comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pauperrimus sum Ratio. Si necessitatibus ob¬
sequeris pauper esse nũꝙͣ potes si cupiditatibꝰ ñuꝙ̃¬
diues Dolor. Hactenus pauper ynmo mendicus
sum Ratio. Fortuna hominum non stat et ut sum/¬
mis ex opibus ad inopiam extremam sic a pauper¬
tate ultima ad diuicias magnas creber est transitꝰ
Legisti reor apud quintum cursium historicum
Ut abdalomynus quidam alexandri iussu semper
permissu ex ortulano iopi sydonis rex Et contẽp̃tu
regni maior est habitus ꝙͣ regno certe quod non le¬
gisse non potes Et romulus e pastorali tugurio
tante urbis conditor Romanum primus dyadema
suscepit. Et regum sextus ex humilima utq aliq̃
crediderunt e seruili fortuna idip̃m regni culmen
ascendit Nec alexandri pryamide nec uyrullius in¬
ter persarum reges famosissimi opulentiora p̾mor¬
dia aut alia fere sunt rudimenta ꝙͣ ronuli. Gayus
maryus qui fuisset et futurus sepe esse Rome ꝯsul
et anteꝙͣ honorum gradus ullos attingeret merce/¬

Expanded text:
Pauperrimus sum. Si necessitatibus obsequeris, pauper nunquam esse potes, si cupiditatibus, nunquam dives. Hactenus pauper, imo mendicus sum. Fortuna hominum non stat, et ut summis ex opibus ad inopiam extremam, sic a paupertate ultima ad divitias magnas creber est transitus. Legisti reor apud Quintum Curtium historicum, ut Abdolominus quidam Alexandri iussu seu permissu, ex hortulano inopi Sidonis rex, et contemptu regni maior est habitus quam regno. Certe, quod non legisse non potes, et Romulus e pastorali tugurio, tante urbis conditor Romanum primus diadema suscepit, et Regum sextus ex humillima, utque aliqui credidere e servili fortuna ad ipsum regni culmen ascendit; nec Alexandri Priamide, nec Cyri illius, inter Persarum reges famosissimi, opulentiora primordia, aut alia fere sunt rudimenta, quam Romuli. Gaius Marius qui fuisset, et futurus sepe esset Rome Consul et, antequam honorum gradus ullos attingeret, merce
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere dehinc profusi in gaudia seu uerius in fu-¬
rores comugii dies primos in strepitu inter epulas
et choreas agitis inter epythalamya et iocos et can¬
tus et tympana Reliquam uitam omnem inter
suspitiones ac uirgia utrobiqz reprehensibiles Nam
neq rem adeo ancipitem sic amare nec tam inse¬
parabilem sic horrere nec tan amabilẽ sic odisse de¬
cuerat comiecturisq fallacibus apud homines sanc¬
tissima diume atq humane domus iura confuu-¬
dere atq arctissima uite huius uincula dissoluere

Expanded text:
, dehinc prefusi in gaudia, seu verius in fu, dehinc prefusi in gaudia, seu verius in furores, coniugii dies primos, in strepitu inter epulas et choreas agitis, inter epithalamia et iocos et cantus et tympana, reliquam vitam omnem in suspitiones et iurgia: utrobique reprehensibiles. Nam neque rem adeo ancipitem sic amare, neque tam inseparabilem sic horrere, neque tam amabilem sic odisse decuerat, coniecturisque fallacibus apud homines sanctissima divine atque humane domus iura confundere, atque arctissima vite huius vincula dissolvere
Abbreviated transcription (Latin):
grauem curis et suspirantem uirum aĩaduertiss
quesiuit que tanti causa suspirn esset Rursꝰ ille
suspirans uellem inquit diuidia dominni mei
parte parcisci ut ita michi constaret hunc puerum
meum sicut tibi constat esse tuum Ad hec nichil illa
opus Da michi centum prati iugera ubi greges
meos pascam Et de hocip̃o certum ego te faciam
Cũq ille impossibile prorsus id diceret alias pro¬
proceribus sponsione interposita natũ illa ulius
extulit Et est ne hic inquit uere meus filus
Cũq uir annuisset Illa brachiis protentis ei pue¬
rum porrexit Et accipe ait dono eun tibi Iam
haud dubie tuus est Risu astantium oborto pro
uxore diffinitum et uir sentenciis ommium condẽp-¬
natus est Crebre nimis inter homines huius
generis lites ac lamenta sunt promi in nuprias
ymino lubrici ac ruentes uix uidere diem creditis
quo mariti hoc est uiri sitis quasi aliter nõ possitis¬

Expanded text:
gravem curis et suspirantem virum animadvertisset, gravem curis et suspirantem virum animadvertisset, quesivit que tanti causa suspirii. Rursus ille suspirans: “Vellem, inquit, dimidia dominii mei parte pacisci, ut ita michi constaret hunc puerum meum, sicut tibi constat esse tuum”. Ad hec illa nichil opus. Da michi centum prati iugera ubi greges meos pascat, de hoc ipso certum ego te faciam”. Cum ille impossibile prorsus id diceret, convoproceribus, et sponsione interposita, natum illa ulnis extulit. “Et est ne, inquit, hic vere meus?” Cumque vir annuisset, illa brachiis protentis, ei puerum porrexit et “Accipe, ait, dono eum tibi, iam haud dubie tuus est”. Risu astantium oborto, pro uxore diffinitum, et vir omnium sententiis condemnatus est. Crebre nimis inter homines huius generis lites ac lamenta sunt. Proni in nuptias, immo lubrici ac ruentes, vix videre diem creditis quo mariti, hoc est viri, sitis, quasi aliter non possitis
Abbreviated transcription (Latin):
frem̃ Ommum uero qui sunt quiq erunt fuerunt¬
ue unus est parens unus est rector Nolite per inso-¬
lentiam dissimulare aut per iniudiam atq odium
sacrum nature uinculum rescindere Oumes In -¬
uicem frẽs estis Dolor. Filium quem putabam
meum non esse audio Ratio. Uide a quo audias
ut cui credas Multi enim malis stimulis impul-¬
si falsos rumores studio confingunt Alni lingue
fluxu quodam effrenq impetu et que sciunt et q̃
nesciunt pari loquuntur audatia difficilis est au-¬
tem de filiatione siña Dolor. Filium qui meus
dicebatur alienum esse audio Ratio. Cur hoc aliis
pocius ꝙͣ uxori credis qua hoc unum saltem nemo
cercius nouit Illa tibi certe filium dedit quẽ nũc
alii tibi inituntur eripere Audisti credo ut patrũ
memoriam uir illustris fuit cui forma et genere
par uxor obuenerat sed fama pudicitie ambigua
Ex hac unicus infans pulcherrimus natꝰ erat
quem cum die quodam in gremio habens mater

Expanded text:
trem: omnium qui sunt, quique erunt, fuerunttrem: omnium qui sunt, quique erunt, fueruntve, unus est parens, unus rector. Noli te per insolentiam dissimulare, aut per invidiam atque odium sacrum nature vinculum rescindere: omnes invicem fratres estis. Filium quem putabam meum non esse audio. Vide a quo audias et cui credas. Multi enim, malis stimulis impulsi, falsos rumores studio confingunt, alii lingue fluxu quodam effrenique impetu, et que sciunt et que nesciunt pari loquuntur audacia. Difficilis est autem de filiatione sententia. Filium qui meus dicebatur alienum esse audio. Cur hoc aliis potius quam uxori credis, qua hoc unum saltem nemo certius novit? Illa tibi certe filium dedit, quem nunc alii nituntur eripere. Audisti, credo, ut patrum memoria, vir illustris fuit, cui forma et genere par uxor obvenerat, sed fama pudicitie ambigua. Ex hac unicus infans pulcherrimus natus erat, quem cum die quodam in gremio habens mater,
Abbreviated transcription (Latin):
suam Ratio. Felicis aiam infantis in celũ angeli
Tquod morte grauius qui meus credeba-¬
tur alienus est filius Latio. Si ad cõem
spectaretis patrem comici consilio hũani
nichil uobis alienum putaretis alias putarent¬
Non suum filium pauisse natura forte alienum¬
sed caritate proprium post factum non peniteat sed
delectet Dolor. Filius ille meus dictus alienus ap¬
paruit Ratio. Aperta tibi ad magnum et singulare
meritum uia est si hunc ip̃m ut hactenus sic dein/¬
ceps quasi trum pauieris Id illi quidem longe gratius
atq acceptius deo erit Solent enim ingrati filii
sen sibi naturali quodam iure debita patrum ali¬
menta contempnere Et preterea scelus est amare
filium ꝙ ex te genitus sit et a deo creatũ hoiem̃
non amare Ita undiq apud deum atq homines
pietatem eximiam tibi quesleris ex alieno flagitio¬
Dolor. Paui pro filio qui non erat filius Ratio.
Paiisti ut filium pasce iam non ut filium sedrt¬

Expanded text:
suam. Felicis animam infantis, in celum angeli suam. Felicis animam infantis, in celum angeli quod morte gravius qui meus credebatur, alienus est filius. Si ad communem spectaretis patrem, Comici consilio, humani nichil a vobis alienum putaretis. Diu a. Suum filium pavisse natura fuerit, alienum caritas. Modo, post factum, non peniteat sed delectet. Filius ille meus dictus alienus apparuit. Aperta tibi ad magnum et singulare meritum via est, si hunc ipsum, ut hactenus, sic deinceps quasi tuum paveris: id illi quidem longe gratius atque acceptius Deo erit. Solent enim ingrati filii, seu sibi naturali quodam iure debita, patrum alimenta contemnere; et preterea scelus est amare filium, qui ex te genitus sit, et a Deo creatum hominem non amare. Ita undique apud Deum atque homines pietatem eximiam tibi quesieris ex alieno flagitio. Pavi pro filio qui non erat filius. Pavisti ut filium, pasce iam, si non ut filium, ut fra
Abbreviated transcription (Latin):
Dolor. Infaus meus ex alto preceps periit/ Batio.
Languide pereuntibus mors durior sepe et angustie
longiores alias languidiores dolor omnis eo tollerabi¬
lior quo breuior Dolor. Periit precipitio infans meq¬
Latio. Precipitari et ruere illius etatis est prop̾u
fecit infaus tuus quod faciunt omnes Et si non oẽs
casu pereant ac tu sine illum periisse pereundum
erat Et feliciter secum agitur prius pereundo ꝙͣ
uite malis implicaretur que ꝙͣ multa suit sciunt ex¬
perti et intenti Nemo enim non expertus est Non-
intenti autem multi qui quasi sompnum uitã agũt
qui reminisci nequeant experrecti Dolor. Periit
innocens infans meus Latio. Qui fortasse si ui-¬
ueret nocentissimus deperiret Noli illum ergo in
tuto positum deflere fortune minas omnes euasit
et preoccupauit mortem que illum delita preoccu¬
passet Dolor. Lupus meum deuorauit infantem¬
tis miseri corpusculum lupus rapuit in cauernã

Expanded text:
est. Infans meus ex alto preceps periit. est. Infans meus ex alto preceps periit. Languide pereuntibus, mors durior sepe, et angustie longiores. Dolor omnis eo tolerabilior quo brevior. Periit precipitio infans meus. Precipitari et ruere illius etatis est proprium. Fecit infans tuus quod faciunt omnes, etsi non omnes casu pereant. At tu sine illum periisse: pereundum erat; et feliciter secum agitur, prius pereundo, quam vite malis implicaretur, que quam multa sint, sciunt experti et intenti; nemo enim non expertus est, non intenti autem multi, qui quasi somnium vitam agunt, cuius reminisci nequeant experrecti. Periit innocens infans tuus, qui fortasse si viveret, nocentissimus periisset. Noli illum in tuto positum deflere: fortune minas omnes evasit, et preoccupavit mortem que illum dilata preoccupasset. Lupus meum devoravit infantemtis miseri corpusculum, lupus rapuit in cavernam
Abbreviated transcription (Latin):
tis est/ Dolor. Mors me filii mestum fecit Ratio. At
quod restat alacer exige Illi uix eras uiue iam tibi.
De infantis filii casu misero cap̾ .xluiii. Dolor.¬
nfantis filii miserabilẽ casum fleo Ratie
Humanum nichil flendum hominuz hõi
premeditata omnia esse debent si nonsunt
non casum filii sed iusticiam tuam defle et conditi¬
onis obliuionem Dolor. Fn infantis miseram
mortem queror Ratio. Nulla mors misera ꝙͣ mors
anime Non sequitur a quo periculo infans tuus
ĩuiunis est Dolor. Infans meus precipitio periit¬
Ratio. Qualiter quis pereat quid refert dum-
modo non turpiter pereat Et perire turpiter non
potest qui sine peccatis perit/ Dolor. Precipitio pe-¬
rit infans meus Ratio. At archemorus serpente
Alii grauide lacte nutricis alii morbis que pene plu¬
res illam in etatem ꝙͣ in senectutem incidunt Dolor.
Periit infans meus precipitio latio. Repentina
mors innocentibus optanda nocentibus metuenda

Expanded text:
tis est. Mors me filii mestum fecit. At tis est. Mors me filii mestum fecit. At quod restat alacer exige. Illi vixeras, vive iam tibi. 49 DE INFANTIS FILII CASU MISERO Infantis filnfantis filii miserabilem casum fleo. Humanum nichil flendum. Homini premeditata omnia esse debent, si non sunt. Non casum filii, sed inscitiam tuam defle, et conditionis oblivionem. Filii infantis miseram mortem queror. Nulla mors misera, quam mors anime non sequetur, a quo periculo infans tuus immunis est. Infans meus precipitio periit. Qualiter quis pereat, quid refert, modo ne turpiter pereat? Et perire turpiter non potest, qui sine peccatis periit. Precipitio periit infans meus. At Archemorus serpente, alii gravide lacte nutricis, alii morbis, qui pene plures illam in etatem, quam in senectutem incidunt. Periit infans meus precipitio. Repentina mors innocentibus optanda, nocentibus metuenda
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ infantes primo uite de limme retrahuntur hic tar-¬
dius licet ille ocius alias uelocius hic maturus Ille
acerbus Nemo non moritur Hec summna est unde /¬
cũq alias ubicũq uero hoc est qualibet etatis parte
quis obierit et si acerbus fuerat morte maturuit¬
Dolor. Extinctum fleo filium Ratio. Si fle-¬
turus eras morientem et nascentem flesses Tunc
mori ceperat nunc desiit Noli autem tuam et illus
sortem optimam lugere Ille iter ambiguum a tergo
habet tu securum ante oculos non iam amplius ut
caro oneri ammodo tumiens ut maro ait aut lateri¬
Dolor. Cum filio uite dulcedo omnis extincta est¬
Ratio. Magnum fateor ac dulce solatium pr̃i filius
bonus sed sollicitum ac graue et sepe dulcissima of-¬
fendunt et carissima impediunt et preciosissima re-¬
rum premunt Et fortassis tibi alias hic filius ob-¬
stabat Alciora animo uoluenti Iam mestior licet ac
liberior factus Assurge bona de malis elicere sapien/¬

Expanded text:
et infantes primo vite de limine retrahuntur. Hic taret infantes primo vite de limine retrahuntur. Hic tardius licet, ille ocius; hic maturus, ille acerbus; nemo non moritur: hec summa est. Ubicunque vero hoc est, qualibet etatis parte quis obierit, etsi acerbus fuerat, morte maturuit. Extinctum fleo filium. Si fleturus eras morientem et nascentem flesses: tunc mori ceperat, tunc desiit. Noli autem tuam et illius sortem optimam lugere: ille iter ambiguum a tergo habet, tu securum ante oculos, non iam amplius, “aut caro oneri timens, ut Maro ait, aut alteri”. Cum filio vite dulcedo omnis extincta est. Magnum fateor ac dulce solatium patri filius bonus, sed sollicitum ac grave, et sepe dulcissima offendunt, et carissima impediunt, et pretiosissima rerum premunt. Et fortassis hic filius obstabat altiora animo volventi. Iam mestior licet ac liberior factus, assurge. Bona de malis elicere sapien
Abbreviated transcription (Latin):
nature benefitium agnosce seu ꝙ talem dedit seu ꝙ
talem abstulit Dolor. Ante tempus filium michi
mors rapuit Ratio. Non fit aute tempus quod oĩ
tempore fieri potest In ommem etatem multi sunt
aditus morti in adolescentiam infuiti Dolor. Sine
filio remansi Ratio. Et sine anguoribus et sine
pauoribus iam non erit cui noctes insompnes cui sol-¬
licitos dies ciu spes longas atq mextricabiles ordinare
qui canos tuos rugasq consideret hereditatẽ estimet
sumptus arguat moram mortis incuset undiq tibi se-¬
curitas et quies genimum bonum ingens titulo licet
mortis asperius Dolor. Acerba filii morte deiectus
sum Ratio. An non auaxagoram audieras an obli/¬
tus eras te genuisse mortalem an id pocius forsan
luges ꝙ qui sequi debuerat antecessit Equidem
cũq in multis mordinata hominum uita sit nullũ
penitus ordinem mors habet et senes decrepiti cunc-¬
tantur et festinant iuuenes precipitantur/ Pueri

Expanded text:
nature beneficium agnosce, seu quod talem dedit, seu quod nature beneficium agnosce, seu quod talem dedit, seu quod talem abstulit. Ante tempus michi filium mors rapuit. Non fit ante tempus, quod in omni tempore fieri potest. In omnem etatem multi sunt aditus morti, in adolescentia infiniti. Sine filio remansi. Et sine angoribus, et sine pavoribus. Iam non erit cui noctes insomnes, cui sollicitos dies agas, cui spes longas atque inextricabiles ordiare, qui canos tuos rugasque consideret, ereditatem extimet, sumptus arguat, moram mortis incuset. Undique tibi securitas et quies, geminum bonum ingens, titulo licet mortis asperius. Acerba filii morte deiectus sum. An non Anaxagoram audieras? An oblitus eras, te genuisse mortalem? An id potius forsan luges, quod qui sequi debuerat antecessit? Equidem cum in multis inordinata vita hominum sit, nullum penitus ordinem mors habet: et senes decrepiti cunctantur, et festinant iuvenes, et precipitant pueri,
Abbreviated transcription (Latin):
tales filios genuisset Insignis mulier nec presenti
misera et preterito eciam infelix que contra publicã
opnnonem et consuetudinem miserorum se felicitate
preterita et leti temporis menioria solaretur grata ꝙ
habuisset ꝙ amisisset equanimis alias equa mens¬
Ob hoc unum dignum uteri prosperiore successu Et
illa quidem mulier tot tamqz grauibus fortune uul¬
ueribus inconcussa permansit Tu uir unico deiectꝰ
luges Dolor. Amisi filium Ratio. Amisisti simul
et metus multos infiuitamq materiam sollicitudinũ
et curarum quibus ut careres uel tibi uel filio moriendũ
fuit Securum patrem sola mors facit Dolor Filium
amisi Ratio. Si piumi iul est iam quod illi metuas
In tuto est At si impium tuorum numeratorẽ annoꝵ
tue stimulum senectutis extulisti Dolor. Ffiliũ perdidi¬
Batio. Si uirtute preditum gaude ꝙ habueris Et
si uitio preditum gaude saltem ꝙ amiseris utrobiq

Expanded text:
tales filios genuisset. Insignis mulier, nec presenti tales filios genuisset. Insignis mulier, nec presenti misera, et preterito etiam felix, que contra publicam opinionem et consuetudinem miserorum, se felicitate preterita et leti temporis memoria solaretur, grata quod habuisset, quod amisisset equanimis, ob hoc unum digna uteri prosperiore successu. Et illa quidem mulier, tot tam gravibus fortune vulneribus inconcussa permansit, tu vir unico deiectus luges? Amisi filum. Amisisti simul et metus multos, infinitamque materiam sollicitudinum et curarum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. Securum patrem sola mors facit. Filium amisi. Si pium, nichil est quod illi metuas: in tuto est; at si impium, tuorum numeratorem annorum, tue stimulum senectutis extulisti. Filium perdidi. Si virtute preditum, gaude quod habueris, at si vitio preditum, gaude saltem quod amiseris. Utrobique
Abbreviated transcription (Latin):
Innumerabiles alii natorum in mortibus habuere
Nec te preterit ut propheta idem et Rex filium quem
languentem fleuerat non fleuit extinctum Cogitãs
ꝙ inreparabilia lugere superuacue dementie periꝯ
ꝙͣ pietatis est Quibus se uirilibus exemplis inter-¬
serit sparthana mulier apud scriptores quidem inno-¬
minata sed non pariter illaudata que audito ꝙ filius
in prelio cecidisset Ideo ait illum genui ut esset qui
mori pro patria non timeret,. Par lyuye uirtus ma-¬
iorq cornelie sed clariora sunt nomina quarũ prior
ingentis uati et ad summum spectantis imperium ut
terre traditus fuit Luctum mox deposuit ñĩꝙͣ uero
memoriam intermisit Altera filiis multis ymino
omnibus amissis quorum aliquos a populo interfec-¬
tos inhuiatosq conspexerat commiserantibus et illiꝯ
sortem femineo more deplorantibus miseramq uocan-¬
tibus Non se miseram sed felicem esse respondit que

Expanded text:
innumerabiles alii natorum in mortibus habuere. innumerabiles alii natorum in mortibus habuere. Nec te preterit, ut Propheta idem et rex, filium quem languentem fleverat, non flevit extinctum, cogitans quod irrecuperabilia lugere, supervacue dementie verius quam pietatis est. Quibus se virilibus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem innominata, sed non pariter illaudata, que audito quod filius in prelio excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui mori pro patria non timeret”. Par Livie virtus maiorisque Cornelie, sed clariora sunt nomina; quarum prior ingentis nati, et ad summum spectantis imperium, ut terre traditus fuit, luctum mox deposuit, numquam vero memoriam intermisit; altera filiis multis, immo omnibus amissis, quorum aliquos a populo inteferctos inhumatosque conspexerat, commiserantibus et illius sortem femineo more deplorantibus, miseramque vocantibus, non se miseram, sed felicem esse respondit, que
Abbreviated transcription (Latin):
misi filium Ratio.
Melius dic premisi
sequuturus cito quidem et fortasse hodie
Et quid scimus Au hacipa hora nulla fi¬
des uite est cum tanta sit fides morti Sequuturus
dixi sequens dicere debui Continue enim sequeris uusq
in uita pedem figere permissum homini uno semper
gradu it uinctus ad mortem Mirum dictu seu ille
unictus seu solutus seu stans seu ambulans seu sedẽs
seu sans seu eger seu uigilans seu sopitus ad metham
fertur Atq illorum more qui uehuntur mambus
uelud quiescens properat Dolor. Amnsi filiũ desi-¬
cupis iuuenies nulla est mora Non posse pati deside-¬
rium parui temporis Puerile seu femineum est
uiro enim nichil breue difficile Nosti credo quibus
uerbis desideria huiusmodi apud platonem Socrates
apud cyceronem Catho et lelyus consolentur uirtute
quãuis et gloria supremi uiri Ac sepe tamen longe
Impares Nosti preterea quidẽ aniuii Empliuis paulꝰ
quid catho ip̃e quid pericles quid xenophon ille socra-¬
ticus condiscipulus platonis atq emulus Quid

Expanded text:
misi filium. Melius dic “premisi”, secuturus cito quidem, et fortassis hodie, et quid scimus an hac ipsa hora? Nulla fides vite est, cum tanta sit fides morti. Secuturus dixi; sequens dicere debui: continue sequeris, nusquam in vita pedem figere permissum homini, uno semper gradu itur ad mortem; mirum dictu, seu ille vinctus, seu solutus, seu stans, seu ambulans, seu sedens, seu sanus, seu eger, seu vigilans, seu sopitus, ad metam fertur, atque illorum more qui vehuntur navibus, vel quiescens, properat. Amissi filii desicupis invenies: nulla est mora. Non posse pati desiderium parvi temporis, puerile seu femineum est; viro enim nichil breve, difficile. Nosti, credo, quibus verbis desideria huiusmodi apud Platonem Socrates, apud Ciceronem Cato et Lelius consolentur, virtute quamvis et gloria supremi viri, hac spe tamen, longe impares. Nosti preterea quid animi Emilius Paulus, quid Cato ipse, quid Pericles, quid Xenophon ille Socraticus condiscipulus Platonis atque emulus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
iugum uite tue emulum inglorie obicem id quod cõ¬
stat patrimonii participem amisisti fratre impio
nullus hostis infestior Dolor. fratrem amisi piũ
et beniuolum Ratio. Sed mortalem Non tutela
corporis est uirtus uerum animi ornamentuz Illi
gloriam immortalem prestat corpusculũ mortis
imperium non eximit alias exiuit ymino quidẽ
sepe illud ante tempus in mortem trudit Ꝙͣ si
nature sue linquitur eque boni pereunt maliqz
qͣn et unlgo imbecilles bonos et uiuaces malos
termus immortalis nullus Dolor. Bonum et
gloriosum frem̃ perdidi ratio. Frater periit super-¬
stes est gloria uirtus aĩa preter quas humana oĩa
pari mors turbine propellit ac dissipat Has tu igit᷑.
seu totidem filios fratris amplectere atq his bonis
immortalibus mortalia dampna compensa Ꝙ si
filii supersunt alii uera illos pietas tuos facit et¬
or. Amisi germanum optimum
Auide illo uti debueras illud Syleucus fecit Egisti

Expanded text:
iugum, vite tue emulum, glorie obicem, id quod coniugum, vite tue emulum, glorie obicem, id quod constat patrimonii participem amisisti. Fratre impio nullus hostis infestior. At amisi pium et benevolum. Sed mortalem: non tutela corporis est virtus, verum animi ornamentum: illi gloriam immortalem prestat; corpusculum mortis imperio non eximit, immo quidem sepe illud ante tempus in mortem trudit, quod si nature sue linquitur, eque boni pereunt malique, quin et vulgo imbecilles bonos, et vivaces malos cernimus, immortalem nullum. Bonum et gloriosum fratrem perdidi. Si frater periit, superstes est gloria, virtus, anima, preter quas humana omnia, pari mors turbine propellit ac dissipat. Has tu igitur ceu totidem filios fratris amplectere, atque his bonis immortalibus mortalia damna compensa, quod si filii supersunt, alii vera illos pietas tuos facit. Amisi germanum optimum. Avide illo uti debueras: id si lentius egisti,
Abbreviated transcription (Latin):
more gentis aliquid manducantes Stupente igit᷑
uiro atq illis rei nouitate suspensis illa singuloꝵ
patres ordine nominat quod au diens ommium
minuinus qui triennis alias duennis erat panem
quem dextera et rapam quam habebat in manu
altera alias sinistra in terram posuit ac tremens
desiderio et ambabus manibus in altum erectis
adorantis in morem Da inquit queso michi geni-¬
trix aliquem patrem bonum Cũqz illa in fine uer /¬
borum patrem paruuli nominasset famosum quẽdã
diuitemq hominem resumptoq in manus cibo Be-¬
ne habet inquit bonus est pater̾.
propter quod ualde lugeas fieri potes⁊
hostem amiseris En iacturam rem malam bomi nõĩs
perdidisse Dolor. Fratrem perdidi Ratio. Perdidisti
forsan qui te perditum optabat qui rebus obstabat
tuis multis quidem magne laudis aditũ fraternꝰ
obstruxit liuor Dolor. Amisi fratrem Ratio. fili¬
orum fortassis et hercle quod sepe uidimus graue

Expanded text:
more gentis aliquid manducantes. Stupente igitur more gentis aliquid manducantes. Stupente igitur viro, atque illis rei novitate suspensis, illa singulorum patres ordine nominat; quod audiens omnium minimus, qui triennis erat, panem quem dextera, et rapam quam habebat in manu altera, in terram posuit, at tremens desiderio et ambabus manibus in altum erectis, adorantis in morem, “Da, inquit, queso, michi genitrix aliquem patrem bonum!” cunque illa in fine verborum patrem parvuli nominasset, et famosum quendam divitemque hominem, reassumpto in manibus cibo, “bene habet, inquit, bonus est pater.” 51 propter quod valde lugeas; nimis enim vhostem amiseris; en iactura: rem malam boni nominis perdidisse. Fratrem perdidi. Perdidisti forsitan, qui te perditum optabat, quique in rebus obstabat tuis, multis quidem magne laudis aditum fraternus obstruxit livor. Amisi fratrem. Filiorum fortassis etatule, quod sepe vidimus, grave
Abbreviated transcription (Latin):
uxor ip̃a confessa est Ratio. Singulare uelud ali¬
quid narras Cotidiaua sunt hec alie uiuentes hoc
fatentur alie morientes quarum alique nũciantes
uiris post obitum reliquerunt Dolor. Non esse
neum filium ip̃a michi fassa est coniunx Ratiofassa
est idem olympias philippo magno uiro magni filii
iacturam nec fletum nec suspirium nec querelam
legimus Nunc fabulam accipe ridiculam sed mate̾ie
non meptam Circa lictus occeam quod britannyã
ab aduerso conspicit ante non multos annos fa-¬
ma est fuisse mulierculam inopem sed forma ap-¬
petibilem et insigni lasciuia hec duodecim paruos
filios totidem ex uiris genitos habebat annis alias¬
annuis etatum intersticiis inter se distantes in-¬
stante autem mortis hora uocari perpere uirũ iubet
Et non est inquit amplius ludi tempus Nullꝯ hoꝵ
puerorum ad te spectat preter maiorem solũ primo
enim amno nostri comiubii casta fui Sedebant for-
te tunc pueri omnes humi alias humo circa ignẽ

Expanded text:
 ipsa confessa est? Singulare velut aliquid narras. Quotidiana sunt hec. Alie viventes hoc fatentur, alie morientes, quarum alique nuntiandum viris post obitum reliquerunt. Non esse meum filium ipsa michi fassa est coniunx. Fassa est idem Olympias Philippo, magno viro; magni filii iacturam, non fletum, nec suspirium, nec querelam legimus. Nunc fabellam accipe ridiculam, sed materie non ineptam. Circa litus Occeani, quod Britanniam ab adverso conspicit, ante non multos annos, fama est fuisse mulierculam inopem, sed forma appetibili, et insigni lascivia, hec duodecim parvos filios, totidem ex viris genitos habebat, annuis etatum interstitiis inter se distantes. Instante ante mortis hora, vocari prope virum iubet et “non est, inquit, amplius ludi tempus: nullus horum puerorum ad te spectat, preter maiorem solum. Primo enim anno nostri connubii casta fui”. Sedebant tunc forte pueri omnes, humi, circa ignem,
Abbreviated transcription (Latin):
Finem respice ut reliquis sit fortune suo multũ
licet in regno quo fortuatius principium Eo
finis incercior Nonne uides ut res hominum
turbinis more uoluũtur ut quietum mare tem,¬
pestas turbida Lucidum mane nubilius uesper
insequitur ut inter micia planum iter in con-¬
fragosum desinit Sic prosperitatis insolenciam
improiisa calamitas et letissimum alias letissime
dit Et sepe p̾mordio dissimilimus finis es ⁊¬
Gaud̃. In alto cepi Ratio. Bide ubi desmas
Uita omnis a fine describitur et finem plane sen-¬
cies qui principium non sensisti Gaud̾. In sũma
fortuna editus sum Ratio. Et seruoꝵ filios
in solio uidimus et filios regum in ergastulis.

Expanded text:
Finem respice: ut reliquis sic fortune suo multum Finem respice: ut reliquis sic fortune suo multum licet in regno. Quo fortunatius principium, eo finis est incertior: nonne vides ut res hominum turbinis more volvuntur, ut quietum mare tempestas turbida, lucidum mane nubilus vesper insequitur? Ut inter initia planum iter in confragosum desinit, sic prosperitatis insolentiam improvisa calamitas et letissime dit et sepe primordio dissimillimus finis est. In alto cepi. Vide ubi desinas. Vita omnis a fine describitur et finem plane senties, qui principium non sensisti. In summa fortuna editus sum. Et servorum filios in solio vidimus et filios regum in ergastulis. 18
Abbreviated transcription (Latin):
Turbinibus rerum patens latitandi spe prerepta
scitum est illud lyrici poete Sepius uento agitat᷑
ingens pynus et celse graniore casu decidunt tur-¬
res feriuntq fulgura suminos montes ut clarum
fateor in alto nasci nec tranquillum certe nec
tutum est Altitudo quantalibet humana per se¬
ipãm inquieta est perpetuoq fremens tonitruo
Unde miror quid ita senece displiceat metroneũ
illud Ip̃a enim altitudo attinet summa Nam
cum alii illo uerbo usi sunt cur solus ille reprehen¬
ditur Mil preterea tam altum quod non sollici-¬
tudim et labori et inuidie et pauori et merori
et in finem morti peruium sit Et sane omnem
fastum emmenciamiq mortalium sola mors in
planum redigit Gaud̾. Alto et magno natus¬
iu statu sum Ratio. Iam primum ex alto graues
lapsus Et magno rara quies in pelago nec ĩ ymo
precipitium metuas nec naufragium in sicco ⁊¬
Gaud̾. Principium fortunatum fuit Ratio.

Expanded text:
Turbinibus rerum pates, latitandi spe prerepta: Turbinibus rerum pates, latitandi spe prerepta: scitum est illud lyrici poete: Sepius ventis agitatur ingens pinus et celse graviore casu decidunt turres feriuntque summos fulgura montes. Ut clarum fatear, in alto nasci nec tranquillum certe nec tutum est. Altitudo quantalibet humana per seipsam inquieta est perpetuoque fremens tonitru, unde miror quid ita Senece displiceat Mecenatis illud: “Ipsa enim altitudo attonat summa”. Nam cum alii hoc verbo usi sint, cur solus ille reprehenditur? Nil preterea tam altum, quod non et sollicitudini et labori et invidie et pavori et merori et in finem morti pervium sit. Et sane omnem fastum eminentiamque mortalium sola mors in planum redigit. Alto et magno in statu natus sum. Iam primum ex alto graves lapsus et magno rara quies in pelago est: nec in immo precipitium metuas, nec naufragium in sicco. Principium fortunatum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
quod nisi famosum et difficile malum est nobilitas
Nestio autem quomiodo difficilior est suoꝵ imutacio ꝙͣ
exterorum forte ne uideatur hereditarium bonum̃
uirtus Non libens dico sed res ip̃a loquitur Raro
excellentis uiri filius excellens fuit.
Nmagna genitus sum fortuna Ratio.
Uitam ab inquietudine auspicatus es
haud equidem improprie tempestatem
fortunam uocant naute Magna ergo fortuna magna
est tempestas Magna uero tempestas et consiliis
magnis eget et uiribus habes non leticie mate/¬
riam sed curarum Gaud̃. In amplissima fortuna
natus sum Ratio. Tu ne forte felicius censes mag-¬
no in mari ꝙͣ exigno in flumine natum esse Qd̾
si nemo sanus dixit quid perinde facilius habet¬
hec nasci in palatio ꝙͣ in casa ubiq ortos teri
parens excipit Gaud. In magna fortuna ortus
sum Ratio. Aduerso sydere soluisti fuuem Ꝙ si
in tempestatem dies acta sit Cura ut nox te inue-¬
niat in portu Gaud̃. In alto natus sum Ratio.

Expanded text:
quid nisi famosum et difficile malum est nobilitas? quid nisi famosum et difficile malum est nobilitas? Nescio autem quomodo difficilior est suorum imitatio quam exterorum, forte ne videatur hereditarium bonum virtus. Non libens dico, sed res ipsa loquitur: raro excellentis viri filius excellens fuit. 17 agna genitus sum fortuna. itam ab inquietudine auspicatus es; haud equidem improprie tempestatem fortunam vocant naute. Magna ergo fortuna magna est tempestas, magna vero tempestas et consiliis magnis eget et viribus. Habes non letitie materiam, sed curarum. In amplissima fortuna natus sum. Tunc forte felicius censes magno in mari quam exiguo in flumine natum esse: quod si nemo sanus dixerit, quid perinde felicius habet nasci in palatio quam in casa? Ubique ortos terra parens excipit. In magna fortuna natus sum. Adverso sidere solvisti funem; quod si in tempestate dies acta est, cura ut nox te inveniat in portu. In alto natus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
et quantulacũq est tua certe non est Desine ig̃.
tiuimi nomen alienis obumbrare uirtutibus ne
unoquoq suinu reposcente iuidus ip̃e de proprio re-¬
diare Gau. Nobilis sum Ratio. Quantum
sit nobilior rusticus uir fortis ꝙͣ ignanus nobilis
scies cum liberaueris quanto sit melius nobilita-¬
tem fundare ꝙͣ euertere Si exemplis eges domi
milicieq affluunt passimq legentibus occurrunt
ut per teipm̃ mensor censorq reliquorum fias Ex
homnibus duo paria hominum expedisse se suf-¬
fecerit Altera igitur in lance maryum ac tulliũ
In altera horum aduersarios aulum et cdodyum
constitue quo examen uergat et quantum Roma
cedat arpyno quis tam cecus ut non uideat Gau.
Robilis natus sum Ratio. Dixi iaui uerus
nobilis non nascitur sed fit Gaud̃. Insignis uo¬
bilitas saltem ista uulgaris a parentibus est relicta
uirtutum exempla non deerunt et domestici duces
quorum pudeat deseruisse uestigia Io si alibi sinis

Expanded text:
et, quantulacunque est, tua certe non est. Desine igitur et, quantulacunque est, tua certe non est. Desine igitur tuum nomen alienis obumbrare virtutibus, ne unoquoque suum reposcente nudus ipse de proprio rideare. Nobilis sum. Quantum sit nobilior rusticus vir fortis quam ignavus nobilis scies cum libraveris. Quanto sit melius nobilitatem fundare quam evertere, si exemplis eges, domi militieque affluunt passimque legentibus occurrunt, ut per te ipsum mensor censorque reliquorum fias. Ex omnibus duo paria hominum expendisse suffecerit; altera igitur in lance Marium et Tullium, in altera horum adversarios, Aulum et Clodium, constitue: quo examen vergat et quantum Roma cedat Arpino, quis tam cecus ut non videat? Nobilis natus sum. Iam dixi: verus nobilis non nascitur, sed fit. Insignis nobilitas saltem ista vulgaris a parentibus est relicta.virtutum exempla non deerunt et domestici duces, quorum pudeat deseruisse vestigia. Id si labi sinis,
Abbreviated transcription (Latin):
seiel aut pluries Ile mereris si uel orator ad
miliciam uel miles redeat ad aratrum Ingens
rerum mortalium rota est et quia tractus est lon-¬
gior breuis hunc uita non percipit quod uisi sic ess
et ligones regum et agrestium dyademata cer¬
uerentur Nunt hominum memoriam occupatam
nitentamq aliis tempus fallit Et hec est tota illa
uestra nobilitas qua tummidi elatiq inceditis uanũ¬
sapia est Ratio. Quousq uagaberis dete agit᷑.
Tu michi nescio quos in tuum locum substituere
niteris qui pro se forte aliquid prote nichil nisi ip̃e
tius testibus causam iustruxeris responsuri sunt
Proinde aui isti uel proaii clari fuerint tamen¬
.ẜ. diuin e uulgari acie uirtutum sese alis attollere
ceperant ea nobilitas radix ultima Sed perge al¬
cius exquire acrius proauorum attauos ałs actꝯ¬
obscuros inuenies et ignotos Ad summam hec
nominum atq ymaginum claritas et per breuis est

Expanded text:
semel et pluries, ne mireris si vel arator ad semel et pluries, ne mireris si vel arator ad militiam vel miles redeat ad aratrum. Ingens rerum mortalium rota est et, quia tractus est longior, brevis hunc vita non percipit; quod nisi sic esset, et ligones regum et agrestium diademata cernerentur. Nunc hominum memoriam occupatam intentamque aliis tempus fallit et hec est illa tota vestra nobilitas, qua tumidi elatique inceditsapia est. Quousque vagaberis, de te agitur. Tu michi nescio quos in tuum locum substituere niteris, qui pro se forte aliquid, pro te nichil, nisi ipse tuis testibus causam instruxeris, responsuri sint. Proinde avi isti vel proavi clari fuerint, tum scilicet dum e vulgari acie virtutum sese alis attollere ceperant: ea nobilitatis radix ultima. Sed perge altius, exquire acrius, proavorum atavos obscuros invenies et ignotos. Ad summam, hec nominum atque imaginum claritas et perbrevis est
Abbreviated transcription (Latin):
nobilem fingis esse desieris esses forte nobilior
si seruus incepisses Gaud. Inueterata nobili-¬
tas est Ratio. Inanis ambitio nec suo merito
sed aliorum obluuione subnixa Confusa nempe sunt
omnia et perplexa successionum series ignocior hec
tibi inter accidit non nobilior ut esses sed ignobilior
Origo cunctorum una est unus parens human
generis unus fons uniuersorum qui uicissim modo
turbidus modo nitidus ad unumquemq uestrum
perueuit a lege ut quod paulo ante clarum erat
mox obscurum fiat quod obscurum claruũ Ita nõ
De fonte dubitatio est sed quibus alueolis hec clari
sanguiis ut dicitis unda profluxerit hinic est ut
qui heri exrabat hodie militet Et qui per urbem
mediam ardentem corui pedem aureis habenis re-¬
gere solitus superbus incesserat per squalentem
campum pigros boues humili pugione sollicitet
Ita uero sollicitudo hec et conditio statuũ humanoꝵ
pariabilis atq inconstans est ut iterabilis quoq sit

Expanded text:
nobilem fingis esse desieris; esses forte nobilior, nobilem fingis esse desieris; esses forte nobilior, si serius incepisses. Inveterata nobilitas est. Inanis ambitio nec suo merito sed aliorum oblivione subnixa! Confusa nempe sunt omnia et perplexa successionum series; hec inter tibi accidit, non nobilior ut esses sed ignotior. Origo cunctorum una est, unus parens humani generis, unus fons universorum, qui vicissim modo turbidus, modo nitidus ad unumquemque vestrum pervenit, ea lege, ut quod paulo ante clarum erat, mox obscurum fiat et quod oscurum, clarum. Ita non de fonte dubitatio est, sed quibus alveolis hec clari sanguinis ut dicitis ad vos unda profluxerit. Hinc est ut qui heri arabat hodie militet et qui per urbes medias ardentem cornipedem aureis habenis regere solitus superbus incesserat, per squalentem campum pigros boves humili pugione sollicitetIta vero vicissitudo hec et conditio statuum humanorum variabilis atque inconstans est. Ut iterabilis quoque sit
Abbreviated transcription (Latin):
mie consilium sit nesciri Gaudiu. Antiqua nobi-¬
litas est generis Ratio. Antiqua ergo uirtus
fuit sine qua uera nobilitas non est Gaudi
Peruetusta nobilitas est Ratio. Uetus tas
ninia claritatem eripit rebus et parit obliuionẽ
Quot fuerunt nobiles familie quarum hodie
menoria nulla est Quot tu ip̃e florentissimas
uidisti que paucis annis ferme ad nichilum Re-¬
diere unde presagium facias de hiis non floren-¬
tibus deq hiis nunc primum erumpentibus
caputq tollentibus Omnia tempus ĩminuit
consumitq Senescunt non modo familie s urbes
mundus ip̃e ny fallimur ad extremum uergit Tu
qui uetustate gloriaris uide ne gloriam ip̃a ue-¬
tustas extiuxerit leue iam radix auertit cuius
floribus uis oruari Oume quod in tempore defut¬
oritur cum tempore occidit Uestra quoq no-¬
bilitas in tempore incipit tempore desinit Et
quam longa dies peperit Longiorqz auxit longis-¬
sima subruit fieri poterit uel potest ut quo te

Expanded text:
mie consilium sit nesciri. Antiqua nobimie consilium sit nesciri. Antiqua nobilitas est generis. Antiqua igitur virtus fuit, sine qua vera nobilitas non est. Pervetusta nobilitas est. Vetustas nimia claritatem rebus eripit et parit oblivionem. Quot fuerunt nobiles familie, quarum hodie memoria nulla est? Quot tu ipse florentissimas vidisti, que paucis annis ferme ad nichilum rediere? Unde presagium facias de his modo florentibus deque his nunc primum erumpentibus caputque tollentibus? Omnia tempus imminuit consumitque; senescunt non modo familie, sed urbes: mundus ipse, nisi fallimur, ad extremum vergit. Tu qui vetustate gloriaris, vide ne gloriam ipsa vetustas extinxerit neu iam radix aruerit, cuius floribus vis ornari. Omne quod in tempore oritur cum tempore occidit. Vestra quoque nobilitas tempore incipit, tempore desinit et quam longa dies peperit longiorque auxerit, longissima subruit. Fieri potest ut quo te
Abbreviated transcription (Latin):
cum filiis quid cum seruis quid deniq cũ uxore
et ad unuu actus ommes ac uerba de rebus licet
minimis inquirentur quoq alcius stomacheris
ab hiis maxime quorum nichil intererit Hic tue
igitur claritatis est fructus utq si uel modicũ
aberres dedecus genti et modo strati desertor iti¬
neris longe mexcusabilis habeare Hoc est enim
suum ac perpetuum gentilicie claritatis Reliqua
illa cõia undicũq partum decus infestant qm̃¬
ꝙͣ difficile est clara recondere Gaud̃. Claris¬
sime natus sum Ratio. Stulte claritas non
nascendo queritur ses uiuendo Sepe eciam quod mi-¬
raberis moriendo Gaud̾. In multa luce natus
sum Ratio. Turpitudinem caue que obiectu lucis
insignior fit atq conspectior Id ny feceris in te¬
nebris natum esse melius foret Adulteri et fures
et omnis turpium cohors tenebras querunt Sola¬
uirtus lucem non refugit feda hec et falsa nobili-¬
tas cognosci que appetit cui unum uitamide infa-¬

Expanded text:
cum filiis, quid cum servis, quid denique cum uxore cum filiis, quid cum servis, quid denique cum uxore et ad unum actus omnes ac verba de rebus licet minimis inquirentur quoque altius stomacheris, ab his maxime quorum nichilo intererit. Hic igitur tue claritatis est fructus utque, si vel modicum aberres, dedecus gentis et monstrati desertor itineris longe inexcusabilis habeare. Hoc est enim suum ac perpetuum gentilitie claritatis, reliqua illa communia undecunque partum decus infestant, quoniam difficile est clara recondere. Clarissime natus sum. Stulte, claritas non nascendo queritur, sed vivendo; sepe etiam, quod miraberis, moriendo. In multa luce natus sum. Turpitudinem cave que obiectu lucis insignior sit atque conspectior; id ni feceris, in tenebris natum esse melius foret. Adulteri et fures et omnis turpium cohors tenebras querunt, sola lucem non refugit feda hec et falsa nobilitas cognoscique appetit, cui unum vitande infa
Abbreviated transcription (Latin):
in filio illam uidet Quantum patre clarior cesar
quantum obscurior affricani filius qui ꝑmanus
tradi claritas posset ꝙ clarus futurus esset intelli-¬
gis Sed amare potuit illum pater illustrare nõ
potuit infinitam sue lucis eclipsim passꝰ in filio
Sed quid preciosissimum habet hereditas iudicio
testantis eximitur nec nisi de uilissimis rerum
est tanta illa solennitas testamenti mille ego nũc
tales clarissimorum hominum obscurissimor he-¬
redes enuierem si uacet et si expediat summani
tenes Gaudiũ. Ingens claritas gentis mee est¬
Ratio. Nil tibi amplius ea claritas prestabit ꝙͣ
ut latere nequeas si uelis Ita in primis iocun-¬
dissimum tibi uite latibulum et secretus rerum
trames eripitur Quidquid agis erit uulgi fa¬
bula qualiter domi uiuas et quid tenes nosce
uicinorum studium et uelud exploratores ad te
pater auusq remiserint Sic totum Rei fami-¬
liaris archanum et cotidiani uictus ratio quid

Expanded text:
in filio illam videt. Quantum patre clarior Cesar? in filio illam videt. Quantum patre clarior Cesar? Quantum oscurior Africani filius? Qui, si per manus tradi claritas posset, quam clarus futurus esset intelligis; sed amare illum potuit pater, illustrare non potuit, infinitam sue lucis eclypsim passus in filio. Sic quod pretiosissimum habet hereditas iudicio testantis eximitur nec nisi de vilissimis rerum est tanta illa solemnitas testamenti. Mille ego nunc tales clarissimorum hominum obscurissimos heredes enumerem, si vacet et si expediat. Summam tenes. Ingens claritas gentis est. Nil tibi amplius ea claritas prestabit quam ut latere nequeas si velis. Ita in primis iucundissimum tibi vite latibulum et secretus rerum trames eripitur: quicquid ages erit vulgi fabula, qualiter domi vivas et quid cenes nosse vicinorum studium. Et veluti exploratores ad te pater avusque remiserint, sic totum rei familiaris arcanum et quotidiani victus ratio, quid
Abbreviated transcription (Latin):
michi redis ad mepcias quid ad te Gau.
Propago uetus et gloriosa est Ratio.
Alieno gloriari ridiculosa iactancia auorum meri¬
ta nepotum degenerantium macule note sunt
Nec aliud magis posterorum maculas aperit ꝙͣ
maiorum splendor ac gloria Sepe alterius intõ¬
modum uirtus alterius tulit Ueram laudem
nisi de proprio sumpseris ab alio non expecter¬
Gaud̃. Magna est nobilitas antiquorum meqrum¬
Ratio. Mallem per te alii ꝙͣ tu per alios nosceris
Derum age aliquid et tu unde sis nobilis Nam et
hn nisi aliquid egissent laude dignum ñiꝙ nobi¬
les fuissent Gaud̾. Multa sanguinis est claritas¬
Ratio. Oumis prope modum sanguis est conco-¬
lor sicubi forte alter altero clarior inuentus sit
non id nobilitas efficit sed sanitas Gaud. Magna
est claritas parentum Ratio. Quid si maior
obscuritas tua est Corpus semper et patinoniũ
sepe a parentibus accipitis claritate Et qui habet
raro in filio tranffert Et qui non habet aliquociẽs

Expanded text:
michi redis ad ineptias: quid ad te? Propago vetus et gloriosa est. Alieno gloriari ridiculosa iactantia, avorum merita nepotum degenerantium note sunt nec aliud magis posterorum maculas aperit quam maiorum splendor ac gloria. Sepe alteri commodum virtus alterius tulit; veram laudem nisi de proprio sumpseris, ab alio non expectes. Magna est nobilitas antiquorum meorum. Mallem per te alii quam tu per alios noscereris: verum age aliquid et tu unde sis nobilis. Nam et illi nisi aliquid egissent laude dignum nunquam nobiles fuissent. Multa sanguinis est claritas. Omnis propemodum sanguis est concolor; sicubi forte alter altero clarior inventus sit, non id nobilitas efficit, sed sanitas. Magna est claritas parentum. Quid si maior obscuritas tua est? Corpus semper et patrimonium sepe a parentibus accipitis, claritatem et qui habet raro in filium transfert et qui non habet aliquotiens
Abbreviated transcription (Latin):
dita deformia reformare deserti culturani ruris
multisq diu neglectam suscepisti multis egẽt dura
arua ligonibus multis prata Riuis arentia estuan¬
dum algendumq tibi est. Si successerit tu hinc
laudem Reliqua successor tuus metet illi seueris
sera est messis multas poscit etates/ Gai¬
Ascendi ad imperium iam quiescam et secura uiuã¬
Ratio. Falsa te habet opinio nũiꝙͣ minus tu ne
ni excelsum montem ut uentos et fulmina eua¬
Deres ascendisti. Non legisti oratianum illud Sepia
uentis agitatur ingens pynus et excelse alias celsẽ
casu. grauiore/. Decidunt turres feriuntq summnos
fulgura montes. Et quanto aliter de hac statꝯ emi
nentia senciebant experti principes Augustus et
dyoclecianus quorum alter ut legimus de dimit/¬
tendo imperium cogitauit alter nunc dimisit
alias amisit imperium Nec reuocatus assensum
dedit/. Quanto aliter marchus aurelyus et per-¬
tinax quorum primus adoptione ad spem imperii

Expanded text:
dita, deformia reformare? Et deserti cultura ruris dita, deformia reformare? Et deserti cultura ruris multisque diu neglectam suscepisti, multis egent dura ardua ligonibus, multis prata rivis arentia; estuandum algendumque tibi est. Si successerit, tu hinc laudem, reliqua successor tuus metet; illi severis, sera est messis, multas poscit estates. Ascendi ad imperium; iam quiescam et securus vivam. Falsa te habet opinio, nunquam minus: tune in excelsum montem, ut ventos et fulmina evaderes, ascendisti! Non legisti horatianum illud: Sepius ventis agitatur ingens Pinus, et celsae graviore casu Decidunt turres, feriuntque summos Fulgnentia sentiebant experti principes, Augustus et Diocletianus! Quorum alter, ut legimus, de dimittendo imperio cogitavit, alter autem dimisit imperium, nec revocatus assensum dedit. Quanto aliter Marcus Aurelius et Pertinax! Quorum primus adoptione ad spem imperii