comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e contumeliam fecerit: Scimus enĩ qui dixit. Michi uindictã.¬
& ego reddam. Et iterũ. Quiia iudicabit dñs popłm suũ. Horren
dũ est incidere in manus dei uiuentis. Rememoramini auctem¬
pristinos dies. in quib illuminati magnũ certamen sustinuistis
passionũ. & in altero quidem opprobriis & tribulationib spectatu¬
lũ facti: in altero autem socii taliter conuersantiũ effecti. Nam &¬

Expanded text:
ae contumeliam fecerit. Scimus enim, qui dixit: « Mihi vindicta, ego reddam » . Et iterum: « Quia judicabit Dominus populum suum. Horrendum quoque est incidere in manum Dei viventis. » Et pristinos dies, in quibus illuminati, magnum certamen sustinuistis passionum: et in altero quidem opprobriis et tribulationibus spectaculum facti, in altero autem socii taliter conversantium effecti. 256
Abbreviated transcription (Latin):
sti eũ suꝑ oꝑa maniũ tuarũ. Omĩa subiecisti sub pedib
erus.
In eo enim qd̃ ei om̃ia subiecit: nichil dimisit ñ subiec¬
tum ei.Nunc autẽ: necdũ uidemus om̃ia subiecta ei. Eum
autẽ qui  modico qͣm angłi minoratus est. uidemus iħm ꝓpt̃

Expanded text:
um tuarum omnia subiecisti sub pedibus eius in eo enim quod ei omnia subiecit nihil dimisit non subiectum ei nunc autem necdum videmus omnia subiecta ei eum autem qui modico quam angeli minoratu
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Propterea habundantius oportet obseruare nos. ea que audiu¬
mus: ne forte ꝑeffiuamus. Si enũ qui ꝑ angłos dictus est sermo fa¬
tus est firmus: & om̃is p̃uaricatio & inobedientia accepit iustam
mercedis retributionem: quomͦ nos effugiemus. si tantam neglexeri¬
mus salutem: Que cũ mitiũ accepisset enarrari ꝑ dñm: ab eis qui
& uariis uirtutib. & sp̃c sc̃i distributionib scdm fuam uoluntatem.
Non enim angłis subiecit d̃s orbem terre futurũ: de quo loquimur
Testatus est autem quodam loco quis dicens. Quid est homo qd
memor¬
es eius: aut filius hominis q̃m uisitas eũ : Mimisti eũ¬

Expanded text:
et observare nos ea quae audivimus, ne forte pereffluamus. Si enim qui per angelos dictus est sermo, factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia accepit justam mercedis retributionem: quomodo nos effugiemus, si tantam neglexerimus salutem? quae cum initium accepisset e, et Spiritus sancti distributionibus secundum suam voluntatem. Non enim angelis subjecit Deus orbem terrae futurum, de quo loquimur. Testatus est autem in quodam loco quis dicens. Quid est homo quod memoes ejus, aut filius hominis quoniam visitas eum? Minuisti eu
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ esset. scd uoluntariũ. forsitan enin ideo discessit ad horam a
te. ut eternũ illũ reciperes: iam ñ ut scriui. sed plus seruo frẽm ca¬
rissimũ: maxime michi. quanto autẽ magis tibi & in carne & in
oño: Si ergo habes me sotiũ: suscipe illũ sicut me. Si autẽ aliquid
nocuit tibiaut debet: hoc michi imputa. Ego paulus scripsi mea
manu. Ego reddam ut ñ dicam tibi: qd̾ & te ipsũ michi debes. Ita
frat̃. ego te fruar in dño. Refice uiscera mea in xp̃o. Confidens de¬
obechientia tua scripsi tibi: sciens qm̃ & suꝑid qd̃ dico facies. Simul

Expanded text:
untarium forsitan enim ideo discessit ad horam a te ut aeternum illum recipere iam non ut servum sed plus servo carissimum fratrem maxime mihi quanto autem magis tibi et in carne et in Domino si ergo habes me socium suscipe illum sicut me si autem aliquid nocuit tibi aut debet hoc mihi inputa ego Paulus scripsi mea manu ego reddam ut non dicam tibi quod et te ipsum mihi debes ita frater ego te fruar in Domino refice viscera mea in Domino confidens oboedientia tua scripsi tibi sc
Abbreviated transcription (Latin):
Hereticũ hominem post unam & scd̃am correptionem deuita. sci¬
ens quia subuersus est qui enismodi est: & delinquit cũ sit ꝓprio iui
dicio condemnatus. Cum misero ad te arthemã aut tichicum: festi¬
na ad me uenire nichopolim. ibi enĩ statui hiemare: Tenam legis¬
peritũ. & apollo. sollicite p̃mitts. ut nichil illis desit. Discant autẽ

Expanded text:
ionem devita: sciens quia subversus est, qui ejusmodi est, et delinquit, cum sit proprio dicio condemnatus. Cum misero ad te Artemam, aut Tychicum, festina ad me venire Nicopolim: ibi enim statui hyemare. Zenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Discant autem
Abbreviated transcription (Latin):
cititr ds̃. ante tempora scłaria: manifestauit autẽ tempo¬
rib suis uerbũ suũ. in p̃dicatione quȩ credita est mͥ scd̃m p̃ceptum
saluatoris nr̃i dei: tito dilecto filio. scłm cõmunem fidem. gr̃a & poce a
deo patre. & xp̃o iħu saluatore nr̃o. Huius rei gr̃a reliqui te cretȩ. ut¬
⁊ ea que desunt corrigas. & constituas ꝑ ciuitates p̃sbiteros. sicut & ego
tibi dlisposui. Sigitis sine crimine est unius uxoris uir. filios habens¬
fideles. ñ in accusatione luxuriȩ. aut ñ subditos. Oportet enĩ ep̃m¬

Expanded text:
it autem temporibus suis verbum suum in praedicatione quae credita est mihi secundum praeceptum salvatoris nostri Dei Tito dilecto filio secundum communem fidem gratia et pax a Deo Patre et Christo Iesu salvatore nostro huius rei gratia reliqui te Cretae ut ea quae detibi disposui. Si quis sine crimine est, unius uxoris vir, filios habens, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim ep
Abbreviated transcription (Latin):
mundaret sibi popłm acceptabilem. sectatorem bonoꝵ operũ.
Hec loquere. & exhortare: & argue cũ om̃i imperio. Nemo te con¬
temnat. Ndmone uios principib & potestatib subditos esse. dicto
obedire. ad om̃e opus bonũ paratos esse. neminem blasphemare.
ñ litigiosos esse sed modestos. omnem ostendentes mansuetudinẽ
ad om̃s homines. Eramus enĩ & nos aliquando insipientes. incre¬
duli. etrantes. seruientes desideriis & uoluptatib uaris. in mali

Expanded text:
mundaret sibi populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum. Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio; nemo te contemnat. Admone illos principibus et potestatibus subditos esse, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. Eramus enim aliquando et nos insipientes, increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus variis,
Abbreviated transcription (Latin):
to seruientes. bene docentes ut prudentiam doceant. Adolescentu¬
las ut uiros suos ament. filios suos diligant. prudentes. castas. sobri¬
as. domus curam habentes. benignas. fubditas suis uiris. ut non
blasphemetur uerbũ dñi. Iuuenes similit̃ hortare. ut sobrii fint.
In om̃ib te ipsum p̃be exemplũ bonoꝵ operũ: in doctrina. in inte¬
gritate. in grauitate. uerbũ sanũ. irrẽp̃hensibile: ut is qui ex adu̾¬
so est uereatur: nichil habens dicere malũ de nobis. Seruos dñis
suis subditos esse. in om̃ib placentes. ñ contradicentes. ñ fraudantẽ.
sed in om̃ib fidem bonam ostendentes. ut doctrinã saluatoris dñi

Expanded text:
doceant adolescentulas ut viros suos ament, filios suos diligant, prudentes, castas, sobrias, domus curam habentes, benignas, subditas viris suis, ut non blasphemetur verbum Dei. Juvenes similiter hortare, ut sobrii sint. In omnibus teipsum praebe exemplugritate, grauitate: uerbum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de nobis. seruos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem. bonam ostendentes, ut doct
Abbreviated transcription (Latin):
interitũ & ꝑditionem. Radix enim omniũ maloꝵ: est cupiditas.
qͣm quidam appetentes errauerunt a fide. & inseruerunt se. dolo¬
rib multis. Tu autẽ o homo dei: hec fuge. Sectare uero iusticiã.
pietatem. fidem. caritatem: pacientiam. mansuetudinem. Certa bo¬
nũ certamen fidei: app̃hende uitam et̾nam in qua uocatus es. & con¬
fessus es bonam confessionem coram multis testib Precipio tibi coram
oeo qui uiuificat om̃ia. & xp̃o iħu qui testimoniũ reddidit sub pontio

Expanded text:
omnium malorum est cupiditas quam quidam appetentes erraverunt a fide et inseruerunt se doloribus multis tu autem o homo Dei haec fuge sectare vero iustitiam pietatem fidem caritatem patientiam mansuetudinem certa bonum certamen fidei adprehende vitam aeternam in qua vocatus es et confessus bonam confessionem coram multis testibus praecipio tibi coram Deo qui vivificat omnia et Christo Iesu qui testimonium reddidit sub
Abbreviated transcription (Latin):
stris. quales ꝑsecutiones sustinui: & ex om̃ib me eripuit dñs: sed
om̃s qui uolunt pie uiuere in xp̃o iħu. ꝑsecutionem pacientur
Mali autem homines & seductores. ꝓficient in peius: errantes & in
errorem mittentes. Tu uero ꝑmane in his que didicisti. & credita
sunt tibi. sciens a quo didiceris. & quia ab infantia sacras litteras nosti.

Expanded text:
tinui, et ex omnibus me eripuit dominus. et omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mali autem homines et seductores proficient in peius, errantes et in errorem mittentes. tu uero permane in his quae didicisti et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris. et quoniam . ab infantia
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃arum actione ꝑcipitur. Scĩficatur enĩ ꝑuerbũ dei: & orationẽ.
Hec ꝓponens fr̃ib bonus eris minister xp̃i iħu: enutritus uerbis fidi.
& bone doctrine qͣm assecutus es. Ineptas autem & aniles fabulas:
ocuita. Exerce autẽ te ipsũ ad pietatem. Nam corporalis exercitatio
ad modicũ est utilis: pictas autem ad om̃ĩa utilis est. ꝓmissionem¬

Expanded text:
itur. sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec proponens fratribus, bonus eris minister Iesu Christi, nutritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es. ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicu
Abbreviated transcription (Latin):
resistunt ueritati: nequando det illi ds penitentiam ad cognoscen¬
oam ueritatem & resipiscant a diaboli laqueis. a quo capti tenent᷑
ad ipsius uoluntatem. Hoc autẽ scito: qđ in nouissimis dieb insta

Expanded text:
resistunt veritati: ne quando det illis Deus poenitentiam, ad cognoscenresistunt veritati: ne quando det illis Deus poenitentiam, ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur a
Abbreviated transcription (Latin):
atuitẽ & uaniloquia deuita: multũ enĩ ꝓficiunt ad impietatem: &
sermo illoꝵ ut cancer serpit: ex quib est hymeneus & philetus. qui
a ueritate extiderunt. dicentes resurrectionem iam factam. & subu̾¬
terunt quoꝵdam fidem: sed firmũ fundamentũ dei stat. habens
signaculũ hoc. Cognouit dñs qui sunt eius: & discedit ab iniquita¬
te om̃is qui nominat nom̃ dñi. In magna autẽ domo ñ solũ sunt
uasa aurea & argentea: sed & lignea & fictilia. & quedam quidem¬
in honorem: quedam autẽ in contumeliam. Siquis ergo emunda¬
uerit se ab istis: erit uas in honore sc̃ificatũ. & utile dño: ad omne
opus bonũ paratũ. Iuuenilia autem desideria fuge: sectare uerox
iusticiam. fidem. caritatem. pacem. cũ his qui inuocant dñm de corde
puro. Stultas autẽ & sine disciplina questiones deuita: sciens quia xiii
generant lites. Seruũ autẽ dñi ñ oportet litigare: sed mansuetum
esse ad om̃s. docibilem. pacientem. cũ modestia corripientem eos qui

Expanded text:
ita. Multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum ut cancer serpit. Ex quibus est Ymeneus et Philetus, qui a veritate ceciderunt, dicentes resurrectionem iam factam, et subvertunt quorumdam fidem. Sed firmum fundamentum Dei stetit, habens signaculum hoc: Cognovit Dominus qui sunt eius, et discedit ab iniquitate omnis, qui nominat nomen Domini. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed in honorem quaedam autem in contumeliam si quis ergo emundaverit se ab istis erit vas in honorem sanctificatum et utile Domino ad omne opus bonum paratum iuvenilia autem desideria fuge sectare vero iustitiam fidem caritatem pacem cum his qui invocant Dominum de corde puro stultas autem et sine disciplina quaestiones devita sciensgenerant lites. Servum autem Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut doceamini uos. que sunt elementa cxordii sermonũ dei: & facti
estis quib lacte oꝑus sit. ñ solido cibo. Om̃is enĩ qui lactis est parci¬
ceps. erpers est sermonis iusticie. paruulus enĩ est. Efectoꝵ autẽ est
solidus cibus: eor qui ꝑ consugtudine exertitatos habent sensus ad
discretionem boni ac mali. Quappter int̾mittentes inchoationis
xp̃i sermonem. ad ꝑfectionem feramur: ñ rursũ iacientes funda¬
mentũ penitentię ab oꝑib mortuis. & fidei ad đm. baptismatũ doc¬
trine: impositionis qͦ manuũ. ac resurrectionis mortuoꝵ. & iudicii

