comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃. cuiꝰ natura ex sangͥne cõmutat᷑.
Nã pꝰ partũ si quid sanguinis ñdũ fue¬
rit uteri nutͥmento cõsũptũ: naturali
meatu fluit ĩ mamas. et carũ uirtute
albescens: lactis accipit qualitatẽ. Citiᷤᷤ:
corpori suꝑposita incisionẽ pͥma paciat᷑
Cutis enĩ g̃re incisio dicit᷑: Idẽ ⁊ pelliᷤᷤ
qd̾ ext̾nas iniuria corporis tegendo pel¬
lat. pluuiasq et uentossoliꝰq ardo¬
res ꝑferat Pellis aũ mor detracta.¬
ł subiecta iam corium dicit᷑ Coriũ aũ
ꝑ diriuacionẽ caro appellat᷑ qd eo te
ram̃ta dicuntur. eo quod uiuificꝰ sp̃s
ꝑ eos ministret᷑ Aruma ẽ pingueelo cuti
adherens Pulpa est caro sine pingue¬
dine dicta qd̃ palpitet. resilit enĩ sepe
Hanc pleriq et uiscum uocant. ꝓpt̃ qd̾
glutinosa sit. Mẽ bra sunt. partes cor¬
poris: Aitꝰ quib colligunt᷑ m̃bra ab
artando dicti: Nerui greca diruacio¬

Expanded text:
dicunt, cujus natura ex sanguine commutatur; dicunt, cujus natura ex sanguine commutatur; nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento 14 consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. 78. Cuticorpori superposita incisionem prima patitur, κοπτὴ enim Graece incisio dicitur. Eadem et pellis, quod externas injurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. 79. Pellis autem mox detracta, subacta jam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegramenta dicuntur, eo quod per eoss ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatio
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑ Quartꝰ anularis. eo qd̃ ipso anulꝰ
gerit᷑ Itẽ et medicinał. qd eo trita
uli .n. has onices dic̃t : Truncꝰ media pars
corporis a collo ad inguinẽ. De qͦ nigidiꝰ
Capt collo uehit᷑ Truncꝰ sustinet᷑ cocis
et genib cruribq Torax a grecis chrͣ
anterior pars truncia collo usq ad stomacũ.
.i. secretũ qͦ ceteri arcent᷑. Iñ et archadicta
et ara clicta. qͦͣsi res secrete Cuius eminen¬
millarũ partes Uñ et pectinẽ dicti
qd̾ pexos capilloᷤᷤ faciat Mãmille uocate.
qr rotunde st̃. quasi male ꝑ diminucio.¬
gentes cõp̃hendunt. et dicte papille.
quod eas infantes qͣsi palpant dũ lac
sugunt: Pinde mãmilla ẽ omis emi
nentia uberis: Papilla uͦ b̃ue illud.
lacte ub̃ta ł quia humida. humore
scł lactis in modũ uuarũ plena: Luac.
iĩ nominis ab humore tͣhit. quod sit
albus liquor: L.eocos enĩ greci albũ

Expanded text:
imitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus imitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius108: Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis, et genibus cruribusque. Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum est, secretum, a quo caeteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secreta, cujus eminentemillarum partes; unde et pectus dicitur, eo quod pexos capillos facit. Mamillae vocatae quod rotundae sint, quasi malae per diminutiogentes comprehendunt, et dictae papillae quod eas infantes quasi palpant dum lac sugunt; pnentia uberis, papilla vero breve illud lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in morem uvarum plena. 77. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor, λευκὸς enim Graece album
Abbreviated transcription (Latin):
fetorem reddant: INManus dicta
qđ sit tociꝰ corporis mimꝰ Ipsa enĩ
cibũ oriministrat. ipsa operat᷑
omnia: ater dispensat  ꝑ eã acci¬
pimꝰ et damus: Abusiue autẽ ma¬
nus. etiã ars uł artifex Iñ et ma.¬
nus p̃ciũ dicimꝰ Dextera uocat᷑ a
clando: Ipsa enĩ pignꝰ pacis dat᷑. Ipsa
ficłi testis atq salutis adhibet᷑  Et
hoc est illud. apud tulliũ. fidẽ pub¬
licã iussu senatꝰ decli: id᷑ dexte¬
dextera siue qd̾ rẽ fieri sinat: a si¬
nenclo aũ sinistra ẽ ñcupata: Palma
est manꝰ expansis digitis. sicut con-¬
tractis pugnꝰ. Pugnꝰ aũ a pugillo di¬
ctus sicut palma a pansis palme
ramis: Digiti ñcupati uł quia x.
st̃. uł quia decent̃ iuncti existunt.
Nã habent inse et numerũ ꝑfectũ.
et salutaris siuc demonstratoriꝰ. quia fere
eo salutamꝰ uł ostendimꝰ. Teiꝰ impuelicꝰ qr¬
plerumq ꝑ cum obꝓbrii inspectacio expͥ¬

Expanded text:
fetorem reddant. 66. Manus dicta, fetorem reddant. 66. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat, ipsa operatur omnia, atque dispensat, per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars, vel artifex, unde et manupretium dicimus. 67. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur, ipsa fidei testis atque salutis adhibetur, et hoc est illud apud Tullium: Fidem publicam jussu senatus dedi, id est, dextdextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et salutatorius sive demonstratorius, quia fere eo salutamus, vel ostendimus, vel indicplerumque per eum probri insectatio expr
Abbreviated transcription (Latin):
ro singulari menbrũ ipsum significat:
Nã płr contumaciam sepe demont̾rat :
Cicero in uerrinis: p̃torẽ tu accuses. frã¬
ge ceruices. Flumeri dicti quasi armi.
hii humeros. illi armos habere di¬
cantur. Nã proprie armi quadrupedũ
sunt Ola summi humeri pars posterior
Prachia xfortitudine nominata. Ba¬
ri enĩ grece. forte et graue significat᷑
In brachiis enĩ. thori lacertorũ sunt.
et insigne musculorũ robur existit:
In his sunt thori .i. musculi. et dicti thiori
qd̾ illic uiscera torta uideant᷑ : Cubrtũ
dictum quoel ad cibos sumendos in¬
ipso cubamus Una secundũ quoscłã.
utriusq manus extensio est: Secun¬
dũ alios cubitus. qd̾ magis uerũ est.
quia g̾ce ulenos. cubitꝰ dicit᷑. Ale sub
brachia sunt appellate. eo qd̃ ex eis
in modũ alarũ motꝰ brachioꝵ meho¬
ex eis brachia cillant᷑ .i moue̾nt᷑.¬
Nas qunclã subhircos uocant propt̃
qd̃ in plerisq hominib: hircorũ

Expanded text:
ro singulari membrum ipsud significat: ro singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cicero in Verrinis6, 110: 'Praetorem tu accuses? frange cervices.' Umeri dicti, quasi armi, hi humeros, illi armos habere dicantur. Nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola summi humeri pars posterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ enim Graece grave et forte significatur. In brachiis enim et insigne musculorum robur existit. In his sunt tori, id est musculi, et dicti tori, quia illic viscera torta videantur. Cubitus dictus, quod ad cibos sumendos ipsi incumbimus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est; secundum alios cubitus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoex eis brachia cillentur, id est mHas quidam subhircos vocant, propter quod in plerisque hominibus hircorum
Abbreviated transcription (Latin):
retineant imde uocis sonũ emittant qui som
uno fi sonarent nͥlingue motiis distantias
uocis eficerent. Tolles gallica lingua dicũt᷑
ibi iungunt᷑. Gurgulio a gutture nom̃
łhit cuius in eatus ad oset nares ꝑten¬
dit. habens uiã qua uox ad linguam
transmittit᷑. ut possit uerba collidẽ:
uñ et garrire dicimꝰ : Num̃ ꝓximũ gur¬
qulioni. qͥ cib et pocio deuorant᷑. Nĩc
bestie que cibũ reuocant ac remandt̃
ruminare dicunt᷑ Sublinginũ oꝑculũ
gurgulionis quasi parua lingua que
foram̃ lingue recludit operit ue. Col¬
lũ dictũ qd sit rigidum et teres. ut
colunna bauilans capt̃. et sustentans
quasi capitolium. Cuiꝰ anterior pars gu¬
la uocatur. posterior ceruix. Ceruixaũ
uocata qd ꝑ eam parte̾ cerebrũ ad me¬
dullã spine dirigit᷑. quasi cerebri uia:
Ueteres aũ tantũ plurali numero. cerui¬
ces dicebant . Priꝰ ortensius ceruicẽ. sin¬
gulari numero dixit: eruix aũ nume¬

Expanded text:
contineant, unde sonos vocis emittant, qui soni contineant, unde sonos vocis emittant, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. Toles Gallica lingua dicunturibi iungantur. Gurgulio a gutture nomen trahit, cuius meatus ad os et nares pertendit: habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua quae foramen linguae recludit operitve. Collum dictum, quod sit rigidum et teres ut columna, baiulans caput et sustentans quasi capitolium: cuius anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant: prius Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem nume
Abbreviated transcription (Latin):
incidunt: Sequentes canini uocant᷑. qͦrũ
uͦI in dextera maxilla et uͦ in sinistra st̃:
Dicti canini quia in similitudinẽ cani¬
noꝵ existunt. Et canis ex ipsi ossa confrin¬
git sicut et homo ut quod ñ possunt pͥo¬
res p̃cidere : illis traclant ut confringant:
Ho uulgus pro longitudine et rotundi¬
tate colomellos uocant Utimi st̃ mola¬
res qui concisa a priorib atq cõfracta
subigt̃ et molunt adq in massant Nn⁊
molares uocati st̃. Dentiũ aũ numerũ.
discernit qualitas sexus Nã in uiris plureᷤ.
infeminis pauciores existunt. Gingiue
aũ ad decorem dentiũ. ne nudi horrori
pocius quã ornam̃to existerent : Palatũ
perdiriuacionẽ. S et gei similit̾ palatũ
uranon appellant eoqd̾ pro sui concaui¬
tate celi similitudinẽ habeat: Fances a
fundendis uocib nominate. eoqđ ꝑ eas
famur uoces: Artherie uocate. siue quia
qd atis et angustis meatib sp̃m uitalem

Expanded text:
incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae unt autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento existerent. Palatum nper derivationem. Sed et Graeci similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. Arteriae vocatae, sive quod quod arctis et angustis meatibus spiritum vitalem
Abbreviated transcription (Latin):
manare ñ desinit. siue quia et nes odo¬
re admonent ut odoremꝰ aliqui ⁊
sciamꝰ rn et contra inscii acrudes. ig¬
nari dicunt᷑. Olfccisse enĩ ueteres
qd equalit sit in longitudine et ro¬
cunditate porrect a colunna uocat᷑. Extre¬
mitas enis pirula ac formula pomi piri.
Que uͦ dextera leuaq st̃: pennule ab alari
similitudine Medium aũ in t̾sinum :
Osdictũ qd ꝑ ipsum quasi ꝑ ostiũ et ciboᷤᷤ
intꝰ mittimꝰ et sputũ foris proicimꝰ. uł¬
quia in de ingrediunt᷑ cibi. m̃ egͦdiũt᷑
sermones: Labia a lambendo nominata:
qd grossius sit. labrũ: Alii uiroꝵ labra.
mulierũ labia dicunt : Lingue adinguẽ¬
do cibo uarro putat nom̃ impositum.
Alis quod ꝑ articulatos sonos uerba ligat:
Sic̃ enĩ plectrũ cordis: ⁊ta lingua illidit᷑
edentib et uocalẽ esse efticit sonũ Den¬
nũ trahere nom̃ uident᷑. Horũ pͥmi p̃ciso
res dicunt᷑ quia om̃e qđ accipit᷑: ipsi pͥꝰ

Expanded text:
nare non desinit, sive quia nos odonare non desinit, sive quia nos odore admonent ut norimus aliquid ac sciamus. Unde et e contra inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim scisse quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimuquia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. 50. Labia a lambendo nominata. quod grossius sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. 51. Linguae a tigando cibum putat Varro nomen impositum. Alii quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua illiditur dentibus, et vocalem efficit sonum. 52. Dennum res dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius
Abbreviated transcription (Latin):
ut oculis munim̃ta pͣtendant. et su¬
dorem a capite depellant defluentẽ:
Interciliũ uͦ est mediũ illud int᷑ suꝑcilia.
genos. barbe Ifinc et gene. qd̾ inde incipi¬
ant barbegigni. Male st̃ eminentes sub
oculis partes ad protectionẽ eorũ subpo¬
site. Uocate aũ male siue qd infra ocłos
prominent in rotunditatẽ. que greci ma¬
ia appellant. siue qd̾ sint supra maxilla̾.
Maxile ꝑcliminutionem a malis. sicut
paxillus a palo. tax illus a talo: Mancli¬
bule st̃ maxillarũ partes. ex ꝗͣ et nom̃
factũ. Parbã ueteres uocauert̃. qd uiroꝵ
sit ñ mulierũ. Auriũ inde lictũ nom̃
ditu ꝑ inmoͥtacionẽ enĩ littere. aurẽ
quasi audes nuncupate st̃ . Uox enĩ re¬
ꝑcusia ꝑ ãfractus earũ sonũ facit. qͦ
sensum excipiant audieneli Pinnu¬
la summa pars auris: ab acumine cli¬
cta : Pinnũ enĩ antiqͥ acutũ dicebãt
Uñ et bipennis et pinna. Hares id cir

Expanded text:
ut oculis munimenta praetendant, et suut oculis munimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium vero est medium illud inter supercilia, genos barba, inde et genae, quod inde incipiant barbae gigni. Malae sunt eoculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive quod infra oculos prominent in rotunditatem, quam Graeci μῆλα appellant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo et nomen factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. Aurium inditum nomen ditu; per inmutationem enim litterae aures quasi audes nuncupatae sunt. Vox enim repercussa per anfractus earum sonum facit quo sensum excipiant audiendi. Pinnula summa pars auris, ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant, unde et bipinnis et pinna. Nares idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos uertices oculoꝵ a similitu¬
dine ualuarũ. Palpebre sunt
sinꝰ oculoꝵ a palpitacione dicte.
quia semꝑ mouent᷑ concurrunt
enim inuicẽ ut assiduo motu
resiciant obtutũ: Qunite sunt
aũ uallo capilloꝵ. ut et aptis ocuł
si quid inciderit : repellat᷑. et sõno
cohibentib tanꝗͣ inuoluti quies¬
cant latentes In sũmitate aũ pal¬
contingunt extant ad noti ordine
seruato capilli tutelã ocuł minis¬
trantes ne irruentes facile iniu¬
riaᷤ excipiant. et ex eo noceantur.
ut pulueris uł cuius ꝗͣ crassioris
materie arceant contactũ. aut ip
sũ aerem concidendo mitificent
qͦ tenuẽ adq serenũ faciant uisũ.
Lacrimas a laceracione m̃tis qui¬
daniputant dictas: Alii putant̃.
ideo quod greci larsiria uocant. Cilia st̃
tegmina quib cooperiunt᷑ ocłi. et dicta
cisia quod celent oculoᷤ. tegantq tuta cꝰ¬
todia Supercilia dicta quia suꝑposita
st̃ ciliis que id circo pilis uestita sunt.

Expanded text:
ipsos vertices oculorum ex similituipsos vertices oculorum ex similitudine bolborum. 39. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Coenim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palcontingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. am a laceratione mentis putant dictas, alii existimant ideo quod Graeci δάκρυα vocant. 42. Cilia, sunt tegmina quibus cooperiuntur oculi, et dicta cilia, 8 quod celent oculos, tegantque tuta custodia. Supercilia dicta, quia superposita sunt ciliis, quae idcirco pilis vestita sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
positũ Nii int̾ omnes sensus uicini¬
ores anime existunt In oculis enĩ
omne m̃tis indiciũ ÷ Unde et aĩ
perturbacio uł hilaritas. in oculis
apparet Oculi aũ ide et lumina
et dicta lumina. qd̾ ex eis lum̃ manat
uel quod ex inicio sui clausam te¬
neant hicem. aut extrinsecus ac¬
ceptã in sui prcponendo refundãt:
Pupilla est mediiis punctus ocłi
in quouis est uidendi ubi quia
parue nob̾ imagines uident᷑: prop¬
terea pupille appellant᷑ Nã paruu¬
li pupilli dicunt᷑: Hanc pturimi.
pupulã uocant: Uocat᷑ aũ pupilla
quod sit pura alq impulluta. ut
sunt puelle Fisici dicunt eascłe
pupillas quas uidemꝰ i ocuł mo¬
rituros ante triduũ non hab̾e.
quib ñ uisis certa est desperacio:
Circulus uͦ quo apupilla albe par¬
tes ociili separant᷑ discreta nigre¬
dine : corona dicit᷑. quod rotun¬
ditate sua ornet ambitũ pupil¬
le Uoluos aũ quiła appellant

Expanded text:
positum. Hi inter omnes sensus vicinipositum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt; in oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. 7 Oculi autem iidem et lumina. Et dicta lumina quod ex eis lumen manat, vel quod initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendam refundant. 37. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi, ubi, quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Unde et cirri uocant᷑. quod
etiam iđm greci rcaa Aonere uocãt.
Crines proprie. mulierum sunt Dicti
aũ crines eo quod uittis discernunt᷑.
Unde et cliscriminalia dicunt᷑. A
quib diuisi religant᷑ : Timpora st̃
que caluaria dextera leuaq subia¬
cent. que icło sic nuncupant᷑. quia
mouent᷑. ipsaq mobilitate quasi
tempora quibusła in t̾uallis mo¬
tant᷑: Facies dicta ab aͦffigie. ibi est
enim tota sigura hominis. et uniꝰ¬
cuiꝰq ꝑsone cognicio. Uultus uͦ dictꝰ.
eoqd̃ per eũ animi uoluntas ostendr᷑.
inotus motat᷑. Unde et differũt s.¬
utraq Nã facies simplicit᷑ accipit᷑.
de uniuscuiꝰq naturali aspectu.
uultꝰ aũ animor qualitatẽ signi¬
dũ uel leta. uł tristis ÷ Oculi uo.¬
cati. siue quia cilioꝵ tegmina oc¬
cultant. ne qua incidentis in iurie
offensione ledant᷑. siue quia occul.¬
tũ lum̃ habent. id÷ secretũ uł int̾

Expanded text:
dicunt. Unde et cirri vocantur, quod dicunt. Unde et cirri vocantur, quod etiam iidem Graeci μαλλὸν vocant. 31. Crines, proprie mulierum sunt. Dicti autem crines, eo quod vittis discernantur. Unde et discrquibus divisae religantur. Tempora sunt, quae calvariae dextra laevaque subiacent. Quae ideo sic nuncupantur quia moventur, ipsaque mobilitate quasi tempora quibusdam intervallis mutantur. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscuiusque personae cognitio. Vultus vero dictus, eo quod per eum animi voluntas ostenditur. motus mutatur; unde et differunt inter se, nam facies simpliciter accipitur de uniuscujusque naturali aspectu, vultus autem animorum qualitates signidum vel laeta vel tristis est. Oculi vocati sive quod eos ciliorum tegmina occultant ne qua incidentis injuriae offensione laedantur, vel quia occultum lumen habent, id est, secretum, vel intus
Abbreviated transcription (Latin):
nerui mele micium capiant. atq
ex eo omnis uigendi causa oriat᷑.
ibi enim omnes sensus apparent.
Unle ipsius anime que consulre
corpori: quodammͦ personam ge¬
rit. Uertex est ea pars qua cappil¬
li capitis colligunt᷑. et in qua ce¬
saries uertitur. unde et nuncu¬
patur. Caluaria ab ossib caluis
clicta per defectionem. et neutͣ¬
liter pronuncͥat᷑ Occipiciũ capi¬
tis pars posterior. quasi contra ca¬
picium. uel quod sit capitis re¬
trorsum: Capilli uocati quasi capi¬
tis pili. facti ut lecorem prestent.
et cerebrum aduersus frigus mu¬
niant. adq a sole defendant Piloᷤ
Autẽ dictos a pelle. qua prodeunt.
sicut et pilum dicitur apila ubi pig¬
mentum contundit᷑ Cesaries a ce¬
dendo uocata. Ideoq: tantũ uirorũ ÷
Uirum enim tonsum esse decet. mulie¬
rem non decet Come sunt proprie.
non cesi capilli. Et est grecus sermo.
Nam comas greci. Rai xcoca secando
nominant. Unde et gipin tondere

Expanded text:
nervi inde initium capiant, atque nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. 26. Vertex est ea pars qua capilli capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur, unde et nuncupatur. 27. Calvaria, ab ossibus calvis dicta, per defectionem, et neutraliter pronuntiatur. Occipitium, capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. 28. Capilli vocati, quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent, et cerebrum adversus frigus muniant, atque a sole defendant. Pili autem dicti a pelle, e qua prodeunt, sicut et pilum dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur. 29. Caesaries, a caedendo vocata, ideoque tantum virorum est. Virum enim tonsum decet, mulierem non decet. 6 30 Comae sunt proprie non caesi capilli, et est Graecus sermo. Nam comas Graeci caimos a secando nominant, unde, et κείρειν tondere
Abbreviated transcription (Latin):
enim cerebro. uncle omma ma¬
nant. Ex quo fit ut ea que ad
alios pertinent sensus. uide dica¬
mus. ueluti cum dicimus Uile
quomodo sonat. Uide quomodo
sapit: Sic. et cetera: Auditus ap¬
pellatur. quod uoces hauriat.
ħ ÷ aere uerberato suscipit sonoᷤ.
Odoratos quasi aeris odor attactꝰ.
Tacto enim aere sentitur Sic et
olfactus. quod ocloribus afficiat᷑
Gustus. a gatture dictus. Tactus eo qd̃
pertractet et tangat. et per om¬
nia menbra ingorem sensus asper¬
gat. Nã tactu probannis. qui el qͥd
ceteris sensibus iuclicare non
possumus Duo autem genera: ta¬
ctus esse Nã et extrinsecus uenit
quod feriat. aut intus in ipso cor¬
pore oritur Unicuiq autem. sen¬
sui propriam naturam datam:
Nã quod uidendum est oculis
capitur. quod audiendum ÷ au¬
ribus. Mollia ac dura tactu esti¬
mantur: Sapor gustu. odor na¬
ribus clucitur Prima pars cor¬
poris capud. datum q illi hoc
nomen. eo quod sensus omnes et

Expanded text:
enim cerebro, unde omnia maenim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit, ut ea, quae ad alios pertinent sensus, videre dicamus: veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, vide qusapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est oculis capitur, quod audiendum auribus, mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. 25. Prima pars corporis caput, datumque illi hoc nomen, eo quod sensus omnes et
Abbreviated transcription (Latin):
carne semper corpus est. non seꝑ
in corpore caro: Nã caro est. que
unnt. Idem. et corpus Corpus
quod non uiuit. idem non caro.
Nã corpus dici: aut quod post uitã
est mortuum. aut sine uita est con¬
ditum: Interlum et cum uita cͦpꝰ.
et non caro. ut herba. et lignum.
Sensus corporis. quinq sunt. Uisus.
auditus. gustus. ocloratus. et tactꝰ.
Ex quib duo aperiuntur. et clau¬
duntur: Duo semper. patentes sũt.
Sensus dicti quod per eos anima
subtilissime totum corpus agitat
uigore sentiendi Uncle et presen¬
tia nuncupantur. quod sint pre
sensibus. sicutoculis que presto st̃
oculis: Uisus est : qui a philosophis
humor uitreus appellatur: Uisũ
aut extrema ȩtheria luce. aut
interno spũ lucido per tenues uiaᷤᷤ
a cerebro uenientes. adq penetratis
tunicis in aere exeuntes. et tunc cõ¬
mixtione similis materie uisum
tior. siue uelocior. amplius q: ue
getet. quantum memoria inter
cetera mentis officia. Uicinior est

Expanded text:
carne semper corpus est, non semper carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus; sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. Visus est qui a phihumor vitreus appellatur. Inter.aut extrema aetheria luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aere exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum tior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia; vicinior est
Abbreviated transcription (Latin):
in anima uel quod meminit Un¬
de et inmemomores amentes. Qua¬
propter non anima .s quod excel¬
lit in anima mens uocatur tan¬
quã capud cius uel oculus Unde.
et ipse homo. secundum mentem i
mago clĩ dicitur: Ita autem hec
omina adiuncta sunt anime: ut
una res sit: Pro efficientiis enim
causarum. dliuersa nomina sorti¬
ta est anima. Nam et memoria
est: Dum uult. animus ÷ Dum seit.
mens est: Dum recolit: memori :
Dum rectum iudicat: racio est. Nũ
spirat: spiritus est: Dum aliquiel
sentit. sensus est. Nam incle animꝰ
sensꝰ dicitur pro his que sentit Unle
perit Solubile enim adq mor¬
masculi. unde et animalium et
hominum corpora concipiunt᷑:¬
Hinc et parentes creatores uocãt᷑
Caro autenrex iuii elementis con¬
pacta est. Nam terra. in carne est.
Aer in halitu. humor. in sanguine.
Ignis. in calore uitali: Nabent eniͣ
partem. cuius quoͥd debet̾ com¬
page resoluta. Caro autem et
corpus. diuersa significant: In

Expanded text:
in anima, vel quod meminit. Unin anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tamquam caput eius vel oculus. Unde et ipse homo secunmago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit; pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria est; dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum rectum judicat, ratio est; dum spirat, spiritus est; dum aliquid sentit, sensus est: nam inde animus sensus dicitur pro his, quae sentit, unde perit; solubile enim atque mormasculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntHinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In
Abbreviated transcription (Latin):
a utem a gentilib nomen accepit:
eo quod uentus sit Unde et grece
uentus animos dicit᷑. quod ore tra¬
hentes aerem uiuere uideamur:
S. apertissime falsum est. quia
multo prius gignitur anima. quã
concipi aer ore possit. que iam in
genitricis utero uiuit. Non est gͥ
aer anima. quod putauerunt qui¬
clam. qui non potuerunt in corpo¬
ream eius cogitare naturam Sp̃m
idem esse quod animam cuuange¬
lista pronuntiat dicens Potestatẽ
et rursus. potestatem habeo iterũ¬
sumendi eam: De hac quoq ani
ma ipso dñi passionis temapore me¬
moratus enuangelista. ita protu
nisi animani ponere: S anima di¬
cta propter quod uiuit: Spiritus
autem uel pro spirituali natura
uel pro eo quod inspiret in cor¬
pore. Item animum idem esse qd
animam .s. anime̾ uite est. animꝰ
consilii. Unde dicunt philosophi
etiam sine animo uitam mane:¬
re. et sine mente animam du¬
rare. Unde et amentes: Nam m̃te
uocari ut sciat. animum ut uelit:
Mens autem uocata. quod emineat

Expanded text:
autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare naturam. Spiritum idem esse quod animam Evangelista pronuntiat dicensIoh. 10,18: 'et rursus potestatem habeo sumendi eam.' De hac quoque ipsa Domini anima passionis tempore memoratus Evangelista ita protulnisi quod animam ponere? Sed anima dicta propter quod vivit: spiritus autem vel pro spiritali natura, vel pro eo quod inspiret in corpore. Item animum idem esse quod animam; sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta esse putatur. DE TRanformat
cribuntur aũ et quedam monstru¬
ose hominũ transformaciones. ⁊
commutaciones in bestiis. sicut de
illa maga famosissisma circe. que
socios quoq ulixis mutasse fert᷑ in bes.¬
tias. et dearchadib qui sorte ducti
transnatabant quoddam stannum.
adq ibi conuercebant᷑ in lupos: Nã
et diomedis socioᷤ in uolucres fuisse
conuersos non fabuloso mendacio. s
hystorica affirmacione confirmant:
S. ͤ quidamasserunt strigas ex homi¬
mibiis fieri: Ad multa enim latrocinia
sigure sceleratorum mutantur. et
sie magicis cantibus. siue herbarũ
uenesicio totis corporibus in feras tͣn¬
seunt Si quidem et ꝑ naturam ple:¬
raq mutacionem accipiunt. et cor¬
rupta in diuersas species transformãt᷑.
sicut de uituloꝵ carnib putridis apes.
sicut de equis scarabei. de mulis locuste.
de cancris scorpiones: Quidius: Con¬
caua litorei si demas brachia cancri

Expanded text:
iuncta fuisse putatur. De transformatis . iuncta fuisse putatur. De transformatis . Scribuntur autem et quaedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse ferttias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem heresium elicens heresis enim
ribus suis creuit. et dum sepe reciditur
pullulauit. igni debita incendioq pe¬
ritura: fingunt chimeram triformẽ
bestiam. ore leo. extremis partibis dra¬
co. media caprea: Quã quidam phisio¬
logi non animal s cilicie montem esse¬
esse aiunt. quibuslam locis leones. et
capreas nutrientem. quibusdã ardentẽ.
quib dum plenum serpentib Nunc bel¬
lorofontis habitabilem fecit. Uñ chime¬
ram dicitur occidisse: Centauri aũ spẽs
uocabulum indidit .i. hominem equo
mixtum. quos quidam fuisse equites
tessalorum dicunt .s: pro eo qd discur¬
rentes in bello uelut unum corpꝰ equoꝵ
et hominum uiderentur: iñ centauroᷤ
fictos asseruerunt: Porro minotaurũ
nom̃ sũpsisse ex tauro et homine qua¬
lembestiam clicunt fabulose in labe¬
rinto inclusam fuisse: De qͣ ouidius:
media hominis specie. media asini eẽ
dicatur. sicut et ipocentauriis. quod
equoꝵ hominumq in eis natura con¬

Expanded text:
dinem haeresium dicens: Haeresis enim dinem haeresium dicens: Haeresis enim ribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullularitura.' Fingunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leo, postremis partibus draco, media caprea. Quam quidam Physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusam fuisse. De qua Ovidius media hominis specie, media asini esse dicatur; sicut et Hippocentauri, quod equorum hominumque in eis natura con
Abbreviated transcription (Latin):
fragia: Alas aũ habuisse et ungulas. qi
amor et uolat et uulnerat. que inde
fluctibis cõmorasse. quia fluctus ue¬
ferunt feminã capitibus succinctã
caninis cã latratib magnis propt̃
frerum siculi maris. in qͦ nauiganteᷤᷤ
uerticibus in se concurrentium un¬
darum ext̾riti: latrare estimant
undas. quas sorbentes estus uorago
conliclit fingunt et mont̾ra quedã
irtacionabilium animantium: ut
cerberum infernorum canẽ uͭi capi¬
ta habentẽ significantes peũ tres
etates. per quas mors deuorat homi
putant dictum quasi creuoros .i.
carnem uorans Dicunt et hy̧dram
serpentẽ cum nonem capitib que
latine scera dicitur. qd̾ uno ceso .iiͦiͦ.
capita succrescebant: S constat hydram
locum fuisse euomentẽ aquas. uastantẽ
nicinam ciuitatẽ. in quo imno meatu clau¬
so multi erumpebant: Qhercules ui¬
meatus: Nã hydra ab aqua clicta est : huiꝰ
mentionem facit ambrosius in similitu¬

Expanded text:
fragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia fragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in fluctibus commorasse dicuntuyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrari aestimant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Fingunt et monstra quaedam inrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors homiputant, quasi creovorum, id est, carnem vorans. Dicunt et Hydram serpentem cum novem capitibus, quae Latine Caedra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant. Sed constat Hydram locum fuisse euomentem aquas uastantens uicinam ciuitatem, in quo meatu uno clauso multi erumpebant; qmeatus. Nam mentionem facit Ambrosius in similitu
Abbreviated transcription (Latin):
quennes concipiunt. et octauum uite
annum ñ excedunt: Picuntur aũ
alia hominum fabulosa portenta. qͦ
non sunt. s ficta in causis rerum int̃p̃¬
tantur. ut gerionem regem hispanie
triplici forma proditum: fuerunt
enim tres frates tante concordie. ut
in tribus corporibus lina anima eẽt.
Gorgones quoq meretrices crinitas ser¬
pentib que aspicientes conuertebant
in lapides. habentes imũ oculum qͦ
inuicem utebantur: Fuerunt aũ treᷤ
sorores unius pulchitudinis quasi umꝰ
oculi. que ita spectatores suos stupesce
faciebant. ut uertere eos putarentur
in lapides. Sirenas tres fingunt fuiꝰ¬
se ex parte uirgines et ex parte uolu¬
cres habentes alas. et ungulas. quarũ
una uoce. altera tibiis. t̃cia lira cane¬
bat. que in lectos nauigantes sub can¬
tu in naufragio trahebant: Scd̾m
ueritatem aũ merecrices fuerunt.
que transeuntes qm̃ ducebant ad ege:¬
sta tẽ his e ficte sunt inferre nau¬

Expanded text:
quennes concipiunt, et octavum vitae quennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vertere eos putarin lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub cantu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre nau
Abbreviated transcription (Latin):
opia proni ut petora ambulare dicunt᷑.
homunciones sunt ad uncis naribus. cor¬
mia infrontibus. et caprarum pedibus
similes. quarum m solituline antoniꝰ
sanctus uidit: Quietiam int̾rogatus
di seruo respondisse fertur dicens: Mor
uario delusa errore gentilitas faunos
satirosq colit: Picuntur quidam et
sil uestres homines. quos ñnulli faunoᷤ
ficarios uocant: Scinopodum gens fert᷑
in exhiopia singulis cruribus. et celeri¬
ni iacentes pedum suorum magnitu¬
dine adumbrent᷑. Antipẽdes in libya
plantas uersas habent post crura er
octonos digitos in plantis: Sppopode ᷤᷤ
in scithia sunt humanam formã
et equinos pedes habentes In india
cupantur duodecim pedum statu¬
ram habentes: Est et gens ibi statu¬
ra cubitali. quos greci a cubitu pig¬
meos uocant. de qua supra diximus:
Ni montana indie tenent. quibus est
uiciniis oceanus:: Phibent et in eadẽ
melia esse gentẽ feminarum. que quin¬

Expanded text:
opia proni, ut pecora, ambulare dicuntur:opia proni, ut pecora, ambulare dicuntur:homunciones sunt aduncis naribus; cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus Dei servo respondisse fertur dicensHieronvario delusa errore gentilitas Faunos Satyrosque colit.' Dicuntur quidam et silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celerini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos digitos in plantis. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India uncupantur, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos vocant, de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quin
Abbreviated transcription (Latin):
canina capita habeant. quosq ips . la¬
tratus magis bestias quam homines
confitetur: Hi in india nascuntur.:
Ciclopes quoq eadem india gignit.
et dictos ciclopes eoquod unum oculũ
solas ferarum carnes ȩdunt Lennas
te . et os et oculos habere in pectore.: Alioᷤ
sine ceruicibus gigm. oculos habentes
in humeris In ultimo autem orientis
monstruose gentium sacies tribuunt᷑:
Alie sine naribus equali tocius oris pla:¬
nicie. informes habentes uultus. Aie
labro subteriore adeo prominenti: ut
in solis ardorib totam ex eo faciem con¬
tegant dormientes Aliis concreta ora
esse. modico tantum foramine. calamᷤ
auenarum potus haurientes: Non nul
li sine e linguis esse dicuntur in ui¬
cem sermonis utences nutũ siue mo¬
tum. Panothas apud scithiam esse fe-¬
runt tã diffusa magnitudine auriũ.
ut onne corpis ex eis contegant: pan
enim greco sermone. omne. othea. au¬
res dicuntur: Arthafatite in ethi¬

Expanded text:
canina capita habeant, quosque ipse lacanina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. 16. Cyclopes quoque eadem India gignit, et dicti Cyclopes, eo quod unum oculum solas ferarum carnes edunt. 34 17. Bte nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. 18. In ultimo autem Orientis monstrosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Noli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
Ermafrodite aũ nuncupati. eoquod eis
ut̃q sexiis appareat: Erma quippe ap̃gͥ¬
cos masculus. a fronli femina nuncu-¬
patur : hni dexterã mamillã uirilem.
sinstrã muliebrem habentes: uicissim
coheundo et gignunt et pariunt: Sic̃
aũ in singulis gentib quedam monstͣ
sunt hominum: ita in uniuerso gene̾
humano quedam monstra sunt gentium.
ut gigantes. cenophali. ciclopes. ⁊ cetera: Gi¬
gantes dictos uixta greri sermonis ethi.¬
mologiam qui eos gegines existimant .i.
ter rigenas. eoquod eos fabulose parens
terra inmensa mole. et similes sibi genur¬
erit: Ge enim t̾ra appellatur. gͥnes genꝰ.
licet ͤ  terra silios uulgus uocat. quorũ
genus incertum ÷ falso autem opinant᷑
quidam imperiti de scripturis sanctiᷤᷤ
p̃uaricatores angelos cum filiabus ho¬
minum ante diluuium concubuis.¬
se. et exincle natos gigantes .i. nimiũ¬
grandes et fortes uiros de quib t̾ra cõ¬
pleta est: Cenoͣphali appellantur eo qd̃

Expanded text:
Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut gygantes, cynocephali, cyclopes, et caetera. Gigantes dictos juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos gegines existimant, id est, terrigenas eo quod eos fabulose pariens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge enim terra appellatur: genos, genus: licet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam imperiti de Scripturis sacris praevaricatores, angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exingrandes et fortes viros, de quibus terra completa est. 15. Cynocephali appellantur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
crus nascitur: Alia que in parte trans¬
figurantur. sicut qui leonis hñt icultũ
uł canis. uł taurinum caput aut corpꝰ.
ut ex pasiphe memorant genitũ mino¬
uocant: Alia quȩ ex omni parte trans¬
sigurantur in aliene creacionis porten¬
tum. ut ex muliere dicit historia intir
lum generatum.: Alia que sine transfi¬
guracione mutacionem hñt locorum.
ut oculos in pectore. uł infronte au¬
res. supra in timpore. Uł sicut aristoti¬
les tradidit quendam in sinistra parte
iecur. in clextra splenem habuisse Alia
secundũ connaturacionem. ut in alia
manu digiti plures connaturati et cohe¬
rentes reperiunt᷑. in alia manu minus.
siue in pedibus. Alia scd̃m inmaturam
et intemperatam creacionem sicut hii
qui elentati nascuntur. siue barbati. si¬
ue cani: Alia complexu plurimarum
differentiarum sicut illud quod p̃dixi¬
mus in alexandro multiforme porten-¬
tum. Alia cõmixtione generis. ut an¬
drogeni. et ermasrodite nascuntur:

Expanded text:
crus nascitur. Alia, quae in parte transcrus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant genitum Minovocant. Alia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia genergeneratum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte: aures supra in tempore: vel sicut Aristoteles tradidit quemdam in sinistra parte jecur, in dextra parte splen habuisse. Alia, secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiunt, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur.
Abbreviated transcription (Latin):
differt: Nam portenta sunt que transsi¬
gurantur sicut fertur in umbria muli¬
erem pehise serpentem: Iñ lucanus Ma-
tremq suus conterruit infans: Portentu¬
osa uͦ leuem sumunt mutacionem Exẽ¬
pli causa cum sex digitis nati: Portenta¬
aũ igitur uł portentuosa existunt. Alia
magnitudine tocius corporis ultra cõ¬
munem hominũ modum quantꝰ fuit
tition in nouem uigeribus iacens. ho¬
mero testante: Alia paruitate tociꝰ
corporis ie nani. uł quos greci pignie¬
os uocant. eoquod sint statura cubita¬
les: Alia magnitudine partiũ. ueliti
capite informi. aut suꝑfluis m̃brorũ
partibus. ut bicipites et trimani. ł
scinodontes. quibus procedunt gemi¬
ni dentes. Aliꝰ defectu partium in qͥb
altera pars plurimum defecit ab alta.
ut manꝰ a manu. ł pes a pede. Alia dis¬
cissione. ut sine manu aut capite ge¬
nerata. quos greci sterenoseos uocant:
AAlia per numeria. qñ solum caput. aut

Expanded text:
differt. Nam portenta sunt quae transfidiffert. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus1,563: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. quod aliquid si gnficandũ demon¬
strent. siue quod statim monstrent qd ap¬
pareat: Et hoc proprietatis est Abusio.¬
ne tam̃ scriptorum plerũq corrũpitur.
Quedam aũ portentorum creacioneᷤᷤ in sig¬
nificacionibus futuris constituta& uidẽt᷑.
Uult enĩ d̾s int̃dũ uentura significare ꝑ
aliqua nascentium noxia sicut et ꝑ sõ¬
nos. et per oracula. quib p̃moneat ⁊
sianficet quibuidam uł gentibus uł homi¬
nibus futuram cladem Qd plurimis etiã
exꝑim̃tis probatum : Serxe quippe regi¬
uulpes ex equa creata solui regnum por¬
tendit. Alexandro ex muliere monstrũ
moreuas habuerit. Inferiores diuersarũ
bestiarum s uuentes significasse repen¬
tinam regis interfectionem: Superuixe¬
rantͤ meliora deterioribus: Sed et monstͣ
que in significacionib dantur non dui
uiuunt .s. continuo ut nata fuerint occi¬
dunt. Int̾ portentum aũ et portentuosũ

Expanded text:
dicta, quod aliquid significando demondicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibusdam vel gentibus vel hominibus futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum