comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sressus meos dirige scd̾m eloquium tuũ
& nͦ dominetur mei om̃is iniusticia.
Gressus meos. significat motꝰ animę.
nam sicut ꝑ istos de loco ad locum trans¬
ferimur. ita & in illis quibdam passib
siue ad meliora. siue ad deteriora progre¬
dimur. Nos scã eohors scdđ̃m eloquium
dñi dirigi postulabat. ne uitioꝵ prauita¬
tib seducta. in mortiferos laberetur er¬
rores. Scđ̾m eloquium tuum dicit. id ẽ
scdm iussa quȩ precipis. ad uitam huma¬
ni generis corrigendam. Sequitur. & ñ
dominetur mei om̃is iniusticia. Necesse
enim erat ut si gressus eiꝰ scđm eloquiũ
suum dñs dirigere dignaretur. nulla
illi iniusticia preualere potusset. Et
uide quam carte petit. ñ dñetur. quȩ
nꝰ poterat sic excludi. ut ulterius pulsa¬
re ñ possit. S cum ñ dominat᷑ euadimꝰ.
quia seruitꝰ illa nos precipitat ad ruinam:
Nec illud uacat quod ait. om̃is inuisticia.
Scit enum quia shorum dominet᷑ inter¬
cipit. nec ꝓdest aliquid in multis seruare

Expanded text:
ressus meos dirige secundum eloquium tuum: et non dominetur mei omnis injustitia. Gressus meos significat motus animae; nam sicut per istos de loco ad locum transferimur, ita et in illis quibusdam passibus, sive ad meliora, sive ad deteriora progredimur. Hos sancta cohors secundum eloquium Domini dirigi postulabat, ne vitiorum pravitatibus seducta, in mortiferos laberetur errores. Secundum eloquium tuum dicit, id est secundum jussa quae praecipis ad vitam humani generis corrigendam. Sequitur, et non dominetur mei omnis injustitia. Necesse enim erat ut, si gressus ejus secundum eloquium suum Dominus dirigere dignaretur, nulla illi injustitia praevalere potuisset. Et vide quam caute petit ne dominetur ejus quae non poterat sic excludi, ut ulterius pulsare non posset; sed cum non dominatur evadimus, quia servitus illa nos praecipitat ad ruinam. Nec illud vacat quod ait, omnis injustitia; scit enim quia si qua horum dominetur intercipit; nec prodest aliquid in multis servare
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam doce me. quia mandatis tus
credidi. Perquirendum ẽ cur adhuc
petit doceri. quod iam se suꝑius acce¬
pisse ꝓfessus est. scilicet qm̃ bonarum
rerum nulla sacietas est. quȩ more
flagrantis incendii quanto amplius
ꝑ arida ligna cucurrerit. tanto copio¬
sius estuabit. Nam & apłi fidi calore
feruentes. dicebant. Auge nobis fidem.
Docet gͦ d̾s bonitatem inspirando cari¬
tatis desiderium. docet disciplinam.
cum in tribulationib pacientiam do¬
nat. Docet scientiam. cum salutariũ
rerum ipse cognoscitur attributor.
S aliter docet ds. aliter magist̾ huma¬
nus. Ille uerbera ꝓmit. s intellectum
non potest earum rerum prestare que
precipit. Ds̃ autẽ prius cor illumina
ut in sensus electoꝵ eiꝰ uerba descendan
Sequitur. Quia mandatis tius credid.
Cum mand̾ata ido predicentur ut si¬
ant. ꝑquirendum ẽ quare dixerat ma¬
datis tius credidi. ꝓpt̾ illam ꝓmissioni¬

Expanded text:
scientiam doce me, quia mandatis tuis scientiam doce me, quia mandatis tuis credidi. Perquirendum est cur adhuc petit doceri, quod jam superius accepisse professus est. Scilicet quoniam bonarum rerum nulla satietas est, quae more flagrantis incendii, quanto amplius per arida ligna cucurrerit, tanto copiosius aestuabit. Nam et Apostoli fidei calore ferventes dicebant: Auge nobis fidem . Docet ergo Deus bonitatem, inspirando charitatis desiderium. Docet disciplinam, cum in tribulationibus patientiam donat. Docet scientiam, cum salutarium rerum ipse cognoscitur attributor. Sed aliter docet Deus, aliter magister humanus: ille verba promit. sed intellectum non potest earum rerum praestare quae praecipit; Deus autem prius cor illuminat, ut in sensus electorum ejus verba descendant. Sequitur, quia mandatis tuis credidi. Cum mandata ideo praedicentur ut fiant, perquirendum est quare dixerit, mandatis tuis credidi. Propter illam promission
Abbreviated transcription (Latin):
dicit bonitatem fecisti cum seruo tuo
dñe. collata sibi munera ꝓfitetur.
Bonus quippe dñs serius sius tribuit
bonitatem. S quȩ sit ista bonitas. subt̃
exponit dicens: Bonum mͥ quod hu¬
miliasti me. ut discerem iustificationes
tuas. Non enim de felicitate mundana
gr̃as agit. s de afflictione salutari.
Neminit enim pram districtionem
c̃ẽ. quȩ corripit. Intelligebat quippe
bonitatem illam debere dici unde pro¬
ficitur. ñ unde in ani exultatione gau¬
detur. Sic facit & medicus bonitatem.
cum secat uulnera. sic pat̾ cum filiũ
cedit. Qui licet ad tempꝰ inferant pe¬
nas. conferunt tam᷑ de afflictione re¬
media. Nouerat gͦ dñm piis supplica-¬
tionib honorandum. cuiꝰ clementia
tribulationes nr̃ȩ ꝑmutantur in gau¬
dium. quamius ad tempꝰ graues. ẽẽ. ui¬
deantur. Sequitur. Scdm uerbũ tuuͦ.
Illo scilicet quo dicitur. qui se humili¬
at exaltabitur. & qui se exaltat humili¬

Expanded text:
dicit: Bonitatem fecisti cum servo tuo, dicit: Bonitatem fecisti cum servo tuo, Domine, collata sibi munera profitetur. Bonus quippe Dominus servis suis tribuit bonitatem. Sed quae sit ista bonitas subter exponit, dicens: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discerem justificationes tuas. Non enim de felicitate mundana gratias agit, sed de afflictione salutari. Meminit enim piam districtionem esse quae corripit. Intelligebat quippe bonitatem illam debere dici unde proficitur, non unde inani exsultatione gaudetur. Sic facit et medicus bonitatem cum secat vulnera; sic pater cum filium caedit: qui licet ad tempus inferant poenas, conferunt tamen de afflictione remedia. Noverat ergo Dominum piis supplicationibus honorandum, cujus clementia tribulationes nostrae permutantur in gaudium, quamvis ad tempus graves esse videantur. Sequitur, secundum verbum tuum; illo scilicet quo dicitur: Qui se humiliat exaltabitur, et qui se exaltat humili
Abbreviated transcription (Latin):
comꝓbantur timore castissimo. & amo¬
est terra. iustificationes tuas edoce me.
Cum dicit miscdia tua dñe plena est
terra. ostendit utiq dilatationem fidi
xp̃ianȩ. quam sic miscł̾iter impleuit:
ut undiq nom̃ uanissimȩ suꝑsticionis
euacuasse doceatur. Et nota quod iusti¬
ficationes dñi quam sedule petit discere.
cum frequent̾ eas se fuerit custodisse
ꝓfessus. scilicet ut ostendat mandata
dñi infatigabiliter exquirenda. quati¬
nus sub tali desiderio ꝓuectꝰ nr̃ possit
semꝑ augeri. sicut in quintȩ litterȩ
pͥmo uersu dixit. Legem pone mͥ dñe
uiam iustificationum tuarum. & ex¬
quiram eam semper: L.Teth.
onitatem fecisti cum seruo tuo dñe.
scłm uerbum tuũ. Populꝰ beatus no¬
nam litteram cantaturus ingreditur.
in qua gr̃as agit humiliatum se fuis¬
se. ut ad iustificationes dñi deuotissimꝰ
ꝑueniret. testimonia eiꝰ asserens sibi
supra om̃s. eẽ. diuitias. Cum autem

Expanded text:
comprobantur, timore castissimo et amocomprobantur, timore castissimo et amoest terra: justificationes tuas doce me. Cum dicit: Misericordia tua, Domine, plena est terra, ostendit utique dilatationem fidei Christianae, quam sic misericorditer implevit, ut undique nomen vanissimae superstitionis evacuasse doceatur. Et nota quod justificationes Domini quam sedule petit discere, cum 408 frequenter eas se fuerit custodiisse professus; scilicet ut ostendat mandata Domini infatigabiliter exquirenda, quatenus sub tali desiderio profectus noster possit semper augeri, sicut in quintae litterae primo versu dixit: Legem pone mihi, Domine, viam justificationum tuarum, et exquiram eam semper. Vers.onitatem fecisti cum servo tuo, Domine, secundum verbum tuum. Populus beatus nonam litteram cantaturus ingreditur: in qua gratias agit humilitatum se fuisse, ut ad justificationes Domini devotissimus perveniret, testimonia ejus asserens sibi supra omnes esse divitias. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ unius eccłiȩ. s quȩ in tocius mundi
capacitate diffusa est. Et merito se ubiq
partes habere dicit. quando uniuersalis
con .  gregatio talia loquebatur. Pars
enĩ ipsius erat quicqͥd dõ placere potu¬
erat. in toto orbe terrarũ. Et respice
quã humiliter participem se dicit ti¬
m̃ti. ui dm̃. cum legatur in apło. par¬
ticipes xp̃i facti sumus. Et in quadra¬
gesimo quarto psalmo quosdã partici¬
pes dĩ significatos. ẽẽ. meminimus. cũ
dicit. Propterea unxit te d̾s d̾s tuus
oleo leticie pre consortib tuis. Quisqͥs
enim in nouitate uitȩ ambulauerit.
erit particeps xp̃i. Sic & humiliter lo¬
cutus est. & tamen ad ipsam significanti¬
am quid sit particeps dñi animum
bene intelligentis extendit. Et quia
dixit om̃ium timentiũ. ne illos debu¬
isses aduertere qui dñi iudicia seruili¬
timore formidant. addidit & custodi¬
entium mandata tua. qui deuotissimi

Expanded text:
non unius Ecclesiae, sed quae in totius mundi non unius Ecclesiae, sed quae in totius mundi capacitate diffusa est. Et merito se ubique partes habere dicit, quando universalis congregatio talia loquebatur. Pars enim ipsius erat, quidquid Deo placere poterat in toto orbe terrarum. Et respice quam humiliter participem se dicit timentium Deum, cum legatur in Apostolo: Participes Christi facti sumus . Et in quadragesimo quarto psalmo, quosdam participes Christi significatos esse meminimus, cum dicit: Propterera unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Quisquis enim in novitate vitae ambulaverit, erit particeps Christi. Sic et humiliter locutus est, et tamen ad ipsam significantiam, quid sit particeps Christi, animum bene intelligentis extendit. Et quia dixit, omnium timentium te: ne illos debuisses advertere qui Domini judicia sertimore formidant, addit et custodientium mandata tua: qui devotissimi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit media nocte surgebam. Scit enum
hoc tempore pͥmogenita egyptioꝵ fuisse
ꝑcussa. scit etiam ea tempestate. petri.
pauli. ⁊ silȩȩ in carcere positoꝵ iuncula
resoluta. Scit quoq sponsum media nocꝰ¬
le. eẽ. uenturum. idoq eodem tempore
surgit ad laudes. ne inter fatuas uirgi¬
nes ianius clausis remaneat. Nec uacat
quod dicit surgebam. qui semꝑ surgit.
cum ad dñi preconia festinatur. Ad con-¬
fitendum hic significat ad laudandum.
quia sequitur. suꝑ iudicia iusticiȩ tuę.
Nam si penitentiȩ confessionem uoluis¬
set intelligi. suꝑ miscłiam tuam dixe¬
ceps ego sum om̃ium timentium te. &
custodientium mandata tua. Hic eui¬
dentius dixit. quod suꝑiꝰ in capite litterȩ
posuit. portio mea dñe Sic enim erat
dñi portio. ut & famuloꝵ ipsius parti¬
ceps. eẽ. ꝓbaretur. Et respice quemadmo¬
dum uirtutem eccłiasticȩ unitatis ostend̾.
ut om̃ium fidelium se dicat. eẽ. participẽ.

Expanded text:
dicitur: media nocte surgebam. Scit enim dicitur: media nocte surgebam. Scit enim hoc tempore primogenita Aegyptiorum fuisse percussa: scit etiam ea tempestate, Petri, Paul et Silae in carcere positorum vincula resoluta; scit quoque sponsum media nocte esse venturum, ideoque eodem tempore surgit ad laudes, ne inter fatuas virgines janua clausa remaneat. Nec vacat, quod dicit: surgebam: quia semper surgitur, cum ad Domini praeconia festinatur. Ad confitendum, hic significat ad laudandum, quia sequitur: super judicia justitiae tuae. Nam si poenitentiae confessionem voluisset intelligi, super misceps ego sum omnium timentium te et custodientium mandata tua. Hic evidentius dixit, quod superius in capite litterae posuit, portio mea, Domine. Sic enim erat Domini portio, ut et famulorum ipsius particeps esse probaretur. Et respice quemadmodum virtutem ecclesiasticae unitatis ostendit, ut omnium fidelium se dicat esse participem,
Abbreviated transcription (Latin):
Infert etiam ad quid paratum se esse
dicebat. scilicet ut mandata dñi custo¬
Idiret. quȩ sic bene atq integre seruam᷑
cum aduersitas nulla metuitur. i
Idicit funes peccatoꝵ. ostendit tot.&.
laqueos. quot peccata committimus
Funes enim sunt illicita & tortuosi
ligamina. quib se delinquentes semꝑ
astringunt. sicut ysaias dicit: Ne qui
trahunt peccata tamquam funẽ longi
Et alibi. Uinculis suoꝵ peccatoꝵ unus¬
quisq constringitur. S hoc referendũ
est ad corꝑis prauitatem. Nam cum
dicit legem tuam ñ sum oblitus. quod
est beatoꝵ. cur se ipse peccatoꝵ netibꝰ
dicat. eẽ. complexum. S fieri potuit.
ut caro delictoꝵ funib complexa liga¬
retur. animus autem sc̃s incentuus
uiciuĩs reluctans. legem dñi nͨ fuisset
oblitus. sicut dicit apłs: Ego ipse m̾te
seruio legi dĩ. carne autem legi peccati.¬
edia nocte surgebam ad confitendumtͥ.
suꝑ iudicia iusticiȩ tuȩ. Non uacat qd̃

Expanded text:
Infert etiam ad quid paratum se esse Infert etiam ad quid paratum se esse dicebat, scilicet ut mandata Domini custodiret; quae sic bene atque integre servantur, cum adversitas nulla metuitur. Velitus. Cum dicit, funes peccatorum, ostendit tot esse laqueos quot peccata committimus. Funes enim sunt implicita et tortuosa ligamina, quibus se delinquentes semper astringunt, sicut Isaias dicit: Vae qui trahunt peccata tanquam funem longum . Et alibi: Vinculis suorum peccatorum unusquisque constringitur . Sed hoc referendum est ad corporis pravitatem. Nam cum dicit, legem tuam non sum oblitus quod est beatorum, cur se ipse peccatorum nexibus dicat esse complexum? sed fieri potuit ut caro delictorum funibus complexa ligaretur: animus autem sanctus incentivis vitiis reluctans, legem Domini non fuisset oblitus, sicut Apostolus dicit: Ego ipse mente servio legi Dei, carne autem lege peccatiedia nocte surgebam ad confitendum tibi super judicia justitiae tuae . Non vacat quod
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit ad testimonia dñi gradien¬
da. In quib si aliquis ambulat. fir¬
ma potest habere uestigia.
bat siquidẽ in humanis actib
ẽẽ. peccata. in diuinuis autem mandatis
florere iusticiam. & sapient̃ illud dese¬
ruerat. quod expositum periculis senti¬
ebat. Dicendo enim conuerti pedes me¬
os. ostendit pͥmitus fuisse conuersos.
tum. ostendit deliberasse se ꝓ manda¬
tis dñi quelibet pericula sustinere.
Paratum se enim ad p̾cepta dñi custo¬
dienda ille testatur. qui nec ꝑsecutoris
metuit. & illecebras huiꝰ scłi a siuis sen¬
sib effugauit. sicut & paulus apłs ait
Ego enim ꝓ nomine ĩu ñ solum alli¬
gari. s & mori paratꝰ sum. Unde simi¬
liter & in alio psalmo dictum est. Pan¬
tum cor meum ds paratum cor meũ
Sequitur. Et nͨ sum turbatꝰ. In ꝓuisi
forte conturbant. Non enim facit for¬
midare animum deliberata sententir.
Unde & dñs in euugło p̾monens dicit
qui trepida cogitatione confunditur

Expanded text:
convertit ad testimonia Domini gradienconvertit ad testimonia Domini gradienda: in quibus si aliquis ambulat, firma potest habere vestigia. Videbat siquidem in humanis actibus esse peccata; in divinis autem mandatis florere justitiam: et sapienter illud deseruerat, quod expositum periculis sentiebat. Dicendo enim, converti pedes meos, ostendit primitus fuisse perversos. tum, ostendit deliberasse se pro mandatis Domini quaelibet pericula sustinere. Paratum se enim ad praecepta Domini custodienda ille testatur, qui nec persecutores metuit, et illecebras hujus saeculi a suis sensibus effugavit; sicut et Apostolus Paulus ait: Ego enim pro nomine Jesu non solum alligari, sed et mori paratus sum . Unde similiter et in alio psalmo dictum est: Paratum cor meum Deus, paratum cor meum . Sequitur, et non sum turbatus. Improvisa forte conturbant. Non enim facit formidare animum deliberata sententia. Unde et Dominus in Evangelio praemonens dicit: qui trepida cogitatione confunditur.
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur rogare certissimus. Postulat
etiam miscłiam aduentꝰ eiꝰ debere cõ¬
pleri. qui ꝑ ꝓpħas innumera noscitur
annuntiacione ꝓmissꝰ. siue magis dep̃¬
cari uidetur. ut in futura illa resur¬
rectione eiꝰ faciem possit inspicere. sicut
legitur: Beati mundo corde. qmͣ ipsi
dm̃ uidebunt. Et apłs. Uidemꝰ nunc
ꝑ speculum in enigiate. tunc autem
facie ad faciem. S quia peccatorem se
nouerat. sibi postulat debere miscreri.
quatinꝰ ꝑ gr̃am liberatꝰ uideat: quod
sius ñ poterat meritis intueri. Scđm
eloquium tuum. illo scilicet qͥ deitatis
sue ꝓmirtit scĩs beatam nimis & incõ¬
parabilem ꝑ om̃ia uisionem. Quia
cogitaui uias meas & conuerti pedes me¬
os in testimonia tua. Ordinem huma
ut nosmetipsos districtius arguamus.
& sic ad dñi mandata migremus. Co¬
gitauerat ꝓinde examen illud głosum
uias suas. id ẽ actus humanos. S qm
ei om̃imodis displicelunt. pedes suos

Expanded text:
videretur rogare certissimus. Postulat videretur rogare certissimus. Postulat etiam misericordiam adventus ejus debere compleri, qui per prophetas innumera noscitur annuntiatione promissus. Sive magis deprecari videtur, ut in futura illius resurrectione ejus faciem possit inspicere, sicut legitur, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate; tunc autem facie ad faciem . Sed quia peccatorem se noverat, sibi postulat debere misereri; quatenus per gratiam liberatus, videat quod suis non poterat meritis intueri. Secundum eloquium tuum, illud scilicet quo Deitatis suae promittit sanctis beatam nimis et incompcogitavi vias meas, et converti pedes meos in testimonia tua. Ordinem humanut nosmetipsos districtius arguamus, et sic ad Domini mandata migremus. Cogitaverat proinde examen illud gloriosum vias suas, id est actus humanos; sed quoniam ei omnimodis displicebant, pedes suos
Abbreviated transcription (Latin):
ortio mea dñe. dixi custodire legem tuã.
Agnien beatum ad octauam litt̾eram ue¬
int. in qua desidat uidere faciem dñi.
quia eius mandatis noscitur obsecutum.
Portio. a parte dicta est. Illius enĩ par¬
tis sumus. cuiꝰ uoluntatib obedimus.
Quod uerbum frequent᷑ inuenis dictũ.
ut est illud: Filiis leui nͨ erit portio.
neq sors in medio fratrum eoꝵ. quia
piorum ds dicitur. quia in regni eius
felicitate uicturi sunt. Sequitur. dixi
custodire legem tuã. Dixi. idẽ statui.
decreui. atq ꝓmisi. dñi p᷑cepta seruare.
unde factus fuerat in dñi portione.
id est in
ierłm beata. nͨ in babylo
parte confusa. Depreca
tuum. Dupplici mͦ hec facies dñi ꝓbat᷑
intelligi xp̃m quem credebat. ẽẽ. uen¬
turum indubitata cogitatione deside¬
rans: incarnationem ipsius querebat
aspicere. quȩ mundo salutaris poterat
apparere. sicut & in alio psalmo dictũ
est. Ds uirtutũ conuerte nos. & osten¬
de faciem tuam & salui crimꝰ. In toto

Expanded text:
ortio mea, Domine, dixi custodire legem tuam. Agmen beatum ad octavam litteram venit, in qua desiderat videre faciem Domini, quia ejus mandatis noscitur obsecutus. Portio a parte dicta est. Illius enim partis sumus, cujus voluntatibus obedimus. Quod verbum frequenter invenis dictum, ut est illud: Filiis Levi non erit portio, neque sors 407 in medio fratrum eorum, quipiorum Deus dicitur, quia in regni ejus felicitate victuri sunt. Sequitur, dixi custodire legem tuam. Dixi, id est, statui, decrevi, atque promisi Domini praecepta servare: unde factus fuerat in Domini portione, id est in Jerusalem beata, non in Babyloniae parte confusa. Vers. 58tuum. Duplici modo haec facies Domini probatur intelligi. Christum quem credebat esse venturum indubitata cogitatione desiderans, incarnationem ipsius quaerebat aspicere, quae mundo salutaris poterat apparere, sicut et in alio psalmo dictum est: Deus virtutum, converte nos, et ostende faciem tuam, et salvi erimus . In toto
Abbreviated transcription (Latin):
angłis & a archangelis uirtutibq
celestib. quas ꝓ sinceritate uoluntatis
suȩ scã maiestas inhabitat. Manet eniꝰ
in eis semꝑ uerbum. qm̃ & illi iugiter
in ministerio dominico firmissima
deliberatione consistunt. Uerum hic
aliqui nonnullam faciunt questionẽ.
quemadinodum in etͣnum uerbum
ꝑmaneat in celo. cum ipse dicit: Celũ
& terra transibunt. uerba autem mea
non preteribunt. S quamuis ista mu¬
tentur. in celo ꝑmanet uerbum. quia
omuia cȩlestia dignatione suę maiestatis

Expanded text:
angelis, et archangelis, virtutibusque angelis, et archangelis, virtutibusque coelestibus, quas pro sinceritate voluntatis suae sancta majestas inhabitat. Manet enim in eis semper Verbum; quoniam et illi jugiter in ministerio dominico firmissima deliberatione consistunt. Verum hic aliqui nonnullam faciunt quaestionem, quemadmodum, In aeternum Verbum permaneat in coelo, cum ipse dicat: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Sed quamvis ista mutentur, in coelo permanet verbum, quia omnia coelestia dignatione suae majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
referendum. Ipsi uiuificare se petebant
morte głosa. ut amittendo ꝓfide hanc
uitam mercarentur requiem sempiter¬
nam. & tunc pocius acciperent hono¬
res ȩternos: cum eos ꝑfidi credebant
esse consumptos. Considerans tamen
imbecillitates humanas. istud dicit
scd̾m miscłiam dñi tribuendum qui
mort᷑ua uiuificat. & in becilla confirmat.
decunam litteram plebs cȩlestis aduenit.
in qua uirtutem dñi factaq describens
dicit. om̃ia temporalia finem posse sus¬
cipere. mandata uero eius nequaquam
erat paulominus consum mauerunt
me in terra. ammiratꝰ potentiam
dñi qui non ꝑmittit statum eccłiȩ
quamuis atroci ꝑsecutione consumi
pia exclamatione ꝓfiliuit dicens. ini
celo uerbum dñi ꝑmanere. id est iNi
unoquoq sc̃o quos de morte facit uiue¬
re. & de tribulatione gaudere. qui man¬
datis eiꝰ pia humilitate famulantur. Est
enim in illis cęlum. qui se conuersatio¬
ne çȩlesti tractare noscuntur. Siue in

Expanded text:
referendum. Ipsi enim vivificari se petebant referendum. Ipsi enim vivificari se petebant morte gloriosa, ut amittendo pro fide hanc vitam, mercarentur requiem sempiternam; et tunc potius acciperent honores aeternos, cum eos perfidi credebant esse consumptos. Considerans tamen imbecillitates humanas, istud dicit secundum misericordiam Domini tribuendum, qui mortua vivificat, et imbecilla confirmat. decimam litteram plebs coelestis advenit, in qua virtutem Domini factaque describens, dicit omnia temporalia finem posse suscipere; mandata vero ejus nequaquam erat: Paulo minus consummaverunt me in terra, admiratus potentiam Domini, qui non permittit statum Ecclesiae quamvis atroci persecutione consumi, pia exclamatione prosiluit dicens: In coelo verbum Domini permanere; id est, in unoquoque sancto, quos de morte facit vivere, et de tribulatione gaudere, qui mandatis ejus pia humilitate famulantur. Est enim in illis coelum, qui se conversatione coelesti tractare noscuntur: sive in
Abbreviated transcription (Latin):
ad finem eius constantia ꝑueniret. siur
legitur: Qui ꝑseuerauerit usq in fuom
hic saluus erit. O cđ̾m miscdiam tu¬
uuufica me. & custodiam testimonu
oris tur Post desiderium singulare dui
saluatoris. post afflictionem corporis
utris similitudinem declaratam. post
głosa supplicia passionum. uidetur pe¬
tere se uuuficari. tamquã ad huc non
uiuat. & custoditurum se testimonu
oris dñi pollicetur. uelud adhuc non
custodiat. S uimnfica dixit. in illa eer¬
na uita constitue. uibi seĩs uita est qu
nulla contrarietate pulsantur. Quod
autem dicit custodiam testimonia ors
tui. non quia in presenti non custodido
susq ad finem uitȩ suȩ aduiuante dñ
custoditurum se talia ꝓmittebat Sii
ut quibꝰdã placet scõꝵ uox est. qui mi¬
tẏrium desiderabant. qui pauloanti
dixerunt: Iniqui ꝑsecuti sunt mne.a¬
uiua me. Sequitur etiam. paulominꝰ
consummauerunt me in terra. Ideoq
ad desiderium martyrii estimant. ec̃.

Expanded text:
ad finem ejus constantia perveniret, sicut ad finem ejus constantia perveniret, sicut legitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ivifica me, et custodiam testimonia oris tui. Post desiderium singulare Domini Salvatoris, post afflictionem corporis utris similitudine declaratam; post gloriosa supplicia passionum videtur petere se vivificari, tanquam adhuc non vivat; et custoditurum se testimonia oris Domini pollicetur, velut adhuc non custodiat. Sed vivifica me dixit, in illa me aeterna vita constitue, ubi sanctis vita est, quia nulla contrarietate pulsantur. Quod autem dixit, custodiam testimonia oris tui; non quia in praesenti non custodiebat, sed usque ad finem vitae suae adjuvante Domino custoditurum se talia promittebat. Sive, ut quibusdam placet, sanctorum vox est qui martyrium desiderabant, qui paulo ante dixerunt: Iniqui persecuti sunt me, adjuva me; sequitur etiam, paulo minus consummaverunt me in terra; ideoque ad desiderium martyrii aestimant esse
Abbreviated transcription (Latin):
fabulationes. hic ꝓfitetur omĩa manda¬
ta dñi. eẽ. ueritatem. Ueritas enim uerũ
loquitur. S ꝑfidi eam quibusdã nebulis
obcecare contendunt. Sequitur enim
iniqui ꝑsecuti sunt me: Scilicet iubendo
ꝑuersa. falsa suadendo. & quocumq modo
ꝑsequentium grassari solet iniquitas.
Adiecit. adiuua me. quasi contra imma¬
nem beluam. hostem crudelissimum.
leonem seuum. & cetera. quȩ nos uitare
suspicio formidolosa compellit. Pan
runt me: & nimietatem ꝑsecutioni
ostendit. & tamen non defecisse dñ m¬
nere declarauit. Uerbum autẽ consum¬
mauerunt. & ꝑfectionem significat
defectum. ut si uim rei diligenter in¬
tendas. magis eos ꝑfectos fuisse cognos¬
cis. sicut in euugło dicit. Consummi¬
tum est. id est ꝑfectum est. Et hec di¬
cens. enusit sp̃m. Si uͦ strages morienti
cogites: pene consuminatos in miscłito
estimabis: In terra. in hoc scło. ubi mu¬
res ꝑtulerunt. Aadidit. Ego autemi
dereliqui mandata tua. scilicet ut usq

Expanded text:
fabulationes; hic profitetur omnia mandata Domini esse veritatem. Veritas enim verum loquitur; sed perfidi eam quibusdam nebulis obcaecare contendunt. Sequitur enim, iniqui persecuti sunt me, scilicet jubendo perversa, falsa suadendo, et quocunque modo persequentium grassari solet iniquitas. Adjecit, adjuva me, quasi contra immanem belluam, hostem crudelissimum, leonem saevum, et caetera quae nos vitare suspicio formidolosa compellit. Verserunt me, et nimietatem persecutionis ostendit, et se tamen non defecisse Domini munere declaravit. Verbum autem consummaverunt, et perfectionem significat et defectum; ut si vim rei diligenter intendas, magis eos perfectos fuisse cognosces, sicut Evangelium dicit: Consummatum est, id est perfectum est: Et haec dicens, emisit spiritum . Si vero strages morientium cogites, pene consummatos immisericorditer aestimabis. In terra, in hoc saeculo, ubi martyres pertulerunt. Addidit, ego autem non dereliqui mandata tua; scilicet ut usque
Abbreviated transcription (Latin):
ante petiit. ut in eis nulla possint atroci¬
tate superari. Appropinquant enim ꝑse¬
quentes. quando post omia usq ad carnis
lacerationem uidentur accedere. sicut in
uicesimo primo psalmo de passione diũ dic̃¬
tum est: Ne disclas a me. qmͣ tribulato
Pulchre autem addidit ꝓpt᷑ discretionẽ
iniuste. quia possunt & ꝑsecutionem pan
qui rei sunt. in quib latrocinia cominis¬
si puniuntur. sicut in euugło dicit.
Beati qui ꝑsecutionem paciuntur. s ad¬
didit ꝓpt̾ iusticiam. Bene autem dictĩ
est hic iniuste. qmͣ paciebantur malaꝓ
bonis. ut quib salutem predicabant. mo¬
ti eos putarent. eẽ. subdendos. Sequitur.
a lege autem tua longe facti sunt. Isti siuli¬
cet ꝑsecutores quantum ad scoꝵ penas
appropinquabant. tanto a lege dñi recie¬
bant. Necesse est enim ut deserant iustic¬
am.qui ad prauas semitas maliciamq
festinant. quia dño ꝓximare ñ possunt.

Expanded text:
ante petiit, ut in eis nulla possint atrociante petiit, ut in eis nulla possint atrocitate superari. Appropinquant enim persequentes, quando post omnia usque ad carnis lacerationem videntur accedere; sicut in vicesimo primo psalmo de Passione Domini dictum est: Ne discedas a me, quoniam tribulatio Pulchre autem addidit propter discretionem, injuste, quia possunt et persecutionem pati qui rei sunt, in quibus latrocinia commissa puniuntur, sicut et in Evangelio dicit, Beati qui persecutionem patiuntur , sed addidit, propter justitiam. Bene autem hic dictum est, injuste; quoniam patiebantur mala pro bonis; ut quibus salutem praedicabant, morti eos putarent esse subdendos. Sequitur, a lege autem tua longe facti sunt. Isti scilicet persecutores quanto ad sanctorum poenas appropinquabant, tanto a lege Domini recedebant. Necesse enim est ut deserant justitiam, qui ad pravas semitas malitiamque festinant, quia Domino proximare non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Respiciamus quam mirabili modestia
ueri famuli dñi dnm deprecentur. & iii.¬
telligamꝰ nichil. ec̃. presumendũ. si aliquid
nobis ꝑ dĩ gr̃am ꝓsperitatis arriserit. Ille
enim qui uincens etatem puerilib annis
clamauit ad dũm. qui diluculo surrerit
semꝑ ad laudes. miscdiam petit. & ut uui¬
ficetur exorat. quia in nullis est operibus
nisi in sola dñi pietate presumendum.
Cum dicit enim uocem meam eraudi
haber. quod contra peccata sua confidenter
quȩ ex miseris beatos facit. & ex captuus
liberos. ex mortius uiuos. ex temporalibꝰ
sempiternos. Sequitur. scđ̾m iudiciũ tuũ
uiuifica me. Scilicet illo quo supplicantib
parcis. quo se clampnantes elementer ab¬
soluis. Et cum addidit iuuifica me. confi¬
tetur se mortiui. eẽ. lege peccati. Uiuficari
enuim nͨ potest. nisi qui in se ꝓpriam non
sunt. Nouerat ꝓpħicus sp̃s beatoꝵ quȩ peri¬
cula grauiter imminerent. & miscłiam

Expanded text:
Respiciamus quam mirabili modestia Respiciamus quam mirabili modestia veri famuli Domini Dominum deprecentur; et intelligamus nihil esse praesumendum si aliquid nobis per Dei gratiam prosperitatis arriserit. Ille enim qui vincens aetatem puerilibus annis clamavit ad Dominum, qui diluculo surrexit, semper ad laudes misericordiam petit, et ut vivificetur exorat, quia in nullis est operibus, nisi in sola Domini pietate praesumendum. Cum dicit enim: Vocem meam exaudi, habet quod contra peccata sua confidenter rdiam quae ex miseris beatos facit, ex captivis liberos, ex mortuis vivos, ex temporalibus sempiternos. Sequitur, secundum judicium tuum vivifica me, scilicet illo quo supplicantibus parcis, quo se damnantes clementer absolvis. Et cum addidit, vivifica me, confitetur se mortuum esse lege peccati. Vivificari enim non potest, nisi qui in se propriam non sunt. Noverat propheticus spiritus beatorum quae pericula graviter imminerent; et misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut meditarer eloquia tua. In superiori.
uersu preuenisse se dicit immaturitate.
significans tempꝰ iuuenilis ętatis. nunc
autem de o̾ra diei cominemorat. Preue¬
nerunt oculi mei ad te diluculo. signifi¬
cans utiq ocłos cordis sui ante credidisse
uenturo dño saluatori. quam eiꝰ irradia¬
ret aduentus. Diluculo enim significat
initium lucis. id ẽ dici monstratur ad¬
uentus. quando post tenebras peccatorũ
quib hic mundꝰ tenebatur obnoxius
enim euũgłm. Et cum esset ualde dilu¬
culo. uenit maria ad monum̃tũ. & cet᷑a.
Sequitur. ut meditarer eloquia tua.
Causa redditur eus ante diluculũ mens
deuota surrexerit. non ut agrum coleret.
non ut salutationes potentium preueni¬
ret. s ut dñi meditaretur eloquia. quȩ nũ¬
quam possunt pra uota refugere. dum
suauitas eoꝵ semꝑ uidetur accrescere. sicut
in terciadecima littera dictum eꝰ. Quã
dulcia faucib meis eloquia tua. Uo̾ccm¬
& scdm iudicium tuum uiuifica me.

Expanded text:
arer eloquia tua. In superiori versu praevenisse se dicit in maturitate, significans tempus juvenilis aetatis; nunc autem de hora diei commemorat. Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, significans utique oculos cordis sui ante credidisse 423 venturo Domino Salvatori, quam ejus irradiaret adventus. Diluculo enim significat initium lucis, id est diei monstratus adventus, quando post tenebras peccatorum quibus hic mundus tenebatur obnoxius,enim Evangelium: Et cum esset valde diluculo, venit Maria ad monumentum , etc. Sequitur, ut meditarer eloquia tua. Causa redditur cur ante diluculum mens devota surrexerit, non ut agrum coleret, non ut salutationes potentium praeveniret, sed ut Domini meditaretur eloquia, quae nunquam possunt pia vota refugere, dum suavitas eorum semper videtur accrescere, sicut in decima tertia littera dictum est: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! et secundum judicium tuum vivifica me.
Abbreviated transcription (Latin):
let cur plurali numero posuerit oculos.
cum unus sit cordis aspectus. nec potest
hoc ad istos oculos carnales referri. qui ini
illa longinquitate temporis nichil tale
potuerant intueri. S qm̃ cohors scã lo¬
quitur quam. eẽ. constat eccłiam. merito
pluraliter dixit oculi mei. sicut & alibi
de ipsa legitur: Oculi tui sicut columbe
suꝑ abundantiam aquarũ. Et alibi:
Oculi tui sicut columbȩ extra taciturni¬
tatem tuam. Istos gͦ dicit oculos in salu¬
tare dñĩ defecisse ꝓpt̃ scm̃ incarnationis
aduentũ. quem tanto desiderio sustine¬
bat. ut nullam requiem potuisset amit¬
tere. Unde merito defecit. quia nullum
tempꝰ uocationis accepit. Salutare enĩ
significat dnm̃ saluatorem. de quo scrip¬
tum est. Saluũ fac ppłm tuũ dñe. & be¬
nedic hereditati tuȩ. Sequitur. & in elo

Expanded text:
let, cur plurali numero posuerit oculos, let, cur plurali numero posuerit oculos, cum sit unus cordis aspectus; nec potest hoc ad istos oculos carnales referri, qui in illa longinquitate temporis nihil tale potuerunt intueri. Sed quoniam cohors sancta loquitur, quam esse constat Ecclesiam, merito pluraliter dicit: Oculi mei, sicut et alibi de ipsa legitur: Oculi tui sicut columbae super abundantiam aquarum ; et alibi: Oculi tui sicut columbae extra taciturnitatem tuam . Istos ergo dicit oculos in salutare Domini defecisse, propter sanctum incarnationis adventum, quem tanto desiderio sustinebat, ut nullam requiem potuisset admittere. Unde merito defecit, quia nullum tempus vacationis accepit. Salutare enim significat Dominum Salvatorem, de quo scriptum est: Salvum fac populum tuum, Domine, et benedic haer
Abbreviated transcription (Latin):
Calumpniantur autem suꝑbi. quando
heretieas contentiones uiolento pondere
falsitatis obiciunt. ut merito se a dño
depͣcatus fuerit suscipi. ne eoꝵ potiuisset
altereatione ꝓsterni. Siue hoc magis de
spiritib immundis meliꝰ dicitur. qui
nobis imꝓbe calumpniantur. Et cum
ipsi sint maxime nr̃oꝵ criminum rei.
nolunt nos concessa uenia liberari. Nã
cum ipsi decipiant. ipsi nos semꝑ accusans.
S quid nuirum si peccatorib calumpniet᷑.
qui xp̃o dño dicere temptauit: omia hec
tibi dabo si ꝓcidens adoraueris me. & illd̾.
ponam sedem meã ad aquilonem. & ero
similis altissimo. Merito gͦ dicitur ca¬
lumpniatur. qui dum faciat crudelia
pio. semꝑ accusat. De ipso enim & alio
loco scriptura dicit. Et humiliauit ei¬
lumpniatorem. & ꝑmanebit cum sole.
Iustissime itaq petit ne humilis tradat᷑
suꝑbo. ne simplex calumpnioso. ne deuotꝰ
ingrato. qm̃ supra ipsos magis atrociter
seuint. quos minime seducere ualuert̃.

Expanded text:
Calumniantur autem superbi, quando Calumniantur autem superbi, quando haereticas contentiones violento pondere falsitatis objiciunt, ut merito se a Domino deprecatus fuerit suscipi, ne eorum potuisset altercatione prosterni. Sive hoc magis de spiritibus immundis melius dicitur, qui nobis improbe calumniantur; et cum ipsi sint maxime nostrorum criminum rei, nolunt nos concessa venia liberari; nam cum ipsi decipiant, ipsi nos semper accusant. Sed quid mirum si peccatoribus calumnietur, qui Christo Domino dicere tentavit: Omnia haec tibi dabo, si procidens adoraveris me ? Et illud: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Merito ergo dicitur calumniator, qui dum facit crudelia, pios semper accusat. De ipso enim et alio loco Scriptura dicit: Et humiliabit calumniatorem, et permanebit cum sole . Justissime itaque petit, ne humilis tradatur superbo, ne simplex calumnioso, ne devotus ingrato: quoniam supra ipsos magis atrociter saeviunt, quos minime seducere valuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
noN blasphemare. Petut gͦ ppłs sc̃s netra¬
datur ꝑsequentib se. quibꝰ idõ sp̃s irasceban¬
tur immundi. quia uidebant ab eis suas
immissiones instigationesq dampnari.
Hoc est odium quod xp̃i meretur affec̃¬
tum. Ab illo enim amari non potest
qͥs. nisi ab eiꝰ inimicissimis horreatur.
brachio impulsꝰ uidetur dixisse. ne cor¬
ruat. Diĩi enim miscdia suscipimur.
quando peccatoꝵ nr̃oꝵ compulsione per¬
cutimur. Apte enim dictum est dño
in bonum suscipe. quia in maliun se
aduersam partem nouerat impulisse.
Seruus autem liberationis indicium ẽ.
Seruus enim a seruando dicitur. quod
eum captum ab imminenti interitu
dñi sui manꝰ miserata seruauerit. Sic
& iste merito se seruum dicit. qui fuerat
ab animȩ deceptione liberatus. Quaꝓppt᷑
hic seruus & liberationis ꝓfessio cognos¬
citur & honoris. Illius enim nͦ est seruus.
nisi qui scõꝵ fuerit cȩtib aggregatus.

Expanded text:
non blasphemare . Petit ergo populus sanctus, ne tranon blasphemare . Petit ergo populus sanctus, ne tradatur persequentibus se, quibus ideo spiritus irascebantur immundi, quia videbant ab eis suas immissiones instigationesque damnari. Hoc est odium quod Christi meretur affectum; ab illo enim amari non potest quis, nisi ab ejus inimicissimis horreatur. brachio impulsus videtur dixisse, ne corruat. Domini enim misericordia suscipimur, quando peccatorum nostrorum compulsione percutimur. Apte enim dictum est: Domine, in bonum suscipe, quia in malum se adversam partem noverat impulisse. Servus autem liberationis indicium est. Servus enim a servando dicitur, quod eum captum ab imminenti interitu domini sui manus miserata servaverit. Sic et iste merito se servum dicit, qui fuerat ab animae deceptione liberatus. Quapropter hic servus et liberationis professio cognoscitur et honoris. Illius enim non est servus, nisi qui sanctorum fuerit coetibus aggregatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. petit mͦ ne tradatur peccatorib. qui
peccata dampnauit. Hoc est enim quod
suꝑius postulauit: Infige timori tuo car¬
nes meas. ut res noxia animȩ iudicio sub.¬
deretur. & seruiret pociꝰ affixa. quȩ lasci¬
uire poterat effrenata. Persequentes uero
sunt. diaholus cum ministris. qui nos in¬
defecta malicia ꝑsecuntur. & traditos
sibi crude li laceratione discerpunt. Me¬
minimꝰ enim quȩ ꝑtulerit iob ille scissimꝰ.
quantis cladib pacienter subracuit. quia
illis se traditum. eẽ. cognouit. Scimꝰ etiam
quanta ioseph passus fuerit uel susanna.
dum traditi fuerint manib impiorum.
Hinc etiam cotidie rogamus ammoniti. ne
inducas nos in temptationẽ. Traduntur
quoq peccatores. ut digna commissis flagella
patiantur. sicut apłs de impiis dicit: Tra¬
didit eos d̾s in reꝓbum sensum. ut faciant
quȩ non conueniunt. Et alibi de peccato¬
rib ait: Quos tradidi satane. ut discant

Expanded text:
tas, petit modo ne tradatur peccatoribus, qui tas, petit modo ne tradatur peccatoribus, qui peccata damnavit. Hoc est enim quod superius postulavit: Infige timore tuo carnes meas, ut res noxia animae judicio subderetur, et serviret potius affixa quae lascivire poterat effrenata. Persequentes vero sunt diabolus cum ministris, qui nos indefecta malitia persequuntur, et traditos sibi crudeli laceratione discerpunt. Meminimus enim quae pertulerit Job ille sanctissimus, quantis cladibus patienter subjacuit, quia illis se traditum esse cognovit. Scimus etiam quanta Joseph passus fuerit, vel Susanna, dum traditi fuerint manibus impiorum. Hinc etiam quotidie rogamus admoniti: Ne inducas nos in tentationem . Traduntur quoque peccatores, ut digna commissis flagella patiantur, sicut Apostolus de impiis dicit: Tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt . Et alibi de peccatoribus ait: Quos tradidi Satanae, ut discant
Abbreviated transcription (Latin):
tuum in pace. quia uiderunt ocłi meis¬
tare tuum. Ad postremum in cantices
canticoꝵ eccłia ꝓfitetur. Uulnerata cant
prius uiuendo moriebatur. ꝓUI.Ag
in eternũ membra dñi uiuentu pill¬
runt. in qua una uoce petunt sacren
arnationis aduentum tempꝰ. cẽ. dicentia :¬
aut ad destruendos suꝑbos diuina potentia
debuisset ostendi. Intendamꝰ itaq uerba
quȩ dicta sunt. ut arrogantiam scĩs odio¬
am nulli possit cogitarẽ ꝑuersitas. Facit
iudicium quisqͥs iudicat contra se. & praui¬
tates suas ante examen dñi usta execratio¬
ne condempnat. S ne hoc iudicium adu¬
latorium magis putares. eẽ. quam uerum.
addidit & iusticiam. qm̃ ꝑ iusticiam nos
indicamꝰ. quando delictoꝵ nr̃oꝵ uindices
sumus. Ipsa ẽ gͦ equitas quȩ nos absoluit
apena. ipsi quȩ liberat areatu. si nosmetip¬
sos cognoscimꝰ scelerib inuolutos. Et qm̃
ꝑacta fuerat deuotȩ satisfactisnis integri¬

Expanded text:
tuum in pace, quia viderunt oculi mei stuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Ad postremum in Canticis canticorum Ecclesia profitetur: Vulnerata charitate prius vivendo moriebatur. 418 Verin aeternum membra Domini viventia pervenerunt, in qua una voce petunt sacrae incarnationis adventum, tempus esse dicentia, ut ad destruendos superbos divina potentia debuisset ostendi. Intendamus itaque verba quae dicta sunt, ut arrogantiam sanctis odiosam nulla possit cogitare perversitas. Facit judicium quisquis judicat contra se, et pravitates suas ante examen Domini justa exsecratione condemnat. Sed ne hoc judicium adulatorium magis putares esse quam verum, addidit, et justitiam, quoniam per justitiam nos judicamus, quando delictorum nostrorum vindices sumus. Ipsa est ergo aequitas quae nos absolvit a poena: ipsa quae liberat a reatu, si nosmetipsos cognoscimus sceleribus involutos. Et quoniam peracta fuerat devotae satisfactionis integri
Abbreviated transcription (Latin):
Quam merito depcatur timori dñi de¬
be̾re configi. ne ab eo possit noxia liber¬
te dissolui. Sic uno uerbo signifecatums
quemadmodum caro tractari debeat xp̃i¬
ni. & qua pietate contra corpꝰ suum ni¬
mie ac iuolenter oraret erposuit: tuno
scilicet futuri iudicii. ut hic mortifien
ibi reddatur eternum. hic temporalit
mestum. illic esset sub ꝑpetuitate letissiu
Et illud inspice quod dicit timori tuo
casto scilicet atq ꝑfecto. qui non tantum
habet ante oculos formidinem uindich
s uehementer metuit amissionem gi
in qua fidelis uiuit. ꝑ quam om̃is resiu
xp̃ianus. S uideamꝰ qui claui sunt. qu
nos in illa dñi crucifixione configunt
Caritas utiq quȩ nos facit & tormenti
nr̃a negligere. & mortis ipsis periculi
plus amare. Felix qui clauo isto confir
qui tali uulnere sauciatur. Ipso clauo
transfixus est qui dicebat. mͥ uiuere ap̃i
est. qui orabat. Nunc dimittis serium

Expanded text:
Quam merito deprecatur timore Domini deQuam merito deprecatur timore Domini debere configi, ne ab eo possit noxia libertate dissolvi! Sic uno verbo significatum est, quemadmodum caro tractari debeat Christiani, et qua pietate contra corpus suum nimie ac violenter oraret, exposuit; timore scilicet futuri judicii, ut hic mortificatum, ibi reddatur aeternum: hic temporaliter moestum, illic esset sub perpetuitate laetissimum. Et illud inspice quod dicit: timore tuo; casto scilicet atque perfecto, qui non tantum habet ante oculos formidinem vindictae, sed vehementer metuit amissionem gratiae, in qua fidelis vivit, per quam omnis reficitur Christianus. Sed videamus qui clavi sunt, qui nos in illa Domini crucifixione configunt; charitas utique, quae nos facit et tormenta nostra negligere, et mortis ipsius pericula plus amare. Felix qui clavo isto configitur, qui tali vulnere sauciatur. Ipso clavo transfixus est qui dicebat: Mihi vivere Chrest qui orabat: Nunc dimitte servum
Abbreviated transcription (Latin):
res om̃s. eẽ. qui potuerunt aliquo erro¬
re delinquere. Nam siue transgresse
primȩ legis siue quȩ ꝑ moysen data
est om̃is preuaricator redditur. qmͣ
ab his nullus terrigena ꝓbatur exceptꝰ.
Consequens autem erat ut enixius
diligeret testimonia dñi. qui pͣuarica¬
toꝵ nomine uisus est om̃s addicere
peccatores. Per ipsa enim testimonia
credebat sibi uenire posse remedium.
ꝑ que ad xp̃i gram desiderio festinante
tendebat. Nam cumn lex nos addicat.
sola gr̃a est absolute quę liberat. Ipsa
quȩ compeditos soluit. ipsa que de seruis
congregatio spiritalium uiroꝵ unde hu¬
mano generi preuaricatio legis supradic̃¬
ta ꝓuenerat. tamquã seuissimũ latronẽ
& indomabilem feram carnem suam no
solum religandam. s etiam configendam
noua atq inusitata supplicatione depras
Carnis enim uitia sunt terrena delicti
quȩ nos legem transgredi faciunt man¬
datoꝵ. dum aꝓposito ueritatis abducur

Expanded text:
res omnes esse, qui potuerunt aliquo errores omnes esse, qui potuerunt aliquo errore delinquere. Nam sive transgressae primum legis, sive quae per Moysen data est, omnis praevaricator redditur; quoniam ab his nullus terrigena probatur exceptus. Consequens autem erat ut enixius diligeret testimonia Domini, qui praevaricatorum nomine visus est omnes addicere peccatores. Per ipsa enim testimonia credebat sibi venire posse remedium, per quae ad Christi gratiam desiderio festinante tendebat. Nam cum lex nos addicat, sola gratia est absolute quae liberat, ipsa quae compeditos solvit, ipsa quae de servis congregatio spiritualium virorum, unde humano generi praevaricatio legis supradicta provenerat, tanquam saevissimum latronem et indomabilem feram, carnem suam non solum religandam, sed etiam configendam, nova atque inusitata supplicatione deprecatur. Carnis enim vitia sunt terrena delicta, quae nos legem transgredi faciunt mandatorum, dum a proposito veritatis abducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
esse contraria. Ille enun dicit qui sine lege
peccauerunt. sine lege peribunt. hic autẽ¬
om̃s peccatores terrȩ preuaricatores. ẽẽ.
testatur. Nam quomͦ potest aliquis
esse sine lege. si om̃s pͣuaricatores esse
credendi sunt  Preuaricari enim ñ
est nisi legem transgredi constitutam.
S utrumq uerum est. qmͣ ab uno ue¬
ritatis fonte descendit. Sine lege peri¬
bunt. de illa tantum constitutione
dicit apłs quȩ tabulis lapideis in mon¬
te syna digito dñi ꝓbatur asscripta.
Nam & aliȩ leges sunt. ꝑ quas ppłi di¬
uine sententię subiacebunt. ut est illa
preuaricatio adȩ. de qua nisi xp̃i bene¬
ficio liberetur. humanũ genus constat
esse iudicandum. Constringuntur etiã
gentes ꝑ naturalem legem. ne faciant
alteri quod nolunt fieri sibi. Unde ide᷑
dicit apłs: Gentes quȩ legem nͨ habent.
naturalit̃ quȩ legis sunt faciunt. Ui¬
des gͦ merito hic dictum preuaricato¬

Expanded text:
esse contraria. Ille enim dicit: Qui sine lege esse contraria. Ille enim dicit: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt ; hic auteomnes peccatores terrae praevaricatores esse testatur. Nam quomodo potest aliquis esse sine lege, si omnes praevaricatores esse credendi sunt? Praevaricari enim non est, nisi legem transgredi constitutam. Sed utrumque verum est, quoniam ab uno veritatis fonte descendit. Sine lege peribunt, de illa tantum constitutione dicit Apostolus, quae tabulis lapideis in monte Sina digito Domini probatur ascripta. Nam et aliae leges sunt, per quas populi divinae sententiae subjacebunt; ut est illa praevaricatio Adae, de qua nisi Christi beneficio liberetur, humanum genus constat esse judicandum. Constringuntur etiam gentes per naturalem legem, ne faciant alteri quod nolunt fieri sibi; unde idem dicit Apostolus: Gentes quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt . Vides ergo merito hic dictum praevaricato
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ꝑhenni exultatione cantabunt.
quando sicut dicit apłs corruptibile hoc
induerit incorruptionem. & mortale
hoc induerit immortalitatem. S pre
iusti om̃s discedentes a iustificationib
tus. quia inuista cogitatio eoꝵ ẽ. Decla¬
ratum est. cur assumebatur iustificatio¬
num dñi frequens assiduaq meditatio.
Merito enim timorem mouebat talis
secutura sententia. qmͦ spernuntur adño
qui ab eiꝰ iustificatione discedunt. Nam
cum sit iustificatio peccatoꝵ mentis pura
confessio. merito suꝑbi sꝑnuntur adño.
qui tali se remedio sinare despiciunt. In¬
iusta quippe est eoꝵ cogitatio. & uelle pec¬
care. & iustissimo iudici nolle satisfacere.
Merito gͦ tales ab absolutionis gr᷑a sub¬
mouentur. qui tociens commoniti hic
pio dño supplicari empserunt. Preua¬
ricantes reputaui om̃s peccatores terrȩ.
idõ dilexi testimonia tua. Hec sententia
nisi diligentius ꝑquiratur. apło uidetur

Expanded text:
Domini perenni exsultatione cantabunt; Domini perenni exsultatione cantabunt; quando, sicut dicit Apostolus: Corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatevisti omnes discedentes a justificationibus tuis, quia injusta cogitatio eorum. Declaratum est cur assumebatur justificationum Domini frequens assiduaque meditatio. Merito enim timorem movebat talis secutura sententia; quoniam spernuntur a Domino, qui ab ejus justificatione discedunt. Nam cum sit justificatio peccatorum mentis pura confessio, merito superbi spernuntur a Domino, qui tali se remedio sanare despiciunt. Injusta quippe est eorum cogitatio et velle peccare, et justissimo Judici nolle satisfacere. Merito ergo tales ab absolutionis gratia submoventur, qui toties commoniti, hic pio Domino supplicare tempserunt. Vericantes reputavi omnes peccatores terrae: ideo dilexi testimonia tua. Haec sententia nisi diligentius perquiratur, Apostolo videtur