comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere mͥ uolentibus. Michi qͥd: Anima autẽ
mea. exxultabit in dño. Tamquã in eo a quo
audierit: salus tua ego sũ. Tamquã ñ quȩ¬
rens alias extrinsecus diuitias. tãquã non
querens circũ fluere uoluptatib bonisq ter¬
ñ ab illo uolens accipere qđ delectet: sed ipsũ
solum sibi ꝓponens a quo delectet᷑. Qͥd enim¬
melius dõ: Dic mͥ. amat me ds: amat te ds
Ecce ꝓposuitꝰ pete quod uis. Si tibi imꝑator
diceret. pete quod uis. quos tribunatus. co¬
mitiasq ructares: quanta tibi ꝓponeres ad
accipienda. & aliis largienda. Dõ tibi dicente
pete qđ uis. qͥd petiturus es: Excute mentẽ
tuã exerce auaritiã tuã Protende quantũ
potes: & dilata cupiditatẽ tuã N quicũque
tor. desideraturus es totam t̾rã:᷑ ut om̃s qui
nascunt᷑. coloni tui aut serui sint Et quid cũ
totã terrã possederis: mare petiturus es: in quo
uiuere tam̃ ñ poteris. In hac auaritia te pisces

Expanded text:
cere mihi volentibus: mihi quid? Anima autem cere mihi volentibus: mihi quid? Anima autem mea exsultabit in Domino: tanquam in eo a quo audierit, Salus tua ego sum: tanquam non quaerens alias extrinsecus divitias, tanquam non quaerens circumfluere voluptatibus bonisque terNon ab illo volens accipere quod delectet, sed ipsum solum sibi melius Deo dabitur mihi? Amat me Deus: amat te Deus. Ecce proposuit, pete quod vis . Si tibi Imperator diceret, Pete quod vis, quos tribunatus comitivasque ructares! Quanta tibi proponeres et accipienda et aliis largienda! Deo tibi dicente, Pete quod vis, quid petiturus es? Excute mentem tuam, exsere avaritiam tuam, protende quantum potes, et dilata cupiditatem tuam: non quicumqtor, desideraturus es totam terram, ut omnes qui nascuntur, coloni tui aut servi tui sint. Et quid cum totam terram possederis? Mare petiturus es, in quo vivere tamen non poteris. In hac avaritia te pisces
Abbreviated transcription (Latin):
fit de acuta nouacula: Capilli. res suꝑfluȩ. de¬
cidunt᷑. Qd gͦ facis ei quẽ uis nocere: Si ne¬
quaquã tibi ad malũ osentiat cui uis nocere:
ñ malicia tua ei nocitura ẽ. sed sua. Si autẽ
intus ipse malitia careat. & cor munđu sub¬
dat illi uoci dicenti. salus tua ego sum. forin¬
secis obpugnas. interiorẽ hoĩem ñ expugnas
Malitia tam̃ tua ab interiore tuo ꝓcedit: te
prius inanẽ reddit. Tu putris es intus. Unde
iste uermis ꝓcessit : intus nichil integrũ dere¬
liquit & captio quã oocultauert̃ cõp̃hendat
eos: & in muscipulã incidant in ipsam. Non
quod putabas forte paulo ante cũ audires. ue¬
niat illis muscipula quã ignorant: idest quasi
aliquid aliud ex occulto meuitabile. In quã
ergo: iñ ipsam inquã: quã mͥ absconderunt.
Nonneꝰ factũ est iudȩis: Dñs eoꝵ iniqͥtatẽ ui.¬
cit᷑ : illi iniquitate sua uicti st̃. Ille surreaẽ

Expanded text:
fit de acuta novacula? Capilli, res superfluae defit de acuta novacula? Capilli, res superfluae deciduntur. Quid ergo facis ei quem vis nocere? Si nequam tibi ad malum consentiat cui vis nocere, non malitia tua ei nocitura est, sed sua: si autem intus ipse malitia careat, et cor mundum subdat illi voci dicenti, Salus tua ego sum, forinsecus oppugnas, interiorem hominem non expugnas: malitia tamen tua ab interiore tuo procedit, te prius inanem reddit. Tu putris es intus, unde iste vermis processit; intus nihil integrum dereliquit. Et captio quam occultaverunt, comprehendat eos: et in muscipula incidant in ipsa. Non quod putabas forte paulo ante cum audires, Veniat illis muscipula, quam ignorant, id est, quasi aliquid aliud ex occulto inevitabile. In qua ergo? In ipsa iniquitate, quam mihi absconderunt. Nonne hoc factum est Judaeis? Dominus eorum iniquitatem vicit, illi iniquitate sua victi sunt. Ille surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
si foueã fodiat in qua quisq inimicus eiꝰ in tene¬
bris incidat: & ille oblitus qđ foderat. ãbulans
ea uia prius illuc cadat. Prorsus fr̃s mei ita cre¬
dite. ita certi estote : ita si est in uobis excellenti.¬
or prudentiȩ ratio. uidete atq ꝑspicite Nemo
malus. non sibi prius nocet. Sic enĩ ẽẽ putate
malitiã quomͦ ignẽ. Incendere uis aliud ali¬
quidꝰ. illud qđ amoues. prius ardet. Nisi ar-¬
deat. ñ incendit. facula ẽ. Hanc faculã appo¬
nis ut aliquid incendat. Nũqͥd ñ ipsa facula
quã apponis prior ardet. ut aliqͥd possit in-¬
cendere s malitia gͦ ꝓcedit ex te. & quẽ prius
uastat. nisi te: Quo ꝓfundit ramũ lȩdit. ubi
radicẽ hab& ñ lȩdit : Equidem dico. qđ mali.¬
tia tua ut alt̃i ñ noceat fieri potest: ut autẽ
iob de quo prȩlocuti sumꝰ : quomͦ in alio psalmo
dicit᷑ : Sicut nouacula acuta fecisti dolũ. Qͥd

Expanded text:
si foveam fodiat, ut inimicus ejus in esi foveam fodiat, ut inimicus ejus in eam incidat: et ille oblitus quod foderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Sic dite, ita certi estote: ita si est in vobis excellentior prudentiae ratio, videte atque perspicite: Nemo malus non sibi prius nocet. Sic enim esse putate malitiam, quomodo ignem. Incendere vis aliquid: illud quod admoves, prius ardet, nisi ardeat, non incendit. Facula est, hanc faculam apponis ut aliquid incendat: numquid non ipsa facula quam apponis, prior ardet, ut aliquid possit incendere? Malitia ergo procedit ex te, et quem prius vastat nisi te? Quo profunditur ramum laedit, ubi radicem habet non laedit? Et quidem dico, quod malitia tua ut alteri non noceat fieri potest: ut autem Job, de quo praelocuti sumus? Quomodo in alio psalmo dicitur, Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
toleratur: donec ultima uentilatione purget᷑:
hoc enĩ futurũ est malis qđ audistis. s tamen
qͥd faciendũ est: Gratis abscondert̃ mͥ corrup¬
tionẽ muscipulȩ suę Qͥa ẽ gratis : quib nichil
mali feci. qͥbus nichil nocui: uano exꝓbrauert̃
aninã meã. Qd ẽ uano : falsũ dicentes: nichil
ꝓbantes. Ueniat illis muscipula quã ignorant
Magnifica retributio. Nichil iustius. Illi ab¬
scondert̃ muscipulã. ut ego ignorarem: illis
ueniat muscipula quã ignorant. Nam ego
scio muscipulã ipsoꝵ. Quȩ aut̃ illis muscipula
uentura ẽ : Illa quã ignorant. Audiamus. ne
forte dicat illã: ueniat illis muscipula quam
ignorant. forte aliam illi abscondert: alia illis
uentura ẽ Non. S qͥd : Criniculis peccatoꝵ suoꝵ
conati sunt. Sequit᷑ eu Et captio quã occulta.¬
uert̃. cõp̃hendi̾t eos: tãquã si quisquã ueneni
calicẽ p̃pararet alicui & oblitus bibat: & tãquã

