comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ftinc est enĩ quod dequib dã falsis fide¬
lib paulus dicit Qui confitent᷑ se nos¬
se dm̃: factis autẽ negant. Hinc iohan¬
nes ait. Qui dicit se nosse dm̃. & manda¬
ta eius non custodit: mendax ẽ. Quod̾
eũ ita sit : fidei nr̃e ueritate̾ in uitę
nr̃e consideratione debemus agnoscere:
Tunc eni ueraciter fideles sumus. si qͦd
uerbis ꝓmittimus. oꝑib impleamus:
Indie quippe baptismatis om̃ib nos an¬
tiqui hostis operib atq om̃ib pompis
ios reducat : & si seruat post baptismũ
quod ante baptismũ spopondit : certus
iam quia fidelis ẽ gaudeat: Sed ecce qͦđ
ꝓmisit minime seruauit: ad exercenda
praua oꝑa. ad concupiscendas mundi
pompas dilapsus ẽ: uideamus si iam scit
plangere quod errauit: Apud miscdem
namq iudice nec ille fallax habebitur :
qui ad ueritatẽ reuertitur etiã postꝗͣm
mentit᷑ : quia omp̃s ds̃ dũ libent᷑ nos¬
tram penitentiam suscipit : ipse suo iudi¬
cio hoc quod errauimus abscondit.¬

Expanded text:
busdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis los reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt:
otest etiam om̃is creaturȩ nomine
om̃is natio gentiũ designari Ante
& enĩ dictũ fuerat. in uiam gentium ne
abieritis: nunc autẽ dicitur predicate om¬
ni creaturȩ: ut scilicet prius a iudȩa a¬
płoꝵ repulsa predicatio. tunc nobis m
adiutoriũ fieret. cũ hanc illa ad dãpna¬
tionis suȩ testimoniũ suꝑba reppulisset
Sed cũ discipulos ad predicandũ ueritas
mittit. quid aliud in mundo nisi grana
seminis mictit: Et pauca grana mit¬
tit insemine. ut multarũ messiũ frugs
recipiat ex nr̃a fide: Neq & eni inu¬
niuerso mundo tanta fideliũ messis ex¬
urgeret: si manu dñi suꝑ rationabilem
terrã illa electa grana prȩdicantiũ ñ
uenissent. Sequitur Qui crediderit &
baptiatus fuerit : saluus erit. Qui uero
non crediderit: condẽpnabit᷑ Fortasse

Expanded text:
non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non
Abbreviated transcription (Latin):
in habitabilẽ. inuiam: ꝑ terrã sitis &ima¬
ginẽ mortis: ꝑ terrã inqua nom ambula¬
uit uir neq ħabitauit homo Et indu
contaminastis terrã meã: & hereditat̾e
meam posiustis in abhominationẽ. Sa¬
cerdotes non dixerunt ubi est dñs: & te

Expanded text:
bitabilem et inviam; per terram sitis, et imaginem mortis; per terram, in qua non ambulavit vir, neque habitavit homo? Et induxcontaminastis terram meam, et haereditatem meam posuistis in abominationem. Sacerdotes non
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: & loqueris uerba mea adeos.
Non enĩ ad popłm ꝓfundi sermonis. & ignõ¬
tȩ linguȩ tu mittẽris ad domũ isrł. neq
ad populos multos ꝓfundi sermonis & ig¬
nõtȩ linguȩ. quorũ non possis audire ser¬
mones: Et si ad illos muttereris. ipsi audi¬
rent te. Domus autẽ isrł nolunt audire
te. quia nolunt audire me. Om̃is quippe
domus isrł attrita fronte ẽ. & duro corde:

Expanded text:
mea ad eos non enim ad populum profundi sermonis et ignotae linguae tu mitteris ad domum Israhel neque ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae quorum non possis audire sermones et si ad illos mittereris ipsi audirent te domus autem Israhel nolent audire te quia nolunt audire me omnis quippe domus Israhel adtrit
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ duce gr̃a dilectissimi fide¬
lit̾ sapient̃q noscamus quid pa¬
tri. quid filio. quid sp̃u sco in repara¬
tionc nr̃a ꝓpriũ. quid ue cõmune sit.
saque ꝓnobis mimiliter & corporalit᷑.
gesta sunt. ita ꝓeul dubio tuscipiemꝰ:¬
it niehil in dignũ ⁊̃c  ꝯtq eadẽ tri¬
nitatis gła sentianius. Ec. uiͦ.¬
amius enĩ nulla mens ad cogitan¬
Qͥ de dõ nulla adloquendũ lingu
sifficiat: tam̃ quantũcũqꝙ illud est.
qͦđ humano intelloc tu. de essentia ꝓat̃¬
ne dĩtatis attingit᷑. nisi unũ atq idem
ẽ. & cũ uel de uinꝰgenito eius uel de spũ
scõ cogitatur. non pie sapit᷑. sed nimis
carnaliter caligat᷑: & ipsũ quod de patre
congruenter sentiri udebat᷑ amittit᷑.
qm̃ de tota trinitate recedit᷑. si inea
unitas non tenct᷑ Nulla eni ratio

Expanded text:
go duce gratia, dilectissimi, fideliter sapienterque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratio
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio stcĩm iohanne̾ seriptũ rep¬
peri. In iudiciuĩ ego in mundũ hunc
uent : ut qui non uident uideant.
& qui tudent. cęci fiant. Quomodo
ergo in aidiciũ uenit. ut non uidentes
denationib uiderent. & qui prius
nit in ruinã & in resurrectionẽ mul¬
torũ. In aduentu enĩ dñi saluato¬
ris qui prius steterant corruerunt.
& qui ceciderant surrexerunt. Una
hȩs ẽ interp̾tatio deeo quod dictũ
est. ecce iste positus ẽ in riunã dem
resurrectionẽ multorũ in isrł. Est aũt
& altius quid intelligendũ. ad uer
fus uel maxime qui contra condito¬
rẽ latrant: & hinc inde de ueteri
testamento quȩ non intelligunt testi¬
monia congregantes. simpliciũ cor¬
da decipiunt Aiuint eñĩ: Ecce ds̃
legis & ꝓphet̾arũ: iudete qualis sit.
Ego inquit occidã. & ego uuiuificabo:
ficabo: audiunt ꝑcutiã: & audire
contempnunt & ego sanabo. & istius¬
modi occasionib creatorẽ calupni¬
antur:
gitur ancequã inter preter quẽ sen¬

Expanded text:
Evangelio secundum Joannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius nit in ruinam et in resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una est haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit, occidam, vivere faciam: ficabo; audiunt percutiam, et audire contemnunt et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpreter quem sen
Abbreviated transcription (Latin):
biles quippe hereses sunt: quȩ euange¬
lium sedm̃ lucã recipiuñt. Si propte¬
lis ẽ conditor quia dicit. ego interfici¬
am & uiuificabo. ꝑcutiã & sanabo. ma¬
nifestissimũ ẽ & ihm ipsius esse filiũ:
fadem siquidem dde eo scripta sunt:
Ecce hic positus ẽ mruiã: & infesur¬
rectionẽ multorũ in isrł Non inre¬
surrectionẽ tantũ : sed & inrunã
Si malũ ẽ interficere : mabũsit & in
ruinã uenire. Quid respondebet:
Utrũne recedent acultura eius. an.
quęrent aliquã interp̃tationẽ. & ad
tropologias confugient: ut qͦđ in ru¬
ina uenerit. benignitatẽ magis quã
austeritatẽ sonet : Et quomodo iustũ
erit quando quid tale in euangłio res
peritur. ad allegorias & nouas intelli¬
gentias confugere: quando uero in
ueteri instrumento. stat̾i accussare &
nullã explanationẽ quãuis ꝓbabilis
sit. recipere: Sed & hoc quod sequit᷑
in iudiciũ ego ueni in mundũ istum.
ut uidentes non uideant. & qui ui

Expanded text:
biles quippe haereses sunt, quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propte crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam, et vivificabo: percutiam, et sanabo, manifestissime est et Jesum ipsius esse Filium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
diligit me: Qui autẽ diligitme: di¬
ligetur apatre meo: & ego diligã eũ.
& manifestabo ei meinsuͣ. Me ipsũ in¬
quit manifestabo: id est non qualem
me om̃s conspicere. qualẽ etiam fideles
uidere possunt & crucifigere. sed qua¬
lem indecore suo rege̾ scłoꝵ. solũ uidere
possunt oculi mundi scorũ. talem me
ad rependendã uicẽ dilectionis his
qui me diligunt ostendam. Xi.¬
git᷑ speremus nos ut diximus ꝑ huma¬
nitatis eius sacram̃ta ad uidendã diui¬
nitatis eiuspeciem posse conscendere.
sitamen eadem sacram̃ta digno ius¬
titiȩ & sc̃itatis & ueritatis honore ut
accepimus illibata seruenus. si hu¬
manȩ conuersationis eius exẽpla
si doctrinȩ quã ꝑ hominẽ nobis minis¬
trauit. humiliter dicta sequamur.
Nacu qui humilitatis eius uestigia se¬
qui dedignat᷑.: qua temeritate sperat
se ad intuenda claritatis eius posse gau¬
dia penetrare: Quod ergo dñs ꝑ om̃s

Expanded text:
diligit me, didiligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis ejus gaudia posse penetrare? Quod ergo Dominus per omnes
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptoris: qua nr̃ẽ particeps hu¬
manitatis dignatus ẽ fieri. Cõmemo¬
rat ȩternitatẽ diuinȩ maiestatis in
quã patri mansit ac manet semꝑsĩ
lis: ut uidelicet incarnationis eius
humilitate ad memoriam reuocata.
& ipsi contra om̃iũ uulnera peceat
meddicamentũ uerȩ humilitatis ci¬
remus exercere : pio semper ane
recolentes. quantũ nos ꝓ diuino ans
quantũ pro mnosta saluce oportestas¬
miliari. qui terra sumus. & cinis. Sta¬
tũ sc̃mna eta potestas pronobis huns¬
liari ñ respuit. ut ad suscipienda nr̃e
fragilitatis infirm adescenderet:
tem audita credita & confessa diuini¬
tate dñi saluatoris. qua patri & spiuu scõ
consubstantialis semꝑ & cocternus ꝑseue¬
rat. speremus nos ꝑ humanitatis eius
sacram̃ta quib imbuti sumus usqa
contemplandam diuinitatis eusoe
glãm posse ꝑtingere : quam ipse con¬
templationẽ fidelib suis seruis fideli
pictate pollicetur dicens. Qui habet
mandata mea & seruat ea: ille est qͥ

Expanded text:
ua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertingere, quam ipse suis fidelibus servis fideli pietate pollicetur, dicens: Qui habet mandata me
Abbreviated transcription (Latin):
Lactũ ẽ autẽ cũ sedisset rex indo¬
no sua. & dris dedisset ei requiem undiq
abuniuersis in inicis suis. dixit adna¬
than prophetam. Uidesne quod e¬
go habitẽ inciomo cedrina: & archa
li posita sit inmedio pelliũ : Dixitq
uthan ad regẽ. Omine quod e̾ incor¬

Expanded text:
actum est autem cum sedisset rex in domo sua et Dominus dedisset ei requiem undique ab universis inimicis suis dixit ad Nathan prophetam videsne quod ego habitem in domo cedrina et arca Dei posita sit in medio pellium dixitque Nathan ad regem omne quod e
Abbreviated transcription (Latin):
adduaisti me huc usq: Sed & hoc pa¬
dilexisti me: nisi loquenris etiam de do
terit adhus huid ut loquat᷑ adte. Tu
ti. ũ. & sc łm cor tuũ secisti om̃a magna¬
lia hęc : ita t natꝰ faceres seruo tuo:
Ic circo magnificatus es dñe dĩ. qui¬
a non ẽ sinilis tui. neq ẽds̃ extrate:
in om̃ib quos audiuimus aurib nr̃is
uȩ ẽ autẽ ut populus tuus isrł łc.uiͦ.
gens interra. propter quã iuit ds̃ ut

Expanded text:
e hucusque sed et hoc paDeus nisi loquereris etiam de domterit adhuc David ut loquatur ad te tu tuum et secundum cor tuum fecisti omnia magnalia haec ita ut notum faceres servo tuo idcirco magnificatus es Domine Deus quia non est similis tui neque est deus extra te in omnibus quae audivimus auribus nostris quae est autem ut populus tuus Israhel gens in terra propter
Abbreviated transcription (Latin):
ciperet. arenti corde ipsũ misdiş fontẽ
ut egros se esse nescirent: quatinus
qͦd erant agnoscerent. cȩlestis eos medi¬
cus blandis fomͣtis curat Benignũ pa¬
radigia obicit : & in eorũ corde uulne¬
ris tumore premit Ait naͣq Quis ex
uobis homo qui habet centũ oues:
Et si ꝑdiderit unã ex ipsis: non ne di¬
mit tit nonaginta nouẽ in deserto. &

Expanded text:
ciperet, arenti corde ipsum fontem misericociperet, arenti corde ipsum fontem misericout aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit non
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad redẽptorẽ nr̃m. & non solũ ad collo¬
queiadũ. sed etiam aduescendũ recepti
sunt. Quod uidentes pharisȩi: dedignati
sunt. Ex quare colligite quia uera iusti¬
tia coͣpassionẽ habet: falsa iustitia de¬
dignationẽ: quãuis & iusti soleant recte
peccatorib indignari Sed aliud c̃ quod
agit᷑ typo suꝑbiȩ : aliud qͦd ⁊elo discipli¬
ns. Dedignant᷑ & enĩ sed non de dignan¬
tes: desꝑant. sed non desperantes. ꝑsecuti¬
onẽ cõmouent. sed amantes: quia & si fo-¬
ris increpationes ꝑ disciplinã exaggęrant.
intus tamen dulcedinẽ ꝑ caritatẽ scrua¬
nt ꝑ reponunt sibi in aninio ipsos plerũ¬
q qͦs corrigunt: meliores existimant eos
t contra hii qui defalsa iustitia suꝑbi¬
re solent. cȩteros quoq despiciunt.
nulła infirmantib misedĩa condescendunt
& quo sc peccatores esse nͣ credunt: eo
deterius peccatores fiunt. Dequo ꝓfec
to numero pharisei extiterunt. qui
diudicantes dñm quod peccatores sus¬

Expanded text:
n solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compassionem habet , falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmaet quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores to numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores sus
Abbreviated transcription (Latin):
liũ meũ: & ipse regnabit ꝓ nie.
iade regi dicens. amen. Sic loquatur
dñs ds̃ dñi mei rogis. Quomodo fuit
dñs cũ dño meo rege. sic sit cũ solomo¬
ne: & sublimius faciat soliũ eius a solio

Expanded text:
solium meum, et ipse regnabit pro me: iadae, regi, dicens: Amen: sic loquatur Dominus Deus domini mei regis. Quomodo fuit Dominus cum domino meo rege, sic sit cum Salomone, et sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ suam in ȩternũ iam uictu¬
rus in trauit: qui moriturus ueniens.
non aꝑto utero uirginis exiuit: Sed qui¬
a ad illud corpus quod uideri poterat
sidet intuentͥũ dubitabat. ostendit pro¬
tinus manus & latus Palpandam car¬
nẽ prebuit: quã clausis ianuis intro¬
manã rationẽ sibi ualde contraria osten¬
dit : dũ postresurrectionẽ suam corpus
suũ & incorruptibile & tamen palpabi¬
le demonstrauit Nam & corrũpi ne¬
cesse ẽ qͦđ palpatur: & palpari non po¬
test quod non corrũpit᷑:. xI.

