comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de doctrinã integr̃a uitãq asse¬
quatur: ce omĩa scdm catholice
regłam disserat. distinguat. a
creatore creaturã: eoq manife¬
stetur uarietate mendacioꝵ. tay¬
quã lepra caruisse:. ettam̃ ingra¬
tus fit do & dño mundatori suo.
qui elatus suꝑbia gr̃arũ agen¬
darum pia humilitate ñ sterni¬
tur. Si milisq efficttur eis: de
cauerunt aut grãs egerunt. Sͦd
enĩ dicit eos dm cognouisse. oftẽ¬
dit qͥdem a lepra fuisse munda¬
tos: s tamen statim accusat in¬
gratos. Ideoq tales in nouenario
numero. tanqm imꝑfecti rema¬
nebunt. Unum enĩ si addatur
ad nouem: queda effigies unita¬
tis impletur. Quo fit tanta com¬
plexio ut ultra ñ progrediatur
numerus: nͥ rursus ad unũ redea¬
tur.: & hȩc ꝑ infinitatẽ numeri
regła custodiatur. Nouem itaq
indigent uno: ut quada unitatiᷤ
forma coagulent᷑. & decem sint.
Unũ autẽ ñ eis indiget. ut custo.¬
diat unitatẽ. Qm obrem ut illi

Expanded text:
 doctrinam integram veramque asse doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae fidei regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, qui elatus superbia gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis de caverunt, aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Unum enim si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur: quo fit tanta completio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur; et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur et decem sint: unum autem non eis indiget ut custodiat unitatem. Quamobrem, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
sumpto etiã tito. Ascendi autẽ
scdm reuelationẽ: & exposui eis
Seorsum autẽ his qui uidentur.¬
ne forte in uacuũ curro aut cu¬
curri. Et paulopost. Cũ cogno¬
uissent autem grãm quȩ cdata
est m᷑ lacobus. petre & ioħes
qui uidebantur columne esse:
dextras dederunt mͥ &e barnabȩ
societatis. Ipsa enĩ collatio una
doctrinȩ specie exclusa om̃i ua¬
rietate monstrabatur. Quod sa¬
lubriter etiam corithios monet
elemosinȩ eiꝰ accepte. & p̃ces eius
auditȩ illi ab angło nuncientur:
ꝓpter doctrinȩ tam̃ sacram̃toꝵq
unitatẽ ad petrũ iubet᷑ mittere.
tanꝙͣ illi &e sius diceretur. Ite: os¬
tendite uos sacerdotib. Nam
& cum irent: mundati sunt. Iam
enĩ ad eos uenerat petrus. sed
tam̃ ipsi nondum accepto bap¬
tismatis sacͣmento. nondũ spiri¬
daliter ad sacerdotes ꝑuenerunt:
declarata ẽ. Que cũ ita se habe¬
ant. iam facile ẽ etiam illud uide
riposse. ut ꝯͥso in eccłie societa

Expanded text:
sumpto etiam Tito. Ascendi autem sumpto etiam Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui eis seorsum autem iis, qui ne forte in vacuum curro aut cucurri . Et paulo post: Cum cognovissent, inquit, gratiam quae data est mihi Jacobus, Petrus et Joannes, qui videbantur columnae esse, dexteras dederunt mihi et Barnabae societatis . Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem exclusa omni varietate monstrabat: quod salubriter etiam Corinthios monet,eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen Sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur, Ite, ostendite vos sacerdotibus. Nam et cum irent, mundati sunt. Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto Baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pervenerantdeclarata est . Quae cum ita se habeant, jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societ
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum interiꝰ in conscientia & in¬
tellectu dñs sanaic & corrigit. Doc¬
trina u uł imbuendi ꝑ sacͣmenta
uł catherizandi ꝑ sermonẽ sonan¬
tem atq lectionẽ: ibi color quidã
intelligitur ueru atq sincerus:
qͥa in promptu ẽ. & foris eminen¬
tissimus. Non enĩ in occultis co
tributũ est. Itaq & paulus uoce
dñi audita. quid me ꝑsequeris.
& ego sum iħe quẽ tu ꝑsequeris:
ad ananiã tam̃ missus ẽ. ut illo
sacerdotio qd in eccłia consiitutũ
ẽ sacramentũ doctrinȩ & fiłi ꝑci¬
ꝑet: & uerus eiꝰ approbaret᷑ color.¬
non quia ñ potest ꝑ se ipsum
dñs omĩa facere. nã quis aliꝰ hec
facit etiã in eccłia s ut ipsa socie¬
tas congregatoꝵ fidelium appro¬
bando in inuicẽ atq cõmunican¬
Do. uerȩ ficłi doctrinã in om̃ibus
que dicunt᷑ uerbis uł signis uel
sacram̃tis. tanꝗͣ unã speciẽ ueri
post annos quatuordecĩ. ascen¬
di iherosolimis cũ barnaba. as¬

Expanded text:
ipsum interius in conscientia et inipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit: doctrina vero vel imbuendi per Sacramenta, vel catechizandi per sermonem sonantem atque lectionem, ubi color quidam intelligitur verus atque sincerus, quia in promptu est et foris eminentissimus non enim in occultistributa est. Itaque et Paulus voce Domini audita, Quid me persequeris? et, Ego sum Jesus, quem tu persequeris; ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est, sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretnon quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacrapost annos quatuordecim iterum ascendi Jerosolymam cum Barnaba, as
Abbreviated transcription (Latin):
ueris falsisq coloꝵ locis. humana
corpora uariantẽ atos macłantẽ.
Hi autẽ tam uitandi sunt eccłiȩ ut
si fieri potest. longus remotima¬
gno clamore xp̃m interpellent:
sicnt isti decem steterunt a longe:
& leuauerunt uocem dicentes. Ibu
p̃ceptor miserere nr̃i. Nam ae qd
preceptorẽ uocarit. qͦ nomine ne¬
scio utrum quisꝗͣ dñm int̾pella¬
uerit pro medicina corporali. satiꝰ
puto significare leprã falsam ẽẽ
boctrinã. quã bonus p̃ceptor ab¬
sterget. Sacerdotiũ uero iudeoꝵ
nemo fere fideliũ dubitat. figurã
fuisse futuri facerclotiĩ regalis. qd̾
ẽ in eccłia: qͦ consecrant᷑ om̃s ꝑti¬
nentes ad corpꝰ xp̃i. sumini & ueri
pͥncipis sacerdotũ. Dam ñc oe õs¬
ungunt᷑: q̃d t̃c regib tantũ & sa¬
cerdotib fiebat. Et quod ait petaꝰ
sacerdotium: utrũq nomen illi po¬
pulo conuenire declarauit. qͦ illa
unctio ꝑtinebat. Cetera itaq ui¬
tia. tanqͣm ualitudines & qͦsi mẽ¬

Expanded text:
humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest, longius remoti magno clamore Christum interpellent: sicut isti decem steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Nam et quod praeceptorem vocant, quo nomine nescio utrum quisquam Dominum interpellaverit pro medicina corporali, satis puto significare lepram falsam esse doctrinam, quam bonus praeceptor abstergit. Sacerdotium vero Judaeorum nemo fere fidelium dubitat figuram fuisse futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi, summi et veri principis sacerdotum. Nam nunc et ounguntur, quod tunc regibus tantum et sacerdotibus fiebat: et quod ait Petrusgale sacerdotium ; utrumque nomen illi populo convenire declaravit, quo illa unctio pertinebat. Caetera itaque vitia tanquam valetudinis et quasi mem
Abbreviated transcription (Latin):
bentes. uarias doctrinas ꝓfitent᷑
erroris. Non eñĩ uł abscondut
impitiam suam: s pro sũma ꝑitia
proferunt in lucẽ: & iactantiam
sermomis ostentant. Nulla porro
falsa doctrina ẽ. quȩ ñ aliqua ũa
intermisceat. Uera gͦ falsis mor¬
dinate ꝑmixta in una disputati

Expanded text:
bentes, varias doctrinas profitentbentes, varias doctrinas profitenterroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista in una
Abbreviated transcription (Latin):
s illa potius. cur eos ad sacerdoteᷤ
miserit. ut cũ irent mundarent᷑.
Nullũ eoꝵ in quib hȩc corporalia
beneficia prestitit. inuenitur mi¬
sisse ad sacerdotes: nͥ leprosos.
Nam & illum a lepra mundaue¬
rat. cui dixit. Uade ostende te
sacerdotib. & offer pro te sacrifi¬
cium qd̃ precepit moyses. in testi¬
moniũ illis. Deinde qualis mun¬
datio spiritalis possit intelligi eo¬
rũ quos ingratos extitisse argu¬
it.a Scd̾m corpꝰ enim. facile est
uidere posse hominẽ ñ habere le¬
pram. ettam̃ anini ẽẽ ñ boni. Se¬
cundu significationẽ autẽ huiꝰ
miraculi. conturbat considerantẽ:
qͦmͦ mundꝰ dici possit ingratus.
Querendũ ẽ gͥ. qͥd ipsa lepra signi¬
ficet. Non enĩ sanati s mundati¬
dicunt᷑. qͥ ea caruerunt. Coloris
qͥppeuitiũ est. ñ ualitudiras aut
integritatis sensuũ atq m̃brorum.
Leprosi gͦ ñ absurde intelligi pos¬
sunt: qui scientiã uere fidei ñ ha¬

Expanded text:
sed illa potius, cur eos ad sacerdotes sed illa potius, cur eos ad sacerdotes miserit, ut cum irent mundarentur. Nullum enim eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit, invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos. Nam et illum a lepra mundaverat cui dixit: Vade, ostende te sacerdotibus, et offer pro te sacrificium quod praecepit Moyses, in testimonium illis . Deinde qualis mundatio spiritualis possit intelligi eorum, quos ingratos exstitisse redarguit. Secundum corpus enim facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mundus dici possit ingratus. Quarendum igitur est quid ipsa lepra significet. Non enim sanati, sed mundadicuntur qui ea caruerunt: coloris quippe vitium est, non valetudinis aut integritatis sensuum atque membrorum. Leprosi ergo non absurde intelligi possunt, qui scientiam verae fidei non ha
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dixerint. Serui suꝑuacui sumꝰ
quod debumꝰ facere fecimꝰ: nicħ
nobis oꝑis restat: Cursũ consũ¬
mauimus. agonẽ ꝑfecimꝰ. Suꝑest
nob̾ corona iusticiȩ. O mĩa enim
dicipossunt. de illa in effabili ꝑ¬
sunctione ueritatis. Et tantoma¬
gis omĩa dici possunt. qͣntominꝰ
digne dici aliquid potest. Nam
ae lux ẽ illuminatoꝵ. & requies
exercitatoꝵ: & patria redeuntiũ:
et esca indigentiũ: & corona uin¬
centium. Et quecũq bona dem¬
poraliter transeuntia ꝑ creature
partes error appetit in fideliũ. ue¬
riora et in et̾nũ manentia. in crea¬
tore omniũ simul inuentura est
pietas filiorum. xl.
mundauit cum ait. ite ostendite
uos sacerdotib. multa queri pos¬
sunt: que merito querentes mo¬
uent: non solum de numero quid
sibiuelint quod decẽ sunt. & qd
unus ex eis solus gr̃as agit. hȩc enĩ
libere querunt᷑: ut etiam ñ inue¬
stigata. uł nichil uel ñ multum
impediant intentionẽ legentis:

Expanded text:
cum dixerint, Servi supervacui sumus, cum dixerint, Servi supervacui sumus, quod debuimus facere, fecimus: nihil nobis operis restat; cursum consummavimus, agonem perfecimus, superest nobis corona justitiae . Omnia enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecumque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas filiorum. XL. mundavit, cum ait, Ite, ostendite vos sacerdotibus, multa quaeri possunt quae merito quaerentes movent. Non solum de numero quid sibi velint quod decem sunt, et quod unus ex illis solus gratias agit; haec enim libere quaeruntur, ut etiam non investigata, vel nihil vel non multum impediant intentionem legentis:
Abbreviated transcription (Latin):
Manducet gͦ & bibat confessionẽ
& fidem gentiũ ministrantib hoc
ẽ engłizantib serus sins. Quo ꝑ¬
timet etiã illud quod de grano si¬
napis eis pͥmo respondit. pͥus illos
fidem habere p̃senti uitȩ necessa¬
riã. quȩ minima uidet᷑. quã diu
thesaurus ẽ in uasis fictilibus.
Sed ui maxima efferuet & germi
ministerio seruoꝵ suoꝵ: hoc est
in suum corpꝰ quasimactatos &
manducatos transferre credenteᷤᷤ
& iam hic pascit eos uerbo ficũ.
et sacͣmento passionis suȩ. Non
enĩ uenit ministrari. s ministra¬
re. Dicant gͦ illi serui ꝑ synapis
granũ arbori huic moro:. hoc
est ipsi eugłio crucis dñicȩ per
poma sangumea tanꝗͣ milnera
in ligno pendentia. uictũ ppłis
prebiturȩ. Dicant gͦ illi ut era¬
dicetur de ꝑfidia iudeoꝵ. & in
mare gentium transferat᷑ atq
plantet᷑. Hac enĩ domestica ser¬
uitute esurienti &e sitienti dño
ministrabant. Tunc demum
querant escis incorruptibilibus
in et̃num diuinȩ sapientiȩ ꝑfrui

Expanded text:
ibat confessionem et fidem gentium, ministrantibus, hoc est, evangelizantibus servis suis. Quo pertinet etiam illud quod de grano sinapis eis primo respondit, prius illos fidem habere debere praesenti vitae necessariam, quae minima videtur quamdiu thesaurus est in vasis fictilibus, sed vi maxima effervet et germinatministerio servorum suorum, hoc est, in suum corpus quasi mactatos et manducatos transferre credentes, etiam hic pascit eos verbo fidei et sacramento passionis suae. Non enim venit ministrari, sed ministrare . Dicant ergo illi servi per sinapis granum arbori huic moro, hoc est, ipsi Evangelio crucis dominicae, per poma sanguinea, tanquam vulnera in ligno pendentia, victum populis praebitura; dicant ergo illi ut eradicetur de perfidia Judaeorum, et in mare Gentium transferatur atque plantetur: hac enim domestica servitute esurienti et sitienti Domino ministrabunt. Tunc demum quaerant escis incorruptibilibus in aeternum divinae Sapientiae perfrui,
Abbreviated transcription (Latin):
mulierũ &paruulorũ nominib figura¬
ta st̃. Infirmꝰẽ enĩ sexus mulierũ ad acti¬
ones: ꝙ faciłis ad lusum pueritia. Qdautẽ
lusui puerili tam simile ẽ. qm ydola cole¬
re: qͣndo ꝙ apłs ad hoc retulit hoc genꝰ
suꝑsticionis cum ait. neg ydolis seruia¬
mus quemadmodũ qͥdam eorũ sicut scͥp¬
tum ẽ sedit ppłs manducare ꝙ bibere. ꝯ
surrex̃unt ludere. M ulierib gͦ similes
erant. qui in laborib expectationis. qͦusq
rantes temptauert̃ dm: pueris autẽ qui
sełunt manducare ꝙ bibere. & surre¬
xert ludere. Non solum autẽ ibiꝰ s etiã
in ppło noui testam̃ti. qui ñ durantoc¬
currere in uirũ ꝑfectum. uł infirmita¬
teuixiũ uł mentis leuitate: mulieri¬
b & pueris comꝑandi fc̾. Nam illis dr̃.

Expanded text:
mulierum et puerorum nominibus figuramulierum et puerorum nominibus figurata sunt. Infirmus est enim mulierum sexus ad actiones, et facilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est quam idola colere? quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, neque idolis serviamus quemadmodum quidam eorum, sicut scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Mulieribus ergo similes erant, qui in laboribus exspectationis, quousque rantes tentaverunt Deum: pueris autem, qui sederunt manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Non solum autem ibi, sed etiam in populo Novi Testamenti qui non perdurant occurrere in virum perfectum , vel infirmitate virium, vel mentis levitate, mulieribus et pueris comparandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
drrit ioh̾ es. Hȩc gͦ pastio de panibuᷤ
ueteri sege. uͥ duo soli ungebant᷑ rex ꝙ sac̃¬
ert̃ sicuti ilsic carnales uͥ legem accipientes.
id ẽ quinꝙ: carnis sensib dediti signisicant᷑ :
s quatuor milia potius. quo num̃o signifi¬
cant᷑ spuales ꝓpter qͣtuor anime uirtutes. qͥ¬
b in hacuita sꝑualit̾ uiuit᷑ prudentiã tem¬
perantiã. fortitudinẽ. iusticiam. Quarum
pͥma ẽ cognitio rerum appetendarũ y fu¬
gendarũ. Scd̃a: refrenatio cupiditatis ab
hiis que temporalit̾ delectant:. Tercia: fir¬
mitas animi adũsus ea que temporaliter
molesta st̃. Quarta: que ꝑ ceitras om̃s dif¬
funditꝰ. dilectio dĩ yꝑximi. Sane g ibi
mos ad implendã iusticiã que scdm legẽ ẽ.
in qua iusticia paulus apłs sine querela
conũsatũ se eẽdicit.: fuisse item alios. qͥ
facile seducerent᷑ in cultũ ydolorũ. Que
duo genera id ẽ infirmitatis & erroris:

Expanded text:
dixit Joannes. Haec ergo pastio de panibus dixit Joannes. Haec ergo pastio de panibus veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et saceerunt, sicut illic, ubi carnales legem accipientes, id est, quinque sensibus carnis dediti significantur; sed quatuor millia potius, quo numero significantur spirituales, propter quatuor animi virtutes, quibus in hac vita spiritualiter vivitur, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, et justitiam. Quarum prima est cognitio rerum appetendarum et fugiendarum: secunda, refrenatio cupiditatis ab iis quae temporaliter delectant: tertia, firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt: quarta, quae per caeteras omnes diffunditur, dilectio Dei et proximimos ad implendam justitiam quae secundum legem est, in qua justitia apostolus Paulus sine querela se conversatum esse dicit ; fuisse item alios qui facile seducerentur in cultum idolorum. Quae duo genera, id est, infirmitatis et erroris,
Abbreviated transcription (Latin):
suisse. Om̃is enĩ caro fenũ: & claritas
hominis ut flos feni. Qd aũ de reliqͥ¬
is fragm̃torũ duodecim cophini buc¬
cellarũ repleti sunt: significat de ipsiꝰ
legis adaꝑtione & disputatione. quã
iudei reliq̃rant & deseruerant. reple¬
tos fuisse discipulos dñi: in quĩb duo¬
denariꝰ numerꝰ pͥncipatũ tenet. Non
dũ erat scͥptura noui testam̃ti. qͣndo dñs
quasi frangendo & aꝑiendo qd durũ
& clausũ erat in lege. discipłos impleuit
cũ eis pꝰ resurrectionẽ aꝑuit scͥpturaᷤ
tiet̾es. incipiens a moyse & om̃ib ꝓ¬
pħis: int̾pretans illis in om̃ib scͥptu¬
ris que de ipso erant. Nam &tc̃ duo
illorũ eum in panis fractione cognoue
rt: ꝙ ideo scłi pastio ppłi que de septẽ
panib facta ẽ. ad noui testam̃ti p̃dica¬
tionẽ recte intelligit᷑ ꝑtinere. Nõ enĩ
ab aliqͦ euglista dictum ẽ. qd isti panes
ordeacei fuerint: sicut de illis quinꝙ

Expanded text:
fuisse. Omnis enim caro fenum, et claritas fuisse. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni . Quod autem de reliquiis fragmentorum duodecim cophini buccellarum repleti sunt, significabat de ipsius Legis adapertione et disputatione, quam Judaei reliquerant et deseruerant, repletos fuisse discipulos Domini, in quibus duodenarius numerus principatum tenet. Nondum enim erat scriptura Novi Testamenti, quando Dominus, quasi frangendo et aperiendo quod durum et clausum erat in Lege, discipulos implevit, cum eis post resurrectionem aperuit Scripturas veteres, incipiens a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis quae de ipso erant. Nam et tunc eum duo illorum in panis fractione cognoveem panibus facta est, ad Novi Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim ab aliquo evangelista dictum est quod isti panes hordeacei fuerint, sicut de illis quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ascendens. & matħs descendens. inda-¬
uid sͥ obuiam facti st̃. Oportebat en im
ut euacuaturꝰ sacͥficia. que scd̾m ordi¬
nẽ aaron in leuitico sac̃dotio fiẽbant.
ñ ẽẽt de trĩbu leui: ne ad ipsam tͥbũ
ꝙ ad ipsũ sac̃dotiũ. qd̾ temporaliter
umbra erat futuri. ꝑtiners uide̾t᷑ mun¬
datio peccatorũ: quã dns oblatione holo¬
causti sui. qđ in uet̾i sac̃dotio figurabat᷑
impleuit: ꝙ holocausti eiꝰ imaginẽ ad
memoriã passionis sue in eccl̃ia celebrã¬
dam deditꝰ ut ẽẽt sacerdos in ȩt̾num. nõ
scđm ordinẽ aaron. s scd̾m ordinẽ melchi¬
sedech. Cuiꝰ rei sac̾mentũ diligentiꝰ ad¬
huc consid̾ari potest: si ꝓpter duospis
hinc tractatũ eẽ sufficiat. Qđ autẽ suꝑ
fenum turba illa discũbuit⁊ significat
eos qͥ testam̃tũ uetꝰ acceꝑant. quia reg¬
num eis temporale. & ierłm temꝑalis
ꝓmittebut᷑: in spe carnali collocatos

Expanded text:
ascendens, et Matthaeus descendens, in Daascendens, et Matthaeus descendens, in David sibi obviam facti sunt. Oportebat enim ut evacuaturus sacrificia, quae secundum ordinem Aaron in levitico sacerdotio fiebant, non esset de tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit, Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech . Cujus rei sacramentum diligentius adhuc considerari potest. Sed propter duos pischinc tractatum esse sufficiat. 3. Quod autem super fenum turba illa discubuit, significat eos qui Testamentum Vetus acceperant; quia regnum eis temporale et Jerusalem temporalis promittebatur, in spe carnali collocatos
Abbreviated transcription (Latin):
illa in qua dauid peccaũat natꝰẽ: ita lu¬
cas qui tamꝙͣ ascendentẽ pꝰ abolitionẽ
peccatorũ sao̾dotem xp̃m insinuat. ꝑ na-¬
than ascendit ad dauid: qͥa nathan ꝓ-¬
pheta missus erat: cuiꝰ correptione dauid
ipsiꝰ peccati ãbolitionẽ pęnitendo im¬
petrauit. Itaq postea qͣm transiit lucas
ꝑsonã dauid: ñ dissonat a matheo in
nominib gn̾ationũ. Nam eos nominat
ascendens a dauid usq ad abraham: qͦs
ille descendens ab abraham usꝙ ad da¬
uid. Adauid enĩ in duas familias regi¬
am ꝙ sacerdotalem. origo illa distribu¬
ta ẽ: quarũ duarũ famĩliarũ sicut di¬
ctũ ẽ. regiam descendens matheꝰ. sac̃do¬
talem ascendens lucas secutꝰ ẽ. ut d̾ns
ñ eẽt tam̃ de tribu sacerdotali. hoc ẽ de
tribu leui. s eẽt de tribu uida. hoc ẽ.
de tribu dauid: ex qua tribu nemoin¬
tendit altari. Ideo & filius dauso ma¬
xime dr sođ̾m carnem: quia & lucas

Expanded text:
illa in qua David peccaverat, natus est: ita Luilla in qua David peccaverat, natus est: ita Lucas, qui tanquam ascendentem post abolitionem peccatorum sacerdotem Christum insinuat, per Nathan ascendit ad David; quia Nathan propheta missus fuerat, cujus correptione David ipsius peccati abolitionem poenitendo impetravit . Itaque posteaquam transiit Lucas personam David, non dissonat a Matthaeo in nominibus generatorum. Nam eos nominat ascendens a David usque ad Abraham, quos ille descendens ab Abraham usque ad David. A David enim in duas familias, regiam et sacerdotalem, origo illa distributa est, quarum duarum familiarum, sicut dictum est, regiam descendens Matthaeus, sacerdotalem ascendens Lucas secutus est: ut Domnon esset tamen de tribu sacerdotali, hoc est, de tribu Levi; sed esset de tribu Juda, hoc est, de tribu David, ex qua tribu nemo intendit altari. Ideo et filius David maxime dicitur secundum carnem, quia et Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnẽ ẽ. s in sacerdotali ꝑsona ex-¬
plicandam suscepit. ad quã ꝑsonã ꝑtinet
mundatio & abolitio peccatoꝵ: ñ a
pͥncipio libri ficut matħs. s ab illo lo¬
co uͭ baptizatꝰ ẽ iħc. uͥ peccatorũ nr̃orũ
mundationẽ p̃sigurauit. incipit parẽ¬
tũ eiꝰ originẽ gradatim ꝑsequi:. neq de¬
orsũ uersus. sicut ille qui eũ ad suscep¬
tionẽ peccatorũ tamꝙͣ descendentem
ostendebat. s sursum u̾sus. tamꝗͣis
qui eũ post abolitionẽ peccatoꝵ tamꝙͣ
ascendentẽ insinuãbat: nec eos parenteᷤᷤ
qͦs ilłe nominans. Alia enĩ erat origo
sacendotalis:. quȩ ꝑ unũ ex filiis dauso
sicuti assolet de tribu sacerdotali ma-¬
tͥmoniũ sortientem effecerat: ut ma¬
ria de tribu utraq. id ẽ dergia & sacerdo¬
tali cognationẽ duceret. Nam & qͣndo re¬
censiti sunt iosephꝙ maria: sc̾ptũ ẽ eos fu-¬
isse de domo idẽ degenẽ dauid. Et elira¬
beth que nichilominꝰ cognata marie scͥ¬

Expanded text:
m carnem est, sed in sacerdotali persona explicandam suscepit, ad quam personam pertinet mundatio et abolitio peccatorum, non a principio libri, sicut Matthaeus, sed ab illo loco ubi baptizatus est Jesus, ubi peccatorum nostrorum mundationem praefiguravit, incipit parentum ejus originem gradatim prosequi; neque deorsum versus, sicut ille qui eum ad susceptionem peccatorum tanquam descendentem ostendebat, sed sursum versus, tanquam is qui eum post abolitionem peccatorum tanquam ascendentem insinuabat; nec eos parentes, quos ille nominans . Alia enim erat origo sacerdotalis, quae per unum ex filiis David, sicuti essolet, de tribus sacerdotali matrimonium sortientem, effecerat ut Maria de utraque tribu, id est, de regia et sacerdotali cognationem duceret. Nam et quando censiti sunt Joseph et Maria, scriptum est eos fuisse de domo, id est de genere David . Et Elisabeth, quae nihilominus cognata Mariae scr
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ea ipsis sensibꝰ sentiamꝰ. an ima
gines sensibiliũ false sint. disc̾nere
ñ ualemꝰ. Si gͥ st̾ imagines sensibi¬
liũ false. que discerni ipsis sensibuᷤᷤ
neq̃ant : & nicħ ꝑcipi potest. nisi
mundo: qui ꝓfecto corporeus ẽ &̾ sen¬
sibilis:. & ad dm. id ẽ ueritatẽ que in¬
tellectu ꝙꝰ int̾iore m̃te capit᷑. que sẽꝑ
manet & eiꝰdemodi ẽ. que ñ habet
imaginẽ falsi a qua disc̾m ñ possit.
tota alacritate conu̾ti.¬
E Utrum corpus a deo sit
bonũ adõ. Om̃e speciosũ bo

Expanded text:
utrum ea ipsiutrum ea ipsigines sensibilium sint, discernere non valemus. Si igitur sunt imagines sensibilium falsae, quae discerni ipsis sensibus nequeunt, et nihil percipi potest nisi mundo, qui profecto corporeus est et sensibilis; et ad Deum, id est veritatem, quae intellectu et interiore mente capitur, quae semper manet et ejusdem modi est, quae non habet imaginem falsi, a qua discerni non possit, tota alacritate con. Utrum corpus a Deo sit. Omne bonum a Deo: omne speciosum bo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd corporeus sensus attingit.
qͦd & sensibile dr. sine ulla int̾missio¬
ne temꝑis cõmutat᷑: uelut cũ capil¬
li capitis nr̃i crescunt. uel corpꝰ uergit
in senectutẽ. uł in uiuentute efflores¬
cit: ꝑpetuo id fit. nec om̃ino int̾mit¬
tit sieri. Qd autẽ ñ manet: ꝑcipi ñ
potest. Illud enĩ ꝑcipitur: qd scien¬
tia comp̃bendit᷑. Comp̃hendi autẽ
Nõ ẽgͥ expectanda sinceritas ueritatis:
a sensibꝰ corporis. S ne qͥs dicat eẽ aliqͣ
sensibilia. eo dem mͦ semꝑ manentia.
& q̃stionẽ nob̾ de sole. atq stellis es¬
ferat. in quibꝰ ficile conuinci ñ po¬
test: illudcerte nemo ẽ qui ñ cogat᷑
fateri. nicħ ẽẽ sensibile qd ñ habe¬
at simile filsũ: ita ut int̾nosci ñ poᷤᷤ¬
sit. Nam ut alia p̃termittã: omĩa q̃
ꝑ corpꝰ sentimus. etiã cũ ea ñ assunt
sensibꝰ. imagines tam̃ eoꝵ patimur.
tamꝙͣ ꝓr sus assint. uł in sompnio.
uł in sopore. Qd cũ patim᷑: om̃ino

Expanded text:
d corporeus sensus attingit, quod et sensibile dicitur, sine ulla intermissione temporis commutatur: velut cum capilli capitis nostri crescunt, vel corpus vergit in senectutem, aut in juventam efflorescit, perpetuo id fit, nec omnino intermittit fieri. Quod autem non manet, percipi non potest: illud enim percipitur quod scientia cospectanda sinceritas veritatis a sensibus corporis. Sed ne quis dicat esse aliqua sensibilia eodem modo semper manentia, et quaestionem nobis de sole atque stellis afferat, in quibus facile convinci non potest; illud certe nemo est qui non cogatur fateri, nihil esse sensibile quod non habeat simile falso, ita ut internosci non possit. Nam ut alia praetermittam, omnia quae per corpus sentimus, etiam cum ea non adsunt sensibus, imagines tamen eorum patimur tanquam prorsus adsint, vel in somno, vel in furore. Quod cum patimur, omnino
Abbreviated transcription (Latin):
sensib s malicia paruuli estote. ut
sensib ꝑfecti sitis. Hoc enĩ breuit᷑
clausa sententia dici potuit. Nolite
ẽẽ pueri. sed estote pͥueri. se illud
Siquis putat se sapientem ẽẽ in uo¬
bis in hoc scło. stultus fiat ut sit
sapiens. Quid enĩ aliud dixit. qͣm
ñ sit sapiens ut sit sapiens. a Ali¬
quando autẽ clause ita dicuntur
ut exerceant inqͥrentem. ut ẽ qd̾
ait ad galathas. Inuicẽ onera ur̃a
portate: & sic adimplebitis legem
xp̃i. Nui enĩ putat se ẽẽ aliquid cũ¬

Expanded text:
sensibus, sed malitia paruuli estote, ut sensibus, sed malitia paruuli estote, ut sensibus perfecti sitis. hoc enim breuiter clausa sententia dici potuit nolite esse pueri, sed estote pueri\'. et illud: si quis putat se sapientem esse in uobis in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. quid enim aliud dixit quam non sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentem, ut est quod ait ad Galatas: inuicem onera uestra portate et sic adimplebitis legem Christi. qui enim putat se esse aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
in quo & illoꝵ qui dixerunt nec
uirgam ferendam. Quod ita soluit᷑:
ut intelligamus sub alia significa¬
tione dictã uͥgam. quȩ scđm mar¬
cũ ferenda ẽ. & sub alia illam que
scdm matheum & lucã ñ ẽ ferenda.
sicut sub alia significatione intelli¬
gitur temptatio de qua dictũ est
ds̃ neminem temptat. & sub alia
de qua dictum ẽ temptat uos dñs
d̾s ur. ut sciat si diligitis eum. illa
seductionis ẽ. hec probationis. sic̃
iudicium aliter accipitur de quo
dictum ẽ. qui bene fẽcerunt in re¬
surrectionẽ uitȩ. qͥ male fecerunt
in resurrectionẽ iudicui. et aliter
de quo dictũ ẽ. iudica me d̾s & dis¬
cerne causam meã de gente ñ sc̃a.
illud enĩ iudicium damnationis ẽ
hoc discretionis. Et multa alia st̃
uerba quȩ ñ habent unã signifi¬
cationẽ. s diu̾sis locis congruent̾
posita diuerso mͦ intelliguntur:
& aliqͣndo cum expositione dicun¬
tur. ut ẽ illud. Nolite pueri effici

Expanded text:
in quo et illorum qui dixerunt nec in quo et illorum qui dixerunt nec uirgam ferendam. quod ita soluitur, ut intellegamus sub alia significatione dictam uirgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Mattheum et Lucam non est ferenda, sicut sub alia significatione intellegitur temtatio, de qua dictum est: deus neminem temtat, et sub alia, de qua dictum est: temtat uos dominus deus uester, ut sciat, si diligitis eum. illa seductionis est, haec probationis, sicut iudicium aliter accipitur, de quo dictum est: qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae; qui male fecerunt, in resurreiudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta. illud enim iudicium damnationis est, hoc discretionis. Et multa alia sunt uerba, quae non habent unam significationem, sed diuersis locis congruenter posita diuerso modo intelleguntur et aliquando cum expositione dicuntur, ut est illud: nolite pueri effici
Abbreviated transcription (Latin):
quisnã eoꝵ ordinẽ rei gestȩ. & qͥs
recordationis suȩ tenuerit. Lucas
autẽ continuo post resurrectionẽ
filiȩ layri. subiungit hunc locũ de
potestate & ammonitione discipłoꝵ.
tam breuiter sane qͣm marcus. neq
ipse traut hoc sequi etiã in rerũ
gestarũ ordine appareat. In nomi¬
nib gͦ discipłoꝵ. lucas qͥ eos alio
nomine nominat cũ pͥus eligunt᷑
in monte.a matheo ñ discrepat. nͥ
in nomine uide iacobi. quẽ matħs
thadeum appellat. Nonnulli autẽ
codices habent lebbeũ. Quis autẽ
umqͣm prohibuerit: duob uł tͥb
nominib hominẽ unũ uocari. dd¬
Solet item queri. quomͦ matheus et
lucas commnemorauerint dixisse do.¬
minũ discipłis. ut nec uͥgam ferrene.
cũ dicat marcus. & p̃cepit eis ne qͥd
tollerent in uia nͥ uirgam tantum:
&e sequat᷑ etiam ipse. ñ perã. ñ panẽ.
neq in zona es: ut ostendat in eo¬
dem loco uersari narrationẽ suam:

Expanded text:
quisnam eorum ordinem rei gestae et quis quisnam eorum ordinem rei gestae et quis recordationis suae tenuerit. Lucas autem continuo post resurrectionem filiae Iahiri subiungit hunc locum de potestate et admonitione discipulorum. tam breuiter sane quam Marcus, neque ipse ita, ut hoc sequi etiam in rerum gestarum ordine appareat. in nominibus ergo discipulorum Lucas, qui eos alio nomine nominat, cum prius eliguntur in monte, a Mattheo non discrepat nisi in nomine Iudae Iacobi, quem Mattheus Thaddeum appellat, nonnulli autem codices habent Lebdeum. quis autem umquam prohibuerit duobus uel tribus nominibus hominem unum uocari? Solet item quaeri, quomodo Mattheus et Lucas commemorauerint dixisse dominum discipulis, ut nec uirgam ferrent, cum dicat Marcus: et praecepit eis, ne quid tollerent in uia nisi uirgam tantum, et sequatur etiam ipse: non peram, non panem, neque in zona aes, ut ostendat in eodem loco uersari narrationem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc toto loco quẽ nc̃ commemora¬
uimus. multa monuit discipłos su¬
os. s utrum ea ex ordine matheus
subiunxerit. an ei ordo narrandi re¬
cordatio sua fuerit. sicut dictũ est.
ñ apparet. Hunc locum breuiter
uidetur ꝑstrinxisse marcus: & eũ
sic ingressus ẽ dicens. Et circuibat
castella in circuitu docens: & conuo¬
cauit duodecim. & cepit eos mitt̾e
binos: & dabat illis potestatẽ sp̃ũ¬
um immundoꝵ: & cetera usq ad il¬
lud ubi ait. excutite puluerẽ de
pedib ur̃is in testimoniũ illis. S
anteqm hoc narraret marcus: pͥus
post resuscitatã filiã archysinagogi
illud narrauit. ubi dñm in patria
sua mirabant᷑. unde illi ẽẽt tanta
sapientia & uͥtutes. cũ eiꝰ cognatio¬
nem nossent: qd̾ matħs post am¬
monitionẽ istam discipłoꝵ. & post
alia multa cõmemorat. Itaq incertũ
ẽ. utrũ hoc qd̾ agitur in eius patͥa
matheus omissum reuocauerit: an
marcus recordatum anticiparit.

Expanded text:
in hoc toto loco, quem nunc commemorain hoc toto loco, quem nunc commemorauimus, multa monuit discipulos suos, sed utrum ex ordine Mattheus subiunxerit, an ei ordo narrandi recordatio sua fuerit, sicut dictum est, non apparet. hunc locum breuiter uidetur perstrinxisse Marcus et eum sic ingressus est dicens: et circuibat castella in circuitu docens. et conuocauit duodecim et coepit eos mittere binos, et dabat illis potestatem spirituum inmundorum, et cetera usque ad illud ubi ait: excutite puluerem de pedibus uestris in testimonium illis. sed antequam hoc narraret Marcus, prius post resuscitatam filiam archisynagogi illud narrauit ubi dominum in patria sua mirabantur, unde illi esset tanta sapientia et uirtutes, cum eius cognationem nossent, quod Mattheus post admonitionem istam discipulorum et post alia multa commemorat. itaque incertum est, utrum hoc, quod agitur in eius patria, Mattheus omissum reuocauerit, an Marcus recordatum anteceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dare memoriȩ diligenter debemꝰ.
ẽẽ queda facta similia:. qd̾ ꝓbatur
cũ idem ipse eugłista utrumq cõ¬
memorat: ut siqͣndo talia singula
apud singłos inuenerimꝰ. atq in
eis contrariũ qd̃ solui ñ possit: oc¬
currat nobis non hoc ẽẽ factum. s
aliud simile. uł similit̾ factũ.xxx.¬
ane deinceps ñ apparet ordo
rerũ gestarum. Nam post hec
duo facta de cecis & muto demoni¬
oso. ita sequitur. Et circuibat iħ̃c
ciuitates om̃s & castella. docens in
synagogis eoꝵ. & p̃dicans eugłm
regni: et curans omnẽ languorem
& omnẽ infirmitatẽ. U idens autẽ
turbas misertus ẽ eis: qͥa erant ue¬
xati &e iacentes. sicut oues ñ habenteᷤᷤ
pastorem. Tunc dicit discipulis suis.
Messis qͥdem multa: oꝑarii autẽ pau¬
ci. Rogate gͦ dñm messis: ut eicrat
catis duodecĩ discipłis sius: dedit
illis potestatẽ sp̃uum immundoꝵ:
& cetera usq ad illud ubi ait. am̃
dico uobis ñ ꝑdet merced̾e suam.

Expanded text:
dare memoriae diligenter debemus dare memoriae diligenter debemus esse quaedam facta similia, quod probatur, cum idem ipse euangelista utrumque commemorat, ut, si quando talia singula aput singulos inuenerimus adque in eis contrarium quod solui non possit, occurrat nobis non hoc esse factum, sed aliud simile uel similiter factum. Sane deinceps non apparet ordo rerum gestarum. nam post haec duo facta de caecis et muto demonio ita sequitur: et circuibat Iesus ciuitates omnes et castella docens in synagogis eorum et praedicans euangelium regni et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. uidens autem turbas misertus est eis, quia erant uexati et iacentes sicut ones non habentes pastorem. tunc dicit discipulis suis: messis quidem multa, operarii autem pauci; rogate ergo dominum messis, ut eiciat catis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum, et cetera usque ad illud ubi ait: amen dico uobis, non perdet mercedem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
pellari: sicut de ipsa eua scͥptũ ẽ.
Formauit eã in mulierẽ. Et illud in
libro numeroꝵ: ubi iubent᷑ custo¬
diri mulieres quȩ nescierunt cubi¬
le masculi. id ẽ uͥgines. ne int̾fician¬
tur. Qua locutione. etiam paulus
ipsum xp̃m ait factũ ex muliere.
Hoc enĩ melius intelligimꝰ. qͣm ut ilła
duodecĩ annoꝵ iam nuptam uł ui¬
rum exꝑtã fuisse credamꝰ. XxIx
equit᷑ matħs & dicit. Et tͣn¬
seunte inde iħii: secuti sunt
eũ duo ceci clamaates & dicentes.
Miserere nr̃i fili dauid. & cet̾a usq
ad illud ubi ait.I harisei aũ dice¬
bant. In pͥncipe demonioꝵ: eicit
uemones. Hoc de duob cecis & de
muto demonioso: solus matheus
ponit. Illi enĩ duo ceci de qͥb & aliĩ
narrant. ñ sunt isti. s tam̃ simile fa¬
ctũ est: ita ut si ipse matħs ñ etiã
illius facti meminisset: posset pu¬
tari hoc qd̾ nunc narrat. dictum
fuisse ab aliis duobus. Qũ cõmen¬

Expanded text:
pellari, sicut de ipsa Eua scriptum est: pellari, sicut de ipsa Eua scriptum est: formauit eam in mulierem, et illud in libro Numerorum ubi iubentur custodiri mulieres, quae nescierunt cubile masculi, id est uirgines, ne interficiantur, qua locutione etiam Paulus ipsum Christum ait factum ex muliere. hoc enim melius intellegimus, quam ut illam duodecim annorum iam nuptam uel uirum expertam fuisse credamus. XXVIIII. Sequitur Mattheus et dicit: et transeunte inde Iesu secuti sunt euri, fili Dauid, et cetera usque ad illud ubi ait: Pharisaei autem dicebant: in principe demoniorum eicit demones. hoc de duobus caecis et muto demonio solus Mattheus ponit. illi enim duo caeci, de quibus et alii narrant, non sunt isti, sed tamen simile factum est, ita ut, si ipse Mattheus non etiam illius facti meminisset, posset putari hoc quod nunc narrat dictum fuisse etiam ab aliis duobus. quod commen
Abbreviated transcription (Latin):
Que cũ ita sint. ꝑ hunismodi eugłista¬
rũ locutiones uarias s ñ contrarias.
rem plane utilissimã discimꝰ & ꝑne¬
cessariã. nicħ in cuiusq uerbis nos
debere inspicere. nͥ uoluntatẽ cui
debent uerba seruire. nec m̃tiri ꝗͦ¬
quã si aliis uerbis dixerit. qͥd ille
uoluerit cuiꝰ uerba ñ dicit. ne mise¬
ri aucupes uocũ. apicib qͦd̃ãmͦ
litterarum putent ligandam ẽẽ
ueritatẽ.: cũ utiq ñ in uerbis tan¬
tũ. s etiã in ceteris om̃ib signis
animoꝵ. ñ sit nͥ ipsẽ animꝰ inqui¬
rendus. Quod autẽ nonnulli codi¬
ces habent sccdm matħm. ñ enĩ mor¬
tua ẽ mulier s dormit. cũ eã mar¬
cus &e lucas duodecim annoꝵ puel¬
lam fuisse testentur: intelligas he¬
breo more locutũ fuisse matheum.
Nam &e aliis scͥpturarum socis hoc
inuenit᷑. ñ eas tantum quȩ uirum
passe fuerant. s om̃ino feminas ẽ
intactas atq integras. mulieres ap¬

Expanded text:
Quae cum ita sint, per huiusmodi euangelistaQuae cum ita sint, per huiusmodi euangelistarum locutiones uanas, sed non contrarias rem plane utilissimam discimus et pernecessariam, nihil in cuiusque uerbis nos debere inspicere nisi uoluntatem, cui debent uerba seruire, nec mentiri quemquam, si aliis uerbis dixerit quid ille uoluerit cuius uerba non dicit, ne miseri aucupes uocum apicibus quodammodo litterarum putent ligandam esse ueritatem, cum utique non in uerbis tantum, sed etiam in ceteris omnibus signis animorum non sit nisi ipse animus inquirendus. Quod autem nonnulli codices habent secundum Mattheum: non enim mortua est mulier, sed dormit, cum eam Marcus et Lucas duodecim annorum puellam fuisse testentur. intellegas Hebraeo more locutum esse Mattheum. nam et aliis scripturarum locis hoc inuenitur non eas tantum quae uirum passae fuerant, sed omnino feminas etiam intactas adque integras mulieres ap
Abbreviated transcription (Latin):
querat. Duo itaq posuerunt qͥd
dixerit iayrus: matheus aũ quid¬
gͦ petitũ ẽ a dño: ut uł morientẽ
saluã faceret: uł mortuã suscitaret.
S cum instituisset matheus dotum
breuiter dicere. hoc insinuauit pa¬
trẽ rogantẽ dixisse. qd̾ & ipsũ certũ
ẽ uoluisse. et xp̃m fecisse. Sane si
illi duo uł quisqͣm eoꝵ. patrẽ ipsũ
cõmemorasset dixisse quod sui domo
uenientes dixerant. ut iam ñ conue¬
xaretur iħc. qd̾ puella mortua fuis¬
set: repugnarent eiꝰ cogitationi uer¬
ba que posuit matheus. Nunc uͦ
& illud sius subnunciantib & ꝓhi¬
bentib. ne iam magister ueniret.
ñ legitur qd̾ ille consenserit: ac per
boc & illud qd̾ eidñs ait. noli time¬
re. crede tantũ & salua erit: ñ diffi¬
dentẽ rep̃hendit: s credentẽ robustiꝰ
confirmauit. Talis quippe in illo fi¬
des erat: qualis & in illo qui ait. Cre¬
do dñe: adiuua incredulitatẽ meã.

Expanded text:
querat. Duo itaque posuerunt quid querat. Duo itaque posuerunt quid dixerit Jairus, Matthaeus augo petitum est a domino, ut uel morientem saluam faceret uel mortuam suscitaret; sed cum instituisset Mattheus totum breuiter dicere, hoc insinuauit patrem rogantem dixisse quod et ipsum certum est uoluisse et Christum fecisse. sane si illi duo uel quisquam eorum patrem ipsum commemorasset dixisse quod sui de domo uenientes dixerant, ut iam non conuexaretur Iesus, quod puella mortua fuisset, repugnarent eius cogitationi uerba. quae posuit Mattheus. nunc uero et illud suis nuntiantibus et prohibentibus. ne iam magister ueniret, non legitur, quod ille consenserit. ac per hoc et illud quod ei dominus ait: noli timere, crede tantum et salua erit, non diffidentem reprehendit. sed credentem robustius confirmauit. talis quippe in illo fides erat, qualis et in illo qui ait: credo, domine; adiuua incredulitatem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
uelimus intelligi. At uͦ cũ matħs
archysinagogum. ñ moriturã uel
morientẽ uł in extremo uitȩ po¬
sitã filiã suã. narrat dño ñciassẽ.
s om̃mo defunctã: illi autẽ duo
morti iam ꝓximã. nondu tamen
mortuã: usq adeo. ut dicant ue¬
nisse postea qui mortuã ñciarent.¬
& ob hoc iam ñ debere uexari ma¬
gistrũ. tanqͣm sio ueniret. ut ma¬
nũ imponendo mori ñ sineret.
ñ ut qui posset mortuã suscitare:
considerandũ ẽ ne repugnare iu¬
deatur. & intelligendum breuita¬
tis causa matheũ hoc potiꝰ dicere
uoluisse. rogatũ dñm ẽẽ ut face¬
ret. qd̾ eũ fecisse manifestũ ẽ ut sc̃i¬
licet mortuã suscitaret. Attendit
enĩ ñ uerba patris de filia sua: s
qd est potissimũ uoluntatẽ:. & talia
uerba posuit. qualis uoluntas e¬
rat. Ita enĩ desꝑauerat. ut potiꝰ eã
uellet reuiiuscere: ñ credens iuuam
posse mueniri: quã morientẽ reli¬

Expanded text:
uelimus intellegi. At uero cum Mattheus uelimus intellegi. At uero cum Mattheus archisynagogum non morituram uel morientem uel in extremo uitae positam filiam suam narrat domino nuntiasse, sed omnino defunctam, illi autem duo morti iam proximam, nondum tamen mortuam, usque adeo, ut dicant uenisse postea qui mortuam nuntiarent et ob hoc iam non debere uexari magistrum, tamquam sic ueniret, ut manum inponendo mori non sineret, non ut qui posset mortuam suscitare, considerandum est, ne repugnare uideatur, et intellegendum breuitatvoluisse, rogatum esse Jesum ut faceret quod eum fecisse manifestum est, ut scilicet mortuam suscitaret: attendit enim non verba patris de filia sua, sed, quod est potissimum, voluntatem; et talia verba posuit, qualis voluntas erat. Ita enim desperaverat, ut potius eam vellet reviviscere, non credens vivam posse inveniri, quam morientem reli
Abbreviated transcription (Latin):
men iayrus: ipse pͥnceps synagoge
erat. & cecidit ad pedes iħii. & cȩt̾a.
S ic intelligit᷑ qd̾ turba qͥdem illa con¬
tinuo exceꝑit dñm: qͥppe quẽ redi¬
turũ expectabat. Q uod uͦ adiunx̃
& ecce uir cui nom̃ erat iayrus. ñ
continuo factũ accipiendũ ẽ s pͥ
illud de conuiuio publicanorum.
sicut narrat matheus: cui rei sic̃
coniungit hoc. ut ñ possit aliud
factũ conseq̃nter intelligi. In hac
gͦ narratione quã nc̃ consideran¬
dam suscepimus. de illa quidem
quȩ fluxum sanguinis patiebat᷑:
om̃s isti tres eugłiste. sine ulla
questione concordant. Neq enm
int̾est ad rei ueritatẽ. qd̾ ab alio
aliqͥd tacitum ab alio dicitur. nec
qd̾ marcus dicit qͥs detigit uestim̃¬
ta mea & lucas quis me tetigit.
Alter enĩ dixit usitate. alter pro¬
prie: eadem tamen uterq senten¬
tia. Nam usitatiꝰ dicimus conscmn¬
dis me. qmͣ conscindis uestim̃ta
mea: cũ tamen in aꝑto sit quid

Expanded text:
irus, et ipse princeps synagogae irus, et ipse princeps synagogae erat et cecidit ad pedes Iesu, et cetera. sic intellegitur, quod turba quidem illa continuo exceperit dominum, quippe quem rediturum exspectabat; quod uero adiunxit: et ecce uir, cui nomen erat Iahirus, non continuo factum accipiendum est, sed prius illud de conuiuio publicanorum, sicut narrat Mattheus, cui rei sic coniungit hoc, ut non possit aliud factum consequenter intellegi. In hac ergo narratione, quam nunc considerandam suscepimus, de illa quidem quae fluxum sanguinis patiebatur omnes isti tres euangelistae sine ulla quaestione concordant. neque enim interest ad rei ueritatem, quod ab alio aliquid tacitum ab alio dicitur, nec quod Marcus dicit: quis tetigit uestimenta mea? et Lucas: quis me tetigit? alter enim dixit usitate, alter proprie, eandem tamen uterque sententiam. nam usitatius dicimus \'conscindis me quam \'conscindis uestimenta mea\', cum tamen in aperto sit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
se contexit. ut ipse transitꝰ aꝑte
indicet hoc consequenter narrari.
qd̾ consequent̾ factũ ẽ: qͣnqͥdem
cum suꝑus cõmemorasset que
de panno nouo & uino nouo iħe
dixerit. continuo subiecit. Hȩc il¬
lo loq̃nte ad eos: ecce pͥnceps unus
accessit. Ac ꝑ hoc si hȩc illo loq̃n
te accessit: nichil aliud factoꝵ di¬
ctorũq eiꝰ int̾positum est. In nar¬
ratione autẽ marci patet locus.
ubi interponi alia potuerint. sic̃
iam ostendimus. Similit̾ & lucas.
cũ post narratũ apud gerasenos
miraculũ. transiit ad narrandu
de archysinagogi filia. ñ sic tͣnsiĩt
ut renitatur matheo: qͥ post illas
de panno & uino similitudines.
hoc gestũ ẽẽ demonstrat dicendo.
hec illo loq̃nte. Iste quippe cũ ter¬
minasset qd̃ apud gerasenos fac¬
tũ narrauerat: hoc mͦ tͣnsiit in ali¬
ud. Factũ est autẽ inqͥt cũ redisset
iħc: excepit illũ turba. Erant enim
om̃s expectantes. Et ecce uir cui no¬

Expanded text:
se contexit, ut ipse transitus aperte se contexit, ut ipse transitus aperte indicet hoc consequenter narrari quod et consequenter factum est, quando quidem cum superius commemorasset quae de panno nouo et de uino nouo Iesus dixerit, continuo subiecit: haec illo loquente ad eos ecce princeps unus acceste accessit, nihil aliud factorum dictorumque ejus interpositum est. In narratione autem Marci, patet locus ubi interponi alia potuerunt, sicut jam ostendimus. Similiter et Lucas cum post narratum apud Gerasenos miraculum transit ad narrandum de archisynagogi filia, non sic transit ut renitatur Matthaeo, qui post illas de panno et vino similitudines hoc gestum esse demonstrat, dicendo, Haec illo loquente. Iste quippe cum terminasset quod apud Gerasenos factum narraverat, hoc modo transiit in aliud: Factum est autem, inquit, cum rediisset Jesus, excepit illum turba: erant enim omnes exspectantes eum. Et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
niũsam terram ilła. Dicunt hoc &
alii duo marcus & lucas. s ab isto
ordine iam recedunt. Alibi em̃ hoc
recordantur atq inserunt: id ẽ eo
loco. ubi rediit transfretando a regi¬
one gerasenoꝵ. post expulsa & in
porcos ꝑmissa demonia. Nam hoc
marcus ita conuingit: post illud
apud gerasenos factum. Et cũ tͣn¬
scendisset inquit iħc in naui rur¬
sus tͣns fretum: conuenit turba
multa ad illum: & erat cura mare.
Et uenit quidã de archi synagogis
nomine rayrus: & uidens eũ ꝓci¬
dit ad pedes eius. & cetera. Re ꝑ
hoc intelligendum ẽ. hoc qͥdem de
archysinagogi filia factum eẽ. cum
transcendisset iħc in naui rursus
tͣnsfretum: s quanto post ñ appa¬
ret:. nͥ enĩ fuisset int̾uallum. ñ eẽt
qnͣdo fieret. qd̾ mͦ narrauit matħs
in conuiuio domus suȩ. Tanqͣm
de alio qͥppe narrauit more eu¬
angłistarum: qd̾ de se ac domo su¬
a gestum erat. Post qd̃ factũ nicħ
aliud continuo seqͥtur: qͣm hoc de
archysinagogi filia. Sic enim ip¬

Expanded text:
sam terram illam. dicunt hoc et alii duo, Marcus et Lucas, sed ab isto ordine iam recedunt. alibi enim hoc recordantur adque inserunt, id est eo loco, ubi redit transfretando a regione Gerasenorum post expulsa adque in porcos dimissa demonia. nam hoc Marcus ita coniungit post illud aput Gerasenos factum: et cum transcendisset, inquit. Iesus in naui rursus trans fretum, conuenit turba multa ad illum, et erat circa mare. et uenit quidrus, et uidens eum procidit ad pedes eius, et cetera. ac per hoc intellegendum est hoc quidem de archisynagogi filia factum esse, cum transcendisset Iesus in naui rursus trans fretum, sed quanto post, non apparet. nisi enim fuisset interuallum, non esset quando fieret quod modo narrauit Mattheus in conuiuio domus suae; tamquam de alio quippe narrauit more euangelistarum quod de se ac domi suae gestum erat, post quod factum nihil aliud continuo sequitur quam hoc de archisynagogi filia. sic enim ip