Expanded text:
um Dei et facti estis quibus lacte opus sit non solido cibo omnis enim qui lactis est particeps expers est sermonis iustitiae parvulus enim est perfectorum autem est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali quapropter intermittentes inchoationis isti sermonem ad perfectionem feramur non rursum iacientes fundamentum paenitentiae ab operibus mortuis et fidei ad Deum baptismatum doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
bent abscondi ñ possunt. Quicũq sunt sub iugo serui: dños suos
om̃i honore dignos arbitrentur: ne nomen dñi & doctrina blasphe¬
metur. Qui autẽ fideles habent dños. ñ contennant. quia fr̃es st̃.
sed magis seruiant quia fideles sunt & dilecti: quia beneficii parci¬
cipes sunt. Hec doce & exhortare. Siquis aliter docet. & ñ ad quiescit
sanis sermonib dñi nr̃i iħu xp̃i. & ei que scd̃m pietatem est doctrine

Expanded text:
cunque sunt sub jugo servi dominos suos omni honore dignos arbitrentur, ne nomen Domini et doctrina blasphemetur. Qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt: sed magis serviant, quia fideles sunt et dilecti: quia beneficii participes sunt. Hoc doce et exhortare. Si quis aliter docet, et non acquiescit sanis sermonib
Abbreviated transcription (Latin):
clati. suꝑbi. blasphemi. parentib inobedientes. ingrati. scelesti. sine
affectione. sine pace. criminatores. incontinentes. ĩmites. sine benig¬
nitate ꝓditores ꝓterui. tumidi. uoluptatũ amatores magis qͣm dei.
habentes speciem quidem pietatis. uirtutem autẽ eius ab negantes.
& hos deuita. Exhis enim sunt qui penetrant domos: & captiuas du

Expanded text:
ti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, proterui, tumidi, uoluptatum amatores magis quam dei, habentes speciem quidem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes: et hos deuita. ex his enim sunt qui penetrant domos
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ oportet. Uolo ergo iumores nubere: filios ꝓcreare: matresfami¬
lias esse. nullam occasionem dare aduersario: maledicti gr̃a. Iam enĩ
quedam conuersȩ sunt post sathanan. Siquis fidelis habet uiduas
subminstret illis. & ñ grauetur eccłia: ut his que uere uiduę sunt suf¬
ficiati Qui bene p̃sunt presbiteri: duplici honore digni habeantur.
maxime qui laborant in uerbo & doctrina. Dicit enim scriptura. N¬
infrenabis os boui trituranti: & dignus est oꝑarius mercede sua.
Aduersus presbiterũ accusationem noli recipere: insi sub duob & tri¬
bus testib Peccantes autẽ coram om̃ib arguantur: ut & ceteri timo¬
rem habeant. Testor coram do & xp̃o iħu. & electis angłis. ut hec custo

Expanded text:
que percussorem: uolo ergo iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionaedam conuersae sunt retro post satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunterbo et doctrina. dicit enim scriptura: ninfrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua. aduersus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus. peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem
Abbreviated transcription (Latin):
ungues. ñ uino multo deditos. ñ turpe lucrũ sectantes: haben¬
tes misteriũ fidei. in conscientia pura. Et hii autẽ ꝓbentur pri¬
mũ: & sic ministrent. nullũ crimen habentes. Mulieres simi¬
liter pudicas: ñ detrahentes. sobrias. fideles in om̃ib. Diaco¬
nes sint unius uxoris uiri: qui filiis suis bene p̃sint. & suis
domib. Qui enim bene ministrauerint: gradũ bonũ sibi ad¬
qugrent & multam fidutiam in fide que est in xp̃o iħu dño
nr̃o. Hec tibi scribo: sperans me uenire ad te cito. Si autem
tardauero. ut scias quomͦꝰ oporteat te in domo dei conuersari:
que est eccłia di uiui: columna & firmamentũ ueritatis.

Expanded text:
ngues non multo vino deditos non turpe lucrum sectantes habentes mysterium fidei in conscientia pura et hii autem probentur primum et sic ministrent nullum crimen habentes mulieres similiter pudicas non detrahentes sobrias fideles in omnibus diacones sint unius uxoris viri qui filiis suis bene praesunt et suis domibus qui enim bene ministraverint gradum sibi bonum adquirent et multam fiduciam in fide quae est in ChristoJesu. Haec tibi scribo, sperans me ad te venire cito. Si autem tardavero, ut scias quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et firmame
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentulas ut sorores: in om̃i castitate. Uiduas honora: que uere
uidue sunt. Si qua autẽ uidua filios aut nepotes habet: discat pri¬
mũ domũ suam regere. & mutuam uicem reddere parentib hoc¬
ret in dm̃. & instet obsecrationib & orationib die ac nocte. Nam
que in delitiis est uiuens: mortua est. & hoc p̃cipe. ut irrep̾hensibi

Expanded text:
indicta XII. Viduas honora, quę uere uiduę sunt. Siqua autem uidua filios aut nepotes habet, discat primum domum suam regere et mutuam uicem reddere parentibret in Deum et instet obsecrationibus et orationibus nocte et die. Nam quę in deliciis est, uiuens mortua
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliguo. sed in labore & fatigatione nocte & die oꝑantes ne quẽ
ur̃m g auaremus. ñ quasi ñ habuerimus potestatem. sed ut nos¬
met ip̾sos formã daremus uobis ad imitandũ nos. Nam & cũ es¬
semusapud uos hoc denuntiabamus uobis: q̃m siquis ñ uult ope¬
rari nec manducet. Fudiuimus enim int̃ uos quosdam ambula¬
ro inquiete. nichil oꝑantes: sed curiose agentes. His autẽ. qui euis

Expanded text:
d in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus. non quasi non habuerimus potestatem, sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum nos. nam et cum essemus apud uos, hoc denuntiabamus uobis, quoniam, si. quis non uult operari, nec manducet. audiuimus enim inter. uos quosdam ambulare inqui
Abbreviated transcription (Latin):
uocationis dei in xp̃o iħu. Quicũq ergo ꝑfecti sumus hoc senti¬
amus: & siquid aliter sapitis. & hoc uobis d̾s reuelauit. Uerũta¬
men ad qd̃ ꝑuenimus ut idem sapiamus: & in eadem ꝑmaueamꝰ
regula. Imitatores mei estote fr̃es. & obseruate eos qui ita am¬
bulant: sicut habetis formã nr̃am. Multi enim ambulant quos¬

Expanded text:
i sumus, hoc sentiamus, et si quid aliter sapitis, et hoc vobis Deus revelavit. Verumtamen ad quod pervenimus, ut idem sapiamus et in eadem permaneamus regula. Imitatores mei estote, fratres, et observate eos, qui ita ambulant, sicut habetis formam nostram. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
sensati galathȩ quis uos fascinauit non credere ueritati: ante
a uobis uolo discere. ex operib legis sp̃m accepistis. an ex auditu
fidei: Sic stulti estis. ut cũ sp̃u ceperitis: nunc carne consũmami
ni.Canta passi estis sine causa: si tam̃ sine causa. Qui ergo tribu¬
it uobis sp̃m. & ꝯperatur uirtutes in uobis: ex oꝑibus legis an ex
auditu fidei : Sicut abraham credidit deo: & reputatũ est ei ad
tusticiam. Cognoscite ergo quia qui ex fide sunt: hii sunt fili
abrahȩ srouidens autẽ scriptura quia ex fide iustificat gentes
ũs: p̃nuntiauit abrahe. quia benedicentur in te om̃s gentes. Igit᷑

Expanded text:
sensati Galatae, quis vos fascinavit non obedire veritati, ante  Hoc solum a vobis volo discere: Ex operibus legis Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne ni tanta passi estis sine causa si tamen sine causa qui ergo tribuit vobis Spiritum et operatur virtutes in vobis ex operibus legis an ex auditu fidei sicut Abraham credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt hii sunt filii Abrahae providens autem scriptura quia ex fide iustificat gentes Deus praenuntiavit Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
mulier autẽ seducta in p̃uaricatione fuit. Saluabitur autẽ
ꝑ filioꝵ generationem: si ꝑmanserint in fide & dilectione. &
scificatione cũ sobrietate. Fidelis sermo. Siquis episcopatũ de¬
siderat: bonũ opus desiderat. Oporcet ergo ep̃m irrẽphensibilẽ
esse. unius uxoris uirũ: sobriũ. prudentem ꝓudicũ. ornatũ. ho¬
spitalem. doctorem. ñ uinolentũ. ñ ꝑcussorem. sẽd modestũ: non

Expanded text:
lvabitur autem per filiorum generationem si permanserint in fide et dilectione et ctificatione cum sobrietate fidelis sermo si quis episcopatum desiderat bonum opus desiderat oportet ergo episcopum inreprehensibilem esse unius uxoris virum sobrium prudentem ornatum hospitalem doctorem non vinolentum non percussore
Abbreviated transcription (Latin):
bulatione multa cũ gaudio sp̃c sci: ita ut facti sitis forma om¬
nib credentib in macedonia. & in achaia. E uobis enim diffa¬
matus est sermo dñi. ñ solum in macẽdonia & in achaia: sed
in om̃i loco fides ur̃a que est ad m ꝓfecta est: ita ut ñ sit no
necesse quicqͣm loqui. Ipsi enim de nobis annuntiant. qualẽ
introitũ habuerimus ad uos: & quomͦ conuersi estis ad dm̃ a si¬
mulachris seruire d̾o uiuo & uero & expectare filiũ eius de celis.

Expanded text:
lta cum gaudio Spiritus sancti, ita ut facti sitis forma omnibus credentibus in Macedonia et in Achaia. A vobis enim diffamatus est sermo Domini, non solum in Macedonia et in Achaia, sed in omni loco fides vestra, quae est ad Deum, profecta est, ita ut non sit nobis necesse quidquam loqui. Ipsi enim de nobis annuntiant qualem introitum habuerimus ad vos, et quomodo conversi estis ad Deum a simulacris servir
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim uocauit nos d̾s in ĩmundiciam: sed in sc̃ificationem.
Itaq qui hec sꝑunit. ñ hominem sꝑnit sed dm̃: qui etiam dedit
mus scribere uobis. Ipsi enim uos a deo didicistis. ut diligatis in¬
uicem: etenĩ facitis illud in om̃s fr̃es in uniuersa macedonia. Ro¬
gamus autẽ uos fr̃es ut habundetis magis. & operam detis ut quie¬
ti fitis: & ut ur̃m negotiũ agatis. & operemini manib ur̃is: sicut
uobis p̃cepimus. & ut honeste ambuletis ad eos qui foris funt: &
nullius aliquid desideretis. Nolumus autẽ ignorare uos fr̃ts de

Expanded text:
os deus in inmunditiam, sed in sanctificationem. itaque qui haec spernit, non hominem spernit, sed deum, qui etiam dedit mus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autem uos, fratres, ut abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et ut uestrum negotium agatis et operemini manibus uestris, sicut praecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
celestib in xp̃o iħu. ut ostenderet in scłis suꝑuenientib habundantes
diuitias gr̃ȩ suȩ in bonitate suꝑ nos in xp̃o iħu. Grã enim sumus¬
saluati ꝑ fidem: & hoc ñ ex nobis. dei enim donũ est. ñ ex oꝑib ut ne
quis glorietur. Ipsius enim sumus factura: creati in xp̃o iħu. in oꝑib
bonis que p̃parauit d̾s ut in illis ambulemus. Propt̃ qd̾ memores
estote qd aliquando uos gentes eratis in carne qui dicebamini pre¬
putiũ: ab ea que dicitur cirtũcisio in carne manufacta. Quia era¬
tis illo tempore sine xp̃o: alienati a conuersatione isrł. & hospites
testamentoꝵ ꝓmissionis eius spem ñ habentes. & sine deo in hoc

Expanded text:
ndantes divitias gratie sue: in bonitate super nos in Christo Jesu. Gratia enim salvati per fidem: et hoc non ex nobis. Dei enim donum non ex operibus est: ut ne quis glorietur. Ipsius ebonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus. Propter quod memores estote, quod aliquando vos eratis gentes in carne, qui dicebamini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio in carne manufacta, quia eratis illo tempore sine Christo, alienati a conversatione Israel, et hospites testamentorum, promissionis spem n
Abbreviated transcription (Latin):
lego. uideor michi ñ uerba audire. sed tonitrua. Legite epi¬
stolas eius. & maxime ad romanos. ad galathas. ad ephesios. in qui¬
bus totus in certamine positus est. & uidebitis eũ in testimoniis
que sunt e ueteri testamento qͣm artifex qm prudens. qͣm dissi¬
mulator sit eius qd̃ agit. Uidentur quidem m̃bra simplicia. & qͣsi
innocentis hominis ac rusticani. & qui nec tacere nec declinare no¬
rit insidias. sed qd̃ cumq respexeris fulmina sunt. Heret in causa.
capit om̃e qd̃ tetigerit: tergũ uertit & suꝑat. fugam simulat &

Expanded text:
lego, videor mihi non verba audire, sed tonitrua. Legite Epistolas ejus, et maxime ad Romanos, ad Galatas, a que ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est; et videbitis eum in testimoniis quae sumit de ueteri testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator sit eius, quod agit. uidentur quidem uerba simplicia et quasi innocentis hominis ac rusticani et qui nec facere nec declinare norit insidias. sed, quocumque respexeris, fulmina sunt. haeret in causa, capit omne, quod tetigerit; tergum uertit, ut superet; fugam simulat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aristarcus concaptiuus meus. & marcus consobrinus barnabe de
quo accepistis mandata: si uenerit ad uos excipite illũ. & iħc qui
dicitur iustus. qui sunt ex circũcisione. hii soli sunt adiutores mei¬
in regno dei. qui michi fuerunt solatio. Salutat uos epafras. qui
er uobis est seruus xp̃i iħu: semꝑ sollicitus ꝓ uobis in orationibus.
ut stetis ꝑfecti & pleni in om̃i uoluntate dei. Testimoniũ enim ilii
ꝑhibeo. qd̾ habet multũ laborem ꝓ uobis. & ꝓ his qui sunt lao¬
ditiȩ & qui ierapoli. Salutat uos iucas medicus carissimus. & de¬
mas. Salutate fr̃es qui sunt laoditiȩ & nimphã. & que in domo
eices est eccł̃iam. Et cũ lecta fuerit apud uos epła. facite ut mlao

Expanded text:
Aristarchus concaptivus meus et Marcus consobrinus Barnabae de Aristarchus concaptivus meus et Marcus consobrinus Barnabae de quo accepistis mandata si venerit ad vos excipite illum et Iesus qui dicitur Iustus qui sunt ex circumcisione hii soli sunt adiutores in regno Dei qui mihi fuerunt solacio salutat vos Epaphras qui ex vobis est servus Christi Iesu semper sollicitus pro vobis in orationibus ut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei testimonium enim illi perhibeo quod habet multum laborem pro vobis et pro his qui sunt Laodiciae et qui Hierapoli salutat vos Lucas medicus carissimus et Demas salutate fratres qui sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam et
Abbreviated transcription (Latin):
Scumq facitis ex animo oꝑamini: sicut dño & ñ hominib. scien¬
tes qd a dño accipietis retributionem hereditatis. Oño xp̃o seruite
Dri enim iniuriam facit. recipiet id qd iniq gesfit: & ñ est ꝑso¬
narũ acceptio apud dm. Dm̃ qd̾ nistũ est & equũ serus p̃state:
sciendes qͣm & uos dñm habetis in celo. Oratiom in state: ugilantes
inca in gr̃arũ actione orantes simul& ꝓ nobis. ut d̾s aperiat no¬
bis ostium sermonis. ad loquendũ misteriũ xp̃i. Propt̃ qd̾ etiam
uinctus sum: ut manifestem illud. ita ut oportet me loqui. In sa¬
pientia ambulate: ad eos qui foris sunt tempus redim̃tes. Sermo
ũr semꝑ in gr̃a sale sit conditus. ut sciatis quomͦ. oporteat unicuiq¬
uos respondere. Que circa me sunt om̃ia uobis nota faciet
Quem misi ad uos ad hoc ipsum. ut cognoscat que circa uos sunt.
& consoletur corda ur̃a cũ onesimo carissimo & fideli fr̃e: qui est
ex uobis. omĩa que hic aguntur. nota faciet uobis. Salutat uos

Expanded text:
cumque facitis, ex animo operamini, sicut domino et non hominibus, scientes quod a domino accipietis retributionem hereditatis. domino Christo seruite. qui enim iniuriam facit, recipit id quod inique gessit, et non est personarum acceptio apud deum. Domini, quod iustum est etis in caelo. orationi instate, uigilantes in ea cum gratiarum actione: orantes simul et pro nobis, ut deus aperiat. nobis ostium sermonis ad loquendum mysterium Christi, propter quod etiam uinctus sum, ut manifestem illud ita ut oportet me loqui. in sapientia ambulate ad eos qui foris sunt, tempus redimentes. sermo uester semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat uos unicuique responquem misi ad vos ad hoc ipsum ut cognoscat quae circa vos sunt et consoletur corda vestra cum Onesimo carissimo et fideli fratre qui est ex vobis omnia quae hic aguntur nota facient vobis salutat vos
Abbreviated transcription (Latin):
& in his qui pereunt. Aliis quidem odor mortis in mortẽ: aliis autẽ
odor uite in uitam. Et ad hec quis tam ydoneus: Non enĩ sumus
sicut plurimi adulterantes uerbũ dei: sed ex sinceritate. sed sicut ex
mendare: aut nũquid egemus sicut quidã cõmendaticiis epłis. ad
uos. aut ex uobis: Epła nr̃a uos estis. scripta in cordib nr̃is: que¬

Expanded text:
em em odor vitae in vitam. Et ad haec quis tam idoneus? Non enim sumus sicut plurimi adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex mendare? aut numquid egemus sicut quidam commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis? Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
contristauit. sed ex parte. Ut ñ onerem om̃s uos. sufficit illi qui eius¬
modi est: obiurgatio hec que fit a plurib. ita ut e contrario magis
oonetis & consolemini: ne forte habundantiore tristicia absorbeatur
qui eiusmodi est. Propt̃ qd̾ obsecro uos. ut confirmetis in illũ caritatẽ.
Ioeo enim & scripsi. ut cognoscam exꝑimentũ ur̃m. an in om̃ib obe¬
dientes sitis. Cui autẽ aliquid donastis. & ego. Nam ego qd̾ donaui
siquid donaui. ꝓpter uos in ꝑsona xp̃i: ut ñ circũueniamur a sacha¬
na.Non enim ignoramus cogitationes eius. Cum uenissem autem
troade ꝓpter euuangłm xp̃i. & ostiũ michi aꝑtum esset in dño: non
habui requiem sp̃ui meo. eo qd̃ ñ inuenerim titũ frẽm meĩi: sed ua¬
lefaciens eis ꝓfectus sum in macedoniam. Deo autẽ gr̃as qui semꝑ
triũphat nos in xp̃o iħu: & odorem noticie suę manifestat ꝑ nos
in om̃i loco: quia xp̃i bonus odor sumus deo in his qui salui fiunt.

