comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interueniente caritate. ex ꝓuectu audi-¬
entium. & ñ ex ꝓpria ostensione gratu¬
lant᷑. Arrogantes enĩ cũ scientia acci¬
piunt: nichil se accepisse ȩstimant. si
hanc eos occultã habere contingat.
Nusquã quippe suũ gaudiũ: nͥ in ore ho-¬
minũ ponunt. Vnde & fatuȩ uirgines
in uasis suis oleum ñ sũpsisse referunt᷑:
qr arrogantes om̃s cũ se ab aliquib for¬
tasse uitiis continent: bonũ głe intra
conscientias habere ñ possunt. In uase
aũ ꝓprio sumpserat paulus oleũ: qui
dicebat. Gła nr̃a hec est: testimoniũ
conscientiȩ nr̃e. In ane gͦ uasculũ fer¬
re est: intus corde uacuo. foras huma¬
ni oris iudicium querere. Helui itaq
qr głam dũ exterius quęrit. intra
uas oleum ñ hab&: dicit. Responde

Expanded text:
interveniente charitate, ex profectu audiinterveniente charitate, ex profectu audientium, et non ex propria ostensione gratulantur. Arrogantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere contingat. Nusquam quippe suum gaudium, nisi in ore hominum ponunt. Unde et fatuae virgines in vasis suis oleum non sumpsisse referuntur , quia arrogantes omnes cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra conscientias habere non possunt. In vase autem proprio sumpserat Paulus oleum, qui dicebat: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Inane ergo vasculum ferre est intus corde vacuo foris humani oris judicium quaerere. Eliu itaque, quia gloriam dum exterius quaerit intra vas ol
Abbreviated transcription (Latin):
qr nimirũ oñs elati. scientiã ñ habere
appetunt. seo ostendere. Quo contra be¬
ne ꝑ moysen dr. Uas qd̾ ñ habuerit
oꝑculũ nec ligaturã desuꝑ: inmundũ
erit. Tegmen quippe oꝑculi uł ligat᷑e
ẽ censura discipline silentii: qͦqͥsqͥs ñ p̃mitur.
quasi uas inmundũ pollutũq repbat᷑.
An non uas sine oꝑculo helui fuerat: qui
hanc ẽẽ partẽ suã estimauerat. si ostende¬
r& scientiã ꝗͣ habebat: Quasi enĩ uassine
oꝑculo uł ligatura polluit᷑: qui ꝑ studi¬
um ostentationis patens. nullo uelami¬
de sapientia gaudeant: foris aũ alios
ab errore cõpescant Neꝙ ase ips ita loqn¬
do exeunt. ut gaudiũ mentis in osten¬
sione ponant di sertȩ loquutionis.
sed bonũ scientię in cordis secreto me-¬
ditant᷑. & ibi gaudent ubi hoc ꝑcipi-¬
unt. ñ ubi inter tot tẽptationũ laque¬
os in notescere cõpellunt᷑: quãuis cũ bo¬
nũ qd̃ accipiunt innotescunt. media

Expanded text:
quia nimirum omnes elati scientiam non habere quia nimirum omnes elati scientiam non habere appetunt, sed ostendere. Quo contra bene per Moysen dicitur: Vas quod non habuerit operculum, nec ligaturam desuper, immundum erit . Tegmen quippe operculi, vel ligatura, est censura disciplinae, qua quisquis non premitur, quasi vas immundum pollutumque reprobatur. An non vas sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse partem suam aestimaverat, si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim vas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamide sapientia sua gaudeant, foris autem alios ab errore compescant; neque a se ipsis ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis, sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur, quamvis cum bonum quod accipiunt innotescunt, media
Abbreviated transcription (Latin):
ã se eloquium. Bene ad heliu uerba
amici iob extiimusse referunt᷑: qr ñ nũꝗͣ.
arrogantes ȩccłiȩ defensores. quãuis or¬
dinẽ dicendi ñ teneant: tam̃ aduersa¬
rios ipsa dictoꝵ uirtute ꝑturbant.
ultra. Fi̾nis ẽẽ loquutionis sapientiũ
sol&: ut eousq dicant. quo aduersariis
silentium imponant. Non enĩ se osten¬
dere: sed praua docentes cõpescere cu¬
piunt. Postquã uͦ de amicis iob dictũ
est. extimuerunt nec responderunt
ultra. abstuleruntq ã se eloquiũ: he¬
liu subiungens ait. Expectaui & ñ st̃
loquuti: steterunt nec responder ult.
Et illis iam silentib adhuc uerba multi¬
plicat᷑: quia uidelic& uir arrogaus
& formã in se arrogantium intenitaus:
ñ aduersarioꝵ dicła superare. seo suã
sapientiã ostentare festinat. Vnde &
& ostendã scientiã meã. Hanc enĩ par¬
tem suã omis arrogaus ȩstimat. si seien¬
tiam non tam habeat quã ostendat:

Expanded text:
 IX. Bene ad Eliu verba  IX. Bene ad Eliu verba amici Job extimuisse referuntur, quia nonnunquam arrogantes Ecclesiae defensores, quamvis ordinem dicendi non teneant, tamen adversarios ipsa dictorum virtute perturbant. Finis esse locutionis sapientium solet, ut eo usque dicant quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes compescere cupiunt. Postquam vero de amicis Job dictum est: Extimuerunt, nec responderunt ultra, abstuleruntque a se eloquium; Eliu subjungens, ait: Exspectavi, et non sunt locuti; steterunt, nec responderunt ultra. Et illis jam silentibus, adhuc verba multiplicat, quia videlicet vir arrogans, et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed suam sapientiam ostentare festinat. Unde et iam meam. Hanc enim partem suam omnis arrogans aestimat, si scientiam non tam habeat quam ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
iustos. cũ intra se arrogantes conspicit:
erudire ac redarguere pretermittit.
E xerc& hȩc: & cotidie exercere ñ cessat.
Sed heliu qui loquentẽ publice beatũ
iob audierat. dicat nichil loquutꝰ ẽ m̃:
qr nimirũ om̃s arrogantes. uoces qͥdẽ
sc̃ȩ eccłiȩ audiunt. sed sibi eas dici dissi¬
mulant. quando elationis uitium em̃¬
dare contempnuntͥ nec se de suꝑbia re-¬
dargui estimant: qr ẽẽ se humiles putats.
Qui etiam redargui despiciunt: dũ sa¬
pientiores sem& ipsos redarguentib ar¬
bitrant᷑. Qd̾ uͦ ait. & ego ñ scd̃m sermo¬
nes urõs respondebo ei: bene beato iob
ñ scdm sermones eoꝵ respondere se dicit.
Arrogantes enim intra ȩccłiam positi. res¬
pondent contra eã. seo ñ sicut heretici
exterius constituti: neq enĩ contradicunt
ei praua p̃dicando. seo ꝑuerse uiuendo:
quia nec de dõ ut heretici indigna sen¬
tiunt: sed de se plus quã necesse est
digna suspicant᷑. Sequit᷑. Extimuert̃

Expanded text:
justos cum intra se arrogantes conspicit, erudire ac redarguere praetermittit? Exercet haec, et quotidie exercere non cessat. Sed Eliu, qui loquentem publice beatum Job audierat, dicat: Nihil locutus est mihi, quia nimirum omnes arrogantes voces quidem sanctae Ecclesiae audiunt, sed sibi eas dici dissimulant, quando elationis vitium emendare contemnunt. Nec se de superbia redargui aestimant, quia esse se humiles putant, qui etiam redargui despiciunt, dum sapientiores se et ipsis redarguentibus arbitrantur. Quod vero ait: Et ego non secundum sermones vestros respondebo illi, bene beato Job non secundum sermones eorum respondere se dicit. Arrogantes enim intra sanctam Ecclesiam positi respondent contra eam, sed non sicut haeretici exterius constituti. Neque enim contradicunt ei prava praedicando, sed perverse vivendo, quia nec de Deo, ut haeretici, indigna sentiunt, sed de se plus quam necesse est, digna suspicantur. Sequitur: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Recta consideratio. qd̾ dm̃ homini id¬
circo ñ ęquat: qr quãdiu hic subsistat.
uł quando ad dĩ iuditiũ tollat᷑ igno¬
rat. Et bene ait. post modicũ tollat
me factor nis: quia quãlib& longuin
fuerit tempus uitȩ presentis: eoipso
breue est. quo ꝑmauens non est. Neq
enĩ dignũ est. ut diutinũ iudicetur:
quicqͥd fine circuiscribit᷑. Sed uiter
has sententias quas ex ueritate solidas
ꝓfert: ad uerba rursum elationis erũ¬

Expanded text:
Recta consideratio, quod Deum homini idcirco non aequat, quia quandiu hic subsistat, vel quando ad Dei judicium tollatur, ignorat. Et bene ait: 742 Post modicum tollat me factor meus, quia quamlibet longum fuerit tempus vitae praesentis, eo ipso breve est, quo permanens non est. Neque enim dignum est ut diutinum judicetur, quidquid fine circumscribitur. Sed inter has sententias quas ex veritate solidas profert, ad verba rursum elationis erum
Abbreviated transcription (Latin):
magister elationis accepit: ut in aucto¬
re suꝑbiȩ discerent. quid de elationis
uitio formidarent. In hac itaq arro¬
gantiȩ quarta speciȩ. crebro humanus
animus labit᷑: ut id qd̾ hab& habere
se singulariter glorietur. In qua tam̃
quat: qr quisqͥs bonũ se habere singu¬
lariter gaud&: quisqͥs uideri sublinior
ceteris querit: illũ uidelic& imitat᷑. qͥ
despecto bono societatis angłoꝵ. sedẽ
suã ad aquilonẽ ponens. & altissimi
similitudinẽ suꝑbe appetens: ꝑ iniquũ
desiderium quasi ad quoddã culmen
conatus est singularitatis erũpere. He¬
liu gͦ. quãuis dari a dño sapientiam
confitetur hac tam̃ elationis specie
labit᷑. ut sapientiorẽ se ceteris gaudeat:¬
& quasi de singulari bono sese inanit᷑
extollat. Qd̃ uerbis sequentib indicat

Expanded text:
magister elationis accepit, ut in auctomagister elationis accepit, ut in auctore superbiae discerent quid de elationis vitio formidarent. In hac itaque arrogantiae quarta specie crebro humanus animus labitur, ut id quod habet habere se singulariter glorietur. In qua tamenquat, quia quisquis bonum se habere singulariter gaudet, quisquis videri sublimior caeteris quaerit, illum videlicet imitatur, qui despecto bono societatis angelorum, sedem suam ad Aquilonem ponens, et Altissimi similitudinem superbe appetens, per iniquum desiderium quasi ad quoddam culmen conatus est singularitatis erumpere. Eliu ergo quamvis dari a Domino sapientiam confitetur, in hac tamen elationis specie labitur, ut sapientiorem se caeteris gaudeat, et quasi de singulari bono sese inaniter extollat. Quod verbis sequentibus indicat,
Abbreviated transcription (Latin):
dicis qd̾ diues sũ & locupletatꝰ. & nul¬
lius egeoł & nescis quia tu es miser.
& miserabilis. & pauꝑ. & cecus. & nu-¬
dus. Rursum ñ nulli despectis cete-¬
ris: uideri appetunt. singularit̃ bonũ
habere qd̾ habent. Vnde & phariseus
idcirco de templo absq iustificatione
descendit : qr bonoꝵs operũ inerita
sibi quasi singulariter tribuens. oranti
publicano se pretulit. Sc̃ĩ quoq apli
ab hoc elationis uitio reuocant᷑: qͥ de
predicatione redeuntes. cũ elati dice¬
rent. dnẽ. in nomine tuo etiã demonia
nobis subiecta sunt : ne de hac miracu¬
loꝵ singularitate gauderent. ilico eis
respondit dñs dicets. Uidebam satanan.
uelut fulgur de cęlo cadentẽ. Ipse qͥppe
singulariter elatus dixerat. Suꝑ astra
cęliꝰ exaltabo solium meũ: sedebo in
monte testamenti in laterib aqͥlonis:
similis ero altissimo. Et mire dĩs ut
in discipuloꝵ cordib elationẽ p̾mer&.
mox iudicium ruinȩ retulit. qd̾ ipse

Expanded text:
es sum, et locupletatus, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus . Rursum nonnulli, despectis caeteris, videri appetunt singulariter bonum habere quod habent. Unde et Pharisaeus idcirco de templo absque justificatione descendit , quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Sancti quoque apostoli ab hoc elationis vitio revocantur, qui de praedicatione redeuntes, cum elati dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt , ne de hac miraculorum singularitate gauderent, illico eis respondit Dominus, dicens: Videbam Satanam velut fulgur de coelo cadentem . Ipse quippe singulariter elatus dixerat: Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, similis ero Altissimo . Et mire Dominus, ut in discipulorum cordibus elationem premeret, mox judicium ruinae retulit, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
re contendunt. dicentes. Id circo illi
cuncta temporalia suppetunt: quia ei
premia eternoꝵ munerum subtrahunt᷑.
Quoꝵ uoci helui obuiat dicens: ne forte
dicatis. inuenimus sapientiam. ds ꝓiecit
eum. non homo. Aesi arrogante ᷤᷤ intͣ scãm
ȩccłiam sẽd tam̃ fideles: contra hereticos
dicant. ꝑ hoc qd̾ seam̃ ęccłiam in ho¬
nore hominũ florere tẽporaliter cerni¬
tis: piectam eã a dño non credatis.
Scit enim redemptor eius. & in hoc iti¬
nere solatia uenienti tribuere: & ꝑue¬
nienti ad eternã patriam. suꝑna p̾iia
reseruare. Incassum gͥ dicitis. qr ds̃ eã
& ñ homo piecerit. cũ uenerari illam
ã cunctis fere hominib uidetis: qr sic
ei terrenȩ głȩ adiumentũ tribuit᷑: ut
ꝑ hoc multiplicius etiã ad cȩlestia sub¬

Expanded text:
re contendunt, dicentes: Idcirco illi re contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temporalia suppetunt, quia ei praemia aeternorum munerum subtrahuntur. Quorum vocibus Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum non homo. Ac si arrogantes intra sanctam Ecclesiam sed tamen fideles contra haereticos dicant: Per hoc quod sanctam Ecclesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus, et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis quia Deus eam et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominibus videtis, quia sic ei terrenae gloriae adjumentum tribuitur, ut per hoc multiplicius etiam ad coelestia sub
Abbreviated transcription (Latin):
Audite me: ostendã uobis etiã ego meã
sententiã. Expectaui enĩ sermones urõs:
audiui prudentiã urãm. donec discepta¬
remini sermonib: & donec putabã uos
aliquid dicere. considerabã. Quantũ ad
liu indicat. quã suꝑbe tacuerit. Cũ enĩ
dicit expectaui sermones urõs. & puta¬
bã uos aliquid dicere: aꝑte declarat se
ad uerba senum. iudicantis potius stu¬
dio. quã discentis uoto taeuisse. Quamius
hec melius uitã arrogantium signant.
qui aliquando intra scãm ȩccłiam po¬
siti. cũ eiusdem sc̃ę ęccłiȩ aduersarios
conspiciunt: non in eis annos tempoꝵ.
sed utentionẽ solent pensare uerboꝵ.
Nam quantolib& suit eisdem arrogantib
antiquiores heretici: eos audacter cõ¬
primunt. in quoꝵ uerbis. doginata ꝑ¬
uersa reprehendunt. Sequit᷑. Sed ut
hoc qd ẽẽ & hominib despicabiles so¬
lent: cũ a cuuctis fere gentib scam̃ ec¬
clesiam uenerari conspiciunt: opinionẽ
eius quib ualent obtrectationib lacera¬

Expanded text:
obis etiam ego meam sententiam. Exspectavi enim sermones vestros, audivi prudentiam vestram, donec disceptaremini sermonibus, et donec putabam vos aliquid dicere, considerabam. - Quantum aliu indicat quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Expectavi sermones vestros, et, putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum, judicantis potius studio quam dicentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam arrogantium signant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, non in eis temporum annos, sed intentionem solent pensare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haeretici, eos audacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehendunt. Sequitur: Sed, uhoc quod esse et hominibus despicabiles solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent obtrectationibus lacera
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Grã estis saluati ꝑ fidem: &
hoc ñ ex uobis. Dei enim donũ ẽ. ñ ex
operib: ut ne quis gloriet᷑. Qui etiã
de sein& ipso ait. Qui prius fui blas¬
phemus & ꝑsequutor & contumelio¬
sus: seo miscdiam consequutus sum.
Q uib uerbis aꝑte declarat. qd̾ gra ñ
ꝓ meritis tribuat᷑: dũ ex se ipsoꝰ docu¬
it .& qͥd de malitia meruit : & qͥd de
beniuolentia accepit. Rursũ ñ nulli
iactant se habere qd̾ non habent:
sicut diuina uoce ꝑ ꝓpħam de moab

Expanded text:
fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur . Qui etiam de semetipso ait: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina voce per prophetam de Moab
Abbreviated transcription (Latin):
gar&. Neq enim parua condẽpnatio
ẽ. ex eo bono qd̾ cõmunit̃ dat᷑. priuate
gloriari : scire bonũ unde acceperit᷑:
qͥb om̃ĩs tumor arrogantium demon¬
strat᷑: cum bonũ aut̃ ã sem& ipsis ha¬
bere se estimant. aut si sibi datũ desu¬
ꝑ credunt. ꝓ suis se accepisse hoc me-
ritis putant: aut certe cũ iactant se
habere qd̾ ñ habent: aut despectis ce¬
teris. singulariter uideri appetunt
habere qd̾ habent. A sem&e ipso enĩ
bonũ se habere iactabat: cui ꝑ apłm¬

Expanded text:
garet. Neque enim prava condemnatio est ex eo bono quod communiter datur private gloriari, scire bonum unde acceperit, quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, ritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent, aut despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. A semetipso enim bonum se habere jactabat, cui p
Abbreviated transcription (Latin):
ter intimandũ. qd̾ seliu quando ꝓ ęta¬
tis suȩ respectu tacuit. sapientior fuit:
cũ uͦ in aliis annoꝵ multitudinẽ sem&¬
ipsũ preferens despicit: quã puerilit̾
desipiat ostendit. Nam contra eius
sententiam & etas ꝓlixior loquitur.
& ꝑ annoꝵ multitudinẽ sapientia
docet᷑: qr & si longeuitas sensum ñ
p̃b& ÷ usuᷤᷤ tam̃ uehementer exercet.

Expanded text:
ter intimandum quod Eliu quandiu pro aetater intimandum quod Eliu quandiu pro aetatis suae respectu tacuit, sapientior fuit; cum vero in aliis annorum multitudinem, semetipsum praeferens, despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam contra ejus sententiam et aetas prolixior loquitur, et per annorum multitudinem sapientia docetur, quia etsi longaevitas sensum non praebet, usu tamen vehement
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. eo qd̾ seniores essent qui loquebant᷑:
aꝑte beato iob ñ ꝓ sua. sed ꝓ amicoꝵ
reuerentia se seruasse monstrat᷑: quia
uidelic& arrogantes intra positi. ean¬
dẽ scam̃n eccłiam quã defendunt. des-¬
piciunt. Et pleruitq contingit.
ut plus ingenia male sapientium.
quã simplicẽ uitã innocentium uene¬
rent᷑ : plus reseruent linguis extra
loquentium. quã meritis intra posi¬
toꝵs ͥ quãuis utrisq ediuerso obuient:
cũ & ab illis rectitudine sensuum. &
ã scã ęccłia moꝵ prauitate discoredent.
Sequitur. Respondensq heliu filius
barachel burites. dixit. Iumor sum¬
‸ tempore: uos autẽ antiquiores. Ie¬
curto demisso capite: ueritus sum in
bam enĩ qd̾ etas ꝓlixior loqueretur:
& annors multitudo docer& sapien¬
rem suꝑbiȩ ꝓferunt᷑ : cursim potius
ꝑstringenda sunt. quã attentius ex¬
ponenda. Quȩ enim soliditate gra-¬
uitatis carent: expositionis subtilita¬
te ñ indigent. Seo solum puto breui¬

Expanded text:
bantur, aperte beato Job non pro sua, sed pro amicorum reverentia honorem reservasse monstratur, quia videlicet arrogantes intra positi eamdem sanctam Ecclesiam, quam defendunt, despiciunt; et plerumque contingit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis rectitudine sensuum, et a sancta Ecclesia morum pravitate discordent. enter. RESPONDENSQUE ELIU FILIUS BARACHEL BUZITES, DIXIT: Junior sum tempore, vos autem antiquiores, idcirco, demisso capite, veritus sum indbam enim quod aetas prolixior loqueretur, et annorum multitudo doceret sapienrem superbiae proferuntur, cursim potius perstringenda sunt quam attentius exponenda. Quae enim soliditate gravitatis carent, expositionis subtilitate non indigent. Sed solum puto brevi
Abbreviated transcription (Latin):
quexunt. Vnde hoc quoq caute
pensandũ ẽ: qd̾ diuina uoce de heliũ
dr̃. qͥs est iste. Prima quippe expro¬
bratio est: talis interrogatio. Nã qͥs
est iste ñ dicimus: tͥ de eo utiq ꝗͦ nesci¬
mus. Nescire autẽ dĩ: reꝓbare est.
Unde quibusdã quos reꝓbrat: in fine
dicturus est. Nescio uõs unde sitis:

Expanded text:
quaerunt. Unde hoc quoque caute quaerunt. Unde hoc quoque caute pensandum est, quod divina voce de Eliu dicitur: Quis est iste ? Prima quippe exprobratio est talis interrogatio. Nam Quis est iste non dicimus, nisi de eo utique quem nescimus. Nescire autem Dei reprobare est; unde quibusdam quos reprobat in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uniuersali ȩccłiȩ conungant᷑: humi¬
litate interueniente interficiant. qͥcqͥd
prius tumidũ de suꝑbo ducatu sapie¬
tores signati sunt. etiã intra scãm ȩccłiã
ꝯstituti. qͥ ea quȩ recte sentiunt. humi¬
lit̃ ꝓferre contempnunt: nequaꝗͣ ꝑ
sacrificium reconciliari precipit᷑: quia
arrogantes quidẽ. sed tam̃ fideles. ꝓ
eo qd iam intus st̃. ꝑ septẽ sacrificia
reuocari ñ possunt. Quos tam̃ sub he¬
liu specie sententia diuina redargu¬
it : atq in eis non ueritatis sententias.
sed elationis mentẽ ac uerba rep̃hen¬
dit. Quȩ nimirũ rep̾hensio. quid ali¬
ud signat. nͥ eos qͦs intrapositos suꝑ-¬
ne districtionis increpatio uł ꝑ fla¬
gellũ corrigit: uł ꝑ iustũ exam sibi¬
ȩccłiam recta quidẽ p̃dicant. sed tam̃
đo iudice audire merent᷑ aduersa:
qr ꝑ ea bona quȩ ñ ꝓpria ꝓferunt.
ñ auctoris sui głam. seo ꝓp̾riã laudẽ

Expanded text:
ut universali Ecclesiae conjungantur, humiut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapietores signati sunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui ea quae recte sentiunt humiliter proferre contemnunt, nequaquam per sacrificium reconciliari praecipitur quia arrogantes quidem, sed tamen fideles, pro eo quod jam intus sunt, per septem sacrificia revocari non possunt. Quos tamen sub Eliu specie sententia divina redarguit, atque in eis non veritatis sententias, sed elationis mentem ac verba reprehendit. Quae nimirum reprehensio quid aliud signat, nisi quod eos intra positos supernae districtionis increpatio vel per flagellum corrigit, vel per justum examen sibianctam Ecclesiam recta quidem praedicant, sed tamen, Deo judice, audire merentur adversa, quia per ea bona quae non propria proferunt, non auctoris sui gloriam, sed propriam laudem
Abbreviated transcription (Latin):
lipsi. ꝑ septenariũ ęccłiarũ numerum:
uniuersalis ęccłia designat᷑. Hinc ꝑ
salomonẽ de sapientia đr̃. Sapientia
ȩdificauit sibi domũ : excĩdit columnaᷤᷤ
septẽ. Ipso gͦ sacrificioꝵ numero re-¬
conciliati heretici. quid prius fuerus
exprimunt : qui ꝑfectioni septiforinis
gr̃e. ñ nisi redeundo iunguntur. Bene
autẽ tauros ꝓ se & arietes optulisse
describunt᷑. In tauro quippe ceruix
suꝑbiȩ: in ariete autẽ ducatus gregũ
sequentium designat᷑. Quid itaq est
ꝓ eis tauros arietesq mactare. nͥ eoꝵ
suꝑbũ ducatũ int̾ficere: ut de se hu¬
milia sentiant. & post se iã corda inno¬
centium ñ seducant is Ceruice enim
tumenti ab eccłiȩ uniuersitate resilie¬
rant : & infirmos post se popłos. quasi
sequentes greges trahebant. Ueniant
gͥ ad beatum iob. id ẽ reuertant᷑ ad
ęccłiam: et septenario sacrificio tau¬
ros & arietes mactandos offeratit: qr

Expanded text:
lypsi per septenarium Ecclesiarum numerum, lypsi per septenarium Ecclesiarum numerum, univerde sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid est ergo pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere; ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae unitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est, revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant; qui
Abbreviated transcription (Latin):
bona reprehendit᷑ : qr in his quȩ ue¬
raciter loquit᷑. arroganter inflatur.
Qui eo spetiem arrogantium signat: qͦ
ꝑ sensum rectituditus. in tumoris uer¬
cos reconciliari ꝑ septẽ sacrifitia di¬
uina uox p̃cepit. helui uͦ sub unius
tantũ modo seutentiȩ increpatiõe dere¬
linquit: nͥ qd̾ ñnunqu̾ã heretici diui¬
ne gr̃ȩ largitate ꝑfusi. ad unitatẽ
sc̃ȩ eccłiȩ redeiut᷑: Qd̃ bene ipsa
amicoꝵ reconciliatione signat᷑. ꝓ qͥb
tam̃ beatus iob exorare p̾cipit᷑: qr
nimirũ hereticoꝵ sacrificia accepta
do ẽẽ ñ possunt. nͥ ꝓ eis uniuersalis
eccłiȩ manib offerant᷑ : ut eiꝰ meritis
remedium salutis inueniant. ꝗͣ uerboꝵ
suoꝵ iaculis impugnando feriebant.
Unde & septẽ ꝓ eis sacrificia memorant᷑
oblata : qr dũ septiformis gr̃ę spm̃ con-¬
fitentes accipiunt: quasi septẽ oblatio¬
nib expiant᷑. Hinc in iohannis apoca¬

Expanded text:
bona reprehenditur, quia in his quae vebona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris vercos reconciliari per septem sacrificia, divina vox praecipit; Eliu vero sub unius tantummodo sententiae increpatione derelinquit, nisi quod nonnunquam haeretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia nimirum haereticorum sacrificia accepta Deo esse non possunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur, ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum suorum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata, quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc in Joannis Apoca
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: sicut scriptum est. Benedie dõ: &
morere. Bene bouum dr̃. cũ recte
recta p̃dicant᷑: sicut iohannes ait.
Agite penitentiã: ad ꝓpinquabit enim
regnũ cȩloꝵ. Malum bene dr̃. quan¬
do ꝑ os dicentis id circo uitiũ exprimit᷑
ut repbet᷑: sicut paulus ait. Femuiȩ
eoꝵs inmutauerunt naturalem usum:
in eum usũ qui ẽ contra naturã. Quo
loco execranda quoq uiroꝵ facinora
subdidit. sed honeste in honesta nar¬
rauit: ut multos ad honestatis formã
inhonesta narrando reuocar&. Male
aũ bonum dr̃. cũ rectũ aliquid recto
stucdio non ꝓfert᷑ : sieut illuminato
ceco pharisei dixisse ꝑhibent᷑. tu sis
discipulus eius: quod maledictionis utiq
dixerunt studio. non orationis uoto:
uel sicut caiphas ait. expedit unum
Bonum quippe. seo non bene locutus
est: quia dũ crudelitatẽ necis appe¬
tiit: redemptionis gram ꝓphetauit.
Hoc gͥ modo helii quoq dicere ñ bene

Expanded text:
tur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et tur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit; sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur, sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit unum Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hoc igitur modo Eliu quoque dicere non bene
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. sed tam̃ arrogantium designat᷑.
C uiꝰ uerba non facile intelligimus: nͥ
ea ex subsequenti dominca correpti-¬
one pensemus. Ait namq de illo
dñs. Quis ẽ iste in uoluens sententias.
sermonib imperitis as Cũ uͦ dicit
sententias. sed ñ addidit ꝓtinꝰ quales:
uult ꝓcul dubio bonas intelligi.
Nam cũ sententie nominant᷑ : nͥ etiam
malȩ dicant᷑. malȩ sentiri ñ possunt.
In bono enĩ semꝑ sententias accipimꝰ.
quȩ sine reꝓbationis adiectione po¬
nunt᷑ : sicut scriptum ẽ. Sapientior
sibi uidet᷑ piger: septẽ uiris loquen¬
sententiȩ imperitis sermonib inuol¬
uunt᷑: hoc sũmopere ostendit᷑. qr ab
eo cũ elationis fatuitate ꝓferunt᷑. Mag¬
na qͥppe in eo ĩꝑitia est: humilit̾ dicere
nescire qd dicit: & ueritatis sensib. ela¬
si aut mala male. aut bona bene. aut
mala beue. aut bona male dicant᷑.
Male enun malũ dr̃. cũ res ꝑuersa suade¬

Expanded text:
lium sed tamen arrogantium designatur. lium sed tamen arrogantium designatur. Cujus verba non facile intelligimus, nisi ea ex subsequenti dominica correptione pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquensententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elasi aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suade
Abbreviated transcription (Latin):
uetustas sola nominant᷑. Ad loquen¬
dũ quippe. ñ zelo noui hominis: sed
uite ueteris prauitate concitant᷑. So¬
phar quoq latino sermone dr dissipa¬
tio speculȩ: uł speculatorẽ dissipans.
Mentes namq fidelium ad contẽplanda
suꝑna se erigunt: sed dũ hereticoꝵ
uerba ꝑuertere recta contẽplantes
appetunt: speculam dissipare conant᷑
In trib itaq amicoꝵ iob nominib:
tres in hereticis ꝑditionũ casus expͥ¬
munt᷑. Nisi enĩ dm̃ contẽpuerent:
nequaꝗͣ de illo ꝑuersa sentirent. Et
nͥ uetustatis cortraherent : in nouȩ
uitȩ intelligentia ñ errarent. Et nisi
speculationẽ bonoꝵ destruerent: ne-¬
quaquã eos suꝑna uiditia. tã districto
examine ꝓ uerboꝵ suoꝵ culpa rep¬
barent. Contẽpuendo gͥ dm̃ in ue¬
tustate se retinent: seo in uetustate se
retinendo. prauis suis sermonib spe¬
bratione subiungit᷑: ex cuiꝰ ꝑsona ui¬
delic& species quorũdã doctoꝵ fide¬

