comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ ip̃i qui grauia q̃dam cõmilisse fere¬
bat c̾ima. ⁊ quia non audebat ei dõnus
psul indiscussa dimitt̾e. p̃catur hunc
ipt dilcõnem ut eum ad se uerre ⁊u¬
lras. discutiendũ ab ip̃o quia si nõ fece¬
ait: constringat᷑ graui ab illo. tam de
miniffio ep̃ali quem demissatico regis
sembco illust̾ uiro amico suo p̾caus
Shintmnato nepote suo quẽ miseꝵ ap¬
pillat. ut pote qͥ ꝓexcessib sius tam
gnua sustinebat. petensq ut illum
insius necc̾̃itatib adiuuet. Namoldo
omitiꝓ reb remensis ecł̃ie quas re¬
ceptas se habere significauãt. ⁊ de ma¬
nil eripientiũ ereptas. Teuderico il¬
best comitti: mitens ei noĩa suoꝵ in
ixpeditõnem regisꝙ seruitium ꝓperã¬
tiũ Item ꝓ munerib argenti. qd̾ re¬
gimoranti ad di seruitiũ int̾ra pro
paganos deserta mittebat. Itemꝓ
sollicitũdine qͣm tempore ludouici
regis nuꝑ defuncti susceꝑat. Idem te

Expanded text:
minem ipsius, qui gravia quaedam commisisse ferebatur crimina, et quia non audebat ea domnus praesul indiscussa dimittere, precatur hunc propter dilectionem, ut eum ad se venire jubeat discutiendum ab ipso, quia si non fecerit distringetur gravius ab illo tam de ministerio episcopali, quam de missatico regis; Isemberto illustri viro amico suo, precans pro Hincmaro nepote suo, quem miserum appellat, utpote qui pro excessibus suis tam gravia sustinebat, petensque ut illum in suis necessitatibus adjuvet; Rainoldo comiti, pro rebus Remensis ecclesiae, quas receptas se habere significaverat, et de manibus diripientium ereptas: Theuderico illustri comiti, mittens ei nomina suorum in expeditionem, regisque servitium properantium; item, pro muneribus argenti, quod regi moranti ad Dei servitium in terra per paganos deserta mittebat; item, pro sollicitudine quam tempore Ludovici regis nuper defuncti susceperat idem T
Abbreviated transcription (Latin):
his fieri sac̾dotũ p̃cipiat. hoc int̾
cet̾a nullipenit̾ obluuomi tradant:
s pꝰ omĩa idagere. maioꝵ more stu¬
diosissime satagant ⁊ cet̾a.
dinẽ rex gestaꝵ: de ebonis deiecti¬
one uel restitutõne: iteraq repul¬
sione colligentes. eidẽ uenãbilipa¬
pe miserunt: hu̾u p̃ferentes eplã

Expanded text:
his fieri sacerdotum praecipiat, hoc inter caetera nulli penitus oblivioni tradant, sed post omnia id agere majorum more studiosissime satagant, et caetedinem rerum gestarum de Ebonis dejectione, vel restitutione, iterataque repulsione colligentes, eidem venerabili papae miserunt, hujusmodi praeferentes ep
Abbreviated transcription (Latin):
transeunte forte muliere ꝑcussa fue¬
rat incapite. quo ictulesa: ita ut eiꝰ
retro reflexum in herere ceruici ude̾¬
tur occipitiũ: nec inaliã caput recli¬
nare partẽ ualeret. Cibi uͦ nullam
nisi liqͥdã sumere posset sustentatõ¬
nem. que integrũ subtali forme la¬
bore duxãt anni curriculũ. Quam
mat̾ affectu diligens tenero. deq
salutis ip̃ius sollicita recuꝑatõne:
studuit obuiam deduc̾e. Dũꝙ cõmi-¬
nus obdensitatẽ młtitudinis ñ ua¬
let acced̾e. ꝓcurat aliq̃ntulũ uulgꝰ
antecede̾. Mox inuia ꝑ quã iter e¬
rat agendũ se se ꝓsternens simul
cũ sobole: fulta ualida fide. p̃ces ad
dnm̃ deuota dirigit mente. Necdũ
aboratione cessarat.⁊ ecce ipĩus ce¬
pit uociferari filia. Quã genit̾x
ut mat̾is ꝯsolet᷑ blanditiis surgẽs
intuita: caput eiꝰ ab inflexione:
uidet ad ꝓpͥam rectitudinis lineã
remeasse  Tunc nunia Hilaritate
repleta. sed ⁊ deꝓlis sanitate ꝯfisa.

Expanded text:
transeunte forte muliere percussa fuetranseunte forte muliere percussa fuerat in capite. Quo ictu laesa, ita ut ejus retro reflexum inhaerere cervi videretur occipitium, nec in aliam caput reclinare partem valeret; cibi vero nullam, nisi liquidam sumere posset sustentationem, quae integrum sub tali ferme labore duxerat anni curriculum. Quam mater affectu diligens tenero, deque salutis ipsius sollicita recuperatione, studuit obviam deducere. Dumque cominus ob densitatem multitudinis non valet accedere, procurat aliquantulum vulgus antecedere. Mox in via per quam iter erat agendum, sese prosternens, simul cum sobole, fulta valida fide, preces ad Dominum devota dirigit mente. Necdum ab oratione cessarat, et ecce ipsius coepit vociferari filia. Quam genitrix, ut maternis consoletur blanditiis, surgens, intuita, caput ejus ab inflexione videt ad propriam rectitudinis lineam remeasse. Tunc nimia hilaritate repleta, sed et de prolis sanitate confisa,
Abbreviated transcription (Latin):
Omq certatim quiꝙ studio pie
deuotiomis obuiã studerẽt occur¬
rere: an u̾ modo benigni cordis inten¬
tõnem. quinetiãm reꝵ temꝑalium
exhibitionẽ. ꝓut cuiꝙ facultas sup¬
petebat afferrent: mulier q̃dam pau¬
ꝑcula de ciuitate ꝓperans inoccursũ:
manu cereum ferebat. qui accensus
nũꝙͣ fu̾at. Mirabile dictu subito
defert illa uiam. dei ꝯfitendo miracu¬
lum: nequaqͣm suꝑni luminis anut¬
tit ille beneficiũ. donec mirificipig
lebrarent̾ missaꝵ. Tũnc femina cere¬
um lumine flagrantẽ mirabili: ba¬
silice tradit custodi. Qͥ obsuꝑue gr̃e
dato rursus accendi. Huiꝰ uͦ partẽ cerei
celo dati miraculi: decernit intestimo
castticio gradiendi carens officio:
pristine gaudet cum incolumitatis
dono. ut q̃ plaustro deuehente fu̾at
adducta ꝓpriis post modũ pedib neme¬
areualeret ad ꝓpria. Pret̾ea mulier
q̃dam secum paruulain sex annoꝵ fe¬
re defert filiã noĩe uulflidẽ. que dum
quadam die cũ coeus luderet: ab aliqͣ

Expanded text:
mque certatim quique, studio piae devotionis obviam studerent occurrere, ac non modo benigni cordis intentionem, quin etiam rerum temporalium exhibitionem, prout cuique facultas suppetebat, afferrent: mulier quaedam paupercula, de civitate properans in occursum, manu cereum ferebat, qui accensus nunquam fuerat. Mirabile dictu, subito defert illa viam, Dei confitendo miraculum, nequaquam superni luminis amittit ille beneficium, donec mirifici piglebrarentur missarum. Tunc femina cereum lumine flagrantem mirabili basilicae tradit custodi: qui ob supernae dato rursus accendi: hujus vero partem cerei coelo dati miraculi decernit in testimonCastricio, gradiendi carens officio, pristinae gaudet cum incolumitatis dono: ut quae plaustro devehente fuerat adducta, propriis postmodum pedibus remeare valeret ad sua. Praeterea mulier quaedam secum parvulam sex annorum fere defert filiam, nomine Vulfidem: quae dum quadam die cum coaevis luderet, ab aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tam ip̃e quã successores ip̃ius dispo¬
nant. Quam auctoritatẽ inqͣ nos
ult̾ius tale quiddametga ip̃am cau¬
sam dei noti acturos spondemus:
⁊ ut nemo successoꝵ nr̃oꝵ agere mo¬
liatur. ꝑ om̃ipotentẽ dñm. eiꝰdem u̾¬
ginis filium obsectramꝰ. ut ꝑuentu¬
ra tempora cercõr habeat᷑. ⁊ contͣ e¬
mulos ip̃ius sc̃ẽ eccłie. sui noticia
ualeat manunr̃a subt̾ firmauimꝰ.

