comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contagiis delictoꝵ. quȩ tale tͥticũ
molit. qd̾ solis ȩt̃ni calore sit torridũ
qd̃ d̾s quẽadmodũ uoluit sic uesti¬
uit. & angłi ab om̃i purgam̃toꝵ
labe mundarunt: bonã similagi¬
ne de penetralib hominũ dõ of-¬
ferens. sacͥficii sui liba cõmendat.
Nec solũ molentes duȩ. s etiã ope¬
rantes duo erunt in ino agͦ: eqͥbꝰ
assumetur unꝰ bonus seminator
qͥ ñ supͣ uias seminau̾it. s supra
aratũ ⁊ cultũ solum : ut fructũ
humilitate p̃ssum. ñ iactatiõe
disꝑsum terra multiplicet. Re-¬
linquet᷑ aut̃ seminator ⁊ izanioꝵ.
ex qͥbꝰ refutabił similago conficit᷑
Qͥ sint autͣ isti agͥcole differentes
possumꝰ reppire : si adu̾tamꝰ qͣ
ratione duos nẏcnos. hoc ÷ duas
m̃tes esse in nob̾ apłs dixerit. for¬
tasse enĩ ido q alta ẽ extioris
hominis qͥ corrumpitur: alt̾a in¬
terioris qͥ ꝑ sacram̃ta renouatur.
Et eo ille fortasse det̾ior qͥ extollitur:

Expanded text:
contagiis delictorum, quae tale triticum contagiis delictorum, quae tale triticum molet quod solis aeterni calore sit torridum, quod Deus quemadmodum voluit, sic vestivit, et angeli ab omni purgamentorum labe mundarunt, bonam similaginem de penetralibus hominum Deo offerens, sacrificii sui libamenta commendat. 49. Nec solum molentes duae, sed etiam operantes duo erunt in agro uno, e quibus assumetur unus. Bonus seminator, qui non supra vias seminaverit, sed supra aratum et cultum solum; ut fructum humilitate pressum, non jactatione dispersum terra multiplicet. Relinquitur autem seminator zizaniorum, ex quibus refutabilis similago conficitur. Qui sint autem isti agricolae differentes possumus reperire, si advertamus qua ratione duos νοῦς, hoc est, duas mentes esse in nobis Apostolus dixerit; fortasse enim ideo, quia altera exterioris est hominis, qui corrumpitur, altera interioris, qui per sacramenta renovatur. Et eo ille fortasse deterior, qui extollitur
Abbreviated transcription (Latin):
linquet᷑. alt̾ assumet᷑. Q assumit᷑
rapit᷑ obuiã xp̃o in aera: qͥ aut̃
relinquit᷑. improbatur. Due
molentes in pistrino. Sensꝰ qͥdẽ
est qd̃ hi significari uideantur
qͥ ex occultis alim̃ta querant &
in aꝑtũ ex int̾iorib ꝓferant:
S tam̃ qͥd molant iste mulieres
reqͥrendum ẽ: nͥ forte qd̾ le-¬
gimꝰ in ysaia. Si afferatis si¬
milaginẽ uanum ẽ: ut simi-¬
lago sit. quȩ amolentib of¬
feratur. Discutiamꝰ gͦ q̃ molatł.
qͥdue molant: qd̾ ue pistrinũ
sit. Et fortasse mundꝰ iste pis¬
trinũ sit: in qͦ aptius reor
qr humani corporis forma referatur.
in qͦ anima nr̃a uelut quod̃ã carce
incdudit᷑ corporali. panẽ si boni con¬
sulat oꝑatura cȩlestem. In hoc gͦ
pistrino. uł sẏnagoga. uł anima
obnoxia delictis. triticũ molendo
ma defactũ. & gͣui humore corrup¬
tũ. ñ potest int̾iora ab ext̃ioribus
separare: & id̾o relinquitur: qr
eius similago displicuit. At uͦ scã

Expanded text:
nquitur, alter adsumitur. qui adsumitur rapitur obuiam Christo in aera, qui autem relinquitur inprobatur. duae molentes in pistrino. sensus quidem est quod hi significari uideantur qui ex occultis alimenta quaerant et in apertum ex interioribus proferant. sed tamen quid molant istae mulieres requirendum est, nisi forte quod legimus in Esaia: si adferatis similaginem, uanum est, ut similago sit quae a molentibus offeratur. discutiamus ergo quae molant quidue molant quidue pistrinum sit. Et fortasse mundus iste pistrinum est, in quo aptius reor quia humani corporis forma referatur, in quo anima nostra velut quodam carcere includitur corporali, panem, si boni consulat, operatura coelestem. In hoc ergo pistrino vel Synagoga, vel anima obnoxia delictis, triticum molendo madefactum, et gravi humore corruptum, non potest interiora ab exterioribus separare; et ideo relinquitur, quia ejus similago displicuit. At vero san
Abbreviated transcription (Latin):
ues qͥ pecuniã suã ñ imꝑtit pau¬
ꝑib ita etiã qͥ doctrine sue gr̃ãm
ñ diuidit imꝑitis doc̾e tũ pos¬
sit: haut mediocͥs ẽ reus culpȩ
De qͦ qm̃ inlibris de fide scͥptis
diximus: transcurrere melius
fuit. Cutates autẽ decẽ ẽẽ quȩ
possunt: nͥ forte anime: Qibꝰ
iure p̃ponitur. qͥpecumã dñi
& illa eloquia. casta. ꝓbata sic̃
argentũ. m̃tib hominũ fenera
pacificȩ. E t sicut angłi p̃sunt:
ita & hii qͥuitã meruerunt an

Expanded text:
ues qui pecuniam suam non inpertit pauues qui pecuniam suam non inpertit pauperibus ita etiam qui doctrinae suae gratiam non diuidit inperitis, docere cum possit, haut mediocris est reus culpae. de quo quoniam in libris de fide scriptis diximus, transcurrere melius fuit. ciuitates autem decem esse quae possunt nisi forte animae, quibus iure praeponitur qui pecuniam domini et illa eloquia casta probata sicut argentum mentibus hominum faeneraupacificae. et sicut angeli praesunt, ita et hi qui uitam meruerint an
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ u̾ba intelligere. so ÷ legis
doctͥnam : quinq mnas magis¬
teria disciplinȩ. S legis ꝑitum:
in om̃ib uolo esse ꝑfectum. Ñ
enim in sermone: s in uirtute
est regnũ dĩ. Bene aut̃ qr de
iudeis dic̃. ut duo soli multipli¬
catã pecuniã deferrent: non
utiq eris. s disputationis usu¬
ris. Alia ÷ enim pecunia fȩnoriᷤ
alia doctrine celestis usura.
Deniq dñs cũ dic̃. qͣre non
dedisti ꝑecumã meã ad m̃sam :
ñ nr̃ȩ s suȩ pecuniȩ querit
usurã. Unꝰ intra terrã abscondisse
se dicit: qd̾ rationẽ q̃ ad ymaginẽ
&similitudinẽ dĩ data ẽ nobis
studio uoluptatis obruit: & tanꝙͣ
infouea carnis abscondit. De aliis
siletur: qͥ qͣsi ꝓdigi debitores
q̃ acceꝑant ꝑdiderunt. Induob
illis paucisunt qͥ ꝑ duas uices
ad cultores uinee destinati sunt.
In reliqͥs. om̃s iudei. Quã com¬
parationẽ matheus etiã nobis
uoluit aptare : qd̾ similit̃ ut di¬

Expanded text:
decem uerba intellegere id est legis decem uerba intellegere id est legis doctrinam, quinque mnas magisteria disciplinae. sed legis peritum in omnibus uolo esse perfectum: non enim in sermone, sed in uirtute est regnum dei. bene autem, quia de Iudaeis dicit, duo soli multiplicatam pecuniam deferunt, non utique aeris, sed disputationis usuris. alia est enim pecuniae faenebris, alia doctrinae caelestis usura. Denique dominus cum dicit: quare non dedisti pecuniam meam ad mensam? non nostrae, sed suae pecuniae quaerit usuram. unus intra terram abscondisse se dicit, quod rationem, quae ad imaginem et similitudinem dei est data nobis, studio uoluptatis obruit et tamquam in foueam carnis abscondit. de aliis siletur, qui quasi prodigi debitores quae acceperant perdiderunt in duobus illis pauci sunt qui per duas uices ad cultores uineae destinati sunt, in reliquis omnes Iudaei. quam conparationem Matthaeus etiam nobis uoluit aptare, quod similiter ut di
Abbreviated transcription (Latin):
bore tam̃ nathanahel: ꝙr sub
lege. Tacheus supra arborẽ:
qr᷑ supͣ legem. Ille dñi occultus
defensor: hic publicꝰ p̃dicator
Ille ad huc xp̃m ex lege q̃ rebat.
iste iã supra legem. relinqͤbat
sua. dominum sequebat᷑. .iiii.¬
cce mna tua: dece̾ mnas acqͥ¬
siuit. Bonus ordo. ut uocat᷑ꝰ
gentes. ⁊ iudeos iussurꝰ int̃fici
qͥ noluerunt regnare supͣse
tudeoꝵ unde potuit melior fieri.
Aut quid ab eo qͥnchil recepit¬
exigitur : Non medioc̾s ista: mna:
qͣm supͣ mulier euuangłica qr
lumine querit ad moto : gratu¬
lat᷑ inuentam. Deniq ex una
decẽ mnas alius feẽ : alius qͥnq
Fortasse iste moralia habet. qr
quinq sunt corporis sensꝰ: ille
decẽ dupplicia. id: mystica legõ
& moralia ꝓbitatis. Unde ⁊ matħ̃s
quinq talenta & duo talenta
posuit : in quinq talentis ut
sint moralia : in duob utrũq
mysticum atq morale: ita qd̾
numero inferuis. re uberius.
Et hic possumus decẽ inas

Expanded text:
bore tamen Nathanahel, quia sub bore tamen Nathanahel, quia sub lege, Zacchaeus supra arborem, quia supra legem; ille domini occultus defensor, hic publicus praedicator; ille adhuc Christum ex lege quaerebat. iste iam supra legem relinquebat sua et dominum sequebatur. Ecce mna tua decem mnas adquisiuit. bonus ordo, ut uocaturus gentes et Iudaeos iussurus interfici, qui noluerunt regnare supra sIudaeorum, unde potuit melior fieri\' aut: \'quid ab eo qexigitur? Non mediocris ista est mna, quam supra mulier Evangelica quia lumine quaerit admoto, gratulatur inventam . 92. Denique ex una decem fortasse istae moralia habent, quia quinque sunt corporis sensus, illae decem duplicia, id est mystica legis et moralia probitatis. unde et Matthaeus quinque talenta et duo talenta posuit, in quinque talentis ut sint moralia, in duobus utrumque, mysticum atque morale. ita quod numero inferius re uberius. et hic possumus decem mnas
Abbreviated transcription (Latin):
manentẽ. sic̃ ipse ait. Hidi sp̃m
descendentẽ sic̃ columba: & ma-¬
nentẽ suꝑ eũ. Quȩ aut̃ turba. nͥ
imꝑitȩ confusio multitudinis:
uid et xp̃m. Supͣ turb̾a ascendit
& uidit. hoc ÷ plebeiã tͣnsg̃ssꝰ
inscitiã : meruit quẽ desidera¬
bat aspicere. Pulchrȩ aut̃ ad¬
didit. qr illa parte erat transi
Sic em̃ uen̾at: ut ꝑuideos.
transiret ad gentes. Uidit itaq
zacheum sursũ. Iã enĩ sublimita¬
te fidei. int̃ fructus nouoꝵ oꝑum
uelut infecunde altitudine ar¬
boris eminebat. Et qm̃ de typo
ad moralia defleximus: inter
tot credentiũ uoluntates. Añica
die relaxare animum. festiuita¬
tẽ ammiscere delectat. Zacheꝰ
in sychomoro. nouũ uidelicet
noui temporis pomũ: ut in hoc
quoq complecteret᷑ illud. Arbor
fici. ꝓduxit grossos suos. Adħ
ñ ponia s homines nasce̾ntur.
Legimꝰ alibi. Cũ e̾c̃s sub arbore
fici: uidite. Enathanahel sub
arbore: hoc ÷ supra radicem:
qr iustꝰ radix ẽ sca. Sub ar¬

Expanded text:
 ipse ait: uidi spiritum descendentem sicut columbam et manentem super eum. quae autem turba nisi inperitae confusio multitudinis, uidet Christum; supra turbam ascendit et uidit, hoc est: plebeiam transgressus inscientiam meruit quem desiderabat aspicere. pulchre autem addidit: quia illa parte erat transitsic enim uenerat, ut per Iudaeos transiret ad gentes. uidit itaque Zacchaeum sursum; iam enim sublimitate fidei inter fructus nouorum operum uelut fecundae altitudine arboris eminebat. et quoniam de typo ad moralia defleximus, inter tot credentium uoluntates dominica die relaxare animum, festiuitatem admiscere delectat. Zacchaeus in sycomoro, nouum uidelicet noui temporis pomum, ut in hoc quoque conpleretur illud: arbor fici produxit grossos suos; ad hnon poma, sed homines nascerentur. legimus alibi: cum esses sub arbore fici, uidi te. ergo Nathanahel sub arbore, hoc est supra radicem, quia iustus — radix enim sancta — sub ar
Abbreviated transcription (Latin):
gatis filium habere bonitatẽ.
negatis ⁊ patrẽ. Racio euidens
exemplis ñ eget: tam̃ uł aue¬
toritatẽ sequimini scͥpturarum
Scͥptũ ẽ enĩ. D̾s uidex bonꝰ. do¬
mui isrł. De filio an de patͤ dic̃
S pat̾ ñ iudicat quemqͣm: s
om̃e iudicium dedit filio. Ẽ
dominus bonus. filius. Accipe
aliud. Trinitate̾ utiq confitent᷑
qͥ ad baptismum ueniunt: qr
baptizant᷑ in nomine patͥs &

Expanded text:
gatis filium habere bonitatem, gatis filium habere bonitatem, negatis et patrem. Ratio euidens exemplis non eget, tamen uel auctoritatem sequimini scripturarum; scriptum est enim: dominus iudex bonus domui Israhel. de filio an de patre dicit? sed pater non iudicat quemquam, quia omne iudicium dedit filio. ergo dominus bonus filius. accipe aliud. trinitatem utique confitentur qui ad baptismum ueniunt, quia baptizantur in nomine patris et
Abbreviated transcription (Latin):
ido nemo bonꝰ ñ p̃iudicat xp̃o
qr nemo iudicat xp̃m. Nemo enĩ
tanqͣm cõmunit̃ de nob̃ đr. sed
nichil xp̃o cõmune nobiscũ. Qd̾¬
si quẽ mouet. qd̾ nemo bonꝰ nisi
solꝰ ds: moueat ⁊ illud qr nemo
bonꝰ nͥ ds. Qd̃ si a d̾o filius ñ ex¬
cipitur: utiq nec a bono xp̃c ex¬
cipitur. S cũ in do filiꝰ ꝑsona
alter. potestate umis sit: unꝰ ri
ds ex qͦ omĩa. & unus dñs per
d̾̃s unus ẽ: utiq cum scđ̾m ma¬
iestatẽ. ds unus inutͣq ꝑ sona
sit. & bonus: unus in utroq ẽ.
Nam quomͦ ñ bonus: ex bono na¬
tus. Arbor enim bona: bonos
fructus facit. Qmͦ ñ bonus: cũ
bonitatis substantia assumpta ex
patre. ñ degenerarit infilio:
quẽ ñ degenerauit in sꝑu: Et
id̾o sp̃c tuus bonus deducet me
interrã rectam. Qd̾ si bonuᷤᷤ sp̃e
qͥaccepit ex filio : bonus utiq
& ille qͥtradidit. Et cum bonuᷤᷤ
pater: utiq & ille bonus qͥ oĩa
habet. q̃ pat̃ habet. Aut si ne¬

Expanded text:
ideo nemo bonus non praeiudicat Christo, ideo nemo bonus non praeiudicat Christo, quia nemo iudicat Christum. nemo enim tamquam conmuniter de nobis dicitur, sed nihil Christo conmune nobiscum. quodsi quem mouet quia nemo bonus nisi unus deus, moueat et illud, quia nemo bonus nisi deus. quodsi a deo filius non excipitur, utique nec a bono Christus excipitur. sed cum in deo filius persona alter, potestate unus sit — unus enim deus, ex quo omnia, et unus dominus, per inus unus est, utique cum secundum maiestatem deus unus in utraque persona sit, et bonus unus in utroque est. nam quomodo non bonus ex bono natus? arbor enim bona bonos fructus facit. quomodo non bonus, cum bonitatis substantia adsumta ex patre non degenerarit in filio, quae non degenerauit in spiritu? et ideo spiritus tuus bonus deducet me in uiam rectam. quodsi bonus spiritus, qui accepit ex filio, bonus utique et ille qui tradidit. et cum bonus pater, utique et ille bonus qui omnia habet quae pater habet, aut si ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne : qͥd faciendo uitam et̃nã
possidebo: Drcit autẽ ifłe.
Qͥd me dicis bonum: Nemo
bonus: nͥ unus ds. Uersuta
interrogatio: & id̾o arguta res¬
ponsio. Cẽptat᷑ enĩ. Princeps autẽ¬
iste magistrũ bonũ dix̃. qͥ dmbonũ
dicere debuisset: nã licet ⁊ in di¬
uinitate bonitas sit. & in doni¬
tate diuinitas: nemo tam̃ bonꝰ
nisi unus ds̃. Om̃is aut̃ homo
bonũ. Tam̃ addendo magister
bone: inportione bonũ dixit.
ñ in uniu̾sitate. Nã d̾s inuniu̾¬
sitate bonus: homo ex parte.
ꝓpterea dñs. Qd me dicis bonũ
qnͣdo negas d̾m: Qid bonũ di¬
cis : cũ bonus nemo nͥ unus d̾s:
Non gͦ bonum se negat: s dm
signat. Bonus enĩ quid ẽ: nͥ
pleuus bonitatis : At uͦ cum
scriptum ẽ. ñ ẽ qͥ faciat boni¬
tatem. ñ eͣ usq ad unũ: utiq de¬
T hominib ñ dedo dixit.
D̾s eñ unus ẽ : ñ unꝰ e numero.
Ita & dĩ filius qͣsi unicꝰ excep¬
tus ẽ. ñ qͣsi unus ex multis.
& unigenitꝯ eͣ. ñ unꝰ e genitis: &

Expanded text:
e, quid faciendo uitam aeternam possidebo? dicit autem ei Iesus: quid me dicis bonum? nemo bonus nisi solus deus. uersuta interrogatio et ideo arguta responsio. temtator enim princeps iste magistrum bonum dixit, qui deum bonum dicere debuisset. nam licet et in diuinitate bonitas sit et in bonitate diuinitas — nemo enim bonus nisi solus deus, omnibonum — tamen addendo magister bone in portione bonum dixit, non in uniuersitate; nam deus uniuersitate bonus, homo ex parte. propterea dominus: quid me dicis bonum, quem negas deum? quid bonum dicis, cum bonus nemo nisi unus deus? non ergo bonum se negat, sed deum signat; bonus enim quid est nisi plenus bonitatis? at uero cum scriptum sit: non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum, utique de hominibus, non de deo dixit; deus enim unus est, non unus e numero. ita et dei filius quasi unicus exceptus est, non quasi unus ex multis et unigenitus est, non unus ex genitis. et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ad subruendũ hominẽ. totum
u̾suta diabolus mundum fraude
concutiat. totis scłi pugnet illece¬
bris: eiꝰ tͥ blanditiȩ plꝰ cauende.
Non cybꝰ euã flexerat. ñ mandatoꝵ
destituerat obliuio: s ꝓmissi ho¬
noris ambitio illecebrosa decepit.
Que si solũ dm̃ adorare uoluisset
in debita ñ quesisset: ⁊id̾o reme¬
dium dat᷑ qͦ telum ambitionis ob¬
tundas: ut soli dño seruiamus.
Caret enĩ ambitione religiosa
deuotio. & consũmata om̃i tẽp¬
tatione. ⁊ abulus recessit ab illo
usq ad tempꝰ. ꝓpe om̃ium cͥmi

Expanded text:
quod ad subruendum hominem totum quod ad subruendum hominem totum uersuta diabolus mundum fraude concutiat, totis saeculi pugnet inlecebris, eius tibi blanditiae plus cauendae. non Euam cibus flexerat, non mandatorum destituerat obliuio, sed promissi honoris ambitio inlecebrosa decepit. quae si solum dominum adorare uoluisset, indebita non quaesisset. et ideo remedium datur, quo telum ambitionis obtundas, ut soli domino seruiamus; caret enim ambitione religiosa deuotio. Et consummata omni temtatione diabolus recessit ab illo usque ad tempus. prope omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłm ẽ: ita etiã ausis flatibus
nequitie spiritał. nullus in hare¬
na ł in salo tutus ẽ. Et naues thar¬
sis: uehem̃ti sepe sp̃u conterunt᷑.
Hec moralit̃. Cȩterũ qd̾ ad mysticũ
ordine̾ spectat. cernis uetusti er¬
roris uincła suis resoluta uestigiis.
ut pͥmo gule. scdo facilitatis. ter¬
cio ambitionis laqueꝰ solueret᷑.
Pellectꝰ ẽ enĩ ada cybo: ⁊ in locũ
interdicte arboris sententiȩ fa-¬
cilitate transgressꝰ: demerarie
quoq ambitionis cͥmen ĩcurrit.
dũ similitudinẽ diuinitatis affec¬
uit inuriȩ: ut nos iugo captiui¬
tatis excusso. uince crimina scͥp¬
turarum p̃sidio disceremus. Etd̃
na cur queras: Si creator om̃iũ
scłi głam subeundȩ pauꝑtatis
uirtute contempsit: cur tu fasti¬
dias qd̃ natus es. appetas qd̾ in-¬
debitum: cur ea q̃ ad usum tibi
diuturna ẽẽ ñ possunt. ad sup¬
pliciũ diuturna deposcas: Caue
insicdias: caue fraudes. Et hoc ipso

Expanded text:
periculum est. ita etiam aduersis flatibus periculum est. ita etiam aduersis flatibus nequitiae spiritalis nullus in harena uel in salo tutus est, et naues Tharsis uehementi saepe spiritu conteruntur. haec moraliter. ceterum quod ad mysticum ordinem spectat, cernis uetusti erroris uincula suis resoluta uestigiis, ut primo gulae, secundo facilitatis, tertio ambitionis laqueus solueretur. perlectus est enim Adam cibo et in locum interdictae arboris sententiae facilitate transgressus temerariae quoque ambitionis crimen incurrit, dum similitudinem diuinitatis adfecuit iniuriae, ut nos iugo captiuitatis excusso uincere I crimina scripturarum praesidio disceremus. quod na cur quaeras? si creator omnium saeculi gloriam subeundae paupertatis uirtute contemsit, cur tu fastidias quod natus es, adpetas quod indebitum est ? cur ea quae ad usum tibi diuturna esse non possunt ad supplicium diuturna deposcas? caue insidias, caue fraudes. et hoc ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ambitio: qd̾ blanda quedã ẽ
conciliatͥcula dignitatum. Et
sepe qͦs uitia nulla delectant
qͦs nulla potuit mouere luxu¬
ria. nulla auaritia subruere:
facit ambitio criminosos. ha-¬
bet enĩ forensis gr̾a domesticũ
ꝑiculũ: ⁊ ut dñet᷑. aliis pͥꝰ seruit.
Curuat᷑ obseqͥo. ut honore donet᷑.
& dũ uult ẽẽ sublimior. fit re¬
missior. cũ in ipsa potestate qd̾
p̃cellit alienũ sit. legib enim
imperat. sibi seruit. Dic̃ fortasse
aliqͥs. qr solus qͥ malũ fecerit ti¬
met: tam̃ & qͥmare nauigat
plꝰ timet: econtͣ immobili ter¬
raꝵ statione consistens ñ solet
timere naufragiũ : s si mobile
conscendit elem̃tũ. freqͣntioribꝰ
obnoxiꝰ fit ꝑicuł. fuge gͦ scłi
mare. ⁊ naufragiũ nͣ timeb̾: & si fre¬
quent᷑ arboꝵ u̾tices spirantium
u̾berent flabra uentoꝵ. solidatis
tam̃ radicib nullꝰ occasꝰ restat.
Ut in mari furentibꝰ uentis. ⁊si ñ
om̃ium naufragiũ. om̃iũ tamen

