comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aũt unicũ ⁊ singule officiũ :
onera portare. cui seruitio nul¬
lum aliud animal tam ido¬
neum ẽẽ putatur. Si ꝗ gͥ hȩc
tammagna camelorũ nrorũ
onera considare uelit. mĩto ꝑ
camelos scõs patriarchas ⁊ ꝓ¬
pħas significari intelliget. So¬
lus enim moyses ꝗnq ut itadi¬
cã saccos at tulit nobis tanti
diuitiis refertos. tantoq auri
iste camelus ferebat. Similit̃ aut̃
diuitiarũ pondã at tulerut᷑. quȩ
nra cotidie saluatori nr̃o uere re¬
gi pacifico ꝗ ꝑ illũsalomonẽ sigͥ¬
ficabat᷑ offerre non cessat. Psalmu̾
ille qui insalomone titulatur
dehoc salomone intellegi oportet.
intellegi ualet. Quomͦ enĩ de illo
intelligat᷑. ad orabut eũ. om̃s re¬

Expanded text:
autem unicum et singulare officium est autem unicum et singulare officium est onera portare, cui servitio nullum aliud animal tam idoneum esse putatur. Si quis haec tam magna camelorum nostrorum onera considerare velit, merito per camelos, sanctos patriarchas et prophetas significare intelliget. Solus enim Moyses, quinque, ut ita dicam, saccos attulit nobis tantis divitiis refertos, tantoque auriiste camelus ferebat. Similiter etiadivitiarum pondera attulerunt, quae ra, quotidie Salvatori nostro, vere Regi pacifico, qui per illum Salomonem significabatur, offerre non cessat. Psalmus ille, qui pro Salomone titulatur, de hoc Salomone intelligi debet, intelligi non valet. Quomodo enim de illo intelliget
Abbreviated transcription (Latin):
medarii madian ⁊ epha. Om̃s
desaba uenient. aurũ ⁊ thus
deferentes. ⁊ laudẽ dño annũ¬
tiantes. Om̃s inꝗt uenient de
saba. sequentes hãc deqͣ loqm
reginã saba. Si uis uide diuitiaᷤ
quas isti cameli afferũt nobis
libros uocamꝰ. inꝗb aurũ puri¬
simũ lapides p̾tiosi. ⁊ aromata
multa repositasũt. ꝑque uide¬
licet omĩa. diuitias spũ ales
omisq sapientiȩ scientieq ple¬
nitudinẽ. ⁊ omĩa quȩcũq ad or¬
natũ ⁊ sanitatẽ aĩȩ sufficere pꝰsũt
intelligimus. Tot sũt gͥ thes au¬
ri. quot sũt ꝓpħarũ libri. Ochis
thes auris ip̃e qͦ dñs ⁊ saluator
nr̃ aliqn sibi necessaria suscipie
isf. ad eorũ fidẽ corroboran¬
dam incipiens amoyse ⁊ om̃ib
scripturis. quȩ deip̃o erant. ħ
autẽ faciẽs inthes auros utiq
ꝓpħarũ manũmit tebat.⁊ di¬
uitias illas m̃ trahebat ꝗbus
infirmas discipul orũ m̃tes
sanabat. ⁊ infidẽ amoremq
suum corroborabat. Cameloꝵ

Expanded text:
adian et Epha. Omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes et laudem, Domino annuntiantes . » Omnes, inquit, venient de Saba, sequentes hanc, de qua loquimur, reginam Saba. Si vis videre divitias quas isti cameli afferunt nobis,libros vocamus, in quibus aurum purissimum, lapides pretiosi, aromata multa reposita sunt, per quae videlicet omnia, divitias spirituales, omnisque sapientiae scientiaeque plenitudinem, et omnia quaecunque ad ornatum et sanitatem animae sufficere possunt, intelligimus. Tot sunt igitur thesauri, quot et sunt prophetarum libri. De his autem thesauris ipse quoque Dominus et Salvator noster aliquando sibi necessaria suscipiebisset, ad eorum fidem corroborandam, incipiens a Moyse et omnibus Scripturas quae de ipso erant. Hoc autem faciens, in thesauros utique prophetarum manum mittebat, et divitias illas inde trahebat, quibus infirmas discipulorum mentes sanabat, et in fidem amoremque suum corroborabat. Camelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa uitia ⁊ malignos sp̃s ꝑsequentes
aliã discordiã hab̾e nesciũt. cũ ipsos
suos diligant inimicos. St̃ aũt̃ c̃ui
agiles ad currendũ. s non qntũ apłi.
qui paruo tp̃r non unã ꝓuinciam.¬
s totũ mundũ ꝑ agͣrũt. Caprȩȩ q̃q
quas gͣci dorcas uocant. acutum
uisum hab̃e ꝑhibnͣt᷑. s acutiorem

Expanded text:
ia vitia, et malignos spiritus persequentes, aliam discordiam habere nesciunt, cum ipsos suos diligant inimicos. Sunt autem cervi agiles ad currendum, sed non quantum apostoli, qui parvo tempore non unam tantum totum mundum peragrarunt. Capreae quoque, quas Graeci doreadas vocant, acutum visum habere perhibentur; sed acutiorem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ patiet᷑. Si cuius opus manserit:¬
Ip̃ẽ aũt saluus erit. sic tam̃ quasiꝑ
ignẽ. hec u̾ba longa indigent expo¬
sitionẽ. inꝗb iã aplurib laboratũ ÷
Ego tam̃ ꝙihis intelligo breuat̃
dñs ait. Omnẽ palmitẽ in me non
ferentẽ fructũ tollet eũ. ostendẽs
etiam ipsos malos palmites ꝑbap¬
tismi sacram̃tũ inse ẽẽ fundatos.
Et quauis aliqnͣ tollendisũt. ad¬
Aurũ aut̃ argentũ ⁊ lapides p̃ti¬
osi. bona oꝑa sũt. ligñũ uͦ fenum
⁊ stipula peccã intelligunt᷑. Ma¬
gnã igͥ in iuriam facimus huic tã
nobili fundam̃to. qnͣ illud in nob̾
peccã nr̃a portare ⁊ sustinere cogi
net enĩ ⁊ libñt̃ expectat. tantum
ut conu̾tam᷑ ⁊ pęnitentiam aga-¬
mꝰ. ⁊ sarcinã inutilẽ abiciamus.
Qđ si fecerimꝰ. salui erimus ficta

Expanded text:
arserit,autem sic salvus erit, sic tamen quasi per ignem . » Haec verba longa indigent expositione, in quibus jam a pluribus laboratum est. Ego tamen quod intelligo breviterDominus ait: « Omnem palmitem in me non ferentem fructum tollet eum , » ostendens etiam malos palmites per baptismi sacramentum in se esse fundatos. Et quamvis aliquando tollendi sint, adAurum autem, argentum, et lapides pretiosi bona opera sunt, lignum vero, fenum, et stipula peccata intelliguntur. Magnam igitur injuriam facimus huic tam nobili fundamento, quando illud in nobis peccata nostra portare et sustinere cogimnet enim, et libenter exspectat, tantum ut convertamur, et poenitentiam agamus, et sarcinam inutilem abjiciamus. Quod si fecerimus, salvi erimus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeãt ⁊ crudeles sint/. s ꝗafor¬
tissimi bestiaꝵ ad nullius timẽt
occursũ. hoc enĩ de leone scriptũ ÷
Nulli leones tãfortes ut apłi fu¬
erut. nulli tantas bestias int̃ fece¬
rĩ. nulli tantos in deserto rugitꝰ¬
dederũt. De istis leonib ẽ mareꝰ¬

Expanded text:
gaudeant et crudeles sint, sed quia fortissimi bestiarum, ad nullius timent occasum. Hoc enim de leone scriptum est: Nulli leones tam fortes, quam apostoli fuerunt, nulli tantas bestias interfecerunt, nulli tantos rugitus in deserto dederunt. De istis leonibus e
Abbreviated transcription (Latin):
eger̃ de peccĩs suis penitentiã
agẽ dico sine penitentiȩ reme¬
dio dehac uita ñ exire. Quienĩ
sine pęnitentia moriunt᷑. sine fine
cruciabunt᷑. hoc ẽ enĩ illud unum
peccatũ. ꝙ ñ dimit tet᷑ hõib neq in
hoc scło neq infuto. Uigilate itaq
dicit dñs. ꝗa nescitis diem. neq horã.¬

Expanded text:
egerunt de peccatis suis. Poenitentiam agere dico, sine poenitentiae remedio de hac vita non exire; qui enim sine poenitentia moriuntur, sine fine cruciabuntur. Hoc est enim illud unum peccatum, quod non dimittitur hominibus, neque in hoc saeculo, neque in futuro. « Vigilate itaque, dicit Dominus, quia nesc
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ imputauit dñs pecc̃m. Gandeãt
itaq penitentes. ꝗa peccã dimĩ¬
sa sũt eis. timeant tam̃ ꝗa nesciũt
an adhuc pena pecc̃i dimissasit
eis. Quacũq enim die conu̾sifue¬
rint. si tam̃ digne conu̾si fuerit.
salui erũt. Et ħ ꝗͣ quasi ꝑignem

Expanded text:
cui non imputavit Dominus peccatum . » Gaudeant itaque poenitentes, quia peccata dimissa sunt eis; timeant tamen, quia nesciunt, an adhuc poena peccati dimissa sit eis. Quacunque enim die conversi fuerint, si tamen digne conversi fuerint, salvi erunt. Et hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Qd de eorũ fortitudine dicam quo
etiam maligni sp̃s formidant:
Eis ꝗppe uenientib fugiũt. ⁊ an eoꝵ
p̾sñtiam stare non possũt. de diui¬
tiis aut ꝗͥ attinet dice̾ eũtã diuites
sint ut nichil amplius hab̃e con¬
cupiscant: Sũt enĩ ut apłs ait. sicͣ
egentes. multos aũt locupletantes.
tanquã nicħ habñtes ⁊ omĩa possi¬
dñtes. Ille ditissimꝰ cui sua sufficiũt.
Sola necessaria habebat dio genes.
⁊ cunctis imꝑatorib ditior erat.
ꝗa nichil ampliꝰ hab̃e uolebat. Sau

Expanded text:
Quid de eorum fortitudine dicam, quos etiam ipsi maligni spiritus formidant? Eis quidem venientibus fugiunt et ante eorum praesentiam stare non possunt. De divitiis autem quid attinet dicere, cum tam divites sint, ut nihil amplius habere concupiscant? Sunt enim, ut Apostolus ait, « sicut egentes, multos autem locupletantes, tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . » Ille ditissimus est, cui sua sufficiunt. Sola necessaria habebat Diogenes et cunctis imperatoribus ditior erat, quia nihil amplius habere volebat. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ petro adño dr̃. Si diligis me
pasce oues meas. Et dñs de seip̃o
ait. Egosũ pastor bonꝰ ⁊ cognosco
oues meas. Uis eẽ ouis: Esto humił
⁊ in nocẽs. esto patiẽs ⁊ mansuetus.
Pelle suꝑbiam. rapacitatẽ. nulli
noceas. nulli iniuriam facias. la
tuis calefiant. Tales pastores. ta-¬
les oues diligũt. Sũt aũt ⁊ nego¬
t̃rena cęlestib ⁊ tnsitoria aetͣnis
cõmutare ualeant. Istisũt illine¬
gotiatores. ꝗ inuenta un apͣtio¬
sa margarita. uenditis om̃ibus
dicens. negotiamini dũ uenio.
Cui redeunti: omẽm pecuni am
multiplicatã restituunt. Uñ ⁊
unicuiq eorũ congratulans
ait. Euge serue bone ⁊ fidelis
intͣ ingaudium dñi tui. De eccła
scriptũ ÷ quia facta ẽ quasi na¬
uis negotiatoris. delonge por
neminẽ fallũt. ⁊ incõꝑabiles
sapientia dñs impleuit. ad tab̃nacu¬
lũ testimonii construendũ. Illorũ
structura ⁊ oꝑatio ĩa nimia uetusta¬
te consũpta ⁊ soluta ÷ horũ autẽ :¬

Expanded text:
igis me, pasce oves meas . » Et Dominus de seipso ait: 521 « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas . » Vis esse ovis? Esto humilis et innocens: esto patiens et mansuetus, pelle superbiam et rapacitatem, nulli noceas, nulli injuriam facias, lactuis calefiant. Tales pastores tales oves diligunt. Sunt autem negorrena coelestibus, et transitoria aeternis commutare valeant. Isti sunt illi negotiatores, qui, inventa una pretiosa margarita, venditis omnibus,dicens: « Negotiamini, dum venio ; » cui redeunti omnem pecuniam multiplicatam restituunt. Unde et unicuique eorum congratulans ait: « Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui . » De Ecclesia scriptum est, quia « facta est quasi navis negotiatoris, seu institorneminem fallunt, et incomparabiles,sapientia Dominus replevit ad tabernaculum testimonii construendum. Illorum structura, et operatio jam nimia vetustate consumpta et soluta est; horum autem a
Abbreviated transcription (Latin):
dnuĩ. ⁊ ad domũ ch̃iacob. Nã ⁊ ip̃e
dñs mõs uocat᷑. mõs utiq sel mon.
mõs dĩ. mõs pinguis. Ut qͥ suspica¬
mini montes coagulatos. ut sina
mõs iste. in quo bñplacitũ ẽ dõ ha¬
bitare : In eo ⁊ enĩ dñs habitabit
usq infinẽ. Et iste ꝗdẽ mõs ds̃ ẽ.¬

Expanded text:
Nam et ipse Dominus mons vocatur. « Mons » utique Selmon, « mons Domini; mons pinguis; ut quid suspicamini montes coagulatos? » Ut Sina mons est iste, « in quo beneplacitum est Deo habitare in eo. Etenim Dominus habitabit usque in finem . » Et iste quidem mons D
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium oblita. qͣsi suauissimo sono
insola ddĩ contẽplatioe soporata
ꝗescit. ataligͥ sõno eam fuscitare
⁊ atanta ꝗete seꝑare. ⁊ ad mundi
curas uelle reuocãe peccatũ : nͥ for¬
te ip̃a uelit alio ⁊ elo cõmota.⁊
ñ aliqͣ ui s fr̃m p̾cib inclinata.
ut ꝓmłtorũ salute aeccłastica re¬
gimina aliqͣn suscipiat ħ aũt
aꝑtiꝰ in euangłio sigͥficat᷑. ubi cũ

Expanded text:
omnium oblita, quasi suavissimo somno in sola Domini contemplatione insoporata quiescit. A tali igitur somno eam suscitare, et a tanta quiete separare, et ad mundi curas velle revocare perfectum est, nisi forte ipsa velit, alio zelo commota, et non aliqua vi, sed fratrum precibus inclinata, ut pro multorum salute ecclesiastica regimina aliquando suscipiat. Hoc autem apertius in Evangelio significatur, ubi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
bella sua fecit. ⁊ agrũ suum colu¬
it dñs. Nullum aĩal tam idoneũ
ad bellũ sicut eq nullũ tam ido
le aequus alb sigͥficat in apoca¬
lipsi. suꝑ quẽ dñs cũ arcu sedere
deseribitur. eui corona dat᷑. ꝗa ad
hoc exiuit ut uinceret. Istisunt
ꝑ petua lib̾aret. hunc aũt sinagoga
non cognouit. quia sicut ip̃a diẽ
c̃u uili apparatu ⁊ rusticano co¬
mitatu eum incede uidit. Istis
illi duodecĩbones. aꝗb mare e¬
neũ portat᷑. ꝑ qd baptismũ sigͥficat᷑.¬

Expanded text:
bella sua fecit et agrum suum coluit Dominus. Nullum animal tam idoneum ad bellum, sicut equi nullum tam idonle equus albus significat in Apocalypsi super quem Dominus cum arcu sedere describitur, qui corona datur, quia ad hoc exivit, ut vinceret. Isti suntperpetua liberare. Hunc autem Synagoga non cognovit; quia, sicut ipsa dicit, cum vili apparatu et rusticano comitatu incedere vidit. Isti sunt illi duodecim boves a quibus mare aeneum portatur, quod baptisma sig
Abbreviated transcription (Latin):
uł onagͥ. eꝗ uł boues. oues uł arietes.
aĩalib q̃rendũ ÷ sifortasse tale aliꝗͥ
ĩ illorũ nat᷑a inueniat᷑ qd uirtuti con¬
ueniat. ⁊ apłicȩ dignitati non sit
contriũ. Oĩa enĩ hȩc ⁊ bonã ⁊ ma-¬
lã sigͥficationẽ habe possũt sFert̃
Q̃ plato leues hoẽs ⁊ instabiles ca¬
pͥas ⁊ cͥuos uocaͬe consueuit. crude¬
les uͦ ⁊ inmites leones. pigros ⁊ fatu¬
os asinos. luxuriosos uͦ porcos ⁊hyr¬
cos uocabat. ¶Un factũ ÷ ut ꝗdãstul¬
ti u̾ba eiꝰ male intelligñtes. ad tan¬¬
tã insaniã ꝑuenissẽt. ut hoĩes inbe-¬
stias. ⁊ bestias in hoies p̾ aliqnͣta scła
conu̾ti credidint. hoc illi dixint.

Expanded text:
onagri, equi vel boves, oves vel arietes, animalibus quaerendum est, si fortasse tale aliquid in illorum natura inveniatur, quod virtuti conveniat et apostolicae dignitati non sit contrarium. Omnia enim haec et bonam et malam significationem habere possunt. Fertur quod Plato leves homines et instabiles, capreas et cervos vocare consueverat. Crudeles vero et immites, leones; pigros, fatuos, et asinos; luxuriosos vero porcos et hircos vocabat. Unde factum est, ut quidam stulti verba ejus mala intelligentes ad tantam insaniam pervenissent, ut homines in bestias, et bestias in homines post aliquanta saecula converti crediderint. Hoc illi dixerint.
Abbreviated transcription (Latin):
naba ioth ministrabũt tͥ. Et salo¬
mon. Aries inꝗt succinet renes
ñ ẽ reoc qui resistat ei. Quales sũt
isti arietes. ꝗ ⁊ dõministrant. ⁊ ceͣ
reges pugnare non timent: Tales
arietes fũt petr̃ ⁊ paulus ꝗ gla¬

Expanded text:
Nabaioth ministrabunt tibi . » Et Salomon: « Aries, inquit, succinctus renes non est rex, qui resistet ei . » Quales sunt isti arietes, qui et Domino ministrant et contra reges pugnare non timent? Tales arietes sunt Petrus et Paulus, qui gla
Abbreviated transcription (Latin):
catũ dimissũ ÷ s non pena peccĩ.
legimꝰ qͦs dã pꝰmortẽ miracuł
claruisse. ⁊ tam̃ purgatoriis de¬
putatos fuisse. deꝗb dubitaͣ nõ
potest. ⁊ peccã eis dimissa fuisse.
⁊ penapecc̃i dimissa non fuisse.

Expanded text:
catum dimissum est, sed non poena peccati. Legimus quosdam post mortem miraculis claruisse, et tamen purgatorio deputatos fuisse. De quibus dubitari non potest, et peccata eis dimissa fuisse, et poenam peccati dimissam non fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
eos inmontẽ se orsũ. ⁊ trans figura¬
tus ẽ coram eis. Securꝰ abrahã in
montib habitauit. in planitie loth
ab hostib capt̾ ÷ s abhis lib̾atus ꝙ
inmontib habitabant. Dauid q̃qfu
giens saul in locis tutissimis sołq
ibi cib ꝑuiis morabat᷑. Sic ⁊ iacob
immolaturꝰ dño suꝑ montẽ bethel
ascñdisse legit᷑. His gͥ ⁊ similibus
edocem̃: si securi ẽẽ uolumꝰ. sidõ
placere ⁊ eiꝰ głam uidẽ defidamus
ad montes nob fugiendũ eẽ. Multist
montes. multe sũt uir tutes. in
quã cũq earũ ascndis securꝰ esto.
Abrahã inmonte fidei saluat᷑ est.
monte patientiȩ iob ⁊ tobias sal¬

Expanded text:
elsum seorsum, et transfiguratus est coram eis . » Securus Abraham in montibus habitavit. In planitie Loth ab hostibus captus est, sed ab his liberatus, qui in montibus habitabant. David quoque, fugiens Saulem, in locis tutissimis solisque ibicibus perviis demorabatur. Sic et Jacob immolaturus Domino super montem Bethel ascendisse legitur. His igitur et similibus edocemur, si securi esse volumus, si Domino placere, et ejus gloriam videre desideramus, ad montem nobis fugiendum esse. Multi sunt montes, multae sunt virtutes, 517 in quamcunque ascenderis, securus eris. Abraham in monte fidei salvatus est; monte patientiae Job, et i
Abbreviated transcription (Latin):
cͣapoꝵ. ut ñfusciteti. neq eui¬
gilare faciatis dilectã qͦ ad usq
ipa uelit. Nũquã sic filias ierłmsa
lige̾ uoluiss. Quis eñ ꝑ isto̾ ad iu¬
rat᷑. tali exorcismo aꝓe uolunta¬
tis intentioẽ reducatur: Quȩ enĩ
ceruis ⁊ cãp̃is reuerentia exiben¬
da ÷ ut tanta ꝑeos adiuratio¬

Expanded text:
 ut non suscitetis, neque evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit . » Nunquam sic filias Jerusalem Saligere voluisset. Quis enim per istos adjuratus tali exorcismo a propriae voluntatis intentione reducatur? Quae enim cervis et capreis reverentia exhibenda est, ut tanta pe
Abbreviated transcription (Latin):
ordinat reges ⁊ magistros suꝑ
eccłam suam. ea q̃ suꝑius inħ
psalmo continet᷑ locut ÷ lege
apncipio psalmũ ⁊ intelliges.
Isti aũ reges niue de albabumt᷑.¬
niuis candorẽ ⁊ pulcͥtudinẽ
suscipient. Hũc aũt candorẽ
hãcpulctudinẽ suscipiũt sc̃ĩ qͣn
bapti Tant᷑. qnͣ suꝑ niuẽ de alba¬
buntur. ⁊ aboi uitioꝵ macula
mundant᷑. hȩc aut̃ purificatio
guine suo.Nemo enĩ baptiZatur.
ne mo apeccatorũ contagione

Expanded text:
ordinat reges et magistros super Ecclesiam suam, ea quae superius in hoc psalmo continentur, locutus est. Lege a principio psalmum, et intelliges. Isti autem reges nive dealbabuntnivis candorem et pulchritudinem suscipient. Hunc autem candorem et hanc pulchritudinem suscipiunt sancti, quando baptizantur, quando super nivem dealbantur et ab omni vitiorum macula mundantur. Haec autem purificatio guine suo. Nemo enim baptizatur, nemo a contagione
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ote gelboe qͦs dd malediẽs ait. Mõ¬
tes gelboe. necro̾ nec pluuia ueniat sr̃
uos. ubi cecider fortes ifrł. saul
⁊ ionathas. Gelboe lubricum
int̃ pͣtat᷑. Fiãt in quit psalmista
uiȩ eorum tenebre ⁊ lubricũ.
tes uolubiles. montes lubrici
⁊ instabiles. in ꝗb uitas non ⁊̃
facile cadũt ꝗcũq in eos ascñdt̃.
eis credt̃. ⁊ ad eos confugiunt.
Ibi gͦ ceciderũt. ibi usq hodie
cadũt fortes ifrł. sicut ip̃e dñs
ait. Surgent pseudoxͥ ⁊ pseudo¬

Expanded text:
d maledicens ait: « Montes Gelboe, nec ros, nec pluvia cadat super vos, ubi ceciderunt fortes Israel, Saul, et Jonathas . » Gelboe lubricum interpretatur: « Fiant, inquit Psalmista, viae eorum tenebrae et lubricum . tes volubiles, montes lubrici et instabiles, in quibus veritas non est; facile cadunt quicunque in eos ascendunt, eis credunt et ad eos confugiunt. Ibi ergo cecidere, ibi usque hodie cadunt fortes Israel, sicut ipse Dominus ait: « Surgent pseudochris
Abbreviated transcription (Latin):
tisĩt. quãus pingues ⁊ ub̾essĩt.
quauis melle ⁊ lacte fiuc̃a. quã¬
uis arbores młtas nutͥant. quã¬
uis oues. ⁊ boues. ⁊ multa aĩalia
pascantur in eis. quains sapientiȩ ⁊
scientiȩ fontes diuent᷑ ab eis. stultiĩ¬
quã st̃. ꝗ illũ montes hos ẽẽ fuspicant᷑.
inqͦ bñ placitũ ẽ dõ habitare. ñ quasi

Expanded text:
ti sint, quamvis pingues et uberes, quamvis mella et lacte fluant, quamvis arbores multas nutriant, quamvis oves, et boves, et multa animalia pascantur in eis; quamvis sapientiae et scientiae fontes deriventur ab eis. Stulti, inquam, sunt, qui illum montem hos esse suspicantur, in quo beneplacitum est Domino habitare, non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nescitis ꝗa ⁊ angłos iudicabimus :
In illo enĩ trem̃do iudicio cui omĩs
rationał creatura astabit. qͣn ⁊ an
cib q sedebit ille q̃q suꝑb cũ omĩ
suo excitu ibi astare necesse habebit.
ꝗsupͣ celos ascñdẽ ⁊ sedẽ suam pon̾e
minabat᷑. ad istorũ sententiam
dãpnabitur ille eos ꝗ ipsos ꝗsibi
pellit. cotidie accusare noncessat.
Istigͥ soli reges ⁊ principes. isti so¬
li duces ⁊ iudices dicendi sint. Isti
sũt de quib dr̃. Principes ppłorũ¬

Expanded text:
Nescitis quia et angelos judicabimus? » in illo tremendo judicio, cui omnis rationalis creatura astabit; quancibus sedebit. Ille quoque superbus cum omni suo exercitu ibi astare necesse habebit, qui supra coelos ascendere, et sedem suam ponere minabatur. Ad istorum sententiam damnabitur, ilipsos accusare non cessat. Isti ergo soli reges et principes; isti soli duces et judices dicendi sunt; isti sunt, de quibus dicitur: « Principes Ju
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine eius. s nȩq sic tim̃dũ :÷
quia ds̃ ad iutor nr̃ ẽ intribulatio¬
nib que in uenerũt nos nimis.
Quanto maior ẽ tribulatio. tan¬
to amplior ẽ ⁊ consolatio. Sona
Montes añ dͥ faciebãt: ꝗͥ intanta
tẽpestate martyres agebãt: Con-¬
turbatisũt inꝗt montes inforti-¬
tudine eiꝰ. hoc ÷ enim qd apłs ait.¬

Expanded text:
rtitudine ejus. Sed neque sic timendum, quia Dominus adjutor noster est in tribulationibus, 516 quae invenerunt nos nimis. Quanto major tribulatio est, tanto amplior est consolatio. SonabMontes autem quid faciebant, quid in tanta tempestate martyres agebant? « Conturbati sunt, inquit, montes in fortitudine ejus . » Hoc est enim, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
mea dñm. ꝗa respexit humilita¬
tẽ ancillȩ suȩ. Audiamꝰ ꝓpħam
dicentẽ. supͣmontẽ excelsum a¬
señde tu qui euangłi ⁊ as sion. E
go montẽ ex celsũ cãitatẽ intel¬
ligo. de qͣ apłs ait. Adhuc excel¬
lentiorẽ uiam uob de monstro.
seꝗmim caritatẽ. In hẽ gͥ mõtẽ
inhũc montẽ ascendãt p̾dicato¬
res. eccłeq doctores. Inhc bãtus
pascendas cõm̃dauit. Pus enim
ter adño de caitate int̾rogat᷑ :
pͥus caͣitatẽ ter ꝓfessus ÷ ⁊ sic
pascendaꝵ ouiũ curã suscepit.
Inmontẽ oliueti freqnt̃ a sende
⁊ discipulos secũ dñs ducẽ con¬
sueuerat. ut nos qq̃ in montẽ
olei. inmontẽ pacis ⁊ mĩȩ ⁊ a¬
scnde ⁊ mane̾ gaudeamꝰ. ut in
dño asendñte uiam note mus.
ꝑ quã pꝰ ip̃m seandẽ ualeamꝰ.
periculosũ ẽ. deꝗbus ꝓpħa ait.¬

Expanded text:
t humilitatem ancillae suae . » Audiamus prophetam, dicentem: « Supra montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . » Ego montem excelsum charitatem intelligo, de quo Apostolus ait: Adhuc excellentiorem viam vobis ostendo, sequimini charitatem. In hunc igitur montem catores Ecclesiaeque doctores. In hunc beatus suas commendavit. Prius enim ter a Domino de charitate interrogatus est, prius charitatem ter professus; et sic pascendarum ovium curam suscepit. In montem Oliveti frequenter ascendere et discipulos secum ducere Dominus consueverat, ut nos quoque in montem olei, in montem pacis et misec manere gaudeamus: et ita Domino ascendente, viam notemus, per quam post ipsum scandere valeamus. periculosum est. De quibus Prophet
Abbreviated transcription (Latin):
s sc̃oꝵ u̾ba narrare debemꝰ. ⁊ ñ ea
quȩ trahamꝰ de corde nr̃o. s quȩ auria¬
mus defontib isrł. Uidemꝰ ꝗa parue
arbores placẽt dõ. uidem ꝗa om̃s su¬
ꝑbiȩ altitu do displic⁊ dõ. humiliem̃.
gͦ sub potenti manu dĩ. ut nos ex altet
intp̃r tribulationis. Qui uiũ ⁊ r̾ inscłã¬

Expanded text:
 verba narrare debemus, et non ea quae trahamus de corde nostro, sed quae hauriamus de fontibus Israel. Videmus quod parvae arbores placent Deo, videmus quod omnis superbiae altitudo displicet Deo . Humiliemur ergo sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore tribulationis, qui vivit et
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ hic manentẽ ciuitatẽ. s futurã
inꝗrimꝰ. hanc aũt festiuitatẽ nrãm
digne age̾ non ualemꝰ. nͥ pulcher¬
rime arboris fructũ habeamus.
Pul cherrimã uͦ arborẽ. citri arbo¬
rẽ hebrei intelligt̃. q̃ utiq ⁊ odore
⁊ sapore. ⁊ fronde ⁊ flore ⁊ ipsius
fruct᷑. magnitudine ⁊ pulcͥtudine
tã nobił ÷ ut difficile inueniatur
q̃ ei digne coꝑarari p̾sit. ꝑhãc gͥ pul

Expanded text:
bemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . » Hanc enim festivitatem nostram digne agere non valemus, nisi pulcherrimae arboris fructum habeamus. Pulcherrimam vero arborem, citri arborem Hebraei intelligunt, quae utique et odore, et sapore, et fronde, et flore, et ipsius fructus magnitudine et pulchritudine tam nobilis est ut difficile inveniatur quae ei digne comparari possit. Per
Abbreviated transcription (Latin):
sonus eorũ. ⁊ infines orbt̾rȩ u̾ba
eorũ. Nulla arbor ÷ q̃ suofructu
tantũ utilitatis hominib confe¬
rat quantũ utis. ⁊ siparua ⁊ hu
s in humili nascit᷑ erba. D eqͦsimilit̃
dñs ait. Nisigͣnũ frum̃ti cadẽs int̾ra
mortuũ fuit. ip̃m solũ manet. si

Expanded text:
sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Nulla arbor est, quae suo fructu tantum utilitatis hominibus conferat, quantum vitis, et si parva et humilis sed in humili nascitur herba. De quo similiter Dominus ait: « Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Quãbñ sibi conueniũt hȩc duo
matris.⁊ filii testimonia. dũ ea quȩ
mat̃ dixãt filius affirmat. Nar¬
rat saluator nr̃. ꝙ duo hoiẽs ascñ¬
derũt intẽplũ ut orarẽt. unꝰ pha¬
riseus ⁊ alt̃ publicanꝰ. unꝰ fuꝑbus
⁊ alt̃ humił. Alt̾ om̃s despiciebat.
alt̃ nec oculos ad celũ leuare au¬
debat. Inclinat᷑ gͥ stabat. ꝙsicut¬

Expanded text:
 se conveniunt haec duo matris et filii testimonia; dum ea quae mater dixerat, filius affirmat. Narrat Salvator noster, quod duo homines ascenderunt in templum ut orarent; unus Pharisaeus, alter Publicanus, unus superbus, et alter humilis . Alter omnes respiciebat, alter nec oculos ad coelos levare audebat. Inclinatus igitur stabat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
s humił iacet. ip̃a humilitas ÷ qua eol¬
lũ uͥginis decoratur. Unũ uͦ oculorũ
drx̃. ꝗa non deplurib s de unauͥtute
loquebat᷑. hab tam̃ duos oculos soror
totiens placet dõ oculus humilitatis.
qui terrã respic̃. quã oculi contẽplatioĩs
ꝗea quȩ scire nonlic aliqͣn ꝑscru tant᷑.
Uñ ⁊ alibi ait. Aũte oculos tuos ame.
ꝗa ip̃i me auolare fecert̃. Silicitũ¬

Expanded text:
sed humilis jacet, ipsa humilitas est; qua collum Virginis decoratur. Unum vero oculorum dixit, quia non de pluribus, sed de una virtute loquebatur. Habet tamen duos oculos soror saepe placet Deo oculus humilitatis, qui terram respicit, quam oculi contemplationis, qui ea quae scire non licet aliquando perscrutantur. Unde et alibi ait: « Averte oculos a me, quia ipsi me avolare fecerunt . » Si
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. arborẽ autẽ densarũ frondiũ.
qnͣtũ adlit terã mirtũ nonnulli ĩ¬
tellige̾ uolũt. q̃ ꝗdẽ arbor satis par
militatẽ. non spatas s spatulas
palmarũ dix̃. ꝗa quãus palma pro¬
cera arbor ÷ spatula tam̃ diminu¬
tiuũ ÷ in quo aꝑtissime humilitas
declarat᷑. Restat salices de torrente.
ꝑ quas memoi̾a figurat᷑. qua uideli
ememoi̾a q̃cũq infestiuitatibus
fiũt ⁊ dicuntur. quasi inimo fascicu¬
lo uinciunt᷑. ut acorde non dila.¬
bant᷑. ⁊ semꝑ inmemoria habeant᷑.
Salix enim tenacissima arbor ÷¬

Expanded text:
 Arborem autem densarum frondium, quantum ad litteram myrtum nonnulli intelligere volunt, quae quidem arbor satis parvmilitatem, non spatas, sed spatulas palmarum dixit, quia, quamvis palma procera arbor sit, spatula autem diminutivum est, in quo apertissime humilitas declaratur. Restant salices de torrente, per quas memoria figuratur, quia in memoria quaecunque in festivitatibus fiunt et dicuntur, quasi in uno fasciculo vinciuntur, ut a corde non dilabantur et semper in memoria habeantur. Salix enim tenacissima arbor
Abbreviated transcription (Latin):
meã. miãm meã. innocentiam
meam. uͥginitatẽ meam. ⁊ ceterã
u̾tutes ꝗb uͥgo bãtissima abunda:¬
bat ꝗb quasi regalib ornam̃tis in¬
duta erat. s ħsolũmͦ dic̾e uoluit.
ꝗa respexit bumilitatẽ ancille
suȩ. Ad quẽ enĩ respicit ds̃. nͥ adhu¬

Expanded text:
ricordiam meam, innocentiam meam, virginitatem meam, et caeteras virtutes, quibus Virgo beatissima abundabat, quibus quasi regalibus ornamentis induta erat: sed hoc solummodo dicere voluit: quia respexit humilitatem ancillae suae. « Ad quem enim respexit Deus, nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
fert. sinimirũ gͣnũfrum̃ti ẽẽ sigͥ¬
ficãs. Nicħ his duab specieb hõium
uite int̾ra utilius. ꝑquas ꝗaualde
humiles st̃. seip̃m saluator nr̃ sigͥ¬
ficãe uoluit. Et notandũ ꝗa pe¬
ne ille arbores q̃ humiles st̃ fe¬
cundiores magisꝙ fructifere ẽẽ
ꝓbant᷑. Ecce dũ ista ꝑtracto subito in
m̃tẽ uenit illa nobilis sima arbor.¬
quã ipã sae̾ scriptura pulcherrimã
inleuitico ⁊ inuenies ubi dñs ꝑmo
ysen loꝗt̃ filiis ifrł defestiuitate
tabnaculoꝵ. Septẽ dieb hȩc festi

Expanded text:
nimirum granum frumenti esse significans. Nihil his duabus speciebus hominum vitae in terra utilius, per quas, quia valde humiles sunt, seipsum Salvator noster significari voluit. Et notandum quae pene illae arbores, quae humiles sunt, fecundiores magisque fructiferae esse probantur. Ecce dum ista pertracto, subito in mentem venit illa arbor nobilissima quam ipsa sacra Scriptura pulcherrimam Leviticum, et invenies ubi Dominus per Moysen loquitur filiis Israel de festivitate tabernaculorum. Septem dieb
Abbreviated transcription (Latin):
sps̃. ꝗ ubiq oꝑant᷑ iniꝗtatẽ. ex¬
pulsisũt de suꝑis sedib nec po¬
tuer̃ stare Si ꝗ aut hoc dilignt
consid. qr̃ non cedrũ uel abietem
arbores humillima : ⁊ alieno egẽs
auxilio. ⁊̃ in ħ cognosce pot̾it qr¬
tũ sẽꝑ cdñs humilitatẽ dilexͣit. Ego
inꝗt fũ uitis. ⁊ uos palmites. disci¬
pił̃ loq̃bat᷑ qͦs adhumilitatĩ glam
inuitabat. Et tale erat acsidiceret.
de parua arbore paru rami. de
g̃cili arbore. gciles rami ꝓcedũt.
tales tam̃ ꝗspatiose cͥcase t̾rã ualeat᷑
occupare. hec ÷ enĩ illauitis. deqͣ¬

Expanded text:
atem. Expulsi sunt de supernis sedibus, nec potuerunt stare. Si quis autem hoc diligenter consideret, quare non cedrum vel abietem,arbores humillima est, et alieno egens auxilio, etiam in hoc cognoscere poterit, quantum semper Dominus humilitatem dilexerit. « Ego, inquit, sum vitis, et vos palmites , » discipulis loquebatur, quos ad humilitatis gloriam invitabat. Et tale erat ac si diceret: De parva arbore parvi rami; de gracili arbore graciles rami procedunt, tales tamen, quae spatiosae circa se terram valeant occupare. Haec est enim illa vitis, de
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ꝑ actus obediẽs usq admortẽ.
huñ humilitate saluatisũt ꝗ illiu̾
suꝑbia ꝑier̃. Ille altissimo similis fi¬
eriuoluit. hic aut formã ẜui simi¬
litudinẽq suscepit. Eua ꝑsuꝑbiam
obedire noluit. nimisq audacter
⁊ impudñt̃ adlignũ uetitũ accessit.
hȩc aũt uerecunda ⁊ humił obedi¬
entiã ꝓfitet᷑ dicẽs. Ecce ancilla dñi¬

Expanded text:
 factus obediens usque ad mortem . » Hujus humilitate salvati sunt, qui illius superbia perierunt. Ille Altissimo similis fieri voluit: hic autem formam servi similitudinemque suscepit. Eva per superbiam obedire noluit, nimisque audacter, et imprudenter ad lignum vetitum accessit. Haec autem verecunda et humilis obedientiam profitet
Abbreviated transcription (Latin):
iniꝗiatẽ. Ibi auar᷑. ibiraptor.
ibi lixuriosus. ibi sacͥ legus. ibi
homicida. ibi ꝑ uitꝰ. ibi adult̃.
forñcator cecider̃. Expulsi enĩ
sũt ⁊ diaboliea manu cõmoti.
ꝗaĩa pedib infir̾mi erant. stare
non potͥuer̃. Non enĩ erit incon-¬

Expanded text:
iniquitatem: » ibi avarus, ibi raptor, ibi luxuriosus, ibi sacrilegus, ibi homicida, ibi perjurus, ibi adulter et fornicator ceciderunt. Expulsi sunt enim et diabolica manu commoti, quia jam pedibus infirmi erant, stare non potuerunt. Non enim incon
Abbreviated transcription (Latin):
sifũt nec potuerũt stare. Malus
pes. mala manus. in illo eadũt
om̃s. hac expulsi pereut̃ oms.
Bono pedes habebãt pͥmi parente
nr̃i. an̾quã ꝑfuꝑ biã peccassent.
yeccauerũt. ceciderũt.⁊ inpedib
ilł infirmis ⁊ podagͥcis stare non
potuer̃. Quot sũt uitia. tot sunt
⁊ suꝑbie pedes. que ⁊ peccatoris
manꝰ ncħ hominꝰ dici pꝰsũt. Iste
peccator chiabolus ÷ cui iniqua
manꝰ multo̾ mou. młto impellit.
młtos abhonestate ⁊ a iustitia cdi¬
uellit. ⁊ inmortis p̾cipitiũ ire
cõpellit. Singlit̃ pedẽ ⁊ manum
posuit. ꝗa usitatissimũ ÷ scrip¬

Expanded text:
si sunt nec potuerunt stare . » Malus pes, mala manus. In illo cadunt omnes, ac expulsi cadunt omnes. Bonos pedes habebant primi parentes nostri, antequam per superbiam peccassent. Peccaverunt, ceciderunt, et pedibus illis infirmis et podagricis stare non potuerunt. Quot sunt vitia, tot sunt et superbiae pedes, quae et peccatoris manus nihilominus dici possunt. Iste peccator diabolus est, cujus invidia manus multas movet, multos impellit, multos ab honestate et justitia divellit, et in mortis praecipitium ire compellit. Singulariter pedem et manum posuit, quia usitatissimum est Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
bat. N enĩ de leenas de oue nascit᷑
agnus. Nicħ in aĩalib oue ⁊ agnohu¬
milius ẽ. ꝑcute. macta. iugula. occide.
nec uoce querunt᷑ nec cornu minant᷑
nec dente uel pedib se defendunt.
Uñ ⁊ elegant᷑ de ip̃o dño ꝓpħam dr̃.¬

Expanded text:
bat. Non enim de leaena, sed de ove nascitur agnus: nihil in animalibus ove, et agno humilius est. Percute, macta, jugula, occide, nec voce queruntur, nec cornu minantur, nec dente, vel pedibus se defendunt. Unde et eleganter de ipso Domino per pro
Abbreviated transcription (Latin):
sti cor meũ. soror measponsa. uul¬
nerasti cor meũ inuno cͥne collitui.
⁊ inuno oculoꝵ. tuoꝵ. Iusquam
em̃ humilitas tam facile dephendi potest
quomͦ incollo ⁊ inocuł. ħ enĩ humiliũ
ꝓͥũ ÷ ut inclinato collo. ⁊ ocuł ad t̾rã
deflexis incedãt. Sicut ecomtͣ suꝑ¬
bi sẽꝑ erecta cerince. ⁊suꝑ cilus eleua¬
tis gradiunt᷑. Uñ ⁊ moyses pͣcip̃ detur¬
ture ⁊ colũba qnͣ immolant᷑. ut caput
ad collũ retorqueat᷑. Non respicit ds̃sa¬
cͥficia suꝑborũ. excelsus ÷ ⁊ humilia re¬
spicit. ⁊ alta alongne agnoscit. Ꝙdft̃

Expanded text:
um, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno crine colli tui, et in uno oculorum tuorum . » Nusquam enim humilitas tam facile deprehendi potest quam in collo et in oculis. Hoc enim humilium proprium est, ut inclinato collo et oculis ad terram deflexis incedant. Sicut e contra superbi semper erecta cervice et superciliis elevatis gradiuntur. Unde et Moyses praecipit de turture et columba, quando immolatur, ut caput ad collum retorqueatur. Non 495 recipit Deus sacrificia superborum: « Excelsus est, et humilia respicit, et alta a longe
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa sũt. quib uitia ⁊ mali¬
le ualde necessai̾ę infestiuitatib
ꝗa tũc maximȩ inimcoꝵ. insidiis
infestam᷑. Rami aũt arbori
densarũ frondiũ. scõrũ uolumi¬
na. sermones. uͣba ⁊ exẽpba intel¬
ligunt᷑. Tał arbor bãtus paulus cu-¬
ius frondes densissimȩ. cuiꝰ ũba copi¬
osissima sũt. cuiꝰ folia non cadent.
cuiꝰ oĩa uba ad im pleri oportet. Et
ip̃e ꝗdẽ tam necessariꝰ ÷ nob̾ infesti¬
uitatib nrĩs. ut sine ip̃o uix uñu
ẜ monẽ face̾ ualeamꝰ. S siuis scire
de ip̃o quã humił arbor ⁊̃ ip̃e sit.
audi ip̃m dicentẽ. Ego enĩ sumini

Expanded text:
uibus vitia et malilae valde necessariae in festivitatibus, quia tunc maxime inimicorum insidiis infestantur. Rami autem arboris densarum frondium, sanctorum volumina, sermones, verba et exempla intelliguntur. Talis arbor beatus Paulus, cujus frondes densissimae, cujus verba copiosissima sunt; cujus folia non eadent, cujus omnia verba adimpleri oportet. Et ipse quidem tam necessarius vobis in festivitatibus nostris, ut sine ipso vix unum sermonem facere valeamus. Si vis scire de ipso quam humilis arbor etiam sit, audi ip
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ ÷. ⁊ terra nrã dabit fructũ suum.
Itẽq defructu uentris tui. ponã
suꝑ sedẽ meã. Qui arborẽ intellegit.
defructu non ambigit. Tructus
qͦ nulla festiuitas cęlebrari potest.
hũc gͥ fructũ suscipiamꝰ infestiuita¬
tib nrĩs. hoc reficiamur. hoc sati¬
emur. huiꝰ carne ⁊ sanguine impin¬
guem̃ ⁊ ĩ ebriem̃. Arboris qͦ huius
pulcherrime nũquã obliuiscam᷑.
ad ipãm respiciamꝰ. Pructũ uite

Expanded text:
erra nostra dabit fructum suum ; » itemque: « De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . » Qui arborem intelligit, de fructu non ambigit. Fructus omnis festivitas celebrari potest. Hunc igitur fructum suscipiamus in festivitatibus nostris: hoc reficiamur, hoc satiemur, hujus carne et sanguine impinguemur et inebriemur. Arboris quoque hujus pulcherrimae nunquam obliviscamur, ad ipsam semper respiciamus, fructum vi
Abbreviated transcription (Latin):
fatuas qͦ ignorare nonpotest.Quȩ
enĩ tales non sũt fatuas ẽẽ necesse ẽ.
Unusꝗq hõ suas uͥgines cognoscit.
alienas cognoscere difficile ẽ. Multe
enĩ fatue sũt. quȩ sapientes ẽẽ putan¬
cognoscet᷑. quȩ uł cũ lumine uł sine
lumine apparebũt. Quȩ aũt uͥgines
in hac uita non corrigunt᷑. ⁊ defatu¬
itate ad prucmnͣtiã nontrãs ferunt᷑.
quales dehac uita exibũt. tales ⁊ m

Expanded text:
ignorare non potest, quia enim tales non sunt, fatuas esse necesse est. Unusquisque homo suam virginem cognoscit; alienas cognoscere, difficile est. Multae enim fatuae sunt, quae sapientes esse putancognoscetur, quae vel cum lumine, vel sine lumine apparebunt. Quae autem virgines in hac vita non corriguntur, nec de fatuitate ad prudentiam transferuntur, q
Abbreviated transcription (Latin):
b s desidio ꝑgũt. Quid ÷ aut̃ desidio
ꝗ in infernosũt cotidie ad nos re¬
uertunt᷑. qm̃ hoc solo desidio fati
suos ab illa pͥma fatuitate ad pru¬
dñtiam reuocaͬe laborassẽt. Quo¬
mͦ oculos a uanitatib auͣterẽt.
aures detractioͬib ⁊ mał consili¬
is claudent. gustũ acrapula ⁊e
brietate cõpescerent. Quomͦ na¬
res ab illicito odore amouerẽt.

Expanded text:
autem desiderio i in inferno sunt, quotidie ad nos revertuntur, quoniam hoc solo desiderio fatigsuos ab illa prima fatuitate ad prudentiam revocare laborassent? Quomodo oculos a vanitatibus averterent, aures detractionibus et malis consiliis clauderent, gustum a crapula et ebrietate compescerent? Quomodo nares ab illicitis odoribus amoverent,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ille sũt quȩ peccãe timẽt.⁊ bõa
agẽ concupiscũt. Ubi enĩ prudñtia
ẽ : ibi peccatũ locum nonht̃. Uñ ⁊̃
philosophi dixerũt. ꝗa sapiẽs non pe-¬
nitebis. Cur enĩ peniteat ꝗ peniten¬
tiȩ opus non agit: hac enĩ sapientia
p̃ditus erat ille ꝗ dicebat. Inoi uita
mea non rep̃hendit cor meũ. Sa¬
defecer̃ oculi mei mneloꝗũ tuum.
Et adte leuaui oculos meos qui ha¬
bitas incęlis. bãtus itaq martinus.
⁊ uerb̃ otiosis non delectant᷑. Et tales¬
quidẽ aures querebat dñs cũ di-¬
ceret. Quihab aures audiendi a¬
unã dedisse legtur. Seruus qͦ ha
brahȩ inuemẽs rebeccã. in aures
aureas. ⁊ armillas ei dedisse nar¬
ratur. bom ⁊ illi serui ꝗdnm dili¬
gnͣtes aures ꝑforatas habẽt. Si¬
milit̃ aũ ⁊ gustus ille sapiẽs est.
um ⁊ abstinentia delectabił ÷ ꝙ
non cibos suꝑfluos ⁊ delicatos. s
nontͣhit animũ apecc̃o. neq il¬
licitis odorib delectat᷑. Et ego

Expanded text:
care timent, et bona agere concupiscunt. Ubi enim prudentia est, ibi peccatum locum non habet. Unde et philosophi dixerunt, quod sapientes non poenitebit. Quem enim poeniteat, qui poenitentiae opus non agit? Hac enim sapientia praeditus erat ille, qui dicebat: « In omni vita mea non reprehendit me cor meum . » SaDefecerunt oculi mei in eloquium tuum . » Et, « ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis . » Beatus quoque Martinus set verbis otiosis non delectantur. Et talesquidem aures requirebat Dominus cum diceret: « Qui habet aures audiendi, aunam dedisse leguntur. Servus quoque Abrahae inveniens Rebeccam, inaures aureas et armillas ei dedisse narratur. Boni et illi, qui Dominum diligentes aures perforatas habent. Similiter autem et gustus ille sapiens est, um, et abstinentia delectabilis est. Qui non cibos superfluos, et delicatos, sednon trahit animam ad peccandum, neque illicitis odoribus delectatur. Et ego
Abbreviated transcription (Latin):
pliciũ ibũt. Cũ enĩ dixiͣt sapientib
date nob deoleo ur̃o. ꝗa lampades
nr̃ȩ extingunt᷑. dignã suis meritis
non sufficiat nob ⁊ uob̾. ite potius
ad uendñtes ⁊ emite uobis. hec u̾ba
non cõpassioĩs s irrisionis ẽẽ uidñt᷑.
Bonũ tam̃ consiliũ ÷ siħ ille facere
potuissẽt. Noluerut̃ hoc face̾ qnͣ po¬
ũt ille consiliũ. f sine utilitate fu¬
scipiũt. Bonũ ꝗdẽ ẽẽ sciũt. Sͥtam̃
sero ⁊ inutile ẽẽ cognoscũt. Pgũt

Expanded text:
 sapientibus, « Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur , » dignam suis meritis non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes et emite vobis . » Haec verba non compassionis, s illae facere possent. Noluerunt hoc facere, quando pount illae consilium, sed sine utilitate suscipiunt. Bonum quidem esse sciunt, sibi tamen serum et inutil
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sũt corporis sensus. ꝑ quos iste
uͥgines significant᷑. uisus. udelicet
auditus. gustus. odoratus ⁊ tactus.
S⁊ ꝗa induas partes isti diuiduntur
.i. infatuos ⁊ prudñtes. indenariũ
numerũ eos con desendẽ non dubi¬

Expanded text:
enim sunt corporis sensus, qui per istas virgines significantur; visus videlicet, auditus, gustus, odoratus, et tactus. Sed quia in duas partes isti dividuntur, id est in fatuos, et prudentes, in denarium numerum eum conscendere non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ñhabuerit. lãpades ꝗdẽ habebit.
oleũ aũt ⁊ luminis nutm̃tum
in iudicio nonhabebis. Dũ aũt
irẽt emere uenit spõsus.⁊ q̃ pa

Expanded text:
uicunque non habuerit, lampades quidem habebit, oleum et luminis nutrimentum in judicio non habebit. « Dum autem irent emere, venit sponsus, et
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ. Intabuł uͦ testam̃ti oĩs sci¬
entiȩ plenitudo intelligat᷑. qm̃
decẽ u̾ba in ilł erãt. ꝑ quȩ omĩa
utͥusq testam̃ti mandata figu-¬
rant᷑. Quia enĩ om̃s numeri in
decẽ c̃tinent᷑. ñ inmito ꝑ decẽ
omĩa aliqͣn intelligunt᷑. Talia¬
instrumta erant in arca. tales st̃
ron. hic aũ uͥga deradice iesse.
Restat nũc ut adt̾tium tab̃na¬
culũ tͣnsenmꝰ. ꝑ qd celũ sigͥficari
diximꝰ. Nich̾ enĩ ꝓdest inistimã¬
sisse. nͥ ad illud aliqnͣ tͣnseamꝰ. Idõ
enĩ inhis laboramꝰ. ut ad illud
qnͣdoq ꝑueniam. ibi figura nul¬
enĩ insinagoga. uerũ ⁊ in eccła
młta infiga̾ ⁊ sigͥficatiõe fieri ui¬
demꝰ. Qd enĩ parietes asꝑgunt᷑
aqua.⁊ ñsiplici s salsa aqͣ ꝙ pa¬
uim̃ta scribunt᷑. qͥlapides ⁊ al¬
taria oleo ungunt᷑. ꝗ ꝑloca
figͣa ⁊ sigͥficatio ẽ. s hȩc alio tp̃r
exponenda seruamꝰ. Nc̃ itaq
in illã domũ intͣre festinemu̾.

Expanded text:
ti omnis scientiae plenitudo intelligatur, quia decem verba in illis erant, per quae omnia utriusque Testamenti mandata figurantur. Quia enim omnes numeri in decem continentur, non immerito per decem omnia aliquando intelliguntur. Talienta erant in arca, tales reliron, hic autem virga de radice Jesse. Restat nunc ut ad tertium tabernaculum transeamus, per quod coelum significari diximus. Nihil enim prodest in istis mansisse, nisi ad illud aliquando transeamus. Ideo enim in his laboramus, ut ad illud quandoque perveniamus. Ibi figura nulenim in Synagoga, verum etiam in Ecclesia multa in figura, et significatiam enim parietes asperguntur aqua, et non simplici, sed salsa aqua, quod pavimenta scribuntur, quod lapides, et altaria oleo unguntur quod perfigura et significatio est; sed haec alio tempore exponenda servamus. Nunc itaque in illam domum intrare festinemus,
Abbreviated transcription (Latin):
bãt̾ ioħs inapocalipsi scribit
dicẽs. Uidi in ꝗt librũ signatũ
sigilł uii. et nemo dignũ inuen¬
subtꝰ t̾rã. ꝗ aperiret librũ ⁊ solue¬
ret septẽ signacula eiꝰ. ⁊ egofle¬
bã multũ.⁊ dictũ ẽ mͥ ne fle-¬
ueris. Ecce uicit leo de tͥbu iuda
septẽ signacula eiꝰ. Si enĩ ꝑli
brũ m̃sa sigͥficat᷑. ꝗd ẽ aliud sol¬
ue librũ. quã m̃sa illum inare :
Idẽ ip̃a gͥ et leo ⁊ candelabrũ :
siꝗdẽ libri solutio nicħ aliud ÷
quã m̃sȩ illuminatio. Uelũ aũ
int̃ utrũq tab̃naculũ poĩtũ
erat. neforte illi qui in priori tab̃¬
naculo erãt. eaq̃ inscdõ agebant᷑ uidẽ
potuissẽt Osq hodie nãq dũlegit᷑ mo¬

Expanded text:
annes in Apocalypsi sua scribit, dicens: « Vidi librum signatum sigillis septem, et nemo dignus invensub terram, qui aperiret librum et solveret septem signacula ejus; et ego flebam multum, et dictum est mihi: Ne fleveris: ecce vicit leseptem signacula ejus . » Si enim per librum mensa significatur, quid est aliud solvere librum, quam mensam illuminare. Idem igitur ipse et leo et candelabrum est: siquidem libri solutio nihil aliud est, quam mensae illuminatio. Velum autem inter utrumque tabernaculum positum erat, ne forte illi qui in priori tabernaculo erant ea quae in secundo agebantur videre potuissent. Usque hodie namque dum legitur Mo
Abbreviated transcription (Latin):
supplicit deposcuͣt. Ꝙgͦ ꝑire
tinet iet saluari desidãt :
ab unitate aeccłȩ ñ recedat.
Audiat dñm dicentẽ. ma¬
nete inciuitate . donec in¬
duamini uirtute ex alto.
qa dilecta tab̾nacula
dm̃i. Cũ pluralit tab̾nacula
posuiss. mox ñ demłti̾ tab̃¬
Unã petii ad nõ hãc reꝗrã.
ut inhabitẽ indomo dnĩ
tab̾na cuł scrib apłs. quoꝵ¬

Expanded text:
suppliciter deposcunt. Qui ergo perire timet et salvari desiderat, ab unitate Ecclesiae non recedat. Audiat Dominum dicentem: « Manete in civitate, donec induamini virtute ex alto . » Quam dilecta tabernacula Domini! » Cum pluraliter tabernacula posuisset, mox non de multis tabe« Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini tabernaculis
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ apparet uultui dĩ ꝓnobis.
hab itaq pͥmũ tab̾na culũ .i.
sinagoga candelabra sua. ꝑque
nimirũ patͥ archas ⁊ ꝓpħas in¬
telligimꝰ. quoꝵ doctͥna ⁊ scien¬
tia ppłs ille illuminabat᷑. qͣn
cçt̃e natioẽs intenebris sedebat
et in caliginẽ umbre mortis.
Et morses quidẽ ñ can delabra
multa uͦ incalamis. dcuno astiliꝓ

Expanded text:
nunc apparet vultui Dei pro nobis . » Habet itaque primum tabernaculum, id est Synagoga, candelabra sua, per quae nimirum patriarchas et prophetas intelligimus, quorum doctrina et scientia populus ille illuminabatur, quando caeterae nationes in tenebris sedebant et in caligine umbrae mortis. Et Moyses quidem non candelabra,multa vero in calamis de uno hastili
Abbreviated transcription (Latin):
mores. Nã ⁊ ip̃ẽ dñs in euangłio
dic̃. Indomo patͥs mei. mansi¬
nent inmansiõib aĩalia mũ¬
da ⁊ inmunda. ꝗesc̃t ⁊ pacẽ
dolendũ ÷ hoẽs sepe bestiis
istis possessionẽ suȩ. Sigͦ intͣ
arcã nulla discordia uł ꝑse¬
cutio fuit: ꝓculdubio de ec

Expanded text:
mores: nam et ipse Dominus in Evangelio dicit: « In domo Patris mei mansinent in mansionibus animalia munda et immunda: quiescunt, et pacem dolendum est, homines saepe bestiis istis possessiones suae. Si ergo intra arcam nulla discordia vel persecutio fuit, procul dubio de Ec
Abbreviated transcription (Latin):
gnific⁊ ꝗ ligna leuigata.
ꝗd mansiones et bitum̃.
ꝗ ostiũ ⁊ fenestra ⁊ ꝗͥ aĩalia
munda ⁊ inmunda designent.
Dehac enĩ arca scriptũ : Sur¬
ge dñe in reꝗẽ tuã. tuet arca
scĩficationis tuę. hȩc gͥ arca
scã eccła ẽ. extͣ quã nemo¬

Expanded text:
gnificet, quid ligna laevigata, quid mansiones et bitumen, quid ostium et fenestra, quid animalia munda et immunda significent. De hac enim arca scriptum est: « Surge Deus in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . » Haec igitur arca S. Ecclesia est, extra qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓũ nicħ ÷ Bituminiꝰ enĩ tał fert᷑
ẽȩ̃ natura. ut ligna quȩ exeo illi¬
ta fuerut̃ indissolubilit̃ iungat.
⁊ ĩcorrupta c̃ẜ uet. Merito itaq
tib maior. ẽ. ⁊ sine ꝗͣ nulla uͥtꝰ¬

Expanded text:
 est. Bituminis enim talis fertur esse natura, ut ligna, quae ex eo illita fuerint, indissolubiliter jungat et incorrupta conservet. Merito itaque tibus major est, et sine qua nulla
Abbreviated transcription (Latin):
de uno pane uiuunt. deuno
Illud qͦ ñ uacat amisterio. qđ
hoẽs et uolucres suꝑiorẽ locũ
in arca possed̾ant sium̃ta uͦ pe¬
cora et similia inferiꝰ habita-¬
turã imitant᷑. tales insca aeccła
suꝑiores c̃stitui debent. D igͥ
tius uolet m̃te ⁊ spãĩ ad cȩlestia
erigat᷑. qui suꝑ alios ẽẽ desidãt. at
uͦ illi mĩto inferiores sũt.om̃sq
honoris et dignitatiꝰ indigni. ꝗ¬
carnis concupiscentiis sołq uo
luptatib dediti:. ium̃toꝵ natu¬
rã secunt᷑. quȩ quidẽ ipsa eorũ
natura ꝓna finx̃ uentriq obe-¬
dientia Restat nc̃ decoruo dicẽ
ꝗ de arca egressus. ad eã ulterius
redire neglex̃. ꝑhũc nimirũ
illi figurarit᷑. ꝗ ꝓsis offensis ab
aeccła seꝑati: ad eã ultiꝰ. redi re
despiciut. Tał fuit arrius et sa¬
bellius. talẽ ⁊ donatiste. ꝙ ꝓsuiꝰ
iniꝗtatib ab aeccła diuisi. ad
eam redire ⁊ rec̃ciliari postea¬

Expanded text:
de uno pane vivunt, de uno Illud quoque non vacat a mysterio quod homines et volucres superiorem locum in arca possederant; jumenta vero, pecora et similia inferius habitaturam imitantur, tales in S. Ecclesia superiores constitui debetius volet mente, et spiritu ad coelestia erigatur, qui super alios esse desiderat. At vero illi merito inferiores sunt omnisque honoris et dignitatis, qui carnis concupiscentiis solisque voluptatibus dediti jumentorum naturam sequuntur: quae quidem ipsa eorum natura prona finxit ventrique obedientia. Restat nunc de corvo dicere, qui de arca egressus ad eam ulterius redire neglexit; in hoc nimirum illi figurantur, qui pro suis offensis ab Ecclesia separati ad eam ulterius redire despiciunt. Talis fuit Arius et Sabellius, tales et Donatistae, qui pro suis iniquitatibus ab Ecclesia divisi ad eam redire et ei reconciliari