comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mina munitum reddat tug intercessionisgratia Acre conditumin gremium memo
riae tutum a bomni tempestate peccati oratuuestroefficiat trinitas sacra¬
tissima & manusua e goseruus dibraulio nsidoro indño fruaste iucerna ardens
OMINOTIDISIRUOBRAUUIONIEPISCOPOISIDORVS. QUIATEINCO¬
loꝰ memcognoui gratia s xp̃oegi &utinam cuiuscognouis a lutemin boc
corpore aspicere ma duisionem. Quid autem mihieuent propeccatis
necus manifestabo quia non fuidignus tuaperlegereeloquia. statimenimut
berem Reuersus de palatioregis non solumtua scripta noninuem sed &iam᷑
quicquid aliud incastis fuit periit : &idcir coscitdñs luximeritum meum. quia
non perlegielo quiumtuum. sed rogo ut quȩ cumque occassio uenerit rescribe
mihi & gratiam uerbi tuinonauferas ut quod ex meo delicto perdedi. iterum
gratiatua recipiam & manus uaora pronobisbeatissime dom ne.

Expanded text:
mina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac, reconditum in gremium memoriae mina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac, reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima. Et manu sua. Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino fruar te, lucerna ardens, Dei servo, Braulioni episcopo, Isidorus. Quia te incolumem cognovi, gratias Christo egi; et utinam cujus cognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis eis, manifestabo, quia non fui dignus tua perlegere eloquia, statim ut accberem. 2. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribe mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi, iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine.
Abbreviated transcription (Latin):
sane & omnimoda supplicatione deposco. ut libros & bimologiarum quos
iam fauented ñ o auditumus consummatos promissi onisu estrȩ memores
seruo uestro diriger eiubeatis : Quia ut mihi sum conscius magnaibiex paste
seruitiu postulatione sudast . &id eomme primum existemuni ficus sic
in scorumco&ibus & felix babearis & primus : Resta&iamsi nodunquas stharius
examinis uestriigne & si non purificatus inuenitur tamen decoctus. que sout uestro
instinctua filio uestro dominoregȩ nobis diri geturcito: Nam & nostracius sic
flagitauit gloriam sugestio quia multum in concilio proinuesti ganda opus est
ueritate dec&ero creatori s altis simpi&atemefflagito ut coronambeatitu¬
dinisuestrȩ prointe gritate fidei& statueclesiesue lon gotem pore precipiat conser¬
uare mequoque interoblatrancia presentis mundiuaria &innumerabilia diseri¬

Expanded text:
sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis, quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus; sic in sanctorum coetibus et felix habearis, et primus. 4. Gesta etiam synodi, in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus, quaeso ut vestro instinctu a filio vestro domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discri
Abbreviated transcription (Latin):
coporum summo. braulioseruus inutilis segrumdi. Opie dominẽ
l&iurorum prestantissime sera est inquissitio & tardeda tamibi scri¬
bendioptio quia peco simneis n eruentibus non modosterelitatis uelin¬
opixiuado uerum &i amluis & bostilitatis quominus inquirerem. horribili s un
praepeditus incursu. Nuncaũt & simillenecessitatibus mille curis atritus
postlongummiseria &empus uelutiab in probisoporis utita dixerim graui¬
dine suscitatus istius su gestionis affatibus dependere presumosalutis obsequiũ:
& cordis & corporis humilitate prostratus in precans excellentissimam
tuebeatitudinis potestatem ut peculia rem famulum quempio illo sacredig¬
nationis intuitu sem ꝑhabuisti susceptum. usque in finem habere iub: eascom
por&am prolixo uel nuncuestrum non mereor uidere conspectum sed
speroinillum quino nobliuiscitur misereri necrepellitin finem. quia ex auꝰ¬
di& precem pauperis & uestromemi serum representãs aspectui : sugero

Expanded text:
o servus inutilis sanctorum Dei. 1. O pie domine, et virorum praestantissime, sera est inquisitio et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commepore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur ex oste Apudillo s enimprius dictumest alepbi deinde exsimilienun¬
tatione apud grecos tractumest alf A inde apud lat a.: Trans lator alterus
interutran que linguam pro gredientes. ⁊Exiħ elimenta habent: Bebreorũ
lnteras alege coepis seꝑ mossen sy roruma ũt & caldeorum perabraham Vnde
Ricuim hebreis & numero & sono concordnt solis cãt᷑ eribus diserepantu
Arctpo tortim litretras qsis rtginima cbifilia dergecia uenien sinsegpprum
repperot alae typtus tradidit: Apuda esyptiosaũt alis babiuis se litoras

Expanded text:
videntur exortae. Apud illos enim prius dictum est aleph, deinde ex simili enunvidentur exortae. Apud illos enim prius dictum est aleph, deinde ex simili enuntiatione apud Graecos tractum est alpha, inde apud Latinos A. Translator enim einter utramque linguam progredientes viginti tria elementa habent. Hebraeorum litteras a Lege coepisse per Moysen: Syrorum autem et Chaldaeorum per Abraham. Unde et cum Hebraeis et numero et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniensreperit, et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras
Abbreviated transcription (Latin):
is r& horica quȩ propternitorem & copia meloquentia esua e. maxime in ciuilibus questi¬
onibus necessaria existimatur : iI dialectica cogiomento logica. quae disputationi¬
bus subtilissimis uera secernita falsis IIͦII.arithin& bica quae contin& numerorũ
lege mastrorum
Primordia grammatica c astis lit terae comindnes existunt . quas & libraru& calcu¬
latores sequuntur. quarum disciplina uelut quaedam grammatice astis in fantia est
Vnde & eamuarroliterationem uocat. Litereaut sunt in dicesrerum signa uerbor
quibustantauis est ut nobis dicta absent umsine uoce loquantur. Vsus literarũ¬
repestus propter memoriamuariarum rerum. namne obliuione fugiant literis
alligantus. Intanta enimrerum uari&ate. nec disciaudiendo poterantomnia
nec memoria contineri Lĩt ere aut̃ dicte quasi legiterae quoditer: legentibus
prestent uel quodinlegendo iterentus. Literaelatinae & grecae abbebreis

