comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirge quã fur tenet ut poma uł uestimenta
alt̾us rapiat. Si dormierit ille cuiꝰ sunt uesti¬
menta. fur cũ uirga uigilat. Si aint̃ ingilat il¬
le. fur dormit ⁊ ñ rapit. Similit̾ si homo custo¬
dit uestim̃ta sua ne ambulet nudus in uia
mat ex serr. custos qͥd de nocte: custos qͥd deno¬
cte: Et dixit custos. Uenit mane ⁊ nox. si que¬
ritis querite. conu̾timim ⁊ uenite. hic gͦ ñ dor¬
mitabit neꝙ dormiet. s ne adhuc putes de ali

Expanded text:
virgae, quam fur tenet, ut poma vel vestimenta alterius rapiat. Si dormierit ille cujus sunt vestimenta, fur cum virga vigilat. Si autem vigilat ille, fur dormit, et non rapit. Similiter, si homo custodit vestimenta sua, ne ambulet nudus in via,mat ex Seir, custos qui de nocte , custos qui de nocte? et dixit: Custos venit mane et nox, si quaeritis, quaerite. Convertimini et venite . Hic ergo non dormitabit neque dormiet
Abbreviated transcription (Latin):
spem n̾dum potes: ꝑ fidem uide. si eiꝰ faciem ui
dere ñ uales: qm̃ ibi sp̾es post̾iora eius uide. ħ
enim dictum ẽ moysi a dño. querenti faciem
eiꝰ uidere. ñ potes uidere faciem meã. s sta in
foramine petre.⁊ ꝓtegam te dextera mea.⁊ po¬
stiora mea uidebis. cum ꝑtransiero. Qui gͦ
ad uitam. qui transitus hebraice dicit᷑ pascha.
Pascha quide putat᷑ grecũ. qͣsi passio. s uere
hebreum ẽ .i. transitꝰ. In hoc uoluit xp̃c uidiꝰ

Expanded text:
si faciem ejus videre non vales, quoniam ibi species, posteriora ejus vide. Hoc enim dictum est Moysi a Domino, quaerenti faciem ejus videre: Non potes videre faciem meam, sed sta in foramine petrae, et protegam te dextera mea, et posteriora mea videbis, cum pertransiero . Qui ergo em a morte ad vitam; qui transitus Hebraice dicitur pascha. Pascha quidem putatur graecum, quasi passio; sed vere Hebraeum est, id est transitus. In hoc voluit Christus
Abbreviated transcription (Latin):
corde: tota die constituebant p̾lia.
gitauerunt iniquitates in corde. ab his maximȩ
eripe. facilius eñĩ uitaret᷑ aꝑta inmicicia quã
occulta. Ille enim difficile uitat᷑. qui in labiis
bona portat.⁊ in corde. mala occultat qr nulla
pestis efficatior quã familiaris mnimicꝰ. ⁊ hi tales
hereses. contͣ quȩ pugnarẽ. de corlib enĩ taliũ¬

Expanded text:
corde, tota die constituebant praelia. gitaverunt iniquitates in corde, ab his maxime eripe, facilius enim vitaretur aperta inimicitia quam occulta. Ille enim difficile vitatur, qui in labiis bona portat, et in corde mala occultat, quia nulla pestis efficacior quam familiaris inimicus et hi tales t schismata et haereses, contra quae pugnarem. De cordibus enim taliu
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi. Iste enim similitudines sunt ñ p̃pe¬
tates. ⁊ ẽ tanquã scuto miscdiȩ entumdabit
cit ꝑsonas. nec miscet sꝑantes de se ipĩs cun
his qui sꝑant in dõ. s discernit humiles fu
sꝑanti fideli bñficia dĩ ꝓmittit hic. S capilt
enĩ sunt ꝓmissiones mirabiliũ. quib ut hu¬
mis untꝰ di ostẽ: dit᷑. Penne sunt monita
ꝓpħaꝵ quȩ ad celos uehunt.⁊ ẽ obumbrabit tͥ.¬

Expanded text:
hujusmodi. Istae enim similitudines sunt non proprietates. Et est tanquam scuto misericordiae, circumdabit cit personas, nec miscet sperantes de seipsis, cum his qui sperant in Deo; sed discernit humiles et speranti fideli beneficia Dei promittit hic. Scapulae enim sunt operationes mirabilium, quibus ut humeris virtus Dei ostenditur. Pennae sunt monita prophetarum, quae ad coelos vehunt. Et est, obumbrabit t
Abbreviated transcription (Latin):
Et distinxit. Hoc miraculum
a pͥore ꝯstantia. quã habuit
in alis muracłio in labis suis. Hoc em̃ ambigue
dixit qr om̃ia alia certa fidle ꝓmiserat ꝑturbatuᷤ
namꝙ murmure ppłi infideł. ñ tenuit fiduciã
quałe debuit. qĩ hoc ñ posset ds facere. qui tanta
iam fecerat. Dubitant᷑ namꝙ petram ꝑcussit. qͣ
in aliis ñ dubitauerat. de hoc autẽ hac sola pena
cotreptus ẽ. quod ñ intrauit in t̾ram illa. ñ tam
alienatus est a regno gĩȩ di. Illi autẽ deqtiorũ
iniquitatib loquit᷑ iste psalmus. Cum intrasset̾
sidebant

Expanded text:
 distinxit hoc miraculum a priori constantia quam habuit in aliis miraculis, in labiis suis. Hoc enim ambigue dixit, qui omnia alia certa fide promiserat. Perturbatus namque murmure populi infidelis, non tenuit fiduciam qualem debuit, quasi non posset Deus hoc facere, qui tanta jam fecerat, dubitanter namque petram percussit, qui in aliis non dubitaverat. De hoc autem hac sola poena correctus est, quod non intravit in terram illam, non tamen alienatus est a regno gratiae Dei. Illi autem de quorum iniquitatibus loquitur iste psalmus, cum intrarent isidebant
Abbreviated transcription (Latin):
quã uet̾is testam̃ti pꝰt mortis occasũ gemina
beatitudine głificabunt᷑. ⁊ inde testis ẽ fideł
fidi xp̃iane sicut in resurrectione corpoꝵ.
bra sua sic sanare ut ea uulnerata fuisse ñ
apparẽnt. cicat̾ces seruauit in corpore ut uul¬
nus dubitationis sanaret in corde.

Expanded text:
quam Veteris Testamenti, post mortis occasum gemina beatitudine glorificabuntur. Et inde testis fidelis, fidei Christianae, sicut in resurrectione corporum posset membra sua sic sanare; ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices tamen servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde.
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate ei tibo quia ore cantat᷑. ⁊ psallite ei.
i ope lauddate. quia manib psallit᷑. deinde ists
duob duo alia recdlit. Ad hoc enim qͦd dixit
cantate. qi det̾mmando quomͦ cantent subicit.
narrate omia mirabilia eiꝰ. Nichil enĩ silendu ẽ
pndore. uł ido dic̃ oĩa: qͥa oĩa quȩ dicit uł dict
mirabilia sunt. Nullus enim potest omĩa nar
rare. deide ad id qͦd dixerat psallite. iefert qͦd
subdit᷑.¬

Expanded text:
 Aug. quia ore cantatur, et psallite ei, id est opere laudate, quia manibus psallitur. Deinde istis duobus duo alia reddit: ad hoc enim quod dixit: Cantate, quasi determinando quomodo cantent, subjicit narrate omnia mirabilia ejus. Nihil enim silendum est pudore. Vel ideo dicit, quia omnia quae dicunt de eo mirare. Deinde addit quod dixerat psallite, refert quod subdit
Abbreviated transcription (Latin):
aliam litterã. ⁊ dedit t̾rã eoꝵ ranas .i. t̾ram eoꝵ
conuertit in ranas. quia tot fuerunt ranȩ. ut
hoc ꝑ yꝑbole dicatur. ⁊ erant ranȩ in pene¬
trabilib regũ ipsoꝵ .i. S ocii ranaꝵ fiunt prin¬
cipes qui sub aquis post locandi erant.

Expanded text:
aliam litteram, et dedit terra eorum ranas, id est terram eorum convertit in ranas, quia tot fuerunt ranae, ut hoc hyperbolice dicatur, et erant ranae in penetrabilibus regum ipsorum. Socii ranarum fiunt principes, qui sub aquis post locandi erant.
Abbreviated transcription (Latin):
Impleuit gła ci. domum di. Ita presto ẽ diui¬
ne gĩ pͥsentia. si puie cantat᷑. Intentio. monet
ad laudem. Moclus triꝑtitus ẽ p̃s. Primo ma¬
gnificentiã d̾i.⁊ totiꝰ orbis conditionẽ exponit
Scas dicit qͥd in egypto ⁊ in gente iudeoꝵ fecit
in figura nt̃i . ibi. Qui ꝑcussit. ⁊̃ ertio agit dexa¬
nisibi. Et dedit t̾ram eoꝵ. Ad laudẽ g di i¬
damus. ut cũ anglis lauclare matamur. Ip̃a
laus ẽ reftctio nr̃a ut nulla uideat᷑ simil dela¬
tatio. ip̃a ẽ remimeratio quȩ ⁊ oꝑatio g confice

Expanded text:
implevit gloria Dei templum Dei. Ita praesto est divinae gratiae praesentia, si pure cantatur. Intentio. Monet ad laudem. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo, magnificentiam Dei, et totius orbis conditionem exponit. Secundo dicit quae in Aegypto et in gente Judaeorum fecit, in figura nostri, ibi qui percussit. Tertio agit de Christianis, ibi et dedit terram eorum. Ad laudem ergo Dei idemus, ut cum angelis laudare mereamur. Ipsa laus est nostra refectio, ut nulla videatur similis delecta
Abbreviated transcription (Latin):
dixi dii estis. ⁊ ñ ido dicunt᷑ dii. qͦd om̃s sint bo¬
ni. Si emm om̃s boni eeñt ñ diceret in eodẽ
ps̃o in medio. deos diiudicat .i. discernit de qͥ¬
bus ⁊̃ subdit.
Confitemini domino dominoꝵ:¬

Expanded text:
i, etc. Et non ideo dicuntur dii, quod omnes sint boni: si enim omnes boni essent, non diceret in eodem psalmo: in medio autem deos dijudicat, id est discernit, de quibus etiam subdit: Confitemini Domino domino
Abbreviated transcription (Latin):
eIS.ꝑsalmus iste laude di contimnet uͥz
si multa in laude d̾i dicant᷑: maxime tam̃. hicmi¬
sericordia di commendat᷑. Unde diu̾sa mitia u¬
suu̾̃ in unũ sinem conueniunt. qr quicqͥd hic
dicitur. ad miscłiam dłi refertur. sine qua nõ
parali pomenon ostenditur. uͥ legit᷑ qͦd cum ee¬
pissent fili isrł am laudare ⁊ dicere. Confitem

Expanded text:
ia. Psalmus iste laudem Dei continet, ubi etsi multa in laude Dei dicantur, maxime tamen hic misericordia Dei commendatur. Diversa initia ersuum in unum finem conveniunt, quia quidquid hic dicitur, ad misericordiam Dei refertur, sine qua non Paralipomenon ostenditur, ubi legitur quod cum coepissent filii Israel Deum laudare et dicere: Confitem
Abbreviated transcription (Latin):
tandem faciet. et si ñ m faeit faciet dieo iudi¬
cuĩ mopis qui esurit iusticiam ⁊ querit ⁊
littera pauperum spiritu.

Expanded text:
tandem faciet, etsi non modo facit. Faciet dico judicium inopis qui esurit justitiam, quaerit etlittera, pauperum spiritu.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui facis angłos tuos sp̃c ⁊ c̃ A ngło officii nom̃ ẽ
sp̾e nature. Ex eo enim qͦd ẽ. spc̃ ẽ. ex eo qͥd agit.
enim in substantia facit angłos cum mittit ⁊ mi
in rubo⁊ in aliis focit implere ministium qͥd
uoluit. Ał ign̾e urentẽ .i. seraphin qui sunt
supior oydo. facis ministros tuos. Unde in ysai
ce in ȩcłia. sp̃uales facit nuncios uerbi sui ⁊ qĩ
ad t̾ram mittit carnalib loquentes. Aibi nl
⁊ ardentes spu sunt ministri qui incendunt
alios igne caritatis.⁊ osumunt fęnũ uicioꝵ¬

Expanded text:
 Angelus officii nomen est, spiritus naturae. Ex eo enim quod est, spiritus est; ex eo quod agit, Spiritus enim in substantia facit angelos cum mittit; Alcin rubo , et in aliis fecit implere mysterium quod voluit. Vel ignem urentem, id est seraphim, qui sunt superior ordo, facis ministros tuos. Unde in Isaiace in Ecclesia spirituales facit nuntios verbi sui, et quasi ad terram mittit carnalibus loquentes, ubi nil crucifixum . Et ardentes spiritu sunt ministri qui incendunt alios igne charitatis, et consumunt fenum vitio
Abbreviated transcription (Latin):
in membriᷤ intelligit᷑ ⁊ ẽ. Genua mea infirma¬
ta sunt a ieiunio .i. fortes mei pane .i. xp̃o subtra¬
cto defecerunt. qͦd in petro apparuit.s ne penituᷤ
succumbant. factũ ẽ quod sequit᷑. ⁊ caro mea un¬
mutata ẽ in melius in głam ummortalitatis ut
in moete deficientes misso sp̃u confirmaret. uñ¬

Expanded text:
in membris intelligitur. Et est genua mea infirmata sunt a jejunio, id est fortes mei pane, id est Christo subtracto, defecerunt, quod in Petro apparuit, sed ne penitus succumbant factum est quod sequitur: Et caro mea immutata est in melius, in gloriam immortalitatis, ut in morte deficientes misso Spiritu confirmaret
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. M utandda uł mittata recte dicuntur.
qr iam ñ subiacebunt corruptioni sicut ante.
Tu autẽ qui dixist. ego sum qui sum. ide ip̃e
tans non mutatꝰ. faciens ñ factus. mouens sed
manens ⁊ anni tui. qui erunt in generatione
gnrationũ ñ deficient. S an ibi ẽẽ pot̾imuᷤ:
Utiꝙ. Nudi enim quod sequit᷑.¬

Expanded text:
ug. mutata vel mutanda recte dicuntur, quia jam non subjacebunt corruptioni, sicut ante. Tu autem qui dixisti: Ego sum qui sum , idem ipstans, non mutatus; faciens, non factus; movens, sed manens. Et anni tui, qui erunt in generatione generationum, non deficient; sed an ibi esse poterimus? utique. Audi quod sequit
Abbreviated transcription (Latin):
aliis scĩs diabolũ quȩ tota uictoria inde ẽẽ dr
di. unde aduentũ eiꝰ precat᷑. Secło ꝓmittit. se
uictori cantare in nouo ⁊ in ueteri testam̃to pre¬
cans ꝑ eum lib̾ari ibi. d̃s canticũ nouum. Da-¬

Expanded text:
aliis sanctis diabolum, quae tota victoria inde esse dicaliis sanctis diabolum, quae tota victoria inde esse dicdi, unde adventum ejus precatur. Secundo promittit se victori cantare in Novo et Veteri Testamento, precans eum per eum liberari, ibi canticum novum. Da
Abbreviated transcription (Latin):
quia qͥndo magni eius eredunt. quos ille in ma¬
nu habebat. ⁊ de quib animas trucidabat ꝯtͣ
eum loquitnt᷑. ⁊ sic caput eius gladio suo incidi¬
tur. Sicut gͦ dauid paruus suꝑbum goliam d
Diaboli suꝑbram sternat. ⁊ ut suꝑbi qͥ humiles
scos dedlignarent᷑ sequi. hunc saltem uelint imi¬
tari. de hac gͦ uictoria agitur hic. ⁊ ẽ sensus tytu¬
li. P salmus iste ẽ dauid ꝓphȩ. qui hic loquit᷑
in sua uł totius xp̃i ꝑsona. habitus ad goliam
.⁊. contra goliam fugurałe ⁊ sp̾uale: quia hic ag̃
dauid de sua figurali.⁊ mystica uictoria xp̃i ex
⁊ fideles liberet. ñ insolescit dauid de uictoria: ut
solet homo s inrtuti cłi. dat. ⁊ ẽiste tͥumphał psalmꝰ
Intentio monet ad grarum actionẽ ꝓ uictoria.
scił quod dauid figuralit̾ uicit goliam. Moduᷤ
biꝑtitus ẽ p̃s. pͥmo agitur de uictoria scił quod
dauid figuralit᷑ uicit goliam. sp̃ualit̾ ip̃e cum

Expanded text:
quia quando magni ejus credunt, quos ille in maquia quando magni ejus credunt, quos ille in manu habebat, et de quibus animas trucidabat, contra eum loquuntur. Et sic caput ejus suo gladio inciditur. Sicut ergo David parvus superbum Goliam dediaboli superbiam sternat, et ut superbi qui humiles sanctos dedignarentur sequi, hunc saltem velint imitari. De hac ergo victoria agitur hic. Et est sensus tituli: Psalmus iste, est David prophetae, qui hic loquitur in sid est contra Goliam figuralem et spiritualem, quia hic agit David de sua figurali, et mystica Christi victoria, ex et fideles liberet. Non insolescit David de victoria, ut solet homo, sed virtuti Dei dat. Et est iste triumphalis psalmus. Intentio: Monet ad gratiarum actiones pro victoria, scilicet quod David figuraliter vicit Goliam. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo agit de victoria, scilicet quod David figuraliter vicit Goliam, spiritualiter ipse cum
Abbreviated transcription (Latin):
mo deo gr̃as agit. dauid gͦ totus xp̃c ẽ scili¬
cet caput ⁊ corpus. Golias diabolus. arma sa¬
ul. legalia sacram̃ta sunt. quib honeratus
erat iudaicus ppłs. scił circumcisio. sãcficia.⁊
alia uisibilia sacramenta. S quia lex non
sacramenta. Et quinq lapides .i. ipãm legẽ
scił quinq libros moysi: tulit de flumine .i.
pides uacabant inutiles. S ut lex eẽt utilis:
dauid accepit uas pastorale .i. grãm sine qua
lex ñ poterat impleri. qr plenitudo legis ẽ ca¬
ritas. quȩ ẽ ex sp̃u scõ. hoc ẽ gͦ lapides mittere
in uase pastorali. quo lac mulgere solebat legi
scił amiscere grãm. sic armatus ꝓcedit totuᷤ
xp̃c. adu̾sus suꝑbum unũ lapide misit. quo
deiecit o unitas diabolũ uincit. ꝑcussit in
fionte: quia ex eoloco corporis sui cecidit .i. in
illis membris uͥ signũ xp̃i ñ habuit. deinde
illo ꝑcusso atꝙ deiecto gladio eius caput abscidit

Expanded text:
mo gratias agit. David ergo totus Christus est, scilimo gratias agit. David ergo totus Christus est, scilicet caput et corpus. Golias, diabolus; arma Saul, legalia sacramenta sunt, quibus oneratus erat Judaicus populus, scilicet circumcisio, sacrificia, et alia visibilia sacramenta. Sed quia lex non sacramenta. Et quinque lapides, id est ipsam legem, scilicet quinque libros Mosi tulit de flumine, id pides vacabant inutiles. Sed ut lex esset utilis, David accepit vas pastorale, id est gratiam, sine qua lex non poterat impleri, quia plenitudo legis est charitas , quae est ex Spiritu sancto. Hoc est ergo lapides mittere in vase pastorali, quo lac mulgere solebat legi, scilicet admiscere gratiam. Sic armatus procedit totus Christus adversus superbum, unum lapidem misit, quo dejecit, quia unitas diabolum vincit; percussit in fronte, quia ex eo loco corporis sui cecidit, id est in illis membris, ubi signum Christi non habuit. Deinde illo percusso atque dejecto, gladio ejus caput abscidit,
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset saul ñ poti̾s qr puer es.⁊ ille uir bella
tor: ait dauid. Ego seruus tuus int̾feci ursum
⁊ leonem. ⁊ dñs qui eripuit me de ore leonis ⁊
ursi: ipse lib̾abit me de manu philistei. Tunc
dixit saul. Uade ⁊ dñs tecũ sit. ⁊ tradidit eiar¬
ma sua q̃ qr minis gͣinia erãt. dd̾ deposuit ⁊ assũ¬
sit qͥnꝙ lapides detoriente. quos posuit in
peram pastoralẽ ⁊ fundam tulit in manu.
⁊ sic armatus: ꝓcessit contra philisteũ. Quẽ cũ
uidisset philisteus contempsit. Cumqꝙ iret
contra dauid festinans dauid: ⁊ mittens manũ
Cumq cecidisset. dauid currens. stetit super
cum. accipiens gladium eius: abscidit caput
eius. ⁊ ira: uictor exstitit: de qua uictoria non
ñ suꝑbiuit. s totũ dõ tribuens: in hoc psalmo
grãs agit. Et in illa figurali inctoria sp̃ualẽ
significari intellexit. qr omĩa in figura ꝯtin¬
gebant illis.⁊ de utraq uictoria. in hoc psal-¬

Expanded text:
dixisset: Non poteris, quia puer es, et ille vir bellator dixisset: Non poteris, quia puer es, et ille vir bellator fortis ; ait David: Ego servus tuus leonem et ursum interfeci; et Dominus qui eripuit me de ore leonis et ursi, ipse liberabit me de manu Philisthaei Tunc dixit Saul: Vade, Dominus sit tecum, et tradidit ei arma sua, quae, quia nimis gravia erant, David deposuit, et assumpsit quinque lapides de torrente, quos posuit in petram pastoralem, et fundam tulit in manu: et sic armatus processit contra Philisthaeum. Quem cum vidisset Philisthaeus, contempsit. Cumque iret contra David, festinans David, misit manum in p Cassiod. Cumque cecidisset, David currens stetit super eum, et accipiens gladium ejus abscidit caput ejus, et ita victor exstitit. De qua victoria non superbivit, sed totum Deo tribuens, in hoc psalmo gratias agit, Aug. et in illa figurali victoria spiritualsignificari intellexit, quia omnia in figura contingebant illis , et de utraque victoria in hoc psal
Abbreviated transcription (Latin):
Benedictus. Tytulus. Psalmus dauid ad go-¬
liam. Psalmi huius tytulus: breuis est nume-¬
ro uerboꝵ s grauis: pondere myst̾i̾oꝵ sumptꝰ
de hystoria libri regum. ubi legitur. qͦd cũ phi¬
listei dimicarent adu̾sus ppłm di. egressus ẽ de
castris philisteoꝵ quidã nomine golias. qui ĩ¬
ꝓperans isrłitis dicebat. Eligite uobis uirum
unum qui mecũ meat singłare certam̃. ⁊ si
uicerit me erimꝰ uob̾ serui. si autẽ ego uicero
uos nob̃ eritis. Q uod cũ audisset saul. ⁊ uirs
isrł: timuerunt ualde. Tunc forte dauid pas¬
cens gregẽ patris sui: missus ẽ ab illo portare
panes.⁊ quedam alia. fratrib suis. qui erant
i ȩxercitu saul. Quo cũ uenisset dauid. audi¬
uit philisteum prefata dicentẽ. ⁊ curt̃istan¬
tib dixit. Quid dabit᷑ uiro qui ꝑcusserite
hunc philisteum: Et auditis his uerbis
addictus ẽ ad saul. Dixitq ei. Ego seruuᷤs
tiuis pugnabo contra philisteum hunc: cui cũ

Expanded text:
us. Titulus: Psalmus David ad Goliam. Aug. Psalmi hujus titulus brevis est numero verborum, sed gravis pondere mysteriorum, sumptus de historia libri Regum, ubi legitur quod cum Philisthaei dimicarent adversus populum Dei, egressus est de castris Philisthaeorum quidam nomine Golias, qui improperans Israelitis dicebat: Eligite ex vobis virum unum, qui mecum ineat singulare certamen; et si vicerit me, erimus vobis servi; si autem ego vicero, vos nobis servietis . Quod cum audisset Saul et viri Israel, timuerunt valde. Tunc forte David, pascens gregem patris sui, missus est ab illo portare panes et quaedam alia fratribus suis, qui erant in exercitu Saul. Quo cum venisset David, audivit Philisthaeum praefata dicentem, et circumstantibus dixit: Quid dabitur viro qui percusserit hunc Philisthaeum? Et auditis his verbis adductus est ad Saul, dixitque ei: Ego servus tuus pugnabo contra Philisthaeum hunc. Cui cum
Abbreviated transcription (Latin):
militate. Suꝑbiam enim respuit d̾s ad facien¬
pas niustificationes tuas in ȩt̾num ꝓpt̾ retributio¬
nem. Iustificationes dicit oꝑa bona quȩ oꝑa¬
mur cura necessirates ꝑrimoꝵ. que ñ ert̃ et̾na
Quom̃ gͣ in gtnuim facturi sumꝰ iustificationẽ:¬

Expanded text:
militatem; superba enim respuit Deus, ad faciendas justificationes tuas in aeternum propter retributionem. Justificationes dicit opera bona, quae operamur circa necessitates proximorum, quae non erunt aeterna. Quomodo ergo in aeternum facturi sum
Abbreviated transcription (Latin):
cultis causis nescis unde ueniat. s scis qͦdiussu
dĩ flat. qͦd enĩ flat uentus. sentis. s qua cau¬
sa flat. uł de quo thesauro rationis eductꝰ sit
cuntur ĩ hominib fecit ꝓpter ppłm suũ. Sed
dixit quȩ amares in creaturis: audi quȩ time¬
as. Ip̃e enĩ ẽ qui ꝑcussit pͥmogenita egẏpti.
ab homne usq ad pecus. N oc sepe repetit ad
indicandam potentiã di. ut ñ casu hȩc facta pu¬
tentur. s in magna futuri significantia. Se¬
Emisit signa et prodigia in me¬
dio tui egypte. in pharaonem

Expanded text:
cultis causis nescis unde veniat, sed scis, quod jussu Dei flat. Quod enim flat ventus, sentis; sed qua causa flat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, quuntur in hominibus fecit, propter populum suum. Si dixit quae amares in creaturis, audi quae timeas. Ipse est enim qui percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Hoc saepe repetit ad indicandam potentiam Dei, ut non haec casu facta putarentur, sed in magna futuri significantia. VEmisit signa et prodigia in medio tui, Aegypte, in Pharaonem
Abbreviated transcription (Latin):
ut custodiam mandata tua.
t̾itorib me uincant.⁊ a tuis mandatis. ad sua
malefacta traducant. quib ubiꝙ agitantur
xp̃iani. C alumniȩ gͦ sunt controu̾siȩ contra
ueritatẽ qͣs precat᷑ auerti. ut mandata indaga¬
rit. Sarum g̃ ẽ gauior temptatio .i. de illis et
tenptatio. illa quȩ grauior ẽ. Non enim omneͤ
temptatio calumnia ẽ. s tantũ grauior. Si qui¬
dem temptatio pot̾ eẽ sine calumnia. Calum¬
nia autẽ ħt in se temptatioñe. E st autẽ temp¬
tatio humana. quȩ leuior ẽ quã strre posfumuᷤ
⁊ hec caliminia ñ ẽ. Temptatio antẽ grauior quȩ
ẽ calumna. quȩ ñ solum falsa componit. uerũ
⁊ que pie gesta sunt. decolorat. Ut in ioseph.
pudica dña fecit. ⁊ in susanna duo prb̃ri cont᷑
has calumnias silendum c̃. Redime dico. qi si
hoc in data patientia egeris int̾ ip̾̃as calummaᷤ
erit mͥ liberum. ut custodiam mandata tua.
Qui enim oppͥmit᷑ calumniis. ñ facile seruat
mandata.⁊¬

Expanded text:
ut custodiam mandata tua. terroribus me vincant, et a tuis mandatis ad sua malefacta traducant, quibus ubique agitantur Christiani. Calumniae ergo sunt controversiae contra veritatem, quas precatur averti ut mandata indagaret. Earum ergo est gravior tentatio, id est de illis est tentatio illa quae gravior. Non enim omnis tentatio calumnia est, sed tantum gravior. Siquidem tentatio potest esse sine calumnia; calumnia autem habet in se tentationem, est autem tentatio humana, quae levior est, quam ferre possumus: et haec calumnia non est. Tentatio autem gravior, quae est calumnia, est quae non solum falsa componit, verum etiam quae pie gesta sunt, decolorat, ut in Joseph impudica domina fecit , et in Susanna duo presbyteri . Aug., Ambr. Contra has calumnias silendum est. Redime, dico, quia si hoc mihi data patientia egeris, inter ipsas calumnias erit mihi liberum, ut custodiam mandata tua, Qui enim opprimitur calumniis, non facile servat mandata.
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ his conu̾sat᷑. donec aira uentilet᷑. uł te¬
dium ⁊ defectus ẽ ei. ꝓ excessib peccantiũ qr plus
grauat uirũ scm̃ culpa tẏrannoꝵ: quã sua pe¬
na. quoꝵ dolore iste defecit. tanta ẽ uirtꝰ pieta¬
tis. hic notat᷑ quntũ ꝓpositum. qͦd ẽ dolere alie¬
nam culpam ñ suam contumeliam. immo ⁊ pro
eis orat. Seqͥt̃¬

Expanded text:
 donec area ventiletur. Vel taedium et defectus est ei pro excessibus peccantium, quia plus gravat sanctum virum culpa tyrannorum, quam sua poena, quorum dolore iste deficit, tanta est virtus pietatis. Hic notatur quintum propositum, quod est dolere alienam culpam, non suam contumeliam, imo et pro eis orat. VE
Abbreviated transcription (Latin):
di. qr differebat ds̃ ad inflaminandu desid̾iũ.
acsi differret᷑ pluuia ad inflammandã sitim.
Si gͦ idõ differebas. iam da quia sitit in te¬
anima mea. idõ audi quia defecit sp̃e meus.
ido impleat me spiritus tuus. qr defecit spiritꝰ¬
meus. Iam enĩ sum pauꝑ sp̃u. In quo enim
tollitar contra dm. Unde alibi. Auferes
sp̃m eoꝵ ⁊ deficient. ⁊ quia defecit sp̃c meusal.¬

Expanded text:
differebat Deus ad inflammandum desiderium, ac si differretur pluvia ad inflammandam sitim. Si ergo ideo differebas, jam da, quia sitit anima in te. Ideo audi, quia defecit spiritus meus. Ideo impleat me spiritus tuus, quia defecit meus; jam enim sum pauper spiritu. In quo enim tollitur contra Deum. Unde alibi: Auferes spiritum eorum, et deficient . Et quia defecit spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ficationes ex quisiui. hoc sp̃ualit de iudeis dicit
qui latronẽ elegerunt. saluatorẽ reppulerunt
m hoc tam̃ om̃s deuotos anmiat. ꝑfidos terret.
Iđo longe ẽ ab eis salus quia longe se fecerunt
ab ca. qͦd ita dicit quia iustificationes tuas ñ

Expanded text:
ficationes exquisivi. Hoc specialiter de Judaeis dicit, qui latronem elegerunt, Salvatorem repulerunt. In hoc tamen omnes devotos animos, perfidos terret. Ideo, longe est ab eis salus, quia longe se fecerunt ab ea. Quod ita dicit, quia justificationes tuas non
Abbreviated transcription (Latin):
Ill. nerunt me. s p̾t ⁊ ego tribulationẽ ꝙ
pͥus ꝑicula dixit. hic tribulationẽ dicit ⁊ dolo¬
tem qͦd pͥus dixit dolores inuemi .i. recognoui qͥ
tribulatione qr ꝑ hec ext̾iora cognoscit homo su¬
am intiorem miseriam .i. dolores mortis. ⁊ picda
inferni. ⁊ ẽ sensus. Illa pͥus curundederunt¬
me nescientẽ. ⁊ inuenerunt. s pꝰt inueni tribu¬
lationem ⁊ dolorẽ .i. afflictionẽ ext̾iorẽ eẽ utilꝰ
latebat enĩ me pͥus tribulatio. ⁊ dolor utilis.
Liñ nob̃ ẽ auxilium. ⁊ tunc uana seducebant
me. S ꝑ illum dolorem inueni miseriam in¬

Expanded text:
invenerunt me, sed post ego, tribulationem, quod prius pericula dixit, hic tribulationem dicit. Et dolorem quod prius dixit dolores, inveni, id est recognovi, quae tribulatione, quia per haec exteriora, cognoscit homo suam interiorem miseriam, id est dolores mortis et pericula inferni. Et est sensus: illa me prius circumdederunt nescientem, et invenerunt: sed post, inveni tribulationem et dolorem, id est afflictionem exteriorem esse utilem. Latebat enim me prius tribulatio et dolor utilis, unde nobis est auxilium; et tunc vana seducebant me. Sed per illum dolorem, inveni miseriam in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi hoc tunc uidebit᷑. s nunc ex utero .i. ex occulta ⁊
secreta substantia mea genui te meffabilit̾. ⁊ hoc
at diem scło eminens stella hic ponit᷑ ꝑ om̃ib
stellis ⁊ sydib tanqu̾ã pars ꝓ toto. ꝑ quȩ sydã
tempora intelligunt᷑. q in signis ⁊ temporib po¬
sita sunt. sicut legit᷑ in genesi. ⁊ ẽ genui de ante.
luciferũ .i. ante omnẽ ciraturã ante omĩa tp̃ra.

Expanded text:
 Hoc tunc videbitur, sed nunc, ex utero, id est ex occulta et secreta substantia mea genui te ineffabiliter. Et hat diem saeculo, eminens stella hic ponitur pro omnibus stellis et sideribus, tanquam pars pro toto, per quae sidera, tempora intelliguntur, quia in signis et temporibus posita sunt, sicut legitur in Genesi . Et est, ante Luciferu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus tua ẽ emissa. s in die speciał inrtutis tuȩ. si
in futuro tecum erit mͥ pͥncipiũ. hoc t̃ semꝑ est.s ñ
in forma dĩ. a quo uisu tollet᷑ impius ne uideat
sol in regno patris. tunc cum eo erit pͥncipium
⁊ m pͥncipiũ ẽ. scił pat̾ cum filio. pͥncipiũ ẽ. s tũc
uidebitur quomͦ pͥncipium sit cũ eo. qr tunc simi¬
les ei uidebunt eum ficuti ẽ. Uiderat philippus
scdm formam serui. ⁊ obiurgatus eo qͦd in filio non
agnosce̾t patiẽ. quẽ querebat indere dicens. Ostende
nob̾ patiẽ ⁊ sufficit nob̾. Audit qui me uidet non
formam serui. s qualẽ me abscondi timentib. ⁊ qua¬
lem me uidendu ꝑficio sꝑantib uidet ⁊ patrem.
hoc autẽ mͦ credend̾ti ẽ ut tunc uideat᷑. Ande ⁊ phi¬
lippo dr̃. non credis quia ego in patre ⁊ pat̾ in me
est: Quasi qͦd uidere nondum potes. crede ut uidẽ
mercaris. filiũ cum patre.⁊ in patre.⁊ qualit̾ cũ eo

Expanded text:
virtus tua est emissa; sed in die, specialis virtutis tuae, scilicet in futuro, tecum, erit mihi principium: hoc et semper est, sed non in forma Dei, a quo visu tollitur impius ne videat sol in regno Patris, tunc cum eo erit principium, et modo principium est, scilicet Pater cum Filio principium est, sed tunc videbitur quomodo principium cum eo, quia tunc similes ei videbunt eum sicut est. Viderat Philippus secundum formam servi, et objurgatus eo quod in Filio non agnosceret Patrem, quem quaerebat videre, dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis audit: Qui me videt, non formam servi, sed qualem me abscondi timentibus, et qualem me videndum perficio sperantibus, videt et Patrem . Hoc autem modo credendum est, ut tunc videatur. Unde et Philippo dicitur: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? quasi dicat: Quod videre nondum potes, crede ut videre merearis Filium cum Patre et in Patre, qualiter cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
N otam fac michi uiã in qua
meam. ambulem. hoc fecit ds cum pro¬
pheticum sermonẽ accendit. cui sicut ait¬
petrais debemus intendere. tanquã luenȩ
in caliginoso loco. donec dies lucescat. Icło ⁊
selumen in testa carnis posuit. ad qͦd lum̃
staił: ad uerͥbum in pͥncipio apuad d̃m ⁊ qua
fidutia hoc petat. supponit qi animã mẽa.
ad mundum ñ inclinaui. s ad teleu. u. non
cont᷑ te. quia apud te est fons uitȩ ut uasad
fontem attuli imple gͥ illud. Et id̃o

Expanded text:
Notam fac mihi viam in qua ambulem. Aug. Hoc fecit Deus, cum propheticum sermonem accendit. Cui, sicut Petrus ait, debemus intendere tanquam lucernae in caliginoso loco, donec dies illuscescat . Ideo etiam et se lumen in testa carnis posuit, ad quod lumead Verbum in principio apud Deum. Et qua fiducia hoc petat, subdit, quia et animam meam ad mundum non declinavi, sed ad te levavi, non contra te, quia apud te est fons vitae, ut vas ad fontem attuli. Imple ergo illud. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ulocit᷑ currit sermo eiꝰ eito implens qtricquid
uult. Mystice uenti sunt animȩ. pennȩ uir¬
tutes quȩ sunt in duab alis .i. in duob p̾ceptiᷤ
caritatis. s caritatẽ omniũ suꝑat caritas xp̃i ⁊
ẽ. qui ambulas suꝑ pennas uentoꝵ .i. excedis

Expanded text:
lociter currit sermo ejus , cito implens quidquid vult. Mystice venti sunt animae; pennae virtutes, quae sunt in duabus alis, id est in duobus praeceptis charitatis; sed charitatem omnium superat charitas Christi, et est, qui ambulas s
Abbreviated transcription (Latin):
uictum ⁊ uesttiũ. qr poteramꝰ alios ꝓpter hec
bona oꝑatos suspicari. subdidit. Nolite uidi¬
care. qͦd ⁊ iste orat a se amputari. demde sub¬
iunxit. ⁊ ñ iudicabimini. Uñ ⁊ hic dicto. am¬
puta obpbrium meũ quod suspicatus sum:
addit quia iudicia tua iocunda. qͣi.d̃. Auer¬
te ocłos meos. ⁊ amputa obprobriũ meũ quod
suspicatꝰ sum. Suum obꝑbrium dicit quod
de aliis suspicatur. quia facilius in alio putat
qͣd in se sentit. p̾cat᷑ gͦ auferri obꝓbriũ qͦd in so
sentit: ⁊ in aliis suspicat᷑. Maximum enĩ uici¬
ũ ẽ humanitatiᷤ suspicio. ꝗͣ alit̾ putat ꝗͣ sit u̾itaᷤ
ut de mał bona.⁊ de bonis mala dicamus. quȩ
ducit in obꝓbrium alit̾ putantes. quã fit ies
quã culpam a se optat amoueri: iste amator u̾i¬
tatis. cui placent iudicia dĩ. cuiꝰ uerbum ue-¬
rũ ẽ. ⁊ firma sententia. Unde subdit quia
iudicia tua iocunda. Quasi ego suspicor.s¬

Expanded text:
ictum et vestitum; quia poteramus alios propter haec bona operatos suspicari, subdit: Nolite judicare , quod iste orat a se amputari. Deinde subjunxit: Et non judicabimini . Unde et hic dico: Amputa opprobrium meum quod suspicatus sum, addit, quia judicia tua jucunda. Quasi dicat: Averte oculos, et amputa opprobrium quod suspicatus sum. Suum opprobrium dicit, quod de aliis suspicatur, quia facilius in alio putat, quod in se sentit. Precatur ergo auferri opprobrium quod in se sentit, et in aliis suspicatur. Cassiod. Maximum enim vitium humanitatis, est suspicio: quae aliter putat quam sit veritas, ut de malis bona, de bonis mala dicamus, quae ducit in opprobrium, aliter putantes quam sit res. Quam culpam a se optat removeri iste amator veritatis, cui placent judicia Dei, cujus verbum verum est et firma sententia. Unde subdit: Quia judicia tua jucunda.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. qr iudicia tua sunt iocunda .i. dulcia
Ecce concupiui mandata tua:
in equitate tua uiuifica me.
ctor diligentis me. uł scdm pͥmam lectionem

Expanded text:
ulcia ego concupivi mandata tua; in aequitate tua vivifica me. ctor diligentis me. Vel secundum primam lectionem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia tua iocunda.
suꝑiori ducit᷑. quia cuiꝰ ocłs uidet uanitatẽ
hoc de aliis suspicat᷑. ut ꝓpt̾ quȩ bona agit. cr¬
dat alterũ facere. Quia enĩ occulta hominũ
ñ uident᷑. datus ẽ locus suspicionib ut audeat

Expanded text:
judicia tua jucunda. superiori dicitur, quia cujus oculus videt vanitatem, hoc et de aliis suspicatur, ut propter quod bona agit, credat alterum facere. Quia enim occulta hominum non videntur, datus est locus suspicionibus, ut audeat
Abbreviated transcription (Latin):
nx.sicut ⁊ ꝗti. s clamau ut saluus eẽm ad
te dñe ñ ad alium. qi nullus medicoꝵ susci¬
ente ĩa ẽ mane pꝰt tenebras infidelitatis.
mane oratio mea p̾uenta a misedia p̾ueniet
te .i. futurũ iudiciũ. quȩ oratio ut feruescat.
differtur bonũ ⁊ crebrescũt mala. Uñ addit.
Ut quid domine repellis ora

Expanded text:
sicut et caeteri; sed clamavi, ut salvus essem, ad te, Domine, non ad alium, quia nullus medicorum susciente jam est ei mane, post tenebras infidelitatis; mane oratio mea, praeventa a misericordia, praeveniet te, id est futurum judicium, quae oratio ut fervescat differtur bonum, et crebrescunt mala. VERS. 15.-- « Ut quid, Domine, repellis ora
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego ad te dñe clamaui: et
mane oratio mea p̾ueniet te.
Et ego ad te dñe clamaui. Q uarta pars
uͥ dicit quȩ in suis m̃bris xp̃c sustinet. Eoce
chorus respondens p̾cinenti qͣi dic̾e̾t his
tuoꝵ: Quid de eis agit dñs ad utilitatẽ corpo¬

Expanded text:
Et ego ad te, Domine, clamavi: et mane oratio mea praeveniet te. » Et ego ad te. Cassiod., Aug. Quarta pars, ubi dicit quae in suis membris Christus sustinet. Ecce chorus respondens praecinenti. Quasi dicat: His us mortuorum? Quid de eis agit ad utilitatem corpo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑamini sic ut laudemin qͦd bñ oꝑantes
merito possunt ⁊ hoc in nomine scõ eiꝰ. hoc ad¬
Non eñ uetat laudari si boni sint. s ñ nͥ ĩ dño
qui bonos facit. cui om̃e bonũ ascribere debẽt.
⁊ in om̃ib eius głam querere. hoc ẽ qͦd alibi
dicit᷑. In dño laulabit᷑ anima mea.⁊ qͦd ĩbi ad¬
dit. Audiant mansueti ⁊ letentur. hic quoq

Expanded text:
amini sic ubi laudemini, quod bene operantes merito possunt. Et hoc in nomine sancto ejus hoc adNon enim vetat laudari, si boni sunt, sed non nisi in Domino, qui bonos facit, cui omne bonum ascribere debent. Et in omnibus ejus gloriam quaerere, hoc est quod alibi dicitur: In Domino laudabitur anima mea . Et quod ibi addit: Audiant mansueti et laetentur. Hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
barbaro .i. a blasphemiis gentiũ: a quib mente
semoti ẽt debemus. uł aturba demonũ. barba¬
Ia eñi lingua quȩ dm non laudat in illius in¬
quã exitu facta ẽ iudea .i. confessio scĩficatio eiuᷤ.
Que scĩficatio ẽ in corde quod purgat ꝯfessio

Expanded text:
 est a blasphemiis gentium, a quibus mente semoti esse debemus. Aug. Vel a turba daemonum; barbara enim lingua est, quae Deum non laudat, In illius, inquam, exitu, facta est Judaea, id est confessio, sanctificatio ejus, quae sanctificatio est in corde, quod purgat confessio
Abbreviated transcription (Latin):
fieco pede transiet ⁊ iordanis conu̾sus ẽ retror sũ
Hoc alit̾ dicit. quã factũ fu̾it. Ibi eñĩ legitur
stensse iordanis ab ea parte qua aquȩ desuper
influebant nec quicquã ibi dicit᷑ de gestientib
montib. De quib hic subdit᷑. Montes exultaue¬
runt. s tam ibi facta: quã hic dicta figure funt.¬

Expanded text:
icco transiret. Et Jordanis conversus est retrorsum. Aug. Hoc aliter dicit quam factum fuerit. Ibi enim legitur stetisse Jordanis ab ea parte qua aquae desuper influebant; nec quidquam ibi dicitur de gestientibus montibus, de quibus hic dicitur: Montes exsultaverunt. Sed tam ibi facta, quam hic dicta figurae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut uia sine contradictione ad sp̃uałe lib̾tatem
patet. ⁊ iordanis qui intpretat᷑ descensus .i. hu¬
miles baptitati conu̾sus ẽ retrorsum .i. ad eum
unde oeti sunt redierunt. Bonum gͦ ẽ illis ut
retrorsum conu̾tant᷑. fiatꝙ ds ilł ante faciem qͦ
sͥ a tergo posuerant. ⁊ sic postĩoꝵ obliti in ea quȩ
ante funt se extendant. uł quia iordanis in ma¬
re decurrit ꝑ eum signant᷑ illi qui uariis desi¬
scli amaricantẽ maliciam. p̾ hec in aduentudo¬
mini cessant quasi conu̾sa retrorsum. ⁊ hoc ẽ
qͥd dicit iorlanis conu̾sus ẽ ietror sum. ⁊ tunc.¬

Expanded text:
ut via sine contradictione ad spiritualem libertatem pateret, Et Jordanis, qui interpretatur descensus, id est humiles baptizati, conversus est retrorsum, id est ad eum unde orti sunt redierunt. Bonum ergo est illis ut retrorsum convertantur, fiatque Deus illis ante faciem, quem sibi a tergo 247 potuerunt, et sic posteriorum obliti in ea quae ante sunt se extendant. Cassiod. Vel quia Jordanis in mare decurrit, per eum significantur illi qui variis desiujus saeculi amaricantem malitiam; sed haec in adventu Domini cessant, quasi conversa retrorsum, Et hoc est quod dicit, Jordanis conversus est retrorsum. Et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nos exitus adiungat. S quis ẽ introitꝰ. quis ẽ¬
exitus nr̃. Ecce qͣndo temptam intramus.
Unde uasa figuli ꝓbat fornar: ⁊ homines iu¬
stos temptatio tͥbulationis. qͣndo uiennus
eximꝰ. Intrantes custodit. ut sana fide intremꝰ
⁊ humiles: ne uento suꝑbiȩ crepemus.⁊ ⁊̃
dum ñ sunt temptari supra uires. Exitum
uͦ custodit ex hoc instanti qͦd nũc ẽ ⁊ usqꝙ in
scłm. qi ⁊ nũc facit cum temptatione ꝓuentũ.
⁊ cũ exierimꝰ ab om̃i tẽptatione: iã in et̾nũ nich̾
nocebit.

Expanded text:
nos exitus adjungat. Sed quis est introitus, quis exitus noster? ecce, quando tentamur, intramus. Unde vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis; quando vincimus eximus. Intrantes custodit, ut sana fide intremus et humiles, ne vento superbiae crepemus, et etiam, dum non sinit tentari supra vires, exitum vero custodit ex hoc instanti, quod nunc est et usque in saeculum, quia et nunc facit cum tentatione proventum; et cum exierimus, ab omni tentatione, jam in aeternum nihil nocebit.
Abbreviated transcription (Latin):
re. qui ñ transibiunt. I ste necessitatũ oblituᷤ.
dm tantũ querit. Tel ita continua quom̃
hoc totũ fit .s. clamor ⁊ exauditio: ecce. In die
erquisiui dm̃ Ex tribulatione querit iste
dm̃. ut ineo sit sibi quies. ñ alud ab eo q̃ rit.
Nota quia huc usꝙ dixit quis clamauerit
etu. qͣi. dicet. quom̃ queris : Manib meis .i. bo
nis oꝑib ñ mnani desidio. Quando: Nocte.
Pem dicit᷑ nox hic. qͦd supra dies tͥbulationiˢ.
scił uita ista hoc scłm qͦd est tͥbulatio. illi qui
defiderat celum. ⁊ nox ẽ. quia in ea oꝑus ẽ lii¬
oerna u̾bi d̾i. Unde petrus. Nos habemus
loco. donec dies illucescat. ⁊ lucifer oriatur
ctem. cuiꝰ diei comparatione hȩc uita nox est.
Oies uͦ ẽ comparara iite infideliũ. Vnde apłs.
aliud fupra dice ponit᷑ ⁊pt aliud hic nor. Oies
enim necessitatẽ. nor temeꝑꝰ clamoris nordio
Nce dicit qua necessitate. ⁊ quom e qndlo
iusticiqã suã ut uideat᷑ ab eis. U nde nesciat si¬

Expanded text:
ire, qui non transiliunt. Iste necessitatum oblitus, Deum tantum quaerit. Vel ita continua: Quomodo hoc totum fit? scilicet clamor et exauditio, ecce, in die exquisivi Deum. Ex tribulatione quaerit iste Deum, ut in eo sit sibi quies. Non aliud ab eo quaerit. Nota quod hucusque dixit, quis clamaverit, ctu. Quasi dicat: Quomodo quaeris? Manibus meis, id est bonis operibus, non inani desiderio. Quando? nocte. Idem dicitur nox hic quod supra dies tribulationis, scilicet vita ista. Hoc saeculum, quod est tribulatio illi qui desiderat coelum. Et nox est quia in ea opus est lucerna verbi Dei. Unde Petrus: Noloco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur us diei comparatione haec vita nox est. Dies vero est comparata vitae infidelium. Unde Apostolus: aliud supra dies ponitur, propter aliud hic nox. Dies enim necessitatem, nox tempus clamoris notat. Ecce dixit qua necessitate, et quomodo minibus ut videatur ab eis. Unde: Nesciat si
Abbreviated transcription (Latin):
Et misit uł emisit signa ⁊ prodigia in me¬
dio tui egyptȩ in pharaonẽ ⁊ in om̃s sertios
eius. Hȩc ita manifesta sunt. ut expositiõe
magis obscurentur. dum uͦ audis quȩ facta
sunt in impios. caue ne ⁊ in te fiant. ido ħ
utilia sunt cũ legunt᷑. demde quȩ dñs fec̾it
pͥtquam ppłs eductꝰ ẽ de egypto. subdit.¬

Expanded text:
 vel, emisit signa et prodigia in medio tui, 290 Aegypte, in Pharaonem, et in omnes servos ejus. Haec ita manifesta sunt, ut expositione magis obscurentur. Dum vero audis, quae facta sunt in impios, cave ne et in te fiant. Ideo haec utilia sunt cum leguntur. Deinde quae Dominus fecerit, postquam populus eductus est de Aegypto, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
am doceret. sicut semet ipsũ ⁊ senes eiꝰ¬
prudentiã doceret. Neq hoc legimus in hystoria
s eredendu ẽ tantũ uirũ di cultorẽ. ñ de solis cor¬
poralib curam gessisse. ⁊ post. ioseph.
Et intrauit isrł in egyptum: et ia

Expanded text:
 ejus sicut semetipsum, et senes ejeret. Aug. Neque hoc legimus in historia, sed credendum tantum virum Dei cultorem non de solis corporalibus curam gessisse. VERS. 22.-- « Et intravit Israel in Aegyptum, et Ja
Abbreviated transcription (Latin):
tres status signant᷑ ꝑ illa tria p̾dicta que dominꝰ
dixit. ꝑ ciectionẽ quippe demonũ penitentia in¬
telligtur. ꝑ quã a peccatis mundam᷑. ꝑ sanitatũ
ꝑfectionẽ iusticia. ꝑ t̾riȩ diei consummationem
future dificationis ꝑfectio intelligitus. Idem q̃q
tres status signant᷑ ꝑ ea que hic dicunt᷑. Primuꝰ
itaꝙ penitentiȩ status notat᷑. ꝑ hoc qͦd dicit dedit
in miscłias in conspectu omniũ. Sccłs iusticiȩ statꝰ
ꝑ hoc qͦd dicit saluios fac nos T ercius głificationis
ut unus moriatur pro ppło. ne tota gens pereat.
pontifex ꝓpħauit. qͥa unus moriturꝰ erat ꝑ gente
⁊ non tantum pro gente scił nideorum. sed ut si¬
lios dei qui erant dispersi. congregaret i unum.
l. filios d̾i dispsos de gentib congregaret cũ iudes.
ut sieret unum ouile et unus pastor. quod hic
erat cum dicit. ⁊ congrega. d. de nationibus.
Noc enm falso udei impleri putant. per an¬
tirp̃m. congrega dico.¬

Expanded text:
la tria praedicta, quae Dominus dixit. Per ejectionem quippe daemonum, poenitentia intelligitur, per quam a peccatis mundamur; per sanitatum perfectionem, justitia; per tertiae diei consummationem, futurae glorificationis perfectio intelligitur. Iidem quoque tres status signantur per ea quae hic dicuntur. Primus itaque poenitentiae status notatur per hoc quod dicit, dedit in misericordias in conspectu omnium; secundus justitiae status, per hoc quod dicit, salvos fac nos, tertius glorificationis ut unus homo moriatur pro populo, ne tota gens pereat. pontifex, prophetavit, quia unus erat moriturus pro gente, et non tantum pro gente, scilicet Judaeorum, sed ut filios Dei qui erant dispersi, congregaret in unum , id est filios Dei dispersos de gentibus, congregaret cum Judaeis, ut fieret unum ovile et unus pastor : quod hic orat cum dicit: Congrega nos de nationibus. Hoc autem falso Judaei impleri putant, per Antichristum. Congrega dico
Abbreviated transcription (Latin):
da tuis m gla. In quoꝵ significatione edlebrant᷑
in ueri testamento tres p̾cipue festiuitates. scilicit
paseha. penttcosten. scenophegia. In pascha ĩmo¬
tur carnis mortificatio.⁊ penitentiȩ amaritudo. In
penthecosten noui panes de nouis frugib offere¬
festiuitas tab̾nacłoꝵ offerebat᷑ de cunctis fructib
ritanus cirta uulneratũ fieit. Infudit em̃ prius
uinũ. p̾tea oleũ. deinde sanus factus ẽ. In uino
eni in telligit᷑ feruor penitentie. In oles lenitaᷤᷤ
iusticie in eo qͥd sanꝰfact ẽ confimatio glifica¬

Expanded text:
n gloria. In quarum significatione celebrantur in Veteri Testamento tres praecipuae festivitates, scilicet Pascha; Pentecoste, Cenopegia . In Pascha immo significantur carnis mortificatio et poenitentiae amaritudo. In Pentecoste novi panes de novis frugibus offerufestivitas tabernaculorum, offerebatur de cunctis fructibus ritanus circa vulneratum fecit. Infudit enim prius vinum, postea oleum; deinde sanus factus est. In vino enim intelligitur fervor poenitentiae; in oleo, lenitas justitiae, in eo quod sanus fact
Abbreviated transcription (Latin):
Saluos fac nos. Sexta pars iam copia laudis dĩ
expletus : pͥcatur qͦd futurũ uidet. scił ut eccłia
deomiib gentib congieget᷑ ⁊ laudes etei nas¬
cantet. qd̾ decdisti in miscłias. in conspectu demo¬
num. quib a nob̾ cectis. saluos fac nos õ dñe ds̾
uat in euangłio. Hic eñ pus agit de eiectione de¬
monũ pꝰtea de sanitate. t̾cio. de glificatione ubi
subit. ⁊ głemur in laude tua. Sic enim dixit
dns in euangłio. Ece eicio demonia. ⁊ sanitates

Expanded text:
Salvos fac nos. Sexta pars. Jam copia laudis Dei expletus precatur quod futurum vidit, ut Ecclesia de omnibus gentibus congregetur, et laudes aetecantet. Quasi dicat: Dedisti in misericordias in conspectu daemonum, quibus a nobis ejectis salvos fac nos, o Domine, Dvat in Evangelio. Hic enim prius agit de ejectione daemonum; postea de sanitate; tertio de glorificatione, ubi subdit: Et gloriemur in laude tua. Aug. Sic enim dixit Dominus in Evangelio: Ecce ejicio daemonia, et sanitates
Abbreviated transcription (Latin):
senectutẽ anticipat ut grauitas sit in mente qͣm¬
uis sit uaga ⁊ molł ȩtas. ñ ẽ magnũ si defecto eor¬
pore. ⁊ gelu senectutis frigido a uoluptate qͥes¬
cunt. Non ẽ i corona nͥ fuerit difficilioris cer-¬
taminis lucta. Magnũ uͦ ẽ ⁊ laudabile. si in
faruore ȩtatis st̾ temꝑati. ut reluctantẽ carnẽ
rationis coherrcant imꝑio. pairaq frugalitate
castigent. ⁊ sernituti redigant. ne effrenata li
iugum ab adolescentia sua. hoc de etate hõis
sicut dictum ẽ. exponit᷑ dcinde ñ mutatis his
clamaui ⁊ in u̾ba tua suꝑ sꝑaui. subdit de ho¬
ra diei. dicens. p̾uenerunt ocłi mei directi ad te
iesurtexit. quia resurrectio xp̃i mane facła ẽ
ido mens diluculo surrexit. Ad quidꝰ ut
mecditarer eloquia tua. quȩ adeo sunt sua¬
Icem meam audi secundum mi¬
sericordiam tuam domine: et
secundum iudicium tuum ui

Expanded text:
senectutem anticipat, ut gravitas sit in mente, lisenectutem anticipat, ut gravitas sit in mente, licet sit vaga et mollis aetas. Non enim magnum est si defecto corpore et gelu senectutis frigido, a voluptate quiescunt. Non enim est corona, nisi fuerit difficilioris certaminis lucta. Magnum vero est et laudabile, si in fervore aetatis sunt temperati, ut reluctantem carnem rationis coerceant imperio, parcaque frugalitate castigent, et in servitutem redigant, ne effrenata libjugum ab adolescentia sua : hoc de aetate hominis sicut dictum est exponitur; deinde non mutatis his, clamavi, et in verba tua supersperavi, subdit de hora diei, dicens: Praevenerunt oculi mei directi ad te resurrexit, quia resurrectio Christi mane facta est: Ideo mens diluculo surrexit. Ad quid? Ut meditarer eloquia tua, quae adeo sunt suaVocem meam audi secundum misericordiam tuam, Domine, et secundum judicium tuum vi