comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩ dictum ẽ. Quare gͦ ñ dixit habes.
s habebitis: Quia ñ unus ẽ uidas. Unꝰ
malus: corpus malorum significat.
Quomͦ petrus corpus bonoꝵ. immo
corpꝰ eccł̃iȩ: s in bonis. Nam si in petro
ñ eẽt eccłiȩ sacram̃tum: ñ ei diceret
dns. tibi trado claues regni cȩloꝵ. Que¬
cumq solueris in t̾ra. soluta erunt &
in cęlo: & quȩ ligaueris in t̾ra. ligata
erunt & in cęlo. Si hoc petro tantum
dictum ẽ.: ñ facit hoc ȩccłia. Si autẽ
e ĩ eccłia fit. ut quȩ in t̾ra ligant᷑. li¬
gentur in cęlo. & quȩ soluunt᷑ in t̃ra
soluantur in cęlo: quia cũ ex commu¬
nicat ȩccłia in cęlo ligatur excõmu¬
nicatus. cum reconciliatur ab ȩccłia
in cęlo soluitur reconciliatus: si hoc gͦ
in ȩccłia fit: petrus quando claues
accepit. eccłiam scãm significauit. Si
in petri ꝑsona significati sunt in ȩccłia
boni: in iudȩ ꝑsona significati sunt

Expanded text:
Judae dictum est. Quare ergo non dixit, habebis; Judae dictum est. Quare ergo non dixit, habebis; sed, habebitis? Quia non unus est Judas. Unus malus corpus malorum significat; quomodo Petrus corpus bonorum, imo corpus Ecclesiae, sed in bonis. Nam non esset aecclesiae sacramentum, non ei diceret Dominus: 'Tibi trado claves regni caelorum; quaecunque solveris super terram, soluta erunt et in caelo, et quaecunque ligaveris in terra, ligata erunt et in caelo'. Si hoc Petro tantum dictum est, non hoc facit aecclesia. Si autem et in aecclesia fit, ut quae in terra ligantur, ligentur in caelo, et quae solvuntur in terra, solvantur in caelo, cum excommunicat aecclesia, in caelo ligatur excommunicatus; cum reconciliatur ab aecclesia, in caelo solvitur reconcin Ecclesia fit, Petrus quando claves accepit, Ecclesiam sanctam significavit. Si in Petri persona significati sunt in Ecclesia boni, in Judae persona significati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nistrauerunt: nͥ quia eccłia ipsius lo¬
culos suos habitura erat: Quare furẽ
admisit: nͥ ut eius ȩccłia fures patient̃
toleret: S ille qui consueu̾at de locu¬
lis pecuniam tollere: ñ dubitauit ac¬
cepta pecunia ipsum dñm uendere.
Uideamus quid ad ista dñs respondeat.
Nidete fr̃es. ⁊ son illi ait: ꝓpt̾ furta tua
dicis ista. Furem nouerat nec ꝓdebat.
s potius tolerabat: & ad ꝑferendos ma¬
los in ȩccłia nob̃ exemplũ patientiȩ de¬
monstrabat. Dixit gͦ ei iħc. Sine illam:
ut in diem sepulturȩ meȩ seruet illud.
Moriturum se denuntiauit. S quid ẽ
quod sequit᷑. patiꝑes enim semꝑ habe¬
tis uobiscũ: me autem ñ semꝑ habebi¬
tis: Intelligimus quid ẽ pauꝑes semꝑ
habebitis. Quod dixit: uerum ẽ. Quan¬
do eccłia sine pauꝑibus: Me autẽ nõ
semꝑ habebitis. Quid sibi uult: Quo¬
modo intelligendum ẽ. me autem ñ
semꝑ habebitis: dsolite ex pauescere.:

Expanded text:
nistraverunt, nisi quia Ecclesia ipsius lonistraverunt, nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consueverat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere. Videamus quid ad ista Dominus respondeat. Videte, fratres: non illi ait, Propter furta tua dicis ista. Furem noverat, nec prodebat; sed potius tolerabat, et ad perferendos malos in Ecclesia nobis exemplum patientiae demonstrabat. Dixit ergo ei Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Moriturum se denuntiavit. 12. Sed quid est quod sequitur? Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Intelligimus quidem, Pauperes semper habebitis: quod dixit, verum est. Quando Ecclesia sine pauperibus? Me autem non semper habebitis, quid sibi vult? Quomodo intelligendum est, Me autem non semper habebitis? Nolite expavescere;
Abbreviated transcription (Latin):
de re publica: & ñ sic iudicatur furtũ
rei priuatȩ. quomͦ publice: quanto ue¬
hementiꝰ iudicandus ẽ sacrilegus fur.
qui ausus fuerit ñ undecumq tollere.
s de eccłia tollere: Qui aliquid de eccłia
furatur. iude ꝑdito comparat᷑. Tali erat¬
miser iste iudas: & tam̃ cum scĩs disci¬
pulis undecim intrabat. & exiebat. Ad
conu̾sari cum eis potuit: eos inquina¬
re ñ potuit. De uno pane & petrus acce¬
pit &e uidas. Et tamen quȩ pars fideli
cum infideli: Petrus enim accepit ad
uitam: uidas ad mortem. Quomͦ enim
ille odor bonus: sic ille cibus bonus. Sic̃
gͦ odor bonꝰ: ita & cibꝰ bonus bonos
uiuificat. malos mortificat. Qui enim
manducauerit indigne. iudicium sibi
manducat & bibit. Iudicium sibi. non
tibi. Si iudicium sibi ñ tibi: tolera ma¬
tum bonus. ut uenias ad premia bo¬
noꝵ: ne mittaris in pęnã maloꝵ. Exem¬
plum dm̃ accipite conu̾santis in t̾ra.
Quare habuit loculos. cui angłi mi¬

Expanded text:
de re publica; et non sic judicatur furtum de re publica; et non sic judicatur furtum rei privatae quomodo publicae: quanto vehementius judicandus est fur sacrilegus, qui ausus fuerit non undecumque tollere, sed de Ecclesia tollere? Qui aliquid de Ecclesia furatur, Judae perdito comparatur. Talis erat iste Judas, et tamen cum sanctis discipulis undecim intrabat et exibat. Ad conversari cum eis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane et Petrus accepit et Judas, et tamen quae pars fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo enim ille odor bonus, sic ille cibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos vivificat, malos mortificat. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit : judicium sibi, non tibi. Si judicium sibi, non tibi; tolera malum bonus, ut venias ad praemia bonorum, ne mittaris in poenam malorum. 11. Exemplum Domini accipite conversantis in terra. Quare habuit loculos cui Angeli mi
Abbreviated transcription (Latin):
portabat. Portabat: an exportabat: S minist̾io
portabat. farto exportabat. Ecce audite quia
udas iste ñ tunc ꝑuersus factus ẽ. qñ
riq enim incuriosi eugłii existimant
tunc ꝑisse iudam: quando accepit a iudȩ¬
is pecuniã. ut dnm traderet. Non tunc
periit: iam fur erat. Dñm ꝑditus sequę¬
batur: quia ñ corde s corpore sequebat᷑.
Duo denariũ apłorum numerũ imple¬
bat: apłicam beatitudinẽ ñ habebat.
Ad imaginem fuerat duodecimꝰ. Quo
decedente & alio succedente: & supple¬
ta ẽ apłica ueritas. & numeri ꝑmansit
quando unũ ꝑditũ int̾ duodecim ha¬
bere uoluit: nisi ut malos toleremus.
nec corpus xꝑi diuidamus: Ecce inter
scõs est iuidas: ecce fur ẽ iudas. Et ne
contemnas: fur & sacrilegus. Non qua¬
liscũq fur. Fur loculoꝵ: s d̾nicorum.
Loculoꝵ: s sacrorum. Si crimina dis¬
cernuntur in foro qualiscũq furti &
peculatus : peculatuis enim dr̃ furtum

Expanded text:
portabat. Portabat, an exportabat? Sed ministerio portabat. Portabat, an exportabat? Sed ministerio portabat, furto exportabat . 10. Ecce audite quia Judas iste non tunc perversus factus est, quarique enim incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, et Dominum perditus sequebatur; quia non corde, sed corpore sequebatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum
Abbreviated transcription (Latin):
nomen xꝑi adnuntietur: odore optimo
mundus impleatur. Amasti bene agen¬
tem: uixisti bono odore. Inuidisti be¬
ne agenti: mortuus es bono odore.
Numquid quia mori uoluisti. ideo
odorem illum malum ẽẽ fecisti: Noli
inuidere: & ñ te occidet bonus odor.
Deniq audi & hic exunguento isto.
quomͦ aliis erat bonus odor in uitam:
aliis autẽ bonus odor in mortẽ. Postea¬
quã hoc fecit religiosa maria ad dni
obsequium: continuo unus ex disci¬
pulis eius iudas scariothes qui eum
erat traditurus dixit. Quare hoc un¬
gentum ñ ueniit trecentis denariis:
& datum ẽ egenis: Ue tibi miser. bonꝰ
odor te occidit. Quare enim hoc dix¬
erit: eugłista sc̃s aperuit. Putaremꝰ
aut̃ẽ & nos. si mens ipsius nob̃ ꝑ eugłi
illum dicere potusse. Non ita ẽS qͥd.
audi testẽ ueracẽ. Dixit autẽ hoc. ñ qͥa
de egenis ꝑtinebat ad illum: s qͥa fur
erat: & loculos habens ea que mittebantur

Expanded text:
nomen Christi annuntietur, odore optimo nomen Christi annuntietur, odore optimo mundus impleatur. Amasti bene agentem, vixisti bono odore: invidisti bene agenti, mortuus es bono odore. Numquid quia mori voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. Denique audi et hic ex unguento isto, quomodo aliis erat odor bonus in vitam, aliis odor bonus in mortem. Posteaquam hoc fecit religiosa Maria ad Domini obsequium, continuo unus ex discipulis ejus, Judas Iscariotes, qui eum erat traditurus, dixit: Quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Vae tibi, miser! bonus odor occidit te. Quare enim hoc dixerit, Evangelista sanctus aperuit. Putaremus autem et nos, si mens ipsius nobis per Evaillum dicere potuisse. Non ita est. Sed quid? Audi testem veracem: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad illum; sed quia fur erat, et loculos habens, et ea quae mittebantur
Abbreviated transcription (Latin):
Et quis ẽ aliquis ait: quẽ bonꝰ odor
occidit. Hoc ẽ quod ait apłs. Et ad
hȩc quis idoneus: Quomͦ ea facit ds
miris modis. ut bono odore & boni ui¬
uant. & mali moriantur: quomͦ sit
quantũ dns inspirare dignat᷑. nã for¬
tassis ibi lateat altior intellectus. qui
a me ñ potest penetrari: tam̃ quousq
penetrare potui. uob̃ ñ debet dene¬
gari. Paulum apł̃m bene agentem.
bene uiuentem. iusticiam uerbo pre¬
dicantem. oꝑe demonstntem. docto¬
rem mirabilem. fidelem dispensatorẽ:
fama usq quaq disseminabat. Quidã
diligebant: quidã inuidebant. Nam
ipse quodam loco ait de quibꝰdam. qd̾
ñ caste. s ꝑ inuidiam xꝑm adnuntia¬
rent: existimantes inquit tribulatio¬
nẽ suscitari uinculis meis. S quid ait:
Siue occasione siue ueritate: xꝑc ad
nuntietur. Adnuntient qui me amãt:
adnuntient qui mͥ inuident. Illi bo¬
no odore uiuunt: & illi bono odore
moriuntur. Tamen utrisq p̃dicantibꝰ

Expanded text:
Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispensatorem, fama usquequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, quod non caste, sed per invidiam Christum annuntiarent; existimantes, inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Annuntiant qui me amant, annuntiant qui mihi invident; illi bono odore vivunt, et illi bono odore moriuntur: tamen utrisque praedicantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Aliis sumꝰ odor uitȩ in uitam: aliis odor
mortis in mort̾e. E ad hec qͥs idoneus: Occa-¬
sionẽ nobis p̾bet psens lectio scĩ ȩuangłii.
de odore isto ita loqͥ ut & a nob sufficient̃
dicat᷑ & a uob̃ diligent᷑ audiat᷑. apło ipso ita
dicente. Et ad hȩc quis idoneus: Er¬
go ut inde nos conemnur loqui: nũ¬
quid idonei sumus. aut uos idonei
estis hȩc audire: Nos quidẽ idonei
ñ sumus: s idoneus est ille qui ꝑ noᷤ
dignetur dicere. quod uob̃ ꝓsit audi¬
re. Ecce apl̃s bonus odor ẽ: sicut dic̃
ipse. S ipse bonus odor. aliis ẽ odor
uitȩ in uitam: aliis odor mortis in
mortem. Tamenbonus odor. Num¬
quid enim aliis sumꝰ bonꝰ odor in ui¬
tam: aliis malus odor ad mortem:
Bonum odorem se dixit: ñ malũ. Et
eundem bonũ odorem aliis dixit ad
uitam: aliis ad mortem. Felices: qui
bono odore iuuunt. Quid autẽ infe¬
licius illis: qui bono odore moriunt᷑:

Expanded text:
aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem: et ad haec quis idoneus ? Occasionem nobis praebet praesens lectio sancti Evangelii de odore isto ita loqui, ut et a nobis sufficienter dicatur, et a vobis diligenter audiatur, Apostolo ipso ita dicente, Et ad haec quis idoneus? Ergo ut inde nos conemur loqui, numquid idonei sumus, aut vos audire haec idonei estis? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8.
Abbreviated transcription (Latin):
Si habes suꝑflua da pauꝑibus: & d̾ni
pedes tersisti. Capilli enim: suꝑflua cor¬
poris uidentur. Habes quod agas: de
suꝑfluis tuis. Tibi suꝑflua sunt: s d̾m
pedibus necessaria. forte in t̾ra: dñi pedes
indigent. De quibus enim. nisi de men¬
bris suis in fine dicturus est. cum uni
ex minimis meis fecistis. mͥ fecistis: Suꝑ¬
flua ur̃a impendistis: s pedibus meis
obsecuti estis. Domus autẽ impleta
ẽ odore: mundꝰ impletus ẽ fama bona.
Nam odor bonus: fama bona ẽ. Qui ma¬
le uiuunt & xꝑiani uocantur: iniuri¬
am xꝑo faciunt. De qualibꝰ dictum ẽ:
quod ꝑ eos nom̃ d̃ĩ blasphemat᷑. Si ꝑ
tales nomen dĩ blasphemat᷑: ꝑ bonos
nus odor sumus inquit in om̃i loco.
Dicitur & in canticis canticorum. Un¬
guentum effusum ẽ nom̃ tuũ. Ad
apłm reuoca intentionẽ. ꝑi inquit
bonus odor sumꝰ in omĩ loco: & in his
qui salui funt. & in his qui pereunt.

Expanded text:
si habes superflua, da pauperibus, et Domini si habes superflua, da pauperibus, et Domini pedes tersisti; capilli enim superflua corporis videntur. Habes quod agas de superfluis tuis: tibi superflua sunt, sed Domini pedibus necessaria. Forte in terra Domini pedes indigent. De quibus enim nisi de membris suis in fine dicturus est, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Superflua vestra impendistis, sed pedibus meis obsecuti estis. 7. Domus autem impleta est odore; mundus impletus est fama bona: nam odor bonus, fama bona est. Qui male vivunt et christiani vocantur, injuriam Christo faciunt: de qualibus dictum est quod per eos nomen Domini blasphematur . Si per tales nomen Dei blasphematur, per bonos risti bonus odor sumus, inquit, in omni loco. Dicitur et in Canticis canticorum. Unguentum effusum nomen tuum . Ad Apostolum revoca intentionem: Christi, inquit, bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt;
Abbreviated transcription (Latin):
lazarus mortuus. quẽ suscitauit iħe
tha ministrabat. Lazarus uͦ: unꝰ erat
de discumbentibus. Ne putarent
homines phantasma eẽ factũ. quia
mortuus resurrexit: unus erat ex re
gͦ dñs cum lazaro & cȩteris: ministra¬
Sbat martha. una ex sororib lazari. Ma
Iria uͦ altera soror lazari. accepit librã
unguenti nardi pistici p̃ciosi. & unxit
pedes iħu. & extersit capillis suis pedes
Seius : & domus impleta ẽ ex odore un¬
guenti. Factum audiimꝰ: mist̾ium re¬
quiramꝰ. Quȩcumq anima fidelis uis
ẽẽ: cum maria unge pedes dñi pre¬
cioso ungento. Ungentũ illud. iusticia
fuit: ideo libra fuit. Erat autẽ ungen¬
tum: nardi pistici preciosi. Quod ait
pistici. locũ aliquẽ credere debemus:
unde hoc erat unguentũ preciosum.
Nec tamen hoc uacat: & sacramento
optime consonat. Pistis grece.: fides dr
Querebas oꝑari iusticiam: iustus ex fide
uiuit. Ungue pedes iħu: bene uiuen
do dnica sectare uestigia. Capillis t̾ge

Expanded text:
 suscitavit Jesus. tha ministrabat: Lazarus vero unus erat ex discumbentibus. Ne putarent homines phantasma esse factum, quia mortuus resurrexit, unus erat ex recergo Dominus cum Lazaro et caeteris, ministrabat Martha una ex sororibus Lazari. 6. Maria vero, altera soror Lazari, accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus, et domus impleta est ex odore unguenti. Factum audivimus, mysterium requiramus. Quaecumque anima fidelis vis esse, cum Maria unge pedes Domini pretioso unguento. Unguentum illud justitia fuit, ideo libra fuit: erat autem unguentum nardi pistici pretiosi. Quod ait, pistici, locum aliquem credere debemus, unde hoc erat unguentum pretiosum: nec tamen hoc vacat, et sacramento optime consonat. Πίστις graece, fides dicitur. Quaerebas operari justitiam: justus ex fide vivit . Unge pedes Jesu: bene vivendo dominica sectare vestigia. Capillis terge:
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. Uenerunt & uiderunt. Audite
mirabile consilium uanitatis. uiso lara¬
ro resuscitato. quia tantũ miraculũ
dni tanta erat euidentia diffamatũ.
tanta manifestatione declaratũ. ut ñ
possent uł occultare quod factũ ẽ. uel
negare quod inuenerunt: uidete.
Cogitauerunt autem pͥncipes sacerdo¬
tum. ut lazarum interficerent: quia
multi ꝓpt̃ illum abibant ex uideis.
S& credebant in iħm. O stulta cogitatio:
lazaro inferebatis necem: nũquid au¬
ferebatis d̃no potestatem: Si aliud uo¬
bis uidetur mortuus. aliud occisus:
mortuũ. & se ipsum suscitauit occisũ.

Expanded text:
charitas: venerunt, et viderunt. Audite charitas: venerunt, et viderunt. Audite mirabile consilium vanitatis. Viso Lazaro resuscitato, quia tantum miraculum Domini tanta erat evidentia diffamatum, tanta manifestatione declaratum, ut non possent vel occultare quod factum est, vel negare, quid invenerunt videte. Cogitaverunt autem principes sacerdotum ut et Lazarum interficerent; quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. O stulta cogitatio, Lazaro inferebatis necem, numquid auferebatis Domino potestatem? Si aliud vobis videtur mortuus, aliud occisus; mortuum, et seipsum suscitavit occisum.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ligno confixus. quod de cruce
depositus. quod linteis in uolutus.
quod in sepulchro conditus. quod in
resurrectione manifestatus: ñ semꝑ
habebitis uobiscum. Quare: Qm̃ con¬
u̾satus ẽ scd̃m corporis p̃sentiam qua¬
draginta diebus cum discipulis suis: &
eis deducentibus uidendo ñ sequendo
ascendit in cęlum: & ñ est hic. Ubi est
enim: Sedet ad dexteram patris: & hic
ẽ. Non enim recessit presentia maiestatis.
Aliter. Scd̃m presentiam maiestatis sem-
recte dictum est discipulis. me autem ñ
semꝑ habebitis. Habuit enim illum ȩccl̃a
scdm p̃sentiam carnis paucis diebus: mo¬
do fide tenet. ñ oculis uidet. Ergo siue
ita dictum ẽ. me autem ñ semꝑ habe¬
bitis. questio sicut arbitror iam nulla
ẽ: quȩ duob modis soluta ẽ. Cȩtera quȩ¬
S pauca remanent audiamus. Cognouit
Igͦ turba multa ex iudeis quia illic est:
I& uenerunt ñ ꝓpt̾ iħm tantum: s ut
Slazarum uiderent quẽ suscitauit iħc¬
Sa mortuis. Curiositas eos ad duxit: non

Expanded text:
quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum , et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majesrecte dictum est discipulis, Me autem non semper habebitis. Habuit enim illum Ecclesia secundum praesentiam carnis paucis diebus: modo fide tenet, oculis non videt. Ergo sive ita dictum est, Me autem non semper habebitis, quaestio sicut arbitror jam nulla est, quae duobus modis soluta est. 14. Caetera quae pauca remanent, audiamus: Cognovit ergo turba multa ex Judaeis quia illic est: et venerunt, non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit Jesus a mortuis. Curiositas eos adduxit, non
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlorum: diffamatur ubiq xꝑc: mina-¬
tur gehennam: uita ꝓmittitur ȩt̃na:
& ipsa contemnit᷑. Tñsgrediuntur
homines eugłium. Ecce quartꝰ dies
mortis. Merito iam putet. Numquid
& talib neganda ẽ miscdĩa : Absit.
ftiam ad tales dns excitandos. ñ de¬
Idignatur accedere. Multi autem ex
I uidȩis uenerant ad martħa & mariã:
Iut consolarentur eas de fr̃e suo. Mar¬

Expanded text:
coelorum, diffamatur ubique Christus, minacoelorum, diffamatur ubique Christus, minatur gehennam, vitam promittit aeternam, et ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Nunquid et talibus neganda est misericordia? Absit. Etiam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur 575 eas de fratre suo. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Per unum hominem peccatum
intrauit in mundum: & ꝑ peccatum
mors. Et ita in om̃s homines ꝑtransiit:
in quo om̃s peccauerunt. Eoce habes
unũ diem mortis. quod homo trahit
de mortis ꝓpagine. Deinde crescit: in¬
cipit accedere ad rationales annos. ut
legem sapiat naturalem: quã om̃s ha¬
bent in corde fixam. Quod tibi fieri ñ
uis: alio ne feceris. Numquid hoc de
paginis discitur: & ñ in natura ipsa
quodã modo legitur : furtũ uis pati :¬
utiq ñ uis. Ecce lex in corde tuo. quod
ñ uis pati. facere noli. Et hanc legem
tͣnsgrediuntur homines. Ecce alter di¬
es mortis. Data ẽ etiam lex diuinitꝰ. ꝑ
famułu dĩ moysen. Dictum ẽ illic. Nõ
occides. ñ mechaberis. ñ falsum testi¬
moniũ dices: honora patr̃e & matrem.
Non concupisces rem ꝓximi tui: ñ con¬
scripta ẽ: & ipsa contemnitur. Eoce
tercius dies mortis. Quid restat: ue¬
nit & ȩugłium: predicatur regnum

Expanded text:
Apostolus: Per unum hominem peccatum Apostolus: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors: et ita in omnes homines in quo omnes peccaverunt . » Ecce habes unum diem mortis, quod homo trahit de morte propaginem. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam omnes habent in corde fixam. Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris. Nunquid hoc de paganis dicitur, et non in natura ipsa quodammodo legitur? Furtum facere vis? pati utique non vis. Ecce lex in corde tuo: Quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem ransgrediuntur homines: ecce alter dies mortis. Data est etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen. Dictum est illic: « Non occides, non moechaberis, non falsum testimonium dices. Honora patrem tuum et matrem, non concupisces rem proximi tui scripta est, et ipsa contemnitur, et ad tertium diem mortis. Quid restat? Venit ad Evangelium, praedicatur regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ inciperet:. sed ut ea quȩ iam ẽẽ cȩꝑe¬
rat cresceret: quãuis tali uerbo usus sit.
quasi tunc credere inciꝑent. Non enĩ
atur siue firmetur: s ait ut credatis.
Quod intelligendum ẽ: ut amplius ro¬
Ibustiusq credatis. S eamus ad eũ. Dixit
Sgͦ thomas qui dicit᷑ didimus: ad condis¬
Scipulos. Famus & nos: & moriam᷑ cũ eo.
uenit itaq iħc: & inuenit eum quatu¬
Sor dies iam in monumento habentem.
De quatuor diebus multa quidẽ dici pos¬
sunt. sicut se habent obscura scriptu¬
rarum: quȩ ꝓ diuersitate intelligentiũ
multos sensus pariunt. Dicamus & nos:
quid nobis uideatur significare mor¬
tuus quatriduanus. Quomͦ enim in illo
cȩco intelligimus quodãmodo humanũ
genus: sic forte & in isto mortuo. multos
intellecturi sumus. Diuersis enim mo¬
dis: una res significari potest. Homo qn
nascitur. iam cum morte nascitur: quia
de adam peccatum trahit. Unde dicit

Expanded text:
esse inciperet, sed ut ea quae jam esse coepeesse inciperet, sed ut ea quae jam esse coeperat, cresceret; quamvis tali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim atur, sive firmetur; sed ait, ut credatis: quod intelligendum est, ut amplius robustiusque credatis. 12. Sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos: EaVenit itaque Jesus, et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. « De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent obscura Scripturarum, quae pro diversitate intelligentium multos sensus pariunt. « Dicamus et nos quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus: diversis enim modis una res significari potest. Homo quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Imit: s uado ut a somno excitem eum.
IDixerunt gͦ discipuli. Quomͦ intellex¬
erunt: sic responderunt. Dñe si dor¬
Imit: salius erit. Solet enim ẽẽ sonmnꝰ
Segrotantium: salutis indicium. Dixerat
Satitẽ iħc de morte enis: illi autẽ puta¬
Suerunt quod de dormitione somni di¬
Sceret. Tunc gͦ dixit eis iħc manifeste.
Sub obscure enim dixerat: dormit. Ait
gͦ manifeste. Lazarus mortuus ẽ. Et
gaudeo ꝓpt̾ uos ut credatis quia ñ ibi
eram: & scio quia mortiuis ẽ: & ñ ibi e¬
ram. Eger enim. ñ mortuus.: fuerat nun¬
tiatus. S quid lateret eum qui creaue¬
rat: & ad cuius manꝰ anima morientis
exierat: hoc ẽ quod ait. Gaudeo ꝓpt̾
uos: ut sciatis. quia ñ ibi eram. Ut iam
inciꝑent admirari: quia dñs potuit
dicere mortuum. quod nec uiderat nec
audierat. Ubi sane meminisse debemꝰ.
quod adhuc etiam ipsorum discipłoꝵ
qui in eũ iam crediderant. miraculis
ȩdificabatur fides: ñ ut ea quȩ ñ erat

Expanded text:
mit; sed vado, ut a somno excitem eum. mit; sed vado, ut a somno excitem eum. Dixerunt ergo discipuli: quomodo intellexerunt, sic responderunt: Domine, si dormit, salvus erit. Solet enim esse somnus aegrotantium salutis indicium. Dixerat autem Jesus de morte ejus; illi autem putaverunt quod de dormitione somni diceret. Tunc ergo dixit eis Jesus manifeste. Subobscure enim dixerat, dormit: ait ergo manifeste, Lazarus mortuus est: et gaudeo propter vos, ut credatis; quia non eram ibi. Et scio quia mortuus est, et non ibi eram: aeger enim, non mortuus, fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat, et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait, Gaudeo propter vos, ut credatis; quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat nec audierat. Ubi sane meminisse debemus quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis aedificabatur fides: non ut ea quae non erat,
Abbreviated transcription (Latin):
scło exierint. diuersas receptiones suaᷤ.
habent gaudiũ bonȩ: & male torm̃ta.
S cum facta fuerit resurrectio: & bo¬
noꝵ gaudium amplius erit: & maloꝵ
tormenta grauiora. quando cum corpo¬
re torquebuntur. Recepti sunt in pace:
ni fideles. Om̃s tamen adhuc: in fine ac¬
cepturi sunt quod ꝓmisit ds̃. Promissa
enim est resurrectio etiam carnis. mor¬
tis consumptio. uita ȩterna cum angłis:
hoc om̃s simul accepturi sumꝰ. Nam re¬
quiem quȩ contino post mortẽ dat᷑.
si ea dignus est. tunc accipit quisq cũ
moritur. Priores acceꝑunt patͥarche:
uidete ex quo requiescunt. Posterioreᷤ
ꝓpħȩ : recentius apłi: multo recentiorẽ
scĩ martires: cotidie boni fideles. Et alii
in ista requie tam dui sunt: alii ñ tam
diu. Alii pauciorib annis: alii nec recen¬
ti tempore. Cum uͦ ab hoc somno eui¬
gilabunt: simul om̃s qͦd ꝓmissum ẽ
Saccepturi sunt. Lazarꝰ amicꝰ nr̃ dor¬

Expanded text:
culo exierint, diversas receptiones suas. culo exierint, diversas receptiones suas. Habent gaudium bonae, malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora; quando cum corpore torquebuntur. Recepti sunt in pace sni fideles; omnes tamen adhuc in fine accepturi sunt quod promisit Deus: promissa enim est resurrectio etiam carnis, mortis consumptio, vita aeterna cum Angelis. Hoc omnes simul accepturi sumus: nam requiem quae continuo post mortem datur, si ea dignus est, tunc accipit quisque cum moritur. Priores acceperunt Patriarchae: videte ex quo requiescunt: posteriores Prophetae, recentius Apostoli, multo recentiores sancti Martyres, quotidie boni fideles. Et alii in ista requie jam diu sunt, alii non tam diu, alii paucioribus annis, alii nec recenti tempore. Cum vero ab hoc somno evigilabunt. Simul omnes quod promissum est accepturi sunt. 11. Lazarus amicus noster dor
Abbreviated transcription (Latin):
nis. alii sentiunt leta somnia alii tor¬
quentia. ita ut euigilans dormire ti¬
meat. ne ad ipsa iterum redeat: sic
unusquisq hominũ cũ causa sua dor¬
mit. cũ causa sua surgit. Et int̾ est.
quali custodia quisq recipiatur: ad
iudicem postea ꝓducendus. Nam &
receptiones in custodia: ꝓ meritis cau¬
sarum adhibentur. Alios ubentur
custodire lictores. humanũ & mite of¬
ficium atq ciuile: alii tradunt᷑ obti¬
onibus: alii mittunt᷑ in carcerem. Et
in ipso carcere: ñ om̃s s ꝓ meritis gra¬
uioꝵ causarum. inima carceris con¬
truduntur. Sicut gͦ diuersȩ custo¬
die agentium in officium: sic diuer¬
sȩ custodie mortuoꝵ. & diuersa meri¬
ta resurgentium. Receptus ẽ pauꝑ:
receptus est diues. S ille in sinu abra-¬
hȩ: ille ubi sitiret. & guitam aquȩ non
inueniret. Habent gͦ om̃s anime. ut
ex hac occasione instruam caritatẽ
urãm: habent om̃s animȩ cũ de hoc¬

Expanded text:
nis: alii sentiunt laeta somnia, alii tornis: alii sentiunt laeta somnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterum redeat: sic unusquisque hominum cum causa sua dormit, cum causa sua surgit. Et interest quali custodia quisque recipiatur, ad judicem postea producendus. Nam et receptiones in custodia pro meritis causarum adhibentur: alios jubentur custodire lictores, humanum et mite officium atque civile; alii traduntur optionibus; alii mittuntur in carcerem: et in ipso carcere non omnes, sed pro meritis graviorum causarum in ima carceris contruduntur. Sicut ergo diversae custodiae agentium in officio; sic diversae custodiae mortuorum, et diversa merita resurgentium. Receptus est pauper, receptus est dives: sed ille in sinum Abrahae; ille ubi sitiret, et guttam non inveniret . 10. Habent ergo omnes animae, ut ex hac occasione instruam Charitatem vestram, habent omnes animae, cum de sae
Abbreviated transcription (Latin):
a die: horȩ illuminent᷑ a die: & ꝑ hora¬
rũ predicationẽ. credat mundus in
diem. Hoc gͦ ait. de conpendio: me se¬
quimini. si ñ uultis offendere. Et post
hoc dicit eis. Lazarus amitꝰ nr̃ dormit:
s uado ut a somno excitem eum. Uerũ
dixit. Sororib mortuus erat: dño dor¬
miebat. Hominibꝰ mortuus erat: qui
eum suscitare ñ poterãt. Nam dñs
tanta facilitate excitabat de sepulcͦ:
quanta tu ñ excitas dormientem de
lecto. Ergo scd̾m̃ potentiam suam
dixit dormientem: quia & alii mor
tui dicti sunt inscripturis sepe dor¬
mientes: sicut apłs dicit. De dormien¬
tibus autẽ nolo uos ignorare fres: ut
non contristemini. sicut & cȩteri qui
spem ñ habent. Ideo & ipse dormien¬
tes appellauit: quia & resurrecturos
prenuntiauit. Dormit gͦ om̃is mortu¬
us: & bonus & malus. S quomͦ int̾ est
in ipsis qui cotidie dormiunt & ex¬
surgunt. quid quisq uideat in som¬

Expanded text:
a die, horae illuminentur a die, et per horaa die, horae illuminentur a die, et per horarum praedicationem credat mundus in diem. Hoc ergo ait de compendio, Me sequimini, si non vultis offendehoc dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado, ut a somno excitem eum. Verum dixit. Sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus mortuus erat, qui eum suscitare non poterant: nam Dominus tanta facilitate suscitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem, quia et atui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent . Ideo et ipse dormientes appellavit, quia resurrecturos praenuntiavit. Dormit ergo omnis mortuus, et bonus et malus. Sed quomodo interest in ipsis qui quotidie dormiunt et exsurgunt, quid quisque videat in som
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli magistro. serui dño. egroti
medico. corripuit eos: & ait. Nonne
Sduodecim horȩ sunt diei: Si quis am¬
bulauerit in die ñ offendet. Me sequi¬
mini: si non uultis offendere. Nolite mͥ
consilium dare: quos a me consilium
oportet acciꝑe. Quo gͦ ꝑtinet. nonne
duodecim horȩ sunt diei: Qui ut diẽ
se ẽẽ ostenderet: duodecim discipulos
elegit. Si ego sum inquit dies & uos
horȩ: nũquid horȩ diei consilium dant:
Horȩ diem sequunt᷑: ñ horas dies. Si
gͦ illi horȩ: quid ibi iudas: Et ipse int̾
duodecim horas. Si hora erat: lucebat.
Si lucebat: quomͦ diem ad mortẽ tra¬
debat: Sed dñs in hoc uerbo: ñ ipsũ
iudam. s successorem ipsius preuide¬
bat. Iuda enim cadente successit ma¬
thias: & duodenarius numerus man¬
sit. Non gͦ frustra duodecmi discipu¬
los elegit dñs: nisi quia ipse spirita¬
lis ẽ dies. Sequant᷑ gͦ horȩ diem:. pre¬
dicent horȩ diem. Horȩ illustrentur

Expanded text:
discipuli magistro, servi Domino, aegroti discipuli magistro, servi Domino, aegroti medico; corripuit eos, et ait, Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit. Me sequimini, si non vultis offendere: nolite mihi consilium dare, quos a me consilium oportet accipere. Quo ergo pertinet, Nonne duodecim horae sunt diei? Quia ut diem se esse ostenderet, duodecim discipulos elegit. Si ego sum, inquit, dies, et vos horae, numquid horae diei consilium dant? Horae diem sequuntur, non dies horas. Si ergo illi horae, quid ibi Judas? Et ipse inter duodecim horas? Si hora erat, lucebat; si lucebat, quomodo diem ad mortem tradebat? Sed Dominus in hoc verbo non ipsum Judam, sed successorem ipsius praevidebat. Juda enim cadente successit Matthias, et duodenarius numerus mansit . Non ergo frustra duodecim discipulos elegit Dominus, nisi quia ipse spiritualis est dies. Sequantur ergo horae diem, praedicent horae diem, horae illustrentur
Abbreviated transcription (Latin):
uit caro & sanguis: s pat̾ m̃s qui incȩ-¬
lis est. Cui dixerat beatus es: illi dic̃.
redi retro satanas. Quia beatus ñ a
se erat. S unde: Quia ñ tibi reuelau̾
caro & sanguis. s pater m̃s qui in cęlis
est. Ecce unde beatus es: ñ de tuo. sed
demeo. Non quia pat̾ ego: sed quia om¬
nia quȩ habet pat̾. mea sunt. Si beatꝰ
de ipsius dni: satanas de cuius: Ibi di¬
cit. Rationem quippe reddidit beati¬
tudinis. ut diceret ñ caro & sanguis re
uelauit tibi hoc: s pater m̃s qui incȩ¬
lis est. Hȩc ẽ causa beatitudinis tuȩ.¬
Quod uͦ dixi. redi post me satanas: au¬
di etiam huius rei causam. Non enim
sapis quȩ dei sunt: sed quȩ sunt homi¬
nis. Nemo gͦ se palpet. de suo. satanas
ẽ: de dei beatus est. Quid ẽ enim de suo:
nisi de peccato suo: Tolle peccatũ qͦd ẽ
tuũ: iusticia inquit de meo ẽ. Quid
enim habes. quod ñ accepisti: Cumgͦ
uellent dare consilium homines deo.

Expanded text:
vit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coevit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est . Cui dixerat, Beatus es; illi dicit, Redi retro, satanas: quia beatus a se non erat, Sed unde? Quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Ecce unde beatus, non de tuo, sed de meo. Non quia Pater ego, sed quia omnia quae habet Pater, mea sunt . Si beatus de ipsius Domini; satanas de cujus? Ibi dicit: rationem quippe reddidit beatitudinis, ut diceret, Non caro et sanguis tibi revelavit hoc, sed Pater meus qui in coelis est: haec est causa beatitudinis tuae.Quod vero dixi, Redi post me, satanas, audi etiam hujus rei causam: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominis. Nemo ergo se palpet; de suo satanas est, de Dei beatus est. Quid est enim de suo, nisi de peccato suo? Tolle peccatum, quod est tuum? Justitia, inquit, de meo est. Quid enim habes quod non accepisti ? Cum ergo vellent dare consilium homines Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
dem locutus est: s in nr̃a intelligentia
quasi adhuc nox ẽ. Inuocemus diem.
ut expellat noctem: & cor lumine il¬
lustret. Quid enim dñs dicere uoluit.
quantum m uidetur. quantũ sub lucet
altitudo ꝓfunditasq sententiȩ: redar¬
guere uoluit illoꝵ dubitationẽ & in¬
fidelitatem. uoluerunt enim consiliũ
dare dño ne moreretur: qui uenerat
mori. ne ipsi morerentur. Sic etiam
quodã alio loco. petrus sc̃s diligens
dnm. s adhuc ñ plene intelligens cur
uenissec. timuit ne moreretur: & uitȩ
displicuit. idẽ ipsi d̃ño Nam cum
indicaret discipulis quid eẽt iheroso¬
limis a iudeis passurus: respondit pe¬
trus int̾ cȩteros: & ait. Absit a te d̃ne:
ꝓpitius tibi esto: ñ fiet istud. Et conti¬
nuo dns. Redi post me satanas: ñ enĩ
sapis quȩ dei sunt. s quȩ hominũ. Et
paulo ante confitens filium dei:. lau¬
dem meruerat. Audierat enim. Beatꝰ
es symon bariona: quia ñ tibi reuela¬

Expanded text:
dem locutus est, sed in nostra intelligentia dem locutus est, sed in nostra intelligentia quasi adhuc nox est. Invocemus diem, ut expellat noctem, et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi videtur, quantum sublucet altitudo profunditasque sententiae, redarguere voluit illorum dubitationem et infidelitatem. Voluerunt enim consilium dare Domino ne moreretur, qui venerat mori, ne ipsi morerentur. Sic etiam quodam alio loco Petrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur, et vitae displicuit, id est, ipsi Domino: nam cum indicaret discipulis quod esset Jerosolymis passurus a Judaeis, respondit Petrus inter caeteros, et ait, Absit a te, Domine, propitius tibi esto, non fiet istud. Et continuo Dominus, Redi post me, satanas, non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum. Et paulo ante confitens Filium Dei laudem meruerat: audierat enim, Beatus es, Simon Bar Jona, quia non tibi revela
Abbreviated transcription (Latin):
sit illic ille. Tamdiu tempꝰ ductũ est.
quousq quatriduum compleretur. Nõ
frustra:. nisi quia forte. immo quia cer¬
te. & ipse numerus dierum. intimat
Saliquod sacram̃tum. Deinde post hȩc:
dicit discipulis suis. famus inuidȩã
Siterum. Ibi pene fuerat lapidatus: qͥ
ꝓpterea inde discessisse uidebatur. ne
lapidaretur. Discessit enim ut homo:
s in redeundo quasi oblitus infirmita¬
tem. ostendit potestatem. Camus in¬
Squit in iudȩam. Deinde hoc dicto: ui¬
dete quẽad modum discipuli territi
Sfuerint. Dicunt ei discipuli. Ralbi.
Inunc querebant te lapidare iudȩi: &
Siterum uadis illuc: Respondit iħc.
Nonne duodecim horȩ sunt diei: Quid
sibi uult ista responsio: Illi dixerunt.
iterum illuc uadis. ut te lapident:
Sft dñs. Nonne duodecim horȩ sunt
Sdiei: Siquis ambulauerit in die non
Soffendet: quia lucem huius mundi
Suidet. Si autem ambulau̾it nocte. of¬
fendet: quia lux ñ ẽ in eo. De die qui

Expanded text:
sit illic ille. Tandiu tempus ductum est, sit illic ille. Tandiu tempus ductum est, quo usque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramentum. Deinde post haec dicit discipulis suis: Eamus, in Judaeam iterum. Ubi pene fuerat lapidatus, qui propterea inde discessisse videbatur, ne lapidaretur. Discessit enim ut homo; sed in redeundo quasi oblitus infirmitatem, ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. Denique hoc dicto videte, quemadmodum discipuli territi fuerint. Dicunt ei discipuli: Rabbi, nunc quaerebant te lapidare Judaei, et iterum vadis illuc? Respondit Jesus: Nonne duodecim sunt horae diei? Quid sibi vult ista responsio? Illi dixerunt: iterum vadis illuc, ut te lapident? Jesus. Nonne duodecim hore sunt diei. Si quis ambulaverit in diem non offendet: quia lucem hujus mundi videt? Si autem ambulaverit in noctem: offendet quia lux non
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa mors. ñ erat ad mort̾ẽ: s potius
ad miracłm. Quo facto. crederent ho¬
mines in xꝑm: & uitarent uerã mor¬
tẽ. Sane uidete. quẽ ad modum tan¬
quã ex obliquo dns d̾m se dixit: ꝓpter
quosdã qui negant filium dei esse.
Nam sunt heretici: qui hoc negant.
quod filius dei sit ds̃. Ecce audiant.
Infirmitas hȩc inquit ñ ẽ ad mortem:
s ꝓ gła dei. Qua gła: Cuius: Dei: Au¬
di quod sequit᷑. Ut glorificet᷑ filius dĩ.
Infirmitas hec gͦ inquit. ñ ẽ ad mortẽ:
s ꝓ gła dĩ. ut głificet᷑ filiꝰ dei ꝑ eam. Per
qũa: Per illam infirmitatẽ. Diligebat
Sautẽ iħc martham: & sororẽ eius mari¬
am & lazarum. Ille languens. illȩ
tristes. om̃s dilecti: s diligebat eos
& languentium saluator. immo etiã
mortuorum suscitator. & tristiũ conso¬
lator. Ut gͦ audiuit quia infirmatur:
tunc quidem mansit in eodem loco du¬
ob dieb. Nunciauerunt gͦ illi. Man¬

Expanded text:
et ipsa mors non erat ad mortem; sed potius et ipsa mors non erat ad mortem; sed potius ad miraculum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte quemadmodum tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant Filium Deum esse. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus. Ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Qua gloria? cujus Dei? Audi quod sequitur: Ut glorificetur Filius Dei. Infirmitas ergo haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eam. Per quam? Per illam infirmitatem. 7. Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam, et Lazarum. Ille languens, illae tristes, omnes dilecti: sed diligebat eos et languentium salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit quia infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinationem dicta sunt. Nã neq
oues eius nec filii dei adhuc erant:
Iqui ñdum crediderant. Ab illo gͦ diȩ.
cogitauerunt ut interficerent eum.
Iħe gͦ iam ñ palam ambulabat apud
iudȩos: sed abiit in regionẽ uixta de
sertum in ciuitatem quȩ dicit᷑ ephrem.
S& ibi morabatur cum discipulis suis:
ñ quia potentia eius defecerat: in qua
utiq si uellet & palam udȩis conuersa¬
retur & nichil ei facerent: s in hominis
infirmitate. uiuendi exemplum disci¬
płis demonstrabat: in quo appareret
ñ ẽẽ peccatum. si fideles eius qui sunt
menbra eius. oculis ꝑsequentiũ se sub¬
traherent: & furorem sceleratorum
latendo potius deuitarent. qũa se offe¬
rendo magis accenderent.
rorimũ autẽ erat pascha iudeoꝵ.

Expanded text:
praedestinationem dicta sunt; quia neque praedestinationem dicta sunt; quia neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. Ab illo ergo die cogitaverunt, ut interficerent eum. Jesus ergo jam non palam ambulabat apud Judaeos, sed absertum, in civitatem quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique si vellet, et palam Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent; sed in hominis infirmitate vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo appareret non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus, oculis persequentium se subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius devitarent, quam se offerendo magis accenderent. roximum erat Pasc
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩos postea constitutum. ut plures
eẽnt: & ꝑ annos singulos uicibꝰ mini¬
strarent. Nam & de ⁊acharia hoc dr̃.
factum ẽ autẽ cũ sacerdotio fungeret᷑
in ordine uicis sue ante dm: scdm con¬
suetudinẽ sacerdocii sorte exiit ut in¬
censum poneret. ingressus in templũ
dñi. Hinc apparet plures eos fuisse:
& uices suas habuisse. Nam incensũ
ñ licebat ponere: nisi sũmo sacerdoti.
Et forte etiam annũ unum plures ad¬
ministrabant. quib alio anno alii suc¬
cedebant: ex quibꝰ sorte exibat quis.
ut incensum poneret. Quid ẽ gͦ quod
ꝓpħauit caiphas: Quia iħc moriturus
erat ꝑ gente: & ñ tantũ ꝓ gente. s ut fi-¬
lioᷤ d̾i qͥ erant disꝑsi congͣgaret in unũ hoc
ȩuuangłista addidit. Nam caiphas de
sum missus: nisi ad oues quȩ perier̃t
domus isrł. S nouerat eugłista eẽ
alias oues quȩ ñ erant de hoc ouili:
ouile & unus pastor. Hȩc autẽ scdm

Expanded text:
Judaeos postea constitutum ut plures Judaeos postea constitutum ut plures essent, et per annos singulos vicibus ministrarent. Nam et de Zacharia hoc dicitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse: nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti . Et forte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exibat quis, ut incensum poneret. Quid est ergo quod hetavit Caiphas? Quia Jesus moriturus erat pro gente; et non tantum pro gente, sed ut filios Dei qui erant dispersi, congregaret in unum. Hoc Evangelista addidit: nam Caiphas de sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quovile et unus pastor. Haec autem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dictum ẽ. filii autẽ regni huius:
ibunt in tenebras exteriores. Hoc autem
timuerant: ne si om̃s in xꝑm crederẽt.
nemo remaneret qui aduersus roma¬
nos ciuitatem dei templumq defende¬
ret. Qm̃ contra ipsum templũ. & contͣͦ
suas paternas leges: doctrinã xꝑi eẽ
sentiebant. Unus autem ex ipsis caiphas
cum eẽt pontifex anni illuis: dix̃ eis.
Vos nescitis quicquã nec cogitatis: qͥa
Sexpedit nobis ut unus moriatur homo¬
pro popło: & ñ tota gens pereat. Hoc
autem asemet ipso ñ dixit: s cum eẽt
pontifex anni illius ꝓpħauit. Hic do¬
cemur: etiam ꝑ homines malos. ꝓphe¬
tiȩ sꝑm futura p̃dicere. Quod tamen
ȩugłista diuino tribuit sacramento:
quia pontifex fuit. id ẽ sũmus sacerdoᷤᷤ.
Potest autem mouere quomͦ dicatur
pontifex anni illuis. cum ds̃ unũ con¬
stituerit sũmum sacerdotem: cui mor¬
tuo unus succederet. S intelligendũ
est. ꝑ ambitiones & contentiones inter

Expanded text:
alibi dictum est: Filii autem regni hujus alibi dictum est: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne, si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet: quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges, doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit vobis ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens perautem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit. Hic docemur etiam per homines malos prophetiae Spiritum futura praedicere: quod tamen Evangelista divino tribuit sacramento, quia pontifex fuit, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Deus unum constituerit summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum est, per ambitiones et contentiones inter
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: crediderunt in eum. Quid̃ã autẽ
Sex ipsis abierunt ad phariseos. & dixe¬
runt eis qͤ fecit iħc. Non om̃s ex iudeis
qui conuenerant ad mariam. credide¬
runt: s tam̃ multi. Quidam uͦ ex eis
siue ex uidȩis qui conuenerant. siue ex
iudȩis qui crediderant. abierunt ad
phariseos: & dixerunt eis quȩ fecit iħc.
Siue annuntiando ut ipsi crederent:
siue potius ꝓdendo. ut seuirent. Sed
quomͦlibet & a quibꝰlibet. ad pharise¬
os ista ꝑlata sint: collegerunt pontificẽ
& pharisei concilium. & dicebant. Qͥd
faciemus: Nec tamen dicebant: creda
mus. Plus enim ꝑditi homines cogita¬
bant. quomͦ nocerent ut ꝑderent: quã
quomͦ sibi consulerent ne perirent. Et
tamen timebant: & quasi consulebant.
IDicebant enim. Quid faciemus: quia
Shic homo multa signa facit: Si dimitti¬
Smus eum sic: om̃s credent in eum. Et
Suenient romani: & tollent nrm & locũ
utrumq amiserunt. Nam & romani pꝰ
dñi passionem & głificationẽ. tulerunt

Expanded text:
tem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt eis quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, sed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt eis quae fecit Jesus: sive annuntiando, ut et ipsi crederent; sive potius prodendo, ut saevirent. Sed quomodolibet et a quibuslibet, ad Pharisaeos ista perlata sunt. 26. Collegerunt pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid famus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent: et tamen timebant, et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid faciemus? Quia hic homo multa signa facit: si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem tulerunt