comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ iob interp̃tet᷑ dolens: pauloante iã diximꝰ.
Dolens uͦ ipse ueracit̾ ꝑ figurã dr̃: qͥ portare
dolores nrõs ꝓpħa ad testante ꝑhibetur. Cui
in terra similis non ẽ: quia om̃is homo tantũ mͦ
homo ẽ. ipse aũ ds & homo. In terra ei similis
ñ ẽ. quia & si adoptiuus quisq filius ad ꝑcipi¬
endã diuinitatẽ ꝓficiat: nequaꝗͣ tam̃ ut ds na¬
turaliter ee̾t accepit. Qui bene etiã seruus dic¬
tus e̾: qr formã serui susciꝑe dedignatꝰ non ẽ.
Nec maiestati iniuriã intulit assũpta humilitas
carnis: qr & ut seruanda susciꝑet. nec tam̃ ha¬
bita ꝑmutaret. nec diuina humanitate minuit.
nec humana cdiuinitate consũpsit : quiasiẽ
ꝑ paulũ dr̃. qui eũ in forma dĩ esset. ñ rapinã
arbitratus ẽ ẽẽ se ȩqualem dõ. sed semet ipsũ ex
inaniuit formã serui accipieis. Et semet ipsũ
ex inanisse ẽ: ab inuisibilitatis suȩ magnitudine
se uisibilem demonstrasse: ut serui forma teger&.

Expanded text:
 Job interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret
Abbreviated transcription (Latin):
rius ambiens. inde interius replens: sine inqͥe¬
tudine suꝑius regens. sine labore inferiꝰ sustineis:
interius sine extenuatione penetrans: ex teriꝰ
sine extensione circũdans. Est itaq inferior
&e suꝑior sine loco : est amplus siue latitudine᷑.
& subtilis siue extenuatione. Quo gͥ exit᷑ ab eo.¬
sathan pressus maiestatis potentia. appetitũ suȩ
malitiȩ excercere non ualuit: quasi aute faciem
dĩi stetit. Afaciȩ aũ dñi exiit: quia relaxatꝰ
diuinitꝰ ab uternę retentionis angustia. ad
sui desiderii effectũ uenit. A faciȩ dñi exiit.¬
quia diu uinculis disciplinȩ religata. quandoq
uoluntas noxia ad opus ꝓcessit. Cũ enĩ sicut
dictũ ẽ. id qđ uoluit implere ñ ualuit. quasi ante
dñi faciem stetit: quia illũ ab effectu maliciȩ suꝑ¬
na dispensatio coartauit. Sed a faciȩ eius exiit:
qr potestatẽ tẽptationis accipiens. ad maliciȩ suȩ

Expanded text:
rius ambiens, inde interius replens: sine inquierius ambiens, inde interius replens: sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione psine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oSatan, pressus majestatis potentia, appetitum suae malitiae exercere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit. A facie autem Domini exiit, quia relaxatus divinitus ab internae retentionis angustia, ad sui desiderii effectum venit. MYSTICE. Siquia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; quia illum ab effectu malitiae superna dispensatio coactavit. Sed a facie ejus exiit, quia potestatem tentationis accipiens, ad malitiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
pedũ meoꝵ. Rursũq de eo scriptũ ẽ. Cȩlum
metit᷑ palmo: & omnẽ terrã pugillo concludit.
Sedi quippe cui presidet. interior & superior
manet. Cȩlũ palmo metiens. & terrã pugillo
concludens ostendit᷑: qd ipse sit circũquaq
cunctis reb quas creauit exterior. Id namq
qđ interius concludit᷑: a coneludente exte
rius subterq signat᷑. Quia enĩ ipse manet in¬
tra omĩa. ipse extra omĩa. ipse suꝑ omĩa. ipse
infra omĩa: & suꝑior ẽ ꝑ potentiã. & inferior
ꝑ sustentationẽ: & exterior ꝑ magnitudinẽ.
& interior ꝑ subtilitatẽ: sursũ regens. deorsũ
continens: extra circũdans. in terius penetrans:
net alia ex parte suꝑior. alia inferior: aut
alia ex parte ex terior. atq ex alia manet inte¬
rior : sed unus idemq totus. ubiq p̃sidendo
sustinens. sustinendo p̾sidens: circũdando pe¬
netrans. penetrando circũdans: unde suꝑius
p̃sidens. inde inferius sustinens. & unde exte¬

Expanded text:
ursumque de eo scriptum est: Coelum metitur palmo et omnem terram pugillo concludit . Sedi quippe, cui praesidet, interior et exterior manet. Coelum palmo metiens, et terram pugillo concludens ostenditur, quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exterrius subterque signatur. Quia enim ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse supra omnia, ipse infra omnia; et superior est per potentiam, et inferior per sustentationem; exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem: sursum regens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens; et unde exte
Abbreviated transcription (Latin):
robusto bellatori uictoria in cunctis suppeter&.
prius tam̃ de uno certamine hostis ad dnm̃ uic¬
tus rediret᷑. tuncq ei aliud iterũ uincendo con¬
cederet: quatinꝰ fidelis famulus eo mirabilius
uictor existeret. quo uictus hostis se contra illũ
iterũ ad noua bella repararet. Sequit᷑. Egres
ubiq est: Hinc nãq ait. Cȩlum & terrã ego
impleo. Hinc ẽ qd sapientia illius dicit. Gyrũ
cȩli eirtiui sola. Hinc de enis sp̃u scriptum ẽ.¬

