comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ scđ̾m hẏstoriã utrũ phitonissa
ipsũ ꝓpħam de inferno euocauerit.
analiam aliquã imaginariã illusione falla¬
cia demonũ factã. Dequa questione beate
me morie augustitus ep̃c simpliciano¬
ep̃o mediolanensi ita scribit. Inquiris inqͥt
utrũ potuerit malignꝰ sp̃c excitare animã
iusti. & canquã abditis mortuor receptacłis
euocare: ut uideret᷑ & loqueret᷑ cũ saul. Nlon¬
ne magis nurandũ sit. quod sathanas ipsũ
dñm assumpsit: & constituit suꝑ puiuam
templi: Quolibet enĩ mͦ fecerit factũ ẽ: ita ut
ciliorẽ diabolo fuisse licentiã addñm uiuũ
unde uoluit assum̃du. & ubi uoluit consti¬
tuendũ: quã ad samuheł defuncti sỹm¬
nos ideo ñ conturbat. qͥa dñs uoluit atq
ꝑmisit. nulla diminucione sue potesta¬
tis & diumitatis id fieri. sic̃ ab ipsis udeis
quãquã ꝑuersis atq iniundis & facta
diaboli facientib. & teneri se & iunciri.

Expanded text:
Quaeritur, secundum historiam, utrum pythonissa Quaeritur, secundum historiam, utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi episcopo ita scripsit: « Inquiris, inquam, utrum pjusti, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis revocare, et ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne majus mirandum sit, quod satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum est: ita ut ciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum, unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti snos non perturbat, quia dominus uoluit atque permisit nulla deminutione suae potestatis et diuinitatis id fieri, sicut ab ipsis Iudaeis, quamquam peruersis atque immundis et facta diaboli facientibus, et teneri scilicet et uinciri
Abbreviated transcription (Latin):
amuhel mortius ẽ: fleiutq eũ omnis
Asrł. & sepeliert eũ in rama urbe sua
ut hebrei uolunt resuscitationis sue cau¬
sa repetit᷑: & ut dãpnatio saulis qͥ peccatis
mortuus erat. & relicto deo contra legẽ
phitonẽ consulebat uista esse manifesta¬
retur. Sequitur.
ost mortẽ samuhelis aut̃ congrega¬
ti sunt philistum contra isrł: consu¬
luitq saul dnm. & ñ respondit eneq
persomnia. neq persaceradotes.
hebrei asserunt. eo quod ieiunando & oran¬
do pocuscebant oraculũ sibi fieri diui¬
nũ: & ds illis per somnia reuelabat ea
que futura erant. Quod in hoc loco mi¬
nume fecisse saul legit᷑. E doct᷑nam. per
ephod scilicet quod sacerdos inpectore
bus dñs nequaquã respondebat. Hui ꝓpħe
dicunt᷑ fuisse discipłi samuhelis: quib pro¬
yhetantib uinxit se saul &e ꝓpħauit.
resiuit autẽ saul phitonissã que susci¬
taret illi samuhelẽ: statĩq suscitatus ait
adeũ. Quare inqͥetasti me ut suscitarer. Et cet̾a.

Expanded text:
amuel mortuus est, flevitque eum omnis Israel, et sepelierunt eum in Rama urbe sua.ut Hebraei volunt, resuscitationis suae causa repetitur, ut et damnatio Saulis, qui peccatis mortuus erat, et relicto Deo contra legem pythonem consulebat, justa esse manifestaretur. Sequitur: « Post mortem autem Samuelis, congregati sunt Philisthiim contra Israel, consuluitque Saul Dominum; et non respondit ei, neque per somnia, neque per sacerdotes, » etc. Hebraei asserunt, eo quod jejunando et orando, poscebant oraculum sibi fieri divinum, et Dominus illis per somnia revelabat ea quae futura erant quod in hoc loco minime Saul fecisse legitur. Per doctrinam, per ephod scilicet, quod sacerdos in pectorebus Dominus nequaquam respondebat. Hi prophetae dicuntur fuisse discipuli Samuelis: quibus prophetantibus junxit se Saul et prophetavit. Quaesivitque Saul pythonissam, quae suscitaret illi Samuelem. Statimque suscitatus, ait ad eum: « Quare inquietasti me, ut suscitarer? » etc.
Abbreviated transcription (Latin):
transfigurat se uelut angłm lucis. & mi¬
iustros suos sub ornat uelut ministros
iusticie. Iam uͦ si illud inquit mouet qͦ¬
modo amaligno sp̃u sauli uera p̃dicta st̃.
potest & illud mirũ uideri. quomodo
demones agnouerunt xp̃m. quẽ uidei
non agnoscebant. Cũ enĩ uult ds etiam
infirmos sp̃c aliqua uera cognoscere
temporalia dũ taxat ad istã mortalita¬
tem ꝑtinentia: facile ẽ & ñ incongru¬
um ut omp̃s & iustus adeoꝵ penam
quibus ista p̃dicuntur: ut malũ quos
eis iuminet antequã ueniat p̃noscen¬
do patiantur. occulto apparatu ministe¬
riorum suor etiã spib talib aliqud
diuinationis imꝑtiat: & quod audiunt
abangłis p̃nuntient hominib: lantum
autẽ audiunt: quantũ omniũ dñs atq
moderator iubet uł sinit. Unide etiam

Expanded text:
transfigurans se velut angelum lucis, et mitransfigurans se velut angelum lucis, et ministros suos subornat velut ministros justitiae. Jam vero si illud, inquit, vos movet, quomodo a maligno spiritu Sauli praedicta sunt potest et illud mirum videri, quomodo daemones agnoverunt Christum quem Judaei non agnoscebant. Cum enim vult Deus etiam infirmos spiritus aliqua vera cognoscere, temporalia duntaxat, ad istam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et justus ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut malum quod eis imminet, antequam veniat, praenoscendo patiantur occulto apparatu mysteriorum suorum, etiam spiritibus talibus aliquid divinationis impertiat, et quod audiunt ab angelis, praenuntient hominibus. Tantum autem audiunt, quantum omnium Dominus atque moderator jubet vel sinit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
incunctanter adhibetur. & dicit᷑. ille cice¬
ro ẽ. ille salustius. ille achilles. iste hector
hoc flumei symoen. illa roma. cũ aliuo
uichil sint. quã picte imagines. Unde ce
rubun cũ sint celestes uirtutes: facti tam̃¬
uł cunc ex metallo qͦ imꝑauit deus super
archã cestam̃ti magne rei significande
gr̃a. ñ aliud quã cherubim illa quoq
sigmenta uocabant᷑. Itẽq dũ qͥsq uidet
somniũ. ñ dicit uidit imagnẽ augusti¬
ni. s uidi augustinũ: cũ eo tempore qͦ
aliquid tale aliqͥs uidit. ignoret hoc au¬
gustinus. Usq adeo manifestũ ẽ. ñ ipsos
homines s imagines eoꝵ uideri. Etpha¬
rao spicas se dixit uidisse insominis & bo¬
ues: ñ spicarũ aut boum imagines. Sigͥ
constat liqͥdo nominib earũ rerũ qua¬
rum imagiues st̃ easde imagines appella¬
ri: ñ mirũ ẽ quod scriptura dicit. samu¬
helem uisũ. etiã si forte imago samuelis
apparuit. ꝑficta machimamenta eiꝰ qui

Expanded text:
incunctanter adhibetur. Et dicitur, ille Cicero est, ille Sallustius, ille Achilles, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma: cum aliud nihil sunt, quam pictae imagines. Unde et Cherubim cum sint coelestes virtutes, ficti tamen ex metallo, quo imperavit Deus poni super arcam testamenti, magnae rei significandae gratia, non aliud quam Cherubim, illa quoque figmenta, vocabantur. Iterumque dum quisque videt somnium, non dicit: vidi imaginem Augustini, sed vidi Augustinum, cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se dixit vidisse in somniis et boves, non spicarum aut boum imagines . Si igitur constat liquido, nominibus earum rerum quarum imagines sunt easdem imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum: etiam si forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta, ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
dauid phalti filio lais: qͥ erat degallĩ.
Et hebrei tradint. ñ cognouit eam.
phalti. qm̃ si cognouisset eã ñꝙͣ. dauid
sibi eã postea sociasset.: qͥa inlege ꝓhibet᷑
gallim. idẽ de inundatione erat. In un
erat debaurim: idẽ deelectis. Quando
eiũ asaule michol ei dat᷑. phalti idest
euadens. int̾pretatur: quando uͦ ipsi au
fertur. phalthiel. idest euatlens adeo dicit᷑.
uidelicet qͥa cuistodiuit eam ne tangeret eũ
ne fieret transgressor legis. Unde usequẽ

Expanded text:
David, Palthi filio Lais, qui erat de Gallim. David, Palthi filio Lais, qui erat de Gallim. » Ut Hebraei tradunt, non cognovit eam Phalti: quoniam si cognovisset, nunquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitusGallim, id erat de Bahurim, id est, de electis. Quando autem a Saule Michol ei datur, Phalti, id est, evadens, interpretatur. Quando fertur, Phaltihel, id est evadens a Deo dicitur: videlicet quia custodivit eum ne tangeret eam, ne fieret transgressor legis. Unde licet
Abbreviated transcription (Latin):
oralit᷑ qͥd nob̾ abigail reñtiationis
sue dispensatione innuit: nͥ quod
uacundos meliꝰ corrigimiꝰ. si in ipsa ire
sue commotione dedinamꝰ. ꝑturbari qͥppe
qͥd audiant ignorant. s ad se reducti tan¬
to libentiꝰ exliortationis uerba recipunt.
quanto se tranqͥlli toleratos erubescunt.
Menti aut̃ furore ebrie om̃e rectum
qđ dicit᷑. peruersũ uidet᷑. Unde & recte
nabal ebrio culpã suã abigail laudabiliter
tacuit: quã digesto uino laudabilit dixit.
Idcirco enĩ malũ quod fecerat cognoscere
potuit: qͥa ebriꝰ ũ audiuit. sorro uixta
hystoriã quod ait abigail addauid. cũ gͦ
fecerit tͥ dñs dño meo omnia que locutꝰ ÷
bona de te & constituerit te ducẽ super
isrł: ñ erit tͥ hoc insingultũ & inscrupu¬
lũ cordis. ita intelligit᷑ Non erit tͥ hoc in
singultũ idẽ ut modo effundas sangͥnẽ
nabal. & pp̃ ħ flendũ tͥ sit &e penitendũ.
aul dedit michol filiã suã uxorem

Expanded text:
o quid nobis Abigail renuntiationis suae dispensatione innuit, nisi quod iracundos melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus? Perturbati quippe quid audiant, ignorant: sed ad se reducti, tanto libentius exsultationis verba recipiunt, quanto se tranquillius tolerati erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et recte Nabal ebrio, culpam suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit. Idcirco enim malum quod fecerat cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Porro juxta historiam quod ait Abigail ad David: « Cum ergo fecerit tibi Dominus domino meo omnia quae locutus est bona de te, et constituerit te ducem super Israel, non erit tibi hoc in singultum et in scrupulum cordis. » Ita intelligitur: non erit tibi hoc in singultum, id est ut modo effundas sanguinem Nabal, et propter hoc flendum tibi sit, et poenitendum. « Saul autem dedit Michol filiam suam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
Super tribus impietatib moab et suꝑ qͣtuor
non aduersabor eum: pro eo quod cõbussit
ossa regis idumee incineres. uere enim qͥc¬
quid in seculo dogmatũ ꝑuersorũ: qͥcqͥd ad
terrenã sapientiã ꝑtinet. putatur esse ro¬
bustũ. Hoc dialecticũ subuertitur. ⁊ instar
incendii in cineres fauillasq dissoluitur:
ut ꝓbetur nichil qd putabatur ẽẽ fortissi¬
mum. S et ysaias suꝑbiam moab arguit
dicens. Audiuimꝰ contumeliã moab: ꝯtume¬
liosus est nimis: suꝑbiam eius abstuli. Ihere¬
mias quoq contra om̃s uaticinãs nationes.
proprie loquit᷑ ad moab: qui confidebas in
municionib tuis. Et post pauca. Habes fi
ramos. Ac deinde. Iuxta est dies moab. ut
ueniat: et malicia eius nimis. Et manifes.¬
tius dicit. Quomͦ contritus est baculus
gloriosus: uirga magnificencie: Iiterũ.
Contritũ est cornu moab. Hec aũ dicunt᷑
sub nomine moab: ut stulta seculi ⁊ ĩ celum
Seruus tuus uir meus mortuus est: et tu

Expanded text:
super tribus impietatibus Moab, et super quatuor non adversabo eum, pro eo quod combussit ossa regis Idumaeae in cineres. » Vere enim quidquid in saeculo dogmatum perversorum, quidquid ad terrenam sapientiam pertinet putatur esse robustum. Hoc dialecticum subvertitur, et instar incendii in cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihil, quod putabatur esse fortissimum. Sed et Isaias superbiam Moab arguit, dicens: « Audivimus contumeliam Moab, contumeliosus est nimis, superbiam ejus abstuli . » Jeremias quoque contra omnes vaticinans nationes proprie loquitur ad Moab , quod « confidebas in munitionibus tuis. » et post pauca; « habens ramos. » Ac deinde: « Juxta est dies Moab ut veniat et malitia ejus nimis. » Et manifestius dicit: « Quomodo contritus est baculus gloriosus, virga magnificentiae? » Et iterum: « Contritum est cornu Moab. » Haec autem dicuntur sub nomine Moab, ut stulta saeculi, et in coelum Servus tuus vir meus mortuus est, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
littere legalis. uel mortiferũ quiddam ĩphi¬
losophorum libris inueniens. intermiscet
ueritati euuangelice: et in olla cordis sui
coquens tale pulmentũ. hoc est docum̃tũ.
preparat ad refectionẽ auditorib suis. Dicit
uificat. Et item. Prudentia inquit carnis.
mors est. Prudencia autẽ sp̃c. uita et pare.
Hoc itaq sencientes fideles populi. mortẽ
in olla exclamãt: cũ talem doctrinã. qͣsi
deceptionẽ animarũ detestantes uociferan-¬
tur. S iubente heliseo farina in olla mit¬
titur: cum sciencia spiritalis in tale condi¬
mentũ intromitut᷑ : ut exclusa om̃i amari¬
tudine prauitatis pastus. fidelibus pre¬
paretur salubris:

Expanded text:
litterae legalis vel mortiferum quiddam in philitterae legalis vel mortiferum quiddam in philosophorum libris inveniens, intermiscet veritati evangelicae, et in olla cordis sui coquens tale pulmentum, hoc est, documentum praeparat ad refectionem auditoribus suis. Dicitritus autem vivificat . » Et item: « Prudentia, inquit, carnis mors est. Prudentia autem spiritus, vita et pax . » Hoc itaque sentientes fideles populi mortem in olla exclamant, cum talem doctrinam, quasi deceptionem animarum, detestantes vociferantur. Sed, jubente Eliseo, farina in ollam mittitur, cum scientia spiritalis in tale condimentum intromittitur, ut, exclusa omni amaritudine pravitatis, pastus inde fidelibus praeparetur salubris
Abbreviated transcription (Latin):
bus aspirat. Moxq uiuens erigitur: qr is
quem terroris uirga suscitare non potuit.
per amoris sp̃m puer ad uitã redit:¬
rat autẽ fames in terra: ⁊ filii ꝓ¬
pharum habitabant corã eo. Diãq
uni de pueris suis. sone ollam grandem.
et coque pulm̃tũ filiis propħarũ: ⁊ cetera.
Erat inquit fames in terra: ñ fames utiq
panis. neq sitis aque: sed audiendi uerbũ
dñi. Et filii propħarũ habitabãt coram
heliseo: cum filii scõrum p̾dicatorum qui
ambulant in lege dñi. ⁊ scrutant᷑ testimo¬
nia eius in toto corde exquirentes eum in
p̃sentia dñi saluatoris semꝑ uiuũt. Egre¬
ditur puer in agrum ut colligat herbas
agrestes : quatinus inde coquat pulm̃tum.
Inuenit quasi uitẽ siluestrẽ ⁊ colligit ex
ea coloquĩthidas agri. quas concidens in
ollam pulm̃tũ facit: cũ quis littere legis
intentus. uel philosophicis disciplinis stu-¬
diosus. pastum uerbi querens. amaritudinẽ

Expanded text:
bus aspirat; moxque vivens erigitur, quia is bus aspirat; moxque vivens erigitur, quia is quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris spiritum puer ad vitam rediautem fames in terra, et filii prophetarum habitabant coram eo. Dixitque uni de pueris suis: Pone ollam grandem, et coque pulmentum filiis prophetarum, etc. » Erat, inquit, fames in terra, non fames utique panis, nec sitis aquae, sed audiendi verbum Domini . Et filii prophetarum habitabant coram Eliseo, cum filii sanctorum praedicatorum, « qui ambulant in lege Domini, et scrutantur testimonia ejus, in toto corde exquirentes eum , » in praesentia Domini Salvatoris semper vivunt. « Egreditur puer in agrum, ut colligat herbas agrestes, quatenus inde coquat pulmentum; invenitque quasi vitem silvestrem, et collegit ex ea colocynthidas agri. ollam, plumentum facit. » Cum quis litterae legis intentus, vel philosophicis disciplinis studiosus, pastum verbi quaerens, amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
arescit fidei. nec folia uerbor decidunt.
s. qͥ fructũ bonor oꝑum reddunt tempo¬
rib sius ad mimimen domus d̃i. & domꝰ
regie hocẽ ad confirmationẽ eccłe sue po¬
uit: ut eoꝵ undiq uallata doctruns atq
exemplis. riun.mi eoꝵ scelerũ ñ sentiat:
talesq uiri merito quasi cythare & lire. ad
laudindũ dñm fabricati dicuntur. quia¬
onĩa quecũq fecerint ꝓsꝑabuntur .&. laudẽ
dñ inter aduersa &. ꝓspera corde ore si¬
nul & oꝑe ꝓnuntiare ñ cessant. Hu scd̃m¬
apłm quicqͥd agunt inuerbo aut moꝑe
omnia ingła dĩ faciunt. Deqͥb expersona

Expanded text:
decrescit fidei, nec folia verborum decidunt; decrescit fidei, nec folia verborum decidunt; sed qui fructum bonorum operum reddunt temporibus suis, ad munimen domus Dei et domus regiae, hoc est ad confirmationem Ecclesiae suae ponit, ut eorum undique vallata doctrinis et exemplis, ruinam eorum scelerum non sentiat. Talesque viri merito ut citharae et lyrae ad laudandum Dominum fabricati dicuntur, quoniam quaecunque fecerint prosperabuntur, et laudem Domini inter adversa et prospera, corde, ore, simul et opere pronuntiare non cessant. Hi quidquid agunt in verbo aut opere, omnia in gloriam Dei faci
Abbreviated transcription (Latin):
si & ligna pinea qͥb: usus ẽ ad fortitudi¬
uem templi domoꝵq regaliũ: & ad in¬
strum̃ta musicor. Fecitq eytharas ⁊ nabl¬
as ut dicerent hymnũ deo leuite. Omni
um rerũ que fuerunt qͦcũq tempore
regi delate: ea que illo die delata sunt
magnitudinẽ & pulchritudine̾ p̃celle¬
bant. Nullus gͥ arbitret᷑ qͥa lignapinea
que nc̃ ꝓpter p̃ciũ uendentiũ sic appel¬
lantur: illis uicina sunit. Illa siqͥdẽ uisio¬
ue rotunda. quasi pinea sunt: s multo
candidiora & ualde fulgentia. Hoc autẽ
dixit: ut nullus naturã uere pinus igno¬
raret. Sunt enĩ sicut iucuiꝰdã uolumine
legi inputribilia & spmosa insimilitudi¬
le albe spine: & usq hodie uideis incog¬
uita. bene autẽ dicit᷑. qd̾ rex salomon
delignis p̃ciosissimis fecerit fulchra domꝰ
dñ & domꝰ regie: & cytharas lirasq
cnitorib : qͥa conditor nr̃ ligna p̃ciosa
hocẽ doctores scõs quor uiror nunquã

Expanded text:
si, et ligna thyina, quibus usus est ad fortitudisi, et ligna thyina, quibus usus est ad fortitudinem templi domuumque regalium et ad instrumenta musicorum, fecitque citharas et nablas, ut dicerent hymnum Deo levitae. Omnium vero rerum quae fuerunt quocunque tempore regi delata, ea quae illo die delata sunt, magnitudinem et pulchritudinem praecellebant. Nullus igitur arbitretur, quia ligna thyina quae nunc propter pretium vendentium sic appellantur, illis vicina sint. Illa siquidem visione rotunda quasi pinea sunt, sed multo candidiora et valde fulgentia. Hoc autem dixi, ut nullus naturam verae pignus ignoraret. Sunt enim, sicut in cujusdam volumine legi, imputribilia et spinosa, in similitudinem albae spinae, et usque hodie Judaeis incognita. Bene autem dicitur quod rex Salomon de lignis pretiosis nimis fecerit fulcra domus Domini et domus regiae, et citharas lyrasque cantoribus; quia conditor noster ligna pretiosa, hoc est doctores sanctorum, quorum viror nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
cula tua dñe uirtutũ: concupiscit & defi¬
cit anima in atria dñi. Cormeũ ⁊ caro inea
ex ultauerunt indm̃ uiuũ. Et paulo post.
cum patre & sp̃ũ scõ conspicere: ꝙ sapien¬
tiam ꝑ quam ipse mundꝰ corde dignat᷑
se ostendere. ꝑ petualiter ꝑciꝑe letantur
Sicq ꝓbabunt uerũ esse hoc qd̾ scͥptũ ẽ.
qͥa nec ocłs utoit. nec auris audiuit. nec
incor hominis ascendit q̃ p̃ꝑauit ds̃ diligenth
Dex autẽ salomon dedit regine saba om̃a
que uoluit & petiuit abeo exceptis
bis que ultro optulerat ei munere regis
siderium cordis eiꝰ tribiusti ei: & uolun¬
tate labioꝵ eiꝰ ñ fraudasti eũ. Et in eugłio
ipse dicit. Quecũq petieritis patrẽ inno¬
mine meo dabit uobis. Non solũ autẽ ea
que petunꝰ : immo etiã illa que humana
fragilitas aut nescit aut non p̾suit
yetere gracuito iunere largiat᷑.
ecitq rex delignis thynis fulchra do¬
rasq cantorib. Non sunt allata huiꝰcemo¬
aterra que uocatur aurea lapides p̃cio¬

Expanded text:
tum, concupiscit et defecit anima mea in atria Domini; cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum. Et paulo post: cum Patre et Spiritu sancto conspicere et sapientiam per quam ipse mundus corde dignatur se ostendere perpetualiter percipere laetantur. Sicque probabunt verum esse hoc quod scriptum est, quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis aRex autem Salomon dedit reginae Saba omnia quae voluit, et petivit ab eo, exceptis his quae ultro obtulerat ei munere regio.siderium animae ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum . tis Patrem in nomine meo, dabit vobis . » Non solum autem ea quae petimus, imo etiam illa quae humana fragilitas, aut nescit aut non praesumit petere, gratuito munere largitur. « Fecitque rex de lignis thyinis fulcra dorasque cantoribus. Non sunt allata hujuscemoa terra quae vocatur aurea, lapides pretio
Abbreviated transcription (Latin):
rendum cũ. S. post quã ad ipsũ ꝑuenit ꝑ¬
baptismũ & fidem: consid̾atis scẽ scͥpture
testimonus. diuinitatis eiꝰ potentiã agnos¬
cati uiri tui & beati serui tui. qͥ stant co¬
Iram te semꝑ: & audiunt sapientiã tuã

Expanded text:
rendum eum. Sed postquam ad ipsum venit baptismum et fidem, consideratis sanctae Scripturae testimoniis, Divinitatis ejus potentiam agnosBeati viri tui et beati servi tui, qui stant coram te semper, et audiunt sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dño & p̃o ꝑfruutur. Quod autẽ septẽ
& septem dieb eandem festiuta tẽ celebrant.
significari potest qd̾ electi per septifor
discurrit. gaudent inspe: ꝙ tũc in sabba¬
to uero hoc ẽ infutura anima rũ reqͥe
gaudent in ipsius ueritatis ꝑceptione.
sunt. singuli intab̾nacula sua. letãtaes alac
corde suꝑ omnib bonis que fecerat dñs
dauid scruo suo & isrł ppło suo: signi¬
etate hoc ẽ indie resurrectionis sanctos
recepturos corpora im mortalia. & in
mansionib celestib qͦsq scđm meritoꝵ
qualitates collocandos: ubi semꝑ alacri
corde letentur. gaudentes ꝙ laudantes
dm̃ suꝑ omnib bonis que in dño. xp̃o

Expanded text:
Christo perfruuntur. Quod autem septem et septem diebus eamdem festivitatem celebrant, significare potest quod electi per septiformdiscurrit, gaudent in spe, et tunc in sabbato vero, hoc est in futura animarum requie, gaudent in ipsius veritatis perceptione. laetantes alacri corde super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo, et Israel populo suo, signietate, hoc est in die resurrectionis sanctos recepturos corpora immortalia, et in mansionibus coelestibus quosque secundum meritorum qualitates collocandos, ubi semper alacri corde laetentur, gaudentes et laudantes Deum super omnibus bonis, quae in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ab introitu emath usq ad riuũ egypti co¬
ran dño: significat internũ gaudiũ scõꝵ
qd̾ cum rege srio xp̃o uero uidelicet paci¬
fico ꝑpetualiter habent. Nec ñ & loci ipsa
quib ternuni terre isrł descͥyti sunt. emath
iudelicet & rius egypti huic significatio¬
ni ñ contradicunt. E matb enĩ interp̃tatur
dũ ueritas. & riuũ siue torrentẽ egy p¬
ti quẽ meliꝰ intelligere possumꝰ quam
mortem temporalem: qͥa hanc inegypto
sdẽ incenebris istiꝰ mundi consistens nullꝰ
euadere potest. ꝓpħa attestante qui ait:
quis ẽ homo qͥuiuit. q ñ uidebit mortem:
Unde de ipso mediatore dĩ & honunum
inp̃salmo scͥptũ ẽ. De torrente in uia bi¬
bit. ꝓpt̾ea exaltauit capud. Torrens fuit
pore pertulit. S dũ inuia dicit᷑. illata ius
ostenditur. & uelocissimꝰ transitus indicat᷑.
ꝑ quam itinerantes uehi solent. ad aliam
passionis datũ ẽ nom̃ qd ẽ supra omne

Expanded text:
ab introitu Emath usque ad rivum ab introitu Emath usque ad rivum ram Domino Deo, significat internum gaudium sanctorum, quod cum rege suo Christo, vero videlicet Pacifico, perpetualiter habent; nec non et loca ipsa, quibus termini terrae Israel descripti sunt, Emath videlicet et rivus Aegypti, huic significationi non contradicunt. Emath enim interpretatur Domini veritas. Et rivum sive torrentem Aegypti quem melius intelligere possumus, quam mortem temporalem? Quia hanc in Aegypto, id est, in tenebris istius mundi consistens nullus evadere potest, Propheta attestante, qui ait: « Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? » Unde de ipso Mediatore Dei et hominum in Psalmo scriptum est: « De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . » Torrens fuit pore pertulit. Sed dum, in via, dicitur, in Latinis ostenditur, et velocissimus transitus indicatur, per quam itinerantes vehi solent ad aliam passionis « datum est nomen, quod est supra omne
Abbreviated transcription (Latin):
imiuersis hebreis: ioẽ uitulos quidẽ ingi¬
ti duo nulia: oues autẽ centũ uguiti mi¬
lia. Tunc enĩ prius intemplo sacrificia cel¬
brata sunt . & in eo epulati sunt. omnes
hebrei cũ uxorib suis & filus: insuꝑ
ctiã & festiuitatẽ que uocat᷑ sceno phe¬
gia faciens ante templũ clare nimis &¬
magnifice dieb quatuordecim. rercũ
omini ppło suo ꝑ ariter epulatꝰ est. Cũq
hec fuissent sufficiter exhibita. nichilq
de eẽt circa pietatis diuine culturam.
dimisi arr ge singuli ad ꝓpͥa remeart.
agentes gr̃as regi. ꝓꝓt̾ ꝓuidentiã qua
babuisse t & oꝑa que fecisset. & orantes
um̃ ut eis regem p̃beret longeuo tempore
salomonẽ. Agebant cũ gaudio reuerten¬
tes sublinuter. & cũ delectione hy inos
decintantes: ita ut inea iocintditate sine
labore ad ꝓpͥa remearent. Oystice autem
boc qd salonion completo oꝑe templi. fes¬
tur. & omnis isrł cũ eo multitudo magna

Expanded text:
universis Hebraeis, id est, vitulos quidem vigiuniversis Hebraeis, id est, vitulos quidem viginti duo millia, oves autem centum viginti millia. Tunc enim prius in templo sacrificia celebrata sunt, et in toto epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis; insuper etiam et festivitatem quae vocatur Scenopegia faciens ante templumagnifice diebus quatuordecim, et rex cum omni populo suo pariter epulatus est. Cumque haec fuissent sufficienter exhibita, nihilque deesset circa pietatis divinae culturam, dimissi a rege singuli ad propria remearunt, agentes gratias regi, propter providentiam quam habuisset et opera quae fecisset, et orantes Deum, ut eis regem praeberet longaevo tempore Salomonem. Agebant cum gaudio revertentes sublimiter, et cum delectatione hymnos decantantes, ita ut in ea jucundilabore ad propria remearent. Mystice autem hic quod Salomon completo opere templi fest omnis Israel cum eo, multitudo magna,
Abbreviated transcription (Latin):
populos: intuendũ ẽ qͦmͦ in uerbis dierũ
de eadẽ re scͥptũ sit. fecit gͦ salomon festi¬
utatẽ intempore illo septem dieb & om̃is
isrł cũ eo eccła magna ab introitu emath
usq ad torrentem egypti: fecitq die octi¬
uo collectã. eo qd dedicasset altare septem
dieb & sollẽpuitatẽ celebrasset dieb septẽ.
Igitur uicesiuo tercio mensis septuni di¬
misit ppłos ad tab̾nacła sua. S puto ñ¬
aluid hic uelle intelligi: nͥ qd̃ ex pletisdi¬
eb septẽ dedicitionis templi. subsecutist̃
dies scenophegie: qͥa qͥnto decuuo die m̃sis
septumi scõm legem in choabant. & in
die uicesimo scõo fimebant᷑. Utrisq gͦ fes¬
tiuitatib rite ꝑactis. & scenophegiarũ
octaua die fuuta: dunisit rer salomon
ppsos adsua letantes atq gaudentes suꝑ
bono qd̃ fecerat dñs dauid & salonioni
& isrł ppło suo. Cui sensui uidet᷑ iosephus
suffragari. ita dicens. Dimisit gͦ salomon
eccłam cũ sacrificia celebrasset ꝓse & pro

Expanded text:
populos; intuendum est quomodo in Verbis dierum de eadem re scriptum sit. Fecit ergo Salomon festivitatem in tempore illo septem diebus, et omnis Israel cum eo, Ecclesia magna valde ab introitu Emath usque ad torrentem Aegypti, fecitque die octavo collectam eo quod dedicasset altare septem diebus, et solemnitatem celebrasset diebus septem. Igitur vicesimo tertio mensis septimi dimiserit populum in tabernacula sua, non puto aliud hic velle intelligi, nisi quod, expletis diebus septem dedicationis templi, subsecuti sunt Scenopegiae quae a quinto decimo die mensis septimi secundum legem inchoabant et in die vicesima secunda finiebantur. Utrisque ergo festivitatibus rite peractis, et Scenopegiarum ocpopulos ad sua laetantes atque gaudentes super bono quod fecerat Dominus David et Salomoni et Israel populo suo. Cui sensui videtur Josephus suffragari, ita dicens: « Dimisit ergo Salomon Ecclesiam, cum sacrificia celebrasset pro se et
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit rex salomon hyram uiginti op¬
peoa interra galilee. E gressusq ẽ hyrã
detẏro ut uideret oppida que dederat
ei salomon. & ñ placuerunt ei: & ait.
hecͦine sunt cuutates quas dedisti mͥ fr̃:
Etappellauit eas terrã chabub̾usq uidiẽ hanc¬
aurum & argentũtyri rex ad edi¬
ficiũ contulit. & insuꝑ & ligna cedrina
& cypressina: quẽ salomon qͦq magnis
compensationib redonauit: mittens
ei ꝑ annos singłos triticũ. iunũ ioleũ:
quib marime reb eo quod habitaret in
insula sicut p̃diximꝰ indigebat. Ad hec aũ
& cuuta tes galilce regionis uiguiti nu¬
mero ñ ꝓcul atyrio positas condonaut.
Quas dũ circuisset atq considasset dis¬
plicuisse ntq ei: demũ mutens ad salo¬
monem: dixitse ciuitatib ñ egere: &
ex tunche appellate sunt terra gabalon.
Et cnĩ interpretatũ lingua phenica dis¬
plicere significat.S chabul quasi ger¬
men interpͣtatur: ut inlibro hebroorum
nominũ inueniꝰ. Quomͦ autẽ hoc nom̃

Expanded text:
dedit Salomon Hiram viginti oppida in terra Galileae egressusque est Hiram de Tyro ut videret oppida quae dederat ei Salomon et non placuerunt ei et ait haecine sunt civitates quas dedisti mihi frater et appellaaurum et argentum Tyri rex ad aedificium contulit, insuper et ligna cedrina et cypressina, quem Salomon quoque magnis compensationibus redonavit, mittens ei per annos singulos triticum, vinum et oleum, quibus maxime rebus, eo quod habitaret in insula, sicut praediximus, indigebat. Ad haec autem et civitates Galilaeae regionis, viginti numero, non procul a Tyro positas condonavit. Quas dum circuisset atque considerasset, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere; et ex tunc hae appellatae sunt terra Gabalon; etenim interpretatum lingua phoenicia, displicere, significat. » Sed chabul, quasi germen, interpretatum in libro Hebraeorum nominum invenimus. Quomodo autem hoc nomen
Abbreviated transcription (Latin):
quem terroris uirga suscitare non potuit.
per amoris sp̃m puer ad uitã redit:
rat autẽ fames in terra: ⁊ filii ꝑ¬
pharum habitabant corã eo. Dĩq
uni de pueris suis. Pone ollam grandem.
et coque pulm̃tũ filiis propħarũ: ⁊ cetera.
Erat inquit fames in terra: ñ fames utiq
panis. neq sitis aque: sed audiendi uerbũ
dñi. Et filii propħarũ habitabãt. coram
heliseo: cum filii scõrum p̃dicatorum qui
ambulant in lege dñi. ⁊ scrutant᷑ testimo¬
nia eius in toto corde exquirentes eum in
p̾sentia dñi saluatoris semꝑ uuũt. Egre¬
ditur puer in agrum ut colligat herbas
agrestes: quatinus inde coquat pulm̃tum.
Inuenit quasi uitẽ siluestrẽ ⁊ colligit ex
ea coloquĩthidas agri. quas concidens in
ollam pulm̃tũ facit: cũ quis littere legis
intentus. uel philosophicis disciplinis stu

Expanded text:
quem terroris virga suscitare non potuit, quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris spiritum puer ad vitam redit. « Erat autem fames in terra, et filii prophetarum habitabant coram eo. Dixitque uni de pueris suis: Pone ollam grandem, et coque pulmentum filiis prophetarum, etc. » Erat, inquit, fames in terra, non fames utique panis, nec sitis aquae, sed audiendi verbum Domini . Et filii prophetarum habitabant coram Eliseo, cum filii sanctorum praedicatorum, « qui ambulant in lege Domini, et scrutantur testimonia ejus, in toto corde exquirentes eum , » in praesentia Domini Salvatoris semper vivunt. « Egreditur puer in agrum, ut colligat herbas aInvenitque quasi vitem silvestrem, et collegit ex ea colocyntidas agri. Quas concidens in ollam, plumentum facit. » Cum quis litterae legis intentus, vel philosophicis disciplinis stu
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ puerũ doluit. cũ extinctos nos
inquitatis aculeo miseratus aspexit: Et
qr ꝑ moysen terrorẽ legis ꝓtulit: qͣsi per
puerũ uirgã misit. E legem quippe uirgã
deus tenuerat: cũ dicebat. Si quis hec
uel illa fecerit: morte moriatur. A peccati gͣ
morte timor nos suscitare non ualuit: s ad
statũ uite aspirata mansuetudinis grã erex̃.
S puer cũ baculo mortuũ suscitare non
ualuit: qr paulo attestante. nichil ad ꝑfec¬
tum lex adduxit. Ipse autẽ ꝑ semet ipsum ue
niens. et suꝑ cadauer humiliter se sternẽs. ad
exequanda sibi mortui m̃bra se collegit: qr cũ
in forma dei esset non rapinã arbitratus. ẽ esse
se equalem deo. sed semet ipsũ exxinaniũ for
mam serui accipiens. in similitudinẽ hominũ
sitas gentes uocat. Suꝑ mortuũ septies ispi¬
rat: qr per aꝑtionẽ diuini muneris. grãm
sep lisi tiformis sp̃c. in peccati morte iacenti¬
bus aspirat. Moxxq uiuens erigitur : qr is

Expanded text:
mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit? et quia per Moysen terrorem legis protulit, quasi per puerum virgam misit. Per legem quippe virgam Deus tenuerat, cum dicebat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. » A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit: « Quia, » Paulo attestante, « nihil ad perfectum adduxit lex. » Ipse autem per semetipniens, et super cadaver humiliter se sternens, et exsequenda sibi mortui membra se collegit, quia « cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinmam servi accipiens, in similitudinem hominum sitas gentes vocat. Super mortuum septies aspirat, » quia per apertionem divini muneris, gratiam septiformis spiritus, in peccati morte jacentibus aspirat. « Moxque vivens erigitur, » quia is
Abbreviated transcription (Latin):
dit in celos sicut heliseus ascendit in bethel
idest in domũ dei. conuersus maledix̃ iudeis:
⁊ quadragesimo anno ascensionis sue ĩmisit
duos ursos de siluis gentiũ. uespasianũ scili¬
cet et titũ: qui eos crudeli strage deiecer̃t:
ebat pecora multa: et soluebat re¬
gi isrł centũ milia agnorũ. ⁊ centũ milia
arietũ. cũ uellerib suis. Cumq mortuus
fuisset haab: p̃uaricatus est fedus qd̾ habe¬
bat cũ rege isrł: ⁊ cetera. Igitur post hec bel¬
lum gerebatur per tres reges: hoc ẽ regẽ
isrł. regem iuda. ⁊ regem edom. contͣ moab.
Consultusq ab eis heliseus propħa: pꝰ alia
hec subdidit dicens. Facite in alueo torren-¬
tis huius fossas ⁊ fossas: hec enim dic̃ dñs.
Non uidebitis uentũ neq pluuiã. ⁊ alueus¬

Expanded text:
dit in coelos, sicut Elisaeus ascendit in Bethel, dit in coelos, sicut Elisaeus ascendit in Bethel, id est in domum Dei, conversus maledixit Judaeis, et quadragesimo secundo anno ascensionis suae, immisit duos ursos de silvis gentium, Vespasianum scilicet et Titum, qui eos crudeli strage dejecerunt.ebat pecora multa, et solvebat regi Israel centum millia agnorum, et centum millia arietum cum velleribus suis. Cumque mortuus fuisset Achab, praevaricatus est foedus quod habebat cum rege Israel, etc. » Igitur post haec, bellum gerebatur per tres reges, hoc est regem Israel, regem Juda et regem Edom, contra Moab. Consultusque ab eis Eliseus propheta, post alia haec subdidit, dicens: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas. Haec enim dicit Dominus: Non videbitis ventu
Abbreviated transcription (Latin):
cepturi essent. Ascendit autẽ in bethel. Cũq
ascenderet per uiam: pueri parui egressi st̃
de ciuitate: et illudebant ei dicentes. Ascen¬
de calue: ascende calue. Qui cũ post se res¬
pexisset uidit eos: ⁊ maledix̃e eis in nomine
rauerũt ex eis quadraginta et duos pueros.
Heliseus quoq propheta. sicut sepe diximꝰ:
figurã xp̃i gessit. Deniq uocabulũ illud. sa¬
lus dei int̃pretat᷑. Salus autẽ dei. quis ẽ alius
nisi filius eius: qui et saluator ub̃iq uocat᷑:
Paruuli uero illi illudentes saluti dei. id est
heliseo. iudeorũ habuere ꝑsonam: qui ad
crucẽ dño saluatori subsannabãt. Qͥ dicũt
ascende calue. ascende calue: qr in caluarie
loco xp̃c ascensurus erat in crucẽ. Qd̃ uero
conuersus maledix̃c eis heliseus. et exierunt
duo ursi de silua. ⁊ int̾fecerũt quadraginta
duos pueros blasphemantes: ita et xp̃c pꝰ passio¬
nem et resurrõnẽ ex mortuis. post ꝗͣ ascen-¬

Expanded text:
cepturi essent. « Ascendit autem inde in Bethel; cumque cepturi essent. « Ascendit autem inde in Bethel; cumque ascenderet per viam, pueri parvi egressi sunt de civitate, et illudebant ei, dicentes: Ascende, calve, ascende, calve. Qui cum post se respexisset, vidit eos et maledixit eis in nomine raverunt ex eis quadraginta et duos pueros. » Elisaeus quoque propheta, sicut saepe diximus, figuram Christi gessit. Denique vocabulum illud salus Dei interpretatur. Salus autem Dei quis est alius nisi Filius ejus, qui et Salvator ubique vocatur? Parvuli vero illi illudentes saluti Dei, id est Elisaeo, Judaeorum habuere personam, qui ad crucem Domino Salvatori subsannabant, qui dicunt. « Ascende, calve, ascende, calve: » quia in Calvariae loco Christus ascensurus erat in crucem. Quod vero conversus maledixit Elisaeus, et exierunt duo ursi de silva, et interfecerunt quadraginta et duos pueros blasphemantes: ita et Christus post passionem et resurrectionem ex mortuis, postquam ascen
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis. ⁊ uelle ⁊ ꝑficere ꝓ bona uolũtate.
Et propħa ad dñm ait. In te mimicos nrõs
uentilabimꝰ cornu: et in nomine tuo sꝑnemꝰ
insurgentes in nos: et cetera:
icerunt quoq uiri ciuitatis ad heli¬
seum. Ecce habitacio ciuitatis huius
optima est. sicut tuipse dñe ꝑspicis: s aque
pessime sunt.⁊ terre steriles. At ille ait. afferte
michi uas nouũ: ⁊ mittite in illud sal. Postu¬
labatur heliseus a popło. ut aquas iherico
steriles et malignas sanaret: accepit uas no¬
uum fictile et iecit in eo sal. et demersit illud
in flumine: et statim in flumine aque sana¬
te sunt. Quo facto p̾nunciabat propheta.
qr uerbũ caro fieret: et habitaret in nobis.
Unde in similitudinẽ uerbi sal idest sapien¬
tiam dedit in uas fictile. in corpus scilicet hu¬
manũ. ⁊ ĩmittẽs in aquã demersit: qͦd qͥdem
significabat. qr om̃s populi qui sub figura aqͣ¬
rum intoto mundo steriles erant: per xp̃i
incarnationẽ fecunditatẽ et benedictionẽ ac-¬

Expanded text:
nobis et velle et perficere pro bona voluntate . » Et Propheta ad Dominum, ait: « In te inimicos nostros ventilabimus cornu, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos , » etc. « Dixerunt quoque viri civitatis ad Elisaeum: Ecce habitatio civitatis hujus optima est, sicut tu ipse, Domine, perspicis, sed aquae pessimae sunt, et terra sterilis. At ille ait: Afferte mihi vas novum, et mittite in illud sal. » Postulabat Eliseus a populo ut aquas Jericho steriles et malignas sanaret. Accepit vas novum fictile, et jecit in eo sal, et demersit illud in flumine, et statim in flumine aquae sanatquia Verbum caro fieret et habitaret in nobis. Inde in similitudinem Verbi sal, id est sapientiam, dedit in vas fictile, in corpus scilicet humanum, et immittens in aquam demersit. Quod quidem significabat quia omnes populi qui sub figura aquarum in toto mundo steriles erant, per Christi Incarnationem fecunditatem et benedictionem ac
Abbreviated transcription (Latin):
tates munitas.⁊ urbes electas possumus
secularẽ prudentiã intelligere : in qͣ maxi¬
me philosophi ⁊ heretici confidũt. Hee gͦ
per p̃dicatores sancti eugłii subuertunt᷑.
unde dicit apłs. Arma milicie nr̃e non
carnalia sed potencia deo ad destructionẽ

Expanded text:
tates munitas et omnes urbes electas, possumus tates munitas et omnes urbes electas, possumus saecularem prudentiam intelligere, in qua maxime philosophi et haeretici confidunt. Hae ergo per praedicatores sancti Evangelii subvertentur, unde dicit Apostolus: « Arma militiae nostrae non carnal
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibus: qualiter spiritali doctrina sitim
suam extinguãt: atq animũ reficiant.
Iubet ergo fossas facere in torrentis alueo:
et ita predicit absq uentis et pluuia aqͣ¬
rum largitatẽ. Quid est fossas in alueo
torrentis facere : nisi ꝓfunda misteria in
sacris scripturis in bono studio querere:
Que absq pluuia ⁊ uento replentur: qr
sepe absq humano solacio sapientiã con-¬
fert suis inuestigatorib potencia diuina.
homines et ium̃ta. idest doctrinã accipi¬
unt ingeniosi quiq et simplices : qr qͣntũ
idonea est anima accipientis: tantũ ibi in¬
ueniet docum̃ta sue salutis. Seq̃r. Parũq
hoc est in cõspectu dñi: insuꝑ tradet etiã
on enĩ sufficit seruis dei abdita
misteria seruare: quinetiã debent
ea aliis predicare. et contradicentes redar¬
guere: quib ꝓmissa est certa de hoste uic-¬
toria: ut ꝑcutiant omnẽ ciuitatẽ muni-¬
tam. ⁊ omnẽ urbem electã: ⁊ cet̃a. Ciui¬

Expanded text:
fidelibus, qualiter spiritali doctrina sitim fidelibus, qualiter spiritali doctrina sitim suam exstinguant, atque animum reficiant. Jubet ergo fossas facere in torrentis alveo, et ita praedicit absque ventis et pluvia aquarum largitatem. Quid est fossas in alveo torrentis facere, nisi profunda mysteria in sacris Scripturis in bono studio quaerere? quae absque pluvia et vento aqua replentur, quia saepe absque humano solatio sapientiam confert suis investigatoribus potentia divina. homines et jumenta. » Id est doctinam accipiunt ingeniosi quique et simplices, quia quantum idonea est anima accipientis, tantum ibi inveniet documenti suae salutis. Sequitur: « Parumque hoc in conspectu Domini, insuper etiam Non enim sufficit servis Dei abdita mysteria scire, quinetiam debent ea aliis praedicare, et « contradicentes ea redarguere ; » quibus promissa est certa de hoste victoria, « ut percutiant omnem civitatem munitam et omnem urbem electam. » Civi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit in uos regnũ dei. Inseparabilia igit᷑
sunt oꝑa sancte trinitatis. idest patris ⁊ fi¬
lii et sp̃c sancti: ueritate attestante q̃ ait.
Quia que pater facit: hec ⁊ eadem filius
oꝑatur unus atq idem sp̃c: diuidẽs singulis
prout uult. Bene quidem postulat eccła
xp̃c: ⁊ munere uirtutũ. quas ex plenitu¬
dine sua per sp̃m sc̃m tribuit xͤ. Qͥ ascen

Expanded text:
pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia sunt pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia sunt igitur opera sanctae Trinitatis, id est, Patris et Filii et Spiritus sancti, Veritate attestante, quae ait: « Quia quae Pater facit, haec eadem et Filius operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . » Bene quidem postulat EcclesChristus, et munere virtutum, quas ex plenitudine sua per Spiritum sanctum tribuit Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
saria postulacio esse decernit᷑.
ixit ergo helias. ad heliseũ. Postula
Qͦd uis ut faciã tibi: anteꝗͣ tollar
a te. Dixitq heliseus. Obsecro te: ut fiat
sp̃c tuus dupplex in me. Qui respondit ei.
Rem difficilẽ postulasti. At tñ si uideris
me qñ tollar a te: erit qd̾ petisti. Si autẽ
non uideris: ñ erit. Quem enĩ in hoc loco
significat helias: nisi caput nr̃m. dñm sci¬
licet redẽptort̃ e Et quẽ heliseus: nͥ cotpꝰ
eius quod est ecclesia: Dat locũ postulan¬
di helias ñr: cum in eugłio dicit. Petite. et
dabitur uobis. Et item. łetite inquit ⁊ ac¬
cipietis: ut gaudiũ ur̃m sit plenũ. Hac
ergo fiducia accepta a dño: postulat he¬
liseus. hoc est populus xp̃ianus. ut fiat
it. nec inuentus est dolus in ore eius:
remissione peccõrũ non eguit: qr peccm̃
nullũ habuit. Opera autẽ uirtutũ in sp̃u
scõ fecit: sicut ipse in eugłio dicit iudeis.
Si ego in digito dei eicio demonia: ꝓfecto

Expanded text:
ernitur. « Dixit ergo Elias ad Eliseum: Postula quod vis ut faciam tibi antequam tollar a te. Dixitque Eliseus: Obsecro ut fiat spiritus tuus duplex in me. Qui respondit: Rem difficilem postulasti. Attamen si videris me, quando tollar a te, erit tibi quod petisti. Si autem non videris, non erit. » Quem enim in hoc loco significat Elias, nisi caput nostrum, Dominum scilicet Redemptorem? Et quem Eliseus, nisi corpus ejus, quod est Ecclesia? Dat locum postulandi Elias noster, cum in Evangelio dicit: « Petite, et dabitur vobis . Et item: « Petite, inquit, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . » Hac ergo fiducia accepta, a Domino postulat Eliseus, hoc est, populus Christianus, ut fiat cit, nec dolus inventus est in ore ejus, remissione peccatorum non eguit, qui peccatum nullum habuit, opera autem virtutum in Spiritu sancto fecit, sicut ipse in Evangelio dicit Judaeis: « Si ego in digito Dei ejicio daemonia, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
uideris me quando tollar a te: erit quod
petisti. Si autẽ non uideris. ñ erit: qr nͥ
qui recte fidei oculos in illũ ponat. ⁊ cre¬
dat fideliter passionẽ. ⁊ resurrõnẽ. ⁊ as¬
censionẽ aͣd patrẽ: peticionis sue fructũ
non capiet. Quod subsequẽs racio designat.
Helias enim secũ comitante heliseo. ad ripã
iordanis ueniens. tulit palliũ suũ ⁊ ĩuolint
illud. ⁊ ꝑcussit aquas. que diuise sunt in
utrãq partẽ : et tͣnsierũt ambo ꝑ siccum.
Cũq helias raptus esset. heliseus leuauit
palliũ helie quod ceciderat ei: reuersusq
stetit super ripam iordanis. ⁊ pallio helie
qd̾ ceciderat ei ꝑcussit aquas: ⁊ non sunt
diuise. Et dixit. Ubi est deus helie etiam
nunc: ꝑcussit aquas et diuise sunt huc
ficat palliũ helie nisi incarnacionẽ dñi.
per quã redẽptor noster leti fluuiũ difru¬
pit: nobisq tͣnsitũ ad uitã p̾parauit: Hoc
ergo palliũ heliseus post transitũ helie re¬

Expanded text:
videris me quando tollar a te, erit quod petisti: si autem non videris, non erit. » Quia nisi quis recte fidei oculos in illum ponat et credat fideliter passionem, resurrectionem et ascensionem ejus ad Patrem, petitionis suae fructum non capiet, quod subsequens ratio designat. « Elias enim secum comitante Elisaeo ad ripam Jordanis veniens, tulit pallium suum et involvit illud, et percussit aquas quae divisae sunt in utramque partem, et transierunt ambo per siccum. Cumque Elias raptus esset, Elisaeus levavit pallium Eliae, quod ceciderat ei. Reversusque stetit super ripam Jordanis, et pallio Eliae quod ceciderat ei percussit aquas et non sunt divisae, et dixit: Ubi est Deus Eliae etiam nunc? percussit aquas et divisae sunt huc ficat pallium Eliae, nisi Incarnationem Domini, per quam Redemptor noster lethi fluvium dipit nobisque transitum ad vitam praeparavit, hoc Elisaeus post transitum Eliae re
Abbreviated transcription (Latin):
tum. in obsequiũ xp̃i: et in prõptu haben¬
tes omnẽ ulcisci inobedientiã. Fructifera lig¬
na uniuersa succidunt᷑: non illa ligna que
faciunt fructũ bonũ. sed que mortiferum
generãt pastũ: que a radicib securi exami¬
nis succisa. pabulũ fient ignis et̾ni. Cũctiq
fontes aquarũ obturant᷑: cũ heresiarche simul
cum suis sequacib. per catholicos doctores
dãpnantur. Et om̃s agri egregii lapidib
oꝑientur: cũ uenustas locutionis heretice
atq philosophice. anathematis pondere
obruet᷑. Hichilq remanebit in t̾ra moab
nisi muri tantũ fictiles. hoc est false racioci¬
naciones fragiliũ doctrinarũ: que a fundi¬
balariis. idest sanctis p̃dicatorib eccłe circũ¬
date. maxima ex parte refutant᷑: et ad
nichilũ rediguntur. Quod autẽ moabite
orto sole. ex aduerso aquarũ uidere contͣ
aquas rubras. quasi sanguinẽ gladii existi¬
mauerũt dicentes. quod tres reges qͥ contͣ
se uenerũt ad pugnã. inuicem se occidis¬

Expanded text:
i, et in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam . » « Universa ligna fructifera succidentur. » Non illa ligna, quae faciunt fructum bonum, sed quae mortiferum generant pastum, quae radicibus divini examinis succisa, pabulum fient ignis aeterni. Cunctique fontes aquarum obturantur, cum haeresiarchae, simul cum suis sequacibus, per catholicos doctores damnantur. Et omnes agri egregii lapidibus operientur, cum venustas locutionis haereticae atque philosophicae anathematis pondere obruetur; nihil remanebit in terra Moab, nisi muri tantum fictiles, hoc est, falsae ratiocinationes fragilium doctrinarum, quae a fundibulariis, id est, sanctis praedicatoribus Ecclesiae circumdatae, maxima ex parte refutantur, et ad nihilum rediguntur. Quod autem Moabitae, orto sole, ex adverso aquarum, videre contra aquas rubras, quasi sanguinem gladii existimaverunt, dicentes quod tres reges, qui contra se venerunt ad pugnam, invicem se occidis
Abbreviated transcription (Latin):
ochorias ꝑ cancellos cenaculi sui. qd̾ habe¬
bat in samaria: ⁊ egrotaũ. Misitq nũcios:
dicens ad eos. Ite consulite beel debub deum
accaron: utrũ uiuere queam de infirmita¬
te mea hac. Angelus autẽ dñi locutus est
ad heliam thesbiten. dicens. Surge ascende
in occursũ nunciorũ regis samarie: ⁊ dices
ad eos. Nũquid non est deus in isrł: ut eatis
ad consulendũ beel zebub dm̃ accharon:
Quaobrem. hec dicit dñs. De lectulo super
quẽ ascendisti ñ descendes. s morte morieris:
et cetera. Mortuo quoq impiissimo rege
haab. impius ei heres successit : filius utiq
eius ochorias. De quo scriptura narrat qd̃
fecerit malũ in conspectu dñi: ⁊ ambula¬
uerit in uia patris sui ⁊ matris sue: ⁊ ĩ uia¬

Expanded text:
ui quod habebat in Samaria et aegrotavit misitque nuntios dicens ad eos ite consulite Beelzebub deum Accaron utrum vivere queam de infirmitate mea hac angelus autem Domini locutus est ad Heliam Thesbiten surge ascende in occursum nuntiorum regis Samariae et dices ad eos numquad consulendum Beelzebub deum Accaron? Quamobrem haec dicit Dominus: De lectulo super quem ascendisti non descendes, sed morte morieris, » et reliqua. Mortuo quoque impiissimo rege Achab, impius haeres successit, filius utique ejus Ochozias, de quo Scriptura narrat quod fecerat malum in conspectu Domini, et ambulaverat in via patris sui et matris su