comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideant. quod ex ea sumpsere:
non filii matri. quod ex eius su¬
xere uberib. Teneat itaq eccl̃ia
firmiter salutem. quam uidea ꝑ¬
diclit ipsa apprehenclit: donec
plenitudo gentium introeat. et
sic omnis isoł saliis fiat. Uelit in
commune.communẽ uenire salu¬
tem: que sic ab omnib capitur.
ut nil singulis mimiatur. Utiq
hoc facit et plus. Quid plus: Qo
est nomen sponse illi optat ad gra¬
tiam. Prorsus suꝑ salutem hoc. In
erdibilis caritas: si non sirmo quẽ
locuta est ipsa fecisset fidem. Dyx
enim si ad uertisti uelle se intro¬
ducere quem tenebat non modo in
domum matris. s et ineubieulum
quog: quod est p̾rogatiue indicium.
sufficiebat ad salutem si domum
intraret: at secretum cubiculi sig¬
nat grãm. Hodie ait huic domui sa¬
lus facta est. Quid ini sit domesticis
saluatore ingresso domum:s que
incubiculum meretur recipi: seorsũ
habet secretum suum sͥ. Salus domu¬
i sit: thalamo delicie reconduitur.

Expanded text:
videant quod ex ea sumpsere: videant quod ex ea sumpsere: non filii matri, quod de ejus suxere uberibus. Teneat itaque Ecclesia firmiter salutem, quam Judaea perdidit, ipsa apprehendit, donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Velit in commune communem venire salutem, quae sic ab omnibus capitur, ut nil singulis minuatur. Utique hoc facit, et plus. Quid plus? Quod et nomen sponsae illi optat, et gratiam. Prorsus super salutem hoc. 6. Incredibilis charitas, si non sermo quem locuta est ipsa, fecisset fidem. Dixit enim, si advertisti, velle se introducere quem tenebat, non modo in domum matris, sed et in cubiculum quoque, quod est praerogativae indicium. Sufficiebat ad salutem, si domum intraret: at secretum cubiculi signat gratiam. Hodie, ait, huic domui salus facta est . Quidni sit domesticis salus, Salvatore ingresso domum? Sed quae in cubiculum meretur recipere, seorsum habet secretum suum sibi. Salus domui fit; thalamo deliciae reconduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾cum sum omnib clieb : usꝙ ad cõ¬
summationem seculi. Quid hac copła
fortius : que una duorum tam nehe¬
menti uoluntate firmata est : T̃enni
eum inquit. S nichilominus ip̃a
uicissim tenetur ab eo quem tenet.
cui et loquitur. Tenuisti manum
dexteram meam.Que tenetur et
tenet l quomodo iam cadere potest:
Tenet fidei firmitate: tenet deuo¬
tionis affectu. At nequa quam diu
teneret.si non teneretur. Tenetur
autem potentia et misericordia
domini.Tenui eum nec dimittam:
donec introclucam illum in domũ
matris mee. et incubiculum geni¬
tris mee. Magna eccłie caritas: que
ne enule quidem synagoge. suas
delicias inuidet. Quid benignius.
ut quem cliligit anima sua. ip¬
sum cominumcare parata sit et
inimice:Nec mirum tamen quia
salus exindeis est.Ad locum unde
exierat reuertatur saluator: ut
reliquie isrł̾ salue fiant. Non ra¬
mi raclici: non rami filii matri.
ingrati sint. Non rami raclici in¬

Expanded text:
vobiscum sum omnibus diebus usque ad convobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quid hac copula fortius, quae una duorum tam vehementi voluntate firmata est? Tenui eum, inquit. Sed nihilominus ipsa vicissim tenetur ab eo quem tenet, cui alibi dicit: Tenuisti manum dexteram meam . Quae tenetur et tenet, quomodo jam cadere potest? Tenet fidei firmitate, tenet devotionis affectu. At nequaquam diu teneret, si non teneretur. Tenetur autem potentia et misericordia Domini. Tenui eum, nec dimittam, donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Magna Eccne aemulae quidem Synagogae suas delicias invidet. Quid benignius, quam ut, quem diligit anima sua, ipsum communicare parata sit et inimicae? Nec mirum tamen, quia salus ex Judaeis est . Ad locum unde exierat, revertatur Salvator, ut reliquiae Israel salvae fiant. Non rami radici, non matri filii ingrati sint. Non rami radici in
Abbreviated transcription (Latin):
diis ꝑsecutorum potuit ista. aut po¬
terit aliquando separari acaritate
dei. que est inxp̃o ih̃u: a deo fortit̾¬
tenet quem diligit anima sua. a d̾o
illi ad herere deo bonum est. Glutino
bonum est ait ysaias. Quid hoc tena¬
tius glutino. quod nec aquis eluit᷑
nec uentis clissoluitur. nec scinditur
gladiis: Seniq aque multe non
potunt extuigue̾ caritatem. Tenni
eum uec dimittam. Et ses̃ patuarcha
Non te inquit climittam: nͥ beneclixrͤ
michi. Ita ista non uult dimittere eũ:
et forte magis quam patriarcha so
non uult: quia nec beneclictione
quidem. Si quidem ille beneclictione
accepta dunisit eum: hec autem. nõ
sic. Nolo inquit benecdictionem tuã:
s te. Quid enim michi est incelo. et
ate quid uolui super terram: Non cli¬
mittam te: nec si beneclixeris michu.
Tenui nec climittam: Nlec minus forsi¬
tam ille teneri uult: cum perhibeat
dicens. Delicie mee: eẽ cum filiis ho¬
minum. Qd̃q pollicẽs ait. Ecce ego

Expanded text:
diis persecutorum potuit ista, aut podiis persecutorum potuit ista, aut poterit aliquando separari a charitate Dei quae est in Christo Jesu : adeo fortittenet quem diligit anima sua, adeo illi adhaerere Deo bonum est. Glutino bonum est, ait Isaias . Quid hoc tenacius glutino, quod nec aquis eluitur, nec ventis dissolvitur, nec scinditur gladiis? Denique, aquae multae non poterunt exstinguere charitatem . Tenui eum, nec dimittam. Et sanctus patriarcha: Non te, inquit, dimittam, nisi benedixeris mihi . Ita ista non vult eum dimittere, et forte magis quam patriarcha id non vult, quia nec pro benedictione quidem: siquidem ille benedictione accepta dimisit eum, haec autem non sic. Nolo, inquit, benedictionem tuam, sed te. Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram . Non dimittam te, nec si benedixeris mihi. 5. Tenui eum, nec dimittam. Nec minus forsitan ille teneri vult, cum perhibeat dicens: Deliciae meae esse cum filiis hominum : quodque pollicens ait: Ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
lic ẽ: si descenderit mninfernum ad¬
est. Et si sumpserit pennas meas de¬
luculo. et habitau̾it mextremis ma¬
ris: illuc ait manus tua deduoet
me. et tenebit me dextera tua. Nõ¬
ne denic secundum hanc omp̃s
et summne bonus paster sponsi. cõ¬
suscrtauit et consedere nos fectt in
dixit eccłia. quia transini eos: qm̃
et semet ꝑtransiit fidestans ciuo nͨ¬
dum re ipã ꝑuenit. Arbitror et illud
planum: cur se ꝑtransisse potius om̃
transisse. dicere maluit. Et nos trans¬
seamus ad ea que sequuntur.T enui
eum. nec dimittam: doneo introlueã
illum in domum matris mte. et incu¬
biculum genitͥcis mee. Ita est extunc
et de incepl non de ficit genus xp̃ia¬
num. nec fides deterra. nec caritas de
eccłia. uenerunt flumina. flauerunt
uenti. et impegerunt in eam et nõ
cecidit: quod fundata eẽt supͣ fumã
petrem. Petra autem est xp̃c. Itaq
nec uerbositate philosophorum. nec
cauillationib hereticorum nec gla¬