Expanded text:
vetustas sola nominantur. Ad loquenvetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe, non zelo novi hominis, 732 sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur. In tribus itaque amicorum Job nominibus tres in haereticis perditionum casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatem contraherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis sermonibus sperobratione subjungitur, ex cujus persona videlicet species quorumdam doctorum fide
Abbreviated transcription (Latin):
negotiũ seducendi. Vnde & ad beatũ
iob dũ ꝓ dño uerba faciunt. a dño re¬
ꝓbant᷑: qr uidelic& om̃s heretici dum
dm̃ defendere nitunt᷑ offendunt. Vnde
tare cũ dõ cupio: prius uos ostendens
fabricatores mendatii. ⁊ cultores ꝑuersoꝵ
dogmatũ. Constat gͦ eos hereticoꝵ typũ
gerere: quos sc̃s uirꝰ redarguit cultui ꝑ-¬
uersoꝵ doginatũ deseruire. Quia gͥ iob
interp̃tat᷑ dolens: quo nimirũ dolore uł
mediatoris passio. uel scẽ eccłię labor
exprimit᷑. quȩ multiplici p̃sentis uite
fatigatione cruciat᷑: amici quoq eiꝰ ex uo¬
cabulo nominis. meritũ suę indicant acti¬
onis. Nam elifar. latina lingua dr̃ dñi
contemptus. Q quid aliud heretici faci¬
unt : nͥ qd̾ dũ falsa de do sentiunt. eũ
suꝑbiendo contempnunt . Baldach. int̾¬
p̃tat᷑ uetustas sola. Bene aũ om̃s heretici
intentione recta. seo appetitione tẽpo¬
ralis głȩ uideri predicatores appetunt.:

Expanded text:
negotium seducendi. Unde et ad beatum negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde us vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur, amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Dei contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
longe ante ñtiat᷑: qd̾ dolores uros ipse
portauit. Sciendũ quoq ẽ: qd̾ redẽptor
nr̃ unã se ꝑsonã cũ scã ęccłia quã assũp¬
sit exhibuit. De ipso enĩ dr. qui est caput
xp̃istus. Rursumq de eiꝰ eccłia scrip¬
tũ ẽ. Et corpus xp̃i qd̾ est eccłia. Be¬
atus gͥ iob qui mediatoris typum eo
uerius tenuit. quo passionẽ illius. ñ lo¬
quendo tantũ modo. sed etiã patiendo
ꝓphetauit: cũ in dictis factisq suis expres-¬
sioni redemptoris innitit᷑ ÷ repente ad
significationẽ corporis aliquando diriuat᷑.
uideamus. Uxor uͦ eiꝰ quȩ eũ ad maledi¬
cendũ ꝓ̃uocat: qͥd aliud quã prauitatẽ
carnaliũ signat s Qui intra scam̃ eccłiam
incorrectis morib positi. eo durius uitã
fidelium. qͦ uicinius p̃munt : qr dũ ui¬
tari a fidelib quasi fideles nequeunt:
tanto grauius quanto & interius tole
lunt inuehunt᷑. hereticoꝵ figurã expri¬
munt : qui sub speciȩ consulendi agunt

Expanded text:
ros ipse portavit . Sciendum quoque est quod Redemptor noster unam se personam cum sancta Ecclesia, quam assumpsit, exhibuit. De ipso enim dicitur: Qui est caput, Christus . Rursumque de ejus Ecclesia scriptum est: Et corpus Christi, quod est Ecclesia . Beatus igitur Job, qui Mediatoris typum eo verius tenuit quo passionem illius, non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetavit, cum in dictis factisque suis expressioni Redemptoris innititur, repente ad significationem corporis aliquando derivatur, quae eum ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto et interius tolerlunt invehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc qd̾ de eo dr̃. eo qd̾ iustus sibi uideret᷑
sacrȩ huiꝰ scriptor hystoriȩ ad amicoꝵ
iudiciũ retulit: ñ aũ beatum iob de
elationis tumore repbauit. Sequit᷑.
e Et iratus indignatusq helui filius ba¬
rachel buzites. de cognatione ram.
S ene hȩc ipsa uł eiꝰ uł parentis. ut loci.
uel cognationis nomina: notã propriȩ
exprimunt actionis. Heliu quippe
interp̃tatũ sonat. ds m̃s iste. uel ds
designat᷑ recta sides arrogantiũ intra

Expanded text:
d justus sibi videretur, sacrae hujus scriptor historiae ad amicorum judicium retulit, non autem beatus Job de elatione tumoris reprobavit. Sequitur: VERS. 2. Et iratus indignatusque Eliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram. - Bene haec ipsa vel ejus, vel parentis vel loci, vel cognationis nomina notam exprimunt propriae actionis. Eliu quippe interpretatum sonat: Deus meus iste, vel Deus designatur recta fides arrogantium intra
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ipse ẽ ds. Barachel uͦ interp̃tatũ.
dr̃ benedictio dĩ: buzites aũ contẽpti-¬
bilis. Qd̾ arroganter p̾dicantib bene
utrũq concordat: qr in p̾dicationis fa¬
cundia benediction̾ẽ quidẽ gr̃ȩ diuine
ꝑcipiunt÷ sed in elatis suis morib ẽẽ
eam contẽptibilem ostendunt. Ipsa qͥp-¬
pe quȩ acceperunt bona. eo despicabi¬
lia faciunt : quo nequaꝗͣ. eis bene uti
nouerunt. Apte aũ etiã de cognatiõe
ram đr. Ram quippe: interpretat᷑ excel¬
sus. Excelsus namq ẽ fideliũ popłs:
qͥ huiꝰ uite infima & abiecta contẽput.
Excelsi sunt: qui dicere cũ paulo nouert̃.
nr̃a conuersatio in cęlis est. Heliu itaq
de cognatione ram dr̃: qr unusquisq

Expanded text:
Dominus ipse est Deus . Barachel vero interpretatum dicitur benedictio Dei, Buzites autem contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumque concordat, quia in praedicationis facundia benedictionem quidem gratiae divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam contemptibilem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despicabilia faciunt, quo nequaquam eis bene uti noverunt. Apte autem etiam de cognatione Ram dicitur. Ram quippe interpretatur excelsus. Excelsus namque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo noverunt: Nostra conversatio in coelis est . Eliu itaque de cognatione Ram d
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝗͣ tantũ modo sciendo dicere: sed
sentiendo desiderat experiri qd̃ dicit.
Sed mens arrogantium dictoꝵ suoꝵ
sensum non penetrat: qr ab interno
gustu. recto iudicio in eos fauores re¬
udit᷑. quos foris amat. Uera autẽ
scientia afficit. ñ extollit: nec suꝑbien-¬
tes quos impleuerit. sed lamentantes
facit. Qua quisq cũ repletus fuerit.
priori loco se scire appetit: & iã sui
conscius. tanto ꝑ illã robustius sapit.
quanto se infirmũ in illa uerius recog¬
noscit: atq ampliorẽ uiã huius scientiȩ.
ipsa ei humilitas ãperit. dumq inbe¬
cillitatẽ suã conspicit: ipsa ei cognitio.
secretoꝵ sublimium absconditos sinus
pandit. Qua cognitione pressus. sub¬
tilior reddit᷑: qui ad occulta rapiat᷑.
Helui gͦ in flagellis beati iob idcurco ue¬
racem ratiouem non inuenit. qr eam
querere humiliter nescit: & increpa¬
re potius quã consolari paratior. dicit.

Expanded text:
nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed sentiendo desiderat experiri quod dicit. Sed mens arrogantium dictorum suorum sensum non penetrat, quia ab interno gustu, recto judicio in eos favores reliditur, quos foris amat. Vera autem scientia afficit, non extollit; nec superbientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recognoscit; atque ampliorem viam hujus scientiae ipsa ei humilitas aperit; dumque imbecillitatem suam conspicit, ipsa ei cognitio secretorum sublimium absconditos sinus pandit, qua cognitione pressus, subtilior redditur, quo ad occulta rapiatur. Eliu ergo in flagellis beati Job idcirco veracem rationem non invenit, quia eam quaerere humiliter nescit; et increpare potius quam consolari paratior, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
re. atq id qd̾ non intelligunt humi¬
liter ꝑscrutari : qr eos sepeꝰ a secretis
inuestigationib iudicioꝵs dĩ. ipsa sci
staculum nãq ueritatis est. tumor m̃¬
tis : quia dũ inflat obnubilat. Qui &
si quando scientiam uident᷑ adipisci:
quasi de quadã rerum cortice. & non
de secretȩ dulcedinis medulla pascun¬
t᷑. Micantib q ingeniis. sepe exterio¬
ra tantũ modo attingunt. sed interni
gustum saporis ignorant. uidelic&
foris acuti. sed intꝰ ceci sunt: neq
id de do sentiunt. qd̾ dulce interius
sapiat: seo qd excussum exterius son&.
Q ui & si secreta quȩdã intelligendo ꝑ¬
cipiunt: eoꝵ dulcediuẽ experiri non
possunt. Et si nouerunt quomͦ surt:
iuxta ea quȩ dicunt uiuere uesciant.
Unde bene quidã sapiens dixit. Michi
aũ dec ds̃ hȩc dicere ex sententia. Sen¬
tentia quippe. a sensu uocata ẽ. Et recta
quȩ intelligit. ñ ex sola scientia. sed
etiam ex sententia dicere appetit: qui

Expanded text:
re, atque id quod non intelligunt humire, atque id quod non intelligunt humiliter perscrutari, quia eos saepe a secretis investigatstaculum namque veritatis est tumor mentis, quia dum inflat obnubilat. Qui et si quando scientiam videntur adipisci, quasi de quadam rerum cortice, et non de secretae dulcedinis medulla pascuntur; micantibusque ingeniis saepe exteriora tantummodo attingunt, sed interni gustum saporis ignorant, videlicet foris acuti, sed intus caeci sunt. Neque id de Deo sentiunt, quod dulce interius sapiat, sed quod excussum exterius sonet. Qui etsi secreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedinem experiri non possunt; et si noverunt quomodo sunt, juxta ea quae dicunt vivere nesciant. Unde bene quidam sapiens dixit: Mihi autem det Deus haec dicere ex sententia . Sententia quippe a sensu vocata est. Et recta quae intelligit, non ex sola scientia, sed etiam ex sententia dicere appetit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
absq delicto: in maculatꝰ.e ñ ẽ iqͥtas
in me. Qa querelas in me repperit: id̾o
arbitratus ẽ me inimicũ sibi. ꝑ osuit
in neruo pedes meos: custodiuit om̃s
semitas meas. Moxq contra hec uerba
quȩ beatũ iob dixisse narrauit: senten
ueraciter dixerat: qd̾ absq culpa fuerit
flagellatus. Hoc enĩ ipse de se: qđ de
illoꝰ ad diabolũ dñs dixit. Cõmouisti
me aduersus eum: ut affligerẽ eum
frustra. Sed helui non credidit: cessan¬
te culpa. potuisse eum etiam ꝓ grã fla¬
gellari. Nesciebat eium flagellis eius
non deleri uitium. sed meritũ augeri:
& ꝓ eo qd̾ sine delicto se dixerat flagel¬
latũ: hac eum sententia increpat dicens.
Hoc est gͦ: in quo ũ es iustificatus. Habent
enĩ hoc arrogantes ꝓprium. ut plus
arguere appetant quã consolari : & quȩq
hominib euenire cognoscunt. euenisse
ex solis iuquitatib arbitrent᷑. Nesciunt
quippe occulta iudicia subtilit᷑ quere¬

