comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
USTUM QUIDEM EUERAT
nequaq̃̃ tibi licitrio satisfacere.qui tius autibus
non credidisti. Neq enim sedule potos acqui¬
escere qui uiuo sermoni non accomodasti fides
in setribute adius osculum prodictori. & latronio
pouitenitmm in patibulo suscipiens. Fadem ab¬
senti significo que in p̃seni quoq locutus sum.
meita origenem legisse uel legere ut appollinarẽ
& ceteros tractatores quoꝵ in quibusdam libros
heclesli non icipui don quod omnia dicam eẽ
darananda que ui illoꝵ uoliuuminibus umernentur Med q quedam rephotidẽ¬
da eẽ confitear. Uerum quia oꝑis mei est astudui multos legene ut explurimis
diueesoe florto capam. Non tam ꝓbaturus omiua ꝙ quebona sunt electurua
uolitisse emgersa m uncere dogmata. sutueq inplerisq errorem usq ad hanc
etatem penitua onunue. Ii go ne hẽtic setar me quesohẽtia non amant. Tu
orthodoxus. qui etium anitra conscientiam tuam & lingiam alia p̃dicantes

Expanded text:
ustum quidem fuerat nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo sermoni non adcommodasti fidem in se tribuit dans osculum proditori et latronis paenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legere, ut ex plurimis diuersos flores carpam non tam probaturus omnia, quam, quae bona sunt, electurus, uoluisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orthodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam et linguam alia praedicantem
Abbreviated transcription (Latin):
sun. Igicur aue tuu negato brum si finti uo tui est. Que desine flagitare
tescriptum ad ea quȩ non senpuiti. Aursituua ost ingenue confitere. Ut si
n deffersione mes aliqua so ipstro in te culpa slr qui ꝓuocasti.nion in mequi
respondere compulsus sum Adilia p̾terea te paruum esse ut si quid meĩtiuo
scriptis inouerit aut corrige oluero fracerte acupias & non solum maei ĩ te
berauolentia gauislirum ine ut hoc ipm fatiam depearis Rursum dico qd
sentio Prouocas sener enn nstimulas uideri lactire doctruum Nor
est autem etatio mee pueri mnliuolum erga eum cui migio fauorem aduo¬
rulitteraꝵ & meap ad ipm o ul me ipius. quibus lectio tua ꝓuida sincta pru
ad illum deme. Sed ad me in potiuo fraterna dilectione mitte serinione
quo correctun pectaui ut ignastit. simea culpam ip̃e cognouero

Expanded text:
sum. igitur aut tuum negato librum, si forte non tuus est, et desine flagitare sum. igitur aut tuum negato librum, si forte non tuus est, et desine flagitare rescriptum ad ea, quae non scripsisti, aut, si tuus est, ingenue confitere, ut, si in defensione mei aliqua scripsero, in te culpa sit, qui prouocasti, non in me, qui respondere compulsus sum. Addis praeterea te paratum esse, ut, si quid me in tuis scriptis mouerit aut corrigere uoluero, fraterne accipias et non solum mea in te beniuolentia gauisurum, sed, ut hoc ipsum faciasentio: prouocas senem, tacentem stimulas, uideris iactare doctrinam. non est autem aetatis meae putari maliuolum erga eum, cui magis fauere dlitterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero
Abbreviated transcription (Latin):
indiae Pon sepsistilibrum &quumo n repusiusa ate inee ꝑ alios scrip¬
ridelata sunt. Sur hibes itibr quod ei non seꝑsisti Qui ratione poscio ut re¬
ribam ad ea que seriplisse re noga¶ ec tam habes sum ut si diuersa senserio
uea telesum puteiu. Sed si mei cõminus dicta rephendan eerationẽ scrip¬
to expectrs & que scripserĩ erac̃dare compellas &ud¬
uoces & occulos mͥ redolis In hoc leditur amiatia in hoc necessiuidinis uiri uio¬
anturdeuidcamur tertare pueriliter. & sauctorihus inuiceni uel detrac¬
coribuo nr̃is tribuere materiam contendondio scribo quia tepure er
sine diligere cupio nec quirꝙ in mei mente eetuntre quod distet ilabiis.
on enem cõuenit ueal adolescentia usq ad hano eratom in non asteriolo
cum sanctis fr̃ibus labore aosiudins aliquid conera ep̃m cõnturuois ince
cribere audeam. & eum erm que ante cepi aitiue q̃ nosse qui me pͥmus ad
nicitias prouociuit. quẽ pust me orientem insepturiꝵ cruditione letatuo

Expanded text:
e per alios scripta delata sunt ? cur habet Italia, quod tu non scripsisti? qua ratione poscis, ut rescribam ad ea, quae scripsisse te denegas ? nec tam hebes sum, ut, si diuersa senseris, me laesum putem. sed, si mea com minus dicta reprehendas et rationem scriptorum expetas et, quae scripserim, emendare conpellas oces, et oculos mihi reddas, in hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur. Ne videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi; haec scribo, quia te puente retinere, quod distet a labiis. non enim conuenit, ut ab adulescentia usque ad hanc aetatem in monasteriolo cum sanctis fratribus labore desudans aliquid contra episcopum communionis meae scribere audeam et eum episcopum, quem ante coepi amare quam nosse, qui me primus ad amicitias prouocauit, quem post me orientem in scripturarum eruditione laetatus
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut de nobis cresceres ut multi cognoscerent te ꝓuocare. me timere. te
scribere ut doctum. metacere ut imꝑitum. & tandem repisse.qui garrulita¬
ti mee modum ĩponeret. Ego autem ut simpłr fatcar dignationi tue. pͥmũ
id curco respondere nolui. quia tuam liquido epłam non c̾redebam. nec ut
uulgi de quibusdam ꝓuerbiũ est litum melle gladium. Deinde illud cauehã
ne ep̃o cõmunicationis mee iuderer ꝓcaciter respondere: & aliqua in rep̃hen¬
dentis epła rephenderem.p̃sertim cum quedam in illaheretica uidicarem.
Ad extremũ ne tu iure expostulares & dictres. Quid enim. Epłim mei
uideras. & nocte tibi manus in subseptione signa deprehenderais ut tam f¬
cile amicum lederes. & alterius malitiam in meĩ uerteres cõtumelim.¬

Expanded text:
te, ut de nobis cresceres, ut multi cognoscerent te prouocare, me timere, te te, ut de nobis cresceres, ut multi cognoscerent te prouocare, me timere, te scribere ut doctum, me tacere ut inperitum et tandem repperisse, qui garrulitati meae modum inponeret. ego autem, ut simpliciter fatear, dignationi tuae primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistulam non credebam nec, ut uulgi de quibusdam prouerbium est, litum melle gladium; deinde illud cauebam, ne episcopo communionis meae uiderer procaciter respondere et aliqua in reprehendentis epistula reprehendere, praesertim cum quaedam in illa haeretica iudicarem; ad extremum, ne tu iure expostulares et diceres: \'Quid enim? epistulam meam uideras et notae tibi manus in subscriptione signa deprehenderas, ut tam facile amicum laederes et alterius malitiam in meam uerteres contumeli
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimo pape Augustino. le ronimus in xp̃o¬
salutem. Crebras ad me epłas dirigis & sepe cõ¬
pellis ut respondeam cuidam epłe tue: cuiuo
diaconum exemplaria ꝑuenerunt. absq subs¬
tione tua. & que pͥmum ꝑ fcem ꝓfuturũ. Secũ¬
do ꝑ quendam alium temississe significas.&
interim ꝓ futurum retractũ de itinere. & ep̃
constitutum ueloa morte subtractum Illum
cuius nomen retices miris timuisse discrimia.
& nauigationis mutasse consilium. Que cum ita sint satis mirari nequeo
quomõ & ip̃a epła & rome & in italia heri aplerisq dicatur. & ad mesolum
nõ ꝑuenerit ciuui sola missa est.p̃sertim cum idem frater sisinius inter ceteros
tractactus tuos dixerit cam se non in affrici non apud te.sed in insula adrieañ
hoc ferme quĩquenium repperisse. De amictia omnis tollenda suspitio ẽ. & sic
cum amico qͣi cum altero se esse loquendum. Non nulli familiares mei & uisi
plici aĩo a tefactum. Sed laudem atq rumusculos &gloriam populi reqieꝰ¬

Expanded text:
beatissimo papae Augustino Hieronymus. ! Crebras ad me epistulas dirigis et saepe conpellis, ut re- i spondeam cuidam epistulae tuae, diaconum exemplaria peruenerunt absque subscriptione tua et quae primum per fratrem Profuturum, secundo per quendam alium te misisse significas, et interim Profuturum retractum de itinere et episcopum constitutum ueloci morte subtractum, illum, cuius nomen retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quomodo ipsa epistula et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur et ad me solum non peruenerit, cui soli missa est, praesertim cum idem frater Sisinnius inter ceteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Hadriae ante hoc ferme quinquennium repperisse. De amiccum amico quasi cum altero se loquendum. nonnulli familiares mei et uasaplici a te animo factum sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requiren
Abbreviated transcription (Latin):
quadrante indignam eloquentiam nare subsanno. Qd ad te qui desertꝰ
es Uolo ĩmimarios inuehi sacerdotes. tu qui diues es quid irasceris. Cla¬
usum aio copiosis ignibus ardere uulcanum. Nunꝗd hospeo ciuo es
aut uicinuo qđ ad elubris idoli niteris incendium sidmuniẽ. Placet mͥ
delatiuo de noctua debubone de iuliacia tidere portentr. Quicqͥd dic¬
tum fuerit. in te dictum putas. In quodcunq uitium stili mei inuero cõ¬
torquetur. te clamitas designari. Conserta manu uinis uecia & satiritũ
septorem in prola stulte arguio. An io̾ tibi bellus uiderio.quia fausto uo¬
tei. Quod si in descriptione fedoꝵ semp irasccris iam tibi ꝑsuĩ cantabo.
Formosum te optet generum rex & regina puelle terapiant.quidꝗd calca¬
ueris rosa funt. Dibo in consilium. quibua absconditio possis apparere pul¬
ctir. Nasus non uideitur infauic serio non sonet ad loquendum.
uq ita  formosus a disertus uideti poserie¬

Expanded text:
quadrante dignam eloquentiam nare subsanno: quid ad te, qui disertus quadrante dignam eloquentiam nare subsanno: quid ad te, qui disertus es? Volo in nummarios invehi sacerdotes: tu, qui dives es, quid irasceris? Claudum cupio suis ignibus ardere Vulcanum: numquid hospes eius es aut vicinus, quod a delubris idoli niteris incendium submovere? Placet mihi de larvis, de noctua, de bubone, de Niliacis ridere portentis: quicquid dictum fuerit, in te dictum putas. In quodcumqtorquetur, te clamitas designari, conserta manu in ius uocas et satiricum scriptorem in prosa stulte arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto uotei. quodsi in descriptione foedorum semper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcaueris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et formosus uideri poteri
Abbreviated transcription (Latin):
repͥmũ huano de nibubalo panem de oĩ semente conspsum edẽ iubetur.
& uxoris interitum siccis occulis uidet. Amos de samaria pellitur. Cur
queso Nempe iõ pellitur quia cirurgiei sp̾uales secantes iutia peccatorũ
ad pͥñiam cohortantur. Paulus apłs.inimicus inqt uobis factus sum u̾eꝵ
dicens. Et quia saluatoris dura udebantur elloquia. Plurimi discipulo
rum retrorsum abierunt. Unde non mirum est si & nos ip̃i uitiis detra¬
hentos offendimus plurimos. Disposui nasum secare fetente.timeat qͥ
strinuosus est. Uolo cornicule detrahere garrienti. rancidulam se intel¬
ligat cornix. Munꝗd unus tantũ in urbe romana est. ꝗ hẽat truncas in¬
honesto uulnere nares. Nũꝗd solus onasus segestanus ꝑphec contra nos ca¬
na uerba. & in modũ uesicar tumentia buccis trutinatur inflactis Dico
quosdam scelere. piurio. falsitate: ad dignitatem nescio quã puenisse. Quid
ad te qui te intelligis innocentem Rideo aduocatum qui patrono egeat

Expanded text:
rimum humano, deinde bubulo, panem de omni semente conspersum edere jubetur  uxoris interitum siccis oculis videt. Amos de Samaria pellitur . Cur quaeso? Nempe ideo pellitur, quia chirurgici spirituales, secantes vitia peccatorum, ad poenitentiam cohortantur. Paulus Apostolus: « Inimicus, inquit, vobis factus sum, verum dicens » . Et quia Salvatoris dura videbantur 187 eloquia, plurimi discirum retrorsum abierunt. Unde non mirum est, si et nos vitiis detrahentes offendimus plurimos. Disposui nasum secare fetentem: timeat, qui strumosus est. Volo corniculae detrahere garrienti: rancidulam se intellegat cornix. Numquid unus in orbe Romano est, qui habeat truncas inhonesto vulnere nares? Numquid solus Onasus Segestanus cava verba et in vesicarum modum tumentia buccis trutinatur inflatis? Dico quosdam scelere, periurio, falsitate ad dignitatem nescio quam pervenisse: quid ad te, qui te intellegis innocentem? Rideo advocatum, qui patrono egeat:
Abbreviated transcription (Latin):
gicos crudeles putant᷑ & miseri sunt.An
Non est miscria aliems non dolere uulneribꝰ
& mortuas carnes inclementi seccare ferro.
non horrere curantem. ꝗd horret ip̃e qui pati¬
tur. & iniquũ putari. Ita se nãhẽt. ut amara
sit ueritas. & blanda uitia existimẽtur. Uai¬
as in exemplum captiuitatis future. nudus
non crubescit in eedẽ. leremias de media ieru¬
salem ad eufraten fluuium mesopotamie

Expanded text:
gicos, crudeles putantur, et miseri sunt. An non est miseria, alienis non dolere vulneribus, et mortuas carnes inclementi secare ferro? Non horrere curantem, quod horret ipse qui patitur, et inimicum putari? Ita se natura habet, ut amara sit veritas, blanda vitia existimentur. Isaias in exemplum captivitatis futurae, nudus non erubescit incedere . Jeremias de media Jerusalem ad Euphratem fluvium Mesopotamiae
Abbreviated transcription (Latin):
legẽs in en loco qui sebitur. Qui habitat in
adiutorio altissimi in protectione dei celi ꝯ¬
morabitur.Dixeram apud hebreos dei celi
mus unũq ẽẽ de decẽ hominibus quibus apd
hebreos deus uocatur. llico studiosissime po¬

Expanded text:
legens, in eo loco quo scribitur: « Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur, » dixeram apud Hebraeos pro Deo coeli mque esse de decem Nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Illico studiosissime po
Abbreviated transcription (Latin):
uagetur. Sed ex quo detur.dicant qui aliud putant. Ex mare. amn ex feiã. Nõ
cõuenit quia aliud in exemplo est. froponunt enim ex uiro cũ costadam
& aiãm. quod multis rõnibus infirmari docuimus. Uñ forte uideatur dũ
exfemina maxime ꝑꝑ saluatorem. quẽ scimus sine complexu carnis de spu
lctõ natũ exfemina. Quod si arbitrantur.plus dant feminis Auctẽm ci
uiri mutant infeminam. Eum eitam corporis ꝙ aĩe origenẽ ex uiro di¬
cant. conuertũt se ut id quod potius est. exmuliere dicant᷑ .i. aiam quod
traditum imitari non posse. Qui ergo aĩas ex una ꝓpagari asserunt. & nõ
in corpora uix̃ exemplum pͥmi hoĩo a deo cotidic fieri anathema sũ. Aug
ip̃e iam senex consulo. Sed ad discendum quod opus est. nulla mͥ etas ẜa
uideri potest.qr & sisenex magis decet docẽ ꝙ̃ discere. Ilagis tñ discere ꝙͣ
quid doceat ignorare:

Expanded text:
vagetur. Sed ex quo detur, dicant, qui aliud putant, ex mare, an ex femina  Supvagetur. Sed ex quo detur, dicant, qui aliud putant, ex mare, an ex femina  Suppl. Ex femina? Non convenit, quia aliud in exemplo est: proponunt enim ex viro cum costa datam et animam, quod multis rationibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina, maxime propter Salvatorem: quem scimus sine complexu carnis, de Spiritu sancto natum ex femina: quod si arbitrantur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri mutant in feminam. Cum enim tam corporis quam animae originem ex viro dicant, convertunt se, ut id quod potius est, ex muliere dicant, id est, animam: quod traditum immutari non posse. Qui ergo animas ex una propagari asserunt, et non in corpora juxta exemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anatipse jam senex consulo: sed ad discendum quod opus est, nulla mihi aetas sera videri potest: quia etsi senes magis decet docere quam discere: magis tamen discere, quam quid doceant ignorare.
Abbreviated transcription (Latin):
qr describitur. Sanctus fr̃nr occeanus cui nos cupitis cõmẽdari.tintus ac
talis est & sic eruditus in lege dnĩ ut absq nr̃o rogatu instrue̾ nos possit. &
nr̃am suꝑcunctis qõnibus septuraꝵ pro modulo comunis ingenii explicare

Expanded text:
que describitur. Sanctus frater noster Oceanus, cui uos cupitis commendari, tantus ac que describitur. Sanctus frater noster Oceanus, cui uos cupitis commendari, tantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo communis ingenii explicare
Abbreviated transcription (Latin):
currit ad instar torrentis cũcta secũ trahens ut uix manus eoꝵ mĩa xp̃i po
tuerimus euadere. Quod si uixta inelitum oratorem silent inter arma
leges annales. quanto magis studia scͥpturaꝵ que & libroꝵ multitudine.
& silentio ac librorigrũ sedulitate. quodq ꝓpͥum est securitate & occio dic¬
tantium indigent. Duos itiq libros missi sancte filie mee fabiole quoꝵ
exempla si uolueris ab ip̃a poteris mutuari. Pro angustia quippe temporis.
Alios describere non potui. Quos cum legere. & uestibula uidere facilis con¬
iectura erit qualis ip̃a futura sit donius. Sed credo in dĩ mĩa qui nos audi
uit in difficillimo pͥncipio sup̃dicti oꝑis. quod ip̃e adiuuet & in penulti¬
mis ꝓphe partibus in quibus gog & magog bella nirrantur. & in extremi
inquibus sacratissima & in explicaibilis templi edificatio uirictas. mesura¬

Expanded text:
currit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut uix manus eorum misericordicurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut uix manus eorum misericordia Christi potuerimus euadere. quod si iuxta inclitum oratorem \'silent inter arma leges\', quanto met silentio ac librariorum sedulitate, quodque uel proprium est, securitate et otio dictantium indigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus. sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in difficillimo principio supra dicti operis, quod ipse adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in quibus Gog et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aedificatio, uarietas mensura
Abbreviated transcription (Latin):
lubrica & subdola ĩmostulta confessione dum auditoꝵ simplicitati illu¬
derenititur sue fidei ĩmo ꝑfidie illusit. Quos libros reor sanctũ parentẽ
ur̃m habere occeanum. Olim enim editi sunt multi ruffim libri aduersus
calũpnias respuentes. Certe habes ibi librum sanctũ & cruditum augu¬
stinum epm̃ qui uiua ut auint uoce docere te poterit & suam ĩmo ꝑse
sionem creberrimã studiosis lectoribus reddere. Ded in ipo dictandi exor¬
dio iti aĩmus meus occidentalium ꝓuĩtiaꝵ. & maxime urbis rome uastati¬
one confusus est. ut iux̃ uulgare ꝓuerbium ꝓpͥum quoq ignorarem uoca¬
bulum. Deniq ta cui sciens tempus esse lacrimaꝵ. Nloc autem ãno cũ tres
explicassem libros. subitus impetur barbarorum de quibus tuus dicit uir¬
gilius lateq uagantes barthei & sancta seͥptura de hismael contra facem

Expanded text:
lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inlulubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae, inlusit; quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum. olim enim editi sunt multis Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterit et suam, immo pesionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastatione confusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium quoque ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacrimarum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Vergilius: \'Lateque uagantes Barcaei\' et sancta scriptura de Ismahel: Contra facie
Abbreviated transcription (Latin):
OMINUS UERE SANCTISAT
oĩ offuioꝵ caritate uenerandis filqs mircellin
& anapsicdne. leroninius in xp̃o salutem. lan¬
dem ex afferica ut̃e lrãs unanimitatis accepi
& non penitet impudentie qua tacentibuo uo¬
bis eplis mens frequenter ingessi. ut rescriptũ
mererer & nos esse sospitea nion alis nũtun¬
tibue sed ur̃o potissimũ sermone cogtioseerem
Duꝑ aĩe stitum memini ur̃e questiuncule amo
ecclesiastici stulta ꝑsuasione confidunt. An cotidie a deo fiant &mittant
in corpora secundum illud quod in euangelio septum est. Pater ineus usq
mõ oꝑatur & ego operor. an certe ex̃ducc ut terculimus appolinaris & ma¬
xima pars octidentalium autumant. ut quomõ corpus excorpore. sic aĩã
nascatur ex auima. & simili cũ brutis aĩantibus conditione sb̃sistat. suꝑ qͦ
quid mͥ uideatur in opusculis contra ruphimum seͥpsisse me noui. aduer¬
sus cũ libellum quẽ set̾e memorie anastasio ep̃o romane eccͣe edidit. In quo

Expanded text:
ominis uere sanctis atque omni officiorum caritate uenerandis filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rufinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum, quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
te hominibus uir uidentur iuste. & postea repiũtur parue.& in testaceis
uasculis thesaurus sepe recõditur: Petrum ter negãtem amare ĩ locũ suũ
restituere lacͥme. Cui plus dimittit᷑ plus amat. De toto grege siletur. & ob
unius morbide pecudis salutẽ angeli letant᷑ in celo. Quod si cui iudet᷑
ĩdignum adnõ audiat. Amice si ego bonus. quare occulus tuus ne¬

Expanded text:
tae hominibus uiae uidentur iustae et postea repperientur prauae, et in testaceis tae hominibus uiae uidentur iustae et postea repperientur prauae, et in testaceis uasculis thesaurus saepe reconditur. Petrum ter negantem amarae in locum suum restituere lacrimae. cui plus dimittitur, plus amat. de toto grege siletur et ob unius morbidi pecudis salutem angeli laetantur in caelo. quod si cui uidetur indignum, a domino audiat: amice, si ego bonus, quare oculus tuus ne
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinis est. Et idcuco longum sermonẽ
breuispatio coartaui.qr & uobiscũ uolebam ꝓ¬
lixus loq & angustia sedule cogebat tacẽ. Nũc
igitur ingenio est uicta pauꝑies.Minute ꝗdẽ
lre. sed cõfabulatio longa ẽ. Et tñ in hoc noces¬
sitatis articulo aiaduertite caritatẽ. cũ me nec
penuĩa scriptionis uluit ꝓhibẽ ne scriberem.
Uos aũt ignoscite obsecro dolenti. Dico enim
lesus. dico licrimãs. & irascens. ne unum ꝗ¬
dlem apicem toties uobis tribuenti offm̃ p̃sti
tistis. Scio ꝗa nulla cõmunio luci & tenebris est. nulli cũ ancillis dei &
canes edũt. & ip̃e saluator nõ ueĩt uocare iustos sed peccatores. Non enĩ egẽt
sani medico. Et magnis uult penitẽtiam pcc̾oris ꝙͣ mortem. Et erãtẽ ouii¬
culam sius humeris reffert. & ꝓdigũ filium reuertentẽ excipit letus pr̃:
Qͥn potius apls̃ ait. Nolite aũt tẽpus iudicare. Tu enimq es ꝗ alienũ
cit. Non eadem sentẽtui est tribunalis eius. & anguli susurronũ mul¬

Expanded text:
solitudinis est; et idcirco longum sermonem brevi spatio coarctavi; quia et vobiscum volebam prolixius loqui, et angustia schedulae cogebat tacere. Nunc igitur ingenio est victa pauperies. Minutae quidem litterae, sed confabulatio longa est. Et tamen in hoc necessitatis articulo animadvertite caritatem, cum me nec penuria scriptionis valuerit prohibere, ne scriberem. Vos autem, ignoscite, obsecro, dolenti; dico enim laesus, dico lacrymans et irascens: ne unum quidem apicem, toties vobis tribuenti officium, tistis. Scio quia nulla communio luci et tenebris est: nulla cum ancillis Dei, pcanes edunt . Et ipse Salvator non venit justos vocare, sed peccatores. Non enim egent sani medico . Et magis vult poenitentiam peccatoris, quam mortem. Et errantem oviculam suis humeris refert. 26 Et prodigum filium revertentem, excipit laetus pater . Quin potius Apostolus ait: Nolite judicliter Christus iudicat. non eadem sententia est tribunalis eius et anguli susurronum. mul
Abbreviated transcription (Latin):
Unquid nam sicut aĩalia irrationabilia recte dicimus ĩusus daĩ
naturis excellẽtioribus. & si uitiosis sicut aptissime in euangelio
uidemus porcos ad usum desideratum concessos eẽ demonibus. Hoc o
est rõnalis in illis membris.que tantis afflictionibꝰ penas luit. Deus bonꝰ
est. deus iustus est. deus oĩpotens. Hloc dubitare oĩo dementis est. Ianto¬
rum gͦ maloꝵ que fuint in paruulis cã iusta dicatur. Nempe cũ maio¬
res ista patiuntur.solemus dr̃ẽ. aut sicut in iob merita eximinari. aut
sicut in herode peccata puniri. Et de quibuslam exemplis que deus ma¬
nifesta eẽ uoluit. Alia q̃ obscura sunt hoĩbus cõiectare conceditur. Ded
hoc in maioribus. De paruulis autem quid rñdeamus edisse. Dipenis
tantis nulli in eis sunt punienda peccata. Nam utiq nulla est. in illis
etatibus examinãda iustĩa.

Expanded text:
umquidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est. tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in Iob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia, quae obscura sunt, hominum coniecturae concedi; sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
autem unus cui scͥpte fuerant occultandas susceperat. gͦ non lacebant tantũ
in cubiculo tuo nec habuerunt cas pauei quos habuisse testatus es furto sub¬
blatas argius & rursum emptas grandi peccunia & infinitis mercibus crimi¬
naris. In una re & in parua epła quanta uarictas & dissonantia mentiendi. Tibi
licet accusare mͥ deffendere non licebit. Qnõ criminaris amicum non cogitas
quõ respondeo tunt tibi uis amicice in mentẽ uenit. Dic orote. Celandas cedu¬
cueri uis tibi proferam luteras eoꝵ in quibus me ypocriscos arguunt quod
sciens tehereticum tacuerim ꝙ dum pacem incautus

Expanded text:
autem unus cui scriptae fuerant occultandas susceperat, ergo non latebant tantum autem unus cui scriptae fuerant occultandas susceperat, ergo non latebant tantum in cubiculo tuo, nec habuerunt eas pauci, quos habuisse testatus es. Furto sublatas arguis: et rursum emptas grandi pecunia et infinitis mercibus criminaris. In una re, et in parva epistola quanta varietas et dissonantia mentiendi! Tibi licet accusare, mihi defendere non licebit? Quando criminaris, amicum non cogitas. Quando respondeo, tunc tibi jus amicitiae in mentem venit. Dic, oro te, celandas scheducuerim. Vis tibi proferam litteras eorum, in quibus me hypocriseos arguunt, quod te sciens haereticum, tacuerim; quod dum pacem incautus
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo & ego tibi nunc in meis blandior epłis. Hlectota culpa mea est. qͣre
sub dolis laudibus accusatito purgare me uolui & hoc sine ĩuidia nominis
tui ut quod tu solus accus aueras ad multos refferrem non tibi heresim obici¬
ene. Sed a me repelleres. Nunꝗd scuu ꝙ irascercris si conttahẽticos seberem.
Dixeras tede origenis libris heretica sustulisse fauctorem tehercticoꝵim nõ
esse credebam. Et iꝰdeo non inte sed hereticos inuentuo sum. In quo si uehemẽ¬
tior fui ignosce mͥ. putaui & ꝙ tibi placerem. Furto & in sidiis ministroꝵ meo¬
rum dixiꝰ cedulas tuas in publicum fuisse ꝓlatas. que latebant in cubiculo
tuo uel apud solum eum erant. qui rem sibi geri inunxerat. Et quomodo s̃
confiteris quod aut nullus eas habuit aut ad modum pauci.Si m cubiculo
tuo latebant quaratione apud eum erant qui sibi rem geri iniunxerat. Sin

Expanded text:
quomodo et ego tibi nunc in epistolis meis blandior? » Haec tota mea culpa est, quare quomodo et ego tibi nunc in epistolis meis blandior? » Haec tota mea culpa est, quare subdolis laudibus accusatus, purgare me volui, et hoc sine invidia nominis tui: ut quod tu solus accusaveras, ad multos referrem, non tibi haeresim objiciens, sed a me repellens. Numquid scivi quod irascereris, si contra haereticos scriberem? Dixeras te de Origenis libris haeretica sustulisse: fautorem te haereticorum jam non esse credebam, et ideo non in te, sed in haereticos invectus sum; in quo si vehementior fui, ignosce mihi. Putavi, quod et tibi placerem. Furto et insidiis ministrorum meorum dicis schedulas tuas in publicum prolatas fuisse, quae latebant in cubiculo tuo, vel apud eum solum erant, qui rem sibi geri injunxerat. 562 Et quomodo supra confiteris, quod aut nullus eas habuerit, aut admodum pauci? Si in cubiculo tuo latebant, qua ratione apud eum erant, qui sibi rem geri injunxerat? Sin
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Et hoc credibile est ante annos accusatores parasse. quam tu crimen ad¬
mitteres. Salicet noueramus quid in aĩa uuolucres. quid alius dete somni
roꝵ rabiem concitauit. Non neiste est qui & me hẽticum ex tuis amicicis
uidicabat. Cui cum satiffecissem damnationis dogiatum origenis tu
dausus domi nunꝙ̃ eum udere ausus el ne aut damnares quod nolebas
aut aꝑte resistentes hercseos inuidiam sultineres. An id circo testis contra
te esse non poterit. quia accusator tui est anit ꝙͣ sanctus epiphanius ueniret
ierosolimam & ore quidem & osculo tibi pacem daret mala autem & dolos
in suo corde seruaret. ante ꝙͣ nos ei in sugillationem tui epłas dictaremus ut
post interp̃tationem meam ausus es in libris piarcon stilum infigere. Aut
si erraueram ut homo debiusti me pͥuatio litteris conuenire & sic mblandiri

Expanded text:
rent? Et hoc credibile est, ante nos accusatores parasse, quam tu crimen adrent? Et hoc credibile est, ante nos accusatores parasse, quam tu crimen admitteres? Scilicet noveramus quid in animo volveres? quid alius de te somniarorum rabiem concitavit? Nonne ille est, qui et me haereticum ex tuis amicitiis judicabat? Cui cum satis fecissem damnatione dogmatum Origenis, tu clausus domi, nunquam eum videre ausus es, ne aut damnares quod nolebas, aut aperte resistens, haereseos invidiam sustineres. An idcirco testis contra te esse non poterit, quia accusator tui est? Antequam sanctus Epiphanius venisset Hierosolymam, et ore quidem et osculo tibi pacem daret, mala autem et dolos in suo corde servaret; antequam nos ei suggillationem tui epistolas dictaremus, ut post interpretationem meam, ausus es in libris περὶ Ἀρχῶν stylum figere? num si erraveram ut homo, debuisti me privatis litteris convenire, et sic mihi blandiri,
Abbreviated transcription (Latin):
tu naufragium fecit. non tepudet istiuo modi deliramenta conꝗrere & mͥ
similem obiciendi imponere necessitatem. Esto aliuo de te sompnium iuderat
gloriosum uerccundie tue fuerat & prudentie dissimulare quod audicras
& non qͣi magno testimonio alterius sompno gloriari Uide ꝗd inter meu
& tuum sit somnium. Ego me humiliter rephensum reffero. tuiactanter
laudatũ eẽ congeminas. Nec dicẽ potes nichil mea refert quid alius uiderit
cum in luculentissimis libris tuis. hactead incerp̃tandum dicas ratione cõ¬
motum ne uir illustris dete somnium ꝑderet. Hlic est omnis conatus tuus.
men in quo post reconciliatas amicicias. me infidelitatis accusat. fateor int̾
cuncta maledicta que uel obicit uel minatut nichil ita me repellendum est
ꝙͣ fraus. dolus infidelitas. Peccare enim hominis est.insidias tendere diaboli.

Expanded text:
tu naufragium fecit. Nonne te pudet istiusmodi deliramenta conquirere, et tu naufragium fecit. Nonne te pudet istiusmodi deliramenta conquirere, et similia objiciendi imponere necessitatem? Esto, alius de te somnium viderat gloriosum; verecundiae tuae fuerat et prudentiae dissimulare quod audieras, et non, quasi magno testimonio, alterius somnio gloriari. Vide quid inter tuum et meum intersit somnium. Ego me humiliter reprehensum refero, tu jactanter laudatum te esse congeminas. Nec dicere potes, Nihil mea refert quid alius viderit, cum in luculentissimis libris tuis, hac te ad interpretandum dicas ratione commotum, ne vir illustris de te somnium perderet. Hic est omnis conatus tuus; men, in quo post reconciliatas amicitias, me infidelitatis accusas. Fateor, inter cuncta maledicta, quae vel objicis, vel minaris, nihil a me ita repellendum est, quam fraus, dolus, infidelitas. Peccare enim hominis est: insidias tendere, diaboli.
Abbreviated transcription (Latin):
des eo ꝙ me simulem sare ꝙ nesciam & c̃numeratione doctoꝵ brudetum uul¬
fulmineus qui in loquendo
fulminas & flaminas ore conceptas tenere non potes atq ut ille barcho¬
chabas auctor sedictionis iudaice stipulam in oresuccensam anhelitu uenti¬
labat ut flãmas euomere putarctur. ita tu nobis ut alter salmoneus om¬
nia ꝑ que in celis illustras & nos fumosos arguis de quibus forte dicitur.
tuum & ex magna parte in aliis librio tibi It respondi. nunc bre¬
uiter dixisse sufficiat te exigere adorminte ꝙ nunꝙͣ uigilans p̃stitisti. Magͥ
dos & me in sompnis commonitum ꝓmisisse ne legerem. Iua nauis rom¬
ne uͥ reuelatione ꝓmissa. aliud pollicetur. & aliud efficitur. Mathemati¬
coꝵ uenerat soluere questionem & soluit fidem xanoꝵ. Que proniũ &¬
egrũ ad uaticum. atq tyrrenum mare plenis occurrerat uelis. In roma por¬

Expanded text:
des, eo quod simulem me scire quod nesciam, et enumeratione doctorum, rude vuldes, eo quod simulem me scire quod nesciam, et enumeratione doctorum, rude vulfulmineus, qui in loquendo fulminas, et flammas ore conceptas tenere non potes, atque ut ille Bar-Chochabas, auctor seditionis Judaicae, stipulam in ore succensam anhelitu ventilabat, ut flammas evomere putaretur: ita et tu nobis, alter Salmoneus, omnia per quae incedis illustras, et nos fumosos arguis, de quibus forte dicatur, tuum, et ex magna parte in aliis libris, tibi, Calpurnioque respondi, nunc breviter dixisse sufficiat, te exigere a dormiente quod numquam vigilans praestitisti. Magni dos, et me in somnis commonitum promisisse ne legerem. Tua navis Romanae urbi revelatione promissa, aliud pollicetur, et aliud efficit. Mathematicorum venerat solvere quaestiones, et solvit fidem Chrienum  Al. additur mare plenis cucurrerat velis, in Romano por
Abbreviated transcription (Latin):
ritas sit & in tribus istis mendatium. an de tribus unum esse quod uerum
sit. Si est aliud cur disputantium libertatem angusto fine concludis &
cum mendatia ptuleris deueritate taces. Sin autem etribus unum ue¬
rum est & reliqua duo falsa cur simili ignoratione honoras falsa cum ueris
An id cireo uerum dissimulas ut tutum tibi sit cum uoluetis falsa deffende.
Hi sunt fumi hec caligines. quibus ex occulis hominum conatis lumen au¬
ferre. Aristipus nr̃i tẽporis qui plenam conctarum mertium nauem roma
dum naiuigare festinas. unius questuncule mercimonium in oriente oblitꝰ
es. Et itcrum clamitas ex aquileie atq alex andrie didicisse te iactas ꝙ dcus¬
sit creator aiaꝵ & corpoꝵ. De hoc silicet questio uentilatur. utrum deuo an
glirium torpentes consopite dormierint. Hectaces que ommes flagitant.
& ad illa tespondes que nullus inquirit fumos quoq meos frequenter irri¬

Expanded text:
 in quo veritas sit? et in tribus istis mendacium? An de tribus unum esse quod verum  in quo veritas sit? et in tribus istis mendacium? An de tribus unum esse quod verum sit? Si est aliquid, cur disputantium libertatem angusto fine concludis; et cum mendacia protuleris, de veritate taces? Sin autem e tribus unum verum est, et reliqua duo falsa sunt: cur simili ignorantia ignoras falsa cum veris? An idcirco verum dissimulas, ut tibi tutum sit, cum volueris, falsa defendere? Hi sunt fumi, hae caligines, quibus ex oculis hominum conaris lumen auferre. Aristippus nostri temporis, qui plenam cunctarum mercium navem Romandum navigare festinas, unius quaestiunculae mercimonium in oriente oblitus es. Et iterum clamitas, et Aquileiae atque Alexandriae te didicisse jactas, qu creator. De hoc scilicet quaestio ventilatur, utrum Deus, anglirium torpentes consopitaeque dormierint. Haec taces, quae omnes flagitant: et ad illa respondes, quae nullus inquirit. 31. Fumos quoque meos frequenter irri
Abbreviated transcription (Latin):
genesio & ꝓpħaꝵ libri. & eclesiastes nobis dehuuscemodi questionibus sug¬
gerunt. Aut si hec ignoramus quomodo & de aĩaꝵ statu debueras inͤ
appologia tua omnium reꝵ ignorantiam confiteri & calumpniatoribꝰ
querere. cur ate unum impudenter expeterentur. cum ip̃i tanta nesci¬
rent. Diriereu locupletissim amꝰ orientilibus & egiptqs mentibus roma¬
do restitius res. Ergo nͥ de oriente uenisses cruditissimus uir hereret ad¬
ignorarent. Merito queris a me de astrologia celi ac siderum cursu. qui
instrurit egiptus quod italia huc usq non habuit. Scribitur apud ecde
origenes. Alteram quam tertullianus & lactantiuus. licet delactantio ap¬
tissime mentiaris. Terciam quam nos simplices & fatui homines qui nõ in¬
telligimus. Quod si ita sit iniustus nobis arguatur deuo. & post hec uiraste

Expanded text:
Genesis et Prophetarum libri ac Ecclesiastes nobis de hujusce modi quaestionibus sugGenesis et Prophetarum libri ac Ecclesiastes nobis de hujusce modi quaestionibus suggerunt. Aut si haec ignoramus, quomodo de animarum statu, debueras in Apologia tua omnium rerum ignorantiam confiteri, et a calumniatoribus quaerere, cur a te unum impudenter expeterent, cum ipsi tanta nescirent? O triremem locupletissimam, quae Orientalibus et Aegyptiis mercibus Romado restituis rem. Ergo nisi de oriente venisses, eruditissimus vir haereret ad Al. dissererent, ignorarent. Merito a me quaeris de astrologia, et coeli ac siderum cursu, qui instruxit Aegyptus, quod Italia hucusque non habuit. 30. Sententiae variaOrigenes. Alteram, quam Tertullianus et Lactantius licet de Lactantio apertissime mentiaris; tertiam, quam nos simplices et fatui homines, qui non intelligimus, quod si ita sit, injustus a nobis arguatur Deus. Et post haec juras te
Abbreviated transcription (Latin):
pora ip̃e fabricabit animas. Quasi uitium sementis intritico sit quod fur¬
to dr̃ esse sublatum & non in eo qui sermenta furatus est idcrcoq terra
non debeat gremio suo semina confouere quia sator immunda ea piece¬
rit manu. Hine est & illa tua archana interrogatio. quare moriantur ĩ¬
fantes cum ꝑp peccata corpora acceperint. Extat liber didimi ad te ꝙ sciscitã¬
ti tibi respondit. non eos multa pectasse. & ideo corporum carceres tamen ei
tetigisse sufficere.Mlagr̃ meus & tuus eo tempore quo tu ab eo ista querebas
tres explanationum in ozee ꝓpħam libros ad me rogante dictauit ex quo ap
esset locus possem tibi. uel lucretii oppiniones uixta epicurum uel aristotilis
iuxta ꝑipaticos. uel platonis atq zenonis.secundum achademi cos &stoi¬
cos dicere & ut ad ecclesum transeam ubi norma est ueritatis multa &

Expanded text:
pora, ipse fabricatur animas? quasi vitium sementis in tritico sit quod furpora, ipse fabricatur animas? quasi vitium sementis in tritico sit quod furto dicitur esse sublatum, et non in eo qui frumenta furatus est; idcircoque terra non debeat gremio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu. Hinc est et illa tua arcana interrogatio, 558 quare moriantur infantes; cum propter peccata, corpora acceperint. Exstat liber Didymi ad te, quo sciscitanti tibi respondit, non eos multa peccasse, et ideo corporum carceres tantum eis tetigisse sufficere. Magister meus et tuus eo tempore, quo tu ab eo ista quaerebas, tres explanationum in Osee prophetam libros ad me, me rogante, dictavit. Ex quo aesset locus, possem tibi vel Lucretii opiniones juxta Epicurum, vel Aristotelis juxta Peripateticos, vel Platonis atque Zenonis secundum Academicos et Stoicos dicere. Et ut ad Ecclesiam transeam, ubi norma est veritatis, multa et
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine głi m tencas. totam mͥ phisicam opponis ue frustra socrates ad ¬
ethicam transiens dixerit. que supra ad nos nichil ad nos. Ergo n tibiratio¬
nem reddidero quare formica paruissimum aĩal & punctum utita tibi
dicam corporis. Sex pedes habeat cum elephantis tanta moles quatuor
pedibus incedat cur serpentes & colubri uentre labantur. & pectore cum
uermiculus quem uulgus mille pedim uocat tanto pedum agmine stade¬
at de animaꝵ statu scte non potero. Queris a me ꝙ ip̃e de aiãbus sentiam.
ut cum ꝓfessus fuero statim inuadas & si dixero illud ecclesusticum cotidie
deus opatur animas & in corpora eis mittit nascentium illico. magr̃i tendi¬
culas ꝓferas. Et ubi est ustiã dei ut de adulterio in cestuq nascentibus nas lar¬
giatur. Ergo coopator est maloꝵ hominum. &idulteris seminantibus cor¬

Expanded text:
doctrinae gloriam teneas, totam mihi Physicam opponis ut frustra Socrates ad doctrinae gloriam teneas, totam mihi Physicam opponis ut frustra Socrates ad ethicam transiens dixerit: Quae supra nos, nihil ad nos. Ergo nisi tibi rationem reddidero: quare formica parvum animal, et punctum, ut ita dicam, corporis, sex pedes habeat, cum elephantis tanta moles quatuor pedibus incedat: cur serpentes et colubri ventre labantur et pectore: cur vermiculus quem vulgus millepedam vocat, tanto pedum agmine scateat, de animarum statu scire non potero? Quaeris a me quid ipse de animabus sentiam, ut cum professus  Al. processus fuero, statim invadas. Et si dixero illud Ecclesiasticum, Quotidie Deus operatur animas, et in corpore eas mittit nascentium, illico magistri tendiculas proferas: et ubi est justitia Dei, ut de adulterio incestuque nascentibus animas largiatur? Ergo cooperator est malorum hominum, et adulteris seminantibus cor
Abbreviated transcription (Latin):
ruptis ruptisq in se ip̃a residant. deffectus solis uarios luneq labores. Unde ho¬
minum genus & petudum unde ymber & ignis. Arcturum pluuiasq das
geminosq tuones. Quid tantum octeano ꝓsperent sc tingere soles ł lybͥn
uel que tradis mora noctibus obest. Dem̃ celestia deserens & id terrena desc¬
dens in minoribus philosopharis. Interrogas enim me.Dic nobis que for¬
tum ratio que uentoꝵ quid grando quid pliuue.quid marc salsum ꝗd
flumina dulcia quid nubes aut imbres fulgura & tonitrua aut flumina.
ut postꝙ hec nescire respondero totam tibi de animabus liceat ignorare. & ÷
unius reiscientiam tantaꝵ rerum ignorantie compenseo. Iu qui ꝑ singulao
paginas fumos meos. uentilas non intelligis udere nos caligineo tuio &
turbines. Nan ut tibi sciolus eẽ uidearis & apud calpurmanos discipulos

Expanded text:
ruptis, rursusque in seipsa residant: Defectus Solis varios, Lunaeque labores; 557 Unde horuptis, rursusque in seipsa residant: Defectus Solis varios, Lunaeque labores; 557 Unde hominum genus, et pecudum: unde imber et ignes, Arcturum, pluviasque hyadas, geminosque Triones. Quid tantum Oceano properent se tingere soles Hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Deinde coelestia deserens, et ad terrena descendens, in minoribus philosopharis. Interrogas enim me: « Dic nobis quae fontium ratio? quae ventorum? Quid grando? quid pluviae? quid mare salsum? quid flumina dulcia? quid nubes, aut imbres, fulgura, aut tonitrua, aut fulmina? » Ut postquam me haec nescire respondero, tuto tibi liceat de animabus ignorare; et unius rei scientiam, tantarum rerum ignoratione compenses. Tu qui per singulas paginas, fumos meos ventilas, non intelligis videre nos caligines tuas et turbines? Nam ut tibi sciolus esse videaris, et apud Calpurnianos discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
Cum frẽm & collegam dicis amicitia tua dignum fateris. cum elloquentem
p̃dicas impitie ultra non argues. cum citholicum in omnibus ꝓfiteris. Here¬
seos mͥ non poteris crimen impingere.Extra hec tria si quid in me rep̾hen de¬
ris non tibi deberes esse contririus. Ex qua supputatione illa summa nascit
et te erare ea in me rephendere que pͥus laudaueras. & me non esse in uitio si in
eiusdem hominis uita & laudanda p̃dicem & uituper.anda rephendam. Trã
rare quod confulto te scire dissimulas queris a me pͥmum de celestibus quo
angeli quomõ archangeli sint. que cis uel qualis habitatio que ue inter ipos
differentia aut simila omino. que solis sit ratio. unde augmentalune. unde
deffectus. qui uel qualis sit siderum cursus.Mliror quomo oblitus sis illos uer¬
siculos ponere. Unde tremor terris. qua maria in alta tumescant. Obicibus

Expanded text:
Cum fratrem et collegam dicis, amicitia tua dignum fateris. Cum eloquentem Cum fratrem et collegam dicis, amicitia tua dignum fateris. Cum eloquentem praedicas, imperitiae ultra non arguis. Cum catholicum in omnibus profiteris, haereseos non poteris mihi crimen impingere. Extra haec tria si quid in me reprehenderis, non tibi videberis esse contrarius. Ex qua supputatione illa summa nascitur, et te errare ea in me reprehendentem, quae prius laudaveras; et me non esse in vitio, si in eisdem hominibus et laudanda praedicem, et vituperanda reprehendam. 28. norare, quod consulto te scire dissimulas, quaeris a me primum de coelestibus, quomodo Angeli, quomodo Archangeli sint? quae eis, vel qualis habitatio? quaeve inter ipsos differentia, aut si nulla omnino? quae solis sit ratio; unde augmenta lunae, unde defectus; quis vel qualis sit siderum cursus? Miror quomodo oblitus sis illos versiculos ponere: Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Obicibus
Abbreviated transcription (Latin):
eͦ uir sapientissime & romane dialetice caput non cẽ uitii unum hominem lau¬
dare in aliis & in aliis accusare sed candem rem ꝓbare & impbare. Ponam ex¬
plum ut quod non intelligis prudens tecum lector intelligat. Interculiano lau¬
dimus ingenium. sed damnamus heresim. In origene miramur scientiam
seͥpturaꝵ. & tamen doginatum non recipimus falsitatem. In didimo uõ &
memoriam p̃dicamus & suꝑtrinitate fidei puritatem sed in ceteris que ori¬
genes male credidit. Nos ab eoretrahimus.Magistroꝵ cnim non uitia imi¬
tanda sunt. sed uirtutes gramaticum quidam afrum rome habuit urum
eruditissimum & in eose emulum p̃ceptoris putabat sistridorem lingue ciꝰ
collegam dics eloquentissimũ fidei mee p̾̃dicis ũitatem. His tribus detrahere
non poteris cetera carpe ut libet ne uidearis tuo de me testimonio repugnare:

Expanded text:
ergo, vir sapientissime, et Romanae dialecticae caput, non esse vitii hominem unum lauergo, vir sapientissime, et Romanae dialecticae caput, non esse vitii hominem unum laudare in aliis, et in aliis accusare; sed eamdem rem probare et improbare. Ponam exemplum; ut quod non intelligis, prudens mecum lector intelligat. In Tertulliano laudamus ingenium, sed damnamus haeresim. In Origene miramur scientiam Scripturarum, et tamen dogmatum non recipimus falsitatem. In Didymo vero et memoriam praedicamus, et super Trinitate fidei puritatem; sed in caeteris quae Origeni male credidit, nos ab eo retrahimus. Magistrorum enim non vitia imitanda sunt, sed virtutes. Grammaticum quidam Afrum habuit Romae virum eruditissimum; et in eo se aemulum praeceptoris putabat, si stridorem linguae ejus collegam dicis eloquentissimum, fidei meae praedicas veritatem. His tribus detrahere non poteris; caetera carpe ut libet, ne videaris tuo de me testimonio repugnare.