comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta stirpe generatũ ẽ. factũ ẽ aũ regnũ. ñ
iã de mundo: quicqͥd inde in xͦ regeneratũ
ẽ. Sic enĩ nos d̾s eruit de potestate tenebra¬
rũ: & transtulit in regnũ filii caritatis
suȩ. De quo regno dicit. Regnũ meũ ñ ẽ

Expanded text:
eratum est. Factum est autem regnum non jam de mundo, quidquid inde in Christo regeneratum est. Sic enim Deus nos eruit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae ; de quo regno dicit: Regnum meum non est
Abbreviated transcription (Latin):
iseite inquita me. Cũ ẽm in pͥncipis d̃s
apd̃ dm: creaui uos. hoc nolo discatisa me S fi-¬
ctus sũ qd feci: ne ꝑiret quẽ feci. Unde sũ factus
qd feci: Semet ip̃m exinaniuit formã serui acci¬
ꝑiens: in similitudmẽ hominũ factꝰ. & habitu
inuentus ut homo: humiliauit semr ip̃m. Hoc
discite a me. Humiliauit sem ip̃m inqͥt. Dis¬
cite a me qr mitis sũ ꝙ humilis corde. Non enĩ
inqͥt hoc uos doceo. quasi in forma d̃i aliqͣndo
fuissetis: ñ rapinã arbitrantes uos eẽ equales
eqͣlitate: natus ẽ de patre. Qd tam̃ fecit ꝓpt̾ te:

Expanded text:
iscite, inquit, a me. Cum essem in principio Deus apud Deum, creavi vos; hoc nolo discatis a me: sed factus sum quod feci, ne periret quem feci. Unde sum factus quod feci? Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit semetipsum. Hoc discite a me, Humiliavit enim semetipsum, inquit. Discite a me quoniam mitis sum et humilis corde . Non enim, inquit, hoc vos doceo, quasi in forma Dei aliquando fuissetis, non rapinam arbitrantes esse vos aequales aequalitate natus est de Patre. Quid tamen fecit propter te?
Abbreviated transcription (Latin):
egeno ꝙ infirmo tanto suꝑbior. qͣnto uelut
ditior & fortior. quasi pannoso. & erump-¬
noso dnabat᷑: ipsa morte carnis amisit. Quo
enĩ cadentẽ ñ secutꝰ impulit peccatorẽ: illuc
descendentẽ ꝑsecutꝰ ñ ipulit redẽptorem.
Sic in mortis ꝯsortio filiꝰ di nob̃ fieri digna¬
tꝰ ẽ amicꝰ: qͦ ñ ꝑueniendo meliorẽ se nob
atq maiorẽ putabat inimicꝰ. Dicit enĩ re¬
demꝑtor nr̃. Maiorẽ dilectionẽ nemo ħt: ꝙͣ
ut animã suã qͥs ponat ꝓ amicis suis. Quo¬
circa & ipso dno se credebat diabolꝰ suꝑi¬
orem. qͣntũ illi d̾ns in passiomibꝰ cessit: qr ꝙ
de ipso intellectũ ẽ. qͦd in pfalmis legit᷑. mi¬
nuisti eũ paulominꝰ ab angłis: ut ab in iqͦ
uelud equo iure adu̾sus nos agente. ipse oc¬
cisus innocens eũ iure equissimo suꝑaret:
sta. suo iusto sanguine init̾e esfuso: mortis cy¬
rogͣpħu delens. & iustificando redimens pec-¬

Expanded text:
egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perveniendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Redemptor noster: Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Quocirca etiam ipso Domino se credebat diabolus superiorem, in quantum illi Dominus in passionibus cessit; quia et de ipso intellectum est quod in Psalmo legitur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis : ut ab iniquo velut aequo jure adversum nos agente, ipse occisus innocens eum jure aequissimo superaretsta, suo justo sanguine injuste fuso mortis chirographum delens, et justificandos redimens pec
Abbreviated transcription (Latin):
stas eiꝰ occisa ẽ. factũ ẽ aũ ut iuincula pecca¬
toꝵ multoꝵ in multis mortibꝰ. ꝑ uniꝰ unã
mortẽ. quã peccatũ nullu p̾cesserat solue
dit: ut nob debita ñ noceret. Neq enĩ
cuiꝰqͣm uire potestatis exutus ẽ carne: s
ipse se eriut. Nam qui posset ñ mori si nolle:
ꝓcul:⁊ dubio qr uoluit. mortuus ẽ. ꝙ id̾o
pͥncipatus ꝙ potestates exemplauit: siduci¬
alit̾ tͥumphans eas in sem⁊ ipso. Morte qͥppe
sua uno uerissimo sacͥficio ꝓ nob̾ oblato:
quicqͥd culpaꝵ erat. unde nos pͥncipatꝰ ꝙ
potestates ad luenda suꝑplicia iure detine¬
bant. purgauit. aboleuit. extinxit: & sua re¬
surrectione in nouã uitã nos p̃destinatos.
uocauit: uocatos iustificauit: iustificatos
glificauit. Ita diãbotꝰ hominẽ. quẽ ꝑ osensi¬
onẽ seductũ. tamꝙͣ iure integro possidebat⁊¬
& ipse nulla corruptione carnis ꝙ sangͥnis
septꝰ. ꝑ istã corꝑis mortalis fragilitatẽ. nimis

Expanded text:
t, occisa est. Factum est enim ut vincula peccatorum multorum in multis mortibus, per unius unam mortem quam peccatum nullum praecesserat, solvedit, ut nobis debita non noceret. Neque enim jure cujusquam potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos praedestinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in uiã fidei: hanc ꝑseuerantissi me
teneamꝰ. Ipsa ꝑducit ad cubicułi regis:
in qͦ st̃ om̃s thesauri sapientie & scienue
uob̃ dicere: s ñ potestis illa portare mͦ.
Ambuland̾u ẽ. ꝓficiend̾u ẽ. crescend̃u ẽtut
sint corda nr̃a capatia carũ rerũ. qͣs caꝑe
mͦ ñ possumꝰ. Qd si nos ultimꝰ dies ꝓfici¬
entes inuen̾it: ibi discemꝰ. qͦd hic ñ po-¬
tuimus.

Expanded text:
 in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus. Ipsa perducit ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus quod hic non potuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
xͣibuit itaq hospitalitatẽ. qͦmͦ scĩs
hominibꝰ dĩ. in quib eẽ dm cogno¬
uit: cũ eos sic̃ etiã ipse abraham angłos
cẽ nesciret. Hii enĩ patͥarche st̃ significa¬
ti in epła ad hebreos: uͥ de hospitalitate
loquens ait. ꝑ hanc quid̾a nescientes hos¬
picio receꝑunt angł̃os. Recepit gͦ eos loth
nesciens qd angłi c̃ent: cognoscens tam̃ sic̃
ipso demonstrante cognoscere potuit qͥs
in eis esser.¬

Expanded text:
uit itaque hospitalitatem quomodo sanctis hominibus Dei, in quibus Deum esse cognovit, cum eos, sicut etiam ipse Abraham, angelos esse nesciret. Hi enim Patriarchae sunt significati in Epistola ad Hebraeos, ubi de hospitalitate loquens ait: Per hanc quidam nescientes, hospitio receperunt angelos . Receptis ergo eis Loth, nesciens quod angeli essent, cognoscens tamen sicut ipso Domino demonstrante cognoscere potuit, quis in eis esse
Abbreviated transcription (Latin):
meluis: ille aũ filius dei. cum filiꝰ hominiᷤ
factꝰ eẽt. ñ ẽ mutat᷑ in det̾uis: s assũpsit qͥd
erat infernis. Dicit & iacob. uoluntarie¬
genuit nos uerbo ueritatis. ut simꝰ initiũ
aliquod creaturȩ eiꝰ ne scilicet in eo qd̃ ait.
genuit. hoc nos fieri putaremꝰ qd̾ ipse ẽ:
ĩdeo pͥncipatũ quendã in creatura nobis
hac ad optione concessũ satis ostendit. Ex¬

Expanded text:
melius, ille autem filius dei, cum filius hominis melius, ille autem filius dei, cum filius hominis factus esset, non est mutatus in deterius, sed adsumsit quod erat inferius. dicit et Iacobgenuit nos uerbo ueritatis, ut simus initium aliquod creaturae eius. ne scilicet in eo quod ait genuit hoc nos fieri putaremus quod ipse est, ideo principatum quendam in creatura nobis hac adoptione concessum satis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis hoc omnino qd pat̃: quẽ missũ
dicit ad suscipiendã carnẽ ex illo genere.
quo & nos scdm naturã nr̃am sumꝰ: ut¬
illo participante mortalitatẽ nr̃am per
aũ uenit plenitudo tẽporis. misit ds̃ filiũ
suum fc̃m ex muliere. fc̃m sublege: ut eos
qui sub lege erant redieret: ut adoptio¬
nẽ filioꝵ recipiamꝰ. Et tamen dicimͣ &ẽ nati
ex deo. idest accepta potestate ut filii eiꝰ ef
filii essemꝰ. nũquã aliud fuissemꝰ. Cũ enim
dixisset ioħes. dedit eis potestatẽ filios dei
fieri. qd illa adoptio significat. quã paulꝰ¬
cõmemorat: eosdem dixit natos exdõ. Atq
ut aꝑtius ostenderet. qua gr̃a factũ sit: &
uerbũ inquit caro factũ ẽ. ⁊ habitauit in
nob̃. Tanquã diceret. Quid mirũ si filii dei
facti sunt cum caro eẽnt: ꝓpt̃ qͦs unicꝰ caro
factus ẽ. cum u̾bũ eẽt: Hoc sane magna di¬
stantia: qr nos effecti filii dei mutamur in

Expanded text:
diuinitatis hoc omnino quod pater, quem missum diuinitatis hoc omnino quod pater, quem missum dicit ad suscipiendum carnem ex illo genere, quo et nos secundum naturam nostram sumuillo participante mortalitatem nostram peautem uenit plenitudo temporis, misit deus filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum recipiamus. et tamen dicimur etiam nati ex deo, id est accepta potestate, ut filii eius efilii essemus, numquam aliud fuissemus. cum enim dixisset Iohannes: dedit eis potestatem filios dei fieri, commemorat, eosdem dixit natos ex deo. adque ut apertius ostenderet, qua gratia factum sit, et uerbum, inquit, caro factum est et habitauit in nobis, tamquam diceret: quid mirum, si filii dei facti sunt, cum caro essent, propter quos unicus caro factus est, cum uerbum esset? hac sane magna distantia, quia nos effecti filii dei mutamur in
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta ꝑcepit. ut eos qui sub lege erant
redimeret: idest quos lex reos tenebat occi¬
dente littera. dum p̃ceptũ non impleret an¬
tequã iuuificaret sp̃c: quia caritas dei quȩ
p̃ceptum implet. diffunditur in cordib
dixisset ut eos qui sub lege erant redimet.
continuo adiunxit. ut adoptionẽ filioꝵ re¬
ciꝑemus. ut uidelicet huius grãm bñficii
discerneret ab illa filii natura. qui missus
ẽ filius ñ adoptione factus. s sẽꝑ genit᷑ filiꝰ.
ut participata natura filioꝵ hominũ. ad
participandã cẽ naturam suam ad optar&
eq enĩ absurde dr quisq ñ carne. sed
caritate genuisse quẽ sibi filiũ ad¬
optauerit: aut uͦ etiã nos quib dedit
ds potestatẽ filios dei fieri. non de natura
atq substantia sua nos genuit. sicut unicũ
filium: s utiq dilectione ad optauit. Quo
u̾bo apłs sepe uti ñ ob aliud intelligit᷑ nͥ ad
stantia patris natus ẽ. scd̃m equalitatem

Expanded text:
sacramenta percepit, ut eos, i qui sub lege erant, sacramenta percepit, ut eos, i qui sub lege erant, redimeret, id est quos lex reos tenebat occidente littera, dum praeceptum non impleretur, antequam uiuificaret spiritus. quia caritas dei, quae praeceptum implet, diffunditur in cordibusnobis. proinde cum dixisset: Ut eos, qui sub lege erant, redimeret, continuo subiunxit: Ut adoptionem filiorum reciperemus, ut uidelicet huius gratiam beneficii discerneret ab illa filii natura, qui missus est filius non adoptione factus sed semper genitus filius, ut participata natura filiorum hominum ad participandam etiam suam naturam adoptaret e enim absurde dicitur quisque non carne, sed caritate genuisse, quem filium sibi adoptauerit, aut uero etiam nos, quibus dedit us potestatem filios eius fieri, de natura adque substantia sua nos genuit sicut unicum filium, sed utique dilectione adoptauit. quo us saepe uti non ob aliud intellegitur, nisistantia patris natus est, secundum aequalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
erant redimeret: ut adoptionẽ filioꝵ re¬
ciꝑemus. Eece ad hoc uenit xp̃c. ut eos
qui sublege erant redim̾et. ut ĩã non si¬
mus sub lege. ħ sub gr̃a. Quis gͦ dedit legẽ:
Iuededit ie gem: qui dedit & gr̃am. S legẽ
ꝑ seruum misit: cum gr̃ã ipse descendit. Et
unde facti erant homines sublege: Non im¬
plendo legem. Qui enim legẽ implet: ñ ẽ sub
lege s cum lege. Qui aũ sublege ẽ. non suble¬
uatur s p̃mitur lege. Om̃s itaq homines
sub lege constitutos reos facit lex: & ad hoc
illis suꝑ caput ẽ ut ostendat peccata non
tollat. Lex gͦ iubet: dator legis miseret᷑ in
eo quod lex iubet. Conantes homines ui
ipsa sua temeraria. & precipiti p̃sũptione
ceciderunt: & ñ cum lege. s sub lege facti st̃
rei. Et qm̃ sius uirib implere ñ poterant
legem: facti rei sub lege. implorauerunt
liberatoris auxilium. Ex . ł. de gr̃a no
isit itaq d̾s filiũ suũ fc̃m ex stam̃ti¬
muliere: factum sub lege. Nã legis

Expanded text:
ut adoptionem filiorum reciperemus . Ecce ad hoc venit Christus, ut eos qui sub Lege erant redimeret: ut jam non simus sub Lege, sed sub Gratia. Quis ergo dedit Legem? Ille dedit Legem, qui dedit et Gratiam: sed Legem per servum misit, cum Gratia ipse descendit. Et unde facti erant homines sub Lege? Non implendo Legem. Qui enim legem impiet, non est sub lege, sed cum lege: qui autem sub lege est, non sublevatur, sed premitur lege. Omnes itaque homines sub Lege constitutos, reos facit Lex; et ad hoc illis super caput est, ut ostendat peccata, non tollat. Lex ergo jubet, dator legis miseretur in eo quod jubet lex. Conantes homines impipsa sua temeraria et praecipiti praesumptione ceciderunt; et non sunt cum lege, sed sub lege facti sunt rei: et quoniam suis viribus implere non poterant legem, facti rei sub lege, imploraverunt liberatoris auxilium; et reatus isit itaque deus filium suum factum ex muliere, factum sub lege. nam legis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ: ideo eum ñ uultis ẽẽ naturã. Putatis
enĩ quod a nascendo natura sit dicta. Stito
eẽ dicendũ eusdẽ filiũ. cuiꝰ pat est ẽẽ
naturȩ: dicite cuius pat̾ ẽ ẽẽ substantiȩ
Ad causam que inter nos agit᷑ sufficit
nob̃. Uerũptam̃ admonendi estis ut in¬
tueamini quidait apłs: his qui natura
ñ sunt dii. seriustis. Ubi certe nos dõ qui
natura ẽ ds̃. seruire monstrauit. uos gͦ qͥ
dm̃ patrẽ ñ uratura dm̃ ẽẽ creditis. nisi eũ
uelitis: & dm̃ patre natura dm̃ ẽẽ dicatis.
eiusq filium quẽ non gr̃a. s nat᷑a filiũ eẽ¬

Expanded text:
non est, ideo eum non vultis esse naturam; putatis enim quod a nascendo natura sit dicta. Scitotesse dicendum, ejusdem Filium cujus Pater est esse naturae; dicite cujus Pater est esse substantiae: ad causam quae inter nos agitur, sufficit nobis. Verumtamen admonendi estis, ut intueamini quod ait Apostolus, His qui natura non sunt dii, servistis : ubi certe nos Deo qui natura est Deus, servire monstravit. Vos ergo qui Deum Patrem non natura Deum esse creditis, ubivelitis, et Deum Patrem natura Deum esse dicatis: ejusque Filium, quem non gratia, sed natura Filium
Abbreviated transcription (Latin):
mines sub lege. ñ in lege: illa depͥmente. il¬
la de reatu conuincente. Demonstrauit
enĩ peccatũ lex: ipsa fixit spinã: ipsa fecit
cor compungi. ipsa admonuit ut reu̾se
quisq cognosceret: & ꝓuenia clamaret ad

Expanded text:
homines sub Lege, non in Lege: jam illa deprimente, ilhomines sub Lege, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu convincente. Demonstravit enim peccatum Lex: illa fixit spinam, illa fecit cor compungi; ipsa admonuit ut reum se quisque cognosceret, et pro venia clamaret ad
Abbreviated transcription (Latin):
erbo itaq dei ad unitatẽ ꝑsone copulat᷑
& qͦdammͦ cõmixtus ẽ homo: cum ue¬
niente plenitudine tẽporis missus ẽ inhunc
mundum factus exfemina filius dĩ. ut eẽt filiꝰ
hominis ꝓpt̃ filios hominũ. Hanc ꝑsonam
angłica natura figurare antea potuit ut pre¬
nuntiaret: ñ exprimere ut ipsa ẽẽt. Ex tract¬
isit d̾s filium suũ factũex sp̃si .xxxi.
muliere. id ẽ exfemina. Indiscrete enĩ
uocabant hoc antiqui. factum sub lege. ut
eos qui sub lege erant redimeret. Unde redi¬
meret: Adiabolo. a ꝑditione. a peccatis susᷤ.
ab eo cui seuendiderant. Ut eos qui sub le¬
ge erant redimeret. Sub lege enĩ erant. qͥa
premebat eos lex. Conditione premebat:
conuncendo de reatu. ñ saluando. Et mala
phibebat: s quia illi iuires ñ habebant ꝑse
ipsos iustificandi se. & clamandũ erat ad
illum quomͦ clamauit qͥ captuius duce¬
batur sublege peccati. miser ego homo qͥs
me lib̾abit de corꝑe mortis huius. erant ho

Expanded text:
itatem personae copulatus, et quodam modo commixtus est homo, cum veniente plenitudine temporis missus est in hunc mundum factus ex femina Filius Dei, ut esset et filius hominis propter filios hominum. Hanc personam angelica natura figurare antea potuit, ut praenuntiaret; non expropriare, ut ipsa esset. Cisit Deus Filium suum, factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Unde redimeret? A diabolo, a perditione, a peccatis suis, ab eo cui se vendiderant. Ut eos qui sub Lege erant redimeret. Sub Lege enim erant, quia premebat eos Lex. Conditio eos premebat, convincendo de reatu, non salvando. Et quidem mala prohibebat: sed quia illi vires non habebant per seipsos justificandi se, clamandum erat ad illum, quomodo clamabat qui captivus ducebatur sub lege peccati: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Erant omnes
Abbreviated transcription (Latin):
scdm carnẽ. qui ẽ suꝑ omĩa ds bñdictus
in scla. Item dicit. Et ipsi in nob̃metipsis
m̃ti sit: his atq huiusmo di testimoniis
satis apparet. Unicũ enim filiũ d̾s ht̃ quẽ
genuit de substantia sua: de quod̃r. Cũ
in forma dei eẽt: non rapinã arbitratꝰ est
ẽẽ equalis deo. Nos aũ non de substantia
sua genuit. Creatura enĩ sumꝰ quã ñ ge
quo nos ds cũ iam eẽmus ab ipso ñ nati. s
conditi & instituti. uerbo suo & gr̃asua
genuit. ut filii eiꝰ ẽẽmꝰ ad optio uocatur.
Unde ioħes dicit. Dedit eis potestatẽ filios
sui. clamantẽ abba pat̃. idẽ nosclama-¬
re faciẽtẽ. De ipso qͥppe sp̃u alio locodicit. Acce¬
pimꝰ sp̃m adoptionis filioꝵ. inqͦclamamꝰ abba
pat̃ Nosgͦ clamamꝰ. s ille clamare dictꝰ ẽ. qͥ effi¬

Expanded text:
m carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Item dicit: Et ipsi in nobismetipsisamenti sit, his atque hujusmodi testimoniis satis apparet. Unicum enim Filium Deus habet, quem genuit de substantia sua, de quo dicitur: Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Nos autem non de substantia sua genuit; creatura enim sumus, quam non quo nos Deus, cum jam essemus ab ipso non nati, sed conditi et instituti, verbo suo et gratia sua genuit ut filii ejus essemus, adoptio vocatur. Unde Joannes dicit: Dedit eis potestatem filios sui clamantem, Abba, Pater , id est, nos clamare facientem. De ipso quippe Spiritu, alio loco dicit, Accepimus Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Nos ergo clamamus, sed ille clamare dictus est, qui effi
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ẽ ds̃. s sp̃c̃. Quod gͦ cõmunit̃ uocant᷑
& singłi: hoc ppͥe uocari oportuit eũ qͥ ñ
ẽ unius eoꝵ. s in quo cõmunitas apparet
amboꝵ. Cur gͦ ñ credamꝰ qd oẽ de filio ꝓ¬
cedat sp̃c sc̃s: cum filii quoq ipse sit sp̃s:
Si enimñ ab eoꝑcederet. non post resur¬
redionẽ se rep̃sentans discipłis sus in suf¬

Expanded text:
. Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insuf
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd duo sunt. alius ꝑatͥs. aliꝰ filii: Absit.
Unũ enĩ corpꝰ ait. cum significaret eccłiam
impleat trinitatẽ. Sicut uocati estis inqͥt
in una spe uocationis ur̃e. Anus dñs.
Hic utiq xꝑm intelligiuoluit. Restat ut

Expanded text:
Nunquid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit, Unum enim corpus ait, cum significaret Ecclesiaimpleat Trinitatem, Sicut vocati estis, inquit, in una spe vocationis vestrae, unus Dominus. Hic utique Christum intelligi voluit
Abbreviated transcription (Latin):
mitte inquit illã decelis scĩs tuis. emit¬
te ulam a sede magnitudinis tue ut
mecum sit & mecũ laboret: idest doceat me
laborare. ne laborẽ. Labores enĩ eiꝰ iurtuteᷤ
st̃. S aliter mittit᷑ ut sit cum homine:
aliter missa ẽ. ut ipsasit hõ. In animas enĩ
scãs se tranffert. atq amicos dĩ & ꝓpħas cõ¬
stituit: sicut &̃ implet scõs angłos & oĩa
talib ministeriis congrua ꝑ eos oꝑat᷑ Cũ
aũ uenit ꝑlenitudo tẽꝑis. missa ẽ ñ ut
impleret angłos. nec ut eẽt angls: nͥ in ꝙͣ¬
tum consiliũ patͥs annuntiabat. q̃d ⁊ ipsiꝰ
erat: nec ut ẽẽt cũ hominib. aut in hoi¬
nib. hoc enim & antea in patͥb & ꝓphis
eret. In quo fut̃o reuelato sacram̃to. &̃ eoꝵ sa¬
pientium. atq scõꝵ salus eẽt. qͥ pͥusqͣm ipse
de uirgine nasceret᷑. de mulierib nati suit:
& in quo facto atq p̃dicato salus sit oĩũ cre-¬
dentiũ. sꝑantiũ. diligentiũ. Hoc ẽ enĩ ma-¬

Expanded text:
mitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sicut etiam implet sanctos Angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis missa est , non ut impleret Angelos, nec ut esset Angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, hoc enim et antea in Patribus et Proeret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de virgine nasceretur, de mulieribus nati sunt, et in quo facto atque praedicato salus sit omnium credentium, sperantium, diligentium. Hoc enim ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut magnos faceret magnus. qͥ ad paruos
missus ẽ paruus. Incõparabilit̃ enim maio¬
ra filii dei oꝑatione facta st̃ celũ ⁊ t̾ra. &
omnia quȩ ineis st̃. quia ꝑ ipsum facta ft̃¬
omĩa: quã signa atq portenta quȩ in eiꝰ
testimonium ꝓruꝑunt. S tñ homines ut
hec magna ꝑ eũ facta parua crederent: ula
parua tãꝗͣ magna tremuer̃t. Cũ gͦ uenit
plenitudo temporis. misit ds̃ filium suũ
factũ ex muliere fc̃m sub lege: usq ad eo
paruum ut factũ: eo itaq missũ qͦ factũ.
Sigͦ maior mittit minorẽ: fatem̃. ⁊ nos
factum minorẽ: & intantũ minorẽ. in ꝙͣ¬
tũ factũ: ⁊ intantũ factum. inqͣntũ missũ
Misit enim filium suũ. fc̃m ex muliere.
mitteret᷑: s pͥusquã eẽnt omĩa. eundem¬

Expanded text:
ut magnos faceret magnus qui ad paruos ut magnos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia sunt, quam signa et portenta quae in ejus testimonium proruperunt. Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in quantum missum. Misit enim Filium suum factum ex muliere, mitteretur, sed priusqua
Abbreviated transcription (Latin):
isit itaq filiũ suũ factũ ex muliere.
Quo nomine quis catholicus nesciat
non eum pͥuationem uirginitatis. s differen¬
tiam sexus. hebreo loquendi more signifi-¬
care uoluisse: Cum itaq ait. misit ds̃ filiũ
suum factum ex muliere: satis ostendit eo
ipso missum filium. qd̃ factus ẽ ex muliere.
Quod gͦ dedeo natus ẽ in hoc mundo erat:.
qd̾ aũ de maria natus ẽ. in hunc mundum
missus aduenit.
cce quid est missum ẽẽ filiũ. Quecũq
ad contẽplandã uirtutẽ in reb ortis ab et̃¬
nitate ꝓlatis. & ad et̾nitatẽ relatis. tẽporali¬
t̃ gesta sunt. aut testimonia missionis huiꝰ
fuerunt: aut ipsa missio filii dĩ. S testimo¬
nia quȩdã uenturũ p̃nuntiauer̃t. quȩdã
uenisse testata sunt. factum qͥppe creatorẽ
ꝑ quẽ facta ẽ omnis creatura. omnẽ creat᷑ã
habere testẽ oportebat. Nisi enim multis
missis ꝑredicaret᷑ unus. ñ multis dimissis
teneretur unus: & nͥ talia ẽẽnt testimonia

Expanded text:
inquit, Filium suum factum ex muliere. Quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. ecce quid est missum esse Filium Dei? Quaecad contemplandam veritatem, in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut testimonia missionis hujus fuerunt, aut ipsa missio Filii Dei. Sed testimonia quaedam venturum praenuntiaverunt, quaedam venisse testata sunt. Factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. Nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis tene
Abbreviated transcription (Latin):
bile aut corruptibile. nec tantũ ex temꝑe.¬
s nec ex informi formatũ: si qua dicunt᷑ fa.¬
lia. ad quop similitudinẽ etiã ista inferio¬
ris creaturȩ genera. ꝗͣuis longe remotis.¬
sima facta sint: ñ debent cuiꝰqͣm sõbriam
ꝑturbare prudentiã: ne cũ uanũ deui¬
tat horrorẽ: in ꝑniciosũ incurrat errorẽ.
assuescat in corporib ita spiritaliũ reppi¬
re uestigia᷑: ut cũ inde sursũ uersꝰ duce ra¬
tione ascendẽ ceꝑit. ut ad ipsã incõmuta¬
bilem u̾itatem ꝑ quã facta st̃ ista. pueniat:¬

Expanded text:
bile aut corruptibile, nec natum ex tempore, nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, ad quorum similitudinem etiam ista inferioris creaturae genera, quamvis longe remotissime facta sunt, non debent cujusquam sobriam perturbare prudentiam, ne cum vanum devitat horrorem, in perniciosum incurrat errorem. Assuescat in corporalibus ita spiritualium reperire vestigia, ut cum inde sursum versus duce ratione ascendere coeperit, ut ad ipsam incommutabilem veritatem per quam
Abbreviated transcription (Latin):
um aliquociens in scͥpturis & gr̃a.¬
inueniat᷑ homines dictos ẽẽ sine q̃re¬
la: nemo inuenit᷑ qui sit dictꝰ sine peccato
nͥ unꝰ solꝰ de quo aꝑte dictũ ẽ. eũ qͥ ñ noue-¬
rat peccatũ: & eo loco. uͥ de sac̃dotib sc̃is

Expanded text:
um aliquotiens in scripturis inueniatur homines dictos esse sine querella. nono inuenitur, qui sit dictus sine peccato nisi unus solus de quo aperte dictum est: cum qui non nouerat peccatum, et eo loco, ubi de s
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd & nos agere debemꝰ. Studere dẽbemꝰ.
conari debemꝰ: ꝙ in eogr̃as agere. in quo po-¬
tuerimꝰ: in eo qͦd ñ potuerimꝰ orare: Qnͣdo gr̃aᷤ
agis. caue ne dampneris ingratꝰ: qnͣdo aũ qͦd
ñdum habes petis. caue ne remaneas inanis.

Expanded text:
Aliquid et nos agere debemus, studere debemus, conari debemus; et in eo gratias agere, in quo potuerimus; in eo quod non potuerimus, orare. Quando gratias agis, caves ne damneris ingratus: quando autem quod nondum habes petis, caves ne remaneas inanis,
Abbreviated transcription (Latin):
ob hoc mediator ẽ qr ũbũ maxime quipnie
ĩmortale. ꝙ maxime beatũ u̾bũ longe ẽ a
mortalib miseris: s mediator ꝑ qͦd homor eo
ipso utig: ostendens ad illud ñ sołu beatũ. ue¬
rũ etiã Beatisicũ bonũ. ñ oportere q̃ri alios
mediatores. ꝑ quos arbitrem̃ nob̃ ꝑuentio¬
nis gradus eẽ moliendos: qr beatꝰ ꝙ beatifie̾
ds̃. factus particeps humanitatis nr̃e. apen¬
diũ p̃buit participande diuinitatis sue.
Neq enĩ nos a mortalitate & miseria lib̾ar
mus: s ad ilłã tͥnitatẽ. cuiꝰ & angłi partici¬
patione beati st̃. Ld̾o qndo in forma serui
ut mediator eẽt. infra anglos eẽ uoluit: ĩ
forma di suꝑ angłos mansit: id ẽ in inferi-¬
orib uia inte: qui in suꝑiorib uita. Ex¬

Expanded text:
ob hoc mediator est, quia uerbum. maxime quippe ob hoc mediator est, quia uerbum. maxime quippe immortale et maxime beatum uerbum longe est a mortalibus miseris; sed mediator per quod homo, eo ipso utique ostendens ad illud non solum beatum uerum etiam beatificum bonum non oportere quaeri alios mediatores, per quos arbitremur nobis peruentionis gradus esse moliendos, quia beatus et beatificus deus factus particeps humanitatis nostrae compendium praebuit participandae diuinitatis suae. neque enim nos a mortalitate et miseria liberans mus, sed ad illam trinitatem, cuius et angeli participatione beati sunt. ideo quando in forma serui ut mediator esset infra angelos esse uoluit, in forma dei supra angelos mansit: idem in inferioribus uia uitae qui in superioribus uita.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad ĩmortalitatẽ beatã transire ñ sinat: qm̃
ꝑsistit qd impedit. id ẽ ipsa miseria. Ad hoc se
aũ int̾posuit mortalis ꝙ beatus: ut mortali-¬
tate transacta q ex mortuis face̾t ĩmortales
qͦd in se resurgendo monstrauit: & ex miseriᷤ
beatos. unde numꝙͣ discessit. Alius ẽ gͦ mediꝰ
malꝰ. qui seꝑat. amicos: alius bonus. qui re-¬
conciliat inimicos. S id̾o multi st̃ medii se-¬
ꝑatores : qr multitudo que beata ẽ. uniꝰ dei
participatione sit beata: cuiꝰ participationis
pͥuatione. misera multitudo maloꝵ angłoꝵ
que se opponit potiꝰ ad impedim̃tũ. ꝙͣ inter-¬
ponit ad beatitudinis adiutoriũ: etiã ipsa
multitudine obstrepit qͦdamꝰ. ne possit ad ils
unũ beatificũ ꝑueniri: ad qͦd ut ꝑduce̾mus
ñ multis s uno mediatore opꝰ erat: q hoc
eo ipso. cuiꝰ participatione simꝰ beati: hoct̃
ũbo dĩ ñ facto. ꝑ qͦd facta st̃ om̃ia. Nec tam̃

Expanded text:
ut ad immortalitatem beatam transire non sinat, quoniam ut ad immortalitatem beatam transire non sinat, quoniam persistit quod impedit, id est, ipsa miseria. Ad hoc autem se interposuit mortalis et beatus, ut, mortalitate transacta, et ex mortuis facere immortales, quod in se resurgendo monstravit, et ex miseris beatos, unde nunquam ipse discessit. Alius est ergo medius malus, qui separat amicos, alius bonus, qui reconciliat inimicos; et ideo multi sunt medii separatores, quia multitudo quae beata est unius dei participatione fit beata. cuius participationis priuatione misera multitudo malorum angelorum, quae se opponit potius ad impedimentum quam interponit ad beatitudinis adiutorium, etiam ipsa multitudine obstrepit quodam modo, ne possit ad illud unum beatificum perueniri. ad quod ut perduceremur, non multis, sed uno mediatore opus erat, et hoc eo ipso cuius participatione simus beati, hoc est uerbo dei non facto, per quem facta sunt omnia. nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
istis. Hiis contͣruis ẽ mediator bonꝰ: qui adu̾suˢ
eoꝵ ĩ mortalitatẽ ꝙ miseriã. ꝙ mortał̃ eẽ ad tẽpꝰ
uoluit. ꝙ beatꝰ in et̾nitate ꝑsistere potuit: ac
sic eos ꝙ ĩmortules suꝑbos ac miseros noxios
ne ĩ mortalitatis iactantia seduce̾nt ad misi̾am.
ꝙ sue mortis humilitate. & sue beatitudinis
benignitate destruxit: in eis quoꝵ corda ꝑ suã
fid̾e mundans ab illoꝵ ĩmundissima d̃natio¬
ne lib̾auit. Homo itaq mortalis ꝙ miser. lon¬
ge seiunctus ab ĩmortalib & beatis qͥd eligat
mediũ ⁊ ꝑ qͦd ĩmortalitati ꝙ beatitudini copu¬
let᷑: Qd possit delectare in demonũ ĩmortalita-¬
te miserũ ẽ: qd possit offendere ui xͥ mortali¬
tate iã ñ ẽ. Ibi gͦ cauenda ẽ miseria sempit̾na:
hic mors tim̃da ñ ẽ. que cẽ ñ potuit sempit̾na:
& beatitudo amanda ẽ sempit̾na. Ad hoc se
quippe int̾ponit medius ĩmortalis & miser:

