comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moderatũ gaudiũ : Impletũ
ẽ in ea. qđ contra destructã
ẽ habuaculũ leonũ. & pa¬
scua catulorũ leonũ: An
eiꝰ duces ac principes leones
ñ erant qui ꝑdiũsas mundi
ꝓuincias discurrentes. p̃dã
sȩuiendo & int̃ficiendo ra¬
piebant: Flic leonũ catuli
inueniebant pascua. quia
pueri adblescentes. iuuenes
scłares & scłariũ filii. huc un¬
diq c̃currebant cũ ꝓficere
in hoc mundo uoluissent: Sed
ecce iã desolata. ecce c̃trita
ecce gemitib opp̃sa ẽ: iam
nemo ad eã currit. ut in hoc
mundo ꝓficiat. Iã nullus po¬
tersᷤ & uiolentus remansit.
qui opprimendo p̃dã diripiat:
Dicat᷑ ergo Ubi ẽ habitaculũ
leonũ & pascua catulorum
leonũ: Contigit ei qđ de
iudea nouimus ꝑ ꝓpħam¬
dictũ. Dilata caluitiũ tuũ
sic̃ aquila: Caluitiũ quippe
hominis insolo capite fieri
sol&. caluitiũ uͦ aquile. in
toto fit corpore. qr cũ ualde
senuerit. plumae eiꝰ ac pennȩ

Expanded text:
moderatum gaudium? Impletum moderatum gaudium? Impletum est in ea quod contra destructam est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum ? An ejus duces ac principes leones non erant, qui per diversas mundi provincias discurrentes praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hinc leonum catuli inveniebant pascua: quia pueri, adolescentes, juvenes saeculares et saecularium filii, huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed ecce jam desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat. Jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo, praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? Contingit ei quod de Judaea novimus dictum: « Dilata calvitium tuum sicut aquila . » Calvitium quippe hominis in solo capite fieri solet: calvitium vero aquilae, in toto fit corpore: quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat᷑ itaq Congere ossa quȩ
igne succendã: Consum̃tur
ossa tabescent Ubi enĩ senat.:
Ubi iã popłs⁊ Contabuert̃ ossa.
c̃sũpte st̃ carnes: Om̃is in ea
scłariũ dignitatũ ordo extin¬
ctus ẽ : Excocta gͣ ẽ uniuersa
cõpositio eiꝰ & tam̃ ipsos nos¬
paucos qͥ remansimꝰ adhuc
cotidie gladii. adhuc coti¬
die innumere tribulatio¬
nes p̃munt. Dicat᷑ gͦ. Pone
quoq eã suꝑ prunas uacuã:
Quia enĩ senatus de est. popłs
interut: & tam̃ in paucis
qͥ st̃ dolores & gemitꝰ coti¬
die multiplicant᷑. iã uacua
ard& roma Quid aut̃ ista
de hominib dicimꝰ. cũ rui¬
nis crebrescentib: ipsa qͦq
eiꝰ destrui ȩdificia uidemꝰ
Unde apte de ciuitate iam
uacua subdit᷑: Incalescat
& liquefiat aeseiꝰ. Iã enĩ &
ipsa olla consumit᷑. in qua
priꝰ carnes & ossa c̃sumeban¬
tur Quia postꝗͣ defeceruNT
homines. etiã parietes caduNt
Ubi enĩ st̃ qui in eiꝰ aliquando
Ubi suꝑbia Ubi freq̃ns & in¬

Expanded text:
ossa quae igne succendam, consumentur ossa tabescent. Ubi enim senatus? ubi jam populus? Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum ordo extinctus est. Excocta est universa compositio ejus, et tamen ipsos nospaucos qui remansimus, adhuquotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: « Pone quoque eam super prunas vacuam, » quia enim senatus deest, populus interiit; et tamen in paucis qui sunt dolores et gemitus quotidie multiplicantur: jam vacua ardet Roma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum ruinis crebrescentibus ipsa quoque ejus destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam vacua subditur: Incalescat et liquefiat aes ejus. Jam enim et ipsa olla consumitur, in qua prius carnes et ossa consumebantur: quia postquam defecerunt homines, etiam parietes cadunt. Ubi enim sunt qui in ejus aliquando ubi superbia? ubi frequens et im
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositio. & ossa tabescent.
Pone quoq eã suꝑ prunas
uacuã ut incalescat & lique¬
fiat aes eiꝰ Iunc enĩ nob̾ olla
posita ẽ. cũ hȩc ẽ ciuitas c̃sti¬
tuta: tunc in ea aqͣ missa ẽ &
frusta eiꝰ c̃gesta st̃: qͣndo ad
eã undiq popłi ẽfluebant.
Qui uelut aqͣ calens actionib
mundi feruescerent. & quasi
frusta carniũ in ipso suo fer¬
uore liqͣrent᷑. De qua benedicit᷑:
Efferbuit coctio eiꝰ. & decocta
st̃ ossa illiꝰ in medio eiꝰ. Quia

Expanded text:
ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat et liquefiat aes ejus. » Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta, tunc in eam aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi confluebant, qui, velut aqua calens, actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et decocta sunt ossa illius in medio ejus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
helẽ ꝓpħam p̃dictũ ẽ Pone
ollã. pone inquã. & mitte¬
in ea aquã. & congere fru¬
sta eiꝰ in ea: Et paulopost:
Efferbuit coctio eiꝰ. & deco¬
cta st̃ ossa illiꝰ. in medio eiꝰ
Ato: iterũ: Congere ossa. q̃
igne succendã. consument᷑¬

Expanded text:
elem prophetam praedictum est: Pone elem prophetam praedictum est: Pone ollam, ponein ea aquam, et congere frustra ejus in ea. » Et paulo post: « Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus. » Atque iterum: « Congere ossa quae igni succenda
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tremiscant: At enĩ in
iã rogo qđ in hoc mundo
libeat: Ubiq luctꝰ aspicimꝰ.
undiq gemitus audiuimꝰ:
destructe urbes auersa ft̃
castra: Depopulati ft̃ agri.
insolitudine t̾ra redacta ẽ:
Nullus in agris incola. penẽ
nullus in urbib habitator
remansit. & tam̃ ipse paruȩ
generis humani reliquiae
adhuc cotidiȩ & sine cessa¬
tione feriunt᷑ & finẽ ñ habeNt
flagella cȩlestis iustitiȩ. quia
nec int̾ flagella correcte
st̃ actiones culpȩ. Alios in
captiuitate duci. alios de¬
truncari. alios int̾fici uide¬
mus: Quid est gͦ qđ in hac
uita libeat fr̃s mei: Si &¬
talẽ mundũ adhuc diligi¬
mus. ñiã gaudia. sed uulnera
amaniꝰ. Ipsa autẽ q̃ aliqͣndo
mundi domina ẽẽ uidebat᷑.
qͣlis remanserit roma c̃spi¬
cttis. In mensis dolorib mul¬
tiplicit̃ attrita. desolatione
ciuiũ.imp̃ssione hostium.
freq̃ntia ruinarũ ita ut in
ea cõpletũ ẽẽ uideamꝰ. qđ
c̃tra urbẽ samariã ꝑezechi¬

