comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ordo nutatur. ⁊ nox qua surrexit diei quo se ostendit: adiũ¬
cta est. Congrue prius diem nox sequebatur. quia hõ aluce ĩ te¬
nebras ceciderat. Iunc dies sequitur noctem. quia post resur¬
resurrõnem a peccatis ad uitam reducimur.

Expanded text:
ordo mutatur, et nox qua surrexerit diei, qua se ostendit, adjuncta est. Et congrue prius diem nox sequebatur, quia a luce homo in tenebras ceciderat. Nunc vero dies sequitur noctem, quia per resurrectionem a peccatis ad vitam reducimur.
Abbreviated transcription (Latin):
noctis .i. a uespere. noctem sig̃cat.¬
cuius fine: uenerunt ad monu¬
mentum. Io aũ sic nominat. qr¬
ab eo tempore licebat facere qd̵
uellent transacto sabbõ. U espere
autem sabbi .i. nocte die sabb̃i. ues¬
pere quidem ceperunt uenire .i.
aromata p̃parare. s lucesscende
mane: ꝑuenerunt. qͦd math̃s cã

Expanded text:
noctis, id est a vespere noctem significujus fine venerunt ad monumentum. Ideo autem sic nominat, qab eo tempore licebat facere quod vellent transacto Sabbato. Vespere ati, id est nocte diei Sabbati, vespere quidem coeperunt venire, aromata praeparare, sed lucente mane pervenerunt, quod Mat
Abbreviated transcription (Latin):
tatur mortua. s int̾ uiam tan¬
git fimbriam mulier sangui
intus. ⁊̃ semiuiua foris cũ turbis.
fluxus sanguinis sterilitatẽ facit.
.i. post resurrectionem fimbriam
tangit. hec sunt slmbala ⁊ ma¬
lapunica que pendent de extre¬
mis horis tunice sũmi sacerdotis.
tẏmbalum. confessionem. malũ
punicum martirii uoluntatem
⁊̃ uirtutum candorem sig̃cat:¬
B. Sola fidelis mulier dominũ
tangit. quem passim comitãs
turba compͥmit. quia quidiũ¬
sis inordinate glomerantium
heresib uł ꝑuersis morib gra¬
est eum equalem pr̃i credere:¬
B. Ecce quo dendebat interro¬
gatio. ut .s. mulier confideatur
ueritatem diuturne infirmita¬
tis subite credulitatis. ⁊ sanati¬
onis. ⁊̃ ita ip̃a confirmaretur ĩ
fide. ⁊ aliis preberet exemplum.

Expanded text:
tatur mortua. Sed inter viam tangit fimbriam retro mulier sanguinintus, et semiviva cum turbis. Fluxus sanguinis sterilitatem facit: , post resurrectionem. Fimbriam tangit, ac si cymbala et mala punica, quae pendent de extremis oris tunicae summi sacerdotis. Cymbalum, confessionem: malum punicum, martyrii voluntatem, et virtutum candorem, si. Sola fidelis mulier Dominum tangit, quem passim comitans turba comprimit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus, vel perversis moribus graest eum aequalem Patri credere. Ecce quo tendebat interrogatio, ut mulier scilicet confiteatur veritatem diuturnae infirmitatis, et subitae credulitatis et sanationis: et ita ipsa confirmaretur in fide et aliis pr
Abbreviated transcription (Latin):
B. Moralit̃. Turba ezcitur. ut
puella suscidetur: quia nͥ secu¬
larium curar multitudo a cor¬
de eiciatur: aĩa q̃ intro iacet
mortua. nõ suscitatur. dũ enim
se ꝑ ĩnumeras cogitationes sꝑ¬
git. ad consideratiõnem su sẽie

Expanded text:
 omnibus. Turba ejicitur ut puella suscitetur: quia nisi saecularium curarum multitudo a corde ejiciatur, anima quae intus jacet mortua non suscitatur. Dum enim se per universas cogitationes spargit, ad considerationem sui sese
Abbreviated transcription (Latin):
B archisynagogus cetꝰ est doc¬
toꝵ legis. de quib. suꝑ cathed̾.
moysi sedebunt scrib̾. ⁊ p̃har̃.
qui si credere uoluerint: ⁊̃ sub¬
iecta eis synagoga salua erit:¬
B.letentur omnes qui sperãt
indomino. ⁊̃ in et̾num exulta¬
bunt ⁊ habitabist in eis. hãc
leticiam merito infidelitatis
synagoga amisit. ⁊ ideo int̾
flentes ⁊ ululantes mortua
iacet. s iłx eam funditus inte¬

Expanded text:
 Archisynagogus coetus est doctorum legis de quibus: Super cathedram Moysis sederunt scribae et Pharisaei . Qui si credere voluerint, etiam subjecta eis Synagoga salva eritetentur omnes qui sperant in Domino, et in aeternum exsultabunt, et habitabis in eis . Hanc laetitiam merito infidelitatis Synagoga amisit: et ideo inter flentes et ululantes mortua jacet. Sed Jesus eam funditus inte
Abbreviated transcription (Latin):
missi .xii. lapides alta¬
ris .xii. lapides de ior¬
dane eleuati .xii. boues
sub mari eneo .xii.stel¬
le incorona sponse.xii.
fundamenta .xii. porte¬

Expanded text:
m, XII lapidibus altaris, XII lapidibus de Jordane elevatis, XII bobus sub mari aeneo, XII stellis in corona sponsae, XII fundamentis, XII port
Abbreviated transcription (Latin):
B. Mystice. ammonet
om̃s qui agnitione ue¬
ritatis illustrantur ut
ad cor redeant. ⁊ qͣntũ
sibi donatum sit. sollici¬
ta mente ꝑpendant.⁊
bñficiis dei digna oꝑa¬
tione respondeant.

Expanded text:
. Mystice. Admonet Dominus omnes qui agnitione veritatis illustrantur, ut ad cor redeant, et quantum sibi donatum fuerat sollicita mente perpendant, et beneficiis Dei digna operatione respondeant.
Abbreviated transcription (Latin):
a demonio libera¬
immunda cogita¬
tõe purgatum ĩ¬
delligimus. femi¬
b consequent̃
curatam carnem
a concupiscencie¬
feruore ꝑ cõtinẽ¬
cie p̃cepta frena

Expanded text:
a daemonio libeimmunda cogne purgatum, intelligimus: fembus consequenter curatam, carnem a concupiscentifervore per continentiae praecepta frena
Abbreviated transcription (Latin):
tades quib oꝑar licet. p̃cibus
est insistendum. nec in octauo
resurrectionis tempore: ab irato¬
iudice corripiamur:¬
B. Helyas cum moyse legis lator
⁊ eximius ꝓpħar. apparent.⁊
locuntur cum domino in carne
uiuente. ostendentes ip̃m esse
quem lex ⁊ ꝓphẽ ꝓmiserunt. ñ
ĩ infimis. s in monte cum illo.
quia qui t̾rena desideria mente tnͣs
Multo ergo meliuis choris scõꝵ¬
int̾esse. deitatis ꝑfrui uisione. si
sic delectat humanitas xp̃i tnͣs¬
figurata. ⁊̃ duoꝵ societas ad pũc¬
q tum ostensa

Expanded text:
tates quibus operari licet precibus est insistendum, ne in octavo retributionis tempore a judice corripiamur. Elias cum. Legislator et eximius prophetarum apparent: loquuntur cum Domino in carne vivente, ostendentes ipsum esse quem lex et prophetae promiserunt; non in infimis, sed in monte cum illo, quia qui terrena desideria mente transMulto ergo melius choris sanctinteresse, Deitatis perfrui visione: si sic delectat humanitas Christi transfigurata, et duorum societas ad punctum ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
futura morte loqueretur. ĩo ne¬
cessarium fuit. ut hoc ꝓmitteret
de p̃senti uita ut rudes adhuc dis¬
cipuli. hac consolatione conforta¬
rentur. sicut de udaico ppło d̾r. de¬
dit eis regiones gentium. ⁊ labo¬
res populoꝵ possederunt. ut custo

Expanded text:
futura vita loqueretur, ideo necessarium fuit ut hoc promitteret de poenitenti vita, ut rudes adhuc discipuli hac consolatione confortarentur, sicut de Judaico populo dicitur: Dedit illis regiones gentium et labores populorum po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊helyas uiuus in
celum raptus. nisi
ĩ maiestate cũ dño
ut lucas dicit. fu¬
turam in illo õi¬
um scõꝵ gl̾am sig¬
nificant. qui tẽꝑe
ne reꝑientur. uel
ꝯmortui.

Expanded text:
, Elias vivus in coelum raptus, visi in majestate cum Domino ut Lucas dicit futuram in illo omnium sanctorum gloriam significant: qui tempore ne reperientur vel mortui.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥua potes bona agis. oꝑa sunt
lucis ⁊̃ si ñ ita hominib uideat᷑.
Si ꝑuersa intentio est. prauum
Oculus unus est ⁊ simpler est¬
silicet caritas. que modo lucet
in fide. sicut in testa lum en
homo inderior tenebrosus ẽ. qr
qd̃ si est ex fide. peccatum est:

Expanded text:
quae potes bona agis, opera sunt lucis, etiamsi non ita hominibus videatur. Si perversa intentio est, pravum ur rectum. Oculus unus et simplex estilicet charitas, quae modo lucet in fide sicut in testa. VERS. homo interior tenebrosus est. Quia quod non est ex fide, peccatum est
Abbreviated transcription (Latin):
confessio. s necc̃itatis extorsio sicut
seruus fugitiuus. iidens dñm ti¬
met. ⁊ de ũberib dep̃catur. sic demo¬
nes dñm interris cernentes se cõti¬
nuo iudicandos credebant
sparsit ne ultra sꝑgat pͥmo con¬
cluditur. deinde femina q̃ pͥmao
seducta ẽ. a carnalis cõcupiscencie
febre curatur. t̾cio uir qui male
mundatur. ut sid idem ordo restau
sicut quidam codices hñst. lucas
audẽ dicit. quia nichil illi nocuit.
marcus dicit. discerpens idemẽ
qd̃ lucas cum ꝓiecisset eũ ĩ me¬
dium. Qd uo addidit. nichq ei
nocuit. indelligendũ ẽ quia illa
iactacio. ñ eum debilitauit. sicut
exeunt demones amputatis uł
auulsis aliquib membris
que uident ad inquisitõem eorũ q̃
audierant excitantur. ad hoc enĩ
⁊̃ ip̃e dominus signa facit. ⁊ discipu¬
lis facere dedit. ut ꝑ hoc eusingłio

Expanded text:
 sicut servus fugitivus visum dominum timet, et de verberibus deprecatur. Daemones enim in terris Dominum cernentes, se continuo judicandos credebant sparsit, ne ultra spargat primo obcludi; ac deinde femina, quae prima seducta est, a carnalis concupiscentiae febre curari; tertio vir qui male ue ad ut sit idem ordo restaursicut quidam codices habent. Lucas autem dicit quia nihil ei nocuit. Marcus ait, discerpens, idem est quod Lucas: cum projecisset eum in medium. Quod vero addidit, nihilque nocuit: intelligendum est quia illa jactatio non eum debilitavit: sicut exeunt daemones amputatis vel avulsis aliquibus membrisuae vident ad inquisitionem eorum quae audierant excitantur. Ad hoc enim et ipse Dominus signa facit, et discipulis facere dedit, ut per hoc Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
deum sꝑe ñ ꝑmanet. in temp¬
tatõib ñ ualet subsistere. et
tanto amplius agitur. qnͣto
plus in hiis que mundi sunt a
suꝑiorib disiungitur. ⁊ u̾e õs
mali. uł ficte boni. ingruente
qualibet temptatõe peiores

Expanded text:
Deum spe non permanet, in tentationibus non valet subsistere; et tanto amplius agitur, quanto plus in his quae mundi sunt a superioribus disjungitur: et vere omnes mali vel ficte boni, ingruente qualibet tentatione pejores
Abbreviated transcription (Latin):
uos aũ. fe. ⁊ c̃. ad hoc enimin
templo erant. ut uel non dan¬
tes corporaliter ꝑsequerentur.
uel dantes sp̃ualiter necarent.
templum ⁊ domus dei mens est
⁊ conscĩa fidelium. que si in le¬
sione ꝓximi ꝑu̾sas cogitatões
profert. qͣi in spelunca latrones
resident et simpłr gradientes
int̾ficiunt. ⁊̃ sic mens iam nõ
domus dei s spelunca ẽ latͦnũ.
. all̃. a radicib arefacta est
ficus ut ostenderetur gens im¬
pia non ad tempus uel ex par¬
te corripienda externorumin¬
cursib. ⁊ ꝑ penitenciam libe¬
randa sicut sepe factum est. s
omni ⁊ eterna dampnatiõe
ferienda. alit̃. arefacta est a
radicib. ut ostendatur ñ so¬
lum humano extrinsecus. s
diuino intus fauore funditꝰ
destituenda. sam ⁊ uitam ꝑdit
incelis. ⁊ pa-¬
Pecrus agnoscit aridam ⁊ absci¬
sam radicem. cui succedit oliua
pulcherrima. fructifera. uocata
nam fidem habuerunt qͥ mon¬

Expanded text:
os autem fecistis. Ad hoc enim in templo erant, ut vel non dantes corporaliter persequerentur, vel dantes spiritualiter necarent. Templum et domus Dei mens est et conscientia fidelium, quae in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt: et sic mens jam non domus Dei, sed spelunca est latronum.am. A radicibus arefacta est ficus, ut ostenderetur gens impia non ad tempus, vel ex parte corripienda externorum incursibus, et per poenitentiam liberanda, sicut saepe factum est, sed omni et aeterna damnatione ferienda. Aliter. Arefacta est a radicibus, ut ostendatur non solum humano extrinsecus, sed divino intus favore funditus destituenda: nam et vitam perdidit in coelis et paPetrus agnoscit aridam, et abscissam radicem cui succedit oliva pulcherrima fructifera vocata nam fidem habuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Et uolenti. ⁊c̃. Duo genera p̃¬
standi complectitur. Uel enim
benuiole damus uel reddituro
cedis in eosit. cum rem acceptã
debitor ꝑsoluerit. s uẽ ille qui
hoc ⁊̃ iubet retͥbuit. dicit gͦ ne

Expanded text:
Et volenti. Duo genera praestandi complectitur. Vel enim benevole damus, vel reddituro cedis in eo sit cum rem acceptam debitor persolvit. Sed vere ille qui etiam hoc jubet, retribuit. Dicit ergo: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ spũalis doctor ũbi diui¬
nifenus fenus auditorib de¬
bet accõmodare ut boni oꝑis
retͣbutõnem ab illis possit ac¬
cedem sperare.
Da ei. ĩ.s. ut nec tibi noceat. nec
alii pensanda est enim iusticia.
Ita eium omni petenti. dabi. ⁊ si
ñ id qd̾ petit. s melius cum inui¬
ste petentem correceris:¬
modis odio uerbis. cruciatu.
corꝑis. eccl̃a contra diligit. be¬
nefacit. orat. hoc est nouum
mandatum. hoc de filiis ire fa¬
cit filios dei. uñ sequitur. ut
sitis filii. adoptio filiorum so

Expanded text:
sic et spiritualis doctor verbi divini foenus auditoribus debet accommodare, ut boni operis retributionem ab illis possit accedem sperare. ilicet, ut nec tibi noceat, nec alii: pensanda est enim justitia. Ita enim omni petenti dabis, et si non id quod petit, sed melius cum injuste petentem correxerismodis: odio, verbis, cruciatu corporis. Ecclesia econtra diligit, benefacit, orat. Hoc est novum mandatum, hoc de filiis irae facit filios Dei; unde sequitur: Ut sitis fiili. Adoptio filiorum so
Abbreviated transcription (Latin):
iste ut quidam aũt uel domiñ
temptasse. uł de sua uita menti¬
tus ẽẽ. s simpłr ut uixit cõfessus
ẽ. alioquin ut alius emingłista
ait. ñ intuitus archana cordise¬
ius diligere diceretur ihx̃. diligit
enimeos qui mandata legis cus¬
todiunt. s qd̃ ibiminus ẽ. hiis
qui ꝑfecti uolunt eẽ adiungit.
unde sequitur. Si uis eẽ ꝑfectꝰ.¬

Expanded text:
quidam aiunt vel Dominum tentasse, vel de sua vita mentitus esse, sed simpliciter ut vixit, confessus est: alioquin ut alius Evangelista ait non, intuitus arcana cordis ejus, diligere eum diceretur Jesus. Diligit enim eos qui mandata legis custodiunt, sed quod ibi minus est his qui perfecti volunt esse, adjungit; unde sequitur: Si vis perfect
Abbreviated transcription (Latin):
cipio. idẽ filius hõis qͥ ẽ incelo.
et qũo tanqͣm sponsus ꝓcedat de thalamo suo .i. de uirginali
utero. clausus relinquens. uñ. aduemiente u̾o sponso domuᷤ¬
mica mea. ꝓxima mea dilecta mea. columba mea. sponsa ĩ
patriarchis. amica in ꝓpħis. ꝓxima ĩ ioseph ⁊ maria. dilec¬

Expanded text:
cipio idem filius hominis, qui est in coelo: et quomodo tamquam sponsus procedens de thalamo suo, id est, virginali utero, clausum relinquens. Unde adveniente vero sponso, domumica mea, proxima mea, dilecta mea, columba mea. Sponsa in patriarchis, amica in prophetis, proxima in Joseph et Maria, dilec
Abbreviated transcription (Latin):
pe s̃ p̃bent usum. ad celestia anxie
non hanelant. ⁊ quia securi st̃.
de stande iusto. ut dux ĩ p̃lio pł
enim militem eum diligit qͥ pꝰt
fugam reu̾sus hostem fortit̾ pre¬
mit: qͣm eum qui nũqͣm fugit.
nec uiiqͣm fortiter egit. s ⁊̃ sunt
dium. ut eis nullus penitens p̃po¬
ni possit. qui ⁊ si ñ sunt sibi malo¬
rum conscii: tñ licita respuũt. ĩ
omnibꝰ se humiliãt. Qnͣtũ gͦ gaudi¬
um ẽ. si humłr plangat iustꝰ. cũ tm̃gar

Expanded text:
praebent, et ad coelestia anxie non anhelant, et quia securi sunt, de stante justo, uti dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam eum qui nunquam fugit, nec unquam fortiter egit. Sed quidam dium est, ut eis nullus poenitens praeponi possit, qui, etsi non sunt malorum conscii, tamen licita despiciunt, et in omnibus se humiliant. Quantum ergo gaudium est, si humiliter plangit justus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
de uana gła. cumdi¬
xit. eritis sicut dii.
de auaricia. cum ait.
scientes bonum ⁊̃ ma
A pͥncipio qd̾ dei erat.
ut sibi usurparet di¬
abolus laborauit. uñ¬
ydolaut in eis coleret᷑¬

Expanded text:
De vana gloria, cum dixit : Eritis sicut dii. De avaritia, cum ait: Scientes bonum et maA principio quod Dei erat ut sibi usurparet diabolus laboravit: unde ut in eis coleret
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce uirgo. ⁊ c̃. di¬
cunt iudei qd̾ ñ estħ
nomen integritatis
s etatis puella. sed
quomodo tunc est sig¬
num: sensumysaie
sequitur. ñ u̾ba. pro
concipiet ponit. in
uto habebit. ⁊ uoca¬
bunt ꝓ uocabis. uł
uocabitur

Expanded text:
Ecce virgo, etc. Dicunt Judaei quod non est hoc nomen integritatis, sed aetatis puella. Sed quomodo tunc est signum? Sensum Isaiae sequitur, non verba. Pro concipiet, ponit: In utero habebit: et vocabunt, pro vocabis, vel vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo ñ cognoscebat
facie ad faciem quã
desponsauerat. donec
uderus enacuaretur.
de quo ħ ñ agitur:¬

Expanded text:
Et ideo non cognoscebat facie ad faciem quam desponsaverat, donec uterus evacuaretur: de quo hic non agitur
Abbreviated transcription (Latin):
Cunc dimisit. Cum tali ordi¬
ne cum cegnouisset ĩplendã
iusticiam. dimisit. qr n̾a ẽ
humilitas: quam ñ deserit
comes obedientia:
p̃c in momento eum do.¬
cuit quod pͥus nelciuit. ⁊ iõ
quod pͥus timuit humilit̾
deuotus impleuit:

Expanded text:
Tunc dimisit. Cum tali ordine cognovisset implendam justitiam. Dimisit, quia vere est humilitas, quam non deserit comes obedientia. Spiritus in momento eum docuit, quod prius nescivit et ideo quod prius timuit humiliter, devotus implevit
Abbreviated transcription (Latin):
dum. hystoriam maxime p̃cepta
continent. ⁊c̃. alibi. latum man¬
datum tuũ nimis. qr qui diligit
proximũ. totam legẽ impleuit. It̾e.
testimonia tua intellexi. ⁊ alibi.
testimonium domini fidele. quia
plus fide animi. qͣm oculis carnis
testimonium indiget. Quarco:
iudicia domini uera iustificata.
ciis dei comꝑda habemus. Uñ idẽ
alibi. a iudiciis enim tuis timiii.
In quo enim iudicio iudicauerimꝰ.
iudicabitur de nobis. In hiis .iiiͦiͦ.
qualitatib sunt. timor. fides.
spes. caritas. Timore namq in¬
cipimus. fide seruamus qͦd incipi¬
mus. spe erigimur. caritate con¬
sũmamur: finis enim p̃cepti: est
caritas. hii sunt quatuor mẽses
quos xp̃c ante messem p̃dixit di¬
cens. Nonne adhuc quatuor men¬
ꝑ p̃cepta dei atq mandata. ac
testimonia et exempla. maturos
tis manipulos cum gaudio-
metamus in celo:

Expanded text:
. Historiam maxime praecepta continent. Et alibi: Latum mandatum tuum nimis. Quia qui diligit proximum, totam legem implevit. Item testimonia tua intellexi: Testimonium domini fidele ; quia plus fide animi quam oculis carnis testimonium indiget. Quarto: Judicia Domini vera justificata iciis Dei comperta habemus. Unde idem alibi: A mandatis enim tuis timui . In quo enim judicio judicabimus, judicabitur de nobis . In his quatuor qualitatibus sunt, timor, fides, spes, charitas. Timore namque, incipimus, fide servamus quod incipimus, spe erigimur, charitate consummamur. Finis enim praecepti est charitas . Hi sunt quatuor menses, quos Christus ante messem praedixit, dicens: Nonne quatuor menper praecepta Dei atque mandata ac testimonia et exempla, cum gaudtis manipulos, cum gaudio metamus in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
la opus fuit eiumͣ
legis cognoscere.
carne intelligere
naturam. Qui se¬
minat post ma¬
ch̃m. qui fremit
ut leo. qui uolat
ut aquila. qͥ dis¬
cit ut hõ. qui im¬
molat ut sacer¬
dos. qui irrigat
ut flumen. qui
florescit ut ager.
qui feruet ut ui¬

Expanded text:
la opus fuit scire,legis cognoscere, Domini intelligere naturam. Qui seminat post Matthaeum; qui fremit, ut leo; qui volat, ut aquila; qui dicit, ut homo; qui immolat, ut sacerdos; qui irrigat, ut flumen; qui florescit, ut ager; qui fervet, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor sunt qualitates de qͥb
sc̃a enuangłia contexuntur. pre¬
cepta. mandata. destimonia. exẽ¬
pla. In p̃ceptis iusticia. in manda¬
tis caritas. In destimoniis fides.
in exemplis ꝑfectio. precepta hi.
Inuiam gentium ne abier. hoc ẽ.
dũitere a malo. Mandata. ut hoc.
monia que in ore duorum uł triũ
testium. ut hoc. Ioh̃s destimoniũ
peribet de me. s habeo testimoniũ
maius iohe .i. p̃r ip̃e. qui in me ma¬
nec testimomonium ꝑhibet deme.
⁊c̃. exempla. ut hoc. discite a me
exemplum enim do uob̃. ⁊c̃. de

Expanded text:
Quatuor sunt qualitates, de quibus sancta Evangelia contexuntur: praecepta, mandata, testimonia, exempla. In praeceptis justitia, in mandatis charitas, in testimoniis fides, in exemplis perfectio. Praecepta hujusmodi: In viam gentium ne abieritis , hoc est, diverte a malo . Mandata, ut hoc: monia, quae in ore duorum vel trium, ut hoc: Joannes testimonium perhibet de me, sed habeo testimonium majus Joanne . Pater ipse qui in me manet, testimonium perhibet de me. Exempla, ut hoc: Discite a me Exemplum enim dedi vobis, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
b. Nonte turbet qd
alii dicunt abyme¬
lech. ambo enĩ tũc¬
rant. abymelech
pr̃ abiathar filius.
qui occiso pr̃e a
saule. comes exi¬
lii dauid factus ẽ.
&e eo regnante sũ¬
mus pontifex ma¬
ioris nominis ꝙͣ
dñs mentionem
faceret. qͣi sũmi
saĩdotis. ⁊̃. uiuẽte
Hoc secutus. mi¬
sericordiam uolo.
⁊ñ sacrificium.
melius iudicans
a famis ꝑiculo ho¬
mines liberare.ꝙ
satͥficium offerre.
hostia deo placab¬
lis hominũ salus ẽ.

Expanded text:
. Non te turbet quod alii dicunt Achimelech, ambo enim tuncrant. Achimelech pater, et Abrathar filius: qui occiso patre a Saule, comes exsilii David factus est, et eo regnante summus pontifex majoris nominis quam Dominus mentionem faceret, quasi summi sacerdotisHoc secutus. Misericordiam volo, et non sacrificium : melius judicavit a famis periculo homines liberare quam sacrificium offerre. Hostia Deo placabilis, hominum salus.
Abbreviated transcription (Latin):
N ota qd̃ alii eungłiste
matheum p̃ponunt. et
publicanum ñ dicunt.
ip̃e post chomam se po¬
nit. ⁊̃ publicanum dicit.
&e thomam. &¬
rͣia carnis. ¶⁊ iohã¬
nem qui ꝑ gr̃am
accepit: qued alii
posuit eis nomĩa
boanerges. quod
ẽ. filii to nitrui.
quorum sũblime
meritum ĩ monte
meretur audire
tonitruũ pris de
nube de filio tonã¬
tis. hic est filius
meus dilectus. ut
ꝑ nubem carnis
ac fulgura ĩ plu¬
gerent in t̾ris. qũ
d̾s fulgura ĩ plu¬
uiam fecit. ut ex¬
tinguat mia qd̃¬

Expanded text:
Nota, quod alii evangelistae Matthaeum praeponunt, et publicanum non dicunt. Ipse post Thomam se ponit, et publicanum se dicit. Et Thomam. ria carnis. Et Joannem, qui gratia accepit quod alii posuit eis nomen Boanerges, quod est filii tonitrui. Quorum sublime meritum in meretur audire tonitruum Patris, per nubem de Filio tonantis: Hic est filius meus dilectus, ut per nubem carnis, ac si fulgura in plugerent in terris: quoniam Deus fulgura in pluviam fecit: ut exstinguat mi
Abbreviated transcription (Latin):
meum qͥ ẽ filius
suspendentis aqͣs¬
dix̃. mandabo nu¬
bib meis ne plu¬
ant. Nomen uero
filii dei ꝑ pacem
⁊ dilectionem ac
resurrectionem uix

Expanded text:
eum. Qui est filius suspendentis aquadixit: Mandabo nubibus meis ne pluant . Nomen vero filii Dei per pacem et dilectionem acqresurrectionem vix
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui temptabant erant ali¬
qui qui itailiter auddiebant quoᷤᷤ
pro aliorum ĩ mundicia negli¬
qgi nõ oportebãt.
animarum. ⁊ stadim infert. Non
ẽ deus mortuorũ. s uinentium. U
cum ꝓbauerit animas ꝑmanere
post mortem. consequent̾ intro¬
cluceretur ⁊ corpoꝵ resurrõ. que
cum animab bona uł mala ges¬

Expanded text:
eos qui tentabant, erant aliqui qui utiliter audiebant, quos pro aliorum immunditia negligi non oportebat. animarum, et statim infert: Non est Deus mortuorum, sed viventium, ut, cum probaverit animas manere post mortem, consequenter etiam introducatur et corporum resurrectio, quae cum animabus bona vel mala ges
Abbreviated transcription (Latin):
In temptenido conueniunt qui
in doctrina contrarii inueniunt᷑.
Iam confutati erant in ostensi¬
one ilenarii. iam uiderant ⁊ saduce¬
os obmutescere. s tñ maliuolentia
⁊ liuor nutrit impudentiam:
fictam conscientiam int̾rogan¬
al dominus primo responso ꝑcuit.
Marcus ait qd̵ dominus ei sapien¬
ter respondenti dixerit. non longe
es a regno dei. potuit enim fieri
ut qui tempdans uenit: respõso
ñ est mala qͣi uolentis decipere.
s causa uolentis ampliꝰ exꝑiri ig
dei. cunis cogites unitatẽ. uerita¬
tem. uoluntatem.

Expanded text:
In tentando conveniunt qui in doctrina contrarii sunt. Jam confutati erant in ostensione denarii, jam viderant etiam Sadducaeos obmutescere, sed tamen malevolentia et livor nutrit impudentiaFictam conscientiam interrogantis Dominus primo responso percutit. Marcus ait, quod ei sapienter respondenti Dominus dixerit: Non longe es a regno Dei. Potuit enim fieri, ut qui tentans venit, responso n est mala quasi volentis decipere, sed causa volentis amplius experiri inent: Cujus cogites unitatem, veritatem, voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil nisi tenẽbras an¬
gustiarum. ⁊ hostium
nit. cum u̾o mendẽ ad
suꝑni p̃sidii lumen. ⁊¬
bras noctis repente or¬
tum luciferi cõspicit. qͥ
nuntiet. lucifer namcy
tres horas noctis.i. to
tam uigiliam matuti¬
nam illuminare dicit᷑.¬

Expanded text:
nit nisi tenebras angustiarum et aestus hostium . Cum vero mentem ad superni praesidii lumen bras noctis repente ortum luciferi conspicit, quinuntiet. Lucifer namque tres horas noctis, id est, totam vigiliam matutinam illuminare dicit
Abbreviated transcription (Latin):
alba ueste induitur. cum mũ¬
da iustorum confessione cͥcũ¬
datur purpura uł cocco uesti¬
tur. cum triumpho głosorũ
martyrum gloriatur.
B. Ip̃e dñs pͥus cruoem suam
portauit sicut ioh̃s dicit post
iste symon de quo ⁊̃ alii dicũt
ĩ hoc satis congruo ordinemi¬
steris. xp̃c enim ꝑassusest pro

Expanded text:
Lucam induitur, cum munda justorum confessione circumdatur. Purpura sive cocco vestitur, cum triumpho victoriosorum martyrum gloriatur.. Ipse Dominus primo crucem suam portavit, sicut Joannes dicit: Post iste Simon, de quo et alii dicunt, et hoc satis congruo ordine mysterii. Christus enim passus pro
Abbreviated transcription (Latin):
osias rex iustus qd̾
non filii euis quos ge¬
nuit. ñ in transmigͣ¬
tione. quia nũqͣm
p̃destinationem dei
ad tnsmigrandum.
lechoniam ⁊ frẽs eiꝰ
simulponit. ut quoꝵ
ẽ cõmunis iniquitaᷤᷤ
simul sit miseria.Ie¬
chonias p̃paratio do¬
mini. quia tã prẽm
quam filium domi¬
nus ad transmigrã¬
dum preparauit:

Expanded text:
osias, rex justus, quod non filii ejus quos genuit, non in transmigratione, quia nunquam praedestinationem Dei ad transmigrandum, Jechoniam et fratres ejus simul ponit, ut quorum est communis iniquitas similis sit et miseria. Jechonias praeparatio Domini, quia tam patrem quam filium Dominus ad transmigrandum praeparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cepuus grãm pro
gratia. carnalia de¬
collantur. spũalia.
niuificantur. cessan¬
teumbra: a dest uitas.
Ioh̾s in carcere. lex in
iudea. iłx in galilea.
salus in gentib:¬
deinde intulit. ⁊ ageba¬
tur aspũ in desertum.
ne putetur ĩmũdꝰ sp̃ẽ qͥc

Expanded text:
cepimus gratiam pro gratia, carnalia decollantur, spiritualia vivificantur: cessante umbra, adest veritas. Joannes in carcere, lex in Judaea, Jesus in Galilaea: salus in gentibdeinde intulit: et agebatur a Spiritu in desertum, ne putetur immundus spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tempus quo merabra eiꝰ dia¬
bolus temptat. qͣ driꝑtitus enĩ
mundꝰ ꝑ obseruanciam decẽ
p̃ceptoꝵ cͣc diabolum certãdo
adest a destũsarius qui it̃ nr̃m
impedire non cessat:¬

Expanded text:
 quo membra ejus diabolus tentat. Quadripartitus enim mundus per observantiam decem praeceptorum contra diabolum certando adest adversarius, qui iter nostrum impedire non cessat
Abbreviated transcription (Latin):
tra. ut sciamus quib malis in¬
uoluimur.⁊ ut lacrime ꝓsint
rogamus dimite nobis. d .n.¬
ab ea in quam sumus inducti.
libera. quo fc̃o nichil est metu¬
endum. nichil restat orandũ

Expanded text:
tra, ut sciamus quibus malis involvimur, et ut lacrymae prosint rogamus: Dimitte nobis dab ea in qua sumus ducti, libera: quo facto nihil est metuendum, nihil restat orandu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ne nos mnduc̃. non quod ipse
inducat. s quia deserit. ⁊ ire per¬
mittit. ñ uõ p̃catur ñ temptari.
snec ad modicum uinci. temp¬
tatio enim necessaria ẽ ad coro.

Expanded text:
Et ne nos, etc. Non quod ipse inducat, sed quia deserit et ire permittit. Non vero precatur non tentari, sed nec ad modicum vinci. Tentatio enim est necessaria ad coro
Abbreviated transcription (Latin):
Ne forte. hus dat
locus penie.⁊ mone¬
mur non cito ampu¬
tare. quia qui hodie¬
erͣat. forsitan cras
defendet iu̾tatem. Si
gͦ modo auelleretur
triticum qͦd futur
erat eradicaretur.ł
nec̃ẽe ẽ ut mali per¬
mixti sint bonis per
quos ex̾ceantur. uel
quoꝵ comꝑatõe ni¬
tantur ad meluis.
quib sublatis alti¬
tudo caritatis mar¬
cessit. qͦd ẽ eradicari:
bi patient̾ tolerandi
sunt mali. ubi aliqͥ

Expanded text:
Ne forte. Hic datur locus poenitentiae et monemur non cito amputare: quia qui errat hodie, cras forte defendet veritatem. Si ergo modo avelleretur, triticum quod futurum erat eradicaretur. Vel necesse est ut mali permisti sint bonis per quos exerceantur. Vel quorum comparatione nitantur ad melius, quibus sublatis altitudo charitatis marcescit quod est eradicari. Ibi patienter tolerandi sunt mali, ubi aliq
Abbreviated transcription (Latin):
nius. Quicumq dimiserit uxorẽ
suam. nisi ob fornicationem. ⁊̃
aliam duxerit. mechatur. una
ergo solummodo cã est carnalis
formcatio sina sp̃ualis timor di
ut uxor dunittatur. sicut multi
religionis causa fecisse legunt᷑.
nulla autem cã est dei lege p̃scͥp¬
ta. ut alia ducat᷑. uiuente ea q̃¬
¶ ẽ relicta.
głii. sicut paruuili accipere iubem᷑.
.i. sicut paruulus doctorib non con-¬
tradicit. rationes adũsus eos nõ
componit. s fidelit̾ suscipit cum
metu optemꝑat ⁊ quiescit. ita
⁊̃ nos obecliendo simpłr. ⁊ sine õi
contradictione ũba dñi debemus
¶susciꝑe.¬

Expanded text:
nius: Quicunque dimiserit uxorem suam, nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, maechatur . Una ergo solummodo causa est carnalis, fornicatio: una spiritualis, timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi religionis causa fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege praescripta, ut alia ducatur vivente ea quae est relicta. gelii sicut parvuli accipere jubemur, id est, sicut parvulus doctoribus non contradicit, rationes adversus eos non componit, sed fideliter suscipit, cum metu obtemperat et quiescit: ita et nos obediendo simpliciter, et sine omni contradictione verba Domini debemus suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
nullum bonum ẽẽ testatur.¬
puerilis innocentie castitas q̃
nobis imitanda ꝓponitur. si reg¬
num dei intrare uelimus. Notã
dum sane qd̃ iusticia legis suo
tempore custodita ñ solum bo¬
na temporalia. s etiam uitam
conferebat eternam.

Expanded text:
nullum bonum esse testaturpuerilis innocentiae castitas, quae nobis imitanda proponitur, si regnudum sane, quod justitia legis suo tempore custodita, non solum bona temporalia, sed etiam vitam conferebat aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
suetuline correx̃.¬
test esurire ⁊ siti¬
re iusticiam qd̃
pͥus ñ poterat ħ
iurtus sine sp̃u¬
fortitudims ñ¬
impletur. qr ꝑ
eum esuriendo
ad sacietatem

Expanded text:
suetudine correxitest esurire et sitire justitiam, ius non poterat. irtus sine spfortitudinis nimpletur: quia eum esuriendo ad satietatem
Abbreviated transcription (Latin):
fundatur denarius eterne ii¬
te. ut quod corde credis. ore con¬
fitearis. ⁊ quod confideris. opere
complearis. ⁊ quod compleu̾is:
docere ñ cessaueris. Qui enim fe¬

Expanded text:
fundatur denarius aeternae vitae, ut quod corde credis, ore confitearis; et quod confiteris, opere compleas; et quod compleveris, docere non cessaveris. Qui enim fe
Abbreviated transcription (Latin):
fixum. petrus nichil amplius ꝙͣ
dei filium putauit confitent̃ nos
sit. humane infirmitatis contem¬
platione rimamur. finis ergo fi¬
dei mee. xp̃c est. finis fidei mee.
dei filius est. Non licet mͥ scire ge¬
nerationis seriem. Non licet tñ
nescire generationis fidem.

Expanded text:
fixum , Petrus nihil amplius quam Dei Filium putaverit confitendum nos sit, humanae infirmitatis contemplatione rimamur? Finis ergo fidei meae Christus est, finis fidei meae Dei Filius est. Non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
corporeum. ⁊̃ cum pondere atq
honere corporali incedere sup ẽr
ramus qualiter de uirginis sã¬
guinib alia lege p̃der natu¬
ralem formabatur. ⁊ qualiter
ñ infusis pedib corporale pon¬
dus habentib. ⁊̃ materiale ho¬
nus. deambulabat in humidã
⁊ instabilem sub̾am:
tio est pellere timorem. Scd̃a.
dempestatem. p̃sencie sue uir¬
tute compescere. Non mirum
si ascendente domino ĩ nauim
cessat uentus. quia in quocũ¬
q corde ꝑ gr̃am sui amoris
adest: mox uniũsa uiciorum
⁊ adũsantis mundi. ⁊̃ malig¬
noꝵ sp̃uum bella quiescunt.

Expanded text:
corporeum, et cum pondere atque onere corporali incesserit super aqramus qualiter de virgineis sanguinibus alia lege praeter naturalem formabatur; et quasi non infusis pedibus corporale pondus habentibus et materiale onus, deambulabat in humidam et instabilem substantPrima subventio est pellere timorem; secunda, tempestatem praesentiae suae virtute compescere. Nec mirum si Domino ascendente in navim cessat ventus: quia in quocunque corde per gratiam sui amoris adest, mox universa vitiorum et adversantis mundi et malignorum spirituum bella quiescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs dicit deũ aut
dei filium ẽe aꝑte.
qr rudes erant au¬
ditores. s palilatĩ
manitatem ad fi¬
dem diuinitatis du¬
cit dicens. ille uero
baptizabit uos in¬
cum capaciores iã
uideret dei filium.
aꝑte p̃dicat dicens.
destimonium ꝑhi¬

Expanded text:
Joannes dicit Deum aut Dei Filium esse aperte, quia rudes erant auditores: sed paulatim orificatam ad fidem divinitatis ducit, dicens: Ille vero baptizabit vos Spcum capaciores jam videret, Dei Filium jam aperte praedicat dicens: Testimonium perhi
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊̃ potus. totam austerã uitã
uites gentiũ. ⁊ ona pellicea.
pauperes in mundo mortui.
qui stipulas aridas iudeisre¬
deles de inculta silua p̃parati

Expanded text:
 et potus totam austeram vitam vites gentium: et zona pellicea, pauperes mundo mortui; qui stipulas Judaeis aridas redeles inspiratis de inculta silva i
Abbreviated transcription (Latin):
tudo in conspectu eiꝰ .i. spõsi.
uñ desilit sponsa de camelo.
cũ se humiliat eccl̃a xp̃o. qͥ
sig̃catur ꝑ ysaac. ĩ cuiꝰ nati¬
uitate risum fecit deꝰ sare.
sic̃ ad mariã d̾r. q̃ ẽ pͥncepͤ

Expanded text:
tudo in conspectu ejus , id est sponsi. Unde desilit sponsa de camelo, cum se humiliat Ecclesia Christo, qui figuratur per Isaac, in cujus nativitate risum fecit Deus Sarae. Sicut ad Mariam dicitur, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
it ĩ melle enĩ dulcedo.
ĩ locusta alacer uola¬
tꝰ. s cito deciduus:
gr̃a qua abluunt᷑
pecc̃a: ille qui sepcies¬

Expanded text:
 in melle enim dulcedo, in locusta alacer volatus, sed cito deciduus. gratia qua abluuntur peccata? Ille qui, etc
Abbreviated transcription (Latin):
in podestade. s ut for¬
mam hominis imple¬
ret. ĩ hoc officium pie¬
tatis est. sequit᷑ insig¬
ne potestatis miracu¬

Expanded text:
in potestate, sed ut formam hominis impleret. In hoc officium pietatis est, sequitur insigne potestatis miracu
Abbreviated transcription (Latin):
condicio corporalis
affectus. ñ formido
mortis offendit.
nam qui corpus sꝰ¬
cepit:oĩa debuit sb̃¬
ire q̃ sũt corporis.
ut esuriret ⁊sitiret.
augerecur ⁊ trista¬
retur. diuinitas aũ¬

Expanded text:
condicio corporalis adfectus, non formido mortis offendit. nam qui corpus suscepit omnia debuit subire quae corporis sunt, ut esuriret sitiret angeretur contristaretur, diuinitas au
Abbreviated transcription (Latin):
deo in ꝑabolis dicitur: quia iõ
excecati sunt. ⁊ sentencie dñi ꝑ
parabolas eis occulte sũt. ut pͥtꝰ
salubrius conu̾terentur. Nam qr
obscure dicta. ñ intellexerunt. iõ
ñ crediderunt in eum. ⁊ sic crucifi¬
xerunt. ⁊ sic post resurrõem mira¬
culis t̾riti. maioris criminis reatu
cõpunc̾ti sunt nñ accepta indulgẽ¬
cia ampliori flagrant dilectõe.
s ioh̃s hunc locum ita dicit ꝓpte¬
rea ñ poterant credere. qr iterũ
dixit ysaias. excecauit ocłos eoꝵ
ut ñ uideant. Ideo aꝑte dicit. nõ¬
ĩo frãm excecatd̃em. ut ea cõmo¬
nͣiti. ⁊ dolentes se ñ intelligere cõ¬
uertentur aliqñ. Non enim hoc pos¬
sent. si ñ crederent. s potiꝰ io exceca¬
tisunt: ut ñ crederent. qd̾ aliis pec¬
catis meruerunt

Expanded text:
deo in parabolis. Dicitur quod ideo excaecati sunt, et sententiae Domini per parabolas eis occultatae sunt, ut post salubrius converterentur. Nam quia obscure dicta non intellexerunt, ideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miraculis territi, majoris criminis reatu compuncti sunt. Unde accepta indulgentia ampliori flagrant dilectione. Sed Joannes hunc locum ita dicit: Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Isaias: Excaevavit oculos eorum, ut non videant . Ubi aideo factam excaecationem, ut ea commoniti, et dolentes se non intelligere, converterentur aliquando: non enim hoc possent nisi crederent, sed potius ideo excaecati, ut non crederent, quod aliis peccatis meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ianuam. quia predicante in iu¬
dea xp̃o. gentiles ad audiendũ
ñdum intrare ualuerunt. ad qͦs
piger iacet in mollicie carnis. ha¬
bens desiderium saluteis turbis
ignauie. ⁊̃ duplis cogitationib.
acsi eneruatis menubris offend̾r
quem portant .iiͦi i. quas supra
diximus uirtutes ad tegulas
diuinitatis ⁊ sapĩe. in domo car¬
nis xp̃i patefactas. cui uice mu¬
se portabat. ut ꝑ aliam uiam
cum magis in suam redeat regi

Expanded text:
anuam: quia praedicante in Judaea Christo gentiles ad audiendum nondum intrare voluerunt, ad quos piger jacet in mollitia carnis, habens desiderium salutis: et corporis ignavia, et duplis cogitationibus, ac si enervatus membris, offendit: quem portant quatuor, quas supra diximus virtutes, ad tegulas divinitatis, et sapientiae, in domo carnis Christi patefactas. Cui vice dise portabat: ut per aliam viam, cum magis in suam redeat regi
Abbreviated transcription (Latin):
gat ñ legis ordinem. s gr̃a dei q̃
supra legem est. ẽẽ curatum. oftꝰ¬
re iubet. ut ostendat qd̾ legem ñ¬
soluit. s implet dum scd̃ legem
gradiens. supra legẽ sanet quos
remedia legis ñ sanabant. nec añ¬
sacrificium isigt̃ans cessare dece¬
bat. cum ñdum sigc̃atũ cõfirma¬
tum erat condestatõe apłorum ⁊
fide credentium:
manifestatus est iħx. qui latis atis.
plataneis seruiunt laudib ⁊ ꝓ
priis uoluptatib. s hiis qui foris
cum petro exeunt. ⁊ in desertil lo¬
cis sunt que elegit dominus ad
adorandum. ⁊ reficiendum ppłm
qui deserunt delectationes mun
cant. portio mea domine. Gła
uero domini manifestatur hus
qui conueniunt undics .i. ꝑ pla¬

Expanded text:
gat non legis ordine, sed gratia quae super legem est esse curatum. Offerre jubet, ut ostendat quia non legem solvit, sed implet, dum secundum legem gradiens supra legem sanat, quos remedia legis non sanabant. Nec sacrificium significans cessare debebat, cum nondum significatum confirmatum erat constitutione apostolorum et fide credentium. manifestatus est Jesus, qui latis atque planis serviunt laudibus, et propriis voluptatibus: sed his, qui foris cum Petro exeunt: et in desertis locis, quae elegit Dominus ad orandum et reficiendum populum, qui deserunt delectationes mundnt, ut dicant: Portio mea Dominus. Gloria vero Domini manifestatur his, qui conveniunt undique:
Abbreviated transcription (Latin):
s ex humana ignorancia bxe fa¬
c̾iunt irremissibili crimine ñ tenent᷑.
s qui in similituline diaboli contͣ
consciãm suam maiestatem dei op¬
pugnat. ñ ht remissionem in et̾nũ.
sicut marcus aꝑte declareat. qui po¬
sito hoc testimonio deum subuxit

Expanded text:
sed humana ignorantia hoc faciunt, irremissibili crimine non tenentur. Sed qui in similitudine diaboli contra conscientiam suam majestatem Dei oppugnant, non habent remissionem in aeternum, sicut Marcus aperte declarat: qui posito hoc testimonio Domini subjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ira uictorum destru¬
ctas urbes sale semina¬
bat. ne qd̃ in eis ger¬
men oriretur. Ita apłi
men uicioꝵ cõpescebãt.
sal cibos condit. carneᷤᷤ
siccat. p̃dicatõ uõ ũbi
a ũmib ⁊ putredine ui¬
ciorum illesam seruat
suo creatori humanã
aptus nisi sale condi¬
lis sine documento a¬
płice sapĩe. Uñ ĩ leuiti¬

Expanded text:
Unde ira victorum destructas urbes sale seminabat, ne in eis germen oriretur. Ita apostoli, rmen vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. Praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori humanam aptus, nisi sale condilis, sine documento sapientiae. Unde in Leviti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mundatis frustra scitatẽ
exterius p̃tenditis. sup. sic̃. siqͥs
calicem mundet exterius. int̾
autẽ relinquat sordes cum usus
eius sit interior. Lucas ita. stul¬
te qui fecit qd̾ deforis est. ⁊̃ id ꝙ
intiis est fecit .i. qui utramq
naturam hominis fecit. utrãc
mundari uoluit. Nemo ergo pu¬
det fornicationem ⁊ hiꝰ corpora¬
lia uicia solummͦ grauia esse. ⁊¬

Expanded text:
Qui mundatis. Frustra sanctitatem exterius praetenditis, sicut si quis calicem mundet exterius, intus autem relinquat sordes: cum ejus usus sit interior. Lucas ita. Stulte, qui fecit quod deforis est etiam id quod intus est, fecit , id est, qui utramque naturam hominis fecit, utramque mundari voluit. Nemo igitur putet fornicationem et hujusmodi corporalia vitia solummodo gravia esse
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ueste foris teguur. Ues¬
tis gͦ sunt oꝑabona. que foris
agimus. quib coram hominibꝰ
lucemus. uinum. feruor fidei.
spei ⁊ caritatis. quo in conspectu
dei innouitate sensus intꝰ refor¬
h mamur:¬

Expanded text:
mur, veste foris tegimur. Vestis ergo sunt bona opera quae foris agimus, quibus coram hominibus lucemus. Vinum, fervor fidei, spei et charitatis, quo in conspectu Dei in novitate sensus intus reformamur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta euungłii. que
ñ possunt sustiere iud̾i.
ne maior scissura fiat. cũ
quib galathe p̃cepta
legis miscebant. in utres
apłis. nonhiis qͥ tradi¬

Expanded text:
aecepta Evangelii, quae non possunt sustinere Judaei, ne major scissura fiat, cum quibus Galatae praecepta legis miscebant in utres s non his qui tradi
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. ñ etate s simplicitate.
lactentes. qiͣ lactis .i. miraculoꝵ
suauitate delectati. q̃ dñr lac. pa¬
nis uero doctrina perfecta:
in tantaurbe iuenit hospitem. s
apud lazarum receptus est.

Expanded text:
dicuntur, non aetate, sed simplicitate. Lactentes quasi lacte, id est, miraculorum suavitate delectati, quae dicuntur lac, panis vero doctrina perfecta. in tanta urbe invenit hospitem, sed apud Lazarum receptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
iscipuli autem dederunttur¬
bis. ⁊ manducauerũt om̃s et¬
saturati sunt. ⁊ tulerũt reliqͥas
xii. cophinos fragmentorum
plenos Manducantiũ autẽ

Expanded text:
discipuli autem turbis. Et manducaverunt omneati sunt. Tulerunt reliquias duodecim cophinos fragmentorum plenos. Manducantium autem
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo signi uͥ ⁊̃ innuit qd̾
ꝑ eoꝯ sint pascenda ieiuna cor
ioh̃s memorat. ⁊ isti
philippꝰ apud ioh̃m
respondet. hoc marcꝰ
a discipulis eẽ respõ¬
sum commemorat.
uolens hoc intelligi¬
ex ore ceterorum phi¬
lippum respondisse:¬

Expanded text:
magnitudo signi, ubi etiam innuit, r eos sunt pascenda jejuna corommemorat, isti Philippus apud Joannem respondet, hoc Marcus a discipulis respose commemorat, volens intelliget ore caeterorum Philippum respondiss
Abbreviated transcription (Latin):
uis uł ad litt̾am
Paruulis ⁊ sapientib. ⁊̃ pru¬
dentib. ñ opponit insipientes
⁊ hebeto. s ꝑuulos. ut probet

Expanded text:
is, vel ad litteram. Parvulis. Sapientibus et prudentibus non opponit insipientes et hebetes, sed parvulos, ut probet
Abbreviated transcription (Latin):
um misteriorum ꝑ mortem do¬
mini reserato iħ̃m filium dei ta¬
dicunt mariam magdalenam
a longe stetisse. Ioh̃s uõ: iuixͣ cru¬
cem. quia danto int̾uallo aberat.
ut ⁊ iuxͣ diceretur. quia presto e¬
rat in conspectu euis. ⁊ longe ꝙp̃¬

Expanded text:
um mysteriorum per mortem Domini reserato, Jesum Filium Dei tadicunt Mariam Magdalenam a longe stetisse. Joannes vero juxta crucem, quia tanto intervallo aberat, ut juxta diceretur: quia praesto erat in conspectu ejus, et longe
Abbreviated transcription (Latin):
rubescit: minimuł ẽ. qui
confidetur: magnus. uel fa¬
riseos notat. qui mandata
dei dimiserunt ꝓ suis tradi¬
tionib q̃ nichił ualent. dũ
uł minimum qd̾ in lege est
soluit. qui ñ ĩplec s tenet si¬
cut infirmis data sunt. ⁊ qͥ ñ
intelligit spũaliter:¬

Expanded text:
rubescit minimus est; qui confitetur magnus. Vel Pharisaeos notat, qui mandata Dei dimiserunt pro suis traditionibus, quae nihil valent, dum vel minimum, quod in lege est, solvit qui non implet, sed tenet sicut infirmis data sunt. Vel qui non intelligit spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
Lota pruum ait. Nescio quid di¬
cis. Scd̾o cumiuramento negauit.
t̃cio. cepit destestari ⁊ iurare. qr
ñ nouisset hominem. quia ꝑse
uerare in peccato. dat increment̃
scelerum. ⁊ qui minima sꝑnit.
cadit in maiora:
Et contuuo. ⁊ c̃ Post t̃nianne
gͣationem sequitur gallicantus. sa¬
cramenta rerum ꝑ statum tem¬
porum designantur. Meclia noc¬
te negat. gallicantu penitet. pꝰt
refurrectionem subluce quem
ter negauerat. Ter se amare ꝓ¬
fessus est. quia qͦd intenebris obli¬
uionis errauit. sperate iam lu¬
tis rememoratione correxit. mi¬
stice gallus aliquis doctor ẽ. qui
sompnolentos increpans ait. e¬
iugilate Iusti ⁊̃ nolite peccare.
qͦd petrus ante primum galli
cantum negat: eos sig̃e. qͥ xp̃m
qd̃ bis ante sccłm gallicantũ
negat: illos sig̃e qui nunc in
cantus est. dñi resurrõ: in se ip̃o.
condexuerunt narratõem dehis
que cum domino acta sunt.
usq ad mane. s postea redeunt
ad negatõem petri narrandã.

Expanded text:
a primum ait, nescio quid dicis. Secundo, cum juramento negavit. Tertio caepit detestari et juvare, quia non novisset hominem. Perseverare quippe in peccato, dat incrementum scelerum; et qui minima spernit, cadit in majora. Et continuo. Post tertiam gationem sequitur galli cantus. Sacramenta rerum per statum temporum designantur. Media nocte negat, galli cantu poenitet. Post resurrectionem sub luce quem ter negaverat, ter se amare professus est, quia qui in tenebris oblivionis erravit speratae jam lucis rememoratione correxitstice gallus aliquis doctor est, qui somnolentos increpans ait: Evigilate, justi, et nolite peccare. Quod Petrus ante primum galli cantum negat, eos significat, quiquod bis ante secundum galli cantum negat, illos significat, qui nunc in cantus est Domini resurrectio in seipso. contexerunt narrationem de his quae cum Domino acta sunt usque ad mane, sed postea redeunt usque ad negationem Petri narrandam:
Abbreviated transcription (Latin):
Perfectionem quam uenit im¬
plere incipit explanare. ⁊ qͦmͦ
uisticia aorum debeat suꝑhabũ¬
dare:¬
Mandatum xp̃i ñ est contra
cansa homicidii. tolle iram: ⁊
homicidium non fit:¬

Expanded text:
Perfectionem quam venit implere incipit explanare, et quomodo justitia eorum debeat superabundareMandatum Christi non est contrarcausa homicidii. Tolle iram, et homicidium non fit
Abbreviated transcription (Latin):
tute negare ñ possit. s stimulatꝰ
inuidia calumpniatur. ⁊ dicit
ẽẽ in beelebub isti ñ dimiitet᷑.
ñ qd̾ ei negetur remissio. si peni¬
deat. s qr hic blasphemus exigẽ¬
tib meritis siuis malis. sicut num¬
qͣm ad remissionem. ita nec ad pe¬
nitenciam ꝑuenturus sit. sic̃ iohs
euuingłista de quibꝰdam blasphe¬
mie sue merito excecatis ait. ꝓpt̾ea
ñ poterant credere quia iterũ dix̃
ysaias. Excecauit oculos eorũ. et¬

Expanded text:
e non possit, si stimulatus: invidia calumniatur, et dicit esse Beelzebub, isti non dimittetur. Non quod et ei negetur remissio si poeniteret: sed quia hic blasphemus, exigentibus meritis suis malis, sicut nunquam ad remissionem, ita nec ad poenitentiam perventurus sit. Sicut Joannes evangelista de quibusdam blasphemiae suae merito excaecatis ait: Propterea non poterant credere . Quod iterum dixit Isaias: Excaecavit oculos eorum
Abbreviated transcription (Latin):
quam habebat ꝑ naturam osten¬
dit. ñ amittendo carnem. quam
assumpserat uoluntate. Illuil aũ
corpus qͦd habuit ꝑ naturam. de¬
dit discipulis sus. in cena. ñ mor¬
tale. non corruptibile:

Expanded text:
quam habebat per naturam, ostendit non amittens carnem quam assumpserat voluntate. Illud autem corpus quod habuit per naturam, dedit discipulis suis in coena, non mortale, non corruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemias. qr ueni¬
et dies cum deus iudi¬
cabit occulta hominũ
⁊ ur̃a intentio modoso¬
lideo cognita. ab ho¬
minib scietur:¬

Expanded text:
blasphemias, quia veniet dies cum Deus judcabit occulta hominum, stra intentio, nunc soli Deo cognita, mnibus scietur
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet supͣ legem que lepro¬
lum excludit. esse gr̃am. que sa¬
nat eum. Ut ait. non ueni. sol.¬
Nemini .d. hunc tñ marcus u
biꝙ hoc p̃dicasse dicit. quasi
enuangelista factus sit

Expanded text:
Apparet supra legem quae leprosum excludit esse gratiam, quae sanat eum; ut ait: Non veni solvxeris . Hunc tamen Marcus ubi quod hoc praedicasse dicit quasi Evangelista factus sit