comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũq humana insipientia
aduersus creatorẽ suum.
non solũ de in opia: sed
etiã de copia murmurare:
ut & cũ aliquid non sup¬
petit querula : & cũ quȩ¬
dã exuberent. sit ingrata:
Nultȩ messis dñs horreoꝵ
suoꝵ plenitudinẽ fasti¬
diuit. & ad copiã uinde¬
miȩ affluentis ingemuit.
nec de magnitudine fru-¬
ctuũ gratulatur: sed de
uilitate conquestus est
Si autẽ parcior fuit in su-¬
sceptis terra seminibus.
& castigatiore prouentu
uites ołeȩq fluxerunt :
accusatur annnꝰ. arguunt᷑
elem̃ta: & nec aeri par¬
cit᷑ nec cęlo. cũ fideles e
pios discipłos ueritatis
nichil magis commend&
& muniat: quã ꝑseuerans
in dm̃ & in defessa lau¬
datio. dicente apło Sẽp
gaudentes : sine intermis¬
Sione orate. in om̃ib gr̃as
agite Hȩc enĩ uoluntas
uob̃ Huius autẽ deuotio¬
nis quẽ ad modũ poterimꝰ
eẽ participes. nisi rerũ
uarietas constantiã men¬
tis exerceat Ut amor

Expanded text:
rumque humana insipientia rumque humana insipientia adversus Creatorem suum, non solum de inopia, sed etiam de copia murmurare; ut et cum aliquid non suppetit, querula, et cum quaedam exuberant, sit ingrata. Multae messis dominus, horreorum suorum plenitudinem fastidivit , et ad copiam vindemiae affluentis ingemuit; nec de magnitudine fructuum gratulatus, sed de vilitate conquestus est. Si autem parcior fuerit in susceptis terra seminibus, et castigatiore proventu vites oleaeque defluxerint, accusantur anni, arguuntur elementa, et nec aeri parcitur, nec coelo, cum fideles et pios discipulos veritatis nihil magis commendet et muniat, 42 quam perseverans in Deum, et indefessa laudatio, dicente Apostolo: Semper gaudete, sine intermissione orate; in omnibus gratias agite. Haec enim voluntas vobis . Hujus autem devotionis quemadmodum poterimus esse participes, nisi rerum varietas constantiam mentis exerceat? ut amor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentia dĩ Qui in pre¬
teritis generationib dimi¬
sit omnes gentes ingredi
uias suas Et quidem ñ
sine testimonio semet ipsu
reliquit : bene faciens eis.
de cȩlo dans pluuiam &
tẽpora fructifera: implen
cibo & lȩtitia corda ur̃a
Dedit autẽ nobis maiores
diligendi ꝓxima causas
xp̃iane gratię latitudo
quȩ se ꝑ om̃s partes toti
orbis extendens : nemun
cet neminẽ negl egendu:
Et merito etiã inimicos
diligi⁊ & ꝓ ꝑsecutoribus
sibi precipit supplicari.
qui ex om̃ib cotidie ger¬
tibus s sacris oliuȩ suȩ ra¬
mis inserenf germen de¬
astri. de inimicis recon¬
ciliatos: de alienis ad¬
optiuos. de impiis facit
iustos: ut omne genu fle.¬
ctatur. cęlestiũ t̾restriũ
& infernoꝵ: & om̃is lin¬
bonꝰ ẽ: Nichil nob̾ debet
de eiꝰ iudiciis displicere
Nam non ꝑ om̃a illi grãs
agere : quid ẽ aliud. quã
ex quadã eũ parte rep̾re¬
hendere Iudet enĩ ple¬

Expanded text:
providentia Dei: Qui in praeprovidentia Dei: Qui in praeteritis generationibus dimisit omnes gentes ingredi vias suas. Et quidem non sine testimonio semetipsum reliquit benefaciens eis, de coelo dans pluviam et tempora fructifera, et implens cibo et laetitia corda nostra . Dedit autem nobis majores diligendi proximi causas Christianae gratiae latitudo, quae se per omnes partes totius orbcet neminem negligendum. Et merito etiam inimicos diligi, et pro persecutoribus sibi praecipit supplicari , qui ex omnibus quotidie gentibus, sacris olivae suae ramis germen inserens oleastri , de inimicis reconciliatos, de alienis adoptivos, de impiis facit justos; ut omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum: et omnis linbonus est, nihil nobis debet de ejus judiciis displicere. Nam non per omnia illi gratias agere, quid est aliud quam ex quadam eum parte reprehendere? Audet enim ple
Abbreviated transcription (Latin):
tua: & diliges ꝓximũ tuũ
sicut te ipsũ: Suscipiat
fidelis anima auctoris
sui atq rectoris in mar¬
cescibilẽ caritatẽ. totũq
se eius subiciat uoluntati:
in cuius operib atq iudi¬
ciis Nichil uacat a ueri¬
tate iustitiȩ. nichil ami¬
seratione clem̃tiȩ Qm̃
& si magnis quis laborib.
& mult̾is fatiget᷑ in cõmo¬
dis.bona est illi causa
tolerandi: qui se aduersis
uel corrigi intelligit
uel ꝓbarĩ. Caritatis uͦ
istius pietas ꝑfecta esse
non poterit : Nisi diligat᷑
& ꝓximus Quo nomine.
non hi tantũ diligendi
sunt qui nobis amicitia
aut ꝓpinqͥtate: iungunt᷑:
sed om̃s prorsus homineᷤ.
cũ quib nobis natura
cõmunis ẽ Srue ille.
hostis. siue. socii. siue li¬
beri. siue. serui Unus
enĩ nos amgibor ÷ finxit.
unus creator animauit.
eodẽ cuncti cę̧lo & dere.
ctibus Cumq alii bon
alii iniusti: Ds̃ tam̃ om̃ib
largitor. om̃ib ẽ benigiꝰ
sicũt lycaonis apaulo e
barnaba apłis dicitur de

