comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia officia debita compleuerunt: Uñ ⁊ ho
norib functꝰ: Hinc est ergo defunctus qd̃
ab officio sit uite depositus Siue qd̾ sit
diem functus Sepultus aũ dictꝰ. eo q̃d̃
iã sine pulsu et palpitacione sit .i. sine mo¬
tu: Sepelire aũ est conde corpora: Nã hir¬
mare obruere dicimꝰ. hoc ÷ humũ micere:
DE PORTEN TIS. IuI¬
orcenta esse uarro ait. quȩ contra na¬
turam nata uidentur S ñ sunt contͣ
Uñ et ipsi gentiles łm mͦ naturã. mͦ d̾m ap¬
pellant. Partentum gͦ fit non contra na¬
turam. s contra quod est nota natura:
Portenta aũ et ostenta monstra et prodi¬
gia ido nuncupantur: qd̃ portend̾e adq
ostende monstrare ac p̃dicere aliqua su-¬
tura uidentur: Nã portenta dicta perhi¬
bent philosophi a portendendo .i. p̃osten¬
dendo: Ostenta aũ qd̃ ostencłe quidqͣu
suturũ uideãtur: Prodigia qd̃ porro dicãt.
.i. futura p̃dicant: Monstra uͦ a monitu

Expanded text:
qui officia debita conpleverunt; unde est et qui officia debita conpleverunt; unde est et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est humum inicere. § 3 De portentis. Portenta esse Varro ait quae contra naturam nata videntur: sed non sunt contra Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu
Abbreviated transcription (Latin):
et morbꝰ Mors dicta. qd sit amara. uł ã
marte . qui ÷ effector mortuoꝵ : Tria st̃
aũ genera mortis: Acerba. in matura.
naturalis: Acerba infantum. inmatura
aũ ei qua parte oracionis leclinet᷑ mcer¬
tum ÷ Nã sic̃ ait cesar ab eo qd̃ ÷ morior
.littera .u. nom̃ est non participium. ut fatuꝰ.
ardiuuis. Conuenient̾ itaq factum. ut quẽ¬
admodũ ied quod significat ñ pot̾ agendo:
ita et ipsum nom̃ nͣ posset loquendo de¬
clinari: Oĩs aũ mortuꝰ aut sunꝰ ÷ aut ca
dauer: funꝰ ÷. si sepeliat᷑ et dictũ sunꝰ a fu¬
nib accensis. quos añ feretrũ papiris cera
circũdatis ferebant: Cadaueraũ ÷ si in¬
sepultum iacet Nã cadauer nominatũ
a cadendo quia iã stare ñ pot̃: Qd dũ por¬
tat᷑ excquias dicimus. cremata s re. liquia:
conditum iam sepultum: Corpꝰ aũ consue:
carentum. Defunctꝰ uocatur: quia cõple¬
uit uite officium.: Nĩ dicimꝰ functos officio.

Expanded text:
et morbus. 31. Mors dicta, quod sit amara, vel a et morbus. 31. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium. 32. Tria sunt autem genera mortis: acerba, immatura, naturalis. 30 Acerba infantium, immatura autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior littera, nomen est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id quod significat non potest agendo, ita et ipsum nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus, aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepultum. Corpus autem consucarentum. Defunctus vocatus, quia conplevit vitae officium. Nam dicimus functos officio,
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ sapiunt: Iñ ÷ qd̾ conueni̾unt sibi
in fantũ etas et senũ: Senes enĩ ꝑnimiã
etatẽ delirant. pueri ꝑ lasciuiã ÷ in fan:¬
tiã ignorant qͥd a gant: Senex aũ tãtũ
masculini generis ÷ sicut anus feminini.
Nã amiis dicitur. sola mulier anꝰ aũ ap¬
pellata a multis annis. quasi annosa.
Nã si cõmune eẽt nom̃. cur ñ diceret
senectꝰ i ta ab anuamilitas nominata :
Canicies aũ uocata a candore. quasi
candicies: Uñ est illud florida uiuẽtꝰ.
li actea canicies prout diceret candida
Senectꝰ aũ multa secũ aufert bona
et hmnala. Bona. quia nos a potentis¬
simis dñis liberat. uoluptatib ĩponit mod̾i.
libidinis frangit ĩpetꝰ. auget sapientiã. dat
maturiora consilia: Mala aũ. qr seniũ
miserrimũ ÷ debilitate et odio: Subͤ ueni¬
unt enr̃mͣbi tristisq senectꝰ. Nã duo sũt
quib minuuntur corporis uires. senectꝰ.

Expanded text:
minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem multa secum et bona adfert et mala. Bona, quia nos ab inpotentissimis dominis liberat, voluptatibus inponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est, debilitate et odio. Subeunt enim morbi, tristisque senectus. Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis vires: senectus
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ uiri officio fungatur. Mulier uͦ si ui¬
rilia opera facit. recte uirago dicitur
uira uocabatur sicut a seruoserua. sic̃
a famulo famula. ita a uiro uira: Ninc
et uirginis. nom̃ quidam pittant. femi¬
na aũ partib femorum dicta. ubi sexũ
spẽs a uiro distinguitur Alii grec᷑ ethi¬
mologia feminam ab ignea ui dictam¬
putant. quia uehem̃t᷑ concupiscit: Le¬
bidinosiores enim uiris feminas esse. tã ĩ
amor. ap̃ antiqͦs femineus uocabat᷑ : Seni-¬
Senior int̾ iuuenemq senẽq Terentiꝰ
Quo uire sumus adolescentiores Nutiq
significat a positiuo: Gsemor ñ sati. sic̃
uuenior intra iuuenẽ. sicut pauperi¬
or intra pauperem: Senes aũ quidã dic¬
tos putant a sensus climinucione. eoqd̃
iã pro uecustate desipiant: Nã phisici di¬
cunt stultos esse homines frigidioris san¬
qͥnis. prudentes calidi Uñ et senes in qͥb
iã friget. et pueri. in quib ñdũ cal

Expanded text:
si non viri officio fungatur. Mulier vero si visi non viri officio fungatur. Mulier vero si virilia opera facit, recte virago dicitur,vira vocabatur, sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. 24. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. 28 Alii Graeca etymologia feminam ab ignea putant, quia vehementer concupiscit. Libidiniosiores enim viris feminas esse, tam in amor apud antiquos femineus vocabatur. FemiSenior inter juvenemque senemque. Terentius: Quo jure sumus adolescentiores. Ubi adosigniiunior inter iuvenem, sicut pauperior intra ditem et pauperem. Senes autem quidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet,
Abbreviated transcription (Latin):
tis t̃cius robustissimꝰ. Uir nuncurat᷑.
quia maiorm eo nirtꝰ ÷ quã in fe¬
minis. nñ ⁊ uirtutis nom̃ accepit. qd
ui agat feminã. Mulier uͦ a mollicie
tanꝗͣ mollier. deeracta litera uł mu¬
tata appellata ÷ mulier. Utriq enĩ
fortitudine et ĩbecillitate corparũ.
separant᷑: S id̃o uirtꝰ niaxima uiri.
mulieris minor. ut paciens iuro eẽt.
scilicet ne mulierib repugnantibus
libido cogeret uiros aliud appetere.
aut in aliũ sexũ proruere. Dicitur gͥ
mulier secundũ femineũ sexum. ñ
scd̃m corruptionem intearitatis.
et hoc ex lingua sacre scripture. Nã
ena statimfacta e latere uiri sui ñdũ
contacta a uiro mulier appellata ÷.
dicente scriptura. Et formaint eã
in mulierem. Sirgo a uiridiori etate dicta ÷
sicut et uirga: si cut et initula. Alias ab incor¬
ruptione sicut unrago quod ignoraet femi¬
uigoris ÷ Antiquienim fortes feminas ita
uocabant: Uirgo aũ ñ recte uirago dicit᷑.

Expanded text:
ustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in mulierem. 21. Virgo a viridiore aetate dicta est, sicut virga et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femivigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicti quasi in oculis .i. a parentib
orbi. In aũ uere pupilli dicuntur.
quorũ parentes añ decesserunt. quã
ab his nom̃ acciperent: Ceteri or bi
uocantur Orphani idem qui et
pupilli. Illud enĩ grecũ nom̃ ÷. hoc
latinim. Nã⁊ in palmo ubi legitur.
pupillo tu eris adiutor: grecꝰ ht̃. or.¬
dentia corporis nuncupati. Qd ħ lo-
crIn primã lanuginẽ ducunt. Quidã
cat. Certissimum aũ puberẽ esse quiet
ex fucitu corporis pub̾tatẽ ostend.
et generare iam possit: Puerꝑe sunt.
puerpera nato. Et clicte puerꝑe uł
quod primo partu granant᷑. uł qd̵
primũ pueros pariunt.: Adolescen.
clictiis. eoquod sit ad gignendũ ad¬
ultus. acͤrescere et angere: Iuuenis
nocatus quod iuare posse meuxtt.
ut in bob muenci. cũ auitulis dis¬
cesser int. Est enim uienis in iyso
etatis increm̃to positus. et ad auxi¬
liũ p̃paratus. Nã uiuare hominis :
opus. aliquid cõferentis. Sicut añ tri¬

Expanded text:
dicti quasi in oculis, hoc est a parentibus dicti quasi in oculis, hoc est a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum nomen est, hoc Latinum. Nam et in psalmo, ubi legitur10, 14: 'Pupillo tu eris adiutor,' Graecus habet ὀdenda corporis, nuncupati, quod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam cat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae sunpuerpera nato. Et dictae puerperae vel quod primo partu gravantur, vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem tre
Abbreviated transcription (Latin):
ultima senectutis clicta qd̾ sit t᷑.¬
mimis sexte ȩtatis: Ihis gͥ sex
spaciis phlosophi uitam descripserunt hu¬
manã. In quib moͥtat᷑ et currit. etad
mortis t̃minum peruenit. ꝑgamꝰ gͦ
buit̾ per predictos gradus etatũ ethi¬
mologias eorum in homine demons¬
trantes. Infans dicitur homo prime
etatis. dictus aũ infans quod adhuc
fari nescrt .i. loqui non potest. Ndũ
enim bene ordinatis dentib minus ÷
sermonis exp̃ssio: Puer a puritate uo¬
catꝰ. quia purus ÷ et necdũ lanuginẽ
florem genarum habens: Hi sunt e
tate. Ad olescentuli leues: Pueraũ trib
modis dicitur: Pro natiuitae. ut isaiaᷤ:
puernatus est. nobis. Proetate. ut octo¬
ennis decennis: Uñ est illud Iã puerile
iiguni teneia ceruice regebat.: ꝓobse¬
quio et sidei puritate. ut dñs ad ꝓphe
iã ieremias lunge puericie excessisser
annos. Puella ÷ paruula. quasi pulla::
Uñ ⁊ pupillos ñ ꝓcondicione .s pro
etate puerili nocamus Pnpilli aũ

Expanded text:
ultima senectutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt epviri, adolescentuli lenes. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias9, 6: 'Puer natus est nobis.' Pro aetate, ut octoennis, decennis. Unde est illud: Iam puerile iugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad priam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est parvula, quasi pulla. Unde et pupillos non pro condicione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem
Abbreviated transcription (Latin):
lere uultus: Qui ideo erectus
celum aspicte. ut deũ querat. ñ
ut terram intendat. ueluti pe¬
cora que natura prona et uen¬
tri obeclientia finxit Puplex
est autem homo interior et ex¬
terior. Interior homo anima
exterior homo corpus: Anima

Expanded text:
lere vultus. Qui ideo erectus lere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
De homine et partibus eius.
atura dicta ab eo quod nasci ali¬
quid faciat. gignencli enim et
faciendi potens est: Hanc quida
d̃m esse clixerunt. a quo omma cre¬
ata sunt et existunt. Genus a
gignendo dictum. cui diriuatũ
nomen a terra. ex qua omnia
gignuntur  G. enim grece. terra
dicitur. Uita dicta propter uigo¬
rem. uel quod uim teneat nascen¬
di acq crescendi Unde et arbo¬
res uitam habere dicuntur. qui-¬
a gignuntur et crescunt: Nomo
dictus quia ex humo est factus.
sicut et in genesi clicitur Et cre¬
auit ds hominem de humo terre.
Abusiue enim pronunciatur ab u¬
traq substantia homo il est ex
societate anime et corporis Nã
proprie homo ab humo Greciau¬
tem hominem anthropum ap¬
pellauerunt. eo quod sursum
aspectet. subleuatus ab humo ad¬
comtemplacionem artificis sui:
Qd ouidius poeta designat. cum
dicit. Pronaq cum spectent ani¬
malia cetera terram os homi¬
nis fublime dedit. celum q ui¬
dere uissit. et erectos ad sidera tol¬

Expanded text:
De homine et partibus ejus. Natura dicta ab eo, quod nasci aliquid faciat. Giguendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur; Ge enim Graece terram dicunt. Vita dicta propter vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi. Unde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignuntur et crescunt. Homo dictus, quia ex humo est factus, sicut et in Genesi dicitur: Et creavit Deus hominem de humo terrae . Abusive enim pronuntiatur ex utraque substantia totus homo, id est, ex societate animae et corporis. Nam proprie homo ab humo dicitur. Graeci autem hominem anthropon appellaverunt, eo quod sursum exspectet, sublecontemplationem artificis sui. Quod Ovidius poeta designat, cum dicitMet. 1,84: Pronaque cum spectant animalia cetera terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tol
Abbreviated transcription (Latin):
terram a sinistra it ad dexterã primum deducebant stilum deinde Suestabantur ab
inferiore &rursur addexteram uersur quor & hodieq rustici uersir uocant
Sceda ÷ ꝗ adhuc emendatur & pce dumin libris redictum ÷ & est nñ grecum sicut &thom

Expanded text:
terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stilum, deinde convertebantur ab terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stilum, deinde convertebantur ab inferiore, et rursus ad dexteram versus; quos et hodieque rustici versus vocant. Scheda est quod adhuc emendatur, et necdum in libris redactum est; et est nomen Graecum, sicut et tom
Abbreviated transcription (Latin):
& antiquaru uocant sedlibrarii st̃ qui& noua. scribunt & uecera. antiquarii
quitantum modo uetera unde & nñ sumpserunt: Abscribendo aut̃ nñ accepit
scribrc officium exprimens uocabuli qualitate
Nstrumenta. scribae calamur &penna exhirit uerba paginir infiguntur
sed calamur arbor is ⁊ pinna auircuius Acumen indiade. diuiditur in totocorpore
unitate seruata credo ꝓpt̃ misterium ut in duob: apicib: uetur & nouum testa men¬
tum seruar&. quib: exprimitur uerbir sacramentum parsionir sanguini effussur
Dictus aut̃ calamur ꝗ liquoremponat undeapud nautar calare poneredicitur.
appellectae siue ex similitudine foliorum arborum seuquia ex follib fiunt id ÷ expelli¬
bq: deoccirsir pecodib: detrahisolent: Cuiur parter paginaedicunt eoq sibunuicẽ
ꝯpinguantur: Ver sur aut̃ uulgo uocati quia sic scribebant antiqui sicut arator

Expanded text:
t, antiquarii vocantur: sed librarii sunt, qui et nova scribunt et vetera: antiquarii, t, antiquarii vocantur: sed librarii sunt, qui et nova scribunt et vetera: antiquarii, qui tantummodo vetera: unde et nomen suen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. Instrumenta scribae calamus et pinna. Ex his enim verba paginis infiguntur; sed calamus arboris est, pinna avis; cuius acumen in dyade dividitur, in toto corpore unitate servata, credo propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguine Passionis effusum. Dictus autem calamus quod liquorem ponat. Unde et apud nautas calare ponere dicitur.appellatae sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex follibus fiunt, id est ex pellibus, qui de occisis pecudibus detrahi solent; cuius partes paginae dicuntur, eo quod sibi invicem conpingantur. Versus autem vulgo vocati quia sic scribebant antiqui sicut aratur
Abbreviated transcription (Latin):
persiur iamliber& porsitis bi color membrana capillir purporia uere inficiun¬
tur colort purporeo inquiburaurum & argentum liquenrenr pitercunt in litte
uiIor e forma carminaatq: epistolae atue rohistoriae maior ae modolo scribeban¬
tur & non solum in carta. uel membranir sed otiam & in omentir liphantinis
tibi arateis multum inuigilata lucernir carmina quir ignes rduimus aereor leuis
in aridulo malue dircripta libello prusiaca uexitmunera nauiccã circumcidi
a costicib: arborum seu uitium qr̃ caudex ꝙ in sc̃ multitudinem libror̃ q̃r̃ ramanorũ
ꝓpbetarum Liber ÷ interior tunica costicir q ligno coher&. dequo uirgilius
uel membranarum delibris arborum uolumina. fiebant id ÷̃ ꝯpaginabantur
unde & scriptorer. a libris arborum. librarior uocauerunt
Nbrarior ante. biblio poldardictor lib it grece. biblumuocant librarii aut̃ idẽ¬

Expanded text:
Persius: Jam liber, et positis bicolor membrana capillis. 5. Purpurea vero inficiunPersius: Jam liber, et positis bicolor membrana capillis. 5. Purpurea vero inficiuntur colore purpureo, in quibus aurum et argentum liquescens patescat in litteraviore forma, carmina atque epistolae. At vero historiae majori modulo scribebantur, et non solum in charta, vel membranis, sed etiam, et in omentis elephantinis,tibi Arataeis multum invigilata lucernis Carmina, queis ignes novimus aerios, Levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. 3. Circumcidi a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum, quasi Romanorum, is, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, quae ligno cohaeret, de quo Virgilius vel membranarum de libris arborum volumina fiebant et compaginabantur. Unde et scriptores a libris arborum librarios vocaverunt. Librarii antea bibliopolae dicti. Librum enim Graeci biblum vocant. Librarii autem, id es
Abbreviated transcription (Latin):
a cornelio gallo prefecto ae gypti primum confecta. Septimaemporitica quod ea
merces inuoluuntur. cumsit scripturiis minus idonea
timenarum nomen hucusqu& radente sibi posteritate seruatumest. Hac& mem
branadicuntur: quia ex membris pecodumd& rachuntur : Fiebant aut primum¬
cõloris luteridest crocei. postea uerorome candida membrana repesta sunt : quod appo¬
ruit in abileesse: quia & facile sordiscant aciemenim legentium ledant:
Cumperitiores architecti nequeaurea lacunaria ponenda inbiblio tecis putent. neque
pauimenta alia quam eucharisteo marmore quod auri fulgor hebitat. &eucha¬
ristiuiriditas reficiat oculos. Nam& quinum mulariam discunt denariorum formis
inmysteo spannos subiciunt & geminarum sculptores scrabeorum terga quibus
Aut lutea aut purporea sunt . candida natur aliter exsistunt. Lut eum men¬
branum bicolor ÷ ꝙ ãc confectore unatinguitur paste idest croatur de quo

Expanded text:
a Cornelio Gallo, praefecto Aegypti, primum confecta; septima emporetica, quod ea a Cornelio Gallo, praefecto Aegypti, primum confecta; septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea.gamenarum nomen hucusque trabrana dicuntur, quia ex membris pecudum detrahuntur. Fiebant autcoloris lutei, id est, crocei, postea vero Romae candida membrana reperta sunt, quod apparuit inhabile esse, quod, et facile sordescant, aciemque legentium laedant. Cum peritiores architecti neque aurea lacunaria ponenda in bibliothecis putent, neque pavimenta alia quam e Carysteo marmore, quod auri fulgor hebetet, et Carysti viriditas reficiat oculos. 3. Nam et qui nummulariam discunt, denariorum formis myrteos pannos subjiciunt, et gemmarum sculptores scarabeorum terga, quibus aut lutea, aut purpurea sunt. Candida naturaliter existunt. Luteum membranum bicolor est, quod a confectore una tingitur parte, id est crocatur, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
N erae literarum matirier peer uulorum nutricer ipsacdant in genia pueris primor¬
ne grapbium serreum quirhaber& unde & ap̃scribar. dicebatur cecera ferrenece¬
dito postea institutũ utiaera ossibur seriberent sicutindicat at tec in satura dicerr
uertamus uomorem incaeram mocroneq arem: ossec:
memphir it ciuitas actoptiorũ ubicartas us sus inuentus t prinum sicut ait luccenur
ꝯficitur bibula mem phitir ecertao. papiro bibulam it papirium dix̃ quibumorẽ bi¬
bat carta aũtdicta ꝙ pcerpͣtem papiri teginen decerptum glutinatur cuiurgenera quã
plura sunt. prima& precipua augistt are giamaioris forme in bonore moctãum gustiap¬
pellata Secunda libiana in honortmlibiae prouinciae Testiaeratica eraticadicta quod
adsacros libroseli gebatur similis augusteae sed subcolorata. Quasta teneotica aloco
Alexandr iae queit auocatur fiebat : quinta saltica ab oppidosalo sextacorneliana

Expanded text:
erae litterarum materies, parvulorum nutrices, ipsae Dracont. Satisf. 63: Dant ingenium pueris, primorne graphium ferreum quis haberet. Unde et apud scribas dicebatur: 'Ceram ferro ne caedito.' Postea institutum ut cera ossibus scriberent, sicut indicat Atta in Satura dicens 12; Vertamus vomerem in cera mucroneque aremus osseo. Memphis enim civitas est Aegyptiorum, ubi cartae usus inventus est primum, sicut ait Lucanus 4, 135: Conficitur bibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in pellata. 3. Secunda Liviana ob honorem Liviae; tertia hieratica dicta, eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augustaeae, sed subcolorata. 4. Quarta Taeniotica, a loco Alexandriae, qui ita vocatur, ubi fiebat; quinta Saitica ab oppido Sai. 5. Sexta Corneliana,
Abbreviated transcription (Latin):
nes uteommenta iurir commenta euangeli. Apolo gticum t excur sitio an quo solent
cumt li centio sum ł larciuio sumgenur dicendi in laudib: rogum incuiur opossitione. hominer
multir mendacur adolanturꝗ malum a grecir exostum ÷ quor̃ bẽuitar in structa dicendi faculta
tt & copia incredibilimultar mendaciorum nebular suscitauit: Fastorum libri sunt in quib:
regeruelꝯ suler. scribunt᷑ asteseibur diet tocst potestatibur unde & ouidilibri. fastorumdicuntur ꝗ dere¬
tinitatis periie sine tranrlatione pos suerunt Ex iruo cabulum apud nor int̃ practatũ p̃fatio
nuncupatur. quasi plocutio: p̃cepta sunt quar aut. quid faciendum aut quid ñ faciendum sit docent:
ñ moechaberir ñ furtũ facĩ similit̃ & gentilium p̃cepta ł iubent ł uetant iubent faciendum ut¬

Expanded text:
nes, ut commenta iuris, commenta Evangelii. Apologeticum est excusatio, in quo solent  Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum, in cuius conpositione homines multis mendaciis adulantur. et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt, in quibus reges ac consules scribuntur, a fascibus dicti, id est, a potestatibus. Unde et Ovidii libri Fastorum dicuntur, quia de retinitatis periti sine translatione posuerunt. Hoc autem vocabulum apud nos interpretatum praefatio nuncupatur, quasi praelocutio. Praecepta sunt, quae, aut quid faciendum, aut quid non faciendum sit, docent: ut: Non maechaberis; non furtum facies . Similiter et gentilium praecepta vel jubent vel vetant: jubent fa
Abbreviated transcription (Latin):
macedanum scm̃ spm̃dm̃ cẽ negantẽ ꝯdemnanr consubstantialem patri& filio
spm̃ scm̃ demonstrauit. Danr simboli formã quam tota grecorum & latinor̃ ꝯfes¬
sio incede sur p̃dicatur Tertia sinodus ephessia naprima. cc episcoporũ sobiuni¬
ore theodosio. augusto. Aeditaq nestoriumduar personar in xp̃o. ad screntẽ iusto

Expanded text:
m esse condemnans, consubstantialem Patri et Filio m esse condemnans, consubstantialem Patri et Filio Spiritum sanctum demonstravit dans symboli formam, quam tota Graecorum et Latinorum confessio in ecclesiis praedicat. Tertia synodus Ephesina prima CC episcoporum sub juniore Theodosio Augusto edita est, quae Nestorium, duas personas in Christo asserentem justo
Abbreviated transcription (Latin):
anonaut̃ grecclatine regula nuncupatur. Regulccautẽ dicta ꝗ recteducit Nec
aliquando alior sum trabit . aliidixerunt regulamdictam uelꝗ regat. uelꝗ nor¬
mamrecte uiuendi p̃beat uel ꝗ distortum prauumq: quideor regit Canoner aut
genralium conciliorum a temporibur constantini. coeperunt. INp̃cidentibur
namq: annis psecutione seruente ducendarum. plebiumminime dabatur. facul¬
ꝯuenire. Nisitem pore supradictum peratorir ipse it dedit facultatẽ xp̃ianir
libere ꝯgregari subhocetiam scĩpatres in concilio niceno deomniorbe ter¬
rarum ouenientes iux tafidem euangelicam. & a postolicam secundum post
a postolos simbulum tradiderunt : INterca &craut̃ ocilia .IIII. et̃ uenerabiler¬
radisi flumina: Harum prior¬
uII epis corum ostantino a gusto pacta: inqua arriant p fidi x. ddemnatablas¬
tantialem dõpatri dm̃ filium eademsca sinodurper simbulum definiuit.
ocundasinodus cl. patrum subtheodosio seniore ostantinopolim ꝯgregata ÷q¬

Expanded text:
anon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur faculconvenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam et apostolicam, secundum post Apostolos symbolum tradiderunt. Inter cetera autem concilia quattuor eradisi flumina: horum priIII episcoporum tantialem Deo Patri Deum Filium eadem sancta synodus per symbolum definivit. § 3. Secunda synodus CL. Patrum sub Theodosio seniore Constantinopoli congregata
Abbreviated transcription (Latin):
uictorius amplicatis eiurdem festiuitatis rationib: multiplicer circulor edideruit
Cuius quidem rationem beatirsimurcirillur alexan drinae urbis ep̃s innona :¬
genta quinq annis perquinquiet deceniouier calculans quoto kłd die uellunado¬
pleetat annorum sincuarictatt & sineull& erroro artatae : Vnde factum utecu¬
que mataeriȩ carmina simplici formitate facta clia ł̃ Hinc & laterculumdictum
ꝗ ordinem habeat stratum annorum : Primuscidus decen pouena lis

Expanded text:
Victorius, amplificatis eiusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Victorius, amplificatis eiusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Cuius quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandriae urbis episcopus in nonaginta quinque annos per quinquies decem novies calculans, quoto Kal. vel luna derdinem conplectat annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est ut cuiusque materiae carmina simplici formitate facta cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat stratum annorum. Cyclus primus decemnovenalis
Abbreviated transcription (Latin):
habita ÷ inquã cuthicen constantino polatecnum abbatem uerbidĩ & carnir unam naturam
ꝓnuntiantem & ciu disensorem. deor corum quondam alexandrinum epis copum &ipsũ
cadem sinodur xp̃m dm̃ sio natum deuirgine utineo. substantiam & diuipae & huma nae
fiteamur nature: Hccosunt inisinodiprincipler fideidoctrinam plenis sime pdicanter
sed & siqua sunt. Sciliaque & scipatrerspũdũ plenis inxerunt post istorum IIII auctorita¬
tem omnima nerit stabilito uigore quorum gesta in hoco pere. Sdita continentur¬
more romano temporeonim quo causae :a gebantur Sueniebant omnes in unum
cummoniq intentione Tractabant unde concilium a commoni intentione dictum qua¬
si silium namcilia oculorum sunt unde & sidium d silium .d in .l. literam transcunte
Suentum t nuncupatum sicut conuentur coetur uel concilium a societate multo¬
torer cusebius cuerariensir theopbilur alexandrinur ꝓsper q̃q̃ natione aquitanur atq

Expanded text:
en Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et ejus defensorem Dioscorum quondam Alexandrinum episcopum, et ipsum Dominum sic natum de Virgine, ut in eo substantiam et divinae et humanae confiteamur naturae. Haec sunt quattuor synodi principales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opere condita continenturmore Romano. Tempore enim, quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum communique intentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, quasi comcilium. Nam cilia oculorum sunt. Unde et considium consilium, D in L litteram transeunte. conventus est nuncupatus, sicut conventus coetus concilium, a societate multotores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus atque
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt quorum exporsitio hacc ÷ ꝑ singulor it euanglistas numerus quidam
capitulis ad fixusita & quibur numeris subdita ÷ aera quȩd amminto notata
quac indicat in quoto canine por situs numer us cui sub iecta : Aera uerbigratia
si est aereuna in pri.mo canone si .ii. in secundo si .iii. intertio & sicpordinem
usq: ad decimum. puenies siigitur a perto quolib& euangelio placuerit scire qui
reliquorum Euange listarum similia dixeruntꝰ Adsumes adiacentẽ numerum
capitula & requires ipsumnumerum in suo canone. que mindicat ibiq: inuenies. quid &
quidixerunt. &itademum in corpo reinquisita lolaque. ex ipsis numeris in¬
dicantur psingula euangelia. deeisdem dixirse inuenies

Expanded text:
dixerunt. Quorum expositio haec est. Per singulos enim Evangelistas numerus quidam capitulis adfixus adiacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: Si est aera .I., in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio; et sic per ordinem usque ad decimum perveniens. Si igitur, aperto quolibet Evangelio, placuerit scire qui reliquorum Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse invenies
Abbreviated transcription (Latin):
Primur aut̃ p̃cepta i phebreor moyser scripsit cc̃p̃ latinos mer uruater primur praccep¬
ta ꝯporsuit ex quib: estillud postremurdicas primur taceas: Parabole quidpe & ꝓble¬
tum ÷ ꝙ in parabalirq: dicuntꝰ rerum simlitud inerreb: dequib: agitur conpaerant
Proble mata aut̃q latinc appellantur propo sitioner quaostiones sunt habentera¬
liquid ꝙ dirputatione soluendum sit qua estio aut ÷ quaesitio cum quaoritur ansitan
quid sit an qualesit: Argumentũ uero dictũ qua si areutum ł qui sit argute inuentum
adconꝓbandar nes. Epist̃ ꝓprie greci uocant ꝙ intp̃tatur latine mirsasiue stilimis
adloquia screbebantꝰ unde & portit orer carum tabellarior. uocauertint
Decacris

Expanded text:
eos Moyses scripsit; apud Latinos Marcius vates primus praecepta conposuit. Ex quibus est illud 1: Postremus dicas, primus taceas. Parabolae et probletum est quod in parabolis quae dicuntur rerum similitudines rebus, de quibus agitur, conparant. Problemata autem, quae Latine appellantur propositiones, quaestiones sunt habentes aliquid quod disputatione solvendum sit. Quaestio autem est quaesitio, cum quaeritur an sit, quid sit, quale sit. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quod sit argute inventum ad conprobandas res. Epistolam proprie Graeci vocant, quod interpretatur Latine missa. Στόλα enim salloquia scribebantur, unde et portitores earum tabellarios vocaverunt. De ceris
Abbreviated transcription (Latin):
EECONSANEUINITAS DUMSTPAULATIM PROPACVNUMOR¬
lmibur dirimene us quea dultomum gradum subtrexrit. & propinqpurtas dẽ de le¬
tteamirur sur la matri moniuunculo eepat& rep&c& aquodam modoreuoca fu
gentem ideoaũt urquead satum generis gradum consangiuinitar constituta est
utsicut ui. a&atibus mundi generatio & hominis status finitur itapropinquitas ge¬
nerirtot gradibur terminar &ur:

Expanded text:
consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus lex matrimonii vinculo repetit, et quodammodo revocgientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi generatio, et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur
Abbreviated transcription (Latin):
Abunculimei aunir mihi pro auimculus est ego ill fili nepos aut neptir
abiunculimci proauur mnihi abunculur est ego illieptir filius aut filia:
Matris meae soxor mihimat ertera est egoilli sororis filiur aut filia:
ater teremaecsoror mibi materteramagna est ego illisororis neposauto
Proaiiemeae soror mihi promatter a est egoilli neptis filius autfilia
Stem ata dicuntur ramur cul quos aduocat faciunt i tgenere curig radar
do aeta onum petiumur pntaule filius illepat̃ illeauur ille detus & cogno

Expanded text:
li filii nepos, aut neptis. Avunculi mei proavus mihi abavunculus est, ego illi neptis filius, aut filia. . Matris meae soror mihi matertera est, ego illi sororis filius, aut filia. Materterae meae soror mihi matertera magna est, ego illi sororis nepos, autnepotis. Proaviae meae soror mihi promatertera est, ego illi neptis filius, aut filia. Stemmata dicuntur ramusculi, quos advocati faciunt in genere, cum gradus cognationum partiuntur, ut puta ille filius, ille pater, ille
Abbreviated transcription (Latin):
prtru mi pcter mihi pater mognus est egoilli filu st aaris filius aut filia
patruime rauus mibi propatriur est egoili filu filiae neporaut neptis
Patris mei soror mihiamita est ego illi ftatrir filius aut filia
Amitae meae mater mihiamitãmagita est egoilli filiae fratris filii r autfilia
amitae meae auia mihipro amita est ego illineptirfilius aut filia:
Amtat meae proauia mibi amraest egoillinepts nepos aut neptis

Expanded text:
ut filia Patris mei pater mihi pater magnus est ego illi Filii fratris filius aut filia ut filia Patris mei pater mihi pater magnus est ego illi Filii fratris filius aut filia Patrui mei avus mihi propatruus est ego illi Filii filiae nepos aut neptis Patris mei soror mihi amita est, ego illi fratris filius, aut filia. Amitae meae mater mihi amita magna est, ego illi filiae fratris filius, aut filia. Amitae meae avia mihi proamita est, ego illi neptis filius, aut filia. Amitae meae proavia mihi ab amita est, ego illi nepotis, aut neptis
Abbreviated transcription (Latin):
tera estsoror matrirquasi altera mat: Socerest qiui filiã dedet generẽ quifiliã duxit Gener
aut̃ dictur qđ ad sciscatur ad augendumgenus : Soceraũt & rocrur q̃uod generũ uelnurũ sibi
ad sociauit: Uitricurẽ qui ueorẽ & alio uiro filio aut filiã habentemduxit: &dictus ui tri¬
cus quis ino uetricis quod aonatre suꝑducatur nouur. Priuignus ẽ qui& alio pare natus
& prugnus dicputatur quus priurgenas quasiprius genitus unde &uulgo artenetus.
Uoabulu agente baecuidentur delinea genitor gentr peugneti agnate cognati
eograt progenitorts̃ progentrices ger mant germane:
Ructor mergenris mibi pater est. egoilifilius aut fiba¬
Paerimuipetr mihiuuis est. etoilli nepos aurtuepdis
Prtris mes auis mi ii proauuir est egoilli pronepos ite bropeptir
prctris mnei pno auit mibi abauus est egoili ubne herontalmdnes
paris nei Taus mibtritauis est egoilli trinepos aut trineptis

Expanded text:
tera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener tera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient. Vitricus est, qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit. atre superducatur novus. Privignus est qui ex alio patre natus est; et privignus dici putatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, progenitores, progenetrices, germani, germanae. . Auctor mei generis miPatris mei pater mihi avus est ego illi Nepos aut neptis Patris mei avus mihi proavus est ego illi Pronepos aut proneptis Patris mei proavus mihi abavus est ego illi Abnepos aut abneptis Patris mei atavus mihi tritavus est ego illi Trinepos aut trineptis
Abbreviated transcription (Latin):
sed filiur fratrir eius aran ꝰ uarto modo affectu fratẽ diciquinduo scinduntur spiri¬
tale & commone spiritale quoomnes xp̃iani fr̃r uocantur ut eccequam bonum & quã iu¬
cundũ habitar e fr̃r inunum in commone cũ &omner homines & un opã natiparunter
estis germana ita inte llegitur utgerminii eadem gen&rice manans: Sororaut
tfraternã soror ẽ &odẽ semine dicta quod sola cũ fratribur insorte agnicionis
Consubri uero uocati quia aut & sorore & sratre aut& duabus sororibus sunt natiquas con¬
est : Parruus frat patris÷ quasi pat abius unde& moriente patre popillũprior patruus
surcipit& quasi siliũ legt tu&ur: abanculusẽ maetri frat ciuus nin formamdiminutiu habe¬
reuid&ur quia ab auoueni remonstratur. Amita aut ẽ soror patrir quasi aliamater : Mat̃¬

Expanded text:
sed filius fratris ejus Aaron. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo scinduntur, spirised filius fratris ejus Aaron. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo scinduntur, spiritale et commune: spiritale, quoniam omnes Christiani fratres vocamur: ut: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum ; in commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter estis. Germana ita intelligitur, ut germanus eadem genitrice manans. Mystut frater. Nam soror ex eodem semine dicta quod sola cum fratribus in sorte agnationisConsobrini vocantur quia aut ex sorore et fratre aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi conest. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. Avunculus est matris frater, cuius nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Mater
Abbreviated transcription (Latin):
di cunt decodem germine quitantum fratres uocantur ergo fratres &codem fructu
germani & eadem genttrice mananter: Uteriniuocati quod sintex diuersis patribus.
& uno utero aediti nam uterur tantum mulieris est : Inii aut modis s cripturir diumnir
fratrerdicunt patura gente cognacione affectu : Natura ut esau & ia cob andrear
& p&rur ia cobur &iohannis. Cgente utomner iud ei fratres inter se uocantur indeute
unat hema et̃ axp̃oprofratribur meis qui sunt cognatimei secundum cartnem qui sunt
srahelitae: Por rocognatione fratrer uocantur quisunt deuna familia id est patria quar
latini paternitater interp̃tantur cum& una radice multa generirturba difunditur
it ingenesidixit abraham ad lothnonsit rixa inter me&te inter partorertuos & pas¬
tor es meos quia omner fratres nossummus & terte lothnonerat frater abra hae

Expanded text:
dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in Deutenathema esse a Christo pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores tuos et pastores meos, quia omnes nos fratres sumus . Et certe Lot non erat frater Abrahae:
Abbreviated transcription (Latin):
Vbusti gradus defecerint merito iamdicimurminor ersicut & maior or dm̃s postpa
NQ NATi dicti eo quod accidant pronatis dumdesunt fili qui ideo priur ingen¬
Ite agnos cuntur quia ueniunt ꝑ uirilir sxus ꝑsonas uelut frat̃ eodem patre
natus uel fratris filiur nepor uel& eo item patruus : Cognatidictiquia s unt &iprip¬
oinquitate cognicionis conuncti quunde post arnatos habentur qui a ꝑ femini
propt̃ proximitatem sanguinis uocatus Tonsangin nei uocat eo quod &xiinosanguine
id est &x uno patris seminenatisunt. namsemenuiriest spͥma sanguinis ad instara quae
ins cõpolirconlr aequae s pumam candidam facit uel sicut uinum nigrum quod incali¬
cae agitatu in spumam albentem reddit : Fratres dicti eoquod sint & codem sructu id
est & eodem semine nati: Germani uero de cadem gene tricae mananter non ut multi

Expanded text:
Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post paUbi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post patis et cognatis. Agnati dicti eo, quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius neposve ex eo; item patruus. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminpropter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi
Abbreviated transcription (Latin):
& as Neporaut utriurq sexur est namut neptis dicamur in iurt est propt direroti¬
oñe succersionis ad mirsum. Pro nepos est qui & ne pote conceptur patusque est &dic¬
tur proneporquari natur porro post & hoc quoq graduincipit uocari: & & proge¬
nierquasi porro post genitinam filui& ne potes non sunt progenies qui a non est
in eir longaporteritar sicut aut̃ inferius longe edi progenier dicuntur ita superiur
proauia taui qui & progenitor es .i. appellantur quari porro generanter prone¬
pordictur quas i prope nepotem ab nepor qui seiungit ab ne pote ostenim int̃illum¬
& nepotem pronepos: Ad neporab ne potirfiliur, Trine porad nepotir filiur qui a po
ne potem quartur in ordine est quant& ranepor: oinores aut̃ nondicimurisi quo¬
ties graduum defecit nom̃ ut pota filiur nepor pronepor ab nepos ad nẽpor trinepos:

Expanded text:
aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus in iure est propter discretiaetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus in iure est propter discretionem successionis admissum. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro post geniti. Nam filii et nepotes non sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavi qui et progenitores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quiet nepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos.
Abbreviated transcription (Latin):
uopistur nominatur: Postumus uocatur eo quod post humationem patrisnascitur
idest postobitum iste & defunctinomentaccipit sic enim l& uoluit ut quidefunto nas¬
citurde functi nomine appellar&ur Nothurdr̃ quide patre nobile & matreignobi¬
li gignitur: sicut e concubiua est aut̃ hoc nomengrecum & in latinitate deffecit:
Nuic contrariur spuriusde matrenobil & patreignobilinascitur itemspuriur pa¬
treincertomatreuidua genitur uelut tantum spurifilius qua muliebrem naturam
demeffabonior appellabant quiaq decm animalia faboniospũ a usto concepere &is¬
timantur unde & hi qui non sunt delegitimo matrimonio matrempotius quam
patrem secuntur latine aut̃ spuriquan & trapuritatẽ id est quasi in mundi Ne
pos est qui& filio natur est dictusccũt nepos quasi natus post primumaut̃ filiornas¬
citur deinden epor gradur enim substitutionir est hinc& posteritar quas postera

Expanded text:
Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod post humationem patris nascitur, Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur, qui de patre nobili et de matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam dem et Favonios appellabant, quia quaedam animalia Favonio spiritu hausto concipere existimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntNepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera