comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ua exortatione et regis francoꝵ ⁊ pluri
cepit in grãm. ⁊ ad suã redire concessit
eccłiam. In cohante aũt anno seꝑtimo
cum iam eẽt uir deo amabilis sp̃ualib
exercitiis sanctificatꝰ: et septiformi sp̃e
sancti grã ꝑfectior. ad sedẽ sanctã suam¬
qͣntotiꝰ cepedare festinabat. Noluit ergo
pater pius cantuariensẽ eccłiam duitiꝰ
desolatam relinquere: uł qͣm ut creditur
in sp̃n uiderat certaminis sui glam ꝓtela¬
re. aut alibi moriendo sedem ꝓpriã marcy¬
rii sui honore priuare.Lectio. ui¬
ransito namo mari archi p̃sul. et fu¬
turꝰ martyr in magna gr̃a gła ⁊ ho¬
nore p̃cipue a monachis cum solempni ꝓ¬
cessione. quasi angłs domini susceptꝰ ẽ in
liarit̾ cõmorans uit̾ eos. conu̾satione
sua ⁊ ex orationis uerbo om̃s edificabat.
Accepto post modicũ in mandatis ne offi¬
cium suum exeq̃ndo angliã ꝑagraret. re¬
sedit in sua pontifex eccłia intrepidꝰ expec¬

Expanded text:
rna exhortatione, et regis Francorum et plurna exhortatione, et regis Francorum et plucepit in gratiam et ad suam redire concessit Ecclesiam. Inchoante autem anno septimo, cum jam Deo vir esset amabilis spiritualibus exercitiis sanctificatus et septiformi Spiritus sancti gratia perfectior, ad sedem suam quantocius repedare festinabat. Noluit enim pater pius Cantuariensem Ecclesiam diutius desolatam relinquere vel quam ut creditur in spiritu viderat certaminis sui gloriam protelare, aut alibi moriendo sedem propriam martyrii sui honore privare. Transito itaque mari, archipraesul et futurus martyr in magna gloria et honore praecipue a monachis cum solemni processione quasi angelus Domini susceptus est, in liariter commorans inter eos, conversatione sua et exhortationis verbo omnes aedificabat. Acceptis post modicum in mandatis ne officium suum exsequendo Angliam peragraret, resedit in sua pontifex Ecclesia, intrepidus exspec
Abbreviated transcription (Latin):
erseuerabat itaq paratior ad temp¬
tationes p̃stolans in patientia dim¬
Ine ꝓpitiationis respectum: et conuersatio¬
nis merito onuium sibi conciliabat gr̃am
Regi quidẽ francorure in consiliis erat
acceptissimꝰ principib regna. ⁊ eccliarum
patrib ad modum familiaris omnibus
ut dignum erat habebatꝰ reuerendus
Qiuppe consiliũ thome expetibłe nt chu¬
si iocunda societas ut ionathe. ⁊ elaus
iusticiam ut finees. Crescebat autẽ a¬
deo in dies fama bonitatis eius int̾ alie¬
nigenas innocent conu̾santis ut ab indi¬
simus pater cum suis. iam fere sex q̃nos
expleuit quib ĩ uirum ꝑfectũ creu̾at.
cum toto eo tempore inter ip̃m ⁊ regem
angloꝵ pix nullatenꝰ posset reformari:
s magis deformata uideretꝰ᷑. Deniq pla¬
cuit omnium dispositori deo sui thome
recompensare merita. ⁊ longos laboreᷤᷤ
consũmare uictoriosa martyrii palma.
Regis uero sententiam mutauit ĩ me¬
lius: et mediantib tam dñi pape pat̾¬

Expanded text:
erseverabat itaque paratior ad tetationes, praestolans in patientia divinae propitiationis respectum et conversationis merito omnium sibi conciliabat gratiam. Regi quidem Francorum in consiliis erat acceptissimus, principibus regni et ecclesiarum Patribus admodum familiaris, omnibus ut dignum erat habebatur reverendus. Quippe consilium Thomae expetibile ut Chusi, jucunda societas ut Jonathae, opus zelans justitiam ut Phinees. Crescebat autem fama adeo in dies bonitatis ejus inter alienigenas innocenter conversantis, ut ab indiulans ergo beatissimus pater cum suis, jam fere sex annos explevit, quibus in virum perfectum creverat, cum toto eo tempore inter ipsum et regem Anglorum pax nullatenus posset reformari sed magis deformata videretur. Denique placuit omnium dispositori Deo sui Thomae recompensare merita et longos labores consummare victoriosa martyrii palma. Regis ergo sententiam mutavit in melius et mediantibus tam domini papae pate
Abbreviated transcription (Latin):
habitare: quia nulla nos ratio a ruina iuiꝰ
separat. quos eius passionib amor ligat.
mum fuit. quo tunc p̃dicare celoꝵ regnũ
inuisibile mitcebantur: cum longe lateq
om̃s cernerent florere regna terrarum.
Unde et adiuncta sunt p̃dicatorib scĩs
miracula. ut fidem uerbis daret uirt̾
ostensa: et noua facerent qui noua p̃