Expanded text:
tua; et diliges proximum tuum sicut teipsum : suscipiat fidelis anima auctoris sui atque rectoris immarcescibilem charitatem, totamque se etiam ejus subjiciat voluntati, in cujus operibus atque judiciis nihil vacat a veritate justitiae, nihil a miseratione clementiae. Quoniam etsi magnis quis laboribus et multis fatigetur incommodis, bona est illi causa tolerandi, qui se adversis vel corrigi intelligit, vel probari. Charitatis vero istius pietas perfecta esse non poterit, nisi diligatur et proximus. Quo nomine non ii tantum intelligendi sunt qui nobis amicitia aut propinquitate junguntur, sed omnes prorsus homines, cum quibus nobis natura communis est, sive illi hostes sint, sive socii; sive liberi, sive servi. Unus enim nos Conditor finxit, unus nos Creator animavit; eodem cuncti coelo et aere, ctibus; cumque alii sint alii injusti; Deus tamen omnibus largitor, omnibus est benignus, sicut Lycaoniis a Paulo et Barnaba apostolis dicitur de
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliter om̃is ple¬
nitudo diuinitatis:
Qua propter õ filiae
estote prudentes sicut
serpentes. & simplices
sicut columbȩ : ut ex
prudentia perfectȩ in¬
telligentiȩ. anulũ fidei
ur̃ȩ & margaritã pro
qua omnia reliquistis in¬
tegram in uiolatamq ser¬
uctis: ne dotem simul &
arram sp̃c scĩ quod abũt
perdatis : Diligentius itaq

Expanded text:
corporaliter omnis plenitudo divinitatis . Quapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut ex prudentia perfectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servetis, ne dotem simul et arrham Spiritus sancti, quod absit, perdatis. Diligentius itaq
Abbreviated transcription (Latin):
dnicis ꝓpinquabat operibꝰ
Recte ortus illius sollẽpni¬
tas colitur: Cuius tanta. ẽ.
uitȩ sublimitas. ut quic¬
quid illo sublimuis est:
hoc iam hominis naturã
transcendere dubiũ non
sit: Si quidem dñs cum
maiorem eo neminem in
natis mulierũ. eẽ. dixiss&e:
mox subdidit dicens. Qui
autẽ minor est in regno
cęloꝵ : maior .ẽ. illo Se¬
ipsum uidelicet insinu¬
ans qui humana natiui¬
tate posterior lohanne:
sed cȩlestis regni ess& api¬
ce prȩstantior: Nec uã

Expanded text:
Dominicis propinquabat operibus. Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec va
Abbreviated transcription (Latin):
tempore predicando con¬
uertit: ille multos cotidie
de uniuersis ꝑ orbem nati¬
onibus. ad suam fidem &
caritatẽ interius illustrando
conuertere non desistit:
Hic in sp̃u & uirtute helię
prȩcessit ante illũ. ut plel¬
bem eius aqua baptizans.
ad suscipiendũ eũ. ubi apis¬
pareret docẽret ẽẽ ꝑfec¬
tam: huic iuecessit ille inͥ
sp̃u & uirtute. dĩ patris.
ut plebẽ suã sp̃u scõ &
igne baptizans. ad uiden¬
dam faciẽ patris sut dona¬
ret. eẽ. ꝑfectã:. Iohanne
Nato: congratulabantur
uicini & cognati genitrie
illius. quia magnificaut
dñs miscdiam suã cũ illa
Dño autẽ nato. congratũ¬
labantur eccłȩ quia ue¬
nit tẽpus miserendi eius
sp̃c angłici: qui sunt uici¬
ni eius & cognati: Ciues
uidelic& eiusdẽ patriaȩ
tat: qui & hymnũ glorie
dõ canendo. quid illa per
orbẽ ess&̃ actura : priora
ipsi de cęlis ad monebant
Recte igitur patiuttas̃
cęlebratur illius. qui talis
potentia magnitudinis

Expanded text:
tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlictant qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
quęrimus salutis: ama¬
rum poculũ sumimus
purgationis: Amaritudo
quidem in poculo displi¬
cet: sed restituenda per
amaritudinẽ salus pla¬
cet: Amauit ergo iuxta
carnẽ felicitas filios: sed
prȩ amore cȩlestis patriȩ.
mori corã se uoluit quos
amauit: Ipsa eorũ uulne.¬
ra accepit. sed ipsa in eis¬
dem ad regnũ prȩueni¬
entibus excreuit Recte
ergo hanc feminã ultra
martyrẽ dixerim: quȩ¬
& totiens in filus est de¬
siderabiliter extincta.
dum multiplex marty¬
rium obtinuit: ipsam
quoq martyrii palma
uicit Fertur apud ue¬
teres mos fuisse: ut quis¬
quis consul existeret.
iuxta ordinẽ temporũ.
honoris sui locũ tenere
At siquis posterior ad
consulatũ ueniens. con¬
sul non semel sed bis
fortasse aut tertio fierd¬
etiam illos laude & ho

Expanded text:
quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieretiam illos laude et ho
Abbreviated transcription (Latin):
trauerit donari ȩccłȩ xp̃i
tẽplum romȩ. quod ab
antiquis pantheon ante
uocabatur: quia hoc quasi
simũlachrum omnium
uideretur esse deorum:
In quo eliminata omni
spurcitia. fecit ecclesiam
scȩ̃ dĩ genitricis atq om¬
niũ martyrũ xp̃i: ut exclu

Expanded text:
traret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium martyrum Christi, ut, exclu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit & mathari diuer¬
so fue̾re in tẽpore. qui
de una eadẽq uxore
estha nomine singulos
filios ꝓcrearunt. Nã ma¬
than qui ꝑ salomonẽ de¬
scendit. uxorẽ eã primꝰ
accepit. & relicto uno filio
lacob nomine defunctus ẽ
Post cuius obitũ. qm̃ lex
uiduã alio uiro non uecat
nubere. Mathat qui per
nathan genꝰ ducit cũ eẽt
ex eadẽ t̾ribu. Sed non ex
eodẽ genere. relictã ma¬
the accepit uxore. ex qͣ
& ipse habuit filiũ no¬
mine heli. Per quod ex
diuerso patrũ genere.
efficiunt lacob & hely

Expanded text:
inquit, et Mathan diverso fuere tempore, qui de una eademque uxore Estha nomine singulos filios procrearunt. Quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quod lex viduam alio viro non vetat nubere, Mathat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse accepit filium nomine Heli, per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli
Abbreviated transcription (Latin):
riographus ifte. tantam
curam habuit ꝑquirendȩ
rei ueritate. quantomã¬
gis euangelista qui cum
ipso dño morat᷑ in carne
etiam inter parentes ipsius
& beatꝰ Augustinus. in libro
concordiȩ euan gelistarũ¬
ait. Quos autẽ inquit
mou&. quod ali os ꝓgeni¬
tores matheus enumerat
descendens. a dauid usque
ad loseph. Alios aut̃ lucas
ascendens a loseph usq ad
dauid. facile ẽ ut aduer¬
tant Ioseph duos patres ha¬
bere potuisse. unũ a quo
genitus. alterũ a quo fue¬
rat ad optatus. Antiqua ẽ
enĩ consuetudo ad optandi
etiã in illo populo dĩ. ut
sibi filios facerent quos
utiq non ipsi genuissent.

Expanded text:
riographus iste tantam curam habuit perquirendi rei veritatem, quanto magis evangelista, qui cum ipso Domino moratus in carne, etiam inter parentes ipsius et beatus Augustinus in libro concordiae Evangelistarum: « Quos autem, inquit, movet, quod alios progenitores Matthaeus enumerat, descendens a David usque ad Joseph; alios autem Lucas ascendens a Joseph usque ad David: facile est ut advertant Joseph duos patres habere potuisse, unum a quo genitus, alterum a quo fuerit adoptatus. Antiqua est enim consuetudo adoptandi, etiam in illo populo Dei, ut sibi filios facerent quos utique non ipsi genuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
non sic est uerbũ quod non
sonando transit sed nascendo
man& Sic hab& sapientiam :
ut ipse sit sapientia. faciatq
sapientes Sic hab&e uitam.
ut ipse sit uita: faciatq uiuen¬
tes. hoc est quod mauis est
om̃ib. Attendit iohannes
ipse euangelista. cęlũ & t̾rã
uolens dicere de filio dĩ.
Adtendite ut transcendit:
Cogitauit supra cęlũ milia
exercitꝰ angelorũ: cogitauit
& transcendit uniuersam
sicut aquila nubes. sic sua
mente creaturã. Transcen¬
dit magna omĩa ꝑuẽnit
adillud quod maius est om¬
nib & dixit: In principio
erat uerbũ. Sed qr ille cuius
est uerbũ. non est de uerbo.
uerbũ autẽ de illo cuius ẽ
uerbũ: ideo ait Quod dedit
michi pat̾ idest ut sim uerbũ
eius. ut sim unigenitꝰ filius
eius: ut sim splendor lucis eiꝰ.
maius est om̃ib Ideo nemo
rapit inquit oues meas de
manu mea: Nemo potest
rapere de manu patris mei :
De manu mea & de manu patriᷤ
mei Quid est hoc nemo rapit
de manu mea. & nemo rapit

Expanded text:
non sic est Verbum quod non sonando transit, sed nascendo manet. Sic habet sapientiam, ut ipse sit sapientia, faciatque sapientes; sic habet vitam, ut sit ipse vita, faciatque viventes. Hoc est quod majus est omnibus. Attendit Joannes ipse evangelista coelum et terram, volens dicere de Filio Dei; attendit, et transcendit. Cogitavit supra coelum millia exercitus Angelorum, cogitavit et transcendit universam, sicut aquila nubes, sic sua mente creaturam: transcendit magna omnia, pervenit ad illud quod majus est omnibus; et dixit, In principio erat Verbum . Sed quia ille cujus est Verbum non est de Verbo, Verbum autem de illo est cujus est Verbum; ideo ait, Quod dedit mihi Pater, id est, ut sim Verbum ejus, ut sim unigenitus Filius ejus, ut sim splendor lucis ejus, majus est omnibus. Ideo, Nemo rapit, inquit, oves meas de manu mea. Nemo potest rapere de manu Patris mei. 7. De manu mea, et de manu Patris mei: quid est hoc, Nemo rapit de manu mea, et, Nemo rapit
Abbreviated transcription (Latin):
gliscit & confortatur ex¬
emplis: quȩ cum uiris
castum seruauerunt
conubium. docent in¬
tegritatẽ magis uirgini¬
b dõ seruandam : &̾ qđ
propẽmodum Nom in¬
ferioris uirtutis est. a
coniugio abstinere qͥđ
alquando delectauerit:
quam coniugii delecta.¬
menta nescge: In utroq
squidem. gradu forti¬
tudo laudatur. & cęle¬
sis uitȩ prȩdicatur uir.¬
ds: iccirco cognationẽ
lam cum xp̃o uterq
ordo sortĩtur: Unde
dr sed qui fecerit in¬
quit uoluntatẽ patris
mei qui in cęlis est
Unde quia libera facultas
cunctis prȩstatur : estote
karissimȩ ad quod uos
xp̃i gratia uocauit:

Expanded text:
gliscit et confortatur exemplis, quae cum viris castum servaverint connubium, docent integritatem magis virginibus Deo servandam: et quod propemodum non inferioris virtutis est a conjugio abstinere, quod aliquando delectaverit, quam conjugii delectamenta nescire: In utroque siquidem gradu fortitudo laudatur, et coelestis vitae praedicatur virtus. Idcirco cognationem jam cum Christo uterque ordo sortitur. Unde tur, sed, qui fecerit,quit, voluntatem Patris mei, qui in coelis est. XIX. Unde quia libera facultas cunctis prestatur, estote, charissimae, ad id quod vos Christi gratia vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuã angeloꝵ uitam.
datis retib & naui mer¬
cati sunt: Aestimationem
quippe pretii non hab&.
sed tamen regnũ dĩ. tanti
ual& quantum habes:
Ualuit namq zacheo di¬
midium substantiȩ. quia
dimidiũ aliud. adhoc qđ
iniuste abstulit: restitu¬
endũ in quadruplũ re¬
seruauit: Ualuit petro
&̃ andreȩ: dimissis retib
& naui: Ualuit iuduae
duob minutis. ualuit
alteri calice aquȩ frigidȩ.
Regnũ itaq dĩ ut diximꝰ
tanti ualet quantũ habeᷤ
Penate igitur fr̃s. quid
uilius cum emitur. quid
sarius cũ possidetur a
Sci fortasse nec calix aquȩ
frigidȩ suppetit. qui in¬
dgenti prȩbeatur: Tunc
stiam securitatẽ nobis
ꝓmittit sermo diuinus:
Redemptore & enĩ nato :
celi ciues ostensi sunt
qui clamarent: Gloria
in excelsis dõ & in terra
pax hominib bonȩ uolun

Expanded text:
petuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
quietum ac trementem
sermones meos. Fecit
enim quod promiserat :¬
& respexit humilitatẽ
ancillȩ suȩ Unde & bea¬
ta iam ab omni seculo
prȩdicatur: Id circo & uos
o filiȩ. si uere uirgines
esse uultis humilitatem
sectamini: & matrẽ dñi
quȩ se ancillam uocat.

Expanded text:
quietum, ac trementem sermones meos ? Fecit enim quod promiserat, et respexit humilitatem ancillae suae: unde et beata jam ab omni saeculo praedicatur. Idcirco et vos, o filiae, si vere virgines esse vultis, humilitatem sectamini: et matrem Domini, quae se ancillam vocat
Abbreviated transcription (Latin):
sorũ scribã eas Qui gͦ
loquutus fuerat moẏsi:
loquutus est & apłis:
& in cordib discipuloꝵ:
uelox scribentis uerbi
manus. noui destam̃ti
decreta condebat Nulla
ut quondã circum fusa
nubium crassitudine. neq
ꝑ terribiles sonos atque
fulgores. populo ab ac-¬
cessu montis absterrito :
sed patente ad aures circũ¬
stantiũ tranquillitate col¬
loquii: ut ꝑ gr̃ȩ lenitatẽ
remoueretur legis aspe¬
ritas: & sp̃c ad optionis.

Expanded text:
sorum scribam eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis
Abbreviated transcription (Latin):
turbis  secessũ uicini mon¬
tis ascendit: ad uocatis
apłis. ÷ quos sublimiorib
institutis ab editore
mysticȩ sedis imbueret
Ex ipsa loci atq operis
qualitate significans. se
esse qui moysen quondã
suo fuisset dignatus al¬
loquio Illic quidem ter¬
ribiliore iustitia: hic
autẽ sacratiore clem̃tia.
ut impleretur quod

Expanded text:
turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dicentẽ. Et si
transeas ꝑ ignẽ: flãma te non
comburet Scce enĩ beatus
LAURENTIUS transiuit ꝑ ignẽ.
quo non adustus inhorruit.
sed illuminatus effulsit:
Transiuit ꝑ ignẽ moñitaneũ
atq terrenũ: sed flammã
gehennȩ ꝑpetuo exurentis
euasit Quid hoc beatius
uiro: Qui miserantis dĩ a¬
spensante gr̃a arsit ne as¬
deret : & ne ureretur ex¬
ustus. ẽ. Qui si nullis. ẽẽt
ignib ac suppliciis traditꝰ
fuerat quidẽ securitas libes¬
tatis. sed nulla extiterat
gła dimicantis Ad hoc eũ
nos exẽplis atq doctrinis
ut Nichil mali patiamus
in mundo: sed ut mundũ
multimoda passione uil¬
camus Cecinit quondam
uariis tribulationib cohar

Expanded text:
am dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit. Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis esset ignibus et suppliciis traditus, fuerat quidem securitas libertatis, sed nulla exstiterat gloria dimicantis; ad hoc enim nos exemplis atque doctrinis ut nihil mali patiamur in mundo, sed ut mundum multiplici passione vincamus. Cecinit quondam variis tribulationibus coar
Abbreviated transcription (Latin):
est quod nichil fusa ad dm̃
supplicatione proficimus :
quia incessabiliter impiis
prauisq desideriis inheren¬
tes. uiam dño nr̃o secundũ
ꝓphetica mõnita non prę¬
paramus: Propter quod re¬
uertentes ad beatissimi prȩ¬
cepta lohannis: paremus
dño uiã. rectas faciamus
semitas dĩ nr̃i: quatinus
uidens in nobis dñs itinera
bone uoluntatis. ouiculas
suas multis iam periculis
fessas benignissimus pastor
inquirat. ut sicut de bap¬
tistę dñici hodie natiuitate

