comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo de hoc inquo dicitur. deuora¬
bit eum ignis. qui non succendit᷑:
qͥa ommipotenti iusticia futurorum p̃¬
scientia. ab ipsa mundi origine. ge¬
bennȩ ignem creauit..Qui in pena
reꝓborum ẽẽ semel inciꝑet. sed ardo¬
rem suum etiam sine lingnus num¬
quam finiret. Sciendum uero ẽ qd
omnes reꝓbi quia ex anima simul
et carne peccauerunt: illic in ani¬
ma pariter et carne cruciantur. eñ
ꝑ psalmistam dicitur. Pones eos ut
clibanum ignis in tempore uultus
tuz. Dominus inira sua conturba¬
bit eos. et deuorabit eos ignis. Cliba¬
nus namq in trinsecus ardet. Is
uero qui ab igne deuoratur. ab ex¬
teriore parte incipit concremari.
Ut gͦ sacua eloquia ardere ext̾̃uiᷤ
et interius reꝓbos de monstrarent:
eos: ab igne et deuorari. et sicut
clibanum poni testantur. ut ꝑ ignẽ
crucientur in corpore. ꝑ dolorem et¬
ardeant in mente. U nde hic quo¬
q cum de hoc impio diceretur. de¬
uorabit eum ignis qui non succen¬

Expanded text:
ergo de hoc iniquo dicit, Devoraergo de hoc iniquo dicit, Devorabit eum ignis qui non succenditur. Quia Omnipotentis justitia futurorum praescia, ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit, qui in poena reproborum esse semel inciperet: sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Sciendum vero est quod omnes reprobi, quia ex anima simul et carne peccaverunt, illic in anima pariter et carne cruciantur. Unde per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis, in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos et devorabit eos ignis . Clibanus namque intrinsecus ardet; is vero qui ab igne devoratur, ab exteriori incipit parte concremari. Ut ergo sacra eloquia ardere et exterius et interius reprobos demonstrarent, eos et ab igne devorari, et sicut clibanum poni testantur, ut per ignem crucientur in corpore, et per dolorem ardeant in mente. Unde hic quoque, cum de hoc impio diceretur devorabit eum ignis qui non succen
Abbreviated transcription (Latin):
euis. Quamius hxpocrita actioneᷤᷤ
bonas insuꝑficie ostendat: quedam
tam̃ in eo maloꝵ oꝑum tenebre ap¬
parent. Sed tamen minus ꝓdit in
oꝑe: quam in eius latet cogitatione.
Nam qui cuncta simul in effectu
non explet: cuncta que noceant in
mente tacitus tenet. Om̃s ergo tene-¬
bre in occultis eius abscondite dicũ¬
tur: quia et si inse mala omnia nõ
ostendit. omĩa tamen in ferre ꝓcci
qua ultione sit ferienda subiungat.
non succenditur. Miro ualde modo
paucis uerbis ex p̃ssus ẽ ignis gehẽ¬
nȩ. Ignis namq corporeus ut ẽẽ ig¬
tus ualeat: corporeis indiget fom̃tis.
Qui cum necesse ẽ. ut seruetur: ꝑcõ¬
gesta ligna ꝓculdubio nutritur. Nec
ualet nisi succensus ẽẽ: et nisi refotꝰ
subsistere. At contra ignis gehennȩ
cum sit corporeus. et in se missos re¬
ꝓbos corporalit̾ exurat. nec ex studio
humano succenditur. nec linguis
nutritur. Sed creatus semel durat
in ex tinguibilis: et succensione non
in diget. et ardore non caret. Bene

Expanded text:
is enim hypocrita actiones bonas in superficie ostendat, quaedam tamen in eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia etsi in se mala omnia non ostendit, omnia tamen inferre proximqua ultione sit ferienda subjungat. non succenditur . Miro valde modo paucis verbis expressus est ignis gehennae. Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis: Qui cum necesse est ut servetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse, et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis, cum sit incorporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec ex studio humano succenditur, nec lignis 77 nutritur: sed creatus semel durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝓtinus quasi de continentia in eiꝰ
cogitatione sub rogatur. atq ita ut
a cetĩs timeatur. appetit uideri t̾ribi-¬
lis. Sed cum res exigit. loqui quid
duplicit᷑ debeat quasi post posito tͣ¬
rore suꝑbie. remissa locutione blan¬
ditur. Et cum suꝑbus uideri desierit:
duplex effici non ꝑtimescit. In ciuus
ergo mentem uicia uiciis succedunt:
recte de eo dicitur. Uadent et ueni¬
ent suꝑ eum borribiles. Quia quot
uiciis decedentibus. et fuccendentib
p̃mitur: tot malignis spĩtibus eius
animus quasi euntibus ac redeun¬
tibus de uastatur. Sed hec que agit
ex trinsecus ꝑ partes ꝓdeunt: nam¬
in mente eius simul omna mala
colliguntur. Unde et subditur. Om̃s¬

Expanded text:
protinus quasi de continentia in ejus protinus quasi de continentia in ejus cogitatione subrogatur, atque ut a caeteris timeatur, appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et cum superbus videri desierit, duplex effici non pertimescit. In cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt, recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et succedentibus premitur, tot malignis spiritibus ejus animus quasi euntibus ac redeuntibus devastatur. Sed haec quae agit extrinsecus per partes prodeunt; nam menti ejus simul omnia mala colligantur. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. quia epulabatur cotidie splẽ¬
gurare. Non numquam quippe splẽ¬
dor sine ꝑcussione ẽ. Fulguris uero
nomine: splendor ex primitur cum
ꝑcussione. Qui itaq in potestate
positus aliis nocet. nõ incongrue
fulgurans dicitur: quia unde ipse¬
contra bonos quasi ex luce głȩ ex tol¬
litur ande bonorum uita cruciatur.
ribiles. nisi maligni sp̃c appellant᷑.
bonis uidelicet mentibus pauendi
atq fugiendi: Et quia idem ma¬
ligni sp̃e certis quibusq uitiis sin¬
gulis obsequi sunt credendi. cum
ꝑ uersus iste alia quidem uitia ad
momentum deserere uidetur. sed
alia agere incipit: suꝑ hunc ꝓfec¬
to horribiles uadunt et ueniunt.
quia ꝑuersi mentem et si alia ma¬
la deserunt. alia occupant. It d ñ qͦ in¬
te consticutum. graui furore cõmoue¬
ri: quicquid ira suggesserit exequi.
Et cum furor abscesserit: mox eius
mentẽ luxuria deuastat. Cum lu¬
xuria ad tempus int̾ mittitur. elaci

Expanded text:
tum est quia epulabatur quotidie splentum est quia epulabatur quotidie splengurare. Nonnunquam quippe splendor sine percussione est, fulguris vero nomine splendor exprimitur cum percussione. Qui itaque in potestate positus aliis nocet, non incongrue fulgurans dicitur, quia unde ipcontra bonos quasi ex luce gloriae extollitur, inde bonorum vita cruciatur. ribiles, nisi maligni spiritus appellantur, bonis videlicet mentibus pavendi atque fugiendi? Et quia iidem maligni spiritus certis quibusque vitiis singuli obsequi sunt credendi, cum perversus iste alia quidem vitia ad momentum deserere videtur, sed alia agere incipit, super hunc profecto horribiles vadunt et veniunt, quia perversi mentem, etsi alia mala deserunt, alia occupant. Sate constitutum, gravi furore commoveri, quidquid ira suggesserit exsequi; et cum furor abscesserit, mox 482 ejus mentem luxuria devastat; cum luxuria ad tempus intermittitur, elatio
Abbreviated transcription (Latin):
deuagina sua eductus et egrediens
dicitur: qm̃ hoc quod ex praua cogi¬
tatione exiit ad pessimam oꝑationẽ.
et illius ẽ sp̃c̃ qui suggessit: et euis
nequitiȩ qui ex ꝓpria uoluntate cõ¬
sensit. Cuius ad huc potentie tr̃or os¬
tenditur: cum ꝓtinus sub infertur.
Et fulgurans in amaritudine sua. Ful
gur quippe cum repente de suꝑ uenit.
cum tr̃ore ante occłos clarescit: clari¬
tatem ostendit. et ante posita ꝑeutit.
Sic sic uidelicet iniquus cum glo¬
riam uitȩ p̃sentis assumpserit: und̾
in hoc mundo ꝑ potentiam clarius
ostenditur. inde agitur. ut multi fe¬
riantur. Quasi enim fulgurare inqͦ
ẽ. in huius uitȩ honore clarescere. est¬
Sed quia splendor głe illius etĩus
gehenne supplitiis mancipatur: rec¬
te nunc dicitur. Fulgurans in ama¬
ritudine sua. Qui enim modo qua¬
si ex tr̃ore et claritate feriens gaudet.
inde post supplicia in ꝑpetuum susti¬
net. Et quidem de quodã diuite scͥp¬

Expanded text:
de vagina sua eductus et egrediens de vagina sua eductus et egrediens dicitur, quoniam hoc quod ex prava cogitatione exit ad pessimam operationem, et illius est spiritus qui suggessit, et ejus nequitiae qui ex propria voluntate consensit. tenditur cum protinus subinfertur: Et fulgurans in amaritudine sua. --Fulgur quippe, cum repente desuper venit, cum terrore ante oculos clarescit; claritatem ostendit, et anteposita percutit. Sic videlicet iniquus, cum gloriam vitae praesentis assumpserit, unde in hoc mundo per potentiam clarus ostenditur, inde agitur ut multi feriantur. est in hujus vitae honore clarescere. Sed quia splendor gloriae illius aeternis gehennae suppliciis mancipatur, recte nunc dicitur: Fulgurans in amaritudine sua. Qui enim modo quasi ex terrore et claritate feriens gaudet, inde post supplicia in perpetuum sustinet. Et quidem de quodam divite scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo sunt arma ferrea. nisi ne
Ferrum quippe erugo consumit: hes
aũt consumere difficilius solet. ferro
ergo necessitas p̃sens que transitorie
ẽ: here aũt sententia et̾na figuratur.
Et quia iudicium supp̃mũ ab iniqui
mente non attenditur. iuste arcui cõ
irruet in arcum ereum: quia dum
p̃sentes necessitates metuens. multa
ꝑcutitur. Qui enum hic in opiȩ duri¬
tiam cum culpa fugit: illic ꝑ petuita
iste insidiatur de p̃dationibus ꝓrri
morum. Sed dum praua in cogi¬
tatione. Machinatur: quasi adhuc
gladius in uagina ẽ. Dum uero ma¬
de uagina sua egreditur: quia de
occultatione cogitationis suȩ ꝑ mi¬
quitatẽ malȩ oꝑationis aꝑitur. Os¬
tenditur in oꝑe. qualis latuit in co
uero ꝑ propriam uoluntatẽ. Nam is
qui ducitur: ducentẽ. ꝓeul ꝓdubio se¬
quitur. Qui aũt egreditur: sedm suã
ꝑgere uoluntatem uidetur. Quia er¬
go ad mala quoq oꝑa et ab antiquo
hoste trabitur. et tamen suo lib̾o ar¬
bitrio in eorum desideriis obligatur.

Expanded text:
Quid ergo sunt arma ferrea, nisi necFerrum quippe aerugo consumit, aes autem consumere difficilius solet. Ferro ergo necessitas praesens, quae transitoria est, aere autem sententia aeterna figuratur. Et quia judicium supernum ab iniqui mente non attenditur, juste arcui compirruet in arcum aereum, quia dum, praesentes necessitates metuens, multa 481 percutitur. Qui enim hic inopiae duritiam cum culpa fugit, illic perpetuitaimorum; sed dum prava in cogitationibus machinatur, quasi adhuc gladius in vagina est; dum vero made vagina sua egreditur, quia de occultatione cogitationis suae per iniquitatem malae operationis aperitur. Ostenditur in opere qualis latuit in cogvero per propriam voluntatem. Nam is qui ducitur ducentem procul dubio sequitur; qui autem egreditur, secundum suam pergere voluntatem videtur. Qui ergo ad mala quaeque opera et ab antiquo hoste trahitur, et tamen suo libero arbitrio in eorum desideriis obligatur,
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ. Sunt. namq non nulli qͥ
dum potiores uideri appetunt. ad¬
alienarum rerum ambitum succẽ¬
duntur. Et sunt non nulli qui dũ
sibi subsidioꝵ necessaria de ẽẽ ti¬
ment: mentem ad auariciam rela
tur. Omnis uero necessitas non in¬
congrue ferrum uocatur: quia ui¬
tã inopis meroris uulnera cruti¬
tibus scriptum.ẽ: quia afrĩbus uẽ¬
ditus afflictam uitam ducebat. ferrũ

Expanded text:
em. Sunt namque nonnulli, dum potiores videri appetunt, alienarum rerum ambitum succenduntur. Et sunt nonnulli qui, dum sibi subsidiorum necessaria deesse timent, mentem ad avaritiam relaxtur. Omnis ergo necessitas non incongrue ferrum vocatur, quia vitam inopis moeroris vulnere crucitibus scriptum est, qui a fratribus venditus, afflictam vitam ducebat. « Ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
sit grauius iustos. quã in iuste in ui¬
stos affligere: multo tam̃ grauius est¬
et iustis parit̾ et in iustis nocere. Qͥa
ergo iniquus hic et iustis nocuit pa¬
rit᷑ et iniustis: in accusatione con¬
dempnationis reuelabunt iniquita¬
tẽ eius celi. et t̾ra consurget aduer¬
sus eum. Quia et illis obstitit qui
celestia: et eos pressit. qui una sa¬
puerunt. Possunt uero ꝑ tram pec¬
qui in t̾renis actibus ocenpati. ele¬
mosina arum et lacrimarũ oꝑe ad

Expanded text:
sit gravius justos quam injustos injusit gravius justos quam injustos injuste affligere, multo tamen est gravius et justis pariter et injustis nocere. Quia ergo hic iniquus et justis pariter nocuit et injustis, in accusatione condemnationis revelabunt coeli iniquitatem ejus, et terra consurget adversus eum, quia et illis obstitit qui coelestia, et eos pressit qui ima sapuerunt. Possunt vero per terram non pecqui, terrenis actibus occupati, eleemosyn
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus iustis ꝑficitur. ita et in
nobis quoq peccatoribus impleat᷑.
De iustis quoq scriptum est. Celi
ennarrant głam dei. Et peccanti
homini sententia infertur. qua dici¬
tur. Terra es. et in tram ibis. Huiꝰ
itaq impii ad illud t̾ribile iudici¬
um deducti reuelant cęli iniqui¬
tatem. ⁊ tra consurgit ad uersus
eũ: ut qui hic nec bonis umquã.
nec malis peꝑcit. in illo eum tre¬
mendo examine. ⁊ iustoꝵ uita.⁊
pecc̃oꝵ parit̾ accuset. Et grauius
quidem est siquidẽ iustis. potius
quam pecc̃õribus noceat. Utide ⁊
ꝑ ꝓpb̃am dicitur. Sanguis eius ĩ
medio eius ẽ.Suꝑ linpidissimam¬
petram effudit illum. Non effudit.
illum suꝑ t̾ram: ut possit oꝑiri
puluere. Per t̾ram uidelicet et pul¬
uerem peccatores: ꝑ petram uero
limpidissimã iustũ signans. qui
grauibus peccatorum contagus
non exasꝑatur. Sangius ergo suꝑ
limpissimã petram effunditur: qñ
malicia eruentę mortis in afflictio¬
ne iuste animę grassatur. Cum gͦ

Expanded text:
icitur, ita et in omnibus quoque peccatoribus impleatur. De justis quoque scriptum est: Coeli enarrant gloriam Dei . Et peccanti homini sententia infertur, qua dicitur: Terra es, et in terram ibis . Hujus itaque impii ad illud terribile judicium deducti revelant coeli iniquitatem, et terra consurgit adversus eum, ut qui hic nec bonis unquam nec malis pepercit, in illo eum tremendo examine et justorum vita et peccatorum pariter accuset. Et gravius quidem est si quis justis potius quam peccatoribus noceat. Unde et per prophetam dicitur: Sanguis ejus in medio ejus est, super limpidissimampetram effudit illum; non effudit illum super terram, ut possit operiri pulvere . Per terram videlicet et pulverem peccatores, per petram vero limpidissimam justum signans, qui gravibus peccatorum contagiis non exasperatur. Sanguis ergo super limpidissimam petram effunditur, quando malitia cruentae mentis in afflictione justae animae grassatur. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuersis et uerborum iacula equa¬
nimit tolerat. et cũ suꝑborum dicta
audit humilitatis suȩ tramirẽ non
relinquit: cũ magna cordis humili
Qui enum cum diceret audite. ad¬
didit queso: cum quanta humilita¬
te loquatur insinuat. dum contra
se suꝑbientes rogat: ut eoꝵ sensum¬
ad salutis doctrinam deducat. Scĩ ãt
solum docere recta. sed etiã ꝑuersa to¬
lerare parati sunt. irrideri nõ metu¬

Expanded text:
ersis verborum jacula aequanimiter tolerat, et cum superborum dicta audit, humilitatis suae tramitem non derelinquit, cum magna cordis humilit- Qui enim cum diceret, audite, addidit quaeso, cum quanta humilitate loquatur insinuat, dum contra superbientes rogat, ut eoad salutis doctrinam reducat. Sancti auesiam non solum docere recta, sed etiam perversa tolerare parati sunt, irrideri non metu
Abbreviated transcription (Latin):
mala minima ingehenna parit᷑ af¬
fugunt. Scĩ aũt uiri non partem a
domino acciꝑe: set partem suam ip¬
sum dnm̃ hab̾e desid̾ant. Unde ꝓ¬
pħa dep̃eatur dicens. Portio mea
ignem inuenit. ut ab eius facie ex¬
clusus quia gaudere in ipso non ap¬
petit: sub ipso crucietur. hec sophar
ita intulit: ut ꝑ ea que contra hi po¬
critam dixerat. beati iob uitam feri¬
ret: existimans. quod is qui a dño
ꝑcussus ẽẽt.cuncta bona que egerat
mente simplici non egisset. Quem
enim ꝑcussum uidit: deo displicius¬
se credioit. Sed amici bi iob etiam ĩ
hac re. hereticorum sp̃em tenent: qr
in sc̃a eccła dum quosdam bene a¬
gentes aspiciunt sub flagellis geme¬
re. eos existimant bona merita in bo¬
nis actibus nõ habere. ⁊ malos ere¬
dunt quos affligi uerbere diuino cõᷤ¬
pitiunt. uidelicet uescientes quia mł¬
te tribulationes iustoꝵ: et flagellat

Expanded text:
mala minima in gehenna pariter afmala minima in gehenna pariter affligunt. 485 Sancti autem viri non partem a Domino accipere, sed partem suam ipsum Dominum habere desiderant. Unde Propheta deprecatur, dicens: Portio mea ignem invenit, ut ab ejus facie exclusus, quia gaudere in ipso non appetiit, sub ipso crucietur. Haec Sophar ita intulit, ut per ea quae contra hypocritam dixerat beati Job vitam feriret, existimans quod is qui a Domino percussus esset cuncta bona quae egerat mente simplici non egisset. Quem enim percussum vidit, Deo displicuisse credidit. Sed amici beati Job etiam in hac re haereticorum speciem tenent, qui in sancta Ecclesia dum quosdam bene agentes aspiciunt sub flagellis gemere, eos existimant bona merita in bonis actibus non habere, et malos credunt quos affligi verbere divino conspiciunt, videlicet nescientes quia multae tribulationes justorum ; et flagel
Abbreviated transcription (Latin):
ta: dum et multa mala ꝑ petrat.⁊
hunc flagella nulla castigant. Sed
infuroris die detrabitur: quia un¬
dicte tempore raptus ad supplicia. ab
et̾m uidieis uultu seꝑatur. Sequitur.
hereditas uerborum illius a domino.
Si enĩ bene agere in hac posicus ui¬
ta uoluisset: partem apud dm̃ celes¬
tis regni consortium haberet. Sed ꝙ
prauis subdi desideruis elegit. partẽ
suam a domino intormentis inuenit.
quia eiusdem domini participari
Qui enĩ ꝓ magnis malis in suppliciũ
mergitur: fortasse credebatur quod
ꝓuerbis que maledixerat ininime
uidicaretur. Sed cum districta. omĩ¬
potentis di iusticia supplicium a re¬
ꝓbis ꝓ ꝑuersis actib exigit. eis ma¬
la usq ad uerborum retributionem
reddit: ut qui de magnis malis re¬
bitores sunt. supplicuis traditi etiam
nouissimum quadrantem soluant. Il¬
lis enum minima pareuntur: qui ma¬
iora inse districte mala que  fleuert̃.
Nam quos magna p̃munt. etiam

Expanded text:
ta, dum et multa mala perpetrat, et ta, dum et multa mala perpetrat, et hunc flagella nulla castigant. Sed in furoris die detrahetur, quia, vindictae tempore raptus ad supplicia, ab aeterni judicis vultu separatur. Sequitur: haereditas verborum ejus a Domino. - Si enim bene agere in hac vita positus voluisset, partem apud Dominum coelestis regni consortium haberet, sed quia pravis subdi desideriis elegit, partem suam a Domino in tormentis invenit, quia ejusdem Domini participari Qui enim pro magnis malis in supplicium mergitur, fortasse credebatur quod per id verbis quae male dixerat minime judicaretur. Sed cum districta omnipotentis justitia Dei supplicium a reprobis pro perversis actibus exigit, eis mala usque ad verborum retributionereddit, ut qui de magnis malis debitores sunt, suppliciis traditi, etiam novissimum quadrantem solvant. Illis enim minima parcuntur qui majora in se districte male defleverunt. Nam quos magna premunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
malum quod in conscientia illuis
nascebatur ostenditur. Modo quip¬
pe germen domus illius hypocri¬
te manet occultum: quia et si mbo
na imagine apparet eius oꝑacio.
set latet cius intentio. Aliud ẽ nãq
quod agit: aliud quod intendit.
Set cum adueniente uidice unius¬
ciuiusq conscientia ad testimonum
fũt deducta: unde et scriptum est
cogitationib accusantibus. aut etiã
defendentibus. in hoc hypocrita ger
men domus aꝑitur: quia in eius
mente cogitatio ꝑuersa detegitur.
Et indie furoris dei detrahetur: qͥa¬
ostensa ira iudicis flammnis ultrici¬
bus traditus ab eius conspectu seꝑa¬
tur. Qui enim suma cogitare dum
uiueret. noluit: peccõꝵ suorum põ¬
de dep̃ssus a facie iudicis in uno sup¬
plitioꝵ cadit. Nunc aut̃ et peccã¬
tem consic̾at. uidex et tołat: atq
ad conuersionẽ singłos quia dies
pacientie nec. dum est. dies furori ͤ
expectat. Sed in hoc die pacientie
quasi immobilis ꝑmanet hypocri¬

Expanded text:
malum quod in conscientia illius malum quod in conscientia illius nascebatur ostenditur. Modo quippe germen domus hypocritae manet occultum, quia etsi bona in imagine apparet ejus operatio, sed latet intentio. Aliud est namque quod agit, aliud quod intendit. Sed cum, adveniente judice, uniuscujusque conscientia ad testimonium fuerit deducta, unde scriptum est: Cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus , in hoc men domus aperitur, quia in ejus mente cogitatio perversa detegitur, et in die furoris Dei detrahetur, qostensa ira judicis, flammis ultricibus traditus, ab ejus conspectu separatur. Qui enim summa cogitare dum viveret noluit, peccatorum suorum pondere depressus, a facie judicis in ima suppliciorum cadet. Nunc autem et peccantem considerat judex et tolerat, atque ad conversionem singulos, quia dies patientiae, et necdum est dies furoris, exspectat. Sed in hoc die patientiae quasi immobilis manet hypocri
Abbreviated transcription (Latin):
ret cdominus adiudiciũ nuntiare¬
ram ut discerneret populum suũ.
Celos quippe sursum aduocat: cum
hii qui sua omna relinquentes eõ¬
uersationẽ celestis uitȩ tenuerunt:
ad consedendum inuidicio uocant᷑.
atq cum eo uidices ueniunt. Ler¬
ra etiam sursum uocatur. cum hii
qui t̾renis actibus obligati fuerãt.
in eis tamen plus celestia quam t̃¬
rena lucra quesierãt. De quibus
dicitur. Hospes eram: et collegistis
me. Nudus et nou oꝑiustis me.
Hypocrite itaq huius celi inquita¬
tem reuelant. atq aduersus eum ter¬
ra consurgit. dum et bii qui cum
deo iudices ueniunt. et hii qui post ꝑ¬
iudicium liberantur: p̃rauitatis illtꝰ
testes existunt. Nicħ gͦ debis que eg̃:
in. tempore dampnationis eius absc̃o¬
ditur. Et siquidẽ acta illiuis modo h¬
ominibus ꝑduplicitatẽ multa celã¬
tur: sed in dampnationis die quicquid
erit germen domus illuis: de trah¬
etur indie furoris dei. Luncgermen¬
domus illius aꝑitur: cum omne

Expanded text:
re Dominus ad judicium nuntiareram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat cum hi qui, sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt ad consedendum in judicio vocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur cum hi qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt, quibus dicitur: Hospes eram et collegitis me; nudus, et operuistis me . Hypocritae itaque hujus coeli iniquitatem revelant, atque adversus eum terra consurgit, dum et hi qui cum Deo judices veniunt, et hi qui per judicium liberantur pravitatis illius testes existunt. Nihil ergo de his quae egit in tempore damnationis ejus absconditur, et si quidem acta illius modo hominibus per duplicitatem multa celantur, sed in damnationis die quidquid erit germen domus illius, detrahetur in die furoris Dei. domus illius aperitur, cum omne
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qui huic culpe nõ formidine. sed ela¬
tione subcumbunt. Quorum spalit̃ bati iob
uror figuram tenuit: que marito suad̾e
suꝑba temptauit dicens. Ad huc ꝑmanes
in simplicitate tua. Benedic dõ: ⁊ morere.
Simplicitatem in marito redarguit. qd̾
transitoria cuncta despiciens: puro corde
sola ȩtna conscupiscit. Ac si dicat. Quid
simplicit̃ ȩt̃na appetis.⁊ sub malis p̃senti¬
bus equanimit᷑ in gemiscis. Ercedens et̃¬
na despice.⁊ mala p̃sentia uel moriens e
a carnalib tolłant. q̃uantam eẽ formam
rectitudinis ostendant. discamus ex ũb̃¬
uulnãti. ⁊ in columis. sedentis. ⁊ erecti: qͥ

Expanded text:
sunt, qui huic culpae non formidine, sed elasunt, qui huic culpae non formidine, sed elatione succumbunt: quorum specialiter beati Job uxor figuram tenuit, quae marito suadere superba tentavit, dicens: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit. Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel moriens eva carnalibus tolerant, quantae se formam rectitudinis ostendant, discamus ex ati et incolumis, sedentis et erecti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum u̾o ẽ: quia carnales in ecła.
aliqñ metu. aliqñ u̾o audacia. suad̾e
ꝑu̾sa contendunt. Cumq sͥ ipsi uł pusil¬
lanimitate uł elatione defitiunt. ħ iusto¬
rum cordibus infunde. quasi ex dilecti¬
one moliuntur. Carnalem uideł m̃tem
petrus ante redemptoris mortem. resur¬
rectionem  retinebat. Carnali m̃te sariie
filio duci suo dauid adiunctus in here¬
bat: s tam̃ uns formidine. alt̾ elatione
peccabat. Ille quippe magistri mortem
audiens: dixit. Ab sit ate domine nõ erit
tibi hoc. hic u̾o in uirias ducis non fe¬
rens: ait. Numquid ꝓ his u̾bis nõ occi¬
detur semei. qui maledixit. xp̃m domini:
Set illi mor dicitur. reddi post me sath¬
anas. Et iste cum germano ꝓtinus au¬
diuit. Quid michi ⁊ uob̃ filii sarme. sur
efficimini michi hodie insathan: Mala i¬
taq suadentes angłi apotestate appellati¬
one censentur: qui blandis u̾b ad illicita
quasi diligentes crabunt. U alde u̾o det̾ore ᷤᷤ

Expanded text:
ciendum vero est, quia carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel pusillanimitate vel elatione deficiunt, haec justorum cordibus infundere quasi ex dilectione moliuntur. Carnalem videlicet mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc ; hic vero injurias ducis non ferens, ait: Nunquid pro his verbis non occidetur Semei, qui maledixit Christo Domini? Sed illi mox dicitur: Redi post me, Satana; et hic cum germano audivit protinus: Quid mihi et vobis, filii Sarviae, cur efficimini mihi hodie in Satan? Male itaque suadentes, angeli apostatae appellatione censentur, qui blandis verbis ad illicita quasi diligentes trahunt. Valde vero deteriores
Abbreviated transcription (Latin):
dem iuirium defectum. intra mentis ar-¬
chana sentiret. Set dum temptatione ir¬
ruente quatitur.⁊ quasi ultra quam su¬
fficit fatigatur: ei contra hostis sui insidi¬
as munimen humilitatis ostenditur. ⁊ in de
se ꝑ tunescit eneruit eade. uñ accepit for¬
tit̃ stare. Temptatus autem. non solum u¬
res aquo accipiat discit. s quanta eas iugi¬
lantia seruet intelligit. Sepe enim quẽ tẽ¬
ptationis certam̃ suꝑare non ualuit: sua de¬
t̾ius securitas strauit. Nam dum lapsum
se quisq in ocio remittit. dissolutam iñtem
corruptori ꝓstrauit. At si eum ex dispensa¬
tione suꝑne pietatis temptatio non repen¬
te uehem̃ter irruens. s temꝑato accessu
crudiens pulsat: nimirum ad insidias pre¬
uidendas eiugilat. ut contra hostem se in
c̾tamine cautns accinegat. Uñ et bene sub¬
quiescentis ẽ asfurgẽ dec̾tantis. Auditis gͦ
adu̾sis surgẽ ẽ. ex ꝑtis temptationib m̃tem

Expanded text:
dem virium defectum intra mentis ardem virium defectum intra mentis arcana sentiret. Sed dum, tentatione irruente, quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur; ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem, non solum vires a quo accipiat discit, sed quanta eas vigilantia servet intelligit. 70 Saepe enim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit; at si eum ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias providendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat. Unde et bene subquiescentis est; assurgere, decertantis. Auditis ergo adversis surgere, est expertis tentationibus mentem
Abbreviated transcription (Latin):
re contorpescimus. dum ultra quam nob̃
congruere credimus: flagellis fatigam᷑.
Sepe dum plusquam necesse ẽ mens for¬
midat. fiduciam sͥmet spei debilitat. Se¬
pe dum inmensis questionibus animus tẽ¬
ditur: ꝑ turbata fides quasi defectura fati¬
gatur. Set tamen uiuunt filiȩ. que domo
concussa moriuntur. quia ⁊ si intra consci
entiam. spem. fidem. caritatemq pene oc¬
cumb̾e ꝑ turbatio ipsa renuntiat: has ta¬
men ante dei occłos uiuas: ꝑseũantia re¬
ct̾ȩ intentionis seruat. Unde ⁊ puer qui
hec nuntiet solus euadit. q̃uia mentis dis¬
cretio etiã inttemptam̃ta in columis ꝑm¬
anet. Agitq puer ut iob filios flendo re¬
cipiat: dum discretione nunciante. dolẽs
anmus uires quas quasi amittẽ ceꝑat.
penitendo conseruat. Mira aũt hoc no¬
biscum dispensatione agitur. ut mens
nr̃a culpe non numquam pulsatione fe¬
riatur. Nam ẽẽ se magnarum urium
homo credet: si nullum unquam earũ¬

Expanded text:
re torpescimus, dum ultra quam nobis re torpescimus, dum ultra quam nobis congruere credimus, flagello fatigamur. Saepe dum plus quam necesse est mens formidat, fiduciam sibimet spei debilitat. Saepe dum immensis quaestionibus animus tenditur, perturbata fides quasi defectura fatigatur. Sed tamen vivunt filiae, quae domo concussa moriuntur, quia etsi intra conscientiam spem, fidem et charitatem, quas pene occumbere perturbatio ipsa renuntiat; has tamen ante Dei oculos vivas perseverantia rectae intentionis servat. Unde et puer qui haec nuntiet solus evadit, quia mentis discretio etiam inter tentamenta incolumis permanet. Agitque puer, ut Job filios flendo recipiat, dum, discretione nuntiante, dolens animus vires, quas quasi amittere coeperat, poenitendo conservat. Mira autem hoc nobiscum dispensatione agitur, ut mens nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magnarum virium homo crederet, si nullum unquam earum
Abbreviated transcription (Latin):
rati cognoscimus. cui pictatis habite bona
tribuamus. Et pietas u̾ius ułut ex tuncta
recipitur. dum quasi ãmissa amplius amatͤ.
Aliqñ dum subiectum se diuine formidini
aminus gaudet: repente suꝑbia temptatus
rigescit.S tamen ualde mox tunens. quia
nõ timet ad humilitatem se tantũ festinus
inflectit: ⁊ tanto hanc solidius recipit. qnͣto eiꝰ
urtutis pondus. quasi amittendo pensauit.
in temptatione conscĩa. ad u̾tilitatem ꝓpͥe ag¬
lii initus ꝑ sp̃m uiuunt. dum ext̾iuis carne
moriuntur. quia uideł uirtutes nr̃ȩ temp¬
tationis tempr̃. ⁊ sunmom̃to turbate. absta¬
tu siu in columitate defitiunt: ꝑ intentioĩs
tamen ꝑseũanciam. in tegre in mentis radi¬
ce subsistunt. Cum quibus etiam tres soro¬
res occumbunt: quia in corde non numꝗͣ
ꝑ flagella turbatur caritas. ꝑ formidinẽ
concucitur spes: ꝑ questiones pulsatur fi¬
des. Sepe enim quasi a conditoris amo¬

Expanded text:
rati cognoscimus, cui pietatis habitae bona rati cognoscimus, cui pietatis habitae bona tribuamus; et pietas verius velut exstincta recipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando dum subjectum se divinae formidini animus gaudet, repente superbia tentante rigescit. Sed tamen valde mox timens quia non timet, ad humilitatem se iterum festinus inflectit; et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus virtutis pondus quasi amittendo pensavit. in tentatione conscientia, ad utilitatem propriae coglii intus per spiritum vivunt, dum exterius carne moriuntur, quia videlicet virtutes nostrae tentationis tempore etsi in momento turbatae ab status sui incolumitate deficiunt, per intentionis erseverantiam integrae in mentis radice subsistunt. Cum quibus etiam tres sorores occumbunt, quia in corde nonnunquam per flagella turbatur charitas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Saepe enim quasi a conditoris amo
Abbreviated transcription (Latin):
ma confusione uastamur. Sed tam̃ eiusdẽ
confusionis eruditione discimus: ne urĩs
iuribus consilia nr̃a tribuamus. Et tanto
maturius ad grauitatem restringimur.
qnͣto ad hanc quasi amissam redimus. Ali¬
qñ dum mens fortit adu̾sa contempnit.
sub ortis adu̾sitatis euentibus hanc metus
uehemens ꝑcutit. S ꝑ hunc concussa discit
cui cribuat. quid in quibus dam fortit᷑ ste¬
tit. ⁊ tanto post ualiduis fortitudinem reti¬
net: quanto hanc repente irruente formidi¬
ne sͥ iam quasi elapsam uidet. aliqñ dum
magna nos scire gaudemus. repentina ig¬
norantie cecitate torpescimus. S quo igno¬
rantia m̃tis occłs ad mom̃tum clauditur. eo
post ad scĩam u̾ius aꝑitur: ut uinirum
flagello suę cecitatis eruditus. ⁊ scire ip¬
sum a quo habeat sciat. Allqñ dum religi¬
ose cunta disponimus. dum pietatis iuscã
plene nos hab̾e gratulamur: quadã m̃tis
duricia irruente ꝑcutimur. S quasi obdu¬

Expanded text:
ma confusione vastamur. Sed tamen ejusdem ma confusione vastamur. Sed tamen ejusdem confusionis eruditiviribus consilia nostra tribuamus; et tanto maturius ad gravitatem restringimur, quanto ad hanc quasi amissam redimus. Aliquando dum mens fortiter adversa contemnit, subortis adversitatis eventibus, hanc metus vehemens percutit. Sed per hunc concussa discit cui tribuat quod in quibusdam fortiter stetit; et tanto post validius fortitudinem retinet, quanto hanc repente irruente formidine sibi jam quasi elapsam videt. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, repentinae ignorantiae caecitate torpescimus. Sed quo ignorantia mentis oculus ad momentum clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut nimirum flagello suae caecitatis eruditus, et scire ipsum a quo habeat sciat. Aliquando dum religiose cuncta disponimus, dum pietatis viscera plene nos habere gratulamur, quadam mentis duritia irruente percutimur. Sed quasi obdu
Abbreviated transcription (Latin):
q ut irruente temptationis articło. tanta
stulticia sapientiam nr̃am feriat.: ut turba¬
ta mens qualit̾ malis imminentibus obui¬
et. uel contra temptationem quomõ se p̃pa¬
ret. ignoret.S hac ipsa stulticia cor pru¬
denter eruditur: quia uñ ad mom̃tum de¬
sipit.co. post u̾uis quo ⁊ humilius sapit. Et
sapiã uñ. quasi amittitur: inde certius pos¬
sidetur. Aliqñ dum subluma intelligendo
in elatione se animus erigit an rebus unis
⁊ iulibus graui ebitudine pigrescit. ut rep¬
ente sibi etiam una clausa uid̾at. qui per¬
nir sũma penetrabat. Set hec ipsa ebitudo¬
intellectum nobis dum subtrait seruat: qͥa
dum ad mom̃tum cor humiliat. u̾ius ad sub¬
limia intelligenda confirmat. Aliqñ dum
cuncta nos agẽ consilii grauitate gaude¬
mus. pulsante cause emergentis articło.
p̃cipitatione subita rapimur. ⁊ qui nos sẽꝑ
disposite uixisse credidimus: ⁊ repente inti¬

Expanded text:
que ut irruente tentationis articulo, tanta que ut irruente tentationis articulo, tanta stultitia sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qualiter malis imminentibus obviet, vel contra tentationem quomodo se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor prudenter eruditur, quia unde ad momentum desipit, eo post verius, quo et humilius, sapit; et sapientia unde quasi amittitur, inde certius possidetur. Aliquando dum sublimia intelligendo in elatione se animus erigit, in rebus imis et vilibus gravi hebetudine pigrescit, ut repente sibi etiam ima clausa videat, qui pernix suintellectum nobis, dum subtrahit, servat; quia, dum ad momentum cor humiliat, verius ad sublimia intelligenda cor firmat. Aliquando, dum cuncta nos agere consilii gravitate gaudemus, pulsante causae emergentis articulo, praecipitatione subita rapimur; et qui nos semper disposite vixisse credimus, repente inti
Abbreviated transcription (Latin):
onum quippe sp̃c quod in subiecta men¬
te alia. prudentiam. temꝑantiam. forti¬
tudinem iusticiam. format᷑. eandem mentẽ
ut contra singula queq temptamenta cru¬
diat. in semptem mox uir tutib temꝑat:
ut contra stulticiam sapientiam. contra ebi¬
tudinẽ intellectum. Contra p̃cipitationem
consiltum. contra tumorem fortitudinem: cõ¬
tra ignoranciam scientiam. Contra duritiam
pietatem: Contra suꝑbiam det tumorem.
S nõ numquam dum mens nr̃a tanti mu¬
ñis plenitudine. atq ub̃tate fulcitur. si con¬
tinua in his securitate ꝑfruitur: aquo sͥ ħ
sint obluuscitur. seq ase hab̾e putat: qd̾
niunꝗͣ sͥ ab ẽẽ considat. Uñ fit ut aliqñ
se ħ eadem grã utilit̾ subtrahat: ⁊ p̃sum̃ti
menti quantum inse infirmetur ostendat.
Uunc enim u̾e cognoscimus bona nr̃a uñ
sunt: qñ hec quasi ãmittendo sentimus. qr
a nob̾ seruari non possunt. Ad hoc itaq in¬
timande humilitatis magistium. fit plerũ¬

Expanded text:
onum quippe Spiritus, quod in subjecta mente ante alia prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque tentamenta diat, in septem mox virtutibus temperat; ut contra stultitiam, sapientiam; contra hebetudinem, intellectum; contra praecipitationem, consilium; contra timorem, fortitudinem; contra ignorantiam, scientiam, contra duritiam, pietatem; contra superbiam det timorem. Sed nonnunquam, dum mens nostra tanti muneris plenitudine atque ubertate fulcitur, si continua in his securitate perfruitur, a quo sibi haec sint obliviscitur, seque a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se menti quantum in se infirmetur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sint, quando haec quasi ama nobis servari non possunt. Ad hoc itaque intimandae humilitatis magisterium, fit plerum
Abbreviated transcription (Latin):
motu a rectitudine iusticie diu̾tit:⁊ quo
se totam auctori recdłe negligit. eo in se
iusticie uira contradicit. Uentus gͦ uehe¬
mens. quatuor angulos domus concutit.
dum fortis temptatio. occultis motib .iiii.
uirtutes quatit. ꝓquasi quassans angulis
domus eruitur: dum pulsatis uirtutib cõ
scĩa turbatur. Ingra hos autem quatuor ã¬
gulos domus filii conuiuantur: quia intra
archana mentis que pͥncipalit̾ his qua¬
tuor uirtutibus ad sũme rectitudinis cul¬
men erigitur: uirtutes cet̾e quasi quedã
cordis soboles se inuicem pascunt. De con¬

Expanded text:
motu a rectitudine justitiae divertit; et quo motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae juri contradicit. Ventus ergo vehemens quatuor angulos domus concutit; dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit; et quasi quassatis angulis domus eruitur, scientia turbatur. Intra hos autem quatuor angulos domus filii convivantur, quia intra arcana mentis cor principaliter his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, et virtutes caeterae, quasi quaedam cordis soboles, se invicem pascunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ angulis ddomus ista consistit: quia
nunirum solidum mentis nr̃e edifi¬
cium. prudentia. temꝑantia. fortitudo. uiᷤ¬
ticia. sustinet. In quatuor angłis domus
ista subsistit: quia in his quatuor uirtuti¬
bus. tanti bom oꝑis structura consurgit.
Uñ ⁊ quatuor ꝑadisi flumina fr̃am irri¬
gant : quia dum his quatuor uirtutib¬
cor infunditur. ab omni desidiorum car¬
nalium estu temꝑatur.S nõ nuquam
dum m̃ti ignauia subripit: prudentia fri¬
gescit. Nam cum fessa torpet. uentura ñ
p̃uidet. Non numquam dum non nulłã¬
m̃ti delectatio subrepit: temꝑantia nr̃a in¬
arcessit. In qnͣtum enim ad delectationem
p̾sentiũ gandia ducim᷑. ĩ tanto minus ab uli¬
citis temꝑamus. Non numquam enun¬
se timor cordi in sinuat: ⁊ uires nr̃e for¬
titudinis turbat. ⁊ eo minores contra adũ¬
sa existimus. quo quedam ꝑde unmod̾an¬
tius dilecta formidamus. Non numqmͣ
uͦ amor. sue se m̃ti ingerit. eamq latenti

Expanded text:
 angulis domus ista consistit, quia nimirum solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis domus ista subsistit, quia in his quatuor virtutibus tota boni 68 operis structura consurgit. Unde et quatuor paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibcor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subrepit, prudentia frigescit. Nam cum fessa torpet, ventura non praevidet. Nonnunquam dum menti delectatio subrepit, temperantia mmarcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamus. Nonnunquam se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti
Abbreviated transcription (Latin):
na itaq lignorum auferimus: cum de
ipsa inchoationis infirmitate suspec¬
Poma aũt que germinant in munda
ducimus nrĩsq esibus nõ aptamus:
quia cum pͥmordia boni laudantur. o¬
ꝑis. dignum ẽ. ut hoc animũ nõ pas¬
cat oꝑantis: ne dum accepta laus su¬
auit᷑ carpitur. fructus oꝑis intempesti¬
ue cõmedatur. Qui gͦ inchoate uirtu¬
tis ab humano ore laudem receꝑit: q̃¬
si plantati ligni añ tp̃s pomũ comedit.

Expanded text:
tia itaque lignorum auferimus, cum de tia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecPoma autem quae germinant immunda ducimus, nostrisque esibus non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit.
Abbreviated transcription (Latin):
pescimur: quia et si qͥd robustum incipi¬
mus excere. hoc in aꝑto citius ñ debe¬
mus ostende. ⁊ cum uita nr̃a simplex
quid atq innocuum inchoat. dicgiũ ẽ¬
ut secreri sui uelamina nõ relinquat:
ne nudum ħ humanis occłis quasi sub¬
ducto uelłe ostendat. Ad sola gͦ diuina
sacͥficia. boum pͥmogenita ouiumq ꝓfi¬
ciant. ut quicquio forte in nocuumq ĩ¬
cipimus: hoc ad honorẽ intum uidicis
inara cordis unmolemus. Qd ab illo ꝓ¬
culdubio tanto libentius accipitur. qnͣ¬
to et ab hominib ocultatum. nulla lau¬
dis appeticione macłatur. Sepe aũt no¬
ue conu̾sationis pͥmordia. ad huc ex car¬
nali sunt uita cõmirta. ⁊ id circo inno¬
tesce̾ citius non debent. ne cum laudã¬
tur bona que placent: deceptus lau¬
de sua anius. dep̃hende in eis neq̃at
mala que latent. Uñ recte rursum ꝑ
que germinant. inmunda erunt uob̃:
nec edetis ex eis. Ligna quippe pomife
ra sunt: oꝑa uirtutibus fecunda. ꝑ repu¬

Expanded text:
pescimur, quia etsi quid robustum incipimus exercere, hoc in aperto citius non debemus ostendere. Sed cum vita nostra simplex quid atqut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis, quasi subducto vellere ostendat. Ad sola ergo divina sacrificia boum primogenita oviumque proficiant, ut quidquid forte, simplex, innocuumque incipimus, hoc ad honorem intimi judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum, nulla laudis appetitione maculatur. Saepe autem novae conversationis primordia adhuc ex carnali sunt vita commista, et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. Unde recte rursum per quae germinant, immunda erunt vobis, nec edetis ex eis . Ligna quippe ra sunt opera virtutibus fecunda. Praepu
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ uidelicet uultum ꝑuersus oꝑit.
ut cognosci nequeat: cũ. uitam suam
uł malis actibus uł ꝑfidiȩ errore cõ¬
fundie. Sed talis quisq cum ꝓsꝑita¬
te uitȩ p̃sentis iustos fulciri consyicit:
eis ꝑuersa suadere minima p̃sumit :
Si qua uͦ illos ꝓcella aduersitatis in¬
uenerit: ad uerba ꝓtinus pestifere
suasionis erumpit. Unde & subdit᷑¬
Per fodit intenebris domos. sicut in
die condixerant sibi: & ignorauert̃
lucem. Quid namq hoc loco d̾omo¬
rum nomine. nisi conscientie desig¬
nantur: In quibus habitamus cum¬
contrectando quid agimus. Unde cui¬
dam sanato dicitur. Uade in domum
tuam ad tuos : & annuntia illis quã¬
ta tibi dominus fecerit. Id est a pec¬
cati iam uitio securus ad conscientiã
reuertere: & inuocem predicationis

Expanded text:
Quem videlicet vultum perversus operit, Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subditPerfodit in tenebris domos sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus contractando quid agimus? Unde quidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
tanto securius ꝑpetrat: quanto se ab
hominibus uideri minime potui᷑ quos
erubescat. Sciendum quoq est. quia
sicut is qui ad ulterium facit. carnẽ
aliem comugii sibi illicite comungit:
ita omnes heretici cum fidelem ani¬
mam in sus errore rapiunt. quasi cõ¬
iugem alienam tollunt. Qa uide¬
licet mens deo spiritaliter inherens.
et ei quasi in quodam amoris thala¬
mo comuncta. cum ꝑuersis ꝑsuasio¬
nibus ad prauitatem dogmatis ducir᷑.
quasi aliena conux a coruptione ma¬
culatur. Bene autem dicitur. S oꝑiet
uultum suum. Idcirco faciem suam
adulter oꝑit: ne cognoscatur. Omis
autem qui consentiendo uł agendo ne¬
quiter uiuit. uultum suum oꝑit: qͥa
ad hoc ꝑuersitate dogmatis uel oꝑis
tendit. ut ab ommpotente deo inuidi¬
tio recognosci non possit. Un de quibꝰ¬
dam in fine dicturus est : non cogno¬
ui uos. Discedite ame qui oꝑamini
iniquitatem. Quid autem uultus cor¬
dis humani est. nisi similituão dei:

Expanded text:
tanto securius perpetrat, quanto se ab tanto securius perpetrat, quanto se ab hominibus videri non metuit, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adulterium facit carnem alienae conjugis sibi illicite conjungit, ita omnes haeretici, cum fidelem animam in suum errorem rapiunt, quasi conjugem alienam tollunt, quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Bene autem subditur: CAPUTiunt. --Idcirco faciem suam adulter operit, ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, vultum suum operit, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
plere non ualet: adherendo huius
mundi potentibus exercet. S equitur:¬
Oculus adulteri obseruat caliginem:
dicens. Non me uidebit oculus. dadultõ.¬
Uc etiam iuxta litteram nil obstat xxui.¬
intelligi: ut qui adulter ium ꝑ pe¬
trare desiderat. tenebras exquirat. Soo
quia contra hereticos sententia ꝓmitur:
dignum est ut hoc quod dicitur misti¬
ce sentiatur. Nam paisus ait. Non
enim sumus sicut pluruni ad ulterã¬
tes uerbum đi. Adulter quippe in
carnali coitu. non ꝓlem sed uoluptatẽ
querit. & ꝑuersus quisq ac uane głe
seruiens. recte adulterare uerbum m¬
dei dicitur: quia ꝑ sacrum eloquium
non deo filios gignere. sed suam sci¬
entiam desiderat ostentare. Quem¬
enim libido głȩ ad loquendum tra¬
hit : uoluptati magis quam genera¬
tiomi oꝑam impendit. Unde & apte
dicitur. non me uidebit oculus : qͥa
adulterium quod inmente agctur.
ualde est difficile ut ab humano ui¬
su penetretur. Quod ꝑuersa mens

Expanded text:
plere non valet, adhaerendo hujus plere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus exercet. SequiturOculus adulteri observat caliginem dicens: Non me videbit oculus. - Hoc etiam juxta litteram nil obstat intelligi, ut qui adulterium perpetrare desiderat tenebras exquirat. Sed quia contra haereticos sententia promitur, dignum est, ut hoc quod dicitur mystice sentiatur. Nam Paulus ait: « Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . » Adulter quippe in carnali coitu non prolem sed voluptatem quaerit, et perversus quisque ac vanae gloriae serviens, recte adulterare verbum Dei dicitur, quia non per sacrum eloquium in Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi apte subditur: Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur, valde est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod perversa mens