comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine ipsus. Sic̃ ouis adoc¬
cisionem ductus est . & sic̃ agnus
coram tondente se.sic non aperuit
os suum. Adiecit. quia non: dolꝰ
in lingua mea. Utiq. quia u̾ita ᷤᷤ
non habet dolum. Ipse enu ꝓfes¬
sus est. Ego sum uia. u̾itas ꝙ uita.
Non enim quicquã subaliqua fat¬
sitate locutusẽ. s sic̃ apatre accepit.
ita pͦpłis salutarit̾ p̃dicauit. dic̃
enim a natura humanitatis. Qͥ
me misit maior me:. Dix etiam¬

Expanded text:
suetudine ipsius: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Adjecit, quia non est dolus in lingua mea: utique, quia veritas non habet dolum; ipse enim professus est: Ego sum via, veritas et vita . Non enim quidquam sub aliqua falsitate locutus est, sed sicut a Patre accepit, ita et populis salutariter praedicavit. Dicit enim a natura humanitatis: Qui me misit major me est I
Abbreviated transcription (Latin):
dio m̃di. Id palã atq usibilit̃
euenisse manifestũ ẽ. Signũ ẽ
enĩ res pret̃ speciẽ quã ingerit
sensibꝰ nr̃is. aliud aliqͥd er se
faciens. ĩ cogitationẽ uenire.
sic̃ uestigio uiso transisse ani¬
mal. cuiꝰ uestigiũ ẽ cogitamꝰ.
Dictũ ẽ uͦ signũ ab eo quod sig¬
nificet: ꝓdigia quasi porrodi¬
gia. id÷ longe predicentia.
Hoc & hodie facit. qñ aĩas fide¬
les ꝑ aliqua p̃missa signa con¬
uertit. P harao int̃pretat᷑ dis¬
sipatio. Et cui aptiꝰ dabitur. nͥ
diabolo qui humanũ genis
crudeli uoto ꝑsequit᷑. In om̃s
seruos eiꝰ. homines significat.
qui ipsi uoluntatibꝰ obsecim¬
dant. Illiꝰ enĩ famul dicim᷑.
cui consentanea m̃te seruumꝰ.
Et id̃o diabolꝰ cũ ministris sub¬
mergitur. qñ fonte salutari

Expanded text:
palam atque visibiliter evenisse manifestum est. Signum, est res praeter speciem quam ingerit sensibus nostris aliud aliquid ex se faciens in cogitationem venire; sicut, vestigio viso, transiisse animal cujus vestigium est cogitamus. Dictum est vero signum ab eo quod significet. Prodigia quasi porro digia, id est longe praedicentia. Hoc et hodie facit, quando animas fideles per aliqua praemissa signa convertit. Pharao interpretatur dissipatio. Et cui aptius dabitur nisi diabolo, qui humanum genus crudeli voto persequitur? In omnes servos ejus, homines significat, qui ipsius voluntatibus obsecundant. Illius enim famuli dicimur cui consentanea mente servimus. Et ideo diabolus cum ministris submergitur, quando fonte salutari
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ huiꝰ scłi. usq ad mansue¬
tos. ⁊ sĩplices uiros. Om̃s enĩ nis
per grãm dñi liberent᷑ a diabo¬
lo uelut pharaonis impia do¬
minatiõe depͥmuntur. Misit
signa ⁊ ꝓdigia ĩ medio tui egrp¬
te. in pharaonẽ & in õs seruos

Expanded text:
ribus hujus saeculi usque ad mansuetos ac simplices viros; omnes enim, ni per gratia Domini liberentur a diabolo, velut Pharaonis impia dominatione deprimuntur. 9 Emisit signa et prodigia in medio tui, Aegypte: In Pharaonem et in omnes servos
Abbreviated transcription (Latin):
libus tius Utiq exercet᷑ sensu
& prudentia singulari: qͥ dic¬
ta dñi ad sꝑitalem significan¬
tiã trahit. Mirabilia uero ip¬
sa uocat. quas suꝑtꝰ dix̃ iusti¬
ficationes. Prebent enĩ intel¬
lecta miraculũ: quando sic ĩ
p̃senti st̃ posita. ut longe fu
tiuis. Pͥ ost illam peticionẽ scãm
cognoscimꝰ eũ fuisse dilatum.
quando animã suã dicit dor¬
mitasse p̃ tedio. Quod accide¬
re solet eis qͥ longissima ex¬
spectatione differuntur: ut
intelligeremꝰ ꝑ pacientiȩ bo¬
nũ. diuinũ nõbis uenire pre¬
sidiũ. Pormitat gͦ anima: qͣn
a sua intentione flaccescit.
⁊ in ociũ fessa remictitur. dũ
ad illud qͦd intendebat. mini

Expanded text:
libus tuis. Utique exercetur sensu et prudentia singulari, qui dicta Domini ad spiritualem significantiam trahit. mirabilia vero ipsa vocat, quae superius dicit justificationes. Praebent enim intellecta miraculum, quando sic in praesenti sunt posita, ut longe fut in verbis tuis. Post illam petitionem sanctam cognoscimus eum fuisse dilatum, quando animam suam dicit dormitasse prae taedio, quod accidere solet eis qui longis exspectationibus differuntur; ut intelligeremus per patientiae bonum, divinum nobis venire praesidium. Dormitat ergo anima, quando a sua intentione flaccescit, et in otium fessa remittitur, dum ad illud quod intendebat mini
Abbreviated transcription (Latin):
debantur. Ulã iustificationũ
tuarũ instrue me: & exerce¬
bor. in mirabilibꝰ tuis. Merito
chohors scã iustificationũ uã
intelligere querebat: que su¬
as uias. id est peccata ꝓdide¬
rat: quia nisi illas dampnemꝰ.
ad istã ꝑuenire ñ possumus.
Instrue me: ad intellectũ ꝑci¬
net ut aduerteret qͦd sepͥe
iã dictũ ẽ: quali mysterio
post ser annos seruus relara¬
ret᷑ hebreus. septimꝰ t̾rȩ fructꝰ
pecoribus egentibꝰ q donaret᷑.
quod post annũ qͥnquagesi¬
mũ quodlibet illud priori
reddi dño iubebat᷑. & his simi¬
lia que iustificationibꝰ dñi
conuenire monstrantur. Hec
enĩ merito desiderabat agnos

Expanded text:
ers. 27. Viam justificationum tuarum instrue me, et exercebor in mirabilibus tuis. Merito cohors sancta justificationum viam intelligere quaerebat, quae suas vias, id est peccata prodiderat: quia nisi illas damnemus, ad istam pervenire non possumus. Instrue me, ad intellectum pertinet; ut adverteret, quod saepe jam dictum est, quali mysterio post sex annos servus relaxaretur Hebraeus; septimus terrae fructus pecoribus egentibusque donaretur; quod post annum quinquagesimum quodlibet illud priori reddi Domino jubebatur, et his similia quae justificationibus Domini convenire monstrantur. Haec enim merito desi
Abbreviated transcription (Latin):
tiaui & exaudisti me: doce me
iustificationes tuas. Quise pa¬
uũto adhesisse ꝓfessi st̃: me¬
rito in consequentibꝰ sua pec¬
cata ꝓdideriut: & ido sequit᷑
exaudisti me. Mira conpensa¬
tio. stupenda uicissitudo. Dño
suo ꝓpͥa mala dicere. & ab eo¬
dem p̾mia salutis accipere.
Quis ñ bonis talibꝰ incitet᷑ illi
ad p̃miũ confiteri: cui ñ pos¬
sis negare qͦd feceris: Perscru¬
tandũ ẽ qͦq qͦd dixit᷑. doce
me iustificationes tuas ñ ad
audiendũ s ad faciendũ. Ille
enĩ diuinarũ rerũ doctꝰ os

Expanded text:
tiavi, et exaudisti me: doce me justificationes tuas. Qui se pavimento adhaesisse professi sunt, merito in consequentibus sua peccata prodiderunt; et ideo sequitur, exaudisti me. Mira compensatio, stupenda vicissitudo, Domino suo propria mala dicere, et ab eodem praemia salutis accipere. Quis non bonis talibus incitetur illi ad praemium confiteri, cui non possis negare quod feceris? Perscrutandum quoque quod dixit: Doce me justificationes tuas, non ad audiendum, sed ad faciendum. Ille en
Abbreviated transcription (Latin):
dona: quȩ ex peccatoribꝰ in scĩs supᷤ
dñs sepiꝰ monstrare dignatꝰ ẽ. Se¬
quitꝰ . Ante faciem frigoris eiꝰ qͥs
subsistit: Ante p̾sentiã frigoris
eiꝰ dicit᷑ ñ qͦd ab ipso ueniat. sed
illud. indurauit ds Pharahonis.
W alibi. Ego dñs faciens bonũ &
creans malũ. Qua ꝓpt̾ ante illud
frigus. quod ipse non remouet.
nemo ualet subsistere: qm̃ potest
homines pigra fatuitate dãpnare.
Eraggeratur enĩ pericłm: ut li¬
berationi gloriosissime maior.
nulla obscuritas. nullũ frigus.
nec ipsa quoq debet desperare
duritia: qm̃ resoluta malis suis.
q̃ uocata fuerint. perducuntur
insaluberrimũ. liquorẽ. Sic quȩ
estiterant pecc̃oꝵ gelu constricta.
pietate dñi defluunt in medelã
sic̃ ⁊⁊ alibi dictũ ẽ. Nec ẽ qͥ se abscon¬
dat a calore eiꝰ. Nã sp̃u eiꝰ quasi
austrino flatu. duritia pericłosi
frigoris euanescit. dũ acerui scẽ¬
lerũdissoluti. in humilitatis grãm
tabida colla deponunt: ⁊ in liquo¬

Expanded text:
peccatoribus in sanctis suis Dominus saepius monstrare dignatus est. Sequitur, ante faciem frigoris ejus quis subsistit? Ante praesentiam frigoris ejus dicitur, non quod ab ipso veniat, sed illud: Induravit Deus cor Pharaonis . Et alibi: Ego Dominus faciens bonum, et creans malum . Quapropter ante illud frigus, quod ipse non removet, nemo valet subsistere, quoniam potest homines pigra fatuitate damnare. Exaggeratur enim periculum, ut liberationi gloriosissimae major nulla obscuritas, nullum frigus, nec ipsa quoque debet desperare duritia: quoniam resoluta malis suis quae vocata fuerint, perducuntur in saluberrimum liquorem. Sic quae exstiterant peccatorum gelu constricta, pietate Domini defluunt in medelam, sicut et alibi dictum est: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Nam spiritu ejus quasi austrino flatu duritia periculosi frigoris evanescit, dum acervi scelerum dissoluti, in humilitatis gratiam tabida colla deponunt, et in liquo
Abbreviated transcription (Latin):
consequent̃ exponit. Que figu¬
ra dicit᷑ parabole. qm̃ res sib ge¬
nere dissimiles cõparant᷑. Hec
gͥ omĩa nix. nebula. cristallum.
gelu mortalia corda constringt̃.
⁊ in stuporẽ sareũ faciunt ꝑma¬
nere. nͥ dñi calore soluant᷑. Sed
uideamꝰ quẽ ad modũ singłis rebꝰ
cõpetens medicina prestet᷑. Dic̃
enĩ. Qdat niuẽ sic̃ lanã. Dat. fa¬

Expanded text:
sequenter exponit. Quae figura dicitur parabole, quoniam res sibi genere dissimiles comparantur. Haec igitur omnia, nix, nebula, crystallum, peccatorum gelu mortalia corda constringunt, et in stupore saxeo faciunt permanere, nisi Domini calore solvantur. Sed videamus quemadmodum singulis rebus competens medicina praestetur. Dicit enim: Qui dat nive
Abbreviated transcription (Latin):
iustitias. Non fecit talit̾ om̃i nati¬
oni: & uidicia sua ñ manifestauit
eis. Hic uersus sic uidet᷑. intelligi.
quia licet om̃s gentes religio xp̃i¬
ana cõplexa sit: nulli tam̃ facie
ad faciem ẽ locutꝰ. aut mare di¬
uisit. aut magna. pluit. aut ta¬
bernacła nube cõpleuit. aut ho¬
lochausta ipsoꝵ cȩlesti igne con¬
sũpsit. & cetera que illi pͦpło ui¬
sibilit̾ suꝑno munere prȩstabant᷑

Expanded text:
. Non fecit taliter omni nationi, et judicia sua non manifestavit eis. Hic versus sic videtur intelligi, quia licet omnes gentes religio Christiana complexa sit, nulli tamen facie ad faciem est locutus, aut mare divisit, aut manna pluit, aut tabernacula nube complevit, aut holocausta ipsorum coelesti igne consumpsit, et caetera quae illi populo visibiliter superno munere praesta
Abbreviated transcription (Latin):
dedit nob̾ indiciũ. qñ aliqͥd mon¬
stratũ atq edoctũ esse decla¬
ramꝰ. Quaꝓpt̾ fac̃ niuẽ sic̃ lanã
ut qͦd ante frigoris acerbitate
gelatũ ẽ. in laneã molliciem
ꝑducatur. Q uod fit utiq qñ
frigidissima pecc̃is corda mor¬
taliũ. ad ardorẽ satisfactionis
adduxerit. Nix ẽ enĩ hõ cũ re¬
cedit a dño : lana cũ ad eiꝰ me-¬
ruerit uenire medicinã. Nebu¬
la idem significat omne pecc̃m.
quod suꝑ caliginosa obscuritate
peragitur: s uelut emis dño
prȩstante disꝑgit : dũ eiꝰ cumulꝰ
confessionis gr̃a dissipat᷑. Cristal¬
lũ uͦ ẽ in modũ uitri ꝑ nume¬
rosas hyemes glacies condura¬
ta: ⁊ in duriciã saxi liquens ad¬
modũ ꝑducta substantia. Cui
obstinati peccatores merito cõpa-¬
rant᷑ qͥ allegorice ꝑfidia constric
tꝑ dies singłos congelascunt. Hoᷤ¬
quoq dñs uelut frusta panis emit¬
tit : qñ conuersos sua facit p̃dica¬
re magnalia: unde populꝰ esuri¬

Expanded text:
 indicium, quando aliquid monstratum atque edoctum esse declaramus. Quapropter facit nivem sicut lanam, ut quod ante frigoris acerbitate gelatum est, in laneam mollitiem perducatur. Quod fit utique, quando frigidissima peccatis corda mortalium ad ardorem satisfactionis adduxerit. Nix enim est homo cum recedit a Domino; lana cum ad ejus meruerit venire medicinam. Nebula idem significat omne peccatum, quod semper caliginosa obscuritate peragitur; sed velut cinis, Domino praestante, dispergitur, dum ejus cumulus confessionis gratia dissipatur. Crystallum vero est in modum vitri per numerosas hiemes glacies condurata, et in duritiam saxi liquens admodum perducta substantia. Cui obstinati peccatores merito comparantur, qui algore perfidiae constricti, per dies singquoque Dominus, veluti frusta panis, emittit, quando conversos sua facit praedicare magnalia, unde populus esuri
Abbreviated transcription (Latin):
confirmatas dicit esse portarũ.
clausas ianuas beatȩ ciuitatis
ostendit. Sera enĩ a sero dicta
ẽ : quo tẽpore in ostiũ mittit᷑
ut intrandi licentla denegetuir.
qͥo illo tẽpore accidit. quando
spons intrauit. sic̃ in euangłio
de uirginibꝰ dic᷑. Et q̃ parate erãt
intrauerunt cũ eo ad nuptias
⁊ clausa ẽ ianua. Clausa scili¬
cet. ñ ad custodiȩ pęnã. s in be¬
atitudinẽ sẽpit̾nã: quia nec in¬
de quisquã ulteriꝰ sc̃s exibit: nec
aliquis postea nouus intrabit.
Obeatitudo secura iustoꝵ: quȩ
tali lege ꝓbatur suscipi. ut ñꝙͣ
possit amitti. Merito. qm̃ cuii¬
tas. illa contiubiłe dm̃ intꝰ ha¬
bet: & ideo nemo inde deside¬
rat egrȩch: quia pret̾ipsũ simi¬
le nił p̃ualet. intueri. Sequit᷑.
Benedix̃ filios tuos inte. Mag¬
na ẽ quide benedictio filioꝵ.
s multo gratior. qñ int̾ uisce¬
ra mat̾na prȩstat᷑. Quale est
enĩ mat̾ sẽꝑ uidere florentes
filios suos. quale filiis genitri¬

Expanded text:
confirmatas dicit esse portarum, clausas januas beatae civitatis ostendit. Sera enim a sero dicta est, quo tempore in ostium mittitur, ut intrandi licentia denegetur. Quod illo tempore accidet quando sponsus intraverit, sicut in Evangelio de virginibus dicit: Et quae paratae erant, intraverunt eum eo ad nuptias, et clausa est janua . Clausa scilicet non ad custodiae poenam, sed in beatitudinem sempiternam: quia nec inde quisquam ulterius sanctus exibit, nec aliquis postea novus intrabit. O beatitudo secura justorum, quae tali lege probatur suscipi, ut nunquam possit amitti! Merito, quoniam civitas illa contuibilem Deum intus habet; et ideo nemo inde desiderat egredi, quia praeter ipsum simile nil praevalet intueri. Sequitur, benedixit filios tuos in te. Magna est quidem benedictio filiorum, sed multo gratior, quando inter viscera materna praestatur. Quale est enim matri semper videre florentes filios suos? Quale filiis genitri
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs toto lumine suȩ ditatis ĩple¬
uerit. Reuera secura pax. & in¬
uiolata tranqͥllitas : qñ indigen¬
tia nobiscũ uilla ñ litigat: nec
aliquẽ lassitudo de fatigat: ñ frigꝰ
contristat. ñ esuries grauat. & ce¬
tera q̃ hic nr̃ȩ imbecillitati. bel¬
lũ sẽꝑ infligunt. Ibi autẽ corꝑis
animȩq talis ẽ sotietas. ut nulla
munera hic nob̾ conferenda prȩ¬
dicit. ut ueritas ic̃ future rei ꝑ
benefitia p̃sentia iã possit ag̃¬
nosci. Eloquiũ dñi uerbũ patris
ẽ: quod ad terras descendit: quan¬
do humilitatẽ piȩ incarnatiõis
assũpsit. Emittit ꝓpheciȩ spũ p̃
sens tẽpꝰ ostendit: quãuis hoc de
futuro dicere uideret᷑. S cũ dic̃
emittit. ñ minorẽ ꝓdit: s concor.¬
diã sc̃ẽ unitatis ostendit. Huiꝰ enĩ
omĩpotentis u̾bi. sic cucurrit ser¬
mo uelocit̾ ut sc̃ȩ tͥnitatis agnitio
celerrima mirabili mundũ ue¬
locitate cõpleuerit: idoloꝵ culto¬

Expanded text:
quos toto lumine suae deitatis implequos toto lumine suae deitatis impleverit? Revera secura pax et inviolata tranquillitas, quando indigentia nobiscum ulla non litigat, nec aliquem lassitudo defatigat, non frigus contristat, non esuries gravat, et caetera quae hic nostrae imbecillitati bellum semper infligunt. Ibi autem corporis animaeque talis est societas, ut nulla put, in quo munera hic nobis conferenda praedicit, ut veritas tunc futurae rei per beneficia praesentia jam possit agnosci. Eloquium Domini Verbum Patris est, quod ad terras descendit, quando humilitatem piae incarnationis assumpsit. Emittit, prophetiae spiritu praesens tempus ostendit, quamvis hoc de futuro dicere videretur. Sed cum dicit, emittit, non minorem prodit, sed concordiam sanctae unitatis ostendit. Hujus enim omnipotentis Verbi sic cucurrit sermo velociter, ut sanctae Trinitatis agnitio celerrima mirabili mundum velocitate compleverit, idolorum cultu
Abbreviated transcription (Latin):
satiat te. Ciuitas illa magna in¬
estimabilis. sub quanta laudis
breuitate descripta ẽ: Nã qͥd illa
prestantiꝰ: dici potest: cuiꝰ fines
pacis munere terminant᷑. Unde
absolute colligi potest. quia et̾̃na
tran qͥllitate ꝑfruit᷑. qͦd intꝰ habi¬
tare monstratur. Contra quic¬
quid pret̾ipsã contigerit. esse
gehenna ẽ. Et sic̾ beata hierłm
pacẽ possidet: sic infeltx babilonia
doloꝵ pugnã ꝓculdubio sustine¬
bit. Uniꝰ enĩ patͥs definitione. al¬
teri cause euident̃ ꝓdidit quali¬
tatẽ. Hoc schema dicit᷑ emphasis:
que significat etiã id qͦt ñ dicit.
S quẽ admodũ pax ista ꝓueniat.
consequent̃ exponit᷑: dũ fideles
xp̃i dñi contẽplatione sagniant᷑.
adipẽ qͥppe frumenti dicit ipsã
contiubiłe ditatẽ. Unde sic iustor
sensus reficit᷑: ut omnẽ satieta¬
tẽ superare noscat᷑. Ipse ẽ uerus
panis: qͥ de cȩlo descendit. Nam
si nos coͣrꝑis sui participatione
reficit: quẽ ad modũ ibi satiabit.

Expanded text:
satiat te. Civitas illa magna inaestimabilis, sub quanta laudis brevitate descripta est! Nam quid illa praestantius dici potest, cujus fines pacis munere terminantur? Unde absolute colligi potest, quia aeterna tranquillitate perfruitur, quod intus habitare monstratur. Contra quidquid praeter ipsam contigerit esse, gehenna est; et sicut beata Jerusalem pacem possidet, sic infelix Babylonia dolorum pugnam procul dubio sustinebit. Unius enim partis definitione, alterius causae evidenter prodidit qualitatem. Hoc schema dicitur emphasis, quae significat etiam id quod non dicit. Sed quemadmodum pax ista proveniat, consequenter exponitur, dum fideles Christi Domini contemplatione saginantur. Adipem quippe frumenti dicit ipsam contuibilem Deitatem, unde sic justorum sensus reficitur, ut omnem satietatem superare noscatur. Ipse est verus panis, qui de coelo descendit . Nam si nos hic corporis sui participatione reficit, quemadmodum ibi satiabit,
Abbreviated transcription (Latin):
animas eoꝵ Icarnibꝰ potuq
dicit esse saginatas: ut ipsa uo¬
luntas quȩ desꝑatione peccaue¬
rat. rebus emergentibꝰ uinceret᷑.¬
Et irritauerunt moysen in cast̾s.
n aaron sc̃m dñi. Saturitatem
uent̾s. secuta seditio ẽ: quȩ plerũq
causã excitat. unde pericula per¬
nitiosa ꝓueniant. Irritari aliquẽ
dicimꝰ ad iracundiã ꝓuocari: aut
actionibꝰ alioꝵ imꝓbis aut uerbis
asꝑrimis. Illud enĩ significat. quan¬
do dathan & abiron honorẽ sibi
contra moysen & aaron excita¬
tis contentionibꝰ assumebant ⁊m¬
de eoꝵ pena ꝓseqͥt᷑. Irritauerũt
enĩ uiros scõs ad interitũ suũ qr
ꝑ inuidiã loquebant᷑. qͦd dño displi¬
cuisse cognoscit᷑. Quod congrue
int̃ laudes dñi ponit᷑: quia suos
famulos uindicasse declarat᷑. aꝑ
abiron. hec ut testat᷑ numeroꝵ
liber supͣ illos contigisse manife¬
stũ ẽ: qͥ grãm suꝑnã aaron & moy¬
si collatã uenenosis inuidiȩ den¬
tibꝰ appetebant: ut sibi honorẽ

Expanded text:
animas eorum carnibus potuque dicit esse saginatas, ut ipsa voluntas quae desperatione peccaverat, rebus emergentibus vinceretEt irritaverunt Moysen in castris, et Aaron sanctum Domini. Saturitatem ventris secuta seditio est, quae plerumque causas excitat, unde pericula perniciosa proveniant. Irritari aliquem dicimus, ad iracundiam provocari aut actionibus aliorum improbis, aut verbis asperrimis. Illud enim significat, quando Dathan et Abiron honorem sibi contra Moysen et Aaron excitatis contentionibus assumebant. Unde eorum poena prosequitur, irritaverunt enim viros sanctos ad interitum suum: quia per invidiam loquebantur, quod Domino displicuisse agnoscitur. Quod congrue inter laudes Domini ponitur, quia suos famulos vindicasse declaratur. VeAbiron. Haec, ut testatur Numerorum liber , supra illos contigisse manifestum est qui gratiam supernam Aaron et Moysi collatam venenosis invidiae dentibus appetebant, ut sibi honorem
Abbreviated transcription (Latin):
tua: quia om̃ia mandata
tua equitas. Sciens sc̃a cohors
de otioso uerbo reddendã eẽ
rationẽ. eloquia dñi se dicit
pronuntiare querentibꝰ: un-¬
de & animȩ salꝰ ad qͥrit᷑. ⁊ offen¬
sionũ pericła ñ habentur. Ni¬
mis enĩ culpabile ẽ: ut cũ no¬
bis scripture diuinȩ tantisple¬
ne muneribꝰ offerant᷑. & tan¬
ta miracła dñi. ubiq prefulge¬
ant. nos relicto uitali sermone
ad ineptas mundi fabulas trans¬
sollictaquasi ꝑ ipsas nob̾ aliqͥd
bonũ uideatur ad quiri. Hinc
ẽ qͦd scriptura minat᷑ dicens.
de otioso uerbo nos redditu¬
ros ẽẽ rationẽ. Quaꝓpt̾ mȩns
scã dñĩ ꝓnuntiabat eloqͥa.
unde głam mag̃ ad quire¬
ret ñ reatꝰ innominiã reppe¬
riret. Sequit᷑. quare sẽꝑ pro¬
nuntiari debeant eloquia
dñi: scilicet. quia oĩa manda¬
ta ipsiꝰ eqͥtatis honore p̃fulgẽt.
⁊ illud aptissime continua uo¬
ce ꝓnuntiandũ ẽ. quod & lo¬
quentẽ iuuat.& audientiũ¬

Expanded text:
um: quia omnia mandata tua aequitas. Sciens sancta cohors de otioso verbo reddendam esse rationem, eloquia Domini se dicit pronuntiare quaerentibus; unde et animae salus acquiritur, et offensionum pericula non habentur. Nimis enim culpabile est, ut cum nobis Scripturae divinae tantis plenae muneribus offerantur, et tanta miracula Domini ubique praefulgeant, nos, relicto vitali sermone, ad ineptas mundi fabulas transsolliciti, quasi per ipsas nobis aliquid boni videatur acquiri. Hinc est quod Scriptura minatur, dicens: De otioso verbo nos reddituros esse rationem . Quapropter mens sancta Domini pronuntiabat eloquia, unde gloriam magis acquireret, non reatus ignominiam reperiret. Sequitur quare semper pronuntiari debeant eloquia Domini; scilicet, quia omnia mandata ipsius aequitatis honore praefulgent. Et illud aptissime continua voce pronuntiandum est, quod et loquente
Abbreviated transcription (Latin):
W alibi. Dextera dñi fecit u̾tu¬
tẽ. dextera dñi exaltauit me.
Qua ꝓpt̾ siue manũ. siuie brachi¬
um. siue dexterã dicas. signifi
diuine ñ minerito dixerimꝰ.
ut ẽ illud. fiãt aures tue in¬
tendentes in orationẽ serui¬
tui. Qͥ mod̾ dr optatiuus. Pos¬
tulat ergo uenire dñm salua¬
torẽ: ꝑ quẽ cũ reliquis se noue¬
rat esse saluandũ. Qͦad aũ dic̃.
elegi mandata tua: oĩa se ꝑicła
amore dĩi post posuisse testat᷑
Nullus enĩ aliquid elegit bo¬
ni nͥ hisiqͥ contraria contẽpsisse

Expanded text:
ni fecit virtutem, dextera Domini exaltavit me . Quapropter sive manum, sive brachium, sive dexteram dicas, significdivinae non immerito dixerimus, ut est illud: Fiant aures tuae intendentes in orationem servitui . Qui modus dicitur optativus. Postulat ergo venire Dominum Salvatorem, per quem cum reliquis se noverat esse salvandum. Quod autem dicit: Elegi mandata tua, omnia se pericula amore Domini postposuisse testatur. Nullus enim aliquid eligit boni, nisi his contraria contempsisse
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ manifestior ⁊ absoluta de¬
precatio: aperuit adimatio be¬
atoꝵ. qͦd priꝰ ꝑ enigmata pe¬
tere uidebatur. Ipsũ enĩ uide¬
re concupiuerat. quẽ de utero
uirginali illis adhuc tẽporibꝰ
credebat ẽẽ uenturũ. Et ut s
hanc scientiã de scripturis di¬
uiis ꝓuenisse monstraret se¬
quitur. & lex tua meditatio

Expanded text:
 manifestior et absoluta deprecatio. Aperuit adunatio beatorum, quod prius per aenigmata petere videbatur. Ipsum enim videre concupiveram, quem de utero virginali illis adhuc temporibus credebam esse venturum; et ut sibi hanc scientiam de scripturis divinis pervenisse demonstraret, sequitur: Et lex tua meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
dixerimꝰ. ñ piget tam̃ repe¬
tere. qͦd nob potest diuina my¬
steria declarare. Tales enĩ opor¬
tet eẽ doctores: ut p̾mo ipsi
inrep̾hensibiles sint.: & sic reli¬
quoꝵ instruant corda fideli¬
um: sic̃ dñs in euangłio dicit.
Qͥ aũ docuerit & fecerit sic.
magnꝰ uocabitur in regno &ȩ¬
loꝵ. Nã qͦd dicit exultatione
exultabunt. perpetuã leticiã
uult significare scõꝵ: qñ eos
ñ solũ exultare. s lecitia dic̃
gaudere ꝑpetua. Potest eñi

Expanded text:
dixerimus, non piget tamen repetere quod nobis potest divina mysteria declarare. Tales enim oportet esse doctores, ut primo ipsi irreprehensibiles sint, et sic reliquorum instruant corda fidelium, sicut Dominus in Evangelio dicit: Qui autem docuerit, et fecerit sic, magnus vocabitur in regno coelorum . Nam quod dicit, exsultatione exsultabunt, perpetuam laetitiam vult significare sanctorum, quando eos non solum exsultare, sed laetitia dicit gaudere perpetua. Po
Abbreviated transcription (Latin):
ribunt: hic aũ om̃s pecratores
t̃rȩ p̃uaricatores esse testat᷑.
Nã quomͦ potest aliqͥs ẽẽ sine
lege: si õs p̃uaricatores esse
credendi st̃. P reuaricari eñ
ñ ⁊. nisi legẽ transgredi con-¬
stitutã. Sed utrũq uerũ ẽ:
qm̃ ab uno ueritatis fonte
descendit. Sine lege peribt.
de illa tantũ constitutione
dicit apłs. q̃ tabulis lapideis
in monte sina digito dñi ꝓ
bat᷑ ascripta. Nã ⁊ alie leges
stͣ: ꝑ quas pͦpłi diuine senten¬
cie sublacebunt: ut ẽ illa p̃¬
uaricatio adȩ de qua nisi
xp̃i beneficio liberet᷑ huma¬
nũ genꝰ constat eẽ iudican¬
dũ. Constringunt᷑ etiã gen¬
tes ⁊ ꝑ naturałe legẽ ne faci

Expanded text:
ribunt ; hic autem omnes peccatores ribunt ; hic autem omnes peccatores terrae praevaricatores esse testatur. Nam quomodo potest aliquis esse sine lege, si omnes praevaricatores esse credendi sunt? Praevaricari enim non est, nisi legem transgredi constitutam. Sed utrumque verum est, quoniam ab uno veritatis fonte descendit. Sine lege peribunt, de illa tantum constitutione dicit Apostolus, quae tabulis lapideis in monte Sina digito Domini probatur ascripta. Nam et aliae leges sunt, per quas populi divinae sententiae subjacebunt; ut est illa praevaricatio Adae, de qua nisi Christi beneficio liberetur, humanum genus constat esse judicandum. Constringuntur etiam gentes per
Abbreviated transcription (Latin):
one. ꝓsternere. S quia seqͥt᷑
sẽꝑ. qͦd supͣ omne tẽpus eẽ di¬
noscit᷑ : ne ñ t̾ uideat᷑ isti scło
conuenire. s aliquid te delec¬
tet de illa ȩt̾nitate concipere.
desidẽria soclabunt. qñ laudes
dñi perhenni exultatione
cantabunt. qñ sic̃ dicit apłs.
corruptibile hoc induerit
incorruptionẽ. ⁊ mortale ħ
induerit inmortalitatẽ. Spre¬
iusti om̃s discedentes a iusti¬
ciis tuis: quia iniusta cogita¬
cio eoꝵ ẽ. Declaratũ ẽ cur as¬
sumebat᷑ iustificationũ dñi.
frequens assiduaq meditatio. Merito
enĩ timors̃ mouebat tał secut᷑a sententia
ꝯfessio. merito suꝑb sꝑnũt᷑ a dño qͥtal se rene¬
diosanare despiciũt. Iniusta qͥppe ẽ eoꝵ cogitaue
⁊ uelle peccare. & iustissimo
iudici. nolle satisfacere. Me¬
rico gͦ tales ab absolutionis
tua. hec sententia nisi dili
contraria. Ille etũ dicit. qͥ sine
lege peccauerunt. sine lege pe¬

Expanded text:
one prosternere. Sed quia sequitur, one prosternere. Sed quia sequitur, semper, quod supra omne tempus esse dignoscitur; ne non tibi videatur isti saeculo convenire, sed aliquid te delectet de illa aeternitate concipere. desideria sociabunt; quando laudes Domini perenni exsultatione cantabunt; quando, sicut dicit Apostolus: Corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatevisti omnes discedentes a justificationibus tuis, quia injusta cogitatio eorum. Declaratum est cur assumebatur justificationum Domini frequens assiduaque meditatio. Merito enim timorem movebat talis secutura sententiafessio, merito superbi spernuntur a Domino, qui tali se remedio sanare despiciunt. Injusta quippe est eorum cogitatio et velle peccare, et justissimo Judici nolle satisfacere. Merito ergo tales ab absolutionis tua. Haec sententia nisi diligesse contraria. Ille enim dicit: Qui sine lege peccaverunt, sine lege pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad ãplissimũ desideriũ m̃tis
debet aptari. qͦd nulla inde
poterat int̾missiõe suspen¬
di: quia quãuis accipiamꝰ a
donet̾ ne collata beneficia
possint a nob̾ fidi tepore dis¬
cedere. Non enĩ repetitũ u̾¬
bũ otiose debemꝰ accipere.
ne uideam᷑. incaute qͦd scire
nos expedit. omisisse. Addidit.
Et meditabor in tuis iusti¬
ficationibꝰ sẽꝑ. Causã reddit
obsequii : nẽ post susceptã sa¬
lutẽ. collato munere uideret᷑
ingratꝰ. S cũ ꝓmittit medi¬
tari ĩ iustificatiõe sẽꝑ: salutẽ
suã. iugit̾ desiderat continẽ
Sic enĩ faciendo. locus tollit᷑
absolute diabolo. Iustificatio¬
nes enĩ duplici modo pos¬
sumꝰ accipere : siue istas qͣs
hic cotidie in peccatoꝵ nr̃oꝵ
confessione ꝑagimꝰ. ut ẽ
illud euangłii. cũ publicanꝰ
peccata sua conficens. de tẽ¬
plo iustificatꝰ exiuit. Decet
enĩ ꝗͣdiu ĩ isto scło sumꝰ. &
a pecatis liberi esse ñ possu¬
mꝰ: in ista nos sẽꝑ iustificati¬

Expanded text:
ad amplissimum desiderium mentis debet aptari, quod nulla inde poterat intermissione suspendi; quia quamvis accipiamus a donet, ne collata beneficia possint a nobis fidei tempore discedere. Non enim repetitum verbum otiose debemus accipere, ne videamur incaute, quod scire nos expedit, omisisse. Addidit, et meditabor in tuis justificationibus semper. Causam reddit obsequii, ne post susceptam salutem collato munere videretur ingratus. Sed cum promittit meditari justificationes semper, salutem suam jugiter desiderat contineri; sic enim faciendo locus tollitur absolute diabolo. Justificationes enim duplici modo possumus accipere: sive istas quas hic quotidie in peccatorum nostrorum confessione peragimus, ut est illud Evangelii , cum publicanus peccata sua confitens, de templo justificatus exivit. Decet enim quandiu in isto saeculo sumus, et a peccatis liberi esse non possumus, in ista nos semper justificati
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Unde idẽ dicit apłs.
Gentes q̃ legẽ ñ habent na¬
turaliter quȩ legis st̃ faciũt
Uides gͦ merito hic dictũ p̃¬
uaricatores õs eẽ qͥ potue¬
runt. aliquo errore delin¬
quere. Nam siue transgres¬
se primũ legis. siue que ꝑ
moysen data ẽ. omis p̃ua¬
ricator reddit᷑: qm̃ ab his
nullus. t̾rigena ꝓbat᷑ excep¬
tus. Consequens aũ erat. ut

Expanded text:
bi; unde idem dicit Apostolus: Gentes quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt . Vides ergo merito hic dictum praevaricatores omnes esse, qui potuerunt aliquo errore delinquere. Nam sive transgressae primum legis, sive quae per Moysen data est, omnis praevaricator redditur; quoniam ab his nullus terrigena probatur exceptus. Consequens autem erat ut
Abbreviated transcription (Latin):
sub ipsa repeticione uerboꝵ no¬
luit gentes ponere. ut magis
passionẽ dñi subtilit̾ udicaret.
quã a solis uideis specialit̾ con¬
stat impletãIn qͥbꝰ tam̃ ẽ
in nomine dñi uindicatũ q̃n
multi ex his penitentes mala
que fecerunt. uocabulũ xp̃ia¬
nor sumere meruerunt. W ist
qͦq uersus appellandi st̃ unifmes
sicut illi qͥ in capite psalmi sunt
positi. & notandũ ẽ quia sicut
caput plerũq de menbris
loquitur: ita nc̃ menbra de suo
exarserunt sicut ignis in spi¬
nis: ⁊ in nomine dñi uindica¬
ui in eis. Ad huc & isti uersus
de dño loquuntur. Ipse enĩ a
seuientibꝰ uideis circũdatꝰ pas¬
sionis suȩ ꝑ totũ mundũ mella
ꝓfudit. Apes enĩ fauũ circũdant.
qñ ꝑ domos cęreas. liquores dul¬
cissimos recondunt. ⁊ cũ sibi pu¬
tant uictualia reponere. faciunt
unde homines possint sua de¬
sideria satiare. Quod iudeos¬

Expanded text:
sub ipsa repetitione verborum nosub ipsa repetitione verborum noluit gentes ponere, ut magis passionem Domini subtiliter indicaret, quam a solis Judaeis specialiter constat impletam. In quibus tamen est in nomine Domini vindicatum, quando multi ex his poenitentes mala quae fecerunt, vocabulum Christianorum sumere meruerunt. Et isti quoque versus appellandi sunt unifines, sicut et illi qui in capite psalmi sunt positi. Et notandum est quia sicut Caput plerumque de membris loquitur, ita nunc membra de suo exarserunt sicut ignis in spinis; et in nomine Domini vindicavi in eis. Adhuc et isti versus de Domino loquuntur. Ipse enim a saevientibus Judaeis circumdatus, passionis suae per totum mundum mella profudit. Apes enim favum circumdant, quando per domos cereas liquores dulcissimos recondunt; et cum sibi putant victualia reponere, faciunt unde homines possint sua desideria satiare. Quod Jud
Abbreviated transcription (Latin):
nomine dñi ultꝰ sũ eos. Hoc po¬
pulus ille merito dicebat: qͥ spẽ
suã in dñi ꝓtectione posuerat:
significans labores eccłiȩ. qͦs pͥ¬
enĩ qñ religio inuotuit xp̃ia¬
na. om̃s gentes ĩ ex ꝑsecutiõe
surgentes. diuersis cladibꝰ affe¬
cerunt. fide lissimos uiros. Qui
tam̃ insuis ꝑsecutoribꝰ iuuante
dño uindicarunt.: qñ eos con¬
uersione mirabili subdiderũt:
ut de se penitentiȩ penas exi¬
gerent. quas pͥdem innocenti¬
bus ingerebant. Nã qͦd dixit
gentes & subunxit genꝰ mas¬
culinũ ultus sũ eos. siue ad in¬
tellectũ ꝑtinet quia ĩgentibus
pͦpłi significant᷑ siue scema est
erallage idest inmutatio: q̃m
genꝰ hic nominis inmutauit.
pe diximꝰ ñ minima nobis sacra¬
menta parturiunt. P̃rimo po¬
suit gentes. qͦd ad ȩccliami ꝓpt̾ mar¬
tirum pͦpłos ꝑtinebat: qͥ studen¬
tes culturis demonũ passim la¬
cerabant pͦpłos fideles. Modo aũ

Expanded text:
nomine Domini ultus sum eos. Hoc ponomine Domini ultus sum eos. Hoc populus ille merito dicebat, qui spem suam in Domini protectione posuerat, significans labores Ecclesiae, quos prenim quando religio innotuit Christiana, omnes gentes, in ejus persecutione surgentes, diversis cladibus affecerunt fidelissimos viros: qui tamen in suis persecutoribus juvante Domino vindicarunt, quando eos conversione mirabili subdiderunt, ut de se poenitentiae poenas exigerent, quas pridem innocentibus ingerebant. Nam quod dixit, gentes, et subjungit genus masculinum, ultus sum eos, sive ad intellectum pertinet, quia in gentibus populi significantur; sive schema est exallage, 395 id est immutatio, quoniam genus hic nominis immutavit. pe diximus non minima nobis sacramenta parturiunt. Primo posuit, gentes, quod ad Ecclesiam propter martyrum populus pertinebat, qui studentes culturis daemonum, passim lacerabant populus fideles. Modo autem
Abbreviated transcription (Latin):
uir qͥ confidit in homine &
ponit sp̃ẽ carnẽ brachii sui.
& a dño recedit cor er. Qua¬
ꝓpt̾ desinant presũptores il¬
las sibi partes adsumere. un¬
de eos iustiꝰ possit sententia
diuina dãpnare. Hinc etiã
pat᷑ aligustinꝰ contra pelagiũ
celestiũ. & ulianũ hereticos
copiosis libris mirabilit̾ dispu¬
tauit: & uenenosi dognatis
arma confregit. Bonũ ẽ sꝑare
liã fecere sententiã. Suꝑius
enĩ confidere se dicit. Hic spe¬
rare. Ibi in homine: hic ĩpͥn¬
cipibꝰ: ut illic de carnalibus.
hic de sꝑitalibꝰ dixisse uideat᷑.
Princeps enĩ ⁊ diabolus appel¬
lat᷑ ut ẽ illud euangelii. Ecre
in me ñ inueniet qͥcquã. Sic
& bonꝰ angłs dictꝰ ẽ princeps.
Sic in damhele legitur. Micha
lo dño spẽ hominis dicit esse
ponendã. Nã ⁊ sibonos ꝓ ipen¬
sa nobis pietate diligimꝰ. bene¬
ficia in ipsis dñi ñ ꝓprie possi¬
bilitatis uira laudamꝰ. Om̃s
gentes circũdederunt me: & ĩ

Expanded text:
nfidit in homine, et ponit spem carnem brachii sui, et a Domino recedit cor ejus . Quapropter desinant praesumptores illas sibi partes assumere, unde eos justius possit sententia divina damnare. Hinc etiam Pater Augustinus contra Pelagium, Coelestium et Julianum haereticos copiosis libris mirabiliter disputavit, et venenosi dogmatis arma confregit. Vers. 9. Bonum liam fecere sententiam. Superius enim confidere se dicit, hic sperare; ibi in homine, hic in principibus; ut illic de carnalibus, hic de spiritualibus dixisse videatur. Princeps enim et diabolus appellatur, ut est illud Evangelii: Ecce in me non inveniet quidquam . Sic et bonus angelus dictus est princeps, sicut in Daniele legitur: Michaelo Domino spem hominis dicit esse ponendam. Nam etsi bonos pro impensa nobis pietate diligimus, beneficia in ipsis Domini, non propriae possibilitatis jura laudamus. Versgentes circumdederunt me, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ ꝓmittit : ñ in isto qͥ fallaci
p̃sũptione se decipit. Quanti
enĩ stulti dicunt. facio qͦd uo¬
lo. nec dĩm mee uoluntatis
habeo. putantes quia ꝑ ar¬
bitriũ liberũ utilitas sit
explicanda. mortaliũ: qͦs ar¬
guit lacobꝰ apłs dicens. Non¬
ne ex cõcupiscentiis ur̃is di¬
citis. cras ibimꝰ in illã cuuta¬
tẽ & mercabim᷑ ⁊ lucrũ faci¬
emꝰ. quã ut dicatis si uolue¬
rit dñs & si uixerimus. faci¬
emus hoc aut illud & reli¬
qua. Est qͥdem in mala par¬
te execrabilis libertas arbi¬
trii: ut p̃uaricator creatorẽ
deserat. & ad uicia se nefan¬
da conuertat. In bona uero
parte arbitriũ liberũ adã
peocante ꝑdidimꝰ. ad qͦd nͥꝑ¬
xp̃i grãm redire ñ possumꝰ.
dicente apło. Us̃ ẽ enĩ qͥ ope¬
ratur ĩ uob̾ & uelle & ꝑficere
ꝓbona uoluntate. Unde assi¬
dua oratione p̃candũ ẽ. ne
nos uoluntas peruersa rapi¬
at: s inspiratio diuina possi¬
deat: qm̃ qͥcqͥd ex nobismet¬

Expanded text:
citer promittit, non in isto qui fallaci praesumptione se decipit. Quanti enim stulti dicunt: Facio quod volo, nec dominum meae voluntatis habeo, putantes quia per arbitrium liberum utilitas sit explicanda mortalium; quos arguit Jacobus apostolus dicens: Nonne ex concupiscentiis vestris dicitis: Cras ibimus in illam civitatem, et mercabimur, et lucrum faciemus; quam ut dicatis: Si voluerit Dominus, et si vixerimus, faciemus hoc aut illud , et reliqua. Est quidem in mala parte exsecrabilis libertas arbitrii; ut praevaricator Creatorem deserat, et ad vitia se nefanda convertat. In bona vero parte arbitrium liberum Adam peccante perdidimus, ad quod nam redire non possumus, dicente Apostolo: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Unde assidua oratione precandum est, ne nos voluntas perversa rapiat, sed inspiratio divina possideat, quoniam quidquid ex nobismet
Abbreviated transcription (Latin):
dignitates: s iustificationes
dñi. quas mens scã suꝑ aurũ
⁊ topazion sẽꝑ desiderat. sẽꝑ
exquirit. Nã quod dix̃ requi¬
rã. utiq quas facere debuiss
ñ quas tantũ lectioe cognosce¬
ret. Iustificationes enĩ ueracit
ñ requirit : nͥ ille qͥ eas deuota
mente cõpleuerit. Clamaui
ad te saluũ me fac : ⁊ custodiã
mandata tua. Clamorẽ illũ
exponit. quẽ suꝑiꝰ dix̃. Hoc ẽ
enĩ clamaui in toto corde meo
qͦd clamaui ad te. Ad illũ enĩ
ñ clamat: nͥ qui peticionẽ suã
dirigit toto cordis affectu.S
cũ dicit saluũ me fac: in ani¬
ma uult intelligi ñ in corꝑe.
unde reuera dñi poterat cus¬
todire mandata. Neq enĩ salu¬
tẽ carnis petere poterat: qui
libent̃ corporeis passionibꝰ sub
modestiã senectutis antici¬
pat. ⁊ aute facit grauissimã
mentẽ quã possit annoꝵ nu¬
merositate canescere. Qualis
enĩ senibꝰ laus ẽ. si deficien¬
tes in longo fluxu lassatipo¬

Expanded text:
dignitates, sed justificationes dignitates, sed justificationes Domini, quas mens sancta super aurum et topazion semper desiderat, semper exquirit. Nam quod dixit, requiram, utique quas facere debuisset, non quas tantum lectione cognosceret. Justificationes enim veraciter non requirit, nisi ille qui eas devota mente coad te, salvum me fac, et custodiam mandata tua. Clamorem illum exponit quem superius dixit. Hoc est enim, Clamavi in toto corde meo, quod, Clamavi ad te. Ad illum enim non clamat, nisi qui petitionem suam dirigit toto cordis affectu. Sed cum dicit, salvum me fac, in anima vult intelligi, non in corpore, unde revera Domini poterat custodire mandata. Neque enim salutem carnis petere poterat, qui libenter corporeis passionibus submodestiam senectutis anticipat, et ante facit gravissimam mentem, quam possit annorum numerositate canescere. Qualis enim senibus laus est, si deficientes in longo luxu, lassati po
Abbreviated transcription (Latin):
cationes tuas requirã. Nonã
decimã litterã ingredit᷑ reue¬
rentissimꝰ chorꝰ in qͣ iustifica¬
tiones dñi se pollicet᷑ exqͥrere.
⁊ in uerbo eiꝰ anticipata con¬
fessione gaudere. aditiens se
cognouisse testimonia dñi in
ȩternũ fudata. Nẽ redeamꝰ
ad uersũ. fideliũ itaq clamor
deuote mentis affectus ẽ: qͥ ñ
tantũ sermone ꝓmit᷑. s magna
cordis intentione ꝓfert᷑. ela¬
mabat enĩ pͦpłs murmurans
Tacebat moyses: ⁊ dñs ei dice¬
bat. quid clamas ad me. Scili¬
cet. qm̃ illas cogitationes exau¬
diat altissimꝰ. q̃ pia intentiõe
uoluuntur. ddditũ ẽ in toto
corde meo. ne reputares ali¬
ud cogitandũ qnͣ clamatur
ad dñm. In sola enĩ religiosa
cogitatione totꝰ debet sp̃c oc-¬
cupari. ne mens duuisa effec¬
tũ nequeat ĩpetrare quẽ pos¬
tulat. W intende. quia toto cor¬
de. qui totis utribꝰ expetebat.
ñ diuitias scłi. ñ coniugia no¬
biliũ feminarũ. ñ transitorias

Expanded text:
iones tuas requiram. Nonam decimam litteram ingreditur reverentissimus chorus, in qua justificationes Domini se pollicetur exquirere, et in verbo ejus anticipata confessione gaudere: adjiciens se cognovisse testimonia Domini in aeternum esse fundata. Nunc redeamus ad versum. Fidelium itaque clamor devotae mentis affectus est, qui non tantum sermone promitur, sed magna cordis intentione profertur. Clamabat enim populus murmurans Tacebat Moyses, et Dominus ei dicebat: Quid clamas ad me ? scilicet, quoniam illas cogitationes exaudit Altissimus, quae pia intentione volvuntur. Additum est, in toto corde meo: ne reputares aliud cogitandum, quando clamatur ad Dominum. In sola enim religiosa cogitatione totus debet spiritus occupari, ne mens divisa effectum nequeat impetrare quem postulat. Et intende quid toto corde, quid totis viribus expetebat, non divitias saeculi, non conjugia nobilium feminarum, non transitorias
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nũ. Pulchre aũ contͣ t̾bulati¬
onẽ ⁊ angustias q̃ tẽporalia
ẽẽ noscuntur. posita ẽ ęquitas
in ȩternũ. ut tali spe umnusqͥsq
contẽpneret. q̃ tẽꝑalia eẽ sen¬
tiret : sic enĩ &̾ ĩ superiori lit¬
tera definiuit. Mirabilia tes¬
timonia tua dñc : addidit. in¬
tellectũ da mͥ ⁊ uiuifica me.
Qͥse suꝑiꝰ ad olescentẽ dixerat
esse contẽptũ. nc̃ maturior
senioribꝰ int̃ aduersa intellectũ¬
petit. ut agnoscat mundi istiꝰ
pericula ꝓ uentis transitoriis
estimanda. Sic enĩ uiuificare
poterat. si iudicaret talia ñ cu¬
randa: ut martirii morte in¬
ueret. ⁊ ꝑpetua exultatione
gauderet. O mors illa uitalis.
o sangiuis purpuris oĩbꝰ p̾cio¬
sior: qͥ tribulationes & angus¬
tias mereris finire . & insuꝑ
exspectas cȩloꝵ regna suscipere.¬

Expanded text:
e autem contra tribulationem et angustias, quae temporalia esse noscuntur, posita est aequitas in aeternum, ut tali spe unusquisque contemneret, quae temporalia esse sentiret. Sic enim et in superiori littera definivit: Mirabilia testimonia tua, Domine. Addidit, intellectum da mihi, et vivifica me. Qui se superius adolescentem dixerat esse contemptum, nunc maturior senioribus inter adversa petit intellectum, ut agnoscat mundi istius pericula pro ventis transitoriis aestimanda. Sic enim vivificari poterat, si judicaret talia non curanda; ut martyrii morte viveret, et perpetua exsultatione gauderet. O mors illa vitalis, o sanguis purpuris omnibus pretiosior, qui tribulationes et angustias mereris finire, et insuper exspectas coelorum regna suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
quiũ tuũ uehem̃ter᷑ & ser¬
uus tuus dilexit illud. Ignitũ
e eloquiũ dñi: quia purtat᷑
corda mortaliũ m̃dana fece
sordentia. ⁊ ut fornacis ardor
exestuans metalla decoquit
eoꝵq uitia necessaria purifi¬
catioẽ consumit: ita eloqͥũ dñi
peccatoꝵ macłis detersis. hu¬
miliũ sensus emundat. Isto
quippe igne cor cleophȩ arde¬
bat qñ dicebat. Nonne cor
apperiret nob̾ scripturas. Hoc
etlã igne succensus hieremi¬
as enuntiat. & erat ignis slã¬
migerans ĩ ossibꝰ meis. Isto etiã
igne & reliqͥ succensi st̃: qui
triumphali caritate floruer̃t.
Qua ꝓpt̾ ignis istȩ sermo xp̃i
ẽ sic̃ ipse in euangłio dicit
uehement̃: ut ħ ñ ad mortẽ
edraggeratũ crederes. s ad sa¬
lutem. Sequit᷑ qͦq. ⁊ seruus
tuuis dilex̃ illud. Utiq dilige

Expanded text:
quium tuum vehementer, et servus tuus dilexit illud. Ignitum est eloquium Domini, quia purgat corda mortalium mundana faece sordentia; et ut fornacis ardor exaestuans metalla decoquit, eorumque vitia necessaria purificatione consumit, ita eloquium Domini, peccatorum maculis detersis, humilium sensus emundat. Isto quippe igne cor Cleophe ardebat, quando dicebat: Nonne cor aperiret nobis Scripturas ? Hoc etiam igne succensus Jeremias enuntiat: Et erat ignis flammigerans in ossibus meis . Isto etiam igne et reliqui succensi sunt, qui triumphali charitate floruerunt. Quapropter ignis iste sermo Christi est, sicut ipse in Evangelio dicit:vehementer, ut hoc non ad mortem exaggeratum crederes, sed ad salutem. Sequitur quoque, et servus tuu
Abbreviated transcription (Latin):
butũ. Adolescentior sũ ego &
contẽtus iustificationes tuas
ñ sum oblitus. Multis scĩs hic
uersus uidetur posse congru¬
ere: nã hc̃ bene accipimꝰ ex
persona ioseph: qr maioribus
frĩbꝰ contẽptꝰ tanꝗͣ uile man¬
cipiũ mangonibꝰ uenundatꝰ
esse dinoscitur. Qͥ tam̃ iustifi-¬
cationes dñi in se factas ñ ẽ
oblitꝰ qñ se pia in oĩbꝰ uolun¬
tate tractauit Ille enĩ cognosci¬
tur liberatoris sui meminisse.
qui eiꝰ p̃ceptis ꝓbat᷑ obedien¬
tiã cõmodare. Noc etiã dauid
ex ꝑsona sua potest dicere qͥ
ad regni culmina int̾ fr̃s suos
ꝓ ibecilla ȩtate ñ sꝑabat᷑ pos¬
se sufficere. S tam̃ iste iustifi¬
cationes dñi. tanta deuotiõs

Expanded text:
. Adolescentior sum ego et contemptus: justificationes tuas non sum oblitus. Multis sanctis hic versus videtur posse congruere. Nam hunc bene accipimus ex persona Joseph, qui a majoribus fratribus contemptus, tanquam vile mancipium mangonibus venundatus esse dignoscitur: qui tamen justificationes Domini in se factas non est oblitus, quando se pia in omnibus voluntate tractavit. Ille enim cognoscitur liberatoris sui meminisse, qui ejus praeceptis probatur obedientiam commodare. Hoc etiam David ex persona sua potest dicere, qui ad regni culmina inter fratres suos pro imbecilla aetate non sperabatur posse sufficere; sed tamen iste justificationes Domini tant
Abbreviated transcription (Latin):
Preuenert̃ ocuh mei ad te
diluculo: ut meditarer elo¬
quia tua. In suꝑiori uersu
p̃uenisse se dicit in maturi¬
tate: significans tẽpus iuue¬
nilis ȩtatis. nc̃ aũ de hora di¬
ei cõmemorat. p̃uenerunt o¬
culi mei adte diluculo. signi¬
ficans utiq oculos cordis sui
ante credidisse uenturo dño
saluatori. ꝗͣ eiꝰ irradiaret ad¬
uentꝰ. Diluculo enĩ significat
iniciũ lucis. idz diei monstratꝰ
aduentꝰ. qñ post tenebras pec¬
catoꝵ. qͥbꝰ hic mundꝰ tenebat᷑

Expanded text:
Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditarer eloquia tua. In superiori versu praevenisse se dicit in maturitate, significans tempus juvenilis aetatis; nunc autem de hora diei commemorat. Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, significans utique oculos cordis sui ante credidisse 423 venturo Domino Salvatori, quam ejus irradiaret adventus. Diluculo enim significat initium lucis, id est diei monstratus adventus, quando post tenebras peccatorum quibus hic mundus tenebatur
Abbreviated transcription (Latin):
dnũi saluatoris. fixa m̃te sꝑare
ñ desticit. Scĩ enĩ uiri. ꝗͣuis
desiderio magno flãment᷑
expectationi suȩ ardorẽ sẽꝑ
adiciunt: dũ tanto plus uen¬
tura felicitas expecit᷑. quanto

Expanded text:
Domini Salvatoris fixa mente sperare non destitit. Sancti enim viri, quamvis desiderio magno flammentur, exspectationi suae ardorem semper adjiciunt, dum tanto plus ventura felicitas expetitur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
de diluculo. uenit maria ad
monumentũ. ⁊ cetera. Seqͥt᷑.
ut meditarer eloquia tua
Causã reddit. cur ante dilu¬
culũ mens deuota surrexerit.
Non ut agrũ coleret. ñ ut sa¬
lutationes potentiũ p̃ueni¬
ret: s ut dñi meditaretur
eloquia. q̃ ñꝗͣ possunt pia uo¬
ta refugere: dũ suauitas eoꝵ
sẽ ꝑ udet᷑ accrescere. sic̃ in t̾cia
decima littera dictũ ẽ: quã
dulcia faucibꝰ meis eloquia

Expanded text:
de diluculo, venit Maria ad monumentum , etc. Sequitur, ut meditarer eloquia tua. Causa redditur cur ante diluculum mens devota surrexerit, non ut agrum coleret, non ut salutationes potentium praeveniret, sed ut Domini meditaretur eloquia, quae nunquam possunt pia vota refugere, dum suavitas eorum semper videtur accrescere, sicut in decima tertia littera dictum est: Quam dulcia faucibus meis eloquia