comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o nil potest. hoc in eis iudicat qđ intꝰ sentiunt.
ñ qđ famulari foris uidentur. Quia gͥ eoꝵ
fraudulentiis ds ut homo ñ fallitur. recte
scondito faciem eiꝰ accipitis. Statim ut
se commouerit. turbabit uos. & terror ełꝰ
irruet suꝑ uos. Hoc qđ in abscondito acci¬
pi asserit faciem di. duob modis ualet
intelligi:. Sunt namq ñnulli. qui & ueri¬
tatẽ in corde sentiunt. & tam̃ quȩ falsa st̃
de dõ foras loquuntur. Ne enĩuinci ui-¬
deantur. & cognoscunt ueritatem interiꝰ.
& tam̃ hanc exteriꝰ impugnant. Ande
bene nunc dicit᷑: pse arguet uos. qmͣ in ab-¬
scondito faciẽ eiꝰ accipitis: Ac si apte dice¬
retur. tanto magis de falsitate apud eum
estis rep̾hensibiles. qnͣto apud uosmetipsos
qđ uerũ est uidetis. Et sunt ñnulli. qui
qnͣdo ad mentẽ redeunt. dĩ iusticiã & recti
tudinẽ contemplantur. & orando ac flendo
contremiscunt: sed postꝗͣ contẽplationis

Expanded text:
Deum nihil potest, hoc in eis judicat quod intus sentiunt, Deum nihil potest, hoc in eis judicat quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte ciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos . Hoc quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foras loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant. Unde bene nunc dicitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis; ac si aperte diceretur: Tanto magis de falsitate apud eum estis reprehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est videtis. Et sunt nonnulli qui qtudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotentia ignorat peccare: Quia igit᷑
amici beati iob ita eiꝰ facta rep̾henderant.
ac sim se ipsi rep̾hensibile nichil haberen.
recte nunc dicitur. Nunquid faciem eiꝰ
accipitis. & ꝓ dõ iudicare intimim
Faciem quippe eiꝰ accipere est. auctoritatẽ
illiꝰ in iudicio sumere. & quasi ꝓ do iudi¬
care nititur. qui cũ infirma quęq in alte¬
rum rep̾hendit. apud se introrsus per
compassionem ñ infirmatur. Sequitur.
Aut decipietur ut homo. uris fraudulen¬
tiis: Fraudem dõ heretici exhibent. quia
ea astruunt. quȩ nequaꝗͣ ipsi ꝓ quo loquun¬
tur placent. eumq dum qͣsi defendere ni-¬
tuntur offendunt. dum in aduersitate eius
corruunt. cui uidentur ex p̃dicatione famula¬
ri. Unde & ꝑ psalmistam dicit᷑. ut destruas
inimicũ & defensorẽ. Omnis qͥppe hereticꝰ
omĩpotenti do inimicus & defensor est. quia
unde hunc quasi defendere nititur: inde
ueritati illiꝰ aduersatur. Quia autẽ latere

Expanded text:
omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant, ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent. recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. Sequitur: Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem . Omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ tumor stulti deprimatur. nequaquã
ꝑ intelligentiã iudiciũ iusti cognoscitur.
dacio. ut ꝓ illo loquamini dolos: Ds men-¬
dacio ñ eget. quia ueritas fulciri ñ quęrit
auxilio falsitatis. Heretici autẽ. quia ea quȩ
praue de do intelligunt. ex ueritate tueri ñ
possunt. quasi ad approbandũ radiũ lumi-¬
nis umbras falsitatis requirunt. & pro eo
dolos loquuntur. dum infirmas mentes
in intellectu illiꝰ stulta seductione decipi¬
cum prudentiũ facta conspiciunt. hȩc eis
omnia rep̃hensibilia esse uidentur. suȩq
imperitiȩ atq infirmitatis obliti. tanto
intentiꝰ de alienis iudicant. quanto sua¬
ꝓfundius ignorant. At contra iusti & cũ
prauoꝵ facta redarguunt. semꝑ suȩ infir¬
mitatis conscii. eos & si exteriꝰ seuiendo.
tam̃ interiꝰ compatiendo rep̾hendunt.
quia illiꝰ solius est peccata hominũ sine
compassione discutere. qui ex naturȩ suȩ¬

Expanded text:
prius tumor stulti deprimatur, nequaquam prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscitur. dacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipicum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae su
Abbreviated transcription (Latin):
specie. seĩ uiri iudiciis aduersant᷑. Laquet
enĩ quia catholicoꝵ figurã ñ teneant. qui¬
qui cultores puersoꝵ doginatũ uocantur.
Qua in re hoc qͦ oportet intendi. quod
mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enĩ
edificiũ lapidib. ita mendaciũ sermonib
fabricatur. Ubi enĩ ñ dolosa locutio sed
sensus ueritatis est. quasi munita moles
ñ ex fabrica. sed ex natura consurgit. Sequit᷑
intus m̃bra lateant ignoratur. sic plerũq
stultus si tacuerit. utrũ sapiens sit an stultꝰ
absconditur. si tam̃ nulla alia oꝑa ꝓdeant.
quȩ sensum etiã tacentis loquantur: Sc̃s gͥ
uir amicos suos aspiciens uelle apparere
qd ñ erant. eos ad tacendum ammonuit.
ne possent apparere qd erant. Unde & ꝑ
salomonẽ dicitur: stultus si tacuerit. sapi¬
ens putabitur: Sed quia stultꝰ cũ loquitur.
ꝑ hoc qđ sua infert. sapientũ uerba pensa¬
Bene autẽ priꝰ correptionẽ. & post modũ
iudiciũ intulit. quia nisi ꝑ correptionem

Expanded text:
is adversantur. Liquet enim quia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequiturintus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensaBene autem prius correptionem et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem
Abbreviated transcription (Latin):
moriam reducunt. deflent quȩ cõmiserunt.
districte se iudicant ne duudicentur. ita
hẏpocritȩ quo exteriꝰ hominib placent.
eo se interiꝰ aspicere negligunt. totosq
se in uerbis ꝓximoꝵ fundunt. & scõs se
esse ȩstimant. quia sic se haberi ab homi.¬
nib pensant. Cumq mentẽ ꝑ uerba
suȩ laudis sparserint. nunqu̾a hanc ad
cognitionẽ reducunt culpȩ. nunquã con-¬
siderant. ubi internũ iudicẽ offendant
nichil de eiꝰ districtione metuunt. quia
sic se placuisse ei sicut hominib credunt.
Qui si terrorẽ eiꝰ ad mentẽ reducerent.
hoc ipsũ qđ in mala intentione positi
placent hominib. plus timerent: Bene.
itaq dicit᷑. Non ueniet in conspectu eiꝰ¬
omnis hẏpocrita. quia districtionẽ di ante
oculos ñ ponit. dum placere humanis
oculis concupiscit. Qm si mentem suam
discutiens. semetipsũ in conspectu di pone¬
ret. ꝓfecto iam hypocrita ñ esset. Sequitur

Expanded text:
moriam reducunt, deflent quae commiserunt, moriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu eomnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocrita non esset. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
adiungat. Et ipse erit saluator meus.
omnis hypocrita. Cum constet qđ iudex
ueniens agnos ad dexterã hedos uͦ ad sinstr̃a
ponat. qua nunc ratione dicit᷑. in conspectu
si inter hedos erit. ad sinistrã iudicis appa
in conspectu dñi uenimꝰ. Uno quidẽ quo
hic peccata nr̃a suptiliter ꝑpendentes. in
eiꝰ nos conspectu ponimꝰ. & flendo diui¬
dicamus. nam quotiens conditoris nr̃i po-
tentiam ad sensũ reducimꝰ. totiens in con¬
spectu illiꝰ stamus. Ande recte qͦ ꝑuirũ
di heliam dicitur: uiuit dñs ds isrł. in cuiꝰ
conspectu sto. Alio qͦ modo in conspectu
dñi uenimꝰ cum in extremo iudicio ante
tribunal eiꝰ assistimꝰ. Hypocrita gͥ ꝑ exam̃
ultimũ ante conspectum iudicis uenit. sed
quia mͦ culpas suas considerare & deflere
dissimulat. in conspectũ uenire dñi recusat:
Sicut enĩ iusti uiri cũ districtionẽ uenturi
iudicis contemplantur. peccata sua ad me-¬

Expanded text:
adjungat: Et ipse erit salvator meus. adjungat: Et ipse erit salvator meus.  cupit. --Cum constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu si inter haedos erit, ad sinistram judicis apparin conspectu Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri 384 potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte quoque per virum Dei Eliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto . Alio quoque modo in conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad me
Abbreviated transcription (Latin):
ab spei suę rectitudine ñ incuruatur. De
rȩꝓbi namq sensu scriptũ est: confitebitur
tibi. dum bene feceris ei. In hoc itaq mens
iusta ab iniusta discernitur. qdđ om̃ĩ poten¬
tis di laudem. & inter aduersa confitetur.
qd ñ reb frangitur. ñ cum casu głȩ exterio¬
ris cadit. sed in hoc magis qualis cum reb
fuerit demonstrat. quȩ & sine reb robusti¬
or stat. Sequitur. Ueruntam̃ uias meas
m̃s. Cum paulus apłs dicat. si nosmet¬
ipsos duudicaremꝰ. ñ utiq iudicaremur.
eo tunc dñs saluator inuenitur. quo nunc
ꝓtimore dm̃ peccatũ nr̃m a nobismetipsis
redarguitur. Unde electi quiq culxis suis
nunqu̾ã sciunt parcere. ut possint culparũ
iudicem placatũ inuenire. & uere eum
postmodũ inuenire saluatorẽ credunt.
quẽ districte modo iudicẽ metuunt. Nã
qui sibi nunc in culpa parcit. ei post modũ
in pena ñ parcitur. Dicat gͦ. Ueruntam̃
uias meas in conspectu eiꝰ arguam. Iuȩ
uero utilitas de hac argutione sequatur

Expanded text:
i suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. Sequitur: CAPUT XXXV. VERS--Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
immunda temptatio ñ aliunde s a semet¬
ipso nascitur. more tinea carnis tẽptatio.
quasi uestem de qua exit consumit. In
semetipso quippe habet homo unde tempte¬
tur. Quasi gͦ tinea uestẽ consumit. quȩ ex
ueste eadem ꝓcessit. Sciendũ qͦ qđ̃ tinea
sine sonitu ꝑforat uestimentũ. & plerũq
cogitatio ita transfigit mentẽ. ut mens ipsa
ñ sentiat. nisi postquã fuerit eiꝰ aculeo
tranfixa: Bene gͦ dicitur. qđ homo tanquã
uestimentũ a tinea consumatur. quia ñ¬
nunquã temptationũ nr̃arum uulnera ñ¬

Expanded text:
immunda tentatio non aliunde, sed a semetimmunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentationu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ laboriosum est custodire ne mala homo
facere audeat. ne in bonis actib ꝑ intentio¬
nem titubet. & inter recta oꝑa. sinistra eum
cogitatio illudat. Quȩ tam̃ cuncta omps ds̃
suptiliter examinat. atq in iudicio singula
repensat. sed quando homo qui carnis suȩ in¬
firmitate constringitur. contra cuncta uale¬
at suptiliter assurgere. atq ĩ c̃cussa cogitati.¬
one rectitudinẽ tenere: Unde apte subdit᷑.¬
Qui quasi putredo consumendus sum. &
quasi uestimentũ qđ comeditur a tmnea
Sicut enĩ uestimentũ de se exorta tinea co-¬
meditur. ita homo in semetipso habet pu¬
tredinẽ de qua consumatur. Atq hoc est
qd est. unde consumatur ur ñ sit. Nd intel¬
ligi & aliter potest. si ex uoce temptati homi¬
nis dicatur. qui quasi putredo consumendꝰ
sum. & quasi uestimentũ qđ comedit᷑ a tiea
Homo enĩ quasi putredo consumit᷑. dũ car¬
nis suȩ corruptione conteritur. Cui quia

Expanded text:
autem laboriosum est custodire ne mala homo autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subditQui quasi putredo consumendus sum et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. - Sicut enim vestimentum de se exorta tinea comeditur, ita homo in semetipso putredinem habet de qua consumatur, atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia
Abbreviated transcription (Latin):
considerasti. In neruo d̾s pedem hominis
posuit. quia prauitatem illiꝰ forti districti¬
one suã sententiã ligauit. Cuius omnes
semiras obseruat. quia suptiliter singula eiꝰ
quęq diiudicat. Semita & enĩ. angustior
solet esse quã uia. Iuia autẽ uias actiones
ñ immerito semitas ipsas actionũ cogitati¬
ones accipimꝰ. Ds̃ itaq om̃s semitas obser¬
uat. quia in singulis quib q nrĩs actionib¬
etiã cogitationes pensat. Et uestigia pedũ
considerat quia intentiones nr̃oꝵ operum
quã recte ponantur examinat. ne & hoc qd̃
bonũ agitur. ñ recto desiderio agat᷑ Posst̾
quoq ꝑ pedum uestigia. quȩdam male acta
signari. Nam pes in corpore est. uestigium
in uia. & plerumq dum quȩdã praua agimꝰ.
intuentib hoc frĩb. exemplũ malũ prębemꝰ.
& quasi inflexo extra uiam pede. sequentib
uestigia distorta relinquimꝰ. dum ꝑ nr̃a opa
ad scandalum aliena corda ꝓuocamꝰ. Ualde

Expanded text:
itas. --In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius forti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibetiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde
Abbreviated transcription (Latin):
& formidine ñ fuero. scio quia a districtio
ne examinis ñ abscondor. qm̃ in conspectu
tuo iustꝰ esse ñ ualet. qui tibi ñ ꝑ dilectio¬
nem. sed ꝑ formidinẽ seruit. Vnde & ipsã
conditoris sui p̾sentiam qͣsi samiliariter ac
corporalit᷑ quęrit. ut ꝑ hanc & audiat quod
ignorat. & in his audiatur quȩ nouit. Nam

Expanded text:
et formidine non fuero, scio quia a districtione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet qui tibi non per dilectionem, sed per timorem servit. Unde et ipsam conditoris sui praesentiam quasi familiariter ac corporaliter quaerit, ut per hanc et audiat quod ignorat, et in his audiatur quae novit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
do tua ñ me terreat. In quib uidelicet duob
quid aliud ꝑ ꝓphetiȩ uocem. quã tempꝰ gr̃ȩ
& redemptionis inquirit: Tex namq sub
ꝑcussione ultionis popłm tenuit. ut quisqͥs
sub illa peccaret. ꝓtinus morte puniretur:
Nec plebs israhelitica ex amore dño. sed ex ti¬
more seruiebat. Nunquã uͦ impleri iusticia
ꝑ timorẽ potest. quia uixta ioħis uocẽ ꝑfecta
caritas foras mittit timorẽ. Et paulus ad-
optiuos filios consolatur dicens. ñ accepistis
spm̃ seruitutis iterũ in timore. sed accepistis
spm̃ adoptionis filioꝵ. in quo clamamꝰ abba
pater. Ex uoce gͥ generis humani. legalis
ꝑcussionis duriciam transire concupiscens.
atq a formidine ꝑuenire ad dilectionem
exorat dicens Manum tuã longe fac a me.
& formido tua ñ me terreat. idest ꝑcussio¬
nis duritiam remoue. formidinis pondus
tolle. sed & irradiante gr̃a dilectionis. sp̃m
securitatis infunde. quia si longe a ꝑcussione

Expanded text:
delicet duobus, delicet duobus, quid aliud per prophetiae vocem quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussione ultionis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret protinus morte puniretur. Nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore, serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia, juxta Joannis vocem: Perfecta charitas foras mittit timoreaccepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ: ueniat. Quia enĩ in exteriorib acti¬
bus unde rep̃hendatur ñ habet. libere accu¬
satorẽ quȩrit. Quia uͦ etiã iustoꝵ corda se¬
metipsa ñnunquam de stulta cogitatione
rep̃hendunt. ꝓpter hoc fortasse subditur.¬
Quare tacens consumor: Tacens enĩ con¬
sũmitur. qui de stulta se cogitatione rep̃¬
hendens. apud semetipsũ dente conscientię
mordetur. Ac si apte dicat: sicut uixi ut
accusatorem exteriꝰ nullũ timerẽ. utinã sic
uixissem ut intra memetipsũ accusatricem
conscientiã ñ haberem. Tacens enĩ consumi¬
tur. qui intꝰ in se inuenit unde uratur
Sequitur. Duo tantũ nefacias michi. &
tunc a facie tua ñ abscondar. Hoc loco qͥd
d̃i faciem. nisi animaduersionem debemus
accipere. in qua dũ peccata respicit punit
Aqua uidelicet nullus etiã iustꝰ abscondit᷑.
si duo quȩ postulat ñ amoueant᷑. De quib
subdit. Uanũ tuã longe fac a me. & formi-

Expanded text:
mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actimecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditurQuare tacens consumor? - Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem? Tacens enim consumitur, qui intus in re invenit, unde irascatur. Sequitur: Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non amoveantur. Sequitur: VERS. 21. Manum tuam longe fac a m
Abbreviated transcription (Latin):
factum ñ ignorat ex munere. Qui in recto
flagella sustinere. Iamq in iudicio iustũ se¬
inuenire gaudet. qui ante iudiciũ ꝑcussum
uidet Unde & cum longe post dicat. signa¬
sti quasi in sacculo delicta mea. statĩ subdit.
sed curasti iniquitatẽ meã. Qui gͦ iustum
inueniri se in iudicio memorat. nequaqu̾ã
se iuste flagellatũ negat. quãuis in flagello
eiꝰ dñs ñ peccata studuit tergere. s meri¬
oꝑib suis do auctori suo custodiunt. ut
cumspiciunt. ut si fieri ualeat. semꝑ irre¬
prehensibiles interni iudicis oculis assistañ.
sed quantũ agere possunt. ne exteriꝰ labant᷑
in oꝑe.tantũ in teriꝰ agere nequaꝗͣ possunt
ut nunquã labantur in cogiatione. Hu¬
mana enĩ conscientia eo ipso qđ ab intimis
cecidit. semꝑ in lubrico est. Unde fit. ut etiã
scĩ uiri frequenter labantur in corde.
Beatus gͦ iob tam uoce sua. quã ex uoce
electoꝵ loquens dicat: Quis est qͥ iudicet᷑

Expanded text:
factum non ignorat ex munere. Qui in recto factum non ignorat ex munere. Qui in recto flagella sustinere, jamque in judicium justum venire gaudet, qui ante judicium percussum se videt. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdidit: Sed curasti iniquitatem meam. Qui ergo justum inveniri se in judicio memorat, nequaquam se juste flagellatum negat, quamvis in flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merioperibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut cumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
de semetipso loquitur. qđ de illo uerttas
hosti eiꝰ interiꝰ dixerat. Uidisti seruum
meũ iob. qđ ñ sit ei similis super terram:
Et quidem isdem uir. ualde est inferius
qd de se memorat. quam qđ de illo dñs
dixit Aliud est enĩ iustum esse. aliud est
ei similem ñ esse. Humiliter gͥ de semet¬
ipso sensit. qui dum iustus sine comparati¬
one extitit. ñ se prȩ cȩteris. sed iustũ tantũ¬
modo inueniri posse memorauit. Hoc tam̃¬
in eiꝰ uerbis uidetur habere questionis.
qd qui suꝑiꝰ dixit. uias meas in conspectu
eiꝰ arguam. & inferiꝰ dicit. consumere me
uis peccatis adolescentiȩ mee. Et peccata
sua suptiliter agnoscenꝰ. adhuc longe inferiꝰ
adiungit. signasti qͣsi ĩ sacculo delicta mea. nc̃
ait. si fuero iudicatꝰ scio. qͥa iustꝰ inueniar. Neq
enĩ simul conuenire queunt. peccata &
iusticiȩ. Sed sc̃s uir sibi iniquitatẽ tribu¬
ens. & om̃ipotenti dño purgationẽ suam.
& peccatorẽ se cognoscit ex se. & iustũ se

Expanded text:
ur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse memoravit.  erbis videtur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se
Abbreviated transcription (Latin):
tia & fortitudo apte indicat. quia hoc qđ
mansuetꝰ edocuit. qualit̾ credendũ fuerit.
in uirtute iudicii terribilis ostendit. In uer¬
bis uͦ subsequentib quib ait. apud ipsũ est
fortitudo & sapientia. luce clariꝰ demonstrat.
qđ priꝰ in udicio ꝑ uirtutẽ reꝓbos destruit.
& post modũ electoꝵ mentib ȩterni regni
ꝑfecto lumine infulget. S quia ante extre¬
mi diem iudicii iudicare cotidie occultis
dispositionib facta mortaliũ ñ desistit.
ad hoc qđ nunc agitur reditur. cũ subdit᷑.¬

Expanded text:
tia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod tia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum subdit
Abbreviated transcription (Latin):
timus. qͣsi panẽ subcineritiũ reuersamus.
ut illa nr̃a intentio iã post poni debeat. qũa
priꝰ cogitationis infimȩ cinis p̃mebat. &¬
munda facies ad suꝑiora ueniat. ut recta
om̃p̃s d̾s si aquas emiserit subuertent terrã.
entia: Paulo superiꝰ dictũ fuerat apud ipsũ
est sapientia & fortitudo. nunc autẽ dicit᷑
fecit. priꝰ mansuetudinis doctrinã ꝓtulit.
& post modũ in iudicio qnͣtȩ sit fortitudi.¬
nis ostendit. recte suꝑiꝰ sapientia ante
fortitudinẽ memoratur. cũ de patris uni¬
genito dicitur. apud ipsũ est sapientia
& fortitudo. Quia uͦ ad iudicandũ uenieis.
in teryore suȩ uirtutis apparebit. & repul-¬
sis repbis electis suis in regno ꝑpetuo quali-¬
ter sit sapientia patris indicabit. recte i
subsequenti sententia apud ipsũ esse pris
fortitudo. & post sapientia dicit᷑. In uerbis
itaq priorib quib ait. apud ipsũ ẽ sapien¬

Expanded text:
timus, quasi panem subcinericium reversamus, timus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta omnipotens Deus si aquas emiserit, subvertent terram. entur. --Paulo superius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem diciturest, prius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapien
Abbreviated transcription (Latin):
naliter uiuens. in mortẽ conabatur scõs dñi
gidȩ cogitationes. uersȩ sunt in ardorem
pietatis. & qui priꝰ fuit blasphemꝰ & ꝑsecutor.
humilis post factus ẽ. piusq p̃dicator. qui
lucrũ maximũ putauit se in discipulis xp̃m
occidere. iam uitã suã xp̃m estimat. & mori
lucrũ. Emissa gͦ aqua terra subuersa est.
quia pauli mens mox ut scĩ sp̃s grãm acce¬
pit. statũ suȩ immobilitatis atq crudelita.¬
tis immutauit. Quo contra ꝑ ꝓphetã dñs
contra effraim quȩrit᷑ dicens: effraim factꝰ
mundiorẽ deorsũ premit. partẽq suꝑio¬
rem tanto sordidiorẽ habet. quanto in ea
cinere̾ portat. Mens itaq quȩ terrena co¬
gitat. quid suꝑ se aliud. quã cineris molem
portat: Sed si uersari uoluerit. mundam
faciem quã deorsũ presserat suꝑiꝰ reducit:
cũ cmerẽ quẽ portabat excusserit. Si igit᷑
terrenarũ cogitationũ cinerem amente excu¬

Expanded text:
naliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini naliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini gidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod contra per prophetam Dominus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excu
Abbreviated transcription (Latin):
ab immobilitatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑.
ut tantũ se post modũ p̾ceptis dñicis flendo
subiciat. quantũ suꝑbiendo priꝰ contͣ dñm
ceruicẽ cordis erigebat. Sepe nempe uidemꝰ
qd̾ terra humani cordis ꝑfusa aqua diuini
muneris post libent᷑ꝰ inuirias tolerat quas
priꝰ dementer irrogabat. post etiã sua tribuat.
quȩ priꝰ & aliena rapiebat. post carnẽ absti.¬
pitudinũ oblectamenta defluebat. post etiã
ꝑsecutores diligat. quȩ priꝰ diligere etiã se
diuino munere infusa. contra hoc qđ consueue¬
rat agere cȩperit. terra subuersa est. quia &¬
deorsũ missa est quȩ priꝰ eminebat. & sursũ
ad mediũ paulũ uocare. qui cum acceptis
cont᷑ xp̃m epistolis damascũ ꝑgeret. sc̃i sp̃s gr̃a
in itmere infuisꝰ ab illa sua ꝓtinus crudelitate
mutatꝰ est. & post modũ plagas ꝓxp̃o accepit.
quas ueniebat inferre. xp̃ianis. & qui priꝰ car.¬

Expanded text:
ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstipitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se divino munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum ad medium Paulum vocare; qui cum, acceptis contra Christum epistolis, Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius car
Abbreviated transcription (Latin):
xit. hoc autẽ dixit de sp̃u quem accepturi
erant credentes in eũ. congruus in his ser¬
monib intellectus patet. quib ait. si con¬
tinuerit aquas. om̃ia siccabuntur. quia si
arescit ꝓtinus intellectus. qui iam ꝑ spem
uiri descere in audiente uidebatur. Qd̃ autẽ
ñ aquã s aquas memorat pluralitatis appel¬
latione. ad septiformem donoꝵ spiritaliũ
grãm recurrit. qͥa qͣsi tot aquis unꝰ quisq
infunditur. quot donis repletur. De quib
apte subiungit᷑. Si emiserit eas subuertent
cui ꝑ sententiã dictũ est. terra es & in terrã
ibis: Manet itaq terra immobilis. aumm
p̾ceptis dñicis peccator obedire contemuit.
cũ ceruicẽ suꝑbiȩ erigit. atq a ueritatis lu¬
mine oculos mentis claudit. Sed quia scri¬
ptum est: pedes eiꝰ steterunt & mota ẽ terra.
quia cũ ueritas in corde figit᷑. m̃tis immobi.¬
subuertit᷑. quia peccatricis mentis duricia

Expanded text:
xit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi xit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobisubvertitur, quia peccatricis mentis duritia
Abbreviated transcription (Latin):
ambiens. fugitiua sequens. hereditare. cu¬
piens benedictione reꝓbatus ẽ Non enĩ
inuenit pęnitentiȩ locũ. quãquam cum
lacrimis inquisisset eã. quia uidelicet fru-¬
ctum ñ habent lamenta quȩ student cũ
gemitu desiderare peritura. Aperire itaq¬
ysaac nec filio potuit. quẽ d̾s omp̃s iusto
iudicio. in suȩ maliciȩ carcere inclusit. Seqͥt᷑.¬
scriptũ est. aqua ꝓfunda uerba ex ore uiri.
& torrens redundans fons sapientiȩ cum
aqua continetur cuncta siccantur. quia
si scientia p̃dicatoꝵ subtrahitur eoꝵ qui
uiridescere in spe ȩterna poterant corda
ꝓtinus arefiunt. ut in desperata siccitate
remaneant. dũ fugitiua diligentes nesci-¬
unt sperare mansura. Sin uͦ aquȩ nomine
scĩ sp̃s grã designatur. sicut ueritatis uoce
in eugłio dicitur. qui credit in me sicut
dicit scriptura. flumina de uentre eiꝰ flu¬
ent aquȩ uiuȩ. ubi statim eugłista subiun¬

Expanded text:
ambiens, fugitiva sequens, haereditare cuambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum; quanquam cum lacrymis inquisisset eam; quia videlicet fructum non habent lamenta quae strident cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaqIsaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo judicio in suae carcere malitiae inclusit. Seqscriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nescunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjun
Abbreviated transcription (Latin):
agere ȩstimant. in grauiorib peccatis uer¬
tunt. fitq modo miserabili. ut qđ exitum
putant. hoc inclusionẽ muemant. Sic
uidelicet reꝓbus iudas. cũ mortem sibi
contra peccatũ intulit. ad ȩternȩ mortis
supplicia ꝑuenit. & peiꝰ depeccato pemituit
quã peccauit. Dicatur gͦ. Si incluserit
hominẽ. nullus est qui apiat. quia sicut
nemo obsistit largitati uocantis. ita nullus
obuiat iusticiȩ relinquentis. Includere itaq
dĩ est. clausis ñ aperire. Unde moysi dicit᷑
de pharao. ego obdurabo cor eiꝰ. Obdurare
quem in suoꝵ oꝑum tenebris relinquit.
mogenito filio uoluit. cum hunc frĩ p̃pone¬
re benedicendo conatus ẽ. Sed filiũ quem
pater uoluit dñs reꝓbauit. & quẽ dñs uolu¬
it. pat᷑ etiã nolendo benedixit. ut qui iam
primogenita frĩ ꝓ ȩsca uendiderat. primo
genitoꝵ benedictionẽ ñ acciperet. quã
ex cupidine gulȩ reliquisset: qui terrena

Expanded text:
agere aestimant, in gravioribus peccatis veragere aestimant, in gravioribus peccatis vertunt, fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit, ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit, at nemo. --Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . Obdurare quem in suorum operum tenebris relinquit. mogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam prigenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset; qui terrena
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicator minime auditur. dũ ñnunquã
ipse qͦ dñs in his quȩ loquitur. resistentiũ
morib impugnatur. Ainc est enĩ qđ cam
& diuina uoce ammoneri potuit & mutari
ñ potuit: quia exigente culpa maliciȩ. iã
intus ds cor reliquerat. cui foris ad testimo¬
niũ uerba faciebat. Bene autẽ subditur:
Si incluserit hominẽ nullus ẽ qui aperiat.
quia omnis homo ꝑ id qđ male agit. quid
sibi aliud quã conscientiȩ suȩ carcerẽ facit.
ut hunc animi reatus p̾mat. etiã si nemo
exteriꝰ accuset: Iui cũ iudicante dõ in
maliciȩ suȩ cecitate relinquit᷑. quasi intra
semetipsũ claudit᷑. ne euadendi locum
inueniat. quẽ inuenire minime meretur.
Nam sepe ñnulli exire a prauis actib cupi-
unt. s quia eoꝵdem actuũ pondere p̾mun¬
tur. in malȩ consuetudinis carcere inclusi.
a semetipsis exire ñ possunt. Et quidam
culpas ꝓprias punire. cupientes. hoc qd̾ recte.

Expanded text:
praedicator minime auditur, dum nonnunquam praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe unt; sed quia eorundem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidem culpas proprias punire cupientes hoc, quod recte se
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut damnationis eoꝵ sententia quȩ ꝓ agendi
penitentia differtur. qͣsi tarda ex consilio
sententia indicat. hoc apũd om̃ipotentem
dnm̃ ante sȩcula in consilio latebat. Sequit᷑¬
Si destruxerit nemo est qui ȩdificet. si
incluserit hominẽ. nullus ẽ qui aperiat.
quit. edificat dum replet. Neq enĩ huma¬
nam mentẽ debellando destruit. s rece¬
dendo. quia ad ꝑditionem suã sufficit sibi
dimissa:. Unde plerũq fit. ut cũ audientis
cor exigentib culpis omĩpotentis dĩ gratia
ñ repletur. incassũ exteriꝰ a p̃dicatore mo-¬
neatur. quia mutũ ẽ osom̃e qđ loquitur. si
ille interiꝰ in corde ñ clamet. qui aspiret
uerba quȩ audiuntur. Hinc ꝓpheta ait. nisi
dñs ȩdificauerit domũ. in uanũ laborant
qui ȩdificant eã. Hinc salomonait. consi¬
dera oꝑa dĩ. qđ nemo possit corrigere. quẽ
ille despexerit. Nec mirũ si a corde reꝓbo

Expanded text:
sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarda ex consilio ue aperta sententia indicat, hoc apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio latebat. SequitSi destruxerit, nemo est qui aedificet; si incluserit hominem, nullus est qui aperiat .quit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiȩ faucẽ tangunt. Quia uero
infirma ȩtas etiã cũ recte sapit. ad p̾dican¬
dum ñ debet in caute ꝓsilire: subditur.¬
pore prudentia: Illa enĩ dicta in sapientiȩ
radice solidata sunt. quȩ ꝑ uiuendi tisum
etiã actuũ experimento conualescunt. Sed
quia multis & longior uita tribuitur. &
sapientiȩ gr̃̾a ñ confertur. recte adhuc in
cuiꝰ iudicio ipsa dona pendeant demonstra
patris accipimꝰ ut ipsũ esse dĩ sapientiã
& fortitudinẽ sentiamꝰ. Nam paulus qͦ.
nr̃o intellectui attestatur dicens. xp̃m cĩ
uirtutẽ & di sapientiam. quia apud ipsum
semꝑ est. quia in principio erat uerbũ. &
uerbũ erat apud dm̃. & d̾s erat uerbum.
Habet autẽ d̾s consiliũ. & intelligentiam.
Consiliũ uidelicet quia disponit sua. intel¬
in consilii nomine ipsa occulti iudicii mora
signari. ut qđ aliqnͣdo tardius delinquenteꝰ
ꝑcutit. ñ quia iniquoꝵ culpa ñ conspicitur.

Expanded text:
intelligentiae fauces tangunt. Quia vero intelligentiae fauces tangunt. Quia vero infirma aetas, etiam cum recte sapit, ad praedicandum non debet incaute prosilire, recte subditurur. --Illa enim dicta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratatris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; qui apud ipsum semper est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; intel.  Potest quoque consilii nomine ipsa occulti judicii mora signari, ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum audiunt. sed etiã gustant. ut eis
in corde sapiat. qd reꝓboꝵ ñ mentib s
solũ modo aurib sonat. Aliud namq est
nominatũ cibum audire solũ modo. aliud
uͦ etiã gustare. Electi itaq cibũ sapientiȩ
sic audiunt ut degustent. quia hoc qđ au¬
diunt. eis ꝑ amorem medullitꝰ sapit. Reꝑ¬
boꝵ uͦ scientia usq ad cognitionẽ sonitꝰ
tenditur. ut quidem uirtutes audiant.
sed tam̃ corde frigido qualiter sapiant
ignorent. Quib uidelicet uerbis beatus
iob amicoꝵ suoꝵ impericiam & eoꝵ qui
de doctrina sapientiȩ inflantur. arrogan-¬
tiam reꝓbat. quia aliud est de d̾o aliquid
scire. aliud uͦ hoc qd cognoscitur fauce intel¬
ligentiȩ gustare. recte gͦ dicitur: nonne
auris uerba diuidicat. & fauces comedentiᷤ
saporẽ. Ac si aꝑte arrogantib diceretur.
doctrinȩ uerba quȩ uobis usq ad aurem
ueniunt. michi etiã ꝑ saporem intimum

Expanded text:
non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba, quae vobis usque ad aurem veniunt, mihi etiam per saporem intimum
Abbreviated transcription (Latin):
manus gustet. & cum ꝑ unum sensũ cerebri
omnia disponantur. quilibet tamen horũ
sensus aliud facere ñ potest. preter id qd
ex dispositione conditoris acceꝑit. Ex istis
g corporalibꝰ exteriorib int̾iora & spiritalia colli.¬
gendda sunt. ut ꝑ id qđ in nobis publicum
est. transire debeamꝰ ad secretũ qđ in nob̾
est. quia cum una sit sapientia aliũ minꝰ
aliuꝰ maius in habitat. alii hoc. alii aliud
prestat. & quasi cerebri more nobismet¬
ipsis uelut quib dam sensib utitur. ut
quãuis ipsa sibimet nunquã sie dissimilis.
ꝑ nos tam̃ diuersa & dissimilia semper
opetur. quatinꝰ iste sapientiȩ ille scientiȩ
donũ ꝑcipiat. iste genera linguarum. ille
grãm curationũ habeat. Sed in his uerbis¬
beati iob quib ait. auris uerba diudicat.
& fauces comedentis saporem. etiã de electiᷤ
ac reꝓbis aliquid innuere uidetur. quia
uerba sapientiȩ quȩ reꝓbi audiunt. electi

Expanded text:
manus odorentur. Et cum uno sensu cerebri manus odorentur. Et cum uno sensu cerebri omnia disposensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est quia cum una sit sapialium magis inhabitat: alii hoc, alii aliud praestat, et quasi cerebri more, nobismetipsis, velut quibusdam sensibus, utitur; ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat, iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeat. Verba sapibeatus Job, quibus ait: Auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis aliquid videtur innuere, quia verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi