comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil scire nͥ xp̃m itłm. Scunt
petrꝰ qd̃ indĩ filio om̃ia sint.
omia enĩ dedit pat̾ filio. Si oĩa
dedit. et̃nitatẽ qͣm habet ma¬
iestatẽq transfudit. S qͥ ꝓte¬
labor longius: finis fid̾i̾ mee
xp̃c ẽ: finis fidi mee di filiꝰ ẽ.
Nlicet mͥ scire gen̾ationis seriẽ:
ñ licet tam̃ nescire gn̾atiõis fidẽ.

Expanded text:
m. sciuit Petrus quod in filio dei omnia sint: omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, aeternitatem quam habet maiestatemque transfudit. sed quo prolabor longius? finis fidei meae Christus est, finis fidei meae dei filius est. non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen ne
Abbreviated transcription (Latin):
bant. S hoc querere. supͣ no ᷤ ẽ.
alt eriꝰ scientie. altiꝰ pruden-¬
tiȩ ẽ. Na si paulo apło satis eͣ
randum ẽ scire qͣm xp̃m. In uno
enĩ hoc nomine ⁊ diuinitatis :⁊

Expanded text:
 hoc quaerere supra nos est: alterius scientiae, alterius prudentiae est. Nam si Paulo apostolo satis est randum est scire quam Christum? In uno enim hoc nomine 1406 et divinitatis et
Abbreviated transcription (Latin):
bet scõꝵ editio leticiã pluri¬
moꝵ: qr cõmune bonũ iusticia
Iusticia em̃ cõmunis ẽ uirtus:
& ido m ortu iusti future uite
insigne p̃mittitur. & gratia
secuture uirtutis. exultatiõe
uicinoꝵ prefigurante signat᷑.
Pulchrȩ autẽ t̾empꝰ qͦ fuit in
utero ꝓpħa describit᷑. ne mariȩ
p̃sentia taceatur. S tempꝰ silet᷑
infantie. eo qd̃ presentia dñi
mat̃no in utero roboratur. qͥ
infantie impedim̃ta nescurit.
& ido in euuangłio nichil suꝑ
eo legimus. nͥ ortum eiꝰ & ora¬
culum : exultationẽ in utero.
uocẽ in deserto. Neq enĩ ullam
infantie sensit etatẽ : qͥ supra
naturam. supra etatẽ. in utero
sitꝰ matris. a m̃sura ꝑfecte cȩꝑit
etatis plenitudinis. xp̃i. .iii.

Expanded text:
 editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur. pulchre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis plenitudinis Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
Mansit aut̃ maria cũ illa tribꝰ
m̃sibus. Ungebat᷑ itaq qͣsi bonꝰ
athleta: exercebat᷑ in utero ma¬
tͥs ꝓpħa. Amplissimo em̃ uirtꝰ ei
certamine parabat᷑. Deniq tam¬
diu mansit Maria : qͣm diu he-¬
lysabeth pariendi tempus i-¬
pleret. Qd̃ si diligent̃ adu̾tas:
inuenies hoc nusqͣm positum
nͥ in generatione iustoꝵ. Deniq
impleti sunt dies ut pareret ma¬
ria: impletũ ẽ tempꝰ ut pare¬
ret elysabech. Impletũ ẽ uite
tempꝰ : cũ sci uiri ex hoc uite
curriculo demigrarent. Ple¬
nitudinẽ iusti uita habet : in¬
anes autẽ dies sunt impiors.¬

Expanded text:
mansit autem Maria cum illa mensibus mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpior
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ exprimere. Magnificat
anima marie dñm. & exultat
sp̃u pat̾ ⁊ filio deuota. unũ dm̃¬
pio ueneretur affectu. Sequit᷑
Marie quoq ꝑsona melior: qͦ
ꝓphetia plenior. Nec ociosũ ui¬
det᷑ qd̾ ante iohannẽ elisabeth
ꝓphetat: & maria ante dñi ge¬
nerationẽ. Serpunt enĩ iã tẽp
etiã bona a mulierib inchoant᷑.
ut femine quoq muliebria oꝑa
deponentes. infirmitati renun¬
tient: & anima q̃ ñ habet sexũ.
ut maria q̃ nescit errorẽ. reli¬
gioso imitet᷑ studio castitatem.
Mansit autẽ maria cũ illa tribꝰ
m̃sibꝰ: & reuersa ẽ indomũ suã
Bene inducitur sca maria. & ex¬
hibuisse officium: & mysticum
numerũ custodisse. Non enim
sola familiaritatis causa. qd diu
mansit: s etiã tanti uatis ꝓfec
extitit. ut ad salutationẽ Marie
exultaret infans in utero. re¬
pleret᷑ sp̃u sc̃o mat̃ infantis.
qͣͥntũ putamus usu tanti operis
sc̃ẽ oarie addidisse p̃sentiam :

Expanded text:
uideatur exprimere. magnificat autem uideatur exprimere. magnificat autem anima Mariae dominum, et exsultat spiritu patri filioque deuota upio ueneretur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtaetiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profeus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam?
Abbreviated transcription (Latin):
ditis & creditis. Quecũq enĩ
credidit anima : & concipit &
generat di u̾bum. & opera eiꝰ
agnoscit. Sit insingulis ma-¬
riȩ anima: ut magnificet
dñm. Sit insingulis marie
tam̃ sp̃m om̃ium fructus est
xp̃c. Om̃is enĩ anima accipit
dei u̾bũ. si tam̃ immaculata
& immunis a uitiis. intemera¬
to castimoniã pudore custo¬
diat. Quecũq gͥ talis esse po¬
tuerit anima. magnificat
dm : sic̃ anima marie mag¬
nificauit dñm : & exultauit
sp̃c eius in dõ salutari. Magni¬
ficat᷑ eni dñs sic̃ & alibi legit᷑
magnificate dñm mecũ: ñ qͦ
dño aliquid humana uoce pos¬
sit adiungi: s qr magnificat᷑
in nobis. Imago enim dĩ xp̃ẽ
est: & ido si quid iustũ religio¬
sũq fecerit anima. illã imagi¬
nẽ dei ad cuius similitudinem¬
est creata. magnificat. Et ido
dũ magnificat eũ. magnitudi
nis eiꝰ quada participatione
sublimior fit: ut illã imaginẽ
splendido bonoꝵ colore factoꝵ
& qͥda emulatione uirtutis in se

Expanded text:
distis et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit et generat dei uerbum et opera eius agnoscit. sit in singulis Mariae anima, ut magnificet dominum, sit in singulis spiritus tamen omnium fructus est Christus; omnis enim anima accipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igitur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, sicut et alibi legisti: magnificate dominum mecum, non quod domino aliquid humana uoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobis: imago enim dei Christus est et ideo si quid iustum religiosumque fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se
Abbreviated transcription (Latin):
in sabbato. Itaq hoc loco manũ
illã qͣm extendit adã. ⁊ int̃dicte
arboris poma decerpsit. sucis
bonoꝵ factoꝵ. salutaribꝰ irriga¬
uit : ut que crimine aruerat᷑
bonis oꝑibꝰ sanaretur. In quo
iudeos redarguit. xp̃c qͥ malis
int̃pretationib legis precepta
uiolarent : existimantes etiam
sabb̃o a bonis oꝑibꝰ feriandũ:
cũ lex inp̃sentib formã p̃figu¬
rauit futuroꝵ .: in quib utiq

Expanded text:
in sabbato? itaque hoc loco manum illam, quam extendit Adam et interdictae arboris poma decerpsit, sucis bonorum factorum salutaribus inrigauit, ut quae crimine aruerat bonis operibus sanaretur. in quo Iudaeos redarguit- Christus, qui malis interpretationibus legis praecepta uiolarent, aestimantes sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex in praesentibus formam praefigurauerit futur
Abbreviated transcription (Latin):
quiescant: ñ ocioss tam̃ boni
oꝑis actus ẽ. in dĩ laude reqͥesce̾.
Audisti gͥ domini u̾ba dicentis.
extende manũ tuã. Communi ᷤ
ista generalisq sententia ẽ. &
tu qͣ putas manũ habere te sa-¬
nã. caue ne auaricia. caue ne
sacͥlegio contͣhat᷑. Extende se¬
piꝰ eam: extende ad illũ pauꝑẽ
qͥte obsecͣt : extende ut ꝓximũ
iuues: ut uiduȩ p̃sidium feras:
eripias iniuriȩ. quẽ uides iniuste
contumelie subiacere. Extende
ad dñm : ꝓ peccatis tuis. Sic ma¬
nus extenditur: sic sanatur.
Sic iheroboã manũ cum ydoł
sacͥficaret contraxit. ⁊ rursus
cũ dm̃ rogaret extendit. uii.
actum ÷ aut̃ in diebꝰ illis.

Expanded text:
quiescant, non otiosus tamen boni operis actus est in Dei laude requiescere. 40. Audisti igitur Domini verba dicentis: Extende manum tuam. Communis ista generalisque medicina est. Et tu qui putas manum habere te sanam, cave ne avaritia, cave ne sacrilegio contrahatur. Extende saepius eam, extende ad illum pauperem, qui te obsecrat: extende, ut proximum juves, ut viduae praesidium feras, eripias injuriae quem vides injustae contumeliae subjacere: extende ad Deum pro peccatis tuis. Sic manus extenditur, sic sanatur. Sic Hieroboam manum, cum idolis sacrificaret, contraxit: et rursus cum Deum rogaret, extendit . Factum est autem in illis
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥe iudeoꝵ informes adhuc in
synagoge utero derelicti. scđm elec¬
tione gr̃ȩ reseruari noui seminis ad¬
inpxtione meruerunt. Sẏnagoga
autẽ frequent̃ stolam accepit: qd̾ ẽ
insigne coniuigii: qͣsi auctor fideliũ.
porał. ut spalis resurg̾et. Ergo sc̃a
plebs dĩ si septẽ libros legis qͣdam con¬
nigii karitate dilexerit. & qͣsi ma¬
ritalib obsecundarit imꝑiis: ha¬
bebit in resurrectione cȩleste con

Expanded text:
reliquiae Judaeorum informes adhuc in reliquiae Judaeorum informes adhuc in Synagogae utero derelicti, secundum electionem gratiae reservari novi seminis admixtione meruerunt. 39. Synagoga autem frequenter stolam accipit, quod est insigne conjugii, quasi auctor fidelium: poralis, ut spiritualis resurgeret. Ergo sancta plebs Dei, si quinque libros Legis quadam conjugii charitate dilexerit, et quasi maritalibus obsecundarit imperiis, habebit in resurrectione coeleste con
Abbreviated transcription (Latin):
in carcerẽ. Am̃dico tͥ: ñ exies inde
tabilior portio iudeoꝵ. loco hoc
dñm temptant: quoꝵ aꝑte stul¬
ticia reprehenditur. Alistice aut̃
sententia retorquetur. quale de¬
suo dederunt castitatis exemplũ
dũ scđm litteram nubere cogitur
& inuita: ut defuncti sem̃ excitec
fr̾. Gͦ littera occidit. qͣsi lena
uitioꝵ: sp̃c autẽ magister ẽ casti¬
tatis. Itaq uideamus ne hec mu¬
lier sẏnagoga sit: q̃ septẽ iuros
habuit : sic̃ samaritanȩ dr̃. Qinq
enĩ uiros habusti: & samaritana
quinq tantum libros moysi. &¬
sẏnagoga septẽ sequitur pͥncipa
accepit. Et id̾o partẽ cũ iuiris suis
in resurrectione non poterit ha-
bere: qr spiritale p̃ceptum scdđm
sensum carnis iu̾tit. Non enim
fr̃ carnał aliquis demuitiatꝰ ẽ
qͥ sem̃ fr̃is suscitaret defuneti:
s fr̾ ille qͥ de mortuo ppło iudeoꝵ
sapientiã sibi diuini cultus ascĩs¬
ceret in uxorẽ: atq exea semen
i apłis excitaret. Qi qͣsi defunctoꝵ

Expanded text:
in carcerem. Amen dico tibi, non exies inde,tabilior portio Judaeorum, hoc loco Dominum tentant: quorum aperte stultitia reprehenditur, mystice autem sententia retorquetur; quia excluserunt de se castitatis exemplum, dum secundum litteram nubere mulier cogitur et invita, ut defuncti semen excitet frater . Ergo littera occidit quasi lena vitiorum: spiritus autem magister est castitatis . 38. Videamus itaque ne haec mulier Synagoga sit, quae septem viros habuit, sicut Samaritanae dicitur: Quinque enim viros habuisti ; quia Samaritani quinque tantum libros Moysi: Synagoga septem sequitur principaaccepit. Et ideo partem cum viris suis in resurrectione habere non poterit, quia spiritale praeceptum secundum sensum carnis invertit ; non enim frater carnalis aliquis denuntiatus est qui semen fratris suscitaret defuncti: sed ille qui demortuo populo Judaeorum sapientiamsibi divini cultus adscisceret in uxorem, atque ex ea semen in apostolis excitaret: qui quasi defunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus de medio. ⁊ incipit reg¬
deliũ euacuat pͥncipatũ. Est etiã
t̃cius antixp̃e. aut arrius. aut sa¬
bellius : immo om̃s st̃ antixp̃i. qͥ
pͣua nos int̃pretatione seducunt.
Et id̾o qͥlegit intelligat. Qt intel¬
ligit ñ seducitur ut credat falsa
ꝓueris. more utiq iudeoꝵ. qui
uerũ xp̃m negarunt: unde con¬
sequens erit ut credant uerũ ẽẽ
qͥ falsus eͣ. Sic & arriani. qd̾ ne¬
Ne illis qͦ in ut̃o habent: & ubera
dant illis dieb. Ergo conceptio
criminosa ẽ. atq liberi premia
nuptiarum: Et quomͦ saram dñs
benedixit ⁊ peꝑit: Quomͦ anna
orauit & genuit: Qmͦ rachel
errare ñ potuit : S in ꝓphetis
quoq dñs ẽ locutus: & idõ nec
illi errare potuerunt. Ql gͥ qua¬
drare pot̾it discordiã litteraꝵ:

Expanded text:
iniquus e medio, et incipit regntibus euacuat principatum. est etiam tertius antichristus aut Arrius aut Sabellius, immo omnes sunt antichristi qui praua nos interpretatione seducunt. et ideo qui legit intellegat; qui intellegit non seducitur, ut credat falsa pro ueris, more utique Iudaeorum, qui uerum Christum negarunt, unde consequens erit ut credant uerum esse qui falsus est. sic et Arriani quod neUae illis quae in utero habent et ubera dant in illis diebus! ergo conceptio criminosa est? atqui liberi praemia nuptiarum sunt. et quomodo Sarram dominus benedixit, et peperit? quomodo Anna orauit et genuit? quomodo Rachel errare non potuit? sed in prophetis quoque dominus est locutus, et ideo nec illi errare potuerunt. qui igitur quadrare poterit discordia litterarum?
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ⁊ in oĩbꝰ. & p̃dicabit᷑ eũgłm¬
ꝑ om̃s ciuitates. id÷ ciuitates iu¬
ciuitates edificabuntur iudee:
qñ uirtutũ fundam̃ta ponuntur.
Cũ uidi̾tis circũdari ab exercitu
hierłm. Uere hierłm ab exercitu
cirtũdata ẽ. ⁊ expugnata romano
Uñ & iudei putauert tc̃ factam
abhominationẽ desolatiõis : eo qd̃
capd̾ porci intẽplũ imecer int il¬
ludentes romani iudaicȩ ritum
obseruantie: qd̃ ego nec furens
dixtrĩ. Ab ominatio enĩ desolatiois
sacͥlegꝰ infaustis m̃tium interiora
contaminet: sedens iuxta hẏstoriã
intemplo. ut sͥ diuine uendicet so¬
lium potestatis. Iuxta intͣp̃tationẽ
aũ spiritalẽ pulchrȩ inducit᷑ stare:
eo qd̾ ĩ affectib singłoꝵ uestigium
ꝑfidiȩ sue confirmare desideret.
ex scͥpturis disputans esse se. xp̃m.
Tunc appropinqͣbit desolatio: qm̃
auera religione pleriꝙ lapsi errore
dediscent. Tunc erit dies domini.

Expanded text:
omnia in omnibus. et praedicabitur euomnia in omnibus. et praedicabitur euitates Iuciuitates aedificantur Iudaeae, quando uirtutum fundamenta ponuntur. Cum uideritis circumdari ab exercitu Hierusalem. uere Hierusalem ab exercitu obsessa est et expugnata Romano unde et Iudaei putauerunt tunc factam abominationem desolationis, eo quod caput porci in templum iecerint inludentes Romani Iudaeicae ritum obseruantiae. quod ego nec furens dixerim. abominatio enim desolationis sacrilegiis infaustis mentium interiora contaminet sedens iuxta historiam in templo, ut sibi diuinae uindicet solium potestatis. iuxta interpretationem autem spiritalem pulchre inducitur stare, eo quod in affectibus singulorum uestigium perfidiae suae confirmare desideret, ex scripturis disputans esse se Christum. tunc adpropinquabit desolatio, quoniam a uera religione plerique lapsi errore desciscent. tunc erit domini
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uanis hereticoꝵ uocib ꝑsonantẽ
lacessere ñ reformidet. Tc̃ qͥ ẽ in¬
firmꝰ expectet: ne p̃iudiciũ cetĩs
faciat congressu impari. Ueniat
mysteria. Ueniat ille nazareus cuiꝰ
capillus ñ cadat: uł nichil habens
suꝑfluum qd̾ cadẽ possit: uł nichil
de suꝑioribꝰ uirtutib amissurus:
integer sobrietate. fortis in pace:qͥ
sensꝰ om̃s usꝙ infinẽ ⁊ u̾ba custodi¬
at. Predicet᷑ euũgłm: ut scłm des¬
truat᷑. Sic̃ enĩ p̃cessit in orbe t̃rȩ
euũgłii p̃dicatio. cui etiã gothi
narmenii crediderunt. ⁊ id̾o mun¬
di fine̾ uidemꝰ: ita & a uiro spiri¬
tali euũgłm p̃dicat᷑. qñ om̃s sapi¬
entie ꝓcessus. ⁊ om̃s formas uirtutiˢ
exequit᷑: psallenti mente : spũ
nouissimã destruens mortẽ. Tunc
enĩ finis cũ tradidit in eo xp̃c reg¬
nũ dõ patͥ. ftieritq iste subiectꝰ
ei qͥ sͥ subdidit omina: ut sit d̾s

Expanded text:
qui uanis haereticum uocibus personantem qui uanis haereticum uocibus personantem lacessere non reformidet. tunc qui est infirmus exspectet, ne praeiudicium ceteris faciat congressu inpari. ueniat mysteria, ueniat ille Nazaraeus, cuius capillus non cadat, uel nihil habens superfluum quod cadere possit uel nihil de superioribus uirtutibus amissurus, integer sobrietate, fortis in pace, qui sensus omnes usque in finem et uerba custodiat. praedicetur euangelium, ut saeculum destruatur. sicut enim praecessit in orbem terrae euangelii praedicatio, cui iam et Gothi et Armenii crediderunt, et ideo mundi finem uidemus, ita et a uiro spiritali euangelium praedicatur, quando omnes sapientiae processus et omnes uirtutes exsequitur psallenti mente et spiritu, nouissimam destruens mortem. tunc enim finis, cum tradiderit in eo Christus regnum deo et patri et fuerit iste subiectus ei qui sibi subiecit omnia, ut sit deus
Abbreviated transcription (Latin):
torquens. ꝑsecutoris uulnerat im¬
pudentiã: contẽptor minaꝵ. negli¬
gens potestatũ. & iã idoneꝰ in quo
alibi sp̃c loquitur patͥs. Ñ discordatł
ista: s congruunt. Qđ̃ unꝰ loquit᷑
tres loquuntur: qr uax una : tͥni-
tatis. Huic uictori qͥ suo goliã gla¬
dio ꝑemerit. dũ mortẽ ꝓ xp̃o exci¬
pit. fugatis allophił occurrunt
iuuenculȩ. ille scilicet sic̃ aquile
dicentes. Pcussit saul inmilibus.
dd̃ in decẽ milib Qd̃ indiciũ ẽ uic¬
tores scħ pͥncipib anteferri. Deniq
mortuis regib imꝑpetuum : mar¬
tẏres in regnum cȩlestis gr̃ȩ ho¬
nore succedunt. Et illi fiunt sup¬
plices: hii patͦni. Est ꝯalius goliȩ
gladiꝰ. aliud diaboli telũ. sermo
scilicet hereticoꝵ. quẽ uir psallere
sciens arripit. ut adu̾sariũ uincat.
Audiens hic bella ñ patiens. nec
alicuius uento doctrine mobilis
inqͥetus. nesciens famẽ. u̾bi et
scͥpture cȩlestis ub̾tate satiatus.

Expanded text:
torquens, persecutoris vulnerat imtorquens, persecutoris vulnerat impudentiam, contemptor minarum, negligens potestatum, etiam idoneus in quo alibi Spiritus loquitur Patris. Non discordant ista, sed congruunt. Quod unus loquitur, tres loquuntur; quia vox una est tatis. huic uictori, qui suo Golian gladio peremerit, dum mortem pro Christo excipit, fugatis allophylis occurrunt iuuenculae, illae scilicet sicut aquilae, dicentes: percussit Saul in milibus, Dauid in decem milibus. quod indicio est uictores saeculi principibus anteferri. denique mortuis regibus in perpetuum martyres regnum caelestis gratiae honore succedunt et illi fiunt supplices, hi patroni. Est et alius Goliae gladius, aliud diaboli telum, sermo scilicet haereticorum, quem uir psallere sciens adripit, ut aduersarium uincat, audiens hic bella, non patiens nec alicuius uento doctrinae mobilis inquietus, nesciens famem uerbi et scripturae caelestis ubertate satiatus,
Abbreviated transcription (Latin):
Gͦ qr in occasu scħ sumus . p̃cedt
q̃dã egͥtudineᷤᷤ
mundi. Egͥ¬
tudo mundi.
ẽ fames. Egri¬
tudo mundi:
est pestilentia.
Egͥtudo
mundi: ẽ ꝑsecu¬
tio. St̃ autẽ
y alia bella: q̃
uir sustinet
sarũ quoq
p̃lia cupiditatũ.
studioꝵq conflictus: multoꝙ
gͣuiores domestici hostes ꝙͣ extra¬
nei. Nc auaritia stimulat: nunc
accendit libido: nc̃ metus t̃ret:
nunc iracundia exagitat: nunc
ambitio mouet: nc̃ terrere tẽp¬
tant spiritalia nequitie q̃ sunt
in cȩlestibus. Itaq qͣsi qͥbusda ur¬
titur. mobilis anmi nutantis af¬
fectꝰ. S fortior. dic̃. Si consistant
adu̾sũ me castra: ñ timebit cor-
meũ. Si exurgat in me prelium:
in hoc ego sꝑabo.Stat in acie fe¬
rens hosti obuiũ pectꝰ: etiã si qͥs
golias exurgat ĩmitis atq p̃celsꝰ.
tim̃tib tam̃ cetis exurgit humił
qͣsi d̃. regis abiciens arma terreni.
sumens fidĩ tȩla leuiora: & tͥplici
sparto iaculũ pie confessionis in¬

Expanded text:
go quia in occasu saeculi sumus, praecedunt quaedam aegritudines mundi. aegritudo mundi est fames, aegritudo mundi est pestilentia, aegritudo mundi est persecutio. sunt autem et alia bella, quaA uir sustinet sarum quoque proelia cupiditatum studiorumque conflictus multoque grauiores domestici hostes quam extranei. nunc auaritia stimulat, nunc accendit libido, nunc metus terret, nunc iracundia exagitat, nunc ambitio mouet, nunc terrere temtant spiritalia nequitiae, quae sunt in caelestibus. itaque quasi quibusdam urtitur mobilis animi nutantis adfectus. sed fortior dicit: si consistant aduersus me castra, non timebit cor meum; si exsurgat in me proelium, in hoc ego sperabo. stat in acie fer ens hosti obuium pectus; etiamsi quis Golias exsurgat inmitis atque praecelsus, timentibus tamen ceteris exsurgit humilis quasi Dsumens fidei tela leviora, et triplici sparto jaculum purae confessionis in
Abbreviated transcription (Latin):
de medio fiat : iniusticia exul¬
tat : iniquitas regnat. Tunc fi¬
des parua : ut ipse qͣsi addubitanᷤ
dñs dixit. Tc̃ ueniens filius hõis
num qͥd inueniet fide suꝑ terrã:
uł in nr̃a utiq tra: uł in orbe
terraꝵ. Sic ⁊ alibi dñs respexit
suꝑ filios hominũ: si ẽ intelligenꝰ
aut reqͥrens dm̃. Ñ qr dubitet
d̾s: s qr ita rara erit ĩ hominib
ab ominationis c̃. scđ̃m danhel

Expanded text:
de medio fiat, iustitia exulde medio fiat, iustitia exulat, iniquitas regnat, tunc fides rara, ut ipse quasi addubitans dominus dixit: tunc u ueniens filius hominis numquid inueniet fidem super terram? uel in nostra utique terra uel in orbe terrarum. sic et alibi: dominus respexit super filios homiaut requirens Deum : Non quia dubitet Deus, sed quia ita rara erit in hominibusabominationis est, secundum Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
Intẽplo ñ inuiolabili. s corruptele
obnoxio: qd̾ aut ꝑfidie inuoluat
ruina aut iracundiȩ uis subruat:
aut cupiditatũ ignis exurat. Et bene
tẽ ueniet dies domini. ⁊ breuiabunt᷑
plures ꝑfidiȩ errore labantur
ec̃ pseudo ꝓphe: tunc fames.
Repete in helye tempora: & ĩueni¬
es trͣ. ꝓpħas confusionis: tc̃ rezabel.
tc̃ famẽ. tunc ariditatẽ t̃rȩ. Qa
ratione: Quia habundau̾at ini-¬
quitas: refrixerat caritas. Deniq
iustꝰ in deserto: iniquus in regno.
Est ⁊ alius antixp̃c auctor huius
diabolꝰ scilicet. qͥ meã hierłm. me¬
ã aĩam. certe aĩam di. animã pa-¬
cificã obsidere nitat᷑ sue legioniᷤᷤ
exercitu. Non ẽ colluctatio nob̃
adu̾sꝰ carnẽ ⁊ sanguine̾ : s ad¬
u̾sus pͥncipatus ⁊ potestates. adu̾¬
sꝰ huius mundi rectores tenebra¬
rũ harũ. Tunc ẽ discessio. cum
aĩa a seipsa discedit: & rursꝰ cũ
dñm cogitat. tremit. atq tͣbat᷑.
Tẽ cũ iste antixꝑc tenet. donec

Expanded text:
in templo non inuiolabili, sed corruptelae obnoxio, quod aut perfidiae inuoluat ruina aut iracundiae uis subruat aut cupiditatum ignis exurat. et bene tunc ueniet dies domini et breuiabunturplures perfidiae errore labantur. tunc pseudoprophetae, tunc fames. lepete mihi Heliae tempora, et inuenies tunc prophetas confusionis, tunc Zezabel, tunc famem, tunc ariditatem terrae. qua ratione? quia abundauerat iniquitas, refrixerat caritas. denique iustus in deserto, iniquus in regno. Est et alius antichristus auctor huius, diabolus scilicet. qui meam Hierusalem, meam animam, certe animam dei, animam pacificam obsidere nitatur suae legionis exercitu. non est enim conluctatio nobis aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus et potestates, aduersus mundi huius rectores, tenebrarum harum. tunc est discessio, cum anima a se ipsa desciscit et rursus, cum dominum cogitat, tremit atque turbatur. tunc cum iste antichristus tenet, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ignite sint cupiditates. Unde
febris nr̃a. ambitio ẽ. fẽbri ᷤᷤ nr̃a
iracundia ẽ. Quȩ licet uitia¬
corporis sint: ignẽ tam̃ ossibꝰ
implicant: m̃tẽ animũ. sensumq
ꝑtemptant. Hec pͥor diaboli sol¬
licitatur arte. Et enim ager bonꝰ.
uestis. monile. sua dela serpentiᷤ
est: honoꝵ gr̃a. sublimitas po¬
testatum. epulaꝵ suauitas. for¬
ma meretͥcis. laqueus : ⁊abuli. &
qͣsi qͥd̾a neqͥtie spiritał illecebrosꝰ
affatus: qͥ ꝑ carnis illecebrã. que
cito feminea qͣda leuitate mol¬
lit᷑. animũ quoq de gͣdu deicit.
Neq enĩ formã mulieris animus
pͥꝰ qͣm corpori ᷤs oculꝰ concupiscit.
Deniq qd̾ ñ uidĩs ñ amabis: sed
uͥ caro concupiuerit. cõpatientiᷤ
quoq animi constantia defe-¬
tiscit: ⁊ mens consortio amoris
inflectitur: duo enĩ in carne
una st̃: atq ita mors irrepit. sce¬
leris effectu. temptante diabolo.
carne suadente: uehem̃tior tam̃

Expanded text:
ignitae sint cupiditates. Unde ignitae sint cupiditates. Unde febris nostra ambitio est, febris nostra iracundia est. Quae licet corporis vitia sint, ignem tamen ossibus implicant, mentem, animum, sensusque pertentant. Haec prior diaboli sollicitatur arte. Etenim ager bonus, vestis, monile, suadela serpentis est. Honorum gratia, sublimitas potestatum, epularum suavitas, forma meretricis laqueus est diaboli, et quasi quidam nequitiae spiritalis inlecebrosus adfatus, qui per carnis inlecebram, quae cito feminea quadam leuitate mollitur, animum quoque de gradu deicit; neque enim formam mulieris animus prius quam corporis oculus concupiscit. denique quod non uideris non amabis, sed ubi caro concupiuerit, conpatientis quoque animi constantia defetiscit et mens consortio amoris inflectitur - duo enim in carne una sunt atque ita mors inrepit sceleris effectu temtante diabolo, carne , suadente. uehementior tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mittant. Si altiori consilio ista pen¬
damꝰ: animi debemus intellige̾
& corporis sanitatẽ: ut pͥꝰ animꝰ
qͥserpentis laborat insidiis. ab¬
solutus sit: anima enim num qͣm
a corpore uinceretur. nͥ prius
a zabulo temptaretur. Nã cũ aĩa
corpꝰ agat. uiuificet ⁊ gub̾net.
quẽadmodũ in eiꝰ illecebras ura¬
captiua raꝑetur.: nͥ ⁊ illa suꝑioris
alicuius p otestatis uinculis strin¬
geretur: Deniq ñ prius eua esu¬
riuit. ꝙͣ serpentis eam astucia
temptauit: & id̾o adu̾sꝰ ipsum
auctore̾ peccati prius debuit
medicina salutis operari. fortassiᷤ
etiã intẏpo mulieris illius. socrꝰ
symonis ⁊ andreȩ. uariis cͥminuĩ
febribꝰ caro nr̃a languebat: &
diu̾saꝵ cupiditatum in modici ᷤ¬
estuabat illecebris: nec minorẽ
febrẽ amoris esse dixerim ꝙͣ caloriᷤ.
Itaq illa animũ febris: Hȩc corpꝰ
inflammat. febris enim nr̃a aua¬
ricia ẽ: febris nr̃a libido ẽ: eoqd̃

Expanded text:
mittant. si altiore consilio ista penmittant. si altiore consilio ista pensamus, animi debemus intellegere et corporis sanitatem, ut prius animus qui serpentis laborabat insidiis absolutus sit. anima enim numquam a corpore uinceretur, nisi prius a diabolo temtaretur. nam cum anima corpus agat, uiuificet et gubernet, quemadmodum in eius inlecebras captiua raperetur, nisi et ipsa superioris alicuius potestatis uinculis stringeretur? denique non prius Eua esuriuit quam serpentis eam uersutia temtauit, et ideo aduersus ipsum auctorem peccati prius debuit medicina salutis operari. Fortassis etiam in typo mulieris illius socrus Simonis et Andreae uariis criminum febribus caro nostra languebat et diuersarum cupiditatum iumodiciestuabat illecebris. Nec minorem febrem amoris esse dixerim, quam caloris. Itaque illa animum febris, haec corpus inflammat. Febris enim nostra avaritia est, febris nostra libido est; eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
utiq dixͣ ds. ne edatis ab om̃i ligno:
Ut̃q gͥ deceptus a zabulo ẽ: sanatꝰ
a xp̃o. Sequere cęt̾a: ⁊ euuangłice
lectionis disce mysteria: atq in
duoꝵ sanitate publice sacram̃tũ
salutis agnosce. Si c̃ enim in adã
om̃s moriunt᷑: ita ⁊ in xp̃o om̃s
uiuificabuntur. Qs ÷ ille qui in
sẏnagoga sp̃m demonis habebat
serpentinis spiris reuinctꝰ ⁊ in¬
nodatus ⁊abuli laqueis. simula¬
tã corporis mundiciã. interioris
m̃tis sordibꝰ inquinabat: Et bene
Introierat enim ⁊abulꝰ: unde
xp̃c exierat. Simul ostenditur
nat᷑a z abuli ñ improba. oꝑa iniqͣ.
nã quẽ ꝑsuꝑiorẽ naturã dm̃ con¬
fitetur. oꝑe negat. Et in hoc ap¬
paret eiꝰ nequitia improbita ᷤ iu-¬
deoꝵ: qd̾ ita ppło uesane cecitatẽ
m̃tis offudit. ut ppłs neget. que
demones confitent᷑. O peior ma-¬
gistro. discipłoꝵ hereditas . Ille
u̾bo dm̃ temptat: hic facto . Ille
dic̃ mitte te: isti ad oriunt᷑ ut

Expanded text:
utique dixit deus ne edatis ab omni ligno? utique dixit deus ne edatis ab omni ligno? uterque igitur deceptus a diabolo est, sanatus a Christo. sequere cetera et euangelicae lectionis disce mysteria atque in duorum sanitate publicae sacramentum salutis agnosce. sicut enim in Adam omnes moriuntur ita in Christo omnes uiuificantur. quis est ille qui in synagoga spiritum daemonii habebat serpentinis spiris reuinctus et innodatus diaboli laqueis simulatam corporis munditiam interioris mentis sordibus inquinabat? et bene introierat enim diabolus, unde Christus exierat. simul ostenditur natura diaboli non inproba, opera iniqua. nam quem per superiorem naturam dominum confitetur opere negat. et in hoc apparet eius nequitia, inprobitas Iudaeorum, quod ita populo uaesanae caecitatem mentis offudit, ut populus neget quem daemones conStentur.s o peior magistro discipulorum hereditas! ille uerbo dominum temtat, hi facto; ille dicit: mitte te, isti adoriuntur ut
Abbreviated transcription (Latin):
nouatio hominis iã labentis. Unde
apłs ait. Expoliantes uos ueterem
sum ostendẽt creatorẽ qͥ oꝑa oꝑibꝰ
intexeret. ⁊ ꝑsequeretur opꝰ qd̾
ipse iam ceperat: ut si domũ faber
renouare disponit. ñ a fundam̃tis
s a culminib incipit soluere ue¬
tustatem. Itaq ibi pͥꝰ manũ adm̃o¬
uet. uͥ pͥꝯ desierat : deinde a mino¬
ribꝰ incipit. ut ad maiora ꝑueniat.
Liberare a demone ⁊ homines.
s in uirtute dĩ possunt. Resur¬
rectionẽ mortuis imꝑare. diuine
solius ẽ potestatis. Nec quẽgͣ. mo¬
uere debet qd̃ iħu nazareni nom̃
in hoc libro diabolꝰ dixisse pͥmꝰ
inducitur: nec enĩ ab eo. xp̃c no¬
m̃ accepit: qd̾ de celo angelus
ad uirginẽ detulit. Est huiꝰ im-¬
pudentiȩ ut int̃ homines aliqͥd
pͥmꝰ usurpet. ⁊ ad homines qͣli
nouũ deferat. qͦ trorẽ suȩ potesta¬
tis incutiat. Deniq ⁊ ingenesi pͥmꝰ
dm̃ homini nuncupauit. Sic enĩ
habes. Et dix̃ serpens mulieri. Qd

Expanded text:
nouatio hominis iam labentis. unde et nouatio hominis iam labentis. unde et apostolus ait: exspoliantes uos ueterem sum se ostenderet creatorem, qui opera operibus intexeret et persequeretur opus, quod ipse iam coeperat, ut si domum faber renouare disponat, non a fundamentis, sed a culminibus incipit soluere uetustatem. itaque ibi prius manum admouet, ubi ante desierat. deinde a minonbus incipit, ut ad maiora perueniat. liberare a daemone et homines, sed in uerbo dei possunt, resurrectionem mortuis imperare diuinae solius est potestatis. Nec quemquam mouere debet quod Iesu Nazareni nomen in hoc libro diabolus dixisse primus inducitur. nec enim ab eo Christus nomen accepit, quod de caelo angelus ad uirginem detulit: est huius inpudentiae ut inter homines aliquid primus usurpet et ad homines quasi nouum deferat, quo terrorem suae potestatis incutiat. denique et in Genesi primus deum homini nuncupauit; sic enim habes: e t dixit mulieri: quid
Abbreviated transcription (Latin):
dreȩ. Socrꝰ autẽ symonis. te¬
nebat᷑ magnis febribꝰ. Uide
clem̃tiã dñi salutaris. Nec in¬
dignatione cõmotus. nec scelere
offensꝰ. nec iniuria uiolatus
iudeã deserit : quin etiã im¬
memor iniurie memor clem̃tie
nc docendo. nc̃ liberando. nc̃
sanando. infide plebis corda
demulcet. Et bene sc̃s lucas uirũ
a sp̃u nequitiȩ liberatum ante
p̃misit. & sustinuit femine sa¬
nitatẽ. Utrũq enĩ sexum dñs
curaturꝰ aduenerat: & pͥor sa-¬
nari debuit qͥ prior creatꝰ est.
nec p̃termitu illa q̃ mobilitate
magis animi qͣm prauitate pec¬
cauerat. Sabb̃o medicine dñicȩ oꝑa
certa significat: ut inde creatura
noua inciꝑet. uͥ uetus creat᷑a ante
desiuit: nec sublege esse filiũ des¬
s supͣ legẽ. ĩ ipso pͥncipio designar&
nec solui legẽ s impleri: neq enĩ
sic̃ legimꝰ. U̾bo dñi cęli firmati st̃.
N soluit᷑ gͦlec s implet᷑: ut fiat re¬

Expanded text:
dreae. socrus autem Simon i s tedreae. socrus autem Simon i s tenebatur magnis febribus. uide clementi am ddignatione commotus, nec scelere offensus, nec injuria violatus Judaeam deserit; quin etiam immemor injuriae, sed memor clementiae, nunc docendo, nunc liberando, nunc sanando, in fide pldemulcet. et bene sanctus Lucas uirum ab spiritu nequitiae liberatum ante praemisit et substituit feminae sanitatem. utrumque enim sexum dominus curaturus aduenerat et prior sanari debuit qui prior creatus est nec praetermitti illa quae mobilitate magis animi quam prauitate peccauerat. sabbato medicinae dominicae opera coepta significat, ut inde noua creatura coeperit, ubi uetus creatura ante desiuit nec sub lege esse dei filium, sed supra legem in ipso principio designaret nec solui legem, sed inpleri. neque enim sicut legimus: uerbo domini caeli firmati sunt. non soluitur ergo lex, sed inpletur, ut fiat re
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. Sumul intellige. ñ ex ne¬
cessitate fuisse. s uoluntariam
corporis passionẽ: nec captum
a iuideis. s a se oblatum. Et enim
qnͣdo uult capitur. qͣndo uult
labit᷑ : qñ uult suspendit᷑. qnͣdo
uult ñtenetur. Et hic in suꝑci¬
liũ montis p̃cipitandꝰ ascendãt.
& ecce ꝑ mediũ illoꝵ. mutata su¬
bito ł obstupefacta furentiũ
m̃te descendit. Nondũ enĩ ue¬
nerat hora passionis. Quin etiã
malebat adhuc iudeos sanare
ꝙͣ ꝑdere : ut inefficaci furoris
exitu desinerent uelle qd̾ ĩplere
ñ possent. Uides gͥ : hic diuinitatiᷤ
esse qd̾ oꝑatus ẽ: ⁊ ibi uoluntatiᷤ
esse qd̃ captꝰ ẽ.Nã quẽ admodũ
apaucis teneri potuit: qͥa pͦpło
ñ tenet᷑: S noluit sacͥlegium
esse multoꝵ: ut in auctores culpe
crucis inuidiam retorqueret:
t in synagoga erat homo:u
habens spm immundum. Et ĩfra.
Surgens autẽ de synagoga : in-¬
trauit in domũ symonis & an¬

Expanded text:
reliquit. simul intellege non ex nereliquit. simul intellege non ex necessitate fuisse, sed uoluntariam corporis passionem nec captum a Iudaeis, sed a se oblatum. etenim quando uult capitur, quando uult labitur, quando uult suspenditur, quando uult non tenetur. et hic in supercilium montis praecipitandus ascenderat et ecce per medium illorum mutata subito uel obstupefacta furentium mente descendit; nondum enim hora uenerat passionis. quin etiam malebat adhuc Iudaeos sanare quam perdere, ut inefficaci furoris exitu desinerent uelle quod inplere non possent. uides igitur et hic diuinitatis esse quod operatus est et illic uoluntatis esse quod captus est. nam quemadmodum a paucis teneri potuit, qui a populo non tenetur? sed noluit sacrilegium esse multorum. ut in auctores culpae crucis inuidiam retorqueret aEt in synagoga erat homo habens spiritum in mundum et infra: surgens autem de synagoga intrauit in domum Simonis et An
Abbreviated transcription (Latin):
insem̃ malũ. Nam & iudei ex patͣ
diabolo: ñ utiq carnis successioe
s criminis. G om̃s cupidi. om̃s
auari. gyezi lepram cũ diuitiis suiᷤ
possident: & male quesita m̃cede.
ñ tã patͥmonium facultatum. qͣm
thesaurũ cͥminũ congregarunt.
et̃no supplicio ⁊ breui fructu. Nã
t repleti st̃ ira om̃s in syna¬
goga hȩc audientes. ⁊ surrexe¬
runt ⁊ eiecert̃ illũ extra ciuitatẽ.
u̾siculo declarauerat q̃ passurꝰ
esset incorpore constitutus dicen ᷤ
retͥbuebant mͥ mala ꝓ bonis: in
euuangłio docet esse completa.
Nã cũ ipse ꝑ ppłos beneficia diffun¬
deret : illi iniurias irrogabant.
Nec mirũ si ꝑdider̃t̃ salutẽ: qui
eiecert̃ de finib suis saluatorem
Morał enim dñs: ⁊ qͥ docuerit exẽ¬
plosui apłossuos om̃ib om̃ia fieri.
nec uolentes repudiat. nec inuito ᷤ
alligat: nec eicientib reluctat᷑.
nec rogantibꝰ deest. Sic gerassenos
alibi cũ uirtutes eiꝰ sustinere ñ
possent. qͣsi infirmos & ingratoᷤ

Expanded text:
. Nam et Judaei ex patre diabolo, non utique carnis successione, sed criminis. Ergo omnes cupidi, omnes avari Giezi lepram cum divitiis suis possident: et male quaesita mercede, non tam patrimonium facultatum, quam thesaurum criminum congregarunt aeterno supplicio, et brevi fructu. Nam t repleti sunt ira omnes in synagoga, haec audientes: et surrexerunt, et ejecerunt illum extra civitatem. uersiculo declarauerat quae passurus esset in corpore constitutus dicens: retribuebant mihi mala pro bonis, in euangelio docet esse conpleta. nam cum ipse per populos beneficia diffunderet, illi iniurias inrogabant. nec mirum si perdiderunt salutem, qui eiecerunt de suis finibus salutarem; moralis enim dominus et qui docuerit exemplo sui apostolos suos omnibus omnia fieri nec uolentes repudiat nec inuitos alligat nec eicientibus reluctatur nec rogantibus deest. sic Gerasenos alibi, cum uirtutes eius sustinere non possent, quasi infirmos et ingratos
Abbreviated transcription (Latin):
uatis exemplũ. gratis acciꝑe. gͣtis
dare : nec uendere mysteriũ. sed
offerre. Non enim p̃cio taxatur
dĩ gr̃a: nec insac̾m̃tis lucrum qͤ¬
rit᷑. s obsequium sacerdotis. Non
tam̃ satis ẽ si lucrum ipse ñ qͤras.
familiȩ quoq tue cohibende ma¬
nus sunt: nec solũ hoc exposcitur
ut te solũ castũ immaculatumq
s etiam domus tuȩ castitas. Oportet
enim ẽẽ irreprehensibilẽ sacerdo¬
tẽ. suȩ domui bene p̃positum. fi¬
lios habentem subditos cũ omni

Expanded text:
vatis exemplum: gratis accipere, gratis vatis exemplum: gratis accipere, gratis dare nec vendere ministerium, sed offerre. Non enim pretio taxatur Dei gratia, nec in sacramentis lucrum quaeritur, sed obsequium sacerdotis. Non tamen fas est, si lucrum ipse non quaeras, familiae quoque tuae cohibendae manus sunt. Nec hoc solum exposcitur, ut te solum castum immaculatumque sed etiam domus tuae castitas. 'Oportet enim esse inreprehensibilem sacerdotem, sui domui bene praepositum, filios habentem subditos c
Abbreviated transcription (Latin):
rat potestatẽ. a ꝓpħa sꝑare sa-¬
lutẽ cõmonitus. ñ t̃rem regis
imꝑio. s diuine miscđiȩ libera¬
litate sanatur. Cur mystico nu¬
mero mergere iubet᷑: Cur ior¬
danis flumen eligit᷑: Nonne
bonꝰ inquit abana ⁊ pharphar
fluuii damascip̃ iordane:S
iratꝰ hos p̃tulit: iordanẽ medi¬
tatꝰ elegit. Nescit ira mysfiũ.
fides nouit. Disce baptismatis gr̃am
salutaris. Qͥ leꝓsꝰ merserat. fideł¬
emersit. Disce sp̾alia sacram̃ta sig¬
nari. Corporis remediũ petit᷑. m̃tiᷤ
adquirit᷑. abluit᷑ caro: affectus
mundat᷑. N enĩ magis corporis
qͣm m̃tis lepͣm uideo fuisse mun¬
datam: qnͣdo pꝰ baptismũ uet̃is
erroris colluuione det̃sa. negat¬
se diis alienis hostias qͣs spondet
dño litaturum. Disce etiã congru¬
e p̃cepta uirtutis. ꝓbauit fide̾:
qͥ p̃mia retusauit. Disce utͦq dic¬
tor factorq magisterio. quid se
quaris. habes dm̃ preceptum.

Expanded text:
rat potestatem, a propheta sarat potestatem, a propheta sae commonitus non terreni regis imperio, sed diuinae misericordiae liberalitate sanatur. cur mystico numero mergere iubetur? cur Iordanis flumen eligitur? nonne bonus inquit Abana et Pharphar fluuii Damasci prae Iordane? sed iratus hos praetulit, Iordanem meditatus elegit; nescit enim ira mysterium, fides nouit. disce baptismatis gratiam salutaris: qui leprosus merserat fideemersit. Disce spiritalia sacramenta signari: corporis remedium petitur, mentis acquiritur. Abluitur caro, affectus abluitur. Non enim magis corporis quam mentis lepram video fuisse mundatam; quando post baptismum, veteris erroris colluvione detse diis alienis hostias, quas spondet domino, litaturum. disce etiam congruae praecepta uirtutis: probauit fidem qui praemia recusauit. disce utroque dictorum factorumque magisterio quiquaris. Habes Domini praeceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
lestiũ ꝓfectus munerũ ñ sequunt᷑.
S ꝙͣ uis simplex expositio mo¬
rase informet affectum: gr̃a
tam̃ ñ ẽ occulta mysterii. Et enĩ
cũ posteriora asuꝑiorib diri¬
uentur: tũ etiã posteriora suꝑi-¬
oribꝰ astruunt᷑. Diximꝰ enĩ in
libro alio. inuidua illa ad qͣm
helẏas directꝰ÷ tẏpũ eccłȩ pre-¬
missum. Popłs. eccłam congruit
ut sequatur. Populꝰ ille ex ali¬
enigenis congregatꝰ. ppłs ille
ante leprosꝰ. ppłs ille ante ma-¬
culoss. pͥꝯ ꝙͣ. mẏstico baptizaret᷑
in flumine id̾e pꝰ sacramenta
baptismatis. macuł corporis :
m̃tis ablutꝰ. iã ñ lepra. s im¬
maculata uirgo cępit c̾e̾ sine ru¬
ga. Merito gͦ magnus naaman
in conspectu domini sui. & ãmi¬
rabił facie descͥbit᷑. qm̃ ĩ eiꝰ tẏpo
salus fut᷑a gentib declarat᷑: qͥsac̃¬
tȩ consilio puellȩ. q̃ fractis uiri¬
bꝰ ciuiũ in hostilẽ captiua uene¬

Expanded text:
lestium profectus munerum non secuntur. lestium profectus munerum non secuntur. sed quamuis simplex expositio moralem informet adfectum, gratia tamen non est occulta mysterii. etenim cum posteriora a superioribus deriuentur, tum etiam superiora posterioribus adstruuntur. diximus enim in libro alio in uidua illa ad quam Helias directus est typum ecclesiae praemissum. populus ecclesiam congruit ut sequatur. populus ille ex alienigenis congregatus, populus ille ante leprosus, populus ille ante maculosus, priusquam mystico baptizaretur in flumine, idem post sacramenta baptismatis maculis corporis et mentis ablutus iam non lepra, sed inmaculata uirgo coepit esse sine ruga. merito ergo magnus Neman in conspectu domini sui et admirabilis facie describitur, quoniam in eius typo salus futura gentibus declaratur, qui sacratae consilio puellae, quae fractis uiribus ciuium in hostilem captiua uene
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nos salutaris informat : & ad
studiũ uenerandȩ diuinitatis
hortat᷑ : qd̾ nemo sanatꝰ osten-¬
ditur. ⁊ maculosi morbo corporiᷤ
absolutꝰ : nͥ qui religioso officio
studuit sanitati. Non enĩ dormi-¬
entibꝰ diuina beneficia: s obser¬
uantibꝰ deferuntur. Et bene
apto comparationis exemplo ar
libris quoq regnoꝵ legimus
gentilẽ uirũ naaman. ꝓphetico
oraculo lepre maculis absolutũ.
cũ plurimos iudeoꝵ lepra corporis
parit̃q m̃tis absumeret. Siqͥdẽ
& qͣtuor illos qͥ cogente fame in
castra primi regis syriȩ tetende-¬
runt. tradat hẏstoria fuisse le-¬
prosos. Cur gͥ ñ curabat fr̃s. non
curabat cuies. ñ sanabat ꝓpħa
consortes. cũ sanaret alienos. cũ¬
sanaret eos qui obseruantiam
legis ⁊ religionis consortium ñ
habebant : nͥ qr uoluntatis ÷ me¬
dicina ñ gentis: ⁊ diuinũ munꝰ
uotis eligitur ñ nature iure de¬
fertur: Disce rogare : qd̃ cupiaᷤ
impetrare. Fastidiosos uiros: ce¬

Expanded text:
nos Domini salutaris informat, et ad studium venerandae divinitatis hortatur, quod nemo sanatus ostenditur, et maculosi morbo corporis absolutus, nisi qui religioso officio studuit sanitati. Non enim dormientibus divina beneficia, sed observantibus deferuntur. Et bene apto comparationis exemplo arrlibris quoque Regnorum legimus gentilem virum Naaman prophetico oraculo leprcum plurimos Iudaeorum lepra corporis pariter et mentis absumeret, siquidem etiam quattuor illos qui cogente fame in castra primi regis Syriae tetenderunt tradat historia fuisse leprosos. cur igitur non curabat fratres, non curabat ciues, non sanabat propheta consortes, cum sanaret alienos, sanaret eos qui obseruantiam legis et religionis consortium non habebant, nisi quia uoluntatis est medicina. non gentis et diuinum munus uotis eligitur, non naturae iure defertur? disce rogare quod cupias inpetrare; fastidiosos uiros cae
Abbreviated transcription (Latin):
paradyso positi dei uite celestie.
oꝑabant᷑ alimoniam. Postea quã
fecti. in hc inferiorẽ demersumq
locũ. peccati merito reciderunt.
Nec qͥsꝙͣ putet incongruum esse
si adã atq cua intẏpo anime et
corporis estimentur: cũ in typo
inuna carne apłs dice̾t: adiecit.
Sacram̃tũ inqͥt hoc magnũ ẽ: ego
autẽ dico in xp̃o & in eccła. Inqͦ gͦ¬
suꝑm dĩ. in co multomagis animi
nr̃i potest esse mysternũ. s heret:
suffixꝰ ẽ. captus ẽ: & corporeis suc¬
censꝰ febrib compassione carnis
egrescit. Querendꝰ ÷ medicꝰ. Sed
quis iste tautus est. qͥsauciȩ m̃tis
medeat᷑ ulceribꝰ. Qͥ tantus : homo
qͥ possit aliis subuenire. cũ sibi ipse
cũ ipse mortẽ ñ possit euadere :
Om̃s enĩ ĩ adã mortui: qr ꝑunum
hominẽ in hunc mundũ peccatũ
int᷑iuit. ⁊ ꝑ peccatũ mors. ⁊ ita in

Expanded text:
paradiso positi dei uitae caelestis paradiso positi dei uitae caelestis operabantur alimoniam. posteaquam facti in hunc inferiorem demersumque locum peccati merito reciderunt. nec quisquam putet incongruum esse, si Adam atque Eua in typo animae et corporis aestimentur. cum in typo in una carne apostolus diceret, adiecit: sacramentum inquit hoc magnum est, ego autem dico in Christo e in ecclesia. in  dei, in eo multo magis animi nostri potest esse mysterium. sed haeret, suffixus est, captus est et corporeis succensus febribus conpassione carnis aegrescit. quaerendus est medicus. sed quis iste tantus est, qui sauciae mentis medeatur ulceribus? quis tantus est homo, qui possit aliis subuenire, cum sibi ipse cum ipse mortem non possit euadere? omnes enim in Adam mortui, quia per unum hominem in hunc mundum peccatum introiuit et per peccatum mors
Abbreviated transcription (Latin):
tia scłari. flagitioꝵ secreta uelant᷑.
& unusqͥsq diuinũ peccati consci¬
entia formidat m̃te iudicium. di¬
cens. Qͥ suꝑ me montes cadant: in
qͥbꝰ me absconda fissuris petrax.
cũ ueni̾t confringere terram:
Tunc tͥbulos ⁊ spinas animocaro.
hoc ÷ curarũ morsꝰ. sollicitudinũq
generat : estusq quos sͥ ꝑcon-¬
cupiscentiã carnis animꝰ ipse cir¬
cũdedit. Et enĩ qͣsi clauis qͥbꝰ dã
suffigit᷑ anima corporeis uolup¬
tatibꝰ: & cũ semel adheserit cu¬
piditatibꝰ demersa terrenis.
difficile in altũ potest. unde
descendit sine di fauore reuolare.
actuũ enim suoꝵ uincta laqueis
& deliciaꝵ scłariũ illecebris obno¬
xia iam tenet᷑. hc̃ gͦ adã. hanc euã
dñs liberaturꝰ aduenit: quoꝵ alt̃
ad ẏmaginẽ dĩ factus. altera uir-¬
tutẽ sui accipiens uiri. qͣndiu fuit
subdita fortiori unã gerebant in
uno spũ placitã uoluntatẽ.: ⁊ in

Expanded text:
tia saeculari flagitiorum secreta uelantur. tia saeculari flagitiorum secreta uelantur. et unusquisque diuinum peccati conscia formidat mente iudicium dicens: <qui super me montes cadant, in quibus me abscondam fissuris petrarum, cum uenerit confringere terram? tunc tribulos et spinas animo caro, hoc est curarum morsus sollicitudinumque generat aestusque, quos sibi per concupiscentiam carnis animus ipse circumdedit. etenim quasi clauis quibusdam suffigitur anima corporeis uoluptatibus et, cum semel adhaeserit cupiditatibus demersa terrenis, difficile in altum potest, unde descendit, sine dei fauore reuolare. actum. enim suorum uincta laqueis et deliciarum saecularium inlecebris obnoxia iam tenetur. Hunc ergo Adam, hanc Euam dominus liberaturus aduenit, quorum alter ad imaginem dei factus, altera uirtutem sui accipiens uiri, quamdiu fuit subdita fortiori, unam gerebant in uno spiritu deo placitam uoluntatem et in
Abbreviated transcription (Latin):
nec a ꝑicuł abstinet᷑. Uñ ñ alie¬
nũ uidet᷑ repet̾e. quẽ admodũ
theotimꝰ cũ graui ocłoꝵ in cõ¬
modo laboraret. ⁊ amaret uxor̃e.
intͣdicta sibi a medico facultate
coeundi. cupiditatis impatienᷤ.
atq impetu libidinis raptus.
moderari nequiuerit: sciens
enĩ prudensq qd̾̃ esset ocłos amissuꝰ
pͥs qͣm conueniret uxori. in ipso ȩstu
feruentis cupiditatis ⁊ consuetudinis
apparatu: uale inquit amicũ lumen.
Sic febre libido flagrantior ẽ: grauiꝰq
p̃cipitat ⁊ inflaminat. s ubi qͥs re¬
sipuerit afurore. tc conscientiȩ
interioris uisus aꝑit᷑. factiq succe¬
dit pęnitentia. ⁊ prudentia sui
unusqͥsq facinoris erubescit. Tc̃
d̾s timet᷑. ⁊ peccator cupit se celare
s ñ potest. Te caro arguitur: dia¬
bolꝰ accusatur. Hȩc qͣsi lena ui¬
tioꝵ : ille qͣsi auctor erroris. Pa¬
tescit deformitas: nudũ ẽ enim d̾o
om̃e secretum : nec illiꝰ ficus foliis
hoc ÷ tegmine corporali. ł iactan¬

Expanded text:
abstinetur. unde non alienum uidetur repetere quemadmodum Theotimus, cum graui oculorum incommodo laboraret et amaret uxorem, interdicta sibi a medico facultate coeundi cupiditatis inpatiens atque inpetu libidinis raptus moderari nequiuerit. sciens enim prudensque quod esset oculos amissurus, prius quam conueniret uxori, in ipso aestu feruentis cupiditatis et consuetudinis adparatu \'uale\' inquit \'amicum lumen\'. sic febri libido flagrantior est grauiusque praecipitat et inflammat. sed ubi quis resipierit a furore, tunc conscientiae interioris uisus aperitur factique succedit paenitentia et pudenda sui unusquisque facinoris erubescit. tunc deus timetur et peccator cupit se celare, sed non potest, tunc caro arguitur, diabolus accusatur, haec quasi lena uitiorum, ille quasi auctor erroris. patescit deformitas; nudum est enim deo omne secretum, nec illius ficus foliis, hoc est tegmine corporali uel iactan