Expanded text:
Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum legem astrorum. De litteris communibus . Primordia grammaticae artis litterae communes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta vis est, ut nobis dicta absentium sine voce loquantur. Verrepertus propter memoriam rerum. Nam ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate nec disci audiendo poterant omnia, nec memoria contineri. Litterae autem dictae quasi legiterae, quod iter legentibus praestent, vel quod in legendo iterentur. Litterae Latinae et Graecae ab Hebraeis
Abbreviated transcription (Latin):
itir is locus. Eelitam saliius ludima gste⁊ prim lotimsadieet ut insono
ꝑ cemiminiuer sa ꝙ primimus. qlitam̃ necgrecire sonant nec hebre exceptis enimlatinis bhanenullo
ibialin guahib& baeprius nonerat unde &ipsa suꝑuacua estuocata quia ꝑe cuneta u&eres
scribebaas xlita us quea degustitempus non dumipud latinoserat sed proca c&i scribebant¬

Expanded text:
liter flexus. K litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sonoliter flexus. K litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sonoper C enim universa exprimimus. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei. Exceptis enim Latinis hanc nulla alia lingua habet. Haec prius non erat. Unde et ipsa supervacua est vocata quia per C cuncta veteres scripserunt. X littera usque ad Augusti tempus nondum
Abbreviated transcription (Latin):
sibim& & aliis uo ca libus iungitur : quaeid eo digam mondicitur qui a duplexest
adinstas ꝓ lite que duplicem gaminam hab&. ad cinus simlitudinem coniunctas
uocales digaimmonappellari grammaticiuoluerunt . Vt uotumuirgo. Inter
semiuocales aut̃ quȩdamliquide dicuntur: propterea quia in terdum in una
sillaba postposite aliis consonantibusde ficiunt & a m& roex cluduntur.
Ex quibusdue apudlatinos liquescunt L. & x. ut fragor flatus. Rolique
m& n. apud grecosliquescunt ut musteus & gneus: Decem & uiiaũt latims
lit terisu&us scriptura constabat unde & legiti me nominantur. Illarat¬
onescilic& uel quod ab euocali incipiunt &inmutum sonũ desinunt ut sunt
consonantes uel quoda suo sono incipiunt & inuocalem e desinunt ut sunt mute
Aspiratioenim est sonus uberius clatus. cunstontr arinest preso dit so ausequa¬

Expanded text:
sibimet aliisque vocalibus iungitur: quae ideo digammon dicitur, quia duplex est sibimet aliisque vocalibus iungitur: quae ideo digammon dicitur, quia duplex est instar F litterae, quae duplicem Gammam habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales digammon appellari grammatici voluerunt, ut 'votum', 'virgo'. Inter semivocales autem quaedam liquidae dicuntur propterea, quia interdum in una syllaba postpositae aliis consonantibus deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus duae apud Latinos liquescunt L et R, ut 'fragor', 'flatus'. Reliquae M et N apud Graecos liquescunt: ut 'Mnestheus'. Decem et septem autem Latinis litteris vetus scriptura constabat. Unde et legitimae nominantur illa ratione, scilicet vel quod ab E vocali incipiunt et in mutum sonum desinunt, ut sunt consonantes, vel quod a suo sono incipiunt et in vocalem E desinunt, ut sunt mutam elevat. Aspiratio enim est sonus uberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonus aequa
Abbreviated transcription (Latin):
bas faciunt & aliis consonantibus coniunguntur : Consonante si deohabentus.
quia interdum habent postseuo cales inhisdemsillibis constitutas ut ianusuates
& habentur proconsonantibus : Medie aũt id circodicuntur qm̃natur alites
solȩ medium sonumbabent ut ilus unus comunctȩ aliis pinguius sopant. ut
ianus uanus. sola cenimaliter sonant. alit̃iunctȩ : I. uero propterea duplex dicit᷑
qua quotiescumque interduas uocales inuenitur produabus consonantibus
hab&ur ut troia. geminatur enimibis onuscius . V. quo quelitã proinde int̃dũ
nibilest quia a licubi necuocalis nec consonans est ut quis : Vocalis enimnonẽ quia
÷ sequitur. consonans non est quia .q precedit Ideo que quando necuocalis nec
consonansest. sine dubionibil est: Eadem & digammona grecis uocatur. quando

Expanded text:
bas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, bas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, quia interdum habent post se vocales in hisdem syllabis constitutas, ut 'Ianus', 'vates', et habentur pro consonantibus. Mediae autem idcirco dicuntur, quoniam naturaliter solae medium sonum habent, ut 'illius', 'unius'. Coniunctae aliis pinguius sonant, ut 'Ianus', 'vanus'. Solae enim aliter sonant, aliter iunctae. I vero propterea interdum duplex dicitur, quia quotienscumque inter duas vocales invenitur, pro duabus consonantibus habetur, ut 'Troia'. Geminatur enim ibi sonus eius. V quoque littera proinde interdum nihil est, quia alicubi nec vocalis nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia I sequitur; consonans non est, quia Q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digammon a Graecis vocatur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Litterarum duplex modus est. diuiduntur enimprincipaliter induas
pastes inuocales & consonantes : Uocales sunt que direc tobiatufaucium sineulla
facunt nulla adherente consonante: Consonantes sunt que diuer somotũ
inguȩ uelinpres none labrorum esficiuntur &uo eate consonantes quup se
nonsonant sediunctis uocalibus consonant. hacin duabus pãstibus diuiduntur. in se¬
miuocalibus &inmutis. semnuocales dictȩ eo quod quiddam semis deuocalibus ha¬
beant : Ab e quippe uoca liincipiunt : & desinunt innaturalem sonum. Mutȩ aut̃
dictȩ quia nisi subiectis sibiuocalibus nequaquamer ũmpunt: sienimeis extremũ
uocales aut̃ .i. & .u. cpud grãmaticosuarias habent significationes. Nammodo
uocales sunt modo semiu ocales modo medies̃ llo calesi deosunt quia sole posite slla¬

Expanded text:
verunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas verunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla er se syllabam faciant nulla adhaerente consonante. Consonantes sunt, quae diverso motu linguae vel inpressione labrorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. Haec in duabus partibus dividuntur: in semivocalibus et in mutis. Semivocales dictas eo, quod quiddam semis de vocalibus habeant. Ab E quippe vocali incipiunt, et desinunt in naturalem sonum ut F, L, M et ceterae. Mutae autem dictae, quia nisi subiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt. Si enim eis extremum vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae sylla
Abbreviated transcription (Latin):
ipse enim principium ipse finis dicens egosum aFΑ&Ω Concurrentibus enimiñ se
inuicem alfa adu. usquedeuoluitur & rursus .a. ad alf areplicatur ut ostender&
inet dñs &initi decursumad finem & finis decursumadinitium. Omnes aut̃ litȩ apud grecos
& uerba conponunt & nu meros faciunt. Nam als alitera apud eo suocatus in numeris
unum libia ũt scribunt b&a uocaturduo ubi scribunt gamma. uocatur in numeris
numeros habent : Latiniaũt numeros ad lit᷑as ñ computant sed sola uerba componunt.
tradidit. Carmentis aũt dicta quia carminibu futura canebat . ca&erum propriȩ
uocatani costrate. Lit tereaũt aut communes sunt autliberales : Commones dict
quia multieas in commune utuntur ut scribere & legere . Liberales quia eastantũ
illiouerunt quilibros seripserunt : recte que loquendi dictandiquerationem no¬

Expanded text:
Ipse enim principium, ipse finis, dicens 'Ego sum Α et Ω.' Concurrentibus enim in se Ipse enim principium, ipse finis, dicens 'Ego sum Α et Ω.' Concurrentibus enim in se invicem Α ad Ω usque devolvitur, et rursus Ω ad Α replicatur, ut ostenderet in se Dominus et initii decursum ad finem et finis decursum ad initium. Omnes autem litterae apud Graecos et verba conponunt et numeros faciunt. Nam Alpha littera apud eos vocatur in numeris unum. Ubi autem scribunt Beta, vocatur duo; ubi scribunt Gamma, vocatur in numeris numeros habent. Latini autem numeros ad litteras non conputant, sed sola verba componunt, tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. Ceterum proprie vocata est Nicostrate. Litterae autem aut communes sunt aut liberales. Communes dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem no
Abbreviated transcription (Latin):
O ulit eram pithagoras samius ad exemplumutȩ humane primu formauit: cuius urgula
subterior primama &atem significat incestam quippe &quȩ ad hucse necuitiis necui stu¬
tibus dedit: biuium aut quod suꝑ est ab adclesceñtia incipit : Cuius dextrapas sardua est
sed ad beata muit amtendens sinistra facilior sed ad labeminteritum qued educens: dequa
sic persius ait. & tibi quasamius deduxit lit teraramos surgentẽ dextromonstrauit limi
teramtb&am ad ponebant ad eorum nomina quos supplicio ad ficiebant & dicitur
tb&a apotoΥtaΝaton idesta moste unde & hab& permedium telumid est mor¬
tis signum. dequaquidam omultum ante alia s infelix lit terath&a .iii. tau. figurã
demonstrans dominicȩ cruci sunde & hebraice signuminter pr&atur. dequadictũ est
in ezechielo an geld: Transipermediumbierus alem & signat hauin frontib uirorum
gmnentium & dolentium Reliquas uero duas summam&ultimam sibiuindicat xp̃s

Expanded text:
 litteram Pythagoras Samius ad exemplum vitae humanae primus formavit; cujus virgula subterior primam aetatem significat; incertam quippe et quae adhuc se nec vitiis nec virtutibus dedit. Bivium autem, quod superest, ab adolescentia incipit; cujus dextera pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens; sinistra facilior, sed ad labem, interitumque deducens. De qua sic Persius ait: Et tibi quae Samios deduxit littera ramos, Surgentem dextro monstravit limites eamdem litteram theta apponebant ad eorum nomina quos supplicio afficiebant. Et diciturtheta apo tou thanatou, id est, a morte. Unde et habet per medium, telum, id est, mortis signum, de qua quidam ait. O multum ante alias infelix litera theta. Tertia τ figuram demonstrans dominice crucis. Unde et hebraice, signum interpretatur, de qua dictum in Ezechielo angelo 9, 4: 'Transi per medium Ierusalem, et signa thau in frontes virorum gementium et dolentium.' Reliquas vero duas summam et ultimam sibi vindicat Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
enimago & officiumin quisitionis persoluo & tibi contrate causarum̃ mearũ
necessitates dirigo. quodut benignissime auditiũ admit ods in in grest
biuius ditationis postuq ueprostratus p&o aculmin cuestria postolatus
& panquanuacilla calum pnae obiectio ubilaerimarumestinterecitio
curmlieriui taensrit signaca lumpniae. tamensint opto & lacrimabiles

Expanded text:
enim ago, et officium inquisitionis persolvo, et tibi contra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis portuque prostratus peto a culmine vestri apostolatus: et quanquam vacillet calumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint opto et lacrymabiles
Abbreviated transcription (Latin):
tritiuocati quo d semꝑ in longashabeant sillabas & unambreuem tꝗ in ꝗigia e
aut sunt penta sillabi & exas yllabi pedes & dictaẽ apud grecos ⁊ zigiae
quasi quaedam declinabnes. Sed hi non sunt pedes sed a pellantur penta syllabi
& exasillabi quia ultra quinque & i sillabas non procedunt. Inde nonopost&

Expanded text:
triti vocati quod semper tres longas habeant syllabas et unam brevem. Syzygiae autem sunt pentasyllabi et hexasyllabi pedes; quasi quaedam declinationes. Sed hi non sunt pedes, sed appellantur pentasyllabi, et hexasyllabi, quia ultra quinque, et sex syllabas non procedunt; unde non oport
Abbreviated transcription (Latin):
aduesticẽ cacliquanta sem̃ sura distender& sicq int̃ ualla ipsa caebiorbisq: ambitum
ꝑ numerũ stadiorũ ratione probabili distinexerunt sed ꝗ lx t̃rae demensione. haec
disciplina eecpit ex initio sin & nom̃ seruauit. Nã geo m&rica d&erra & dem̃ sura nun¬
cupata est. Terra enĩ grece geuocat᷑ m&ra mensura huius disciplinae arscontin&
in se liniamenta int̃ualla magnitudines & figuras & infiguris dem̃ siones & numeros
De qua dripestita deiensione geom&riȩ Eeo m&riae quadripestita diuisio ẽ
in planũ in magnitudinẽ numerabilem in magnitudinẽ rationalem & infiguro
solidas planae figure sunt que & longitudine & latitudine continent que s unt
iuxta platonẽ numero quinque numer abilis magnitudo ẽ quȩ nu meris arit m&i ee
duidi potest magnitudines rationales sunt quorũ mensurã scire possimus in r.¬

Expanded text:
ad verticem caeli quanta se mensura distenderet, sicque intervalla ipsa caeli orbisque ambitum ad verticem caeli quanta se mensura distenderet, sicque intervalla ipsa caeli orbisque ambitum per numerum stadiorum ratione probabili distinxerunt. Sed quia ex terrae dimensione haec disciplina coepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim Graece γῆ vocatur, μήτρα mensura. Huius disciplinae ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines et figuras, et in figuris dimensiones et numeros. De quadripertita divisione geometriae . Geometriae quadripertita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inra
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nondico uno addito augeri sed quã lib& sit magnus & quã lib& ingentẽ multitudinẽ
nens in ipsarationeatq scientiã numerũ non solũ duplicari uerũ &iã multiplicarł potest:ita
uero suisquisq: numeris propri&atib: terminat᷑ ut nullus eõr par esse cuicũq alteri
possit ergo & dis pares int̃seadq diuersi sunt & singuliquiq finiti sunt & om̃s infinitisu
Ninuentorib geom& ricae & uocabuloeius. Geom& riea disciplinã ab aegiptiis
repesta dicit᷑ quodundante nilo & omnib: possessionib ẽ limo obductis initiũ terrae
diuiden dȩ ꝑlineas & m̃ suras iin astidedit que deinde longius acumine sapientũ ꝑfecta : &
mir.r & cad &aeris spatia m&iunt᷑ Nã ꝓuo catistudiosi coeperunt post terrae dem̃sionẽ
& ca elispatia quaerere quanto int̃ualloluna aterris aluna solipse distar& &us que

Expanded text:
ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita uero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicumque alteri possit. Ergo et dispares inter se adque diuersi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti inventoribus geometriae et vocabulo eius . Geometriae disciplina primum ab Aegyptiis reperta dicitur, quod, inundante Nilo et omnium possessionibus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longius acumine sapientium profecta et maris et caeli et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studio sic coeperunt post terrae dimensionem et caeli spatia quaerere: quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret, et usque
Abbreviated transcription (Latin):
numero multiplica¬
tqs a se inchoat & inse con
inse ipsum multiplicatus
fuerit facit speram id est
quinquies XXUCXX
ter asit m&icãbs & geo m&ricã & musicã hocint est ut mediainuenias inast m&i ca
primoisqueris coniungis extrema &diuides & facis medũ ut puta facextrema et se .VI & duo¬
decisimul uingis & faciunt x & uii pastiris media & facis nouemđ est analogicũ asit m&ice
t mediurqł monadies superat. Primur hic super&ur ab extremo superantenĩ au .iii. sextrib
mona dib his superant᷑ aduodeci. Secundũ geom&riã uero ita qua crisextrema multiplicata
tantũ faciunt quantũ & media duplicata ut puta .ui & duo decim multiplicata facient septu¬
a gier dependeus media .uiii & uiii multiplicata tantundẽ faciunt. Secundu musicã ita que par¬
ter superat medius primũ eadẽ pastẽ superatur medius ab ex tremo ut puta .ui. & .uii. duabus
pastib superantq duȩ pastes testia media octosuperat᷑ ab ultima nona

Expanded text:
numero multiplicanumero multiplicatus a se inchoans ad se conuin se ipsum multiplicatus fuerit, facit spheram, id est quinquies XXV CXXter Arithmeticam autem et Geometriam et Musicam hoc interest, ut media invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim IX VI tribus monadibus, his superatur a XII. Secundum geometriam vero ita quaeris. Extrema multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII multiplicata facient septuagies dipondius, media VIII et IX multiplicata tantundem faciunt. Secundum musicam ita: Qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo. Utputa VI et VIII; duabus partibus superant, quae duae partes tertia media, VIII, superatur ab ultima nona. Quot
Abbreviated transcription (Latin):
bus pastib suis ut uerbi gratia iii a diii continent bis cum duab: pastib: suir .iiii. adxi. continent
iunctis mona dib: contin&ur ut uerbi gratia ternarius numerur in magnitudine intellega¬
tur idẽ binea aut spatiũ aut solidũ dr̃ continens simibt̃ quat̃ narius & quin arius numeri
Line alis numerus est quunchoans a monadelintalit̃ scribitꝰ usq ad infinitũ unde al ph
ponitur prode signatione linearũ quõ haec litera unũ significata p̃grecosẽita t
Suꝑficialis numerus est qui non solũ longitudine sed & latitud ine contin&ur ut trigonus
quadratus quinquiangulus uel circulatus numeri& ca& eriqui sem ꝑ inplanopede¬
id est suꝑficie continentur
Trogonus numerus ẽita
Quadratus numerus eita
quinquiangulus ita¬
Circularis numerus est
ita quid usimilit multiplica¬
tus suerit a se in co ans ad se
conueflitur ut uerbi gratia
est quia circula to

Expanded text:
quibus partibus suis, ut uerbi gratia III ad VIII continentur bis cum duabus partibus suis; IIII quibus partibus suis, ut uerbi gratia III ad VIII continentur bis cum duabus partibus suis; IIII njunctis monadibus continetur, ut, verbi gratia, ternarius numerus, si in magnitudine intelligatur, linea, aut spatio, aut solido dicitur continens. Similiter quaternarius et quinarius numeri. 3. Linealis numerus est qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum. Unde alpha ponitur pro designatSuperficialis numerus est, qui non solum longitudine, sed et latitudine continetur, ut trigonus, quadratus, quinqueangulus vel circulatus numeri, et ceteri, qui semper in plano pedeid est superficie continentur. Trigonus numerus est ita.o Quadratus numerus est ita.o Quinqueangulus itaCircularis numerus est ita, qui dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se convertitur, ut verbi gratia est qui a circulato
Abbreviated transcription (Latin):
tusẽ quidũ comparatus ad inferiorẽ sibinumerũ fuerit contin& totũ in se inferiorẽ
numerũ multiplicit᷑. cũ aliqua paste ẽ ut uerbi gratia .uad iii dũ conparatifuerint
continent in sebis bini .iiii & unã pastẽ ẽ .viiii. adiuidũ conparati fuerint continent
in sebis quat ni & unã pastẽ q̃. Sub maltiplex suꝑ paflicularis numerus est quidum
q̃ ut uerbi gratia .uiii aduii dũ comparatisuerint continent in se bisterni
cum aliisduabuspastib q̃ xiiii adxui dũconparatifuerint continent intra. sebis seni cũ aliis du¬
abi pastib q̃ xui. adiuii dũconparatifuerint continent eũ bis cũ aliis duab: pastibus q̃ xxii. adine
du conparatifuerint continent intrase bis octocũ aliis trib: pastib: q̃. Sub multiplex suꝑ par¬
ion adis numerus ẽ quidũ ad fostionẽ sibi comparatus fuerit contin&ur ab eomultiplicit cũ ali¬

Expanded text:
orem orem numerum multipliciter cum aliqua parte eius, ut uerbi gratia V ad II dum comparati fuerint, continent in se bis bini cum una parte eius; VIIII ad IIII dum comparati fuerint, continent in se bis quaterni et unam partem eus. Submultiplex superparticularis numerus est qui, eius, ut uerbi gratia VIII ad III dum comparati fuerint, continent in se bis terni cum aliis duabus partibus eius; XIIII ad VI dum comparati fuerint, continent intra se bis seni cum aliis duabus partibus eius; XVI ad VII dum comparati fuerint, continent eum bis cum aliis duabus partibius. Submultiplex superpartionalis numerus est qui, dum ad fortiorem sibi comparatus fuerit, continetur ab eo multipliciter cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
pars triũ Iterũ .v. adiiii dũ comparatifuerint habent in se quat᷑ nariũ numerũ & aliũ : qui quasta
totũ contin&. & suꝑ hoc alteras pastes q̃ duas aut .iii. aut iii aut u. aut alias ut uerbi gratia
u ad iii dũ conparatifuerint. hab& insequi nariũs numerus trinałiũ & si ꝑhoc aliaspast
ẽ .ii .uii. adiui dũ conparati fuerint habent inse iii & alia s iii pastesqa iuii ad u. dũ conparatifu
erint. habent in se .v. & alia s .iiii. pastes ẽ : Subsuꝑ pastiens numerus ẽ qui contin &ur in numero
suꝑ pastienticũ aliquib: pastib: suis duab: aut iii aut plurib: ut uerbi gratia iii continent᷑ Av
ĩais duab: pastib suis v. aduiiii. cũ .iiii partib suis. Subsuꝑ particularis numerus est minor
ut uerbi graga ii. adii .iii. adiii .iiii. ad u. & c&eri Sub multiplex pasticularis nume¬

Expanded text:
pars tripars tritotum continet, et super hoc alteras partes eius duas aut IV ad III dum conparati fuerint, habent in se quinarius numerus trinarium, et super hoc alias partes eius II; VII ad IV dum conparati fuerint, herint, habent in se V et alias IIII partes eius. Subsuperpartiens numerus est qui continetur in numero superpartienti cum aliquibus partibus suis duabus aut tribus aut pluribus; ut verbi gratia III continentur a V cum aliis II partibus suis; V a IX cum IV partibus suis. Subsuperparticularis numerus est minor,ut verbi gratia II ad III, III ad IV, IV ad V, et ceteri. Multiplex
Abbreviated transcription (Latin):
aste suiut t̃narius ad quin ariũ contin&ur ab eocũ aduab pastibisuis multiplex namerus est qui
b& in seim̃i norẽ numerũbis aut ter. aut quat aut multa plicit᷑ ut uerbi gratia duo adunũdũ conpa
rati fuerint duplex est tresad i triplex quat tuor quad ruplex & reł ec ontra: sub multiplex
numerus est qui intra multiplicẽ contin&urbis auter aut quat̃ aut multiplicit᷑ ut uerbi gratia
a duob bis contin&ur. a trib: ter aquattuor quat̃ aquinq quinquies & abaliis multiplic¬
Suꝑ pasticularis numerus ẽ dũ fostior contin& intrase inferiorẽ numerũ circa quẽ conparatur
similit̃ & unã pastẽ q̃ ut uerbi gratia .iii adiidũ conparatifuerint continent intraso .ii. & aliũ unũ
quimedia parsẽ duorũ .iiii. ad .ii. dũ conparatifuerint continent in so .iii. & aliũ ÷ quiẽ cesti

Expanded text:
parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se minorem numerum bis, aurati fuerint, duplex est; 3 ad 1, triplex; 4, quadruplex, reliqui contra. Submultiplex numerus est qui intra multiplicem continetur bis, aut ter, aut quater, aut multipliciter, verbi gratia, unum a duobus bis continetur, a tribSuperparticularis numerus est, dum fortior continet intra se inferiorem numerum, circa quem conparatur, similiter et unam partem eius; ut verbi gratia III ad II dum conparati fuerint, continent intra se II et alium unum, qui media pars est duorum; IV ad III dum conparati fuerint, continent in se III, et alium unum, qui est tertia
Abbreviated transcription (Latin):
oastrentes minorer diuidi t̃ sic .i sub multiplices ii suꝑ pasticulares in suꝑ pastiente:¬
iii sabmultiplices sub suꝑ pasticula res sub multipbces subsuꝑ pastientes. Perse nume¬
ru est quisine relatione aliquadr̃ ut ir.uii.V.VI. & c&eri similes ad aliquid
no merur est quirelatiue adalios conpat ut uorbigratia .iii adduo duconparatus fuerit duplux dt & multi plax
sex adii uiii adiis x adu. &iterũ tres id triplexui adiy uiii adiad c&eri Ae quales numeridicunt¬
que secundu quantitatẽ aequales sunt ut uerbi gratia i. adi .iii adin x adx cadc In aequales nume¬
uersalit̃ maior minori aut minor in aiori huius modidũ conparatus fuerit in aequalis dr̃: maiornume¬
rus e quihab& in se illuminorẽ numerũ ad quẽ comparat᷑ & aliquid plus ut uerbigratia qu inarius
numerus trimarionumero fostior est eo ꝙhab& quin arius numerus in se trinariũ numerũ.  ali¬
as paster eius duas & reliquitales : minor numerus est qui contin&ur amaiori ad quẽ conparatur cũ aliqua

Expanded text:
duntur sic: submultiplices, subsuperparticulares, subsuperpartientes, submultiplices subsuperparticulares, submultiplices subsuperpartientes. Per se numerus est, qui sine relatione aliqua dicitur, ut III. IV. V. VI, et ceteri similes. Ad aliquid numerus est, qui relative ad alios conparatur; ut verbi gratia IV ad II dum conparatus fuerit, duplex dicitur et multiplex, VI ad III, VIII ad IV, X ad qui secundum quantitatem aequales sunt, ut verbi gratia II ad II, III ad III, X ad X, C ad C. Inaequales nume universaliter maior minori aut minor maiori huiusmodi dum conparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est, qui habet in se illum minorem numerum, ad quem conparatur, et aliquid plus; ut verbi gratia quinarius numerus trinario numero fortior est, eo quod habet quinarius numerus in se trinarium numerum et alias partes eius duas, et reliqui tales. Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi quin pastes redacti infraconsistunt ꝑfectus numerus est qui suis pastib: ad inpl&
ut senarius. Hab& eni iii. pastes sextã testiã demediã sexta cius unũ est testia duo dtmediã
IIi. haepastes in summã duetae idẽ unũ & duo & tria simul eundẽ consumant ꝑficiuntq sena¬
iũ Sunt h ꝑfectinumeri intradenariũ sex intracenten ariũ uiginti .viii. intramille nari¬
secundũse considerat᷑  aut ad aliquidiste diuidit sic: alii enĩ sunt equales alii in equales uip
istediuidit̃ siç ali sunt maiores aliiminores : maiores diuidintꝰ sic :.  multipbces .ii.

Expanded text:
plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam, et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. Hae partes in summam ductae, id est, unum, et duo, et tria, simul eumdem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perfecti numeri intra denarium VI, intra centenarium XXVIII, intra millenarisecundum se consideratur, aut ad aliquid. Iste dividitur sic: alii enim sunt aequales, alii inaequales. Iste dividitur sic: alii sunt majores, alii sunt minores. Majores dividuntur sic: in multiplices
Abbreviated transcription (Latin):
dus est & conquo inest illi cõmene numerus pra&er mona dicũ id est ternarius numerus qui
.uiiii m̃surat ter terni & quind ecĩ terquini. Itẽpariũ numerorũ alii sunt suꝑflui. aliidim¬
nutiui. Alii ꝑfectisuꝑ flui sunt quor̃ pastes simulductae plenitudinẽ suã excedunt ut puta duo¬
denarius. Hab & enĩpastes quinq: duod ecimã ꝙ est unũ sextã ꝙ duo quastã quod tria terti ã
quod quattuor demȩdiã quod siex unũ enĩ & duo & tria & quattuor & sex simul ducta sxurfaci¬
unt & longe aduodenario excedunt sic & ai similes plurimiut duo deuicensi mus & multita
Deminutinumeri sunt qua pastib suis computatiminorẽ summã efficiunt ut puta denariur cuius
pastes sunt .iii. decimaq: est unũ quinta quod duo demediaq quinque . Vnũ enĩ & duo & quinq:
simul ducta octonariũ faciunt. Longe adenariominorẽ similit᷑ huic octonarius uel alii

Expanded text:
us, quoniam inest illi communis numerus praeter monadicum, id est ternarius numerus; quia novem mensurat ter terni, et quindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod sex. Unum enim et duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimidia, quod quinque. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii
Abbreviated transcription (Latin):
obsequendo ficuim esł quod nius quie lectus
sit utraq pars fidem sequiriur sessiles
quod no uidentur stare sel sedere¬
Sordura sordibus moris aureco.¬
ceptis & quamius multis cass
acidat nomenitamen aetger apre¬
dicto reu & uitio: Sicus quod sit
xiiitus siue p̃antiphra sin quod
t sine succo: Sepultus dictus eoquod
Suor asuerdis pllibus nominatus est:
Subulcus porcosum pastor sicut bo¬
bulcus acurabouum:
Iutor quia pupillum tu&ur hoc
est intu&ur dequo in consu&udine
uulgaridicitur quid memones &
tu toram & palagogumollimnob¬
rui Tester dicit quodiestamento
dhiber solent sicut signatores
quod tes iamento signent:
T&ricus mons insabinisa sperri¬
mus unde & tristes homines te¬
iricos dicimus : Tac&urnus lit
cendo dutur us Trxtinatur & ami¬
natur & uidirubora perpendens
Recta trans latianem atrutinaq:
est gomina ponderum lances Triti
Tenax nummi cupidior quoł tenert
Tecuus terribilis eoquod sista

Expanded text:
ob sequendo factum est, quod eius, qui electus sit, utraque pars fidem sequatur. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedereSurdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. Siccus, quod sit exsucatus; sive per antiphrasin, quod sit sine suco. Sepultus dictus est eo quod Sutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum. T Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutorem et paedagogum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Torvus, terribilis, eo quod sit torto
Abbreviated transcription (Latin):
fest scriptura an racione consistat quando et legẽ pacio sommend& porrosiracionelex consto
eoꝙubiq in functunature. non constitutione aliquac habetur. ltuin & foemi¬
nae coniunc tio liberorũ successio &edacatio cõmdnis omnium possessio & ominũ
unclibes tees ad quisi tio eoꝵ quae caelotes roc maen ꝙ capiuntur: Item depositae
reiuel cõmedatae pecuniae. restitutio uiolentiae ꝑuim repulsio Nc̃c hoc aut
aut siquid huic simile ÷ nũquẽ iniustũ sed nacturale aequumq: habetur
postlimic sedercepaccis indutiae legcctor̃ ñ uiolandor̃ reletio cobicc int̃ aliens¬
gencespibitec inde iusgentiũ ꝗeoiure: om̃sferegentes utuntur:¬
us militere ÷ belli inferendi sollempnitaes foedens fecciendi nȩxus signod ecto e¬
gresio in hostem uelcom misio: Item signo decto receptio. Itẽ flagitii militans dis¬
cipli ncessilocus deserectur. rtẽ stipendioꝵ modus dignitectũ grcedus p̃miorũ honos

Expanded text:
fert scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendet. Porro, si ratione lex constat, num et quod ubique instinctu nature, non constitutione aliqua habetur, ut nae coniunctio, liberorum successio et educatio, communis omnium possessio, et omnium una libertas, adquisitio eorum quae caelo, terra marique capiuntur. Item depositae rei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. Nam hoc, aut si quid huic simile est, numquam iniustum est, sed naturale aequumque habeturpostliminia, foedera pacis, indutiae, legatorum non violandorum religio, conubia inter alienigenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utunturus militare est belli inferendi sollemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quibus pectus
feminarum ornatur. uel palleũ
tenetur a uiris in humeris. seu
cingulum in lumbis li unula
sunt ornamenta mulierum
in lune similitudine Hullule
aureȩ dependentes : Specula sunt.
in quib femine uultus suas in¬
tuentur: dictum aũ speculum
uel quad ex splendore reddatur.
uł quod ibi femine intuentes con-¬
liderent speciem uultus sui. et
quid quid ornamenti deesse ui-¬
derint adiciant: p̃scilides sunt
aput feminas crurũ ornam̃ta. quib
earum ornant᷑ Olfactoriola uascula
muliebria. quib odoram̃ta gestant᷑.
De anolis. Iceu.

Expanded text:
sunt quibus pectus sunt quibus pectus feminarum ornatur, vel pallium tenetur a viris in humeris, seu cingulum in lumbis. Lunulae sunt ornamenta mulierum, in lunae similitudinem bullulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactoriola vascula sunt muliebria quibus odoramenta gestantur. § 32 De anulis.
Abbreviated transcription (Latin):
et longos habitus. licet et segmen¬
tatas uestes dicamus. ut. ipsa et seg¬
mentatis dormisset paruula cu-
quid quid illis munere datur. Mure¬
na uulgo uocatur. quod scilicet auri
metallo in uirgulis iucescente que¬
dam ordinis fluxuosi catena contexi¬
tur in similitudine murene serpen¬
tis. que ad collum ornandum aptat᷑.
Nec int̾dum auri atq argenti texit᷑
urgulis. Unde et in canticis dicit᷑
canticorum. Murenulas aureas
faciemus tibi. uermiculatas argento:
Catelle sunt catenule colli se in uitẽ
comprehendentes in modum cate¬
ne. unde et appellatȩ. Drextras cõ-¬
munes uirorum ac feminarum
quia utriusq sexus dextre sunt:
Armillȩ autẽ proprie uirorũ col
late uictorie causa militibus ob
armorum uircutẽ. unde et quon¬
dã uulgo uirilie dicebantur: Ab
intellectu enĩ arculi armilla ñ
discrepat. quia ipsa quoq hoc ubi
ponitur ambiendo constringit᷑.
S armilla latius extenditur. cir¬
culus rotundus fit: fibule

Expanded text:
et longos habitus; licet et segmenet longos habitus; licet et segmentatas vestes dicamus, ut ipse6, 89: Et segmentatis dormisset parvola cuniquidquid illis munere datur. Murena vulgo vocatur quod scilicet auri metallo in virgulis lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur in similitudinem murenae serpentis, quae ad collum ornandum aptatur. Haec interdum auri atque argenti texitur virgulis. Unde et in Canticis dicitur canticorum1, 10: 'Murenulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento.' Catellae sunt catenulae colli invicem se conprehendentes in modum catenae; unde et appellatae. Dextras communes esse virorum ac feminarum, quia utriusque sexus dexterae sunt. Armillae autem proprie virorum sunt, conlatae victoriae causa militibus ab armorum virtute: unde et quondam vulgo viriolae dicebantur. Ab intellectu autem circuli armilla non discrepat, quia ipsa quoque hoc, ubi ponitur, ambiendo constringit; sed armilla latius extenditur, circulus rotundus fit. Fibulae
Abbreviated transcription (Latin):
discriminalia capitis mulierum st̃
uocata ex eoqd̃ caput auro discernãt:
Nam discriminare diuidere dicit᷑
Antie sunt cincmni dependentes
prope auriculas. greco uocabulo ab
auribus: Acus sunt. quibus in femi
nis ornandorum crinum compa¬
go retinetur. ne laxius fluant.
et sparsi dissipentur capilli: Iaures
ab aurium foraminibus nuncu¬
pate. quibus preciosa grana lapidũ
dependunt. Harum usus in grecia
puelle utraq aure. pueri tantũ¬
dextera gerebant: Torques sunt
circuli aurei a collo pectus usq pen-¬
dentes Torques autẽ et bullȩ a
uiris geruntur. feminis uero mu¬
nilia et catellȩ. dictȩ aũ
torques: quod sint torcȩ.
et bulle qd similes sint rotundita¬
te bullis. que in aqua uento inflã¬
tur: Monile ornamentum ex gẽ¬
mis est. quod solet ex feminarũ
pendere collo.: dictum antẽ a mu¬
nere: hoc etiã et serpentinũ dicit᷑.
quia constat ex amforolis quib: dã
areis. genimis q in modum facture

Expanded text:
Discriminalia capitis mulierum sunt Discriminalia capitis mulierum sunt vocata ex eo quod caput auro discernant; nam discriminare dividere dicitur. Antiae sunt cincinni dependentes prope auriculas; Graeco vocabulo, ab auribus. Acus sunt qnis ornandorum crinium compago retinetur ne laxius fluant et sparsi dissipentur capilli. Inaures ab aurium foraminibus nuncupate, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Grecia puelle utraqdextra gerebant. Torques sunt circuli aurei a collo ad pectus usque pendentes. Torques autem et bullae a viris geruntur; feminis vero monilia et catella. Dictae autem torques quod sint tortae, et bullae quod similes sint rotunditate bullis quae in aqua vento inflantur. Monile ornamentum ex gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo; dictum a munere. Hoc etiam et serpentum dicitur, quia constat ex amphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae
Abbreviated transcription (Latin):
assuta in linteo. qd̃ est in sronte femi¬
narum: Plautꝰ Quo magis eã aspicio:
tã magis nĩbata est Et lum̃ qd̃ circa
ange lorum capita pingit᷑ nĩbus uoca¬
tur. licet et nimbus sit densitas nu-¬
bium: Capitulum est. qd̃ uulgo capi¬
tulare elicunt. Idem et cappa. uel
qd̃ cluos apices ut cappa
est. Mitra est pilleum frigiam. capt̃
protegens quale est ornamentum ca¬
pitis deuotarum. S: pilleum uiroꝵ
est. mitrȩ aũ seminarum. Redimi¬
cula aũ sunt. quib mitra alligat᷑
mitra ex lana est: Ruigula mitra uir.¬
ginalis capitis est. Uitte sunt que
crinibus innectuntur. quibus flu¬
entes religantur capilli. Et utece
dicte. quod uiciunt : Tenia aũ uittarũ
extremitas dependens diuersorum coloꝵ
Item uitta est. qua corona uincitur. te¬
nia uero extrema pars intte. que depen-¬
det a corona: peticulum est quod col¬
ligit uittas comas. dictum ab eo qd̃
recinet crines. ne essundantur:

Expanded text:
assuta in linteo, quod est in fronte femiassuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata est. Nam et lumen quod circa angelorum capita pingitur nimbus vocatur, licet et nimbus sit densitas nubis. 3. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, velod duos apices ut cappa namentum est. Mitra est pilleum Phrygium, caput protegens, quale est ornamentum capitis devotarum. Sed pilleum virorum est, mitrae autem feminarum. Redimicula autem sunt quibus mitra alligaturmitra ex lana est. Ricula est mitra virginalis capitis. Vittae sunt quae in crinibus innectuntur, quibus fluentes religantur capilli: et vittae dictae quod vinciunt. Taenia autem est vittarum extremitas dependens diversorum colorum. Item vitta est qua corona vincitur; taenia vero extrema pars vittae quae dependet coronae. Reticulum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines ne effundantur.