Expanded text:
habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. mum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et n
Abbreviated transcription (Latin):
et uidete opera domini: qͣm terribił ĩ ꝯsilii sr̃
filios hominum. uidit namq qd̾ aliꝰ mi¬
sericorditer uocatur: alius iusticia exigẽ¬
de repellitur. Et quia aua parcendo. alia
dominus unscendo disponit: expauit qd̾
penetrace ñ potuit: ⁊ quem non solum
inuestigabilem in quibusdam suis sen¬
tentus. sed etiam inflexioilẽ uidit: t̾ribi¬
lem in consiliis ẽẽ memorauit.
issis aũt p̃dicatorib: quid p̃cipiatur
dus clamat. Ruine namq illius: uoces
eius sunt. Qui enum tot attritꝰ ꝑcussid¬
nib agła sua cecidit. quasi iam nobis ẽ
.Pximo regnum aliud qd̾ sequit᷑ oscendit.
Ipsis iam a quib amatur amarꝰ ẽ: ipse
eiꝰ euine p̃dicant qd̾ amandꝰ ñ ẽ. Si euim
euinam sue domus quassata minaretꝰ. qͥs¬
quis in illa habitaret fugeret. ⁊ qͥ stantẽ
dilexerat. recedere qͣntotiꝰ a cadente festina¬
ret. Si enim mundꝰ cadit. ⁊ nos eũ aman¬
do amplectimur: opprimi uoiumꝰ potiꝰ qm

Expanded text:
dete opera Domini: quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur: et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit; et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibilem vidit, tlem in consiliis esse memoravit. 2. Missis autem praedicatoribus, quid praecipiatur dus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibiti ẽẽ memorantꝰ. Et tam̃ ipse sp̃c qui
prius p̾dicationẽ ꝓhibuit: hanc asianoꝵ
cordib post modum infudit. Nam dui ẽ.
ad̾ asia cuncta iam cres didit. Iociro er¬
go pͥu ꝓhibuit qd̾ pꝰtmodũ fec̃: qͥa tũc ĩ iia erint
qͥ saluandi ñ erãt: tunc in illa erãt: qͥ necdũ ad ui
Subtili ergo. occultoq iudicio a cͥirũdã
aurib p̃dicatio sc̃a subtrahitꝰ: qͥa susci¬
tari ꝑ gr̃am ñ merent᷑.¬

Expanded text:
hibiti esse memorantur; et tamen ipse qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit, nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non eSubtili ergo occultoque iudicio a quorundam auribus predicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merent
Abbreviated transcription (Latin):
uiam gentium ne abieritis. ⁊ in ciuitate ᷤᷤ
samaritanoꝵ ne intraueritis. s potiꝰ ite
ad oues que perierunt domꝰ isrł: nisi hoc
qd̾ ex facti fine colligimus: quia priꝰ soli
iudee uoluit. ⁊ postmodũ cunctis genti¬
b p̃dicari: ut dum illa conitti ti uocata
renueret. p̃dicatores scucti ad uocatio
nẽ ꝑ ordinẽ uenarent: quatinꝰ redempto¬
ris nr̃i p̃dicatio a ꝓpriis repulsa. gentieᷤ
pplos quasi extraneos quereret: ⁊ qid̾ ui¬
dee fiebat in testimonium. hoc gentibus
gr̃e eẽt increm̃tum:
rant etiam tunc qui de iudea uocas¬
di eẽnt. ⁊ de gentib uocandi ñ eẽnt.
Ncm et in apłorum actib p̃dicante petes¬

Expanded text:
in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocatioper ordinem venirent. Quatenus Redemptoris nostri praedicatio, a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret, et quod Judaeae fiebat in testigratiae esset incrementum. Erant etiam tunc, qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam et in apostolorum Actibus , praedicante Pet
Abbreviated transcription (Latin):
mina q̃ mira potentia p̃minent ꝓ
eo qd̃ eis cetem ad obediendum subiec¬
ta sunt: dominationes uocantꝰ. Thro¬
n quoq illa agmina sunt uocata. qui¬
b ad exercendum iudicium semꝑ d̃s om¬
mpotens p̃sidet. Quia enim thronos la¬
tiuo eloquio dicimꝰ sedes: throni dei
dicti sunt. hii qui tanta diuinitatis
gr̃a replentur. ut in eis dñs sedeat.⁊
ꝑ eos sua iudicia decernat. Unde ⁊ ꝑ
ꝓsalmistam dicitur. Sedes suꝑ tbro¬
num qui uidicas equitatẽ. Cherubin qͦ¬
q plenitudo scientie dicitur Et sublimi¬
ora illa agmiina. iccuro cherubin uoca¬
ta sunt: quia tanto ꝑfectiore sententia
scientia plena sunt qnͣto uicinius cla¬
ritatẽ dei contemplantꝰͫ: ut secundũ
nature sue modum eo plene omnia
sciant: quo uisiomi conditoris sui per
mericum dignitatis appropinqͣnt. Se¬
raphinetiam uocantur ilia scoꝵ sp̃u¬
um agituma: que ex singulari ꝓpinqui¬
tate conditoris sui. en com pacabili ardẽt

Expanded text:
mina, quae mira potentia praeeminent, pro mina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illa agmina sunt vocata, quibus ad exercendum judicium semper Deus omnipotens praesidet. Quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; ut, secundum creaturae modum, eo plene omnia sciant, quo visione conditomeritum dignitatis appropinquant. Seraphin etiam vocantur illa sanctorum spirituum agmina, que ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent
Abbreviated transcription (Latin):
gle. dei ergo fortitudinẽ nuntiandus
tatur medicina dei: quia uidelicet dũ
tobi oculos quasi ꝑ officium cuiitioni
ergo ad curandum mittit᷑: dignum uide¬
licet fuit: ut dei medicina uocuretͫ
ed quia angłoꝵ nõia int̾pre¬
tando ꝑstrinximꝰ nunc suꝑest ut
ipsa officiorum uocabula breuit̾ exeqͣ¬
mur. Uirtutes et enim uocantꝰ illi ni¬
mirũ sp̃c ꝑ quos signa et miracula fre¬
quentiꝰ fiunt. Potestates etiã uocantꝰ᷑
hii. qui hoc potentiꝰ ceteris in suo ordi
ne ꝑceperunt ut eoꝵ ditioni uirtutes
adu̾se subiecte suit: quorũ potestate
refrenantꝰ ne corda hominum tantum
temptare p̃ualeant. qͣntum uolant. Prĩ¬
cipatꝰ etiam uocantꝰ: qui. ips ruoq
bonis angłorum spiritib p̃senit. Qui
subiectis aliis dum queq sunt agenda
disponunt. eis ad explenda diuina mys¬
teria princuxntur. Dominationes au¬
tem uocantur: qui etiam principatuũ
potestates dissimilitudine alta tͣnscendt̃
Ca uero angłoꝵ ag¬

Expanded text:
er Dei ergo fortitudinem nuntiandus  diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit, ut medicina Dei vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vocabula breviter exequamur. Virtutes etenim vocantur illi vispiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi, qui hoc potentius cene perceperunt, ut eorum ditioni uirtutes aduersae subiectae sint quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praeualeant quantum uolunt. Principatus vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda bona disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes vero vocantur qui etiam potestates principatuum dissimilitudine alta transcendunt. a ergo angelorum ag
Abbreviated transcription (Latin):
scribas. et ex illis occidetis et crucifigetiᷤ.
et flagenabitis in synagogis ur̃is: ⁊ ꝑse¬
quemini de ciuitate in ciuitatẽ: ut com¬
pleatis mensuram patrum ur̃orum.
Simulq obserua iuxta apłm scribentẽ
ad corinthios uaria eẽ dona discipłorũ
xp̃i: alios ꝓpłias qui uentura p̃dicant.
alios sapientes. qui nouerint qͣndo debe¬
ant ꝓferre sermonẽ: alios scribas in le
ge doctissimos: ex quib lapidatꝰ est ste¬
phanus: paulꝰ occisus: crucifixꝰ petrus:
flagellati in actib apłorum discipli: ⁊
ꝑ sequuti eos sunt de ciuitate in ciuita¬
tem. expellentes de iudea: ut ad genti¬
um ppsm transmigrarent. Ut ueniat
suꝑ uos omnis sanguis ustꝰ qui effusꝰ
ẽ suꝑt̾ram: a sanguine abel iusti. usq
ad sanguinẽ tacharie filii barachie. qͥ

Expanded text:
 et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios, varia esse dona discipulorum Christi, alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre atus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus apostolorum discipuli: et persecuti eos sunt de civitate in civitatem; expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent. Ut veniat super vos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
Q uis ascendet ĩ montẽ dñi: aut quis re¬
quiescet ĩ monte scõ eiꝰ: Cumq plures
qui ascensuri sunt montẽ dñi descrip¬
sisset. qui diu̾sis fuere etatib: postea ĩ¬
fert. hec generatio q̃rentium dñm: que¬
rentium faciẽ dei iacob. Et ĩ alio loco de
omnib scĩs. Generatio iustorum bñdicet᷑.
tio uiperarum: ⁊ requirentꝰ omnia: a ge¬
neratione ista. Et in hierechiel cum pec
cata t̾re descripsisset sermo ꝓpheticꝰ adie¬
cit: si noe et iob et danihel ibi fuerint
inuenti. non dimitti peccata t̾re illi:
om̃s iustos qͥ similes forent uirtutibus
Ergo et isti quia similia cam ⁊ ioas cõ¬
dra apłos gesserunt. de una generatiõne
esse referuntur. Lectio duodecimo
herusalem ihrłm que occidis ꝓpħas:⁊
lapidas eos qui ad te missi sunt: quoti

Expanded text:
Quis ascendet in montem Domini? aut quis reQuis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium facieomnibus sanctis, Generatio iustorum benedicetur. tio viperarum. et, Requirentur omnia a generaticata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes forent virtutibus Ergo et isti qui similia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur. Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt: quot
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura refert. Non fuit recordatꝰ ioas
patris eius ioiade q̃ sibi fecisset bona. xi¬
um ergo ⁊achariam teneamꝰ ⁊ occi¬
sionis consentiat locꝰ: q̃rimꝰ qͣre ba¬
rachie dicitur filiꝰ. et ñ ioiade sacerdotis
Barachia in lingua nr̃a. benedictꝰ dñi
dicitur. Et sacerdotis idiade iusticia. Hebre¬
o nomine demonstratur. In eñnglio quo
utuntꝰ natarei: ꝓ filio barachie. filium
ioiade scriptum repperimꝰ. Simplicioreᷤᷤ
fratres inter ruinas templi ⁊ altaris.
siue in portarum exitib q̃ syloa ducũt.
rubra iaxa monstrantes ⁊acharie san¬
guine putant ẽẽ polluta. Non condemp¬
namus errorẽ: qui de odio iudeoꝵ.⁊ fi
dei pietate descendit. Dicamꝰ breuit. qͣ¬
re sanguis abel iusti. usq ad zachariã
filium barachie ab illoꝵ generatione q̃ra¬
tur: cũ neutrũ eoꝵ occiderit. Regule scͥp¬
turarum ẽ. duas generationes pon̾e bo¬
singulas. De bonis sumamꝰ exempla:

Expanded text:
Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant enamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bosingulas. De bonis sumamus exempla:
Abbreviated transcription (Latin):
cam frater occiderit. Iustꝰ autẽ non so
lum ex dñi sententia. s ex genesis testi¬
monio comprobatꝰ. ubi accepta eiꝰ mune¬
tacharias. Et ne libera nobis tribuatꝰ
debeo singuloꝵ opiniones exponere. Alii
zachariam filium barachie dicunt. qui
ĩ duodecĩ. ꝓpħis undecimꝰ ẽ: patrisq in eo
nom̃ consentit: s ubi occisꝰ sit int̾ tẽplũ
et altare. scriptura ñ loquitur: maxime
cum temporib eiꝰ uix ruine templi fuerĩt
alii ⁊achariã pitrẽ iohis intelligi uolũt.
ex quibusdam apocriphoꝵ somniis ap¬
ꝓbantes. qd ꝓpt̾ea occisus sit. quia salua¬
toris p̃dicaret aduentum. Et hoc quia de
scripturis ñ babet auctoritatẽ. eadẽ faci¬
litate contempnitꝰ qͣ ꝓbatur. Alii istum
uolunt eẽ ⁊achariam: qui occisꝰ ẽ a ioas
rege uidee. inter templum et altare:. si¬
cut regnoꝵ narrat hystoria. S obseruã¬
dum ad̾ ille zacharias ñ sit filiꝰ bara¬
chie. s filius ioiade sacerdotis. Unde et

Expanded text:
 autem non solum nunc ex Dei sententia, verum ex Genesis testimonio comprobatur, ubi accepta ejuZacharias. Et ne libera nobis tribuatur debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis decimus est, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritatem, eadem facilitate contemnitur qua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas rege Judaeae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et
Abbreviated transcription (Latin):
quitur.⁊ ad ipłm iudeorũ. Uersiculũ au¬
tem istum quo ⁊ paruuli atq lactentes
ĩ ingressu ihrłm domini saluatoris usi
sunt. qͣnͣdo dixerunt. bñdictꝰ qui uenit ĩ
nomine dñi. osanna in excelsis. sũpsit
de centesimo septimo decimo psalmo: qͥ
manifeste de aduentu dñi scriptꝰ ẽ. ⁊ qd̾
dicit. hoc uult intelligi. Nisi penitentiã
egeritis: et confessi fueritis ipsum esse¬
me de quo ꝓph̾e cecinerunt filium om̃i¬
potentis patris: meam faciem ñ uidebi¬
tis. Habent uidei datum sibi tempꝰ pe¬
nitentie. confite antꝰ᷑ bñdictum qui ue¬
uit in noĩe dñi nr̃i. ⁊ ih̾u xp̃i ora cons¬
picient. Secundum Mathm.

Expanded text:
quitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum auquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine Domini, et Christi ora conspicien
Abbreviated transcription (Latin):
ñ saxa et edificia ciuitatis s habitato¬
res uocat: qͣm patris plangit affectu.
sicut in alio loco legimus. qd̾ udẽs eã
fleuerit. In co aute qd̾ dicit. quotiẽs
uolui congregare filios tuos: om̃s retro
ꝓphas a se missos eẽ testatur Galline qͦ¬
ꝙ similitudiuẽ congregantis sub alas¬
suas pullos suos: in cantico deutono¬
nuii leginꝰ. Sicut aquila ꝓtegit ni¬
dum suum. ⁊ super pullos suos de¬
siderat: expandens alas suas susci¬
pit eos: ⁊ tollit super penuas suas:
Ecce relinquetur uobis domus ur̃a de¬
serta. Hocipsum et ex ꝑsona ihemie
ante iam dixerat. Reliqui domũ rae¬
nt: diisi hereditatẽ meam: facta ẽ
michi hereditas mea quas spelunca hic¬
ne esertã iudeoꝵ domum idest tem¬
plum illud qd̾ ante fuigebat augustius
oculis compbamus. quia habitatorem
xp̃m ꝑdidit.: ⁊ hereditatẽ p̃ripere gesti¬
ens occidit heredẽ. Dico enĩ uobis. ñ
me uidebitis amodo donec dicatis. Bene¬
dictus qui uenit in noĩe dñi. Ad ihrsm lo¬

Expanded text:
non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco legimus quod videns eam fleverit. In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos eoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod fulgebat augustius, oculis comprobamus: quia habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem lo
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ. Esto fidelis usq ad mortẽ: ⁊ da¬
bo tͥ coronam uite. Qui habet aures
audiat quid sp̃c dicat eccłiis. Quicerit.
ñ ledet᷑ a morte secunda. Et angło ꝑga¬
mi eccłie scribe. Hec dicit qui habet rũ¬
pheam utraq parte acutam. Scio ubi
habitas. ubi sedes est sathane: et te¬
nes nomen meum: ⁊ ñ negasti fidem
meã. Et in dieb illis antiphas testis
fidelis meus fidelis. qui occisus est
apud uos. ubi sathanas habitat. S
habeo adu̾sus te pauca: quia habes
scandalũ coram filiis isrł: edere ⁊ for
trinã nicholaitarũ. Similit peuiten¬
tiam age. Si cominus uenio tibi ci¬
to.⁊ pugnabo cum illis in gladio oris
mei. Qui habet aures: audiat qͥd sp̃c
dicat eccłiis. Sermo eusebii cesariensis¬

Expanded text:
dabo tibi coronam vitae qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat ecclesiis qui vicerit non laedetur a morte secunda et angelo Pergami ecclesiae scribe haec dicit qui habet rompheam utraque parte acutam scio ubi habitas ubi sedes est Satanae et tenes nomen meum et non negasti fidem mis meus fidelissimus, qui occisus est apud uos, ubi satanas habitat. sed habeo aduersus te pauca, qscandalum coram filiis Israel. edere de trinam Nicolaitarum. Similiter penitentiam age: si quominus venio tibi cito: et pugnabo cum illis in gladio oris mei. Qui habet aurem audiat: quid Spiritus dicat Ecclesiis. Vince
Abbreviated transcription (Latin):
de cuius uirtutib magna apd̃ nos uo¬
lumina retinent᷑: sc̃s brictiꝰ ad episco¬
patum succedit. At u̾o hic brictiꝰ cũ es¬
let primeue etatis uiuenis. scõ martiuo
adhuc uiuenti in corpore multaᷤ ferebat
insidias: ꝓ eo qd̾ ab eodẽ illo tempore
cur faciles res sequeretꝰ arguebatur.
uadam tam̃ die dum
quidam infirmꝰ medicinã a beato
martino expet̾et: brictionẽ diaconẽ

Expanded text:
de cuius virtutibus magna apud nos volumina retinentur, Brictius ad episcopatum succedit. At vero hic Brictius, cum esset primaevae aetatis iuvenis, sancto adhuc viventi in corpore multas tendebat insidiascur faciles res sequeretur, arguebatur. Quadam autem die, dum quidam infirmus medicinam a beato Martino expeteret, Briccium adhuc diacon
Abbreviated transcription (Latin):
super clarus assistens. cuiꝰ eẽt uia quam
ceruerent inquisiuit. Illi autẽ se nescire
ꝓfessi sunt. Quib ipse ait. Hec ẽ iuia: q̃
itaq sc̃i uiri obitum sicut p̃sentes disci¬
puli uiderunt: ita absentes ex signo qd̾
eis p̃dictum fuerat ñ ignorauerunt. Se¬
pultꝰ uero ẽ in oratorio beati ioh̃is bap¬
tiste: qd̃ destructa ara apollinis ipse con¬
struxit. Qui et in eo specu ĩ quo priꝰ qͥ
sempitnum petentium fides exigat. mira¬

Expanded text:
super clarus assistens, cujus esset via quam super clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse aititaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius si petentium fides exigat, mira
Abbreviated transcription (Latin):
b sanctissimi sui obitꝰ demntiauit diẽ
p̃sentib indiceus ut audita ꝑ silentiũ
tegerent. absentib indicans qd̃ uł qͣle
eis signum fieret. q̃ndo eius anima de cor¬
pore exiret. Ante sextum uero sui erit di¬
em: aperiri sibi sepulturam uibet. Qͥ
mox correptꝰ febrib: acri cepit ardore fa¬
tigari. Cumq ꝑ dies singulos languor
ingrauesceret. sexto die portari se ĩ orato¬
rium a discipulis fecit. ibiq exitũ suũ
dñici corporis et sanguinis ꝑceptione mu¬
niuit: atq uit̾ discipłoꝵ manꝰ imbecil
La membra sustentans. erectis in celum
manib. scetit: ⁊ ultimum sp̃m int̾ uer¬
ba oiationis efflauit. Qͣ scilicet die duob¬
De eo fratrib uni in cella cõmoranti
alteri autẽ longiꝰ posito reuelatio uniꝰ
atq indissimilis uisionis apparuit. Ui¬
derunt namo quasi strata palliis atos
innumeris corusca lampadib uia pecto
orientis tramite ab eiꝰ cella in celũ usoe
tendebatur. Cui uenerando habitu uir de¬

Expanded text:
itus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus ila membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobde eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir de
Abbreviated transcription (Latin):
co fame cruciatur ÷ Qui ꝓtinꝰ surrexit.
atq in ipsa solempnitate paschali cũ
alimentis que sibi parauerat ad locum
tetendit ⁊ uirum dei ꝑ abrupta monti¬
um. ꝑ concaua uallium. ꝑ defossa t̾ra¬
rum quesiuit: eumq latere in sꝑecu
repperit. Cumq oratione facta ⁊ bñdi¬
centes omnipotentẽ dominũ consederẽt.
post dulcia uite colloquia. is qui adue¬
nerat p̃soiter dixit. Surge ⁊ sumamꝰci¬
bum: quia hodie pascha est. Cui uir dei
respondit dicens. Scio qd̃ pascha ẽ: qͥa
uidere te merui. Longe quippe ab homi¬
nib positꝰ. quia die eodẽ paschalis eẽt fol¬
iempnitas ignorabat. Uenerabilis aũt
pbr rursus asseruit dicens. Ueracitbo
die resurrectionis dñce paschalis dies ẽ.
abstinere tͥ minime congruit: quia et
ego ad hoc missus sura: ut dona omnipo¬
tentis dei parit̾ sumamꝰ. Bñdicentes gͥ
dũm: sumpserunt cibum. Expleta ita¬
qr resurre refectione. ⁊ colloquio: ad es¬

Expanded text:
co fame cruciatur. Qui protinus surrexit, co fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ec
Abbreviated transcription (Latin):
iter ñ erat: quia excelsa desuꝑ rupis e¬
minebat. Sed ex eadẽ rupe in longissi¬
mo fune religatum romanꝰ deponere
panẽ consucuerat: in qua etiam resti
paruũ tintinabulum inseruit: ut ad
sonum tintinabuli uir dei cognosceret.
qͣndo sibi romanꝰ panẽ p̃beret. quẽ exi¬
ens acciperet. Sed antiquus hostis u¬
nius caritati iuidens. ⁊ alteriꝰ refectio¬
ni: cum quadã die sũmitti pane consyi¬
ceret. iactauit lapidem. ⁊ tintincibulũ
fregit. Romanꝰ tamen modis congruẽ¬
tib ministrare ñ desiuit
let a labore quiescere. ⁊ bñdicti ui¬
tam in exemplo hominib demonstrare.
ut posita super candelabrum lucerna
claresceret quatinus omuib qui ĩ do¬
mo dei sunt luceret: cuidã p̃sbitero lon¬
guis manenti qui refectionẽ sibi in pas¬
chali festiuitate parauerat. ꝑ uisũ dñs
apparere dignatus ẽ dicens. Tu tibi de¬
licias p̃paras: et seruus meus illo in lo¬

Expanded text:
iter non erat, quia excelsa desuper rupes eiter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. let a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in lo
Abbreviated transcription (Latin):
sublacꝰ uocabulum ẽ: qui aromana ur¬
be quadraginta fere milib distans. fri¬
gidas atq ꝑspicuas emanat aqͣs. Q il¬
lic uidelicet a quarũ habundantia. in ex¬
tenso priꝰ lacu colligitur: ad postremum
uero in annem diriuatꝰ. Quo dum fu¬
giens ꝑgeret: monachꝰ quidã romanus
nomine. hunc cuntem repperit: quo tẽ¬
deret requisiuit. Cuins cum desiderium
cognouisset. ⁊ secretũ tenuit. ⁊ adiutori¬
um impendit: eiq sancte conu̾sationis
habitum tradidit: et inqͣntum licuit
ministrauit.
ir autem dei ad eundẽ locum perue¬
niens. in arcissimo specu se tradidit:
tribq annis excepto romano monacho
hominib incognitꝰ mansit. Qui uidelicet
romanus ñ longe in monasterio sub adeo da¬
ti patris regula degebat. Sed pie eiusdem
patris sui oculis furabatur horas: ⁊ quẽ
sibi ad manducandum subripere poterat
dieb certis benedicto panẽ ferebat.
Ad eundẽ uero specum a romani cella

Expanded text:
Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urSublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella
Abbreviated transcription (Latin):
Denedictꝰ autẽ religiosus ⁊ pius puer.
cum uutricẽ suam fiere conspiceret.
eius dolori compassus ablatis secũ utris¬
ꝓ fracti capisterii partib. sese cum lacri¬
mis in orationẽ dedit. Qui ab oratione
lurgens. ita ureta se uas sanũ repperit:
sent. Mox autẽ nutricẽ suam blande conso¬
latꝰ. ei capisterium sanũ reddidit: qd̾ frac¬
tũ fuernt. Que res in loco eodẽ a cunctis
ẽ agnita: atq ĩ tanta ãmiratione habita:
ut hocipsum capisterium eiꝰ loci incole
in eccłie ingressu suspenderent: quatinꝰ
⁊ p̃sentes et secuturi om̃s agnoscerent.
bũdictus puer. conu̾sationis grãm. a qͣn¬
ta ꝑfectione cepisset. Qd̃ annus multis il¬
lic ante oculos omniũ fuit. ⁊ usq ad hec
langobardoꝵ tempora suꝑ fores eccł̾ie pe¬
appetens mala mundi perpeti quã
iaudes. et ꝓ deo laborib fatigari. qͣm uite
huiꝰ fauorib excolli: nutricem suã occul¬
te fugiens. deserti loci secessum petiit. cui

Expanded text:
enedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperit utsent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pappetens mala mundi perpeti quam laudes, et plus pro Deo laboribus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui
Abbreviated transcription (Latin):
alligatam. ⁊ pullum cũ ea. Soluite: ⁊
adducite michi. Pullum quoq alliga¬
tũ fuisse. alii euͣngłiste testant᷑ uter¬
q eium pols funib peccatoꝵ erat cir¬
cũplexꝰ ⁊ solutione diuina opꝰ habe

Expanded text:
alligatam et pullum cum ea, solvite et alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus hab
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ insinuat. ñ solum quia olei natura
luicis ministra ẽ. ⁊ laboꝵ doloꝵ q sola¬
men: uerũ etiã quia cunctis quib mis¬
cetur solet excellere liquorib. Et apłs
de caritate loquturus: adhuc inquit
excellentiorẽ uiam uobis demonstro:
ueti ueniens domuiꝰ. asinos sibi
quib iherosolymã petat p̃cipit exhi¬
beri: figurate significans hoc qd̃ alibi
dicit aperte. quia sic dilexit ds̃ mundũ.
ut filium suum uingenitũ daret: ut
omnis qui credit in ipso ñ pereat. sed
habeat uitã eternã. Duos ad exhi¬
benda sibi iumenta misit discipłos:
ut significaret utrũq ppłm. curuncisio¬
nis scilicet ⁊ p̃putii p̃dicatores ẽẽ desti¬
nandos. Uel certe duos misit. ut eos¬
de᷑ predicatores doctrina simul ⁊ opera¬
tione ꝑfectos eẽ moneret: ne uel errori
uerbo indocti ueritatẽ miscerent: uel
ea que recte docuissent peruerse uiuẽ¬
do negarent. Inuemietis inquit asinã

Expanded text:
est, insinuat; non solum qui olei natura est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . veti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam
Abbreviated transcription (Latin):
eũ credere maluerũt: ⁊ multũ miseri
uite auctorẽ morti potiꝰ dare. qm ꝑ eum
ipsi uiuificari studebant. Uerũ nos ꝑfi¬
dorum cecitate decliuata. eoꝵ magis exẽ¬
pla qui fidelit̾ dominũ laudiuere seqs¬
mur: et iter eius mysticũ mystica ut
decet interp̃tatione scrutemꝰ. Lectõ. xi.¬
cet et gentilis simplicia corda designãt:
quib ipse p̃sidens. queq a noxia liber¬
tate suo freuans imꝑio. ad uisionẽ suꝑ¬
ue pacis ꝑducit. Iherosolyma enĩ: ui¬
sio pacis interp̃tatꝰ. Et bene cum ad
montẽ oliueti uenisset dñs. discipłos
qui hec animalia addrcerent misit:
quia ũ nr̃is ad eum meritis. s sola ipsi¬
us gr̃a largiente peruenimꝰ: iobanne
atcestante qui ait. Et hec ẽ caritus. ñ
quasi nos dilexerimꝰ dm̃: sed qm̃ ipse
prior dilexit nos. Mons namq oliueti.
celsitudinẽ dũice dilectionis qͣ nos mi¬
sericordit illustrare ac saluare dignatꝰ

Expanded text:
eum credere maluerunt, et multum miseri eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Acet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
est qrͣta decima luna ad uesperũ uissus
ẽ iimolari. significans eum qͥ nos suo
sanguine redempturꝰ ante quinq die pas¬
che. idest hodierna die. magno p̾cedenti¬
ꝑacta die. ubi ueteris pasche sacram̃ta
Hactenus obseruata consũmauit. ac no¬
ui deiiceps obseruanda disciplis sacra¬
menta contͣdidit. egressꝰ ĩ montẽ oliue¬
ti. tentꝰ ẽ a iudeis. ⁊ mane crucifixꝰ. ipsa
nos die a demonica dñatione redemit: qͣ
autiquus ille hebreoꝵ ppłs. ꝑ immolatio¬
nẽ agni ugũ egyptie seruitutis abiecit
rgo dominꝰ instar ag lectio¬
ni paschalis ante quinq dies quã
pati inciperet. locum passionis adiit: ut
se insinuaret eẽ illum de quo p̃dixit ysa¬
ias. Sicut ouis ad occisionẽ ducctꝰ: et
quasi agnꝰ coram toudente se obmutes¬
cet: et non aperiet os suum. et paulo
superiꝰ. Ipse autẽ uulneratꝰ est ꝓpter
iniquitates nr̃as: et liuore eiꝰ sanati su¬
nus. Sed inuidoꝵ corda pricipũ in cũc
tis que ꝓuide gessit. eum ꝑsequi qͣm in

Expanded text:
d vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentiperacta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum . Et paulo superius: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidoequi quam in
Abbreviated transcription (Latin):
lent et ducent in babilone. Tu autem
phassur. ⁊ omnes habitatores domus
tue ibitis in captiuitatẽ. ⁊ ĩ babilonem
eduxisti me dñe ⁊ seductꝰ sum: forti¬
or me fuisci. ⁊ inualuisti. factꝰ sũ
olim loqͦr uociferans iniquitatẽ. ⁊ uas¬
titritẽ clamito. Et fuctꝰ ẽ michi sermo
cliũ in obꝓbrium: ⁊ in derisũ totu die:

Expanded text:
lent et ducent in Babylonem tu autem lent et ducent in Babylonem tu autem Phassur et omnes habitatores domus tuae ibitis in captivitatem et in Babylonem seduxisti me Domine et seductus sum fortior me fuisti et invaluisti factus sum olim loquor vociferans iniquitatem et vastitatem clamito et factus est mihi sermo Domini in obprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑ om̃s urbes eiꝰ uniuersa mala q̃
loquutꝰ sum aduersũ eã: qm̃ indura¬
uerunt ceruice᷑ suã. ut ñ audirent ser¬
mones meos. Et audiuit fassur filius
emmer sacerdos qui constitutꝰ erat
princeps ĩ domo dũi iheremiã ꝓphan¬
tẽ sermones istos. Et ꝑcussit phassur
iheremia ꝓpħam et misit eum ĩ ner¬
uũ qui erat ĩ porta beniamin suꝑiori
ĩ domo dũi. Cumq illuxisset ĩ crastinũ.
eduxit phassur iheremiã de neruo: et
dixit ad eum iheremias. Noͣ phassur
uocauit dominꝰ nom̃ tuũ: s pauorem
bo te in pauorẽ. et om̃s amicos tuos. et
corruent ĩ gladio immicoꝵ suoꝵ: ⁊ ocu¬
li tui uidebunt. Et omne᷑ iudã dabo ĩ
mauus regis babilonis. ⁊ transducet coᷤ
ĩ babilone. ⁊ ꝑcutiet eos gladio. ⁊ da¬
bo uniusã substantiã ciuitatis huiꝰ. ⁊
dinue laborẽ eius. om̃eq p̃ciũ. ⁊ cunc¬
tos thesauros regum iuda. dabo ĩ ma¬
nu inimicoꝵ eoꝵ. ⁊ diripient eos. ⁊ tol¬

Expanded text:
 omnes urbes eius universa mala quae locutus sum adversum eam quoniam induraverunt cervicem suam ut non audirent sermones meos et audivit Phassur filius Emmer sacerdos qui constitutus erat princeps in domo Domini Hieremiam prophetantem sermones istos et percussit Phassur Hieremiam prophetam et misit eum in nervum quod erat in porta Beniamin superiori in domo Domini cumque inluxisset in crastinum eduxit Phassur Hieremiam dixit ad eum Hieremias: non Phassur uocauit dominus nomen tuum, sed pauorem bo te in pavorem, et omnes amicos tuos, et corruent gladio inimicorum suorum, et oculi tui videbunt: et omnem Judam dabo in manum regis Babylonis, et traducet eos in Babylonem, et percutiet eos gladio. Et dabo universam substantiam civitatis huius et omnem laborem eius omneque pretium et cunctos thesauros regum Iuda dabo in manu inimicorum eorum et diripient eos et tol
Abbreviated transcription (Latin):
Et pulchre alii tres euͣngeliste qui
gentib scripserunt. pullũ solũmodo
domino allatum memorant. Matbeꝰ
aute᷑ euͣngelista. qui hebreus ex he¬
breis.⁊ hebreo sermone scripsit eun¬
gelium. etiam asine facit mentionẽ.
ꝓuida utiq dispensatione: ut quoꝵ sa¬
lute̾ scribendo q̃sierunt: hos saluan¬
dos a domino mystice docerent eẽ figu

Expanded text:
Et pulchre alii tres evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum solummodo Domino adductum memorant. Matthaeus autem evangelista, qui ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse figu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ẽẽ xĩm. que̾ sic illo uenturũ ꝓ¬
phecia olim p̃missa signauerat. Ante
quinqz dies pasche uenire uoluit: sicut
ex iohanuis euͣngłio didicimꝰ: ut etiã
ꝑ hoc ostenderet se esse agnum ĩmacu¬
latum. qui peccata tolleret mundi. Ag¬
uus quippe paschalis. cuiꝰ immolatione
ppłs isrł ẽ ab egyptia seruitute liberatꝰ.
Ante quinq dies pasche. ⁊dest decima¬

Expanded text:
ipsum esse Christum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
in preputio: Dicimus enim. quia repu¬
tata est abrahe fides ad iusticiã. Quomͦ
ergo reputata est: In circuncisione. an
preputios Non in cicuncisione: s in p̃¬
putio. Et signum accepit circuncisionis
signaculum iusticie fidei que ẽ in p̃pu¬
tio: ut sit pater omnium credentiũ ꝑ
preputiũ: ut reputetꝰ᷑ et illis ad iustici¬
am: et sit pater cirruncisionis. ñ his
tantum qui sunt ex circuncisione. sed et
his qui sectantur uestigia fidei q̃ est in
preputio patris nr̃i abrabe. Non enim ꝑ
legẽ promissio abrahe aut semini eiꝰ. ut
heres esset mundi: s ꝑ iusticiã fidei.
ienim qui ex lege heredes sunt: ex¬
inauita ẽ fides: abolita ẽ ꝓmissio.
Lex enim iram operat᷑ Ubi enim ñ ẽ
lex: nec preuaricatio. Ideo ex fide ut se¬
cuudum grãm firma sit ꝓmissio omni
semini. non ei qui ex lege ẽ solum: sed
et ei qui ex fide ẽ abrabe: qui ẽ pater
omuiũ nr̃m sicut scriptũ est: quia pa¬
trẽ multarũ gentium posui te ante de¬

Expanded text:
in praeputio? Dicimus enim quia reputata est Abrahae fides ad justitiam. Quomodo ergo reputata est? In circumcisione an in praeputio? Non in circumcisione, sed in praeputio. Et signum accepit circumcisionis, signaculum justitiae fidei, quae est in praeputio, ut sit pater omnium credentipraeputium, ut reputetur et illis ad justitiam: et sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia fidei quae est in praeputio patris nostri Abrahae. » lege promissio est Abrahae, aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fidei. si enim qui ex lege heredes sunt exinanita est fides abolita est promissio lex enim iram operatur ubi enim non est lex nec praevaricatio ideo ex fide ut secundum gratiam ut firma sit promissio omni semini non ei qui ex lege est solum sed et ei qui ex fide est Abrahae qui est pater omnium nostrum sicut scriptum est quia patrem multarum gentium posui te ante De
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi ne obliuiscaris le¬
gis mee. et p̃cepta mea custodiat cor
tuum. Longitudinẽ enim dierũ ⁊ ãnos
uite. ⁊ pacem apponent tibi. Miscdia⁊
ueritas. ñ te deserant. Circunda eqd gnt¬
turi tuo: et describe in tabulis cordis tui
et inuenies grãm et disciplinã bonã co¬
ram deo ⁊ hominib. Habe fiduciã in
dño ex toto corde tuo: et ne innitaris pru¬
dentie tue. In omnib uiis tuis cogita i¬
ium: et ipse diriget gressꝰ tuos. Lc.uiii.

Expanded text:
ili mi, ne obliviscaris legis meae, et praecepta mea custodiat cor tuum. Longitudinem enim dierum et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, et circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordet inuenies gratiam et disciplinam bonam coram deo et hominibus. habe fiduciam in domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae. in omnibus uiis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. ne si
Abbreviated transcription (Latin):
peruenerat: que tot regib diuisa sõ¬
iacebut. Apte quoq non solum quib re¬
gib. s quib etiam sacerdotib actũ sit
demonstratur: ut quia illum iohauues
luptista predicaret. qui simul rex ⁊ sacer¬
dos existeret: lucas eiingelista predicatio¬
nis eius tempora. ꝑ regnum. et sacerdotiũ
designauit. Et uenit in omnẽ regionẽ ior

Expanded text:
 divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium de