comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis hoc refutabile sit ut ma¬
iorem d̾m facias & minorem: tamen
cum lectum sit quia pro nobis pecca¬
tum factus est xp̃c ut nos essemus
iusticia di in ipso.ille inuenitur in¬
mus nos infirmi. S ic & alibihabes.
quia omnia in ipso constant. hoc ẽ
sunt illi quȩ in eo constant. quia ex
uirtute eius ut constent substanti
si fons quidam substantię largiatur:
S ed hoc impium est: & ideo ut unã
patris et filui & sp̃s scĩ maiores nr̃i
dicerent potestatem.cum spũ głam
duam copulam declararent. Quomͦ
enim separatur sp̃s sanctus a filio:
cum ipse sp̃s testimonium reddat
spũi nr̃o quod sumus filu di. Si au¬
tem filii et heredes. Heredes quidem
di: coheredes autem xp̃i. Quis igitur¬

Expanded text:
eclaratur? Quamvis hoc refutabile sit, ut maeclaratur? Quamvis hoc refutabile sit, ut majorem Dominum facias et minorem; tamen cum lectum sit: Quia pro nobis peccatum factus est Christus ut nos essemus justitia Dei in ipso ; ille invenitur mus nos infimi. Sic et alibi habes: Quia omnia in ipso constant Colos. sunt illi, quae in eo constant; quia ex virtute ejus ut constent, substantisi fons quidam substantiae largiatur? Sed hoc impium est. Et ideo ut unam Patris et Filii et Spiritus sancti majores nostri dicerent potestatem cum spiritu glduam copulam declararent. 82. Quomodo enim separatur Spiritus sanctus a Filio, cum ipse Spiritus testimonium reddat spiritui nostro quod sumus filii Dei? Si autem filii, et haeredes: haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum: N ullam igitur distantiã
putat apłs.hac an illa sillaba utaris.
Sillaba enim comunctionis est: conunc¬
tio autem se iunctionem non facit. Ne¬
q enim si diuideret: coniunctio dice¬
retur. Quid gͥ te mouer ut dicas qͥa
gła est dõ patri uel xp̃o eius. uita uir¬
tus. magnificentia. potestas in spiritu
scõ. & nolis dicere cum sꝑu scõ: An qͥa
times ne sꝑm cum patre & filio sociare
uidearis: Sed audi et de spu scriptũ.
& in te deprecabuntur. In xꝑoora¬
re nos debere ds pater dicit: et tu
putas sꝑui derogari si in eo gła xꝑi
esse dicatur: A udi quod times de spũ
confiteri. non timiusse de se sibi apos¬
tolum uendicare. Ait enim. Cupio¬
dissolui. & cum x põ esse multo meliꝰ.
Cum quo igitur est apłs cum eo ne¬
gas esse sp̃m. ꝑ quem apostolus me¬
ut in spũ malis dicere quam cum spũ
głam di esse uel xp̃iͦ An quia si dicas

Expanded text:
nobiscum. 77. Nullam igitur distantiam nobiscum. 77. Nullam igitur distantiam putat Apostolus hac an illa syllaba utaris. Syllaba enim conjunctionis est, conjunctio autem sejunctionem non facit; neque enim si divideret, conjunctio diceretur. 78. Quid igitur te movet ut dicas quia gloria est Deo Patri, vel Christo ejus, vita, virtus, magnificentia, potestas in Spiritu sancto, et nolis dicere cum Spiritu sancto? An quia times ne et Spiritum cum Patre et Filio sociare videaris? Sed audi et de Spiritu scriptet in te deprecabuntur . In Christo orare nos debere Deus Pater dicit; et tu putas Spiritui derogari, si in eo gloria Christi esse dicatur? 79. Audi quod times de Spiritu confiteri, non timuisse de se sibi Apostolum vindicare; ait enim: Dissolvi, et cum Christo esse multo melius . Cum quo igitur est Apostolus, cum eo negas esse Spiritum, per quem Apostolus meut in Spiritu malis dicere, quam cum Spiritu gloriam Dei esse vel Christi? An quia si dicas
Abbreviated transcription (Latin):
in te cominemoratio mea semper. et.
in tuo nomine ex ultabimus. Et iterũ
alibi. Ut manifestentur oꝑa eius. qͥa
in dõ sunt facta. Et paulis. In deo
qui omnia creauit. Et iterũ. P aulꝰ¬
thessalonicensium. in dõ patre & dño
iñu xꝑo. Et in euangłio. Ego in pa¬
tre. & pater in me. Et. Pater qui in
me manet. S criptum est etiam.
Quigłatur. in dño głetur. Et alibi.
Uita autem nr̃a abscondita est cum xp̃o
in đõ. N unquid hic plus filio quam
patri detulit: ut in dõ nos diceret ẽẽ
cum xp̃o ͤ Aut nunquid plus nr̃a
ut nos possimus esse cum xꝑo. spiritꝰ
sc̃s esse non possit : Aut cum xp̃c
uelit esse nobiscum sicut ipse dixit pa¬
ter quos dedisti uolo ut ubi ego sum
& isti sint mecum. dedignetur ẽẽ cum
spũ: S criptum est enim. Nonue¬
nientib uobis & meo sꝑucum uir¬
tute dñi inu. Ergo nos cũ uirtute
dñi conuenimus & audemus dicere
nire : qui non dedignatur conuenire

Expanded text:
In te commemoratio mea semper ; et: In te commemoratio mea semper ; et: In nomine tuo exsultabimus ; iterum alibi: Ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta ; et Paulus: In Deo qui omnia creavit ; et iterum: PauluThessalonicensium in Deo Patreisto ; et in Evangelio: Ego in Patre, et Pater in me ; et: Pater qui in me manet . Scriptum est etiam: Qui gloriatur in Domino glorietur ; et alibi: Vita autem nostra abscondita est cum Christo in Deo . Numquid hic plus Filio quam Patri detulit, ut in Deo nos diceret esse cum Christo? aut numquid plus nostra ut nos possimus esse cum Christo, Spiritus sanctus esse non possit? Et cum Christus velit esse nobiscum, sicut ipse dixit: Pater, quos dedisti mihi, volout ubi ego sum, et ipsi sint mecum , dedignetur esse cum Spiritu? Scriptum est etiam: Convenientibus vobis et meo Spiritu cum virtute Domini Jesu . Ergo nos cum virtute Domini convenimus, et audemus dicere nire, qui non dedignatur convenire
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias quia fidei non p̾iudicat silla¬
ba sed commnendat fides sillabam: &
paulus loquitur in xp̃o nec ideo nu
nor xꝑc est. quia paulus locutus in
xp̃o est sicut habes. Coram dõ in xp̃o
est quia loquimur in sꝑu. sicut ipse a¬
loco sꝑs scĩ: sed gr̃ę copula designat᷑.
Et ut scias discretionem non esse de
hinc erempla proferre. Scriptum
est enim. Uos om̃s unum estis iux ꝑo
Et iterum Ut nos essemus iusticia di
in ipso. Et alio loco. Ut ercidant a
quid ago: Cum enim similiter dico
scriptum esse de filio queniadiodum
de spũ scriptum est. magis illud ĩcur¬
ro ut non quia de filio seriptum est
religiose dictum uideatur esse de sꝑu
sed quia idem de spũ scriptum ẽ: etiã
filio propter sꝑm obiciant derogatũ
Dicunt enim. Nunquid de dõ patre
scriptum est: S ed accipiant et iam
de dõ patre dictum. In dõ laudabo¬
sermones. in do laudabo uerbum. Et
alibi. In do faciemus uirtutem: &.

Expanded text:
ut scias quia fidei non praejudicat syllaut scias quia fidei non praejudicat syllaba, sed commendat fides syllabam, et Paulus loquitur in Christo. Nec ideo minor Christus est, quia Paulus locutus in Christo est, sicut habes: Coram Deo in Christo est quia loquimur in Spiritu; sicut ipse A sancti, sed gratiae copula designatur. 74. Et ut scias discretionem non esse de hinc exempla proferre! Scriptum est enim: Omnes vos unum estis in Christo et iterum: Ut nos essemus justitia Dei in ipso ; et alio loco: Ut excidant a quid ago? Dum enim similiter dico scriptum esse de Filio, quemadmodum de Spiritu scriptum est, magis illud incurro; ut non quia de Filio scriptum est, religiose dictum videatur de Spiritu: sed quia idem de Spiritu scriptum est, etiam de Filio propter Spiritum objiciant derogatum. Dicunt enim: Numquid de Deo Patre scriptum est? 76. Sed accipiant etiam de Deo Patre dictum: In Domino laudabo verbum ; et alibi: In Deo faciemus virtutem ; et:
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid mirum si de uerbis am̃¬
tes homines faciunt questiouẽ.
cũ faciant & de sillabis: S unt
enim qui hinc putent faciendam ẽẽ
distantiam quod dic unt in sꝑu d̾m
non cum spũ predicandum: & ex u¬
na sillaba uel usu quodam. diuinita¬
tis estimandum putant esse momen¬
tum. arguinentantes quod si in sꝑu
đm predicandum putent: ut mi¬
nisterium scĩ sp̃s signare uideantur.
i uero cum spu dicant dĩ uel uir tutẽ
esse uel głan: societatem quandam
& communionem patris et filii &
separet. quod non potest se parari:
Quis diuidat societatem. quam indiui¬
duam rꝑc ostendit: Ite inquit bap¬
tirate gentes in nomine patris& fi¬
lii et sp̃s scĩ. N unquid hic circa pa
ministerium sed consortiũ magis
ad patrem & filium hoc opinionis
ur̃ȩ pre iudicium diriuatur quia hie
non dixit cum patris & filii et spiritus
scĩ nomine est in nomine: et tamen mi
iusterium aliquod trmitatis hac sil¬
laba ex primitur. sed potestas. D eniq

Expanded text:
ed quid mirum si de verbis amentes homines faciunt quaestionem, cum faciant et de syllabis? Sunt enim qui hinc putent faciendam esse distantiam, quod dicant in Spiritu Deum, non cum Spiritu praedicandum: et ex una syllaba, vel usu quodam divinitatis aestimandum putent esse momentum, argumentantes quod si in Spiritu Deum praedicandum putent, ministerium sancti Spiritus signare videantur: si vero cum Spiritu dicant Dei vel virtutem esse, vel gloriam, societatem quamdam et communionem Patris et Filii etseparet, quod non potest separari? quis dividat societatem, quam, individuam Christus ostendit? Ite, inquit, baptizate omnes gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Numquid hic vel circa Patministerium, sed consortium magis ad Patrem et Filium hoc opinionis vestrae praejudicium derivatur; quia hic non dixit: Cum Patris et Filii et Spiritus sancti nomine; sed in nomine: et tamen non ministerium aliquod Trinitatis hac syllaba exprimitur, sed potestas. 73. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
rgo cum una uocatio sit: una etiã
lii una est grã. & pitris et filii una pax ẽ:
sed & grã et par fructus est sp̃s scĩ. sicut
sp̃s. caritis. gaudiũ. par. patientia. Et
bona par & necessaria ut nemo a dispu¬
tationum curbetur incertis neq passio¬
num corporaliũ tempestate quatiatur:
sed in simplicitate fidei & tranquillitate
m̃tis quietus circadi cultum ꝑseueret
affectus. De pace probauimus : de
dicit. Penitentiam agite & baptire¬
tur unusquisq urm in nomine dñi¬
nr̃i iħu xp̃i in remissionem peccator.
Quomͦ enim sine sꝑu potest esse grã.
cum grã diuina omnis in sp̃u sit:
patris & filii et spiritus sci: sed etiam
caritatem cominunem fidelis auguste.
De caritate enun dictum est. Gratia

Expanded text:
rgo cum una vocatio sit, una etiam lii una est gratia, et Patris et Filii una est pax: sed haec gratia et pax fructus est Spiritus, sicut s est charitas, gaudium, pax, patientia . Et bona pax et necessaria, ut nemo disputationum turbetur incertis, neque passionum corporalium tempestate quatiatur: sed simplicitate fidei, et tranquillitate mentis quietus circa Dei cultum perseveret affectus. 127. De pace probavimus: de dicit: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi, in remissionem peccatorum; Quomodo enim sine Spiritu potest esse gratia, cum gratia divina omnis in Spiritu saPatris et Filii et Spiritus sancti; sed etiam charitatem, et communionem, fidelis Auguste. De charitate enim dictum est: Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
nustatem qua mundus illuxit. De¬
niq sine sꝑu sancto uniuersitatis
gram manere non posse: propħa
declarauit dicens. Auferes sp̃m¬
eorum & deficient. et in puluerem
suum conuertentur. Emittes spi¬
ritum tuum & creabuntur: & re¬
nouabis omnem faciem terrę.

Expanded text:
nustatem, qua mundus illuxit. Denustatem, qua mundus illuxit. Denique sine Spiritu sancto universitatis gratiam manere non posse Propheta declaravit dicens: Auferes Speorum, deficient, et in pulverem suum revertentur. Emittes spiritum tuum et creabuntur, et instaurabis faciem terrae:
Abbreviated transcription (Latin):
se maiestatis eternę: S criptũ ẽ
enim. U iuifica seruum tuum:
Uiuificatur gͦ qui seruus est: hoc ẽ
homo qͥ uitam ante ñ habuit sed ut
haberet accepit. U ideamus igitur
utrũ uuificetur sp̃s. an ipse uiuifi¬
cet. S ed scriptũ est. Littera occi¬
dit. sꝑs autem uiuificat. Ergo uiui¬
ficat sp̃s. Sed ut intelligas patris
& filii et sꝑs sci uiuificationem ñ
esse diuisam: accipe quia uiuifica¬
tionis quoq unitas sit: quando ip¬
se ꝑ sp̃m uiuificat ds. Dixit enim
paulus. Qui suscitauit xꝑmex mor¬
tuis uiuificabit & mortalia corpo¬
ra ur̃a. propter inhabitantem sp̃m
eius in uobis. Quis uero dubitare
potest quia uiuificet omnia spiritꝰ
sanctus. quando & ipse sicut pater
et filius creator est omnium: N ec
quidem & in principio creaturȩ sꝑs
suꝑferebatur suꝑ aquam. Itaq cũ
suꝑferretur sp̃s. nulla erat gratia
creature. Postea uͦꝰ quam oꝑationẽ
sꝑs etiam creatura mundi istius sus¬
cepit: omnem hanc gr̃ȩ meruit ue¬

Expanded text:
riptum est enim: Vivifica servum tuum . Vivificatur ergo qui servus est, hoc est, homo, qui vitam ante non habuit, sed ut haberet, accepit. 30. Videamus igitur utrum vivificetur Spiritus, an ipse vivificet. Sed scriptum est: Littera occidit, Spiritus autem vivificat . Ergo vivificat Spiritus. 31. Sed ut intelligas Patris et Filii et Spiritus sancti vivificationem non esse divisam, accipe quia vivificationis quoque unitas sit; quando ipse per Spiritum vivificat Deus; dixit enim Paulus: Qui suscitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem Spiritum ejus in vobpotest quia vivificet omnia Spiritus sanctus, quando et ipse sicut Pater et Filius, creator est omnium, nec qquidem et in principio creaturae Spiritus superferebatur super aquam ? 33. Itaque cum superferebatur Spiritus, nulla erat gratia creaturae: postea vero quam operationem Spiritus etiam creatura mundi istius suscepit, omnem hanc gratiae meruit ve
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio: quȩ reuerentiam pudoris eti¬
am in ꝑiculis reseruabat ne extorsisse
petulantiam uiderentur qͥ extorque¬
re ñ poterant castitatem. ubi dnm̃ in
presbiterorũ conscientiam reuelauit.
Discant pudicę. calumniã non timere.
Namquȩ castimoniã uite pretulit. nec
uite dispendiũ ꝑtulit: & głam retulit
castitatis. Sic et abraham quonła ius¬
sus adire ꝑegrina nec de uxorie ꝑicu¬
lo pudicicie nec mortis ꝓpositę t̾rore
reuocatus: et uitam suã & castimoniã
seruauit uroris. Nullum itaq do cre¬
didisse penituit Et castitas de uotio¬
nem cumulauit in sara: & deuotio
castitatem. Ac ne quis forte ȩstimet
eo putet fuisse hominis ñ sꝑm sanctũ:
legat in posteriorib & inueniet qͥ a

Expanded text:
judicio: quae reverentiam pudoris etijudicio: quae reverentiam pudoris etiam in periculis reservabat; ne extorsisse petulantiam viderentur, qui extorquere non potuerant castitatem: ubi 673 Domipresbyterorum conscientiam revelavit. 42. Discant pudicae calumniam non timere. Nam quae castimoniam vitae praetulit, nec vitae dispendium pertulit, et gloriam retulit castitatis. Sic et Abraham quondam jussus adire peregrina, nec uxoriae periculo pudicitiae, nec mortis propositae terrore revocatus, et vitam suam, et castimoniam servavit uxoris. Nullum itaque Deo credidisse poenituit: et castitas devotionem cumulavit in Sara, et devotio castitatem. 43. Ac ne quis forte existimet, eo putet fuisse hominis, non Spiritum sanctum; legat in posterioribus, et inveniet quia
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑm datur sermo sapientie. Quomodo
gͦ negatur quod arguere possit spiritꝰ
sc̃s mundum de iudicio qͥ iudicĩ tollit
ambiguũ. largitur euentum: Danihel
potuisset de prehendere adulteriũ li¬
bidinis. m̃dacium fraudis Nam cum
susanna presbiteror coniurationib
appetita inflerani populi mentem ui¬
deret contemplatione semorum &
omĩb destituta sub sidiis sola inter
homines pudicitie suȩ conscia de uni
arbitrum precaretur: exaudiuit in¬
quit dñs uocem eiꝰ. cum duceretur
ut periret. & ercitauit dñs spiritũ
uac illantia ꝑfidorum testimonia rep̃¬
hendit. Deniq ñ alia fuit nisi diuine
oꝑatio potestatis: ut eos uor sua ꝓde¬
ret. quoꝵ latebat affectus. Percipite
igitur sꝑs scĩ sacrum & cęleste mira¬
culum. Illa quę maluit sibi casta esse
quã populo. illa quȩ maluit in nocen¬
tiȩ subire ꝑiculum quã pudoris. quę
cũ accusaretur tacebat cũ damnare¬
tur silebat conscientiȩ suȩ contenta

Expanded text:
m datur sermo sapientiae: quomodo ergo negatur quod arguere possit Spiritus sanctus mundum de judicio, qui judicii tollit ambiguum, largitur eventum? 39 et 40Spiritum, numquam potuisset deprehendere adulterium libidinis, mendacium fraudis. Nam cum Susanna presbyterorum conjurationibus appetita, inflexam populi mentem videret contemplatione seniorum; et omnibus destituta subsidiis, sola inter homines pudicitiae suae conscia Deum arbitrum precaretur: Exaudivit, inquit, Dominus vocem ejus, cum duceretur, ut periret: et excitavit Dominus Spiritum sancti gratiam vacillantia perfidorum testimonia deprehendit; neque enim alia nisi divinae fuit operatio potestatis, ut eos vox sua proderet, quorum latebat affectus. 41. Percipite igitur Spiritus sancti sacrum et coeleste miraculum. Illa quae maluit sibi casta esse, quam populo: illa quae maluit innocentiae subire periculum, quam pudoris: quae cum accusaretur, tacebat: cum damnaretur, silebat, conscientiae suae contenta
Abbreviated transcription (Latin):
sabe. t de et ter eum ptusit quia
đi in te est. Et nfra seriptura dicit. Et
fuit damhel prepositus illius. qm̃s ps
dĩ erat suꝑans in eoded etiam moy si
sꝑs iudicaturis diuisus ÷ Se quid de
ceteris loquamur. Ipsum añm iũm
uindicare. Neq enĩ uindicaret in antir pm:
nͥ ante de eiꝰ meritis iudicaret. quem sicut
manet unitas. quia neq rꝑc sine spũ.¬

Expanded text:
enique et rex eum praetulit, quia Dei in te est. Et infra Scriptura dicit: Et fuit Daniel praepositus illis; quoniam Spiritus erat superans in eo . Sed etiam Moysis Spiritus judicaturis divisus est . Cvindicare. Neque enim vindicaret in Antichristum, nisi ante de ejus meritis judicaret, quem sicutmanet unitas; quia neque Christus si
Abbreviated transcription (Latin):
gentiȩ sc̃s. unicus. multiplex. subtilis. ano¬
bilis. & infra omĩa ꝓspiciens. Uides pro¬
pħa quid dicat. quia omĩa ꝓspicit. Et
ideo etiam salo mon prosperit ut ma¬
cheram illam uiberet afferri. quisi¬
mulato quod diuidere uellet infantem
conside rauit quod uera mater plus
consuleret filio quã solatio: & grãm
iuri. non grẽ iura preferret. At uero
illa quȩ matris simularet affectum
uincendi studio ceca. paruiduceret eiꝰ
ex itiũ: in quo nesciret pietatis dispen¬
diũ. taq ille uir spitalis qͥ duudicarẽt
omĩa spiritalis enim uir diudicat onia:
naturam in affectib que siuit quȩ la¬
tebat in uocib & pietatem interroga¬
uit ut proderet ueritatem Uicit itaq¬

Expanded text:
gentiae sanctus, unicus, multiplex, subtilis, mogentiae sanctus, unicus, multiplex, subtilis, mobilis ; et infra: Omnia prospiciens . 37. Vide propheta quid dicat, quia omnia prospicit. Et ideo etiam Salomon prospexit, ut machaeram illam juberet afferri ; quia simulato quod dividere vellet infantem, consideravit quod vera mater plus consuleret filio quam solatio; et gratiam juri, non gratiae jura praeferret. At vero illa quae matris simularet affectum, vincendi studio caeca, parvi duceret ejus exitium, in quo nesciret pietatis dispendium. Itaque vir ille spiritalis, qui dijudicaret omnia  Spiritalis enim dijudicat omnia  naturam in affectibus quaesivit, quae latebat in vocibus: et pietatem interrogavit, ut proderet veritatem. Vicit itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ur enĩ uerborũ similitudinẽ
recusamus ubi unitatem pores¬
tatis asserimꝰ. cum eousq unitas
potestatis sit ut & arguat sp̃s sicut
arguit patex arguit filiꝰ. sic̃ ser ip¬
tum est. dñe ne in ira tua arguas
mie ueq in furore tuo corripias
dicit diĩs arguam te & statua ante
faciem tuã peccata tua. ita etiã de
spu scõ filius dixit. Cũ autem abi¬
ero mittam paraclitũ ad uos: & ille
ueniens arguet mundũ de pecca¬
to et de iusticia & de iudicio S ed
quo nos ꝑfidorũ hominam dedu¬
cit amentia. ut quasi de ambiguo
spm̃ iudicare: Deniq nobile illua
salomonis iudiciũ quod inter du¬
bia certantiũ cum una oppresso
paruulo quem ipsa susceperat uen¬
dicare sibi uellet alienũ. altera propͥ¬
ũ filiũ defensaret & fraudem in ipsis
cogitationib occultis. et pietatem
in mat̾nis uiscerib deprehendit. utiq
latentem conscientiam feminarũ alia alia
cheram: quia ñ ferro sed sꝑui ẽ mens in¬
terna pene trabilis. Est enimsꝑs intelli¬

Expanded text:
ur enim verborum similitudinem recusamus, ubi unitatem potestatis asserimus; cum eousque unitas potestatis sit, ut et arguat Spiritus, sicut arguit Pater, et arguit Filius? Sic enim scriptum est: Domine, ne ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias dicit Dominus: Arguam te, et statuam ante faciem tuam peccata tua ; ita etiam de Spiritu sancto Filius dixit: Cum autem abiero, mittam paraclitum ad vos: et ille veniens arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio . 36. Sed quo nos perfidorum hominum deducit amentia, ut quasi de ambiguo Spiritum judicare? Denique nobile illud Salomonis judicium, quod inter dubia certantium; cum una, oppresso parvulo, quem ipsa susceperat, vindicare sibi vellet alienum, altera proprium filium defensaret; et fraudem in ipsis cogitationibus occultis, et pietatem in maternis visceribus deprehendit, utiquelatentem conscientiam feminarum alia aliquchaeram ; quia non ferro, sed Spiritu mens interna penetrabilis: Est enim Spiritus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
t quia in mediũ uenit iad exemplũ
quia dñs i̾c interficiet spũ oris
iii.gladius quidem uerbi sꝑs intelligi
qͦ possitis omia tela maligni ignita
ex tinguere. & galea salutis. et glacdiũ¬

Expanded text:
t quia in medium id venit exemplum quod Dominus Jesus interficiet Spiritu oris sui, gladius quidam Verbi Spiritus intelligitquo possitis omnia tela maligni ignita exstinguere, et galeam salutis a
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ ꝑ propħas euidentissime
reuelatũ: etiam hoc loco habes ab illo¬
dictũ. Ecce abstuli peccata tua. N on
qͦ xp̃c sua peccata deponeret qͥ pecca¬
tum ñ fecit: sed quod in carne xp̃i a
peccatis suis omẽ genus absolueret᷑
humanũ. Sed etiam si seraphin ab¬
stulisset peccatũ. quasi unum utiq
de ministris di ad hoc esset ministe¬
rium destinatũ. Sic enĩ dirit isaus.
Quia missus est ad me unꝰ de seraphin.
raphin ad unũ: sꝑs ad onĩs. Seraphin
mititur in ministeriũ: sꝑs operatur
mysteriũ. S eraphin quod iubetur
ex sequitur. sp̃s quod uult diuidit.
Seraphin de loco ad locũ transit: ñ
enim complet omiã. sed ipsum reple¬
tur ab sꝑu. Seraphin descendit cũ
aliquo seđm naturam suã transitur:. at

Expanded text:
mysterium per prophetas evidentissime mysterium per prophetas evidentissime revelatum, etiam hoc loco habes dictum: Ecce abstulit peccata tua : non quod Christus peccata sua deponeret, qui peccatum non fecit; sed quod in carne Christi omne a peccatis suis genus absolveretur humanum. 115. Sed etiamsi Seraphim abstulisset peccatum, quasi unum utique de ministris Dei ad hoc esset mysterium destinatum. Sic enim dixit Esaias: Quia missum est ad me unum de Seraphim raphim ad unum, Spiritus ad omnes : Seraphim mittitur in ministerium, Spiritus operatur mysterium: Seraphim quod jubetur, exsequitur, Spiritus quod vult, dividit : Seraphim de loco ad locum transit; non enim complet omnia, sed et ipsum repletur ab Spiritu: Seraphim descendit cum aliquo secundum naturam suam transitu; at
Abbreviated transcription (Latin):
iiis peccato. qͥ magis peccata condonat:
Nunquid angłs donat. N unquid ar¬
changłs : Non utiq sed donat solus
pater. solus filius. solus sp̃s sc̃s. Nemo
autem quod ñ potest donare. ñ po¬
test uitare.S ed fortasse dic it aliqͥs:
quia & seraphin dixit isaie. Ecce teti¬
git hoc labia tua et abstulit iniqui¬
tates tuas: & peccata tua circũ purga¬
uit. Abstulit inquit & circũ purga¬
uit. Non ego abstuli sed ignis de alta¬
ridi: hoc est gra sꝑitalis. Quid enim
aliud pie intelligere possumꝰ in altare
dĩ esse nisi sp̃s grãm. ñ utiq lignum
siluarũ. nec filiginem atq carbonẽ :
Aut quid tã piũ quam ut scđ̾m miste¬
riũ intelligamus. quia reuelabatur in
ore isaiȩ om̃s homines ꝑ passionem xp̃i
esse purgandos: Quia uelut carbo
scđm carnem ex ussit nr̃a peccata. sic̃
in zacharia habes. N onne hic titio
eiectus ab igne: Et ille erat iħe. in¬
dutus uestim̃ta sordida. Deniq ut
sciamus commnunis hoc redẽptionis

Expanded text:
peccato, qui magis peccata condonat. Numquid angelus donat? numquid archangelus? Non utique, sed donat solus Pater, solus Filius, solus Spiritus sanctus . Nemo autem quod potest donare, non potest evitare. 113. Sed fortasse dixit aliquis quia et Seraphim dixit Esaiae: Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgabit . 624 Auferet, inquit, et circumpurgabit: non ego auferam, sed ignis ille de altari Dei, hoc est, gratia spiritalis. Quid enim aliud pie intelligere possumus in altari Dei esse, nisi Spiritus gratiam? Non utique lignum silvarum, nec fuliginem atque carbonem. Aut quid tam pium, quam ut secundum mysterium intelligamus quia revelabatur in ore Esaiae omnes homines per passionem Christi esse purgandos, qui velut carbo secundum carnem exussit nostra peccata, sicut in Zacharia habes: Nonne hic titio ejectus ab igni? Et ille erat Jesus indutus estimenta sordida . 114. Denique ut sciamus communis hoc redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
esse cũ sꝑu. Quid autem dem̃tius quã
ut neget quisquã xꝑo conregnare spi¬
ritũ scm̃. cũ etiam nos in xꝑiregno
adoptionem. sste ꝑ potestatem. Nos gra
ille natura. Habet igitur consortium
regnicũ patre & filio etiam sp̃s sanctꝰ.
qͥ unius naturȩ. unius dñãtionis. u¬
niꝰ. etiam potestatis est .Itaq cũ habe¬
at consortiũ regni. quid obstat quo
missus ẽ Neq enĩ paulo possumus
auctore dubitare. cuiꝰ sententiam
in actib apłoꝵ lucas euangłista sic
ꝓbauit ut scriberet Deniq sic ha¬
bes dicente paulo.Bene locutus est
Uade ad plebem istam & dic. Aure au¬
dietis & non intelligetis. et uidentes
uidebitis & non aspicietis. Q uia¬

Expanded text:
Spiritu. 157. Quid autem dementius, quam ut neget quisquam Christo conregnare Spiritum sanctum; cum etiam nos in Christi regno adoptionem, ille per potestatem: nos gratia, ille natura. 158. Habet igitur consortium regni cum Patre et Filio etiam Spiritus sanctus, qui unius naturae, unius dominationis, unius etiam potestatis est. CAPUT at consortium regni, quid obstat quommissus est? Neque enim Paulo possumus auctore dubitare, cujus sententiam in Actibus apostolorum Lucas evangelista sic probavit, ut scriberet. Denique sic habes, dicente Paulo: Bene locutus est stros, dicens: Vade ad plebem istam, et dic: Aure audietis, et non intelligetis; et videntes videbitis, et non aspicietis .
Abbreviated transcription (Latin):
ad me & bibat. Qui credit in me sicut di¬
cit scriptura. flumina de uentre eius
fluent aquȩ uiuȩ. Hoc autem dicebat
Deniq dauid ñ supra dĩ sedem dirit.
sed supra cȩlos esse. quãlibet illã intelli¬
gas aquam. quia scriptũ est. Et aquę
quȩ suꝑ cȩlos sunt laudent nom̃ dñi.
Laudent dixit. ñ laudet Nam si aquę
elem̃tum uoluisset intelligi: laudet u¬
tiq dixisset. Dicendo autem pluralit
uirtutes uoluit estimari. Et quid mi¬

Expanded text:
dit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem dicebat Denique David non supra sedem Dei dixit, sed supra coelos esse, quamlibet illam intelligas aquam; quia scriptum est: Et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Laudent, dixit, non laudet. Nam si aquae elementum voluisset intelligi, laudet utique dixisset: dicendo autem pluraliter, virtutes voluit aestimari. 156. Et quid mi
Abbreviated transcription (Latin):
abet gͦ sp̃s quod habet xpch abet
igitur quod habet ds. quia omĩa
quȩ habet pater habet & filius. Iłoq
dixit. Omĩa quȩ habet pater mea sunt.
Nec illud mediocre. quod de throno ex ire
fluuiũ legimus. Sic eni habes. dicente iohan¬
ne ęuangelista. Et̾ ostendit mͥflumen aquȩ
uiuȩ splendidũ tanquam christallũ. proce¬
deus de sede di et agni. in medio plateȩ eiꝰ.
Ex utraq parte lignũ uitȩ faciens fructis
duodecim ꝑ singulos m̃ses reddens fructĩ
suũ. & folia ligni ad medicinã omniũ gen¬
tiũ Hic est utiq fluuius de dĩ sede praci¬

Expanded text:
abet ergo Spiritus quod habet Christus: habet igitur quod habet Deus, quia omnia quae habet Pater, habet et Filius, ideoque dixit: Omnia quae habet Pater, mea sunt Nec illud mediocre, quod de throno Dei exire fluvium legimus. Sic enim habes, 697 dicente Joanne evangelista: Et ostendit mihi flumen aquae vivae, splendidum tamquam crystallum, procedens de sede Dei et agni: in medio plateae ejus, et ex utraque parte lignum vitae, faciens fructus duodecim, per singulos menses reddens fructum suum, et folia ligni ad medicinam omnium gentium . 154. Hic est utique fluvius de Dei sede proce
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. Non est gͦ infirmus qui re¬
dimit claritatem mutuam ꝑ unita¬
tem lucis eterne. nec inferior scõ
spũ. cuius hoc ipsum est quod cla
si credas quia hoc locutus ẽ spiritꝰ.
quod locutus est pater. quod locutꝰ
est filius. Deniq paulus ido assump¬
tus est quia sic credidit sic docuit:
quia quod oculus non uidit nec au¬
ris audiit nec in cor hominis as¬
cendit que p̃parauit ds diligentib
se. nobis reuelauit d̃s ꝑ sp̃m suum

Expanded text:
diximus. Non est ergo infirmus, qui rediximus. Non est ergo infirmus, qui reddit mutuam claritatem per unitatem lucis aeternae: nec inferior sancto Spiritu, cujus hoc ipsum est, quod clarsi credas quia hoc locutus est Spiritus, quod locutus est Pater, quod locutus est Filius. Denique Paulus ideo assumptus est, quia sic credidit, sic docuit, quia quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
merari creaturis potuit qui creatꝰ
est. Quod si uis discere quia nouit
omnia & prescientiam habet omĩ¬
um di filius futurorum: quȩ filio
incognita putas. de filio spiritus
sẽs accepit. Accepit autem ꝑ uni¬
tatem suostantiȩ. sicut accepit a pa¬
tre filius. Ile inquit me clarifica¬
bit. quia de heo accipiet & anmanci¬
abit uobis. Onnia quȩcumq habet
pater mea sunt: Popterea dixi de
meo accipiet et amanciabit uobis.
Quid gͥ hac euident ius unitate: Que
habet pater filii sunt: quȩ habet fi
in zacharia. Et ueniet dominus ds
m̃s & omnes scĩ cum eo. In illa die
non erit lumen sed frigus et gelu.
& erit una dies. et dies illa nota dño.
uentu.S ed quod orsi sumus de
sꝑu: ꝓsequamur. Habes enim in eo
quod ꝓtulimus exemplo. quia filiꝰ
dicit de spũ. Ille me clarificabit.
Clarificat ergo & sꝑs filium. sicut
clarificat & pater : sed scin etiam
sp̃m clarificat dĩ filius. sicut supra

Expanded text:
merari creaturis potuit, qui creatus merari creaturis potuit, qui creatus est. 118. Quod si vis discere quia novit omnia, et praescientiam habet omnium Dei Filius futurorum, quae Filio incognita putas, ea de Filio Spiritus sanctus accepit. Accepit autem per unitatem substantiae, sicut accepit a Patre Filius: Ille, inquit, me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet, et annuntiabit vobis . Quid igitur hac evidentius unitate? Quae habet Pater, Filii sunt: quae habet Filin Zacharia: Et veniet Dominus Deus meus, et omnes sancti cum eo. In illa die non erit lumen, sed frigus et gelu: et erit dies una, et dies illa nota Dominoventu. 121. Sed quod orsi sumus de Spiritu, persequamur. 657 Habes enim in eo quod praetulimus exemplo quia Filius dicit de Spiritu: Ille me clarificabit. Clarificat ergo Spiritus Filium, sicut clarificat et Pater: sed etiam Spiritum clarificat Dei Filius, sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
teritur dĩ filius. non ignorat que fu¬
tura sunt: ñ fallitur etiam sp̃s sanctꝰ.
de quo dicit dñs cum uenerit autem
ille sꝑs ueritatis deducet uos in om¬
nem ueritatem. Qui dicit omnem:
nichil p̃terit. non diem non horam non
preterita non futura. Et ut scias qͥa
omnia nouit & futura annunciat &¬
unius est scientię cum patre et filio:
audi quid dicat de eo di ueritas. Non
enim loquitur a semet ipso sed quȩ
audit loquitur. et que euenient an¬
nunciabit uobis. Itaq ut aduertas
quia nouit omnia.cum diceret fi¬
lius de die autem illa & hora nemo
nouit. neq angłi cȩlorum: excepit
tus est di filius: Sed dicis quia cũ
angłis annumerauit dĩ filiũ. Annu¬
merauit quidem filium. sed non an¬
numerauit & sꝑm. Aut fatere igitur
solum quasi arrianus sed etiã quasi
fotinianus loquaris : aut agnosce quo
referre debeas quod nescire filium¬
di dixit. Et enim quasi homo annu¬

Expanded text:
teritur Dei Filius, non ignorat quae futeritur Dei Filius, non ignorat quae futura sunt; non fallitur etiam Spiritus sanctus, de quo dicit Dominus: Cum venerit autem ille Spiritus veritatis, deducet vos in omnem veritatem . Qui dicit omnem, nihil praeterit, non diem, non horam, non praeterita, non futura. 115. Et ut scias quia et omnia novit, et futura annuntiat, et unius est scientiae cum Patre et Filio; audi quid dicat de eo Dei veritas: Non enim loquetur a semetipso, sed quae audierit, loquetur, et quae evenient, annuntiabit vobis . 116. Itaque ut advertas quia novit omnia, cum diceret Filius: De die autem illa et hora nemo novit, neque Angeli coelorum ; excepit tus est Dei Filius? 117. Sed dicis quia cum angelis annumeraverit et Dei Filium. Annumeravit quidem Filium, sed non annumeravit et Spiritum. Aut fatere igitur solum quasi Arianus, sed etiam quasi Photinianus loquaris: aut agnosce quo referre debeas, quod nescire Filium dixit. Etenim quasi homo annu
Abbreviated transcription (Latin):
nos uidelicet ex gentib peccatores
nigri ante delictis. & quondam infruc¬
tuosi eleuauimus de profundo. Et
ideo scriptum ẽ. Ethiopia p̃leuabit
manus suas dõ. In quo sc̃e eccłiȩ spe¬
cies significatur: quȩ ait in canticis
canticorum. Nigra sum & decorafi
Nigra ꝑ conditionem. decora ꝑ redemp¬
tionem. Aut certe ingra erercitii sui
puluere. N igra gͦ dum preliatur: deco
ra dum uictorię suȩ insignib coronatur.
Et bene funib leuatur ꝓpħa. Fidelis
enim dixit. Eunes ceciderunt michi
in p̃claris. Bene pannis: quia ipse do¬
minus excusantib his qͥ primo ad
nuptias uocati fuerant. ad exitus ui¬
arum misit: ut quot quot inueniren¬
tur & boni et mali ad nuptias uoca¬
rentur. his itaq paunis prophe¬
ticum uerbum subleuauit e cęno.
Eris gͥ & tu ab damalech hoc est as¬
sumptus a dño. si de ꝓfundo genti¬
lis imprudentię leuaueris dĩ uerbũ.
si credideris quia non fallitur. ñ pre¬

Expanded text:
nos videlicet ex gentibus peccatores, nos videlicet ex gentibus peccatores, nigri ante delictis, et quondam infructuosi elevavimus de profundo . Et ideo scriptum est: Aethiopia praelevabit manus suas Deo . In quo sanctae Ecclesiae species significatur, quae ait in Canticis canticorum: Nigra sum et decora, nigra per conditionem, decora per redemptionem: aut certe nigra exercitii sui pulvere. Nigra ergo, dum praeliatur: decora est, dum victoriae suae insignibus coronatur. 113. Et bene funibus levatur propheta; fidelis enim dixit: Funes ceciderunt mihi in praeclaris . Bene pannis; quia ipse Dominus, excusantibus his qui primo ad nuptias vocati fuerant, ad exitus viarum misit, ut quotquot invenirentur et boni et mali, ad nuptias vocarentur . His itaque pannis propheticum verbum levavit coeno.r et tu Abdemelech, hoc est, assumptus a Domino, si de profundo gentilis imprudentiae levaveris Dei Verbum: si credideris quia non fallitur; non prae
Abbreviated transcription (Latin):
dem libro a sꝑu sancto edificatam ec¬
clesiam de monstrauit. Habes enim
dixisse eum. D s̃ qui nouit corda
hominum testimonium ꝑhibuit
chil discreuit inter nos & illos. mun¬
dans ꝑ fidem corda eorum. In quo
illud ẽ contuendum. quia sicut xꝑc
lapis est angularis qui unitatem ple¬
bis utriusq connexuit: ita etiam sꝑs
sc̃s non discreuit utr iusq populi
corda sed iunxit. N on gͦ tanquam ui¬
deus contempnas filium quem an¬
nunciauerunt ꝓpħȩ. contempnas
etiam sꝑm sanctum. condemnes isai¬
am. condemnes ieremiam quem de
lacu iudaicȩ domus ille assumptus
a dño pannis & funib eleuauit. Uer¬
bum enĩ propheticũ despiciens in
lacũ demerserat populus uideorum.
nec quisquam inuentus est de iude¬
is qui leuaret propħam: sed unus
ethiops ab damalech sicut scriptu¬
ra testatur. In quo nomine figura
pulcherrima ẽ: quia sermonem ꝓ¬
pheticum quem iudei uelut in cenũ
sue mentis carnisq detruserant

Expanded text:
dem libro a Spiritu sancto aedificatam Ecdem libro a Spiritu sancto aedificatam Ecclesiam demonstravit. Habes enim dixisse eum: Deus qui novit corda hominum, testimonium perhibuit,hil discrevit inter nos et illos, mundans per fidem corda eorum . In quo illud est contuendum, quia sicut Christus lapis est angularis, qui unitatem plebis utriusque connexuit, ita etiam Spiritus sanctus non discrevit utriusque populi corda, sed junxit. 111. Non ergo tamquam Judaeus contemnas Filium, quem annuntiaverunt prophetae; contemnas etiam Spiritum sanctum, contemnas Esaiam, contemnas Hieremiam, quem de lacu Judaicae domus ille assumptus a Domino pannis et funibus elevavit . Verbum enim propheticum despiciens, in lacum demerserat eum populus Judaeorum. Nec quisquam inventus est de Judaeis qui levaret prophetam, sed unus Aethiops Abdemelech, sicut Scriptura testatur. 112. In quo nomine figura pulcherrima est, quia sermonem propheticum, quem Judaei velut in coenum suae mentis carnisque detruserant,
Abbreviated transcription (Latin):
lu pcatib uariis. nunc auaem ꝑ reno
feris nos similes futuros ẽẽ cȩlesti¬
um.ait. I ncrepa inquit feras siluę.
siluam uidelicet significans non fe¬
rarum fragosam cursibus nec bes¬
tiarum gemitib inhorrentem. sed
illam siluam de qua scriptum est.
nuenimus ea in campis siluȩ. In qua
sicut dixit prophetia iustus ut pal¬
ma florebit. & uelut cedrus quȩ in li¬
cabitur illa silua quȩ uerbi cȩlestis
alimoniam propheticarum uertici¬
b arborum concussa defluxit: illa
silua ad quam paulus lupus quidem
raptor introiuit: sed pastor exiuit.
Framus ergo ferȩ & ideo dicit dominꝰ.
Attendite uobis a falsis propħis qui ue¬
niunt in uestimento ouium: intus
rietas. astutia uulpium. luporum
rapacitas de nr̃is ex oleuit affectibus.
Magna igitur gr̃a quȩ cęlo terras muta¬
uit: ut conuersatio nr̃a sicut apostolus
dirit in cęlis sit. qui ante sicut ferȩ er¬
rabamus in siluis. S ed nec hoc loco tan

Expanded text:
luptatibus variis: nunc autem per renluptatibus variis: nunc autem per renferis nos similes futuros esse coelestium: Increpa, inquit, feras silvae , silvam videlicet significans non ferarum fragosam cursibus, nec bestiarum gemitibus inhorrentem, sed illam silvam de qua scriptum est: Invenimus eam in campis silvae . In qua, sicut dixit Propheta: justus ut palma florebit, et velut cedrus quae in Licabitur . Illa silva, quae Verbi coelestis alimoniam propheticarum verticibus arborum concussa defluxit. Illa silva, ad quam Paulus lupus quidem raptor intravit, sed pastor exivit: um . 655 109. Eramus ergo ferae, et ideo dicit Dominus: Attendite vobis a falsis prophetis, qui veniunt in vestitu ovium, intus rietas, astutia vulpium, luporum rapacitas de nostris exolevit affectibus. Magna igitur gratia, quae coelo terras mutavit; ut conversatio nostra, sicut Apostolus dixit , in coelis sit, qui ante sicut ferae errabamus in silvis. 110. Sed nec hoc tantu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus alloquitur. Oculi enim dñ
suꝑ fideles terrȩ. Nec illud ociosum
quod cum in suꝑioribus p̃misisset
quod d̾s mundauit tu ne cominune
dixeris. subito decidit suꝑ gentes ut
mundaret eas sꝑs sanctus. Unde os¬
tenditur. oꝑationem sp̃s oꝑationem
esse diuinam. Petrus autem missus
ab spũ. non ex pectauit imperium
di patris: sed ipsius quoq spirit
illud est confessus oraculum. ipsius
sꝑs grãm esse testatur dicens. Si gͦ
eandem grãm illis concessit d̾s sicut
& nobis. ego quis eram qui ꝓhiberẽ
la gentili colluuione mundauit.
In illis enim generib quadrupe¬
dum. ferarum. & uolucrum. figura
erat conditionis humanȩ. quȩ fera¬
rum modo bestialem uidetur indu¬
ta seuiriam. nisi sꝑs sanc tificatione
mitescat. Bona ergo grã: quȩ feri¬
nam rabiem sp̃itali simplicitate com¬
mutauit. Eramus enim & nos ali¬
quando insipientes. increduli. er¬
tantes. ser uientes desideriis et uo¬

Expanded text:
sanctus alloquitur : Oculi enim Domini sanctus alloquitur : Oculi enim Domini super fideles terrae . Nec illud otiosum, quod cum in superioribus praemisisset: Quod Deus mundavit, tu ne commune dixeris ; subito decidit super gentiles, ut mundaret eos Spiritus sanctus; unde ostenditur operationem Spiritus operationem esse divinam. Petrus autem missus ab Spiritu, non exspectavit imperium Dei Patris, sed ipsius quoque Spiritus illud est confessus oraculum, ipsius Spiritus gratiam esse testatus est dicens: Si ergo eamdem gratiam illis concessit Deus, sicut et nobis; ego quis erala gentili colluvione mundavit. In illis enim generibus quadrupedum, et ferarum, et volucrum figura erat conditionis humanae, quae ferarum modo bestialem videtur induta saevitiam, nisi Spiritus sanctificatione mitescat. Bona ergo gratia, quae ferinam rabiem spirituali simplicitate commutat: Eramus enim et nos aliquando insipientes, increduli, errantes, servientes desideriis et vo
Abbreviated transcription (Latin):
uade cum eis. ne dubitaueris: qm
ego misi illos. Quam euidenter exp̃s¬
sit suam sc̃s sꝑs potestatem. P rimo
omnium quia aspirauit oranti. affu¬
it deprecanti. de inde qĩn uocatus pe¬
trus respondit dñe: & ideo secundo
euidentius meruit oraculũ quia con¬
fessus est dñm. S ed quis iste sit dũs
scriptura declarat. Respondens u
tiq is cui responderat. loquebatur.
Sp̃m autem ostendunt sequentia de¬
claratum: quia ipse qui mysteriũ
figuraba mysterium recelabat.
S imul illud aduerte quia telcio re¬
petita figura nẏster i oꝑationena tri¬
nitatis ex pressu: & ideo in mysterus
inter rogatio trina defertur et con
firmatio trina celebratur. nec po¬
test quis uisi trina corfessione pur¬
gari. Unde ipse petrus in euangelio
tercio interrogatur utrum diligat
dñm: ut trina responsione uincula
quȩ dñm negando ligauerat absolue¬
ret. Tunc de inde quia ad corneliũ
angelus mittitur : petrum spiritꝰ

Expanded text:
vade cum eis: ne dubites; quoniam vade cum eis: ne dubites; quoniam ego misi illos . 104. Quam evidenter expressit suam Spiritus sanctus potestatem? Primo omnium quia aspiravit oranti, adfuit deprecanti: deinde quoniam vocatus Petrus respondit, Domine, et ideo secundum evidentius meruit oraculum, quia confessus est Dominum. Sed quis iste sit Dominus Scriptura declarat; respondenti enim, is utique cui responderat, loquebatur: Spiritum autem ostendunt sequentia declaratum; quia ipse qui mysterium figurabat, mysterium revelabat. 105. Simul illud adverte quia tertio repetita figura mysterii operationem Trinitatis expressit. Et ideo in mysteriis interrogatio trina defertur, et confirmatio trina celebratur, nec potest quis nisi trina confessione purgari. Unde et ipse Petrus in Evangelio, tertio interrogatur utrum diligat Dominum, ut trina responsione vincula, quae Dominum negando ligavit, absolve. Tum deinde quia ad Cornelium angelus mittitur, Petrum Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Et quem admodum xp̃c uoca¬
uit. ita uocauit a sp̃s dicens. Seui¬
rate mͥ paulum et barnaban in opꝰ
quo uocaui eos. Tunc ie uinantes in¬
quit & orantes imposuerunt eis ma¬
nus et dimiserunt eos. Ipsi autem
p̾missi ab sꝑuscõ: deuenerunt in se¬
pit & ad congregationem gentiũ festi¬
nauit. N ec solus paulus sed etiam pe¬
trus. sic ut legimus in actib apłorũ.
Nam cum in oratione uidisset celum
aptum & quatuor inicus ligatum
uas quodd am tanquam linteamen in
quo erant omnia genera quadrupedũ
& ferarum et uolucrum celi: factai est
uor ad eum. Surge:occide & manduca.
Et petrus dirit. Absit dñẽ. nunquaui
manducaui commune & immundum.
t uor rursus ad eum. Quȩ d̾s mun¬
dauit: tu cominune ne direris. Hoc
autem factum est ꝑ ter: & receptum
c̃uas in cęlo. Ergo cum hoc secũ pe¬
trus tacite cogitaret & uenissent
ad eum cornelii seruuli ab angelo
destinati: ait illi sp̃s. Ecce uiri que¬
runt te. Surge itaq & de scende et

Expanded text:
cavit, ita vocavit et Spiritus, dicens: Separate mihi Paulum et Barnabam in opus quo vocavi eos. Tunc jejunantes, inquit, et orantes, imposuerunt eis manus, et dimiserunt eos. Ipsi autem praemissi ab Spiritu sancto devenerunt in Sepit, et ad congregationem gentium festinavit. 103. Nec solus Paulus, sed etiam Petrus, sicut legimus in Actibus apostolorum. Nam cum in oratione vidisset coelum apertum, et quatuor initiis ligatum vas quoddam, tamquam linteum in quo erant omnia genera quadrupedum et ferarum et volucrum coeli, facta est vox ad eum: Surge, occide, et manduca. Et Petrus dixit: Absit, Domine: numquam manducavi commune et immundum. Et vox rursus ad eum: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris. Hoc autem factum est per ter, et receptum est vas in coelum . Ergo cum hoc secum Petrus tacitus cogitaret, et venissent ad eum Cornelii servuli ab Angelo 654 destinati, ait illi Spiritus: Ecce viri quaerunt te, surge itaque, et descende, et
Abbreviated transcription (Latin):
tenim sicut legiius quia cre¬
auit pater dominicȩ in carna¬
tionis sacramentum. creauit & sp̃s:
ita etiam legimus quod et suũ corpus
cundũ quod scriptum est. Dominus
creauit me. Et alibi. Misit d̾s filiũ
suum factum ex muliere factũ sub
lege. C reauit & sꝑs illud omne mys¬
ter ium scđm quod legimus: quia in¬
uenta est maria in utero habens de
spũ sancto. Habes quia creauit pa¬
ter. creauit & sp̃s sc̃s: accipe quia
creauit et filius di dicente salomone.
Sapientia fecit sibi domum. Ergo
sp̃s sc̃s qui creauit dominicę incar¬
nationis sacramentũ quod suꝑ om̃s
est creaturas: quomͦ esse poterat cre¬
atura ͤ De generalitate autem supra
ostendimus quia scđm carnem crea
ore: nunc ostendemus quia creator
est nr̃ etiam scđm gr̃ȩ sacramentũ.
& sicut creat pater ita creat et filius.
paulo. D ei enim donũ est non ex ope¬
ribus: ne quis głetur. Ipsius enĩ su¬
mꝰ factura. creati in xp̃o in operibus

Expanded text:
tenim sicut legimus quia creavit Pater Dominicae incarnationis sacramentum, creavit et Spiritus; ita etiam legimus quod et ipse Christucundum quod scriptum est: Dominus creavit me ; et alibi: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege . Creavit et Spiritus illud omne mysterium, secundum quod legimus, quia inventa est Maria in utero habens ex Spiritu sancto . 60. Habes quia creavit Pater, creavit et Spiritus: accipe quia creavit et Filius Dei, dicente Salomone: Sapientia fecit sibi domum . Ergo Spiritus sanctus qui creavit Dominicae incarnationis sacramentum, quod super omnes est creaturas, quomodo esse potest creatura? 61. De generalitate autem supra ostendimus quia secundum carnem creatore: nunc ostendamus quia creator est noster, etiam secundum gratiae sacramentum. Et sicut creat Pater, ita creat et Filius, Paulo: Dei enim donum est, non ex operibus, ne quis glorietur; ipsius enim sumus factura, creati in Christo Jesu in operibus
Abbreviated transcription (Latin):
lũ una oꝑatio est ubiq patris & filii
et sp̃s scĩ. sed etiam una atq eadem
uoluntas. una uocatio. una p̃ceptio:
quod liquet in illo magno ac saluta¬
rieccłiȩ expectare mysterio. Sicut e¬
nim pater uocauit gentes ad eccłiam.
dicens uocabo non plebem meam ple¬
bem meam. & ñ dilectam dilectam et
alibi domus mea domus orationis uo¬
cabitur omnib gentibus: ita etiam
dñs iñc ad euocandam & congregan¬
dam eccłiam paulum a se dicit electũ
sicut habes ad ananiam dictum a

Expanded text:
lum una operatio est ubique Patris et Filii et Spiritus sancti, sed etiam una atque eadem voluntas, una vocatio, una praeceptio: quod licet in illo magno ac salutari Ecclesiae spectare mysterio. Sicut enim Pater vocavit gentes ad Ecclesiam, dicens: Vocabo non plebem meam, plebem meam: et non dilectam, dilectam ; et alibi: Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus : ita etiam Dominus Jesus ad evocandam et congregandam Ecclesiam Paulum a se dicit electum, sicut habes ad Ananiam dictum a