comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debet ire. ⁊ electꝰ est hugo magnꝰ. ue̾ regalis ⁊ ge¬
u̾e ⁊ morib. Quem nullatenꝰ misissent. Siñ reu̾siuꝵ
scissent. Hic regi legationem suam ad implesset moere
in t̾ceptꝰ orcubuit. i⁊ qͦ reg̾di disposuert id extremum
tante urb̾ ñ p̃sũpsit uenire. qͥa re cognoscebat fid̾e
⁊ sacͣm̃ti iura. ⁊data pignora frãcisse uiolasse.⁊
neqͣꝙͣ custodisse. Sicq om̃s ꝯuẽcioẽs delete fuert̃.

Expanded text:
debebat ire; et electus est Hugo Magnus, vere regalis et genere et moribus. Quem nullatenus elegissent, si non reversurum sciissent. Hic cum regi legationem suam complesset, morte interceptus occubuit, et quo regredi disposuerat, ad extremum tantae urbis non praesumpsit venire, quoniam recognoscebat se fidem, et sacramenti jura, et data pignora Francis violasse, et nequaquam custodisse. Sicque omnes conventiones deletae fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũ miles de exertitu comitis scĩ egidii
noĩe raymũdꝰ. cognoĩe piletꝰ aĩo uirilis. ⁊ corꝑe
spͣtabił. h ꝑfecto odio tͦtis inimicabat᷑. uͨ diuciꝰ tol¬
la̾re potuit. ut sogo teꝑe feriarent᷑. H plurimã
alligauir sͥ militũ peditũ qi multitudinẽ. ⁊ ĩ t̾rã
sarracenoꝵ tͣnͣsdux̃ eã. Tmiiit ꝙr duaꝵ urbiũ ter

Expanded text:
de exercitu comitis Santi Aegidii, nomine Raimundus, cognomine Piletus, animo virilis, et corpore spectabilis. Hic perfecto odio Turcis inimicabatur, nec diutius tolerare potuit ut longo tempore feriarentur. Hic plurimam alligavit sibi militum peditumque multitudinem, et in terram Sarracenorum transduxit eam; t
Abbreviated transcription (Latin):
apostoloꝵ petͥ ⁊ pauli. Sicꝗi diuina r espiet¬
ente misccł̃ia. ꝓcella antiochene tͥbulatiois q̃ fere
ꝑ decẽ menses ĩtumuerat. sedata ẽ. et regia urlis
q̃ longo tͣcͣtu tempoꝵ iugo diabolice captiuitans¬
ĩ clinata fuerat. amissã pͥstine libertatis grãm
recuꝑauit. Hostes uͦ qͥ eã captiuauerãt. fuĩt ⁊ ip̃i
captiui. ⁊⁊ ĩ latebͥs siluarũ. ⁊ cauernis petͣrũ. ⁊ fossis
mõtiũ sũt disꝑsi. Armenii enĩ ⁊ surani habitatores
pare illiꝰ. ꝑdies plurimos scrutati sunt illos. ⁊ ĩ ue¬
niebãt alios semineces. alios uuln̾atos. alios parte
capitis carentes. alios uentͥ suo ne om̃ino uitalia
exirẽt manꝰ apponentes. u detͣctis eoꝵ spoliis ĩ ter¬
seriu dei excelsi. ĩ głosa urba cũ gaudio agg̾gan¬

Expanded text:
apostolorum Petri et Pauli. Sicque, divina respiciente misericordia, procella Antiochenae tribulationis, quae fere per decem menses intumuerat, sedata fuit, et regia civitas quae longo tractu temporum jugo diabolicae captivitatis subjecta fuerat, amissam pristinae libertatis gratiam recuperavit. Hostes qui eam incapticaptivi; et in latebris silvarum, cavernisque petrarum, et fossis montium sunt dispersi. Armenii quoque et Surani habitatores terrae illius, per dies plurimos scrutati sunt illos, et inveniebant alios semineces, alios vulneratos, alios parte capitis carentes, alios ventri suo, ne omnino vitalia exirent, manus suas apponentes, et detractis eorum spoliis interiani, servi Dei excelsi in gloriosa urbe cum gaudio et la
Abbreviated transcription (Latin):
Et mox festinant̾ cue̾rit. ⁊ agg̾gatis ĩ unũ pͥncipibus
agentib. Boem̃udꝰ iã ad domesticũ .r. eg̾dit᷑ gen¬
tiłe. ⁊requisite ab eo ꝯuentionis ofirmat spon-¬
sionẽ. Ine uͦ readidit se ep̃o podr ensi. ⁊ sancte

Expanded text:
» Et mox festinanter cucurrit, et aggregatis in unum principibus » Et mox festinanter cucurrit, et aggregatis in unum principibus agentibus. Boamundus ad jam domesticum regreditur gentilem, et requisitae ab eo conventionis confirmat sponsionem. Ille vero reddidit se episcopo Podiensi, et sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
geni̾s pecora qͥs dinumeret ᷤ Inuenta sũt uasa
aurea ⁊ argentea multa minis. pallia ⁊ spolia
urb̾e tͥumphantes uener̃t. ⁊ ab his qͥ remanseruͣnt¬
⁊⁊ clericis ⁊⁊ pb̾ris. ⁊ monachis. ẽ sollẽp̃ni ꝓcessiõe su¬
scepn st̃. Ad miraldꝰ uͦ q̃ in castello erat. ut uidit pͥn
ꝙ: albatorũ eqͥtũ milia c̃ candidis uexillis ꝑ plana
discrurrencia. ad moclũ expauit. unũq exuex ilł
nr̃is obtutelã s donari poposcit. Comes scĩ egidii
q̃ illic ad custodiã urb̾ remanserat. suũ uexillũ por¬
longobardis qͥ astabãt ibi. qͥa boemũdi ũ erat. cui
tota urbs ocessa erat. signũ suũ reclelidit co¬
miti. ⁊signũ q̃siuit boemũcdi ⁊ boemũdꝰ misit ei.
d c̃ reciꝑet. boeinũ clo mandauit ut ad se ueniret.
Ille uicino pede legatiõi ambulauit. ⁊ qͥd dic̾e uellet
auscultauit. Gentił fidei pactũ reqͥrit. ut qͥc̃ eo erãt.
qͥa istud pͥncipib nr̃is renũciabo. ⁊ cito reu̾tar ad te

Expanded text:
eris pecora quis dinumeraret? Inventa sunt vasa aurea, et argentea multa, plurima pallia, et spolia civitatem triumphantes venerunt: et ab his qui remanserant clericis et presbyteris et monachis, cum solemni processione suscepti sunt. Admiraldus vero qui in castello erat, ut vidit printorum equitum millia, cum candidis vexillis per plana discurrentia, admodum expavit, unumque de vexillis nostris ob tutelam dari sibi poposcit. Comes Sancti Aegidii qui illic ad custodiam civitatis remanserat, suum illi vexillum porLangobardis, qui astabant ibi, quod Boamundi non esset, cui tota civitas concessa erat, signum suum reddidit comiti, et signum quaesivit Boamundi; et Boamundus misit ei. Quod, cum reciperet, Boamundo mandavit ut ad se veniret. Ille vicino pede legationi ambulavit, et quid dicere vellet auscultavit. Gentilis fidei pactum requirit, ut qui cum eo erant, quia istud principibus nostris renuntiabo, et celeriter revertar ad te.
Abbreviated transcription (Latin):
otͣ nros recollig̾e sꝑauert̃. Tũe gyrardꝰ senex cle me¬
uaceusis. drogo ⁊ ithomas. ⁊ clarenbaldꝰ cet̾aq iuuẽtꝰ
hugonis magni nil hesitatantes ĩ illos irruerũt
A. quicde forte certam̃ inuenert̃. s ram̃ dõ iuuante
crescente. caterua suoꝵ iurilit̾ dissipauerũ. Ibi
multu ceruoris effusũ est. multorũ capita trũcata
q̃si ut ceꝑant fug̾ent. euacde pomisset̃. ꝑ secuti sũt
aũt illos usꝙ adpontẽ ferreũ. ⁊ usq ad castellum
s ꝓpt̾ fastidiũ nullꝰ numi̾atꝰ ẽ de tota multitudĩẽ
peditũ. Miles fatigatꝰ qͥ a longe ab urbe erat. ad
rentoria q̃ suoꝵ fuerant hostiũ rediit multũ q
q̃ ad eclendũ sibi suffic̾e̾nt ĩuenit. Anteqͣm enĩ
timor dñi ueniss in cordib illoꝵ ĩ sartaginibus
⁊ cacabis ⁊⁊ lebetib ⁊ ollis carnes ꝑ auerãt ad obso¬
niũ. s miseris q̃ ꝑauerant ñ licuit coq̃re nͨ auferre.

Expanded text:
contra nostros recolligere speraverunt. Tunc Gerardus senex de Mecontra nostros recolligere speraverunt. Tunc Gerardus senex de Mevacensis, Drogo, et Thomas, et Clarenbaldus, caeteraque juventus Hugonis Magni, nil haesitantes in illos irruunt: et quidem forte bellum invenerunt, sed tamen, Deo juvante, crescente caterva suorum, viriliter dissipaverunt. Ibi multum cruoris effusum est, multorum truncatasi, ut coeperant, fugissent, evadere potuissent. Persecuti sunt autem illos usque ad Pontem Ferreum, et ad castellum sed propter fastidium nullus numeratus est de tota multitudine peditum. Miles fatigatus, quia longe ab urbe erat, ad tentoria quae suorum erant inimicorum rediit; multumque od ad edendum sibi sufficiebat, invenit. Ante enim quam timor Dei venisset in corda illorum, in sartaginibus et cacabis et lebetibus et in ollis paraverant carnes ad obsonium; sed miseris quae paraverant, non licuit coquere nec tollere.
Abbreviated transcription (Latin):
sis c̃ suis agminib eqͥtabãt iuxta aqͣm. ubi robustioꝵr
⁊ densior erat exercitꝰ eoꝵ tantoq ĩpetu urg̾e cepert̃. qͦͣd
ad sua tentoria qͦ tẽbebant remeare nõ potuer̃t̃. Et ut
ciciꝰ ꝑseqͥ uale̾nt. illoꝵ eqͦs qui moriebant᷑ ascendebant.
suosq qͥerãt macilentiores ⁊ fame afflicti frenis aca
adipe ⁊ pinguedine. ita ut ⁊̃ uͦ ad sua bona q̃ attulerant
aud̾e̾nt respic̾e. Sp̃c tuus bonꝰ erat in m̃tib eoꝵ. qͥ ⁊ uires
suggebat corꝑum. ⁊ audatiã p̃stabat aĩoꝵ. Nõ illũ re¬
tardat cupiditas spolioꝵ. nulliꝰ rei auaricia. qͥa nulliꝰ
m̃tẽ mag̃ titillat uictoria. Sic̃ in macello bestiarum
corꝑa solitũ est dilaniare.ͥ sie n nr̃is licitũ erat tͦtoꝵ
corꝑa macerare. E uolat sangis de corꝑib uulnera¬
toꝵ. euolat puluis agitatꝰ eoꝵ pedib discurrentiũ.
Ether obnubilat᷑. ⁊qͣsi crepusculũ fieret obtenebrat᷑
Contig̃ aũt qͦd fugientes ĩ collem de uener̃t. nibi se

Expanded text:
 cum suis agminibus equitabant juxta aquam, ubi robustior et densior eorum erat exercitus: tantoque impetu urgere coeperunt, ut ad sua tentoria quo tendebant, remeare non potuerint. Et ut citius persequi valerent, illorum equos qui moriebantur, ascendebant, suosque qui erant macilentiores et afflicti fame, frenis a caadipe et pinguedine, ita ut etiam nec ad sua bona, quae reliquerant, auderent respicere. Spiritus tuus bonus erat in mentibus eorum, qui et vires suggerebat corporum, et audaciam praestabat animorum. Non illum retardat ulla cupiditas spoliorum, nulla ullius rei avaritia, quoniam illius mentem magis titillabat victoria. Sicut in macello bestiarum corpora solitum est dilaniare; sic et nostris licitum erat Turcarum corpora laniare. Evolat sanguis de corporibus vulneratorum, evolat pulvis agitatus equorum pedibus discurrentium; aether obnubilatur, et quasi crepusculum fieret obtenebratur. Contigit autem quod fugientes in quemdam collem devenerunt, et ibi se
Abbreviated transcription (Latin):
illic ꝯcurrerẽt Godefridꝰ ⁊ hugo. Erat enĩ unꝰ ab
alt̾o qͣsi alt̾ idem. unã habentes ĩ se amiciciam.
Huigo maguꝰ eũ adpugne ꝯflictũ pͥo ueniss. ĩ tuitꝰ¬
ad puguã elamando hortabat᷑. spumantẽ ꝙ equũ
dirig̃ otͣ eũ. ⁊ lancea ei gutt᷑ ꝑforauit. ⁊ sic cliis in¬

Expanded text:
illic currerent Godefridus et Hugo. Erat enim unus ab illic currerent Godefridus et Hugo. Erat enim unus ab altero, quasi alter idem, unam habentes in se amicitiam. Hugo Magnus cum ad pugnae conflictum pad pugnam clamando hortabatur; qui spumantem equum dirigit contra eum, et lancea ei guttur perforavit, et sic os i
Abbreviated transcription (Latin):
duo sũt diuisi. qͥa pars ad regionẽ maris ꝓcessit.
nr̃os sic ĩter se ĩ clude̾. ⁊ adorso sagittare. S oz
di. ⁊⁊ normanni comitis. cui p̃fuit dux nomine
raẏnald̾. Sunc dtͣ illos misert̃. ⁊ p̃liati sunt.
multiq hĩe ⁊ inde cecidert̃. Et ut alie sex acies
adiactũ sagitte apꝓpiauert̃. tͦci uicimiꝰ ire recu¬
santes: tensis arcub tͣht̃ s frustͣ. qͥauentꝰ flans
uidert̃. uersis frens retͦ fugiunt. sicq pͥma
liũ. qͥ a nimiũ aug̾et᷑ opp̃ssioẽ tͦcoꝵ. ⁊lox hugo
magnꝰ ꝯu̾sus ait suis. Ouiri bellatores. nos fug̃
pugna. q̃ramꝰ pugna. eamꝰq ad boemũdũ eg̾giũ
ducẽ. Illic est pugna qmͣ q̃rits. illic instat ferreꝰ
hostis qũe desideratis. Tunc ciciꝰ dicto uolat illic
qͥsꝙ satelles. iungũt᷑ q simul eg̾gii comites. Qͦa
ut uidit dux ducũ sodefridus qd̾ magnꝰ amicus
milicie ꝑsaꝵ. ⁊ maio fõztitudo. ⁊ bñ decebat ut

Expanded text:
e maris processit; nostros sic inter se includere, et a dorso sagittare. Sed ordi et Northmanni comitis: cui praefuit quidam dux, nomine Rainaldus. Hunc contra illos miserunt, et praeliati sunt, multique hinc et inde ceciderunt. Et ut aliae sex acics ad jactum sagittae pervenerunt, Turci vicinius ire recusantes, tensis arcuut viderunt, versis frenis retro fugiunt, sicque prima lium, quia nimium urgebatur oppressione Turcorum. Mox Hugo conversus, ait suis: « O viri bellatores, nos pugna fugit, quaeramus pugnam, eamusque ad Boamundum egregium ducem; illic est pugna, quam quaeritis, illic ferreus instat hostis, quem desideratis. » Tunc citius dicto volat illuc quisque satelles, jungunturque simul egregii comites. Quod ut vidit dux ducum Godefridus, quod magnus amicus militiae Persarum, et major fortitudo; et bene decebat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ ut dõ gr̃as age̾nt. ꝑ que uictores extiterãt. di¬
cebatq eis. Ex qͦ milites ẽẽ cepert̃. uulli uobis con¬
pares fuert̃. qͥa nulli ĩ tam breui tẽꝑe tot. tantaq.
bella q̃ bellati st̃ qͣnͣta ⁊⁊ uos ꝑegistis. ex qͦ mare con¬
stantinopolitanũ tnsistis. Multũ qͥppe ẽ afide xͥana

Expanded text:
dicebatque eis: « Ex quo milites esse coeperunt, nulli vobis compares fuerunt, quia nulli in tam brevi tempore tot tantaque bella bellati sunt, quanta et vos peregistis, ex quo mare Constantinopolitanum transiistis. Multum quippe est a fide Christiana
Abbreviated transcription (Latin):
ds nr̃ omp̃c sit uobiscũ. Cũq om̃s respondissẽt
añ. extensis ĩ longũ legionib. pͥo erecto uexil¬
lo antecedit hugo magnꝰ. Qͥ iure uocatꝰ ẽ mag¬
nꝰ. quia ħ pͥuilegiũ dm̃dauit actu ⁊ morib. Hc̃
subsecuti sũt alii sic̃ suꝑiꝰ sũt ordinati. Fuitq. eoꝵ
plixa extensio. aflumine usq admontana. cui

Expanded text:
nipotens sit vobiscum. » Cumque omnes respondissent Amen, extensis in longum legionibus, prior erecto vexillo antecedit Hugo Magnus, qui jure vocatus est Magnus, quoniam hoc privilegium commendavit actu et moribus. Hunc subsecuti sunt alii, sicut superius sunt nominati; fuitque eorum prolixa extensio, a flumine usque ad montana sci
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i ualde expauissẽt. nͥ fuiss spes qmͣ in dño ha¬
bebãt. Tũc tremo irruit ĩ hostes. ⁊ u̾sis uultib
scutis terga cooꝑiũt ⁊ fugã qͦunicuiq locꝰ clabat ar¬
ripiũt. Pars illa q̃ aparte maris pugnabat. ut uidit
siccauerat ardo estatis. Hec id̾o fecert̃. ut hoc signo ui¬
so illi qͥ uitentoriis erãt. statĩ fuge̾tit. ⁊ secũ diciora spolia
diueis ferre nõ licuit. Armenii nãq ⁊ surani ubi uider̃t.¬

Expanded text:
de expavissent, nisi fuisset spes quam in Domino habebant. Tunc tremor maximus irruit in hostes, et versis vultibus scutis terga cooperiunt, et fugam quo unicuique locus dabat arripiunt. Pars illa quae a parte pugnabat maris, ut vidit statis. Haec ideo fecerunt, ut hoc signo illi qui in tentoriis erant, statim fugerent, et secum ditiora spolia , cum diu eis ferre non licuerit? Armenii et Surani siquide
Abbreviated transcription (Latin):
gnͣde ĩ cõmodũ. qͥa odo belgentiacꝰ qͥuexillũ fere¬
corruit. Sed beniensis G̃uilermꝰ ense nucdato
uiã ꝑmedios hostes aꝑuit. ⁊ signũ t̾ra leuauit.
Qͥa dux Godefridꝰ. qͥd boemũdꝰ. quid elara iuuent᷑
ibi egu̾it. uͨ lingua dic̾e nͨ manꝰ scͥb̾e uͭ pagina ua

Expanded text:
nde incommodum: quia Odo Belgentiacus, qui vexillum ferecorruit: sed Blemensis Guilelmus ense nudato, viam per medios hostes aperuit, et signum tellure levavit. Quid dux ducum Godefridus, quid Boamundus, quid clara juventus ibi egerint, nec li
Abbreviated transcription (Latin):
rãbat & adu̾sariis t̾rorẽ ĩmutebat ut diuina
testat᷑ script᷑a. quia terribilis ẽ castrorum
tib. Magna est gens illa. honesteq arma¬
ta. Non mͥ uicletur quod uelint fugere. sed
instare. qͥd ue uelint obseqͥ. s per seqͥ. Conu̾s
itaqi ad apostatã suũ. in quid. furcifer omni¬
um scelestissime. que friuola dixisti nobis suꝑ
hominib istis. qͥa eqͦs suos comeclerãt. et
fame eruciatiͥ fugam machinabant᷑. ꝑͦ matho¬
mũ intiũ cap̃ retorq̃bit᷑ istud menclatiũ. capi¬
sue garrilitatis ⁊ apostasie mortem subiit.
Tũc qͥppe mandauit ad miraldo suo qͥsuũ eustodi¬
ebat thesaurũ. ut si ignẽ accensũ incapite
sui exercitꝰ uidet. fugã ꝓtinꝰ arriꝑet. ⁊ om̃ia
q̃ sua erant secũ gestaret. aliosq fug̾e̾ opellẽt.
Seiret enĩ qͥa francoꝵ gentis erat bellũ. si uͦ uicto¬

Expanded text:
sariis terrorem immittebat, ut divina testatur, quia terribilis est castrorum s dicens: « Magna est gens illa, honesteque armata; non mihi videtur quod velint fugere, sed instare; quodve velint obsequi, sed persequi. » Conversus itaque ad apostatam suum, inquit: « Furcifer omniumque scelestissime, quae frivola dixisti nobis super hominibus istis, quod equos suos comederint, et fame cruciati fugam pararint? Per Machomum in caput tuum retorquebitur istud mendacium, capisuae garrulitatis et apostasiae mortem subiit. Tunc quippe mandavit admiraldo suo qui custodiebat suum thesaurum, ut si ignem accensum in capite sui exercitus videret, fugam protinus arriperet, et omnia quae sua erant, secum portaret, aliosque fugere compelleret; sciret enim quia Francorum gentis erat bellum; sibi vero victo
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Propt̾ea o fortissimi milites cũ adp̃liũ uene¬
rint. undiq eos circũuallate. ne alicui sit locꝰ diu̾¬
tendi nec spaciũ diu uiuendi qr si eiꝰ aliquandix
licet uiu̾e añquã om̃s int̾ficiant᷑ magna stra¬
ebat. Nec mirandũ si insipiens loquit᷑ am̃tiã
qr sp̃c sapientie ñ intrat inmaliuolam aĩam.¬

Expanded text:
ri. Propterea o fortissimi milites, cum ad praelium venerint, undique eos circumvallate, ne alicui sit locus divertendi, nec spatium diu vivendi: quoniam si eis aliquandiu licet vivere, antequam omnes interficiantur, magnas straebat. Nec mirandum si insipiens loquitur amentiam, quia spiritus sapientiae non intrat in malevolam animam
Abbreviated transcription (Latin):
orb̾an uͦ inqͦda monticło stans egredientes
om̃s exire ꝑmutite. ut eos meliꝰ ualeamꝰ ꝯ̃p̃hen¬
dere. habebat aut̃ uixta se positũ aqͥtanicũ quẽ
oe̾nt Dũq disposite acies sius ordinibꝰ deurbe exi¬
rẽt. corb̾an cꝰ eẽt una queq requirebat. & aquitanic

Expanded text:
Corbanan vero in quodam monticulo stans, exeuntes omnibus exire permittite, ut eos melius valeamus comprehendere. » Habebat autem juxta se positum Aquitanicum quemderent. Dumque divisae acies suis ordinibus de civitate exirent, Corbanan cujus esset unaquaeque requi
Abbreviated transcription (Latin):
matres ꝓ filiis. amici ꝓ amicif. lugubres
emittebant cantꝰ  His cõpletis. ad
cadauera hostiũ spolianda festina uerũt.
tunc habuerunt. Qui prius erãt pauꝑes.
sericis indum̃tis uestiti sunt. Leguntur
gregie laudis. siqͥs mentis oculũ uelit ap-¬
ponere. deũ mirabilem ĩ suis oꝑibꝰ poterit
aduertere. E surientes ienim suos repleuit
bonis. diuites łͦi ñ suos dimisit inanes.
deposuit potentes. exaltauit humiles. po¬
lii tentoria sumimo mane defixerũt. et
uestigia turcoꝵ fugientiũ ante faciẽ eoꝵ.¬

Expanded text:
matres pro filiis, amici pro amicis, lugubres matres pro filiis, amici pro amicis, lugubres emittebant planctus. His ita completis, ad cadavera hostium spolianda festinaverunt. Etunc habuerunt: Qui prius erant pauperessericis indumentis vestiti sunt. Leguntur gregiae laudis, si quis mentis oculum velit apponere, Deum mirabilem in suis operibus poterit advertere. Esurientes etenim suos replevit bonis, divites vero non suos dimisit inanes; deposuit potentes, et exaltavit humiles , polii, tentoria summo mane defixerunt, et vestigia Turcorum fugientium sequi
Abbreviated transcription (Latin):
sus es dñe in scĩs tuis. mirabilis ĩ maies¬
tate tua. terribilis atq laudabilis. ⁊ faci¬
ens mirabilia. Dextera tua dñe ꝑcussit ini¬
micũ. & ĩ multitudine głẽ tue deposuisti
aduersarios nrõs. Dixerat inimicꝰ. ꝑseqͣr
i cõprehend̾a illos. diuidã spolia. imple¬
bit᷑ aĩa mea. euaginabo gladiũ meũ. in¬
terficiet eos manus mea. s tu dñe nobis¬
cũ fuisti tanquã bellator fortis. & dux
idemisti. Nunc dnẽ cognoscimꝰ qͥa portas
nos in fortitudine tua ad habitaculum
sem̃ tut̃i. ad scm̃ scilicet sepulchrũ tuum.:
His dictis uoces suppresserũt. & securi
ab hostibꝰ nocte quieuerunt. In crastinũ om̃s¬
ad campũ belli cucurrerũt. & de suis plures
interfectos inuenerũt. & nisi cruces fuissẽt.
segregari ab illis uix potiusfrut. Illi quibꝰ
erat
quo
poterant tumulabant. & sacer
dotes ⁊i clerici debitos effundebãt. eantꝰ.

Expanded text:
riosus es, Domine, in sanctis tuis, mirabilis in sanctiriosus es, Domine, in sanctis tuis, mirabilis in sanctitate tua, terribilis atque laudabilis, et faciens mirabilia. Dextera tua, Domine, percussit inimicum, et in multitudine gloriae tuae deposuisti adversarios tuos. Dixerat inimicus: Persequar et comprehendam illos, dividam spolia, implebitur anima mea, evaginabo gladium meum, interficiet eos manus mea . Sed tu, Domine, nobiscum fuisti, tanquam bellator fortis, et dux o quem redemisti. Nunc, Domine, cognoscimus, quia portas nos in fortitudine tua, ad habitaculum sanctum tuum, ad sanctum scilicet sepulcrum tuum. » His dictis voces suppresserunt, et securi jam ab hostibus nocte illa quieverunt. In crastinumad campum belli cucurrerunt, et de suis plurimos peremptos invenerunt, et nisi cruces fuissent, segregari ab illis vix potuissent. Illi vero, quibus erat quo poterant tumulabant. Et sacerdotes et clerici sepulturae debitos effundebant cantus;
Abbreviated transcription (Latin):
instabant. fugiunt ꝑ deuia queq. nͨ cu¬
rant quorsũ. uel inantea siue deorsũ. S
miles xp̃i ꝓstrauit eos nece tristi. Sangui¬
ne terra iadet. montis rubet undiq eli-¬
uus. complet᷑q simul fluttanti sangui¬
ne riuus. Corpora cesoꝵ tot erant ꝓstrata
ꝑ agrum. quo nisi uix ullus quibat equus.
ab hac hora dici tercia usq noctis cre¬
pusculũ. oflictꝰ ille ꝯtinuis fuit. & mirũ
esse poterat. unde tanta gens aggregata
forit. S ut asserebant qui se melius scire
arbitrabant᷑. persȩ. publicani. medi. syri.
chaldei. sarraceni. arabes. agulaui. ⁊ tur¬
ci Dibi ꝯuenerant. & suꝑficiem terre
qͥa nisi tenebre eos occuluissent. pauci ex
tanta multitudine superfuissent. Gloria
magna deo tali tantoq tropheo.ui pe¬
rimit nocuos. głificatq suos. Nostri
itaq opellentibꝰ tenebris. ad
tentoria reuersi sunt. sacerdotib cleri¬
cis ymnũ deo dicentibꝰ in hunc modũ. Gło¬

Expanded text:
instabant, fugiunt per devia quaeque: Nec cuinstabant, fugiunt per devia quaeque: Nec curant quorsum, vel in antea sive retrorsum: Sed miles Christi prosternit eos nece tristi; Sanguine terra madet, montis rubet undique clivus, Complet usque simul fluitanti sanguine rivus. Corpora caesorum tot erant prostrata per agrum; Qui tertia usque ad noctis crepusculum conflictus ille continuus fuit, et mirum esse poterat unde gens tanta aggregata fuerit. Sed ut asserebant, qui se melius scire arbitrantur, Persae-Publicani, Medi, Syri, Chaldaei, Sarraceni, Agulani, Arabes et Turci ibi convenerant, et superficiem terrae dio; quia nisi tenebrae eos occuluissent, pauci ex tanta multitudine superfuissent. Gloria magna Deo, tali tantoque trophaeo Qui perimit nocuos, glorificatque suos. Nostri itaque, compellentibus tenebris, ad sua tentoria reversi sunt, sacerdotibus et clericis hymnum Deo dicentibus in hunc modum: « Glo
Abbreviated transcription (Latin):
ualliũ. cacumina montiũ. scissure rupiũ.
Miseri quos primũ inueniunt. qͥa nunc
homines. nunc sola cadauera fiunt. quos
ñ tegit lorica uel clipeus. & quos ñ adiu¬
uat sagita uel sinuatꝰ arcus. Ululant.
gemunt. terram morientes caleibꝰ terunt.
aut ꝓcũbentes herbam mordreus scindũt.:
Hos repentinos sonitꝰ dũ longe positi. ꝑci¬
piunt. alii gratulant᷑. alii fiunt pesti.
Franei intelligunt militare signũ suorũ
tium. Torpescit stupefactamanꝰ iniqlioꝵ.
ad montana respiciunt. ꝯspiciunt ep̃m
dere. suosq inuadere. obrigueruntq timo
rima turcoꝵ milia ꝓsternuntur.Qͥd
ni sua terga daret.⁊ quo uenerat remea¬
ret: S qui cauda prius fuerat. caput in¬
cipit esse. sicq caput eaudam sequit᷑. fu¬
giens fugientes. Nr̃ĩ qͦ qui iam ꝓpe ĩ suis
erant ineltisi tentoriis. iterũ resumpto
spũ aĩantur &. sua uulnera graues q
iniurias ede hostibus ulciscunt᷑. Qui priꝰ

Expanded text:
vallium, cacumina montium, scissurae rupium. vallium, cacumina montium, scissurae rupium. Miseri quos primum inveniunt, quia nunc homines, nunc sola cadavera sunt, quos non contegit lorica vel clypeus, et quos non adjuvat sagitta vel sinuatus arcus. Ululant. gemunt, terram morientes calcibus terunt, aut procumbentes herbam mordicus scindunt, Hos repentinos sonitus dum longe positi percipiunt, alii gratulantur, alii moesti fiunt. Franci intelligunt militare signum suorum tium. Torpescit stupefacta manus iniquorum, ad montana respiciunt, conspiciunt Poddere, suosque invadere; obriguerunt timorrima Turcorum millia prosternuntur. Quid Ni sua terga daret quo venerat et remearet. Sed qui cauda prius fuerat, caput incipit esse. Sicque caput caudam sequitur, fugiens fugientes. Nostri quoque qui jam prope in suis erant inclusi tentoriis, iterum resumpto spiritu animantur, et sua vulnera gravesque injurias de hostibus ulciscuntur Qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
ri quã ulteriꝰ fuigerent elegert̃. Tanta
quippe erat turcoꝵ instantia. & ita unꝰ
impellebat aliũ. quia nusquã erat ali¬
cui ꝓ ullo commodo diffugiũ. Nrõs ita
uallauerãt. qͥa locũ uacuũ nisi circa
tentoria ñ inueniebant. Multi de nr̃is
tunc mortui sunt. qui turcoꝵ sagittis peri¬
erunt. Nullus nr̃oꝵ uacabat ab officio. nul¬
lus erat absq ministerio. Milites. ⁊ ad bel¬
lum expediti pugnabãt. sacerdotes ⁊ cleri¬
ci plorabant ⁊ orabant. mulieres corpora
& dũ sic nr̃i coartant᷑. dũ nube uolantiũ
sagutarũ obumbrant᷑. aduolat dux gode
toꝵ. aspiciunt tentoria suoꝵ undiq cir¬
cũ septa agminibꝰ turcoꝵ. suosq socios
utcũq pugnantes. mulieres ĩ tentoriis
magno ululantes uociferantes. ardescunt
francoꝵ. militare signũ altis uocibꝰ ꝯcla-¬
mantium. Congeminant᷑ ille uoces dũ eas
recipiunt. & recipiendo emitu. ꝯcaua

Expanded text:
ri quam ulterius fugere elegerunt. Tanta ri quam ulterius fugere elegerunt. Tanta quippe erat Turcorum instantia, et unus ita impellebat alium, quod nusquam erat cuiquam pro ullo commodo diffugium. Nostros ita vallaverant, quod locum vacuum nisi circa tentoria non inveniebant. Multi de nostris tunc mortui sunt, qui Turcorum sagittis perierunt. Nullus nostrorum vacabat ab officio, nullus erat absque ministerio. Milites et ad bellum expediti pugnabant, sacerdotes et clerici plorabant et orabant, mulieres lamentantes Et dum sic nostri coartantur, dum nube volantium sagittarum obumbrantur, advolat intetum, aspiciunt tentoria suorum undique circumsepta agminibus Turcorum, sociosque suos utcunque pugnantes, mulieres in tentoriis magno ululatu vociferantes, ardescunt Francorum, militare signum suum altis vocibus conclamantium! Congeminantur illae voces, dum eas recipiunt, et recipiendo emittunt concava
Abbreviated transcription (Latin):
la. trucidãt matres cũ pueris. & quos.
imparatos bello reperiunt ⁊ sine armis.
normanno cõmisit. & ad tentoria cum
paucis celeriter repedauit. Quos uider̃t
turti. mox terga dedert̃. Boemundꝰ autẽ
ꝯspicatꝰ ibi iacere multos exanimes. ce¬
pit lam̃tari. & dnm ut uiuis ⁊ mortuis
eẽt refugiũ dep̃cari. Ad bellũ festinꝰ re¬
meauit. s tam̃ ꝓ uallo ⁊ munimine.
ĩ tentoriis milites dereliquit. Anteqͣm
uͦ ad bellũ rediret. fuerãt iam nr̃i adeo
lieres potũ de riuo p̃terfluenti attu¬
lissent. multi ip̃o die bello succubuissẽt.
Iam uͦ nr̃i turcis irruentibꝰ semel terga
dederũt. & nisi comes normannꝰ uexil¬
lum ĩ dextera uibrasie equũ ꝯuetisset.
&e geminatis uocibꝰ militare signũ ds
uult d̃s uult exclamasset. nr̃is illa dies
nimis exiciabilis eẽt. S postquã uidert
reuerti boemundũ ⁊ comitẽ normannũ.
sp̃m audacie resumpserũt. & magis mo¬

Expanded text:
la; trucidant matres cum pueris, et quos la; trucidant matres cum pueris, et quos imparatos bello reperiunt et sine armis. Northmanno committit, et ad tentoria cum paucis celeri cursu repedavit. Quos ut viderunt Turci, mox terga dederunt. Boamundus autem conspicatus ibi jacere multos examines, coepit lamentari; et Dominum, ut vivis ac mortuis esset refugium, deprecari. Ad bellum festinus remeavit, sed tamen pro vallo et munimine in tentoriis milites dereliquit. Antequam vero ad bellum rediret, fuerant jam nostri adeo lieres potum de rivo praeterfluenti attulissent, multi ipso die bello succubuissent. Jam vero nostri Turcis irruentibus semel terga dederunt, et nisi cito comes Northmannulum in dextra vibrans equum convertisset, et geminatis vocibus militare signum, Deus vult, Deus vult, exclamasset: Nostris illa dies nimis exitiabilis esset. Sed postquam viderunt reverti Boamundum et comitem Northmannum, spiritum audaciae resumpserunt, et magis mo
Abbreviated transcription (Latin):
quorumdam aĩos titubare. p̃cipiunt om̃s
milites descend̾e. & sudes tentorioꝵ infigere.:
sus boemundus celerem dirigit nuncium
rent. iamq paratũ. Ante quã uͦ tentoria
tensa fuissent. centũ qͥnquaginta turci
equis uelocioribꝰ aduecti. nrõs appropia¬
uerũt. & tensis arcubꝰ sagitas toxicatas
ĩ eos immiserũt. Nr̃i uͦ equis admissis il
giant. &. dũ fugiunt. aduersũ uulnus se
insequentibꝰ infligant. S fuge nullus locꝰ
erat. qͥa densitas hostiũ occupauerat ca
cumina montiũ. Propterea nr̃i dextra
leuaq eos instanter trucidabãt. & arcꝰ
⁊ sagitte inutilem locũ ibi habebant.
Tandem ꝯfractis lanceis francoꝵ. ĩ corpo¬
ribꝰ impioꝵ. res agit᷑ gladiis. O quot ibi
corpora corruert̃ truncata capitibꝰ. aut
qͥa posterior pars hostiũ impellebat pri-¬
orem ĩ gladios trucidantiũ. Dum sic pug¬
nat᷑. dũ sic pars prima necat᷑. pars ea
turcoꝵ que riuum transiit. illa ꝓtinus
inuasit tentoria xp̃ianoꝵ. Diruunt il¬

Expanded text:
quorumdam animos titubare, praecipiunt omnes milites descendere, et sudes tentoriorum infigere. Edus Boamundus celerem dirigit nuntium rent jamque paratum. Antequam vero tentoria tensa fuissent, centum quinquaginta Turci equis velocioribus advecti, nostros appropiaverunt, et tensis arcubus suas sagittas toxicatas in eos immiserunt. Nostri vero equis admissis illt dum fugiunt adversum vulnus se insequentibus infligant, Sed fugae nullus locus erat, quia densitas hostium occupaverat ipsa cacumina montium. Propterea nostri dextra levaque eos instanter trucidabant, et arcus et sagittae inutilem ibi locum habebant. Tandem contractis lanceis Francorum in corporibus impiorum, res agitur gladiis. O quot ibi corpora corruerunt, truncatis capitibus, aut quod posterior pars hostium impellebat priorem in gladios trucidantium. Dum sic pugnatur, dum sic pars prima necatur. Pars ea Turcorum quae rivum transiit, illa Protinus invasit tentoria Christianorum: Diruunt il
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc prudenti usi sunt ꝯsilio. qͥa illis¬
ualde ꝓfuit. nocuit q om̃i exercitui nr̃o. Nr̃i
uͦ inuenerũt terrã illam desertã ⁊ in aquosã.
spicas iam ad maturitatẽ ꝓximantiũ. & in¬
ter manꝰ ꝯspicando expilabant. taliq cibo
famem utrũq mitigabant. Ibi mortua est
maior pars equoꝵ. & multi qui milites exti¬
terant. pedites effecti sunt. E quitabant uac¬
cas ⁊ boues. & magne fortitudinis ⁊ altitu¬
dinis terre illius arietes ⁊ canes. Transierũt
itaq solũ illd̃ quãcitiꝰ ualuerũt. & intraue¬
runt lichaoniam ꝓuinciã. om̃ibꝰ bonis u¬
berrimam. & uenerunt ychonium. De ycho

Expanded text:
in noc, prudenti usi sunt consilio, quia illiin noc, prudenti usi sunt consilio, quia illivalde profuit, nocuitque omni exercitui nostro. Nostri enim invenerunt terram illam desertam, et inaquosam, segetum ad maturitatem proximantium, et inter manus confricando expilabant, talique cibo famem utcunque mitigabant. Ibi mortua fuit major pars equorum, et multi qui prius equites exstiterant, pedites effecti sunt. Equitabant vaccas et boves, et magnae fortitudinis et altitudinis terrae illius arietes et canes. Transierunt itaque solum illud quam cito potuerunt, et intraverunt Lycaoniam, provinciam omnibus bonis ube
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ plus quã loricati sunt. tantũ timent sa¬
gitam. qͣntũ stipulam. sic formidant. sicut¬
⁊ fustem ligneũ. Heu heu.
trecenta¬
⁊ sexaginta milia fuimꝰ . &.
om̃es
Nunc quarta dies ẽ. ex quo a facie eoꝵ
fugere cepimꝰ. & adhuc ñ minori
timore quã ⁊ primo die trepidi.ii.
Qua de causa si sano uultis parere ꝯsi¬
lio. quã citius ualetis a tota romania
abscedite. & ne oculus illoꝵ uos ꝯsideret. sum
endo ueniebant. hilarem uultũ quasi potiti
mortuus sit. aut teneat᷑ in uinculis nr̃is.
Solimannꝰ uenĩ dux nr̃ alia uia ꝓcedit. et
captiuus secũ deducit. Qui uerbis eoꝵ erãt
creduli.a aꝑiebant. seductiq graues pe¬
nas lit Rebant. Nam dep̃dantes eoꝵ pos-¬
sessio Enes. domos incendebant. ip̃osq aut
trit Etidabant. aut loris astrictos secum
dit cebant. Nolebant quippe ut franci qui
eos insequebant᷑ quid inuenirẽt. ut uel
sic inopia ꝯstricti. ꝑsequi desisterent. Qui

Expanded text:
vero postquam loricati sunt, tantum timent savero postquam loricati sunt, tantum timent sagittam quantum et stipulam; sic formidant telum, sicut et fustem ligneum. Heu heu! trecenta sexaginta millia fuimus, et omnes Nunc quartus dies est ex quo a facie eorum fugere coepimus, et adhuc non timore minori quam et primo die trepidamus. Qua de re, si sano vultis parere consilio, quam primum valetis a tota Romania abscedite; et ne illorum oculus vos videat, summastella fugiendo veniebant, hilarem vultum quasi potiti mortuus sit, aut teneatur in vinculis nostris. Solimannus etenim dux noster alia via procedit, et captivos secum deduxit. » Qui vero verbis eorum creduli erant, aperiebant, seductique graves poenas luebant. Nam depraedantes eorum possessiones, domos incendebant, ipsosque aut trucidabant, aut loris astrictos secum ducebant. Nolebant quippe ut Franci qui eos insequebantur, aliquid invenirent, ut vel sic inopia coacti persequi desisterent. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne ĩ tantũ deuiceramꝰ eos. quia iam
parabamꝰ iliceos funes ⁊ cannabinos. ut
eoꝵ collo immitteremꝰ. cũ subito gens in¬
numera. que mortẽ ñ ueret᷑. nec timet
hostem. erupit de montibꝰ. & indubitanter
inseruit se nr̃is agminibꝰ: Quoꝵ oculi
ferre poterant eoꝵ terribiliũ armorum
splendorem: Lancee eoꝵ micabãt ut cho-¬
rusrantia sydera. galee ⁊ lorice. ut uernan-¬
tis aurore lumina uibrantia. Fragor ar-¬
moꝵ. terribilior erat sonitu tonitruorũ.
Cũ se bello preparant. crectis ĩ celũ lan-¬
ceis. seriatim incedunt. & acsi sine uerbo sĩt
laxatis loris tanto impetu irruunt. acsi
clamoribꝰ implent. & peregrini a miscd̃ia.
neminẽ capiunt. s omnes necant. E qͥd
dicam de tam crudeli gente: Nulla gens
ẽ que huic ualeat resistere. que fugiendi
locũ possit inuenire. qͥa aut diuino aut
diabolico fulciunt᷑ auxilio. Om̃s alie gen¬
tes nros arcꝰ expauescũt. ⁊ tela timẽt. isti

Expanded text:
Nonne in tantum deviceramus eos, quod jam Nonne in tantum deviceramus eos, quod jam parabamus iliceos funes et canabinos, ut eorum collo immiteremus? Tum subito gens innumera, quae mortem non veretur et hostem non timet, erupit de montibus, et indubitanter se inseruit nostris agminibus. Quorum oculi ferre poterant eorum terribilium armorum splendorem? Lanceae eorum micabant ut coruscantia sidera, galeae et loricae, ut vernantis aurorae lumina vibrantia, fragor armorum terribilior erat sonitu tonitruorum. Cum se bello praeparant erectis in coelum lanceis, certatim incedunt, et hac si sine voce essent, laxatis loris tanto impetu irruunt, ac siclamoribus implent, et peregrini a misericordia neminem capiunt, sed omnes necant. Et quid dicere de tam crudeli gente valeo? Nulla gens est quae huic valeat resistere, quae fugiendi locum possit invenire, quia aut divino aut diabolico fulciuntur auxilio. Omnes aliae gentes nostros arcus expavescunt, et tela timent; isti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quatuor dies huc illucq fugientes. ꝯtigit
ut solimannꝰ dux illoꝵ inueniret decem mi¬
lia arabũ. uenientia sibi ĩ auxiliũ. Erat aũt
solimannꝰ filiꝰ solimanni ueteris. qui totã
romaniam abstulit imperatori. Hic quippe
postquã de nicea fugerat. gentẽ hanc in
uidisset eos ⁊ arabes illũ. p̃ nimio dolore¬
de equo lapsus ĩ terrã. cepit magnis uoci-¬
bus eiulare. se q miserũ ⁊ infelicem ꝓcla-¬
mare. Cui arabes infortunii sui casũ ig¬
norantes. aiunt. O cunctoꝵ hominũ impu-¬
dentior. quid ita fugis: Multũ degeneras:
quia numquã pater tuus de prelio fu-¬
git. Resume animi ꝯstantiam. & reuer-¬
tere ad preliũ. quia nos uenimꝰ tibi in
auxiliũ. Quib ille suspiriis uocẽ inter¬
rumpentibꝰ ait. Magna uos uexat insa-¬
nia. Nondũ cognouistis uirtutẽ francoꝵ.
nͨ exꝑti estis animositates eoꝵ. Hirtus
eoꝵ ñ ẽ humana. s celestis. aut diabolica.
nec ip̃i tam̃ ĩ suo ꝯfidũt auxilio. s diuino.

Expanded text:
 quatuor dies huc illucque fugientes, contingit ut Solimannus dux illorum inveniret decem millia Arabum venientia sibi in auxilium. Erat autem Solimannus filius Solimanni veteris, qui totam Romaniam abstulit imperatori. Hic quippe postquam de Nicaea urbe fugerat, gentem hanc in vidisset et Arabes illum, prae nimio dolore equo lapsus in terram, coepit magnis vocibus ejulare, seque miserum et infelicem proclamare. Cui Arabes infortunii sui casum ignorantes, dicunt: « O cunctorum hominum impudentior! quid ita fugis? Multum degeneras: quia nunquam pater tuus de praelio fugit. Resume animi constantiam, et revertere ad praelium, quoniam venimus tibi in auxilium. » Quibus ille, suspiriis vocem interrumpentibus, ait. « Magna vos vexat insania; nondum vos cognovistis virtutem Francorum, nec experti estis animos eorum. Virtus eorum non est humana, sed coelestis, aut diabolica. Nec ipsi tantum in suo confidunt auxilio, sed divino.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ultra ñ habentes sp̃m. quasi mortui in
terrã corruerũt. Ululabant. om̃s. filie cũ
matribꝰ. iuuenes cũ uirginibꝰ. senes cum
iunioribꝰ. Undiq luctꝰ. undiq miseria. qͥa
euidenter spes ñ erat ulla. Intꝰ erat meror.
⁊ mentis hebitudo. foris gaudiũ ⁊ exulta¬

Expanded text:
et ultra non habentes spiritum, quasi jam mortui in et ultra non habentes spiritum, quasi jam mortui in terram corrtribus, juvenes cum virginibus, senes cum junioribus. Undique luctus, undique miseria, quia evadendi spes non erat ulla. Intus erat moeror et mentis hebetudo, foris gaudium et exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet famelicoꝵ. eundi ad nupcias. Turci
uͦ ut uiderũt tot armoꝵ prenimium splen-¬
dorem. suggerebat ⁊enim flammantibus
radiis sol fulgorẽ. tot ueloces equoꝵ occur¬
sus frementiũ. tot hastas ꝯtra se uibrantes.
terga uerterũt. & nimis pigri ad montana
redire uoluert̃. s quicũq inde descenderãt.
rursus ascend̾e ñ potuerũt. Et male multa¬
ti. nece dira sũt cruciati. Auxiliante deo sic
agmina nr̃a tropheo tali letant᷑. &. ad urbẽ
regrediunt᷑. Qui iterũ machinas ascenden¬
tes. ut maiorem metũ hostibꝰ incuterent.
balistis ⁊ fundis occisoꝵ capita turcoꝵ intꝰ
piciebant. Nec tardante mora. sũt illa tem¬
poris hora naues allate ꝯstantinopolitane.
S illa die ĩ lacũ ñ immiserũt. s nocte
plenas turcopolis gente scilicet imꝑatoris
bene docta ⁊ assueta amnis. In crastinũ
surgente aurora. ut uiderũt naues hi qui
erant ĩ urbe. p̃ nimio terrore exterriti sũt.

Expanded text:
quisquam famelicus eundi ad nuptias. Turci quisquam famelicus eundi ad nuptias. Turci vero, ut viderunt tot armorum praenimium splendorem suggerebat enim flammantibus radiis sol fulgorem tot veloces equorum occursus frementium, tot hastas contra se vibrantes, terga verterunt, et nimis pigri et inertes ad montana redire voluerunt, sed quicunque inde descenderant, rursus ascendere non potuerunt. Et male multati nece dira sunt cruciati Auxiliante Deo, sic agmina nostra trophaeo Tali laetantur, et ad urbem regrediuntur. Qui iterum machinas ascendentes, ut majorem metum hostibus incuterent, balistis et fundis occisorum capita Turcorum intus projiciebant. Nec tardante mora, sunt ipsa temporis hora Naves allatae Constantinopolitanae. Sed illa die in lacum non immiserunt, sed nocte, plenas Turcopolis, gente scilicet imperatoris bene docta et assueta navibus. In crastinum surgente aurora, ut viderunt naves hi qui erant in civitate, prae nimio timore exterriti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Iamq sudesq. faces. lapides iaculant᷑ in ur¬
bem. Hostis terret᷑. quia iam de morte time¬
tur. Unde fragor turbe clamorq sonabat
in urbe. Passim fugiebant matres cũ filiis
portam magno comitatu: quia custodie¬
bant eam podiensis ep̃c. ⁊ comes sc̃i egidii.
Turci uͦ de montanis descendentes. ut ẽmi¬
nus nr̃oꝵ agmina ꝯspexerũt. timore per¬
ꝑent. Feceruntq tres turmas. ut una su-¬
pradictam irrũꝑet portã. & due ꝯfligendo
si necesse eis incũberet. liberiꝰ subsequerent᷑
terciam. Sic turci disposuerũt. s di ꝯsilio
nr̃i eruditiores hanc diffinitionẽ aliter
mutuauerũt. Nam podiensis ep̃c. ⁊ rai
tigerũt. relicta urbe celeri cursu irruunt ĩ
illos. ñ plus eoꝵ formidantes multitudinẽ.
quã canes fugientes lẽporem. O qͦt milia
electoꝵ militũ illos insecuti sũt. paratio¬
res de turcoꝵ corporibꝰ aĩas extrahere. qͣm¬

Expanded text:
Jamque sudesque, faces, lapides jaculantur in urJamque sudesque, faces, lapides jaculantur in urbem. Hostis terretur, quia jam de morte timetur. Unde fragor turbae, clamorque, sonabat in urbe. Passim fugiebant matres cum filiis et filiabus portam magno comitatu, et custodiebant eam Podiensis episcopus et comes sancti Aegidii. Turci vero de montanis descendentes, ut eminus nostrorum agmina conspexerunt, timore perpuissent; feceruntque tres turmas, ut una supra dictam irrumperetportam, et duae confligendo, si necesse eis incumberet, liberius subsequerentur tertiam. Sic Turci disposuerunt, sed Dei consilio, nostri eruditiores hanc definitionem aliter mutaverunt. Nam Podiensis episcopus, etigerunt, urbe relicta, celerrimo cursu irruunt in illos, non plus eorum formidantes multitudinem quam canes fugientem leporem. O quot millia electorum militum illos sunt insecuti, paratiores de Turcorum corporibus extrahere
Abbreviated transcription (Latin):
hugo magnꝰ. comes normannꝰ. ⁊ flan-¬
drensis. & stephanꝰ carnotensis. a septen-¬
trione dux godefridꝰ. ab occasu solis boe¬
mundꝰ. Ab austro uͦ pars nulla fuit. qͥa
lacꝰ imensus ibi p̃sidio affuit. In illũ
ciues cũ nauibꝰ introibant. & ligna et
herbam aliaq necessaria afferebant. Qͦd
ut pͥncipes agnouerunt. eoꝵ legatio ad
imperatorem tueurrit. ut naues ꝯdiici
faceret cyuito ubi portus ẽ. & boues cũ
eis qui eas usq ad lacũ attraherẽt. Qui
tis circa urbem agminibꝰ. xp̃icole uiri¬
liter instite & turci qͥa de eoꝵ uita
agit᷑ resistunt. Turci toxicatas
mittebãt sagitas. ut qͦs uel leui iactu
sauciarent. graui morte perimerẽt. Nrĩ
uͦ ꝓ uita mori ñ formidantes. altas circa
muros machinas erigunt. quibꝰ infra se
illos qui erãt ĩ muro despiciunt. Lignee
turres lapidibꝰ turribꝰ opponunt᷑. unde
cominꝰ hostis lanceis ⁊ ensibꝰ impugnatur.

Expanded text:
Hugo Magnus, comes Northmannus, comes FlanHugo Magnus, comes Northmannus, comes Flandrensis, comes Stephanus Carnotensis; a septentrione dux Godefridus; ab occasu solis Boamundus; ab austro vero pars nulla fuit, quia lacus magnus ibi praesidio fuit. In illum cives cum navibus introibant, et ligna et herbas aliaque necessaria afferebant. Quod ut principes agnoverunt, tum legatio ad imperatorem cucurrit, ut naves conduci faceret usque Civito ubi portus est, et boves cum eis qui eas usque ad lacum traherent. Qui tis circa urbem agminibus, Christicolae viriliter insistunt, et Turci, quia de vita fortiter resistunt. Turci toxicatas mittebant, ut quos vel levi tactu sauciarent, gravi morte perimerent. Nostri vero pro vita mori non formidantes, altas circa muros machinas erigunt, quibus infra se illos qui in muris erant despiciunt. Ligneae turres lapideis turribus opponuntur, et jam cominus hostis lanceis et ensibus impugnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliisq ferram̃tis. aptande uie ꝯuenientibꝰ.
Erat aũt terra illa inuia. ꝑ iuga montiũ.
ꝑ ꝯtaua ualliũ. ꝑ defossa terrarũ. undiq
prepedita. Constrauerunt itaq uiã plu-¬
rimo sudore usq niceam urbem. peditibꝰ.
equis. om̃iq tͣnseunti satis idoneam. po¬
sueruntq cruces ligneas ꝑ reflexus uia¬
rũ in testimoniũ. ut cunctis notũ fieret
qͦd uia illa ꝑegrinantiũ ẽẽt. Sicq suo trac¬
tu ꝑtransiit om̃is multitudo. excepto qͦd
boemundꝰ remansit cũ imꝑatore. dispo-¬
siturus cũ eo de mercati ꝓmissione. Sed
bur exercitꝰ pͥdie nonas maii. & ante qͣm
mercatũ adduceret᷑. uendebat᷑ uigitti
aut triginta nummis unꝰ panis. Postqͣm
omium bonoꝵ affuit. De obsidione nicee ur¬
obsidione uallauerũt. & balistas et¬
arietes ⁊ cetera in id genꝰ instrum̃ta qͥb
inhabitantes expugnari quirent appo¬
suerunt. A parte orientis qͥa in expugna
isti. podiensis ep̃e. comes raimundus.

Expanded text:
ferramentis aptandae viae convenientibus. Erat autem terra illa invia, per juga montium, per concava vallium, per defossa terrarum undique praepedita. Constraverunt itaque viam plurimo sudore usque Nicaeam civitatem, peditibus, equis, omnique transeunti satis idoneam; posueruntque ligneas cruces per reflexus viarum, in testimonium, ut cunctis notum fieret quod via illa erat peregrinantium, sicque suo tractu pertransiit omnis multitudo, excepto quod Boamundus remansit cum imperatore, dispositurus cum eo de commeatus promissione. Sed bur exercitus, pridie Nonas Maii, et antequam mercatum adduceretur, vendebatur viginti aut triginta denariis unus panis. Postquamomnium bonorum affuit. Die siquideobsidione vallaverunt, et balistas arietes, et caetera id genus instrumenta quibus inhabitantes expugnari quirent, apposuerunt. A parte orientis, quia inexpugnabisti: Podiensis episcopus, comes Raimundus,
Abbreviated transcription (Latin):
tis habitaculi inuenerũt. & dño suggerente
bonis terre repleti sunt. Cũq digredi ab
urbe placuit. suadentibꝰ incolis aquã in
uasis ⁊ utrib secũ tulerunt. quia aquã in
crastinũ nusquã reperierunt. Die uͦ sed̾a ĩ

Expanded text:
tio commodam invenerunt, et Domino suggerente, bonis terrenis repleti sunt. Cumque digredi a civitate placuit, suadentibus incolis, aquam in vasis et utribus secum tulerunt, quia aquam in crastinum nusquam repererunt. Die vero secunda in
Abbreviated transcription (Latin):
ut relinqueretis possessiones ur̃as. ⁊ natale
solũ: Cognatos ⁊ affines. uxores ⁊ liberos ab¬
dicastis. immo ⁊ omĩ corporee uoluptati re-¬
nunciastis. Nunc iterũ scdo regenerati estis.
ꝑ ꝯfessionẽ scilicet ⁊ penitentiam. quã coti¬
die duris laboribꝰ exhibetis. O felices qui ĩ tali
opere deficient. qui ante uisuri sunt parady-¬
sum quã patriam suã. O ordo militũ. nunc
terq quaterq beatꝰ. qui hucusq fuisti ho¬
cõpar martyrũ. celesti es diademate laureatꝰ.:¬
Nunc usq extitisti incitamentũ ire d̃i. nunc
fidei sue. Quaꝓpter inuicti milites. qͥa nẽ pri¬
mum incepimꝰ deo militare. ñ glẽmur in

Expanded text:
ut relinqueretis possessiones vestras, et natale ut relinqueretis possessiones vestras, et natale solum? Cognatos et affines, conjuges et liberos abdicastis, imo et omni corporeae voluptati renuntiastis. Nunc iterum secundo regenerati estis, per confessionem scilicet et poenitentiam, quam quotidie duris laboribus exhibetis. O felices qui in tali opere deficient; qui ante visuri sunt paradisum quam patriam suam. O ordo militum, nunc terque quaterque beatus, qui huc usque fuisti hom sudoribus compar martyrum coelesti es diademate laureatuHucusque exstitisti incitamentum irae Dei. Nuncfidei suae. Quapropter, invicti milites, quia nunc primum incoepimus Deo militare, non gloriemur in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i habebant. qͥa ñ agebat hoc ex aliquo fa¬
mulatu amicicie. s secreta cordis simulati¬
one. Indigene aũt̃ terre illiꝰ accepto imꝑato¬
ris imperio. cateruatim uictui necessaria
ꝯferebant. Sicq uenientes ad urbem que
susa memorat᷑. boemundꝰ ibi suũ dimisit ex¬
ercitũ. & ꝯstantinopolim cũ paucis perrexit
ad imꝑatoris colloquiũ. Tancredꝰ uͦ remansit
dux ⁊ custos exercitꝰ. et noluit ibi diuciꝰ rema¬
nere. qͥa extranei erãt cibi quos sibi oporte¬
bat emere. & eduxit eos seorsũ. in uallem õibꝰ
bonis uberrimam. & corporalibꝰ incrementis
taret uebi francoꝵ exertitris pars marima ei
obuiam. et unamit̾ receperunt eum. Boemũ¬
lum manus erigens. obortis p̃ gaudio lacri
fletibꝰ. in hec uerba exorsus ẽ fari. O bellatores
na loca uos adduxit. nisi ille qui filios isrł
ex egypto ꝑ mare rubrũ sicco uestigio trans¬
duxit: Qͥs alius inseruit uobis animum.

Expanded text:
nostri habebant quod non agebat hoc de aliquo fanostri habebant quod non agebat hoc de aliquo famulatu amicitiae, sed secreta cordis simulatione. Indigenae autem terrae illius, accepto imperatoris imperio, catervavendebant. Sicque venientes ad civitatem, quae Susa memoratur, Boamundus ibi suum dimisit exercitum, et Constantinopolim cum paucis perrexit ad imperatoris colloquium. Tancredus autem remansit dux et custos exercitus, et noluit ibi diutius manere, quia extranei ibi erant cibi quos sibi oportebat emere, et eduxit eos seorsum in vallem satis omnibus bonis uberrimam et corporalibus incrementis taret civitati, Francorum exercitus pars maxima venit ei obviam, et unanimiter receperunt eum, siculum manus erigens, obortis prae gaudio lacrfletibus in haec verba exorsus est fari: « O bellatorena loca vos adduxit, nisi ille qui filios Israel ex Aegypto per mare Rubrum sicco vestigio transduxit? Quis alius inseruit vobis animum