comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nenire. uite dulcedine excinguer
autelitater mansnefacẽ oduir in
amore conuertẽ. pena beneficio ⁊¬
pensare potuerũt. quib pene tantũ
uenenitionis ꝙͣ̃tu deoꝵ ĩ mortaliũ
cenmonii debetur. Illis eni publica
salus his priuata continet. acq ut
illoꝵ etes sacra domicilia har fida
hoĩu pectora qiͣ quoda sancto sp̃n
referta templa sunt. quod ita rex

Expanded text:
nerare, uitae dulcedinem extinguere, crudelitatem mansuefacere, odium in amorem conuertere, poenam beneficio pensare potuerunt. quibus paene tantum uenerationis quantum deorum inmortalium caerimoniis debetur: illis enim publica salus, his priuata continetur, atque ut illarum aedes sacra domicilia, harum fida hominum pectora quasi quaedam sancto spiritu referta templa sunt. Quod ita esse rex
Abbreviated transcription (Latin):
ua fecit. Cui miles. ne queso paneat
soror frat huc ueni saluare asar nõ
ulter ingressus su. martir egrediar.
uestimenta mutemus. cõueniũt tua
michi et mea tibi. s utraq ep̃o. Tua
uestis me uenu milite faciet mea
te uuginez. bene tnestiens. ego me¬
lius ceuar me ꝑsequutor agnoscat.
Sume hĩtur qui ascondit feminar.
trate qui cõsecret martire Induere
clamiter qui arultet membra uir¬
ginis. ẜuet q pudore. Sume palluĩ
qui tegat aines astondat ora. Solent
erubescere qui lupanar intrauerint.
Sanc cu egressa fiũs ne respicias
retro menior urorie loch que nãm
snar quia impudicos licet castis aeu¬
lis resperit ãmisit. Nec uẽare nequit
ꝑeat sacrificio ego ꝓte hostiar deo red¬
do tu ꝓ me milites ep̃o habes bonar
milit̾iar casticatis que instipendus
militas sẽpit̾nis. loricar istitie que¬

Expanded text:
Cui miles: Ne, quaeso, paveas, soror. Frater huc veni salvare animam, non ulter ingressus, si vis, martyr egrediar. Vestimenta mutemus; conveniunt mihi tua, et mea tibi: sed utraque Christo. Tua vestis me verum militem faciet, mea te virginem. Bene tu vestieris, ego melius exuar, ut me persecutor agnoscat. Sume habitum, qui abscondat feminam: trade, qui consecret martyrem. Induere chlamidem quae occultet membra virginis, servetque pudorem. Sume pileum quod tegat crines, abscondat ora. Solent erubescere qui lupanar intraverint. Sane cum egressa fueris, ne respicias retro, memor uxoris Loth quae naturam suam, quia impudicos licet castis oculis respexit, amisit . Nec vereare ne quid pereat sacrificio. Ego pro te hostiam Deo reddo, tu pro me militem Christo. Habes bonam militiam castitatis, quae stipendiis militat sempiternis: Ioricam
Abbreviated transcription (Latin):
te. li ii. antiochie nuꝑ nugo quedar¬
in medio fuit fugitans publici usus
pulaituto em audita nec uisa plus
tesiteratur. D uob stimulis cupia¬
tu et moris et coitationis duz et
nichil occũnt quod nd̃ minus pla¬
ceat.et plus putatur eẽ quod pla¬
ceat qd̾ nõ intex crulus erplorat si
aĩus amator exoptat. Itaq scã uir¬
go ne duitius alerentur ponendi
spe cupiditates incegritate puto¬
nis ꝓfessa sic restrineit improboꝵ
faces ut iam nõ amaretur s prode¬
retur. Ecce ꝑsequutio puella fugẽ
nescia. s paurda ne maiteret in insi¬
diatores pudoris aĩu ad mrtutem
ꝑauit tam religiosa ut morter nõ ti¬
meret tar pudica ut expectant. ue¬
nit corone dies. maxiã dĩu fic erpes¬
tatio ꝓducitur puella dupler ꝓfes¬
la ceframen et castitatis. et religiois
Srubi initenĩt constantiã ꝓfessioĩs
metur pudoris parata ad cruciatus
embescente ad aspectus et cogitare
ampliꝰ etia io enperẽt quod relinq̃¬

Expanded text:
t. 22. Antiochiae nuper virgo quaedam fuit fugitans publici visusitudo enim audita nec visa plus desideratur, duobus stimulis cupiditatum, amoris et cognitionis: dum et nihil occurrit quod minus placeat, et plus putatur esse quod placeat, quod non judex oculus explorat, sed animus amator exoptat. Itaque sancta virgo, ne diutius alerentur potiendi spe cupiditates, integritatem 168 pudoris professa, sic restinxit improborum faces, ut non jam amaretur, sed proderetur. 23. Ecce persecutio. Puella fugere nescia, certe pavida, ne incideret insidiatores pudoris, animum ad virtutem paravit: tam religiosa, ut mortem non timeret: tam pudica, ut exspectaret. Venit coronae dies. Maxima omnium exspectatio. Producitur puella, duplex professa certamen, et castitatis, et religionis. Sed ubi viderunt constantiam professionis, metum pudoris, paratam ad cruciatus, erubescentem ad aspectus, excogitare amplius, etiam id eriperent quod relique
Abbreviated transcription (Latin):
populus tremẽs cessit S nõ illa in¬
memor lectionis Daniel inquit sup¬
plicu susãne spectatiinis adueneãt.
et qua populus dãnauit ipẽ unus
ab soluit. pot et inhx lupi hĩtu onis

Expanded text:
populus tremens cessit? Sed non illa immemor lectionis: Et Daniel, inquit, supplicium Susannae spectaturus advenerat: et quam populus damnavit, unus absolvit . Potest et in hoc lupi
Abbreviated transcription (Latin):
antiquius istut exemplu te filia
iepte ꝙͣ illuo ꝙ memorabile habet᷑
dãnatus cẽt p̃scripto mortis die po¬
poscit ut tomu pergendi ei facultas
daretur.ut comendart suq ac ne
renertendi mutaret᷑ fides uadem
mortis alteru optulit ea conditioẽ
peo agnosceret nec qualitater spõ¬
sionis qui offerebatiur recusant cõ¬
stantiq aĩo die necis prestolabat᷑.
Itaq alter se nõ subtraxit alter. ad
diem rediit quod eo usq fuit min¬
bile ut tim̃nus eo sibi in amicitia
assisteret. quoꝵ urgebat ꝑiculum.
miniculi. hoc in uugine multo ma¬
gnificentius multoq illustriuis
teprehenditur que ingemiscenti
patri ait fac michi ut exrunt de ore
tuo s spatiũ duoꝵ poposcit me̾siu
ut cu equalib cõuentu ageret ĩ
montib que uirginitate eius p̃¬
testinata neci pio affectu ꝓscquerẽ¬
nir. Nec fletus equaliu mouit pu¬
ella. Nec dolor flexit. nes gemitus
redardauit. Nec dies p̃teriit. Nec

Expanded text:
antiquius istud exemplum de filia Jephthe, quam illud quod memorabile habeturdamnatus esset, praescripto mortis die, poposcit ut domum pergendi ei facultas daretur, quo commendaret suos: ac ne revertendi 128 nutaret fides, vadem mortis obtulit, ea conditione riendum agnosceret. Nec qualitatem sponsionis qui offerebatur recusavit, constantique animo diem necis praestolabatur. Itaque alter se non subtraxit, alter ad diem recepit. Quod eousque fuit mirabile, ut tyrannus eos sibi in amicitiam adscisceret, quorum urgebat periculum. 81. miraculi est, hoc in virgine multo magnificentius, multoque illustrius deprehenditur, quae ingemiscenti patri ait: Fac mihi ut exivit de ore tuo . Sed spatium duorum poposcit mensium, ut cum aequalibus conventum ageret in montibus, quae virginitatem ejus praedestinatam neci pio affectu prosequerentur. Nec fletus aequalium movit puellam, nec dolor flexit, nec gemitus retardavit, nec dies praeteriit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleatur oraculus. Tunc lupi et a¬
gni simul pascentur et eece agna et
Iupus nõ sola simul pascuntur. s
etia ĩ molantur. Quit plura muta¬
co hĩtu euolat puella te laqueo iar
nõ sins alis ut pote qd̾ spintualib
ferebatim et quod nulla inꝙͣ iutent
iutebant cailis et nõ u̾itebãt seu rap¬
cores adagna lupi fremẽ. ad predã.
unus qui ennit ĩ motestior intibiuit.
S ubi hausit oculis rei cextu quid
in quit est puella ingressa est iũ m̃¬

Expanded text:
compleatur oraculum: Tunc lupi et agni simul pascentur . Ecce agna et lupus non solum pascuntur simul, sed etiam immolantur. Quid plura? Mutato habitu, evolat puella de laqueo, jam non suis alis, ut pote quae spiritalibus ferebatur: et quod nulla umquam viderunt videbant oculis, et non videbant, ceu raptores ad agnam, ceu lupi fremere ad praedam. Unus qui erat immodestior, introivit. Sed ubi hausit oculis rei textum: Quid hoc, inquit, est? Puella ingressa est,
Abbreviated transcription (Latin):
aut martir aut uirgo altã in nobis
inuitetur corona. S nec uirginis
nom̃ agnosatur ubi uirginitatis au¬
tor negatur Nar q̃ adꝰ mugo si mere¬
relione nõ amore faciebat nemo eã
ad ultã iudicanit. Bene successit i¬
crempluz. Nar et si illa que se com¬
misit reli̾omi et putore fuauit et
pacriar fortassis et nos ẜuando reli¬
gione ẜnabimꝰ etia castitate. Ita¬
ult᷑ audiret nec putoris in iurlam.¬
s xp̃i recusauit Estimate uitu ad¬
ult̾an potiñ̾t corpus que nec uece
tur or̃o mea. et qiͣ adire gestor sene
cuminosa atq ceplañate formidat
Claudite autez uirgines. ducit᷑ puel¬
la dei ad lupanat.s aꝑite aurez nng¬

Expanded text:
artyr, aut virgo: altera in nobis invidetur corona. Sed nec virginis nomen agnoscitur, ubi virginitatis auctor negatur. Nam quemadmodum virgo, si merereligione, non amore faciebat, nemo eam adulteram judicavit. Bene successit exemplum. Nam si illa quae se commisit religioni, et pudorem servavit et patriam; fortassis et nos servando religionem, servabimus etiam castitatem. ulter audiret: nec pudoris elte utrum adulterare potuerit corpus, quae nec vocem tur oratio mea, et quasi adire gestorum seriem criminosam atque explanare formidat. Claudite aurem, virgines. Ducitur puella Dei ad lupanar. Sed aperite aure
Abbreviated transcription (Latin):
na infamat̾ castitate s castitas etiã
loci abolet infamia. fit ingens petu¬
lantiu cõcursus ao fornice. Discite
mantie miraculu sancte iurgines
dediscite laoꝵ norabula. claubitu
intus columba strepunt. ancipitres
foris. certant singuli qui p̃dictar pri¬
mus innadat. at illa manib. ad cc¬
lur leuatis ꝯiͣ. ad domu ueniss or̃o¬
nis nõ id libromis diuesorim. ep̃¬
potes tomare hpĩu feras mentes
caldeis rorauit ignies uideis se unda

Expanded text:
ria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamiam. 27. Fit ingens petulantium concursus ad fornicem. Discite martyrum miracula, sanctae virgines, dediscite locorum vocabula. Clauditur intus columba, strepunt accipitres foris: certant singuli, quis praedam primus invadat. At illa manibus ad coelum levatis, quasi ad domum venisset orationis, non ad libidinis diversorium: potes etiam domare hominum feras mentes. Chaldaeis roravit ignis , Judaeis se unda
Abbreviated transcription (Latin):
dione fudissi fortumar tante iibis
misatus. adireptione eius milites pro¬
hibuit. remarq his quisuꝑ fue̾ dedit
prestitus bellu cu fumene nõ cum
spartanis habuisse cuiꝰ fuga oĩs cius
it finita sit. Nec minoris eglorie fo
bis ac tectis quĩ homĩes quib parte̾t
non superfuissent

Expanded text:
dione Spartanis fortunam tantae urbis miseratus a direptione milites prohibuit veniamque his, qui superfuerunt, dedit, praefatus bellum se cum Cleomene,non cum Spartanis habuisse, cuius fuga omnis ira eius finita bis ac tectis, quoniam homines, quibus parceret, non superfuissent
Abbreviated transcription (Latin):
iatione indulgeat. Qui dei uidicia
cculis suis opponit semꝑ cunẽs tremẽs¬
qr in oĩ negotio reformidat. ne de iusti¬
tie cramite̾ temans cadat et unde nõ
iustificatur inde potius condenetur

Expanded text:
rationem indulgeat. 5. Qui Dei judicia oculis suis proponit, semper timens, tremensque in omni negotio reformidat, ne, de justitiae tramite devians, cadat; et unde non justificatur, inde potius condemnetur
Abbreviated transcription (Latin):
ses ingressus est inegiptu et instau¬
nuit ea et ab hominatus ẽ religioẽ
eius ceremonias et templa deposuit
et edificarit babillonia megipto sũ¬
q reuerteret᷑ ab egipto egrotabat et fe¬
rebatur ceruicibꝰ regu et mortuns

Expanded text:
ses ingressus est Aegyptum, et vastavit eam, et abominatus religionem ejus, et caeremonias, templa deposuit, et aedificavit Babylonem in Aegypto. Cumque reverteretur ab Aegypto aegrotabat, et ferebatur cervicibus regum. Et mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
principu. qui pranos indices ꝯͣ nolũ¬
tate dei popłis fidelib p̃ferunt na
sic̃ populi delictu est qu̾ principes ma¬
li sunt sic principis est peccatu qñ ui
dices iniqui exsstunt. Ronis intex
sicut nocẽ aulib nescit ita ꝓdesse oĩb
nouit aliis eni prestat cenẜas iusti¬
tie. aliis bonitater iudicia sine ꝑsoãe
cupiat sibi. Boni idices insticiã ad so¬
lam optinẽda salute et̾na suscipuit᷑
nec ea munerib acceptis distribuut
ut du de iusto ndicio tp̃ralia lon
nõ appetunt p̾mio et̾no dicent᷑. dĩs
qui recte uidicat statem in manu ge

Expanded text:
principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis fidelibus praeferunt. Nam sicut populi delictum est quando principes mali sunt, sic principis est peccatum quando judices iniqui existunt. 2. Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus debet. Aliis enim praestat censuram justitiae, aliis bonitatem. Judicia sine personacupiat sibi. 3. Boni judices justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia lucra non appetunt, praemio aeterno ditentur. 4. Omnis qui recte judicat
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Imꝑator auguste cu in multis
gĩ in eomaxĩe elucet prudentia tua ꝙ
diderũt qui ut tibi applaudãt. nõ modo
diis s tihi ip̃i et ppło iniuria faciunt.
Deor siquide minuunt reuerentiam
quos ꝑincãt cibi. eẽ arguũt insipĩetie
du cõnditionis cue repugnãte natã
nota suꝑsticioĩs inurũt populu cui
mortales deq ꝓ ĩmortalib ꝑsuadent
eẽ colendos. Sane aliqmi diuinu tibi
eẽ mõstrabis si cẽs isto qui deitati tue
frandulenter applaudut rapi feci̾s ad
tormẽta. Quis eni deoꝵ el parnt aqͥ
se deceptu in intelligat. Quis nõ m̃i¬
aut argento gẽmisq sublatis uesta
nititur eececare. Quis de martis capi¬
te adamantinu lumen impune te¬
merai̾is effodit unguib. Nep̃e deos
ĩiusibiles et ĩmortales cutũuenire
et eis fallacie ꝑare insidias gramoi̾s
brica sustentatur et regitimet honorẽ
aut cõtentu qui istis eehibent illi re¬
munerint. Si sapis ergo auguste in

Expanded text:
in multis, tum in eo maxime elucet prudentia tua, diderunt, qui ut tibi applaudant, non modo diis, sed tibi ipsi, et populo injuriam faciunt. Deorum siquidem minuunt reverentiam, quo parificant tibi. Te arguunt insipientiae, dum conditionis tuae repuNota superstitionis inurunt populum, cui mortales deos pro immortalibus persuadent esse colendos. Sane in eo aliquid divinum tibi inesse monstrabis, si omnes istos, qui divinitati tuae fraudulenter applaudunt, rapi feceris ad tormenta. Quis enim deorum ei parcat, a quo se deceptum iri intelligit? Quis non irraut argento gemmisque sublatis Vestam nititur excaecare? Quis de Martis capite adamantinum lumen impune temerariis effodit unguibus? Nempe deos invisibiles, et immortales circumvenire, et eis fallaciae parare insidias, gravioribrica sustentatur et regitur, et bonorem aut contemptum qui istis exhibetur, illi remunerant. Si sapis ergo, Auguste, in
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Seueriusq matrimoĩa sua iu¬
n coheiterent cu nullis frenis tene¬
rentur. marimu hpnore nõ diui¬
tu et potentu s ꝓgradr eratis se¬
nu ẽẽ uoluit. Nec sane usꝙ̃ cerm
lccuz Ipnoraniorer senectus ht̃ Hec
quoia primũ solutis antea moribi
dura uidebat cẽ autorer cor apolli¬
nes delphic fingit. et indeseea ex
p̾cepto numĩs detulisse ut cõsuestẽ¬
di cediu metus rełionis uincat. De¬
inde ut et̾nitate legib sius daret.
uir urãto obligat ciuitater nichił
eos de eius legib mutatõs prius ꝙͣ
renerteretim et simuilat se. id oracu¬
lu telphicu ꝓficisa consultunĩ ꝗd
adtendur mucanduq legibꝰ uide¬
retur ꝓficisatur ante creta. ibiq
ꝑpetiu exilim egit ab iia in mare
moriens ossa sua iussit ne relatis
lacetemonez solutos sespartham re¬
ligione niris uirandi in dissoluedis
legib arbitrarentur. Hec sunt que¬

Expanded text:
 severiusque matrimonia sua viri coercerent, cum nullis frenis dotis tenerentur. Maximum honorem non divitum et potentium, sed pro gradu aetatis senum esse voluit, nec sane usquam terrarum locum honoratiorem senectus habet. Haec quoniam primo solutis antea moribus dura videbat esse, auctorem eorum Apollinem Delphicum fingit et inde se ea ex praecepto numinis detulisse, ut consuescendi taedium metus religionis vincat. Dein ut aeternitatem legibus suis daret, iure iurando obligat civitatem, nihil eos de eius legibus mutaturos, priusque reverteretur, et simulat se ad oraculum Delphicum proficisci, consulturum quid adretur. Proficiscitur autem Cretam ibique perpetuum exsilium egit abicique in mare ossa sua moriens iussit, ne relatis Lacedaemonem solutos se Spartani religione iuris iurandi in dissolvendis legibus arbitrarentur. His igitu
Abbreviated transcription (Latin):
gis fuga cõsiliu meunt pontis int̾¬
r̃pendi. quẽ ille ab ydo ueluti uictor
maris fecerat ut int̾chiso reditu aut
cur exerctu deleretur aut desꝑatione
res pacer uictus petere cogeret S
temistotes timens ne interclusi ho¬
stes desꝑationer inuicuter uerterẽt
et cũc quod aliter nõ pageret ferio pa¬
tefacerent satis multos hostes ĩ gre¬
cia remanẽ dictitans nec augen nu¬
meru retinendo oportere cu uince̾
consilio ceteros nõ posset ẜnu ad xẽ
et cccupare transitu macurta fuga
nbet Ille ꝑculsus nũcio cradidit du¬
cib milites ꝑducendo ip̃e cu pancis
abydu contendit. pontẽq reꝑiens

Expanded text:
gis fuga consilium ineunt pontis interrumpendi, quem ille Abydo veluti victor maris fecerat, ut intercluso reditu aut cum exercitu deleretur aut desperatione rerum pacem victus petere cogeretur. Sed Themistocles timens, ne interclusi hostes desperationem in virtutem verterent et iter, quod aliter non pateret, ferro patefacerent satis multos hostes in Graecia remanere dictitans, nec augeri numerum retinendo oporterecum vincere consilio ceteros non posset, eundem servet occupare transitum maturata fuga iubet. Ille perculsus nuntio tradit ducibus milites perducendos; ipse cum paucis Abyd
Abbreviated transcription (Latin):
state ꝑmisit fundos oĩu equaliter
imitatio in lueuna uerteret᷑. Pue¬
ios puberes nõ inforu s magruir
deduci precepit. ut prig̃s an nõs nõ
inluxuria s mope et laboribiage¬
rent nichil eo sõmi causa subste̾rnẽ
et uita sine pulmẽto degere. neq
prius inurber redire ꝙ̃ iun facti eẽnt
statuit uirgines sine tote nube̾ uis¬
sit Urores cligerentur nõ pecume¬

Expanded text:
statem permisit. Fundos omnium aequaliter statem permisit. Fundos omnium aequaliter imitatio in luxuriam verteretur. Pueros puberes non in forum, sed in agrum deduci praecepit, ut primos annos non in luxuria, sed in opere et in laboribus agerent. Nihil eos somni causa substernere et vitam sine pulmento degere neque prius in urbem redire, quam viri facti essent, statuit. Virgines sine dote nubere iussit, ut uxores eligerentur, non pecu
Abbreviated transcription (Latin):
libite spartanoꝵ regi successiss regnũ¬
q sibi uendicare potuiss. Carillo filio
eius qui natus postumus erat cur
ad etate ad ulta ꝑuenisset regnu
sũma fide restituif ut in telligerent
ces ꝙ̃to plus apud bonos pietatis iu¬
ra ꝙͣ cẽs opes ualerent. o edio igitũ
cpre du infans cõnalescit tutelãq
eius ad ministͣt nõ hñtib spartanis
leges instituit nõ muentione earu
magis ꝙͣ eremplo clatior. Siquider
nicħ̾ lege ulla inalio saneit cuiꝰ nõ
ip̃e prius inse documẽta daret ppłu
in obsequia princpu principes ad
institia imꝑioꝵ fumauit parsimo¬
nia omĩb rõne existimãs labore
militie assidua frugalitatis cõsuetis¬
dine faciliore fore. Emi singula nõ
pecuma s cõpensatione meraũ iuissit
auri argentiq usu et oĩu sceleꝵ ma¬
teria substulit ad ministrationem
anuos successores senatores custodiã
legur populo sublegendi antenatĩ
uł atandi quꝗ uellet magnatꝰ pote¬

Expanded text:
lydectae, Spartanorum regi, successisset regnumque sibi vindicare potuisset, Charillo, filio eius, qui natus postumus erat, cum ad aetatem adultam pervenisset, regnum summa fide restituit, ut intellegerent omnes,quanto plus apud bonos pietatis iura quam omnes opes valerent. Medio igitur tempore, dum infans convalescit tutelamque eius administrat, non habentibus Spartanis leges instituit, non inventione earum magis, quam exemplo clarior:siquidem nihil lege ulla in alios sanxit, cuius non ipse primus in se documentum daret. Populum in obsequia principum, principes ad iustitiam imperiorum firmavit. Parsimoniam omnibus suasit, existimans laborem militiae adsidua frugalitatis consuetudine faciliorem fore. Emi singula non pecunia, sed conpensatione mercium iussit. Auri argentique usum velut omnium scelerum materiam sustulit. Administrationem annuos successores, senatui custodiam legum, populo sublegendi senatum reandi quos vellet magistratus pote
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatoq illuis consilio cõniges libe¬
tosq cui preciosissimis rebiabditis
insulis relicta uibe temandat Ipsi
nanes armati cõscendunt erẽplur
atheniensiu et alie urbes imitate¬
inter primo duces acerime bellum

Expanded text:
bato consilio coniuges liberosque cum pretiosissimis rebus abditis insulis relicta urbe demandant; ipsi naves armati conscendunt. Exemplum Atheniensium et aliae urbes imitatinter primos duces acerrime bello
Abbreviated transcription (Latin):
tate referendã ministen accomoda¬
re ꝯtingat. ac uereri nec nõ nr̃e ur¬
bis acta ꝯmemorare existiment᷑. uix
ei credibile ẽ ut intra Idem pomẽium
.x. pondo argenti ⁊ ĩuidiosuz fusse cen¬
sum ⁊ inopia hrĩ ꝯtentissimã. ꝯum

Expanded text:
tatem referendam ministerium adcommodare coguntur, ac uereri ne non nostrae urbis acta commemorare existimentur: uix enim credibile est intra idem pomerium X pondo argenti et inuidiosum fuisse censum et inopiam haberi contemptissimam. M
Abbreviated transcription (Latin):
acchuis econe̾t grauas. Ecato frue̾ mobili cuysu fugit. nũc
facile rectus guita nuc iuuen uenus Exulcet aĩus.cur choro
iuduo iaces. Triste uuẽta solue. nũc lusus rape. effunde ha¬
benas. optiõs iuite dies transflua̾ ꝓhibe. ꝓpria describit deus
offitia. et euu ꝑ suos duxit gradus. lenitia iuuener froͦ decet
uenus. Que suplet ac resticilit huanu genus. Orbis iacebit

Expanded text:
ate fruere: mobili cursu fugit, nunc facile pectus, grata nunc iuveni Venus: exultet animus, cur toro viduo iaces? tristem iuventam solve; nunc cursus rape, effunde habenas, optimos vitae dies effluere prohibe, propria descripsit deus officia et aevum per suos duxit gradus: laetitia iuvenem, frons decet Venus, quae supplet ac restituit exhaustum genus: orbis iacebit
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinaꝵ ab undantia satiantur op¬
trmos hñt sapĩe sensus. Institiũt cim¬
tatib et humanitatib mores. equa
nira leges quib absentib nulla cimi¬
tas eẽ põt incolumis. Cum ergo tãta
muera ascriptoꝵ prudentia pͥriuati
solu arbitror palmas coronas his tri¬
bui oportere setia decerni trñ phos et
int̾ deor sedes ect collocantos indicm¬

Expanded text:
doctrinarum abundantia satiantur, optimos habent sapientiae sensus, instituunt civitatibus humanitatis mores, aequa iura, leges, quibus absentibus nulla potest esse civitas incolumis. Cum ergo tanta munera ab scriptorum prudentia privatim p, non solum arbitror palmas et coronas his tribui oportere, sed etiam decerni triumphos et inter deorum sedes eos dedicandos iudic
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ lconidas ꝙͣ fortiter milites allo¬
quutus est. Sic inquit cõmilitones
prandete tãꝙͣ apud inferos cenaturi
nõ more crenit cib nõ hesit faucib
nõ elapsus est manib. alacres et ad
prandiu illi ꝓmiẜant et ad cenã Sic¬

Expanded text:
e Leonidas quam fortiter illos adlocutus est! "Sic," inquit, "commilitones, prandete tamquam apud inferos cenaturi." Non in ore crevit cibus, non haesit in faucibus, non elapsus est manibus; alacres et ad prandium illi promiserunt et ad cena
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõsiliu derelinquenda itałia subi
manna bella fuere suscepta unu in
macedonia contra pħu potẽtissimũ
maçedonie rege.alia in Sardinia¬
contͣ sardos et alt̾n ꝯtͣ hasbrubalem
cartaginẽsiu duce. ex̃ hec quãtur
hanibalis quo in Italia premebant᷑
et tam̃ fortis in alt̾utiu desperatio
gnar̃t pugnãdo uicerunt. ex quo p¬

Expanded text:
ut consilium de relinquenda Italia subirmarina bella fuisse suscepta? unum in Macedonia contra Philippum potentissimum Macedoniae regem, contra Sardos et alterum Asdrubalem Carthaginensium ducem, extra hoc quartum Annibalis, quo in Italia premebantur? Et tamen fortis in alterutrum desperatio gnarunt, pugnando vicerunt. Ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
senati ac magr̃atib et maiestate p̾¬
stina et potãte neq ta ꝑuu quicꝙͣ
neq ta magnu puplici priuatiq
negotii fuit. de quo nõ. ad paco refer¬
retur. nũꝙͣ curia nisi solus intrauit
lectica quonda intro latus eger coĩ¬
tes ase remonit. queda ad uersus sẽ¬
tentia sua decermi ne questus quidẽ

Expanded text:
senatui ac magistratibus et maiestate prisenatui ac magistratibus et maiestate pristina et potestate. neque tam paruum quicquam neque tam magnum publici priuatique negotii fuit, de quo non ad patret. numquam curiam nisi solus intrauit; lectica quondam intro latus aeger comites a se remouit. quaedam aduersus sententiam suam decerni ne questus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ne uł incõtina oratione blandius
dese diceretur nõ dubitamĩt int̾pella¬
re ac rep̃hende̾. aut cõmutare cõtinuo
dñus appellatus a quoda demĩiquit¬
ne se se amplus cõtumelie cã noĩaret
Alius dicenter sacras eius occupatioes
et rursus aliu antore eo senatu sta
tuisse. nerba mutare. et ꝓautore sua¬
sore et ꝓsacus laboriosas dice̾ corgit
S et aduersus cõuitia maloq rumo¬
res et famosa dese ac sius carmina
finnus ac ꝑatiens subinte iactabar
incinitate libem linguã ac mentes
libems eẽ tebere Et quoda senatum
cognitione de eismodi crimĩb ac
reis flagitante nõ tatu inquit oci
hemus ut implicari nos płib negoti¬
is debeamus. Si hanc fenestra aꝑũ¬
tis nichil aliud agi sinetis ꝙͣ oĩn im¬
micitie hoc p̃textu ad nos referantur
quens dixit et nũc et sepe ałs pa .co.
bonu et salutare prinape que uos
tanta et ta libera potãte instruxistis.
Senatui ẜuire debere. Quin ena spe¬

Expanded text:
ne uel in continua oratione blandius de se diceretur, non dubitaret interpellare ac reprehendere et commutare continuo. dominus appellatus a quodam denuntiauit, ne se amplius contumeliae causa nominaret. alium dicentem sacras eius occupationes et rursus alium, auctore eo senatum se audisse, uerba mutare et pro auctore suasorem, pro sacris laboriosas dicere coegit. sed et aduersus conuicia malosque rumores et famosa de se ac suis carmina firmus ac patiens subinde iactabat in ciuitate libera linguam mentemque liberas esse debere; et quondam senatu cognitionem de eius modi criminibus ac reis flagitante: 'non tantum,' inquit, 'otii habemus, ut implicare nos pluribus negotiis debeamus; si hanc fenestram aperueritis, nihil aliud agi sinetis: omnium inimicitiae hoc praetexto ad uos deferenturquens: 'dixi et nunc et saepe alias, p. c., bonum et salutarem principem, quem uos tanta et tam libera potestate instruxistis, senatui seruire debere et uniue
Abbreviated transcription (Latin):
uos honore cõgnuo ꝓsequimini ut n
ĩ moderatus. neq infimus honor sit
alurd inflat aliud ex asꝑat. qd̾ cumq¬
sue portionis cui suppetit imꝑtiatur
Non eiu quis delectat tãtus enz quẽ
sup̃ menẜa honorat ꝙͣtu ledit cum
cui debitu negat et plerq uterq eo¬
ru offenditur ubi prelationis adula¬

Expanded text:
os honore congruo prosequimini, ut neque immoderatus neque infimus honor sit: aliud inflat, aliud exasperat. Quod cuique portionis suae meritis suppetit, impartiatur. Non enim tantum quis delectat eum quem supra mensuram honorat, quantum laedit eum cui debitum negat. Et plerumque uterque eorum offenditur, ubi praelationis adula
Abbreviated transcription (Latin):
qõ li .u. ẜxiliu in maxĩs malis ducitũ
it si ꝑꝑ alienar et offensa ppłi uolũtatẽ
quib ad modu pau̾a in patriar reuẽ¬
cuntur at mulcranit᷑ bonis exules. qd
tum panu ne an multa de tolerandã
panptate dicunt. Ia nõ exiliu sirer
nã nõ ignomĩa noĩs querimꝰ appe
nunt xenocrates. Criton archesilas la¬
cites aristotiles. Theofastus. zeno Cle¬
antes Crsippus antipat᷑. Carncates
panetius. Cytomachus.philo anti¬
ochus. possidomiꝰ ĩ mũabilis alii. qui
semel egressi nũꝙͣ domu reuersi sũt
et infra. Itaq ad oẽ rõne. Teucri uox
accomodan pot̃.patria est ubicũq bñ
est. Sccrates quid̾ cu rogaretur cuia

Expanded text:
o: quod in maximis malis ducitur. Id si propter alienam, et offensam populi voluntatem quibus admodum pauci in patriam revertuntur. At multantur bonis exules. Quid tum? parumne multa de toleranda paupertate dicuntur? iam vero exilium, si rerum naturam, non ignominiam nominis quaerimus, runt, Xenocrates, Crantor, Arcesilas, Lacydes, Aristoteles, Theophrastus, Zeno, Cleanthes, Chrysippus, Antipater, Carneades, Panaetitus, Clitomachus, Philo, Antiochus Possidonius? innumerabiles alii, qui semel egressi, numquam domum reverteant. Itaque ad omnem rationem Teucri vox accommodari potest. Patriaest, ubicumque est bene. Socrates quidem cum rogaretur cuiat
Abbreviated transcription (Latin):
sic est. Sũmu gaudiuz inter se con¬
tinuit. euridẽ constat pari uulm. et
exuler fuisse et restitutur. adeo mote¬
tationis bñficio medius semꝑ intẽ
ẜas et ad uc̃sas res aĩmi fumitate uer¬

Expanded text:
sed summum gaudium intra se continuit. eundem constat pari uultu et exulem fuisse et restitutum. adeo moderationis beneficio medius semper inter secundas et aduersas res animi firmitate uer
Abbreviated transcription (Latin):
hanc caritate ꝓximꝰ frateme beni¬
uolentie grad̾us excipit. Na ut me¬
nto primu amoris uinculu ducit
prima et maxima beneficia accepisse
ita ꝓrimu uidicai̾ debet simul ac¬
cep̾isse. Qua copiose eni suauiratis
illa recordatio est. In eoter domicilio
ante ꝙͣ nascerer habitaui. hisde ĩ cu¬
nabulis infantie tpr̃a ꝑegi. eos dem
appellaui pentes eadem ꝓme uota
ex hbuenint parẽ ex ma̾ioꝵ imagi¬
nib gloria traxi.cam est uxor dul¬
ces liberi iccundi amia. accepti affi¬
nes. s postea cognitis milla beniuo¬
lenitia accedere debet quẽ priorem

Expanded text:
Hanc caritatem proximus fraternae beniuolentiae gradus excipit: nam ut merito primum amoris uinculum ducitur plurima et maxima beneficia accepisse, ita proximum iudicari debet simul accepisse. quam copiosae enim suauitatis illa recordatio est: in eodem domicilio antequam nascerer habitaui, in isdem incunabulis infantiae tempora peregi, eosdem appellaui parentes, eadem pro me uota excubuerunt, parem ex maiorum imaginibus gloriam traxi! cara est uxor, dulces liberi, iucundi amici, accepti adfines, sed postea cognitis nulla beniuolentia accedere debet, quae priorem
Abbreviated transcription (Latin):
cẽs hono mores ꝓcurat et custodit ĩ
uiris prutentia. Sic et infemĩs cunc¬
to hynestos actus fouet et custodit et
nãq uita nec laude ab hoĩb inpre¬
senti seculo nec remunetationẽ ado
expectat in futuro pudica uõ famã
bona inter hoĩes possitet et de spe
beatitud inis gaudet pudicitia. suꝑ¬

Expanded text:
res bonos procurat et custodit in viris prudentia; sic et in feminis cunctos honestos actus nutrit, et fovet, et namque vita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo, nec remunerationem a Deo exspectat in futuro. Pudica vero vita, famam bonam inter homines habet, et de spe futurae beatitudinis gaudet. Praes
Abbreviated transcription (Latin):
nter ac feĩnaris
p̃cipuu firmamẽ¬
tu pudicitia in¬
ucre Tueni prisca resione cõsecratos
ueste fccos incolis tu capitolẽ uinoĩs
pulumarib in cubas. tu palati celu¬
men augustos penates sanctssimũq
uilie gemaler choru assidua statioẽ
celebras tuo presidio puetilis etatis
insignia munita sunt tui numinis
respectu sincerus iuente flos ꝑma¬
net te asstode matrorlis stolã cer¬

Expanded text:
ter ac feminarum praecipuum firmamentum, Pudicitia, inuocem? tu enim prisca religione consecratos Vestae focos incolis, tu Capitolinae Iunonis puluinaribus incubas, tu Palatii columen augustos penates sanctissimumque Iuliae genialem torum adsidua statione celebras, tuo praesidio puerilis aetatis insignia munita sunt, tui numinis respectu sincerus iuuentae flos permanet, te custode matronalis stola cen
Abbreviated transcription (Latin):
potest aliquis hoc uiro dici constantio.
qui ne sententia sua pelleretur patria
in qua simu dignitatis gradu opti¬
nebat carere sustinuit

Expanded text:
potest aliquis hoc uiro dici constantior, qui, ne sententia sua pelleretur, patria, in qua summum dignitatis gradum obtinebat, carere sustinuit?
Abbreviated transcription (Latin):
tuu disceptationib sicĩs ꝓpoĩtam¬
uita nõ poetaꝵ ingeniis hr̃e debeꝰ.
nec ꝓbru audire nisi ealege ut respõ¬
dere liceat et indicio deferite̾ hec ex ci¬
ceronis. quaito de re pi. libro ad uer¬
bu ercerpenda arbitatus su nõ nul¬
lis ꝑꝑ faciliore intellectu

Expanded text:
tuum, disceptationibustuum, disceptationibusvitam, non poetarum ingeniis habere debemus; nec probrum audire, nisi ea lege ut respondere liceat, et judicio defendere. » Haec ex Ciceronis quarto de Republica libro ad verbum excerpenda arbitratus sum, nonnullis, propter faciliorem intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
romani uetẽs. sicero testatur ĩlibris
quos de re pi. sciꝑsit ubi ecipio di¬
sputans ait nũꝙͣ comedie nisi con¬
suetudo iute pateretur ꝓbare sua the¬
atris flagitia potuissent᷑ Et greci ꝗdẽ
antiquiores uiciose sue opimionis
quada cõueientia ẜuauerũt. apd̾
quos fuit etia lege cõcessuz ut quod
africanus que illa nõ actigit. bł po¬
tius quẽ nõ uexanit cu peꝑcit. Esto
populares hoĩes inꝓꝓbos. in re pu
seditioso eleone eleofonte hyꝑbo¬
lum lesit. patiamur inquit et sł hi
ciues acensore melius est ꝙͣ apocta
notari. Si ꝑielen cuiar sue ciuitati
maxiã autoritate płimq añg domi
et belł p̃fuiss molan nersib et eos
agi in scena nõ plus decuit ꝙͣ si plantꝰ
inquit nr̃ uoluiss aut fimins pu¬
blio et sneo Scipioni aut cecilius
hanc quoq sancienda putauenint.
siquis octentauiss siue carmen con¬
didiss quod infamia face̾t flagitiũ¬
ue altĩ preclare. Indiciis en magrã¬

Expanded text:
Romani ueteres, Cicero testatur in libris, quos de re publica scripsit, ubi Scipio disputans ait: \'Numquam comoediae, nisi consuetudo uitae pateretur, probare sua theatris flagitia potuissent\'. Et Graeci quidem antiquiores uitiosae suae opinionis quandam conuenientiam seruarunt, aput quos fuit etiam lege concessum, ut quod Africanus, quem illa non adtigit, uel potius quem non uexauit? cui pepercit? Esto, populares homines inprobos, in re publica seditiosos, Cleonem, Cleophontem, Hyperbolum laesit. Patiamur, inquit, etsi eius modi ciues a censore melius est quam a poeta notari. Sed Periclen, cum iam suae ciuitati maxima auctoritate plurimos annos domi et belli praefuisset, uiolari uersibus et eos agi in scaena non plus decuit, quam si Plautus, inquit, noster uoluisset aut Naeuius Publio et Gn. Scipioni aut Caecilius hanc quoque sanciendam putauerunt, si quis occentauisset siue carmen condidisset, quod infamiam faceret flagitiumue alteri. Praeclare. Iudiciis enim magistra
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩs irib cessit. atq etia dicẽte
multos se gladios hr̃e respõdit es ego
annos. obstupuenit tot legioẽs ta
robustas senectntis reliquias intu¬
his ieb pugnabamꝰ quib uale̾ potã¬
mus consilio. aucoritate causa que
erant in nobis suꝑiora s lacertis et
iuirib quib pares nõ cramꝰ uicti
slimus igituraut si uinci dignitas
nõ põt fracti certe et abiecti

Expanded text:
maximis uiribus cessit: atque etiam dicente multos se gladios habere respondit 'et ego annos'. obstipuerunt tot legiones tam robustas senectutis reliquias intuiis rebus pugna bamus, quibus valere poteramus, consilio, auctoritate, causa, quae erant in nobis superiora, sed lacertis et viribus, quibus pares non eramus. victi sumus igitur aut, si vinci dignitas non potest, fracti certe et abiecti
Abbreviated transcription (Latin):
in prĩs positu atq cõfirmatu . uii¬
tute qua recte unuit᷑ ab aĩ sede men¬
bris corpis impare Sãctũq corpus
usu fien᷑ sancte uolũtatis. qua ĩcon¬
quod addolorer uer etia quod ad li¬
bidine ꝑtinet in corpore alieno ꝑpe¬
craĩ pot quiaquid tale factũ fuĩt et¬
si retentar cõstantissimo aĩo pudiciti¬
am nõ ercutit tam̃ putore in cutit
ne credatur factu cu mẽtis etia uo¬
buntate quod fici̾ fortasse sine cãnis
aliqua uoluptate nõ potuit. et in .c.
unt. nõ polluet si aliena etit. Si autẽ
polluet aliena nõ ent. S cu pudici¬
tia uitus sit aĩmi coi̾tẽq hat fortitu¬
dinez qua potius qlib mala tolera¬
re ꝙͣ malo cõsentire decenut nuillus
aũt magnaĩmus et pudicus ĩ pote¬
state hãt quid de sua camne fiat s nũ
quid annuat mẽte uł renuat. quis
eate sana mẽte putauũt se ptere pui¬
dicitia si forte in apprehensa et oppres¬

Expanded text:
positum adque firmatum uirtutem, qua recte uiuitur, ab animi sede membris corporis imperare sanctumque corpus usu fieri sanctae uoluntatis, qua inconquod ad dolorem, uerum etiam quod ad libidinem pertinet, in corpore alieno perpetrari potest: quidquid tale factum fuerit, etsi retentam constantissimo animo pudici. tiam non excutit, tamen pudorem incutit, ne credatur factum cum mentis etiam uoluntate, quod fieri fortasse sine carnis aliqua uoluptate non potuit. CAPUT XVII. itur. Non polluet, si aliena erit: si autem polluet, aliena non erit. Sed cum pudicitia virtus sit animi, comitemque habeat fortitudinem, qua potius quaelibet mala tolerare, quam malo consentire decernit; nullus autem magnanimus et pudicus in potestate habeat, quid de sua carne fiat, sed tantum quid annuat mente, vel renuat: quis eadem sana mente putaverit se perdere pudicitiam, si forte in apprehensa et oppres
Abbreviated transcription (Latin):
hec portia alteri bruco Notior ẽ ma¬
nto suo tanaquil. Illum int̾ multa
regu noĩa iam ascondit antiquitas
hanc rara int̾ femĩas iurtus altius
seculoꝵ oĩu memorie ꝙͣ ut eecedere

Expanded text:
haec Porciam alteri Bruto. Notior est marito suo Tanaquilla. Illum inter multa regum nomina jam abscondit antiquitas. Hanc rara inter feminas virtus, altius saeculorum omnium memoriae, quam ut excidere
Abbreviated transcription (Latin):
malu. et .I. Sim licet cudelis ac seuus
filiu tam̃ diutius amaui clauẜiz pa¬
ternos penaces de cestõ despe succõnis
expuleri onemuen iunculis manꝰ.
fedauen membra uerbenb. ꝑ solui
grã nõ põt. nec malo patri acͣ Sic et fi

Expanded text:
e de venia. sim licet crudelis ac saevus, filium tamen diutius amavi. clauserim paternos penates, de testamento, de spe successionis expulerim, oneraverim vinculis manus, foedaverim membra verberibus; persolvi gratia non potest nec malo patri. arrogans, i
Abbreviated transcription (Latin):
pacre imꝑiosu quiter Manlius ꝗ
cu ante at tp̃us relegatus eẽt a p̃a¬
tre ob adoloscentia brutale et hebe¬
tem. adtri. pleb̾ qui patii suo dixeãt
diem uenit petitoq tp̃re qd̾ ille de¬
derat sꝑans fore ꝓditore pentis in¬
uiti. et bene meruisse se de iuuene
credebat cuiꝰ exiliu ꝓgrauissiõ crie
int̾ alia Manlio obiiaebat. Nactus
adoloscens secretu stringit ccultatũ
suu feru. Et nisi unras inquit te
diem patri remissur. hx tegladio
transfodia Intua potestate est utrũ
patet mens accãtore nõ hãt. Iurũ
tribunus. nec fefellit et ca̾ accusati¬
onis emisse contioni reddidit.nulli
aũt licuit impiine trbinu ĩordinẽ

Expanded text:
patrem imperiosum quidem Manlius, qui, eum ante ad tempus relegatus esset a patre ob adulescentiam brutam et hebetem, ad tribunum plebis, qui patri suo diem dixerat, venit ; petito tempore, quod ille dederat sperans fore proditorem parentis invisi, et bene meruisse se de iuvene credebat, cuius exilium pro gravissimo crimine inter alia Manlio obiciebat, nanctus adulescens secretum stringit occultatum sinu ferrum et : ' Nisi iuras,' inquit, ' te diem patri remissuruin, hoc te gladio transfodiam. In tua potestate est, utro modo pater meus accusatorem non habeat.' Iuravit tribunus nec fefellit et causam actionis omissae contioni reddidit. Nulli alii licuit impune tribunum in ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
plessu accipiar sciam an ad hoste an
ad filiu ueneris. captina mater ne in
castris tuis sim. in hoc me longa uita et
infelre senecta taeit ut ceule te de ĩ¬
de hoster interer poniusti populaĩ hãc
t̾rar que te genuit atq aluit nõ tibi
ꝙuis infesto et minaci ꝓuenãs ĩgre¬
dienti ii cedit. nõ cu incõspectu roma¬

Expanded text:
plexum accipio, sciam' inquit, 'ad hostem an ad filium uenerim, captiua materne in castris tuis sim. in hoc me longa uita et infelix senecta traxit ut exsulem te deinde hostem uiderem? potuisti populari hanc terram quae te genuit atque aluit? non tibi, quamuis infesto animo et minaci perueneras, ingredienti fines ira cecidit? non, cum in conspectu R
Abbreviated transcription (Latin):
lius quo horridiorez patrez ħunt hoc
piculo eius landabilius subuenit
qͣui ad en diligendu p̃ter natura¬
lem amore nullo indulgẽtie blan¬
dimẽto in uitatus fueãt uerba . ual.¬

Expanded text:
lius, quo horridiorem patrem habuit, hoc periculo eius laudabilius subuenit, quia ad eum diligendum praeter naturalem amorem nullo indulgentiae blandimento inuitatus fuerat. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
quit est principe regredi ad melius
sinitiis fui̾t implicatus popuili eĩ
peccantes uidice metuunt. et ama¬
lo suo legibꝰ cohertentim. Reges aũt
nisi solo dei timore metiq gehenne
coheiteantur. libeni in preceps ꝓnuint.
et ꝑ abmptu licentic inoẽ facimis
uitioꝵ labunt᷑. Quãto quisq ĩsuꝑioĩ¬

Expanded text:
est principem regredi ad melius, si vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes judicem metuunt, et a malo suo legibus coercentur. Reges autem, nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceantur, libere in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae in omne facinus vitiorum labuntur. 5. Quanto quisque in superi
Abbreviated transcription (Latin):
uẜa penar Reges uita subditoꝵ faci¬
le exemplis sis uł edificant uł testiu¬
unt. iteoq principe nõ oꝑ delinquẽ
ne forma peccandi faciat peccati eiꝰ
impunita licentia. Nla rex qui ruit
inuitiis cito rnã ostendit etroris. Sic̃
legitur de Ieroboan qui peccauit et

Expanded text:
ura poenarum. Reges vitam subditorum facile exemplis suis vel aedificant vel subvertunt, ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat, peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Jeroboam, qui peccavit et
Abbreviated transcription (Latin):
affiusset. que quide ego confito oĩ¬
bus istis laudib quas tu orõne con¬
plessus es excellente fore. Et crassus
fore dicis inquit. Ego nõ eẽ ia dico
et eu iudicam.cu me cõsule ĩ seãtu

Expanded text:
adfuisset; quem quidem ego confido omnibus istis laudibus, quas tu oratione complexus es, excellentem fore.' Et Crassus 'fore dicis?' inquit, 'ego vero esse iam iudico et tum iudicavi, cum me consule in senatu
Abbreviated transcription (Latin):
ut sapiẽtes uideant᷑ nõ discutuint
cãs s asẜ̾unt. sicq cõturbant uidicii
ordine du nõ suo contenti officio
aliena p̃sumunt. Quida du indi¬
care incpiunt irascuntur ip̃amq
iudicii sña ĩ insania ueitunt. de
infurore idiciu. Qui eni iratus
in uidice̾ inuestigatione uen non
nalet attingẽ. quia mens cus tũba¬
ta furore ascñtatione alienatur iusti¬
cie. Inicundus uidex examen plene
cõtueri nõ ualet. quia caligine furo¬
ns nõ uitet. Qui aũt repulso finte̾
discucit facilius ad cõtinẽda neĩtatẽ
mentis serenitate cõsurgit. et sine
ulla ꝑturbatione adequitatis ⁊̃ tel¬
ligenstia ꝑuenit:¬

Expanded text:
ut sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt; sicque conturbant judicii ordinem, dum, non suo contenti officio, aliena praesumunt. 14. Quidam, dum judicare incipiunt, irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertunt. De in furorem judicium. Qui iratus in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis intelligentiam pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
tur eo appellare fatu sic ꝓbatur an¬
nei Senece sunt nisi fallor hi uẽsus
duc me sũme pater altiq dnãtor poli
quotũq placuit nulla parẽdi mora
est assum.impiger. fac nolle comita¬
bor gemens. Malusq patiar facẽ qd
licuit bono. Ducũt nolente fata no¬
lenter mahunt. nẽpx eudentissimẽ.
hpc ultiõ nersu ea fata appellauit que
supꝰ dixerat sũmi pacris uoluntate
cin sc patu obedire dicit. ut uolens
ducatur ne nolens trahat᷑ qm scilic
ducunt uolũtate fata noleriter tra¬
hunt. Illi quaq uersus homeriti huic
sententie suffragant. quos aicero ĩ la¬
tuur uertit. Dases sunt hoĩr mẽtes
quali pater ip̃e mꝑiter auctiferas lu¬
dicti fuerunt argnui. ubi dum antigo¬
natur inter cõfectissimos iuolentissĩc
dimicans saro demins ictus atidit᷑¬

Expanded text:
tur, eos appellare fatum sic probatur. Annaei Senecae sunt, nisi fallor, hi versus: Duc, summe pater, altique dominator poli, Quocumque placuit, nulla parendi mora est. Adsum impiger: fac nolle, comitabor gemens, Malusque patiar facere quod licuit bono. Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Nempe evidentissime hoc ultimo versu ea fata appellavit, quam supra dixerat summi patris voluntatem: cui se paratum obedire dicit, ut volens ducatur, ne nolens trahatur; quoniam scilicet Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Illi quoque versus Homerici huic sententiae suffragantur, quos Cicero in latinum vertit: Tales sunt hominum mentes, quali pater ipse Juppiter auctiferas luis Pyrrus Argos petit; ibi dum Antigonatur, inter confertissimos violentissime dimicans saxo de muris ictus occidit
Abbreviated transcription (Latin):
referamꝰ Ergo humanitatis dulceto
etia in efferata barbaros in gema
nec illi arduu ac difficile est inter
artna ꝯtraĩa int̾ districto cominus
mucrones placidu iter repire. Dir¬
cit i ꝓsternit odui hpsfilẽq san¬
guiner hostilib lacrimis miscet at¬
qr etia hanibał ad mirabiler uocem
tria stacuentis cxpressit. Quia aliꝙͣto
ei plus glorie paulus et gracchus et
Marceslus sepulti ꝙ oppressi actulert᷑
Si quiter illos quos pumico astu dece¬
pit romana mansuetudiẽ honorauit.
uis quoq fortes et pie umbre nõ pe¬
nitendas sortu estis erequias. Mar
ut optabilius inpatria ita speciosius
ꝓpacnia collapse sũmi offitu tecus ĩ¬
feliatate amissu in̾tute recupastis¬

Expanded text:
nposuit. ergo humanitatis dulcedo etiam in efferata barbarorum ingeninec illi arduum ac difficile est inter arma contraria, inter destrictos conminus mucrones placidum iter reperire. uincit iram, prosternit odium hostilemque sanguinem hostilibus lacrimis miscet. quae etiam Hannibalis admirabilem uocem tria statuentis expressit. quin aliquanto ei plus gloriae Paulus et Gracchus et Marcellus sepulti quam oppressi attulerunt, si quidem illos Punico astu decepit, Romana mansuetudine honorauit. uos quoque, fortes ac piae umbrae, non paenitendas sortitae estis exequias: nam ut optabilius in patria, ita speciosius pro patria conlapsae supremi officii decus infelicitate amissum uirtute recuperastis
Abbreviated transcription (Latin):
fatis agim̾ credite facis. nõ solicite pos¬
sutit cure outare rati. ał faq stami¬
na fusi. Quicquto pacimur mortale
genus. Quicquid faamus uenit ex
alto. Seruat q sua decreta colus lao¬
hesis dura reuoluta manu oĩa secto
tramite nadũt primusq dies dedit
extremur nõ illa deo uenisse licrque
prece nõ ulla mobilis orto multis tẽ¬
por timuisse nocet. Snlti ad facum
uenere suu du fata cimẽs S̾m qntił¬

Expanded text:
Fatis agimur, credite Fatis. Non sollicite possunt cure Mutare rati stamina fusi. Quicquid patimur mortale genus Quicquid facimus venit ex alto, Servatque sua decreta colus Lachesis dura revoluta manu, omnia septo tramite vadunt Primusque dies dedit extremum. Non illa deo vertisse licet, Que prece non nulla Mobilis ordo, multis ipsum Timuisse nocet, multi ad fatum Venere suum dum Fata timent et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ greditur oneri potius ꝙͣ usui eru¬
berat. Igitur ĩmodice diuitic uelut ĩ¬
gentia onera et enormia gubernacula
Racilius mergunt ꝙͣ regunc. qd̾ hñt ir¬
rica copia maxia nimietater Et senͣ¬
in ortama bene pauꝑtas humili tec¬
to concenta latet. Quatuit altas sepe
procelle. aut euertit fortuna domos. pa¬

Expanded text:
supergreditur, honeri potius quam usui exusupergreditur, honeri potius quam usui exuberat. igitur et inmodicae diuitiae uelut ingentia et enormia gubernacula facilius mergunt quam regunt, quod habent irritam copiam, noxiam nimietatem. nt. bene paupertas humili tecto contenta latet: quatiunt altas saepe procellae aut evertit Fortuna domos.