comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nichilominꝰ hoc memorãtum
animal: palmarũ fructus ad
uiaticũ quasi pacis obsides of¬
ferebat: Quo cognito gradũ
pressit antonius. & qͥs nã eẽt
interrogans: hoc ab eo respon¬
sũ accepit: Mortalis ego sum:
& unus ex accolis heremi: quoᷤᷤ
uario delusa errõre gentilitaᷤ.
P recam̃ ut ꝓ nob cõmunẽ dñm
quem in

Expanded text:
Nihilominus memoratum Nihilominus memoratum animal palmarum fructus eidem ad viaticum quasi pacis obsides afferebat. Quo cognito gradum pressit Antonius et, quisnam esset, interrogatus, hoc ab eo responsum accepit: «Mortalis ego sum et unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas, Precamur, ut pro nobis communem Deum quem
Abbreviated transcription (Latin):
baculo regente sustentans. cȩ¬
pit ire uelle quo nesciebat:
Et iã media dies coquente de
cui opinio poetarũ onocen¬
tauro uocabulũ indidit: Quo
uiso. salutaris impressione si¬
gni armat frontẽ: Et heus
tu inquid. qua nã in parte
dĩ seruus hic habitat: Atille
barbarũ nescio qͥđ infrendens
& frangens potius uerba qu̾a
ꝓͣloquens. inter horrentia ora
sgtis blandũ quȩ siit alloqͥum:
cupitũ indicat iter. ac sic paten¬
tes campos uolucri trans mittenꝰ
fuga : ex oculis mirantis euanuit:
Uerũ hoc utrũ diabolus ad ter¬
rendũ eũ simulauerit. an ut
solet heremꝰ monstruosorum
pens itaq antonius. & de eo
qđ uiderat secũ uoluens: ulte
inter saxosam conuallẽ. haud
grandẽ homunculũ uidet. ad¬
uncis narib fronte cornibus
asperata: cui extrema pars cor¬
poris. in caprarũ pedes desine¬
bat. Dtupefactꝰ ad hoc antoniuᷤ
spectaculũ scutũ fidei & loricã
spei bonꝰ preliator arripuit:

Expanded text:
baculo regente sustentans, cebaculo regente sustentans, cepit ire velle quo nesciebat. Et jam media dies coquente descui opinio poetarum Hippocentauro vocabulum indidit. Quo viso, salutaris impressione signi armat frontem: Et heus tu, inquit, quanam in parte hic servus Dei habitat? At ille barbarum nescio quid infrendens, et frangens potius verba quam proloquens, inter horrentia ora setis, blandum quaesivit alloquium. manus cupitum indicat iter, et sic patentes 7 campos volucri transmittens fuga, ex oculis mirantis evanuit. Verum haec utrum diabolus ad terrendum eum simulaverit, an ut solet cremus monstruosorum pens itaque Antonius, et de eo quod viderat secum volvens, ulterinter saxosam convallem haud grandem homunculum uncis naribus, fronte cornibus asperata, cuius extrema pars corporum in caprarum pedes desinebat. Infractusque et hoc Antonius spectaculo scutum fidei et loricam spei, ut bonus praeliator, arripuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiua uisebant᷑: Hunc locum
egyptioꝵ litterȩ ferunt fur¬
tiuã monetȩ officinã fuisse.
ea tẽpestate qua cleopatrȩ
iunctꝰ antonius ẽ: Igitur ad¬
amato & quasi adõ sibi offer¬
ret᷑ habitaculo: omnẽ ibidẽ
orationib & solitudine duxit
etatẽ: Cibũ & uestim̃tũ. palma ei¬
p̃bebat: Qđ ne cui impossibile
uideatur : cħm testor & scõs
quȩ iuxta syriã faracenis iun¬
gitur. & uidisse me monachos
ꝑ annos clausus. hordeaceo pa¬
ne & lutulenta aqua uiutt
Alter in cisterna ueteri quami
gentili sermone syri. cubbã
uocant: quinq caricis ꝑsingu¬
los dies sustentabat᷑: Tlȩc in cre¬
dibilia uident᷑ eis. qͥ ñ credide¬
rint om̃a possibilia eẽ creden¬
tibus: Sed ut ad id redeã unde¬
ret in t̾ris. & nonagenarius
in alia solitudine antonius
moraret᷑. ut ipse asserere sole¬
bat. hȩc in mentẽ eiꝰ cogitatio
orẽ. ad quẽ uidendũ deberet
uenerabilis senex. infirmos artꝰ

Expanded text:
, visebantur. Hunc locum , visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate qua Cleopatrae junctus est Antonius. 6. Igitur adamato quasi quod a Deo sibi offerretur habitaculo, omnem ibidem in orationibus, et solitudine duxit aetatem. Cibum et vestimentum ei palma praebebat. Quod ne cui impossibile videatur, Jesum testor et sanctos quae juxta Syriam Saracenis jungitur, et vidisse me monachos, nta annos clausus, hordeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vocant quinque caricis per singulos dies sustentabatur. Haec igitur incredibilia videbuntur his, qui non credunt omnia possibilia esse credentibus ret in terris, et nonagenarius in alia solitudine Antonius moraretur ut ipse asserere solebat, haec in mentem ejus cogitatio orem ad quem visendum deberet venerabilis senex infirmos artus
Abbreviated transcription (Latin):
Tandẽ cęlitꝰ inspiratꝰ. p̃ci sã mor¬
dicus linguã. in osculantiꝰ se faciẽ
expuit: ac sic libidinis sensũ fue¬
cedentis doloris magnitudo oc¬
cupauit: Per id gͦ tẽpus qͦ talia
gerebant᷑. apud inferiorẽ thȩbai¬
dam. cũ sorore iã uiro tradita.
reditate locupleti paulus re¬
lictꝰ ẽ. annoꝵ circit̃ sedecim:
Litteris tã grecis quã egyptiacis
mi. dm̃ ualde amans Et dum
in uilla remotiore secretior
manebat: Uerũ qͥd pectora hu
guinis. ñ expectantis ex alto dĩ¬
Aderat instabat: Crudelitate
quasi pietate utebat᷑ Qđ ubi
lexit. ad montlũ deserta con-¬
fugiens: dũ ꝑsecutionis sinem
montẽ. ad cuius radices haud
grandis spelunca lapide clau¬
debat᷑. Quo remoto. ut ẽ cupi
intus grande uestibulũ. quod
aꝑto desuꝑ cęlo patulis diffu¬
sa ramis uetus palma contexe
genuerat t̾ra sorbebat: Eraut
quib iã scabre incudes & mal¬
lei quib pecunia signat᷑ fur¬

Expanded text:
Tandem coelitus inspiratus, praecisam morTandem coelitus inspiratus, praecisam mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens doloris magnitudo uditio. --Per idem ergo tempus quo talia gerebantur apud inferiorem Thebaidam, cum sorore jam viro tradita, reditate locupleti, Paulus relictus est annorum circiter sexdecim, litteris tam Graecis quam Aegyptiacis mi, Deum valde amans. Et cum in villam remotiorem et secretiorem secessit. Verum quid pectora humguinis, non spectans cuncta ex alto DAderat, instabat, crudelitate quasi pietate utebatur. 5 5. Flexit, ad montium deserta confugiens, dum persecutionis finemmontem, ad cujus radices haud grandis spelunca, lapide claudebatur. Quo remoto ut est cupiintus grande vestibulum, quod aperto desuper coelo, patulis diffusa ramis vetus palma contexergenuerat, aquas terra sorbebat. Erant quibus scabrae jam incudes et mallei, quibus pecunia signatur
Abbreviated transcription (Latin):
egyptũ & thebaidã ȩcclesias.
tẽpestas sȩua populata est
Uoti tunc xp̃ianis. erat. ꝓ dño
dus tarda ad mortẽ suppliciua
conquirens. animas cupiebat iu¬
gulare non corpora: Et ut ipse
qui ab eo passus ẽ cyprianꝰ ait.
uolentib mori. ñ ꝑmittebat᷑ oc¬
cidi Cuius ut crudelitas notior
fiat. duo memoriȩ causa exem
fide martyrẽ. & inter eculeos
lãminasq uictorẽ: iussit melle
ꝑ ungi. & sub ardentissimo sole:
poni . scilicet ut muscarũ acu¬
leis cęderet : qui ignitas sarta¬
gines ante superass&: Alium
iuuenili ętate florentẽ. in
amoenissimos hortulos p̃cẽpit
iuxta murmure serperet ri-¬
uus. & molli sibilo arborũ fo
structũ plumis lectulũ supi¬
nari iussit : Et ne so inãe poss&
excludere. blandis sertoꝵ nexib
irretitũ relinqui Quo cum se¬
cedentib cunctis. meretrix spe¬
ciosa uenisset: cępit delicatis
in libidinẽ concitato: meretrix
impudica suꝑi aceret Quid

Expanded text:
Aegyptum et Thebaidem Ecclesias, tempestas saeva populata est. Voti tunc Christianis erat, produs tarda ad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, duo memoriae causa exempfide Martyrem, et inter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimo sole, poni, scilicet ut muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortulos praecepitjuxta murmure aquarum serperet rivus, et molli sibilo arborum folstructum plumis lectum resupinari, et ne se inde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicatis in libidinem concitato, se victrix impudica superjaceret. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
mulier donec oro patrẽ
meũ: Sed quidꝰ Flat
tibi sicut uis. Quantum
elegantior illã infide.
tantũ xp̃c eminentior
uirtute: qui gr̃am suã¬
in sensib eius infundit:

Expanded text:
mulier, donec oro Patrem meum. Sed quid dixit? Fiat tibi sicut vis. Quantum elegantior illa in fide, tantum Christus eminentior in virtute, qui gratiam suam sensibus ejus infudit
Abbreviated transcription (Latin):
functo siquidem papa damaso qͥ
in cuncate briycenoꝵ que est in pro¬
uincia hystrie fuerat ep̃e et in a¬
postolica sede introniz atꝰ triginta
solummodo sibi uycerat dieb ro¬
mani legatione de eius obitu ad
imꝑatorem henricum diresta pe¬
tierunt ut eccłie pastore nuuate
ab eo subrogaretur alius qui dig¬

Expanded text:
functo siquidem papa Damaso, qui in civitate Brixenorum, quae est in provincia Histriae, fuerat episcopus, et in apostolica sede inthronizatus, triginta solummodo ibi vixerat diebus; Romani, legatione de ejus obitu ad imperatorem Henricum directa, petierunt ut Ecclesiae pastore viduatae ab eo subrogaretur alius. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
patã fidelissimã dĩ famulam
genouefam obsecremꝰ. ut sup¬
plicet ꝓprȩteritis malis quȩ
gessimus: ꝓfuturis interueniat ¶ ł¬
impetrer mortalib cybum
angelicũ atq corporalẽ: qua¬
tenus reconciliati indiuiduȩ
trinitati. exultantes insplen¬
dorib sc̃oꝵ. magnificemꝰ dñm

Expanded text:
pata fidelissima Dei famula Genuvefa obsecremus, ut supplicet pro preteritis malis que gessimus, pro futuris interveniat, inpetret mortalibus cybum angelicum adque corporalem, quatenus reconciliati individuae Trinitate, exultantes in splendoribus sanctorum, magnificemus dom
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ reddiderit.
Quod Remediũ fuisse illum
legimꝰ appellatũ. & statĩ
post annos scolares reclusioni
se mancipauit.
ualiter electus ad episcopa
in eiꝰ electione ostensis
ualit̃ sc̃s Remigius est ordi¬
Unatus ep̃e. & qualẽ mox
se in episcopatu exhibuit:

Expanded text:
oculorum reddere. 2. Quod Remedium fuisse illum legimus appellatum, et statim post annos scolares reclusioni se mancipavit. 3. Qualiter electus ad episcopatin eius electione ostensis. 4. Qualiter sanctus Remigius est ordinatus episcopus, et qualem mox se in episcopatu exibuit. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
dictis. sed & de hystoruis ad in¬
structionẽ & exhortationem
legentiũ interposita. quȩ ut
ad recitandũ om̃ia in populi
audientia non increscant. cui
ꝓ captu audientiũ mensurã
uerbi conuenit ministrari :¬
& excerpta ꝑse. alia lectioni
studiosorũ non depereant
sicut quondã contigisse hac
occasione in p̃fatione huius ope¬
ris cõmemoraui: ꝑ lectiones
ad legenda in duab festiuita¬
tib scilic& depositi mis & tranꝰ¬
lationis huius dõni & patroni
nr̃i determinatas. ut in de¬
positionis sollẽpnitate nouem
lectiones ab exordio usq ad
obitũ eiꝰ legant᷑. & in eiꝰ trans¬
lationis festiuitate sex lectio¬
nes de his quȩ post obitũ illiuᷤ
ostensa st̃. & tres de omelia
lectioniꝰ euangłicȩ legantur.
sub siciua distinctione notis
antiquoꝵ peritia inuentis.
quantũ inde populo audien¬
te legant᷑ & quȩ instructio¬
rib & studiosiorib quando sibi
licuerit uel libuerit legenda
seruent᷑ designare curaui. eo

Expanded text:
dictis sed et de hystoriis ad instructionem et exortationem legentium interposita. Que ut ad recitandum omnia in populi audientia non increscant, cui pro captu audientium mensuram verbi convenit ministrari, et excerpta per se alia lectioni studiosorum non depereant, sicut quondam contigisse hac occasione in prefatione huius operis commeruoravi, per lectiones ad legenda in duabus festivitatibus, scilicet depositionis et translationis huius domni et patronis nostri, determinatas, – ut in depositionis sollempnitate novem lectiones ab exordio usque ad obitum eius legantur, et in eius translationis festivitate sex lectiones de his que post obitum illius ostensa sunt et tres de omelia lectionis euvangelicae legantur, – subsiciva distinctione notis antiquorum peritia inventis, quantum inde, populo audiente, legantur, et que instructioribus et studiosioribus, quando sibi licuerit vel libuerit, legenda serventur, designare curavi: eo
Abbreviated transcription (Latin):
instantia ab intentꝰ sui pra¬
uitate cõpesce. Et ultimũ
int̃ diacones stare c̃stitue :
Ne dũ se illicite p̃ferri c̃ten¬
dit immeritꝰ loco in qͦ nunc
sitꝰ ẽ iudicet᷑. Cuiuꝰ tam̃ si
obediendientia fueris inui
tificis sui cessionẽ sollẽpni
more meruit abstinendũ
ab eiꝰ incardinatione me¬
mineris . Om̃ ȩquitati con¬
uenire ñ ambigis. ut aliis
seruare ñ differas: qđ ipse
quoq tͥ seruari desideras :¬
Iuius uidelic& antiquis¬
sime consu&udinis ordine
legitimȩ opinionis ep̃o
uicinis ep̃is cõmendabat
pate fecit Qua ꝓpt̃ uisita¬
gamꝰ: Quã ita te conuenit
exhibere. ut nichil de ꝓue¬
ctionib clericorũ reditu
ornatu ministeriisq uł qͥc¬
qͥd illud ẽ in patrimonio

Expanded text:
instantia ab intentus sui pravitate compesce, et ultimum inter diaconos stare constitue, ne dum se illicite praeferri contendit, immeritus loco in quo nunc situs est judicetur. Cujus tamen si obedientia fueris invitpontificis sui cessionem solemni more meruerit, abstinendum ab omni incardinatione memineris, quoniam aequitati convenire non ambigis ut aliis servare non differas quod ipse quoque tibi servari desiderasHujus videlicet antiquissimae consuetudinis ordine legitimae opinionis episcopo, vicinis episcopis commendabat,patefecit. Quapropter visitaam. Quam ita te convenit exhibere, ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque, vel quidquid illud est in patrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
assidua exacerbatio. atq ꝑ
hoc podagrȩ molestia affec¬
ut corpꝰ meũ tãꝗͣ in sepultura
siccatũ sit Unde fit ut iã raro
de lecto surgere ualeã Itẽ
eidẽ : Ego in tanto gemitu &
occupationib uiuo. ut ad
dies quos ago me ꝑuenisse
peniteat. solaq mͥ in conso¬
latione sit mortis expecta¬
tio Unde peto ut ꝓme orare
debeatis. quatinꝰ de hoc car¬
nis carcere citiuꝰ educat. ne
tantis laborib duutius tor
infirmitate enixius oretis.
tueat᷑. &citius me de tot ꝓ¬
cellis huiꝰ tẽpestatis eripiat.
atq inȩt̃nȩ quietis littore
ꝑducat Lx UIII Tantis
p̃cib Gregoriꝰ tandẽ aliqͣndo
diuinitꝰ ex auditꝰ Postꝗͣ sedẽ
sc̃ȩ catholice & apłice roma
& oꝑib felicissimis illustra¬
uit. anno imperii Focȩ scđo.
indictione .uii. qͣrto iduum
martiarũ a carnis corrupti¬
one subtractꝰ ẽ: incorrupti¬
Qui uidelic& om̃i uitȩ suę tẽ¬
pore sic̃ nouas basilicas mi¬
Inime

Expanded text:
assidua exacerbatio atque per assidua exacerbatio atque per hoc podagrae molestia affecut corpus meum tamquam in sepultura siccatum sit unde fit ut jam raro de lecto surgere valeam. » Item eidem: « Ego in tanto gemitu et occupationibus vivo, ut ad dies quos ago pervenisse me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torqinfirmitate enixius oretis, tueatur, et citius me de tot procellis hujus tempestatis eripiat, atque in aeternae quietis littore perducat. » 68. Tantis precibus Gregorius tandem aliquando divinitus exauditus, postquam sedem cathoac operibus felicissimis illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptiQui videlicet omni vitae suae tempore sicut novas basilicas minime
Abbreviated transcription (Latin):
Quantis aut̃ aliis necessitatib
extrahas qͣs p̃tuli infirmitates
afficiar. enumerare ñ ualeo
Sed breuit̃ dico. qr sic me infe¬
ctio noxii humoris inbibit.
ut uiuere mͥ pęna sit. & mortẽ
desiderantẽr expectẽ: quam
gemitib meis solã ẽẽ credo
remediũ Proinde fr̃s lem̃i¬
diuine ꝓme pi&atis miscaiã
dep̃camini. ut ꝑcussionis suȩ
erga me flagella ꝓpitius mi¬
tiget. & patientiã tolerandi
c̃cedat: ne nimio qđ absit
tedio in impatientiã corerũ¬
pat. & qđ curari ꝑ plagã po¬
terat: crescat ex murmure:
IT EM ROSTICIANE PATRICIAE:
Ie podagrȩ molestia quã
uobis euenisse signastis & con¬
tristatꝰ uehem̃t̃ sũ & lȩtatus.
Lȩtatꝰ qr humor noxius inferi¬
ora peterᷤ. suꝑiora ꝑfecte de¬
seruit Contristatꝰ uero. qr in
tã tenuissimo corpore dolo¬
res uos nimiũ ꝑpeti ꝑtimesco:
Ubi enĩ deest caro. q̃ uirtꝰ esse
poterit dolorib resistens:
Me & enĩ quẽ qualis fuerĩ no¬
stis. ita amaritudo animi &

Expanded text:
Quantis autem aliis necessitatibus extra has quas protuli infirmitates afficiar enumerare non valeo, sed breviter dico quia sic me infectio noxii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solam esse credo remedium. Proinde, fratedivinae pro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae 168 erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod absit, taedio in impatientiam cor erumpat, et quae curari per plagam poterat culpa crescat ex murmure. » Item Rusticianae patriciae: « De podagrae molestia quam vobis evenisse signastis, et contristatus vehementer sum et laetatus. Laetatus, quia humor noxius inferiora petens, superiora profecto deseruit. Contristatus vero, quia in tam tenuissimo corpore dolores vos nimios perpeti pertimesco. Ubi enim deest caro, quae virtus esse poterit doloribus resistens? Me etenim, quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et
Abbreviated transcription (Latin):
cuius lib& heresis. Gregoriꝰ
ñ solũ recipiebat: immo
etiã catholicos declarabat.
Unde lohi constantinopoli¬
tano ep̃o scribit dicens
Sic̃ hereticoꝵ prauitas zelo
recte fidei cõprimenda:
ita uere c̃fessionis ẽ integri¬
tas cõplectenda Nã si cre¬
di fidelit̃ c̃fitenti despicit᷑
cunctoꝵ indubiũ fides
adducit᷑. atq errores ex
incauta districtione mor¬
tiferi generant᷑. Et hinc ñ
solũ errantes oues ad cau¬
las minime dñicas reuo¬
cant᷑. sed etiã intro positę
ferinis dentib laniande
crudelit̃ exponunt᷑. Hoc

Expanded text:
cujuslibet haeresis Gregorious non solum recipiebat, imo etiam catholicos declarabat. Unde Joanni, Constantinopolitano episcopo, scribit, dicens: « Sicut haereticorum pravitas zelo rectae fidei comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandae crudeliter exponuntur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
t cduersus rosetũ fugere. ac si
maxima multitudo inse¬
quentiũ eos cũ flagellis ꝑseque¬
retur Qđ uidentes & audien.¬
tes fiscalini nimio terrore
ꝑcussi. ñ putauert̃ se uł una
hora uiuere posse Unde cor¬
recti a pręsumptione sua:
ab afflictione pauperis scĩ

Expanded text:
t versus Rosetum fugere, acsi maxima multitudo insequentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, se vel una hora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis s
Abbreviated transcription (Latin):
fertur symoniaca heresis
diabolica plantatione
subrepsit: & in ipso ortu
suo telo apłicȩ ultionis ꝑ¬
cussa atq dãpnata ẽ in re¬
gni ur̃i finib dominari:
Cum in sacerdotib fidel essit
eligenda cũ uita: uisitandae¬
ẽ. fides meritũ ñ hab& beato
lacobo attestante qͥ ait:
Quȩ enĩ oꝑa eẽ ualeant sacer¬
dotis qͥ honores tanti sacra¬
ĩnti conuincit᷑ obtinere per
p̃miũ: Ex qua re agit᷑. ut
ipsi qͦq qͥsacros ordines ap
ñ uitã corrigere. non mores
cõponere stũdeant : sed diui

Expanded text:
« Fertur simoniaca haeresis, « Fertur simoniaca haeresis, diabolica plantatione subrepsit, et in ipso ortu suo telo apostolicae ultionis percussa atque damnata est, in regni vestri finibus dominari; cum in sacerdotibus fides sit eligenda cum vita, si vita deest, fides meritum non habet, beato Jacobo attestanteQuae enim esse opera valeant sacerdotis, qui honores tanti sacramenti convincitur habere per praemium? Ex qua re agitur, ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt, non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divi
Abbreviated transcription (Latin):
edificet. cuiꝰ exẽplũ ñ rationẽ
docuit : sed errorẽ. Pud& ꝓfe¬
cto pud& aliis imperare. qd
ipse nescit custodire Nec illud
quidẽ qđ simili emendatione
radendũ est preterimꝰ. sed om¬
nino execrabile. & ẽẽ grauis¬
cri ordines ꝑ symoniacã he¬
resim q̃ prma contra eccłam
orta & districta maledictione
dãpnata ẽ conferant᷑ Hinc gͦ
agit᷑ ut sacerdotis dignitas
in despectu: & sc̃s sit honor in
crimine: Perit utiq reueren¬
tia. adimit᷑ disciplina: qr qui
culpas debuit emendare cõ¬
mittit: & nefaria ambitione
honorabilis sacerdotii ducit᷑
inde preuaricatione censura
Nã quis denuo ueneret᷑ quod
uendit᷑: aut qͥs ñ uile pitret
ẽe qđ emit᷑ Unde ualde
contristor. & t̾re illi condo
ciunt: sed p̃miis assequunt᷑.
Sacerdotiũ illic subsistere
sed magis ẽtra dm̃ pecuniȩ
ueneretur : Itẽ de eisdem
Theoderico. & Theodeperto
regib francoꝵ post aliqua

Expanded text:
aedificet, cujus exemplum non rationem aedificet, cujus exemplum non rationem docuit, sed errorem? Pudet 81 profecto, pudet aliis imperare, qipse nescit custodire. Nec illud quidem quod similiter emendationi tradendum est praeterimus, sed omnino execrabile, et esse gravislic ordines per simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam orta et districta maledictione damnata est, conferantur. Hinc ergo agitur ut sacerdotii dignitas in despectu et sanctus sit honor in crimine. Perit itaque reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit emendare committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravatione censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur, aut non vile putet esse quod emitur? Unde valde contristor, ciunt, sed praemiis assequuntur, sacerdotium illic subsistere sed magis contra Deum pecuniae venerantur. » Idem de eisdem Theoderico et Theodeberto regibus Francorum post aliqua:
Abbreviated transcription (Latin):
tit̃ expugnauit: donec col¬
lecta generali synodo hanc
sub anathemate dãpnan¬
dã penitꝰ impetraret Nec
ante syagrio ep̃o augustu¬
tantib dedit: quã p̃sente
cyriaco suo abbate ipsi qđ
de ꝓpellendis heresib nio¬
niti fuerant adimplereN:
Iam ꝓhis brunichildi regi¬
ne inter cetera scribit ncers
Sacerdotale officiũ i. tanta
illic sicut didicimꝰ ambiti¬
one ꝑductũ ẽ: ut sacerdoteᷤᷤ
subito qđ graue nimis ẽ¬
ex laicis ordinent᷑: Sed quid
isti acturi qͥd popło p̃staturi
sunt. qͥ ñ ad utilitatẽ sed fieri
adhonorẽ ep̃i concupiscunt :
H is gͥ qͥ necdũ qđ docere debeañ
didicer̃t. qͥd aliud agit᷑. nisi ut
paucorũ ꝓuectꝰ illicitꝰ fiat
multis interitꝰ. & in confusio¬
nẽ eccłasticȩ moderationis
obseruantia deducat᷑. Quippe
ubi nullus regularis ordo
seruat᷑. Nam qr de ius regim̃
inꝓuisus uł p̃cipitatꝰ accedit.
qua admonitione subiectos

Expanded text:
titer expugnavit, 80 donec, coltiter expugnavit, 80 donec, collecta generali synodo, hanc sub anathemate damnandam penitus impetraret. Nec ante, Syagrio episcopo Augustodedit, quam, praesente Cyriaco suo abbate, ipsi quod de propellendis haeresibus moniti fuerant adimplerent. Nam pro his Brunichildi reginae inter caetera scribit, dicens: « Sacerdotale officium in tantam illic, sicut didicimus, ambitionem perductum est, ut sacerdotes subito, quod grave nimis eex laicis ordinentur. Sed quid isti acturi, quid populo praestaturi sunt, qui non ad utilitatem, sed fieri ad honorem, episcopi concupiscunt? Hi ergo, qui necdum quod docere debeant didicerunt, quid aliud agunt, nisi ut paucorum provectus illicitus fiat multis interitus, et in confusionem ecclesiasticae moderationis observantia deducatur, quippe ubi nullus regularis ordo servatur? Nam qui ad ejus regimen improvidus vel praecipitatus accedit, qua admonitione subjectos
Abbreviated transcription (Latin):
AAUBUS UENE¬
rabilis papa GREGORIUS
cõmissam sibi diuinitꝰ eccłam
studiis efficacit̃ guberna¬
bat: iã ligures uenetos hi¬
beros aliosq a scismate sub
libello confessos calcedo¬
nensem sy nodũ uenerari
cõpellens. ad unitatẽ sc̃e
eccłȩ reuocarat: iã barbari¬
cinos. sardos. & campaniae
rusticos. tã p̃dicationib quã
uerberib emendatos. a pa¬
ganizandi uanitate remo¬
uerat: iam donat istarum
heresim penes affricã. Mani¬
cheorũ penes siciliã. Arrianoꝵ
penes hispaniã. Agnoitarũ uͦ
penes alexandriã scriptorũ
suoꝵ ualidissimis auctorita¬
tib. importunissimisq legati¬
onib dño suffragante a cor¬
pore totius sc̃ȩ matris eccłȩ
sequestrarat: Sola penes gal¬
liam neophitoꝵ heresis quȩ
symoniacis munerib qͣsi tot
radicib pullulans longe
lateq ꝓrsus excreuerat. &
manebat: ẽtra quã uenera¬
bilis pat̾ apud brunichildim
reginã theodericũ quoq &
theodeꝑtea francoꝵ reges for¬

Expanded text:
alibus venerabilis papa Gregorius commissam sibi divinitus Ecclesiam studiis efficaciter gubernabat. Jam Ligures, Venetos, Iberos, aliosque a schismate sub libello confessos, Chalcedonensem synodum venerari compellens, ad unitatem sanctae Ecclesiae revocarat. Jam Barbaricinos, Sardos, et Campaniae rusticos tam praedicationibus, quam verberibus emendatos, a paganizandi vanitate removerat. Jam Donatistarum haeresim penes Africam, Manichaeorum penes Siciliam, Arianorum penes Hispaniam, Agnoetarum vero penes Alexandriam, scriptorum suorum validissimis auctoritatibus importunissimisque legationibus, Domino suffragante, a corpore totius sanctae matris Ecclesiae sequestrarat. 2. Sola penes Galliam Neophytorum haeresis, quot simoniacis muneribus, quasi tot radicibus pullulans, longe lateque prorsus excreverat, et manabat. Contra quam venerabilis Pater apud Brunichildem reginam, Theodericum quoque, et Theodebertum Francorum reges, for
Abbreviated transcription (Latin):
penitus capiebat quin¬
immo eoꝵ munera Gre¬
gorius execrabilia iudi¬
cabat. Unde Recharedo
regi uuisigotharũ post
cetera scribit dic̃s Pret̾ea
indico.qr creũ de uestro

Expanded text:
eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo, regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit de vestro
Abbreviated transcription (Latin):
die primo diluculo ad septi¬
formẽ lȩtaniã iuxta distri¬
butionẽ inferius designatã.
deuota cũ lacrimis mente
ueniamꝰ Nullus ur̃m ad
t̾rena opera in agros exeat.:
nullus qđ lib& negotium
agere p̃sumat: qͣtinꝰ ad sc̃ȩ¬
di genitricis eccłam conue¬
nientes qͥ simul om̃s pecca¬
uimꝰ. simul om̃s mala quȩ

Expanded text:
die, primo diluculo, ad septiformem litaniam, juxta distributionem inferius designatam, devota cum lacrymis mente veniamus. Nullus vestrum ad terrena opera in agros exeat; nullus quodlibet negotium agere praesumat, quatenus ad sanctae genitricis Dei ecclesiam convenientes, qui simul omnes peccavimus, simul omnes ma
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓhoc flagitio mori non
poss&: quousq hoc coram
om̃ib reuelar& Qđ uideli¬
c& uerũ fuisse rei exitꝰ eui¬
dent̃ ostendit: Nã mox ut
tantũ facinꝰ cunctis in no¬
tuit. is qui dudũ mori uo¬
leis ñ poterat: int̾ ũba suȩ
c̃fessionis efflaũ. quẽ id cireo
ds omp̃s diu cruciari uolutt

Expanded text:
 hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uideo de qͥb scriptũ est
Deiecisti eoᷤ dũ alleuarent᷑.
Neq enĩ dix̃. deiecisti eo post¬
qͣm alleuati sunt. sed dum
alleuarent᷑ : qr praui quiq
dũ scłari honore suffulti
foras uidentur surgere:
intꝰ cadunt: Alleu̾atio &ͦ¬
ipsa ruina est. qr dũ gła
falsa subnixi sunt a uera
gła ͤ uacuantur: Hlinc iterũ
dicit: Deficientes ut fumus
deficient: Fumꝰ quippe
ascendendo deficit. sed dila¬
tando euanescit: Sic iudeli

Expanded text:
o de quibus scriptum est: Dejecisti eos dum allevarentur . Neque enim dixit: Dejecisti eos postquam allevati sunt, sed dum allevarentur; quia pravi quique dum temporali, honore suffulti, foris videntur surgere, intus cadunt. Allevatio ergo ipsa ruina est, quia dum gloria falsa subnixi sunt, a gloria vera evacuantur. Hinc iterum dicit: Deficientes ut fumus deficient . Fumus quippe ascendendo deficit, et sese dilatando evanescit. Sic videli
Abbreviated transcription (Latin):
lum gerendarum ibi rerum tempꝰ
et ordinem inuestigat diligentĩ
Ille uero sͥ notificans pandit qͦmͦ
prius deliberass ut octaua die

Expanded text:
lum, gerendarumque ibi rerum tempus et ordinem investigat diligentius. Ille vero sibi notificans pandit quomodo prius deliberasset, ut octava die
Abbreviated transcription (Latin):
fori solidi duo. Ecclesie sc̃i germa¬
ni: qmͣ ip̃e insolo remĩsi eclificaui
me et damiani in p̃fc̃e mr̃is ecc̃e so¬
lo põite solididuo. Macricule sc̃e
marie que drͣ zenodochion uͥ luode¬
cun paupes stipem expestant solid̃
dabitur qmͣ deniq matricuia loco
u̾cumq frĩb meis et filiis ossa mea
ponere placuerit. ꝑseuerare precipio
et ut adie noctiq pro pcc̃is atꝙ crimi¬
nib meis dñm deprecentur de ꝓprio
hereditatis mee uite. reb quas ante¬
cessores mei meoꝵ stipendiis domi¬
no dederunt suꝑadoo etiam iuillam
saladronam: et ullam sc̃i stepħi et
quicqͥd inulla herimundi michiꝑ
secutionẽ euenit. Quoo uero precio
ibidem comparaui: ecc̃e scĩ quinti¬
n martiris iam du delegaui. Bo¬

Expanded text:
ori solidos II; ecclesiae sancti Germani, quam ipse in solo Remensi aedificavi, me et Damiani in prefatae matris solo positae solidos II; matriculae sanctae Mariae, quae dicitur xenodochion, ubi duodecim pauperes stipem expectant, solidus dabitur. Quam denique matriculam loco, ubicumque fratribus meis et filiis ossa mea ponere placuerit, perseverare precipio, et ut die noctuque pro peccatis atque criminibus meis Dominum deprecentur, de proprio hereditatis meae iure rebus, quas antecessores mei in eorum stipendiis Domino dederunt, superaddo etiam villam Scladronam et villam Sancti Stephani, et quicquid in villa Herimundi mihi per successionem evenit; quod vero pretio ibidem comparavi, ecclesiae sancti Quintini martiris iam diu delegavi. ad
Abbreviated transcription (Latin):
cti filii mei gellonos supͣ mat̾¬
nã: et solidos decem. Ecclesie scĩ
mẽmii facinarias. ex donis pre¬
scripu principis et solidos octꝑ
ꝙ portensi pro ⁊memoratione mei
nominis inferunt᷑. Ecclesie. attra
batensi cui dño annuente uecdac¬
tum fr̃m̃ meũ karissimũ ep̃m cõ¬
secraur: ex dono iam dicti principis
uillas duas in alimoniis dicoꝵ depu¬
tam: orcos indelicet et sabusecum:
quib etiam pro memoria nominis
mei solidos inginti dari iubeo. Ursi
archidyaconi familiarib obsequii
dono ei donitextilis casulam subti¬
lem et aliam pleniorẽ duosaga de
quam cempore transit̾ mei reliquero
deretur iiĩ decim solidos comꝑaui
duos concessos h̾eat duodecim det
adbasilice domnoꝵ martix thimo

Expanded text:
cti filii mei, Gellonos supra Matronam, et solidos decem. Ecclesiae sancti Memmii, Fascinarias ex donis praescripti principis, et solidos octo. otidemque Portensi pro commemoratione mei nominis inferentur Ecclesiae Attbatensi, cui, Domino annuente, Vedastum fratrem meum karissimum episcopum consecravi, ex dono iam dicti principis villas duas in alimoniis clericorum deputavi, Orcos videlicet et Sabucetum; quibus etiam pro memoria nominis mei solidos XX dari iubeo. archidiaconi familiaribus usus obsequiis, dono ei domi textilis casulam subtilem, et aliam pleniorem; duo saga delquam tempore transitus mei reliquero deretur, quatuordecim solidis comparavi, duos concessos habeat: duodecim det ad basilicae domnorum martyrum Timo
Abbreviated transcription (Latin):
stupro deceperit Qđ si uerũ
na plectendus . nos tamen
aliquatenꝰ legis duritiam
mollientes huiuscemodi
disponendo. idest ut aut
quã stuprauit uxorẽ habe¬
at. aut certe si rennuendũ
putauerit: districtius ac
corporalit̃ castigatꝰ excom¬
municatꝰq in monasterio

Expanded text:
stupro deceperit. Quod si verum na plectendus, nos tamen aliquatenus legis duritiam mollientes, hujuscemodi disponendo praecipimus, ut aut quam stupravit uxorem habeat, aut certe si renuendum putaverit, districtius ac corporaliter castigatus excommunicatusque, in monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
capit. & sepultura custodit :
tenetur ibi si ubiq non
regnat: difficile surgit.
si non antequã resurgeret : alios
suscitauit Nam quomodo
de sepulchro exire non

Expanded text:
capit, sepultura quomodo custodit? Tenetur ibi, sed ubique regnat. Difficile surgeret, si non antequam resurgeret alios suscitaret. Nam quomodo de sepulcro exire non
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiis. quȩ pia quȩ religiosa.
quȩ recta st̃ eligas: & hȩc qͣsi
uasculo collecta. apud an¬
gloꝵ m̃sã in consuetudinẽ
uertas: Int̾rogatꝰ etiã quomͦ
ea quȩ fures de ȩccłiis abstu¬
lerint reddere debeant: mi¬
tissimꝰ pat̾. absit inquit ut
ȩccła cũ agm̃to recipiat qͦd
de t̾renis reb uidet᷑ amit¬
tere: & lucra uana reqͥrere:
Sane reqͥsitꝰ ab eodẽ Augustino
usq quartã generationẽ fi¬
deles debeant copulari: gre¬
gorius dispensatoriȩ sic re¬
scripsit Quedã t̾rena lex in
romana re publica ꝑmitut.
ut siue frat & soror seu duoꝵ
fr̃m germanoꝵ. uel duarũ
soroꝵ filiꝰ & filia misceant᷑:
Sed experim̃to didicimꝰ ex
tali coniugio sobolẽ ñ posse
succrescere Unde necesse ẽ
quã p̃diximꝰ om̃im debet

Expanded text:
esiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt, eligas, et haec quasi in vasculo collecta, apud Anglorum mensam in consuetudinem vertas. » Interrogatus etiam quomodo ea quae fures de ecclesiis abstulerint reddere debeant, mitissimus Pater: « Absit, inquit, ut ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generationem fideles debeant copulari, Gregorius dispensatorie sic rescripsit: « Quaedam terrena lex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum, vel duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugisuccrescere. Unde necesse estquam praediximus, omnimodo debe
Abbreviated transcription (Latin):
gatione iligniores hẽrent᷑. ad hoc
officium deputarent᷑: soli remẽ¬
si archiep̃o ip̃sĩ q cenobii alb̃i ibi¬
dem missas agendi potestate col¬
lata et cui idem albas daret licẽ

Expanded text:
gatione digniores haberentur, ad hoc officium deputarentur, soli Remensi archiepiscopo ipsiusque coenobii abbati, ibidem missas agendi potestate collata, et cui idem abbas daret lice
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stringenda curaui. ut hi
qui occasione nouȩ dispen¬
sationis. illicita matrimo¬
nia contrahunt. eruditi siñ
me ñ regularit̃ qͣrtȩ gene¬
rationis copulã censuisse :

Expanded text:
perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum virum non regulariter quartae generationis copulam censuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tit uero ei in munere uas ad bi¬
bendum ydoneũ int̾ et ext̾ius au¬
ro decentissime decoratum. in simui

Expanded text:
o. Mittit vero ei in munere vas ad bibendum idoneum, intus et exterius auro decentissime decoratum, insinu
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã fr̃ib indicaũ. & inuisi¬
bilib uerberib subfebris spe¬
cie laniatꝰ. nil aliud dicere
poterat. nͥ domne reficio :
domne reficio: Cũq int̾roga¬
ret᷑. cur hoc tã freq̃nt̃ repete¬
ret: dicebat se sub continuo
uerbere gemere. sicq sexto
die sub hac miserabili uoce
defunctꝰ ẽ Siqͥdẽ plurimis

Expanded text:
tentiam fratribus indicavit, et invisitentiam fratribus indicavit, et invisibilibus verberibus sub febris specie laniatus, nihil aliud dicere poterat, nisi: Domine, reficio; Domine, reficio. Cumque interrogaretur cur hoc tam frequenter repeteret, dicebat se sub continuo verbere gemere; sicque sexto die sub hac miserabili voce defunctus est. Siquidem plurimis
Abbreviated transcription (Latin):
audiũ hȩc romanũ pontifi¬
cẽ p̃cepisse: Forte tunc loħes
scȩ̃ sedis aplicȩ pontifex. ẽtra
saracenoꝵ in cursus. litora ꝑ¬
agrabat Cuiꝰ absentiã ligatꝰ
prbr recordatꝰ. increpando
subiunx̃: Domnꝰ papa pͥdie
c̃tra saracenos ꝑrex̃. & uos
quomͦ dicitis. qđ ipse ligare¬
me iusserit qͥ eũ postea ñ
uidistis: At illi dixerunt:
Si loħes papa hinc abit. Sc̃s
Gregoriꝰ hic remansit. qui
monasteru sui claustra so¬
lito more ꝑlustrais: a te suũ
fontẽ repperit dissipatũ. &
nos ex eiꝰ tegminib tuȩ me¬
retriculȩ furnũ ac necessa¬
ut audiũ erubescens intre¬
muit. eorũq uolentia se
in corde monasterii teneri
ẽspiciens: q̃ndã subdiaconẽ
ab intimis egredientẽ. atq
cubiculariis dicentẽ audiũ
toris atq sacrilegi prb̃ri uer¬
berate: Quarũ dolorib reuera
prb̃r iã febricitans excitatus.
Ad monasteriũ caballo impo¬
sitꝰ. dextra leuaq ab aliis su¬
stentatꝰ recurrit. reatꝰ sui sen¬

Expanded text:
audivit hoc Romanum pontificem praecepisse. Forte tunc Joannes, sanctae sedis apostolicae pontifex, contra Sarracenorum incursus littora peragrabat; cujus absentiae ligatus presbyter recordatus, increpando subjunxit: Dominus papa pridie contra Sarracenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum postea non vidistis? At illi dixerunt: Si Joannes papa hinc abiit, sanctus Gregorius hic remansit, qui monasterii sui claustra solito more perlustrans, a te suum fontem reperit dissipatum, et nos ex ejus tegminibus tuae meretriculae furnum ac necessaut audivit, erubescens intremuit, eorumque violentia se in corte monasterii teneri conspiciens, quemdam subdiaconum ab intimis egredientem atque cubiculariis dicentem audivit:toris atque sacrilegi presbyteri verberate. Quarum doloribus revera presbyter jam febricitans excitatus, ad monasterium caballo impositus, dextra laevaque ab aliis sustentatus recucurrit, reatus sui sen
Abbreviated transcription (Latin):
tio. quȩ uerberib exigit fidẽ:
tẽ Sabiniano diaçono con¬
statinopolitano De causa
fr̃is nr̃i uiri reuerentissimi
loħis ep̃i constantinopolitani
duas epłas facere nolui. sed
una breuit̃ facta ẽ. q̃ utrũq
hab̾e uideret᷑ adnuxtũ. idest
& rectitudinẽ & blandim̃tũ
Tua itaq dilectio. eã epłam
Nã de subseq̃nti talis alia trarͤ¬
mittet᷑. de qͣ eiꝰ suꝑbia non
letet᷑ Adhoc enĩ usq ꝑuenit.
ut sub occasione prbi loħis
gesta hic transmitceret: in
quib se pene ꝑ omnẽ uersũ
ycomenicon patriarcham
nominaret: Sed spero in
om̃ipotentẽ dñm. qr hẏpo¬
crisin illiꝰ suꝑna maiestas
dissoluo Miror aut̃ quod
dilectionẽ tuã fallere po¬
Ituit.s
ut ꝑmitteres domno imꝑa¬
tori ꝑsuaderi qͣtinꝰ ad me

Expanded text:
tio, quae verberibus exigit fidem. » 55. Item Sabiniano, diacono Constantinopolitano: « De causa fratris nostri viri reverendissimi Joannis, episcopi Constantinopolitani, duas epistolas facere nolui: sed una breviter facta est, quae utrumque habere videtur admixtum, id est et rectitudinem et blandimentum. Tua itaque dilectio eam epistolam, Nam de insequenti talis alia transmittetur, de qua ejus superbia non laetetur. Ad hoc enim usque pervenit, ut sub occasione presbyteri Joannis gesta huc transmitteret, in quibus se pene per omnem versum oecumenicum patriarcham nominaret. Sed spero in omnipotentem Deum, quia hypocrisim illius superna majestas dissolvet. Miror autem quod dilectionem tuam fallere potuit, ut permitteres domno imperatori persuaderi, quatenus ad me
Abbreviated transcription (Latin):
ergo et multiplex testi¬
moniũ fuit et plus in
uerbor uirtute. ꝙͣ in so¬
no uocis auditum est.
dicente enim patre. hic
ẽ filius meus dilectus
inquo michi bene com¬
placui ipm̃i audite. Nõ¬
ne cuidenter auditum
est. Hic ẽ filius meus

Expanded text:
 et multiplex testimonium fuit, et plus in verborum virtute quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus
Abbreviated transcription (Latin):
nes saluos fieri: & neminẽ
uult perire. qui uenit quȩ¬
rere & saluare qđ perierat:
Om̃s enĩ perierunt peccato adȩ
in quo om̃s peccauert̃. excepto
eo qui peccatũ ñfecit nec in¬
uentus ẽ dolus in ore eiꝰ: Et ꝓ
om̃ib peccato mortuis ac mor¬
talib factis qr ꝑpeccatũ mors.
& ita in om̃s homines ꝑtrans¬
iuit mortuus ẽ. adebito mor¬
tis solus inter mortuos liber:
qui regnũ ȩt̃nũ homini. &
ignẽ et̃nũ diabolo p̃parauit:
Sed qͥ nouit om̃a antequã fiañ.
reprobos ut in malis ꝑseuera¬
turos. lta & ad pęnã itũros
p̃sciuit tantũ non p̃destina¬
uit: sicut neminẽ ad peccan¬
dũ prȩscientia sua coegit. quẽ
tam̃ peccaturũ prȩuidit:
Bonorũ enĩ ds̃ auctor ẽ ñ ma¬
lorũ: Penã uͦ iudex iustus qui
reddet unicuiq scđm opera
sua in malis ꝑtinacia diabo¬
lica ꝑseuerantibus. & p̃sciuit
futurã : & ex retributione iu¬
stitiȩ p̃destinauit ȩternam:

Expanded text:
nes salvos fieri et neminem ult perire, qui venit querere et salvare, quod perierat. Omnes enim perierunt peccato Ade, in quo omnes peccaverunt, excepto eo, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore eius. Et pro omnibus peccato mortuis ac mortalibus factis, quia per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransivit, mortuus est a debito mortis solus inter mortuos liber, qui regnum aeternum homini et ignem aeternum diabolo preparavit. Sed qui novit omnia, antequam fiant, reprobos ut in malis perseveraturos, ita et ad penam ituros prescivit tantum, non predestinavit, sicut neminem ad peccandum prescientia sua coegit, quem tamen peccaturum previdit. Bonorum enim Deus auctor est, non malorum. Penam vero Iudex iustus, qui reddet unicuique secundum opera sua, in malis pertinacia diabolica perseverantibus et prescivit futuram et ex retributione iustitiae predestinavit aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
de re subtilit᷑ inqͥsitꝰ nega¬
uerit . atq uos conatꝰ fue¬
rit excusare. de nr̃is tam̃
adhuc animis ñ recessit.
Quia qͣnto execrabile ẽ hoc
de sacerdote narrari. Ianto
utrũ ita nescit districta &
uera ei oportet satisfactione
cognosci Unde si post hoc
euident̃ hec q̃ ad nos ꝑlata
st̃ falsa eẽ claruerint. neq
uos nugis scłarib litteris
studere c̃stiterit. & de nr̃o
gras agemꝰ. qui cor ur̃m ma¬
culari blasphemis nefandoꝵ
laudib ñ ꝑmisit. & de con¬
cedendis q̃ poscitis securi iã
& sine aliqͣ dubitatione tra¬
ctabimus¬

Expanded text:
de re subtiliter requisitus negade re subtiliter requisitus negaverit, atque conatus vos fuerit excusare, de nostris tamen adhuc animis non recessit quia quanto exsec abile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necne sit districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter ea quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, nec vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit, Deo nostro gratias agimus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione tractabimus
Abbreviated transcription (Latin):
& quidẽ penȩ sententia inte
fuerat iaculanda. sed quia
simplicitatẽ tuã cũ senectu¬
de noiumꝰ interĩ tacemus
Im̃s omnino pontifices a
lectione librorũ gentiliũ
GRegorius in hibebat: Qua¬
ꝓpt̃̾ desiderio galliarũ ep̃o
palliũ postulanti scribit
inquiens Cũ multa nobid
bona de ur̃is fuissent stu¬
dus nuntiata. Ita cordi nr̃o
ẽ nata lȩcitia. ut negare
ea q̃ sibiꝰ frͥnitas ur̃a eonee¬
denda
deposcerat minime paterem᷑:
Sed post hoc ꝑuenit ad nos
qͦđ sine uerẽcundia memo¬
rare non possumꝰ. frnitatẽ
tuã grãmaticã qͥbdã expo¬
nere: Quãrẽ ita moleste
susc epimꝰ ac sumꝰ uehem̃tius
asꝑnati. ut ea q̃ priꝰ dicta
fuerant ingemitũ & tristi¬
tiã ueteremꝰ. Quia in uno se
ore cũ louis laudibus xp̃i
laudes ñ capiunt. Et quam
nec laico religioso conueniat
ipse c̃sidera. Nã quãuis dile¬
ctissimꝰ filiꝰ nr̃ Candidus
pb̃r post modũ uenienꝰ hac

Expanded text:
Et quidem pene sententia in te Et quidem pene sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. » 33. Omnes omnino pontifices a lectione librorum 100 gentilium Gregorius inhibebat. Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: « Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea, quae sibi fraternitas vestra concedenda oposcit, minime pateremur. Sed post haec pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam grammaticam quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam s canere quod nec laico religioso conveniat, ipse considera. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens hac
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenũ om̃s uos Et rursũ
ꝓpħa dic̃ Peccator centũ
annoꝵ maledictꝰ erit :
Tanta aut̃ nequitia ad aure
meas de tua senectute ꝑ¬
uenit. ut eã nisi adhuc
humanitꝰ pensaremꝰ. fixa
iã maledictione ferirem:
Dictũ quippe michi ẽ quod
dñicorũ die priꝰ quã missaꝵ
sollẽpnia celebrares. ad ex¬
arandã messẽ latoris p̾sen¬
tiũ ꝑrexisti. & post exara¬
tionẽ eiꝰ missarũ sollẽpnia
celebrasti. Post missarũ uͦ¬
sollẽpnia etiã t̃minos pos¬
sessio nis illiꝰ eradicare
minime timuisti Qđ factũ
q̃ pena debuit in seqͥ om̃s qͥ
audiunt sciunt: Dubii aut̃
de tanta hac ꝑũsitate fue¬
ramꝰ. sed filiꝰ ni Cẏriacꝰ abba
a nob requisitꝰ dũ eẽt carna¬
lis ita se cognouisse ꝑhibuit:
& qr adhuc çanis tuis parci¬
mus. hortam᷑ aliqͣndo resipise
senex. atq a tanta leuitate
morũ & operũ ꝑũsitate cõ¬
pescere. Quia quanto morͣ
uicinior efficeris. tanto fieri
sollitior atq timidior debe

Expanded text:
uvenum omnes vos . Et rursum propheta dicit: Peccator centum annorum maledictus est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominico die priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes.
Abbreviated transcription (Latin):
didici pastorali cura de reli¬
cta solis te c̃uiuiis occupatũ:
Quȩ audita ñ crederẽ nͥ hȩc
actionũ tuarũ exꝑimentis
apꝓbarẽ: Nã qr neqͣquã le

Expanded text:
didici, pastorali cura derelicta solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
pristine restituit sanitati:
Quod princeps audiens fe-¬
stinus accurrit: genibus
scĩ aduoluitur Supplex
exorans quo particeps
uitȩ ȩternȩ fieri mereret᷑:
Queni uerbo dĩ diligentis¬
sime instructũ pontifex
uenerabilis catecirauit :¬
& sollẽpni ieiũnio ꝑacto.
cũ tota familia multaq
nobiliũ turba baptizauit.
Qui intanto ardore pietati

Expanded text:
pristinae restituit sanitati. Quod princeps audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur supplex exorans, quo particeps vitae aeternae fieri mereretur. Quem verbo Dei diligentissime instructum pontifex venerabilis catechizavit, et solemni jejunio peracto, cum tota familia multaque nobilium turba baptizavit. Qui in tanto pietati
Abbreviated transcription (Latin):
fantia creuit mecum
miseratio : & de utero
anglorũ gentẽ ꝑ pre¬
dicatores quos illuc di¬
rexerit. de dentib an¬
tiqui hostis eripiens. et̾nę
libertatis fecit esse parti¬
cipẽ : Et enĩ quia qui dõ

Expanded text:
crevit mecum miseratio, et de utero Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibtiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui D
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. uenti sunt: Promissiones
ur̃ȩ.pluuiȩ sunt: Terrõres.
flumina sunt: Quȩ quamtũ
uis impingant. stat funda¬
mentũ domus mee: & non
poterit cadere. fundata enĩ
est suꝑ petrã : flec autẽ dicenᷤ.
flebat cotidie & orabat
Et sicut sitiens in ardore solis

Expanded text:
uestra uenti sunt promissiones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis inpin| gant stat fundamentus domus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in ardore fl