comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰac monitis plebi suggeritur cura ac deo. His
etenun dñs sepe de iudeis infructuosis conque¬
rebatur. quod ꝑ tres annos suȩ uisitationis
in legalibꝰ ciictis. & ꝓpb̾icis contestationibꝰ
& in grã coruscantis euangelii. negligentes
extutrint. Uel ita. Nullus in synagoga
ꝑtres annos fructus. ẽȩ. potuit. quia neq tẽ¬
pore circuincisionis purificari poterant. qui
circumcisionem animi non querebant. nec
ꝑ legem scĩficabantur qui carnalia tantum
in lege sequebantur. neq in gr̃ã iustificaban¬
tur. qui de peccatis penitere nolebant.
Cumgͥ merito ẽent excidendi quod qudẽ
ꝑ romanos factum ẽ. iubetur illis qui in
cireumcisione laborabant. ut succisionis
cladem aununtiando. penitentiam sugge¬
rant. Et hoc ẽ. Succide gͥ illam. Ut quid
etiam terram occupat: Annuntia scili¬
cet iudeis quod
ꝑadituri sunt
locum & gentẽ. ꝓ quo seruando occidunt
xp̃m & suos. Cur etiam temꝑali copia utan¬

Expanded text:
bus ac monitis plebi suggeritur cura de Deo. His bus ac monitis plebi suggeritur cura de Deo. His etenim Dominus saepe de Judaeis infructuosis querebatur, quod per tres annos suae visitationis, in legalibus edictis et propheticis contestationibus, et in gratia coruscantis Evangelii negligentes exstiterint. Vel ita: Nullus in Synagoga per tres annos fructus esse potuit quia neque tempore circumcisionis purificari poterant, qui circumcisionem animi non quaerebant; nec per legem sanctificabantur, qui carnalia tantum in lege sequebantur; neque in gratia justificabantur, qui de peccatis poenitere nolebant. Cum ergo merito essent excidendi, quod quidem per Romanos factum est, jubetur illis qui in circumcisione laborabant, ut succisionis cladem annuntiando poenitentiam suggerant. Et hoc est: Succide ergo illam. Ut quid etiam terram occupat? Annuntia, scilicet Judaeis, quod perdituri sunt locum, et gentem, pro quo servando occidunt Christum et suos. Cur etiam temporali copia utun
Abbreviated transcription (Latin):
fici habebat quidam plantatam in uineam
suam. & uenit querens fructum in illa. &
iculnea conuenient᷑ intelligitur genus hu¬
manum. quia qͣndo pͥmus homo peccauit.
foliis ficulncis pudenda uelauit. unde nati
ec arbor bene dr̃ plantata. quia ad auctoris
sui similitudinẽ.ẽ. creata. E t quanuis ge
neraliter ail homines respiciat. specialit̾ tam̃
sẏnagoge tẏpum portat. Sicut enim sterilis
ficus folus exuberans. spc fructus possessorem
decipit. sic doctores synagoge oꝑibꝰ infecun¬
di. mani umbra uerborum legis głantes. sub¬
iectis nullum oꝑis boni exemplum mini¬
strant. Uinca gͦ dñi sabaoth domus isrł. ẽ.
sy nagoga autem in eadem domo condita.
fici arbor ẽ. inuinca. Dñs fructum quesiut
in illa . s in phariscorum mente non inue¬
nit. Dirit autem ad cultorẽ uineȩ . E. cce
anni tres sunt ex quo uenio querens fructũ
in ficulnea hac & non inuenio. Cultor ui¬
neȩ ordo ẽ. apłorum & doctorum. quorum p̾ci¬

Expanded text:
fici habebat quidam plantatam in vinea fici habebat quidam plantatam in vinea sua, venit quaerens fructum in illa, et iculnea convenienter intelligitur genus humanum, quia, quando primus homo peccavit, foliis ficulneis pudenda velavit , unde nati ec arbor bene dicitur plantata, quia ad auctoris sui similitudinem est creata, et quamvis ad homines generaliter respiciat, specialiter tamen Synagogae typum portat. Sicut enim sterilis ficus foliis exuberans, spe fructus possessorem decipit; sic doctores Synagogae operibus infecundi, inani umbra legis verborum gloriantes, subjectis nullum operis boni exemplum ministrant. Vinea ergo Domini sabaoth, domus est Israel, Synagoga autem in eadem domo condita, fici arbor est in vinea, Dominus fructum quaesivit in illa, sed in pharisaeorum mente non invenit. Dixit auanni tres sunt ex quo venio quaerens fructum in ficulnea hac, et non invenio. Cultor vineae, est ordo apostolorum et doctorum, quorum preci
Abbreviated transcription (Latin):
conteret. Pylatus autem designauit. auod
romani post passionẽ añi incipientes a galy¬
lea impenitentem iudeoriun gentem occide¬
runt. & atria sacͥficiorum & ipsum templũ
humano sangnine fedantes destrurerunt.
Signisicauit etiam pylatus nominis cuiꝰ
incer p̃tatio ẽ. os malleatoris diabolum. scmꝑ
animas occidere paratum. S anguis ex pͥrait
peccatum. & sacficia bonas actiones. Pylatus
gͥ sanguinem galileorum cuin sacriticiis
corum miscet. quando diabolus elemosinas
preces. ieuinia. cetera q: uona fidelium com¬
maeulat. uel mortifera carnis & sanguinis
delectatione. uel osdii meditatione. uel inui¬
diȩ furore. uel bumanȩ laudis ambitione.
uei alia quaubet nefaria peste. ut quamius
tam̃ ꝓsint offerentibꝰ s potius interdum
fiant in peccatum. De uida enim qui int
sacrificia. ꝓditionem aĩci sangninis cogita¬
bat. scriptum ẽ. Et oratio eius fiat in pecca¬
icebat autem hanc similitudinẽ. Arborem

Expanded text:
conteret. Pilatus autem designavit, quod conteret. Pilatus autem designavit, quod Romani post passionem Domini incipientes a Galilaea, impoenitentem Judaeorum gentem occiderunt, et atria sacrificiorum et ipsum templum humano sanguine foedantes destruxerunt. Significavit etiam Pilatus, nominis cujus interpretatio est, os malleatoris, diabolum, semper animas occidere paratum. Sanguis exprimit peccatum, et sacrificia bonas actiones. Pilatus ergo sanguinem Galilaeorum cum sacrificiis eorum miscet, quando diabolus eleemosynas, preces, jejunia, caeteraque bona fidelium commaculat, vel mortifera carnis et sanguinis delectatione, vel odii meditatione, vel invidiae furore, vel humanae laudis ambitione, vel alia qualibet nefaria peste, ut quamvis l tamen prosint offerentibus, sed potius interdum fiant in peccatum. De Juda enim qui inter sacrificia proditionem Dominici sanguinis cogitabat, scriptum est: Et oratio ejus fiat in peccaicebat autem hanc similitudinem: Arborem
Abbreviated transcription (Latin):
habueritis. omnes similit̾ ꝑibitis. sicut illi
deccm & ocꝰto supra quos ceeidit turris in
syleam. a occidit cos. Orado est. Dico uo¬
bis. non soli gaulei fuete peccatores. sicut a. ie¬
rosolimite auos turris oppressit non soli pec¬
caueruuit. s: etiam omnes uos mdei ꝑibitis
ut hii gaulci. si penitere nolueritis. ꝑ sc aui¬
tur de ierosolunitis. Putatis aiuia & ipsi
aebitores fuerunt. pret̾ omnes homines ba¬
bitantes in uirłm: Non. dico uobis sea si
non penitentiam egeritis: omnes simul ꝑi¬
bitis. P ressi tuina turris. significant iude¬
os. qui penitere noluerunt. eum suis meni¬
bus. ẽẽ. ꝑituros. Nec frustra deccm & octo
fuerunt. qui numerus apud grecos ꝑ .i.&. h.
quibꝰ nomen itũi incipit exprimitur. In¬
ddicant enim eos meruisse tampnari. qui
nomen saluatoris sprcuerunt. Turris ila
significat cum. qui nrris fortitudiis est.
nam & ipsum syloe nomen quod int̾preta¬
tur missus. aesignat eundem a patre missũ
in mundum. qui omnes suꝑ quos ceciderit

Expanded text:
is: sicut illi decem et octo, supra quos cecidit turris in Siloam, et occidit eos. Ordo est: Dico vobis, non soli Galilaei fuere peccatores, sicut et Hierosolymitae, quos turris oppressit, non soli peccaverunt; sed etiam omnes vos Judaei peribitis ut hi Galilaei, si poenitere nolueritis. Prosequitur de Hierosolymitis: Putatis quia et ipsi debitores fuerunt praeter omnes homines habitantes in Jerusalem? Non, dico vobis; sed si non poenitentiam egeritis, omnes similiter peribitis. Pressi ruina turris, significant Judaeos, qui poenitere noluerint, cum suis moenibus esse perituros. Nec frustra decem et octo fuerunt, qui numerus apud Graecos per ι et η, quibus nomen Jesu incipit, exprimitur. Indicant enim eos meruisse damnari, qui nomen Salvatoris spreverunt. Turris illa significat eum qui turris fortitudinis est, nam et ipsum Siloae nomen, quod interpretatur missus, designat eumdem a Patre missum in mundum , qui omnes super quos ceciderit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab impio p̃side inter sua
sacrificia necati sunt. suorum
soluerunt. Quibꝰ tam̃ ñ ipsa
mors obfuit. ut in scdãm mortem mitteren¬
tur. si uita imꝓba: nam & uonos sic sepe
mortuos martȩrum declarat glã. Ad coriceli¬
onem uiuentium ut flagellato pestaente
stuituis sapientior fiat. uel ad eremplum cor¬
rigi nolentium. ideoq pessime ꝑitorum ta¬
ut̃ multi moriuntur. & pessima morte mul¬
tantur. U nae seauitur. Et respondens
arxit uuis. Putatis auoa bii galilei p̃ om̃ibꝰ
galileis peccatores fuerint. quia talia passi

Expanded text:
ab impio praeside inter sua sacrificia sunt necati, suorum solverunt. Quibus tamen non ipsa mors obfuit, ut in secundam mortem mitterentur, sed vita improba. Nam et bonos sic saepe mortuos martyrum gloria declarat, ad correctionem viventium, ut flagellatio pestilente, stultus sapientior fiat ; vel ad exemplum corrigi nolentium, ideoque pessime periturorum, taliter multi moriuntur, et pessima morte mulctantur. Unde sequitur: Et respondens, dixit illis: Putatis quod hi Galilaei prae omnibus Galilaeis pec
Abbreviated transcription (Latin):
ux mundi a patre egrediens. nube car¬
nis tegitur. & sic contemꝑata. toleranda
hominib efficitur. ut ꝑ hominem ueniatur ad
diuinitatẽ. Illa gͦ luce illuminante illumina¬
murm̾ collirio fidei. qui de adam cȩci nati su¬
mus & sequimur tam uerbis quam exemplis
obediendo. ut exclusis ignorantiȩ uel peccatoꝵ
tenebris in futuro manifesta uisione dĩtatis illu¬
minemur. Direrunt gͥ ei pharisei. Tu de te¬
ipso testimonium ꝑhibes. testimonium tuũ
non .ẽ. uerum. Iili infirmos oculos habebant.¬

Expanded text:
ux mundi a Patre progrediens, nube carnis tegitur, et sic contemperata, toleranda hominibus efficitur, ut per hominem veniatur ad divinitatem. Illa ergo luce illuminante, illuminamur modo collyrio fidei, qui de Adam caeci nati sumus; et sequimur tam verbis quam exemplis obediendo, ut exclusis ignorantiae vel peccatorum tenebris, in futurum manifesta visione Deitatis illuminemur. Dixerunt ergo ei Pharisaei: Tu de teipso testimonium perhibes. Testimonium tuum non est verum. Illi infirmos oculos habebant
Abbreviated transcription (Latin):
manere in nob̾. quaudo facimus quȩ p̃cipit
& diligimus quȩ ꝓmutit. Qui autem uci¬
ba tangit ꝑ meinoriam. & non coheret illis
ꝑobedientiam. non sunt ei in beneficium.
sed in damprationis testimonium. Si petunꝰ
& non fit. non recte petimus. quia non pe¬
tic mansio itiu. nec quod babent uerlu es
in nobis. sed quod habet cupiditas & infir¬
mitas carnus. In quantum enim manemus
i itĩu. non possumus uelle nisi quod.ẽ. sabu¬
n hoc clarificatus. ẽ. pat̾er m̃s. ut fructum
plurimum afferatis. & efficiamini mei dis¬
cipuli. I n hoc gła. ẽ. patris totum tͥbuen¬
tis quod homo ꝑ euis grãm fit discipulꝰ xp̃i.
& in eo manens fructificat ꝑ p̃dicationem
& passionem cum illo. Ait apłs. Ipsius opꝰ
sumus in xꝑo creati. Siue glorificatus siue
clarificatis dicatur. ex uno uerbo greco quod
ẽ. doxase. translatum. ẽ. utrumq. Sicut
dilexit me pater & ego dilexi uos. manete in
dilectione mea. Id.ẽ. ꝑseuerate in gr̃a mea.

Expanded text:
cipit, et diligimus quae promittit. Qui autem verba tangit per memoriam, et non cohaeret illis per obedientiam, non sunt ei in beneficium, sed in damnationis testimonium. Si petimus et non fit, non recte petimus, quia non petitur mansio in Jesu, nec quod habent verba ejus in nobis, sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis. In quantum enim manemus in Jesu, non possumus velle nisi quod est salun hoc clarificatus est Pater meus ut fructum plurimum afferatis, et efficiamini mei discipuli. In hoc est gloria Patris, totum tribuentis, quod homo per ejus gratiam fit discipulus Christi, et in eo manens fructificat per praedicationem et passionem cum illo. Ait Apostolus: Ipsius opus sumus, in Christo creati . Sive glorificatus, sive clarificatus dicatur, ex uno verbo Grnslatum est utrumque. Sicut dilexit me Pater, ego dilexi vos: manete in dilectione mea. Id est, perseverate in gratia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei p̃cepta seruaui. & maneo ineiꝰ di¬
lectione. Per hoc ostendor diligia patre
ego homo. quia sum ei obediens uiq ad cru¬
Saudium dĩ de nobis: quos p̃seuut &
p̃destinauit. semꝑ. ẽ. plenum. Gaudium
nr̃m inehoat in fide renascentium. imple¬
bitur autem in p̃mio resurgentium. Hoc
ẽ. p̃ceptum meum ut diligatis inuicem. sic̃
dilexi uos. U tquid dilexit nos xꝑc. nisi
ut cum eo regnaremuis: Ergo ut dm̃ habea¬
sententiam dixerat uͥ ait. Mandatum no¬
uum do uobis. ut diligatis inuicem. E rgo
repeticio ista.ẽ. commendatio.

Expanded text:
Patris mei servavi, et maneo in ejus dilectione. Per hoc ostendor diligi a Patre ego homo, quia sum ei obediens usque ad cruGaudium Dei de nobis, quos praescivit et praedestinavit, semper est plenum. Gaudium nostrum inchoat in fide renascentium, implebitur autem in praemio resurgentium. Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem sicut dilexi vos. Ut quid dilexit nos Christus, nisi ut cum eo regnaremus? Ergo ut Deum habeasententiam dixerat ubi ait: Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem . Ergo repetitio ista est commendatio.
Abbreviated transcription (Latin):
homines. Sensꝰ g̃. ẽ. Sicut ꝑ ineffabilem
grãm pat̃ dilexit me hominem: & uos in me.
ita ego dilexi uos. Manete gͥ indilectione
mea quia diligo uos. Si p̃cepta mea
seruaueritis. manebitis indilectione mea.
Id ẽ scietis uos. ẽẽ. dilectos a me. Nemo p̃¬
cepta seruat qui nondiligit. & nemo diligit
nisi qui seruat. nec priꝰ seruamus p̃cepta
ut nos diligat xꝑc. sed nisi nos diligat ea¬

Expanded text:
homines . Sensus ergo est: Sicut per ineffabilem gratiam Pater dilexit me hominem, et vos in me: ita ego dilexi vos. Manete ergo in dilectione mea, quia diligo vos. Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea. Id est, scietis vos esse dilectos a me. Nemo praecepta servat qui non diligit, et nemo diligit, nisi qui servat, nec prius servamus praecepta, ut nos diligat Christus; sed nisi nos diligat
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dm̃ ẽẽ. aliud ꝑsonam ẽẽ. sed omnio idem.
Neq in hac tͥnitate cum dicimus ꝑsonam patris.
aliud dicinus quam substantiam patris. Quo cir¬
caut substantia patris ipse pater ẽ. non quo pater
ẽ. seil quo ẽ: ita & psona patris. non aliud quam pat̾
ipse ẽ. A se quipe dr̃ ꝑsona. non ad filium nel sp̃m
sicut unam. ẽẽntiam & unum dm̃. insi quia uolu¬
significationi. qua intelligitur tͥnitas. ne omnino
taceremus. interrogati. quid tres. cum tres ẽẽ. fate¬
remur: Huc usq deunitate diuiinȩ ẽẽntiȩ. ac
de ꝑsonarum ꝓpͥetatib uirta magisttorum eristi¬
mationes. & sc̃orum assertiones.¬

Expanded text:
um esse, aliud personam esse, sed omnino idem. Neque in hac Trinitate cum dicimus personam Patris, aliud dicimus quam substantiam Patris. Quocirca ut substantia Patris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris non est aliud quam ipse Pater est. Ad se quippe dicitur persona, non ad Filium vel Spirisicut unam essentiam et unum Deum, nisi quia volusignificationi, qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceremus interrogati, quid tres, cum tres esse fateremur? » Hucusque de unitate divinae essentiae, ac de personarum proprietatibus juxta magistrorum existimationem et s
Abbreviated transcription (Latin):
I ciendum ẽ. quia multi non. Be da.¬
causa nequitiȩ ñ fenerati sunt. sed frau¬
idati tuuerunt. Huic infirmitati diuina
medetur auc̃toritas dicens. Et mutuum date
nicbil uide sꝑantes. il ẽ. ñ ui homine spem
mercedis figatis. sed in dõ qui uobis reddet
quod illo iubente facietis. Hinc illud est.
Mutuabitur peccator & non soluet: ui¬

Expanded text:
ciendum est, quia multi non causa nequitiae non fenerati sunt, sed fraudari timuerunt. Huic infirmitati divina medetur auctoritas, dicens, Et mutuum date, nihil inde sperantes, id est, non in homine spem mercedis figatis, sed in Deo, qui vobis reddet quod illo jubente facietis. Hinc illud est: Mutuabitur peccator, et non solvet;
Abbreviated transcription (Latin):
stus autem miseretur & retͥbuet. Et erit
merces ur̃a multa. et critis filii altissimi. quia
ipse benignus ẽ. suꝑ ingratos & malos. Unus
filius dĩ ẽ. naturaliter. iusti uͦ sunt filii cius ꝑ¬
adoptionem. Herciles quidem dĩ. coberedes autẽ
xp̃i. Quanto gͦ excelsius ẽ. p̃mium. tanto debet¬
et impensuis officium. c̃ẽ. B̾ enignus ẽ. altissi¬
mus ds̃ suꝑ ingratos & malos. uel bona temꝑalia
largiendo uel cos ad celestia inspirando. Es to¬
te gͥ mi sericordes sicut pat ur̃ misericors ẽ.
Auoustinuis in tractatu de patientia

Expanded text:
stus autem miseretur, et retribuet Et erit merces vestra multa, et eritis filii Altissimi, quia ipse benignus est super ingratos et malos. Unus filius Dei est naturaliter, justi vero sunt ejus filii per adoptionem, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Quanto ergo excelsius est praemium, tanto debet impensimus Deus super ingratos et malos, vel bona temporalia largiendo, vel eos ad coelestia inspirando. Estote ergo misericordes, sicut et Pater vester misericors est. AUGUST. in tractatu de Patientia
Abbreviated transcription (Latin):
significatȩ appellantur. ut petra ñ dicitur
minc significata. ẽ. clarificatio. sed clarificatꝰ
ẽ. filius hominis. id ẽ. d̃s clarificatus. ẽ. in .co.
quia hȩc clarificatio filii hominis. Quod
quasi exponens sublit. Si d̃s clarificatus. ẽ.
in co. quia non uenit facere uoluntatem
suam. sed patris. & ds̃ głãficabit eum in se
dõ. & continuo fiet hec glificatio. S tatun
namq p̾ mortem tesurget humana natura
un mortali ȩcernitate. in qua apparebit am̃
habere in se qui eam resuscitabit. Macist᷑.¬
el quia mox futura quasi iam facta
reputantur. potest & ita intelligi.
Eccẽ ꝓditor inducit mercatores mortis. fla¬
gella. crucem. sed głã trium pbals hȩc. ẽ.
Nunc clarifieabitur filius hominis. quia
sc̃i qui in tenebris expectant uidebunt dm̃.
anima eius ministrante quam cito expira¬
bit. Et hoc.ẽ. quod dicit dĩ clarificari in
eo. Si ds clarificabitur in eo. id ẽ. in men¬