Expanded text:
toleratur, donec ultima ventilatione purgetur? toleratur, donec ultima ventilatione purgetur? Hoc enim futurum est malis quod audistis. 11. Sed tamen quid faciendum est? Gratis absconderunt mihi corruptionem muscipulae suae. Quid est, gratis? Quibus nihil mali feci, quibus nihil nocui. Vane exprobraverunt animam meam. Quid est, vane? Falsa dicentes, nihil probantes. Veniat illis muscipula, quam ignorant. Magnifica retributio, nihil justius. Illi absconderunt muscipulam, ut ego ignorarem: illis veniat muscipula, quam ignorant. Nam ego scio muscipulam ipsorum. Quae autem muscipula illis ventura est? Illa quam ignorant. Audiamus ne forte dicat illam: Veniat illis muscipula, quam ignorant. Forte aliam illi absconderunt, alia illis ventura est? Non: sed quid? Criniculis peccatorum suorum conati sunt. Sequitur enim: Et captio quam abscondit, apprehendat eum. Tamquam si quisquam veneni calicem praepararet alicui, et oblitus bibat. Et tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
quã fallebat᷑ int̾ illos uiuens: qr nos int̃ tales
sic uicturi eramꝰ. ut sine dubio fallerem᷑. Ille
uidebat & traditorẽ suũ: & elegit illũ magis ad
opus necessariũ Illius malo. magnũ bonũ oꝑatꝰ
estl& tam̃ inter duodecĩ electus ẽ. ne ipse duode¬
cimus Tam exiguus numerꝰ ess& sine malo hoc
ad exemplũ nr̃ȩ patientiȩ. qm necesse erat ut
int̃ malos uiueremꝰ: necesse erat ut malos siue
scientes siue nescientes toleraremꝰ. Exemplũ pati¬
entiȩ prȩbuit ne deficias: cũ cęperis int̃ malos
uiuere Et quia illa scola xp̃i in duodecĩ non
defecit: qͣntomagis nos firmi esse debemus. cũ
implent᷑ in eccła magna. quȩ de maloꝵ ꝑmi&.¬
tione p̃dicta sunt: Neq eñi uidebat ipsa scola red¬
ditũ semini abrahȩ qđ erat ꝓmissũ. & ipsã areã.
unde massa quȩ impleuit horreũ ꝓcessura ẽ
Quare gͦ non cũ triturat᷑ in ea digne palea

Expanded text:
quam fallebatur inter illos vivens, quia nos inter tales quam fallebatur inter illos vivens, quia nos inter tales sic victuri eramus, ut sine dubio falleremur. Ille videbat traditorem suum, et elegit illum magis ad opus necessarium. Illius malo magnum bonum operatus est: et tamen inter duodecim electus est, ne ipse duodenarius tam exiguus numerus esset sine malo. Hoc ad exemplum nostrae patientiae, quoniam necesse erat ut inter malos viveremus; necesse erat ut malos, sive scientes, sive nescientes, toleraremus: exemplum patientiae praebuit ne deficias, cum coeperis inter malos vivere. Et quia illa schola Christi in duodecim non defecit, quanto magis nos firmi esse debemus, cum implentur in Ecclesia magna, quae de malorum permixtione praedicta sunt? Neque enim videbat ipsa schola redditum semini Abrahae quod erat promissum, et ipsam aream unde massa quae implebit horreum, processura est. Quare igitur non, cum trituratur, in ea digne palea
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris & lubrico cũ uiderit quia si pede moue¬
rit labit᷑. & lux illi ante pedes ñ est: uel hoc forte
facit ut expect& donec luceat. S ibi ẽ angelus
dñi ꝑsequens eos. Hec eis futura p̃diã. ñ quasi ut
euenirent optauit. quãquã & ꝓpha in spu dĩ sic
ea dicat quomͦ illa ds̃ facit: certo iudicio. bono.
iusto. scõ. tranquillo. ñ ꝑturbata ira. ñ amaro
zelo. ñ animo inimicitiarũ exercendarũ: sed iu¬
stitia uitioꝵ puniendoꝵ. Uerũtam̃ ꝓphetia est
Vnde aut̃ tanta mala ista: Quo merito : Audi
quo merito Qm̃ gratis abscondert̃ mͥ muscipu
lam corruptionis suȩ. In ipso capite nr̃o atten¬
dite. hoc fecert̃ uidȩi. Abscondert̃ muscipulȩ suȩ
corruptionẽ. Cui abscondert̃ muscipulã: Qui ui.¬
debat corda abscondentiũ. S tam̃ erat int̾ illos
ignoranti similis quasi falleret᷑: cũ illi decipe¬
rent᷑. quo eũ falli arbitrarent᷑. ldõ enĩ ille tã¬

Expanded text:
tenebris et lubrico cum viderit quia si pedem movetenebris et lubrico cum viderit quia si pedem moverit, labitur, et lux illi ante pedes non est; vel hoc forte facit, ut exspectet donec luceat: sed ibi est angelus Domini persequens eos. Haec eis futura praedixit, non quasi ut evenirent optavit. Quanquam et Propheta in spiritu Dei sic ea dicat, quomodo illa Deus facit, certo judicio, bono, justo, sancto, tranquillo, non perturbatus ira, non amaro zelo, non animo inimicitiarum exercendarum, sed justitia vitiorum puniendorum; verumtamen prophetia esto? Audi, quo merito: Quoniam gratis absconderunt mihi muscipulae suae corruptionem. In ipso capite nostro attendite, hoc fecerunt Judaei, absconderunt muscipulae suae corruptionem. Cui absconderunt muscipulam? Qui videbat corda abscondentium. Sed tamen erat inter illos ignoranti similis quasi falleretur, cum illi ium falli arbitrabantur. Ideo enim ille tan
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cȩperint retrorsũ sequi. iam ñ cogitabt̃
ꝑtinatia remanent. Multi sp̃s retinendi ser¬
uant in corde. & si ñ exierint tam̃ parturi¬
unt: & ubi locũ inuenerint pariunt. De tali¬
bus quid sequit᷑ : fiant tãquã puluis ante fa¬
ciem uenti. Non sic impii ñ sic: s tãquã pul.¬
uis quẽ ꝓicit uentus a facie terrȩ. uentus
tẽptatio ẽ. puluis iniquus. Quando uenerit tẽpti¬
tio. tollitur puluis: nec stat nec resistit. fiant
tãquã puluis ante faciem uenti. & angłs dñi tri¬
bulans eos. fiant uiȩ eoꝵ tenebrȩ & lubricum.
Horrenda uia. Tenebras solũ. qͥs ñ horreat : lu¬
bricũ solũ. qͥs ñ caueat : In tenebris & lubrico. Qua
is : Ubi pedem figis: Sunt ista duo mala. magnae
penȩ hominũ : tenebrȩ. ignorantia. lubricũ. luxu¬
ria fiant uiȩ eoꝵ tenebrȩ & lubricũ: & angłs dm̃
ꝑsequens eos: ut ñ possint stare. Nã unusqͥsq in

Expanded text:
enim coeperint retrorsum sequi, jam non cogitabunt enim coeperint retrorsum sequi, jam non cogitabunt pertinacia remanent, multi spiritus praecedendi servant in corde; et si non exserunt, tamen parturiunt, et ubi locum invenerint, pariunt. De talibus quid sequitur? Fiant tanquam pulvis ante faciem venti. Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Ventus tentatio est, pulvis iniquus. Quando venerit tentatio, tollitur pulvis; nec stat, nec resistit. Fiant tanquam pulvis ante faciem venti: et angelus Domini tribulans eos. Fiat via eorum tenebrae et lubricum. Horrenda via. Tenebras solas quis non horreat? Lubricum solum quis non caveat? In tenebris et lubrico qua is? ubi pedem figis? Sunt ista duo mala magnae poenae hominum: tenebrae, ignorantia; lubricum, luxuria. Fiat via eorum tenebrae et lubricum: et angelus Domini persequens eos: ut non possint stare. Nam unusquisque in
Abbreviated transcription (Latin):
multi reuerentia. ꝑ secutione xp̃i. ad societatẽ
mẽbroꝵ eiꝰ deuota pietate transiert ł&e non fie¬
ret hoc. nisi ꝯfunderent᷑ & reuererent᷑. Ergo
bene illis optauit: sed qͥa duo st̃ genera eorum
hic duo ipsa genera. obscure quide. sed intellec¬
torem desiderant. De his qͥ ꝯuertunt᷑ accipe qđ
dictũ est. ꝯfundant᷑ & reuereant᷑. requirentes
animã meã. Auertant᷑ retrorsũ. N p̃cedant
sed sequant᷑ꝰ ñ dent osiliũ. sed accipiant. Nã
petrus p̃cedere uoluit dñm: qͣndo dñs de passi¬
one sua fut᷑a diceret. Consiliũ illi quasi salutis
uoluit dare. siliũ salutis. eger saluatori. Et
qͥd ait dño de illa futura sua passione ꝯfirman¬
ti :Absit a te dñe ꝓpiciꝰ tibi esto. ñ fiet istud.
Pcedere uolebat: ut dñs sequeret᷑. Et ile inqͥt.
uade retro satanas. Precedendo. satanas es. seq̃n¬
do. discipulus eris. Hoc gͦ & istis. Aũtantur re¬
trorsũ & ofundant᷑: qͥ cogitant mͥ mala: Cum

Expanded text:
multi reveriti a persecutione Christi ad societatem membrorum ejus devota pietate transierunt: et non fieret hoc, nisi confunderentur et revererentur. Ergo bene illis optavit. Sed quia duo sunt genera eorum hic duo ipsa genera, obscure quidem, sed intellectorem desiderant. De his qui convertuntur, accipe quod dictum est, Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Avertantur retrorsum. Non praecedant, sed sequantur; non dent consilium, sed accipiant. Nam Petrus praecedere voluit Dominum, quando Dominus de passione sua futura diceret: consilium illi quasi salutis voluit dare, consilium salutis aeger salvatori. Et quid ait Domino de illa futura sua passione confirmanti? Absit a te, Domine, propitius tibi esto, non fiet istud. Praecedere volebat, ut Dominus sequeretur. Et ille quid? Redi retro, satanas . Praecedendo satanas es, sequendo discipulus eris. Hoc ergo et istis, Avertantur retrorsum, et confundantur, qui cogitant mihi mala. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
entib mulieribus. Si bona ꝑcepimꝰ de manu
tua ego sũ. Confundant᷑ & reuereant᷑. reqͥren¬
tes animã meã Respice ad homines. Orate in¬
qͥt ꝓ inimicis ur̃is. S hic ꝓphetia ẽ: & quȩ figu¬
ra optandi dicunt᷑. animo ꝓphetandi excplican¬
tur. lilud fiat & illud fiatꝰ. nichil ẽ aliud quã
hoc & hoc futurũ est. Sic gͦ audite ꝓpħam. Con

Expanded text:
entibus mulieribus. Si bona percepimus de maentibus mulieribus. Si bona percepimus de matua ego sum! 8. Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro inimicis vestris . Sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat et illud fiat, nihil est aliud quam hoc et hoc fut
Abbreviated transcription (Latin):
in corde audiert̃: salus tua ego sũ. Si ad et̾nã.
quare ñ ad tẽporalia: ostendit hoc ds in cau¬
sa uiri illiꝰ scĩ iob: qr & ipse diabolus auferendi
hȩc ñ hab& potestatẽ. nisi cũ acceꝑit a summa
illa potestate. Inuidere potuit sco: nocere nũ¬
qͥd potuit : accusare potuit: danare nũquid
potuit: Nũqͥd ualuit aliqͥd tollere: Nũquid
uel unguem: Numqͥd uł capillũ ledere᷑. nisi
do diceret. mitte manũ tuã: Qͥd ẽ mitte ma¬
nũ tuã : Da potestatẽ & accepit. lile tẽptauit.
ille tẽptatus ẽ Temptatꝰ tam̃ uicit: tẽptator
uictus est . d̃s eñĩ qͥ diabolo ꝑmiserat ut illa
tolleret. illũ seruũ suũ int̾ius ñ desererat᷑¬
& ad ipsum diabolũ suꝑandũ animã serui
sui frameã sibi fecerat. Quantũ ualet hoc: ui
ẽ a diabolo ꝑ mulierẽ: hic uicit diabolũ &
mulierẽ. Locuta es in qͥt. tãquã una ex insipi¬

Expanded text:
in corde audierunt: Salus tua ego sum. Si ad aeterna, in corde audierunt: Salus tua ego sum. Si ad aeterna, quare non ad temporalia? Ostendit hoc Deus in causa viri illius sancti Job: quia et ipse diabolus auferendi haec non habet potestatem, nisi cum acceperit a summa illa potestate. Invidere potuit sancto, nocere numquid potuit? Accusare potuit, damnare numquid potuit? Numquid valuit aliquid tollere, numquid vel unguem, numquid vel capillum laedere, nisi Deo diceret, Mitte manum tuam ? Quid est, Mitte manum tuam? Da potestateille tentatus est. Tentatus tamen vicit, tentator victus est. Deus enim qui diabolo permiserat ut illa tolleret, illum servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum diabolum superandum animam servi sui frameam sibi fecerat. Quantum valet hoc? De est a diabolo per mulierem, hic vicit diabolum et mulierem. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse egrotus. Ut gͦ ds hoc ostenderet: distribuit
tp̃ra uet̾is & noui testam̃ti. In ueteri testam̃¬
to. ꝓmissiones st̃ rerũ t̾renarũ: in nouo aut̃
regni cęloꝵ: pleraq p̃cepta dm colendi & recte
uiuendi: ipsa sunt & ibi & hic s qͥa ꝓmissio
ibi alia uidet᷑. alia hic: iubentis imꝑiũ. & obȩ¬
dientia seruientis eadẽ ẽ. sed merces quasi ñ ẽ
eade. Et enĩ illis dictũ est. ut accipiatis terrã
ꝓmissionis. ut in illam regnetis: ut inimicos
ur̃os suꝑetis. ut ab eis ñ subiugemini. ut oĩa
uobis abundent in hac t̾ra: ut filios ꝓcreetis
Hȩc t̾rena ꝓmissa st̃. sed tam̃ figurata. fa̾c ali¬
quos sic illa acciꝑe quomͦ ꝓmissa st̃: & uere
multi sic accepert̃. Nam data ẽ t̃ra filiis isrł:
date sunt diuitiȩ. dati st̃ filii & sterilib & ani¬
culis rogantib dm̃. de illo solo p̃sum̃tib aliũ
sibi adiutorẽ nec ad istã quęrentib uocẽ dñi

Expanded text:
ipse aegrotus: ut ergo Deus hoc ostenderet, distribuit ipse aegrotus: ut ergo Deus hoc ostenderet, distribuit tempora Veteris et Novi Testamenti. In Veteri Testamento promissiones sunt rerum terrenarum; in Novo autem, regni coelorum. Pleraque praecepta Deum colendi et recte vivendi, ipsa sunt et ibi et hic: sed quia promissio ibi alia videtur, alia hic; jubentis imperium et obedientia servientis eadem est, sed merces quasi non est eadem. Etenim illis dictum est, ut accipiatis terram promissionis, ut in illa regnetis, ut inimicos vestros superetis, ut ab eis non subjugemini, ut omnia vobis abundent in hac terra, ut filios procreetis . Haec terrena promissa sunt, sed tamen figurata. Fac aliquos sic illa accipere quomodo promissa sunt: et vere multi sic acceperunt. Nam data est terra filiis Israel, datae sunt divitiae, dati sunt filii et sterilibus et aniculis rogantibus Deum, et de ipso solo praesumentibus, et alium sibi adjutorem nec ad ista quaerentibus. Vocem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nobis daturus ẽ. & illam incorruptionẽ quã
in resurrectione ꝓmisit: ista uͦ scłaria & tem¬
poralia. ad demones ꝑtinent: & ad potestates
illas harũ tenebrarũ. Dicendo hȩc. quando a¬
morte implicant᷑ harũ rerum. dimittunt
đm quasi ad quẽ ista ñ ꝑtinent: & quęrunt
nefandis sacrificiis ac nescio qͥb remediis. aut
nescio qua hominũ illicita ꝑsuasione. ꝓuidere
sibi quod tẽporale ẽ: ueluti pecuniã uxorem
filios: & si qua sunt quȩ humanã uitã aut c̃so¬
lant᷑ transeuntẽ. aut impediunt ambulantẽ
Contra istam opinionẽ diuina ꝓuidentia uigi.¬
lante. ut ostenderet ds ad se ꝑtinere ista oĩa
& in sua esse potestate: non solũ ȩt̃na quȩ in
futurũ ꝓmisit. uerũ etiam tẽporalia quȩ in t̃¬
ra dat quib uoluerit. qͣndo uoluerit. opor¬
tunȩ sciens cui det. cui ñ det. tãquã medicus
medicam̃ta. sciens meluis morbũ egroti quã

Expanded text:
nobis daturus est, et illam incorruptionem quam nobis daturus est, et illam incorruptionem quam in resurrectione promisit; ista vero saecularia et temporalia ad daemones pertinent, et ad potestates illas harum tenebrarum. Dicendo haec, quando amore implicantur harum rerum, dimittunt Deum, quasi ad quem ista non pertineant; et quaerunt nefandis sacrificiis, ac nescio quibus remediis, aut nescio qua hominum illicita persuasione, providere sibi quod temporale est, veluti pecuniam, uxorem, filios, et si qua sunt quae humanam vitam aut consolantur transeuntem, aut impediunt ambulantem. Contra istam opinionem divina providentia vigilante, ut ostenderet Deus ad se pertinere ista omnia, et in sua esse potestate, non solum aeterna quae in futurum promisit, verum etiam temporalia quae in terra dat quibus voluerit, et quando voluerit opportune, sciens cui det, cui non det, tanquam medicus medicamenta, sciens melius morbum aegroti quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angłm subuenit ds. sał tua ipse ẽ Omĩa illi
subiecta st̃: & ad istã quide uitã tẽporalẽ sub¬
uenit: alii inde. alii inde. Eternã uitã ñ dat.
nisi de se. Ecce in angustiis ostituto ñ subest
qđ quęris: sed adest quẽ queris. & illũ quere:
qui deesse nũquã potest. Subtrahit quȩ dedit
Nũquid subtiahitur qͥ dedit : Reddant᷑ quȩ
dederat. Nũqͥd ipsȩ sunt diuitię. cũ reddita
fuerint illa᷑ & ñ ille qui subtraxerat ꝓbando
& reddidit consolando : Consolat᷑ eñi quando
nobis ista ñ desunt : ꝯsolat᷑ tanquã in uia Sed
si & nos intelligamꝰ uiam᷑ qͥa tota ista uita et
omnia quib uteris in hac uita. sic tibi debent
esse tãquã stabulũ uiatori. ñ tãquã domus
habitatori. Mem̃to ꝑegisse te aliqͥd: restare ali.¬
quid. Deuertisse te ad refectionẽ: ñ ad defecti¬
onẽ. Sunt qui dicant. ds bonꝰ. magnꝰ. sũmus.
inuisibilis. et̃nꝰ. incorruptibilis. uitã ȩternam

Expanded text:
angelum subvenit Deus; salus tua ipse est. Omnia illi subjecta sunt, et ad istam quidem vitam temporalem subvenit, alii inde, alii inde: aeternam vitam non dat nisi de se. Ecce in angustiis constituto non subest quod quaeris, sed adest quem quaeris. Et illum quaere qui deesse nunquam potest. Subtrahantur quae dedit; numquid subtrahitur qui dedit? Reddantur quae dederat; numquid ipsae sunt divitiae cum reddita fuerint illa, et non ille qui subtraxerat probando, et reddidit consolando? Consolatur enim quando nobis ista non desunt. Consolatur tanquam in via, sed si nos intelligamus viam: quia tota ista vita, et omnia quibus uteris in hac vita, sic tibi debent esse tanquam stabulum viatori, non tanquam domus habitatori. Memento peregisse te aliquid, restare aliquid: divertisse te ad refectionem, non ad defectionem. 7. Sunt qui dicunt: Deus bonus, magnus, summus, invisibilis, aeternus, incorruptibilis, vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
bat in naui: & idõ fluctuabat nauis. qr dor¬
miebat iħc. Namsi illic uigilaret iħc. non
fluctuaret nauis. Nauis tua cor tuũ: iħc
in naui. fides in corde. Si meministi fidei
tuȩ : ñ fluctuat cortuũ. Si oblitus es fide
tuam: dormit xp̃c. obserua naufragium.
Uerumtam̃ qđ restat fac: ut si dormierit
eccitetur. Dicas illi. dñe excurge perimus:
ut increpet uentis. & fiat tranqͥllitas in cor¬
de tuo. Recedent eñĩ om̃s tẽptationes. aut

Expanded text:
bat in navi; et ideo fluctuabat navis, quia dorbat in navi; et ideo fluctuabat navis, quia dormiebat Jesus. Nam si illic vigilaret Jesus, non fluctuaret navis. Navis tua, cor tuum: Jesus in navi, fides in corde. Si meministi fidei tuae, non fluctuat cor tuum: si oblitus es fidem tuam, dormit Christus: observa naufragium. Verumtamen quod restat fac, ut si dormierit excitetur; dicas illi: Domine, exsurge, perimus: ut increpet ventos, et fiat tranquillitas in corde tuo . Recedent enim omnes tentationes, aut
Abbreviated transcription (Latin):
anima nr̃a quãuis splendida. quãuis ꝓducta.
quãuis acuta. quãuis uncta: quãuis luce sapi¬
entiȩ & coruschationis uibrata: Quid est ipsa
anima nr̃a. aut qͥd potest: nisi ds illam teneat
& pugn& De illanam quęlib& optime facta
framea si ñ habeat bellatorẽ. iac& Dixeramus
aut̃ in armis nr̃is. non quasi aliqͥd ficũ accipi
debere: ut quod ẽ res ipsa aliud ẽẽ ñ possit:
sic & in armis di inuenimꝰ. Ecce animã iusti.
dĩ frameã dĩ lterũ dicit animã iusti esse
sedem dĩ: anima iusti sedes sapientiȩ Ergo
quicqͥd uult facit de anima nr̃a. cũ in manu
eius ẽ. utatur ea quẽadmodũ uult. Fxrurgat
ergo. Sic enĩ inuocatus ẽ. App̃hende arma:
ex urge in adiutoriũ nobis. Unde exurgat.
Alio loco &iam dicit᷑ illi ipsa uoce. Exurge.
quare dormis dñe : & quando ille dicitur.
dormire. nos dormimus: & qͣndo ille dicit᷑
exurgere. nos excitam᷑. Nam & dñs dormie¬

Expanded text:
anima nostra, quamvis splendida, quamvis producta, anima nostra, quamvis splendida, quamvis producta, quamvis acuta, quamvis uncta, quamvis luce sapientiae et coruscatione vibrata? Quid est ipsa anima nostra, aut quid potest, nisi Deus illam teneat et pugnet de illa? Nam quaelibet optime facta framea, si non habeat bellatorem, jacet. Dixeramus autem in armis nostris, non quasi aliquid fixum accipi debere, ut quod est res una, ipsa aliud esse non possit: sic et in armis Dei invenimus. Ecce animam justi dixit frameam Dei: iterum dicit animam justi esse sedem Dei; anima justi sedes sapientiae . Ergo quidquid vult, facit de anima nostra. Cum in manu ejus est, utatur ea quemadmodum vult. 3. Exsurgat ergo sic enim invocatus est, apprehendat arma, exsurgat in adjutorium nobis. Unde exsurgat, alio loco etiam dicitur illi ipsa voce: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Et quando ille dicitur dormire, nos dormimus: et quando ille dicitur exsurgere, nos excitamur. Nam et Dominus dormie
Abbreviated transcription (Latin):
sit. In istis enĩ armis corporalib ita est. quã¬
quam & de ferro quȩ fiunt mutari possint:
ut ex gladio fiat securis: tam̃ ipsũ apłm ui
demus dixcisse quodã loco loricã fidei. & alio
loco dixisse scutũ fidei. Ergo ipsa fides & lorica.
potest esse & scutũ Scutũ ergo est. quia tela
inimicoꝵ excipit & repellit. Lorica ẽ: quia int̾i¬
ora tua transfigi non sinit. Hȩc arma nr̃a. Bei aũ q̃
legimus quoda in loco. erue ab impiis animã
meã: frameã tuã ab inimicis manꝰ tuȩ. Quod
suꝑius diõc ab impiis. hoc sequenti uersu ab ini-¬
micis manus tuȩ: & qđ suꝑius dix̃ animã mẽã:
hoc sequenti uersu frameã tuã. idest gladiũ
tuũ. Ergo frameã đi. dixit animã suã Erue
inqͥt ab impiis animã meã: idest ab inimicis
manꝰ tuȩ.erue frameã tuã. App̃hendis eñĩ ani¬
mã meã: & debellas inimicos meos. Et quid est

Expanded text:
sit. In istis enim armis corporalibus ita est, quansit. In istis enim armis corporalibus ita est, quanquam et de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio fiat securis: tamen ipsum Apostolum videmus dixisse quodam loco, loricam fidei , et alio loco dixisse scutum fidei. Ergo ipsa fides, et lorica potest esse et scutum: scutum est, quia tela inimicorum excipit et repellit; lorica est, quia interiora tua transfigi non sinit. Haec arma nostra: Dei autem quae? Legimus quodam in loco: Erue ab impiis animam meam, frameam tuam ab inimicis manus tuae . Quod superius dixit, ab impiis; hoc sequenti versu, ab inimicis manus tuae; et quod superius dixit, animam meam; hoc sequenti versu, frameam tuam, id est, gladium tuum. Ergo frameam Dei dixit animam suam: Erue, inquit, ab impiis animam meam; id est, ab inimicis manus tuae erue frameam tuam. Apprehendis enim animam meam, et debellas inimicos meos. Et quid est
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tuȩ coronasti nos. Arma aut̃ eiꝰ quib non
solum nos muniat. sed &iam ꝑcutiat inimicos:
si bene ꝓfecerimꝰ. & nos erimꝰ. Sicut enĩ nos ut ar¬
mem᷑ ab illo habemꝰ: sic ipse armat᷑ de nobis.S
ipse de his armat᷑ quos fecit: nos de his armam᷑
quȩ ab ipso accepimꝰ qui nos fecit. Dicit enĩ qͦđa
loco arma nr̃a apłs scutũ fideiͣ & galeã salutis.
& gladiũ sp̃s. qđ est uerbũ di Armauit nos
talibus armis. qualib aͣditis. laudabilib &
inuictis: insuꝑabilib & splendidis: sp̃alib sane
atq inuisibilib quib & hostes inuisibiles ex¬
pugnamꝰ. Si uides hostẽ tuũ: uideant᷑ arma
tua. Armam᷑ earũ rerũ fide quas ñ uidemꝰ:
&e sternimꝰ hostes quos ñ uidemꝰ. Uerũtamen
carissimi. arma ista ne putetis sic esse. ut quasi
qđ scutũ est semꝑ scutũ sit: aut qđ galea ẽ
semꝑ galea sit: aut quoͦ lorica ẽ. semꝑ lorica

Expanded text:
tatis tuae coronasti nos . Arma autem ejus, quibus non tatis tuae coronasti nos . Arma autem ejus, quibus non solum nos muniat, sed etiam percutiat inimicos, si bene profecerimus, et nos erimus. Sicut enim nos, ut armemur, ab illo habemus, sic ipse armatur de nobis. Sed ipse de his armatur quos fecit, nos de his armamur quae ab ipso accepimus qui nos fecit. Dicit haec quodam loco arma nostra Apostolus, scutum fidei, et galeam salutis, et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Armavit nos talibus armis, qualibus audistis, laudabilibus et invictis, insuperabilibus et splendidis; spiritualibus sane atque invisibilibus, quia et hostes invisibiles expugnamus. Si vides hostem tuum, videantur arma tua. Armamur earum rerum fide quas non videmus, et sternimus hostes quos non videmus. Verumtamen, carissimi, arma ista ne putetis sic esse, ut quasi quod scutum est, semper scutum sit; aut quod galea est, semper galea sit; aut quod lorica est, semper lorica
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nos agnoscimꝰ & ipsũ. nec iniuriã facimꝰ qͥa
dicimꝰ nos & ipsũ. qm cũ ess& in cęlo sic clamaũ.
qͥd me ꝑsequeris. cũ eũ nemo tangeret. & nos
in t̾ra laboraremꝰ. Ergo uoc̃e eiꝰ audiamꝰ: nunc
corporis. nc̃ capitis. Est eñi psalmꝰ iste inuocans
dm̃ contra inimicos in tͥbulationib huiꝰ scłi: &
utiq ipse ẽ xp̃c. Tribulato tunc capite. & tribu¬
lato ñc corporeꝰ tam̃ ꝑ tͥbulationes. om̃ib men¬
bris suis. dans uitã ȩternã: quã ꝓmittendo defi-¬
derabilis factus ẽ. Indica inqͥt dñe nocentes me:¬
& expugna expugnantes me. Si ds ꝓ nobis. quis
contra nos: & unde hoc nobis p̃stat ds: App̃hen¬
de inqͥt arma & scutũ: & exurge in adiutoriũ
mͥ. Magnũ spectaculũ ẽ. uidere dm̃ armatũ ꝓte:
& quod eiꝰ scutũ : quȩ arma: Dñe in qͥt alio loco
homo iste qui & hic loquit᷑. ut scuto bonȩ uolun¬

Expanded text:
ubi nos agnoscimus et ipsum. Nec injuriam facimus, quia ubi nos agnoscimus et ipsum. Nec injuriam facimus, quia dicimus nos et ipsum: quoniam cum esset in coelo, sic clamavit, Quid me persequeris ? cum eum nemo tangeret, et nos in terra laboraremus. Ergo vocem ejus audiamus, nunc corporis, nunc capitis. Est enim psalmus iste invocans Deum contra inimicos in tribulationibus hujus saeculi: et utique ipse est Christus, tribulato tunc capite, tribulato nunc corpore: tamen per tribulationes omnibus membris suis dans vitam aeternam, quam promittendo desiderabilis factus est. 2. Judica, inquit, Domine, nocentes me, expugna impugnantes me. Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Et unde hoc nobis praestat Deus? Apprehende, inquit, arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. Magnum spectaculum est, videre Deum armatum pro te. Et quod ejus scutum? quae arma? Domine, inquit alio loco homo iste qui et hic loquitur, ut scuto bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ur̃a. uoluert̃ ut hinc om̃s aliqͥd audiamꝰ
Ab illo enĩ om̃s audiuimꝰ. a quo parit discimꝰ: &
in cuiꝰ scola condiscipuli sumꝰ. Titulus ipsius mo¬
rã nobis ñ facit. Breuis ẽ enĩ & ad intelligendũ.
maxime nutritis in eccła dĩ: non difficilis. Hab&
eñi. ipsi dauid. Psalmꝰ erGo ip̃si dauid.
auid int̃p̃tat᷑ manufortis: uel desiderabilis
Psalmꝰ gͦ manuforti & desiderabili qui nr̃am
mortẽ uicit. qͥ nob̃ uitam promisit: in hoc
enĩ manufortis. qr moꝵ tẽ nrãm uicit: in
hoc desiderabilis. quias
Qͥd enĩ fortius ma-¬
nu hac. quȩ teti.¬
git loculũ. & mor tuus resurrex̃:¬
Qͥd fortius manu hac. quȩ mundũ uicit ñ
ferro armata. sed ligno transfixa: Qͥd autẽ
desiderabilius eo quẽ ñ uidentes martyres
mori uoluert̃: ut ad illũ ꝑuenire mererent᷑:
Ergo psalmꝰ illi. illi cor nr̃m: illi lingua nr̃a
digna cantet: si tam̃ ipse dignabit᷑ donare qđ
cantet. Nemo illi cantatdigna: nisi qui ab il

Expanded text:
. Voluerunt ut hinc omnes aliquid audiamus. Ab illo enim omnes audimus, a quo pariter discimus, et in cujus schola condiscipuli sumus. Titulus ipsius moram nobis non facit; brevis est enim, et ad intelligendum, maxime nutritis in Ecclesia Dei, non difficilis. Habet enim, Ipsi David. Psalmus ergo ipsi David: David interpretatur Fortis manu, vel desiderabilis. Psalmus ergo manu forti et desiderabili, qui nostram mortem vicit, qui nobis vitam promisit: in hoc enim manu fortis, quia mortem nostram vicit; in hoc desiderabilis, quia Quid enim fortius manu hac, quae tetigit loculum, et mortuus resurrexiid fortius manu hac, quae mundum vicit, non ferro armata, sed ligno transfixa? quid autem desiderabilius eo, quem non videntes martyres, mori voluerunt, ut ad illum pervenire mererentur? Ergo Psalmus illi: illi cor nostrum, illi lingua nostra digna cantet: si tamen ipse dignabitur donare quod cantet. Nemo illi cantat digna, nisi qui ab ill
Abbreviated transcription (Latin):
mine. Si diceres qͥa lum̃ est solũ: diceret᷑ tibi
Sine causa gͦ mͥ dictũ est. ut esuriã & sitiam
Quis eñi est qͥ manduc& lum̃: Illud planere¬
cte mͥ dictũ est. Beati mundi cordes. qm ipsi
dm uidebunt. Si lum̃ est. oculos meos parem
Para & fauces: quia illud qđ lum̃ est. & fons ẽ
fons. quia satiat sitientes: lum̃. qͥa illuminat
cȩcos. hic aliquando alibi lum̃: alibi fons. Aliqͣn¬
do eñi currunt fontes & in tenebris. & aliqͣndo
in heremo pateris solem. ñ inuenis fontẽ. Hic gͦ
possunt duo ista ẽẽ separata ibi ñ fatigaberis q
fons est. ñ tenebraberis qͥa lum̃ est. Prȩtende¬
qui recto sunt corde. Quod sepe diximꝰ. quia
illi st̃ recti corde. qui secunt᷑ in hac uita uo-¬
luntatẽ diͥ Uoluntas di est aliquando ut sa¬
nussis: aliqͣndo ut egrotes. Si quando sanus es
dulcis ẽ uoluntas dĩ. & q̃ndo egrotas. amara ẽ
uoluntas dĩ. ñ recto corde es. Quare : Quia ñ

Expanded text:
mine. Si diceres, quia lumen est solum, diceretur tibi: mine. Si diceres, quia lumen est solum, diceretur tibi: Sine causa ergo mihi dictum est ut esuriam et sitiam: quis enim est, qui manducet lumen? Illud plane recte mihi dictum est: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt : si lumen est, oculos meos parem. Para et fauces; quia illud quod lumen est, et fons est: fons, quia satiat sitientes; lumen, quia illuminat caecos. Hic aliquando alibi lumen, alibi fons. Aliquando enim currunt fontes et in tenebris; et aliquando in eremo pateris solem, non invenis fontem: hic ergo possunt ista duo esse separata, ibi non fatigaberis, quia fons est; non tenebraberis, quia lumen est. 16. veepe diximus, quia illi sunt recti corde, qui sequuntur in hac vita voluntatem Dei. Voluntas Dei est aliquando ut sanus sis, aliquando ut aegrotes: si quando sanuses, dulcis est voluntas Dei, et quando aegrotas, amara est voluntas Dei; non recto corde es. Quare? Quia non
Abbreviated transcription (Latin):
possũ uideo. & quomͦ uideo dicere ñ possũ. Ine¬
briabunt᷑ ab ubertate domꝰ tuȩ. Et torrente
uoluptatis tuȩ potabis eos. Torrens dicit᷑. aqua
ueniens cũ impetu Impetꝰ erit miscđiȩ dĩ. ad ir.¬
rigandos & inebriandos: qui modo ponunt spem
sub umbraculo alarũ eiꝰ. Uoluptas illa quȩ est:
Quasi torrens inebrians sitientes. Modo ergo qͥ
sitit. spem ponat. Qui sitit. habeat spem: in ebri¬
atus habebit rem. Antequã habeat rem. sit in
unde currit tam torrens uoluptas eiꝰ: Qm̃ a
pud te ẽ inquit fons uitȩ. Quis ẽ fons uitȩ nisi
xp̃c ͤ uenit ad te in carne: ut irrigaret fauces
tuas sitientes. Satiabit sꝑantẽꝰ qui irrigauit
sitientẽ. Qm̃ apud te ẽ fons uitȩ Et in lumine
tuo uidebimꝰ lum̃. hic aliud ẽ fons. aliud lum̃
ibi non ita. Qd enĩ ẽ fons. hoc ẽ & lum̃. & quicqͥd
uis illud uocas. qͥa ñ ẽ qđ uocas: quia ñ potes
congruũ nom̃ inuenireͥ ñ reman& in uno no¬

Expanded text:
 quomodo video, dicere non possum. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae: et torrentem voluptatis tuae potabis eos. Torrens dicitur aqua veniens cum impetu. Impetus erit misericordiae Dei, ad irrigandos et inebriandos qui modo ponunt spem sub umbraculo alarum ejus. Voluptas illa quae est? Quasi torrens inebrians sitientes. Modo ergo qui sitit, spem ponat: qui sitit, habeat spem, inebriatus habebit rem: antequam habeat rem, sitiat unde currit tantus torrens voluptatis ejus? Quoniam apud te, inquit, fons vitae. Quis est fons vitae, nisi Christus? Venit ad te in carne, ut irroraret fauces tuas sitientes: satiabit sperantem, qui irroravit sitientem. Quoniam apud te fons vitae, in lumine tuo videbimus lumen. Hic alibi non ita. Quod enim est fons, hoc est et lumen: et quidquid vis, illud vocas, quia non est quod vocas; quia non potes congruum nomen invenire, non remanet in uno no
Abbreviated transcription (Latin):
& unde erit iustus: Aut qͥd dict̃ inimici qͥ nos
ꝑsecunt᷑. inuisibiles ills qͥd dict̃ inimici . nichil
macime Suggeritur humano cordi ab in¬
uisibilibus expugnantib inimicis: nisi quia
ds nobis non ẽ adiutor. ut reqͥrentes alia adiu¬
toria inueniam᷑ inualidi: & ab inimicis ipsis
capiam᷑  Hoc gͦ suggerit: otra istas uoces maxi¬
me uigilare debemus: quȩ in alio psalmo os¬
tendunt᷑. Multi insurgunt adũsũ me: multi
dicunt animȩ meȩ. ñ ẽ salus illi in dõ eius
Contra istas uoces. qͥd hic dicit᷑ : Dic animȩ mee
salus tua ego sum. Cũ dixeris animȩ meȩ salus
tua ego sũ: iuste uiuet. ut neminẽ in adiuto
bene quȩrant. In alio qͥppe psalmo hoc rep̃hen¬
dit in hõibus: qr ñ erat qui reqͥrera animã ip¬
sius. Perut fuga a me: & ñ ẽ qͥ reqͥrat animam

Expanded text:
Et unde erunt justi? Aut quid dicunt inimici qui nos Et unde erunt justi? Aut quid dicunt inimici qui nos persequuntur? invisibiles illi quid dicunt inimici? isti nihil? Maxime suggeritur humano cordi ab invisibiliter expugnantibus inimicis, quia Deus nobis non est adjutor: ut requirentes alia adjutoria, inveniamur invalidi, et ab inimicis ipsis capiamur. Hoc ergo suggeritur. Contra istas voces maxime vigilare debemus, quae in alio psalmo ostenduntur: Mulnimae meae: Non est salus illi in Deo ejus . Contra istas voces quid hic dicitur? Dic animae meae, Salus tua ego sum. Cum dixeris animae meae, Salus tua ego sum, juste vivet, ut neminem in adjutorbene quaerant! In alio quippe psalmo hoc reprehendit in hominibus, quia non erat qui requireret animam ipsius: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ. de qͥb dictũ ẽ. & mundꝰ eũ ñ cogno¬
uit. & de qͥb dictũ ẽ. totus mundus in malig¬
no positus ẽ: exposuit apłs. cuius mundi es¬
re: qͥd dixerit tenebraꝵ harũ. Quaꝵ tenebraꝵ
rectores sunt diabolꝰ & angeli eiꝰ : omniũ infi¬
deliũꝰ. oĩũ iiquoꝵ de qͥb dictũ ẽ. lux lucet
in tenebris: & tenebrȩ eã ñ cõp̃hendert̃. Deniq
ex ipsoꝵ numero credentib multis. qͥd dicit
idem apłs : fuistis eñi aliquando tenebrȩ. ñc
aut̃ lux in dño Non uis regi a diabolo: migra
ad lucẽ. & unde migrabis ad lucẽ. nisi effun¬
dat ille frameã & eruat te ab inimicistuis. &
a ꝑsequentib te: Quomͦ effundit frameã: qͣm iã
adũsus inimicos. Nã de ipsa effusione framee
monens apłs ut iuste uiuamꝰ: in c̃sequenti
ait. ut aduersarius reuereat᷑: nichil habens
de nobis dicere prauũ. Conclusũ ẽ adũsũ eum:
quia qͥd loquat᷑ adũsus scõs. ñ potest inuenire

Expanded text:
mundus eum non cognovit ; et de quibus dictum est, Totus mundus in maligno positus est ; exposuit Apostolus cujus mundi esre quid dixerit, tenebrarum harum. Quarum tenebrarum rectores sunt diabolus et angeli ejus? Omnium infidelium, omnium iniquorum, de quibus dictum est: Lux lucet in tenebris, etcredentibus multis, quid dicit idem apostolus? Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Non vis regi a diabolo? Migra ad lucem. Et unde migrabis ad lucem, nisi effundat ille frameam, et eruat te ab inimicis tuis, et a persequentibus te? Quomodo effundit frameam? adversus inimicos. Nam de ipsa effusione frameae monens Apostolus ut juste vivamus, in consequenti ait: Ut adversarius revereatur, nihil habens de nobis dicere pravum . Conclusum est adversus eum, quia quod loquatur adversus sanctos, non potest invenire. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ & c̃speccert̃ me. diuiser̃ sibi uestim̃ta mea. &
suꝑ uestẽ meã misert̃ sortẽ : lam oĩa ista aute
oculos eoꝵ fiebant: & nemo erat qͥ requireret
animã eius Inuocemꝰ gͦ fr̃s. ut dicat animȩ nr̃e
salus tua ego sum: & aꝑiat aures eius ut audi.¬
at dicentẽ. salus tua ego sũ. Dic̃ enĩ. S quidã
obsurdescunt. unde audiunt potius ꝑsequentes
inimicos in tͥbulatione constituti. si aliqͥd deest.
si in angusto ẽ anima. in inopia tẽporaliũ. quęrit
auxiliũ plerũq a dȩmonib arrepticios demonũ
uult ꝯsulere. sortilogos quęrit. ꝑsecutores illi ho¬
stes muisibiles adiertꝰ intrauert̃. expugnauert̃.
captiuauert̃. uicert̃ dicendo. ñ ẽ salus illi in dõ
eiꝰ. Obsurduit otͣ uocẽ dicentẽ. salus tua ego sum
dic animȩ meȩ salus tua ego sum: ut ꝯfundant᷑
a reuereant᷑ regͥrentes animã meãł Cui dicis tu
salus tua ego sum. audiã dicentẽ michi. salus

Expanded text:
diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem ? Jam omnia ista ante oculos eorum fiebant, et nemo erat qui requireret animam ejus. Invocemus ergo, fratres, ut dicat animae nostrae: Salus tua ego sum; et aperiat aures ejus, ut audiat dicentem: Salus tua ego sum. Dicit enim, sed quidam obsurdescunt: unde audiunt potius persequentes inimicos in tribulatione constituti. Si aliquid deest, si in angusto est anima, in inopia temporalium, quaerit auxilium plerumque a daemonibus, arreptitios daemonum vult consulere, sortilegos quaerit: persecutores illam hostes invisibiles adierunt, intraverunt, expugnaverunt, captivaverunt, vicerunt dicendo: Non est salus illi in Deo ejus. Obsurduit contra vocem dicentem: Salus tua ego sum. Dic animae meae: Salus tua ego sum, ut confundantur et revereantur requirentes animam meam, cui dicis tu: Salus tua ego sum. Audiam dicentem mihi: Salus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. custodit dñs oĩa ossa eoꝵ: unũ ex eis ñ conte¬
retur. Uis uidere qr alia ossa diõc quȩ diximus
firmam̃ta fidei. idest patientiã. & tolerantiã in
omnib tͥbulationibus: ipsa enĩ st̃ ossa quȩ non
frangunt᷑. Audite. & in ipsa passione dñi inspici.¬
te qđ dico. Dñs erat in medio crucifixus. iuxta
illũ duo latrones. unꝰ insultauit. alt̃ credidit:

Expanded text:
ait, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteait, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Vis videre quia alia ossa dixit, quae diximus firmamenta fidei, id est patientiam et tolerantiam in omnibus tribulationibus? Ipsa enim sunt ossa quae non franguntur. Audite, et in ipsa passione Domini inspicite quod dico. Dominus erat in medio crucifixus; juxta il
Abbreviated transcription (Latin):
corde xp̃iano. fides
facit firmam̃tũ. Pati.¬
entia gͦ quȩ ẽ in
fide. ossa sunt int̾ius:
ipsa sunt quȩ fra¬
ngi non posst̃. Custo¬
dit dñs oĩa ossa eoꝵ
Iunũ eoc his ñ ote.¬
todit dñs oĩa ossa filii sui. unũ ex illis ñ ꝯteret᷑:
sicut etiã alio loco p̃figurat᷑ de illo quando ag¬
nus dictus ẽ mactandus. & dictũ ẽ de illo. ossa
eiꝰ noli frangere: Impletũ ẽ in dno qͥa cũ pen¬
deret in cruce expirauit antequã uenirent
illi ad crucẽ. & inuenert̃ iã corpꝰ ex animȩ:
& noluert̃ crura illiꝰ frangere. ut adimplere¬
tur qđ scriptũ est.S ꝓmisit illud & cȩt̃is xp̃ianis.
Dñs cꝰtodit oĩa ossa eoꝵ. & unũ eoc his ñ ꝯteretur
Ergo fr̃s si uiderimꝰ aliquẽ scm̃ tͥbulationes pati.
& forte uł a medico sic secari. uł ab aliquo ꝑsecu¬
tore sic cedi ut eiꝰ ossa frangant᷑: ñ dicamꝰ ñ erat
iustus iste. Nã dñs hoc ꝓmisit iustis suis. de qͥb

Expanded text:
corde christiano fides facit firmamentum. Patientia ergo quae est in fide, ossa sunt interius. Ipsa sunt quae frangi non possunt. Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non contetodit Dominus omnia ossa Filii sui, unum ex his non conteretur: sicut etiam alio loco praefiguratur de illo, quando agnus dictus est mactandus, et dictum est de illo, Os ejus noli frangere : impletum est in Domino; quia cum penderet in cruce, exspiravit antequam venirent illi ad crucem, et invenerunt jam corpus exanime, et noluerunt crura ejus frangere, ut impleretur quod scriptum est . Sed promisit illud et caeteris Christianis: Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Ergo fratres, si viderimus aliquem sanctum tribulationes pati, et forte vel a medico sic secari, vel ab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa frangantur; non dicamus, Non erat justus iste, nam Dominus hoc promisit justis suis, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
do: dñe absit ate ñ fiat istud. Deniq tãquã ꝓxi¬
mus qͥd dic̃ ꝓpinquanti : Beatus es symon bar¬
iona. Tanquã longinquanti & dissimili quid
dicit : Redi retro satanas. Illãc ꝓpinquanti. ñ
Quando aut̃ longe factus contradic̃c̃ passioni

Expanded text:
do: Domine, absit a te, non fiet istud. Denique tanquam proxido: Domine, absit a te, non fiet istud. Denique tanquam proximus quid dixit propinquanti? Beatus es, Simon Barjona. Tanquam longinquanti et dissimili quid dixit: Redi retro, satanas. Illi propinquanti: NonQuando autem longe factus contradixit passioni
Abbreviated transcription (Latin):
hab& : & nonnũquã in uno homine utrũq
contingit: ut aliquando ꝓpinquet. & aliqͣn¬
do longe fiat. Fropinquat luce ueritaᷤ: lon¬
ge fit nubilo carnis. Neq eñi fr̃s dõ qͥ ubiq
est. & nullo continet᷑ loco. aut ꝑ loca propin¬
quamꝰ: aut ab illo ꝑ loca remouem᷑. Propin.¬
quare illi ẽ. similẽ illi fieri. Recedere ab illo:
dissimilẽ ab illo fieri. Fne cũ uides duas res
prope similes. dicis. ꝓpinquat hȩc illi :. Et quando
tibi dissimilia demonstrant᷑. quãuis uno loco et
militudine. Si gͦ uis ꝓpinquare. similis esto. Si
ñ uis ẽẽ similis. longinquabis. S cũ similis es.
gaude: & cũ dissimilis es. geme: ut gemitꝰ excitet
desideriũ. immo desideriũ excitet gemitũ:. & ꝑ
gemitũ ꝓpinques. qui cȩperas longinquare. N.¬
ne petrus ꝓpinquauit qͣndo dix̃. tu es xp̃c filius
dĩ uiui : & rursus idem ipse longe factus ẽ dicen¬

Expanded text:
habet? Et nonnunquam in uno homine utrumque habet? Et nonnunquam in uno homine utrumque contingit, ut aliquando propinquet, et aliquando longe fiat: propinquat luce veritatis, longe fit nubilo carnis. Neque enim, fratres, Deo qui ubique est, et nullo continetur loco, aut per loca propinquamus, aut ab illo per loca removemur. Propinquare illi, est similem illi fieri; recedere ab illo, dissimilem illi fieri. Nonne cum vides duas res prope similes, dicis, Propinquat haec illi? Et quando tibi dissimilia demonstrantur, quamvis uno loco et militudine. Si ergo vis appropinquare, similis esto: si non vis esse similis, longinquabis. Sed cum similis es, gaude; cum dissimilis, geme: ut gemitus excitet desiderium, imo desiderium excitet gemitum, et per gemitum propinques, qui coeperas longinquare. Nonne Petrus propinquavit, quando dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi? Et rursum idem ipse longe factus est dicen
Abbreviated transcription (Latin):
humanitas: in meipso int̃pellat diuinitatẽ
Sicut ꝓorimũ. sicut frẽm nr̃m: ita cõplacebã
Tanquã lugens & otristatus. ita humiliabar.
Ad corpus suũ respicit. Iam nos hic uideamꝰ.
quando gaudemꝰ in oratione. quando mens nr̃a
serenatur: ñ ꝓsperitate scłi. sed luce ueritatis
Qui fentit hanc luc̃ẽ. nouit quod dico. & uid&
hic. agnoscitq qđ dictũ est: sicut ꝓximũ. sic̃
frẽm nr̃m ita complacebã. Sic enĩ anima pla¬
c& dõ. non longe posita. In illo eñi inqͥt mouem᷑
& sumus: quasi fr̃i quasi ꝓpinquo. quasi amico
Si aut̃ ñ est talis ut possit sic gaudere. sic fu¬
gere. sic ꝓpinquare. sic adherere. & uidet se in
de longe : faciat qđ sequit᷑. tãquã lugens & con-¬
tͥstatus ita humiliabar. Ut frẽm nr̃m ita com¬
placebã: ꝓpinquans dix̃. Ut lugens & contris¬
tatus sic ambulabã: remotus & longe positus
dix̃. Quid eñi luget. nisi qđ desiderat & non

Expanded text:
humanitas, in meipso interpellhumanitas, in meipso interpellSicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam: tanquam lugens et contristatus, ita humiliabar. Ad corpus suum respicit: jam nos hic videamus. Quando gaudemus in oratione, quando meus nostra serenatur, non prosperitate saeculi, sed luce veritatis: qui sentit hanc lucem, novit quod dico, et videt hic, agnoscitque quod dictum est, Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam. Sic enim tunc anima placet Deo, non longe posita; In illo, inquit, movemur et sumus : quasi fratri, quasi propinquo, quasi amico. Si autem non est talis, ut possit sic gaudere, sic fulgere, sic propinquare, sic adhaerere, et videt longe se inde; faciat quod sequitur: Tanquam lugens et contristatus, ita humiliabar. Ut fratrem nostrum, ita complacebam, propinquans dixit: Ut lugens et contristatus, sic humiliabar, remotus et longe positus dixit. Quid enim luget, nisi quod desiderat et non