comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petrũ dicit᷑ Uos aut̃ genu̾
electũ: regale sacerdotium
Sed qui gibbum tolerat. imã
semꝑ intuetur A sacerdotio
gͦ repellit᷑: qr quisquis solis
terrenis intentus ẽ. ipse sibi
testis ẽ qđ membrũ sum mi
sacerdotis non est: Et quo
pretio sit redẽptꝰ non memi¬
nit. qui ima quęrit: Hinc rur¬
sus pisces qui pennulas non ha¬
bent. ab esu fidelis populi ꝓhi¬
bent᷑. sisces quippe qui pennu¬
las squamarũ habent. dare
saltus etiã suꝑ aquas solent.
Quid ergo pennatis piscib nisi
electe anime figurantur.&
Quȩ ꝓfecto solȩ in cęlestis eccłȩ
corpus transeunt. quȩ modo
uirtutũ pennulis fulte: saltꝰ
dare ꝑcęleste desideriũ sciuNt.
ut suꝑna ꝑ contẽplationẽ ap¬
petant : quãuis in se ipsis iterũ
ex mortali carne relabant᷑
& quãdiu in hoc corpore pere¬
grinam᷑ a dño: Necesse ẽ nobiᷤᷤ
in hoc agone continue ac stu¬
diosissime laborare. sicut nos

Expanded text:
per Petrum dicitur: Vos autem genus per Petrum dicitur: Vos autem genus electum. regale sacerdotium. Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur; a sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est, quod membrum summi sacerdotis non est; et quo pretio sit redemptus, non meminit, qui ima querit. Hinc rursus pisces, qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibentur; pisces quippe qui pennulas squamarum habent, dare saltus etitam super aquas solent. Qui ergo pennatis piscibus nisi electae animae figurantur, quae profecto solae in celestis aecclesiae corpus transeunt, quae modo virtutum pennulis fulte, saltus dare per caeleste desisiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in se ipsis iterum ex mortali carne relabantur? Et quandiu in hoc corpore peregrinamur a Domino, necesse est nobis in hoc agone continue ac studiosissime laborare, sicut nos
Abbreviated transcription (Latin):
credamꝰ. Ueluti de sco uiro
post enumerata illius bona
legimꝰ. qr sic faciebat iob cũ¬
ctis diebus Quia nimirum¬
uirtus boni õperis ꝑseuerantia
est: & uoce ueritatis dicitur:
Qui autẽ ꝑseuerãuerit usq in
finẽ hic saluus erit Et p̃cepto
legis cauda hostie insacrificio
iubetur offerri In cauda quip¬
pe finis ẽ corporis: & ille bene
immolat. qui sacrificiũ boni
operis usq ad finẽ debitȩ per¬
ducit actionis: Hlinc loseph in¬
ter reliquos fr̃s talarẽ tunicã
habuisse describitur. Tunica
quippe usq ad talum ẽ. opu
bonũ usq ad consumationẽ:
Sedula etiã cogitatione in m̃te
uersare debemꝰ. ut post conde¬
scensionẽ nr̃ȩ fragilitatis. quan¬
totius & ualentius ad contem¬
plationis stũdiũ redire cure¬
mus : attendentes qđ ꝑ mor
sen precipit᷑. Ut qui gibbo p̃¬
mitur Nequãquã ad sacer¬
dotiũ ꝓueatur. & quot quot
xp̃i sanguine redẽpti sumus.
membra eiusdẽ sũmi sacer¬
dotis efficimur Unde nobis

Expanded text:
credamus. Veluti de sancto viro post enumerata illius bona legimus, quia sic faciebat Iob cunctis diebus, quia nimirumvirtus boni operis perseverantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem. Sedula etiam cogitatione in mente versare debemus, ut post condescensionem nostrae fragilitatis quantotius et valentius ad contemplationis studium redire curemus, attendentes, quod per Moysen precipitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur, et quotquot Christi sanguine redempti sumus, membra eiusdem summi sacerdotis efficimur; unde nobis
Abbreviated transcription (Latin):
gno suo recipere sit dignatꝰ:
Ego aut̃ nullũ dolorẽ in corde
meo ꝓhac causa retineo: Post¬
ea uͦ genuit filiũ aliũ. quem
inbaptismo Chlodomirũ uo¬
cauit. Et hic cũ egrotare coell¬
piss&. dixit rex: Non potest
aliud nͥ & de isto sic fiat. quo¬
modo fuit de fratre eiꝰ: ut
baptizatꝰ in nomine xp̃i ur̃i
GI
cito moriat᷑ Sed orante regina
recepit sanitatẽ: Regina qͦq
non cessabat regi p̾dicare ut
dm̃ uerũ coleret. & idola quȩ
colebat uana derelinqueret:
Sed nullomͦ animũ eiꝰ ad cre¬
dendũ poterat cõmouere. do¬
nec tandẽ aliqͣndo bellũ ẽtra
alemannos sueuosq moueret:
In qͦ cõpulsus ẽ dm̃ c̃fiteri: quẽ
antea negauerat:
actũ ẽ aut̃ bellantib inter
se francoꝵ scilicet exercitu &
alemannis atq sueuis: ut hlu¬
douuici exercitꝰ nimis corrue¬
ret Aurelianus consiliarius eiꝰ
intuens regẽ. ait: Domine mi
rex crede modo dm̃ cęli. in¬
quẽ domina mea regina cre¬

Expanded text:
gno suo recipere sit dignatus. gno suo recipere sit dignatus. Ego autem nullum dolorem in corde meo pro hac causa retineo'. Postea vero genuit filium alium, quem in baptismo Chlodomirum vocavit. Et hic cum aegrotare cepisset, dixit rex: 'Non potest aliud, nisi et de isto sic fiat, quomodo fuit de fratre eius, ut baptizatus in nomine Christi ri cito moriatur'. Sed orante regina recepit sanitatem. Regina quoque non cessabat regi predicare, ut Deum verum coleret et idola quae colebat vana derelinqueret. Sed nullo modo animum eius ad credendum poterat commovere, donec tandem aliquando bellum contra Alemannos Suevosque moveretur, in quo compulsus est Deum confiteri, quem anteaactum est autem, bellantibus inter se Francorum scilicet exercitu et Alemannis atque Suevis, ut Hludowici exercitus nimis corrueret, Aurelianus consiliarius eius, intuens regem, ait: 'Domine mi rex, crede modo Deum caeli, quem domina mea regina pre
Abbreviated transcription (Latin):
In dieb illis. dilatauit rex
hludouuicus regnũ suũ usq
sequanã Sequenti tempore:
usq fluuiũ ligerim occupauit:
Accepitq Aurelianꝰ castrum
milidunense. qđ & inducatũ
obtinuit:
oncepit deniq ac peperit
Rothildis filiũ. Quẽ cũ sacro
baptismate consecrari uellet.
rex ñ adqͥescebat ei. Necdũ enĩ
credebat in dñm dm̃ cęli
Regina enĩ cotidie illi p̃dicabat
eum At ille nolebat eã audire:
nterea regina parat filiũ ad
baptismũ. ornat ȩccłam uelis
atq cortinis. ut regis eor ad
credendũ cõpungeret: Bapti¬
zatus ẽ puer. quẽ ingomirũ
uocauit : quiq in albis decessit
Unde rex nimis contristatꝰ. re¬
putabat reginȩ increpando
dicens ad eam quia si in nomine
deoꝵ meoꝵ puer dedicatꝰ fuis¬
set: utiq incolumis diu uixis¬
set Quia uͦ in nomine dei ur̃i
baptizatꝰ ẽ : uiuere ñ potuit:
Regina uͦ dicebat Dõ gr̃as ago:
qui me ñ dux̃ indignã ut de
utero meo pͥmogenitũ in re¬

Expanded text:
In diebus illis dilatavit rex Hludowicus regnum suum usque Sequanam. Sequenti tempore usque fluvium Ligerim occupavit, accepitque Aurelianus castrum Milidunensem, quod et in ducatum obtinuit. Concepit denique ac peperit Hrothildis filium. Quem cum sacro baptismate consecrari vellet, rex non adquiescebat ei; necdum enim credebat in dominum Deum caeli. Regina enim cotidie illi predicabat eum; at ille nolebat eam audire. Interea regina parat filium ad baptismum, ornat aecclesiam velis atque cortinis, ut regis cor ad credendum conpungeret. Baptizatus est puer, quem Ingomirum vocavit, quique in albis decessit. Unde rex nimis contristatus, reputabat reginae, increpando dicens ad eam, quia: 'Si in nomine deorum meorum puer dedicatus fuisset, utique incolomis diu vixisset; quia vero in nomine Dei vestri baptizatus est, vivere non potuit'. Regina vero dicebat: 'Deo gratias ago, qui me non duxit indignam, ut de utero meo primogenitum in re
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uiui. qͥ subuenis intribula¬
tione. qͥdas auxiliũ in te spe¬
rantib tuum aduutoriũ deuot̾
postulo. ut si michi uictoriã
suꝑ hostes dederis & exꝑtus
fuero illã uirtutẽ quã de te
populi p̾dicant: credã tͥ & in
nomine tuo baptizabor: Inuo¬
caui enĩ deos meos. & ut ex¬
perior elongati st̃ ab auxilio
meo Unde credo eos nulla
potestate esse prȩditos. qͥsibi
credentib non succurrunt:
Te uerũ dm̃ ac dñm in uoco.
& in te credere desidero: tan¬
tũ ut liberer ab aduersaruis
meis: Cũq hȩc orans clamaret :
alemanni in fugã lapsi terga
dedert̃: Et uidentes regẽ suũ
interfectũ. hludouuici pote¬
stati se subdunt dicentes
Parce p̾cam᷑ domine rex: ne
pereat plus populus. iam tui
sumꝰ: Iunc iussit rex imminen¬
tẽ plagã cessare. & alemannoᷤᷤ
cepit ipsosq ac terrã eoꝵ sub
iugo tributario constituit:
Sicq facta uictoria. reuersus

Expanded text:
Dei vivi, qui subvenis in tribulatione, qui das auxilium in te sperantibus, tuum adiutorium devotus postulo, ut, si michi victoriam super hos ostes dederis, et expertus fuero illam virtutem, quam de te populi predicant, credam tibi et in nomine tuo baptizabor. Invocavi enim deos meos, et, ut experior, elongati sunt ab auxilio meo; unde credo, eos nulla potestate esse preditos, qui sibi credentibus non succurrunt. Te verum Deum ac dominum invoco et in te credere desidero, tantum ut liberer ab adversariis meis'. Cumque hec orans clamaret, Alemanni in fugam lapsi, terga dederunt, et videntes regem suum interfectum, Hludowici potestati se subdunt, dicentes: 'Parce, precamur, domine rex, ne pereat plus populus; iam tui sumus'. Tunc iussit rex imminentem plagam cessare et Alemannos cepit, ipsosque ac terram eorum sub iugo tributario constituit. Sicque, facta victoria, reversus
Abbreviated transcription (Latin):
urbis ꝓpugnacula munirent᷑
Assumpta igit᷑ palla dc̃super
beati sepulchro. cõponunt eã
in modũ feretri Accensisq
suꝑ cruces cęreis atq suꝑ cero¬
ferariis. dant uoces in canticis.
circũ eunt urbẽ cũ uicis. nec
pretereunt ullũ hospitium:
qđ non hac circuitione con¬
cludant Quid plura: Non
post multos ddies. fines huius
ciuitatis lues aggreditur me¬
mon̾ita. Uerũtamen usq ad
eũ locũ accedens quo beati
pigrius accessit: ac si constitu¬
tũ cerneret terminũ: Intro
ingredi ullomodo non est
ausa: sed etiam que in princi¬
p̃io peruaserat. huius uirtutis

Expanded text:
urbis propugnacula munirentur. urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione concludant. Quid plura? Non post multos dies fines huius civitatis lues aggreditur memorata. Veruntamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, acsi constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa, sed etiam que in principio pervaserat huius virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
Genouefe: quȩ familiarissima
extitit beato ReMigio:
Quod manifestũ est actũ fuis¬
se diuina dispositione atq
ipsius uoluntãte: ut sicut re̾
Suo nomine ad quistte iux¬
ta sacras leges episcopio ȩccłȩ
remensis erant unitȩ: ita &
quȩ ipsius meritis erant de
cetero ad quirendȩ. remensi
eccłȩ in cuius iaceret terri¬
torio unirentur: Post cuius
obitũ cũ lues inguinaria po¬
pulũ primȩ germaniȩ de¬
uastaret. & om̃s remensis
ꝓuinciȩ in colȩ huius cladiꝰ
terrerentur auditu. concur.¬
rit remensiũ populus ad scĩ
sepulchrũ. congruum huius
cause flagitarẽ remedium:
Accensis cęreis lichnisq nonꝰ
paucis: Ymnis psalmisq cȩ¬
lestib ꝑ totã excubat no¬
ctẽ Mane autẽ facto. qͥd
adhuc prȩcatui desit: in
tractatu rimatur Reppe¬
rerunt & enĩ reuelante
dõ qui sc̃m suũ mirificari
apud homines uoluit. quẽ
apud se mirificatũ habebat:¬
qualiter oratione prȩmissa.
adhuc maiori ꝓpugnaculo

Expanded text:
Genovefae, quae familiarissima extitit beato Bemigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione atque ipsius voluntate, ut, sicut res suo nomine adquisite iuxta sacras leges episcopio aecclesiae Remensis erant unitae, ita et que ipsius meritis erant de cetero adquirende, Remensi aecclesiae, in cuius iaceret territorio, unirentur. Post cuius obitum cum lues inguinaria populum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu, concurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum huius causae flagitare remedium. Accensis cereis lichnisque non paucis, ymnis psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum habebat,qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo
Abbreviated transcription (Latin):
illius inquireret. philippicꝰ
ait Est quidẽ iuuenis &
temerarius. at tam̃ timidũ
Et Mauricius: Si timidus
inquit. ꝓfecto & homicida:
Dũq suꝑhuiusmodi retitu¬
baret. In crastinũ magistri¬
anus abheremitis quibus
imꝑatoris p̃ces portauerat
rediens. responsũ retulit
diceis: Ds̃ recepta peniten¬
tia tua saluabit animam
tuã & cũ sc̃is te cũ tota do¬
mo tua c̃stituet. ab imꝑio
uͦ cũ ignominia & discrimi¬
ne decides:

Expanded text:
illius inquireret, Philippicus illius inquireret, Philippicus ait: Est quidem juvenis, et temerarius, attamen timidus. Et Mauricius: Si timidus, inquit, profecto et homicida. Dumque super hujusmodi titubaret, in crastinum magistrianus ab eremitis, quibus imperatoris preces portaverat, rediens, responsum retulit dicens: Deus, recepta poenitentia tua, salvabit animam tuam, et cum sanctis te cum tota domo tua constituet; ab imperio vero cum ignominia et discrimine decides
Abbreviated transcription (Latin):
riciũ & constantinã uxorẽ
eiꝰ cũ filiis. & filiab. om̃iq
cognatione ipsius foce mi¬
liti Euigilans gͦ mauriciũ.
misit parrocoenũ & uocauit
ad se p̾hilippicũ generũ suũ
quẽ dudũ suspicatꝰ fuerat
imꝑiũ sibi uelle subripere:
At ille ꝓsuspicione se ꝑdendũ
conitier. aduocate Gordiȩ
uxori suȩ tãquã ñ re uisure
ultimũ ualedixit. sacram̃¬
toq cõmunionis accepto:
ad palatiũ uenit: Cubiculũ
imꝑatoris ingrediers. ad pe
des ꝓcidit. Cui imperator
adsurgens. ad pedes nichilo¬
minꝰ corruit dicen: Ignosce
dep̃cor michi qr nunc ꝓfe¬
cto diuina reuelatione do¬
ctus cognoui. qđ nichil in
me unde suspicabar cõmi¬
seris. sed siquem in agminib
nr̃is cognoscis qui focas soleat
uocitari dicito michi Et
philippicus diu apud se
recogitans ait. Unũ focam
cognosco. qui nuꝑ ꝓcurator
ab exercitu nuncupatus.
contra dicebat tuo imꝑio:
Cũ uͦ Mauricius de qͣlitate

Expanded text:
ricium et Constantinam uxorem ricium et Constantinam uxorem ejus, cum filiis et filiabus, omnique cognatione ipsius, Phocae militi. Evigilans ergo Mauricius misit paracoemomenum, et vocavit ad se Philippicum generum suum, quem dudum suspicatus fuerat imperium sibi velle subripere. At ille pro suspicione se perdendum conjiciens, advocatae Gordiae uxori suae, tanquam non se revisurae, ultimum vale dixit; sacramentoque communionis accepto, ad palatium venit, et cubiculum imperatoris 135 ingrediens, ad pedes ejus procidit. Cui imperator assurgens, ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: Ignosce, deprecor, mihi, quia nunc profecto divina revelatione doctus cognovi quod nihil in me unde suspicabar commiseris. Sed si quem in agminibus nostris cognoscis qui Phocas soleat vocitari, dicito mihi. Et Philippicus, diu apud se recogitans, ait: Unum Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
cito se subiturũ tantomagiꝰ
timuit. qͣnto Gregoriũ cre¬
didit non posse mentiri:
Iox itaq scripto p̃ces cõpo¬
sitas tã eidẽ quã cunctis
patriarchis. ep̃is & monachi.
ciuitatũ siue solitudinum
pecunias multas . cereos &
timiamata destinauit:
Hoc potissimũ dep̃cars. ut dño
supplicarent. quatinꝰ in hoc
scło merita suoꝵs malorũ
reciperet. tantũ a futuris
cruciatib reduni meruis¬
set: Cũq: hoc & ipse uehe¬
m̃tius ꝑ multa tẽpora cũ
lacrimis postularet. qͣdã
nocte dormieis uid& apud
multo popło enee statuȩ
saluatoris assistere: Iunc
uox t̾ribilis facta ẽ ex ipso
incarnati uerbi characte¬
re diceis Date Mauriciũ :
Et capientes eũ iudiciorum
ministri. posuert̃ iuxta
puerũ umbilicũ qui illic
erat: Cui eadẽ uox caracte¬
ris att Ubi uis reddã tibi
mala q̃ in hoc scło ꝑpetra¬
Ille respondit: Amator ho¬
hic potius ea mͥ. & ñ in scło
futuro recribue Statĩ di¬
uina uox iussit tradi mau¬

Expanded text:
cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non posse mentiri. 18. Mox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos et thymiamata destinavit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, quatenus in hoc saeculo merita suorum malorum reciperet, tantum ut a futuris cruciatibus redimi meruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per multa tempora cum lacrymis postularet, quadam nocte dormiens, videt apud multo populo aeneae statuae Salvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox characteris ait: Ubi vis reddam tibi mala, quae in hoc saeculo perpIlle respondit: Amator hohic potius ea mihi, et non in saeculo futuro, retribue. Statim divina vox jussit tradi Mau
Abbreviated transcription (Latin):
eo romani pontificis auctoritatẽ
dñari ꝑmiteret nel si eidem ut
decreuerat occurrens p̃sentie su¬
e fauorem ad cogendum consi¬
lium exhiberet. Adlunt etiam
quod nullus antecessorum eius
id repperiatur aliqñ concessisse

Expanded text:
eo Romani pontificis auctoritatem dominari permitteret; vel si eidem, ut decreverat, occurrens praesentiae suae favorem, ad cogendum concilium exhiberet. Addunt etiam quod nullus antecessorum ejus id reperiatur aliquando concessisse
Abbreviated transcription (Latin):
ncuius uenerabilis mona¬
steru atrio iussu Gregorii
iuxta nimphiũ duȩicone
uet᷑rime artificialit̃ depictȩ¬
hac usque tenꝰ uident᷑. in
sedens c̃spicit᷑. stantẽ Gordi¬
anũ regionariũ uidelic&
patrẽ Gregorii manu dex¬
tera ꝑdexterã nichilominꝰ
suscepisse. Quiꝰ Gordiani ha¬
bitꝰ castanei coloris planeta

Expanded text:
n venerabilis monasterii atrio jussu Gregorii juxta Nymphium duae iconiae veterrimae artificialiter depictae usque hactenus videntur. In sedens conspicitur, stantem Gordianum regionarium, videlicet patrem Gregorii, manu dextera per dexteram nihilominus suscepisse. Cujus Gordiani habitus castanei coloris planeta
Abbreviated transcription (Latin):
gła sublimatũ. subtile qui¬
dẽ erit ꝑ effectũ sp̃ualis
potentiȩ. sed palpabile ꝑ
ueritatẽ naturȩ : iuxta
exẽplũ dñici corporis. de
quo a mortuis resuscitato
nium GREGORIUS ꝓtulisset:
euty chius ait: Idcirco hoc
dñs fecit: ut dubitationem
resurrectionis suȩ. discipłoꝵ
cordib amoueret Cui GRe¬
GoRius dixit Mira est res
ualde quã astruis: ut inde
nobis dubietas surgat: unde
discipłoꝵ corda fuerunt
a dubietate sanata: Quid
enĩ deterius dici potest.
qͣm ut hoc nob̾ de eiꝰ uerã
carne dubiũ fia
itur qđ ostendit: unde fides
ait: Corpus palpabile ha¬
buit quod ostendit: sed

Expanded text:
a sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato nium Gregorius protulisset, Eutychius ait: « Idcirco hoc Dominus fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. » Cui Gregorius dixit: « Mira res est valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat unde discipulorum corda fuerunt a dubietate sanata. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiatitur quod ostendit, unde fides utychius ait: « Corpus palpabile habuit, quod ostendit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotib habitent. nͥ e& q̃ sacri
canonib sunt permisse.
Has pestiferas hereses cernens
prudentissimꝰ doctor GREGO¬
RIUS. ꝑ sac̃dotũ conhibentiã
siue taciturnitatẽ magis
magisq diffusis munerib
ꝗͣsi pestifer cancer: ñ solũ
infirma posse corrodere.
uerũ etiam fortia membra
mucrone pulcherrimarũ
rerũ corrũꝑe. diuino zelo
cõmotꝰ: uictori ep̃o generalẽ
sententiã ꝓtulit dicens: Quis

Expanded text:
cerdotibus habitent nisi eae quae sacris cerdotibus habitent nisi eae quae sacris canonibus sunt permissae. » 4. Has pestiferas haereses cernens prudentissimus doctor Gregorius, per sacerdotum conniventiam, sive taciturnitatem magis magisque diffusis muneribus, quasi pestifer cancer, non solum infirma posse corrodere, verum etiam fortia membra mucrone pulcherrimarum rerum corrumpere, divino zelo commotus, Victori episcopo generalem sententiam protulit, dicens: « Quis
Abbreviated transcription (Latin):
scant itaq discant in offi¬
cio suo sac̃dotes qͥb anima¬
rũ credita ẽ cura seruare.
qđ diũsarũ artiũ homines
docente ratione custodiuñ.
& a p̃cipiti se ambitione
& si ñ metu saltẽ pudore
c̃tineant. Sed ne forsitan
adhuc pͣuȩ se c̃suetudinis
eos freno coherceat. & labi
in illicitis ñ ꝑmittat. quia
quicqd ultioni dignũ est.
ñ adimitationis sed potius
ai exẽplũ deb& correptio¬
nis adduci & post pauca:
fr̃nitatẽ ur̃am auctore dõ.
uolumꝰ sy nodũ c̃gregare.
atq reuerentissimo fratre
nr̃o Aregio ep̃o. & dilectis¬
simo filio nr̃o Cyriaco ab¬
bate mediantib om̃ia quȩ
sc̃is canonib sic̃ p̃diximus
ft̃ adũsa districte sub ana¬
thematis int̃positione dãp¬
nent᷑. idest ut nullus prõ
adipiscendis eccł asticis ordi¬
cõmodũ p̃sumat: uł ꝓdatis
acciꝑe: Neq ex laico habitu
qͥsquã repente audeat ad
locũ sacri regiminis ꝑuenire:
neq ut aliȩ mulieres cũ sa¬

Expanded text:
scant itaque, discant in officio suo sacerdotes, quibus animarum credita est cura, servare quod diversarum artium homines docente ratione custodiunt, et a praecipiti se ambitione, etsi non metu, saltem pudore contineant. Sed ne foadhuc pravae se consuetudinis eos freno coherceain illicitis non permittat: quia quidquid ultione dignum est, non ad imitationis sed potius ad exemplum debet correptionis adduci. » Et post pauca: fraternitatem vestram, auctore Deo, volumus synodum congregare: atque in ea reverendissimo fratre nostro Aregio, episcopo, et dilectissimo filio nostro Cyriaco abbate mediantibus, omnia quae sanctis canonibus, sicut praediximus, sunt adversa, districte sub anathematis impositione damnentur: id est, ut nullus pro adipiscendis ecclesiasticis ordicommodum praesumat, vel pro datis accipere, neque ex laico habitu quisquam repente audeat ad locum sacri regiminis pervenire, neque ut aliae mulieres cum sa
Abbreviated transcription (Latin):
Post quinq uͦ dieꝰ febre cor¬
reptus. cunctis fr̃ib flentib
orantibq defungitur:
n eodẽ monasterio frat̃ qͥdã
Gerontius dicebat᷑. qui dũ
graui molestia corporis
fuiss& dep̃ssus: inuisione
nocturna albatos uiros &
clari omnimodo habitus.
in hoc ipsũ monasteriũ de¬
scendere de suꝑiorib aspex̃
Qui dũ corã lecto iacentis
assisterent: unꝰ eoꝵ dixit:
Adhoc uenimꝰ ut de mona¬
sterio GREGoRII qͦsdã fr̃s
in militiã mittamꝰ. Atq
alteri p̃cipiens adiunxit:
Scribe Marcellũ. ualenti¬
nianũ. Agnellũ: atq alios
quoꝵ ego cognitionẽ ñ
habeo Quib expletis ad¬
didit dicens Seribe &
hunc ipsũ qui nos aspicit.
Exqua uisione gerontius
certꝰ effectꝰ. facto mane
innotuit fr̃ib. quot & qͥ
essent ex eodẽ monasterio
morituri: seq illos conti¬
Inuo
secuturũ. Cũ die alio p̃di¬
cti fr̃s mori cȩpert̃ : atq sub
eodẽ ordine se in mortem
secuti sunt. qͦ fuerant in
discriptione nominati

Expanded text:
Post quinque vero dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus flentibusque, defungitur . 18. In eodem monasterio frater quidam Gerontius dicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios, quorum cognitionem ego non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati
Abbreviated transcription (Latin):
Teutgaudus qͦndam treui¬
rendis ep̃c. qͥcũ Gunthario
agrippine coloniȩ ep̃o a
reuerende memoriȩ nicolao
fuerat sac̃ dotali priuatꝰ of¬
ficio. liberalitate Adriani

Expanded text:
eutgaudus quondam Trevirensis episcopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae Nicolao fuerat sacerdotali privatus officio, liberalitate Hadriani
Abbreviated transcription (Latin):
et ad cuitatẽ dci uiuentis
in herusalem et multorũ
nillumi angelor frequẽ¬
tiam ip̃mq cuutatise¬
iusdem artificent. et con¬
ditõrẽ dr̃a. non per speculũ.
et enigniate sicrit nanc:
sed fricie ad fciciẽ conspere¬
ruit: De qua uisione di¬
cit ip̃e petrus lcquens de
dũo fidelib in quẽ nr̃ic
quoqz non uidentes credi¬
tis: quemi cum uideritis
exultabitis leticia in e¬
narrabili glorficata.
quente: ecce iubes lucida
obumbiauit cos: et ecce
uox de nube dicens. Loic ẽ
filius meus dilectus: in
quo michi bene compla-¬
cui: ip̃ni audite. Quia ta¬
beruatula facere querebãt
obtectu lucide nubis
admonentur in illa uite
celestis habitatione domos
non esse necessarias: ubi
oninua domuiꝰ eterne sue
lucis obumbratione pio-¬
teget. Qui cuim põpulu
per deserta gradientẽ. ne
per diem sol: ne luna ure¬
ret per noctemi. quadra¬
guita annos expandit
nubeni in protectione co-¬
nim: qͣfomagis in habi¬
tantes in tabernaculo re¬
gui celestis in secula sau¬

Expanded text:
et civitatem Dei viventis Hierusalem , et multorum millium angelorum frequentiam, ipsumque civitatis ejusdem artificem, et conditorem Deum non per speculum, et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem conspexerint? De qua visione dicit ipse Petrus, loquens de Domino fidelibus: In quem nunc quoque non videntes creditis, quem cum videritis, exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata quente, ecos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Quia tabernacula facere quaerebant, obtectu lucidae nubis admonentur in illa vitae coelestis habitatione domos non esse necessarias, ubi omnia Dominus aeterna suae lucis obumbratione protegit. Qui enim populum per deserta gradientem, nec per diem sol, nec luna ureret per noctem, quadraginta annos expandit nubem in protectionem eorum, quanto magis inhabitantes in tabernaculo regni coelestis in saecula san
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuit animo se unũ procul
dubio ex eoꝵ fore numero.
quicũq illo ituri essent cũ eo
Quod ut corde suo destinauit:
statim ab infirmitate sua ut
supra dictũ ẽ conualuit. per
hunc archiatrũ dñi Rigob̾tũ
quẽ inuocauit: Per ipsũ itaq
quicqͥd boni petitur inuenit᷑:
& quod religioso querit᷑ affe¬
ctu. celeri obtinetur effectu:

Expanded text:
proposuit animo, se unum procul proposuit animo, se unum procul dubio ex eorum fore numero, quicumque illo ituri essent cum eo. Quod ut corde suo destinavit, statim ab infirmitate sua, ut supra dictum est, convaluit per hunc archiatrum Domini Rigobertum, quem invocavit. Per ipsum itaque, quicquid boni petitur, invenitur et, quod religioso queritur affectu, celeri optinetur effectu,
Abbreviated transcription (Latin):
artatus in auxiliũ sui corde
clamauit: & ꝓtinus ꝑ eundẽ
sanitate donatus ẽ: Is Siglo¬
hardus uocat᷑. &cũ p̃ceptore
suo archisacerdote Tetboldo
sicut eiꝰ ab infantia cliens huc
archi prȩsule ei p̃cepto secũ
ducere uolebat: & iste odepo¬
ricas in cõmoditates uitando
nolebat etiã cũ adhuc sospes
ess& Prȩceperat enĩ huic ei
magistro prȩfatus archiep̃s
cȩteris cũ fidelib suis transferre
condicto tẽpore sc̃m dñi Rigo¬
bertũ. ad illũ locũ quo regina
Thecdrada ei petitoria in sinua¬
tione suggesserat transferendũ:¬
& in eiusmodi obsequio illum
assumere quẽ admodũ adiuto¬
rẽ optabat. qđ ille omnino re¬
futabat Uerũtam̃ p̃dicta obsi¬
tus egritudine. confugit tota
ñitis deuotione ad eundem
mirȩ potentiȩ sc̃m. priusq
sȩ reum tacitus fatebat᷑. eo qđ
p̾sumpserit recusare iter post
sub eundũ in eiꝰ excubitũ &
cultũ: deinde annuente dño.

Expanded text:
artatus in auxilium sui corde artatus in auxilium sui corde clamavit et protinus per eundem sanitati donatus est. Is Siglohardus vocatur et cum preceptore suo archisacerdote Tetboldo, sicut eius ab infantia cliens, hucarchipresule ei precepto, secum ducere volebat, et iste odeporicas incommoditates vitando nolebat, etiam cum adhuc sospes esset. Preceperat enim huic eius magistro prefatus archiepiscopus ceteris cum fidelibus suis transferre condicto tempore sanctum Domini Rigobertum ad illum locum, quo regina Theodrada ei petitoria insinuatione suggesserat transferendum. In eiusmodi obsequio illum assumere quemadmodum adiutorem obtabat, quod ille omnino refutabat. Verumtamen predicta obsitus aegritudine, confugit tota mentis devotione ad eundem mirae potentiae sanctum priusque se reum tacitus fatebatur, eo quod presumpserit recusare iter post subeundum in eius excubitum et cultum; deinde, annuente Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ quin scĩ rigoberti rur-¬
sus transtulit dignissimȩ de¬
uotionis domnus fulco remoꝵ
archiep̃c. in ȩccłam felicissimȩ
MARIE dĩ genitricis & perpe¬
tuȩ uirginis. anno scilicet
antistitis sui primo: posuitq
retro altare qđ uocatur ad
scãm crucẽ. & almos decenter
collocauit duos xp̃i confessores
Teodulfũ. & Basolũ. hinc & inde:
mediũ autẽ ut decuerat beatũ
Rigobertũ: Hlunc tã ibi quam
alibi plures infirmi experiunt᷑
diuinũ eẽ medicũ. insubitanea
suoꝵ medela morboꝵ Equib
nuꝑrime quidã monachus &
leuita cęnobii beatissimi con¬
fessoris xp̃i REMIGII die qua¬
dã ualidissima correptus ẽ
febre: ita ut aduersa ualitu¬
do incessabilit̾ ꝑ horarũ in¬
crem̃ta efficeret impotẽ men¬
tis suȩ: Qui ad noctẽ usq per¬
ueniens. cũ inualescente huuiꝰ
morbi efficatia incęnatus dor¬
mitũ ꝑgeret : & tam̃ nullatenꝰ
quiescere sineret᷑. ipsũ undiq

Expanded text:
dubium quin sancti Rigoberti – rurdubium quin sancti Rigoberti – rursus transtulit dignissimae devotionis domnus Fulco Remorum archiepiscopus in ęcclesiam felicissimae Mariae Dei genitricis et perpetuae virginis, anno scilicet antistitii sui primo, posuitque retro altare, quod vocatur ad sanctam Crucem, et almos decenter collocavit duos Christi confessores Theodulfum et Basolum hinc et inde, medium autem, ut decuerat, beatum Rigobertum. Hunc tam ibi quam alibi plures infirmi experiuntur divinum esse medicum in subitanea suorum medella morborum. E quibus nuperrime quidam monachus et levita coenobii beatissimi confessoris Christi Remigii die quadam validissima correptus est febre, ita ut ad versa valitudo incessabiliter per horarum incrementa efficeret inpotem mentis suae. Qui ad noctem usque perveniens, cum, invalescente huius morbi efficatia, incaenatus dormitum pergeret et tamen nullatenus quiescere sineretur, ipsum undique
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. & ille te adiuuabit: At
illa diluculo consurgens aece¬
lerauit. & candelã ei affe rens.
suo uisui ut prę̧locuti sumꝰ con¬
tinuo reddita ẽ:
urdus quidã ęque translatio¬
nis eiꝰ die aduenit. Qui postquã
locellũ eiꝰ quo gestabat᷑ tetigit.
ilico aꝑtȩ sunt̾ aures eiꝰ & au¬
diuit: Quẽ & diuina gr̃a ante¬
quã sanatus fuisset : Sic ad dĩ¬
ferũ hunc uirũ accersire di¬
gnata ẽ: Noctu indiuersorio
quiescentẽ ignota quȩdã per¬
sona in latere suo leniter per¬
cussit & excitauit. excitatũq
uocauit & ille ac tutũ sensit
se palpatẽ: & ñ audiuit ut sur¬
dus uocantẽ: Homines tamen
qui aderant audierunt uocẽ.
ad beatũ rigobertũ ire quan¬
totius eũ admonentẽ. licet ui¬
derint neminẽ: Abiit ergo
ad eũ. & mox eo quẽ p̃diximꝰ
modo ꝓmeruit auditũ Hȩc
ita se habere ipse reculit. post¬
quã auditui suo. restitutus fuit:
uius sacratissimũ corpus haud

Expanded text:
eum, et ille te adiuvabit'. At eum, et ille te adiuvabit'. At illa diluculo consurgens, acceeravit et, candelam ei afferens, suo visui, ut prelocuti sumus, continuo reddita est. 27. Surdus quidam aeque translationis eius die advenit. Qui postquam locellum eius quo gestabatur tetigit, ilico apertae sunt aures eius et audivit. Quem et divina gratia, antequam sanatus fuisset, sic ad deiferum hunc virum accersire dignata est. Noctu in diversorio quiescentem ignota quaedam- persona in latere suo leniter percussit et excitavit excitatumque vocavit, et ille actutum sensit se palpantem, set non audivit ut surdus vocantem; homines tamen qui aderant audierunt vocem, ad beatum Rigobertum ire quantotius eum admonentem, licet viderint neminem. Abiit ergo ad eum et mox eo quem prediximus modo promeruit auditum . Haec ita se habere ipse retulit, postquam auditui suo restitutus fuit. 28. Huius sacratissimum corpus – haud
Abbreviated transcription (Latin):
runt: simili modo fuẽrt̃ statĩ
medicati abhoc medico cęlesti:
Et qm̃hi prȩmultitudine nescin
potuerunt. hic nomina eorũ
ponere suꝑ sedimꝰ: quia ñ hȩc
nos scimꝰ qui ñ singulis ad esse
quiuimꝰ: Uerũ hȩc pęne omnis
ingiro nouit populus:
Annis nouẽ elapsis. hinc rursus
in p̃dicto mense eisdemq
redeuntib kalendis. a p̃scripto
p̃sule hiric MaRo ad urbẽ re¬
morũ transfert᷑. & in basilica
quȩ fuerat sci pyonisii honore
ab eodẽ consecrata ponitur: ab
& remensiũ sepultura fratrũ
tunc habebatur Tum mulier
cȩca uocabulo oda uenit de
uilla secus fluuiũ sopiã sita
quȩ alamannoꝵ cortis nuncu¬
patur: & ut ad memoriã eius
accessit: statĩ recepit uisũ oli
amissũ: Hȩc priusquã adue¬
niss&. nocte domi dormiens.
audiuit uocẽ dicentẽ sibi
Quid hic facis: Cur iaces
Crastina die pontifex hincmar
& canonici remenses sc̃m tranꝰ¬
ferent rigobertũ: Uade. ad

Expanded text:
runt, simili modo fuerunt statim runt, simili modo fuerunt statim medicati ab hoc medico caelesti. Et quoniam hi pre multitudine nesciri potuerunt, hic nomina eorum ponere supersedimus, quia non haec nos scimus, qui non singulis adesse quivimus; verum haec poene omnis in giro novit populus. 26. Annis novem elapsis, hinc rursus in predicto mense eisdemque redeuntibus Kalendis a prescripto presule Hincmaro ad urbem Remorum transfertur et in basilica, quae fuerat sancti Dyonisii honore ab eodem consecrata, ponitur; ubi et Remensium sepultura fratrum tunc habebatur. Tum mulier caeca vocabulo Oda venit de villa secus fluvium Sopia sita, quae Alamannorum cortis noncupatur, et ut ad memoriam eius accessit, statim recepit visum olim amissum. Haec priusquam advenisset, nocte domi dormiens audivit vocem dicentem sibi: 'Quid hic facis? Cur iaces? Crastina die pontifex Hincmarus et canonici Remenses sanctum transferent Rigobertum; vade ad
Abbreviated transcription (Latin):
luit antequã ueniret. tres can¬
delas unius quantitatis effecit:
Quarũ unã nomine scĩ theode¬
rici. Alterã scĩ rigoberti. Tertiã
sci theodulfi. ẽẽ uoluit: Quas
simul accensas. ardere ꝑmisit.
quousq conspexit quȩ earũ
amplius duraret. Hoc experi¬
mento cognoscere cupiens ficut
uulgiis Solet. cui eorundem
sc̃oꝵ facere potissimũ debuis¬
sec uotũ suũ At illa quȩ beati
facta fuerat rigoberti nominȩ
candela: cȩteris suꝑfuit diutiu̾
ardendo: Qđ anim aduertens.
aliã continuo fecit eiꝰ uenera¬
tioni solius dicatãi uenitq illo:
& ante memoriã ipsius ꝓstrata
obdormiuit: & euigilans: pro¬
tinus om̃i sospitate gauisa ẽ :
H uius rei usq hodie testes exi¬
stunt qui affuerunt: Similit̃¬
& alii abhoc in cõmodo sunt
sȩpissime liberãti. quot quot
eũ quesierunt fide ardenti In¬
suꝑ & hi quib dentes doluerunt.
ac ꝑ hoc anxiati ad eũ cucurre¬

Expanded text:
luit: antequam veniret, tres canluit: antequam veniret, tres candelas unius quantitatis effecit, quarum unam nomine sancti Theoderici, alteram sancti Rigoberti, tertiam sancti Theodulfi esse voluit. Quas simul accensas ardere permisit, quousque conspexit, quae earum amplius duraret. hoc experimento cognoscere cupiens, sicut vulgus solet, cui eorundem sanctorum facere potissimum debuisset votum suum. At illa, quae beati facta fuerat Rigoberti nomine candela, ceteris superfuit diutius ardendo. Quod animadvertens, aliam continuo fecit eius venerationi solius dicatam. Venitque illo et ante memoriam ipsius prostrata obdormivit, et evigilans, protinus omni sospitate gavisa est. Huius rei usque hodie testes existunt qui affuerunt. Similiter et alii ab hoc incommodo sunt sepissime liberati, quotquot eum quesierunt fide ardenti; insuper et hi, quibus dentes doluerunt ac per hoc anxiati ad eum cucurre
Abbreviated transcription (Latin):
ciati. hoc sepulchrũ debita cũ
deuotiꝰme deosculant᷑: & similit̃
ex tĩplo curari merent᷑
um hoc in loco hic melytꝰ
dñi confessor eatenꝰ recubaret.
& his alusq uirtũtib semꝑ glo.¬
rificatꝰ renitẽret : pię recorda:¬
tionis dominꝰ hincmnarus qui
ab eo quintꝰ extitit remensis
archieps. illũ transtulit. xuiiͦi
lcł iuł ad monasterium beati
theoderici. & posuit eũ in dex¬
tera parte ad tumbam ipsius
p̃tiosi confessoris xp̃i. anno
utiq incarnationis dñi octingen¬
dictione xii. Idem istic aliquot
annis requieuit. ubi & plura
ꝑ eundẽ dns patrauit signa:
ex quib pauca breuitati stir¬
dentes scripsimus. ne de eorũ
nimia ꝓlixitate. qđ libet tȩdiũ
lecturis gigneremꝰ:
Suedã febriens femina dieb
Aillis ad hoc monasterium
uenit. huic uocabulũ audin-¬
ga. existens de ea quȩ huie
Contigua ẽ uillula. cognomi¬
ne coielecta: Hlȩc apud se
huiuscemodi facere domi uor¬

Expanded text:
tiati hoc sepulchrum debita cum tiati hoc sepulchrum debita cum devotione deosculantur et similiter extimplo curari merentur. 24. Dum hoc in loco hic inclytus Domini confessor eatenus recubaret et his aliisque virtutibus semper glorificatus reniteret, piae recordationis domnus Hincmarus, qui ab eo quintus extitit Remensis archiepiscopus, illum transtulit XVIII. Kl. Iulii ad monasterium beati Theoderici et posuit eum in dextera parte ad tumbam ipsius pretiosi confessoris Christi, anno utique incarnationis Domindictione XII. Idem istic aliquot annis requievit, ubi et plura per eundem Dominus patravit signa, ex quibus pauca brevitati stdentes scripsimus, ne de eorum nimia prolixitate quodlibet taedium lecturis gigneremus. 25. Quaedam febriens femina diebus illis ad hoc monasterium venit; huic vocabulum Auddinga, existens de ea quae huic contigua est villula cognomine Colmelecta. Haec apud se huiuscemodi facere domi vo
Abbreviated transcription (Latin):
inuasit: ut ab illa die maiorẽ
huic loco reuerentiã exhibe̾re
uisus sit: quã antea solitus
fuerit ̃
d quẽ locũ siquis aliquando
Lex frigoriticis aut acerrimo
dentiũ dolore uexãtis. cũ fide
accessit. mox remediũ sensit.
Qua ꝓpt̃ usq hodie multi eoꝵ
illuc candelã in uotis afferuN.
& febrienͣtes quidẽ abrasum
puluerẽ sepulchri eiꝰ sumunt.
qđ tenacissimo fuit illitum
Cemento. sicut fert᷑ fuisse
moris autiquoꝵ insepul chris
eorũ: Hunc autẽ aquȩ inditũ.
siticulosius bibunt Quo hausto:
sanitãtẽ ilico adipiscuntur. Quoꝵ
quidã gislemannus hane mise¬
ricordiam dñi ꝑ eũ moderno
tẽpore mirabilit̃ fuit expertꝰ.
Qui cũ in curabilit̾ febricitando
nichil cibi dieb aliquot gustare
potuiss&. et non dieb neq no.¬
ctib optatã quietẽ inuenire
ualuiss&: acceptũ eradendo
ut alu puluisculũ sarcofagi
istius potauit: & continuo sanuᷤ
abscessit. Dentiũ uͦ dolorib cru¬

Expanded text:
invasit, ut ab illa die maiorem invasit, ut ab illa die maiorem huic loco reverentiam exhibere visus sit, quam antea solitus fuerit. 23. Ad quem si quis aliquando ex frigoriticis aut acerrimo dentium dolore vexatus cum fide accessit, mox remedium sensit. Quapropter usque hodie multi eorum illuc candelam in votis afferunt, et febrientes quidem abrasum pulverem sepulchri eius sumunt, quod tenacissimo fuit illitum coemento, sicut fertur fuisse moris antiquorum in sepulchris eorum; hunc autem aquae inditum siticulosius bibunt, quo hausto, sanitatem ilico adipiscuntur. Quorum quidam Gislemannus hanc misericordiam Domini per eum moderno tempore mirabiliter fuit expertus. Qui cum incurabiliter febricitando nichil cibi diebus aliquot gustare potuisset et non diebus neque noctibus optatam quietem invenire valuisset, acceptum eradendo ut alii pulvisculum sarcofagi istius potavit et continuo sanus abcessit. Dentium vero doloribus cru
Abbreviated transcription (Latin):
pulti meritũ panderetur. &
ciusinodi p̃sumptio penitus ab
om̃ib cohiberetur. confestĩ eu
pes suus doluit : quasi quȩ uis
spina acerrime pupugerit:
Unde claudus mox effectis. pe¬
dẽ illũ pdidit: quia eo quicqua
incedere postmodũ nequiuit
Quod uidentes tã presbit̃ quã
indigene.cancellũ ibi effecert̃.
ne quis forte nesciens temere
accessisset: & simile qͥd pateret᷑
Nhac basilica nocturno tẽpore
uoces tantȩ dulcedinis sȩpius
sunt audĩtȩ: ut non existima¬
rent᷑ aliȩ nisi angelicȩ. lux
quoq cęlitus tante claritatis
medi is in eadẽ nõctib emicuit.
ut solis fulgorẽ uicisse uideret᷑
quȩ etiã in menso iubare suo
sucerdotis qͥ adhuc inibi suꝑ ẽ
ediculã penetrauit. menibus
eccłȩ huius inhȩrentẽ Hlȩc ꝑ
ostiũ casu patens uibrando
choruscauit. ꝑ qđ de illa in
hanc ȩccłam grãdib supposi¬
tis intratur Quc uiso tantus
timor & tremor presbiterũ

Expanded text:
pulti meritum panderetur et pulti meritum panderetur et eiusmodi presumptio poenitus ab omnibus cohiberetur, confestim eum pes suus doluit, quasi quaevis spina acerrime pupugerit; unde claudus mox effectus, pedem illum perdidit, quia eo quicquam incedere postmodum nequivit. Quod videntes tam presbiter quam indigenae, cancellum ibi effecerunt, ne quis forte nesciens temere accessisset et simile quid pateretur. 22. In hac basilica nocturno tempore voces tantae dulcedinis sepius sunt auditae, ut non existimarentur aliae nisi angelicae. Lux quoque caelitus tantae claritatis mediis in eadem noctibus emicuit, ut solis fulgorem vicisse videretur; quae etiam inmenso iubare suo sacerdotis, qui adhuc inibi superest, ediculam penitravit, moenibus ecclesiae huius inherentem. Haec per ostium casu patens vibrando coruscavit, per quod de illa in hanc ecclesiam, gradibus subpositis, intratur. Quo viso, tantus timor et tremor presbiterum
Abbreviated transcription (Latin):
non fucre descripta : Tres claudi
ab incolis eiusdẽ loci memorant᷑
iibi ab eo fuisse curati Quoꝵ¬
certa priscȩ debilitatis indicia.
uidelic& bacilli & scabella. &
inabiectione eoꝵ indubia red¬
hibitȩ in columitatis signa:
multis dieb in cadẽ uisa sunt
ubi ipse requieuit eccła: quo¬
usq in mirifica eiꝰ euectione
quȩ post narrabitur. a qͥbusq
fidelib sunt sidelit̃ & uenerabi¬
lit post illũ conuecta: Prȩcerea
fertur & quȩdã mulier cȩca nõ¬
mine ansildis ipsius loci habi¬
tatrix. ibi pristinũ huius meri¬
tis patrocinantib recepisse lu¬
men oculorũ suoꝵ Cuius mita¬
culi usq hodie quidam testes
existunt: adhuc enĩ suꝑstites
sunt qͥ eam cognouerunt:
uidã iuuenis scolarib apud
Uloci presbiterũ deditus
stũdiis. quadã die absente ȩdi¬
tuo suꝑ tũmulũ eiꝰ ut leuis le¬
uiter coepit subsilire. non dans
honorẽ dõ. neq scõ ipsius incȩlo
& terris mirificato sed ut se¬¬

Expanded text:
non fuere descripta. Tres clodi ab incolis eiusdem loci memorantur inibi ab eo fuisse curati, quocerta priscae debilitatis inditia, videlicet bacilli et scabella, et in abiectione eorum indubia redhibitae incolomitatis signa, multis diebus in eadem visa sunt ubi ipse requievit ecclesia, quousque in mirifica eius evectione, quae post narrabitur, a quibusque fidelibus sunt fideliter et venerabiliter post illum convecta. Preterea fertur et quaedam mulier caeca nomine Ansildis, ipsius loci habitatrix, ibi pristinum, huius meritis patrocinantibus, recepisse lumen oculorum suorum. Cuius miraculi usque hodie quidam testes existunt; adhuc enim superstites sunt, qui eam cognoverunt. 21. Quidam iuvenis, scolaribus apud loci presbiterum deditus studiis, quadam die absente aedituo super tumulum eius ut levis leviter coepit subsilire, non dans honorem Deo neque sancto ipsius in caelo et terris mirificato. Sed ut se
Abbreviated transcription (Latin):
lecta gͦ rationẽ ꝓ nr̃a par¬
De solidis eccłȩ canusiȩ uo¬
lumꝰ ut aliquid clericis eis¬
dẽ eccłȩ largiaris. quatinꝰ.
& hi qui nunc in opiã pati¬
unt᷑. Sustentationẽ aliquã
habeant: & si illic uoluerit¬
ds̃ ordinari ep̃m . habeat
unde subsistat: De lapsis
sac̃ dotib uł quolibet ex
clero obseruare de uolumꝰ.
ut in reb eoꝵ nulla c̃ta

Expanded text:
lecta ergo ratione pro nostra parDe solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant; et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero, observare te volumus ut in rebus eorum nulla conta
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionẽ suspenderłt.
Quando gͦ adouile dñicum
errantes oues adduces. qͥquas
habes retinere ñ p̃uales Fro¬
inde hortam᷑. ut uł nunc stu¬
deas ẽẽ sollicitꝰ. atq abhac
te p̃sũptione cõpescas. & eoꝵ
animos qͦs a tua disiunctos
unitate cognoscis. pat̃na ad
te dulcedine om̃i adnisu
om̃iq studio reuocare festine
anuario qͦq caralitano ep̃o
post aliꝗͣ scribit dic̃s. Inter
querelas multiplices hisidor
uir clarissimꝰ a fr̃nitate tua
frustra se excõmunicatum
anathematizatũq c̃questus
est Qđ quã obrẽ factũ fuerit.
dũ aclerico tuo qui p̃sens
erat uoluissemꝰ ad discere.
ꝓnulla alia causa nisi ꝓ eo

Expanded text:
communione suspenderet. Quando ergo ad ovile dominicum errantes oves adduces, qui quas habes retinere non praevales? Proinde hortamur ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas, et eorum animos quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine, omni adnisu, omnique studio revocare festineanuario quoque Caralitano episcopo, post aliqua scribit, dicens: « Inter querelas multiplices, Isidorus vir clarissimus, a fraternitate tua frustra se excommunicatum anathematizatumque conquestus est. Quod quam ob rem factum fuerit, dum a clerico tuo, qui praesens erat, voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, nisi pro
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ carne nobilẽ. & tam in
scripturis scĩs quã & in scłarib:
litteris eruditũ: qui relicta
uxore nepte scilic& ipsius be
ati ReUIIGII uitã religiosã
expetierat ep̃m ordinauit :¬
& paroechiã ipsius comitatus
laudunensis prefato castro sub¬
iecit: Qui Genebaudus plusquã
necesse fuerat de ante acta
uita & gradus sublimitate
confidens: cũ debuerit cogi¬
tare quia nec Dauid sanctior
nec Salomone sapientior eẽt
qui mulierũ delinim̃tis peri:¬
clitati sunt: incaute suã uxo¬
rẽ quã relinquens mutaue¬
rat in sorõrẽ. quasi ꝓ instru¬
ctione salutari frequentius
se uisitare ꝑmisit. oblitus
scripturȩ dicentis Lapides
excauant aque . & alluuione
t̃ra consumitur Rupiͦs trans¬
fert᷑ de loco suo Unde conti¬
git. ut crebre uisitationes &
blanda ac frequentia mulie¬
ris colloquia. durũ contra
luxuriȩ mollitiem cor ep̃i
emollirent. & quasi rupem
saxeam de loco scĩtatis ad
luxuriȩ inquinam̃ta trans¬

Expanded text:
irum carne nobilem, et tam in Scripturis sanctis, quam et in saecularibus litteris eruditum, qui relicta conjuge, nepte scilicet ipati Remigii, vitam religiosam expetierat, episcopum ordinavit et parrochiam ipsius comitatus Laudunensis prefato castro subiecit. Qui Genebaudus plus quam necesse fuerat de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare, quia nec David sanctior nec Salomone sapientior esset, qui mulierum delinimentis periclitati sunt, incaute suam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari frequentius se visitare permisit. oblitus scripturae dicentis: Lapides excavant aquae, et alluvione terra consumitur. Rupis transfertur de loco suo. Unde contigit, ut crebre visitationes et blanda ac frequentia mulieris colloquia durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent et quasi rupem saxeam de loco sanctitatis ad luxuriae inquinamenta trans
Abbreviated transcription (Latin):
tricis infert eccłie: ut cui uiuẽs
in corpore dignis laborib uite
presentis multa comꝑauerat cõ¬
moda catholiceq religionis com¬
petentia adcliderat insignia huic

Expanded text:
tricis infert ecclesiae, ut cui vivens in corpore dignis laboribus vitae praesentis multa comparaverat commoda, catholicaeque religionis competentia addiderat insignia, huic