Expanded text:
tremiscant. Ait enim in jam, rogo, quod in holibeat? Ubique luctus aspicimus, undique gemitus audimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur. Et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, frtalem mundum adhuc diligimus, non jam gaudia sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur, qualis remanserit Roma conspicimus, immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum: ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
arguit: xp̃ianos accũsat: in
nos mitẽ iudicẽ incitat:
Gladiũ nolenti iudici porri¬
git : & ut dȩmonis ceruiceᷤ
nr̃as inclinemꝰ hortatur :
Uidemꝰ uotũ tuũ. uidemus I¬
cruenta consilia : & scele¬
rata arte uerboꝵ uenena
tui pectoris intuemur:
Accingere nunc crudelissimȩ.
utere carnificis uoce Ap
nos: damna. ꝑcute. incende.
totus ẽ mundus Si suppliciũ.
euãdimꝰ mundi carcerem:
Siignes. maiora horũ incupi¬
ditatib uincimꝰ: Decerne
quicquid libet . om̃is nobis
uilis est pena: ubi pura comeᷤᷤ
esto qđ te natura dictauit:
Nobilis enĩ natus. ad tantam
deuolutus es fecẽ : ut possis
& suppliciũ. simul & infamiã
subire & mortẽ: dc̃s tybur.¬
tius dix̃: O prudentissimũ

Expanded text:
arguit, Christianos accusat, in nos mitem judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia; et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc crudelissime: utere carnificis officio: nos, damna, percute, incende, totus est mundus; si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora horum in cupiditatibus vincimus. Decerne quidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura comes eesto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. Tiburtius d
Abbreviated transcription (Latin):
canibus Qui sunt filii qͦs
uidess Confundens eos.
hoc dicit: quia filii fue¬
runt. & facti sunt canes
De quib paulus dicit:
dete canes uidete malos
operarios : uidete inter¬
futtores: Nos aute qͥuelit
canes eramꝰ. de gentibus
sacti sumꝰ filui in eorũ ra¬
dice Quos iterũ exortã¬
tur paulus Filioli mei.
quos iterũ parturio. do¬

Expanded text:
canibus. Qui sunt filii? quos vides. Confundens eos hoc dicit, quia fuerunt filii, et facti sunt canes, de quibus Paulus dicit: Videte canes, videte malos operarios, videte interfectores. Nos autem qui velut canes eramus, de gentibus facti sumus filii in eorum radice, quos ita exhortatur Paulus: Filioli mei, quos iterum parturio, do
Abbreviated transcription (Latin):
me laborare cognouit. dedic mͥ deus
cantam grãm inconspestu eiꝰ nͥtq¬
płima signa ad salutẽ preface gẽ¬
tis francoꝵ oꝑari fecit ut non solũ
ablaca omnib ecclesus regni fñ¬
coꝵ restitueret. s etiam de proprio
gratunta bonitate: plimas dicaret
eccas neq pri de regno eiꝰ qnͣtum
passus ẽ pelis ecc̃e remoꝵ iunge¬
reuolui. donec ut hoc om̃ib eccii
ad impleret optinm. S neq ptꝰ
eius baptismũ: nisi codiciacũ et
uilliacum suꝑ quib iam dens
puer sc̃issimꝰ et una nimꝰ mͥ
ludonualdꝰ: et incole loci illius
multiplicib exeniis grauati: ob¬
nice deprecantes qd̃ regi debebãt
ecclesie mee soluendum: me pet̾e
compuler̃t. Quod idem prissim̃
rex et gratant̾ accipiens ꝓp̃cissi¬
quas sepe dictꝰ rex piissimꝰq prin¬
ceps tͥ inseptimania et equica¬
nia concessit et eas quas impro¬
uincia benedict᷑ quidẽ ciũ filiã mͥ
ab alarico missam gr̃a scĩ sp̃c ꝑ¬

Expanded text:
me laborare cognovit, dedit mihi Deus me laborare cognovit, dedit mihi Deus tantam gratiam in conspectu eius viplurima signa ad salutem prefatae gentis Francorum operari fecit, ut non solum ablata omnibus ecclesiis regni Francorum restitueret, sed etiam de proprio gratuita bonitate plurimas ditaret ecclesias. Neque prius de regno eius, quantum passus est pedis, ecclesiae Remorum iungere volui, donec, ut hoc omnibus ecclesiis adimpleret, obtinui; sed neque post eius baptismum nisi Codiciacum et Luliacum, super quibus iam dictus puer sanctissimus et unanimus mihi Hludowaldus et incolae loci illius, multiplicibus exeniis gravati, obnixe deprecantes, quod regi debebant ecclesiae meae solvendum, me petere compulerunt. Quod idem piissimus rex et gratanter accipiens, promptissiquas sepe dictus rex piissimusque princeps tibi in Septimania et Aquitania concessit, et eas, quas in Provincia Benedictus quidam, cuius filiam mihi ab Alarico missam gratia sanc
Abbreviated transcription (Latin):
iauestatis idem teneret᷑ obnoxius:
et seminime purgaie posset. non
solum ne occideretur datoiam dic¬
to p̾cio de chesauris nus sed ne peru¬
nia euis publicarettir una tecum
obtinm et ideo uc p̃fta sꝑnacꝰ ꝓpe¬
tualit̾ tͥ ad restituoidum thesaurꝵ
stipendiisq cu pontificis deserm¬
at. liberali sanctiqe firmaui. Ou¬
do nobilissime idoli puero confirma¬
tum ẽ: tͥ heres mei perpecualit̾ fa¬
muletur. Uillasquas mͥ dñs illu¬
stris memorie lipouieus rex quem
de sacro baptismitis fonte suscepi:
cum ad huc paganis deum ignora¬
ret ad ꝓprium trlidit locis pauꝑib¬
a deputant. i⁊ forte cum eẽt infi¬
delis. cupidunt̾renarum rerum
me arbitruri ꝓss: et non potius
sue salutẽ aĩeimͣ ext̾iora ab ipso
bona require d et admiratꝰ int̾ce¬
dere me pro qub cumq necessita¬
tem pacient in fides et añ fidem
benigne li puitꝙ concesit. Et
qr ex omnibꝰ ep̃ĩs galliaꝵ perfide
et comiocationẽ francor potissimũ

Expanded text:
iestatis idem teneretur obnoxius et se minime purgare posset, non solum ne occideretur, dato iam dicto pretio de thesauris suis, sed ne pecunia eius publicaretur, una tecum obtinui, et ideo, ut prefata Spernacus perpetualiter tibi ad restituendum thesaurum stipendiisque tui pontificis deserviat, liberali sanctione firmavi. Dudo nobilissimae indolis puero confirmatum est, tibi, heres mea, perpetualiter famuletur. Villas, quas mihi domnus illustrisque memoriae Hludowicus rex, quem de sacro baptismatis fonte suscepi, cum adhuc paganus Deum ignoraret, ad proprium tradidit, locis pauperioribus deputavi, ne forte, cum esset infidelis, cupidum terrenarum rerum me arbitrari posset et non potius suae salutem animae quam exteriora ab ipso bona requirere; quod et admiratus, intercedere me pro quibuscumque necessitatem patientibus et fidelis et ante fidem benigne liberaliterque concessit. Et quia ex omnibus episcopis Galliarum pro fide et convocatione Francorum potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
nob ẽ & cũ magnis cotidie
fletib cogitandũ. qͣm seuus
quã t̃ribilis sua in nos õpera
requirens indie exttus nr̃i
princeps huius mundi ueni&:
si etiã ad dm̃ carne morientẽ
uenit: & in illo aliqͥd quȩsi¬
uit in quo inuenire nił po¬
tuit Quid itaq nos miseri
dicturi quid acturi sumꝰ
qui inniumera mala com¬
misimꝰ Quid req̾renti ad¬
uersario & multa sua in
nob̾ inuenienti dicemꝰ.nisi
solũ qđ nob̃ ẽ certũ refugiũ.
solida spesq̃m a peccãtis quȩ
post baptismũ cõmisimus
lacrimis abliti. ꝑ confessionẽ
& dignos pęnitentiȩ fruct
expiati. & meritis ac oratio
atq ꝑ acceptionẽ corporis
& sanguinis eiꝰ infide recta
ꝑmanentes unũ cũ illo fa¬
cti sumꝰ ipsi incorporãti in
quo princeps huius mundi
& suũ aliqͥd reqͥsiuit & inue¬
nire minime potuit: Qm̃ so¬
lus est int̃ mortuos liber. a

Expanded text:
est et cum magnis cotidie fletibus cogitandum, quam sevus, quam terribilis sua in nos opera requirens in die exitus nostri princeps huius mundi veniet, si etiam ad Deum carne morientem venit et in illo aliquid quevit, in quo invenire nil potuit? Quid ita nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa suae in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium, solida spes: quoniam a peccatis quae post baptismum commisimus, lacrymis abluti per confessionem et dignos poenitentiae fructus expiati et meritis ac orationatque per acceptionem corporis et sanguinis ejus, in fide recte permanentes, unum cum illo facti sumus ipsi incorporati, in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit et invenire minime potuit? Quoniam solus est inter mortuos liber
Abbreviated transcription (Latin):
in requisita p̃terire ñ possũ¬
Sed opto & dñm dep̃cor. qͣtinꝰ
nichil de eo de his qͣ dicta ft̃
ualeat inueniri. & sine pe¬
riculo anime mee causa ip¬
sius terminet᷑ Prius tam̃ quã
hȩc cognoscant᷑. serenissimꝰ
dominꝰ discurrenti iussione
p̃cepit: ut eũ uenientẽ cum
honore suscipiã: Et ualde
graue est. ut uir de qͦ tanta
& talia nuntiant᷑. cũ ante
requiri & discuti debeat ho¬
noret᷑ Et si ep̃oꝵ causȩ michi
cõmissoꝵ apud pissimos do¬
minos. alioꝵ patrocinio di¬
sponunt᷑: Infelix ego in ȩccła
ista qͥd facio: Sed ut ep̃i mei
me despiciant. & c̃tra me re¬
fugiũ ad scłares iudices ha¬
beant: om̃ipotenti dõ gr̃as
ago. peccatis meis depito:
hoc tam̃ breuit̾ suggero. qr
aliqͣntulũ expecto. & si ad
me uenire diu distulerit.
exercere in eo districtionẽ

Expanded text:
irrequisita praeterire non possused opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam haec cognoscantur, serenissimus dominus discurrente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante requiri et discuti debeat, honoretur. Et si episcoporum causae mihi commissorum apud piisimos dominos aliorum patrocinio disponuntur, infelix ego in ecclesia ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtione
Abbreviated transcription (Latin):
Nullũ bonũ parit auaritia.
qͥa mat̾ om̃iũ malorũ con¬
sistit Qua imꝑator langͥuerd.
hors maximoꝵ maloꝵ causa
romanis efficitur: Exercitus
itaq hoc ꝑtaxiarchas audito:
ad seditionẽ c̃uertit᷑. ex al¬
tatũq suꝑ clippeũ focam
centurionẽ exarchum ad¬
clamauert: Fugatoq p̃thore:
Theodosio filio imperatoris
& Germano socero eiꝰ diriguNT.
ut alter eoꝵ sibi imperare
studeret. Illi nullomodo con¬
sensenserunt.immo hoc mau

Expanded text:
Nullum bonum parit avaritia, quia mater omnium malorum consistit, qua Imperator languens, horum maximorum malorum causa Romanis efficitur. » Exercitus itaque, hoc per taxiarchas audito, ad seditionem convertitur, exaltatumque super clypeum Phocam per centurionem, exarchum acclamaverunt, fugatoque praetore, Theodosio filio imperatoris et Germano socero ejus, dirigunt ut alter eorum sibi imperare studeret. Illi nullo modo consenserunt, imo hoc Mau
Abbreviated transcription (Latin):
ca quȩ narro quattuor
discipulis illius referentib
cognoui. Constantino sci¬
licet reuerentissimo ual¬
de uiro. qui ei in mona¬
sterii regimine successit
alentiniano quoq qui
annis multis lateranen¬
si monasterio prefuit.

Expanded text:
ca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ad tã districti iudicis
cũ criminatore suo iudi¬
ciũ uadit: His expletis. cun¬
ctos iub& abscedere : solũ
tiauerat secũ tener. qͥ solus
remanere pauescens: alterũ
secũ retinuit: hortatꝰ. ut
causã ꝓ qͣ c̃flixerat: saltẽ
sibi pandere ñtimer& At
ille uehem̃t ingemuit.
& cũso ad pariete capite
clamaba dicer O andreas.
andreas. hoc anno pereas.
qui me prauo c̃silio ad pe¬
riculũ cõpulisti Cuestigio.
Zacharias medicꝰ. qͥ anno
p̃terito ad suos uidelic&
saracenos apostatando re¬
ũsus ẽ. affuit. tactisq tẽpo¬
rib iurare cȩpit: prb̃m
ex eadẽ ualitudine minime
moriturũ Quẽ languidus
ut audiũ. cũ ingenti anim¬
adũsione reppulit dicerᷤ :
Fr̃s iã om̃e corpꝰmeũ ẽ mor¬
tuũ: in extremis faucibus
sp̃m ꝑmissũ retineo. ẽtinuo
moriturus. Tantũ psallite.
ut reuideã angłos quos
uidebã & innuens uobis
ostendã: Quib orantibus
totus cȩpit tremere. palle

Expanded text:
 ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum tiaverat secum tenens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem capite, clamabat, dicens: « O Andrea, Andrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum ingenti animadversione repulit, dicens: « Fratres, jam omne corpus meum est mortuum, in extremis faucibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, palle
Abbreviated transcription (Latin):
GREGORIUS. Narsi patricio
bitis. ruinȩ meȩ mͥ gemitũ
renouastis: qͥa audiui quod
intꝰ ꝑdidi: dũ foras ad culm̃
regiminis in meritꝰ ascendi:¬
Tanto aut̃ me ꝑcussũ merore
cognoscite: ut uix loqͥ suffi¬
ciat: Oculos enĩ mentiᷤ meȩ
doloris tenebrȩ obsident:
Penso enĩ ab alto quietis meȩ
culmine corruens. quã de¬
iectũ exterioris ꝓuectũ cul¬
men ascendi: & ꝓculpis meiꝰ
in occupationiꝰ exiliũ a facie
dominantis missus. ꝗͣsi distri¬
dico: Qui consolabatur me.
longe recessit ame Qđ uͦ
clausulas declamationesq
miam leonẽ uocas Qđ eo
modo uos agere conspicimꝰ.
qͦ scabiosos Sepe catulos
pardos uel tigres uocamꝰ:¬
Ego enĩ bone uir quasi filioᷤ
ꝑdidi: qr ꝑt̾renas curas recta

Expanded text:
Gregorius Narsae patricio. bitis, ruinae meae mihi gemitum renovastis, quia audivi quid intus perdidi, dum foris 493 ad culmen regiminis immeritto autem me percussum moerore agnoscite, ut vix loqui sufficiam, oculos enim mentis meae doloris tenebrae obsident. Penso enim, ab alto quietis meae culmine corruens, ad quam dejectum exterioris provectus culmen ascendi. Et pro culpis meis in occupationis exsilium a facie dominantis missus, quasi destrudico: Qui consolabatur me, longe recessit a me . Quodclausulas declamationesque miam leonem vocas. Quod eo modo vos agere conspicimus, quo scabiosos saepe catulos, pardos vel tigrides vocamEgo enim, bone vir, quasi filios perdidi, quia per terrenas curas recta
Abbreviated transcription (Latin):
negocnm ultro se ingerentib: qui
ut simmi pastoris uicarium actꝰ
eorñ: examinare uenientẽ possent
effugere eandẽ expeditõnẽ exiuali
thecna elaborauerant struere. Ad¬
ancitur cum eis et memoratus ab¬
bas scĩ remigii. mestꝰ admodũ et ge¬
mens: quasi non eẽt iusurꝰ effestũ
desiderii sui. S diuine consolatois
eis merori non defint potentia
Uix enim uniꝰ diei et dimidii iti¬
nere confesto. indulta est illi rede¬
undi licencia. Qui reu̾s̾ celerrime
romanũ antistitem adhuc tullo
remorantem expetit: eumq pro
regus mandatis iam diu concep¬
tum propõitũ non permutasse cog¬
noscens gratulabundꝰ ad monã¬
terium recdiit instant̾ preꝑare
satagens que tanti prĩs conflu¬
entiumq filioꝵ sc̃e eccłie forẽt

Expanded text:
negotium ultro se ingerentibus, qui ut summi Pastoris vicarium actus eorum examinare venientem possent effugere, eamdem expeditionem exitiali techna elaboraverant struere. Adducitur cum eis et memoratus abbas Sancti Remigii, moestus admodum et gemens, quasi non esset visurus effectum desiderii sui. Sed divinae consolationis ejus moerori non defuit potentia. Vix enim unius diei et dimidii itinere confecto, indulta est ei redeundi licentia; qui reversus celerrime Romanum antistitem adhuc Tullo remorantem expetit, eumque pro regiis mandatis, jam diu conceptum propositum non permutasse cognoscens, gratulabundus ad monasterium rediit, instanter praeparare satagens quae tanti Patris confluentiumque filiorum sanctae Ecclesiae forent
Abbreviated transcription (Latin):
teneat. qr sicut nr̃a defendimꝰ
ita singulis quibq ecclesus
sua ura seruamꝰ. Nec cuilib&
fauente gr̃a ultra quã meret
imꝑtior. nec ulli hoc qđ sui
iuris ẽ ambitu stimulante
derogabo. Sed fr̃s meos hono¬
rare ꝑom̃ia cupio. sicq stu¬
deo honore singulos subueh¬
dũ modo ñ sit qđ alteri iure
ab altero possit opponi Itẽ
Culogio alexandrino. & Ana¬
stasio antiocheno patriarchȩ
scribit dic̃s Cũ predicator
egregius dicat quãdiu qͥdẽ
sũ gentiũ apłs. ministeriũ
meũ honorificabo. qͥrursu
alias dicens: facti sumꝰ par

Expanded text:
teneat: quia sicut nostra defendimus, teneat: quia sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua jura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur, impartior; nec ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stimulante, derogabo: sed fratres meos honorare per omnia cupio, sicque studeo honore singulos subvedummodo non sit quod alteri jure ab altero possit opponi. » Item Eulogio, Alexandrino et Anastasio, Antiocheno patriarchis, scribit, dicens: « Cum praedicator egregius dicat: Quandiu quidem sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo , qui rursus alias dicit: Facti sumus par
Abbreviated transcription (Latin):
presbiteri. fris sui sanitatẽ reuersionẽq. cognouit.
De demone a fundo harbaliani excusso qͥẽductort̃¬
& bubulcos occidens caucũ fuerat ꝑsecutus.
De uisione Teutgaudi treuirensis quondã ep̃i qui
& de reuelatione clerici & digressione supponiꝰ
De dominico presbitero qͥ Gregorianũ fontẽ de¬
texerat ligato & uerberato. eiꝰq miserabili transitu
De modio monasteri & diusitate ipsius redundati¬
nis. nec non miraculo multiplicati diuinitꝰ panis.
Quã freq̃nt̃ indiũsis locis Gregorius demonstret᷑.
De uisione scriptoris qui ab emulo t̾reri potuit.¬
& a beato Gregorio meruit curari:¬
BEXTI GREGORII¬
uniuersalis plena rationis hu¬
militatisq sententia. qui ui¬
delic& contra suꝑbos pru¬
dent̃ uti nouerat serpentis
aftutia. & a columbȩ simpli¬
citate circa humiles minime
recedebat Qua ꝓpt̾ suȩ tẽpe¬
rantiȩ conscius. dominico
cartaginiensi ep̃o post cet̾a
hoc post posita dubitatione

Expanded text:
presbyteri fratris sui sanitatem reversionemque cognovit.--93. De daemone a fundo Barbiliano excusso, qui conductorem et bubulcos occidens, Caucum fuerat persecutus.--94. De visione Tergaudi, Trevirensis quondam episcopi, qui et de revelatione clerici, et digressione Supponis.--97. De Cednico presbytero, qui Gregorianum fontem detexerat, ligato et verberato, ejusque miserabili transitu.--98. De modio monasterii, et diversitate ipsius redundationis, necnon miraculo multiplicati divinitus panis.--99. Quam frequenter in diversis locis Gregorius demonstretur.--100. De divisione scriptoris, qui ab aemulo terreri potuit, et a beato Gregorio meruit coest Gregoriiuniversalis, plena rationis humilitatisque sententia. Qui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temperantiae conscius, Dominico, Carthaginensi episcopo, post caetera: hoc, postposita dubitatione,
Abbreviated transcription (Latin):
rimina semel audita Grego¬
rius indiscussa nullo modo
p̃teribat etiã si accussatꝰ cũ ac¬
cusatore suo rediss& in gr̃am:
Qua ꝓpt̾ uniũsis ep̃is corinthi
scribeis ait Desideru nr̃i ẽ ad
c̃cordiã redire discordes. &
unitos eẽ in gr̃am. eos qͦs diuisos
ab alterutra dilectione uo¬
luntatis facit ẽẽ diu̾sitas:
Scripta gͥ fr̃nitatis ur̃ȩ rele¬
gentes agnouimꝰ. qđ hi qui
contra Adrianũ frem & co
modo cũ eodẽ ep̃o in amici¬
dã c̃uenissent: & magna
nob̾ ad p̃sens facta ẽ de eoꝵ
unitate lȩtitia: Sed q̃m ea
q̃ dicta dc̃ indiscussa rema¬
nere ñ patim. sedis nr̃ȩ dia¬
conẽ adea inuestiganda
dirigimꝰ. qr nuntiati nos
facinoris qualitas uehem̃t̃

Expanded text:
rimina semel audita Gregorius indiscussa nullo modo praeteribat, etiamsi accusatus, cum accusatore suo redisset in gratiam. Quapropter universis episcopis Corinthi scribens, ait: « Desiderii nostri est ad concordiam redire discordes, et unitos esse in gratia eos quos divisos ab alterutra dilectione voluntatis facit esse 653 diversitas. Scripta igitur fraternitatis vestrae relegentes, agnovimus quod hi, qui contra Adrianum fratrem etmodo cum eodem episcopo in amicitiam convenissent, et magna nobis ad praesens facta est de eorum unitate laetitia. Sed quoniam ea quae dicta sunt indiscussa remanere non patimur, Sedis nostrae diaconum ad ea investiganda dirigimus; quia nuntiati nos facinoris qualitas vehem
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant suȩ potestati subegit:
So tẽpore multȩ ecclesiae
a chludouuici exercitu de¬
p̃datȩ sunt: Erant aut̃ sicut
& rex illoꝵ fanatici & pagani:
At tam̃ audientes miracula
quȩ fiebant ꝑbeatũ Rexi¬
GIUM reuerebant᷑ eũ. & lic&
pagani diligebant illũ: Inqͦ
lux cȩlestis gr̃ȩ om̃ib resplen¬
debat. & rex illoꝵ libent illũ
audiebat. & audito eo multa
faciebat. & amultis neqͥtis se
cohibebat:
rat enĩ sc̃s REMIIGIUS uIr
sapiens atq scissimꝰ. egregius
rethoricꝰ p̃clarus in uirtutib
cȩcis uisũ restituens. mortuis
uttã reparans. dȩ monia eici¬
ens. om̃iũq infirmitatũ lan

Expanded text:
fuerant suae potestati subegit. fuerant suae potestati subegit. Eo tempore multae aecclesiae ad Hludowici exercitu depredatae sunt. Erant autem, sicut et rex illorum, fanatici et pagani. Attamen audientes miracula, que fiebant per beatum Remigium, reverebantur eum, et licet pagani, diligebant illum, in quo lux caelestis gratiae omnibus resplendebat; et rex illorum libenter illum audiebat, et audito eo, multa faciebat et a multis nequitiis se cohibebat. Erat enim sanctus Remigius vir sapiens atque sanctissimus, egregius rethoricus, preclarus in virtutibus, cecis visum restituens, mortuis vitam reparans, daemonia eiciens omniumque infirmitatum lan
Abbreviated transcription (Latin):
Ultra ligerim autẽ domina¬
bant᷑ gothi. quoꝵ pͥnceps erat
Alaricus : Burgundiones quoq
arriani ut & gothi habitaban
iuxta rodanũ fluuiũ . usq ad
ciuitatẽ lugdunũ & ei c̃fines
urbes . quoꝵ pͥnceps erat gun.¬
debaudus. Eo tẽpore mortuuᷤ
ẽ egidius. & successit in prin¬
cipatũ romanoꝵ qui habita¬
bant ingalliis filius eiꝰ siagriũ:
Mortuo aut̃ childerico qui
aurelianis & andegauis ciui¬
tates cũ suo exercitũ franci¬
franci cooccupauit atq uastauit :
chludouuicꝰ filius eiꝰ sagacit̃
francoꝵ regnũ suscepit Annor
quinto chiudouuico regnan¬
te: siagrius filius egidĩ dux
romanoꝵ qui ingalliis ha¬
bitabant. in suessionis ciui¬
tate quã pat̾ eiꝰ tenuerat
residebat: suꝑ quẽ chludo¬
uuicus cũ hoste aduenit᷑ atq
deuicit. quẽq ab Alarico apud
quẽ in tolosa fugiens chlu¬
doriuicũ. aliqͣndiu habitaũ
sibi transmissũ recepit & oc¬
cidi p̃cepit. & om̃ia quȩ illiu

Expanded text:
ultra Ligerim autem dominaultra Ligerim autem dominabantur Gothi, quorum princeps erat Alaricus. Burgundiones quoque Arriani, ut et Gothi, habitabant iuxta Rodanum fluvium usque ad civitatem Lugdunum et ei confines urbes, quorum princeps erat Gundebaudus. Eo tempore mortuus est Egidius, et successit in principatum Romanorum, qui habitabant in Galliis, filius eius Siagrius. Mortuo autem Childerico, qui Aurelianis et Andegavis civitates cum suo exercitu Francico occupavit atque vastavit, Hludowicus, filius eius, sagaciter Francorum regnum suscepit. Anno quinto Chludowico regnante, Siagrius, filius Egidii, dux Romanorum, qui in Galliis habitabant, in Suessionis civitate, quam pater eius tenuerat, residebat. Super quem Hludowicus cum hoste advenit atque devicit; quemque ab Alarico, apud quem in Tolosa fugiens Hludowicum aliquandiu habitavit, sibi transmissum recepit et occidi precepit et omnia que illius
Abbreviated transcription (Latin):
dispargo in quo diu habitauer̃
ad belgicȩ ꝓuintiȩ tornacũ
atq camaracũ ciuitates ag¬
gressi st̃. Indeq usq ad sũnam
fluuiũ partẽ belgicȩ ꝓuinciȩ
occupauert. ubi plurimis tẽ
ueo rege utili. a cuius ceber¬
rimo nõmine franci uocati
st̃ merouingi: sic̃ a ualentini¬
ano imꝑatore attica lingua fra¬
uocati st̃ franci. hoc ẽ feroces:
Cui meroueo in principatum
successit childericꝰ. qͥ de basina
regina toringoꝵ habuit fi¬
lium chludoruicũ. qui fuit
rex magnꝰ suꝑ om̃s ante se
reges francoꝵ. pugnator belli¬
cosissimꝰ atq egregus In illis¬
dieb uł tẽporib cȩpert̃ franci
agrippinã ciuitatem super
rhenum.quã coloniã uocauer:
& treueris ciuitatẽ suꝑ mosellã
quȩ ahũnis antea diruta &
afflicta fuerat succendentes
cepert̃ In illo tẽpore in his
partib circa rhenũ usq ligert
fluuiũ habitabant romani.
quoꝵ pͥnceps erat Egidius:

Expanded text:
Dispargo, in quo diu habitaverunt, Dispargo, in quo diu habitaverunt, ad Belgicae provinciae Tornacum atque Camaracum civitate s aggressi sunt. Indeque usque ad Sumnam fluvium partem Belgicae provinciae occupaverunt, ubi plurimis tempveo rege utili, a cuius celeberrimo nomine Franci vocati sunt Merovingi; sicut a Valentiniano imperatore Attica lingua vocati sunt Franci, hoc est feroces. Cui Meroveo in principatum successit Childericus, qui de Basina regina Toringorum habuit filium Chludowicum; qui fuit rex magnus super omnes ante se reges Francorum, pugnator bellicosissimus atque egregius. In illis temporibus ceperunt Franci Agrippinam civitatem super Rhenum, quam Coloniam vocaverunt, et Treveris civitatem super Mosellam, que a Hunis antea diruta et afflicta fuerat, succendentes ceperunt. In illo tempore in his partibus circa Rhenum usque Ligerim fluvium habitabant Romani, quorum princeps erat Egidius;
Abbreviated transcription (Latin):
sed & olei scđm suã traditionẽ
ad inuocationẽ sacerdotis sẽꝑ
bona creat: ñ faciendo qđ iam
erant. sed sacro sca mysteria
faciendo existere qđ ñdũ eratł:
corpꝰ scilic& et sanguinẽ suũ
& chrisina salutis ȩt̾nȩ. isdem
ampullas singulas singulas oleo
repleũ. & ad inuocationẽ sacer¬
dõtis sui scificationis benedicti¬
onẽ singillatĩ infudit:
um gentis francorũ ut histo¬
riȩ ꝓdunt de troia ciuitate
impugnantib & expugnantib
grecis pars cũ ȩnẽa in italiam
prex̃. pars eoꝵ uidelic& duodecĩ
milia infinitimas pannoniae
partes secꝰ meotidas paludes
ꝑuenert̃. ibiq ciuitatẽ adueni¬
entes ȩdificauert̃: quã obsuã
menoriã sicambriã uocauert̃.
in qͣ multis annis habitauer̃t.
& ingentẽ magnã usq ad tem¬
pora ualentiniani imꝑatoris
creuert̃ & ita sub pͥncipibus
crinitis iuxta morẽ gentis sub¬
inde succedentib. ꝑtoringiã
regionẽ germaniȩ a castello

Expanded text:
sed et olei secundum suam traditionem sed et olei secundum suam traditionem in vocationem sacerdotis semper bona creat, non faciendo quod iam erant, sed sacrosancta mysteria faciendo existere quod nondum erant, corpus scilicet et sanguinem suum et chrisma salutis aeternae, isdem ampullas singulas oleo replevit et ad invocationem sacerdotis sui sanctificationis benedictionem singillatim infudit. Ͻ 11. Cum gentis Francorum, ut historiae produnt, de Troia civitate, impugnantibus et expugnantibus Grecis, pars cum Aenea in Italiam perrexit, pars eorum, videlicet duodecim milia, in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenerunt, ibique civitatem advenientes aedificaverunt, quam ob suam memoriam Sicambriam vocaverunt; in qua multis annis habitaverunt et in gentem magnam usque ad tempora Valentiniani imperatoris creverunt. Et ita sub principibus crinitis iuxta morem gentis subinde succedentibus per Toringiam regionem Germaniae a castello
Abbreviated transcription (Latin):
nistroꝵ obseqͥo idriȩ aqͣ reple¬
rent᷑. & benedictionis suȩ nu-¬
tu aqͣ uerteret᷑ in uinũ. ut pa¬
tent̃ ostenderet. qr sic̃ omnia
fec̃ ex nichilo: ita & naturas
rerũ scĩficatione sua mutat ut
ipse uolet: &beatꝰ RENIGIUS
seruus & amicꝰ sponsi ȩcclesiae.
credentẽ ꝑdiuina mysteria
socians eidẽ corpori eiꝰ. uerbis
sollẽpnib poterat simplex oleũ
exorcizare. & sc̃m chrisma sic̃
& fontẽ sacrare. sed maluit ut
dñs singillatĩ de sacram̃tis scĩfi¬
catis ampullas in quib fuerant
benedictionis suȩ potentia re¬
pleret. & se fidelẽ in uerb suis
quib dixerat. si qͥd petieritis
patrẽ in nomine meo dabit
uob̃. ad c̃firmandã fidẽ neophiti
credentis obseqͥo famuli sui osteñ¬
deret Certũ ẽ qm̃ qͥ in exordio
creationis creaturis singulis be¬
nedix̃. & eas sẽꝑ ipsa benedicti¬
one in usus hominũ crescere
& multiplicare fec̃: & de crea¬
turis panis ac uini aquȩ mixti.

Expanded text:
nistrorum obsequio idriae aqua replenistrorum obsequio idriae aqua replerentur, et benedictionis suae nutu aqua verteretur in vinum, ut patenter ostenderet, quia, sicut omnia fecit ex nichilo, ita et naturas rerum sanctificatione sua mutat, ut ipse volet. Et beatus Remigius servus et amicus sponsi aecclesiae, credentem per divina mysteria socians eidem corpori eius, verbis sollempnibus poterat simplex oleum exorcizare et sanctum chrisma, sicut et fontem, sacrare; sed maluit, ut Dominus singillatim de sacramentis sanctificatis ampullas in quibus fuerant benedictionis sue potentia repleret et se fidelem in verbis suis, quibus dixerat: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, ad confirmandam fidem neophiti credentis obsequio famuli sui ostenderet. Certum est, quoniam qui in exordio creationis creaturis singulis benedixit et eas semper ipsa benedictione in usus hominum crescere et multiplicari fecit et de creaturis panis ac vini aquae mixti,
Abbreviated transcription (Latin):
cizatũ & chrisma in ampulliꝰ
in quib fuerant. penitus iam
defecisse respondit. Sc̃s autẽ
REUTIGIUS ipsas ampullas
sibi afferri precepit. quas
uacuas suꝑ altare misit. & se
in orationẽ ꝓstrauit. Surgens
autẽ ab oratione: ampullam
in qua breuis habebat᷑ olei ex-¬
orcizati. & alterã ampullam
in qua breuis continebat᷑ sacri
chrismatis plenas inuenit Sicq
infirmũ qͥ ante abrenuntia¬
uerat. post abrenuntiatiõnẽ
oleo exortizato ꝑunxit. de¬
inũq baptizatũ scđm traditi¬
onẽ ȩccłasticã chrismate sa¬
cro liniuit: Qui mox animȩ
REMIGIUUI debemꝰ aduer¬
tere. nͥ eũ qui innuptiis ad qͣs
ueniret eas sua p̃sentia dignat̾
est scĩficare Idrias uacuas
aqͣ impleri p̃cepit. & eandẽ
aquã nutu suo in uinũ conũtit:
Et quidem potuit dñs implere
uacuas ielrias uino. qͥ in exor¬
dio mundãnȩ creationis cun¬
cta creaũ ex nichilo Sed ma¬¬
luit de aqͣ idrias impleri &
de ipsa aqͣ facere uinũ. ut mi¬

Expanded text:
cizatum et chrisma in ampullis in quibus fuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri precepit, quas vacuas super altare misit et se in orationem prostravit . Surgens autem ab oratione, ampullam, in qua brevis habebatur olei exorcizati, et alteram ampullam, in qua brevis continebatur sacri chrismatis, plenas invenit. Sicque infirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato peruncxit, demumque baptizatum secundum tradicionem aecclesiasticam chrismate sacro linivit. Qui mox, animae Remigium debemus advertere, nisi eum qui in nuptiis, ad quas venire et eas sua presentia dignatus est sanctificare, idrias vacuas aqua impleri precepit et eandem aquam nutu suo in vinum convertit? Et quidem potuit Dominus implere vacuas idrias vino, qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nichilo; sed maluit de aqua idrias impleri et de ipsa aqua facere vinum, ut mi
Abbreviated transcription (Latin):
Si feras michi inmittas. au
scent Si ignẽ adhibeas de
cȩlo michi saluificũ rorẽ¬
angeli ministrabunt: Si
plagas & uerbera ingeras.
habeo intra me sp̃m sc̃m:
menta despiciã Tunc ne¬
farius quintianus agitanꝰ
caput. iussit eã in carcerẽ
tenebrosũ rẽcipi. dicens ei
Cogita tecũ Agatha. & peni¬
dere ut possis euadere
tormenta horrifica:. quę
de fortit̃ laniabunt: Aga
cha dixit Iu minister es
satanȩ. tu penitere ut pos¬
sis euadere ȩternã dãpna¬
tionẽ: Tunc iratus quintianꝰ.¬

Expanded text:
si feras mihi promittas . audi scunt. Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si plagas et uer| bera habeo intra me spiritum menta dispiciam. Tunc quintianus agitans| caput . iussit eam in carcerem tenebrosum recipi di| cens ad eam cogita tecum agathe . et paenetere| ut possis euadere tormenta horrifica quae te for| titer laniabunt. Agathe respondit . tu minister es| satanae. tu paenetere ut possis euadere aeternam| decollationem. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
licet pleriq caleph quartũ
putent: cuuis ex latere
sepher ið est uiculũ litte¬
rarũ: quia contẽpnens oc¬
cidentẽ litterã. reppere¬
rat sp̃m uiuificantem:
Magisq mirabat᷑ superio¬
res & inferiores aquas.
quas gothonihel filius ie¬
phone ꝓ australi terra &
arida possessione suscepe¬
rat: & a quarũ ductu sic¬
cos prioris instrumenti
agros faciebat in riguos:
ut redẽptionẽ ueterũ pec¬
catorũ in aquis baptismi
repperiret : Altera die or¬
to iam sole stecit insuper¬
cilio capharbarithe id est
uillȩ benedictionis. quem
ad locũ abraham dñm ꝓ¬
secutus ẽ: unde latã dispi¬
ciens solitudinẽ. & terram
quondã sodomȩ & gomiorrȩ
adamẽ & seboim: conteni¬
plata est balsami uineam
in engaddi. & segor uitulã
consternantẽ. quȩ prius ba¬
lȩ uocabat᷑. & in zoarã idest
paruulã syro sermone traid

Expanded text:
licet plerique Caleb quartum putent, cujus ex latere sepher, id est, vinculum litterarum: quia contemnens occidentem litteram, repererat spiritum vivificantem. Magisque mirabatur superiores et inferiores aquas, quas Othoniel filius Jephone Kenez pro australi terra et arida possessione susceperat , et quarum ductu, siccos prioris Instrumenti agros faciebat irriguos; ut redemptionem veterum peccatorum, in aquis baptismi reperiret. Altera die, orto jam sole, stetit in supercilio Caphar Barucha, id est, villae benedictionis: quem ad locum Abraham Dominum prosecutus est. Unde latam despiciens solitudinem, ac terram quondam 701 Sodomae et Gomorrhae, Adamae, et Seboim, conteplata est balsami uineas in Engaddi et Segor, uitulam conternantem , quae prius Bala uocabatur et in Zoaram, id est \'paruulam\', Syro sermone tra
Abbreviated transcription (Latin):
tur. exuritur: & distensis
membris. crescit ad pęnã:
inter ipsas candentis ferri
acies liquore. stridens flã
ma aruina respergitur:
uulnera uulnerib infligũ
desęuiunt. Salis ignib sparsi
crepitantes minutiȩ. ꝑmem¬
bra dissiliunt: Ctiam non¬

Expanded text:
tur, exuritur, et distensis membris crescebat corpus ad inter ipsas candentes ferri acies liquor guttis, flam- ma stridente, respergitur, uulnera uulneribus deseuiunt. Lateres ignibus aspersi, crepitan- tibus minutis membris, dissiliunt. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
nes decore nitẽrent: Rur¬
sus int̾rogauit utrũ idẽ
insulani xp̃iani essent.
an paganorũ erroribus
implicati Dictũq est.
quod essent pagani: At
ille intimo excorde lon¬
ga trahens suspiria. heu
prõdolor inquit. quod

Expanded text:
nes decore niterent. Rursus interrogavit utrum iidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc dix beatus papa gre¬
gorius sepissime usus fuisse
cognoscitur. & huius modi
orationes ẽẽ reor qͣs hiero¬
nimꝰ concinans. rethorum
declamationes appellat:
Ot Gregoriꝰ humilitatis suȩ
cautela cõmonitꝰ. non solũ
facundiȩ suȩ redolentiam
contẽpnebat. uerũetiã in
cõparatione tractatꝰ alteriꝰ
dictatũ suũ furfurẽ nominaus.
libros suos legi quãdiu uiue¬
ret uehem̃tissime ꝓhibebat.
Innocentio p̃fecto africȩ
int̃ cet̾a scriber Qđ in expo¬
sitione scĩ lob transmtiti uob̾
codicẽ uoluistis. ur̃o om̃ino¬
studio congaudemꝰ. qm̃ illi
rei eminentiã ur̃am studere
conspicimꝰ. ꝗ̃ nec totos foras
uos exire ꝑmtitat. & ad eor
iterũ scłarib curis disꝑsos re¬
colligat. Sed si delicioso cupi¬
tis pabulo saginari. beati

Expanded text:
qui hoc dixit, beatus papa Gregorius saepissime usus fuisse cognoscitur; et hujusmodi orationes esse reor quas Hieronymus concinnas rhetorum declamationes appellat. » 78. At Gregorius humilitatis suae cautela commonitus, non solum facundiae suae redolentiam contemnebat, verum etiam in comparatione tractatus alterius dictatum suum furfurem nominans, libros suos legi quamdiu viveret vehementissime prohibebat, Innocentio praefecto Africae inter caetera scribens: « Quod in expositione sancti Job transmitti vobis codicem voluistis, vestro omstudio congaudemus, quando illi rei Eminentiam Vestram studere conspicimus, quae nec totos foris vos exire permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati
Abbreviated transcription (Latin):
hac urbe rem̃siũ om̃iũ gene¬
ralit̃ uotis ad pontificii cul¬
men raptꝰ fuisse dinoscitur.:
põtius quã electꝰ In quo stati
sic apparuit aptus & deuotꝰ
officio. tãquã si quo nõuiter
ascenderat: iugit̃ prȩfuisset.
Fuit itaq in elemosinis largũ.
in uigilus sedulus. in oratione
deuotus. in caritate ꝑfectus:
in humanitate ꝓfusus. in do¬
ctrina p̃cipuus: Insermone

Expanded text:
hac urbe Rhemensium omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dignoscitur potius quam electus. In quo statim sic apparuit aptus et devotus officio, tanquam, si quo noviter ascenderat, jugiter praefuisset. Fuit itaque in eleemosynis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in charitate perfectus, in humilitate profusus, in doctrina praecipuus, in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
lum inseruit: ut ad soni¬
tum tintinnabuli. uir
dĩ cognosceret: quando
sibi romanus panẽ pre¬
beret. quẽ exiens accipe¬
ret : Sed antiquus hostis

Expanded text:
lum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
simi imꝑatoris redimens
optinuit. ut imperator Gre¬
gorio scriberet quo sibi pa¬
cificꝰ extitiss&. Quaꝓpt̃ ipse
imperatrici ẽstantinȩ int̾
aliqͣ scripsit dic̃s Sabiniano
diacono. responsali meo
scribente cognoui: In causis
beati Petri apłoꝵ principis

Expanded text:
simi imperatoris redimens, obtinuit ut imperator Gregorio scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperaret ad scĩ basilicam:
Arguitur iterũ a loci p̃posito
ꝓ ꝑuasione campi. sed nichil
dignũ ratione respondit:
Explicitisq negotiis: ascenso
equo ad domũ redire dispo¬
nit. sed obstat nisui eiꝰ sacer¬
dõtis iniu̾ria Nam sauciatus
a sanguine : diruit in t̃ram.
Obligatur lingua. quȩ locuta
fuerat campum tolli: clau¬
dunt᷑ õculi qͥ concupierant.
manꝰ contrahunt᷑ quȩ ap¬
prehenderant: Tunc balbu¬
tiens & uix sermonẽ expli¬
care ualens ait: De ferte me
ad basilicã scĩ. & quantũcũq
suꝑ me auri est. ad sepulchrũ
eius p̾icite: Peccaui enĩ. au¬
ferendo res eiꝰ. Aspiciens aut̃
dator campi hunc cũ mune¬
rib deferri. ait Ne accipias
quȩso sc̃ȩ dĩ munera eiꝰ. quȩ
numquã cupide accipere
consueuisti. Ne sis deprecor
adiutor eius. qͥ inflãmante
concupiscentia rerũ tuarũ¬
nequã possessor ext̾itit Nec
distulit sc̃s aidire uocẽ pau̾¬
peris sui: Nam homo ille
licet dari iussisset munera.

Expanded text:
peraret ad sancti basilicam. Arguitur iterum a loci preposito pro pervasione campi; sed nichil dignum atione respondit. Explicitisque negotiis, ascenso equo, ad domum redire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam sauciatus a sanguine, diruit in terram; obligatur lingua, quae locuta fuerat, campum tolli; clauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, que apprehenderant. Tunc balbutiens et vix sermonem explicare valens, ait: 'Deferte me ad basilicam sancti et quantumcumque super me auri est ad sepulchrum eius proicite. Peccavi enim auferendo res eius'. Aspiciens autem dator campi hunc cum muneribus deferri, ait: 'Ne accipias, queso, sancte Dei, munera eius, quae numquam cupide accipere consuevisti; ne sis, deprecor, adiutor eius, qui, inflammante concupiscentia, rerum tuarunequam possessor extitit'. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui. Nam homo ille licet dari iussisset munera,
Abbreviated transcription (Latin):
acerrimus disputator. & dia¬
lecticis ꝓpositionib. ac con¬
clusi nib confisus: & inde
nimis elatus intererat In¬
grediente. autẽ scõ RLUUGIO
ep̃orũ conciliũ. a multitũ¬
dine fratrũ expectantium.
assurgentib om̃ib reuerent̃
sicut angłs dĩ suscipitur
Superb autẽ hereticus & ma¬
le de uero dĩ filio sentiens.
dedignatus est ei assurgere
Qui ꝓͣtinus cũ sc̃s ReIORUS
ante eũ transut. ita obmu¬
tuit. ut nec uerbũ quidem
ullũ effari potuerit Expe-¬
Ctantib autẽ om̃ib ut post
allocutionẽ scĩ RexuGui.
herẽticus ille aliquid dice¬
ret: Nichil põtuit loqͥ. sed
ad uestigia sc̃ĩ Reooion
pronꝰ cadens. nutib ueniã
petut. Cui sc̃s Reqoiorus

Expanded text:
acerrimus disputator et diaacerrimus disputator et dialecticis propositionibus ac conclusionibus confisus et inde nimis elatus, intererat. Ingrediente autem sancto Remigio episcoporum concilium, a multitudine fratrum exspectantium, assurgentibus omnibus, reverenter, sicut angelus Dei, suscipitur; superbus autem hereticus et male de vero Dei filio sentiens dedignatus est ei assurgere. Qui protinus, cum sanctus Remigius ante eum transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem omnibus, ut post allocutionem sancti Remigii hereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. Cui sanctus Remigius