comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
explicet᷑. t̾cio ut signatũ consulem de suis
socculis detrahentẽ doceamꝰ ẽẽ in tartaro.
Et quide conu̾sationẽ leȩ nr̃e quis possit
digno eleuare precomo: Ita eam ad dñm
totam fuisse conuersam. ut monasterii
pͥnceps. mat̾ uirginum fieret: post molli¬
tiem uestium sacco membra triuisse. insom¬
nes orationib duxisse noctes. & comites
suas plus exemplis docuisse quã uerbis.
Humilitatis tantȩ tamq subiectȩ ut qndam
dña plurimoꝵ ancilla hominis putaret᷑: nͥ
quod eo magis.xp̃i ẽẽt ancilla dũ dña
hominũ non putat᷑. Inculta uestis. uilis
cibꝰ. neglectum caput: ita tam̃ ut cum
omĩa faceret. ostentationẽ fugeret singłoꝵ.
ne reciꝑet in presenti scło mercede suam.
Nunc gͥ ꝓ breui labore ȩterna beatitudine
fruitur. excipit᷑ angłoꝵ choris. abrahȩ
sinib confouet᷑. & eum pauꝑe qͦnda lara¬
ro. diuitẽ purpuratũ & non palmatum

Expanded text:
explicetur; tertio, ut designatum consulem de suis explicetur; tertio, ut designatum consulem de suis saeculis detrahentes esse doceamus in tartaro. equidem conuersationem Leae nostrae quis possit digno eleuare praeconio? ita eam totam ad dominum fuisse conuersam, ut monasterii princeps, mater uirginum fieret; post mollitiem uestium sacco membra triuisse; orationibus duxisse noctes et comites suas plus exemplo docuisse quam uerbis. humilitatis tantae tamque subiectae, ut quondam domina plurimorum ancilla hoquod eo Christi magis esset ancilla, dum domina hominum non putatur. Inculta vestis, vilis cibus, neglectum caput: ita tamen, ut cum omnia faceret, ostentationem fugeret singulorum, ne reciperet in praesenti saeculo mercedem suam. Nunc igitur pro breui labore aeterna beatitudine fruitur: excipitur angelorum choris, Abrahae sinibus confouetur et cum paupere quondam Lazaro diuitem purpuratum et non palmatum
Abbreviated transcription (Latin):
diernȩ diei septuagesimum
tercii libri ꝑtinere. quod scilicet defecert̃
hẏmni dauid filii iessȩ. finis ẽẽt pͥoris.
psalmus uͦ asaph. pͥncipiũ sequentis. et
usq ad eum locum ꝑuenisemꝰ: in qͦ ustꝰ
loquit᷑: dicebam si narrauero sic. exce gene¬
rationẽ filioꝵ tuoꝵ preuaricatꝰ sum: qđ
in latinis codicib ñ ita habemꝰ expressũ.
repente nob nuntiatũ ẽ scĩssimam leam
exisse de corpore. ibiq te ita palluisse con¬
spexi. ut uere aut pauea sit aut nulla aĩa.
quȩ fracto uase testatio ñ tristis erumpat.
Et tu quide non qͦd futuri incerta ẽẽs dole¬
bas. s qd̾ triste funeri obsequium ñ dedisses.
Deniq in mediis fabulis. rursũ didicimꝰ re¬
liquias ei iam in ostium fuisse delatas.
Queris quo ꝑtineat ista replicatio: Respon¬
debo tͥ uerbis apłi. multũ ꝑ omnẽ modũ.
Primum qd̾ uniũsoꝵ gaudiis ꝓsequenda
sit. quȩ calcato diabolo coronam iam se¬
curitatis accepit: scđ̾o ut ei uita breuit̾

Expanded text:
diernae diei, septuagesimum tertii libri pertinere quod scilicet \'defecerunt hymni Dauid, filii Jesse,\' finis esset prioris, \'psalmus\' uero \'Asaph\' principium sequentis - et usque ad eum locum peruenissemus, in quo iustus loquitur: dicebam: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum praeuaricatus sum, quod in Latinis codicibus non ita habemus expressum, repente nobis nuntiatum est sanctissimam Leam exisse de corpore. ibique ita te palluisse conspexi, ut uere ant pauca aut nulla sit anima, quae fracto uase testaceo non tristis erumpat. et tu quidem, non quod futuri incerta esses, dolebas, sed quo triste funeri obsequium non dedisses. denique in mediis fabulis rursum didicimus reliquias eius iam Ostia fuisse delatas. Quaeras, quo pertineat ista replicatio? respondebo tibi uerbis apostoli: multum per omnem modum. primum, quod uniuersorum gaudiis prosequenda sit, quae calcato diabolo coronam iam securitatis accepit; secundo, ut eius uita breuiter
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quarũ cũ impudentiã & ꝓpositiones
apłicarũ sententiaꝵ int̾pretatione con¬
triueris. legito qͦmͦ tͥ in uiduitate seruan¬
da uiuendũ sit. librũ ad eustochiũ de uir¬
ginitate seruanda. ꝙ alios ad furiã atq
saluinã: quarũ altera ꝓbi qͦnda consu¬
lis nurꝰ. altera sildonis qui affricã te¬
nuit filia ẽ. Hic libellꝰ de monoganua.
sub nomine tuo titulũ possidebit. Ien¬

Expanded text:
tur. qua- 3 rum cum inpudentiam et propositiones tur. qua- 3 rum cum inpudentiam et propositiones apostolicarum sententiarum interpretatione contriueris, legito, quomodo tibi in uiduitate uiuendum sit, librum ad Eustochium de uirginitate seruanda et alios ad Furiam atque Saluinam, quarum altera Probf quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. hic libellus \'De monogamia\' sub nomine tuo titulum possidebit. CX
Abbreviated transcription (Latin):
tib: ut ne gemitꝰ quide lib̾ sit. nolentib
int̾ ista nuptura es : Quẽ acceptura uirũ:
Credo fugiturũ aut pugnaturũ. Quid u¬
trumq sequat᷑ intelligis. &. ꝓ fescennino
carmine t̾ribilis tͥ rauco sonitu bucina
concrepabit: ut quas ꝓnubas habeas for¬
te lugentes. ut quib delitus affluas. qͦ
possessionũ tuaꝵ reditꝰ ꝑdidisti qͦ obsessa fami¬
liolam Tuam morbo & fame cernis
contabescere: S ed absit ut de te talia
sentiã: ut sinistrũ qͥppiã suspicer de ea
quȩ animã suã dño consecrauit. Non tã
tibi quã subtuo nomine aliis sum locutꝰ.
quȩ otiosȩ & curiose atq uerbosȩ domos
circumeunt matͦnarũ. quarũ d̾s uent̾
est. & gła in confusione earũ: quȩ nichil
aliud de scͥpturis nͥ digamiȩ p̾cepta noue¬
runt. quȩ in aliarũ corpore sua desideria
consolant᷑. ut quod ipsȩ fecerint alias ui¬
deant facere. & malarũ societate palpen¬

Expanded text:
tibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, tibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, filia, inter ista nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno corpore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae fecerunt, alias facere uideant et malarum societate palpen
Abbreviated transcription (Latin):
est obsidere. Pyrrũ tanta tenuit roma¬
ni nominis reuerentia: ut & deletis oĩbꝰ
e ꝓpinquo recederet loco. nec auderet
uictor aspicere. quã regũ didicerat ciui¬
tatẽ. Et tam̃ ꝓ hac iniuria ñ enĩ dicã suꝑ¬
bia quȩ ñ bonos exitꝰ habuit: alt̾ toto
orbe fugitiuus tande bithiniȩ mortẽ ue¬
neno repꝑit. alt̾ reu̾sꝰ in patriã in suo re¬
gno occubuit: ꝙ utrioq ꝓuintiȩ roma¬
ni popłi uestigales st̃. Nunc ut omĩa ꝓspe¬
ro fine eueniant: pret̾ nr̃a quȩ amisimꝰ
non habemo quid uictis hostib auferamꝰ
otentiã romanȩ urbis ardens poeta
describens ait. Quid satis ẽ si roma
parum ẽ: Quod nos alio mutemꝰ elogio.
Quid saluũ ẽ.si roma perit: Non mͥ si linguȩ
centũ sint oraq centũ. ferrea uox: om̃s
captoꝵs dicere pęnas. om̃ĩa cęsorũ ꝑeur¬
rere nomina possim. Et hȩc ipsa quȩ di¬
xi ꝑiculosa sunt tã loquenti quã audien¬

Expanded text:
est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romaest obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audien
Abbreviated transcription (Latin):
statȩ lacͥmȩ. Pret̾ paucos senes. om̃s in cã¬
ptiuitate ꝙ obsidione generati: ñ deside¬
rabãt ꝗͣ. ñ nouerant lib̾tatẽ. Quis hoc cre¬
deret: Quȩ digno sermone historiȩ cõpre¬
hendent. romã in gremio suo ñ ꝓ gła sed
pro salute pugnare: immo ne pugnare
quide. s auro & cuncta suppellectili uitã
redimere : O uod ñ uitio pͥncipũ qͥ uł re¬
ligiosissimi st̃. s scelere semibarbari acci¬
dit ꝓditoris: qͥnrĩs cont᷑ nos opib arma¬
uit inimicos. E t̾no quonda dedecore ro¬
manũ laborabat imꝑiũ. qd gallis cunc¬
ta uastantib fusoq apud alliã exercitu.
romã brenꝰ intrasset: nec poterat pͥsti¬
nam abolere ignominiã: donec & galli¬
as genitale galloꝵ solũ. ꝙ gallo greciã
in qua consederant occidentis orientisq
uictores suo imꝑio subiugassent. Hanni¬
bal de hispaniȩ finib orta tempestas
cum uastasset italiã. uidit urbẽ : nec ausꝰ

Expanded text:
state lacrimae; praeter paucos senes omnes in castate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent Romam in gremio suo non pro gloria sed pro salute pugnare, immo ne pugnare quidem sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepta in honorantes d̾m. clem̃tissimũ
um suꝑbissime contemnendo in tantȩ
lica. hostes pannonii uastauer̃t. Etenĩ
assur uenit cũ illis N ogontiacꝰ nobilis
quonda ciuitas. capta atq subu̾sa ẽ:
ꝙ in eccłia multa milia hoĩnũ trucidata.
Uangiones longa obsidione deleti. Remoꝵ
urbs p̃potens. ambiani. atrebatȩ. extre¬
miq hoĩnũ morini. tornacꝰ. Nemetę. ar¬
gentomacuᷤᷤ tnslatȩ in germaniã aqͥtaniȩ.
nouẽq popłoꝵ lugdunensis & narbo¬
nensis ꝓuintiȩ pret̾ paucas urbes cun¬
cta popłata sunt: quas & ipsa foris gla¬
diꝰ. intͦ uastat fames. N on possũ absq
die contremiscunt. recordantes irrup¬
tiones ambricȩ: ꝙ qͥcqͥd alii semel passi
sunt. illȩ semꝑ timore patiunt᷑. Cetera
taceo. ne uidear de di desꝑare elem̃tia.
Olim a mari pontico usq ad alpes iulias.
cto danubii lumite: in mediis romani
imꝑii regionib pugnabat᷑. Aruer̃t uetu¬

Expanded text:
aecepta, inhonorantes Deum clementissimum, aecepta, inhonorantes Deum clementissimum, um superbissime contemnendo, in tantae lica! — hostes Pannonii uastauerunt. etenim Assur uenit cum illis. Mogontiacus, nobilis quondam ciuitas, capta atque subuersa est et in ecclesia multa hominum milia trucidata, Uangiones longa obsidione finiti, Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabatae extremique hominum Morini, Tornacus, Nemetae, Argentoratus translatae in Germaniam, Aquitaniae Nouemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis prouinciae praeter paucas urbes cuncta populata sunt, quas et ipsas foris gladius, intus uastat fames. non possum absque die contremescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim a mari Pontico usque ad Alpes Iulias ncto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetu
Abbreviated transcription (Latin):
illud ostendit᷑. nos ñ sola di confessione
tanti p̾mii magnitudinem ꝓmere¬
ri: nͥ fidei & iusticiȩ olupt oꝑa coniun¬
cta sint. Qualis enĩ ẽ multi illa con¬
fessio. quȩ sic do credit ut eiꝰ ꝑ ni¬
chilo duicat imꝑiũ: Nut qͦ ex animo ac
uere dicimꝰ dñe dñe: si eiꝰ quẽ dñm
conficem᷑ precepta contemnimꝰ : Unde
ipse in eugłio dicit: qͥd aũ uocatis me¬
dñe dñe : & ñ facitis quȩ dico: Et iterũ:
popłs hic labiis me honorat: cor autẽ
eoꝵs longe ẽ ame. Et rursũ loquit᷑ per
ꝓpħam. ꝑ iliꝰ honorificat patrẽ. & ser¬
uus dñm suũ timebit. Et si pat̾ ego sũ:
ubi ẽ honor ms: Et si dñs ego sum. ubi
est timor ms: Ex qͦ apparet nec hono¬
rari ab eis dñm nec timeri: qͥ eiꝰ p̾cepta¬
xisti dñm. Et ad hely sermo fit dñi di¬
cens. Qui honorificat me honorificabo
eum: qui aũ ꝓ nichilo me habent. ad
nichilũ redigunt᷑. Et nos securo ac bo¬
no animo sumꝰ. qui ꝑ singła queq cdi¬

Expanded text:
 nos non sola dei confessione tanti praemii magnitudinem promereri, nisi fidei et iustitiae opera coniuncta sint. Qualis est enim illa confessio, quae sic deum credit, ut eius pro nihilo ducat imperium? aut quomodo ex animo ac uere dicimus, domine domine, si eius quem dominum confitemur praecepta contemnimus? unde ipse in euangelio dicit: quid aune, et non facitis quae dico? et iterum: populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. et rursum loquitur per prophetam: filius honorificat patrem, et seruus dominum suum timebit, et, si pater sum ego, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? ex quo apparet nec honorari ab eis dxisti Dominum. Et ad Heli fit sermo Domini: 729 Qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur. 4. Et nos securo ac bono animo sumus, qui per singula quaeque pr
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ. Ipse itaq te informet. & ipse
te doceat. qui int̾roganti in eugłio ado¬
lescenti qͥd faceret ut uitã ęt̾nam mere¬
ret᷑: diuina continuo mandata ꝓponit.
Ostendit nobis eiꝰ uoluntatẽ ẽẽ facienda:
a quo sꝑamꝰ ꝙ p̃mia. Propt̾ quod alio
testat᷑ loco Non om̃is qͥ dicit mͥ dñe dñe¬

Expanded text:
possimus. Ipse itaque te informet, ipse possimus. Ipse itaque te informet, ipse te doceat, qui interroganti in Evangelio adolescenti quid faceret ut mereretur vitam aeternam, divina continuo mandata proponit ostendens nobis ejus voluntatem esse faciendam, a quo speramus et praemia; propter quod alio testatur loco: Non omnis qui dicit mihi, D
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ scͥpturȩ reputans. tempꝰ loquen¬
di ꝙ tempꝰ tacendi: & iterũ ne retine¬
as u̾bum in tempore salutis : ꝙ illud be¬
ati petri. parati semꝑ ad satisfactionẽ oĩ
poscenti uos rationẽ. Petis nanq & sol¬
licite ac iuiolent̾ poscis. ut tͥ certã ex scri¬
pturis prefiniamꝰ regulã. ad quã tu
ordines cursũ uitȩ tuȩ. & cognita dñi
uoluntate int̾ honorẽ scłi ꝙ diuitiarũ
illecebras. moꝵs magis diligas suppelle¬
ctilem: atq ut possis in coniugio consti¬
tuta ñ solũ coniugi placere. s etiã qui
ipsum coniugiũ indulsit. Cui tam sc̃ȩ
peticioni tamq pio desiderio ñ satis fa¬
cere: ꝗd aliud ẽ quã ꝓfectũ alt̾i ñ ama¬
re: Parebo gͥ p̾cib tuis: teq paratã ad
implenđa dñi uoluntatẽ iam¬
nitar incitare sententiis.arnẽ su¬
ac magist᷑. qͥ nos & placere se ueritatis
sibi iubet. & docet qͦmͦ plac̾e te conu̾sꝰ

Expanded text:
mecum scripturae reputans: tempus tacenmecum scripturae reputans: tempus tacendi et tempus loquendi, et iterum: ne retineas uerbum in tempore salutis, et illud beati Petri: parati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem. Petis namque et sollicite ac uigilanter petis, ut tibi certam ex scripturis sanctis praefiniamus regulam, ad quam tu ordines cursum uitae tuae et cognita domini uoluntate inter honorem saeculi et diuitiarum illecebras morum magis diligas suppellectilem atque ut possis in coniugio constituta non solum coniugi placere sed etiam ei, qui ipsum coniugium indulsit. cui tam sanctae petitioni tamque pio desiderio non satisfacere quid aliud est quam profectum alterius non amare? parebo igitur precibus tuis teque paratam ad implendam dei uoluntatem ipnitar incitare sententiis. ac magister, sibi jubet, et docet quo modo placere ei
Abbreviated transcription (Latin):
pudorẽ qͦ gła inueniat᷑
rem qui soleat parere
peccatũ. Cuiꝰ dicti ueri¬
tas quãqu̾a satis ad om̃ium intelligen¬
tiam ipsa sui luceat claritate: mͥ tam̃
nescio qͦmͦ in p̾senti causa ꝓpio innotuit
Prouocatꝰ enĩ ad scribendũ litteris tuis
quȩ miris hoc a me obsecrationib flagi¬
tabant. diu fateor de responsione dubi¬
taui: silentiũ mͥ iꝑante uerecundia.
Cui tam̃ fortissime resistebã. & uim facie¬
bat precũ tuarũ fidelis ambitio: pug¬
nabatq acrit̾ cum hesitatione mea hu¬
militas obsecrantis. & magna quodãmͦ
uiolentia oris claustra pulsabat. Cũq
sane animũ int̾ utrũq nutantẽ cogita¬
tio diu̾sa libraret: pene pudoris exclu¬
sit officium. S ed me illa quã supposui sa¬
pientiȩ sententia armauit ad pellendã
inutilẽ uerecundiã. ꝙ damnosũ silentiũ
resoluendũ: cũ utiq ipsam scribendi
causã tam honestã uiderẽ ẽẽ tam scãm.
ut peceare me crederẽ si tacerẽ. illud

Expanded text:
pudorem, quo gloria inuenitur rem, qui solet parere peccatum. cuius dicti ueritas quamquam satis ad omnium intelligentiam ipsa sui luceat claritate, mihi tamen nescio quo modo in praesenti causa propius innotuit. prouocatus enim ad scribendum litteris tuis, quae miris hoc a me obsecrationibus flagitabant, diu, fateor, de responsione dubitaui silentium mihi imperante uerecundia. cui tamen fortissime resistebat et uim faciebat precum tuarum fidelis ambitio, pugnabatque acriter cum haesitatione mea humilitas obsecrantis et magna quadam fidei uiolentia oris claustra pulsabat, cumque sic animum in utroque nutantem cogitatio diuersa libraret, paene pudor exclusit officium. sed me illa, quam supra posui, sapientis sententia armauit ad depellendam inutilem uerecundiam et damnosum silentium resoluendum, cum utique ipsam scribendi causam tam honestam uiderem esse, tam sanctam, ut peccare me crederem, si tacerem, illud
Abbreviated transcription (Latin):
non posse ueniam consequi. Aliud ẽ torm̃¬
tis cedere & se.xp̃ianum negare. aliud xꝑm
diabolum dicere. sicut tͥ ipsa scͥptura atq
contextꝰ attentiꝰ lecta poterunt demonstra¬
re. Euerat quide ꝓlixiꝰ disserendũ. s qm̃ et
amicis qui ad nr̃m hospitiolũ conuenerunt¬
presentiã nrãm negare ñ possumꝰ. ꝙtͥ non
statim respondere admodum uisum ẽ arro¬
gantis. latam disputationẽ breui sermone
comprehendimꝯ. ut ñ tam epłam quam
comm̃tariolum dictaremus.

Expanded text:
non posse ueniam consequi. aliud est tormenon posse ueniam consequi. aliud est tormentis cedere et se Christianum negare, aliud Christum diabolum dicere, sicut tibi ipsa scriptura atque contextus adtentius lecta poterunt demonstrare. Fuerat quidem prolixius disserendum, sed quoniam et amicis, qui ad npraesentiam nostram negare non possumus, et tibi non statim respondere, admodum visum est arrogantis, latam disputationem brevi sermone comprehendimus, ut non tam Epistolam, quam Commentariolum dictaremus.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m negando negauit & sp̃m. edisserat he¬
reticus quomͦ ñ peccet in sp̃u qui filium
hominis denegarit. Aut si sp̃m scm hoc
loco intelligendum patrẽ putat. patris
nulla ẽ a negatore m̃tio facta. eum negaret.
Petrus apłs eo tempore cum ancillȩ int̾ro¬
gatione ꝑterritꝰ dñm negauit. in filium
hominis an in sp̃m scm uidet᷑ cõmisisse pec¬
catum: Si id qd̾ ait. nescio homine̾̃. ridi¬
cule uoluerit interp̾tari ñ xp̃m eum ne¬
gasse s hominem. m̃dacẽ faciet saluatorẽ:
qui se hoc ẽ filium di negandũ ẽẽ p̾dixerat.
Si aũ negauit filium di unde & amare fle¬
uit. & trinam negationẽ trina postea con¬
fessione deleuit. manifestũ ẽ peccatũ in
sp̃m scm̃ id non posse dimitti qd̾ habeat
blasphemiam ut cum uideas in uirtutib
đm. belrebub calumnieris infactis. Do¬
ceat gͥ aliquẽ negatorẽ. belzebub uocasse
xp̃m. & ultro referam gradum. negatorem

Expanded text:
Christum negando negauit et spiritum, edisserat heChristum negando negauit et spiritum, edisserat hereticus, quomodo non peccet in spiritum, qui filium hominis denegarit. aut si spiritum sanctum hoc loco intellegendum patrem putat, patris nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Petrus apostolus eo tempore, cum ancillae interrogatione perterritus dominum negauit, in filium hominis an in spiritum sanctum uidetur commisisse peccatum? si id, quod ait: nescio hominem, ridicule uoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est peccatum in spiritum sanctum id non posse dimitti, quod habeat blasphemiam, ut, cum uideas in uirtutibus deum, Belzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negatorem Belzebub uocasse Christum, et ultro referam gradum negatorem
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃to. ut doceat ñ posse sathanan eiei¬
a sathana. ꝙ regnum eiꝰ int̾ se ñ ẽẽ diuisũ.
Cum diaboli enĩ studium sit di ledere crea¬
turam. quomͦ eiusde ẽẽ poterit uolunta¬
tis sanare languentes. & se ipsum de ob¬
sessis fugare corporibꝰ: Probet itaq no¬
uatianꝰ aliquẽ de his qui sacrificare com¬
pulsi sunt. ante tribunal iudicis respon¬
disse. omĩa quȩ in eugłio scripta sunt
non a filio di s abelzebub pͥncipe dȩmo¬
nioꝵs fuisse ꝑfecta: & tunc poterit appro
phemiam. U t aũ & acutiꝰ aliquid inter¬
rogemꝰ. respondeant quid sit cont᷑ fili¬
um hominis dicere. & in spm scm̃ blas¬
phemare. Ego quippe assero iurta sen¬
sum illiꝰ eos qui xp̃m in ꝑsecutione nega¬
uerint cont᷑ filiũ hoĩs dixisse. ꝙ non
in sp̃m scm̃ blasphemasse. Qui enĩ int̾roga
derit: utiq negando xp̃m hoc ẽ filium
hoĩs. spui scõ non fecit iniuriam. Si autem

Expanded text:
argumento, ut doceat non posse a satana eiciargumento, ut doceat non posse a satana eici satanan et regnum eius inter se non esse diuisum. cum enim diaboli studium sit dei laedere creaturam, quomodo eiusdem esse poterit uoluntatis sanare languentes et se ipsum de obsessis fugare corporibus? probet itaque Nouatianus aliquem de his, qui sacrificare conpulsi sunt ante tribunal iudicis, respondisse omnia, quae in euangelio scripta sunt, non a filio dei, sed a Belzebub, principe daemoniorum, esse perfecta, et tunc poterit adprobse blasphemiam. Ut autem et acutius aliquid interrogemus, respondeant, quid sit contra filium hominis dicere et in spiritum sanctum blasphemare. ego quippe adsero iuxta sensum illius eos, qui Christum in persecutione negauerint, contra filium hominis dixisse et non in spiritum sanctum blasphemasse. qui enim interrogaderit, utique negando Christum, iioc est filium hominis, spiritui sancto non fecit iniuriam. si autem
Abbreviated transcription (Latin):
REUls questiuncula quã mi¬
sisti. & aꝑta responsio est. Si
enim de eo qd in eugłio scribi¬
tur. quicũq dixerit contͣ fili¬
um hominis remittet᷑. qui autẽ
ei neq in hoc scło neq in futuro: nouacia¬
nus affirmat. ñ posse peccare in spm scm̃
nisi eum qui xp̃ianꝰ sit ꝙ postea negaue¬
rit: manifestũ ẽ iudeos qui eo tempore
blasphemabant peccato blasphemiȩ ñ tene¬
ri. quippe qui impii coloni int̾fectis ꝓpħis
de nece dni cogitabant. & in tantũ erant
ꝑditi. ut ad saluandos eos se di filiꝰ uenis¬
se responderit. Unde ꝙ de toto scͥpturȩ ip¬
sius ordine conuincendi sunt. non his
irremissibilem dictam blasphemiã qui
torm̃tis compulsi. & uariis eiuscerati cru¬
tiatib dñm denegassent: s his qui cum
uideant in uirtutib oꝑa di. calumnient᷑¬
& clamitent dȩmonis ẽẽ uirtutem. & oĩa
signa quȩ facta sunt ñ ad diuinam mag¬
nificentiam. s ad diabolum ꝑtinere. Unde
& saluator toto responsionis suȩ hoc agit

Expanded text:
est quaestiuncula, quam misisti, et aperta responsio est. Si enim de eo quod in Evangelio scribitur: « Quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur ei: qui autem ei neque in hoc saeculo neque infuturo, Nouatianus adfirmat non posse peccare in spiritum sanctum nisi eum, qui Christianus sit et postea negauerit, manifestum est Iudaeos, qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri, quippe qui, inpii coloni, interfectis prophetis de nece domini cogitabant et in tantum erant perditi, ut ad saluandos eos se dei filius uenisse responderit. unde et de toto ipsius scripturae ordine conuincendi sunt, non his inremissibilem dictam blasphemiam, qui tormentis conpulsi et uariis euiscerati cruciatibus dominum denegassent, sed his, qui, cum uideant in uirtutibus opera dei, calumnientur et clamitent daemonis esse uirtutem et omnia signa, quae facta sunt, non ad diuinam magnificentiam, sed ad diabolum pertinere. unde et saluator toto responsionis suae hoc agit
Abbreviated transcription (Latin):
cit uiros fȩmina. & castitas truncat libidinẽ.
habituq repente mutato. ad uictrices sor¬
des redit. om̃ib scłi cultib mundiores.
Quidã imꝑite & debborã int̾ uiduas nume¬
rant. ducẽq barach arbitrant᷑ debborȩ fili¬
um: cum aliud scͥptura cõmemoret. Nobis
ad hoc nominabit᷑ qd̾ ꝓphetissa fuerit. &
in ordine iudicũ supputet᷑. & quia dicere
poterat. quã dulcia gutturi meo eloquia
tua suꝑ mel ꝙ fauũ orimeo. apis nom̃ acci¬
pit. scͥpturarũ florib pasta. sp̃s scĩ odore
ꝑfusa. &. dulces ambrosiȩ succos. ꝓpħali ore
componens. Noemi quȩ nob̾cum sonat.
consolatam. marito & liberis peregre mor¬
tuis. pudicitiã reportauit in patriã. Et hoc
susteritata uiatico nurũ moabitidẽ tenuit:
ut illud ysaiȩ uaticiniũ compleret᷑. E mitte
agnũ dñe dñatorẽ terrȩ. de petra deserti.¬

Expanded text:
cit viros femina, et castitas truncat libidinem: cit viros femina, et castitas truncat libidinem: habituque repente mutato, ad victrices sordes redit, omnibus saeculi cultibus mundiores. 17. Quidam imperite et Deboram inter viduas numerant, ducemque Barac, arbitrantur Deborae filium; cum aliud Scriptura commemoret. Nobis ad hoc nominabitur, quod Prophetissa fuerit, et in ordine Judicum supputetur. Et quia dicere poterat: « Quam dulcia gutturi meo eloquia tua: super mel et favum ori meo . Apis nomen accepit, Scripturarum floribus pasta, Spiritus Sancti odore perfusa, et dulces ambrosiae succos prophetali ore componens. Noemi quae nobiscum sonat consolatam  marito et liberis peregre mortuis, pudicitiam reportavit in patriam; et hoc sustentata viatico nurum Moabitidem tenuit ; ut illud Isaiae vaticinium compleretur: Emitte agnum Domine dominatorem terrae de petra deserti
Abbreviated transcription (Latin):
noctib insistens ieiuniis & orationib. iccͥeo
meruit grãm spũalem. & nuncupat᷑ filia
uultꝰ cłi. & ab aui beatitudine diuitiisq
censet᷑. Recordem᷑ uiduȩ sarepthenȩ quȩ
& suȩ & filioꝵ saluti heliȩ prȩtulit famem.
& in ipsa nocte moritura cũ filiis. suꝑstitẽ
hospitẽ relinquebat. malens uitam ꝑdere
quã elemosinã. & in pugillo farris semina¬
rium sibi messis dñicȩ p̾parauit. Farina
serit᷑. & olei capsaces erogat᷑. Nascit᷑ in iudea
frum̃ti penuria. Granũ tritiei enĩ ibi mor¬
tuum fuerat. & in gentiũ uidua. olei fluen¬
ta manabant. Legimꝰ iudith si cui tam̃
placet uolum̃ reciꝑe. uiduã confectã ieiu¬
niis. & habitu lugubri sordidatã. quȩ ñ lu¬
gebat mortuũ uirũ. s squalore corporis spon¬
si querebat aduentũ U ideo armatã gladio
manũ. eruentã dexterã. recognosco caput
olofernis de mediis hostib reportatũ. Uin¬

Expanded text:
noctibus insistens ieiuniis et obsecrationibus, idcirco noctibus insistens ieiuniis et obsecrationibus, idcirco meruit gratiam spiritalem et nuncupatur filia uultus dei et atauis beatitudine diuitiisque censetur. recordemur uiduae Sareptenae, quae et suae et filiorum saluti Heliae prut in ipsa nocte moritura cum filio, superstitem hospitem relinqueret, malens vitam perdere, quam eleemosynam: et in pugillo farinae seminarium sibi messis Dominicae praeparavit. Farina seritur, et olei capsaces nascitur. In Judaea frumenti est penuria. Granum enim tritici ibi mortuum fuerat , et in gentium vidua olei fluenta manabant. Legimus in Judith si cui tamen placet volumen recipere viduam confectam jejuniis, et habitu lugubri sorditatam, quae non lugebat mortuum virum, sed squalore corporis, sponsi quaerebat adventum. Video armatam gladio manum, cruentam dexteram. Recognosco caput Holophernis de mediis hostibus reportatum . Vin
Abbreviated transcription (Latin):
beas filios. domestica pugna. intestinũ pre¬
lium. N on licebit tͥ amare liberos. nec ȩquis
aspicere uisib quos genuisti. Clam porri¬
ges cibos. Inuidebit᷑ mortuo. & nͥ oderis fi¬
lios. adhuc eoꝵ amare uideberis patrem.
Quod si de pͥori uxore habens sobolem te do¬
mum introduxerit. etiam si clem̃tissima
fueris. om̃s comediȩ & minografi. ꝙ cõmu¬
nes rethors ioci. in nouercã seuissimã ꝓcla¬
mabunt. Si priuignꝰ languerit & condolu¬
erit caput. infamaberis ut uenefica. Si non
dederis cibos. crudelis: si dederis malefica
diceris. Oro te quid habent tantũ boni scđẽ
nuptiȩ. ut hȩc mala ualeant cõpensare:
Uolumo scire. quales debeant ẽẽ uiduȩ. Lega¬
mus eugłm sed̾m lucã. Erat inquit anna
ꝓphetissa filia phanuel de tͥbu aser. Anna
int̾pretat᷑ gra. phanuel in lingua nr̃a reso¬
nat uultũ di. aser uł in beatitudinẽ uł in
erat. ꝙ ñ recedebat de templo di diebꝰ ac

Expanded text:
beas filios, domestica pugna, intestinum proebeas filios, domestica pugna, intestinum proelium. non licebit tibi amare liberos nec aequis aspicere oculis, quos genuisti. clam porriges cibos, inuidebit mortuo et, nisi oderis filios, adhuc eorum amare uideberis patrem. quodsi de priori uxore habens sobolem te domum introduxerit, etiamsi clementissima fueris, omnes comoediae et mimographi et communes rhetorum loci in nouercam saeuissimam declamabunt. si priuignus languerit et condoluerit caput, infamaberis ut uenefica. si non dederis cibos, crudelis, si dederis, malefica diceris. oro te, quid habent tantum boni secundae nuptiae, ut haec mala ualeant conpensare?, Uolumus scire, quales esse debeant uiduae? legamus euangelium secundum Lucam: et erat, inquit, Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser. Anna interpretatur gratia\\ Phanuel in lingua nostra resonat \'uultum dei\', Aser uel in \'beatitudinem\' uel in erat et non recedebat de templo dei diebus ac
Abbreviated transcription (Latin):
mater filiis ñ uitricũ s hostẽ. ñ parentẽ sed
tyrannum. Inflãmata libidine obliuiscit᷑
uteri sui. & int̾ paruulos suas miserias
nescientes lugens dudũ. noua nupta
componit᷑. Quid obtendis patͥmoniũ. quid
suꝑbiam seruuloꝵ: Confitere turpitudi¬
nem. Nulla iec̾eo ducit maritũ. ut cũ mari¬
to ñ dormiat. Aut si certe libido ñ stimulat.
quȩ tanta insania ẽ in morẽ scortoꝵ ꝓstitu¬
ere castitatẽ. ut augeant᷑ diuitię. & ꝓpt̾ rem
uilem atq ꝑituram. pudicitia quȩ pretiosa
ꝙ et̾na ẽ polluat᷑. Si habes liberos. nupti¬
as quid requiris: Siñ habes. quare uł exꝑ¬
tam ñ metuis sterilitatẽ. & rem incertã cer¬
to ꝓfers pudore: Seribent᷑ tͥ nunc sponsa¬
les tabulȩ. ut pt paululũ testam̃tũ facere
compellaris. Simulabit᷑ mariti infirmitas.
& qd̃ te moriturã facere uolet. ipse uicturꝰ
faciet. Nut si euen̾it ut de secdo marito ha¬

Expanded text:
mater filiis non uitricum, sed hostem, non parentem, sed mater filiis non uitricum, sed hostem, non parentem, sed tyrannum. inflammata libidine obliuiscitur uteri sui et inter paruulos suas miserias nescientes lugens dudum noua nupta conponitur. quid obtendis patrimonium, quid superbiam seruulorum? confitere turpitudinem.. nulla idcirco ducit maritum, \'ut cum maritcnon dormiat. aut si certe libido non stimulat, quae tanta insania est in morem scortorum prostituere castitatem, ut augeantur diuitiae et propter rem uilem atque perituram pudicitia, quae et pretiosa et aeterna est, polluatur? si habes liberos, nuptias quid requiris? si non-habes, quare expertam non metuis sterilitatem et rem incertam certo praefers pudori? scribuntur tibi nunc sponsales tabulae, ut post paululum testamentum facere conpellaris. simulabitur mariti infirmitas et, quod te morituram facere uolet, ipse uicturus faciet. aut si euenerit, ut et de secundo marito ha
Abbreviated transcription (Latin):
misceas P ro corona spinea in qua mundi. xp̃c
delicta portauit. talia serta compone. Lȩ¬
tet᷑ & adiuuet nobilissimꝰ uir patertuus.
discat a filia qd̾ didicerat ab uxore. Lam in¬
canuit caput. tremunt genua. dentes ca¬
dunt: ꝙ fronte obscena rugis arata. uicina
est mors in foribꝰ. designat᷑ rogus ꝓpe Ueli¬
mus nolimꝰ. senes sums. ł aret sibi uiaticum.
quod longo itineri necessariũ ẽ. S ecũ por¬
tet quod inuitꝰ dimissurus ẽ. immo premit¬
tat in cęlũ qd̾ si negauerit. terra sũptura ẽ.
Solent adolescentulȩ uiduȩ. quarũ ñnullȩ
rint dicere. Patrimoniolũ meũ cotidie
perit. maioꝵs hereditas dissipat᷑. seruus
contumeliose locutꝰ ẽ. imꝑiũ ancilla negle¬
xit: Ouis ꝓcedet ad publicũ. quis responde¬
bit ꝓ agrorũ tributis: Paruulos meos qͥs
erudiet. uernulas quis educabit. Et hane
uł sola debuit nuptias impedire. Suꝑducit

Expanded text:
misceas; pro corona spinea, in qua mundi Christus misceas; pro corona spinea, in qua mundi Christus delicta portauit, talia serta conpone. laetetur et adiuuet uir nobilissimus, pater tuus; discat a filia, quod didicerat ab uxore. canuit caput, tremunt genua, dentes cadunt: et fronte ob senium rugis arata, vicina est mors in foribus; designatur rogus prope. Velimus, nolimus, senescimus. Paret sibi viaticum, quod longo itineri necessarium est. Secum portet, quod invitus dimissurus est; imo praemittat in coelum, quod si negaverit, terra sumptura est. 15. Solent adolescentulae viduae, quarum nonnullae bantesdicere: \'patrimoniolum meum cottidie perit, maiorum hereditas dissipatur, seruus contumeliose locutus est, imperium ancilla neglexit. quis procedet ad publicum? quis respondebit pro agrorum tributis? paruulos meos quis erudiet? uernulas quis educabit?\' et hani, quae uel sola debuit nuptias inpedire. superducit
Abbreviated transcription (Latin):
Osiuideres sororẽ tuã. & illud sacri oris elo¬
quium corã audire contingeret. cerneres
in paruo corpusculo ingentes animos. au¬
dires totam ueteris & noui testam̃ti suppel¬
lectilem ex illiꝯ corde feruere. I eiunia ꝓ lu¬
do habet. orationẽ ꝓ delitiis. Tenet tympa¬
num in exemplũ matiȩ. & pharaone sub¬
merso uirginũ choro p̾cinit: cantemꝰ dño
głose enĩ magnificatꝰ ẽ. equũ & ascensorẽ
ꝓiecit in mare. Sic dies. sic nox ducit᷑. & oleo
ad lampadas p̾parato. sponsi expectat᷑ ad¬
uentꝰ I mitare gͦ & tu consanguineã tuã.
habeat roma. qd augustior urbe romana
possedit bethleem. Nabes opes. facile tͥ est
indigentib uictus subsidia ministrare.
Quod luxuriȩ parabat᷑. uirtꝰ insumat. Nullã
nuptias contẽptura timeat egestatẽ. Redi¬
me uirgines quas in cubiculũ saluatoris
inducas. suscipe uiduas quas int̾ uirginũ
lilia & martyrũ rosas quasi quasda uiolas

Expanded text:
o si uideres sororem tuam et -illud sacri oris eloo si uideres sororem tuam et -illud sacri oris eloquium coram audire contingeret, cerneres in paruo corpusculo ingentes animos, audires totam ueteris et noui testamenti supellectilem ex illius corde feruere. ieiunia pro ludo habet, orationem pro deliciis. tenet tympanum in exemplum Mariae et Pharaone submerso uirginum choro praecinit: cantemus domino; gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem deiecit in mare. ad lampadas praeparato sponsi expectatur aduentus. imitare ergo et tu consanguineam tuam: habeat Roma, quod angustior urbe Romana possidet Bethleem. Habes opes, facile tibi est indigentibus uictus subsidia ministrare. quod luxuriae parabatur, uirtus insumat; nulla nuptias contemptura timeat egestatem. redime uirgines, quas in cubiculum saluatoris inducas, suscipe uiduas, quas inter uirginum lilia et martyrum rosas quasi quasdam uiolas
Abbreviated transcription (Latin):
ueas nec erubescas. S peculũ m̃tis ẽ facies.
ꝙ taciti oculi cordis fatent᷑ archana U idi¬
mus nuꝑ ignominiosũ. ꝑ totũ orientẽ uoli¬
tasse : & ętas. & cultꝰ. & habitus. & incessus.¬
& indiscreta societas. exquisitȩ epulȩ. regiꝰ
apparatus. neronis & sardanapalli nupti¬
as loquebant᷑. Alioꝵs uulnꝰ. nr̃a sit cautio.
Pestilente flagellato. sapiens sapientior erit.
Sc̃s amor impatientiã ñ habet. E alsus ru¬
mor cito oppͥmit᷑. & uita posterior iudi¬
cat de pͥori. Fieri quide ñ potest ut absq
morsu hominũ uitȩ huis curricula quis
ꝑtranseat. Naloꝵq solatiũ ẽ bonos carꝑe.
dũ peccantiũ multitudine putant culpã
minui peccatoꝵ: s tam̃ cito ignis stipulȩ
conquiescit. & exundans flamma deficien¬
tib nutͥmentis paulatim emoritꝰ᷑. Si anno
preterito fama m̃tita ẽ. aut sicerte uerũ
dixit: cesset uitiũ. cessabit & rumor Hȩc

Expanded text:
ueas nec erubescas. speculum mentis est facies ueas nec erubescas. speculum mentis est facies et taciti oculi cordis fatentur arcana. uidimus nuper ignominiosum per totum orientem uolitasse: et aetas et cultus et habitus et incessus, indiscreta societas, exquisitae epulae, regius apparatus Neronis et Sardanapalli nuptias loquebantur. aliorum uulnus nostra sit cautio; pestilente flagellato stultus sapientior erit. sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito opprimitur et uita posterior iudicat de priori. fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum uitae huius curricula quis pertranseat, malorumque solacium est bonos carpere, dum peccantium multitudine putant culpam minui peccatorum; sed tamen cito ignis stipulae conquiescit et exundans flamma deficientibus nutrimentis paulatim emoritur, si anno praeterito fama mentita est aut, si certe uerum dixit, cesset uitium, cessabit et rumor. hae
Abbreviated transcription (Latin):
augeas. Iuuenũ fuge consortia: comatulos.
comptos atq lasciuos: domꝰ tuȩ tecta ñ
uideant. Cantor pellat᷑ ut noxiꝯ. F idici¬
nas & psaltrias & istiꝯmodi chorum dia¬
boli. quasi mortifera syrenarũ carmina pro¬
turba ex ȩdib tuis. Noli ad publicũ subin¬
de ꝓcedere. & spadonũ exercitu preeunte
uiduarũ circũferre lib̾tatẽ. Pessimȩ con¬
suetudinis ẽ. cum fragilis sexus & imbecil¬
lis ętas suo arbitrio abutit᷑. & putat licere
qd̾ libet Omĩa quide licent. s ñ omĩa expe¬
diunt. Nec ꝓcurator calamistratꝰ. nec formo¬
sus collactaneus. nec candidulꝰ & rubicundꝰ
assecla adhereant laterituo. Int̾dum ani¬
mus dñarũ. ex ancillarũ habitu indicatur.
Sc̃ãrum uirginũ & uiduarũ societatẽ appete.
Et si sermocinandi cũ uiris incumbit neces¬
sitas. arbitros ne deuites. tantaq confabu¬
landi fidutia sit. ut intrante alio nec pa¬

Expanded text:
augeas. Iuuenum fuge consortia. comatulos, augeas. Iuuenum fuge consortia. comatulos, comptos atque lasciuos domus tuae tecta non uideant. cantor pellatur ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius modi chorum diaboli quasi mortifera sirenarum carmina proturba ex aedibus tuis. noli ad publicum subinde procedere et spadonum exercitu praeeunte uiduarum circumferri libertate. pessimae consuetudinis est, cum fragilis sexus et inbecilla aetas suo arbitrio abutitur et putat licere, quod libet. omnia quidem licent, sed non omnia expediunt. nec procurator calamistratus nec formosus conlactaneus nec candidulus et rubicundus adsecula adhaereant lateri tuo: interdum animus dominarum ex ancillarum habitu iudicatur. sanctarum uirginum et uiduarum societatem adpete et, si sermocinandi cum uiris incumbit necessitas, arbitros ne deuites tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio nec pa
Abbreviated transcription (Latin):
de margaritis unã redime margaritã. Sta
iuxta ieremiã inuiis pluribꝰ. ut ad illam ui¬
am quȩ ad patriã ducit ꝑuenias. Amorem
moniliũ atq geminarũ sericarũq uestiũ
transfer ad scientiã scͥpturarũ. In gredere
terrã reꝓmissionis. lacte ꝙ melle manan¬
tem. Cõmede similam & oleum. uestire cũ
ioseph uariis indum̃tis. Perforent᷑ aures
tuȩ cum iherłm sermone đi. ut pretiosa
ex illis nouarũ segetũ grana dependeant.
monitis sius frequent̾ instituat. F ac tͥ ami¬
cos de iniquo mamiona. qui te recipiant
in ȩterna tab̾nacula. Illis tͥbue diuitias. qͥ
non fasides aues s cibariũ panẽ comedant.
qui famẽ expellat. ñ qͥ augeat luxuriã. Intel¬
lige suꝑ egenũ & pauꝑem Om̃i petenti te
da. s maxime domesticis fidei. Nudum uesti.
esurientẽ ciba. egrotantẽ uisita: quotiene̾ũq
manum extendes. xpm cogita. Caue. ne
mendicante dño tuo. alienas diuitias

Expanded text:
 margaritis unam redime margaritam. sta  margaritis unam redime margaritam. sta iuxta Hieremiam in uiis pluribus, ut ad illam uiam, quae ad patrem ducit, peruenias. amorem monilium atque gemmarum sericarumque uestium transfer ad scientiam scripturarum. ingredere terram repromissionis lacte et melle manantem, comede similam et oleum, uestire cum Ioseph uariis indumentis, perforentur aures tuae cum Hierusalem sermone dei, ut pretiosa ex illis nouarum. segetum grana dependeant. monitis suis frequenter instituat. Fac tibi amicos de iniquo mammona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. illis tribue diuitias tuas, qui non Phasides aues, sed cibarium panem coemant, qui famem expellant, non qui augeant luxuriam. intellege super egenum et pauperem. omni petenti te da, sed maxime domesticis fidei: nudum uesti, esurientem ciba, aegrotantem uisita. quotienscumque manum extendis, Christum cogita. caue, ne mendicante domino tuo alienas diuitias
Abbreviated transcription (Latin):
ratȩ parceq sumpta innoxia sunt. Et ut¬
qd̃ sentio loquar. nichil sic inflammat cor¬
ꝑora ꝙtitillat m̃bra genitalia. sic̃ indigestꝰ
cibus ructusq conuulsꝰ Malo apud te filia
uerecundia parumꝑ quã casu ꝑiclitari.
Quicꝗͥd seminariũ uoluptatis ẽ. uenenum
puta. Parcus cibꝰ ꝙ semꝑ uent̾ esuriens.
triduanis ieiuniis prefert᷑: & multo meli
est cotidie parum quã raro satis sumere.
Pluuia illa optima ẽ. quȩ sensim descendit
in terras. Subitus ꝙ nimis ymb̃. in preceps
arua subuertit. Quando comedis. cogita
qd tͥ statim orandũ. ilico ꝙ legendũ sit. De
scͥpturis scĩs habeto fixum u̾suũ numerũ
Istud pensum dño tuo redde. nec ante quie¬
timembra concedas. quã calculũ pecto¬
ris tui. hoc subtemine impleueris. Post scͥp¬
turas scãs doctoꝵs hominũ tractatꝰ lege.
eoꝵ dumtaxat quors fides nota ẽ. Non ne¬
cesse habes aurũ in luto querere. multis¬

Expanded text:
rate parceqrate parceqquod sentio, loquar, nihil sic inflammat corpora et titillat membra genitalia nisi indigestus cibus ructusque conuulsus. malo apud te, filia, uerecundia parumper quam causa periclitari. quidquid seminarium uoluptatum est, uenenum puta. parcus cibus et sempèr uenter esuriens triduanis ieiuniis praeferatur et multo melius est cottidie parum quam raro satis sumere. pluuia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber praeceps arua subuertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legendum sit. de scripturis sanctis habeto fixum uersuum numerum; istud pensum domino tuo redde nec ante quieti membra concedas, quam calathum pectoris tui hoc subtegmine inpleueris. post scripturas sanctas doctorum hominum tractatus lege, eorum dumtaxat, quorum fides nota est. non necesse habes aurum in luto quaerere: multis
Abbreviated transcription (Latin):
tura frigidissima ẽ. aut si hoc imbecillitas
ꝓhibet. audi cũ timotheo Uino modico
utere ꝓpt̾ stomachum & frequentes tuas
infirmitates. Deinde in ipsis cibis calida
queq deuita. Non solum de carnib lo¬
quor. suꝑ quib uas electionis ꝓfert sen¬
& ñ bibere uinũ: s etiã in ipsis leguminib¬
lescentib ut ęsum olerũ. unde in aliolo¬
co ait. Oui infirmꝰ ẽ: olera manducet.
Ardorq corporũ. frigidiorib epulis tem
nibꝰ uescebant᷑. pueri erant: necdum ad
satarginẽ uenerant in qua rex babyloni
senes iudices frixit. Nob̾ non corporum
cultꝰ. qui in illis excepto pͥulegio gr̃ȩ dĩ
ex huiocemodi cibis enituerat: s animę
uigor querit᷑. quȩ carnis infirmitate sit
fortior. Inde ẽ qd ñnulli uitã pudicã ap¬
petentiũ in medio itinere corruunt. du
solam abstinentiã carniũ putant: & legu¬
minib onerant stomachum. quȩ mode¬

Expanded text:
tura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas tura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas prohibet, audi cum Timotheo: uino modico utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. deinde in ipsis cibis calida quaeque deuita; non solum de carnibus loquor, super quibus uas electionis profert senon bibere lescentibus, ut esum olerum. Unde et in alio loco: « Qui infirmus est, ait, olera manducet » ; ardorque corporum frigidioribus epulis tempnibus vescebantur. Pueri erant, necdum ad sartaginem venerant, in qua rex Babylonius senes judices frixit. Nobis non corporis cultus, qui in illis excepto privilegio gratiae Dei ex hujuscemodi cibis enituerat; sed animae vigor quaeritur, quae carnis infirmitate fit fortior. Inde est quod nonnulli vitam pudicam appetentium, in medio tinere corruunt, dusolam abstinentiam carnium putant et leguminibus onerant stomachum, quae mode
Abbreviated transcription (Latin):
tecum pugnare cotidie. ꝙ inclusũ hostem
argum ut fabulȩ ferunt. centũ oculis
obseruare. Hoc ẽ qd̾ apłs aliis uerbis loque¬
bat᷑. Om̃e peccatũ qd̾ fecerit homo extra
corpꝰ est: qui aũ fornicat᷑ in corpo suum
peccat. Aunt & medici. & qui de huma¬
noꝵ corporũ scͥpsere naturis. precipueq
mulierũq corpora insito calore feruere.
ꝙ norios ẽẽ his ętatib cibos qui calorem
augeant. sanitatiq condecere frigida
queq in ęsum ꝙ in potũ sumere. sic̃ econ¬
trario senibꝰ qui pituita laborant ꝙ frigo¬
forte grauent᷑ corda ur̃a incrapula ꝙ in
in quo ẽ luxuria. Nec mirũ hoc figulũ
sensisse de uasculo quod ipse fabricat᷑ ẽ:
cum etiã comicꝰ cuo finis ẽ humanos mo¬
res nosse atq describere. dixerit. Sine ce¬
rere & libero. friget uenꝰ. Primũ gͥ si tam̃
stomachi firmitas patit᷑. donec puellares
annos transeas aquã in potũ sume. quȩ na¬

Expanded text:
tecum pugnare cottidie et inclusum hostem tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi, ut fabulae ferunt, centum oculis obseruare. hoc est, quod apostolus uerbis aliis loquebatur: omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem forniest. Aiunt enim medici, qui de humanorum corporum scripsere naturis, praecipue mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant; sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere. Sicut e contrario senibus, qui pituita laborant et frigoforte graventur corda vestra in crapula et in quo est luxuria. nec mirum hoc figulum sensisse de uasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus, cuius finis est humanos mores nosse atque describere; dixerit: sine Cerere et Libero friget Uenus. Primum igitur, si tamen stomachi firmitas patitur, donec puellares annos transeas, aquam in potum sume, quae na
Abbreviated transcription (Latin):
pit. iꝑse ñ seruet: & adolescentula feruen¬
te cibis corpore de castitate secura ẽ: Neq
uͦ hec dicens condemno cibos qͦs ds creauit
ad utendũ cum grãrũ actione: s iuuenib
& puellis incentiua assero ẽẽ uoluptatũ:
Non ethnei ignes. ñ uulcania telł. ñ uesuiuꝰ
& olimpꝰ tantis ardorib estuant. ut iuue¬
niles medullȩ uino plenȩ & dapibꝰ inflam¬
matȩ. Auaritia calcatꝰ aplerisq. ꝙ cũ mar¬
supio deponit᷑ Maledicam lingua. indic¬
tum em̃dat silentiũ. Cultꝰ corporis & ha¬
bitꝰ uestiũ. uniꝯ horȩ spacio cõmutatur.
Omĩa alia peccata extrinsecꝰ sunt. & qd̾ fo¬
ris ẽ facile abicit᷑: sola libido adeo insita
ob liberoꝵ ꝓcreationẽ. si fines suos egressa
fuerit redundat inuitiũ. ꝙ quada lege
naturȩ in coitũ gestit erumꝑe. Grandis
gͦ uirtutis ẽ. ꝙ sollicitȩ diligentiȩ. suꝑare
quod nata sis. in carne ñ carnalit̾ uiuere.

Expanded text:
pit, ipse non seruet: et adulescentula feruenpit, ipse non seruet: et adulescentula feruente cibis corpore de castitate secura est? Neque uero haec dicens condemno cibos, quos deus creauit ad utendum cum gratiarum actione, sed iuuenibus et puellis incentiua esse adsero uoluptatum. non Aetnaei ignes, non Uulcania tellus, non Ueseuus et Olympus tantis ardoribus aestuant, ut iuueniles medullae uino plenae, dapibus inflammatae. auaritia calcatur a plerisque et cum marsuppio deponitur; maledicam linguam indictum emendat silentium; cultus corporis et habitus uestium unius horae spatio commutatur; omnia alia peccata extrinsecus sunt et, quod a foris est, facile abicitur: sola libido insita a deo ob liberorum creationem, si fines suos egressa fuerit, redundat in uitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere. grandis ergo uirtutis est et sollicitae diligentiae superare, quod natus sis in carne, non carnaliter uiuere,