comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t absorbeat᷑ qͦd mortale ẽ a uita. mͦ ł iiii.
Electi dĩ qͣntalibet choruscatione oꝑis
fulgeant. quantolibet se igne compunc¬
tionis accendantͥnimirum n¬
stat quia dum corruptibili adhuc carne
grauati sunt: et̾num lum̃ sicut ẽ uidere ne¬
quaquã possunt. Sepe autẽ ita mens eoꝵ
accenditur: ut quamuis in carne sit posita.
ind̾m tam̃ om̃i subiugata carnali cogita¬
tione rapiat᷑. Nec tam̃ d̾m sicut ẽ conspicit:
qͥa nimirũ hanc sicut dictum ẽ in carne cor¬
ruptibili pondus pͥmȩ dampnationis p̾mit.
Sepe ita ut ẽ absorberi desiderat: ut ȩt̾nam
uitam si possit fieri sine int̾uentu corporeȩ
mortis attingat. Unde paulus cũ ardent᷑
int̾nam lucem quereret. s tam̃ utcũq mor¬
tis ext̾ioris dampna formidaret: ait. Qmdiu
sumꝰ in hoc habita cło ingemiscimꝰ grauati.
eo qͦd nolumꝰ expoliari. s suꝑuestiri: ut ab¬
sorbeat᷑ qͦd mortale ẽ a uita. Scĩ gͥ uiri ui¬
dere uerũ lum̃ appetunt: & si concedat᷑ etiã

Expanded text:
t absorbeatur quod mortale est, a vita . Electi Dei quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant, nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen sicut est videre nequaquam possunt; saepe autem ita mens eorum accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur. Nec tamen Deum sicut est conspicit, quia nimirum hanc, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saeperita ut est se absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque mortis exterioris damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati: eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri: ut absorbeatur quod mortale est, a vita. Sancti igitur viri videre verum lumen appetunt, et si concedatur, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Der resurrectionẽ nr̃i redemptoris. om̃s
electi qͥ qͣmuis in sinu tranquillitatis. tñ
claustͥs tenebant᷑ inferni: ad amena para¬
disi st̃ reducti. Qd ante passionẽ ꝓmisit.
in resurrectione sua dñs adimpleuit. Oĩa
enĩ traxit: qͥ de suis electis nullum apud
inferos reliquit. Omĩa abstulit. utiq ele-¬
cta. Neq etenĩ infideles qͦsq & ꝓ suis cͥmi-¬
nib et̾̃nis suppliciis deditos. ad ueniam
diĩs resurgendo reparauit. s illos ex infer¬
ni claustris rapuit: qͦs suos in fide &e actib
recognouit.

Expanded text:
er resurrectionem nostri Redemptoris, omnes electi qui quamvis in sinu tranquillitatis tamen claustris tenebantur inferni, ad amoena paradisi sunt reducti. Quod ante passionem promisit in resurrectione sua Dominus adimplevit; omnia enim traxit qui de suis electis apud inferos nullum reliquit, omnia abstulit utique electa. Neque enim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit, sed illos ex inferni claustris rapuit quos suos in fide et actibus recognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥ nulłu ꝓpͥum adiungunt: ex solo origi¬
nali peccato dampnant᷑. Sub diuina qͥp¬
pe districtione iustũ ẽ: ut ꝓpago mortaliᷤᷤ
uelut infructuosa arbor & in ramis ser¬
uet amaritudinẽ. qͣm traxit ex radice.

Expanded text:
et qui nullum proprium adjungit, ex solo originali peccato damnatur. Sub divina quippe districtione justum est ut propago mortalis, velut fructuosa arbor, etiam in ramis servet amaritudinem quam traxit ex radice.
Abbreviated transcription (Latin):
a p̃senti luce subtrahunt᷑. qͣm ad ꝓmeren¬
da bona. malaue merita uite actiue per¬
maneant. Quos qͥa a culpa originis sacra¬
menta salutis ñ liberant: & hic ex ꝓpͥo nil
egerunt & ad toem̃ta et̃na ꝑueniunt. Qs¬
qͥs enũ regenerationis unda ñ soluit᷑ rea¬
tu pͥmi uncłi ligatꝰ tenet᷑. Quod uͦ apud
nos ualet aqua baptismatis: hoc egit apd
ueteres uł ꝓ pariuilis sola fides. uł ꝓ ma-¬
iorib uirtꝰ sacrificii: uł ꝓ eis qͥ ex abrahe
stirpe ꝓdierant mysterium circũcisioniᷤ.
Nam qͥa unusqͥsq cũ pͥmi parentis cul-¬
pa concipit᷑. ꝓpħ̾a testat᷑ dicens. Ecce enĩ in
iniqͥtatib conceptꝰ sum. E qͥa is quẽ salu¬
tis unda ñ diluit. originaliᷤᷤ culpȩ suppli-¬
cia ñ amittit: aꝑte ꝑ semetipsam ueritas
ꝑhibet dicens. Nisi qͥs renatꝰ fuerit ex aqͣ

Expanded text:
a praesenti luce subtrahuntur, quam ad proferenda bona malave merito activae vitae perveniant: quos quia a culpa originis sacramenta salutis non liberant, et hic ex propria nil egerunt, et ad tormenta aeterna perveniunt. Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur; quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuer
Abbreviated transcription (Latin):
euiq extĩora danti. is qͥ int̾no m̃tis ardore.
desidio dñi compungit᷑. Bene aũ dictũ
ẽt̃ cessauit oscłari pedes meos. Non enĩ
sufficit in amore dũi sepe compungi &
cere. Unde & mulier idõ laudat᷑ qͥa os¬
culari ñ dẽstitit. id ẽ compungi minime
cessauit. Unde & ꝑ ꝓph̾am dicit᷑. Consti¬
tuite diem sollempnẽ in confrequentati-¬
onib usq ad cornu altaris. Dies sollem¬
nis ẽ dño: compunctio cordis nr̃i. S turc
in confrequentatione dies sollempniᷤ con-¬
stituit᷑: cum in lacͥmas ꝓ amore eiꝰ assidu¬
e mens mouet᷑. Cui uelut si diceremꝰ. qͣm¬
Diu ista acturi sumꝰ. qͣm dui tͥbulatione
afficiem᷑: ilico t̾minũ qͦusq fieri debeat.
subiunxit dicens. Usq ad cornu. altaris.
Cornu quippe altaris ẽ: exaltatio sacͥficii
int̾ioris. Ubi cũ uenerimus: iam nulla
necessitas ẽ ut sollempnem diem dño de
nr̃a lamentatione faciamꝰ. Itẽ c¬

Expanded text:
eriora sua danti, is qui interno mentis ardore in desiderio Domini compungitur. Bene autem dictum est: Non cessavit osculari pedes meos. Non enim sufficit in amorem Dei semel compungi et cere: unde mulier ideo laudatur, quia osculari non destitit, id est compungi minime cessavit. Unde per prophetam dicitur: Constituite diem sollempnem in confrequentationibus usque ad cornualtaris. Dies quippe sollempnis est Domino conpunctio cordis nostri; sed tunc in confrequentatione dies sollempnis constituitur, cum in lacrimas pro eius amore mens movetur. Cui, velud si diceremus: 'Quandiu ista acturi sumus, quandiu tribulatione afficimur?' ilico terminum, quousque fieri debeat, subiungit, dicens: Usque ad cornu altaria. Cornu quippe altaris est exaltatio sacrificii interioris; ubi cum venerimus, iam nulla necessitas erit, ut sollempnem diem Domino de nostra lamentatione faciamus. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
Compunctio quȩ ꝑ caritatẽ fit. quȩ exde¬
sid̾io accendit᷑: qͣsi qͦddam osculum est.
Tocĩes enim anima osculat᷑ dm: quotĩes
in amore eiꝰ compungit᷑. Sunt enĩ multi
qͥ iam qͥdem dm metuunt. iam bonã oꝑa¬
tionem recipiunt. s necđu osculantur:
qͥa amore eiꝰ minime compungunt᷑.
Quod bene in conuiuio pharisei signa¬
tũ ẽ. Qui cũ dñm recepisset. & osculanti
mulieri pedes eiꝰ in corde suo derogaret:
audiuit. Intraui in domũ tuã: oscłm
mͥ ñ dedisti. Hȩc aũ ex qͦ ingressa. ẽm̃ ces¬
sauit oscłari pedes meos. Om̃s qͥ ĩa ele

Expanded text:
Compunctio quae per charitatem fit, quae ex desiderio accenditur, quasi quoddam osculum est; toties enim anima osculatur Deum, quoties in amore ejus compungitur. Sunt enim multi qui jam quidem Dominum metuunt, jam bonam operationem recipiunt; sed necdum osculantur, quia amore ejus minime compunguntur. Quod bene in convivio Pharisaei signatum est, qui cum Dominum recepisset, cumque osculanti mulieri pedes ejus, in corde suo derogaret, audivit: Intranti in domum tuam, osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo ingressa est, non cessavit osculari
Abbreviated transcription (Latin):
dibat uͭ remanebat: qͥa cumꝑ humanitatẽ ascẽ¬
deret in cȩlum ꝑ diuinitatẽ suam &e terram pa-¬
riter continebat & cȩlum. Sicut aũ iosepha
fratͥb uenditꝰ. uenditionẽ redemptoris nr̃ifi
gurauit. sic enoch translatus & ad cȩłu aere¬
um helyas subleuatꝰ. ascensionẽ dnicam de¬
signauit. Ascensionis gͦ suȩ dñs p̾nuntios &
testes habuit. unum ante legem. alium sub
lege: ut quandoq ueniret ip̃se qͥ ueracit̾ celos
posset penetrare. Unde &e ordo ipse. in eorum
qͦq utroꝵq subleuatione: ꝑ quedã increm̃ta
distinguitur. Nam enoch & ꝑ coitũ genitus
&e ꝑ coitũ generans translatus: helẏas uͦ ꝑ
coitũ genitus. s ñ iam ꝑ coitũ generans ad cȩ¬
lum subuectꝰ eẽ memorat᷑: ut ueniret post¬
modum qui neq ꝑ coitũ generans. neq ꝑ
coitũ generatꝰ. nec translatꝰ nec subuectus
cȩlum ethereum sua uirtute penetraret:

Expanded text:
at: quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem et terram pariter continebat et coelum. Sicut autem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem Dominicam designaverunt. Ascensionis suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoqueposset penetrare: unde et ordo ipse in eorum quoque in coelos sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans translatus, Elias vero per coitum genitus, sed non per coitum generans, ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret postmodum qui neque per coitum generans, neque per coitum generatus, nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret.
Abbreviated transcription (Latin):
tum comestionis: ueritas patesceret car¬
sit raptus & subleuatꝰ: ut in secretam qͣndã
terre regionem repente duceret᷑: uͥ in mag¬
na iam carnis & sp̃c quiete uiueret: qͦad¬
usq ad finem mundi redeat. & mortis de¬
bitũ soluat. Ille enim mort̾ẽ distulit. ñ eua-¬
sit. Redemptor aũ nr̃ qͥa ñ distulit suꝑa¬
uit. eamq resurgendo consumpsit: & re¬
surrectionis suȩ głam ascendendo declara-¬
uit. Notandum quoq ẽ qͦd helẏas in cur-¬
rui legit᷑ a scendisse: ut uidelicet aꝑte dem̃o¬
straret᷑. qͥa homo purus adiutorio indige¬
bat alieno. E angłos qͥppe illa facta &e osten¬
sa sunt adium̃ta: qͥa neq ad cȩlum qͥdem ae¬
reum ꝑ se ascendere poterat᷑ quẽ naturȩ sue
infirmitas grauabat. Redemptor aũ nr̃ non¬

Expanded text:
tum comestionis veritas patesceret cartum comestionis veritas patesceret carsit raptus et sublevatus, ut in secretam quamdam terrae regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat: ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretur quia homo purus adjutorio indigebat alieno. Per angelos quippe facta illa et ostensa sunt adjumenta, quia nec in coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gra
Abbreviated transcription (Latin):
subiunxit reuelasti ea stultis s paruulis:
tumorẽ se dampnasse innotuit ñ acumen.
enite ad me om̃s qui laboratis & onera¬
se uenire nos dñs p̾cepit: nimirũ ñ gressib
corporis. s ꝓuectib cordis. Ipse namq ait.
Uenit hora: quando neq in monte hoc
neq in iherosolimis adorabitis patrem.
Et paulopost. Ueri adoratores adorabuil
patrem: in sp̃u &e ueritate. Nam &e pater
tales querit: qui adorent eum. In corde
gͦ gressus eẽ insinuat: qͣndo & ut uenia¬
mus uocat: &e tam̃ motu corporis ad alla
nequaqͣm nos transire denuntiat. In scͥp-¬
tura itaq sacra ñnunqͣm appellatione grẽ¬
suum. uł motus mentium. uł ꝓuectus ac¬
cipimus meritoꝵ: quib ꝓfecto gressib
ad se metipsam nos ueritas uocat di¬
cens. Uenite ad meom̃s qui laboratis.

Expanded text:
subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. e, omnes qui laboratis et onerare nos Dominus praecepit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis; ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem. Et paulo post: Veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate. Nam et Pater tales quaerit, qui adorent eum . In corde ergo gressus esse insinuat quando et ut veniamus vocat, et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire denuntiat. In Scriptura sacra nonnunquam appellatione gresuum, vel motus mentium, vel profectus accipimus meritorum; quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad ne, omnes qui laboratis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs pro infirmitate carniᷤ.xxuii.¬
nrĩs obtutib apparens. dum alios repbat.
alios uocat mira iudicia exhibuit: quȩ a
nobis & cogitari possint. & comp̾hendi non
possint. Ait namq. In iudicium ego in
hunc mundum ueni: ut qͥ ñ uident uide¬
ant: & qui uident ceci fiant. Unde in eu¬
angłio dñs cum de huiꝰ rei causa loqueret᷑:
tan qͣm rationẽ quandam absconsionis &
reuelationis adiungens ait. Quia sic fu¬
it placitum ante te. Quib nimirũ uerb̃
exempla humilitatis accipimꝰ: ne temere
discutere suꝑna consilia de alioꝵ uocatio¬
ne. alioꝵ uͦ repulsione p̾sumamus. Cum
enim intulisset utroꝵq non mox rationẽ
reddidit: sed sic dõ placitum dixit. Hoc ui¬
delicet ostendens: quia iniustum ẽẽ non
potest. quod iusto placuit. Quod aute ait
abscondisti hȩc sapientib & prudentib :
sapientes &e prudentes uidelicet suꝑbien¬
tes uocauit: quia nimirum suꝑbientib
ueritatis cognitio denegat᷑. Qui enim ñ

Expanded text:
nus per infirmitatem carnis nostrae obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant: et qui vident, caeci fiant . Unde cum de hujus rei causa loqueretur,tanquam rationem quamdam absconsionis et revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit: hoc videlicet ostendens, quia injustum esse non potest quod justo placuit. Quod autem ait: Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus; sapientes et prudentes videlicet superbientes vocavit, quia nimirum superbientibus veritatis cognitio denegatur. Qui enim non
Abbreviated transcription (Latin):
eũ quẽ cordi suo ñ p̾ponit dum p̾dicat:
qͣsi absentẽ putat. S sc̃ĩ uiri & ex dõ lo¬
quunt᷑ &e coram do: quia &e ab eo se sciunt
habere qͦd dicunt: & ipsum suis sermonib
adẽẽ iudicẽ. adiutoremq considerant. In

Expanded text:
n proponit cum praedicat quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur, et coram Deo, quia et ab eo se sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus adesse judicem auditoremque considerant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
lios gignere. s suam scientiã desiderat os¬
tendere. Quẽ enim libido głȩ ad loquen¬
dum trahit: uoluptati magis quã gn̾atioĩ
oꝑam impendit. Ex sinceritate uͦ loqui ẽ:
nil in eloquio extra quã oportet querẽ.
Sicut ex do autẽ loquit᷑: qͥscit ñ se a se ha¬
bere. s ex dõ accepisse qͦd dicit. Coram dõ
uͦ loquit᷑: qui in om̃e qͦd dicit. ñ humanoᷤ
fauores appetit: s omĩpotentis di p̾sen¬

Expanded text:
lios gignere, sed suam scientiam desiderat oslios gignere, sed suam scientiam desiderat ostendere. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ex sinceritate vero loqui est nil in eloquio extra quam oportet quaerere. Sicut ex Deo autem loquitur, qui scit non se a se habere sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram Deo vero loquitur, qui in omne quod dicit non humanos fa
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt nr̃a qͣsi laudanda cognoscere. ñ
aũ sua ꝑu̾sa mutare. debemꝰ omĩno tace.
ne si ostentationis studio uerbũ dĩ loqui¬
mur: & illoꝵ culpa quȩ erat ñ eẽ desinat:
& nrã quȩ ñ erat fiat. Dicat fortasse aliqͥs.
Unde nouimꝰ: qͦ corde quis audiat: S mul¬
ta sunt quȩ audientis animũ ꝓdunt. ma¬
xime si auditores nr̃i & semꝑ laudent quod
audiunt: & nunquã qͦd laudant sequunt᷑.
Hanc inanẽ loquendi głam p̾dicator egre¬
gius fugerat: cum dicebat. Non enĩ sumꝰ
sicut plurimi adulterantes u̾bum di. S
ex sinceritate sicut ex d̃o coram do in xp̃o¬
loquim᷑. Adulterari namq uerbũ dĩ est:
aut alit̾ sentire de illo quã ẽ. aut ex eo ñ sp̃i¬
tales fructꝰ s adulterinos fetꝰ querere lau¬
dis humane. Adult̾ quippe in carnali coi¬
tu ñ ꝓlem.s uoluptatẽ querit. Et ꝑuersꝰ
qͥsq ac uanȩ głȩ seruiens. recte a dulterari
ũbum dĩ dicit᷑. qͥa ꝑ sacrũ eloqͥum ñ do fi¬

Expanded text:
olunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt, maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant sequuntur. Hanc inanem loquendi gloriam praedicator egregius fugerat, cum dicebat: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei; sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Dloquimur. Adulterari namque verbum Dei est aut aliter sentire de illo quam est, aut ex eo non spiritales fructus sed adulterinos fetus quaerere laudis humanae. Adulter quippe in carnali coitu non prolem sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens recte adulterari verbum Dei dicitur, quia per sacrum eloquium non Deo fi
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qui p̾dicationis u̾bum & qͥa a do ac¬
ceꝑunt intelligunt: & placere ꝑ illud deo
ñ hominib quert̃. Unde fit ut cum se a
ꝓximis despici cognoscunt. suaq dicta
uite audientiũ ñ ꝓdesse. abscondant qͣn¬
tȩ uirtutis sint: ne si secretũ cordis mnuti¬
lit̾ sermo ꝓlatꝰ aꝑiat: ad manẽ glam erum¬

Expanded text:
i praedicationis verbum et quia a Deo acceperunt intelligunt, et placere per istud Deo non hominibus quaerunt. Unde fit ut cum se a proximis despici cognoscunt, suaque dicta vitae audientium non prodesse, abscondant quantae virtutis sint, ne si secretum cordis inutiliter sermo prolatus aperiat, ad inanem glor
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba loquebant᷑: de quib sc̃ptum ẽ. Nolite
cipiunt uos. Uisionẽ cordis sui loquunt᷑:
ñ de ore dm̃. Et rursum. Non loquebar ad
eos: & ipsi ꝓpħabant. Qua ex re qͦq colligen¬
dum ẽ quia &e qͥs qͥs expositor in explanatio¬
nẽ sacri eloquii ut fortasse auditorib place¬
at aliquid mentiendo componit̾. sua & ñ
mentiat᷑. Nam si in u̾bis dominicis uirtu¬
tem requirens. ipse alit̾ quã is ꝑ quẽ plata
st̃ senserit. et iã sub intellectu alio ȩdifi¬
cationẽ caritatis requirat: dñi st̃ u̾ba quȩ
narrat: qͥa ad hoc solum ds ꝑ totam nobis
sacrã septurã loquit᷑: ut nos ad suũ &e ꝓxi¬
mi amorẽ trahat

Expanded text:
 de quibus scriptum est: Nolite cipiunt vos; visionem cordis sui loquuntur, non de ore Domini . Et rursum: Non loquebar ad eos, et ipsi prophetabant . Qua ex re quoque colligendum est quia et quisquis expositor in explanatione sacri eloquii, ut fortasse auditoribus placeat, aliquid mentiendo componit, sua et nonmentiatur. Nam si in verbis dominicis virtutem requirens, ipse aliter quam is per quem prolata sunt senserit, etiamsi sub intellectu alio aedificationem charitatis requirat, Domini sunt verba quae narrat, quia ad hoc solum Deus per totam nobis sacram Scripturam loquitur, ut nos ad suum et proximi amorem trahat
Abbreviated transcription (Latin):
flauit conflator: maliciȩ enim eoꝵ ñ sunt
consumptȩ. E cce ignis ext̾ius conflans. & du¬
rȩ passionis admouet penam. & tam̃ erroriᷤ
ñ excoquit culpam: & torm̃ta crudeliũ dat
Huiꝰ etiam conflationis ignis qͥ extra catho¬
licam tolerat᷑ eccł̃iam. quam nulliꝰ omnino
uirtutis sit. paulus apłs insinuat dicens Si
tradidero corpus meũ ita ut ardeat: carita¬
tẽ autẽ ñ habeam: nicħ mͥ ꝑdest. Alii qͥppe¬
praua de do sentiunt: alii de auctore recta¬
tenent. s unitate cum fratrib ñ t̾enent. Illi
errore fidi: isti uͦ scismatis ꝑpetratione diusi
sunt. Unde & in ipsa pͥma parte decalogi u¬
traꝵq partiũ culpȩ repͥmunt᷑ cum diuina
uoce dicit᷑. Diliges dñm dm tuũ ex toto cor¬
de tuo. & ex tota anima tua: &e ex tota uirtu
te tua. Atq mox subdit᷑. Diliges ꝑximũ tu¬
um ficut te ipsũ. Qͥ enĩ de do ꝑusa sentit: li¬
quet ꝓfecto qͥa dnm̃ ñ diligit. Qui uͦ de¬

Expanded text:
flavit conflator, malitiae enim eorum non sunt flavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae. » Ecce ignis exterius conflans et durae passionis admovet poenam, et tamen erroris non excoquit culpam; et tormenta crudelium dat Hujus etiam conflationis ignis, qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat dicens: « Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, niprava de Deo sentiunt; alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent. Illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et ipsa parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et exte tua; » atque mox subditur: « Diliges proximum tuum sicut te ipsum . » Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fusione nos obsidet: ipsa hunc de nobis
multiplicit̾ expugnet. Caritas in petro &¬
minis terrentiũ pͥncipum restitit fortiter:
&e in cucũcisione sub mouenda minoꝵ uer¬
ba humilit̾ audiuit. Caritas in paulo &
manꝰ ꝑsequentiũ humiliter ꝑtulit: & tam̃
in curũcisionis negocio longe se impares.
pores sensu audenter increpauit. De mo¬

Expanded text:
cumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis cumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minoris verba humiliter audivit. Charitas in Paulo, et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio, longe se impares et priores sensu audenter increpavit.
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ dilatat. quicqͥd a rectitudine discre¬
pat ignorat. Non ẽ ambitiosa: qͥa qͦ arden¬
ter intꝰ ad sua satagit:. foris nullatenꝰ alie¬
na concupiscit. Non querit quȩ sua sunt:
qͥa cuncta quȩ hic transitorie possidet. ue¬
lut aliena negligit: cũ sibi nicħ eẽ ꝓpͥum nͥ
qͥa &e inuiriis lacessita. ad nullos se ultio¬
nis suȩ motꝰ excitat᷑:. dum ꝓ magnis labori¬
b maiora post p̾mia expectat. Non cogi¬
tat malum: quia in amore mundiciȩ m̃tẽ
solidans. dum om̃e odium radicitꝰ eruit:
u̾sare in animo qͦd inquinat nescit. Non
gaudet suꝑ iniquitatẽ: qͥa sola dilectione
erga om̃s inhiat:. nec de ꝑditione adu̾san¬
tiũ exultat. Congaud et autẽ ueritati: qͥa
ut se cȩt̾os diligens ꝑ hoc qͦd rectũ in aliis
conspicit: qͣsi de augm̃to ꝓprii ꝓuectꝰ hila
impetit. instructionis suȩ munimine. oc¬
currit: ut qͥa antiquus hostis uariata cir¬

Expanded text:
amorem dilatat, quidquid a rectitudine discreamorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quae hic transitorie possidet, velut aliena negligit, cum sibi nihil esse propriuquia et injuriis lacessita, ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarimpetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia cir
Abbreviated transcription (Latin):
arcẽ pacientia solidet: & pacientiȩ fundata¬
edificia benignitas exornet. S cum una
eademq sit caritas multiplex tam̃ dicit᷑.
qͥa nimirũ si mentẽ plene ceꝑit: hanc ad in¬
numera oꝑa multiformit̾ accendit. Huiꝰ
caritatis diu̾sitatẽ & multiplicitatẽ: bene
paulus enumerat dicens. Caritas patiens
ẽl benigna ẽ. Non emulatͣm̃ inflat᷑: ñ agit
Iꝑperam: ñ est ambitiosa: ñ querit que sua
st̃. Non irritat᷑ ñ cogitat malũ:. ñ gaudet
suꝑ iniquitat̾e: congaudet autẽ ueritati.
Patiens quippe ẽ caritas: qͥa illata mala eqͣ¬
nimit̾ tolerat. Benigna uͦ ẽ: qͥa ꝓ malis bo¬
na largit̾ ministrat. Non emulat᷑: qͥa per
hoc qͦd in p̾senti mundo nil appetit:. inui¬
dere terrenis successib nescit. Non inflatur:
qͥa cum p̾miũ internȩ retͥbutionis anxia
desiderat. de bonis se ext̾iorib ñ exaltat. Non
agit ꝑperam: qͥa qͦ se in solum dĩ ac ꝓximi

Expanded text:
arcem patientia solidet, et patientiae fundata aarcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Sed cum una eademque sit charitas, multiplex tamen dicitur, quia nimirum si mentem plene ceperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit. Hujus charitatis diversitatem et multiplicitatem bene Paulus enumerat, dicens: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non inflatur, non agit perperam; non est ambitsunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc temptationũ p̃lio &e munita patientiȩ
clipeo. & gladiis amoris accincta. ad ꝑferen¬
ba mala sumit fortitudinẽt c&e ad rependen¬
da bona exerit benignitatẽ qͣtinus & odioꝵ
tela potent̾ excipiat.: & amoris iacula ualent᷑
reddat. Nequa qͣm quippe ad bella armatus
ꝓcedit. qui clipeum sumens. gladiis ñ utit᷑.¬
sus & scutũ patientiȩ debet ante ferre ne pe¬
reat: &e ad p̾dicandum ꝓmptus amoris in¬
ferre iacula. ut uincat. Cuiꝰ armaturȩ sũ¬
mam:. breuit̾ paulus insinuat dicens. Cari¬
tas patiens etbenigna ẽ. Cum uͦ unũ ex utro¬
q defuerit: caritas ñ ẽ. Si uidelicet malos
aut absq benignitate tolerans ñ amar:
aut rursum sese sine patientia exhibens.
negligat tolerare qͦs amat. Ut gͦ a nobis
caritas teneat᷑. necesse ẽ quatinꝰ & benigni¬
tati patientia. & rursum pacientiȩ benig¬
nitas suffraget᷑: ut magnũ qͦddam in cor¬
de nr̃o ȩdificiũ construens. & benignitatis

Expanded text:
hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis non utitsus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est. Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est: si videlicet malos, aut absque benignitate tolerans non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur; ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ba p̾dicationis. in amplo susciꝑe. gremio cari¬
tatis. Doctori namq spaciosus ad manendũ
locꝰ debet eẽ in corde auditoris. latitudo bo
nitatis. Unde qͥb dam a paulo dicit᷑. Capite
nos: neminẽ lesimꝰ neminẽ corruipimus. Non
angustiamini in nob̾: angustiamin aũ in
uiscerib ur̃is. Acsi eis aꝑte diceret᷑. Ad susci¬
piendam doctrinã spaciosum m̃tis locũ faci¬
s ad cogitanda carnalia angusti remanete.

Expanded text:
aedicationis in amplo suscipere gremio charitatis: Doctori namque spatiosus ad manendum locus debet esse in corde auditoris, nitatis. Unde et quibusdam dicitur: « Capite nos, neminem laesimus, neminem corrupimus ; » -- « Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris ; ac si eis aperte diceretur: Ad suscipiendam doctrinam spatiosum locum mentis facised ad cogitanda carnalia angusti remanete.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. mͦ ł ui. INscͥptura sacra aliter
par plena dicit᷑: & aliter inchoata. Incho¬
atam quippe ueritas discipłis dederat cũ
dicebat. Pacem relinquo uob̾: pacẽ meã
do uob̾. Et plenam symeon desid̾auerat:
cum exoraret dicens. Nunc dimittis ser¬
uum tuum dñe. scđm uerbũ tuũ in pa¬
ce. Pax enĩ nr̃a ex desidĩo conditoris incho¬
atur: ex manifesta aũ uisione ꝑficit᷑. Ple¬
na quippe tẽ erit: cum mens nr̃a nec igno¬
rantia cȩcat᷑: nec suȩ carnis ĩpugnatione
concutit᷑.

Expanded text:
vobis . In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, atque aliter inchoata. Inchoatam quippe Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Et plenam Simeon desideraverat, cum exoraret, dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace . Pax enim nostra ex desiderio Conditoris inchoatur; ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra, nec ignorantia caecatur, nec carnis suae impugnatione concutitur.
Abbreviated transcription (Latin):
&e delinquens seruus a iusto dño idcuro
cedi p̃cipit᷑. ut a nequitia corrigat᷑. Ad ali¬
quid gͦ ceditur: cum ñ eiꝰ dñs cruciatibus
delectat᷑. Iniqui uͦ gehennȩ ignib traditi:
quo fine semꝑ ardebunt: Et quia certũ
est quod pius &e om̃pe d̾s ñ pascit᷑ cruciati¬
b iniquoꝵ: cur patiunt᷑ miseri si ñ expian-¬
tur: Quib citiꝰ respondemꝰ. quod om̃pe d̃s
quia pius est miseroꝵ cruciatu non pascit᷑:
quia aute iustus ẽ. ab iniquoꝵ ultione in ꝑ¬
petuum ñ sedatur. S iniqui om̃s et̾no sup¬
plicio &e qͥdem sua iniquitate puniunt᷑: & ta¬
men ad aliquid concremant᷑ scł ut iusti õs
& in do uideant gaudia quȩ ꝑcipiunt: &
in istis respiciant supplicia quȩ euaserunt:
ut tanto in eternũ magis diuinȩ gr̃e de¬
bitores se eẽ conspiciant: qͣnto in eternũ
mala puniri conspiciunt. quȩ eiꝰ adiuto

Expanded text:
et delinquens servus a justo domino idcirco et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ignibus traditi quo fine semper ardebunt? Et quia certum est quod pius et omnipotens Deus non pascitur cruciatibus iniquorum, cur cruciantur miseri si non expiantur? Quibus citius respondemus quod omnipotens Deus, qui pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio, et quidem sua iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid concremantur: scilicet, ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in istis respiciant supplicia quae evaserunt, ut tanto in aeternum magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibere miscdem: ñ uerent᷑ predicare falla¬
cem. At inquiunt sine fine puniri ñ de¬
bet: culpa cum fine. Iustus nimirũ ẽ omĩ¬
potens d̾s: & quod ñ et̾no peccato cõmissũ
est. et̾num ñ debet punire supplictũ. Quibꝰ
citiꝰ respondemus qͦd recte dicerent: si ui¬
dex iustus districtꝰq ueniens. ñ corda homi¬
num. s facta pensaret. Iniqui enĩ id̾o cũ
fine deliquerunt quia cũ fine uixerunt.
Uoluissent quippe sine fine uiuere: ut sine¬
fine potuissent in iniquitatib ꝑmanere.
Nam magis appetunt peccare qͣm uiuere:
& ido hic semꝑ uiuere cupiunt: ut ñ qͣm
desinant peccare cum uiuunt. Ad districti
gͦ udicis iusticiam ꝑtinet. ut nunqͣm care¬
ant supplicio. quoꝵ mens in hac uita ñ qͣm
uoluit carere peccato: & detur nullus
iniqͦ terminus ultionis: qͥa qͣmdu ualuit
habere noluit t̾minum criminis. At in¬
qͥunt nullus iustus crudelitatib pascit᷑:

Expanded text:
perhibere misericordem, non verentur praedicare fallaperhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem. At inquiunt: Sine fine puniri non debet culpa cum fine. Justus nimirum est omnipotens Deus, et quod non aeterno peccato commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quicitius respondemus, quod recte dicerent, si justus judex districtusque veniens, non corda hominum, sed facta 373 pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Voluissent quippe sine fine vifine potuissent in iniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bunt hi in supplicium ȩternum: iusti aũ in
tis suis idcirco finem ponere negligunt: qͥa
habere quandoq finem suꝑ se uidicia futu¬
ra suspicant᷑. Quib breuiter respondemus.
Si qñdoq finienda sunt supplicia reꝓboꝵ:
ciũ et̾num: iusti aũ in uitã et̾nam. Si gͥ hoc
uerũ ñ ẽ qͦd minatꝰ ẽ: neq illud uerũ ẽ qͦd ꝓ¬
misit. At inqͥunt ido et̾nam penã peccantib
minatꝰ ẽ. ut eos a peccatoꝵ. ꝑpetͣtione ꝯpesc̾et:
qͥa creaturȩ suȩ et̾na supplicia minari de-¬
buit ñ inferre. Quib citius respondemuᷤ.
Si falsa minatꝰ ẽ ut ab iniusticia corrigerae.
etiam falsa pollicitus ẽ ut ad iusticiam ꝓuo¬
caret. Et quis hanc eoꝵ uesaniam toleret:
qui dum ꝓmissionib suis reꝓboꝵ suppli¬
cia finire asserunt. assertione sua etiam e¬
lectoꝵ p̾mia remunerationesq confund̃ts
Quis hanc eoꝵ uesaniam toleret: qͥ conant᷑
astruere uerum non eẽ quod ueritas de et̾¬
no igne minata ẽ: Et dum satagunt dm

Expanded text:
bunt impii in supplicium aeternum, justi autem in tis suis idcirco finem ponere negligunt, quia habere quandoque finem super se judicia futura suspicantur. Quibus breviter respondemus, si quandoque finienda sunt supplicia reproborcium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret qui dum promissionibus suis reproborum supplicia finire asserunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret qui conantur astruere verum non esse quod Veritas de aeterno igne minata est? Et dum satagunt Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ȩternis gehennȩ ignib mancipant᷑.
Hinc gͦ colligendum ẽ quanta dampna-¬
tione plectendi sunt qͥ aliena rapiunt: si
tanta animadu̾sione feruint᷑ qui sua in¬
discrete tenuerunt. ꝑpendant quo eos ob¬
liget reatu res rapta: si tali subicit penȩ ñ
tradita. Perpendant quid illata meretur
iniusticia: si tanta ꝑcussione. digna ẽ pie¬

Expanded text:
rnis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur quia sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quid illata mereatur injustitia, si tanta percussione digna est pie
Abbreviated transcription (Latin):
terroris & formidinis patimur. cum ꝑ so¬
lutionem carnis ȩt̾no udicio ꝓpinqͣmꝰ.
Neq enĩ tunc cuiuslibet anima immeri-¬
to terretur. qͣndo post pusillũ hoc inue¬
nit. qͦd in ȩternũ mutare ñ possit. De¬

Expanded text:
terroris et formidinis patimur, cum per soterroris et formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit quod in aeternum mutare non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
plixius orabat. mͦ.łxi. Electi di semꝑ distc̾ta di
udicia suꝑ se metuunt. Tc̃ tam̃ hȩc ue¬
hementiꝰ ꝑtimescunt: cum ad soluendu
humanȩ conditionis debitũ uenienteᷤ.
districto udici ꝓpinqͣre secernunt. Et
fit tanto timor acrior: qͣnto &e retributio
ȩt̾na uicinior. Crescit pauor uicina retri¬
butione usticiȩ &e urgente solutione car¬
nis. Entomagis districtum iudiciũ iam¬
iamq cernit᷑. tanto uehem̃tius formidat᷑.
Et si ea quȩ scuint ñ quam se p̾t̾misisse
meminerunt: formidant tam̃ illa quȩ
nesciunt: qͥa uidelicet semetipsos diuidi-¬
care ce comp̃hendere omĩno ñ possunt:¬
& urgente exitu subtiliori terrent᷑ metu.
Unde redemptor nr̃ solutioni carnis appro¬
pinquans &e membroꝵ suoꝵ speciẽ seruais:
factus in agonia ꝓlixius cepit orare. Quid
enim pro se ille cum agonia peteret: qui in
terris positus. celestia cum potestate tͥbue¬
bat S appropinquante morte nĩȩ mentiᷤ
in se certamen expressit: qui iũ quandam

Expanded text:
lixius orabat . Electi Dei semper districta Dei judicia super se metuunt, tunc tamen haec vehementer pertimescunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici propinquare se cernunt, et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque cernitur, tanto vehementius formidatur. Et si ea quae sciunt nunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorum suorum speciem servans, factus in agonia, coepit prolixius orare. Quid enim pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
Sollicite cogitare
debemus fres kiñi ne nob̾ in uacuum tem¬
pora ꝑeant: & tunc queramus ad bene agẽ¬
dum uuere. cum iam compellemur de cor¬
pore exire: ae meminisse debemus qͥd ue¬
ritas dicat. Orate ne fiat fuga ur̃a hieme
uł sabb̃o. ꝑ legis qͥppe mandatum: ambula¬
re longius in sabbato non licet.Hiemps qͥp¬
pe ad ambulandum impedim̃to ẽ: qͥa gres¬
sus ambulantium torpor frigoris astrin-¬
git. Ait gͦ. Orate gͦ ne fiat fuga ur̃a. hieme
uł sabbato. Ac si aꝑte dicat. Uidete ne tunc
queratis peccata ur̃a fugere: quando longiꝰ¬
iam non licet ambulare. Illud gͦ tempꝰ quo
fugere non licet. modo debet cogitari dum li¬
cet. Illa hora ẽ exitus nr̃i semꝑ intuenda. ista
redemptoris nr̃i admonitio ante mentis ocłoᷤᷤ
semꝑ ponenda:¬

Expanded text:
simi, cogitare debemus ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere cum jam compellimur de corpore exire; et meminisse debemus quid Veritas dicat: Orate, ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Per legis quippe mandatum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris adstringit. Ait ergo: Orate ne fiat fuga vestra hieme, vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda
Abbreviated transcription (Latin):
salua non erit: s ꝑ generationẽ filioꝵ sal¬
uari dicit᷑: qͥa ꝑ effectũ bonoꝵ oꝑum ꝑpetu¬
ȩ saluti sociat᷑. N obiles gͦ st̃ filii recta oꝑa:
ignobiles autẽ facta ꝑu̾sa. Et sepe homo ag̾e
quelibet bona intentione nititur: s tam̃ ꝓ
multis quȩ subripiunt eiꝰ acta apud om̃i¬
potentẽ qualit̾ habeant᷑ incertũ ẽ. Siue ita¬
q nobiles fuerint filii eiꝰ siue ignobiles ñ
intelligit: quia subtili examine discussa. u¬
trum approbent᷑ eiꝰ oꝑa. an repbentur ignorat.
Et hic gͣ homo in dolore laboris ẽ positꝰ. &e il¬
luc ducit᷑ in timore suspitionis. De honore

Expanded text:
salva non erit, sed per generationem filiorum salsalva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intmultis quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur incertum est. Sequitque nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
hi qͥ adhuc uiuentes sunt. mortuoꝵ animaᷤᷤ
qͦ loco habeant᷑ ignorant᷑. ita mortui iuitã
in carne uiuentiũ post eos qualit̾ dispona¬
t᷑ nesciunt: qͥa & uita sp̃c longe ẽ a uita car-¬
nis. Et sicut corporea atꝙ incorporea diu̾sa
sunt genere: ita etiam distincta cognitioẽ.
Qd̃ tam̃ de animab scĩs senciendum ñ ẽ
qͥa que intꝰ om̃ipotentis di claritatẽ uident:
nullomꝰ credendũ ẽ qͥa sit foris aliqͥd qͦd ig¬
norent.S carnales quiq qͥaamorẽ p̾cipu-¬
um filiis impendunt: hoc eos beatꝰ iob nes-¬
cire postmodũ asserit qͦd hic uehem̃ter a¬
mauerunt: ut siue nobiles siue sint igno
biles filii nesciant: quoꝵ eos semꝑ cura fati¬
gabat. Qd̾ tam̃ si intelligi sꝑualit̾ debet. ñ
incongrue filioꝵ nomine oꝑa designantur:
sicut de muliere paulus dicit. qͥa salua erit
ꝑ filioꝵ generationẽ. Neq enĩ mulier quȩ
continentiȩ studet & nequa qͣm filios gn̾at

Expanded text:
huc viventes sunt 403 mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
um sollicitudine cogitat. Ecce ẽ sollertissi
ꝓximis impendere. cura animaꝵ sollicitu¬
Dinem uigilare. ne qͥs in ꝑfidia. ne qͥs in suꝑ¬
bia. ne qͥs in rapina uł immundicia labat᷑
ex qͥrere atq compescere: hoc ẽ templũ di. id¬