Expanded text:
lic est; si descenderit in infernum, adlic est; si descenderit in infernum, adest; et si sumpserit pennas suas diluculo, et habitaverit in extremis maris, illuc, ait, manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Nonne denique secundum hanc omnipotens et summe bonus Pater sponsi consuscitavit, et consedere nos fecit in dixit Ecclesia, quia pertransivi eos; quoniam et semet pertransiit, fide stans, quo necdum re ipsa pervenit. Arbitror et illud planum, cur se pertransisse potius, quam transisse dicere maluit. Et nos transeamus ad ea quae sequuntur. 4. Tenui eum, nec dimittam, donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Ita est, ex tunc et deinceps non deficit genus Christianum, nec fides de terra, nec charitas de Ecclesia. Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in eam, et non cecidit, eo quod fundata esset supra petram . Petra autem est Christus. Itaque nec verbositate philosophorum, nec cavillationibus haereticorum, nec gla
Abbreviated transcription (Latin):
ad celos minime ascendiss : nõ po
modo oporteret non pertransire.
Alunc u̾o qm̃ iam resurgendo tran¬
sierat. et ad iecerat ꝑtransire. uti¬
ꝙ ascendendo ⁊ mecito se etiam istasi
transisse s ꝑtransisse ꝑhibuit: que
hunc fide quidem et deuotione adee¬
los usꝙ secuta est. Igitur tredere re¬
surrectionem transite est: cred̾e etiam
ascensionem ꝑtransire. Et fortasse qd̾¬
tractarem nouerat illam: istam nõ
nouerat. Eego quod dͥ de erat instrie¬
ta abillis quua scilicet qui resiute¬
xerat etiam ascendisset: ascencuiti
de ⁊ ubi ille corpore ẽ: panlulim
cum ꝑtransissem eos. Et bene eos
nam tam ip̃os quam cetera menbrs
sua que sunt suꝑ t̾ram. sapud nem
punctis p̾cessit duobatos trane¬
cendit: resurrestione ut iam dyxi¬
mus et ascensione. Et enm prime
eie xp̃e. Quod si ille precessit ⁊ fides
nr̃a. Ubi enim illa eum non seque¬
reture si ascenderit incelum. ip̃ail¬

Expanded text:
ad coelos minime ascendisset, non potad coelos minime ascendisset, non potmodo oporteret, non pertransire. Nunc vero, quoniam jam resurgendo transierat, et adjecerat pertransire, utique ascendendo; merito se etiam ista non transisse, sed pertransisse perhibuit, quae hunc quidem fide et devotione ad coelos usque secuta est. Igitur credere resurrectionem transire est, credere etiam ascensionem pertransire. Et fortase noverat illam, istam non noverat. Ergo, quod sibi deerat instructa ab illis, quia scilicet qui resurrexerat, etiam ascendisset; ascendit et de, ubi ille corpore est? Paululum cum pertransissem eos. Et bene eos: nam tam ipsos, quam caetera membra sua, quae sunt super terram, caput nostrum punctis praecessit duobus atque transcendit, resurrectione, ut jam diximus, et ascensione. Etenim primitiae Christus. Quod si ille praecessit; et fides nostra. Ubi enim illa eum non sequeretur? Si ascenderit in coelum, ipsa il
Abbreviated transcription (Latin):
tu habent respondere insummili lin¬
gua: id est studiis amoris ⁊ offici
tam emittunt de eo qd̃ querit:
ut dicat. Paululum cum ꝑ tranfis¬
sem eos: inueni quem diligit ani¬
ma mea. Bene paululum ⁊ quia
uerbum ad brematum fecerunt
ei simbolum fidei tradentes. Et
quod seciuitur tale est. Oportebat
quidem sponsam transire ꝑeos. ꝑ
bigas. Non enun predicabant se¬
metipõs. s dominum suum ihe¬
sum: quiabsꝙ dubio. et sup̃ ip̃os
est ⁊ ultra. Unde ⁊ ait. transite ad
me omnes qui concupiscitis me.Nec
sufficiebat transsire: et per transi¬
re docetur. Si quidem ꝑtransierat
is quem uestigabat. son modo e¬
nim demorte ad uitam transierat.
s ꝑtransierat ad gloriam. Quid in
etiam hanc oportuit parter ꝑtran¬
sireAlioquim non poterat apprehẽ¬
dere: craem non ꝑeadem uestigia se¬
queretur quocumꝙ ierat. Et ut qd
dico clarius sit: si dominus meus
iħ̾c surrexisset quidem amortuis. s

Expanded text:
tu habent respondere in simili lintu habent respondere in simili lingua, id est studiis amoris pietatisqtam emittunt de eo quod quaerit, ut dicat: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Bene paululum, quia verbum abbreviatum fecerunt ei, Symbolum fidei tradentes. Et quod sequitur, tale est. Oportebat quidem sponsam transire per eos,bigas. Non enim praedicabant semetipsos, sed Dominum suum Jesum, qui absque dubio et supra ipsos est, et ultra. Unde et ait: Transite ad me, omnes qui concupiscitis me . Nec sufficiebat transire, sed et pertransire docetur. Siquidem pertransierat is quem vestigabat. Non modo enim de morte ad vitam transierat, sed pertransierat ad gloriam. Quidni etiam hanc oportuit pariter pertransire? Alioquin non poterat apprehendere, quem non per eadem vestigia sequeretur quocunque ierat. 3. Et ut quod dico clarius sit, si Dominus meus Jesus surrexisset quidem a mortuis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec ita dixerim ꝓpter singulari¬
tatem eloqini. ⁊ insignem uerboꝵ in¬
curiam: qua presens. scciptura ce¬
teris dissimilis satis apparet. Unde
mepitalamio hoc. non uerba pen¬
sanda sunt: s affeaus. Gur ita
nͥ quod sc̃s amor. quem totius hu¬
uis uoluminis unam constat eẽ
materiam. non uerbo sit estunan¬
dus aut lingua s opere et uerrta
tecꝰ Amor uubiꝙ loquitur. et si
quis horum que leguntur cupit
frustra ad audiendum legendũ¬
ue amoris carmen. qui non amat
accedit: qm̃ omnino non potest
caꝑe ignitum eloquium frigidũ
pectus. Quomodo enim grece lo¬
quentem non intelligit. qui gre¬
ce non noutt. nec latine loqñtẽ
qui latinus non est. et ita de ce¬
teris ⁊ sic lingua amoris ei qui ñ
amat. barbara erit: erit sicut
es sonans aut cymbalum tynmẽs
Isti u̾o uigiles loquor: qm̃ de spũ
et ip̃i acceperunt ut ament. sci¬
unt quid lociuitur sp̃s. ⁊ amoris
uocib optime compertis sͥ inꝑmp¬

Expanded text:
Et haec ita dixerim propter singulariEt haec ita dixerim propter singularitatem eloquii, et insignem vorborum incuriam, qua praesens scriptura caeteris dissimilis satis apparet. Unde in epithalamio hoc non verba pensanda sunt, sed affectus. Cur ita, nisi quod amor sanctus, quem totius hujus voluminis unam constat esse materiam, non verbo sit aestimandus, aut lingua, sed opere et veritate? 1544 Amor ubique loquitur: et si quis horum quae leguntur cupit frustra ad audiendum legendumve amoris carmen, qui non amat, accedit: quoniam omnino non potest capere ignitum eloquium frigidum pectus. Quomodo enim Graece loquentem non intelligit qui Graecum non novit, nec Latine loquentem, qui Latinus non est, et ita de caeteris; sic lingua amoris ei qui non amat, barbara erit, eritque sicut aes sonans, aut cymbalum tinniens . Isti vero vigiles loquor quoniam de Spiritu et ipsi acceperunt ut ament, sciunt quid loquitur Spiritus, et amoris vocibus optime compertis sibi, in promp
Abbreviated transcription (Latin):
Cempitͥnas inseculis et̾nis: ut sit scã
et inmaculata inconspectu eius i g̾¬
minans sicut lilium ⁊ florens met̾¬
num ance dominũ patrem domini m̃i
ih̃u xp̃i. sponsi eccłie: qui est super
omnia deus benedictus insecula amẽ.
anima mea iudistis: Oamor
p̾ceps. uehemens flagrans impetu¬
ose ÷ qui preter te aliud cogitare nõ
sinis. fastidis cetera: contempnis om¬
nia p̾tet te contentus. Confundis or¬
dines dissimulas ulum. modum ig¬
noras totum quod oportunitatis ad̾
rationis. quod pudoris. quod confi¬
lii. iudicii ue ẽẽ uidetur. trium phas
insemetip̃o: et redigis incaptiui¬
tatem. En omne quoᷤ cogitat ista
et quod loquitur. te sonat. te re¬
dolet. ⁊ aliud nichil. ita tͥ ip̃ius.
⁊ cor uendicasti ⁊ linguam. Ait.
Num quem diligit anima mea
uidistis: Quasi u̾o hu sciant quid
cogitet ip̃a. Quem diligit anma tua¬
ta de ip̃o sciscitaris: ⁊ non habet
nomen: Que nam uero tu ⁊ ille qͥsͤ

Expanded text:
sempiternas in saeculis aeternis, ut sit sancta sempiternas in saeculis aeternis, ut sit sancta et immaculata in conspectu ejus, germinans sicut lilium, et florens in aeternum ante Dominum Patrem Domini mei Jesu Christi, sponsi Ecclesiae, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. anima mea vidistis? O amor praeceps, vehemens, flagrans, impetuose, qui praeter te aliud cogitare non sinis, fastidis caetera, contemnis omnia praeter te, te contentus! Confundis ordines, dissimulas usum, modum ignoras; totum quod opportunitatis, quod rationis, quod pudoris, quod consilii judiciive esse videtur, triumphas in temetipso, et redigis in captivitatem. En omne quod cogitat ista, et quod loquitur, te sonat, te redolet, et aliud nihil: ita tibi ipsius et cor vindicasti, et linguam. Ait: Num quem diligit anima mea vidistis? Quasi vero hi sciant quid cogitet ipsa. Quem diligit anima tua, de ipso sciscitaris? Et non habet nomen? Quaenam vero tu, et ille quis?
Abbreviated transcription (Latin):
habens despñ scõ: neq̃ quam abin¬
uentorib suis tam familiarit red¬
sisset de eo. cuius sp̃s est ille. Non susti¬
nuit ut illi effarentur ad quod uenis¬
sent: ipa locuta est. et quidem inha¬
bundantia corclis. Num quem diligit
anima mea iudistis: Sciebat quia bĩ
oculi qui iuilissent: et ad miraus eos
qui uiderant aiebat. Nun uos estis
quib uidere donatum est. que tot re¬
ges ⁊ ꝓph̾e uoluerunt uidere. et nõ
uiderunt : Nlun uos estis qui meru¬
stis incarne aspicere sapientiam. in
corpore u̾itatem in homine dm̃: Multi
clicunt. ecce hic est. et ecce illic: s ego
tutius michi arbitror fidem acommno¬
dare uobis. qui mantlucastis ⁊ bibis¬
tis cum eo postoͣm resurrexit amortu¬
is. Et hoc dictum sit de eo quod spon¬
sa scis citata est auigilib. si quo mi¬
nus: supplebitur sermone alio. Nunc
autem ex hoc uel maxime liquet pre¬
ciut. ⁊ p̾destinauit ante scła deus. p̾¬
parauit ꝙ dilecto filio suo delicias

Expanded text:
habens de Spiritu sancto, nequaquam ab inhabens de Spiritu sancto, nequaquam ab inventoribus suis tam familiariter rsisset de eo, cujus Spiritus est ille. Non sustinuit ut illi effarentur ad quid venissent; ipsa locuta est, et quidem ex abundantia cordis: Num quem diligit anima mea vidistis? Sciebat quia beati oculi qui vidissent, et admirans eos qui viderant, aiebat: Num vos estis, quibus videre donatum est, quem tot reges et prophetae voluerunt videre, et non viderunt? Num vos estis qui meruistis in carne aspicere Sapientiam, in corpore Veritatem, in homine Deum? Multi dicunt, Ecce hic est, et ecce illic: sed ego tutius mihi arbitror fidem accommodare vobis, qui manducastis et bibistis cum eo, postquam resurrexit a mortuis. Et hoc dictum sit de eo, quod sponsa sciscitata est a vigilibus. Si quo minus, supplebitur sermone alio. Nunc autem ex hoc vel maxime liquet praecivit et praedestinavit ante saecula Deus, praeparavitque dilecto Filio suo delicias
Abbreviated transcription (Latin):
qui custodrant ciuitatem que a do¬
mino ciuitatis precognitam iam se
no uerat et p̾uentam: qͣtinus illi ta¬
lem eam inuenirent. non facerent.
Sic apetro cornelius. et paulus ab
anania inuenti sunt : nam ambo ẜ¬
uenti a domino erant ⁊ preꝑati.Qd
saluo paratius. qui supplici iam et
mente et uoce clamauerat. Domine
quid me uis facere ⁊ slec minus corne¬
lius: qui elemosims et orationib
sins. domino quidem eas s̃ inspuã¬
te. promeruit ꝑuenue ad fidem.In¬
uenit ꝙ philippus nathanaelem :s
prius dominus illum cum eẽt sub
ficu iam uiderat. Que domini uisio
nuncuid non preꝑatio fuit: et andre¬
as symonem frẽm snum nichominus
inuenisse refertur: s p̃uisum eque
a domino atey prescitum ut uoca¬
retur cephas quasi fortis infide. Le
gimus et demaria: quod inuenta
fuerit inutero habens de spũ sc̃o.
Existimo autem simile qiuid habere
in hac parte sponsam domini. mat
ip̃ius. Nlisi enim et ip̃a inuenta eẽt

Expanded text:
qui custodiunt civitatem, quae a Doqui custodiunt civitatem, quae a Domino civitatis praecognitam jam se noverat et praeventam, quatenus illi talem eam invenirent, non facerent. Sic a Petro Cornelius, et Paulus ab Anania inventi sunt, nam ambo praeventi a Domino erant et praeparati. Quid Saulo paratius, qui supplici jam et mente et voce clamaverat: Domine, quid me vis facere? Nec minus Cornelius, qui eleemosynis et orationibus suis, Domino quidem eas sibi inspirante, promeruit pervenire ad fidem . Invenit quoque Philippus Nathanaelem; sed prius Dominus illum, cum esset sub ficu, jam viderat: quae Domini visio, nunquid non praeparatio fuit? Et Andreas Simonem fratrem suum nihilominus invenisse refertur, sed praevisum aeque a Domino atque praescitum, ut vocaretur Cephas, quasi fortis in fide . 8. Legimus de Maria quod inventa fuerit in utero habens de Spiritu sancto . Existimo autem simile quid habere in hac parte sponsam Domini matri ipsius. Nisi enim et ipsa inventa esset
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑhibuit: et scimus quia uerx
cendentem decelo. Adeo paratam:
tanquam sponsam ornectam uiro
diunt cuut atem. S audi ip̃m eius
preꝑatorem ueluti digito eam de¬
monstrãtem uigilib: s subtropo
altero. Leuate oculos urõs ait. et
uidete regiones quia albe sunt iã:
id est preparate ad messem. Ex hoc
pater familias operarios iniritat
ad opus. quando iam senserit sic om¬
nia preparata: ut absq multo su¬
o ip̃orum labore gloriari et dice
q̃ant qm̃ coadiutores dei sumus.
Quid enim facturi sunt e slempe
sponsam q̃situri : inuenteꝙ incli¬
caturi dedilecto. Non enui suam
querent. s sponsi gloriam⁊ qm sponsi
amici sunt. Et pro hac non multum
apud illam laborabunt. ad est iam¬
ꝙ illum tota deuotione requirit : in
tantum p̾ꝑata est uoluntas eius a
p̾uenit predicatores suos prenenta
ip̃a: ꝑcunctans et dicens. Num quem
diligit anima mea uidistis. Sene ꝓ¬
inde se inuentam perhibuit ab his

Expanded text:
um perhibuit: et scimus quia verum um perhibuit: et scimus quia verum cendentem de coelo a Deo, paratam, tanquam sponsam ornatam viro diunt civitatem. Sed audi ipsum ejus praeparatorem, veluti digito eam demonstrantem vigilibus, sed sub tropo altero. Levate oculos vestros, ait, et videte regiones, quia albae sunt jam, id est praeparatae, ad messem . Ex hoc paterfamilias operarios invitat ad opus, quando jam senserit sic omnia praeparata, ut absque multo suo ipsorum labore gloriari et dicere queant, quoniam coadjutores Dei sumus . Quid enim facturi sunt? Nempe sponsam quaesituri, inventaeque indicaturi de dilecto. Non enim suam quaerent, sed sponsi gloriam, quoniam sponsi amici sunt. Et pro hac non multum apud illam laborabunt: adest, jamque illum tota devotione requirit; 1543 in tantum praeparata est voluntas ejus a praevenit praedicatores suos praeventa ipsa, percunctans et dicens: Num quem diligit anima mea vidistis? Bene proinde se inventam perhibuit ab his
Abbreviated transcription (Latin):
destinationis eterne: et gauisi st̃
eam se inuenisse. quam ante secu¬
la dominus elegerat insponsams.
Ex quo ut opinor clarum fit. nõ o¬
ciosum eẽ quod se inuentam ab
his sponaᷤᷤ testata est: s ꝓpterea qd̾
se ab ip̃is collectam agnosceret. ñ
electam⁊ comꝑtam. non conu̾sã.
Ei nempe ascribenda cuiisq con¬
uersio est: cui clicere necesse habẽt
uniu̾si illud de psalmo. Comu̾te
nos deus salutaris ñr. s non eq̃
illi fortassis inuentionis uocem:
mo u̾osic est. Non est iuenire do¬
mino s preuenire: et inuentionẽ
preuentio excludit. Demq quid
inueniat qui nicħ unqͣm non no¬
uit: Nouit dominus qui sunt eiꝰ.
ait quidam. Ip̃e u̾o quid: Ego scio
art. quos elegerim aprincipio. pla¬
ne quam abeterno p̾sciuit. qͣm e¬
legit quam cdilexit. quam condi¬
dit. rationis non erat. ab eodem
ꝑhiberi inuentam: preparatã tñ¬
cum ab ip̃o inueniretur. fidenter
dixerim. Nam qui iudit testimoni¬

Expanded text:
destinationis aeternae, et gavisi sunt destinationis aeternae, et gavisi sunt eam se invenisse, quam ante saecula Dominus elegerat in sponsam sibi. 6. Ex quo, ut opinor, clarum fit non otiosum esse, quod se inventam ab his sponsa testata est; sed propterea quod se ab ipsis collectam agnosceret, non electam; compertam, non conversam. Ei nempe ascribenda cujusque conversio est, cui dicere necesse habent universi illud de psalmo: Converte nos, Deus, salutaris noster . Sed non aeque illi mo vero sic est. Non est invenire Domino, sed praevenire, et inventionem praeventio excludit. Denique quid inveniat, qui nihil unquam non novit? Novit Dominus qui sunt ejus, ait quidam . Ipse vero quid? Ego scio, ait, quos elegerim a principio . Plane quam ab aeterno praescivit, quam elegit, quam dilexit, quam condidit, rationis non erat ab eodem perhiberi inventam. Praeparatam tamen ab ipso ut inveniretur, fidenter dixerim. Nam, qui vidit, testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
dico et reprobis. Non enim est distine¬
tio. Omes peccau̾nt: et om nes¬
tis iam creata existens eccł̃ia. nec
sic tamen a creatura ulla inuenin
poterat uel agnosci: miro utroq
modo int̾im latens et intra gre¬
mium beate predestinationis et
intra massam misetere dampnati¬
omis. Cet̾um qmͣ celauerat ab et¬
no p̾destinans sapientia nec creas
si spũ humanis infusum quippiã
sp̃itib fuerit impreparationem eu᷑¬
gelii pacis: id est parare mam do¬
mino atꝙ eugłio glorie eius. ad
corda omnium quot quot erant
p̾destinati ad uitam. Frustra iugi¬
let laborassent inpredicando : si
non est grã hec precessisset. Nunc
u̾o uidentes uelociter currere u̾¬
bum et ppłos nationum ad deũ
in omni facilitate conuerti concur¬
reremnitadem fidei trib et ling̃s
atꝙ inunam colligi matrem ca¬
tholicam terminos terre cognoue¬
runt dediuitiis gr̃e: que asclis ab¬
scondite tenebantur in abdito pre¬

Expanded text:
dico et reprobis. Non enim est distincdico et reprobis. Non enim est distinctio. Omnes peccaverunt, et omnetis jam creata existens Ecclesia, nec sic tamen a creatura ulla inveniri poterat vel agnosci, miro utroque modo interim latens et intra gremium beatae praedestinationis, et intra massam miserae damnationis. 5. Caeterum quam celaverat ab aeterno praedestinans Sapientia, et item csi spiritu humanis infusum spiritibus quidpiam fuerit in praeparationem Evangelii pacis, id est parare viam Domino, atque Evangelio gloriae ejus ad corda omnium, quotquot erant praedestinati ad vitam. Frustra vigiles laborassent in praedicando, si non haec gratia praecessisset. Nunc vero videntes velociter currere verbum, et populos nationum ad Dominum in omni facilitate converti, concurrere in unitatem fidei tribus et linguas, atque in unam colligi matrem catholicam terminos terrae; cognoverunt de divitiis gratiae, quae a saeculis absconditae tenebantur in abdito prae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m in ip̃o. scd̾m propositum uolun¬
tactis sue: in laudem glorie gr̃e sue.
inci gratificauit uos indilecto filio
suo. Nec dubium. qͥn uoce omnium
electorum ista clicantur: et ip̃i eccłia
sunt. In illo gͥ tam profundo et̾nita¬
tis suni. ante quam inlucem opusqꝑ
prodiret huius creatiomis. quis illam
ad nutum creantis iusa est em̃sisse
inspecies formas ꝙ facticias has atꝙ
uisibiles. non continuo tanen inuẽ¬
ta est a quo qm hominum uel ange¬
lorum: eo quod non agnosceretur
imagine terrestris hominis adumbra¬
ta. et oꝑta mortis caligine. sine qͦ
mo filiorum hominum intrauit hãc
uitam: uno sane excepto. qui ingre¬
ditur sine macula. Emmanuel is ẽ.
qui tam̃ ⁊ ip̃e ex nob̾ pro nob̃ nr̃i sein¬
duit maledicti nr̃iq peccati similitu¬
dinem: non uerrtatem. Sie enim ha¬
bes. quia apparuit insimilitudinem
peccati carnis: ut de peccõ dampna¬
ret peccatum incarne. De cetero unꝰ
omnib ꝑ omnia introitus est: electis

Expanded text:
pso, secundum propositum voluntatis suae, in laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit nos in dilecto Filio suo . Nec dubium quin voce omnium electorum ista dicantur: et ipsi Ecclesia sunt. In illo igitur tam profundo aeternitatis sinu, antequam in lucem opusque prodiret hujus creationis, quis illam ad nutum creantis visa est emersisse in species formasque has factitias atque visibiles, non continuo tamen inventa est a quoquam hominum vel angelorum, eo quod non agnosceretur, imagine terrestris bominis adumbrata, et operta mortis caligine. Sine quomo filiorum hominum intravit hanc vitam, uno sane excepto, qui ingreditur sine macula. Emmanuel is est, qui tamen et ipse ex nobis, pro nobis nostri se induit maledicti, nostrique peccati similitudinem, non veritatem. Sic enim habes, quia apparuit in similitudine carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne . De caetero unus omnibus per omnia introitus est, electis
Abbreviated transcription (Latin):
taxat hora. et illo loco. quas officia¬
les fr̃s procominum necessitate qua¬
si necessario frequenter admittere cõ¬
pelluntur. S ne illa quidem profecto
reciꝑe tunc consuluerim. que forte pau¬
lo ante inclaustro sedentes incodicib
legeratis: qualia et nunc me uiua
uoce disserente. ex hoc auditorio sp̃s
sc̃ĩ recentia reportatis. Salubria sunt
s minime illa salubriter inter psal¬
landum reuoluitis. Sp̃s enim sẽs illa
hora gratum non recipit: quiequid
aliud quam debes neglecto eo quod
debes obtuleris. Cuius semꝑ facere uo

Expanded text:
taxat hora, et illo loco, quas officiataxat hora, et illo loco, quas officiales fratres pro communi necessitate, quasi necessario, frequenter admittere compelluntur. Sed, ne illa quidem profecto recipere tunc consuluerim, quae forte paulo ante, in claustro sedentes, in codicibus legeratis, qualia et nunc me viva voce disserente ex hoc auditorio Spiritus sancti recentia reportatis. Salubria sunt, sed minime illa salubriter inter psallendum revolvitis. Spiritus enim sanctus illa hora gratum non recipit, quidquid aliud quam debes, neglecto eo quod debes, obtuleris. Cujus semper facere vo
Abbreviated transcription (Latin):
ter carissima protestetur. bonum eẽt
audire: s hora non patitur. Ex re¬
gula namq nrã. nichil operi dei pre¬
ponere licet. Quod quidem nomine
laudum sollempnia que deo inora¬
torio cotidie ꝑsoluntur. pater ideo¬
beneclictus uoluit appellare⁊ꝰ ut exhoc
clarius aperiret. quam nos oꝑi illi uel¬
let ẽẽ intentos. Unde uos moneo clilec¬
tissimm: pure semperac strenue diuinis
inter ẽẽ laudib. strenne quidem: ut sic̃
reuerenter. tta alacriter domino assistatiꝰ
Non pign. non sonmolenti non oscitan¬
tes. non parcentes uocibz. non precidan¬
tes uerba climidia. non integra transi¬
lientes. non fractis et remissis uocib mu¬
liebre quiddam balba de nare sonantes:
s uirili ut clignum est et sonitu et
affectu. uoces sc̃i sp̃s de promentes. pͥure
uero: ut nil aliud clum psallitis quam
quod psallitis cogitetis. Nlec solas di¬
co uitandas cogitationes uanas et o¬
ciosas:uitande sunt et ille. illa dum¬

