comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. Scio tam̃ & illam differentiã
que ñ nullis sapientiũ uisa est: qͦd delictũ
quidem sit cũ ea ñ facimus quȩ facere debemꝰ.
peccatũ uͦ sit cũ cõmittimꝰ ea quȩ cõmittere ñ
Debemus. Sed hec qm̃ ñ semꝑ in scripturis di¬
ninis sub ista distinctione inuenimꝰ. iderrco
generalit̃ affirmare non possumꝰ. Igit᷑ eodẽ
ꝓ delicto offertur accipiendũ ẽ: quod et supͣ
exposumꝰ de eo qͦd ꝓpeccato ẽ. Similiter
enĩ iubentur adipes ari etis. hii qui circa
renes st̃: & hii qui interiora oꝑiunt impo¬
ni suꝑ altare. ut & tu qui hec audis scias
omẽ qd est intra te crassuis. & operit inte¬
riora tua debere te offerre igni altaris. ut
purgent᷑ omĩa interiora cua. & dicas & tu.
sicut & dauid dicebat. Benedic anima mea
dnm. & omĩa interiora mea nom̃ scm̃ eius. Nisi
enĩ ablata fuerit crassitudo illa quȩ tegit inte¬
riora tua. ñ possunt subtilẽ & spiritalẽ cape¬
re sensum. ñ possunt intellectũ capere sapien¬

Expanded text:
dimus. Scio tamen et illam differentiam, quae nonnullis sapientium visa est, quod delictum quidem sit cum non facimus ea quae facere debemus, peccatum vero sit, cum committimus ea quae committere non debemus. Sed haec quoniam non semper in Scripturis divinis sub ista distinctione invenimus, idcirco generaliter affirmare non possumus. Quaecunque pro delicto offertur accipiendum est, quod et supra exposuimus de eo quod pro peccato est. Similiter enim jubetur adipes arietis hi qui circa renes sunt, et ii qui interiora operiunt, imponi super altare, ut et tu qui haec audis scias omne quod est intra te crassius, et operit interiora tua, debere te offerri igni altaris, ut purgentur omnia interiora tua, et dicas et tu, sicut et David dicebat: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus . Nisi enim ablata fuerit crassitudo illa quae tegit interiora tua, non possunt subtilem et spiritalem capere sensum, nec possunt intellectum capere sapien
Abbreviated transcription (Latin):
melius igni ista seruamus. & idõ etiam in occulto
quȩ quidẽ concessa sunt hominib ad edendum
ꝓut potuimꝰ intra tab̾naculũ dñi consumpsinꝰ
Si qua uͦ suꝑsunt. & uel uos in audiendo. uel
nos suꝑant in dicendo. seruemꝰ igni altaris.
tã quã eam partẽ quȩ ꝓ peccato super altare
quo igulant᷑ holocaustomata. ugulabunt

Expanded text:
melius igni ista servamus; et ideo etiam in hoc loco, melius igni ista servamus; et ideo etiam in hoc loco, quae quidem concessa sunt hominibus ad edendum, prout potuimus, intra tabernaculum Domini consumpsimus. Si qua vero supersunt, et vel nos in audiendo, vel nos superant in dicendo, servemus igni altaris, tanquam eam partem quae pro peccato super altare quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad quȩ possunt ꝑuenire etiã leuite. sed infe¬
riora sunt ab his quȩ sacerdotib adire con¬
cessum est. Scio & alia eẽ ad que possunt
accedere etiã filu isrł hoc ẽ laici. non camen
alienigene. nͥ si asscripti iã fuerint in eccłia
dñi. Egyptius enĩ. t̾cia generatione intra¬
bit eccłam dñi. Credo fidem patris & filii &
sp̃s scĩ in quẽ eredit omnis qͥ sociatur eccłiȩ
dĩ. t̃ciam generationẽ mystice dictam.
Herũtam̃ sciendũ ẽ qͦd ex hostus que offerunt᷑
lic&& concedant᷑ sacerdotib ad edendum.
ñ tam̃ omĩa concedunt᷑. sed pars ex ipsis
aliqua offert᷑. & altaris ignib traditur.
ut scianus etiã nos qͦd si conceditur nobis
aliqua ex diuinis scripturis app̃hendere &
agnoscere. sunt canĩ aliqua que dõ reseruau¬
da sunt. Que cum intelligentiã nram supe¬
rent. sensusq eoꝵ supra nos sit. ne forte
aliter a nobis quã se habet ueritas ꝓferant᷑.

Expanded text:
ad quae possunt pervenire etiam Levitae, sed infead quae possunt pervenire etiam Levitae, sed inferiora sunt ab his quae sacerdotibus adire concessum est. Scio et alia esse ad quae possunt accedere etiam filii Israel, hoc est, laici, non tamen alienigenae, nisi si ascripti jam fuerint in Ecclesia Domini: Aegyptius enim tertia generatione intrabit in Ecclesia Domini . Credo fidem Patris et Filii et Spiritus sancti in quem credit omnis qui sociatur Ecclesiae Dei, tertiam generationem mystice dictam. Verumtamen sciendum est quod ex hostiis quae offeruntur, licet concedantur sacerdotibus ad edendum, non tamen omnia conceduntur, sed pars ex ipsis aliqua Deo offertur, et altaris ignibus traditur, ut sciamus etiam quod et si conceditur nobis aliqua ex divinis Scripturis apprehendere et cognoscere, sunt tamen aliqua quae Deo reservanda sunt, quae cum intelligentiam nostram superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter a nobis quam se habet veritas proferantur,
Abbreviated transcription (Latin):
conuersatio. locus est sanctꝰ. In hoc itaq loco
positꝰ sacerdos eccłȩ populi peccata consumat.
ut hostiam uigulans ũbi dĩ. & doctrine sa¬
ne uictimas offerens. purget apeccatis con¬
carnes sacrificii inatrio cab̃naculi cestimoni.
cum intelligere potuerit quȩ sit ratio in his
que ue mysteria que describunt᷑ de atrus
tab̾naculi testimonu. Ad hec enimatria
secreta & recondita nullus accedit. nulli hec
nͥ sacerdotib patent. si tamen pateant. si
scientia sua & intellectu mẏstico potuerint
eoꝵ secreta penetrare. Scio aut̃ esse &
alia quedam in eccłã dognata secretiora.
quȩ adire nec ipsis sacerdotib liceat. illa
dico ubi archa recondit᷑. ubi urna manne
& tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem
sacerdotib datur accessus. sed uni tantum
pontifici. & huic semel in anno. certis quibq
& mnysticis purificationib concedit᷑ istud
intrare secretum. Sunt & alia eccłȩ dogmata

Expanded text:
conversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco conversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positus sacerdos Ecclesiae, populi peccata consumat, ut hostiam jugulans verbi Dei, et doctrinae sanae victimas offerens, purget a peccatis concarnes sacrificii in atrio tabernaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta penetrare. Scio autem esse et alia quaedam in Ecclesia dogmata secretiora, quae adire nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi urna mannae et tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem sacerdotibus datur accessus: sed uni tamen pontifici et huic semel in anno, certis quibusdam et mysticis purificationibus conceditur istud intrare secretum; sunt et alia Ecclesiae dogmata,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Dicit gͦ lex. Sacerdos qui obtulerit ed&
illud in loco scõ. in atrio tab̾naculi testimonii.
Consequens enĩ est. ut scdm imaginẽ eiꝰ. qui sacer¬
dotium ȩccłẽ dedit etiã ministri et sacerdotes
ȩccłȩ peccata ppłi accipiant. & ipsi imitantes
magistrũ remissionẽ peccatoꝵ populo tribu¬
ant. Debent gͦ & ipsi ecclẽ sacerdotes ita
ꝑfecti eẽ. & in officuis sacerdotalib eruditi.
ut peccata populi in loco scõ in atrio tab̃na¬
culi testimonu ipsi ñ peccando consumant.
Quid aut̃ est in loco scõ manducare peccatũ:
Locus erat sc̃s in quem ꝑuenerat moyses scd̃m
qͦa dictum ẽ ad eum. locus enĩ in quo tu stas
t̃ra scã est. Similit̃ gͦ & ineccłia dĩ. locus
sc̃s est fides ꝑfecta & caritas de corde puro
& conscientia bona. Qui in his stat. in loco
in t̾ra querendus est locus sc̃s. in qua semel
data sententia est a dõ dicente. maledicta
t̃ra in oꝑibus cuis. fides gͦ integra & scã

Expanded text:
mit. Dicit ergo lex: Sacerdos qui obtulerit, edet illud in loco sancto, in atrio tabernaculi testimonii; consequens enim est ut secundum imaginem ejus qui sacerdotium Ecclesiae dedit, etiam ministri et sacerdotes Ecclesiae peccata populi accipiant, et ipsi imitantes magistrum, remissionem peccatorum populo tribuant. Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto, in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? Locus erat sanctus in quem venerat Moyses, secundum quod dictum est ad eum: Locus enim in quo stas, terra sancta est . Similiter ergo et in Ecclesia Dei locus sanctus est fides perfecta et charitaset conscientia bona. Qui in his stat in Ecclesin terra quaerendus est locus sanctus, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Maledicta terra in operibus tuis . Fides ergo integra, et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia & benignitas dĩ est. ut ubi holo¬
caustũ iugulat᷑ illud qͦd soli dõ offertur.
ibi etiã hostia quȩ ꝓpeccato ẽ immolari
iubeat᷑. quo scilico& intelligat se qui pec¬
cauit & penit& conũsus ad dm̃. & contri¬
bulati sꝑs hostiã iugulat. in loco iã scõ
stare. & sociari his qui ꝑtinent ad dm̃.
Ibi gͦ immolat᷑ hostia ꝓpeccato ubi et ho¬
locaustũ. in conspectu dñi inquit. Est
fortassis in conspectu dñi offerre sacrificiũ.
& offerre non in conspectu dñi. Quis gͦ
est qui offert in c̃spectu dñi: Ille opinor
qui ñ exit a c̃spectu dñi sicut cam: & ef¬
fectus ẽ timens et tremens. Si quis gͦ est
qui habet fidnciã asstare in conspectu dni. &
non fugit a facie dñ. nec aspectũ eiꝰ peccati
conscientia declinat. iste in conspectu dñi
offert sacrificiũ. Hanc gͦ hostiã quȩ offer¬
tur ꝓpeccatis. dicit esse sca scoꝵs. Magis
aliquid audere uult sermo. si tamen et ur̃
sequatur auditus. Quȩ est hostia quae

Expanded text:
sericordia et benignitas Dei est. Et ubi holocaustum jugulatur illud quod soli Deo offertur, ibi etiam hostia quae pro peccato est immolari jubeatur; quo scilicet intelligat se qui peccavit et poenitet, conversus ad Deum, et contribulati spiritus hostiam jugulat in loco jam sancto stare et sociari his quae pertinent ad Deum. Ibi ergo immolatur hostia pro peccato ubi et holocaustum, in conspectu, inquit, Domini. Est fortassis in conspectu Domini offerre sacrificium, et offerre non in conspectu Domini. Quis ergo est qui offert in conspectu Domini? Ille opinor qui non exiit a conspectu Domini, sicut Cain, et effectus est timens et tremens. Si quis ergo est qui habet fiduciam astare in conspectu Domini, et non fugit a facie ejus, nec aspectum ejus peccati conscientia declinat, iste in conspectu Dei offert sacrificium. Hanc ergo hostiam quae offertur pro peccatis, dicit esse Sancta sanctorum. Majus aliquid audere vult sermo, si tamen et vester sequatur auditus, quae est hostia quae
Abbreviated transcription (Latin):
disputandi ratio ad ministeriũ ũbi dei decent̃
iubetur admitti. Aut ñ suꝑ hoc fermentũ ha¬
bebat ũbi dĩ sacrificiũ positũ ille qͥ dicebat.
corrũpunt mores bonos colloquia mala. et
cretenses semꝑ m̃daces. male bestiȩ. pigri uen¬
tris. & alia his similia. exfermento sumpta gre¬

Expanded text:
disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur admitti, aut non super hoc fermentum habebat verbi Dei sacrificium positum ille qui dicebat: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Et: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri , et alia his similia ex fermento sumpta Grae
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina. in uirtute. in morib. Si enim in se
hoc ñ habuerint. de sacrificioꝵ carnib non
ũ ex trib quae ex simila p̃cepta sunt. in hoc
illã partẽ scientiae arbitror designari. de qua
suꝑiꝰ diximꝰ quȩ ꝑfectã indicat ꝓfundamq
doctrinã. Sed requiras fortasse: eñ suꝑius fer
suꝑ panes fermentatos sacrificiũ mandat
imponi. Uerũ diligentiꝰ intuere. quia non ad
sacrificiũ. sed ad ministeriũ sacrificii ferm̃¬
tatꝰ panis assumit᷑. Quid gͦ hoc sit. age uide¬
amꝰ. Dñs in euangłus humanã doctrinam
phariseoꝵ qͥ cradebant tradicionis p̃cepta
hominũ fermentũ appellat. cũ dic̃ discipłis.
obseruate a fermento phariseoꝵ. Similit̾
ars. uł rethorica. ł etiã dialectica ex qua do¬
ctrina ad sacrificiũ quidẽ hoc est in his quȩ
de dõ sentienda sunt. nichil suscipiendũ est
sermo uͦ lucidus et eloquentiae splendor. ac

Expanded text:
doctrina, in virtutibus, in moribus; si enim hoc in se doctrina, in virtutibus, in moribus; si enim hoc in se non habuerint, de sacrificiorum carnibus non um ex tribus quae ex simila praecepta sunt, in hoc illam partem scientiae arbitror designari de qua superius diximus, quae perfectam indicat profundamque doctrinam. Sed requiras fortasse, cum superius fenunc super panes fermentatos sacrificium mandat imponi? Verum diligentius intuere quia non ad sacrificium sed ad ministerium sacrificii fermentatus panis assumitur: quid ergo hoc sit, age videamus. Dominus in Evangeliis humanam doctrinam Pharisaeorum qui tradebant traditiones, praecepta hominum, fermentum appellat, cum dicit discipulis: Observate a fermento Pharisaeorum Matth.ars, vel rhetorica, vel etiam dialectica; ex qua doctrina, ad sacrificium quidem, hoc est, in his quae de Deo sentienda sunt, nihil suscipiendum est, sermo vero lucidus et eloquentiae splendor ac
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quod carnes in scripturis solidum indicãt
cibũ. ꝑfectamq doctrinã. Sedm̃ scripturais
enĩ scio eẽ animȩ cibũ quendã lactis. & alium
cibum animȩ olerũ. & aliũ carnis. sic̃ ipse apłs
de quib dã dicit. quia lacte uos potaui ñ esca.
ñdum enĩ poteratis. s nec adhuc potestis. ad¬
huc enum estis carnales. Et it̃um alibi dicit.
Alius quidẽ credit manducare omia. qui autẽ
infirmꝰ est olera manducoe. & rursus alibi. Per¬
fectoꝵ autẽ est cib solidus. & cet̃a. Hic ergo
carnes sacrificu salutaris qͦd offertur ꝓ lauda¬
tione. ipsius uibent᷑ esse sacerdotis. Ex simila
uͦ triplicit̾ oblata ut supra diximꝰ. unũ tantũ
quod placuerit sacerdoti deputatur. cetera offe¬
rentis sunt laici. ita tam̃ ut sub die comedant᷑.
nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo
in quib solidus cibus && ꝑfecta scientia sac̃dotib
deputantur. ꝙr debent in omib ẽẽ ꝑfecti. in

Expanded text:
ndicant cibum, perfectamque doctrinam; secundum Scripturas enim scio esse animae cibum quemdam lactis, et alium cibum animae olerum et aliam carnis, sicut ipse Apostolus de quibusdam dicit, Quia lacte vos potavi, non esca, nondum enim poteratis, sed nec adhuc potestis, adhuc enim estis carnales . Et iterum alibi dicit: Alius quidem credit manducare omnia, qui autem infirmus est, olera manducet . Et rursum alibi: Perfectorum autem est cibus solidus, etc. . Hic ergo carnes sacrificii salutaris quod offertur pro laudatione, ipsius jubetur esse sacerdotis. Ex simila vero tripliciter oblata, ut supra diximus: unum tantum quod placuerit sacerdoti deputatur, caetera offerentis sunt laici, ita tamen ut sub die comedantur, nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo in quibus solidus cibus est et perfecta scientia, sacerdotibus deputantur, quia debent in omnibus esse perfecti, in
Abbreviated transcription (Latin):
celebremꝰ non in fermento ueteri neq in fer¬
mento maliciȩ & nequitiȩ: s in azimis sin¬
ceritatis & ueritatis. Scdm̃ inmundicie genꝰ
est. ne ipse qui carnes edit iumundꝰ sit. &
immundicia eiꝰ in ipso sit. Quod hoc modo
intelligi pocest. Uerbi grã si sit aliquis na-¬
turae florentis & ardentis ingenui. ñ conti¬
nuo aptus uidebitur ad suscipienda ũbi dĩ
mẏsteria. Sed querit᷑ etiã hoc. ut pͥus a
ꝓfanis actib & immundis oꝑib separetur.
& ita demũ eruditionis capax fiat. si prius

Expanded text:
celebremus non in fermento veteri, neque in fercelebremus non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Secundum immunditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingenii, non continuo aptus videbitur ad suscipienda verbi Dei mysteria; sed quaeritur etiam hoc, ut prius a profanis actibus et immundis operibus separetur, et ita demum eruditionis capax fiat, si prius
Abbreviated transcription (Latin):
de ritu sacrificioꝵ corporaliũ sanctientis. Secuu¬
dum uͦ nrãe expositionis ordinẽ ubi carues sc̃e
ũba intelliguntur diuina. huiꝰ modi habenda
est obseruatio. qr sepe accidit mundas carnes
contingi ab aliquo immundo. ut u̾bi causa
dixerimn. si quis de dõ patre ac de unigenito
faciat sincerũq sermonẽ. similit̃ & de om̃ib
ereaturis rationabilib tamquã a dõ factis ad
hoc ut caꝑent & intelligerent eum. ñ autẽ
consequenti mysterio asserat etiam carnis resur¬
rectionem. pͥmꝰ quidem eiꝰ sermo qm̃ ꝑfecte &
sancte disseruit solidꝰ cib carnes sanctȩ sunt.
hoc uͦ qͦd his addit᷑ resurrectionẽ carnis ne¬
gando. qr alienũ a fide. est suꝑiorib uinctũ
ꝑfectis & fidelib uerbis. sanctas carnes con-¬
taminauit & polluit. Idõ gͦ p̃cepit legis¬
lator ne manducent᷑ huiꝰ modi carnes. quib
immundicia infidelitatis adiungit᷑ alicuius.
Propterea & apls dicit. Etenĩ diem festum

Expanded text:
ancientis; secundum nostrae vero expositionis ordinem ubi carnes sanctae, verba intelliguntur esse divina, hujusmodi habenda est observatio, quia saepe accidit immundas carnes contingi ab aliquo immundo, ut verbi causa dixerim: Si quis de Deo Patre ac de Unigenito faciat sincerumque sermonem, similiter et de omnibus creaturis rationabilibus, tanquam a Deo factis ad hoc ut caperent et intelligerent eum, non autem consequenti mysterio asserat etiam carnis resurrectionem: primus quidem ejus sermo, quoniam perfecte et sancte disseruit, solidus cibus est, carnes sanctae sunt; hoc vero quod his addit resurrectionem carnis negando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostolus dicit: Etenim diem festum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco. ut qͦd mandat᷑ ne quis adipes edat
ex his quȩ dño offeruntur. hoc sit quod & dñs
dicit. ne quis scandaliz et unũ ex his minimis
qui credunt in me. Qd autẽ sanguis nullius
animalis ediuibetur. illud fortasse sit qͦd de
ifrahelitis dic̃ apls. Dicis gͦ. Si fracti sunt
sed time. Et itum. Noli głari adũsum ramos.
Quo scilic& casui eoꝵ nullus insult&. ne forte
sic̃ idem apłs dicit. & tu excidaris. & illi
si ñ ꝑmanserint in incredulitate inserantur.
Sanguis autẽ puto qͦd populus ille cõpetenter
intelligat᷑. Non enĩ ex fide neq ex spũ abrahã.
sed tantũ ex sanguine eius descendunt.

Expanded text:
hoc loco, ut quod mandatur ne quis adipes edat ex his quae Domino offeruntur, hoc sit quod Dominus dicit: Ne quis scandalizet unum ex his minimis qui credunt in me . Quod autem sanguis nullius animalis edi jubetur, illud fortasse sit quod de Israelitis dicit Apostolus: Dicis ergo: Si fracti sunt sed time . Et iterum: Noli gloriari adversus ramos, quod scilicet casui eorum nullus insultet, ne forte sicut idem Apostolus dicit: Et tu excidaris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserantur. Sanguis autem puto quod populus ille competenter intelligatur. Non enim ex fide neque ex spiritu Abraham, sed tantum ex sanguine ejus descendu
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. Caro que ex sacrificus sac̃dotib depu¬
tatur. ũbũ dĩ est: quod in eccłia docent. Pro hoc
gͦ figuris mysticis cõmonentur. ut cum ꝓferre
ad ppłm sermonem ceꝑint. ñ hesternaᷤ ꝓferant.
ñ uetera que sunt scłin litterã ꝓloquantur. s ꝑ
gram dĩ noua semꝑ ꝓferant: & spũalia semꝑͥ
inueniant. Si enimiꝰ ea que didiceris a uideis
hesterno. hec hodie in eccła ꝓferas: hoc est hester¬
nã carnẽ sacrificii edere. Si enĩ meministis.¬

Expanded text:
nt. Caro quae ex sacrificiis sacerdotibus deputatur, verbum Dei est quod in Ecclesia docent. Per hoc ergo, figuris mysticis commonentur, ut cum proferre ad populum sermonem coeperint, non hesterna proferant, non vetera quae sunt secundum litteram proloquantur; sed per gratiam Dei nova semper proferant, et spiritalia semper inveniant; si enim ea quae didiceris a Judaeis hesternae die haec hodie in Ecclesia proferas, hoc est, hesternam carnem sacrificii edere. Unum vero i
Abbreviated transcription (Latin):
uitutẽ dñi. p̃para animã tuã ad tẽp¬
tationẽ. Oppugnant᷑ gͦ &iã nunc ga¬
baonite cuiꝰcumq modi sunt. ꝓpt̾ a¬
micitias iħu. Et licet sint ligni ceso¬
res & aquȩ gestatores. idẽ licet ulti.¬
mi meriti sis in eccła. tam̃ hoc ipsũ
regib. S tam̃ nec gabaonite derelmi.¬
a prbris ifrahelitarũ. s infirmitati eoꝵ
auxiliũ ferunt. Aut ñ tͥ uidet᷑ hoc
agere in nob̾ & hoc p̃ciꝑe illud apłi
mandatũ qđ dic̃ consolamini pusilla¬
nimes. sustinete infirmos. patientes
estote ad om̃s. & iterũ. uos aut̃ po¬
tentiores. imbecillitates infirmoꝵ susti¬
cipib suis adest his qui ꝓ nomuine
suo a contraruis uirtutib upugnant᷑
Et ñ solũ auxiliũ p̃stat in bello. uerũ
et ꝓducit tẽpꝰ diei. & spacia lucis
ꝓtelaus. aduentũ discutit noctis.¬

Expanded text:
am tuam ad tentationem . » Oppugnantur ergo etiam nunc Gabaonitae cujuscunque modi sunt, propter amicitias Jesu; et licet sint ligni caesores, et aquae gestatores, id est, licet sint ultimi meriti in Ecclesia, tamen in hoc ipso regibs Israelitarum, sed infirmitati eorum auxilium ferunt. An non tibi videtur hoc agere in nobis, et hoc praecipere illud Apostoli mandatum: « Consolamini pusillanimes, sustinete infirmos, patientes estote ad omnes ; » et iterum: « Vos potentiores, imbecillitates infirmorum sustitutibus suis adest his qui pro nomine suo contrariis virtutibus oppugnantur: et non solum auxilium praestat in bello, verum et produxit tempus diei, et spatia lucis protelans, adventum discutit noctis
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ ad eũ Pete a me & dabo tͥ gentes
hereditatẽ tuã. & possessionẽ tuã t̾mi¬
nos t̾re. Donec gͦ pat̾na pollicitatio
crescat. atq introeat tota gentiũ ple¬
nitudo. ut tc̃ demũ om̃is iłrł saluet᷑
dies ꝓducit᷑. & differt᷑ occasus. Nec
credentiũ cordib sol iustitiȩ lumen
ueritatis infundit. Cũ uͦ repleta fuert

Expanded text:
Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . » Donec ergo paterna pollicitatio crescat, atque introeat tota gentium multitudo, tunc demum omnis Israel salvetur: dies producitur, et differtur occasus; nec credentium cordibus sol justitiae lumen veritatis infundit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. quȩ eos ad malas concupiscentias &
fȩda ininistia. anunȩ p̃benda solliciteñ.
Quas malignas uirtutes si fides xꝑi suꝑa¬
uerit. & in ligno crucis eiꝰ fuerint sus¬
sis. tẽ efficit᷑ anima in parte dĩ. tunc
hierłm regnũ dĩ efficit᷑. & tẽplũ dĩ
in ea construit᷑. Aut ñ hoc de semet¬
ipso sentiebat ille qui dicebat. qr eramꝰ
& nos aliqͥndo insensati. increduli.
errantes. serinentes uarus desiderus. &
uoluptatib uariis: Non enĩ aliud ẽ hoc
adomberec scribit᷑. ł aliȩ ciuitates sub
aliis. S uiterĩ iħs int̾fłeit inimicos. ñ
crudelitatẽ docens ꝑ hoc sic̃ heretici
pugnant. s futura in his quȩ gerunt᷑
sacram̃ta designans. ut cũ interemerĩ
eos reges qui regnũ peccati tenent in
nob̾. possimꝰ illud impłe qđ dic̃ apłs.¬

Expanded text:
nae virtutes, quae eos ad malas concupiscentias et nae virtutes, quae eos ad malas concupiscentias et foeda ministeria animae praebendo sollicitent: quas malignas virtutes si fides Christi superaverit, et in ligno crucis ejus fuerint sussis, tunc efficitur anima in parte Dei, tunc Jerusalem regnum Dei efficitur, et templum in ea Domino construitur. An non hoc de semetipso sentiebat ille qui dicebat, « quia eramus et nos aliquando insensati, increduli, errantes, et servientes desideriis et voluptatibus variis? » Non enim aliud est hoc Adonibezeth scribitur, vel aliae civitates sub aliis; sed interim Jesus interficit inimicos, non crudelitatem docens per hoc, sicut haeretici putant, sed futura in his quae gerunt sacramenta designans: ut cum interimeret Jesus eos reges qui regnum peccati tenent in nobis, possimus illud implere quod dixit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ in speluncas confugisse. potest
hoc fortasse idicari. qr spelunca
locꝰ ẽ in ꝓfundũ t̾rę defossꝰ. Igit᷑
etiã isti quos supͣ diximꝰ seusus cũ se
t̾renis actib in corpore positi di¬
ierserint. & nichil ad opꝰ dĩ s totũ
ad iniust̾iũ corporis egerint. in spe¬
luneas confugisse dicunt᷑. Sciendũ
tam̃ ẽ. qđ istã ipsa regna quoꝵ nẽ
reges uineunt᷑ ab iħu & confugiunt
ad speluncas. pꝰ modũ in sorte ueni¬
unt scõꝵ: & pars dñi apellant᷑. sicut
regnũ inerłm ł lachis ł ehebron. Iu
quo arbitror indicari. qđ & iam isti
quinq sensus quos supͣ exposuimꝰ ui
corpore positi. cũ ꝑ iħm fueruit de¬
uicti. ita ut infidelitas ab eis & iere¬
dulitas. depellat᷑. & cõmoriunt᷑ pecca¬
to in eo quo desiunt aninustio pecca¬
ti. istis ipsis p̾modũ ministris utit᷑ ani¬
na ad oꝑandã iustitiã dĩ. Et ita fit.
bat & pessimꝰ. p̾modũ in ea regnet
dđ potens manu. ł pacificꝰ salomon.

Expanded text:
cuntur in speluncae loco confugisse, potest hoc fortasse indicari, quia spelunca locus est in profundum terrae defossus. Igitur etiam isti quos supra exposuimus sensus, cum se terrenis actibus in corpore positi demerserint, et nihil ad opus Dei, sed totum ad ministerium corporis egerint, in speluncas confugisse dicuntur. Sciendum tamen est quod ista ipsa regna, quorum nunc reges vincuntur ab Jesu et confugiunt ad speluncas, postmodum in sortem veniunt sanctorum, et pars Domini appellantur, sicut regnum Jerusalem, vel Achis, vel Ebron. In quo hoc arbitror indicari quod etiam isti quinque sensus quos supra exposuimus, in corpore positi, cum per Jesum fuerint devicti, ita ut infidelitas ab eis et incredulitas depellatur, et commoriantur peccato, in eo quod desinunt a ministerio, peccatis ipsis postmodum ministris utitur anima ad operandam justitiam Dei. Ita fit bat et pessimus, postmodum in ea regnet David potens manu, et pacificus Salomon.
Abbreviated transcription (Latin):
geda. Hȩc scđmi hẏstoriã quidẽ ge.¬
sta miracula diuine uirtutis umiũsis
scłis p̃dicant᷑. nec int̾p̃tatione extͥn.¬
quos antea habuerat amicos. in adu̾sa.¬
rios eẽ uertendos. Idoq ñ solũ pati ab
hominib sꝑet. uerũ &iã de contrariis
uirtutib & sp̃ualib nequitus id sibi ꝓ¬
certo iniminere sciat. Et ita fit ut qͥ
anucitias expetit iħu. multoꝵ s sciat¬
eẽ inunicitias tolerandas. Audi apłm
paulũ hec eadẽ confirmantẽ eũ dic̃.
Om̃s qui pie uolunt uiuere in xꝑ̃o. ꝑ
secutionẽ patiunt᷑. S & salomon si.

Expanded text:
geddam. Haec secundum historiam quidem gegeddam. Haec secundum historiam quidem gesta, miracula divinae virtutis universis saeculis praedicant, nec interpretatione extrinquos ante habuerat amicos in adversarios esse vertendos: idque non solum pati se ab hominibus speret, verum etiam de contrariis virtutibus et spiritalibus nequitiis id sibi imminere pro certo sciat. Et ita fit ut qui amicitias expetit Jesu, multorum sibi sciat inimicitias tolerandas. Audiat apostolum Paulum haec eadem confirmantem, cum dicit: « Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem pati
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui pͥus amici
erant. pꝰ amicitias &
familiaritatẽ filioꝵ
gabaonitis. qui a filiis isrł fȩdus paciᷤᷤ
acceꝑant. Iebuseus rex hierłm inuita¬
dit᷑ expugnare. s gabaonit̾e uidenteᷤ
qͥnq reges aduersũ se in p̃liũ c̃spiras.¬
se. nequaꝗͣ ꝓpͥis uirib copisq confi¬
dunt. s mittunt ad iħm aupxilium
postulantes. at ille diuino ꝑmissu
ad est gabaonitis laturꝰ auxiliũ. hic
uͦ iam mirabilia cęlit̾ ostendunt᷑.
Dñs desuꝑ saxa grandinis pluit. &
quinq regũ qui aduersũ iħm pugna¬
bant exerc̾itũ uastat. Tunc uerõ¬
& ꝓsꝑis successib cuncta ꝓcedẽ. nouam
quandã & nurã orationẽ extollit ad cȩ¬
lũ dic̃s.Stet sol suꝑ gabaon. &
luna suꝑ uallẽ elon. donec expugnẽ
& ñ ẽ ꝓgressus ad occasũ in finẽ unius
die a llon fuit dies tał aute hoc. nec
Sita exaudiuit dĩ hominẽ. qr dĩ pug¬
nauit ꝓ isrł. & fuger̃ illi quinq re.¬
ges. & abscondinit se m speluncis in ma¬

Expanded text:
illi qui prius amici erant, post amicitias et familiaritatem filiorum Gabaonitis, qui a filiis Israel foedus pacis acceperant. Jebusaeus rex Jerusalem, invitaditur expugnare. Sed Gabaonitae videntes quinque reges adversum se in praelium conspirasse, nequaquam propriis viribus copiisque confidunt, sed mittunt ad Jesum auxilia postulantes. At ille divino permissu adest Gabaonitis laturus auxilium. Ita vero jam mirabilia coelitus ostenduntur. Dominus desuper saxa grandinis pluit, et quinque qui adversus Jesum pugnant exercitum vastat. Tunc et prosperis successibus cuncta procedere, novam quamdam et miram orationem extollit ad coelum, dicens: Stet sol super Gabaon, et luna super vallem Elon, donec expugnem non est progressus ad occasum in fine unius dici. Non fuit dies talis ante hoc, nec ita exaudivit Deus hominem, quia Dominus pugnavit pro Israel. Et fugerunt illi quinque reges, absconderuntque se in spelunca Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nes. ꝓptẽa deniq diuina dispensatio
ꝓcurauit. ut & ciuitas ipsa & templũ.
& omĩa illa parit̃ subruerent᷑. ne qui
forte adhuc paruulus & lactens ĩ fide.
si uideroe illa constare. dũ sacrificioꝵ
ritus. dum iunisterioꝵ ordinem stuper&e.
ex ipso diũsarũ formarũ raꝑetur intuitu.
S ꝓuidens ds̃ infirmitati nr̃e. & uo¬
lens multiplicari eccłiam suã. omĩa illa
subũti fecit & penitꝰ auferri. ut sine
ulla cunctatione illis cessantib hec esse

Expanded text:
nt. Propterea sane divina dispensatio procuravit ut et civitas ipsa, et templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne qui forte adhuc parvulus et lactens in fide, si viderit illa constare, dum sacrificiorum ritum, dum ministeriorum ordinem attonitus stupet, ipso diversarum formarum raperetur intuitu. Sed providens Deus infirmitati nostrae, et volens multiplicari Ecclesiam suam, omnia illa subverti fecit, et penitus auferri, ut sine ulla cunctatione illis cessantibus, haec es
Abbreviated transcription (Latin):
est: quȩ nũquã cadit. ldõ suꝑ ꝓrophetiam.
suꝑ scientiã. suꝑ fidẽ. suꝑ ipsũ etiã martyriũ
ut paulus doc& caritas habenda ẽ: & karitas
excolenda: quia & ds̃ caritas est. & xp̃c filius
eiꝰ caritas est. qui nob̃ ꝑfectionẽ: caritatis

Expanded text:
est quae nunquam cadit; ideo super prophetiam, est quae nunquam cadit; ideo super prophetiam, super scientiam, super fidem, super ipsum etiam martyrium, ut Paulus docet, charitas habenda est, et charitas excolenda est; et quia Deus charitas est ; et Christus filius charitatis est, qui nobis perfectionem charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ agere. Ipsis gͦ irascit᷑ angls. Et nisi quo¬
dam futuroꝵ ꝓspectu illos quidẽ ꝑemisset.
asinã aut̃ feruasset. quȩ uidit & reuerita est
eũ qui uenit ad uineã. & stat int̾ uineas. Com¬
p̃ssit tam̃ pedes sedentis suꝑse in maceriam. &
idõ forte ñ potest ambulare ille eiꝰ sessor anti¬
quus. nec uenire ad eũ qui dic̃. uenite ad me om̃s
qui laboratis & onerati estis. Asina cam̃ uenit
adducta a discipulis. & cui cunc sedebat balaã
mercedis cupidus. nc̃ sed& ihc. Nec mireris si eũ
quẽ diximꝰ seribarũ & doctoꝵ popłi formam
cenere. uideas ꝓphetantem de xp̃o. Hoc enĩ
legimus fecisse cayphan qui dix̃. Expedit
uob̃. ut unꝰ homo ꝑeat ꝓ omni popło. S hoc
inquit quia erat pontifex anni illiꝰ ꝓpħtauit.
tollat᷑ etiã si ꝓphetat. etiã si p̃scientiã mere¬
acur. s redeat ad apł̃i dictũ quo ad ista re¬
est gͦ qͦd man&e : fides inquit et spes & caritas.
inaior autẽ hoꝵ caritas. Et sola inquit caritaᷤᷤ

Expanded text:
vinctam. Ipsis ergo irascitur et angelus; et nisi quodam futurorum prospectu, illos quidem peremisset, asinam autem servasset; quae vidit et reverita est eum, qui venit ad vineam, et stat inter vineas; compressit tamen pedes sedentis super se in maceriam, et ideo non potest ambulare ille ejus sessor antiquus, nec venire ad eum, qui dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, etc. . Asina tamen venit adducta a discipulis; et cui tunc sedebat Balaam mercedis cupidus, nunc ei sedet Deus. Nec mireris, si eum quem diximus scribarum et doctorum populi formam tenere, videas prophetantem de Christo. Hoc enim fecisse legimus et Caipham, qui dixit: Expedit vobis ut unus homo pereat pro omni populo . Sed hoc, inquit, quia erat pontifex anni illius, prophetatollatur etiam si prophetet, etiam si praescientiam mereatur, sed redeat ad Apostoli dictum, quo ad ista reest ergo quod manet? Fides, inquit, et spes, et charitas. Major autem horum est charitas. Et sola, inquit, charitas
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ. & scd̃m legem debet mori. qr filiũ
dĩ se fecit. E quȩ singula uident᷑ quidem
scribe et pharisei zelũ dĩ habere: s simu¬
ꝓstultitia siue ꝓ innocentia animalib cõ¬
parat᷑. Sic enĩ & apłs dic̃. Uodete auten
s quȩ stulta st̃ mundi elegit d̃s. ut c̃fundat
sapientes. Isti gͦ cales sic̃ euangłica quȩ in
parabolis agebant᷑ gesta designant. ab istis
pessimis dñis scribis ac phariseis subiecti.

Expanded text:
ori, quia Filium Dei se fecit . Per quae singula videntur quidem Scribae et Pharisaei zelum Dei habere, sed simupro stultitia, sive pro innocentia, animalibus comparatur. Sic enim et Apostolus dicit: Videte autem sed quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Isti ergo tales, sicut evangelica, quae in parabolis agebant, gesta designant, ab istis pessimis Dominis Scribis ac Pharisaeis subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
arte magica ñ nũquã futura p̃noscens. roga¬
tur abalac rege ad maledicendũ popłm isra¬
ferunt. Stant attonite gentes & auxie.
expe ctantes qͥd respondeat balaam
de quo ꝑsuasũ habebant. qͦd dignꝰ diuinsꝰ
colloquus haberet᷑. Uide nc̃ qͣmͦ sapientia
dĩ uas istud ad c̃tumeliã p̃paratũ ꝑficere
facit ad utilicatẽ ñ solũ gentis uilus.
s pene totiꝰ mundi. Et huic eui solebant
peris iter. stupescit balaam. & miratur
ꝓhibentis auctoricatẽ. Non enĩ solebat
malũ demonib displicere. S iuterim re¬
inittit legatos dicens. ñ se posse facere.
nͥ ũbũ qͦd ds̃ dederit in ore eiꝰ. Redeunt
rursus legati. iterũ requirit. iterũ molestꝰ ẽ.
iterum cupit audire. Non enim facile cupi¬
dus mercedib caret. Quid gͦ audit scdõ
a dõ: Si uocare inquit te uenerunt ho¬
mnes isti. Surge & uade cũ eis. In quo uoli

Expanded text:
arte magica, non nunquam futura praenoscens. Rogatur a Balac rege ad maledicendum populum Israt attonitae gentes, et anxie exspectantes, quid respondeat Balaam, de quo persuasum habebant, quod dignus divinis eloquiis haberetur. Vide quomodo nunc sapientia Dei vas istud ad contumeliam praeparatum, proficere facit ad utilitatem non solum gentis unius, sed pene totius mundi. Et huic cui solebant peris iter. Obstupescit Balaam, et miratur prohibentis auctoritatem. Non enim solebat daemonibus displicere, sed interim remittit legatos, dicens non se posse facere, nisi verbum, quod Deus dederit in ore ejus. Redeunt rursus legati, iterum requirit, iterum molestus est, iterum cupit audire. Non enim facile cupidus, facile mercedibus caret. Quid ergo audit secundo a Deo? Si vocare te, inquit, venerunt homines isti, surge et va
Abbreviated transcription (Latin):
filus isrł. Aꝑit os asine. & ut arguat᷑
ꝑ eã balaã. & muti pecudis uocib confu¬
tet᷑. is qui diuinus ẽẽ uidebat᷑ & sapiens.
erũ pꝰ hec conueniens iã uidet᷑ aliqua etiã
de allegoria contingere. Balaam hic qui
intp̃tat᷑ popłs uanꝰ. uidet᷑ mͥ habere ꝑsonã
seribarũ et phariseoꝵ uidaici populi. Balae

Expanded text:
filiis Israel, aperit os asinae, ut arguatur filiis Israel, aperit os asinae, ut arguatur per eam Balaam et muti pecudis vocibus confutetur is qui divinus videbatur et sapiens. Verum post haec conveniens jam videtur aliqua etiam de allegoria contingere. Balaam hic, qui interpretatur populus vanus, videtur mihi habere personam Scribarum et Pharisaeorum Judaici populi. Balac
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod seriptũ est. diuisit eos i desiderus
cordis eoꝵ. ibant in uoluntatib suis. s cam̃
consiliũ diuine dispensationis expletur.
Dicit᷑ enĩ ad eũ. Uerbũ quodeũq dedero
in ore tuo. hoc loqueris. Si dignus fuisset¬
& bala am. ũbũ suũ ds̃ ñ in ore eiꝰ s in corde
posuisset. Nc̃ aut̃ qũ ĩ corde eiꝰ desideriũ mer¬
cedis erat. & cupiditas pecunie. ũbũ dĩ non
in corde s in ore eiꝰ ponit᷑. Agebat᷑ enim
mira & magna dispensatio ut qm̃ ꝓpheta¬
rum ũba que int᷑ aulã continebant᷑ israhe¬
liticam. ad gentes ꝑuenire ñ poterant.
ꝑ bala am cui fides ab uniu̾̃sis gentib habe¬
batur. innotescerent etiã uniũsis nationib
secreta de xꝑo mysteria. & thesaurũ magnũ
ꝓferide ad gentes. ñ tam corde & sensu quã
ore & sermone portatũ. S ne ꝑ singula
unmoremur: ñ enĩ temporis est cuncta dis¬
solui. ascensa asina sua balaã ibat ꝑ uiam.
Oceurrit ei angłs. ile sine dubio qui aderat

Expanded text:
imisi eos in desideria cordis eorum: ibunt in voluptatibus suis . Sed tamen consilium divinae dispensationis expletur. Dicitur enim ad eum: Verbum quod dedero in ore tuo, hoc loqueris. Si dignus fuisset Balaam, verbum suum Deus non in ore ejus, sed in corde posuisset. Hunc autem quoniam in corde ejus desiderium mercedis erat, et cupiditas pecuniae, verbum Dei non in corde, sed in ore ejus ponitur. Agebatur enim mira et magna dispensatio, ut quoniam prophetarum verbum, qui intra aulam continebantur Israeliticam, ad gentes pervenire non poterant, per Balaam, cui fides ab universis gentibus habebatur, innotescerent etiam nationibus secreta de Christo mysteria, et thesaurum magnum proferret ad gentes, non tam corde et sensu quam ore et sermone portatum. Sed ne per singula immoremur non enim tempus est cuncta dissolvi, ascensa asina sua, Balaam ibat per viam. Occurrit ei angelus. Ille sine dubio qui aderat
Abbreviated transcription (Latin):
filio dĩ in ine: & acceptũ ame locũ ĩ anima
faciebat in ea muros in expugnabiles &
turres excelsas. ut ȩdificaret in me man.¬
sionẽ si mererer dignã se ⁊ patre. & ita
adornabat anunã meã. ut & capacẽ eã

Expanded text:
i in me; et acceptum a me locum in anima facit in eo muros inexpugnabiles et turres excelsas, ut aedificet in me mansionem, si mererer, dignam se et Patre: et ita adornet animam meam, ut capacem eam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. Si te ducẽ ordinauerint. ne extol.¬
laris. s esto int̾ eos qͣsi unꝰ ex ipsis. Uide gͦ
quomͦ dux erat ipse populi. qui eos in¬
troduxerat in t̾rã scãm. in t̾rã repinissi¬
ouis. Ipse erat successor moysi. ⁊ ñ ipse
tħe dignꝰ hoc nomine. ȩdificat locũ ip.¬
sũ quẽ accepit & construit. ut eũ ue.¬
te diuina. S: qm̃ ad dũm & saluator &

Expanded text:
inaverint, ne extollaris, sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Vide ergo quomodo duxerat populum, ipse qui eos introduxerat in terram sanctam, in terram repromissionis: ipse erat successor Moysi, et non ipss hoc nomine aedificat locum ipsum quem accepit, et construit eum, ut vete divina.
Abbreviated transcription (Latin):
mundos sp̃s manꝰ effrẽ. ł qr boni act̾ ꝙ. bona
oꝑa grauant ⁊ affligunt demonũ genus
contrariasq uirtutes. Quanto enĩ nos me.¬
liora gerimꝰ. & quanto in optimis conũ¬
sam̃. tanto illis molesta hȩc efficuint᷑ &
griuia. Gratũ uͦ illis ẽ ⁊ acceptũ. ⁊ uolin¬

Expanded text:
mundos spiritus manus Ephraim vel boni actus, vel bona opera gravantia affligunt daemonum genus, contrariasque virtutes. Quanto enim nos meliora gerimus, et quantum in optimis conversamur, tanto illis haec molesta efficiuntur et gravia. Gratum vero illis e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ edificauit ibi ciuitatẽ. ⁊ habitauit
in ea. Ipse ẽ qui dedit hereditatẽ omũb
filus iuda qui dedit effrẽ .&. dimidie
tribui manasse: ipse dedit ⁊ magnifico
illi caleph filio iephone hereditatẽ. ipse
nusit internos ꝑ singulas trib qui uni.¬
uersã t̾ram ꝑagrarent atq describe.¬
sibi. Ipse misit om̃ib sortes. & se uino.¬
ussimis reseruauit. Quare putas uo-¬
luit eẽ om̃iũ nouissimꝰ ͤ Sine dubio ut
eẽt om̃iũ prim̾. Et nec ipse hereditatis¬
sibi sortẽ p̃sumit. s apopło accepit. Et
illi dat populus hereditatẽ: aqͦ ipse ꝑce.¬
pat. Sic enĩ scriptũ ẽ. Et dederunt
filii isrł sortẽ iħu filio naue. S hec fi

Expanded text:
et aedificavit civitatem, et habitavit in ea. Ipse est qui dedit haereditatem omnibus filiis Juda, qui dedit Ephraim et dimidiae tribui Manasse; ipse dedit magnifico illi Caleph filio Jephone haereditatem; ipse misit ternos per singulas tribus, qui universam terram peragrarent atque describesibi; ipse misit omnibus sortes, et se in novissimis reservavit. Quare putas voluit omnium esse novissimus? Sine dubio ut esset omnium primus. Et nec ipse sibi haereditatis sortem praesumpsit, sed a populo accepit; et illi dat populus haereditatem, a quo ipse acceperat; sic enim scriptum est: Et dederunt filii Israel sortem Jesu fil
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere possumꝰ qͦd dic̃. ꝑmansit habita¬
re amorreus in ipsis. Uerbi grã. si inimica
uirtus demonis ex amaritudinis turma ue¬
niens obsideat alicuiꝰ corpꝰ. ꝑ turbet ac
sopiat mentẽ. adhibeant᷑ aut̃ multȩ orati¬
ones. multa ieiunia. multȩ exorcistarũ in

Expanded text:
intelligere possimus, quia dicit, permansit Amorrhaeus in ipsis. Verbi gratia, si inimica virtutis daemonis ex amaritudine turma veniens obsideat alicujus corpus, perturbat et hebetat ruentes, adhibeantur autem multae orationes aut multa jejunia, multae exor
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos Amorreus int̾pretat᷑ amarꝰ uł ama¬
ritudo Habitantes gͦ in elon quȩ int̾pretat᷑¬
fici ꝑmanent: & habitant amaritudines in
arietantib & pacificis. Arietantes sunt hi qͥ
in agonib positi expugnare zabulicas edes
lib c̃cupiscentiis suꝑatis. pacẽ animę ge¬

Expanded text:
et. Amorrhaeus interpretatur amarus vel amaritudo. Habitantes ergo in Elon, quae interfici permanent, et habitant amaritudines in arietantibus et pacificis. Arietantes sunt hi qui, in agone positi, expugnare diabolicas aedes libus concupiscentiis superati pace
Abbreviated transcription (Latin):
quã discedere ab homine quẽ inpudent̃ ob¬
sedit & nequit᷑. ita & iã hic intelligendũ ẽ
in istis qui dicunt᷑ amorrei. qͥ ꝑmanent ⁊
ꝑsistunt habitare in elon ⁊ in salamu. Et ut
uere ostenderet scriptura qr ꝑferentes pę¬
nas & flagella ꝑsistunt. dic̃. & grauis ef.¬

Expanded text:
enter obsidet et nequiter: ita etiam hic intelligendum est in istis qui dicuntur Amorrhaei, qui permanent et persistunt habitare in Elon et in Salumin. Et ut vere ostenderet Scriptura quia perferentes poenas et flagella persistunt, dicit: Et gravis
Abbreviated transcription (Latin):
uacua xꝑo. Si dixerint uob̾ querite
eos qͥ de t̾ra clamant. qui uania loquunt᷑. qui
de uentre clamant. Uolo dicere & causam. qͣre
hoc potissimũ demonũ uentriloquoꝵ nc̃ assũpse¬
rit sermo ut dicat. si dixerint ad uos querite
uentͥloquos. Inuenies om̃s qͥ reꝓmittunt nec ha¬
bent ueritatẽ. uentri suo seruientes. & qͦdã modo

Expanded text:
quaerite eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant. Volo dicere et causam, quare hoc potissimum daemonium ventriloquorum nunc assumpserit sermo, ut dicat: Si dixerint ad vos, quaerite ventriloquos. Invenies omnes, qui repromittunt, nec habent veritatem, ventri suo
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ fecisti suꝑ trã. Quicũq aũ plenũ habent
uentrẽ uacuis sermonib qui de t̾ra sunt.
habent uentrẽ de t̾ra subsistentẽ. De quo
scriptũ ẽ. Deus aut̃ & huuc & hec destruet.
Sci gͦ uentrem habent. in quo a tunore
dñi et conceꝑunt. & plenus est uent̾ eoꝵ
fontis aquȩ salientis in uitã aet̃ñam. De
isto uentre ait ille: auris et uenter meus
quasi uter plenꝰ musti alligatus. Hȩc eiũ dix̃
non de corporali uentre. nec enĩ uenter eius
corporalis plenus erat diuinoꝵ. & his ꝓximoꝵ
uino alligato in utre. Ista in solutione ꝓpo¬
sitionis: nc̃ ad hoc quod cȩpimus reũtanur.
Si gͦ dixerint ad uos. querite uentriloquos
& eos qui de t̃ra clamant. qͥ in ania loquunt᷑.¬

Expanded text:
quam fecisti super terram . Quicumque autem plenum habent quam fecisti super terram . Quicumque autem plenum habent ventrem vanis sermonibus, qui de terra sunt, habent ventrem de terra subsistentem de quo scriptum est: Deus autem et istam, et haec destruet . Sancti ergo ventrem habent, in quo a timore Domini et conceperunt, et plenus est venter eorum fontibus aquae salientis in vitam aeternam. De isto ventre ait ille: Aures et venter meus quasi uter plenus musto ac ligatus . Haec enim dixit non de corporali ventre: nec enim venter ejus corporalis, plenus erat divinorum, et his proximorum vino alligato in utrem. Ista in solutionem propositionis. IV. Nunc ad hoc quod coepimus, revertamur. Si ergo dixerint ad vos, quaerite ventriloquos, et eos qui de terra clamant,
Abbreviated transcription (Latin):
damat. Si quidẽ fontẽ aque quẽ saluator
reꝓmittit. in uentre ẽẽ. Sed dicendũ ne
forte duos habeamꝰ uentres. & alius corpo¬
ralis. alius sp̃ualis. quomͦ reliquȩ partes quȩ
uident᷑ in corpore nominari. ueluti sunt
oculi. uerũ aliȩ corporis. alie anime. Si enĩ
dr̃ de oculis mandatũ dñi lucidũ illuminanͤ
oculos: ñ puto hoc referendũ ad oculos corpo¬
rales. Et si dr̃ qui hab& aures audiendi au¬
diat : ñ ẽ putandũ hoc dici de corporeis
aurib. s de animȩ quas habent qͥ mundi
sunt in auditu animȩ. Sed & si dicit᷑ in
reꝓuussione pes cuus ñ offendet: non est
arbitrandũ hoc dici de corporis pede. Est enĩ
quidã pes cordis iugrediens eũ qui dixit
ego sũ uia. Sic dr̃: similis uentri corporali.
uenter est anime. De quo loquit᷑ iustus. a
timore tuo dñe u uentre accepimus. & par¬
turiuimus & peꝑimus sp̃m salutis tuae

Expanded text:
clamat. Siquidem fons aquae, quem Deus clamat. Siquidem fons aquae, quem Deus repromittit, in ventre ejus est. Sed dicendum est ne forte duos habeamus ventres, et alius sit corporalis, alius spiritalis; quomodo reliquae partes, quae videntur in corpore nominari, veluti sunt oculi, verum alii corporis, alii animae. Si enim dicitur de oculis: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos , non puto hoc referendum ad oculos corporales. Et si dicitur: Qui habet aures audiendi audiat , 1138 non est putandum hoc dici de corporis auribus, sed de animae, quas habent qui mundi sunt in auditu animae. Sed etsi dicitur in repromissionem: Pes tuus non offendet , non est arbitrandum de corporis pede. Est enim quidam pes cordis ingrediens ad eum, qui dixit: Ego sum via. Sic igitur similis ventri corporali venter est animae, de quo loquitur justus: A timore tuo, Domine, in ventre concepimus, et parturivimus, et peperimus spiritum salutis tuae,
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmittant in xp̃o religionẽ heretici sunt.
& ñ tantũ illos. s etiã in nobis qͥ eccłastici
sumꝰ inuenies aliquẽ ꝓ saturitate uentris cun¬
cta gerere. ut honoret᷑ & accipiat munera
quȩ ad ȩccłam deferunt᷑. Iste talis de uentre
loquit᷑. & fons sermonũ eiꝰ in uentre c̃sistit.
Non est fons sermonũ de corde. ñ fluit de bonis
cogitationib. ñ de scõ spũ. Si quis gͦ aliqͣndo
docere se ꝓmittit. obseruate utrũ sermones
de uentre habeant pͥncipiũ. an non. Proposi¬
tionẽ aut̃ quȩ mͥ obici potest. ipse int̃ponã.
Nemo forte quis ex uob̃ a quoquã eã audiens.
estiet aut scripturã sibi ẽẽ contrariã. aut
nos ũ inspexisse quomͦ oporteat apꝓbare ser¬
flumina de uentre eiꝰ fluent. fons aquȩ sa¬
lientis in uitã etuã. Dicat itaq aliquis de
his qͥ ꝓponunt. Si saluator repmictit. hoc
est de uentre fontẽ aquȩ salientis in uitã
et̃nã: de iusto egredit᷑. & iustꝰ de uentre

Expanded text:
ttant in Christo religionem, haeretici sunt, et non tantum illos, sed etiam in nobis, qui Ecclesiastici sumus, invenies aliquem pro saturitate ventris cuncta gerere, ut honoretur et accipiat munera, quae in Ecclesia deferuntur. Iste talis de ventre loquitur, et fons sermonum ejus in ventre consistit. Non enim fons sermonum ejus de corde bono fluit, non de bonis cogitationibus, non de sancto Spiritu. Si quis ergo aliquando se docere promittit, observate utrum sermones ejus de ventre habeant principium, an non. Propositionem autem, quae mihi dici potest, ipse interponam, ne forte quis ex vobis a quoquam eam audiens, existimet aut Scripturam sibi esse contrariam, aut non inspexisse quomodo oporteat approbare serflumina de ventre ejus fluent, fons aquae salientis in vitam aeternam . Dicat itaque aliquis de his, qui proponunt si Salvator repromittit hunc esse de ventre fontem aquae salientis in vitam aeternam, de justo egreditur, et justus de ventre