comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indomitus. ligauit gͥ pullum ad uine¬
am: nideos ⁊ gentiles inunam fidem
comungens: ut fiat unum ouile ⁊
unuspastor. Et ad uitem ofili mi.
asinam suam. Ego inquit dominꝰ.
sum uitisuera: ⁊ uos palmites. Asi
unculo sͥ dominꝰ comunxit. atq
ligauit. Uñ paulus huiuis asine filiꝰ.
huic uiti indissolubiliter ligatus di¬
cebat. Iuis nosseꝑabit a caritate xp̃i
t̃ribilatio: An angustia: Certus sũ
enim quia neq mors. neq uita. seꝑa¬

Expanded text:
indomitus. Ligavit igitur pullum ad vineam, Judaeos et gentiles in unam fidem conjungens, ut fiat unum ovile et unus pastor. « Et ad vitem, fili mi, asinam suam. » Ego, inquit Dominus, sum vitis vera, et vos palmites . Asivinculo sibi Dominus conjunxit, atque ligavit. Unde Paulus hujus asinae filios, huic viti indissolubiliter ligatos dicebat. « Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia? Certus sum enim, quia neq
Abbreviated transcription (Latin):
tes. totus ppłs adorauerit. ⁊ ueneratꝰ
fuit: ibi quoq repperitur. Dictus ẽ aũ
catulus leonis uida: ꝓpt̾ fortitudinẽ¬
qͣm ille ppłs habuit Ascendit aũ ad p̃¬
dam: omnes incirtuitu ciuitates deua¬
stans. Requieuit u̾o ut leo.⁊quasi lee¬
na: quia qͣmdui legem sͥ datam custo¬
diuit ⁊ omnes eius quietem ⁊ pacem ꝑ¬
turbare sibiq bellum mouere timebas
un ⁊ subditur. Quis suscitabit eum
do bellum uidelicet ꝓuocando: Non
auferetur sceptrum de iuda. ⁊ dux
de femore eius :donec ueniat qui
mittendus ẽ: ⁊ ip̃e erit expectatio
pectabant: ⁊ aquo amorte ꝑpetua
sunt lib̃ate. Ex quo aũ tribꝰ iuda re¬
gnare cepit. id÷ a temporibꝰ dauid.
de nulla alia. nisi de ꝓpͥa tribu regẽ
de iudadic ẽ accipiendum: ñ qđ om¬
nino ñ auferatur: ductus enim incep¬
tiuitatem. ñ suꝑ regem habuit: s qͥa
hec dignitas. ab hac tͥbu ñ aufe¬
moriente. sceptrum quidem aufere¬

Expanded text:
 totus populus adoraverit, et veneratus  totus populus adoraverit, et veneratus fuerit, ibi quoque reperitur. Dictus est autem catulus leonis Juda propter fortitudinequam ille populus habuit. Ascendit autem ad praedam, omnes in circuitu civitates devastans. Requievit ut leo, et quasi leaena, quia quandiu legem sibi datam custodivit, omnes ejus quietem et pacem perturbare, sibique bellum movere timebant. Unde et subditur: « Quis suscitabit eum? » ad bellum scilicet provocando. « Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat, qui mittendus est, et ipse erit exspectatio spectabant, et a quo de morte perpetua sunt liberatae. Ex quo autem tribus Juda regnare coepit, id est a temporibus David, de nulla alia, nisi de propria tribu regem de Juda, » sic est accipiendum, non quod omnino non auferetur ducta enim in captivitatem non semper regem habuit sed quia haec dignitas ab hac tribu non aufemoriente, sceptrum quidem aufere
Abbreviated transcription (Latin):
maximeq sat̾dotes. ⁊ leuitas intelli¬
gamus. Qui uasa iniquitatis bellan¬
tia. cotidie custodiebant p̾lia: qui pͦ¬
uo consilio mito. infurore suo occide¬
luntate sua suffoderunt murum:
ip̃m eundem qui muniebat ⁊ defen
ycla te laudabunt
fr̃s tui. Manus tua incerrucibꝰ inimi¬
corum tuorum: ⁊ adorabunt te filii
patͥs tui. Catulus leomis iuda: ad pre¬
dam fili mi descendisti: reqinescens
accubuisti ut leo.⁊ quasi leena. Quis
suscitabit eum: Non auferetur scep¬
trum de iuda.⁊ dux de femoribus
donec ueniat qui mit.tendus
ẽ: ⁊ ip̃e erit expestatio gentium. Ligas
ad uineam pullum suum: ⁊ ad iutem
o fili mi asinam suam. lauabit in ui¬
no stolam suam: ⁊ sanguine uue pal¬
lium suum. Pulchriores sunt octili
eius uino: ⁊ dentes eus lacte candidi¬
ores. Tribꝰ namq iuda quia templũ
habebat. ⁊ legem ⁊ ꝓphetas: acet̾is
semꝑ laucdlari meruit. Qualit̾ aũ suꝑ
ceruices inunicorũ manus tenuerit:
libri regum declarant. Quomͦ ⁊ da

Expanded text:
tas intelligimus, qui vasa iniquitatis bellantia, tota die constituebant praelia, qui pravo consilio inito, in furore suo occideluntate sua suffoderunt murum, » ipsum eumdem, qui muniebat, et defe« Juda, te laudabunt fratres tui. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum, et adorabunt te filii aculum: Catulus leonis Iuda, ad predam fili mi ascendisti. Requiescens accubuisti ut leo et quasi leęna. Quis suscitabit eum? Non auferetur sceptrum de Iuda et dux de femore eius, donec veniat, qui mittendus est, et ipse erit exspectatiad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum. Pulchriores sunt oculi ejus vino, et dentes ejus lacte candidiores. » Tribus namque Juda, quia templum habebat, et legem, et prophetas, a caeteris semper laudari meruit. Qualiter autem super cervices inimicorum manus tenuerit, libri Regum testantur. Quomodo ver
Abbreviated transcription (Latin):
Dormiuit in sepuchro ÷ die t̃eia resur¬
rexit: scilicet uoce pat̾s asomno ex¬
citatus. Uñ ⁊ subditur. Requiescens
accubiusti ut leo. ⁊ quasi leena Quiꝰ
suscitabit eums Pater utiq qui
ñ derelinquet animam eiꝰ i inferno.
Siue ip̃e seip̃m: qm̃ potestatem ħt̃
ponendi animam suam. ⁊ it̾um su¬
mendi eam. Qd̃ aũ ait. ad p̃dam fili
mi ascendisti: hoc ẽ qd̾ alibi dr. Ascen¬

Expanded text:
Dormivi in sepulcro, die tertia resurDormivi in sepulcro, die tertia resurrexi, 44 scilicet voce Patris a somno excitatus. Unde et subditur: « Requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena, quis suscitabit eum? » pater utique, qui non derelinquet animam ejus in inferno, sive ipse seipsum, quoniam potestatem habet ponendi animam suam, et iterum sumendi eam. Quod autem ait: « Ad praedam, fili mi, ascendisti; » hoc est, quod alibi dicitur: « Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
rem habebat: cum qua ⁊ regnum ⁊
sceptrum parit᷑ possidebat. Qd̃ autẽ
seqͥtur. quia ligabit pullum ⁊ asinã
ad uitem: ⁊ quia lauabit stolam ⁊ pal¬
lium inuino: qͣntum ad litteram. pa¬
cem eum ⁊ quietem habiturum eẽ sig¬
nificare uidetur ÷ ut secure dormiat
uini hr̃e abundantiam ⁊ ut in eo sine¬
cesse fũit etiam pannos lauare suffici
mus: quem ñ solum fr̃s. uerum etiã
omnis creatura ⁊ laudat ⁊ benelicrt.
Cuiꝰ qͥdem manꝰ inceruicibꝰ ẽ inimi¬
corũ suorũ: qm̃ nemo ẽ quiei resistẽ
ualeat. Hunc aũ ⁊ filii patͥs sui ado¬
rant: angeli uidelicet atq homines.
Ip̃e ẽ aũ ⁊ catulus leonis. qui omnĩ
fortissimꝰ bestiar̃ nulliꝰ timebit occursĩ.
Dicit᷑ aũ qd̾ catulus leonis qn nascit.
usq ad diem t̾cium. quasi mortuus
dormiens ñ mouetur. Die aũ t̾cia:⁊
rugitu quodam.⁊ uoce parentis a
somno excitatur. Ype aũ de se loqͥnt
ait. Ego dormiui. ⁊ somnum cepi:
⁊ resurrexi. qm̃ dominꝰ suscepit me.

Expanded text:
Juda habebat, cum qua et regnum, et sceptrum possidebat quod autem sequitur: « Quia ligabit pullum et asinam ad vitem, et quia lavabit stolam, et pallium in vino, » quantum ad litteram, pacem, et quietem habiturum esse significare videtur, ut secure dormiat ue vini abundantiam habere, ut in eo, si necesse fuerit, etiam pannos lavare sufficiamus, quem non solum fratres, verum etiam omnis creatura laudat, et benedicit, cujus quidem manus in cervicibus est inimicorum suorum, quoniam nemo est qui ei resistere valeat. Hunc autem et filii patris sui adorant, angeli videlicet atque homines. Ipse autem est et catulus leonis, qui omnium fortissimus bestiarum, ad nullius timebit occursum. Dicitur autem quod catulus leonis quando nascitur, usque ad tertium diem, quasi mortuus dormiens, non movetur; die vero tertia rugitu quodam, et voce parentis a somno excitatur. Christus autem de se loquens ait: « Ego dormivi, et somnum coepi, et resurrexi, quoniam Dominus suscepit me . »
Abbreviated transcription (Latin):
quia dura. Duuidam eos in iacob: ⁊ di¬
legitur: symeon ⁊ leui fr̃s ꝓpt̾ dinam
sororem suam. sỹchem ⁊ emor dolo ĩ¬
tfecerunt: ideo uasa iniquitatis bellas¬
tia appellantur. Quorum conuentus.
atq consilia. furore. ira. ⁊ indignati¬
one plena: nec ab ip̃is satisfacientibꝰ
⁊ indulgentiam querentibꝰ placari
potuerunt. Ioeoq p̾catur iacob: ne
i eorum consilium. ⁊ potestatem. eiꝰ
uita ⁊ gła aliq̃n ueniat. Siue etiam
ut illorum numqͣm credat consiliis:
qui dolo ⁊ simulatione. tantum faci¬
nus ꝑpetrare potuerunt. De quo ⁊ sub¬
ditur: quia in furore suo occider̃t
uirum ⁊ sichem uidelicet ⁊ emor. ⁊
inuoluntate sua suffoderunt mu¬
rum⁊ uel totam ciuitatem illorũ
destruentes: uel aditum sͥ ad intͣnͣdũ
p̃parantes. Maledictus furor eorum
quia ꝑtinax . id÷ implacabilis: ⁊
indignatio eorum quia dura: que¬
utiq mitigari ñ potest. Notandum
dignationi maledicit: ut uidelicet
pt maledictionem iam hec ult̾ius

Expanded text:
dura: 43 dividam eos in Jacob, et dilegimus, Simeon et Levi fratres, propter Dinam sororem suam, Sichem et Emor dolo interfecerunt, ideo vasa iniquitatis bellantia appellantur, quorum conventus atque consilia, furore, ira, et indignatione plena, nec ab ipsis satisfacientibus et indulgentiam quaerentibus placari potuerunt; ideoque precatur Jacob ne in eorum consilium, et potestatem ejus vita et gloria aliquando veniat; sive etiam, ut eorum nunquam credat consiliis, qui dolo, et simulatione tantum facinus perpetrare potuerunt; de quo et subditur: « Quia in furore suo occiderunt virum, » Sichem videlicet et Emor. « Et in voluntate sua suffoderunt murum, » et totam civitatem illorum destruentes, vel aditum sibi ad intrandum praeparantes. « Maledictus furor eorum, quia pertinax, » id est implacabilis, « et indignatio eorum, quia dura, » quae mitigari non potest. Notandum dignationi maledicit, ut videlicet post maledictionem jam haec in eis
Abbreviated transcription (Latin):
ior in impio quippe fuisset: nisi ꝓpt̾
peccatum supͣdictum pͥmogenita ꝑ¬
didisset. fffusus es sicut aqua ñ consi¬
derans uͥ te p̾cipitares. libidinis furore
deuictus: ideoq ñ cresces. Sienim ñ
crescet: qͦmͦ in imꝑio maior erit: Ma¬
ior enim ẽẽ debuerat: s quia in con¬
sid̾ate ruit ⁊ sueq effusionis impetũ
ñ retinuit : neq crescet neq maior
erit. Uñ ⁊ moyses ei benedicens: ait.
hiuat ruben. ⁊ ñ mortatur: ⁊ sit par¬
uulus in num̃o. potest aũ ⁊ sic intelligi
ñ cresces in peccatis uidelicet: ut peccata
annuntiem que uentura sunt uobis
diebꝰ nouissimis: iuxta litteram qͥdem
ad ruben. allegorice aũ ad dotum ppłm
iudaicũ ꝑtinere iudet᷑. Ut sit uox lo¬
quentis dñi. Ruben pͥmogenitus m̃s¬

Expanded text:
nisi propter nisi propter peccatum supradictum primogenita perdidisset. « Effusus es sicut aqua, » non considerans ubi te praecipitares, libidinis furore devictus, ideoque non cresces; si enim non crescet, quomodo in imperio major erit? Major enim esse debuerat, sed quia inconsiderate ruit, suaeque effusionis impetum non retinuit, neque crescet, neque major erit. Unde et Moyses ei benedicens ait: « Vivat Ruben, et non moriatur, et sit parvus in numero. » Potest autem et sic intelligi, non cresces in peccatis, videlicet ut peccatis annuntiem quae ventura sunt vobis diebus novissimis; » juxta litteram quidem ad Ruben, allegorice vero ad totum populum Judaicum pertinere videtur, ut sit vox loquentis Domini: « Ruben primogenitus m
Abbreviated transcription (Latin):
ut annuntiem que uentura sunt
nitus meus. tu fortitudo mea. ⁊ pͥncipi¬
um doloris mer: pͥor in donis. maior ĩ
imꝑio. Effusus es sicut aqua: ñ cresces.
quia ascendisti cubile patͥs tui. ⁊ cõ
maculasti stratum eiꝰ. Ruben nãq
filiꝰ lie: pͥmogenitꝰ fuit. Ip̃e aũ ⁊ gad¬
⁊ dimidia tribꝰ manasse: possider̃t
omnem t̾ram. qͣm ceꝑunt filii isrł pͥ
usqͣm tͣnsirent i ordanem. Relictis gͥ
uxoribꝰ lib̃is ⁊ gregibꝰ cunctaq suppel¬
lectile: expediti ⁊ armatuncedebant.
añ fr̃s suos.Ioeoq mͦ iacob dicit ru¬
ben. tu fortitudo mea÷ quo p̾cedente
⁊ p̾liante uincam. Et pͥncipium do¬
loris meiz quia concubuit cum bala
concubina pat̾s sui. Uñ ⁊ in conseqͦn¬
tibꝰ dicit: quia ascendisti cubile patͥs
tui. ⁊ maculasti stratum eius. P̾ncipi¬
um gͥ doloris sic ẽ: acsi diceretur. maxi¬
mus dolor. Pͥor in donis: uel quia pͥ¬
or benedicitur. siue quia pͥus herecli¬
tatem suscepit. Maior in imꝑio. Ala¬

Expanded text:
ut annuntiem vobis quae ventura sunt nitus meus, tu fortitudo mea, et principium doloris mei, prior in donis, major in imperio: effusus es sicut aqua, non cresces, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. » Ruben namque filius Liae primogenitus fuit; ipet dimidia tribus Manasse possedit omnem terram quam ceperunt filii Israel, priusquam transirent Jordanem. Relictis igitur uxoribus, liberis, et gregibus, cunctaque supellectile expediti, et armati incedebant ante fratres suos. Ideoque modo Jacob dicit Ruben: « Tu fortitudo mea, » quo praecedente et praeliante vincam: « et principium doloris mei, » quia concubuit cum Bala concubina patris sui. Unde in sequentibus dicit: « Quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. » Principium igitur doloris sic est, ac si diceret, maximus dolor. « Prior in donis, » vel quia prior benedicitur, sive quia prius haereditatem suscepit. « Major in im
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Montes exultau̾unt ut arietes.
Itemq. Montes ⁊ colles cantabant
coram deo laudes. Et it̾um. funda¬
menta eius in montibꝰ scis. Ip̃e ẽ enĩ
in qͦm desid̾ant ⁊ angeli ꝓspicere.
seph: ⁊ eorum qui mutantur ioseph.
Et inu̾tice nazarer: inter fr̃s suos.
Narareus erat ioseph: ut pote qui pͥ¬
mogenitus fuit rachel.⁊ deo ab in¬
fantia consecratus Omne masculinũ¬
uocabitur.
eniamin lupꝰ rapax: mane co

Expanded text:
 Montes exsultaverunt ut arietes ; » itemque: « Montes et colles cantabunt coram Domino laudes. » Et iterum: « Fundamenta ejus in montibus sanctis ; ipse est enim, in quem desiderant angeli prospicere. seph, et eorum qui imitantur Joseph; et in vertice Nazaraei inter fratres suos. Nazareus erat Joseph, utpote qui primogenitus fuit Rachel, et Deo ab infantia consecratus. « Omne enim masculinuvocabitur . » « Benjamin lupus rapax, m
Abbreviated transcription (Latin):
niet: icleo subdidit. dicens. Salu¬
tare tuum expectabo dommne.Ne
quaqͣm ad antixp̃m respiciens: qͥ ⁊
ip̃e cum cet̾is retrorsum cadet.
ad accinctus
p̃liabiturañ eum. Añ quem
eum: Itiq añ isrł. tribꝰ namq gad.
tͣnsiordanem accepta possessione:
omnibꝰ expeditus. armatus p̾cede¬
bat fr̃s suos. hoc enum moyses ip̃e
hĩ aũ sp̃ualiter intelligatur. gad ac¬
nificat. de quo mͦ dixerat. salutare
tuum expectabo dñe. Ut ꝑ gad apłos
imꝑator sequebatur pꝰt eos: signis
⁊ miratulis eis auxiliando. Uñ scͥptũ ẽ.
Illi aũ ꝓfecti p̾dicauerũt ubiq dño
cooꝑante. ⁊sermonem confirmante
sequentibꝰ signis. Ip̃e quoq saluator

Expanded text:
niet; ideo subdidit dicens: « Saluniet; ideo subdidit dicens: « Salutare tuum exspectabo, Domine, » nequaquam ad Antichristum respiciens, qui et ipse cum caeteris retrorsum cadet. « Gad accinctus praeliabitur ante eum. » Ante quem eum? Utique ante Israel. Tribus namque Gad trans Jordanem, accepta possessione, omnibus expeditus, armatus praecedebat fratres suos. Hoc enim Moyses praecSi autem spiritualiter intelligatur, Gad acnificat; de quo modo dixerat: « Salulutare tuum exspectabo, Domine » Et per Gad apostolos imperator sequebatur post eos, signis et miraculis eis auxiliando. Unde scriptum est: « Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante et sermonem confirmante sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
significetur. Nam ⁊ in apocalipsi cor¬
nua duo agni similia hr̃e descͥbitur:
ꝑ que eius ypocrisis. ⁊ falsa humilitã
intelligitur. Erit aũ serpensiste cor
ne: qͣm oꝑe uelsermone ad se conu̾¬
ter. Sedebit enim in insidiis cumdi¬
uitibꝰ in occultis: ut int̾ficiat inno¬
centem. Sequitur. Mordens ungu¬
nisi mundi finem significat: Est enĩ
ungula ultima pars corꝑis. Mordec
gͥ serpens iste ungulam equi: quia
inmundi fine antixp̃c apparens: mũ¬
di amatores mordendo deuorabit.
Ut cadat ascensor eius retro. Hunis
cunctiq mundi huius amatores.
mordendo deuorabit. Ut cadat ascen¬
sor eius retrs. Huius enim equi ascen¬
sores: regis.⁊ pͥncipes. cunctiq mun¬
di huius amatores. intelligi p osst̃.
Quibꝰ iste mundus subicitur. ⁊ qͥsi a
quibꝰ dam equitantibꝰ regnaur ⁊
anatur. Hi aũ retro cadent. Qui aũ
retro cadit: ñ uiclet quo cadat. Mito
maiestate sua adiudicandum ue¬

Expanded text:
significetur. Namet in Apocalypsi corsignificetur. Namet in Apocalypsi cornua duo, agni similia habere describitur; per quae ejus hypocrisis et falsa humilitas intelligitur. Erit autem serpens iste cornne quam opere, vel sermone ad se convertet. « Sedebit » enim « in insidiis cum divitibus in ocultis, ut interficiat innocentem . » -- « Mordens ungunisi mundi finem significat? Est enim in ungulas ultima pars corporis; mordet igitur serpens iste ungulam equi, quia in mundi fine Antichristus apparens mundi amatores mordendo devorabit. « Ut cadat ascensor ejus retro. » Quia atores mordendo devorabit. « Ut cadat ascensor ejus retro. » Quia hujus equi ascensores, reges, et principes, cunctique mundi hujus potentes intelligi possunt, quibus mundus iste subjicitur, et quasi a quibusdam equitantibus regitur, et gubernatur. Hi autem retro cadent; qui autem retro cadit, non videt quo cadit: merito majestate sua ad judicandum ve
Abbreviated transcription (Latin):
supponunt humeros ad portandũ:
totisq uiribꝰ elaborant. ut hanc trã
ut omnes lueri faciant. Et quasi om¬
nium tributarii omnibusq debitoreᷤ.
admonendo.increpando.⁊arguen¬
do. omnibꝰ seruiunt. Cum enim apłs
dicat. grecis ac barbaris. sapientibꝰ ⁊
insipientibꝰ debitorsum: nonne tͥ
omnibꝰ tͥbuta soluere uidetur. Seqͥtur.
an iudicabit
ppłm suum: sicut alia tͥbꝰ isrł.
fiat dansicut coluber inuia.cerastes¬
insemita: mordens ungulas equi
ut cadat aicenior eius retro. Saiuta¬
re tuum expectabo dñe. Detribu
namq dan fuit sanson: quiurilit̾
satis ⁊ strenue ppsłm iudicauit: ⁊ phi¬
listeos afflixit. De hac quoq t̾bu ut
fertur. antixp̃r ẽ nasciturus: de quo
cet̾a que sequunt᷑ intelligi debent:
similitudinem: ppłm inuia manda¬
torum dei gradientem. sue fallatie
ueneno ꝑdat ⁊ decipiat. Sed qualis
serpens: Cerastas in semita. Cerastes
enim cornutus int̾p̃tatur. Lege danie

Expanded text:
supponunt humeros ad portandum, supponunt humeros ad portandum, totisque viribus elaborant, ut hanc terraut omnes lucrifaciant, et quasi omnium tributarii omnibusque debitores, admonendo, increpando, arguendo omnibus serviunt. Cum enim Apostolus dicat: « Graecis ac barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum , » nonne tibi omnibus tributa solvere videtur? Sequitur: « Dan judicabit populum suum, sicut alia tribus Israel. Fiat Danin semita, mordens ungulas equi, et cadat assessor ejus retro. Salutare tuum exspectabo, Domine. » De tribu namque Dan fuit Samson, qui viriliter satis, et strenue populum judicavit, et Philisthaeos afflixit. De hac quoque tribu, ut fertur, Antichristus est nasciturus, de quo caetera, quae sequuntur, intelligi debent. similitudinem, 45 populum in viam mandatorum Dei gradientem, suae fallaciae veneno perdat et decipiat. Sed qualis serpens? « Cerastes in semita. » Cerastes enim cornutus interpretatur. Lege Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
cũ a dño mitterẽtur dictum ẽ. Ite in
uniũsum muncdum: p̃dicate euai¬
geliumomini creature. Cuins autẽ
pulchritudinis eloquia isti dederint:
lege ⁊ uide. Magna ẽ gͥ benedictio za¬
bulon ⁊ neptalim: qui tantos talesq¬
uiros hr̃e m̃uerunt ẏsachar asmus
fortis. habitans in t̾minis: uidit reqͥ¬
⁊ supposuit humerum suum ad por¬
tandum: factusq ẽ tributis seruiens.
habitat aũ ysachar int̾minis: quia
sicut in libro iosue scͥbitur: ab austro
ẽ effraim. ab aquilone manasses.⁊
coniunguntur ab oriente in tribum
ysachar. ita ut ysachar sit terminus
tͣnsferamur. Isachar enimasinus for¬
tis: eccłie doctores sunt. qui tocius ec¬
cłie pondus fert. hi aũhabitant in
t̾minis: inter actiuam uitam uideli¬
cet ⁊ contemplatiuam. Nunc or̃onibꝰ
uacant: nunc ficdelibꝰ necessaria sub¬
ministrant. Isti u̾o quia cognoscũt
requiem celestis beatitudinis. qͣm
bona sit: quia sciunt etiam hanc
t̾ram. id÷ sc̃am eccł̃iam optimam ẽẽz

Expanded text:
erentur, dictum est: « Ite in universum mundum, praedicate Evangelium omni creaturae . » Cujus autem pulchritudinis eloquia isti dederint, lege et vide. Magna est igitur benedictio Zabulon et Nephthali, quia tantos, talesquviros habere meruerunt. « Issachar, asinus fortis, habitans in terminis; vidit requet supposuit humerum suum ad portandum, factusque est tribubus serviens. » Habitat autem Issachar in terminis, quia sicut in libro Josue scribitur, ab Austro est Ephraim, ab Aquilone Manasse, et conjunguntur ab Oriente in tribu Issachar, ita ut Issachar sit terminus transferamus. Issachar enim asinus fortis, Ecclesiae doctores sunt, quia totius Ecclesiae pondus ferunt. Hi autem habitant in terminis: inter activam vitam videlicet, et contemplativam, nunc orationibus vacant, nunc fidelibus necessaria subministrant. Iste vero, quia cognoscunt requiem coelestis beatitudinis, quod bona sit, quia sciunt etiam hanc terram, id est sanctam Ecclesiam optimam esse,
Abbreviated transcription (Latin):
dolor ⁊ tum ꝓpt̾ multa alia: tum qͥa
silium meum carissimum otcidisti.
pͥorin donis: quia tͥ legem. tͥ manna.
t̃ sp̃ualia dona mandaui. Maior in
imꝑio. Quia qͣm diu sidelis fiusti:
nulla gens te suꝑare. immo tͥ resiste̾
potuit. Esfusus es sicut aqua: cunctoᷤᷤ
submergens ⁊ destruens inimicos.
Siue etiam supͣ numerum multipli¬
catus. Non cresces. S sicut tunebas:
uenient romani. qui t̾ locum tol¬
lant ⁊ gentem. Quare hocꝰ buia a¬
scendisti cubile patͥs tui: et macłasti
stratum eius. Multorum iuidelicet
animas dño desponsatas : doctrina.
exemplis.⁊ iuolentia. commaculasti:
⁊ corrupisti. Et qm̃ pat̃ ẽ in filio. ⁊ filiꝰ
inpatre: quid si etiam alter aln̾us cu¬
bile dicatur:
umeon ⁊ leui fr̃s: uasa iniquita¬
tis bellantia. Inconsilio eorum
ñ ueniat anima mea: ⁊ in cetu eorum
ñ sit gła mea: quia in furore suo oc¬
ciderunt uirum: ⁊ ĩuoluntate sua sut

Expanded text:
dolor, tum propter alia, tum quia filium meum charissimum occidisti. « Prior in donis, » quia tibi legem, tibi manna, tibi spiritualia dona mandavi. « Major in imperio, » quia quandiu fidelis fuisti, nulla gens te superare, imo tibi resistere potuit. « Effusus es sicut aqua, » cunctos submergens, et destruens inimicos, sive etiam supra numerum multiplicatus. Non cresces, sed sicut timebas, venient Romani, qui tibi locum tollant, et gentem. Quare hoc? « Quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus, » multorum videlicet animas Domino desponsatas doctrina, et exemplis, et violentia maculasti et corrupisti. Et quoniam Pater est in Filio, et Filius in Patre, quasi alter alterius cubile dicitur. « Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia, in consilio eorum ne veniat anima mea, et in coetu eorum non sit gloria mea; quia in furore suo occiderunt virum, et in volu
Abbreviated transcription (Latin):
refecti. heticorum ñ timent insidias.
Illi quoq facile ab eis uincunt᷑. ques
in uia mandatorum dei iam labore
fatigatos currere tedet. Hunc gͥ ppłm
deleuit eccłia & post tyrannorum bel¬
la cum iam uidetur esse quieta suꝑa
iordanem.erigat ingentes lapides.
ce melle manantem. Faciat quo¬
q altare suꝑ montem ebalde la¬
pidibus quos ferrum ñ tetigit.
ce de saxis informib ce impolitas.
&e offerat suꝑ eo holocaustum dño.¬

Expanded text:
refecti, haereticorum non timent insidias. refecti, haereticorum non timent insidias. Illi quoque facile ab eis vincuntur, quos in via mandatorum Dei jam labore fatigatos currere taedet. Hunc ergo populum delevit Ecclesia, et post tyrannorum bella, cum jam videretur esse quieta, supeJordanem, erigat ingentes lapides, et melle manantem. Faciat quoque altare super montem Nabal de lapidibus, quos ferrum non tetigit, et de saxis informibus et in politis, et offerat super eo holocaustum Do
Abbreviated transcription (Latin):
crant᷑ aecipiendo. qnͣtum lucrarent᷑¬
custodiendo. Nos autem ñ habeamus
diũsa pondera in sacculo pectoris nr̃i.
iusta. nichil sine libra. &e uera m̾sura
non accipiamus.
equitur autem de eo quod moy¬
ses p̃cepit filiis isrł. ut postqmͣ in ter¬
ram ꝓmissionis quiete habitarent.
delerent totum amalech de sub celo.
qm̃ occurrit eis in uia. & extremos
agininis eiꝰ untt̃fecit. qñ exercitus erat
fame ce labore confectus. Qd enim ꝑ
tur. nͥ heticos intelligimus. qui & qͣsi
bruta animalia dm̃i non tument. &¬
eos quos possunt lingendo. & adulan¬
do decipiunt: Et isti quidem populo
dei ad suꝑnam patͥam festinanti in
uia occurrunt. isti eiꝰ iter impedire i¬
tuntur. isti quia pͥmos & fortiores non
ualent: ex tremos quosq & imꝑfectio¬
res decipiunt & occidunt. S notandũ
est qͥa tunc maxime heticorum ꝑ sua¬
sio uires habet: qͣndo popłs fame &
labore consumitur. Fame utiq audi¬
endi ũbum dei. Qui enim hoc cibo ft̃

Expanded text:
decipiendo, quantum lucrarentcustodiendo. Nos autem non habeamus diversa pondera in sacculo pectoris nostrie ordine, nihil sine libra et vera mensura non accipiamus. Sequitur autem de eo quod Moyses praecepit filiis Israel, ut postquam in terra promissionis quiete habitarent, delerent totum Amalec de sub coelo, quoniam occurrit eis in via, et extremos agminis ejus interfecit, quando exercitus erat fame et labore confectus. Quid enim tur, nisi haereticos intelligimus? Qui et quasi bruta animalia Deum non timent et eos, quos possunt, lingendo et adulando decipiunt. Et isti quidem populo Dei ad supernam patriam festinanti in via occurrunt: isti ejus iter impedire nituntur: isti, quia primos et fortiores non valent, extremos quosque et imperfectiores decipiunt et occidunt. Sed notandum nobis est quod tunc maxime haereticorum persuasio vires habet, quando populus fame et labore consumitur. Fame utique audiendi verbi Dei: qui enim hoc cibo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eum nor consurganit. O si hec illi in¬
tellig̾ent: qui dei sacerdotib in tantis
dotes benedicunt᷑: tantum & eorum
inimici maledicunt᷑.
t beniamm ait. Amantissimus
dñi habitat confidenter: in eo
quasi inthalamo tota die morabitur.
&e inter humeros illius requiescet. Qͥs
est iste amantissimꝰ dñi: Beatus utiq¬
apls paulus qui de trou beniamin
orignem duite. Sed qualem hune
esse putamus. qui amantissimꝰ añ

Expanded text:
gant. » O si haec intelligerent illi, qui Dei sacerdotibus tantum dotes benedicuntur, tantum eorum inimici maledicuntur. « Et Benjamin ait: Amantissimus Domini habitabit confidenter in eo, quasi in thalamo tota die morabitur, et inter humeros illius requiescet. » Quis est iste amantissimus Domini? Beatus utique Paulus de tribu Benjamin originem ducens. Sed qualem hunc esse putemus, qui amantissimus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
inficatio fuit causa ut dubitaret. Qed
enĩ ħ petra nͥ legem significat. inpet᷑
scͥptam. inlapidib datam ÷ duro x
incredulo ppło attͥbutam: Henit oe nc̃
moyses adpetrã. uenit usq hodie incre¬
dulus iudeorum ppłs ad legem. putat
eẽ siccam. putat ẽẽ sine aqua: quia ñ

Expanded text:
utem significatio fuit causa ut dubitaret. Quid haec petra, nisi legem significat, in petro scriptam, in lapidibus datam, duro et incredulo populo attributam? Venit et tunc Moyses ad petram: venit usque hodie incredulus populus ad legem. Putat esse siccam, putat esse sine aqua, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
moleo pedem sium. ferrum & es cal¬
ciañrum eius. sic̃ dies iuentutis tue.
ita & senectus tua. Non est deus alius
ut ds rectissimi. ascensor celi auxilia¬
tur. qui solus eterna beatitudine per¬
fruetur: Hic aũ in filiis benedicitur.
qm̃ infideles & si filii sunt. quia bo¬
ni adeo creati sunt. benedictione tam̃
paterna: digni ñ sunt. Placet autẽ
fr̃ib sui. ꝑ quos angłos intelligimꝰ.
Tingit uero moleo pedem suum. qͥa
serpentes & scorpiones. Talis enim po¬
testas calciam̃tum ferreum & eneum
est. Quod aũ eiꝰ niuentus. & senectus
Non est deus aliusut deus rectissimi.
Ammiratio est in laudem creatoris:
nem ppłm istum scdm suam uolunta¬
tem conũtit. Huiꝰ autem auxiliator ce¬

Expanded text:
in oleo pedem suum. Ferrum et aes calceamentum ejus. Sicut dies juventutis tuae, ita et senectus tua. Non est Deus alius ut Deus rectissimi, ascensor coeli auxiliatur, qui solus aeterna beatitudine perfruetur? Hic autem in filiis benedicitur, quoniam infideles, et si filii sint, quia boni a Deo calceati sunt, benedictione tamen paterna digni non sunt. Placet autem fratribus suis, per quos angelos intelligimus. Tingit in oleo pedem suum, quiaserpentes, et scorpiones. Talis potestas calceamentum ferreum et aeneum est. Quod autem ejus juventus et senectus « Non est Deus alius, ut Deus rectissimi. » Admiratio est in laudem Creatoris, nem populum istum, secundum suam voluntatem convertit. Hujus auxiliator
Abbreviated transcription (Latin):
N yses seruus dñi qͥ mom̃i domo eiꝰ
idel ssimꝰ furt. q facte ad faciem cũ
dño loquebat᷑: & qͣm dñs noueiat ex
noĩe ꝓpter unum pecc̃m terrã ꝓmis¬
sionis intrare ñ ꝑmitut᷑: Moyses enĩ¬
legis lator cuii i iebula ce caligine
lex data ẽ hin loco eos s gnificat qui

Expanded text:
omni domo sua fidelissimus fuit, qui facie ad faciem cum Deo loquebatur, et quem Dominus noverat ex nomine, propter unum peccatum, terram promissionis intrare non permittitur? Moyses legislator, cui in nebula et caligine lex data est, hoc in loco eos significat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e te defendte. rp̃e pro te pugnat.
ip̃e tucs ꝓsteruit imicos. ip̃e scitũ
ris om̃s suꝑans. inimicos. Qunc aũ
ad ip̃m comũititur: & ei loquitur di¬
cens. Negabunt te oxp̃e inimici
tui: ce tu eorum colla calca bis. Am¬
irs emim sis fortis & potens. qͣmuis

Expanded text:
pugnat; ipse tuos prosternit inimicos; ipse et scutum ris, omnes superans inimicos. Nunc autem ad ipsum convertitur, eique sic loquitur, dicens: « Negabunt te, o Christe, inimici tui, et tu eorum colla calcabis. » Quamvis enim sis fortis et potens, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
lis doctrine plunas effunde senserꝰ
ueruntam̃ ad terras otulos depurs
sursum eos erigere ñ curauerite Ssus¬
la gͥ excusatio eis restat.
eatus estu isrł. quis simiłtu
tum auxilii tui: & gladius głe ture
Negabunt te inmicitui: ce iusoi
colla calcabis. Miser inquit iasob
cinus oculus solam terram respuent
int̾pretationem oculos erigen ul¬
suꝑna. deum ip̃m contemplaris. ux¬
eo utiq qui ait. Hos uosatis me magi¬
ster & añe: & benedicitis sũ et erłi. dĩ¬

Expanded text:
lis doctrinae pluvias effundere senserunt. Verumtamen ad terram oculos deprimentes, sursum eos erigere non curarunt. Nulla ergo eis excusatio restat. « Beatus es tu Israel, quis similis tui, utum auxilii tui, et gladius gloriae tuae. Negabunt te inimici tui, et tu eorum colla calcabis. » Miser, inquit, Jacob, cujus oculus solam terram respicit. interpretationem oculos erigens Deum contemplaris. Qeo utique, qui ait: « Vos vocatis me magister, et Domine. Et bene dicitis; sum etenim
Abbreviated transcription (Latin):
nichq aliud desiderare nͥ frum̃itum
& uinum. inquib om̃ia carnalia et
num qmuis in multis aliis inuenia
rore. Et quidem ad eorum inquitatis
& auaricie cumulum dici indecur. qͥ
qnuis celum rore caligare iũeant:
solam tam̃ terram aspiciunt. Ipse enĩ¬

Expanded text:
nihilque aliud desiderare nisi frumentum et vinum, in quibus omnia carnalia et ium, quamvis in multis aliis inveniatrore. » Et hoc ipsum ad eorum iniquitatis et avaritiae cumulum dici videtur, qui quamvis coelum rore caligare videant, sola tamen terrena aspiciunt. Ipse Dom
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse ñ egissent. Oyom᷑ ꝑseqͤͣbat᷑
unꝰ mille: & duo fugarent decem mi¬
lia: Nonne ideo qͥa ds sinis uendidit
eos. & dñs conclusit illos: Cognosce
inqͥt ppłe stulte ce insipiens: qͥa ñ tua
s di fortitudine qͣnto temꝑe cum eo
finsti. infinitam hostium multita¬
amem cũ paucis suꝑasti. Hoc aũ icleo
fiebat: qͥa iudeorum ds. om̃s eoꝵ mni¬
deliter seruiunt: qͦdammꝰ eiꝰ benefi¬
cia suo seruitio emunt. Si aũ d̃s suil
d̾s gñtium aicat᷑. hoc erie intellig̾e.
qđ malignꝰ sp̃c. suos fideles decipiat e
uendat: inmagnũs p̃cium compu¬
tans: si eosdem met̾num cruciandi
potestatem a deo suscipiat. Noneul
est ãs nr̃ ut dii eorum: e mumicim̃

Expanded text:
sequebatur unus mille, et duo fugarent decem millia? Nonne ideo, quia Deus suus vendidit eos, et Dominus conclusit illos? » Cognosce, inquit, popule stulte, et insipiens, quia non tua, sed Dei fortitudine, quanto tempore in eo fuisti, infinitam hominum multitudinem cum paucis superasti. Hoc autem ideo fiebat, quia Judaeorum Deus omnes eorum inideliter serviunt, quodammodo ejus beneficia sub servitio emunt. Si autem Deus suus, Deus gentium dicatur, hoc erit intelligendum, quod maligni spiritus suos fideles decipiant, et vendant, in magnum sibi pretium computantes, si eos in aeternum cruciandi potestatem a Deo suscipiant. « Non enim est Deus noster, ut dii eorum, et inimici
Abbreviated transcription (Latin):
iste quidem doctor cum pͥncipil ppl
fuit: quia ip̃a quoꝙ p̾sentia corꝑis ad
tompꝰ cum discipulis conũsatus est. e
iusticiam & iudicium in iudea onauis
an quoq ait.
Dan catulus leonis fluet largĩ
de basan. De huiꝰ namq scirpe fuit
debellando malos. alter ꝑsequenco
bonos. Unde ce largiter fluere dñ.
quia cum magna fortitudme in bela
riuint. Basan aũ qui pinguedo int̾¬
p̃tatur. terram uida significat. que
om̃i terra pingnior &e fertilior eẽ ꝑhi¬
betur. Ex hac autẽ uterq horum ꝓce¬
It neptalim
aixte. Neptalim habundanta
ꝑfruetur &e plems erit beneaicias
añi. mane &e meridiem possidet.
Int̃pretatur enim neptalim latiul
ꝑquem nos intelligimꝰ. qui caritatis
amore dilatati. nemini manus clau¬
dunt. sed infaciendiselemosinis. sem¬
per eas aꝑtas hñt. Merito gͥ habrin¬
dantia ꝑfruunt᷑ qui bonasua aliis
abundant̃ larguntur. Talib autem
dñs. ħenite benedicti patris mei. qͥ a

Expanded text:
iste quidem doctor cum principibus populi fuit, quia ipsa quoque praesentia corporis ad tempus cum apostolis conversatus est, et justitiam ac judicia in Judaea oan quoque ait: Dan catulus Leonis fluet largiter de Basan. » De hujus namque stirpe fuit debellando malos, alter persequendo bonos. Unde et largiter fluere dicuntur, quia cum magna fortitudine in bella ruunt. Basan autem, qui pinguedo interpretatur, terram Juda significat, quae omni terra pinguior et fertilior esse perhibetur. Ex hac autem uterque eorum Et Nephtali dixit. Nephtali abundantia perfruetur, et plenus eritni mane, et meridiem possidebit. » Interpretatur Nephtali latitudo, per quem eos intelligimus, qui charitatis amore dilatati, nemini manus claudunt, sed in faciendis eleemosynis semper eas apertas habent. Merito igitur abundantia perfruuntur, quia bona sua aliis libenter largiuntur. Talibus autem Dominus: « Venite, benedicti Pat
Abbreviated transcription (Latin):
undationem maris. quasi lac. siue qͥa
mundi huiꝰ innirias & adũsitates ꝓ
d̾o libẽt̾ fer̃t siue qͥa legis hꝰ doctͥnã q̃ aliis ama
ligentia quasi lac bib̾e gaudent. De
qua & subditur. & thesauros abscon
harenarum. Sicut enĩ aurum in ha¬
rena. ita & sp̃ualis intelligentia fodi¬

Expanded text:
undationes maris, quasi lac, sive quia undationes maris, quasi lac, sive quia mundi injurias et adversitates pro Deo libenter ferunt, sive quia legis hujus doctrinam, quae aliis amara ligentia, quasi lac bibere gaudent. De qua subditur: « Et thesauros absconditos arenarum. » Sicut aurum in arena, ita et spiritualis intelligentia in li
Abbreviated transcription (Latin):
satis conuenient̃ conueniunt scĩs. q
& bona fructificant & iniuriarum
suarum om̃ium obliuiscunt᷑.
It zabulon ait. Letare zabulo in
exitu tuo: & isachar intab̾naculis
tiuis. Popłos ad montem uocabunt ibi
immolab̃t uictimas iusticie. Qui in¬
undationem maris quasi lac suggent:
ce thesauros absconditos harenarum.
char qui asmus fortis alibi uocatur:
asim aliorum oña ferunt. Letat᷑ gͥ ra
bulon in exitu suo. quia sentiens se dei
fortitudine ẽẽ munitum. securns ad
pugnam exit contra hostes: ex quib
magnis spoliis redit omistus. Letatur
aũ &e nsachar in tab̾naculis suis. nullo
p̃leticia ponde p̃grauatꝰ. cum tot co¬
tidic deo animas offerat. hocant aũ
ppłos a: montem dicentes cum ꝓpħa
Nenite ascendamꝰ in montem dñi. &
ad domum dei iacob. Hoc enim faci¬
unt qͣndo ad fidem & eccl̃iam ppłos
inuitant. Et ibi quidem immolant
uictimas iusticie: idest sacͥficium lau¬
dis ce iubilationis. Sugunt aũ in¬

Expanded text:
satis convenienter conveniunt sanctis, qui et bona fructificant, et injuriarum suarum omnium obliviscuntur. « Et Zabulon ait: Laetare Zabulon in exitu tuo, et Issachar in tabernaculis tuis. Populos ad montem vocabunt. Ibi immolabunt victimas justitiae. Qui inundationem maris, quasi lac sugent, et thesauros absconditos arenarum. » char, qui asinus fortis alibi vocatur, asini, aliorum onera ferunt. Laetatur igitur Zabulon in exitu suo, quia sentiens se Dei fortitudine munitum, securus ad pugnam exit contra hostes, ex quibus magnis spoliis onustus redit. Laetatur et Issachar in tabernaculis suis, nullo prae laetitiae pondere gravatus, cum tot quotidie animas offerat Deo. Vocant autem populum ad montem, dicentes cum propheta: « Venite, ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob . » Hoc enim faciunt, quando ad fidem, et ad Ecclesiam gentes invitant. Et ibi quidem immolant victimas justitiae, id est sacrificium laudis et oblationis. Sugunt autem in
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ nouissima considat. Cessauit aũ
ex om̃ib memoria iudeorum. qm̃ qui
priꝰ inter om̃s hoĩes noĩatissimi fuerat̃.
iam nẽ nulla memoria ce nulla bona
fama digni habentur. Sed aprer rã
imunicorum distuli: ne forte supbi¬
rent hostes eorum & dic̾ent manꝰ nisa
excelsa: & ñ dñs fecte hec om̃na. Priꝰ en¬
eorum inimici intellig̾ent qđ isupa¬
biles eẽnt. si adeo ñ recessissent. Ac p
hoc qñ eorum iniici eos suꝑarent
ñ sua fortitudine ħ fieri intelligert. selͥ¬

Expanded text:
oriam considerat. Cessavit autem ex hominibus memoria eorum; quoniam qui prius inter homines nominatissimi fuerant, jam nunc nulla memoria, et nulla bona fama digni habentur. « Sed propter iram inimicorum distuli, ne forte superbirent hostes eorum. Et dicerent: manus nostra excelsa, et non Dominus fecit haec omnia. » Priueorum inimici intelligerent, quod insuperabiles essent, si a Deo non recessissent at per hoc, quando eorum inimici eos superarent, non in sua fortitudine hoc fieri intelliger
Abbreviated transcription (Latin):
citati transeuntes: nemini peꝑcer̃t̃.
Horum gͥ exemplo: dei sac̃dotes gladi¬
um sp̃c quod est uerbum dei euagi¬
nantes. nulli delinquenti parcere dis¬
cant. & dei amorem omni amori an¬
te ponant. Et isti quidem eloquiũ
& pactum dei & nidicia. & legem isrł
custodierunt: eos occidentes qui intu¬
lum aureum adorauerunt. Sic enim
in hac lege dei & nr̃i. i.dicatum est:
ut quitumq alium dm̃ adorauerit.
uł ei immolau̾it moriatur. Ponunt
aũ thimama infurore dei: quia suis
orationib iram dei placant. que icło
ron fecisse legit᷑: qui arrepto turibulo
flamme se opposuit. que lam extremã
castrorum partem deuorauerat. Po¬
nunt quoq holocaustum suꝑ alta¬
re: sacͥficium laudis ee iubilationis
ineccł̃ia p̾dicantes. Sequitur.¬

Expanded text:
t transeuntes nemini pepercerunt. Horum igitur exemplo, Domini sacerdotes gladium spiritus, quod est verbum Dei, evaginantes, nulli delinquenti parcere discant, Dei amorem omni amori anteponant. Et isti quidem eloquium et pactum Dei, et judicia et legem Israel custodierunt, eos occidentes, qui vitulum aureum adoraverunt. Sic enim in hac lege Dei et nostra judicatum est, ut quicunque alium Deum adoraverit, vel ei immolaverit, moriatur. Ponunt autem thymiama in furore Dei, quia suis orationibus iram Dei placant, tanquam ron fecisse legitur, qui arrepto thuribulo, flammae se opposuit, quae jam extrema castrorum devoraverat. Ponunt quoque holocaustum super altare, sacrificium laudis et oblationis in
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ: & legem eiꝰ exquirane. Hoc est enĩ
constituit suꝑ excelsam t̾ram: qd̃ est cle¬
dit eis regiones gentium. Et hoc est co¬
meiłe fructus agrorum. & sugg̃e mel
de petra. & oleum de saxo durissimo
qͦd est custodire iꝰtificationes eiꝰ & legem
eiꝰ ex quirere. Qui enim sacras scͥpt᷑as
bene uult meditari: ab om̃i ꝑturbatio¬
ne eum oportet ẽẽ qͥetum. Ideoq filii
ifrł suꝑ excelsam tr̃am sunt constituti.¬
in qua neminem tim̃tes. quiete uiũent.
& ppłorum labores possicdent: qͣtinus
om̃i cura sub mota. dei iustificationes
enim aliud ꝑpetram &e saxum duris

Expanded text:
 legem ejus exquirant . » Hoc est enim: « Constituit eum super excelsam terram; » quod est dedit eis regiones gentium » Et hoc est: « comedere fructus agrorum, » et « sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo, » quod est, « custodire justificationes ejus, et legem ejus exquirere. » Qui enim sacras Scripturas bene vult meditari, ab omni perturbatione oportet eum esse quietum. Ideoque filii Israel super excelsam terram constituti, ut, neminem timentes, quiete viverent et populorum labores possiderent, quatenus, omni cura semota, Dei justificationes enim
Abbreviated transcription (Latin):
quem ex toto inuenimꝰ: qͣndo eum qͣt
sit manifeste cognoscimꝰ. Et quia me¬
lius in aduersis homo cognoscit᷑: meri
p̃stiterie: multotiens tñ sicut suꝑrus
legitur eum temptauit. & ad rracundi¬
am ꝓuocaiit. Ip̃e aũ econtra semꝑ eiꝰ
miserebat᷑. Unde ce subditur. Circum¬
duxit eum &e docuit: & custochruit
quasi pupillam oculi sui. Hoc est enĩ
quod dicit᷑ suꝑiꝰ. Sufficit uob̃ circiure
montem istum. Et circuiumꝰ inqͥt moy¬
ses monteni seir: longo temꝑe.  qua¬
draginta namq armos cͥcumduxit eũ
dñs ꝑ desertum: don illi om̃s int̾irent
qui pͥriꝰ a .xx. annis &e supͣ num̃ati fue¬
rant. Semꝑ aũ eos docuit qualit̃ se ha¬
bere debuissent. & qͣsi pupillam ocłi
eos custoduit. qͥa in remaxima ꝑfecta
custodia significat᷑. Usitata namq lo¬
cutio est. ut eos quos diligimꝰ młtum:
qͣsi ocłos nr̃os dilig̾e dicamꝰ. Sequit᷑. Si¬
cut aqͥla ꝓuocans aduolandum pullos

Expanded text:
quem ex toto invenimus, quando eum, qualis quem ex toto invenimus, quando eum, qualis sit, manifeste cognoscimus. Et quia in adversis homo cognoscitur, meriaesti erit, multoties tamen, sicut superius legitur, eum tentavit, et ad iracundiam provocavit. Ipse autem econtra semper ei miserebitur. Unde subditur: « Circumduxit eum, et docuit, et custodivit quasi pupillam oculi sui. » Hoc est, quod superius dicitur. Sufficit vobis circuire montem istum. « Et circuimus, » inquit Moyses, « montem Seir longo tempore. » Per quadraginta namque annos circumduxit eos Dominus per desertum, donec illi omnes introirent, qui prius a viginti annis, et supra numerati fuerunt. Semper autem docuit, qualiter se habere debuissent, et quasi pupillam oculi eos custodivit. Qua in re,, maxima perfectaque custodia significatur. Usitata namque locutio est, ut eos, quos multum diligimus, quasi oculos nostros diligere dicamus. « Sicut aquila provocans ad volandu
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis ẽẽ debeas: qui ex om̃ib mun¬
di nãtionib te solum sibi inheredi¬
tatem suscepit. Hec autẽ diuisio gen¬
tium. & hec seꝑatio filiorum adam:
illa ẽẽ uidetur. que inturris edificatio¬
ne fact̾a est siue potius que m eiꝰ dis¬
positione erat ante scła. Tunc enim
tes fore constituit: quot ce filios isrł¬
fore p̾sciuit. Duodecim sunt mundi
partes: totidemq uenti inde spiran¬
tes. Cum enim quatuor sint uenti pͥn¬
cipales unꝰquisq aũ duos collunitane¬
os habeat unum a dextris. ce a sinistͥs¬
alt̾um: duodecim ẽẽ non dubium ẽ.
Si aũ ꝑfilios isrł apłosum significemꝰ.
hoc erit intelligendum: quia quod ip̃i
constitutum fuerat. Alia uͦ translatio:
sic habet. Constituit t̾minos gentiũ.
sccłm num̃um angłorum dei. Ut tot
ex elect̾is celos ascendẽ intelligamꝰ. qͦt
manserunt. Inuenit eum interra de
serta: in loco horroris & uaste solitudi¬
nis. Qurd est autem inuenit eum⁊ nͥ
cognouit atq ꝓbauit: Tunc enim ali¬

Expanded text:
fidelis esse debeas, qui ex omnibus mundi nationibus te solum in haereditatem suscepit. Haec autem divisio gentium, et haec separatio filiorum Adam, illa esse videtur, quae in turris aedificatione facta est, sive potius, quae in ejus dispositione erat ante saecula. Tunc enim tes fore constituit, quot et filios Israel praescivit. Duodecim enim sunt mundi partes, totidem venti inde spirantes. Cum enim quatuor sint venti principales, unusquisque autem duos collimitaneos habeat, unum videlicet a dexttris, duodecim esse non dubium est. Si autem per filios Israel apostolos significemus, hoc sic erit intelligendum, quia quod ipsi constitutum fuerat. Alia vero translatio sic habet: « Constituit terminos gentium, secundum numerum angelorum Dei; » ut tot ex electis coelos ascendere intelligamus, quot manserunt. « Invenit eloco horroris, et vastae solitudinis. » Quid est enim « invenit eum, » nisi cognovit, atque probavit? Tunc ali
Abbreviated transcription (Latin):
manũ meam: & dicam uino ego ĩeter¬
tis manib subleuatꝰ est incelum: ostñ¬
dit se uiũe inet̾num. Nemo enim
ibi morit᷑: quo ip̃e uiuens ascendit.
Si acuero ut fulgur gladium meum.
ꝑ qͤm et̾nam clampnationẽ intelligimꝰ:
&e arripuerint iudicium manꝰ mee. faci
am qł sequit᷑. Reddam ultionem hostib
meis: &e his qͥ oderunt meretͥbuam. Hoc
aũ erit inudicio: qͣndo reddet unicuiq
sccłm oꝑa sua. In eb̾abo sagittas meas
sangͥne: & gladius m̃s deuorabit carnes.
In hoc enim oĩum torm̃torum geña. ñ
solum uiũe. sed etiam semꝑ mañe suꝑ
iniqͦs: designat. De cruore occisorum in¬
eb̾abitur. sub audis gladiꝰ m̃s. In eb̾abit᷑
quoq de captiuitate nudati capitis in¬

Expanded text:
tertis manibus sublatus est in coelum, ostendit se vivere in aeternum. Nemo enim ibi moritur, quo ipse vivens ascendit. « Si acuero ut fulgur gladium meum, per quem aeternam damnationem intelligimus, « et arripuerint judicium manus meam quod sequitur: « reddam ultionem hostibus meis, et his qui oderunt me, retribuam. » Hoc autem erit in judicio, quando reddet unicuique secundum opera sua. « Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes. » In hoc omnium tormentorum genere non solum venire, sed etiam semper manere super iniquos designat. « De cruore occisorum inebriabitur, » subauditur gladius meus. Inebriabitur quoque « de captivitate nudati in
Abbreviated transcription (Latin):
& habitaculum eiꝰ sursum. & subter
brachia sempit̾na. Eitiet a facie tua im¬
micum. dicet ꝙ cont̾ere. Hoc enĩ ce se¬
cundũ litt̃am mirabile est quod nubes
pluuiis oneratas. t in leuiter discurre.
sp̃ualib & doctrina euu᷑ͣgelii pleni. eiꝰ
ce nr̃e mentis agrum in ebriant. uariis¬
q uͥtuti fructib fertilem faciunt. Est
aũ habitaculũ eiꝰ sursum: qm̃ incelo se¬
des eiꝰ. Subter aũ sunt brachia sempit̃¬

Expanded text:
, habitaculum ejus sursum, et subter brachia sempiterna: ejiciet a facie tua inimicum, dicetque: Conterere. Habitabit Iscundum litteram mirabile est quod nubes pluviis oneratas discurrere, spiritualibus et doctrina Evangelii pleni, ejus et nostrae mentis agrum inebriant, variisque virtutum fructibus fertilem faciunt. Est autem ejus habitaculum sursum, quoniam in coelo sedes ejus. Subter autem sunt et brachia sempit
Abbreviated transcription (Latin):
renda enis: abscides manum illiꝰ. nͦ
flecteris suꝑ ea ulla misclla. Uirieñ.
isti qui intex se rixantur. ep̃i sunt qͥ
est: cuiꝰ causa ꝓ sua iusticia maiores in¬
res habere iudetur. Lxor uͦ alt̃ius. non
solum tota eiꝰ eccłia. uerum etiam aliqͥs
de plebe illiꝰ intelligi potest. Hic autẽ
uolens eruere ep̃m suum de manu for¬
tioris. mittit manum &e apphendit
da est sed manꝰ illa ꝓcacissima statim
est abscidenda. & lingua illa infrenis
fortit̃ cohibenda. Quod autem & li¬
gua manum habeat. scͥptura testatur.
mors & uitainmanib lingue. Hoc aũ¬
mͥ quoq nuꝑ accidisse memmi. Qui
dum ꝓeccłia si pontina contͣ benenenta¬
num ep̃m litigarem: mox archidiaco¬
nus eius ꝑuerenda arriꝑe conatus.
iniuste me diffamare cepit. S eiꝰ lin¬
gue suꝑba manꝰ confestim abscisa est.
&e a toto concilio rep̃hensus. ueniam sa

Expanded text:
renda ejus, abscindes manum illius, nec renda ejus, abscindes manum illius, nec flecteris super eam ulla misericordia. » Viri isti, qui inter se rixantur, episcopi suntest, cujus causa pro sua justitia majores vires habere videtur. Uxor vero alterius non solum tota ejus Ecclesia, verum etiam aliquis de plebe illius intelligi potest. Hic autem volens eruere episcopum suum de manu fortioris, mittit manum, et apprehendit da est, sed manus illa procacissima statim est abscindenda, et lingua illa in frenis fortiter cohibenda. Quod autem et lingua manum habeat, Scriptura testatur: « Mors, et vita in manu linguae . » Haec autem mihi nuper accidisse memini; qui dum pro Ecclesia Sipontina cum Beneventano episcopo litigarem, mox archidiaconus ejus per verenda me arripere conatus, injuste me diffamare coepit; sed ejus linguae superba manus confestim abscissa est; et concilio reprehensus veniam