Expanded text:
 suam, in aeternum jam victurus, intravit, qui moriturus veniens, non aperto utero virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus et latus. Palpandam carnem praebuit, quam clausis januis intromanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur.
Abbreviated transcription (Latin):
porcis darent. Quȩ cũ hanc editionẽ
legeritis: ab illis animaduertẽtis ab¬
scondita Nec ignoro quanti labo¬
ris sit ꝓphetas intelligere : nec facile
quepiam posse iudicare de inter pre.¬
tatione. nisi intelle.xerit ante quȩ¬
qui stimulante in uedia. qđ conseqũ non
ualent despiciunt. Sciens ergo & prii¬
dens in flãmã mitto manũ̃ : & nichilõ¬
minus hoc afastidiosis lectoribus pͣ
cor. ut quomodo greci post̃ sep̃tua¬
ginta translatores. aquilã. & simina¬
chũ. & theodotionẽ legunt. uel ob
studiũ doc trinȩ suę. uel ut septua.¬
ginta magis ex collatione eorũ in¬
telligant. sic & isti saltem unũ post
priores dignent᷑ habere interpͣtẽ Le

Expanded text:
porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante ququi stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum. Et nihilominus a fastidiosis lectoribus hoc precor: ut quomodo Graeci post 527 Septuaginta translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Le
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Ideo quod nascetur exte scm̃.
udcabitur filius dĩ Origo dissi¬
milis : sed natura consimilis. łtu¬
mano ũ su & consuetudine quod¬
credimus caret: sed diuina potesta.¬
te subnirũ ẽ: ut uirgo conciperet.
Hon hic cogitet᷑ patientis condi¬
tio. sed nascentis arbitriũ: qui sic
homo natus ẽ. ut uolebat & poterat᷑.
Si ueritatẽ quęris: naturȩ huma¬
nȩ cognosce materiã. Si rationẽ
bere uitiss. sed mederi Uenit ut om¬
nẽ languorẽ corruptionis. & uniu̾sa
ulcera sordentiũ curaret anmarũ:
Propter quod oportuit ut nouo nas.¬
ceretur ordine: qui nouã impolliitȩ
sinceritatis grãm humanis corporib
inferebat. Oportuit ut primã geni¬
tricis integritatẽ. nascentis incorrup¬
tio custodiret: & complãcitũ sibi claus
statuerat deiecta erigere: confracta
solidare : & superandis carnis illecebris.
multiplicatã pudit᷑iȩ donare uirtutẽ:
ut uirginitas quȩ in aliis non pote¬

Expanded text:
tibi; ideoque quod nascetur ex te sanctum, tibi; ideoque quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Origo dissimilis, sed natura consimilis; humano usu et consuetudine caret, sed divina potestate subnixum est, quod virgo conceperit, Non hic cogitetur parientis conditio, sed nascentis arbitrium, qui sic homo natus est, ut volebat et poterat. Si veritatem quaeris naturae, humanam cognosce materiam; si rationem bere vitiis, sed mederi. Venit ut omnem languorem corruptionis et universa ulcera sordentium curaret animarum: propter quod oportuit ut novo nasceretur ordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit enim ut primam genitricis virginitatem nascentis incorruptio custodiret, et complacitum sibi clauststatuerat dejecta erigere, confracta solidare, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donare virtutem: ut virginitas, quae in aliis non pote
Abbreviated transcription (Latin):
culpam: contra dĩ propõsitũ non
periret. Ee. iIiͣ.
duenientib gͦ temporib dilec¬
tissimi. quȩ redẽptioni hominũ
fuerant p̾stituta. ingrẽditur hȩc mi¬
recẽdens : nouo ordine nona nati.
uit ate generatus: Nouo ordine:
quia iniuisibilis insuis. uisibilis fac.¬
tus est in nrͣis : In cõprehensibilis:
uoluit cõprehendi. Ante tempora
manens. esse cepit ex tempore:
Uniuersitatis dñs: seruilẽ formam.
obumbrata maiestatifsuę dignitate
suscepit Impassibilis ds̃. non dedig¬
natus ẽ. esse passibilis: & immortalis
mortis legib subiacẽre. Noua autẽ
natiuitate generatus est. conceptis
auirgine : natus ex uirgine. sine
paternȩ carnis concupiscentia. sine
maternȩ integritatis in iuria: qͥa
futurũ hominũ saluatorẽ talis or.¬
tus decẽbat. qui & inse haberet hu¬
manę substantię naturã: & huma¬
nȩ carnis inquinamenta nesciret: i¬
uctor enĩ dõ incarne nascenti
inte : & uirtus altissimi ob u̾brabit

Expanded text:
culpam, contra Dei propositum non periret. CAP. II. Advenientibus ergo temporibus, dilectissimi, quae redemptioni hominum fuerant praestituta, ingreditur haec muescendenordine, quia invisibilis in suis, visibilis factus est in nostris; incomprehensibilis voluit comprehendi; ante tempora manens, esse cepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam, obumbrata majestatis suae dignitate, suscepit; impassibilis Deus non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate genitus est, conceptus a Virgine, natus ex Virgine, sine paternae carnis concupiscentia, 69 sine maternae integritatis injuria: quia futurum hominum Salvatorem talis ortus decebat, qui et in se haberet humanae substantiae naturam, et humanae carnis inquinamenta nesciret. Auctor enim Deo in carne nascenti in te, et virtus Altissimi obumbrabit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciperet: & uerus eius. pꝓbaret᷑ color.
non qͥa ñ potest ꝑscipsũ dñs omĩa face¬
re: nã quis alius hȩc facit etiam inȩccł̃ia:
sedut ipsa societas congregatorũ fideliũ ap¬
ꝓbando in inuicẽ. atq cõmunicando uerȩ
fidei doctrina. inom̃ib quȩ dicuntur uer
bis uel signant᷑ sacram̃tis. tanqu̾a unã spe¬
ciem ueri coloris obduicat Cornelius etiã
cũ elemosinȩ eius acceptȩ & preces auditȩ
illi ab angło nuntiarent᷑: ꝓpt̾ doc trinȩ ta¬
men sacram̃torũq unitatẽ ad petrũ iubet᷑
mit tere: tanquã illi & suis diceret᷑ Ite os¬
tendite uos sacerdotib Nam & cũ irent
mundati sut. Iã em̃ ad eos uenerat petrꝰ

Expanded text:
erciperet, et verus ejus approbaretur color . erciperet, et verus ejus approbaretur color . Non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere; nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia? sed ut ipsa societas congregatorum fidelium, approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam in omnibus quae dicuntbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad e
Abbreviated transcription (Latin):
Et factũ ẽ dũirent mundati st̃:. Nullũ
dñs eorũ quib hȩc corporalia beneficia
prestitit inuenitur misisse ad sacer dotes.
nisi leprosos: quia uidelicet sacerdotiũ iu¬
deorũ. figura erat futuri sacerdotii rega¬
lis quodẽ in ęccłia: quo consecrant᷑ om̃s ꝑ¬
tinentes ad corpus ap̃i. sũmi & ueri prin¬
cipis sacerdotũ. Et quisquis uel heretica
prauitate. uel suꝑstitione gencili. uł iudai¬
ca ꝑsidia. uel. etiã scismate frat᷑no quasi ua¬
rio colore ꝑ dñi gr̃am caruerit. necesse ẽ¬
ut ad ȩccłiam ueniat: colorẽq fidei uerũ
qũe acceꝑit ostendat Ec.xiiͣ.¬
etera uͦ uitia tanqu̾a ualitudines & qͣ¬
si nembrorũ animȩ atq sensuũ. ꝑserp¬
sũ interus inconscientia & intellectu dñs
sanat & corrigit. Deniq & paulus uoce
dñi audita quid me ꝑsequeris ego sum
ihc qu̾e tu ꝑsequeris. ad a naniã tamen
missus ẽ: ut illo sacerdotio qͦđ inȩccłia
constitutũ ẽ. sieram̃tũ doc trinȩ fideiq¬

Expanded text:
Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacpravitate vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera autem vitia tanquam valetudines et qusi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei p
Abbreviated transcription (Latin):
poris colore apparentia significant lepr̃a:
tanquã ueris falsisq colorũ locis huma¬
na corpora uariantẽ atq maculantem:
Hii autẽ tam uitandi sunt ęcelis: ut si fi¬
eri potest longius remoti. magno elamo¬
iungit᷑. Qui steterunt alonge: & leuaue¬
runt uocẽ dicentes Ihu p̃ceptor. miserere
t bene ut saluentur iħm precꝙto¬
rẽ uocant. Quia eni in eius uer¬
bis se errasse significant: huine saluandi
humilit᷑ preceptorẽ uocant. Cũq ad cogni¬
tionẽ preceptoris redeunt: mox ad forinã

Expanded text:
apparentia, significant lepram, tanquam veris falsisque colorum fucis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest, longius remoti magno clamoisti decem steterunt a longe, et levaverunt vocet bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris re
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq popłm eos significare sentiamus.
eũ uidelicẽt cuius ceruicẽ iugũ legis at¬
triuit. atq eũ quẽ ilibet seduc tor reppe¬
rit: quasi brutũ animal & nulla ratione
renitens penituf quo uolut errore subtrad iti
Om̃s saluator adueniens sathanȩ uincłis
astrictos. om̃s in imo concupiscentiş puceo
demiersos inuenit. Nonẽ enĩ distinctio.
Oñis eñĩ peccauerunt. & egent głađi. ius

Expanded text:
utrumque populum eos significare sentiamus, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria
Abbreviated transcription (Latin):
hortam̃ta. subiunctũ ẽ. Audiebant
autẽ hȩc omĩa pharisȩi qui erant auari.
& deridebant illũ. U dropicus quippe.
quo amplius biberit amplius sitit: & om̃is
auarus sitim multiplicat: qui cũ ea qu̾ȩ
appecit adeptus fuerit: ad appetenda. am¬
plius anhelat. Etrespondens: dix̃ ad illos.¬
Cuius ur̃m asinus aut bos. in puteũ cad&.
& non continuo extrahet illũ die sabbati:
UIIIISic obseruatores sui phariseos conuincit.
ut eodẽ etiã auaritiȩ condẽpnet Si uos
inqͥt insabbato. asinũ aut bouẽ. aut ali¬
ud quod libet inpͣuteũ decidens eripere
festinatis. ñ animali sed ur̃ȩ auaritiȩ
consulentes: quantomagis ego hominẽ
qui multo mebor ẽ pecore debeo liberare:
rabat: sicut illã mulierẽ qũa decõ &¬
octo annis alligat᷑a dixerat. ⁊ abeadem
iligatione soluebat. cõparauit ium̃to.
qđ soluit᷑ ut ad aquã ducat᷑. Et bene utrõ
q: loco boue posuit & asinũ. qui d sapien¬
tes quosq & hebetes. siue ut supra dic tũ e

Expanded text:
amenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei qui erant avari, et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Et respondens ad illosstrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? rabat. Sicut illam mulierem, quam decem octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut multitudine uincerent: quẽ ratione
suꝑare ñ poterant. Aueritate nudos se ẽẽ
ꝓfessi sunt: qui multitudine se armaue¬
runt. Dicebant enĩ apudsȩ. Unus loqua¬
tur ꝓ om̃ib & om̃s loquam᷑ ꝑ unũ.: ut
si quidẽ uicerit. om̃s uideam᷑ uic tores.
si autẽ uictus fuerit. uel solus uideat᷑

Expanded text:
ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus
Abbreviated transcription (Latin):
a om̃ia que in eis surr qui mortuos suscitauit. &
uisũ restituit.: langue tes sanauit. mulierẽ a flu
sanguinis liberauit. Teprosos mundauit. paraltis
nundarifecit. in el galiles de aqua uinũ fes
ꝙ nultã mirabili. oitendit quorũ non ẽ nums
Nũquã eñĩ dereliquit seruos suos. sed liberauas
a tribulacione. Et cũ ꝓlongasset sermonẽ: credi

Expanded text:
 nia que in eis sunt. Qui mortuos suscitauit .| cecis uisum restituit. Languentes sanauit . mulierem| a fluxu sanguinem liberauit. Lebrosus mundauit| paraliticus ambulare fecit . In channa gallilea| de aqua uinum fecit et multa mirabilia fecit| quorum non est numerus . nunquam enim derelin| quid servos suos sed liberauit eos a tribulatione.| Et cum prolongasset sermonem credi
Abbreviated transcription (Latin):
D puellã pergens sanandã dr̃is
a turba comprimitur. quia
genti uideȩ salutaria monita
prȩbens quibus egram uitus eius con¬
scientiam crigeret: noxia carnalium
populorum est consuecudine grauat᷑ꝰ.
Et mulier quȩdam erat in fluxu san¬
guinis ab annis duodecim. Mulier
Sanguine fluens aeclesia est ex gen¬
tibus congregata: quȩ ingenti car¬
nalium delectation im polluta flu¬
xii. atq a cȩtu iam fuerat segregata
fideliũ. Sed cdũ uerbũ dĩ iudeam
i aluare decerneret. paratam iam
ꝓmissamq aliis prȩripuit spe cer¬
ta salutem. Notandũ quod archisma.¬
gogi duordemus sit filia & mulier
hec ab annis ed odecim sanguine
sluxerit. hoc esꝰt eodẽ quo hec nata
sit tempore. illa cȩperit infirmari.
Vna enĩ pene eademq sȩculi huiuis
xetate & sinagoga in patriarchis nasci.
oe gratiliũ natio ꝑ orbem coepit ido¬
iatriȩ sanie fȩdari. Nam & gemine
fluxus sanguinis hoc ÷ & super ilola.¬
triȩ ꝓstitutione & super hs qui carnis

Expanded text:
d puellam pergens sanandam Dominus a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens quibus aegram intus ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis ab annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium, sed dum verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandum est quod archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ nobis ẽ. Hoc gͦ miraculũ sielit au¬
diuimus quã magnũ sit: quȩ ranius etiã
quã ꝓ fundũ sit. Nontancũ cius suꝑficie
delectem᷑. sed etiã altitudinẽ ꝑserutem̃
H ab et eñi aliquid intus. hoc qͦđ mirem
foris:

Expanded text:
raculum sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ adnares suas.
rgo & ego faciam infurore : non
parcet oculus meus. nec miserebor:
& cũ clamauerint ad aures meas uoce
magna. ñ exaudiam eos. Et clamauit
in aurib uoce magna dicens. Appro¬
pinquaue usitationes urbis. & unus¬
quisq uas interfectionis habet in ma.

Expanded text:
mum ad nares suas ergo et ego faciam in furore non parcet oculus meus nec miserebor et cum clamaverint ad aures meas voce magna non exaudiam eos et clamavit in auribus meis voce magna dicens adpropinquaverunt visitationes urbis et unusquisque vas interfecti
Abbreviated transcription (Latin):
inuestitu eorũ. quoꝵ nuditatẽ indum̃¬
tis necessariis texerimus: Sentiant hu¬
manitatẽ nram egritudines decũbenti¬
ũ imbecillitates debiliũ. labores exu¬
lũ: & destitutio pupilloꝵ. & desolatarũ
lamͣ luduarũ: in quib iuuandis. nemo
ẽ qui non possit exequi beniuolen¬
tiȩ portionẽ Nulli enĩ pa ruus est cen¬
sus. cui magnus est animus. nec dereifa.¬
miliaris modo. pendet mensura pieta¬
tũ. & minora medioeriu : sed discrepant
fructus oꝑum. ubi ioem eͣ affectus ope¬
rantiũ In ista autẽ fr̃s mei dilectissimi.
exercendarũ oportifnitate uirtutum.
lasciuia : si abdicet᷑ ebrietas: & carnis
concupiscentia. castitatis legib edome¬
tur : si õdia cranseant indibectionẽ: si
ingucitiȩ conuertantur inpace̾: si tran¬
quałlitas extinguat irã: si mansue¬
torũ sit a̾isciplina deuotior Hac igit᷑
abseruantia dilec tissimi obtinebitur

Expanded text:
in vestitu eorum quorum nuditatem indumein vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modo mensura miseratum, et minora mediocrum; sed non discrepat fructus operum, ubi idem est affectus operantium. CAP. V. In ista autem, dilectissimi, exercendarum opportunitate virtutum, lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuestorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia, dilectissimi, obtinebitur
Abbreviated transcription (Latin):
simplices quosq decipiunt: negantes
inxp̃o utr̃aq uerã esse naturã. dũ aut
ditatẽ homine. aut hominẽ dĩtate dis¬
poliant.cũ unius temporis gemino do¬
cumͣto. utraq falsitas sit ꝑ empta: quia &e
ꝑ famen corporis ꝑfecta humanitas: & ꝑ
famulantes angłos. demonstrata est ma¬
nifesta diuinitas.
uia ergo dilectissimi. sicut redẽpto¬
ris nr̃i magisterio edocti sumus. ñ
insolo pane uiuit homo. sed in om̃i uer
bodĩ. ꝓmipia de uotione & alacri fide.
susc ꝓamus sollempne ieuiniũ: non iuste.¬
rili in ediã. qua plerũq & infirmitas cor¬
poris. & auaritiȩ morb indicit. sed in lar.¬
ga beniuolentia celebrandũ. ut simus de
unt & sitiunt iustitiã: qmͣ ipsi saturabun¬
tur.
elitiȩ gͥ nr̃ȩ sint opera pietatis: & il:¬
lis cibis qui nos ad ȩtͣnitatẽ nutriunt
impleam᷑. Lȩtem᷑ in refectionib pauꝑun.
qͦs impendia nr̃a satiauerint: Iocundem᷑

Expanded text:
simplices quosque decipiunt, negantes simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas. Quia ergo, dilectissimi, sicut Redemptoris nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in omni verompta devotione et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet unt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . e igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ & ꝑ deuexa lururiȩ indiuersoria mor¬
tis indũcat Inflãmat itaq iras: nutrit
odia : deuit cupiditates: irridet conti¬
conatus suȩ fraudis abstinuit: Nã sicut
ȩuangłica patefecit historia. cũ salua¬
ieiuniũ. infirmitatis nr̃e inse recepiss&
esuriem. gauisus diabolus. signũ se in eo pas¬
sibilis atq mortalis inuenisse naturȩ: ut
exploraret potentiã quã timebat. si fili¬
us dĩ esinqͥt. dic ut lapides isti panes
fiant Poterat utiq istud omipͣs: & faci¬
le erat. ut ad creatoris imꝑiũ in quã iu¬
beret᷑ speciem euius libet generis natura
transiret sicut eũ uoluit in conuiuio nup¬
tiarũ aqũa mut᷑auit in uinũ. Sed hoc ma¬
gis salutiferis dispensationib: congruebat.
eniq fugato diabolo & onĩb .U.
runt ad dñm angłi. & ministrabant ei.
Confundant᷑ igit᷑ hic filii diaboli atq dis¬
cipłi: qui repleti inspiratione uiperea.

Expanded text:
tum et per devexa luxuriae in diversoria mortum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet conticonatus suae fraudis abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvajejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, Denique fugato diabolo, et in omnibus runt Confundantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea,
Abbreviated transcription (Latin):
salutis tuę aduersariũ fuit. ne ullus
pateret locus tẽptatoris insidiis. sed mͦ
tibi maior cautio. & sollicitior ẽ assu¬
menda prudentra. quando idem hostis
tuus acriore seuit inuidia: .nii.¬
unc enĩ in toto mundo potestasei
antiqͦ dñationis aufertur.: & in¬
numera illi captiuitatis uasa rapiun¬
t᷑. Renuntiatur atrocissimo predoni
apopłis om̃iũ nationũ. om̃iũq lingua¬
rũ : & nullũ iam genus hominũ reppe¬
ritur. quod non tyrannicis eius legib
reluctetur : dũ ꝑ om̃s fines terrarũ re¬
generauda maxp̃o multoru̾ miliũ mulia
preparant᷑ : & appropinquante nouę
ereaturȩ ortu. sp̃ualis nequitia abhis
quos possidebat extrũditur. fremit
ergo expoliati hostis impius furor. &
nouũ quȩrit lucrũ. quia ius ꝑdidit an¬
tquũ. Captat indefessus & ꝑuigil. siqͣs
repperit oues asaeris gregib negligea¬
tius euagantes: quas ꝑ ꝓcliuia uolupta¬

Expanded text:
salutis tuae adversarium fuit, ne ullus salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva volupta
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ tamen sicut potest habere eꝰ
recidat. ita potest habere quo erescil
Et hec ẽ ꝑfectorũ uerã iustitia. ut nũ¬
qũã se pͣsumant esse ꝑfectos. ne ab ii¬
neris nundũ finiti intentione essas¬
tes. ibi incidant deficiendi periculũ.
ubi ꝓficiendi deposuerint appetita
Quia eego nemo nr̃m dilectissimi tã
ꝑfectus & sc̃s ẽ. ut ꝑfectior sanctiorq
esse non possit. om̃s simul sine differeu.¬
tia graduũ. sine discretione meritorũ
ib his inquȩ ꝑuenimus. in eaquȩ non¬
dũ apprehendimus. pia auiditate
curramus : & ad mensurã consuetũdinis
nr̃e necessariis aliquid addamus augm̃tis.
Harũ enĩ religiosus alio tempore.iii.
demonstrat᷑ . qui in his dieb non reli
nuit dicens: Ecce nunc tempus acceptabile.
ecce nunc dies salutis. Quid enĩ accẽp¬
tius hoc tẽpore: quid salubrius hisdie¬
uirtutũ ꝓfectus augetur . Semꝑ qͥdem
tibi oanima xpͣiana uigilandũ contra

Expanded text:
er tamen sicut potest habere quo er tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non relignuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his dievirtutum profectus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe naͣq dũ conuerti addm̃ post ꝑpe¬
trata uitia uolumus. dũ contra hȩc ẽadẽ
exorare qͣuȩ ꝑpetrauimus conamur:
occurrunt cordi fantasmata lutioru.
que fecimus: mentis nr̃ȩ aciem reuerbi¬
rant. confundunt animũ : & uoee nis
deprecationis premunt Qui preibant
ergo increpabant eũ ut taceret. qua
prius quã ihc̃ ad corueniat. malaquę
fecimus eogitationi nrͣe siuis imagi¬
nib illisa. in ipsa nos nrͣa oratione con¬
Sicet nobis dilectissimi. appropinqua¬
te festiuitate pascali. quadragesimale¬
ieiuniuͣ. ipse legitimi temporis cursus
indicat : cohortatio tam᷑ etiã nrͣi sermo¬
nis. adhibenda est: quę auxiliante dhĩ
nec inutilis sit pigris. nec onerõsa de¬
uõtis. Nam cũ omnẽ obseruantiam
nr̃am. ratio istoꝵ dierũ poscat auge̾s.
nemo ẽ ut confido de uobis. quise ad
opus horũ non gaudeat incitari ..
Iatura enũ nr̃a adhuc manente
mortalitate mutabili. etiã si
ad sũma queq uirtutũ studia ꝓuen̾

Expanded text:
namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conLicet nobis, dilectissimi, appropinquante festivitate paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi a
Abbreviated transcription (Latin):
ei. fĩlimi: Qui respondit. Assum̃ Cui pa¬
ter. uides inquit qͦd senuerim. & ignõ¬
rẽ diẽ mortis meę: Sume tibi arma
tua faretr̃a & arcũ: & egredere foras:
Cũq uenãtu aliquid apprehenderis. fac
michi inde pulmentũ sicut uelle nosti.
& affer ut cõmedã. & benedicat tibi anima
mea añcequã moriar .Ii.

Expanded text:
i respondit adsum cui pater vides inquit quod senuerim et ignorem diem mortis meae sume arma tua faretram et arcum et egredere foras cumque venatu aliquid adprehenderis fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti et adfer ut comedam et benedicat tibi anima mea antequ
Abbreviated transcription (Latin):
bras agnoscit: qͥsqͥs hõc quod sibi
deest lumͣ ęternitatis intelligit. clamet
medullis cordis : clamet uocib mentis
dicens. Ihu fili dauid: miserere mei. Sed
quid clamante cęco sub iugitur audia¬
nius Et qui preibant. increpabant eũ¬
ut taceret Quid aut̃ designant isti. qͥ
ihm ueniente̾ precedunt. nisi desicterio
carnaliũ turbas. tumultusq uitiorũ :
qui priusquã iħc ad eor nrm ueniat. tẽ¬
tationib suis cogitationẽ nrãm dissipant

Expanded text:
bras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi bras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eumut taceret. 3. Quid autem deJesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum? qui priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissi