comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui narrat stulto sapientiam: & in fine nar¬
rationis dicit. quis est hic. Supra mortuũ
plora. deficit enim lux eis: & supra fatuũ
plora. deficit enim sensu. Modicum plora
supra mortuũ: qm̃ requieuit. Nequissimi
enim nequissima uita. supra mortẽ fatui
Luctus mortui septem dies: fatui autẽ et
impii. omnes dies uitȩ illoꝵ. Cum stulto
non multũ loquaris. & cum insensato ne
abieris. Serua te ab illo ut non molestiã
habeas. & non comquinaueris in peccato
illius. Deflecte ab illo & inuenies requiẽ:
& non acidiaueris in stultitia illius. Suꝑ
plumbũ quid grauabitur : &e quod illi ali¬
ud nomen quam fatuus: Harenam & salẽ
& massam ferri facilius est portare: quam
hominẽ imprudentẽ. & fatuum. & impium¬
Sicut loramentũ ligneum colligatũ funda¬
mento edificii non dissoluitur: sic & cor
confirmatũ in cogitatione consilii. Cogita¬
tus sensati. in omni tempore uel metu non

Expanded text:
qui enumerat stulto et in fine qui enumerat stulto et in fine dicit quis est hic super mortuum plora defecit enim lux eius et super fatuum plora defecit enim sensus modicum plora supra mortuum quoniam requievit nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitae illorum cum stulto non multum loquaris et cum insensato ne abieris serva te ab illo ut non molestiam habeas et non coinquinaberis in inpactu illius deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium loramentum ligneum conligatum fundamento aedificii non dissolvetur sic et cor confirmatum in cogitatione consilii cogitatus sensati in omni tempore vel metu non
Abbreviated transcription (Latin):
illorum. & in corde sapientiũ os illorum.
Dum maledicit impius diabolo: maledicit
ipse animȩ suȩ. Susurrio coinquinabit ani¬
mam suam : & in omnib odietur. & qui man¬
serit. odiosus erit. Tacitus. & sensatus. hono¬
rabitur. In lapide luteo lapidatus ẽ piger:
& omnes loquentur super aspernationem
illius. De stercore boum lapidatus ẽ piger:
& omnis qui tetigerit eum excutiet manus.
Confusio patris est. de filio indisciplinato:
in filia aut̃ fatua in diminoratione fiet
filia prudens: hereditas uiro suo. Nam quę
confundit: in contumeliã fit genitoris. Pa¬
trem & uirum confundit audax & ab impi¬
is non minorabitur: ab utrisq aut̃ inhonora
bitur. Mũsica in luctu importuna narra¬
tio: flagella & doctrina in omni tempore
Sapientiã qui docet fatuum. quasi qui
conglutinet testam. Qui narrat uerbum
non audienti. quasi qui excitat dormientẽ.
de graui somno Cum dormiente lõquitur.

Expanded text:
illorum et in corde sapientium os illorum illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minobitur. Musica in luctu, importuna narratio: flagella et doctrina, in omni tempore sapientia. Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Qui narrat verbum non attendenti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno. Cum dormiente loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
adiciet. Audiuit luxuriosus & displicebit
illi: & proiciet illud post dorsum suum. Nar¬
ratio fatui. quasi sarcina in uia: nam in labi¬
is sensati inuenietur gr̃a. Os prudentis queri¬
tur in eccła: & uerba illius cogitabunt in cor¬
dibus suis. Tamquã domus exterminata: sic
fatuo sapientia: & scientia insensati menar¬
rabilia uerba. Compedes in pedib stulto
doctrina: & quasi iuncula manuũ super
manũ dexteram fatius in risu in altat uo¬
cem suam: uir autem sapiens. uix tacite ridẽ¬
bit. Ornamentũ aureũ prudenti doctri¬
na. & quasi brachiale in brachio dextro
Pes fatui facilis in domũ proximi. & homo
imperitus confundetur aꝑsona potentis
Stultus a fenestra respiciet in domũ: uir
aut̃ eruditus foris stabit. Stultitia homi¬
nis auscultare per ostium: & prudens gra¬
uabitur contumelia. Labia imprudentiũ
stulta narrabunt. uerba aut̃ prudentium
statera ponderabuntur. In ore fatuorũ cor

Expanded text:
adiciet audivit luxuriosus et displicebit adiciet audivit luxuriosus et displicebit illi et proiciet illud post dorsum suum narratio fatui quasi sarcina in via nam in labiis sensati invenietur gratia os prudentis quaeritur in ecclesia et verba illius cogitabunt in cordibus suis tamquam domus exterminata sic fatuo sapientia et scientia insensati inenarrabilia verba conpedes in pedibus stulto doctrina et quasi vincula manuum supra manum dexteram fatuus in risu inaltat cem suam: uir autem sapiens uix tacite ridebit. ornamentum aureum prudenti doctrina et quasi brachiale in brachio dextro pes fatui facilis in domum proximi et homo peritus confundetur a persona potentis stultus a fenestra respiciet in domum vir autem eruditus foris stabit stultitia hominis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
tia suꝑbi eradicabitur Deprecatio pauꝑis.
ex ore usq ad aures eius ueniet. & iudiciũ
festinato adueniet illi. Qui odit correp¬
tionem. uestigium est peccatoris. & qui ti¬
met dm̃. conuertit᷑ ad cor suum. Notus
a longe potens lingua audaci: & sensatus
scit labi se ab ipso. Qui ȩdificat domũ im¬
pendiis alienis: quasi qui colligit lapides su¬
os in hyeme. Stuppa collecta synagoga pec¬
cantium: & consũmatio illorum. flamma
ignis. Uia peccantium complantata lapidi¬
bus: & in finem illorum. inferi & tenebrȩ
& p ene. Qui custodit iusticiam: contine¬
bit sensum eius Consummatio timoris di¬
sapientia & sensus eius. Non erudietur :¬
qui non est sapiens in bono. Est autem in¬
sipientia quȩ abundat in malo: & non est
sensus ubi abundat amaritudo. Scientia sa¬
pientis tamquã inundatio abundauit: et
consilium illius sicut fons uitȩ ꝑmanet.
Cor fatui quasi uas confractum: & omnem
sapientiam non tenebit. Uerbum sapiens.
quod cum audierit scius. laudabit & ad se

Expanded text:
s ex ore usque ad aures eius veniet et iudicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa collecta synagoga peccantium et consummatio illorum flamma ignis via peccantium conplanata lapidibus et in fine illorum inferi et tenebrae et poena qui custodit iustitiam continebit sensum eius consummatio timoris Dsapientia et sensus non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sensus ubi abundat amaritudo scientia sapientis tamquam inundatio abundabit et consilium illius sicut fons vitae permanet cor fatui quasi vas confractum et omnem sapientiam non tenebit verbum sapiens quodcumque audierit scius laudabit et ad se
Abbreviated transcription (Latin):
nimã tuam ad temptationẽ. Deprime cor
tuum & sustine: inclina aurem tuã & sũsci.¬
pe uerba intellectus. & ne festines in tempus
obductionis. Sustine sustentationes dĩ. con¬
iungere dõ: & sustine ut crescat in nouissimo
uita tua. Omne quod tibi applicitũ fuerit
accipe: & in dolore fustine. & in humilita¬
te tua patientiam habe: qͣm in igne proba¬
tur aurum & argentũ. homines uero recep¬
tabiles. in camino humiliationis. Crede dõ
& recuperabit te: & dirige uiam tuam et
spera in illum. Serua timorẽ illius: & in
illo ueterasce. M etuentes d̃m sustinete mi¬
sericordiam eius & non deflectatis ab illo
ne cadatis. Qui timetis dm̃ credite illi: & ñ
euacuabitur merces ur̃a. Qui timetis dñm
sperate in illum: & in oblectatione ueniet
uobis miscdia. Qui timetis dñm diligite illũ:
& illuminabunt᷑ corda ur̃a. Respicite filii
nationes hominũ: & scitõte quia nullus spe

Expanded text:
tationem; et deprime cor tuum, et sustine. Declina aurem tuam, et excipe verba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. Sustine sustentationem Dei, conjungere Deo, et sustine, ut crescat in novissimo vita tua. Omne quod tibi applicitum fuerit, accipe; et in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe. Quoniam in igne probatur aurum et argentum; homines vero receptibiles in camino humiliationis. Crede Deo, et recuperabit te; et dirige viam tuam, et spera in illum. Serva timorem illius, et in illo veterasce. Metuentes Dominum, sustinete misericordiam ejus; et non deflectatis ab illo, ne cadatis qui timetis Deum credite illi et non evacuabitur merces vestra qui timetis Deum sperate in illum et in oblectatione veniet vobis misericordia qui timetis Deum diligite illum et inluminabuntur corda vestra respicite filii nationes hominum et scitote
Abbreviated transcription (Latin):
um creata est sapientia: & intellectus pru¬
dentiȩ ab ȩuo. fons sapientię. uerbum dĩ in
excelsis: & ingressus illius mandata ȩterna
Radix sapientiȩ cui reuelata est. & astutias
illius quis agnouit : Disciplina sapientiȩ cui
reuelata est & manifestata. & multiplicatio¬
nem ingressus illius quis intellexit: Unus
est altissimus creator omp̃s: rex potens & me¬
tuendus nimis. sedens suꝑ thronũ illius: et
dominans ds. Ipse creauit illam in sp̃ũ sco:
& uidit et dinumerauit & mensus est: & ef¬
fudit illam super omnia õpera sua. & super
omnẽ carnem. Scđm datum suũ: prebet il¬
lam diligentibus se. Timor dñi & gła & glori¬
atio: & lȩtitia. & corona exultationis. Timor
dñi delectabit cor: & dabit lȩtitiam & gau¬

Expanded text:
intellectus prudentiae ab aevo fons sapientiae verbum Dei in excelsis et ingressus illius mandata aeterna radix sapientiae cui revelata est et astutias illius quis agnovit disciplina sapientiae cui revelata est et manifestata et multiplicationem ingressus illius quis intellexit unus est Altissimus creator omnipotens rex potens et metuendus nimis sedens super thronum illius et dominans Deus ipse creavit illam spiritu sancto et vidit et dinumeravit et mensus est et effudit illam super omnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam diligentibus se timor Domini gloria et gloriatio et laetitia et corona exultationis timor Domini delectabit cor et dabit l
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliebas eos: ego obtuli orationẽ tuã dño
Et quia acceptus eras dño: necesse fuit ut
temptatio probaret te. Et nunc misit me
dns ut curarem te. & saram uxorem filii
tui a demonio liberarem. Ego enim sum
raphahel angelus. unus ex septem qui assta.¬
nius ante dm̃. Cunq hȩc audissent turbati
sunt: & trementes ceciderunt suꝑ terrã in
facies suas. Dixitq eis angelus. Pax uobis
Nolite timere. &enim cum essem uobiscũ.
per uoluntatem di eram. Ipsum benedicite¬
& decantate illi. Uidebar quidem manducã
utor. Tempus eñi est ut reuertar ad eum
qui me misit. Uos aut̃ benedicite dm̃: et
enarrate omnia mirabilia eus. Et cũ hȩc
dixisset: ab aspectu eorum ablatus est. et
ultra eum uidere non potuerunt. Tunc ꝓ¬
strati per horas tres in faciem benedixerunt
dm̃. Et exurgentes. narrauert̃ omnia mi¬
rabilia eius. Aꝑiens aut̃ tobias senior os suũ.

Expanded text:
sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. Et quia acceptus eras Deo, necesse fuit ut tentatio probaret te. Et nunc misit me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem. Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, qui astamus ante Dominum. Cumque haec audissent, turbati sunt, et trementes ceciderunt super terram in faciem suam. Dixitque eis angelus: Pax vobis, nolite timere. Etenim cum essem vobiscum, per voluntatem Dei eram: ipsum benedicite, et cantate illi. Videbar quidem vobiscum ertar ad eum qui me misit vos autem benedicite Deum et narrate omnia mirabilia eius et cum haec dixisset ab aspectu eorum ablatus est et ultra eum videre non potuerunt tunc prostrati per horas tres in faciem benedixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eius aperiens autem Tobias senior
Abbreviated transcription (Latin):
eum repleti sumus. Quid illi ad hȩc dignum¬
poterimus dare : Sed peto te pater mi. ut
roges eum si forte dignetur medietatẽ de
omnib quȩ allata sunt sibi assumere. Et
uocantes eum. pater scilicet & filius: tulert̃
eum in partẽ. & rogare cȩperunt. ut digna¬
retur dimidiã partem omniũ quȩ attule¬
rant acceptam habere. Tunc dixit eis oc¬
culte. Benedicite dm̃ cęli. & coram omnib
uiuentibus confitemini illi: quia fecit uo¬
biscum miscđiam suam. Etenim sacram̃tũ
regis abscondere bonũ ẽ. Oꝑa aut̃ dĩ reuela¬
re & confiteri. honorificũ est. Bona est ora¬
tio cum ieiunio & elemosina: magis quam
thesauros auri recondere. Qm̃ elemosina
a morte liberat. & ipsa est quȩ purgat pec¬
quitatẽ. hostes sunt animȩ suȩ. Manifes¬
to aut̃ uobis ueritatẽ: & non abscondam
bas cum lacrimis. & sepeliebas mortuos. &
derelinquebas prandium tuũ. & mortuos
abscondebas ꝑdiem in domo tua. & nocte

Expanded text:
eum repleti sumus. Quid illi ad haec eum repleti sumus. Quid illi ad haec poterimus dignum dare? Sed peto te, pater mi, ut roges eum, si forte dignabitur medietatem de omnibus, quae allata sunt, sibi assumere. Et vocantes eum, pater scilicet et filius, tulerunt eum in partem: et rogare coeperunt, ut dignaretur dimidiam partem omnium, quae attulerant, acceptam habere. Tunc dixit eis occulte: Benedicite Deum coeli, et coram omnibus viventibus confitemini ei, quia fecit vobiscum misericordiam suam. Etenim sacramentum regis abscondere bonum est: opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna magis quam thesa morte liberat et ipsa est que purgat pecsunt animae suae. Manifesto ergo vobis veritatem, et non abscondam bas cum lacrymis, et sepeliebas mortuos, et derelinquebas prandium tuum, et mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & omnis famulia. & pecora sana. & cameli
& pecunia multa uxoris: sed & alia pecunia
quam recẽperat agabelo. Et narrauit pa¬
rentibus suis omnia beneficia dĩ quȩ feciss&e
circa eum ꝑ hominẽ. qui eum duxerat. ue¬
neruntq achior & nabath consobrini tobie¬
gaudentes ad tobiam: congratulantes ei de
omnibus bonis quȩ circa illum ostenderat
ds̃. & per septem dies epulantes om̃s gaudio
magno gauisi sunt. Tunc uocauit ad se to¬
bias filium suum: dixitq ei. Quid possumus
dare uiro isti scõ qui uenit tecum : Respon.¬
dens tobias dixit patri. fater quã mercedẽ
dabimus ei. aut quid dignum poterit esse
beneficiis eiis: Me duxit. & reduaxit sanum
fecuniã a gabelo ipse suscepit. uxorẽ ipse
me fecit habere: & demoniũ ab ea ipse com¬
pescuit. Gaudium parentibus eus fecit: me
ipsum a deuoratione piscis eripuit. Te quoq¬
fecit uidere lumen cęli: & bonis omnibus ꝑ

Expanded text:
eius et omnes familiae et pecora sana et cameli eius et omnes familiae et pecora sana et cameli et pecunia multa uxoris sed et alia pecunia quam receperat a Gabelo et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobigaudentes ad Tobin congratulantes ei de omnibus bonis quae circa illum ostenderat Deus et per septem dies epulantes omnes gaudio magno gavisi sunt tunc vocavit ad se Tobias filium suum dixitque ei quid possumus dare viro isti sancto qui venit tecum respondens Tobias dixit pater quam mercedem dabimus ei aut quid dignum pobeneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus ejus fecit, me ipsum a devoratione piscis eripuit, te quoque videre fecit lumen coeli, et bonis omnibus per
Abbreviated transcription (Latin):
tas tecum. Scias eñi qm mox aperient᷑ oculi
eius. & uidebit pater tuus lumen cęli. & in
aspectu tuo gaudebit. Tunc prȩcucurrit
canis qui simul fuerat in uia. & quasi nun¬
cius adueniens. blandimento suȩ caudȩ gau¬
debat. Unde contigit: ut exurgens cęcus
pater. cȩpit offendens pedibus currere. &
data manu puero. occurrit in obuiam fi¬
lio suo. & suscipiens osculatus est eum cum
uxore sua. & cȩperunt ambo flere prȩ gau¬
dio. Cunq ad orassent dm̃ & gr̃as egissent:
consederunt. Tunc sumens tobias de felle
piscis liniuit oculos patri suo. & sustinens
quasi dimidia fere hora. cępit albugo ex
oculis eius. quasi membrana oui egredi Quã
apprehendens tobias. traxit ab oculis eius.
statimq uisum recepit tobias. & glorificaband
dm. ipse uidelicet & uxor eius & omnes qui
sciebant eum. Dicebatq tobias. Benedico te
me: & ecce uideo tobiam filium meũ Ingres¬
sa est etiam post septem dies sara uocor filii

Expanded text:
tas tecum scias enim quoniam mox aperientur oculi tas tecum scias enim quoniam mox aperientur oculi eius et videbit pater tuus lumen caeli et in aspectu tuo gaudebit tunc praecucurrit canis qui simul fuerat in via et quasi nuntius adveniens blandimento suae caudae gaudebat unde contigit ut exsurgens caecus pater coepit offendens pedibus currere et data manu puero occurrit in obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua et coeperunt flere prae gaudio cumque adorassent Dominum et gratias egissent consederunt tunc sumens Tobias de felle piscis linivit oculos patri suo et sustinens quasi dimidiam fere horam coepit albugo ex oculis eius quasi membrana ovi egredi quem adprehendens Tobias traxit ab oculis eius statimque visum recepit et glorificabant Deum ipse videlicet et uxor eius et omnes qui sciebant eum dicebatque Tobias benedico te Dme et ecce video Tobiam filium meum ingressa est etiam post septem dies Sarra uxor filii
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt ad carram. quȩ est in medio iti-¬
nere contra niniuen. undecimo die Dixcit¬
aut̃ angelus. Tobias frat̃ scis quẽ ad modũ
reliquisti patrem tuum: Si placet itaque
tibi prȩcedamus: & lento gradu insequant᷑
iter nr̃m familiȩ simul cum coniuge tua
& cum animalibus. Cunq hoc placuisset
ut irent: dioxit raphabel ad tobiam Tolle
tecum ex felle piscis: erit enĩ necessarium
Tulit itaq tobias ex felle illo. & abierunt
Anna aut̃ sedebat secus uiam cotidie in
suꝑcilio montis. unde respicere poterat de
longinquo. Et dum ex eodem loco specula
retur aduentum eius: uidit a longe. & ili¬
co agnouit uenientẽ filium suũ Et cur¬
rens nunciauit uiro suo dicens. Ecce uenit
filius tuus. Dixitq raphahel ad tobiam. At¬
ubi introieris domũ tuam: statim adora
dnm̃ dm̃ tuum. & gr̃as agens ei: accede ad
patrem tuũ. & osculare eũ. Statimq linies
super oculos eius ex felle piscis hoc quod por¬

Expanded text:
venerunt ad Charram quae est in medio itivenerunt ad Charram quae est in medio itinere contra Nineven undecimo die dixit angelus Tobias frater scis quemadmodum reliquisti patrem tuum si placet itaque tibi praecedamus et lento gradu insequentur iter nostrum familiae simul cum coniuge tua et cum animalibus cumque hoc placuisset ut irent dixit Rafahel ad Tobiam tolle tecum ex felle piTulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de lonretur adventum eius vidit a longe et ilico agnovit venientem filium suum et currens nuntiavit viro suo dicens ecce venit filius tuus dixitque Rafahel ad Tobiam adubi introieris domum tuam statim adora Dominum Deum tuum et gratias agens ei accede ad patrem tuum et osculare eum statimque lini super oculos eius ex felle isto piscis quod por
Abbreviated transcription (Latin):
entem. At uero raguhel dicebat ad gene¬
rum suum. Mane hic & ego mittã nunciũ
salutis de te ad tobiam patrẽ tuũ. Cui to¬
bias dixit. Ego noui quia pater m̃s & mat̃
mea modo dies compitant. & cruciatur spi¬
ritus eoꝵ in ipsis. Cumq uerbis multis ro¬
garet raguhel tobiam. & ille eum nulla ra¬
tione uellet audire: tradidit ei sarram. et
dimidiã partem omnis substantiȩ suȩ. in
pueris & in puellis. in pecoribus & in came¬
lis. in uaccis & in pecunia multa. & saluũ
atq gaudentẽ dimisit eum a se dicens. An¬
gelus dñi sc̃s sit in itinere ur̃o. perducatq
uos incolumes. & inueniatis omnia recte
circa parentes ur̃os: & uideant oculi mei
filios ur̃os priusquã moriar. Et apprehen¬
dentes parentes filiam suam: osculati sunt
eam. & dimiserunt ire. monentes eã honora¬
re soceros. diligere maritũ. regere familiã.
gubernare donũ. & semetipsã in rep̃hensi.¬
bilem ex hibere. Cunq reuerterentur: per¬

Expanded text:
entem. At vero Raguel dicebat ad geneentem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam irreprehensibilem exhibere cumque reverterentur per
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero moras faceret ibi tobias causa
nuptiarũ: sollicitus erat pater eius tobias
dicens. Putas quare moratur filius meus.
aut quare detentus ẽ ibi : Putasne gabelus
Cȩpit aut̃ contristari nimis. ipse & anna
uxor eius cum eo: & cȩperunt ambo simul
flere. eoquod die statuto minime reuertere¬
tur filius eorum ad eos. flebat igitur mat̾
eius in remediabilibus lacrimis. atq dicebat
Heu me heu me fili mi. ut quid te misimꝰ
peregrinari. lumen oculorũ nr̃orum: bã¬
culum senectutis nr̃ȩ. solatium uitȩ nr̃ȩ.
spem posteritatis nr̃ȩ. Omnia simul in te
uno habentes. non te debuimus dimittere¬
ire a nobis. Cui dicebat tobias. Tace. & noli
turbari. Sanus est filius nr̃. satis fidelis est
uir. ille cum quo misimus eum. Illa autẽ
nullomodo consolari poterat: sed cotidie
exiliens circumspiciebat. & circũibat uias
omnes: ꝑ quas spes remeandi uidebatur:
ut procul uideret eum si fieri posset ueni¬

Expanded text:
.  Cap. X. Cum vero moras faceret Tobias, causa .  Cap. X. Cum vero moras faceret Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens: Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi? Putasne Gabelus Coepit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo: et coeperunt ambo simul flere: eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos. Flebat igitur mater ejus irremediabilibus lacrymis, atque dicebat: Heu! heu! me, fili mi, ut quid te misimus peregrinari, lumen oculorum nostrorum, baculum senectutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, veni
Abbreviated transcription (Latin):
die plus. contristatur anima eius. Et certe
uides quomodo raguhel coniurauerit me:
cuius adiuramentũ spernere non possum
Tunc raphahel assumens quatuor ex ser¬
uis raguhelis. & duos camelos. in rages ciui¬
tatem medorũ ꝑrexit: & inueniens gabelũ
dedit ei cyrographũ suum. & recepit ab
eo omnẽ pecuniã. Indicauitq ei de tobia
filio tobiȩ. omnia quȩ gesta sunt. fecitque
eum secum uenire ad nuptias. Cunq in¬
gressus esset domũ raguhelis: inuenit to¬
biam discumbentẽ. & exiliens osculati suis
dixxitq eum. & dixit. Benedicat te dñs
ds isrł. quia filius es uiri optimi. & iusti.
& timentis dm̃. & elemosinas facientis: et
dicatur benedictio super uxorem tuam.
& super parentes ur̃os. & uideatis filios ue¬
stros. & filios filiorum ur̃orum usq in ter¬
tiam. & quartam generationẽ: & sit semen
ur̃m benedictum a dõ isrł: qui regnat in
sȩcula scłoꝵ. Cunq omnes dixissent amen.

Expanded text:
die plus contristatur anima eius et certe die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non pTunc Raphael assumens quatuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Rages civitatem Medorum porrexit: et inveniens Gabelum, reddidit ei chirographum suum, et recepit ab eo omnem pecuniam. indicavitque ei de Tobia filio Tobiae, omnia quae gesta sunt: fecitque eum secum venire ad nuptias. Cumque ingressus esset domum Raguelis, invenit Tobiam discumbentem: et exsiliens, osculati sunt dixitque Deum, et dixit: Benedicat te Deus Deus Israhel quia filius es viri optimi et iusti et timentis Deum et elemosynas facientis et dicatur benedictio super uxorem tuam et super parentes vestros et videatis filios vestros et filios filiorum vestrorum usque in tertiam et quartam generatvestrum benedictum a Deo Israel, qui regnat in saecula saeculorum. Cumque omnes dixissent, Amen,
Abbreviated transcription (Latin):
nia quȩ in cibos erant it agentib necessa¬
ria. Duas quoq uaccas pingues. & quatuor
arietes occidi fecit:. & prȩparari ȩpulasom¬
nibus uicinis suis. & cunctis amicis. Et ad¬
iurauit raguhel tobiam. ut duas ebdoma¬
das moraretur apud eum. De omnib aut̃
quȩ possidebat raguhel: dimidiã partem
dedit tobiȩ. & fecit hanc scripturam. ut
pars dimidia quȩ suꝑerat. post obitum
eorum tobiȩ dominio deueniret. Tunc
uocauit tobias ad se angelum quẽ quidẽ
hominẽ aestimabat. & dixit ei. Azarias
frater: peto ut auscultes uerba mea Si
meipsum tradam tibi seruũ: non ero con¬
dignus prouidentiȩ tuȩ. Tamen obsecro
te. ut assumas tibi animalia. siue seruitia.
& uadas ad gabelum in rages ciuitatẽ me¬
dorum: reddasq ei cyrographũ suũ. & re¬
cipias ab eo pecuniã: & roges eum uenire
ad nuptias meas. Scis enim ipse qm̃ nume
rat dies pater meus. Et si tardauero una

Expanded text:
nia quae in cibos erant iter agentibus necessania quae in cibos erant iter agentibus necessaria duas quoque vaccas pingues et quattuor arietes occidi fecit et parari epulas omnibus vicinis suis et cunctis amicis et adiuravit Raguhel Tobiam ut duas ebdomadas moraretur apud eum de omnibus autem quae possidebat Raguhel dimidiam partem dedit Tobiae et fecit hanc scripturam ut pars dimidia quae supererat post obitum eorum Tobis dominio deveniret tunc vocavit ad se Tobias angelum quem quidem hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater, peto ut auscultes verba mea. Si me ipsum tradam tibi servum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitatem Medorum, reddasque ei chirographum suum, et recipias ab eo pecuniam, et roges eum venire ad nuptias meas. Scis enim ipse qrat dies pater meus et si tardavero una
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Cunq parassent fossam: reuersus ad
uxorem suam raguhel dicit. Mitte unã
ex ancillis tuis. & uideat si mortuus est.
ut sepeliam illum antequam illucescat
At illa mittens unam ex ancillis suis. Quȩ¬
ingressa cubiculum. repperitq eos incolu¬
mes esse pariter dormientes: & reuersa
nunciauit bonum nuncium. Et benedi¬
xerunt dm̃. raguhel uidelicet & anna
uxor eius. & dixerunt. Benedicimus te
dñe ds̃ isrł: quia non contigit nobis quẽ¬
admodũ putabamus. fecisti enĩ nobiscum
miscđiam tuam: & exclusisti a nobis inimi¬
cum ꝑsequentẽ nos. Misertus es aut̃ duob
unicis fac eos dñe implenius benedicere
te: & sacrificiũ tibi laudis tuę. & suȩ sani¬
tatis offerre: ut cognoscat uniuersitas
gentium. quia tu es ds solus in uniuersa
terra Statimq pręcepit seruis suis raguhel.
ut replerent fossam quam fecerant prius¬
quam illucesceret. Uxori aut̃ suȩ dixit
ut instrueret conuiuiũ & prepararet om¬

Expanded text:
eam cumque parassent fossam reversus ad eam cumque parassent fossam reversus ad uxorem suam Raguhel dixit mitte unam ex ancillis tuis et videat si mortuus est ut sepeliam illum antequam inlucescat at illa mittens unam ex ancillis suis ingressa cubiculum repperitque eos incolomes secum pariter dormientes reversa nuntiavit bonum nuntium et benedixerunt Deum Raguhel videlicet et Anna uxor eius et dixerunt benedicimus te Domine Deus Israhel quia non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium quia tu es Deus solus in universa terra statimque praecepit servis suis Raguhel ut replerent fossam quam fecerant priusquam lucesceret uxori autem suae dixit ut instrueret convivium et praepararet om
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia aut̃ transacta nocte in nr̃o erimus
coniugio filii quippe scõrum sumus. & non¬
possumus ita coniungi. sicut & gentes quȩ ig¬
norant dm̃. Surgentes aut̃ pariter. instant̃
orabant ambo simul. ut sanitas daret᷑ eis
Dixitq tobias. Dñe d̾s patrum nr̃orum be¬
nedicant te celi & terra. & mare. fontes &
flumina. & omnis creatura tua quȩ in eis
sunt. Tu fecisti adam de limo terrȩ. dedi¬
stiq ei adiutorium ȩuam. Et nunc dñe tu
scis quia non luxuriȩ causa accipio sororẽ
meã: sed sola posteritatis dilectione. in qua
benedicatur nomen tuũ in scła scłorum. Di¬
xit itaq sarrã. Miserere nobis dñe. misere¬
re nobis. & consenescamus ambo pariter¬
sani. Et factum est circa pullorũ cantũ:
accersiri iussit raguhel seruos suos. & abi¬
erunt pariter ut foderent sepulchrum.
Dicebat eñi ne simili modo euenerit ei. qđ
& cȩteris illis septem qui sunt ingressi ad

Expanded text:
tertia autem transacta nocte in nostro erimus tertia autem transacta nocte in nostro erimus coniugio filii quippe spossumus ita conjungi, sicut gentes quae ignorant Deum. Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: Domine Deus patrum nostrorum, benedicant te caeli et terra et mare fontes et flumina et omnis creatura tua quae in eis sunt tu fecisti Adam de limo terrae dedistique ei adiutorium Evam et nunc Domine tu scis quia non luxuriae causa accipio sororem meam sed sola posteritatis dilectione in qua benedicatur nomen tuum in saecula saeculorum dixit itaque Sarra miserere nobis Domine miserere nobis et consenescamus ambo paritersani et factum est circa pullorum cantum accersiri iussit Raguhel servos suos et abierunt pariter ut foderent sepulchrum dicebat enim ne simili modo evenerit ei quod et ceteris illis septem qui sunt ingressi ad
Abbreviated transcription (Latin):
gerere. quod tibi eam tradam. Et app̃hen¬
dens dexteram filie suȩ: dexterȩ tobiȩ tra¬
didit dicens. Ds abraham & ds isaac & đ̃s ia¬
cob sit uobiscum. & ipse coniungat uos: im¬
pleatq benedictionẽ suam in uobis. Et accep¬
ta carta: fecerunt conscriptionẽ coniugi
& post hȩc epulati sunt benedicentes dm̃
Uocauit ad se raguhel annam uxorem suã
prȩcipiens ei ut preparet alterũ cubiculũ
Et introduxit in eum sarram filiam suam:
& lacrimata est. Dixitq ei forti animo esto
filia mi. Dñs cęli det tibi gaudium ꝓ tedio
tus itaq tobias sermonis angeli: protulit
de cassidile suo partem iecoris. posuitq eã
super carbones uiuos. Tunc raphahel ange¬
lus apprehendit demoniũ: & religauit eũ
in deserto superioris egypti. Tunc hortatus
est uirginem tobias. dixitq ei. Sarra exur¬
ge. & deprecem᷑ dm̃ hodie. & cras & scđm cras:
quia istis tribus noctibus do iungimur

Expanded text:
gerere quod tibi eam non tradam et adprehengerere quod tibi eam non tradam et adprehendens dexteram filiae suae dexterae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse coniungat vos impleatque benedictionem suam in vobis et accepta carta fecerunt conscriptionem coniugii et post haec epulati sunt benedicentes Deum vocavitque ad se Raguhel Annam uxorem suam et praecepit ei ut praepararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrifilia mea: Dominus coeli det tibi gaudium pro taedtus itaque Tobias sermonum angeli, protulit de cassidili suo partem jecoris, posuitque eam super carbones vivos. Tunc Raphael angelus apprehendit daemonium, et religavit illud in deserto superioris Aegypti. Tunc hortatus est virginem Tobias dixitque ei Sarra exsurge deprecemus Deum hodie et cras et secundum cras quia istis tribus noctibus Deo iungimur
Abbreviated transcription (Latin):
& plorans super collum eius dixit. Benedi¬
ctio sit tibi filimi: quia boni & optimi uiri
filius es. Et anna uxor eius. & sarra filia ip̃¬
sius. lacrimate sunt. Postquam aut̃ locuti
sunt: pręcepit raguhel occidi arietem. et
parari conuiuiũ Cunq hortaretur eos dis¬
cumbere ad prandendum: tobias dix̃. Hic
ego hodie non manducabo neq bibam: nisi
prius petitionẽ meã confirmes. & ꝓmittas
michi dare sarram filiam tuã Quo audito
uerbo: raguhel expauit. sciens quid euẽne¬
rit illis septem uiris. & timere cępit. ne
nec daret ullum petenti responsũ: dixit
illi angelus. Noli timere dare eam isti: qm̃
huic timenti dm̃ debetur coniũx filia tua:
Propterea alius non potuit habere illam
Tunc dixit raguhel. Non dubito quod as
preces & lacrimas meas in conspectu suo
admiserit. & credo qͣm ido uos fecit ad me
uenire: ut ista coniungeretur cognationi
suȩ. scđm legem moysi. Et nunc noli dubiũ

Expanded text:
et plorans super collum eius dixit benediet plorans super collum eius dixit benedictio sit tibi fili mi quia boni et optimi viri filius es et Anna uxor eius et Sarra filia ipsorum lacrimatae sunt postquam autem locuti sunt praecepit Raguhel occidi arietem et parari convivium cumque hortaretur eos discumbere ad prandendum Tobias dixit hic ego hodie non manducabo neque bibam nisi prius petitionem meam confirmes et promittas mihi dare Sarram filiam tuam quo audito verbo Raguhel expavit sciens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne fet non daret ullum petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel non dubito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legem Mosi et nunc noli dubium
Abbreviated transcription (Latin):
ea Ipsa aut̃ nocte incenso iecore piscis:
fugabitur dȩmoniũ. Secunda uero nocte
in copulatione scõrum patriarcharum ad¬
mitteris. Tertia aut̃ nocte benedictionẽ
consequeris. ut filii ex uobis in columes
procreentur. Transacta aut̃ tertia nocte.
accipies uirginem cum timore dñi. amore
filiorum magis. quam libidinis ductus: ut
in semine abrahȩ benedictionẽ in filiis con¬
sequaris. Ingressi sunt aut̃ ad ragubelem:
& suscepit eos raguhel cum gaudio. Intuensq
tobiam raguhel: dixit annę uxori suȩ. Quã
similis est iuuenis iste consobrino meo: & cũ
hȩc dixisset. ait. Unde estis iuuenes fr̃s nr̃i:
At illi dixerunt. Ex tribu nepthalim sumꝰ.
ex captiuitate niniuen Dixit illis raguhel
Nostis tobiam frẽm meũ: Qui dixerunt
Nouimus. Cunq multa bona loquerent᷑
de eo: dicit angelus ad raguhel Tobias de
quo interrogas: pater huius est. Et misit se
raguhel. & cum lacrimis osculatus est eum:

Expanded text:
ea ipsa autem nocte incenso iecore piscis ea ipsa autem nocte incenso iecore piscis fugabitur daemonium secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris tertia autem nocte benedictione consequeris ut filii ex vobis incolomes procreentur transacta autem tertia nocte accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidinis ductus ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris ingressi sunt autem ad Raguhelem et suscepit eos Raguhel cum gaudio intuensque Tobiam Raguhel dixit Annae uxori suae quam similis est iuvenis iste consobrino meo et cum haec dixisset ait unde estis iuvenes fratres nostri at illi dixerunt ex tribu Nepthalim sumus ex captivitate Nineven dixit illis Raguhel nostis Tobiam fratrem meum qui dixerunt novimus cumque multa bona loquerentur de eo dixit angelus ad Raguhel Tobias de quo interrogas pater huius est et misit se Raguhel et cum lacrimis osculatus est eum
Abbreviated transcription (Latin):
mine sarram: sed neq masculũ neq femi¬
nam ullum habet prȩter eam. Tibi debetur
omnis substantia eius. & oportet te eam ac¬
cipere coniugem: Pete ergo eam a patre eiꝰ:
& dabit tibi eam uxorem. Tunc respondit
tobias & dixit. Audio quia tradita ẽ uris
septem. & mortui sunt: Sed & hȩc audiui
quia dȩmoniũ illos occidit. Timeo ergo
ne forte & michi hȩc eueniant. Et cum
sim unicus parentibis meis: deponam sene¬
ctutem illorum cum tristitia ad infernũ
Tunc angelus raphahel dicit ei. Audi me
& ostendam tibi. qui sunt quib prȩualere
potest demoniũ. Hii namq qui coniugiũ
ita suscipiunt. ut dm̃ a se sua mente ex¬
cludant. & suȩ libidini ita uacent. sicut
equus & mulus. in quibus non est intellec¬
tus: habet potestatem demoniũ super eos
Tu aut̃ eum acceperis eam: ingressus cubi¬
culum per tres dies continens esto ab ea
& nichil aliud nisi orationib uacabis cũ

Expanded text:
mine Sarram sed neque masculum neque femimine Sarram sed neque masculum neque feminam ullum habet alium praeter eam tibi debetur omnis substantia eius et oportet te eam accipere coniugem pete ergo eam a patre eius et dabit tibi eam uxorem tunc respondit Tobias et dixit audio quia tradita est viris septem et mortui sunt sed et haec audivi quia daemonium illos occidit timeo ergo ne forte mihi haec eveniant et cum sim unicus parentibus meis deponam senectutem illorum cum tristitia ad infernum tunc angelus Rafahel dixit ei audi me et ostendam tibi qui sunt quibus praevalere potest daemonium hii namque qui coniugium ita suscipiunt ut Deum a se sua mente excludant et suae libidini ita vacent sicut equus et mulus in quibus non est intellectus habet potestatem daemonium super eos tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum per tres dies continens esto ab ea et nihil aliud nisi orationibus vacabis cum
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Quem expauescens tobias: clamauit
uoce magna dicens. Dñe inuadit me. Et di¬
xit ei angelus. Apprehende branciam eius:
& trahe eum ad te Quod cum fecisset. at
traxit eum in sicco: & palpitare cepit ante
pedes eius Tunc dixcit ei angelus. Exentera
hunc piscem: & cor eius. & fel eus. & iecur
repone tibi. Sunt enim hȩc necessaria ad
medicamenta utiliter. Quod cum fecisset.
assauit carnes eius & secum sustulerunt
in uia: cętera salierunt quȩ sufficerent eis.
quousq ꝑuenirent in rages ciuitatẽ medo¬
rum. Tunc interrogauit tobias angelum
& dixcit ei Obsecro te azarias frat̃: ut di-¬
cas michi quod remediũ habebunt ista.
quȩ de pisce seruare iussisti. Respondensq
angelus dixit ei. Cordis eius particulam.
si suꝑ carbones ponas: fumus eius extricat
ita ut ultra non accedat ad eos & dix̃ ei
Ubi uis ut maneamus : Respondensq ange¬
lus ait. Est hic raguhel nomine ꝓpinquus
uir de tribu tua. Et hic habet filiam no¬

Expanded text:
eum quem expavescens clamavit eum quem expavescens clamavit voce magna dicens Domine invadet me et dixit ei angelus adprehende brancia eius et trahe eum ad te quod cum ftraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierunt, quae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remedium habebunt ista, quae de pisce servare jussisti? Et respondens angelus, dixit ei: Cordis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat ita ut ubi vis ut maneamus respondensque angelus ait est hic Raguhel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam no
Abbreviated transcription (Latin):
letis: & sit ds̃ in itinere ur̃o. & angelus eius
comitetur uobiscum. Tunc paratis omnibus
quȩ erant in uia portanda fecit tobias ua¬
le patri & matrisuȩ. & ambulauert̃ ambo
simul. Cunq profecti essent: cępit flere ma¬
ter eius & dicere. Baculum senectutis nr̃e
tulisti & transmisisti a nobis: numquã ess&
ipsa pecunia pro qua misisti eũ Sufficiebat
enim nobis pauꝑtas nr̃a. ut diuitias compu¬
taremus hoc quod uidebamus filium nr̃m
Dixcitq ei tobias. Noli flere. saluus ꝑueniet
filius ñr̃: & saluus reuertetur ad nos: & ocu¬
li tui uidebunt eum. Credo enĩ quod an
gelus dĩ bonus comitetur ei: & bene dispo-¬
nat omnia quȩ circa ipsum geruntur. ita
ut cum gaudio reuertatur ad nos. Ad hanc
uocem cessauit mater eius flere & tacuit.
Profectusq est tobias & canis secutus ẽ eũ.
Et mansit prima mansione iuxta fluuiũ
tygris. & exiuit ut lauaret pedessuos. & ec¬
ce piscis immanis exiuit. ad deuorandum

Expanded text:
letis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius letis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius comitetur vobiscum tunc paratis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobias vale patri et matri suae et ambulaverunt ambo simul cumque profecti essent coepit flere mater eius et dicere baculum senectutis nostrae tulisti et transmisisti a nobis numquam esset ipsa pecunia pro qua misisti eum sufficiebat enim nobis paupertas nostra ut divitias conputaremus hoc quod videbamus filium nostrum dixitque ei Tobias noli flere salvus perveniet filius noster et salvus revertetur ad nos et oculi tui videbunt eum credo enim quoniam angelus Dei bonus comitetur ei et bene disponat omnia quae circa ipsum geruntur ita ut cum gaudio revertatur ad nos ad hanc vocem cessavit mater eius flere et tacuit profectusque est Tobias et canis secutus est eum et mansit prima mansione iuxta fluvium Tigris et exivit ut lavaret pedes suos et ecce piscis inmanis exivit ad devorandum
Abbreviated transcription (Latin):
Super quȩ admiratus pater. rogauit ut
introiret ad eum Ingressus itaq saluta¬
uit eum. & dixit. Gaudium tibi semꝑ sit
qui in tenebris sedeo. & lumen cęli non ui¬
deo: Cui ait iuuenis. forti animo esto. in
proximo est. ut a dõ cureris. Dixit itaque
illi tobias. Numqͥd poteris ꝑducere filiũ
meũ ad gabelum in rages ciuitatẽ medo¬
rum : & cum redieris restituam tibi mer¬
cedem tuam. Et dixit ei angelus. Ego eũ¬
ducam & reducam ad te. Cui tobias respon¬
dit. Rogo te indica michi. de qua domo.
aut de qua tribu es tii. Cui raphahel an¬
gelus dixit. Genus queris mercennarii. an
ipsum mercennariũ qui cum filio tuo eat:
Sed ne forte sollicitũ te reddam. ego sum
azarias annaniȩ magni filius. Et tobias re¬
spondit. Ex magno genere es tur Sed peto
ne irascaris quod uoluerim cognoscere genus
tuum. Dixit aut̃ illi angelus. Ego sanũ du¬
cam: & sanum tibi reducam filium tuum
Respondens autem tobias dixit. Bene ambu¬

Expanded text:
Super quae admiratus pater, rogavit, ut Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne ituum dixit autem illi angelus ego sanum ducam et sanum tibi reducam filium tuum respondens autem Tobias dixit bene ambu
Abbreviated transcription (Latin):
me nescit: & ego illum ignoro. Quod sig.
illuc aliquando cognoui. Tunc pat̾ suus
respondit illi. & dixit. Cyrographũ qͥdem
eius penes me habeo: quod dum illi ostende¬
ris. statim restituet. Sed perge nunc. & in¬
quire tibi aliquem fidelem uirum. qui eat
tecum salua mercede sua dum adhuc ui¬
uo: ut recipias eum. Tunc egressus tobias.
inuenit iuuenem splendidum stantem. prȩ¬
cinctum & quasi paratum ad ambulandũ.
& ignorans quod angelus dĩ esset: saluta¬
uit eum & dicit Unde te habemus bone
iuuenis: At ille respondit. Ex filus israhel
& tobias dixit ei Nosti inquit uiã quȩ
ducit in regionẽ medorũ: Cui respondit
Noui: & omnia itinera eius frequent am¬
bulaui. Et mansi apud gabelũ frẽm nr̃m
qui moratur in rages ciuitate medorum.
quȩ posita est in monte ex bathanis. Cui
tobias ait. Sustine me obsecro: donec hȩc
ipsa nunciem patri meo Tunc ingressus
tobias: indicauit uniuersa hȩc patri suo

Expanded text:
me nescit, et ego eum ignoro: quod signume nescit, et ego eum ignoro: quod signuilluc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando facias. Panem tuum cum esuri¬
entibis & egenis cõmede: & de uestimentis
tuis nudos tege. Panem tuum & uinũ tuũ¬
super sepulturam iusti constitue: & noli ex
eo manducare & bibere cum peccatoribus.
Consilium semꝑ a sapiente ꝑquire. Omni
tempore benedic dm̃. & pete ab eo ut uias
tuas dirigat: & omnia consilia tua in ipso
ꝑmaneant. Indico etiam tibi fili mi dedis¬
se me decem talenta argenti dum adhuc¬
infantulus essem gabelo in rages ciuitate
medorũ: & cyrographum eius apud me
habeo Et ideo ꝑquire quomodo ad eum
ꝑuenias. & recipias ab eo supra memoratũ
pondus argenti: & restituas ei cyrographũ
suum. Noli timere fili mi. Pauꝑem quidẽ
uitam gerimus: sed multa bona habebimꝰ
si timuerimus dm̃. & recesserimus ab omni
peccato. & fecerimꝰ bene. Tc̃ tobias respondit patͥ
suo. & diõc. Omĩa quȩcũq p̃cepisti mͥ faciã pat̾:
quomͦ aũ hanc pecuniã inquirã. ignoro Ille

Expanded text:
aliquando facias panem tuum cum esurialiquando facias panem tuum cum esurientibus et egenis comede et de vestimentis tuis nudos tege panem tuum et vinum super sepulturam iusti constitue et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus consilium semper a sapiente perquire omni tempore benedic Deum et pete ab eo ut vias tuas dirigat et omnia consilia tua in ipso permaneant indico etiam tibi fili mi dedisse me decem talenta argenti dum infantulus esses Gabelo in Rages civitate Medorum et chirografum eius apud me habeo et ideo perquire quomodo ad eum pervenias et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti et restituas ei chirografum suum noli timere fili mi pauperem quidem vitam gerimus sed multa bona habemus si timuerimus Deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus bene tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam inqui