comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ in omnẽ terram exiuit sonus
eorum. & infines orbis terrę uerba
eorum. Insole posuit tabernaculum
suum. Ipsa Aeccła in sobe posuit. hoc
est in manifestationẽ omnibus noti
usꝙ ad terminos terrȩ. Obi agnoui¬
mus xp̃m. in eo quod scriptum est.
foderunt manus meas & pedes. di¬
numerauerunt omnia ossa mea.
ipsi uero considerauerunt & aspex¬
runt me. diuiserunt sibi uestimena
mea. & suꝑ uestem meam miserum
sortem. Ibi agnouimus & Aeccłam
in eo quod paulo post inpsalmo ipso
dicitur. Cominemorabuntur & con¬
uertentur addñm uniuersi fines
terrȩ. & adorabunt in conspectu ei
uniuersȩ patriȩ gentium. qm̃ dñi
est regnum & ipse dominabitur
gentium. Ubi agnouimus xp̃m. in
eo quod scriptum est. exaltare suꝑ
cȩlos ds̃. Ibi agnouimus & Arccłam.
in eo quod sequitur & suꝑ omnem
terram głam tuam. Ubi agnouinꝰ
xp̃m. ⁊ neo quod scriptum est. ds̃ iu¬
dicium tuum regi da. & iustitiam
tuam filio regis. Ibi agnouimus &
aeccłam in eo quod de illo inpsalmo

Expanded text:
 In omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum; in sole posuit tabernaculum suum; ipsa est ecclesia in sole posita, hoc est in manifestatione omnibus nota usque ad terminos terrae. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea, ipsi uero considerauerunt et aspexerunt me, dimea, et super vestimentum meum miserunt sortem; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod paulo post in psalmo ipso dicitur, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, quoniam domini est regnum et ipse dominabitur gentium. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Exaltare super caelos, deus, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod sequitur: Et super omnem terram gloria tua. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod de illo in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
tum est in libro iob uenisse angelos in
conspectu dĩ & uenisse cum ris diabolũ.
Non ideo diabolus dm̃ uidisse credend̃
est. Ipsi enim dicti sunt uenisse incon.¬
spectu dĩ. non ds̃ inconspectu eorum.
Ceniunt aut̾em in conspectũ nr̃m
quȩ uidemus. non aquib uidemur̃. Ue.¬
nerunt ergo sicut inmultis codicib legi¬
tur ut asfisterent coram dõ. non ut corã
ipsis ds̃. Nec opus ẽ. hoc loco immorari.
ut ꝓ uirib nr̃is conemur ostendere.
quomodo & hoc temporaliter fiat. cum
indĩ conspectu semꝑ fint omĩa. Nunc
eñi queritur quomodo uideatur ds̃.
non ea specre qua & inisto scło quib dã
uoluit apparere. quando non solum
cum abrahã aluisq iustis. uerũ etiam
cũ cam fratricida locutus ẽ. Sed quo
modo uicleatur in illo regno e ubi eũ¬
filii dĩ uidebunt sicuti est. Tunc quip¬
pe satiabitur in bonis defideriũ eorum.
quo desiderio flagrabat moyfes. cui
loqui addm̃ facre ad facrem ñ sufficre.¬

Expanded text:
tum est in libro Iob uenisse angelos in tum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus uidemur. uenerunt ergo, sicut in multis codicibus legitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec opus est in hoc loco inmorari, ut pro uiribus nostris conemur ostendere, quo modo et hoc temporaliter fiat, cum in dei conspectu semper sint omnia. Nunc enim quaeritur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regnofilii ejus eum videbunt sicuti est. Tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum. Quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad Deum facie ad faciem non sufficie
Abbreviated transcription (Latin):
uidere. C ernis quod circũspecte
looruatur. iam de his qui in futuro scło
uidebunt dm̃. Neq eñi om̃s. sed qui
digni sunt. Resurgent enĩ & digni
& indigni regno illo ubi uidebitur ds̃.
magna differentia. Nam quibene
fecerunt inresurrectionẽ uitȩ. qui
autẽ male egerunt. in resurrectionẽ
iudicri. Hic iudicium. pena et̃nã
significat. Sicut etiam illud dictũ
est. qui ñ credit. iam iudicatus est.
Quod ergo ait sc̃s ambrosius. Neos
his qui dm̃ uidere noluerit. potest
dm̃ uidere. Quid aliud intelligi
uoluit nisi quia his mundando cordi
curam tanta re dignam nonuult im.¬
penchere. non uult dm̃ uidere : Cide
proinche quid ad iungat. nec in loco in¬
quit ds̃ uidet. sed mundo corde. Quid
euidentius quid expressius dici potuit:
Ab hac igitur uifione diabolus & angłi
eius & om̃s cum ris impu fure ulla ne.¬
bula dubitationis exclusi sunt. qm̃ mum
do corche non sunt. Ae ꝑhoc quod scrip.¬

Expanded text:
uidere. cernis, quam circumspecte uidere. cernis, quam circumspecte loquatur iam de his, qui in futuro saeculo uidebunt deum; neque enim omnes, sed qui digni sunt. resurgent enim et digni et indigni regno illo, ubi uidebitur deus,magna differentia; nam qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. hic iudicium poenam aeternam significat, sicut etiam illud dictum est: Qui non credit, iam iudicatus est. Quod ergo ait sanctus Ambrosius \'neque is, qui deum uidere noluerit, potest deum uidere\\ quid aliud intellegi uoluit, nisi quia is, qui mundando cordi curam tanta re dignam non uult inpendere, non uult deum uidere? uide proinde, quid adiungat: \'Nec in loco\', inquit, \'deus uidetur sed mundo corde\\ quid euidentius, quid expressius dici potuit? ab hac igitur uisione diabolus et angeli eius et omnes cum eis impii sine ulla nebula dubitationis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
specie dignatus ẽ. apparere. sict̃ abrahȩ.
ficut ifarȩ. aliisq similib. ceteris uero
in numerabilib qũauis ad suũ populũ
& hereditatẽ aeternam ꝑtinentibus.
nulla uel tali specre se demonstrat. In
futuro autem scło qui regnũ accepturi
sunt. quod eis ab initio preparatum est.
Om̃s eum corde mundo uidebunt. nec
in illo regno nisi tabes erunt. Attendite
itaq quid adiungat. iam de illo scło di¬
cere incipiens. Et quid mirũ inquit
si in p̃senti scło nisi quando uult dñs ñ
uidetur : In ipsa quoq resurrectione
non facile ẽ. dm̃ uidere. nisi eis qui cor.
de sint mundo. & ideo beati mundi corde.
ipsi enim dm̃ uidebunt. Quantos be.¬
atos iam numerauerat. & tamen ui.¬
cdendi his dm̃ non promiserat facultatẽ.
Si ergo qui mundo sunt corde dm̃ ui.¬
debunt. utiq alii non uidebt̃. Neos
enim indigni dm̃ uidebunt. neq his
qui dm̃ uidere noluerit. potest deum

Expanded text:
specie, dignatus est apparere sicut Abrahae, specie, dignatus est apparere sicut Abrahae, sicut Esaiae aliisque similibus; ceteris uero innumerabilibus quamuis ad suum populum et hereditatem aeternam pertinentibus nulla uel tali specie se demonstrat. in futuro autem saeculo, qui regnum accepturi sunt, quod eis ab initio praeparatum est, omnes eum corde mundo uidebunt nec in illo regno nisi tales erunt. Adtende itaque, quid adiungat iam de illo saeculo dicere incipiens: et quid mirum\', inquit, <si in praesenti saeculo, nisi quando uult, dominus non uidetur? in ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidde sunt mundo. Et ideo ait: Beati mundo corde; ipsi enim Deum videbunt . Quantos beatos jam numeraverat, et tamen videndi his Deum non promiserat facultatem! Si ergo ii qui mundo sunt corde, Deum videbunt; utique alii non videbunt. Neque enim indigni Deum videbunt, neque is qui Deum videre noluerit, potest De
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti ẽ. nunc fortasse uidetur aqͥb dam
angłis. a nobis autẽ tunc ita uidebitur.
cum eis facti fuerimus aequales. Deinde
cũ ad didisset quia nec potestates cȩ̨loꝵ
sicut seraphin. nisi cũ uolunt & quẽ
ad modũ uolunt uidentur. ut hinc etiã
coniceretur quanta fit in ursibilitas tri¬
nitatis. tamen inquit & si potestas ñ ẽ.
uidendi. est gr̃a ꝓmerendi ut uidere
possimus. Et ideo qui habuit grãm.
meruit copiam. Nos copiam ñ merem᷑.
quia dm̃ uidendi grãm non habemus.
his utiq uerbis qui non sua docet. sed
enangelium exponit. Non hoc uoluit
intelligi quod quidam eoꝵ uidebunt
dm̃. quidam uero ñ uidebt̃. Quibus
credentib. dedit potestatẽ filios dĩ fieri.
cum adeos pͣfineat quod dictũ ẽ. uide.¬
bimus eum ficuti ẽ. Sed dicendo nos
copiam non meremur. quia dm̃ uidendi
grãm non habemus. de hoc scło se loqͥ
significauit ubi quibusdam dĩ licet
non in sua natura. sed inqua uolinit.

Expanded text:
sicuti est, nunc fortasse uidetur a quibusdam sicuti est, nunc fortasse uidetur a quibusdam angelis, a nobis autem tunc ita uidebitur. cum eis facti. fuerimus aequales. ! Deinde cum addidisset, quia nec potestates caelorum sicut Seraphin, nisi cum uolunt et quem ad modum uolunt, uidentur, ut hinc etiam coniceretur, quanta sit inuisibilitas trinitatis: Tamen, inquit, \'etsi potestas non est upossimus. Et ideo qui habuit gratiam, meruit copiam; nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus\'. his utique uerbis, qui non sua docet, sed euangelium exponit, non hoc uoluit intellegi, quod quidam eorum uidebunt deum, quidam uero non uidebunt, quibus credentibus dedit potestatem filios dei fieri, cum ad eos omnes pertineat, quod dictum est: Videbimus eum sicuti est, sed dicendo nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus de hoc saeculo se loqui significauit, ubi quibusdam deus licet non in sua natura, sed in qua uoluit
Abbreviated transcription (Latin):
colorib sed si nulla specres esset mena
contuenda. non diceretur ille. specio.¬
sus forma prȩ filuis hominum. Neq
enim hoc scđm carnẽ dictum ẽ. & non
seđm speciem spiritabem dicitur. Eirgo
& specres ꝑturens admentis obtutum.
sed quia usitatius in corporib dicitur
uel in similitudinib corpoꝵ. ideo dixit
species uidetur uirtus uero narratur.
Illa oculis. hȩc mente conp̾henditur.
Proinde narrante unigenito oui ẽ. in
sinu patris narratione in effabili. erea.¬
tura rationalis munda & scã impletur
dei uisione in effabili. qũã tc conseque.¬
mur. cum aequales angelis facti fuerimꝰ.
Quia sicut uidentur ista uisibilia cor¬
poris sensib nota. dm̃ nemo uidit u̾quã.
Om̃ si aliquando eo modo uisus ẽ. non sic̃
ista natura uidetur. sed uoluntate uisus
est. specre qua uoluit apparens. latente
natura atq inse in cõmutabiliter perma.¬
nente. Eio autem modo quo uidetur

Expanded text:
coloribus. sed si nulla species esset mente coloribus. sed si nulla species esset mente contuenda, non diceretur ille speciosus forma prae filiis hominum. neque enim hoc secundum carnem dictum est et non secundum speciem spiritalem. dicitur ergo et species pertinens ad mentis obtutum; sed quia usitatius in corporibus dicitur uel in similitudinibus corporum, ideo dixit: \'Species uidetur, uirtus uero narratur; illa oculis, haec mente comprehenditur\'. proinde narrante unigenito, qui est in sinu patris, narratione ineffabili creatura rationalis munda et sancta impletur dei uisione ineffabili, quam tunc consequemur, cum aequales angelis facti fuerimus, quia, sicut uidentur ista uisibilia corporis sensibus nota, deum nemo uidit umquam, quoniam. si aliquando eo modo uisus est, non sicut ista natura uidetur, sed uoluntate uisus est specie, qua \'uoluit, apparens latente natura atque in se incommutabiliter permanente. eo autem modo, quo uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. quomodo eum nos uidebimus
sicuti ẽ. & sicut moyses desiderauit cũ
peteret ut ds̃ qui in conspectu eius erat
ostenderet illi semetipsũ. Hoc enĩ nobs
sũmũ p̃miũ in resurrectione ꝓmitatu
quod erimus aequales angłis dĩ. Ao
ꝑ hoc si nec ipsi eum uichent sicuti est.
quomodo nos ita uisuri sumus cum ris
arquales in resurrectione facti furerim.
Sed uide quid consequenter dicit nr̃
ambrosius. Deniq inquit cũ addit̃
unigenitus filius ipfe narrauit. menti¬
um magis quam oculoꝵ uisio declara¬
tur. Species eñi uidetur. uirtus uer
narratur. Illa oculis. hȩc mente com¬
prehenditur. qui paulo ante dixtrat
uisionẽ adutrumq referendam. nunc
eam non menti. sed oculis dedit. Non
ut opinor neglegenter sua uerba respi¬
crens. sed quia usitatius in loquendo
solemus oculis attribuere uifionẽ. sicu
speciem corpori. Nam & hio moslo.¬
quendi crebrius usurpatur inrebus.
quȩ locis continentur. uarianturq

Expanded text:
dum est quomodo eum nos videbimus dum est quomodo eum nos videbimus sicuti est, et sicut Moyses desideravit cum peteret ut Deus, qui in conspectu ejus erat, ostenderet illi semetipsum . Hoc enim nobis summum praemium in resurrectione promittitur, quod erimus aequales angelis Dei. Ac per hoc si nec ipsi eum vident sicuti est, quomodo nos ita visuri sumus, cum eis aequales in resurrectione facti fuerimus? Sed vide quid consequenter dicat noster Ambrosius. Denique, inquit, cum additur, « unigenitus Filius ipse narrabit, mentium magis quam visio tur. Species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur\'. qui paulo ante dixerat uisionem ad utrumque referendam, nunc eam non menti sed oculis dedit non, ut opinor, neglegenter sua uerba respiciens, sed quia usitatius in loquendo solemus oculis adtribuere uisionem sicut speciem corpori. nam et hanc mos loquendi crebrius usurpat in rebus, quae locis continentur uarianturque
Abbreviated transcription (Latin):
quando oruidem ⁊duidetur quod p̾sens
ut cumq sentitur. Totum autẽ cõp̾hen.¬
ditur uidendo quod ita uidetur ut nihil
eius lateat uidentem. aut cuius fures
circũspici possunt. sicut te nihil latet
presentis uoluntatis tuȩ. Cir cũspicere
autẽ potes fines anuli tui. Exempli
gr̃a duo posui. quoꝵ alterũ ad mentis¬
obtutum. alterum ad corporabes oculos
ꝑtinet. Uisus enim sicut ille ait adumi¬
q referendus est. idẽ. & ad oculos & ad
mentem. Porro si ꝑpterea dm̃ nemo ui¬
dit umqũa quia sicut ait disputator
cinus uerba consideramus pbenitudinẽ
diuinitatis eius nemo conspexit nemo
mente Aut oculis comp̃hendit. Uidit
enim. adutrũq referendũ ẽ. Restat
inquirere quomodo angeli dm̃ uideant.
ꝑpter illud quod ex euangelio cõnremo¬
raui. Angeli eoꝵ semꝑ uident facrem
patris mei. Si eium & ipsis ñ sicuai ẽ
sed latente sua natura in specre qua uo.¬
luerit apparet. magis magisq requiren¬

Expanded text:
quando quidem id uidetur, quod praesens quando quidem id uidetur, quod praesens utcumque sentitur, totum autem comprehenditur uidendo, quod ita uidetur, ut nihil eius lateat uidentem, aut cuius fines circumspici possunt, sicut te nihil latet praesentis uoluntatis tuae, circumspicere autem potes finis anuli tui. exempli grobtutum, alterum ad corporales oculos pertinet; visus enim, sicut ille ait, ad utrumque referendus est, id est, ad oculos et ad mentem. Porro, si propterea Deum nemo vidit unquam, quia, sicut ait disputator cujus verba consideramus, plenitudinem divinitatis ejus nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. « Vidit » enim ad utrumque referendum est. Restat inquirere quomodo angeli Deum videant, propter illud quod ex Evangelio commemoravit: « Angeli eorum semper vident faciem Patris mei . » Si enim et ipsis non sicuti est, sed latente sua natura in specie qua voluerit, apparet, magis magisque requiren
Abbreviated transcription (Latin):
propria. quã moyses uidere cuprebat.
Ea quippe promittitur sc̃ĩs inalia uita.
Vnde responsum ẽ. moysi uerũ ẽ. quia
nemo potest eam faciem dĩ uidere &
inuere. idẽ. nemo potest eum in hac ui¬
ta uirens uidere sicuti ẽ. Nã multi
uiderunt. sed quod uoluntas elegit. non
quod natura formauit. Et illud ioħes
ait. Si recte intelligitur. dibectissimi
filii dĩ sumus. & nondum apparuit qđ
erimus. Scimus quia cum apparuerit
similes ei erimus. qm̃ uidebimus eum
sicuti est. Non sicut eum homines
uiderunt quando uoluit inspecre qua
uoluit. non in natura qũa in semet ipso
etiam cum uideretur latuit. sed ficut ẽ.
quod abeo petebatur cum ei diceretur.
ostende mihi tenretipsum. ab eo qui cum
illo facre ad facrem loquebatur. Non
quia dĩ plenitudinẽ quisquã non solum
oculis corporis sed uel ipsa mente aliquan.¬
do conprehendit. Aliud est enĩ uidere.
aliud est totum uicbendo conprehendere.

Expanded text:
propria., quam Moyses uidere cupiebat; propria., quam Moyses uidere cupiebat; ea quippe promittitur sanctis in alia \' uita. unde, quod responsum est Moysi, uerum est, quia nemo potest faciem dei uidere et uiuere, id est nemo potest eum in hac uita uiuens uidere, sicuti est. nam multi uiderunt, sed quod uoluntas elegit, non quod natura formauit, et illud, quod Iohannes ait, si recte intellegitur: Dilectissimi, filii dei sumus et nondum apparuit, quid erimus; scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, non sicut eum homines uiderunt, quando uoluit, in specie, qua uoluit, non in natura, qua in semet ipso, etiam cum uideretur, latuit, sed sicut est, quod ab eo petebatur, cum ei diceretur: Ostende mihi temet ipsum ab eo, qui cum illo facie ad faciem loquebatur, non quia dei plenitudinem quisquam non solum oculis corporis sed uel ipsa mente aliquando comprehendit.\' Aliud est enim uidere, aliud est totum uidendo comprehendere,
Abbreviated transcription (Latin):
tantum pater sed & ipsa trinitas unus ds̃.
Et ouia non tantũ inuisibilis uerum
etiam in cõmutabilis sic apparet quibus
uolurrit in qua uoluerit specie. ut apud
eum integra maireat eiꝰ inuisibilis in c̃o.¬
mutabilisq natura: Desideriũ autẽ
urraciter pioꝵ quo uidere dm̃ cupiunt
& inhiant̃ ardescunt non opinor in ram
speciem conturendam flagrat. qua ut
uult apparet quod ipse non ẽ. sed in eã¬
sub stantiam quia ipse ẽ. quodẽ. Huius
enim defiderii sui flammã sc̃s moỹses
fidelis famulus eius ostendit ubi ait dõ.
cum quo ut amicus facre ad faciem loque.¬
batur. Si inurni gram ante te. ostende
mihi temetipsum. Quid ergo : Ilbe
non erat ipse: Si non ẽ. & ipse. non ei
diceret : ostende mihi temetipsum sed os¬
tende mihi dm̃. Et tamen si eiꝰ naturã
substantiamq conspiceret. multo minus
diceret ostende mihi temetipsum. Ipse
ergo erat in ea specre qua apparere uolue.¬
rat. non autem ipse apparebat innatura

Expanded text:
tataet quia non tantum invisibilis, verum etiam incommutabilis, sic appauoluerit, in qua uoluerit specie, ut apud eum integra maneat eius inuisibilis incommutabilisque natura. desiderium autem ueraciter piorum, quo uidere deum cupiunt et inhianter ardescunt, non, opinor, in eam speciem contuendam flagrat, qua, ut uult, apparet, quod ipse non est, sed in easubstantiam, qua ipse est, quod est. huius enim desiderii sui flammam sanctus Moyses, fidelis famulus eius, ostendit, ubi ait deo, cum quo ut amicus facie ad faciem loquebatur: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum. quid ergo? ille non erat\' ipse? si non esset ipse, non ei diceret \'ostende mihi temet ipsum\', sed \'ostende mihi deum\', et tamen, si eius naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret ostende mihi temet ipsum\'. ipse ergo erat in ea specie, qua apparere uoluerat, non autem ipse apparebat in natura
Abbreviated transcription (Latin):
principium filio dĩ ex utero uirginis tri¬
buunt. nec uolunt crecdere quod & antea
fuerit sed quia uidebat alios. id ẽ. arrianoᷤ
ꝑ nitiosius insidiantes. Quorũ procul.
dubio error adstruitur. si patris natura
inuisibilis. filii uero uisibilis creditur.
Otriusq unam pariterq inuisibilem.
asseruit esse naturam. ad iungens etiam
sp̃s sc̃i. Quod breuiter quidẽ sed am¬
mirabiliter intimauit. ubi secutus ait.
Aut certe refelli ñ potest uel patrem uel
filium uel certe sp̃m scm̃. Si tamen ẽ.
scĩ sp̃s uisio ea specre uideri quã uoluu¬
tas elegerit. non natura formauerit.
Potuit dicere non naturam monstraurerit.
sed maluit dicere formauerit. ne ipsam
speciem in qua ds̃ elegit apparere. de sua
natura formare putaretur. Et ex hoc
utiq conuinceretur conuertibilis esse
mutabilisq substantiȩ. quod ipse deus
a fide pioꝵ misericors & benignus auer.¬
terit. Inuisibilis ẽ. igitur natura ds̃. ñ

Expanded text:
principium filio dei ex utero uirginis triprincipium filio dei ex utero uirginis tribuunt nec uolunt credere,I, quod et antea fuerit. sed quia uidebat alios, id est Arrianos perniciosius insidiantes, quorum procul dubio error adstruitur, si patris natura inuisibilis, filii uero uisibilis creditur, utriusque unam pariterque inuisibilem adseruit esse naturam adiungens etiam spiritus sancti. quod breuiter quidem sed admirabiliter intimauit, ubi secutus ait: Aut certe refelli non potest uel patrem uel filium uel certe spiritum sanctum, si tamen est sancti spiritus uisio, ea specie uideri, quam uoluntas elegerit, non natura formauerit\\ potuit dicere \'non natura monstrauerit\', sed maluit dicere formauerit>, ne ipsam speciem, in qua deus elegit apparere, de sua natura formare putaretur et ex hoc utique conuinceretur conuertibilis esse mutabilisque substantia, quod ipse deus a fide piorum misericors et benignus auerterit! Inuisibilis est igitur natura deus non
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s dñs. qui nos inomnẽ plenitudinẽ
dĩ miscđia sua implere dignetur. ut
uideri possit anobis. Si hȩc uerba in¬
telligis quid restat quod ame amplius
requiratur. cum iam illa quȩ difficilis
uidebatur soluta sit questio: Discretũ ẽ
quippe quomodo dictum sit. dm̃ nemo
uidit umquã: & quomodo dm̃ iusti
antiqui uiderint. si illud ꝑpterea dic.¬
tum ẽ. qm̃ ds̃ natura ẽ. inuisibilis.
Illi autem ideo uiderunt quicũq dm̃
uiderunt. quia cui uoluerit sicut uo.¬
luerit apparere. ea specie quã uoluntas
elegerit. etiam latente natura. Nam
si patres quando dm̃ uiderint ipsa illis
natura eius apparuit. quãuis si noluisset
utiq non apparuisset. q nomodo deum
nemo uidit uiquam. cum eo uolente
ipsa eius a tot patrib natura conspecta sit
Quod si dicitur filius apatrib uisus ut
dedõ patre dictum accipiatur. quod enĩ
nemo umquã uiderit. non quidem ami.¬
sit occasionẽ ambrosius. ut hinc quosdã
herencos redargueret. idẽ. fotinianos qͥ

Expanded text:
nus, qui nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Si haec uerba intellegis, quid restat, quod a me amplius requiratur, cum iam illa, quae difficilis uidebatur, soluta sit quaestio? discretum est quippe, quo modo dictum sit: Deum nemo uidit umquam, et quo modo deum iusti antiqui uiderint, si illud propterea dictum est, quoniam deus natura est inuisibilis, illi autem ideo uiderunt, quicumque deum uiderunt. quia, cui uoluerit, sicut uoluerit, apparet ea specie, quam uoluntas elegerit, etiam latente natura. nam si, patres quando deum uiderunt, ipsa illis natura eius apparuit, quamuis, si noluisset, utique non apparuisset, quo modo deum nemo uidit umquam, cum eo uolente ipsa eius a tot patribus natura conspecta sit? quod si dicitur filius a patribus uisus. ut de deo patre dictum accipiatur, quod eum nemo umquam uiderit, non quidem amisit occasionem Ambrosius, ut hinc\' quosdam haereticos redargueret, id est Photinianos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
detur. ut nec orare cdebramus. ne intre.¬
mus intẽptationem. Non quia hoc
audent aperte dicere. sed eoꝵ sententiã
irelint nolint hoc utiq sequitur. Nam
ut quid nobis dicitur uigilate & orate
ne intretis intẽptationẽ. Vt quid
etiam scđm hanc exhortationẽ cum
doceret orare p̃cepit ut dicamus ne no
inferas intemptationẽ si hoc ñ impletꝰ
ex adiutorio grẽ diuinȩ. sed id totum est
in arbitrio uoluntatis humanȩ. Quid
plura saluta fratres qui tecum st̃. & ora¬
te pro nobis ut salui simus scm illam
salutem de qua dicitur. non est opussa¬
nis medicus sed mabe habentib. non uenl
uocare iustos. sed peccatores. O rate
ergo pronobis ut iusti simus. quod quideꝰ
homo non potest nisi nolit oe urlit. & ess
continuo qui plene uolurrit. sed hoc
iosum ⁊neo non erit. nisi grã sp̃s sanet᷑.
& ad iuuetur ut possit. EPISTOLI¬

Expanded text:
detur, ut nec orare debeamus ne intredetur, ut nec orare debeamus ne intremus in tentationem. Non quia hoc audent aperte dicere; sed eorum sententiam, velint, nolint, hoc utique sequitur. Nam utquid nobis dicitur, Vigilate et orate ne intretis in tentationem ? utquid etiam secundum hanc exhortationem, cum doceret orare, praecepit ut dicamus, Ne nos inferas in tentationem ; si hoc non impletur ex adjutorio gratiae divinae, sed id totum est in arbitrio voluntatis humanae? Quid plura? Saluta fratres qui tecum sunt, et orate pro nobis, ut salvi simus secundum illam salutem de qua dicitur: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus; non veni vocare justos, sed peccatores . Orate ergo pro nobis, ut justi simus; quod quidem homo non potest nisi norit et velit, et erit continuo qui plene voluerit: sed hoc ipsum in eo non erit, nisi gratia Spiritus sanetur, et adjuvetur ut possit. EPISTOL
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nos huius caritatis qua lex irerissime
impletur pauperes egentesq sentimis
non de inopia nr̃a diuitias eiꝰ exigere.
sed orando petere querere pulsare de¬
brmus. Ut ille apud orure est fons uitȩ
det nobis in ebriari ab ubertate domꝰ sue
& uoluptatis sirȩ potare torrentem.
Q uo inunclati ato iregetati. non solũ
tristitia non absorbeamur. urrũ etiam
glorremur intribulationib screntes q
tribulatio pacrentiam operatur. pacrentu
probationẽ. probatio spem. spes uero non
confundit. Non quia ꝑnosipsos hoc pos
Delectat ut mea ista saltim ꝑ litteras
loqui tecum quȩ cum p̾sente non potui
& hoc non ꝑpter te qui non alta sapiens
confentis humilib sed ꝑpter quosdam
qui nimium arrogant humanę uolunta¬
tis quam lege data putant ad eam impla¬
clani sibi posse sufficere. nulla super
doctrinam legis grã scȩ inspirationis
ad uitam. Per quoꝵ disputationẽ infir¬
mitati hominũ misere atq indige sua

Expanded text:
ergo nos huius caritatis, qua lex ! uerissime ergo nos huius caritatis, qua lex ! uerissime impletur, pauperes egentesque sentimus, non de ! inopia nostra diuitias eius exigere sed orando petere, quaerere, pulsare debemus, ut ille, apud quem est fons uitae, det nobis inebriari ab ubertate domus suae et uoluptatis suae potare torrentem, quo inundati atque uegetati non solum tristitia non\', absorbeamur, uerum etiam gloriemur in tribulationibus\', scientes, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes uero non confundit, non quia per nos ipsos hoc possDelectauit me ista saltem per litteras loqui tecum, quae cum praesente non potui, et hoc non propter te, qui non alta sapiens consentis humilibus, sed propter quosdam, qui nimium adrogant humanae uoluntati, quam lege data putant ad eam implendam sibi posse sufficere nulla super doctrinam legis gratia sanctae inspirationis adiutam. per quorum disputationem infirmitati hominum miserae atque indig
Abbreviated transcription (Latin):
iħu dño nr̃o. Uide quẽ ad modũ non
ut cumq ait. quis nos separabit axp̃o.
sed ostendens unde cohereamus xp̃o.
Q uis nos inquit separabit acaritate
xp̃i. Caritate igitur xp̃o non penȩ
timore coheremus. Deinhe cõmemora.¬
tis eis quȩ uidentur habere uiolentũ.
nec tanren habent ualentiã separandi.
Ita conclusit ut eanden diceret caritatẽ
dĩ quã dixerat xp̃i. Et quidẽ acari¬
tate xp̃i. nisi a caritate iustitiȩ. De illo
quippe dictum ẽ. qui factus ẽ. nobis
saprentia adõ. & iustitia & scĩficatio &
redemptio. Vt qurad modũ scriptũ ẽ.
Qui gloriatur. in dño gloriet᷑. Sict̃
ergo ille ẽ. iniquissimus. quẽ nec pene
corporales deterrent ab inmundis oꝑib
sordide uoluptatis. ita ille iustissimus
qui nec penarum corporalium terrore
uocatur a sc̃is operib luminosissimȩ
caritatis. Quȩ caritas dĩ quod ꝓpetua
cogitatione tenendĩ est. diffunditur
ut qui gloriatur in dño glorietur. Cũ

Expanded text:
ino nostro. uide, quem ad modum non utcumque ait: Quis nos separabit a Christo? sed ostendens, unde cohaereamus Christo: Quis nos, inquit, separabit a caritate Christi? caritate igitur Christo, non poenae timore cohaeremus. deinde commemoratis eis, quae uidentur habere uiolentiam nec tamen habent ualentiam separandi, ita conclusit, ut eandem diceret caritatem dei, quam dixerat Christi. et quid est la caritate Christi\' nisi a caritate iustitiae? de illo quippe dictum est: Qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificaredemptio; ut, quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Sicut ergo ille est iniquissimus, quem nec poenae corporales deterrent ab immundis operibus sordidae voluptatis; ita ille justissimus, qui nec poenarum corporalium terrore revocatur a sanctis operibus luminosissimae charitatis. 7. Quae charitas Dei, quod perpetua cogitatione tenendum est, diffunditur ut, qui gloriatur, in domino glorietur. cum
Abbreviated transcription (Latin):
tirntur. quib nouerim non propter
meam prȩsentiam. sed ppter dĩ p̃cep¬
tum qui numquã ẽ. abfensuos solere
facere. quod multis annis me p̃fente
& aliquando etiam me absente fecistis.
Dñs uos in pace conseruet. & dibectissi.¬
mi fratres orate pro nobis. ꝑPꝑA SC̃¬

Expanded text:
tientur, quibus nouerim non propter tientur, quibus nouerim non propter meam praesentiam sed propter dei praeceptum, qui numquam est absens, uos solere facere, quod multis annis me praesente et aliquando etiam me absente fecistis. dominus uos in pace conseruet, dilectissimi fratres; orate pro nobis. C
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitis minus facere opera miscđiȩ̨.
sed etiam debeus amplius quã soletis.
.Sieut enim ad loca munrtiora festina.¬
tius migrant qui ruinam domus ui.¬
dent contritis parietib imminere. sic
corda xp̃iana quanto magis sentrunt mim¬
di hunus ruinam erebreseentib tribulatio.¬
nib propiuquare. tantomagis debent
bona quȩ in terra reconhere disponeba
inthesaurũ exlestem inpigra celeritati
transferre. Ut si alicui humanus casus
acciderit. gaudeat qui deloco rumoso
migrauit. Si autem nihil tabe furerit
subsecutum non contristetur. qui qua¬
doq moriturus in mortali dño ad qũe
urnturus ẽ. bona propria com̃ dauit.
Itaq fratres nixi dibectissimi. ex eo qđ
quisq haboe scđm suas uires quas ipse
nouit. facite quod soletis alacriore ani.¬
mo quã soletis. & inter om̃s scłi huius
molestias. apłicam exhortationẽ corde
retinete ubiait. dñs in proximo ẽ. nihil
solliciti furitis. Talia mihi de uobisnun.¬

Expanded text:
debetis minus facere opera misericordiae, debetis minus facere opera misericordiae, sed etiam debetis amplius, quam soletis. sicut enim ad loca munitiora festinatius migrant, qui ruinam domus uident contritis parietibus imminere, sic corda Christiana quanto magis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentibus tribulationibus propinquare, tanto magis debent bona, quae in terra recondere disponebant, in thesaurum caelestem inpigra celeritate transferre, ut, si aliqui humanus casus acciderit, gaudeat, qui de loco ruinoso emigrauit, si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur, qui quandoque moriturus inmortali domino, ad quem uenturus est, bona propria commendauit. itaque, fratres mei dilectissimi, ex eo, quod quisque habet, secundum suas uires, quas ipse nouit, facite, quod soletis, alacriore animo, quam soletis, et inter omnes saeculi huius molestias apostolicam exhortationem corda retinete, ubi ait: Dominus in proximo est; nihil solliciti fueritis. talia mihi de uobis nun
Abbreviated transcription (Latin):
temporis parui. sed horrendas penas
ignis artermi. Nam si modo tanta cura
tanta intentione tanto labore agitis
ne in aliquos cruciatus transitorios in¬
cidatis. Quantum uos oportet esse
sollieitos ut sempiternas miserias fugi.¬
satis : Et si mors sic timetur quȩ finit
temporalẽ laborẽ. quomodo tim̃da est
quȩ mittit inxternũ dolorẽ : Et si
dilitiȩ scłi huius breues & sordidȩ fic
amantur. quanto irebementius futuri
scł̃i gaudia pura & infinita querenda
sunt: Ista cogitantes nolite esfe ꝑigri
tuoperib bonis. ut ad ur̃i seminis messẽ.
suo tempore uẽniatis. Nuntiatũ enĩ ẽ.
mihi quod morẽ ur̃m deirestiendis pau¬
prribus. fireritis obliti. Ad qua miscđiam
cum prȩsens essem uos exhortatus sum
& nunc exhortor neuos uincat & pi.¬
gros faciat contritio mundi hurus. cui
talia uidetis aceedere. qualia dñs & re.¬
demptor ur̃ qui mentiri non potest.
uentura p̾dixit. Non solũ ergo non

Expanded text:
temporis parui sed horrendas poenas temporis parui sed horrendas poenas ignis aeterni. nam si modo tanta cura, tanta intentione, tanto labore agitis, ne in aliquos cruciatus transitorios incidatis, quantum uos oportet esse sollicitos, ut sempiternas miserias fugiatis! et si mors sic timetur, quae finit temporalem laborem. quo modo timenda est, quae mittit in aeternum dolorem! et si deliciae saeculi huius breues et sordidae sic amantur, quanto uehementius futuri saeculi gaudia pura et infinita quaerenda sunt! ista cogitantes nolite esse pigri in operibus bonis, ut ad uestri seminis messem suo tempore ueniatis. Nuntiatum est enim mihi, quod morem uestrum de uestiendis pauperibus fueritis obliti, ad quam misericordiam, cum praesens essem, uos exhortatus sum et nunc exhortor, ne uos uincat et pigros faciat contritio mundi huius, cui talia uidetis accidere, qualia dominus et redemptor noster, qui mentiri non potest, uentura praedixit. non solum ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
bitare nullo modo me auobis posse disce.¬
dere. quãuis nx amplius contristet
quam forte uosipsos. quod infirmitas
mea sufficere non potest om̃ib euris.
quas de me exigunt menbra xp̃i quib
me & timor eius. & caritas feruire con¬
pellit. Illud enim nouerit ur̃a dilectio.
num quã me absentẽ fuisse licentiosa
libertate sed necessaria feruitute. quȩ
fepe scos fratres & collegas meos etiã
labores marinos &e transmarinos c̃pulit
sustinere.Aquib me semper ñ indeuo¬
tio mentis. sed minus idonea ualitudo
corporis excusauit. Pro inde dibectissi.
mi fratres sic agite. ut quod ait apostolꝰ.
siue adueniens & uidens uos sute absens
audiam deuobis quia statis inimo sp̃u.
uno animo conlaborantes fidei euange.¬
licȩ. si uos aliqua mobestia tẽpo xcralis
exagitat. ⁊ psa uos magis ad monere de¬
b&x. qut̃admodum de illa uuta cogita.¬
re debratis. ubi sine aliquo labore ui.¬
uatis. euadentes non molestas angustias

Expanded text:
bitare nullo modo me a uobis posse discebitare nullo modo me a uobis posse discedere, quamuis me amplius contristet quam forte uos ipsos, quod infirmitas mea sufficere non potest omnibus curis, quas de me exigunt membra Christi, quibus me et timor eius et caritas seruire compellit. illud enim nouerit uestra dilectio numquam me absentem fuisse licentiosa libertate sed necessaria seruitute, quae saepe sanctos fratres et collegas meos etiam labores marinos et transmarinos compulit sustinere, a quibus me semper non indeuotio mentis sed minus idonea ualitudo corporis excusauit. proinde, dilectissimi ro fratres, sic agite, ut, quod ait apostolus, siue adueniens et uidens uos siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spiritu uno animo conlaborantes fidei euangelicae. si uos aliqua molestia temporalis exagitat, ipsa uos magis admonere debet, quem ad modum de illa uita cogitare debeatis, ubi sine aliquo labore uiuatis euadentes non molestas angustias
Abbreviated transcription (Latin):
Simplaciter fateor caritati ur̃ȩ coram
dño dõ nr̃o. qui testis ẽ. suꝑ animã
nieam. ex quo dõ feruire cȩpi quo modo
difficile sum expertus meliores. quam
qui inministeriis profecert̃. Ita ñ sum
experius peiores quã qui in monasteriis
cecicderunt. Ita ut hino arbitror in
apo calipsi seriptum. Iustus iustior fiat.¬
& sordidus sorchescat adhuc. Qua ꝓpt̃
& si contristamur dealiquib purgam̃tis.¬
& consolamur tamen etiam deplurimis
ornamentis. N olite ergo ꝓpter mar¬
gam qua oculi ur̃i offenduntur torcol¬
laria detestari. unde apothecȩ cdñicȩ
fructu olei uoluminosioris implentur.
insidias inimici in sua pace custodiat.
dilectissimi fratres. EPRA SC̃I AUG̃¬
ilectissimis fratrib coneberieos
&e uniuersȩ pbebi. augustinꝰ
indño salutem. In primis peto carita.¬
tem urãm & ꝑ iħm obseero. ne uos mei
contristet absentia corporalis. Nam
spũ & cordis affectu puto uos non du.¬

Expanded text:
Simpliciter fateor caritati uestrae coram Simpliciter fateor caritati uestrae coram domino deo nostro. qui testis est super animam meam, ex quo deo seruire coepi: quo modo difficile sum expertus meliores, quam qui in mona-steriis profecerunt, ita non sum expertus peiores, quam qui in monasteriis ceciderunt, ita ut hinc arbitrer in Apocalypsi scriptum: Iustus iustior fiat et sordidus sordescat adhuc. quapropter etsi contristamur de aliquibus purgamentis, consolamur tamen etiam de pluribus ornamentis. nolite ergo propter amurcam, qua oculi uestri offenduntur, torcularia detestari, unde apothecae dominicae fructu olei luminosioris implentur. insidias inimici in sua pace custodiat, dilectissimi fratres. LXXIX. Sine causILECTISSIMIS FRATRIBUS CONCLERICIS ET UNIVERSAE PLEBI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. In primis peto caritatem uestram et per Iesum obsecro, ne uos mea contristet absentia corporalis. nam spiritu et cordis affectu puto uos non du
Abbreviated transcription (Latin):
tamen inter octo homines reprobus
unus inuentus est. Aut melior sit
quã domus abrahȩ ubi dictũ ẽ. eiexan.¬
cillam & filium enis. Aut melior sit
quã domus ⁊ saac. cuius de duob gemi¬
nis dictũ ẽ. Ia cob dilexi. esau odio
habui. A ut melior fit quã domus
ipsius iacob. ubi lectum patris filius
incestauit. Aut melior sit quam
domus dauid. cuius filius cum sorore
concubuit. Cuius alter filius. contra
patris tam scam̃ manfuetuchnẽ rebel.¬
lauit. Aut melior sit quã cobabitatio
apłi pauli. qui tamen si inter omnes
bonos habitaret non diceret quod su¬
perius cominemoraui. foris pugnae
intus timores. Nec diceret cũ de sciꝰ.¬
tate & fide timothei loqueretur. Ne.¬
minrẽ habeo qui germane de uobis sol.¬
solicitus sit. O mies sua querunt.
sit quã cohabitatio ipsitis dñi xp̃i. in qͣ
undecim boni ꝑficlum &e furẽ iudam
tolerauerunt. Aut melior sit postre.¬
mo qua cęlum unde angeli cecidert̃.

Expanded text:
tamen inter octo homines reprobus tamen inter octo homines reprobus unus inuentus est; aut melior sit quam domus Abrahae, ubi dictum est: Eice ancillam et filium eius; aut melior sit quam domus Isaac, cuius de duobus geminis dictum est: lacob dilexi, Esau odio habui; aut melior sit quam domus ipsius Iacob, ubi lectum patris filius incestauit; aut melior sit quam domus Dauid, cuius filius cum sorore concubuit, cuius alter filius contra patris tam sanctam mansuetudinem rebellauit; aut melior sit quam cohabitatio apostoli Pauli, qui tamen si inter omnes bonos habitaret, non diceret, quod superius commemoraui: Foris pugnae, intus timores, nec diceret. cum de sanctitate et fide Timothei loqueretur: Neminem habeo, qui germane de uobis sollicitus sit; omnes sua quaerunt, sit quam cohabitatio ipsius domini Christi, in qua undecim boni perfidum et furem ludam tolerauerunt; aut melior sit postremo quam caelum, unde angeli ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
non habendo quod in causa suȩ diui¬
sionis defendant. non nisi hominũ
erimina colligere ad fectant. & ea ipsa
plura falsissime uctant. Ut quia ip.¬
sim diuinȩ secipturȩ ueritatẽ. quia
criminari. & obscurare non possunt.
homines ꝑ quos p̾dicatur adducant in
odium: De quib & fringere quic qͥđ
inmentem uenerit possunt. Vos autẽ
non ita didicistis xp̃m. si tam̃ illum
audistis. & illo docti estis. Ipse quip.¬
pe fideles suos securos fecit. etiam cde
dispensatorib malis. mala sua facientib
& bona eius loquentib ubi ait. Quȩ
dicunt facite. quȩ autẽ faciunt noli.¬
te facere. Dicunt enĩ. & ñ faciunt.
Orate quidẽ pro me. ne forte aliis p̃.¬
dicans. ipse rebus inueniar. Cerum.
tanren cum gloriamini. non in me.
sed indño gloriamini. Quant̃ulibo&
enim uigibet disciplina domus meȩ.
homo sum & inter homines uiuo:
Nec mihi arrogare aucheo ut domus
nea nrelior sit. quã arca noe. Ubi

Expanded text:
non habendo, quod in causa suae diuinon habendo, quod in causa suae diuisionis defendant. non nisi hominum rimina colligere affectant et ea ipsa plura falsissime iactant, ut quia ipsam diuinae scripturae ueritatem, qua criminari et obscurare non possunt, homines, per quos praedicatur, adducant in odium, de quibus et fingere, quicquid in mentem uenerit, possunt. nos autem non ita didicistis Christum, si tamen illum audistis et in illo docti estis. ipse quippe fideles suos securos fecit etiam de dispensatoribus malis mala sua facientibus et bona eius loquentibus, ubi ait: Quae dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. orate quidem pro me, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; uerum tamen cum gloriamini, non in me sed in domino gloriamini. quantum libet enim uigilet disciplina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adrogare audeo, ut domus mea melior sit quam arca Noe, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
meo ne inter linguas mabedicorũ defia
at. & pereat infirmus ꝓpter quẽ xp̃s
mornus est. Non ex uobis inerescat
dolor nr̃. quia non culpa nr̃a factus ẽ.
ur̃. Nam hoc ẽ. quod precauere conait̾
sum. ut si fieri posfet hoc malũ irec ui¬
tandum ireglegeretur. nrec in ur̃am
notitiam ꝑferretur. ubi in fructuosȩ
nito ꝑmisit uos tẽptari. det nobis uires
susturendi. & erudiat uos ex bege fua.
doceat uos & mitiget adieb malignis.
dorec fodiatur peccatoris foirea. Au¬
dio non nuillos urm hic amplius con.¬
tristari. quã de lapsu duoꝵ illoꝵ diaco.¬
noꝵ qui exparte donati uenerant.
tãꝗ disciplinȩ proculiam infultauer̃
uelut gloriantes de nobis qđ ex nr̃a dis.¬
ciplina nihil tale ineberieis exstitisset.
Quod quicumo fecistis. fateor uob
nonbeire fecistis. Ecce docuit uosds
ut qui gloriatur in dño glorretur.
Nec obiciatis heretieis. nisi qui non
sunt catholici ne simibes eis sitis. Qui

Expanded text:
meo, ne inter linguas maledicorum deficiat meo, ne inter linguas maledicorum deficiat et pereat infirmus, propter quem Christus mortuus est. non ex uobis increscat dolor noster, quia non culpa nostra factus est uester. nam hoc est, quod praecauere conatus sum. ut. si fieri posset, hoc malum nec uitandum neglegeretur nec in uestram notitiam perferretur, ubi infructuose cnito permisit uos temptari, det uobis uires sustinendi et erudiat uos ex lege sua, doceat uos et mitiget a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fouea. Audio nonnullos uestrum hinc amplius contristari, quod de lapsu duorum illorum diaconorum, qui ex parte Donati uenerant, tamquam disciplinae Proculiani insultauerunt uelut gloriantes de nobis, quod ex nostra disciplina nihil tale in clericis extitisset. quod quicumque fecistis, fateor uobis. non bene fecistis. ecce docuit uos deus, ut, qui gloriatur, in domino glorietur. nec obiciatis haereticis, nisi quia non sunt catholici, ne similes eis sitis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tari : Et tamen ipsi cum aliqua ma.¬
ritata inuenitur adultera. irec ꝓierunt
uxores suas. nec accusent matres suas.
C um autẽ dealiquib qui scm̃ nonĩ
profitentur aliquid urel falsi sonirerit¬
uel ueri patuerit. instant. fatagunt.
de nr̃is dolorib fuauitates suȩ malat
lingux captantes. facibe ẽ. ut illis canib
cõparemus. si forte in malo intelligendi
sunt qui lingebant uulnera pauperis
illius. qui ante ianuam diuitis iacebat.
& quousq ueniret ad requiem simus
abrahe laboriosa & indigna omĩa tolle¬
rabat. Uos me nolite amplius erucia¬
re. qui aliquam spẽ habrtis ad deum.
Uos nolite ipsa uulnera. quȩ illi lingar
multiplicare. Cos pro quib perieli¬
tamur omni hora habentes fores pug.¬
nas. intus timores. Periculis in ciuita.¬
te. prriculis incheserto. periculis exgei¬
tibus. periculis infalsis fratrib. Scio
quia dobetis. sed m̃iquid acrius quam
ego : S̾cio quia conturbati estis. & ti.¬

Expanded text:
tari? Et tamen etiam ipsi, cum aliqua matari? Et tamen etiam ipsi, cum aliqua maritata invenitur adultera, nec proiciunt uxores suas nec accusant matres suas. Cum autem de aliquibus qui sanctum nomen profitentur aliquid criminis vel falsi sonuel ueri patuerit, instant, satagunt, de nostris doloribus suauitatem suae malae linguae captantes facile est ut illis canibus comparemus, si forte in malo intellegendi sunt, qui lingebant uulnera pauperis illius, qui ante ianuam diuitis iacebat et, quousque ueniret ad requiem sinus Abrahae, laboriosa et indigna omnia tolerabat. Vos me nolite amplius cruciare. qui aliquam spem habetis ad deum. uos nolite ipsa uulnera, quae illi lingunt, multiplicare, uos, pro quibus periclitamur omni hora habentes foris pugnas, intus timores periculis in ciuitate, periculis in deserto, periculis ex gentibus, periculis in falsis fratribus. scio, quia doletis, sed numquid acrius quam ego? scio, quia conturbati estis, sed ti
Abbreviated transcription (Latin):
nos qui cuncta predixit. atq ut habun.¬
cdantia iniquitatis non refrigescamus.
sed usq infinẽ ꝑseueremus ut salui eẽ.
possimus. Ad monui namq quantum
admne attin&. & si ẽ. in me quantulacũq
caritas xp̃i. Quis ur̃m infirmatur &
ego non infirmor: Quis scandalizat᷑
& ego non uror: Nolite itaq augere
cruciatus meos. deficiendo uel infuspi¬
tionib falsis. uel inprccatis alienis.
Nolite obserro uos nredicam de uobis.
& suꝑ dolorem uulnerũ eoꝵ ad didert̃.
Nam illi qui gauchent de istis dolorib
nr̃is. dequib inꝑsonam corporis xp̃i
tanto ante predictum ẽ. adirersus me
insultabant qui secdebant inporta &
innte psallebant qui bibebant uinum.
ualche tollerabilius sistinentur. Pro qͥb
tamen etiam ipsis orare. & bonum ris
uelle dicimus. Adquid enim aliud
sedent isti. & quid aliud captant. nisi
ut quisquis ep̃s irel cbericus uel monachus
uel scĩ monialis ceciderit. omires tabes

Expanded text:
nos, qui cuncta praedixit atque, ut abunnos, qui cuncta praedixit atque, ut abundantia iniquitatis non refrigescamus, sed usque in finem perseueremus, ut salui esse possimus, admonuit. nam quantum ad me adtinet, si est in me quantulacumque caritas Christi. quis uestrum infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? nolite itaque augere cruciatus meos deficiendo uel in suspicionibus falsis uel in peccatis alienis; nolite, obsecro uos, ne dicam de uobis: Et super dolorem uulnerum meorum addiderunt. nam illi, qui gaudent de istis doloribus nostris, de quibus in persona corporis Christi tanto ante praedictum est: Aduersus me insultabant, qui sedebant in porta, et in me psallebant, qui bibebant uinum. ualde tolerabilius sustinentur; pro quibus tamen etiam ipsis orare et bonum eis uelle didicimus. ad quid enim aliud sedent isti et quid aliud captant, nisi ut, quisquis episcopus uel clericus uel monachus uel sanctimonialis ceciderit, omnes tales e
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quȩ socretas luciadtenebras: Item
alio loco. Nolite inquit seduci. Cor¬
rumpunt mores bonos. conloquia mala.
Sobri estote iusti. nolite peccare. Ut autẽ
linguis detrahentium non deficiatis. Sic
per prophetam dicit. Audite me qui
scitis iudicium populus m̃s. in quoꝵ
corcte bex mea est obꝓbria hominum.
Nolite nretuere. & detractione eorum
nr superemini. neo quod uos spernant
magni duxeritis. Sieut eni uestim̃tũ.
ita per tempus assumentur. Et sicut
lo animo deferuis dĩ falsa suspicando
pereatis. illud apłicum recordeam ini¬
ubiait. Nolite ante tempus quicquã
iudicare. donec ireniat dñs. & inlumi.¬
net abscondita tenebrarũ. & manifesta¬
bit cogitationes cordis. & tc̃ laus erit
tum est. quȩ manifesta sunt nobis. Quȩ
autem occulta funt. dño dõ ur̃o. Mani.¬
festum ẽ. quidem quia ista inaeccła ñ
accidunt. sine graui tristitia scoꝵ atque
ficdelium. Cerumtamen consoletur

Expanded text:
aut quae societas luci ad tenebras? item aut quae societas luci ad tenebras? item alio loco: Nolite, inquit, seduci: corrumpunt mores bonos conloqui mala. sobrii estote. iusti et nolite peccare. ut autem linguis detrahentium non deficiatis, sic per prophetam dicit: Audite me, qui scitis iudicorde lex mea est, opprobria hominum nolite metuere, et detractione eorum ne superemini, nec quod vos spernunt magni duxeritis. Sicut enim vestimentum, ita per tempus absumentur, et sicut lo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordaminiubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum; et manifestabit cogitationes tum est: Quae manifesta sunt, uobis; quae autem occulta sunt, domino deo uestro. Manifestum est quidem, quia ista in ecclesia non accidunt sine graui tristitia sanctorum atque fidelium; uerum tamen consoletur