Expanded text:
tam ipse quam successores ipsius disponant. Quam auctoritatem in qua nos ulterius tale quiddam erga ipsam casam Dei non acturos spondemus, et ut nemo successorum nostrorum agere moliatur, per omnipotentem Dominum ejusdem Virginis filium obsecramus ut per ventura tempora certior habeatur, et contra aemulos ipsius sanctae ecclesiae sui notitia valea
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Uenite timochee ⁊ apollina¬
ris dilectissum mei: ⁊ ostendã uo¬
bis quanta mirabilia meruistis
ꝓ animab ur̃is. quas obtulistis
ꝓnõie meo: ⁊ scitote que facturꝰ
sũ lampadio p̾sidi. Statimq ia¬
cłm igneum descendit decelo mł¬
tis iuidentib: ⁊ ingressus est hu¬
merũ eius dextrũ. Et a demonio
arreps: uitã finiuit. sorꝑa uͦ sc̃ꝵ
uit illis basilicam. inqua multa signat
remedia ostendetunt. Eesis uisũ. clau¬
dis gressũ reddiderunt. ⁊ qui a demonib̾.
uexabantur: cutati sunt in noĩe dñi

Expanded text:
cens: Venite, Timothee et Apollinacens: Venite, Timothee et Apollinaris, dilectissimi mei, et ostendam vobis quanta mirabilia meruistis pro animabus vestris, quas obtulistis pro nomine meo; et scitote quae facturus sum Lampadio praesidi. Statimque jaculum igneum descendit de coelo multis videntibus, et ingressum est humerum ejus dextrum, et a daemonio arreptus vitam finvit illis basilicam, in qua multa signa et remedia ostenderunt. Caecis visum, claudis gressum reddiderunt, et qui a daemonibus vexabantur curati sunt in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ii sub die undecimo kalendras septem¬
bris altera autẽ die ꝓcedens preses:
sedit ꝓtribunali. Scm̃ uͦ timotheum
⁊ apollinarem adduci precepit. Astan¬
tib autẽ illis: ait ad eos p̾ses Infelicis¬
simi hominũ. cõsentite p̾ceptis imꝑa¬
toꝵ ⁊adorate eos quos illi adorant.
Timochs ⁊ apollinaus dixu̾nt. Nos
demones ñ adoramus. sed solũ dm̃n
ne putes artib tius seꝑari a cari¬
tate ⁊ a regno dei. Hoc autẽ tibi no¬
tum sit quia qua hora nos putas
mortificari: tunc iuuificamur. sic̃
illi. quia te hesterna die int̾secti st̃.
⁊ uiuunt incelis. Te ergo uere ꝑcu
p̃ses dixit. Istos si nõ mortifitauero:
alii multi ad nouam sectam menti¬
ti sunt. Sic dedit adu̾sus eos snĩam:
ut gladio int̾ficerentur Illi aũt
cum magna fiducia ꝑducti sunt
extra ciuitatẽ: inuia que appella¬
t᷑ cesarea. in locũ qui buxitus dici¬
tur. ibiq martirizauit eos. sub
st̃ ab angłis. Et uoxaudita est di¬

Expanded text:
ri sub die undecimo Kalendas Septemri sub die undecimo Kalendas Septembris. Altera autem die procedens praeses, sedit pro tribunali, sanctum vero Timotheum et Apollinarem adduci praecepit. Astantibus autem illis, ait ad eos praeses: Infelicissimi hominum, consentite praeceptis Imperatorum, et adorate eos quos illi adorant. Timotheus et Apollinaris dixerunt: Nos daemones non adoramus, sed solum Dominne putes nos artibus tuis separari a charitate et a regno Dei. Hoc autem tibi notum sit quia, qua hora nos putas mortificari, tunc vivificamur, sicut illi qui a te hesterna die interfecti sunt, et vivunt in coelis. Te ergo vere percratusque praeses, dixit: Istos si non mortificavero, alii multi ad novam sectam venturi sunt. Sic dedit adversus eos sententiam, ut gladio interficerentur. Illi autem cum magna fiducia perducti sunt extra civitatem, in via quae appellatur Caesarea, in locum qui Buxitus dicitur, ibique martyrizavit eos, sub sunt ab angelis, et vox audita est, di
Abbreviated transcription (Latin):
cum baptizatetur: uidit celos aꝑtos.
⁊ audiuit angelũ dicentẽ sibi. Heatꝰ
es apollinaris: qui credidisti. Beati
omĩs qui tincti sunt inaqua: inqua
tu purificatus es. Quicumq hac
nocte hicbaptizatus fuetit: crasti¬
na die inparadiso suscipiet᷑. hoc aũt
dcm̃ om̃s qui ibidem a derant audie¬
eos ante tribunal suũ. Astantib
autẽ illis p̃ses dixit. Stulti hoĩes.
que res uos circũuenit ut credatis
in hominẽ crucifixum. qui fub pon¬
tio pilato multa ꝓpessus est: nouiᷤᷤ¬
sime aũ crucifixus asseritur. Tunc
illi responderunt. dicentes. uidimꝰ
in hac nocte angłm dei loquentẽ cũ
scĩs:quos tutenes incarcere.⁊ ip̃i
angłi dixunt nobis. hodie ituroᷤᷤ
ẽẽ inparadisum. ⁊ accepturos coro¬
nas quas tui ocłi uide̾ ñ merebun
cerent᷑ sci extra ciuitatẽ: signaue¬
tunt se signaculo xp̃i. ⁊ sic marti¬
rizati sunt. conficentes prẽm ⁊ fi
decollati sunt: quinquaginta ui¬

Expanded text:
cum baptizaretur, vidit coelos apertos, cum baptizaretur, vidit coelos apertos, et audivit angelum dicentem sibi: Beatus es, Apollinaris, qui credidisti, beati omnes qui tincti sunt in aqua, in qua tu purificatus es. Quicunque hac nocte hic baptizatus fuerit, crastina die in paradiso suscipietur. Hoc autem dictum omnes qui ibidem aderant audieeos ante tribunal suum. Astantibus autem illis praeses dixit: Stulti homines, quae res vos circumvenit, ut credatis in hominem crucifixum, qui sub Pontio Pilato multa perpessus est, novissime autem crucifixus asseritur? Tunc illi responderunt, dicentes: Vidimus in hac nocte angelum Dei loquentem cum sanctis quos tu tenes in carcere: et ipsi angeli dixerunt nobis, hodie ituros esse in paradisum, et accepturos coronas quas tui oculi videre non merebuntcerentur sancti extra civitatem, signaverunt se signaculo Christi, et sic martyrizati sunt, confitentes Patrem, et decollati sunt quinquaginta vi
Abbreviated transcription (Latin):
Apollinaris uͦ cum hec uidisset: ꝓci¬
dens ad pedes eius dixit ei. idñe
timothee ora ꝓ me: Ego enrailibẽ¬
tissime torqueoͬr ꝓ nomine xp̃i.
quia uidi tecũ loquentes uiros
splendidissimos dum tecũ loque¬
rentur magnalia der illiꝰ qui regnat
in celo. Tunc preses ut uidie se ẽe
confusum. dixit. Sistatur apolli¬
naus. Afferteautẽ michi plumbũ
busliens: ⁊ effundite i os ipsiꝰ. ut
nõ talia u̾ba loquat᷑. Cumq alla¬
tũ fuiss plumbũ bulliens: ⁊ mis¬
sũ more eius. fcm̃ ẽ frigidũ tanꝙͣ
glacies. Hiso autẽ hoc mitaculo
multitudo magna credidit in do
citeillos incarcerem: usꝙ dume¬
go ꝑtractem quo supplicio int̾sici¬
antur. Cum autẽ ducerent᷑ płima
tuba seq̃batur eos flens ⁊ dicẽs.
O inustũ uidiciũ quod incidit in cuu¬
tatẽ istã. ꝑducti sunt u̾o incarcerem:
⁊ multi erant circa eos desidetantes cõ¬
solari a scõ timotheo. Ip̃a autẽ nocte

Expanded text:
Apollinaris vero cum haec vidisset, prociApollinaris vero cum haec vidisset, procidens ad pedes ejus, dixit ei: Domine Timothee, ora pro me: Ego enim libentissime torquebor pro nomine Christi, quia vidi tecum loquentes viros splendidissimos, dum tecum loquerentur magnalia Dei illius qui regnat in coelo. Tunc praeses, ut vidit se esse confusum, dixit: Sistatur Apollinaris: afferte autem mihi plumbum bulliens, et effundite in os ipsius, ut non talia verba loquatur. Cumque allatum fuisset plumbum bulliens, et missum in ore ejus, factum est frigidum tanquam glacies. Viso autem hoc miraculo, multitudo magna credidit in Domcite illos in carcerem, usque dum ego petractem quo supplicio interficiantur. Cum autem ducerentur, plurima turba sequebatur eos flens et dicens: O injustum judicium quod incidit in civitatem istam! Perducti sunt vero in carcerem, et multi erant circa eos, desiderantes consolari a sancto Timotheo. Ipsa autem nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Aspice dñe ⁊ uide que infert diabo¬
lus seruo tuo. neme derelinquas.
ne dicant bommes ubi est d̾s eiꝰ.
Preses demq iuissit calce uiua ⁊ a¬
ceto asꝑgipb plagas ip̃ius. Sc̃s
uero timotheꝰ dix̃. Ago tͥ gr̃ãs dñe
ih̾u xp̃e: qui michi das tolerantiã
ut hecpossim sufferre. ita istud
ftñi est in corpore meo: tanquam
oleo ꝑunctus sim. Unus autem deip¬
sis cedentib nomine apollinatis: u¬
dit duos angłos stantes ad latus eiꝰ
⁊ dicentes illi. Confortare timothee.
Missi autẽ sumus ad te: ut ostenda
sustines penas: ut uideas que agũ¬
tur incelis. Erige caput tuũ ⁊ uide.
Aspiciens autẽ sc̃s timotheus: ui¬
dit celos aꝑtos. ⁊ iħm ad dext̾am pa¬
t̾s coronã tenentẽ exlapidib p̃cio¬
sis. ac dicentem sibi. Timochee hec
quã uides: tibi ꝑata ẽ. Accipies il¬
lam t̾cia die mminente de manib
meis. Et angł dixerunt ei. Confor¬
tare timothec. Et abietunt inceloᷤ.

Expanded text:
Aspice, Domine, et vide quae infert diaboAspice, Domine, et vide quae infert diabolus servo tuo, ne me derelinquas, ne dicant homines: Ubi est Deus ejus? Praeses denique jussit calce viva et aceto aspergi plagas ipsius. Sanctus veriste, qui mihi das tolerantiam ut haec possim sufferre. Ita istud factum est in corpore meo, tanquam oleo perunctus sim. Unus autem de ipsius caedentibus, nomine Apollinaris, vidit duos angelos stantes ad latus ejus, et dicentes illi: Confortare, Timothee; missi autem sumus ad te, ut ostendamsustines poenas, ut videas quae aguntur in coelis: Erige caput tuum, et vide. Aspiciens autem sanctus Timotheus vidit coelos apertos, et Jesum ad dexteram Patris coronam tenentem ex lapidibus pretiosis, ac dicentem sibi: Timothee, haec quam vides, tibi parata est. Accipies illam tertia die imminente de manibus meis. Et Angeli dixerunt ei: Confortare Timothee, et abierunt in coelos.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritus est p̃dicare ueritatem.
Unde ⁊ apreside lampadeo qui tũc
p̃erat hu ic popło tentus. ⁊ quod
noue legis ꝓpositũ hominib suade¬
ret conuentus: buic nimis pͥncipũ
legumꝙ se ueritate uexatus. opum
quoꝙ pollicitatione temptatus. res¬
ponsum quod olim ab eccłe principe
didecerat inprobo un cussũ suꝑne nũ¬
dinatori gr̃e: rependere ñ timuit.
xp̃m constanẽ inter ip̃a truciatũ
confiteret᷑ torm̃ta: inferens int̾cete¬
se putabat occidere: ip̃i penaliter
eium iudicaturi essent. ⁊ p̃ses dice¬
ret. Ergo tuidexeris mei: Egote
occidam. ⁊ quis erit qui teecipiat.
de manib meis: S anctꝰ chimotheꝰ
respondit. Dñs m̃s tuicredo pot̃
liberare me. Inte autẽ debita tor¬
menta inmiccet. Iterum dũ ꝑ sup¬
plicia multa cruciariiussus fuiss:
ait ad iuidicem. Quanto tu michi
ampliora torm̃ta intuleris: tãto
amplius refrigerium p̃stabit dñs
cui credo. Et cum cederet᷑ amiistri:
exclamaiit uoce magna dicens.

Expanded text:
eritus est praedicare veritatem. Unde et a praeside Lampadio, qui tunc praeerat huic populo, tentus et, quod novae legis propositum hominibus suaderet, conventus. Hinc minis principum legumque severitate vexatus, opum quoque pollicitatione tentatus, responsum quod olim ab Ecclesiae principe didicerat, improbo incussum supernae nundinatori gratiae, rependere non timuit, Christum constanter inter ipsa cruciatum confiteretur tormenta, inferens inter caetei nomine se putabat occidere, ipsi poenaliter eum judicaturi essent: et praeses diceret: Ergo tu judex eris mei? Ego te occidam; et quis erit qui te eripiat de manibus meis? Sanctus Timotheus respondit: Dominus meus cui credo, potest liberare me; in te autem debita tormenta immittet. Iterum, dum per supplicia multa cruciari jussus fuisset, ait ad judicem: Quanto tu mihi ampliora tormenta intuleris, tanto amplius refrigerium praestabit Dominus, cui credo. Et cum caederetur a ministris, exclamavit voce magna, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ sͥ quoddam pigneꝵ condona¬
ret. Qui diu nutatim differens:
mulieris inꝓbitate tandem deuic¬
tus sacroꝵ cinerũ particłam tradit
roganti. ascensoq caballo: inuinc¬
tum sibi moliens iter expedure: nł¬
latenus cũ ꝑcussis admodũ late¬
tib. ualet itineri ꝓmoriere. Insuꝑ
ip̃e quoꝙ sic interim p̃grauatꝰ oppͥ¬
mitur t iux ualeret. ad tollere
caput. Ita demũ amm̃adu̾tens. uir¬
tute se detmeri martitũ: motus pe¬
nitentia. recepit oportune: quod lar¬
giri p̾sũpsit incongrue. redibitaꝙ sa¬
croꝵ quã dempserat portiomi: liber
adiussa relaxatur abite. Apud duo¬
deciacũ quoꝙ uicũ: hoꝵ constructa de¬
core sc̃oꝵ basilica martyrũ magnoꝵ

Expanded text:
horum sibi quiddam pignorum condonahorum sibi quiddam pignorum condonaret. Qui diu nutatim differens, mulieris improbitate tandem devictus, sacrorum cinerum particulam tradit roganti. Ascensoque caballo, injunctum sibi moliens iter expedire, nullatenus eum percussis admodum lateribus, valet itineri promovere. Insuper ipse quoque sic interim praegravatus opprimitur, ut vix valeret attollere caput. Ita demum animadvertens virtute se detineri martyrum, motus poenitentia recepit opportune, quod largiri praesumpsit incongrue, redhibitaque sacrorum quam dempserat portione, liber ad jussa relaxatur abire. Apud Duodeciacum quoque vicum horum constructa decore sanctorum basilica martyrum, magno
Abbreviated transcription (Latin):
cameram struendam iusserat dari.
Diu̾si qꝙͦ du̾sis idem locupletau̾e
dotib templũ. ubi donmꝰ goudeb̾tꝰ
iir elatissimꝰ cum iꝑxore suab̾ta. uillã
mpago uontise sitam ꝑtas nomire
Dedit. Reꝑit᷑ aũt congregationem
cam p̃dioꝵ donaria plura legunt
tradita. Et usꝙ ad recentia nuper
temꝑa: quib religione deficiente.
adumiꝰ est redacta p̾sbiteri titulũ.
deo seruientiũ cetu dmnoscitur in¬
signita uiroꝵ. Non nullis etiam
aliis templa locis eoꝵ splendent
honore decorata qͣm signis płib eis
olim choruscantib: amatores xp̃i
memoriis ip̃oꝵ. suas excolere studii¬
etunt atꝙ munire possessiones. Ox
quidam ceu ggorius turonensis
ep̃t. in libro miracłoꝵ refert: eoꝵ re¬
liquias edificata hoꝵ honore basi¬
lica deuotus expetiit. Quas pontifi¬
ce loci ꝑ prbͥm honorifice durigente:
dũ iter idem prbr ageret: ab ouia
quadã muliere salutatus. obiuixe
inportuneq ab ea rogatus est. ut

Expanded text:
cameram struendam jusserat dari. cameram struendam jusserat dari. Diversi quoque diversis idem locupletavere dotibus templum; ubi domnus Gondebertus, vir clarissimus, cum uxore sua Bertha, villam in pago Vontinse sitam, Perthas nomine, dedit. Reperitur autem congregationem cam praediorum donaria plura leguntur tradita. Et usque ad recentia nuper tempora quibus religione deficiente, ad unius est redacta presbyteri titulum Deo servientium coetu, dignoscitur insignita virorum. Nonnullis etiam aliis templa locis, eorum splendent honore decorata, quoniam signis pluribus eis olim coruscantibus, amatores Christi memoriis ipsorum suas excolere studuerunt atque munire possessiones. Quorum quidam, ceu Gregorius Turonensis episcopus in libro Miraculorum refert, eorum reliquias, aedificata horum honore basilica, devotus expetiit. Quas pontifice loci per presbyterum honorifice dirigente, dum iter idem presbyter ageret, ab obvia quadam muliere salutatus, obnixe importuneque ab ea rogatus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sepulcrum ip̃oꝵ decenter aigento. de¬
corauit ⁊ auro. altare demꝙ quod an¬
te tumbã eoꝵdẽ stat mediũ: sci mau¬
capite ip̃oꝵ meruit consortio reni¬
tere. Qui ossa: ineccłia bĩ celsimi seruã¬
tur deposita. Cap̃ autẽ infra ciuita¬
tem: intra bẽ dei genit̾cis marie ba¬
silicam: in arca secus altare uenerat᷑
reconditũ. Ip̃a etiã p̃missoꝵ ecclĩa
martirũ.: pignerib cõpluriũ tradi¬
tur insignita scõꝵ. In cuiꝰ dext̾a ꝑte.
scĩtonãtii ⁊ scĩ louini ferunt᷑ reser¬
uari corꝑa. hic etiam in eadem scõꝵ
basilica. beatꝰ remigius tumulũ sibi
parari p̃cepisse reꝑitur. ut pꝰ condi¬
tã testam̃ti sui continentiam. sub¬
intulit addens. Post conditam te¬
stam̃tum immo signatum occutrit
sensib meis. inbasilice domnorũ
martirũ timothei ⁊ apollinaris: miꝰ¬
soriũ argenteũ .ui. librarũ ibi de¬
putem. ut ex eosedes sut᷑a meoꝵ os¬
to: duodecĩ solidos ad ip̃ius basilice

Expanded text:
sepulcrum ipsorum decenter argento decoravit et auro. Altare denique quod ante tumbam eorumdem stat medium, sancti Maucapite, ipsorum meruit consortio renitere. Cujus ossa in ecclesia beati Celsini servantur deposita. Caput autem infra civitatem intra beatae Dei genitricis Mariae basilicam in arca secus altare veneratur reconditum. Ipsa etiam praemissorum ecclesia martyrum pignoribus complurium traditusancti Tonantii et sancti Jovini feruntur reservari corpora. Hic etiam in eadem sanctorum basilica beatus Remigius tumulum sibi parari praecepisse reperitur, ut post conditam testamenti sui continentiam subintulit, addens: « Post conditum testamentum, immo signatum, occurrit sensibus meis, ut basilice domnorum martyrum Timothei et Apollinaris missorium argenteum VI librarum ibi deputem, ut ex eo sedes futura meorum ossuo, duodecim solidos ad ipsius basilicae
Abbreviated transcription (Latin):
bat: accipiens puluerẽ quẽ secũ
ab eccłie pauim̃to collectum detulerat:
ꝑhabitacula sua resꝑsit. ac postea serpens
meisdem locis non apparuit. Comꝑtũ
coluber nũqͣm soleat inueniri. S ⁊
N delatus huic aliquo mͦ fu̾it: nulla¬
tenus hic uiuere possit.
empore dõm p̾sulis hincmari:¬
quidã blitgarius eccł̃ie mãsum
inuilla tenoilo: apud ip̃ius eccł̃ie tu¬
stodẽ impetrauit p̾cio. Ande famuloᷤ
sci nenugii erecit cum flagellis. ⁊cla¬
mantib eis scm̃ remigium sͥ ferre
subsidium. Quib idem blitgarius
cum irtisione dixit. Modo parebit:
qͦmͦ uos sc̃s remigius adiuuabit. Ui¬
dete qͦmͦi in aduitoriũ ur̃m uenit.
Moxq inter hec u̾ba maximo cla¬
more ingemiscens mirabili tur¬
gore distentus intumuit.⁊ expi-¬
rans crepuit medius. Qua uindic¬
ta: ꝯmonemur ultionẽ diuinã ꝑti¬
mesc̾e̾: crudelit̾ ecclłiasticam ñ tras¬
tare familiam. ⁊ in deum ac scõs eiꝰ sũ¬

Expanded text:
bat, accipiens pulverem, quem secum bat, accipiens pulverem, quem secum ab ecclesiae pavimento collectum detulerat, per habitacula sua respersit; ac postea serpens in eisdem locis non apparuit. Compertucoluber nunquam soleat inveniri: sed et si delatus huc aliquomodo fuerit, nullatenus hic vivere possit. Tempore domni Hincmariquidam Blitgarius ecclesiae mansum in villa Tenoilo, apud ipsius ecclesiae custodem impetravit pretio, unde famulos sancti Remigii ejecit cum flagellis, conclamantibus eis S. Remigium sibi ferre subsidium. Quibus idem Blitgarius cum irrisione dixit: Modo parebit qualiter vos sanctus Remigius adjuvabit. Videte quomodo in adjutorium vestrum venit. Moxque inter haec verba, maximo clamore ingemiscens, mirabili turgore distentus intumuit, et expirans crepuit medius. Qua vindicta commonemur ultionem divinam pertimescere, crudeliter ecclesiasticam non tractare familiam, et in Deum ac sanctos ejus su
Abbreviated transcription (Latin):
b eum int̾rogabant quid in illo car¬
ro duceret:respondebat se scm̃ remi¬
gium duce. Mirabant᷑ autẽ omneᷤ
indictis ⁊ factis illius. amentẽ hũc
ẽẽ ferentes. In pratum uͦ suũ ꝑueĩ¬
ens: pastores mibi de roseto diu̾si
genĩs aĩalia pascentes muenit.
Ast ubi scm̃ remegiũ ferre sibi suf¬
fragia postulans inuocauit:cepe¬
re.boues. Hirci. capreq inuicẽ secor¬
nib impetere. porci cum porcis cõ¬
flig̾e. uerueces cũ ueruecib se col¬
lidere.pastores se fustib ⁊pugnis
mutuo ꝑcut̾e. Maximoq surgen¬
te turbine:pastores heiulantes a¬
minalia queꝙ iuxta genus suũ mag¬
no sonitu ꝑstrependo. ita ceperũt
rosetum uersus fugere: ac si młtitu¬
do ꝑseq̃ntium flagris uide̾tur insi¬
ste. Qd̃ cernentes fiscalini t̾rore
ꝑculsi. mortis immin̾e sibiꝑicula
ueriti. tandemq correpti: cessart̃
so manebat: ⁊ ĩ siuis habitaculis a
serpentib molestiã magnã sustine¬

Expanded text:
bus eum interrogabant quid in illo carbus eum interrogabant quid in illo carro duceret, respondebat se S. Remigium ducere. Mirabantur autem omnes in dictis et factis illius, amentem hunc esse ferentes. In pratum vero suum perveniens, pastores inibi de Roseto diversi generis animalia pascentes invenit. Ast ubi S. Remigium ferre sibi suffragia postulans, invocavit, coepere boves, hirci, capraeque invicem se cornibus impetere, porci cum porcis confligere, verveces cum vervecibus se collidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Maximoque surgente turbine pastores ejulantes, animalia quaeque, juxta genus suum, magno sonitu perstrependo, ita coeperunt Rosetum versus fugere, ac si multitudo persequentium flagris videretur insistere. Quod cernentes fiscalini, terrore perculsi, mortis imminere sibi pericula veriti, tandemque correpti, cessaruntso manebat, et in suis habitaculis a serpentibus molestiam magnam sustine
Abbreviated transcription (Latin):
confidimꝰ.
Oderno tempore colonꝰ quidam
uille nemensis ep̃i q̃ plũbea fonta¬
na d̾r. manens uixta regii uillã fisci
qͣm rosetũ uocant. neq messẽ. neꝙ pͣ¬
tum. cet̾um uel peculiũ. ꝓpt̾ fiscali¬
noꝵ infestationẽ: habere quiete ua¬
lebat. Unde sepe iusticiã apd̾ minis¬
t̾iales regios sibi fieri petiit. necop¬
tin̾e potuit. Inuenit autẽ tandem
salubre ꝯsiliũ. Nam coxit panes et
carnes ⁊ accepta ceruisia ꝓut uisũ
fuit inuasculis: hec om̃ia in uehicu¬
lo qd̾ uulgo benna dr imposuit. et
uinctis bobus ad basilicam scĩremigii
candelam mainu ferens ꝓperauit. Quo
ꝑueniens: cibariis q̃ detulit matrieti¬
bicularios pauit. ad sepulchrum scĩ
candelam posuit. ⁊ eius auxiliũ etta
suos opp̃ssores expetiit. Puluerem
ꝙͦ de pauim̃to eccl̃ie colligens: pan¬
no colligauit ⁊ in p̃dicta benna po¬
nens: linteum desuꝑ ut supͣ corpus
mortui solet fieri ꝯposuit ⁊ ad ꝓp̾a
remeare cepit. Siqͥ u̾o de obuianti¬

Expanded text:
confidimus. Moderno tempore colonus quidam villae Remensis episcopi, quae plumbea Fontana dicitur, manens juxta regii villam fisci, quam Rosetum vocant, neque messem, neque pratum, caeterumve peculium, propter fiscalinorum infestationem, habere quiete valebat: unde saepe justitiam apud ministeriales regios sibi fieri petiit, nec obtinere potuit. Invenit autem tandem sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes, et accepta cerevisia, prout visum fuit, in vasculis, haec omnia vehiculo, quae vulgo benna dicitur, imposuit, et junctis bobus ad basilicam sancti Remigii, candelam manu ferens, properavit. Quo perveniens, cibariis quae detulit matricularios pavit, ad sepulcrum sancti candelam posuit, et ejus auxilium contra suos oppressuros expetiit. Pulverem quoque de pavimento ecclesiae colligens, panno colligavit, et in praedicta bonna ponens, linteum desuper ut supra corpus mortui solet fieri composuit, et ad propria remeare coepit. Si qui vero de obvianti
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑. qui ori dm̃ mobediens exticit.
⁊ aleone ꝑcussus int̾qt. atq post ul¬
tionẽ ꝑceptam: corpꝰ ip̃iꝰ intactũ afera
remansit: Qd̃ u̾o p̃missã mulierem
ter admon̾e curauit. nec eã pͥmo ul
ultionem plectendã ut pote deo ꝯiũc¬
tus non ignoraũt: quid aliud quã
pacĩe nobis exempla ꝓposuit: Ne
scilicet ad ꝓferendã inquẽq snĩam
faciles simꝰ: qui deo ꝑ diu̾sa disuingi¬
mur. cũ ⁊ eũ patient̾ expectare ꝓbemꝰ.
quẽ deo coherere atq cũ ip̃o iudicare

Expanded text:
legitur, qui ori Domini inobediens exstitit, legitur, qui ori Domini inobediens exstitit, et a leone percussus interiit, atque post ultionem perceptam corpus ipsius intactum a fera remansit . Quod vero praemissam mulierem ter admonere curaverit, nec eam primo vel ultione plectendam utpote Deo conjunctus non ignoravit quid aliud quam patientiae nobis exempla proposuit? ne scilicet ad proferendam in quemque scientiam faciles simus, qui Deo per diversa disjungimur, cum et eum patienter exspectare probemus, quem Deo cohaerere, atque cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit ei sc̃s dñi dicens. Cur hinc
ñ abscessisti sic̃ tͥ p̃cepi: Hide neteh̾
ampliꝰ inueniã. Qd̃ ip̃a ceu prius:
etiã nunc ꝓnichilo duxit. Tercio
uenit ad eandẽ beatissimꝰ p̾sul ⁊ di¬
xit. Nonne iam semel ⁊ scd̾o tͥ ius¬
si ut hinc abscedes: S quia ꝑgere
contẽpsisti: alioꝵ deportatione dis¬
cedes. Et ꝑcussit illã uirga quã te¬
nebat ĩmanu. Que mox ĩmaximũ
toto corpore au̾sa tumorẽ.: uiro suo
qd̃ uiderat. aliisꝙ ñ nullis dixit. ⁊ ꝑ a
liquot dies seuerissime cruciata: utã
finuit. Cuius corpꝰ uir eiꝰ ineccłiam scĩ
rennigii deportan ⁊ ibidem sepeliri fe¬
cit. Qd̃ aũ funꝰ ip̃ius in eccłia sua pat̾
hic almꝰ receꝑit: nõ adeo mirabit᷑. siqͥs
Digne ꝓpendetit. qͥa scĩundictas in
delinq̃ntes exerere soleant intentõi.
Uidelicet ut si penitũint: Hic recipi¬
ant qd̃ merent᷑. ne post et̾ius supplicis
addicant᷑. ut in regum libro de ꝓpħa

Expanded text:
apparuit ei sanctus Domini, dicens: Cur hinc apparuit ei sanctus Domini, dicens: Cur hinc non abscessisti, sicut tibi praecepi? Vide ne hic amplius inveniam. Quod ipsa ceu prius, etiam nunc pro nihilo duxit. Tertio venit ad eamdem beatissimus praesul, et dixit: Nonne jam semel et secundo tibi jussi, ut hinc abscederes? Sed quia pergere contempsisti, aliorum deportatione discedes. Et percussit illam virga quam tenebat in manu, quae mox in maximum toto corpore conversa tumorem, viro suo, quod viderat, aliisque nonnullis dixit, et per aliquot dies severissime cruciata, vitam finivit. Cujus corpus vir ejus in ecclesia S. Remigii deportari, et ibidem sepeliri fecit. Quod autem funus ipsius in ecclesia sua Pater hic almus receperit, non adeo mirabitur, si quis digne perpenderit qua sancti vindictas in delinquentes exercere soleant intentione: videlicet ut, si poenituerint, hic recipiant quod merentur, ne post aeternis suppliciis addicantur, ut in Regum libro de propheta
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃mere dolores. ⁊ amarissimis pro¬
mitt̾e cum lacrimis: quia si ds ꝑ reme
merita scĩ remigii pedem ip̃ius abhac
cum pede solueret. ult̾ius numꝙͣ uel
de illa: uel de qualibet aliquit eccl̃ia
tolleret. aut tolli qͣntum ex ip̃o esset
ullo modo ꝯsentiret. Caballum qͦ su¬
ũ cũ sella:⁊ alia que potuit ad eandẽ
donauit eccł̃iam. Sicq post ꝯfessionẽ.
lacrimas ⁊ uotũ: pes eiꝰ abostio cuiad¬
heserat. ẽ solutꝰ. Uerũtamen eo post¬
modũ pede claudus ꝑmansit. dum
crure femoreq putrescente: morte de
lochariũs. ludouicus. ⁊ karolus
uillas ep̃ii Remensis qd̵ tenebat fol¬
co prb̃r. Rarolus sius distribuit mi
dicens. Nõ est iste locus tuus adiã¬
cendũ. alt̾ius meriti ⁊ officii debet
ẽẽ:qui hanc uillã hr̃e ⁊ in hoc cubi¬
culo debet iacere. Surge quãtotius.
⁊ hiic abscede. Qd̃ illa ꝑuipendit.
putãs inanẽ se uisũ uid̾e. It̾um qͦ

Expanded text:
exprimere dolores, et amarissimis prexprimere dolores, et amarissimis prmittere cum lacrymis, quia si Deus per merita S. Remigii pedem ipsius ab hac compede solveret, ulterius nunquam, vel de illa, vel de qualibet aliquid ecclesia tolleret, aut tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella, et alia quae potuit ad eamdem donavit ecclesiam. Sicque post confessionem, lacrymas et votum, pes ejus ab ostio, cui adhaeserat, est solutus. Verumtamen eo postmodum pede claudus permansit, dum crure femoreque computrescente, morte deLotharius, Ludovicus, et Karolus villas episcopii Remensis, quod tenebat Fulco presbyter, Karolus suis distribuit mildicens: Non est iste locus tuus ad jacendum. Alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere, et in hoc cubiculo debet jacere. Surge quantocius, et hinc abscede. Quod illa parvipendit, putans inane se visum videre. Iterum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nensi. bĩ nemigiiteliqͥis obtẽ¬
tis: oratoriũ in sua ꝓprietate sub ip̃iꝰ
edificauit honore. Ubi dñs nõ nul¬
la ꝓpt̾ huiꝰ dilecti sui merita ꝓpalã¬
da: dignatꝰ est ostend̾e signa. Cũ de¬
iq ludouico imꝑatore defuncto.
aqͥtani absq pͥncipis iugo facti:
gentilia ati mobilitate ꝑmoti:
put qͥsq pot̾at afferrat sese:mu¬
tuoq impugnare. ac ꝑ ꝯtiguos pa¬
gos debachari cepissent:pauꝑes qͥz
res suas in eccl̃iis repon̾e studuerũt.
Unde confisi uirtutũ que imbi fie¬
bant opinione:sua multiseruãda
ineodem certatim recundunt orato¬
rio.Audientes autẽ predones. Hoco¬
pib oratoriũ płib refertum płimo¬
x: eas uidiripere nitunt᷑. Quoꝵ qd̾¬
dam obserati serã conante frange¬
re ostii. mox ut ianuam calce per¬
cussit: eidem coherente pede ip̃ius
ostio. resupmꝰ int̾ram p̃sumptor
cecidit. Qd̃ aliicernentes: aufugi¬
unt. Ipse u̾o miser cogente crucia¬
tu: cũ maximo suos eiulatu cepit

Expanded text:
nensi, B. Remigii reliquiis obtentis, oratorium in sua proprietate sub ipsius aedificavit honore. Ubi Dominus nonnulla, propter hujus dilecti sui merita propalanda, dignatus est ostendere signa. Cum denique Ludovico imperatore defuncto, Aquitanii absque principis jugo facti, gentilitiaque mobilitate permoti, prout quisque poterat, efferre sese, mutuoque impugnare, ac per contiguos pagos debacchari coepissent, pauperes quique res suas in ecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi, virtutum quae inibi fiebant, opinione, sua multi servanda in eodem certatim recondunt oratorio. Audientes autem praedones hoc opibus oratorium pluribus refertum plurimorum, eas vi diripere nituntur. Quorum quodam obserati seram conante frangere ostii, mox ut januam calce percussit, eidem cohaerente pede ipsius ostio, resupinus in terram praesumptor cecidit. Quod alii cernentes, aufugiunt. Ipse vero miser, cogente cruciatu, cum maximo suos ejulatu coepit
Abbreviated transcription (Latin):
tigit ut ip̃a die sui decessus plures qͥ
aduen̾ant ep̃i remẽsem ingred̾entꝰ
urbẽ quiq funꝰ ip̃iꝰ dignis cexeq̾̃is cele¬
tu decenti tdidere sepulture. De successi
gebat᷑ archidiaconatꝰ. uir tã eccl̃iasticis
ꝙ scłarib disciplinis sufficient᷑ insttuc¬
tꝰ quiq apud remigium aut iscidorẽsẽ
magr̃m: inliberalib studiũ dederat aiti¬
b Quo ꝑconsensũ ⁊ ĩsionẽ nob̃ti regio.
ab albone suessonico cet̾isꝙ tem̃sis ꝓnĩ¬
cie p̾sulib ordinato ep̃o: delati st̃ adotr
quondã heriei archiep̃r. ⁊ hetiueꝰ archi¬

Expanded text:
tigit autem ut ipsa die sui decessus plures qui advenerant episcopi, Remensem ingrederentur urbem, quique funus ipsius dignis exsequiis celetu, decenti tradidere sepulturae. CAPUT XVIIIgebatur archidiaconatus: vir tam ecclesiasticis quam saecularibus disciplinis sufficienter instructus, quique apud Remigium Antissiodorensem magistrum in liberalibus studium dederat artibus. Quo per consensum et jussionem Roberti regis ab Abbone Suessonico caeterisque Rhemensis provinciae praesulibus ordinato episcopo, delati sunt Odo frater quondam Herivaei archiepi
Abbreviated transcription (Latin):
uenire tõnem corã eodẽ pontifice. ilb
gulari c̾tamine cũ accãtorib det̾nei.
Sublatis ṡͥ eccłie possessionib. qͣs̃ plu¬
res exhoc retinebant ep̃io ꝑ herib̾tum
mitẽ: deducti sunt ad rotb̃tũ regẽ. ⁊ sub
custodia usꝙ admortẽ regis rotb̃tro
doqͥdem penes eũdẽ hetib̾tũ. heriues
pariseris detenti st̃ Fẽrt̃ aut̃ tunc ab
hoc archiep̃o ⁊ a cõsiliariĩs sius lxrib̾to
niq p̃sul legatos huiꝰ eccl̃ie romã di¬
gens ꝓconsensu pape iohis ĩ ordina¬
tõne sua palluĩab eodẽ aͥ missũtulit¬
t̾is pͥuilegii hꝰ sedis suscepit. Desm

Expanded text:
eodem pontifice, vel singulari certamine cum accusatoribus decernere, sublatis sibi Ecclesiae possessionibus, quas plures ex hoc retinebant episcopio, per Heribertum comitem deducti sunt ad Robertum regem, et sub custodia usque ad mortem regis Roberti, Odo quidem penes eumdem Heribertum, Herivaeus vero Parisiis detenti sunt. Fertur autem tunc ab hoc archiepiscopo, et a consiliariis suis, Heriberto enique praesul legatos hujus Ecclesiae Romam dirigens pro consensu papae Joannis in ordinatione sua, pallium ab eodem sibi missum cum litteris privilegii hujus sedis suscepit. Hic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
se subducente facta ẽ: ut num¬
quam deinceps iibi molendi¬
nũs haberi posset. Aquibdam
quo repulsus. ne siluulã qudã
suos intra terminos comprehẽde¬
ret: dixit ut nec folia umquam
de ip̃a filua licet esset contigua
transfines. ip̃os euolaret. neꝙ
fustis ex ea uersus. eosdem termi¬
nos caderet. Quod et obseruatũ
uoluntate dei tradit᷑. donec ipsa
silua ꝓdurasse dinoscituꝵ ab¬
inde quoꝙ ꝓcedens: uenitadiul¬
lam nomine cauimacũ: qriam
finib siuis nitens concludere:
prohibetur ab homnib eiusdẽ
uille. Etinẽ ille miti uultumodo
reiectus: modo reꝓpinquãs. sig¬
na. que parent adhuc: ꝑ suum
dimisit iter. Tandem repulsus:
Dhxeisse fert᷑ad illos. Senꝑlabo¬
Rotatẽ ⁊ẽgestatẽ sustinete. Nod¬
⁊ hodieꝙᷤ completi: manentissen¬
tentie iutrus osfendit. Surgẽs
łautẽ rex ⁊ sõmpioͥ meridiano.
quecumꝙ beatus remigius am¬
ubitu sue urtuitionis induserat.
eidem̃ p̃cepte regie dedit aucto

Expanded text:
se subducente, facta est, ut nunse subducente, facta est, ut nunquam deinceps inibi molendinus haberi posset. A quibusdam quoque repulsus, ne silvulam quamdam suos intra terminos comprehenderet, dixit, ut nec folium unquam de ipsa silva licet esset contigua, trans fines ipsos evolaret, neque fustis ex ea versus eosdem terminos caderet. Quod et observatum voluntate Dei traditur, donec ipsa silva perdurasse dignoscitur. Abinde quoque procedens, venit ad villam, nomine Caviniacumfinibus suis nitens concludere, prohibetur ab hominibus ejusdem villae. Tunc ille miti vultu modo rejectus, modo repropinquans, signa quae parent adhuc per suum dimisit iter. Tandem repulsus, dixisse fertur ad illos: Semper laborate, et egestatem sustinete. Quod hodieque compleri, manentis sententiae virtus ostendit. Surgens autem rex a somno meridiano, quaecunque beatus Remigius ambitu suae circumitionis incluserat, eidem praecepto regiae dedit auctor
Abbreviated transcription (Latin):
cate suessonica: sedem suam
constituens delectabatur p̾sentia
⁊ tolloquio sc̃ĩ remigii. Sed quia
uir hic sanctus. inciuitatis huiꝰ
uicina uillas non habebat alias
nisi quondã paruã que sancto
nichasio data fuerat. rex sugge¬
rente regina. locorũq petentib
incolis: qui multiplicib erant
agrauatisenis ut quodregł de¬
bebant eqłie remensi ꝑ soluerent:
sancto ꝓposuit remigio. ut qͣntũ
cutũret dũ ip̃e meridie quesce¬
ret: illi totũ donaret: Ientus
igitur remigius ꝑfinea. ctm iti¬
dentut ad huo manifesti profec¬
tus: itineris sui signa dimisit.
Inqua determinatione qlndam
possidens molendinum reppudit
scm̃ uirũ ne iutra ip̃osllan
concluderet fuies Oueariut
dm̃i lenteraffaxus are. Amite.
non sit tibidarupabt habenstꝰ
simul honciuolendina. Atalle
rotamolendim uerti cepith¶ Ee¬
pulsor autẽ clamare pꝰstm̃ tmmi
giũ. Serne deiuemit habeanꝰ
siec michinet tibi. eyox tantapro¬
funditas in eodem loco tellure

Expanded text:
itate Suessonica sedem suam itate Suessonica sedem suam constituens, delectabatur praesentia et colloquio sancti Remigii. Sed quia vir hic sanctus in civitatis hujus vicinia villas non habebat alias, nisi quamdam parvam quae sancto Nicasio data fuerat, rex suggerente regina, locorumque petentibus incolis, qui multiplicibus erant aggravati xeniis, ut quod regi debebant, Ecclesiae Remensi persolverent sancto proposuit Remigio, ut quantum circumiret dum ipse meridie quiesceret, illi totum donaret. Beatus igitur Remigius per fines qui videntur adhuc manifesti, profectus, itineris sui signa dimisit. In qua determinatione quidam possidens molendinum repulit sanctum virum, ne intra ipsos illum concluderet fines. Quem vir Domini leniter affatus ait: Amice, non sit tibi durum, ut habeamus simul hunc molendinum. At ille rota molendini verti coepit. Repulsor autem clamare coepigium: Serve Dei, veni, et habeamus Nec mihi, nec tibi. Mox tanta profunditas in eodem loco, tellure
Abbreviated transcription (Latin):
trauit eĩdem heatissum remigii.
ubitunc ip̃e nesanctus iugi¬
liis fatigatus. ⁊ quasi dormiens
in excessum raptꝰ. iudet angelum
sibi assistentẽ. qui hec ut acł a
fuerant: ⁊ta narrat eidem iu¬
bens ut quam totius laudunũ
petat: atꝙ genebaudum sedi da¬
te restituens. ei coram se ponti¬
ficali fungi minist̾io ꝑsuadeat.
Ilico uir beatus nichilhesitans Ad¬
it magna cum celeritate laudu¬
num. Quo ꝑueniens ĩ ostii lum¬
ne. saluo sigillo seraq reserati:
genebaudũ iacentem reperit.
Quem ꝓtensis brachiis: cum gau¬
dii lacͥuns dm̃i clementiã collau¬
dans erexit. eumq sedi ⁊ offi¬
cio sacerdotali reddens: temos cũ
gaudio repedauit. Genchaudus
autẽ inscĩtate pꝰea: cunctos iide
sue dies dei fretus gr̃am ꝓagens.
palam que sibi dñs fecerat apre¬
dicabat. Obiit igitur genebaudꝰ
inpace. sanctis dei connumetatus
tam diu ep̃atu ꝑfunctus. ut ei
successerit latro filius eius ep̃c et
ip̃e postea sanctus.

Expanded text:
cravit ejusdem beatissimi Remigii, cravit ejusdem beatissimi Remigii, ubi tunc ipse vir sanctus, vigiliis fatigatus, et quasi dormiens, in excessum raptus, videt angelum sibi assistentem, qui haec ut acta fuerant ita narrat eidem, jubens, ut quantocius Laudunum petat, atque Genebaudum sedi datae restituens, ei coram se pontificali fungi ministerio persuadeat. Illico vir beatus nihil haesitans adit magna cum celeritate Laudunum. Quo perveniens, in ostii limine, salvo sigillo seraque reserati, Genebaudum jacentem reperit: quem protensis brachiis cum gaudii lacrymis Domini clementiam collaudans, erexit, eumque sedi et officio sacerdotali reddens, Remos cum gaudio repedavit. Genebaudus autem in sanctitate postea cunctos vitae suae dies, Dei fretus gratia, peragens, palam quae sibi Dominus fecerat, praedicabat. Obiit igitur Genebaudus in pace sanctis Dei connumeratus, tandiu episcopatu perfunctus, ut ei successerit Latro filius ejus, episcopus et ipse postea sanctus.
Abbreviated transcription (Latin):
nitene dectiminib suis. Cene¬
baidous autẽ minio tetrore ꝑcussꝰ
respondẽ non pot̾at. Tunc angłs
domini confortans eum. nec ti¬
meat hortatur. inmo gaudeat
de dñi miscd̾ia sibi collata. Ro¬
boratus tandem respondisse fert᷑:
non se posse hinc egredi: quia dom¬
nus ⁊ pat̾ suus remigius ostii da¬
uẽ secũ haberet: quod ⁊ sigillo suo
signasset. Et angłs ad eum. sdot
non dubites inquit a domino me
missũ. sicut patet tibi celum:
sic ⁊ ostium istud patebit. Et sta¬
tun saluo sigillo ac sera: ostium
illud aꝑtum c̃. Tunc genebauduᷤᷤ
inmodtu crucis seꝓsternens in
lumine sic traditur asserusse etiã
ad me pectatorem uenire non
hinc egrediat. uisi uenetit ille.
qui me ineius nomine subhac
redusione constituit. Ad que re¬
sponsa mox angłs abscessit ab
eo Weatus autem remigius in
cripta quam subter eccłie sc̃e ma¬
tie sedem temis habetur: inorati¬
one ꝑnoctabat. Quã pꝰea criptã
p̃sul hermueus inhonore conse¬

Expanded text:
criminibus suis. » Genebaudus autem nimio terrore perculsus, respondere non poterat. Tunc angelus Domini confortans eum, ne timeat hortatur, imo gaudeat de Domini misericordia sibi collata. Roboratus tandem respondisse fertur non se posse hinc egredi, quia domnus et Pater suus Remigius ostii clavem secum haberet, quod et sigillo suo signasset. Et angelus ad eum: Ut non dubites inquit a Domino me missum, sicut patet tibi coelum, sic et ostium istud patebit. Et statim salvo sigillo ac sera ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se prosternens in limine, sic traditur asseruisse. Etiaad me peccatorem venire, non hinc egrediar, nisi venerit ille, qui me in ejus nomine sub hac reclusione constituit. Ad quae responsa mox angelus abscessit ab eo. Beatus autem Remigius in crypta, quae subter ecclesiae sanctae Mariae sedem Remis habetur, in oratione pernoctabat. Quam postea cryptam praesul Heriveus in honore conse
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam sancti iuliam manere fe¬
runtur mea penitentem con¬
cdudit ep̃m: Cius quoq per
annos septem gubernans
parochiam. unam remis. domi¬
nicam: Lauduni celebrare con¬
sueuetat alteram. Qua sub
reclusione: quante contritionis
a continentie districtione. se uir p̃¬
fatus coartauerit. qͣm dignos in¬
ibi penitentie fructus exegerit. di¬
uina post modũ ꝓpalauit clemen¬
tia Anno siquidem septimo cum
uigilia cene dominice penitens ꝑ¬
noctaret inoratione se ip̃m deflenᷤ
in hoc qm̃ qui ad eo usq prouectus
fuerat ut dño penitentes recon¬
ciliaret hac die nec inter peniten¬
tes ip̃e criminib suis exigentibꝰ
in eccłiamerebatur consistere.
angłs dñi circa mediã noctẽ. mag¬
na cũ luce uenit adeũ ubi pronꝰ
tacebat moratorio: taliq decubã¬
temcõpellasse fertur alloquio.
Genebaride: exaudite sunt pro te
orationes patris t̾ui remigii. sus¬
cepit dñs penitentiã tuam: ⁊ di¬

Expanded text:
ecclesiam sancti Juliani manere feecclesiam sancti Juliani manere feruntur in ea poenitentem concludit episcopum. Ejus quoque per annos septem gubernans parochiam, unam Remis Dominicam, Lauduni celebrare consueverat alteram. Qua sub reclusione, quantae contritionis ac continentiae districtione se vir praefatus coarctaverit, quam dignos inibi poenitentiae fructus exegerit, divina postmodum propalavit clementia. Anno siquidem septimo, cum in vigilia coenae Dominicae poenitens pernoctaret in oratione, seipsum deflens in hoc, quoniam qui ad id usque provectus fuerat, ut Domino poenitentes reconciliaret, hac die nec inter poenitentes ipse criminibus suis exigentibus in ecclesia merebatur consistere; angelus Domini circa mediam noctem magna cum luce venit ad eum, ubi pronus jacebat in oratorio, talique decubantem compellasse fertur alloquio: « Genebaude, exauditae sunt pro te orationes Patris tui Remigii. Suscepit Dominus poenitentiam tuam, et di
Abbreviated transcription (Latin):
cubilis iniere secretum. magñ
prorumpens in eiulatũ stolam
deponere nititur reus. sancti se pa¬
troni prosternens pedibus. Quo
doboris tanti causam diligenter
indagante: lacrimis singultu¬
q prepediente uix ad missã
transgressor narrat exordi¬
ne. Queuir dei contritum
uidens ac pene desperatum:
blande consolari satagit. Do¬
lore se protestans. non tain de
perpetrato facinore. quam quod
ille de dñi uidebatur benigni¬
tate diffidere. cui constat m¬
chil quod uoluerat impossi¬
bile: Qui nullum ad se reuet¬
tentem peccatorum despicit:qui
pro peccatorib etiam sangumẽ
suum fudit. Duiersis itaq uir
benignus ⁊ prudens:erigere
lapsum certat exemplis.quod
apud deum scilicet facile Re¬
atus huius ueniam ualeret op¬
tinere:si dignos penitentie
fructus deo studeret offetre.
Sic demum dignis exhorta¬
tionib indicit auimato peniten¬
tiam structaq mansiunccula
fenestellis paruis illuminata:
cum oratorio que ad Huc secus

Expanded text:
cubilis iniere secretum, magnum cubilis iniere secretum, magnum prorumpens in ejulatum, stolam deponere nititur reus, sancti se patroni prosternens pedibus. Quo doloris tanti causam diligenter indagante, lacrymis singultuque praepediente, vix admissa transgressor narrat ex ordine. Quem vir Dei contritum videns ac pene desperatum, blande consolari satagit, dolere se protestans, non tam de perpetrato facinore, quam quod ille de Domini videbatur benignitate diffidere, cui constat nihil quod voluerit impossibile: qui nullum ad se revertentem peccatorem despicit, qui pro peccatoribus etiam sanguinem suum fudit. Diversis itaque vir benignus et prudens erigere lapsum certat exemplis, quod apud Deum scilicet facile, reatus hujus veniam valeret obtinere, si dignos poenitentiae fructus Deo studeret offerre. Sic demum dignis exhortationibus indicit animato poenitentiam, structaque mansiuncula, fenestellis parvis illuminata, cum oratorio quae adhuc secus