comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non neophitum .i. nouiter renatum. hoc tam manifestum testimo¬
nium pauci custodiunt. Nam hericathecuminus hodie pontifex.
heri in ampbiteatro: hodie iuȩccłia. uesꝑe incuco: mane in alta¬
rio. dudum faustor hystrionum: nunc consecrator uininum sr̃
autem non neophytum supponit. Ne insuꝑbiam elatus: in nudi¬
uel assidua mecditatione conexit non sub̃am pauꝑib erogauit.¬
non solum adomesticis. uerum ⁊ ab alienis .s. abhis etiam quifo
ris sunt ab eccłia .i. iucdeis. gentilibus. hereticis. ut qui religio¬
ni detrahunt: uite eius detrahere non audeant Qualis ento
descriptus est oportet ep̃m esse. ut non incidat ppłis in obꝑbri¬

Expanded text:
 est rudem noviter renatum, noviter conversum. Hoc tam manifestum testimonium pauci custodiunt. Hieron. Nam heri catechumenus, hodie pontifex est; heri in theatro, hodie in Ecclesia; vespere in circo, hodie in altari; dudum fautor histrionum, nunc consecrator virginum. Ambrosius Quare autem non neophytum, supponit. Ne elatus in suet adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauits est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono olienis, scilicet Judaeis, gentilibus, haereticis, ut qui religioni detrahunt, ejus vitae detrahere non audeant. Qualis ergo descriptus est oportet episcopum esse, ut non incidat in oppr
Abbreviated transcription (Latin):
tiorẽ honestatẽ hñt.Honesta aũ
nr̃a nulliꝰ egent. s. d̾s tẽꝑauit cor¬
pus ei cui deerat abundantiorẽ
tͥbuendo honorẽ. ut ñ sit scisma
in corpore. s: in id ipsũ ꝓiuicẽ
sollicita sint m̃bra. Et si quid
patitur unũ m̃brũ: ꝯpatiunt᷑ oĩa m̃bra

Expanded text:
tiorem honestatem habent honesta autem nostra nullius egent sed Deus temperavit corpus ei cui deerat abundantiorem tribuendo honorem ut non sit scisma in corpore sed id ipsum pro invicem sollicita sint membra et si quid patitur unum membrum conpatiuntur omnia membra
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͦsdam qͥdem posuit ds̃ in ec¬
clesia. pͥmum apłos. scc̃o pro¬
phetas. t̃cio doctores. der̃n
uirtutes Ex iñ gr̃as curatio¬
num: opitulationes. gubna¬
tiones. genera linguarum.
Numqͥd om̃s apłi: Num quid
om̃s ꝓpħȩ. Numqͥd om̃s docto¬
res. Numqͥd om̃s uirtutes:
tionum: Numqͥd om̃s lingui
locuntur. Numquid omnes
int̃p̃tantur: Emulamini
autem carismata meliora.
IuiiEt adhuc excellentiorẽ iã
uobis demonstro. Si lingui x
hominũ loquar ⁊ angłoꝵ¬

Expanded text:
et quosdam quidem posuit Deus in ecclesia primum apostolos secundo prophetas tertio doctores deinde virtutes exin gratias curationum opitulationes gubernationes genera linguarum numquid omnes apostoli numquid omnes prophetae numquid omnes doctores numquid omnes virtutes tionum numquid omnes linguilocuntur? numquid omnes interpretantur? aemulamini autem carismata maiora: et adhuc excellentiorem uobis uiam demonstro. Si linguis hominum loquar et ang
Abbreviated transcription (Latin):
¶Huius rei gr̃a ego paulus
uinctus xp̃i iħu pro uobis
gentibus. si tamen audistis diᷤᷤ¬
pensationem gr̃e dei quȩ da¬
ta est michi in uobis. qm̃ scdđm
reuelationem notum mͥ factũ
est sacram̃tum sieut supra scri¬
psi in uobis. prout potestis le¬
gentes intelligere prudentiã
generationib non est agnitum
filiis hominũ. sicut nẽ reuela

Expanded text:
Hujus rei gratia, ego Paulus vinctus Christi Jesu pro vobis gentibus, si tamen audistis dispensationem gratiae Dei, quae data est mihi in vobis. Quoniam secundum revelationem notum mihi factum est sacramentum, sicut supra scripsi in brevi , prout potestis legentes intelligere prudengenerationibus non est agnitum filiis hominum, sicuti nunc revel
Abbreviated transcription (Latin):
in carne sua. Legem mandacorũ
decretis euacuans. ut duos ꝯdat
in semec ipso in uno nouo hoĩe
faciens pacem. ut reconciliet am¬
bos in uno corpore deo.per cru¬
cem int̃ficiens inimicitias in se¬
met ipso. ⁊ ueniens euuangeli¬
rauit pacem uobis qui longe
fuistis ⁊ pacem his qui prope:

Expanded text:
in carne sua. Legem mandatorum decretis evacuans, ut duos condat in seipso in uno novo homine faciens pacem, ut reconciliet ambos in uno corpore, Deo per crucem, interficiens inimicitias in semetipso. Et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
circumei¬
damini
nobis
nichil
ꝓderit.
Testificor aut̃ rursum
omni homini circum¬
cidenti se. qm̃ debitor
est uniuerse legis fa

Expanded text:
circumcidamini, vobis nichil proderit. Testificor autem rursum omni homini circumcidenti se quoniam debitor est universe legis fa
Abbreviated transcription (Latin):
x hoc loco porphirius petrum a pari¬
lo reprehensum nobis obicit. uolens
nilli maculam erroris. ⁊ huic ꝓcacita¬
tu mutere: ⁊ incommnuine ficti dog¬
matis accusare mendatium. dum inter se ȩccliarum principes dissiderent.Quod utiq facit: non intelbigens quo sensu
petrus reprehensibilis fuisse. uel ei paulus in faciem restitisse dicatur: slam uterq sentit legem non ese t̾euendam.⁊ ꝙ
in omni gente. quicumq timet deum ⁊ oꝑatur iusticiam: acceptus est illi. S nterq cauta simulatione dispensat. ille
subtractionem. Iste repreheusionem. ut ⁊ iuideis suꝑbia: ⁊ gentib desꝑatio tolleretur. Non itaq tam paulo quam his
cum quib ante edens se ab eis postea separabat petrus repreheusibilis erit. nec ei paulus ꝓcaciter resistebat. son enim in
petro paulus reprehendere potuit. quod ipse fecerat nec anruere smmulationem cuius ⁊ ip̾se reus tenebatur. ¶ Augusti

Expanded text:
x hoc loco impius Porphyrius Petrum a Paulo reprehensum nobis objicit, volens et illi maculam erroris, et huic procacitatis incutere, et in commune ficti dogmatis accusare mendacium, dum inter se Ecclesiarum principes dissiderent. Quod utique facit non intelligens quo sensu Petrus reprehensibilis fuisse, vel ei apostolus Paulus in faciem restitisse dicatur. Nam uterque recte sentit legem non esse tenendam, et in omni gente quicunque timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi, sed uterque cauta simulatione dispensat, ille subtractionem, iste reprehensionem, ut et Judaeis superbia, et gentibus desperatio tolleretur. Non igitur vel Paulo vel eis cum quibus ante edens se ab eis postea separabat, Petrus vere reprehensibilis erat, nec eis Paulus procaciter resistebat. Paulus enim in Petro hoc reprehendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, c
Abbreviated transcription (Latin):
abba pater. taq iã
non est seruus sed filiꝰ.
uod si filius ⁊ heres
per dđm. Sed tunc
quidẽ ignorantes dm
his qui natura non
sunt dii seruiebatis:
nunc autem ẽ cogno¬
uerits dm immo co¬
gniti estis a deo
quomodo
conuerti¬
ad infirma
⁊ egena
elementa
quibus
denuo
seruire
uultis:¬

Expanded text:
Abba, Pater. 218 Itaque jam non est servus, sed filius. Quia si filius, et haeres per Deum. Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii serviebatis. Nunc autem cum cognoueritis deum, immo cogniti sitis a deo, quomodo conuertiad infirma et egena elementa, quibus denuo seruire uultis
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e caritatẽ. seruare mansuetudinẽ. honestatẽ ext̾iorẽ in
om̃ib exerc̾e. quas uirtutes ñ ut dõ. s ut hoĩb placeant
exhibent. quȩ id circo uirtutes. uirtutes ñ sunt: quia plac̾e
do ñ appetunt. ol& tͥn inhumanis narib. dũ humanoii.¬
dicio bonã opinionẽ reddunt. S cõparent᷑ hec uͦ odori
redẽptoris nr̃i. cõparent᷑ ueris uirtutib ⁊ dicat᷑. odor umn.
guentoꝵ tuoꝵ. suꝑ om̃ia aromata. id: fragłantia uir¬
tutũ tuar̃: om̃em spẽm uirtutũ sapientiũ mundi suꝑat.
quia uidelic& fictas imagines eoꝵ ex ueritate transcen¬
dit. quia scdõ loco sentiri hoc qđ dictũ ÷ de una quaq aĩa
diximꝰ. Adhuc eundẽ sensũ si possumꝰ ad iuuante dño
subtiliꝰ exequam̾. Om̃is aĩa quȩ tim & dł. iã subiugo eiꝰ
est s adhuc longe. quia tim&. Nã tantũ qͥsq addm pficit:
quantũ penã timoris amittit. ⁊ gr̃am de illo caritatis ꝑcip̃.

Expanded text:
ervare mansuetudinem, honestatem exteriorem in omnibus exercere; quas virtutes, non ut Deo, sed ut hominibus placeant, exhibent: quae idcirco virtutes, virtutes non sunt, quia placere Deo non appetunt: olet tamen in humanis naribus, dum humano judicio bonam opinionem reddunt, sed comparentur haec vero odori Redemptoris nostri, compararomata. Id est, flagrantia virtutum tuarum, omnem speciem virtutum sapientium mundi superat, quia videlicet fictas imagines eorum ex veritate transcendit. Quia secundo loco sentiri hoc, quod dictum est, de unaquaque anima diximus; adhuc eumdem sensum, si possumus, adjuvante Domino, subtilius exsequamur. 5. Omnis anima quae timet Deum, jam sub jugo ejus est, sed adhuc longe, quia timet: nam tantum quisque ad Deum proficit, quantum poenam timoris amittit, et gratiam de illo charitatis percipit.
Abbreviated transcription (Latin):
bene agentib dic̾e. Multi enĩ paruuli intrant ȩccliã ficleles.
appetunt bene uiu̾e. uolunt uitã reccitudinis ten̾e: ꝯsicdant
uitã sacerdotũ qͥ eis p̃positi st̃. ⁊ clñ sacerdotes ipsiñbene ui

Expanded text:
bene agentibus dicere. Multi enim parvuli intra Ecclesiam fideles bene agentibus dicere. Multi enim parvuli intra Ecclesiam fideles appetunt bene vivere, volunt vitam rectitudinis tenere, considerant vitam sacerdotum qui eis praepositi sunt; et dum sace
Abbreviated transcription (Latin):
ess arnus. sabelliꝰ. montanꝰ. quasi sodales urdebant᷑. s dũ di¬
striete discussi st̃: inimici a paruert. & plerũq fideles aĩȩ
dũ inherent ũbo di.dũ amant indoctorib uĩmꝓficiant . cauere
nesciunt ꝑũsoꝵ ũba doctoꝵ ⁊ exipsoꝵ ore deficiunt. Quã młte
em̃ plebes istȩ quȩ de sodalib eredidũnt: ⁊ dũ eos ꝑsecunt̾. ꝑ
greges soclaliũ errauert. Dic̃ gͦ. Indicam ubi pascas. nͥ eubes
inmidie ine uagari incipiã post greges sodaliũ tuoꝵ. Indica
in qͦꝵ corda uacit̃ reqͥescas: ne incipiã uagari pꝰ greges eoꝵ qͥ
sodales tibi uident᷑. id: qͥ familiares tiu credunt᷑. ⁊ ñ stͥ. Om̃s
sacerdotes. om̃s doctores sodales di st̃. quantũ ad spetiem:
quantũ ui aduitã. multiñ sodales. s ad u̾sarust̾.S hec ipsa
quȩ diximꝰ de hereticis magistris: possumꝰ de catholicis non

Expanded text:
esset Arius, Sabellius, Montanus, quasi sodales videbantur; sed dum diesset Arius, Sabellius, Montanus, quasi sodales videbantur; sed dum districte diffusi sunt, inimici apparuerunt. Et plerumque fideles animae, dum inhaerent verbo Dei, dum amant in doctoribus unde proficiant, cavere nesciunt perversorum verba doctorum, et ex ipsorum ore deficiunt. Quam multae enim plebes cas, ubi cubes in meridie, ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. Indica in quorum corda veraciter requiescas, ne incipiam vagari post greges eorum, qui sodales tibi videntur, id est qui familiares tui creduntur, et non sunt. Omnes sacerdotes, omnes doctores sodales Dei sunt, quantum ad speciem; quantum vero ad vitam, multi non sodales, sed adversarii sunt. Sed haec ipsa quae diximus de haereticis magistris, possumus de catholicis non
Abbreviated transcription (Latin):
ori custodiȩ in actib scłi deseruio. int̾ioris custodie sollicitudi.¬
nẽ amisi. S ecce reducta aĩa ad grãm creatoris sui:iã am. iã
reqͥrat ubi redẽptorẽ suũ inueniat. Indicamͥ quẽ diligit aĩa
mea. ubi pascas. ubi cubes in m̾idie. In m̾idie solferuentior
est. Om̃is qͥ infide feru&. in amore desicdn feru&. Iste sponsus
qui subt̃ hinnulus uocat᷑: in corde ipsoꝵ pascit uirtutũ uiri¬
ditatẽ. In corde ipsoꝵ. recũbit inm̾idie. inferuore caritatis. In.¬
dica mͥ quẽ diligit aĩa mea. uͥ pascas. nͥ cubes inmidie Quare sic
querat ubi pascat. uͥ cub&: reddidit causã inqͥsitiõis suȩ. Ne
uagari incipiã post greges sodaliũ tuoꝵ. Sodales di stͥ amici fa¬
miliarest̃ sic̃ om̃s qͥbene ieiunant. S multi apparent sodales
ẽẽ. ⁊ sodales ñ st̃. Multi enĩ doctores dũ ꝑu̾sã doctͥnã suadent:
sodales qͥdẽ uidebant᷑. s mimici exaitert. Dũ adhuc doctor

Expanded text:
ori custodiae in actibus saeculi deservio, interioris custodiae sollicitudinem amisi. Sed ecce reducta anima ad gratiam Creatoris sui, jam amet, jam requirat ubi Redemptorem suum inveniat. Indica mihi, quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. 26. In meridie sol ferventior est. Omnis qui in fide fervet, in amore desiderii fervet. Iste sponsus qui subter hinnulus vocatur, in corde ipsorum pascit virtutum viriditatem; in corde ipsorum recumbit in meridie, in fervore charitatis. Indica mihi, 412 quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. Quare sic quaerat ubi pascat, ubi cubet, reddit causam inquisitionis suae. Ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. 27. Sodales Dei sunt amici familiares, sicut omnes qui bene vivunt; sed multi apparent sodales esse, et sodales non sunt. Multi enim doctores dum perversam doctrinam suaderent, sodales quidem videbantur, sed inimici exstiterunt. Dum adhuc doctor
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũ edificauit. omia illa uasa cẽpli factis pellib cooꝑuisse. S
nimirũ pelles salomonis decora ẽẽ potuert in obseqͥũ regis. S
quia salomon interpretat᷑ pacificus. nos ipsũ uerũ salomonẽ
intelligam. quia om̃s aĩȩ adherentes dõ pelles salomonis st̃.
macerantes se ipsas : inobseqͥũ regis pacis redeuntes. Sũ uͦ in
iudicio sic̃ tab̾nacła cedar. quȩ quasi in uiã genciũ discessisse
iudicor. S iuxta u̾itatẽ

Expanded text:
templum aedificavit, omnia illa vasa templi factis pellibus cooperuisse. Sed templum aedificavit, omnia illa vasa templi factis pellibus cooperuisse. Sed nimirum pelles Salomonis decorae esse potuerunt in obsequium regis. Sed quia Salomon interpretatur pacificus, nos ipsum verum Salomonem intelligamus; quia omnes animae adhaerentes Deo, pelles Salomonis sunt, macerantes seipsas et in obsequium regis pacis redeuntes. Sum vero in judicio sicut tabernacula Cedar, quae quasi in viam Gentium discessisse judicor; sed jux
Abbreviated transcription (Latin):
pellis salomonis. Nolite me ꝯsidare qđ fusca sim. quia deco.¬
lorauit me sol. Scimꝰ qr in pͥmordus eccłie dũ p̃dicata fuiss¬
grã redẽptoris nr̃i. alii credidunt. alii ñ credidunt. S hi qui
credicłunt ab infidelib despectist̃. ⁊ quasi ꝑsecutionẽ passi.
quasi inuiã gentiũ discessisse iudicati st̃ UInde ccella meis dẽ
clamat ad u̾sus eos qͥ ꝯu̾si st̃. Nigra sũ s formosa filiȩ ierłm.¬
sligra qͥdẽ ur̃o iudicio. s formosa ꝑ illustrationẽ gr̃e. Quo¬
mͦ nigra: sic̃ tabernacła cedar. Cedar int̾pretat᷑ tenebie. Ce.¬
dar eñi sccłs fuit de gñe ismahel: ⁊ ceclar tab̾nacła esau fue.¬
runt. Quomͦ gͦ nigra sic̃ tab̾nacła cedar: quia in ꝯspectu ur̃o
ad similitudinẽ gentiũ iudicata sũ. id÷ adsimilitudinẽ pec̃coꝵ.
Quomͦ formosa: si c̃ pellis salomonis. Fertur salomon quando

Expanded text:
m, quia decom, quia decoloravit me sol. 18. Scimus quia in primordiis Ecclesiae, dum praedicata fuissgratia Redemptoris nostri, alii crediderunt, alii non crediderunt; sed hi qui crediderunt, ab infidelibus despecti sunt, et quasi persecutionem passi, quasi in viam Gentium discessisse judicati sunt. Unde Ecclesia in eisdem clamat adversus eos qui conquidem vestro judicio, sed formosa per illustrationem gratiae. Quomodo nigra? Sicut tabernacula Cedar. Cedar interpretatur tenebrae; Cedar enim secundus fuit de genere Ismahel, et Cedar tabernacula Esau fuerunt. Quomodo ergo nigra sicut tabernacula Cedar? quia in conspectu vestro ad similitudinem Gentium judicata sum, id est ad similitudinem peccatorum. Quomodo formosa sicut pellis Salomonis? Fertur Salomon quando
Abbreviated transcription (Latin):
Dul oeclo eni cłi cim̃tib łm incognita:: amantib. fit nota.
Qnig᷑ ꝑamorẽ studuerit rectꝰ ẽẽ ꝑfecta dilectio illiꝰ:. ut iudi¬
cẽ uenientẽ ñ timeat. ut qͥc qͥd de ȩt̾nis suppliciis audierit:
ñ formid&. Uñ⁊ paulus dũ ad uentũ iudicis expectaree.
dũ p̃mia uite et̃nȩ querer& dixit. Quȩ p̃parauit ds̃ ñ solũ
mͥ.s nom̃ib qͥdiligunt ad uentũ eiꝰ. Premia eñi diligentib
a iudice p̃parant᷑ et̃na. quia om̃is qͥ se oꝑa mala agere scit:
iudicẽ uenientẽ tim&. qͥ uͦ de oꝑib suis p̃sumit: iudicis
ao uentũ querit. Parant᷑ gͦ p̃mia expectantib ad uentũ clĩ. &
diligentib aduentũ eiꝰ. quia ñ diligunt ad uentũ iudicis.
nͥ de causa sua p̃sum̃tes. Omis aut̃ certitudo. recticudo cer¬
tituoinis indilectione ÷ ⁊ ideo recte dicit᷑. rectidiligunt de.
Nigra sũ s formosa filiȩ ierłm. sic̃ tab̾nacula cedar. sic ut

Expanded text:
Dulcedo enim Dei, timentibus Deum incognita est, amantibus fit nota. Qui ergo per amorem studuerit rectus esse, perfecta dilectio illius est, ut judicem venientem non timeat, ut quidquid de aeternis suppliciis audierit, 409 non formidet. Unde et Paulus dum adventum judicis exspectaret, dum praemia vitae aeternae quaereret, dicit: Qdiligunt adventum ejus . Praemia enim diligentibus a judice praeparantur aeterna, quia omnis qui se mala opera agere scit, judicem venientem timet; qui vero de operibus suis praesumit, judicis adventum quaerit. Parantur ergo praemia exspectantibus adventum Dei, et diligentibus adventum ejus; quia non diligunt adventum judicis, nisi de causa sua praesumentes. Omnis autem certitudo, rectitudo certitudinis in dilectione est; et ideo recte dicitur: Recti diligunt te. Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula C
Abbreviated transcription (Latin):
gĩe. Dona eñĩ sp̃ualis gr̃e quasi quedã m̃amille st̃ inpeccore.
quȩ subtilit᷑ occultis meatib sp̃ualib ministrant ⁊ nutͥunt.
Alemores gͦ ubum tuoꝵ suꝑ unũ. quia hi qͥ sectari sciunt do.¬
na gr̃e cue. ut sibi ñ tribuant qđ sapiunt. s de eadẽ sapien.¬
tia quã accepunt ñ extollunt᷑ suꝑ illos qͥ de sapiencia sua
extollunt᷑ ⁊ efferunt᷑. Pius ÷ eñ humilit̃ saꝑe: quã saꝑe. neq
eos qui scienciã quidẽ hñt. s cognitionẽ in memoriã donoꝵ.
fortior ÷ humilitas quã scientia. U inũ ÷ eñ sciencia que me¬
briat. Memoria ub̾um quȩ debriat. quȩ ad cognitionem
donoꝵ reuocat. Memores ub̾um tuoꝵ suꝑ uinũ: quia uin.¬
cit humilitas habundantiã scienciȩ. Rectidili unt de. Ac
si dic̾&e. Nõ recti adhuc timent. recti diligunt te. Om̃is enum

Expanded text:
gratiae; dona enim spiritualis gratiae, quasi quaedam mamillae sunt in pectore, gratiae; dona enim spiritualis gratiae, quasi quaedam mamillae sunt in pectore, quae subtiliter occultis meatibus spiritualibus ministrant, et nutriunt. Memores ergo uberum tuorum super vinum: quia hi qui sectari sciunt dona gratiae tuae, ut sibi non tribuant quod sapiunt, sed de eadem sapientia quam acceperunt, non extolluntur; super illos qui de sapientia sua extolluntur, efferuntur. Plus est enim humiliter sapere quam sapere; neque eos qui scientiam quidem habent, sed cognitionem in memoria donorum fortior humilitas est quam scientia. Vinum est scientia quae briat, memoria uberum quae debriat, quae ad cognitionem donorum revocat. Memores uberum tuorum super vinum: quia vincit humilitas abundantiam scientiae. 17. Recti diligunt te: Ac si diceret: Non recti adhuc timent. Recti diligunt te: omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
in te. Dũ eccłia inhis qͥ ꝑfecti st̾ in gredit᷑ cubiculũ regis. ado¬
lescentulȩ spem sibi exultatiõis ꝓmittunt. quia dũ fortes ad
sublimia ꝯcẽplanta ꝑueniunt. infirmi spem de uenia peoca.¬
toꝵ sumunt. Introduxit me rex in cubiculũ suũ. exultabi.
uocat᷑. ł lab& uba scõs uiros. corde adherentes sibi. Ubainarca
pectoris fixa st̃: uint̾no nutͥm̃to trabunt ad eos qͥs fortes
nutriunt. Scigͦ uiri uba sponsi st̃: quia ex intimis trabutit.
quia ampliora st̃ data ꝑ apłos mandata quã clata fuerant ꝑ¬
ꝓphas. memores ub̃um taoꝵ. suꝑuinũ. quia qͥ ista possunt
implere quȩ in nouo testam̃to mandata st̃: illã scienciam
memores ub̾um tuoꝵ suꝑ uinũ.Sunt multi qͥ tinũ qͥdem
sapienciȩ hñt. s cognitionẽ humilitatis ñ hñt. Istos scien.¬
tia inflat: quia caritas ñ edificat. Sunt uͦmulti qͥsicunũ
sciencie hñt. ut sciant ꝯsidare dona doctͥnȩ. dona spũalis

Expanded text:
 14. Dum Ecclesia in his qui perfecti sunt, ingreditur cubiculum regis, adolescentulae spem sibi exsultationis promittunt; quia dum fortes ad sublimia contemplanda perveniunt, infirmi spem de venia peccatorum sumunt. Introduxit me rex in cubiculum suum, exsultabimvocatur. Habet ubera, sanctos viros corde adhaerentes sibi. Ubera in arca pectoris fixa sunt, et interno nutrimento trahunt ad eos quos fortes nutriunt. Sancti ergo viri ubera sponsi sunt; quia ex intimis trahunt, equia ampliora sunt data per apostolos mandata, quam data fuerant  Memores uberum tuorum super vinum: quia qui ista possunt implere quae in Novo Testamento mandata sunt, illam scientiam Memores uberum tuorum super vinum. Sunt multi qui vinum quidem sapientiae habent, sed cognitionem humilitatis non habent. Istos scientia inflat, quia charitas non aedificat. Sunt vero multi qui sic vinum scientiae habent, ut sciant considerare dona doctrinae, dona spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ regis ÷. ⁊ ista domꝰ ht̃ portã. ht̃ ascensũ. ht̃ tridiniũ.
hab& cubicula. E om̃is qͥ intrat eccłiam fidẽ ht̃. iã portã
istius ingressus ÷. quia sic̃ porta reliqua domꝰ aꝑit ita
fides. reliquarũ uirtutũ hostiũ aꝑit. Om̃is qͥitrat excłiã
spẽ ht: iã adascensũ domꝰ uenit. Spes em̃eleuat cor ut sub

Expanded text:
portam, habet ascensum, habet triclinium, habet cubicula. Et omnis qui intra Ecclesiam fidem habet, jam portam istius ingressus est; quia, sicut porta reliqua domus aperit, ita fides reliquarum virtutum ostium aperit. Omnis qui intra Ecclesiam spem habet, jam ad ascensum domus venit; spes
Abbreviated transcription (Latin):
nerba sponsi. audiamꝰ ũba sponse. ⁊ in eoꝵ sermonib feruorem
discamus a moris. Itaq sca eccłia diu p̃stolans aduentũ dñi.
diusitiens fontẽ uidȩ quomͦ opte uide p̃sentiã sponsi sui:
SCULEtURos OSCULOORS SUI
Angłos ad eã dñs patͥarchas ad illã ⁊ ꝓpħas mise.¬
rat: spũalia dona deferentes. S ipsa uͦ munera ñ
ꝑseruos sponsi. s ipsũ sponsã ꝑciꝑe querebat. Ponamꝰ ãn ocłos
om̃e genꝰ humanũ ab exordio mundi usq ad finẽ mundi.
totã uidelic& eccłam unã eẽ sponsã quȩ arras sp̃ali dono ꝑ
legẽ ꝑcepit. s tͥn sponsi sui p̃sentiã querebat. quȩ dic̃. oscu.¬
letur me osculo oris sui.Suspirans eñi scã excłia ꝓaduentu
orationẽ fac̃ ut filiũ dirigat. ⁊ sua illã presentia illustr&e.

Expanded text:
verba sponsi, audiamus verba sponsae, et ex eorum sermonibus fervorem verba sponsi, audiamus verba sponsae, et ex eorum sermonibus fervorem discamus amoris. Itaque sancta Ecclesia diu praestolans adventum Domini, diu sitiens fontem vitae, quomodo oportet videre praesentiam sponsi sui, sculetur me osculo oris sui. Angelos ad eam Dominus, patriarchas ad illam et prophetas miserat, spiritualia dona deferentes; sed ipsa munera non per servos sponsi, sed per ipsum sponsum percipere quaerebat. Ponamus ante oculos omne genus humanum ab exordio mundi usque ad finem mundi, totam videlicet Ecclesiam, unam esse sponsam quae arrhas spirituali dono per Legem perceperat; sed tamen sponsi sui praesentiam quaerebat, quae dicit: Osculetur me osculo oris sui. Suspirans enim sancta Ecclesia pro aorationem facit, ut filium dirigat, et sua illam praesentia illustret:
Abbreviated transcription (Latin):
lic&. sponsa. adolescentule uͦ cũ sponsa: & greges sodaliũ
cũsponso. Sponsa i ipsa ꝑfecta ȩccłia÷. sponsus dñs. Ado¬
lescentulȩ ũ cũ sponsa st̃ inchoantes animȩ. ⁊ ꝑnouũ studi¬
um pubescentes. Sodales uͦͭ sponsi st̃. siue angłi qͥ sepe hoĩb
ab ipso uenientes apparuert: seu certe ꝑfecti qͥq uiri in eccłia
qui u̾itatẽ hõib nuntiare nouert. S hi qui singallatim ado.¬
lescentulȩ. uł sodales st. toti simul sponsa st̃. quia toti simł
eccłia st̃. quãuis ⁊ iuxta unũquẽq tota hȩc tria noĩa accipi
possunt. Nã qͥ am ꝑfecte amat: sponsai. qͥ sponsũ p̃dicat.
sodalis:. Qui adhuc nouellus uiam bonoꝵ sequit᷑. adole¬
scentula :. Inuitam̃ gͦ ut simꝰ sponsa. si hoc nec dũ p̃ualemꝰ.
simꝰ sodales. si neq hoc ad epti sumꝰ: saltẽ adhuc thalamã
adolescentulȩ conueniamꝰ. Quia gͥ sponsũ ⁊ sponsã dñm
& eccłiam diximꝰ. uł ut a dolescentulȩ. uł sodales audiamꝰ

Expanded text:
odalium eum sponso. Sponsa enim ipsa perfecta Ecclesia est; sponsus, Dominus; adolescentulae vero cum sponsa, sunt inchoantes animae, et per novum studium pubescentes; sodales vero sponsi, sunt sive angeli, qui saepe hominibus ab ipso venientes apparuerunt, seu certe perfecti quique viri in Ecclesia, qui veritatem hominibus nuntiare noverunt. Sed hi qui singlescentulae vel sodales sunt, toti simul sponsa sunt, quia toti simul Ecclesia sunt, quamvis et juxta unumquemque tota haec tria nomina accipi possunt. Nam qui Deum perfecte amat, sponsa est; qui sponsum praedicat, sodalis est. Qui adhuc novellus viam bonorum sequitur, adolescentula est. Innitamur ergo ut simus sponsa: si hoc necdum praevalemus, simus sodales: si neque haec adepti sumus, saltem ad hunc thalamum adolescentulae conveniamus. Quia igitur sponsum et sponsam, Dominum et Ecclesiam diximus, velut adolescentulae vel sodales, audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
puteos fodẽ ÷ ꝑ considationẽ naturalẽ om̃ĩa quȩ infta
sunt ꝑscrutando rimari. Iacob nͦ ꝯtẽplatiuã uitã tenuit.
neat̾: recte post ꝓu̾bia eccłiastes ponit̃. & qui a suꝑna con.¬
templatio ñ conspicit᷑. nͥ pͥ hec infra labentia despician.¬
tur: recte post eccłiasten cantica canticoꝵ. ponunt᷑. Prius
quippe ÷ mores cõpone. postmodũ om̃ia quȩ ad sunt tͥan.¬
quã ñ ad sint consicłare. tertio uͦi loco munda cordis
aciȩ suꝑa ⁊ int̾na conspic̾e. His itaq libroꝵ gradib
quasi quantã ad ꝯtẽplationẽ scalã fecit ut dũ pͥmũ
inscło bene gerunt᷑. postmodũ ⁊ honesta scłi despiciant᷑.
ad extcemũ ⁊̃ di intima conspiciant᷑. Sic aut̃ gn̾alit̃
ex uoce eccłis ad uentus lm̃ in hoc oꝑe p̃stolat᷑. ut etiã
specialit̃ una queq aĩa ingressũ cłi adcor suũ tanquã

Expanded text:
puteos fodere, est per considerationem naturalem omnia quae infra puteos fodere, est per considerationem naturalem omnia quae infra sunt, perscrutando rimari. Jacob vero contemplativam vitam tenuit, neatur; recte post Proverbia, Ecclesiastes ponitur. Et quia superna contemplatio non conspicitur, nisi prius haec infra labentia despiciantur, recte post Ecclesiasten Cantica canticorum ponuntur. Prius quippe est mores componere; postmodum omnia quae adsunt, tanquam non adsint considerare; tertio vero loco munda cordis acie superna et interna conspicere. His itaque librorum gradibus quasi quamdam ad contemplationem scalam fecit, ut duin saeculo bene geruntur, postmodum et honesta saeculi despiciantur, ad extremum etiam Dei intima conspiciantur. Sic autem generaliter ex voce Ecclesiae adventus Domini in hoc tempore praestolatur, ut etiam specialiter un
Abbreviated transcription (Latin):
arũ agna uocati st̃. Et rursũ ibroẽ. Quidi sponsã quasi
nouã nuptã descendentẽ de celo. Nec hoc amagno myste.¬
rio abhorr&e. qđ lib̾ iste salomonis. tertiꝰ inopusculis eiꝰ
ponit᷑. Ueteres eñĩ tres uide ordines oẽ dixerunt. moralẽ.
naturalẽ.⁊ ꝯtẽplatiu ã. Quas greciuitas. ethicã. pbisicã.
theoricã nõi antrunt. In ꝓu̾bus qͦq moralis uita ex pͥmit᷑:
ubi dicit᷑. Audi filimi sapientiã meã ⁊ prudentię meȩ in.¬
clina aurẽ tuã. In eccłi asteni naturalis. ibi qͥppe qđ õra
ad finẽ tendunt considat᷑ cũ dicit᷑. Uanitas uanitatũ:⁊
om̃ia uanitas. In canticis canticoꝵ ꝯtẽplatiua uita expͥ.¬
mit᷑. dũ in eis ipsiꝰ dñi aduentꝰ ⁊ aspectꝰ desida t̃: cũ sponsi
uoce dicit᷑. Ueni delybano. ueni. Uel ⁊ ordines triũpatri.
cob. Moralitatẽ qͥppe abraham ꝑ obedientiã tenuit. Ysa¬
ac uͦ naturalẽ uitã puteos fodiendo figurauit. Immoi

Expanded text:
arum Agni vocati sunt . Et rursum ibidem: Et vidi sponsam quasi novam nuptam descendentem de coelo . 9. Nec hoc a magno mysterio abhorret, quod liber iste Salomonis tertius in opusculis ejus ponitur. Veteres enim tres vitae ordines esse dixerunt, moralem, naturalem, et contemplativam; quas Graeci vitas, ethicam, physicam, theoricam nominaverunt. In Proverbiis quoque moralis vita exprimitur, ubi dicitur: Audi, fili mi, sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam . In Ecclesiaste vero naturalis: ibi quippe quod omnia ad finem tendunt, consideratur, cum dicitur: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . In Canticis canticorum contemplativa vita exprimitur, dum in eis ipsius Domini adventus et aspectus desideratur; cum sponsi voce dicitur: Veni de Libano, veni . Vel etiam ordines trium patriacob. Moralitatem quippe Abraham per obedientiam tenuit; Isaac vero naturalem vitam puteos fodiendo figuravit. In imo enim
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ :. Debriat enĩ m̃tẽ. quia ab in tellectu humilitatis
alienã reddit. Quasi qͦdam uino debriant᷑ philosophidũ
ꝑscłarẽ uulgi amorẽ transeunt. Quã sapienciã eccłia de.¬
spiciat. humillimã dñicȩ incarnatioĩs p̃dicationẽ appe.¬
tat. plus ei sapiat. qđ ꝑ infirmitatẽ carnis eiꝰ nutrit᷑. quã
qđ mundus hic ꝑ elationẽ falsȩ prudentiȩ ex tollit᷑. ⁊ dicat
quia meliora st̃ ub̃a tua uino. id÷ humillima in carnati¬
onis tue p̃dicatio uelatã mundi sapientiã suꝑat. Unde

Expanded text:
vinum est: debriat enim mentem, quia ab intellectu humilitatis vinum est: debriat enim mentem, quia ab intellectu humilitatis alienam reddit. Quasi quodam vino debriantur philosophi, dum per saecularem vulgi amorem transeunt. Quam sapientiam Ecclesia despiciat, humillimam Dominicae incarnationis praedicationem appetat plus ei sapiat quod per infirmitatem carnis ejus nutritur, quam quod mundus hic per elationem falsae prudentiae extollitur, et dicat: Quia meliora sunt ubera tua vino, id est humillima incarnationis tuae praedicatio, velatam mundi sapientiam superat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quaq aĩa sentiamꝰ. Ponanꝰ an ocłos eẽ aĩam quandam
donoꝵ. studus inherentẽ intellectũ ex aliena p̃dicatiõe
ꝑcipientẽ. quȩ ꝑ diuinã gr̃am etiã ipsa illustrari desidãt.
predicatoꝵ considat ⁊ dic̃. osculet᷑ me osculo oris sui.
Ipse me tangat intus ut cognoscã in telligentia: ⁊ ñ iã
predicatoꝵ uocib. s internȩ gr̃ȩ exactu ꝑfruar. Quasi
osculo oris sui osculabat᷑ moysen. cũ ei ꝑfiduciã fami¬
liaris gr̃e intellectũ porriger&e. Uñ scͥptũ:. Si fuerit
ꝓpłia insomnio loquar ad eũ. ⁊ ñ sic̃ famulo meo moysi:
os enĩ ados loquor ei. Os qͥppe ados loqͥ: quasi osculari ÷
& internã indelligentiã m̃te tang̾e. Seqͥt᷑. Quia meliora
sunt ub̃a tua uino. Ub̃a dĩ stͥ sic̃ pꝰ diximꝰ bumillime in¬
carnatioĩs eius ꝯdescensio. sapiencia aut̃ scłi: quasi qđ dã

Expanded text:
quaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam quaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam donorum studiis inhaerentem, intellectum ex aliena praedicatione percipientem, quae per divinam gratiam etiam ipsa illustrari desiderat;praedicatorum; considerat, et dicit: Osculetur me osculo oris sui. Ipse me tangat intus, ut cognoscam intelligentia; et non jam praedicatorum vocibus, sed internae gratiae ex tactu perfruar. Quasi osculo oris sui osculabatur Moysen, cum ei per fiduciam familiaris gratiae intellectum porrigeret. Unde scriptum est: Si fuerit propheta, in somnio loquar ad eum; et non sicut famulo meo Moysi: os enim ad os loquor ei . Os quippe ad os loqui, quasi osculari est, et internam intelligentiam mente tangere. Sequitur: Quia meliora sunt ubera tua vino. 4. Ubera Dei sunt, sicut prius diximus, humillimae incarnationis ejus condescensio. Sapientia autem saeculi quasi quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃i. qͥ ex illo ꝓcedens in illo ꝑmansit. Odor unguentoꝵ
eius ÷ fraglantia uirtutũ quas oꝑatꝰ ÷. Hauriat aut̃ eccłia
a romata. quia habuit multa sp̃c sc̃i dona. quȩ indomo di
to:÷ in ꝯgregatione scõꝵ. odorẽ bone opiniõis reddent:⁊ su¬
auitatẽ futuri mediatoris nuntiarent. S odor ungaentoꝵ
tuoꝵ. suꝑ om̃ia aromata: quia flagrantia uirtutũ sponsi
quȩ ꝑ incarnationẽ eiꝰ factai. uic̃ predicam̃ta legis. quȩ in
arris asponso fuerant p̃rogata. Tanto qͥppe ampliꝰ ad intel.¬
lectũ creuit eccłia: quanto ⁊ amplioris uisioĩs gr̃a meruit
illustrari. Illa legis a romata ꝑ angłos amministrata sunt:
istud unguentũ ꝑ p̃sentiã dacũ:. S quia claritate eiꝰ p̃sentie
suꝑata st̃ bona legis quȩ sublimia ẽẽ credebant᷑: dicatur
recte odor unguentoꝵ. tuoꝵ. suꝑ om̃ia a romata. Hoc aut̃
qd gñalit̃ de cuncta eccłia diximꝰ: nc specialit̾ de una¬

Expanded text:
Spiritus sancti, qui ex illo procedens, in illo permansit; odor unguentorum ejus, est flagrantia virtutum quas operatus est. Habuit autem Ecclesia aromata, quia habuit multa Spiritus sancti dona, quae in domo Dei, id est in congregatione sanctorum, odorem bonae opinionis redderent, et suavitatem futuri Mediatoris nuntiarent. Sed odor unguentorum tuorum super omnia aromata: quia flagrantia virtutum sponsi, quae per incarnationem ejus facta est, vicit praedicamenta Legis, quae in arrhis a sponso fuerant praerogata. Tanto quippe amplius ad intellectum crevit Ecclesia, quanto et amplioris visionis gratia meruit illustrari. Illa Legis aromata per angelos administrata sunt: istud unguentum per praesentiam datum est. Sed quia claritate ejus praesentiae superata sunt bona Legis, quae sublimia esse credebantur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 3. Hoc autem quod generaliter de cuncta Ecclesia diximus, nunc specialiter de una
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi de uident. tibi instatu diuinitatis tuȩ ꝯtines. Qua gͦ
abillis itĩmis ordinib quasi a iuuenilib ȩtatib etiã ñ fusus
uicłis. extͥiꝰ ꝓpt̾ homines fundis. ut ⁊̃ ab adolescentulis
id÷ ab infirmis ĩitib diligaris. Seqͥt᷑. Trahe me. Om̃is
qui trabit᷑. aut ñ ualens aut ñ uolens inuitꝰ trabit᷑. S qͥ dicit
trabe me. ht̃ aliqͥd qđ uult. ht̃ aliqͥd qđ ñ uult. Natura huma.
na seqͥ d̃m uilt. s infirmitatis ꝯsuetudine suꝑata. sic̃ deboe
seqͥ ñ p̃ualẽ. Uid& gͦ aliud inse ẽẽ qͦ tendit: aliud inse cẽ qđ̃
ñ ual&. ⁊ recte dic̃ trahe me. Quasi uolentẽ. nec ualentẽ se
uicłat paulus cũ dic̃&e. m̃te sermo legi di. carne aut̃ legi
peccati.: ⁊ uideo aliã legẽ inm̃bris meis repugnantẽ legi m̃tiꝰ¬

Expanded text:
es. Qui ergo ab illis summis ordinibus, quasi a juvenilibus aetatibus etiam non fusus videris, exterius propter homines funderis; ut etiam ab adolescentulis, id est ab infirmis mentibus diligaris. Sequitur: Trahe me. 10. Omnis qui trahitur, aut non valens, aut non volens, invitus trahitur. Sed qui dicit: Trahe mem vult, sed infirmitatis consuetudine superata, sicut debet sequi non praevalet. Videt ergo aliud in se esse quo tendit, aliud in se esse quod non valet, et recte dicit: Trahe me. Quasi volentem, nec valentem se viderat Paulus, cum diceret: Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati
Abbreviated transcription (Latin):
cibi quẽ comecłunt sentiunt. Id cͥco in lege sebit᷑. quia aĩal
qd ñ ruminat inmundũ habet᷑. qr. qͥsq bona quȩ audit siue
legit ñ recogitat. uacans a scĩs cogitatiõib necessario itgun

Expanded text:
cibi quem comedunt, sentiunt. Idcirco in Lege scribitur, quia animal cibi quem comedunt, sentiunt. Idcirco in Lege scribitur, quia animal quod non ruminat, immundum habetur : quia quisquis bona quae audit sive legi
Abbreviated transcription (Latin):
tur gͦ ipsa p̃dicatio it̾m designat᷑. Quȩ quasi uinũ optimũ ẽe
dicit᷑. qr m̃tes hominũ in ebriat. ut p̃t̾itoꝵ. sic̃ dictũ ÷ obliui¬
scant᷑. ⁊ in ant̾iora currentes ñ lassent᷑. De qͦ sponsa uͦbũ de ore
sponsi suscipiens adiungit. Dignũ dilecto meo ad pocandum
labusq ⁊ dentib illiꝰ ruminandũ. Tale: sponse uinũ ut dignõ
sit dilecto adpotandũ. quia dũ scã eccłia fidẽ u̾am p̃dicat. ũ
auditores suos ad scã oꝑa excitat. dũ solũ xp̃m dilig̾e. unitari.
quia a corpore suo.id appłis fidelib amabilr᷑ por tat. De quo
notandũ ÷ qđ om̃s po tant. s labia sola⁊ soli dendes ruminant.
aero ⁊ cdentes ruminant. qi. dũ ꝑfectiores qͥq pꝰ anditũ u̾ba ad
memoriã reuocant. dũ audita queq exercitatione assidua so¬
gitant. quasi ad os reuocantes qd sũpserant. quanta sit uirt̾

Expanded text:
tur ergo ipsa praedicatio iterum designatur: quae quasi vinum optimum esse tur ergo ipsa praedicatio iterum designatur: quae quasi vinum optimum esse dicitur, quia mentes hominum inebriat, ut praeteritorum, sicut dictum est, obliviscantur, et in anteriora currentes non lassentur. De quo sponsa, verbum de ore Sponsi suscipiens, adjungit: Dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Tale est sponsae vinum, ut dignum sit dilecto ad potandum: quia dum sancta Ecclesia fidem veram praedicat, dum auditores suos ad sancta opera excitat, dum solum Christum diligere, imitari, quia a corpore suo, id est a populis fidelibus amabiliter potatur. De quo notandum est quod omnes potant, sed labia sola et soli dentes ruminant: vero et dentes ruminant; quia dum perfectiores quique post auditum verba ad memoriam revocant, dum audita quaeque exercitatione assidua cogitant, quasi ad os revocantes quod sumpserunt, quanta sit virtus
Abbreviated transcription (Latin):
sus aĩe susceꝑunt. qͥb pasta aĩa debriet᷑. debriata post̾iora obli.
roboratos secũ adea que ꝯcupiscit ꝑducit. Unde dictũ ÷. Qui au.¬
dit: dicat ueni. Seqͥt᷑. E odor tui sic̃ maloꝵ. Alala punica de
quib s̃uꝑius tam sepe dictũ ÷ hic rememorant᷑. quoꝵ odori
odor oris sponse bñ satis assimilat᷑. ꝑ mala aut̃ punica marty¬
res designari stiꝑi diximᷤ. ł os aut̃ sponse hic deb̾e intelligi
cius p̃dicationẽ putam. Quȩ dũ uirtutes martyrũ p̃dicat.
dũ ad eoꝵ similitirdinẽ animos audientiũ instigat. dũ inu¬
nius p̃dicatiõe fidĩ multas uirtutes ẽẽ manifestat. qͥd aliud
quã maloꝵ odorẽ in ore portat. qr ⁊ ruborẽ corticis in marty.¬
rio ostendit qđ p̃dicat. ⁊ inuirtutib multitudinẽ granoꝵ
sub eadẽ fide quasi sub eodẽ cortice demonstrat: De qͦ ⁊ sub dr᷑.

Expanded text:
sus animae susceperunt, quibus pasta anima debrietur, debriata posteriora oblivsus animae susceperunt, quibus pasta anima debrietur, debriata posteriora oblivroboratos secum ad ea quae concupiscit perducit. Unde scriptum est: Qui audit, dicat: veni. Sequitur: Et odor oris tui sicut malorum . Mala punica, de quibus superius tam saepe dictum est, hic rememorantur, quorum odori odor oris sponsae bene satis assimilatur. Per mala autem punica martyres designari superius diximus . Per os autem sponsae hic debere intelligi ejus praedicationem putamus. Quae dum virtutes martyrum praedicat, dum ad eorum similitudinem animos audientium instigat, dum in unius praedicatione fidei multas virtutes esse manifestat, quid aliud quam malorum odorem in ore portat? Quia et ruborem corticis in martyrio ostendit quod praedicat, et in virtutibus multitudinem granorum sub eadem fide quasi sub eodem cortice demonstrat. De quo et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dic̃. Qui exhibuit ũbi eccłam uestẽ sine macula ⁊ ruga.
& de singłis eccłie fidelib dicit᷑. His om̃ib uelut ornam̃to uestie.¬
ris. Sic tincte gͦ. sic pulchix. sic purpuree facte sponse ad gaudens
sponsus loqͥtꝰ dicens. Quã pulchra es:⁊ quã ddexora lim̃a indeliciis.
habe auferet᷑ ab eo. His eñĩ delicus qͥ babundat reficit᷑. his refe.
amplitudinẽ ꝑfecte caritatis ꝑuenit. Nemo eñi sic̃ scͥptũ :
repente fit summꝰ. Inpsalmo aut̃ de iusto hoĩe dr᷑. Iustus ut
palma florebit. Ub̃a aut̃ sponse duo p̃cepta caritatis existunt.
que aĩam possident. uino celesti mebriant. ⁊ nutͥunt. Potest
tam̃ ꝑ palmã crux xp̃i intelligi. Palma enĩ in sublime ualde
crescens dulcissimos fructus gignit. ⁊ crux xͥ celestẽ nobis¬
qͥseqͥt᷑ sponsus subdens. Dixi ascendã inpalmã. ⁊ app̃hendã fruc.¬
imã gͦ ascendit. ⁊ fructꝰ eius app̃hendit. qr in cruce suspensus

Expanded text:
i Ecclesiam, vestem sine macula et ruga . Et de singulis Ecclesiae fidelibus dicitur: His omnibus velut ornamento vestieris . Sic tinctae ergo, sic pulchrae, sic purpureae factae sponsae adgaudens sponsus loquitur, dicens: Quam pulchra es et quam decora, charissima in deliciis. 11. ab eo . His enim deliciis qui abundat, reficitur: his refectamplitudinem perfectae charitatis pervenit. Nemo enim, sicut scriptum est, repente fit summus. In psalmo autem de justo homine dicitur: Justus ut palma florebit . Ubera autem sponsae, duo praecepta charitatis existunt; quae animam possident, vino coelesti inebriant et nutriunt. Potest tamen per palmam crux Christi intelligi. Palma enim in sublime valde crescens, dulcissimos fructus gignit: et crux Christi coelestem cibsequitur Sponsus, dicens: Dixi, Ascendam in palmam, et apprehendam frucruce, ascendit, et fructus ejus apprehendit; quia in cruce suspensus
Abbreviated transcription (Latin):
id : in portis eccłiȩ ui medici eẽ cõꝓbant᷑. Nui dũ exẽplabonoꝵ
oꝑum circũ quaq ꝑ sc̃am famã tͥbuunt: quasi odorẽ qͦ egroti
sanent̾ asꝑgunt. Seqͣr. Omia poma noua ⁊ uetera dilecte mi
seruaui tib i. Hic ꝑpoma sensus scͥpturar̃ scãrã intelligant᷑. que
dũ expat̾b sc̃is ad nos usq ꝑueniunt ⁊ cteclunt᷑ quasiex arbori¬
b poma assurgunt. qͥb aĩe delectant᷑. Oñia gͦ poma nona ⁊uȩca
dilecto suo sponsa seruat: qr. sic nouũ testam̃tũ eccłia catholi¬
ca recipit. ut uetꝰ ñ abiciat: sic uetꝰ uenerat᷑. ut nouũ sẽꝑini.
psis sacͥficus carnalib ꝑ sp̃m intelligat. In no scilic& xp̃mue.

Expanded text:
 in portis Ecclesiae veri medici esse comprobantur. Qui dum exempla bonorum operum circumquaque per sanctam famam tribuunt, quasi odorem quo aegroti sanentur, aspergunt. Sequitur: Omnia poma, nova et vetera, dilecte mi, servavi tibi 18. Hic per poma, sensus Scripturarum sanctarum 454 intelliguntur; quae dum ex Patribus sanctis ad nos usque perveniunt, et creduntur, quasi ex arboribus poma exsurgunt, quibus animae delectantur. Omnia ergo poma, nova et vetera dilecto suo Sponsa servat; quia sic Novum Testamentum Ecclesia catholica recipit, ut Vetus non abjiciat: sic Vetus veneratur, ut Novum semper in ipsis sacrificiis carnalibus per spiritum intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
in effabili dignatione suscepit. Cui in m̃sas gr̃as quo adusq
uiuimus reddamus. cui ꝓ nobis tradito in mortẽ. ⁊ resurgen.¬
ti in immortalitatem nos ipsos ⁊ sp̃m ⁊ corpus debemus.
qui uiuit ⁊ regnat cũ dõ patre inunitate spc̃ scĩ deus. per
infinita secula seculoꝵ a¬

Expanded text:
ineffabili dignatione suscepit. Cui immensas gratias quoadusque ineffabili dignatione suscepit. Cui immensas gratias quoadusque vivimus reddamus; cui pro nobis tradito in mortem, et resurgenti in immortalitatem, nosipsos, et spiritum, et corpus debemus : Qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per infinita saecula saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
montes aromatũ. Dilectus fugit. quia de reꝓbis cordib
se ne intelligat᷑ ab scondit. Dũ eñĩ rȩpbe m̃tes ad audienda
uel legenda uͦba di ꝑu̾sa intentione accedunt: digno iudicio
ueritatẽ ñ in ueniunt. quã digno appetitu ñ requirunt. Uñ
& ipsa di fapientia dic̃. Querent me mali ⁊ ñ inuenient. S
fugiens repbos dilectus. montes aromatũ petit. quia ꝑ uͦsos
dimutens: scãs animas uisitare ñ desinit. quȩ ⁊ ꝑ contẽpla¬
tionẽ. excelsȩ fiunt.⁊ ꝑ confectiones uir tucũ odora unguen.¬
ta ferunt. Suꝑ hos montes dilectiis capreȩ e⁊ hinnulo ceruo.¬
rum assimilatur. quia incordib sc̃oꝵ uiroꝵ manifestatur.
quia pia caritate humanitatẽ ꝓ nobis assũpsit. Quidũ expa.¬
trib antiquis natus fuit. quasi ex ceruis hinnulus sicut di.¬
ccũ ÷ suꝑius uenit. Qui dũ e&̃ diues. panꝑem se ut nos dita.¬

Expanded text:
montes aromatum. 18. Dilectus fugit, quia a reprobis cordibus montes aromatum. 18. Dilectus fugit, quia a reprobis cordibus se, ne intelligatur, abscondit. Dum enim reprobae mentes ad audienda vel legenda verba Dei, perversa intentione accedunt, digno judicio veritatem non inveniunt, quam digno appetitu non requirunt. 462 Unde et ipsa Dei sapientia dicit: Quaerent me mali, et non invenient . Sed fugiens reprobos dilectus, montes aromatum petit; quia perversos dimittens, sanctas animas visitare non desinit, quae et per contemplationem excelsae fiunt, et per confectiones virtutum odora unguenta ferunt. Super hos montes dilectus capreae et hinnulo cervorum assimilatur; quia in cordibus sanctorum virorum manifestatur, quia pia charitate humanitatem pro nobis assumpsit. Qui dum ex patribus antiquis natus fuit, quasi ex cervis hinnulus, sicut dictum est superius, venit. Qui dum esset dives, pauperem se, ut nos dita
Abbreviated transcription (Latin):
Optis enĩ qđ sc̃o desicdio incipit᷑. si ꝯstantia m̃tis usq ad finẽñ
tenetur: sine fractu habet᷑: qi immature ab hoc uñ ꝓcesse.¬
tat uacuat᷑. Ido dñs in eu angłio ait.Qui ꝑseuerau̾it usq in
finẽ: hic saluus erit. Seqͣr sponsus ⁊ dic̃. Quȩ habitas inhor.
tis amiei abscultant : fac me audire uocẽ cuã. Sponsa mbortis
habitat. quia scã eccłia. uł quelib& scã aĩa infructificationẽ
uirtutũ ñitẽ u̾sat. suiꝰ uocẽ sponsus audire desidłati q hoc
ut amicus sponsi loquat᷑: pio desicłio expectant. sł notan:¬
dũ qr amicus : qͥ auscultat. quia qui dm̃ m̃te in t̾egra dili¬
git. p̃dicantẽ qd diligit libent᷑ audit. Uñ in euangłio dr.¬
Qui exclõ÷ u̾ba dĩ audit. S quia dũ eccłia u̾itatẽ p̃dicat
mulci ñ intelligunt. multi qđ ꝑcipiunt prauo in tellectu
sub u̾tunt: iõ admonenti ut p̃dic&. respond& sponsa⁊dicit.
fuge dilecte micrassimilare capreȩ hinnuloq certioꝵ suꝑ

Expanded text:
Opus enim quod sancto desiderio incipitur, si constantia mentis usque ad finem non tenetur, sine fructu habetur; quia immature ab hoc unde processerat vacuatur. Ideoque Dominus in Evangelio ait: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit tis, amici auscultant, fac me audire vocem tuam. 17. Sponsa in hortis habitat, quia sancta Ecclesia, vel quaelibet sancta anima in fructificationem 461 virtutum mentem versat. Cujus vocem sponsus audire desiderat, quia hoc ut amicus sponsi loquatur, pio desiderio exspectant. Et notandum quod amicus est qui auscultat; quia qui Deum mente integra diligit, praedicantem quod diligit, libenter audit. Unde in Evangelio dQui ex Deo est, verba Dei audit . Sed quia dum Ecclesia veritatem praedicat, multi non intelligunt, multi quod percipiunt, pravo intellectu subvertunt; ideo admonenti ut praedicet, respondet sponsa, et dicit: Fuge, dilecte mi, et assimilare capreae hinnuloque cervorum super
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥne. S qr de m̃bris dixit. dig̃nũ: ut de capite loquat᷑. iõ subdicur
Cap̃ tuũ ut carmelus: ⁊ come capitis tui ut purpura regis iuncta ca.¬
simis dieb p̃paratꝰ mons domꝰ dñi in u̾cice montiũ. Incarmelo
qppe helyas orans pluuiã impetrauit. C nos in carmelo orantes
irrigationẽ gr̃e suscipimꝰ quã rogamꝰ. Moralit̾ aut̃ cap̃sponse
mens uocat᷑: qr. sic̃ a capite m̃bra. sio am̃te om̃s cogitatꝰ nt̃i dispo.¬

Expanded text:
sanguine . Sed quia de membris dixit, dignum est ut de capite loquatur. Ideo subditur: sanguine . Sed quia de membris dixit, dignum est ut de capite loquatur. Ideo subditur: Caput tuum ut Carmelus, et comae capitis tui ut purpura Regis juncta casimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . In Carmelo quippe Elias orans pluviam impetravit : et nos in Carmelo orantes irrigationem gratiae suscipimus, quam rogamus. Moraliter autem caput sponsae mens vocatur: quia sicut a capite membra, si
Abbreviated transcription (Latin):
it̾m dr̃. Ocłi cui sic̃ piscine in esebon: que st̃ inporta filiȩ multi¬
tudinis. E sebon cingulũ meroris in t̾pretat᷑. Oculi gͦ sponse sic̃
piscinȩ inesebon dicunt᷑. qr dũ de ꝑegͥnatione sua ꝯt̾stantur.
& merore roborati ꝯtra sp̃uales hostes accingunt᷑. lacͥmis se la.¬
uant. ut ꝑ eos ppłi ꝯuenient̾ corã do mundent᷑. In porta aut̃ fi.¬
lie multitudinis. quia in fide stant ꝑ quã eccłie multitudinẽ
ad celestia introducunt. Seqͥt᷑. Nasus cuus sic̃ tͣris lybanĩ. que
respicit cont᷑ damascũ. Innaso odoris discretio habet᷑. ꝑnasũ
ergo ordo p̃dicatoꝵ. clesignat᷑ : qr. ꝑ eos nob̾ uirtutũ odores. ⁊ uiti.¬
oꝵ. fetores demonstrant᷑. Nasus sic̃ turris lybani existit. quia
tis que ꝯtra dm cõmiserunt dealbant᷑: digni fiunt ut ad alti¬
ora mag̃ ac mag̾̃ ꝑ fortitudinẽ erigant᷑. S t̾ris ꝯtra damascum
qͥppe sangumẽus int̾pretat᷑. Ꝙ peccatͥci genti dr. Manꝰ cue plene st̃

Expanded text:
itur: Oculi tui sicut piscinae in Hesebon, quae sunt in porta filiae multitudinis. 8. Hesebon cingulum moeroris interpretatur. Oculi ergo sponsae sicut piscinae in Hesebon dicuntur; quia dum de peregrinatione sua contristantur, et moerore corroborati, contra spiritales hostes accinguntur, lacrymis se lavant, ut per eos populi convenienter coram Deo mundentur. In porta autem filiae multitudinis sunt: quia in fide stant, per quam Ecclesiae multitudinem ad coelestia introducunt. Sequitur: Nasus tuus sicut turris Libani, quae respicit contra Damascum. 9. In naso odoris discretio habetur. Per nasum ergo ordo praedicatorum designatur: quia per eos nobis virtutum odores, et vitiorum foetores demonstrantur. Sed nasus sicut turris Libani existit: quia tis quae contra Deum commiserunt, dealbantur, digni fiunt ut ad altiora magis ac magis per fortitudinem erigantur. Sed turris contra Damascum quippe sanguineus interpretatur, et peccatrici genti dicitur: Manus tuae plenae sunt