comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos ab omni maͥ¬
namento carnis.
nt est luxuria. ⁊¬
sp̃. ut est ira m
uis multipharie ĩ¬
telligitur. i deo q di¬
xit. ab omni. quia¬
muata sunt intia
carnalianit omnia¬
fugiamus. nos dico
ꝑficientes bona o¬
ꝑatione sanctificati¬
oneni in baptismo¬
.ceptam. ⁊ hoc inti¬
more dei ut dem
uereamini qui solus fatit. uel ita lege
secimdum litteram issaͣm que non ħt
⁊ minidemus nos ab omni inquinanẽ¬
mini sequiurar. quia quisine deo hoc a¬
git: sanstus minidi est ⁊ non dei ⁊ ad h̃¬

Expanded text:
s ab omni namento carnis, ut est luxuria, tus, ut est ira. rnis multifarie intelligitur. Ideoque dixit, ab omni, quiamulta sunt vitia carnalia, ut omniafugiamus. Nos dico perficientes bona operatione sanctificationem, in baptismoeptam. Et hoc in timore Dei, ut Deum vereamur qui solus facit. Vel ita lege, secundum aliam litteram, quae non habet: Et mundemus nos ab omni inquinamenei sequimur, quia qui sine Deo haec agit, sanctus mundi est, non Dei. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
sit .i. delestatio qne est primiis motis:
mortaim pectati. spirituamꝰ recessio hic ĩ¬
temgenda est. smmuliter et de tacta tordis
non corporis intelligendum est. displic̃e
enim malmm. non tangore est. Nocni¬

Expanded text:
sit, id est delectatio, quae est primus motus mortalis peccati. Spiritualis recessio hic intelligenda est, similiter et de tactu cordis non corporis intelligendum est. Displicere enim malum non tangere est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
suscipe illũ
sicut me. si
autem aliꝙͥ
nocuit tibi
aut debet h'
michi impu¬
ta Ego pau¬
lus scripsi
ego reddam
ut non dicã
tibi quod ⁊
teipsum mͥ
debes. Ita fr̃
ego tefruar
in domino
refice usca̾

Expanded text:
suscipe illum sicut me. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi Ego reddam, ut non dicam tibi quod et teipsum mihi debes. Ita, frater, ego te fruar in Domino, refice viscera
Abbreviated transcription (Latin):
mus a domino spe.
nos ꝑegrinari a domino. Si enim ubiq ẽ:
quomado gͦ peregrinamur a domino. sine
dubio ubiq est. et in eo sunt omina ⁊ tam̃
dicimur hic ab ea peregrinari quia ⁊ si u¬
biq est deus non tamen hic indecur. sicut
in celis. peregrinamur gͦ non fide s sp̃e¬
uñ subdit. Perfidẽ
ambulamus .i. ad
perspetiem.
qui peregrinatur.
dit. necin patria est . nec in uia. Sac gͦ ã¬
bulemus. tanquam in nia sumiis. quia
ipse rex patrie factus est niã. Rex pa

Expanded text:
sumus a Domino specinos peregrinari a Domino? Si enim ubique est, quomodo ergo peregrinamur a Domino? Sine dubio ubique est, et in eo sunt omnia, et tamen dicimur hic peregrinari ab eo; quia et si ubique Deus est, non tamen hic videtur sicut in coelis. Peregrinamur ergo non fide, sUnde subdit; per fidem ambulamus, id est per specieQui peregrinatur edit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus tanquam in via simus, quia ipse rex patriae factus est via. Rex pa
Abbreviated transcription (Latin):
sum uiã ueritas ⁊ uita. est illuminatio:
ꝑ fidem. est illuminatio: ꝑ spetiem. modo
ꝑ fidem tantum illuminanuir. non per
spetiem. Homini enini uitam mortalem
adhuc agenti non pot̃ continge: ut dimo¬
to atq disensso omini nubilo fartasiarnm
corꝑaliumi screnissua incomitabilis
ui̾tatis luice potiatur. ⁊ mente penirus a
consuetisoiñe inte huius alienata constã

Expanded text:
sum via, et veritas, et vita . Est illuminatio per fidem, est et illuminatio per speciem; modo per fidem tantum illuminamur, non per speciem. Homini enim vitam mortalem adhuc agenti non potest contingere, ut dimoto atque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium, serenissima incommutabilis veritatis luce potiatur, et mente penitus a consuetudine vitae hujus alienata, consta
Abbreviated transcription (Latin):
rant dommandi s officio consulendi et
beneficientia prouidendi orationi quasi
sigillatim diuersos monui: cominunĩt᷑
autem mine ommes uos monui: instate
fc̃a defuturis: uos dico manentes iñ acti¬
nt dens aꝑe . no. ostium ẜmonis .i. os mę¬
um faciat aptum
cy ad hoc datum est
ut mde pdeat uer¬
bum os autem a¬
ꝑtum est. quoniã
multa ⁊ magna di¬
cit ⁊ ad quid uelit
illud ꝙ ẽ secretum

Expanded text:
rant dominandi, sed officio consulendi, et beneficia providendi. Orationi. Quasi dicat: Singulatim diversos monui, communiter autem omnes vos moneo, instate facta de futuris. Vos dico manentes in actiut Deus aperiat nobis ostium sermonis, id est os meum faciat apertum quod ad hoc datum est ut inde prodeat verbum. Os autem apertum est, quoniam multa et magna dicit. Et ad quid velit illud, quod est secretum
Abbreviated transcription (Latin):
liis usus sibimet adimicta mͣĩ. diffe̾n¬
tias faciunt. bñutit᷑ alinnis bono conti¬
nentiam declicans deo. Malcutit᷑ quis
bono continentiam dedicans ỹdolo. Ma¬
le utit᷑ quis inalo concupiscentiam rela¬
xans adultio. bñ utitur quis malo concu¬
pĩam rest̾ngens comibio. Sicut gͦ me¬
mis ẽ bñ mi bono quam bñ uti malo cũ
nem suam nuptum bñ facit. ⁊ qui non

Expanded text:
lus, sibimet adjuncta quatuor differentias faciunt. Bene utitur bono, continentiam dedicans Deo: male utitur bono, continentiam dedicans idolo. Male utitur malo, concupiscentiam relaxans adulterio: bene utitur malo, concupiscentiam restringens connubio. Sicut ergo melius est bene uti bono, quam bene uti malo, cum nem suam nuptum, bene facit; et qui non
Abbreviated transcription (Latin):
habes. ⁊ si omĩa
aliui doces car te
qui p̃dicas ñ furã.¬
sicut lexdicit cur
qui doces non eẽ mechandum mechãb̃is.¬

Expanded text:
habes. Et si ita alium doces, cur te qui praedicas non fursicut lex dicit, cur qui dicis non esse moechandum, moecha
Abbreviated transcription (Latin):
deritis hec omnia scitote quia ꝓpe est in
ranins. Sed dico.
disse. et ita usdeos¬
autlisse constat sed¬
trna possent et au¬
disse et non cogno¬
uisse. affirmat en¬
am eos cognouisse
quasi omnes quidẽ
antlierunt. s deui¬

Expanded text:
deritis haec omnia, scitote quia prope est in januis . Sed dico, disse et ita audisse constat, seduia possent et audisse et non cognovisse, affirmat etiam eos cognovisse; at: Omnes quidem audierunt, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ cognonssse der¬
trinam euuange¬
lii et xp̃i aduentũ¬
quia contratlicere
non potuit ratiõe¬
uel anctoritate. s
non uere cognauit
ut menti eoram be¬
ne sederet. Deiñde uerba moỹsi ex ꝑsona
dei patris loqnentis in dentononio ponĩt
dicens. ego adducam nos .i. ꝑ mittã uos
addici. ad emulationem habitam in ñ
tilium qui pris dicebant non gens q¬
sine lege erant. uel modo sunt non gens.
⁊ promissiones et legein corum ⁊ prophas
ad se ꝑtinere. Seqrunt᷑. In .i. contra gentero
insipientem .i. contra gentiles qui deuniꝰ
uerum non noua̾nt mittam nos in rram
i. ꝑmittam nos irasci. et ꝑsequi ⁊ cum hoc
factum uideant attenclant ꝙuenit noN

Expanded text:
itur cognovisse docrinam Evangelii, et Christi adventuquia contradicere non potuit rationevel auctoritate, sed non vere cognovit, ut menti eorum bene sederet. Deinde verba Mosi ex persona Dei Patris loquentis in Deuteronomio ponit, dicens: Ego adducam vos, id est permittam vos adduci ad aemulationem habitam in nontilium, qui prius dicebantur non gens, qsine lege erant. Vel modo sunt non gens, et promissiones et legem eorum et prophetas ad se pertinere. In gentem, id est contra gentem, insipientem, id est contra gentiles, qui Deum verum non noverant. Mittam vos in iram, id est permittam vos irasci et persequi, et cum hoc factum videant, attendant quod ven
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ut nos scificetis
bñ oꝑando. ⁊ ut
abstineatis q̃nasi
longe remoti uos
ita abstineatis uc
sciat imꝰquisq ue

Expanded text:
 ut vos sanctificetis bene operando, et ut abstineatis, quasi dicat: Longe remoti, vos, ita abstineatis, ut sciat unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ honore ne iho¬
noretur aliqua tͣ
brorum suorum of¬
ficinas studeat ꝑ
continentiam ho¬
norabiles exhib̾e̾
abstinete ut neo
licito abutamini
rem dominando
ñ turpit᷑ abutẽdo

Expanded text:
 honore, ne inhonoretur aliqua turrorum suorum officinas studeat per continentiam honorabiles exhibere. abstinete, ut nec licito abutamini;rem dominando non turpiter abutendo
Abbreviated transcription (Latin):
quia scitis que p̃¬
cepta .i. quam ho¬
nestra ⁊ qͣm ucili¬
a dedim̾ uobis illa
dico honninbns
ostensa ꝑ domimĩ
commendat ea ⁊
uc̃ bona sunt. hec
est enim uolũ. dĩ
hoc ẽ p̃ceptum dĩ

Expanded text:
quia scitis quae praecepta, id est quam honesta et quam utilia dederim vobis. Illa, dico hominibus ostensa per Dominum commendat ea, et vere bona sunt. Haec est enim voluntas Dei, hoc est praeceptum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
littã .i. ñ approbo. non accepto. non michi
placet. ñ consentio. alitͤ enim uderet᷑ esse
contrarium isli sententie qua dixit peccatũ
ut appareat pectatum ꝑ mandatum tiño
enim apparet si ignoratur. s ignoro. sic
dic̃tum est hoc loco. ut intelligatur non
approbo. secimdum hanc loquutianem diẽ
daminis peccatorib. non noui nos. non
enim eni aliquid latet. s qia pecenta
ñ inueniunt᷑ in regulis p̃ceptorim qͣs
ht uĩtas. iõ ip̃a m̾tas dicit non noui. ⁊¬

Expanded text:
littera, id est non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio. Aliter enim videretur contrarium esse illi sententiae qua dixit, peccatum ut appareat peccatum per mandatum. Quomodo enim apparet si ignoratur? Sed ignoro, sic dictum est, hoc loco, ut intelligatur, non approbo. Secundum hanc locutionem dicit Dominus peccatoribus: Non novi vos . Non enim eum aliquid latet. Sed quia peccata non inveniuntur in regulis praeceptorum quas habet veritas, ideo ipsa Veritas dicit, non novi;
Abbreviated transcription (Latin):
mortis huius. ip̃m erit .⁊ ñ ip̃m erit. ip̃m
erit: quia ip̃a creatio erit. non ip̃m erit:
quia mortale ñ erit. lib̾abr̃ aut̃ tune: cum
mortale hoc induet immortalitatem ubi
mula concupĩa remanebit. S a quo libabr̃ :¬

Expanded text:
mortis hujus. Ipsum erit, et non ipsum erit: ipsum erit, quia ipsa creatio erit; non ipsum erit, quia mortale non erit. Liberabitur autem tunc, cum mortale hoc induet immortalitatem, ubi nulla concupiscentia remanebit. S
Abbreviated transcription (Latin):
ne. mens enim n on consentit peccato ⁊itil¬
lanti. sugge̾nti. blandienti. qr habet alras
int̾nas delestationes delectationib cnis
nulla ex ꝑte confendas. Mors gͦ conten¬
dit. s mens ñ consentit. ⁊ ẽm̃me quidda
mortuum ⁊ quiddam uiuum. uel lexpot̃i

Expanded text:
ne. Mens enim non consentit peccato titilne. Mens enim non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti, quia habet interius alias delectationes, delectationibus carnis nulla ex parte conferendas. Mors ergo contendit, sed mens non consentit; et est in me, quiddam mortuum, et quiddam vivum.
Abbreviated transcription (Latin):
restat ifirmitas. lex que ĩ membris est re¬
pugnans menti uitium carnis est ꝙ ex pe¬
na peccati ⁊ extraduce mortis ꝑuen̾it. E
lex ista que est in membͥs remissa ẽ rege¬
natione sp̃itali. ⁊ manet in carne mortali.
remissa ẽ quia reatus solutus est sacͣmento
tino renasennt᷑ fideles manet aut̃e qr oꝑat᷑
desidi̾a contͣ que dunicant ⁊ fideles. Repu
gem peccati .i. iii motum concupse. ip̃a enĩ
concupãa est lexpcc̃i lex autem membrorũ
uł carnis ẽ incebidus quidam affectus uł
languor ciui commonest illcitum desidiͥũ
.i. carnalem concupłam quam legem peccati
uocat que hoc carnale nr̃m captium nocat
lex gͦ carnus me captiuat sub ip̃aloge pccati.
.i. sub concupiscentia sua. Cap̃tunm me aũ
ducit non ex mente s ex carne. ñ extoto
s exꝑte quia mens repugnat ⁊ condele¬
ctatur legi dei fic de ip̃o apło conuenienter
accipit᷑ qui dicit se caꝑtsuum duci ex cͣ¬

Expanded text:
restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenit, sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant fideles. Repuggem peccati, id est in motum concupiscentiae. Ipsa enim concupiscentia est lex peccati. Lex autem membrorum, vel carnis est morbidus quidam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est carnalem concupiscentiam, quam legem peccati vocat, quae hoc carnale nostrum captivum tenet. Lex ergo carnis me captivat sub ipsa lege peccati, id est sub concupiscentia sua. Captivum autem me ducit non ex mente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo convenienter accipitur, qui dicit se captivum duci ex car
Abbreviated transcription (Latin):
dico sumus int̾ nos contratĩ de diu̾sis pͥncipi¬
is uenientes. s ego ip̃e mente ẜuuo legi dei.
carne antem ẜuio legi peccati quam din
languor obluctat᷑ sabati. ñ enim alius in m̃¬
te ⁊ alius tñ carne tua ego in mente ⁊ ego
iñ carne. ⁊ magis sum in mente qͣm in cͣne.
sion enim sunt due nature contͣ rie ut ma¬
nỹchei mentuint᷑. s ex utroq umis homo
est. acio tẽs ẽ homo. mente igͣ ñ cõsẽtio.
carne concupisco. semꝑ itaq pugna est in
corpe mortis huns. quia ip̃a concupiscẽtia
cum qua nati sumus. finiri ñ pot̃ qͣmdin
uinmiis cotridic minui pot̃ fmiri ñ pot̃¬

Expanded text:
sis principiis venientes, sed ego ipse mente servio legi Dei. Carne autem servio legi peccati, quandiu languor obluctatur saluti. Non enim alius in carne, et alius in mente, quia ego in mente, et ego in carne, et magis sum in mente quam in carne. Non enim sunt duae naturae contrariae, ut Manichaei mentiuntur, sed ex utroque unus homoactus est homo. Mente igitur non consentio, carne concupisco. Semper itaque pugna est in corpore mortis hujus, quia ipsa concupiscentia cum qua nati sumus, finiri non potest quandiu vivimus; quotidie minui potest, finiri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
quia mente ẜuio le¬
pnationis est nuc
⁊ si ante ñ tñ nc̃.
est dico hiĩs qui st̃¬
omnia solimintur.
tionis est illis quiã
⁊ si macule cuie ex
carne sunt non ab¬
sunt. ⁊ si enim ha¬
Mbent desideria car

Expanded text:
Quia mente servio lemnationis est, nunc, et si ante, non tamen est dico, his qui somnia solvuntur, tionis est illis, quia tsi maculae ex carne sunt, non obsunt, etsi enim habent desideria car
Abbreviated transcription (Latin):
lat enim concupna ⁊ ñ consentit. delectat
uxor aliena ⁊ non annuit. maentem au̾tit.
m secretarrum mentis intrat iudet fceis
serpentem concrpiãm. ⁊ intꝰ mundat con
ñ consentit s ñ ꝑficit bonuti. ut .s. omino
non concupascat. sic ⁊ hostis enĩs .s. concu¬
ꝑiscentia agit malum triua monet mat
desidium. s ñ ꝑficit malum quia ñ pt᷑¬
hit ad malum ⁊ mn isto bello est tota inta

Expanded text:
lat enim concupiscentiae, et non consentit. Delectat enim uxor aliena, et non annuit; mentem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscentiam et intus mundat consnon consentit, sed non perficit bonum, scilicet ut omnino non concupiscat, sic et hostis ejus scilicet concupiscentia agit malum, quia movet malum desiderium, et non perficit malum, quia non pertrahit ad malum, et in isto bello est tota vita
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in me. hoc est in carne mea ⁊ si h̃a Ang̃¬
bitet. uiuit tamen iste sc̃s exfsdc ñ consen¬
tiendo ei. Sunt enim̃ desiderta mala s si
non regnant ip̃e ñ facit faceret autom si
ñ ip̃e oꝑabat᷑ quib non consenticbat ad ꝑ¬
petranda pc̃ca. Multum uo̾ fallitur homo qͥ
si oderit quia tonsentit. simul enim ẽ utͣn
⁊ ip̃e ooit. quiã malum ẽẽ nonit ⁊ ip̃e fat̃
quia face̾ statuit. si uo̾ etiam illud addat
iõ qr cum dec̾int ⁊ facit displicet sibi tm̃
errat. ut nec se ip̃m agnoscat crã cum exto¬
to ip̃e sit. ⁊ corde statuente ⁊ corꝑe implẽ¬

Expanded text:
habitat in me, hoc est in carne mea; etsi hoc habitet, vivit tamen iste sanctus ex fide non consentiendo ei. Sunt enim desideria mala, sed si non regnant, ipse non facit. Faceret autem sin ipse operabatur, quibus non consentiebat ad perpetranda peccata. Multum vero fallitur homo, qud, etiamsi oderit quia consentit, simul enim est utrumque, et ipse odit, quia malum esse novit, et ipse facit quia facere statuit. Si vero etiam illuernit et facit, displicet sibi; tantum errat, ut nec se ipsum agnoscat; quando cum ex toto ipse sit, et corde statuente et corpore implen
Abbreviated transcription (Latin):
mente .i. uoluntate. Iam enim liber a¬
ninins ⁊ in consuetudinem bonam reuo¬
catus gratia adiũnante malas suggestio¬
nes pot̃ sꝑne̾ ⁊ contͣria supare. carne aũ¬
⁊ iõ non ẽ remissins agendum s canendũ
est ne regnet Alit̃ etiam pot̃ legi ab illo lo¬
co. ego aut̃ carnalis sum. loquitur enĩ apłt
in ꝑsona sua uł alicuns iusti sub gr̃a con
sub lege ut ante dictum est. s ut ipse ait
non est nisi homo gre qui bic loqiit᷑ qui
condelectat᷑ legi dei ⁊ consentit ⁊ qui non
oꝑat᷑ malum noc uult ⁊ qmignorat .i. non
approbat ⁊ cui nichil dampnationis est sic̃
in sequenti ostendr̃ ⁊ tamcu adhuc eẽ car

Expanded text:
mente, id est voluntate. Jam enim liber amente, id est voluntate. Jam enim liber animus et in consuetudinem bonam revocatus gratia adjuvante, malas suggestiones potest spernere, et contraria superare. Carne aueo non remissius agendum, sed cavendum est ne regnet. Aliter etiam potest legi ab illo loco: Ego autem carnalis sum, loquitur enim Apostolus in persona sua, vel alicujus justi sub gratia cosub lege, ut ante dictum est, sed ut ait non est nisi homo gratiae qui hic loquitur, qui condelectatur legi Dei, et consentit: qui non operatur malum, nec vult, et qui ignorat, id est non approbat, et cui nihil damnationis nunc est sicut in sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
natus est sub peccõ
hostem secum hns
sathanas gradis enim fabricanit Adam
ꝑ quos ad filios eins exspoliator accedar nͥ
cdementissimus dominus protegat pp̃ qd̾
mors est: Non pot̃ hoc faceͥ nisi magnus
aliquis. s eccennis me lib̾abit : non lexmo¬
ysi. non ꝓpric uires lib̾i arbitruĩ. s grana
accepta. homo releuetur ut de ceto̾ possit
resipiscere p̃ssopeccato. pot̃ enm homo ex¬
oneratus malis resiste̾ adn̾sarie recepta
potestate contͣ illum dum aduuiat᷑ a deo
⁊ attende ꝙ hic inducit quartaui legem
fidei potiorem lege moysi quam ⁊ gr̃am
nocat. quatuor enim leges in hac serie me
actus .i. status hominis in lege sp̃c. loqui
enim hic apłs iñ ꝑsona hominis suib gr̃a
degentis. Seqͣ. Igͣ ego ip̃e ⁊ cͤ. quia dixit
gra sc eẽ lib̾atum nequis torpeat securus.
quasi peccanim ñ ultra noceat dot̾minat.
quin peccatum item accupat. q. d. qr gr̃a
lib̾at. Igͣ ego ip̃e ratõnalis. ⁊ intlor homo
licet habens fomitem peccati ut prius tũ

Expanded text:
natus est sub peccato, hostem secum habens Satanas. Gradus enim fabricavit Adam per quos ad filios ejus exspoliator ascendat, nisi clementissimus Dominus protegat. Proptermors est. Non potest facere hoc nisi magnus aliquis. Sed ecce quis me liberabit? non lex Mosi, non propriae vires liberi arbitrii. Sed gratia cepta, homo relevetur, ut de caetero possit resipiscere presso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere adversario, potestate recepta contra illum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, potiorem lege Mosi, quam et gratiam vocat. Quatuor enim leges in hac serie memactus, id est status hominis, in lege spienim hic Apostolus in persona hominis, sub gratia degentis. Igitur ego ipse, etc. Quia dixit se gratia esse liberatum, ne quis torpeat securus quasi peccatum non ultra noceat; determinatquin peccatum quidem iterum occupat. Quasi dicaitur ego, id est rationalis et interior homo, licet habens fomitem peccati ut prius, tam
Abbreviated transcription (Latin):
mutatur ⁊ captiuantem me .i. captiũa¬
re me conantem in lege pcc̃i .i. ad conse¬
tiendum mente. implendum̃ q ope pet¬
catum. uel potius endem lex ẽ membroꝵ
ut p̃dictum est ex carne uon exmentẽ.
Qud inde sꝑandum : exfp̾tanda ẽ liba¬
tio in xp̃o : nam ega spñalis homo qritã
carnalis infelꝑx srta non in mente s ĩ

Expanded text:
mutatur. Et captivantem, id est captivare me conantem, in lege peccati, ad consentiendum mente, implendumque opere peccatum. Vel potius eadem est lex membrorum, ut praedictum est, ex carne, non ex mente. Quid mihi sperandum? Exspectanda est liberatio in Christo. Nam ego, spiritualis homo, quia carnalis, infelix sum, non in mente, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
peccati nomine appellat unde oruint᷑ cim¬
cta peccata .i. ex carnaliconcupĩa. qnicqͥd
enim peccatoꝵ ẽ iñ dic̾tis. in fcĩs. in cogi¬
tationib. non oritur nisi ex mala cõenpia
que a peccato fcã ẽ. ⁊ si consentientem tͣ¬
xĩt atq illexit concipat. parit q peccatũ

Expanded text:
peccati nomine appellat. Unde oriuntur omnia peccata, id est carnali concupiscentia. Quidquid enim peccatorum est in dictis, in factis, in cogitationibus, non oritur nisi ex mala concupiscentia, quae a peccato facta est, et si consentientem traxerit atque illexerit, concipit paritque peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
tio legi. non quia illud ago. ꝙ enim ago
hibet. tui in hoc consentio. quia concupis¬
dentie resisto. auerto mentem nego arma
teneo membra ⁊ tamen fit in me ꝙ nolo
ꝙ non uult̾lex. uolo igͣ Idem cum lege.
consentio. inio legi. ⁊ testis sum. qm̃ bo¬
na est. quia sdem uolo ꝙ lex. Dicit enim
lex. Non concupisces. ⁊ ego nolo concupis¬
tere. si uellem concupiscere legi ñ consenti¬
rem. Nunc aut̃ ꝙ non uult nolo ⁊ qd̾
uult uolo. ⁊ ꝙ iubet facio. quia concupis
est ⁊ laborantis. ¶ Attende qũõ dicat
concu piscentia est que ẽ iñ primo motu q̃
ẽ ueniale peccatu. Sigͦ lex dr̃ illam nolle
.i. ꝑ hib̾e̾ tunc ꝓhibet ueniale peccatum et
ibet aliquid ꝙ omnino fieri non potest
lum locum. Irascimimi ⁊ nolite pectare. ad
ꝙ dicimus. legem omnera illicitam concu¬
tionis ⁊ consensus illam quippe non uult .i.
rephat. detestat᷑ peccatum ẽt̃ ostenait. hanc

Expanded text:
tio legi, non quia illud ago. Quod enim lhibet, cui in hoc consentio; et quia concupiscentiae resisto, averto mentem, nego arma, teneo membra. Et tamen fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, consentio, imo legi et testis sum quia bona est, quoniam idem volo quod lex. Dicit enim lex, non concupisces, et ego nolo concupiscere; si vellem concupiscere, legi non consentire. Nunc autem quod non vult nolo, et quod vult volo, et quod jubet facio, quia concupiscest, et laborantis. Attende quomodo dicat concupiscentia est, quae est in primo motu quae est veniale peccatum. Si ergo lex dicitur illam nolle, id est prohibere, tunc prohibet veniale peccatum, et jubet aliquid quod omnino fieri non potest. lum locum: Irascimini, et nolite peccare . Ad quod dicimus legem omnem illicitam concutionis et consensus. Illam quippe non vult, id est reprobat, detestatur, peccatum esse ostendit. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ lex ẽ spñał. ego aut̃ carnalis sum. hoo
nõn indecenter etiam de se ip̃o dicit apł A¬
socundum carnom qͣm diu hic uiuĩt p̃p car¬
nĩs motus quos sentit. hoc etiambũ dicit
omnis sc̃s. Id̾ gͦ spũalis est. ĩdemq cͣnalis
spñalis quiã secundum spm̃ uinit. carualis
quia carnũ concupĩas sentit. s ñ totus car¬
nalis quia concupiscentiis non consentit. ex
ꝑte igͣ mortali carnalis est ex spũali parte

Expanded text:
t: Lex est spiritualis, ego autem carnalis sum. Haec non indecenter etiam de seipso dicit Apostsecundum carnem quandiu hic vivit, propter carnis motus quos sentit, et hoc etiam benedicit omnis sanctus. Idem ergo spiritualis est idemque carnalis; spiritualis, quia secundum spiritum vivit; carnalis, quia carnis concupiscentias sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis non consentit. Ex parte igitur mortali carnalis est, ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
carne ⁊ si non assonsum p̃beo ex ratione
ad huc confligo nondum uici magnum
ẽ iͥ c̾tamen quia ⁊ si concnpĩe non con¬
sentio tamen ad huc concupisco.⁊ nobo.
ꝙ apło uellet ẽẽ castus. ⁊ eẽt adult̾. uel
miseritors ⁊ ẽẽt crisdelis. ⁊ alia huiꝰ mõi
s audiens legem dicentem non concupis¬
ces uitium agnouit ⁊ odit bellum habu¬
it quia uolebat ñ concupisce̾ ⁊ concupis¬
eum ad mala trahat. luctabatur. non
subiugabat᷑. de se hoc tibi ꝓponit ne de
hoc desꝑes in te. constituit tibi ante ocłos
pugnam suam netimeres tuam si enĩ
hoc non dixiss apłs cum uideres concu¬
piscentiam moueri in memb̾s tuis des¬
ꝑares ⁊ dice̾s si ad dm̃ ꝑtine̾m ñ sic mo¬
ueret. ¶ide aut̃ apłm pugnantem et

Expanded text:
carne; et si non assensum praebeo ex ratione, adhuc confligo, nondum vici. Magnum est mihi certamen, quia et si concupiscentiae non consentio, tamen adhuc concupisco, et quod vellet esse castus, et esset adulter, vel misericors et esset crudelis, et alia hujusmodi; sed audiens legem dicentem, non concupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiseum ad mala trahat. Luctabatur, non subjugabatur. De se haec tibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam suam, ne timeres tuam. Si enim hoc non dixisset Apostolus, cum videres concupiscentiam moveri in membris tuis, desperares, et diceres: Si ad Deum pertinerem, non sic moverer. Vide autem Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tam gratie uenimꝰ
quomodo autem
sꝑiritu ambulemꝰ
nos dico inuicem
ꝑnocantes. alios ad
contentionem uel
litem et alia auci¬
ta. ⁊ inuicem m̾¬
uidentes. si non an¬
demins prouocare
hec mala faciat in¬
anis gloria. Et
sciendum quia cũ
ꝑ omne nitum ã¬
tiqui hostis uirus
humano cordi infũ¬

Expanded text:
tam gratiae venimus. Quomodo autem spiritu ambulemusnos dico, invicem provocantes, alios ad contentionem, vel litem, et alia illicita, et invicem invidentes, si non audemus provocare. Haec mala facit inanis gloria. Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infu
Abbreviated transcription (Latin):
preteriensui¬
deam uos et
a uobis dedu¬
car illuc si
uobis prim̃
ex parte fru¬
itus fuero.
Dunc igitur
proficiscar ĩ
ierusalem
ministrare
sanctis. ꝓba¬
uerunt enĩ

Expanded text:
praeteriens videam vos, et a vobis deducar illuc, si vobis primum ex parte fruitus fuero. Nunc igitur proficiscar in Jerusalem ministrare sanctis. Probaverunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
enim mors extinxit famam fidei.
monet ut iusti sint int̾emit eum qͥd̾
mors s non cum eo int̾emit głam eiꝰ
ii sibilib .i intelligibili mundo qͥ erat
I sapientia dei. hec est dei disposino qua
dispostut᷑ omnia uisibilia ista aereoit

Expanded text:
enim mors exstinxit famam fidei. monet ut justi sint. Interemit eum quidem mors, sed non cum eo interemit gloriam ejus id est ex intelligibili mundo qui erat in sapientia Dei; haec est Dei dispositio qua disposuit omnia, visibilia ista fierent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ elationem ꝙ cͥmẽ
est. nel ab homĩne
ꝑ conclitionem. ser¬
ctus est. ergo necs¬
uusconditione des¬
pieratur. nec libꝰ ela¬
tis ẜuo sep̃ponat.

Expanded text:
er elationem, quod crimen est, vel ab homine per conditionem, serctus est. Ergo nec servus conditione despiciatur, nec liber elatus servo se praeponat.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est in dño .i. in
onẽ dñi. lib̾tas est.
ceret. serus dñi ẽ.
s honestius nomeñ
posuit. dacendo liber
quia ereptus est a
peccatis que ẜ̃uos

Expanded text:
 in one Domini, libertus est ceret, servus Domini est, sed honestius nomen posuit dicendo liberte dicitur, quia ereptus est a peccatis, quae servos
Abbreviated transcription (Latin):
bemus de miindo
ad prẽm p᷑ascha .n.¬
nr̃m. ñ sicut quidam estanant gͥcum
nomen est. s hebream oporcunissime ta¬
men occurrit in hoc nomine quedam cõ¬
gruentia utrarumq Pnĩguarum qr enĩ
latu. in sira no̾ linga .i. in hebrea pascha
brauit populus dei. qñ ex egỹpto fugientes
mare rubrum transierunt. Numc figa᷑ illa
ꝓphĩca in m̾tat ᷑ commpleta est. cum sicut onis
adiminolandum ducitur xp̃c cuiussangĩe
mum transitum aginus cum a diabolo tͣn¬
simus ad baptismum ab isto instabili seculo
ad eins fundatissimim regim. Iõ enim ad
ꝑmanentem deum transimus ne tamen hoc
mundo transennte transeamus pascha im¬
molatio est. ũ transitus sicnt quibusdã ur᷑.
priis enim pascha est ⁊ sic transitus quia ã¬
te exemplum est saluatoris. ⁊ sic salus.

Expanded text:
emus de mundo ad Patrem. Pascha enim non sicut quidam existimant Graecum nomen est, sed Hebraeum. Opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarum. Quia enllatum. In sua vero lingua, id est in Hebraea pascha bravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolandum ducitur Christus, cujus sanguine mum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha immolatio est, non transitus sicut quibusdam videtur. Ambrosius Prius enim pascha est, et sic transitus, quia ante exemplum est Salvatoris, et sic salus.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥtione uetl. qr alit̾¬
ñ tͣnsiremus denĩ
fermentum corru¬
ꝑtionis ꝑ partes
fermento
in alium exceatur.¬
et nequitie. quam ĩ
se quis habet. maliti¬
a enim ẽ iniciuitas
que fit in alium. Ne¬
quitia ẽ iniquitas
quaminse quis com¬
et ueritatis

Expanded text:
ptione veteri, quia alittransiremus. Deinde fermentum corruptionis per partes fermento in alium exercet nequitiae, quam in se quis habet. Mala enim est iniquitas quae fit in alium, nequltia est iniquitas quam in se quis comet veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
habiti. Ut sedu¬
ctores. aput qͣsdam¬
ꝙͣ utiq falsimẽ.
⁊ ideo non simplt¬
dico. seductores
s addꝰ ut. ⁊ inde¬
est infamia ⁊ ap̃
alios habui. ñ dico¬
ut ueraces s sim

Expanded text:
habiti ut seductores apud quosdamod utique falsum est. Et ideo non simplidico, seductores, sed addo, ut. Et indeest infamia, et apud alios habiti, non dicout veraces, s
Abbreviated transcription (Latin):
gła frcquent̾ a¬
ruptibilis est et
⁊ qui accipit. In
futuro antem in¬
corruptibilis datͣ
honor ⁊ gła. hiis

Expanded text:
a frequenter aruptibilis est, et  qui accipit. In futuro autem corruptibilis datur honor et gloria. His
Abbreviated transcription (Latin):
parant hiis omnib
modis ostendit com¬
munitatem psendo:
ẽẽ nitandam. uos
non debetis consen¬
tire. quia nos estis
tempłum deiuimi¬
qui nos uiuere fa¬
ciet. sient domnius¬
dicit. in ezechiele
Ouoniam ego qui

Expanded text:
parant. His omnibus modis ostendit comunitatem pseudo esse vitandam. Vos non debetis consentire, quia vos estis templum Dei vqui vos vivere faciet. Sicut Domindicit, in Ezechiele , quoniam ego qui
Abbreviated transcription (Latin):
cenarnus uel iñ quo peccato omnes pecca.
pprie ⁊ curuispecte ⁊ sine ambiguitate:
catomanifestim est. Alia enim sunt pro¬
pria pectata iñ quibus tantum peccant
quonm peccatasunt. abasa hoo unum m
quo omnes pecta. crraitas omnes ili inuas
homo fuerant. Manfestam est itaq os A¬
añ adam peccasse tasi in massa. Ipẽ enin
nacisunt sub peccato exeo igͣ cuncti frcat
peccatores. Usq ad legem ⁊ q. dicat quis
in ommnes ꝑtͣnsiͣt.

Expanded text:
cendimus. Vel in quo peccato omnes peccaverunt cendimus. Vel in quo peccato omnes peccaverunt proprie et circumspecte, et sine ambiguitate, cato, manifestum est. Alia enim sunt propria peccata, in quibus tantum peccant quorum peccata sunt; aliud hoc unum in quo omnes peccaverunt, quando omnes illi unus homo fuerant. Manifestum est itaque in Adam peccasse, quasi in massa. Ambrosiusnati sunt sub peccato. Ex eo igitur cuncti sunt peccatores, usque ad legem. Et quasi dicat quis: In omnes pertransiit
Abbreviated transcription (Latin):
bro sapĩe dr̃ Inusdia diaboli mors int᷑ut
iñ oebem t̾rarum ⁊ quiã non nult iñtestĩ¬
gi hoc esse factum ppagatione s imitatione
contãmo subiũnxit scnptura. Imstantur
ant̃ enni qui funt ox ꝑte ipsins. Imitant᷑
qnidem adam quottnot ꝑ inobedientiam tͣrs¬
gͦ dimitur mandatum dei s aliusd est ꝙ exem¬
plum est ex uolimtate poccantib. asiud ꝙ
origo est tum peccato nascentib. Nam ⁊
ipsum imitannur scĩ ad seq̃ndam iusticiam
s p̃t̾ hanc unitationem grã enis illumirati
onem m̃stificationem q nostram intrinsetꝰ
opatur qne etram baptrzatos ꝑnulos stam
serit corpi qui nondum ualent aliqũe nni
occulta etiam tabe carnalis concupiscentie
sue tabiticanit m se ommes de fua styrpe nẽ¬
turos. Unsde recte sabdit. In quo omnespet
plo ut quidam dieurt. duines enim illi miꝰ
materia fuit ex quo secinsdum ꝓptiginis
faccessionem ꝑ carnis concupiscentam des¬

Expanded text:
bro Sap. 2 dicitur: Invidia diaboli mors intravit bro Sap. 2 dicitur: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum. Et quia non vult intelligi hoc esse factum propagatione, sed imitatione, continuo subjunxit Scriptura: Imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius , imitantur quidem Adam quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud est quod exemplum est voluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibus. Nam et Christum imitantur sancti ad sequendam justitiam sed praeter hanc imitationem, gratia ejus illuminatistificationemque nostram, etiam intrinsecus operatur, quae etiam baptizatos parvulos suo inserit corpori, qui nondum valent aliquem imitis exemplum, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua stirpe venturos. Unde recte subdit: In quo omnes pecplo, ut quidam dicunt. Omnes enim illi unusmateria fuit, ex quo secundum propaginis successionem per carnis concupiscentiam des
Abbreviated transcription (Latin):
peccato originali adde̾ ꝓpria. siue scͥpta quo
ꝑ moysen data est populo que submt᷑uit
ut habunderet delictum Noñne gͦ ĩdeo
dicit apłc usq ad legem pẽccatum fuisse in¬
mundo tꝑ deinceps in neminc fait᷑. s quiã
ñ potat ꝑ litreram legis aufri ꝙ salo pote
putaret libero arbitrio legem potaisse suf¬
ficere. ⁊ xp̃ grãm derideret. Peccatum

Expanded text:
peccato originali addere propria; sive scripta, quae per Mosen data est populo, quae subintravit ut abundaret delictum. Non ergo ideo dicit Apostolus, usque ad legem peccatum fuisse imundo quod deinceps in nemine fuerit, sed quia non poterat per litteram legis auferri quod solo putaret libero arbitrio legem potuisse sufficere, et Christi gratiam derideret. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
adam peccaũt in ommub unus xp̃c filius
primo adam ꝑ cuius peccatum tanquam
heditariĩs malis posteri eis obligati sumꝰ
⁊ desecundo adam quo soluente ꝑ nobis
ꝙ non debebat a debitis ⁊ a patͥnis ⁊ ppͥis
lib̾ati sumns tuna gͦ ꝑ illim unum dia¬
bolus tenebat omnes ꝑ euis niciantem
garnem coneupiscencialit᷑ generatos iu¬
stum est ut ꝑ hunc unum dimittat om̃s
ꝑ eins immactlatam gratiam spũaliter
regeneratos ⁊ hoc est ꝙ ait. Proꝑtetea
ficnt ⁊ c. Insiste lit¬
tereita. ut a mino¬
ri ⁊ asumili rõcina¬
tionis ordo ostenda¬
tur quasi dico ꝙ ꝑ¬
enis grãra regna¬
tos subandi quia ꝑ¬
adam aquo propa
pro eodem peccato¬

Expanded text:
Adam peccavit in omnibus, unus Christus Filius primo Adam, per cujus peccatum tanquam haereditariis malis posteri ejus obligati sumus; et de secundo Adam, quo, solvente pro nobis quod non debebat, a debitis et paternis et propriis liberati sumus. Quia ergo per illum unum diabolus tenebat omnes, per ejus vitiatam carnem concupiscentialiter generatos, justum est ut per hunc unum dimittat omnes per ejus immaculatam gratiam spiritualiter regeneratos. Et hoc est quod ait: Propterea sicut, etc. Insiste litterae, ita ut a minori, et a simili rationis ordo ostendatur; quasi dicat: ejus gratiam regeneratos, subaudi, quiAdam a quo propagpro eodem peccato
Abbreviated transcription (Latin):
nmimes esse non
possut. isi ab enis reatu ꝑ ⁊p̃i baptifrã
absoluantur. Ecce aminori pbanit. nreoto
a simili idem ostendat᷑ ⁊ legatur. sicut
q dimilłum fuat quasi ita ꝑ unum xp̃m¬

Expanded text:
immunes esse non possunt, nisi ab ejus reatu per Christi baptismum absolvantur. Ecce a minori probavit. Modo a simili idem ostendatur et legatur; sicut quod dimissum fuerat; quasi dicat: Ita p
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit a mortu¬
is. ⁊ est sensus. Iñ
uinens poterit a¬
mitossalare qr
mortuos patuit iu¬
stificare quo facto
inimici expeccato
sunt reconciliati.¬
⁊ lam amici dei.
reconcibati ꝙ sup̃
in sanguine iusti¬
ficati dito salni e¬
si ⁊ glorramur. iã
spe. de herꝰ sperainis. In deo .i. sdem cum
eo. in futuro non ꝑ naturam s ꝑ dile¬
ctionem ⁊ uoluntatom quia nichil dili¬
gemus uel uolemus nisi ꝙ dens ⁊ glori¬
amur in p̃senti non in nobis. s in deo.
⁊ hoc non ꝑ nos. s ꝑ dominum nr̃m ismm¬

Expanded text:
mortuis. Et est sensus: Inde vivens poterit amicos salvare, quia mortuus potuit justificare: quo facto inimici ex peccato sunt reconciliati. Nam amici Dei. reconciliati, quo supra, in sanguine justificati. Dico, salvi csed et gloria erimus in Deo, id est idem cum Deo in futuro, non per naturam, sed per dilectionem et voluntatem, quia nihil diligemus, vel volemus nisi quod Deus. Vel gloriamur in praesenti, non in nobis, sed in Deo, et hoc non per nos, sed per Dominum nos
Abbreviated transcription (Latin):
cellentiam iterum
redit ad etͦnstatem¬
filii ostendendam
utens auctoritate
ꝓpħe qui de filio ⁊
ad filium ait ita¬
⁊ tu o domine fili
dei in principio re¬
rum .i. antequam
res eeñt fandastit᷑
ram ad litta̾m. Iõ
dicit in principio¬
quia c̾ator ante ca¬
ta existit sineullo
que fecisti qui dixisti ego sum qui sum
⁊ celi simul cum t̾ra simt oꝑa manu¬
um tuarum hac ita dicit quasi sp̃alitꝰ
in eis oꝑatus sic manus autem est uir¬
tus issionis .i. pocentia uoluntatis qr
ut uoluit fcã sunt omnia. ꝑsi antẽ

Expanded text:
cellentiam iterum redit ad aeternitatemFilii ostendendam, utens auctoritate tae, qui de Filio et et ad Filium ait it tu, o Domine, fili Dei, in principio reid est antequam res essent, fundasti ram ad litteram. Ideo dicit in principioquia Creator ante creaturam exstitit sine ullo quae fecisti, qui dixisti: Ego sum qui sum ; et: Coeli simul cum terra, sunt opera manuum tuarum. Hoc ita dicit, quasi specialiter in eis operatus sit. Manus autem est virtus jussionis, id est potentia voluntatis, qua ut voluit, facta sunt opera. Ipsi aute
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortisus qui su¬
pra pẽne substan¬
tie figura dõs est.
debuit simili dico
ideo iõ ut fieret ae¬
ctu miserendi mi¬
sericors quod erat
in natura ⁊ fidelis
pontifex .i. media¬
tor ⁊ pons ad dm̃¬

Expanded text:
et mortuus; qui supra paternae substantiae figura dictus est debuit similari Deo, ideo ut fieret actu miserendi misericors, quod erat in natura, et fidelis, pontifex, id est mediator et pons ad D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spm̃ sc̃m tunc maior ñ despitiet minorem
tͥbuebant. ostendens nullum bñficium ẽẽ¬
nisi humanum. s donum. dei dum dicit.
no erroreest. ut omne fłm.⁊ nepio dicitiͦ¬
Onmeenim um a quocumq dicat᷑ a spũ sc̃o
est. ñ enim adulatione hominum ihodicit᷑
dominus ut est in ỹdolis que ex homimibus
dũ dicintur oum non suit homo enim adĩ¬
uenit uel diabolus ut deus dicatur qui ñ ÷
dñs dr̃. s domin dei qui mỹst̾r̾um suum ho¬
minib declarauit. neo qui hoc dicit p̃stat
antistites eorum hominib subditi sunt. In
regula uo̾ xͥana alit̾ est. qr non prestãt
religioni bñficram dicentes iħ̃m cẽ anĩn
s accipiunt ũ humiliari debent: ut pex¬
tiant᷑ se argui. non querant adulationi¬

Expanded text:
 sanctum: tunc major non despiciet minorem,tribuebant, ostendens nullum beneficium esse humanum, sed donum Dei, dum dicit, no errore est, ut omne falsum, et nemo dicitOmne enim verum a quocunque dicatur, a Spiritu sancto est. Non enim adulatione hominum Jesus dicitur Dominus, ut est in idolis, quae ex hominibus dii vocantur, cum non sint. Homo enim invenit, vel diabolus, ut Deus dicatur qui non esed donum Dei, qui mysterium suum hominibus declaravit; nec qui hoc dicit praestat antistites eorum hominibus subjecti sunt. In regula vero Christiana aliter est, quia non praestant religioni beneficium, dicentes Deum esse Jesum, sed accipiunt unde humiliari debent, ut patiantur se argui, non quaerant adulationi
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. hebes est. nͨ pot̃
penetrare. qͣm din ñ
credunt. Obtusio .n.
u̾sis ad fidem. acu¬
irur aties mentis.
at uideant diui¬
ni lumus splen¬
dorem. usq in ho¬
sensus uideorum st̃
obtasi. ⁊ uere qr
non solum tunc. s
etiam usq in hodi¬
am hodie quando
ueritas claret: ua¬
dico: iñ lectione neteris testamenti .i. dũ
legitur eis uetus testamenrtum. et in tm̃
manet: quod non est etiam eis renelatũ
esse uelamen .i. nec hoc sciunt: quod sit ue¬
uelimi templm templi scissum est. ut si¬
gnificetur ꝑ xp̃i passionem reuelari sacra¬
menta legis et prophetie. uelamen enim di¬
cit: ad oꝑonem prophene ut non intellig̾e̾t᷑.¬

Expanded text:
rum hebes est, nec potest penetrare quandiu non credunt. Obtusio enimonversis ad fidem acuitur acies mentis, ut videant divini luminis splendorem, usque in hoSensus Judaeorum sunt obtusi. Et vere, quia non solum tunc, sed etiam usque in hodiam hodie quando veritas claret, madico, in lectione Veteris Testamenti, id est dum legitur eis Vetus Testamentum et in tantum manet quod non est eis etiam revelatum, esse velamen, id est nec hoc sciunt quod sit vevelum templi conscissum est, ut significaretur per Christi passionem revelari sacramenta legis et prophetiae. Velamen enim dicit ad operationem prophetiae, ut non intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
utimur multa fidti¬
cͥia .i. usu excemus
nos in bonis oꝑibus
Uñ cͥscit nobis fidu¬
cia. tantumem̃ ni
faciem suam .i. cla¬

Expanded text:
utimur multa fiducia, id est usu exercemus nos in bonis operibus, unde crescit nobis fiducia. Tantum enim vfaciem suam, id
Abbreviated transcription (Latin):
tuͣ hic consequant᷑
conseq̃nt᷑ electi sa¬
nam ⁊ mortui mundo sicut xp̃c uet̾i homi
mortui .i. si nos sumis mortui mundo uel
peccatis in baptismo. sicut xp̃c ueti homini
utiq ⁊ conuiuemus .i. cum illo uiuemus
ñ etͥna uita ⁊ Sisustinemus proxp̃o

Expanded text:
t hic consequaminiconsequentnam et mortui mundo sicut Christus veteri mortui, id est si nos sumus mortui mundo vel peccatis in baptismo, sicut Christus veteri homini, utique et convivemus, id est cum illo vivemus in aeterna vita. Et si sustinemus pro
Abbreviated transcription (Latin):
s pp̃ heticos quos p̃¬
uidit futuros ⁊ ista
negaturos in quo e¬
uangelio p̃dicando
laboro usq ad uincu¬
la. sic ⁊ tu facias ego
dico habitus qͣi male
oꝑans. Hic contume¬
liam notat: quȩ ei
ingerebatur. Sed
u̾bum dei non est
alligatum in me
⁊ si corpus .i. licet e¬
go sun alligatus
corꝑe. tamen u̾bum
dei non ẽ alligatum
qia ⁊ ẜmone pre¬
sentes ⁊ litt̾is absen¬
tes docere nõ cesso.