Expanded text:
istis. His contrarius est mediator bonus, qui aduersus istis. His contrarius est mediator bonus, qui aduersus eorum inmortalitatem et miseriam et mortalis esse ad tempus uoluit, et beatus in aeternitate sic eos et immortales superbos, et miseros noxios, ne immortalitatis jactantia seducerent ad miseriam, et suae mortis humilitate, et suae beatitudinis benignitate destruxit in eis, quorum corda per fidem suam mundans, ab illorum immundissima dominatione liberavit. Homo itaque mortalis et miser, sejunctus longe ab immortalibus et beatis, quid eligat medium, per quod immortalitati et beatitudini copuletur? Quod possit delectare in daemonum immortalitate miserum est; quod possit offendere in Christi mortalitate jam non est. Ibi ergo cavenda est miseria sempiterna, hic mors timenda non est, quae esse non potuit sempiterna, et beatitudo amanda est sempiterna. Ad hoc se quippe interponit medius immortalis et miser,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmdu mortales st̃ etiã miseri sint ne¬
etiã d̾s sit: ut homines ex mortali miseria
ad beatã ĩmortalitatẽ huiꝰ medii beata mor¬
talitas int̾ueniendo ꝑducat: quẽ neq ñ
fieri mortałe oportebat. neq ꝑman̾e mor-¬
talẽ. Mortalis quippe factꝰ ẽ: ñ infirmata
ũbi diuinitate. s carnis infirmitate suscep-¬
ta. Nõ aũ ꝑmansit in ipsa carne mortalis.
quã resuscitauit a mortuis: qm̃ ipse ẽ fru¬
ctꝰ mediationis esꝰ: ut necipsi ꝓpt̾ qͦs libe¬
randos mediator effectꝰ ẽ. in ꝑpetuũ uł car-¬
nis morte reman̾ent. ꝓ inde mediatorẽ
int̾̃ nos ꝙ d̃m. ꝙ mortalitatẽ hab̾e oportuit tran
ogrueret morituris: ꝙ ad id qͦd ꝑmanet. tñsfer¬
ret ex mortuis. Boni gͥangłi int̾ miseros morta¬
les.ꝙ beatos ĩmortales medii cẽ ñ posst̃: qr ip̃i
qͦq ꝙ beati. & ĩmortales st̃. Posst̃ aũ medii ẽẽ
angłi mali: qr ĩmortales st̃ cũ ilłis: miseri cum

Expanded text:
u mortales sunt, etiam miseri sint neetiam Deus sit, ut homines ex mortali miseria ad beatam immortalitatem hujus medii beata mortalitas interveniendo perducat. Quem neque non fieri mortalem oportebat, neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est, non infirmata Verbi divinitate, sed carnis infirmitate suscepta. Non autem permansit in ipsa carne mortalis, quam resuscitavit a mortuis, quoniam ipse est fructus mediationis ejus, ut nec ipsi propter quos liberandos mediator effectus est in perpetua vel carnis morte remanerent. Proinde mediatorem inter nos et Deum, et mortalitatem habere oportuit transit congrueret morituris, et ad id quod permanet transferret ex mortuis. Boni igitur angeli inter miseros mortales et beatos immortales medii esse non possunt, quia ipsi quoque et beati et inmortales sunt; possunt autem medii esse angeli mali, quia inmortales sunt cum illis, miseri cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ratione. s ꝯsuetudine.tra insolitam
ueriratẽ latrantes. Hec ẽ enĩ canũ natura:
ut cũ quib ħnt ꝯsuetudinẽ. siue illi boni si¬
ue mali sint. ñ ad eos latrent: insolitoꝵ autẽ
ꝑsonis uisis & innocentibꝰ irritent᷑. Nos¬

Expanded text:
n ratione sed consuetudine contra insolitam ueritatem latrantem. haec est enim canum natura, ut. cum quibus habent consuetudinem. siue illi boni siue mali sint, non ad eos latrent, insolitorum autem personis uisis etiam innocentibus inritentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ulli irascenti ira sua ui¬
det᷑ iniusta. Unde ab omĩ indigna¬
tione cito redeundũ ẽ ad mansuetũdiniᷤᷤ
lenitatẽ. Nam ꝑtinax motus facile in eiꝰ
odium transit. cui ñ celerit ignoscit. Ex ł¬
suo. aut dicere racha. aut dicẽ fatue:
multominꝰ ẽ animo tenere aliqͥd. ut in o¬
dium indignatio conu̾tat᷑. Ad qd ꝑtinet &
qͦd alio loco dr. Non occidat sol suꝑ iracun¬

Expanded text:
ulli irascenti ira sua videtur injusta. Unde ab omni indignatione cito redeundum est ad mansuetudinis lenitatem. Nam pertinax motus facile in ejus odium transit, cui non celeriter ignoscitur. causa, aut dicere Racha, aut dicere Fatue; multo minus fas est animo tenere aliquid ut in odium indignatio convertatur. Quo pertinet etiam quod alio loco dicitur, Non occidat sol super iracun
Abbreviated transcription (Latin):
tatio in xͦ: si qͦd solatiũ caritatis. si qua socie¬
tas spc̃. Propt̾ hanc societatẽ illi in qͦs pͥmitus
guas ꝯsociatior ẽ societas gñis humani. Sic
oportebat ꝑ linguas om̃iũ gentiũ significari
istã societatẽ filioꝵ dĩ & m̃broꝵ xp̃i futurã¬
in om̃ib gentib: ut quemadmod̾u tẽ ille
apparebat accepisse sp̃m sc̃m. qui loquebat᷑
lingius om̃iũ gentiũ: ita nc̃ ille se agnoscat.

Expanded text:
 si quod solatium charitatis, si qua societas Spiritus . Propter hanc societatem illi in quos primitus cut per linguas consociatior est societas generis humani; sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membroin omnibus gentibus, ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spiritum sanctum qui loquebatur linguis omnium gentium, ita nunc ille se cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Nec ait ut pleniꝰ ꝑfectiꝰq credatis in eũ: s
ut credatis in eũ. Nec se ip̃m miscd̃iam ꝯsecu¬
tũ dix̃ ut fidelior. s ut fidelis eẽt: qr sciẽbat
ñ se initiũ fidei sue pͥorem dedisse d̾o. Et retri¬
butũ sͥ ab illo eiꝰ augm̃tũ: s ab eo se factũ fi¬
delem. a quo & apłs factꝰ ẽ. Nam sc̃pta st̃ ꝙ fi¬
dei eiꝰ initia: st̃q eccłiastica celebri lectione
notissima. Aũsus quippe a fide quã uastabat.
eiq uehem̃ter adũsus. repente ẽ ad illam gr̃a
roꝑ ꝓph̃am dictũ ẽ. tu ꝯũtens uuificabis noᷤ:
ut ñ solum ex nolente fieret uolens credere. ue¬
rũ & ex ꝑsecutore ꝑsecutionẽ in eiꝰ fid̃i. quã ꝑ¬
seq̃batur defensione pat̾etur. Donatũ quippe
illi erat a xͦ. ñ solum ut crederet in eũ: uerũ s̾

Expanded text:
 et perfectius credatis in eum; sed, ut credatis in eum. Nec se ipsum misericordiam consecutum dixit, ut fidelior, sed ut fidelis esset . quia sciebat non se initium fidei suae priorem dedisse Deo, et retributum sibi ab illo ejus augmentum; sed ab eo se factum fidelem, a quo et apostolus factus est. Nam scripta sunt etiam fidei ejus initia , suntque ecclesiastica celebri lectione notissima. Aversus quippe a fide quam vastabat, eique vehementer adversus, repente est ad illam gratiper prophetam dictum est, Tu convertens vivificabis nos : ut non solum ex nolente fieret volens credere; verum etiam ex persecutore persecutionem in ejus fidei, quam persequebatur, defensione pateretur. Donatum quippe illi erat a Christo, non solum ut crederet in eum, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ fuit. Peccauimꝰ: & cõpedes inde ac-¬
cepimꝰ. Que sunt ꝯpedes nr̃e: Mortalitas ipsa.
Audi apł̃m paulum: qr & ip̃e adhuc in hac
ꝑegrinatione ꝯpeditus erat. Qnta ꝑagrauit
ꝯpeditus iste: Non illi fuert̃ gͣues compedes:
cũ ipsis ꝯpedibus toto orbe euugł̃m p̃dicauit.
Sp̾c caritatis rapuit compedes: ꝙ circui ut qͣn¬
tũ potuit. S tñ qͥd ait: Concupiscentiã h̃ns dis

Expanded text:
nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta peragravit compeditus iste! Non illi fuerunt graves compedes; cum ipsis compedibus toto orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, et circuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «Concupiscentiam habens dis
Abbreviated transcription (Latin):
sołu sp̃c. uerũ etiã corꝑis requiem p̃sigurãs.
Ibi uacabimꝰ. & uidebimꝰ: uidebimꝰ ꝙ ama¬
bimꝰ. amabimꝰ & laudabimꝰ. Ecce qͦd erit
in sine sine fine. Nam qͥs aliꝰ nr̃ ẽ finis. nͥ
ꝑuenire ad regnũ. cuiꝰ ñ ẽ finis: Non enĩ¬

Expanded text:
solum spiritus, uerum etiam corporis requiem praefigurans. solum spiritus, uerum etiam corporis requiem praefigurans. Ibi uacabimus et uidebimus, uidebimus et amabimus, amabimus et laudabimus. Ecce quod erit in fine sine fine. Nam quis alius noster est finis nisi peruenire ad regnum, cuius nullus est finis? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
septimꝰ etiã nos ipsi eriiꝰ: qñdo eiꝰ fuerimꝰ be¬
nedictione ꝙ scĩficatione pleni atq refecti.
Ibi uacantes uidebimꝰ qm̃ ipse ẽ ds: qd nobis
nos ipsi eẽ uoluimꝰ. qndo ab illo cecidimꝰ. audi¬
entes a seductore. eritis sic̃dii: & recedentes a
uero deo quo faciente dii eẽmus. eiꝰ partici¬
patione ñ desertione. Qd enĩ sine illo fecimꝰ:
nͥ qd in ira eiꝰ defecimꝰ: A quo refecti. ꝙ grã
maiore ꝑfecti uacabimꝰ in ȩt̾nũ. uidentes qͥa
ipse ẽ ds: quo plem erimꝰ. qnͣdo ipse erit omĩa
in om̃ib. Nam & ipsa oꝑa bona nr̃a. qnͣdo
sabbatũ adipiscendũ imputant᷑: qr si nob̾ ea
tribuerimꝰ. seruilia ert̃: cũ de sabbato dica¬
in signũ int̾ me ꝙ int̾ eos: ut scirent qr ego
d̃ns. qui scĩfico eos. Hoc ꝑfecte tẽ sciemꝰ. qͣn-¬
Hec septima erit sabbatũ nr̃m: cuiꝰ finis ñ
erit uespa. s dnicus dies uelud octauus
etnus. Qͥ x resurrectione saerat᷑ ẽ. et̃nã ñ

Expanded text:
septimus etiam nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni atque perfecti. ibi uacantes uidebimus, quoniam ipse est deus; quod nobis nos ipsi esse uoluimus, quando ab illo cecidimus audientes a seductore: eritis sicut di et recedentes a uero deo, quo faciente di essemus eius participatione, non desertione. quid enim sine illo fecimus, nisi quod in ira eius defecimus? a quo refecti et gratia maiore perfecti uacabimus in aeternum uidentes, quia ipse est deus, quo pleni erimus, quando ipse erit omnia in omnibus. nam et ipsa opera bona nostra, quando sabbatum adipiscendum inputantur; quia si nobis ea tribuerimus, seruilia erunt, cum de sabbato dicain signum inter me et inter eos, ut scirent quia ego Dominus qui sanctifico eos. Hoc perfecte tunc sciemus, quanem septima erit sabbatum nostrum, cuius finis non erit uespera, sed dominicus dies uelut octauus Christi resurrectione sacratus est, aeternam non
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabili regule potest fieri rec¬
tũ. qͦd in se fuit prauũ cor hominis. Ut
aũ cor cũ illo sit. & ꝑ hoc rectũ ẽẽ possit:
accedit᷑ ad eũ ñ pedibꝰ. s fide. Id̾o dr etiã
in epła ad ebreos de illa ipsa gn̾atione pͣ¬
ua: ꝙ amaricante. Non ꝓfuit sermo au¬
ditꝰ illis: ñ ꝯtemꝑatus fidei eoꝵ qui obau
rectũ: ut cor fiat rectũ. Que fides p̃uenien-¬
te ꝯ uocante misocdia dĩ ꝑ obedientiam
suscitat᷑. ꝙ applicare incipit ad d̾m cor

Expanded text:
incommutabili regulae, potest fieri rectum quod in se fuit pravum cor hominis. Ut autem cor cum illo sit, et per hoc rectum esse possit, acceditur ad eum, non pede, sed fide. Ideo dicitur etiam in Epistola ad Hebraeos de illa ipsa generatione prava et amaricante: Non profuit sermo auditus illis non contemperatis fidei eorum qui obaudrectum, ut cor fiat rectum. Quae fides, praeveniente et vocante misericordia Dei, per obedientiam suscitatur; et applicare incipit ad D
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe: ⁊ exhis quȩ uidemus. credimꝰ quȩ
ñ uidemus. Unus homo fuit abraham
& dictũ est illi in semine tuo benedicent̃
om̃s gentes. Si ad se attenderet: qͣndo cre¬
gressam. ut conciꝑe ñ posset. etiã ũcia as
ñ fuisset. Nonerat ꝓrsus unde aliqͥd sꝑa¬
ret᷑. s ꝓmittentẽ attendebat: & crẽde ute
Qd ñ uidebat. ł cce ille quod credidit ñ
uidemꝰ. Ergo exhis quȩ uidemus: debe¬
mus credere quȩ ñ uidemꝰ. Genuit ysa¬
ac non uidieius. Et ysaac genuit iacob.
& ho ñ uidimꝰ. Et iacobgenuit duode¬
cim filios: & hos ñ uidimꝰ. Et duodecim
filii genuerunt ppłm isrł magnũ ppłm
uidemus. lan ceyi ea dicere. quȩ uidemꝰ.
& ecce in xꝑo benedicuntur om̃s gentes.
Quid uerius. qͥd certius. qͥd aꝑtiꝰ: Desidera¬
te mecũ futurũ scłm: qui congregati estis
ex gentib. In hoc scło impleuit d̾̃s ꝓmissũ
suũ de semine abrahe. Quomͦ gͦ ñ dabit
nob et̃na ꝓmissa sua: quos fecit ẽẽ semen¬