Expanded text:
est, quod nihil fusa ad Deum est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque desideriis inhaerentes, viam Domino nostro secundum prophetica monita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis interea Dominus itinera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
ritiȩ fluctibus estuantes:
serenȩ conscientiȩ tranquil¬
litate compescit: Uiã dño
parat : qui idolorũ uana.
atq omniũ suꝑ stitionum
figmenta conculcans: unuͦ
dĩ uiui cultũ & fidẽ ueri¬
tatis inquirit. Quicunq
uero uoluptuosis scłi huius
langu& illecebris: cupidi¬
tatibus auaritiȩ feruentis
insanit. in fraterna odia
feralis inuidiȩ facibus in¬
ardescit. atq ad contumelã
dĩ omĩpotentis. ꝑ anfractas
demonũ semitas erraticus
uiator incedit: Non parat
dño uiã. sed inimico miste
suo: exitiabilẽ in semet¬
ipsũm patefecit in gressũ
Hi mores & uita huius mad
ampla itinera & largissi.¬
mas uias barbaris natio¬
nibus in exitium cõmunis
salutis aperiunt: Ni mors
plebẽ dĩ inimicis gentib
iugo miserȩ captiuitatis
addicunt Hi mores ar¬
matos dissipant populos¬
& munitas diruunt ciuitateᷤ.
potentiȩ. quicquid uirium
uidemus in hostibus: corrup¬
delitate Nutritur: Et inde

Expanded text:
ritiae fluctibus aestuantes, ritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populost munitas diruunt civitates. potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corrupdelitate nutritur; et inde
Abbreviated transcription (Latin):
giss& occidi Audiamus
adhuc paululũ fr̃s: quid
ad ꝓfectũ omniũ nostrũ
saluatoris nuntius prȩdi¬
cabat: Parate inquit uiã
dño: rectas facite semitas
dĩ nr̃i Uere dignus beatus
lohannes. cuius prophetica
ess& natiuitas: qui &e illis
de parentib quorũ esset
desperata posteritas dĩ mu¬
nere nasceretur Nam tan¬
ta auctoritate. tantõque
docendi pondere inuocẽ
scȩ̃ prȩdicationis erupit:
ut & instantẽ dñi nuntia¬
ret aduentũ : & in semitas
rectas male uiuentium
dirigeret prauitatẽ : Quid
nisi aduentanti de caelo
iudici purgato auitiis pec¬
tore simplicis cordis habi¬
taculũ prȩparare: Quid
est rectas facite semitas
dĩ. nisi ut tales actuum
tuoꝵ tibi munias uias.
quas ꝑ ambulare ꝓpitius
ueniens ad te dñs delectet᷑
Ille uiã dño suo parat: qui
luxuriantis carnis respu¬
ens uoluptates. toto mentis
suȩ sp̃u suspensus ad dm̃:
uigore se castitatis accingit:
Optimam parat dño uiam:
qui cogitationes suas aua¬

Expanded text:
gisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas ava
Abbreviated transcription (Latin):
mos ergo referamꝰ haec
uerba: ut nec ipsi despe¬
rent qui in lacrimis se¬
minarunt: Quia & si se¬
minarunt in lacrimis.
transi & dolor & gemitus:
transit tristitia cũ fine.
& uenit lȩtitia sine fine¬

Expanded text:
mos ergo referamus haec verba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine fin
Abbreviated transcription (Latin):
euntes ibant & flebant:
mittentes semina sua:
Uenientes autẽ uenient
in exustatione. tollenteᷤ
manipulos suos Audite
si adiuuante dño expli¬
care potuero: quẽ admodũ
ad om̃s ꝑtineat. euntes
ibant & flebant Ex quo
nascimur: Imus: Quis enĩ
stat: Quis non ex quo
uiã intrauit. cogitur am¬
bulare Infans natꝰ est.
crescendo ambulat. mors
finis est: In die iã uenien¬
dũ est : sed cũ exultatione
Quis enĩ non hic plorat. in
uia ista mala: quando ip¬
se infans inde incipita
Utiq infans quando nascit᷑.
de angustiis uteri in huiꝰ
mundi latitudinẽ fun.¬
ditur De tenebris: ꝓce¬
dit adlucẽ Et tamen de
tenebris ueniens ad luc̃
plorare potest. ridere ñ
nes. & plorant homines.
Et quod rident homine
plorandum est Sead
plorat alius dampnum
suũ.plorat alius pressu¬
ram suã: quia in carcere
est constitutꝰ᷑. Plorat
aluis: quod amiserit mor¬
tuũ aliquẽ. Icarissimoꝵ
suoꝵ Ille hinc: ille hinc
Iustus unde: Primo: de

Expanded text:
ntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non nes, et plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc. Justus unde? Primo de
Abbreviated transcription (Latin):
iuste impendi desideras
negare: Necessitati pro
rere: sed prodesse etiam
ultra iuires uelle Quid
ergo isto holochausto lo

Expanded text:
uste impendi desideras denegare, necessitati proxrere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto lo
Abbreviated transcription (Latin):
corã dño. eẽ. narratur
De illo ꝓpħa testatur:
Qm̃ magnus dñs & lauda¬
bilis nimis: & magnitudi¬
nis eius non est finis :
ste peccatoꝵ consortia de¬
clinans. ab om̃i quod in
bat. Ille inter peccatores
conuersatus. peccati om̃is
immunis ꝑmansit: Hic
adhuc exutero matris
sp̃u scõ repletus. ẽ: in illo
habitat om̃is plenitudo
diuinitatis corporaliter:
qui dono sui sp̃c. sedem
sibi uteri uirginalis. in
quo carnẽ susciperet ipse
consecrauit: Iste multos
filioꝵ isrł ad dñm. suo

Expanded text:
coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni quod inebat; ille inter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, qui dono sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo
Abbreviated transcription (Latin):
num factus & habitu in¬
uentus ut homo. Humilia¬
uit sẽmetipsum factus
oboȩdiens usq ad mortẽ.
& ne mortis genus tibi
aliquod placeat: mortẽ
autem crucis. Pendebat
& insultabatur ei. De cru¬
ce descendere poterat.

Expanded text:
num factus, et habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem et ne mortis genus tibi aliquod placeat, mortem autem crucis . Pendebat, et insultabatur ei. De cruce descendere poterat
Abbreviated transcription (Latin):
dici deb&. dici potest. co¬
gitandũ est. Si diceretur
maior xp̃c quã angeli:
ridendum erat. Incompa¬
rabiliter enĩ maior omni
creaturȩ. ꝑquẽ facta est
om̃is creatura. Sed exagi¬
tat suꝑbiam hominis:
Tues magister in isrł &
hȩc ignoras: Tanquã di¬
cens: ecce nichil nosti prin¬
ceps superb. nascere ex
spũ. Si enĩ natus fueris
ex sp̃u. uias dĩ tenebis ut
humilitatem xp̃i sequaris.
Si enĩ altus est suꝑ omnes
angłos quia cũ informa
dĩ ess& non rapinã arbi¬
tratus est eẽ se ęqualem
dõ. sed semetipsũ exinani

Expanded text:
dici debet, dici potest, cogitandum est? Si diceretur major Christus quam Angeli, ridendum erat: incomparabiliter enim major omni creatura, per quem facta est omnis creatura. Sed exagitat superbiam hominis, Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Tanquam dicens, Ecce nihil nosti, princeps superbus, nascere ex Spiritu: si enim natus fueris ex Spiritu, vias Dei tenebis, ut Christi humilitatem sequaris. Sic enim altus est super omnes Angelos, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed seme
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ confundemini:
qui seruiunt michi exl¬
tabunt p̃gaudio: uos a
clamabitis obdolorẽ cs¬
dis. & ꝓpt̾ contritionen
spiritus ululabitis: Hase¬
tis igitur filiȩ gaudia
uenit hodie beata & in¬
temerata uirginitas¶
tendite & uos intrart
ꝑ angustã portã ad thala¬
mum sponsi ur̃i: cuius
dotẽ & arras ꝓ munere
accepistis: Satagite ac
ꝓcurate ꝓmereri bona
quȩ uobis sunt repromis¬
sa. ut accipiatis cum re¬
de quib ꝓfecto in psalmo
petii a dño hanc requi¬
ram. & credo uidere bo¬
na dñi in t̾ra uiuentiũ:
Quȩ nimirũ bona uirgo
maria hodie lȩtissima
inregno qđ olim ei para¬
tum est unã cũ scĩs a con¬
ftutione mundi: Hodie
callocatur in throno a
ixtris dĩ.: sicut canitur
iipsalmis: Aftitit regina
adextris tuis in uestitu
de aurato: circum̃data
uleate uirtutũ: Hinc
quex cuies hierusalem¬

Expanded text:
autem confundemini. ecce, autem confundemini. ecce, qui seruiunt mihi, exultabunt in gaudio, uos aclamabitis ob dolorem cordis, et propter contritionem spiritus ululabitis . Habetis igitur, filiae, gaudia rvenit hodie beata et intemerata virginitas. Contendite et vos intrare r angustam portam ad thalamum Sponsi vestri, cujus dotem et arrhas pro munere accepistis. Satagite ac procurate promereri bona quae vobis sunt repromissa, ut accipiatis cum rede quibus profecto in psalmo petii a Domino, hanc requiram , et: Credo videre bona Domini in terra viventium . Quae nimirum bona beata virgo Maria hodie laetissima in regno, quod olim ei praeparatum est una cum sanctis a constitutione mundi; hodie collocatur in throno a dextris Dei, sicut canitur in Psalmis: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate virtutum . Hinc, qu
Abbreviated transcription (Latin):
as & donorũ exuberantiã
tantũ se humiliauerit.
respicit in cęlo & in t̾ra.
& alta alonge cognoscit :
Quod si in cęlo humilia
requirit inter angelos:
quid putatis o filiȩ int̾ris.
ubi non nisi cũ peccato ci¬
nis & uermes sumus:
ccirco imitamini matrẽ
dñi & oboedite patribus:
humiliamini inter uir¬
gineos flores. quia ex gr̃a
dĩ sunt pudicitiarũ dõna
muneraq uirtutũ:
mplorate precib: dicite
cum propheta Non nob̾
dñe non nobis. sed nomini
tuo da głam: Quia qđ¬
cumq estis. si estis quod
uouistis. dĩ muneris est :¬
& gr̃a redẽptoris: Eius
inquã sunt dona cuius
hodie mater cȩlos głosi
conscendit. & penetrauit
locũ tabernaculi ad min¬
bilis usq ad domum di
in uoce exultationis ac
lȩcitiȩ. ubi iugit᷑ sonus
est epulantis: Ergo ur
prius cecinerat. gustate
dñs : Inde nunc epulatis
cũ scĩs om̃ib & letatur.
De qua nimirũ fruitione
deliciarũ. dñs ꝑ ysaĩam:
meis: Ecce qui seruurt
michi lȩtabuntur: uos

Expanded text:
am tantum se humiliavit, respexit in coelo et in terra , et alta a longe cognoscit. Quod si in coelo humilia requirit inter angelos, quid putatis, o filii, in terris, ubi non nisi cum peccato cinis et vermes sumus? Idcirco imitamini Matrem Domini, et obedite patribus; humiliamini inter virgineos flores, quia ex gratia Dei sunt pudicitiarum dona muneraque virtutum. Implorate precibus; dicite cum Propheta: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Quotcunque estis, si estis quod vovistis, Dei muneris est, et gratia Redemptoris. Ejus, inquam, sunt dona, cujus hodie mater coelos gloriosa conscendit, et penetravit locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei in voce exsultationis ac laetitiae, ubi jugiter sonus est epulantis . Ergo unde prius cecinerat: Gustate Dominus , inde nunc epulatur cum sanctis omnibus, et laetatur. De qua nimirum fruitione deliciarum Dominus per Isaiam: tis. ecce, qui seruiunt mihi, laetabuntur, uos
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo iuxta apłm glorifi¬
cate & portate dm̃ in cor¬
pore ur̃o Imitamini sponsũ
& amate: quia sponse estis
mitamini matrẽ uirginẽ
& scõs om̃s quos laudatis:
qm̃ non tantũ illis nr̃a
ꝓdest laudatio. quantum
Nobis eorũ imitatio. Unde
sponso magis placet imita¬
tor deuotus: quã laudator
otiosus Iamen uera lauda¬
tio cordis: imitatio ẽ operis:
Nam & uere laudare dm̃
& scõs in ipsũ iã opus uir¬
tutis est : dũ ꝓficit mens
& accendit᷑ igne diuini
amoris. solidaturq funda¬
mento uerȩ humilitatis
Qua ꝓfecto humilitate in
fundata post om̃ia pchi
diuinitus repromissa : ecce
inquit ancilla dñi. fiat
michi scđm uerbũ tuũ:
Hinc quoq in cantico. quia
respexit humilitatẽ ancil¬

Expanded text:
Et ideo, juxta Apostolum: Glorificate et portate Deum in corpore vestro . Imitamini sponsum, et amate, quia sponsae estis. Imitamini matrem Virginem et sanctos omnes quos laudatis, quoniam non tantum illis nostra prodest laudatio, quantum nobis eorum imitatio. Unde sponso magis placet imitator devotus, quam laudator otiosus. Tamen vera laudatio imitatio est operis. Nam vere laudare Deum et sanctos in ipsum, jam opus virtutis est, dum proficit mens, et accenditur igne divini amoris, solidaturque fundamento verae humilitatis. Qua profecto humilitate in fundata post omnia sibi divinitus repromissa: Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Hinc quoque ipsa in cantico: Quia respexit humilitatem ancil
Abbreviated transcription (Latin):
repleta est bona uolun¬
tate : Hinc & enĩ psalmi¬
sta dicit: Inme sunt ds̃
uota tua : quȩ reddam
laudationes tibi Iesi

Expanded text:
repleta est bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudationes tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tamen magisq hoc fidei
ꝓficit. sicũt᷑ scripturis scĩs
om̃ĩpotentia eius ad serit᷑.
Maxima enĩ credentibiis
orit᷑ confidentia: cũ agno¬
scunt illũ om̃a posse quẽ
credunt omnipotentem :¬
Ergo dñm ac dm̃ nr̃m ipsa
in primis eius opera tes¬
tantur: qui fecit hunc
mundum totũ ex nichilo:
& totã que magna est pul¬
chritũdo. tanquã speciosas
rerũ formas. ex nulla ma¬
theria extante composuit :
De ipso enĩ dicit scriptura

Expanded text:
ei proficit, sicut Scripturis sanctis omnipotentia ejus asseritur. Maxima enim credentibus oritur confidentia, cum agnoscunt illum omnia posse quem credunt. Omnipotentem ergo Dominum ac Deum nostrum ipsa imprimis ejus opera testantur, qui fecit hunc mundum totum de nihilo, et totam, quae magna est, pulchritudinem, tanquam speciosas rerum formas, ex nulla materia exstante composuit. De ipso enim dicit Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
DIES
tes prȩcellens: Ad est in¬
quam dies prȩclara des
inclita: dies inqua e mu¬
do migrasse creditur us¬
goMaRIA: Et ideo cu
summa exultatione lal¬
des intonet uniuersa t¬
ra. tantȩ uirginis illul¬
ta excessu: quia & it¬
dignum ualde est: ut
illius recordationis sollẽp¬
maximo honore : ꝑ quã
meruimꝰ suscipere uitae
auctorem: Satisq prepo¬
sterũ iudicandũ est: ut
cũ scõrũ celebramꝰ uicto¬
rias martyrũ: illius sol¬
lempnitatẽ illis non prȩ¬
feramus. quȩ huic mun¬
do edidit principẽ mar¬
tyrum In hac siquidẽ die:
competenter sponso illi
celesti proclamat uirgo
uarta. Teniusti manũ
axteram meã: in uolun¬
ill tua deduxisti me:
Aui gloria suscepisti me:

Expanded text:
dies tates praecellens, adest inquam, dies praeclara, dies inclyta, dies in qua e mundo migrasse creditur virgo Maria. Et ideo cum magna exsultatione laudes insonet universa terra, tantae virginis illustrata excessu, quia et indignum valde est ut illius recordationis solemmaximo honore per quam meruimus suscipere vitae Auctorem; satisque praeposterum judicandum est, ut cum sanctorum celebramus victorias martyrum, illorum solemnitatem illi non praeferamus quae huic mundo edidit principem martyrum. In hac siquidem die competenter Sponso illi coelesti proclamat virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me
Abbreviated transcription (Latin):
deceptos: obsessosq errori¬
bus Ipse & enĩ recte mors
& mendaciũ. sicut econtra
dñs ueritas uocatur & uita
Attulit autẽ nobis ueram
cognitionis suȩ lucem. ex¬
clusisq errorũ tenebris :¬
certũ nobis iter patriae
cȩlestis aperuit: Direxit
gressus operũ nr̃orũ. quã¬
tinus ꝑuiã ueritatis quã
monstrauit in cedere: atq.
ad mansionẽ ꝑpetuȩ pacis
possimus intrare quari
ꝓmisit: Hȩc igitur dona
camus & nos dñm in om̃i
tẽpore. quia uisitauit &
fecit redẽptionẽ plebi suę:

Expanded text:
deceptos obsessosque erroribus. Ipse etenim recte mors et mendacium, sicut e contra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quatenus per viam veritatis, quam monstravit incedere, atque ad mansionem perpetuae pacis possimus intrare, quam promisit. Haec igitur dona,camus et nos Dominum in omni tempore, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
tes qui de teuebris nos
uocauit in admurabile
lumen suum Euis con¬
tuie flagitemꝰ auxiliũ.
ut lucẽ scientis quã con¬
tulit in nobis. eẽ. conser¬
uet: atq ad ꝑfectũ usque
diem ꝑducat᷑: Et ut digni
simus exaudiri prȩcantes:
abiciamus ipsi opera tene

Expanded text:
ris nos vocavit in admirabile lumen suum. Ejus continue flagitemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tene
Abbreviated transcription (Latin):
pacem
Non
ueni pacẽ mittere: sed
gladium Supra dixerit.
quod dico uobis intene¬
bris dicite in lumine. &
quod in aure audias p̃¬
dicate suꝑ tecta: nunc
infert quid post prȩdi¬
cationẽ sequatur ad fidẽ
xp̃i. Totus orbis contra se
diuisus est. una queq do¬
mus & in fideles habuit:
& credentes. & propterea
bellũ missum est bonũ:
ut rumperetur pax mala:
Tale quid in genesi: ad

Expanded text:
pacem Non veni pacem mittere, sed gladium. Supra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi totus orbis contra se divisus est. Unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi ad
Abbreviated transcription (Latin):
inmoderata & indecens
cogitantib. & ideo resur¬
rectionẽ carnis non cre¬
dentib occurrit informi¬
tas Sed quẽ admodũ si
statua cuius lib& solubi¬
lis metalli. aut igne li¬
quesceret : aut contereret᷑
inpuluerẽ. aut confun¬
deret᷑ in massã. & eã uell&
artifex rursus ex illius
materiei quantitate re¬
parare : Nchil inter ẽẽt
ad eiꝰ integritatẽ. quȩ par

Expanded text:
immoderata et indecens immoderata et indecens cogitantibus et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursum ex illius materiae quantitate reparari, nihil interesset ad ejus integritatem quae par
Abbreviated transcription (Latin):
rant : sed seorsũ sibi singu¬
lis sua membra gestant᷑ib.
qͥb humani corporis copu¬
let᷑ integritas Non autẽ¬
de qua mortaliũ creat᷑
caro: sed in quelibet pul¬
uerẽ cinerẽ ue soluatur.
in quoslib& halitꝰ. aurasq
diffugiat. in quãcũq alioꝵ
corporũ substantiã uel
in ipsa elem̃ta uertatur.
in quorũcũq animaliũ.
eliam. hominũ cibũ cedar
carnẽq mutet᷑. illi animȩ
humanȩ puncto tẽporis¬
redit : quȩ illã primitus
ut homo fieret cresceret
uiueret animauit: Ipsa
itaq t̾rena materies. quȩ
discedente anima fit ca-¬
dauer: Non ita resurrectio¬
ne reparabitur. ut ea quȩ
dilabunt᷑. & in alias atq
alias aliarũ rerũ species
formasq uertuntur : quã¬
uis ad corpus redeant un-¬
de dilapsa sunt. ad easdẽ
quoq corporis partes ubi
fuerant redire necesse sit:
Nlioquin si capillis redit
quod tã crebra tonsura
detraxit. si unguib quod
totiens dempsit exsectio

Expanded text:
rant; sed seorsum sibi singurant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur integritas. CAPUTde qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcumque aliorum corporum substantiam vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium aut etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur, illi animae humanae puncto rereddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant, unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si in capillis redit quod tam crebro tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio,
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ : Recole maria in
libro ysaie ꝓpħȩ uirginẽ
quã ibi pariturã legisti.
& gaude. atq exulta: quia
tu esse meruisti: Tu ibi
p̃figurata es uirgo: tu ecce
concipies in utero. Non de
uiro: sed de sp̃u scõ Et
grauida eris: & incorrupta
manebis: Paries quidem
filiũ: & uirginitatis non
patieris detrimentum :
Efficieris grauida: & eris
mat̾ semꝑ intacta: Sen¬
ties pondera uentris: &
pudorẽ non ꝑdes castitatis:
ntumescent ubera tua.
& intacta manebunt
uiscera tua: At illa dix̃.
Ecce ancilla dñi. fiat michi
scđm uerbũ tuũ: O felix
oboedientia. O insignis gr̃a.
cęli inse opificẽ corpora¬
uit: Impleu̾it in ea dñs
qđ dudũ p̃dixerat : oboedi¬
entiã malo quã sacrificrũ
& scientiã dĩ plusquam
holochaustũ Hȩc sunt
uera ob edientia om̃i sacri¬
ficio gratior: hȩc uoluntas
cunctis hostiis acceptior

Expanded text:
torem. Recole, Maria, in libro Isaiae prophetae, virginem quam parituram legisti ; et gaude atque exsulta, quia tu esse meruisti. Tu ibi praefigurata es Virgo, tu ecce concipies in utero, non de viro, sed de Spiritu sancto: et gravida eris, et incorrupta permanebis. Paries quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis gratia, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior
Abbreviated transcription (Latin):
At uero ubi addescribendũ
duodecim apostolorum
cathalogum ꝑuenerunt:
tacito leui uocabulo: ma¬
theum illũ aꝑte nuncu¬
pauerunt Porro ipse ma¬
theus. iuxta hoc qđ scrip¬
tũ est: lustus prior acou¬
sator est sui. uenit ami¬
cus euis & inuestigauit
eũ: uulgato se nomine
canũ cognominat: Tho¬
mas inquit. & matheus
publicanꝰ. quatinꝰ maiorem
per hoc publicanis & pecca¬
torib. adipiscendę salutis con¬
fidentiam prȩbeat Quam
docendi formulã: paulus

Expanded text:
At vero ubi ad describendum At vero ubi ad describendum duodecim apostolorum catalogum pervenerunt, tacito Levi vocabulo, Matthaeum illum aperte nuncupaverunt. Porro ipse Matthaeus, juxta hoc quod scriptum est, justus prior accusator est sui, venit amicus ejus et investigavit eum, vulgato se nomine canum cognominat. Thomas, inquit, et Matthaeus publicanus, quatenus majorem per hoc publicanis et peccatoribus adipiscendae salutis confidentiam praebeat. Quam docendi formulam Paulus