Expanded text:
 haereticos quos praevidit futuros et ista negaturos, in quo Evangelio praedicando, laboro usque ad vincula, sic et tu facias: ego dico habitus, quasi male operans. Hic contumeliam notat quae ei ingerebatur. Sed verbum Dei non est alligatum in me, etsi corpus, id est licet ego sim alligatus corpore, tamen verbum Dei non est alligatum, quia et sermone praesentes et litteris absentes docere non cesso.
Abbreviated transcription (Latin):
gisse sustineo om̃ia
incommoda maxĩe
pp̃ electos ⁊ si om̃ib
non prosim ut et
ip̃i mecum conse¬
quantur hic salu¬
tem anime que ẽ¬

Expanded text:
xisse, sustineo omnia, incommoda maxime, propter electos, et si omnibus non prosim, ut et ipsi mecum consequantur, hic salutem animae quae e
Abbreviated transcription (Latin):
dam declaratione
omnes crede̾ uolen¬
tes de hac re .s. ut
intelligant que sit
dispensatio sacram̃
ti .i. quam mira¬
bilis ⁊ ex quanta dilectione sit scã ad¬
impletio archane redemptionis hee st̃
diuitie inuestigabiles. soem enim appel

Expanded text:
dam declaratione omnes credere volentes de hac re, scilicet ut intelligant, quae sit dispensatio sacramenti, id est quam mirabilis, et ex quanta dilectione sit facta adimpletio arcanae redemptionis. Hae sunt divitiae investigabiles. Idem enim appel
Abbreviated transcription (Latin):
nem sc̃i sp̃c uestigabiles sut fidelibus
misteruĩ dico. absconditi a seculis .i. cela¬
ti ab omnium seculorum creaturis et
existentis in deo .i. in sola noticra dei O

Expanded text:
 investigabiles non sunt fidelibus. Mysterii dico, absconditi a saeculis, id est celati ab omnium saeculorum creaturis, et existentis in Deo, id est in sola notitia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
minimum dicit
est nam tantam gͣ¬
tiam sibi datam dic̃
ut donum pret̾itis
seculis ignotum as¬
serat. sibi concessum
manifestare gentib
michi inquam mi¬
mmo. data est hec
.i. tam magna gr̃a

Expanded text:
minimum dicit,est. Nam tantam gratiam sibi datam dicit, ut donum praeteritis saeculis ignotum asserat sibi concessum manifestare gentibus. Mihi, inquam, minimo data est haec, id est tam magna, gra
Abbreviated transcription (Latin):
tĩs.qui enim solã
sufficientiam elig
ponerit in ommo¬
pere habundare.
licetenim exign¬
un fit ꝙ parum
habens tribintha¬
bundar tamen
quia resto mũdicio
fat qma qucritur:
anmodeiar. et
tinasi aliqiis que¬
reret. est ne hoc
oninia confens.
s plurib diuĩdẽs.
⁊ dedit grans pan¬
peribus non diuitibus qui possent ꝑ
t̾m premii communia reputat. Et nota.
ꝙ hac exemplõ ad largiendum scu inuitit.
Si enmi hunis qm paupibus largiira
merces magna est. quantomagis enis qui
ministrat scis  pauperes enim possunt di¬
ci etiam qui mali sunt. U ui autem qͣi.

Expanded text:
s Qui enim solam sufficientiam eligit, poterit in Dei opere abundare: licet enim exiguum sit quod parum habens tribuit, abundat tamen quia recto judicio fit: quia quaeritur animo detur. Et quasi aliquis quaereret: Estne hoc omnia conferens, sed pluribus dividens, et dedit, gratis pperibus, non divitibus qui possent reterni praemii communia reputat. Et nota quod exemplo hoc ad largiendum sanctis invitat. Si enim hujus qui pauperibus largitur merces magna est, quanto magis ejus qui ministrat sanctis? Pauperes enim sunt et possunt dici etiam qui mali sunt. Qui autem. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
otens est autem
moneo nos si deus
potens est nel ita
contimua ego mo¬
neo nos ita ⁊ nolite
diffidere: quia dcus
potens est facere ha¬
bundare m uobis
omnem gratiam

Expanded text:
Potens est autem. moneo vos, sed Deus potens est. Vel ita continet. Ego moneo vos ita, et nolite diffidere, quia Deus potens est facere abundare in vobis, omnem gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum inquam de nobis habuit. fugienter
⁊ longe fugientem. lon ge ensm eramnis.
iñsequntus app̃hendit non angelice nã¬
ture data ẽ hec dignitas ut dens ei iñ unã
ꝑsonam umgeretur. ⁊ reuera. Magnum
sed̾e ⁊ adorari ab angelis ⁊ archangelis. hoc
sepins gͦ in mente u̾sans excessum patior
magna de gn̾c humano ymaginans. En

Expanded text:
cura quam de nobis habuit, insinuatur longe finsecutus apprehendit. Non angelicae naturae data est haec dignitas, ut Deus ei in unam personam jungeretur, et revera magnum tram sursum sedere et adorari ab angelis et archangelis. Hoc ergo saepius in mente versans excessum patior magna de genere humano imaginans. Un
Abbreviated transcription (Latin):
uel excitat᷑ uł si iã
m̃erat confirmat᷑
humiitatis affectꝰ
⁊ si subministͣuit
patientib tͥbulatͥ.
in carc̾e uelhuiis¬
moĩ quid ꝑ singła¬
uiduas quarum
sanguis feruet de
adolescentulas ni¬
duas in hac fusci¬
pi professione lu¬
brice enim etan fa¬
cile credi non deb
Cum enim qͣi iõ

Expanded text:
vel excitatur, vel si jam inerat confirmatur humilitatis affectus. Et si subministravit patientibus tribulationem in carcere, vel hujusmodi. Quid per singviduas, quarum sanguis fervet, deadolescentulas viduas in hac suscipi professione: lubricae enim aetati facile credi non debet. Cum enim. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uolendo ut uoluntatem que a
ꝓposito cecidit appareat ẽẽ dampnatam.
siue sequantur nuptie. siue desint. dam¬
ꝑnatur enim ꝓpositi fraus. dampnatur
fracta uoti fides. dampriant᷑ tales. qr
continentie primam fidem ir̃ritam fece¬
runt. ⁊ omnes huiusmõi simmiles sunt.
uxori loth que retio aspexit. Simul

Expanded text:
tamen volendo ut voluntatem quae a proposito cecidit appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive desint. Damnatur enim propositi fraus, damnatur fracta voti fides; damnantur tales, quia continentiae primam fidem irritam fecerunt, et omnis hujusmodi similes sunt uxori Lot, quae retro aspexit. Simul