comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sueuit. Ubidũ die qͣdã fuisset ingressus:
inuenit quendã in cognitũ uirũ ad suũ
obseqͥũ paratũ. qͥ sibi depedib calcia¬
m̃ta abstraher&. uestim̃ta susciper& :
lexeunti acalore sabana p̾ber&. atq
omne ministeriũ cũ magnofamulatu
ꝑager&. Cũq hoc sȩpiuᷤ fuisset: idẽ pb̃r
die qͣdã adbalnea iturꝰ intra semetipsũ
cogitanᷤ dix̃. Siro illi qͥ mͥ sol& tã deuo¬
tissime ad lauandũ obseqͥ. ingratꝰ appa¬
rere ñ debeo: s aliqͥd me necesse ẽ ei ꝓ
munere portare. Tc̃ dua sccũ oblationũ
coronaᷤᷤ detulit. Qui mox ut ꝑuenit ad
locũ: hominẽ inuenit. atq ex more eiꝰ
obseqͥo in õib usꝰẽ. Lauit itaq ⁊ cũ iã ues¬
titꝰ uoluisset egredi : hoc qđ secũ deculit.
obseq̃nti sibi uro ꝓbenedictione obtulit:
peten ut benigne susciper&. qđ ei carita¬
tiᷤ grã offerret. Qui ille merenꝰ afflictꝰ
respondit. Mihi ista qͣre daᷤ pat̃: Iste

Expanded text:
Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum, ad suum obsequium paratum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti a calore sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fecisset, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox, ut pervenit ad locum, hominem invenit: atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulit obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei charitatis gratia offerret. Cui ille moerens, afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia quȩ euaser̃. quatenꝰ in ȩt̃nũ
tanto magiᷤᷤ diuinȩ gr̃ȩ debitores sec̾e
cognoscant: qͣntomagiᷤᷤ in ȩt̃nũ mala
corpoꝵ animȩ iustoꝵ incęlũ recipiant᷑.
ante restitutionẽ corpoꝵ: in cęlũ recipi

Expanded text:
 quatenus in aeternum tanto magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant quanto magis in aeternum mala corporum animae justorum in coelum recipiantur. ante restitutionem corporum, in coelum recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut eo ᷤ apeccatoꝵ ꝑpetratione cõpesce¬
ret: Si falsũ ẽ qđ minatꝰ ẽ ut ab ĩiustitia
corriger&. etiã falsa ẽ pollicitꝰ. ut ad
iustitiã ꝓuocar&. Si qͥs hoc dicere ł
cõpellimur Cur peccata quȩ cũ fine
perpetrata sunt : sine fine puniantur.

Expanded text:
 ut eos a peccatorum perpetratione compesceret. Si falsum est quod minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret. Sed quis hoc dicere vel compellimur. perpetrata sunt, sine fine puniantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uigent. idẽ subtilitate naturȩ experi¬
entia tẽpoꝵ reuelatione suꝑioꝵ potes¬
tatũ. Quotienᷤᷤ ds qͦcũq flagello huic
mundo irascit᷑. administeriũ uindictȩ
apostatȩ angłi mittunt᷑: qͥ tam̃ diuina
potestate coercent᷑. ne tantũ noceant.
qͣntũ cupiunt. Boni aut̃ angłi adminis¬
teriũ salutiᷤᷤ humanȩ deputati st̃: ut cu¬
ras administrent mundi ⁊ regant om̃a
iussu dĩ : testante apło. Nonne om̃s inqͥt
st̃ ad ministratorii sp̃c ĩ ministeriũ missi
ꝓpt̃ eoᷤᷤ qͥ hȩ reditatẽ cupiunt salutis:
Angłi corpora in qͥb hominib appareꝵ
in suꝑno aere sumunt : solidãq speciẽ
excȩlesti elem̃to inducunt. ꝑ quã hu¬
maniᷤᷤ obtutib manifestuᷤᷤ demonstrent᷑
Singulȩ genteᷤᷤ p̃positoᷤᷤ angłos habere
credunt᷑. qđ ostendit᷑ testimonio angli
daniheli loq̃ntiᷤᷤ. Ego inqͥt ueni ut nun¬
tiarẽ tͥ. s pͥncepᷤ regni ꝑsarũ mͥ restitit.

Expanded text:
 est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur; qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante. Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratorii spipropter eos qui haereditatem capiunt salutis? Angeli corpora in quibus hominibus apparent, in superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento inducunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere credDanieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nuntiarem tibi, sed princeps regni Persarum mihi restitit .
Abbreviated transcription (Latin):
habebat grãm. ut ing̾diente ᷤᷤ in ȩccłam¬
sene aspicer&: ⁊ exipsa facie eoꝵ unuᷤ¬
cuiꝰq cogitationeᷤ siue malȩ e̾ent seubonȩ
sentir&. Cũ gͦ uenissent ad ȩccłam. ⁊ ing̃¬
derent᷑ sene. iudit eoᷤ clara facie ⁊ lȩto
habentẽ corpꝰ. ⁊ dȩmoneᷤᷤ hinc atq inde
trahenteᷤᷤ eũ cũ admisso frenoinnarib:
⁊ angłm sc̃m eiꝰ delonge sequentẽ tristẽ.
Beatꝰ gͦ paulꝰ cȩpit flere a marissime. et
pectꝰ suũ tundere: sedenᷤ ante ȩccłam ꝓpt̃
eũ quẽ talẽ uiderat. Om̃s aut̃ alii senes
uidenteᷤᷤ eũ sic flentẽ : cȩper̾ cũ rogare.
ut si qđ in illiᷤ uidisset. cũ eiꝰ ing̾deret᷑ in
c̃gregationẽ. Ille aut̃ noluit ing̃di. s sẽꝑ
flebat ꝓpt̃̾ eũ quẽ sic uiderat. Post pau¬
lulũ aut̃ cũ absoluta c̃gregatio disceder&:
iterũ omniũ uultꝰ circũ spiciebat. si taleᷤᷤ
eg̃derent᷑: qͣle̾ ing̃ssi s̃. Et uidit illũ quẽ

Expanded text:
hanc gratiam, ut ingredientes in ecclesiam aspiceret, et ex ipsa facie eorum uniuscujusque cogitationes, seu malae essent seu bonae, sentiret . Cum ergo venissent ad ecclesiam, et ingrederentur, senex vidit eos clara facie et laeto habentem corpus, et daemones hinc atque inde trahentes eum ad se misso freno in naribus, et angelum sanctum ejus a longe sequentem tristem. Beatus ergo Paulus coepit flere amarissime, et pectus suum tundere, sedens ante ecclesiam, propter eum quem talem viderat. Omnes autem alii senes videntes eum sic flentem coepe cum eis ingrederetur in congregationem. Ille autem noluit ingredi, sed semper flebat propter eum quem sic viderat. Post paululum autem cum absoluta congregatio discederet, iterum omnium vultus circumspiciebat, si tales egrederentur quales ingressi sunt. Et vidit illum quem
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. s facta pensaret᷑. Iniqͥ enĩ ideo
cũ fine deliq̃rint. qr cũ fine uixerint.
Nã uoluissent utiq si potussent sine
fine uiuere. ut potuissent sine fine pec¬
care. Ostendunt enĩ qr inpeocato ui¬
uere sẽꝑ cupiunt: qͥ nũquã desinunt
peccare dũuiuunt. Ad magnã gͦ iusti¬
tiã iudicantiᷤᷤ ꝑtinet: ut nũquã carean
supplicio. qͥ in hac uita nũquã uoluer̃t᷑
cruciatu miseroꝵ: iustus aut̃. ⁊ ideo non
sedet᷑ in ꝑpetuũ ab iniquoꝵ ultionie
ednullꝰ iustꝰ crudelitate pascit᷑. ⁊ de¬
linquenᷤ seruuᷤᷤ ad ño iusto idcirco cȩdi
p̃cipit᷑: ut aneqͥtia corrigat᷑. Ad hoc enĩ¬
uapulat. ut em̃dare debeat. Iniqͥ aut̃
gehennȩ igni traditi. si ad correctionẽ
nũ quã ueniunt. qͦ fine sẽꝑ ardebunt:¬

Expanded text:
enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique, si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim, quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet, ut nunquam careant supplicio, qui in hac vitcruciatu miserorum: justus autem, et ideo non sedetur in perpetuum ab impiorum ultione. Nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo Domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc enivapulat, ut emendare debeat. Iniqui autem gehennae igni traditi, si ad correctionem nunquam veniant, quo fine semper ardebunt
Abbreviated transcription (Latin):
stando. c̾festĩ aueritate c̃ lapsuᷤ. Uno
⁊ hoccecidit ⁊ diabolus. Si homo reũsus
ad pęnitentiã. dũ se inferiorẽ c̾e cogno¬
scit: diabolꝰ uͦ ñ solũ in hoc c̃tẽptꝰ qđ se
dõ ȩqͣlẽ existiman cecidit. insuꝑ etiam
suꝑiorẽ dõ sedicit: scđ̾m apłi dicta qͥ
ait de antixp̃o. Qui adu̾sat᷑ ⁊ extollit᷑.
ideo iã ñ petit ueniã : qr ñ cõpungitur
ad pęnitentiã. Mẽbra uͦ eiꝰ sepe ꝑ hipo¬
crisin dep̾cant᷑. qđ tam̃ ꝓmala c̃scien¬
tia adipisci ñ merent᷑. Discathumana
miseria. qđ ea causa citiu ꝓuocet᷑ ds
homini: qr ipse homo traxit exparte
inferiori insirmitatẽ peccandi. hoc ẽ
ex carne qͣ exclusa anima detinet᷑.
Apostate angłi ideo ueniã ñ habent:
qr carnaliᷤᷤ fragilitatiᷤᷤ nulla ĩfirmitate
infirmitatiᷤᷤ. ideoq ꝓ infirma carniᷤc̃di¬
tione. reditũ patet hominiᷤᷤ ad salutẽ :
sic̃ psalmista dic̃. Ipse scit figm̃tũ nr̃m
Postquã apostatȩ angłi cecider reliqͥ

Expanded text:
stando, confestim a veritate est lapsus. Uno  hoc cecidit et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam, dum se inferiorem esse cognoscit: diabolus vero non solum in hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam superiorem Deo se dicit, secundum Apostoli dicta qui ait de Antichristo: Qui adversatur et extollitur ideo jam non petit veniam, quia non compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria quod ea causa citius permoveturhomini: quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua exclusa anima detinetur. Apostatae angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione reditus patet homini ad salutem, sicut et Psalmista dicit: Ipse scit figmentum nostPostquam apostatae angeli ceciderunt, reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
Nob̃̾ aut̃ alia curantib atq euolutoᷤᷤdieᷤ
ñ numerantib : idẽ fr̃ qͥ defunctus ẽ
nocte qͣdã fr̃ĩ suo germano copioso ꝑ
uisionẽ apparuit. Quẽ ille cũ uidiss&e:

Expanded text:
Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset,
Abbreviated transcription (Latin):
cur ab õib e̾et abhominatꝰ. innotuit.
Oui ꝓtinꝰ de reatu uehem̃t̃ gemuit. atq
in ipsa tristitia e corpore exiuit. Qui ita¬
c̃ sepultꝰ ut dixi. S fr̃som̃s cadẽ senten¬
tia ꝑt᷑bati : cȩper̃ singuli extrema quȩs
luilia ⁊ quȩ ei sẽꝑ habere regulariter
licuerat ad mediũ ꝓferre : uehem̃terꝙ
formidabant. ne qͥd apud se e̾e̾t. unde
rep̃hendi potuissent. Cũ uͦ pꝰ mortẽ eus
defuncto fr̃i cõpati. eiꝰq cũ dolore graui
supplicia pensare : ⁊ siqͥd c̾ẽt ereptionis
eiꝰ in remediũ quę̧rere. Tc̃ euocato ad me
p̃cioso eodẽ monasterii p̾posito : dixxi
tristis. Diuẽ qđ fr̃ ille qͥ defunctuᷤ ẽ. in
igne cruciat᷑ : debemꝰ ci aliqͥd caritatis
ĩpendere. ⁊ eũ in qͣntũ possumꝰ ut eripi
at᷑ adiuuare. Pade itaq ⁊ ab hodierna
die. dieb xxx. c̃tinuiᷤᷤ offerre ꝓ eosacri¬
ficiũ stude : ⁊ nullꝰ omnino p̃t̾mittatur

Expanded text:
cur ab omnibus esset abominatus, innotuit. cur ab omnibus esset abominatus, innotuit. Qui protinus de reatu vehementer gemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita sepultus est, ut dixi. Sed fratres omnes eadem sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque, et vilia, et quae eis semper habere regulariter licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidabant, ne quid apud se esset, unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quid esset ereptionis ejus in remedium quaerere. Tunc evocato ad me Precioso eodem monasterii nostri praeposito, dixit tristis: Diu est, quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in qatur adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ. Prȩciosogͥ eiꝰdẽ monasteru pͣposito
adme accito. dixi. Uade. ⁊ nullꝰ exc fr̃ib
se ad eũ morientẽ iungat: nec sermonẽ
c̃solationiᷤᷤ ex cuiꝰlib& eoꝵ ore ꝑcipiat.
s cũ in morte c̃stitutꝰ fr̃s quęsierit: eisiuᷤ
fr̃carnali dicat. qr ꝓsolidiᷤᷤ qͦs occulte ha¬
buit: acunctis fr̃ib ab hominatꝰ sit: ut
do tranᷤ uerberet. atq apeccato qđ ꝑpe¬
trauit purget. Cũ uͦ mortuuᷤᷤ fuerit. corpꝰ
illuiᷤᷤ cũ fratrũ corporib ñ ponat᷑. ẜ qͦlib&
fossã insterqͥlinio facite : in eo corpꝰcius
ꝓicite. ibiq suꝑ eũ treᷤᷤ aure oᷤᷤ qͦs reliquit
iactate : simulom̃s clamanteᷤ pecunia tua
tec̃sit in ꝑditionẽ. ⁊ sic eũ terra operite.
uͦ uolui uiuentib fr̃ib ꝓdesse: ut ⁊ illũ
amaritudo mortiᷤᷤ aculpa solubilẽ facer&.
listoᷤ auariciȩ tanta dãpnatio misceri
inculpa ꝓhiber&. Od̃ ita factũ c̃. Nãcũ
plicare :⁊loqͥ dignaret᷑ : ei carnalis frat̃

Expanded text:
derem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro aureis quos occulte habuit a cunctis fratribus abominatus sit; ut do transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed fossam in sterquilinio facite, et in ea corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit, jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditione , et sic eum terra cooperite. m volui viventibus prodesse; ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum plicare et loqui dignaretur, ei carnalis frater,
Abbreviated transcription (Latin):
de sua carne sese ꝑpeti euã ipsi noueriꝵ
qͣnto districtuᷤᷤ tc̃ in quoꝵ torm̃ta respi¬
ciunt. qͣndo ab om̃i uitȩ corruptione exuti.
ipsi iã iustitiȩ uicinuᷤᷤ atq arcuiᷤᷤ inhȩre-¬
bunt: Sic qͥppe eoꝵ m̃te ᷤ ꝑ hoc qđ iustis¬
simo udici inhęrent. uis districtionis
absorbet: ut õĩno eiꝰᷤ ñ liceat. qͥcqͥd ab

Expanded text:
peti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitae corruptione exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non liceat lib
Abbreviated transcription (Latin):
In qͣ sententia dat᷑ intellegi. qͣsdã cul¬
pas in hoc sçło: qͣsdã uͦ in futuro posse
laxari. Qd̃ enĩ de uno negat᷑. c̃seqͣnter
intellectꝰ patet. qr de qͥb dã concedit᷑.
S tam̃ ut p̃dixi hoc de paruiᷤᷤ minimiꝰq
peccatiᷤ fieri posse credendũ ẽ: sicut est
assiduuᷤᷤ ocios sermo. inmoderatꝰ risus.
ł peccatũ curȩ rei familiari quȩ iuix
sine culpa ab ipsis agit᷑. qͥ culpas qͣliter
declinari debeant sciunt: aut ñ ingͣuib
reb error ignorantiȩ quȩ cuncta eciã
pꝰmortẽ gͣuant. si adhuc in hac uita po¬
sitiᷤᷤ minime fuerint relaxata. Nã ⁊ cũ

Expanded text:
In qua sententia datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur qui culpam qualiter declinare debeant sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae. Quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positi
Abbreviated transcription (Latin):
homo: uerũ etiã pax int̾ angłos ⁊ homineᷤ
reformata ẽ. Discordia gͥante aduentũ
intellegit᷑: qđ salutati in ueteri testam̃to
abhominib angłi. despiciunt resalutari
ab eᷤ. Qd in nouo testam̃to a iohanne fac¬
tũ. ñ solũ reuerent᷑ angłssuscipit: uerũ
etiã ne faciat int̾dicit. Ab hoc homo in
ueteri testam̃to despicit᷑. nec resalutat᷑
abangło: eo qđ homo adhuc ñdũ tͣnsiss&
in dõ. Suscipit᷑ aut̃ homo adõ. ⁊ reuerent᷑
salutat᷑ ab angło. Nã ⁊ Mariã angłs le-¬

Expanded text:
es reformata est. Discordia igitur ante adventum agnoscitur, quod salutati in veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt resalutari ab eis. Quod in novo Testamento a Joanne factum, non solum reverenter suscipit, verum et ne faciatVeteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deo. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. Nam et Mariam ang
Abbreviated transcription (Latin):
indicaũ. Er̃s uͦ sollicite cõputabant dies.
⁊ repererant qđ ipse dieᷤꝰ extitit: qͦ ꝓ eo
trigesima oblatio fuit ĩpleta. Cũq &
eodẽq tẽpore dũ cognouit ille qđ istug
norant. atq illi cognoscebant qđ ipse ui¬
dit: c̃cordanteᷤ simuluisionẽ ⁊ sacrificiũ.
res aꝑte claruit: qr fr̃ qͥ de functꝰ fuit ꝑ¬
cra oblatio pꝰmortẽ animab ꝓdesse
possit. si ñ sunt culꝑȩ in dissolubiles.
Siculpȩ pꝰmortẽ in solubile ñ st̃: multoꝵ
solet animaᷤ etiã pꝰmortẽ sacra oblatio
hostiȩ salutariᷤᷤ adiuuare. ita ut hoc non¬
nũquã ipsȩ defunctoꝵ animȩ expetere
uident᷑. Nã p̃dictꝰ felix ep̃s. a qͦdã uene¬
rabiliᷤᷤ uitȩ pb̃ro. qͥusq ante biennium¬

Expanded text:
indicavit. Fratres vero sollicite computabant dies, et repererant quod ipse dies exstitit, quo pro eo trigesima oblatio fuit impleta. Cumque eeodemque tempore, dum cognoscit ille quid isti egerant, atque illi cognoscunt quid ipse viderat, concordante simul visione et sacrificio, res apte claruit quia frater, qui defunctus cra oblatio post mortem animabus prodesse possit, si non sunt culpae indissolubiles. Si culpae post mortem insolubiles non sunt, multorum solet animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare, ita ut hoc nonnunquam ipsae defunctorum animae expetere videantur. Nam praedictus Felix episcopus, a quodam venerabilis vit
Abbreviated transcription (Latin):
sufficient̃ satᷤ factũ. frihocẽ adhuc qđ
quȩstione animũ pulsat. Qr cũ suꝑius
dictũ sit e̾e̾ iã sc̃oꝵ animas in cęlo: restat
ꝓculdubio ut iniquoꝵ qͦq animȩ e̾e ñ
nͥ in inferno credant᷑. ⁊ qđ de hacreha¬
beat ueritaᷤᷤ ignoro. Nã humana estua¬
tio ñ hab&. peccatoꝵ animaᷤ posse ante
iudiciũ cruciari. Sie̾e̾ scõꝵ anima̾ btg̃ti¬
in cȩlo sacri eloqͥi satifactione credidisti:
oportet ut ꝑ om̃a e̾e̾ credas iniquoꝵ ani¬
maᷤᷤ in inferno. qr ex retributione ȩt̃nȩ
iustitiȩ ex qͣ iã iustigloriant᷑: necesseẽ¬
ꝑom̃a ut ⁊ iniusti crucient᷑. Nã sic̃ elec¬
⁊ o̾beatitudo lȩtificat: ita credi necesse
cunctant᷑ uerũ e̾e̾. qr sic̃ finiᷤᷤ ñ ẽ gaudio
bonoꝵ: ita finiᷤ ñ ẽ torm̃tiᷤᷤ maloꝵ. Nã
cũ ueritaᷤ dicat. ibunt hi in suppliciũ

Expanded text:
huc quod quaestione animum pulsat. Quia cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio, ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur, et quid de hac re habeat veritas ignoro. Nam humana aestimatio non habet, peccatorum animas posse ante judicium cruciari.--Si esse sanctorum animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas iniquorum animas in inferno: quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua jam justi gloriantur, necesseper omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse nter verum est quia, sicut finis non est gaudio bonorum, ita finis non erit tormentis malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt hi in supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
admortẽ. ñ ꝓillo dicout roget qͥs. Peccatũ
hic ñ corrigit᷑. eiꝰ uenia frustra postulat᷑
De hoc adhuc subdit᷑. Obliuiscat᷑ eiꝰmiscd̃ia.
Omnipotentiᷤᷤ dĩ miscdia. obliuisci eiꝰ dr.
qͥ omnipotentiᷤ dĩ iustitiã fuerit oblitus.

Expanded text:
 peccatum hic non corrigitur, ejus venia frustra postulatur. De hoc adhuc subditur: Obliviscatur ejus misericordia . Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur, qui omnipotentis Dei justitiam fuerit oblitus.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrȩ scripturȩ testant᷑. id: angłi. archan¬
geli. throni. dominationeᷤᷤ uirtuteᷤᷤ pͥnci.¬
patꝰ potestateᷤ cherubin. ⁊ seraphin. hoꝵ
ordinũ numerũ. etiã ezechiel ꝓpheta
describit sub totidc̃ nominib lapidũ cũ
de pͥmatu apostatȩ angłiloq̃ret᷑. Omniᷤ
inqͥt lapiᷤ oꝑim̃tũ tuũ. sarduᷤ. ⁊ topariuᷤᷤ.
carbunculꝰ. ⁊ smaragdꝰ. Quonumero la¬
pidũ: ipsi ordine ᷤᷤ designati st̃ angłoꝵ
Quoᷤ apostata angłs. ante lapsũ qͣsi inues¬
tim̃to ornam̃ti sui affixoᷤ habuit: ad quoꝵ¬
se cõparationẽ dũ se clariorẽ cunctis
aspeã. c̃festĩ intumuit : ⁊ corsuũ ad su

Expanded text:
estantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubin, et seraphin. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis operimentum tuum, sardius, et topazius, carbunculus, et smaragdus. Quo numero lapidum, ipsi ordines designati sunt angelorum. Quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit: ad quorum comparationem dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad s
Abbreviated transcription (Latin):
molestia sua. fr̃ germanꝰ nomine copi¬
osus. seruiebat. Qui ipse qͦq nc̃ in hac
urbe ꝑ eandẽ medicinȩ artẽ. tẽporalis
uitȩ stipendia scctat᷑. Spͣdictꝰ iustꝰ. cũiã
se ad extrema ꝑuenisse cognouisset: cidẽ
frĩ suo copioso. qr occultoᷤ treꝰ aureoᷤ haber&
innotuit. Qđ̾ nimirũ fr̃ib ñ potuit celari.
S subtilit̾ indaganteᷤᷤ. atq illuᷤᷤ om̃a me.¬
dicam̃ta ꝑscrutante ᷤᷤ : eosdẽ treᷤᷤ aureos

Expanded text:
molestia sua frater germanus, nomine Copimolestia sua frater germanus, nomine Copiosus, serviebat. Qui ipse quoque nunc in hac urbe per eamdem medicinae artem, temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrfratri suo Copioso quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari. Sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres aureos
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ expͥmit᷑: ut qͥ dõ ẽ innumerabilis.
ee nob̾ innumerabiliᷤᷤ demonstretur:
quãuiᷤ aliud ẽ assistere. aliud ministra¬
re. Assistunt enĩ illȩ ꝓculdubio potesta¬
teᷤ : quȩ ad quȩdã hominib nuntianda
ñ exeunt. Ministrant uͦ hi qͥ ad explen¬
da officia nuntioꝵ ueniunt. s tam̃ ipsi
qͦq a c̃tẽplatione ab intimiᷤᷤ ñ receduꝵ
Et qr plure ᷤᷤ st̃ qͥ ministrant. quã hi qui
pͥncipalit̾ assistunt: assistentiũ numerꝰ
qͣsi definitꝰ. ministrantiũ uͦ infinitꝰ osten¬
qr decertare eoᷤᷤ c̃tra potestate ᷤᷤ aęriasñ
ignoramꝰ. Quȩ tam̃ certamuna ñ labore
mundoᷤᷤ sp̃s appetunt: ex adiutorio cuncta
discessũ munere oblationiᷤᷤ soluatur.
Sed neq hoc silendũ existimo: qđ actũ
in monasterio meo ante hoc triennium
in assiduᷤ ȩgritudinib meiᷤᷤ excubare
c̃sueuit. blic itaq languore corporiᷤᷤ p̃¬
uentꝰ. ad extrema deductꝰ ẽ. Cui in ipsa

Expanded text:
nitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse nobis innumerabilis demonstretur, quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuntianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia nuntiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus ostenn ignoramus. Quae tamen certamina non labore mundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta discessum munere oblationis solvatur.Sed neque hoc silendum existimo, quod actum in meo monasterio ante hoc triennium in assiduis aegritudinibus meis excubare consuevit. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extrema deductus est. Cui in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Formidari gͥ ñ deb&. qͥnihil nͥ ꝑmissus
ualet. Sola gͦ ius illa tim̃da ẽ: quȩ cum
hostẽ sȩuire ꝑmiserit. ei aduersꝰ iusti
iudicii ⁊ iniusta illiᷤ uoluntas seruit.
Paululũ uͦ manũ postulat extendi: qr
exteriora st̃ quȩ expetit c̃teri. Neq enĩ
satan aliqͥd multũ se facere putat. nͥ cũ
in anima sauciat: ut ab illa patria feri
ad diabolũ. & .iii. modiᷤᷤ diabolus ad dm̃.¬

Expanded text:
itur non debet qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est quae, cum hostem saevire permiserit, ei ad usus justi judicii et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extendi, quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim Satan aliquid multum se facere putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriead diabolum, et tribus modis diabolus ad D
Abbreviated transcription (Latin):
iuident: luidere desiderant : ⁊ habent.
i habere desiderant : ⁊ amant. ⁊ amare
nitunt᷑. Si enĩ sic uidere desiderant. ut
effectu desideruñ ꝑfruant᷑: desideriũ
hoc necessitate hab&. Necessitaᷤᷤ ista pę¬
ẽ: qr nũ quã simul pęna. ibcatitudo ẽueni¬
unt. Rursũ sieoᷤᷤ dicimꝰ dĩuisione satiari.
satietaᷤ fastidiũ habere solet: ⁊ scimꝰ illos
diuisione quã ⁊ desiderant. fastidire ñ
posse. Quidgͦ ẽ. nͥ ut miromͦ simulutrũq
credamꝰ. qr ⁊ desiderant ⁊ satiant᷑ : S de¬
siderant sine labore: ⁊ satiant᷑ sine fasti¬
dio. Ne enĩ sit in desiderio necessitaᷤ. desi¬
derante ᷤᷤ satiant᷑. Et iterũ. Ne sit in satie¬
tate fastidiũ. satiati desiderant. Uident
enĩ angłi faciẽ patriᷤ ꝑ satietatẽ. s qr sati¬
etaᷤᷤ ista fastidiũ nescit: angłi desiderant

Expanded text:
ident et videre desiderant, et habent et habere festinant, et amant et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet. Necessitas ista poeest, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur; sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ uͦ ẽ: qr satanȩ uoluntaᷤᷤ sẽꝑ iniqͣ
ẽ: s nũquã potesta iniusta qͣ a semetipso
uoluntatẽ hab&. s a dño potestatẽ. Qđ
enĩ ipse facere iniq appetit. hoc dsfieri
ñ nͥ iuste ꝑmittit. Unde bene in libris

Expanded text:
iniqua est, sed nunquam potestas injusta, quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem: quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. Unde bene in libris
Abbreviated transcription (Latin):
exigentib sui meritᷤᷤ decipiat᷑. Neq enĩ
fas ẽ credere. bonũ sp̃m fallaciȩ deseriure
uoluisse: ut dicer&. egrediar ⁊erom̃dax
peccatiᷤᷤ pͣcedentib dignꝰerat. ut tali debu¬
isset deceptione dãpnari: qͣtenꝰ qͥ sȩ pe uo¬
lenꝰ ceciderat culpa. qͣndoq nolenꝰ cape¬
ret᷑ ad poenã: occulta iustitia licentia ma¬
ligni sp̃itib dat᷑. ut qͦs uolenteᷤᷤĩ peccatiᷤᷤ
laqueo strangulant: in peccati pęnã etã
nolente ᷤᷤ trahant. Qđ gͦ illic a dextris et
sinistris dĩ exercitꝰ cȩli asstitisse describit᷑
hoc hic int̾ filioᷤ dĩ satan affuisse ꝑhibet᷑
Eccc adextriꝰ di stecer̃ angłi qͥ nominant̃
filii dĩ: ecce asinstriᷤᷤstant angłi. qi affuit

Expanded text:
exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere, bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar, et ero mendax peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam occulta justitia, licentia malignis spiritus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, qui nominantur f
Abbreviated transcription (Latin):
Suid ẽ gͦ qđ exercitꝰ ģli ad extrł isinistri¬
eiꝰ stare ꝑhibet᷑ : Ds enĩ qͥ ita ẽ intra om̾a.
ut etiã sit extra om̃a : nec dextra. nec sinistra
c̃cludit᷑. ẜ dextra dĩ angłoꝵ pars electa :
sinistra aut̃ di. angłoꝵ reꝓba pars desig¬
nat᷑. Non enĩ ministrant solũmͦ boniqui
adiuuent. s etiã alii qͥ reꝓbent. id non
solũ qͥ a culpa redeunteᷤᷤ subleuent. ẜ etiã
qͥ redire nolenteᷤᷤ grauent. Nec qđ cęli ex
posse ꝓhibet᷑. Quas enĩ suspendi in aere
nouimꝰ: aue cȩli nominamꝰ. Et de isdẽ spi¬
tib paulꝰ dic̃. c̃tra sp̃italia neqͥtiȩ in cȩles¬
tib. Quoꝵ caput enuntianᷤᷤ ait. Scd̾m
angłoꝵ exercitꝰ stat: qr ⁊ uoluntaᷤ electoꝵ
sp̃ituũ diuinȩ pictatis c̃cordat. ⁊ reꝓboꝵ
sensꝰ suȩ maliciȩ se̾iuenᷤᷤ: iudicio districtionꝰ
eiꝰ obtẽperat. Unde ⁊ mox fallax sp̃c in
mediũ ꝓsiluisse describit᷑: ꝑ quẽ ahabrex

Expanded text:
rcitus coeli a dextris et sinistrijus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei, angelorum pars electa, sinistra autem, angelorum reproba pars designatur. Non enim ministrant, solummodo boni qui adjuvent, sed etiam alii qui reprobent, id est, non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exerposse perhibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritalia nequitiae in coelestibangelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus optemperat. Unde et mox fallax spiritibus in medium prosiluisse describitur, per quem Ahab rex
Abbreviated transcription (Latin):
id circo in remissibilit̾ peccauer̃ qr tanto
robustiuᷤᷤ stare potuerant: qͣnto eoᷤᷤ carniᷤᷤ
admixtioñ tenebat. Homouͦ idcirco pꝰ
culpã ueniã meruit: qr ꝑ carnale corpꝰ
aliqͥd qͦ semetipsominor e̾e̾t accẽp̃. Unde
apud respectũ iudicẽ argum̃tũ pietatis ẽ:
hȩc eade infirmitaᷤᷤ carnis Qđ angłi.

Expanded text:
idcirco irremissibiliter peccaverunt: quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis amixtio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset, accepit. Unde apud respectum judicem argumentum pietatis est haec eadem infirmitas carnis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩp̃dic̃s. Recede miser recede. ñ enĩ tͥ
ẜ mancipio meo locutꝰ sũ. Ad cuiꝰ uocẽ
ꝓtinꝰ recessit. itaut inuentȩ sint magna
iã ex parte dissolutȩ corrigiȩ. ex parte
remanserint. Qua in recolligi potest.
antiquuᷤᷤ hosti qͥ tã p̃sto ẽ factiᷤ corpo¬
ralib. quã nimiiᷤᷤ insidiᷤᷤ nr̃iᷤ cogitatio¬
nib insistit.: De creatura: ⁊ natura: lini
nisterio angłoꝵ: ⁊ de casu apostatarum.

Expanded text:
coepit dicens: Recede miser, recede: non enim tibi, coepit dicens: Recede miser, recede: non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte remanserint. Qua in re colligi potest antiquus hostis, qui jam praesto est corporalibus factis, quam nimiis insidiis, nostris cogitationibus insistinisterio angelorum, et de casu apostatarum.
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriȩ sine labore certamiNis.
ine labore certaminiᷤᷤ ñ ẽ palma uicꝰ¬
toriȩ. Unde gͦ uictoreᷤ st̃: nͥ qr c̃tra antiqͥ
hostiᷤ insidias decertauer̃: Malignus
qͥppe sp̃s. cogitationi. locutioni. atq
operi nr̃o sẽꝑ assistit: si fortasse qđ in¬
ueniat. unde apud exam̃ ȩt̃ni iudicis
accusator existat. Uis ⁊ enĩ nosse qͦmͦ
ad decipiendũ sẽꝑ assistat: Quidã qͥ
nc̃ nob̾cũ st̃ : rẽ quã narro testant᷑. qđ
uir uitȩ uenerabiliᷤᷤ Stephanꝰ nomine
bonefacii diaconi atq dispensatoriᷤ ȩccłȩ.
cognatione ꝓximꝰ. Qui qͣdã die de itinere
domũ reg̃ssus: mancipio suo neglegent̃
loq̃ns. p̃cepit dic̃s. Ueni diabole. discal¬
cia me. Ad cuiꝰ uocẽ. mox cȩper̃ se cali¬
garũ corrigiȩ in sũma uelocitate dissol¬
uere : ut aꝑte c̃star&. qđ ei ipse qͥ nomi¬
natꝰ fuit. ad exctrahendaᷤᷤ caligaᷤᷤ diaboł
obȩdisset. Qd̃ mox ut pb̃r uidit: uehe¬
m̃ter ex pauit. magnisq uocib clamare

Expanded text:
. Sine labore certaminis, non est palma victoriae. Unde ergo victores, nisi quia contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit: si fortasse quid inveniat, unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nc nobiscum sunt rem quam narro testantur. Vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae agnatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit, dicens: Veni, diabole, discalcea me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad exobedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus clamare
Abbreviated transcription (Latin):
mmortaleᷤᷤ ẽe credimꝰ intellectualeꝰ na¬
turaᷤ. quȩ carne carent: nechabent qđ
cadat ut resurrectione egeat post ruinã
qͣsi tot passib ad aliud tendit: qͦt muta¬
bilitatiᷤᷤ suȩ motib subiacet. Sola aut̃ na¬
tura in cõp̾hensibiliᷤᷤ. abstatu suo nescit
moueri : quȩ ab eo qđ sẽꝑ idẽ ẽ. nescit im¬
mutari. Nã si angłoꝵ substantia ĩmuta¬
Mire aut̃ om̃ps ds̃ naturã sũmoꝵ sp̃uum
bonã si mutabilẽ c̃didit: ut ⁊qͥ ꝑmanere
nollent ruerent: ⁊qͥ in c̃ditione ꝑsiste.¬
rent: tanto in ea iã dignuᷤᷤ. qͣnto ⁊ ex ar¬
bitrio starent: ⁊ eo maiorᷤᷤ apud dm̃ me¬
riti fierent. qͦ mutabilitatiᷤ suȩ motũ uo¬
luntatiᷤ statione fixissent. Cur angłoꝵ¬

Expanded text:
mmortales esse credimus intellectuales naturas, quia carne carent, nec habent quod cadat, ut resurrectione egeat post ruinam. es quasi tot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis ab statu suo nescit moveri, quae, ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia a mutaMire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit: ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignus, quanto et ex arbitrio starent: et eo majoris apud Deum meriti fierent, quo mutabilitatis suae motum, voluntatis statione fixissent. CA
Abbreviated transcription (Latin):
factis̃ angłi. ⁊ om̃s cę̧lesteᷤᷤ uirtuteᷤᷤ ut ñ
e̾e̾t ociosa dĩ bonitaᷤᷤ s haberet in qͥb ꝑ
multa ante spatia bonitatẽ suã ostende.¬
ret. ⁊ ita hic uisibiliᷤᷤ mundꝰ ex his quȩ
creata fuerant factus ⁊ ornatus Quod¬
Nihil ĩ corporeũ ⁊ inuisibile ĩnaturã dm̃.
angłiom̃s cȩlesteᷤᷤ: uirtute corporeeli
ect ñ carne subsistant. Ideo aut̃ corporea
ẽẽ credimꝰ intellectuales naturaᷤᷤ. qm̃ lo¬
calit̃ circũ scribunt᷑ sic̃ ⁊ anima humana
quȩ carne claudit᷑. ⁊ de moneᷤ. qͥ substan¬
tia angłicȩ naturȩ sunt: Quod omnes¬

Expanded text:
facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset ociosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spacia bonitatem suam ostenderet: et ita hic visibilis mundus ex his quae creata fuerant, factus est, et orit incorporeum, et invisibiangeli et omnes cslestes uirtutes corporeae, licet non carne subsistant. Ex eo autem corporeas esse credimus intellectuales naturas quod localiter circumscribuntur, sicut et anima humana quae carne clauditur, et demones qui per substantiam angelicae naturae sunt corpore
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps grecoꝵ aduenienᷤ : Quoᷤ itaq alioᷤ
pͥncipesgentiũ. nͥ angłos appellat. qͥ sibi
resistere excunti potuissent: Ouȩ gͦ pax
in sublimib e̾e̾ potest. sunt̃ ipsos qͦq an¬
głicoᷤᷤ sp̃s p̾liandi certam̃ agit᷑. qͥ sẽꝑ c̃spec¬
tui ueritatᷤ assistunt: S qr certa angłoꝵ
ministeria dispensandiᷤᷤ singulis qͥbusq
gentib p̾lata st̃ : cũ subicctoꝵ mores ad¬
ipsi qͥ p̃st̃ sp̃s. ẽtra se uenire referuntur.
Is nãq angłs qͥ daniheli loquebat᷑ capti¬
uis israhelitici popłi in ꝑside c̃stitutiꝰ p̃¬
latꝰ cognoscit᷑. Michael aut̃ eoꝵ qͥ ex
eadẽ plebe in uidȩa t̾ra remanserant:
p̃positꝰ inuenit᷑. Unde ab codẽ angelo.
paulopꝰ daniheli dr̃. Nemo ẽ adiutor m̃s
mõib his: nͥ Michael pͥncepꝰ ũr. Deqͦi hoc¬

Expanded text:
nceps Graecorum adveniens Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo pax in sublimibus esse potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus praelata sunt, cum subjectorum mores adspiritus contra se venire referuntur. Is nanque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur Michael autem eorum, qui ex eadem plebe in Judaea terra remanserant, praepositus invenitur. Unde ab eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester. De
Abbreviated transcription (Latin):
extitit ordiniᷤᷤ p̃latione. ñ tẽporiᷤᷤ qͣntitate.
laberet᷑. Cuiꝰ p̃lationis excellentiã. ꝓ¬
pħã hiᷤ uerb̾ annuntiat. Cȩdri ñ fuert
altiore ᷤᷤ illo in paradẏ sodi. abietes ñ
adȩqͣuer̃ sũmitatẽ illuᷤ. Omne lignũ
paradysi. ñ ẽ assimllatũ ei: qũo specio

Expanded text:
exstitit ordinis praelatione, non temporis quantitate. exstitit ordinis praelatione, non temporis quantitate. laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius Omne lignum par
Abbreviated transcription (Latin):
toᷤ caritaᷤ sẽpit̃na. Gr̃a ñ natura e̾e̾ incõ¬
mutabile ᷤᷤ angłos. Nã si natura in cõmu¬
tabileᷤᷤ c̾e̾nt : diabolꝰ utiq ñ cecidisset:
Muitabilitatẽ itaq naturȩ. suffragat
in illᷤ c̃tẽplatio creatoriᷤ. Inde ⁊ pͥuatꝰe
apostata angłs: dũ fortitudinẽ suã ñ
a dõ ẜ a se uoluit custodire. Ante omne
creaturã angłi facti st̃: dũ dictũ ẽ. fiat
lux. De ipsis enĩ dic̃ scriptura. Prior
omniũ creata ẽ sapientia. Lux enim
dicunt᷑ participando luciᷤ ȩt̾nę. sapien¬
tia uͦ dicunt᷑ ignitȩ inhȩrendosapientiȩ
łt dũ mutabileᷤᷤ sint natura : ñ tamen
sinit eoᷤ c̾tẽplatio mutari diuina. Ante
omnẽ creationẽ mundi. creati st̃ angłi:
lante omnẽ creationẽ angłoꝵ. diabolꝰ
c̃ditꝰ ẽ. Sic̃ scriptũ ẽ. Ipse c̃ pͥncipium
uiarũ dĩ.Onde ⁊ ad cõparationẽ angłoꝵ
archangłs appellatꝰ ẽ. Pruiᷤ enĩ creatuᷤ

Expanded text:
 natura esse incommutabiles angelos. Nam si natura incommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragat in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus est apostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodire. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, participando lucis aeternae: sapientiae vero dicuntur, ignitae inhaerendo sapientiae. Et cum sint mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnem creationem mundi, creati sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum, diabolus conditus est, sicut scriviarum Dei . Unde et ad comparationem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim creatus
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ irã ostendere. ⁊ notã facere poten.¬
tiã suã: sustinuit in multa pacientia
uasa irȩ aptata in interitũ. ut osten
sententia notandũ. qđ de euangło
sumenᷤᷤ testimoniũ : ait p̾destinatos
maloᷤᷤ inignẽ ȩt̃nũ. eo qđ dicturꝰ ẽ dñs
iniudicio: ñ solũ boniᷤᷤ ut ꝑcipiant
regnũ sibi paratũ acstitutione mundi.
uerũ qđ malis dicturꝰ ẽ: ite maledicti
in ignẽ ȩt̾nũ. qͥ paratꝰ ẽ diabolo ⁊ an¬
głis eiꝰ. Ex hoc enĩ approbat qđ iniqͦs¬

Expanded text:
s Deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia vasa irae, aptata in interitum, ut ostendsententia notandum, quod de evangelio sumens testimonium, ait, praedestinatos malos in ignem aeternum, eo quod dicturus est Dominus in judicio non solum bonis, ut percipiant regnum sibi paratum a constitutione mundi, verum quod malis dicturus est: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo, et angelis ejus. Ex hoc enim approbat,
Abbreviated transcription (Latin):
lĩpios p̃destinauit. id ad suppliciũ
ad culpã: ad punitionẽ. ñ ad transgres¬
sionẽ : ad interitũ quẽ ira iusti iudicis
peccantib reddidit. ñ ad interitũ qͦ
in se irã dĩ peccantiũ iniqͥtas ꝓuocauit.
Qđ beati apłi p̃dicatio manifestat. qͥ

Expanded text:
destinavit, id est ad supplicium ad culpam; ad punitionem, non ad transgressionem; ad interitum, quem ira justi judicis peccantibus reddidit, non ad interitum, quo in se iram Dei peccantium iniquitas provocavit. Quod beati Apostoli praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
łinatio iustissimȩ laudanda ẽ ultioniᷤᷤ.
ut agnosceret᷑ ñ ab eo pͣdestinatũ ho-¬
minẽ ad qͣlecũq peccatũ : quẽ p̾desti¬
nauit peccati merito puniendũ. Ds̃
itaq om̃a hominũ oꝑa siue bona siue
mala p̾sciuit: qr eũ latere nihil potuit.
s solabona pͣdestinauit : quȩ se ĩ filiᷤᷤ
gr̃ȩ facturũ e̾e p̾sciuit. Mala uͦ futura
oꝑa illoꝵ qͦs ñ p̃destinauit ad regnũ¬
s ad interitũ: p̾sciuit potentissima dĩ.¬
tate. ⁊ ordinauit ꝓuida bonitate :
dit paratũ ñ solũ regnũ ubi lȩcent᷑ boni:
syuignẽ ȩt̃nũ ubi crucient᷑ mali. Bonis
⁊ enĩ dicturꝰ ẽ. Senite benedicti patris
mei : ꝑcipite regnũ qđ uob̾ paratũ ẽ
ac̃stitutionẽ mundi. Malis aut̃ dicturꝰ

Expanded text:
ultionis, ut agnosceretur, non ab eo praedestinatum hominem ad qualecunque peccatum, quem praedestinavit peccati merito puniendum. Deus itaque omnia hominum opera, sive bona, seu mala praescivit: quia eum latere nihil potuit, sed sola bona praedestinavit, quae se in filiis gratiae facturum esse praescivit. Mala vero futura opera illosed ad interitum praescivit potentissima divinitate, et ordinavit provida bonitate. Cdit paratum non solum regnum ubi laetentur boni, sed et ignem aeternum ubi crucientur mali. Bonis etenim dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est a constitutione
Abbreviated transcription (Latin):
S libero operet᷑ arbitrio: ut sc̃a cogitatio.
piũ c̃siliũ. õisq motꝰ bonȩ uoluntatis
ex dõ sit: qr ꝑ illũ aliqͥdboni possumꝰ.
sine qͦ nihil possumꝰ. Ad hanc noᷤ ꝓfessi¬
onẽ. idẽ doctor instituit. Qui cũ ad to¬
tiuᷤ orbis ep̃os. dediuinȩ gr̃ȩ opitulati¬
one loquȩret᷑ qđ gͦ ait. tẽpꝰ int̾uenit. qͦ
ñ eiꝰ egeamꝰ auxilio: In õĩb gͥ actibus
causisq cogitationib motib adiutor
⁊ ꝓtector orandꝰ ẽ. Suꝑbũ ẽ enĩ ut qͥcquã
sibi humana natura p̾sumat. clamante
apło: ñ ẽ nob̵ c̃luctatio adu̾s carnẽ &
sanguinẽ s c̃tra pͥncipe ᷤᷤ ⁊ potestateᷤ aeriᷤᷤ

Expanded text:
 libero operetur arbitrio, ut sancta cogitatio,  libero operetur arbitrio, ut sancta cogitatio, pium consilium, omnisque motus bonae voluntatis ex Deo sit, quia per illum aliquid boni possumus, sine quo nihil possumus . Ad hanc enim nos professionem idem doctor instituit, qui cum ad totius orbis episcopos de divinae gratiae opitulatione loqueretur. Quod ergo, ait, tempus intervenit quo ejus non egeamus auxilio? In omnibus igitur actibus, causis, cogitationibus, motibus, adjutor et protector orandus est . Superbum est enim ut quidquam sibi humana natura praesumat, clamante Apostolo: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra principes et potestates aeris
Abbreviated transcription (Latin):
eminẽ ẽt ꝑ semetipsũ bonũ nͥ possit.
participationẽ sui ille donet qͥ solꝰ ẽ bonꝰ
mꝰ. qͥ sibi se putant deberi qđ boni sunt:
nec illũ c̃siderant. cuiꝰ cotidie gr̃am c̃se¬
cunt᷑ qͥ sine illo tantũ se asseqͥ po̾se c̃fiduis:¬
eminẽ etiã baptisiatis De eadem re.¬
gra renouatũ idoncũ eͥe ad superandas
diaboli insidiã.: ⁊ad euincendas carnis
c̃cupiscentiã: nͥ ꝑ cotidianũ adiutoriũdĩ
ꝑseuerantiã bonȩ c̃ũ sationis acceperit.
Non quãuis hominẽ redimeret ap̃teritᷤᷤ
ille peccatiᷤᷤ: tam̃ scienᷤᷤ iterũ posse peccare.
ad reparationẽ sibi quẽ ad modũ posset
illũ ⁊ pꝰista corrigere. multa seruauit.
Cotidiana p̃stat ille remedia. Quib nͥ
freti c̾fisiq nitam᷑: nullatenꝰ humanos
uincere poterimꝰ errores. Necesse : enĩ.
ut qͦ auxiliante uincimꝰ: coiterũ ẽ ñ
adiuuante uincamur: De eadẽ Re:¬
Ałita d̃s in cordib hominũ. atq ĩ ipso¬

Expanded text:
eminem esse per semetipsum bonum, nisi participationem sui ille donet qui solus est bonus. mus, qui sibi se putant deberi quod boni sunt, nec illum considerant cujus quotidie gratiam consequuntur, qui sine illo tantum se assequi posse confidueminem etiam baptismatis gratia renovatum, idoneum esse ad superandas diaboli insidias, et ad devincendas carnis concupiscentias, nisi per quotidianum adjutorium Dei perseverantiam bonae conversationis acceperit. Nam quamvis hominem redimeret a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum posse peccare, ad reparationem sibi quemadmodum posset illum et post ista corrigere, multa servavit. Quotidiana praestat ille remedia. Quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos vincere poterimus errores. Necesse est enim ut, quo auxiliante uincimus, eo iterum non adiuuante uincamur. sed ita Deus in cordibus hominum atque in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parationẽ. p̃destinationẽ nominauit.
Pinde siue p̃parationẽ seu p̃destinationẽ
ostendunt᷑ mali ad pęnã. s ñ p̾destinati
destinator. ẽ. Quȩ uͦ ñ fecit nec facturꝰ ẽ.

Expanded text:
praeparationem praedestinationem nominavit. praeparationem praedestinationem nominavit. Proinde sive praeparationem, seu praedestinationem, stenduntur mali ad poenam, sed non praedestinati aedestinator est; quae vero non facit nec facturus est,
Abbreviated transcription (Latin):
nate ueniant ipse disponenᷤᷤ c̃siderat
uniũsoꝵ finẽ. ⁊ patient̃ tolerat om̃a
atq intuct᷑ maloꝵ t̾minũ. qͦ ex malo
mutent᷑ ad bonũ. Intuet᷑ etiã reꝓboꝵ
finẽ . qͦ de malo opere dignitrahantur
ad suppliciũ. Uidit finẽ ꝑseq̃ntiᷤᷤ sauli.
uidit finẽ qͣsi obscqͣntiᷤᷤ discipłi: qđ cõ
ꝓmisso scelere guttur laqueo stringer&
seq ⁊ peccantẽ puniret: ⁊deterius puni¬
endo deciper&. Uidit nineuita delinq̃n¬
te ᷤᷤ s c̃siderauit sinẽ delinq̃ntiũ pęniten¬
tia correctoꝵ. Sidit qͦq sodomã deli¬
q̃ntẽ. s c̃siderauit finẽ ardoriᷤ luxuriȩ
ignẽ gehennȩ. Uidit gentilitatiᷤᷤ finẽ.
qđ possessa iniqͥtatũ tenebriᷤᷤ. qͣndoq
fidei luce clarescer&. Nidit etiã t̃minũ
uiduȩ. qđ ab ea luce quã tenebat. obduratȩ
ulgentiuᷤ in libro de p̃destinatĩone one.
itaait. Neq enĩ ẽ alia dĩ p̾destinatio. nͥ
futuroꝵ operũ eiꝰ ȩt̃na p̾paratio. Et hic

Expanded text:
nt ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur malorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere, digni trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes: sed consideravit finem delinquentium, poenitentiam correctorum. Vidit qnquentem , sed consideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam terminum Judeae, quod ab ea luce fidei quam tenebat, obduratae Fulgentius in libro de praedestinatione ita ait: Neque enim est alia Dei praedestinatio, nisi futurorum operum ejus aeterna praeparatio. Et hic