comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De ipsogͦ bibunt qͦd ab ipsositiunt: & mͦno
bis adhuc in coprehensibili in hoc qͦd petendo
esuriunt. p̾sciendo satiant᷑. Discoedarent gͥai
luntate conditoris. siquȩ uident eũ uelle ñ
peterent: eiꝙ muꝰ inhererent. si uolent᷑e dars
desiderio pigriori pulsarent. Qd̃ scĩ p̾t resur¬

Expanded text:
De ipso ergo bibunt, quod ab ipso sitiunt; et modo De ipso ergo bibunt, quod ab ipso sitiunt; et modo nobis adhuc incomprehensibili, in hoc, quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate conditoris, si quae eum vident velle, non peterent; eique minus inhaererent, si volentem dare, desiderio pigriori pulsarent. Quibus res
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m. Quid ẽ enimanimas uindicte petitionẽ
dicere: nͥ diem extremi udicii & resurrectionẽ
extinctoꝵ corpoꝵ desiderare: Magnꝰ qͥppe cla¬
mor earũ magnũ est desidium. Tanto enim
minus quisꝙ clamat qͣnto minꝰ desiderat: &e
tanto maiorem uocẽ in aures in circũ scͥpti sp̃c
expͥmit qͣnto se in eiꝰ desid̾ium plemꝰ fundit.
Animaꝵ gͥ u̾ba: ipsa sunt desidia. Nam si de
moueri soleat mens quȩ petit. aliterq quȩ
petit᷑. & scõꝵ animȩ ita in int̾ni secreti sinu
deo inhereant ut inherendo requiescant:
qͣmͦ dicunt᷑ petere qͣs ab int̾na uoluntate con¬
stat nullatenꝰ discrepare: Quomͦ dicunt᷑ petẽ
qͣs ce uoluntatẽ di certũ ẽ & ea quȩ futura stͥ
ñ ignorare: S in ipso positȩ ab ipso aliqͥd pe¬
tere dicunt᷑. ñ quo qͥcquã desiderent. qͦd ab
eiꝰ quẽ cernunt uoluntate discordat: s qͦm̃te
ardentiuᷤ inherent. eo etiam de ipso accipiant
ut ab ipso petant qͦd eũ facere uelle nouert̃.

Expanded text:
est animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare. Magnus quippe earum clamor magnum est desiderium, tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si descum aliter moneri soleat mens quae petit, aliter quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant, quomodo dicuntur petere quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? Quomodo dicuntur petere quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt non ignorare? Sed in ipso positae, aliquid ab ipso petere dicuntur, non quod quidquam desiderent quod ab e, quem cernunt, discordat: sed quo mente ardentius inhaerent, eo etiam de ipso accipiunt, ut ab ipso petant, quod eum facere velle noverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe insipientiã. Insanus qͥppe homo a sub¬
iugali muto corripit᷑: qͣndo elata mens hu¬
militatis bonũ qͦd tenere debeat. ab afflic¬
ta carne memorat᷑. S huiꝰ correptionis do¬
num idcirco balaam ñ obtinuit: qͥa ad male¬
dicendũ ꝑgens uocẽ ñ ment̾e mutauit. De¬

Expanded text:
prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subprophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cap̃.xxxui. Magna salus est cordis. molestia
corꝑis: quȩ ad cognitionẽ sui mentẽ reuocat.
Et quã plerumq salus abicit infirmitatis
memoria reformat: ut animꝰ qͥ extra se in ela¬
tionem ducitur: cui sit conditioni subditꝰ
ex ꝑcussa quã sustinet carne memoreret᷑. Qd
recte ꝑbalaam. si tam̃ uocẽ dĩ subsequi obedi¬
endo uoluisset. in ipsa itineris eiꝰ retardati¬
one signat᷑. Balaam namꝙ ꝑuenire ad ꝓposi-¬
tũ tendit:s eiꝰ uotum animal eui p̾sedit p̃pe-¬
dit. Prohibitione qͥppe immorata asina ange¬
lum uidit. quẽ humana mens ñ uidit: qͥa
plerumq caro ꝑ molestias tacta flagello suo
menti dm indicat. quẽ mens ipsa carni p̾si¬
dens ñ uidebat: ita ut anxietatẽ spc in hoc
mundo ꝓficere cupientis uelut iter tenden¬
tis impediat. donec ei iuisibilem qͥ sͥ obuat
innotescat. Unde & bene ꝑ petrũ dicit᷑. Cor¬
reptionẽ habuit suȩ uesaniȩ subiugale¬
mutũ: qͦd in hominis uoce loquens ꝓhibuit

Expanded text:
olestia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset, in ipsa ejus itineris retardatione signatur. Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non vidit, quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat: ita ut anxietatem spiritus in hoc mundo proficere cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem, quia sibi obviat, innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesanimutum animal, quod in hominis voce loquens prohibuit
Abbreviated transcription (Latin):
imile est regnũ cȩloꝵ grano synapis:
qͦd acceptũ homo misit in ortũ suũ:
&e creuit &e factũ est in arborem magnam:
&e uolucres cęli requieuert᷑ in ramis eius.
sepultura plantatũ arbor magna surrexit.
Granũ namq fuit cum moreret᷑: arbor cũ
resurgeret. Granũ ꝑ humilitatẽ carnis.
arbor ꝑ potentiam maiestatis. Granũ qͥa
uidimꝰ eũ & ñ erat aspectus: arbor qͥa spe-¬
ciosus forma p̃ filiis hominũ. Huiꝰ arboriᷤ
rami: scĩ sunt p̾dicatores. Et uideamꝰ quã¬

Expanded text:
regnum Dei grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum, et crevit: et factum est in arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret; granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis; granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor, quia speciosus forma prae filiis hominum . Hujus arboris rami sancti sunt praedicatores. Et videamus qua
Abbreviated transcription (Latin):
rectorib. ut ab eis ñ solum praua nullomͦ᷑ s
ne recta qͥdem nimie & in ordinate ꝓferan-¬
tur: qͥa sepe dictoꝵ uirtꝰ ꝑdit᷑. cũ apud au¬
dientiũ corda in cautȩ lo quacitatis importu¬
nitate leuigatur. Unde pauilus cũ discipłm
de instantia p̾dicationis ammoneret: dice¬
turus ẽ uiuos &e mortuos. & aduentũ eiꝰ &
regnũ ipsiꝰ. p̾dica uerbum. insta oportune
Simportune. Dicturus importune. p̾misit
oportune: qͥa scił apud auditoꝵ mentẽ ip¬
sa sua uilitate se destruit: si hab̾e importu¬
nitas oportunitatẽ nescit.

Expanded text:
rava nullo modo sed ne recta quidem nimie et ordinate proferantur, quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud audientium corda incautae loquacitatis importunitate levigatur. Unde Paulus, cum discipulum de instantia praedicationis admoneret, diceturus est vivos et mortuos, per adventum ejus, et regnum ipsius: Praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem; ipsa sua utilitate se destruit si habere importunitas opportunitatem nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
deputatis: uł quȩ nc̃ etiã causa ẽ. ut ñ oreł
sc̃i homines ꝓ hominib infidelib impiis-¬
defunctis: scł qͥa de eis utiq quos ȩt̾no deputatoᷤ
supplicio iam nouerunt: ante illum iusti uidi¬
cis conspectũ orationis suȩ meritũ cassari re¬
fugiunt. Quod si nunc qͦq uiuentes iust mor¬
tius & dampnatis iniustis minime compati-¬
unt᷑. qͣndo adhuc aliquid iudicabile de sua
carne se ꝑpeti etiam ipsi nouerunt: qͣnto di¬
strictiꝰ tunc iniquoꝵ torm̃ta respiciunt. qͣn¬
do ab om̃i uitio corruptionis exiti. ipsi iam
iusticiȩ uicinius &e artius inherebunt: Sic
quippe mentes eoꝵ ꝑ hoc quod iustissimo u¬
dici inherent. ius districtionis absorbet. ut
om̃ino eis ñ libeat. quicqͥd ab illiꝰ internȩ re¬
głȩ subtilitate discordat.

Expanded text:
s; vel quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisdefunctis, scilicet quia de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt, ante illum justi judicis conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando ad hoc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae intimius et arctius inhaerebunt? Sic quippe mentes eorum per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae regulae subtilitate discordat.
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscendam ueritatẽ: & resipiscant a di¬
aboli laqueis. a quo capti tenent᷑ ad ipsius
uoluntatẽ: S facto iudicio cũ eos in infer¬
no ardere uiderint. tunc ꝓ eis ñ orabunt:
qͥa iam nullatenꝰ ad oꝑa iusticiȩ ab iniqͥta¬
te commutari poterunt. Padem itaq cau¬
sa ẽ cur ñ oret᷑ tunc ꝓ hominib et̾no igne
dampnatiꝰ: quȩ nunc etiã causa ẽ ut ñ ore

Expanded text:
 resipiscant a diaboli laqueis, a quo capti tenentur ad ipsius voluntatem ? Sed facto judicio, cum eos in inferno ardere viderint, tunc pro eis non orabunt, quia jam nullatenus ad opera justitiae ab iniquitate commutari poterunt. Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam c
Abbreviated transcription (Latin):
libentius sacrificium orationis acci .iiii.¬
pitur. cum in conspectu misericordis iudi¬
cis ꝓrimi dilectione condit᷑. Quod tunc
ueracit̾ quisq cumulat:. si hoc etiam pro
adu̾sariis impendat. Hinc ẽ enim: qͦd ma-¬
gistra ueritas dicit. Orate ꝓ ꝑsequentib &
calumpniantib uos. Hinc rursum ait. Cũ
stabitis ad orandum. dimittite si qͥd habetis
adu̾sus aliquẽ ut & pater ur̃ qui in cęlis ẽ
dimittat uob̾ peccata ur̃a. Plus itaq ꝓse
ualere p̾ces suas efficit. qͥ &e has aliis impẽ
quo possunt ad fructuosam penitentiam
eoꝵ corda ꝯuerte: & ipsa ouersione saluare. Qdͥ
enun aliud ꝓ inimicis orandum ẽ. nͥ hoc

Expanded text:
Libentius sacrificium orationis accipitur, cum in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra. Plus itaque pro se valere preces suas efficit, qui et has aliis impendquo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, et ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis orandum
Abbreviated transcription (Latin):
unim᷑. Constat enĩ nec negare possumꝰis: ue
raciter fatem᷑. qͥa pͥnceps huius mundi h̃t
in nob̾ multa: s tam̃ mortis nr̃ȩ tempore
iam nos raꝑe ñ ualet: qͥa eiꝰ membra sumꝰ ef
fecti. in qͦ ñ habet qͥcquã. S nich ꝓdest qͦd ei¬
dem redeptori nr̃o ꝑ fidem iungim᷑: si ab eo
quȩ fecimꝰ ꝑ cotidiana lam̃ta sunt diluenda:
& ea quȩ possumꝰ bona frr̃ib impendenda.
Neq enĩ aliter redemptoris membra efficim᷑.
nͥ in herendo dõ. & compatiendo ꝓximo. Mul¬
tum enĩ ualet compassio frat̾na: & nos oĩ¬
potenti do coniungunt miscdiȩ uiscera.
Inde enĩ ei qui ẽ suꝑ omĩa ꝓpinquamꝰ unde
nos ꝑ compassionẽ ꝓximi etiam sub nos¬
metipsos depommꝰ. In reb corporalib ne-¬
mo alta tangit: nͥ qui tendit᷑. In reb uͦ sp̃u

Expanded text:
unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, qfecti, in quo non habet quidquam. Sed quid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo quae fecimus per quot diana lamenta sunt diluenda, et ea quae possumus bona fratribus impendenda. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo et compatiendo proximo. Multum enim valet compassio fraterna, et nos omnipotenti Deo conjungunt misericordiae viscera. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit nisi qui tenditur. In rebus qu
Abbreviated transcription (Latin):
eos ille a debitis siuis eripuit. qͥ pro nob̾ sine
debito debitũ mortis soluit. ut nos ideo sub
iħc gratuito reddidit qͦd ñ debebat. Qͥ enĩ
ꝓ nob̾ mortẽ carnis indebitam reddidit:
nos a debita animȩ morte lib̾auit. Ait gͦ.
uenit enĩ pͥnceps mundi huiꝰ. &e in me non
habet qͥcquã. Unde curandũ nobis ẽ. &
cũ magnis cotidie fletib cogitandũ: quã
rapidus. qͣm t̾ribilis sua in nob̾ oꝑa requi¬
rens. in die nr̃i exitꝰ pͥnceps huiꝰ mundi ue¬
niat:. si etiam ad dm carne morientẽ uenit:
& in illo aliqͥd quesiuit. in qͦ nicħ inuenire
potuit. Qͥd itaq nos miseri dicturi. qͥd actu¬
ri sumꝰ: qui innumera mala commisimꝰ:
Qd reqͥrenti adu̾sario. & multa sua in nob̾
inuenienti dicemꝰ: nͥ solum qͦd nob̃ ẽ certũ
in qͦ pͥnceps huiꝰ mundi & suũ aliqͥd reqͥsi¬
uit & inuenire minime potuit: q̃m solus ẽ
int̾ mortuos liber: Et a peccati seruitio ĩa¬
ueraci lib̾tate soluim᷑: qm ei qͥuera lib̾tas ẽ

Expanded text:
eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub omo Christus Jesus gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam. Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam rapidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens, in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat; si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quesivit, in quo invenire nil potuit. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus? nisi solum, quod nobis est certum in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit? quoniam solus est inter mortuos liber . Et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est
Abbreviated transcription (Latin):
doq uidebimꝰ. & qui abundantes aspicim᷑.
si largiri negligimꝰ quandoq in opes eri¬
mꝰ. Qui itaq nunc temporale subsidium
pauꝑi tͥbuit: ab eo postmodu ꝑpetua re¬
cepturꝰ ut ita dicam qͣsi ad frugem terram
excolit: quȩ qͦd acceꝑit uberius reddit. Re¬
stat gͦ ut nunqͣm elatio surgat ex munere:
qͣndo uidelicet diues ex eo quod pauꝑi tri¬
buit. agit ut in ꝑpetuum pauꝑ non sit. Qͥs¬
quis aũ suꝑ eum cui aliquid donauit fa-¬
stu se elationis extollit. maiorẽ culpam in¬
tͥnsecus suꝑbiendo ꝑagit: qͣm extͥnsecus lar-¬
giendo mercedem. fitq ipse bonis int̾iorib
nudus. cũ nudu despicit uestiens: eoq a¬
git ut se ipso detior fiat quo se in digente
ꝓ ximo meliorem putat. Minus quippe in¬
ops ẽ qui ñ ht̃ uestem: qͣm qͥ humilitatẽ. Un¬
de necesse ẽ ut cũ natuix nr̃e consortes extĩ¬
ora ñ habere conspicimꝰ qͣm multa nobis

Expanded text:
doque videbimus, et qui abundantes aspicimur, doque videbimus, et qui abundantes aspicimur, si largiri negligimus, quandoque inopes erimus. Qui itaque nunc temporale subsidium pauperi tribuit, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere, quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit, agit in perpetuum ut pauper non sit. Quisquis autem super eum cui aliquid donavit fastu se elationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit quam extrinsecus largiendo mercedem. Fit ipse bonis interioribus nudus cum nudum despicit vestiens, eo quod agit, ut seipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat. Minus quippe inops est qui non habet vestem quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes exteriora non habere conspicimus, quam multa nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnulli qui pietatis suȩ uiscera tendere us¬
q ad incognitos nesciunt: s solis qͦs ꝑ assi¬
duitatẽ noticiȩ didicerint miserent᷑. Apud
qͦs nimirũ plus familiaritas quã natura
mentẽ plus debet natura ualere ꝗͣ noticia.
quãquã & unusqͥsq qͥ indiget. eo ipso quo
homo ẽ. ei iam in cognitꝰ ñ ẽ. Multũ autẽ
ad edomandam dantis suꝑbiam ualet. si
cum t̾rena tͥbuit. uerba sollicitȩ magistri
cȩlestis penset qͥ ait. Fãcite uob̾ amicos de
mammona iniquitatis: ut cum defeceri¬
tis recipiant uos in et̾̃na tab̾nacła. Si enĩ
eoꝵ amicitiis et̾na tab̾nacła adqͥrimꝰ. dan¬
tes ꝓculdubio pensare debemus: qͥa patro¬
nis munera potius offerimꝰ qͣm egenis do¬
na largimur. Hinc ꝑ paulũ dr. Il estra
abundantia illoꝵ in opiam suppleat: ut &
illoꝵ abundantia ur̃ȩ in opiȩ sit supplem̃¬
tum: ut uidelicet sollicite ꝑpendamꝰ. quia
& eos qͦs nc̃ inopes cernimꝰ abundantes qͣn¬

Expanded text:
nulli, qui pietatis suae viscera tendere usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura titia, quanquam et unusquisque qui indiget eo ipso quo homo est etiam incognitus non est. Multum autem ad edomandam dantis superbiam valet, si, cum terrena tribuit, verba sollicite magistri coelestis penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabeorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis munera potius offerimus, quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum ; ut videlicet sollicite perpendamus quia et eos quos nunc inopes cernimus abundantes quan
Abbreviated transcription (Latin):
ctis dicit᷑. Qui aũ st̃ xp̃i. carnẽ suã crucifixert̃
cũ uiciis &e concupiscentiis. Cũ uiciis qͥppe &e
concupiscentiis crucifigimꝰ carnem: si sie gu¬
lam restringimꝰ. ut iam de mundi gła nicħ
queramꝰ. Nam qui corpꝰ macerat. s honoribꝰ
anhelat: crucẽ carni intulit. s mundo ꝑ con
aliqͥd in se uirtuti ostenderet: nullu hono¬
rẽ ꝑciꝑe mereret᷑. S transit qͦd delectabilit̾¬

Expanded text:
ctis dicitur: Qui autem sunt Christi carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Cum vitiis quippe et concupiscentiis carnem crucifigimus, si sic gulam restringimus, ut jam de mundi gloria nihil quaeramus. Nam qui corpus macerat, sed honoribus anhelat, crucem carni intulit, sed mundo per caliquid in se virtutis ostenderet, nullo percipere labore mereretur. Sed transit q
Abbreviated transcription (Latin):
Abhominatio ẽ animȩ spes prauoꝵ: qͥa ni¬
mirũ sp̃c deficit. uͥ caro reqͥescit. Ut enĩ caro
mollib. sic anima duris nutrit᷑. Ilłã blanda
refouent: hanc asꝑa exercent. Illa delectati¬
onib pascit᷑. hec amaritudinib uegetat᷑. Et.
Illam laboriosa interimunt: hanc delectabi¬
lia extingunt.Spes itaq carnaliũ ab homi¬
natio animȩ dicit᷑: quia inde in ꝑpetuũ sp̃c
interit. unde ad tempꝰ caro suauit̾ iuuit.

Expanded text:
atio igitur est animae, spes pravorum, quia nimirum spiritus deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amaritudinibus vegetatur. Et illam laboriosa interimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. Spes itaque carnalium, abominatio animae dicitur, quia inde in perpetuum spiritus interit, unde ad tempus caro sua
Abbreviated transcription (Latin):
sueꝙ imꝑitiȩ infirmitatiᷤꝰ obliti. tanto in¬
tentiꝰ de alienis udicant: quanto sua pro¬
fundius ignorant. At contra iusti & cum
prauoꝵ facta redarguunt. semꝑ suȩ infir¬
mitatis conscii. eos & si ext̾ius seuiendo tam̃
int̾ius compatiendo rep̃hendunt: qͥa illiꝰ
soliꝰ est peccata hominũ sine compassione
discutere: qͥ ex naturȩ suȩ om̃ĩpotentia igno¬
rat peccare.

Expanded text:
e atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ malicia s ignorantia sola uł infirmitate
delinquit᷑: ꝓfecto necesse ẽ. ut magno mode¬
ramine ipsius delicti correptio temꝑet᷑. Cun-¬
cti qͥppe. qͦusꝙ hac mortali carne subsistimuᷤ:
nĩe corruptionis infirmitatib subiacemuᷤ.
Ex se gͦ debet quisq colligere. qualit̾ aliene
hunc oporteat imbecillitati misereri.ne con¬
tra infirmitat̾ẽ ꝓximi siad increpationis uo¬
cem feruentiꝰ rapit᷑. oblitus sui eẽ uideat᷑. Un¬
de bene paulus admonet dicens. Si p̾occupa¬
tus fuerit homo in aliqͦ delictõ uos qͥ sp̃italeᷤ
estis instruite huiꝰmodi in sp̃u lenitatis. con
siderans teipsum ne &e tu tempteris. Acsi aꝑte
dicat. Cũ displicet ex aliena infirmitate qͦd
conspicis. pensa qͥd es: ut in increpationis relo
se sp̃c temperet. dum sͥ qͦq qͦd increpat timet.

Expanded text:
n malitia sed ignorantia sola, vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsius delicti correctio temperetur. Cuncti quippe quousque hac mortali carne subsistimus, s, corruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spiritales estis, instruite hujusmosiderans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut pt ex uita colligat quȩ & qualit̾ dicat. Ad
p̾dicandum namꝙ plus conscientia sci amo¬
ris edificat. qͣm exercitatio sermonis: qͦniã
amando cȩlestia intra semetipsũ p̾dicator le¬
git. qͦmͦ ꝑsuadeat ut despici debeant t̾rena.
Qui enĩ uitã suã int̾ius pensat & exemplo suo
foris ãmonend̃o alios edificat: qͣsi in corde lin¬
gue calamũ tingit. in eo qͦd manu ũbi ꝑrimiᷤᷤ
ext̾ius scͥbit. Inde ammirabilis p̾dicator cum
multa discipłis exhortando dixit. qͥa nulła
intra semet ipsũ de conscientia contrarietatẽ
ꝑtulit: secutꝰ adiunxit. Si qua uirtꝰ. siqͣ laus
disciplinȩ. hȩc cogitate qͣ & didicistis. & acce¬
pistis. & audistis. & uidistis in me. Hȩc agite

Expanded text:
ut post ex vita colligat quae et qualiter dicat. Ad ut post ex vita colligat quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat quam exercitatio sermonis, quoniam amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomodo persuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Inde admirabilis praedicator, cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertulit secutus adjunxit: Si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec cogitate, quae et didicistis, et accepistis, et audistis, et vidist
Abbreviated transcription (Latin):
memoria ñ amisit̾. s hec collectꝰ in do animꝰ.
legendo semꝑ & recolendo seruauit. Et fit
plerũq ut tales quiq ex dono gr̃ȩ cȩlestis etiã
u̾bum doctͥnȩ ꝑcipiant: atq de ueritatis pabu-
catio tanto audientib dulcis ẽ. qͣnto eoꝵ ac¬
tio contraria suis p̾dicationibꝰ ñ ẽ. qͥa de ꝓpͥa
uita sumunt qͦd ꝑ linguã ꝓximo conferunt.
meo tanquã mel dulce. Liber qͥ comedit᷑ & deuo¬
rat᷑. duleis in ore sic̃ mel factus ẽ: qͥa ipsi sci¬
unt de omĩpotente do suauit loqͥ: qͥ didicert̃
ħc in cordis sui secreto ueracit᷑ amare. In eiꝰ qͥppe
ore scͥptura sacra dulcis ẽ. euiꝰ uitȩ uiscera man¬
Datiꝰ illus replent᷑ qm̃ ei suauis ẽ ad loquendu.
cui int̾ius imp̾ssa fuerit ad inueniendu. Nam
sermo dĩ dulcedinẽ ñ h̃t: quẽ uita repba intͣ
conscientiã remordet. Unde necesse est. ut qͥ
u̾bum dĩ loqͥtur. pͥus studeat scire qͣlit̾ uiuat.

Expanded text:
memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulocatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt, quod per linguam proximis conferunt. meo dulce tanquam mel. Liber qui comeditur et devoratur dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi sciunt de omnipotente Domino suaviter loqui qui didicerint hunc in cordis sui secreto veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quoniam ei suavis est ad loquendum cui interius impressa fuerit ad vivendum. Nam sermo Dei dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur, prius studeat scire qualiter vivat,
Abbreviated transcription (Latin):
&e dicta ab aliis inuiti audimꝰꝰ Libriun gͦ de¬
uoramꝰ & comedimꝰ: dũ u̾bum di legimꝰ. Mul-¬
ti autẽ legunt: & ab ipsa lectione ieiuni sunt.
Multi uocẽ p̾dicationis audiunt:. s post uo-¬
cem uacui & ieiuni recedunt: qͥa &e si m̃te in¬
tellectũ sacri eloquii ꝑcipiunt: obliuiscendo
&& ñ seruando quȩ audierint. hȩc in cordis
uiscerib ñ reponunt. Legunt autẽ & ieiuni
a lectione ñ sunt: qͥ intelligunt & seruant ea
in quib laborant. Sepe enĩ qͦsdam uidimꝰ
tota se m̃te ad sacrȩlectionis studiũ contulisse:
atq int̾ u̾ba dnica recognoscentes in qͣntis de¬
liquerint semetipsos in lacͥmis mactare. mero¬
re continuo afficere:. in nullis huiꝰ mundi ꝓsꝑi¬
tatib delectari:ita ut eis uita p̾sens oneri. &
lux ipsa fastidiũ fieret: uix ad colloquendu
cõmunia ammutere. atqi a rigore discipli-¬
nȩ animũ difficile relaxare: ꝓ amore condito¬
ris luctu solummͦ &e filentio gaudere. Hi sc̾̃m

Expanded text:
ta ab aliis audimus inviti? Librum ergo devoramus et comedimus, dum verbum Dei legimus: multi autem legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt; multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui et jejuni recedunt, quia etsi mente intellectum sacri eloquii percipiunt, obliviscendo et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Legunt autem, et jejuni a lectione non sunt, qui intelligunt et reservant ea in quibus laborant. Saepe enim quosdam vidimus tota se mente ad sacrae lectionis studium contulisse, atque inter verba dominica recognoscentes in quantis deliquerint, semetipsos in lacre continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum ven
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis iter ñ ꝑuenturi inchoant: ut eis qͥ ꝑ¬
uent᷑i st̃. qͦ gradiant᷑ ostendant. Quoꝵ etiam
casus. utilitate ñ modica electoꝵ ꝓuectib ser¬
uit. Quia illoꝵ lapsum dum conspiciunt. de
suo statu contremiscunt. Et ruia quȩ illos
dampnat. istos humiliat. Discunt enĩ in suꝑ¬
ni adiutorii ꝓtectione confidere dũ plerosq
conspiunt de suis uirib cecidisse. Qndo gͦ bene
agere uident᷑ reꝑbi. qͣsi planũ it̃ electiᷤ seq̃ntib
monstrat᷑. Qnͣdo uͦ in lapsũ nequiciȩ corruunt:
electis pꝰt se ꝑgentib qͣsi cauendã suꝑbie foue¬
ã ostendunt. Eat gͦ leuiatban &e solis sͥ radioᷤ
subdat: atꝙ aurũ luti more subiciat. Scit om̃pc
D̾s ad electoꝵ suoꝵ solatiũ bene uti malo repbo-¬
rũ qͣndo hi qͥ ad illũ ꝑuenturi stͥ. & sui ᷤ ad eũ me¬
ritis ꝓficiunt: a&e sepe in eo qͦd suꝑbe sapiunt.

Expanded text:
virtutis iter non perventuri inchoant, ut eis qui pvirtutis iter non perventuri inchoant, ut eis qui perventuri sunt qua gradiantur ostendant. Quorum etiam casus, utilitate non modica, electorum profectibus servit, quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt; et ruina quae illos damnat istos humiliat. Discunt enim in superni adjutorii protectione confidere, dum plerosque conspiciunt de suis viribus cecidisse. Quando ergo bene agere videntur reprobi, quasi planum iter electis sequentibus monstrant; tibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt. Erat ergo Leviathan iste, et solis sibi radios subdat, atque aurum luti more subjiciat. Scit omnipotens Deus ad electorum suorum solatium bene uti malo reproborum, quando hi qui ad illum perventuri sunt, et suis ad eum meritis proficiunt, et saepe in eo quod su
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ sunt: &e ꝑ aliqͥd lutũ. Atq hoc aurũ qͣsi
lutũ st̾n̾itur. qͣndo occultis peccatis exigentib¬
suoꝵ usib ꝓfutura dispensat. Nam ñ nulli inũ¬
dũ nequaquã funditꝰ deserentes. ñ ꝑseueraturi
angustũ iter arripiunt:. s ad querend̾a angu-¬
stam uiam exemplo suo eos qͥ ꝑseueraturi st̃
accendunt. Unde plerumq contingit. ut ipsũ
hoc qͦd bene uident᷑ uiuere. ñ sͥ s solis potiꝰ ele¬
ctis uiuant: dũ exemplis suis ad bene uiuen¬
di studia ꝑseueraturos. alii ñ ꝑseueraturi ꝓ¬
uocant. Sepe enim qͦsdam uidemꝰ uiã ingre¬
di. ad locũ ꝓpositũ festinare: qͦs alii qui euntes
conspiciunt secunt᷑. eundemq parit̾ locĩi petũt.
S fit plerumꝙ ut irruente aliquo implicatiõs
articło. post se redeant qͥ p̾ibant: & hiad locũ
ꝑueniant qͥ sequebant᷑. Ita nimirũ st̃ qͥ ñ ꝑseue¬
raturi uiam u̾itatis arripiunt. Idcuro enim

Expanded text:
aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, qsuorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli, mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos, qui perseveraturi sunt, accendunt. Unde plerumque contingit, ut ipsum hoc, quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi, ad locum propositum festinare, quos alii, quia euntes conspiciunt, sequuntur, eundemque locum pariter petunt; sed fit plerumque ut, irruente aliquo implicationis articulo post se redeant qui praeibant, et hi ad locum perveniant qui sequebantur. Ita nimirum sunt qui non perseveraturi viam sanctitatis arripiunt. Idcirco enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdit qͦd placet. Quȩ itaq eẽ merita ante dm̃ poᷤᷤ¬
stͣ: qͣndo & mala occulta sunt & bona publica:
Plerumq enĩ sicut diximꝰ latet suꝑbia: & casti¬
tas innotescit. Atq ido ostensa dui castitas cir-¬
ca uitȩ finẽ ꝑditur: qͥa cooꝑta suꝑbia usq ad
finẽ incorrecta retinet᷑. Alius elemosinis uacat.
ꝓpͥa distribuit. s tam̃ multis iniusticiis seruit
uł fortasse linguã indetractionib exerit. Et fit
aliqͣndo. ut is qͥ misericors fuerat. iuxta uitȩ t̾
minũ rapacitatis & crudelitatis stimulis in ar-¬
descat. Qd̃ ualde iusto iudicio agit᷑. ut ꝑdat &¬
ante homines unde hominib placuit qͥ hoc
unde do displicuit corrigere nunꝗͣ curauit.
Alius patientiȩ studet. s inuidere aliis &e ser¬
uare in corde maliciam ñ cauet. fit qͣndoq im¬
patiens: qͥa dui latuit dolens. Hiitaq &e ꝑ aliqͥd

Expanded text:
prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possprodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit; atque ideo ostensa diu castitas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius 1130 eleemosynis vacat, propria distribuit; sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet. Et fit plerumque ut is qui misericors fuerat juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut et perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc unde Deo displicuit, corrigere nunquam curavit. Alius patientiae studet; sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, qui diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Et fortasse quẽpiam moueat. cur misericors dͥs
fieri ista ꝑmittat: ut leuiathan iste seu nunc ꝑ
suggestiones callidas. sirie tẽ ꝑ dampnatũ ilłi
quẽ replet hominẽ. uł solis sͥ radios ad est doctoᷤᷤ
qͣsꝙ sapientesq subiciat: uł aurũ. id est uios
scitatis claritate fulgentes. qͣsi lutũ sͥ uiciis co¬
inqͥnando subst̾nat. S citiꝰ respondemꝰ: quia
aurũ qͦd prauis eiꝰ ꝑsuasionib qͣzi lutũ st̾m
potuerit: aurũ ante di ocłos numꝗͣ fuit. Qui
enĩ seduci qͣndoꝙ ñ reũsuri possunt: qͣsi habi¬
tam scĩtatẽ ante ocłos hominũ uident᷑ amitte̾:
s eam ante dĩ ocłos nunquã habuert̃. Sepe
namꝙ homo multis occulte peccatis inuol¬
ipsa qͦq uirtꝰ manescens deficit: qͥa dũ innotes-¬
cit hominib ꝓculdubio laudat᷑: eiusq laus
inhiant̾ appetit᷑. Unde fit. ut & ipsa uirtꝰ ante
D̾i ocłos uirtꝰ ñ sit: dum abscondit qͦd displicet.

Expanded text:
Et fortasse quempiam moveat cur misericors Deus fieri ista permittat, ut Leviathan iste seu nunc per suggestiones callidas, sive tunc per damnatum illum quem replet hominem, vel solis radios, id est doctos quosque sapientesque subjiciat, vel aurum, hoc est viros sanctitatis claritate fulgentes, quasi lutum sibi vitiis coinquinando substernat. Sed citius respondemus quia aurum quod pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit . Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem oculos hominum videntur amittere; sed eam ante oculos Dei nunquam habuerunt. Saepe namque homo multis occulte peccatis involipsa quoque virtus inanescens deficit, quia dum innotescit hominibus, procul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur. Unde fit ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus non sit, dum abscondit quod displicet,
Abbreviated transcription (Latin):
culcare: ut hi etiam sordidis eiꝰ uestigiis deser¬
uiant: qui contra illum pͥus uirtutũ splendore
rutilabant. Antiquus itaq hostis aliis tunc
sub specie sc̃itatis illudit: alios aũ ꝑfeda uicia
uite carnalis int̾cipit. S tunc ꝑ hec aꝑte gras¬
sabitur: nunc aũ multoꝵ cordib occulte dña¬
t᷑. sicut paulus apłs dicit. Ut reueletur in suo
tempore. nam myst̾ium iam oꝑat᷑ iniquitatis.
Tociens gͥ etiã nunc aurũ sͥ qͣsi lutũ subicit:

Expanded text:
culcare, ut hi etiam sordidis ejus vestigiis serculcare, ut hi etiam sordidis ejus vestigiis serviant, qui contra illum prius virtutum splendore rutilabant. Antiquus itaque hostis aliis tunc sub specie sanctitatis illudit, alios autem per foeda vitia vitae carnalis intercipit. Sed tunc per haec aperte grassabitur, nunc autem multorum cordibus occulte dominatur, sicut Paulus Apostolus dicit: Ut reveletur in suo tempore, nam mysterium jam operatur iniquitatis . Toties igitur etiam nunc aurum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
derato acumine pͣua in sacro eloqͥo sentiunt:
contͣ fidelia ueritatis p̾dicam̃ta se erigunt: le¬
uiathan uestigiis falsa sentiendo famulant᷑.
Tociens radii solis sub ipsost̾. qͦtiens docti qͥq
& intelligentiȩ luce pollentes. uł despectiᷤ ce-¬
tĩs in elationẽ se erigunt: uł summa quȩ sapi-¬
unt postponentes. sordidis carnis desidiis in¬
qͥnant᷑: uł obliti celestiũ t̾rena ambiunt: uł
ñ reminiscenteᷤs qͥa t̾ra st̃ de cognitione celestiũ
pe claritas scĩtatis accipit᷑. Lutũ uͦ: uł t̾renaꝵ
rerum auaritiã uł prauaꝵ contagia doctͥnax
uł sordes carnaliũ uoluptatũ nil obstat in¬
telligi. Quia enim multos leuiathan qͥ intra
scãm eccłiam fulgore iusticiȩ resplendere uide¬
piscentia. uł errantiᷤᷤ doctͥnȩ contagio. uł car¬
nalib sͥ uoluptatib subicit: aurũ sͥ ꝓculduho
qͣsi lutũ sternit. Aurum enĩ qͣsi lutũ sternere ẽ.
in quib dã uite mundiciã ꝑ illicita desidia con¬

Expanded text:
o eloquio sentiunt, contra fidelia veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapunt postponentes, sordidis carnis desideriis inquinantur; vel obliti coelestium, terrena ambiunt; vel non reminiscentes quia terra sunt, de cognitione coelestium m claritas sanctitatis accipitur, lutum vero vel terrenarum rerum avaritiam, vel pravarum contagia doctrinarum, vel sordes carnalium voluptatum nil obstat intelligi. Quia enim multos Leviathan iste, qui intra sanctam Ecclesiam fulgore justitiae resplendere videerrantis doctrinae contagio, vel carnalibus sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi procul dubio quasi lutum sternit. Aurum enim quasi lutum sternere, est in quibusdam vitae munditiam per illicita desideria con
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui hostis pedib subst̾natur ex t̾rena cu¬
piditate. Unde &e nc̃ cũ quisq sapientiũ atq
doctoꝵ ꝓ cõmodo uł gła uitȩ temporalis ꝑ adu¬
latiomis lapsum. t̾renis se potestatib prauȩ a¬
gentib subicit. qͣsi sub uestigiis uenientis an¬

Expanded text:
antiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cuantiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gloria vitae temporalis per adulationis lapsum terrenis se potestatibus prave agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis An
Abbreviated transcription (Latin):
dit fialam suã in sole: & datũ ẽ illi estu af¬
fligere homines & igne. mͦ ł xxxiiii. Solis no¬
mins sapientiũ intellectꝰ expͥmit᷑. fiała uidel
in sole effundere ẽ: ꝑsecutionis supplicia uiriᷤ
sapientiȩ splendore fulgentib irrogare. Et
datũ ẽ illi ut estu afficeret homines & igne:
qͥa du sapientes uiri cruciatib uicti male agẽ¬
di errore tangunt᷑: illoꝵ exemplo ꝑsuasi infir¬
mi quiq temporalib desidiis in ardescunt.
Quine namq fortiũ: augm̃ta p̾stant ꝑditioni¬
b infirmoꝵ. Quia sole acum̃ sapientiũ desi¬
gnat᷑ ꝑ comparationẽ qͦq a salomone dr̃. Sa-¬
piensut sol ꝑmanet. stultꝰ ut luna mutatur.
dii sub ipso st̃. cũ ñ nulli etiã docti uiri sapĩe
suȩ acumma ñ libere agendo subleuant: s ad
uestigia leuiathan istiꝰ &e ꝑu̾sitate. oꝑis & blan¬
dim̃to adulationis inclinant. ut intelligen¬
tia quȩ illis sic̃ sol desuꝑ fuit ex celesti munere:

Expanded text:
afficere homines et igne . Solis nomine sapientium intellectus exprimitur: phialam videlicet in sole effundere est persecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare. Et datum est illi ut quia dum sapientes viri, cruciatibus victi, male agendi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi, infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. ruinae namque fortium augmentum praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientium designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol permanet, stultus ut luna mutabitur . dii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere,
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ dicunt facite: quȩ aũ faciunt facere
nolite.mͦ ł ui.Stultus aliquando donũ
recte intelligentiȩ accipit̾ scͥpturȩ sacrȩ sen¬
tentiis docetur bona loquit᷑s: tam̃ nullomͦ
hoc quod loquitur oꝑatur. Uerba dĩ ꝓfert.
nec tam̃ diligit: laudando exaggerat.
uiuendo calcat. Is aut̾e qui ad d̾m ꝑscã de¬
sidĩa anhelat. discit quod audit. agit qͦd
didicerit:. sicut suos ueritas ad monebat.
cum ꝑ desidĩa sc̃a flagrantib de phariseis preci-¬
peret dicens. Quȩ dicunt facite: quȩ autẽ faci¬
De hypocritis. lxxuii.
ses cm̃ simulat. & iniquum exhibere se mi¬
nime formidat: ab om̃ib honoratur: eiq
scitatis gła defertur. ab his qui ext̾iora cer-¬
nunt s int̾i̾ora ꝑspicere nequeunt. Unde fit
ut gaudeat in pͥma sessionẽ hilarescat in pͥ¬
mo recubitu: infletur in pͥma salutatione:
eleuetur in reuerenti uoce obsequentium:
& suꝑba cogitatione tumeat in famula-¬
tu subditoꝵ: sicut uoce qͦq ueritatis de ta¬

Expanded text:
e dicunt, facite: quae autem faciunt, nolite facere . Stultus aliquando donum rectae intelligentiae accipit, Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur; sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: verba Dei profert, nec tamen diligit, laudando exaggerat, vivendo calcat. Is autem qui ad Deum per sancta desideria anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; sicut suos Veritas acum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera v. XCVII.-- se simulat, et iniquum exhibere minime formidat, ab omnibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab his qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat in primo recubitu, infletur in prima salutatione, elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum. Sicut voce quoque Veritatis de ta
Abbreviated transcription (Latin):
ios dicit de dño qͦd in petris riuos excidit.
id est in duriᷤ gentilium cordib fliuuios
irriganda dicit᷑ ariditate gentiliũ. Posu¬
it desertũ in stagnũ aquȩ: & t̾ram sine aqͣ
in exitꝰ aquaꝵ. Atq in eũgłio ꝓmittit do
tc̃ audiuimꝰ: & iã nẽ completũ uidemus.
Ecce enĩ in scĩs p̾dicatorib. & ñ ex iudea ꝓ¬
genitis.ꝑ cunctã eccłiam toto orbe diffu-¬
sam. fluenta mandatoꝵ cȩlestiũ ubertim
manant ore gentiliũ: quia cũ in petris ri-¬
uos aꝑuit: ex duris qͦq cordib fluuiꝰ sc̃e
p̾dicationis emanauit.oͦ ł xi. Per aquã
enĩ aliqͣndo scientia p̾dicationis accipitur:

Expanded text:
Job dicit de Domino quod in petris rivos excidit, id est in duris gentilium cordibus fluvios irriganda dicitur ariditate gentilium: Posuit desertum in stagnum aquae, et terram sine aqua in exitus aquarum ; atque in tunc audivimus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbe diffusam, fluenta caelestium manant ore gentilium, quia cum in petris rivos aperuit, ex duris quoque cordibus fluvius sanctae praedicationis emanavit. Per aquam enim aliquando scientia praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
meruit p̾lata uenerari. Is gͦ qͥ ꝓpt̾ nos mi-¬
nor anglis exstitit: eqͣles nos angłis uirtu¬
te suȩ minorationis fecit. Unde &e morien¬
do docuit. mort̾e ñ metui. resurgendo de
uita confidi: ascendendo de cȩlestis patͥȩ
hereditate głari: ut qͦ caput preisse conspi¬
ciunt. illuc se subsequi & membra gratu¬

Expanded text:
meruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos mimeruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit aequales non angelis virtute suae minorationis fecit. Unde et moriendo docuit mortem non metui, resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratu
Abbreviated transcription (Latin):
tia. mirabiliore etiam pietate. summa cre¬
hinc ẽ enĩ quod de eodẽ rege nato angłoꝵ
chori in eiꝰ annuntiatione ꝓdeunt̾. hym-¬
nũ dicunt: & deuicta prauȩ uite discordia.
hos qͦs dudu despererant ciues agnoscunt.
iam nẽ in t̾ra nata bonitas iungat. Hinc
ẽ qͦd ante incarnationẽ eiꝰ testam̃to uet̾
adorasse homo angłm legitur. nec tam̃ ad¬
orare ꝓhibet᷑: s post mediatoris aduentũ
cum se ioħ̾es adorando angło ꝓstrauisset.
audiuit. Uide ne feceris: conseruus tuus
sum. ce fum tuoꝵ. Quid enĩ ẽ hoc qͦd pͥus e¬
b corruptionib deditũ. nec ab eisdem car¬
nalib corruptionib redemptũ. qͦ abiecti¬
rem nouerant iustiꝰ contempnebant: pꝰt-¬
modum uͦ humanã naturam eo iam sub¬
stratam habere ñ poterant. qͦ hanc in au-¬
ctore suo etiam suꝑ semetipsos ductam
uidebant: Neq enĩ debebat ĩa in m̃bris
subiecta despici: qͦ in ipsoꝵ m̃broꝵ capite

Expanded text:
tia, mirabiliori etiam pietate summa cretia, mirabiliori etiam pietate summa creHinc est enim quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant cives agnoscunt, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento Veteri adorasse homo angorare prohibetur ; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum . Quid est enim quod pbus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam substratam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semvidebant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ omp̾cunicũ filiũ quẽ sine tempore
genuit. saluandis hominib cũ tempore
ostendit: qͥ ꝓfecto filius humanã natura
suscipiens. ad ima de sublimib uenit. Cu¬
iꝰ incarnationis myst̾i̾um etiam electi.
angeli mirati sunt. qͥ de eode myst̾io
redempti non sunt: & cũ redemptis in fine
conditoris accenderent: oeto ꝑ carnẽ dño
clamauerunt gła in excelsis dõ. Redemp¬
toris gͦ potentiam laudant & głificant:
qͥa redemptioni nr̃e uoces suȩ exultatio¬
nis accõmodant: quia dum nos conspici-¬
unt recipĩ. suũ gaudent numerũ repleri.
ni. Sed quid difficiliꝰ qͣm homini
in terra edito. terrena & fragilia membra
gestanti. celoꝵ alta conscendere. suꝑnoꝵ
sp̃uum archana penet᷑re: S eoꝵdem sꝑuũ
ad nos conditor uenit: seq hominẽ sub
ipsis etiam exhibuit: sic̃ de illo patͥ ꝑ pro¬
pħam dicitur. Minuisti eũ paulominꝰ
ab angłis. Et quia int̾ nos & eosdẽ sp̃c dis¬
cordantis uitȩ scandalũ repꝑit. mira potẽ¬

Expanded text:
potens unicum Filium, quem sine tempore genuit, salvandis hominibus cum tempore ostendit; qui profecto Filius humanam naturam suscipiens, ad ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis mysterium etiam electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt; et cum redemptis in fine Conditoris accenderent, orto per carnem Domino, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo. Redemptoris ergo potentiam laudant et glorificant, quia redemptioni nostrae voces suae exsultationis accommodant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum gaudent numerum impleri.- Quid enim difficilius quam homini, in terra edito terrena et fragilia membra gestanti, coelorum alta conscendere, supernorum spirituum arcana penetrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam sub ipsis exhibuit. Sicut de illo Patri per Prophetam dicitur: « Minuisti eum paulo minus ab angelis . » Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantes scandalum reperit, mira poten
Abbreviated transcription (Latin):
manib alienigenaꝵ usi sunt: qm̃ eũ quẽ
legaliter interimere ipsi ñ poterant. ferien¬
dum gentilib tradiderunt: ut ex sola po¬
testate p̾ses romanus ageret: qͦd ipsi ex sola
malicia anhelarent ut agi debuisset. In ui¬
diȩ qͥppe malicia pleni fuerant: qͥ uisis mi¬
racłis inuidentes dicebant. Ecce munduˢ
totꝰ post eum uadit. Conspiciebant signa:
cernebant ꝑ ministros eiꝰ miracła: totũ iam
mundu ficłi p̾uidebant secuturũ p̃dicam̃¬
ta. Auideis ginuidentib surrexit malicia
ꝑsequens: &e a gentilib potestas p̃mens. Ne¬
q enim miracła fieri legis p̃cepta uetu eraił:
& tam̃ uid̃i ꝑ eisdem miracłis interimere
generis humani redemptorẽ querebant.
Unde hoc qͦd ceꝑant explere ñ ualentes ad pi¬
lati p̾torium concurrert᷑. ut ipse hc̃ ꝑimeret
quẽ iniuste ꝑimentẽ lex nulla cohiberet.
Qd̾ autẽ ex inuidia uidea petiit: hoc gentiliᷤ

Expanded text:
manibus alienigenarum usi sunt: quoniam eum manibus alienigenarum usi sunt: quoniam eum legaliter interimere ipsi non poterant, feriendum gentibus tradiderunt, ut ex sola potestate praeses Romanus ageret quod ipsi ex sola malitia anhelarent ut agi debuisset. Invidiae quippe malitia pleni fuerant, qui visis miraculis invidentes, dicebant: Ecce mundus totus post eum vadit . Conspiciebant signa, cernebant per ministros ejus miracula, totum jam mundum fidei praevidebant secuturum praedicamenta: a Judaeis igitur invidentibus surrexit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. Neque enim miracula fieri legis praecepta vetuerant, et tamen Judaei pro eisdem miraculis interimere generis humani Redemptorem quaerebant. Unde hoc quod coeperant explere non valentes, ad Pilati praetorium concurrerant, ut ipse hunc perimeret quem injuste perimere lex nulla cohiberet. Quod autem ex invidia Judaea petiit, hoc gentilis