comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽiNNunc uero postemus cru¬
putemus : Quidmiramur
quod xp̃s uocat iniquum
mammona: quid iuscipi¬
mus & umamus. quod pe¬
trus non habere testitur
conuuiatibi d&estanda sunt
quoque uescebitur alieno. bc¬
tores consulũ & milites excu¬
bare. Iudicemq ꝓuintiae
melius uis apudtẽ prañdere
quam in palatio⁊ Quod nob¬
tenderis facere tehȩc ugro¬
ges ꝑ miseris atque subiectis.
iudex sacculi plus defer&
clerico continenti ꝙ diuiti
Et magis sc̃ĩtatẽ tuã uenerat᷑ :
quã opes. Aut sitalis ẽ qui
non audiat derĩ cosnisi int̃
fialis: libent̃ carebo huras¬
comodi beneficio. Et xpm̃
rogubo ꝓ iudice: quimagis
potest citius subuenire i.
Melius ẽ enim confiderdindh̃o
quã confidere in homine
Meliuis ẽ sperare indno: quã
sperarein principibus
Numquam uinum redoleas:
neaudias illud philo sophi
hocnonẽ osculum porrigere.
si ꝓpinare : Vinolentos sa¬
cerdotes : &upostolus dã nat
& uetus lex ꝓ hiba: Qui al¬

Expanded text:
est. Nunc vero portemus cruest. Nunc vero portemus cruputabimus. Quid miramur quod Christus vocat iniquum mammona ? quid suspicimus et amamus, quod Petrus se non habere testaturConvivia tibi detestanda sunt quoque vescebatur alieno, lictores consulum et milites excubare: judicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. Quod si obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subjectis, judex saeculi plus defert clerico continenti quam diviti, et magis sanctitatem tuam venerabitur quam opes. Aut si talis est qui non audiat clericos nisi inter phialas, libenter carebo hujuscemodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest et citius subvenire. Melius est enim confidere in Domino quam confidere in homine. Melius est sperare in Domino quam sperare in principibus. Nunquam vinum redoleas, ne audias illud philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed vinum propinare. Vinolentos sacerdotes et Apostolus damnat , et vetus lex prohibet. Qui al
Abbreviated transcription (Latin):
queris t acitus quiliba res¬
pondeat: Curergo haecquȩ
dicis ipse non facis: Delica¬
tus magister.ẽ : quipleno
uentre deieiunis disputat :
Accusare auaritiam: & la¬
suscipez a mare filioꝵ
atimere seruorũ ẽ ⁊
S. patersũ inquit.
ubi ẽ honor meus:
tribuas quam in pudenter
p&ere quoddes Sed & ge¬
nus arrogantia e. ẽ: dem̃¬
tiorem tẽ uelle uideri.
quampontifex xp̃i est.
Nonomnia possumus om̃s
alius in eccła oculus ẽ. alius
lingua. alius manus alius
peg. Auris. uenter. & ce¬
tera. Lege paulum ad corin
unũ corpus efficiunt
Necrusticus & simplex fr̃
ideo sescm put& : sinihil
nouerit: Nec perĩtus &elo¬
quens lingua : existimo scĩ¬
q̃ tatem Mulique melius ẽ
eduob in ꝑfeccis. rusticitatẽ
habere scãm : quã eloquen¬
tium peccatricẽ Multi
aedificant pariu&es: &co¬
lumnas ecclesiae subtrahuNt:¬
cõpr̃ Mãrmora nitentauro splen¬
dendaquearia geminis
Altare distinguitur: &mi¬
nistrorum xp̃i nulla electio

Expanded text:
queris, tacitus quilibet resqueris, tacitus quilibet respondeat: Cur ergo haec quae dicis, ipse non facis? Delicatus magister est, qui pleno ventre de jejuniis disputat. Accusare avaritiam et lasuspice. Amare, filiorum; timere, servorum est. Si pater sum, inquit, ubi est honor meus? tribuas, quam impudenter petere quod des. Sed et genus arrogantiae est clementiorem te velle videri quam pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in Ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, auris, venter et caetera. Lege Pauli Epistolam unum corpus efficiunt. Nec rusticus tamen et simplex frater ideo se sanctum putet si nihil noverit, nec peritus et eloquens lingua aestimet sanctitatem: multoque melius est e duobus imperfectis rusticitatem habere sanctam quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes, et columnas ecclesiae substruunt, marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio
Abbreviated transcription (Latin):
cula & sudariola & fasciolas
& uestesoriadpliutas & oblatas
acdegusta coscibos. blandasq:¬
& dulcos litteras : scs amorñ
nit hab& ÷ Melmeũ. lum̃ meum.
meum que desiderium xp̃s. ẽ
Natus in paupere domo & in
tugurio rusticano. qui uix
milio & cibario pane rugien¬
tem satiare uentrem poterã :
nunc simila & melle fastidio
Noui& genera & nomina
piscium. in quolitore conca
lecta sint : Calleo saporib:
auium discerno ꝓuintias.
&ciborũ meraritas acnouis¬
simedamna ipsa delectant.⁊
Iuquidẽ diuinisscripturas
saepius lege : immonumꝙ
demanib: tuis sacra lectio
deponatur : Disce qđ
doccus : obtine cum
qui secundũ doctri¬
nam ẽ fidelem ser¬
inonem ut possisex¬
hosturi indo etrinasuna. &
contradicentes reuincere ⁊
Perma neinhis quue didicisti
& credita sunt tibi: Sciens
quo didiceris paratus sẽꝑ
idsitis factionẽ omniposdenti
terationem decaque inteẽ spe:
Nonconfundanto perasermo¬
nemtuũ necum in ecł elo¬

Expanded text:
cula et orariola et fasciolas cula et orariola et fasciolas et uestes ori adplicatas et degustaac dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiderium, Christus est. Natus in paupere domo, et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem satiare ventrem poteram, nunc similam et mella fastidio. Novi et genera et nomina piscium, in quo littore conchae lectae sint calleo, saporibus avium discerno provincias, et ciborum me raritas ac novissime damna ipsa delectant. Tu quidem divinas Scripturas saepius lege, imo nunquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. Disce quod doceas, obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere. Permane in his quae didicisti ac credita sunt tibi, sciens a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. Non confundant opera sermonem tuum, ne cum in ecclesia lo
Abbreviated transcription (Latin):
quodsi hinius cc̃modi non suerint
consangiunitatis castimioniq
ecclesia quae & officiũ p̃beant
& beneficiũ accipiant miixis¬
trando utin firmitis quoqi tua
fructũ habeat relȩ mesidãe
Sicio quosdã conualuis se corpore:
⁊ &ammo aegroture coepisse
Mericulo se tibiministrat. ceũ
uultũ ftequent̃ ad tendis
Spnł officiũ dȩricatus. autin
addnaqusitatur aut uirgo
Numquam domum solus introcas :
Tulesqu ehab&o socios: quoꝵ
contubernio non in famẽris
Silector si accolitus sipsulcer
sequitur: nonornentur ueste.
sed moribus : Neccala mistro
crispent comas: sed pudicitiã
habitu polliceantur : Solus cũ
sola secr&o. & ubsq arbitre
uel teste : non sedeas : Si fami¬
liurius ẽ aliquid loquendum :
hab& nutricem maiorem dom.
uirginẽ uiduum maritatam :
Non ẽ tam inhumana utnullũ
pra& tehabeat. cuis debeat
Ecredere : Caueiooms suspi¬
uones: & qͥuicquid ꝓlabilit̃
fingi potest non fingatur
amc deuita ⁊ Crebramunus¬

Expanded text:
Quod si hujuscemodi non fuerint Quod si hujuscemodi non fuerint consanguinitatis, castimoniaeque Ecclesia, quae et officium praebeant, et beneficiutrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. Periculose tibi ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem, maiorem domus uirginem, uiduam, maritatam; non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat. cui se audeat credere. caueto omnes suspiciones et, quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante deuita. crebra munus
Abbreviated transcription (Latin):
te & rep&ens iterũ iterumq
monebo neofficiũ clericatus
genus antiquae miltiȩ putes
rasmilitia: Neplus habeas
quamn quando dericus eẽ
caepisti & dicatur tibi⁊
Clericieorũ non ꝓderunt eis.
Mensulãtuã. pauperes & pe¬
regrini & cumillis xp̃m con¬
uiuam noueris Negotia¬
torẽ dericum & exinopedi¬
uitem. exignobiligloriosũ
quasiquandam pestẽ fuge ⁊
Corrum punt moresbonoscon¬
fabulationes pessimȩ ⁊e
Tuaurum contenis alius
diligit : Tucalcas opes
ille sectatur: T ibi cordis est
tum illi loquacitas Aihrita
fons foraplacent & plateȩ
& medicorum̃ tubernae :
Intanta morũ discordia qua
potest eẽ concordia: hospiitiolũ
tuũ : autraro aut nũquam
mulierũ pedes teranti ⁊ ti¬
Om̃ns puellas & iurgines xpp̃i
aut acqualit̃ ignora. autaeqpa
literdilige: Nes uhebdem
tecto manseris. nein p̃terita
sanctior : nec salo mone po¬
tes. eẽ sapientiore memento
semꝑ: quod paradisi colonũ
de possessione sua mulier
lib& apudomues fideut

Expanded text:
rum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae militiae putes, ras militia, ue plus habeas, quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: cIeri eorum non proderunt eis. mensulam tuam pauperes et peregrini et cum illis Christus conuiua nouerit; negotiatorem clericum et ex inope diuitem et ex ignobili gloriosum quasi quandam pestem fuge. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is diligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi cordi est tum, illi. uerbositas, adtrita frons, fora placent et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? hospitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut liter dilige. Ne sub eodem tecto mansites: nec in praeterita sanctior: nec Salomone potes esse sapientior. MEMENTO semper, quod paradisi colonum, de possessione sua mulier libet apud omnes fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
rius tollere : nostram prius
trabem eiciamus : Nullum
scriptura de signatũ ẽ : Nemi¬
nem speciaditer : meussermo
pulsauit: Generalis dediuitus :¬
dis putatio ẽ S ed qui mihi
ira sci uoluerit : prius ipse
desẽ qđ talis ẽ confitebitur :¬

Expanded text:
nostram prius trabem eiecimus. nullum scriptione signatus est, neminem specialiter meus sermo pulsauit: generalis de uitidisputatio est. qui mihi irasci uoluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
cuius lib& negotiationis ingentis
cupiditateq censendũ. aut in
quocũq gradi sint positi
mox aclericab officiis abstinere
cogantur. Qm̃domusdĩ : domꝰ
orationis & eẽ deb& & dici-
Neofficina negotiationis & spe

Expanded text:
cujuslibet negotiationis ingeniis, cujuslibet negotiationis ingeniis, cupiditateque cessandum, aut in quocunque gradu sint positi, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur, quoniam domus Dei domus orationis et esse debet, et dici: ne officina negotiationis, et spe
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis clericorum exercere
foenus ad temt&: Indecens
enim ẽ : crimensuũ cõmodis
alienis inpendere : Fȩnus
autẽ hoc solum aspicere
& exercere debemus ut quod
hic miseri corditer tribuimꝰ.
ab eo dño quimultipliciter &
in ꝓp&uũ mansura r&ri¬
bu& recipere ualeamus :¬
FXU. UTCIERICINUUAS NEOOTA¬
TIONES INTIONESTAS ETTAPIS
LUCRA SECTEN .TUR
onsequens fuit ut illuquoq
Qquuedepiceni pastibus nuꝑ
ad nos missa relationuntiauit
non p̃tereunda putaremus⁊
Idẽ : plurimos dericor nego¬
tiationib: in honestis & lucris
turpib inminere. nullo pu¬
dore cernentes euangelicã
lectionẽ quia ipsedñs nr̃
negotiatores .e. templo uer¬
beratos flugellis adseritur
expulisse : Necapostoli uer¬
barecolentes : quibus ait : Ne¬
momilitans dõ implicatsene
gotus saecularibus : Psalmista
quoq dauid surda dissimulantis
aure cantantẽ : qm̃ ñ cognoui
negociationes. introibo in po¬
tentius dñi : Pro inde huiꝰ cemodi
ut ab indignis phac questib no

Expanded text:
aliquis clericorum exercere fenus attentet: indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, ab eo Domino, qui multipliciter et in perpetuum mansura retribuet, recipere valeamusur Ut clerici nullas negotiationes inhonestas et turpia lucra sectentur. XV. Consequens fuit, ut illa quoque, quae de Piceni partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis, et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, quia ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse . Nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se gotiis saecularibus . Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovi negotiationes, introibo in potentias Domini ; proinde hujusmodi aut ab indign
Abbreviated transcription (Latin):
rectum xp̃itrumitẽ teneat.
luin e addiuersauitiorum diuer¬
ticulu rapiatur: Scio quidẽ
maba uunculotuo beato heliodoro
quinunc pontisex xp̃i ẽ : te
& didicisse quae scã sunt & co¬
tidiae discere normãq te eiꝰ

Expanded text:
rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Scio quidem ab avunculo tuo B. Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse quae sancta sunt, et quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
suũ : & nominis diffinitione
p̃latanitat᷑. eẽ. quoddicitur:
Sienim deros grece . lutine sors
appellat᷑ : ꝓꝑterea uocanter
clerici qui a de soste sunt dñi
uel quia dñs ipsesors idẽ pars
clericorũ ẽ⁊ Etquia uelut ip̃se

Expanded text:
ne praelata nitatur esse quod dicitur. Si enim cleros grece, latine sors appellatur, propterea vocantur clerici, quia de sorte sunt Domini, vel quia ipse Dominus sors, id est pars clericorum est. Et quia vel ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ ininanutua sac rasi tlectio:
frequent᷑ orandũ & flexo
corpore menserigenda ad
dñm⁊ Crebrae iugiliue :¬
& uentre uacuo sepius dor¬
miendũ: Rumusculos &glo¬
riolus & palpantes ado lato¬
res quasi hostes deuita ⁊¬
Pauperibus & fratribus re¬
frigeria sumptuũ manuꝓ
non app&us aeculuriũ
& maxime potentium con¬
sostium : deuĩta : Hab& o
simplicitatẽ columbae :
necuiquũ machineri sdolos:
Et serpentis astutiũ : nealioꝵ
sub planteris insidus ⁊
Non multũ distat in uitio. ł
decipereposse uel decipi
Templumxp̃i. anima credentis ẽ :
Illamexorna illum uesti. illi
offerdonaria in illaxp̃m
suscipe: Nẽscio enim quomo¬
doplus pluceat mundo qui
ICOAUTEM

Expanded text:
tua sacra sit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepius dormiendum. rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores quasi hostes fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu non appetas. Saecularium et maxime potentium consortium devita. Habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machinet serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. non multum distat in uitio uel decipere posse uel decipim Christi, anima credentis est: illam exorna, illam vesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. Nescio enim quomodo plus placeat mundo, qui Dico autem
Abbreviated transcription (Latin):
rius tollere : nostram prius
trabem eiciamus : Nullum
scriptura de signatũ ẽ Nemi¬
nem speciuliter : meussermo
pulsauit: Generalis dediuitiis:
disputatio ẽ S ed quimibi
ira sci uoluerit : prius ipse
dese qđ talis ẽ confitebitur

Expanded text:
prius trabem eiecimus. nullum scriptione signatus est, neminem specialiter meus sermo pulsauit: generalis de uitiis disputatio est. qui mihi irasci uoluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
illis pbere & exempla uistutis
simulcum uerbo p̃dicationis
debent sollicit e impendere
quu ꝓpter studeat unusquisq
p̃latus ut familiue xp̃i. an¬
nonamspiritulem carpalẽq
fideliter subministr&. ut effici
mereatur ille euangelicus
seruus de quodicitur  ꝑsdelis
seruus & prudens qu ẽ consti¬
tuit dñs suꝑ familium suumi
utd& illis intempore triaici
men suram⁊ ergo sicut subditis
neces suria corporis tribuunt
itunihilominus studeredebent
ut
idem religiosis¬
si me
ordinem canonicũ
seruent. & platis suis acma¬
gistris honorem debitum
humiliter inpendant
Vthoris canonicis diuinum
officium deuotissime exple¬
ant : Intus forisq non solũ
habitu& actu : sed &ium ipso
incessu in rep̃hensibiles exsis¬
tant : Vt non otio uacent:
non uaniloquiis inseruiant ⁊
Nond& ractionib: & cu&eris ui¬
tiorum in lẽcebris incumbant :
sed potius aut orationi. aut
lectioni aut quib: lib& eccłae.
aut ceste ꝓpriis utilitatib: uacent

Expanded text:
illis praebere, et exempla virtutis illis praebere, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis debent sollicite impendere. Quapropter studeat unusquisque praelatus, ut familiae Christi annonam spiritalem, carnalemque fideliter subministret, ut effici mereatur evangelicus servus, de quo dicitur: Fidelis servus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram . Ergo, sicut subditis necessaria corporis tribuunt, ita nihilominus studere debent, ut iidem religiosissime ordinem canonicum servent, et praelatis suis ac magistris honorem debitum humiliter impendant. Ut horis canonicis divinum officium devotissime expleant, intus, forisque non solum habitu et actu, sed etiam ipso incessu irreprehensibiles existant. Ut non otio vacent, non vaniloquiis inserviant, non detractionibus et caeteris vitiorum illecebris incumbant, sed potius aut orationi, aut lectioni, aut quibuslibet ecclesiae, aut certe propriis utilitatibus vacent,
Abbreviated transcription (Latin):
mensurae. diuersissi mae
& inaequales soleunt haberi:
publicum tumen pondus ꝓ¬
uintiis ciuitatib: m&ullisq
inditum nihildiuersitatis
aut in aequalitatis patideb&
Quatenus sicutidem pondus
eadem mensura aeque illis
tribuatur. Nouer inttum̃
generalit̃ om̃s: libram non
amplius quam duo decim
unciis consture debere. cxXIII.
QUOD APRAELATIS GINIINA
PAS TIOSIT SUBDITISITPINDENDA
ollester pruelictis satagen¬
dum ẽ : ut eosquibus prȩs̃
uerbis & exemplis adbene
uiuendum in formert.¬
Fixoque cordetenendum. ne
cos quasi ꝓprios. sed ut dñi sui
gregem tractare meminerint.
Iuxtuillud quod p&ro dicitur
Sidiligis me pasceoues meas.
Meus inquit : nontuus Ethoc
ideodicimus quia sunt ñ nulli
sed suue uelgloriae uel domi¬
nationis uel quuestus gratia
pascunted & hocuigilunt̃
ꝑpende redebent : quod eadẽ
p. stio gregis dominici non
uni formi sed multi moda est
solliacudine gerenda. Scilic&
quia & t̃rena subsidia diligent̃

Expanded text:
mensurae diversissimae mensurae diversissimae et inaequales soleant haberi, publicum tamen pondus provinciis, civitatibus, metallisque inditum, nihil diversitatis aut inaequalitatis pati debet, quatenus sicut idem pondus eadem mensura aeque illis tribuatur. Noverint tamen generaliter omnes libram non amplius quam duodecim unciis constare debere. CAPUT Quod a praelatis gemina pastio sit subditis impendenda. Solerter praelatis satagendum est ut eos quibus praesunt verbis et exemplis ad bene vivendum informefixoque corde tenendum ne eos quasi proprios, sed ut Domini sui gregem, tractare meminerint, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Et hoc ideo dicimus, quia sunt nonnulli, sed suae vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Sed et hoc vigilanter perpendere debent, quod eadem pastio gregis Dominici, non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda: scilicet quia et terrena subsidia diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
qua lib& dissimulatione aut
tenacitate subditis subtrahant :
Nepauꝑtatis occasione conpulsi :
ꝑdiuersa uagari accurpibus
sẽimplicari negotus cogant᷑
Relictoq ecclesiastico officio.
incipiant indisciplinate ui¬
uere & ꝓpriis uoluptatibus
deseruire ⁊ Et p̃latiquieis
neces suria largiendo ad ño
remunerari poterant : dis¬
trict e& seuere iudicentur ⁊
Dent quippe eis pulmentum :
inquib nutrimina fiant.
unde necessaria pulmenta
hubeant : Exceptishis quae
decccđȩ uillis. ueloblationib
fidelium accipiunt : Habeant
itaque idem ca nonici hostos
holerum : undecum cu&eris
additamentis. aliquod pul¬
m̃tũ quotudiȩ in refectorio
sibi uicis simministrent:
Propẽ diuersitates namque
&inaequalitates m̃ surarũ
quue apud plerosque non ȩq
secundum dñi legem. sed secun¬
dumunius cuiusq ꝓuntiae
usum habentur. Mensurã
cibi & potus. ponderis ratione
canonicis dandam eẽ censum:
Et hocideo qui a cumhuius cemodi

Expanded text:
qualibet dissimulatione aut qualibet dissimulatione aut tenacitate subditis subtrahant, ne paupertatis occasione compulsi, per diversa vagari ac turpibus se implicare negotiis cogantur: relictoque ecclesiastico officio, incipiant indisciplinate vivere, et propriis voluptatibus deservire; et praelati, qui eis necessaria largiendo, a Domino remunerari poterant, districte et severe judicentur. Dent quippe eis pulmentum, jibus nutrimina fiant, unde necessaria pulmenta habeant, exceptis his quae de ecclesiae villis vel oblationibus fidelium accipiunt. Habeant itaque iidem canonici hortos olerum, unde cum caeteris additamentis aliquod pulmentum quotidie in refectorio sibi vicissim ministrent. Propter diversitates namque et inaequalitates mensurarum, quae apud plerosque non aeque secundum Domini legem, sed secundum uniuscujusque provinciae usum habentur, mensuram cibi et potus ponderis ratione canonicis dandam esse censuimus, et hoc ideo, quia cum hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
Non autem id murmurantes :
sed magis cum gratiurũ actione
quod dari potest accipiant.
& socialiter in scõꝓposito ꝑ¬
seuerent : Idcrco pros picere
sibidebent canonici. ut uinũ
aut quem lib& alium potũ
inelemosina sibidatum :
incommuni recondant cellario ⁊
Quatenus inminente huius ce¬
modi sterilitatis tempore :
sus eo suffragentur cõmunit̃
necessitatibus. non tam̃ eis ꝓpt̃
hoc up̃latis potus debitus penitꝰ
subtrahatur. siestunde d&ur
Qui uero & sius ecclesiae abundant
rebus: instante sterilitatis
tempore eis quos pauperes
pascit ecclesia. suis facultatib
cum caritate & humilitate suf¬
fragari ꝓcurent: Vtiuxta
a postolum frat̃ fratrẽ adiuu&
&umbo consolentur: Non tam̃
obid se suꝑbiendo extollant:
quia sicut in libro prosperile¬
git᷑ non sed ebent huius cemodi
inani iactantia prae ferr e.
his quos nihilhabentes pascit
acuestit eccła ⁊ Illud interea
sem ꝑ caueant praȩlacti: ne
id qđ daredebent aut possunt.

Expanded text:
Non autem id murmurantes, Non autem id murmurantes, sed magis cum gratiarum actione, quod dari potest, accipiant, et socialiter in sancto proposito perseverent, idcirco prospicere sibi debent canonici ut vinum aut quemlibet alium potum in eleemosyna sibi datum, in communi recondant cellario, quatenus imminente hujuscemodi sterilitatis tempore, suis eo suffragentur communiter necessitatibus: non tamen eis propter hoc a praelatis potus debitus penitus subtrahatur, si est unde detur. Qui vero et suis et ecclesiae abundant rebus, instante sterilitatis tempore, eis, quos pauperes pascit ecclesia suis facultatibus, cum charitate et humilitate suffragari procurent, ut, juxta Apostolum: Frater fratrem adjuvet, et ambo consolentur . Non tamen ob id se superbiendo extollant: quia, sicut in libro Prosperi legitur, non se debent hujuscemodi inani jactantia praeferre his quos nihil habentes pascit ac vestit ecclesia. Illud interea semper caveant praelati, ne id quod dare debent aut possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
conferre possunt: In locis igit᷑
ubi ꝑmodicesunt res eccłȩ
aut fostequorundam abs¬
tractu ualde ad tenuatae.
paucinu mero magnitam̃
constituantur officio. quib:
sultim p̃missa minor men¬
sura sine difficultate dari
possit : Diebus uero festis
sicut moris. ẽ ecclesiae :
iuxtu quod melius p̃latipos¬
sunt. fratrib: cibũ potũ que
ministrent: In his itaque
locis ubi foste non nulli p̃lati
piorũ praelitorum imitan¬
tes exemplum magis sub¬
ditisdare soliti sunt : nulla¬
tenus bonum quod faciunt
obmittant ⁊ sed & sicuiab
a&ernam r&ributionẽ ma¬
gissubditis suꝑerogure libuerit :
hilariter quod poterit tribuat :
Sin autem : nullatenus men¬
suram praedictam. absque
in eui tabili causa eis subtrabat
Quando igitur tempus sterili¬
tatis uini extiterit. sicut cre¬
bro peccatis ꝓpedientibus
euenire sol& & pruelatiquan¬
tum debent dureuinum ca¬
nonicis nequȩ uerint. id quod
dederint. sic discr&e & tempe¬
rat. e distribuant u tomnes
communiter eo utantur ⁊

Expanded text:
conferre possunt. In locis igitur ubi permodicae sunt res ecclesiae, aut forte quorumdam abstractu valde attenuatae, pauci numero, magni tamen constituantur, officio, quibus saltem praemissa minor mensura sine difficultate dari possit. Diebus vero festis, sicut moris est Ecclesiae, juxta quod melius praelati possunt, fratribus cibum potumque ministrent. In his itaque locis ubi forte nonnulli praelati, piorum praelatorum imitantes exemplum, magis subditis dare soliti sunt, nullatenus bonum quod faciunt omittant. Sed et si cui ob aeternam retributionem magis subditis supererogare libuerit, hilariter quod potuerit tribuat. Sin autem, nullatenus mensuram praedictam absque inevitabili causa eis subtrahat. Quando igitur tempus sterilitatis vini exstiterit, sicut crebro peccatis praepedientibus evenire solet, et praelati, quantum debent, dare vinum canonicis nequiverint, id quod dederint, sic discrete et temperate distribuant ut omnes communiter eo utantur.
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ uener&ur
Ies ꝑtinum diurni
finis officium. &ul¬
ternaelucis occasus est :
cuius exu&eri testum̃to
sollemnis ẽ cuelebratio.
Denique hoctempore: u& c¬
rum sacrificia offerri
adolerique altario aro¬
mata & tura mõs erat.
Testis ẽ hrmnidicus ille
regio ac sacerdotali ꝑ func¬
tus officio : dicens Diri¬
gatur oratio mea sicut in¬
censũ inconspectutuo:
eleuatiomanuũ mearum
sacrificium uesꝑtinum.
Innouo quoque testum̃to
riũ suicor poris
& sanguinis initio tradidit
ut tempus ipsum sacrificis
ues perum ostender& scłi :
Pr̃c inde in honore acme¬
moria tantorum sacra¬
mentorum : his temporib:
ad eẽ nos dec& dĩ conspec¬
tibus & ꝑ sonare in eius
cultibus orationum
nostrarum illi sacrificiũ
offerentes. atque in eius
laudibus pariter exul¬
tantes. Vesperum autem
nominatum : asidere
quod uesper uocatur
& decidente sole exori¬
tur. De quo prophe¬
ta dicit. E tues perum
superfilios hominum ꝓ¬
DECONPLETIS
ecompletis autem cuele

Expanded text:
mysterium veneretur. mysterium veneretur. Vespertinum diurni finis officium et alternae lucis occasus est. Cujus ex Veteri Testamento solemnis est celebratio. Denique hoc tempore veterum sacrificia offerri adolerique altario aromata et thura mos erat. Testis est hymnidicus ille, regio ac sacerdotali perfunctus officio, dicens: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . In Novo qrium sui corporis t sanguinis initio tradidit, ut tempus ipsum sacrificii vesperum ostenderet saeculi, proinde in honorem ac memoriam tantorum sacramentorum his temporibus adesse nos decet Dei conspectibus, et personare in ejus cultibus, orationum nostrarum illi sacrificium 388 offerentes, atque in ejus laudibus pariter exsultantes, Vesperum autem nominatum a sidere, qui vesper vocatur, et decidente sole exoritur. De quo propheta dicit: Et vesperum super filios hominum pDe completis. 1. De completis autem cele
Abbreviated transcription (Latin):
NICOS OPOREET
c ramtestium sextũ & nonã :
danih &tres puer suppli¬
cationib: deuouerum : Scilic&
utalostudie in tempus suppli¬
cationis. treshorae porrectȩ
porlicis interu. lla ratis
derr ensicnibus t̃minatu:
trinitas terdiei rogatuco¬
ler& : Illud &umoccurrens
adꝓ hationem uenerabilis
trimtutis: quod sp̃s sc̃s hora
t̃tia hoc ẽ suoloc &numero
&temporedescendit ad t̃ras
implecurus gratiã quã xp̃s
ꝓmisit : Numn & sexcabora
buli cruciam̃t pirrexte ⁊
Tidie ñ sacram̃to lerumis ao
ñ cẽ tẽporib : ꝑternas horas
trinitatis ꝑ fectio aut laudat᷑
cuelebritatibus aut p̃cibus
impetrat᷑ : Lic&& si cõputetur
diurnacuelebritas ꝑquater¬
nariũ usq inues ꝑtinũ officiũ
hoc ẽ quaternis significatur munđ
quad rifario diui sus in trinitate saluatus¬
Si quidem & in nocte statio¬
nes uigiliue militures in
quattuor pastes diui sae.
ternis horarum spatiis se¬
cernuntur : ut & in ipsis
nocturnis mundiulibus¬
quae officus: trinitatis

Expanded text:
et. Horam tertiam, sextam, et nonam, Daniel et tres pueri supplicationibus devoverunt , scilicet ut ab ortu diei in tempus supplicationis tres horae porrectae.per lucis intervalla latis dimensionibus terminata, Trinitas ter in die rogata coleretur. Illudabilis Trinitatis, quod Spiritus sanctus hora tertia, hoc est, suo loco et numero et tempore descendit ad terras, impleturus gratiam quam Christus promisit. Nam et sexta hora buli cruciamenta porrexit. Tali enim sacramento legitimis ad precem temporibus per ternas horas Trinitatis perfectio, aut laudatur celebritatibus, aut precibus impetratur. Licet et si computetur diurna celebritas, per quaternarium usque in vespertinum officium, hoc est quater ternis significatur, quia mundus quadrifario diSiquidem et in nocte stationes, et vigiliae militares in quatuor partes divisae ternis horarum spatiis secernuntur: ut et in ipsis nocturnis mundialibusque officiis Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrã declinans: cxxu
UICANO NICI CUCUILASNO¬
NACTIORŨ N INDUANE
apud plerosq canonicos inole¬
uis se conperimus usum:
eo quod contramorẽ ecclesiasticũ.
cocullus quib: solis monachis
utendũ ẽ induant Numutiq
illorum habitum paenitus
usurpure non debeant : aquoꝵ
ꝓposito quodum modo distant :
Quia sicut in decens ẽ ut arma
milituria morelaicorũ gesteNt
itanimirũ in honestum & uul¬
de in decorum ẽ ut ulterius ꝓ¬
positi indumenta sibi in ponan
Habitus namq singulorũ ordi¬
nũ. idcirco in ecđa ab inucem
discr&i sunt : ut hisuisis cuiꝰ
ꝓpositi sit gestans. uelinquũ
ꝓfessione dño milit&. liquido
cognoscatur : Nam& dnĩ lege
uirmuliebrem & mulier uiri¬
lem ꝓhib&ur induere uestẽ ⁊
Salic& : utut̃ q̃ sexus sib conuenieNł
ueste indutus incaedat. sicut
cnimturpet̃ uirum uestẽ
muliebrem: & mulierẽ
uestẽ uirilem ine uere :
ita ualda indecorum. ẽ
canonicum uestem monas¬
ticam induere. Nisitumen

Expanded text:
sinistram declinans. CAPUsinistram declinans. CAPUcanonici cucullas monachorum non induant. apud plerosque canonicos inolevisse comperimus usum, eo quod contra morem ecclesiasticum cucullas, quibus solis monachis utendum est, induant, cum utique illorum habitum penitus usurpare non debent, a quorum proposito quodammodo distant, quia sicut indecens est ut arma militaria more laicorum ita nimirum inhonestum et valde indecorum est, ut alterius propositi indumenta sibi imponant. Habitus namque singulorum ordinum idcirco in ecclesia ab invicem discreti sunt, ut his visis, cujus propositi sit gestans, vel in qua professione Domino militet, liquido cognoscatur. Nam et Domini lege vir muliebrem, et mulier virilem prohibetur induere vestem, scilicet ut uterque sexus sibi convenienti veste indutus int virum vestem muliebrem, et mulierem vestem virilem induere, ita valde indecorum est canonicum vestem monasticam induere, nisi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dant. in quo eorũ conuersatio
alaicorum distare uidebit᷑ :
dec& porro. ut eorũ talis sit
uestium cultus. quioccasione
uanitatis cureat. & nihil
nouitatis. nihilsuꝑ fluitatis
redo leat. nihilquere p̃hen¬
sionis. aut detractionis ha¬
beat : Non enimspecialiter
praesumi deb& ubuliquo:
quod non generalitertene¬
atur ubomnibus : Id est:
neplus iusto cultioruestis.
nec in solita at que de formis
quia in utro illorũ aut elationis
aut cestesimulationis noxa
patest& ⁊ Int̃ utrũq: enim
iustus discr&ionis modera¬
tissime tenendu ẽ : Quueple¬
nissime inuita beati augustini
in laudẽ illius ꝓlata: italegit᷑:
Vestis eius & cualciamenta uel
lectualia: exmoderato & con¬
petenti habituerant :
Necnĩtidunimiũ : nec abiectu
plurimum : quia hispleriq
ueliacturae sẽin solenter ho¬
minessolent uel abi cere
Exutroque non quae iħuxp̃i :
sedquue sua sunt quuerentes:
Atiste ut dixi mediũ tenebat.
neque addexterum neq ad

Expanded text:
dant, in quo eorum conversatio dant, in quo eorum conversatio a laicorum distare videbitur? Decet porro ut eorum talis sit vestium cultus, qui occasione vanitatis careat, et nihil novitatis, nihil superfluitatis redoleat, nihilque reprehensionis, aut detractionis habeat. Non enim specialiter praesumi debet ab aliquo, quod non generaliter teneatur ab omnibus, id est, nec plus justo cultior vestis, nec insolita atque deformis: quia in utroque illorum, aut elationis, aut certe simulationis noxa patescet. Inter utrumque enim virtus discretionis moderatissime tenenda est. Quae plenissime in Vita beati Augustini , in laudem illius prolata, ita legitur: Vestis ejus et calceamenta, vel lectualia, ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerique vel jactare sese insolenter homines solent, vel abjicere, ex utroque non quae Jesu Christi, sed quae sua sunt, quaerentes. At iste, ut dixi, medium tenebat, neque ad dexteram, neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
mato quamdericos ⁊
Etbeatus gregorius ⁊ Nemo
Quia si hocculpu noness& nul¬
lomodo iohannem dñs deuesti¬
mentis suis us piritate lau¬
dass& ⁊ Sicultus uestium
culpunon ess& : nequuquã
p&rus a postolus ꝑuepistolũ
feminas ap̃tiosarum uestiũ
app&ĩtu conpescer& dicens
non in ueste p̃tiosa : Pensandũ
nobis sum mõpere. est. decultu
uestium quaeculpasit hoc & iã
iuiro sappetere : a quocurauit
pustor ecclesiae & femina sꝓhi¬
bere ⁊ Quuꝓpt̃ opost& cano¬
nicos scãrũ scripturarum
auctoritati purere: scorũq
putrum documenta uigi¬
lunter ꝑpendere ut humi¬
litatem quam corde gestant.
actu habitu incessu ipsu
u&iũ aequitationereligio¬
sissime de monstrent
Plus quae uelint scã conuersa¬
tione eximiisq moribus ꝙ
ornatu uestiũ fulgere ⁊
Si enimmore coniugatoꝵ in se
ornandis nitorẽ uestium
faleris. ae quorum cu&erisq
humanae uanitatis rebus
abusi fuerint. scilic& ut se
similibus uti debere conten¬

Expanded text:
mato, quam clericos. mato, quam clericos. Et beatus Gregorius : Nemo, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si cultus vestium culpa non esset, nequaquam Paulus apostolus per epistolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensandum nobis summopere est de cultu vestium, quae culpa sit, hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor ecclesiae et feminas prohibere. Quapropter oportet canonicos sanctarum Scripturarum auctoritati parere, sanctorumque Patrum documenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gestant, actu, habitu, incessu, ipsa etiam equitatione, religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversatione, eximiisque moribus, quam ornatu vestium fulgere. Si enim more conjugatorum in se ordinandis, nitore vestium, phaleris equorum, caeterisque humanae vanitatis rebus abusi fuerint, scilicet ut se similibus uti debere conten
Abbreviated transcription (Latin):
tione feriendis damnentur.
spotiuscũ electis pastorib ꝑpe¬
tua felicitate ad ño remunerent᷑
CXXIIII. UT CANONICI
SICUT INCETERIS ITAETIÃ
INCUITUUESTIŨ NODŨ
TENEANT DISCRETIONIS
uuere repotius dm̃ cultu
cordisquam corporis:
euidentibus scripturae.
scaẽ pat& indicus¬
Proindecanoni cis¬
cis
totis uirbus elaborandũ ẽ:
ut& indumenta uistutum
habeant interius & ꝑ in mo¬
deratum cultum caueant
dehonesture religionis digni¬
tatem exterius : Quantum
u&ium a suꝑ fluo &imnoderato
cultu uestiũ se conpescerede¬
beant : multis scõrũ putrum
documentis ꝑ doceri potest:
Dicitenim beatus hiero nimus
inepistolu ad custochium ⁊
Sunt quidẽ meiordinis : quib:
omnis cura est de uestibus sibe¬
neoleant si peslusapelle non
fulleat. crines calumistri
uestigio rotantur ⁊ Digiti
deanulis radiant ⁊ et neplan¬
tus humidior uia spargat.
uix imprimunt sum ma
uestigia ⁊ Tales inquit cũ
uideris: sponsos mugis aesti¬

Expanded text:
tione feriendis damnentur, tione feriendis damnentur, sed potius cum electis pastoribus perpetua felicitate a Domino remunerentur. CAPUT CXXIV. Ut canonici, sicut in caeteris, ita etiam in cultu vestium modum teneant discretionis. Quaerere potius Deum cultum cordis quam corporis, evidentibus Scripturae sanctae patet indiciProinde canonicis totis viribus elaborandum est, ut et indumenta virtutum habeant interius, et per immoderatum cultum caveant debonestare religionis dignitatem exterius. Quantum etiam a superfluo et immoderato cultu vestium se compescere debeant, multis sanctorum Patrum documentis perdoceri potest. Dicit enim beatus Hieronymus in epistola ad Eustochium: Sunt quidam mei ordinis quibus omnis cura est de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat: crines calamistri vestigio rotantur, digiti de annulis radiant, et ne plantas humidior via spargat, vix imprimunt summa estigia: tales, inquit, cum videris, sponsos magis aesti
Abbreviated transcription (Latin):
instrtutionẽ & alias scriptu¬
rarũ scarum lectiones ꝑle¬
gant. & ꝓ ad missis ueniam
postulent. & sententiumy
qualitate admissi suscipiaN
Vbi &iam de communi ꝓfectu
& utilitate ecclesiue ꝑtractent :
Vtomnes indormitorio : nisi
quẽ infirmitus aut senectus
id facere phibuerit. dormiaNł ⁊
INrefectorio cotidi e unare¬
ficiantur : nisi foste quem
necessitus ab esse conpulerit.¬
& hoc Non sinelicentia ma¬
gistri fuit : Illis quo que
comedentibus &nlentium
religios e tenentibus :
continuatim legatur lectio
&abhis intentissime audi¬
atur: Vtuicissim in refec¬
torio & cu&eris cõ munibus
necessitatibus sibi fra¬
t̃nitatis officio
seruiant: Utnullus
foras : nisi ꝑlicentiũ egredi¬
atur Egressus quoque
nullum desẽ de traccioni
locum d& sed mugis imitu¬
bilem secunctis exhibeat
Hancigitur geminã pustionẽ :¬
p̃luti sibi commissis ouib:
impendere instanter ꝓcu
tifici secum in tremendi exa h¬
minis die inlesus p̃rentantes :
non cum reꝓbis & diuinaul¬

Expanded text:
aliarum Scripturarum sanctarum lectiones perlegant, et pro admissis veniam postulent, et sentent am pro qualitate admissi suscipiant: ubi etiam de communi profectu et utilitate Ecclesiae pertractent. Ut omnes in dormitorio, nisi quem infirmitas aut senectus id facere prohibuerit, dormiant: in refectorio quotidie una reficiantur: nisi forte quem necessitas abesse compulerit, et hoc non sine licentia magistri fiat. Illis quoque comedentibus et silentium religiose tenentibus, continuatim legatur lectio, et ab his intentissime audiatur, vicissim in refectorio et caeteris communibus necessitatibus sibi fraternitatis officio serviant. Ut nullus foras, nisi per licentiam egrediatur, egressus quoque nullum de se detractioni locum det, sed magis imitabilem se cunctis exhibeat. Hanc igitur geminam pastionem praelati sibi commissis ovibus impendere instanter procurtifici, secum in tremendi examinis die illaesas praesentantes, non cum reprobis et divina ul
Abbreviated transcription (Latin):
Thesauritate uobis thesau¬
ros incuelo : ubinec erugo
nec tinea demolitur: Item
Adtendite uobis: ne fostegra¬
uentur cordaurã incrapula
& ebri i&ate &curis hui
uitae . Item ⁊ dico dutẽ uob:
nolite resistere malo: Et dili¬
gite inimicos ur̃os: lene sa¬
atehis quuos oderunł
lũ niđtib: uos Iten nomnis
quui rascitur fratrisuo
reus eritiudicio : Quidixe¬
rit racha. reuserit concilio ⁊
Quidixerit fatue : reuserit
gehennȩ ignis : Item
Omne uerbũ otiosum quod
locuti fuerint homines:
reddent decorationẽ indieiudicui ⁊
Item Siquiste ꝑcusseritin
dextera maxilla praebe
illi &ulterã. Item. Estote
miseri cordes: sicut & pat̃
ur̃ misericors ẽ  Item
Si peccauerit intefrat̃tiuus:
dimitte ei sepues. Et non
solũ septies : sedusq: septua¬
gies septies : Itẽ si non re¬
miseritis hominib: decor¬
dib: ur̃is: nec ꝑat̃ uester
cuelestis dimitt& uob peccata ur̃a ⁊¬

Expanded text:
Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea demolitur . Item: Attendite vobis, ne forte graventur cordavestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae . Item: Dico autem vobis: Nolite resistere malo; et: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui vos oderunt, lumniantibus vos. Item: Omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui autem dixerit Racha, reus erit concilio. Qui dixerit Fatue, reus gehennae ignis. Item: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Item: Si quis te percusserit in dextera maxilla, praebe illi et alteram . Item: Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est . Item: Si peccaverit in te frater tuus, dimitte ei septies: et non solum septies, sed usque septuagies septies. Item: Si non remiseritis hominibus de cordibus vestris, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata
Abbreviated transcription (Latin):
uini ferax fuerit : accipiant
ꝑ singulor dies quinque lib
uini sitam̃ sterilitas impe¬
dimento ñ fuerit temporis:
Si uero inifera pleneñ fuerit:
tres libras uini & tresceruisae :
et sipenitus uinĩ ferax ñ fuerit
accipiant librã uini. & quinq
libras ceruisae : Inmedio crib:
cnim locis: mille. aut mille
quingentos. uel ceste duo
milia mansos habentibus
si regio ut p̃missum ẽ uini
ferax fuerit: quat tuor
librasuim & siplenae uini
ferax non fuerit duas libras
uini. &tres potus exdiuer¬
sis materiis confecti : Quod
si &iam uinifera minime
fuerint: quattuor libras
memorati potus. & libram
uini accipiant :Porro in
minoribus locis ducentos
aut trecentos mansos haben¬
tibus: accipiant duas libras
uini : Quod & sieadem regio
utiam dictum ẽ uineis caru¬
erit : tribuantur eis treslib
ceruisae & si facultus suppecit
libra uini : Lic& enĩ iniullis
ꝓuntiis copiade sit uini : sa¬
tagendum ẽ tamen platis
ut excircum iacentibus uinĩ¬

Expanded text:
vini ferax fuerit, accipiant vini ferax fuerit, accipiant per singulos dies quinque libras vini, si tamen sterilitas impedimento non fuerit temporis. Si vero vinifera plene non fuerit, tres libras vini et tres cervisiae. Et si penitus vini ferax non fuerit, accipiant libram vini et quinque libras cervisiae. In mediocribus enim locis, mille aut mille quingentos, vel certe duo millia mansos habentibus, si regio ut praemissum est vini ferax fuerit, quatuor libras vini; et si plene vini ferax non fuerit, duas libras vini, et tres potus ex diversis materiis confecti. Quod si etiam vini ferax minime fuerit, quatuor libras memorati potus, et libram vini accipiant. Porro in minoribus locis, ducentos aut trecentos mansos habentibus, accipiant duas libras vini. Quod et si eadem regio ut jam dictum est vincis caruerit, tricervisiae, et si facultas suppetit, libra vini. Licet enim in nonnullis provinciis copia desit vini, satagendum est tamen praelatis ut ex circumjacentibus vini
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃latir rebus quibus lib&
aliis plus ca&eris merito
soleant honorari: In hac
tamen soci. &ate. seclusa
ꝑsonarum acceptione. una
& ratio nabiliter tenendũ eẽ
censiumus: ut in singulis
locis in quibus socialit̃ cano¬
nicedño militatur. panem
& pulmentũ & uele mosinarũ
pastes ae qualit̃ canonici
accipiant. Et quam quam
decentissimum for& ut si¬
milit̃ aeque potũ acciperent
non tamen id ae qualit̃ inom¬
nibus locis nec eccłarũ diuer¬
sis simae facultates. nec t̃rarũ
qualitates. Nec euentuũ sinunt
fieriposse uuria&ates :
Vnde neces suriũ duximus:
ut in hoc negotio modum
discr&ionis tenendum de¬
scriberemus: Qua ꝓpt̃ com¬
muniuoto. cõmuniq: consen¬
su sacro conuentui statuere
placuit : in omnib: locis ma¬
iorib: sclic& &minoribus :
accipiant singuli canonici
ꝑsingulos dies quatruor libras
punis : In locis uero ubi ma¬
iores facultates sunt ecłae.
uerbi gratia tria. autquat
milia mansi. si eadem regio

Expanded text:
a praelatis, rebus quibuslibet a praelatis, rebus quibuslibet aliis plus caeteris merito soleant honorari; in hac tamen societate, seclusa personarum acceptione, una et rationabiliter tenendum esse censuimus, ut in singulis locis in quibus socialiter canonice Domino militatur, panem, et pulmentum, et eleemosynarum partes aequaliter canonici accipiant. Et quanquam decentissimum foret ut similiter aeque potum acciperent, non tamen id aequaliter in omnibus locis, nec ecclesiarum diversissimae facultates, nec terrarum qualitates, nec eventuum sinunt fieri posse varietates. Unde necessarium duximus ut in hoc negotio modum discretionis tenendum describeremus. Quapropter communi voto, communique consensu, sacro conventui statuere placuit ut in omnibus locis, majoribus scilice et minoribus, accipiant singuli canonici per singulos dies quatuor libras vini. In locis vero ubi majores facultates sunt ecclesiae, verbi gratia, tria aut quatumplius millia mansi, si eadem regio
Abbreviated transcription (Latin):
IT EOTUS ACCIPIA TUR S
Sol& in plerisq canonicorũ
congregationibus inratio¬
nabiliter atque in discr&e¬
fieri : ut nonnullideriei
qui& diuitiis affluunt. &aut
parũ autnihil utilitatis eccłẽ
conferunt. maio rem cu&eris
diuinum strenũ eꝑagentib
officium annonam acci¬
piant. cum hoc ita fieride¬
bere nus quam nec in auo¬
toritate scripturarum.
nec intradruonibus scõrũ
patrum possit quo quo modo
sanccitum reperiri:Sed
quia huius cẽmodi factũ
nulla auctoritate fulcitur CXXII
sed magisgulue immoaua¬
ritiae causa constates se
inolitum. restat ut falce
iustitiae resec i&uir & ae¬
quitatis censura ab eisdẽ
locis inquibur fit prorsus
abdic&ur ⁊est nempera¬
tionabi leiustum quȩ corã
dõ & hominibus : ut in una¬
quaque canonica congre¬
gatione aminimousque
ad maximum cibum &
potum omnes aequaliter
accipiant ⁊ huundelica:
quiꝓpt̃ aliquam utilitatõ.
innumero canonicorum
fuerint admissi: Quã quã
enim plerique subditorũ

Expanded text:
et potus accipiatur. et potus accipiatur. Solet in plerisque canonicorum congregationibus irrationabiliter atque indiscrfieri, ut nonnulli clerici, qui et divitiis affluunt, et aut parum aut nihil utilitatis ecclesiae conferunt, majorem caeteris, divinum strenue peragentibus officium, annonam accipiant; cum hoc ita fieri debere nusquam nec in auctoritate Scripturarum, nec in traditionibus sanctorum Patrum possit quoquo modo sancitum reperiri. Sed quia hujuscemodi factum nulla auctoritate fulcitur, sed magis gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus abdicetur. Est nempe rationabile justumque coram Deo et hominibus, ut in unaquaque canonica congregatione, a minimo usque ad maximum, cibum et potum omnes aequaliter accipiant, hi videlicet qui propter aliquam utilitatem in numero canonicorum fuerint admissi. Quanquam enim plerique subditorum
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt : hiuero quinec suis
rebus abundant. nec ecclesiue
habent possessiones & magnã
utilitatem ecclesiae conferunt
accipiantincanonica congre¬
gatione uictum & uestitum.
& elemosinarum pustes quia cxxi
detidib: ita in libro prosperi
scribitur: Clericos quos uo¬
luntas aut natiuitas pauperes
fecit : in congregatione iuuen¬
tes. necessariauita e accipiant.
quia ad ea uccipienda non eos
habendi ducit cupiditus : sed
cogituiuendi neces situs ⁊
porro sitades fuerint quin eo
suas nec ecclesiae uelinthabere
possessiones: horũ necessi¬
tatibus prouidentis sima
gubernatione de facultatib
ecclesiae debent sub uenire
p̃luti ⁊Ad tendentes illud
prosperi ⁊ quod hub& in¬
quit ecclesia : cum omnib:
nihilhabentibus. commune
hab& ⁊ Sed & illorum curã
nihi lominus gẽreredebent:
quos autinfirmitas aut
senectus ad grauat. quos
u&ium constat oliminuti¬
litatib: ecclesiae desudasse:¬
UTINCONGREGATIONE CANO¬
NICA AEQUALITERCIBUS

Expanded text:
accipiunt. » Hi vero qui nec suis accipiunt. » Hi vero qui nec suis rebus abundant, nec ecclesiae habent possessiones, et magnam utilitatem ecclesiae conferunt, accipiant in canonica congregatione victum et vestitum, et eleemosynarum partes, quia de talibus ita in libro Prosperi scribitur : « Clerici quos voluntas, aut nativitas pauperes fecit, in congregatione viventes, necessaria vitae accipiant, quia ad ea accipienda non eos habendi ducit cupiditas, sed cogit vivendi necessitas. Porro si tales fuerint, qui nec suas, nec ecclesiae velint habere possessiones, horum necessitatibus providentissima gubernatione de facultatibus ecclesiae debent subvenire praelati, attendentes illud Prosperi : « quod habet, inquit, ecclesia, cum omnibus nihil habentibus commune habet. Sed et illorum curam nihilominus gerere debet quos aut infirmitas aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in utilitatibus ecclesiae desudassein congregatione canonica aequaliter cibus