comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dignos pęnitentiȩ ipsa prȩ ceter
prȩcipiuntur. Hinc etiam ꝑ
semet ipsã ueritas dicit. Date
elemosynã. Cecce om̃a munda
sunt uobis. Hinc rursus ait.
Date & dabit᷑ uobis. Hinc scriptũ
est. Ignẽ ardentẽ extinguit
aqua. & elemosrna resiftit
peccatis. Hinc iterũ dicitur.
Conclude elemosinã in corde
pauperis. & hȩc ꝓte orabit.
Hinc bonus pater innocentem
filiũ ad monet dicens. Si multꝰ
tibi fuerit habundant̃ tribues
si exiguũ fuerit. etiã exiguũ
libenter stude impertiri:
Ut autẽ quanta esset uirtus in
in nomine ꝓphetȩ: mereedẽ
ꝓphetȩ accipiet. Et qͥ recipit
iustũ in nomine iusti : mercedt̃
iusti accipiet. In quib uerbis
notindũ est. quia non ait mer¬
cedẽ de ꝓpheta uel mercedẽ
deiusto: sed mercedẽ ꝓphetȩ.
& mercedẽ iusti accipiet. Aliud
est enĩ merces de ꝓpheta aliud
merces ꝓphetȩ : atque aliud
merces denisto. aliud merces
iusti. Quid est emĩ mercedem

Expanded text:
dignos poenitentiae ipsa prae caeteris dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur. Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc iterum dicitur: Conclude eleemosynam in sinu pauperis et haec pro te exorabit . Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impartiri . 12. Ut autem quanta esset virtus in in nomine prophetae, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'mercedem de iusto', sed 'mercedem prophetae' et 'mercedem iusti / accipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrebant. Sequit᷑. Respon-¬
dens autẽ dicebat illis. Qui
habet duas tunicas. det non¬
habenti & qui habet aescas.
similit̃ faciat. Per hoc quod
tunica plus est necessaria usui
nr̃o qua palliũ : ad fructum
dignũ p enitentiȩ pertinet:
ut non solũ exteriora qu eq
&minus necessaria. sed ipsa
ualde nobis necessaria diuidere
cũ proximis debeamꝑ scilicet
uel ȩscã qua carnalit̃ ininmus.
uel tunicã qua uestim. Quia
enĩ in lege scriptũ est. diliges
ꝓximũ tuũ sicut te ipsum:
minus ꝓximũ amare coniuncit᷑.
qui non cũ eo in necessitate illius.
etiã ea quȩ sibi sunt necessaria
partitur. Idcirco ergo diui-¬
dendis cã ꝓximo duab tumeis
datur prȩceptũ : quia hoc de
una dici non potuit. qm̃ si una
dundit᷑ : nemouestitur. In
dimidia quippe tunica. & nudis
remanet qui accipit : & nudus
qui dedit. Inter hȩc autem
sciendũ est. quantũ misericordie
opera ualeant : quũ ad fructus

Expanded text:
quaerebant. 11. Sequitur: Responquaerebant. 11. Sequitur: Respondens autem dicebat illis: Qui habet duas tunicashabenti, et qui habet escas, similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro, quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet. Ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum , minus proximum amare convincitur qui non cum eo in necessitate illius etiam ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum ad fructus
Abbreviated transcription (Latin):
& inignẽ mittet᷑. Arbor huius
mundi ẽ uinuersũ genus humanũ.
securis uero ẽ scilicet redemtor
ñ. qui uelut ex manubrio et
ferro tenet᷑ exhumanitate : sed
incidit ex diuimitate. Quȩ uidelicet
securis ad radicẽ arboris posita ẽ:
quia & si ꝑpatientiã expectat.
uidetur tamen quid factura est
unusquisq peruersus. paratam
citius gehennȩ coneremationẽ
inuenit. qui hie fructũ boni operis
facere contemnt. Et notandũ
qđ securim non iuxta ramos positã
sed adradicẽ dicit. Quum enim
maloꝵ filii tollunt᷑. quid aliud
quã rami in fructuosȩ arboris
abscidunt᷑ : Quũ uero tota simul
ꝓgemes cũ parente tollitur: in¬
fructuosa arbor aradice abscisa
est: neia remaneat unde prauȩ
iterũ suboles succrȩscant: In
quibus iohannis baptistȩ uer-¬
bis constat. quod audientium
corda turbata sunt : cũ ꝓtinus
sub infert᷑. Et interrogabant
eũ turbȩ dicentes. Quid ergo
faciemus : Perculsȩ em̃ ter.¬
rore fuerant. quȩ consilium

Expanded text:
 mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est.unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor 1521 a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur: Et interrogabant eum turbae, dicentes: Quid ergo faciemus? Perculsae enim terrore fuerant quae consilium
Abbreviated transcription (Latin):
a populis humilit̃ audiebatur
loquens. sed quia ipse ueritati
uocẽ audiebat intus. ut loque.¬
retur foras. Quod bene gaudiũ
impletũ dicit. qui aquisquis de
sua uoce gaudet. plenũ gaudiũ
non habet. Aquo & subditur.
lllũ oportet crescere. meautt̃
minui. Qua in re quȩ rendũ est
inquo creuit xp̃e. in quo minit
est iohannes. nisi quod populus
iohannis abstinentiam uidens
remotũ hunc ab hominib esse
dentẽ int̃ peccatores ambulas
intuens : eum non xp̃m. sed ꝓ.
phetã esse credebat. Sed cum
ꝑ accessũ temporis & xp̃e qui¬

Expanded text:
a populis humiliter audiebatur a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo crevit Christus, in quo imminutus est Joannes, nisi quod populus Joannis, abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus essedentem, inter peccatores ambulantem intuens, eum non Christum, sed esse prophetam credebat. Sed dum per accessum temporis e
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ populo. & cogitantibus
omnibus incordibus suis de io:¬
hanne. neforte ipse esset xp̃c
Quẽ & requirebant dicentes.
Nũ quid xp̃c eftu : Sed nisii dem
iohannes apud se uallis esset :
repletus gr̃ȩ spũ non fuisset.
Qui ut hoc quoderat ostenderet :
dixit. Uenit fortior me: cuius
non sũ dignus soluere corrigiã
calciam̃ti cius. Et rursus ait¬
Qui habet sponsã : sponsus est.
Amicus aut̃ sponsi quistat et
audit eũ : gaudio gaudet ꝓpt̃
uoce sponsi. Hoc autẽ gaudiũ
meũ impletũ est : illu oportet
crescere me aut̃ minui. Ecce
quũ ꝓmira operatione uirtutũ
amenti eius soluere. idesł
in carnationis eius inysteriũ
ꝑscrutari non se dignum esse
perbibuit. Fius cẽ s̾ponsã eccler¬
siam credebant. qui hunc quia
xp̃c esset estimabant. Sed ait.
Qui habet sponsam. sponsus est.
Acsi diceret: Ego sponsus non sũ
sed. amicus sponsi sũ. Nec ꝓpter
uoc̃e suã sed inuoce sponsi gau¬
dere se ꝑhibebat: quia non
ideo letabat᷑ in corde quoniã

Expanded text:
autem populo et cogitante in cordibus suis de Iohanne, ne forte ipse esset Cquem et requirebant dicentes: Nunquid Christus es tu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post me, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Et rursuQui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum amenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, qui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ dĩ ommpotentis insen¬
sibilia: Sicut Atiã quibusdã
ex iudȩis dicit᷑. Auferam cor
lipideũ de carne uestra. Nec
inmerito lapidũ nomine gentes
significatȩ sunt . que lapides
coluerunt: Vnde scriptũ est.
Similes illis fiant qui faciunt ea :¬
& om̃s qui confidunt iN eis.
Dequibus nimirũ lapidibus filii
abrahȩ suscitati sunt : quia dũ
dura corda gentiliũ in abrahȩ
semine. idest in xp̃o crediderunt:
eiusfilii facti sunt : cuius semini
sunt uniti. Vnde &isđẽ gentib:
ꝑegregiũ prȩdicatorẽ dicitur.
Siaut̃ẽ uos xp̃i. ergo abrahae
semen estis. Siigitur nos ꝑfidẽ
xp̃i abrahȩ iã semen existimus.
udei ꝓpter ꝑfidiã abrahȩ filii
esse desierunt. Quia uero in illo
malis filuis prodesse non possunt :¬
testat᷑ ꝓpheta qui dicit. Noe.
damhel & iobsi fuerint in me¬
dio eius. uiuo egodicit dñs ds̃.
quia filiũ & filiã non liberabunt.
sed ipsi nuistitia sua liberabunt
ammassuas. Et rursũ quia boni

Expanded text:
insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos per fidem Christi, Abrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni
Abbreviated transcription (Latin):
humiliũ ftatu beata maria ꝓtils
adiungendũ est quod prȩmisit
ꝑomme labentis sȩculi tempus
creator iustus ac misericors. &
suꝑbis resistere & humilibus
dare grãm consueuit. Vnde ben
post generalẽ diumȩ pietatis
& iustitiȩ cõmemorationẽ. ad
spetialẽ nouȩ in carnationis dis¬

Expanded text:
humilium statu beata Maria protulit, humilium statu beata Maria protulit, adjungendum est quod praemisit, per omne labentis saeculi tempus Creator justus ac misericors et superbis resistere, et humilibus dare gratiam consuevit. Unde bene post generalem divinae pietatis et justitiae commemorationem, ad speciale
Abbreviated transcription (Latin):
angeliz andũ xp̃i fidẽ leuatus
łsurientes impleuit bonis. et
diuites dimisit in anes. Qui
ȩterna bona perfecte numnc
esuriunt atq ad hȩc appetenda
infatigabili operũ iustorum
instantia certare ñ desistunt :
satiabunt᷑ utiq cũ sui redem¬
toris gloria quã desiderabant
apparuerit. At quicũq: cȩles¬
tibus diuitiis terrenas prȩpo¬
neregaudent : hinimirũ tem¬
pore ultimȩ discretionis inanes
totius beatitudinis dimittun t᷑
ad ño ideoq cũ di abolo ꝑennis
miseriȩ p: ena plectunt᷑. Quod
etiã in haouita ex parte non
minima uidemus impleri. ut
& humiles uidelicet supernȩ
bonitatis alimoniis repleant᷑.
uirtutũq cȩlestiũ largitate
ditescant : & qui uel de terrens
diuitiis gloriantes suꝑbiunt.
uel de operibus se bonoꝵ operũ
quasi ꝑsese hec habeant extollus
intus alumine ueritatis in anes¬
cunt. Singulis autẽ his uersicul
quos de diuerso superboꝵ atq

Expanded text:
angelizandam Christi fidem levatus. angelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Qui aeterna perfecte nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemptoris gloria, quam desiderabant, apparuerit. At quicunque coelestibus divitiis terrenas praeponere gaudent, hi nimirum tempore ultimae discretionis inanes totius beatitudinis dimittuntur a Domino, ideoque cum diabolo perennis miseriae poena plectuntur. Quod etiam in hac vita ex parte non minima videmus impleri, ut et humiles videlicet supernae bonitatis alimoniis repleantur, virtutumque coelestium largitate ditescant: et qui vel de terrenis divitiis gloriantes superbiunt, vel de opibus se bonorum operum quasi haec per se habeant, extollunt, intus a lumine veritatis inanescunt. Singulis autem his versiculis, quos de diverso superborum atque
Abbreviated transcription (Latin):
dispersionis uindictã reseruauit.
Deposuit potentes desede. Fosdẽ
potentes appellat: quos ante
dixerat suꝑbos. Qui ideo nimirũ
suꝑbi uocant᷑. quia supra m̃surã
se suȩ conditionis extollunt
Potentes autẽ non quia uere
potentes sunt : sed qr confidentes
in uirtute sua conditoris adiu.¬
toriũ quȩ rere decrectant:
Illi autẽ uere potentes sunt : qui
possum in eo qui nos confortauit¬
tũ est. Os potentes non abicit.
quũ & ipse sit potens. Deposuit
ergo potentes de sede & ex al¬
tauit humiles. quia om̃is qui se
exaltat humiliabitur & qui se
humiliat exaltabit᷑ Quamuis
etiã itarecte possit intellegi.
qđ non nũquã illi ipsi ꝗͥ merito
suȩ elationis. ad̃o fuerant de¬
iecti. denuo miserante illo ad
humilitatis gratiam redeant.
sicq merito deuotȩ humilitatis
erigant᷑ adgłam. Deniq saulus
obsuꝑbiã desede doctrinȩ le¬
galis depositus est . sed mox ob
humilitatis subiectionẽ ad eu¬

Expanded text:
dispersionis vindictam reservavit. dispersionis vindictam reservavit. Deposuit potentes de sede. Eosdem potentes appellat quos ante dixerat superbos. Qui ideo nimirum superbi vocantur, quia supra mensuram se suae conditionis extollunt; potentes autem, non quia vere potentes sunt, sed quia confidentes in virtute sua, conditoris adjutorium quaerere detrectant. Illi autem vere potentes sunt qui diia possumus in eo qui nos confortattum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deposuit ergo potentes de sede, et exaltavit humiles, quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Quamvis etiam ita recte possit intelligi, quod nonnunquam illi ipsi, qui merito suae elationis a Domino fuerant dejecti, denuo miserante illo ad humilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad ev
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiã eius omnibus per
orbẽ qui eũ timẽrent ad futurã
esse ꝑdocuit: restat ut etiam
fuperbi & contemnentes monita
ueritatis quid mereant᷑ insimuet.
fecit inquit potentiã in brachio
suo: disꝑsit suꝑbos mente cor.¬
dissui. In brachio suo. inditione
ppriȩ uirtutis significat. Non
enĩ alieno id operandũ indiget
auxilio: cui sicut seriptũ est
subest quum uoluerit posse.
Quod ad distinctionẽ nr̃e bonȩ
operationis dicit. qui non in
nostrȩ uiribus libertatis sed
indõ facinꝗ uirtutẽ. Et sicut
aliasscriptũ ẽ & brachiũ eorũ
non saluabit eos. sed dextera tua
& brachiũ tuum. & in luminatio
uultus tui. Disꝑsit aut̃ suꝑbos
mente cordissui : quia initium
om̃is peccati suꝑbia: ob cuius
meritũ dñs genus humamũ a fta¬
bili habitatione patriȩ cȩlestis
eiciens. in huius peregrinationẽ
exilii longe lateq dispulit. Sed
& his qui inpeccitis perdurare
nontiment : grauiorem futurȩ

Expanded text:
misericordiam ejus omnibus per misericordiam ejus omnibus per orbem qui eum timerent adfuturam esse per docuit, restat ut etiam superbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus virtutem, et sicut alias scriptum est: Et brachium eorum non salvavit eos, sed dextra tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Dispersit autem superbos mente cordis sui, quia initium omnis peccati superbia, ob cujus meritum Dominus genus humanum a stabili habitatione patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispulit: sed et his qui in peccatis perdurare non timent, graviorem futurae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnuntiauit essebeatos. Quum
eñ docente illo populũ quodi
loco & miracula faciente. om̃s¬
cius sapientiã acuirtutes mira¬
rentur: extollens uocẽ quȩdã
mulier de turba dixit illi
beatus uenter qui te portauit &
ubera quȩ suxisti. Atille tefi¬
moniũ ueritatiᷤᷤ ꝓlatũ. libentes
accipiens: continuo respondit.
beati qui audiunt uerbũ dĩ &
custodiunt : ut ipsa quoq muli
immo uniuersi qui audiebant.
se beatos fore confiderent si
diumis uellent obtemperare
mandatis. Acsi aperte dicat᷑.
Quãuis singulare priuilegium
beatitudinis habeat. quȩ filiũ
dĩ in carnatũ uirgo in utero
gestare. parere acmitrire dig¬
naest : prȩcipuũ tam̃ in eadem
uita ꝑpetua beatitudins locũ
& ipsi sunt habituri. qui eius
fidẽ ac dilectionẽ casto in cor¬
pore concipiunt. qui sedula
inmente prȩceptorum eius
memoriã portant. qui hanc &
inmente ꝓximoꝵ sollerti ex-¬
ortatione mitrire satagunt.
serũ quia uenerabilis dĩ genetrix. iii.¬

Expanded text:
esse beatos. Cum enim docente illo populum quodam loco, et miracula faciente, omnes sapientiam ejus ac virtutes mirarentur, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, parere, ac nutrire digna exstitit, praecipuum tamen in eadem vita perpetuae beatitudinis locum et ipsi sunt habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde concipiunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt. Verum quia venerabilis Dei genitrix
Abbreviated transcription (Latin):
esaie ꝓphecȩ: dex clamants
indeserto. parate uiã dñi. rectas
facite semitas eius. Iidem uero
iohannes baptista requisitus
quis esset: respondit. Ego uox
clamantis indeserto. Qui sicut
ante nos dictũ est: ideo uox
a ꝓpheta uocatus est : quia
uerbũ prȩibat. Quid autem
clamaret aperit᷑ : quũ subditur
arate uiã dñi. rectas facite semi-¬
tas eius. Onmis ꝗͥ fidẽ rectam

Expanded text:
phetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam
Abbreviated transcription (Latin):
dedit: sed tam̃ baptismũ fuũ
in remissionẽ peccatorũ dare
non potuit. Remissio & enĩ
peccatoꝵ. insolo nobis baptisme
xp̃i trihuitur. Notandũ itaq
qđ dicit᷑. prȩdicans baptismũ
penitentiȩ in rȩmissionẽ. peco¬
torũ: qm baptismũ qđ peccati¬
solueret. quia dare non poterd
prȩdicabat: ut sieut incarnat̃
uerbũ patris praecurrebat
uerbo prȩdicationis. ita bap¬
tisimũ penitentiȩ quo peccata
soluuntus prȩcurreret suo
baptismate quo peccata solui
non possunt: ut qr eius sermo
prȩcurrebat prȩsentiã reden¬
toris ipsũ quoq eius baptism
prȩcedendo fieret umbra

Expanded text:
dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum qsolvebat, quia dare non poterat, praedicabat, ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra
Abbreviated transcription (Latin):
& qui se humiliat exaltabitur.
Uallis & enĩ impleta crescit. mons
autẽ & collis humiliatus decrescit:
quia nmirũ infide mediatoris
& gentilitas plenitudiñe gratiȩ
Accepit. & udea ꝑ errorẽ ꝑfidiȩ
hoc unde tumebat perdidit.
Om̃is enĩ uallis implebitur. quia
corda humiliũ sacrȩ doctrinae
eloquio uirtutũ grã replebunt᷑.
iuxta hoc qđ scriptũ est. Qui
emittit fontes in conuallibis.
Ftrursũ dicit᷑. Et conualles abun-¬
dabunt frum̃to. Amontib nãq
aqua dilabit᷑. quia superbas
Omentes ueritatis doctrina deserit.
Sed fontes in conuallibus surgunt.
quia mentes humilium uerbũ
prȩdicatiomis accipiunt. lam fiuis¬
uidemx iam conualles frumento
abundare conspicimꝰ qr illorũ
ora pabulo ueritatis impleta sunt.
qui mites ac simplices huic mundo
despicabiles esse in debantur.
Ipsũ quoq iohannẽ baptistam.
qui a mira scĩtate prȩditũ popłs
uidebat: illũ hunc ẽẽ singularit᷑
celsũ ac solidũ montẽ credebait:

Expanded text:
 qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credeb
Abbreviated transcription (Latin):
edemtoris precursor quo
tempore uerbũ predicationis
acceperit. memorato romanȩ rei¬
publicȩ principe. & iudee
regib designatur : quũ dieitur:
Anno quinto decio imperii tiberii
cȩsaris ꝓcurante pontio pilito
nideã. tetrarcha autẽ galilee
herode philippo aut̃ frẽ eius

Expanded text:
tri praecursor quo tempore praedicationis verbum acceperit, memorato Romanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode, Ph
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & optimus ac saluberrimus
in scã eccła mos in oleuit: ut
hyminus ipsius cotidie cũ psal¬
modia uesꝑtinȩ laudis ab om̃ib
canatur : quatiniis exhoc aminos
fideliũ & frequentior dñic e
incarnationis memoria ad affee¬
tũ deuotionis accendat. et
recogitata sepius exempla gene¬¬
tricis illius. inuirtutũ soliditate
confirment: Et hoc oportune
aduesperos fieri cõplacuit: ut
indelicet fatigata ꝑ diem ac
distenta diuersis cogitationibus
mens nr̃a. in eũbente tempore
quietis. adumionẽ sesuȩ consi¬
derationis colligeret. iamque
salubriter ad monita. quicquid
suꝑfluũ uel nociuũ diurna
uigatione contraxisset. totũ
hoc nocturnis denuo precibus
ac lacrimis extẽpore mundaret.
Verũ nos quia in longũ duximꝵ
sermonẽ. iam conuersi ad dñm.
dementiã ipsius postulemus.
ut & memoriã beatȩ mariae
congruis ueneremur officiis
& ad celebranda dm̃ce natiui¬
tatissollemnia. purioribus
amiis uenire mercanur

Expanded text:
Nam et optimus ac saluberrimus Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit ut hymnus ipsius quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior Dominicae incarnationis memoria, ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperes fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem ac distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret, jamque salubriter admonita, quidquid superfluum vel nocivum diurna vagatione contraxisset, totum hoc nocturnis denuo precibus ac lacrymis ex tempore mundaret. Verum nos quia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae nativitatis solemnia purioribus animis venire mereamur,
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dĩ humiles inuenti.
& proximis quoq debito ho¬
nore submissi. mereamur una
cũ ipsa ꝑpetuo sublimari.
Studeamus sollicite nenos in.¬
debite laudantiũ fauor extoli¬
lat. quũ ilłã uideamus in ter
uerba uerȩ laudationis in con.¬
cussã humilitatis tenuisse con.¬
stantiam. Si inmoderatus
temporaliũ rerũ nos appetitis
delectat: reminiscamur quia
iudex nr̃ diuites dimittit
in anes. Si temporalis afflictio
forte mentem conturbat:
recogitemus quia & humiles
exaltat. Nũ quã de in petrandi
ad missorũ uenia desperemus.
quia misericordia eius a ꝓgenie
in progemes timentibus cum
Nulli inter mala quie fecit.
grauior inpenitendo culpa
subripiat quia ds̃ superbis
resiftit: eosq ab eatorũ sorte
secernens. ꝑuaria poenarũ
loca ꝓpeccatorũ uarictate
disꝑgit. Fit autẽ largiente
dño ut si beatȩ mariae semꝑ
actus & dicta recolamus : semꝑ
innobis & obseruantia castitas
& uirtutis opera ꝑseuerent.

Expanded text:
conspectu Dei humiles inventi, conspectu Dei humiles inventi, et proximis quoque debito honore submissi, mereamur una cum ipsa perpetuo sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne nos indebite laudantium favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes. Si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda admissorum venia desperemus, quia misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. Nulli inter mala quae fecit gravior impoenitendi culpa subrepat, quia Deus superbis resistit, eosque beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper acta et dicta recolamus, semper in nobis et observantia castitatis et virtutis opera perseverent.
Abbreviated transcription (Latin):
segregamur: Et nos em̃ semen
ac filii sumus abrahȩ : quum
sacramentis nr̃i redemtoris
qui de genere abrahȩ carnem
ad sumsit renascimur. Nos
sumus filii abrabȩ : quum illũ
uidere sollerti intentione
quȩrime cuius diem beatus
abrahã exultauit ut uideret.
& uidit & gaui susest: Hino
& em̃ apostolus ait. Si autẽ
Recte autẽ in conclusione sub¬¬
iungit᷑ in scła: quia nimirum
prȩfata ꝓmissio suꝑnȩ here.¬
ditatis. nullo umquam fine
claudetur. Nã & usq: infinẽ
seculi huuis non deerunt qui
in xp̃m credendo semen fiant
abrahȩ: & futurȩ beatitudims
eiꝰdem semini manebit gła
merces ad ño ꝓmittitur: inde.¬
fessonisumentis ꝓ eius ꝑcep¬
tione luctari. Oportet enĩ
ut ꝓ obtinendo bono qđ sine
fine cupimus habere : sine ulla
intermissione donec accipiam
certare curem. Uerba igitur
euangelicȩ lectiomis frequenti
meditatĩone reuoluamus. ex¬
empla beate dĩ genetricis semꝑ
animo retineamus : ut & in

Expanded text:
segregamur. Et nos enim semen segregamur. Et nos enim semen ac filii sumus Abrahae, cum sacramentis nostri Redemptoris, qui de genere Abrahae carnem assumpsit, renascimur. Nos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti intentione quaerimus cujus diem ipse Abraham exsultavit ut videret, et vidit et gavisus est. Hinc autem Apostolus ait: Si autem Recte autem in conclusione subjungitur, In saecula, quia nimirum praefata promissio supernae haereditatis nullo unquam fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi hujus non deerunt, qui in Christum credendo semen fiant Abrahae, et futurae beatitudinis eidem semini manebit glormerces a Domino promittitur, indefesso nisu mentis pro ejus perceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemuevangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamus, exempla beatae Dei genitricis semper animo retineamus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
quot quot ad salutẽ uitamq
recuperamu ęternã non hoc
nobis sed eiis gratiȩ tribuam ⁊.
cui dictũ est In ira miscđae
memor eris. Sicut locutus. ẽ
ad patres nr̃os. abraha & semimi
eius inscła. Patrum memoriã
faciens beata maria. recte
abrahã nominatim exprimit.
quia & simulti patres ac scĩ
dominicȩ incarnationis testi¬
moniũ istice protulerunt :
ipsi tam̃ primo manifeste sunt
eiusdẽ in carnationis ac nr̃ae
redemtionis archana prȩdicta
ipsi specialiter dictũ ẽ. Atq
inte benedicentur uniuersȩ
cognationes terrȩ. Qđ ad dñm
saluatorẽ ꝑtinere nullus fide¬
liũ dubitat. qui addandam
nobis benedictionẽ ꝑpetuã
de stirpe abrahȩ ad nos uenire
dignatus ẽ. Sem̃ autẽ ab rahȩ
non illos tantũ dicit electos:
qui ex abrahȩ progeme sunt
corporaliter editi: uerũ etiã
nos qui degentibus ad xp̃m
congregati. illis fidei societate
patribus copulamur: aquibus
ꝓsapiȩ carnalis origine longe

Expanded text:
quotquot ad salutem vitamque quotquot ad salutem vitamque recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus gratiae tribuamus, cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte Abraham nominatim exprimit, quia etsi multi Patres ac sancti dominicae incarnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis arcana praedicta: ipsi specialiter dictum est: Atque in te benedicentur universae cognationes terrae : Quod ad Dominum Salvatorem pertinere nullus fidelium dubitat, qui ad dandam nobis benedictionem perpetuam, de stirpe Abrahae ad nos venire dignatus est. Semen autem Abrahae non illos tantum dicit electos, qui ex Abrahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei societate patribus copulamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe
Abbreviated transcription (Latin):
isrł puerũ suũ. memorari mises¬
ricordiȩ suȩ. Isrł quippe uir
uidens dm̃ interp̃tat᷑. Quo nomios
om̃is redemtoꝵ bominũ cretus
designat᷑ ꝓpt̃ quos ut dñ uides
ualeant ipse ds̃ homo uisibilis
int homines apparuit. Qui suseta¬
pit isrł quasi medicus egrum
que curaret. quasi rex populũ
quẽ ab hostiũ incursione defen¬
deret. immo hoste prostrato
liberũ redderet. ac secũ ꝑpetuo
regnare donaret. Et bene addi¬
dit puerũ suũ. uidelicet humi¬
lem oboedientẽq sigmficans:
quia non nisi ꝑ uirtutẽ humi¬
litatis. quis ad sortem potest
redemtionis ad tingere. Unde
& dñsait. Nisi conuersi fue.¬
ritis & efficiamini sicut par-¬
uuli : non intrabitis in regnum
cȩloꝵ. Bene quoq sub unxit.
memorari misericordie: quia
quod ds̃ hominẽ ut redimeree
ad sumsit: non humanȩ meritũ
conditiomis. sed diuinȩ donum.
pietatis exatit. Quid enim
post culpã prȩuaricationis.
nisi nistam conditoris iram
meruimus: Unde restat. ut

Expanded text:
i misericordiae suae. Israel quippe vir videns Deum interpretatur. Quo nomine omnis redemptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Bene quoque subjunxit, Memorari misericordiae suae, quia quod Deus hominem ut redimeret, assumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post culpam praevaricationis, nisi justam Conditoris iram meruimus? Unde restat ut
Abbreviated transcription (Latin):
tetrarcha sub principib sacer¬
dotũ anna & caifa: factũ est
uerbũ dñi suꝑ iohannẽ rachariȩ
filiũ in deserto. Quia eỹi illũ
prȩdicare uemiebat: qͥ ex iudȩa
quosdã & multos exgentibus
redemsturus erat : ꝑ regẽ gentiũ
& principes iudȩoꝵ prȩdicationis
eiis tẽpora designantur : Quia
autẽ gentilitas colligenda erat
& ¶dea ꝓculpa perfidiȩ dis¬
ꝑgenda : ipsa quoq descriptio
terren principatus ostendit:
qũõ & in romana republica
unus prȩfuisse daseribitur. &
in udeȩ regno ꝑ quartã partẽ
plurimi principant᷑. Uoce¬
& eñĩ ñi redemtoris ddicitur.
One regnũ inseipsũ diuisũ
desolabitur. Li quet ergo qđ
adfinẽ regni iudȩa ꝑuenerat.
quȩ tot regib diuisa subiacebat.
Apte quoq non solũ quibus
regibus. sed quibus etiam sacer¬
dotibus actũ sit demonstratur:
ut quia illũ iohannes baptista
prȩdicaret: qui simulrex & sa¬¬
cerdos existeret : lucas euan¬
gelistax prȩdicationis cius tem¬

Expanded text:
sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem, Zachariae filiunt in deserto. Quia enim illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quiautem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tem
Abbreviated transcription (Latin):
generali scõꝵ more benedictus
psalmista mystico sermone
testat᷑ dicens Et enĩ dñs dabit
benignitatẽ : & terra nostra
dabit fructũ suũ. Dedit quippa
dñs benignitatẽ quia genus
humamĩ a reatu prȩuarications
ꝑ unigenitũ suũ liberare dispa¬
suit Dedit benignitatẽ. quia
eius ingressui uirginalis uter
tẽplũ. sp̃s scĩ gratia consecrauit
Et terra nr̃a dedit fructũ suũ
quia eade uirgo quȩ de terri
corpus habuerat. filiũ genuit.
diuinitate quidem dõ patri
coȩqualẽ. sed sibi carnis ueri.¬
tate consubstantialẽ. De hoc
tionis intuensait. In illa die
erit germen hũi in magnificen¬
tia & ingloria & fructus trȩ
sublimisꝰ Germennãq dñi
fuit in magnificentia & gloria
quũ sempiternus dĩ filius in
carne temporaliter apparens
mignitudine uirtutũ cȩlestiũ
mundo clarus effulsit. Fructus
quoq terrȩ sublimis effectus
est : quando carnẽ quã de nr̃a
natura mortalẽ ds̃ suscẽperat.

Expanded text:
generali sanctorum more benedictus,generali sanctorum more benedictus,Psalmista mystico sermone testatur, dicens: Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritus sancti gratia consecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc tionis tempus intuens, ait: In illa die erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam de nostra natura Deus mortalem susceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcursionis quã libenter: quã¬
& ante quã nasceret᷑ aduenien.
ti dño quibus ualebat indiciis
intimauit. Aderat nãq tẽpus
quo impleret᷑ angeli sermo qũe
dixerat: quia spũ sco replebit᷑
adhuc ex utero matris suae:
Repleta ẽ ergo spũ sco elisabeth:
& exclamauit uoce magna
Recte uoce magna: quia magna
dĩ dona cogneuit. Recte uoce
magna: quia illum quẽ ubiq
prȩsentẽ nouerat: etiã corpora¬
liter adesse sentiebat. Magna
& enĩ uoce: non tã clamosa quã
deuota intell gendum est.
Neq enĩ modicȩ uocis deuotione
dnm̃ laudare uolebat : quȩ spũ
scõplena flagrabat. quȩ & illũ
in utero gestabat: quo innatis
conceptus excarne matris uir¬
ginis. filius altissimi uocaretur
& esset Exclamauit autẽ &
dixit. Benedicta tu inter mu-¬
lieres & benedictus fructus
int̃ mulieres. sed int̃ mulieres
benedictas maiori benedictione
specialit̃ insignis. Benedietus
fructus uentris tui. Nec ip̃se

Expanded text:
prpret antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et exclamavit voce magna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natisconceptus ex carne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus inter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione specialiter insignis. Benedictus fructus ventris tui. Nec ipse
Abbreviated transcription (Latin):
habitacula petit. ac requĩrit
allõquia. Et apte post uisionẽ
angeli inmontana subiit : quae
gustata suauitate supernorũ
ciuiũ. humilitatisse gressibus
aduirtutũ alta transtulit.
intrat ergo domũ zachariȩ atq
elisabeth. quã seruũ ac pręcur¬
sõrem dm̃ paritũrã nõuerat sa.¬
lutat non quasi dubia de oraculo
qđ accẽperat : sed ut congratula¬
tura dedono qđ conserua acce¬
pisse didicerat. Non ut uerbũ
angeli mulieris ad testatione
ꝓbaret. sed ut mulieri ꝓuectae
ȩtatis uirgo iuuencula ministe¬
riũ sedula impenderet. Ut autẽ
sabeth exultauit infans in utero
Aperiente os ad salutandũ beata
maria. repleta est mox spũ scõ
elisabeth: repletus iohannes
atq uno eodẽq spũ ambo edocti.
illa salutant̃ẽ quȩ esset agnouit.
& ut matre dñi sui debita cum
benedictione uenerata est : ille
portarẽt᷑ intellexit : et quia
lingua nec dũ ualuit. animo exul¬
tante salutauit. officiumq suȩ

Expanded text:
habitacula petit, ac requirit habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem divit, exsultavit infans in utero Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille iportaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae
Abbreviated transcription (Latin):
postquã angelica uisione & allo¬
cutione meruit sublimari: post¬
quã se cȩlesti onustandã partu
didicit: nequaquã sede donis ce¬
lestibusquasi a sehȩc essent extulit:
sed ut magis magisq donis esset
apta diuinis. incustodia. humili¬
tatis gressũ mentis fixit : ita eu-¬
angelitanti sibi archangło res¬
pondens. Ecce ancilla dñi: fiat mͥ
scđm uerbũ tuũ. Ut uero ex ho.¬
dierna lectione audiuimus
eandẽ qu ĩ angelo exhibuerat
humlitatẽ. hominib: quoq: cura¬
uit exhibere: & quod maioris est
uirtutis. hoc etiã mmnoribus.
Quis enĩ nesciat uirginẽ dõ conse-¬
cratã. mulierẽ dõ dẽditã. gradũ
habere potiorem : Quis dubitet
matrẽ regis ȩterni. iure matri
militis esse prȩferendã : attam̃
ipsa memor scripturȩ prȩcipientis
quanto magnus es. humilia te
in ominbus : mox ut angłs qui
loquebat᷑ ei ad celestia rediit.
surgit. ac montana conscendit:
gestansq: in utero dm̃. seruoꝵ dĩ

Expanded text:
postquam angelica visione et allopostquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturae praecipientis, Quanto magnus es, te in omnibus humilia : mox, ut angelus qui loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
xIII Lectio quã audiuim scĩ euan¬
gelii. & redemtionis nr̃e nobis
semꝑ ueneranda primordia
prȩdicat : & salutaria semper
imitande humilitatis remedia
cõmendat. Nã quia peste suꝑbi
at tactu genus humanũ perierat:
decebit ut medicam̃tũ humili.¬
tatis quo sanaret᷑. prima mox
incipientis salutis tempora prȩ¬
tenderent. Et ꝗͥc ꝑ temeritatẽ
seductȩ mulieris mors inmundis
indiciũ uitȩ reuertentis. muliers
se deuotȩ humilitatis inuicẽ ac
pietatis praeuenirent obsequiis
Prior ergo nob̵ beata dĩ genetrix
ad sublimitatẽ patriȩ cȩlestis.
iter ostendit humilitatis: non
minus religionis quã castitatis
exemplo uenerabilis. Sĩ quidem
gloria uirginei & intemerati
corporis. qualis sit uita supernȩ
ciuitatis. ad quã suspiramus in¬
simuat: ubi neq nubent neq
nubent᷑. sed sunt sicut angłi dĩ
incȩlis At uirtute mentis exim
qua adhane ꝑtingere debeamꝑ
indicat. Nãq sicut prȩcedentt
sci euangelii lectione cognouimi

Expanded text:
 Lectio quam audivimus sancti Evangelii, et redemptionis nostrae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Impleamus hȩc aqua scientiȩ salu¬
taris saere lectioni crebrius atien¬
dendo. Rogem dm̃. ut ipsa qua
nob̵ scientiȩ grãm contulit neforte¬
nos inflet caritatis suȩ feruere
calefaciat. & ad suꝑna quȩ renda
sola ac sapienda conuertat:
quatinus spiritaliter mebriati
possim & ipsi cũ ꝓpheta cintire:
Potasti nos uino conrenctionis.
Sicq fit : ut nob quoq bene ꝓfici¬
entibus. & nune eparte prout
capere sufficimus. & infintiro
ꝑfecte iħe mani festet głam srã
in qua uiuit & regnat cũ patre

Expanded text:
impleamus haec aqua scientiae saluimpleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis scientiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati, possimus et ipsi cum Propheta cantare: Potasti nos vino compunctionis . Sicque fit ut nobis quoque bene proficientibus, et nunc ex parte prout capere sufficimus, et in futuro perfecte Jesus manifestet gloriam suam, in qua vivit et regnat cum patre
Abbreviated transcription (Latin):
ut intellegerent scripturas &
post modũ misso codẽ decȩlis.
maiore suꝑni amorissimul &
sapientiȩ spiritalis flagrantiã
eoꝵ cordib infudit : data in suꝑ
om̃iũ cognitione linguarum.
quib: timuerso orbi eam quam
ꝓceperant uitȩ gr̃am ꝓpinare
suffietent. Has ergo xp̃i et
& nunc uniuerso celebrant᷑ in
orbe terrarũ. totam̃te diligam ⁊:
harũ gauchis cȩlestib indefessa
bonoꝵ operũ intentione iungam᷑.
Hasqui a ꝑfidẽ uocati intrauimus.
mundo dilectionis habitu cęle¬
brare curem nr̃eq: actionis
simul & cogitationis maculas.
ante diem extremi discriminis
ipsi sollicitius eocaminando de¬
luamus: ne forte tunc ingredieis
rea qui has suo filio nuptias fecit.
si uiderit nos nuptialẽ caritatis
ine st̃e non habere. eiciat nos : et
ligatis abene agendi facultate
pedib nr̃is ac manibus. eateriors
mittat intenebras. Mundemus
fide fortia cordiũ nr̃orũ uascula
scđm purificationẽ p̃ceptoꝵ glestic̃

Expanded text:
ut intelligerent Scripturas: et ut intelligerent Scripturas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul et sapientiae spiritualis flagrantiam eorum cordibus infudit, data insuper omnium cognitione linguarum, quibus universo orbi eam, quam perceperant, vitae gratiam propinare sufficerent. Has ergo Christi et nunc universo celebrantur in orbe terrarum, tota mente diligamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne forte tunc ingrediens rex, qui suo filio nuptias fecit, si viderit nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus fide fortia cordium nostrorum vascula secundum purificationem praeceptorum coelestium,