comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit ftura : quoꝵ unũ abisse describit᷑ in narratione pre¬
cedenti ł intribulatione q̃ factaẽ. tẽporib sc̃oꝵ martrũ
adhucuero restare dicunt᷑ narranda. uł posteriꝰ tẽpr̃ sub anti¬
xp̃o addimplenda: ET SEXTUS Angli tubacetinit. Qiudiui
uocẽ unã & cornib altaris aurei. qđ ẽ anteoculosdĩ Altare

Expanded text:
e describitur in narratione praecedenti, vel in tribulatione quae facta est temporibus sanctorum martyrum, adhuc vero duo restare dicuntur narranda, vel posteriore tempore sub antichristo adimplenda. Et sextus angelus tuba cecinit, et audivi vocem unam ex cornibus altaris aurei, quod est ante oculos De
Abbreviated transcription (Latin):
intellegunt᷑ ꝓficientes: qui lãposst intelligere &capere qđ io
hanñ dic̃ : In principio erat uerbũ. & cet̃: Porro arbores. ꝑfecti
quiq & fortes. atq infiderobusti sunt. Qm̃ hi tales tẽptationũ
uentos ꝑferriposst̃ : sed firmastabilitate ꝑdurant: Dequibus
psalmista : Plantati indomodni : in atriis domi dĩnr̃i florebun T:
Sed & hic: a totopars ẽ intelligenda ut supra Qđ duab scilicet
partib ꝑmanentib ineccłi. a quarũ lesione ꝓhibent᷑ locus te¬
tercia pereat Unde &statĩ subiungit᷑ nisitantũ homines sub¬

Expanded text:
ficientes, qui jam possunt intelligere et capere quod Joannes dicit. In principio erat verbum . Porro arbores perfecti quique et fortes atque in fide robusti sunt, quoniam hi tales tentationum ventos perferre possunt, et firma stabilitate perdurant. De quibus Psalmista: Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Sed et hic a toto pars intelligenda est, ut supra, qua duabus scilicet partibus permanentibus in Ecclesia, a quarum laesione prohibentur locusttertia pereat. Unde et statim subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrentib fugietmors ab eis: qr insolubile uinculũ reginũ¬
ins adstringet illos. nec potert̃ gregẽ sibi cõmissum relinquere
int̃ oralupoꝵ: neforte dã pnagregũ suꝑ eos reuertat᷑. & illis
inpeccatum deputet᷑. sieos errare aut perire ꝓsui quiete
ꝑmiserint: Cupient mori & fugietmors abeis. ꝗt sc̃i uiri
ut dictum est. int̃ scandala huiꝰ scłr secreta conuersatione
dõ ꝑ contẽplationẽ in herere cupiunt. sed ꝓpt alioꝵ lucra
quibuidã occupationib incertamine desũdant: Nolentes itaq
iuiunt: sedd ilatã mortẽ ꝓpt̃ alioꝵ salitẽ equanimit᷑ forunt
adtendentes illid apł̃i Ilonquesuast᷑ singuli querontos s el quat¬

Expanded text:
quaerentibus fugiet mors ab eis, quia insolubile vinculum regiminquaerentibus fugiet mors ab eis, quia insolubile vinculum regiminis astringet illos, nec poterunt gregem sibi commissum relinquere in ora luporum, ne forte damna gregum super eos revertantur, et illis in peccatum reputetur, si eos errare aut perire pro sui quiete permiserint. Et cupient mori, et fugiet mors ab eis. Quia sancti viri, ut dictum est, inter scandala hujus saeculi secreta conversatione Deo per contemplationem inhaerere cupiunt, sed propter aliorum lucra quibusdam occupationibus in certamine desudant. Nolentes itaque vivunt, sed dilatam mortem propter aliorum salutem aequanimiter ferunt, attendentes illud Apostoli: Non quae sua sunt singuli quaerent
Abbreviated transcription (Latin):
ad quinq corporis sensus ꝑtinet : recte per quinq menses om̃e
p̃sens tepus intelligit᷑. Quatã diu impu scis nocerepossnt
quanidiu quinq corporis sensib subsistunt: ET CRUCIA TUS
co uteruciatus scorpii cũ ꝑcutit hominẽ: Sicut eñ scorpio
a posteriorib uenena diffundit. itailli reprobi ab his quȩcito
tanscunt & in presenti relinquunt᷑ atq ideo posteriora nun¬
cupantur nocent: Et hoc in cauda .i. in potestate huiꝰ scłi ł minis
quos lib et confringentes ut cõmodis blandientes. ET INOVB:
illis qugrent homines mortẽ. & ñ inuenient᷑: Dies isti inquib
electi quert̃ mortẽ : intellegunt᷑ ab ascensionedñ usq ad
sinẽ scłi: Specialit̃ aut. fiet hoc tẽporib antixpĩ: Homines
in hocloco accipian sac̃ dotes: & ecclesiarũ p̃positos: Quicũ
qr scilicet obtabt̃ indĩ contẽplatione consistere. ut sint mor

Expanded text:
ad quinque sensus corporis pertinet, recte per quinque menses omne ad quinque sensus corporis pertinet, recte per quinque menses omne praesens tempus intelligitur, quia tandiu impii sanctis nocere possunt, quandiu quinque sensibus corporis subsistunt. Et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem. Sicut enim scorpio a posterioribus venena diffundit, ita illi reprobi iis quae cito transeunt, et in praesenti relinquuntur, atque ideo posteriora nuncupantur, nocent, et hoc in cauda, id est in potestate hujus saeculi, vel minis quoslibet confringentes, vel commodis blandientes. Et in diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient eam. Dies isti quibus electi quaerent mortem intelliguntur ab ascensione Domini usque ad finem saeculi. Specialiter autem fiet hoc temporibus antichristi. Homines in hoc loco accipimus sacerdotes et ecclesiarum praepositos, qui cumquia scilicet optabunt in Dei contemplatione consistere, ut sint mund
Abbreviated transcription (Latin):
nsolũ excludunt᷑ illiqui etra eccłam st̃ .i. pagani & iudei. sed
&iã falsi xp̃iani quisignũ portant incorpore. quia baptirati
st̃ & ineccła c̃sistunt: sed tam̃ fidẽ quã habereuident᷑ operib
maculant. ideoq ledunt᷑: Tale est &illud: Quimanducat carñ
meã &bibit sanguinẽ meũ: inme manet & ego inea cũ muli
tadẽ sacramenta ꝑcipiant inqͥb ñ habitat xp̃s qa ñ ad salutẽ¬
habentes formã pietatis iurcutẽ eiꝰ abnegant qr ẽfitentꝰ se
nosse dñ: factis aut̃ negant: ET DATŨ EST iIllis neoccide¬
rent eos: & cet : Ad superiora respiciunt ista i. ad foenũ adom̃e
uiride. ad arbores. quȩ inbonũ intelleximꝑ &aquoꝵ morte
e lesione ꝓ hibite st̃ locustȩ : Sedut cruciarent᷑ mensib quin:
ł quinq menses : intelligit᷑ om̃e presens tẽpus Adñi scilicet
ascensione usq ad sinẽ scłi: in quo heretici &ceteri infideles a
impu aduersus eccłam crassant᷑ : Nã & quinarius numeris

Expanded text:
pagani et Judaei, sed etiam falsi Christiani, qui signum portant in corpore, qui baptizati sunt, et in Ecclesia consistunt, sed tamen fidem quam habere videntur, operibus maculant, ideoque laeduntur. Tale est illud: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Cum multi eadem sacramenta percipiant, inhabentes formam pietatis, virtutem ejus abnegant, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Et datum est illis ne occiderent eos. Ad superiora respiciunt ista, id est ad fenum, ad omne viride, ad arbores, quae in bonum intelleximus, et a quorum morte et laesione prohibitae sunt locustae. Sed ut cruciarent mensibus quinque. Per quinque menses intelligitur omne praesens tempus, a Domini scilicet ascensione usque ad finem saeculi, in quo haeretici et caeteri infideles et impii adversus Ecclesiam grassantur. Nam quia quinarius numerus
Abbreviated transcription (Latin):
abimpiis: Unde: dns dic̃ : Erit tunc tribulatio qualis non
fuit neq fict & cet̃: Quo in loco questio orit᷑ quaredicat᷑ fum
putei similis fumo fornacis magnȩ : Sienĩ tẽ tribulatioent
qualis ñ fuit. quo modo est similis nc̃ doctrina hereticoꝵ sim¬
lis doctrinae antixp̃i : Sedsciendũ qr illa ꝑsecutio & falsa dos¬
lis: Similis erit in ꝑsetutione scõꝵ inerroremendatii : dissimils
uero in hoc qđ illitunc miracula facturist̃ . tũ sint falsidoes¬
res qđ istifacere nom posst̃ : ideoq in maniorerit illa qr per
utraq decipiet: ET OBSCURATꝰ EST sol&aer i qr qđ signis

Expanded text:
ab impiis, unde dicit: Erit tribulatio qualis non ab impiis, unde dicit: Erit tribulatio qualis non fuit neque fiet. Quo in loco quaestio oritur, quare dicatur fumus putei similis fumo fornacis magnae: si enim tunc tribulatio erit, qualis non fuit, quomodo nunc similis est doctrina haereticorum doctrinae antichristi? Sed sciendum quia illa persecutio et falsa docilis. Similis erit in persecutione sanctorum, in errore mendacii: dissimilis vero in hoc quod tunc illi miracula facturi sunt, cum sint falsi doctores, quod isti facere non possunt, ideoque immanior erit illa, quia per utraque decipiet. Et obscuratus est sol et aer. Id es
Abbreviated transcription (Latin):
or pharaonis i ñ emollitũ : QAETRT puteũ abissĩ qr ipse
inspirit hereticis ut tenebrassuȩ doctrinȩ proferant ad dctipi¬
endũ quospost̃: Ipse hocfacit: qr eo instigante fit: Siue per
clauẽ possum⁊ intelligere potentiã tẽporalẽ .i. reges & princi¬
pes huiꝰ scłi quossibi coniungebant heretici: quia ñ auderent
tanta & talia loqui: nisitẽporali potentia sulti fuissent: E
ASCENDIT fum putei. & cet̃. id ÷ prauoꝵ hereticoꝵ doctrina
manifestata est: Que benefumo cõparat᷑: quia lumine ueri¬
tatis caret: Et qđ scĩs inscriptura sacralum̃ prebet: hoc here¬
ticis cecitatẽ infundit. qui&iã in aluis fidei lum̃ obscurare
ñ cessant: Tornax aũt magna: nouissima ẽ. uexatio tẽpore¬
antixp̃i futura : Dequa uidelicet sum egredit᷑ : i. aduersa
doctrina. q̃m̃tes pereuntiũ incaliginẽ uestat : cui fumꝓ pute:
cõparat᷑. quiasic̃ nc̃ &eo amplius error: itatc̃ seminabitur

Expanded text:
cor Pharaonis, id est non emollitum. Et aperuit puteum abyssi. Quia ipse cor Pharaonis, id est non emollitum. Et aperuit puteum abyssi. Quia ipse inspirat haereticis, ut tenebras suae doctrinae proferant ad decipiendum quos possunt. Ipse hoc facit, quia eo instigante fit. Sive per clavem possumus intelligere potentiam carnalem, id est, reges et principes hujus saeculi, quos sibi conjungebant haeretici, quia non auderent tanta et talia loqui, nisi temporali essent potentia fulti. Et ascendit fumus putei. Id est, pravorum haereticorum doctrina manifestata est. Quae bene fumo comparatur, quia lumine veritatis caret, et quod sanctis in Scriptura sacra lumen praebet, hoc haereticis caecitatem infundit, qui etiam aliis fidei lumen obscurare non cessant. antichristi futura, de qua videlicet fumus egredietur, id est adversa doctrina, quae mentes pereuntium in caliginem vertat, cui fumus putei comparatur, quia sicut nunc et eo amplius error, ita tunc seminabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ se transsigurat in angłm lucis :inde quibusdã apparens.
dic̃ se eẽ xp̃m. sic̃ beato martino: De hoc celo cecidit: hoc est
ex gentilitate quidã conuertunt᷑ ad fidem. siue ex parentibus
xp̃ĩanis nati. fonte baptismatis regenerant᷑ & diabolo renun¬
tiant. & om̃ib operib & pompis eius: Int̾rã cadit: hoc est
ETOATA EST illiclauis putri abrssi: Quid ꝑ abissum nis
praua designant᷑ corda reproboꝵ peccatis tenebrosa: De hoc
abrsso dr̃ ingenesi. Tenebrȩ erant suꝑ faciem abessi: Per
puteũ aut̃. heretici intellegunt᷑ quisuã ꝑuersa doctrina
a prosunda homines inĩmoterrȩ demergunt. Clauis uero
putei abrssi: potestas intelligit᷑ diaboli quadominat᷑ hereticis
paginis aceteris impiis: Legim enĩ qđ petro datesint elaues¬
potestas ligandi atq soluendi. ltaergo in hocloco clauis quȩ
data est diabolo: potentia intelligit᷑ quã exercet in reprobis

Expanded text:
qui se transfigurat in angelum lucis, unde quibusdam apparens qui se transfigurat in angelum lucis, unde quibusdam apparens dicit se esse Christum, sicut beato Martino. De hoc coelo cecidit, hoc est,ex gentilitate quidam convertuntur ad fidem, sive ex parentibus christianis nati, fonte baptismatis regenerantur, et diabolo renuntiant, et omnibus operibus et pompis ejus. In terram cadit, hoEt data est ei clavis putei abyssi. Quid per abyssum, nisi prava designantur corda reproborum peccatis tenebrosa? De hac abysso dicitur in Genesi: Tenebrae erant super faciem abyssi . Per puteum autem haeretici intelliguntur, quia sua prava doctrina et profunda homines in ima terrae demergunt. Clavis vero putei abyssi, potestas intelligitur diaboli, qui dominatur haereticis, paganis et caeteris infidelibus. Legimus enim qpotestas ligandi et solvendi. Ita ergo in hoc loco clavis, quae data est diabolo, potentia intelligitur, quam exercet in reprobos.
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥle uolantis atq lugentis uidisse & audissese dic̃ Himirũ
aꝑte innuit: qr electoꝵ eccła uenturas diuersȩ calamitn
plagas. iugeresimul acp̃dicare seuidet : ac si ipsa eccła duere.:
Reproboꝵ ꝑditionẽ ꝑ totũ tempꝰ p̃sentis uitȩ lugẽresimul
ac p̃dicaremecerno: Hene aũt̃ una aquila uolans ꝑmedium
clũ. tcłam significit q̃ untacefidei c̃sisit: &ulcitis t̃renarĩ¬
Cuiꝰ uidelicet menbra: cũ apło dict̃: Nrã c̃uersatio incelis est:
Benequoq ꝑmediũ celũ uolat: quia hinc inde orbẽ terrarũ
inelectis possidet: Cuiꝰ p̃dicatio ñsimplicit̃ uox: sed cũ ad di¬
tam̃to uox magna uocat᷑. qr in toto mundo sonuit. sic̃ depri¬
mis p̃dicatorib eiꝰ dictũ ÷ : In om̃em t̾rã exiuit sonꝑ eoꝵ. Uie
celtemagna uox: ꝓmagnȩ libertatis audacia ponit᷑: Qno
denuntiat. t̾renis scilicet desideriis. atq oblectationib dediti
interrã &cet̃: Hlȩcstella ut supradictum est: diabolũ significat

Expanded text:
mirum aperte innuit, quia electorum Ecclesia venturas diversae calamitatis plagas lugere simul ac praedicare non cessat, ac si ipsa Ecclesia diceret: Reproborum perditionem per totum tempus praesentis vitae lugere simul ac praedicare me cerno. Bene autem una aquila volans per medium coelum Ecclesiam significat, quae unitate fidei consistit, et calcatis tecujus videlicet membra cum Apostolo dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Bene autem per medium coelum volat, quia hinc inde orbem terrarum in electis possidet, cujus praedicatio non simpliciter vox, sed cum additamento vox magna vocatur, quia in toto mundo sonuit, sicut de primis praedicatoribus ejus dictum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Vel certe magna vox pro magnae libertatis audacia ponitur. Et denuntiat, terrenis scilicet desideriis atque oblectationibus dedititerram. Haec stella, ut supra dictum est, diabolum significat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanentibus inclaritate : inbonis prelatis et sub ditis. in
doctorib & auditoribus Ipsa enĩ eccła. solis nomine num¬
cupat᷑ : si cut hicanticis canticorũ dicitur Quȩ est istaquȩ as¬
cendit quasi aurora c̃ surgenis. pulchra ut luna. electautsol:

Expanded text:
permanentibus in claritate, in bonis praelatis et subditis, in permanentibus in claritate, in bonis praelatis et subditis, in doctoribus et auditoribus. Ipsa enim Ecclesia solis nomine nuncupatur, sicut in Canticis canticorum dicitur: Quae est ista quae ascen
Abbreviated transcription (Latin):
illos ueneno inficit: Mendaciũ aut̃: nsolũ peruersȩ crude¬
litatis. uerũ &iã male operationis noxã intelligere debems:
Qđ enĩ scã eccła in sacris paginis rectefidei congruere docet:
hoc heretici iudei. atq phrlosophi in prauũ dogna c̃uestiũs
& qđ illi ad in crementa uirtutũ. hoc praue uiuentes
ca tholici ad incitam̃ta uitiorũ utunt᷑: Quãuis autẽ
et illi de dõ multa intellegant. & isti quȩdã salutaria per
opera clamant. ET Multi Nlocninũ mortui sunt exa¬
quis qr amare facte sunt : id ẽ exx doctrina hereticorũ ꝑ¬
fida et amara multiperiert̃: Multos si quidẽ habuert̃
discipłos. qui eorũ exempla et doctrinã sunt secuti. qui
om̃s mortui sunt ñ tantũ morte corporis. quantũ morte aetra-
ETQUaNTIs angłs tuba cecinit: & ꝑ cussa ẽ tercia pars solis¬
& ct̃a Persolẽ lunã et stellas in hoc laco etdam intelligare
deben quȩ obscurata ẽ int̃ ciasua parte. duab partib

Expanded text:
illos veneno inficit. Mendacium autem non solum perversae credulitatis, verum etiam malae operationis noxam intelligere debemus. Quod enim sancta Ecclesia in sacris paginis rectae fidei congruere docet, hoc haeretici, Judaei, atque philosophi in pravum dogma convertunt; quo illi ad incrementa virtutum, hoc prave viventes catholici ad incitamenta vitiorum utuntur. Quamvis autem et illi de Domino multa intelligant, et isti quaedam salutaria peraopera clamant. Et multi hominum mortui sunt ex aquis, quae amarae factae sunt. Id est ex doctrina haereticorum perfida et amara multi perierunt. Multos siquidem habuerunt discipulos, qui eorum exempla et doctrinam sunt secuti, qui omnes mortui sunt, non tantum morte corporis quantum morte animae. Et quartus angelus tuba cecinit, et em et lunam et stellas in hoc loco Ecclesiam intelligere debemus, quae obscurata in tertia sui parte, duabus partibus
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑: qr sedes estdĩ : Qđ aut̃ dic̃ iohannes uidi &
audiui uocẽ unius aquile : ostendit ꝓculdubio. quia inspũali
uisione hoc est uidere qđ audire. hoc audire qđ uidere : Tria
uȩ : aȩt̾nã significant dãpnationẽ. q̃ intriũ angłoꝵ uocibus
qͣsecunt᷑ c̃tinetꝰ: Qđ uero ñ dep̃cedentiũ quattuor angłoꝵ¬

Expanded text:
appellatur, quia sedes Dei est. Quod autem dicit Joannes, Vidi et audivi vocem unius aquilae, ostendit procul dubio quia in spirituali visione hoc est videre, quod audire, hoc audire, quod videre. Tria vae aeternam significant damnationem, quae in trium angelorum vocibus, qui sequuntur, continetur. Quod vero non de praecedentium quatuor ang
Abbreviated transcription (Latin):
operari consueuit: Excitauit enĩ doctores error scismaticoꝵ
addefendendã ueritatẽ fideliũ: Quia proculdubio. nequaquã
aid disscrendas scripturas tantostudio uacassent: sierroris m̃¬
uitiũ ueritati resistens ñ in creuisset: Hincscriptũ ẽ : quia
oportet hereses eẽ : ETUIDI & audiuiuocẽ unius aꝗlȩ uolan¬
tis ꝑ mediũ celũ dicentis uocemagna : Liȩ ue uȩ. habitantib:¬

Expanded text:
operari consuevit. Excitavit enim doctores error schismaticorum operari consuevit. Excitavit enim doctores error schismaticorum ad defendendam veritatem fidelium, quia procul dubio nequaquam ad disserendas Scripturas tanto studio vacassent, si erroris mendacium veritati resistens non increvisset. Hinc scriptum est, quia oportet haereses esse . Et vidi, et audivi vocem unius aquilae volantis per medium coeli, dicentis voce magna: Vae,
Abbreviated transcription (Latin):
retici in eccła. quasi lux ẽẽ putabantu&: sed statĩ ut error:
illorũ decectus est: et a catholicis fides illerũ eaplorata. ag¬
nita est eoꝵ cecitas & obscuratist̃: qr abeccła eieca st̃. Sic̃ uerbi
grã cecus siponat᷑ inradio solis. lippientes oculos habet stat̃
cetitas iliuꝰ manifestat᷑ qm̃ ipsũ modicũ lum̃ qđ uidebat᷑ habore
ꝑdit: Ituilli statĩ ut in conspectu examinantiũ positist cognbe
referenda est ad noctẽ: Significat᷑ aũt insole aptꝰ error here¬
ticoꝵ Inlundaũt łstellis occultus : quia quidã illoꝵ apertis
quidã aut̃ occultis ꝑsuasionib: in abditis quosposst̃ decipi¬
unt: Notandũ aũt quia ñ dic̃ ꝑcussa est tertia parseoꝵ &ob
cus rata: sed ꝑcussa ẽ ut obscuraret᷑: Adhoc scilicet ꝑciuissa ut
qđ siuis radiis lippientib oculis cecitatẽ infimdit: sedma¬
gis aduitiaoculoꝵ redigendũ ẽ : qua exlumine tenebreset.
Omp̃s aut̃ ds̃ beneucens &iãmalis nris multabonaechis

Expanded text:
esia erant, quasi lux esse putabantur, sed statim ut error illorum detectus est, et a catholicis fides illorum explorata, agnita est eorum caecitas, et obscurati sunt, quia ab Ecclesia abjecti sunt, verbi gratia: Caecus si ponatur in radio solis, quia lippientes oculos habet, statim caecitas illius manifestatur, quoniam ipsum modicum lumen quod videbatur habere, perdidit, ita illi statim ut in creferenda est ad noctem. Significatur autem in sole apertus error haereticorum, in luna vel stellis occultus, quia quidam illorum apertis, quidam autem occultis persuasionibus in abditis, quos possunt decipiunt. Notandum autem quod non dicit: Percussa est tertia pars eorum et obscurata, sed: Percussa est ut obscuraretur, ad hoc scilicet percussa est ut im culpa est solis, quod suis radiis lippientibus oculis caecitatem infundit, sed magis ad vitia oculorum redigendum est, qui ex lumine tenebrescunt. Omnipotens autem Deus bene utens malis nostris, multa ex his
Abbreviated transcription (Latin):
porissensus. quib post instanciã cadentib in homine. lns in
fidelib error. Infidelib aũt rationabilis intellectꝰ: qui est
uir sidelium: Porro reprobi non istum. sederroneũ intellectũ
habent quasiuirũ: Hinc ẽ . qđ mulieri samaritanȩ. dñsdic̃:
uinq enĩ uros habusti: & nunc quẽ habes non est tuus
uir: Quasidiceret: Nonrationabilẽ habes intellectum.
sederror dominatur tui: Cum itaq improba ciuitas
rationabili careat intellectu : putat sefalsa estimatione
habereuirum. dicens uidua nonsũ. qr intellectũ m̃tis
habeo. & luctũ ñ uidebo. qr fulta intellectu. & iustutib

Expanded text:
poris sensus, quibus post infantiam cadentibus in homine, surgit in infidelibus error, in fidelibus autem rationabilis intellectus, qui est vir fidelium. Porro reprobi non istum, sed erroneum intellectum habent, quasi virum. Hinc est quod mulieri Samaritanae Dominus dicit: Quinque enim viros habuisti, et nunc quem habes non est tuus vir . Quasi diceret, non habes rationalem intellectum, sed error dominatur tui. Cum itaque improba civitas rationabili careat intellectu, putat se falsa aestimatione habere virum, dicens: Vidua non sum, quia intellectum mentis habeo, et luctum non videbo, quasi fulta intellectu, et virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
MORS & LUC IUS: Hasplagas ꝑcontrariã partẽ intellige¬
re possumꝑ .i. exconsideratione p̃miorũ. quȩ scĩ st̃ percep¬
turi: Primũ enĩ adtendam. quȩsit mors corporis : Mors
corporis ẽ absentia animȩ: Mors animȩ : absentiadĩ.
quia anima quȩ peccauerit: ipsamoriet᷑: Flectienĩ haben¬
tes dm̃. habebt̃ uitã ubxta illud Haec est aũt uita det̾na

Expanded text:
us. Has plagas per contrariam partem intelligere possumus, id est ex consideratione praemiorum, quae sancti sunt percepturi. Primum enim attendamus quae sit mors corporis, mors corporis est absentia animae, mors animae absentia Dei: quia anima quae peccaverit, ipsa morietur . Electi enim habentes Deum, h
Abbreviated transcription (Latin):
contra eccłam Ierigent᷑: nullũq menbrũ iniquorũ
asuicapitis uoluntate in hac persecutione discrepa¬
bIT: ET APPREIENSAEST BESTIA. ꝓeO qđ ẽ apb̃¬
hendetur: quia preteritũ tempus ꝓfuturo hic posi

Expanded text:
contra Ecclesiam erigentur, nullumque membrum iniquorum contra Ecclesiam erigentur, nullumque membrum iniquorum a sui capitis voluntate, in hac persecutione discrepabit. Et apprehensa est bestia. Pro eo quod apprehendetur, quia praeteritum tempus pro futuro hic posi
Abbreviated transcription (Latin):
& reges terrȩ. & exercitus eoꝵ congregatos ad facieN¬
dum prelium cum illo quisedebat in equo: & cũ exer¬
malorum principem. aliquando uero antixp̃m. ali¬
quando totũ corpus diaboli significat: In hoc loco
bestia diabolum cum suo homine assumpto intelli¬
gitur: Reges uero & exercitus eoꝵ: prepositi cũ subiectis eoꝵ
malis designantur: Hlifaciunt bellũ contrat xpm
& eius fideles. blasphemiis. obprobrus. tribulationib &
miraculis pugnantes: Et quamius ab ipsodnĩ aduentu
diabolus cum suis menbris bellum certaminis contra
ecclesiam inierit. ualidius tamen infine scłi pugna¬
bit: quando diuino iudicio solutus. propriis uiribus
efferabitur : quando signis & miraculis castrascõꝵ ꝑ
turbare nisus fuerit: Tunc parit̃ bestia reges. gexer¬
siam firmabunt᷑. cumꝑ dãpnatum illum hominẽ
antiquus hostis insȩculari potentia se erig&: lunc
enĩ unanimi crudelitate reprobi cumsuo capite

