comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ rogare audebam. Sed int̃ hȩc nescio quo
ordine repente int̃ homines uiuere cerno
Hlȩc alia que uiderat idem uir dñi. non om̃ib:
passim desidiosis ac uitȩ suȩ incurioñs refer¬
re uolebat. sed illis solum modo qui ueltor¬
mentoꝵ metu ꝑterriti. uel sp̃e gaudiorũ
per ennium delectati. ꝓfectũ puetatis exeiꝰ
uerbis aurire uolebant. Deniq inuicino
celle illius habitabat quidã monadius. no¬
mine hengils. prȩsbiteratꝰ etiã quẽ bonis
actib ad equabat gradu p̃minens. qui ad huc
suꝑest & inhibernia hissila solitariuꝰ. ulti¬
mam uitę aetatẽ panem cibario & frigidã
aqua suftentat. Hic sẽpius ad eundẽ uirũ ingredi¬
Narrabat aut̃ uisiones suas etiã regi ald frido
uiro unde cumq doctissimo & tam libenter
tamq studiose ab illo auditus est: ut eiꝰ roga
tu monasterio supra memorato inditus ac mo¬
nachica sit tonsura coronatus. at que ad eum

Expanded text:
meum rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo meum rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Haec et alia, quae viderat idem vir Domini non omnibus passim desidiosis ac vitae suae incuriosis referre volebat, sed illis solummodo qui, vel tormentorum metu perterriti vel spe gaudiorum perennium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat quidam monachus, nomine Haemgils, presbyteratus etiam quem boniibus adornabat, gradu praeeminens, qui adhuc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediNarrabat autem visiones suas etiam regi Aldfrido viro undecumque doctissimo; et tam libenter, tamque studiose ab illo auditus est, ut ejus rogatu  Al. add. in monasterio supra memorato inditus, ac monachica sit tonsura coronatus, atque ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
statim mereant᷑ introduci. Quitam̃ om̃s bndie
iudicn. aduisionẽ xp̃i & giudia regni cȩlestis
intrabunt. Nam qui cumq. in amni ũbo & ope.¬
re et cogitatione ꝑfectis: max decorpore e¬
gressi adregnũ celeste perueniunt. Adeuiuꝰ
uicina ꝑtinet loꝰ ille. ui sonũ cantilenȩ dulcis
cũ odore suauitatis acsplendore lucis audisti
tu aut̃ qr nunc ad corpus reuerti. & rursũm int̃
pomines uiuere debes siactus tuos curiosius
discutere & mores sermonesq tuos in rectitudi¬
ne ac simplicitate seruare studueris: accipiei
Qipse post mortẽ locum mansionis. int̾ hȩc
quȩ cernis agmina lȩtabunda spirituũ beatoꝵ.
Nam ego cũ ad tempꝰ ab sussissẽm ate. adhoc fe¬
ci ut qui dete fieri deber& agnoscem. Hec mͥ
cũ dixissẽs multũ detestatus sum reuti ad cor¬
pus. delectatꝰ nmirũ suauitate ac decore
loci illius quẽ intuebar. simul & consortio eoꝵ
quos in illo uidebã. Nec tam̃ aliquid ductorẽ

Expanded text:
statim mereantur introduci qui tamen omnes in die statim mereantur introduci qui tamen omnes in die judicii ad visionem Christi et gaudia regni caelestis intrabunt. Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum caeleste perveniunt: ad cujus vicina pertinet locus ille, ubi sonum cantilenae dulcis cum odore suaviTu autem quia nunc ad corpus reverti, et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter haec, quae cernis, agmina laetabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut quid de te fieri deberet agnoscerem. Haec cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius quem intuebar, simul et consortio eorum quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem
Abbreviated transcription (Latin):
feruentib: & frigorib: horrenda rigidis. ipse ẽ
locus in quo examinandȩ & castigandȩ sunt
animnȩ illoꝵ qui differentes confiteri & emen¬
dare scelera quȩ fecerunt. in pso tandẽ mortis
articulo ad poenitentiã confugiunt. & sic de
corpore exeunt. Quitamen qua confessionẽ
& poenitentiã uel morte habuerunt. om̃s in
die ludicii ad regnũ caelorum ꝑueniunt.
Multos aut̃ preces uiuentiũ. & elemosynȩ &
leiunia. & maxime celebratio missarum. ut
etiam ante diem iudicii liberent᷑ adiuuant.
Porro puteus ille flammiuome ac putidus¬
quẽ uidisti. ipsum ẽ os gehenne. in quo quicũq
sẽmel ceciderit: nũ quã indeliberabit᷑ inaeuum.
Locus uero iste florifer in quo pul cherrimam
hanc iuuentutẽ lucũ dari acfulgere conspicis.
ipse ẽ in quo recipiunt᷑ animȩ eoꝵ qui in bonis
quidẽ operib decorpore exeunt. non tamen
sunt tantȩ perfectionis ut in regnũ caelorum

Expanded text:
ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus in quo examinandae et castigandae sunt animae illorum qui, differentes confiteri et emendare scelera quae fecerunt, in ipso tandem mortis articulo ad poenitentiam confugiunt et sic de corpore exeunt: qui tamen quia confessionem et poenitentiam vel in morte habuerunt, omnes in die judicii ad regnum coelorum peMultos autem ex eis preces viventium et elemosinę et ieiunia et maxime celebratio missarum, ut etiam ante diem iudicii liberentur, adiuvant. Porro puteus ille flammivomquem vidisti, ipsum est os gehennae, in quo quicumque semel inciderit nunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animae eorum qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt, non tamen sunt tantae perfectionis, ut in regnum caelorum
Abbreviated transcription (Latin):
medios me ducer&. cogitare coepi quo hoc
forcasse essẽt regnũ cęloꝵ. de quo sepius p̃redi
cari audiui. Respondit ille cogitatui meo.
has beatoꝵ mansiones spirituum. aspicio an
te nos multo malorẽ luminis gratiã quam
prius. Inqua &iam. uocem cantiũ dulcissi¬
mam audiui. Sed & odoris flagrantia miri
tanta deloco essundebatur. ut is quẽ antea:
degustans. quasi maximũ rebar. iam ꝑmodicuᷤ
michi odor uideretur. Sicut eddãlux illa capi
Norentis eximia incõparatione eiꝰ quȩ nunc ap̃¬
paruit lucis tenuissima. prersus uidebatur
& parua. Incuiꝰ amoenitatẽ loci. cũ nos intra¬
turos sperarem. repente ductor substitit. Nec
mora gressum retorquens. ipsa me qua uenimꝑ
uia reduxit. Cumq reuersi ueniremꝰ ad man¬
siones illas lȩtas spirituũ candidatoꝵ dixit michi.
Scis quȩ sunt om̃a ista quȩ uidisti : Respondi ego
non. &ait. Uallis illa quã aspexisti. flammis

Expanded text:
medios me duceret, cogitare coepi quod hoc medios me duceret, cogitare coepi quod hoc fortasse esset regnum caelorum, de quo praedicari saepius audivi. Respondit ille cogitatui meo: has beatorum mansiones spirituum, te nos multo majorem luminis gratiam quam prius. In qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi. Sed et odoris fragrantiam miri tanta de loco effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, jam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa campi florentis eximia, in comparatione ejus quae nunc apparuit, lucis tenuissima prorsus videbatur et parva. In cujus amoenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor subsistit. Nec mora; gressum retorquens ipsa me qua venimus via reduxit. Cumque reversi pervenissemus ad mansiones illas laetas spirituum candidatorum, dicit mihi: Scis quae sint ista omnia quae vidisti? Respondi ego: Non. Et ait: Vallis ista, quam aspexisti flammis
Abbreviated transcription (Latin):
max conũsus ad dextrũ iter quasi contra
ortũ solis brumalem. me ducere coepit. Nec
mora ȩxemptũ tenebris. in auras me serene
lucis eduxit. Cũq me inluce aꝑta ducer&.
uidi ante nos murũ ꝑ maximũ. Cuiꝰ neque
uideretur. Coepi aut̃ mirari quare ad mu¬
rũ accederemus. cũ in eo nullam lanuã uel
ferestram uel ascensũ alicubi aspicerẽ. Cum
ergo ꝑuenissemꝵ ad murũ. statim nescio quo
ordine fuimus insumitate eius. Etecce ibi cã¬
puserat latissimꝰ ac lȩtissimus tanta que
Nagrantia uernantiũ flosculoꝵ plenus. ut
omnẽ mox fetorem tenebrosi fornacis qui
me ꝑuaserat. effugar& ad mirandi huiꝰ sua¬
uitas odoris. Tanta aut̃ lux cuncta ea loca
ꝑfuderat. ut om̃i splendore diei siue solis me¬
meridiani radiis uideretur eẽ preclarior. PraN¬
que in hoc cãpo innumera hominũ albatoꝵ
conuenticula. sedesq plurimȩ agminũ lȩtan¬
tium. Cumq intͣ choros feliuium incolarum

Expanded text:
mox conversus ad dexterum iter, quasi contra mox conversus ad dexterum iter, quasi contra ortum solis brumalem me ducere coepit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serenae lucis eduxit: cumque me in luce aperta duceret, vidi ante nos murum permaximum, cujus neque videretur. Coepi autem mirari quare ad murum accederemus, cum in eo nullam januam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim nescio quo ordine fuimus in summitate ejus. Et ecce ibi campus erat latissimus ac laetissimus, tantaque fragrantia vernantium flosculorum plenus, ut omnem mox foetorem tenebrosae fornacis, qui me pervaserat, effugaret admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei, sive solis meridiani radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum albatorum conventicula, sedesque plurimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Factumq ẽ ut eñ longiuꝰ subeuntib eis.
fletũ hominũ & risum dȩmonioꝵ clare dis¬
cernere nequirem. sonũ tamen ad huc ꝓ
miscuũ in aurib haberem. Interea ascendȩ¬
runt quidã spirituum obscurorũ deabisso
illa flãmiuoma. & accurrentes circũ dedert̃
me. atque oculis flãmantib & deore ac na¬
ribus ignẽ putidũ efflantes angebant. for¬
cipibus quoq igneis quostenebant inmanib
minabantur cõprehendere. nec tam̃ me nul¬
laten contingere. nam & si terrere prae¬
sumebant. Qui cũ undiq uersum hostibus
excecitate tẽnebrarũ conclusus huc illucq
oculos circũ ferrem. si forte aliunde quid
auxilii quo saluarer aduenir&. apparuit
crescens & ad me ocius festinans. ubi appro¬
pinquauit dispersi sunt. & aufugerunt
om̃s qui me forcipib rapere quȩrebant
spiritus infesti. Ille aut̃ qui adueniens eos
fugauit erat ipse quime aute ducebat. Qui

Expanded text:
tis. Factumque est ut, cum, longius subeuntibus eis, tis. Factumque est ut, cum, longius subeuntibus eis, fletum hominum et risum daemoniorum clare discerromiscuum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa flammivoma, et adcurrentes circumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore ac naribus ignem putidum efflantes angebant, forcipibus quoque igneis quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere praesumebant. Qui cum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus huc illucque oculos circumferrem, si forte alicunde quid auxilii quo salvarer, adveniret, apparuit crescens et ad me ocius festinans ubi adpropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus rapere quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens eos fugavit erat ipse qui me ante ducebat: qui
Abbreviated transcription (Latin):
spitibus mudis qui instar fauillarũ
cũ sumo ascendentiũ nunc ad sublimiora
picerent᷑. nunc retractis igniũ uaporibus
relaberentur in ꝓfundũ. Sed & fȩtor in cõ¬
parabilis cũ eisdem uaporib ebulliens. om̃a
illa tenebrarũ loca replebat. Et cũ diutius
ibi pauidus consisterẽ ut pote incertus. quid
agerem. quo uerterẽ gressum. qui me finis
mnaneret. audito subito posterga sonitum
nmanissimi fletus ac miserrimi simul. &
cachinnũ crepitantẽ quasi uulgi indocti. cap¬
tis hostib insultantis. Ut aut̃ sonitus ĩdem
clarior redditus ad me usq ꝑuenit. Consi¬
dero turbam malignoꝵ sp̃irituũ quȩ quinq
animas hominũ merentes heiulantes que
psã multũ exultans & cachinnans. medias
llas trahebat intenebras. Equib indelic&
hominib ut dignoscere potui. quidã erat
x tonsus ut clericus. quidã laicus. quȩdam
femina. Trahentes aut̃ eos maligni spirituᷤ
descenderunt in mediũ baritri illius arden¬

Expanded text:
itibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium, nunc ad sublimiora projicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profunda; sed et fetor incomparabilis cum eisdem vaporibus ebulliens omnia illa tenebrarum loca replebat. Et cum diutius ibi pavidus consisterem, utpote incertus quid agerem, quo verterem gressum, qui finis me maneret, audio subitum post terga sonitum immanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam malignorum spirituum, quae quinque animas hominum merentes ejulantesque ipsa multum exsultans et cachinnans medias illas trahebat in tenebras. E quibus videlicet hominibus, ut dignoscere potui, quidam erat attonsus ut clericus, quidam laicus, quaedam femina. Trahentes autem eos maligni spiritus descenderunt in medium barathri illius arden
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝑ. occurert̃ nobis alii quat tuor dȩmoneᷤ
nigerrimi: quime cupiebant dentib & unguib
lacerare crudelit̃ Et ego peccator ut uidicepi
fortit̃ timere neme a scõ raphaheł auferrent.
& in foueã infernidemergerent dũ ille lam
sex et ille unꝑ non possit eis resistere Sed beatꝰ
raphahel fortit̾ eis resistebat. &dũ inuicem
alt̾carent. suc currert̃ nobis iuo angeli ha
alba ueste et mirifico odore qui ueloci cur¬
su ad prehender̃ pedes sci raphahel deore¬
sum & coeperunt antiphonã decantare.
Miserere mei ds̃ scđm magnã miseri cordiã
tuam. Statĩ illi demones uires ꝑdiderunt.
& duo int̾sa cecidert̃ et euanuer̃. et hnde alii
duo inantea similit̃ fecerunt. Sed illi primi
quando acorpore abstratus fui. p̃ientes
ad fuerunt. nũquã recesserunt. sed semper
nobiscum comitatũ habuer̃. & iuxta infernos
iter habuim: & custodes infernoꝵ uidinii¬

Expanded text:
vimus, occurrerunt nobis alii quattuor daemones vimus, occurrerunt nobis alii quattuor daemones nigerrimi nimis, qui me cupiebant dentibus et unguibus lacerare crudeliter. Et ego peccator, ut vidi, fortiter coepi timere, ne me a sancto Rafahelo auferent et in foveam inferni demergerent, dum illi iam sex et ille unus non possit eis resistere. Sed beatus Rafahel fortiter eis resistebat, et dum invicem altercarent, succurrerunt nobis duo angeli in alba veste et mirifico odore, quae veloci cursum adpraehenderunt pedes sancti Rafahelis deorsum et inciperunt antephonam decantare: 'Misertuam'. Statim illi daemones vires perdiderunt et duo in terra ceciderunt et evanuerunt, et inde alii duo inantea similiter fecerunt. Sed illi primi, qui, quando a corpore abstractus fui, praesentes adfuerunt, numquam recesserunt, sed semper nobiscum comitatum habuerunt. Et iuxta inferno iter habuimus et custodes infernorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
traderented post ardiangeli uisitationẽ & ipsius
c̃sertationẽ. ipsẽ p̃fatus abb̃ leodo aldus. Inde ꝓfert
magnũ miraculũ q̃đ terrere potest corda incredu¬
la. qui non conpungunt᷑ ut agant penitentiam
deilloꝵ crimine nediaboliis captos ducat ad &t̃¬
na supplicia. unde ñ possint effugere adeoꝵ tem¬
porilem letitiã in qua habent totã fiduciam. Lunc
ipsẽ abb̃ asseruit dicens. quod illa hora quando
ipsẽ fr̃ berontus sedicit cũ scõ raphahel ibidem
ad fuissẽ. mirum splendorẽ suꝑ lp̃sm domũ se
uidissẽ testatur. inqua eger ipse p̃infirmitate
lacebat munltũ inpectore dolore grauatus: &
subsecutum scm̃ raphahel infulgore uultus totã
domum inluminantẽ & suꝑpectus meum in¬
pressum signum crucis transeuntẽ. et ab illa hora
desua infirmitate qua inpectore grauit̃ gesta¬
bat sanauit. Post ista om̃a acta. dicit ipse
berontus. Ot aut̃ ipsum monasteriũ ꝑtrans̃¬

Expanded text:
traderent. 6. Sed post archangeli Visitationem et ipsius traderent. 6. Sed post archangeli Visitationem et ipsius confortationem ipse praefatus abba Leodoaldus inde refert magnum miraculum, quod terrere potest corda incredula, qui non conpunguntur, ut agunt penitentiam de illorum crimina et rorna supplicia, unde non possint effugere ad eorum temporalem letitiam, in qua habent totam fiduciam. Tunc ipse abbas adserit, dicens, quod illa ora, quando ipse frater Barontus se dicit cum sancto Rafahelo ibidem adfuisse, mirum splendorem super ipsum domum se vidisse testatur, in qua ipse eger prae infirmitate iacebat et multum in pectore dolore gravatus, et subsecutum sanctum Rafahel in fulgore vultus totam domum inluminantem et, super pectus ipsius inpraessum signum crucis, transeuntem, et illa ora de sua infirmitate, qua in pectore graviter gestabat, sanavit. 7. Post ista omnia acta dicit ipse Barontus: 'Ut autem ipsum monasterium pertransi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑquẽ sc̃s raphahel orauit ꝓlixe. & hunc capitu¬
lum edidit exore dicens. In om̃i loco dominatio¬
nes eiꝰ. benedic anima mea dño. Et ego ut audiui
respexi & uidi ipsum monasteriũ. et cognoui cunc¬
tum gregem. celebrantẽ uesꝑtinũ officium.
& unũ exfratrib uidi portantẽ herbas uirente
ad quoquinȩ seruitium. Hoc dilectissimi fratres
satis debemi cũ grandi tremore ad mirari. ut
int̃ duo monasteria duodeci miliũ spacia. sic
sub unius ore momento anima capta transpor¬
tata sit usq suꝑbeatissimoꝵ uirorũ habitacula.
Sed sc̃s raphahel expleta oratione dixit. Uisitem
hunc seruũ dĩ quieger lac& inisto monasterio.
et ẽ dispar humilitate et opere ceteris. Inurbe
beturiuae. quẽ grauis molestia pene usq ad mor¬
tẽ ꝑduxerat. quicibũ capere nullo modo pote¬
rat. Decuiꝰ sanitate desperatiomĩs fratres: non
abud tractabant. nisi quomodo eũ sepulture

Expanded text:
quem sanctus Rafahel oravit prolixę et hunc capituquem sanctus Rafahel oravit prolixę et hunc capitulum aedidit ex ore, dicens: In omni loco dominationis eius benedic, anima mea, Dominum'. Et ego, ut audivi, respexi et vidi ipsum monasterium et cognovi cunctum gregem caelebrantem vespertinum officium et unum ex fratribus vidi portantem herbas virentes ad quoquinae servitium. Hoc, dilectissimi fratres, satis debemus cum grande tremore admirare, ut inter duo monasteria duodecem milia spatium sic sub uno orae momentum anima capta transportasset usque super beatissimorum virorum habitacula. Sed et sanctus Rafahel, expleta oratione, dixit: 'Visitemus hunc servum Dei verum, qui eger iacet in isto monasterio et est dispar humilitate et opere ceteris in urbem Beturivae'. Quem gravis molestia pene usque ad mortem perduxerat, qui cibum capere nullo modo poterat, de cuius sanitatem disperati omnes fratres non aliut tractabant, nisi quomodo cum sepulturae
Abbreviated transcription (Latin):
pusculũ. non parua fuit int̃ eos contentio.
Ñs raphahel pugnabat animã meã eleuare adce¬
los sursum. & daemones cupiebant semꝑ p̃cipita¬
re deorsum. Sed sc̃s raphahel adhibita uircute
coepit a terra me eleuare. et dedextro latere
fortit᷑ susterre. At contra deniones a sinistro
latere stringebant me amare. Et scđi dȩmon
postergum balcib me cedebat grauit̃ iracunda
nocui ualde. Nunc aut̃: in inferno cruciabote¬
ꝑp&sialiter. Ista aut̃ dicendo ut ascendimus
super monasteriisiluam. signũ sonabat adues¬
perũ Statim suꝑ ipsa basilita. mox sc̃s raphahel.
imperauit demonib dicens. Recedite recedite
cruente bestiȩ. lam non potestis norere istam
animolã dum signũ sonat. suꝑ ipsa baslica quia
fr̃s congregantur ut orent ꝓilla. Sed illi ne¬
iuaquam ad qui escebant. sed fortius latus meũ
calcibȩ tundebant. & sic rinido cursu pueni¬
nus super monasteriũ quiuoca urmilibeocui¬

Expanded text:
tusculum non parva fuit inter eos contentio. tusculum non parva fuit inter eos contentio. Sanctus Rafahel pugnabat pro animam meam elevare ad caelum sursum et daemones cupiebant semper praecipitare deorsum. Sed sanctus Rafahel, adhibitam virtutem, coepit a terram elevare et de dextero latere fortiter sustentare. Ad contra daemones, unus ad sinistro latere restringebat me amare, et secundus daemon postergum calcibus me cedebat graviter et dicebnocui valde, nunc autem in infernum cruciabis perpetualiter'. 5. Ista dicendo nt enim ascendimus sonavit ad vespera statim super ipsam basilicam. Mox Rafahel sanctus imperavit daemonibus, dicens: 'Recedite, recedite, cruentae bystiae; iam non potestis nocere ad istam animolam, dum signum sonavit super ipsam ecclesiam, quia fratres congregantur, ut orarent pro illam'. Sed illi nequaquam adquiescebant, sed fortius latus meum calcibus tundebant, et sic rapido cursum pervenimus super monasterium, qui vocatur Millebeccu
Abbreviated transcription (Latin):
contra eũ reluc tantes : dixerunt: Si daritas
dĩ eum anobis non auferat. tunullateni po¬
tes auferre: Tunc ergo ait ad illos sc̃s raphahel:
Suta est ut dicitis. eam parit̃ addĩ iudicium:
& ibi reputet᷑ eius uitiũ. Sic illis totadie alter¬
cantib: uener̃ usq ad uesꝑtinã horim. Etait
adeos beatissime raphahel. Ego istam animã
mecũ hinc ante tribunal aetͣni iudicis duco.
sed spem eiꝰ hic incorpore relinquo. Sed & ipsi
obiciunt. q̃d nũquam eã dimictunt: nsi dĩ ludi¬
cio priuentur. Hoc audito sc̃s raphahel: exten¬
sensi animã meã euulsam acorpore meo. Sed
& ipsa anima inquantũ michi uisum fuit. quã
parua sit. referam. Sic mͥ uidebat᷑ similitudinẽ
deparuitate. habuerat sic̃ pullus auiculae: quan¬
do deouo egreditur. Sic parua. caput. oculos.
& cetera menbra. uisum. auditũ. gustũ. odori¬
tum. & tactum. ad integrum secũ portabat. sed
loqui minine poterat. donec addiscussionem

Expanded text:
contra eum reluctantes dixerunt: 'Si claritas contra eum reluctantes dixerunt: 'Si claritas Dei eum a nobis non auferat, tu nullatenus potes auferre'. Tunc ergo alt ad illos sanctus Rafahel: 'Si ita est, ut dicitis, eamus pariter ad Dei iudicium, et ibi reputetur vestrum vitium'. Sic illis tota die altercantibus, venerunt usque ad vespertina ora. Et ait ad eos beatissimus Rafahel: 'Ego istam animam mecum hinc ante tribunal aeterni iudicis duco, sed spem eius hic in corpore relinquo'. Sed et ipsi obiciunt, quod numquam eam dimittunt, nisi Dei iudicium priventur. 4. Hoc audito, sanctus Rafahel extensensi animam meam evulsam a corpore meo. Sed et ipse animam, in quantum mihi visum fuit, quam parva sit, referam. Sic mihi videbatur, similitudinem de parvitatem haberet ut pullus aviculae, quando de ovo egreditur. Sic et ipsa parva caput, oculis et cetera membra, visum, auditum, gustum, odoratum et tactum ad integrum secum portavit; sed loqui minime potest, donec ad discussionem
Abbreviated transcription (Latin):
seruitia. nemnouissimo plangant in ꝑp&ua
poena. quȩ hic em̃dare noluert̃ perpenitentiã
ueram. Mexillis psallentib exꝑgefactus osci¬
tauit. oculos aperuit. bis terq laudes dõ reddi¬
dit &prima uerba hoc exore edidit. Gloria
coeperunt. qui sic suũ seruũ reddidiss& uiuũ
incorpore. quẽ iam nullus sperauit audire loqui.
Tunc om̃s congregati inunũ. interrogauer̃ eũ¬
ubi fuiss& ł quid uidiss&. eis ꝑordinem expone¬
ret. Ille uͦ quasi exgrauissimo somno eiugilan.
dixit. Quando me uidistis eͥsterna nocte matu¬
tinas laudes. xp̃i uobiscum incolumen consum¬
mare : mox ut ad ppriũ stratũ sum reuersus. tẽ
subito somno grauatꝰ. obdormiui. Sed statim
inipso sõpore. uenert̾ duo tetri demones quoꝵ
aspectũ tremebund̃ ferre ñ poterã. quime
strangulare. uiolent̃ coeperunt. Etusq ad ter
dore cdaritatii fulgid̾. qui illis coepit ꝓhibere:
ne erga me amplius seue agerent: Sed illi suꝑbi

Expanded text:
servitia, ne in novissimo plangant in perpetua servitia, ne in novissimo plangant in perpetua poena, qui hic emendare noluerunt per penitentiam veram. Mox illis psallentibus expergefactus, oscitavit, oculos aperuit bis terque laudes Deo reddidit et prima verba haec ex ore edidit: 'Gloriacoeperunt, qui sic suum servum reddidisset vivum in corpore, quem iam nullus sperabat audire loqui. 3. Tunc omnes congregati in unum, interrogaveruubi fuisset vel quid vidisset, eis per singula exponeret. Ille vero quasi ex gravi somno evigilans dixit: 'Quando me vidistis externa nocte matutinis laudibus Christi vobiscum incolomem consumasse, mox ut ad proprium stratum sum reversus, tunc subito somno gravatus obdormivi. Sed statim in ipso sopore venerunt duo tetri daemones, quorum aspectum tremebundus ferre non poteram, qui me strangulare violenter coeperunt, cupientes dore claritatis fulgidus, qui illis coepit prohibere, ne in me amplius seve agerent. Sed illi superbi
Abbreviated transcription (Latin):
turbã malignoꝵ spirituũ exinde fugaret Sed
ille. frat̃ manib suis ad latꝰ suum extensis. ocu¬
lisq clausis. coepit semiuiuus iace̾re. ita ut
nullũ omnino poss& uidere. Tunc fere hora
tertia fratres conuenert̃. ut ꝓeiꝰ uita : dñm hn¬
nixe p̃ces funderentur. Qui ut uidert̃ nullũ
ꝓpsalmodie cantus recitarent ꝑordinem. ut ca&e¬
lestis medicꝰ mederet᷑ animã incorpore. Sicq
factum ẽ : ut psallentiũ fritrũ psalmodia tota
die nũquã interrum peret᷑ usq dum peruenit
uesꝑtine ordo in quo laudes dĩ more solito in ecđa
canendum inponerent. At ipse fr̃ sic statim per¬
dificuit incorpore. ita ut lam nullus qui eũ uide¬
bat deeiꝰ uita temporalẽ habere fiduciã poss&.
Sed ierui dĩ ut uidert̃. piallere fortius corperunt.
et ꝓeius anima caelestem rogare conditorẽ. ut
adpulloꝵ cantum. In qua hora. mira ibi apparuit
deilloꝵ uitia. et extoto carde conuertant᷑ ad xp̃i

Expanded text:
turba malignorum spirituum exinde fugaret. Sed turba malignorum spirituum exinde fugaret. Sed ille frater, manus suas ad latum suum extensas, oculos clusos, coepit semivivus iacere, ita ut nullum omnino possit videre. 2. Tunc fere ora tertia fratres convenerunt, ut pro eius vitam Deum innixis praecibus fuderent. Qui ut viderunt nullum psalmodiae cantus recitarent per ordinem, ut caelestis medicus mitteret animam in corpore. Sicque factum est, ut psallentius fratrum tota dię numquam interrumperet, usque dum pervenit vespertinus ordo, in quo laudes Dei more solito in ecclesia canendum inponerent. Ad ipse frater sic statim perdificuit in corpore, ita ut iam nullus qui eum videbat de eius vitam temporalem habere fiduciam possit. Sed servi Dei, ut viderunt, psallere fortius coeperunt et pro eius animam caelestem rogare conditorem, ut, ad pullorum cantum, in qua hora mira ibi apparuit de illorum vitia et ex toto corde convertantur ad Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupat᷑ longeritꝰ nomine. Fr̃ quidam
nobilii ꝓgeniȩ barontꝰ nomine nuꝑ conuer¬
sus ꝑuenit ad monachatꝰ ordinem. Quicũ
matutinas laudes dõ reddidisset inecdesia
cũ fratrib deuote. mox ut adlectũ suum
rediit. repente febre correptus ad extremũ
funere deductus. coepit magnis doloribus
exagitari. filiũq suũ nomine aiglialdum
uocare. ut cũ sum ma festinatione ad eodonẽ
diaconẽ deberet ambulare. ut eũ ꝓfraterno
amore ueniss& uisitare. Tunc ipse puer coepit
cũ heiulatu magno currere: & uocatõ fratrẽ.
secũ ad ducere. At ubi ipse fr̃ in eandẽ domũ
intrauit inqua eger barontiuꝰ lacebat. coepit eũ
bisterq appellare. Sed ille nihil homint ualuit
parabolare. sed digito gulam suã ei monstrabat.
& ante oculos suos. palmis fortit̃ repugnabat.
Tunc tremefatus frat̾. ad cotidiana arma con¬
uersũs. coepit sẽ signare. & cũ gemitu graui :
rogabat consparium in ipsam domũ facere. ut

Expanded text:
nuncupatur Longoretus nomen. Frater quidam nobilis progeniae, Barontus nomen, nuper conversus pervenit ad monachatus ordinem. Qui cum matutinis laudibus Deo reddidisset in ecclesia cum fratribus devote, mox ut ad lectum suum redivit, repente febre correbtus, ad extremum funere deductus, coepit magnis doloribus exagitare filiumque suum nomine Aglioaldo vocare, ut cum summa festinatione ad Eodonem diaconem deberet ambulare, et eum pro fraterno amore veniret visitare. Tunc ipse puer coepit cum eiulato magno currere et vocato fratre secum adducere. Ad ubi ipse frater in eadem domum intravit, in qua eger Barontus iacebat, coepit eum bis terque appellare; sed ille nihil homino valuit parabolare, sed digito gulam suam ei monstrabat et ante oculos suos palmis fortiter repugnabat. Tunc tremefactus frater, ad cottidiana arma conversus, coepit se signare et cum gemitus graves rogabat consparsum in ipsam domum facere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
trauit mansionẽ in magno honore constructã
&dixit. Hat mansio abbati nr̃o francardo &ñ
in merito eam ei dñs p̃parauit. Quod ego uidi de
illiuꝰ gestis. pauca ex inde referã. qr ipse enutritꝰ
ab infantia. erat indi timore deuotꝰ. et deiãcra lec¬
tione instructus. Et ꝑ illius religionẽ siue adͥtrac
tationẽ possessiones unde seruidĩ & peregrini
habent plenã consolationẽ. Erat enĩ nutritor
& doctor filioꝵ nobiliũ. quẽ longa egritudo pur¬
gauit ad purũ. &ꝑ ista bona facta: p̃parauit
illids̃ aet̃na gaudia. Deinde ingressĩ t̃tiam por¬
tam. concito iter agere coepinis: Quo ut nos
sc̃ĩ martyres uidert̃. ꝓunt sẽ in oratione dede

Expanded text:
travit mansionem magno honore constructam travit mansionem magno honore constructam et dixit: 'Haec mansio abbate nostro Francardo, et non inmerito eam ei Dominus praeparavit'. Quod ego vidi de illius gesta, paucam exinde referam, quia ipse enutrivit me ab infantia: Erat in Dei timore devotus et de sacra lectione instructus, et per ilum bonae possessiones, unde servi Dei et peregrini habent plenam consolationem. Erat enim nutritor et doctor filiorum nobilium, quem longa egritudo purgavit ad purum, et, ista bona facta, praeparavit illi Deus aeterna gaudia. Deinde ingressi tertia porta, cumcito itinere agere coepimus. Qui nos ut sancti martyres viderunt, protinus se in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tanta erat multitudo uirginũ exutraq. parce
addexcerã & leuã. quã uidere nullus hominũ
p̃ter dm̃ poterat. Qui ut nos uideit̃: pari uote
damare cceperunt. Anima uadit adiudiciũ.
Et tunc iterũ repetunt. Tu uince pellator apẽ.
tu uince : & nondiabolus ipsam ducat intartarũ
sa porta habebat similitudinẽ uitri. et intro e¬
rat multitudo sc̃oꝵ coronatorũ inuultu fulgenti.
sedentes in mansiunculis & insedib suis. grãsdõ
semꝑ agentes. Ibi multitudo sacerdotũ excelsĩ
meritoꝵ. quorũ mansiones tat᷑culis aureis erant
aedificatȩ. iuxta q̃d sc̃s gregorius indialegorũ
memorat. Et ad huc multoꝵ mansiones edifica¬
bantur. ingrandi claritate & honore. quoꝵ habi¬
tatores inp̃senti ñ uidebantur. Sed mansionẽ in
caelo ille aedificat. quiesurienti panẽ tribuere
ñ cesiãt. Et dũ haec omĩa diligent̃ cernerem
ad fuit mͥ una exfratrib nr̃is nomine corbolent.
qui lam olim obut. & ipse michi in his locis mons¬

Expanded text:
Sed tanta erat multitudo virginum in utraque partem ad dexteram et levam, quo pervidere nullus hominum praeter Deum poterat. Qui nos ut viderunt, pari voce clamare coeperunt: 'Anima vadit ad iudicium'. Et nunc iterum repetunt: 'Tu vince, bellator Christe, tu vince, et non diabolus ipsam ducat in tartarumsa porta habebat similitudinem vitri. Et intro erant multitudo sanctorum coronatorum, in vultu fulgenti sedentibus in mansiunculis et in sedibus suis, gratias Deo semper agentes. Ibi et multitudo sacerdotum, excelsi meritorum, quorum mansiones laterculis aureis erant aedificatae, iuxta quod et sanctus Gregorius in Dialicorum memorat. Et adhuc multorum mansiones aedificabantur in grande claritatem et honore, quorum habitatores in praesenti non videbantur. Sed mansiones in caelo ille aedificat, qui esuriente panem tribuere non cessat. Et dum haec omnia diligenter cernerem, adfuit mihi unus ex fratribus nostris nomine Corbolenus, qui iam olim obiit, et ipse mihi in his locis mons
Abbreviated transcription (Latin):
corpusculũ reliqui Sedsi pat̾ celestis uoluerit:
adhuc illud remeabit. Atẽtra ipsi fr̃s coeperunt
scm raphahel humili p̃ce rogare. ut se simul int̃¬
ra lactarent. et ꝓme piũ dnm̃ dep̃carent. neme
dimitter& anticũ hostẽ deuorari. & sic se pariter
bilia milia infantũ. uestib albis exornatorũ.
una uoce condit̃ dnm̃ laudantiũ. Et nos statĩ
ut ingressi siimꝰ intra ipsi portã. ꝑmediũ scõꝵ¬

Expanded text:
corpusculum reliqui; sed si Pater caelestis voluerit, corpusculum reliqui; sed si Pater caelestis voluerit, adhuc illuc remeavit. At contra ipsi fratres coeperunt sanctum Rafahelum humili praece rogare, ut se simul in terra iactarent et pro me pium Dominum deprecarent, ne me dimitteret anticum hostem devorari, et sic se pariter bilis milia infantum vestibus albis exornati, una voce concorditer Dominum laudantes. Et nos statim ut ingressi sumus in
Abbreviated transcription (Latin):
exfratrib monasterii nr̃i qui erant congregati.
prestolant̾es diẽ tudicii ubi gaudia aet̾na recipianł.
boleni presbiter: cui ds̃ bona insȩculũ prestitit.
traudolus presbit̃. quidies suos bene custodiuit.
beccor. dĩ seruus electus. Hi om̃s ut nos uidert̃
& danones lateri meo sinistro uehementer
ad stringere . stupe facti sermocinare nobi scũ
uoluert᷑. Sed nequissimi dȩmones. nullo modo
locũ dare deilloꝵ parte uolebant: sed seriuis
dĩ magne leodo aldus nomine. sc̃m̃ raphahel
ꝑcreatorẽ caeli & terrȩ conlurauit. ut me pau¬
lulum repausaret. Tunc ipse humilit̃ scm̃
raphahelem & me infelicẽ sciscitabatur. dequali
coenobio fuissem. et quã obcausam sic grauit̃
intrinsecꝰ tacti nimio dolore. ut cognouer̃ me eẽ
de illoꝵ congregatione. gemere coepert᷑ & dicere.
q̃d numquã diabolus dreodem monasterio laqueare
p̃sumpsisset ullã animã. Sed sc̃s raphahel: blan¬
de eos deme cepit consolari dicens: Ego spemipsius

Expanded text:
ex fratribus monasterii nostri, qui erant congregati, praestolantes diem iudicii, ubi gaudia aeterna plenissimabolenus presbyter, cui Deus bona in saecula praestavit; Fraudolenus presbyter, qui dies suos bene custodivit; lector, Dei servus electus. Hi omnes, ut nos viderunt et daemones latere meo sinistro vehementer adstringere, stupefacti sermocinare nobiscum voluerunt. Sed nequissimi daemones nullo modo locum dare de illorum parte volebant, sed servus Dei magnus nomine Leodoaldus sanctum Rafahelum per creatorem caeli et terrae coniuravit, qui me paululum repausaret. Tunc ipse humiliter sanctum Rafahelum et me infelicem sciscitantes, de qualem coenobium fuissem et quam ob causam sic graviterintrinsecus tacti nimio dolore, ut cognoverunt me esse de illorum congregatione, gemere coeperunt et dicere quod numquam diabulus de eodem monasterio laqueare praesumpsit ullam animam. Sed sanctus Rafahel blande eos de me coepit consolare, dicens: 'Ego spem in ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
tiã exipsis peccatis egit. et insuꝑ suã comã in meo
monasterio deposuit. & omiã ꝓpt̃ dm̃ reliquid.
& semet ipsum inseruitiũ xp̃ĩ tradidit. omnia
ista mala que dicitis suꝑ calcauit istabona
Uostũ modo michi. auferre non potestis aꝑte
cognoscte. ñ est ur̃ sociuꝰ sed ir̃: atilli foraiter
repugnantes contra eũ. dixerunt Nisi caritas
dĩ eũ a nobis auferat : tu ñ potes auferre : Timnc
scs̃ perus inira contra eos cõmotus : bisterq
dicene coepit: setedite sp̃s nequã. recedite
inimici dĩ. eiq semꝑ contrarii. dimittite illũ.
& illi numquã uolentes laxsare. statim bra¬
cutere : Sed concito cursu alas expansas. uo¬
latu ueloci fugere coepert̃. uolentes unde
prius intrauert̃ redire. sed fortẽ uocem eos
tis licentiã. tetrispiritus inde exire . Etilli
nimis contristati: suꝑ ipsam portã uolatu
dederunt. & sic ꝑaerem fugerunt : sost ef¬

Expanded text:
tiam ex ipsa peccata aegit et insuper sua coma in meo tiam ex ipsa peccata aegit et insuper sua coma in meo monasterio deposuit et omnia propter Deum dereliquid et semet ipsum in servitio Christi tradidit. Omnia ista mala, quod dicitis, supercalcavit ista bona. Vos eum modo mihi auferre non potestis; aperte cognoscite, non est vester socius, sed noster'. Ad illi fortiter repugnantes contra eum, dixerunt: 'Nisi claritas Dei eum a nobis auferat, tu non potes auferre'. Tunc sanctus Petrus in ira contra eos commotus, eis bis terque dicere coepit: 'Recedite, spiritus nequam; recedite, inimici Dei eique semper contrarii, dimittite illum!' Et illi numquam me volentes laxare, statim beacutere. Sed concitu cursu, alas expansas, volatu veloci fugere coeperunt; et volentes, unde prius intraverant, redire, sed fortem vocem eos tis commiatum, tetri spiriti, inde exire'. Et illi, nimis constricti, super ipsa porta volatu dederunt et sic per aeram fugierunt. 13. Post ef
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ petrum. atille nulla mora tarlante. adur¬
nit dicens. Quidẽ frat̃ raphahel quod me
arcessire fecisti: cui scs raphahel ait. Unum ex
monachulis tuis contradicunt dȩmones nec omni¬
no uolunt laxare. At contra beatꝰ pacrus uenusto
uultu conuersus ad ipsosdoxt. Quod huit mona¬
cho habetis crimen obponere: & demones dixert̃.
Principalia uitia. Et petrus: dicite illa: &x illi
dicunt. Tres mulieres habuit. qđ illi ñ licuerat.¬
& exceptis his ꝑpetrauit alia adulteria quam
plurima. et alias culpas. quasnos ei suasimt mul¬
tas Et illas quas ab infantia gesseram. rememora¬
uert̃ illi ꝑsingula : et hoc quod ego nũquam ad
memoriã reducebã. Et parus adme. Est uerias
frat̃ : Ecego. ueritas domine: Etait adillos bea¬
tissimꝑ petrus. Et si aliquid contrarium egit:
elemosynã fecit elemosyna eñi: amorte liberat.
& sua peccata sacerdotib ẽ confessus & pęniten¬

Expanded text:
sanctum Petrum. At ille, nullam moram tardantem, advesanctum Petrum. At ille, nullam moram tardantem, advenit, dicens: 'Quid est, frater Rafahel, quod me arcessire fecisti?' Cui sanctus Rafahel ait: 'Unum ex monaculis tuis contradicent daemones nec omnino volent eum laxare'. Ad contra beatus Petrus venusto vulto conversus ad ipsos dixit: 'Quod huic monacho habetis crimen obponere?' Et daemones dixerunt: 'Principalia vitia'. Et Petrus: 'Dicite illa!' Et illi dicunt: Tres mulieres habuit, quod ei non licuerat; excepto, perpetravit alia adulteria quam plurima et alias culpas, quas nos ei suasimus multas'; et illas, quas ab infantiam gesseram, rememoraverunt illi per singula et hoc, quod ego numquam ad memoriam reducebam. Et Petrus ad me: 'Est veritas, frater?' Et ego: 'Veritas, domine'. Et ait ad illos beatissimus Petrus: 'Etsi aliquid contrarium aegit, elemosynamfecit – elemosyna enim de morte liberat – et sua peccata sacerdotibus est confessus et paeniten
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ fudendo redemisti. et ñ diabolus istã
animã ducat intartarũ. Omnino absque
mendatio dico. sic arbitraui. q̃d intoto mundo
ad quartã paradysi portam. ibiq recognouim⁊.
unũ fratrẽ nrm̃ nomine betolenũ. qui aliquando
lacuit adportã monasterii nr̃i contractus ingran¬
di tribulatione. sed satis ibi erat in magna cons¬
latione. Et dix̃ michi q̃d ꝑ ordinationẽ sc̃i pariac¬
cepiss& curam in toto mundo deluminarib ecde¬
siarum. & me coepit arguere. cur ecła nrã. qui
in euis honore est constructa lum̃ in nocte defice¬
r&. et non ꝑsingulas horas arderet: & ipsẽ ꝓculdu¬
bio hoc adp̃sens uider&. Iam inde non habuims
amplius licentiã introeundi. sed mirũ splendo¬
rem & daritatẽ in totis partib uidi. quamcer¬
nere uix parum reuerberatis oculis potui.
Tunc sc̃s raphahel arcessiuit unũ exangłis quem
transmisit ut pacrum a postolũ ad secito conuo¬
caret: Tunc ipse cursu ueloci habiit etuocauit

Expanded text:
guinem fundendum redimisti, et non diabolus istam animam ducat in tartarum'. Omnino absque mendatio dico: Sic arbitravi, quod in toto mundo am portam paradysi et ibi recognovimus urium fratrem nostrum nomine Betoleno, qui aliquando iacuit ad portam monasterii nostri contractus in grande tribulatione, sed satis ibi erat in magna consolatione, et dixit mihi, quod per ordinationem sancti Petri accepisset curam in toto mundo de luminaribus ecclesiarum, et me coepit arguere, quur ecclesia nostra, qui in eius honore est constructa, lumen in nocte deficeret et non per singulas horas arderet, et ipse procul dubio hoc ad praesens videret. Iam deinde non habuimus amplius comiato introeundi, sed mirum splendorem et claritatem in totas partes vidi, quam cernere vix parumper reverberatis oculis potui. 12. Tunc sanctus Rafahel arcessivit unum ex angelis, quem transmisit, ut Petrum apostolum ad se cito convocaret. Tunc ipse cursu veloci habiit et vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
tuor uel quinq minucias marmorũ pusillas dediuersas
imperiũ tuũ iub&e fieri monum̃tũ tuũ: Insinuantes
uidelicae ei. quia tã quã homo corruptibilis & transi¬
torius curã habeto tuce ipsius anima & pieregnum
dispone: Imitatur & iste beatus ueraciter hanc dig¬
nã laude tradicionẽ. & precepit sibi monum̃ tum
aedificari ubi feliqui predecessores eius. patriareh&ȩ
iacebant: Imꝑfectũ uero manere usq ad obitũ suũ
ut in ꝑfecto existente ꝑ celebrẽ festiuitatẽ assistente
dero. ingredien tes qui dicebant᷑ studiosi dicerent
ad eũ. Domine monum̃tũ tuũ in ꝑfectũ est. precipe
ergo ut consũmetur: eo qđ nescias quahora fur
ueniat: Hoc autẽ faciebat illesc̃s. ut ita fier&e uo¬
lens imitacionẽ bonã & post se futuris relinquere
patri archis:

Expanded text:
tuor vel quinque minutias marmorum pusillas de diversistuor vel quinque minutias marmorum pusillas de diversisimperium tuum jubet fieri monumentum tuum; insinuantes videlicet ei quia tanquam homo corruptibilis et transitorius curam habeto tuae ipsius animae, et pie regnum dispone; imitabatur et iste beatus veraciter hanc dignam laude traditionem, et praecepit sibi monumentum aedificari, ubi et reliqui praedecessores ejus patriarchae jacebant; imperfectum vero manere usque ad obitum suum, ut imperfecto existente, per celebrem festivitatem, assistente clero, ingredientes qui dicebantur studiosi, dicerent ad eum: Domine, monumentum tuum imperfectum est, praecipe ergo ut consummetur, eo quod nescias qua hora fur veniat . Hoc autem faciebat ille sanctus ut ita fieret, volens imitationem bonam et post se futuris relinquere patriarchis
Abbreviated transcription (Latin):
in ani gła memorit᷑ dicens: sedꝑ eandẽ ipsã operũ actionẽ
& mandatoꝵ obseruacionẽ Et insecreto cotidiani conci¬
lu sui. nullus sermo ociosus audiebat᷑ nisi forte ordina¬
cio reiciuilis exiger&. sed aut relaciones scõrũ patrũ. Aut
scripturales questiones. aut docmatica problemata ꝓpt̃
multitudinẽ nominandorũ hereticorũ. quae regionem
cir cũ dederat Si uero alieui aliquis detrahere incipi¬
ebat hunc patriarcha ꝑ alterã sermocinacionẽ ut sapi¬
ens. in geniose remouebat Et si terũ ꝑ manebat. nihil
quidẽ eidicebat. sedhunc adnotans p̃cipiebat ebdo¬
madario nesiner& ulteriuꝰ eũ intrare cũ his quinunci¬
abant᷑ quatinꝰ ꝑeũ & caeteros tẽperare atq erudir&e
non est post ponere: ludiens qđ postquã coronatur
imperator. itullus uniuersi senatus. & asstanciũ exerci¬
tiuũ. ancequã memoriale ei aliquid nunciet. sedmox
hi quidicuntur monumentoꝵ aedificatores sumant quat¬

Expanded text:
ani gloria memoriter dicens, sed per eamdem ipsam operum actionem, et mandatorum observationem; et in secreto quotidiani consilii sui nullus sermo otiosus audiebatur, nisi forte ordinatio rei civilis exigeret, sed aut relationes sanctorum Patrum, aut scripturales quaestiones, aut dogmatica problemata, propter multitudinem nec nominandorum haereticorum qui regionem circumdederant. Si vero alicui aliquis detrahere inciperet, hunc patriarcha per alteram sermocinationem, ut sapiens, ingeniose removebat; et si iterum permaneret, nihil quidem ei dicebat; sed hunc annotans, praecipiebat hebdomadario ne sineret ulterius eum intrare cum his qui nuntiabantur, quatenus per eum caeteros temperaret atque erudirejustum postponere. Audiens quod postquam coronatus est imperator, nullus universi senatus et astantium exercituum antiquum memoriale aliquod nuntiet, sed mox hi qui dicuntur monumentorum aedificatores sumant qua
Abbreviated transcription (Latin):
in taliloco. & intali horrenda hora. spopondit hoc
facere: Et tunc descis misteriis deditei Igitur extumnc
om̃s clerici & laici custodiebant. se ne lnter se maliciã
retinerent. tim̃tes ne& ipsos confunder&. triũ phar&e que
quẽ admodũ & illũ diaconẽ.

Expanded text:
in tali loco et in tali horrenda hora, spopondit hoc in tali loco et in tali horrenda hora, spopondit hoc facere, et tunc de sanctis mysteriis dedit ei. Igitur ex tunc omnes clerici et laici custodiebant se, ne inter se malitiam retinerent, timentes ne et ipsos confunderet, triumpharetque quemadmodum et illum diaconum.
Abbreviated transcription (Latin):
untiatũ est aliquando huic beato qđ quidã elericoꝵ
maliciã incorde aduersus quendã reseruar&. & in¬
reconcilia tus ei ꝑmaner&e Ille uero querebat huius
nomen & gradũ esse In crastinũ ergo diedominico.
didicit hunc damianũ quidẽ nomine. diaconẽ uero
officio. Precepit itaq archidiacono. ut sibi quando
idẽ damianꝰ ad ȩcłam uenir& demonstrar&e: Igitur cũ in crasti¬
nũ staciodominico diefier&e. uenit & diaconꝰ ad stacionem.
& uidens archidiaconꝰ ostendit eũ patriarchȩ Obramenĩ
tantũ modo controuersiã. asstabat tunc pentisex scõ altari.
Iuid uero uellet facere. nulliindicauit: Cũ ergo ueniss&e diacon
damianꝰ ut suscipera ab eo seam cõmunione scđm propriũ
gradũ. tenuit m inũ eiꝰ illeses̃ & dixit. U adepriuꝰ reconci
liari frĩ tuo. & tunc ueniens digne suscipe in maculata
in memoris maliciae xp̃i mysteria: Reueritus ergo corã
tanta multitudine clericoꝵ contra dicere illi. maxime

Expanded text:
untiatum est aliquando huic beato, quod quidam clericorum malitiam in corde adversus quemdam reservaret, et irreconciliatus ei permaneret. Ille vero quaerebat hujus nomen et gradum nosse. In crastinum ergo die Dominico didicit hunc, Damianum quidem nomine, diaconem vero esse officio. Praecepit itaque archidiacono ut sibi, quando idem Damianus ad ecclesiam veniret, demonstraret. Igitur cum in crastinum statio Dominico die fieret, venit et diaconus ad stationem; et videns archidiaconus, ostendit eum patriarchae. Ob eam enim tantummodo controversiam astabat tunc pontifex sancto altari; quid vero vellet facere, nulli credidit. Cum ergo venisset diaconus Damianus, ut susciperet ab eo sanctam communionem secundum proprium grliari fratri tuo; et tunc veniens, digne suscipe immaculata, immemor malitiae, Christi mysteria. Reveritus ergo coram tanta multitudine clericorum contradicere illi, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
It hoc beatus iste itaom̃s docebat: & contestabat᷑ dic̃s:
Nullatenꝰ aliquando hereticoꝵ cõmunionis. immo
coinquinacionis participemini: &iã siomĩ uitanrã ex
aliqua inpulsione uł necessitate cõmunionẽ catholicae
ȩc đa non in uenientes. sine cõmunione ꝑ manseritis
Si enĩ ait uxorẽ corporalẽ legitime possidentes. si in regi¬
one aliqua longinqua absq ista tẽpore multo moran¬
eccłam coniuneti. ut ait apłs. aptauiuos uniuiro
uirginẽ castã exhiberexp̃o. si orthodoxã & scam̃ fidẽ
ad ulteraueritis ꝑ cõmunionẽ hereticoꝵ. ñ infuturo
sđo torm̃ti qđ expec tat hereticos eritisfacti participes:
õ munio enĩ ait ideo dicit᷑ eo qđ eõmunẽ faciat. & con
sirmae cõmunicantẽ quib cõmimicat Neigitur
que so ait ofilui huiꝰ modi oratoris applicetis

Expanded text:
t hoc beatus iste ita omnes docebat, et contestabatur dicens: Nullatenus aliquando haereticorum communionis, imo coinquinationis participemini, etiam si omni vita vestra ex aliqua impulsione vel necessitate communionem catholicae Ecclesiae non invenientes, sine communione permanseritis. Si enim, ait, uxorem corporalem legitime possidentes, in regione aliqua longinqua absque ista tempore multo moranEcclesiam conjuncti, ut ait Apostolus: Aptavi vos uni viro virginem castam exhadulteraveritis per communionem haereticorum, non in futuro saeculo tormenti, quod exspectat haereticos, erimus facti participes? Communio enim, ait, ideo dicitur, eo quod communem faciat, et firmet communicantem quibus communicat. Ne igitur, quaeso, ait, o filii, hujusmodi oratoriis applicetis