comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii maiestate sentire. et transcensis inci-¬
pientis fidi rudimentis oporteat unum¬
quemq ad sublimiora proficere: necesse
est tamen infirmitatem mentis huma¬
nȩ dum uerum hominem accepit. xp̃m.
de ipsa naturȩ nr̃ȩ communione trepi-¬
dare: et ꝑiitia uel incrementa corporea.
ad agnitionem unius cum patre dita-¬
tis difficulter accedere: S ubi inter ca-¬
ligantes cogitationes radius suꝑnȩ lucis
refulserit. cunctantes fidi moras splendor
ueritatis abrumpat: ut coi liberum
et auisibilib absolutum. lumen intel¬
ligentiȩ tamquam ducem stellam seqͣt᷑:
nis humiliter iacentem: ipsum sine dif¬
fidentia adoret cum patre regnantem:
hȩc autem manifestatio dilectissimi quȩ
hesitantium nebulas dissoluit animaꝵ
et ita facit innotescere d̃i filium. ut de
hoc quod idem est etiam hominis filuis
nichil patiantur obstaculi ad presentis
festi ꝑtinet dignitatem: et uera est infan-¬

Expanded text:
ii Dei majestate sentire, et transcensis inciii Dei majestate sentire, et transcensis incipientis fidei rudimentis, oporteat unumquemque ad sublimiora proficere; necesse est tamen infirmitatem mentis humanae, dum verum hominem accipit Christum, de ipsa naturae nostrae communione trepidare, et per initia vel incrementa corporea ad agnitionem unius cum Patre deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis refulserit, cunctantis fidei moras splendor veritatis abrumpat: ut cor liberum et a visibilibus absolutum, lumen intelligentiae tanquam ducem stellam sequaturnis humiliter jacentem, ipsum sine differentia adoret cum Patre regnantem. Haec autem manifestatio, dilectissimi, quae haesitantium nebulas dissolvit animarum, et ita facit innotescere Dei Filium, ut de hoc quod idem est etiam hominis filius, nihil patiantur obstaculi, ad praesentis festi pertinet dignitatem. et vera est infan
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi et rationem sol-¬
lempnitatis hodierne sepe
uobis et euangłica narratio
et obseruantiȩ consuetudo patefecit: nec
necesse est ita nunc quȩ int̾ saluatoris nr̃i
humana primordia gesta sunt replicari.
ut de splendore noui syderis. de magis
magorumq munerib. de seuitia herodis.
et de interfectione infantium disseramꝰ:
cum sicut nostis et instellȩ fulgore di
gr̃aͥ et intrib uiris uocatio gentium:
et inrege impio crudelitas paganorum.
et moccisione infantium. cunctoꝵ mar¬
tẏrum forma precesserit: S quia insacra-¬
tissimo die reddendum expectationi uestre
est sacerdotalis sermonis officium : nitam᷑
ut possumus adiuuante spũ di eo per in¬
telligentiȩ semitas ꝑuenire. ut cognosca-¬
mus sacramentum presentis festi ad om¬
nium fidelium tempora ꝑtinere: nec
ullo modo habeatur insolitum: quod
indispensationum ordine adoratur an-¬
tiquum: Quamuis ergo omĩs anima
xp̃iana nichil indignum habeat de dei¬

Expanded text:
dilectissimi, et rationem solemnitatis hodiernae, saepe vobis et evangelica narratio, et observantiae consuetudo patefecit: nec necehumana primordia sunt gesta, replicari, ut de splendore novi sideris, de magis magorumque muneribus, de saevitia Herodis et de interfectione infantium disseramus; cum, sicut nostis, et in stellae fulgore Dei gratia, et in tribus viris vocatio gentium, et in rege impio crudelitas paganorum, et in occisione infantium cunctorum martyrum forma praecesserit. Sed quia in sacratissimo die reddendum exspectationi vestrae est sacerdotalis sermonis officium, nitamur, ut possumus adjuvante Spiritu Dei, eo per intelligentiae semitas pervenire, ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad omnium fidelium tempora pertinere; nec ullo modo habeatur insolitum, quod in dispensationum ordine adoratur antiquum. CAP. II. Quamvis ergo omnis anima Christiana nihil indignum debeat de Fil
Abbreviated transcription (Latin):
offensionis. nulla cupiditas dignitatis:
amor sotiȩ dilectionis: equalitas na¬
turalis: Magnum enim bonum est no¬
cere non nosse: et ad maligna non saꝑe:
Quia inferre ac referre iniuriam: mun¬
di huius prudentia est: nemini autem
malum promalo reddere. xp̃ianȩ est
equanimitatis infantia: Ad hanc uos
dilectissimi similitudinem paruuloꝵ.
mysterium hodiernȩ festuuitatis inui-¬
tat: et hanc uobis humilitatis formam
adoratus amagis puer saluator insinuat:
Qui ut imitatorib suis quid głe para¬
ret ostenderet. ortus sui tempore editos
martyrio consecrauit: ut inbechleem
ubi xp̃s natus est geniti. ꝑ communi-¬
onem etatis consortes fierent passionis:
A metur ergo humilitas : et omnis a
fidelib uetetur elatio Alter alterum
sibi preferatꝰ. et nemo quod suum est
quęrat. sed quod alterus: ut cum in
omĩb habundauerit affectus beniuo¬
lentiȩ: in nullo uirus inueniatur in¬
uidiȩ: Qm̃ quise exaltat humiliabi

Expanded text:
offensionis, nulla cupiditas dignitatis; offensionis, nulla cupiditas dignitatis; amor sociae communionis, aequalitas naturalis. Magnum enim 139 bonum est nocere non nosse et maligna non sapere: quia inferre ac referre injuriam, mundi hujus prudentia est; nemini autem malum pro malo reddere, Christianae est aequanimitatis infantia. Ad hanc vos, dilectissimi, similitudinem parvulorum mysterium hodiernae festivitatis invitat; et hanc vobis humilitatis formam adoratus a magis puer Salvator insinuat: qui ut imitatoribus suis quid gloriae pararet ostenderet, ortus sui tempore editos martyrio consecravit: ut in Bethleem, ubi Christus natus est, geniti, per communionem aetatis consortes fierent passionis. Ametur igitur humilitas, et omnis a fidelibus vitetur elatio. Alter alterum sibi praeferat, et nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius: ut cum in omnibus abundaverit affectus benevolentiae, in nullo virus inveniatur invidae: quoniam qui se exalt
Abbreviated transcription (Latin):
inter se ut ait euangłista dis quirerent
uit paruulum et statuit eum in medio
eoꝵ et dixit Am̃ dico uobis nisi conuer¬
si fueritis et efficiamim sicut paruuli:
non intrabitis in regnum cęloꝵ: Quicũq
ergo humiliauerit se sicut puer iste: hic
maior erit in regno cȩloꝵ: Amat xp̃s
infantiam: quam primam et animo
suscepit et corpore Amat xp̃s infanti¬
am humilitatis magisitam: inocen¬
tiȩ regulam: mansuectidinis formam
amat. xp̃s infantiam: ad quam maioꝵ
exemplum: quos ad regnum sublimat
noscere quomodo apprehendi possit tam
mira confessio. et in pͥuerilem gradum
qua nob̾ mutatione redeundum sit: do¬
ceat nos beatus paulus et dicat: Nolite
pueri effici sensib : sed malitia pariu.¬
li estote: Non ergo adlubrica infantiȩ
et imꝑfecta nobis primordia reuerten¬
dum : sed aliquid quod etiam graues
annos deceat inde sumendum est: ue-
lox commutationum transitus: citus
ad pacem recursus: Nulla memoria

Expanded text:
inter se, ut ait evangelista, disquirerent inter se, ut ait evangelista, disquirerent vit parvulum, et statuit eum in medio eorum, et dixit: Amen dico vobis, nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Quicumque ergo humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum . Amat Christus infantiam, quam primum et animo suscepit et corpore. Amat Christus infantiam, humilitatis magistram, innocentiae regulam, mansuetudinis formam. Amat Christus infantiam, ad quam majoruexemplum, quos ad regnum sublimat noscere quomodo apprehendi possit tam mira conversio, et in puerilem gradum qua nobis mutatione redeundum sit, doceat nos beatus Paulus, et dicat: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Non ergo ad ludicra infantiae et imperfecta nobis primordia revertendum est, sed aliquid quod etiam graves annos deceat, inde sumendum, ut velox sit commotionum transitus, citus ad pacem recursus: nulla sit memoria
Abbreviated transcription (Latin):
sam nram uimis malam humilitatis
priuilegio bonam fecit. et ideo destrix
mortem et mortis auctorem. quia omĩa
quȩ ꝑsecutores intulere non renuit. sed
obediens patri crudelitates seuientium
mitissima lenitate tolerauit: quantum
nos humiles. quantum oportet ẽẽ pati-¬
entes: qui siquid laboris incidimus nũꝙͣ
nisi nr̃o merito sustinemus: Quis enĩ
głabitur castum se habere cor aut mun-¬
dum se ẽẽ apeccato: et dicente beato ioħe.
si dixerimus quia peccatum non habemꝰ.
nos ipsos seducimus et ueritas non est
mnobis. quis inuenietur ita immunis
a culpa. ut meo non habeat uel iustitia
quod arguat. uel miscdia quod remit¬
tat: Unde tota dilectissimi xp̃ianȩ sa¬
pientiȩ disciplina. non inhabundantia
uerbi. non mastutia disputandi. neq
in appetitu laudis et głȩ. sed inuera et
uoluntaria humilitate consistit: quam
supplitium crucis. pro omĩ fortitudine
et elegit et docuit: Nam cum discipłi

Expanded text:
sam nostram nimis malam humilitatis sam nostram nimis malam humilitatis privilegio bonam fecit, et ideo destruxit mortem et mortis auctorem, quia omnia quae persecutores intulere non renuit, sed obediens Patri crudelitates saevientium mitissima lenitate toleravit; quantum nos humiles, quantum oportet esse patientes, qui si quid laboris incidimus, numquam nisi nostro merito sustinemus! Quis enim gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? et dicente beato Joanne: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; quis invenietur ita immunis a culpa, ut in eo non habeat vel justitia quod arguat, vel misericordia quod remittat? Unde tota, dilectissimi, Christianae sapientiae disciplina, non in abundantia verbi, non in astutia 138 disputandi, neque in appetitu laudis et gloriae, sed in vera et voluntaria humilitate consistit, quam supplicium crucis, pro omni fortitudine et elegit et docuit. Nam cum discipuli ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dum iħm noui syderis claritas dedux-¬
isset. non eum imꝑantem demonibus:
non mortuos suscitantem: nec cȩcis uisũ
aut claudis gressum. aut mutis eloqͥũ
reformantem: uel inaliqua diuinar ũ
uirtutum actione uiderunt: sed pue-¬
rum silentem. quietum. et sub matriˢ
sollicitudine constitutum: In quo nul-
lum quidem apparet depotestate sig¬
num: s magnum prebetur de humi¬
litate miraculum: Ipsa itaq speties
sacrȩ infantiȩ cui se ds dei filius apta¬
rat. predicationem aurib intimandã
oculisq gerebat: et quod adhuc uocis
non ꝓferebat sonus. iusionis iam
docebat effectus: Tota enim uictoria
saluatoris quȩ et diabolum suꝑauit et
mundum: humilitate est concepta. humi¬
litate est confecta: Dispositos dies sub ꝑse
sionis: nec passuro defuit mansuetudo
puerilis. Quia unigenitus dĩ subuna
maiestatis suȩ inclinationisuscepit ut
homo uellet nasci: et ab hominib pos
set occidi Si igitur omĩpotens ds cau¬

Expanded text:
dum Jesum novi sideris claritas deduxdum Jesum novi sideris claritas deduxisset, non eum imperantem daemonibus, non mortuos suscitantem, non caecis visum, aut claudis gressum, aut mutis eloquium reformantem, nec in aliqua divinarum virtutum actione viderunt; sed puerum silentem, quietum, et sub matris sollicitudine constitutum; in quo nullum 137 quidem appareret de potestate signum, sed magnum praeberetur de humilitate miraculum. Ipsa itaque species sacrae infantiae, cui se Deus Dei Filius aptarat, praedicationem auribus intimandam, oculis ingerebat, ut quod adhuc vocis non proferebat sonus, visionis jam doceret effectus. Tota enim victoria Salvatoris, quae et diabolum superavit et mundum, humilitate coepta, humilitate confecta est. Dispositos dies sub perssionis, nec passuro defuit mansuetudo puerilis: quia unigenitus Dei Filius sub una majestatis suae inclinatione suscepit, ut et homo vellet nasci, et ab hominibus posset occidi. CAP. III. Si igitur omnipotens Deus cau
Abbreviated transcription (Latin):
e moria rerum ab huma¬
ni generis saluatore gesta¬
rum. magnam nob̃ dilectis¬
sumi confert utilitatem: si quȩ ueneram᷑
credita suscipiamus unitanda: Indispen¬
sationib enim sacramentoꝵ xp̃i et uir-¬
tutes sunt gr̃ẽ. et incitamenta doctrinȩ:
ut quem confitemur fidei spũ: oꝑum
quoq sequamur exemplo: Nam etiam
ipsa primordia quȩ dei filius ꝑ matrem
uirginem nascendo suscepit : ad ꝓuectum
nos pietatis instituunt: Simul enim ap-¬
paret cordib rectis inuna eademq ꝑsona.
et humana humilitas: et diuina maiestas:
Quem cunȩ testantur infantem: cȩlum
et cȩlestia suum locuntur auctorem: Pu¬
er corporis parui: dñs et rector est mun-¬
di: Et genitricis gremio continetur: qͥ
nullo fine concluditur: S in his nrõꝵ
uulnerum est curatio: et nr̃ȩ deiectio¬
nis erectio Quia nisi inunum tan¬
uiuendi: remedia nobis nr̃a sanxerunt:
Et inde data est morib forma: unde
mortuis est impensa medicina: Nec
immerito cum tres magos adadoran¬

Expanded text:
emoria rerum ab humani generis Salvatore gestarum, magnam nobis, dilectissimi, confert utilitatem, si quae veneramur credita, suscipiamus imitanda. In dispensationibus enim sacramentorum Christi, et virtutes sunt gratiae, et incitamenta doctrinae: ut quem confitemur fidei spiritu, operum quoque sequamur exemplo. Nam etiam ipsa primordia, quae Dei Filius per matrem Virginem nascendo suscepit, ad provectum nos pietatis instituunt. Simul enim apparet cordibus rectis in una eademque persona et humana humilitas, et divina majestas. Quem cunae testantur infantem, coelum et coelestia suum loquuntur auctorem. Puer corporis parvi, Dominus et Rector est mundi; et genitricis gremio continetur, qui nullo fine concluditur. Sed in his nostrorum vulnerum est curatio, et nostrae dejectionis erectio: quia nisi in unum tangem ergo vivendi remedia nobis nostra sanxerunt: et inde data est moribus forma, unde mortuis est impensa medicina. Nec immerito, cum tres magos ad adoran
Abbreviated transcription (Latin):
la fident̃ utatur dicens. dimitte nobis
debita nr̃ã : sicut et nos dimittimus debi-¬
torib nr̃is: Quam partem petitionum
ita dñs spetiali insinuatione comm̃dat:
ut totius orationis effectus in hac conditi-¬
one consistat: Proinde dilectissimi memo¬
res infirmitatis nr̃ȩ quia facile inqueli-¬
bet delicta ꝓlabimut. hoc potentissimũ
remedium. et istam efficacissimam uul-¬
nerum nrõꝵ curationem. nullãtenus
negligamus Remittamus: ut remitta-¬
tur nobis Demus ueniam quam roga-¬
mus: et non studeamus uindicari: qui
nobis precamur ignosci Pauperum ge¬
mitus surdo nontranseamus auditu. et
miscdiam indigentib ꝓmpta benignitate
prestemts: ut miscđiam in uditio inue¬
qui studium suum gr̃a d̃ĩ adiutus inten¬
derit: hic scm̃ ieunium fideliter pagit:
hic a fermentomalitiȩ ueteris alienus.
in atimis sinceritatis et ueritatis ad be¬
atum pascha ꝑueniet: et ꝑ nouitatem

Expanded text:
la fidenter utatur, dicens: Dimitte nobis la fidenter utatur, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. . Quam partem petitionum ita Dominus speciali insinuatione commendat, quasi totius orationis effectus in hac conditione consistat: Si eres infirmitatis nostrae, quia facile in quaelibet delicta prolabimur, hoc potissimum remedium, et istam efficacissimam vulnerum nostrorum curationem nullatenus negligamus. Remittamus, ut remittatur nobis; demus veniam, quam rogamus; et non studeamus vindicari, qui nobis precamur ignosci. Pauperum gemitus surdo non transeamus auditu, et misericordiam indigentibus prompta benignitate praestemus, ut misericordiam in judicio merequi studium suum gratia Dei adjutus intenderit, hic sanctum jejunium fideliter peraget , hic a fermento malitiae veteris alienus, in azymis sinceritatis et veritatis ad beatum Pascha perveniet, et per novitatem
Abbreviated transcription (Latin):
afflicto paululum exteriore homine. re¬
ficiatur interior: et subtracta carni satu¬
ritate corporea. spiritalib mens delitiis
roboretur Circum spitiat se omĩs anima
xp̃iana et seuero exanime cordis sui inter¬
na discutiat: uideat ne quid ibi discordie
inheserit: ne quid cupiditatis insederit:
Incontinentiam castitas ꝓculpellat: men-¬
assumaturͥ resipiscat iracundia. comini-¬
nuantur iacula noxarum: et obtrectatio
linguȩ frenetur: cessent uindictȩ: et obli¬
uioni mandentur inuiriȩ: Omĩs postre¬
mo plantatio quam non plantauit pat̃
çȩlestis radicitus auferatur: Tunc eni
in nobis bene uirtutum semina nutriun¬
tur: quando deagro cordis nr̃i ome germ̃
externum euellitur: Siquis ergo inquẽ¬
piam ita cupiditate ultionis exarsit ut
eum aut carceri traderet. aut uinculis
illigaret: absolutionem non solum inson¬
tis sed etiam eius qui pena digntis uide-¬
tur: acceleret: ut illa dñice orationis regu-¬

Expanded text:
Afflicto paululum exteriore homine, reAfflicto paululum exteriore homine, reficiatur interior; et subtracta carni saturitate corporea, spiritalibus mens deliciis roboretur. Circumspiciat se omnis anima Christiana, et severo examine cordis sui interna discutiat. Videat ne quid ibi discordiae inhaeserit, ne quid cupiditatis insederit. Castitas incontinentiam procul pellat, tenea, resipiscat iracundia, 147 comminuantur jacula noxarum, et obtrectatio linguae frenetur. Cessent vindictae, et oblivioni mandentur injuriae. Omnis postremo plantatio quam non plantavit Pater coelestis, radicitus auferatur . Tunc enim in nobis bene virtutum semina nutriuntur, quando de agro cordis nostri omne germen externum evellitur. Si quis ergo in quempiam ita cupiditate ultionis exarsit, ut eum aut carceri tradiderit, aut vinculis illigaverit, absolutionem non solum insontis, sed etiam ejus qui poena dignus videtur acceleret: ut illa Dominicae orationis regu
Abbreviated transcription (Latin):
ligni ignea extinguere: et galeam salutis
assumite: et gladium sp̃s quod est uerbũ
di: Nidete dilectissumi quam potentib
nos telis. quam insuꝑabilib munim̃tis.
dux multis insignis triumphis: et inuic-¬
tus xp̃ianȩ militiȩ magister armauerit:
Succinxit lumbos balteo castitatis. cal-¬
ciauit pedes uinculis pacis: quia et discinc¬
tus miles cito ab impudicitiȩ incentore uin-¬
citur: et non caltiatus facile aserpente mor-¬
detur: Scutum fidi ad ꝓtectionem totuis
corꝑis dedit: Capiti galcam salutis impo¬
suit. dexteram gladio idest uerbo uerita-¬
tis instruxit: ut spiritalis preliator non
solum sit tutus auulnere: s et repugnan¬
tem ualeat uulnerare: His igitur dilec¬
tissimi freti armis. impigre atq intrepi¬
de ꝓpositum nobis certamen ineamus: ut
inisto ieuimoꝵ studio non eo tantum
simus fine contenti: ut solam eyborum
abstinentiam putemus eẽ sectandam:
Parum est enim si carnis substantia te-¬
nuatur: et animȩ fortitudo non alitur:

Expanded text:
ignea exstinguere, et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Videte, dilectissimi, quam potentibus nos telis, quam insuperabilibus munimentis dux multis insignis triumphis, et invictus Christianae militiae magister armaverit. Succinxit lumbos balteo castitatis, calceavit pedes vinculis pacis: quia et discinctus miles cito, ab impudicitiae incentore vincitur, et non calceatus facile a serpente mordetur. Scutum fidei ad protectionem totius corporis dedit, capiti galeam salutis imposuit, dexteram gladio, id est verbo veritatis, instruxit: ut spiritalis praeliator non solum sit tutus a vulnere, sed et repugnantem valeat vulnerare. CAP. V. His igitur, dilectissimi, freti armis, impigre atque intrepide propositum nobis certamen ineamus: ut in isto jejuniorum stadio, non eo tantum simus fine contenti, ut solam ciborum abstinentiam putemus esse sectandam. Parum enim est si carnis substantia tenuatur, et animae fortitudo non alitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ sibi correctionis reꝑationem
exꝑitur ẽẽ difficilem. confugiat ad aux-¬
iliantis dĩ clementiam: et uincula ma-¬
le consuetudinis ab illo poscat abrum-¬
pi: quialleuat om̃s qui corruunt et eri-¬
git om̃s elisos: Non erit uacua confiten¬
tis oratio: qm̃ ds misericors uoluntatẽ
timentium se faciet: et dabit quod pe-¬
titur. qui dedit unde peteretur: ꝑ dnm

Expanded text:
Qui autem sibi correctionis reparationem Qui autem sibi correctionis reparationem experitur esse difficilem, confugiat ad auxiliantis Dei clementiam, et vincula malae consuetudinis ab illo poscat abrumpi, qui allevat omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos . Non erit vacua confitentis oratio, quoniam misericors Deus voluntatem timentium se faciet; et dabit quod petitur, qui dedit unde peteretur. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
de fidei libertate securi sunt. qui uitioꝵ
desideriis non resistunt: Cor hominum
de oꝑum ostenditur qualitate: et formas
m̃tium species detegit actionum: Nam
tur sescire: factis aut̃ negant: Uere enim
reatus negationis incurritur: quando bo-¬
num quod in sono uocis auditur. inconsci.¬
entia non habetur: fragilitas enim condi-
tionis. humanȩ facile indelicta ꝓlabitur:
et quia nullum sine delectatione pecca-¬
tum est: cito acquiescitur deceptoriȩ uo¬
luptati S acarnalib desideriis recurra¬
tur adspiritale presidium: et mens ha-¬
bens notitiam dei sui: aconsiliis se male
suasi hostis auertat: Psit illi patientia
di. nec ideo delinquedi ꝑtinatia nutria¬
tur : quia uindicta differtur: Nonsit
peccator de impunitate securus: quia
si tempus penitentiȩ amiserit: locum
indulgentiȩ non habebit. dicente ꝓpħa:
Quia non est in morte qui memor sit
tui: in inferno aut quis conficebitur tibi:

Expanded text:
de fidei libertate securi sunt qui vitiorum de fidei libertate securi sunt qui vitiorum desideriis non resistunt. COR HOMINUM de operum ostenditur qualitate, et formas mentium species detegit actionum. Nam tur se scire, factis autem negant . Vere enim reatus negationis incurritur, quando bonum quod in sono vocis auditur, in conscientia non habetur. Fragilitas quidem humanae conditionis facile in delicta prolabitur; et quia nullum sine delectatione peccatum est, cito acquiescitur deceptoriae voluptati. Sed a carnalibus desideriis recurratur ad spiritale praesidium; et mens habens notitiam Dei sui, a consiliis se male suadentis hostis avertat. Prosit illi patientia Dei, nec ideo delinquendi pertinacia nutriatur, quia vindicta differtur. Non sit peccator de impunitate securus, quia si tempus poenitentiae amiserit, locum indulgentiae non habebit, dicente propheta: Quia non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ?
Abbreviated transcription (Latin):
nocendi arte deseuit: ut quos non ꝑculit
ictu afflictionis. lapsu deitiat uolupta¬
tis: Uidens itaq resistere sibi principũ
fidem. et unitis deitatis inseꝑabilem tri¬
nitatem non segnius inpalatiis quã mȩc¬
cłiis adorari: interdictam dolet xp̃iam
non potest mortem: impecit mores Ter¬
rorem proscriptionum mauaritiȩ mutat
incendium: et quos dampnis non fregit.
cupiditate corrumpit Malignitas emm
longo usu ꝓpͥa imbuta nequitia: non
deposuit odium s uertit ingenum: Quo
sibi mentes fidelium blandius subdat.
inflaminat concupiscentiis : quos non po¬
test uexare tormentis Serit discordias.
accendit iras: incitat linguas: E ne abil¬
licitis dolis cautiora corda se reuocent.
consummandoꝵ scelerum ingerit facul¬
tates: quia illi totius fraudis hic fructus
est: ut qui immolatione pecudum et thu-¬
ris incensione noncolitur. quib libet ei
lectissim: pax nr̃a ꝑicula sua: et frustra

Expanded text:
nocendi arte desaevit: ut quos non perculit nocendi arte desaevit: ut quos non perculit ictu afflictionis, lapsu dejiciat voluptatis. Videns itaque sibi resistere principum fidem, et unius Deitatis inseparabilem Trinitatem non segnius in palatiis quam in Ecclesiis adorari, interdictam dolet sanguinnon potest mortem, impetit mores. Terrorem proscriptionum in avaritiae mutat incendium, et quos damnis non fregit, cupiditate corrumpit. Malignitas enim longo usu propriae imbuta nequitiae, non deposuit odium, sed vertit ingenium, quo sibi mentes fidelium blanditiis subdat. Inflammat concupiscentiis, quos non potest 135 vexare tormentis; serit discordias, accendit iras, incitat linguas, et ne ab illicitis dolis cautiora corda se revocent, consummandorum scelerum ingerit facultates: quia illi totius fraudis hic fructus est, ut qui immolatione pecudum et arietum, et thuris incensione non colitur, quibuslibet ei lectissimi, pax nostra pericula sua; et frustra
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit nos Hanc fortituainem dilectis¬
sum non illis tantum temporib necessa-¬
riam fuisse credimus. quib reges mun¬
di et om̃s scli potestates cruenta impietate
indĩ ppłm seuiebant: cum ad maximam
ꝑtinere glam suiam aucerent side terris
nomen xp̃ianum auferrent: nescientes
ȩccłam dei ꝑfurorem suȩ crudelitatis au¬
geri: qm̃ insupplitiis et mortib beatoꝵ
martyrum. qui putabantur minui mi-¬
mero. multiplicabatur exemplo: Demq
tantum fidei nr̃e contulit impuignatio
ꝑsequenticamꝰ ut nichil magis ornet re
gtum principatum. quã quod dñi mun¬
di menbra sunt xp̃ĩ: nec tam głantur qͦd
mimꝑio geniti. quam gaudent quod in
baptismatȩ sunt renati. S quia tempes¬
tas prioꝵ turbinum conquieuit. et du¬
dum cessantib preliis quȩdam uidetur
arridere tranquillitas: uigilanter cauen¬
da sunt illa discrimina: quȩ de otio ipsiꝰ
pacis oriuntur: Aduersarius enim qͥ
maptis messicax ꝑsecuitionib fuit. tecta

Expanded text:
II. Hanc fortitudinem, dilectissimi, non illis tantum temporibus necessariam fuisse credimus, quibus reges mundi et omnes saeculi potestates cruenta impietate in Dei populum saeviebant, cum ad maximam pertinere gloriam suam ducerent, si de terris nomen Christianum auferrent; nescientes Ecclesiam Dei per furorem suae crudelitatis augeri: quoniam in suppliciis et mortibus beatorum martyrum, qui putabantur minui numero, multiplicabantur exemplo. Denique tantum contulit fidei nostrae impugnatio persequentium, ut nihil magis regium ornet principatum, quam quod domini mundi membra sunt Christi: nec tam gloriantur quod in imperio geniti, quam gaudent quod in baptismate sunt renati. Sed quia tempestas priorum turbinum conquievit, et dudum cessantibus praeliis quaedam videtur arridere tranquillitas, vigilanter cavenda sunt illa discrimina quae de otio ipsius pacis oriuntur. Adversarius enim, qui in apertis inefficax persecutionibus fuit, tecta
Abbreviated transcription (Latin):
iuncit et destruit. qui eciam paruulos
martyrii gła coronauit: et fidelib suis
tam inuctam indidit caritatem: ut apłi
uerbis audeant dicerez Quis nos seꝑabit
acaritate xp̃i: Tribulatio. an angustia.
anꝑsecutio. an fames. annuditas. anꝑicu

Expanded text:
vincit et destruit, qui etiam parvulos vincit et destruit, qui etiam parvulos martyrii 134 gloria coronavit: et fidelibus suis tam invictam indidit charitatem, ut Apostoli verbis audeant dicere: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? a
Abbreviated transcription (Latin):
His comparationib dilectissimi pruden¬
ter inspectis. inuenimus etiam herodis¬
÷ non de ẽẽ ꝑsonam: cuius ipse diabo¬
lus sicut tunc fuit occultus incentor̾. ita
nunc quoq indefessus est imitator Cru¬
ciatur enim uocatiõe gentium: et cotidi¬
ana potestatis suȩ destructione torquet᷑:
dolens ubiq se deseri: et uerum regem
in locis omĩb adorari Parat fraudes.
fingit consensiones: erumpit incedes
Et ut reliquiis eorum quos adhuc fallit
utatur. inuidia uritur in iudeis: simu¬
latione insidiatur inhereticis: seuitia
accenditur inpaganis Hidet enim in¬
suꝑabilem ẽẽ potentiam regis ȩterni. cuiꝰ
mors ipsius iuim mortis extinxerit: et iło
totam nocendi artem in eos qui uero regi
famulantur armauit: Alios ꝑ inflam¬
mationem scientiȩ legalis obdurans:
alios ꝑfalse fidei commenta deprauans:
alios uero infurorem ꝑ secutionis insti¬
gans S hanc herodis istius rabiem ille

Expanded text:
His comparationibus, dilectissimi, prudenHis comparationibus, dilectissimi, prudenter inspectis, invenimus etiam Herodis non deesse personam, cujus ipse diabolus, sicut tunc fuit occultus incentor, ita nunc quoque indefessus est imitator. Cruciatur enim vocatione omnium gentium, et quotidiana potestatis suae destructione torquetur, dolens ubique se deseri, et verum Regem in locis omnibus adorari. Parat fraudes, fingit consensiones, erumpit in caedes, et ut reliquiis eorum quos adhuc fallit utatur, invidia uritur in Judaeis, simulatione insidiatur in haereticis, saevitia accenditur in paganis. Videt enim insuperabilem esse potentiam Regis aeterni, cujus mors ipsius vim mortis exstinxerit; et ideo totam nocendi artem in eos qui vero regi famulantur, armavit; alios per inflationem scientiae legalis obdurans, alios per falsae fidei commenta depravans, alios vero in furorem persecutionis instigans. Sed hanc Herodis, istius rabiem ille
Abbreviated transcription (Latin):
Quib non est annuntiatum de eo uide¬
bunt: et qui non audierunt intelligent:
Unde cum homines mundanȩ sapien¬
tiş deditos. et a iħu xp̃i confessione longin-¬
quos de ꝓfundo sui erroris educi. et ad cog¬
nitionem ueri luminis cernimus aduo¬
cari: Aminȩ ꝓculdubio grẽ splendor oꝑa-¬
tur: et quicquid incordib tenebrosis no¬
ue lucis apparet. de eusdem stellȩ radiis
micat: ut gentes quas suo fulgore contige¬
rit. et miraculo moueat. et ad dm ad oran¬
dum preeundo ꝑducat Si aut sollicito
intellectu uelimus aspicere quomodo eti¬
am triplex illa speties munerum ab omĩb
qui ad xp̃m gressu fidei ueniunt offerat᷑.
nonne incordib recte credentium eadem
celebratur oblatio: Aurum enim de thes-¬
auro animi sui ꝓmit: qui xp̃m regem
umuersitatis agnoscit Mirram offert:
qui uigenitum dei credit ueram sibi ho-¬
minis unisse naturam Et quodam eum
thure ueneratur: qui innullo ipsum
paternȩ maiestatis imparem confitetur:

Expanded text:
on est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt intelligent . Unde cum homines mundanae sapientiae deditos, et a Jesu Christi confessione longinquos, de profundo erroris sui educi, et ad agnitionem veri luminis cernimus advocari, divinae procul dubio gratiae splendor operatur; et quidquid in cordibus tenebrosis novae lucis apparet, de ejusdem stellae radiis micat: ut mentes quas suo fulgore contigerit, et miraculo moveat, et ad Deum adorandum praeeundo perducat. Si autem sollicito intellectu velimus aspicere, quomodo etiam triplex illa species munerum ab omnibus qui ad Christum gressu fidei veniunt offeratur, nonne in cordibus recte credentium eadem celebratur oblatio? Aurum etenim de thesauro animi sui promit, qui Christum regem universitatis agnoscit; myrrham offert, qui Unigenitum Dei credit veram sibi hominis uniisse naturam; et quodam eum thure veneratur, qui in nullo ipsum paternae majestati imparem confitetur. CAP. II.
Abbreviated transcription (Latin):
Ies dilectissimi quo uiꝰ.¬
prumum gentib saluator
mundi xp̃s apparuit. sa¬
cro nobis honore ueneran¬
dus est: et illa hodie cordib nrĩs concipi¬
enda sunt gaudia quȩ intrium magoꝵ
fuere pectorib: quando regem celi et ter¬
rȩ signo educto noui syderis incitati:
quem crediderant ꝓmissum. ad orauere
conspicuum: Nec enim ille ita emensus
est dies. nt uirtus oꝑis que tunc est reue¬
lata transierit: nichilq ad nos nisi rei
gestȩ fama ꝑuenerit quam fides susci¬
ꝑet: et memoria celebraret: cum multi¬
exꝑiantur tempora quicquid illa habu¬
ere primordia: Quamuis ergo narra¬
tio euangłicȩ lectionis illos proptiȩ re¬
censeat dies. in quib tres uiti quos nec
ꝓphetica predicatio docuerat. nec testifi¬
catio legis instruxerat: ad cognoscendũ
dm̃ a remotissima orientis parte uene-¬
runt: hoc idem tamen et manifestius nẽ
et copiosius fieri in omĩum uocatorum
illuminatione ꝓspicunus: qmͣ implet᷑¬

Expanded text:
ies, dilectissimi, quo primum gentibus Salvator mundi Christus apparuit, sacro nobis honore venerandus est; et illa hodie cordibus nostris concipienda sunt gaudia, quae in trium magorum fuere pectoribus, quando Regem coeli et terrae signo et ductu novi sideris incitati, quem crediderant promissum, adoravere conspicuum. Neque enim ita ille emensus est dies, ut virtus operis, quae tunc est revelata, transierit, nihilque ad nos nisi rei gestae fama pervenerit, quam fides susciperet, et memoria celebraret; cum multistra experiantur tempora, quidquid illa habuere primordia. Quamvis ergo narratio evangelicae lectionis illos proprie recenseat dies in quibus tres viri, quos nec prophetica praedicatio docuerat, nec testificatio legis instruxerat, ad cognoscendum Deum a remotissima Orientis parte venerunt; hoc idem tamen et manifestius nunc et copiosius fieri in omnium vocatorum illuminatione perspicimus, quoniam implet
Abbreviated transcription (Latin):
conciliatione sibi met inuntatem studeats̃
redire concordie Nemini malum ꝓ malo
reddentes. et donantes mincem uobis sic̃
xp̃s donauit uobis. humanas inimicitias
pace delete. et siqui de subditis ur̃is aut
claustra custodie aut uincula meruerunt:
misericorditer relaxentur. ut qui cotidi¬
ane indulgentiȩ remediis indigemus:
non difficulter peccatis ignoscamus alie¬
nis Dicentes enim ad dnm patrem nr̃m
dimitte nobis debita nr̃a sicut et nos dimit¬
timus debitorib nrĩs: certissimum est qͦd

Expanded text:
conciliati sibimet in unitatem studeant conciliati sibimet in unitatem studeant redire concordiae. Nemini malum pro malo reddentes, et donantes invicem vobis, sicut Christus donavit nobis , humanas inimicitias pace delete; et si qui de subditis 170 vestris aut claustra custodiae, aut vincula meruerunt, misericorditer relaxentur: ut qui quotidianae indulgentiae remediis indigemus, non difficulter peccatis ignoscamus alienis. Dicentes enim ad Dominum Patrem nostrum: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , certissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
cedem sit sui oꝑis adepturus. tanta ser-¬
uis suis dño ad obtinendum regnum
suum preparante compendia : ut etiã
p̃bitio aquȩ cius usus gratuitus atq
communis est: premio non careret:
Quod ne ulla inter cluderet difficultas:
de aqua frigida forma est ꝓposita pieta-¬
tis. ne putaret se mercede cariturum:
cui de calefactione potus lignoꝵ impen-¬
dium defuisset: De quo tam̃ calice non
frustra ammonet dñs ut in nomine ip-¬
sius prebeatur. quia hȩc quȩ ꝑse sunt
uilia: fides efficit p̃tiosa. et quȩ ab infi¬
delib ministrantur etiam si fuerint sũp¬
tu magna: omĩ tam̃ iustificatione sunt
cha dmĩ ita uos scĩs exercete ieiuniis: ut
ab omĩb ꝑturbationib liberi ad festa
sacratissima ueniatis: Suꝑbiȩ sp̃s de quo
sunt omĩa orta peccata: humilitatis amo-¬
re pellatur. et qui elatione tumuerant:
mansuetudine mitigentur: Quoꝵ uero
animos aliqua exasperauit offensio: re¬

Expanded text:
cedem est sui operis adepturus : tanta sercedem est sui operis adepturus : tanta servis suis Domino ad obtinendum regnum suum praeparante compendia, ut etiam praebitio aquae, cujus usus gratuitus atque communis est, praemio non careret. Quod ne ulla intercluderet difficultas, de aqua frigida forma est proposita pietatis: ne putaret se mercede cariturum, cui de calefactione potus lignorum impendium defuisset. De quo tamen calice non frustra admonet Dominus ut in nomine ipsius praebeatur: quia haec, quae per se sunt vilia, fides efficit pretiosa, et quae ab infidelibus ministrantur, etsi fuerint sumptu magna, omni tamen justificatione sunt mi, ita vos sanctis exercete jejuniis, ut ab omnibus perturbationibus liberi ad festa sacratissima veniatis. Superbiae spiritus, de quo sunt omnia orta peccata, humilitatis amore pellatur; et qui elatione tumuerant, mansuetudine mitigentur. Quorum vero animos aliqua exasperavit offensio, re
Abbreviated transcription (Latin):
quacumq miseria laborantib caritate
compatitur: Latissima ergo sunt oꝑa
pietatis: quȩ ipsa sui uarietate id ueris
conferunt xp̃ianis. ut indistributione
elemosinarum non solum diuites et abun¬
dantes: sed etiam mediocres et pauꝑes
suas habeant portiones. et qui largitatis
sunt uirib inequales: mentis tam̃ affec-¬
tione sint similes: Nam cum sub oculis
dñi multi ingazophilatio exopulentia
sua multa conferrent: uidua quȩdam
duos intulit nummos. et tali iłu xp̃i
testimonio meruit coronari: ut intam
paruo muneris modo omĩum collatio¬
num fuerit digna preferri. quia inter
magna eoꝵ dona quib multa residebant:
illius quod fuit exiguum fuit totum:
Si uero aliquis tante pauꝑtatis coarta-¬
tur angustiis ut nec ad duo era mopi im¬
ꝑtienda sufficiat: habet inpreceptis
domini unde impleat bonȩ uoluntatis
officium Siquidem qui sitienti pauꝑi
calicem aquȩ frigide ministrarit: mer-¬

Expanded text:
quacumque miseria laborantibus charitate quacumque miseria laborantibus charitate compatitur. Latissima enim sunt opera pietatis, quae ipsa sui varietate id veris conferunt Christianis, ut in distributione eleemosynarum non solum divites et abundantes, sed etiam mediocres et pauperes, suas habeant portiones; et qui largitatis sunt viribus inaequales, mentis tamen affectione sint similes. Nam cum sub oculis Domini multi in gazophylacio ex opulentia sua multa conferrent, vidua quaedam duos intulit nummos , et tali Jesu Christi testimonio meruit coronari, ut in tam parvo muneris modo omnium fuerit collationi digna praeferri: quia inter magna eorum dona, quibus multa residebant, illius quod fuit exiguum, fuit totum. Si vero aliquis tantae paupertatis coarctatur angustiis, ut nec ad duo aera inopi impartienda sufficiat, habet in praeceptis Domini unde impleat bonae voluntatis officium. Siquidem qui sitienti pauperi calicem aquae frigidae ministrarit, mer
Abbreviated transcription (Latin):
briĩ. et ab inhonesta actione ieium. Quȩ
deuotio non omitcit egros. non secernit
inualidos: quia etiam in languido: atq
iutili corpore potest animi integritas
reꝑiri. si ubi fuit sedes prauitatis: ibi con¬
firmentur fundamenta uirtatis: Qideo
infirmȩ carnis ista sufficit egrit.ido. quȩ
sepe miensirram uoluntariȩ adflictionũ
excedit: tantum ut mens officii sui imple-¬
at partes. et quȩ corporea epulatione non
utitur: nulla iniquitate pascatur: Ratio¬
nabilib aut̃ scĩsq ieiumiis nulla utilius
biles pietatis continent actiones. ut omĩt̃
fidelium pares animi eẽ possit: etiam int
impares facultates: Dilectio enim quȩ
simul deo hominiq debetur nullis umꝗͣ
ita impenditur obstaculis: ut non ei semꝑ
bene uelle sit liberum: Dicentib quippe
angłis. gła mexcelsis deo: et interra pax
hominib bone uoluntatis. non solum
uirtute beniuolentiȩ: sed etiam pacis
bono beatus efficitur. quicumq aliis

Expanded text:
brii, et ab inhonesta actione jejuni. Quae brii, et ab inhonesta actione jejuni. Quae devotio non omittit aegros, non secernit invalidos: quia etiam in languido atque inutili corpore potest animi integritas reperiri, si ubi fuit sedes pravitatis, ibi confirmentur fundamenta virtutis. Et ideo infirmae carnis ista sufficit aegritudo, quae saepe mensuram voluntariae afflictionis excedit, tantum ut mens officii sui impleat partes, et quae corporea epulatione non utitur, nulla iniquitate pascatur. Rationabilibus autem sanctisque jejuniis nulla utilius biles pietatis continent actiones, ut omnium fidelium pares animi esse possint etiam inter impares facultates. Dilectio enim quae simul Deo hominique debetur, nullis umquam ita impeditur obstaculis, ut non ei semper bene velle sit liberum. Dicentibus quippe angelis: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , non solum virtute benevolentiae, sed etiam pacis bono beatus efficitur, quicumque aliis
Abbreviated transcription (Latin):
alieni: Paschalis quippe festiuitatis hoc
ꝓprium est: ut tota eccła remissione gau¬
deat peccatoꝵ. quȩ non meis tantum fiat
qui sacro baptismate renascuntur: seti¬
am ineis qui dudum inadoptiuoꝵ sorte
nimerantur: Quamuis enim principa¬
lit̃. nouos homines faciat regeneratiois
ablutio. quia tamen suꝑest omĩb contra
rubiginem mortalitatis cotidiana renoua¬
tio. ex inter ꝑ fectuum gradus nullus est
qui non semꝑ melior ẽẽ debeat. generali¬
ter anitendum est: ut indie redemptio¬
nis nemo inueniatur inuitiis uetustatis:
unumquemq conuenit facere xp̃ianũ:
id nunc sollicitis est ac deuotius exequen¬
dum. ut apłica institutio quadraginta
dierum ieiuniis impleatur. non cyboꝵ
tantumim parcitate: sed priuatione max-¬
nme uitioꝵ: Nam cum adhoc castigatio
ista sumatur ut carnalium desiderioꝵ
fomites subtrahantur: nullum magis
sectandum est continentiȩ genus: quam
ut semꝑ simus ab iniusta uoluntate so-¬

Expanded text:
alieni. Paschalis quippe festivitatis hoc alieni. Paschalis quippe festivitatis hoc proprium est, ut tota Ecclesia remissione gaudeat peccatorum, quae non in eis tantum fiat qui sacro baptismate renascuntur, sed etiam in eis qui dudum in adoptivorum sorte numerantur. Quamvis enim principaliter novos homines faciat regenerationis ablutio, quia tamen superest omnibus contra rubiginem mortalitatis quotidiana renovatio, et inter profectuum gradus nullus est qui non semper melior esse debeat, generaliter annitendum est ut in die redemptionis nemo inveniatur in vitiis vetustatis. unumquemque convenit facere Christianum, id nunc sollicitius est et devotius exsequendum, ut apostolica institutio quadraginta dierum jejuniis impleatur, non ciborum tantummodo parcitate, sed privatione maxime vitiorum. Nam cum ob hoc castigatio ista sumatur, ut carnalium desideriorum fomites subtrahantur, nullum magis sectandum est continentiae genus, quam ut semper simus ab injusta voluntate so
Abbreviated transcription (Latin):
sacramĩta signarunt: et qui uicino ordine
atq contiguo festum paschale precedunt.
diligentius nobis p̃paratio religiose purifi¬
cationis indicitur: Quamuis enim inquo¬
libet temꝑe innocens sit uita multoꝵ: et
plurimos dõ bonorum actuum consuetudo
commendet. non adeo tamen de conscientiȩ
integritate fidendum est: ut humana in-¬
firmitate int̾scandala temptationesq de-¬
gente. nichil potuisse arbitremur ouoa
lederet eam incidere: cum ꝓpħa excellen¬
tissimus dicat: Quis głabitur castum
se habere cor: aut mundum se eẽ a peccato:
& iterum: Ab occultis meis munda me:
qui concupiscentiis renituntur. qui ira¬
cundiȩ motib reluctantur: et ipsarum
quoq cogitationum archana castigant.
ut numquam possint incordib suis non
inuenire quod reꝑbent: et sepe aut fal¬
lantur occultis. aut grauentur alienis:
sint uulnera quib austerior sit adhiben¬
da medicina: ut illius sacramenti ꝑ quod
soluuntur oꝑa diaboli non inuemiantur

Expanded text:
sacramenta signarunt, et qui vicino ordine atque contiguo festum paschale praecedunt, diligentius nobis praeparatio religiosae purificationis indicitur. Quamvis enim in quolibet tempore innocens vita sit multorum, et plurimos Deo bonorum actuum consuetudo commendet, non adeo tamen de conscientiae integritate fidendum est, ut humanam fragilitatem inter scandala tentationesque degentem nihil potuisse arbitremur, quod laederet eam, incidere; cum propheta excellentissimus dicat: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? Et iterum: Ab occultis meis munda me, qui concupiscentiis renituntur, qui iracundiae motibus reluctantur, et ipsarum quoque cogitationum arcana castigant, ut 168 et numquam possint in cordibus suis non invenire quod reprobent, et saepe aut fallantur occultis, aut graventur alienis; sint vulnera, quibus austerior sit adhibenda medicina: ut illius sacramenti, per quod solvuntur opera diaboli, non inveniantur
Abbreviated transcription (Latin):
intus dilectissimi Uiiꝰ:
et sapientia fidei. xp̃ianȩ:
amor d̃i est et amor ꝓximi.
neq ullo caret pietatis officio: cui studiũ
ist colere dnm̃ et uiuare conseruũ: Haꝵ
aut̃ affectioniun auplex unitas omni
quidem est temꝑe exercenda: et ꝓficient̃
augenda. s nunc incrementis ampliorib
dilatanda: ut quadraginta dierum ieui-¬
nium quod festi paschalis est preuium.
interiorem cordis auditum illuis uocis
instar motieat qua uerbis ysaie ꝓpħȩ ioħs¬
baptista dicebat: Parate uiamdiũ. rectas fa¬
cite semitas eius: Siue enim illam partẽ
ppłi cogitemus quȩ dudum certamina euan¬
głici agonis ingressa: ꝑ spiritalis stadiĩ cur¬
sum indesinenter tendit ad palmã. siue
illam quȩ letalium conscia peccatoꝵ: ꝑ
reconciliationis auxilium festinat ad ueni¬
am. siue illam quȩ scĩ sp̃s regeneranda bap¬
tisiate : uetustate adam exui. et xp̃i cupit
nouitate uestiri: apte et utilit̃ omĩb dicit᷑.

Expanded text:
irtus, dilectissimi, et sapientia fidei Christianae, amor Dei est, et amor proximi; neque ullo caret pietatis officio, cui studium est colere Dominum, et juvare conservum. Harum autem affectionum duplex unitas omni quidem est tempore exercenda, et proficienter augenda, sed nunc incrementis amplioribus dilatanda, ut quadraginta dierum jejunium, quod festi paschalis est praevium, interiorem cordis auditum illius vocis instar moveat, qua verbis Isaiae proBaptista dicebat: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Sive enim illam partem populi cogitemus quae dudum certamina evangelici agonis ingressa, per spiritalis stadii cursum indesinenter tendit ad palmam; sive illam quae lethalium conscia peccatorum, per reconciliationis auxilium festinat ad veniam; sive illam quae sancti Spiritus regeneranda baptismate, vetustate Adam exui, et Christi cupit novitate vestiri, apte et utiliter omnibus dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
it comp̃bendi Ante tempora manens:
ẽẽ cepit extempore U inuersitatis dñs:
seruilem formam obumbrata maiesta¬
tis sue immensitate suscepit: Impassi¬
bilis as. non dedignatus est homo ẽẽ
passibilis: et immortalis mortis legib
ratus: quia inuiolata uirginitas con¬
cupiscentiam nesciuit carnis: materiã
ministrauit Assumpta est igitur de
matre dñi natura: non culpa: Nec in
quia natiuitas est mirabilis: ideo nr̃a
est natura dissimilis Qui enim uerꝰ
est as. idem uerus est homo. & nullum
est in hac unitate mendatium. dũ in¬
uicem sunt et humilitas hominis et
altitudo dĩtatis: Sicut enim d̾s non
mutatur miseratione: ita homo non
consumitur dignitate: Agit enim u-¬
traq forma cum alteriꝰ communione
quod ꝓprium est: uerbo scilicet oꝑante
quod uerbi est. et carne exequente
quod carnis est Unum hoꝵ coruscat
miraculis: aliud succumbit iniuriis:
et sicut uerbum abequalitate pater¬

Expanded text:
it comprehendi; ante tempora manens, it comprehendi; ante tempora manens, esse coepit ex tempore; universitatis Dominus, servilem formam, obumbrata majestatis suae dignitate, suscepit: impassibilis Deus, non dedignatus est homo esse passibilis; et immortalis, mortis legibus ratus, quia inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, carnis materiam ministravit. Assumpta est igitur de matre Domini natura, non culpa; nec in quia nativitas est miraest natura dissimilis. Qui enim verus est Deus, idem verus est homo: et nullum est in hac unitate mendacium, dum invicem sunt, et humilitas hominis, et altitudo deitatis. Sicut enim Deus non mutatur miseratione, ita homo non consumitur dignitate. Agit enim utraque forma cum alterius communione quod proprium est: Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis: et sicut Verbum ab aequalitate pater
Abbreviated transcription (Latin):
utraq natura: et sicut formam serui dei
forma nonadimit: ita formam dei serui
forma nonminuit: Nam quia głabat᷑
diabolus hominem sua fraude deceptũ
diuinis caruisse munerib. et immorta¬
litatis dote nudatum duram mortis su-¬
biisse sententiam: seq in malis siuis quod¬
dam de preuaricationis consortio inue¬
nisse solatium: dm̃ quoq iustitiȩ exigen¬
te ratione erga hominem quem in tanto
honore condiderat ꝓpriam mutasse sen¬
tentiam: opus fuit secreti dispensatione
consilii. ut incommutabilis ds cuius
uoluntas non potest sua benignitate pri¬
uari. primam erganos pietatis suȩ̨
aispensationem sacramento occultiore
compleret: et homo diabolicȩ unqui¬
tatis uersutia actus in culpam: contͣ
di ꝓpositum non ꝑiret: Ingreditur
ergo hec mundi infima filius di de
cęlesti sede descendens: et apaterna
gła ñ receden: nouo ordine. noua nitiu¬
tate gen̾atꝰ. Nouo ordine: qͥa ĩuisibił ĩsitis.

Expanded text:
utraque natura: et sicut formam servi, Dei utraque natura: et sicut formam servi, Dei forma non amisit; ita formam Dei, servi forma non minuit. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam; seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; Deum quoque, justitiae exigente ratione, erga hominem quem in tanto honore condiderat, propriam mutasse sententiam: opus fuit secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam erga nos pietatis suae dispensationem sacramento occultiore compleret: et homo, diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ordine, nova nativitate generatus. Novo ordine, quia invisibilis in suis,