Expanded text:
et reges terrae et exercitus eorum congregatos ad facienet reges terrae et exercitus eorum congregatos ad faciendum praelium cum illo qui sedebat in equo, et cum exermalorum principem, aliquando vero Antichristum, aliquando totum corpus diaboli significat. In hoc loco bestia, diabolus cum suo homine assumpto intelligitur. Reges vero et exercitus eorum, praepositi cum subjectos eorum malis designantur, hi faciunt bellum contra Christum et ejus fideles, blasphemiis et opprobriis, tribulationibus et miraculis pugnantes. Et quamvis ab ipso Domini adventu, diabolus cum suis membris bellum certaminis contra Ecclesiam inierit, validius tamen in fine saeculi pugnabit, quando divino judicio solutus propriis viribus efferabitur, quando signis et miraculis castra sanctorum perturbare nisus fuerit. Tunc pariter bestia, reges et exersiam firmabuntur, cum per damnatum hominem, antiquus hostis in saeculari potentia se eriget: tunc enim unanimi crudelitate reprobi cum suo capite,
Abbreviated transcription (Latin):
preparatur. sed infine temporũ: abundantiuꝰ p̃parabi¬
quando non solum gentiles. sed &iam uidei occurrent.
& adxpm conuertentur: Unde & ista specialiter ad illud
tempus referrepossumus: Angelus itaque insole: heli¬
as &enoch. intelleguntur. in aperta luce xpm̃ predi¬
cantes : Licet enim persecutiones uidelic& ab antixpõ
sustineant illatas: tamen constanter & manifes te
predicabunt xp̃m. dicentes omnibus auibus. id ÷ om¬
nibus scĩs socus uidelicet predicatoribus: Uenite
ad cenam magnam dĩ omnipotentis . id ÷ ad ecclesice
conuentũ. & aet̾nam omnium fidelium refectionẽ :
Quecena rectemagna uocat᷑ : quia uidelic& & gentiles
& iudȩi aduitam aeternam preordinati tunc cre¬
dent: & adhanc cenã uenient: ut comedant carnes
regum & ceterorum. id ÷ ut ex omnibus conditionib
& qualitatibus. ad fidem xp̃i conuertantur : & incorpꝰ
suum quod ÷ ecclesia traiciant: ETUIDI BESTIA

Expanded text:
cclesiae praeparatur, sed in fine temporum abundantius praeparabicclesiae praeparatur, sed in fine temporum abundantius praeparabiquando non solum gentiles, sed etiam Judaei occurrent, et ad Christum convertentur. Unde et ista specialiter ad illud tempus referre possumus. Angelus itaque in sole, Elias et Enoch intelliguntur, in aperta luce Christum praedicantes. Licet enim persecutiones videlicet ab Antichristo sustineant illatas, tamen constanter et manifeste praedicabunt Christum, dicentes omnibus avibus, id est omnibus sanctis, sociis videlicad coenam magnam Dei omnipotentis, id est ad Ecclesiae conventum, et aeternam omnium fidelium refectionem. Quae coena recte magna vocatur, quia videlicet et gentiles, et Judaei ad vitam aeternam praeordinati tunc credent, et ad hanc coenam venient, ut comedant carnes regum et caeterorum, id est ut ex omnibus conditionibus et qualitatibus ad fidem Christi convertantur, et in corpus suum, quod est Ecclesia, trajiciantur. Et vidi bestiam
Abbreviated transcription (Latin):
designantur. quiprius erant uoluptuosi. & luxuria co¬
inquinati: Dequib prophetadic Equi emissarii facti
sunt insanientes infeminas : Et inpsalmis ipsedñs ad¬
monet dicens : Nolite fieri sicit equus & mulus. quib
non est intellectus: Persessores autem: heresiarcas in¬
telligere possumus: Quidum eloquiorum scientia car¬
nalibus eminent. quasi super bruta animalia consideas̃:
eisq iurȩ potestatis ad quod lib& facinus abutuntur:
Sed aliquando talesscĩ sua doctrina adfidem xpĩ con¬
uertunt. & adbonitatem ecclesiae trahunt: sicq quasi
mactantes eoscomedunt: ETCARNES omniũ libero
& seruoꝵ . & pusillorum: ac magnoꝵ: Liberisunt: uir¬
gines carne: Seruiautem: coniuigio obligati: Quibus
apostolus dicit: Cum serui essetis peccato ⁊ liberi fus¬
tis iusticiae. id ÷ alieni fuistis aiusticia Perpusillos.
nos uero: philosofi & diuites huius scłi: Ex his om̃ib

Expanded text:
designantur, qui prius erant voluptuosi et luxuria codesignantur, qui prius erant voluptuosi et luxuria coinquinati, de quibus propheta dicit: Equi emissarii facti sunt insanientes in feminas . Et in Psalmis ipse Dominus admonet, dicens: Nolite fieri sicut equus et mulus quibus non est intellectus . Per sessores autem haeresiarchas intelligere possumus, qui dum eloquiorum scientia carnalibus eminent quasi super bruta animalia insident, eisque jure potestatis ad quodlibet facinus abutuntur. Sed aliquando tales sancti sua doctrina ad fidem Christi convertunt, et ad bonitatem Ecclesiae trahunt, sicque quasi mactantes eos comedunt. Et carnes omnium liberorum ac servorum et pusillorum ac magnorum. Liberti sunt virgines carne. Servi autem conjugio obligati, quibus Apostolus dicit: Cum servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae , id est alieni fuistis a justitia. Per pusillos nos vero, philosophi et divites hujus saeculi. Ex his omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: Uocat ergo aues adcenã: id ÷ om̃s scõs adepu¬
las regniuenturi. dicens: Uenite credendo. & bona fa¬
ciendo. congregamini ad cenã dĩ om̃ĩ potentis .i. ad com¬
mune conuiuiũ aeternȩ refectionis: Ut manducetis
carnes regum. & carnes tribunoꝵ. &c&̃: Hoc est quod
petro dictum est: Occide & manduca: ld ÷ occide in ho¬
minibus infidelitatem : & traice incorpus tuũ qđ es t
homo: Aliquando enĩ inscriptura. peranimã totus
aut caro sine anmabus filium dĩ uderepoterit. sed
carnis uel animȩ nomine. totus homo intelligitur.
id ÷ aparte totũ: Itaergo & hiefit cumdicitur. ut man¬
ducetis carnes regũ & tribunoꝵ : Quo in loco. diuersae
hominũ qualitates. ad xp̃m conuertentiũ cõprehen¬
duntur: Sunt quippe in ecclesia reges. sunt & tribini
id est comites &ceteri principes nobiliores. sunt fortes
uiri bellicosissimi: ad xp̃m conuersi: Perequos aut̃: hi

Expanded text:
tionis? Vocat ergo aves ad coenam, id est omnes sanctos ad eputionis? Vocat ergo aves ad coenam, id est omnes sanctos ad epulas regni venturi, dicens: Venite credendo et bona faciendo. Congregamini ad coenam Dei omnipotentis, id est ad commune convivium aeternae refectionis. Ut manducetis carnes regum et carnes tribunorum et carnesPetro dixit: Occide et manduca , id est, occide in hominibus infidelitatem, et in corpus tuum, quod est homo. Aliquando enim in Scriptura, per animam totus aut caro sine animabus Filium Dei videre poterit, sed carnis vel animae nomine totus homo intelligitur, id est a parte totum. Ita ergo et hic fit cum dicitur, ut manducetis carnes regum et tribunorum. Quo in loco diversae hominum qualitates ad Christum convertentium comprehenduntur: Sunt quippe in Ecclesia reges, sunt et tribuni, id est comites et caeteri principes nobiliores, sunt fortes viri bellicosissimi ad Christum conversi. Per equos autem hi
Abbreviated transcription (Latin):
est iłłs xp̃s. qui tẽpore suȩ passionis despicabilis & minor
om̃ib apparuit hominib quasinihil e&̃: Sed postquã
surrexit amortus: factus ẽ arbormagna. itaut inra¬
mis eius. hoc÷ indoctrinis euuangelicis aues cęli habi¬
tent. id ÷ scĩ requiescant: Qui idcirco auescęli appel¬
lant᷑: qm̃ mente cȩlestia petunt. ut cũ apostolo dicere
possint : Nostraconuersatio incelis ẽ: Aues itaq ap¬
pellat scõs: incelesti uita degentes: Quȩ bene ꝑ mediũ
cȩlũ uolare dicuntur: quia non terreNus rebus
inherent. sed mente ut dictum est cȩlestia p&unt.
& ubique predicando discurrunt: hoc ẽ. quod dicit
permediũ cȩlũ .i. permediã eccłam: Dequib esaias
ait: Qui sunt isti quiutnubes uolant. & quasi colũbȩ
ad fenestrassuas: Clamat autem Angłs aiuib idẽ.
per internam inspirationem loquitur eis dicen:
Uenite. congregamini ad cȩnã magnã dĩ om̃i potentis:
Quid percenã. nisiconuiuiũ intelligitur eternȩ refec¬

Expanded text:
stus, qui tempore suae passionis despicabilis, et minor omnibus apparuit hominibus, quasi nihil esset: sed postquam surrexit a mortuis, factus est arbor magna, ita ut in ramis ejus, hoc est in doctrinis Evangelicis, aves coeli habitent, id est sancti requiescant. Qui idcirco aves coeli appellantur, quoniam mente coelestia petunt, ut cum Apostolo dicere possint: Nostra conversatio in coelis est . Aves itaque appellat sanctos in coelesti vita degentes. Quae bene per medium coelum volare dicuntur, quoniam non terrenis rebus inhaerent, sed mente, ut dictum est, coelestia petunt, et ubique praedicando discurrunt. Hoc est quod dicit per medium coelum, id est per mediam Ecclesiam. De quibus Isaias dicit: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? Clamat autem angelus avibus, id est, per internam inspirationem loquitur eis, dicens: Venite et congregamini ad coenam magnam Dei omnipotentis. Quid per coenam, nisi convivium intelligitur aeternae refec
Abbreviated transcription (Latin):
sedentis super equũ. eos intelligere. qui antednĩ aduen¬
tum scđm. trans e unt ad infernũ. & ex his laetant᷑ aues
hoc est demones : qui ualdegaudio replent᷑. cũ ad interitũ
suos perducunt imitatores : Sicq deeoꝵ dãpnatione capi¬
unt sacietatẽ : quib se auctores p̃buerunt aderrorẽ Iste
aues nonuocatȩ ad mactationẽ caene occurrunt: sed tãquã
corui acmilui siquid a fidelib aut morticinũ aut inutile
proiectum fuerit insumant: Qđ siboneaues ex carni¬
bus reproborum. id ÷̃ scĩ predicatores exdãpnatione im¬
pioꝵ. quia uidelic& tormentũ impioꝵ aspicientes de
ereptione sua amplus laetabunt᷑ saturari narrantur

Expanded text:
sedentis super equum eos intelligere, qui ante Domini advensedentis super equum eos intelligere, qui ante Domini adventum secundum transeunt ad infernum, et ex his laetantur aves, hoc est daemones, qui valde gaudio replentur, cum ad interitum suos perducunt imitatores. Sicque de eorum damnatione capiunt satietatem, quibus se auctores praebuerunt ad errorem. Istae aves non vocatae ad mactationem coenae occurrunt, sed tanquam corvi, ac milvi, ut si quid a fidelibus, aut morticinum aut inutile projectum fuerit, consumant. Quod si bonae aves ex carnibus reproborum, id est sancti praedicatores ex damnatione impiorum, quia videlicet tormentum impiorum aspicientes, de ereptione sua amplius laetabuntur, saturari narrantur
Abbreviated transcription (Latin):
tui in infernum descendent: Unde scriptum ẽ: Qui
non credit. iam uidicatus ẽ: Uiui aũt sunt: quisidẽ
xp̃i habent: Seddum eamoperibus destruunt: uiu
in infernũ descendent. quiascient̃ peccant: Ethiutiq
grauius torquebuntur : quiaseruus quiscit uolun¬
tatem dominisui. & non facit digna: plagis uapu¬
labit multis: Considerandum deniq est: quam
terribilit̃ locus suppliciorum. stagnum ignis & sul¬
phuris eẽ perhibetur: Stagnum scilic& ꝓpt̃ den¬
sissimas tenebras quibus miseros demergit: ignis
uero quia ex urit: Sulphul. quiaquos demergit
gladio. sedentis super equum. qui procedebat deore
ipsius: Narrata reproborũ dãpnatione. reuertit᷑ ad eos
tusunt mundo & peccato: ut uiuerent: ETOMNES
enĩ electoꝵ ẽ: laeticia & gaudiũ deprofectu fidelium:
Uerum. quia gladio uerbidĩ quidã iugulantur ad salu¬
tem. ut superius dictum est: quidam uero addãpnati¬
onem Possumus hos mortuos quioccisisunt gladio

Expanded text:
tui in infernum descendunt, unde scriptum est. Qui tui in infernum descendunt, unde scriptum est. Qui non credit, jam judicatus est, vivi autem sunt, qui fidem Christi habent, sed dum eam operibus destruunt, vivi in infernum descendunt, quia scienter peccant, et hi utique gravius torquebuntur, quia servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit digna, plagis vapulabit multis. Considerandum denique est quam terribiliter locus suppliciorum stagnum ignis, et sulphuris esse perhibetur. Stagnum scilicet propter densissimas tenebras, quibus miseros demergit. Ignis vero, quia exurit. Sulphur, quia quos demergit gladio sedentis super equum qui procedebat de ore ipsius. Narrata reproborum damnatione, revertitur ad eos tui sunt mundo et peccato, ut viverent. Et omnesenim electorum est laetitia et gaudium de profectu fidelium. Verum quia verbi Dei gladio quidam jugulantur ad salutem, ut superius dictum est, quidam vero ad damnationem. Possumus et hos mortuos qui occisi sunt gladio
Abbreviated transcription (Latin):
sicut iudei. quicumgaudio & ueneratione eiꝰ presto¬
lantur aduentum. quẽ & suscepturi sunt cum uenerit.
iuxta quod eis dñs dicit: Ego inquit ueni innomine pa¬
tris mei & non suscepistis me : alius ueni& in nominesuo
illum suscipietis : Dequibus omnibus satis supra dictũ
est: ideoq hic breuiter repetuntur: FIDUO id est
cium. uiuos reppererit incarne: Qui paululũ degus¬
tata morte. statim resurgent & dãpnabunt᷑ cũ diabo lo
&angłis eius. Qui & simomentaneã carnis mortem
gustauerint. tamen quia inictu oculi resurgent non
mortui seduui appellantur: Uelcerteuiuentes it
stagnum ignis mittuntur : hi quiscienter malũ ope¬
rantur: Etut hoc manifestius fiat: dicamꝰ subex¬
emplo: Uerbi gratia: constituentur duo homines un
mortuus. & alteruiuus : Sitetigeris mortuum r̃ sentit.
si autẽ tetigeris uiuũ : sentit: Sȩpe uero inscriptura.
mortui pronescientibus: uiui proscientibus ponunt᷑:
Mortui itaq sunt pagani & quasi nescientes & mor¬

Expanded text:
veneratione ejus praestolantur adventum, quem et suscepturi sunt cum venerit. Juxta quod Dominus eis dicit: Ego, inquit, veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me, alius veniet in nomine suo, ipsum suscipietis. De quibus omnibus satis supradictum est, ideo hic breviter repetuntur. Hi duo, id estcium vivos reperit in carne. Qui paululum degustata morte, statim resurgent et damnabuntur cum diabolo et angelis ejus. Qui etsi momentaneam carnis mortem gustaverint, tanquam in ictu oculi resurgent, non mortui sed vivi appellantur. Vel certe viventes in stagnum ignis mittuntur, hi qui scienter malum operantur. Et ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo, verbi gratia: Constituentur duo homines, unus mortuus et alter vivus. Si tetigeritis mortuum, non sentit; si tetigeritis vivum sentit. Saepe vero in Scriptura mortui pro nescientibus, vivi pro scientibus ponuntur. Mortui itaque sunt pagani, et quasi nescientes et mor
Abbreviated transcription (Latin):
deiuda . & dux defemorib: eiꝰ : donec ueniat quimittendꝰ
ẽ. &c&̃: In suo itaq uestimento. hoc ẽ inhumano corpore
& infemore .i. incarnali ꝓpagatione. habet scriptũ qđ sit
rexregũ. & dñs dominantiũ: Vndematheus generationẽ
illius ꝑ reges describit: id ÷ perdauid & eiꝰ posteros Cuiꝰ
dicta dũ legim. & ueracit̃ eum exstirpedđ descendisse
regẽ uerũ cognoscim &credimus. in dñĩ femore credendo
legimꝰ qđ ipsesit rexregũ: Maxime enĩ ꝓmissiones de eius
incarnatione addauid factȩ st̃: equib: una ẽ : Cũ dormi¬
eris cũpatribus tuis suscitabo deseminetuo qđ egrediet᷑
delumbis tuis. & stabiliam regnũ eiꝰ insẽpit̾nũ: lpseert
mihi infiliũ: & ego ero illi inpatrẽ: Reges isti quoꝵ rex

Expanded text:
de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est . In suo itaque vestimento, hoc est in humano corpore, et in femore, id est in carnali propagatione, habet scriptum quod sit rex Regum et Dominus dominantium. Unde Matthaeus generationem illius per reges describit, id est per David et ejus posteros. Cujus dicta cum legimus, et veraciter eum ex stirpe David descendisse, regem verum cognoscimus, et credimus, in Domini femore credendo legimus, quod ipse sit rex regum. Maxime enim promissiones de ejus incarnatione ad David factae sunt, e quibus una est: Cum dormieris cum patribus tuis, suscitabo de semine tuo, quod egredietur de lumbis tuis, et stabilietur regnum ejus in sempiternum. Ipse erit mihi in filium, et ego e
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ irã dĩ ꝓpt̃ peccata. quib primo homini utdictũ ÷
iratꝰ ẽ ds̃. & efficiunt᷑ uinũ : qđ indominicis apotecis
recondit᷑: Uinacia aũt .i. om̃s reprobi. cũ similit̃ pre¬
mantur. foras. ꝓiciunt᷑: & ab illoꝵ societate separans:
Sed electi . tã dui uinũ furorissunt: quousq intorcula¬
ri ui ce uuę tundunt᷑ ut auinaciis separentuꝵ
A tubi in proptuaria aeterna intrauerint: iã desistunt
eẽ uinũ furoris. quiadesinit calcatio torcularis: Et hab&
inuestimento & infemoresuoscriptũ. rex regũ &
dñs dominantiũ : Peruestimentũ dñi. sic̃ supra dixim:.
corpꝰ illud intelligit᷑. qđ uerbumdĩ patris. anima medi¬
ante suscepit lnutero uirginis: ꝑfemur uero: ꝓ pagatio
carnis exprimit᷑: Unde abrahã mittens seruũ suũ ut ac¬
ciperet uxorẽ filio suo. dedomo patris eius: dixẽi: Pone
iurauit seruũ :̧ lacob quoq dic̃: Nonauferet᷑ sceptrum

Expanded text:
enim iram Dei propter peccata, quibus primo homini, ut dictum est, enim iram Dei propter peccata, quibus primo homini, ut dictum est, iratus est Deus, et efficiuntur vinum quod in dominicis apothecis reconditur. Vinacia autem, id est omnes reprobi, cum similiter premantur, foras projiciuntur, et ab illorum societate separantur. Sed electi tamdiu vinum furoris sunt, quousque in torculari vice uvae tunduntur, et a vinaciis separantur. At ubi promptuaria aeterna intraverint, jam desistunt esse vinum furoris, quia desinit calcatio torcularis. Et habet in vestimento et in femore suo scriptum: Rex regum et Dominus dominantium. Per vestimentum Domini, sicut supra diximus, corpus illud intelligitur, quod Verbum Dei patris anima mediante suscepit in utero virginis. Per femur vero propagatio carnis exprimitur, unde Abraham mittens servum suum ut acciperet uxorem filio suo de domo patris ejus, dixit ei: Pone juravit servum; Jacob quoque dixit: Non auferetur sceptrum
Abbreviated transcription (Latin):
furoris irȩdĩ omĩpotentis quia ꝓpt̾ peccata humani
generis : quib: ꝓmeruit irã dĩ mortuus ẽ xp̃s: Nemo
enĩ uiueret: nisi ipsemoreret᷑: Nisienĩ peccasset prim
homo: immortalis mansisset: sed quia dĩ p̃cepta cor¬
ẽ. calcauit. quia hanc amortius resurgens. potenti uir¬
tute depressit: Uel ꝑtorcular. possumus intelligere
tribulationẽ p̃sentis uitȩ : Calcat dñs torcular: hoc :¬
eos qui sunt intorculari .i. om̃s electos quos purgat
ꝑ huius uitȩ angustias: Hinc apłs dic̃: ꝑ multas tribu¬
lationes oportet nos introire inregnũ cȩloꝵ: Etsa¬
lomon: Elagellat ds̃ omẽm filiũ quẽ recipit: Sicut
enĩ intorculari uuȩ tunduntur. ut uino ꝓmtuaria
replentur: sic nimirũ electi pressurarũ afflictionib
conterunt᷑. ut incęlestib: habitaculis recondant᷑: Etq
pacient̃ electi irã dĩ sustinent. q̃peccatorib debetur:
idcirco bene iã uinũ furoris irȩdĩ uocant᷑: Sustinent

Expanded text:
furoris irae Dei omnipotentis. Quia propter peccata humani generis quibus promeruit iram Dei, mortuus est Christus. Nemo enim viveret, nisi ipse moreretur. Nisi enim peccasset primus homo, immortalis mansisset. Sed quia Dei praecepta conest, calcavit, quia hanc a mortuis resurgens, potenti virtute depressit. Vel per torcular possumus intelligere tribulationem praesentis vitae. Calcat Dominus torcular, hoc est qui sunt in torculari, id est omnes electos, quos purgat per hujus vitae angustias. Hinc Apostolus dicit: Per multas tribulationes oportet nos intrare regnum Dei. Et Salomon: Flagellat Deus omnem filium quem recipit. Sicut enim in torculari uvae tunduntur, ut vino promptuaria repleantur, sic nimirum electi pressurarum afflictionibus conteruntur, ut in coelestibus habitaculis recondantur. Et quia patienter electi iram Dei sustinent, quae peccatoribus debetur, idcirco bene jam vinum furoris irae Dei vocantur. Sustinent
Abbreviated transcription (Latin):
iracgerem bestiȩ & ꝗ adorauert̃ imaginẽ elus Natd
pseudo propheta. doctorespͣ ui intellegunt᷑: Quȩ sint
autem signa quȩpseudo propheta fecerit. quia inun o
multi intelleguntur: superius dictum ẽ: int̾que &lã
ignem feceri t descendere decęlo: Corã bestiadicit.
quia ubicumque fuerint ipsiministri antixp̃i. ita ea
facient. quȩ illiplacere cognouerint: quasi semper in
conspectu illius consistant. & abeo uideant᷑ : Ethis signis¬

Expanded text:
et qui adoraverunt imaginem ejus. pseudopropheta doctores pravi intelliguntur. Quae sint autem signa quae pseudopropheta fecerit, quia in uno multa intelliguntur, superius dictum est, inter quae etiam ignem fecerit descendere de coelo. Coram bestia dicit quia ubicunque fuerint ipsi ministri Antichristi, ita ea facient, quae illi placere cognoverint, quasi semper in conspectu illius consistant, et ab eo videantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. p̃dicatus ẽ ab apostolis. creditur modo intoto
mundo. & in hac luce fidei stat: ET CLAMAUIT
uocemagna omnibus auibus quȩ uolabant perme¬
dium cȩlũ: Aues similit̃ aliquando inbonã par¬
tem ponuntur : aliquando inmalã: Ideoq ꝓlocoꝵ
qualitatib sunt accipiende : Inmalo quidẽ ponunt᷑: ut
dñs dic̃ deiactis seminib quȩ auolucrib comestasutit:
Inbono aut̃: ut ineuuangło dicit᷑: Simile ẽ. regnũ cȩloꝵ
grano sinapi. qđ minimũ ẽ. om̃ib olerib. sed cũ iactũ

Expanded text:
tuis, praedicatus est ab apostolis, creditur modo in toto tuis, praedicatus est ab apostolis, creditur modo in toto mundo, et in hac luce fidei stat. Et clamavit voce magna omnibus avibus quae volabant per medium coelum. Aves similiter aliquando in bonam partem ponuntur, aliquando in malam, ideoque pro locorum qualitatibus sunt accipiendae. In malo quidem ponuntur, ut Dominus dicit de jactis seminibus, quae a volucribus comesta sunt. In bono autem ut in Evangelio dicitur: Simile est regnum coelorum grano sinapis, quod minimum est omnibus oleribus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Angłs ut sepe dictum ẽ: xp̃s intelligit᷑. de quo ꝓpheta
dic: Uocabit᷑ nomeneius: magni c̃silu angelus:
hominẽ. priorem locutionẽ ad nos factã ꝑmutantt¬
Sol in sacro eloquio. diuersas habet significationes: Ali¬
quando enĩ significat ipsũ dnm̃. unde scriptũ ẽ vobis
tim̃tib nomen meum : orietur soliusticiȩ: Aliquan¬
dotribulationẽ persecutionũ: ut dñs dic̃ deseminib
q̃cecidert̃ super petrosa. quia oriente sole estuaue¬
runt: Aliquando manifestã rem. ut illud. qđ natham
expersona dñi dix̃ ad dauid: Iufecisti abscondite: ego
uero faciã inoculis solis huiꝰ .i. in aperto: Qđ tunc im¬
pletum ẽ: quando absalon uidentib cunctis. ingres¬
sus ẽ aduxores patrissui: Etpsalmista in eodẽ sensu
dic̃: Insoleposuit tabernaculũ suum: Acsidiceret:
Humanitas assũpte sacramentũ. in lumine manifes¬
tationis ostendit: Itaergo in hoc loco. sol ostensionẽ
in toto t̾rarum orbe diffusa ÷: Surrexit enimamor¬

Expanded text:
Angelus, ut saepe dictum est, Christus intelligitur, de quo Propheta dicit, vocabit nomen ejus magni consilii angelus. hominem, priorem locutionem ad nos factam permutantSol in sacro eloquio diversas habet significationes. Aliquando e orietur sol justitiae . Aliquando tribulationem persecutionum, ut Dominus dicit de seminibus quae ceciderunt super petrosa, quia oriente sole aestuaverunt. Aliquando manifestam rem ut illud, quod Nathan, ex persona Domini dixit ad David: Tu fecisti abscondite, ego vero faciam in oculis solis hujus , id est in aperto. Quod tunc impletum est, quando Absalon videntibus cunctis ingressus est ad uxores patris sui. Et Psalmista in eodem sensu dicit: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret, humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestationis ostendit. Ita ergo in hoc loco sol ostensionem in toto orbe terrarum diffusa est. Surrexit enim a mor
Abbreviated transcription (Latin):
petrus dic̃ Uosestis genus electum: regale sacerdo¬
tiũ: Ipsist̃ &iã dominatores: quidominationẽ exerces
suꝑ subditos. accepta potestate in petro apł̃o: cui
dñs ait: tibi dabo claues regnicae lorũ. &cc̃. Uel &iã
abluit. & ñ habentẽ maculã aut rugã sibi despor¬
sauit: ꝑ femur aut̃: om̃s intelleguntur xpĩani. qui
credentes inxpm factisunt filu dĩ. iuxta illud iohan¬
nis: Quot quot aũt crediderunt in eum : dedit eis
potestatem filios dĩ fieri. his quicredt̃ in nomineriꝰ:
In suo ergo uestimento . & insuo femore. hoc ẽ. incor

Expanded text:
os estis genus electum, regale sacerdotium . Ipsi sunt etiam dominatores, qui dominationem exercent super subditos, accepta potestate in Petro apostolo, cui Dominus ait: Tibi dabo claves regni coelorum . Vel etiam abluit, et non habentem maculam aut rugam sibi desponsavit. Per femur autem omnes intelliguntur Christiani, qui credentes in Christum, facti sunt filii Dei, juxta illud Joannis: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . In suo ergo vestimento et in
Abbreviated transcription (Latin):
cruentata: De hacueste esaias exꝑsona angeloꝵ adipsũ
dnm loquentiũ dic̃: Quarerubrum ẽ. indum̃tũ tuũ
& uestimentatua sic̃ calcantiũ intorculari: Quibus
ipserespondit: Torcular calcauisolus: & degentib non ÷
uir mecũ: Siue &iã uestis dnĩ sanguine cruentata. intel¬
ligit᷑ eccła: quȩ inscis martyrib ẽ. ꝓprio sanguine ꝑ fusa:
Sepeenĩ inscripturis. uestis dnĩ eccła intelligit᷑ Undepsal¬

Expanded text:
cruentata. De hac veste Isaias ex persona angelorum ad ipsum cruentata. De hac veste Isaias ex persona angelorum ad ipsum Dominum loquentium dicit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in torculari? Quibus ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Sive etiam vestis Domini sanguine cruentata, intelligitur Ecclesia, quae in sanctis martyribus proprio sanguine est perfusa. Saepe enim in Scripturis vestis D