comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis saltus manifestata
ꝑ carnem ueritas dedit. qͥa
exultauit ut gigas ad cur¬
rendam uiam suam: ut
nos ei ex corde diceremus.
Trahe me post de:curre¬
mus in odore ungentoꝵ
det ut illuc sequamur cor¬
de: ubi eũ corpore ascendis¬
se credimus. Desideria der
rena fugiamus: nichil nꝰ
iam delectet in infimis
qui patrem habenius ml
lis. Est hoc nobis est mag¬
noꝑe pensandũ quia ib
qui placidus ascendit
ribilis rediet. & quidqul
nobis cũ mansuetudme
cipitꝰ hoc a nobis sũ dislil¬
tione exiget. Neno cigo
dulta penitentiȩ tempora
paruipendat: nemo curã
sui dũ ualet agere negli

Expanded text:
 nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tet ut illuc sequamur corde ubi cum corpore ascendisse crrena fugiamus, nihil jam nos delectet in infimis, qui Patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit, terribilis redibit, et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui dum valet agere, negli
Abbreviated transcription (Latin):
sis fuere etatib postea refert.
hec est generatio querenti¬
um dñm. querentiũ faci¬
em łi iacob. Et in alio loco
de om̃ib scĩs. Generatio ru¬
stoꝵ benedicetur. De maliᷤ
uͦ ut in p̃senti loco: gene¬
ratio urperarũ. & requi¬
rentur om̃ia. a generatio¬
ne ista. Et in ierechiel cũi
peccata terrȩ descripsisset:
sermo ꝓpheticus adiecit.
Si noe. & iob. & danihel ibi
fuerint inuenti.ñ dimit¬
ti peccata terrȩ illi: om̃s
rustos qui similes forent
Ergo & isti qui similia
cain & ioas contra apłos
gesserunt: de una gene¬
ratione esse referuntur.¬

Expanded text:
sis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum benedicetur . De malis vero, ut in praesenti loco: Generatio viperarum. Et Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes forent ErCain et Joas contra Apostolos gesserunt, de una generatione esse referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
re dignatus est: exceptis
celestrũ sacramentoꝵ fi¬
guris. etiam iuxta litte¬
tiũ confirmat. Porro taci¬
ani & marciani ceteroꝵꝙ
qui nuptiis detrahunt
ꝑfidia qͣm sit dampna¬
bilis: insinuat. Si enrm
thoro ĩmaculato & nup¬
tiis debita castitate cele¬
bratis culpa inesset: ne¬
reͥ nequaqͣm eas signoꝵ
suoꝵ initiis consecrare uo¬
luissec. Nunc autẽ quia
bona est castitas comuga¬
lis. melior continentia ui¬
dualis. optima ꝑfectio
uirginalis: ad compban¬
dam omnrũ electionem
graduũ. discernendũ ta
nis utero nasci dignatus
est: a ꝓphetico annȩ ui¬
due ore mox natus bene¬
dicitur. a nuptiarũ cele¬
bratorib iam iuuenis
inuitatus. & has suȩ pre¬
sentia uirtutis honorat:

Expanded text:
re dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta littetium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nere, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum taminis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat.
Abbreviated transcription (Latin):
storalem suscipere. qui iam
in suo corpore sciunt fluxa
luxuriȩ edomare: ut cum
aliis fortia p̃dicant. ipsi de¬
sideriis mollib eneruiter
ñ succũbant. Bene autem
subditur. Et comedetis fe¬
ria redemptoris. celestis pa¬
triȩ gaudia cũ festinatione
cognoscite: & p̃cepta uitȩ
cũ festinatione implere
curate. Quia enĩ adhuc ho¬
die licet bene agere scimꝰ:
utrũ cras liceat ignoramꝰ.
festinantes autẽ pascha
comedite: id est ad sollẽp¬
nitatem patriȩ celestis
anhelate. Nemo in huius
uitȩ itinere torpeat:ne in
pat̾ria locũ ꝑdat. Nemo
moras ad appetenda stu-¬
dia innectat. sed cepta ꝑfi¬
ciat: ne minime liceat im¬
plere. qd̾ male inchoat. Si
ad amorem dei pigri non
sumus. adiuuat ipse quẽ

Expanded text:
storalem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis feria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem
Abbreviated transcription (Latin):
hilarate corda. quia dũ fi¬
nitur mundus cui amici
ñ estis: ꝓpe fit redemptio
qͣm quesistis. In scriptu¬
ra etenim sacra sepe caput
ꝓ mente ponitur: quia si¬
cut capite reguntur men¬
bra: ita cogitationes men

Expanded text:
hilarate corda: quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur: quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes men
Abbreviated transcription (Latin):
truerunt ium̃ta in sterco¬
re suo. Ium̃ta quippe in
stercore suo putrescere est:
carnales homines in feto¬
re luxuriȩ uitam finire.
qndo hoc mortale corpus
aluxuriȩ putredine per
condimentũ continentiȩ
custodimus. Magnũ uͦ¬
nobis aliquid magi innu¬
unt: qd̾ in regionem suã
ꝑuiam aliam reuertunt᷑¬
In eo namq qd̃ admoniti
faciunt: nobis ꝓfecto infi¬
nuant quid faciamus.
Regio quippe nr̃a paradi-
one etenim nr̃a suꝑbien¬
do. inobediendo. uisibilia
sequendo. cibũ uetitum
gustando discessimus:sed
ad eam necesse est ut flen¬
do. obediendo. uisibilia fu¬
giendo. atq appetitũ car

Expanded text:
truerunt jumenta in stercotruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quipstercore suo putrescere est, carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. ando hoc mortala luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. Mnobis aliquid Magi innuunt, quod in regionem suam per viam aliam revertuntIn eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisuone etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum car
Abbreviated transcription (Latin):
namq sapientia designat᷑.
salomone atcestande qui
ait. Chesaurus desiderabi¬
lis. requiescit in ore sapien¬
tis. Chure autẽ qd̃ deo in¬
cenditur. uirtus orationis
exprimitur: psalmista at¬
testante qui ait. Dirigat᷑
oratio mea. sicut incensũ
in conspectu tuo. ꝑ mirrã
uͦ: carnis nr̃e mortificatio
figuratur. Unde sc̃a eccłia
de suis oꝑariis usq ad mor¬
dem ꝓ deo certantib ait.
Manus meȩ distillauer̃t
mirrã. Nato ergo regi au¬
rũ offerimus: si in conspec¬
tu eius claritate suꝑnȩ sa¬
pientiȩ resplendemus. Thuᷤ
offerimus: si cogitationes
carnis ꝑ sc̃a orationũ studia
in ara cordis incendimus:
ut suaue aliquid deo per
celeste desideriũ redolere
ualeamus. Mirram offeri¬
mus: sicarnis uitia ꝑ absti¬
nentiam mortificamꝰ. Per
mirram namq ut diximꝰ:
agitur. ne mortua caro pu¬
trefiat. Mortuam uͦ carnẽ
putrescere est: hoc mortale
corpus fluxui luxurie de¬
seruire: ficut de quibꝰdã

Expanded text:
namque sapientia denamque sapientia deSalomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thus autem, quod Deo incenditur, virtus orationis exprimitur. Psalmista attestante: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservire, sicut de quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ corpora condi¬
untur. Eum uero quem
magi adorant: etiã msti¬
cis munerib p̃dicant. Nuro
regem. thure dm̃: mirra
mortalem. Sunt uͦ ñnulli
heretici qui hunc dm̃ cre¬
dunt: sed ubiq regnare ne¬
quaqͣm credunt.Hii ꝓfec¬
to ei thus offerunt: s offer¬
re etiam aurũ nolunt.
Et sunt ñrulli qui h̃c re¬
gem estimant: s dm̃ ne-¬
gant. Hii uidelicet ei au¬
rũ offerunt: sed offerre chũ
nolunt. Et sunt ñnulli qͥ
hunc & dm̃ & regem faten¬
tur: s assũpsisse carnem
mortalem negant.Hii ni¬
mirũ ei aurũ & thus offe¬
runt: sed offerre mirram
assumptȩ mortalitatis no¬
lunt. Nos itaq nato dño
offeramus aurũ: ut hunc
ubiq regnare fateamur.
Offeramus chus: ut creda¬
mus qd is qui in tempore
apparuit: d̃s ante tempo¬
ra extitit. Offeramus mir¬
ram: ut eũ quem credimuᷤ
in fua drurnitate impas¬
sibilem: credamus etiam in
nr̃a fuisse mortalem: qͣmuiᷤᷤ
in auro. thure. & mirra in¬
telligi &e aliud potest.Auro

Expanded text:
mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & aliud atculimus ar-¬
gentũ:ut emamus que
necessaria sunt:Non est
in nr̃a conscientia: quis eã
posuerit in marsupiis nr̃is.
At ille respondit. Pax uobis¬
cũ: nolite timere. Ds̃ ũr &
d̃s patris uri: dedit uobis
thesauros in sacculis ur̃is.
Nam pecuniam qͣm dedi-¬
stis michi: ꝓbatam ego ha¬
beo. Esduxitq ad eos syme¬
on: &e introductis domũ
attulit aqͣm & lauerunt
pedes suos: deditq pabu¬
la asinis eoꝵ. Illi uero para¬
bant munera: donec in
grederetur ioseph meri¬
die. Audierant enim: qd̃
ibi comessuri essent panẽ.
Igitur ingresfus est ioseph

Expanded text:
Sed aliud attulimus argentum, ut emamus quae necessaria sunt. Non est in nostra conscientia quis eam posuerit in marsupiis nostris. At ille respondit: Pax vobiscum nolite timere Deus vester et Deus patris vestri dedit vobis thesauros in sacculis vestris nam pecuniam quam dedistis mihi probatam ego habeo eduxitque ad eos Symeon et introductis domum adtulit aquam et laverunt pedes suos deditque pabula asinis eorum illi vero parabant mgrederetur Joseph meridie, audierant enim quod ibi comessuri essent panem. Igitur ingressus est Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ p̃fati duo discipłi
cognito dño in emaus. sta¬
tim redissent iherłm: in¬
uenerunt congregatos un¬
oecim. & eos qui cũ ipsis
erant dicentes:quia sur¬
rexit dñs uere. & apparuit
sẏmoni. Ac deinde subiun¬
git. Et ipsi narrabant qͦ
gesta erant in uia. & quo¬
modo cognouerunt eũ in
fractione panis. Statimq
annectit quintã appariti¬
onem eius. de qua modo cũ

Expanded text:
quia cum praefati duo discipuli, cognito Domino in Emaus, statim redissent Hierusalem, invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Ac deinde subjungit: Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. Statimque annectit quintam ejus apparitionem, de qua modo cu
Abbreviated transcription (Latin):
codicib additur sine cau¬
sa. Ceterũ in ueteri defi¬
nita sententia est: & ira
suo. Si enim iubemur uer¬
beranti alteram p̃bere
maxillam. & mimicos
nr̃os amare. & orare ꝓ ꝑ

Expanded text:
codicibus additur, sine causa: caeterum in veris definita sententia est, et ira suo. Si enim jubemur verberanti alteram praebere maxillam, et inimicos nostros amare, et orare pro
Abbreviated transcription (Latin):
prie hebreoꝵ est. Racha
manis & uacuus. quem
ñ possumus uulgata in¬
nria absq cerebro nun¬
cupare.Si de otioso ser¬
mone reddituri sumus
rationem. qͣndomagis
de contumelia:Sed et

Expanded text:
roprie Hebraeorum est, Racha inanis et vacuus, quem nos possumus vulgata injuria absque cerebro nuncupare. Si de otioso sermone reddituri sumus rationem, quanto magis de contumelia? Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃candũ compositis. Quiᷤ
reuelabit faciem indum̃¬
ti eius. & in mediũ oris eiꝰ
quis intrabit: Portas uul¬
tus eius quis aperiet: ser
girũ dentiũ eius: formido.
Corpus illius quasi scuta
fusilia: & compactũ squa¬
mis se p̃mentib Lina uni
coniungitur: & ne spira¬
culũ quidem incedit ꝑ eas.
Una alteri adherebit: & te¬
nentes se nequaqͣm separa¬
bunturu

Expanded text:
positis. Quis revelabit faciem indumenti ejus? et in medium oris ejus quis intrabit? Portas vultus ejus quis aperiet? per gyrum dentium ejus formido. Corpus illius quasi scuta fusilia, compactum squamis se prementibus. Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas: Una alteri adhaerebit, et tenentes se nequaquam separabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ
suam eisdem discipulis
dicit. hec sunt uerba que
locutus sũ ad uos: cũ ad¬
huc essem uobiscũ. Neq
enim cũ ipsis non erat.
quib p̃sens corporalit
apparebat. Sed tam̃ iam
se esse cũ psis ditiegabat:
a quoꝵ mortali corpore
carnis ĩmortalitate dista¬
bat. Qd̃ illic cũ ipsis positꝰ

Expanded text:
post resurrectionem suam eisdem discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis pos
Abbreviated transcription (Latin):
am disꝑdidisti: du popłm¬
tuũ occidisti. Non uocabit᷑
in eternũ: semen pessimoꝵ.
Preparate filios enus occisio¬
ni: in iniquitate patrũ eoꝵ
ñ consurgent nec herectita¬
bunt t̃ram: neq implebũt
faciem orbis ciuitatũ. Et
consurgam suꝑ eos dicit dñs
exercituũ. & ꝑdam babilo¬
nis nomen. & reliquias. et
germen. & ꝓgeniem ait dñs:
&e ponam eam in possessio¬
nem eritii. & in paludes aqͣ¬
rũ. Et scõpabo eam in sco¬
pa terens: dicit dñs exercitu¬
um. Iurauit dñs exercituũ
dicens. Si non ut putaui
ita erit: & quomodo m̃te
tractaui sic eueniet. ut con

Expanded text:
didisti; tu populum occidisti: non vocabitur in aeternum semen pessimorum. Praeparate filios ejus occisioni in iniquitate patrum suorum: non consurgent, nec haereditabunt terram, neque implebunt faciem orbis civitatum. Et consurgam super eos, dicit Dominus exercituum: et perdam Babylonis nomen, et reliquias, et germen, et progeniem, ait Dominus. Et ponam eam in possessionem ericii, et in paludes aquarum, et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum. Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non, ut putavi, ita erit: et quomodo mente tractavi, sic eveniet Ut con
Abbreviated transcription (Latin):
tadem qm ñ habebat in¬
uueret. Et ut nobis neces¬
sariam obediendi uirtu¬
dem p̃cipuo cõmendaret
exemplo: factũ sub lege
filiũ suũ misit ds in mũi¬
dũ. Non quia ipse legi
quicqͣm debeat. qui unuᷤᷤ
magister nr. unus est le¬
gislator &e uidex. sed ut
eos qui sub lege positi. le¬
gis onera portare nequi¬
uerant:sua compassione
iuuaret. ac de seruili con¬
ditione que sub lege erat
largitate reduceret. xi.

Expanded text:
tatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequierant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, largitate reduceret.
Abbreviated transcription (Latin):
noscit. Eoce ire ñ uult fi¬
lrus dei ad filrũ reguili: &
tam̃ uenire paratus est
ad salutem serui.Certe
si nos cuiꝰpiam seruus ro¬
garet ut ad eũ uenire de¬
beremus:ꝓtinus nobis
nr̃a suꝑbia in cogitatione
tacita responderet dicens.
Non eas: quia demet ipsũ
degeneras.Honor tuus de¬
spicitur: locus uilescit.
Ecce de cȩlo uenit:qui ser¬
uo occurrere in derra non
despicit. Et tam̃ humili¬
ari in terra contẽpnimus:
qui de terra sumus. Quid
uero apud dm̃ uilius. qͥd
esse despectius potest. qͣm
seruare honorem apud
homines. & int̾ni destis
oculos ñ dimere:Cinde

Expanded text:
noscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere?
Abbreviated transcription (Latin):
congruirnt: qͣm humilia¬
tioni.uii.¬
N assumptione gͦ eius an¬
geli in albis uestib uideri
debuerunt:quia qui in na¬
tiuitate sua apparuit ds
humilis.in ascensione sua
ostensus est homo sublimiᷤ.
Sed hoc nobis magnopere
fr̾es poñi in hac sollempni¬
tate pensandũ est:quia de¬
lc tũ est hodierna die cyro¬
graphũ dampnationis nr̃e.
niutata est sententia cor¬
mptiomis ñrȩ. Illa etenim
natura cui dictũ est. terra
iob dñm auem uocat. Quia
enĩ ascensionis erus miste¬
riũ iudeam ñ intelligere
conspexit: de infidelitate
eius sententiam ꝓtulit di¬
cens. Semitam ignorauit

Expanded text:
congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nobis magnoperehac solemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura cui dictum est: Terra Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Sequitur. Et uita
erat lux hominũ. Quo
uerbo aꝑte docetur. qd ip¬
sa uitalis ratio ꝑ qͣm om¬
nia disposita sunt e re¬
guntur. ñ omnem creatu¬
ram sed rationabilem tan¬
tũ ut sapere possit illumi¬
nat. Homines namq qui
ad imaginem di facti st̃.
ꝑcipere sapientiã possunt:
animalia ñ possunt. Sed
& animalis quicũq est ho¬
mo: ñ ꝑcipit ea que sunt
sp̃c dei. Unde bene cũ di¬
xisset. & uita erat lux homi¬
nũ: subiunxit. & de his qui
ab humane conditionis
honore ꝓcul recedentes.
comparati sunt ium̃tis
insipientib. & similes fac¬
ti sunt illis. atq ideo ueri
tatis luce priuantur. Et

Expanded text:
at. Sequitur: « Et vita erat lux hominum. Quo verbo aperte docetur quod ipsa vitalis ratio, per quam omnia disposita sunt et reguntur, non omnem creaturam, sed rationabilem tantum, ut sapere possit, illuminat. Homines namque, qui ad imaginem Dei facti sunt, percipere sapientiam possunt, animalia non possunt. Sed et animalis quicunque est homo, non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Unde bene cum dixisset: Et vita erat lux hominum, subjunxit et de his qui, ab humanae conditionis honore procul recedentes, comparati sunt jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis, atque ideo recte veritatis luce privantur.
Abbreviated transcription (Latin):
oei oreb. Apparuitq ei dñs
in flamma ignis de medio
rubi. & uidebat qd rubus
arderet: & ñ combureret᷑.
Dixit ergo moyses.Nadã
& tudebo usionem hanc
magnã: quare ñ combu¬
ratur rubus. iiii.¬
ernens auitẽ dñs qõ
ꝑgeret ad uidendũ.
uocauit eũ de medio rubi:
& ait. Moyses:moyses. Qui

Expanded text:
b. Apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio rubi: et videbat quod rubus arderet: et non combureretur. Dixit ergo Moyses. Vadam et videbo visionem hanc magnam: quare non comburatur rubus. Cernens autem Dominus quod pergeret ad videndum: vocavit eum de medio rubi: et ait. Moyses. Moyses.
Abbreviated transcription (Latin):
in furore. Non par¬
cet oculus meus nec mise¬
reborᷤ & cũ clamauerint
ad aures meas uoce mag¬
na: ñ exaudiam eos. Et
clamauit in aurib meis.
uoce magna dicens. Ap¬
ꝓpinquauerunt uisita¬
tiones urbis: & unꝰquisq
uas int̾fectionis habet in

Expanded text:
in furore non parcet oculus meus nec miserebor et cum clamaverint ad aures meas voce magna non exaudiam eos et clamavit in auribus meis voce magna dicens adpropinquaverunt visitationes urbis et unusquisque vas in
Abbreviated transcription (Latin):
gebant aduersũ me: & ap¬
p̃hendebam mentũ eoꝵ.
& suffocabam. int̃ficiebãq
eos. Nam & leonem & ur¬
sũ interfeci ego seruus
tuus. Erit igitur hic phi¬
listeus incircũcisus quasi
unus ex eis: quia ausus ẽ
maledicere exercitũ d̃i ui¬

Expanded text:
t adversum me et adprehendebam mentum eorum et suffocabam interficiebamque eos nam et leonem et ursum interfeci ego servus tuus erit igitur et Philistheus hic incircumcisus quasi unus ex eis quia ausus est maledicere exercitum Dei vi
Abbreviated transcription (Latin):
Sine causa inquiunt mi¬
litamus: sine causa labo¬
ramus. Hodie domũ re-¬
ferre nil potui: iniquitaᷤᷤ
iudicis male me facere
ñ ꝑmisit.

Expanded text:
Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
stra ad frẽs tuos. & decem
formellas casei. Has deferes
ad tribunũ: & frẽs tuos ui¬
sitabis si recte agant: & cũ
quib ordinati sint disce.
nabant aduersũ phili-¬
stiim.¬

Expanded text:
em formellas casei has deferes ad tribunum et fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sint disce Snabant adversum Philisthim
Abbreviated transcription (Latin):
hora tercia. sexta. &
nona. antiquus ille hebra¬
icus popls designatur: qͥ
in electis suis ab ipso mun

Expanded text:
hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mun
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe abrahȩ ad nos ueni¬
re dignatus est. Semen au¬
tem abrahȩ ñ illos tantũ
dicit electos qui ex abrahȩ
ꝓgenie sunt corporaliter
editi. uerũ etiam nos qui
de gentib ad xp̃m congre¬
gati illis fidei societate pa¬
trib copulamur. a quib
ꝓsapiȩ carnalis origine
longe segregamur. Et noᷤᷤ
enum. semen ac filii sumus
abrahȩ: cũ sacramentis
nr̃i redemptoris qui de ge¬
nere abrahe carnem assũp¬
sit renascimur. Nos sumuᷤ
filii abrahȩ. cũ illũ uidere
sollerti intentione queri¬
mus. cuiꝰ diem beatus abra-¬
ham exultauit ut uideret.
& uidit & gauisus ẽ. Hinc
etenĩ apłs ait. Si autem
estis: scdm ꝓmissionẽ here¬
des. Recte autẽ in conclu¬
sione subiungitur in scła:
quia nimirũ p̃fata ꝓmis

Expanded text:
stirpe Abrahae ad nos venire dignatus est. Semen autem Abrahae non illos tantum dicit electos, qui ex Abrahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei societate patribus copulamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe segregamur. Et nos enim semen ac filii sumus Abrahae, cum sacramentis nostri Redemptoris, qui de genere Abrahae carnem assumpsit, renascimur. Nos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti intentione quaerimus cujus diem ipse Abraham exsultavit ut videret, et vidit et gavisus est. Hinc autem Apostolus ait: Si autem estis, secundum promissionem haeredes. Recte autem in conclusione subjungitur, In saecula, quia nimirum praefata promis
Abbreviated transcription (Latin):
ut & in ueritate creclant᷑
facta: & tamen ꝑ signifi¬
cationem nobis aliquid
innuant. Oꝑa quippe eiꝰ
& ꝑ potentiam aliud
ostendunt: & ꝑ misterrũ
aliud loquuntur. Ecce
enim quis iuxta historiã
cecus iste fuerit ignorxmꝰ.
sed tam̃ quem ꝑ misteriũ
significet nouimus. Ce

Expanded text:
ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. C
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt festinantes. et
inuenerunt mariã & io¬
seph: & infantem positũ
in p̃sepio. lastores quidẽ
illi felici gaudio festinaue¬
runt uidere qd̃ audierant.¬
& quia ardenti amore que¬
sierunt:continuo salua¬
torem quem quesierunt
inuenire meruer̃t. Sed &
intellectualiũ pastores
gregũ. immo cuncti fide¬
les qua mentis industria
xp̃m querere debeant: dic¬
tis pariter sins ostendert̃¬
& factis. Transeamus in
usq bethleem. ciuitatem
dauid: & recolamꝰ aman

Expanded text:
nerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis. Transeamus, inqusque Bethleem civitatem David, et recolamus aman
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionem suã
meternũ iam uicturus
intrauit. qui moriturus
ueniens. ñ aꝑto utero uir¬
ginis exiuit:Sed quia ad
illud corpus qd̃ iideri po¬
terat. fides intuentrũ du¬
bitabat: ostendit eis ꝓtinꝰ.
manus & latus. Palpan¬
dam carnem p̃buit: qͣm
clausis ianuis introdu¬
& iuxta humanã rationẽ
sibi ualde contraria osten¬
dit: dũ post resurrectio
nem corpus suũ & incor¬
ruptibile. & tamen palpa¬
bile demonstrauit. Nam
&& corrumpi necesse est. qd̃
palpatur. & palpari non
potest: qd̾ non corrũpit᷑.

Expanded text:
ctionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus et latus. Palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introdurationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
iam factũ est iudiciũ. No¬
uit enim dñs: qui sunt eiꝰ.
Nouit qui ꝑmaneant ad
coronam. quiq ꝑmaneant
ad flãmam. Nouit in area
sua triticũ. nouit paleam.
Nouit segetem: nouit ⁊¬
rania. Iam iudicatus est:
qui ñ credit. Quare est iu¬
dicatus: Quia ñ credidit
in nomine unigeniti filii

Expanded text:
icium. Novit enim Dominus, qui sunt ejus . Novit qui permaneant ad coronam, qui permaneant ad flammam. Novit in area sua triticum suum, novit et paleam; novit et segetem, novit zizaniam. Jam judicatus est, qui non credit. Quare judicatus? quia non credidit in nomine unigeniti Filii
Abbreviated transcription (Latin):
aures eius aggraua. & ocu¬
los eius claude: ne forte ui¬
deat oculis suis. & auribus¬
suis audiat: & corde suo in¬
telligat. & conuertatur &

Expanded text:
aures eius aggraua, & oculos eius claude: ne forte videat oculis, & auribus audiat, & corde intelligat, & conuertatur, &
Abbreviated transcription (Latin):
frange idolũ falsitatis.
Manus di. potestas dei.
facies dei.noticia dei. pe¬
oesdi. p̃sentia dei. sedes
deꝑ si uis tu es. An forte
negare audebis dm̃ esse
xꝓ̃m: Non ego inquis.
Concedis & hoc xp̃m d̃i
uircutem &e dei sapien¬
tiam: Concedo inquis.
fludi. Anima iusti: sedes
sapientie. Uibi enĩ habet
õs sedem. nisi ubi habi¬
tat : uibi autẽ habitat᷑:
nisi in templo suo:Tem¬
plũ enim dei sc̃m est: qd̾
estis uos.
ide ergo: quomodo
in cor tuũ si placet in¬
tret archa testam̃ti: et
ruat dagon. Audi ergo
nunc: & disce dm̃ desi

Expanded text:
frange idolum falsitatis. Manus Dei, potentia Dei. Facies Dei, notitia Dei. Pedes Dei, praesentia Dei. Sedes Dei, si vis, tu es. An forte negare audebis Deum essem? Non, inquis. Concedis et hoc, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ? Concedo, inquis. Audi: Anima justi sedes est sapientiae . Ubi enim sedem habet Deus, nisi ubi habitat? Ubi autem habitat, nisi in templo suo? Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Vide ergo quomodo in cor tuum, si placet, intret arca testamenti, et ruat Dagon . Audi ergo nunc, et disce Deum desi
Abbreviated transcription (Latin):
uerba eius ñ potest quis¬
quis ex deo ñ est: int̾roget
se unusquisq si uerba dei
in aure cordis ꝑcipit. & in¬
telligit unde sit.Celestem
tas iubet.carnis desideria
conteri. mundi głam de¬
clinare. aliena non appeti:
propria largiri. x

Expanded text:
erba eius non potest, quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque, si verba dei in aure cordis percipit, et intellegit, unde sit. Caelestem erari iubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri.
Abbreviated transcription (Latin):
ducebant & sextũ.
Et is mori incipiens: sic
ait. Holi frustra errare.
Nos enim ꝓpter nosmet
ipsos hȩc patimur. peccan¬
tes in dm̃ nr̃m: & digna
admiratione facta sunt
in nobis. Tu autẽ ne esti¬
mes tibi impune futurũ.
qd contra dm̃ pugnare
temptaueris. Supramo¬
dũ autẽ mater mirabilis.
& bonoꝵ memoria digna.
que pereuntes septem fi¬
lios sub unius diei tempo¬
re conspiciens. bono ani¬
mo ferebat ꝓpter spem qͣo
in dm̃ habebat: singuloᷤᷤ
illoꝵ hortabatur patria
uoce fortiter repleta sapi¬
entiaꝰ & femineş cogita¬
tioni masculinũ animũ
inserens: dixit ad eos. Ne¬
scio qualiter in utero meo
apparuistis. Neq enĩ ego
sp̃m & animã donauii no¬
bis& uitam: & singuloꝵ
menbra ñ ego ipsa compe¬
gi. Sedenim mundi crea¬
tor qui formauit homi¬
nis natruitatem. quiq
hominũ inuenit origi¬
nemꝰ. & sp̃m uobis iterũ

Expanded text:
ducebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quae pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam in Deum habebat singulos illorum hortabatur patria voce fortiter repleta sapientia et femineae cogitationi masculinum animum inserens dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam et singulorum membra non ego ipsa conpegi sed enim mundi creator qui formavit hominis nativitatem quique omnium invenit origine
Abbreviated transcription (Latin):
rissimm sc̃i euͣgelii
lectio recitata: neq opus
est ut in ea quid exponen¬
oo loquamur. Describit
namꝙ infantiam pueri¬
tiamq nr̃i redemptoris:
qua nr̃ȩ particeps huma¬
nitatis dignatus est fieri.
Cõmemorat et̃nitatem
diuinȩ maiestatis. in qua
patri mansit ac manet
semꝑ equalis:ut uideli¬
cet incarnationis eius hu¬
militate ad memoriam
reuocata: & ipsi contra
om̃rum uulnera pecca¬
toꝵ medicamentũ uerȩ
humilitatis curemus exer¬
cere. pio semꝑ animore¬
colentes guantũ nos pro
diuino amore. quantũ
nos ꝓ nr̃a salute oporteat
humiliari. qui terra sumꝰ
& cinis: si tantũ sũma illa

Expanded text:
rissimi, sancti Evangelii lectio recitata, neque opus est ut in ea quid exponendo loquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim fuit tanta ex¬
ultatio: heri & nudiuster¬
tius. die nobis. Quis nos
seruabit de manu deoꝵ
sublimiũ istoꝵ: hii sunt
dii qui ꝑcusserunt egip¬
tum: om̃i plaga in deser¬
do. Confortamini & estote
uiri philistiim: ne serui
amus hebreis: sicut illi
seruierunt nobis.Pugna¬

Expanded text:
non enim fuit tanta exultatio heri et nudius tertius vae nobis quis nos servabit de manu deorum sublimium istorum hii sunt dii qui percusserunt Aegyptum omni plaga in deserto confortamini et estote viri Phiatis Hebraeis, sicut illi servierunt nobis: con
Abbreviated transcription (Latin):
refectionib pauperũ: qͦs
impendia nr̃a satiauerĩt.
Iocundemur in uestitu
eoꝵ: quoꝵ nuditatem in¬
dumentis necessariis dexe¬
rimus.Sentiant huma¬
nitatem nr̃am egritudi-¬
nes decumbentiũ. imbecil¬
litates debiliũ. labores exu¬
lum. destitutio pupilloꝵ:
& desolatarũ lamenta ui
duarũ. In quib iuuandis
nemo est: qui ñ aliqͣm pos¬
sit exequi beniuolentiȩ por¬
tionem. Nulli enĩ paruus
census est: cui magnꝰ est
animus. nec de rei famili¬
aris modo pendet men¬
sed ñ discrepat fructus ope¬
rũ. ribi idem est affectus
tissimi exercendarũ oportu¬
nitate uirtutũ. sunt & ali¬
arũ insignia uirtutũ: que
one capiantur: si repellat᷑
lasciuia. si abdicetur ebrie¬
tas. & carnis concupiscentia
castitatis legib edometur.
siodia transeant in dilec

Expanded text:
refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modo mensed non discrepat fructus operum, ubi idem est affectus tem, dilectissimi, exercendarum opportunitate virtutum, sunt et aliarum insignia coronarum, quae ae capiantur; si repellatur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilec
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: qd̃ ꝑ salomonem fub
hereticoꝵ uoce dicit᷑. Nque
furtiuȩ dulciores sunt.
Quid crude agni carnes
nisi inconsideratam ac si
subtilit̾ cogitamus: quasi
mente coquimꝰ. Sed agni
caro nec cruda edenda est.
nec aqua coctaͥ. quia redẽp¬
tor ñr nec purus homo
estimandus est: neq per
humanam sapientiam qͣ¬
licer incarnari d̃s potuit
cogitandus.Om̃is qui re¬
demptorem nr̃m purirm
hominem credit: quid iste
aliud qͣm agui crudas
carnes comedit: Quas
indelicet coquere ꝑ diui¬
nitatis erus intelligentiã
noluit. Om̃is qui incarna¬
tionis eius misteria iuxta

Expanded text:
hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt , quid crudae agni carnes nisi inconsideratam ac sinsubtiliter cogitamus, quasi mente coquimus: sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per Divinitatis ejus intelligentiam noluit: omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ecce agnus dei. ecce qui tol¬
lit peccata mundi: qui &
humilitatem suam & di¬
uinitatis eius potentiam
considerans dicit. qui de
terra est de terra loquitur:
qui autẽ de celo uenit fuꝑ
om̃s est: cur in carcere po¬
situs mittens discipłos re
quirit. tu es qui uenturus
es an aliũ expectamus:¬
tanqͣm si ignoret quem
ostenderat. & an ipse sit
nesciat: quem ipsũ esse
ꝓphetando. baptizando.
ostendendo clamauerat.
Sed hec citius questio solui¬
tur: si gestȩ rei tempus &

Expanded text:
ecce qui tollit peccatum mundi ; qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamustanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ypocritȩ designant᷑.:
Qui dũ ficte querunt:
inuenire dm̃ nũqͣm me¬
rentur. Sed int̾ hec scien¬
dũ est: qd̃ priscillianistȩ
heretici. nasci unũquẽq
hominem sub constellati¬
onib stellarũ putant.
Et hoc in adiutorrũ sui
erroris assumunt: qd̃ no¬
ua stella exiit cũ dñs in
carne apparuit:cuiꝰ fuisse
fatũ eandem que apparu-¬
it stellam putant. Sed fi
eugelii uerba pensamus.
quib de eadem stella dici¬
tur. usq dũ ueniens staret
supra ubi erat puer: dũ
non puer ad stellam.sẽd
stella ad puerũ cucurrit.
si dici liceat ñ stella fatũ

Expanded text:
e designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c gladio sp̃uali ꝑ
umuersũ orbem. regnum
diaboli. hec primitus spo¬
lia idolatrȩ dñationi detra¬
xit: ut ad se adorandum
magos conuersos. a peste il¬
lius suꝑsticionis auerteret.¬
& in hac terra nondũ lo¬
quens ꝑ linguã loqueret᷑
de cȩlo ꝑ stellam: ce quis
esset & quo ꝓpter quos ue¬
nisset. non uoce carnis sed

Expanded text:
 gladio spirituali per universum orbem regnum diaboli, haec prima puer spolia idololatriae dominationi detraxit, ut ad se adorandum Magos conversos a peste illius superstitionis averteret, et in hac terra nondum loquens per linguam, loqueretur de coelo per stellam; ut et quis esset, et quo, et propter quos venisset, non vo
Abbreviated transcription (Latin):
tirsos & ramos uirides &
palmas p̃ferebant ei:qui
ꝓsperauit mundari lo¬
cũ sirũ. Et decreuerunt
cõmun p̃cepto & decre¬
to unruersȩ genti iudeoꝵ:
om̃ib annis agere dies
t antiochi quidem
qui appellatus est
nobilis uitȩ excessus: ita
se habuit. Nunc autem

Expanded text:
tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperavit mundari locum suum et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies t Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
nũ genus. Ita fit. ut ñ
timeas carnificem istũ:
sed dignus fr̃ib tuis effec¬
tus. fuscipe mortẽ: ut in

Expanded text:
num genus ita fit, ut non timeas carnificem istum, sed dignus fratrum effectus suscipias mortem, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
& furor meus suꝑ scelus
eoꝵ. Et suscitabit suꝑ eũ
dñs d̾s exercituũ flagellũ.
iuxca plagam madian
in petra oreb. & uirgam
suam suꝑ mare: & leua¬
bit eam in uia egipti. Et
erit in die illa auferetur
onus enus de humero tuo.
& iugũ eius de collo tuo:
& computrescet iugũ a
facie olei. Ueniet in naiath.
transibit in magron. apud
magnias cõmendabit uasa
sua. Transierunt cursim:
bstupuit rama: ga

Expanded text:
lus eorum. Et suscitabit super eum Dominus exercituum flagellum, juxta plagam Madian in petra Horeb, et virgam suam super mare, et levabit eam in via Aegypti. Et erit in die illa: Auferetur onus ejus de humero tuo, et jugum ejus de collo tuo, et computrescet jugum a facie olei. Veniet in Ajath, transibit in Magron: apud Machmas commendabit vasa sua. Transierunt cursim, bstupuit Rama, Ga
Abbreviated transcription (Latin):
nis refrenando redeamus.
Paliam gͦ uiam ad regio¬
nem nr̃am regredimur:
qm̃ qui a paradisi gaudio
ꝑ delectamenta discessimꝰ:
ad hec ꝑ lamenta reuoca¬
mur. Unde necesse ẽ frẽs
oculos cordis hinc culpas
oꝑis:. illuc iudiciũ extre¬
mȩ districtionis. Pensemꝰ
qͣm districtus iudex ueni¬
at qui rudiciũ minatur.
& latet. terrores peccatori¬
b intentat. & tam̃ susti¬
net: & id circo uenire citiꝰ
oiffert. ut minus inueni¬
at quos condempnet. Hi¬
niamus fletib culpas: &
cũ psalmistȩ uoce p̃ueni¬
amus faciem eius in con¬
fessione. Uoluptatũ ergo

Expanded text:
nis refrenando, redeamus. Per aliam viam ad regionem nostram regredimur, m qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revocamur. Unde necesse est, fratoculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos
Abbreviated transcription (Latin):
eati misericordes.
Quis misericors ñ
op̾tat & ipso oꝑe reddi si¬
bi a deo uicem. ut circa se
faciat. qd̃ circa pauperẽ
facit: Beati inquit mise¬
ricordes: q̃m ipsoꝵ mise¬
rebitur ds. Quomodo ꝑ
ipsa singula singłis pro¬
pria apposita sunt. & ni¬
chil adhibitũ est in p̃mio
qd̃ non congrueret & pre¬
cepto: Preceptũ est enim
ut sis pauꝑ sp̃u. premiũ
est ut habeas regnũ cȩloꝵ:
p̃ceptũ est ut sis mitis.
premiũ est ut possideas
terrã: preceptũ est ut sis
lugens. premiũ est ue
consoleris: preceptũ est
ut sitias esuriasq iusticiã.
premiũ est ut satureris:
preceptũ est ut sis mise¬
ricors. premiũ est ut mi¬
scdiam consequaris: sic p̃¬
ceptũ est ut mundes cor:

Expanded text:
eati misericordes. Quis misericors, nisi qui optat ex ipso opere reddi sibi a Deo vicem, ut circa se fiat, quod circa pauperem facit? Beati, inquit, misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus Quomodo per ipsa singula singulis propria apposita sunt, et nihil adhibitum est in praemio, quod non congrueret praecepto? praeceptum est enim ut sis pauper spiritu: praemium est ut habeas regnum coelorum. Praeceptum est ut sis mitis: praemium est ut possideas terram. Praeceptum est ut sis lugens: praemium, ut consoleris. Praeceptum est ut esurias et sitias justitiam: praemium, ut satureris. Praeceptum est ut sis misericors: praemium, ut misericordiam consequaris. Sic praeceptum est ut mundes cor:
Abbreviated transcription (Latin):
letificauit suꝑ te inimi¬
cũ: & exaltauit cornu ho¬
strũ tuoꝵ. Clamauit cor
eoꝵ ad dñm: suꝑ muros
filiȩ syon. Deduc quasi tor¬
rentem lacrimas ꝑ diem
& noctem. ñ des requiem
tibi: neq taceat pupilla
oculi tiri.
onsurge lauda in
nocte in principio
uigiliarũ. effunde sicut
aquam cor tuũ: ante con

Expanded text:
it super te inimicum et exaltavit cornu hostium tuorum SADE clamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion deduc quasi torrentem lacrimas per diem et per noctem non des requiem tibi neque taceat pupilla oculi tui consurge lauda in nocte in principio vigiliarum effunde sicut aq
Abbreviated transcription (Latin):
rabo de. uel cui assimilabo
de filia iherłm: Qui exeqͣ¬
bo de. & consolabor te iurgo
filia syon: Magna enim
uelut mare. contritio tua.
Quis medebitur cui: Pro¬

Expanded text:
rabo te uel cui assimilabo te filia Hierusalem: cui exequabo te: et consolabor te uirgo filia Sion. magna est enim uelut mare contritio tua. quis medebitur tui. pla
Abbreviated transcription (Latin):
stis: Qui responderunt.
De terra chanaan: ut ema¬
mus uictui necessaria. Et
ñ est agnitus ab eis. Re¬
cordatusq somnioꝵ que
aliqͣndo uiderat: ait ad
eos. Exploratores estis: ut
uideatis infirmiora t̃rȩ
uenistis. Qui dixerunt.
Non est ita dñe: sed serui
tui uenerunt ut emerent
cibos. Om̃s filii unius uiri
sumus. pacifici uenimus:
nec quicqͣm famuli turi
machinantur mali. Qui¬
b ille respondit. Aliter ẽ.
Immum̃ta terrȩ huius:
considerare uenistis. Et
illi: duodecim inquiunt
serui tui frẽs sumus. filii
uiri unius. in terra cha¬
naan.Minimus cũ patre
hoc est ait qd̃ locutus sum
exploratores estis. Iam ñc̃
exꝑimentũ ur̃i capiam.
ꝑ salutem pharaonis non
egrediemini hinc: donec
ueniat frater ũr murtmꝰ.
Mittite e uobis unũ. ut ad

Expanded text:
stis? Qui responderunt: De terra Chanaan, ut emamus victui necessaria. Et non est agnitus ab eis. Recordatusque somniorum, quae aliquando viderat, ait ad eos: Exploratores estis: ut videatis infirmiora terrae, venistis. Qui dixerunt: Non est ita, domine, setui venerunt ut emerent cibos. Omnes filii unius viri sumus: pacifici venimus, nec quicquam famuli tui machinantur mali. Quibus ille respondit: Aliter est: immunita terrae hujus considerare venistis. Et illi: Duodecim, inquiunt, fratres servi tui sumus, filii viri unius in terra Chanaan: minimus cum patre Hoc est, ait, quod locutus sum: Exploratores estis. Jam nunc experimentum vestri capiam: per salutem Pharaonis non egrediemini hinc, donec veniat frater vester minimus. Mittite ex vobis unum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
nas diuidere:cũ uideat
magos ñ alia deo & alia ho¬
mim: sed uni deo homini
eadem munera obtulisse
simplicit̃. Non gͦ diuidat᷑
in ꝑsonis:qui non inueni¬
tur diuisus in donis. Prop¬
derea qunpe imus idemq
istis munerib honoratur:
uit unus idemq ds & ho¬
mo cognoscatur. Ista ma-¬
goꝵ oblatio confundit
etiam euticetis insaniam:
qui ñi uult in xp̃o utrãq
ueram p̃dicare naturam.
Ueritatem quippe istoꝵ
munerũ tollit: dũ in xp̃o
unam naturam p̃dicare
contendit. Nos itaq dilec¬
tissimi fr̃es offeramus xp̃o
indubitant̃ in fide. quod
magi obtulisse cognoscun¬
tur in munere:ut uere
druinitatis humanitatiꝰq
confessio. ipsa sit apud
xp̃m nr̃a fidelis oblatio.
hec munera cũ magis
unammit̃ offeramus: &
ad regionem sc̃oꝵ tota cor¬
dis deuotione tendamus.
Nec teneamus uitȩ ueteris
uiam.sed diuinis manda¬
tis humiliter obsequentes.

Expanded text:
nas dividere: cum videat Magos non alia Deo et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cognoscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes
Abbreviated transcription (Latin):
niet quomodo scriptũ est.
d̃s manifeste ueniet. non
quẽadmodũ primũ ue¬
nit occultus: sed sicut dic¬
tum est manifestus. iii.¬
ccultũ enim eũ opor¬
tebat uenire. ut iu¬
dicaretur: manifestus au¬
tem ueniet ut iudicet S
enim prius manifeste ue¬
niret. iudicare eũ mani¬
feste quis auderet. qͣndo
quidem dicit apl̃s pau¬
lus. si enim cognouissent
nĩquam dnĩn glorie crua¬
firissent: Sed si ille nõ occi¬
deretur: mors nõ morerctil.
Tropheo suo diabolus uis
est. Ehxultauit em̃ diabo¬
seducendo deiecit in morti
Seducendo priniũ homuie
occidit: occidendo norit ssumꝰ
primũ de laqueis perdidis
acta est ictoria iiii.¬

Expanded text:
et quomodo scriptum est, Deus manifestus veniet : non quemadmodum primitus venit occultus, sed sicut dictum est, manifestus. Occultum enim oportebat eum venire, ut judicaretur: manifestus autem veniet, ut judicet. Si enim prius manifestus venisset, judicare manifestum quis auderet? Quando quidem dicit apostolus Paulus, Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed si ille non occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo diabolus victus est. Exsultavit enim diaboseducendo dejecit in mortem. Seducendo primum hominem, occidit: occidendo novissimum, primum de laqueis perdidit. Facta est ergo victoria Domi