Expanded text:
significatae appellantur, ut petra non dicitursignificatae appellantur, ut petra non diciturnunc significata est clarificatio, sed clarificatus est Filius hominis, id est, Deus clarificatus est in eo, quia haec est clarificatio Filii hominis. Quod quasi exponens, subdit: Si Deus clarificatus est in eo, quia non venit facere voluntatem suam, sed Patris; et Deus glorificabit eum in se Deo, et continuo fiet haec glorificatio. Statim namque post mortem resurget humana natura immortali aeternitate, in quo apparebit Deum habere in se, qui eam resuscitabit. Vel quia mox futura quasi jam facta reputantur, potest et ita intelligi: Ecce traditor inducit mercatores mortis, flagella, crucem, sed gloria triumphantis est haec. Nunc clarificabitur Filius hominis, quia sancti qui in tenebris exspectant, videbunt Deum, anima ejus ministrante quam cito exspirabit. Et hoc est, quod dicit Deum clarificari in eo. Si Deus clarificabitur in eo, id est, in mem
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos. Constat itaq quia uidas corde dix̃. &
ratum habuit se. cẽ. ꝓditorem. Confutatur
g̃ cum audit. tu dixisti. nec tam̃ aliis aꝑte
expͥmitur. Potest enim intelligi quasi dñs
diceret. non ego dixi. Ac xxu
um gͦ accepisset ille bucellami: exiit
continuo. E rat autem nox. Aug̾tinꝰ.
ua bono male usus. ẽ. hȩc p̃sumptio pec¬
cata auxit. ut aꝑte a dño recederet.
Nox autem congruit sacramento. erat enim
qui exiit filus tenebrarum. faciens oꝑa tene¬
brarum. Cum gͦ exisset dicit it̃c. Nunc
clarificatus. ẽ. filius hominis. & ds̃ clarificatꝰ
ẽ. meo. Si d̃s clarificatus.ẽ. in eo. & d̃s clari¬
ficauit eum in semetipso. & continuo clarifi¬
cauit eum. Exeunte uda ꝓ quo dice¬
batur non estis mundi omnes. remauserunt
soli mundi cum solo mundatore. Iħ siguificata ẽ cla¬
rificatio xꝑi. in qua separatis malis manebit
in ęteruitate cum sc̃is. Cum enim transibit
mundus. nemo in ppło xꝑi remauebit im¬
mundus. Et quia res significantes tanquã

Expanded text:
ipsos. Constat itaque, quia Judas corde dixit et ratum habuit se esse proditorem. Confutatur ergo cum audit: Tu dixisti; nec tamen aliis aperte exprimitur. Potest enim intelligi quasi Dominus diceret: non ego dixi. A. 125X Cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. AUGUST. Quia bono male usus est, haec praesumptio peccata auxit, ut aperte a Domino recederet. Nox autem congruit sacramento: erat enim qui exiit, filius tenebrarum, faciens opera tenebrarum. Cum ergo exiisset, dicit Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis et Deus clari eo. Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum. Exeunte Juda pro quo dicebatur, non estis mundi omnes, remanserunt soli mundi cum suo mundatore. In hoc significata est clarificatio Christi, in qua separatis malis, manebit in aeternitate cum sanctis. Cum enim transibit mundus, nemo in populo Christi remanebit immundus. Et quia res significantes tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
banit. si eis repetitur iauachrum caris. Non
aetut etiam foris positis ista forma pietatis. s
nisiintꝰ. ĩ potest eis clari unitas sp̃s in iuiuelo
pacis. De talbꝰ dicit apls. Habentes fermam
pietatis. un tuit m autem eiꝰ abnegantes. Potest
enim. ẽẽ. iisibilis forma paimitis etiã pret̃ uitẽ.
s inusibuem uitam radicis habere ñ potest
n in uite. P̾inde corꝑalia sacramenta quş por¬
tant & celebrant etiam segregati ab unitate co¬
pis xp̃i: formam possunt exhibeie pietatis. uir¬
tus ũ pietatũ inuisibilis & sp̃ualis ita in eis fi
potest. ẽc̃. quemadmnodum sensus ñ sequitur
hominis menbrum: quando amputatur a
corꝑe. Quȩ cum ita sint. remissio peccatorũ
aari potest que habet sp̃m sc̃m.¬

Expanded text:
bant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non defuit etiam foris positis ista forma pietatis, sed nisi intus non potest eis dari unitas Spiritus pacis, de talibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem, sed invisibilem vitam radicis habere non potest nisi in vite. Proinde corporalia sacramenta quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis, virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum quando amputatur a corpore. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, dari potest, quae habet Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ium uel illum ꝓpħam. Neq enim tantum
uerbum unum locutus ẽ. aliqitis ꝓpb̃a. Et
iacob ñ ait uerboꝵ. s estote factores nerbi. & ñ
auditores tantum. Quecumq gͥ uerba nel
cee uel sola cogitatione arus locutꝰ fuerit corde
impenitenti contͣ remissionẽ peccatoꝵ quȩ fit

Expanded text:
lum vel illum prophetam. Neque enim tantum lum vel illum prophetam. Neque enim tantum verbum unum locutus est aliquis propheta. Et Jacobus non ait verborum, sed estote factores verbi, et non auditores tantum . Quaecunque igitur verba vel ore vel sola cogitatione quis locutus fuerit corde impoenitenti contra remissionem peccatorum, quae fit
Abbreviated transcription (Latin):
manducandi caruẽ illam & bibendi sangui¬
nem illum ai salutem: & quidam modus.
aad iudiciũ. Sigͥ quidam modus. ẽ. inblas¬
phemia sp̃c sc̃i. qui meretur ueniã. quidam
qͥñ meretur. In sp̃u enim scõ sp̃s immundꝰ
eicitur. contra quam gr̃am siquis loquitur
impenitens. impenitentia ipsa ẽ. blas phemi¬
a sp̃c. quȩ nunquam remutetur. Penientia
enumn remissionẽ impetrat. De bac impenitẽ
tia ñ potest iudicari quamdiu ĩpenitens u¬
uit. Paganus ẽ. bodie uel udens uel b̾etieꝰ.
qͥd scis utrum eras fuerit fidelis: Non rapit
impenitens. & ita moriat᷑: ei ñ remuctet᷑ hic
uel in futuro. Est enum peccatũ ad mortem
ait iobanues. ñ ꝓ illo dico ut roges quis. Ad̾
morttm ul ẽ. usꝙ ad mortem: quia peceatũ
auod bic ñ corrigitur. eiꝰ uenia frustra postũ¬
singularit uerbum. cum ꝓlixa ipenitentia
pluribꝰ uerbis blas phemiam conterat. Solet
enim scriptura multa uerba. uerbum appel¬
lare ut nlud. Uerbum quod factum ẽ. ad il¬

Expanded text:
manducandi carnem illam, et bibendi sanguinem illum ad salutem, et quidam modus ad judicium. Sic igitur quidam modus est in blasphemia Spiritus sancti, qui meretur veniam; quidam, qui non meretur. In Spiritu enim sancto spiritus immundus ejicitur, contra quam gratiam si quis loquitur impoenitens, impoenitentia ipsa est blasphemia Spiritus, quae nunquam remittetur. Poenitentia enim remissionem impetrat. De hac impoenitentia tamen non potest judicari, quamdiu impoenitens vivit. Paganus est hodie vel Judaeus vel haereticus? quid scis utrum cras fuerit fidelis? Non rapit impoenitens, et ita moriatur, ei non remittetur hic vel in futuro. Est enim peccatum ad mortem, ait Joannes, non pro illo dico ut roget quis . Ad mortem, id est, usque ad mortem, quia peccatum quod hic non corrigitur, ejus venia frustra postusingulariter, verbum, cum prolixa impoenitentia pluribus verbis blasphemiam contexat. Solet enim Scriptura multa verba verbum appellare, et illud Verbum quod factum est ad il
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam uenitur. quȩ aid remttenda pẽcea¬
ta accepit sp̃m sc̃m. Quicumq antem in
scismaticis uel hereticis congregationibꝰ uel
potiꝰ segregationibꝰ baptitantur. quamuis
ñ sint renati sp̃u tanquam ismaeli similes

Expanded text:
nquam venitur, quae ad remittenda peccata accepit Spiritum sanctum. Quicunque autem in schismaticis vel haereticis congregationibus vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu tanquam Ismaeli similes,
Abbreviated transcription (Latin):
tempnat uenire. nedum uocatus excusat. dum
uoluerit intrare ñ ualeat. Pugistimis de ũ bis¬
encrunt de plateis & uicis humili ot¬
ati peccitores ex gentib ueniant de sepib
heretici. Fam qui sepes constiuunt. diuisio¬
nes querunt. Trabantur a sepib euellantur a spi¬
nis. Cogi nolunt. uoluntate inquiunt nr̃a intre¬
uoluntas. Itaq uiȩ & sepes. intelliguntur erronee
sestȩ &s uereses.

Expanded text:
temnat venire, ne, dum vocatus, excusat, cum voluerit intrare, non valeat. AUGUST. Venerunt de plateis et vicis humiliati peccatores ex gentibus, veniant de sepibus haeretici. Nam qui sepes construunt, divisiones quaerunt. Trahantur a sepibus, evellantur a spinis. Cogi nolunt; voluntate, inquiunt, nostra intrevoluntas. Itaque viae et sepes intelliguntur erroneae sectae et haereses.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores de latiorib uiis uocat ad angustã iuã
uitȩ. Mittit ad uicos. cum illos inuitat. quos
temꝑalium rerum uocat inopia. Mittit ad ci¬
uitates. cum eos uocat qui culta ab incultis se¬
ceruunt. qui tenere legẽ naturȩ suburbana con¬
uersatione nouerant. Et ait seruis. Factũ
seruo. Exi cito inirias & sepes & compelle intrare.

Expanded text:
peccatores de latioribus viis vocat ad angustam viam peccatores de latioribus viis vocat ad angustam viam vitae. Mittit ad vicos, cum illos invitat, quos temporalium rerum vocat inopia. Mittit ad civitates, cum eos vocat qui culta ab incultis secernunt, qui tenere legem naturae sub urbana conversatione noverant. Et ait servus: Factum servo: Exi in vias et sepe
Abbreviated transcription (Latin):
uantȩ sunt diũsitates actuum in hoc
mundo. tantȩ sunt uiȩ quȩ ducunt ad di¬
abolum generalem scilicet uiam ꝑditionis. Ideo
gͦ dicit. ite ad exitus iuarum. ut cuiuslibet condi¬
tionis homines uocent ad fidẽ. Potens. ẽ. enim dĩ
gr̃a quos libet barbaros mente corrigere. qui cor
nabugodonosor ad feralem sensum mutauit. &¬
iterum adhumanũ intellectum reduxit.
in plateas & uicos & ciuitates inuitans
pauꝑes debiles. cȩcos & olaudos. ut nulla fiat iis¬
cretio locorum. seu ꝑsonarum. uenientib ad fidẽ
xp̃i. O stendit enim quia debilitas corꝑis nul¬
ium excludit a regno dĩ. rariusq delinquit
cui deẽ. illecebra peccandi. & citiꝰ ad dm̃ con¬
uertitur. qui ñ ht̃ in mundo unde delectetur.
Aut̃. Pauꝑes debiles. cȩci. & claudi. dicunt᷑
gentiles comꝑatione iudeoꝵ qui ꝑ legẽ & ꝓpłiras
aiuites. fortes. illuminati & erecti ẽc̃. deberent.
s hȩc. ẽẽ. falso p̃sumunt. M ritit ad plateas. cũ

Expanded text:
uantae sunt diversitates actuum in hoc mundo, tantae sunt viae quae ducunt ad diabolum, generalem scilicet viam perditionis. Ideo ergo dicit, ite ad exitus viarum, ut cujuslibet conditionis homines vocent ad fidem. Potens est enim Dei gratia quoslibet barbaros mente corrigere, qui cor Nabuchodonosor ad feralem sensum mutavit, et iterum ad humanum intellectum reduxit in plateas et vicos et civitates, invitans pauperes, debiles, caecos et claudos, ut nulla sit discretio locorum seu personarum venientibus ad fidem Christi. Ostendit enim quia debilitas corporis nullum excludit a regno Dei, rariusque delinquit cui deest illecebra peccandi, et citius ad Deum convertitur qui non habet in mundo ubi delectetur. Aliter: Pauperes, debiles, caeci et claudi, dicuntur gentiles comparatione Judaeorum, qui per legem et prophetas, divites, fortes, illuminati et erecti esse deberent, sed haec esse falso praesumunt. Mittit ad plateas, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ui s ex dieb omiua fecit. qui sexta die
hominem condidit. sexta etate redime¬
ie uenit. sexta feria. sexta hora moriturus. aute
sex dies paschȩ uenit bethaniam. ut larari resu¬
& inexeusabiles iudei confunderentur. tractan¬
tes de morte tanti suscitatoris. Teronimus in¬

Expanded text:
ui sex diebus omnia fecit, qui sexta die hominem condidit, sexta aetate redimere venit, sexta feria, sexta hora moriturus, ante sex dies paschae venit Bethaniam, ut Lazari resuet inexcusabiles Judaei confunderentur, tractantes de morte tanti suscitatoris. HIERON. P
Abbreviated transcription (Latin):
ccepto iurginis consensu mox celestis regio¬
nis accolas repetiuit angelus. & ecce subito
secretum uirginis. ineffabilis potentia penet᷑uit.
quia et̾nus sol de sumna altitudine pat̾nȩ clari-¬
tatis descendens. miluȩ uirgninalis aditum rese¬
rauit. & tocus mundi caliginem fulgida corus-¬
chatione rep̃ssit. Intrat artifex mundi angusti-¬
as uentris humani. efficitur gͣuida mater intac¬
ta. Circunidat maria uirum angelo fidem dan¬
do. quia eua ꝑdidit uirutm serpenti consentien¬
do. G
Gregorius i epła illa. Q¬
uia karitati.

Expanded text:
ccepto virginis consensu, mox coelestis regionis accolas repetivit angelus; et ecce subito secretum virginis ineffabilis potentia penetravit, quia aeternus sol de summa altitudine claritatis paternae descendens, vulvae virginalis aditum reseravit, et totius mundi caliginem fulgida coruscatione repressit. Intrat mundi artifex angustias ventris humani, efficitur gravida mater intacta. Circumdat Maria virum, angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum, serpenti consentiendo. » Gregorius in epistola illa, Quia charitati
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatẽ in bethaniam. ibiq mansit. MclxRlxxui.
t sciens turba quod exut extra euutatem secuti
sunt cum: & suscipiens cos quib necossaria crat¬
cura. sanabat. ¶x
nomine. pͥnceps uideoꝵ. Hic uenit ad eũ
nocte. & dix̃ illi. Rabbi. scimus quia a dõ

Expanded text:
civitatem in Bethaniam, ibique mansit.--LUC. IX, 11. Et sciens turba quod exiit extra civitatem, secuti sunt cum. Et suscipiens eos quibus necessaria eratcura, sanabat. CAPnomine, princeps Judaeorum. Hic venit ad eum nocte, et dixit ei: Rabbi, scimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
lam. mitentẽ ora minuta duo quod ẽ. quadrans.
Et conuocans discipulos suos ait illis. Uere dico
uob̾. qnia uidua hec pauꝑ. plusquam omnes mi¬
sit. Nam omnes hii ex habundanti sibi miscrt̃
inmunera dĩ. Hȩc autẽ ex co quod deest illi. to¬
tum uictum suum quem babuit. misit. Lccxiui¬

Expanded text:
uod est quadrans. Et convocans discipulos suos, ait illis: Vere dico vobis, quia vidua haec pauper plus quam omnes misit. Nam omnes hi ex abundanti sibi miserunt in munera Dei: haec autem ex eo quod deest illi, totum victum suum quem habuit misit.--LU
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Dic̃tum ẽ. in lege ut ꝓ infante mascu¬
lo. die quadragesimo natuitatis. ꝓ femina
oc̃logesimo. agnus agnicnlus immaculatus.
in olocaustum offerretur. & turtur siue pullꝰ
columbints ꝓ peccato. Qui autem ñ posset
tures uel duos colunibȩ pullos. unum in holo¬
caustum & alterum ꝓ peccato. Hanc hostiam
pauꝑum uoluit dñs dari ꝓ se. pauꝑ factus ꝓ
nobis. ut duutes nos fac̃et hic in fide. heredes
regni incęlo. M oralit̾ autem siue quis fortia oꝑa
quȩ masculi nomine. siue infirma quȩ femine
uocabulo distinguntur creauerit. nt bec dño
ualeant consecrari ouem uinocentiȩ offerat. &¬
turturem siue columbam designantes gemitũ
compuctionis & lacruas humilium. sicut hȩ
nolucres ꝓcantu b̃nt gemitum. Lacrimis qͥp¬
pe etiam in bonis indigemus. quia quo fine
consũmandi sumus nescimus. Sunt autẽ
duo genã conpuctionis. dum maloꝵ recolen-¬
tes supplicia timemus. & dum desiderio cele¬

Expanded text:
rum. Dictum est in lege, ut pro infante mascurum. Dictum est in lege, ut pro infante masculo die quadragesimo nativitatis, pro femina octogesimo agnus anniculus immaculatus in holocaustum offerretur, et turtur sive pullus columbinus pro peccato. Qui autem non posset tures vel duos columbae pullos, unum in holocaustum et alterum pro peccato. Hanc hostiam pauperum voluit Dominus dari pro se, pauper factus pro nobis, ut nos divites faceret hic in fide, haeredes regni in coelo. Moraliter autem sive quis fortia opera quae masculi nomine, sive infirma quae feminae vocabulo distinguuntur, creaverit, ut haec Domino valeant consecrari, ovem innocentiae offerat, et turturem sive columbam, designantes gemitum compunctionis et lacrymas humilium, sicut hae volucres pro cantu habent gemitum. Lacrymis quippe etiam in bonis indigemus; quia, quo fine consummandi simus, nescimus. Sunt autem duo genera compunctionis, dum malorum recolentes supplicia, timemus, et, dum desiderio coele
Abbreviated transcription (Latin):
dõ offerret. Siclis argenti quinq redimebatur
pͥmogenitum. et siclus iugniti obolos b̃t. No
redimebantur. sed inmituisterium domus ꝑpetuo
lla omnia pͥmogenita significabant xp̃m. qui
unigenitus dĩ dignatus ẽ. fieri pͥmogenitus oĩs
creaturȩ qui singularit̾ sc̃s ẽ. dño. quia peccatum
ñ fecit. nec inuentus ẽ. dolus in ore eius. M oralit̃
etiam pͥmogenita significant bona uutia
nĩȩ actionis. quasi inccede genita & dĩi gr̃ȩ de¬
putanda. Male autem gesta redimere fruc tibꝰ
penitentiȩ iubemur. Adaꝑiens uuluam con¬
sueta locntio ẽ. ñ quod dñs sacri uentris bospi¬
cium egressus deuirginasse credends sit uixta
bẽticos. Mistice designatur. quia dñs aꝑuit
uirginis ecclȩ secretum genitale. ad genandos
sibi popłos ꝑaquam scilicet & sp̃m sc̃m. Et
ut darent hostiam scdm̃ quod dic̃tum ẽ. in lege
dñi. par turturum aut duos pullos columba¬

Expanded text:
Deo offerret. Siclis argenti quinque redimebatur Deo offerret. Siclis argenti quinque redimebatur primogenitum; et siclus viginti obolos habet. redimebantur, sed in ministerium domus perpetuo lla omnia primogenita significabant Christum, qui Unigenitus Dei dignatus est fieri primogenitus omnis creaturae, qui singulariter sanctus est Domino, quia peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus. Moraliter etiam primogenita significant bona initia nostrae actionis, quasi in corde genita et Domini gratiae deputanda. Male autem gesta redimere fructibus poenitentiae jubemur. Adaperiens vulvam, consueta locutio est, non quod Dominus sacri ventris hospitium egressus, devirginasse credendus sit, juxta haereticos. Mystice designatur, quia Dominus aperuit virginis Ecclesiae secretum genitale, ad generandos sibi populos per aquam scilicet et Spiritum sanctum. Et ut darent hostiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum aut duos puellos columba
Abbreviated transcription (Latin):
mulier pariens sed quȩ suscepto se¬
mine peperit. ad distinctionẽ illius que uir¬
go concepit & peꝑit. Nongͦ mat̃ sicut nec fi¬
luis indigebat purgari hostiis. sed ut nos sol¬
ueremur a tunore legis facti sunt sub lege.
Decretum quoq legiserat. pariulum a t̾ce¬
simo t̾cio die cucumcisionis ad templum de¬
ferri dariq hostiam ꝓ eo. pͥmogenitum autẽ
masculum sc̃m dño fieri. In quo insinuat᷑
neminẽ nͥ uitus citcuincisum dñicis dig¬
num ẽẽ. conspectib ut ait psalmista. Non
habitabit uuta te malignus. neq ꝑma¬
nebunt iniusti ante oculos tuos. Ut sisterent
eum dño. id ẽ. offerrent & consecrarent. Sicut
scriptum ẽ. in lege dñi. quia omne masculinũ
adaꝑiens uuluam. sc̃m dño uocabitar. Prece¬
pit lex et hominis et peccoris omne pͥmogenitum
masculini sexꝰ dño sc̃ificari. & sacerdotis. ẽẽ. ita ut
sacerdos ꝓhominis pͥmogenito p̃cum acciꝑet
& animal inmundum redimi fac̾e̾t. munda u

Expanded text:
mulier pariens; sed, quae suscepto semine pepererit: ad distinctionem illius, quae virgo concepit et peperit. Non ergo mater, sicut nec filius indigebat purgari hostiis; sed ut nos solveremur a timore legis, facti sunt sub lege. Decretum quoque legis erat, parvulum a tricesimo tertio die circumcisionis, ad templum deferri, darique hostiam pro eo; primogenitum autem masculum, sanctum Domino fieri. In quo insinuatur, neminem nisi vitiis circumcisum, Dominicis dignum esse conspectibus, ut ait Psalmista: Non habitat juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Ut sisterent eum Domino, id est offerrent et consecrarent. Sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit lex et hominis et pecoris omne primogenitum masculini sexus, Domino sanctificari et sacerdotis esse, ita ut sacerdos pro hominis primogenito pretium acciperet, et animal immundum redimi faceret, munda vero
Abbreviated transcription (Latin):
cumcisio. quia in parte illa magis dominatur
concii piseentia. ꝑ quam oeginale
pecratum ꝓpagatur. U̾ gͦ iua peccati ẽ. ibi ap¬
te signabatur peccati remedium. & significaba
tur ꝑcircumcisionẽ carnis circuincisio mentis.
qua mundatur anima a uitiis. Tres itaq con¬
stat. ẽẽ. circumcisiones. Una ẽ. sacram̃tum: duȩ
uͭ st̃ res illi sacramenti:. uidelicet ciretimci¬
sio a peccato. quȩ cotidie ẽ. in anuna s curcũ¬
cisio a peccato & ab om̃i pena peccati. quȩ
in resurrectione erit manima & in corꝑe.
etrinis autẽ cultris circiunci. Be da¬
dit iosue intraturos terram ꝓmissionis
quia uet̾ erat xp̃c qui tollit peccata nuuidi.¬

Expanded text:
cumcisio, quia in parte illa magis dominatur cumcisio, quia in parte illa magis dominatur concupiscentia, per quam originale peccatum propagatur. Ubi ergo via peccati est, ibi apte signabatur peccati remedium et significatur per circumcisionem carnis circumcisio mentis, qua mundatur anima a vitiis. Tres itaque constat esse circumcisiones Una est sacramentum, quae vero sunt res illius sacramenti, videlicet circumcisio a peccato, quae quotidie est in anima, et circumcisio a peccato et ab omni poena peccati, quae in resurrectione erit in anima et corpore. Petrinis autem cultris circumcidit Josue intraturos terram repromissionis, quia petra erat Christus qui tollit peccata mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde duo pulli offerri iuibentur. Unus in bolo¬
caustum. quando amore celestium inflãmam᷑.
alt̃ ꝓ peccato dum de malis ꝑpetratis gemimꝰ.
Columba que ingrege conuersatur. actiuam.
turtur soliuagus contemplatiuam uitam sig¬
nificat quȩ paucoꝵ ẽ. Et quia ut̃q bostia accepta
ẽ. dõ. consulte ut᷑q auis ẽ. oblata ꝓ dño. Qui clau¬
so bostio patrem orat in abscondito. turturem of

Expanded text:
Unde duo pulli offerri jubentur. Unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur; alter pro peccato, dum de malis perpetratis gemimus. Columba quae in grege conversatur, activam, turtur solivagus contemplativam vitam significat: quae paucorum est. Et quia utraque hostia accepta est Deo, consulte utraque avis est oblata pro Domino. Qui clauso ostio patrem orat in abscondito, turturem of
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam saturabuntur gła dĩ. & aqua fon-¬
Iic aꝑte institiumur nunquamꝰ nos satis ustos
estuare debere. sead cotidianum iusticie ꝓfec¬
lum semꝑamare. Est enim esurire & sitire iusti-¬
ciam. uehem̃ter appetere eam. Hinc psalmista.
Ego autem ctm iusticia apparebo inconspectu
tuo. satiabor dum apparuerit gła tua.
ricordiam consequentur. H ylarius.¬
isedes sunt. qui in quibuslibet subueniunt
sit cis p̃staturus. B eati mundlo corde. amͣ ip̃si
dm̃ uidebunt.
on crtcrioribꝰ ocłis. sed erede iudebitur ds̃:¬
dis querite illum. Hoc ẽ. enim mundum cor qͥd
simpler. Et quẽ ad modum lumen hoc uideri ũ
potest. nisi ocłis mundis. ita nec d̃s nisi ꝑ mundi¬
tiam ccedis. quod ñ arguit conscientia peccati. sed
templum dĩ sc̃m̃ ẽ. Beati pacifici. qm̃ filii dĩ
uocabuntur. Utiq similitudinem patris filii¬
babere debent. Unde filii dĩ om̃s animi sui motꝰ¬

Expanded text:
ustitiam saturabuntur gloria Dei, et aqua fonHic aperte instituimur, nunquam nos satis justos aestimare debemus; sed quotidianum justitiae profectum semper amare. Est enim esurire et sitire justitiam, vehementer appetere eam. Hinc Psalmista: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo; satiabor, cum apparuerit gloria ricordiam consequentur. HILAR. Misericordes sunt, qui in quibuslibet subveniunt sit eis praestaturus. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. on exterioribus ocdis quaerite illum . Hoc est enim mundum cor, quod simplex. Et quemadmodum lumen hoc videri non potest nisi oculis mundis, ita nec Deus nisi per munditiam cordis, quod non arguit conscientia peccati, sed templum Dei sanctum est. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Utique filii similitudinem patris habere debent. Unde fili Dei omnes animi sui mot
Abbreviated transcription (Latin):
Welibet alia uerba uel p̃cedendo formet affe¬
c̃ tus orantis ut clareat. uel consequeno at¬
tendat it crescat. nichil aliud dicunus quam
quod in oratione duica positum ẽ. si recte & con¬
gruent̃ oramus.M xI.IIII. R.CxXUI.¬

Expanded text:
elibet alia verba vel praecedendo formet affectus orantis ut clareat, vel consequendo attendat ut crescat: nihil aliud dicimus quam quod in Dominica oratione positum est, si recte et congruenter oramus. M.
Abbreviated transcription (Latin):
regem aui cȩlum terramq regit ꝑ secła. Cuiꝰ
nomen &s ȩterno complectens omuia gyro. un¬
ꝑium sine fine manet. Que uentre beato gau¬
dia matris habens cum uirginitatis honore.
nec pͥman similem uisa ẽ. nec habere sequen¬
tem. At ille dix̃. Quinimio beati qui
audiunt rerbum dĩ & custoduint illud.
Pulcre saluator attestationi mulieris annuit
ñ matrem suam tantum mͦ asseuerans: ẽẽ.
beatã. s etiam om̃s qui se uerbum dĩ auditu
fidei concipiunt. & boni oꝑis custodia. eum ĩ
coede pximorum pariunt. & nutͥunt. Qua
sententia iudeos clam ꝑcirtit. qui filium dĩ
xp̃m ẽẽ negant. Tota ꝓfecto uitȩ celestis ꝑ¬
fectio duobꝰ his comp̃henditur. ie uerbtm dĩ.
audiamus & faciamus.Lix.I MeXXX

Expanded text:
Regem, qui coelum terramque tenet per saecula. » Cujus Regem, qui coelum terramque tenet per saecula. » Cujus nomen et aeterno complectens omnia gyro imperium sine fine manet. Quae ventre beato gaudia matris habens cum virginitatis honore, nec primam simile visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: « Quinimo: beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud. » Pulchre Salvator attestationi mulieris annuitn matrem suam tantummodo asseverans esse beatam, sed etiam omnes qui se Verbum Dei, auditu fidei concipiunt, et boni operi custodia eum in corde proximorum pariunt et nutriunt. Qua sententia Judaeos clam percutit, qui Filium Dei Christum esse negant. Tota profecto vitae coelestis perfectio duobus his comprehenditur, ut verbum Dei audiamus et faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. extollens uocem queilam
mulier deturba dixit illi.¬
Beatus uent̾ qui te portauit.
& ubera one suxisti. B e da
Magne deuotionis & fidei
ostenditur hec mulier.
que phariseis blasphemantibꝰ dñm tanta sin¬
ceritate eius incarnationem confitetur. ut &
p̃sentium & futurorum confundat ꝑsidiam.
Si enum caro uerbi dĩ acarne uirginis matͥs
ẽẽt extranea ut multi heretiei dixerunt. sine
causa uent̃ qui eum portauit & ubera que eũ
lactauerunt beatificarentur. Unde dicit apł̃s
cont̾ heieticos. quia misit ds̃ filium suum
factum ex muliere. factum sub lege. Nec audi-¬
endi sunt qui legendum putant natum ex
muliere ñ factum. Auoquin uerꝰ filiꝰ bomi¬
nis ñ ẽẽt. nisi ex matre carnem traxisset. Se¬
cundum phisicos quoq ex eodem fonte. & lac
nutͥendis &s semen ꝓcreandis pueris emanat.
Ergo de semine uirginis potuit concipi qui
eiꝰ lacte potuit nutͣri. Hȩc mulier typum
xp̃i. quȩ sicut quidam ait. ẽ enixa puer ꝑa

Expanded text:
ret, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illiBeatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. BEDA. Magnae devotionis et fidei ostenditur haec mulier, quae Pharisaeis blasphemantibus Dominum, tanta sinceritate ejus incarnationem confitetur, ut et praesentium et futurorum confundat perfidiam. Si enim caro Verbi Dei a carne Virginis matris esset extranea, ut multi haeretici dixerunt, sine causa venter, qui eum portavit, et ubera quae eum lactaverunt beatificarentur. Unde dicit Apostolus contra haereticos, quia misit Deus Filium suum factum ex muliere factum sub lege . Nec audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, non factum. Alioquin verus filius hominis non esset, nis ex matre carnem traxisset. Secundum physicos quoque, ex eodem fonte et lac nutriendis, et semen procreandis pueris emanat. Ergo de semine viejus lacte potuit nutriri. Haec mulier typum Christi, quae sicut, quidam ait: « Enixa puerpera
Abbreviated transcription (Latin):
obluuonem non pati. ut ꝓ ipsis commone¬
atur semꝑ quos ipse eligit. sed in hoc inter¬
pellare eum ar̃. dum semꝑ pat̾ hominem
quem suscepit. quasi nr̃m pignꝰ ostendit.
& offert ut uerꝰ pontifex & etermis. Ipse
Ienim pat̾ amat uos. quia uos me amastis
& credidistis quia ego adõ exiui. Augꝰtinꝰ.¬
mat nos pater. quia nos amamus filium.
cum a patre & filio accipimus ut amemus pa¬
amamus cum patre & filio. Prior amaris. facit
in nobis quod ametur. Exiiii a patre &
ueni in mundum. Iterum relinquo mun¬
dum. & uado ad patrem. Exiit a patre
quia de illo. ẽ. & carne assumpta uenit uisi¬
bilis in mundum. non tam̃ deserens patrẽ.
Reliquit mundum corꝑali discessione. non
gub̃̾natione p̃sentiȩ. Uadit ad patrem. quia
humanitatẽ ad inuisibilia paternȩ maiesta¬
tis adduxit. Reliquit mundum: quia ab
aspectu amatorum mundi. quod uiderunt
abstulit. R edit ad patrem quia amatoribꝰ
suis se pat̾ equalem credendum dociut.

Expanded text:
oblivionem non pati, ut pro ipsis commoveoblivionem non pati, ut pro ipsis commoveatur semper quos ipse elegit, sed in hoc interpellare eum dicitur, dum semper Patri hominem quem suscepit, quasi nostrum pignus ostendit, et offert ut verus pontifex et aeternus. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis et credidistis, quia ego a Deo exivi. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium, cum a Patre et Filio accipimus, ut amemus Paomodo ipsum amamus cum Patre et Filio. Prior amans facit in nobis quod ametur. « Exivi a Patre, et veni in mundum, iterum relinquo mundum et vado ad Patrem. » Exiit a Patre, quia de illo est; et carne assumpta venit visibilis in mundum, non tamen deserens Patrem. Reliquit mundum corporali discessione, non gubernatione praesentiae. Vadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. Reliquit mundum, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderunt abstulit. Redit ad Patrem, quia amatoribus suis se Patri aequalem credendum docuit. «
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ quoq immortalium receptatione leta¬
buntur. Illo die in nomine meo petetis.
Et non dico uob̾. quia ego rogabo patrem
de uob̾. Hoc dicit ꝓpt̾ consubstantialem
pat̾ diuinitatem. in qua simul audiunt ro¬
gantes simulq rogata donant pat̾ & filiꝰ.
quod non patet nisi oculis sp̃ualibꝰ. Quod
uͦ petro ait. ego autem rogaui ꝓte ut non
deficiat fides tua. & quod de illo iobannes
ait. aduocatum habemus apud patrem nr̃m
itĩm xꝑm. ad humanitatem respicit. Uel
ita. Non rogabo ꝓ uob̾. quia potuis implebo.
quod hucuso rogaui. Quomͦ rogabat: Qͥa
nondum ascenderat. Si enim non ascendis¬
set. nulla celsitudo ascendendi remansisset.
Nunc autem sedens humanitas ad dextam
pat̾s. certitudo & arra. ẽ. quod & nos ascende¬
mus. Hinc ieronius in epłam ad roma¬
nos. Solent arriani mouere calumpniam
dicentes. quod qui interpellatur interpellan¬
te sit maior. Q uib respondendum. ẽ. dm̃

Expanded text:
corporum quoque immortalium receptatione laetacorporum quoque immortalium receptatione laetabuntur. « Illo die in nomine meo petetis. Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. » Hoc dicit propter consubstantialem Patri divinitatem in qua simul audiunt rogantes, simulque rogata donant Pater et Filius, quod non patet nisi oculis spiritalibus. Quod vero Petro ait: « Ego autem rogavi pro te ut non deficiat fides tua , et quod de illo Joannes ait: « Advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum , » ad humanitatem respicit. Vel ita: Non rogabo pro vobis, quia potius implebo quod hucusque rogavi. Quomodo rogavit? quia nondum ascenderat. Si enim non ascendisset nulla certitudo ascendendi remansisset. NuPatris, certitudo et arrha est, quod et nos ascendemus. Hinc Hieronymus in Epistolam ad Romanos: Solent Ariani movere calumniam, dicentes quod qui interpellatur, interpellante sit major. Quibus respondendum est: Deum