Expanded text:
ambitio, quod blanda quaedam est ambitio, quod blanda quaedam est conciliatricula dignitatum, et saepe quos uitia nulla delectant, quos nulla potuit mouere luxuria, nulla auaritia subuertere facit ambitio criminosos. habet enim forensem gratiam, domesticum periculum et, ut dominetur aliis, prius seruit. curuatur obsequio, ut honore donetur, et, dum uult esse sublimior, fit remissior, cum in ipsa potestate quod praecellit alienum sit; legibus enim imperat, sibi seruit. Dicet fortasse aliquis quia solus qui malum fecerit timet; tamen qui mare nauigat plus timet. et contra in inmobili terrarum statione consistens non solet timere naufragium; at si mobile conscendat elementum, frequentioribus obnoxius fit periculis. fuge ergo saeculi mare: naufragium non timebis. etsi frequenter arborum uertices spirantium uerberent flabra uentorum-. torum, solidatis tamen radicibus nullus occasus est; at in mari furentibus uentis, etsi non omnium naufragium, omnium tamen
Abbreviated transcription (Latin):
noscant te solũ uerũ dm. ⁊ quẽ
misisti iħm xp̃m: & id̾o uite¬
ipse fructu remuneret amplis¬
simo. fugiamꝰ om̃ia q̃ diabo¬
lice subiacent potestati: ne tan¬
qͣm malus tẏrannꝰ in eos qͦs
intra regnũ suum inuenerit
acceptȩ sȩuitia potestati s utat᷑.
Non gͦ a zabulo potestas ẽ. s
obnoxia tam̃ insidiis ⁊abuli:
nec tam̃ id̾o mala ordinatio
potestatum : qr malo st̃ obnoxie
potestates. Bonũ ẽ enim dm̃
querere. s qͥdã ipsiꝰ inqui¬
sitionis amfractꝰ & error obre¬
pit. Nam si in quisitor ĩ sacͥlegiũ
sceua interp̃tatione u̾tat᷑. in de-¬
teriꝰ u̾titur querentis offensa
qͣm si ñ quesisset : nec tam̃ inqui¬
sitionis s in quisitoris ẽ culpa:
nec inqͥsitio obnoxia malo. sed
querentis affectꝰ. QAsi is qͥd̾m
querit. ꝓpt̾ fragilitatem carnis
& m̃tis angustias sepe temptat᷑.
qͣntomagis qͥ scłm querit obno¬
xiꝰ ẽ: Atq hoc ipso ꝑnitiosior

Expanded text:
noscant te solum uerum deum et quem noscant te solum uerum deum et quem misisti Inos fructu remuneretur amplissimo, fugiamus omnia quae diabolicae subiacent potestati, ne tamquam malus tyrannus in eos quos intra suum regnum inuenerit acceptae saeuitia potestatis utatur. non ergo a diabolo potestas est, sed obnoxia tamen insidiis diaboli. nec tamen ideo mala ordinatio potestatum, quia malo obnoxiae potestates: bonum enim est deum quaerere, sed quidam ipsius inquisitionis anfractus et error obrepit. nam si inquisitor in sacrilegium scaeua interpretatione uertatur, in deterius uertitur quaerentis offensa quam si non quaesisset. nec tamen inquisitionis, sed quaesitoris est culpa, nec inquisitio obnoxia malo, sed quaerentis adfectus. quodsi is qui deum quaerit propter fragilitatem carnis et mentis angustias saepe temtatur, quanto magis qui saeculum quaerit obnoxius est! atque hoc ipso perniciosior
Abbreviated transcription (Latin):
Bonũ fac: ⁊ habebis laudẽ ex illa.¬
non gͦ potestas mala: s ambitio.
deniq eousq a d̾o ordinatio po¬
testatis: ut di minister sit. qui
bene potestate utitur. Dei in qͥt
minist̃ ẽ tͥ inbonum. Ngͦ hono
ris aliqͣ culpa ẽ: s ministri. Nec
di potest ordinatio displicere.
s amministrantis actio. Nã ut
de cȩlestibꝰ ad terrena diriuemꝰ
exemplum: dat honorẽ impe-¬
rator. & habet laude. Ao siqͥs
male honore usꝰ fuerit: ñ imꝑa¬
toris ÷ culpa s iudicis. Habent
reũ suũ crimina: ñ qr potestas
unũquemq s malicia sua implicat.
Aedgͦ: bonũ ẽ uti potestate. stu¬
dere honori : Bonũ si deferat᷑.
ñ eripiatur. Distingue tam̃. hoc
ipsũ bonum. Alius enim bonus
in scło: aliꝰ ꝑfecte uirtutis usꝰ.
Bonũ ẽ enĩ cognoscende diuini¬
tatis studium. nullis occupati¬
onib impediri: nã ⁊ si multa
bona: una tam̃ ẽ uita ȩterna:
Hȩc ẽ aut̃ uita ȩterna. ut cog¬

Expanded text:
bonum fac, et habebis laudem ex illa.bonum fac, et habebis laudem ex illa.non ergo potestas mala, sed ambitio. denique eo usque a deo ordinatio potestatis, ut dei minister sit qui bene potestate utitur.} dei inquit minister est tibi in bonum.〉 non ergo muneris aliqua culpa est, sed ministri nec dei potest ordinatio displicere, sed administrantis actio. nam ut de caelestibus ad terrena deriuemus exemplum, dat honorem imperator et habet laudem. quod si quis male honore usus fuerit, non imperatoris est culpa, sed iudicis. habent reum suum crimina, non quia potestas unumquemque, sed militia sua inplicat. quid ergo? bonum est uti potestate, studere honori? bonum si deferatur, non eripiatur. distingue tamen hoc ipsum bonum. alius enim bonus in saeculo, alius perfectae uirtutis usus; bonum est enim cognoscendae diuinitatis studium nullis occupationibus inpediri. nam etsi multa bona, una tamen est uita aeterna. haec est autem uita aeterna, ut cog
Abbreviated transcription (Latin):
fragił. & inanis adfructũ. S
quomͦ hic dat diabolꝰ potestatẽ.
& alibi legis. qr om̃is potestas a
d̾o ẽ: Nũqͥd potest qͥs duobus
dñis seruire: aut a duobus
accipere potestatẽ : Nũ gͦ contra¬
rium ẽ. Minime. S uide. qr oĩa
a do. Neq enĩ sine do mundus: qr¬
& mundꝰ ꝑ ipsum factꝰ ẽ.S licet
a d̃o factꝰ sit. tam̃ oꝑa eiꝰ mala:
qr scłm in maligno positum est.
& ordinatio mundi a do. opera
mundi amalo: ita etiã a d̾o potes¬
tatũ ordinatio. amalo ambitio
potestatis. Deniq ñ ẽ inquit po¬
testas nͥ a d̾o: q̃ autẽ funt a deo
ordinate sunt. ñ date s ordinate.
Et qͥ resistit potestati. di ordina¬
tioni resistit. Hic quoq licet di¬
cat dare se diabolꝰ potestatem.
om̃ia tam̃ illa ad tempꝰ ꝑmissa
sͥ esse ñ abnuit. Itaq qͥ ꝑmisit.
ordinauit. Nec potestas mala:
s: is qui male utitur potestate.
Deniq uis ñtimere potestatem:

Expanded text:
fragilis et inanis ad fructum.sed fragilis et inanis ad fructum.sed quomodo hic dat diabolus potestatem et alibi legis quia omnis potestas a deo est? numquid potest quis duobus dominis sei-uire aut a duobus accipere potestatem ? num ergo contrarium est? minime. sed uide quia omnia a deo. neque enim sine deo mundus, q ipsum factus est : sed licet a Deo factus sit; tamen opera ejus mala, quia saeculum in maligno positum est; et ordinatio mundi a Deo, opera mundi a malo . Ita etiam a Deo potestatum ordinatio: a malo ambitio potestatis. Denique: Non est, inquit, potestas nisi a Deo: quae autem sunt, a Deo ordinatae sunt, non datae, sed ordinatae et qui resistit potestati dei inquit ordinationi resistit. hic quoque licet dicat dare se diabolus potestatem, omnia tamen illa ad tempus permissa sibi esse non abnuit. itaque qui permisit ordinauit nec potestas mala, sed is qui male utitur potestate. denique uis non timere potestatem?
Abbreviated transcription (Latin):
modi głabor: ꝓme aut̃ ñ glo¬
riabor nͥ ininfirmitatibꝰ mei ᷤͦ. Gͦ
& hic diabolꝰ qm̃ forte̾ sensit. iac¬
tantiã pretendit: q̃ etiã fortes sepe¬
decipit. S dñs respondit ei. Non
tis unius ẽẽ cognoscis: iuxta qd̃
scͥptũ ẽ. ego ⁊ pat̃ unũ sumꝰ. ⁊ id̾o
si unũ obtendit diabolꝰ. occurris
unũ: ne discernas potestatem.
Distingue unũ: ne patrẽ filiũq
secernas. Et dux̃ illũ diabolꝰ iterũ
in montẽ altissimum: & ostendit
illi om̃ia regna orb terre ĩmom̃to
temporis. Bene in mom̃to tpr̃is.
scłaria & t̃rena monstrantur. Ñ
emͣ tã conspectꝰ celeritas indicat᷑.
ꝙͣ caduce fragilitas potestatis ex¬
primitur. In mom̃to enĩ cuncta
illa p̃tereunt: & sepe honor scħ
abiit anteqͣm ueni̾t. Qͥd enĩ scħ
potest ẽẽ diuturnĩ: cũ ipsa diu¬
turna ñ sint scła: Docem᷑ hic in¬
anis ambitionis flabra despicere.
qd̃ omnis dignitas scłaris diabo¬
lice subiaceat potestati: ad usũ

Expanded text:
modi gloriabor, pro me autem non gloriabor nisi in infirmitatibus meis. ergo et hic diabolus, quoniam fortem sensit, iactantiam praetendit, quae etiam fortes decipit; sed dominus respotis unius esse cscriptum est: ego et pater unum sumus. et ideo si \'unum\' obtendit diabolus, occurre \'unum\', ne discernas potestatem, distingue \'unum\', ne patrem filiumque secernas. et duxit illum diabolus iterum in montem altissimum et ostendit illi omnia regna orbis terrae in momento temporis. bene in momento temporis saecularia et terrena monstrantur. non enim tam conspectus celeritas indicatur quam caducae fragilitas potestatis exprimitur; in momento enim cuncta illa praetereunt et saepe honor saeculi abiit, antequam uenerit. quid enim saeculi potest esse diuturnum, cum ipsa diuturna non sint saecula? docemur hic inanis ambitionis flabra despicere, quod omnis dignitas saecularis diabolicae subiaceat potestati, ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
lucis: & de scͥpturis ipsis sepe di¬
nis laqueũ fidelib parat: sic he¬
reticos facit. sic einscerat fidem.
sic iura pietatis impugnat. Ergo¬
ñ te capiat hereticꝰ qr potest de
scͥpturis aliqͣ exempla ꝓferre:
nec sͥ arroget qd̾ doctꝰ uidet᷑.
Utit᷑ & diabolꝰ testimoniis scͥpt᷑aꝵ.
s ñ ut doceat. s ut circumscͥbat¬
& fallat. Cognouit aliquẽ atten¬
tũ religioni. uirtutibꝰ clarum.
signis & oꝑibꝰ p̃potentẽ. iactan¬
tie tendit laqueũ. ut huiuismo¬
di uirum inflet tumore. qͦ pieta¬
ti se ñ credat. s credat iactan¬
tiȩ. nec d̾o deputet. s sibi arro¬
nomine demoniis imperabant.
ne arrogare sͥ aliqͥd uiderent᷑.
Sic petrꝰ paraliticũ curat dicenᷤ.
In nomine iħu nazareni. surge
& ambula. Disce etiã de paulo
fugere iactantiam. Scio in qͥt
hoĩem siue in corpore siue extͣ
corpꝰ nescio d̾s̃ scit. qm̃ raptꝰ ẽ
in paradysũ. & audiuit u̾ba in

Expanded text:
lucis et de scripturis ipsis saepe diuilucis et de scripturis ipsis saepe diuinis laqueum fidelibus parat. sic haereticos facit, sic euiscerat fidem, sic iura pietatis inpugnat. ergo non te capiat haereticus, quia potest de scripturis aliqua exempla proferre, nec sibi adroget quod doctus uidetur. utitur et diabolus testimoniis scripturarum, sed non ut doceat, sed ut circumscribat at fallat. cognouit aliquem adtentum religioni, uirtutibus clarum, signis et operibus praepotentem: iactantiae tendit laqueum, ut huiusmodi uirum inflet tumore, quo pietati se non credat, sed credat iactantiae nec deo deputet, sed sibi adronomine daemoniis imperabant, ne adrogare sibi aliquid uiderentur. sic Petrus paralyticum curat dicens: in nomine Iesu Nazaraei surge et ambula. disce etiam de Paulo fugere iactantiam. scio inquit hominem, siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit, quoniam raptus est in paradisum et audiuit
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ. qͥ ait. Sic enitor: ñ ut
aera cedens. Aera qͥdẽ ñ cede¬
bat apłs: s potestates aerias
u̾berabat. S castigo inqͥt corpꝰ
meũ ⁊ seruituti redigo: ne forte
cũ aliis p̃dicauerim ipse reꝓbꝰ
efficiar. Simul infirmitatem
suã zabulꝰ malitiãq designat.
qr nemini potest noc̾e diabolꝰ
nͥ ipse se miserit. Nã qͥ relictis
celestib t̃rena eligit: uolunta¬
riũ qͦdda p̃cipitium uite labentiᷤ
incurrit: Simul qm̃ telũ suum
diabolꝰ uidit obtusum. qͥ om̃s
homines. ꝓpͥe subiecerat potestati.
plꝰ cepit ꝙͣ. hoĩem iudicare. S
dñs rurss ne ea qͥdẽ q̃de se fu¬
erant ꝓpħata ad arbitriũ dia¬
boli putauit ẽẽ facienda: sed
diuinitatis ꝓpͥe auctoritate ser-¬
uata. u̾sutiis occurrit: ut qr
scͥpt᷑ax exẽplum p̃tendebat.
scͥpturarũ uinceret᷑ exemplis. Po¬
testas enĩ do uincere. & scͥptura mͥ
uincit. Disce hic quoq qr satha-¬
nas transfigurat se uelut angłm

Expanded text:
Paulus, qui ait: sic enitor non ut Paulus, qui ait: sic enitor non ut aera caedens. aera quidem non caedebat apostolus, sed potestates aerias uerberabat. sed castigo inquit corpus meum et seruituti redigo, ne forte cum aliis praedicauerim, ipse reprobus inueniar. simul infirmitatem suam diabolus malitiamque designat, quia nemini potest nocere diabolus, nisi ipse se miserit. nam qui relictis caelestibus terrena eligit uoluntarium quoddam praecipitium uitae labentis incurrit. simul quoniam telum suum diabolus uidit obtunsum. qui omnes homines propriae subiecerat potestati, plus coepit quam hominem iudicare. sed dominus rursus ne ea quidem quae de se fuerant prophetata ad arbitrium diaboli putauit esse facienda, sed diuinitatis propriae auctoritate seruata uersutiae eius occurrit, ut quia scripturarum exemplum praetenderat, pturarum uinceretur exemplis; potestas enim deo uincere, scriptura mihi Į uincit. disce hic quoque quia satanas transfigurat se uelut angelum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis sue iactare desiderant
de loco meritoꝵ suor ⁊ statione
pinnã templi. Ita enĩ ẽ iac tantia
ut dũ se putet unusquisq ad al¬
tiora conscendere. sublimium u¬
surpatione factoꝵ: ad inferiora
trudatur. Et dix̃ illi. Si filius dĩ
es: mitte te deorsum. Uere dia-¬
bolica uox : q̃ m̃tẽ hominis de
gradu altiore meritoꝵ p̃cipita¬
re contendit. Qd enim tã ꝓpͥum
diabolo: qͣm suadere ut unꝰ qͥsq
Non te reuocet carnis illecebra.
plenꝰ sp̃u discit contempnere
uoluptates. Ieina siuis uincẽ:
consequens: ut ꝑ hoĩem diabolꝰ
te putet ẽẽ temptandũ. Xp̃c qͣsi
fortior facie ad faciem tẽptatur.
tu ꝑ hominẽ. Et illud diaboli u̾bũ
ẽ: cũ dic̃ homo. Fortis es. mandu¬
ca & bibe: & similis mane. Noli tͥ
credere: ñ erubescas egere p̃si¬
diis. qͥb ñ egebat xp̃c. Et tam̃
ea ñ negligebat: ut te docet di¬
cens. Cauete negͣuet᷑ cor ur̃m:
inuino & crapula. Non erubuit

Expanded text:
uirtutis suae iactare desiderant, uirtutis suae iactare desiderant, de loco meritorum suorum et statione upra pinnam templi. ita enim est iactantia, ut dum se putat unusquisque ad altiora conscendere, sublimium usurpatione factorum ad inferiora trudatur. et dixit illi: si filius dei es, mitte te deorsum. uere diabolica uox, quae mentem hominis de gradu altiore meritorum praecipitare contendit. quid enim tam proprium diabolo quam suadere ut unusquisqunon te reuocet carnis inlecebra; spiritu plenus disce contemnere uoluptates. ieiuna, si uis uiucere. consequens est ut per hominem diabolus te putet esse temtandum; Christus quasi fortior faciem ad faciem temtatur, tu per hominem. et illud diaboli uerbum est, cum dicit homo: fortis es: manduca et bibe, et similis mane\'. noli te tibi credere, non erubescas egere praesidiis, quibus non egebat Christus. et tamen ea non neclegebat, ut te doceret dicens: cauete ne grauetur cor uestrum in uino et crapula. non erubuit
Abbreviated transcription (Latin):
cat: sic adhuc uincit ut fallat.
Nã si conu̾tisset naturã: ꝓdiderat
Uides qͦ genere utat᷑ armoꝵ
qͦ hominẽ ab spiritał nequitie
incursione defendat. adu̾sus
irritam̃ta gulȩ septũ atq mu¬
nitum: Non enĩ qͣsi ds utitur
potestate. Qͥd enĩ mͥ ꝓderat :
S qͣsi homo cõmune sibi accer¬
sit auxilium : ut diuine pabulo
lectionis intentꝰ. famẽ corpori ᷤ
negligat: alim̃tũ u̾bi cęlestis
ad quirat. Huic intentꝰ moy¬
ses panẽ ñ desiderauit: hiuic
intentꝰ helẏas. famẽ ꝓlixioris ñ
sensit ieiunii. Non enĩ potest qͥ
u̾bum sequit᷑ panẽ desiderare
terrenũ. cũ panis substantiã ce-¬
lestis accipiat. humanis enĩ di¬
uina p̃stare ñ dubium ẽ. & cor¬
poralib spiritalia: & ido qͥuitã
ueram desiderat. illũ panẽ ex-¬
petat. qͥ ꝑ inuisibilẽ substantiã
humana corda confirmat. S e¬
qͥtur iactantie telum qͦ ꝓcliue
delinquit᷑: qr dũ homines głam

Expanded text:
cat, sic adhuc uincit, ut fallat. cat, sic adhuc uincit, ut fallat. nam si conuertisset naturam, prodiderat uides quo genere utatur armorum, quo hominem ab spiritalis nequitiae incursione defendat aduersus incitamenta gulae saeptum atque munitum. non enim quasi deus utitur potestate - quid enim mihi proderat? - sed quasi homo conmune sibi arcessit auxilium, ut diuinae pabulo lectionis intentus famem corporis neclegat, alimentum uerbi caelestis adquirat. huic intentus Moyses panem non desiderauit, huic intentus Helias famem prolixioris non sensit ieiunii. non enim potest qui uerbum sequitur panem desiderare terrenum, cum panis substantiam caelestis accipiat - humanis enim diuina praestare non dubium est et corporalibus spiritalia - et ideo qui uitam ueram desiderat illum panem expectat, qui per insensibilem substantiam humana corda confirmat. squitur iactantiae telum, quo procliue delinquitur, quia dum homines gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. unde iã uicerat. Et ideo
inde incipio in xp̃o uincere.
lam. cauere luxuriam: qr telũ
ẽ diaboli. La queus tenditur cũ
m̃sa regał conuiuii p̃paratur.
q̃ constantiã m̃tis sepe inclinat.
Non solũ emͣ cũ audimus u̾ba
zabuli : s etiã cũ uidemꝰ enis
copias. la queũ uitare debemꝰ.
Didicisti gͥ diaboli telũ: sume
scutũ fidĩ. loricam abstinentiȩ.
S qͥd sibi uult tał sermonis
exorsꝰ. si filius di es. ñ qr cog¬
nouerat filiũ dĩ uenturũ: S ue¬
nisse ꝑ hanc infirmitatẽ corporiᷤ
ñ putabat. Aliud explorantis. aliud
temptantis ẽ. Et dõ ꝓfitet᷑ se cre¬
nẽ posse conu̾ti nat᷑e alteriꝰ tͣns¬
fusione monstrauit: docet nichil
tͥ ꝓdiaboli arbitͥo nec declarande
uirtutis contemplatione faciendũ.
Simul inipsa temptatione artifi-¬
c̃ẽ diaboli disce u̾sutiã: sic tẽptat
ut exploret: sic explorat ut tẽp¬
tet. Et contͣ dñs sic fallit ut uin¬

Expanded text:
coepit, unde iam uicit. et ideo coepit, unde iam uicit. et ideo inde incipio in Christo uincere, lam, cauere luxuriam, quia telum est diaboli. laqueus tenditur. cum mensa regalis conuiuii praeparatur, quae constantiam saepe mentis inclinat. non solum enim cum audimus uerba diaboli, sed etiam cum uidemus eius copias, laqueum uitare debemus. didicisti igitur diaboli telum: sume scutum fidei. loricam abstinentiae. sed quid sibi uult talis sermonis exorsus: ei filius dei es, nisi quia cognouerat dei filium esse uenturum? sed uenisse per hanc infirmitatem corporis non putabat. aliud explorantis, aliud temtantis est et deo se profitetur crenem posse conuerti naturae alterius transfusione monstrauit docet nihil tibi pro diaboli arbitrio nec declarandae uirtutis contemplatione faciendum. simul in ipsa temtatione artificem diaboli disce uersutiam. sic temtat ut exploret, sic explorat ut temtet. contra dominus sic fallit, ut uin
Abbreviated transcription (Latin):
tũq resurrectionis optat ad¬
ipisci: mystici ieninii p̃uaricator
esse ñ debet. Qd̃ & inlege moyses.
testam̃ti auctoritate p̃scͥpsit:
fidele uirtutis esse certamen.
Qͥd uͦ sibi uult qd̾ euuangłista
dñm esurisse signauit : cũ de
moysi atq helie ieiumo nichil
tale uideamꝰ exp̃ssum : Nũqͥd
hominũ patientia d̾o fortior.
potuit: ostendit se ñ cẏbũ esu¬
risse corporis s salutẽ : simul ut
adu̾sariũ lacesseret iã timentẽ.
erat uulneratꝰ. Et icdo fames
domini pia fraus ẽ: ut in qͦ za-¬
bulꝰ maiora metuens iã caue¬
bat. famis specie lactatꝰ tẽp¬
taret ut hominẽ: ne impedire¬
t᷑ tͥumphus. Simul illud disce
dũ se xp̃c diabolo offerret. Di¬
xit autẽ illi zabulꝰ. Si filiꝰ dĩ
es. dic lapidi huic ut panis fiat.
Tria esse p̃cipue docemur tela
zabuli. quib ad conuulneran-¬
dã m̃tẽ hominis consueuit ar¬
mari. Grile unũ. aliud iactan¬
tie. ambitionis t̃cium. Inde aũ

Expanded text:
tumque resurrectionis optat adtumque resurrectionis optat adipisci, mystici ieiunii praeuaricator esse non debet, quod et in lege Moyses testamenti auctoritate praescripsit fidele uirtutis esse certamen. quid uero sibi uult quod euangelista dominum esurisse signauit, cum de Moysi atque Heliae ieiunio nihil tale uideamus expressum? numquid hominum patientia deo fortior potuit ostendit non cibum esurisse se corporis, sed salutem, simul ut aduersarium lacesseret iam timentem, uulneratus. et ideo famis domini pia fraus est, ut in quo diabolus maiora metuens iam cauebat, famis specie lactatus temtaret ut hominem, ne inpediretur triumphus. simul illud disce dum se diabolo Christus offerret. Dixit autem illi diabolus: si filius es dei, dic lapidi huic ut fiat panis. tria praecipue docemur tela diaboli, quibus ad conuulnerandam mentem hominis consueuit armari, gulae unum, aliud iactantiae, ambitionis tertium. inde autem
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ : qͥ solꝰ inducit dominũ
dicentẽ latͦm. Am̃dico tͥ: hodie
mecũ eris in paradyso. Plenꝰ gͥ¬
consilio ut ⁊abulum ꝓuocaret.
Nã nͥ ille certasset: ñ mͥ iste uicisset
Misterio: ut illũ adam de exilio
liberaret. Exemplo: ut ostendẽt
nob̾ zabulũ ad meliora tendentibꝰ
inuidere: & teͣ magis ẽẽ cauen¬
dũ. ne mysterii gr̃am deserat
m̃tis infirmitas. Quadraginta aut̃
dierũ: misticũ numerũ recognoscis.
Tot enĩ dieb aqͣs abyssi effusas
esse mneministi: & tot ieunio di¬
erũ sc̃ificato ꝓpħa refusam celi
serenioris esse clem̃tiã. Tot ieni¬
nio dierũ sc̃s moyses ꝑceptionẽ
legis emeruit : tot annos inhe¬
remo constituti patres. panem
angłoꝵ. & cȩlestis alimome gr̃am
consecuti sunt: nec anteqͣm mys¬
tici numeri tempꝰ explerent
terrã repromissionis intrare me¬
ruert. Tot ieiuno dier̃. dm̃ nob
in euuangłm patescit ingressus.
Unde si quis euuangłii głam. fruc¬

Expanded text:
testatur, qui solus inducit dominum testatur, qui solus inducit dominum dicentem latroni: amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. plenconsilio, ut diabolum prouocaret - nam nisi ille certasset, non mihi iste uicisset - mysterio, ut illum Adam de exilio liberaret, exemplo, ut ostenderet nobis diabolum ad meliora tendentibus inuidere et tunc magis esse cauendum, ne mysterii gratiam deserat mentis infirmitas. Quadraginta autem dies: mysticum numerum recognoecis. tot enim diebus aquas abyssi effusas esse meministi et tot ieiunio dierum sanctificato propheta refusam caeli serenioris esse clementiam; tot ieiunio dierum sanctus Moyses perceptionem legis emeruit; tot annos in heremo constituti patres panem angelorum et caelestis alimoniae gratiam consecuti sunt nec antequam mystici numeri tempus explerent, terram repromissionis intrare meruerunt; tot ieiunio dierum domini nobis in euangelium patescit ingressus. unde si quis euangelii gloriam fruc
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad paradẏsum redire possimꝰ
uestigia ꝑseqͣmur : & iudete qͥbꝰ
itinerib reducamur. Nẽ in de¬
serto xp̃e ẽ: agit hominẽ. instru¬
it. informat. exercet. ungit oleo
spiritali. Ubi uidit robustiorẽ
ꝑsata & fruc tuosa transducit.
qͣndo querebantur iudei qd̾ disci¬
puli eiꝰ sabbato de segete spicas
uellerent. Iam enĩ apłos suos inagͦ
culto & fructuoso oꝑe collocauãt.
postea in paradiso constituit tpr̃e
passionis. Sic enim habes. Hec cũ
tẽ cȩdron ubi erat hortus: inquẽ
introiuit ipse cũ discipuł suis.
Agͦ enim fecundo. hortũ eẽ potio¬
rẽ docet ꝓpħa incantico canticoꝵ
dicens. Hortus conclusꝰ soror mea
sponsa. hortꝰ clausꝰ. fons signatꝰ
emissiones tuȩ paradysꝰ. Illa ÷ enĩ
amina pura & immacłata uirgi¬
nitas: q̃ nullo t̃rore penaꝵ. nullis
a fide scłaris uoluptatis illecebriᷤ
nullo uite amore transducitur.
Deniq uirtute dm̃ hominẽ ẽẽ
reuocatũ p̃cȩtis hic euuangłista

Expanded text:
ut ad paradisum redire possimus, uestigia persequamur. uidete quibus itineribus reducamur. nunc in deserto Christus est, agit hominem, instruit, informat, exercet, unguit oleo spiritali. tali; ubi uidit robustiorem, per sata et fructuosa transducit, quando querebantur Iudaei quod discipuli eius sabbato de segete spicas uellerent - iam enim apostolos suos in agro culto et fructuoso opere collocauerat - postea in paradiso constituit tempore passionis; sic enim habes: haec cum tem cedri, ubi erat hortus, in quem introiuit ipse cum discipulis suis. agro enim fecundo hortum esse potiorem docet propheta in Canticis canticorum dicens: hortus clausus soror mea sponsa, hortus clauemissiones tuae paradisus. illa est enim animae pura et inmaculata uirginitas, quae nullo terrore poenarum, nullis a fide saecularis uoluptatis inlecebris, nullo uitae amore transducitur. denique uirtute domini hominem esse reuocatum prae ceteris hic euangelista
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tota noctẽ laborantes
nichil cepimus. s inu̾bo tuo
adhuc dedit nom̃ suum: ad huc
noctẽ habeo. Nisi iaculum uocis
ꝑ epiphaniam: & ad huc nichil
cepi. Misi ꝑ dies. expecto ut iu¬
beas: inu̾bo tuo laxabo retia.
Ouacua p̃sumptio. o humilitas
fructuosa: qͥ nichil ante ceꝑant
magnã ĩ u̾bo dĩ concludunt mul
titudine̾ piscium. Non hoc hu¬
mane facundie opꝰ: s suꝑne uo¬
cationis ẽ munus. Cȩdunt dispu¬
tationes hominũ: fide plebssua
credit. Rũpunt᷑ retia nec labit᷑
piscis: uocant᷑ ad adium̃tũ socii
qͥerant in alia naui. Que: illa
alia nauis: nͥ forte iudea: Ex qua

Expanded text:
 totam noctem laborantes nihil cepimus; sed in uerbo tuo adhuc dedit nomen suum, adhuc noctem habeo. misi iaculum uocis per epifania et adhuc nihil cepi, misi per diem. exspecto ut iubeas; in uerbo tuo laxabo retia.s o uacua praesumtio, s o humilitas fructuosa! qui nihil antea ceperant magnam in uerbo domini concludunt piscium multitudinem. non hoc humanae facundiae opus, sed supernae uocationis est munus. cedunt disputationes hominum, fide plebis sua credit. rumpuntur retia, nec labitur piscis. uocantur ad adiumentum socii qui erant in alia naui. quae est alia nauis nisi forte Iudaea, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ duc̃ ad uitã. Aittit ad uias
& circa sepes: qd̾ hii uidelicet
apti sint regno cęloꝵ. qͥ nullis
p̃sentiũ cupiditatib occupati
a d firtura festinent: in qͦdã bone
uolutitatis tramite constituti.
cernant. & incursꝰ arceant bes¬
tiaꝵ. norint bona malaq distin¬
guere. & adu̾sꝰ temptam̃ta ne¬
quitiȩ spiritał. fidei munimen
obtendere. Deniq dñs ut uineã
suã ostenderet fuisse mnunitam
& sepẽ inquit circũdedi. ⁊ circũ¬
fodi eã. Et apłs mediũ parietẽ
sepis dic esse sublatũ. qui con¬
tinationẽ munitionis int̾ruꝑat.
fides gͥ ⁊ ratio querit᷑. & queritur
in plateis: hoc ẽ inmeatib inte¬
rioris affectus : qr scriptum est.
In plateis tuis. diffundant᷑ aque
tuȩ. Nec hoc tam̃ plenũ ẽ ut ali¬
qͥs uocatꝰ adueniat. nͥ uestẽ ha-¬
beat nuptiałe. hoc ÷ fidẽ habeat
& caritatẽ. Et ido qͥ pacẽ ⁊ cari¬
tatẽ ñ detulerit ad xp̃i altaria

Expanded text:
quae ducit ad vitam. Mittit ad vias, quae ducit ad vitam. Mittit ad vias, et circa sepes, quod hi videlicet apti sint regno coelorum, qui nullis praesentium cupiditatibus occupati ad futura festinant, in quodam bonae voluntatis tramite constituti: cernat, et incursus arceat bestiarum, norint bona malaque distinguere, et adversus tentamenta nequitiae spiritalis, fidei munimen obtendere. Denique Dominus, ut vineam suam ostenderet fuisse munitam, Et sepem, inquit, circumdedi, et circumfodi eam . Et sepis dicit esse sublatum, qui continuationem munitionis irruperat . Fides igitur et ratio quaeritur, et quaeritur in plateis, hoc est, in meatibus interioris affectus; quia scriptum est: In plateis tuis diffundantur aquae tuae . 204. Nec hoc tamen plenum est, ut aliquis vocatus adveniat, nisi vestem habeat nuptialem, hoc est, fidem habeat et charitatem. Et ideo qui pacem et charitatem non detulerit ad Christi altaria,
Abbreviated transcription (Latin):
mea aut qui sunt fr̃s mei. cur
tu domino tuo cupias anteferrȩ
S neq ignorare naturã. neq
seruire nature dñs iubet: sed
ita indulgere naturȩ ut uene¬
reris auctorẽ: nec a d̾o paren¬
tũ amore de̾ciscas. Itaq post
diuitũ resupina fastigia. con¬
tulit se ad gentes: iubet bonoᷤᷤ
& malos introire. ut bonos au¬
geat maloꝵ affectꝰ in meliora
cõmutet: ut compleatur illud qd̾
hodie lectũ ẽ. tunc lupi ⁊ agni
simul pascent᷑. Inuitat pauperes.
debiles. cecos: qͦ ostenditur nob̃
uł qd̾ nullum debilitas corporiᷤ
excludat a regno. rariusq de¬
linqt cui desit illecebra peccandi
uł qd infirmitas peccatoꝵ per
miscłiam domini remittatur.
ut ñ ex oꝑibus s exfide redemptꝰ
a crimine. si gloriat᷑ in domino
glorietur. Mittit itaq ad exitꝰ
uiarũ. Prudentia enim in exitu
canitur. Qstttit ad plateas: qr
misit ad peccatores. ut de latio
rib uiis ad angustã uenirent.

Expanded text:
mea aut qui fratres mei? cur mea aut qui fratres mei? cur tu domino tuo cupias anteferre? sed neque ignorare naturam neque seruire naturae dominus iubet, sed ita indulgere naturae, ut uenereris auctorem nec a deo parentum amore desciscas. Itaque post diuitum resupina fastidia contulit se ad gentes, iubet bonos et malos introire, ut bonos augeat, malorum adfectum in meliora conmutet, ut conpleretur illud quod hodie lectum est: tunc lupi et agni simul pascentur. inuitat, pauperes debiles caecos quo ostenditur nobis uel quod nullum debilitas corporis excludat a regno rariusque delinquat cui desit inlecebra peccandi uel quod infirmitas peccatorum per misericordiam domini remittatur, ut non ex operibus, sed ex fide redemtus a crimine si gloriatur in domino glorietur. mittit itaque ad exitus uiarum; prudentia enim in exitu canitur. mittit ad plateas. quia misit ad peccaribus viis ad angustam venirent,
Abbreviated transcription (Latin):
uincula eoꝵ: & ꝓiciamus a nob̃
qͥ ceruicib nr̃is pietatis sue ui¬
gũ mite suspendit. Quinq autẽ
iuga st̃ u̾boꝵ decẽ : uł quinq
libri ueteris legis: de quibꝰ
in euuangłio uidet᷑ samaritane
dicere. quinq uiros habuisti.
at uͦ heresis uelut eua femineo
rigorẽ fidei temptat affectu: ut
lubrica facilitate ꝓlabens. leno¬
cina falsi decoris affectet: inte¬
meratam negligens pulcͥtudinẽ
ueritatis. Id̾o gͥ excusant. quia
nemini int̾eluditur regnũ: nͥ
ei quẽ sue ꝓfessio uocis excluse¬
rit. Dñs autẽ om̃s clem̃ter in¬
uitat: s nos aut desidia nr̃a aut
error au̾tit. Ergo & ille qͥuilła
emit. alienus a regno ẽ. E m̃tes
tempore diluuia absorbuerunt.
Et ille qͥuigũ potius legis q̃m
gr̃e munus elegit: & ille qͥ ꝓpt̃
tũ est enim. Siqͥs uenit adme
& ñ odit patrẽ suum. ⁊ matrẽ
& uixorẽ: ñ potest m̃s ẽe discipłs
Et enĩ si ꝓpter te dñs suȩ renun¬
ciat matri. dicens. quȩ ẽ mat̾

Expanded text:
cula eorum et abiciamus a nobis qui ceruicibus nostris pietatis suae iugum mite suspendit. quinque autem iuga sunt uerborum decem uel quinque libri ueteris legis, de quibus in euangelio uidetur Samaritanae dicere: quinque enim uiros habuisti. at uero haeresis uelut Eua femineo rigorem fidei temtat adfectu et lubrica facilitate prolabens lenocinia falsi decoris adfectat intemeratam neglegens pulchritudinem ueritatis. ideo igitur excusant, quia nemini intercluditur regnum nisi ei quem suae professio uocis excluserit, dominus autem omnes clementer inuitat, sed nos aut desidia nostra aut error auertit. ergo et ille qui uillam emit alienus a regno est — ementetempore diluuia sorbuerunt — et ille qui iugum potius legis quam gratiae munus elegit et ille qui propter tum est enim: si quis uenit ad me et non odit patrem suum etmatrem et uxorem, non potest meus discipulus esse. etenim si propter te dominus suae renuntiat matri dicens: quae est mater