso lacrimarũ imbre.
consurgens suscitauit mor¬
tuã. quã prius sanauit ȩgro¬
tam: Apprehendens namq
manũ eius. dixit: Puella. in
tate sicut ipsa postea fatebat᷑
ab ipsis inferni claustris sur¬
rexit: & ad ꝓpria feliciter
remeauit: Potest enĩ fragilita¬
te carnis exutus. & choris ange¬
licis sociatus. plebẽ suã & quẽ¬
libet cũ fide petentẽ de casu
cuius lib&̃ periculi imminentiᷤᷤ
meritis & p̃cib suis eripere. &
quẽcũq a malis adbona con¬
uersũ de cuiuscũq peccati mor¬
te resuscitare. sed & de futura
in ergastulo corruptibilis car¬
nis positꝰ. uitã mortuȩ ualuit
restaurare Propt̃ea qm̃ duae

Expanded text:
tisse homicidii reum, non contulisse remedium. Ad basilicam igitur sancti Joannis Baptistae, ubi corpus jacebat exanime, populi obtentus deprecatione, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrymis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur, et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et effuso lacrymarum imbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehendens namque manum ejus, dixit: Puella, in tate, sicut ipsa postea fatebatur, ab ipsis inferni claustris surrexit, et ad propria feliciter remeavit. XXVI. Potest enim fragilitate carnis exutus, et choris angelicis sociatus, plebem suam et quemlibet cum fide petentem, de casu cujuslibet periculi imminentis, meritis et precibus suis eripere, et quemcunque a malis ad bona conversum, de cujuscunque peccati morte resuscitare, sed et de futura in ergastulo corruptibilis carnis positus, vitam mortuae valuit restaurare. Propterea quoniam duae
Abbreviated transcription (Latin):
tifex consecratur:
erũ qr sunt ñnulli lango¬
bardorũ ꝑfidi . qGREGORIŨ
apetisse magis pontificium
autumant quã fugisse: oꝑe
p̃tiũ reor pauca de multis
bile penitus caue̾re uoluis¬
se. luce clarius manifestẽ:
Ait enĩ pene in ipso consecra¬
tionis suȩ principio: in epła
paulo scolastico Quic quid
mͥ exonere sacerdotalis of¬
ficu extranei arrident. ñ
ualde penso De uob̾ autẽ
mͥ hac ex re arridentib ñ
minimũ doleo. qͥ desideriũ
meũ plenissune scitis: & ta¬
m̃ ꝓfecisse me creditis:
Sũmus enĩ mͥ ꝓfectꝰ fuerat.
si potuissẽ implere qđ uolui :
si uoluntatẽ meã qͣm dudũ

Expanded text:
tifex consecratur. 45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse magis pontificium autument quam fugisse, operae pretium reor pauca de multis bile penitus cavere voluisse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae principio, in epistola Paulo scholastico: « Quidquid mihi ex honore sacerdotalis officii extranei arrident, non valde penso: de vobis autem mihi hac in re arridentibus, non minimum doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuissem implere quod volui, si voluntatem meam, quam dudu
Abbreviated transcription (Latin):
t hic in exemplum
future clarificatioĩs
ip̃ius resplenduit facies
cius sicut sol. nõ quia do¬
mini et sanctor ciꝰ equa¬
lis possit õe claritas et

Expanded text:
t hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol. Non quia Domini et sanctorum ejus aequalis possit esse claritas et
Abbreviated transcription (Latin):
uocari. eqͣnimit̃ ꝑmittebat
Nã ut ea quȩ suꝑhuiusmodi
cõphensa st̃ p̃termittã. Rusti¬
cianȩ patriciȩ scriber ait:
Excellentiȩ ur̃e scripta susce¬
pi. q̃ me ingrauissima egri¬
tudine positũ. de salute. de
deuotione. ac de dulcedine
sua om̃ino releuart̃. Unũ
uͦ egre suscepi. qr in eisdem
epłis ad me qđ semel eẽ pote¬
rat. sepius dicebat᷑. ancilla

Expanded text:
vocari aequanimiter permittebat. vocari aequanimiter permittebat. Nam ut ea quae super hujusmodi comprehensa sunt praetermittam, Rusticianae patriciae scribens, ait: « Excellentiae vestrae scripta suscepi, quae me in gravissima aegritudine positum, de salute, de devotione, ac de dulcedine sua omnino relevarunt. Unum vero aegre suscepi quia in eisdem epistolis ad me quod semel esse poterat saepius dicebatur: Ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
fensionis ausu. in nos ullo
modo transferamꝰ. Sed qͣntũ
dec & eccłam ad monendo.
ũbũ int̾cessionis adhibendo
quib ualetis succurrite.
ut & illis opẽ feratis: & opi¬
nionẽ sc̃ȩ eccłȩ ñ inqͥnetis¬
eoꝵ de quib est aliqͣ qͣstio.
in eccłam fortasse refuge¬
dãpna sustineant: Curȩ ergo
ur̃ȩ sit ut eis sacram̃tũ abhis
quoꝵ inter est deseruanda
lege & iustitia ꝓmittat᷑. &
ꝑ om̃ia cõmoneant᷑ exire :
atq suoꝵ actuũ reddere ra¬
tionẽ: Quib etiã eccłȩ ur̃ae
defensorẽ deputare uos con¬
uenit. cuiꝰ sollicitudine ea
q̃ illis fuerint ꝓmissa seruen¬
turz LUIII.Quante humi¬
litatis Gregorius fuerit. cũ
ex multis tũ exhis manife¬
stissime poterit dephendi:
qđ om̃s quidẽ sac̃dotes. fr̃s &
coministros clericos autem
diũsis ordinis dilectissimos
filios. at uͦ laicos uiros. domi¬
nos. & feminas dominas. in
suis litteris nominabat Neq
ab aliquo se sũmũ pontificẽ
aut uniũsalẽ siue dominũ

Expanded text:
fensionis ausu in nos ullo modo transferamus, sed quantum decet, ecclesiam admonendo et verbum intercessionis adhibendo, quibus valetis succurrite, ut et illis opem feratis, et opinionem sanctae Ecclesiae non inquinetiseorum de quibus est quaestio, in ecclesiam fortasse refugedamna sustineant. Curae ergo vestrae sit ut eis sacramento ab iis quorum interest de servanda lege et justitia promittatur, et per omnia commoneantur exire, atque suorum actuum reddere rationem, os convenit, cujus sollicitudine ea quae illis fuerint promissa serventur. » 58. Quantae humilitatis Gregorius fuerit, cum ex multis, tum ex his manifestissime poterit deprehendi, quod omnes quidem sacerdotes, fratres et comministros, clericos autem diversi ordinis dilectissimos filios, at vero laicos viros dominos, et feminas dominas, in suis litteris nominabat, neque ab aliquo se summum pontificem aut universalem sive dominum
Abbreviated transcription (Latin):
rem curauit. tanto am¬
pliorem cunctis gratiȩ
medentis potentiam
monstrauit
Unde & ex lectione
euangelica audiuimus.
quia sedentẽ in thelonẽo

Expanded text:
rem curavit, tanto ampliorem cunctis gratiae medentis potentiam monstravit. Unde et ex lectione evangelica audivimus quia sedentem in telonio
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝑ aliquantos dies re¬
gressionis suȩ iter carpe¬
rent: ei qui primus ce¬
teris habebatur amica
humanitati subripuit
curiositas: dicens sõdalib
se stulte tanti itineris
subisse laborẽ. cũ nesci¬
rent quid pretiosi domi¬
no suo referrent: Pede¬
tẽpti autẽ crescente col¬
latione uerborũ. & ui¬
rescente suggestione so¬
ciorũ. confractis apłicȩ¬
dignitatis sigillis: aꝑtȩ
sunt buxtulȩ. & in singu

Expanded text:
dum per aliquantos dies regressionis suae iter carperent, ei qui primus caeteris habebatur, amica humanitati subripuit curiositas, dixitque sodalibus se stulte tanti itineris subisse laborem, cum nescirent quid pretiosi domino suo referrent. Pedetentim autem crescente collatione verborum, et virescente suggestione sociorum, confractis apdignitatis sigillis, apertae sunt buxtulae, et in singu
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit᷑ cellanoua: quo ha¬
ctenꝰ oratoriũ nomini eiꝰ de¬
dicatũ. & famosũ scĩ sabae
confessoris xp̃i monasteriũ.
cuiꝰ laus ẽ in sexta & septima
synodo. constitutũ uidetur
degens. crudis leguminibus
pascebatur:
bi hunc de more quȩdã scri¬
bentẽ. angelus dĩ repperiens:

Expanded text:
qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb magister in bono ẽẽ de¬
biusti: Nec simplicitati tuae
tẽ Gallinico ex archoitaliȩ.
post non nulla. Illud uͦ co¬
gnoscite qr me ñ modice ẽ¬
tristaũ. qđ maior domi qͥ
petitionẽ ep̃i uolentis a scis¬
mate reũti suscepit. eã se
ꝑdidisse ꝓfessus ẽ: Et post¬
modũ ab adũsariis ecclesiȩ
tenebat᷑. qđ ego ñ neglegen¬
tia. sed uenalitate eiꝰ factũ
arbitror. Unde miror quia
in eo culpã hanc minime
ura excellentia uindicauit:
Sed tam̃ qr hoc miratꝰ sũ me¬
met ipsũ citius rep̃hendi
Nã ubi domnꝰ lustinꝰ c̃silium
p̾b&. qͥ pacẽ cũ catholica ȩc¬
clesia ñ hab&. lbi ñ possunt
heretici ad dici Preterea sc̃i
Petri apłorũ principis nata¬
litiũ diẽ in romana ciuita¬
de uos facere uelle ꝑhibetis.
& hortamꝰ om̃ipotentẽ dñm
ut sua uos miscdia ꝓtegat &

Expanded text:
quibus magister in bono esse dequibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae Item Callinico, exarcho Italiae, post nonnulla: « Illud vero cognoscite, quia me non modice contristavit quod major domus, qui petitionem episcopi volentis a schismate reverti suscepit, eam se perdidisse professus est, et postmodum ab advesariis Ecclesiae tenebatur. Quod ego non negligentia, sed venalitate ejus, factum arbitror. Unde miror quia in eo culpam hanc minime vestra excellentia vindicavit; sed tamen quia hoc miratus sum memetipsum citius reprehendi. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non 106 possunt haeretici addici. Praeterea sancti Petri, apostolorum principis, natalitium diem in Romana civitate vos facere velle perhibetis; et oramus omnipotentem Dominum, ut sua vos mis
Abbreviated transcription (Latin):
tua sed te diligit: Itẽ lohanni
constantinopolitano ep̃o post
non nulla. Ego beatissimo
uiro dõno loħi scripserã. Sed
qͥ in cęlestib reb ab om̃ib
accusat᷑. Quia insidiari coti¬
die diũsoꝵ mortib ꝑ occulta
testam̃ta. nec dm̃ metuit:
nec homines erubescit:
priꝰ corrigere: Ut exhis qui
ñ st̃. exẽplo meliꝰ emendent᷑.
illiꝰ linguã noli reciꝑe: ille
ad consiliũ ur̃ȩ scĩtatis deb&
dirigi. ñ aut̃ ur̃a sc̃itas ad u̾ba
illiꝰ inflecti Si enĩ illũ audit.
scio qr pacẽ cũ siuis fr̃ib hab̾e
ralitano ep̃o Cos inquit quoꝵ
consiliis messẽ alteriꝰ exarasti.
& eradicare t̾minos minime
timiusti. in duob insib excõ¬
municatos eẽ decernimꝰ Ita
ut siquid eis intra duorum
mensuũ spatiũ humanitus
euenerit benedictione uia-¬
tici ñ priuent᷑ Deinceps aut̃
ab eorũ c̃silus cautꝰ existe.
teq sollicite custodi Nisi
eis in malo discipulꝰ fueris.

Expanded text:
tua, sed te diligit. » Item Joanni, tua, sed te diligit. » Item Joanni, Constantinopolitano episcopo, post nonnulla: « Ego beatissimo viro domno Joanni scripseram; sed qui in scelestis rebus ab omnibus accusatur, qui insidiari quotidie diversorum mortibus per occulta testamenta, nec Dominum metuit, nec homines erubescit. prius corrige, ut ex his qui non sunt, exemplo melius emendentur. Illius linguam noli recipere. Ille ad consilium vestrae sanctitatis debet dirigi, non autem vestra sanctitas ad verba illius inflecti. Si enim illum audit, scio quia pacem cum suis fratribus habere ralitano episcopo: « Eos, inquit, quorum consiliis messem alterius exarasti, et eradicare terminos minime timuisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus; ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, teque sollicite custodi: ne, si eis in malo discipulus fueris,
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ tuȩ periculo mini¬
strare & do nr̃o te sine dubio
reddere. rationẽ. sihuiꝰ sceleriꝰ
c̃scius in eo qͦ es ordine celar
ueritatẽ ꝑmanere uolueris:
Ibhoc sollicitissimꝰ eccłȩ dĩ
custos Gregorius uniꝰcuiusq
c̃siliarios arguens. qͣntũ inse
erat om̃s om̃ino saluare cer¬
tabat. Unde Uenantio ex¬
monacho patricio post aliqͣ
scribens ait Scio qr cũ epła
mea suscipitur. ꝓtinꝰ amici
c̃ueniunt. litterati clientes
uocant᷑. & de causa uitae
c̃siliũ ex fautorib mortis
q̃ritur Qui dũ ñte. sed restu
diligunt nulla tͥ nͥ q̃ ad tẽp¬
i placeant loquunt᷑: Tales
etiã fuer̾ sic̃ ipse reminisceriꝰ
dudũ ẽsiliarii qͥ te ad tanti
facinꝰ ꝑduxer̃ delicti. & ut
tibi aliqͥd scłaris auctori¬
loqͣr. cũ amicis om̃a tractan¬
da st̃ sed priꝰ de ipsis: Si uͦ in
causa tua hominẽ consilia¬
riũ q̃ris. c̃siliariũ me rogo
suscipe Nullus tͥ fidelior ẽẽ
ad consiliũ potest. quã qͥñ

Expanded text:
animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem permanere volueris. » 44. Ob hoc sollicitissimus Ecclesiae Dei custos Gregorius, uniuscujusque consiliarios arguens, quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Unde Venantio, exmonacho patricio, post aliqua scribens, ait: « Scio quia cum epistola mea suscipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctorloquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non
Abbreviated transcription (Latin):
põitꝰ. hiis ita difinitis. edc̃m est
sb̃ anathemate austoritatis a¬
postolice. ut si quis assidentium
quempiam uniuersalis eccł̃ie
primatem pret̾ romane sedis an¬
tistitem ẽẽ asseret. ibidem publi¬
ca satiffactõe pacefaceret. Cumq
ad hec uniuersi reticerent lectis sẽ¬
tentiis suꝑ hac re olim remulga¬
tis ab orthodoxis pr̃ib declaratũ
est quod solus romane sedis pon

Expanded text:
positus. His ita diffinitis, edictum est sub anathemate auctoritatis apostolicae ut si quis assidentium quempiam universalis Ecclesiae primatem praeter Romanae sedis antistitem esse assereret, ibidem publica satisfactione patefaceret. Cumque ad haec universi reticerent, lectis sententiis super hac re olim promulgatis ab orthodoxis Patribus, declaratum est quod solus Romanae sedis pon
Abbreviated transcription (Latin):
homo hominib ẽẽ similis de¬
dignat᷑ Sic saul post humi
pariiulus in oculis tuis. caput
te c̃stitui in tribub isrłPar¬
uulũ se priꝰ in suis oculis uide¬
rat. sed fultꝰ tẽporali poten¬
tia: iam se paruulũ non ui¬
debat: Ceteroꝵ nãq cõpara¬
tioni se p̃ferens. qr plus cun¬
ctis poterat: magnũ se pre
om̃ib estimabat Mliro aut̃
mͦ cũ apud se paruulus. apud
dm̃ magnꝰ. cũ uͦ apud se ma¬
gnꝰ apparuit. apud dñm par¬
uulus fuit: Plerũq gͦ dũ ex
subiectoꝵ affluentia animꝰ
inflat᷑. influxũ suꝑbiȩ ipso
fastigio lenocinante corrũ¬
pit᷑ Quã uidelicet potentiã
bene regit. qui & tenere illã
nouerit & inpugnare: Bene
hanc regit. qͥ scit ꝑ illã suꝑ
culpas erigi: scit cũ illa ce¬
deris eqͣlitate cõponi. tluma¬
na & enĩ meis plerũq extol

Expanded text:
homo hominibus esse similis dehomo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilparvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se prius in suis oculis viderat, sed fultus temporali potentia jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, qse prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Dominum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae, ipsofastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens p
Abbreviated transcription (Latin):
infra suppetunt. suꝑse animꝰ
tollit᷑. & dũ foras imm̃so fauore
circũdat᷑: intꝰ ueritate uacuat᷑.
atq oblitꝰ sui. in uoces se spar¬
git alienas. Talẽq se credit.
qualẽ foris audit. ñ qualẽ intꝰ
discernere debuit: Subiectos
despicit. eosq eqͣles sibi nature
ordine ñ agnoscit: & qͦs sorte
potestatis excesserit. transcen¬
disse se etiã uite meritis cre¬
dit. cunctis se estimat ampliꝰ
saꝑe: quib se uid& amplius
posse. In quodã quippe se
constituit culmine apud
sem & ipsũ. & qͥ ȩqͣ ceteris na¬
turȩ c̃ditione estringit᷑. ex
ȩquo respicere ceteros dedi¬
gnatur. Sicq usq ad eiꝰ simi¬
biae: Qui singulare culmen
appetens. & socialẽ angelori
uitã despiciens. ait: Ponã sedẽ
meã ad aqͥlonẽ. & ero similis
altissimo Mliro gͦ iudicio int̾
foueã deieictionis inuenit.
dũ foris se inculmine pote¬
statis extollit Apostate qꝑ¬
pe angło similis efficit᷑. dũ

Expanded text:
se animus se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur; atque oblitus sui, in voces se spargit alienas; talemque se credit, qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit; subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit; cunctis se aestimat amplius sapere, quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum; et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus simibiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbire ẽ. ab ȩqͣli uelle time¬
ri. & tam̃ necesse ẽ ut rectorẽ
a subditis timeant᷑. qͣndo ab
eis dm̃ minime timeri dep̃¬
hendunt. ut humana saltẽ
formidine peccare mecuan
qͥ diuina iudicia ñ formidan
Neqͣquã tam̃ p̃positi ex hoc
q̃sito timore suꝑbiant. in qͦ
ñ suã głam sed subiectorũ
iustitiã q̃runt In eo enĩ qđ
metũ sibi a ꝑuerse uiuentib
exigunt. qͣs ñ hominib sed
animalib dominant᷑. Quia
uidelic& ex qͣ parte bestialeᷤ
st̃ subditi. ex ea debent etiã
formidini iacere substrati:
Sed plerũq rector eo ipso
quo ceteris premin& ela¬
tione cogitationis intume¬
scit. & dum ad usũ cuncta¬
er subiacent. dũ ad uotũ ue¬
locit᷑ iussa cõplent᷑. dum
om̃s subditi.di qua bene
gesta funt laudib effert̃:
umale gestis autẽ nulla
auctoritate c̃tradicunt. dũ
plerũq laudant etiã ꝗ̃ reꝓbare
debuerant: seducit᷑ abhis quȩ¬

Expanded text:
superbire est ab aequali velle timesuperbire est ab aequali velle timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seduct
Abbreviated transcription (Latin):
& quãuis int̾ culpabiles au¬
ctoritatẽ sui prioratꝰ cogno¬
sceret. tam̃ inter insontes ep̃oᷤᷤ
se p̃bebat ꝓrsus ȩqͣlẽ. Qua ꝓpt̃
lob̃i siracusano ep̃o int̾ cetera
scribens ait: Qđ primꝰ bizacenꝰ
a suis ep̃is impetitꝰ se sedi apłicȩ
dicit subici. si qͣculpa in ep̃is
Liquet inqͥt. qđ om̃s homines
natura ȩqͣles genuit. sed uari¬
ante meritoꝵ ordine alios
aliis culpa post ponit. Ipsa
aut̃ diu̾sitas q̃ accessit exuitio.
diuino iuditio dispensat᷑: ut
qr om̃is homo eque stare ñ
Nec p̃esse hominib gaudeant:
sed ꝓdesse Antiqͥ & enĩ patres
nr̃i. ñ reges hominũ sed pastoreᷤᷤ
pecoꝵ fuisse memorantur.
Et cũ Noe dñs filuisq eiꝰ diceret.
t̾ror ac tremor. qr ẽẽ suꝑ ani¬
malia t̾rȩ p̃cipitur. ꝓfecto eẽ
suꝑ homines ꝓhibetur. Hlomo
qͥppe brutis animalib. non
aut̃ hominib ceteris natura
p̾latꝰ ẽ. & idcirco ei dr̃ ut ab
animalib & ñ ab homine
timeat᷑. Quia ẽtra naturam

Expanded text:
 quamvis inter culpabiles auctoritatem sui prioratus agnosceret, tamen inter insontes episcopos se praebebat prorsus aequalem. Quapropter Joanni, Syracusano episcopo, inter caetera scribens ait: « Quod primas Bizacenus, a suis episcopis impetitus, se sedi apostolicae dicit subjici, si qua culpa in episco« Liquet, inquit, quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare nonpraeesse se hominibus gaudeant, desse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: rror ac tremor, quia esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est; et idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam
Abbreviated transcription (Latin):
dolor int̃dũ michi lȩtatus
ẽ int̃dũ nimius. sed neq ita
lentꝰ ut recedat : neq ita
nimius ut int̾ficiat Unde
fit ut qui cotidie in morte
sũ: repellar a morte Nec
mirum qr peccator grauis
talis corruptionis carcere
diu teneor inclusus. Unde
copellor exclamare : Educ
scĩtatis oratio suȩ michi in¬
t̃cessionis adiutoriũ p̃beat.

Expanded text:
dolor interdum mihi lentus est, interdum nimius. Sed neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in morte sum, quotidie repellar a morte. Nec mirum, quia peccator gravis talis corruptionis carcere diu teneor inclusus. Unde compellor exclamare: Educ dsanctitatis oratio suae mihi intercessionis adjutorium praebeat
Abbreviated transcription (Latin):
monus clericoꝵ remensis ecc̃e
communit deputent᷑. Quibus
etiam berna exepiscopio: que ꝑe¬
culiaris predecessorib meis ẽẽ so¬
lebat cum duab ullis quas lu¬
domirꝰ a me sacro baptismatis fõ¬
te susceptus: amore nominis m̃i
piscofeshemi: sua lingua uocatĩ
m tradidit siue cũ collo et gle¬
ni. ue omnib silius. pratis. paciꝰ
quecumq ꝑdiu̾isos ministros.¬

Expanded text:
moniis clericorum Remensis ecclesiae communiter deputentur. Quibus etiam Berna ex episcopio, quae peculiaris praedecessoribus meis esse solebat, cum duabus villis, quas Ludowicus, a me sacro baptismatis fonte susceptus, amore nominis mei Piscofesheim sua lingua vocatis, mihi tradidit, sive cum Coslo et Gleni vel omnibus silvis, pratis, pascuis, quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimentur unã mecũ:
Non sufficio exponere do¬
lorẽ. quẽ mulier ista su-¬
stinuit: Miserere mei dñe
fili dauid O prudentia
femine: Non utitur ho¬
mines seductores. non

Expanded text:
lacryment una mecum. Non sufficio exponere dolorem, quem mulier ista sustinuit. Miserere mei, Domine, fili David. O prudentia feminae! non utitur hominibus seductoribus, non