Expanded text:
ter charissima protestetur, bonum esset ter charissima protestetur, bonum esset audire: sed hora non patitur. Ex Regula namque nostra nihil operi Dei praeponere licet . Quo quidem nomine laudum solemnia, quae Deo in oratorio quotidie persolvuntur, Pater Benedictus ideo voluit apellari, ut ex hoc clarius aperiret quam nos operi illi vellet esse intentos. Unde vos moneo, dilectissimi, pure semper ac strenue divinis interesse laudibus. Strenue quidem, ut sicut reverenter, ita et alacriter Domino assistatis: non pigri, non somnolenti, non oscitantes, non parcentes vocibus, non praecidentes verba dimidia, non integra transilientes, non fractis et remissis vocibus muliebre quiddam balba de nare sonantes; sed virili, ut dignum est, et sonitu, et affectu voces sancti Spiritus depromentes. Pure vero, ut nil aliud dum psallitis, quam quod psallitis cogitetis. Nec solas dico vitandas cogitationes vanas et otiosas: vitandae sunt et illae, illa dun
Abbreviated transcription (Latin):
illi uite eterne. lilium plane non col¬
lium s conuallium apparebit. Iustus
germinabit sicut lilium inquit. Qͥs
iustus. nͥ humilis: Deniꝙ cum se mani¬
b bapiste serui dominus inelinaret.
et ille expauesceret maiestatem sine
inquit.sic enim decet nos implere om¬
nem iusticiam: consummationem pro¬
fecto iustiuie inhumilitatis ꝑfectõne
constituens. Iustus gͦ humilis: iustͦ
conuallis est. Et si humiles inuenti fu¬
erimus: g̾minabimus et nos sicut
lilium. et florebimus in eternum aũ
dominum. Ansiuere uel tunc maxime
si lilium conuallium comprobabit:
cum reformabit corpus humilitatis
niẽ. configuratum corpori elaritatis
sue: Non ait corpus nrm. s corpus hu¬
militatis nr̃e: ut huius lilii miro ⁊
sempiterno candore. solos significet
humi les illustrandos. Et hec dicta suit
pro eo quod sponsus se florem campi
et lilium ẽẽ conuallium protestat᷑
est. Iam etiam quid desua consequẽ¬

Expanded text:
ille vitae aeternae, lilium plane, non colille vitae aeternae, lilium plane, non collium, sed convallium, apparebit. Justus germinabit sicut lilium, inquit . Quis justus, nisi humilis? Denique cum se manibus Baptistae servi Dominus inclinaret, et ille expavesceret majestatem, Sine, inquit; sic enim decet nos implere omnem justitiam , consummationem profecto justitiae in humilitatis perfectione constituens. Justus ergo humilis, justus convallis est. Et si humiles inventi fuerimus, germinabimus et nos sicut lilium, et florebimus in aeternum ante Dominum. An non vere vel tunc maxime se lilium convallium comprobabit, cum reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae? Non ait, corpus nostrum, sed, corpus humilitatis nostrae: ut hujus lilii miro et sempiterno candore solos significet humiles illustrandos. Et haec dicta sint pro eo quod sponsus se florem campi, et lilium esse convallium protestatus est. 8. Jam etiam quid de sua consequen
Abbreviated transcription (Latin):
trumq fortiter prouocat. ac uehem̃¬
ter accenclit. T̃u doces manus meas
ad prelium exemplo iurtutis tue:
tu caput meum post uictoriam. tue
coronas presentia maiestas.Siue qͥa
pugnantem te ꝑ specto. siue quia
te expecto. non solum coronantem
s et coronam. inutroq mirabilit̾
t̾ me allicis: uterq funis. iolentis¬
simus ad trahendum. Trahe me
post te:Libenter te sequor: libẽ¬
tius fruor. si sic bonus es domine
sequentib te: qualis futurus es
consequentib: Ego flos campi. Q
cliligit me ueniat incampum. non
refugiat mecum et prome mire c̾¬
tamen : ut possit dicere. bonum cer
arrogantes. s humiles potius qui de
se presumere nesciunt. martirio ido¬
nei sunt: addit se etiam lilium ẽẽ
conullium. id est humilium coronã.
specialem gloriam future exaltatio¬
nisiporum huius eminentia floris
designans. Erit namq cum omnis ual¬
lis implebitur. et omnis mons et
collis humiliabitur: et tunc candor

Expanded text:
trumque fortiter provocat ac vehemetrumque fortiter provocat ac vehementer accendit. Tu doces manus meas ad praelium exemplo virtutis tuae, tu caput meum post victoriam tuae coronas praesentia majestatis; sive quia pugnantem te specto, sive 1431 quia te exspecto non solum coronantem, sed et coronam: in utroque mirabiliter tibi me allicis; uterque funis violentissimus ad trahendum. Trahe me post te: libenter te sequor, libentius fruor. Si sic bonus es, Domine, sequentibus te, qualis futurus es consequentibus? Ego flos campi. Qui diligit me, veniat in campum, non refugiat mecum et pro me inire certamen, ut possit dicere: Bonum certarrogantes, sed humiles potius, qui de se praesumere nesciunt, martyrio idonei sunt; addit se etiam lilium esse convallium, id est humilium coronam, specialem gloriam futurae exaltationis ipsorum hujus eminentia floris designans. Erit namque cum omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur : et tunc candor
Abbreviated transcription (Latin):
et illa appetit quietem. et ille incitat
ad laborem denuntians ei quod ꝑmul¬
tas tribulatões oportet intrare inreg¬
num celorum. Unde cum noua interris
eccl̃ia nouiter desponsata sibi redi¬
re ad patrem disponeret: dicebat ei .
Uenit hora ut omnis qui interficit
uos: arbitretur. obsequium se prãre
deo. Item dei me ait ꝑsecuti sunt: et
uos ꝑsequentur. Potes et tu in euͦugłi
multa colligere: huic denuntiationi
malorum perferendorum similia. E
go flos campi: et lilium conualliũ
Illa gͦ nonstrante lectulum. ille uo¬
cat ad campum: ad exercitium pro¬
uocat. Nec putat quicquam ꝑsua¬
biluis fore illi ad ineundum certam̃:
quam si seiplum certantis aut exẽ¬
plum proponat. aut primum. Ego
flos campi. Sane utrum uis. in hoc
sermone intelligi datur: uel quod
si ͭ iuidelicet pugnantis forma: uel
quod gloria triumphantis. Utrum¬
q es michi domine ih̃u: et speculũ
paciendi. et pͥemium patientis. U¬

Expanded text:
et illa appetit quietem, et ille incitat et illa appetit quietem, et ille incitat ad laborem, denuntians ei quod per multas tribulationes oportet intrare in regnum coelorum . Unde cum nova in terris Ecclesia noviter desponsata sibi redire ad Patrem disponeret, dicebat ei: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo ; item: Si me, ait, persecuti sunt, et vos persequentur . Potes et tu in Evangelio multa colligere huic denuntiationi malorum perferendorum similia. 6. Ego flos campi et lilium convallium. Illa ergo monstrante lectulum, ille vocat ad campum, ad exercitium provocat. Non putat quidquam persuasibilius fore illi ad ineundum certamen, quam si se ipsum certantis aut exemplum proponat, aut praemium. Ego flos campi. Sane utrumvis in hoc sermone intelligi datur, vel quod sit videlicet pugnantis forma, vel quod gloria triumphantis. Utrumque es mihi, Domine Jesu, et speculum patiendi, et praemium patientis. U
Abbreviated transcription (Latin):
ducialius sublumia intueri et uesti¬
gare aggreditur quanto sͥ conscius
est.minime se proprie amore quietis
caritatis oꝑib defuisse. Et hec omnia
secundum aliquid dominus ih̾c. Iple
flors orti: uirgo uirga uirgine genera¬
tus. Idem flos campi martir martyrũ.
corona martiru forma.Demq: foras ci¬
uitatem eductus est extra castra pas¬
sus est. inligno leuatus est: spectan¬
clus omnib. subsanandꝰ ab omnib.
Ipẽ item thalami flos: speculum et exẽ¬
plum totius beneficientie. quemadmo¬
cdum ip̃e iudeis protestatus est clicens
scriptura de eo. Qui ꝑtransit ait benefa¬
ciendo et sanando omnes. Si gͥ hec tria
dominus.que fuit causa ut etrib se
campi florem maluerit appellare: pro¬
fecto ut eam ad tolerantiam anim a¬
ret: eui nouerat imminere si quidem
uellet pie uiuere inxp̃o. ꝑsecutionẽ
pati. Id se gͦ libentius profitetur: ad
quod potissimum uult habere seqͣcem.
Atq hoc est quod alias dixi. qm̃ semꝑ

Expanded text:
ducialius sublimia intueri et investiducialius sublimia intueri et investigare aggreditur, quanto sibi conscius est minime se propriae amore quietis charitatis operibus defuisse. 5. Et haec omnia secundum aliquid Dominus Jesus. Ipse flos horti, virgo virga virgine generatus. Idem flos campi, martyr, martyrum corona, martyrii forma. Denique foras civitatem eductus est, extra castra passus est, in ligno elevatus est, spectandus hominibus, subsannandus ab omnibus. Ipse item thalami flos, speculum et exemplum totius beneficentiae, quemadmodum ipse Judaeis protestatus est, dicens:Scriptura de eo: Qui pertransiit, ait, benefaciendo et sanando omnes . Si igitur haec tria Dominus, quae fuit causa ut e tribus se campi florem maluerit appellare? Profecto ut eam ad tolerantiam animaret, cui noverat immisere, si quidem vellet pie vivere in Christo, persecutionem pati. Id se ergo libentius profitetur, ad quod potissimum vult habere sequacem; atque hoc est quod alias dixi, quoniam semper
Abbreviated transcription (Latin):
statu partitionem flos. et iurgintas
flos. martyrium: flos actio boua. In
orto uirginitas. incampo martyriũ:
bonum opus inthalamo. Et bene mor¬
to uirgiutas cui familiaris. uerecõ¬
dia est. fugitans publiei. latibul
gaudens : patiens discipline.Demq
morto flos clauditur qui ineampo ex¬
ponitur: spargiturqe inthalamo. Et
babes. Ortus conclusus fons signatul:
quuod utiꝙ claustura pudoris signat
inuirgine et inuiolate custodiam. scĩ¬
tatis: si tamen talis fuerit que sit scã
corpore et spũ. Sene item uncampo m̃tiũ.
dum mr᷑es ludibrio omnium exponan¬
tur: spectaculum fcĩ angelis et homi¬
nib. Nonne illorum miserenda uox
est inpsalino. facti sumus obprobriũ
uicinis mĩs. subsannatio et illusio his
qui incircuitu nr̃o sunt. Sene quoꝙ
inthalamo bona actio: que conscien¬
tiam et quietem facit et tutam. post
bonum deniq opus securius incontem¬
platione dormitur. et tanto quis fi¬

Expanded text:
statu partitionem, flos est virginitas, statu partitionem, flos est virginitas, flos martyrium, flos actio bona. In horto virginitas, in campo martyrium, bonum opus in thalamo. Et bene in horto virginitas, cui familiaris verecundia est, fugitans publici, latibulis gaudens, patiens disciplinae. Denique in horto flos clauditur, qui in campo exponitur, spargiturque in thalamo. Et habes: Hortus conclusus, fons signatus . Quod utique claustrum pudoris signat in virgine, et inviolatae custodiam sanctitatis: si tamen talis fuerit, quae sit sancta corpore et spiritu. Bene item in campo martyrium, dum martyres ludibrio omnium exponantur, spectaculum facti et angelis, et hominibus. Nonne illorum miseranda vox est in psalmo: Facti sumus opprobrium vicinis nostris, subsannatio et illusio his qui in circuitu nostro sunt? Bene quoque in thalamo actio bona, quae conscientiam et quietam facit, et tutam. Post bonum denique opus securius in contemplatione dormitur, et tanto quis fi
Abbreviated transcription (Latin):
quem constat requienisse spm̃ dommi:
Ecce inquit odor filii mei. sieut odor a¬
gri plem: cui benedixit dominus. Nec¬
cdum speciem suam ille flos agri indue¬
rat et iam dabat odorem siim. quando
eumut hoc pregaudio ut clamaret p̃¬
sensit spũ corpore marcens sauctus et
senex patuarcha: caligans uisu. s odo¬
ratu sagax. Non se proinde debuit flo¬
rem thalami protestari. qui flos est
ꝑpetuo iugeus s neq item orti: ne
humano uideretur oꝑe generatus. Pul¬
chre autem et conuementissime flos
campi sum ait. qui et absc humana
industuia prodiit. et semel prodeũ¬
ti nulla est deinceps dominata cor¬
ruptio: ut sermo impleatur quem
dixit. non dabis scm̃ tuum uidere cor¬
ruptionem. S si placet accipe et aliã
huius rei rationem ut arbitror non
sꝑnendam. Non enim sine causa sane
multiplex sp̃s asapiente describitur:
nͥ quod sub imo littere cortice du̾sos ple¬
rumq sapientie intellectus tegere cõ¬
sueuit. Itaq uixta p̾fatam defloris

Expanded text:
quievisse Spiritum Domini? Ecce, inquit, odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Necdum speciem suam ille flos agri induerat, et jam dabat 1430 odorem suum, quando eum, ut hoc prae gaudio exclamaret, praesensit spiritu, corpore marcens sanctus et senex Patriarcha, caligans visu, sed odoratu sagax. Non se proinde debuit florem thalami protestari, qui flos est perpetuo vigens: sed neque item horti, ne humano videretur opere generatus. Pulchre autem et convenientissime, Flos campi sum, ait, qui et absque humana industria prodiit, et semel prodeunti nulla est deinceps dominata corruptio, ut sermo impleatur quem dixit: Non dabis Sanctum tuum videre corruptionem . 4. Sed, si placet, accipe et aliam hujus rei rationem, ut arbitror, non spernendam. Non enim sine causa sane multiplex spiritus a Sapiente describitur, nisi quod sub uno litterae cortice diversos plerumque sapientiae intellectus tegere consuevit. Itaque juxta praefatam de floris
Abbreviated transcription (Latin):
natur et iugor:si non alus atey ali¬
is suꝑiectis pietatis actib continue
reparetur.Hoc inthalamo.In orto
autem non ita: s neq incampo si¬
militer. Ex se enim semel productis
florib : assidue subministrant. unde
cliu impsis decus ingenitum ꝑseue¬
ret. Differunt tam̃ et ipsi inter se.
quod ortus quidem ut floreat. ho¬
campus uero exsemetip̃o naturali¬
ter producit flores: et absq omni
humane cliligentie adiutorio. Pu¬
tas ne iamtibi uideris ad uertere
quis nam ille sit campus nec fulca¬
tus uomere. nec defossus sarculo nͨ
fimo impinguatus. nec manu homi¬
nis seminatus. honestatus tamen¬

Expanded text:
natur, et vigor, si non aliis atque alinatur, et vigor, si non aliis atque aliis superjectis pietatis actibus continue reparetur. Hoc in thalamo. 3. In horto autem non ita: sed neque in campo similiter. Ex se enim semel productis floribus assidue subministrant, unde diu in ipsis decus ingenitum perseveret. Differunt tamen et ipsi inter se, quod hortus quidem ut floreat, hocampus vero ex semetipso naturaliter producit flores, et absque omni humanae diligentiae adjutorio. Putasne jam tibi videris advertere quisnam ille sit campus, nec sulcatus vomere, nec defossus sarculo, nec fimo impinguatus, nec manu hominis seminatus; honestatus
Abbreviated transcription (Latin):
lectum. Et primo ad uerte nunc
michi trifarium quendam floris
statum in campo morto inrthala¬
mo: ut post hoc etiam illud faci¬
lius comꝑtum fiat. cur se potissi¬
mum campi florem elegerit appel¬
lare. Et incampo quidem atꝙ orto
oritur flos: inthalamo autem minime
Olet et lucet meo non tamen erectꝰ
et stans ut morto uel campo: s pla¬
ne iacens. tanquam qui illactus sit
non innatus. ꝓpterea et necesse est
sane reparare frequenter. et semper
recentiores apponere flores:quod
di odorem suum minime retineant
nec decorem. Quodsi ut in alio ser¬
mone p̾fatussum lectulus reꝑsus
florib conscientia est bomis referta
oꝑib: iudes certe ut sumlitudo ser¬
uetur nequaquam sufficere semel uł
secundo operari quod bonum est uͥ
incessanter addas noua priorib: qͣ¬
tinus seminans in benedictionib. de
benedictionib et metas. Alioquin
lacet et marcet flos boni oꝑis. atq in
breui omnis exeo et nitor extermi¬

Expanded text:
lectum. 2. Et primo adverte nunc lectum. 2. Et primo adverte nunc mihi trifarium quemdam floris statum; in campo, in horto, in thalamo: ut post hoc etiam illud facilius compertum fiat, cur se potissimum campi florem elegerit appellare. Et in campo quidem atque in horto oritur flos, in thalamo autem minime. Redolet et lucet in eo, non tamen erectus et stans, ut in horto vel campo; sed plane jacens, tanquam qui illatus sit, non innatus. Propterea et necesse est sane reparare frequenter, et semper recentiores apponere flores, quod diu odorem suum minime retineant, nec decorem. Quod si, ut in alio sermone praefatus sum, lectulus respersus floribus conscientia est bonis referta operibus ; vides certe, ut similitudo servetur, nequaquam sufficere semel vel secundo operari quod bonum est, nisi incessanter addas nova prioribus, quatenus seminans in benedictionibus, de benedictionibus et metas. Alioquin jacet et marcet flos boni operis atque in brevi omnis ex eo et nitor extermi
Abbreviated transcription (Latin):
go flos campi: et lilium con¬
uallium. Ad hoc respicere pu¬
to: quod sponsa de resꝑsis lectulũ
florib commendarat. Ne enim
s̾ fores asctberet illos quib lectuł
decoratus. et uenustatus thalamꝰ
uidebatur: infert sponsus se ẽẽ flo¬
rem campi. nec dethalamo sane
flores prodire s de campo: et suo
munere et sui participatione fie¬
ri quod renitet et redolet. Ne qͥs
ergo exprobrare illi posset et di¬
cere quid habes quod non acccpisti
si autem accepisti quid gloriaris
quasi non acceꝑis ipse dilecte sue
sicut ambitiosus amator ita infor¬
mator benignus: pie illi dignant¬
q demonstrat cui nitorem de quo
gloriabatur ac suaue olentiam lec¬
tuli debeat deputare. Ego flos cam¬
pi inquid: deme est quod gloria¬
ris.s aluberrime ammonemur ⁊
ex hoc loco. quia nequaqͣm glori¬
ans oportet et siquis gloriatur:
in domino glorietur. Et scd̾m lit¬
teram istud. Aunc iam scrutemur
ip̃o de quo loquimur adiuuente:
spĩtalem qui u ea tegitur intel¬

Expanded text:
go flos campi, et lilium convallium . Ad hoc respicere puto quod sponsa de respersis lectulum floribus commendarat. Ne enim sibi flores adscriberet illos, quibus lectulus decoratus, et venustatus thalamus videbatur, infert sponsus se esse florem campi; nec de thalamo sane prodire flores, sed de campo; et suo munere et sui participatione fieri quod renitet, et quod redolet. Ne quis ergo exprobrare illi posset, et dicere: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? ipse dilectae suae, sicut ambitiosus amator, ita informator benignus, pie illi dignanterque demonstrat, cui nitorem, de quo gloriabatur, ac suaveolentiam lectuli debeat deputare. Ego flos campi, inquit: de me est quod gloriaris. Saluberrime admonemur et ex hoc loco, quia nequaquam gloriari oportet: et si quis gloriatur, in Domino glorietur . Et secundum litteram istud: nunc jam scrutemur, ipso de quo loquitur, adjuvante, spiritualem qui in ea tegitur intel
Abbreviated transcription (Latin):
uos onerati. nec ego fatigatus essem.
hora tamen finem indicit. Tencte inquo
attentos uos redcli: ut non sit cras ne¬
cesse repetere. hoc uncumbrt. hoc inma¬
nib est docere scilicet cur nomen sposi
oleo comparetur. ⁊ quod de nominib.
Et qm̃ non possum ego ame clicere qͥc¬
qͣm indicta or̃o est. ut uobis sponsus
ip̃e reue let ꝑspiritum suum ibesu xp̃c
dominus nr̃. cui est honor et gloria in
secula seculorum amen. Sermo. xuͣ¬

Expanded text:
vos onerati, nec ego fatigatus essem, vos onerati, nec ego fatigatus essem, hora tamen finem indicit. Tenete in quo attentos vos reddidi, ut non sit cras necesse repetere. Hoc incumbit, hoc in manibus est, docere scilicet, cur nomen sponsi oleo comparetur; et quod de nominibus. Et quoniam non possum 1309 ego a me dicere quidquam, indicta oratio est, ut nobis sponsus ipse revelet per Spiritum suum Jesus Christus Dominus noster, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. SERMO X