comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oꝑeprouocare. ac ueliti suspendere contendunt.
Cuod uõ ipse tabule cubitos acsemissem in latitui¬
ame habebant. plenus ille cubitus ꝑfectionem bo¬
ne oꝑationis dimidium cubiti quod suꝑ est incho¬
ationem diuine ostendit cognitionis: Quianimi¬
rum uisti in hacuita ꝑfec̾te eh mosinis insistere.
orationib uocare: Ieuinus castigari. ceterisq huiꝰ¬
modi actibus religiosis possunt oꝑam dare. Om̃
uo intim fide cognoscimus. s plenam cagnitionẽ eꝰ
infuturo sꝑamus. Dicente ipso do ac dño nr̃o iħu¬
hec est autem inquid uita et̾na. ut cognoscant te
solum ⁊ uerumdin.⁊ quem misisti iħ ixpm̃: hic̃¬
euam apłs ait. Exparte enim cognoscimus : ⁊ ex
parte ꝓpħamus. slunquid ait exparte laboramꝰ
parte bonis oꝑibus seruimus: plenum gͦ bonum
opis cubitum habent in hac uita electi.ẜ cubitũ
beate retributionis ex parte habent. in quantũ
goudia regni ꝑhennis ⁊ p̃sentiam sui conditor̾i
possunt desiderus p̃gustare celestibus. Cuius

Expanded text:
 provocare, ac veluti suspendore contendunt. Quod vero ipsae tabulae cubitos ac semissem in latitudine habebant, plenus ille cubitus perfectionem bonae operationis; dimidium cubiti quod superest, inchoationem divinae ostendit cognitionis: quia nimirum justi in hac vita perfecte eleemosynis insistere, orationibus vacare, jejuniis castigari, caeterisque hujusmodi actibus religiosis possunt operam dare. Deum vero interim fide cognoscimus, sed plenam ejus cognitionem in futuro speramus, dicente ipso Deo ac Domino Haec est autem, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te solum et verum Deum, et quem misisti Jesum us ait: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Nunquid, ait, ex parte laboramusparte bonis operibus servimus ? Plenum ergo bonis operibus cubitum habent in hac vita electi; sed cubitum beatae retributionis ex parte habent, in quantum gaudia regni perennis, et praesentiam sui Conditoris possunt desideriis praegustare coelestibus. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
t quattuor circulos aureos: quos ponel¬
inlatere uno: & duo in altero.
Quattuor circuli aurti. quattuor sũt eũgłi¬
ors libri. qui merito aurci sunt. ꝓpt̾ claritatẽ
cuł ꝯparati. qr ȩt̾na ẽ ipsa ds sapientia quã p̃dicant:

Expanded text:
Et quatuor circulos aureos, etcEt quatuor circulos aureos, etcin latere uno, et duo in altero. Quatuor circuli aurei quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui merito aurei sunt propter claritatem comparati, quia aeterna est ipsa Dei sapientia quam praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
t de aurabis eam auro mundissimo intꝰ
dissimo de auratur: quia ad sũpta a filio di
humana natura. ⁊ int̾ uirtute scĩsp̃s plena
na aurea supra circundari prccipitur:
quia apparens incarne atq ad redẽptio¬
nem humani gentris ueniens filius di. cer¬
tum expectabat tp̃s et horam. qñ susceptam
ꝓnobis mortem. cum ipsomortis auctore suꝑaret:
atq ad patre uictor incȩlos ascenderet. De hac
corona dicit apł̃s eum autẽ qui modico qͥdẽ
abangłis minoratus est̃. Uidemus iħm ꝓp̃t
passionem mortis gła ⁊ honore coronatum.
De hac inapocalipsi ioħes. Et uidi inquid.⁊
ecce equus albus.⁊ qui sedebat suꝑ illũ ha¬
bebat arcum. et data ẽ ei corona:. et exiit uin¬
cens ut uinceret. E quus quippe albus eccła:
eques qui illi p̃sideban t dñs est: qui habebat
arcum: quia contͣ potestates aerias adbel¬
la ueniebat. Dataq est ei corona uictoriȩ: qua
regnum mortis moriendo subuertit.

Expanded text:
t deaurabis eam auro, mundissimo intus t deaurabis eam auro, mundissimo intus dissimo deauratur, quia assumpta a Filio Dei humana natura, et intus virtute sancti Spiritus plena na aurea supra circumdari praecipitur, quia apparens in carne, atque ad redemptionem humani generis veniens Filius Dei, certum exspectabat tempus et horam, quando susceptam pro nobis mortem cum ipso mortis auctore superaret, atque ad Patrem victor in coelos ascenderet. De hac corona dicit Apostolus: Eum autem qui modico quidem ab angelis minoratus est, vidimus Jesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum . De hac in Apocalypsi Joannes, Et vidi, inquit, et ecce equus albus, et qui sedebat super illum habebat arcum, et data est ei corona, et exiit vincens ut vinceret . Equus quippe albus Ecclesia, eques qui illi insidebat, Dominus est, qui habebat arcum, quia contra potestates aerias ad bella veniebat. Dataque est ei corona victoriae, qui regnum mortis moriendo subvertit.
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ubieum ex toto corde tota anima tota
uartute diligam᷑ intrare mercamur. Altitudo qͦ
arche aꝑtissime erat cubiti unius ⁊ dimidii:. uide¬
licet ꝓpt significationẽ unice spei. qua uel dñs
ipse cum eet̃ in carne nobiscum future ssurrecꝰti¬
onis et posterioris głȩ p̃stolabatur euentum:
uł nos int̃ aduersa scłi. ꝓp̃t futuror p̃mia bo¬
noꝵ gaudere semꝑammonet. Nabet gͦ archa
plenũ cubitum in altitudine: quia dñs et sal¬
uator nr̃ plenissime nouerat. ipse etiam cor¬
ruptibili adhuc conuersatus incarne. quan¬
tauł sibi metipsi. uł menbris suis que nossumꝰ
eẽt gła conseruata infuturo. Ht̃ & dimidiũ
cubitum altitudinis quia nr̃e quoq deuo¬
tionem paruitatis. libent̃ in suo corpore
suscepit:q paaquidẽ intentione futuram
patriam diligimus. s nec dũ ꝑfecte que
sit cius felicitas capere ualemus: attamen
quantũ capimus. hoc ñnisi abillo habemꝰ¬

Expanded text:
nem, ubi eum ex toto corde, tota anima, tota nem, ubi eum ex toto corde, tota anima, tota virtute diligamus, intrare mereamur. Altitudo quoque arcae aptissime erat cubiti unius et dimidii, videlicet propter significationem unicae spei, qua vel Dominus ipse cum esset in carne nobiscum, futurae suae resurrectionis, et posterioris gloriae praestolabatur eventum, vel nos inter adversa saeculi propter futurorum praemia bonorum gaudere semper admonet. Habet ergo arca plenum cubitum in altitudine, quia Dominus et Salvator noster plenissime noverat, ipse etiam corruptibili adhuc conversatus in carne, quanta vel sibimetipsi, vel membris suis, quae nos sumus, esset gloria conservata in futuro. Habet et dimidium cubitum altitudinis, quia nostrae quoque devotionem parvitatis libenter in suo corpore suscepit, qui pia quidem intentione futuram patriam diligimus: sed necdum perfecte, quae sit ejus felicitas, capere valemus, attamen quantum capimus, hoc non nisi ab illo habem
Abbreviated transcription (Latin):
supplicans patridicebat. ñ phis autem rogo tantũ.
s& ꝓtis qui credituri sunt ꝑuerbum eorum in me:
ut om̃s unũ sint sicut tu pãt in me et egointe:
ut et ipsi innobis unum sut. Et paulo post. Et
notum fecixis nomenituũ et notum faciam: ut
dilectio qua me dilexisti inipsis sit: et ego impli.
Habebat post unum cubitum etiã semissem:
iudelicet obsignificationem nr̃e fragilitatis qr
qua nec dum inhac uita positi ꝑfectxułipsi dm̃
diligere. uł dilectionẽ quam erga nos ht ds com¬
p̃hendere sufficimus: quinpotius sic̃ apło tes¬
te ex parte cognoscimus. et ex parte ꝓpħamus:
ta nimirũ etiam ex parte diligimus ħt gͦ ar¬
cha unũ cubitum ht & dimidium: quia dñs
unica nos pietate sibi ac patri associandos
diligit: ⁊ nr̃e quoq capacitatem dilectionis
qualiscumq inhac uita eẽ potest eque pia be¬
nignitate complectitur: donec ad euis uisio¬

Expanded text:
supplicans Patri dicebat: Non pro his autem rogo tantum, supplicans Patri dicebat: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint . Et paulo post: Et notum feci eis nomen tuum, et notum faciam, ut dilectio, qua me dilexisti, in ipsis sit, et ego in ipsis . Habebat post unum cubitum etiam semissem, videlicet ob significationem nostrae fragilitatis, qua necdum in hac vita positi, perfecte vel ipsi Deum diligere, vel dilectionem, quam erga nos habet Deus, comprehendere sufficimus: quin potius sicut, Apostolo teste , ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus, ita nimirum etiam ex parte diligimus. Habet ergo arca unum cubitum, habet et dimidium, quia Dominus unica nos pietate sibi ac Patri associandos diligit, et nostrae quoque capacitatem dilectionis, qualiscunque in hac vita esse potest, aeque pia benignitate complectitur, donec ad ejus visio
Abbreviated transcription (Latin):
miranda dicebat: uirtutes ad ea que gerebat.
Quod uõ post duoscubitos etiam semissem arcͥa
in longitudine babebat. potest adhumane tar¬
ditatem fragilitatis referri: que dicta uł oꝑa sal¬
uatoris sublimia. nec dum ꝓut dignum crat ca¬
pere ualebat᷑. ¶ñ & dequibusdam mistics eiꝰ
ac̾tibus aꝑte dictum est. H ec non cognouert̃
discipłi eius primum: s q̃nglificatus est ib̾s.
Similit᷑ & dedictis illius sublimioribus. Et
erat uerbum istud absconditum ab eifet ñ
intelligebant que dicebantul.
Mabebat archa duos cubitos longitudinis:
Quia dñs incarne clarus uerbo & actibus appare¬
bat. Habebat & dimidium cubiti: quia etiam
tarditatem discipłoꝵ quance dum ꝑfecte dicta
uł acta ipsius capere poterant. longanimiter de
Anius erat cubiti latitudo arce: ob sfcrebat.¬
dispensationem ipsius dominice caritatis. Qua
electos suos indõ ad unare curauit. Onde et pei

Expanded text:
miranda dicebat: virtutes, ad ea quae gerebat: miranda dicebat: virtutes, ad ea quae gerebat: quod vero post duos cubitos, etiam semissem arca in longitudine habebat, potest ad humanae tarditatem fragilitatis referri: quae dicta vel opera Salvatoris sublimia, necdum, prout dignum erat, capere valebat. Unde et de quibusdam mysticis ejus actibus aperte dictum est: Haec non cognoverunt discipuli ejus primum, sed quando glorificatus est Jesus . Similiter et de dictis illius sublimioribus: Et erat verbum istud absconditum ab eis, et non intelligebant quae dicebantur . Habebat arca duos cubitos longitudinis; quia Dominus in carne clarus verbo et actibus apparebat. Habebat et dimidium cubiti; quia etiam tarditatem discipulorum, qua necdum perfecte dicta vel acta ipsius capere poterant, longanimiter ferebat. Unius erat cubiti latitudo arcae, ob dispensationem ipsius Dominicae charitatis, qua electos suos in Deo adunare curavit. Unde et pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
soluetur. N eq enim putandum est hominẽ
udm̃ genere sacerdotem. ingenio excellen¬
tissimum inscͥpturis diunis simul et scła¬
rib doctissimum. ullatenus hoc potuisse latere.
dinis quinq palmorum: latitudinis triũ.
Unde patet manifeste. quia illũ designat cubitũ:
quem duo palmi complent. Mistice autẽ longitu¬
do arce. longanimem dnĩ acredẽptoris nr̃i pa¬
tientiam. qua int homines conuersat᷑ ẽ insinu¬
at: Latitudo. amplitudinem ipsam caritaus.
qua ad nos uenire et int nos habitare uoluit:
ltitudo. spemfuture sublimitatis. qua uł seip¬
sum post passionem suam głoficandum. uł nos
duoꝵ erat cubitoꝵ: ꝓp̃t uidelicet doctrinam & oꝑa
quib refulgebat inmundo. H incenimꝰ euangłi¬
sta lucas sermonem se fecisse asserit dehis que
cepit iħs facere & doccre Et ciues ipsius admi¬
rantes dicebant. Unde huic sapientia hec et uirtu¬
tes: Sapientiam uidelicet referentes ad ea que

Expanded text:
solvetur. Neque enim putandum est, hominem solvetur. Neque enim putandum est, hominem Judaeum genere sacerdotalem, ingenio excellentissimum, et in Scripturis divinis simul et saecularibus doctissimum, ullatenus hoc potuisse latere. tudinis quinque palmorum, latitudinis trium . Unde patet manifeste, quia illum designat cubitum, quem duo palmi complent. Mystice autem longitudo arcae longanimam Domini ac Redemptoris nostri patientiam, qua inter homines conversatus est insinuat. Latitudo amplitudinem ipsam charitatis, qua ad nos venire, et inter nos habitare voluit. Altitudo spem futurae sublimitatis, quia vel seipsum post passionem suam glorificandum, vel gduorum cubitorum, propter videlicet doctrinam et opera quibus refulgebat in mundo. Hinc enim et evangelista Lucas sermonem se fecisse asserit, de his quae coepit Jesus facere et docere . Et cives ipsius admirantes dicebant: Unde huic sapientia haec, et virtutes? sapientiam videlicet referentes ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
apudte facit. quin et post hãc uttam. in illud¬
te tabernaculum qd̾ imitabaris ꝑ petuo bea¬
tum introducet. Sequitur.S conpingite.
non incongrue ipsam dñi et saluatoris ñr̃i in¬
carnationem de signat. In quo sunt om̃fthesa¬
uri sapientie & scientiȩ absconditi. Que uide¬
licet archa. bene delii ignis sethim compingi ui¬
betur. Lingna quippe sethim leus atq impu¬
tribilis feruntur ẽẽ naturȩ: ñ multũ aqualita¬
te albȩ spinȩ distantia. Archa ergo de lizignis se¬
thim facta est: quia corpus dñicum. ex menbriᷤ
constal ⁊ om̃i uitiorum labe carentib Et hcc
eadem sunt ligna spinis simillima: qr ⁊ si non
incarne peccati. tam insimilitudine carnĩ ꝓccc̃i ut apłs
uuis longitudo. habea t ͤ s emis cubitosl ã¬
titudo cubitum et dimidium. Altitudo
Quidam solent solent int̾rogare cuius quan¬
titatis sit. Estimandus cubitus: quem moyses
uł in aͬcha noe. uł infactura tab̃naculi posuerit.
Que si iosephi uerba uiderimus. facile questio

Expanded text:
apud te faciet: quin et post hanc vitam in illud tabernaculum quod imitabaris, perpetuo beatum introducet. Sequitur. CAPUT IV. Desnon incongrue ipsam Domini et Salvatoris nostri incarnationem designat, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Quae videlicet arca bene de lignis setim compingi jubetur. Ligna quippe setim levis atque imputribilis feruntur esse naturae, non multum a qualitate albae spinae distantia. Arca ergo de lignis setim facta est: quia corpus dominicum ex membris constabat omni vitiorum labe carentibus. Et haec eadem sunt ligna spinis simillima, quia etsi non in carne peccati, tamen in similitudine venit carnis peccati, ut Aposus longitudo habeat duos et semis cubitos, ltitudo cubitum et dimidium, altitudo Quidam solent interrogare cujus quantitatis sit aestimandus cubitus, quem Moyses vel in arca Noe, vel in factura tabernaculi posuerit: quae, si Josephi verba viderimus, facile quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ incarnationẽ mortalis factus apparuit. Ui¬
tulus uõ. idẽ oblatus ꝓ nob̃ inaltari crucis ex¬
titit. Item leo fortiter subigendo mortẽ:
Aquila. ad celos ascendendo factus ẽ. atq idõ
duo circuli in latere uno & duo sunt in alto̾:
quia nimirũ duo eugłiste ꝑsuã figurã adsũp¬
tionẽ indño humane fragilitatis.⁊ duo alu.
uictoriam quade eadem ad sũpta fragilitatẽ.
a morte triũphauit insinuant. Nã quasi
leuum latus arce duoshabuit cuculos: cũ eu¬
angłiste duo. incarnationẽ dñi acpassionem
figurarunt. Similit̾ lateri dexip̃ duo ine¬
rant circuli: quia eque duo cuangłiste. resurrectio¬
nem atq ascensionem cius. que ad futurȩ głam uitȩ
ꝑtinent figuralĩt exprimũt

Expanded text:
per incarnationem mortalis factus apparuit. Viper incarnationem mortalis factus apparuit. Vitulus vero idem oblatus pro nobis in altari crucis exstitit. Idem leo fortiter subigendo mortem, aquila ad coelos ascendendo factus est. Atque ideo duo circuli in latere uno, et duo sunt in altero, quia nimirum duo evangelistae, per suam figuram assumptionem in Domino humanae fragilitatis; et duo alii victoriam, qua de eadem assumpta fragilitate ac morte triumphavit, insinuant. Nam quasi laevum latus arcae duos habuit circulos, cum evangelistae duo incarnationem Domini ac passionem figurarent. Similiter lateri dextero duo inerant circuli, quod aeque duo evangelistae resurrectionem et ascensionem ejus, quae ad futurae gloriam vitae pertinen
Abbreviated transcription (Latin):
ra sue passionis. p̃catur patrẽ dicens. et nẽ cla¬
rifica me tu pat apud temetipsum: claritate
quã habui prius quã mundus eẽt apudte.
Quattuor autẽ angulos ht̃ archa: quia sacra¬
mentum dñice incarnationis. ꝑ om̃s mundiplagas.
in quib scã eccła dilatatur celebrare non desinit. Et
ꝑ eosdem angͣlos quattuor circuli sunt positi. ꝗa
incunctis mundi finib euangłium xpĩ saluã¬
dis fidelium cordib p̃dicatur. Huo aut̃ circu¬
li inlatere uno et duo sunt in alt̾o: uł quia duo
euangłiste discipłi saluatoris in carne p̃dican¬
tis. & miracula facientis adherebant. D uoautẽ
alii post resurrectionẽ ascensionẽq eius ad cȩ¬
los. ad fidem eius uenerunt: uł quia infigura
quattuor animalut̃. Quo qui ꝑ hominẽ ⁊ uitu¬
lũ designatisunt. passionẽ ⁊ mortis eiꝰ indicia
p̃culerunt. Duo uõ illi qui ꝑleonẽ ⁊ aquilam
prefiguratisunt. uictorie qua mortẽ destrux̃
insigne demonstrauerunt. Homo quippe dñs

Expanded text:
Patrem dicens: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset apud te . Quatuor angulos autem habet arca, quia sacramentum Dominicae incarnationis per omnes mundi plagas in quibus sancta Ecclesia dilatatur, celebrare non desinit: et per eosdem angulos quatuor, quatuor circuli sunt positi, quia in cunctis mundi finibus Evangelium Christi salvandis fidelium cordibus, praedicatur. Duo autem circuli in latere uno et duo sunt in altero: vel quia duo evangelistae discipulatui Salvatoris in carne praedicantis et miracula facientis adhaerebant, duo autem alii post resurrectionem ascensionemque ejus ad coelos, ad fidem ejus venerunt; vel quia in figura quatuor animalium, duo qui per hominem et vitulum designati sunt, passionis et mortis ejus indicia ppraefigurati sunt, victoriae qua mortem destruxit, insignia demonstrarunt. Homo quippe Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ rõnẽ.G regors dic̃. ociosũ qͥppe u̾bũ est ꝙ aut utilitate recticudinis. auc
rõne iuste nec essitatis caret. Sic̃ ĩ cauta loqueio est ĩ errorẽ ꝓcͣhit: ita idis¬
ere cũ silentiũ hos qͦs erudire pot̾at ĩ errorẽ derelinqͥd. hẏsidorꝰ dic̃. Claud̃
aures tuas ne audias malũ: fuge ĩcauta u̾ba. Uanꝰ sermo: cito polluit m̃tẽ faci¬
le agit᷑: ꝙ. libent̾ audr̃. Hicħ ex ore tuo: ꝙ. ĩpedire possit ꝓcedat. Hicħ qer¬
Auris q̃ ociosa u̾ba ñ repͥmit: ad nexia cito tͣnsit. Paulatĩ eresẽt uicia: ⁊ dũ ꝑui
ñ cauemꝰ ĩ magnis ꝓlabim᷑. Et ĩ loq̃do ⁊ ĩ tacendo: ꝑitꝰ esto. Discer ne qͥd lo ꝙͣ

Expanded text:
nem. GREGORIUS. Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos quos erudire poterat in errore derelinquit. ISIDORUS. Claude aures tuas, ne audiant malum. Fuge incauta verba. Vanus sermo cito polluet mentem. Facile agitur quod libenter audiAuris quae otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit. Paulatim crescunt vitia, et dum parva non cavemus, in magna prolabimur. In loquendo et in tacendo peritus esto. Dis
Abbreviated transcription (Latin):
regno ꝙ am.. Audiat de supplicio unꝰqͥsq: ꝙ timeat. ut si amor ad regñ
ñ tͣhit: ł timorminet. hysidorus dicit. Salubrit̾ accipiũt iusti: qͦ¬
tiens de suis excessib argiũt᷑. Pler̃q mali: similes s ĩmalũ defendũt.
Qͥ ꝑblanda u̾ba castigat᷑ ñ corrigit᷑: aeriꝰ neceẽ est ut arguat᷑. Cũ do¬
lore enĩ abscidenda s̃ qͣlenit sanari ñ possũt. Q admonit᷑ secreco corri¬
gi de peccato ne gligit:: puplice arguendꝰ est ut uulnꝰ qd ꝯcculte sana¬
r nescit: manifeste debeat enĩdari. ꝑalam s̃ arguendi qͥ palam no¬
cent ut dũ apta obiurgatione sanãtur. hii qͥeos mutando dereliõ¬
rant corrigant᷑. Dũ unꝰ corripit᷑: płimi em̃dant᷑. Melł est ut ꝓmultoꝵ¬

Expanded text:
regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat: ut si amor ad regnum non trahat, timor invitet. ISIDORUS. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Plerumque mali, similes sibi in malo, defendunt. Qui per blanda verba castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Quia admonitus secreto, corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt, corrigantur. Dum unus corripitur, p
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ .ꝙ̃. se excollit supponat᷑. Arrogantes uiri ĩtͣ scãm ecclĩam ꝗͣ uns a dõ
uiuendo refugiũt: eũ cñ ueracit̾ credendo ꝯficent᷑. hẏsidorꝰ dic̃. de uislicie
litute: nulla elatione suꝑbias. De bonis fãctis ñ extollaris: ⁊ de bono oꝑe
nõ guieris. Catio excelsos de iecit. & arrogancia sublimes humiliauit. ꝗ
manifestando potes amitd̾e: cacendo custodi. Deuita honuus. amlnsi

Expanded text:
r quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendo custodi. CAPUT XLVI. De vi
Abbreviated transcription (Latin):
miles uesis ẽẽ ꝗͣ tyro. Caue ne sñ doctore ĩ grediaris inã ꝗͣ ñꝗͣ ĩgres¬
sus es. u ĩ partem alt̾am declinans errorẽ patiaris. plꝰ ꝙͣ. aut minꝰ ãbu¬
les ꝗͣ neceẽ est. icͦrens lasseris aũ morã faciãs obdormias. Nulla ars
absꝙ: magitro discit᷑. Mulo tẽpore disce qd̾ doceas. He credas laudatorib
tuis: ĩmo ne irrisorib aurẽ ac comodes. Hõ appecas maiora uirib tuis:
qr meliꝰ est ĩ humiliorib tutũ ꝑgere: ꝗͣ pẽdulo gͣdu: ĩ altiorib fluctuare.
N erudit pr̃ filiũ: nͥ ꝗ̃ amat. Ñ corrigit magͣt̾ discipulũ: nͥ eũ q̃ ar¬
dentioris c̾nit ĩgenũ. Qc̃ꝙ id ꝙ ĩt̾rogat nouit: ñ uoto discendi s studio
agnoscendi ag̃. In similitudinẽ phariseoꝵ ñ ꝯͣi discipulꝰ s qͣi tẽptacor ac¬
cedit. Uir studioiꝰ ⁊ sapiens ⁊̃ si disc̾e aliqͥd uult mag̃ doc⁊ dũ prudẽt

Expanded text:
sse quam tiro. Cave ne sine doctore ingrediaris viam quam nunquam ingressus es; et parte altera declinans, errorem patiaris, et plus ambules quam necesse est; et currens laxeris, aut moras faciens dormias. Nulla ars absque magistro discitur. Multo tempore disce quam doceas. Ne credas laudatoribus tuis, imo irrisoribus aurem ne accommodes. Non appetas majora viribus tuis, quia melius est in humNon erudit pater filium, nisi quem amat: nec corrigit magister discipulum, nisi eum quem ardentioris cernit ingenii. Quicunque interrogat non voto discendi, sed studio redarguendi, per similitudinem Pharisaeorum, non quasi discipulus, sed quasi tentator accedit.
Abbreviated transcription (Latin):
uir qͥñ c̃ ꝯsilio aliqͥd ag̃ Gregoriꝰ dic̃. In rectitudĩe iustiera: ĩsmplici¬
tade masuetudo fig᷑at᷑. Sepe enĩ qͥsq umie mãsuetuditi studens.
subiectoꝵ. uicia aspicit : acꝙͣ ħ ꝑferuorẽ ⁊ eli corrigere recusat : q ĩens
crudełr ñ corrigendo multiplicat. ficꝙ ũ ełꝰ lenitas. ⁊ sibi sit ⁊ subiectis
ĩunca. hysidorꝰ dic̃. Neqͥd ultͣ leuit̾ agasi ne cem̾e aliqͥd facias. Cy p¬
anꝰ docibił. aũ ille est: qͥ ad discendã paciẽtiã humił ⁊ micis. Basiliꝰ dic̃.
leuitas cup̃ semꝑ laudari. Sic̃ nauis c̃ iactat᷑ absq gubnatore a fin¬

Expanded text:
ui non cum consilio aliquid agit. GREGORIUS. In rectitudine justitia, in simplicitate mansuetudo figuratur. Saepe enim quisque nimis mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit, atque haec per fervorem zeli corrigere negligit: quem in eis crudeliter non corrigendo multiplicat, fitque ut ejus lenitas sibi sit noxia, et subjectis inimica. ISIDORUS. Ne quid ultra leniter agas, ne temere aliquid facias. CYPRIANUS. Docibilis autem ille est qui est ad discendam patientiam humilis et mitis. BASILIUS. Levitas cup
Abbreviated transcription (Latin):
mori qͥsꝙ ñ esturi collit᷑. Uñ festrai unꝰqͥsq ne ĩiqͥtatib suis rapi¬
at᷑. simulq finiat᷑ uita c̃ culpa. Diabolꝰ qͦs uiuentes incendit ad uicia:
subito morientes ꝑtͣhere nitit᷑ ad torm̃ta. Qmuis enĩ iꝰtꝰ ĩ hac uita sit
qͥsꝙ tñ dñ de corpore isto egredit᷑ ꝑtimescat. ne dignꝰ supplicio sit. Nulbꝰ
it ẽ hõ sñ peccato. si qͥsꝙͣ potest de dĩ securꝰ ẽẽ iudicio: ẽ n de ociosis u̾b
reddẽ da sit rõ. fĩnẽ iustoꝵ optim̃ uocatio tͣnqͥlla ꝯm̃dat : u̾exeo ĩtel¬

Expanded text:
 aestimat, tollitur. Unde festinet unusquisque, ne iniquitatibus suis rapiur, simulque vita finiatur cum culpa. Diabolus quos viventes incendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. Quamvis enim quisque in hac vita sit justus, tamen dum de corpore isto egreditur, pertimescat ne dignus supplicio sit. Nullus est enim homo sine peccato: nec quisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis redde
Abbreviated transcription (Latin):
ris leticia p̾sentis : ita ẽ agenda: ut ñ ꝗͣ amaritudo seq̃tis iudicii
recedat ei a memoria. pler̃ꝙ enĩ hostis callidꝰ m̃tẽ c̃ peccato subplãtat.
Cũ de ruma afflictã respic̃. securitatis pestifere: blandiciis seducit.
Cũꝙ ñs secura reddit᷑: ĩ corpore aĩmꝰ laxat᷑. Cũ bona fr̃e̾s agicis. semꝑ
ad memoriã mala acta reuocate: ut dũ caute culpa ꝯnos cit᷑: ñꝙͣ de
bono opere aĩmꝰ ĩcaute letet᷑. horã uͦ ultimã dñs nr̃ id circo nob̃ uoluit

Expanded text:
ris laetitia, ita est agenda, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. Plerumque enim hostis callidus mentem cum peccato supplantat: et cum de ruina afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Cumque mens secura redditur in corpore, animus laxatur. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam mala acta revocate. Ut cum caute culpa agnoscitur, nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Horam vero ultimam Deus noster idcirco voluit
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩs: netas senectutis uita ĩ macłata. placens dõ. adu̾sio ꝑuuloꝵ: Itficieteos
Intelligite ꝑuuli astutiã: ⁊ ĩsipientes admadu̾tite. Relinqͥte ĩfantiã ⁊
uiuicẽ. & ambulate ꝑ uias prudẽtie. Eystudins suis indelligit᷑ puer: si mũde
⁊ recta s̃ oꝑa eiꝰ. Corona dignitatis senectus : qͥ ĩuiis iusticie reꝑit᷑. Erul¬
tatio iuuenũ forcicudo eoꝵ. ⁊ dignitas senũ canicies. Ihs̃ filiꝰ sy rach diõ. qͥ

Expanded text:
 aetas senectutis vita immaculata placens Deo . Adversio parvulorum interficiet eos . Intelligite parvuli astutiam, et insipientes animadvertite . Relinquite infantiam, et vivite, et ambulate per vias prudentiae . Ex studiis suis intelligit puer, si munda sunt et recta opera ejus. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur . Exsultatio juve
Abbreviated transcription (Latin):
Uiñ ĩ ioc̃ditate cr̾eat est: ñ ĩ ebrietate. Uiñ mod̾ate potat᷑: ⁊ aĩe ⁊i corporis
sanitas est. Uinũ nudtũ potat̃: irritationẽ. ⁊ irã. ⁊ runas multas facit.
Sic̃ ignis ꝓbat ferr̃ dur̃: sic unũ corda suꝑboꝵ arguit. Iheronimꝰ dicis.
bic̃q saturitas ⁊ ebrietas fuer̃: ibi libido dñat᷑. Religiosus ñꝙł uinũ
redoleat: ne audiãt illud philosophi ħ ñ est oscłm porigere sippinare.

Expanded text:
oderate potatum sanitas est corporis et animae . Vinum multum potatum irritationem et iram, et ruinas multas facit . Sicut ignis probat ferrum durum, sic vinum corda arguet . HIERONYMUS. Ubicunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare.
Abbreviated transcription (Latin):
I care.
et obliuiscens ea: ñ se iustigat ad penitenciã. Hullũ habebit acces¬
sum cordis ꝯpugtio: li fuer̃ ĩ mod̾atꝰ risus. ac iocꝰ. De honore pa¬
ꝓuocare filios ur̃os. s docete illos ĩ disciplina. ⁊ correc¬
tione dñi. Nec enĩ debent filii parentib thesaurira¬
re: s parentes filiis. S alonion dic̃. Q affligit prẽm ⁊ fug̃ mrẽa:
ignominiosus est:⁊ infelix. filiꝰ sapiens lecificat prẽm. filius st¬
ultꝰ mesticia ÷ mr̃is sue. Ihs filius syrach dic̃. Sic̃ qͥ thesaurizat.
ĩ qͥ honorificat m̾rẽ suã. Q honorat prẽm: Ioc̃dabit᷑. Q hono

Expanded text:
care, et obliviscens ea, non se instigat ad poenitentiam. Nullum habebit accessum cordis compunctio, ubi fuerit immoderatus risus ac jocus. CAPUT provocare filios vestros, sed docete illos in disciplina et correctione Domini . Nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis . SALOMON. Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix . Filius sapiens laetificat patrem, filius stultus moestitia est matris suae . JESUS SIRACH. Sicut qui thesaurizat, ita qui honorificat matrem s
Abbreviated transcription (Latin):
letsieat: ita c̾di necẽt̃ est ꝗ a die exit̾ sui ignis repbos exurat ł c¬
Maligni sp̃s egrediente aĩa sua oꝑa reqͥrũt. t̾e mala q̃ suaser̃t repli¬
cant: ut socuĩ eã ad torm̃ta tͣhant. hysydorꝰ dic̃. Iniqꝰ pꝰ mortẽ ducit᷑ pꝰer
re hãt: sides cm̃ꝓ ens lugere uetat. Illi enĩ depłorãdi s̃ ĩ morte: qͦs mise¬
ros ifernꝰ erhac uita recip̃. ñ qͦs celestis aula lecificandos ĩcludit. Iosephꝰ¬

Expanded text:
laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat. Tumaligni spiritus egrediente anima, sua opera requirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, re jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit.
Abbreviated transcription (Latin):
sn ĩt̾ missione p̾parem᷑. hẏsidorꝰ dic̃. Neq unstꝰ de sua iusticia ꝯfidat:
neq peccator de dĩ miscd̃ia desperet. ẜ hãt ĩcorde spem parit̾ ⁊ inec̃.
Sic speret miscdĩam: ut usticiã metuat. Sic spes ĩ dulgentiã erigat:
ut metꝰ gehenne seper affligat. ¶ mins qͥsꝙꝵ sit itꝰ: ñquã necẽe est
sint fine destinati Hulla resce de peccato secur̃ faciat ꝗͣ uis penitẽtia
satisfactio diumo tm̃ pensat᷑ iudicio. ñ humano. Heq enĩ unꝗͣ opor¬
ti penitentẽ hr̃e de peccatis securitatẽ. Hã securitas: regligentiã¬

Expanded text:
intermissione praeparemus. ISIDORUS. Neque justus de sua justitia confidat, neque de Dei misericordia desperet, sed habeat in corde spem pariter et metum: sic speret misericordiam, ut justitiam metuat; sic sit spes indulgentiae, ut metus affligat. Quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est amen hominibus est quo sint fine destinati. Nulla res de peccato securum faciat, quamvis poenitentiasatisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Neque unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas inducit negligenti
Abbreviated transcription (Latin):
disponũt᷑ et̾na: qñ p̾sentitͥbulatione ꝓbant᷑. Qͣntũ enĩ ĩ ħ secło fragi
mͣ tñ ꝑpecuo solid asi. Qͣnt̾ enĩ ĩpresenti affligimꝰ: tm̃ ĩ futo gaudebi¬
mꝰ. Si hic flagelł a terim᷑: purgati ĩ iudicio adueniemꝰ. Semper ds̃
hic tolerat: qͦs ad salutẽ ꝑpetuã pͥparat̃. Ng m̃mures. ñ blas phem̾ẽ
nõ qr̃ sustineo mala: qr iuxca modũ cͥminis minor est recͥbucis ulcionie
Uniu̾sa q̃t̾ accidũt: absꝙ dĩ ñ fuĩt uolũtate. Iniquoꝵ potestas
leuiora portabis. si gͣuiora fueris recordatꝰ. Langor enĩ uicia excoqͥt.
Langoriures libidinis fr̃angit. Infirmitas gͣuis sob̾am fac̃ animam
Cs prianꝰ dic̃. Nlec dignꝰ est ĩ morte accipere solaciũ: qͥ se ñ cogicauit¬

Expanded text:
disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Quantum enim in hoc saeculo frangituo saeculo solidamur; quantum in praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semper Deus hic vulnerat quos ad salutem perpetuam praeparat.re sustineo mala? quia juxta modum criminis, minor est retributio ultionis. Universa quae tibi accidunt, absque Dei non fiunt voluntate. Iniquorum potestas iora portabis, si graviora fueris recordatus. Languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. Infirmitas gravis sobriam facit animam. CYPRIANUS. Nec dignus est in morte accipere solatium, qui se n
Abbreviated transcription (Latin):
uigil sensus: ne uanis cogitatioib polluat᷑. Amet scientiã scͥpturar̃.
⁊ carius uicia ñ amabit. Ep̃i uitent᷑ apłos. ⁊ monachi ꝑfectos patres.
ut qͥr̃ honorẽ possident hr̃e nicent᷑ ⁊ merit᷑. Monacͦ hãt simplicitatem
colũbe ne qͥcꝗͣ machinet᷑ dolos habeat ⁊ serpentis astuciã: ne alioꝵ
supplantet᷑ isidiis. Monachꝰ ceneat humilitacem uestiũ. Monachꝰ qͥ xp̃õ
desiderat ncħ aliud dignet᷑ asspic̾e: s est ei cella ꝓ paradiso. Uaru
⁊ seꝓturarũ poma de cerpit. huis utit᷑ delicus. har̃ fruit᷑ ampleru. Ille

Expanded text:
vigil sensus, ne vanis cogitationibus pateat. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia ut quorum honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. Monachus qui Christum desiderat, nihil aliud indagat, sed est ei cella pro paradiso, varia Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
Basiliꝰ dic̃. Qd t accide nõ uis: nec ꝓximo tuo cupias euenire. Condole ĩ ali¬
enis calamitatib: sociare fletib ĩ alienis merorib. In cͥbulatione alc̾iꝰ: ⁊ cu
esto tͥstis. Tas esto asiis: qͣles opptasẽẽ cirea te alios. ꝗdꝰ ñ uis paci: ñ facias. et
ñ ĩferas aliis mala: ne paciaris similia. Ita clem̃s esto ĩ aliis delictis: ut ĩ
timn. nec alit̾ te nec alit̾ alios penses. Et sic alios iudica: ut iudicari cupis.
solis: sic sermo ꝯsolationis fr̃i ĩ cribulacione tẽpcationis posito: de elatione¬

Expanded text:
BASILIUS. Quod tibi accidere non vis, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati, non facias, et non inferas alteri, mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in alienis delictis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses: et sic alios judica, ut judicari cupis. solis, sic sermo consolationis fratri in tribulatione tentationis posito. CA
Abbreviated transcription (Latin):
gonuis dic̃ Diuna dipensatione agit᷑: ut ꝓlriora uicia egͥatio plrrior
exurat. Ysidorꝰ dic̃. Au̾tens enĩ ds̃ homiẽ exeruciat ⁊ ꝙ̃ peccãteꝙ
deseruerat: flagellando it̾m usitat. Ordinata est miserõdĩ: qͥpꝰ ħ hoñẽ
ꝑ flagella a peccato emundat: ⁊pꝰea ab et̾no supplicio liberat. It̃ dic̃. fłet̾
ralia flagella: et̾na ꝓficiũt gaudia. Ideoq & iustꝰ ĩ penis gaud̾e: ⁊ ĩpiꝰ
ĩ ꝓsperitatib lugere deb .i. neq iusto neq: reꝓbo: d̾s miscdiãm abstrahit.
los hic tolerat ꝑtemporalẽ clem̃tiã. ⁊ illic punit ꝑ et̾nã iusticiani.
In hac enĩ uita d̾s parcit ĩpiis: ⁊ tñ ñ ꝑcit electis. In illa parcet ele¬
ctis ñ tũ ꝑci ĩiqͥs. Qͣ nt̃ qͥsꝙ aũ ĩ corpore aut ĩm̃te flagelła susturi:
tm̃ se ĩ fine remun̾ari remunerari speret. Dũ enĩ multa dam pabilia

Expanded text:
iora vitia, aegrotatio prolixior exurat. ISIDORUS. Revertens enim Deus hominem cruciat: quem peccantem deseruerat, flagellando iterum visitat. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccato emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus eoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitate lugere debet. Neque justo, neque reprobo, Deus misericordiam abstrahit. los hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis. In illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Quantum quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tantum se in finem remuner
Abbreviated transcription (Latin):
ellat᷑. xpm̃ seqͥ cupiens: si hẽs ĩ potestatẽ rem t̾uã uende. Si¬
u̾ ñ hẽs : Magno ou̾e lib̾atꝰ es. Totũ enĩd̾o dedit: qͥ se ip̃m optu¬
lit. facile ꝯtempnit oĩa: qͥ se semꝑ eẽ moricur̃ cogitat. Qͥ uult ẽẽ
ꝑfectus : multitudĩes homuñ ⁊ officia ⁊ salutationes ⁊ ꝯuiuia. qͣi
cathenas fugiat uoluptat̃. Utinã ꝙ reũciamꝰ scło: uoluptas sit
ñ necessitas. Hudũ xpm̃. nudã crucem xp̃i. nudꝰ seq̾re. Bñs mag̃
q̃r̃ aĩas credentiũ: ꝗͣ opes. Ambrosius dic̃. Q uult dm̃ possid̾e: re¬
nũtiet mũdo ũ sit illi d̾s beata possessio. Hec renũciat mũdo. is¬
ꝗ̃ t̾rene possessionis delectat ambicio. Dũ sua qͥsꝙ ñ relinqͥt: mũ

Expanded text:
otestate, rem tuam vende; non habes, a magno onere liberatus es. Totum Deo dedit, qui seipsum obtulit. Facile contemnit vitia, qui se semper cogitat moriturum. Qui vult esse perfectus, multitudines nominum, officia et salutationes, et convivia quasi catenas fugiat voluptatum. Utinam quod renuntiamus saeculo, voluptas sit, non necessitas. Nudum Christum, nudam crucem Christi, nudus sequere. Dominus magis quaerit animas credentium quam opes. AMBROSIUS. Qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Is non renuntiat mundo, quem terrenae possessionis delectat ambitio. Dum sua quisque non relinquit, mu
Abbreviated transcription (Latin):
ne extendas manũ cuã. pͥor. ⁊ ĩ uidia ꝯcaminatꝰ erubescas. Siũ
medio multori. sedisti. pͥor illis ne excendas mañ tuam. nec pͥor põ¬
cas bibere. Si coactus fueris ĩedendo multũ: sur ge de medio ⁊¬
uome & refrigerabit ce. ⁊ ñ adicies corpori tuo ĩfirruicatẽ. In ꝯuiius¬
uini ñ arguas ꝓrim̃: ⁊ñ despicias eũ ũoc̃dicate illiꝰ. Uir respiciens
ĩ m̃sam alieniã: ñ est uita eiꝰ ĩ cogitatione uictus. alit enĩ aĩam suã
cibis aliens. Iheronimꝰ dic̃. Ad ꝯuiuiũ peccatoris rogat᷑ ad ħ anbula.
ut spiricales inuicatori tuo p̾beas cibos. Bonarũ rer̃ postulatio est:
qñ coreꝰ ead uult habere q̃ ⁊ spc̃. Gregoruis dic̃. habũdare ĩ ꝯuuliis lo¬
qͣeicas soiet. sẽꝑ enĩ uoluptas: comitat᷑ epłis. Cũ corpꝰ ĩ ret irrecti¬

Expanded text:
non extendas manum tuam prior, ne invidia contaminatus erubescas . Si in medio sedes, tu prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere . Si coactus fueris in edendo multum, surge de medio eet refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem . In despicias eum in jucunditate illius . Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suam cibis alienis . HIERONYMUS. Ad convivium peccatoris rogatus, ad hoc ambula ut spirituales invitatori tuo praebeas cibos. Bonarum rerum postulatio est, quando corpus eadem vult habere quae et spiritus. GREGORIUS. Abundare in conviviis loquacitas solet, semper enim voluptas comitatur ep
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ est sr̃ cim̃cem dm̃i. hõ sc̃s: in sapĩa matri sic̃ sol. Nã stultꝰ sic̃ luna ĩmu¬
tat᷑. Sapiens nõ odit mancdata ⁊ iusticias. Uir sapiens: plebem suã erudit.
Sapĩa in ore fideli ꝯplantabitꝰ. Uirperitꝰ: multos erudit. ⁊ aĩe sue suauis ÷
Uir sapiens: replebit᷑ bñdicꝰtione. S apiens in popło: hereditabit hon oiẽ.
& nom̃ illiꝰ erit uiuens in ec̾nũ. Sapientiam scribe in dempore uacatiõis.¬

Expanded text:
ol, nam stultus ut luna mutatur . Sapiens non odit mandata et justitias . Vir sapiens plebem suam erudit . Sapientia in ore fidelium plantabitur . Vir peritus multos erudit, et animae suae suavis est . Vir sapiens implebitur benedictione, sapiens in populo haereditabit honorem, et nomen illius erit vivens in aeternum. Sapientiam scribe in tempore vacui
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sermonẽ eiꝰ uerũ ⁊ clarũ eẽ. Dec⁊ aũ sermonẽ eiꝰ sale ẽẽ ꝯdit̃. ut gr̃a
ap̃ audientes hãt. ¶ cqͣd enĩ am̃s loqͥt᷑: uociferatio ⁊ clamor est apel¬
landꝰ hylarꝰdic̃. Eultꝰ urta infirmitates suas sentit: liuxta ĩbecil¬
litatẽ nature sue sapit. sapit. Gregoriꝰ dic̃. Sic̃ nec auris escas necguteᷤ
u̾ba ꝯnoscit: ita nec stultꝰ qͥsq. sentenciã sapĩe ĩ cellig̃. fatuũ c̃ sapientib
ĩpdicationẽ ñ suscipies. nec ꝑ eũ qͥmplere remñuali. illi qͥ pͥuab obsist
hysidorꝰ dic̃. Nicħ stulticia peiꝰ: nicħ ĩ sipĩa dec̾iꝰ. nicħ ignauia tͣ piꝰ.
ignorantia uicioꝵ nutͥx. est. Ignorantia enĩ qͥd sit digñ culpe ñ sentit.
Insipiens assidue peccat. In doctꝰ enĩ fãcile decipit᷑. Scultꝰ ĩ uiciũ cito dlab

Expanded text:
 sermonem ejus sale esse conditum ut gratiam apud audientes habeat. Quidquid enim amens loquitur, vociferatio et clamor est appellandum. HILARIUS. Stultus juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sentit. GREGORIUS. Sicut nec auris escas, nec guttur verba agnoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientiae intelligit. Fatuum cum sapientibus in praedicatione non suscipies, nec per eum qui implere non valet, illi qui praevalet obsistas. ISIDORUS. Nihil stultitia pejus, nihil insipientia deterius, nihil ignavia turpius. Ignorantia vitiorum nutrix est. Ignorantia enim, quid sit culpa dignum non sentit. Insipiens quotidie peccat. Indoctus enim facile decipitur, stultus in vitium cito delab
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs. Trnticiã: expelle ace. Mulcos enĩ: occidit tͥsticia. ⁊ñ est utilicas.
ĩ illa. Corpͣuũ dabit tͥsticiam : et ħo ꝑitꝰ resistit illi. A tͥsticia enĩ: festi¬
nat mors. tͥ sticia cordis: flectit c̾uicẽ. N dedis tͥsticie corcuũ: s repelle
eam ate. I Si dor US dic̃. Uis aũ ñꝗͣ. ẽẽ tͥstis: bñ uiue. Secreta ꝯscĩa
tͥsticiã lenit̾ sustinet. Bona uita: gaudiũ semꝑ ht̃. Conscĩa aũ rei:¬

Expanded text:
multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa . Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistit illi . Ad tristitiam enim festinat mors. Tristitia cordis flectit cervicem . Non dederis in tristitiam cor tuum, sed repelle eam a te . ISIDORUS. Vis autem nunquam esse tristis? bene vive. Secreta conscientia tristitiam leviter sustinet. Bona
Abbreviated transcription (Latin):
scelꝰ. Qr̃ derisor sapientiã. iñ inuenit. Et doct̾na prudẽtiũfãcił. ꝑa¬
Inrisuexalcat uocẽ suam. Uir añ sapiens: iux cacite ridebit. Augͥtiiꝰ¬
dic̃. Leticia secłi uanitas: cũ magna expectatione sperat᷑ uueniat. u
sulanimis ñ es existar. ¶ tẽperariꝰ est ĩ lecicia: ꝑ hẽms est ĩs eua. Grego¬
rius dic̃ pͥsetia gaudia: seqũt᷑ ꝑpetua lam̃ta nemo ⁊ ensi p. ħ gaud̾e e

Expanded text:
erit derisor sapientiam, et non invenit: doctrina prudentum facilis . Parain risu exaltat vocem suam: vir autem sapiens vix tacite ridebit . AUGUSTINUS. Laetitia saeculi vanitas, cum magna exspectatione speratur ut veniat, et sillanimis non existas. Qui temerarius est in laetitia, perennis erit in poena. GREGOR
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ refrenat libidmose sugiestionis: ñ tͣnsit ad ꝯsensũ libidĩs. E¬
to enĩ resistit operi : q̃ titillanti ñ accõmodat delectationẽ. Si plus ob¬
lectat m̃tẽ dilectio fomicationis ꝗͣ amor caslititatis: adhuc ĩ hoĩe pe¬
cat᷑ ĩ hoĩe regnat. Certe si ampliꝰ regͥuͣad pulcͥcudo. ĩ time castitalis:
iã ñ regn̾at peccata. s regnat usticia. Oñ ĩmũda pollucio: fornicat̾o
mũdiciã templũ dĩ uiolat. & tollens m̃bra xp̃i. fãcit m̃bra merecria
Luruniosa nãꝙ uita: carnẽ cito debilitat. fractãq eito duc̃ ad seuͦ¬
tutẽ. Dĩb peccatis: fõrnicatio maiorest. q unuiu̾sa añcedit mala.

Expanded text:
nem refrenat libidinosae suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti consensum non accommodat delectationi. Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Omnis immunda pollutio, fornicatio munditiam templum Dei violat, et tollens membra Christi, facit membra meretricis. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. Omnibus peccatis fornicatio major est, quia fornicatio antecedit mala.
Abbreviated transcription (Latin):
sollert̾ ꝓspic̃. ne b oñ ĩcemꝑant̾ agat. ⁊ de uͥtute ĩ uiciũ tͣnseat. In uitas pat¬
ad celũ ⁊ orõ hoĩs placentis nonͥs ascendit ad dm̃ Noli applicare sccͤtã abstinẽti¬
am : neq ostendas eam qͣi in lumĩe testib multis. ut qͥuidet ĩ abscondito pr̃. reel¬
clat tͥ in palcan. He ꝑdas labores ꝓꝑ humanã głam: neq. fut᷑am et̾¬
nam głam tͣdas ꝓ paruo ⁊ temporali gła. Gła enĩ humana ĩ ꝓulu̾ẽ¬

Expanded text:
nter agat, et de virtute in vitium transeat. EX VITIS PAd coelum, et oratio hominis sibi placentis non ascendit ad coelum. Noli applicare secretam abstinentiam, neque ostendas eam quasi in lumine, testibus multis: ut qui videt in absconso Pater, reddat tibi in palam. Non perdas labores propter humanam gloriam, neque futuram aeternam gloriam tradas pro parva et temporali gloria. Gloria enim humana in pu
Abbreviated transcription (Latin):
perã gessit ĩ dignat᷑  ⁊ senri ipm̃ ĩ cusat. In uitas patr̃ dr̃. Ocłi iraꝯdi. tͤbulenti.
n sang̾ nei. irac̃di cordis s̃ ñcii. Uulpes inhabicant aĩe. q̃ memor est malitie.
⁊ bestie cubant ĩ f̾bulenco corde. Sic̃ emĩ palear̃ fumꝰ ꝯtͣbat oclm̃: s memoria
malitie ĩ tẽpore oionis. Iraꝯdi oĩo abominat̃ chumama: ⁊ psalmodia iraꝗd
sonꝰ horribił. Oĩs em̃ bomi: inpedim̃t est cͥsticia. Hmis tͥstans hõ ñ mouet
sensum. ad diuine ꝯgitationis ĩcuit̃. nͨ orõnẽ mũdã emittit aliqñ. Uincła

Expanded text:
ipsum incusat. EX VITIS PATRUM. Oculi iracundi, turbulenti et sanguinei, sunt iracundi cordis nuntii. Vulpes inhabitat animam quae memor est malitiae, et bestiae cubant in turbulentis corde. Sicut enim palearum fumus conturbat oculum; sic memoria malitiae in tempore orationis. Iracundi oratio abominata thymiamata, et psalmodia iracunda sonus horribilis. Omnis enim boni impedimentum est tristitia. Nimis tristans homo non movet sensum ad divi
Abbreviated transcription (Latin):
gebunt. & qͥ alios erudire poc̾it ĩ et̾na fulgebit claritate. Nutri ãi
tuã. lectionib diuinis: parabũt enĩ tͥ mnsã spiritalẽ. Ubi enĩ sap̃e
possessio: ibi amor mulieris excludit᷑. Iheronimꝰ dic̃. Mult̃ enĩ est meliꝰ u̾a
est timere dm̃i: abnegare aũ se ipm̃ a malis. pͥma sapĩa est uitare malua.
scda sapĩa est fac̾e bonũ. Qͥ sqͥs gͦ uult audita ĩ telligere: festur⁊ q̃ iã po¬
sacre ĩtelligentia si in cunctis eẽt aperta: uilesceret. ⁊ tm maiori dulcedĩ
ĩuenta reficit: ꝗͣ t̃ maiori labore fatigat anim̃ q̃sica. Qͥ u̾ba dĩ audit seꝑ
ocłos cordis pon̾e ad exit̃ debet: ⁊ sñ cessatione meditari. qñ ap̾senti

Expanded text:
claritate. Nutrire animam tuam lectionibus divinis, praeparabis tibi mensam spiritalem. Ubi enim sapientis possessio, ibi amor mulieris excluditur. HIERONYMUS. Multo melius vera est timere Deum, abnegare autem seipsum a malis. Prima sapientia est vitare malum. Secunda sapientia est facere bonum. Quisquis autem vult audita intelligere, festinet ea quae jam poripturae sacrae intelligentia si in cunctis esset aperta, vilesceret, et tantum majore dulcedine inventa reficit, quantum majore labore fatigat animam quaesita. Qui verba Dei audit, semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari, qua
Abbreviated transcription (Latin):
para iusticiã tͥ. Qͥ custodit uisticiã: ꝯtinebit sensũ eiꝰ. Si seqͣris iusti
dic̃. Iusticia simod̾ ñ ht̃ ĩcrudelitatẽ cadit. Malicia remanẽtiũ
meret᷑: ut hñ qͥ prodeẽ pot̾ant festini subtͣhunt᷑. & c̃ mũdi fĩnis
appinqͣt electi collũt᷑ ne dec̾iora uideant Sic ĩiustis trascit᷑ d̾s. ut
cũ eor corda ꝑ iustoꝵ. ꝯsortiũ ꝯsolent᷑. hẏsidoiꝰ dic̃. Multi apͣ hor̃es
putant᷑ electi : ⁊ ap̃ dm̃ reꝑbi ex istũt. Et multi apͣ hoiẽs rȩꝓbi sc̃.
⁊ apd̾ dm̃ s̃ electi. Hullus enĩ se putet electũ: ne forte iam apd̾
dm̃ sit reꝑb. In libro clem̃tis dr̃. ꝑfectio legis pax est. Ex peccatis i¬
bella nascũt᷑. ⁊ c̾tamina. Ubi aũ peccat᷑ ñ fit : pax ÷ anirie. Ubi uͦ
par: ĩ disputationib ⁊ ueritas: in oꝑibus nisticia ĩuenicus de inuidia

Expanded text:
si IUS. Justitia, si modum non habet, in crudelitatem vadit. Malitia remanentium meretur ut hi qui prodesse poterant, festine subtrahantur; et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Sic injustis irascitur Deus, ut tamen eorum corda per justorum consortium consolentur. ISIDORUS. Multi apud homines putantur electi, et apud Deum reprobi assistunt. Et multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi sunt. Nullus enim se putet electum, ne forte apud Deum jam sit reprobus. EX LIBRO CLEMENTIS. Perfectio legis, pax est. Ex peccatis bella nascuntur et certamina. Ubi autem peccatum non fit, pax est animae. Ubi autem pax est, in disputationibus veritas, in operibus justitia, inve
Abbreviated transcription (Latin):
cias areẽ tue ⁊ torcularis cui: ñ tardabis offerre mͥ. Si tardiꝰ dare peccat̃
redde decimas. Cũ enĩ decimas dando ⁊ t̾rena ⁊ celestia possis mun̾a
ꝓmereri: qr̃ ꝑ auariciã dupplici ce bñdictione defraudas. ħ enuĩ dñi
uoceris. Dabis ĩpio militi: qd̾ ñ uis dare sac̾doci. Bñfac̾e ds̃ semꝑ ꝑatꝰ
est s homiñ malicia ꝓhibet᷑. Decime ⁊ ex debito reqͥrũt᷑. & qͥ eas dare
noluer̃ : res alienas ĩuasit. Et ꝗͣti pauperes ĩ locis uͥ ip̃e habitat illo
decimas ñ dante fame mortui fuerunt : tancoꝵ homicidioꝵ reus añ
tͥbunal et̾m iudicis apparebit. qr rẽ a dño pauperib delegatã: suis usi¬
b reseruauit. Qͥ gͦ s aut p̃miũ ꝯparare aut peccatoꝵ desid̾at Indul¬
gentiã ꝓinereri : reddat his dȩcimas ⁊̃ & de nouẽ ꝑtibstudeat elemosmã dare.¬

Expanded text:
ias areae tuae et torcularis non tardabis offerre mihi. Si tardus dederis, peccatum  operatione vivis, redde decimas. Cum enim decimas dando, et terrena et coelestia possis munera promereri, quare per avaritiam duplici benedictione defraudaris? Haec enim evoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere Deus semper paratus est, sed hominum malitia prohibetur. Decinoluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse habitat, illo decimas non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Domino pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, redditis decimis etiam et de novem partibus studeat eleemosynam dare