Expanded text:
robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, prius tamen de uno certamine hostis ad Dominum victus rediret: tuncque ei aliud iterum vincendo concederet, quatenus fidelis famulus eo mirabilius victor existeret, quo victus hostis se contra illum iterum ad nova bella repararet. Sequitur: ubique est? Hinc namque ait: Coelum et terram ego impleo . Hinc est, quod Sapientia illius dicit: Gyrum coeli circuivi sola . Hinc de ejus Spiritu scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
hostem nrm ꝑmittit & retinet᷑. relaxat & re¬
frenat. Alia ad temptandũ dat: sed ab aliis
religat. Uiiuersa quȩ̨ habet in manu tua
sunt : tantũ uieum ne extendas manũ tuam.
Seo tamen non simul ad omĩa relaxat hostem:
ne undiq feriens frangat ciuem. Mala enim
multa quȩ electis eueniunt. mira conditoris
grã ex tempore dispensantur: ut quȩ coacer¬
uata perimerent. possint diuisa tolerari.
Hinc paulus ait. fi̾delis aũ ds qui non paciet᷑
uos temptari supra quã potestis: sed faciet cũ
tẽptatione etiam exitũ. ut possitis sustinere.
Hinc dauid ait. P roba mednẽ & tempta me.
Ac si aꝑte dicat. Prius uires inspice. & tunc
ut ferre ualeo. temptari ꝑmitte. Hoc tanen
quod dr̃. ecce uniuersa quę habet in manu tua
sunt. tantũ in eum ne extendas manũ tuam:
intelligi &e aliter potest. Quia fortẽ quidẽ pug¬
natorem suũ dñs nouerat :̃ sed tamen diuidere
ei certamina contra hostẽm uolebat: ut quauiꝰ

Expanded text:
ostrum permittit, et retinet; relaxat, et refrenat. Alia ad tentandum dat, sed ab aliis religat. Universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendus manum tuam. sed tamen non simul ad omnia relaxat hostem, ne undique feriens frangat civem. Mala enim cum multa electis eveniunt, mira conditoris gratia ex tempore dispensantur; ut quae coacervata perimerent, possint divisa tolerari. Hinc Paulus ait: Fidelis Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Hinc David ait: Proba me, Domine, et tenta me . Ac si aperte dicat: Prius vires inspice, et tunc ut ferre valeo, tentari permitte. Hoc tamen quod dicitur: Ecce universa, quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam, intelligi et aliter potest, quia fortem quidem pugnatorem suum Dominus noverat, sed tamen dividere ei certamina contra hostem volebat; ut quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
nedixerit tibi: Nos nempe qđ amamus respi¬
cunus: qđ uero aduersari uolumꝰ. ab eo faciem
declinamus. Quid itaq dĩ facies. nisi respectus
eius gr̃ȩ prebetur intelligi: Ait ergo. Exten¬
de paululũ manum tuam & tange cuncta quę
possidet : nisi in faciem benedixerit tibi. Ae
si aꝑte dicat: ea quȩ dedisti subtrahe. Nam si
accepta ꝑdiderit : respectum tuę gr̃ę ablatis
reb temporalib non requirst. Si enĩ ea in qͥb
delectatur non habuerit: fauorẽ tuũ etiã ma¬
ledicendo contempint. Cuius peticione calli¬
da nequaꝗͣ. ꝓuocata ueritas uincit᷑ : sed ad de¬
ceptionẽ suã hosti concedit᷑. qđ fideli famulo
ad augmentũ muneris suffragetur. Unde mox

Expanded text:
nedixerit tibi? Nos nempe quod amamus respicimus; quod vero aversari volumus, ab eo faciem 46 declinamus. Quid itaque Dei facies, nisi respectus ejus gratiae praebetur intelligi? Ait ergo: Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si aperte dicat: Ea quae dedisti subtrahe; nam si accepta perdiderit, respectum tuae gratiae, ablatis rebus temporalibus, non requiret. Si enim ea in quibus delectatur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnet. Cujus petitione callida nequaquam provocata Veritas vincitur, sed ad deceptionem suam hosti conceditur, quod fideli famulo ad augmentum muneris suffragetur. Unde mox
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ a dõ uallatã dicit: qr temptando eiꝰ conscien¬
tiã penetrare ñ potuit. Substantiã eiꝰ uallatã asserit:
qr electoᷤ eiusinuãd̾e ñ presumit. Oꝑib manuũ
eius benedixisse dm̃. & possessionẽ eiꝰ excrescere¬
eiꝰ in noticiã hominũ p̃clicantib apłis multiplicat᷑.
Possessio quippe eius crescere dr: dũ laboran¬
tib predicatorib fideliũ cotidie numerꝰ auget᷑.
Hȩc itaq satan dõ dixisse est: talia inuidendo
sensisse. Hȩc satan dõ dixisse ẽ : de his tabescen¬

Expanded text:
ejus a Deo vallatam dicit; quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit. Substantiam ejus vallatam asserit, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Dinnocentiam hominum praedicantibus apostolis multiplicatur. Possessio quippe excrescere dicitur, dum, laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de his tabescen
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quia uͦ in ꝓsperis magna sanitate uiguerat:
ꝓ eisdem ꝓsperis bona illũ egisse siulabatꝰ uer-¬
suta assertione mentiens. qđ non ad usũ dñi sub-¬
stantiã possideret: sed ad usũ substantiȩ dñm co-¬
leret. Sunt enĩ nonnulli: qui ut fruant᷑ dõ. dis¬
pensatorie utunt᷑ hoc scło. Ꝙ sunt ĩnulli qui
ut fruant᷑ hoc scło : transitoriȩ uti uolunt do̾.
Cũ gͥ bona dituni muneris narrat. putat quod
facta oꝑarii fortis leuiget. ut cuiꝰ uitã rep̃hen¬
dere de oꝑib non ualet. eius mentẽ quasi ex co-¬
gitationib acddicat: mentiens. qđ ñ amori dm̃.
sed temporalis ꝓsperitatis appeticione seruierit.
om̃e qđ inuocue exterius uixit. Uires gͦ beati
iob nesciens. sed tamen unumquẽq aduersis ꝓ¬
bari uerius sciens. temptandũ hunc expetit:
ut qui ꝑ diem ꝓsperitatis in offenso gressu inces¬
serat. saltem in nocte aduersitatis ipingeret:¬

Expanded text:
bat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, bat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed temporalis prosperitatis appetitioni servierit omne, quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte dicat. Qui tot bona in terra recepit:
quid mirũ ẽ si ꝓ eis sese inuocent̾ gerit. In nocess
uero esset: si bonus inter aduersa ꝑsisteret. Cur
aũ magnus drͣ quẽ merces sui uniuscuꝰq oꝑis
tanta rerũ multiplicitate comitat᷑. Astutꝰ qͥppe
aduersarius cum scm̃ uirũ iter prospera bene
egisse considerat: reꝓbare apuo iudicẽ ꝑ aduer¬
sa festinat. Unde recte in apocalypsi uoce an¬
gelica dr. Proiectus e̾ accusator fratrum nr̃oꝵ:
qui accusabat illos ante conspectũ dĩ nr̃i die¬
ac nocte. Scriptura aũ sacra sepe diem ꝓ ꝓsperis
noctem autẽ ꝓ aduersis ponere consueuit. In
die gͦ & nocte accusare non desinit: quia mͦ nos
in prosperis. mͦ in aduersis accusabiles ostendere
contendit. In die accusat: cũ prosperis male nos
uti insinuat. In nocte accusat: cũ in aduersis
nos non habere pacientiã demonstrat. Beatũ gͦ
iob quia nec dũ flagella atti gerant: quasi adhuc
unde in nocte accusari possit. om̃i modo ñ habe¬

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Qui tot bona in terra recepit, quid mirum est, si pro eis se innocenter gerit? Innocens vere esset, si bonus inter adversa persisteret. Cur autem magnus dicitur, quem merces sui uniuscujusque operis tanta rerum multiplicitate comitatur? Astutus quippe adversarius, cum sanctum virum inter prospera bene egisse considerat, reprobare apud judicem per adversa festinat. Unde recte in Apocalypsi voce angelica dicitur: Projectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectuac nocte . Scriptura autem sacra saepe diem pro prosperis, noctem autem pro adversis ponere consuevit. In die ergo et nocte accusare non dein prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In nocte accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella attigerant, quasi adhuc unde in nocte accusare posset, omnino non habe
Abbreviated transcription (Latin):
tiã concedendo ꝑmittit: sicut dicit. Ecce uni
uersa quȩ habet: in manu tua sunt. Rursusq
eũ a temptatione ꝓhibet cum dicit: tantũ in eũ
ne extenclas manũ tuã. Trib aũ modis loquit᷑
diabolus ad dm̃: cũ uel uias suas insimiat: uel
electoꝵ innocentiã fictis criminib accusat: uł
tẽptandã eandẽ innocentiã postulat. Uias qͥppe
suas insinuat qui ait: circuiui terrã. & ꝑambu¬
laui eam. E lectoꝵ innocentiã accusat: qͥ dicit.
Numqͥd frustra iob timet dm̃: Nonne tu ual¬
lasti eũ ac doniũ eiꝰ. uiniuersãq substantiã ꝑ cir

Expanded text:
tiam concedendotiam concedendoversa quae habet, in manu tua sunt. Rursumque eum a tentatione prohibet, cum dicit: Tantum in eum ne extendas manum tuam. Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas inselectorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat, qui dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum
Abbreviated transcription (Latin):
euis ac negotia amimaduersione occulte distric¬
tionis inerepare: sicut hic dr̃. Unde uenis: Dia¬
boli aũ ei respondere est: om̃i potenti maiestati
eius nil posse celare. Unde hic ait. Circuiui t̾rã:
&e ꝑambulaui eã. Quasi enim dicere eius ẽ quid
egerit: scire qd actus suos illius oculis occultare
uon possit. Sciendũ ũ ẽ. qr sicut hoc loco discimnꝰ.
quatuor modis loquit᷑ ds ad diabolum: trib dia
bolus ad dm̃. Quatuor modis ioquit᷑ ds̃ ad diabo.¬
lũ: qr & n̾ustas uias eius arguit. & electoꝵ suoꝵ
contra illũ iusticiã ꝓponitꝰ. & temptandã eors
innocenciam ei concedendo ꝑmittit: & aliquan.¬
do eũ ne temptare audeat ꝓhibet. Iniustas enĩ
uias eius redarguit: sicut iã dictum ẽ. Unde
uenis: E iectoꝵ suoꝵ contra illũ iusticiã ꝓponit:
sicut ait. Considerasti seruũ meũ iob. qđ ñ sit
ei similis suꝑ terram: Temptandã eoꝵ in nocen¬

Expanded text:
ejus ac negotia animadversione occultae districejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; quia et injustas vias ejus arguit, et electorum suorum contra illum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et aliquando eum, ne tentare audeat, prohibet. Injustas enim vias ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? Tentandam eorum innocen
Abbreviated transcription (Latin):
eo etiam de ipso accipiant. ut ab ipso petant
qd eũ facere uelle nouerunt. De ipso gͦ bibunt
qd ab ipso siciunt : & mͦ nobis adhuc incõpre¬
hensibili. in hoc qđ petendo esuriunt. p̃sciendo
satiant᷑. Discordarent gͦ a uoluntate conlitoris.
si quȩ eũ uident uelle ñ peterent: eiq minus
inhererent. si uolentem dare desiderio pigri-¬
ori pulsarent. Qͥb ꝑ responsũ diuinitꝰ dr. Requi¬
ẽ : inter ardorẽ desiderii. ex ipsa prescientia so¬
latiũ consolationis aspirare. ut & animaꝵ uox
sit hoc quod amantes desiderant. & responden-¬
tis dĩ sermo sit. hoc qđ eas retributionis certi¬
tudine inter desideria confirmat. Respondere
gͦ eius est. ut collectionẽ fratrũ expectare de¬
beant. eoꝵ mentib libenter expectandi moras
infundere: ut cum carnis resurrectionẽ appe¬
tunt᷑. etiam ex colligendoꝵ fratrũ augmento
boluis aidm̃. Loqui enim dĩ ẽ ad diabolũ. uias

Expanded text:
eo etiam de ipso ergo accipiunt ut ab ipso petant eo etiam de ipso ergo accipiunt ut ab ipso petant quod eum facere veile noverant. De ipso bibunt quod ab ipso sitiunt, et modo nobis adhuc incomprehensibili in hoc quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate Conditoris, si quae eum vident velle non peterent, eique minus inhaererent, si voluntatem ejus desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum Divinitatis dicitur: Requiest inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus, est ut collectionem fratrum exspectare debeant, eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; ut cum carnis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum fratrum augmento m. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias
Abbreviated transcription (Latin):
escerent tempus adhuc modicũ : donec impleat᷑
numerus conseruoꝵ & fratrũ eoꝵ. Quid est enĩ¬
animas uindicte peticionẽ dicere. nisi diem ex¬
tremi iudicii. & resurrectionẽ extinctoꝵ corpoꝵ
desiderare: Magnus quippe eaꝵ clamor. magnũ
ẽ desideriũ. Tanto enĩ quisq minus clamat: qͣnto
minus desiderat. & tanto maiorẽ uocẽ in aures
incircũ scripti sp̃s exprimit: quanto se in eiꝰ desi¬
deriũ plenius fundit. Animaꝵ gͥ uerba: ipsa
sunt desideria. Nam si desideriũ sermo ñ esset.
ꝓpħa non diceret. desideriũ cordis eoꝵ audiuit
auris tua. Sed cũ aliter moueri soleat mens
quȩ petit. aliter quȩ petit᷑. & scõꝵ animȩ ita
interm secreti sinu dõ inhereant. ut inherendo
requiescant. quomodo dicunt᷑ petere quas ab
interna uoluntate constat nullatenus discrepare:
Quomͦ dicunt᷑ petere. quas & uoluntatẽ di certũ
ẽ. & ea quę futura st̾ non ignorare. Sed in ipso
discordat: sed quo mente arcdentiꝰ inherent.

Expanded text:
odicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Quid est animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare. Magnus quippe earum clamor magnum est desiderium, tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desideria cordis eorum audiet auris tua . Sed cum aliter moneri soleat mens quae petit, aliter quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant, quomodo dicuntur petere quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? Quomodo dicuntur petere quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt non ignorare? Sed in ipso discordat, sed quo mente ardentius inhaerent,
Abbreviated transcription (Latin):
uersionẽ ultionis infunderet. dicit. Uenite des-¬
cendamus : & confundamus ibi unguaᷤᷤ eoꝵ. Dicit᷑
eis qui aderant uenite: quia nimirũ hoc ipsũ
nũquã a diuina contẽplatione decrescere. in di¬
uina contẽplatione semꝑ adcrescere ẽ. Et nũquã

Expanded text:
versionem ultionis infunderet, dicit: Venite, desversionem ultionis infunderet, dicit: Venite, descendamus, et confunaamus ibi linguam eorum. Dicitur eis qui aderant Venite, quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accresc
Abbreviated transcription (Latin):
egrecdimur̾. ut quales sumus intruisecus ostenda¬
mus. Spũalis aũ nat᷑a non ita e:quȩ ex mente
& corpore cõposita dupliciter non ẽ. Sed rursũ
sciendũ e̾. quia ipsa etiã natura incorporea cũ
loqui dr̃: eius locutio nequaꝗͣ. una atq eãdẽ qua¬
litate formatur. Aliter enĩ loquit᷑ ds ad angłos.
alit̾ angłi ad dm̃: alit̾ ds ad scõꝵ animasꝰ alit̾ sc̃oꝵ
animȩ ad dm̃: alit̃ ds ad diabolum. alit̃ diabolꝰ
ad dm̃. Nã quia spũali naturȩ ex corporea oppo¬
sitione nil obstat. loquit᷑ ds̃ ad angłos scõs eo ipso.
quo eoꝵ cordib occulta sua inuisibilia ostentat:
ut quicqͥd agere debeant. in ipsa contẽplacione
ueritatis legant᷑. & uelut quȩdã p̃cepta uocis.
sint ipsa gauclia contemplationis. Quasi enĩ au¬
dientib dr̃: quod uidentib inspirat᷑. Unde cũ
eoꝵ cordib ds contra humanã suꝑbiã animad-¬

Expanded text:
egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendaegredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente et corpore composita dupliciter non est. Sed rursus sciendum est quia ipsa etiam natura incorporea cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una atque eadem qualitate formatur. Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum; aliter Deus ad sanctorum animas, aliter sanctorum animae ad Ds. --Nam quia spiritali naturae ex corporea oppositione nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus 42 inspiratur. Unde cum eorum cordib
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob simplex & rectus. timens dm̃ ac
recedens a malo dr̃. quia subtiliter mẽbratumq
supra ex posuimus. replicare quȩ diximꝰ deuita
dr̾: uel quod satan dño respondere ꝑhibetur.
Discutienda quippe est. quȩ nam sit ista locutio.
Neq enim uel a dũo qui summus atq incircũ¬
scriptus est spiritus. uel a sathan qui nulla
est carnea natura uestitus. humano mͦ aereus
flatus folle uentris adtrahit᷑ : ut ꝑ organũ gut¬
turis. uocis expressione reddatur. Sed dũ nat᷑ȩ
inuisibili natura in cõprehensibilis loquit᷑ : dig¬
nũ ẽ ut mens nr̃a qualitatẽ corporeȩ locutionis
excedens. ad sublimes atq in cognitos modos lo¬
cutionis intunę suspendat᷑. Nos namq ut ea
quȩ sentimus intrinsecu. extrinsecus expͥmamꝰ:
hȩc ꝑ organũ guituris. ꝑ sonũ uocis eicimꝰ. Aii-¬
enis quippe oculis. intra secretũ mentis. quasi pꝰ
parietẽ corporis stamus. Sed cũ manifestare
nesinet ipsos cupimus: quasi ꝑ linguȩ ianuam

Expanded text:
beatus Job simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo dicitur, quia subtiliter membratimque supra exposuimus, replicare quae diximus devitamdicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est spiritus, vel a Satan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea quae sentimus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli est. extende paululũ manũ tuã. & tan¬
ge cuncta quȩ possidet: ad afflictionẽ bonoꝵ
maliciȩ estib anhelare. Quo enim eoꝵ tẽpta¬
tionẽ inuidens appetit. eo illoꝵ quasi ꝓbationẽ
deprecans petit. Quia gͥ internarũ locutionũ
modos succincte diximus: adiutermissũ paululũ
expositionis ordinẽ reuertam᷑. Considerasti seruũ¬

Expanded text:
diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tandiaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia igitur internarum locutionum modos succincte diximus, ad intermissum paululum expositionis ordinem revertamur CAPUT VIII  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ possidet: ñ in faciem benedixerit tibi.
Sed dicere dĩ est unde uenis. sicut & supͣ insi¬
nuauimus: ui suȩ iusticię itinera maliciȩ eius
increpare. Dicere di ẽ. considerasti seruũ meũ
iob qđ ñ sit ei similis suꝑ terram: tales electas suo ᷤᷤ
iustificando facere. qualib nimirũ apostata angłs
possit inuidere. Dicere dĩ ẽ. ecce uniuersa quę
habet in manu tua sunt: ad ꝓbationẽ fidelium.
contra eos occulta ui in cursũ illũ suȩ malitiȩ̨
relaxare. Dicere dĩ ẽ. tantũ in eũ ne extendas
manũ tuã : ab immoderatȩ temptationis impetu.
eũ etiã ꝑmittendo restringere. Dicere aũ diaboli
ẽ. circuiui terrã & ꝑ ambulaui eã: sagatitatem
suȩ malitiȩ inuisibilib eiꝰ oculis occultare non
posse. Dicere diaboli ẽ. nũqͥd frustra iob timet
dĩ: contra bonos intra cogitationũ suaꝵ lati-
bula conqueri. eoꝵq ꝓuectib inuidereꝰ atq in¬
uidendo reꝓbationis rimas exquirere. Dicere

Expanded text:
faciem benedixerit tibi. Sed dicere Dei est, Unde venis? sicut et supra insinuavimus, vi suae justitiae itinera malitiae ejus inerepare. Dicere Dei est, Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? tales electos suos justificando facere, qualibus nimirum apostata angelus possit invidere. Dicere Dei est, Ecce universa quae habet in manu tua sunt, 44 ad probationem fidelium, contra eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum bula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere
Abbreviated transcription (Latin):
satanȩ itinera quia iudicans clampnat. dignũ
est ut quasi nesciens requirat. Hinc ẽ qđ ade
peccanti conditoris uoce dr̃. Ubi es: Neq
seruus ad quę latibula fugerat. Sed qr uidit
in eulpa lapsũ. iam sub peccato uelut ab ocu¬
lis ueritatis absconditũ: quia tenebras erroris
eius non approbat. quasi ubi sit peccator ig¬
norat. Eumq & uocat & requirit dicens. Adam
ubi es: ꝑ hoc quod uocat signũ dat: quia ad
pęnitentiã reuocat. ꝑ hoc qđ requirit aꝑte in¬
sinuat : quia peccatores iure dampnandos igno¬
rat. Satan gͦ dñs non uocat. sed tam̃ requirit
dicens. Unde uenis: Quia nimirũ ds apostatã

Expanded text:
Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure damnandos ignorat. Satan ergo Dominus non vocat, sed tamen requirit, dicens: Unde venis? quia nimirum Deus apostatam
Abbreviated transcription (Latin):
sicut cecus cũ in sole consistit. ipse quidẽ radiis
solis ꝑfundit᷑ͥ sẽcd tamen luen non iudet quo
illustrat᷑. Ita gͦ etiam inter angłos in conspectu
dñi satan ad fuit: quia us diuina quȩ intuendo
penetrat omĩa. non se uidentẽ in mundũ spin
uidit. Quia enĩ & ipsa quȩ dm̃ fugiunt latere
non possunt᷑. dum cuncta nuda sunt suꝑno
conspectui: satan ad fuit abssens presenti. Seqͥt᷑.¬
tis: satan uͦ unde ueniat ꝑcunctatur: Non
enim requirimꝰ. nͥ utiq quȩ nescimus. Nescire
aũ dĩ reꝓbare ẽ. Unde quibusdã in fine dic¬
turus ẽ. nescio uos unde sitis. discedite a me
om̃s operarii iniquitatis. Sicut & nescire men¬
tiri uir uerax dr̃. qui labi ꝑ mencdatiũ dedig¬
naturꝰ. non quo si mentiri uelit nesciat. seo
quo falsa lo qui ueritatis amore contempnat.
illius quasi in cognitas repbare: Ueritatis
gͥ lumen. tenebras quas repbat ignorat: et

Expanded text:
sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se videntem immundum spiritum vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens praesenti. Seqtis? Satan vero unde veniat percontatur? non enim requirimus, nisi utique quae nescimus. Nescire autem Dei, reprobare est. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discediteomnes operarii iniquitatis. Sicut etiam nescire mentiri vix verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur, non quo si mentiri velit nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat.illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et
Abbreviated transcription (Latin):
eas etiam satan. Uaide querendũ est qͦmͦ inter
electos angłos satan adesse potuerit: qui ab eoꝵ
sorte exigente suꝑbia dudũ dãpnatus exiuit.
Seo recte inter eos ad fuisse describit᷑: qr & si be¬
atitudinẽ ꝑdidit: naturã tam̃ eis similẽ ñ amisit¬
& si meritis pregrauat᷑: conditione naturȩ subti¬
lis attolit᷑. Inter dĩ gͦ filios coram dño ad fuisse
dr̃: quia eo intuitu quo omp̃s ds cuncta spũalia
conspicit. etiam satan in ordine naturȩ subtilio¬
ris uidet: attestante scriptura quȩ dicit. Oeuli
dĩi contemplant᷑ malo & bonoe. Sed hoc qđ
ad fuisse satan coram dũo dr̾: in graui nobis ques¬
tione uersatur. Scriptũ quippe ẽ. Beati mundo
cordeꝰ.qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Satan uͦ qui mundo
fusse potest: Sed intuendũ ẽ quia ad fuisse co¬
rã dño: non aũ dum̃ uidisse ꝑhibetur. Uenit
quippe ut uideret᷑: non ut uideret. Ipse ĩ con-¬
spectu dñi. non aũ in conspecti eius dñs fuit:

Expanded text:
 amisit. --Valde quaerendum est quomodo inter electos angelos Satan adesse potuerit, qui ab eorum sorte, exigente superbia, dudum damnatus exivit. Sed recte inter eos adfuisse describitur, quia etsi beatitudinem perdidit, naturam tamen eis similem non amisit; et si meritis praegravatur, conditione naturae subtilis attollitur. Inter Dei ergo filios coram Domino adfuisse dicitur; quia eo intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan in ordine naturae subtilioris videt, attestante Scriptura, quae dicit: Oculi Domini contemplantur malos et bonos . Sed hoc, quod adfuisse Satan coram Domino dicitur, in gravi nobis quaestione versatur. Scriptum quippe est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Satan vero, qui mundo etur. --Sed intuendum est quia adfuisse coram Domino, non autem Dominum vidisse perhibetur. Venit quippe, ut videretur, non ut videret. Ipse in conspectu Domini, non autem in conspectu ejus Dominus fuit:
Abbreviated transcription (Latin):
discutit᷑. electi angłi requirendi unde ueniant
ñ sunt : qr eoꝵ uie tanto dño notȩ sunt. quanto
& ipso auctore ꝑagunt᷑. Dumq soli eiꝰ uolun¬
tati inseruiunt. eo ee̾ incognitȩ nequeunt: quo
ꝑ approbationis oculũ ex ipso semꝑ ante ipsum
circuitus: laboris auxietas designari. Satan
gͦ laborans terrã circuiuit: quia quietus in cȩli
culmine stare contempsit. Cumq se ñ trans
uolasse. sed ꝑambulasse insinuat: quanto pec¬
cati pondere in imis p̃mat᷑ demonstrat. ꝑ am¬
bulans gͦ terram circuiuit: quia ab illo sp̃ualis
potentię uolatu corruens. malitiȩ suȩ pressus
grauedine. foras ad gẏrum laboris uenit. Hinc
ẽ enim quod & de eius mẽbris ꝑ psalmistã dr̃.
in circuitu impii ambulant: qͥa dũ interiora

Expanded text:
eniant non sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex ipso semper ante ipsum cergo laborans terram circuivit, quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non volasse, sed perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circuivit; quia ab illo spiritalis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulant ;
Abbreviated transcription (Latin):
exprimere: ut inesse auditoꝵ cordib maliciȩ fri¬
gus indicaret. Hĩc ẽ qd̾ de negaturo petro p̃mit¬
titur. quia frigus erat: & staus ad prunas calefa¬
ciebat se. Iam namq intus a caritatis calore tor¬
puerat: & ad auiorẽ presentis uitȩ quasi ad ꝑse.¬
cutoꝵ pruuas infirmitate estuante recalebat. A
qualitate quoq temporis finis exprimit᷑ actionis:
sicut ñ rediturꝰ ad ueniam. ad tradicionis ꝑficdiã
nocte iudas exisse ꝑhibet᷑: eũ egrediente illo ab
ȩuuangelista dr. erat aũ nox. Hinc enĩ & iniquo
diuiti dr̃. Hac nocte repetunt animã tuã abs te.
Anima qͥppe quȩ ad tenebras ducit᷑: ñ in die repe¬
ti. sed in nocte memorat᷑. Hiuc ẽ qđ salomon qͥ
sapientiã non ꝑseueraturꝰ accepit: in somnis hanc
& nocte accepisse describit᷑. Hinc ẽ qđ angłi ad
abrahã meridie ueniunt : punituri aũ sodomã.
ad eam uespe uenisse memorant᷑. Quia gͥ beati

Expanded text:
exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae friexprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam, ad traditionis perfidiam nocte Judas 39 exiisse perhibetur, cum egrediente illo, ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetent animam tuam abs te . Anima quippe, quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur . Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorantur . Quia igitur beati
Abbreviated transcription (Latin):
tueri libet quomͦ sacra eloquia in exordiis narra¬
tionũ: qualitatis exprimunt terminosq causar.
Aliquando namq a positione loci. aliquando
a positione corporis: aliquando a qualitate aeris.
aliquando a qualitate temporis signant: qͥd de
uentura actione subiciant. Apositione quippe lo¬
coꝵ. diuina script᷑a exprumit subsequentiũ meri¬
ta finesq causarũ : sicut de israele dicit. qr uerba
dĩ in monte audire non potuit. sed p̃cepta ĩ cam¬
pestrib accepit: subsequentẽ nimirũ infirmitatẽ
ppłi indicans. quia ascendere ad sũma ñ ualuit:
seo semet ipsũ in infimis neglecte uiuendo laxa-
tutis di sedet. stantẽ se uidisse manifestat. Stare
quippe adiuuantis e̾̃. Grecte stare cernit᷑. q̃ in
bello certaminis opitulat᷑. A qualitate aeris res
subsequens demonstrat᷑ : sicut ęuuangelista cũ
p̃dicante dño nullos tunc ex iudȩa credituros
diceret: p̃misit dicens. hienps quippe erat.
caritas multoꝵ. Idcirco gͦ hiemis curauit tẽpus

Expanded text:
tueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimunt terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, ali quando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant quid de ventura actione subjiciant. A positione locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum: sicut de Israele dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit; subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, quia ascesed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavi dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat. Stare quippe adiuvantis est, et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. Aliquando a qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut Evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Iudaeis credituros diceret, praemisit dicens: Hyems autem erat. charitas multorum . Idcirco ergo hiemis curavit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Quib & dicit. descendamus & confunda¬
mus linguas eoꝵ. Ascendunt angłi in eo qđ crea¬
torẽ conspiciunt: descendunt angli. in eo qđ cre-¬
aturã sese in illicitis erigentẽ. examine districtio¬
nis p̃munt. Dicere gͦ est. descendamꝰ & confun-¬
damus linguas eoꝵ. uii se ipso eis hoc qđ rec̾te
agat᷑ ostendere: & ꝑ uim internȩ uisionis. eoꝵ
mentib ex hibenda iuditia occultis motib inspi¬
nãq angłoꝵ ẽ. in laude conditoris. ipsa admiratio
intimȩ contemplationis. Uirtutis diuinȩ mira¬
cula obstupuisse dixisse est: quia excitatus cũ re-¬
uerentia motus cordis. magnus e̾ ad aures incir-¬
cũ scripti sp̃s clamor uocis. Quȩ uox se quasi ꝑ dis¬
tincta uerba explicat. dũ sese ꝑ inniuneros modos
adinirationis format. Ds̃ gͦ angłis loquit᷑. cũ eis uo¬
luntas eiꝰ intuna uidendo manifestat᷑. Angli autẽ
locunt᷑ dño: cũ ꝑ hoc qd suꝑ semetipsos respiciutł.

Expanded text:
re. Quibus et dicit: Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum. Ascendunt Angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est, Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum, in seipso eis hoc quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspienim angelorum in laude Conditoris, est ipsa admiratio intimae contemplationis. Miracula divinae virtutis obstupuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. Angeli vero loquuntur Domino, cum per hoc, quod super semetipsos respiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
CRIPTURA
sacra mentis oculis quasi qđdã
speculumAopponitur:
ut interna nr̃a facies in ipsa
uideat᷑. Ibi & enĩ feda. ibi
pulchra nr̃a cognoscimus:
ibi sentimus quantũ ꝓficimus: ibi a ꝓfectu quã
longe distamus. Narrat autẽ gesta fortiũ: ⁊ ad
imitationẽ corda ꝓuocat infirmoꝵ. Dũq illoꝵ
uictricia facta cõmemorat: contra uicioꝵ p̃lia
debilia nr̃a confirinat. Fitq uerbis illius. ut
eo mens minus iuter certamina trepidet: quo
ante se positos tot uiroꝵ fortium triumphos
uidet. Nonnũꝗͣ uͦ non solũ nobis eoꝵ uirtutes
asserit. sed etiam casus innotescit: ut & in uicto¬
ria fortium qđ unitando arripere. & rursus
uideamus in lapsib q̃d debeamꝰtime̾. Ecce enĩ iob
describit᷑ temptatione auctus. sed dauid tẽpta¬
tione ꝓstratus: ut & maioꝵ uirtus spem nrãm
utatis accingat: quatinꝰ dũ illa gaudentes suble¬
uant. ista metuentes p̃mant᷑. & audientis animꝰ
illinc spei fidutia. hine humilitate timoris erudi¬

Expanded text:
criptura sacra mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur , ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus, quantum proficimus, ibi a provectu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia, debilia nostra confirmat; fitque verbis illius, ut eo mens minus inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus in lapsibus quod debeamus timere. Ecce enim Job describitur tentatione auctus, sed David tentatione prostratus; ut et majorum virtus spem nostram litatis accingat: quatenus, dum illo gaudentes sublevant, ista metuentes premant, audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris erudi
Abbreviated transcription (Latin):
tione diuinę scientiȩ angusta: sicut & ipsi illors
Et mittunt᷑ gͥ & adsistunt: quia & ꝑ hoc qđ
circũ scripti sunt exeunt᷑. & ꝑ hoc quoq qđ intꝰ
presentes sunt nũquã recedunt. & faciem gͦ pa¬
tris semꝑ uident. & tam̃ ad nos ueniunt: quia
& ad nos spũali p̾sentia foras exeunt: & tam̃ ibi

Expanded text:
tione divinae scientiae angusta, sicut ipsi illorum stione divinae scientiae angusta, sicut ipsi illorum sEt mittuntur igitur et assistunt, quia et per hoc quod circumscripti sunt exeunt, et per hoc quod intus quoque praesentes sunt nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt: quia et ad nos spirituali prae
Abbreviated transcription (Latin):
faciem patris possunt: si ad ministeriũ ex terius
ꝓ nr̃a salute mittunt᷑. Qđ tam̃ citius soluimus:
si quantȩ subtilitatis sit angłica uatura pensamus.
Neq enĩ sic a diuina uisione foras exeunt. ut int̾¬
nȩ contẽplationis gaudiis priuent᷑: qr si condito¬
ris aspectũ exeuntes anutterent. nec iacentes eri¬
gere. nec ignorantib uera nuntiare potuissent:
fontẽq lucis quẽ egredientes ipsi ꝑderent. cecis
nullatenus ꝓpinarent. In hoc itaq ẽ nẽ natura
anglica a naturȩ nr̃ȩ conditione distincta: qđ
nos & loco circũscribim᷑. & cecitatis ignorantia
sunt: sed tam̃ eoꝵ scientiȩ longe suꝑ nos incõpa¬
rabiliter dilatant᷑. Interius qͥppe exteriusq scien¬
do distincti sunt: qr ipsũ fontem seientiȩ contẽ¬
plant᷑. Quid enĩ de his quȩ scienda sunt nesciunt᷑.
qui scientẽ omĩa sciunt. Eoꝵ itaq scientia cõ¬
paratione nr̃a ualde dilatata ẽ. sed tam̃ cõpara¬

Expanded text:
faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc est itaque nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quia nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque sciendo diffusi sunt, quia ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de hiqui scientem omnia sciunt? Eorum itaque scientia comparatione nostrae valde dilatata est, sed tamen compara
Abbreviated transcription (Latin):
denti iam sermone tractatũ ẽ: quia diabolus ñ
contra iob sed contra dnm̃ certam̃ ꝓposuit᷑: mate¬
ria uͦ certaminis beatus iob in medio fuit. Et
si in sermonib suis dicimꝰ iobint̾ flagella deliquisse.
qđ sentire nefas ẽ: am̃ dicimus in sua ꝓpositione
ꝑdidisse. Nam ecce & in hoc loco intuendũ est.
quia non prius diabolus beatũ iob a dño petiit:
sed eum dñs in diaboli despectu laudauit. & nͥ
in sua iusticia ꝑmansurũ nosset: non utiq ꝓ illo
ꝓponeret. Nec periturũ in temptatione conceoe¬
ret: de quo ante temptationẽ ex di laudib ĩ tẽp¬
tatoris mente inuidię fuerant faces excitate.
non inuenit: ipsa ad malũ inflectere bona querit.
Cũ de oꝑib uincit᷑: ad accusandũ uerba nr̃a ꝑscru¬
tatur. Cũ nec in uerbis accusationẽ repperit. in¬
tentionẽ cordis fuscare contendit᷑: tamꝗͣ. bona
facta bono animo ñ fiant: & idcirco ꝑpendi a iu-¬
dice bona non debeant. Quia eiũ fructus arboris

Expanded text:
denti jam sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant faces excitatae.non invenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona non debeant. Quia enim fructus arboris
Abbreviated transcription (Latin):
tercio insinuando replicauit. Qd enĩ suꝑuis dix¬
erat. elegit suspendiũ anima mea: hoc replicans
addidit. desperaui. Atq ȩterna concupiscendo
& temporalia postponendo hoc postremo intulit:¬
÷ parce mͥ dñe. Et qđ suꝑius dix̃ mortẽ ossa mea:¬
⁊ hoc nimirũ subdidit. nequaꝗͣ ultra iã uiuã. Qua¬

Expanded text:
tertio insinuando replicavit. Quod enim superius dixtertio insinuando replicavit. Quod enim superius dixerat: Elegit suspendium anima mea, hoc replicans addidit, Desperavi; atque aeterna concupiscendo, et temporalia postponendo, hoc postremo intulit, Parce mihi; et quod superius dixit, Mortem ossa mea, hoc nimirum subdidit, Nequaquam ultra jam vivam;