Expanded text:
Abrahae: et ex his quae videmus, credimus quae non videmus. Unus homo fuit Abraham, et dictum est illi, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Si ad se attenderet, quando cregressam, ut concipere non posset, etiamsi sterilis non fuisset. Non erat prorsus unde aliquid speraretur. Sed promittentem attendebat, et credebat quod non videbat. Ecce ille quod credidit, nos videmus. Ergo ex his quae videmus, debemus credere quae non videmus. Genuit Isaac, non vidimus: et Isaac genuit Jacob, et hoc non vidimus: et Jacob genuit duodecim filios, et ipsos non vidimus: et duodecim filii ejus genuerunt populum Israel; magnum populum videmus. Jam coepi ea dicere quae videmus.  ecce in Christo benedicuntur omnes gentes. Quid verius? quid certius? quid apertius? Desiderate mecum futurum saeculum, qui congregati estis ex Gentibus. In hoc saeculo implevit Deus promissum suum de semine Abrahae. Quomodo ergo non dabit nobis aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
modo eligeret eos qui ñdũ erant: nͥ p̃destinã¬
do: Elegit gͦ p̃destinans nos. Nũ qͥd eligeret
impios.⁊ immundos: Nã si questio ꝓponat᷑
lib̾e uoluntatis arbitriũ ⁊ ideo eos añ mundi
constitutionẽ in ipsa sua qͣ p̃scientia tales fu¬
turos ẽẽ presciuit. elegit. Elegit gͦ inqͥt anteꝙͣ
latosq presciuit. utiq ñ iꝑse fecit nec se fac¬
ante mundi constitutionẽ. quia sc̃i ⁊ immacłati
fut᷑ieramꝰ. an ut eẽmus. Bñdictus inqͥt ds̃ ⁊ ꝑat̃
spiritali incelestibꝰ inxͦ: sic̃ elegit nosin ipõ añ mun¬
di constitutionẽ. ut ẽẽmꝰ scĩ ⁊ immacdati. Non gͦ
qͥa fut᷑i eramꝰ: s ut eẽmꝰ Nempe certũ ẽ nempe
manifestũ est. Ideo qͥppe tales futuri eramꝰ: qͥa
elegit ipse p̃destinans ut tales ꝑ gr̃am eiꝰ eẽmus.
Ita gͦ nos bñdixit bñdictione spiritali in cȩlesti¬

Expanded text:
modo eligeret eos qui nondum erant, nisi praedestinando? Elegit ergo praedestinans nos. Numquid eligeret impios et immundos? Nam si quaestio proponatur, liberae voluntatis arbitrium: et ideo eos ante mundi constitutionem in ipsa sua praescientia, qua tales futuros esse praescivit, elegit. Elegit ergo, » inquit, latosque praescivit: utique ipse non fecit, nec se facante mundi constitutionem, quia sancti et immaculati futuri eramus, an ut essemus. Benedictus, inquit, Deus et Pater in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati. Non ergo quia futuri eramus, sed ut essemus. Nempe certum est, nempe manifestum est: ideo quippe tales eramus futuri, quia elegit ipse, praedestinans ut tales per gratiam ejus essemus. Ita ergo nos benedixit benedictione spirituali in coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ ꝑ iħmxꝑm. in ipsũ. Deinde quid ad¬
iungat. attendite. Scd̃m placitũ inqͥt uo¬
luntatis suȩ: ne intanto bñficio gr̃e. de pla¬
cito glaremur uoluntatis nr̃e. In qua grati¬
ficauit nos inqͥt indilecto filio suo. Inqua
utiq uoluntate suagͣtificauit nos. Sic dictũ
ẽ gratificauit agr̃a: sic̃ iustificauit dr aiusti-¬
cia. In qͦ habemꝰ inquit redẽptionẽ ꝑ sanguinẽ ipsiꝰ.

Expanded text:
istum in ipsum. Deinde quid adjungat, attendite: secundum placitum, inquit, voluntatis suae; ne in tanto beneficio gratiae de placito gloriaremur voluntatis nostrae. In qua gratificavit nos, inquit, in dilecto Filio suo: in qua utique voluntate sua gratificavit nos. Sic dictum est gratificavit a gratia, sicut justificavit dicitur a justitia. In quo habemus, inquit, redemptionem per san
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m bonã uolũtarẽ suã ut bonafieret subuenire.
Cũ aũ dixisset scdm bonam uoluntatẽ suam.
subiecit ꝙͣ ꝓposuit in illo. idẽ indilesto filio
suo. in dispositionẽ plenitudinis tẽpoꝵ: instau¬
rare omĩa in xp̃o quȩ in cȩlis sunt.⁊ quȩ in
t̃ris in ipso: in quo &ẽ sortem consecuti su

Expanded text:
secundum bonam voluntatem suam, ut bona fieret, subveniret. Cum autem dixisset, Secundum bonam voluntatem suam; subjecit, quam proposuit in illo, id est, in dilecto Filio suo, in dispensatione plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris in
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ filioꝵ. Nonquia ꝑ nos sc̃ĩ ⁊ immacdati
futi eramus: s elegit p̃destinauitq ut eẽmꝰ.
fecit aũ hoc scd̾m placitũ uoluntatis sue. ut ne¬
mo desua s de illiꝰ erga se uoluntate glet᷑. fecit
hoc scđm diuitias gr̃e suȩ. scđm bonã uoluntatẽ
suã. quã ꝓposuit indilecto filio suo: in qͦ sortem
consecuti sumꝰ. predestinati scđm ꝓpositum ñ
uoluntatis suȩ: ut simꝰ in laudẽ gle eiꝰ. Hinc ẽ
qͥd clamamꝰ ut nemoglet᷑ in homine: acꝑ hoc
culati ꝓp̃t qd̾ nos uocauit predestinans ante
constitutionẽ mundi. Ex hoc ꝓposito eiꝰ ẽ ula
electoꝵ ꝓpͥa uocatio quib oĩa cooꝑant᷑ in bonũ.
qͥa scdm ꝓpositũ uocati st̃: ⁊ sine penitentia st̃
dona ⁊ uocatiodĩ. Ut simꝰ scĩ ⁊ immacl̾ati¬

Expanded text:
immaculati futuri eramus, sed elegit praedestinavitque ut essemus. Fecit autem hoc secundum placitum voluntatis suae, ut nemo de sua, sed de illius erga se, voluntate glorietur. Fecit hoc secundum divitias gloriae suae, secundum bonam voluntatem suam, quam proposuit in dilecto Filio suo, in quo sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum, non voluntatis suae, ut simus in laudem gloriae ejus. Hinc est quod clamamus, ut nemo glorietur in homine , ac per hoc culati, propter quod nos vocavit, praedestinans ante mundi constitutionem. Ex hoc proposito ejus electorum propria vocatio, quibus omnia cooperatur in bonum: quia secundum propositum vocati sunt , et sine poenitentia sunt dona et vocatio Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
bseruatione sabbati. que uacatione
umꝰ diei sigurabat᷑ ablata ꝑpetuum
sabbatũ obseruat. qui spe future quietis scĩs
ẽ oꝑib intentꝰ: nec in ipsis bonis actibꝰ suis
quasi de ꝓpriis. & de hiis quȩ ñ acceꝑit. gła¬
tur: illũ in se cognoscens oꝑari. qui simul

Expanded text:
bservatione sabbati, quae vacatione unius diei figurabatur, ablata, perpetuum sabbatum observat qui spe futurae quietis sanctis est operibus intentus; nec in ipsis bonis actibus suis quasi de propriis, et de his quae non acceperit, gloriatur; illum in se operari cognoscens, qui simul