comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua & baculus tuus: ipsa me consolata sunt.
uirga enim ꝑcutimur: & baculo sustentam᷑.
Si ergo ẽ. districtio uirge quȩ feriat: sit & con¬
solatio baculi quȩ sustentet. Sit itaq amor.¬
sed non emolliens: sit uigor. sed non exasperanᷤ.
Sit zelus. sed non immoderate seuiens: sit
pietas. sed non plus quam expediat parcens.
Intueri libet in moysi pectore miscdiam: cum
seueritate sociatam. Nideamus amantem pie:
& districte seuuentem. Certe cumisrłiticus
populus ante dĩ oculos pene inueniabilem
contraxisset offensam: ita ut eius rectoi audi¬
ret. descende. peccauit populus tuus. ac si ei
diuina uox diceret. qui in tali peccato lapsus
est. iam meus non est: atq subuingeret. dimitte
ut uascatur furor meus contia eos. & deleam eos.
faciamq te in gentem magnam: ille semel & ite¬
rum pro populo cui prȩerat. obicem se ad impe¬
tum dĩ irascentis opponens. ait. Qut dimicte eis
hanc noxam: aut si non facis. dele me de libro

Expanded text:
tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaqsed non emolliens; sit rigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie et districte saevientem. § 1. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus, ac si ei divina vox diceret: qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur juror meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam, ille semel et iterum pro populo, cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro
Abbreviated transcription (Latin):
consolator: ecce ministerium pietatis. Discipli
si una sine altera teneatur. Sed cica subditos
suos messe rectoribus debet. & iuste consulens
miscdia: & pie seuiens disciplina. Hinc est qđ
semiuiui illius uulneribus qui asamaritano
in stabulum ductus est & uinum adhibetur
& oleum: ut ꝑuinum mordeantur uulnera.
ꝑ oleum foueantur. quatinus unusquisq qui
sanandis uulneribus preest. in uino morsum
districtionis adhibeat: in oleo molliciem pieta¬
tis. P uinum mundentur putrida: ꝑ oleum sa¬
nanda foueantur. Miscenda est gͦ lenitas cum
seueritate: faciendum quoddam ex utroq tem¬
ꝑamentum: ut neq multa asꝑitate exulceren¬
tur subditi: neq nimia benignitate soluantur.
hoc nimirum illa taber naculi archa significat.
in qua cum tabulis. uirga simul & manna est:
quia cum scripture sacre scientia. in boni rec¬
toris pectore. si est uirga districtionis. sit & man¬
na dulcedinis. h ine etiam dauid ait. Uirga

Expanded text:
consolator; ecce ministerium pietatis. Vet. VI.consolator; ecce ministerium pietatis. Vet. VI.si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet et juste consolans misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum , uper oleum foveantur: quatenus unusquisque, qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est, quia cum scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga
Abbreviated transcription (Latin):
faciem neam auobis. quia sc̃s ego sum dicit do¬
minus. & non irascar in ꝑpectium: sed presu¬
mentem deterret. cum ꝓpħam suum ab inter¬
cessione ꝓhibet dicens. Non assumas pro eis
laudem & orationem: quia non exaudiam in
tempore clamoris eorum ad me intempore af¬
flictionis. Quia si stecerint coram me moyses
& samuhel: non ẽ. anima mea ad populum is
tum. Scã itaq eccła auditorum suorum men¬
tem. & de miscdiȩ benignitate subleuat. & de
iuditii districtione ꝑturbat : quatinus in p̾di¬
catione sua dum bene utrumq ꝑ misc&: elec¬
tieius nec de erhibita iustitia presumant.: nec
ait. cumq sederem quasi rex circumstante
exercitu. eram tam̃ merentium consolator.
sciendum nobis est. quod ualde edificare lecto¬
rem etiam iuxta hẏstoriam potest: si ꝑpendat
quomͦ bonis rectoribus mixta sit. & regendi auc̃¬
toritas. & benignitas consolandi. Ait enim. Cũq
sederem quasi rex circumstante exercitu: ecce
auctoritas. regiminĩ. Eram tam̃ merentium

Expanded text:
bis, quia sanctus ego sum, dicit Dominus, et non irascar in perpetuum . Sed praesumentem deterret, cum prophetam suum ab intercessione prohibet, dicens: Non assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me in tempore afflictionis, quia si steterint coram me Moyses et Samuel, non est anima mea ad populum istaque Ecclesia auditorum suorum mentem et de misericordiae benignitate sublevat, et de judicii districtione perturbat, quatenus in praedicatione sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec ait: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator; sciendum nobis est quod valde lectorem aedificare etiam juxta historiam potest, si perpendat quomodo bonis rectoribus permista sit et regendi auctoritas, et benignitas consolandi. Ait enim: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, ecce auctoritas regiminis: Eram tamen moerentium
Abbreviated transcription (Latin):
piam p̃dicando conuertit. Et quia pleriq uis¬
toium tunc erunt. qui se ecclesiastice pacis tẽ¬
pore ab hoc mundo erituros esse crediderunt:
beatꝰ iobdum sua narrat. uoces quoq iustorum¬
A sequentium indicat. dicens. Dice bamiq. I umi

Expanded text:
piam praedicando convertit. Et quia plerique juspiam praedicando convertit. Et quia plerique justorum tunc erunt qui se ecclesiasticae pacis tempore ab hoc mundo exituros esse crediderunt, beatus Job dum sua narrat, voces quoque justorum sequentium indicat, dicens: CAPUT XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nimirum molis ac dentibus: ꝑ psalmistã
scriptũ est. Is̃ uero conteret dentes eortim more
ipsorum: molas leonum confringet dñs. S sc̃s
uir ante se asserit conterere molas. ut post dentib
ulius predam potuisset auferre: quiatunc ueraci¬
ter predam de eius dentibus tollimus. cum prius
molas illius conterere scimus. Prius enim neces¬
se ẽ. occulta consilioꝵ illius machinamenta ꝓde¬
re. sit auditoris nr̃i animã ualeamus postmodũ
ab aꝑto lapsu reuocare. huius iniqui molas
ipse summꝰ pastor eccłȩ p̃dicando conterebat:
cum diceret. Sobri estote. & uigilate: quia ad¬
uersarius ur̃ diabolus. tanquam leo rugiens
circuit querens quẽ deuoret. Cui resistice for¬
tes infide. Contra hunc leonem. scã eccła quia
eius insidias conspicit: fidei caulas munit. Cuiꝰ
tociens molas frangit: quotiens hereticorum
argumenta destruit. Tociensq ab eius denti¬
bus predam diripit: quotiens ab errore quẽ¬

Expanded text:
quibus nimirum molis ac dentibus per Psalmistam quibus nimirum molis ac dentibus per Psalmistam scriptum est: Deus vero conteret dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus . Sed sanctus vir ante se asserit molas conterere, ut post de dentibus illius praedam potuisset auferre, quia tunc veraciter praedam de ejus dentibus tollimus, cum prius molas illius conterere scimus. Prius enim necesse est occulta consiliorum illius machinamenta prodere, ut auditoris nostri animam valeamus postmodum ab aperto lapsu revocare. Hujus iniqui molas ipse summus pastor Ecclesiae praedicando conterebat, cum diceret: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . Contra hunc leonem sancta Ecclesia, quia ejus insidias conspicit, fidei caulas munit. Cujus toties molas frangit, quoties haereticorum argumenta destruit; totiesque ab ejus dentibus praedam diripit, quoties ab errore quem
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte dicat. Oala quȩ melectis meis agendo
ñ noueram: in iniquis hominibus districte iu¬
dicando plectebam. Et quia nunc uirtute p̃¬
dicationis suȩ diabolũ conterit: atq de eius ore
unius cuiusq quem suscepit animã rapit: se¬
deore diaboli p̃dam tulit. quando ipsum rapto¬
rem saulum conuertendo rapuit. quando ad¬
huc spirans minarum. acceptis epłis ꝑgebat da¬
mascum. Et dum ꝑsequendo fideles. congrega¬
ret plebem diabolo: cognoscendo fidem. ipsẽ
aggregatus est xp̃o. Tociens ex iniqui dentibus
eccła predam tulit: quotiens ex erroris morsu
animã p̃dicando diripuit. Quis namq mni¬
quus uerius dici potest quam diabolus: Cuius
molas conterimus: quotiens disserendo contra
eius insidias occulta illius math namenta monstra¬
mus. De de eius dencibus prȩdam tollimus: quia
mentem quam iam ad peccatum frangendo momor
ro aꝑta iam culpe ꝑpretatio demonstratur. De

Expanded text:
si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit, atque ex ejus ore uniuscujusque quem suscipit animam rapit, sede ore diaboli praedam tulit, quando ipsum raptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis epistolis, pergebat Damascum, et dum persequendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo ! Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam praedicando diripuit. Quis namque iniquus verius dici potest, quam diabolus? Cujus molas conterimus, quoties disserendo contra ejus insidias occulta illius machinamenta 629 monstramus; ac si de ejus dentibus praedam tollimus, quia mentem quam jam ad peccatum frangendo momordro aperta jam culpae perpetratio demonstratur. De
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾misit. & diem extremi udicii expectare ad
iundictam noluit: sed eos igne iudicii ante ui¬
ditũ diem preuenit. Ecce malum & quasi cũ
difficultate credidit cum audunt: & tam̃ si ne
tarditate ꝑcussit. cum uerum cognoscendo rep¬
perit: ut nobis uidelicet daret exemplum. qđ
maiora crimina & tarde credenda sunt cum
audiuntur: & citius punienda sunt. cũ ueracit᷑
agnoscuntur. Huius gͦ diligentiȩ beatus iob
sollicitudinem gerens.: ait. Et causam quam
nesciebam. diligentissime inuestigabam. Quȩ
scilicet uerba etiam ꝑ uocem eccłe. ad intͣpre¬
tationem tẏpicam possumus non inconueni¬
enter referre. Ipsa quippe ꝑ electos suos cum
mala carnalium iudicat. hoc quod nescit in¬
uestigat: quia mala quȩ nescit oꝑando. inues¬
tigat ꝑ uidicium coirigendo. Sc̃a itaq eccła
cum iniustorum fuerit ad tempus inꝓpbitate
comp̃ssa: reminiscitur dicens. Causam quam
nesciebam diligentissime inuestigabam. Ac

Expanded text:
praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit. Ecce malum et quasi cum difficultate credidit, cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit: ut nobis videlicet daret exemplum, quod majora crimina, et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda sunt cum veraciter agnoscuntur. Hujus ergo diligentiae beatus Job sollicitudinem gerens, ait: Et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. Quae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretationem typicam possumus non inconvenienter referre. Ipsa quippe per electos suos cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit investigat, quia mala quae nescit operando investigat per judicium corrigendo. Sancta itaque Ecclesia cum injustorum fuerit ad tempus improbitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
indiscussa iudicemus: ne quelib&. mala audita
nos moueant: ne passim dicta sine ꝓbatione
credamus. Quod ꝓfecto ꝑpetrare ꝑtimescimu
si auctoris nr̃i subtilius facta pensemus. Ipse
quippe ut nos a p̾cipitata sententie ꝓlatione cõ¬
pesceret: cum omĩa nuda & aꝑta sint oculis eiꝰ:
mala tam̃ sodomȩ noluit audita uidicare. qui
ait. Glamor sodomoium & gomorreorum mul¬
tiplicatus est: & peccatum eorum aggrauatũ
est nimis. Descendam. & uidebo utrũ clamo¬
rem qui uenit ad me oꝑe cõpleuerint: annon
tatis nobis exemplum ꝓponat. ne mala homi¬
num ante p̾sumaius credere quã ꝓbare: Et¬
ecce ꝑ angelos ad cognoscenda mala descendit:
morq facinoiosos ꝑcutit: atq ille patiens. ille
mitis. ille de quo scriptũ ẽ. tu aut̃ dñẽ uirtutũ
cum tranquillitate iudicas: ille dequo rursum
scriptũ est. dñs patiens ẽ. reddicor. in tanto cri¬
mine inuolutos inueniens. quasi patientiam

Expanded text:
indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensemus, ipse quippe ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum « omnia nuda et aperta sint oculis ejus , » mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: « Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum est nimis: Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint, an non tatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Ecce per angelos ad cognoscendum mala descendit, moxque facinorosos percutit; atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor ; in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
decenter ualent. caritatis condescensione serui¬
re. Hec tedere animũ debet. si sensus eius con¬
templatiomi spũaliũ semꝑ intentus. aliquan¬
do ꝓ dispensandis rebus minimis quasi mino¬
ratus inflectitur: quando illud uerbum per
quod constat omnia creata. ut ꝓdesset homi¬
nib assup̃ta humanitate. uoluit paulominus
ab angelis minorari. Quid gͦ mirum. si homo
propt̾ hominem attrahit. dum creator homi¬
num & angelorum. formã hominis ꝓpt̾ homi¬
nem suscepit: Nec tam̃ minoratur sensus.
cum sic attrabitur: quia tanto subtilius suꝑi
oia penetrat: quanto humilius ꝓ amore con¬
ditoris nec inferiora contemnit. Quid indig¬
num nobis uel difficile ẽ. si supra in fraq a¬
minũ ducimus. qui eadem manu corporis
lauamus faciem. qua etiam calciamus pedẽ:
Beatus gͥ iob qr cum magna ageret. minima
re notandum uideo. ne ad ꝓferendam sententi¬
am unquam p̃cipites esse debeamus. ne temere

Expanded text:
decenter valent, charitatis condescensione servidecenter valent, charitatis condescensione servire. Nec taedere debet animum, si sensus ejus contemplationi spiritualium semper intentus, aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulo minus ab angelis minorari. Quid ergo mirum, si homo se propter hominem attrahit, dum Creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit ? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, qora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavamus faciem, qua etiam calceamus pedem? Beatus igitur Job 628 quia cum magna ageret minima re notandum video ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere
Abbreviated transcription (Latin):
recte ꝑagit: cum suscipiendum terre puluerẽ
non refugit. Quȩ tam̃ corporis menbra uicis¬
sim sibi sua officia imꝑtiendo copulantur. ut
pes oculis currat. & oculus pedi ꝓspiciat. Sic¬
itaq sic scẽ eccłe menbra debent᷑. & officio esse
distincta. E caritate coniuncta: ut summni uiri
eoium uiam ꝓuideant. qui int̾renis negotiis
uocant. quatinus uelut ad lum̃ oculorum pes
ambulet: & rursum quicquid t̾renis negotus
implicati agunt. hoc ad maiorũ utilitatem
referant: ut pes cuius uia ꝓspicitur: non sibi
tantũmͦ. sed etiam oculis gradiatur. Dum itaq
sibi inuicem alterna administratione conue¬
niunt: miro mͦ agitur. ut quia electi quiq ui¬
cissim sibimet impendendo quod ualent faci¬
unt: eoꝵ fiant oꝑa. etiam quȩ facere ipsi non
ꝓximorum causis exterioribus qui apte deserui¬
nis pleni sunt. eoꝵ infirmitati condescendere:
terrenisq illorum necessitatibus inquantum

Expanded text:
recte peragit, cum suscipiendum terrae pulverem recte peragit, cum suscipiendum terrae pulverem non refugit. Quae tamen corporis membra vicissim sibi sua officia impartiendo copulantur, ut pes oculis currat, et oculus pedi prospiciat. ctae Ecclesiae membra debent et officio esse distincta, et charitate conjuncta, ut summi viri eorum viam provideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere ipsi non proximorum causis exterioribus qui apte deservialibus pleni sunt eorum infirmitati condescendere, terrenisque illorum necessitatibus, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
superionbus deseruire. S curandum magno
ꝑe est: ut hi qui donis sꝑũalib emicant. ne¬
q̃ quam ꝓximoꝵ infirmantium negotia fun¬
ditus deserant: sed hec & aliis quibus dignũ
ẽ tractanda cõmittant. Unde moyses quoq
ad ppłm uiros pro se septuaginta constituit.:
ut quanto se ab exterioribus causis absconderet:
tanto ardentius int̾na penetraret. Sicq fit. ut¬
& sũmi uiri magis ad spũalia dona ꝓficiant. dũ
eorum mentẽ res uifime non conculcant: & rur¬
sum. uiri in eccła ultum sine bono oꝑe ñ uiuant:
dum in rebus exterioribus inueniunt recta quȩ
agant. Scã quippe eccła sic consistit unitate fi¬
delium : sicut corpus nrm̃ unitũ est. compage
menbroꝵ. Alia namq sunt menbra in corpo¬
re. quȩ intuende luci deseruiunt: alia quȩ
atactu terrȩ minime disiunguntur. O culus
quippe luci intenditur.: & ne cȩcari ualeat a
puluere custoditur. Pes uͦ tunc situm officium

Expanded text:
superioribus deservire. superioribus deservire. pere est ut hi qui donis spiritalibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant. Unde Moyses quoque ac populum viros pro se septuaginta constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius interna penetraret. Sicque fit ut summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium
Abbreviated transcription (Latin):
ite ad iudicandum. Auditores & enim suos
ad uirtutem sapientiȩ. ad linguarum genera.
ad pphetiȩ quoq indaganda mysteria succen¬
debat dicens. E mulamini spũalia: magis aui
ut ꝓphetetis. S quia spũalia dona non cape¬
rent. si terrena eos negotia depressissent: lon¬
ge ante p̃misit dicens. Contemtibiles qͥ sunt
in ȩccła illos constituite ad iudicandum. Ae
si aꝑte dicat. Qui minoris meriti sunt in eccla.
& nullis magnoꝵ donorum uirtutib pollent:
ipsi de terrenis negotus iudicent: quatinus per
quos magna nequeunt bona. minora supple-¬
antur. Quos & contẽptibiles nominat: & tam᷑
sapientes uocat. cum dicit. Sic non ẽ. sapiens
trem suum: Qua ex re quid colligitur: nisi
ut hi t̾renas causas examinent. qui exteriorũ
rerũ sapientiam ꝑ ceperunt: Qui aut̃ spũ¬
alibus donis ditati sunt: ꝓfecto t̾renis non de¬
bent negotus implicari: ut dum non cogunt᷑
inferiora bona disponere: exerti ualeant bonis

Expanded text:
ite ad judicandum . Auditores etenim suos ite ad judicandum . Auditores etenim suos ad virtutem sapientiae, ad linguarum genera, ad prophetiae quoque indaganda mysteria succendebat, dicens: Aemulamini spiritalia, magis autem ut prophetetis . Sed quia spiritalia dona non caperent, si terrena eos negotia depressissent, longe ante praemisit, dicens: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Ac si aperte dicat, qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur. Quos et contemptibiles nominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapiens trem suum ? Qua ex re quid colligitur, nisi ut hi terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt? Qui autem spiritalibus donis ditati sunt, profecto terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis
Abbreviated transcription (Latin):
in infirmitatibus ꝓximoꝵ: strenuus in negotiis
pauꝑum. Qui enim eternȩ retributionis bona
cogitat: necesse est ut ad omnẽ se causam secutu¬
re mercedis extendat. Hinc enim ꝑ salomonem
dr. Qui dm timet: nichil negligit. N inc paulus
ait. Ad omne opus bonum parati. Sed inter hec
sciendum ẽ: quia aliquando mactionibus nr̃is
minoia bona pret̃mittenda sunt. ꝓutilitate
maiorum. Nam quis ignoret esse boni oꝑis
peliendum patrem se dimitti poposcerat: dic¬
tum est.Sine ut mortui sepeliant mortuos su¬
os: tu autem uade annuntia regnum d̃i. Post¬
ponendum namq erat obsequium huiꝰ ministerii
officio p̾dicationis: quia illo carne mortuos in
terram conderet: isto aut̃ anima mortuos
ad uitam resuscitaret. ꝑ ꝓpħam quoq prima¬
tibus synagoge dicitutur. Querite iuditiũ:
subuenite oppͣsso. Et tam̃ paulus apłs dicit.
Contẽptibiles qui sunt in eccła: illos constitu¬

Expanded text:
in infirmitatibus proximorum, strenuus in negotiis in infirmitatibus proximorum, strenuus in negotiis pauperum. Qui enim aeternae retributionis bona cogitat, necesse est ut ad omnem se causam secuturae mercedis extendat. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Hinc etiam Paulus ait: Ad omne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operipeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis, quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam resuscitaret. Per prophetam quoque primatibus synagogae dicitur: Quaerite judicium, subvenite oppresso . Et tamen Paulus apostolus dicit: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constitu
Abbreviated transcription (Latin):
nes pauꝑibus largiuntur.: non qr eosdẽ pauꝑes di¬
ligunt: sed qr si minime tribuunt. iram iudicii
suꝑni formidant. Qui si dm̃ non metuerent:
que habent dare noluissent. Et quidem in bo¬
no oꝑe primus incipientium gradus est: ut qͥa
adhuc nescit proximũ sicut se diligere: iam ta¬
m̃ incipiat iuditia suꝑna formidare. Quia gͥ
aliud ẽ bonum opus ex p̃cepto. aliud uͦ etiam
ex affectu facere: sc̃s uir ut mentem nob̾ suȩ oꝑ¬
ationis insinuet. dicat. Pater eram pauꝑum.
pauꝑum. sed patrem fuisse testatur: quia m-¬
mirum magno caritatis officio. studium miscdiȩ
uertit in affectum nature: ut eos quasi filios
cerneret ꝑ amorem: quib quasi pater preerat
ram fuerat imitata: patrem se pauꝑum fuisse
cõmemoiat. Ubi etiam subdit. Et causam ꝙͣ
nesciebam. diligentissime inuestigabam. In qui¬
bus uidelicet uerbis. pensanda sunt omĩa quam
distincte narrantur: quod nulla ab eo merces p̾t᷑¬
mititur. Iustus quippe ẽ. mactionibus suis: puis

Expanded text:
nes pauperibus largiuntur, non quia eosdem pauperes diligunt, sed quia si minime tribuant, iram judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Et quidem in bono opere primus incipientium gradus est ut qui adhuc proximum sicut se nescit diligere, jam tamen incipiat judicia superna formidare. Quia igitur aliud est bonum opus ex praecepto, aliud vero etiam ex affectu facere, sanctus vir ut mentem nobis suae operationis insinuel, dicat: Pater eram pauperum. pauperum, sed patrem fuisse testatur, quia nimirum magno charitatis officio studium misericordiae vertit in affectum naturae, ut eos quasi filios cerneret ram fuerat imitata, patrem se pauperum fuisse commemorat; ubi etiam subdidit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam . In quibus videlicet verbis pensanda sunt omdistincte narrentur, quod nulla ab eo merces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius
Abbreviated transcription (Latin):
crificium uesꝑtinum dedit. De quo ymbre se¬
rotino. alias scriptum ẽ. Dabo uobis pluuiam
temponuiam & serotinam. Temponuam quip¬
pe pluuiam dedit: quia electis suis priori tem¬
pore. legis intellectum contulit. Serotinam
quoq pluuuuiam tribuit. quia p̃dicari diebus
ultimis. incarnationis sue misterium fecit.
Quod quia scã eccła cotidie annuntiare non
desinit: oia coidis audientium uelut ex ym¬
bre serotino infundit. Sequitur. Si quan¬

Expanded text:
crificium vespertinum dedit. De hoc imbre secrificium vespertinum dedit. De hoc imbre serotino alias scriptum est: Dabo vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit. Serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino infundit. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiam: & os suum aꝑiebant quasi ad ym¬
brem serotinum. Uerba quippe scẽ p̾dicatio¬
nis sicut pluuiam sustinemus: cum uera hu¬
militate ariditatem nr̃i cordis agnoscimus. ut
potu scẽ p̾dicationis irrigetur. Uñ recte do ꝑ
psalmistam d̃r. Anima mea sicut terra sine
aqua tibi. his doctrinȩ fluentis in fundi ꝓpħa
nos admonet dicens. Sitientes uenite ad aquas.
Qui dum mextrema parte iam seculi uerba
scẽ p̃dicationis accipimus : quasi ad ymbrem
serotinum os cordis aꝑimus. Nam si os in coicde
non esset. psalmista non diceret. Labia dolosa
incorde. & corde locuti sunt mala. Os gͥ cordis
quia uerbis intendimus ultimȩ p̾dicationis:
hoc uelut serotini s aꝑimus fluentis. Quȩ
nimirum p̃dicatio ex eius ad nos sacrificio ꝓ¬
diit: qui ꝑ psalmistam dicit. Eleuatio manu¬
um mearum : sacrificium uesꝑtinum. Quia
enim redemptor nr̃ iuxta mundi finem. ium
ꝑsequentium ꝑtulit: semecipsum pronobis sa¬

Expanded text:
pluviam, et os suum aperiebant quasi ad impluviam, et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum. Verba quippe sanctae praedicationis sicut pluviam sustinemus, cum vera humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus, ut potu sanctae praedicationis irrigemur. Unde Deo recte per Psalmistam dicitur: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . His doctrinae fluentis infundi propheta nos admonet, dicens: Sitientes, venite ad aquas . Qui dum in extrema parte jam saeculi verba sanctae praedicationis accipimus, quasi ad imbrem serotinum os cordis aperimus. Nam si os in corde non esset, Psalmista non diceret: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Os igitur cordis quia verbis intendimus ultimae praedicationis, hoc velut serotinis aperimus fluentis. Quae nimirum praedicatio ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redemptor noster juxta mundi finem vim persequentium pertulit, semetipsum pro nobis sa
Abbreviated transcription (Latin):
bant. reuerentia laudatur audientium. ꝑ hoc
uͦ quod subditur. & suꝑ illos stillabant eloqui¬
um meum: indicatur dispensatio magistrorum.
Debet enim subcilit̾ is qui docet ꝑspicere: ne
plus studeat quam ab audiente capitur p̃di¬
care. Debet enim ad infirmitatem audientiũ
semetipsum contrahendo descendere: ne dum
paruis sublimia. & iccirco non ꝓfutura loqui¬
phiale ad mensam tabernaculi: sed etiam cya¬
ti p̃parantur. Quid enim ꝑ phialas. nisi larga
p̃dicatio Quid uͦ ꝑ eyatos. nisi minima ac
tenuissima de d̾o locutio designatur: In m̾
uidelicet in doctrina sacri eloquii. non solũ
exhibenda sunt magna & archana que de-¬
briant: sed etiam parua & subtilia. que quasi
ꝑ gustum noticiam prestant. Huius gͦ discre¬
tissimȩ dispensationis sue scã eccła extremis
pressa temporibus reminiscatur. & dicat.
Et suꝑ illos stillabat eloquium meum. ubi ap
te quoq subiungitur. Expectabant me sicut

Expanded text:
bant, reverentia laudatur audientium. Per hoc bant, reverentia laudatur audientium. Per hoc vero quod subditur: Et super illos stillabat eloquium meum, indicatur dispensatio magistrorum. Debet enim subtiliter is qui docet perspicere, ne plus studeat quam ab audiente capitur praedicare. Debet enim ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo descendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquiphialae ad mensam tabernaculi, sed etiam cyathi praeparantur . Quid enim per phialas nisi larga praedicatio, quid vero per cyathos nisi minima et tenuis de Deo locutio designatur? In menathi, quia videlicet in doctrina sacri eloquii, non solum exhibenda sunt magna et arcana quae debriant, sed etiam parva et subtilia quae quasi per gustum notitiam praestant. Hujus ergo discretissimae dispensationis suae sancta Ecclesia extremis pressa temporibus reminiscatur, et dicat: Super illos stillabat eloquium meum. te quoque subjungitur: Exspectabant me sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iob fuisse subiectorum reuerentiam. indubi¬
tant̾ credimus. S sicut sepe iam diximus.
scã eccła hereticoꝵ uł carnalium tribulatio¬
nibus pressa. pͣteritorum reminiscitur tem¬
porum: in quib omne quođd ẽa d̃r. cum metu
tui ac tumidi: qui dum ueritatis uerba susci¬
ꝑe renuunt. p̾dicationis meȩ sententias quasi
docendo p̾currunt. Cuius nunc discipuli in¬
tenti ad eius consilium tacent: quia uerba
eius non audent impugnare. sed credere.
bio non iudicaturi. sed secuturi audiunt.
heretici cum contra hanc libertate pessima
fuerint effrenati. dictis eius addere aliquid
p̃sumunt: cum p̃dicamentorum eius recti¬
tudinem quasi emendare. moliuntur. Que
adhuc de bonis audicoribus sub dit. Et suꝑ
illos stillabat eloquium meum. In hac stillatio
ne eloquii. quid altud quam mensura p̃dicatio
is accipitur: Quia oportet. ut exhortationis gr̃a
singulis iuxta capacitatem ingenii conferatur.
P hoc gͦ quod dr̃. uerbis meis addere nichil aude¬

Expanded text:
Job fuisse subjectorum reverentiam indubitanter credimus. Sed, sicut jam saepe diximus, sancta Ecclesia, haereticorum vel carnalium tribulationibus pressa, praeteritorum reminiscitur temporum, in quibus omne quod ab ea dicitur cum metu otervi ac tumidi, qui dum veritatis verba suscipere renuunt, praedicationis meae sententias quasi docendo praecurrunt. Cujus nunc discipuli intenti ad ejus consilium tacent, quia verba ejus non audent impugnare, sed credere.  dubio non judicaturi, sed secuturi audiunt. haeretici cum contra hanc libertate pessima fuerint effrenati, dictis ejus addere aliquid praesumunt, cum praedicamentorum ejus rectitudinem quasi emendare moliuntur, Quae adhuc de bonis auditoribus subdit: Et super illos stillabat eloquium meum. ne eloquii quid aliud quam mensura sanctae praedicationis accipitur? quia oportet 636 ut exhortationis gratia singulis juxta capacitatem ingenii conferatur. Per hoc ergo quod dicitur: Verbis meis addere nihil aude
Abbreviated transcription (Latin):
duci. sed forti cuꝑet grauitate solidari: admo¬
nuit dicens. Ut iam non simus paruuli flu¬
ctuantes: nec circumferamur omni uento doc¬
trinȩ. Scã itaq eccła ab aduersariis ad modicũ
depressa. cum sibi audaces errantium mentes
insultare conspexerit: quȩ eorum conuersatio
fuerit. ad memoriam reducit dicens. In de¬
sertis habitant torrentium. & incauernis
terre: uel suꝑ glaream. Quia enm eorum
ꝑ uersa p̾dicatio amisso igne caritatis. ex fri¬
gore mentis conualuit. ꝓ fecto in torrenti¬
um defertis habitauit. Quia uͦ aꝑta & li¬
bera non fuit: in cauernis latuit. Quia
autẽ plebem non fixam sed mobilem tenu¬
it: non suꝑ petram. sed suꝑ glaream man¬
sit. De quibus adhuc subditur. Qui int̾¬

Expanded text:
duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admoduci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim eorum perversa praedicatio, amisso igne charitatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera non fuit, in cavernis latuit. Quia autem plebem non fixam, sed mobilem tenuit, non super petram, 648 sed super glaream mansit; de quibus adhuc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
adet dicens. A quȩ furtiue dulciores sunt:
& panis absconditus suauior. Quȩ occulta
scilicet p̃dicamenta detestatur ueritas. dicens.
Siquis uobis dixerit. ecce hic ẽ xp̃e. aut ecce
illic: nolite credere. Et rursum. Si dixerint
nobis ecce in deserto est: nolite exire. Ecce in
penetrabilibus: nolite credere. Sicut enim ful¬
gur exit aboriente. ⁊ paret usq ĩoccidentẽ: itacrit
rumq errorem suum secretis p̃dicationibus
occultant. ut quo se doctioribus prudentiori¬
busq non indicant: eo ad se uehementius im¬
ꝑitos trahant. Unde bene etiam subinfertur:
uel suꝑ glaream. Glaream quippe illos minu-¬
tissimos lapides dicimus: quos aqua fluuialis
trahit. Uoctores gͥ ꝑuersorum dogmatum suꝑ
glaream habitant: quia illas hominum men¬
tes trahunt. quȩ nulla grauitatis stabilitate so¬
lidantur: quas uelut de loco semꝑ ad locum
flumina errorum ducunt. Unde & p̾dicator
egregius cum atiditores suos non temporalit᷑

Expanded text:
adet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, adet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis vobis dixerit: Ecce hic est Christus, aut ecce illic, nolite credere. Et rursum: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire: ecce in penetralibus, nolite credere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit rumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimutrahit. Doctores igitur perversorum dogmatum super glaream habitant, quia illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius cum auditor
Abbreviated transcription (Latin):
di quasi in torpore temporis hiemalis excres¬
cunt: qui non ꝑpetua plenitudine ꝓfluunt:
sed catholicorum allegationibus quasi estib
solis exsiccantur. Et quidem inuentores ꝑ¬
uersorum dogmatum contra scãm eccłam
ex orti. feruore iam ueritatis extincti sunt:
sedtamen eorum discipuli ea quȩ illi docuer̃t.
tenere ac defendere non desistunt. Hii gͦ qui
illorum sequuntur errores. indesertis torrenti¬
um habitant. idest in eorum p̃dicatione con-¬
fidunt: quorum eloquia catholicorum iam
responsione & ratiotinatione siccata sunt. Qͥa
uero aliud cauernas terrȩ. quam occultas he¬
reticorum p̾dicationes accipimus: Sic enim
inter se heretici clandestinis conuenticulis
coeunt: ut errori suo reuerentiam quam ex
ratione non ualent p̾beant ex occultatione. E
infirmis animabus prauitatis sermo. tanto re-¬
uerendus appareat. quanto secretus. Unde a¬
pud salomonem. mulier ex typo hereseos su¬

Expanded text:
di, quasi in torpore temporis hiemalis excresdi, quasi in torpore temporis hiemalis excrescunt, quia non perpetua plenitudine profluunt, sed Catholicorum allegationibus quasi aestivis solibus exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti, fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores, in desertis torrentium habitant, id est in eorum praedicatione confidunt, quorum eloquia Catholicorum jam responsione et ratiocinatione siccata sunt. Vet. XI. Quid vero aliud cavernas terrae quam occultas haereticorum praedicationes accipimus? Sic enim haeretici inter se clandestinis conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat, quanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos su
Abbreviated transcription (Latin):
rum: quia dum totis mentis suȩ sensibus aua-¬
ritiam cogitant: quasi eo alimento uescuntur.
de quo nasci ꝓculdubio peccatorum sequentiũ
punctiones solent. Qui si quando in sacro elo-¬
quio quedam quasi prudent᷑ inueniunt. quȩ
dum non intelligunt ꝓ suis esse assertionibus
suspicantur: mox miseris auditoribus suis.
quorum non animas sed substantias appetunt.
hec uociferantes asꝑgunt. Unde congrue sub¬
cum singula repperissent: ad ea cum clamore
currebant. De conuallibus illa rapiunt: qr
hȩc de humilibus dictis patrum suꝑbo spũ
colligunt. Quȩ dum ꝓsuis se partibus iue¬
nisse glouantur. ad ea cum clamore currunt:
quiã uidelicet omne quod sentiunt. appetitu
laudis. ad aures hominum diffamare conantur.
dicimus riuos. qui aquis hiemalibus colligun¬
tur: qui certis etiam temporibus arescunt.
Iure itaq inuentores ꝑuersorum dogmatum
torrentes uocantur. qui a calore caritatis frigi¬

Expanded text:
rum, quia dum totis mentis suae sensibus avarum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue subcum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt. Quia videlicet omne quod sentiunt, appetitae laudis ad aures hominum diffamare conantur. dicimus rivos qui aquis hiemalibus colliguntur, qui certis etiam temporibus arescunt. Jure itaque inventores perversorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatis frigi
Abbreviated transcription (Latin):
culpa in memoria fixa retinetur. Quid gͦ ꝑ
ex qua peccatorum omnium spinȩ ꝓducuntur:
De qua & ꝑpaulum dr. Radix ominum ma¬
lorum cupiditas. Ipsa quippe latent᷑ oritur
in mente: sed punctiones peccatorum ominiũ
patent̾ producit in oꝑe. Quas uidelicet pun¬
ctiones ab hac radice surgentes. statim p̾dica-¬
tor egregius insinuat. cum subdit. Quam qui¬
dam appetentes errauerunt afide: E inserue¬
runt se doloribus multis. Qui enim multos
dolores dixit: quasi nascentes innotuit ex hac
radice punctiones. In iumiperis gͦ peccata: in
radice uero iumiperorum. quid aliud quam
auaritiam: idest materiam intelligimus pec¬
catorum: Quia gͥ plerumq heretici sola in
uerbis suis exteriora lucra sectantur: nec igno¬
rant. quia ꝑ uersa astruunt. sed erroris pre¬
dicamenta non deserunt. dum sumptus ꝑciꝑe
quasi doctorum uolunt: bene de eis scĩ uiri mnc
uoce d̃r. Et radix iumperoium erat cibus eo¬

Expanded text:
culpa in memoria fixa retinetur Vet. X. Qculpa in memoria fixa retinetur Vet. X. Qex qua peccatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix juniperorum erat cibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
errorbus suis manis głȩ appeticus possidet. eosq
honoris ambitus captiuos tenet: & plerumq
ꝑ ipsa quȩ loquuntur. nil aliud quam terre¬
na lucra appetunt. De quibus ꝑ paulum dr.
Huiusmodi enim xp̃o dnõ non seruiunt: sed
suo uentri. Unde recte quoq subiungitur.¬
Et radix iumperorum erat cibus eorum. Ar¬
boi namq iumperi: ꝓ foliis punctiones habet.
Sic quippe sunt hirsuta quȩ profert: ut spi¬
nis similia contrectantem pungere ualeant.¬
Spina uͦ est omne peccatum: quia dum trahit
ad delectationem. quasi pungendo lacerat m̃¬
tem. Unde iusti uoce & pęnitentis dr. Conuer¬
sus sum in erumna mea : dum confringitur
spina. Quia scilicet mens adlamentum uer¬
titur: ut peccati punctio pęnitendo franga¬
tur. In trans latione uͦ alia non confrngi. sed
configi spina ꝑhibetur. Quod uidelicet ab
eodem sensu non discrepat: quia pęnitentis
animus ad luctum ducitur. dum ꝑpetrata

Expanded text:
erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde recte quoque subjungiturest: Radix juniperorum erat cibus eorum . Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet: sic quippe sunt hirsuta, quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. P herbas quippe dicta planiora: ꝑ arbo¬
rum cortices patrum eloquia exteriora signan¬
tur. Qui gͦ ea scire appetunt. ex quibus docti
nequaquam suit. sed esse uideantur: dum
insacris uoluminbus ium caritatis erga d̾m
et ꝓximũ medullitus non exquirunt. qua¬
si ex herba uel cortice pascuntur: quia uel
ima sunt uel exteriora. quȩ mentes suꝑbien¬
tium nutriunt. Uel certe herbas mandere
est: de scriptura sacra minima p̃cepta seruare.
maiora contemnere. Quos bene ueritas incre¬
pat dicens. Uȩ uobis scribe & pharisei hypocri¬
te. qui decunatis mentam & anetum. & cyminũ:
& relinquitis que grauiora sunt legis. Qui ar¬
borum quoq cortices mandunt: quia sunt ñ¬
nulli. qui in sacris uoluminbus solam litce¬
re suꝑficiem uenerantur: nec quicquam de
spũali intellectu custodiunt: cum nichil in
uerbis dĩ amplius. nisi hoc quod exterius au¬
dierint esse suspicantur: Q uos tam̃ in cuincds̃

Expanded text:
cebant. Per herbas quippe dicta planura, per arbocebant. Per herbas quippe dicta planura, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quia vel ima, 646 vel exteriora sunt, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
rum cortices. Rodi solet: quod comedi non
potest. Heretici autem quia scripturam sacrã
intelligere sua uirtute moliuntur. eam ꝓcul
dubio app̾hendere nequaquam possunt: ꝙͣ.
dum non intelligunt. quasi non edunt. Et
quia ꝑsuꝑnam grãm non adiuti. hanc edere
nequeun: quasi quibusdam illam insibus
rodunt. Exterius quippe contrectant. cum
quidem conantur: sed non ad eius incerio¬
ra ꝑueniunt. Qui quia ab uniuersalis eccłe
societate disiuncti sunt: non quolib& rode¬
re. sed insolitudine memorantur. Qd quam
minirum solitudinem. quia p̃dicatores falsi
sequaces suos traherent: longe ante ueritas
p̃monuit dicens. Si dixerint uobis ecce inde¬
serto est: nolite exire. Qui recte ꝑhibentur ca¬
lamitate & miseria squalidi: quia & mo¬
rum sunt ꝑnĩtie. & sensuum prauitate despec¬
ti. Qui herbas quoq & arborum cortices man¬
dunt: electionis sue obice repulsi. in sacro elo¬
quio magna & intuna ꝑciꝑe nequeunt: sed
iux in illa quedam tenera & exteriora cognos

Expanded text:
m rodunt.---Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt; quam dum non intelligunt, quasi non edunt. Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo qu
Abbreviated transcription (Latin):
audisse. ut timeant: agit quoq quatinus E
mansuetudinem pietatis eius audiant ut p̃¬
de pietate & iusticia redemptoris in p̾dicati¬
onis serie spem miscet & metum: quatinus
nec incaute de misericordia considant: nec des¬
perate iusticiam timeant. Nam uerbis sui
capitis formidantes refouet dicens. Nolite
timere pusillus grex: quia complacuit patri
uestro dare uobis regnum. Atq iterum pre¬
sumentes terret: dum dicit. Uigilate & orate:
ut non intretis in temptationem. Rursum
formidantes refouet dicens. Gaudete: quia
nomina urã scripta sunt in celo. S: insemee¬
ipsis p̃sumentes. deterret cum ait. Uidebam
sathanan: sicut fulgur de celo cadentem. formi¬
dantes refouet: cum dicit. Ques meȩ uocemme

Expanded text:
audisse ut timeant, agit quoque quatenus et audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus audiant ut prde pietate et justitia Redemptoris in praedicationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Atque iterum praesumentes terret cum dicit: Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem . Rursum formidantes refovet, dicens: Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Sed in semetipsis praesumentes deterret, cum ait: Videbam satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Formidantes refovet, cum dicit: Oves me