comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assumẽs secum: simł cũ ꝓpinqͥs meis
qͦꝵ res herib̾tus comes abstulerat. lau¬
dunũ deducit. qd̾ castrũ tunc obside¬
bant herib̃tus ⁊ hugo solutaq obsi¬
dione oppidũ ingredimͣ. nobisq degẽdi
meatꝰ disponit᷑ int̾im cłici nr̃i loci. s
⁊ laici qͥdam: pessime abherib̾to tͣctant᷑.
⁊ quidam cłicoꝵ in custodiis retrudun
ne ⁊ herib̾to. satagentib ⁊ q̃rentib
ab eis de ordinatõne hugonis filii he¬
rib̾ti qui suessionis cong̾gati: mittũt
ad me laudunũ hildegariũ ep̃m cũ
aliis quibdã legatis: mandantes ot
ad eos uenirẽ ad consentiendũ scilic
hꝰ ordinatõnis ꝑu̾sitati. Quib remã¬
daui qd̃ non essm cõpetens. Ad eos illo
ꝓficisci: uͥadu̾sarii ⁊ inimici mei cũ ip̃is
erant aggregati. qd̃ si loqͥ mecũ uellẽt.
ad talem locũ deuenirent uͥ sine ꝑitu¬
lo adeos accede̾ possẽt. Quib adueni¬

Expanded text:
assumens secum, simul cum propinquis meis, assumens secum, simul cum propinquis meis, quorum res Heribertus comes abstulerat, Laudunum deducit, quod castrum tunc obsidebant Heribertus et Hugo: solutaque obsidione oppidum ingredimur, nobisque metatus degendi disponitur. Interim clerici nostri loci, sed et laici quidam, pessime ab Heriberto tractantur, et quidam clericorum in custodiis retruduntne et Heriberto, satagentibus et quaerentibus ab eis de ordinatione Hugonis filii Heriberti. Qui Suessionis congregati, mittunt ad me Laudunum Hildegarium episcopum cum aliis quibusdam legatis, mandantes ut ad eos venirem, ad consentiendum scilicet hujus ordinationis perversitati. Quibus remandavi, quod non esset mihi competens ad eos illo proficisci, ubi adversarii et inimici mei cum ipsis erant aggregati. Quod si loqui mecum vellent, ad talem locum devenirent, ubi sine periculo ad eos accedere possem. Quibus adveni
Abbreviated transcription (Latin):
pio multos ꝓut cõpetens uidebat᷑ clicos
quousq nono p̾modũ anno: pꝰqͣm ludo¬
uicum regẽ fauente hrigone tunctisq
regni pͥncipib gerbergam qͦ reginã be¬
nedixãm ⁊ sacro ꝑfuderam crismate: in¬
stigatꝰ hugo com es iracundia qd̾ ei cõ¬
sentire ul ꝯuingi nolu̾im. ad ip̃i regis
infidelitatẽ. adhibitis secũ herib̾to co¬
raite ⁊ willelmo nordmannoꝵ pͥncipe.
remensẽobsidet urbem. Non longũ sexta
scilicet obsidionis die: deseror a b om̃i pe¬
ne detu laicalis militie. Sicq delictus ab
his: ad hugonẽ ⁊ herib̾tum conpellor
exie a quib coartatꝰ ⁊ cont̾itꝰ: cogor me¬
met episcopali ꝓcuratõne abdicare. ⁊i
ta meppellentes incenobio scĩ basoli ha¬
bitare cõstituũt. Hugonẽuͦ filiũ heri¬
b̃ti qui antisiodori diaconꝰ ordinatꝰ fu¬
erat: in urbem introducũt ⁊ ciuitate
potiunt᷑. Ludouicꝰ autẽ rexaburgũdi¬
a rediens: tne ap̃ scm̃ basolũ reppit et

Expanded text:
pio multos, prout competens videbatur, clericos, quousque nono postmodum anno, postquam Ludovicum regem, favente Hugone cunctisque regni principibus, Gerbergam quoque reginam benedixeram et sacro perfuderam chrismate, instigatus Hugo comes iracundia, quod ei consentire vel conjungi noluerim ad ipsius regis infidelitatem, adhibitis secum Heriberto comite et Willelmo Nordmannorum principe, Remensem obsidet urbem. Nec longum, sexta scilicet obsidionis die, deseror ab omni pene coetu laicalis militiae. Sicque derelictus ab his, ad Hugonem et Heribertum compellor exire, a quibus coarctatus et conterritus, cogor memet episcopali procuratione abdicare, et ita me propellentes, in coenobio sancti Basoli habitare constituunt: Hugonem vero filium Heriberti, qui Autisiodori diaconus ordinatus fuerat, in urbem introducunt, et civitate potiuntur. Ludovicus autem rex a Burgundia rediens, me apud sanctum Basolum reperit, et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tationẽ. ing̾ssus quidã sigebaldꝰ.
p̾missi hugonis clicus: attulit litt̾as
qͣs noma detulerat.q̃sq:iam ĩalia sino¬
domosomi ꝓpalauãt: asserens easdẽ lit¬
t̃as dͥ rome abip̃o quiaderat marino ui¬
cario datas. Qͥ domnꝰ marinꝰ p̃ferens
litt̾as quas idẽ sigebaldꝰ romã detulerat.
p̃cepit eas coram synodo recitari: inqͣꝵ
recitatõne reꝑtũ est. ꝓut ip̃e littẽ fate¬
bant᷑. qd̃. Wido ep̃s suessonitꝰ. Hildega¬
sis cet̾iq cunctitem̃sis dioceseos ep̃r:
easdem litt̾as ad sedẽ delegau̾int apłi¬
cã ꝓrestauratõe hugonis insede rem̃si
⁊ expulsione artaldi. Post qͣꝵ lectionẽ
exsurgẽtes artoldus p̾sul ⁊ p̃fectꝰ rodb̃¬
quoq camaracensis antistes eas litt̾as
refutarunt. affenentes qd̃ eas antea
nũqͣm uiderint uł audierint: neꝙ in
eaꝵ delegatõne ꝯsensũp̃buerint. ¶ͥb
dum idẽ cłicus cotͣire nõ pꝰset licet ĩ eos

Expanded text:
interpretationem, ingressus quidam Sigebaldus, praemissi Hugonis clericus, attulit litteras quas Roma detulerat, quasque jam in alia synodo Mosomi propalaverat. Asserens easdem litteras sibi Romae ab ipso qui aderat Marino vicario datas, qui domnus Marinus proferens litteras quas idem Sigebaldus Romam detulerat, praecepit eas coram synodo recitari, in quarum recitatione repertum est, prout ipsae litterae fatebantur, quod Wido episcopus Suessonicus, Hildegasis, ceterique cuncti Remensis dioeceseos episcopi easdem litteras ad sedem delegaverint apostolicam pro restauratione Hugonis in sede Remensi et expulsione Artoldi. Post quarum lectionem exurgentes Artoldus praesul et praefatus Rodulquoque Camaracensis antistes, easdem litteras refutarunt, astruentes, quod eas antea numquam viderint vel audierint, neque in earum delegatione consensum praebuerint. Quibus dum idem clericus contraire
Abbreviated transcription (Latin):
põꝵ retuet. ⁊ ego remos reg̃ssus: reda¬
matõnis inee q̃relas ad sedem romanã
ꝑlegatos domni tegis othonis destina¬
ui: p̃stolans mandata ip̃iꝰ scẽ sedis eiꝰde¬
cretis ⁊ uniu̾salis h̃scĩ consilii ur̃ipare

Expanded text:
 et ego Remos regressus, reclamationis meae querelas ad sedem Romanam per legatos domni regis Othonis destinavi, praestolans mandata ipsius sanctae sedis, ejus decretis et universalis hujus sancti concilii ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ exͣ obsidionẽ erant. płib etiã eoꝵ qr
cdausi tenebant᷑ inidip̃m fauentib:
eligit᷑ humilitatis nr̃e ꝑsona. in hoc ma¬
gis honere qͣm honore subeundo aꝑi-¬
entib tandẽ tam militib qͣni cuub
portas urb̃ regi rodulfo: ⁊ epãlẽ bñdic¬
tõnem mͥtradentib ep̃ĩs qͥ aderant
decem ⁊ octo. ⁊ susupientib nr̃am hu¬
militatẽ tam dero uniu̾so ꝙͣ reliqͥis

Expanded text:
obsidionem erant, pluribus etiam eorum qui clausi tenebantur in idipsum faventibus, eligitur humilitatis nostrae persona in hoc magis onere quam honore subeundo. Aperientibus tandem tam militibus quam civibus portas urbis regi Rodulfo, et episcopalem benedictionem mihi tradentibus episcopis qui aderant decem et octo, et suscipientibus nostram humilit
Abbreviated transcription (Latin):
sinodꝰ ꝓferret snĩam. Iubent᷑ ergo scẽ
legis catholica recitari capitula. Qb
recitatis: scd̃m sacroꝵ instituta canoñ
⁊ scõꝵ decreta patr̃: sixti alexandri in¬
nocentii.zosimi. bonefacii. celestini le¬

Expanded text:
synodus proferret sententiam. Jubentur ergo sanctae synodus proferret sententiam. Jubentur ergo sanctae legis catholica recitari capitula, quibus recitatis, secundum sacrorum instituta canonum, et sanctorum decreta Patrum, Sixti, Alexandri, Innocentii, Zosimi, Bonefacii, Caelestini, Le
Abbreviated transcription (Latin):
matore ⁊ calũpniaꝵ inep̃os delatore.
at illi pꝰꝙ̃ delator publice. ꝯfutatꝰ ẽ
falsa detulisse. lectis capitłis de hui̾ce mõ¬
calũpniatorib uidicant ⁊ unamimi¬
t̾ censent: eam quostuebat᷑ honore pͥua¬
ri debẽ ac scdm capituloꝵ tenorẽ inexili¬
um retrudi. Diaconatꝰgͥ quo fungebat᷑
minist̾io młtatꝰ: a ꝯspectu sinodi reꝓba¬
tꝰ abscessit. Artaldo uͭ p̃suli qui om̃ib
se synodis p̾sentẽ exhibuerat. ñ resugi¬
ens syuale iuditiũ: episcopiũ rem̃ se
uixta canoñ instituta ⁊ scõꝵ patrũ de¬
creta om̃inoretinendã atq disponẽ¬
dum decernunt. laudant atq corrobo¬
rant.Scd̃a ꝯsessionis die pꝰrecitatas di-¬
uine auctoritatis lectõnes.⁊ marinroi¬
carii ad locutionẽ suggessit. domuꝰtot
stitutũ fu̾at rem̃se artaldo p̾suli episco¬
piũ in eiꝰdem sedis inuasorẽ sinodale ꝑ¬
ageret᷑ uiditiũ. Precepit itaq marinꝰ
uicariꝰ ut canonicã suꝑ hac p̾sũptõne

Expanded text:
iatore et calumniarum in episcopos delatore. At illi, postquam delator publice confutatus est falsa detulisse, lectis capitulis de hujusce calumniatoribus, judicant et unanimier censent eum, quo fruebatur honore privari debere, ac secundum capitulorum tenorem in exsilium retrudi. Diaconatus igitur quo fungebatur ministerio multatus, a conspectu synodi reprobatus abscessit. Artoldo vero praesuli, qui omnibus se synodis praesentem exhibuerat, non refugiens synodale judicium, episcopium Remense juxta canonum instituta et sanctorum Patrum decreta omnino retinendum atque disponendum, decernunt, laudant atque corroborant. Secunda consessionis die, post recitatas divinae auctoritatis lectiones et Marini vicarii allocutionem, suggessit domnus Rotrestitutum fuerat Remense Artoldo praesuli episcopium, in ejusdem sedis invasorem synodale perageretur judicium. Praecepit itaque Marinus vicarius, ut canonicam super hac praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
habrbat᷑: p̾sidente rochb̃to treui¬
tensi p̾sule cũ aatoldo nemensi odalrico
aquensi: ad alberone metensi. gozli¬
tahele britone p̾sente ꝙͦ brunone ab¬
bate regis otthonis frẽ agenoldo etiã
⁊ odilone abbatib cũ aliis. ñ nullis. ad
ꝙͣ hugo euocatꝰ missis ꝙͦ duob ad eũ
deducendũ ep̃is uenire noluit. Uniũ
soni exdiocesi treuirensi atq remẽsi
Heniens aut̃ illuc hugo p̾sul. ⁊ locutꝰ
cum rocb̃to archiep̃o: synodũ noluit
ing̃di. Litt̾as uõ q̃sdam ex nõie agapi¬
ti pape: misit ad ep̃os ꝑclicum suũ

Expanded text:
habetur, praesidente Rotberto Trevirensi praesule, cum Artoldo Remensi, Odalrico Aquensi, Adalberone Metensi, Gozliraele Britone, praesente quoque Brunone abbate regis Othonis fratre, Agenoldo etiam et Odilone abbatibus, cum aliis nonnullis. Ad quam Hugo evocatus, missis quoque duobus ad eum deducendum episcopis venire noluit. Usomi ex dioecesi Trevirensi atque Remensi. Veniens autem illuc Hugo praesul, et locutus cum Rotberto archiepiscopo, synodum noluit ingredi. Litteras vero quasdam ex nomine Agapiti
Abbreviated transcription (Latin):
tus anno. seulfus ep̃c inplures asse¬
iũt abherib̾ti familiarib ueneno po¬
catꝰ defungit oox itaq comes herib̃
ad suũ ꝯsiliũ ceuuiratũ fu̾at intẽdẽ
fecir. Cñ quib ad rodulfũ regẽ ꝑgenᷤ
inburgundiã obtinuit ab eo ut sͥcõ

Expanded text:
tus anno Seulfus episcopus, ut plures asserunt, ab Heriberti familiaribus veneno potatus defungitur. Mox itaque comes Heriberad suum consilium, ceu juratum fuerat, intendere fecit. Cum quibus ad Rodulfum regem pergens in Burgun
Abbreviated transcription (Latin):
latum eiꝰdẽ sedis elegimꝰ. qui pontifexor¬
dinatꝰ: assumens zelum contͣ proximos
p̃decessoris sui cum eos ꝑsemet alcco de¬
pellere nõ ualeret consilio inito cũ qͥb¬
Dam laicis scilz consiliaziis suis amici¬
ciã q̃sunt herib̾ti comitis: quãdato
nire uirãdo ꝑeosdẽ consilios obtinuit
eo tenore: ut pꝰ obitũ ip̃iꝰ ad lectionẽ¬

Expanded text:
latum ejusdem sedis elegimus. Qui pontifex ordinatus , assumens zelum contra proximos praedecessoris sui, cum eos per semet a loco depellere non valeret, consilio inito cum quibusdam laicis scilicet consiliariis suis, amicitiam quaesivit Heriberti comitis quam dato jurejurando per eosdem consiliarios obtinuit eo tenore, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
tari capitulũ xuiiii.cartaginẽsis ꝯ¬
cilii de accusato. ⁊ accusatore quore¬
citato: udicatũ ẽ uyxta diffinitionẽ
qui ad duas iam sinodos euocatꝰ uenire
ꝯtẽpserat a cõmunione ⁊ reguine re¬
m̃sis episcopii abstineret:donec ad
ip̃mꝙ capłm mox incarta descͥbi fece¬
rũt ip̃i coram se. subnectentes hanc
etiã diffimtionẽ suã ⁊ eidẽ hugonimi¬
serunt. Qui pꝰ alt̾am diem eandẽ car¬
tam rotb̃to pontifici remisit ħ uetb̃
remandans: qd ip̃oꝵ iuditõ nequaꝙͣ
artaldi p̾sulis: ad nomana dirigunt᷑
sedem. Domnꝰ gͥ agapitꝰ papa. iuaũ
suũ marinũ ep̃m misit ad othon̾re¬
gẽ ꝓpt̾ euocandã ⁊ aggregandã gu̾¬
lem sinodũ. litt̾e qͦ ip̃iꝰ pape. mittunt᷑
aburbe quibda̾ speciatim ep̃is: uirtĩ¬
tes eos ad eandẽ sinodũ. Conggatade¬
iiꝙ smodo inpalatio engulein recita¬

Expanded text:
tur capitulum 19 Cartaginensis concilii de accusato et accusatore. Quo recitato, judicatum est, secundum diffinitionem qui ad duas jam synodos evocatus venire contempserat, a communione et regimine Remensis episcopii abstineret, donec ad Ipsumque capitulum mox in carta describi fecerunt episcopi coram se, subnectentes hanc etiam definitionem suam, et eidem Hugoni miserunt. Qui post alteram diem eandem cartam Rotberto praesuli remisit, hoc verbis remandans, quod ipsorum judicio nequaquam Artoldi praesulis ad Romanam diriguntur sedem. Domnus igitur Agapitus papa vicarium suum Marinum episcopum misit ad Othonem regem, propter evocandam et aggregandam generalem synodum. Litterae quoque ipsius papae mittuntur ab urbe quibusdam speciatim episcopis, vocantes eos ad eamdem synodum. Congregata denique synodo in palatio Engulenhei
Abbreviated transcription (Latin):
ceam. que si exordine uoluetore¬
plicare ante defitiet lux diut nacͤ
legenda exinde deficiat pagina se¬
plicabo t̾ aliqua q̃ non ualeo ne
debeo. silentio p̃tire. uidelicet qͥ
statim ut a pat̾ne indo educatois
factꝰ ep̃c euolasti.⁊ me ⁊ eos. quite
tenuerunt deseruisti ⁊ scl̃ares alu¬
cicias atꝙ familiaritates q̃sistit
ad quifisti ⁊ sic subinde alios ⁊ali¬
os deferens. ⁊ adquirẽs. ñ solũ de
cõparib s etiã ⁊ de tͥ cõmissis ad
hoc emersistirut contͣ cenas sac̃s
antiocenas regulas p̾cipientes
ut p̃t̾ meagere nichil debeas scõa
antiqͣm prĩb nt̃is regulã ꝯstiti¬
tã nͥ eatantũ q̃ ad tuam ꝑtoch
regis obtinueris qͣm ãministiatõ¬
nẽ tͥ coram eodẽ domno rege ⁊ alis
quiaffiu̾it exsacris regulis int̃¬

Expanded text:
ceam, quae si ex ordine voluero replicare, antea deficiet lux diurna, quam legenda exinde deficiat pagina, replicabo tibi aliqua, quae non valeo nec debeo silentio praeterire. Videlicet quia statim ut a paternae nido educationis factus episcopus evolasti, et me et eos qui te nutrierunt deseruisti, et saeculares amicitias atque familiaritates quaesisti, et acquisisti, et sic subinde alios et alios deserens et acquirens, non solum de comparibus, sed etiam et de tibi commissis, ad hoc emersisti, ut contra sacras Antiochenas regulas, praecipientes ut praeter me agere nihil debeas, secundum antiquam Patribus nostris regulam constitutam, nisi ea tantum quae ad tuam parochregis obtinueris, quam administrationem tibi coram eodem domno rege et aliis qui adfuerunt ex sacris regulis inte
Abbreviated transcription (Latin):
suspiceret. nec etiam abeunti cõmu¬
nione iatica numetis sb̃ueniret.
Nulli defuncto insepeliendo huma¬
nitatis exobsequiũ exhiberet. donͦ
aut tu ip̃e ad eos uenires. aut asede
apłica u de relatõnem reciꝑent. Qd̃
audieus fateor uehement᷑ exhortiui.
⁊ ꝓinde ad te metropolitana sollicitu¬
dine litt̾as misi monens ⁊ hortans
te ut tam exitiabilem excõicatõnẽ.
⁊ impietatis colligatõnem. intuũ
⁊ multoꝵ ꝑiculum intentatam ꝙͣ¬
totius solueres. S ⁊administros
laudunensis ecclie timẽs in me mł¬
toꝵ exitium certissimas ⁊ iurefraga¬
biles diffinitõnes euangłte uĩtatis
scd̃m easdẽ diffinitõnes eũgłice u̾ita¬
tis q̃ innullo conuellipossunt exea¬
demꝑiculosa ⁊ irregulari excõmuni¬
catõne agerent ⁊ ip̃i satis. S quiã ad
monitõni mee obedire nõ uoliusti.
misi ad tert̾um ex indelitt̾as. s ⁊ ad
cł̾icos laudunẽsis ꝑrochie. ⁊ nec sic

Expanded text:
uisquam, nec etiam obeunti commuuisquam, nec etiam obeunti communione viatica muneris subveniret; nulli defuncto in sepeliendo humanitatis obsequium exhiberet; donec aut tu ipse ad eos venires, aut a sede apostolica inde relationem reciperent. Quod audiens, fateor, vehementer exhorrui, et proinde ad te, metropolitana sollicitudine, litteras misi, monens te, ut tam exitiabilem excommunicationem et impietatis colligationem, in tuum et multorum periculum intentatam, quantocius solveres. Sed et ad ministros Laudunensis ecclesiae, timens immane multorum exitium, certissimas et irrefragabiles diffinitiones evangelicae veritasecundum easdem diffinitiones, quae in nullo divelli possunt, ex eadem periculosa et irregulari excommunicatione agerent et ipsi satis. Sed quia meae admonitioni obedire non voluisti, misi ad te iterum exinde litteras, sed et clericos Laudunensis parochiae, et nec sic
Abbreviated transcription (Latin):
paleis exspolia ⁊ in eccłie corpꝰmo¬
nendo ⁊ꝑsuadendo quasimandã¬
do conũte. postꝙͣ p̃sũptõnem ad¬
hibitis mecum. confrĩb nr̃is. te
rochianos excõmunicasti ut te ĩ
synodalism̃a non inueherent ꝑ¬
suasi. s ⁊ eodẽ ate excõmunicatos
licet nonsine labore adminiculãte
tamendomno rege adu̾sumde cõ¬
quiesce̾ feci. s tuaddens peiora p̾¬
orib. Sic domnũ regẽ sicut mͥest
longũ enarrate ⁊ multisciunti
teꝵ exaggerasti. ut causa tue casti¬
gatõnis te sine mea uoluntate si¬
neꝙ meo ꝯsensu aliqͣntulum detineri
uiberet. Tu uõ causa tue ĩuirie me
dunensis eccł̃ie in porrecta demõstrat
prb̾ros ⁊ cõministios eccł̃ie acꝑrochi
etͥ cõmisse excõmunicasti.ut nemo
inea dẽ parrochia missaꝵ officia cele¬
braret. Neminem ꝑuuloꝵ ⁊ iã in mor¬
tis urgentis ꝑiculo constitutũ bap¬
tizaret. Nullum ad penitentiã qͥsꝙͣ¬

Expanded text:
paleis exspolia, et in Ecclesiae corpus mopaleis exspolia, et in Ecclesiae corpus monendo ct persuadendo, quasi mandando, converte. « Post quam praesumptionem, adhibitis mecum confratribus nostris, te quorum parochianos excommunicasti, ut in te synodali sententia non inveherent, persuasi; sed et eosdem a te excommunicatos, licet non sine labore, adminiculante tamen domno rege, adversum te conquiescere feci. Sed tu addens pejora prioribus, sic domnum regem, sicut mihi longum est enarrare, et multi sciunt, iterum exaggerasti, ut causa tuae castigationis, te, sine mea voluntate, sineque meo consensu, aliquantulum detineri juberet. Tu vero causa tuae injuriae, medunensis Ecclesiae mihi porrecta demonstrat, presbyteros et comministros ecclesiae ac parochiae tibi commissae excommunicasti, ut nemo in eadem parochia missarum officia celebraret, neminem parvulorum, etiam in mortis urgentis periculo constitutum, baptizaret, nullum ad poenitentiam q
Abbreviated transcription (Latin):
tõne ꝯtumacit᷑ erexisti. ut ⁊ admi¬
nistratõnem palatinã. ⁊ ip̃ã ałbati¬
am t̾ auferret. ⁊ a te exaggeratꝰ. durio¬
taingerenda t̾ ꝓponeret. Onde ⁊ scͥptiᷤᷤ
⁊ u̾bis ꝓtesatagens illum tͥ reconcili¬
aui. indeꝙ sicut sciunt płimi cort᷑ illũ
teiteꝵ erexisti.⁊ mandata suaut ad
euniuenres contẽpnens: a deo illũ
ad iracundiam prouocasti. sicut om̃s
inistis regionib sciunt. ut coactus
te ꝑfideles suos sicut infidelem appe¬
t̾et. Quautẽ ante mnauditã excõmu¬
regulas iaculasti. unde ml̃tos scan¬
dalizasti ⁊ maximũ scandalũ nõso¬
lum eccłie. sedrregi ac regno intuli¬
sti. cũ lex phibeat ut ꝑalienã mes¬
semtnsiens falcem ñ mittas s ma¬
nuispicas conteras ⁊manduces fal¬
ceminꝙ beatus g̾gorius iuditii
mutere non potes mea segete q̃ al¬
tĩuidet᷑ esse cõmissa. s ꝑ effectũ boni
oꝑis frumenta dñica uitõꝵ suoꝵ

Expanded text:
tione contumaciter erexisti, ut et admitione contumaciter erexisti, ut et administrationem palatinam, et ipsam abbatiam tibi auferret, et a te exaggeratus duriora ingerenda tibi proponeret. Unde et scriptis, et verbis pro te satagens illum tibi reconciliavi. Indeque sicut sciunt plurimi, contra illum te iterum erexisti, et mandata sua, ut ad eum venires, contemnens, adeo illum ad iracundiam provocasti, sicut omnes in istis regionibus sciunt, ut coactus te per fideles suos sicut infidelem appeteret. Tu autem ante inauditam excommuregulas jaculasti. Unde multos scandalizasti, et maximum scandalum non solum Ecclesiae, sed et regi ac regno intulisti, cum lex prohibebat ut per alienam messem transiens falcem non mittas, sed manu spicas conteras et manduces . Falcem, inquit, beatus Gregorius, judicii mittere non potes in ea segete , quia alteri videtur esse commissa, sed per effectum boni operis frumenta Dominica vitiorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
iest scłares potestates ꝯtͣ sardicenses
anones eandem administratõnem
em ꝓuinciam sine mea ꝯscĩa obtinu¬
ist: Adqͣm albaciam sinc mea licentia
dumꝰ pret̾ite qd̾ sollicitudine diligẽ¬
tdie curandũ est. ne pret̃ met᷑polita¬
noꝵ suoꝵ litt̾as aliqui ep̃i ad q̃libet
ep̾i ꝓuinciam audeant ꝓficisci. qd̃ e¬
dam mnomni genere officiicłicalis ꝑ
ingulas debet eccłias custodiri ⁊ sic
pastore destituta. unde apł̃ica sedes
mesuggerente ñ modice laborauit.
scẽ pcipiunt ad me direxisti. Unde
symmachꝰ papa ad eomium ex sacͥs
rgulis ꝓmulgauit ut si q̃lib ep̃c
metropolitano pontificiuixta cano¬
nica diffinitionẽ uocatꝰ obtẽꝑare
noluerit. Norũt sucsdendũ se qd̃
sioptamꝰ eccl̃iastica disciplina. S ⁊
hinc ame conuentꝰ nullã satisfactõ
nemnec humile responsũ mͥ. ac co¬
ep̃is nr̃is exhibuisti. Post ħ more
tue instabilitatis ac inꝯstantie ꝯ¬
tra domnũ regẽ intantũte sine na¬

Expanded text:
potestates contra Sardicenses canones eamdem administrationem sem provinciam sine mea conscientia obtinuisti. Ad quam abbatiam sine mea licentia tuimus praeterire quod sollicitudine diligentiore curandum est, ne praeter metropolitanorum suorum litteras aliqui episcopi ad quamlibet provinciam audeant proficisci, quod etiam in omni genere officii clericalis per singulas debet ecclesias custodiri. « Et sic pastore destituta, unde apostolica sedes me suggerente non modice laboravit, sacrae praecipiunt, ad me direxisti. Unde Symmachus papa ad Eonium ex sacris regulis promulgavit , ut si quilibet episcopus metropolitano pontifici juxta canonicam definitionem vocatus obtemperare noluerit, noverit succidendum se, quod non optamus, ecclesiastica disciplina. Sed et hinc a me conventus, nullam satisfactionem, nec etiam humile responsum mihi ac coepiscopis nostris exhibuisti. Post haec more tuae instabilitatis ac inconstantiae contra domnum regem in tantum te sine ra
Abbreviated transcription (Latin):
siduũ se habere ⁊fidant aduocatum.
Prefatus int̾ea p̃sulcelestiũ sacramẽ¬
tis mist̾ioꝵ aite celebratis imminen¬
tis cũ laudib iuga scandit montis.
comitantib undiq secus ppłoꝵ stipa¬
tus cat̾uis. Hic ubi ꝓppłi delictis. ⁊
ire mitigatõne celestis ad dñm fudis¬
set ordnem. paululumꝙ ꝓcessissent:

Expanded text:
siduum se habere confidant advocatum. siduum se habere confidant advocatum. Praefatus interea praesul, coelestium sacramentis mysteriorum rite celebratis, imminentis juga cum laudibus scandit montis, comitantibus undique secus populorum stipatus catervis. Hic ubi pro populi delictis, et ira mitigationis coelestis ad Dominum fudisset orationem, paululumque processissent
Abbreviated transcription (Latin):
ost decessum u̾o sepedicti p̃sulishĩc¬
mar: cum pontificatus subisset ho¬
norẽ folco. sui pͥmo p̃̾sulatꝰ anno: tefer¬
re decreuit alma beatissimi huiꝰ nt̃i prĩs
eẽt magna celi serentas: s feruens ad¬
modũ siccitas subito se tantus effudit
imber. ut totius huiꝰ suꝑficiem t̾re ui¬
d̾etur ubertim irrigasse: Inccastinũ u̾o
dum sacra referre ꝓmouent munera:
cuncta clara. cuncta iocunda. cuncta
mundane speciei reddunt᷑ amena. Ps
aduicum deueniunt caliniciacũ. In qͦ
non nulla pat̾ hic eximus adhuc car¬
ne septꝰ: uͥtutũ dinoscit᷑ exhibuisse
magnalia. hic m̃bra uen̾anda in ec¬
cłia deponentes eiꝰ nõie dedicas ta:
noctis quiete fessa leuant corpora.
Post requiei subsidiũ. iam t̾ras soli̾
illustrante iubare: uoces undiꝙ deũ
bũdicentiũ ꝯcrepant atꝙ laudantiũ.
qd̾ eis pastorẽ. patronũ ac ꝑtectorem
redderet corporalit̾ ꝓpriũ. quẽ semꝑ a
pud diunã clem̃tiã int̾cessorem: ⁊ as¬

Expanded text:
ost decessum vero saepedicti praesulis Hincmari cum pontificatus subiisset honorem Fulco, sui primo praesulatus anno referre decrevit alma beatissimi hujus nostri Patset magna coeli serenitas, sed fervens admodum siccitas, subito se tantus effudit imber, ut totius hujus superficiem terrae videretur ubertim irrigasse. In crastinum vero dum sacra referre promovent munera, cuncta clara, cuncta jucunda, cuncta mundanae speciei redduntur amoena; pad vicum deveniunt Calmiciacum, in quo nonnulla Pater hic eximius adhuc carne septus virtutum dignoscitur exhibuisse magnalia. Hic membra veneranda in ecclesia deponentes ejus nomine dedicata, noctis quiete fessa levant corpora. Post requiei subsidium, jam terras solis illustrante jubare, voces undique Deum benedicentium concrepant, atque laudantium, quod eis pastorem, patronum, ac protectorem redderet corporaliter proprium, quem semper apud divinam clementiam intercessorem, et as
Abbreviated transcription (Latin):
dans sinc̃itatis ip̃ius deuotionẽ ex¬
gad̾m ⁊ sacre auctoritatis cultũ pͥn¬
cipiũq unanimitatẽ: ⁊ eccłiastice pa¬
cis studiũ debitumq religionis. Mo¬
nens qͦ ꝓcaritatis officio. ut sicut
cepit melius ac meliꝰ ꝑficiat. qͥanat᷑a
tractũ nauigat. quadereaut uitiłr
nauigans suꝑiora petet. aut remis¬
sis manib adimare labi. Studeat au¬
tẽ p̃cipue. ut dõ suꝑ oĩa placeat: de¬
inde ut eccłiepacẽ ꝓuideat. tum ut
pͥncipib bona nõsolum suggerat:
s etiam ingetat. uiris eccłiasticis ⁊ locis
scĩs debita pͥuilegia ad qͥrere insistat ppło
stat. se ipm̃ sobrie iꝰte ⁊ pie uiuẽdo: sol¬
lerter custodiat. ⁊ cet̾a. exhortatõnũ
ualde neccia. Postque suggesserit etiã
de quibdam necessitatib tamexmo
abillius erant auctoritate corrigen¬
da. ⁊ reliqͣ deutilitate aĩe ⁊ ꝯsilio spi¬
ritali conseruando.

Expanded text:
tatis ipsius devotionem erga Deum, et sacrae auctoritatis cultum, principumque unanimitatem, et ecclesiastiae pacis studium, debitumque religionis, monens quoque pro charitatis officio, ut sicut coepit melius ac melius proficiat, quia natura tractum navigat; qua de re aut viriliter navigans superiora petet, aut remissis manibus habet ad ima relabi. Studeat autem praecipue, ut Deo super omnia placeat; deinde ut Ecclesiae pacem provideat; tum ut principibus bona non solum suggerat, sed etiam ingerat. Viris ecclesiasticis et locis sanctis debita privilegia acquirere insistat, popustat, seipsum, sobrie, juste et pie vivendo , solerter custodiat, et caetera exhortationum valde necessaria. Post quae suggerit etiam de quibusdam necessitatibus, tam ex mab illius erant auctoritate corrigenda, et reliqua de utilitate animae, et consilio spiritali conservando.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ eis ip̃iueniant. qd̾ si nõ fecetint. si¬
nodalem snĩam apud ꝓxime futurã
sinodum. se nouerint accepturos. Sige¬
btociidam sac̃doti: proheidilone ep̃o ip¬
si̾: de quo talia se audisse dolebat: qualia
de bono laico dici nõ queniret. ⁊ qͥa cul¬
pabat᷑ qd̾ talem ep̃m ordinauĩt. asserẽs
se de illo ꝙ̃ ante ñ cognouenat: fider⁊ te
stĩonio ip̃iꝰ sigeb̾ti credidisse. p̃cepitq ip̃i
sigeb̾to ad seuenire: ut oreꝓpͥo ei dicere
mł ꝯsidetarent qͣlit̾ illa cortig̾ẽt. si uera
imꝑatoris lotharii: litt̾as dirigens. ꝓ
adipiscenda familiaritatis apd̃ eum
grã. qͦndã s̾ abip̃o gratis oblata. ⁊gari¬
det. bonisꝙ de ip̃o ꝑcertas audiebat ꝑ¬

Expanded text:
eis ipsi veniant. Quod si non fecerint, synodalem sententiam apud proxime futuram synodum se noverint accepturos. Sigeberto cuidam sacerdoti, pro Heidilone episcopo ipsius, de quo talia se audisse dolebat, qualia de bono laico dici non conveniret, et quia culpabatur quod talem episcopum ordinaverit, asserens se de illo, quem ante non cognoverat, fidei, et testimonio ipsius Sigeberti credidisse, praecepitque ipsi Sigeberto ad se venire, ut ore proprio ei dicere mul considerarent, qualiter illa corrigeret; si vera imperatoris Lotharii, litteras dirigens pro adipiscenda familiaritatis apud eum gratia quondam sibi ab ipso gratis oblata, congaudet bonis quae de ipso per certas audiebat per
Abbreviated transcription (Latin):
tenemores eccł̃ie. A in suũ ꝑiculũ
usurparet: timere seasserens. ne
coram deo dignus habeat᷑: ut hoc ĩ
tempore sacdotii sui cõmissa s̃ pati¬
at᷑ eccl̃ia. uerũtamen siqͥs p̃sũpse¬
tit: plus illi dolere qͣmns ꝑiculũ pre

Expanded text:
te nemo res ecclesiae in suum periculum te nemo res ecclesiae in suum periculum usurparet; timere se, asserens ne coram Deo dignus habeatur, ut hoc in tempore sacerdotii sui commissa sibi patiatur ecclesia. Verumtamen si quis praesumpserit, plus illi dolere quam sibi, pe
Abbreviated transcription (Latin):
mmoni comiti ꝓreb huiꝰ eccl̃ie. ĩreg¬
no aqͥtanico comacentib ut auxiliũ
fertet eaꝵ ꝓuisori cui cõmitebant᷑.
Gerardo comiti nobilissimo: ꝓysaac
lingonice sedis electo. ut ꝑ eiꝰ hortamẽ
idem gerardus significauerat scilic
qd karolus francie rex semoris ip̃i
karoli cisalpie gallie regis regũ sͥ
uellet subriꝑe. qd̃ ip̃e domnus hinic¬
marꝰ. neqͥqͣm fieri asserit de reb qͦ sci
remgii inꝓuncia sitis. ꝓqͥb audie¬
rat dornũ hincinarũ ad regẽ ꝓcla¬
masse: qd̾ sepenitꝰ negat egisse. nec
quocienscumq necesse fuit: pro ip̃i
direxisse. de hoc etiam qd̃ scpͥserat hic
comes seaudisse qd̃ a rex iste karolꝰ
monast̾ia uellet usurpare: quebea¬
to petro apło. ⁊ demgerardũ tdiderat.
⁊ quia si res ip̃ius quẽ in hoc regno
comacerent abeo forent ablate. tp̃e
licet inuitus. tes huiꝰ regni q̃ millo
harebant᷑ regno p̾sumeret: tespon¬
det domnus p̃sul. quia sua uolũta¬

Expanded text:
mmoni comiti, pro rebus hujus ecclesiae in regno Aquitanico conjacentibus, ut auxilium ferret earum provisori, cui committebantur. Gerardo comiti nobilissimo, pro Isaac Lingonicae sedis electo, ut per ejus hortamidem Gerardus significaverat; scilicet quod Karolus Franciae rex senioris ipsius Karoli Cisalpinae Galliae regis regnum sibi vellet subripere, quod ipse domnus Hincmarus nequaquam fieri asserit; de rebus quoque S. Remigii in Provincia sitis, pro quibus audierat domnum Hincmarum ad regem proclamasse, quod se penitus negat egisse, nec quotiescunque necesse fuit, pro ipsiudirexisse; de hoc etiam quod scripserat hic comes se audisse, quod rex iste Karolus monasteria vellet usurpare, quae beato Petro apostolo idem Gerardus tradiderat: et quia si res ipsius, quae in hoc regno conjacerent, ab eo forent ablatae, ipse licet invitus res hujus regni, quae in illo habebantur regno praesumeret; respondet domnus praesul, quia sua volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Quam utiq. si insuo sensu uolu̾it
ꝑmanere: nullus pot̾it relaxare. A
qua clamatõne si uoluisset ad sensũ
catholicũ resipiscere: peratus semꝑ
fui. ⁊ sum. qm̃ sic uen̾abiles iudicaue¬
runt ep̃i: eum in catholice eccl̃ie. cõ¬
munionẽ reciꝑe sicut euubeo: que
sunt corpori necessaria ministrare.
Si autem ur̃a catholica sapĩa uult
scire: que contͣ catholicam fidem ex
uet̾ĩ hexesi. p̃destinata q̃ primum
in affrica: p̾ea ingallus ꝑ idem tem

Expanded text:
Quam utique, si in suo sensu voluerit Quam utique, si in suo sensu voluerit permanere, nullus poterit relaxare. A qua damnatione si voluisset ad sensum catholicum resipiscere, paratus semper fui et sum, quoniam sic venerabiles judicaverunt episcopi, eum in catholicae Ecclesiae communionem recipere, sicut ei jubeo quae sunt corpori necessaria ministrare. Si autem vestra catholica sapientia vult scire quae contra catholicam fidem ex veteri haeresi Praedestinatiana, quae primum in Africa, postea
Abbreviated transcription (Latin):
mis ⁊ exotiosa semina. sator pessimꝰ seĩ¬
nans: tandem in mogontina ciuitate
habite synodo rabano archiep̃o libellũ
suetroris portigens: dãpnatus aboĩ¬
ly getmanie ep̃is: cum litt̾is synoda¬
lib: ad metropolim remoꝵ. cui iam
auctore dũo p̃eram ẽ temissus. Post
tenon uoluit. ne aliis noceret qui
sͥprodesse nolebat: iuditio p̃fataꝵ
illinesciebat resistere. ⁊ nouitates
amans: timebat᷑ anobis. ne disceret
praua sentire: qui noluit dice recta:
docere. ne eidem gothescalcus: cũ alg
cõmunẽ uitam ducens: errori suo
faceret ẽẽ cõmunes. monast̾ĩali ẽ¬
custodie mancipatus: docente apło.
hereti cumhoĩem pꝰ pͥmam et
sid̾am correptõnem deiita: sciens
cõdempnatum. Qui ut leo papa
deeutice dicit. cum underet insipientie
sue sensum catholicis autib displicere
neuocare se a sua opuone debuerat.
nec ita eccłie p̃sules cõmouere: ut dãp¬
natõnis sententiam mereret᷑ exciꝑe.

Expanded text:
mis, et exitiosa semina sator pessimus semimis, et exitiosa semina sator pessimus seminans, tandem in Mogontina civitate habita synodo , Rabano archiepiscopo libellum sui erroris porrigens, damnatus ab omnibus Germaniae episcopis, cum litteris synodalibus ad metropolim Remorum cui jam auctore Domino praeeram est remissus. Postete non voluit, ne aliis noceret, qui sibi prodesse nolebat, judicio praefatailli nesciebat resistere et novitates amans timebatur a nobis ne disceret prava sentire, qui noluit recta discere docere: neve idem Gothescalcus cum aliis communem vitam ducens errori suo faceret esse communes, monasteriali custodiae mancipatus est, docente Apostolo: Haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita, sciens condemnatum . Qui ut Leo papa de Eutyche dicit, cum videret insipientiae suae sensum catholicis auribus displicere, revocare se a sua opinione debuerat, nec ita Ecclesiae praesules commovere, ut damnationis sententiam mereretur excipere.
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt: ad ħ caritas comonebat.
nec auctoritas deducebat: me adẽ¬
ciliabulum. nuꝑmetis habitum.
qd̾ uocari synodum uetuistis. fic̃
intelligo inregularit̾ quarto die
anteqͣm congregaret᷑: cum ego lon¬
gius quam lxxx. ⁊ iden gothelcl¬
tus plusqͣm centũ milib ab ip̾aci¬
uitate disparati eẽmꝰ: nichil me
cũ hoĩem litt̾is uocauerunt. Et
nunc ideo breuit᷑ de eoscĩtatiũ¬
ferinus. qͥetis impaciens. ⁊ tct
nouitate delectans. ac int̾ subs
mobilitate noxia singubraset
om̃ib que in his regionib ꝑt̾ise tiinc
tẽporis sensa cognouãt. quedam sͥ ele¬
git capitula. ut nouitate uotũ inno¬
tesa ualeret. ut que suppliciũ ⁊ deuo¬
toe sensus ꝑu̾tere: ⁊ magrĩ sibi nom̃
uur pando pꝰse discipulos trahere: il¬
lis qui ad sua uota aurib prurienteᷤ.
magistros sͥ coaceruare decertant: q̃rere¬
gulas p̃sb̾r ordinatꝰ.: a monast̾io irre¬
gulaat᷑ exiens. ꝑagͣtis regionib płi¬

Expanded text:
rodiderunt, ad hoc charitas commovebat, rodiderunt, ad hoc charitas commovebat, nec auctoritas deducebat, me ad conciliabulum nuper Metis habitum, quod vocari synodum vetuistis, sicut intelligo, irregulariter quarto die antequam congregaretur, cum ego longius quam octoginta, et idem Gothescalcus plusquam centum millibus ab ipsa civitate disparati essemus, nihil me icum hominem litteris vocaverunt. Et nunc ideo breviter de eo sanctitatiferinus, quietis impatiens, et vocum novitate delectans, ac inter suos mobilitate noxia singularis, de omnibus quae in his regionibus perverse tunc temporis sensa cognoverat, quaedam sibi elegit capitula, ut novitate vocum innotesci valeret, utque simplicium et deceptorum sensus pervertere, et magistri nomen usurpando post se discipulos trahere, illisque qui ad sua vota prurientes auribus magistros sibi coacervare decertant, qgulas presbyter ordinatus, a monasterio irregulariter existens, peragratis regionibus pluri
Abbreviated transcription (Latin):
nefas est hec pati religiosas aĩas:
quaꝵ afflictõne. quia menbra nr̃a
sunt: nos quoq ꝯuenit macerari.
inuenimꝰ. ut teot gaudium ⁊gun¬
tarium in catalogo ep̃oꝵ ñ recipia¬
mꝰ. ⁊ antiocenum ꝯciliumut p̃mi¬
simꝰ: ⁊ meliꝰ ip̃i scitis. de eo qui post
dampnationẽ: uixta p̃cedentẽ cõ¬
suetudinẽ ep̃ale p̃sumit ministĩ¬
um. qd̃ ebonem fecisse ñ dubium
auctoritas. utrum eundẽ ebonem
int̾ ep̃os in sacris dipticis. ineccła
beam. qͣtmꝰ ur̃a auctoritate fultus:
dyxit: qd̾ cum eo rationem de
dãpnatõne ⁊ reclusione gothescalciba¬
buissetis. Unde qm̃ ꝑ alios iamaudi¬
eram ad scĩtatem ur̃am u̾bauenisse:
misi auctoritati ur̃e. q̃dam ex u̾bis
⁊ catholicoꝵ sensib inrotula. qualit̃
contͣ pestiferi hominis sensum sen-
responsionis acciꝑe merui. de quom
chominꝰut redderem ratõnen. iͥdam
ep̃i quoꝵ nichil de illo inf̾erat En
nec eos ut ip̃i manifestis inditis ⁊¬

Expanded text:
nefas est haec pati religiosas animas, nefas est haec pati religiosas animas, quarum afflictione, qui membra nostra sunt, nos quoque convenit macerari. invenimus ut Teotgaudum et Guntharium in catalogo episcoporum non recipiamus. Et Antiochenum concilium, ut praemisimus, et melius ipsi scitis, de eo qui post damnationem juxta praecedentem consuetudinem episcopale praesumit ministerium, quod Ebonem fecisse non dubium a vestra auctoritas, utrum eumdem Ebonem intebeam; quatenus vestra auctoritate fultus, xit, quod cum eo rationem de damnatione et reclusione Gothescalci habuissetis. Unde quoniam per alios jam audieram ad sanctitatem vestram verba venisse, misi auctoritati vestrae quaedam ex verbis et catholicorum sensibus in rotula, qualiter contra ipsius pestiferi hominis sensum sentiresponsionis accipere merui. De quo nihilominus ut redderem rationem, quidam episcopi, quorum nihil de illo intererat, quoniam nec eos, ut ipsi manifestis indiciis p
Abbreviated transcription (Latin):
Dationem demq qͣm reddidi corã
Selectis uidicib de quib ꝑ lidel¬
ur̃e auctoritati tͣnsmittunt. De ge¬
stis uo arothado pꝰ excõmunicatõ¬
nem suam in ꝓuincia łynodo com¬
pilatis: quas ꝑuicios nr̃os. ad
ti. q̃ sciunt intimare curarunt.
Item pꝰ aliqͣnta. de ꝓmotione ip̃i
domnu hincmari ad ep̃atum: que iam
suꝑnis partim p̃notata. non curauimꝰ
hic iteranda. Deniq p̾fato ebone de¬
functo: eccłia sedet parrochia nt̃a. se¬
cund̃ ꝯsuetudinẽ qͣm exantiquo ha¬
buit: etiam de his qd̃ inep̃atu usq
gra cepit. ⁊ hactenꝰ facit. Qd̃ ego ne
scandilizarẽ deuotos. quasi inuidẽs
saluti frat̾ne: maxime autẽ quiescẽ¬
tis in dño anime. qui non ꝓ exorbi¬
tatõne a catholice fidei sanitate a¬
nathemitatus: sed sua conscienti
a stimulante. pͥmũ a se ip̃o: ⁊ p̾ea a
synodo. s ⁊ apłica sede dampnatus
extitit: hoc prohibere sine apłice se¬
dis auctoritate neqͣquam p̾sumpsi.
Dicente beato celestino papa. quia

Expanded text:
ationem denique quam reddidi coram electis judicibus, de quibus per libelvestrae auctoritati transmittunt. De gestis vero a Rothado post excommunicationem suam in provinciali synodo compilatis, quae per vicinos nostros ad ctitati, quae sciunt, intimare curarunt. « Item post aliquanta de promotione ipsius domni Hincmari ad episcopatum, quae jam superius partim praenotata non curavimus hic iteranda. » Denique praefato Ebone defuncto, Ecclesia, sed et parochia nostra, secundum consuetudinem quam ex antiquo habuit etiam de his, quae in episcopatu usque gratia coepit, et hactenus facit. Quod ego ne scandalizarem devotos, quasi invidens saluti fraternae, maxime autem quiescentis in Domino animae, qui non pro exorbitatione a catholicae fidei sanitate anathematizatus, sed sua consca stimulante primum a seipso et postea a synodo, sed et apostolica sede damnatus exstitit, hoc prohibere sine apostolicae sedis auctoritate nequaquam praesumpsi, dicente beato Coelestino papa, quia
Abbreviated transcription (Latin):
urtatus ang̾tia: blasphemas e¬
płis sͥ directas intemplo corãdño
repandit. ⁊ adeum clamauit.⁊ ex¬
auditꝰ est. Expandam aũ manus
meas ad dñm: cum blasphemiis
⁊ suꝑbissimis scͥotis tius mͥate di¬
rectis: orans ut qͣndo scit. ⁊ qͣudo

Expanded text:
arctatus angustia, blasphemas epistolas sibi directas in templo coram Domino expandit, et ad eum clamavit, et exauditus est. Expandam autem manus meas ad Dominum cum blasphemis et superbissimis scriptis tuis mihi a te directis, orans ut quando scit, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
pect̃orem ⁊ fragilẽ inse confidentẽ.
potest custodire arancore ac maliti¬
a: contͣ tuas falsas cͥnatõnes. p̾
alia multa. sr̃ dolorẽ uulneꝵ meoꝵ
ti derogo. Unde nemo sanũ sapreus.
t̾ nunqͣm credidit uł credet. qũi ⁊ ip̃a
scͥpta que ad apłicam sedem sepissime
misi: ⁊ illa que tͥ resultanti sepe trans
cet᷑ in his que eadẽ sedes statuit: ueld̾.
respuendũ ꝓbari. Sedtu ꝓbaris eiꝰ
pͥuilegio resultare: qui scd̾m saccos
sedis: exeisdem sacris canonib pro¬
mulgata. met᷑politauo pͥuilegiose¬
mel ⁊ scd̾o ac t̾cio cõmonitꝰ obedire
detrectasti: ut colligatõnes impie
tuum ⁊ młtoꝵ ꝑiculũ colligastidi¬
solueres. insuꝑ contͣ sacras regłis
adu̾sus metropolitanũ pͥuilegul.
libello ꝑuitõse subsc̾plisti: ⁊ subs¬
tia subscͥptũ. maniu ꝓp̾a qd̃ habeo
porrexisti. Cont᷑ͣ quẽ iteꝵ resubsꝙͥ¬
listi. nam ego decretales epłas seds

Expanded text:
peccatorem, et fragilem in se confidentem peccatorem, et fragilem in se confidentem potest custodire a rancore et malitia contra tuas falsas criminationes. Post alia multa super dolorem vulnerum meorum ti derogo. Unde nemo sanum sapiens tibi unquam credidit, vel credet, quoniam et ipsa scripta quae ad apostolicam sedem saepissime misi, et illa quae tibi resultanti saepe transmcetur, in his quae eadem sedes statuit, velut respuendum probari. Sed tu probaris ejus privilegio resultare, qui secundum sacros sedis, ex eisdem sacris canonibus promulgata, metropolitano privilegio, semel et secundo ac tertio commonitus, obedire detrectasti, ut colligationes impiettuum, et multorum periculum colligasti, dissolveres. Insuper contra sacras regulas adversus metropolitanum privilegium libello perniciose subscripsisti, et subscritia subscriptum manu propria, quem habeo, porrexisti. Contra quem iterum resubscripsisti. Nam ego decretales epistolas
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã deuote exorans facio. iiuirias
ordinatõnis duuine: q̃ atua insolenti¬
a exquirunt᷑: ut inetropolitano pͥuu¬
legio canonice nõ subdaris. in eũ redũ¬
ti legunt᷑ ⁊ credunt᷑ cationes ĩstituit:
pacient̾ ferre non possum nec debeo
quintm̃ inde non satagam qͣntum
potero. Nam sicut sollicitudo ⁊ pͥma¬
mane. pontificidiumitꝰ est collata: ⁊¬
ta ⁊ uiciuꝙ metropolitano acp̾mati
ꝓuincie. sollicitudo sͥ delegate ꝓuincie:
ꝑsacros canones spũ dei conditos.⁊ co¬
tius mundi reri̾entia ꝯsetratos: nosci¬
plura de ꝓfessionib ⁊ subscͥptõnib
eiusdẽ hincmari. ⁊ correptõnib eius
usꝙ ad finem oꝑis Item alud opus ĩ¬
gellis adiu̾sis atcritus:dicit. qͥ me
comedunt: non dormiunt. ac si dicẽt
nõ quiescunt. Et tu fr̃ me. tuelingͤ
flagellis atterere: ⁊ uenenosis tius¬
scͥptis. ad rracundiã non ꝓuocando
inficerenon qͥescis. Sed quullũ ser
uũ custodiuit amͣmuratõnib me

Expanded text:
Domini devote exorans facio, injurias ordinationis divinae, quae a tua insolentia exquiruntur, ut metropolitano privilegio canonice non subdaris, in eum redunti leguntur et creduntur canones, instituit, patienter ferre non possum, nec debeo, quin tantum inde non satagam quantum potero. Nam sicut sollicitudo et primamanae pontifici divinitus est collata, ita et unicuique metropolitano ac primati provinciae sollicitudo sibi delegatae provinciae, per sacros canones Spiritu Dei conditos, et totius mundi reverentia consecratos nosciplura de professionibus et subscriptionibus ejusdem Hincmari, et correptionibus ejus usque ad finem operis. Item aliud opus ingellis a diversis attritus dicit: Qui me comedunt non dormiunt , ac si diceret, non quiescunt. Et tu, frater, me tuae linguae flagellis atterere, et venenosis scriptis tuis ad iracundiam provocando inficere non quiescis. Sed qui illum servum suum custodivit a murmurationibus, me
Abbreviated transcription (Latin):
tis. q̃ mͥ hic ponere longũ fuit: ⁊ in
opusculo . ho. capitłoꝵ qd̃ ad tuã cõ¬
monitõnem. qd̵ ⁊ correctõnem atq
instructõnem tͥ dedi: potes relegere
pret̃ epłas p̃missas: quas t̾ direxi.
ad redarguendam tuam temeritatẽ
ꝙ canonicam auctoritatẽ: contraq
sedis apłice decreta. intuam ⁊ ꝑnitiẽ
młtoꝵ p̾sũptam. sicut in synodo płi
xiuł didi. ad compͥmendã tuam in¬
solentiã. ⁊ cõmonendã ac instruendã
tuam dilcõnem. ut ageres iuxta dñi
dictum. qͥd q̃rit dñs deus tuus ate.
nisi ut tuneas dñm d̾intũ. ⁊ facias
uoluntatẽ eius obediasq ip̃iꝰ imꝑio:
que fr̃ sollicita cordis intentõne re¬
uolue: ⁊ recogita quid sit qd̃ dixisti.
quia extunc qñ mͥ litt̾as illas misi¬
se. ⁊ reuoca ante oculos tuos. qd̃ co
remoꝵ eccł̃ie: scd̾m sacros canones
⁊ decreta sedis apłice exsacris cano¬
nib ꝓmulgata: ꝓscire ⁊ posse te

Expanded text:
tis, quae mihi hic ponere longum fuit, in tis, quae mihi hic ponere longum fuit, in opusculo 55 capitulorum, quod ad tuam commonitionem, et correctionem atque instructionem tibi dedi, potes relegere, praeter epistolas praemissas quas tibi direxi ad redarguendam tuam temeritatem ue canonicam auctoritatem, contraque sedis apostolicae decreta, in tuam et perniciem multorum praesumptam, sicut in synodo plurxi, vel dedi ad comprimendam tuam insolentiam, et commonendam ac instruendam tuam dilectionem ut ageres juxta Domini dictum: Quid quaerit Dominus Deus tuus a te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum, et facias voluntatem ejus, obediasque ipsius imperio ? Quae frater sollicita cordis intentione revolve, et recogita quid sit quod dixisti: Quia ex tunc quando mihi litteras illas misise; et revoca ante oculos tuos, quod coraRemorum Ecclesiae, secundum sacros canones et decreta sedis apostolicae ex sacris canonibus promulgata pro scire et posse te
Abbreviated transcription (Latin):
tõmore tuo euident̾ rep̃hend̾e sata¬
am: aut scͥptoris iuitiũ meis corrig̾e
ũ sapuerim. uł emendare neglexerĩ:
⁊ ex mea rep̃hensione tuã ostentare
scĩam cham noc filius nolusti. ñ solũ
inũbi illius differentia. s ⁊ m alio
ulbo qd̃ ad ostentatõnem tui: intius
adiuentõnib it̾atum inueni. Et
cum hinc meam insipientiã uolu¬
isti ostendere: tuam ftudiusti ap̃
scolasticos stulticiam ꝓpalare. ꝓme
nil curo dicẽ. Michi enĩ ꝓminimo
ẽut ate iudicer: aut sinc dilcõne.
atua scĩa rep̃hendar.s neapud
glorieris. qͣsi memutũ feceris ⁊ e¬
Anguem. qui solus nr̃is temꝑib
thesauros sapĩe ⁊ scientie penetͣns
introisti. hic causa cõpendn p̃cer¬
mittens: cum mͥ uacau̾it ostendam. qͥd
regulaꝵ gͣmatice artis auctores: quid
ortagraphiȩ doctores. qͥd scẽ scͥpture tc̃¬
tatores. inde sentiant atq dicant.
Item pꝰnon nulla s ⁊ alia sunt hinc
ex sacͥs canonib ⁊ aplice sedis decre¬

Expanded text:
o more tuo evidenter reprehendere sataam, aut scriptoris vitium in eis corrigere non sapuerim, vel emendare neglexerim, et ex mea reprehensione tuam ostentare scientiam, Cham Noe filius voluisti, non solum in verbi illius differentia, sed et in alio verbo, quod ad ostentationem tui in tuis adinventionibus iteratum inveni; et cum hinc meam insipientiam voluisti ostendere, tuam studuisti apud scholasticos stultitiam propalare. Pro me nihil curo dicere: Mihi enim pro minimo est ut a te judicer , aut sine dilectione a tua scientia reprehendar. Sed ne apudant, glorieris quasi me mutum effeceris et elinguem, qui solus nostris temporibus thesauros sapientiae et scientiae penetrans introisti, hic causa compendii praetermittens, cum mihi vacaverit, ostendam quid regularum grammaticae artis auctores, quid ortographiae doctores, quid sanctae Scripturae tractatores inde sentiant atque dicant. » Idem post nonnulla: « Sed et alia sunt hinc ex sacris canonibus et apostolicae sedis decre
Abbreviated transcription (Latin):
co prb̃̾ro. quo legato suo causã
agente: repetitas ⁊ obtentas: ec¬
cłie nite restituit. Colonias etiam
uillaꝵ quaꝵdam episcopii. dispo¬
sitis ordinauit seruitiis. Precep¬
ta nec nõ regalia suꝑ eccł̃iasticaꝵ
immunitate reꝵ: sed ⁊ traditõnũ
quaxdam obtinuit firmitatẽ.
Sed ⁊ res inuenit᷑ quasdam cũ regi¬
na brunechilde cõmutasse: ꝑutriꝰ
in quo plura du̾sis donaria
ꝯtulit eccł̃iis. Basilicam tamẽ bĩ
nemigii. p̃cipue sibi heredẽ institu¬
it: ubi ⁊ sepulturã sehabiturũ

Expanded text:
co presbytero quoque legato suo causas co presbytero quoque legato suo causas agente, repetitas et obtentas ecclesiae rite restituit. Colonias etiam villarum quarumdam episcopii depositis ordinavit servitiis. Praecepta necnon regalia super ecclesiasticarum immunitate rerum, sed et traditionum quarumdam obtinuit firmitate. Sed et res invenitur quasdam cum regina Brunechilde commutasse, pro utrin quo plura diversis donaria contulit ecclesiis. Basilicam tamen beati Remigii praecipue sibi haeredem instituit, ubi et sepulturam se habiturum