Expanded text:
contristauit, sed ex parte, ut non onerem, omnes uos. sufficit illi qui eiusmodi est obiurgatio haec, quae fit a pluribus, ita ut e contra magis donetis et consolemini forte abundantiore tristitia absorbeatur qui eiusmodi est. propter quod obsecro uos, ut confirmetis in illum caritatem. ideo enim scripsi, ut cognoscam experimentum uestrum, an in omnibus oboedientes sitis. cui autem aliquid donastis, et ego. nam et ego quod donaui, si quid donavi propter vos in persona Christi ut non circumveniamur a Satana non enim ignoramus cogitationes eius cum venissem autem Troadem propter evangelium Christi et ostium mihi apertum esset in Domino non habui requiem spiritui meo eo quod non invenerim Titum fratrem meum sed valefaciens eis profectus sum in Macedoniam Deo autem gratias qui semper triumphat nos in Christo Iesu et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco
Abbreviated transcription (Latin):
timotheũ me cito mittere ad uos: ut & ego bono animo sim. cog¬
nitis que circa uos sunt. Neminem enim habeo tam unianimẽ.
qui fincera affectione ꝓ uobis sollicitus sit. Om̃s enĩ que sua sunt
querunt: ñ que sunt iħuxp̃i. Experimentũ autẽ eius cognoscite¬
qͣm sicut patri filius. ita mecũ seruiuit in euͣgłio. Hunc igitur
spero me mittere ad uos: mox ut uidero que circa me sunt. Con¬
fido autẽ in dño: q̃m & iꝑse ueniam ad uoscito. Necessarrũ autẽ
existimaui epafroditũ frẽm & cooꝑatorem. & cõmilitonem meũ
ur̃m autẽ apłm. & ministrũ necessitatis meȩ mittere ad uos.
q̃m quidem om̃s uos desiderabat. & mestus erat ꝓpterea qd̾ audi¬
eratis illũ infirmatũ. Nam & infirmatus est usq ad mortem:
sed d̃s misertus est eius. Non solũ autẽ erus. uerũ etiam & mei:
ne tristiciam suꝑ tristiciam haberem. festinantius ergo misi illũ.
ut uiso eo iterũ gaudeatis. & ego sine tristicia sim. Excipite itaq

Expanded text:
Timotheum me cito mittere ad vos, ut et ego bono animo sim cognitis quae circa vos sunt. Neminem enim habeo tam unanimem qui sincera affectione pro vobis sollicitus sit. Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae quoniam sicut patri filius mecum seruiuit in euangelio. hunc igitur spero me mittere, mox ut uidero quae circa me sunt. confido autem in domino, quoniam et ipse ueniam ad uos cito. necessarium autem existimaui Epaphroditum fratrem et cooperatorem et conmilitonem meum, uestrum autem apostolum et ministrum necessitatis meae, mittere ad uos: quoniam quidem omnes uos desiderabat eratis illum infirmatum nam et infirmatus est usque ad mortem sed Deus misertus est eius non solum autem eius verum etiam et mei ne tristitiam super tristitiam haberem festinantius ergo misi illum ut viso eo iterum gaudeatis et ego sine tristitia sim excipite itaque
Abbreviated transcription (Latin):
sum autẽ in dño uehement̃ qͣm tandem aliquando reflo¬
ruistis ꝓ me sentire. sicut & sentiebatis. Occupati autẽ eratis:
ñ quasi ꝓpter penuriam dico. Ego enim didici: in quib sum
sufficiens esse. Scio & humiliari scio & habundare. ubiq & in
om̃ib institutus sũ. & satiari & esurire. & habundare. & penu

Expanded text:
do refloruistis pro me sentire sicut et sentiebatis; occupati enim eratis, non quasi propter penuriam dico. Ego enim didici in quibus sum sufficiens esse. Scio humiliari, scio et abundare. Ubique et in omnibus institutus sum et satiari et esurire, et abundare et p
Abbreviated transcription (Latin):
cora. ut xp̃m lucrifaciam. & inueniar in illo ñ habens meã iusticiã
que est ex lege. sed illam que ex fide xp̃i. que ex deo est. iusticia in fi¬
de ad cõgnoscendũ illũ. & uirtutem resurrectionis exus. & societa¬
tem passionis illius. configuratus morti eus. si quo modo occurrã
ad resurrectionem que est ex mortius. ñ qđ iam acceperim. aut
iam ꝑfectus sim. Sequor autẽ si comp̃hendam in quo & comp̃hen¬
sus sum a xp̃o iħu. fratres: ego me ñ arbitror comp̃hendisse. Ynũ
autẽ que quidem retro sunt obliuiscens: ad ea uero que sunt pͥ

Expanded text:
faciam et inveniar in illo non habens meam iustitiam quae ex lege est sed illam quae ex fide est Christi quae ex Deo est iustitia in fide ad agnoscendum illum et virtutem resurrectionis eius et societatem passionum illius configuratus morti eius si quo modo occurram ad resurrectionem quae est ex mortuis non quod iam acceperim aut iam perfectus sim sequor autem si conprehendam in quo et conprehensus sum a Christo Iesu fratres ego me non arbitror conprehendisse unum autem quae quidem retro sunt obliviscens ad ea vero quae sun
Abbreviated transcription (Latin):
sed ante passi & contumeliis affecti sicut scitis in philippis. fi¬
duciam habumus in dño nr̃o loqui ad uos eugłm dei. in mul
munditia. neq in dolo. sed sicut ꝓbati sumus a d̾o. ut crederet᷑
nis fuimus sicut scitis. neq in occasione auaritie: d̃s testis est
neq querentes ab hominib głam. neq auobis. neq ab aliis.
cũ possemus oneri uobis esse: ut xp̃i apłi: sed facti fumus par¬

Expanded text:
 contumeliis affecti sicut scitis in Philippis, fiduciam habuimus in Deo nostro loqui ad vos Evangelium Dei in multamunditia, neque in idolo; sed sicut probati sumus a Deo, ut crederetur nis fuimus, sicut scitis, neque in occasione cupiditatis, deus testis est, neque quaerentes ab hominibus gloriam, neque a uobis neque ab aliis, cum possemus oneri uobis esse ut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
missũ expectantes in die iudicĩ. Neq destituit uos quoꝵdã ua¬
niloquentia insinuantiũ: ut uos auertant a ueritate eu̾głii
qd̃ a me p̃dicatur. Et nunc faciet d̾s ut qui sunt ex me: ad ꝓ
te sp̃u sc̃õ. siue ꝑ uitam siue ꝑ mortẽ. Est enim mͥ uiuere uita
suam: ut eandem dilectionem habeatis. & sitis unanimes. Er¬
go dilectissimi ut audistis p̃sentia mei ita retinere: & facite
in timore dei: & erit uobis uita in eternũ. Est d̾s qui oꝑatur
sint peticiones ur̃e palam. apud dm̃. Estote firmi in sensu xp̃i:

Expanded text:
missum exspectantes in die judicii. Neque destituant vos quorumdam vaniloquia insinuantium, ut vos avertant a veritate Evangelii, quod a me praedicatur. Et nunc faciet Deus ut qui sunt ex me ad prote Spiritu sancto, sive per vitam, sive per mortem. Est enim mihi vivere, vita suam, ut eamdem dilectionem habeatis et sitis unanimes. Ergo, dilectissimi, ut audistis praesentiam Domini, ita retinete et facite in timore Dei, et erit vobis vita in aeternum. Est enim Deus qui operatur sint petitiones vestrae palam apud Deum, et estote firmi in sensu Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
In om̃ib sumentes scutũ fidei: in quo possitis om̃ia tela nequissimi
ignea extinguere. Etgaleam salutis affumite: & gladiũ sp̃c qd̃ estꝰ
uerbũ dei. Feromnem orationem & obsecrationem orantes omni
tempore in sp̃u. & in ipso uigilantes. in om̃i instantia & obsetra¬
tione. ꝓ om̃ib sc̃is & ꝓ me: ut decur michi sermo in aꝑtione oris
mei. cũ fidutia notũ facere misteriũ euͣgłii. ꝓ quo legatione fun
gor in cathena. ita ut in ipso audeam ꝓut oportet me loqui. Ut
autẽ & uos sciatis que circa me sunt. quid agam: omĩa nota uo¬

Expanded text:
a tela nequissimi ignea extinguere. et galeam salutis adsumite et gladium spiritus, quod est uerbum dei, per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu, et in ipso uigilantes in omni instantia et obsecratione pro omnibus sanctis, et pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum gor in catena, ita ut in ipso audeam prout oporteautem et vos sciatis quae circa me sunt, quid agam, omnia vo
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc magnificabitur xp̃c in corpore meo. siue ꝑ uitam siue ꝑ
mortem. Michi enim uruere xp̃c est: & mori lucrum. Qd̃ si uiuere
in carne hic michi fructus oꝑis est: & quid eligam ignoro. Coartor
autẽ e duob desideriũ habens dissolui & cũ xp̃o esse multoma¬
gis melius: ꝑmanere autẽ in carne necessariũ ꝓpter uos. Et hoc

Expanded text:
orpore meo sive per vitam sive per mortem mihi enim vivere Christus est et mori lucrum quod si vivere in carne hic mihi fructus operis est et quid eligam ignoro coartor autem e duobus desiderium habens dissolvi et cum Christo esse multo magis melius permanere autem in carne
Abbreviated transcription (Latin):
nm xp̃m. qui mortuus est ꝓ nobis: ut fiue uigilemus srue
doriiamus: simul cũ illo uguamus. Propt̃ qd̾ consolamini in¬
uicem. & edificate alterutrũ. sicut & facitis. Rogamus autem
uos fr̃es. ut noueritis eos qui laborant int̾ uos. & p̃sunt uobis
in dño: & monent uos. ut habeatis illos habundantius in cari

Expanded text:
m, qui mortuus est pro nobis, ut sine uigilemus, siue dormiamus, simul cum illo uiuamus. propter quod consolamini inuicem, et aedificate alterutrum, sicut et facitis. rogamus autem nos, fratrem, ut noueritis eos qui laborant inter nos et praesunt nobis in domino et monent nos, u
Abbreviated transcription (Latin):
Scio enim ꝓmptũ anintũ ur̃m: ꝓ quo de uobis glorior apud ma¬
cedonas: q̃m achaia parata est ab anno p̃terito. & ur̃a emulatio ꝓ¬
uocauit plurimos. Misi autẽ fr̃es. ut ne. qd̃ głamur de uobis eua¬
cuetur in hac parte: ut quẽadmodũ dixi parati fitis. ne cũ uenerĩt¬
mecũ macedones. & inuenerint uos imparatos: erubescamus nos
ut ñ dicamus uos in hac substantia. Necessariũ ergo existimau
rogare. fr̃es. ut p̃ueniant ad uos: & p̃parent repmissam benẽdicti¬
onem. hanc paratam esse sic quasi benedictionem: ñ quasi auari¬
tiam. Hoc autẽ dico qui parce seminat: parce & metet. Et qui se¬
minat in benedictionib: de benedictionib & metet. Unusquisq

Expanded text:
Scio enim promptum animum vestrum: pro quo de vobis glorior apud MaScio enim promptum animum vestrum: pro quo de vobis glorior apud Macedones. Quoniam et Achaia parata est ab anno praeterito, et vestra aemulatio provocavit plurimos. Misi autem fratres: ut, ne quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte, ut quemadmodum dixi parati sitis: ne cum venerint Macedones mecum, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos ut non dicamus vos in hac substantia. Necessarium ergo existimavi rogare fratres, ut peruenirent ad uos et praepararent repromissam benedictionem hanc paratam esse, sic quasi benedictionem, non quasi auaritiam. hoc autem: qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus
Abbreviated transcription (Latin):
dantia ur̃ȩ inopiȩ sit supplementũ. ut fiat equalitas sicut scrip¬
tum est. Qui multũ habet ñ habundauit: & qui mõdicũ ñ mi¬
norauit. Gr̃as autẽ deo qui dedit eandem sollicitudinem ꝓ uobis
in corde. titi. q̃m exhortationem quidem suscepit. sed cũ sollicitior es¬
set. sua uoluntate ꝓfectus est ad uos. Misimmiis etiam cũ illo frẽm:
cuiꝰ laus est in euͣgłio. ꝑ om̃s eccłias. Non solũ autẽ: sed & ordinatus
ab eccł̃iis. comes ꝑegrinationis nr̃e in hanc gr̃am que ministratur a
nobis ad dñi głam. & destinatam uoluntatem nrãm. Deuitantes hoc
ne quis uituperet nos in hac plenitudine: que ministrat᷑ a nobis. cl¬
uidemus enim bona. ñ solũ coram deo. sed etiam coram hominib.¬
Misimus autẽ cum illis & frẽm nr̃m: quem ꝓbauimus in multis
sepe sollicitũ esse. nunc autẽ multo sollicitiorem. confidentia mul¬
ministerio qd̃ fit in scõs: ex habundanti est michi scribere uobis.

Expanded text:
scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modi- . cum, non minorauit. gratias autem deo, qui dedit eandem sollicitudinem pro uobis in corde Titi: quoniam exhortationem quidem suscepit, sed cum sollicitior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. misimus autem cum illo fratrem, cuius laus est in euangelio per omnes ecclesias — non solum autem, sed et orac gratia, quae ministratur a nobis ad domini gloriam et destinatam uoluntatem nostram, — deuitantes hoc, ne quis nos uituperet in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibMisimus autem cum illis et fratrem nostrum, quem probavimus in multis saepe sollicitum esse: nunc autem multo sollicitiorem, confidentia mulministerio, quod fit in sanctos, ex abundanti est mihi scribere vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
runt duo in carne una Sacramentũ hoc magnũ est. Ego alitem
oico in xp̃o. & in eccłia. Uerũtamen & uos singuli unusquisq suam
uxorem sicut se ipsũ diligat: uxor autẽ timeat uirũ fuũ. Filii obe¬
dite parentib ur̃is in dño. Hoc enim iustũ est. honora patrem tuũ
& matrem tuam: qd̾ est mandatũ primũ in ꝓmissione ut bene
sit tibi: & sis longeuus suꝑ t̾ram. Et patres nolite ad iracundiax
ꝓuocare filios ũros: sed educate illos in disciplina. & correptione dñi
Serui obedite dñis carnalib cũ timore & tremore: ñ ad oculũ ser¬

Expanded text:
in carne una. sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum est. honora patrem tuum et matrem quod est mandatum primum in promissione ut bene sit tibi et sis longevus super terram et patres nolite ad iracundiam provocare filios vestros sed educate illos in disciplina et correptione Domini servi oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore in
Abbreviated transcription (Latin):
glium xp̃i. ad confirmandos uos & exhortandos ꝓ fide ur̃a: ut
nemo moueatur in tribulationib istis. Ipsi enim scitis qd̾ in
hoc positi sumus. Nam & cũ apud uos essemus. p̃dicebamus
uobis passuros nos tribulationes. sicut & factum est & scitis. Prop¬
terea & ego amplius ñ sustinens misi ad cognoscendam fidem
ulan :ne forte. temꝑtauerit uos is qui temptat. & inanis fiat
labor iñ. Hincauitẽ ueniente timotheo ad nos a uob: & annũ

Expanded text:
ut nemo moveatur in tribulationibus istis: ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus. Nam et cum apud vos essemus, praedicebamus vobis passuros nos tribulationes, sicut et factum est, et scitis. Propterea et ego amplius non sustinens, misi ad cognoscendam fidem vestram: ne forte tentaverit vos is, qui tentat, et inanis fiat labor noster. Nunc autem veniente Tim
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem: in uerbis istis. O temporib autẽ & mom̃tis fr̃es: non¬
indigetis ut scribamus uobis. Ipsi enim diligent̃ scitis: qͥa
dies dm̃i ficut fur in nocte ita ueniet. Cum enim dixerint
par &s securitas: tunc repentinus eis fuꝑueniet intẽritus: si¬
cut dolor in utero habentis. & ñ effugient. Uos autẽ fr̃es non

Expanded text:
nicenses scribens ait: De temporibus autem et momentis, fratres, nonindigemus, ut scribamus uobis. Ipsi enim diligenter scitis, quia dies Domini sicut fur in nocte ita ueniet. Cum enim dixerint: Pax et securitas, tunc repentinus eis superueniet interitus, sicut dolor in utero habe
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie ꝑ iħm xp̃m in głam & laudem dei. Scire autẽ uos uolo fr̃s
quia que circa me sunt magis ad ꝓfectũ uenerunt eu̾gelii. ita
ut iuncula mea manifesta fierent inxp̃o. in om̃i p̃torio. & ince¬
teris om̃ib & plures e frĩb in dño confidentes. in uinculis meis
habundantius auderent sine timore uerbũ dei loqui. Quidam
quidem & ꝓpter inuidiam & contentionem: quidã autẽ & ꝓpter
bonam uoluntatem xp̃m p̃dicant. quidam ex caritate: scientes

Expanded text:
istum Iesum in gloriam et laudem Dei scire autem vos volo fratres quia quae circa me sunt magis ad profectum venerunt evangelii ita ut vincula mea manifesta fierent in Christo in omni praetorio et in ceteris omnibus et plures e fratribus in abundantius auderent sine timore verbum Dei loqui. Quidam quidem, et propter invidiam et contentionem, quidam autem et propter bonam voluntatem Christum praedicant; quidam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam gr̃am istam. Sed sicut in om̃ib habundatis fide. & sermone
& scientia. & om̃i sollicitudine & caritate ur̃a in nos. ut & in hac gr̃a
habundetis. ñ quasi imperans dico. sed ꝑ alioꝵ sollicitudinem. etiam
ur̃ȩ caritatis ingeniũ bonũ comꝓbans. Scitis enim gr̃am dñi ñr̃i
pia uos diuites essetis: & consiliũ in hoc do. Hoc enim uobis utile ẽ.
qui ñ solum facere sed & uelle cepistis ab anno priore: Nunc uero &
facto ꝑficite: ut quẽadmodũ ꝓmptus est animus uoluntatis. ita
sit & ꝑficiendi ex eo qd habetis. Si enim uoluntas ꝓmpta est scd̾o
id qd̾ habet accepta est. ñ scd̃m id qd̾ non habet. Non enim ut aliis

Expanded text:
etiam gratiam istam. sed sicut in omnibus abundatis fide et sermone etiam gratiam istam. sed sicut in omnibus abundatis fide et sermone t scientia et omni sol- licitudine et caritate uestra in nos, ut et in hac gratia abundetis : non quasi imperans dico, sed per aliorum sollicitudinem etiam uestrae caritatis ingenium bonum conprobans. scitis enim gratiam domini nolius uos diuites essetis. et consilium in hoc do: hoc enim nobis utile est, qui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore. nunc uero et facto perficite, ut quemadmodum promtus est animus uoluntatis, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. si enim uoluntas promta, secundum id quod habet acce
Abbreviated transcription (Latin):
apud illũ de uobis głatus sum ñ sum confusus: sed sicut omĩa de¬
uobis in ueritate locuti sumus. ita & głatio nr̃a que fuit ad titũ
ueritas facta est. & uiscera eius habundantius in uobis sunt: remi¬
niscentis omniũ ur̃m obedientiam. quomͦ cũ timore & tremore ex¬
cepistis eum. Gaudeo qd in om̃ib confido in uobis. Notam autẽ.¬
facimus uobis fr̃es grãm dei que data est in eccłiis macedoniȩ. qd̃
in muldo exꝑimento tribulationis. habundantia gaudii ipsoꝵ. & al¬
tissima pauꝑtas eoꝵ. habundauit in diuitias simplicitatis eoꝵ: qͥa
scđm uirtutem testimoniũ illis reddo. & supra uirtutem uolun
tarii fuerunt: cũ multa exhortatione obsecrantes nos. gr̃am & com¬
municationem ministerii qd fit in scõs: & ñ sicut sperauimus. sed
semet ipsos dederunt primũ dño. deinde nobis ꝑ uoluntatẽ di.
ita ut rogaremus titũ. ut quẽadmodũ cepit ita & ꝑficiat in uob̾

Expanded text:
apud illum de vobis gloriatus sum, non sum confusus: sed sicut omnia apud illum de vobis gloriatus sum, non sum confusus: sed sicut omnia vobis in veritate locuti sumus, ita et gloriatio nostra, quae fuit ad Titum, veritas facta est et viscera eius abundantius in vos sunt reminiscentis omnium vestrum oboedientiam quomodo cum timore et tremore excepistis eum gaudeo quod in omnibus confido in vobis notam autefacimus vobis fratres gratiam Dei quae data est in ecclesiis Macedoniae quod in multo experimento tribulationis abundantia gaudii ipsorum et altissima paupertas eorum abundavit in divitias simplicitatis eorum quia secundum virtutem testimoniuunt, cum multa exhortatione obsecrantes nos gratiam et communicationem ministerii, quod fit in sanctos: et non sicut sperauimus, sed semet ipsos dederunt primum domino, deinde nobis per uoluntatem dei, ita ut rogaremus Titum, ut quemadmodum coepit ita et perficiat in uos