Expanded text:
um sollicitudine cogitat. Ecce est solertissimum sollicitudine cogitat. Ecce est solertissimproximis impendere, circa animarum sollicitudinem vigilare: ne quis in perfidia, ne quis in superbia, ne quis in rapina, vel immunditia laberetur, exquirere atque compescere
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib seribens ait. Templum di scm̃ est .
qd estis uos. Qui itaꝙ sacerdotes sunt. qͥ tẽ¬
plum di custodiunt ñ hi qui orando p̃di¬
cando. sp̃ualib actib inuigilando. sc̃am ee¬
eliam a malignoꝵ spuum immissionib. a pͣ¬
uoꝵ suasionib ab heretieoꝵ errorib defend̃t:
An ñ custos templi fuerat qͥ laboris sui passio¬
nes enumerans dicit̾. in labore & erũpna.
in uigłis multis. in fame & siti in ieiunis
multis in frigore & nuditate: Ait statim
subdit. P reter illa quȩ extrinsecꝰ sunt. instã¬
tia mea cotidiana sollicitudo omniũ ȩccł̃iaꝵ.
Pensate queso: custos templi quanta sollici-¬
tudine uigilet. Ecce enim in seipso mestima¬
bilia patit᷑. & cordis sui sollicitudinẽ aliis
imꝑtit᷑. Cuiꝰ gͦ uirtutis ẽ. plus de utilitate
ꝓximoꝵ. quã de sua afflictione cogitare:
Quis hoc digne estimet: Quis digne pen¬
set: Laborat. luget. esurit. sitit. alget. ieni¬
nat. ugilat: & tam̃ uigilando de eccłiaꝵ om̃ĩ¬

Expanded text:
fidelibus scribens, ait: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Qui itaque sacerdotes sunt qui templum Dei custodiunt, nisi hi qui orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? An non custos templi fuerat qui, labores suae passionis enumerans, dicit: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate ? AtPraeter illa, quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum . » Pensate, quaeso, custos templi quanta sollicitudine vigilet: ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virtutis est, plus de utilitate proximorum, quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet, quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen vigilando de ecclesiarum omni
Abbreviated transcription (Latin):
quit ds. Et si sꝑm dicas. idem est Et
si dñm dicas idem ẽ. & si dm dicas idem
est: non ut idem ipse pater. ipse filiꝰ.
ipse sit sꝑs sc̃s. sed quia & pater et fi¬
lius eiusdem est potestatis. Idem er¬
go est ꝑ substantiam atq uirtutem:
quia non ẽ in diuinitate uel sabellia¬
na confusio uel arriana discretio.
uel terrena corporalisq mutatio.
ualidum: sed tibi notum. Multifa¬
rie inquit & multis modis. etiam
d̾s locutus est patrib in ꝓphetis.
Et sapientia d̃ĩ dixit. Mittam pro¬
phetas & apłos. Et alii datur sicut
scriptum est ꝑ spm̃ sermo sapien¬
tiȩ. alii sermo scientię scđm eundem
spm̃. alii fides in eodem sꝑu. alii gr̃ã

Expanded text:
quit, Deus . Et si Spiritum dicas, idem, est: et quit, Deus . Et si Spiritum dicas, idem, est: et si Dominum dicas, idem est: et si Deum dicas, idem est. Non idem ut ipse Pater, ipse Filius, ipse sit Spiritus: sed quia et Pater et Filius ejusdem est potestatis. Idem ergo est per substantiam atque virtutem; quia non est in divinitate vel Sabelliana confusio, vel Ariana discretio, vel terrena corporalisque mutatio. validum exemplum et tibi notum. Multifariam, inquit, et multis modis etiam Deus locutus est patribus in prophetis . Et Sapientia Dei dixit: Mittam prophetas et apostolos. Et, alii datur, sicut scriptum est, per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eod
Abbreviated transcription (Latin):
alii inter pretatio sermonum. Hec au¬
tem omĩa oꝑatur unus atq idem
sꝑs. diuidens singulis ꝓ ut uult.
Non est ergo dubium quin ea que
operatur pater operetur et spiritꝰ
nec ex precepto sicut qui corpora¬
liter audit ut oꝑetur. sed ut ex uo¬
luntate qui sui est liberi arbitrii
non aliene famulus potestatis. Non
enim quasi iussus obtemperat. sed
quasi largitor suȩ moderator est
largitatis. Uide nunc interim: u¬
trum omnia oꝑaridicas sꝑm. quȩ
oꝑatur et pater. Negare tam̃ non
rationes suas pro uoluntate sua di¬
uidat: necesse est id quod diuidit
sp̃s. aut nuito patre do dicas eum
ex sua uolntate diuidere: aut si idem
tus sc̃s necesse Et ut unitatem uolun¬
tatis oꝑationis ꝗ diuine uel inuitus
& si non corde saldan ore fatearis.
Quod si unuis et uoluntatis & oꝑatio¬
nis est cum patre do sꝑs sanctus. u¬
nus etiam substantie ẽ: quoniam ex
oꝑibus suis creator agnoscitur.I de
igitur sꝑs. idem inquit dñs. alem in¬

Expanded text:
interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . 140. Non est ergo dubium, quin ea quae operatur Pater, operetur et Spiritus. Nec ex praecepto, sicut qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis. 141. Vide nunc interim utrum omnia operari dieas Spiritum, quae operatur et Pater; negare tamen non rationes suas pro voluntate sua dividat, necesse est id quod dividit Spiritus, aut invito Patre Deo, dicas eum ex sua voluntate dividere: aut si idem tus sanctus; necesse est ut unitatem voluntatis operationisque divinae vel invitus, et si non corde, saltem ore fatearis. 142. Quod si unius et voluntatis et operationis est cum Patre Deo Spiritus sanctus, unius etiam substantiae est; quoniam ex operibus suis creator agnoscitur. Idem igitur Spiritus, idem, inquit, Dominus, idem, in