comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scientiae nelboni operis habetis. non est
hon a nobis. iit nos putatis qm psenda no¬
bis presertis s a nobis qui cordã dura habe¬
tis ad intelligen dum ⁊ complendum. e
nos dilatamini habinidantia scientie ⁊ uir¬
tutum ⁊ ppe futuri nas dico habentes eand̃
renumerationem quam ⁊ nos ⁊ ut dilate¬
ducere cum

Expanded text:
scientiae vel boni operis habetis, non est hoc a nobis, ut vos putatis, qui nobis pseudo praefertis, sed a vobis, qui pura corda habetis ad intelligendum et complendum. Eanos dilatamini, abundantia scientiae et virtutum, et spe futuri, vos dico, habentes eamdem remunerationem, quam et nos. Et, ut dilateducere cum
Abbreviated transcription (Latin):
ple ⁊ diffuse di¬
cta funt ad
uos corrigẽdos¬
o chorynthii ⁊ non
ad meam suꝑbiam.
quasi staiti estis. qr
me dimłistis. Nota¬
ꝙ hic libere loquit᷑
nim conscia mens
loqui trepidat. sen¬
sum perdit. in u̾bis
nr̃m. quasi. hao id̃e

Expanded text:
ple et diffuse dcta sunt ad vos corrigendoso Corinthii, et non ad meam superbiam. icat: Stulti estis qui me dimisistis. Notahaec libere loquiturnim conscia mens loqui trepidat, sensum perdit, in verbis rum. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
est in corde tuo. non sine cansa cum dixit
det nobis uirtutem. addit. ⁊ det xp̃m ha¬
bitare in nobis. Sunt enim alicñ fortes
beretici in quibus xp̃c non habitat. In
caritate. ordo u̾borim talis est. oro etiam¬
ut in caritate radi

Expanded text:
est in corde tuo. Non sine causa cum dixerit, det vobis virtutem, addit, et det Christum habitare in vobis. Sunt enim aliquando fortes haeretici, in quibus Christus non habitat. In charitate. Ordo verborum talis est: Oro etiamut in charitate radi
Abbreviated transcription (Latin):
ch̃s ne cuerant a¬
liena ⁊ quasi crais
querẽt unde aũt
res erit illis. unde
habet tims ꝙ eis
ad maticum lar¬
nistris non dicoᷤ
ad trnelib. s ad
usus nec̃ios ⁊ hoc
sdeo ut nonsint.
infructuosi ⁊ iux¬
ta ꝑabolam arbo¬
ris qne non facit
fructum bonum
excidatur ⁊ in igͤ¬
nemmittatur
Ideo mbet sump¬
ri. quia dignum
erat ut qui spt̃ta.¬
lia tradebant. nõ
illis deeeñt carna¬
lia. apollo ep̃e fint
corithẏorum qͥ
pp̃ seditionem con¬
citatam adu̾sum
se a psendo apłis
discessat cum ze¬
na socio suo adti¬
tum cretensem e¬
piscopum. s cho¬
rẏnthiis iam seda¬
mandat tito ut pͥ¬
quam ueniat nỹ¬
copolym ꝑmittat
eos ita sollicite ut
nichil in matico
illis desit. S am¬
tant te omnes qͥ
mecuni sunt pp̃
compendrum si

Expanded text:
uos, ne quaerant aliena. Et quasi quis quaereret: Unde autem res erit illis? Unde habet Titus quod eis ad viaticum larnistris. Non dico ad quaelibet, sed ad usus necessarios, et hoc ideo, ut non sint infructuosi, et juxta parabolam arboris quae non facit fructum bonum, excidatur et in ignem mittatur. Ideo jubet illis sumpri, quia dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo episcopus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedamandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. Salutant te omnes qui mecum sunt; propter compendium si
Abbreviated transcription (Latin):
coram omnib ne fi¬
delibus ex iudoa qm¬
putabant legem eõ
seruandam fid̃i sçan¬
sum etiam illis expo¬
cum iam exposniss¬
coram omnibus nõ
ideo ꝙ falsa aliqua
dixit. nt seorsum pan¬
tiorib nera dixisset¬
s pp̃ infirmos qui
non possunt omma¬
caꝑe quib alicuua
tatuerat dicenda ꝑ¬
fectis. aliciñ enim
anquid ueri tat̾e¬
licet ne forte qua¬
si ideo contulicum¬
eis ne forte in ua¬
cimm cur. aut cucͦ¬
rer predicasse inu¬
tilit᷑. predicationis
uero opuis appellat
non solum in colla¬
tione approbatus sum s etiam titus qͥ¬

Expanded text:
coram omnibus, ne fidelibus ex Judaputabant legem esse servandam, fidei scansum etiam illis expocum jam exposcoram omnibus: non ideo quod aliqua xerit, ut seorsum paucioribus vera diceretpropter infirmos qui non possunt omre, quibus aliqua tacuerat dicenda fectis. Aliquando enim aliquid veri talicet. Ne forte. Quasi dicat: Contulieis, ne forte in vacuum currerem aut cucrer praedicasse tiliter. Praedicationis vero opus appellat t: Non solum in collatione probatus sum, sed etiam Titus q
Abbreviated transcription (Latin):
nec cͣnem xp̃i manducat. nec sanguinẽ
ditium cotuidie accipiat. de hac spñasi mã¬
ducatione ait angꝰ. utquso paraĩ dentẽ
⁊ uentrem: crede ⁊ manducasti. I deo
int̾ uos ⁊ c̾. hic ymaginem iusdicĩ fun᷑
osteisoit in eos qui¬

Expanded text:
nec carnem Christi manducat, nec sanguinem dicium quotidie accipiat. De hac spiritali manducatione ait Augustinus: Utquid paras dentem et ventrem? crede et manducasti. Ideo inter vos, etc. Hic imaginem judicii futuri ostendit in eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rus acredeñs de ꝑa¬
ne illo edat ⁊ decã
licebibat. panis est
salutaris non ue¬
nenum mortiferñ
ꝙ edis̾. S uide si
dimittas debitorib
nam si ñ dimittis:¬
mentiris. ⁊ oi men¬
tiris craem ñ fallis¬
mentiri deo potes.
co ꝑbet se quisc¬

Expanded text:
rus accedens, de pane illo edat, et lice bibat. Panis est salutaris, non enum mortiferum quod edis. Sed vide si imittis debitoribus; nam si non dimittismentiris, et ei mentiris quem non fallisMentiri Deo potes, robet se quisq
Abbreviated transcription (Latin):
bi. Secure gͦ tohera malum bomis. ut ue¬
nias ad p̃miabonorum. ñ enim te pot̃
inquinare malus. Nam iudas cum petro
conn̾̃sari potuit. s eum coinguinare non
ualuit. ⁊ ad ip̃am dñicam cenam pit᷑ aͣc¬
cessit. s petrus atcepit ad uitam. iuidas
ducat qui indignae manducat. qr non est
diiudicans .i. discernens. corpus domin
ab alĩs abis. s indisc̾te ⁊ negligent᷑ siũ
uen̾ationem singularit debitam ñ exhibẽs.
ꝑ ha docet deuote ⁊ cumtimore. accedend̾
eẽ ad cominuniom. quia daminus ẽ cui
caro sumitur. ut grãm uideamur redd̾e
redemptori. Qrͣ ancottilie sit simenda
encharistia. an eligendi sint dies quibus
hamo purius contmnentiusq inuersad
tantum sacramentam digmis accedat.
huic q̃stioni reste ryndet. qui monet ut
Nam ⁊ zachens ⁊ centurio cum alt᷑ xp̃m
iñ domum suam gandens receꝑit. alt᷑ uͦ
dixi̾t. non sum dignus ut intres sub tectũ

Expanded text:
bi. Secure ergo tolera malum bonus, ut venias ad praemia bonorum: non potest te inquinare malus. Nam et Judas cum Petro conversari potuit, sed eum inquinare non valuit, et ad ipsam Dominicam coenam pariter accessit, sed Petrusducat qui indigne manducat, quia non est dijudicans, id est discernens corpus Domini ab aliis cibis, sed indiscrete et negligenter sumit, venerationem singulariter debitam non exhibens. Per hoc docet devote et cum timore accedendum esse ad communionem, quia Dominus est cujus caro sumitur ut gratiam videamur reddere Redemptori. Quaeritur an quotidie sit sumenda eucharistia, an eligendi sint dies, quibus homo purius continentiusque vivens ad tantum sacramentum dignus accedat. Huic quaestioni recte respondet, qui monet ut Nam et Zachaeus et centurio, cum alter Christum in domum suam gaudens receperit ; alter vero dixerit: Non sum dignus ut intres sub tectum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoo iñ auaritia
.i. in uehementi ⁊ insaciabili desidio
quia nunquam luxuriando sat᷑ant᷑.
quorum noluptas t̾mino caret. ut e¬
tiam ultra concessos imptiarum fine̾
turpitudinem operentur. ⁊ auaritie
semet ip̃os in oꝑationem om ĩmũ.¬

Expanded text:
 hoc in avaritia, id est vehementi et insatiabili desiderio, quia nunquam luxuriando satiantur, quorum voluptas termino caret, ut etiam ultra concessos nuptiarum fines turpitudinem operentur. Vel, sicut semetipsos in operationem omni
Abbreviated transcription (Latin):
de futura uita uł
in dolorii alia lit.¬
que ex greco tra¬
non dolentes. se¬
metiꝑsos tradide¬
runt: ꝑ uolunta¬
tem ad malitiam¬
liberam impudi¬
citie .i. fornicati¬
oni. Et deinde tͣ¬
didu̾t se iñ oꝑa¬
tionom immun.¬
ditie omnis. ut¬
nichil ommino
ꝙ immundum

Expanded text:
de futura vita. Vel, indolorii, alia littquae ex Graeco tranon dolentes semetipsos tradiderunt per voluntatem, ad malitiamliberam, impudicitiae, id est fornicatoni. Et deinde tradiderunt se in otionem immunditiae omnis, unihil omnino quod immundum
Abbreviated transcription (Latin):
pletio qͣr in illo adĩ¬
idẽoq non sunt an¬
hominem filium dĩ
fuscepisse diaunt n
natum defemina.
s falsam carnem ⁊¬
y̾maginem corporis
simulatam: ostñdis¬
p̃dicant istum nisibilem solem radios su¬

Expanded text:
pletio, quia in illo exhiIdeoque non sunt auhominem Filium Dei suscepisse dicunt, natum de femina, sed falsam carnem maginem corporis simulatam ostendisEt tamen istum visibilem solem radios su
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Idõ enim abstinet ap̃łs a sumptib:
ne sit forma accipiendi psendo apłis rapa¬
an enacuaret᷑ gła¬
insienn si enangeli zares¬
ntita hec in te fic¬
rent. Risdet utiq.¬
qr non ex dilectio
tynon pro dilectione dei ⁊ ꝑxiimi illu.¬
faciam. ⁊ ex liba uolinitate non ẽ mͥ¬
gła ⁊ ne̾ de hoc solo non ẽ gła. quiane¬
çessitas enim pre¬
cepti nich ineum¬
bit. nec audeo onut¬
tẽ qua ue erit. uñ¬
stibdit: ueenim mͥ¬

Expanded text:
bant. Ideo enim Apostolus abstinet a sumptibus, ne sit forma accipiendi pseudo apostolis rapaAn evacuaretur gloria, si evangelizaresita haec in te fierent? Respondet: Utiqa non ex dilection ita quod non pro dilectione Dei et proximi illufaciam, et ex libera voluntate, non est m vere de hoc solo non est gloria, quia necessitas enim praecepti mihi incubit: nec audeo omittere, quia vae erit mihsubdit: Vae enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
amdicit quam ħt.
apd̾ dm̃ infirmis compatitus. Quisqͥs
enim eo ꝙ sibi debctur uti ñ mult: ampliꝰ
transigendo coitidianim inctum. Hoc ẽ
ꝙ stabulario ad quem ilnatis illetini s.ti¬

Expanded text:
am dicit, quam habet apud Deum infirmis compatiens. Quisquis enim eo quod sibi debetur uti non vult, amplius transigendo quotidianum victum. Hoc est quod stabulario, ad quem vulneratus ille
Abbreviated transcription (Latin):
est ex infi̾ori natura ⁊ correctos m ant̾io¬
ra dirige̾ ita tamen ut ad ꝓpriam consci¬
entiam sua consideratione redeat si forte
in se habeat que aliis anmmitiat: Est ig
intentio apłi instruere titum de ep̃ali of¬
ficio atq monere ut so imꝑiose tractet
tates constituerei dem̃de qualit᷑ dilsos ut
sexii. ucl etate. uel conditione instituere

Expanded text:
est ex inferiori natura, et correctos in anterioest ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen ut ad propriam conscientiam sui consideratione redeat, si forte in se habeat quae aliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de epficio, atque monere, ut id imperiose tractet, tates constituere: deinde qualiter diversos vel sexu, vel aetate, vel
Abbreviated transcription (Latin):
auit ep̃m. commonens eum fore
sollicitum ineccłiastica disciplina. tyto e¬
nii relicto crete ep̃o ex humilitate ⁊ ex
simplicitate nimis patienti. anycopoli scͥ
bit de op̃ali officio imꝑiose. ⁊ potestatitie
tractando prescripta ei sua Auctoritate
utili. debet enimpontifex habo̾ mat̾nã
pietatem. ⁊ pr̃isseneritatem. ut sit fortis
suꝑbis ⁊ suaius modestis ut non habens
timoris angulum. nec elationis suꝑcitium
urat ⁊ luceat. Unde in neste legalis pon¬
tificis. erat coccus bistm̃ctus qui habebat
spẽm ignis. Ignis autem duo facit. urit.
.s. ignito eloquio urere debet mordaci mc̃¬
patione ⁊ metuenda comminatione. ⁊lu¬
cere fouendo blandis ⁊ delectabilia ꝓmit᷑¬
tendo. ⁊ deo de manna dr̃ ꝙ m̃durabatar
ad ignem. ⁊ liquescebat ad solem. ⁊ baculꝰ
pontificalis ab inferiori ꝑte pungiti. ⁊ m̃
summo ini ant̾iora extendã in se rediens
quia eccłiaisticus doctor gładio ubipunge̾
debet .i. asꝑe redarguere peccantes. quod

Expanded text:
iscopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae esimplicitate nimis patienti, a Nicopoli, de episcopali officio imperiose et potestative tractando, praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem, et paternam severitatem: ut sit fortis superbis, et suavis modestis: nec habens timoris angulum, nec elationis supercilium. Urat et luceat: unde in veste legalis pontispeciem ignis. Ignis autem duo facit, urit enis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. Ideo de manna dicitur quod indurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit ⁊ quid illud
sit ꝙ nondum cõ¬
prehendit. s seqͣ
ut comp̃hendat¬
det̾minat ⁊ quasi
mirantibus illis¬
quio dicat cũ ait
non accepa non ꝑ¬
fectus sum ait. fra¬
serruor ut compre¬
hendam triua ego
qui me melius no¬

Expanded text:
t quid illud sit quod nondum cprehendit, sed sequitur ut comprehenddeterminat. Et quasi mirantibus illquid dicat, cum ait, non accepi, nonfectus sum, ait, frasequor ut comprehendam, quia ego, qui melius no
Abbreviated transcription (Latin):
filium hec est uita ettia manifustanit
dico non solum rei effcũ sed enam i
p̃dicatione que credita est michi ut fi¬
deli cui tu o tyit comꝑticipas credita
est michi p̃dicatio dico ⁊ hoc secundum
p̃ceptum saluatoris nr̃i dei cui in salu¬
te hominum mimis obedimus si quom
epłam tyto dilecto filio secundum com¬
mimem .i. catholicam fidem n pͥuatam
sit tibi ⁊ pat a deo prẽ ⁊ xp̃o ib̃u salua.¬
tore nr̃o. manife:¬
sta sunt hec. Dutꝰ¬

Expanded text:
Filium, haec est vita aeterna. Manifestavit dico, non solum rei effectu, sed etiam in praedicatione quae credita est mihi ut fideli, cui tu, o Tite, comparticipas. Credita est mihi praedicatio dico, et hoc, secundum praeceptum Salvatoris nostri Dei, cui in salute hominum minus obedimus, si quomlam Tito dilecto filio suo secundum communem, id est catholicam, fidem, non privatam sit tibi et pax a Deo Patre et Christo Jesu Salvatore nostro. Manifesta sunt haec.
Abbreviated transcription (Latin):
rei. primo dicit ꝙͥ
ita incipiens huiꝰ¬
rei gr̃a reliqm̃ te
crepe cum inde re¬
cedom. ut corrigas
mala in peccanti

Expanded text:
rei. Primo dicit quiincipiens: Hujrei gratia reliqui te Cretae, cum inde rederem, ut corrigas mala in peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
transeuntes ad xp̃m nos dico inuenti pͦ.¬
catores. in lege ⁊ si hoc est tyntiq est
erannis: ꝙ si patoretur .i. concede̾t pro¬
fecto nobis esset ministerpeccati .i. mino¬
risstatus nr̃i. sicut fuisset transemitib
ego enim sequar eius destruxi legem
rationabilit̾ uiuendo ⁊ docendo ⁊ si e¬
go it̾m rcedifico hec cine destruxi .i. legẽ
constituo me ẽẽ preuaricatorem .i. contͣ
legem spiritualiter intellectam facio.
Ego enim
per legemle¬
gi mortuus
sum. i it deo
confixussũ
cruci. uiuo
autem iam
non ego.iii¬
uit ueroin

Expanded text:
transeuntes ad Christum, nos dico inventi pectranseuntes ad Christum, nos dico inventi peccatores in lege. Et si hoc est quod utique est, eramus? quod si pateretur, id est concederet, profecto nobis esset minister peccati, id est prioris status nostri sicut fuisset transeuntibus ego enim sequax ejus, destruxi legem rationabiliter vivendo et docendo. Et si, ego, iterum reaedifico haec quae destruxi, id est legem, constituo me esse praevaricatorem, id est contra legem spiritualiter intellectam facio. Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo confixus sum cruci. Vivo autem jam non ego; vivit vero in
Abbreviated transcription (Latin):
posse obici quia si
fidem xp̃i quan ante impignabat ñ edi¬
ficat preuaricatorem se constituat. s illani ñ
destruxit quia destoui non pot̃. hanc autẽ
suꝑbiam uere destruxa̾t ⁊ destrnebat. ⁊ iõ
que destru paot̃. eam rursum edificat Ille
uo̾ non est qui rem ueram cum conaretur
destruere ⁊ postea ueram ẽẽ ac destrui ñ
posse cognosceret tenuit eam ut in ipsa
fuimus. inuenti sumus non opinioneha¬
biti s ratione ꝓbati fuisse. peccatores in
paret quia sumiis querentes .i. querimus
iustificari in xp̃o quia cur in xp̃o queremꝰ
iustificari. insi quia in lege ñ eramꝰ uisti.
⁊ si hoc est.i. si nos qui in ea ꝑfecti eramꝰ
fũnus ex ea peccatores tunc lex ubicũq
post xp̃i passionem seruatar inmistrat pet¬
catum. ⁊ si lex ministrat peccatum tunc
docens eam post suam passionem seruan¬
dam. ⁊ si xp̃c non est ministͥ legis cur
uos galathe eam seruaretis. Uel ita. ꝙ¬
cognouimns nos non posse iustificari nisi

Expanded text:
posse objici quia, si fidem Christi quam ante oppugnabat nunc aedificet, praevaricatorem se constituat, sed illam non destruxit, quia destrui non potest. Hanc autem superbiam vere destruxerat, et destruebat, et ideo, quae destrui potest, eam rursum aedificat. Ille vero non est, qui rem veram cum conaretur destruere, et postea veram esse ac destrui non posse cognosceret, tenuit eam ut in ipsa s inventi sumus, non opinione habiti, sed ratione probati fuisse peccatores in paret, quia sumus quaerentes, id est quaerimus, justificari in Christo, quia cur in Christo quaereremus justificari, nisi quia in lege non eramus justi? Et si hoc est, id est si nos qui in ea perfecti eramus, fuimus ex ea peccatores, tunc lex ubicunque post Christi passionem servatur, ministrat peccatum, et si lex ministrat peccatum, tuncdocens eam post suam passionem servandam. Et si Christus non est minister legis, cur vos, Galatae, eam servaretis? Vel ita, cognovimus nos non posse justificari, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. gentilis qr ex ilt
non instificaturin¬
deus. multominus
uerum est nos pec¬
casse eo ꝙ legem di¬
iusticiam qnerimꝰ
tunc qui hoc p̃cipit
hoc dicat s absit
qui legem destrux̃
⁊ deseri precepit.

Expanded text:
 gentilis, quia si ex illis non justificatur Judaeus, multo minus verum est nos peccasse eo quod legem dijustitiam quaerimus, tunc qui hoc praecipihoc dicat. Sed absit qui legem destruxit, et deseri praecipit!
Abbreviated transcription (Latin):
ce testamentum uł ita ẜm aliam litt̾am
telligentias illoꝵ ñ in tabrlis lapiden
sicut illud uetus in lapidoscͥptum fuit
et etiam in corda eoꝵ .i. in noluntates
Istam hic commendat distanciam quod
leges suas eẽt daturus dens in mentes eoꝵ
cordibus eas scriꝑturns ñ ntiq atͣmento

Expanded text:
ce testamentum. Vel ita secundum aliam litteram, intelligentias illorum. Non in tabulis lapideis sicut vetus in lapide scriptum fuit. Et etiam in corda eorum, id est in voluntates,Istam hic commendat distantiam quod leges suas daturus esset Deus in mentes eoru et in eorum cordibus eas Scripturas non utique atramento,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓmissa uetłs test̾. t̾rena summ̃t ninc
turos. s intrinsecus habitantem ip̃am
meam in mentilis eorum. et sic ero
illis in deu ⁊ ip̃i erunt michi in po.
quia dicet᷑. ue dens in istis est ⁊ isti st̃
populus dei. hoc est uient exme ⁊ mͥ
⁊ hoc quidem in hoo mutido. Et in fu
Et non do¬
cebit unus¬
quisq pro¬
ximum su¬
um ⁊ unus¬
quisq frẽm
suum dicẽs
cognosce do¬
omnes sci¬
ent me a
q ad maio¬
rem eorum
quia ꝓpitiꝰ

Expanded text:
romissa Veteris Testamenti terrena sunt, nunc turos; sed intrinsecus habitantem ipsam meam in mentibus eorum. Et sic ero illis in Deum, et ipsi erunt mihi in populum, quia dicetur: Vere Deus in istis est, et isti sunt populus Dei, hoc est vivent ex me et mihi, et hoc quidem in hoc mundo. et non docebit unusquisque proximum suum et unusquisque fratrem suum dicens cognosce Doomnes scient me a que ad maiorem eorum quia propiti
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate ut priis
s in gła. ⁊ potesta¬
te ueniẽt premia
adeo humilisfuit
trui non solumeru¬
.i. tͣ didit morti sẽ¬
met ip̃m pro nobis
ꝑ hoo securi sumus
despe. dedit dico ad
hoc ut nos redime̾t
ꝑ sanguinem ab oĩ
iniquitate tam ori¬
gisiali quam actua¬
li ⁊ mundaret in
baptismo a cuulpã⁊
tabilem uel peculi¬
ctatorem bononim
oꝑm ad hoc redemit
nos xp̃c ut puram
uitam sectantes
⁊ repleti oꝑib boĩs
regni dei hr̃des esse
possimns. Hec lo¬
quere nescientib
⁊ exhortare scientes
⁊ argue negligen¬
tes uł rebelles ⁊ h
cum omni imꝑio.
.i. cum potestate qr
iam non asꝑebor
accipẽ cum ꝓ salu

Expanded text:
firmitate ut prius, sed in gloria et potestate veniet, praemia adeo humilis fuit. Quod non solum eruest tradidit morti, semetipsum pro nobis, per hoc securi sumus de spe. Dedit dico, ad hoc, ut redimeret nos per sanguinem ab omni iniquitate, tam originali quam actuali, et mundaret, in baptismo a culpa et tabilem, vel peculictatorem bonorum omnium. Ad hoc redemit nos Christus, ut puram vitam sectantes, et repleti operibus bonis regni Dei haeredes esse possimus. Haec loquere nescientibus, et exhortare, scientes, et argue negligentes vel rebelles: et hoc, cum omni imperio, id est potestate, quia jam non aspere hoc accipitur, cum pro salu
Abbreviated transcription (Latin):
principe suggerũ¬
tur. sobrie in nobis
⁊ pie ad deum ui¬
uamus in hoc scło.
tam fragili nos dico.
Ex spectantes ut
cͥti ⁊ solliciti bͥeatã

Expanded text:
principe suggeruntur, sobrie in nobis, et pie ad Deum vivamus in hoc saeculo tam fragili. Nos dico exspectantes, ut certi et solliciti, beatam
Abbreviated transcription (Latin):
te eos abestn ⁊ otͣ
egypͣtios neusdent᷑ abeis. nł sub nn fuer̃t. ai¬
qr in figa̾ nr̃i contingobant illis ominia:
⁊ onmes tͣnsierunt m̾sis hostib. mare
uubrum.. ⁊ omnes in moyse .i. in ducatũ
te lib̾ati sunt. ⁊ ab ignorantia dei que pre¬
mebat tune omnes gentes. m̃dati p̃eati st̃
ad ꝯccipiendam legem. Et omnes can

Expanded text:
te eos ab aestu et contra Aegyptios, ne viderentur ab eis. Vel, sub nube fuerunt, quia in figura nostri contingebant illis omnia. Et omnes transierunt, mersis hostibus, mare Rubrum; et omnes in Moyse, id est in ducatu te liberati sunt; et ab ignorantia Dei quae premebat tunc omnes gentes mundati, praeparati sunt ad accipiendam legem: et omnes ea
Abbreviated transcription (Latin):
emm plangat eum¬
qui olim̃ mortims
olim deus non sal¬
uandos decrenit p̃¬
scins non ꝑsonarũ
acceptarum. sullũ¬
enim damꝑnat an¬
tequam pocoet.nuł¬

Expanded text:
enim plangat eumqui olim mortuus olim Deus non salvandos decrevit pscius, non personarum acceptor. Nullenim damnat antequam peccet
Abbreviated transcription (Latin):
item incipit osten¬
dere ex ipsa lege ꝙ
non sit tenenda qͣi
betis quiã nos estis
mei non dico filiĩ
s filioli quia modo¬
dĩminũti estis ⁊ ꝑ
fectionis gradibus¬

Expanded text:
iterum incipit ostendere ex ipsa lege quare non sit tenenda. Quabetis, quia vos estis mei, non dico filii, sed filioli, quia diminuti estis, et perfectionis gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
buretur iõ oum non accepisse qua illi ñ
deda̾nt ⁊ de sua potestate ħtociens hac de
cansa dixisse nt deinceps darent᷑ subdit:¬
on scripsi

Expanded text:
bitraretur, ideo eum non accepisse, quia illi non dederant, et de sua potestate haec toties hac de causa dixisse, ut deinceps darent, subdit:em scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
uel ueste pre¬
⁊ mores occasiones mouende concupiscẽ¬
tie studeant .s. potins ꝑ omnia bona oꝑa
sint ꝑmittentes ⁊ indicantes extra pie
suꝑb nec impetrat nͥ recta de se cͥdi facit
amat ⁊ hoc: sũ ira
.i. odio alicuuis. et
disceptatione .i. he
sitatione. ubi est
enim tempestas ire
uel hesitatio ñ pla¬
cet deo. distingne.
Ira est ad ꝑximum
disceptatione ad
deum similit̾ ⁊ mu¬
lieres. uolo ut orẽt
⁊ mamis leuent
sine ira ⁊ discepta¬
tione existentes in
habitu ornato .s.
religione earum.
ornante eas mulie¬
res dico. oruances
dico aliis uirtutib
tum ue̾tundra uul¬
trs ut non sint at¬
trite frontisut me¬
tͥces ⁊ sobrietatem̃¬
tis. ⁊ non ornantes
se in crinibus tortis
.i. crispis. ⁊ non or¬
nantes se aut auro
aut margaritis.
uel ueste preciosa
uel ita non ornañ¬
tes se in crimbus
tortis aut auro ant
margaritis ut cri¬
uel non ornantes
se ueste p̃ciosa ut
hiĩs omnibus ultͣ
ꝑsone sue modulũ¬

Expanded text:
se, veste pret mores, occasione movendae concupiscentiae studeant: sed, potius per omnia bona opera, sint promittentes et indicantes extra, piesuperbus nec impetrat, nec recta de se facit amat. Et hoc, sine ira, id est odio alicujus, et disceptatione, id est haesitatione. Ubi est enim tempestas irae vel haesitatio, non placet Deo. Distingue: ira est ad proximum: disceptatio ad Deum. Similiter et mulieres, volo ut orent et manus levent sine ira et disceptatione existentes, in habitu ornato, scilicet religionem earum ornante. Eas mulieres dico, ornantes se, aliis virtutibus cum verecundia vultus, ut non sint attritae frontis ut meretrices; et sobrietate mentis; et non ornantes se, in crinibus tortis, id est crispis, et non ornantes se aut auro aut margaritis, vel veste pretiosa. Vel ita, non ornantes se, in crinibus tortis aut auro, aut margaritis, ut criVel non ornantes se, veste pretiosa, ut his omnibus ultra personae suae modulu
Abbreviated transcription (Latin):
exlege. s exfideiu¬
dilectione sepro no¬
bis tradidit. et cũ
ħ omnia constent
tis insensati criua

Expanded text:
ex lege, sed ex fide judilectione se pro nbis tradidit. Et cum haec omnia constent,tis insensati, quia
Abbreviated transcription (Latin):
testamentorum
ꝓmissio er̾ne uite ⁊ doctrina euuan
matur. sic ⁊ xp̃c in assertione eorum
que testabatur se daturum uoluit mori
ne quis de eis dubitaret nec alitͤ potat
nobis eẽ uita. Morte enim enuangłiũ
in nobis confirmanit. ut quia ꝑ nobis
⁊ in auctoritate habeamus ⁊ ꝑ mortẽ
grãm nobis impetrauit qua complete
mors testatoris ñdum ualet test̃. dum

Expanded text:
Testamentum, omissio aeternae vitae et doctrina evangmatur, sic et tempus in assertione eorum quae testabatur se daturum voluit mori, ne quis de eis dubitaret, nec aliter poterat nobis esse vita, morte etiam Evangelium in nobis confirmavit, ut quia pro nobis in auctoritate habeamus, et per mortem gratiam nobis impetravit qua complere mors testatoris intercedat, id est ut
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitos ne prauoram hominum sub¬
tilitate capiantur ⁊ nocent quemq qͣ
lit̾ conu̾setur ⁊ doceat ut hiis ungan¬
tur in quibus sensum su magist᷑ ag
ut eos obẜnetis qui

Expanded text:
sollicitos, ne pravorum hominum subtilitate capiantur. Et notent quemcunque qualiter conversetur et doceat, ut his jungantur in quibus sensus magistri sui ut eos observetis q
Abbreviated transcription (Latin):
uibus. tum ex dolorib aliorum quib
compatiebantur. Unde subdit. ⁊ in al
altero quidem .i. in altera ꝑte certa
facere quodunist.
e memoramini¬
autem sicut opti¬
mi medicorum cũ
alios secuerint ⁊
ꝑ incisionem dolo¬
ris angmentum fe¬
ci̾nt solatium mi¬
noribus medicami¬
nib afferunt et
remedium illi loco
ubi dolor inest.⁊
ꝑtͣbatam refouẽt
animam sic apłs
facit postquam cõ.¬
cussit animas eoꝵ
⁊ t̾ruit. reforiete¬
os ꝑ landem pͥor

Expanded text:
ibus, tum ex doloribus aliorum quibus compatiebantur. Unde subdit: Et in altaltero quidem, id est in altera parte certafacere quod vult. Rememoramini, sicut optimi medicorum cum alios secuerint, et per incisionem doloris augmentum fecerint, solatium mitioribus medicaminibus afferunt et remedium; illi loco, ubi dolor inest, et perturbatam refovent animam: sic Apostolus facit, postquam concussit animas eorum et terruit, refovet eos per laudem pr
Abbreviated transcription (Latin):
non incidatis ĩ ma¬
magis assuetiestis
in quibus dicbris
uos illuminati fi¬
de pro qua uenit
tribulatio sustu¬
istis magnum cer¬
tamen passiontim
passiones enim ql
contra eos certa¬
bant ut patrãm
⁊fidem extorque¬
rent. si autem ru¬
des sustiserunt
turpe est si modo
desicunnt passiõs
autemerant eis
tum ex ꝑpriis dolo

Expanded text:
non incidatis in mamagis assueti estis, in quibus diebus vos illuminati fide pro qua venit tribulatio, sustinuistis magnum certamen passionum. Passiones enim quasi contra eos certabant ut patientiam et fidem extorquerent. Si autem rudes sustinuerunt, turpe est, si modo deficiunt. Passiones autem erant eis, tum ex propriis dolo
Abbreviated transcription (Latin):
no. uiri dili¬
gite uxores¬
lite amari
eẽ ad illas.
filii obedite
parentibus
per omnia
hoc enim pla¬
citum est ĩ
domino pa¬
tres nolite

Expanded text:
no. uiri, diligite uxorelite amari esse ad illas. filii, oboedite parentibus per omnia, hoc enim placitum est in domino. patres, nolite
Abbreviated transcription (Latin):
ex uno deo omma. ita ex imo homine
onmes homines eẽnt. ħ autem ymago
quam de agnitione dei dicit cremu ⁊ in fe¬
⁊ mnaluaris nonum. ⁊ hoc ꝙ dico est scdm
ymagiemeius dei qui cͥant eum .s.¬

Expanded text:
ex uno Deo omnia, ita ex uno homine omnes homines essent. Haec autem imago quam de agnitione Dei dicit creari, et in feet induatis novum, et hoc quod dico, est secundum imaginem ejus, qui creavit eum, s
Abbreviated transcription (Latin):
denm. ꝙ de hiĩs uł illis nati sunt. neq
idi est. tireuncisio ⁊ p̃putium .i. non
aliqui abi sunt digmores eo ꝙ ĩpsi hec
habent. uel eo minus digni quia non
habent. ⁊ ibi non est barbarus ⁊ scita
mor est: uel minus digns ⁊ ẽ sensus. in
nono homine milla ext̾ior du̾fitas ⁊¬

Expanded text:
sunt. Neque ibi est, circumcisio et praeputium, id est non aliqui ibi sunt digniores eo quod ipsi haec habeant, vel eo minus digni quia non habent. Et ibi non est barbarus et Scythnior est, vel minus dignus. Et est sensus: in novo homine nulla exterior diversitas a
Abbreviated transcription (Latin):
spñ mentis reno¬
uamur. ⁊ ip̃e est
nonus homo qui
renouatur in agnitione dei nulli. du¬
bium est. non secundum corꝑuis. non se¬
cundum quamlib ꝑtem amimi. s secũ¬
dum rationalem mentem ubi ẽ agni¬
tio dei hominem eẽ ymagifem dei uel
fem̃ ad ỹmaginem dei. Ista autem re.¬
nouatio reformatio q mentis diciͣ fie
re secundum deum hel secundum ũma¬
ginem dei s ideo dr̃ secundum dm̃. sicut¬
uatio ubi est ymago dei .i. iñ mente: nõ
ꝙ alia sit ẏmago. secundum quam fitꝰ
alia que renouat᷑. s ip̃a sicut dicimus a¬
lieniem fidelem qui de corꝑs abscedit mor¬
tuum eẽ secundum corpus non scdm spi¬
ritum quia corꝑe uel in corpe mortinis
est non anima uel in anima. sic aliquis
animam Et nota ꝙ alia est ista yma¬
go que renouatur in agnifione dei ala
est illa ymago ad quam fẽs est prmans

Expanded text:
 mentis renovamur, et ipse est novus homo qui renovatur in agnitione Dei, nulli dubium est, non secundum corpus, nec secundum quamlibet partem animi, sed secundum rationalem mentem, ubi est agnitio Dei, hominem esse imaginem Dei, vel factum ad imaginem Dei. Ista autem renovatio reformatioque mentis dicitur fieri, vel secundum Deum, vel secundum imaginem Dei; sed ideo dvatio ubi est imago Dei, id est in mente non quod sit alia imago secundum quam sit, alia quae renovatur, sed ipsa, sicut dicimus aliquem fidelem qui de corpore abscedit, mortuum esse secundum corpus non secundum spiritum, quia corpore vel in corpore mortuus est, non anima vel in anima. Sic aliquis animam. Et nota quod alia est imago ista quae renovatur in agnitionem Dei, alia est imago illa, ad quam factus est primus
Abbreviated transcription (Latin):
rum hanc epłam
secundam repellẽs
psendo apłos ostũ¬
dendo deceptionẽ
p̃dicationis cormi.
⁊ se multis modis
commendanssio¬
tat etiam illos m̃
elemosinis parcos.
p̃cipit q correctũ
tornieatorbm re¬
psum patientie ꝓpouit. docens eos ñ deb̾e
egre ferre: cum ip̃e pro aliorum salute:
ꝑiculis cortidie ⁊ morti subiaceat. Est gͦ
intentio eius in hac epła. incorrectos cor¬
rigere.⁊ correctos ad utiliora pronocare
⁊ psendo cum sin commnendatione depri¬
mere. Modus tractandi talis est moreso¬
lito salutationem p̃mittit: deiiso s bonis ꝑ
grãm collatis. grãs deo agit loquens ꝑ
mendo redargnit. detegens u̾sutias eoꝵ
⁊ se multis modis commendat. tandẽ
subdr̃ moralis ammnanitio cumiterãti¬
onc bñdictionis. p̃mittens autem sabata

Expanded text:
 hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem replum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos corrigere, et correctos ad ulteriora provocare, et pseudo sui commendatione deprimere. Modus tractandi talis est: More solito salutationem praemittit; deinde de bonis per gratiam collatis gratias Deo agit, loquens pmendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admonitio cum iteratione benedictionis. Praemittens autem saluta
Abbreviated transcription (Latin):
epysto¬
scribit
aposto lus cho¬
rynchiis cno¬
rum quidam ꝑ
ꝑcedentem epy¬
stolam ⁊ si pri¬
mo contristati:
postea tamen
emendati fue¬
rant. ⁊ multa
passi. aliqm uõ.
corpm adhuc ꝑ¬

Expanded text:
epistoscribit Apostolus Corinthiis, quorum quidam per praecedentem Epistolam, etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa passi. Aliqui vero adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is etram si adoꝑ¬
in gła dei parris
non potest ẽẽ rã
hoc ei competit qͥ
natus est de deo qr
in gła dei pr̃is esse
est nichil differre
communem sub¬
stantiam ⁊ uirtu¬
tem. Caue qualr̾
intelligas uiroꝵ
illustrium. Ambꝵ¬
ita ꝑ obedientiam
exaltatus est itaꝙ
absentia mea qr¬

Expanded text:
ris, etiam si adopin gloria Dei Patris non potest esse: Nam hoc ei competit qui natus est de Deo, quia in gloria Dei Patris esse, est nihil differre communem substantiam et virtutem. Cave qualiter intelligas virorum illustrium, Ambita per obedientiam exaltatus est. Itaquaesentia mea
Abbreviated transcription (Latin):
nobis a xp̃o iħn de quo petrus ait. quia
ñ corruptibilib argento tił anro redẽ¬
ꝑti estis s p̃cioso sanguine uigeniti flii
dei. Nempe ut uistificarent᷑ homines di¬
una gr̃a ueritas de maria nata est ut
poss ꝑ illis instificãdis offerre sacͥficiũ
passionis ⁊ c̾cis. nisi enam a nabis simiet
emisse Iꝑsuis enim ꝑ naturam fuera¬
mns. s nr̃is delictis alienati funimis. Si
igͣ ad peccata redenimis fructuosa erit no
irel ꝑposuit. ⁊ palam ominib posint ꝑpaci¬
⁊ ħ ꝑ fidem in sanguine ip̃ãtis .i. ꝑ fidem
passionis sine qua nichil placẽt deo uel
ꝑ fidem in sanguimc ip̃us .i. ⁊ ꝑ fidem
⁊ ꝑ passionem. ħ simul iungit quia nen¬
trum sine alto ualet. dico ꝙ ꝑposuit enm

Expanded text:
nobis a Christo Jesu. De quo Petrus ait, Quia non corruptibilibus argento, vel auro, redempti estis, sed pretioso sanguine unigeniti Filii Dei . Nempe ut justificarentur homines divina gratia, Veritas de Maria nata est, ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium passionis et crucis. Nisi enim a nobis sumeret emisse. Ipsius enim ante per naturam fueramus, sed nostris delictis alienati fuimus. Si ergo ad peccata non redeamus, fructuosa erit nobvel, proposuit, id est palam omnibus posuit p, per fidem in sanguine ipsius, id est per fidem passionis, sine qua nihil placet Deo. Vel, per fidem in sanguine ipsius, id est per fidem et passionem. Haec simul jungit, quia neutrum sine altero valet, dico quod proposuit eum
Abbreviated transcription (Latin):
cedunt quia mitis impii non gr̃a s pena
debetur. nec ista eẽt gr̃a si ñ daret᷑ gratu¬
ita. daturant᷑ gratuita quia nichil bom ã¬
te feceramus. Uñ hoc me̾remur qͣr nichil
p̃cessat᷑ iñ mitis nr̃is nisi unde dampnari
deberemus. Non inuenit ig mi̾ta bonoꝵ
sunt gratis quia nichil oꝑati erant per

Expanded text:
cedunt. quia meritis impii non gratia sed poena debetur nec ista esset gratia, si non daretita. Datur autem gratuita, quia nihil boni ante feceramus, unde haec mereremur, quia nihil praecesserat in meritis nostris, nisi unde damnari deberemus. Non invenit igitur merita bsunt gratis, quia nil operati erant. Per
Abbreviated transcription (Latin):
licta. ad ostensionem iusticie eius in hoc
tempore .i. ut ostenderet in tempore mor¬
tis xp̃i nisticiam surm qua coronat spe
pareat iustus iñ ꝑmissis. dans .s. ꝙ ꝑro¬
misit. alit non posset uinare. ⁊ sit iusti¬
ficans .i. urstum fatiens enm qui est ex
fide iħm xp̃i . non ex lege .i. qui edit ĩ xp̃m.

Expanded text:
licta. Ad ostensionem justitiae ejus in hoc licta. Ad ostensionem justitiae ejus in hoc tempore, id est ut ostenderet in tempore mortis Christi justitiam suam qua coronat sperpareat, justus, in promissis, dans quod promisit, aliter non posset juvare, Et sit justificans, id est justum faciens, eum qui est ex fide Jesu Christi, non ex lege, id est qui credit in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salnat ty nullo alio temꝑe fieri potuit̃
nisi quo deus dedit ꝙ olim ꝑmisat dand̾.
Uł ita. pp̃ romissiom̃ delictorum. ñ tantũ
p̃sentium hominuim. s etiam hominũ
Illienim iũsti qui p̃cessu̾nt xp̃i aduen¬
tum in inferno tenebantur usq ad xp̃i
passionem ubi nec penis oppͥmebantur
nec tanien deum uidebant ꝙ erat eis
pena. hox auitin crat eis propeccato primi
bominis sunc propectato originali pp̃ qd̾
obelusus erat aditus regni celorum qui ꝑ
xp̃i passionem est reseratus. uñ zacharias
tu q rn sanguine testamenti ti emisisti
uinctos tuos delacu in quo ñ est aqua.
inferne tenebantur resuriexuerunt. So¬
let antem queri utrum antiquis iustis
qui in inferno tenebantur peccata es¬
sent remissa ꝑ fidem ⁊ peitentiam qͣ
rant eis dimissa ꝑ fidem ⁊ penitentiã.¬
carere pena ⁊ frui gła. altm habuerunt
ante xp̃i mortem quia penam a ctualẽ
eis gloria dominice tissionis a qua dif¬
ferebantut deo sustentante eorum de¬

Expanded text:
 Quod nullo alio tempore fieri potuit, nisi quo Deus dedit quod olim promiserat dandum. Vel ita, propter remissionem delictorum, non tantum praesentium hominum, sed etiam hominum Illi enim justi qui praecesserunt Christi adventum in inferno tenebantur, usque ad Christi passionem, ubi nec poenis opprimebantur, nec tamen Deum videbant, quod erat eis poena. Hoc autem erat eis pro peccato primi hominis, sive pro peccato originali, propter quod occlusus erat aditus regni coelorum, qui per Christi passionem est reseratus. Unde Zacharias: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua . inferno tenebantur, resurrexerunt. Solet autem quaeri utrum antiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent remissa per fidem et poenitentiam, quam rant eis dimissa per fidem et poenitentiacarere poena, et frui gloria. Alterum habuerunt ante Christi mortem, quia poenam actualem neis gloria divinae visionis a qua differebantur Deo sustentante eorum de
Abbreviated transcription (Latin):
głosus apparet d̃s
⁊ qr omnes pecca¬
uit. gͦ iustificati
Gratia quippe dei
donum dei ẽ donũ
aũ maximum ip̃e

Expanded text:
osus apparet Deus. Et quia omnes peccaverunt, ergo justificati Gratia quippe Dei donum Dei est, donum autem maximum, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
stra fiat. s uoluntas nr̃a ostendr̃ infir¬
ma ꝑ legem ut sanet grã uoluntatem
ut sana uoluntas impleat legem nõ cõ¬
stituta sub lege. nec indigens lege. Ip̃a
piende huiis gratie merita mula pre¬
nec grandes salui
fieri possunt. non
uniu̾sa enim mas¬
sa penas deb ⁊ si
omnib debitum
dampnationis suꝑ¬
plicium redderet᷑
non imiuste ꝑcul
dubno redderetar

Expanded text:
stra fiat, sed voluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia voluntatem, et sana voluntas impleat legem, non constituta sub lege, nec indigens lege. Ipsa piendae hunec grandes salvi fieri possunt, non Universa enim massa poenas debet, et si omnibus debitum damnationis supplicium redderetur, non injuste procul dubio redderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
notetur qͣi mĩam consequutus sum eo
facilius quia ignorans feci consequent᷑
⁊ qui ignorant̾ ꝙ facilius ignoscit᷑ ego
dico degens in incdulitate dum sub lege

Expanded text:
ordiam consecutus sum, eo facilius quia ignorans feci. Consequuntuet qui ignoranter quod facilius ignoscitur. Ego dico degens, in incredulitate, dum sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
satiffacit si cansã
itg̾it. ostendit enĩ¬
destructum cum di¬
illud dedi̾t ⁊ nomĩ
substitutum quia
.s. temꝑr suistatus
illud fuit infͥmũ¬

Expanded text:
si causam verint. Ostendit enidestructum, cum Dillud dederit, et novum substitutum; quia, t tempore sui status, illud fuit infirmu
Abbreviated transcription (Latin):
strain cari¬
tate fiant.
bsetro aũ
uos fratres
nostis domũ
stephane ⁊
fortunati ⁊
achaici. quo¬
niam sunt
fortunati et acha¬
ici .i. quia presen¬
tes apud nos sunt.
ex quib uobis est
profectus. Unde
subdit. quaniam
deerat. et mercto
gandeo refecerũt
um utiq leticia.
ur̃m catitate. uel
ita. Gãndeo in p̃¬
sentia stephane et
fortimati ⁊ acha¬
uenerunt ꝑ nob̃
ministrare̾. quo¬
niam iꝑsi supplene¬
runt id ꝙ uobis
deerat. quia mini¬
straunt michi qd̾
non fecistis. et me¬
rito gandeo qr
refecun̾t ⁊ spm̃¬
noscite gͦ .i. honora
⁊̃ hospitor cum do¬
mostica sua ecdł¬

Expanded text:
stra in charitate fiant, obsecro autem vos fratres, nostis domum Stephanae, et Fortunati, et Achaici, quoniam sunt Fortunati et Achaici, id est quia praesentes apud vos sunt, ex quibus vobis est profectus. Unde subdit: Quoniam deerat. Et merito gaudeo, refecerunt um utique laetitia, vestrum charitate. Vel ita, gaudeo autem in praesentia Stephanae, et Fortunati et Achavenerunt pro vobis ministrare, quoniam ipsi suppleverunt id quod vobis deerat, quia ministraverunt mihi, quod vos non fecistis. Et merito gaudeo, refecerunt enimnoscite ergo, id est honorat hospitor, cum domestica sua Ec
Abbreviated transcription (Latin):
quia in nobis nos¬
imitari discunt epła
nr̃a estis ⁊ nos ĩdẽ:¬
estis. manifestati
omnib qm̃ estis epł¬
chi fumles. ⁊ xͦ. uel

Expanded text:
quia in vobis nomitari discunt. Epistola nostra estis, et vos ideestis. Manifestari omnibus quoniam estis Ch
Abbreviated transcription (Latin):
latim laboraui. qr in tor ppłis in qͦt
illi ñ laborau̾nt. hoc tamen magis im¬
pletum est. quia ⁊ de oꝑe mamuum ui¬
xit. nec euangłio minus feat. ⁊ ñe a¬
ip̃a nolintas sine gr̃a dei putetur ali¬
mnd posse. subdit:
Lon ego añ salus

Expanded text:
latim laboravi, quia in tot populis in quot illi non laboraverunt, hoc tamen magis impletum est, quia et de opere manuum vixit, nec Evangelio minus fecit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid posse, subdit: Non ego autem solus
Abbreviated transcription (Latin):
gładĩagit᷑. mors
nr̃a est. si spẽsitu¬
rimur. sine presẽ¬
tia nr̃a sunt. quib
sustentari deo ẜuiunt: sine futura spe
qnorum ẜuiunt. p̃sentia enim nr̃a sũt
si sic utimir eis ad sustentatiõm ut non
offendamus dm̃. futura nr̃a funt si eat̾¬
dentes magis optannis uł ita. sine mã¬
dus nr̃ est. hoc iõ dicit. qr ⁊̃ elemcntam̃¬
di nos ẜuiunt sine uita: doctorum. siue

Expanded text:
i agitur. Mors nostra est, si spe futurimur. Sive praesentia nostra sunt, quibus sustentati Deo serviunt, sive futura, spe quorum serviunt; praesentia enim nostra sunt, si sic utimur eis ad sustentationem, ut non offendamus. Futura nostra sunt, si ea credentes, magis optamus. Vel ita: Sive mundus noster est. Hoc ideo dicit, quia etiam elementa mundi nobis serviunt, sive vita doctor
Abbreviated transcription (Latin):
d⁊ sciẽnilum quia ñ solum boni. s etiam
mali dispensatores sunt. si enim ꝑ bonos
nõ dispensaretur. ñ recte apłs dice̾ret.I¬
mitatores mĩestote. Rarsus si ꝑ malos
ñ difpensa retar. ñ dice̾t ds̃ de tibdã¬

Expanded text:
 sciendum quia non solum boni, sed etiam mali dispensatores sunt. Si enim per bonos nos dispensaretur, non recte Apostolus diceret: Imitatores mei estote . Rursus si per malos non dispensaretur, non diceret Dominus de quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
stimet homo¬
psendo. hic agit de
suo contemptu.q. ⁊
nimis nec minus
De nobis arbit᷑mini
s potius homo qui

Expanded text:
stimet homopseudo, hinc agit de suo contemptu. Ambnimis, nec minus de nobis arbitremini, sed potius, homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
.i. discerne quid qͣt
dr̃. i deo enim dico
ut accipias quia iti
infirmms es ideo e¬
go abstiñeo tuia
michi de acçeptione
bit enim᷑ tibi domi¬
mis in omnibus nõ¬
solumin hiis intel¬

Expanded text:
 discerne quid quare dicitur. Ideo enim dico, ut accipias, quia tu infirmus es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione bit enim tibi Deus in omnibus intesolum in his. Me
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis ⁊ ydolatriam a gentib qui pa¬
ries dr̃ maxime quia non erat stabilis n
robustus. est enim maceria congeries la¬
pidumsine cemento ut fit cͥca ortos. pa¬
ries gͣ macerie est ciui facile destruitur
ueniente gr̃a. que ⁊ legem amouit et
corda gentium ab ydolatria conuertit
daret. stante autem hoc pariete erant
inimicitie ira ⁊ m̃uidia intꝰ eos que ab¬
olita sunt destructo pariete uñ subdit.
⁊ ꝑ hoc est soluens mimicidias ñ carue

Expanded text:
udaeis, et idololatriam a gentibus: qui paries dicitur maceriae, quia non erat stabilis neque robustus. Est enim maceria congeries lapidum sine caemento, ut fit circa hortos. Paries vero maceriae est qui facile destrueretur veniente gratia, quae et legem amovit, et corda gentium ab idololatria convertit. daret. Stante autem hoc pariete erant inimicitiae, ira, invidiaeque inter eos, quae abolitae sunt destructo pariete. Unde subdit: Et per hoc est solvens inimicitias in carne
Abbreviated transcription (Latin):
q populum ummm
in fide ⁊ moribus
Ipse est enim lapis
angularis. iñ quo
dno ppłi tangnam
ꝑietes de diu̾so ã¬
gulo uenientes qͣst¬
sibimet qͣi in pacis
osculo copiuantur.
quos ꝑ hocimiuit
quod sequit᷑. et .i.
quia est. soluens
medium parierẽ
os populos. hinc
ex lege. in de ex y¬
dolatria soluit re¬
mouens legem a
iũdeornm. quasi ipse dico euacuans legt̃
mandatorum .i. enacuans legem ueterũ
q̃uantum ad ea que mandabat .i. ad cat¬
nales obẜuantias. non qiuantum ad ui¬
tatem quam p̃signabat euacuans dico
decretis .i. p̃ceptiseunangeluĩ que ex rati

Expanded text:
e populum, unum in fide et moribus. Ipse enim est lapis angularis, in quo duo populi tanquam parietes de diverso angulo venientes sibimet quasi in pacis osculo copulantur, quos per hoc univit, quod sequitur: Et, id est quia, est solvens medium parietem os populos, hinc ex lege, inde ex idololatria solvit, removens legem a i dicat: Ipse dico, evacuans legem mandatorum, id est evacuans legem veterem, quantum ad ea quae mandabat, id est ad carnales observantias, non quantum ad veritatem quam praesignabat. Evacuans dico, decretis, id est praeceptis Evangelii quae ex rati
Abbreviated transcription (Latin):
nichil facias detͤ¬
minat ubi piemi¬
et ubinon diui¬
dens bona ⁊ mala
in manifesta et
occulta. quasi ĩdõ
opris est examina¬
tione quia sicut
quedam sunt ma

Expanded text:
nihil facias, determinat ubi pet ubi non, dividens bona et mala in manifesta etocculta, quasi dicat: ideo opus est examinatione, quia sicut quaedam sunt ma
Abbreviated transcription (Latin):
iñ eiu rangesio cum discipulis. locuens
ait. Cum mali sitis nostis bona data dare¬
Q̾ filu̾s ur̃is preusdens autem tuosdam obtẽ
enim corda nr̃a. ñ ignorat facultates. ex¬
cusatio ueri similis hominem pot̃ placare.¬
et. ⁊ uere. Qm̃ qui seminat in carne sua
ut de tarne .i. qui sennirat carnalia ui¬
amb̾. tia ⁊ fonet et qii omnia que facit eti¬
am si ana bona uidcantur sdeofacit ut
tarnalit̾ ei bene sit. et qui de lege carna¬
lit̾ sentit. de carne ⁊ metet conuenien¬
tem messem .s. corruptionem nichil enĩ
mellus conuenit carni quam corruptio.
Ieꝵꝰ sticie. ⁊ legem spũaliter intelligendo. de
spiritu ⁊ metet conuenientem messem
constat ⁊ carne. sdeo seminat in spiritu ⁊¬
ambi. comꝑationem sp̃c̃ sc̃i caroest. Illio enam
obseruaridum ꝙ cum dicit. Qui seminat
in carne addit sua cum uero dicit in spũ
non addit suo quia semen carnale. ex ho¬
mine est. semen uo̾ spũale: ex spirim dĩ
est. Messis uo̾ hec in sine promittit᷑ iõq

Expanded text:
in Evangelio cum discipulis loquens ait: Cum mali sitis, nostis bona dare filiis vestris; praevidens autem quosdam obtendenim corda vestra, non ignorat facultates. Excusatio verisimilis hominem potest placaret. Et vere, quoniam qui seminat in carne sua, ut de carne, id est qui seminat carnalia vitia et fovet, et qui omnia quae facit, etsi qua bona videantur, ideo facit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet convenientem messem, scilicet corruptionem. Nihil enim melius convenit carni quam corruptio. stitiae et legem spiritualiter intelligendo, de spiritu et metet, convenientem messemet carne. Ideo seminat in spiritu ad comparationem Spiritus sancti caro est. Illud etiam observandum, quod cum dicit, qui seminat in carne, addit, sua, cum vero dicit in spiritu, non addit suo; quia semen carnale ex homine est, semen vero spirituale ex Spiritu Dei est. Messis vero haec in fine promittitur. Ideo quod
Abbreviated transcription (Latin):
et misericordia ⁊ ꝑ ax sit tibi a deo pr̃e
salutatione tria ponit que ei optat cum
in aliis tantum duo posui̾t mĩa hic accipͣi
pax est transquillitas amiui ⁊ p̃libatio
ecerne pacis. hec comiminit̾ omnibus
optare solet. gr̃a uoͥ quam hic addit e¬
piscopis optattir .i. donatio sp̃c sc̃i qua mi

Expanded text:
et misericordia et pax sit tibi a Deo Patre salutatione tria ponit quae ei optat, cum in aliis tantum duo posuerit. Misericordia Pax est tranquillitas animi et praelibatio aeternae pacis. Hanc communiter omnibus optare solet; gratia vero quam hic addit episcopis optatur, id est donatio Spiritus