Expanded text:
absque delicto inmaculatus et non est iniquitas absque delicto inmaculatus et non est iniquitas in me quia querellas in me repperit ideo arbitratus est me inimicum sibi posuit in nervo pedes meos custodivit omnes sequae beatum Job dixisse narravit, sententveraciter dixerat, quod absque culpa fuerat flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Sed Eliu non credidit cessante culpa potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim flagellis ejus non dolere vitium, sed meritum augere, et pro eo quod sine delicto se dixerat flagellatum, hac eum sententia increpat: Hoc est ergo in quo non es justificatus. Habent enim hoc arrogantes proprium, ut plus arguere appetant quam consolari, et quaeque hominibus evenire cognoscunt, evenisse ex solis iniquitatibus arbitrantur. Nesciunt quippe occulta judicia subtiliter quaere
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ grauis. Habent hoc etiã arrogantes
ꝓpriũ. qd̾ prius quã dicant. mira se di¬
cere semꝑ existimant: & loquutionẽ
suã admirando p̾ueniunt : qr uel in
acutis sensib ipsa elatio quanta sit¬
xee ex fatuitas ignorant. Notan¬
dũ quoq ẽ: qd̾ paulus dũ mire hebre¬
os ammonera&. adiunxit. Rogo autẽ
uos fr̃s. ut sufferatis uerbũ solatii : &¬
enĩ ꝑpaucis scripsi uobis. Heliu aũ
inania ptulit: & quasi consolando
subiungit. Miraculũ meũ ñ te terre¬
at : & eloquentia mea ñ sit tibi grauis.
Ille dicta sua uerbũ solatii: hic uero
eloquentiã & miraculũ uocat. Ecce
quã distincti sapores ꝓdeunt fructuũ.
ex diuersa radice cogitationũ. Ille de
magnis humilit̾ sentit: iste de minimis
se manit̾ erigit. Quid gͦ int̾ hȩc. nͥ
hoc est sollerter intuendũ: qd̾ & as¬
censuri in imo se ẽẽ considerant. &¬
casuri semꝑ in precipiti stant. salo-¬
mone attestante qui ait: ante ruinã
exaltat᷑ cor. & ante głam humiliatur:

Expanded text:
t. XVI. Habent hoc etiam arrogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Eliu autem inania protulit, et quasi consolando subjunxit: Miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Ille dicta sua verbum solatii, hic vero eloquentiam, et miraculum vocat. Ecce quam distincti sapores pro deunt fructuum ex diversa radice cogitationum. Ille de magnis humiliter sentit, iste de mininis se inaniter erigit. Quid ergo inter haec, nisi hoc solerter est intuendum, quod et ascensuri in imo se esse considerant, et casuri semper in praecipiti stant? Salomone attestante, qui ait: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est. qd̾ beatũ iob ideo rep̃hendit.
qd̾ corã dõ iustũ se ẽẽ dixerit. amnicos
uͦ eius ideo redarguit: qd̾ condẽpnantes
eũ. responsionẽ contra illũ racionabilẽ
ñ decderunt. Istis nãq indiciis aꝑte
colligit᷑: qd̾ ꝑ eum species amatoꝵs ua¬
nȩ głȩ designat᷑. Iob quippe de p̾sũpta
iusticia: amicos uͦ eius. de stulta respon¬
sione redarguit. Cuncti enĩ uanȩ głȩ
sectatores dũ se in om̃ib p̾ferunt: alios
quidem de fatus sensib. alios aũ de
indignis meritis reprehendunt: id ẽ
alios censent nichil scire: alios non
bene uiuere. Et quãus iuste om̃s extͣ
ȩxcłiam positos praua sentire redar¬
guant : tam̃ etiã eos qui intus st̃. ꝓ ui¬
tȩ despectu contẽpnunt. Et contra il¬
Los ex magnitudine recte sentiendi.
contra istos uͦ quasi ex merito bene ui-¬

Expanded text:
dum est quod beatum Job ideo reprehendit quod coram Deo se justum esse dixerit; amicos vero ejus ideo redarguit, quod condemnantes eum responsionem contra illum rationabilem non dederunt. Istis namque indiciis aperte colligitur quod per eum species amatorum vanae gloriae designatur. Job quippe de praesumpta justitia, amicos vero ejus de stulta responsione redarguit. Cuncti enim vanae gloriae sectatores, dum se omnibus praeferunt, alios quidem de fatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt; id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos prava sentire redarguant, tamen etiam eos qui intus sunt pro vitae despectu contemnunt, et contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi ex merito bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
do qd̾ dicit. N et in his om̃ib suã. sed
auctoris głam quexit: atq omnẽ sapi¬
entiȩ grãm quã ut loqueret᷑ accepit.
ñ suis se estimat meritis. sed eoꝵ inter¬
cessionib ꝓ quib loquit᷑ accepisse. Sicq
dũ se infra deicit. suꝑest: qr suę nimi¬
rũ magis mercedi ꝓficit. qd̾ bona quȩ
exercere preual&. alienis meritis red¬
dit. Indiguum se om̃ib iudicat: etiã¬
cũ dignius cunctis uiuat. Scit enĩ
qd̾ bona quȩ innotescunt hominib:
sine periculo ẽẽ uix possunt. Et qu̾auis
sapientẽ se esse sentiat. uellet tam̃ ẽẽ
sapiens nec uideri atq hoc sibi omiii¬
modo qd̾ loquendo ꝓdit᷑ ꝑtimescit:
et si liceat tacere app̾etit. cdũ eẽ multis
tutius silentium cernit: eosq se felici¬
ores putat. quos intra scam̃ ȩccłiam
locus inferior ꝑ silentium occultat:
et tam̃ ut sca ęccłia defendat᷑. qr ad
loquendũ ui caritatis impellit᷑. ex

Expanded text:
do quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed do quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed Auctoris gloriam quaerit, atque omnem sapientiae gratiam, quam, ut loqueretur, accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiadum dignius cunctis vivit. Scit enim quod bona quae innotescunt hominibus, sine periculo vix esse possunt, et quamvis sapientem esse se sentiat, vellet tamen esse sapiens nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit, et si liceat tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque se  Text., esse feliciores putat, quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex