comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłe singulorum animȩ: quȩ ab errore conuer¬
se. eandem ȩccłam credendo. eamq fideliter
inberendo. circũdant. De quibꝰ. eidem eccłe
his uelut ornamento uestieris. Sed cum ꝓcel¬
la seuȩ ꝑ secutionis obontur: pleriq fidelium
ab eius amore separantur:: qui ei sedule inhe
rere uidebantur. Bicat ergo. in multitudine
eorum consumitur uestimentum meum:
quia dum multi sunt qui cruciant: destru¬
untur plurimi. qui ei conexione amoris in¬
capitio tunicȩ succinxerunt me. Tunice qͥp¬
pe capitium: collum circumdat induentis.¬
Collum uero si stringitur: uocis usus . &. tuta¬
lis flatus necatur. Scam̃ ergo eccłam reprobi
quasi capitio tunice constringunt: quia in ea
ꝑ secutionibus suis uitam fidi. & predicatio¬
nis uocem extinguere conantur. Hoc quippe
conari ꝑ secucores eius specialiter solent: tit
ab ea ante omnia uerbum predicationis tollant.
Unde & hi qui scẽ fidi primordiis resiste¬

Expanded text:
Ecclesiae singulorum animae, quae ab errore converEcclesiae singulorum animae, quae ab errore conversae eamdem Ecclesiam credendo eique fideliter inhaerendo circumdant. De quibus eidem Ecclehis velut ornamento vestieris . » Sed cum procella suae persecutionis oboritur, plerique fidelium ab ejus amore separrere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione amoris incapitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis.Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resiste
Abbreviated transcription (Latin):
grauantur. S ꝑsecutores scẽ eccłe quia ualde
ꝑuersi sunt: essent utmam pauci. Seqͥtur.¬
In multitudine eorum consumitur uesti¬
mentum meum: & quasi capitio tumce stic¬
cinxerunt me. Si hystorie intendimus. qͥd
aliud uestimentum beati iob. quam eius
corpus accipimus Cuius uidelicet uestimen¬
tum consumitur: dum caro cruciatur. lux¬
ta allegorie uero mysterium: uestimentum
est sc̃ȩ eccłe. fidelium uita. Nam sicut tota
simul ȩccła uestimentum xp̃i: ita fideles qͥ¬
q eiusdem ȩccłȩ uestimenta deputantur.
Si enim scã eccła uestimentum xp̃i non esset:
paulus ꝓfecto non diceret. Ut exhiberet
lam nec ꝑ duplicitatem rugam: quia &. per
iusticiam munda est. & ꝑ simplicem inten¬
tionem tensa. Quȩ gͦ abluta est. ne maculam
habeat: tensa ẽ. ne habeat rugam. Ruga itaq
uestis est. Sicut ergo indumentum xp̃i. tota
generaliter eccła dr: sic indumentum sunt

Expanded text:
gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae quia valde gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae quia valde perversi sunt, essent utinam pauci. SequiturIn multitudine eorum consumitur vestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. - Si historiae intendimus, quid aliud vestimentum beatus Job, quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur dum caro cruciatur. Juxta allegoriae vero mysterium, vestimentum est sanctae Ecclesiae fidelium vita. Nam sicut tota simul Ecclesia vestimentum Christi, ita fideles quique ejusdem Ecclesiae vestimenta deputantur. Si enim sancta Ecclesia vestimentum Christi non esset, Paulus profecto non diceret: Ut exhiberet lam, nec per duplicitatem rugam, quia et per justitiam munda est, et per simplicem intentionem tensa. Quae igitur abluta est ne habeat maculam, tensa est ne habeat rugam, utique vestis est. Sicut ergo indumentum Christi tota generaliter Ecclesia dicitur, sic indumentum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ uiri corpus. ꝑ sinus ulcerum scaturiens
uerimum multitudo lacerabat. Si uero al¬
legoue misterium ꝑscrutamur: quid ꝑ ossa
nisi fortes quiq in scẽ eccłe corpore designau¬
tur: quȩ quasi suo robore mẽbra continent.
dum mores infirmantium stabiliter portant:
s ed cum tribulationis ultimȩ contra eam
feruoi excreuerit. in nocte os illius ꝑfora¬
tur dolonbus: quia nonnum quam torm̃¬
tis uicti. etiam ipsi adꝑsidiam destuunt. qui
ad fidem alios tenere uidebantur. it ergo.
Nocte os meum ꝑforatur dolonbus. Ac si
aꝑte dicat. Tribulationis tenebtis pressi. ita
afflictione terebrantur: ut & ipsi qui in me
habea̾nt ingorem fortitudinis. quasi iam quod¬
dam habeant foramen timoris. Bene autem
dicitur. & qui me comedunt non dormtunt:
quia maligni sp̃s qui carnales quosq de eccła
consumunt. tantomagis quiescere a tempta¬
tione nesciunt: quanto nullo carnis pondere

Expanded text:
sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designantur? 664 Qui quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant foramen timoris. Bene autem dicitur: Et qui me comedunt non dormiunt, quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis pondere
Abbreviated transcription (Latin):
cescere animã diceret. recte etiam prȩmisit
in mem& ipso: quia in nobismet ipsis qui¬
dem afficitur: sed in deo mens nr̃a refouet᷑.
Tantoq a uiriditate gaudii longe fit: qͣn¬
to adhuc ab auctoris repulsa lumine a se
recedit. Tunc autem ad uere lȩticiȩ uiridi¬
tatem ꝑuenit: quando ꝑ eterne contempla¬
tionis subleuata gr̃am. etiam sem&c ipsam
transit. Sed hȩc quȩ allegorica indagatione tͣns¬
currimus: oportet ut per omnia etiam iuxta
hystonam teneamus. Quȩ tamen nunc iccir¬
co prȩcereo: quia hec aꝑta esse legentibus non
ignoro. Diebus autem ꝑsecutionis ultimȩ. qͥa
multi qui pereunt. & pauci sunt qui saluan¬
tur: iccirco uir sc̃s passionis suȩ tempore &
panca de bonis. et multa de ꝑuersis loquit᷑.
Unde & mox ad eorum ꝑsonam qui corru¬
unt uerba conuertit. Sicq sua insinuat:
ut cadentibus possint congruere quȩ narrat.
Si ipsi hystoriȩ intendimus. patet causa: qm̃

Expanded text:
cescere animam diceret, recte etiam praemisit, cescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem pervenit, quando per aeternae contemplationis gratiam sublevata etiam semetipsam transit. Sed haec quae allegorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autem persecutionis ultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcirco vir sanctus passionis suae tempore et pauca de bonis, et multa de perversis loquitur. Unde et mox ad eorum personam qui corruunt, verba convertit; sicque sua insinuat, ut cadentibus possint congruere quae narrat. .---Si ipsi historiae intendimus, patet causa, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
busdam mortalitatis suȩ flatibus impellun¬
tur. Salus ergo ut nubes transit: quia per¬
uersorum gloria quo alta est. sixa non est.
s expletis desideriis actibusq infirmantiũ.
ad electorum uocem sermo conuertitur.
mem& ipso macescit a nima mea: & possident
me dies afflictionis. Electorum quippe am
ma nunc marcescit: quia in illa postmodũ
eterna exultatione uiridescit. Modo eos
dies afflictionis possident: quia dies lȩticie post
sequuntur. Scriptum quippe est. Timenti do¬
minum: bene erit in extremis. Et rursum de
eccła dicitur. Ridebit indie nouissimo. Nunc
enim tempus afflictionis ẽ. bonis: ut sequatur
eos exultatio quandoq sine tempore. Hinc
ab eis alias dr̃. Humiliasti nos in loco afflic¬
tionis. Locus namq afflictionis ẽ. uita prȩ¬
sens. Iusti ergo hic id est in loco afflictionis
humiliati sunt: quia in eternam uitam idẽ
in loco gaudii sublimantur. Cum uero mar¬

Expanded text:
busdam mortalitatis suae flatibus impellunbusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus ergo ut nubes transit, quia perversorum gloria, quo alta est, fixa non est. Sed expletis desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur, memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. 56. Nunc in se mma nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero mar
Abbreviated transcription (Latin):
Nichilq ẽẽ estimant: quicquid de uirtuti-¬
Nedactus sum in nichilum. Apud estima¬
tionem quippe malorum in nichilum redi¬
gunur:: quando ea quȩ ipsi quasi sum ma
ailigunt. bona temporalia non tenemus.
Despectis namq suꝑnis ꝓmissionibus ter¬
rena desiderant: & si quando in eorum mente
aliquid de appetitu ecernitatis oritur. suboi¬
ta citius transitoria delectatione dissipatur.
Unde & statim subiungitur. Abstulisti qua¬
si uentus desiderium meum. fidelis quippe po
pulus se pati denuntiat: quod eos quos diligie
pati dolet. Uentus ergo desiderium tollit: tũ
res quelib& transitoria. et̾nitatis appetitum
aestruit. Ubi adhuc congrue sub infertur.
Et uelut nubes transiit salus mea. Nubes
quippe in alto eminet: sed hanc ad cursum
flatus impellit. Sic umirum sic sunt tem
poralia iniquorum bona: uelut in alto qui¬
dem ꝑ honoris celsitudinem degere uiden¬
tur: sed ad cursum uite. cotidie quasi qui¬

Expanded text:
nihilque esse aestimant quidquid de virtutibnihilque esse aestimant quidquid de virtutibedactus sum in nihilum. - Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt, bona tempDespectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. Unde et statim subjungitur: IBID.--- Abstulisti quasi ventus desidpulus se pati denuntiat, quod eos quos diligit pati dolet. Ventus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc congrue subinfertur: Ea velut nubes pertransiit salus mea. - Nubes quippe in altum eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit: sic nimirum, sic sunt temporalia iniquorum bona. Velut in alto quidem per honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi qui
Abbreviated transcription (Latin):
minis pigri transiui. et ꝑ uineam uiri stulti:
& ecer totum repleuerant urtice: oꝑuerant
suꝑficiem eius spinȩ. & maceria lapidum
destructa erat. Per agrum enim hominis
pigri. atq ꝑuineam uiri stulti transire est:
cuiuslibet uitam negligentis inspicere: eiꝰq
oꝑa considerare. Quam urtice uel spine re-¬
plent: quia in corde negligentium. prurien¬
tia t̾rena desideria. et punctione pullulant
uiciorum. Quippe quia scriptum est: in de¬
sideriis est omĩs ociosus. Maceria lapidtim
destłicta erat: idest disciplina patrum ab eius
corde dissoluta. Nam quia destructa macerra
lapidum. dissolutam esse disciplinam uidit:
illic ꝓtinus secutus adiunxit. Quod cum ui¬
dissem. posui in corde meo: & exemplo didici
disciplinam. Quasi gͦ rupto muro hostis in¬
greditur: cum uł malignorum spũum. uł
prauorum hominum ꝑsuasione callida. dis¬
cipline munimina in corde dissipantur.
ta bonorum opera despectui habentur.

Expanded text:
minis pigri transivi, et per vineam viri stulti; minis pigri transivi, et per vineam viri stulti; et ecce totum repleverant urticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum enim hominis pigri atque per vineam viri stulti transire est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est, disciplina patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa maceria lapidum, diillic protinus secutus adjunxit: Quod cum vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinam . Quasi ergo rupto muro hostis ingreditur, cum vel malignorum spirituum, vel pravorum hominum persuasione callida disciplinae munimina in corde dissipantur. ta bonorum opera despectui habentur,
Abbreviated transcription (Latin):
subsequentem p̾dicauerunt dnm̃. quasi ante
murum steterunt. S quasi murus rumpitur:
cum prauorum ꝑsuasionib fides quȩ in redẽp̃¬
tore nrõ est. in quorundam corde dissipatur.
Cumq ꝑuersis potestas in hac uita tribuitur.
quid aliud quam ianua erroris aꝑitur: Qua¬
si rupto gͦ muro & aꝑta ianua suꝑ bonos ma¬
li irruunt: cum accepta temporaliter potes¬
tate ꝑuersi. ipsa quoq in quorundam corde
destruere munimina fidei conantur. De quib
apte đ̾r. & ad meas miserias deuoluti sunt:
quia uidelic& prius ad suas. Nisi enim ꝑ uer¬
se uiuendo ad suas ante miserias caderent.
nequaquam ad eas postmodum & alios sua¬
derent. S post suas reprobi & ad nr̃as mi¬
serias deuoluuntur: quando ad ea mala in
quibus iam ipsi implicati sunt. etiam quos¬
dam nobis unitos trabunt. Potest quoq
intelligi muri nomine. munitio disciplinȩ:
salomone attestante qui ait. Per agrum ho¬

Expanded text:
subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est in quorumdam corde dissipatur. Cumque perversis in hac vita potestas tribuitur, quid aliud quam janua erroris aperitur? Quasi rupto ergo muro, et aperta janua, super bonos irruunt mali, cum, accepta temporaliter potestate, perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte dicitur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius, ad suas. Nisi enim perverse vivendo, ad suas ante miserias caderent, nequaquam ad eas postmodum et alios suaderent. Sed post suas reprobi et ad nostras miserias devolvuntur, quando ad ea mala in quibus jam ipsi implicati sunt etiam quosdam nobis unitos trahunt. 54. Potest quoque intelligi muri nomine munitio disciplinae; Salomone attestante, qui ait: Per agrum ho
Abbreviated transcription (Latin):
cum se ꝑsequentium immanitas patilo lon¬
gius angustat. Et concita quidem sunt erep¬
toris remedia: sed hoc quod ab ereptore citi¬
us agitur. dolori tardum uidetur: Cumq
adesse postulatiom auxilium queritur: si
tocem non statim sequatur. quia desit esti¬
matur. Unde nunc dr. Et non fuit qui fer¬
ret auxilium. Qua uidelicet in uoce. ipsa
ius passionis exprimitur: quia suꝑntm
auxilium & si adest quantum ad ordina¬
tam prouidentiam ꝓtectoris: de esse tamen
creditur. quantum ad concita uota patientis.
irruerunt suꝑ me: & ad meas miserias deuo¬
luti sunt. Quid hoc loco. muri nomine. ni
si redemptor humani generis appellatur:
enim nobis murus ẽ: qui ad corda nr̃a ꝑtin¬
gere malignorum sp̃uum curstm uetat. Qui
nrȩ̃ quoq fidei etiam antemulare posuit:
quia priusquam se ꝑ carnem ostenderet. pͣ¬
dicatoies sui misteru ꝓphetas misit. Recte qͥp¬
pe antemuralis nomine uocantur: qui dum

Expanded text:
cum se persequentium immanitas paulo loncum se persequentium immanitas paulo longius angustat. Et concita quidem sunt ereptoris remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolenti tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit aestimatur. Unde nunc dicitur: Et non fuit qui ferret auxilium. Qua videlicet in voce ipsa vis passionis exprimitur, quia supernum auxilium, etsi ad est quantum ad ordinatam providentiam 662 protectoris, deesse tamen creditur quantum ad concita vota patientis. irruerunt super me, et ad meas miserias devoluti sunt . Qusi Redemptor humani generis appellatur? enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes subesse: stultos uͦ arcem dominii te¬
nere. Sapientes seruilit᷑ obsequi: stultos tyran¬
nica elatione dominari. Quomͦ gͥ definitione
diuinȩ sententiȩ. sapienti stultus seruit. dũ
plerumq hunc iure temporalis dominii cõ¬
primit. S sciendum nobis ẽ: quia contra
sapientis uitam. dum stultus p̃minens ter¬
rorem potestatis exercet: dum hunc laborib
fatigat. contumelus lacerat: ꝓfecto hunc
ab omni uiciorum rubigine urendo pur
seruit: quem ad meliorem statum p̃mendo
ꝓuehit. Sic nonnumquam pupillis domi¬
nis ad disciplinȩ magisterium serui prȩsunt.
terrent. premunt. E feriunt. & tamen esse
serui nullomodo desistunt: quia ad hoc
ipsum oidinati sunt. ut ꝓficientib dominis.
etiam feriendo famulentur. Quia gͥ mala
reꝓborum bonos dum cruciant purgant:
utilitati iustorum militat. etiam potestas mi¬
quorum. S plerumq iusti tribulatione dep̃¬
hensi. tardam manum subuenientis estimant:

Expanded text:
sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tesapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere, sapientes serviliter, obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stulius servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgservit, quem ad meliorem statum premendo provehit. Nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, et feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia aipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, purgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant,
Abbreviated transcription (Latin):
Non me dderelinquas usq quaq. Derelinqͥ
gͥ sese ad modicum posse utiliter nouerat.
qui ne usq quaq relinqueretur petebat.
Scõs & enim suos dñs ueniendo adiuuat.
derelinquendo probat: donis firmat. tribu¬
lationibus temptat. Unde recte quoq ꝑ
quendam sapientem dr̃. In primis elegit
eum: timorem. & metum. & ꝓbationem.
inducit suꝑ illum. Excruciauit illum in
tribulatione doctrinȩ suȩ donec temptet il¬
animam grã uocat: temptatio interrogat.
Et omp̃s d̾s electorum suoium aduersarios
temporaliter ꝑ mittit excrescere: ut ꝑ maloꝵ
seuitiam purgetur uita bonorum. Numquã
nisi etiam quantum prodessent uideret.
Nam dum iniusti seuiunt: iusti purgantur:
Et utilitati innocentium militat uita pra¬
uorum: dum hanc & p̃mendo humiliat. &
humiliando semꝑ admelius format. Unde
recte quoq ꝑ salomonem dr. Qui stultus est.
seruiet sapienti. Et tamen sepe conspicimus

Expanded text:
Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis elegit eum, timorem et metum et probationem inducet super illum, et excruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec tentet ilanimam gratia vocat, tentatio interrogat. Et omnipotens Deus electorum suorum adversarios temporaliter permittit excrescere, ut per malorum saevitiam purgetur vita bonorum. 52. Utilnisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe con
Abbreviated transcription (Latin):
aduersariis aptis. Ipsi quippe eius itinera lis¬
sipant. cum in quorundam infirmorum men¬
tibus ueritatis uias callida ꝑsuasione ꝑtur¬
bant. Ipsi insidiantes p̃ualent: cum eos quos
aꝑte add malum trabere nequeunt. bona
simulando ꝑ uertunt. S mirum ualde
quod subicit. non fuit qui ferret auxilium:
cum dediuino adiutorio psalmista clamet.
Adiutor in oportumtatibus intribulatione.
Et cum rursum scriptum sit. quis sperauit
in dno. & confusus est ꝑ mansit in mandatis
eius & derelictus ẽ: & quis inuocauit illum.
& despexit eum: qua itaq ratione nunc dr̃.
non fuit qui ferret auxilium: nisi quia omp̃s
as eos quos in eternum diligit. aliquando ad
tempus relinquit: Unde scriptum ẽ. Aa
punctum in modico dereliquite: & in nuisera¬
tiomibus magnis congregabo te. In momento
indignationis abscondi faciem meam parũp
ate.: & in miscdia sempiterna misertus sum
tui. Hinc etiam psalmista dep̾catur dicens.

Expanded text:
adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera disadversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorumdam infirmorum mentibus veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde quod subjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: « Adjutor in opportunitatibus in tribulatione avit in Domino, et confusus est; permansit in mandatis ejus, et derelictus est? Et quis invocavit illum, et despexit eum ? Qua itaque ratione nunc dicitur: Non fuit qui ferret auxilium, nisi quia omnipotens Deus eos quos in aeternum diligit aliquando ad tempus relinquit? Unde scriptum est: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te. In momento indignationis abscondi faciem meam parumper a te, et in misericordia sempiterna misertus sum tui . Hinc etiam Psalmista deprecabatur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sui dogmatis errorem trahunt. Subuersi
pedes uiam tenere nequeunt: cum infirmi
quiq ꝑsequutorum suorum uel ꝓmissioni¬
bus ꝑsuasi. uel minis territi. uł cruciatib
fracti. ab itinere recto deuiantur. B ene aut̃
aduersariorum semite fluctibus cõparan-¬
tur: cum dĩ. Et oppresserunt quasi flucti¬
b semitis suis: quia scilicet uita prauorum
insolenti inquietudine molesta. ad obruen¬
dam ut ita dixerim nauem cordis quasi tem¬
pestas illabitur. De qua tidelicet tempestate:
ꝑ salomonem &r. Quasi tempestas transiens.
non erit impius. Cumq infirmus qerisq ꝑ¬
uersos florere conspicit: hunc inꝑuersitatis
pelagus unda misere imitationis mergit. Seqͥf.¬
D issi pauerunt itinera mea:. insidiati Eurt
michi. & p̃ualuerunt: & non fuit qui serres
auilium. Dicat hec beatus iob de malignis
spiritibus. uidelicet hostib occultis: Aicat
unuersa ȩccła de prauis ꝑsequentib scilicet

Expanded text:
sui dogmatis errorem trahunt. Subversi sui dogmatis errorem trahunt. Subversi pedes viam tenere nequeunt, cum infirmi quique persecutorum suorum vel promissionibus persuasi, vel minis territi, vel cruciatibus fracti, ab itinere recto deviant. Bene autem adversariorum semitae fluctibus comparantur, cum dicitur: Et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit. SeqDissipaverunt itinera mea, insidiati sunt mihi et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ente lux surgit. recte oriens dr: cuius iusti¬
ciȩ lumine. nrẽ iniusticiȩ nox illustratur.
A d orientis gͦ dexteram calamitates surgunt:
quia hii quoq ad ꝑsecutionem ꝓsiliunt. qui
electa menbra redemptoris nr̃i esse credebant᷑.
Quas uidelicet calamitates recte ilico asserit
surgere: quia dum non erant extranei qui
ꝑ sequuntur: ab eis repente mala & ilico fiunt.
Sin uero dextera hii qui ueraciter fideles
sunt appellantur: calamitates addexteram ou
entis surgunt: quia erũpente ꝑsequutionis ar¬
ticulo. crudeles prauorum impetus iusti pa¬
tiuntur. Sequitin: P edes meos subuerteit᷑:
& oppsserunt quasi fluctibus semitis suis.
Quid ꝑpedes eccłȩ: nisi extrema illius men¬
bra signantur: Quȩ dum ad oꝑa terrena
deseritiunt: tanto celerius ab aduersariis fal¬
li possunt: quanto sublimia minus intelli¬
gunt. hos itaq pedes aduersarii subuertunt:
udelicet cum extrema illius menbra ad

Expanded text:
ente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justiente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia dum non erant extranei qui persequuntur, ab eis repente mala et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt appeentis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo crudeles pravorum impetus justi patiuntur. Sequitur: Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. - Quid per pedes Ecclesiae nisi extrema illius mebra signantur? Quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus intelligunt. Hos itaque pedes adversarii subvertunt, videlicet cum extrema membra illius ad
Abbreviated transcription (Latin):
Satan gͦ illi a dextris stecit: quia illum ei
ppłm rapuit. qui dudum dilectus fuit. S
quia ipse iudaicus populus modo ꝑditus.¬
suis dñs remouet dicens. increpet dñs inte
satan: & eiusdem populi liberationem in¬
dicans subdit. Qui elegit ierłm. Qui in¬
mirum populus qr ad gehenne incendia
ꝑfidia duce defluebat: sed dum ad fidem re¬
ducitur: ab eodemi ȩterni ignis incendio libe¬
ratur: statim de eo illic subditur. Numquid
non ẽ iste torris erutus de igne: Sicut gͦ illic
ꝓdextera plebs uidaica: ita in hoc loco desig¬
trȩ uocabulo. fidelis populus sce̾ eccłe desig¬
natur. Unde & uenturus iudex hedos ad
sinistram: agnos ad dexteram ponet. S cum
scam eccłam aduersitatis tempore ipsi quoq
lacessunt. qui fideles esse udebantir. ei ꝓ¬
cul dubio calamitates ad dexteram surgunt.
Bene autem hec ipsa dextera. ouientis uo¬
catur. De ipso quippe eius capite scriptũ
ẽ. Oriens ẽ nomen eius. Nam quia ab ori¬

Expanded text:
Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus populus, modo suis Dominus removet, dicens: Increpet Dominus in te, Satan . Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia eligit Jerusalem . Qui nimirum populus, quia ad gehennae incendia, perfidia duce, defluebat, sed 660 dum ad fidem reducitur ab eodem aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic subditur: Nunquid non est iste torris erutus de igne? 49. Et Ecpro dextra plebs Judaica, ita hoc in loco dextrae vocabulo fidelis populus sanctae Ecclesiae designatur. Unde et venturus judex haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitates ad dextram surgunt. Vet. XXI. Bene autem haec ipsa dextra Orientis vocatur. De ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Ori
Abbreviated transcription (Latin):
ne militant xp̃i in ea nomen impugnant.
Ipso enim locutionis usu pro dextro habere
dicinur. quod ꝑ magno pensamus: ꝓ sinistro
uero id quod despicimus. Quod zacharias
aꝑte in sinuat dicens. Et ostendit mͥ iħm sacer¬
dotem magnum. stantem coram angelo dm̃:
& sathan stabat a dextris eius. ut aduersare¬
tur ei. Qui ut patentius hoc quod p̃misit
ostenderet : secutus adiunxit. Et dixit do¬
minus ad sathan. Increpet dñs sathan in te:
qui elegit ierusalem. Num quid non ẽ. iste
torris erutus de igne.ͦ E ih̃c indutus erat
uestibus sordidis. Sordidis enim uestibus
ihc̃ indutus est: quia quamuis alienus ab
omni peccato: tamen in similitudinem ue¬
nit carnis peccati. Cui uenienti satban a dex¬
tris stetit. ꝑ magno namq dñs iudaicum
popłm  & ꝓnichilo gentes habere uideba¬
tur. S postquam incarnatus apparuit. gen¬
tilitas quȩ ꝓ simstro habita fuerat credidit.
iudaicus uero ppłs ad ꝑfidiam declinauit.

Expanded text:
ne militant Christi in ea nomen impugnant. ne militant Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus; quod Zacharias aperte insinuat, dicens: Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum, stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei . Qui ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non est iste torvestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus est, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui advenienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat, credidit: Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
gutione ꝓ eoium amore cessamus . Unde
necesse est. ut aliquando toleremus tacen¬
do quod sunt : quatinus in nobis discant
uidendo quod non sunt. Quia gͥ scã eccla
etiam nonnumquam ex caritate restringit:
dicat. Frenum postat mos meum. Ac si aꝑ¬
te fateatur dicens. Quia inquibusdam ꝓ¬
uectum non uidi p̃dicationis. ab eis impetũ
temꝑaui: ut uitam meam saltim ꝑpatien¬
tiam discerent. cum uerba mea admittere. ꝑ.
oblatam predicationem nollent. S plus no¬
bis hoc plerumq in tribulationibus dolet.
quod eas ab illis patimur. in quibus germa¬
no amore fidebamus. Uñ & subditur. Ad¬
dexteram ouentis calamitates meȩ ilico surrex¬
erunt. Ad sinstram quippe calamitates sur-¬
gerent: si aquibus libet extra religionem po
uersa sustiner&. Cum uero ab aliquibus
quasi fidelibus temptationem cruciamento¬
rum patitur: quasi ad dexteram illi calami
tates ouuntur: quia hii qui sub xp̃i nomi¬

Expanded text:
gutione pro eorum amore cessamus. Unde gutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant bene vivendo quod non sunt. Quia igitur sancta etiam nonnunquam ex charitate restringit, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedicationem nollent. Vet. XX. Sed plus nobis hoc plerumque in tribulationibus dolet, quod eas ab illis patimur, in quibus germano amore confidebamus. Unde et subditur: dexteram orientis calamitates meae illico resurrexerunt. - Ad sinistram quippe calamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionem posversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patittates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomi
Abbreviated transcription (Latin):
catis eterne uite: ecce conuertimur ad gentes.
frenum sibi silentii suꝑ impositum scĩ uiri
apud dura reꝓborum corda conspiciunt:
qui ꝑ ꝓpħam dicunt. Quomͦ cantabimus can¬
ticum diũ in terra aliena : frenum poni etiã
paulus admonuit: qui discipulo p̾cepit di¬
cens. Hereticum post primã & secundam
correctionem deuita sciens quia subuersus
est qui eiusmodi est: & delinquit proprio¬
iuditio condemnatus. Scĩ quippe doctores
plerumq alta consideratione. resistentiũ
corda conspicitnt: & dum ea derelicta di-¬
uinitus uident. afflicti gementesq contices¬
cunt. An non aliquando frenum salomon
doctoribus imponit. qui dicit. noli arguere
derisorem. ne oderit te : S si ab increpatio¬
ne iccirco reticemus. quia contra nos insur¬
gere derisoris odia formidamus: non iam
lucra di. sed nrã querimus. Qua in re scien¬
dum est: quod nonnumquam cum redar¬
guuntur praui. deteriores existunt. Ipsis gͦ
& non nobis parcimus: si ab eorura redar¬

Expanded text:
catis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, diem hereticum post primam et 2am correpcionem devita sciens, quia subversus est, qui eiusmodi est! Ieronijudicio condemnatus . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redar
Abbreviated transcription (Latin):
re debitores fiunt: qͥ & pͣuemiendo dedit eis bonum
uelle quod noluerunt: & subsequendo concessit bo¬
orauerunt uiuentẽ in scła sclaoꝵ: mittentes coronas
suas ante thronũ dñi. Coronas namq suas ante thro¬
nũ dnĩ mittere ẽ. certaminũ suorũ uictorias non si¬
bi tribiiere. sed auctori: ut ad illũ referant glam lau¬
dis. a quo se sciunt uires accepisse certaminis. Beatꝰ
gͦ iob quia sic bona quȩ oꝑatus ẽ narrat. ut tam̃ hȩc
suȩ oꝑationi non tribuat. sed ad auctoris laudẽ recur¬
rat: manũ suã ore suo osculatũ fuisse se denegat.
Ac si patent̾ dicat. Ego mea oꝑa. tanquã mea non
ꝓfero: quia auctoris sui gram negare conuincit᷑. quis¬
qͥs sibi tribuit qđ oꝑatur. Unde ꝓtinus subdit. Quȩ¬

Expanded text:
re debitores fiunt, qui et praeveniendo dedit eis bonum re debitores fiunt, qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerant, et subsequendo concessit booraverunt viventem in saecula saeculorum, mittentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum Domini mittere est certaminum suorum victorias non sibi tribuere, sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si patenter dicat: Ego mea opera tanquam mea non profero, quia auctoris sui gratiam negare convincitur, quisquis sibi tribuit quod operatur. Unde et protinus subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ ar. Abscondit piger manũ suã sub ascella
sua: se laborat si adossuũ porrigit eã. Pigro lobor ẽ
manũ suã acd os poerigere: quia desidiosus quisq p̃.¬
dicator nec hoc tiult oꝑari quod dicit. Manũ qiuppe
ad os porrigere ẽ: uocisue oꝑe concordare. Manum
qͦ suã osculat᷑ ore suo. qui laudat quod facit: & testi¬
monio propriȩ locutionis sibi uirtutẽ tribuit oꝑis.
Qua in re quis despicit᷑: nnsi is qui ipsa oꝑandi mu¬
nera largitur: Unde bene ꝑ egregium p̃dicator ẽ
ar. Quiad aut̃ habes quod non accepisti : Si aut̃ acce¬
pisti: quid gloriaris quasi ñ acceꝑis  Sc̃ĩ aut̃ uiri sci¬
unt. post prumi parentis lapsũ. decorruptibili stirpe
se edicos. & non uirtute ꝓpria. sed p̃ueniente suꝑna
grã. ad meliora se uota uł oꝑa cõmutatos: & quicqͥa
sibi mali inesse cognoscunt. de mortali ꝓpagine sen¬
tiunt meritũ. Qc quiã ã inse boni iuspicuuint. in¬
moitalis grẽ cognoscunt donũ: eiq deaccepto mune¬

Expanded text:
um suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem 708 accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sancti autem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota vel opera commutatos; et quidqsibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum; quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum, eique de accepto mune
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& moituo dr ueniforas: ut nimirũ homo
inpeccato suo mortuus. & ꝑ molẽ malȩ consuetudi¬
nis iam septiltꝰ. qͥa intra conscientiã suã absconsus.
iacet ꝑnequitiã. a seipso foras exeat ꝑconsessionẽ.
Mortuo enĩ ueni foras dr: ut ab excusacioneatq occul¬
tatione peccati. ad accusationẽ suã ore ꝓprio exire
ꝓuocet᷑. Inde dauid ꝓpłia ab illa tanti morte facino¬
ris reuiuiscens: adtiocẽ dñi quasi foras exiit. dũ ꝑnatban
culpa in humano genere uehem̃t̾ excreuit: bene beatus
iob dũ diceret. si abscondi peccatũ meu. int̾posuit qua¬
si homo. Hominis quippe esse ꝓpriũ conspicit: quod
ex parentis ueteris imitatione descendit. Ubiapte sub¬
dit᷑ Et celaui in sinu meo. iniquitatẽ meã. Script᷑a¬

Expanded text:
videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a semetipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta, ab illa tanti morte facinoris reviviscens, ad vocem Domini quasi foras exiit, dum, per Nathan culpa in humano genere vehementer excrevit, bene beatus Job cum diceret: Si abscondi peccatum meum, interposuit: quasi homo. Hominis quippe esse proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte subditur: Et celavi in sinu meo iniquitatem meam. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
cussa fier&e. quã fuerat ꝑpetrata. Unde nunc quoq
humani generis rami. ex hac adhuc radice amaritu¬
dinẽ trahunt: & cũ deuitio suo quisq arguit᷑. sub
defensionũ uerba. quasi sub quedã se arborũ folia
abscondit. Et uelut ad quedã excusationis sue
dpaca secreta faciem cognitoris fugit: Aũ ñ uult
cognosei quod fecit. In qua uidelio& occultatione.
non se dño: sed dnm̃ abscondit sibi. Agit quippe. ne
omnia uidentẽ uideat: non aut̃ ne ipse uideat᷑. Quo
cont᷑ cuiq peccatori iam exordiũ illum mationis ẽ
humilitas confessionis: qr sibim& ipsi iam parcere
renuit. qͥ malũ ñ erubescit confiteri qł fecit. Et qͥ
defendendo accusare potuit: accusando se celerri¬
me defendit. Unde & mortuo lataro. qui mole mag¬
na p̃mebatur. nequaꝗͣ. dr reuiuisce: sed ueni foras.
Ex qua scilicet resurrectione quȩ gesta in illius ẽ
corpore. signatur qualit᷑ nos resuscitem᷑ in corde. cũ

Expanded text:
cussa fieret, quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque cussa fieret, quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt, ut cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionis verba, quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem Conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi, agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit; et qui defendendo accusari potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro, qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur: Revivisce, sed: Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rant. confitendo delerent. Unde & serpens ille ꝑsu¬
a sor qui non erat reuocandus adueniam: non ẽ. decul¬
pa requisitus. Int̾rogatus itaq hõ est ubi esset. ut ꝑ¬
petratã culpã respiceret: & confitendo cognosceret.
quã longe a conditoris sui facie abesset. S adhibere
sibimet utriq defensionis solatia. quã confessionis
elegerunt. Cumq excusare peccatũ uoluit uir ꝑmu
lierẽ. mulier ꝑserpentẽ: auxerunt culpã. quã tueri
conati sunt. Oliliq adam dñm tangens. qđ ipse pec¬
cati eotũ auctor extiterit. qui mulierẽ fecit: Et eua
culpã ad dnm̃ reserens. qui serpentẽ in paradys so
posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant.
eritis sicut dii: qr dõ esse similes in diuinitate nequi¬
uert᷑: ad erroris su cumulũ. dm̃ sibi facere similem
inculpa conati sunt. Sic ergo reatũ suũ dũ defende
moliuntur addiderunt: ut culpa eoꝵ atrocior dis¬

Expanded text:
rant, confitendo delerent. Unde et serpens ille persurant, confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret, quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia, quam confessionis elegerunt. Cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam, quam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit, qui mulierem fecit; et Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant: Eritis sicut dii , quia Deo esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum Deum sibi facere similem in culpa conati sumoliuntur, addiderunt, ut culpa eorum atrocior dis
Abbreviated transcription (Latin):
qtritatẽ meã hec sunt namq uerȩ humilitatis tes¬
timonia. & iniquitatẽ suã quemq cognoscere: & cog¬
nitã noce confessionis aꝑire. At contra usitatũ huma¬
ni generis ẽ. uiciũ. & labendo peccatũ cõmittere. & cõ¬
misstĩ negando absconde: & conuictũ defendendo mul¬
tiplicare. Ex illo quippe lapsu pͥmi hominis. hec aug¬
m̃ta nequitiȩ ducimus: ex quo ipsã radicẽ traximus
culpe. Sic namq ille dũ lignũ uetitũ contigisset: abs¬
condit se a facie dnĩ. int̾ ligna paradysi. In qua abscon¬
sione uidelicet ꝙ dm latere ñpoterat: non latendi ef¬
fectꝰ describitur. sed affectus notatur. Qͥ cũ argueret᷑
a dno quod deligno uetito contigisset: ilico respondit.
Mulier quam dedisti sociã mͥ: ipsa michi dedit delig¬
no & comedi. Ipsa quioq mulier inquisita: respondit.
Serpens decepit me: & comedi. Ad hoc quippe reqͥsi¬
ti fuerant: ut peccatũ quod transgrediendo cõmise¬

Expanded text:
e humilitatis testimonia sunt, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum negando defendere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione scilicet quia Deum latere non poterat, non latendi effectus describitur, sed affectus notatur, quod cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondet: Mulier quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita, respondit: Serpens decepit me, et comedi. Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commise
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dũ expleta inse bona postpõnere. &
sola adhuc reliqua quȩ essent explenda cogi¬
taret: dicit. Ego me non arbitror app̃hendisse.
brinc ẽ. qđ ut poss&e sede bonis que agebat hu¬
miliare. studebat ad animũ p̃terita mala re.¬
ducere: dicens. Qui prius fui blasphem. us &
ꝑsecutor: et contumeliostis. Qti & si aliq̃ndo
dix̃. bonum certam̃ certaui cursũ consũinaui.¬

Expanded text:
Paulus dum expleta in se bona postponeret, et Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dicit: Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi
Abbreviated transcription (Latin):
sidã ea que iam nos fecisse gaudemus. Sed ha¬
bi& hoc humana infirmitas ꝓpriũ. ut pltis
er intuem libeat. quod sibi inse placet. quã
qđ abi inse displica. Eger quippe oculus cor¬
dis dũ laborare in consideratione mȩtuit: qͣsi
quoddam stratũ delectationis in animo ribi mol¬
lit᷑ iaceat reqͥrit. Atq iccirco quȩ cõmoda de
ꝑactis bonis sit assecutus intelligit: sed que
damina de neglectis patitur nescit. Plerumq
enim hoc uicio tẽp̾tant᷑ eciã electi: plerumq
eorum cordi sugͤȩrit᷑. ut bona quȩ fecerunt
ad animũ reuocent: & securitatis ñ leticia
exultent. S si uere electi sunt. ab eo in quo
sibi placent m̃tis oculos deuertunt: omnem
in se de ꝑactis bonis lȩticiam deprimunt:
& de his quȩ se minus egisse intelligunt. tris
ticiam requirunt: indignos se estimant: &¬
pene soli bona sua nonuident:que in se ti¬
denda oĩbꝰ ad exemplũ prebent. Hinc ẽ quod

Expanded text:
s, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed has, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quaeque quae fecerunt ad animum revocent, et securitatis jam laetitia exsultent. Sed si vere electi ssibi placent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intetitiam requirunt; indignos se existimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod