comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcepta di nr̃i. Ex substantia tua fac ele¬
mosinã: & noli auertere faciem tuam ab
ullo paupere. Ita enĩ fiet: ut nec ate auer¬
tatur facies dñi. Quomodo potueris: ita es¬
to misericors. Si multũ tibi fuerit: habun¬
danter tribue. Si exiguum fuerit: etiam
exiguum libent̃ imꝑtire stude. Premiũ eñi
bonum tibi thesaurizas in die necessitatis:
qm̃ elemosina ab omni peccato & a morte
liberat: & non patietur animã ire in tene¬
bras. fiducia magna erit coram summo
do elemosina: omnib qui faciunt eã At¬
tende tibi fili mi ab omni fornicatione: et
preter uxorem tuam. numquã patiaris cri¬
men scire. Suꝑbiam numquã in tuo sensu.
aut in tuo uerbo dominari ꝑmittas: in
ipsa enim initium sumpsit omnis ꝑditio
Quicunq aliquid tibi oꝑatus fuerit. sta¬
tim mercedem ei restitue: & merces mer¬
cennarii omnino non maneat apud te. Qđ¬
ab alio odis fieri tibi: uide ne alteri tu

Expanded text:
praecepta Dei nostri ex substantia tua fac elepraecepta Dei nostri ex substantia tua fac elemosynam et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere ita enim fiet ut nec a te avertatur facies Domini quomodo potueris ita esto misericors si multum tibi fuerit abundanter tribue si exiguum fuerit etiam exiguum libenter inpertire stude praemium enim tibi bonum thesaurizas in die necessitatis quoniam elemosyna ab omni peccato et a morte liberat et non patietur animam ire in tenebras fiducia magna erit coram summo Deo elemosyna omnibus qui faciunt eam adtende tibi fili mi ab omni fornicatione et praeter uxorem tuam numquam patiaris crimen scire superbiam numquam in tuo sensu aut in tuo verbo dominari permittas in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio quicumque aliquid tibi operatus fuerit statim mercedem ei restitue et merces mercennarii apud te omnino non maneat quod ab alio odis fieri tibi vide ne alteri tu
Abbreviated transcription (Latin):
lum facis: & post lacrimationẽ & fletum exx¬
ultationẽ in fundis. Sit nomen tuũ ds isrł
benedictum in scła. In illo tempore exaudi¬
tȩ sunt preces amboꝵ in conspectu gloriȩ
summi dĩ: & missus est angelus dñi sc̃s rapha¬
hel. ut curaret ambos. quorum uno tempo¬
re fuerat oratio in conspectu dñi recita¬
ta lgitur cum tobias putaret orationẽ suam
exaudiri ut mori potuisset: uocauit ad se
tobiam filium suũ. dixitq ei Audi fili mi
uerba oris mei: & ea in corde tuo quasi fun
damentũ construe. Cum acceperit ds ani¬
mã meã. corpus meũ sẽpeli: & honorem ha¬
bebis matri tuȩ omnibis diebus uitȩ eius
Memor enim esse debes: quȩ & quanta peri
cula passa sit propter te in ut̾o suo. Cum
aut̃ & ipsa compleuerit tempus suȩ uitae:
sepelies eam circa me Omnibus aut̃ diebus
uite tuȩ: dm̃ in mente habe Et caue ne
aliquando consentias peccato: & pret̃mittas

Expanded text:
lum facis et post lacrimationem et fletum exlum facis et post lacrimationem et fletum exultationem infundis sit nomen tuum Deus Israhel benedictum in saecula in illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei et missus est angelus Domini sanctus Rafahel ut curaret ambos quorum uno tempore fuerat oratio in conspectu Domini recitata igitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset vocavit ad se Tobiam filium suum dixitque ei audi fili mi verba oris mei et ea idamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo cum autem et ipsa conpleverit tempus vitae suae sepelies eam circa me omnibus autem diebus vitae tuae Deum in mente habe et cave ne aliquando peccato consentias et praetermittas
Abbreviated transcription (Latin):
dimittis. his qui inuocant te. Ad te dñe
faciem meã conuerto: ad te oculos meos
conuerto. Peto dñe ut de uinculo imꝓpe¬
rii huius absoluas me. aut certe desuper
terram eripias me. Tu scis dñe quia nũquã
concupiui uirum: & munda seruaui ani¬
mã meam ab omni concupiscentia. Num¬
quam cum ludentib miscui me: neq cum
his qui in leuitate ambulant participem
me prȩbui. Virum aut̃ cum timore tuo
non libidine mea. consensi suscipere. Et aut
ego indigna fui illis. aut illi michi forsitan
digni non fuerunt: quia forsitan uiro alio
conseruasti me. Non est enĩ in hominis po¬
testate consilium tuũ. Hoc aut̃ certum ha¬
bet omnis qui colit te: quia uita eius si in
probatione fuerit coronabitur. Si autem
in tribulatione fuerit liberabitur. & si in
correptione fuerit: ad miscđiam tuam per¬
uenire licebit. Non enim delectaris in ꝑdi¬
tionibus nr̃is. quia post tempestatẽ tranquil¬

Expanded text:
dimittis his qui invocant te ad te Domine dimittis his qui invocant te ad te Domine faciem meam converto ad te oculos meos converto peto Domine ut de vinculo inproperii huius absolvas me aut certe desuper terra eripias me tu scis Domine quia numquam concupivi virum et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia numquam cum ludentibus miscui me neque cum his qui in levitate ambulant participem me praebui virum autem cum timore tuo non libidine mea consensi suscipere et aut ego indigna fui illis aut illi mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti me non est enim in hominis potestate consilium tuum hoc autem certum habet omnis qui colit te quia vita eius si in probatione fuerit coronabitur si autem in tribulatione fuerit liberabitur et si in correptione fuerit ad misericordiam tuam pervenire licebit non enim delectaris in perditionibus nostris quia post tempestatem tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Expedit enim michi mori magis quã
uiuere. Eadem itaq die contigit ut sarra
filia raguhel in ciuitate medorũ. ut & ipsa
audiret imꝓperiũ ab una ex ancillis patris
sui. qm̃ tradita fuerat septem uiris. & dȩmon
nomine asmodeus occidebat eos: mox ut in¬
gressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa
sua increparet puellam: respondit ei dicens.
Amplius ex te non uideamus filium aut
filiam super terram: interfectrix uirorum
tuorum. Numqͥd & me occidere uis: sicut
iam septem occidisti: Ad hanc uocem ꝑrexit
in suꝑius cubiculum domus suȩ & tribus
diebus ac tribus noctibus non manducauit
neq bibit: sed in oratione ꝑsistens lacrimis
deprecabatur dm. ut ab isto impperio libe¬
raret eam factum est aut̃ tertia die dum
compleret orationẽ: benedicens dñm. dic̃
Benedictum est nomen tuũ dñe ds̃ patrũ
nostrorum: qui cum iratus fueris miscđian
facies. & in tempore tribulationis peccata

Expanded text:
meum expedit enim mihi mori magis quam meum expedit enim mihi mori magis quam vivere eadem itaque die contigit ut Sarra filia Raguhel in civitate Medorum ut et ipsa audiret inproperium ab una ex ancillis patris sui quoniam tradita fuerat septem viris et daemonium nomine Asmodeus occiderat eos mox ut ingressi fuissent ad eam ergo cum pro culpa sua increparet puellam respondit ei dicens amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram interfectrix virorum tuorum numquid et me occidere vis sicut et iam septem occidisti ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen tuum Deus patrum nostrorum qui cum iratus fueris misericordiam facies et in tempore tribulationis peccata
Abbreviated transcription (Latin):
domi. Cuius cum uocem balantis uir eius
audisset. dixit. Uidete ne forte furtiuus sit
Reddite eum dominis suis: quia non licet no¬
bis ex furto aliquid aut edere aut contin¬
gere. Ad hȩc uacor eius irata respondit
Manifeste uana facta est spes tua. & ȩlemo¬
sinȩ tuȩ modo apparuerunt. Atq his et
aliis huiusmodi uerbis exprobrabat ei Tẽ
tobias ingemuit: & cȩpit orare cum lacrimis
dicens. Iustus es dñe & omnia iudicia tua iu¬
& iudicium. Et nunc dñe memor esto mei.
& ne uindictas sumas de peccatis meis. Neq
reminiscaris delicta mea uel parentũ meorũ:
qm̃ non obȩdiuimus pręceptis tuis. & traditi
sumus in direptionẽ & captiuitatẽ. & mortem.
& in fabulam. & in improperiũ omnib natio¬
nibus. in quibus disꝑsisti nos. Et nunc dñe
prȩcepta tua: & non ambulauimus sincerit̃
coram te. Et nunc dñe scđ̾m uoluntatẽ tuã
fac mecũ: & precipe in pace recipi spiritum

Expanded text:
domi cuius cum vocem balantis vir eius domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iuet judicium. Et nunc, Domine, memor esto mei, et ne vindictam sumas de peccatis meis, neque reminiscaris delicta mea, vel parentum meorum. Quoniam non obedivimus praeceptis tuis, ideo traditi sumus in direptionem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti nos. Et nunc, Domipraecepta tua, et non ambulavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pac
Abbreviated transcription (Latin):
insiderent super oculos eius. & fieret cȩcus
Hanc aut̃ temptationẽ ideo permisit dñs
euenire illi: ut posteris daret exemplum
patientiȩ eius. sicut & scĩ iob. Nam cũ ab
infantia sua semper dm̃ timuerit. & man¬
data eius custodierit. non est contristatꝰ
contra dm̃ quod plaga cęcitatis euenerit
ei: sed immobilis in dĩ timore permansit:
agens gr̃as dõ omnibus dieb uitȩ su e
Nam sicut beato iob insultabant reges:¬
ita isti parentes & cognati eius: & irridebant
uitam eius dicentes. Ubi est spes tua ꝓ qua
elemosinas & sepulturas faciebas: Tobias ue¬
ro. increpabat eos dicens. Nolite ita loqui
qm̃ filii scõrum sumus: & uitam illam expe¬
ctamus. quam ds daturus est his. qui fidem
suam numquã mutant ab eo Anna uero
uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie:
& de labore manuũ suarum uictum quẽ
consequi poterat deferebat. Unde factum ẽ.
ut hȩdum caprarum accipiens detulisset

Expanded text:
insiderent super oculos eius fieretque caecus insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem evenire illi, ut posteris daret exemplum patientiae ejus, sicut et sancti Job. Nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit, et mandata ejus custodierit, non est contristatus contra Deum, quod plaga caecitatis evenerit ei, sed immobilis in Dei timore permansit, agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae. nam sicut beato Iob insultabant regesita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui quoniam filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset
Abbreviated transcription (Latin):
abisset: reuersus nunciauit unum ex filiis
isrł ugulatum iacere in platea Statiq
exiliens de accubitu suo. relinquens pran¬
dium. ieiunus ꝑuenit ad corpus: & tollens
illud portauit ad domũ suam occulte. ut
dum sol occubuisset: caute sepeliret eum
Cunq occultasset corpus. manducauit pa¬
nem cum luctu & tremore: memorans illũ
sermonẽ quem dixit dñs per amos ꝓpħamr
Dies festi ur̃i: conuertentur in lamentatio¬
nem & luctum. Cum uero sol occubuisset.
abiit & sepeliuit eum. Arguebant aut̃ illũ
omnes proximi sui dicentes. lam huius rei
causa interfici iussus es. & uix effugisti
mortis imperium: & iterum sẽpelis mortu¬
os: Sed tobias plus timens dm̃ quam regem:
rapiebat corpora occisorum. & occultabat
in domo sua. & medis noctibus sepeliebat
ea. Contigit aut̃ ut quadam die fatigatus
a sepultura. ueniens domũ iactasset se iux¬
ta parietem & obdormisset: & ex nido hy¬
rundinum dormienti illi calida stercora

Expanded text:
abisset reversus nuntiat unum ex filiis abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud portavit ad domum suam occulte ut dum sol occubuisset caute sepeliret eum cumque occultasset corpus manducavit panem cum luctu et tremore memorans illum sermonem quem dixit Dominus per Amos prophetam dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum cum vero sol occubuisset abiit et sepelevit eum arguebant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora
Abbreviated transcription (Latin):
bat per omnẽ cognationẽ suam & consola¬
batur eos. & diuidebat unicuiq prout po¬
terat de facultatibus suis. Esurientes ale¬
bat. nudis uestimenta prebebat: & mortuis
atq occisis sepulturã sollicitus exhibebat.
Deniq cum reuersus esset rex sennacherib.
fugiens a iudȩa plaga quam circa eum dsfẽ¬
cerat propt̃ blasphemiã suam & iratus mul¬
tos occideret ex filus isrł: tobias sepeliebat
corpora eorũ. A tubi nunciatum est regi. ius.¬
sit eum occidi: & tulit ei omnẽ substantiã
Tobias uero cum filio suo & cum uxore fu¬
giens. nudus latuit: quia multi diligebass
eum. Post dies uero quadraginta & quinq
occiderunt regem filii ipsius. Et reuersus
est tobias ad domũ suam. & omnis facul¬
tas eius restituta est ei. Post hȩc uero cum
esset dies festus dñi. & factum ess& prandi¬
um bonum in domo tobiȩ: dixit filio suo
Uade & adduc aliquos ex tribi nr̃a timen¬
tes dm̃: ut epulentur simul nobiscũ. Cunq

Expanded text:
bat per omnem cognationem suam et consolabat per omnem cognationem suam et consolabatur eos dividebatque unicuique prout poterat de facultatibus suis esurientes alebat nudis vestimenta praebebat et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat denique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni peccato lgitur cum ꝑ captiuitatẽ
deuenisset cum uxore sua & filio in eiuita¬
tem niniuen cum omni tribu sua. & omnes
ederent ex cibis gentiliũ: iste custodiuit
animã suam. & numquã contaminatus est
in ȩscis eorum. Et qm̃ memor fuit dñi in
toto corde suo. dedit illi dñs grãm in con¬
spectu salmanassar regis: & dedit ei potesta
tem quocunq uellet ire: habens libertatẽ
quȩcunq facere uoluisset Pergebat ergo ꝑ
omnes qui erant in captiuitate: & monita
salutis dabat eis. Cum aut̃ uenisset in ra-¬
ges ciuitatem medorum & ex his quibus ho¬
noratus fuerat a rege. habuisset decem talen¬
ta argenti. & cũ multa turba generis sui
gabelum egentem uideret. qui erat ex tri¬
bu eius: sub cyrografo dedit illi memoratũ
pondus argenti. Post multũ uero temporis
mortuo salmanassar rege. cum regnaret
sennacherih filius eius pto eo. & filios israhel
exosos haberet in conspectu suo: tobias ꝑge¬

Expanded text:
ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua, et filio in civitatem Ninivem cum omni tribu sua, cum omnes ederent ex cibis gentilium, iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis eorum. Et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo, dedit illi Deus gratiam in conspectu Salmanasar regis, tem quocumque vellet ire habens libertatem quaecumque facere voluisset pergebat ergo per omnes qui erant in captivitate et monita salutis dabat eis cum autem venisset in Rages civitatem Medorum et ex his quibus honoratus fuerat a rege habuisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regnaret Sennacherim filius eius pro eo et filios Israhel exosos haberet in conspectu suo Tobias perge
Abbreviated transcription (Latin):
BU
& ciuitate nepthalim quȩ est in superiori¬
bus galileȩ supra naason post uiam quae
ducit ad occidentẽ. in sinistro habens ciui¬
tatem sephet: cum captus esset in diebus
salmanassar regis assyriorum in captiui¬
tate tamen positus. uiam ueritatis non de¬
seruit: ita ut omnia quȩ habere poterat
cotidie concaptiuis fr̃ĩbus qui erant ex eiꝰ
genere imꝑtiret. Cunq esset unior om¬
nibus in tribu nepthalim: nichil tam̃ pu¬
erile gessit in opere. Deniq cum irent
omnes ad uitulos aureos quos ieroboam fe¬
cerat rex isrł. hic solus fugiebat consortia
omniũ: & pergebat ad ierłm ad templũ
dñi. & ibi adorabat dñm d̃m̃ suum isrł.
omnia primitiua sua & decimas suas fidelit̃
offerens ita ut in tertio anno. proselitis et
aduenis ministraret omnẽ decimationem.
Hec & his similia scđm legem di puerulus
pit uxorem annam ex tribu sua. & genuit
ex ea filium. nomen suum imponens ei: quẽ
ab infantia timere đm̃ docuit. & abstinere

Expanded text:
bu et civitate Nephthali quae est in superioribus Galilaeae supra Naasson, post viam quae ducit ad occidentem, in sinistro habens civitatem Sephet cum captus esset in diebus Salmanasar regis Assyriorum, in captivitate tamen positus, viam veritatis non deseruit, ita ut omnia, quae habere poterat, quotidie concaptivis fratribus, qui erant ex ejus genere, impertiret. Cumque esset junior omnibus in tribu Nephthali, nihil tamen puerile gessit in opere. Denique cum irent omnes ad vitulos aureos, quos Jeroboam fecerat rex Israel, hic solus fugiebat consortia omnium, sed pergebat in Jerusalem ad templum Domini, et ibi adorabat Dominum Deum Israel, omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens, ita ut in tertio anno proselytis, et advenis ministraret omnem decimationem. Haec et his similia secundum legem Dei pupit uxorem Annam ex tribu sua; et genuit ex ea filium, nomen suum imponens ei. Quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere
Abbreviated transcription (Latin):
qui resistat ei. Et qui stultus apparuit post¬
quam elatus est in sublime. si enim intellex¬
isset. ori suo imposuisset manũ. Qui autem
fortiter premit ubera ad eliciendum lac. ex
primit butyrum: & qui uehement̃ emungit᷑.
elicit sanguinẽ: & qui prouocat iras. ꝓducit
discordias UERBA LAMUHELIS REGIS
Iisio qua erudiuit eum mater sua. Quid di¬
lecte mi quid dilecte uteri mei. quid dile¬
cte uotorum meorũ : Ne dederis mulieribus
substantiam tuam: & diuitias tuas ad delen¬
dos reges. Noli regibus o lamuhel noli regi¬
bus dare uinum: quia nullum secretum est
ubi regnat ebrietas: Ne forte bibant & obliuis¬
cantur beneficiorũ tuorũ. & mutent causam
filiorum pauperis. Date syceram merentibus:
& uinum his qui amaro sunt animo. Bibant
dentur amplius. Aperi os tuum muto: & cau¬
sis omniũ filiorum qui ꝑtranseunt. Aperi
os tuum. decerne quod iustum est. & iudica

Expanded text:
qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postqui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad elicienprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secubi regnat ebrietas. Ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro sunt animo. Bibant,non recordentur amplius. Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt: Aperi os tuum, decerne quod justum est, et judica
Abbreviated transcription (Latin):
tum penitus ignoro. uiam aquilȩ in cęlo: ui¬
am colubri super petram: uiam nauis in me¬
dio mari: & uiam uiri in adolescentia Talis
est & uia mulieris adultere: quȩ comedit &¬
tergens os suum dicit. non sum operata malũ.
Per tria mouetur terra: & quartum quod ñ
potest sustinere. Per seruum cum regnauerit.
per stultum cum saturatus fuerit cibo: per
odiosam mulierẽ cum in matrimonio fuerit
assumpta: & per ancillam cum heres fuerit
dominę suȩ. Quatuor sunt minima terrae:
& ipsa sunt sapientiora sapientibus. formicȩ
populus infirmus: quȩ prȩparant in messe ci¬
bum sibi. Lepusculus plebs inualida: quȩ col¬
locat in petra cubile suum. Regem locusta
non habet: & egreditur uniuersa ꝑ turmas
suas. Stilio manibus nititur: & moratur in
edibus regum. Tria sunt que bene gradiuntur:
& quartum quod incedit feliciter. Leo for¬
tissimus bestiarum: ad nullius pauet occursũ
Gallus succinctus lumbos: & aries nec est rex

Expanded text:
tum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, vitum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta: et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populus infirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex,
Abbreviated transcription (Latin):
moriar. uanitatẽ & uerba mendacia longe
fac a me: mendicitatẽ & diuitias ne dederis
michi. tribue tantum uictui meo necessaria
Ne forte satiatus inliciar ad negandum. et
dicam quis est dñs. & ȩgestate compulsus
furer. & peiurem nomen di mei. Ne accuses
seruum ad dominũ suum. ne forte maledi¬
non est lota a sordibus suis. Generatio cuiꝰ
excelsi sunt oculi: & palpebrȩ eius non sunt¬
in altum porrectȩ. Generatio quȩ pro den¬
tibus gladios habet. & quod mandit mola¬
ribus suis ut comedat in opes de terra: et
pauperes ex hominibus. Sanguisugȩ duae
sunt filiȩ. dicentes affer affer. Tria sunt insa¬
turabilia: & quartum quod numquã dicit
sufficit. Infernus. & os uuluȩ: & terra quae
numquã satiatur aqua. Ignis uero nũquam
dicit sufficit. Oculum qui subsannat patrẽ:
& qui despicit partum matris suȩ: Effodiant
eum corui de torrentibus: & comedant illũ
filii aquilȩ. Tria sunt difficilia michi: & quar¬

Expanded text:
moriar: uanitatem et uerba mendacia longe moriar: uanitatem et uerba mendacia longe fac a me. mendicitatem et diuitias ne dederis mihi: tribue tantum uictui meo necessaria, ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam: quis est dominus ? et egestate copulaus furer et periurem nomen dei mei. ne accuses seruum ad dominum suum, ne forte maledinon est lota a sordibus suis. Generatio, cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus gladios habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. Sanguisugae duae sunt, filiae dicentes: Affer, affer. Tria sunt insaturabilia, et quartum, quod numquam, dicit: Sufficit, Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua: ignis vero numquam dicit: sufficit. Oculum, qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae: Effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Tria sunt difficilia mihi, et quar
Abbreviated transcription (Latin):
dignandum facilis est erit ad peccatũ pro¬
cliuior. Suꝑbum sequitur humilitas. & hu¬
milem spũ suscipiet gloria. Qui cum fure
partitur. odit animã suam. ad urantẽ au¬
dit & non indicat. Qui timet hominem
cito corruet. qui sperat in dño subleuabit᷑
Multi requirunt faciem principis. & a dño
iudicium egreditur singulorum. Abomi¬
nantur iusti uirum impium. & a bominan.¬
tur impii eos qui in recta sunt uia. Uerbũ
cutus est uir cum quo est ds̃. & qui dõ secũ
morante confortatus ait. Stultissimus ui
scientiam. Quis ascendit in celum atq des¬
cendit: Quis continuit sp̃m in manib suis :¬
Quis conligauit aquas quasi in uestimento:
Quis suscitauit omnes terminos terrȩ: Quod
nomen est eius. aut quod nomen filii eius si
nosti: Omnis sermo dĩ ignitus. clypeus est
sperantibus in se. Ne addas quicquã uerbis
illius & arguaris. inueniarisq mendax.
Duo rogaui te ne deneges michi antequam

Expanded text:
dignandum facilis est, erit ad peccatum prodignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulorum. Abominantur justi virum impium: et abominantur impii eos, qui in recta sunt via. VERBA cutus est vir, cumo quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait: Stultissimus sum scientiam quis ascendit in caelum atque descendit quis continuit spiritum manibus suis quis conligavit aquas quasi in vestimento quis suscitavit omnes terminos terrae quod nomen eius et quod nomen filii eius si nosti omnis sermo Dei ignitus clypeus est sperantibus in se ne addas quicquam verbis illius et arguaris inveniarisque mendax duo rogavi te ne deneges mihi anteq
Abbreviated transcription (Latin):
uat in posterum. Princeps qui libenter audit
uerba mendacia: omnes ministros habebit
impios. Pauper & creditor obuiauerunt sibi:
utriusq illuminator est dñs. Rex qui iudicat
in ueritate pauꝑes. thronus eius in ȩternum
firmabit᷑. Uirga atq correptio tribuunt sa¬
pientiã. puer autem qui dimittitur uolun¬
tatis suę. confundit matrẽ suam. In multi¬
plicatione impiorũ multiplicabunt᷑ scelera.
& iusti ruinas eorum uidebunt: Frudi filiũ
tuum & refrigerabit te: & dabit delicias ani¬
mȩ tuȩ. Cum prophetia defecerit dissipabi¬
tur populus. qui uero custodit legem beatꝰ
est. Seruus uerbis non potest erudiri. quia
quod dicis intelligit: & respondere contẽpnit
Uidisti hominẽ uelocem ad loquenđu. stul¬
titia magis speranda est quam illius correp¬
tio. Qui delicate a pueritia nutrit seruũ
suum: postea illum sentiet contumacem
Uir iracundus prouocat rixas. & qui ad in¬

Expanded text:
vat in posterum. Princeps, qui libenter audit vat in posterum. Princeps, qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habebit impios. Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legem, beatus est. Servus verbis non potest erudiri: quia quod dicis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad in
Abbreviated transcription (Latin):
pauperi non indigebit: qui despicit depre¬
cantem sustinebit penuriã Cum surrexerint
impii abscondentur homines: cum illi perie
sequetur. In multiplicatione iustorũ lȩtabi¬
tur uulgus: cum impii sumserint principa¬
tum gemet populus. Uir qui amat sapienti¬
am lȩtificat patrem suũ: qui autem nutrit
scorta ꝑdit substantiam suam. Rex iustus
erigit terram: uir auarus destruit eam
Homo qui blandis fictisq sermonib loquit᷑
amico suo: rete expandit gressibus eius
Peccantẽ uirum iniquũ inuoluet laqueus:
& iustus laudabit atq gaudebit. Nouit
iustus causam pauperis: impius ignorat
scientiam. Homines pestilentes dissipant ci¬
uitatem: sapientes uero auertunt furorem
Uir sapiens si cum stulto contenderit: siue
irascatur siue rideat non inueniet requiem
Uiri sanguinum oderunt simplicem: iniusti
autem quęrunt animã eius. Totum spiritũ
suum profert stultus: sapiens differt & reser¬

Expanded text:
pauperi, non indigebit: qui despicit deprepauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi periersequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit, sive irascatur, sive rideat, non inveniet requiem. Viri sanguinum oderunt simplicem: justi autem quaerunt animam ejus. Totum spiritum suum profert stultus: sapiens differt, et reser
Abbreviated transcription (Latin):
odit auaritiam: longi fient dies eius. Homi¬
ni qui calumniat᷑ animę: sanguinem eius
suisq ad lacum fugerit nemo sustentet
Iui ambulat simplicit̾ saluus erit: qui ꝑ¬
uersis graditur uiis concidet semel. Qui
operatur terrã suam saturabitur panibus:
qui sectatur otium replebitur egestate
Uir fidelis multũ laudabitur: qui autem
festinat ditari. non erit innocens. Qui cog¬
noscit in iudicio faciem non facit bene: iste
& pro buccella panis deserit ueritatẽ. Uir qͥ
festinat ditari & aliis inuidet: ignorat quod
egestas suꝑueniet ei. Qui corripit hominẽ.
grãm postea inueniet apud eum: magis quã
ille qui ꝑ linguȩ blandimenta decipit Q
subtrahit aliquid a patre suo & matre. & di¬
cit hoc non est peccatũ. particeps homicide
est. Qui se iactat & dilatat. iurgia concitat.
qui uero sperat in dño sanabitur. Qui
confidit in corde suo stultus est: qui aut̃
gradiiur sapienter ipse saluabit᷑. Qui dat

Expanded text:
odit avaritiam, longi fient dies ejus. Homiodit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multum laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. Qui cognoscit in judicio faciem, non facit bene: iste et pro buccella panis deserit veritatem. Vir, qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniet ei. Qui corripit hominem, gratiam postea inveniet apud eum, magis quam ille, qui per linguae blandimenta decipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo, et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat
Abbreviated transcription (Latin):
aduertunt omnia. Melior est pauꝑ ambu¬
lans in simplicitate sua: quam diues prauis
itineribus. Qui custodit legem filius sapi¬
ens est: qui autem pascit comestores confun¬
dit patrem suum. Qui coaceruat duritias
usuris & fenore liberali: in pauperes congre¬
gat eas. Qui declinat aurem suam ne audi¬
at legem: oratio eius erit execrabilis. Qui
decipit iustos in uia mala in interitu suo
corruet: & simplices possidebunt bona eius
Sapiens sibi uidetur uir diues: pauper autẽ
prudens scrutabitur eum. In exultatione
iustorum multa gloria: regnantib impus
ruinȩ hominũ. Qui abscondit scelera sua ñ
dirigetur: qui aut̃ confessus fuerit & reli¬
querit ea miscdiam consequetur. Beatus ho¬
mo qui semꝑ est pauidus: qui uero mentis
est dure corruet in malũ. Leo rugiens et
ursus esuriens: princeps impius super popu¬
lum. pauperem. Dux indigens prudentia:
multos opprimit ꝑ calumniam. Qui autem

Expanded text:
advertunt omnia. Melior est pauper ambuadvertunt omnia. Melior est pauper ambulans in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui vero mentis est durae, corruet in malum. Leo rugiens, et ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
seientiam. Si contuderis stultum in pila
quasi tipsanas feriente desuper pilo: non au¬
feretur ab eo stultitia eius. Diligent̃ agnos¬
ce uultum pecoris tui: tuosq greges conside¬
ra. Non enim habebis iugiter potestatẽ: sed
corona tribuetur in generatione generati¬
onum. Aꝑta sunt prata & apparuerunt her¬
bȩ uirentes: & collecta sunt fena de montibꝰ.
Agni ad uestimentũ tuum: & hȩdi ad agri
pretium. Sufficiat tibi lac caprarum in ci¬
bos tuos: & ad necessaria domus tuȩ & ad ui.¬
ctum ancillis tuis. fugit impius nemine ꝑse¬
quente: iustus aut̃ quasi leo confidens absq
terrore erit. Propter peccata terrȩ multi
principes eius: & propt̃ hominũ sapientiam
& horum scientiam quȩ dicuntur. uita dul¬
cis longior erit. Uir pauper calumnians
pauperi: similis est imbri uehementi in
quo paratur fames. Qui derelinqunt legẽ
laudant impium: qui custodiunt succendun¬
tur contra eum. Uiri mali non cogitant ui¬
dicium: qui autem requirunt dñm anim¬

Expanded text:
item: Si contuderis stultum in pila, quasi ptisanas feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de moAgni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propteprincipes ejus: et propter hominis sapientiam, et horum scientiam quae dicuntur, vita ducis longior erit. Vir pauper calumnians pauperes, similis est imbri vehementi, in quo paratur fames. Qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. Viri mali non cogitant judicium: qui autem requirunt Dominum, anim
Abbreviated transcription (Latin):
in platea plaugentes Antequam rumpatus
funiculus argenteus. & recurrat uitta aurea
& conteratur hẏdria suꝑ fontẽ. & confringa¬
tur rota super cisternam: & reuertat᷑ pul¬
uis in terram suam unie erat: & spiritus re
deat ad dm qui dedit illum. Ulanitas uani¬
tatum dixit ecclesiastes: & omnia uanitas.
Cunq esset sapientissimus ecclesiastes: docuit
populum. & enarrauit quȩ fecerat: & inuesti¬
gans composuit parabolas multas. Quȩsi¬
uit uerba utilia: & conscripsit seruiones
rectissimos. ac ueritate plenos. Uerba sapien¬
tium sicut stimuli. & quasi elaui in altum
defixi: quȩ per magistrorũ consiliũ data
sunt a pastore uno. His amplius. fili mi ne
requiras. faciendi plures libros: nullus est
finis frequensq meditatio: carnis afflictio
est. Finem loquendi: omnes parit̾ audiamꝰ.
Dm̃ time: & omnia mandata eius obserua
Hoc est enim omnis homo. Et cuncta quȩ
fiunt. adducet ds in iudicium pro omni

Expanded text:
in platea plangentes antequam rumpatur in platea plangentes antequam rumpatur funis argenteus et recurrat vitta aurea et conteratur hydria super fontem et confringatur rota super cisternam et revertatur pulvis in tedeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimus Ecclesiastes, docuit populum, et enarravit quae fecerat: et investigans composuit parabolas multas. Quaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium sicut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno. His amplius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflictio est. Finem loquendi omnes pariter audiamus. Deum time, et mandata ejus observa: Hoc est enim omnis homo: et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium pro omni
Abbreviated transcription (Latin):
& ambula in uiis cordis tui. & in intuitu ocu¬
lorum tuorũ: & scito quod pro omnib his
adducet te ds̃ in iudicium. Aufer iram a
corde tuo: & amoue malitiã a carne tua.
Adolescentia enim & uoluptas. uana sunt
Memento creatoris tui. in diebus iuuentutis
tuȩ: antequã ueniat tempus afflictionis tuȩ
& apꝓpinquent anni de quibus dicas. non
michi placent. Antequam tenebrescat sol:
& lumen & luna & stellȩ: & reuertantur nu¬
bes post pluuiam. Quando cõmouebuntur
custodes domis. & nutabunt uiri fortissi¬
mi. & ociosȩ erunt molentes in minuto nu¬
niero: & tenebrescent uidentes ꝑforamina: &
claudent ostia in platea: in humilitate uocis
molentes. & consurgent ad uocem uolucris:
& obsurdescent omnes filiȩ carminis. Ex cel¬
sa quoq timebunt. & formidabunt inuia
florebit amigdalum. & impinguabitur lo¬
custa. & dissipabitur capparis: qm̃ ibit ho¬
mo in domũ ȩternitatis suȩ: & circumibunt

Expanded text:
et ambula in viis cordis tui et in intuitu ocuet ambula in viis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum et scito quod pro omnibus his adducet te Deus in iudicium aufer iram a corde tuo et amove malitiam a carne tua adulescentia enim et voluptas vana sunt memento creatoris tui in diebus iuventutis tuae antequam veniat tempus adflictionis et adpropinquent anni de quibus dicas non mihi placent antequam tenebrescat sol et lumen et luna et stellae et revertantur nubes post pluviam quando commovebuntur custodes domus et nutabuntur viri fortissimi et otiosae erunt molentes inminuto numero et tenebrescent videntes per foramina et claudent ostia in platea in humilitate vocis molentis et consurgent ad vocem volucris et obsurdescent omnes filiae carminis excelsa quoque timebunt et formidabunt in via florebit amigdalum inpinguabitur lucusta et dissipabitur capparis quoniam ibit homo in domum aeternitatis suae et circumibunt
Abbreviated transcription (Latin):
es illum. Da partem septem necnon & octo:
quia ignoras quid futurum sit mali super
terram. Si repletȩ fuerint nubes: ymbrem
super terram effundent. Si ceciderit lignũ
ad austrum. aut ad aquilonẽ: in quocũq
loco ceciderit. ibi erit. Qui obseruat uen¬
tum non seminat: & qui considerat nubes.
numquã metet. Quomodo ignoras quȩ sit
uia spiritus. & qua ratione conpingantur
ossa in uentre pregnantis: sic nescis opera dĩ
qui fabricator est omniũ. Mane semina se¬
men tuum & uespere ne cesset manus tua:
quia nescis quid magis oriatur hoc an illud.
Et si utrumq simul. melius erit. Dulce lu¬
men: & delectabile oculis est uidere solem
Si annis multis uixerit homo. & in his omni.¬
bus lȩtus fuerit. meminisse debet tenebrosi
temporis. & dierum multoꝵ: qui cum uene¬
rint: uanitatis arguuntur pręterita. Lȩta
re ergo iuuenis in adolescentia tua: & in
bono sit cortuum in diebus iuuentutis tuę

Expanded text:
es illum. Da partem septem, necnon et octo: es illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. Qui observat ventum, non seminat: et qui considerat nubes, numquam metet. Quomodo ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis: sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium. Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videSi annis multis vixerit homo et in his omnibus letus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum qui, cum venerint, vanitatis arguentur preterita. Lre ergo iuvenis in adulescentia tua et in bono sit cor tuum in diebus iuventutis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
serpens in silentio: nichil eo minus qui oc¬
culte detrahit uerba oris sapientis gratia:
& labia insipientis prȩcipitabunt eum. Ini¬
cium uerborũ eius stultitia: & nouissimum
oris illius error pessimus. Stultus. uerba
multiplicat. Ignorat homo quid ante se fu¬
erit: & quod post futurum est. quis illi po
terit indicare : Labor stultorum affliget
eos: qui nesciunt in urbem ꝑgere. Ue tibi
terra cuius rex est puer: & cuius principes
mane comedunt. Beata terra cuius rex no¬
bilis est: & cuius principes uescunt᷑ in tem¬
pore suo: ad reficiendum. & non ad luxu¬
riam. In pigritus humiliabitur contigna
tio: & in infirmitate manuũ ꝑstillabit do¬
mus. In risum faciunt panem ac uinum:
ut aepulentur uiuentes. & pecuniȩ obȩdi¬
ent omnia. In cogitatione tua regi ne detra.¬
has: & in secreto cubiculi tui ne maledixe¬
ris diuiti: quia auis cęli portabit uocem tu¬
tes aquas: quia post multa tempora inueni¬

Expanded text:
serpens in silentio, nihil eo minus habet qui ocserpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat. Ignorat homo, quid ante se fueriterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. In risum faciunt panem, et vinum ut epulentur viventes: et pecuniae obediunt omnia. In cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tutes aquas: quia post multa tempora inveni
Abbreviated transcription (Latin):
stultos. Melior est sapientia quam arma
bellica: & qui in uno peccauerit multa bo¬
gloria parua ad tempus stultitię. Cor sapi¬
entis in dextera eius: & corstulti in sinistra
illius. Sed & in uia stultus ambulans: cũ
ipse insipiens sit: omnes stultos aestimat
Si spiritus potestatem habentis ascenderit
super te. locum tuũ ne dimiseris: quia cu¬
ratio cessare faciet peccata maxima. Est
malum quod uidi sub sole. quasi ꝑ errorẽ
egrediens a facie principis. Positum stultũ
in dignitate sublimi: & diuites sedere deor
sum. Uidi seruos in equis: & principes ambu¬
lantes quasi seruos super terram. Qui fodit
foueam incidet in eam: & qui dissipat sepẽ.
mordebit eum coluber. Qui transfert la¬
pides affligetur in eis: & qui scindit ligna
uulnerabitur ab eis. Si retunsum fuerit
ferrum. & hoc non ut prnis sed hebetatũ
erit. multo labore exacuetur: & post in¬
dustriam sequetur sapientia. Si mordeat

Expanded text:
stultos. Melior est sapiestultos. Melior est sapiebellica: et qui in uno peccauerit, multa bogloria parua ad tempus stultitia. Et pentis in dextera ejus, et cor stulti in sinistra illius. Sed et in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat. Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignisum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat
Abbreviated transcription (Latin):
tia nec sapientia erunt apud inferos quo
tu properas. Uerti me ad aliud. uidiq sub
sole nec uelocium esse cursum. nec fortiũ
bellum. nec sapientiũ panẽ. nec doctorum
diuitias. nec artificum grãm: sed tempus
casumq in omnibus. Nescit homo finem
suum: sed sicut pisces capiuntur hamo. &
sicut aues comp̃henduntur laqueo: Sic ca¬
piuntur homines tempore malo. cum eis ex¬
timplo suꝑuenerit. Hanc quoq uidi sub
sole sapientiam. & probaui maximã. Ciuitas
parua. & pauci in ea uiri Uenit contra eã
rex magnus: & uallauit eam. extruxitt
munitiones ꝑ gyrum: & ꝑfecta est obsidio.
Inuentusq est in ea uir pauꝑ & sapiens. libe¬
rauit urbem per sapientiam suam: & nullus
deinceps recordatus est hominis illius paupe¬
ris. Et dicebam ego. meliorem esse sapientiã
fortitudine. Quomodo ergo sapientia pau¬
peris contempta est. & uerba eius non sunt
audita: Uerba sapientium audiuntur in si¬
lentio: plus quam clamor principis inter

Expanded text:
tia, nec scientia erunt apud inferos, quo tu properas. Verti me ad aliud, et vidi sub sole, nec velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec acasumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur hamo et sicut aves conprehenduntur laqueo sic capiuntur homines tempore malo cum eis extemplo supervenerit hanc quoque vidi sub sole sapientiam et probavi maximam civitas parva et pauci in ea viri venit contra eam rex magnus et vallavimunitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. Inventusque est in ea vir pauper et sapiens, liberavit urbem per sapientiam suam. Et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam fortitudine. Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est, et verba ejus non sunt audita? Verba sapientium audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter
Abbreviated transcription (Latin):
sermones mei: non est in eis prauũ quid
neq ꝑuersum. Recti sunt intelligentibus.
& ȩqui inuenientibus scientiam. Accipite
disciplinã mea & non pecuniã: doctrinã
magis quam aurum eligite. Melior est sa
pientia cunctis preciosissimis opibus: & omne
desiderabile ei non potest comparari. Ego
sapientia habito in consilio: & eruditis int̃¬
sum cogitationibus. Timor dñi odit malũ
Arrogantiam & suꝑbiam & uiam prauam.
& os bilingu e detestor. Meũ est consiliũ¬

Expanded text:
sermones mei, non est in eis pravum quid, sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplinam meam, et non pecuniam: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consiliu