comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea podauerunt me aceto. Et cũ gustasset no¬
luit bib̾e. ꝙ gustauit ꝓ nob̾ amaritudinẽ
mortis. s tertia die resurrex̃. & resurgendo
mortẽ rerecit. Dicunt quidã locũ caluariȩ eẽ
in quo sepultꝰ ẽ adam & iõ sic appellatũ qr
alibi sit conditum caput euis. & hoc eẽ qͦd apłs¬
& mulcens aures popłi: nec tam̃ uera. Extra
urbem enĩ loca sunt in quib truncabant᷑
capita dampnatoꝵ. & inde loca caluariȩ .i. de¬
collatoꝵ dicebant᷑. ꝓ pt̾ea aũt ibi crucifixus
ẽ dñs. ut uͥ pꝰ erat area tãpnatoꝵ. ibi trige¬
rent᷑ uexilla martirũ. adam uͦ sepultum
uixta hebron. in iħu filii naue uolumine ui¬
cesimo pͥmo capitulo. legimus. Lccex.
ħs aut̃ dicebat. Pat̃ dimute ilł ñ enĩ sciunt
ꝑ secutorib suis nire sacerdotis dñs intercedit
& latͦni conficenti ꝑadysi ianuã pandit. N̾¬

Expanded text:
Cum gustasset, noluit bibere, quia gustavit pro nobis amaritudinem mortis, sed tertia die resurrexit, et resurgendo mortem rejecit. Dicunt quidam locum Calvariae esse, in quo sepultus est Adam, et ideo sic appellatum, quia alibi sit conditum caput ejus, et hoc esse quod Aposet mulcens aures populi, nec tamen vera. Extra urbem enim loca sunt, in quibus truncabantur capita damnatorum, et inde loca Calvariae, id est, decollatorum dicebantur. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, ibi erigerentur vexilla martyrum. Adam vero sepultum juxta Hebron, in Jesu filii Navae volumine vicesimo primo capitulo legimus L. 320X Jesus autem dicebat: Pater, dimitte illis: Non enim sciunt persecutoribus suis jure sacerdotis Dominus intercedit, et latroni confitenti paradisi januam pandit. N
Abbreviated transcription (Latin):
t expuentes eũ acceꝑunt harundinẽ
& ꝑcutiebant caput eiꝰ. Qđ tc̃ fecerunt
milides pilati usq hodie facurat milites
diaboli. heretici & pagani qͥ caput eiꝰ ꝑcu¬
tiunt negando eũ cẽ dm̃. &e conandoo ertorẽ
suũ confiriare auctoritate scͥpture. que ꝑ ha¬
rundinẽ incelligit᷑. solet enĩ scͥbi aͣtundine.
Conspuunt in faciem eiꝰ. qͥ p̃sentiam eiꝰ respir¬
unt & cũ uenisse in carne negant. Illuoentes
eũ adorant. qͥ certa fide ut dm̃ uerũ adorant.
s ꝑu̾sis actib sua p̃cepta despicrunt. ac ꝓmis¬
saeiꝰ tp̃alib pꝰponunt. E pꝰꝙͣ illusert̃ ei. exue¬

Expanded text:
t exspuentes in eum, acceperunt arundinem, et percutiebant caput ejus. Quod tunc fecerunt milites Pilati, usque hodie faciunt milites diaboli, haeretici et pagani, qui caput ejus percutiunt, negando eum esse Deum, et conando errorem suum confirmare auctoritate Scripturae, quae per arundinem intelligitur. Solet enim scribi arundine. Conspuunt in faciem ejus, qui praesentiam ejus respuunt, et eum venisse in carne negant. Illudentes eum adorant, qui certa fide ut Deum verum adorant; sed perversis actibus sua praecepta despiciunt, ac promissa ejus temporalibus postponunt. Et p
Abbreviated transcription (Latin):
gatis. qͣre meos arguitis qd̃ senioꝵ iussa par¬
iupendant. ut d̃i scita custodiant. Namds̃ dix̃. ⁊̃
honora patrem ⁊ matrẽ. & qͥ maledixerit patͥ
uł mat̾. morte moriatur. Honor in scͥpturiᷤ ñ
tantũ in salutationib & officiis deftrendis.
qͣntũ in elemosinis. & munerũ oblatione sen

Expanded text:
iscipulos arguitis, quod seniorum jussa parvipendant, ut Dei scita custodiant? Nam Deus dixit: Honora patrem et matrem ; et qui maledixerit patri vel matri, morte moriatur . Honor in Scripturis, non tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum in eleemosynis et munerum oblati
Abbreviated transcription (Latin):
manducant. Pharisei sp̃ualia u̾ba carnalit̾ ui¬
telligentes. lauamim mundi estote. ⁊ munda¬
mini. qͥ fertis uasa dñi. ñ recte accipiebant
hanc mundiciã. Nã ħ dictũ c̃ de cordis ⁊ oꝑrs
castigatione. & ñ solũ de lauando corꝑe ut
liuore polluti. ñ ad u̾bũ audiendũ. ñ qͣsi adme¬
dicũ. s ad questionũ pugnas concurrunt. De
ñ lotis itaq manib corꝑis uituꝑant discipłos:
cum in oꝑib eoꝵ nicħ immundicie inueniant.

Expanded text:
ei spiritualia verba carnaliter intelligentes: Lavamini, mundi estote ; et: Mundamini qui fertis vasa Domini , non recte accipiebant hanc munditiam. Nam hoc dictum est de cordis et operis castigatione, et non solum de lavando corpore, ut livore polluti, non ad verbum audiendum, non quasi ad medicum, sed ad quaestionum pugnas concurrunt. De non lotis itaque manibus corporis vituperant discipulos, cum in operibus eorum nihil immunditiae inveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
Eccłie caritas que ꝑsꝑm scm̃ diffundit᷑ in cor¬
dib nr̃is participũ suoꝵ peccata dimittit.
peccatoꝵ remissione. ac retentione subiecit.
dũ fuerat głificat᷑. Uñ & ꝑ moysen dt̃. Sute¬
it̃ mel de petra. & oleũ de firma petra.
Nicħ cale iuxta historiam legit᷑. si cota
series uet̾is testam̃ti recenseat᷑. S quia
uixͣ paulũ pet᷑ erat xꝑo. mel de petra
suxerunt qui redẽptoris miracła uiderunt.
Oleũ uͦ de firma petra: qui pꝰ resurrectionẽ eiꝰ
effusiono scĩ sꝑc ungi meruer̃t. Infirma pet᷑

Expanded text:
m diffunditur in cordibus nostris, participum suorum peccata dimittit; peccatorum remissione ac retentione subjecit. dum erat glorificatus . Unde et per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Nihil tale juxta historiam legitur, si tota series Veteris Testamenti recenseatur. Sed quia juxta Paulum: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui Redemptoris miracula viderunt; oleum vero de firma petra, qui post resurrectionem ejus effusione sancti Spiritus ungi meruerunt. In firma pet
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. & pꝰelem̃ta t᷑bant᷑. ut cũ rerũ ordo
confundit᷑. ex qͣ re tͥbłatio ueniat monstrit᷑:¬
tͥ capillus de capite ur̃o non ꝑibit. et
inpatientia ur̃a possidebitis aĩas uras.
Qa dura st̃ q̃ p̃dicunt᷑. de afflictiõe mortis. oat᷑
consolatio de gaudio resurrectioiis. Ac si dicat
mr̃ib sus. Cur timetis ne ꝑeat qͦd incisũ dolet
q̃nqͥdẽ & illud in nob̾ ꝑire ñ pot̃. qͦd incisũ ñ
dolet: saro incisa dolet. capillus ñ dolet. Ahit̃
cogitationũ suꝑficies q̃ de occulta cordis radice qͣsi
de cerebro cesaries exit. Apud iustũ iudicem ꝯser¬
pienciũ cogitatio bona saluat᷑ ĩꝑpetuũ. Custoᷤ aut̃ õiũ uͥtic¬
tũ pacientia ẽ. in qͣ aĩas que corpꝰ possident possidemꝰ

Expanded text:
hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua re tribulatio veniat, monstretur141 Et capillus de capite vestro non peribit, et in patientia vestra possidebitis animas vestras. Quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, datur consolatCur timetis ne pereat quod incisum dolet, quandoquidem et illud in vobis perire non potest, quod incisum non dolet? Caro incisa dolet, capillus non dolet. Aliter: cogitationum superficies, quae de occulta cordis radice, quasi de cerebro caesaries exit, apud justum judicem conserpientium cogitatio bona salvatur in perpetuum. Custos autem omnium virtutum patientia est, in qua animas quae corpus possident possidem
Abbreviated transcription (Latin):
rat eũ. & om̃s qͥ cũ illo erant. in captura pisci¬
lios zebedei. qͥ erant socii symonis. Carnales
in quib maxime.xꝑi ꝑsona eminet. a se
quodammͦ repellunt. ũ lingua s morib &
actione. timentes non posse pati regim̃ eoꝵ.
& tam̃ eos maxime honoiant. licet ab eis mo¬
rib & factis dissentiant. honorificentiã si¬
gnificauit petrꝰ. cadens ad pedes d̃m. Mores
at̾it dissimiles in eo qͦd ait exi a me: qi homo
peccator sum dñe. Dñs autẽ ñ recessit ab eo.
quod sigificat spualesiuros ñ deb̾e ꝯmou̾i.
peccatis turbarum. ut deserant munꝰ eccł̃ia¬

Expanded text:
t in captura piscilios Zebedaei qui erant socii Simonis. » Carnales in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt non lingua, sed moribus et actione, timentes non posse pati regimen eorum, et tamen eos maxime honorant, licet ab eis moribus et factis dissentiant. Honorificentiam significavit Petrus cadens ad pedes Domini; mores autem dissimiles in eo quod ait: « Exi a me, quia homo peccator sum. » Dominus tamen non recessit ab eo, quod significat spirituales viros non debere commoveri peccatis turbarum ut deserant munus ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
do erat ab ipso scilicet mundi exordio. ħ est
in uniu̾sis creaturis lucebat ratione creandi
& gub̾nandi eas. &s mundꝰ.i. homo mundũ
inhabitans. eam non cognouit. Ut autẽ
cognosceretur. humiliauit se formã serui
accipiens. Uñ sequitur. A .iiii.
N ꝓpͥauenit. & sui eum non receꝑunt. Qͦt¬
quod autẽ receꝑunt eũ: dedit eis potesta¬
tem filios di fieri hiis qui credunt in nõie
cuis. Ab initio mundi semper aliqui suerł̃
receptores diuini u̾bi credentes in nomine
ciꝰ .i. confidentes ꝑ eius notitiam se saluari.
Nomine quippe stio res cognoscitur. ce ĩo
nom̃ ꝓ notina ponitur. Qui non ex sangui¬
nib neq ex uoluntate carnis. neq ex uolũ¬
tate uiri. s ex do nati sunt. Qui scilicet in
hoc qd̾ facti sunt filii cłi non sunt. ex saugu¬
nib .i. ex mat̾ia sanguinis patris et matris.
quod exposuit dicens. Neq ex concupiscen¬
tia caruis .i. femine. neq uiri. Quia caro abos¬
sib sustentatur & minus fortitudis habet.

Expanded text:
do erat, ab ipso scilicet mundi exordio, hoc est, in universis creaturis lucebat ratione creandi et gubernandi eas; et mundus, id est homo mundum inhabitans, eam non cognovit. Ut autem cognosceretur, humiliavit se, formam servi accipiens. Unde sequitur: A. 4X In propria venit, et sui eum non receperunt. Quot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Ab initio mundi semper aliqui fuerunt receptores divini verbi, credentes in nomine ejus, id est confidentes per ejus notitiam se salvari. Nomine quique suo res cognoscitur, et ideo nomen pro notitia ponitur. Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Quid scilicet in hoc quod facti sunt filii Dei, non sunt ex sanguinibus, id est ex materia sanguinis patris et matris, quod exposuit dicens: Neque ex concupiscentia carnis, id est feminae neque viri. Quia caro ab ossibus sustentatur, et minus fortitudinis habet
Abbreviated transcription (Latin):
frat enĩ consuetudo ut scriptor gestorum
cum ad se uenitet. canꝗͣ de alio loqueres.¬
M.
E sinũ significat᷑ secretũ de quo bibit diuinita¬
tis sactam̃tũ. Innuit gͦ huic symon petiꝰ odic̃
ei. Quis ẽ deqͦ dic̃ : Itaq cum recubuisset ille supͣ

Expanded text:
rat enim consuetudo, ut scriptor gestorum cum ad se veniret, tanquam de alio loqueretur. r sinum significatur secretum, de quo bibit divinitatis sacramentum. Innuit ergo huic Simon Petrus, et dicit ei: Quis est de quo dicit? Itaque cum recubuis
Abbreviated transcription (Latin):
de symonis scariothis. E pꝰ bucellam in
trouit in illii sathanas. dñs ꝑ bucellã tinctam
suũ expͥmit tradicorẽ. fortassis ꝑ panis tinctionẽ
illiꝰ sigc̃ans fictionẽ. Ñ enĩ omĩa quȩ intingut᷑
abliunt᷑. s ñnulla cingunt᷑ ut inficiant᷑. Si aũt
bonũ aliqͦd ħ tinctio sigcãt. eidẽ bono ingͣcũ. ñ iti¬
imĩto secuta ẽ dampnatio. Nota qi intuerat satha¬
uas in cor iudȩ qñ pactꝰ c̃ cũ udis. p̃ciũ de sangin
ne dni. ut ait lucas. uenerat gͦ ad cȩnã hñs dia¬
bolũ incogitatiõe. pꝰ panẽ uͦ intrauit ineũ. ñ ad
iniquoꝵ. S nc̃ intellig̾e debemꝰ adiabolo iu¬

Expanded text:
buccellam tunc introivit in illum Satanas. Dominus per buccellam tinctam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem, illius significans fictionem. Non enim omnia quae intinguntur abluuntur, sed nonnulla tinguntur ut inficiantur. Si autem bonum aliquod haec tinctio significat, eidem bono ingratum non immerito secuta est damnatio. Nota quia intraverat Satanas in cor Judae, quando pactus est cum Judaeis pretium de sanguine Domini, ut ait Lucas. Venerat ergo ad coenam, habens diabolum in cogitatione; post panem vero intravit in eum, non ad iniquorum. Sed nunc intelligere debemus a diabolo Ju
Abbreviated transcription (Latin):
corrigat᷑. Etiã hodie ue illi qͥ altarib sacroscĩs ma¬
liguꝰ acctelit. &. p̃cordiis aliqͦ scelere pollutis. bo¬
num erat ei: si natꝰ ñ fuisset homo ille. Si inuto
matͥs mortuus fuisset ne uiuus nasc̾e̾t᷑. in ꝯꝑatiõe
ꝗͣ male subsist̾e. ut si de aliqͦ pessimo dicetet᷑.
Melius eẽt illi: si nũꝗͣ suissetcxxii. Mec¬

Expanded text:
BEDA. Etiam hodie vae illi qui altaribus sacrosanctis malignus accedit, et praecordiis aliquo scelere pollutis. Bonum erat ei, si natus non fuisset homo ille. Si in utero matris mortuus fuisset, ne vivus nasceretur, in comparatione ubsistere, quam male subsistere, ut si de aliquo pessimo diceretur: Melius esset illi si nunquam fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Q itingit manũ me̾ũ incatino. hic me
tradet. Cȩt̾is constristatis & retͣhentibꝰ manus.
& int̃dicentib cibos ori suo. uidas impudentia
qͣ ꝓdicurꝰ erat magistrũ. manũ mittit inparapsi¬
de. ut audatia bonã conscientiam m̃tiret᷑. Et no¬
candũ qͦd õs duodecĩ de eodẽ uase in circuitu ci¬
bos cũ dño sumebant in cenacło strato qͣi iacendo
more antiqͦ tecũbentes. Alioqͥn ꝓditor ꝑ incinctionẽ
manꝰ exp̃sse notat᷑ eẽt. si nultꝰ de aliis ad escã dñi ma¬

Expanded text:
 intingit mecum manum in catino, hic me tradet. Caeteris contristatis et retrahentibus manus, et interdicentibus cibos ori suo, Judas impudentia qua proditurus erat magistrum, manum mittit in paropsidem, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Et notandum quod omnes duodecim de eodem vase in circuitu cibos cum Domino sumebant, in coenaculo strato, quasi jacendo, more antiquo recumbentes. Alioquin proditor per intinctionem manus expresse notatus esset, si nullus de aliis ad escam Domini ma
Abbreviated transcription (Latin):
alioquin contͣ hoc p̃ceptũ fecisset. apłs qͥ uic¬
tũ de mairibꝰ suis tͣusigebat. ne cuiꝗͣ. gͣuis ẽtt
Cum enĩ adño aliquid imꝑatur. nͥ fiat in obe¬
dientie culpa ẽ: cum aũt potestas datur: licet
cuiq de suo iure cedere. Donec exeatis. Subau¬
dis de ciuitate. aut de castello Lc .xiii.
Et nolite erire de domo indomũ. Con¬
stantie mandatũ dat: ut custodiant uira hoᷤ¬
pitalitatis. alienũ quippe ẽ a p̃dicatore ꝑdo¬
mos cursitare. & ospitũ mutare m lxxxiiii.let¬

Expanded text:
alioquin contra hoc praeceptum fecisset Apostolus, qui victum de manibus suis transigebat, ne cuiquam gravis esset. Cum enim a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet cuique de suo jure cedere. Donec exeatis, subaudis, de civitate aut de castello. L. 113X Et nolite exire de domo in domum. BEDA. Constantiae mandatum dat, ut custodiant jura hospitalitatis. Alienum quippe est a praedicatore, per domos cursitare, et hospitium mutare. M.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ potestate signoꝵ misie p̾dicale regñ
dĩ. ut ꝓmissoꝵ magnitudini attestaret᷑
magnitudo factoꝵ cũ noua fac̾ent. qͥ nona
p̃dicarent. Et ait ad illos. Nicħ tuleritiᷤᷤ
inuia. Tanta p̃dicatori debet ẽẽ siducia in
dõ. ut p̃sentis uiteᷤ sũptꝰ ñ ferat. Cui etiam
scdͤm lucã neminẽ ꝑ uiã salutare conce¬
ditur. ut sub quanta festinatione ad p̃di¬
cationẽ ꝑg̾e debeat ostendatur. Sciendũ qr
salutand in uia ex occasione salutat. ñ ex
studio obtinende salutis. Qͥ gͥ ñ amore et̾ne
pat̾e. s p̃mioꝵ ambitione salutẽ p̃dicat q̃si
in intrine salutar m lxxui.
N uã gentiũ ne abieritis ⁊ inciuitates sama¬
ritanoꝵ ne intu̾itis. s potiꝰ ite ad ones que ꝑie¬

Expanded text:
primum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestatur magnitudo factorum, cum nova facerent, qui nova praedicarent. Et ait ad illos: Nihil tuleritis in via. Tanta praedicatori debet esse fiducia in Deo, ut praesentis vitae sumptus non ferat. Cui etiam secundum Lucam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione ad praedicationem pergere debeat, ostendatur. Sciendum est quia salutans in via, ex occasione salutat, non ex studio obtinendae salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitione salutem praedicat, quasi in itinere salutat. M. 84X In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritano
Abbreviated transcription (Latin):
pastorẽ. Ueratio gregis pastoꝵ culpa ẽ. & ii.¬
ciũ magistramiũ. Uidens intuitu clem̃tie m¬
dñs. immundi sp̃c uolentia. plebẽ uexatã
& sub legis onere egrotã. ac per uarios er¬
rors uana securitate torpentẽ. misertꝰ ẽ eiꝰ

Expanded text:
RON. Vexatio gregis, pastorum culpa est, et vitium magistratuum. Videns intuitu clementiae Dominus immundi spiritus violentia plebem vexatam, et sub legis onere gravatam, ac per varios errores vana securitate torpentem, misertus e
Abbreviated transcription (Latin):
Scribe & pharisei. qͥ sunt cłici uideoꝵ. lupi
sunt. ꝑ prudentiam serpentis uitate insidiaᷤ.
ꝑ colũbã sitis innocentes. Serpens toto corꝑe oc¬
ꝑ angustias se coartans uet̾i tumca exutus in¬
nouat᷑. sic intrantes ꝑ angustã portã qͣ ducit
aduitã uet̾em exuunt homine m lxxxuii.

Expanded text:
ibae et Pharisaei, qui sunt clerici Judaeorum, lupi sunt. Per prudentiam serpentis, vitate insidias per columbam, sitis innocentes. HIERON. Serpens toto corpore ocper augustias se coarctans, veteri tunica exutus, innovatus: sic intrantes per angustam portam quae ducit ad vitam, veterem exuunt hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ non eiꝰ ẽ m̾iti qui oꝑatur. s inuocatio
nominis. xp̃i hoc agit ꝓ ꝯdempnatione in¬
uocantium. uł ꝓutilitate uidentiũ. & au¬
dientiũ. Nam et saul &e balaam. ⁊ cayphaᷤ
fecerunt. ⁊ multi alii. Antixꝑc etiam fa
uiã iustoꝵ. illos ũ nescut qͦs non appbat.
tollere uidẽtur penitentiã. s qui oꝑamin
hoc ẽ qd̃ in p̃senti die iudicii licet facultatẽ¬
XLIII. peccandi ñ habeatis. tamen habetis affectã¬

Expanded text:
ocatio nominis Christi hoc agit pro condemnatione invocantium, vel pro utilitate videntium et audientium. Nam et Saul et Balaam et Caiphas fecerunt , et multi alii. Antichristus etiaviam justorum . Illos vero nescire, quos non approbat tollere videretur poenitentiam; sed, qui operamini, hoc est, qui in praesenti die judicii, licet facultatem peccandi non habeatis, tamen habetis affectu
Abbreviated transcription (Latin):
intͣuitis. int̾rogate quis in ea dignꝰ sit. ⁊ ibi
manete: donec exeatis L edentes & bibentes
que apponunt᷑ uob̾. ⁊ curate insirmos qͥ in
illa sunt. hospes fama eligendꝰ ẽ. ne p̾dicatio
suscipientis infannia det᷑pet᷑. Dignũ ẽ. ut ibi
maneant. & ab eis t̾rena conseqͣnt᷑. quibꝰ cele¬
stia offerunt. Dignꝰ ẽ enim oꝑatiꝰ ut lucas ait
mercede sua. hic merces p̃dicationis inchoat.
⁊ in celo ꝑficit᷑ quia uno nr̃o oꝑi due debentur
mercedes. una in uia. alt̾a in pata. Claret aũt

Expanded text:
raveritis, interrogate quis in ea dignus est; et ibi manete donec exeatis. L. edentes et bibentes quae apponuntur vobis, et curate infirmos qui in illa sunt. HIERON. Hospes fama eligendus est, ne praedicatio suscipientis infamia deturpetur. Dignum est ut ibi maneant, et ab eis terrena consequantur, quibus coelestia offerunt. Dignus est enim operarius, ut Lucas ait, mercede sua. BEDA. Hic merces praedicationis inchoat, et in coelo perficitur, quia uni nostro operi duae debentur mercedes, una in via, altera in patria. Claret aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sermone. es ꝓ uoce sepe inuenit᷑. Que a
dño data possidere debemꝰ. & ñ susciꝑe diᷤ¬
ciplina ħeticoꝵ. Pecunia in zonis clausa ẽ
sapientia ñ erogata. Q scͥptũ ẽ. Sapientia

Expanded text:
pro sermone, aes pro voce saepe invenitur. Quae a pro sermone, aes pro voce saepe invenitur. Quae a Domino data possidere debemus, et non suscipere disciplinam haereticorum. Pecunia in zonis clausa, est sapientia non erogata. Et scriptum est: Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
indebite expensa. aliud a manu. qd̃ ẽ pe¬
cunia. aliud a lingua. qd̾ ẽ fauor
olite possid̾e aurũ neq argentũ. neq pe
pañe. neq duas tunicas. neq calciam̃ta naꝙ
iuirgã. dignꝰ ẽ enĩ mercennariꝰ cibo suo.Si
appellantur bactroperite. qd̾ contemptores
scłi. ⁊ oĩa ꝓ nichilo ducentes. cellariũ secũue¬
hant. s⁊eq duas tumcas. E hoc dic̃ ut¬
in sicithie frigore: quis una tunica ꝯtentꝰ
cẽ debeat. s quo in tunica uestim̃tũ intelliga¬
more reseruemꝰ. Neq calciam̃ta. Ee. plato p̃¬
cep̃ duas corꝑis sũmitates ñ ẽẽ uelandas. nec
assuefieri debe mollicie caput. & pedes. Cũ
enĩ ħ habuerint firmitatẽ. cet̾a robustiora st̃.
diũ querat: Digiꝰ ẽ oꝑariꝰ cibo. Tantũ acci
necessaria ad sustentationẽ huiꝰ uite qͦd eis
egerent. cũ opꝰ eẽt. s ut monstraret. ħ eis de¬
beri ab illis quib p̃dicarent. ħ hystorice ce¬
terũ scd̾m anagogen. aurũ ꝓ sensu. argentũ

Expanded text:
ndebite expensa; aliud a manu, quod est pecunia; aliud a lingua, quod est favor. Nolite possidere aurum, neque argentum neque panem, neque duas tunicas, neque calceamenta, neque virgam. Dignus est enim mercenarius cibo suo. Si appellantur bactroperitae, quod contemptores saeculi et omnia pro nihilo ducentes, cellarium secum vehant. Neque duas tunicas. Non hoc dicitin Scythiae frigore quis una tunica contentus esse debeat; sed quo in tunica vestimentum intelligamore reservemus. Neque calceamenta. Et Plato praecepit duas corporis summitates non esse velandas, nec assuefieri debere mollitiae caput et pedes. Cum enim haec habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt. ibo. Tantum accipnecessaria ad sustentationem hujus vitae, quod eis egerent cum opus esset; sed ut monstraret haec eis deberi ab illis, quibus praedicarent. Haec historice, caeterum secundum anagogen, aurum pro sensu, argentum
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens deb oppͥmi scłariũ uegocioꝵ oneri¬
b neq resolui desideriis carnalib neq s rmiis¬
sũ talentũ u̾bi. sub otio lenti torporis abscon¬
dere. Cum ꝓhibentur indui due tumce. exp̃s¬
se monet᷑. non duplicit᷑. s simplicit̾ ambula
re. ꝑ calciam̃ta mortuoꝵ oꝑm exẽpla signais
ne p̾dicator exempla stultoꝵ ꝯspiciat. ut m̃
qͣsi ex mortiferis uincłis pedes suos .i. affectio¬
soleis. scd̾m martũ mystica signisicatio ẽ. ut
pes neq tectus sit. neq nudus ad t̾rã .i. nec oc¬
cultetur eugłium. nec t̾renis ꝯmodis innitat
Ad litt̾am tam̃ necessariũ fuit apłis ligare so¬
leas sub plantis. quia palestina t̾ra arenosaẽ.
gã que in colubrũ u̾tat᷑. nec inuiti bacło car¬
nalis p̃sidii. qͥ pssꝰ cito frangitur. ⁊ manu̾ tͣns

Expanded text:
et opprimi saecularium negotiorum oneribus, neque resolvi desideriis carnalibus, neque sibi commissum talentum verbi sub otio lenti corporis abscondere. Cum prohibentur indui duae tunicae, expresse monetur, non dupliciter, sed simpliciter ambular calceamenta, mortuorum operum exempla signantur ne praedicator exempla stultorum conspiciat, ut inde quasi ex mortiferis vinculis, pedes suos, id est, affectiosoleis, secundum Marcum, mystica significatio est, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Ad litteram tamen necessarium fuit apostolis ligare soleas sub plantis; quia Palaestina terra arenosa est gam quae in colubrum vertatur: nec inniti baculo carnalis praesidii, qui pressus cito frangitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ in se refonnant. Si mundꝰ cadit ad simili¬
tudinẽ domꝰ ruentis. ⁊ nos eũ amando ãple¬
ctimur. oppͥmi uolumꝰ potiꝰ ꝗ̃ habitare. q̃a
nulla nos ratio ariuna nos seꝑat. quos eiꝰ paᷤ¬
sionibꝰ amor ligat. Insirmos curate. mortuos
te. nemo credẽt pollicentib regnũ celoꝵ dat
potestate miracła faciendi. ut magnituidi¬
nẽ ꝓmissoꝵ. ꝓbet magnitudo signoꝵ. Gra.
GR¬

Expanded text:
Dei in se reformant. Si mundus cadit ad similitudinem domus ruentis, et nos eum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Infirmos curate, mortuos te nemo crederet possidentibus regnum coelorum, dat potestatem miracula faciendi, ut magnitudinem promissorum probet magnitudo signorum. Gr
Abbreviated transcription (Latin):
sui natura subsistit. qm̃ ñ ẽ addo creatũ. s so¬
fundo edificat. Si aĩa corruens in aliqͦd pecca¬
tũ se ibi irtinueret qͣsi fundũ illud hab̾et.
sic̃ m̃sꝰ in puteo. aliqͥs putti fundo retinet᷑.S
cũ uno peccato ñ ẽ ꝯtenta. dũ cotidie de pec¬
cato in peccatũ ad det̾iora deicit᷑ fundũ ñ in¬
uenit qͦ figauir. Uñ illud. Peccator cũ uen̾it
in ꝓfundũ maloꝵ ꝯtẽpnit. Cecidit domꝰ qr
om̃is ꝯscientia q̃ spe sixa in dm ñ ꝑmanet.
in tẽptationeb ñ ualet persiste. ⁊ tanto
plꝰ agitur. qͣnto plꝰ in ea que mundi sunt
a suꝑiorib disiungit᷑. E uere mali ⁊ ficte
boni ingruente tẽptatione peiores fiunt.
donec tandẽ ꝑpetuã labant᷑ in penã. Pot̃
itaq per impetũ fluminis extremi uidi¬
cii discͥmen intelligi. q̃n utraq domo ꝯsũ¬
mata om̃is qui se eraltat humiliabr̾. ⁊ qͥ se

Expanded text:
sui natura subsistit; quoniam non est a Deo creatum, sed sosui natura subsistit; quoniam non est a Deo creatum, sed sod est, sine fundo aedificat. Si anima corruens in aliquod peccatum, se ibi retineret, quasi fundum illud haberet, sicut mersus in puteo aliquis, putei fundo retinetur. Sed cum uno peccato non est contenta, dum quotidie de peccato in peccatum ad deteriora dejicitur, fundum non invenit quo figatur. Unde illud: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Cecidit domus, quia omnis conscientia quae spe fixa in Deum non permanet, in tentationibus non valet persistere, et tanto plus agitur, quanto plus in ea quae mundi sunt, a superioribus disjungitur. Et vere mali et ficte boni, ingruente tentatione, pejores fiunt, donec tandem perpetuam labantur in poenam. Potest itaque per impetum fluminis extremi judicii discrimen intelligi, quando utraque domo consummata, omnis qui se exaltat, humiliabitur; e
Abbreviated transcription (Latin):
iłic. Moralit̾ au̾t fundam̃ta domꝰ st̃ inten¬
tiones bone conu̾sationis. qͥbꝰ ꝑfectus u̾bi
auditor. exhaustis humilitate. rꝑiana. suꝑ¬
uacuaꝵ cogitationũ ruderibꝰ in adimplen¬
dis. rꝑimandatis firmit̾ se inserit cũ psal¬
mista dicens. Qui eduxit me de lacumise¬
rie. & de luto fecis. ⁊ statuit supͣ pectã pedes
inuictissime petre adherent labefactari
nequeunt. Et om̃is qui audit u̾ba ħ: ⁊ ñ
facit ea similis ẽ iuro stulto qui edificaũ
domũ suam suꝑ arenã & descendit pliuuuia.⁊
uener̾t flumina. ⁊ flauerunt uenti. ⁊ irruer̾
in domũ illam ⁊ cecidit. ⁊ fuit ruina eiꝰ magnͣ
sum male edificat. similis ẽ hõi stulto. de qͦdr̃.
Inunicꝰ hõ hoc fecit. Domꝰ diaboli ẽ: mundꝰ in
maligno positꝰ. Quam ipse suꝑ t̾ram edificat.
qr obsequentes s̃ ad t̾reua detrahit. Arena est
instabilitas uicioꝵ. uł uanitas scłaris. Sine
fundam̃to edificat. quia peccatũ in nulla

Expanded text:
. Moraliter autem fundamenta domus, sunt intentiones bonae conversationis, quibus perfectus verbi auditor exhaustis humilitate Christiana supervacuarum cogitationum ruderibus, in adimplendis Christi mandatis firmiter se inserit, cum Psalmista dicens: Qui eduxit me de lacu miseriae et de luto faecis, et statuit supra petram pedes invictissimae petrae adhaerent, labefieri nequeunt. Et omnis qui audit verba haec et non facit ea, similis erit viro stulto, qui aedificavit domum suam super arenam, venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et cecidit, et fuit ruina ejus magna. sum male aedificat, similis est homini stulto, de quo dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Domus diaboli est, mundus in maligno positus. Quam ipse supra terram aedificat, quia obsequentes sibi ad terrena detrahit. Arena est instabilitas vitiorum, ut vanitas saecularis. Sine fundamento aedificat, quia peccatum in nulla
Abbreviated transcription (Latin):
aerit. hoc uidaice genti causa fuit excidii. qͥ a
pꝰ saluatoris occisionẽ p̃cones eiꝰ impia crudeli¬
tate uerauit. In conciliis nom̃ iħu p̃dicari ꝓ¬
hibentes. in synagogis sub specie correctiõis
p̃dicatores flagellis cedebant. sic̃ de paulo

Expanded text:
xerit. Hoc Judaicae genti causa fuit excidii, quia post Salvatoris occisionem praecones ejus impia crudelitate vexavit. In conciliis nomen Christi praedicari prohibentes, in Synagogis sub specie correctionis praedicatores flagellis caedebant, ut de Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina Sermo in doctoris potestate sit:
cum ea que docet oꝑatur. Nam qui factis
sua dicta destruit contẽpnit᷑. uñ paulus.
Nemo a dolescentiã tuã ꝯtẽpnat. Scribe q̃
per legẽ didicerant. p̃cepta ppłis dabant.

Expanded text:
doctrina. Sermo in doctoris potestate fit, cum ea quae docet, operatur. Nam, qui factis sua dicta destruit, contemnitur. Unde Paulus: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Scribae quae per legem didicerant praecepta, populis dabant.
Abbreviated transcription (Latin):
lectamentis. uł ꝑ se cum uniu̾sos uento ᷤ
impulsionũ laxat. Pluuia concupiscen¬
tiȩ. qua quisq tempta. tͣ paulatim rigo¬
rem fidi emollit. qd̾ si non p̾ualet. suꝑue¬
in luca. fluminis inundatio. ⁊ alibi porte
inferi. Uñ illud. Porte inferi ñ p̃ualebunt
adm̾iꝰ eccłiam fluminis nãq impetꝰ lecifi¬
cat ciuitatẽ di. sc̃ificauit tab̃ nacłm suũ

Expanded text:
tis, vel per se, cum universos ventos impulsionem laxat. Pluvia concupiscentiae qua quisque tentatur, paulatim rigorem fidei emollit: quod si non praevalet, supervein Luca fluminis inundatio ; et alibi: Portae inferi. Unde illud: Portae inferi non praevalebunt adversus Ecclesiam . Fluminis namque impetus laetificat civitatem Dei, sanctificavit tabernaculum suum
Abbreviated transcription (Latin):
iuia. ⁊ flauer̾t uenti. ⁊ irruer̾t in domũ
illã ⁊ non cecidit. fundata enim erat sup
pettã. Ne cũ oꝑariis inqͥtatis discedatis
a me. gͦ audite u̾bamea. & facite. Nam oĩs
nis hominũ unã eccłiam s̃. ꝯstruit. erudit.
gub̾nat in uita ꝑducturꝰ sic bonꝰ auditor.
uariis uirtutibꝰ suꝑnã gͥmansionẽ ed̃ifi¬
cat in futura dedicatione cũ xꝑo letat᷑s.
obscuritate plena. flumina sunt carna¬
les concupiscentie. uenti st̃ rumores ho
u̾t̾e domũ diabolꝰ ẽ flumina st̃ antixꝑi.¬

Expanded text:
venti, et irruerunt in domum illam, et non cecidit. Fundata enim erat supra petram. Ne cum operariis iniquitatis discedatis a me, ergo audite verba mea et facite. Nam omnissonis unam Ecclesiam sibi construit, erudit, gubernat, in vitam perducturus; sic bonus auditor variis virtutibus supernam sibi mansionem aedificat, in futura dedicatione cum Christo laetaobscuratione plena; flumina, sunt carnales concupiscentiae; venti, sunt rumores homvertere domum, diabolus est, flumina sunt Anti
Abbreviated transcription (Latin):
ħẽ quod in psalmo dr fiducialit̾ agã in eo.
eloquia dñi eloquia casta. argentũ igne exa¬
minatũ ꝓbatum t̾re purgatũ septuplum.
Siue ista p̃cepta referantur ad septẽ beatitu¬
dines que sunt in pͥncipio ħ sermonis. ut bĩ
augustrni expositio refert. siue aliꝰ ordosit.
facienda sunt que d̃ns ussit. & credenda q̃¬

Expanded text:
Fiducialiter agam in eo. Eloquia Domini, eloquia casta; argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum . Sive ista praecepta referantur ad septem beatitudines, quae sunt in principio hujus sermonis, ut beati Augustini expositio refert; sive alius ordo sit, facienda sunt quae Dominus jussit, et credenda q
Abbreviated transcription (Latin):
Lonꝰ hõ de bono thesauro cordis suz ꝓ¬
fert bona. ⁊ malus hõ de malo thes¬
arboris. & quod de corde ꝓfertur. idem ẽ qd̾
arboris fructus. Qui gͦ incorde thesaurũ
patientie ꝑfectiq ht amoris. optimos fru¬
ctus effundens diligit inimicũ. bñ facit
odienti. benedicit maledicenti. Om̃i petenti
tͥbuit sua. errantẽ patient̾ corrigit. atq neqͣ.
thesaurũ in corde seruat. odit amicũ. dili¬
genti male facit. bñdicenti maledic᷑. Sic qͦ
nec diabolus bona. nec.xꝑc mala oꝑa pot̃
fac̾e. ꝑ oris locutionẽ umu̾sa que actu uł
cogitatu de corde ꝓferunt᷑ d̾ns signisicat
Nam moris scͥpt᷑ur̃ ẽ. uerba ꝓ reb pon̾e.
ut in ysaia dicitur de ez ẽchia. N fuit u̾¬
bũ. qd̾ ñ ostendei eis. Rerũ utiq ñ u̾boꝵ re¬
m̃is arbor que ñ facit fructũ bonum
excidetur & in ign̾e mttret᷑. Igitur
ex fructib eoꝵ cognoscctis eos. Si ille qui
ñ facio fructũ bonũ seꝑandus ẽ a iustis.

Expanded text:
onus homo de bono thesauro cordis profert bona, et malus homo de malo proarboris; et quod de corde profertur, idem est quod arboris fructus. Qui ergo in corde thesaurum patientiae perfectique habet amoris, optimos fructus effundens, diligit inimicum, benefacit odienti, benedicit maledicenti, omni petenti tribuit sua, errantem patienter corrigit. Atqui nequam thesaurum in corde servat, odit amicum, diligenti malefacit, benedicenti maledicit. Sic quoque nec diabolus bona, nec Christus mala opera potest facere. Per oris locutionem universa quae actu vel cogitatu de corde proferuntur Dominus significat. Nam moris Scripturarum est, verba pro rebus ponere, ut in Isaia dicitur de Ezechia: Non fuit verbum quod non ostenderet eis , rerum utique non verborum reOmnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur, igitur ex fructibus eorum cognoscetis eos. Si ille qui non facit fructum bonum, separandus est a justis
Abbreviated transcription (Latin):
Lugentib non tẽꝑalia dãpua. s pec s¬
cata sua & uirtutũ sp̃ualiũ det̾menta. flen¬
tib scł de p̃seuti miseria. ac de dilatione
Sic enim dus suꝑ peccat̾ce ciuitatẽ fleuit
ruiturã. & suꝑ lazarũ quẽ suscitauit. me¬
stis sororib eiꝰ ꝯpasã. Beati qui esuruint
& sitiunt iusticiã. qm ipsi saturabuntur

Expanded text:
Lugentibus non temporalia damna, sed peccata sua et virtutum spiritualium detrimenta, flentibus scilicet de praesenti miseria ac de dilatione Sic enim Dominus super peccatricem civitatem flevit ruituram , super Lazarum quem suscitavit, moestis sororibus ejus compassus . Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
& distulisti xꝑituum. Eu̾tisti testam̃tũ ser¬
ui tui. ꝓfanasti int̾ra sc̃itatẽ eiꝰ. & cet̾a. Uidens
gͦ tenebras factas. dix̃ magna uoce sua. Qte
me dereliquistiͤ Illud ostendẽ uolens ꝑ hȩc
qm̃ uolens dereliquisti me pat̃. & talib exi¬
nauitũ calamitatib tradidisti ut popłs qui fue¬
rat apud te honorat᷑. recipiat que inme autꝰ
fecit. ut pͥuet᷑ alumine tue ꝓspectionis.
& efficiat᷑ intenebris qi te do neqͣqͣ eis p̃sente.
S & ꝓ salute gentiũ dereliqͥsti me. ut delic¬
to ifrł. fieret gentiũ salus. Uł ita. Uidens pec¬
cata homininũ ꝓqͥbus patiebat᷑: diebat. Quare
me dereliquisti. ut fierẽ quasi qui colligit sti¬
pulam inmesse. & quasiqͥ colligit racemos in
uindemia. Cũ ñ sit botrio ad manducatitũ
clamauit dñs uoce magna. qͣi postulans uc
oriat᷑ sol. c̾rȩ soluens in ea tenebras tũ ho

Expanded text:
istum tuum. Evertisti testamentum servi tui, profanasti in terra sanctitatem ejus, etc. . Videns ergo tenebras factas, dixit magna voce sua: Quare me dereliquisti? Illud ostendere volens per haec quoniam volens dereliquisti me, Pater, et talibus exinanitum calamitatibus tradidisti, ut populus qui fuerat apud te honoratus, recipiat quae in me ausus fecit, ut privetur a lumine tuae prospectionis, et efficiatur in tenebris quasi te Deo nequaquam eis praesente. Sed et pro salute gentium dereliquisti me, ut derelicto Israel, fieret gentium salus. Vel ita: Videns peccata hominum pro quibus patiebatur, dicebat: Quare me dereliquisti? Ut fierem quasi qui colligit stipulam in messe, et sicut qui colligit racemos in vindemia, cum non sit botrio ad manducandum pclamavit Dominus voce magna, quasi postulans ut oriatur sol terrae, sol
Abbreviated transcription (Latin):
capita sua. & quod pͥncipes cum scribis
dicebant. Alios saluos fec̃. seipsũ ñ pot̃
saluare: Ad huc autem & illuo. quod &̃
latrones imꝑpabant ei ineruce. Eigo
manifeste intelligere pot̾is qͥo sit qͦo dic̃. qre
me dereliquisti. faciens cõparationẽ głe illuis
ꝙͣ habuit apud patrẽ. ad confusionẽ ꝙͣ contẽp¬
nens sustinuit crucẽ. Sedes enĩ illtus erat. sicrit
sol inconspectu di. & sic̃ lima ꝑfecta inȩt̾nũ.
& erat testis eiꝰ fidelis incelo. Postea aut̃ &

Expanded text:
capita sua; et quod principes cum Scribis dicebant, Alios salvos fecit, seipsum non potest salvare. Adhuc autem et illud, quod etiam latrones improperabant ei in cruce. Ergo manifeste intelligere poteris, quid sit quod dicit, quare me dereliquisti? Faciens comparationem gloriae illius quam habuit apud Patrem, ad confusionem quam contemnens sustinuit crucem. Sedes enim illius erat sicut sol in conspectu Dei, et sicut luna perfecta in aeternum, et erat
Abbreviated transcription (Latin):
romanos qͥ ñ intelligebant hebreũ. Sin aut̃
hos indelligimꝰ fuisse uideos: umbecillitatẽ
dnui uolebant infamare. Et enĩ ut hõ loquit᷑.
ut hõ flet. ut hõ turbat᷑. ut hõ crucifigitur.
suscepte nat᷑ȩ in pͥmis parentib coerupte de¬
Ergo impii sunt qͥpsalmũ exꝑsona t̃o. siue
hester. siue mardochei dictũ putant. Et quia
omĩs uox arꝑi filii d̃i magna existimanda ẽ
& si fuerit lenis reqͥrendũ ẽ aliqͥd abscondi¬
tũ magnũ. qm̃ clamat ad dm̃ dicens. Quare
me dereliquisti ͦ S quantũ adilla inqͥb
fuerat forma di inuisibił. & unago scd̃m
patrẽ. derelictꝰ a patre ẽ. qñ susdep̃ formã

Expanded text:
Romanos, qui non intelligebant Hebraeum. Sin autem hos intelligimus fuisse Judaeos, imbecillitatem Domini volebant infamare. Etenim ut homo loquitur, ut homo fiet, ut homo turbatur, ut homo crucifigitur, susceptae naturae in primis parentibus corruptae deErgo impii sunt, qui psalmum ex persona David, sive Esther, sive Mardochei dictum putant. Et quia omnis vox Christi filii Dei magna existimanda est, etsi fuerit levis, requirendum est aliquid absconditum magnum, quoniam clamat ad Deum, dicens: Quare me dereliquisti? Sed quantum ad illa in quibus fuerat forma Dei visibilis et imago secundum Patrem, derelict
Abbreviated transcription (Latin):
me. Quuia gͥ redemptor nr̃ iam p̃sentis uite corrup¬
tionẽ transierat. rectt angłs qͥ mintiare ꝑhiẽnem
eiꝰ uitã uenerat᷑ indext̾a sedebat. Sinistrã ds.i ꝓ
quam intentione sũmi amoris p̃mit. Dext̃a uͦ
di eam amplectit᷑. qi sub et̃na eus beatitudine.
tota deuotione continet᷑.. m. eclni. ⁊ cexxxii
riti st̃ custodes: & facti sunt uelut mortui.¬

Expanded text:
sentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus venerat vitam, in dextera sedebat. Sinistram Deus, iquam intentione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. M. 353II R. 232 ti sunt custodes
Abbreviated transcription (Latin):
iam sole .i. cũ celũ ab orientis parte iam albes¬
ceret̃. qͦd ñ sit utiq nͥ solis orientis uicinitate.
Eius enim ẽ ule fulgor: qͥ noĩe aurore apella
ri solet. Qđ mulieres uape diluculo uenerunt
magnꝰ feruor imuieniendi dnm̃ ostendit᷑. Mistice uͦ
nob̾ dat᷑ exemplũ. ut afcͤussis uicioꝵ tenebris ad
dñ corpꝰ accedamus. Nam sepulclrũ altare dmcũ
sigc̃at. inquo carnis eiꝰ ac sanguinis myst̾ia celebrat᷑.
dromata aũt que nulieres defert̃ odorẽ ticutũ &
suauitatẽ orationũ sigc̃ant. cũ qͥb altari debemꝰ

Expanded text:
iam sole, id est cum caelum ab orientis parte iam albesceret, quod non fit utique nisi solis orientis uicinitate; eius enim est ille fulgor, qui nomine aurorae appelri solet. Quod mulieres valde diluculo venerunt, magnus fervor inveniendi Dominum ostenditur. Mystice vero nobis datur exemplum, ut discussis vitiorum tenebris, adDomini corpus accedamus. Nam sepulcrum altare Dominicum significat, in quo carnis ejus ac sanguinis mysteria celebrantur. Aromata autem quae mulieres deferunt, odorem virtutum et suavitatem o
Abbreviated transcription (Latin):
latentẽ. E respondens symon dix̃ illi. scep¬
tor ꝑ totam noctem laborantes nicħ cepimꝰ
in uerbo aut̃e tuo laxabo rete. Nisi dñs il
ĩustrau̾it cor auditoꝵ. doctor in nocte la¬
borat. N̾ in gr̃a suꝑna laxate fi̾unt dispu¬
tationes. frustra p̾dicator iaculatur uoces
quia sides ñ u̾bi sapientia ꝓuenit. s mim̾e
piscium multatidinẽ copiosam. Rũpebat᷑
auit̃ rete eoꝵ. Rete rũpebatur. qr ñc ad confeᷤᷤ¬
sionem fidi tot cum electis enam reꝑbi intͣnt
ut hcresibꝰ eccłiam scindant Rũpit᷑ rece. s
ñ labitur piscis. quia suos dñs etam inter
ꝑscquentium scandala seruat. Et annuert̃
sociis qui erant in alia naui. ut uenirent.
qͦt ad uitam et̾nam sunt p̃destinati. Rcce
em̃ rũpit᷑ i eccłia circuncisionis. q̃m uidas
ꝓditor. & symon magꝰ pisces nequissimi. ⁊ a¬
nanyas. ⁊ saphyra. ⁊ multi alii abierunt retͦ.
anteꝙͣ. barnabas ⁊ paulus ad gentiũ apłatũ
suisr seg̾gati. E uen̾unt & impleuerunt

Expanded text:
 Et respondens Simon dixit: Praeceptor, per totam noctem laborantes, nihil cepimus, in verbo autem tuo laxabo rete. » Nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat; nisi in gratia superna laxatae fuerint disputationes, frustra praedicator jaculat voces, quia fides non verbi sapientia provenit, sed munere scium multitudinem copiosam. Rumpebatur autem rete eorum. Rete rumpebatur, quia nunc ad confessionem fidei tot cum electis etiam reprobi intrant, ita ut haeresibus Ecclesiam scindant. Rumpitur rete, sed non labitur piscis, quia suos Dominus etiam inter persequentium scandala servat. Et annuerunt sociis qui erant in alia navi, ut venirent quot ad vitam aeternam sunt praedestinati. Rete enim rumpitur in Ecclesia circumcisionis, quoniam Judas proditor et Simon Magus, pisces nequissimi, et Ananias et Saphira, et multi alii abierunt retro, antequam Barnabas et Paulus ad gentium apostolatum fuerint segregati. Et venerunt, et impleverunt
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis. opatꝰ. ẽ & m int̾ gentes. una dicta
quia multitudinis credentium erat cor unũ
& anima una. De q̃ docebat turbas. quia aucto¬
ritate ipsiꝰ eccłie docet usq hiodie geutes.
ast̾um. & laxate retia ura in captarã. Qd̃ sy¬
monẽ rogauit nauẽ atra reducere pusillũ
signiticat uł temꝑate utendũ u̾bo ad tur¬
bas. ne inꝓsunda sacram̃toꝵ tantũ eatur.
ut auditore non intelligant. uł pꝰ in ꝓri¬
mis regionib p̃dicandũ. ut qd̃ dr duc in
altum. ad remotiores gentes ꝑtineat qͥb pꝰea

Expanded text:
cisionis, operatus est et mihi inter gentes . » Una dicta quia « multitudinis credentium erat cor unum et anima una . » De qua docebat turbas, quia auctoritate ipsius Ecclesiae docet usque hodie gentes. ra in capturam. Quod Simonem rogavit navem a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ne in profunda sacramentorum tantum eatur, ut auditores non intelligant; vel prius in proximis regionibus praedicandum, ut quod dicitur, duc in altum, ad remotiores gentes pertineat, quibus postea
Abbreviated transcription (Latin):
Suige et accipe puerũ et matrẽ eiꝰ. & fuge in
egyptũ. & esto ibi usq dũ dicam tͥ futurũ
ẽ emm. ut herodes querat pucrũ. ad ꝑden¬
dũ eũ. Nota quod angłs cũ marie ddesponsa¬
te uirginitatẽ ꝯm̃daret. dix̾ ad ioseph. No¬
li tim̾e acciꝑe mariã coniuge̾ tuã. Costquã
uͦ in conugẽ recognita ẽ. ut etiã iusti iosepb
uenerabilis castitas com̃daret᷑ ñ uror eius.
s mat̾ pueri dicta ẽ ut hic. Accipe puerum
& matrem eiꝰ. Ce tͥm. Reu̾t̾e cum puero & ma¬
tre eiꝰ. E rursum in luca. Et erat ioseph et
mat̾ eiꝰ. Et qͦtiensc̃q post partũ de ut̾q fit
sermo. mat̾. rꝑi ñ uxor ⁊osephiuncupata ẽ
Qui consurgens accepit puerũ & mattẽ eiꝰ no¬
cte &e secessit in egyptũ. & erat ibi usq ad obi

Expanded text:
in Aegyptum, et esto ibi usque dum dicam tibi. Futurum est enim, ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Nota quod angelus cum Mariae desponsatae virginitatem commendaret, dixit ad Joseph: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Postquam vero in conjugem recognita est, ut etiam justi Joseph venerabilis castitas commendaretur, non uxor ejus, sed mater pueri dicta est, ut hic: Accipe puerum et matrem ejus. Et iterum: Revertere cum puero et matre ejus. Et rursum in Luca: Et erat Joseph, et mater ejus. Et quotiescunque post partum de utroque fit sermo mater Christi, non uxor Joseph nuncupata est. Qui consurgens, accepit puerum et matrem ejus nocte, et secessit i
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. sensit se illusum a magis. & in mortẽ¬
xꝑi ꝓꝑans. occidit pueros i om̃ib sinibus
bethleem. a filio unĩ noctis. usq ad filios
duoꝵ annoꝵ. Bimatus quippe spacium est
duoꝵ annoꝵ. Umatos enimguce. annꝰ dicit᷑
latine. Occisio paruuloꝵ. passionẽ figurat
om̃ium martyrum. qui paruuli .i. humile
& innocents occisi sunt ab impiis. quos
significat herods. Qd̃ paruuili occisi sunt.
s xp̃c euasit. insinuat corꝑa posse ꝑimi. s¬

Expanded text:
verit, sensit se illusum a magis; et in morteverit, sensit se illusum a magis; et in morteans, occidit omnes pueros in omnibus finibus Bethlehem, a filio unius noctis usque ad filios duorum annorum. Bimatus quippe spatium est duorum annorum. Imatos enim Graece, annus dicitur Latine. BEDA. Occisio parvulorum, passionem figurat omnium martyrum, qui parvuli, id est humiles et innocentes occisi sunt ab impiis, quos significat Herodes. Quod parvuli occisi sunt, sed Christus evasit, insinuat corpora posse perimi; s
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ꝯmitti. Qd̾ erant in egypto usꝙ ad
obitum rogis. significat fide. xp̃i ingentibuᷤᷤ
mansurã. donec plenitudo eaꝵ intͦeat. & sic
seuit insinuat. Nocte puer tollitur incredu¬
lis. aquib recedit ignorantie noctẽ relinqueis.
Cũ uͥ reu̾titur. nulla noctis m̃tio fit. quia in
fine mundi uidi lucẽ fidi enoch & helya p̃di¬
cantib suscipientes illuminabunt᷑.¬
unc herode uidens qm illusus ẽẽt ama¬
herodes ñ redeuitib ad se magis iratus fecit
conteri naue de tharso cilicie. quib magi
credebantur occulte rediisse. & mnittens occi¬
dit om̃s pucros qui erant inbethleem & in õib̾
sinib cuis ãbimatu et infra. scd̾m tempꝰ quod
exqͥsierat a magis. Ueri simile ẽ. cum magi nicħ
herodi renunciassent. qͦd credidit illos uisio¬
ne stelle deceptos. et ido erubuisse redire ad
se. os ita quieuit a pueri inquisitione. S ite¬
rum cum audisser que gesta essent in tem¬
plo quid symeon dixerit. quid anna ꝓpha¬

Expanded text:
mitti. Quod erant in Aegypto usque ad obitum regis, significat fidem Christi in gentibus mansuram, donec plenitudo earum introeat, et sic m Judaea saevit, insinuat. Nocte puer tollitur, incredulis a quibus recedit, ignorantiae noctem relinquens. Cum vero revertitur, nulla noctis mentio fit, quia in fine mundi Judaei, lucem fidei Haenoch et Elia praedicantibus, suscipientes, illuminabuntunc Herodes videns, quia illusus esset a maHerodes, non redeuntibus ad se magis, iratus fecit conteri naves de Tharso Ciliciae, quibus magi credebantur occulte rediisse. Et mittens, occidit omnes pueros qui erant in Bethlehem et in omnibus finibus ejus, a bimatu et infra secundum tempus quod exquisierat a magis. Verisimile est, cum magi nihil Herodi renuntiassent, quod crediderit illos visione stellae deceptos, et ideo erubuisse redire ad se; et ita quievit a pueri inquisitione. Sed iterum, cum audiret quae gesta sunt in templo, quid Simeon dixerit, et quid Anna propheta
Abbreviated transcription (Latin):
uer in rama audita ẽ. ploratus &e ultilatꝰ
multus. rachel plorans filios suos. & nolu¬
it consolari quia non sunt. Querit᷑ qͦmodo
rachel plorasse dicit᷑ filios suos. cum trib
iuda que bethleem tenebat. non de ea si
de soiore sualia fucrit orta. Solutio. Ntantũ
in bethleem. uerũetiã ui om̃ib sinib eiꝰ pue¬
ri sunt trucidati. Trib autem beniamin

Expanded text:
oratus et ululatus multus. Rachel plorans filios suos, et noluit consolari quia non sunt . Quaeritur quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethlehem tenebat, non de ea, sed de sorore sua Lia fuerit orta. Solutio. Non tantum in Bethlehem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt trucidati. Tribus autem Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
liũ meũ. Hoc testimoniũ ẽ in osee ꝓpha. sost
magoꝵ recessũ. impletũ ẽ piugationis tẽpꝰ
& deinde ioseph ammonitꝰ ab angło. fugit
electos sepiꝰ maloꝵ impbitate suis effagan¬
dos sedib uł exilio dampnandos. u̾ santil
eremplũ datur sidelib ne dubitent rabiem
ꝑsequentiũ. quando opoͥtunũ fu̾it declina¬
re fugiendo. Uñ illud. Cum uos ꝑsecuti fue¬
rint in cuuitate una. sugite in aliam. Egyp¬
tus int̾p̃tat᷑ tenebre. & signrat gentilitatẽ¬

Expanded text:
a. Post magorum recessum impletum est purgationis tempus; et deinde Joseph admonitus ab angelo, fugit electos saepius malorum improbitate suis effugandos sedibus, vel exsilio damnandos. Ubi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, quando opportunum fuerit declinare fugiendo. Unde illud: Cum vos persecuti fuerint in civitate una, fugite in aliam . Aegyptus interpretatur tenebrae,