comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo estis. Si gͥ ierłm d̃r de radice & natiuita¬
te t̾re chananee ⁊ qͥd dicet᷑ ad nos: Inuement᷑ &
nob̾ patres: qͥ nos generant in peccatis. Ut enĩsi
bonꝰ fuero & in optimo actu c̃stitutꝰ dic̃ mͥ iħc¬
nui: ita si factus fucro peccator generans me in
peccatis diabolus & assumens Sͥieã uocẽ qua pat̾
d̾s ad saluatorẽ locutꝰ ẽ. dic̃ ad me: filiꝰ ms̃ estu
ego hodie genuite. & alu aũ plures patres mei
erunt: ad quos iturus sũ. Unꝰqͥsq ad suos ꝓficisci¬
tur patres. Siqͥs ẽ ad abrahã đr ad eũ: tu autẽ ua¬
de ad patres tuos cũ pace. ducatꝰ in senectute bo¬
na. Siqͥs uͦ egreditur de scło ñ cũ pace s cũ pecca¬
toꝵ bello. & senectute ñ bona inuet̾atꝰ dierũ ma¬
loꝵ: utiq dr ad eũ. Tu aũ uadis ad patres tuos
cũ bello nutritꝰ ĩ senectute mala. Docem᷑ ad̾o sub
aliis nominib qͥd facere debeamꝰ. In qua die
nata es ñ alligauert̃ mãmas tuas: siue ñ ẽ exci¬

Expanded text:
itur de radice, et nativitate terrae Chananaeae, quid dicetur ad nos? Inveniuntur et nobis patres, qui nos generant in peccatis. Ut enim si bonus fuero, et in optimo actu constitutus, dicit minui: ita si factus fuero peccator, generans me in peccatis diabolus, et assumens sibi eam vocem, qua pater Deus ad Salvatorem locutus est, dicit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Et alii autem plures patres mei erunt, ad quos iturus sum. Unusquisque ad suos proficiscitur patres. Si quis est ab Abraham, dicitur ad eum: Tu autem vade ad patres tuos, cum pace educatus in senectute bona. Si quis vero egreditur de saeculo non cum pace, sed cum peccatorum bello, et senectute non bona, inveteratus dierum malorum, utique dicitur ad eum: Tu autem vade ad patres tuos cum bello nutritus in senectute mala . Docemur a Deo sub aliis nominibus, quid facere debeamus. In qua die nata es, non alligaverunt manus tuas, sive non est exci
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑arũ sermo cõp̃hendit in ea morabant᷑. Hec
accipit qͣtuor ultiones pessimas: que ñ st̃ sum¬
tes enĩ peccans: ĩ iscłiticũ delictũ corruit. Qui
aũ maior ẽ ab isclita÷. qͣnto nobilior fuerit in
online. id ẽ leites & sacerdos: tanto maiota
supplicia sustincbit. Si aũ pͥnceps saccidotũ
peccauerit: dic ad eũ heli consacerdos suus.
Si delinquens peccauerit uit ĩ uirũ orabc̃ ꝓ eo.
si aut̃ in dño peccauerit. qͥs orabit ꝓ eo: hec in
expositione eiꝰ sermonis quo cõminabant᷑ & sin¬
głe specialit̾ in peccattẽ t̾rã ultiones: & pacit̃ con¬
gregate in infelicẽ ierłm. Uideamꝰ autẽ & se¬
quentia scͥpture. Que cũ in parabola audierit
ꝓpħa: nos tantũ sensũ debeniꝰ exponere. ipsũ
destimonio ordinẽ derelinquentes. & audito¬
rẽ mittentes ad libtũ. lignũ uitis ut in fru¬
ctu ẽ honorabilius lignis oĩb maxime his

Expanded text:
turarum sermo comprehendit, in ea morabantur. Haec turarum sermo comprehendit, in ea morabantur. Haec accipit quatuor ultiones pessimas, quae non sunt simtes enim peccans in Israeliticum delictum corruit. Qui autem major est ab Israelita, quanto nobilior fuerit in ordine idem Levites, et sacerdos, tanto majora supplicia sustinebit. Si autem princeps sacerdotum peccaverit, dicit ad eum Heli consacerdos suus: Si delinquens peccaverit vir in virum, orabunt pro eo: si autem in Dominum peccaverit, quis orabit pro eo ? Haec in expositionem ejus sermonis, quo comminabantur et singulae specialiter in peccatricem terram ultionis, et pariter congregatae in infelicem Jerusalem. Videamus autem et sequentia Scripturae. Quae cum in parabola audierit propheta, nos tantum sensum debemus exponere, ipsum testimonii ordinem derelinquentes et auditorem mittentes ad librum: Lignum vitis ut in fructu est honorabilius lignis omnibus, maxime his
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiã ꝓmeret᷑ ad cõparationẽ fidelis cathe¬
cuminꝰ: Non magis uenia dignꝰ ẽ laicꝰ. si ad
diaconũ conferatur : Et rursũ cõpatatione pb̃ri
diaconꝰ ueniã plus meretur. Que aut̃ sequan¬
tur: etiã me tacente cognoscitis. Iccirco formi¬
dans iudiciũ di. & ande ocłos sͥ ꝓponens illum
iuddici otdinẽ qͥ in scͥpt᷑is continet᷑. recordat᷑ dicti
illiꝰ. pondus ultͣ te ne leues: s. & illud. noli que¬
rere ficri iudex. ne ñ ualeas auferre iniqͥtates.
Quid mͥ ꝓdest qͥa pͥor sedeo in cathedra resupi¬
nus. honorẽ maioris accipio÷ nec possũ habere
dignitati mec oꝑa condigna: Noune maiori
pena cruciabor. qͥa honor iusti mͥ ab oĩb defer¬
tut̾. cũ peccator sim: Necessariũ fuit diligen¬
tius retͣctantẽ ea que de qͣtuor t̾re ultionib di¬
cebant᷑ id addere qd ierłm quippe erat in tͥbu
beniamin. & sacerdodes tẽpli & leuite qui d̃i
ministeris seruiebant. & cet̾i ordines qͦs scͥp¬

Expanded text:
m promeretur ad comparationem fidelis Catechumenus? Non magis venia dignus est laicus, si ad diaconum conferatur? Et rursum comparatione presbyteri diaconus veniam plus meretur? Quae autem sequantur, me tacente, cognoscitis. Idcirco formidans judicium Dei, et ante oculos mihi proponens illum judicii ordinem, qui in Scripturis continetur, recordor dicti illius: Pondus ultra te ne leves. Sed et illud: Noli quaerere fieri judex, ne non valeas auferre iniquitates. Quid mihi prodest quia prior sedeo in cathedra resupinus, honorem 931 majoris accipio, nec possum habere dignitate mea opera condigna? Nonne majori poena cruciabor, quia honor justi mihi ab omnibus defertur, cum peccator sim ? Necessarium fuit diligentius retractantem ea, quae de quatuor terrae ultionibus dicebantur, id addere, quod Jerusalem quippe erat in tribu Benjamin: et sacerdotes templi, et Levitae, qui Dei ministeriis serviebant, et caeteri ordines, quos scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dicere uł tacere. Neq enĩ ut qͥdã suspicant᷑.
m̃te excedebant ꝓphe: & ex necessitate sp̃c lo¬
quebantur. Si alii inqͥt apłs reuelatũ fuert
sedenti: pͥor taceat. Ex qͦ ostend̾r potestatẽ ha¬
bere eũ qͥ loqͥt᷑ cũ uelit dicere. & cũ uelit tar¬
re. & ad balaã dr. Uerũ tam̃ ẽ u̾bũ qd ĩmito
ĩ os tuũ. hoc obserua loqͥ: qͣsi potestatẽ habri¬
te co ut accepto u̾bo di. diceret seu tacerit. Ed
ne erat secuturũ: s ut di tantũ p̃cepta serua¬
ret. locutꝰ ẽ quecũq mandauit. Esto. Sit m¬
steriũ. sit reuelatio sacͣte intelligentie de xeslm
& his quecũq suꝑ ea dicunt᷑. At tam̃ ꝓpłans

Expanded text:
dicere, vel tacere. Neque enim ut quidam suspicantur mente excidebant prophetae, et ex necessitate spiritus loquebantur. Si alii, inquit Apostolus, revelatum fuerit sedenti, prior taceat . Ex quo ostenditur potestatem habere eum, qui loquatur, cum velit dicere, et cum velit tacere. Et ad Balaam dicitur: Verumtamen verbum, quod immitto in os tuum, hoc observa loqui : quasi potestatem habente eo, ut accepto verbo Dei, diceret seu taceret. Quine erat secuturum; sed ut Dei tantum praecepta servaret, locutus est quaecumque 934 mandavit. Esto, sit mysterium, sit revelatio sacratae intelligentiae de Jerusalem, et his quaecumque super eam dicuntur; attamen p
Abbreviated transcription (Latin):
de lignis silue aliqͥd utile fiat. idẽ de me ipso:
si ñ actulero ꝓpͥos nat᷑e mee fructus. Siqͥdẽ &
apłs imaginẽ qͣndã eoꝵ uasoꝵ que sunt in
humana conu̾satione assumit dicens. In ma
lignea nuncupatit: & alia qͥdẽ in honorẽ. alia uͦ
ĩ contumeliã. Ista uasa lignea que ẽẽ in magna
domo apłs p̃dicat. ñ st̃ facta de uitib ñ de pal¬
mitib uinearũ: s ex alus lignis que uilioris or¬
dinis in nemorib fructificauert̃. Quantũ gͦ
inalũ ẽ & quale discͥm̃. ut ligna qͦndã uilia in¬
ueniant᷑ in magna patiͥsfamilie domo. & palmes

Expanded text:
de lignis silvae aliquid utile fiat, id est, de me ipso de lignis silvae aliquid utile fiat, id est, de me ipso si non attulero proprios naturae meae fructus. Siquidem et Apostolus imaginem quamdam eorum vasorum, quae sunt in humana conversatione, assumit dicens: In maglignea nuncupaverit; et alia quidem in honorem, alia vero in contumeliam . Ista vasa lignea, quae esse in magna domo Apostolus praedicat, non sunt facta de vitibus, non de palmitibus vinearum, sed ex aliis lignis, quae vilioris ordinis in nemoribus fructificaverunt. Quantum ergo malum est, et quale discrimen, ut ligna quondam vilia inveniantur in ma
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ utile qͥd fieri ñ potest. s neq paxillus qͥdẽ
ẽ utilis. Ait gͦ serio diuinꝰ. qͥa ut palmes ui¬
tis honorabilior fit cet̾is lignis si afferat fru¬
itus: sic ab oĩb inferior iudicetur. si id ñ habeat
unde p̃cellit: atq in hunc modũ eos qͥ ĩbuti
ccus. botros salutis. de qua scͥptũ ẽ. Ego uͦ te
plantaui uineã frugiferã: totã uerã. Et alibi.
U inea dñi: domꝰ ifrł ẽ. Et rursũ. Uineã de egipto
transtulisti. & reliqua. Si autẽ ñ attulerint
fructus. in tantũ ut ado dici possit. qͦmͦ conũsa
es in amaritudinẽ iitis aliene:. tc̃ multo de¬
teriores inueniri ab his lignis : que licet uilio¬
ra sint. tam̃ suos afferant fructꝰ. Quomͦ enun
p̃cellunt ligna siluarũ uineas inferaces ÷ eodẽ
mͦ uixta qͣndã dispensationẽ sapientie diuine
ex lignis uiliotib aliqua domui necessaria fa¬
bricantur. Neq uͦ turberis. putans nos extra
scͥpturas affirmare. qd dicimꝰ futurũ ẽẽ ut

Expanded text:
d fieri non potest, sed neque paxillus quidem est utilis. Ait ergo sermo divinus, quia ut palmes vitis honorabilior fit caeteris lignis, si afferat fructus: sic ab omnibus inferior judicetur, si id non habeat, unde praecellit; atque in hunc modum eos, qui imbuti ctus, botros salutis, de qua scriptum est: Ego vero te plantavi vineam fructiferam totam veram . Et alibi: Vinea Domini domus Israel est . Et rursum: 932 Vineam de Aegypto transtulisti , et reliqua. Si autem non attulerint fructus, intantum ut a Deo dici possit: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis alienae? tunc multo deteriores inveniri ab his lignis, quae licet viliora sint, tamen suos afferunt fructus. Quomodo enim praecellunt ligna silvarum vineas inferaces, eodem modo, intra quamdam dispensationem sapientiae divinae, ex lignis vilioribus aliqua domui necessaria fabricantur. Neque vero turberis, putans nos extra Scripturas affirmare quod dicimus futurum esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ms̃ excidit & ĩ ignẽ mict̾it. Uides uicinitatẽ
utroꝵq sermonũ. uides qͦmͦ pat̾ excidat & in
ignẽ iaciat: Nos insensati qͣsi negligenda qͥdẽ
scͥpt᷑a sit. nolentes ea discere que nobis incuti¬
ant metũ. s ea audire cupientes que pruri¬
entib aurib incutiunt uoluptatẽ: libent̃ au¬
dimꝰ que nos subu̾tant. que decipiant. Qui dic̃
ꝓrimo suo ignoscit nob̾ peccata nr̃a ds. siqͥdẽ
& in talib sacͣm̃tis ludimꝰ uicissim nob pollicen¬
tes mappã mittet ds. Et̃ qͥa bonꝰ ẽ & omniũ
peccata dissoluit: oportebat nos sedere & sol¬
licito corde dicere. Si herrpeccauimꝰ: hodie pe¬
nitentiã agamꝰ. Uerũ huic palmiti. aĩal qͥppe
ẽ qͥ dicit. pocens ẽ ds. & bonꝰ ẽ agͥcola qͥ ñ me ex¬
cidat & in ignẽ mittat: respondebit agͥcola.
S si talis ẽ palmes. ut frustra sit ĩ uiteͬ. nunqͥd
poterit relinqͥ: Nonne si dimittat᷑ impediet
uitẽ. ne ꝓ sicco palmite uirides & fructuũ feraces

Expanded text:
excidit et in ignem mittit . Vides vicinitatem utrorumque sermonum? Vides quomodo Pater excidat, et in ignem jaciat? Nos insensati, quasi negligenda quidem Scriptura sit, nolentes ea discere, quae nobis incutiant metum, sed ea audire cupientes, quae prurientibus auribus incutiunt voluptatem, libenter audivimus quae nos subvertant, quae decipiant. Qui dicit proximo suo, ignoscit nobis peccata nostra Deus, siquidem et in talibus sacramentis ludimus, vicissim nobis pollicentes, mappam mittet Deus. Et quia bonus est, et omnium peccata dissolvit, 933 oportebat nos sedere, et sollicito corde dicere: Si heri peccavimus, hodie poenitentiam agamus. Verum huic palmiti animal quippe est qui dicit: Potens est Deus, et bonus agricola, qui non me excidat, et in ignem mittat: respondebit agricola: Sed si talis est palmes, ut frustra sit in vite, numquid poterit relinqui? Nonne si dimittatur impediet vitem, ne pro sicco palmite, virides et fructuum feraces
Abbreviated transcription (Latin):
querinonie qͥb eã plangit d̾s ad nos ꝑtiiẽt
qͥ gustaimꝰ sermonẽ di: & postea mandatisoꝰ
contraria fecimꝰ. Non fic plectit᷑ salomonis
tura contẽnens : ñ sic punit᷑ liguigi scitã de¬
stituens. Aliud suppliciũ ẽ es qͥ legẽ d̾i ꝑ n
y sen tͣclitã conculcat & despic̃: maxima oĩu

Expanded text:
querimoniae, quibus eam plangit Deus, 930 ad nos pertinent, qui gustavimus sermonem Dei, et postea mandatis ejus contraria fecimus. Non plectitur Salomonis jura contemnens, non sic punitur Lycurgi scita destituens. Aliud supplicium est ejus, qui legem Dei per Moysem traditam conculcat, et despicit: maxima omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ti int̾ponamꝰ: accipe exẽplũ. Aiunt studiosos
medicinalis discipline ad quasdã corpotũ cu¬
tationes necessariã ẽẽ ñ solũ sectionẽ ferti: ue¬
rũ etiã adustionẽ. Nã ad eos qui canceris ue¬
t̃no computrestuntl candentẽ siue nouacłe
laminã. siu̾e qdcũq acũtissimi ferri genus ad¬
hibent : ut ꝑ ignẽ mdices ea nccris euellantur
ꝑ incisionẽ aut̃ & putrida caro truncet᷑: & ina
pateat medicaminib: miciendis. Qs putas
nr̃m cancetis ut ita dicã habet simile peccatũ.
ut ñ ei sufficiat aut simplex acumen ferri.
aut sola ignis etustio: s utraq adhibeant᷑. qͦ
urat᷑ & secetur: Audi saluatorẽ : rationẽ ignis
& fecri in duob locis significantẽ. In alio lo¬
co ait. ñ ueni mittere pacẽ suꝑ t̾rã s gladiũ.
ĩ alio uͦ ignẽ ueni mittere suꝑ c̾tã. & utinã iã

Expanded text:
ti interponamus, accipe exemplum. Aiunt studiosi ti interponamus, accipe exemplum. Aiunt studiosi medicinalis disciplinae, ad quasdam corporum curationes necessariam esse non solum sectionem ferri, verum etiam adustionem. Nam ad eos, qui canceris veterno computrescunt, candentem sive novaculae laminam, sive quodcumque acutissimi ferri genus adhibent, ut per ignem radices canceris evellantur, per incisionem autem putrida caro truncetur, et via pateat medicaminibus injiciendis. Quis, putas, nostrum canceris, ut ita dicam, habet simile peccatum, ut non ei sufficiat, aut simplex acumen ferri, aut sola ignis adustio, sed utraque adhibeantur, quo uratur, et secetur? Audi Salvatorem rationem ignis et ferri in duobus locis significantem. In alio loco ait: Non veni mittere pacem super terram, sed gladium . In alio vero: Ignem veni mittere super terram, et utinam ja
Abbreviated transcription (Latin):
conamͦ exponere. filioꝵ & filiarũ nom̃ anne¬
cũ ẽ: idẽ in tũphea qua corruunt. qͥ cede eiꝰ
digna fecert̃. Qs ẽ gͦ iste gladiꝰ id ẽ rũpbea.
quã nos formidare debemꝰ. neqͥndo mittat᷑ suꝑ¬
nob̾ necesse sit tͣnsire ꝑ gladiũ s ꝑ gladium
duplex aliqͥd habentis in pena: Habitus qͥp¬
pe ipsius gladii diuidit & secat eum inquẽ
infertur: si uͦ ad acum̃ aciei eiꝰ etiã tactus ipse
penalis ẽ: duplicit̃ torquetur qͥ hoc gladio
puniendꝰ ẽ. Scͥptũ ẽ enĩ. Statuit igneam rum¬
pheã & cherubin custodire uiã ligni uite. Et
quoiͦ si gladiꝰ acutꝰ & candens inferat᷑ in cor¬
pus duplicẽ tribuit cruciatũ adustionis & ce¬
dis: sic & rũphea que ad custodiã paradisi sta¬
tuta memorat᷑. quã nc̃ ob expositionẽ gladui
p̾sentis assũpsimꝰ: duplicia infert torm̃ta.
dũ adurit & diuidit. Ut aũ necessariũ aliqͥd
ex qͥb d̾s sensũ nr̃m illuminat in loco p̾sen¬

Expanded text:
conamur exponere, filiorum et filiarum nomen annexum est, id est, in romphaea, qua corruunt, qui caede ejus digna fecerunt. Quis est ergo iste gladius, id est, romphaea, quam nos formidare debemus, nequando mittatur sunobis necesse sit transire per gladium duplex aliquid habentem in poena? Habitus quippe ipsius gladii dividit et secat eum, in quem infertur: si vero ad acumen aciei ejus etiam tactus ipse poenalis est, dupliciter torquetur, qui hoc gladio puniendus est. Scriptum est enim: Statuit igneam rompheam, et Cherubim custodire viam ligni vitae . Et quomodo si gladius acutus et caedens inferatur in corpus, duplicem tribuit cruciatum adustionis et caedis: sic et romphaea, quae ad custodiam Paradisi statuta memoratur, quam nunc ob expositionem gladii praesentis assumpsimus, duplicia infert tormenta, dum adurit et dividit. Ut autem necessarium aliquid, ex quibus Deus sensum nostrum illuminat, in loco praesen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ potuerunt sp̃c sc̃i purificatione purga¬
ri. Sacͣmta diuina st̃ &. ineffabilia. et soli dõ cog-¬
nita: plus tam̃ in gr̃arũ donatione quã in torm̃¬
toꝵ uarietatib c̃stituta. Neq enĩ medici ex displi¬
plina artis sue rationabilit̾ eos qͥb medentur se¬
cant. urunt. dantq pocłm amarissimi tẽꝑam̃
ti. multaq alia ꝓ ut causa postulat faciunt.
Deus aut̃ unũsitatis dñs. sine rationabili qͣdã
sapientia & sine dispensatione digna maiesta¬
tis sue: penas tantũ infert peccatorib. Neq
enĩ ut existimant adhoc tantũ adhibet sup¬
plicia ut torqueat᷑. s qͣsi pat scit uulnera
omniũ nr̃m: scit qua ex causa qđ ulcus na¬
tũ sit. que putredo infelicis aĩe ex qͦ ducat᷑
exordio : qͥlis sp̃es doloris ex qͦ peccato ueniat:
scit & formas & modos & numeros peccatoꝵͤ
qͥ semel bis terq peccauerit. qͥ in una sp̃e deli¬
ctoꝵ sepe ruit: qui in diu̾sis uicioꝵ sp̃eb sin¬

Expanded text:
quae non potuerunt Spiritus sancti purificatione purgari. Sacramenta divina sunt ineffabilia, et soli Deo cognita: plus tamen in gratiarum donatione, quam in tormentorum varietatibus constituta. Neque enim medici ex disciplina artis suae rationabiliter eos, quibus medentur, secant, urunt, dantque poculum amarissimi temperamenti, 928 multaque alia, prout causa postulat, faciunt: Deus autem universitatis Dominus, sine rationabili quadam sapientia, et sine dispensatione digna majestatis suae poenas tantum infert peccatoribus. Neque enim, ut existimant, ad hoc tantum adhibet supplicia, ut torqueat, sed quasi pater scit vulnera omnium nostrum: scit qua ex causa, quod ulcus natum sit, quae putredo infelicis animae, ex quo ducatur exordio, qualis species doloris, ex quo peccato veniat: scit et formas, modos, et numeros peccatorum; qui semel, bis, terque peccaverit; qui in una specie delictorum saepe ruit, qui in diversis vitiorum spe
Abbreviated transcription (Latin):
tauit enĩ mores tuos dñs d̾s tuus: qmͦ siqͥs sup¬
portet homo filiũ suũ. Igit᷑ mores nr̃os suppor
dolet. patitur aliqͥd caritatis. & fit in eis inqͥb
iuxta magnitudinẽ nature sue ñ pocest ẽẽ:
& ꝓpt̾ nos humanas sustinet passiones Non
peꝑcit gͦ ocłs tuus inqͥt in te: ut facerẽ ł unũ
ex oĩb istis: ut patereral qͥd suꝑ de. & qͥa
talis effecta es: ꝓiecta es in faciẽ cãpi. Deus.
ne nos tales ẽẽ pͥatiaris ut ꝓiciam a te. & ab ec¬
cłia tua in faciẽ cãpi. s magis ut ab angustus
sensuũ egrectiam᷑ ad cãpũ Et piecta es in faci¬
em cãpi. Quare: Prauitate aĩe tͦue in qͣ die nata
cs. P otest ne aliqͥs in eadie qua natꝰ ẽ habere
amime pͣuitatẽ: Descͥbit gͦ passiones nr̃as: & hu

Expanded text:
tavit enim mores tuos Dominus Deus tuus, quomodo si quis suptavit enim mores tuos Dominus Deus tuus, quomodo si quis supportet homo filium suum. Igitur mores nostros supportadolet, patitur aliquid charitatis et fit in eis, in quibus juxta magnitudinem naturae suae non potest esse, et propter nos humanas sustinet passiones. Non pepercit oculus tuus, inquit, in te, ut faceret tibi unum ex omnibus istis, ut paterer aliquid super te. Et quia talis effecta es, projecta es in faciem campi. Deus, ne nos tales esse patiaris, ut projiciamur a te et ab Ecclesia tua in faciem campi, sed magis ut ab angustiis sensuum egrediamur ad campum. Et projecta es in faciem campi. Quare? Pravitate animae tuae in qua die nata es. Potestne aliquis in eadem die qua natus est habere animae pravitatem? Describit passiones nostras,
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃ib istis. ꝓ pt̾ea nichil tͥ hoꝵ feci: ut pa¬
terer aliqͥd suꝑ de dic̃ dñs. E xẽplũ ab hoĩb
nẽ loqͦt & dep̾cor cũ ꝓ aliq̃ te ut misereat᷑ mei:
sisine miscdia ẽ nicħ patit᷑ ex his que a me dicun
obduruit audlit me: & misetet᷑ mei. & molliunt᷑
uisscera eꝰ ad meas p̾ces. Tale mͥ qͥddã intellige
suꝑ saluatorẽ. Descendit ĩ t̾ras miserans huma¬
nũ genꝰ passiones ꝑpessus ẽ nr̃as. ante quã crucẽ
pateret᷑: & carnẽ nr̃am dignaret᷑ assumere. Si
enĩ ñ fuisset passus: ñ uenisset in comu̾satione
humane uite. Primũ passus ẽ: deinde descen¬
ait & uisus ẽ. Que ẽ ista quã ꝓ nob̾ passus ẽ pas¬
sio: caritatis ẽ passio. Pat̃ qͦq ipse & d̾s uniuer¬
sitatis: longanimis & multũ misericors. & mise¬
rator: ñ ne qͦͥdã mͦ patit᷑: An ignoras qͥa qͥndo hu¬
mana dispensat. passionẽ patit᷑ humanã: Suppor¬

Expanded text:
ex omnibus istis. Propterea nihil tibi horum feci, ut paex omnibus istis. Propterea nihil tibi horum feci, ut paterer aliquid super te, dicit Dominus. Exemplum ab hominibus nem loquor, et deprecor eum pro aliqua re, ut misereatur mei, si sine misericordia est, nihil patitur ex his, quae a me dicuntobduruit, audit me, et miseretur mei, et molliuntur viscera ejus ad meas preces. Tale mihi quiddam intellige super Salvatorem. Descendit in terras miserans humanum genus, passiones perpessus est nostras, antequam crucem pateretur, et carnem nostram dignaretur assumere. Si enim non fuisset passus, non venisset in conversationem humanae vitae. Primum passus est, deinde descendit, et visus est. Quae est ista, quam pro nobis passus est, passio? Charitas est passio. Pater quoque ipse, et Deus universitatis, longanimis et multum misericors et miserator, nonne quodammodo patitur? An ignoras quia quando humana dispensat, passionem patitur humanam? Suppor
Abbreviated transcription (Latin):
Ad omnẽ animã peccatricẽ que uidet᷑ credere
meas uires st̃ & ingenii. Heq sale sallita.
Et hoc cͥmen ẽ ierłm: quia ñ fuerat digia
possim p̾ceptũ custodire dicens. Sermo ũt
Q sale condit᷑: gr̃a plenus ẽ. Nã & in cõmuni ꝓu̾¬
bio salsus dr gratiosꝰ : & ec̃trario insulsus qͥ ñ
nascens. & pͥmũ in lauacro edita. ĩuoluit᷑ panis.
Ipse dñs ms iħc pannis ĩuolutꝰ ẽ: ut scͥpcũ rest¬
tur in euangłio scdm lucã. Oportet gͦ eũ qͥ
renascit᷑ utiq in xͦ renascentẽ rationabile &
si ĩcertũ lac desiderare: & pͥus quã rationabile
& sint dolo lac desidet debet sale salliti. &
pannoꝵ ĩ uoluctis colligari. ne dicat᷑ ad eã sale ñ es
sallita. & pannis ñ es muoluta. Quia autẽ ista
ierłm sint cͥmina ñ cutũcidi eã umbilico. & sale
ñ salliri. & pannis non inuolui. & aqua ñ laua¬
ri in salutẽ: setmo ĩdicat reliquus. qͥ ita c̃texit᷑.
Neq peꝑcit inte ocłs tuus: ut facerẽ tͥ unum

Expanded text:
Ad omnem animam peccatricem, quae videtur credere, meas vires sunt et ingenium. Neque sale salita. Et hoc crimen est Jerusalem, quia non fuerat digna possum praeceptum custodire dicens: Sermo vestQui sale conditur, gratia plenus est. Nam et in communi proverbio salsus dicitur gratiosus, et econtrario insulsus, qui nnascens et primum in lavacro edita, involvitur pannis. Ipse Dominus meus Jesus pannis involutus est, ut scriptum refertur in Evangelio secundum Lucam  utique in Christo renascentem rationabile et sincerum lac desiderare, et prius quam rationabile et sine dolo lac desideret, debet sale saliri, et pannorum involucris colligari, ne dicatur ad eum, sale non es salitus, et pannis non es involutus. Quia autem ista Jerusalem sint crimina, non circumcidi eam umbilico, et sale non saliri, et pannis non involvi, et aqua non lavari in salutem, sermo indicat reliquus, qui ita contexitur: Neque pepercit in te oculus tuus, ut faceret tibi unum
Abbreviated transcription (Latin):
ut & nos timeamꝰ. ꝓpt̾ hoc qđ addidit in sa¬
lutẽ. Non lauam᷑ in salutẽ om̃s. Qaccipimꝰ
gr̃am baptisim in noĩe. xͥ loti sumꝰ: s nescio
qͥs lotus sit in salucẽ. Simon locus ẽ. & ba¬
ptisia c̃secutꝰ: ꝑseuerabat ĩ philippi societate.
Uerũ qͥa ñ erat lotꝰ ĩ salutẽ: c̃dẽnatꝰ ẽ ab eo. qͥĩ
sp̃u scõ dix̃ ad eũ. Peccunia tua tecũ sit ĩ ꝑ

Expanded text:
salutem. Non lavantur omnes in salutem. Qui accepimus gratiam baptismi in nomine Christi, loti sumus: sed nescio quis lotus sit in salutem. Simon lotus est, et baptisma consecutus perseverabat in Philippi societate: verum quia non erat lotus in salutem, condemnatus est ab eo, qui in Spiritu sancto dixit ad eum: Pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
noc & iob. & nichil penarũ sustinebit.
Hec specialit̾ ꝑ singła supplicia exposiumꝰ:
que in extrema parte in unũ ꝓpħa conso¬
cians ait. Hec dic̃ adonai dñs. Si autem¬
& quatuor uindictas meas pessiuas. tũplieã
& famẽ & bestias pessimas & mortẽ ĩtuscro.

Expanded text:
Noe, et Job, et nihil poenarum sustinebit. Noe, et Job, et nihil poenarum sustinebit. Haec specialiter per singula supplicia exposuimus, quae in extrema parte in unum propheta consocians ait: Haec dicit Adonai Dominus: Si autem quatuor vindictas meas pessimas, romphaeam, et famem, et bestias pessimas, et mortem immisero.
Abbreviated transcription (Latin):
modi qͥddã & sac̃tissimꝰ apłs sentiens loqueba¬
tur: nouissimꝰ immicꝰ destruetur mors. Aude
Hec oĩa inmica st̃ religionis inimicis. Si enĩ ñ
uis amic̃ fieri do inuitanti te ad rec̾ciliationẽ
qͥ sub inimicoꝵ ĩꝑio ẽẽ uoluisti: an ignotas ic¬
cito dm̃ in egipto ĩmisisse furorẽ. & nã & an¬
gustiã ĩmissionẽ ꝑ angłos pessimos. qͥa inum¬
ci illiꝰ erant. & ab eiꝰ adu̾sario regebant᷑: Acul
autẽ absint a nob̾ qͥtuor istarũ supplicia pe¬
narũ: fames. bestie pessime. gladiꝰ mors.
Q cqͥd em̃ hoꝵ fuerit illatũ: ad eos uenit qui
immici di st̃. Amicos eiꝰ preterit: neq ausũ
ẽ eos contingere qͥde eiꝰ necessitudine głant᷑.
Et qͦmͦ de igne bene creditũ ẽ scͥpturis testan¬
tib qͥa tͥnseant ꝑ eũ iusti & ñ cõburantur.
uniꝰcuiꝰq enim opus quale sit ignis ꝓbabit
sic & in his supplicus inueniat᷑ aliqͥs damel

Expanded text:
smodi quiddam et sacratissimus Apostolus sentiens loquebasmodi quiddam et sacratissimus Apostolus sentiens loquebatur: Novissimus inimicus destruetur mors . AudeHaec omnia inimica sunt religionis inimicis. Si enim non vis amicus fieri Deo invitanti te ad reconciliationem sub inimicorum imperio esse voluisti? An ignoras idcirco Deum in Aegypto immisisse furorem et iram, et angustiam, immissionem per Angelos pessimos, quia inimici illius erant, et ab ejus adversario regebantur? Procul autem absint a nobis quatuor istarum supplicia poenarum, fames, bestiae pessimae, gladius, mors. Quidquid enim horum fuerit illatum, ad eos venci Dei sunt: amicos ejus praeterit, neque ausum est eos contingere, qui de ejus necessitudine gloriantur. Et quomodo de igne bene creditum est, Scripturis testantibus, quia transeant per eum justi, et non comburantur: Uniuscujusque enim opus quale sit, ignis probabit: sic et in his suppliciis inveniatur aliquis Daniel,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ: scrutans corda & renes ds. & supplicia
que ab eo irrogant᷑ sic intelligere quasi di¬
gna d̾o & conuenientia dispensationi eiꝰ. N
uult nos tantũmͦ cruciari. Oĩa quippe adhoc
c̃didit ut ẽent . & salutares fec̃ generationes
mundi: & ñ ẽ in eis medicam̃tũ ꝑditionis. S qͥa
quod ille uoluit nos contẽnendo ñ fecimꝰ:
& ille qđ cupierat ñ excituit in nobis. Dispu¬
tatio nos coegit. ut aliqͥd de penarũ sp̃e disce¬
remus: que inferuntur ad t̾rã. Debemꝰ autẽ
nosse: qͥa ñ statun uͥ fames fuerit sequatur
& mors. Pocest quippe ficri ut aliqͥs famẽ
sustincuis ꝑseueret in uita: licet inedia &
squalore & macie discrutietur. Pot̃ fieri ut
auxilio reseruati. Potest euenire: ut cedente
tũphea cesset ĩteritꝰ. Nã uulnerantur quidã
& secant᷑. & ut ita dicã crebris itib confodi¬
unt᷑ : nec tam̃ ꝑeunt. Iccirco nc̃ pena nouissi¬
ma ĩ enumeratione penarũ mortis infertur. Istiꝰ¬

Expanded text:
tum est: Scrutans corda et renes Deus, et supplicia, quae ab eo irrogantur, sic intelligere, quasi digna Deo, et convenientia dispensationi ejus, nos vult non tantummodo cruciari. Omnia quippe ad hoc condidit, ut essent; et salutares fecit generationes mundi, et non est in eis medicamentum perditionis; sed quia quod ille voluit nos contemnendo non fecimus, et ille quod cupierat, non exercuit in nobis, disputatio nos coegit, ut aliquid de poenarum specie diceremus, quae inferuntur ad terram. Debemus autem nosse, quia non statim ubi fames fuerit, sequatur et mors. Potest quippe fieri, ut aliquis famem sustinens perseveret in vita, licet inedia, et squalore, et macie discrucietur. Potest fieri, ut, auxilio reservati. Potest evenire ut, cedente romphaea, cesset interitus. Modo vulnerantur quidam, et secantur, et, ut ita dicam, crebris ictibus confunduntur, nec tamen pereunt. Idcirco nunc poena novissima in enumeratione poenarum mortis infertur. Istiu
Abbreviated transcription (Latin):
etiã in eccłia ꝑmanent xͥ. Si gͦ uideas heceti¬
cos xp̃i qͥdẽ nomine censeri. expugnare autẽ ec¬
cłiã di. & arma conferre aduersũ fidẽ .xͥ. impu¬
gnare ppłm dn. bella suscitare aduersũ catho¬
licã fidẽ. nolo dubites de his dicere. qđ isti sint
quidẽ filii orientis. s cũ madianitis & cũ amalech
expugnare ueniunt ppłm dĩ. qͥa cũ paganis &
cũ uidis eccłiã di etiã heretici ꝑsequunt᷑. & ipsos

Expanded text:
esia permanent Christi. Si ergo videas haereticos Christi quidem nomine censeri, impugnare autem Ecclesiam Dei, et arma conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnare veniunt populum Dei, quia cum paganis et cum Judaeis Ecclesiam Dei etiam haeretici persequuntur, et ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dicã iudaico intellectu suscipiunt u̾bũ di.
& ideo possunt illud demones raꝑe de corde
coꝵ. Qui autẽ ab humilitate littere ad sp̃s etcl¬
sa conscendit. & intelligentiã refugiens carnale
sectatur in altiorib que st̃ sp̃c di. de isto mchil
possunt raꝑe madiamte neq amalechite. s ne
ipsi quidẽ orientis filii dep̾dari eũ poterunt in
excelso intelligentie sp̃ualis ũtice constitutũ. Illi

Expanded text:
ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, et ideo possunt illud daemones rapere de corde eorum. Qui autem ab humilitate litterae ad Spiritus excelsa conscendit, et intelligentiam refugiens carnalem, sectatur in altioribus quae sunt Spiritus Dei; de isto nihil possunt rapere Madianitae, neque Amelecitae. Sed ne ipsi quidem Orientis filii depraedari eum poterunt in excelso intelligentiae spiritalis vertice constitutum. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
collocant. in deiectis & humilib locis. In ual¬
lib inquit iettael. Inuenimꝰ autẽ int̾pretari
ieztahel sem̃ dĩ. Uides uͥ collocant castra ad¬
uersarii. Non sunt ausi ire illuc uͥ uidentur
iam nati ẽẽ fructus sp̃e. s uͥ adhuc sem̃ di ia¬
cet. uͥ ñdũ fructus ascendit. Qui enĩ exut semi¬
nare uerbũ di. seminat suꝑ omnẽ locũ. S
audi ipsũ dñm dicentẽ qͥd pati soleat sem̃
di. Aliud inquit cecidit secus uiã. & uenienteᷤ¬
mauit aues celi diripiunt illud. Qđ̃ ipse in
posteriorib interp̃tans dixit. Qui autẽ secus
uiã seminati sunt hii sunt qui audiunt uer-
bũ. & cũ leticia suscipiunt illud. Uenit autẽ ia¬
bulus & tollit de coide eoꝵ qđ seminatũ est. Sic
gͦ & isti nc̃ ueniunt ad sem̃ dĩ & uolunt illud
tollere de corde eoꝵ in quib seminatũ ẽ u̾bũ ai. dͥa
inueniunt eos in uallib positos. & ia queq sectan¬
tes. De illis sunt enĩ. qui humilit̃ & indigne &

Expanded text:
humilibus locis? In valle, inquit, Jezrael. Invenimus autem interpretari Jezrael semen Dei. Vides ubi collocant castra adversarii? Non sunt ausi ire illuc ubi videntur jam nati esse fructus spiritus, sed ubi adhuc semen Dei jacet, ubi nondum fructus ascendit. Qui enim exiit seminare verbum, seminat super omnem locum. Sed audi ipsum Dominum dicentem, quid pati soleat semen Dei: Aliud, inquit, cecidit secus viam, et venientes aves coeli diripiunt illud; quod ipse in posterioribus interpretans dixit: Qui autem secus viam seminati sunt, hi sunt qui audiunt verbum Dei, et cum laetitia accipiunt. Venit autem diabolus, et tollit de corde eorum, quod seminatum est . Sic ergo et isti nunc veniunt ad semen Dei, et volunt illud tollere de corde eorum in quibus seminatum est, quia inveniunt eos in vallibus positos, et ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui humiliter et indigne et,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ soli. qui sacram̃ti huiꝰ imaginẽ p̃formabant.
Isti electi. isti ꝓbati. isti ad uictoriã consecrati. qui
& ipso numeti sacram̃to. optinere aduersarios pos¬
sint. Trecenti etenĩ st̃. qui t̾cio centeno multipli¬
cantur. & ꝑfecte trinitatis numerũ ferunt. Sub
quo mimero oĩs xͥ censet᷑ exertitꝰ. in qͦ optamꝰ ut¬

Expanded text:
rgo soli, qui sacramenti hujus imaginem praeformabant, rgo soli, qui sacramenti hujus imaginem praeformabant, isti electi, isti probati, isti ad victoriam consecrati: qui et ipso numeri sacramento obtinere adversarios possent. Trecenti etenim sunt, qui tertio centena multiplicant, et perfectae Trinitatis numerum ferunt, sub quo numero omnis
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ & dissoluta genua erigite. & gressum rec¬
tũ facite semitis ur̃is. Uenisti ad aquã baptis¬
mi. istud ẽ certaminis & pugne sp̃ualis mitiũ.
Hinc tͥ aduersus diabolũ nascitur pugne pͥncipiũ
Si remissior fueris. si fiecti facile potueris. qmͦ pugnabis
clamat. Statrgͥ. & nolite iterũ iugo seruitutis here-¬
re. & iterũ dic̃. State in dño. Et t̾cio dicit. Qm̃ tc̃
nos inuimus. si uos statis in dño. Ille gͦ ꝓbabilis.
ille electus ẽ. qͥ postea quã ad aquas baptisim uen¬
tum ẽ. flecti ad necessitates t̃renas & cotporales ne¬
lambere. ñ absq sacram̃ti quadã significantia hoc
mͥ uidetur asscͥptũ. scilicet qđ manu uł lingua
docet & facit. hic magnus uocabitur in regno
celoꝵ. Qđ autẽ etiã similitudinẽ canis lambentis
scͥptura posuit. uidetur mͥ istud animal in hoc
loco ꝓpt̾ea nominatũ. qđ suꝑ oĩa cet̾a animalia
iurus oblitterari in eo fertur affectus. Trecenti gͥ¬

Expanded text:
manus, et dissoluta genua erigite, et gressum rectum facite semitis vestris . Venisti ad aquam baptismi; istud est certaminis et pugnae spiritalis initium. Hinc tibi adversum diabolum nascitur pugnae principium; si remissior fueris, si flecti facile potueris, quomodo pugnabis,clamat: State ergo, et nolite iterum jugo servitutis haerere . Et iterum dicit: State in Domino . Et tertio dicit: Quomodo tunc vivimus, si vos statis in Domino . Ille ergo probabilis, ille electus est, qui posteaquam ad aquas baptismi ventum est, flecti ad necessitates terrenas et corporeas nelambere, non absque sacramenti quadam significantia hoc mihi videtur: innuit scilicet, quod et manu et lingua  quia qui docet et facit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Quod autem etiam similitudinem canis lambentis Scriptura posuit, videtur mihi istud animal hoc in loco propterea nominatum, quod supra omnia caetera animalia juriis oblitterare in eo fertur affectus. Trecenti e
Abbreviated transcription (Latin):
crucis eiꝰ que in cornu designatur disserit sacram̃ta
Cũ hac gͦ bucia militantes. & cũ hac pugnantes ini¬
cimꝰ alienigenas & hostes in fugã ũtimꝰ. etiã si fue¬
rit multitudo coꝵ sic̃ locuste. Locustis enĩ cõpara¬
ta ẽ demonũ multitudo. quib neq in celo nap
in t̾ris ẽ sedes. Precedat gͦ & nos in hoc bello opu
lux & scientie uirtꝰ diuim u̾bi p̾dicatio. Pugnemꝰ
& nos in himnis & psalmis & canticis sp̃uatib
concinentes & clamantes ad dm̃. ut ab ipso uidorũ¬

Expanded text:
crucis ejus, quae in cornu designatur, disserit sacramenta. Cum hac ergo buccina militantes et cum hac pugnantes vincimus alienigenas, et hostes in fugam vertimus, etiamsi fuerit multitudo sicut locustae: locustis enim comparata est daemonum multitudo, quibus neque in coelo, neque in terris est sedes. Praecedat ergo et nos hoc bello operum lux scientiae, virtus, divini verbi praedicatio; pugnemus et nos in hymnis et psalmis et canticis spiritalibus concinentes et clamantes ad Deum, ut ab ipso victor
Abbreviated transcription (Latin):
inquit post se abieter. qͥ utiq misꝗͣ deerat. In̾¬
p̃tat᷑ autẽ abieter patris mei auxiliũ. Nongͦ
hominẽ aliquẽ. s patris sũmi gedeon inuocase
uidetur auxiliũ. Mittit interea auxilia conno¬
care. Conueniunt ppłi. & omnis ad gedeon
exercitꝰ congregat᷑. Et tẽ inquit gedeon di¬
xit ad dñm. Si saluũ facis in manu mea isrł¬

Expanded text:
inquit, post se Abiezer, qui utique nusquam erat. Interpretatur autem Abiezer patris mei auxilium; non ergo hominem aliquem, sed patris summi Gedeon invocasse videtur auxilium. Mittit interea et auxilia convocari, conveniunt populi, et omnis ad Gedeon exercitus congregatur. Dixitque Gedeon ad Dominum: Si salvum facies per manum meam Isra
Abbreviated transcription (Latin):
istł madianite qui int̾pretant᷑ extͣ
nidiciũ. esto. isti cũ uenerint ad¬
uersũ isrł qͥ extra iudiciũ dĩ sunt¬
& qui extra legem peccauert̃. &¬
extra legẽ ꝑibunt. esto cũ uenerit & amalech
qͥ & ipse interp̃cat᷑ ppłs ablingens. esto. & hec
natio t̾rena & uentri acgule dedita cum im¬
pugnare uenerit isrł. carnalis sp̃ualẽ isrłem. qͥd
ẽ hoc qd etiã filu orientis his admiscentur. & cũ
ipsis ad impugnandum isrł uenire dicuntur:
Dicit enĩ mͥ auditor. Si scͥptum ẽẽt qͥa filii occideti¬
tis conuenerunt cum ipsis. nichil quererem. di¬
ceres eñ mͥ allegoricis legib quia filu occiden¬
tis filii sunt tenebrarũ. & ipsi iunguntur illis
gentib uł qus extra iudiciũ di sunt. uł que uen¬
tri dedite impugnant eos qͥ m̃te dm̃ udere con¬
tendunt. Nc̃ autẽ cũ dicatur quia filn orien¬
tis uenert̃ cũ madian & amalech. quomͦ hec pos¬
sunt cõmpetent̃ expom: Uideamꝰ gͦ si possumꝰ

Expanded text:
itae, qui interpretantur extra judicium. Esto, isti convenerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum ipsis ad impugnandum Israel venire dicuntur? Diceres enim mihi, auditor, si scriptum esset quia filii Occidentis convenerunt cum ipsis, nihil quaererem; diceres enim mihi allegoricis legibus, quia filii Occidentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis gentibus, et quae extra judicium Dei sunt, et quae ventri deditae, impugnant eos qui mente Dominum videre contendunt. Nunc autem cum dicatur quia filii Orientis venerunt cum Madian et Amalec, quomodo haec possunt competenter exponi? Videamus ergo si possimus
Abbreviated transcription (Latin):
& erit in cedrũ magnã. Et reqͥescet sub eo oĩs
auis: & om̃e uolatile sub u̾bra eiꝰ reqͥescet. Assu¬
me tͥ pennas sermonis di. & poteris repausa¬
re sub hac arbote. que plantata ẽ in monte
excelso. Et reqͥescet : & ꝓpagines eiꝰ restituent᷑.
Uide qͦmͦ in bona parte ꝓpħia finiat᷑. Seqͥt᷑ enĩ.
Et cognoscent omnia ligna cãpi qm̃ ego dñs
Et extuli lignũ humile. Tu eras lignũ hu¬
mile. lignũ deiectũ. lignũ t̾re herens: uerũ
sublimauit te deus. Et arefacio lignũ uiri¬
de. Lignũ uiride circũcisionis ẽ ppłs. qui
quondã pullulans & florens fuit: uerũ nc̃
nuia siccitate contabuit. Ubi qͥppe nẽ
Et reuirescere facio lignũ aridũ. Tu fuisti li¬
gnũ aridũ. & fec̃ te reuirescere xͥ aduentꝰ Ego
dñs locutꝰ sũ & faciã. Quib dictis ut & nos
reuirescamꝰ ut fructꝰ ualeamꝰ afferre. ut germinais¬

Expanded text:
 erit in cedrum magnam, et requiescit super ea omnis avis, et omne volatile sub umbra ejus requiescet. Assume tibi pennas sermonis Dei, et poteris repausare sub hac arbore, quae plantata est in monte excelso. Et requiescet, et propagines ejus restituentur. Vide quomodo in bona parte prophetia finiatur. Sequitur enim: Et cognoscent omnia ligna campi, quod ego Dominus, Et extollo lignum humile. Tu eras lignum humile, lignum dejectum, lignum terrae haerens, verum sublimavit te Deus. Et arefacio lignum viride. Lignum viride circumcisionis est populus, qui quondam pullulans et florens fuit, verum nimia nunc siccitate contabuit. Ubi quippe nunEt revirescere facio lignum aridum. Tu fuisti lignum aridum, et fecit te revirescere Christi adventus. Ego Dominus locutus sum, et faciam. Quibus dictis, ut et nos re
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ tecũ facere nabugodonosor. Pormo
si reppulisti testam̃tũ dĩ ꝑ p̾uaricationẽ man¬
datoꝵ eiꝰ. suscepisti testam̃tũ nabugodonosor.
S cͥptũ est enĩ. Disponit ad eũ testam̃tũ suũ. &
induc̃ eũ in maledictionẽ. Deus ĩ btnedictionẽ

Expanded text:
testamentum tecum facere Nabuchodonosor. Porro testamentum tecum facere Nabuchodonosor. Porro si repulisti testamentum Dei per praevaricationem mandatorum ejus, suscepisti testamentum Nabuchodonosor. Scriptum est enim: Disponit ad eum testamentum suum, et inducit eum in maledictionem. Deus in benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
confusionẽ m̃tis sue. tͣnsfert᷑ in babilonẽ. Re¬
spiciamꝰ ad cotidianã uitã. Siquando uideri¬
mꝰ animã a peccatis. a uicus. a tristitia. ab ra.
a desiderus. ab auaticia c̃fundi: sciamꝰ istã ee
quã diabolus abducat in babilonẽ. Si uͦ pͥn¬
cipali cordis tͣnqͥllitas. serenitas par fructimũ
pacis intrinsecꝰ ẽ. Et duc̃ eos ad se in babili¬
nẽ. & sumit de semine regni. & disponit
ad eũ testam̃tũ. Om̃s qͥ sermonẽ dĩ suscepiuꝰ
regiũ sem̃ sumꝰ. & enĩ genꝰ electũ uocanur
& regale sacerdotiũ. gens sc̃a & ppłs adqͥsitio¬
nis. Siqͥs gͥ ex nob qui in ordine regalis smi¬
nis c̃stituti sumꝰ ꝑ peccatũ suũ captiuus abdu¬
cit᷑ adiabolo. haut dubiũ ẽ qͥn de regio gene¬
re sit abductus in babilonẽ. & faciat testa¬
m̃tũ cũ nabugodonosor. qͥa iã testam̃tũ di
sp̃uerit. Impossibile quippe ẽ hominẽ sine
testam̃to ẽẽ. Si habes testam̃tũ di in te. ñ potet

Expanded text:
em. Respiciamus ad quotidianam vitam. Si quando viderimus animam a peccatis, a vitiis, a tristitia, ab ira, a desideriis, ab avaritia confundi, sciamus istam esse quam diabolus abducat in Babylonem. Si vero principali cordis tranquillitas, serenitas, pax fructum fpacis intrinsecus est. Et ducit eos ad se in Babylonem, et sumit de semine regni, et disponit ad ipsum testamentum. Omnes qui sermonem Dei suscepimus, regium semen sumus. Etenim genus electum vocamur, et regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis . Si quis ergo ex nobis, qui in ordine regalis seminis constituti sumus, per peccatum suum captivus abducitur a diabolo, haud dubium est, quin de regio genere sit abductus in Babylonem, et faciat testamentum cum Nabuchodonosor, quia jam testamentum Dei spreverit. Impossibile quippe est hominem sine testamento esse. Si habes testamentum Dei in te, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
cordis eoꝵ auellam: & plantabo eũ in mon¬
te excelso. Post maledictiones quas supͣdixi
mꝰ. teꝓmissio beatitudinis & dulcissime pol¬
licitationis in finẽ sermo ꝓfert᷑. qͥa iã qͥ sup¬
plicus indigebant fuerant᷑ ꝓ peccatis siris tor¬
m̃ta ꝑpessi. Intͣ memetipsũ uͦ considans. &
diligent̾ istiꝰ loci sensa ꝑtͣctans. arbitror de
apłis ꝓpłari. Isti quippe sc̃ de electis cedri.
de sũmitate. de u̾tice. qͦs dedit d̾s ĩ uirorẽ
scłi. tadens corda eoꝵ. & plantans eos de mon
monte alto isrł & plantabo & ꝓducet ꝓpagi¬
nẽ. & faciet fructũ. Eecert̃ isti ꝓpagines. attule-¬
runt fructus. Et erit incedrũ magnã. Consi¬
dera magnitudinẽ & sublimtatẽ eccłie.xͥ. ut¬

Expanded text:
cordis eorum avellam, et plantabo ipsum in moncordis eorum avellam, et plantabo ipsum in monte excelso. Post maledictiones, quas supra memoravimus, repromissio beatitudinis et dulcissimae pollicitationis in fine sermonis profertur: quia jam qui suppliciis indigebant, fuerant pro peccatis suis tormenta perpessi. 991 Intra memetipsum vero considerans, et diligenter istius loci sensum pertractans, arbitror de apostolis prophetari. Isti quippe sunt de electis cedri, de summitate, de vertice, quos dedit Deus in virorem saeculi, radens corda eorum, et plantans eos in montmonte alto Israel, et plantabo, et producet propaginem, et faciet fructum. Fecerunt isti propagines, attulerunt fructus. Et erit in cedrum magnam. Considera magnitudinem et sublimitatem Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ meũ. Est qͥdã qͥ inhonorat maledi¬
ctionẽ di. & ẽ aliꝰ qͥ honorat eã. Nec dubiũ ẽ
qͥn in p̾senti de isto querat᷑ ds qui maledi¬
ctionẽ suã inhonorauerit. Cũ enĩ quis tradi¬
tus fuerit supplicus ut castiget᷑. & ñ susti¬
nuerit qd p̃ceptũ ẽ: inhonorat maledictio¬
nẽ cłi. Sisi sustinuerit cũ om̃i mansuetudi¬
ne & benedictione & gr̃arũ actione ad dm̃.
iste honorat maledictionẽ eiꝰ. & cũ honora¬
uerit maledictionẽ ÷ necesse ẽ ut etiã benedictio¬
nẽ illiꝰ c̃sequat᷑. Et tͣnsgressus ẽ testam̃tũ meũ
cũ ipso. in medio babilonis moriet᷑. Et ñ in
untute magna neq inturba multa faciet
pharao bellũ. Non pot̃ ei qͥ transgressus fuerit
& ĩhonorauerit maledictionẽ di. pharao tri¬
buere auxiliũ: uerũ in medio babilonis ꝓ
sua p̃uaricatione moriet᷑. Deinde seqͥtur &ͦ
nartat quid peccatores passuri sunt: & pꝰ
cipiam ego de electis cedri & de uertice

Expanded text:
um meum. Est quidam qui inhonorat maledictionem Dei, est et alius qui honorat eam. Nec dubium est quin in praesenti de isto quaeratur Deus, qui maledictionem suam inhonoraverit. Cum enim quis traditus fuerit suppliciis, ut castigetur, et non sustinuerit quod praeceptum est, inhonorat maledictionem Dei. Si vero sustinuerit cum omni mansuetudine, et benedictione, et gratiarum actione ad Deum, iste honorat maledictionem, et cum honoraverit maledictionem, necesse est ut etiam benedictionem illius consequatur: Et transgressus est testamentum meum, cum ipso in medio Babylonis morietur, et non in virtute magna, neque in turba multa faciet Pharao bellum. Non potest ei, qui transgressus fuerit et inhonoraverit maledictionem Dei, Pharao tribuere auxilium; verum in medio Babylonis pro sua praevaricatione morietur. Deinde sequitur et narrat quid peccatores passuri sunt, et pocipiam ergo de electis cedri, et de vertice
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ c̃tigebant illis. scͥpta st̃ aũ ꝓ nob̾ in qͦs fi¬
nes scłoꝵ decucurrert̃. Instat ecce uerꝰ nabu¬
godonosor. querens aliqͦs caꝑe de nob. Et pͥ¬
mũ qͥdẽ cupit si fieri potest de pͥncipib ec¬
cłe captiuos sͥ ducere. uerũ quãdiu erechias.
iosias. aut certe quicũq iustꝰ rex regnat in
ppło. ñ potest iste nabugodonosor uinctos
abducere aut pͥncipes aut ppłm de iudea.
Si autẽ nos qͥ uidemur eccłie p̾ẽe peccauerinꝰ
locũ dantes diabolo aduersũ pauli pre¬
ceptũ dicentis. nolite locũ dare diabolo. qͦdamͦ
ꝑ delicta nr̃a que facimꝰ in ierłm occasionẽ
tribuimꝰ uabugodonosor ut ingrediat᷑ ciuita¬
tẽ scãm & abducat qͦscũq uoluerit. Q uͦ ñ pec¬
cat. excludit nabugodonosor ut ñ possit in
t̾ra d̃i ingredi. Sͦ oĩb uirib excludamꝰ na¬
bugodonosor. ut ad beatũ istiꝰ eccłie c̾uentũ ñ
apꝓpinquet excludamꝰ autẽ eũ assum̃tes da¬

Expanded text:
liter contingebant illis, scripta sunt autem pro nobis, in quos fines saeculorum decurrerunt. Instat ecce verus Nabuchodonosor, quaerens aliquos capere de nobis. Et primum quidem cupit si fieri potest de principibus Ecclesiae captivos sibi ducere. Verum quamdiu Ezechias, Josias, aut certe quicumque justus rex regnat in populo, non potest iste Nabuchodonosor vinctos abducere, aut principes aut populum de Judaea. Si autem nos, qui videmur Ecclesiae praeesse, peccaverimus, locum dantes diabolo adversum Pauli praeceptum dicentis: Nolite locum dare diabolo : quodammodo per delicta nostra, quae fecimus in Jerusalem, occasionem 988 tribuimus Nabuchodonosor, ut ingrediatur civitatem sanctam, et abducat quoscumque voluerit. Qui vero non peccat excludit Nabuchodonosor, ut non possit in terram Dei ingredi. Ergo omnibus viribus excludamus Nabuchodonosor, ut ad beatum istius Ecclesiae conventum non appropinquet. Excludamus autem eum assumentes cla
Abbreviated transcription (Latin):
& nichilominꝰ in parte diaboli constitutꝰ. mi¬
seriis suppliciisq torquet᷑. Uult gͥ d̾s ut nẽ
scͥpt᷑a cõmemorat testam̃tũ isrłis maledictionẽ
ẽt apud nabugodonosor. Et ideo qͥa uoluit sꝑne¬
re & testam̃tũ nabugo donosor rex iherłm & mittess
angłos suos in egiptũ testam̃tũ cũ pharao fa¬
cere conatꝰ ẽ: ait sermo diuinꝰ. ñ dirigit. ñ sal¬
uabit᷑. Quaꝓpt̃ oportet & nos ferre patient̃.
cũ a do tͣdiͣ ultioni. Tradidit quendã de ce-¬
tu eccłie apłs diabolo ĩ int̾itũ carnis. & tra¬

Expanded text:
et nihilominus in parte diaboli constitutus miet nihilominus in parte diaboli constitutus miseriis suppliciisque torquetur. Vult igitur Deus, ut nunc Scriptura commemorat, testamentum Israeli maledictionem esse apud Nabuchodonosor. Et ideo quia voluit spernere testamentum Nabuchodonosor rex Jerusalem, et mittens angelos suos in Aegyptum, testamentum cum Pharaone facere conatus est, ait sermo divinus: Non dirigetur, non salvabitur. Quapropter oportet nos ferre patienter, cum a Deo tradimur ultioni. Tradidit quemdam de coetu Ecclesiae Apostolus diabolo in interitum carnis: et tra