comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad extremum uͦ uoce dnĩca erecti quidem sed
trementes assistimus: cũ a terrenis desiderus ꝑ¬
fecte subleuati. ucrba di quo plenius cognoscimꝰ.
plus timemꝰ. Aohuc enim quasi in terra iacet.
qui ad cęlestia erigi terrenoꝵ desideriis negli¬
git. Quasi subleuatus autẽ ad huc in manibꝰ
& genibꝰ incumbit. qui quedam iam contagia
descrit. s quibꝰ dam adhuc terrenis operib ñ
contradicit. Iam uͦ ad uerba dĩ erectus assistit.
qui ꝑfecte mentem ad sublimia crigit. & ꝑ im¬
ne autem trementem se stetisse indicat. quia
examen subtilitatis internȩ. quo plus ad illud
ꝓficitur. ampliꝰ formidatur. Ubi apte diui¬
na uoce subiungitur. noli metuere: quia cũ
plus ipsi quod timcamꝰ agnoscimꝰ. plus nobis
de deo ꝑ internam grãm infunditur qd̾ amemꝰ.
quatenꝰ & contemptꝰ nr̃ paulisꝑ transeat in
timorem. & timor transeat in caritatem. ut qͥa
querenti nos deo ꝑ conttmptũ restitimus. ꝑ timo¬

Expanded text:
Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus plus timemus. Adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc manibus et genibus incumbit, qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit. Jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, et per imne autem trementem se stetisse indicat, quia examen subtilitatis internae, quo plus ad illud proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus; quatenus et contemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem, ut quia quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timo
Abbreviated transcription (Latin):
bis tanta cura exprimeret. si a mẏsteriis uacare
cognouisset. In scriptura enim sacra iusti uiri.
ñ solum qd̾ dicunt ꝓphetia est. s etiam plerũq
qd̾ agunt. Uir itaq sc̃s internis mysteriis ple¬
nus ꝑ positionẽ quoq corporis. exprimit uirtu¬
tem uocis. & ꝑ hoc quod primum in terra ꝓstra¬
tus iacuit. ꝑ hoc quod se post modũ in manuum
suarũ articulis & ingenib erexit. ꝑ hoc qd̃ ad
extremũ erectus quidem s tremens constitit. in semet¬
ipso nobis omnẽ ordinem nr̃i ꝓuectus in notescit.
Uerba enim d̾i in terra iacentes audimꝰ. cũ in
peccatis positi. cum terrenȩ pollutioni coniunc¬
& suꝑ manuum nr̃arum articulos erigimur. qͥ
a terrenis contagiis recedentes. quasi iam ab infi¬
mis uentrem leuamꝰ. Sicut enĩ totus terrȩ in¬
heret qui consternatus iacet: ita qui genib &
manuũ suarum articulis incuruatur. inchoante.
ꝓuectu ex magna iam parte a terra suspenditur.

Expanded text:
bis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare bis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quod dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt. Vir itaque sanctus internis mysteriis plenus per positionem quoque corporis exprimit virtutem vocis, et per hoc quod primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncet super 722 manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante profectu ex magna jam parte a terra suspenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: sed granũ integrum mansit. Paulisper¬
quippe in una quaq anima ut ita dicam. inter¬
nȩ gr̃ȩ humor gcuberat. ut herba in frugẽ cres¬
cat. Nemo gͦ quẽlibet ꝓximum cũ adhuc her-¬
bam uidet. de frumento desperet. Ab herbarũ
quippe foliis quȩ huc illucq molliter defluunt:
surgentium frugũ grana solidantur. Bene autẽ
nobis sui corporis insinuare studuit. hȩç meri¬
toꝵ incrementa signauit. Ait enim. Audiui
suꝑ faciem meam: uultusq m̃s herebat terrȩ.
Et ecce manꝰ tetigit me. & crexit me suꝑ genua
mea. & suꝑ articulos manuũ mearum. & dixit ad
me. Danicl uir desiderioꝵ. intellige uerba quȩ
ego loquar ad te: & sta in gradu tuo. Nunc cnim
missus sum ad te. Cumq dixisset mͥ sermonem
istum. steti tremens. & ait ad me. Noli metuere.
Quã udelicet positionem sui corporis. dum uer-¬
ba intrinsecus loquentis audiret: nequaqͣm no-¬

Expanded text:
tus est, sed granum tus est, sed granum quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana solidantur. Vet. XXI.nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum, et dixit ad me: Daniel vir desideriorum, intellige verba quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo; nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens, et ait ad me: Noli metuere . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam no
Abbreviated transcription (Latin):
& grurgat nocte ac die. & semen germinet & incres¬
cat dum nescit ille. Cuius nimirũ seminis incre¬
menta denuntians adiungit. Ultro enim terra
fructificat. Primũ herbam. deinde spicas. dein¬
de plenum frumentum in spica. Cuius ꝓuectus
quoq euam finem. subrogat dicens. Et cum se
ꝓduxerit fructus statim mittt falcem. qm̃ ue-
nit tempus messis. Ecce ueritats uoce ꝑ quali¬
tates frugum. distincta sunt incrementa meritoꝵ.
Ait enim. Primũ herbam. deinde spicas. de¬
inde plenum frumentũ in spica. Annon herba
ad huc tunc fuerat petrus. cum ab ancillȩ ore
subito uniꝰ flatu sermonis inflexus est: Lam
quidem ꝑ deuotionem uiridis. s ad huc ꝑ infir¬
mitatẽ tener. Plenum uͦ frumentũ in spica in¬
uentus est. quando ꝑsequentib principibꝰ re¬
sistebat dicens. Obedire oportet deo magis
quã hominib. Plenũ frumentũ inuentus est:¬
lit. & tam̃ nequaqm palearum more imminu¬

Expanded text:
et exsurgat nocte ac die, et semen germinet, et increset exsurgat nocte ac die, et semen germinet, et increscat, dum nescit ille . Cujus nimirum seminis incrementa denuntians, adjungit: Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. Cujus profectus quoque etiam finem subrogat, dicens: Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. An non herba adhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resistebat, dicens: Obedire oportet magis Deo quam hominibus . Plenum vero frumentum in tritlit, et tamen nequaquam palearum more imminu
Abbreviated transcription (Latin):
gradib ꝑ psalmistam dicitur. ambulabunt de
uirtute in uirtutem. De his iterũ scãm ȩccł̃iam
contemplatus. ait. d̃s in gradibꝰ eius dinoscetur.
dum suscipiet eam. Neq enim sicut dictum est
repente ad summa ꝑuenitur : sed ad uirtutum
celsitudinem ꝑ incrementa mens ducitur. Hinc
namq est qd̃ ꝓpheta isdem iterũ dicit. Exercita¬
tus sum. & defecit paulisper sp̃s m̃s. Quid est
rem di temperata desuꝑ mensura ꝓficimus. qͣnto
in nobis cotidie. de di spũ uirtus crescit. tanto nr̃
sp̃s deficit. Qui sp̃s erroris quia ñ a nobis subi¬
to penitus amputatur. bene. paulisper defecisse
ꝑhibctur. Tunc uͦ in deo plene ꝓficimus: cum
a nobisipsis funditus defecerimus. Heȩ itaq cres¬
centium mensurȩ uirtutũ. scĩ uiri uocib gradus
dicuntur. Electus & enim quisq a rudimenti siu¬
prius tencritudine inchoans. ad robusta post mo
admodũ si iactet homo scmentẽ in terrã & dormiat.

Expanded text:
gradibus per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de gradibus per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem . De his iterum sanctam Ecclesiam contemplatus, ait: Deus in gradibus ejus dignoscitur, dum suscipiet eam . Neque enim, sicut dictum est, repente ad summa pervenitur, sed ad virtutum celsitudinem per incrementa mens ducitur. Hinc namque est quod Propheta idem iterum dicit: Exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus . Quid est rem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis quotidie de Dei spiritu virtus crescit, tanto noster spiritus deficit. Qui spiritus erroris, quia non a nobis subito penitus amputatur, bene paulisper defecisse perhibetur. Tunc vero in Deo plene proficimus, cum a nobis ipsis funditus defecerimus. Hae itaque crescentium mensurae virtutum, sancti viri vocibus gradus dicuntur. Electus etenim quisqi teneritudine prius inchoans, ad robusta postmoduadmodum si jaciat homo sementem in terram, et dormiat:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis coronã uictoriȩ exhibent in retributione.
Beatus autẽ iob cur scribi librum a iudice po¬
stulat. qui ad testamenti noui ꝑuenire. tempora
ñ ualebat : S sicut sepe iam dictum est. electoꝵ
nocibꝰ utitur. atq ex eoꝵ significatione. postu¬
lat. quod ꝓfuturum cis ꝑ omĩa p̃uidebat. Ipse
namq ꝑ spm̃ hunc apud se librum iam dudum
tinebat. quem ꝑ grãm aspirationis accepat. &
uidendo cognosctre & p̃uidendo nuntiare. Sco
inter hȩc sciendum est. quia cũ ciusdem sacri elo¬
quii p̃cepta cogitamus. cumq mentẽ a uttȩ cor¬
ruptibilis amore diuertimꝰ. quasi quibꝰ dam
cordis passib ad interiora. ꝓperamus. Nemo au¬
tem infima deserens repente fit summꝰ. quia
ad optinendũ ꝑfectionis meritũ. dum cotidie
mens in altum ducitur. ad hoc ꝓcul dubio uelut
asccnsionis cuiꝰ dam gradib ꝑuenitur. Unde hic
meos ꝓnuntiabo illum. De his quippe meritoꝵ

Expanded text:
nobis coronam victoriae exhibent in retributione. nobis coronam victoriae exhibent in retributione. Beatus autem Job cur scribi librum a judice postulat, qui ad Testamenti Novi pervenire tempora non valebat? Sed sicut saepe jam dictum est, electorum vocibus utitur, atque ex eorum significatione postulat, quod profuturum eis per omnia praevidebat. Ipse namque per spiritum, hunc apud se librum jamdudum tenebat, quem per gratiam aspirationis acceperat et vivendo cognoscere et praevidendo nuntiare. Sed inter haec sciendum est quia cum ejusdem sacri eloquii praecepta cogitamus, cumque mentem a vitae corruptibilis amore divertimus, quasi quibusdam cordis passibus ad interiora properamus. Nemo autem infima deserens, repente fit summus, quia ad obtinendum perfectionis meritum, dum quotidie mens in altum ducitur, ad hoc procul dubio velut ascensionis quibusdam gradibus pervenitur. Unde hic s deficiendum.---De his quippe meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos uestitus lincis uenit. Et atramentariũ
scriptoris ad renes eius. In renibꝰ posterior cor¬
poris pars est. Et quia ipse dñs postqͣm ꝓ no¬
bis mortuus est. resurrexit & ascendit in cęlum.
tunc testamentũ nouũ ꝑapłos scripsit: uir
iste atramentarium ad renes habuit. Qui enĩ
scripturam testamenti noui postqͣm discessit con-¬
didit. atramentariũ quasi a tergo portauit.
Hoc gͦ atramentariũ uiro lincis uestito inhere.¬
re considerat qui dicit. & librum scribat ipse
qui iudicat. S cur beate iob ab eo qui iuidex
est librum scribi desideras: Sequitur. t
in humero meo portem illum : & circumdem illũ
quasi coronam michi. Librum quippe in hume.¬
ro portare est: scripturam sacram operando ꝑsi¬
cere. Et notandum quã ordinate describitur
& prius in humero portare: & postmodũ sic̃ co-¬
rona circumdari: quia uidelicet sacri eloquii
mandata si modo bene portantur in opere. post.

Expanded text:
ad nos vestitus lineis venit. Et atramentarium ad nos vestitus lineis venit. Et atramentarium scriptoris ad renes ejus. In renibus posterior corporis pars est. Et quia ipse Dominus postquam pro nobis 720 mortuus est, et resurrexit, et ascendit in coelum, tunc Testamentum Novum per apostolos scripsit, vir iste atramentarium ad renes habuit. Qui enim scripturam Testamenti Novi postquam discessit condidit, atramentarium quasi a tergo portavit. Hoc ergo atramentarium viro lineis vestito inhaerere considerat, qui dicit: Et librum scribatqui judicat . » Sed cur, beate Job, ab eo qui judex est, librum scribi desideras? ut sequitur, « ut in humero meo portem illum et circumdem illum, quasi coronam mihi . » Librum quippe in humero portare, est Scripturam sacram operando perficere. Et notandum quam ordinate describitur, et prius in humero portari, et postmodum sicut corona circumdari, quia videlicet sacri eloquii mandata, si modo bene portantur in opere, post
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Quid namq aliud in sox uiris uenientib¬
isi sex ctates humani generis designantur:
Quȩ de uia porte suꝑioris ueniunt: quia a
conditione paradysi sicut ab ingressu mundi
a suꝑiorib generationibꝰ euoluuntur. Quę
porta ad aquilonem respicit: quia uidelicet.
mens humani generis uitiis aꝑta. nisi calorem
caritatis deserens torporem mentis appeteret.
ad hanc mortalitatis lautudinem ñ exisset.
Et uniꝰ cuiusq uas interitus in manu cius. qͥa
una quȩq generatio singulis quibq etatib
euoluta. ante redemptoris aduentum in sua
operatione habuit. unde penam dampnatio¬
nis sumpsit. Uir quoq unus in medio eorum
uestitus lincis: quia redemptor nr̃ cuam de sa¬
cerdotali tribit iuxta carnem parentes habere.
dignatus est: uestitus lincis uenire phibetur.
Uel certe quia linum de terra ñ autem sicut
lana de corruptibili carne nascitur. qui indu¬
mentũ sui corporis ex matre uirgine. ñ autem
ex corruptione cõmixtionis sumpsit: ꝓfecto

Expanded text:
in sex viris venientibnisi sex aetates humani generis designantur? Qui de via portae superioris veniunt, quia a conditione paradisi, sicut ab ingressu mundi, a superioribus generationibus evolvuntur. Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens torporem mentis appeteret, ad hanc mortalitatis latitudinem non exisset. Et uniuscujusque vas interitus in manu ejus, quia unaquaeque generatio singulis quibusque aetatibus evoluta, ante Redemptoris adventum in sua operatione habuit, unde poenam damnationis sumpsit. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, quia Redemptor noster, etiam de sacerdotali tribu juxta carnem parentes habere dignatus, vestitus lineis venire perhibetur. Vel certe quia linum de terra, non autem sicut lana de corruptibili carne nascitur, quia indumentum sui corporis ex matre virgine, non autem ex corruptione commistionis sumpsit, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
cius ordine. discamus quia exteriora munera
ex interna cordis mundicia condiuntur: ut
uirtutũ cius contextio lectorem doceat qualis
apud se esse debeat. cum exteriora bona aliis
culmina scm̃ esse ñ crederet. quis ñ ut cumq
ipsis tot meritis temptaretur: Ut si quando
ut homo delinqueret. delictum suũ hominibꝰ
nollet innotesci. & leue esse crederet. si quid in
minimis peccaret: culpamq suam mallet silen¬
tio tegere. quã uoce confessionis aperire. Sepe
namq contingit. ut clatus uirtutib animus
dũ multa bona in estimatione ꝓximoꝵ de se
spargi cognouerit. agnosci ñ uelit si quid est
qd̾ rep̃hensibiliter facit. Quas udelicet erro¬
ris tenebras iccirco mens tolerat. quia cordis
oculum tumor grauat. Unde beatus iob inter
tot eximia facta uirtutum. qui tam summus
extitit in operatione ut demonstret quã humi¬
lis fuerit in mente. ꝓtinus adiungit. Si ab¬

Expanded text:
ejus ordine, discamus quia exteriora munera ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona aliis culmina sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, protinus adjunxit: CA
Abbreviated transcription (Latin):
it d̾s ad abel & ad munera cius. ad cain autem
& ad munera cius ñ respexit. Neq enim sacrũ
eloquium dicit. respexit ad munera abel. & ad
cain munera ñ respexit: s prius ait quia re¬
spexit ad abel. ac deinde subiunxit & ad mu¬
nera cius. Et rursum dicit. quia ñ respexit
ad cain. ac deinde subdidit. nec ad munera eiꝰ.
Ex dantis quippe corde. id qd̾ datur accipitur.
iccirco ñ abel ex munerib. s ex abel munera
oblata placuerunt. Prius namq ad eum legit᷑
dñs respexisse qui dabat: quam ad illa quȩ da¬
bat. Unde benebeat᷑ iob dicturus nobis in hospi¬
talitatis gr̃a largitatem suam. prius circa ad¬
uersarios ꝓtulit patientiam suam & benigni¬
tatem. quod ruina ñ cxultauit mimici. quod
uerbis maledicis psecutores suos ñ impetut.
qd̾ scuientes intrinsctus ȩquanimiter tolera¬
uit. & tunc demũ hospitalitatis suȩ munifi¬
centiam ꝓtulit: ut audito scilicet narrationis

Expanded text:
it Deus ad Abel et ad munera ejus, ad Cain autem it Deus ad Abel et ad munera ejus, ad Cain autem et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, Et ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: quod de ruina non exsultavit inimici, quod verbis maledicis persecutores suos non impetiit, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis
Abbreviated transcription (Latin):
mendum paratus. Uir & enim sc̃s redemptorẽ
generis humani ꝑ ꝓphetiȩ spm̃ intuens. p̃dica¬
menta quoq illiꝰ in opere scruabat. quibꝰ nos
ammonet dicens. dimitite. & dimittetur uo¬
bis: date. & dabitur uobis. Dare namq nrm̃
ad res ꝑtinet quas exterius habemus: dimitte¬
re autẽ: ad relaxandum dolorem quẽ interius
ex aliena culpa contraximꝰ. S sciendum est
quia qui dimittt & ñ dat. & si ñ plene operatus
est. meliorem tam̃ partem miscdĩȩ tenuit. Qui
autem dat & minime dimittit. omino miscd̃iam
nullam fecit. quia ab om̃ipotente dõ munus ex
manu ñ accipitur. qd̃ corde obligato in malicia
qui elemosinam p̃bet: quia om̃e qd̾ datur deo:
ex dantis mente pensatur. Cuncta itaq mali-¬
ciȩ macula ab interiori nr̃o homine. cogitati¬
onis immutatione tergenda est: quia iram iu¬
dicis placare nescit oblatio. nisi ex mundicia
placcat offerentis. Unde scriptum est: respex¬

Expanded text:
iendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem iendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem generis humani per prophetiae spillius in opere servabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, quod corde obligato in malitia qui eleemosynam praebet, quia omne quod datur Deo ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Respex
Abbreviated transcription (Latin):
du sunt. ipsaq hac dissimulatione toleranda.
Quȩ contra nos illata citius a corde laxamus.
sinr̃a cuta ꝓximos errata cognoscimꝰ. Unde
bene. quoq ꝑ salomonem dicitur. cundis sermo¬
nib quȩ dicuntur ne accõmodes cor tuum:
ne forte audias scruũ tuum maledicentem tibi.
Scit enim tua conscientia. quia & tu crebro ma¬
ledixisti aliis. Dum enĩ pensamꝰ quales erga
alios fuimꝰ: esse circa nos tales alios minus do¬
lcmus. quia aliena inusticia in nobis uindicat.
qõ in se iuste nr̃a conscientia accusat. Sequit᷑
ens & benigna describitur: ꝑ patientiã aliena
mala equanimiter tolerat. ꝑ benignitatẽ quoq
bona miscditer impendit sua. Unde beatꝰ iob
& patienter domesticos maledicentes ꝑtulit. &
uiatores atq peregrinos apud se benigne sus¬
cepit. illis moꝵ exempla tribuens. istis exterioꝵ
ope concurrens. Iiuis ꝑ mansuetudinẽ ñ conci¬
tus ad irascendum: istis ꝑ miscd̾iam ad subuȩ¬

Expanded text:
da sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. da sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. Sequiturenigna 711 describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subven
Abbreviated transcription (Latin):
quia & illi moliti sunt corpus illiꝰ quasi consu
mendo extinguere. & isti esurientem mentẽ suã
desiderant ꝑcotidianum immolationis sacrifi
ne sc̃ĩ uiri animꝰ extra intraq sollicitus ad om̃ia
partitur. Qui si iniuste agentib aut umquam
ꝑ silentiũ cederet. aut ꝑ rectitudinem ñ contra¬
iret: ꝓfecto aduersarios ñ habuisset. S in co
quod uas uitȩ itniuit. exoptatores suȩ mortis
inuenit. Foras patentes adu̾sarios ꝑtulit: intus
latentes. Minor est autẽ uirtus certaminis.
foris quempiã uidere. mala quȩ suꝑet: & intus
qd̾ toleret ñ habere. Perfectȩ autem magnitudi¬
nis laus est aduersa ꝑpeti : & exteriꝰ fortiter &
interiꝰ dementer. Nam sunt ñnulla quȩ in ip-¬
sa quoq familiariy conu̾satione corrigi noquet¬
unt. sine culpa corrigentis: atq ideo cũm ueb
corrigentẽ inquinant. uel ñ om̃imodo hȩc agen¬
tes grauant: magna magisterii arte. dissimulan-¬

Expanded text:
Quia et illi moliti sunt corpus illiuQuia et illi moliti sunt corpus illiumendo, exstinguere, et isti esurientem mentem suam desiderant per quotidianum immolationis sacrificne sancti viri animus extra intraque sollicitus ad omnia partitur. Qui si injuste agentibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulan
Abbreviated transcription (Latin):
antur. aut inqui apparcant etiam cum sunit.
Quid est gͦ deo dicere. occide quem odi. nisi
aptis ci uotib damare. hoc fac meo aduersario
qõ me in illum faccre nec peccatorem decet :s
In quib ꝓfecto uerbis pensandum nobis est
ubi iste. uir legerat. diligite inimicos ur̃os. ubi
legerat. benedicite & nolite maledicert. & rur¬
sum. ñ reddentes malũ ꝓ malo. nec maledictũ
ꝓ maledicto. S exterius ñ audita suꝑnȩ gr̃e
preccpta seruabat : qui hȩc in mente illius
scĩ sp̃s asflatus scribebat. Cui tamen minus
esset quod positos extra diligerit. nisi & interiꝰ
uiuentis secumq cotidie conuersantes. etiam
familiares aduersarios tolerarit. Unde subiun¬
quis det de carnib cus ut saturemur: Quȩ
nmirum sententia. potest. quoq ꝑ mysterium
ex uoce redemptoris intelligi. Uiri quippe cuis
tabernaculi de carnib illiꝰ saturari cupierunt.
uel iudei scilicet ꝑsequentes uel gentiles credentes:

Expanded text:
antur, aut iniqui appareant etiam cum sint. antur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid est ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei vocibus clamare: Hoc fac meo adversario, quod me in illum facere nec peccatorem decet? In quibus profecto verbis pensandum nobis est, ubi iste vir legerat: Diligite inimicos vestros ; ubi legerat: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum: Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Sed exterius non audita supernae gratiae praecepta servabat, quia haec in mente illius sancti Spiritus afflatus scribebat. Cui tamen minus esset quod positos extra diligeret, nisi et interius viventes secumque quotidie conversantes etiam familiares adversarios toleraret. Unde subjunQuis det de carnibus ejus ut saturemur? - Quae nimirum sententia potest quoque per mysterium ex voce Redemptoris intelligi. Viri quippe ejus tabernaculi, de carnibus illius saturari cupierunt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes.
Abbreviated transcription (Latin):
cat. si gauisus sum ad ruinam eius qui me ode¬
rat. & exultaui qd̃ inuenisset cum malum: qͥa
udelicet & ininicũ diligens. dum aduersario
ruente condoluit. in malis illiꝰ ipse ad bonum
creuit : ut inde iste ad benignitatem cresceret:
unde illum mala quȩ merebatur inuenissent.
Quia uͦ sepe ñnulli cos quos sibi adu̾sarios
estimant maledictione. feriunt. qm̃ uirtute ne¬
quaqͣm possunt: in quib patenter apparet quȩ
mala si possent facerent. qͥa quȩ facere neque¬
unt imp̃cari mimme desistunt: beatus iob os
dum guitur meum. ut expeterem maledicens
dco ficri qd̾ ipse facere uel om̃ino ñ possctl uel
si posset minime decerit. Nam qui maledic¬
tionib inimicũ impetunt: qͥd aliud in illo fa¬
cere dm̃ uolunt. nisi qd̃ ipsi facere aut neque¬
unt aut erubescunt: Mortem namq aduer¬
sario exoptant: quam & si possunt inferre
metuunt. ne aut ꝑpetrati homicidii rei tene.¬

Expanded text:
cat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me odecat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostdum guttur meum, ut expeterem maledicens Deo fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, vel, si posset, minime deceret. Nam qui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei tene
Abbreviated transcription (Latin):
cernendum est. aliud esse qd̾ nobis. aliud uͦ qd̾
sibi & ceteris nr̃ est inimnicus. Nam si nocet ali¬
is bonus est. sine nr̃a forsitan culpa esse ñ po¬
test nobiꝰmalus. Nec om̃ino iam de cius ruina
gaudendum est. cuiꝰ nos solos certum est aduer¬
sa tolcrasse. Cum uͦ nr̃ ac multoꝵ hostis peri¬
mitur. de ertptione. ꝓximoꝵ potius quã de im¬
mici interitu necesse est ut amimus letitur.
Oportet namq ut pereunte aduersario sup¬
tiliter pensare debeamus. & quid debemus rui¬
nȩ peccatoris. & qͥd iusticiȩ ferientis. Nam cũ
est miseriȩ percuntis. & congaudendũ iustitię
uidicis. ut nobis & in luctu sit pena morieni¬
tis ꝓximi. & rursus in gaudium ueniat exhp¬
bita ęquitas udicantis dĩ: quatemis nec pere¬
unti homimi existamꝰ aduersarii. nec iudicanti
deo inuemiamur ingrati. B eatus gͥ iob quia
cuncta in aduersitait odia ꝑfecte calcauit di¬

Expanded text:
cernendum est, aliud esse quod nobis, aliud vero quod cernendum est, aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa non potest esse nobis malus, nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est cusa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis perimitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur.Oportet namque ut pereunte adversario subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. Nam cum est miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus igitur Job, quia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, di
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓficiente illo plerosq inuste opprimi formi¬
damus. Qua in re mentem nrãm nec cius iam
defectus erigit. nec cius ꝓuectus addicit. s recta
nr̃a cogitatio ñ quid ipsa. s quid de ipso circa
alios agatur attendit. S ad hȩc seruanda ual¬
de est necessarium suptilissimȩ discretionis exa¬
men. ne cum nr̃a odia exequitur. fallamur sub
specie utilitatis alienȩ. Si autem de inimici
morte gaudendum omino ñ esset. psalmista ñ
diceret: letabitur iustus cum uiderit uindictã
impioꝵ. S aliud est impiũ. aliud uͦ mnimicum
ipeti. Nam sunt pleriq iminici qui ñ sunt im¬
pii. & sunt ñ nulli impii. qui nobis specialittr
ñ uidentur inimici. Humana autem mens om¬
nem quẽ inimicũ tolerat etiam impiũ & iquũ
putat. quia cius culpas apud cogitationẽ suam
liuor accusator gaggerat. Quib libet uero
flagitiis prematus. minus iniquus creditur.
si aduersariꝰ minme sentitur. Qua in redis¬

Expanded text:
et proficiente illo plerosque injuste opprimi formiet proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii, et sunt nonnulli impii qui nobis specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur si adversarius minime sentitur. Qua in re dis
Abbreviated transcription (Latin):
nrm ueraciter replet. duob modis ostendi so¬
dilectio tunc ueraciter custoditur. cum nec de
ꝓfecto addicimur. nec de ruina illius lȩtamur.
Nam sepe in dilectionis imagine. erga inmicũ
animus fallitur. scq hunc diligere estimat:
si eius uitę contrariꝰ ñ existat. S̾ dilectionis
ium occulte & ueraciter aut ꝓfectus inmici aut
casus interrogat. hac & enim de. se ad plenum
semet ipsam mens hominis nescit. insi cũ quem
sibi aduersarium credit. in defectu uel ꝓfectu
mutasse modum sui status inuenerit. Si enim
de ꝓsperitate addicitur. & de calamitatt. se odi¬
entis letatur. constat quia ñ amat quẽ ñ uult
esse meliorem. Eumq etiã stantem uoto ꝑse¬
quitur. quẽ cecidisse gratulatur. S inter hec
sciendum est quia cuenire plerumq solet. ut
ñ amissa caritate. & inimici nos ruma letificet
& rursum eius gła sine inuidiȩ culpa contristet.
cum & ruente. eo quosdam benc crigi credimus.

Expanded text:
nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi sonostrum veraciter replet, duobus modis ostendi soimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat. Sed dilectionis vim occulte et veraciter aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu mutasse modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur, et de calamitate se odientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem, eumque etiam stantem voto persequitur, quem csciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ego mca opera tamqm̃ mea ñ ꝓftro: quia auc¬
toris sui gram negare conuincitur. quis quis
sibi tribuit qd̾ operatur. Unde & ꝓtinus sub¬
dit. quȩ est iniquitas maxima. & negatio con¬
tra d̾m altissimum. Liquet & enim quia illum
negat. cuius despecta gra sibi uires bom operis
arrogat. Qd̃ redt quoq & iniquitas maxima
uocatur. qm̃ omne peccatum qd̾ ex infirmita¬
te est spem nequaqͣm ꝑdit. quia a suꝑno iudi¬
ce ueniam requirit. Presumptio autẽ uirtu¬
tis ppris. tanto grauius in desperatione est. qn¬
to longus ab humilitate. Cumq uires sibi
tribuit operis: ad aduitorium ñ recurrit auc¬
toris. Eitq ut co grauius peccator pereat. quo
& ipsum hoc quia est peccator ignorat. Sequi¬
dia caritatis ꝓbat. Hinc est enim qd̾ ꝑ semet¬
ipsam ueritas dicit. in hoc cognoscent omnes
quia mei discipuli estis. si dilcctionem habueri¬
tis ad inuicem. Quȩ nimirum dilectio si cor

Expanded text:
Ego mea opera tanquam mea non profero, quia aucEgo mea opera tanquam mea non profero, quia auctoris sui gratiam negare convincitur, quisquis sibi tribuit quod operatur. Unde etdit: Quae est iniquitas maxima, et negatio contra Deum altissimum. Liquet enim quia illum negat, cujus despecta gratia sibi vires boni operis arrogat. Quod recte quoque et iniquitas maxima vocatur, quia omne peccatum quod ex infirmitate est, spem nequaquam ce veniam requirit. Praesumptio autem virtutis propriae tanto gravius in desperatione est, quanto longius ab humilitate. Cumque vires sibi tribuit operis, ad adjutorium non recurrit auctoris; fitque ut eo gravius peccator pereat, quo et ipsum hoc, quia est peccator, ignorat. Sequidia charitatis probat. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae nimirum dilectio si cor
Abbreviated transcription (Latin):
se. editos. & ñ uirtute ꝓpria s p̃ueniente super¬
na gr̃a ad meliora se uota uel opera cõmutatos.
& quicqͥd sibi mali inesse cognoscunt de morta¬
li ꝓpagine sentiunt meritum. quicqͥd uͦ in se
boni inspiciunt. immortalis gr̃e cognoscunt
donum. Eiq de accepto munere debitores fi¬
unt. qui & p̃ueniendo dedit cis bonum uelle..
qd̃ noluerant. & subscquendo concessit bonum
posse qd̃ uolunt. Unde bene ꝑ iohannem dici¬
tur. ad orauerunt uuentẽ in sȩcula scłorum:
mittentes coronas suas ante thronũ dñi. Coro¬
nas namq suas ante thronum dñi mittere est.
certaminũ suarum uictorias ñ sibi tribuere
sed aucdori. ut ad illum referant głam laudis.
a quo se sciunt uires accepisse certaminis. Bea¬
tus g̃ iob quia sic bona quȩ operatus est narrat.
ut tam̃ hȩc suȩ operationi ñ tribuat. s ad auc¬
toris lauden recurrat. manum suam ore suo
osculatum fuisse se dencgat. Ac si aꝑte dicat.

Expanded text:
se editos, et non virtute propria, sed praeveniente superse editos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota vel opera commutatos; et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum; quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum, eique de accepto munere debitores fiunt, qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerunt, et subsequendo concessit bonum posse quod volunt. Unde bene per Joannem dicitur: Adoraverunt viventem in saecula saeculorum, mittentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum Domini mittere est certaminum suorum victorias non sibi tribuere, sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si patenter dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia plerumq inconsiderata mens dum
transitorio fauori ñ renititur. ad hoc usq per¬
trahitur ut laudet ipsa qd̃ facit conditione
quȩ p̃missa est. quasi congrue sub in fertur.¬
manum quippt operatio. ꝑ os auttm locutio de¬
signatur. sicut ꝑsalomonem dicit᷑. abscondit
piger manũ suam sub ascella sua. & laborat.
si ad os suum porrigit cam. Pigro labor est
manũ suam ad os porrigere. quia desidiosus
quisq p̃dicator nec hoc uult operari qd̾ dicit.
Manum quippe ad os porrigtre est. uoci suȩ
opere concordare. Nanum gͦ suam osculatur
ore suo qui laudat qd̃ facit. & testimonio ꝓpriȩ.
locutionis sibi uirtutem tribuit operis. Qua
in re quis despicitur. insi is qui ipsa operandi
muntra largitur: Unde bene ꝑ egregium pre¬
dicatorem dicitur. quid autẽ habes qd̾ non
acccpisti: Si auttm accepisti. quid gloriaris
quasi ñ acccꝑis: Sci autem uiri sciunt post
prum partutis lapsum de corruptibili stirpe

Expanded text:
Et quia plerumque inconsiderata mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinferturmanum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem 708 accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sancti autem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe
Abbreviated transcription (Latin):
tus reddant. atq infirmantes murmurent. dũ
ipendunt puri oꝑis ñ esse qd̃ uident. Ait gͦ. Si
aduersũ me terra mea clamat. & cũ ca sulci cius de¬
flent. si fructꝰ ciꝰ comedi absq pecunia. & animã

Expanded text:
tus reddant; atque infirmantes murmurent, dum tus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ait ergo: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent; si
Abbreviated transcription (Latin):
In qua sepe dum seruire infirmis atq carnalibꝰ
cogimur. quasi sua iumentis alim̃ta p̃paramus.
atq ipse nr̃oꝵ usus oꝑum qͣsi more hordei ha¬
bit aliqͥd de ammixtione palearũ. Et plcrũq
contingit ut rector qͥ p̃est iniuste contͣ subditos
exercet. dũ nullo bonos blandim̃to refouet. dum
qd̾ est grauiꝰ bene oꝑantes qͦsq ex inuidia affli-¬
git. & iam quedã bona aliqndo. ac si frumentũ
serat. seseq in dispensandis rebꝰ terrenis ñ num¬
qͣm ñ auaricie studio s ꝓ utilitate. carnalium
misceat. & sic eiꝰ dem laboris fructũ uelut mes¬
scm hordei expectet. S subiecti quiq ꝓ eo qd̾ in
maximis grauant᷑ gaudere in eiꝰ bonis minimis
dispensatio ꝓutilitate subditoꝵ suscipi creditur.
qͣndo is qui p̃est anhelare ꝑ auariciam uidetur.
Unde fit ut ad ipsa ctiã pauca bona quȩ fieri
inter multa mala considerant. ñ laudes s gemi¬

Expanded text:
In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemi
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. si iniustum quid erga subditos gessi. si
exegi debita. & ipse qd̾ debui ñ impendi. si exer¬
citationẽ boni oꝑis aliis inuidi. ꝓ bonis quȩ in
eternũ reficiunt. retribuantur mͥ in iudicio ma¬
la quȩ pungunt. Pro frum̃to qͥppe tribulus &
ꝓ hordeo spina oritur. cũ in retributione ultima
de qua remuneratio laboris queritur. punctio
doloris inuenitur. Et notandũ qd̃ sicut a fru¬
m̃to hordeum distat. qͣmuis utrũq reficiat: sic
a tribulo spina. qmuis sit utrũq qd̾ pungat.
qͥa tribulus mollior. & ad pungendũ semꝑ est du¬
lus. & ꝓ ordeo spina. Ac si patenter dicat. egis¬
se quidem. & magna me bona & minima scio. s
si ñ ita est. ꝓ bonis magnis mala minima & pro
bonis minimis mͥ respondeant mala maiora.
qͣmuis hoc intelligi & aliter potest. In frum̃to
quippe spiritale opus qd̾ mentẽ reficit: in hor¬
deo autẽ tertenarũ rerũ dispensatio figuratur.

Expanded text:
dicat: Si injustum quid erga subditos gessi; si dicat: Si injustum quid erga subditos gessi; si exegi debita, et ipse quod debui non impendi; si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternis reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento mihi tribulus, et pro hordeo spina oriatur, cum in retributione ultima de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat; sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper est dulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita est, pro bonis magnis mala minima, et pro bonis minimis mihi respondeant mala majora. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit, in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 figuratur.
Abbreviated transcription (Latin):
cus afflixi. Agricole quippe huiꝰ terrȩ sunt
hi qui minori loco positi quo ualent ⁊elo. qͣnto
possunt opere ad cruditionẽ sc̃ȩ eccliȩ in p̃dica¬
tionis gr̃a cooꝑantur. Quos uidelicet huiꝰ ter
rȩ agricolas hoc est ñ affligere. eoꝵ laborib
non inuidere. ne rector eccłie dum soli sibi nus
p̃dicationis uendicat. etiã aliis recte p̃dicantibꝰ
inuidia se mordente contradicat. Pia & enim
p̃dicator. optat si fieri ualeat. ut ueritatem quã
solus loqui ñ sufficit. ora cunctoꝵ sonent. Unde
cum iosue duob in castris remanentib atq ꝓ¬
phetantibꝰ uellet obsistere. recte ꝑ moysen dicit᷑.
Quid emularis ꝓ me: Quis tribuat ut om̃is po¬
pulus ꝓphetet. & det eis dñs sp̃m suum: Prophe¬
tare qͥppe om̃s uoluit. qͥ bonũ qd̾ habuit. aliis
ñ inuidit. Quia gͥ beatus iob cuncta hȩc suspen¬
sa intulit. & si ca minline feccrit. sententia se ma¬
ledictionis asstringit: scquitur. ꝓfrumento ori

Expanded text:
at.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem, quam solus loqui non sufficit, ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spiritum suum ? Prophetare quippe omnes voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, sequitur: CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
rat: liquet qd̃ illum redarguit. qui eandẽ homi¬
i potestatem dedit. Tandem beati iob plenas my¬
stica uirtute. sententias in quib contra amicoꝵ
uerba respondit deo largiente digessimus: ñc
suꝑest ut ad heliu uerba ueniamus. Quȩ tan¬
to grauiori circumspectione pensanda sunt:
quanto & ꝑ iuiuentutis audaciam spũ feruen¬
tiori ꝓferuntur..¬

Expanded text:
rat, liquet quod illum redarguit qui eamdem homirat, liquet quod illum redarguit qui eamdem homini potestatem dedit. Tandem beati Job plenas mystica virtute sententias, in quibus contra amicorum verba respondit, Deo largiente digessimus; nunc superest ut ad Eliu verba veniamus, quae tanto graviori circumspectione pensanda sunt, quanto et per juventutis audaciam spiritu ferventiore proferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
si magna quȩ debu sollicite ñ feci. punctiones
murmuris a subiectis recipiam etiam de bono quod
feci. Si negloxi exhibere qd̾ foueat. iuste in quere¬
lam ꝓsiliens coꝵ lingua me pungat. Qua in re
semꝑ sollicita consideratione pensandum est. ne.
aut hi qui p̃sunt exempla mali oꝑis subiectis p̃be¬
ant. eoꝵ q uitã suȩ gladio prauitatis extinguas.
aut hi qui alieno regimini subiacent. facile iu¬
dicare audeant facta rectoꝵ: atq ꝑ hoc qd̾ de
his qͥ sibi p̃lati sunt murmurant. ñ humano. s
ei qui cuncta disponit diuino ordini contradicais.
b ur̃is fuerant pascebant᷑. & quȩ pedes ur̃i turba-¬
uerant hȩc bibebant. Ques enĩ turbata pedib
bibunt. cũ subiecti ea ad exemplũ uiuendi appe¬
tunt. quȩ p̃lati quiq prauo oꝑe ꝑuertunt. At
contra a p̃latis hi audiunt. Nos enĩ qͥd sũmus:
Nec contra nos est murmur urm̃. s contra dñm.
Qui enĩ contra suꝑpositam sibi potestatẽ murmu¬

Expanded text:
Si magna quae debui sollicite non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungat. Qua in re semper sollicita consideratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed Dei, qui cuncta disponit, divino ordini contradicant. bus vestris fuerant pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Oves enim turbata pedibus bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. At contra a praelatis hi audiunt: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . Qui enim contra superpositam sibi potestatem murmu