comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui deuoti ex gentibus aduenerunt Requuendum est sane¬
qd et hic orbem fucrum dicat/ et malio psalmo ponat illuxerunt
fulgura eius orbis terre et in aluis plurmiis locis ip̃o stemate t̾ram
ꝑhibeat ẽẽ conclusam Ierum ꝙ centesimꝰ sextus psalmꝰ im ͫ car¬
dinibus tenre spacia comprehendĩt dicens A solis ortu et occasir as
aquilone et mari Cuiꝰ rei eiudentissimũ quoq euuãgelii extat ex¬
emplum. ubi dicit. emictes angelos suos cum tuba et uoce magna
modu tre possit et quaduicio et cioculus possit oonurnure du ste¬
ma ip̃ã sicut geometrici dicunt iudeantur ẽẽ diu̾sa formã tene ideo
sorptura orbem uocat eo ꝙ respicientibus exmitatem eius eurula
semꝑ appareat quem eireulum greci orizonta uocant Quatuor
aut̃ cardimnbus eam formari dicit quia mi ͦ  caudies quatuor angłi
orientis cadine maustrum etin aquilonem singlas rectas lineas

Expanded text:
qui devoti ex gentibus advenerunt. Requirendum est sanequi devoti ex gentibus advenerunt. Requirendum est saneod et hic orbem terrarum dicat, et in sequenti psalmo ponat, illuxerunt fulgura ejus orbi terrae, et in aliis plurimis locis ipso schemate terram perhibeat esse conclusam; iterumque centesimus sextus psalmus quatuor cardinibus terrae spatia comprehendat, dicens: A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . Cujus rei evidentissimum quoque Evangelii exstat exemplum, ubi dicit, Emittet angelos suos cum tuba et voce magna, modum terrae possit et quadratio et circulus convenire, dum schemata ipsa sicut geometrici dicunt videantur esse diversa. Formam terrae ideo Scriptura orbem vocat, eo quod respicientibus extremitatem ejus circulus semper appareat, quem circulum Graeci ὁρίζοντα vocant. Quatuor autem cardinibus eam formari dicit, quia quatuor cardines, quatuor angulos Orientis cardine in Austrum et in Aquilonem singulas rectas lineas
Abbreviated transcription (Latin):
homĩs idest dñs iħs̃ xp̃c Pulius pecratores sunt sieut in
ysaia dicitur pro dyabolo et ẜpenti, pulius pains eius, et alibi
non sic impn non sie ses tamꝙͣ pulius, Lutum medicme
celesus glutinũ ut in euuangelio lutum feeit et limuit oculos
meos Alit̃ lutum pcc̃orum glatinũ ut in psalmo enpe me de
luto ut non inherear, ltum adulacio decepcionis sus heretioo¬
rum falsa delimeio ut in iezechies ip̃i he edificabunt pauietem
illi aucan limebant cum licco absq temperamenton
¶Sa Rotunditate circuli dictus. quia situt tota ess
unde breuis elam rotella orbieulus appellatur ondiq
eñ curũfluens oceanus eius in eucuitu ambit fines
Significat gͦ auc totum mundum iuxͣ historiam aut iux̃ alle¬
gouã umõsalem eccam̃ aut in contrariã ꝑtem impios qui fiequẽ¬
ter t̾be appellacõne declarantur dequib psalmista ait Iuditabu
dnõ Iudicandi sunt. qui ptinacia sua nulla remissione liberẽt᷑
Mapulus aũt sinͣt eos qmi ex hebreis fideles probati sunt et

Expanded text:
Christus. Pulvis peccatores sunt, sicut in Isaia dicitur pro diabolo: Et serpenti pulvis panis ejus . Et alibi: Non sic impii, non sic: sed tanquam pulvis . Lutum medicinae coelestis glutinum, ut in Evangelio: Lutum fecit, et linivit oculos meos . Aliter peccatorum glutinum, ut in Psalmo: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Lutum adulatio deceptoris, sive haereticorum falsa delinitio, ut in Ezechiele: Ipsi aedificabant parietem: illi autem liniebant eum luto absque temperamentos a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est. Inde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim circumfluens Oceanus ejus in circuitu ambit fines. Significat ergo aut totum mundum juxta historiam, aut, juxta allegoriam, universalem Ecclesiam, aut in contrariam partem impios, qui frequenter terrae appellatione declarantur. De quibus Psalmista ait: Judicabit candi sunt, qui pertinacia sua nulla remissione liberantur. Populus autem significat eos, qui ex Hebraeis fideles probati sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
dictum estatrũ ꝙ addantur ei ties porticus extrinsecus dllni atrũt̃
quasi abigiu et lignoatrũ dixeruẽ aitud eiĩ fit ex fumo Au¬
la enĩ scam̃ ectiom̃ significat aut ꝯstiam̃ mundissime aĩe. ipã
est em̃ aula regat et habitacio sps̃ sc̃i. sicut dicit apłus qr tem¬
plimꝰ dei estis et spinitus dei habitat in uobis: Domus eiiĩ alnĩ
in longitudinem dierum alñ celestem ihrłm de quo legitur leta¬

Expanded text:
dictum est atrium, quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium, dictum est atrium, quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt. Atrum ergo fit ex fumo. Aula enim sanctam Ecclesiam significat, aut conscientiam mundissimae animae, ipsa est enim aula regalis et habitatio Spiritus sancti, sicut dicit Apostolus: Quia templum Dei estis et spiritus Dei habitat in vobis . Domus ergo aliquain longitudine dierum ; aliquando coelestem Jerusalem, de qua le
Abbreviated transcription (Latin):
abitAC as habendo uorata ut habitare casas. Do¬
mus ex gieca appellane uouta nam domata greci tecta
dicunt Est auẽ domus bniꝰ familie habitacio sierit urbs
uĩnꝰ ppłi sicut ors doniailium tocius guis humani omine edificiũ
antiqui edẽ appellauerũt diliredem abedendo quidẽ sumpsisse no¬
men existimant dantes exemplũ de plauto si uocassem uos in ede
as prandiũ huic et edificium eqd fuĩt p̃us ad esendim fuctum
Pomus caro saluatous assumipta in stã ecciã ut in salomone sa
cum consensu Domꝰ corda fidelium uel corpora ut merodo po¬
netis de corpore agni suꝑ utrumq postem et in suꝑ luminarib do¬
mus in quibus edetis illud domus corda repiolorum ut in esaia et
orietur in domibus eorum spinaidest solicitudo sełi. Domꝰ drabo¬
liconuentus omni malorum ut in salomone ne focte implearctur
extanei uiribus tus. et labores tui fint in domo aliena dlula do¬
mus est regia siue spaciosum habitaculum porticibus ius ͫ ꝯclit

Expanded text:
abitatio ab habendo vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata, nam δώματα Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humaniantiqui aedem appellaverunt. Alii aedem ab edendo quidem sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de Plauto: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. Domus caro Salvatoris assumpta in sancta Ecclesia, ut in Salomone: Sacum consensu . Domus corda fidelium vel corpora, ut in Exodo. Ponetis de sanguine agni super utrumque postem, et superliminaribus domus, in quibus edetis illud . Domus, corda reproborum, ut in Isaia: Et orientur in domibus eorum spinae , id est, sollicitudo saeculi. Domus diaboli, conventus omnium malorum, ut in Salomone: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena . Aula domus est regia sive spatiosum habitaculum porticibus quatuor conc
Abbreviated transcription (Latin):
dochiũ uõ est liabitaculũ factũ ad suscipiendos peg̃nros Itaq eũ ihrero¬
solimiã anthiocha obsiddẽt hircanus p̾neeps iudeorum reserato dauid
sepulchio tria milia auri talenta inde abstuipit ex quib eccͭ anuo¬
cho dedit ut obsidionẽ uelinqueret atq ut facti inuidiã demeret fer᷑
ex reliqua pecuma instruxisse p̾mus exenodochia quib aduentũ su¬
tes de plateis colliguutur missoconnon dieitur grece in quo consump¬
ta langorib atq medus imporũ membra fouentus a¬

Expanded text:
hium vero est habitaculum factum ad suscipiendos peregrinos. Itaque cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hircanus princeps Judaeorum, reserato David sepulcro, tria millia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret. Atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum sutes de plateis colliguntur, nosocomeion dicitur Graece, in quo consumpta languoribus atque inediis miserorum membra foventu
Abbreviated transcription (Latin):
dui̾sorm̃ dictũ eoꝙ ex diũsis mis ibi dõueniatur hospieiũ ẜino
gieci est uͭ quis ad tempus hospitali uue inhabitat et it̾m inde
transiens migrat inde et mecatũ qr mutatur bnde legitur et
casori metati sunt ꝓrucauerũt nõ eñ illic ꝑmanet ex̾citus
undiq gentes couuemientes habitaculũ querũt et ineo hospiciũ
manentes adiciẽ expectant supne patrie: Apogeũ est ꝯstcͣtũ
sub t̾ris edifictũ qd nos autrum uel spelmicã dicintꝰ  Solarud qd so¬
li et aure pateat qual fuit locus in quodanto bersabee lauantem aspe¬

Expanded text:
dictum, eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est ubi quis ad tempus hospitali jure inhabitat, et iterum inde transiens migrat; inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur, et castra metati sunt, pro mutaverunt. Non enim illic permanet exercitusundique gentes convenientes habitaculum quaerunt, et in eo hospitio manentes aditum exspectant supernae patriae. Hypogaeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspe
Abbreviated transcription (Latin):
uauarum linguarum loquela eis ꝑeundem spñ data est/ Tacl¬
uiũ est cenaculum a tribus lectut discumbenciũ diciũ apud uetes
enñ in soco ubi cõuinii apparatus exponebatur.ties lectuli fanti
mũ gͦ fidem scẽ turnntatis expͥmit ub scẽ aiẽ fide spe et caritate
quiescentes expeccant introitũ regni celestis/ Cella dicta ꝙ nos
scimꝰ cubile aut̃ eubandi loeus est secessum qd sit locus idest sine
accessu /. Cubiculum spĩtalit̃ significat cordis seaetum ubi iube᷑
iuir euuãgelicꝰ orare patiem celestem uiidedieitur ei tu autem cũ

Expanded text:
variarum linguarum loquela eis per eumdem Spiritum data est. Triclinium est coenaculum a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco convivii apparatus exponebatur. Cline em Trinitatis exprimit: ubi sanctae animae fide, spe et charitate quiescentes exspectant introitum regni coelestis. Cella dicta, quod nos scimus. Cubile autem cubandi locus est: secessus, quod sit locus, id est, sine accessu. Cubiculum spiritaliter significat cordis secretum: unde jubetur vir Evangelicus orare Patrem coelestem. Unde ei
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ fer̃. cum em̃ iupte fuissent a rõms sabius ex quibus cũ
lteretur/ Egipeni quoq liugna sua loca in quibus nubentes succedũt
et cubant thalamũ nominant Thalamꝰ gͦ miftite uterum see
mane uirgnus significat. in quo natura mũ cõuincta est ubo dei ho
est sc̃ã eccĩa xp̃o filio dei copulata est uel corda sc̃õrum in quibus aiã¬
ꝑ amorẽ sponso inuisibili iungitur ut eius desideno aideat nillaq
iã q̃ in mũdo sunt concupiscat pñtis uite longituoinem penam de¬
putet. ex ue festinet/ et amoris amplexu in celefas sponsi uisio¬
ne reqmestere. Cenaculũ diccũ a cõmumione uescendi oñ et de¬
nebiũ onggacõ antiqui eñ pud ͤ et in cõmune uescebantur nec
ulliꝰ comunũ singulare erat ne in occulto delicie luxuriã gnent¬

Expanded text:
vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, thalamum nominant. Thalamus ergo mystice uterum sanctae Mariae virginis significat, in quo natura nostra conjuncta est Verbo Dei, hoc est, sungitur, ut ejus desiderio ardeat, nulla jam quae in mundo sunt concupiscat, praesentis vitae longitudinem poenam deputet, exire festinet, et amoris amplexu in coelestis sponsi visiont. Cenaculum dictum est a communione vescendi, unde et cenobium congregatio. Antiqui enim publice et in communi vescebantur, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto delicie luxuriam gign
Abbreviated transcription (Latin):
galaad. que cum fusset ante moabitarum ab amorreis ire bel
li possessa est/ escron nõ aogita e uee ¶ingulĩ merorio mẽp̾tatur
Eugaldi in tribu uida ubi absconditus est dauidin solitudine que
est inaquilone iheries hoc est in regione illa campestri uodatiu
auẽnsq hodie uicus ꝑgiandis iudeorum eugald iuxͣ mare mor¬
tuũ uude et balsanud ulenit quas iuneas eugaldi salomon ñ¬
cirpat eugaldi uero int̃pietatur frus edi/ Eudor in tribu ma¬
nisse ubi phiconissa a saule iuidee rege consulitur. Endor m
terpretatur aũt p̃ns gnaõnis . Gaza eiuitas eneorum in quaha¬
bitauere cappadores p̾stinis eultonb int̾fẽctis apud ueles erat tnna¬
chananeorum iux̃ egiptum dedditq in sortem trib uide. sod eã
tenere non poruit/ qr enach in idest gigantes allophiloꝵ fortissiẽ
lũ egipens intullisset ꝑsarum eiñ liuga thesaurum gara noĩat᷑

Expanded text:
Galaad. Quae cum fuisset Moabitarum, ab Amorraeis belli Galaad. Quae cum fuisset Moabitarum, ab Amorraeis belli jure possessa est. Esebon vero cogitatio, vel cingulum moeroris interpretatur. Engaddi in tribu Juda, ubi absconditus est David in solitudine, quae est in Aulone Iherichis, hoc est, in regione illa campestri. Vocatur autem usque hodie vicus pergrandis Judaeorum Engadda juxta mare Mortuum, unde et balsamum venit, . . . quas vineas Engaddi Salomon nuncupat. Engaddi vero interpretatur, fons haedi. Endor in tribu Manasse ubi pythonissa a Saule Judaeae rege consulitur. Endor autem interpretatur fons generationis. Gaza civitas Enehorum in qua habitavere Cappadoces, pristinis cultoribus interfectis. Apud veteres erat Chananaeorum juxta Aegyptum, ceciditque in sortem tribus Judae: sed eam tenere non potuit, quia Enachim, id est, gigantes Allophylorum fortissime lum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus gaza nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Damascus quarr inẽ precatur sangiũs potus uel sangiũs oscãm
Dan inculus quarto apanea de miliario euntib porũ qui usq ho
dauis flumen enimpens aloco sortitus est nouiẽ ior quippe richoon
idest fl̃uuuũ siue ruuẽ hebrer uocant danem̃ iudiciũ int̃pretatur
ueliuidicans Oothami ubi muenit ioseph firõ suos pecora pasol̃ts
qui et usiihodie in puͦ a sebaste miliario concͣ aquilonis plagã oñ¬
ditur. Docham gͦ intẽp̾tatur uocabulum nel iunde eorinaut
sufficient̃ iefeccõnem Debon qui et dibon in solitudine daftioꝵ
filiorm israee Est aũt et alia dibon uilla ꝑgrandis inxͣ arnonẽ
que cum pruid fuisset filiorum moas. et postea eã rex filioꝵ scon
amorieorum belli iire tenuisset a filus istaee capta atq possesso
inptem ueuit tribus gad nam debon int̃pretã habuudant̾ uel sa¬
no intelligeus Escbon ciuitas sioͣn regis amoriorum intena

Expanded text:
Damascus quoque interpretatur, sanguinis potus, vel sanguinis osculum. Damascus quoque interpretatur, sanguinis potus, vel sanguinis osculum. Dan viculus quarto de Paneade milliario euntibus Tyrum, qui usque danis flumen erumpens a loco sortitus est nomen. Jor quippe richron, id est fluvium sive rivum Hebraei vocant. Dan enim, judicium, interpretatur vel judicans. Dothain, ubi invenit Joseph fratres suos pecora pascentes, qui et usque hodie in decimo a Sebastia milliario contra aquilonis plagam ostenditur. Dothaim ergo interpretatur pabulum, vel viride eorum aut sufficientem defectionem. Dehonque et Dibon in solitudine castra filiorum Israel. Est autem et alia Dibon villa pergrandis juxta Pararnonem, quae dum prius fuisset filiorum Moab, et postea eam Seon rex Amorreorum belli jure tenuisset, a filiis Israhel capta atque possessa, in partem venit tribus Gad. Nam Debon interpretatur, abundanter, vel satis intelligens. Esebon civitas Seon regis Amorraeorum in terra
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ est uõcalutur aut̃ bethleẽ et filius epphrate idest marie
ut in palipomienon legitur hec nls iux̃ quosdam a iebuseis cõ¬
dita fertur et uocata p̾mũ exphrata qñant̃ ibi iacos pecora sua
pauit eidem loco bethleẽ nomen quodã natidi futiut impofu¬
it qd domus panis int̾pietatur ppt̃ eũ panẽ qui ibi decelo descẽ¬
p̾sidiũ in ea positum est militũ iomanorim. habitatorib quoq
ꝓp̾is frequentatur ecapudẽã gignitur balsamũ et ponia pałm¬
rum autiq ubertatis udicia nullũ aut̃ mouert qd segor eadem
oara dieitur cũ ide̾ nomẽ sit paruule uel nmoris ses segor
hebraice zoara sinẽ mĩcuꝑatur Bala auc̃ int̾pietatur absõrta.
Damascus iurbs nobit feniers eodem aũt uocribulo et maseht
abiaham ancille filius appellatus est Damascũ sprie conditã
constat et indcupatam a damasco dispensatoris abre filio

Expanded text:
principium est. Vocabatur autem Bethleem et filius Efrathae, id est, Mariae, principium est. Vocabatur autem Bethleem et filius Efrathae, id est, Mariae, ut in Paralipomenon legitur. Haec urbs juxta quosdam a Jebusaeis condita fertur, et vocata primum Efrata. Quando autem ibi Jacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuro imposuit, quod domus panis interpretatur propter eum panem, qui ibi de celo descenpraesidium in ea positum est militum Romanorum, habitatoribus quoque propriis frequentatur, et apud eam gignitur balsamum, et poma palmarum antiquae ubertatis indicia. Nullum autem moveat, quod Segor eadem Zoara dicitur, cum idem nomen sit parvulae, vel minoris: sed Segor Hebraice, Zoara Syre nuncupatur. Bala autem interpretatur, absorpta. Damascus urbs nobilis Phaenicis: eodem autem vocabulo et Masech ancillae Abraham filius appellatus est. Damascum Syriae conditam constat et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrae filio.
Abbreviated transcription (Latin):
pare uon potuit Porro asdalon int̾pretatur appensa uel ignis uel
infanus Emath urdo que cecidit in sortem ruben s et uũt amatꝰ
iuilla dicitur truusiordanẽ. et pxͭͥ pͥmo nuiliario pellet ad mĩdiem
ego auẽ inuestigãs reꝑi emalt ur be̾ eoeles sine appellari que nũc
do p̃mone epiphania nur̃cupatur/ Emalit quippe int̾p̾tatur pls
adhuc. Rechleẽ ciuitar dauid in socte tribus inde in quadus̃ m ͨ atq
suluator nadie est in sexto ab helia miliario contis mĩbianã plagar
ruoͣ uuã que ducit chebron ubi et sepulchiũiesse patus dauid oñdi᷑
et nille circit̃ passibus piocul turris ader que int̾pretatur tur
reggis quodam natienuo pastores natiuitatis dinõe constios auĩt
significaus  Ses et ꝓpt̃ eãdem bethlee regis quondã inde archela
tumulꝰ oñditur qui semcte ad cellulas nris auia pu ͣ deũtentis

Expanded text:
perare non potuit. Porro Ascalon interpretatur appensa, vel ignis vel perare non potuit. Porro Ascalon interpretatur appensa, vel ignis vel infamis. Emach urbs, quae cecidit in sortem Ruben: sed et nunc Amathus villa dicitur trans Jordanem, et vicesimo primo milliario pene ad meridiem. Ego autem investigans reperi Emath urbem Coelesyriae appellari, quae nunc Graeco sermone Epiphania nuncupatur. Emach quippe interpretatur, populus adhuc. Bethlehem civitas David in sorte tribus Judae, in qua Dominus Salvator natus est , in sexto ab Elia milliario contra Meriadianam plagam, juxta viam quae ducit Hebron, ubi et sepulcrum Jesse et David ostenditur, et mille circiter passibus procul turris Adar, quae interpretatur turris gregis: quondam vaticinio pastores nativitatis Dosignificans. Sed et propter eamdem et Bethlehem regis quondam Judae Archelai tumulus ostenditur qui semitae ad cellulas nostras a via publica divertentis
Abbreviated transcription (Latin):
fimiũ amontorum acrabbim dicitur de quo loeo nõ extumabit alienige¬
nas dibua neptati ut in iudiadlibio scriptĩest. acrab̾bi erũ intpietã¬
tur scorpiones dichor ebraice dẽ omnechahor qd mt̃pietatuo nalłio
tiietꝰ siie tnbarum eo qd ibi tumultuatꝰ et turbatꝰ sit istl.in
qua sapicduerũt quondã acħar ppt̃ firtũ anathemat: Est aũt ad
utego arsitior sui intribu uidi adlena chonaueorum uide est ãtids
qͣue osim satrayes palestine Et decreta est quidẽ tribu unde nec tamen
tenta as ea qr hasitutores p̃femos nequiunt expelle̾ ẜ usq hodre gͣn¬
cio uicus cuiũindeorũ acharon dicitur int̃ azotum et ianiiã ad urerẽ¬
respiciens Ouidamputant achaion tiiem scrritonis poftea tesarrã nũ¬
tibus alleph ilorum. decreta quidẽ tribu inde si nõ retenta abea qr ne
et ipõ antiquitus õna fuit de u. satrupis allophilornu. seꝑataquidem
ꝑsictm tribui uide. nec camen retenta abea qr habitatores eius su¬

Expanded text:
quo loco non ex terminavit alienigenas tribus Nepthalim, ut in Judi cum libro scriptum est. Arabbi enim interpretatur, scorpiones. Achar Hebraice dicitur emechachur, quod interpretatur vallis tumultus, sive turbarum, eo quod ibi tumultuatus et turbatus sit Israel, in qua lapidaverunt quondam Achan propter furtum anathematis. Est autem ad ut ego arbitror, sive in tribu Juda ad laevam. Chananaeorum urbs est antiqua, quae olim satrapes Palestinae: et decreta est quidem tribui Judae, nec tamen tenta ab ea, quia habitatores pristinos nequivit expellere. Sed et usque hodie grandis vicus civium Judaeorum Accaron dicitur inter Azotum et Jamniam ad orienrespiciens. Quidam putant Accaron turrem Stratonis, postea Caesaream nuntibus Allophylorum, decreta quidem tribui Judae, non retenta tamen ab eaet ipsa antiquitus una fuit de quinque satrapis Allophylorum, separata quidem per sortem tribui Judae, nec tamen retenta ab ea, quia habitatores ejus su
Abbreviated transcription (Latin):
sitin circuctu acunctis gentib therebuthi aocus suꝑfaciose colitur eoqs
sus ex abrabam anglos quondã hospicio susceꝑit hec gͦ p̾mũ arber
postea a crbioue uno filios caleph sortita uocabulũ est. lege uda dierim

Expanded text:
sit in circuitu, a cunctis gentibus Terebinthi locus superstitiose colitur, eo quod sit in circuitu, a cunctis gentibus Terebinthi locus superstitiose colitur, eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbe, postea a Chebron, uno filiorum Ca
Abbreviated transcription (Latin):
hodie uocatur iusibili alloeulo quodam consule obsessam captãq et añ
umbiaculum Aggaĩ ad occidentalem plagam uerget bethel nõ młm
ab ea distans Sita est autem bechel einitibus heliã de neapoli in leua ꝑte
uie xii ͫͦ cireit̾ miliario ab elia et ũsq hodie paruus licet utus onditur
ẜ et ectiã edificata est ub̃i dormunt iacob ꝑgens mesopotanuã uñde et ipĩ
loto bethee idest domus dei nomen imposuit Aggai eñ intpretatut
questio uel festiuitas Strboch comipte muriõ codicibus arboch stor̃
cum mhebreis legatur arbe idest ini ͫ exeo ꝙ ibi tres patarche a bralã
chebron olim metiopol plulisanorum et habitaculũ gigantũ regnũq
posirr dauid in tibu iuida ciuitas sac̃dotat᷑ et fugitiuorum distat ad ñ¬
mãbie usq ad constancui regio impenũ monstralittur et in ausdleum
cius in pñciarum cernitur / Cumq anris̃ ibidem ecciã iam extrucca

Expanded text:
hodie vocatur Nisibi, a Lucullo quodam consule obsessam captamque, et anhodie vocatur Nisibi, a Lucullo quodam consule obsessam captamque, et anumbraculum. Aggai ad occidentalem plagam vertit Bethelis, non multum ab ea distans. Sita est autem Bethel euntibus Eliam de Neapoli in laeva parte viae XII circiter milliario ab Elia, et usque hodie, parvus licet, vicus ostenditur. Sed et ecclesia aedificata est, ubi dormivit Jacob pergens Mesopotamiam. Unde et ipsi loco Bethel, id est domus Dei, nomen imposuit. Aggai enim interpretatur quaestio vel festivitas. Arbohc corrupte in nostris codicibus arboc scribitur, cum in Hebraeis legatur arbe, id est quatuor, Chebron olim metropolis Philistinorum et habitaculum gigantum, regnumque postea David in tribu Juda, civitas sacerdotalis et fugitivorum: distat ad meMambre, usque ad Constantii regis imperium monstrabatur, et mausoleum ejus in praesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem ecclesia jam exstructa
Abbreviated transcription (Latin):
tandem naturali solertia. speluncis siluestribus q tegumentis tuguria
sibi et casas uugultis arundinib ꝙ contexerunt quoeet̃ uita tucion ne
his qui nodẽ possent aiditus esset. Hec est origo oppidorum que eo ꝙ da
menbus edistrepat a uico et dastello et pago / Cuuitates aũt̃ aut colo¬
me aut mumcipia aut uiei aut castella crut pagr appellantur Cau¬
tas pp̾e dicitu qd nõ aduene fid eodem in nati solo condideiut ideoq ur¬
bes a ꝓp̾is cunbus condite eiuitates nonceloe inr̃eupantur/ Coloma
uero est que defatu indigenarum nouis eulcoribradimpletur uñde et
colomia a cultu agor edicta Sunt gͦ ꝓp̾a nomiã eiuitatum atq oppi¬
dorum nec nõ et uillarum sed ex eis quedam q insigniora sunt ħ in
ħ opusculo nr̃o ponẽ densemus: Aichach est urbs regni nemroch in
babilone porro hebrei hanc ẽẽ dicunt mest potannam ciuitatem que

Expanded text:
Tandem naturali solertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria Tandem naturali solertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexuerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus esset. Haec est origo oppidorum, quae, eo qumoenibus discrepat a vico et castello et pago. Civitates autem aut coloniae aut municipia aut vici aut castella aut pagi appellantur. Civitas proprie dicitur, quam non advenae, sed eodem innati solo condiderunt: ideoque urbes a propriis civibus conditae, civitates, non coloniae, nuncupantur. Colonia vero est, quae defectu indigenarum novis cultoribus adimpletur. Unde et colonia a cultu agri est dicta. Sunt ergo propria nomina civitatum atque oppidorum, nec non et villarum: sed ex eis quaedam, quae insigniora sunt, hic in hoc opusculo nostro ponere censemus. Achath est urbs Nembroht regni in Babylone. Porro Hebraei hanc esse dicunt Mesopotamiae civitatem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ntas est. hominũ inuititudo
societatis uniculo aduata dicta a eiuibus idestab ipis
meil urb nam urbs ip̃a menia dicta sunt. eiuitas
aũt non saxa sed habitatores uecantur Nres auẽ
sunt societates faniliarum gencium urbiũ uobs uocata ab orbe qd̾
antique eiuitates morbe fiant uel ab urbo parte auatri quomuri desin
aiatio cato qui urbem inquit nouam condet. taiuo et uaca aret ubi
arauent murũ faciet ubi portam uult eẽ auierum sustollat et por¬
teret pordon uocet. Ideo aũt urbs auttio eircumdabatur dispari sexu
inuentorum ppt̾ cõmixtionem familiarum et imaginẽ serentis fructĩd¬
q reddentes. urbs aut̃ aiatio conditur aratro iẽtitur bñde oratius imi¬
p̾meretq inuris hostile auistrum Oppidum quidam ab oppõne iuoꝵ
nnies tãꝙͣ nudi et mermes nec dontra beluas p̾sidia habebant nec recepto¬
eula fugoris et caloris nec ip̃r int̾sehonnẽs abomĩb satis erant tuti.

Expanded text:
tas est hominum multitudo, societatis vinculo adunata: dicta a civibus, id est, ab ipsis incolis urbis. Nam urbs ipsa moenia sunt; civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. Tres autem sunt societates: familiarum, gentium, urbium. Urbs vocata ab orbe, quod antiquae civitates in orbem fiebant; vel ab urbo parte aratri, quo muri signantur, aratro. Cato: « Qui urbem, inquit, novam condet, tauro et vacca aret, et ubi araverit, murum faciet: ubi portam vult esse, aratrum subtollat et portet, et portam vocet. » Ideo autem urbs aratro circumdabatur dispari genere jumentorum propter commistionem familiarum, et imaginem serentis, fructumque reddentis. Urbs autem aratro conditur, aratro evertitur. Unde Horatius: Imprimeretque muris hostile aratrum. Oppidum quidam ab oppositione murorum mines, tanquam nudi et inermes, nec contra belluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti.
Abbreviated transcription (Latin):
u. aut̃ exers erut̾ fatue et uͦ prdentes Itonibi et umi dedit u. talents.
hine et dns ad samaritanam mulierem eut quũp enĩ uuos hũisti, Sena¬
uus gͦ nũs ad dies sep in quibus deus omem̃ condidit t̾atutã significa᷑nẽ
refertur ut est illud̃ mexodo sex em̃ diebus condidit deuddelum et t̾ram ut
ad om̃e tempus pñtis diei sc̃li. qd sex etutibus uoluitur unde dñs ꝑfeccor to¬
tiud oꝑis sui sexta ctate in mũdum uemiens sexta feria passus est in sabbõ
requienit in sepulchio et in die duĩca resuriexit amortius Secenanus

Expanded text:
ue enim ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Item ibi: Et uni dedit quinque talenta . Hinc et Dominus ad Samaritanam mulierem ait: Quinque enim viros habuisti . Senarius ergo numerus ad dies sex, in quibus Deus omnem condidit creaturam, significationem refert, ut est illud in Exodo: Sex enim diebus condidit Deus coelum et terram ; vel ad omne tempus praesentis saeculi, quod sex aetatibus volvitur: unde Dominus perfector totius operis sui, sexta aetate in mundum veniens, sexta feria passus est, in sabbato requievit in sepulcro, et in die Dominica resurrexit a mortuis. Septenarius
Abbreviated transcription (Latin):
quib aiẽ scõrum dño largiente refieuntur uñde scriptum est. erãt aũt
qui monduoluerũt q̃i ins̃t nilla homĩ et dimisit eos Ruosum miͣ ͬ
ad iiiͦ nund partis ꝑtinent exquib scã eccid cong̾gatur bride dr̃¬
pei ꝑpħam̃ ab ouart adduitam somen tuũ erab ocaidente conghubote dicõ
qnibus humanũ corpas compactum est possunt ieferi qr inde corꝑiẽ condidõ
maxnne roboratur et sub fistit nam in euuãgelioserptũ est ꝙ paralitieus n

Expanded text:
imae sanctorum, Domino largiente, reficiuntur; unde scriptum est: Erant autem, qui manducaverunt, quasi quatuor millia hominum, et dimisit eos . Rursum quatuor ad quatuor mundi partes pertinent, ex quibus sancta Ecclesia congregatur. Unde dprophetam: Ab Oriente adducam semen tuum, et ab Occidente congregabo te; dicam quibus humanum corpus compactum est, possunt referri; quia inde corporis conditio maxime roboratur et subsistit. Nam in Evangelio scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
nes elegi xii. recla Iem xir. ad oñii sc̃orum ꝑtinent satramentum que ep
iiii. mũdi partibus ꝑ fidem trinitatis collecti unã ex se fuciũt ectiãm horum
eleccorum xn illi lapides p̾ciosi ex quibus in apocalipsi ciitas uegis magir
uiiiꝰ. nõ ad legis plenitudinem et fidem truueitis ꝑtinent ut in ezechiele et
mensus est. inquit altitudinẽ porte pui ͥ cubitis: .xiiii ᶜ no᷑ ad saramentũ¬

Expanded text:
tinent Sacramentum, qui ex quatuor mundi partibus per fidem Trinitatis electi unam ex se faciunt ecclesiam; horum electorum duodecim illi lapides pretiosi, ex quibus in Apocalypsi civitas regis magni im vero ad legis plenitudinem et fidem Trinitatis pertinent, ut in Ezechiele: Et mensus est, inquit, altitudinem portae tredecim cubitis . Quatu
Abbreviated transcription (Latin):
crũ doccorum geuĩt figuiã quionnã mũdi dimutentes in uerbo piedi¬
cacõnis la borace non cessant, hi du plici renunadõne que in coᶜ desi¬
gnatur. donautur. de quibus serptum est. mille tui pacifici et ccͭ. his qui
cusaodiũt fructũ eius Septẽ milia nĩ ad om̃i eleccorum ꝑtinet sacramẽ
dedem milia mui̾s ad deculegũ ꝑtinet legis ut in enuãgelio et oblatus est
ei uiuis qui debebat x. milia talenta Centũ plim nilia ad sacrarẽtũ¬

Expanded text:
rum doctorum gerunt figuram: qui omnia mundi dimittentes, in verbo praedicationis laborare non cessant. Hi duplici remuneratione, quae in ducentis designatur, donantur: de quibus scriptum est: Mille tui, Pacifice, et ducenti his, qui custodiunt fructus ejus . Septem millia numerus ad omnium electorum pertinet sacraDecem millia numerus ad Decalogum pertinet legis, ut in Evangelio: Et oblatus est ei unus, qui debebat decem millia talenta . Centum quadragint
Abbreviated transcription (Latin):
ne docirmã enagełii et intellectus saduriõ scuptiuatũ condit in pcc̃o¬
rib simmonis donec eo ad miet tres partes orbis. que de crib fienis noe
exortũ morbe aeutinetur triquãdio conu̾tens ad fidem soe trmmitatis s⁊
spũs et aiã et corpus in ũnũ redacca. non dist̾pent niẽse. possũt itaq
pt̃ hoe et in farme satis tribus illi diũoi senũs fruccus tricesimũ scil¬
gnm̃ et pulchiedidit ciltenꝰ. abscondicum in fuma furmentam donec
fermencaretur totum qr caritas in mãmente decõdita cousꝙ drestẽ debet
donec totam mentem in sui ꝑfeccõnem cõmittet BBatris uocatus hebruca
tarios que mensua ũna molice uice prot̾itur . Ephi gͦ mensura est ti
modiorum et in libio rith oñditur et gomor mensuro est. antiquorum
cenicũ trũ unde et in leuitioo et nuiorũ libio. quotienseãꝑ x. pars ephi in
saorficio exhiberi iubet. mensia gomor eorensa intedrgitur / ephi cãdẽ

Expanded text:
rum Scripturarum condit in pectoribus humanis, donec coadunet tres partes orbis, quod de tribus filiis Noe exortum in orbe continetur: triquadro convertens ad fidem sanctae charitatis: ut Spiritus et anima et corpus in unum redacta non discrepent inter se. Possunt itaque praeter haec et in farinae satis tribus illi Dominici seginum. Et pulchre dicit, eatenus absconditum in farina fermentum, donec fermentaretur totum: quia charitas in nostra mente recondita, eousque crescere debet, donec totam mentem in sui perfectionem commutet. Bathus autem vocatur Hebraica tarios, quae mensura una molae vice proteritur. Ephi ergo mensura est trium modiorum, ut in libro Ruth ostenditur: et gomor mensura est atticorum cenicum trium. Unde et in Levitico et in Numerorum libro quotiescunque decima pars ephi in sacrificio exhiberi jubetur, mensura gomor expensa intelligitur. Ephi eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
gelio et uidit ibi lionnem̃ non uefotum ueste impciali nambinarius mĩs
x. abitorum magnitudine Iem duo ad duo p̾cepta daritutis ꝑtinent
unde didtur in enuãgelio inħĩ duob p̾ceptis dota lex pondet et ꝓpłx̃ Ru¬
sum duo dias dignitates dop̃mũt uegiã scil et sac̾dotalem quar̃ sigiam
duo illi pisces u. panib adincti inenuãgłio sigurã g̾e̾bant Ittem duo
misteriũ significant duorum pplorum i. iudeorum et genaũ unde in zacha¬
ra sc̾ptum est et paxerit int illos nec nõ et duo aie et corporis conuẽaionẽ
significant uñde dñe dicit in enuagelio si duo ex uobis consenẜunt suꝑ t̾rã¬
et reliqua Mequo et amoedicit nuĩquid ambulabunt duoparit᷑ ñ comienerit

Expanded text:
gelio: Et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali . Nam binarius numerus  cherubim, decem cubitorum magnitudine . Item duo ad duo praecepta charitatis pertinent: unde dicit in Evangelio: In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Rursum duo duas dignitates exprimunt, regiam scilicet et sacerdotalem: quarum figuram duo illi pisces quinque panibus adjuncti in Evangelio gerebant. Iterum duo mysterium significant duorum populorum, id est, Judaeorum et gentium. Unde in Zacharia scriptum est: Et pax erit inter duos illos . Nec non et duo animae et corporis conventionem significant: unde Dominus dicit in Evangelio: Si duo ex vobis consenserunt super terram, etc. . De quo et Amos dicit: Nunquid ambulabunt duo pariter, nisi conven
Abbreviated transcription (Latin):
nocantur nasa aquarum receptui parita grece aut̃ aqua ꝓdor dicitur
aqua aut̃ scripture sacre sciam designat que suos auditores etupccorum so¬
derabluẽ et diuine orgncõnis sclet fonce potare uasa sex quibus continue¬
bantur corda sũt deuoca sc̃õrum quoruim ꝑfeccio iude et fidei ad exem¬
plũ recte dredendi aciiuendi ꝓpoẽta est geiũ huõno ꝑ sex scli hñtis eta¬

Expanded text:
vocantur vasa aquarum receptui parata: Graece enim aqua hydor dicitur. vocantur vasa aquarum receptui parata: Graece enim aqua hydor dicitur. Aqua autem scripturae sacrae scientiam designat: quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere et divinae cognitionis solet fonte potare. Vasa sex quibus aqua continebatur, corda sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi ac vivendi proposita est generi humano per sex saeculi labentis aeta
Abbreviated transcription (Latin):
dñ in medio aĩalium dicitus nelesens. oñditur illie dẽ quiled it ledit
De hoc et p̃durrente egno dicit apłus foris pugne nitus tuores bilibress
tuus̃ est et sacu saugnĩs chrismatis q portat insignia qr suie ꝑfecci me¬
riti siue etiã minum quiq mecciã fidi camen trrucatis scẽ mibubi os
codem p̃cio saugrũs ꝑ fecco. diũti sunt redempti nec in nũto bilibri et
non simplici libra fidei uol oꝑis ꝑfeciõ expͥmitur q̃ utuq in rudice
gr̃me consistit caricatis , mecrum est mensura liquidorum. hec a mẽ¬
surs accepit nomen metron enĩ mensurã didũt greci et inde appellata¬
est metreta lidet et iuna et amphora et reliqua limꝰ modi nomẽ a mẽ¬
sura sumpserũt. tamen istahet nomen a denarii mũ ꝑfeccõne accepit :
mecrum ad omemmensurã ꝑtiuet metrũ enĩ grece latine mensiur dĩ
est. s ideo hoc nomen spãlic̾ sibi assumpsit qd sic mensura ꝑfecti ñ¬
cacm̃nem iudeorum capientes singule metretas binas uel t̾nas hidiie

Expanded text:
io animalium dicitur, ne laeseris: ostenditur, illic esse, qui laedat. De hoc et praecurrente equo dicit Apostolus: Foris pugnae, intus timores . Bilibris istus mortuus est, et sacri sanguinis chrismatisque portat insignia: quia sive perfecti meritis, sive etiam minimi quique in Ecclesia, fide tamen sanctae Trinitatiso pretio sanguinis Dominici sunt redempti: nec immerito bilibri et non simplici libra fidei vel operis perfectio exprimitur, quae utraque in radice geminae consistit charitatis. Metreta est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen: metron enim mensuram dicunt Graeci, et inde appellata metreta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamen ista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad omnem mensuram pertinet; metrum enim Graece, Latine mensura diciest. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti nicationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas . Hydriae
Abbreviated transcription (Latin):
unoie corum. modius dictus abeo. q sit suoniõ ꝑfectus estaut̃ men¬
sua librarũ plim. idest feccaniorum .xxii. cuiꝰ nũeausa inde tracta ẽ
cello suꝑiores t̾ram aquã atq aerem/ Secanda die firmanientum
solum Terriadieiiͦ ⁱ. mat̾iam semma saciones atq plantaria Quar¬
ta die tria sclem luã et stellas/ Oñtadietira. pistes et reptilia aqͣ¬
rum et uolatilia Sexta die .iiiiͦ . bestias pecudes reptilia t̾re et ho¬
nuĩ et fucta sũt omia xxti duo gnã in dieb sex . et xxͭ. due gñaicõnss
sũt ab adõ usq ad iacob. exciuꝰ seminenascitur omũ gens istł et xxͭ.
duolibri ucãis restamenti usq ad hester. et xx ͭ ͥ duo lrãꝵ It elemẽta¬
quibus conftrat diuine legis doctrina his gͣ exemplis modius xxᵗ. no septa
sddicõnem diuina tali rõne ẜuatur modiudant̃ a modo dictus hiie et modi
ca ⁊ modãta modicis̃ eñ modus nomen imposuit nam modica poo parius

Expanded text:
i. 10. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum XLIV, id est, sextariorum XXII. Cujus numeri causa inde tracta est, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Aduo libri veteris Testamenti usque ad Esther: et viginti duo litterarum sunt elementaquibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorumstitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est, moderata: modicis enim modius nomen imposuit: nam modica pro parvis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in ezechiele manifestatur xxᵗ. occo nũs ad legis et enuãgelii ꝑtiuecim¬
sc̾iũ sub auꝰ mũ sacramento cortine taberaculi euisle nũ cubitos in longi¬
tudine huosse fem̃tur in exodo / Trignitabero ad frictus fideliũ cõiugatorũ¬
et ut in eunãgelio et dubut frrictum aliud e. aliud ul. aliu xxx. .xxxii. ad
ait apls donec occurramus adũnitatem fidei et agnidõius filii dei in uirũ ꝑfe¬
ctum in mensurã etatis plenitudinuis xp̃i xl nõ nuĩs legis et euuãgelii op¬

Expanded text:
sicut in Ezechiele manifestatur. Viginti octo numerus ad legis et Evangelii pertinet mysterium, sub cujus numeri sacramento cortinae tabernaculi ejusdem numeri cubitos in longitudine habuisse feruntur in Exodo. Triginta vero ad fructus fidelium conjugatorum, ut in Evangelio: Et dabit fructum, aliud centesimuait Apostolus: Donec occurramus ad unitatem fidei et agnitionis Filii Dei in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi .
Abbreviated transcription (Latin):
sadumentum respiciũt undi in osce scuiptum est. iunoficat nod post duos
dies in de c̾cia suscitabit nos et uiuemꝰ in conspeccu tius Ruisum ties
ad fidem spem et caritatem exp̃mendã ualent quañ uĩrtutũ figuiã tres
ille eiuitates in deutõnonuo ad quas honecde qui nilens pioxiniũ odci¬
dent confugiũ hr̃e p̃cipitur et diciuntur Iaem ties trra tprã signifidant.
lioe est pͥmũ aut̃ legem scdm̃ sublege edium sub giã unide in euuãgłico
parabola legitur eece anm ties sũt ex quo uenio .queiens fructũ in ficut¬
nea et non inuemo Iderũ tres trauobam heñ oꝑacõnem in bono uel in

Expanded text:
est: Vivificabit nos post duos dies: in die tertia suscitabit nos, et vivemus . Rursum tres ad fidem, spem, charitatem exprimendam valent; quarum virtutum figuram tres illae civitates in Deuteronomio, ad quas homicida, qui nolens proximum occiderit, confugere praecipitur, habere dicuntur. Item hoc est, primum ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. Unde in Evangelica parabola legitur: Ecce anni tres sunt, ex quo venio quaerens fructum in ficulnea, et non invenio . Iterum tres trimodam hominum operationem in bono vel in
Abbreviated transcription (Latin):
qñ in aduentudĩ illmu nabinitur abscondita tenebrarum et oeuela¬
umitur aorsilia cordiũ ut lauẽ sit uinemq adeo uel pena. Pone autẽ
clear qd est dmudia pars drãme appeudẽs siliquas nouẽ qui triplicatut
cõeulã fueit. cõcula dragnia una et diudia una adimpletur/ Ciathi
pondus x. dragnuis apenditur qui ediã aquibusdã causatur uelassũc
sextan induo equa icididr et cotulã faeit Qmimo aut̃ appendet li¬
bram bñam que geminatã sertariũ facit. sextanus dugiũ librarum ẽ
qui bis assimptuõ nonuãtur bilibris assumptus quat᷑ fit gdo nomĩe
ceuix. quĩquies complicatus. qͥnarẽ siue gonior fucit. adide sextũ c̾¬
giũ facit nã õgius sex mecitur sextanus a quo et sextam nomende¬
deuit᷑. De frita et bilibri in apocalipsi descuipcõne cdi sigilli ita sl̃p¬

Expanded text:
um, et revelabuntur consilia cordium , ut laus sit unicuique a Deo vel poena. Proprie autem chlear, quod est dimidia pars drachmae, appendens siliquas novem, quod triplicatum chonculam facit. Choncula drachma una et dimidia adimpletur. Cyathi pondus decem drachmis appenditur, qui etiam a quibusdam causatus vel lassatus sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpendit libram unam, quae geminata sextarium qui bis assumptus nominatur bilibris: assumptus quater fit graeco nomine choenix: quinquies complicatus quinarem sive gomor facit. Adjice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextario nomen dederunt. De statere et bilibri in Apocalypsi descriptione tertii sigilli ita scrip
Abbreviated transcription (Latin):
instrõdei subidit ut suꝑior sit p̾dicacio iu̾tatis inferior ẜuitus corꝑis ꝑ ĩpam̃
rper uacem et linguã et oetos corporis motus exhibetur Datũ genus
est mensure. inx̃morem piouĩde palestine bñũ et diudiũ madiũ capi¬
eus aus nromen ex hebreo ẜmone traccũ est. Satũ eiñ apud eos nominat᷑
sumpdo siuelenacio eoqd qui metitur eãdem mensuõ sumat ac leue est
ecalil satum mensura sextarioꝵ .xxii. capaxq̃i modius uudem duũ¬

Expanded text:
isterio Dei subjicit: ut superior sit praedicatio veritatis: inferior servitus corporis: per ipsam lia, id est, per vocem et linguam et caeteros corporis motus exhibetur. Satum est mensure iuxta morem provincie Palestine, unum et dimidium modium capiens, cuius nomen ex hebreo sermone tractum est; satum enim apud eos nominatur sumptio vel elevatio, quia qui metitur eandem mensuram sumat et levet. Est et aliud satum, mensura sextariorum XXII capax, quasi modius; unde
Abbreviated transcription (Latin):
sur de sideua fieno ꝑ discipeme dustodiam delests calcat ut nicħ ꝙ earo blan
iste inquo funit omẽ thesaur sapiẽ et scientre absconditi aut dei ubum est
qͥd icamie xp̃i indetur absconditum aut sc̃ẽ scripture in quibus repoĩta
est. noticia saluatoris. quem dũquis ineis iueuerit. debet onnã istius st̃a
emobumenta contempnẽ ut ileũ possit hẽie quẽ reꝑit / Anbuta nõ eo qd
antra ꝑmo sengulas exigebantur sioite nñt ꝑ singula t̾ritoria sic aut
inties ꝑtes diuisum fuisse iomanũ ppłm constat ut ea que dũc in singli
partibus tribiõdicẽntur unide etã sumptus quos dabant. płi tributa no¬
minauerut uectigalia sunt tributa a behendo dicta stipendia a stipe pẽ¬
Aene nominata antiqm eũ appendẽ pecumã soliti euĩt magis ꝙ. dii¬
merue Qud eñ diuites quid thesamiorũ possessores sunt et quid diui¬
ae nuistide significent beuĩt dicamius diues di deus. ut in apło. deus

Expanded text:
rena desideria per disciplinae custodiam coelestis calcat, ut nihil quod caro blandiste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , aut Dei Verbum est, quod in carne Christi videtur absconditum, aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris: quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius saeculi emolumenta contemnere, ut illum possit habere, quem repererit. Quod tribus singulas exigebantur, sicut nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur. Unde etiam sumptus quos dabant populi tributa nominaverunt. 8. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium a stipe pendenda nominatum. Antiqui enim appendere pecuniam soliti erant magis merare. Quid autem divites, qui thesaurorum possessores sunt, et quid divitiae mystice significent, breviter dicamus. Dives dicitur Deus ut in Apostolo: Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
pro hẽtico ut in rob legitur/ duuiaias quas deuoranit et deuentre illes extraher
eas deus. Peciuã gͦ uba diuia sut̃ ut in euuãgelio dportuit te cõmict̃ pecu¬
mãmeam nõmulariĩe Sacculus thesaurgaciomideũ ut memãgele fa¬
eite uob amudos saculos qui nõuetascant Sactulus conggacio auancient
in agges pphã etqui mces cong̃gauit misit eos in saccłm ꝑtussũ Negrtra¬
tores apłi sunt sicurin ios prodiaboli corpore hoc est om̃ib iniquis. de eisden
p̾sicatorib diactur concident eũ amici diuident eũ negociatoes Idem in
mala partem utin erechiel negodatoreseum edis ragnis ueniut̃ ad te
moneraappellata est quamonetur nequa fraus inmetullo uel in pondere
fiat Numismna est solidus aureus nel argenteus sine au erens qmi

Expanded text:
pro haeretico, ut in Job legitur: Divitias, quas devoravit, de ventre illius extrahet eas Deus . Pecunia ergo verba divina sunt, ut in Evangelio: Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis . Sacculus thesaurizatio in Deum, ut in Evangelio: Facite vobis sacculos, qui non veterescant . Sacculus congregatio avarit Aggaeo propheta: Et qui mercedes congregavit, misit eos in sacculum pertusum . Negotiatores Apostoli sunt-sicut in Job pro diaboli corpore, hoc est, omnibus iniquis de eisdem negotiatoribus dicitur: Concident eum amici, divident eum negotiatores . Item in malam partem, ut in Ezechiele: Negotiatores cum agnis et haedis veniunt ad te Moneta appellata est quia monet ne qua fraus in metallo vel in pondere fiat. Nomisma est solidus aureus vel argenteus sive aereus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
doci piens lacuma fornauit. Quoñ ierũ spiendoie capti honũes cũ legatas
acrlerent massus iudenũt iea t̾ra uestigia futura hinc que excogitauerũt
aquefactus ad om̃em forniã pesse deduci
ensura est. res aliqua modo suo ueetempore cutiõsepta ħ
aut̃ corporio est aut tpus corporis uc homĩ lignorũ et oolump¬
narum longiaudo et breuitas d et solem istum ꝓp̃o sui orbis
habẽ mensuã qd grometui ꝑsontari audent. Temporis ut mensuu horaꝵ¬
et dienõ et annorum unde et metue pedes horurum dicuuꝰ hoc est mensu¬
uare legitur em̃ in sapiẽ libio. ꝙ deus omiã mensura mio ⁊ ponde̾ erinca
disponat In quibus trib diffinicõnib ut ueoi hec intolligi possunt. ut
in mensura conseat qualitas. in nũo quãtioie. in pondeꝰ iuicio. hec per¬
equata in iudicio et nuõ dei constarit. qr ur hĩ duob t̾minis omĩ con¬

Expanded text:
t. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci. a modo suo vel tempore circumscripta. Haec aut corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut mensura horarum, dierum et annorum: unde et metiri pedes horarum dicimus, hoc est, mensurari. Legitur enim in Sapientiae libro, quod Deus omnia mensura, numero et pondere disponat . In quibus tribus diffinitionibus, ut reor, haec intelligi possunt: ut in mensura constet qualitas: in numero quantitas: in pondere ratio. Haec peraequata in judicio et misericordia Dei constant: quia in his duob