comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diues: quia euangłista dicente inprinci-¬
pio erat uerbum et uerbum erat apud
dm̃. et ds erat uerbum. hoc erat in princi¬
pio apuo dm̃. omĩa ꝑ ipsum facta sunt et
sine ipso factum est nichil Pauꝑ: quia
ꝓpter nos uerbum caro factum est et habi¬
tauit innobis: Quȩ aut̃ est eius exinam¬
tio queue pauꝑtas: nisi forme seruilis
acceptio. ꝑ quã uerbi maiestate uelata
dispensatio humane redemptionis imple-¬
ta est: Nam quia captiuitatis nrẽ resol-¬
ui originalia uincła non poterant: nisi
existeret homo nri generis nrẽq naturȩ
quem peccati pre iuditia non tenerent.
et qui immaculato sanguine suo cyrogra-¬
phum letale dilueret: sicut ab initio erat
diuinitus precordinatum: ita est in ple-¬
nitudine prefiniti temporis factum: ut
multis modis significata ꝓmissio indiu
expectatum ueniret effectum. nec posset
et̃ ambiguum quod continuis cestificatio¬
nib semꝑ fuerat nuntiatum: In magno
aũt sacrilegio se uersari hereticoꝵ manifes¬

Expanded text:
dives, quia, evangelista dicente: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum; omia propter nos Verbum caro factum est et habitavit in nobis. Quae autem est ejus exinanitio, quaeve paupertas, nisi formae servilis acceptio, per quam Verbi majestate velata dispensatio humanae redemptionis impleta est? Nam quia captivitatis nostrae resolvi originalia vincula non poterant, nisi existeret homo nostri generis nostraeque naturae, quem peccati praejudicia non tenerent, et qui immaculato sanguine suo chirographum lethale dilueret, sicut ab initio erat divinitus praeordinatum; ita est in plenitudine praefiniti temporis factum, ut multis modis significata promissio in diu exspectatum veniret effectum, nec posset esse ambiguum quod continuis testificationibus semper fuerat nuntiatum. In magno autem sacrilegio se versari haereticorum manifes
Abbreviated transcription (Latin):
dete quia sp̃s carnem etossa nonhabet:
sicut me uidetis hab̾e. et apło thome. in¬
fermanum tuam inlatus meum et uide
manus meas et pedes. et noli ẽẽ incredu-¬
lus s fidelis Quanta manisestatione cor-¬
poris sui iam hereticoꝵ m̃datia destru¬
ebat. ut uniuersa ȩccła xp̃i imbuenda
doctrinis hoc non sibi dubitaret creden¬
dum: quod apłi susceꝑant p̃dicandum:
Ac siintanta luce ueritatis tenebras suas
heretica obduratio non relinquit: osten¬
dant unde sibi spem uitȩ polliceantur
ȩternȩ. ad quam nisi ꝑ mediatorem dei et
hominum hominem iłim xp̃m ñ potest
ꝑueniri: Sicut enim ait beatus petrus
apłs. non est aliud nom̃ datum hominib
subcȩlo in quo oporteat nos saluos fieri.
nec est redemptio captiuitatis humanȩ
nisi insanguine eius quidedit semetip¬
sum redemptionem ꝓomĩb. et qui sicut
predicat beatus apłs paulus cum infor¬
ma di ẽẽt non rapinam arbitratus est

Expanded text:
dete quia spiritus carnem et ossa non habet, dete quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere? et apostolo Thomae: Infer manum tuam in latus meum, et vide manus meas et pedes, et noli esse incredulus sed fidelis? Qua utique manifestatione corporis sui jam haereticorum mendacia destruebat, ut universa Ecclesia, Christi imbuenda doctrinis, hoc non sibi dubitaret credendum quod apostoli susceperant praedicandum. Ac si in tanta luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, ad quam nisi per mediatorem Dei et hominum hominem Jesum Christum non potest perveniri. Sicut enim ait beatus Petrus apostolus: Non est aliud nomen datum hominibus sub coelo in quo oporteat nos salvos fieri, nec est redemptio captivitatis humanae, nisi in sanguine ejus qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus, et qui, sicut praedicat beatus apostolus Paulus, cum in forma Dei esset non rapinam arbitratus est
Abbreviated transcription (Latin):
carnis nonidem diceret patrem se esse
maiorem. cum catholica fides utrumq
suscipiat: utrumq defendat. quȩ scđ̃m
confessionem beati apłi petri unum xp̃m
di uiui filium: et hominem credit et uer-¬
bum: Quamius itaq abillo initio quo
inutero uirginis uerbum caro factum
est nichil umquam inter utramq for¬
mam diuisionis extiterit. et ꝑomĩa ĩcre-¬
menta corporea unius ꝑsonȩ fuerint totiꝰ
temporis actiones: ea ipsa tamen quȩ in-¬
separabiliter facta sunt nulla commix¬
tione confundimus. s quid cuius forme
sit: exoꝑum qualitate sentimus: Dicañ
ergo isti hẏpocrite quicecis mentib lum̃
nolunt reciꝑe ueritatis inqua forma cru¬
cis ligno dñs maiestatis xp̃s afixus sit.
quid iacuerit insepulchro. et reuoluto
monumenti lapide : quȩ tertiodie caro
surrexerit et inqua post resurrectionem
suam noncredentes quosdam discipłos
arguebat: et hesitationem cunctantiũ
confutabat: cum diceret. palpate et ui¬

Expanded text:
carnis non idem diceret Patrem se esse carnis non idem diceret Patrem se esse majorem; cum catholica fides utrumque suscipiat, utrumque defendat, quae secundum confessionem beati apostoli Petri unum Christum Dei vivi Filium et hominem credit et Verbum. Quamvis itaque ab illo initio quod in utero virginis Verbum caro factum est, nihil unquam inter utramque formam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones; ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt nulla commixtione confundimus; sed quid cujus formae sit ex operum qualitate sentimus. Dicant ergo isti hypocritae, qui caecis mentibus lumen nolunt recipere veritatis, in qua forma crucis ligno Dominus majestatis Christus affixus sit? quid jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide quae tertio die caro surrexerit, et in qua post resurrectionem suam non credentes quosdam discipulos arguebat, et haesitationem cunctantium confutabat, cum diceret: Palpate et vi
Abbreviated transcription (Latin):
manita carnis. & adquȩ inclinet᷑ altitudo duuni
tati᷑:. Qd sit qͦd caro sĩuerbo nonagit. quid sic
quod uerbum sine carne non efficit:
Sine uerbi enim potentia nec conciꝑet
uirgo nec pareret. et sine ueritate carnis
obuoluta pannis infantia non iaceret:
Sine uerbi potentia non adorarent ma-¬
gi puerum stella indice declaratum. et
sine ueritate carnis non iuberetur trans¬
ferri megiptum puer: et ab herodis ꝑse-¬
cutione subduci Sine uerbi potentia
non diceret uox patris missa de cȩlo:
hic est filius meus dilectus in quo michi
bene complacuit. ipsum audite. et sine
ueritate carnis non ꝓtestaretur ioħs. ec¬
ce agnus di ecce qui tollit peccata mundi:
Sine uerbi potentia nonfieret redintegra.¬
tio debilium: et uiuficatio mortuoꝵ
et sine ueritate carnis nec cib ieuino: nec
somnus eẽt necessarius fatigato: Postre¬
mo sine uerbi potentia non se dñs patri
profiteretur equalem. et sine ueritate

Expanded text:
militas carnis, et ad quae inclinetur altitudmilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudtatis; quid sit quod caro sine Verbo non agit, et quid sit quod Verbum sine carne non efficit. Sine Verbi enim potentia nec conciperet Virgo nec pareret, et sine veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret. Sine Verbi potentia non adorarent Magi puerum stella indice declaratum; et sine veritate carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer et ab Herodis persecutione subduci. Sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui: ipsum audite: et sine veritate carnis non protestaretur Joannes: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum; et sine veritate carnis nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato. Postremo sine Verbi potentia non se Dominus Patri profiteretur aequalem; et sine veritate
Abbreviated transcription (Latin):
quippe insingłis mortes fuerunt. nec al¬
terius quisquam debitum suosine ꝑsol¬
uit. cum interfilios hominum unus so
immaculatus extiterit. in quo om̃s cru¬
cifixi. om̃s mortui. om̃s sepulti. omnes
sunt etiam suscitati: De quib ipse dice¬
bat Cum exaltatus fuero aterra: omĩa
traham adme ipsum: fides etenim ue-¬
ra iustificans impios etcreans iustos. ad
humanitatis suȩ tracta participem:
inillo acquirit salutem in quo solo se¬
homo inuenit innocentem. liberum
habens ꝑgrãm di de eius potentia glo¬
riari: quicontra hostem humani gene-
ris incarnis nrẽ humilitate congressus:
his uictoriam suam tribuit inquoꝵ cor-¬
pore triumphauit. Licet ergo in uno dño
bi et carnis una ꝑsona sit: quȩ insepara¬
biliter atq indiuise commnunes habeat
actiones : intelligende tamen sunt ipsoꝵ
operum qualitates. et sincere fidei con¬
templatione cernendũ ẽ ad quȩ ꝓuehat᷑ hu¬

Expanded text:
quippe in singulis mortes fuerunt, nec alquippe in singulis mortes fuerunt, nec alterius quisquam debitum suo fine persolvit, cum inter filios hominum unus solimmaculatus, exstiterit, in quo omnes crucifixi, omnes mortui, omnes sepulti, omnes sunt etiam suscitati. De quibus ipse dicebat: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum. Fides est enim vera justificans impios et creans justos, ad humanitatis suae tracta participem, in illo acquirit salutem in quo solo homo se invenit innocentem, liberum habens per gratiam Dei de ejus potentia gloriari, qui conris in carnis nostrae humilitate congressus, his victoriam suam tribuit, in quorum corpore triumphavit. Licet ergo in uno Dominbi et carnis una persona sit, quae inseparabiliter atque indivise communes habeat actiones, intelligendae tamen sunt ipsorum operum qualitates, et sincerae fidei contemplatione cernendum est, ad quae provehatur hu
Abbreviated transcription (Latin):
rem suum crederet: nullum diaboli uin-
etgrã: Et cum sub peccati preiuditio na
ti : potestatem acceꝑunt ad iustitiam re¬
nas cendi. ualidius factum est do¬
num libertatis: quam debitũ
seruitutis: Quam itaq sibi
inhuius sacramenti presidio sp̃e relin-¬
quunt: qui insaluatore nr̃o negant hu¬
mani corꝑis ueritatem: Dicant quo sa¬
crificio reconciliati: dicant quo sangui¬
ne sint redempti: Quis est ut apłs ait
qui tradidit semet ipsum pronobis obla¬
tionem et hostiam do: inodorem suaui¬
tatis : Aut quod uinquam sacrificium
sacratius fuit. quam quod uerus et eter¬
nus pontifex altari crucis ꝑinmolatio¬
nem suȩ carnis imposuit: Quamuis
enim multoꝵ scõꝵ inconspectu dñi pre-¬
tiosa mors fuerit: nullius tam̃ in sontis
occisio redemptio fuit mundi: Acceꝑunt
iusti: non dederunt coronas. et de forti¬
tudine fidelium exempla nata sunt
patientiȩ : non dona iustitiȩ: Singłares

Expanded text:
rem suum crederet, nullum diaboli vincurem suum crederet, nullum diaboli vincundavit gratia. Et cum sub peccati praejudicio 83 nati potestatem acceperint ad justitiam renascendi, validius factum est donum libertatis quam debitum servitutis. Quam itaque sibi in hujus sacramenti praesidio spem relinquunt, qui in Salvatore nostro negant humani corporis veritatem? Dicant quo sacrificio reconciliati, dicant quo sanguine sint redempti. Quis est, ut Apostolus ait, qui tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis? Aut quod unquam sacrificium sacratius fuit quam quod verus et aeternus Pontifex altari crucis per immolationem suae carnis imposuit? Quamvis enim multorum sanctorum in conspectu Domini pretiosa mors fuerit, nullius tamen insontis occisio redemptio fuit mundi. Acceperunt justi, non dederunt coronas, et de fortitudine fidelium exempla nata sunt patientiae, non dona justitiae. Singulares
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq ergo sunt ita obcecati et alu¬
mine ueritatis alieni. ut uerbo di a
tp̃r incarnationis humanȩ carnis denegent
ueritatem : ostendant in quo sibi xp̃ianum
nomen usurpent et cum euangłio uerita¬
tis qua ratione concordent: sibeatȩ uirginis
partus aut cato sine dłitate: aut ditas est
orta sine carne: Sicut enim negari ñ potest
euangłista dicente quod uerbum caro fac¬
tum est et habitauit innobis: ita negari
non potest beato paulo apło predicante qͦs
ds erat inxp̃o mundum reconcilians sibi
Quȩ aũt reconciliatio eẽ posset qua hu¬
mano generi repropitiaretur d̾s: nis õĩu
causam mediator dłi hominumq susciꝑet:
Quauero ratione ueritatem mediatoris
impleret: nisi quimforma dei equalis
est patri: informa serui particeps ẽẽt et
nr̃i. ut mortis uinculum unius preuari¬
catione contractum: unus morte qͥ solus
morti nichil debuit solueretur: Effusio
enim ꝓiniustis sanguinis iusti tam potens¬
ut si uniuersitas captiuoꝵ in redempto¬

Expanded text:
uicunque ergo illi sunt ita obcaecati, et a lumine veritatis alieni, ut verbo Dei a tempore incarnationis humanae carnis denegent veritatem, ostendant in quo sibi Christianum nomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ratione concordent, si beatae Virginis partu aut caro sine deitate, aut deitas est orta sine carne. Sicut enim negari non potest, evangelista dicente, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, ita negari non potest, beato Paulo Apostolo praedicante, quod Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. Quae autem reconciliatio esse posset qua humano generi repropitiaretur Deus, nisi omnium causam mediator Dei hominumque susciperet? Qua vero ratione veritatem mediatoris impleret, nisi qui in forma Dei aequalis est Patri in forma servi particeps esset et nostri, ut mortis vinculum unius praevaricatione contractum unius morte, qui solus morti nihil debuit, solveretur? Effusio enim pro injustis sanguinis Christi tam ut si universitas captivorum in redempto
Abbreviated transcription (Latin):
deitatis : indifferent̃ omĩa quȩ habet pat̃
etiam filius habet. et quȩ informa serui
apatre accepit: eadem in forma d̃i etiam
ipse et pater unum sunt. scđm formani
aut̃ serui: nonuenit facere uoluntatem
suam: sed uoluntatem eius qui misit eũ:

Expanded text:
divinitatis, indifferenter omnia, quae habet Pater, divinitatis, indifferenter omnia, quae habet Pater, etiam habet Filius : et quae in forma servi a Patre accepit, eadem in forma Dei etiam ipse et Pater unum sunt ; secundum formam autem servi, non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus eademq ꝑsona sit : exaltationem¬
tamen qua illum doctor gentium dicie
exaltauit ds : et donauit illi nom̃ qͦd suꝑ
omne nomen excellit: ad eam intelligioꝰ
pertinere formam quȩ ditanda erat tante
glificationis augmento: Informa quippe
dei equalis erat filius patri. etinter geni-¬
torem atq uingenitum nulla erat mes¬
sentia discretio. nulla inmaiestate diuer-¬
sitas. nec ꝑ incarnationis my sterium aliqͥd
decesserat uerbo: quod ei patris munere
redderetur: forma aut̃ serui
ꝑ quam impassibilis dĩtas sacͣ
magnȩ pietatis impleuit: humana
humilitas est. quȩ inglam diuinȩ potesta
euecta est: in tantam unitatem ab ipso con¬
ceptu uirginis deitate ethumanitate con-¬
serta: ut nec sine homine diuina: nec
sine do agerentur humana: Propter qͦd
sicut dñs maiestatis dicitur crucifixus:
ita qui exsempiternitate equalis est do đr
exaltatus. quia inseꝑabiliter manente
unitate ꝑsone unus atq idem est. et totus
conferrentur: Nam scđm potentiam

Expanded text:
prorsus eademqtamen, qua illum, sicut Doctor Gentium dicit, exaltavit et donavit illi nomen, quod omne nomen excellit pertinere formam, quae ditanda erat tantae glorificationis augmento. In forma quippe Dei aequalis erat Filius Patri , et inter genitorem atque unigenitum nulla erat in essentia discretio, nulla in majestate diversitas: nec per Incarnationis mysterium aliquid decesserat Verbo, quod ei Patris munere redderetur. Forma autem servi, per quam impassibilis deitas sacramentum magnae pietatis implevit, humana humilitas est, quae in gloriam divinae potestatis evicta, est in tantam unitatem, ab ipso conceptu Virginis, deitatis et humanitatis conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana. Propter quod, sicut Dominus majestatis dicitur crucifixus, ita qui ex sempiternitate aequalis est Deo, dicitur exultatus: quia inseparabiliter manente unitate personae, unus atque idem est et totus hconferrentur. Nam secundum potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nulla est discretio renatoꝵ dicente apło:
Quicumq enim unxp̃o baptizati estis: xp̃m
indiustis: Non est uid̾s neq grecus. ñ est
seruus neq liber. non est macłs neq femi¬
na. om̃s enim unum estis inxp̃o iħu: Qiud
enim agunt cursus syderum. quid figrã¬
ta fatoꝵ. qtud mundanarũ rerum mobi¬
lis status inquieta diuersitas: Ecce tot
impares grã dei facit equales. qui inter
quoslibet uitȩ huius labores si fideles ꝑ¬
manent miseri ẽẽ non possunt. aplicum
illud momini temptatione dicentes: Quis
nos seꝑabit acaritate xp̃i : Tribulatio.
an angustia. anꝑsecutio. anfames. annu¬
ditas. anꝑiculum. angladius: Sic̃ scͥptum¬

Expanded text:
nulla est discretio renatorum, dicente Apostolo: nulla est discretio renatorum, dicente Apostolo: « Quicunque enim in Christo baptizati estis Christum induistis. Non est Judaeus neque Graecus, non est servus neque liber, non est masculus neque femina; omnes enim unum estis in Christo Jesu . » Quid enim agunt cursus siderum, quid figmenta fatorum, quid mundanarum rerum mobilis status, inquieta diversitas? Ecce tot impares gratia Dei facit aequales, qui inter quoslibet vitae hujus labores si fideles permanent, miseri esse non possunt, apostolicum illud in tentatione dicentes: « Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an
Abbreviated transcription (Latin):
asserere animas quȩ humanis cor¬
porib inseruntur fuisse incorpore. et incȩ¬
lesti habitatione peccasse atq asublimib
ad inferiora dilapsas: indiuerse qualitatis
principes incidisse. et ꝑ aertas ac sydereas
potestates alias duriores alias mitiores cor¬
porib eẽ inclusas asorte diuersa et condici¬
one dissimili: Ut quicquid in hac tuta ua¬
riȩ et inequaliter ꝓuenit: ex precedentib
causis uideatur accidere: Quam impie-¬
tatis fabulam ex multoꝵ sibi erroribus
texuerunt. s om̃s eos catholica fides a corꝑe
suȩ unitatis abscidit. constanter predicans
atq ueraciter: quod anims hominũ priꝰ¬
quam suis inspirarentur corporib ñ fuer̃t.
nec abalio icorporantur nisi ab opifice dõ
qui et ipsarum est creator et corpoꝵ: E quia
ꝑprimi hominis preuaricationem tota hu¬
mani generis ꝓpago uitiata sit: neminem
posse aconditione ueteris hominis liberari
nisi ꝑ sacramentum baptismatis xp̃i. ĩ quo

Expanded text:
asserere animas quae humanis corporibus inseruntur fuisse in corpore, et in coelesti habitatione peccasse, atque a sublimibus ad inferiora dilapsas in diversae qualitatis principes incidisse, et per aerias ac sidereas potestates, alias duriores, alias mitiores corporibus 222 esse inclusas a sorte diversa et conditione dissimili, ut quidquid in hac vita varie et inaequaliter provenit ex praecedentibus causis videatur accidere. Quam impietatis fabulam ex multorum sibi erroribus texuerunt, sed omnes eos catholica fides a corpore suae unitatis abscidit constanter praedicans atque veraciter quod animae hominum priusquam suis inspirarentur corporibus non fuere nec ab ullo incorporantur nisi ab opifice Deo, qui et ipsarum est creator et corporum. Et, quia per primi hominis praevaricationem, tota humani generis propago vitiata sit, neminem posse a conditione veteris hominis liberari, nisi per sacramentum baptismatis Christi, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
quod nestoriana heresis quo¬
tumdam rursus studiis pullularet: Sol¬
licitu dinem tuam ex hac parte nobis pla-¬
cuisse rescripsimus: qm̃ index animitui est
sermo quem sumpsimus Unde non am¬
bigimꝰ auctorem catholice. fidei dnm̃ tibi in
omĩb affuturum: Nos aũt cum plenuis
quoꝵ hoc improbitate fiat potuerimus
agnoscere: necesse est auxiliante dño ꝓu
dere. quatimis nefandum uirus dudũq
dampnatũ radicitus possit extingui Ds

Expanded text:
quod Nestoriana haeresis quorumdam rursus studiis pullularet. Sollicitudinem tuam ex hac parte nobis placuisse rescripsimus, quoniam index animi tui est sermo quem sumpsimus. Unde non ambigimus auctorem catholicae fidei Dominum tibi in omnibus affuturum. Nos autem cum plenius quorum hoc improbitate fiat, potuerimus agnoscere, necesse est, auxiliante Domino, providere, quatenus nefandum virus dudumque damnatum radicitus possit exstingui. D
Abbreviated transcription (Latin):
nem secreta ꝑfidia libertatem. et ad multaꝵ
mentium subuersionem his mał est incitata
quib debuit correcta: Quȩ uero illic aut
quanta pars plebium pestis huius aliena
est. ubi sicut caritas tua indicat letali morbo
etiam quorũdam sacerdotum corda corrup¬
ta sunt. et ꝑ quos opprimenda falsitas et de¬
fendenda ueritas fuerat: ꝑ ipsos doctrinȩ
priscilliam euanglium subditur xp̃i. ut ad
ꝓphanos sensus pietate scõꝵ uoluminum
deprauata. sub nominib propħarum et
apłoꝵ non hoc predicetur quod sp̃s̃ sc̃s docu¬
it: s quod diaboli minister inseruit: Qͥa
ergo dilectio tua fideli quantum potuit
diligentia dampnatas olim opiniones: de¬
cem et septem capitulis comp̃hendit. nos
quoq distinctim omĩa retractemus: ne
aliquid harum blasphemiarum aut cole¬
rabile uideatur aut dubium: primum¬

Expanded text:
nem secreta perfidia libertatem, et ad multarum nem secreta perfidia libertatem, et ad multarum mentium subversionem his malis est incitata, quibus debuit esse correcta. Quae vero illic aut quanta pars plebium pestis hujus aliena est, ubi, sicut dilectio tua indicat, lethali morbo etiam quorumdam sacerdotum corda corrupta sunt, et per quos opprimenda falsitas, et defendenda veritas credebatur, per ipsos doctrinae Priscilliani Evangelium subditur Christi, ut ad profanos sensus pietate sanctorum voluminum depravata sub nominibus prophetarum et apostolorum non hoc praedicetur quod Spiritus sanctus docuit, sed quod diaboli minister inseruit? Quia ergo dilectio tua fideli, quantum potuit, diligentia damcem et septem capitulis comprehendit, nos quoque strictim omnia retractemus, ne aedictarum blasphemiarum tolerabile videatur aut dubium,
Abbreviated transcription (Latin):
instanter egerunt ut impius furor ab uni-¬
uersa eccła pelleretur. quando etiam mun-¬
di principes ita hanc sacrilegam am̃tiam
detestati sunt: ut auctorem eitis ac plerosq
discipłos legum publicarum ense ꝓsterne¬
rent Uidebant enim omnem curam
bonestatis auferri. omnẽ conugioꝵ copu¬
lam solui. simulq diuinum uis humanũq
subuerti: si huiusmodi hominib usquam
uiuere cum tali ꝓfessione uiuere licuisset:
Et ꝓfuit diu ista districtio ȩccłasticȩ lenitati.
quȩ et si sacerdotali contenta iuditio cruen
tas refugit ultiones: seueris tam̃ xp̃ianoꝵ
principum constitutionib adiuuatur. dum
ad spiritale ñ numꝙͣ recurrunt remedium:
qui timent corporale supplitium: Ex quo
aut̃ multas ꝓuincias hostilis occupauit it¬
ruptio: et executionem legum tempestates
interdixere belloꝵ. ex quo inter sacerdotes
c̃i difficiles commeatus et rari ceperunt. ẽẽ
conuentus: inuenit ad publicam ꝑturbatio¬

Expanded text:
instanter egerunt ut impius furor ab uniinstanter egerunt ut impius furor ab universa Ecclesia pelleretur, quando etiam mundi prdetestati sunt, ut auctorem ejus cum plerisque discipulis legum publicarum ense prosternerent. Videbant enim omnem curam honestatis auferri, omnem conjugiorum copulam solvi, simulque divinum jus humanumque subverti, si hujusmodi hominibus usquam vivere cum tali professione licuisset. Profuit diu ista districtio ecclesiasticae lenitati, quae etsi sacertas refugit ultiones, severis tamen Christianorum principum constitutionibus adjuvatur, dum ad spirituale nonnunquam recurrunt remedium qui timent corporale supplicium. Ex quo autem multas provincias hostilis occupavit irruptio, et exsecutionem legum tempestates interclusere bellorum, ex quo inter sacerdotes Dei difficilis commeatus et rari coeperunt esse conventus, invenit ob publicam perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis mmmersi: ut ꝑmagicarum artium
ꝓphana secreta. et mathematicoꝵ uana men¬
datia. religionis fidem moꝵq rationẽ inpo¬
testate demonum et ineffectu syderum col-¬
locarent: Qb sicredi liceat et doceri: nec uir¬
tutib premium nec uitiis pena debetur. oĩaq
non solum humanarum legum: s etiam di-¬
umarum constitutionum decreta soluentur:
Quia neq debonis neq de malis actib ullum
poterit ẽẽ iuditium: si mutramq partem
fatalis necessitas motum mentis impellit. et
quicquio ab hominib agitur: non est homi-¬
num s astroꝵ: Adhanc insaniam ꝑtinet ꝓdi¬
giosa illa totius humani corꝑis ꝑduodecim
celi signa distinctio ut diuersis partib diuersȩ
presideant potestates. et creatura quam ds
ad imaginem suam fecit intanta sit obligati¬
one syderum: inquanta est connexione men¬
broꝵ. merito patres nr̃ĩ sub quoꝵ temporib
heresis hȩc nefanda ꝓrupit. ꝑ totũ mũdũ

Expanded text:
nitatis immersi, ut per magicarum artium nitatis immersi, ut per magicarum artium profana secreta, et mathematicorum vana mendacia religionis fidem, morumque rationem in potestate daemonum et effectu siderum collocarent. Quod si credi liceat et doceri, nec virtutibus praemium, nec vitiis poena debetur, omniaque non solum humanarum legum, sed etiam divinarum constitutionem decreta solventur, quia neque de bonis neque de malis actibus ullum poterit esse judicium, si in utramque partem fatalis necessitas motum mentis impellit, et quidquid ab hominibus agitur non est hominum, sed astrorum. Ad hanc insaniam pertinet prodigiosa illa totius humani corporis per duodecim coeli signa dispraesideant potestates; et creatura, quam Deus ad imaginem suam fecit, in tanta sit obligatione siderum, in quanta est connexione membrorum. Merito patres nostri, sub quorum temporibus haeresis haec nefanda prorupit, per totum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
gregi deuotionem officii impendas tradita
nob̃ ꝑdiaconum tuum fraternitatis tuȩ scͥpta
demonstrant: quib letitiȩ nrẽ insinuare cu¬
rasti qualis in regionib utĩs deantiquis pesti.¬
lentiȩ reliquiis error ac morb exarserit:
Nam et epłe sermo. et cõmonitorii series. et
libelli tui textus demonstrant: priscillianistrͣ
rum fetidissimam apud uos recaluisse senti¬
nam. nichil est enim sordium inquorumq
sensib impioꝵ: quod non in hoc dogna con¬
fluxerit. qm̃ de omĩum terrenatum opinio¬
num luto multiplicem sibi fecem commiscu¬
erunt. ut soli totum biberent: quicquid alii
ex parte gustassent: Deniq siumuersȩ here¬
ses quȩ ante priscilliani tempus exortȩ sunt
diligentius retractentur. nullus penȩ inue¬
nietur error: dequo nontraxerit impietas
ista contagium: Quȩ non commenta eoꝵ
receꝑit falsitas: qui ab eugłio xp̃i sub xp̃i
nomine deiauerunt. tenebris etiam paga¬

Expanded text:
gregi devotionem officii pastoralis impendas, tradita gregi devotionem officii pastoralis impendas, tradita nobis per diaconum tuum fraternitatis tuae scripta demonstrant quibus notitiae nostrae insinuare curasti qualis in regionibus vestris de antiquae pestilentiae reliquiis errorum morbus exarserit. Nam et epistolae sermo, et commonitorii series, et libelli tui textus eloquitur Priscillianistarum apud vos fetidissimam recaluisse sentinam. Nihsensibus impiorum quod in hoc dogmate non confluxerit, quoniam de omnium terrenarum opinionum luto multiplicem sibi fecem commiscuerunt, ut soli totum biberent quidquid alii ex parte gustassent. Denique, si universae haereses quae ante Priscilliani tempus exortae sunt diligentius retractentur, nullus pene invenietur error, de quo non traxerit impietas ista contagium, quae non commenta eorum receperit falsitas, qui ab Evangelio Christi sub Christi nomine deviaverunt tenebris etiam paga
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: Qd̃ eos quise baptizatos agnoscunt.
sed inqua fide nesciunt. ꝑ manus impo¬
sitionem suscipi conueniat:. xu.
iaut̃ de quib scripsisti non se baptiza¬
tos nesciunt. s cuius fidi fuerinc qui
eos baptirauerunt se nescire ꝓfitent᷑.
quolibet mͦ formam baptismatis acceꝑuit:
baptizandi non sunt. s ꝑmanus impositio¬
nem inuocata uirtute sp̃s scĩ quam abhere¬
ticis acciꝑe non potuerunt: catholicis copu¬
landi sunt: De his qui conuiuiis gentiliũ.
oscis immo laticiis usi sunt. xui.¬
i comuiuo solo gentilium et escis im¬
molatitiis usi sunt: possunt ie iuniis
et manus impositione purgari. ut
de inceps abidolothitis abstinentes: sacͣm̃toꝵ¬
xp̃i possint ẽẽ participes: Si aũt aut idola
adorauerunt. aut homicidiis uł fornicatiomb̾
contaminati sunt: ad communionem eos nisi
ꝑpenitentiam publicam non oportet admit
Uam laudabiliter ꝓcatholicȩ ficłi ueri¬
tate mouearis. et quam sollicite dnĩco

Expanded text:
tatis. Quod eos qui se baptizatos agnoscunt, tatis. Quod eos qui se baptizatos agnoscunt, sed in qua fide nesciunt, per manus impositionem suscipi conveniat. Si autem de quibus scripsisti non se baptizatos nesciunt, sed cujus fidei fuerint qui eos baptizavere se nescire profitentur, quolibet modo formam baptismatis acceperint, baptizandi non sunt, sed per manus impositionem invocata virtute Spiritus sancti quam ab haereticis accipere non potuerunt, catholicis copulandi sunt. De his qui conviviis gentilium et escis immolatitiis usi sunt. Si convivio solo gentilium et escis immolatitiis usi sunt, possunt jejuniis et manus impositione purgari, ut deinceps ab idololatitiis abstinentes, sacrorum Christi possunt esse participes. Si autem idola adoravere aut homicidiis vel fornicationibus contaminati sunt, ad communionem eos, nisi per poenitentiam publicam, non oportet admittuam laudabiliter pro catholicae fidei veritate movearis, et quam sollicite D
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint consec̃te.. xiii.¬
uellȩ quȩ noncoactȩ parentum imꝑio
sed spontaneo iuditio uirginitatis
ꝓpositum atq habitum susceꝑunt: si postea
nuptias eligunt preuaricantur etiam sicon-¬
secratio non accessit. cuius utiq non frauda¬
rentur munere: simpposico ꝑmanerent:
De his quib dubium est utrum baptisma
ꝑceꝑint. necesse est ut renascantur x uiii
mulla existant inditia inter ꝓpinqͦs¬
S
aut familiares. nulla inter clericos
atq uicinos quib hii de quib queri¬
tur baptizati fuissent doceantur. agendum
est ut renascantur ne manifeste pereant:
Inquib quod non ostenditur gestum: ratio
non sint ut uideatur iteratum: Qui aũt
possunt reminisci quod ad ȩccłam uenie¬
bant cum parentib suis: possent recorda¬
ri anquod eoꝵ parentib dabatur acceꝑint.
s si hoc etiam abeoꝵ memoria alienum est:
conferendum eis iudetur quod collatum
ẽẽ nescitur: Quia non temeritas interue¬
nit presumptionis : ubi est diligentia pie¬

Expanded text:
fuerint consecratae. Puellae quae non coactae parentum imperio, sed spontaneo judicio virginitatis propositum atque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt praevaricantur, et si consecratio non accessit, cujus utique non fraudarentur munere, si in proposito permanerent. De his quibus dubium est, utrum baptisma receperint, necesse est ut renascantur. Si nulla existant judicia inter propinquos aut familiares, nulla inter clericos atque vicinos, quibus hi de quibus quaeritur, baptizati fuissent, doceantur, agendum est ut renascantur, ne manifeste pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatur iteratum. Qui autem possunt reminisci, quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis, possent recordari an quod eorum parentibus dabatur, acceperint. Sed si hoc etiam ab eorum memoria alienum est, conferendum eis videtur quod collatum esse nescitur. Quia non temeritas intervenit praesumptionis, ubi est diligentia pie
Abbreviated transcription (Latin):
possumus: nisi hos quisunt ꝑditores et ꝑdi¬
ti zelo fidei dĩcȩ ꝑ sequamur. et asanis m̃¬
tib ne pestis hedatior diuulgetur seueritace
qua possumus abscidamus Unde hortor
dilectionem urãm. obtestor et moneo ut qͣ
debetis et potestis sollicitudine ugiletis ad
inuestigandos eos: necubi occultandi se re¬
ꝑiant facultatem: Ut enim habebit ado
ingens remunerationis premium quidi-¬
ligentius quod ad salutem commisse sibi
plebis ꝓficiat fuerit executus: ita ante tri¬
bunal dni dereatu negligentiȩ se non pote¬
rit excusare quicumq plebem suam contͣ
sacrilege ꝑsuasionis auctores noluerit custo¬

Expanded text:
possumus, 97 nisi hos, qui sunt perditores et perdipossumus, 97 nisi hos, qui sunt perditores et perditi, zelo fidei dominicae persequamur, et a sanis mentibus, ne pestis haec latius divulgetur, severitate qua possumus abscidamus. Unde hortor dilectionem vestram, obtestor et moneo, ut qua debetis et potestis sollicitudine vigiletis ad investigandos eos, necubi occultandi se reperiant facultatem. Ut enim habebit a Deo diligens remunerationis praemium qui diligentius quod ad salutem commissae sibi plebis proficiat fuerit exsecutus, ita ante tribunal Domini de reatu negligentiae suae non poterit excusari quicunque plebem suam contra sacrilegae persuasionis auctores noluerit custo
Abbreviated transcription (Latin):
iliantis posset remedium subuenire: sub
erent: ꝑ publicos iudices ꝑpetuo sunt exilio
relegati Ꝙ omĩa quȩ tam inscripturis quã
moccultis traditionib suis habent ꝓphana
uł turpia. ut nosset ppłs quid refugeret aut
uitaret: oculis xpĩanȩ plebis certa mani¬
festatione ꝓbauimus. ad eo ut ipse qui eoꝵ
dicebatur ep̃s a nob̃ tentus: ꝓderet flagitio¬
sa insuis mysteriis quȩ teneret. sicut gestoꝵ
uos series potest edocere: Ad instructionẽ
enim urãm etiam ista direximus. quib lec¬
tis omĩa quȩ anobis deprehensa sunt nosse
poteritis E quia aliquantos de his quos
ne absoluerentur artior reatus inuoluerat
cognouimus aufugisse: hanc addilectionẽ
ut effecta certior scĩtas ur̃a sollicitius ag̾e
dignetur et cautius. necubi manicheȩ ꝑuer-¬
sitatis homines plebes uras facultatem leden¬
di: et huius sacrilegii possit iuenire doc¬
tores: Aliter enim nobis commissos regere ñ

Expanded text:
iliantis posset remedium subvenire, subdiliantis posset remedium subvenire, subderent, per publicos judices perpetuo sunt exsilio relegati. Et omnia, quae tam in Scriin occultis traditionibus suis habent profana vel turpia, ut nosset populus quid refugeret aut vitaret, oculis Christianae plebis certa manifestatione probavimus, adeo ut ipse, qui eorum dicebatur episcopus, a nobis tentus proderet flagitiosa in suis mysteriis quae teneret, sicut gestorum vos series poterit edocere. Ad instructionem enim vestram etiam ipsa direximus, quibus lectis omnia quae a nobis deprehensa sunt nosse poteritis, et quia aliquantos de his, quos ne absolverentur arctior reatus involverat, cognovimus aufugisse, hanc ad dilectionemut effecta certior sanctitas vestra sollicitius agere dignetur et cautius, necubi Manichaeae perversitatis homines plebes vestras facultatem laedendi, et hujus sacrilegii possint invenire doctores. Aliter enim nobis commissos regere non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintias constitutis indño salutẽ: Incon¬
sortium uos nr̃ẽ sollicitudinis dilectissimi
fr̃s aduocamus. ut uigilantia pastorali ne
quio diabolicȩ licere possit astutiȩ cõmissis
uobis gregib diligentus consulatis. ne his
qui dnĩ miscdia reuelante ꝑ nrãm curã anr̃is
ouib morbus abicitur: necdum uobis pre¬
monitis etadhuc quid agatur ignaris ꝑtirãs
se disꝑgat ȩccłas: et suarum furtim cumcu¬
los in ueniat latebrarum. ut quod anobis
murbe extinguitur: tenebrosis apuo uos
tadicib seminetur: Plurimos impietatis
mancheȩ sequaces doctores murbe inuesti-¬
gatio nr̃a repperit. uigilantia diuulgauie.
auctoritas et censura coercuit. quos potuimꝰ
emendare correximus. et ut damnarent
manicheum cum p̃dicationib et discipłis
siuis publica ineccła confessione: et manus
suȩ subcriptione compulimus. et ita deuo¬
ragine impietatis sue confessos: penitentiã
concedendo leuauimus: Aliquanti uero
qui ita se demerserant ut nullum his aux¬

Expanded text:
onstitutis in Domino salutem. In consortium vos nostrae sollicitudinis, dilectissimi fratres, advocamus, ut vigilantia pastorali, ne quid diabolicae licere possit astutiae, commissis vobis gregibus diligentius consulatis, ne is qui Domini misericordia revelante per nostram curam a nostris ovibus morbus abjicitur, necdum vobis praemonitis et adhuc quid agatur ignaris, per vestras se dispergat ecclesias, et suarum furtim cuniculos inveniat latebrarum, ut quod a nobis in urbe exstinguitur, tenebrosis apud vos radicibus seminetur. Manichaeae sequaces et doctores in urbe investigatio nostra reperit, vigilantia divulgavit, auctoritas et censura coercuit. Quos potuimus emendare correximus: et ut damnarent Manichaeum cum praedicationibus et disciplinis suis, publica in Ecclesia professione et manus suae subscriptione compulimus, et ita de voragine impietatis suae confessos poenitentiam concedendo levavimus: Aliquanti vero, qui ita se demerserunt, ut nullum his aux
Abbreviated transcription (Latin):
epõꝵ debere ẽẽ conuentus. term semꝑ ex uob̃
addiem tertium kł darum octubrium ro-¬
mam fraterno concilio sotiandi occurrant.
et indissimulanter auobis hȩc consuetudo
seruetur: Qm̃ ad iuuante grã di facilius
poterit ꝓuideri. ut in eccłiis xp̃i nulla scan¬
dala nulli nascantur errores. cum coram
beatissimo apło petro semꝑ incommunõe
tractatum fuerit: ut omĩa instituta sano¬
numq decreta apud om̃s dnĩ sacerdotes in¬
uiolata ꝑmaneant: Hȩc aut̃ quȩ uobis inspi¬
rante dño insinuanda credidimus: ꝑ fratres
et coep̃os nr̃os basilium atq paschasium ad
urãm uolumus notitiam ꝑuenirez Quibus

Expanded text:
coporum debere esse conventus, terni semper ex vobis coporum debere esse conventus, terni semper ex vobis ad diem tertium Kalendarum Octobrium Romam fraterno concilio sociandi occurrant, et indissimulanter a vobis haec consuetudo servetur. Quoniam adjuvante gratia Dei facilius poterit provideri, ut in ecclesiis Christi nulla scandala, nulli nascantur errores, cum coram beatissimo apostolo Petro semper in communione tractatum fuerit, ut omnia instituta canonumque decreta apud omnes Domini sacerdotes inviolata permaneant. Haec autem quae vobis inspirante Domino insinuanda credidimus, per fratres et coepiscopos nostros Bachillum atque Paschasium ad vestram volumus notitiam pervenire. Quibu
Abbreviated transcription (Latin):
agnoꝵ occisio: illius immoladione finita
est de quo dicitur. ecce agnus dĩ ecce qͥtollit
fuit. ad eo fideł et non sua querens s quȩ
menta pedum eius in dignum. qm̃ ipse
qui duplici potestate et uitam redderet
et peccata consumeret: His itaq fr̃s tot
tantisq existentib documentis: quibus
onĩ ambiguitate summota euidenter
agnoscitis inbaptizandis electis qui scđm
apłicam regulam & exorcisinis scrutandi:
et ieniniis scĩficandi. et frequentib sunt
predicationib imbuendi. duo tantum
tempora idest pascha etpentecosten c̃ẽ ser¬
uanda: Hoc ur̃ẽ indicimus caritati ut
ab apłicis institutis: nullo ulterius rece¬
datis excessu: Quia multum post hȩc eẽ
non poterit: siquisquam apłicas regulas
maliquo crediderit negligendas: quare
illud primitus ꝓcustodia concordissimȩ uni¬
tatis exigimus. ut quia saluberrime ascĩs
patrib constitutum est binos mamis singłis¬

Expanded text:
agnorum occisio illius immolatione finita agnorum occisio illius immolatione finita est, de quo dicitur: « Ecce agnus Dei, ecce qui tollit fuit adeo fidelis, et non sua quaerens, sed qumenta pedum ejus indignum, quoniam ipse qui duplici potestate et vitam redderet, et peccata consumeret. His itaque, fratres, tot tantisque existentibus documentis, quibus omni ambiguitate submota evidenter agnapostolicam regulam exorcismis et jejuniis sanctificandi, et frequentibus sunt praedicationibus imbuendi, duo tantum tempora, id est Pascha et Pentecosten, esse servanda. Hoc vestrae indicimus charitati, ut apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu. Quia multum post haec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit negligendas. Quare illud primitus pro custodia concordissimae unitatis exigimus, ut quia saluberrime a sanctis Patribus constitutum est binos in annis epis
Abbreviated transcription (Latin):
priuilegium ħr baptismatis: quia hoc
quidam dicunt quod ineadem die ad
baptismnum dñs scĩ ioħis accesserit: sciat
illius baptismi aliam grãm aliam fuisse
tate carnis neq exuoluptate uiri: sed exd̃o
nati sunt: Dñs enim nullius indigens re-¬
missione peccati : nec querens remedium
renascendi. sic uoluit baptizari sic̃ uoluit
cireumcidi. hostiamq ꝓse mundationis
offerri. ut qui factus exmuliere sic̃ apls
ait: fieret et sublege quam nonuenerat
soluere s adimplere: et implendo fimre:
sicut beatus apłs predicat dicens finis
aũt legis xp̃s adiustitiam omĩ credenti:
Baptismi aut̃ sui inse condidit sacram̃¬
tum. quia inomĩb primatum tenens
se docuit ẽẽ principium: Etunc rege¬
nerationis potentiam sanxit: quando de
latere ipsius fluxerunt sanguis redemp-¬
tionis et aqua baptismatis: Sic̃ ergo ue-¬
tus testamentum testificatio fuit noui.
unani hostiam preformarunt. & multoꝵ

Expanded text:
privilegium habere baptismatis, quia hoc privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant, quod in eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis accesserit: sciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse tate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi sic voluit baptizari, quomodo et voluit circumcidi hostiamque pro se emundationis offerri, ut qui factus erat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub Lege, quam non venerat solvere, sed implere et implendo finire, et sicut Apostolus praedicat dicens: Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti. Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium, et tunc regenerationis potlatere ipsius fluxerunt sanguis redemptionis, et aqua baptismatis. Sicut ergo Vetus Testamentum testificatio fuit Novi, unam hostiam praeformare et multorum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo receperunt sermonem eius baptiza¬
tisunt. et appositȩ sunt in illa die anime
circit̃ tria milia: Unde quia manifestis¬
sime patet baptizandis in ȩccla electis
hec duo tempora de quib locuti sumus
ẽẽ legituna. dilectionem urãm monemꝰ
ut nullos alios dies huic obseruantiȩ mis-¬
ceatis: Quia et sisint alia quoq festa qͥb
multa inhonorem di reuerentia debeat᷑:
principalis tam̃ et maximi sacramenti
custodienda nob̃ est mnysticȩ rationis ex¬
ceptio non interdicta licentia qua in bap
tismo tribuendo quolibet temꝑe ꝑicli-¬
tantib subuenitur: Ita enim adhas duas
festiuitates conexas sibimet atq cognatas
incolumium et inpacis securitate degen¬
tium libera uota differimus: ut inmortis
ꝑiculo. inobsidionis discrimine. inꝑsecu¬
tionis angustiis. intimore naufragii:
cuiquã denegemus: Siquis aut epypha-¬
niȩ festiuitatem quȩ insuo ordine debido
honore ueneranda est obhoc estimat

Expanded text:
ergo receperunt sermonem ejus baptizaergo receperunt sermonem ejus baptizati sunt, et appositae sunt in illa die animae circiter tria millia . » Unde quia manifestissime patet baptizandis in Ecclesia electis haec duo tempora, de quibus locuti sumus, esse legitima, dilectionem vestram monemus, ut nullos alios dies huic observantiae misceatis. Quia et si sunt alio quoque festa quibus multa in honorem Dei reverentia debeatur, principalis tamen et maximi sacramenti custodienda nobis mysticae rationis exceptio, non interdicta licetismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas solemnitates connexas sibimet atque cognatas incolumium, et in pacis securitate degentium libera vota differimus: ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii ncuiquam denegemus. Si quis autem Epiphaniae festivitatem, quae in suo ordine debito honore veneranda est, ob hoc existimat
Abbreviated transcription (Latin):
est festum ubi unum est sacramentum
Hoc aũt nos non exnrã ꝑsuasione defen-¬
dere: s exapłica auctoritate seruare satis
idoneo ꝓbamus exemplo. sequentes beatũ
apłm petrum qui ineo die quo omnem cre¬
dentium numerum ꝓmissus sp̃s scĩ reple¬
uit aduentus: trium milium ppłm sua
predicatione conuersum lauacro baptis¬
matis consecrauit. quod scã scriptura quȩ
apłoꝵ actus continet: fideli hystoria docet
dicens: His auditis compuncti sunt corde.
et dixerunt adpetrum et adreliquos apłos.
quid faciemus uiri fr̃s: Pecrus uero ait
adillos: Pententiam inquit agite et bap¬
tietur unusquisq innomine iħu xp̃i in-
remedium peccatoꝵ et accipietis donum
sp̃s scĩ Uobis enim reꝓmissio est et filiis
urĩs. et omĩb quilonge sunt quoscumq
aduocauerit dñs ds nr̃: Aliis etiam u̾bis
testificatus exortabatur eos dicens: Sal-¬
uamini ageneratione ista praua: Qui

Expanded text:
est festum ubi unum est sacramentum. est festum ubi unum est sacramentum. Hoc autem nos non ex nostra persuasione defendere, sed ex apostolica auctoritate servare, satis idoneo probamus exemplo sequentes beatum apostolum Petrum qui in eo die quo omnem credentium numerum promissus Spiritus sancti replevit adventus trium millium populum sua praedicatione conversum, lavacro baptismatis consecravit, quod sancta Scriptura quae apostolorum actus continet, fideli historia docet, dicens: « His auditis compuncti sunt corde, et dixere ad Petrum, et ad reliquos apostolos, quid faciemus viri fratres? Petrus vero ait ad illos, poenitentiam, inquit, agite, et baptizetur unusquisque in nomine Jesu Christi in remedium peccatorum, et accipietis donum Spiritus sancti; vobis enim repromissio est, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt quoscunque advocaverit Dominus Deus noster. Aliis etiam verbis testificatus exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tecostes ex aduentu sp̃s scĩ consecrata sollen-¬
nitas: quȩ depascbalis festi pendet articło.
et cum ad alios dies alia festa ꝑtineant.
hȩc semꝑ adeum diem qui resurrectione
dnĩ est in signis occurrit. porrigens quo¬
dammodo auxiliantis grẽ manum: ut
hii quos adie paschȩ aut molestia infirmi-¬
tatis. aut longinquitas itineris. aut naui-¬
gationis difficultas interclusit inuitos.
aut quib libet necessitatib impeditos:
desiderii sui effectum dono sp̃s scĩ conse-¬
quantur. Ipse enim unigenitus di infide
credentium et inuirtute oꝑum nullam
inter se et spm̃ scm̃ uoluit eẽ distantiam:
quia nulla est diuersitas innatura dicens.
sp̃s sc̃s quem mittet pader in nomine meo:
ille uos docebit omĩa et suggeret uniu̾sa
quȩcumq dixi uobis: E iterum: Cum
uenerit ille sp̃s ueritatis: ille diriget uos
momnem ueritatem: Cum itaq ueritas
paracliti utriq sit ꝓprium: non dissimile

Expanded text:
tecostes ex adventu Spiritus sancti consecrata solemtecostes ex adventu Spiritus sancti consecrata solemnitas, quae de paschalis festi pendet articulo, et cum ad alios dies alia festa pertineant, haec semper ad eumdem qui resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum, ut hi quos a die Paschae, aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit invitos, aut quibuslibet necessitatibus impeditos, desiderii sui effectum dono Spiritus sancti consequantur. Ipse enim unigenitus Dei in fide credentium, et in virtute operum nullam inter se et Spiritum sanctum voluit esse distantiam, quia nulla est diversitas in natura, dicens: Spiritus quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret universa quaecunque dixi vobis ; » et iterum: « Cum venerit ille Spiritus veritatis, ille diriget vos in omnem veritatem . » Cum itaque veritas Paracleti utrique proprium, non dissimile