comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. & uirgines corum non sunt lamentate.
Quia neq hoc uacabat inhostili metirlgnis .i.¬
rra di. Sacerdotes eorum ingladio ceciderunt:
& uiduç eorum non plorabantur. Ceciderunt
enim ingladio filii helr: quorum unius uxor
induata. et mox inpartu mortua ꝓpt̃ eandẽ
ꝑturbationẽ plangi non potuit honore fu
dat inianus eorum quos odit: ubi eis dica¬
tur. ubi est ds̃ tuus. Excitatũ: gͦ tanquã dor¬
miens dominus. Tanquã potens crapulatꝰ
Dirit enim sicut uidetur impiis insultantibꝰ.
quod uelut ebrius diudormiat: quando ñ
tam cito quã putant homines subuenit. Ob¬
gaudebant quod archam eius captiuart po¬
tuerunt. Pcussi enim sunt insedib suis. Quod
eius penȩ signum in uidetur. quia quisq cru¬
ciabitur si mposteriora respexerit: quȩ sicut
apłs ait. estimari debent ut stercora. Quiem̃
sic suscipiunt testamentum dĩ. ut uetere ue¬
tustate non se exuant. similes sunt bostibus
ppłi enis: qui archam testam̃ti captiuatam.

Expanded text:
ira. Et virgines eorum non sunt lamentatae: quia neque hoc vacabat in hostili metu. 38. vers. 64. Sacerdotes eorum in gladio ceciderunt, et viduae eorum non plorabantur. Ceciderunt enim in gladio filii Heli, quorum unius uxor viduata, et mox in partu mortua, propter eamdem perturbationem plangi non potuit honore fundat in manus eorum quos odit, ubi eis dicatur: Ubi est Deus tuus ? Excitatus ergo est tanquam dormiens, tanquam potens crapulatus Dixit enim, sicut videtur impiis insultantibus, quod velut ebrius diu dormiat, quando non tam cito quam putant homines, subvenit. gaudebant quod Arcam ejus captivare potuerunt; percussi enim sunt in sedibus suis . Quod ejus poenae signum mihi videtur, qua quisque cruciabitur, si in posteriora respexerit; quae, sicut Apostolus, aestimare debet ut stercora . Qui enim sic suscipiunt testamentum Dei, ut vetere vanitate non se exuant, similes sunt hostilibus populis qui Arcam testamenti captivatam
Abbreviated transcription (Latin):
aturam mutandã non mutatus afsũmẽs:
et secum nos faciens unum bominẽ ca¬
put &s corpus. Oramus gͦ ad illum ꝑ illũ.
m illo ÷ & dicicimus cum illo: & dicit no¬
b̾cum. Cum dicimus millo. dicit in nobis
psalmi huius orationẽ. qui titulatur ora¬
tio dauid: quia dominꝰ nrͣ scdm carnem
filius dauid. scdm uͦ diumnitatẽ dñs da¬
uid. & creator dauid Et non solum an¬
te dauid. s ante abraham. ex quo dauid:
si & ante adam. ex quo omnes hommnes ⁊
s et ante celum et tertam: in qua omniᷤ
creatura ẽ Nemo ergo cum audit hȩc u̾ba
dicat. non xpͣc dicit : aut rursꝰ dicat. nͥ
ego dico. Immo si se ixp̃i corꝑe agnoscit.
li aliquid dicere sine illo: & non dicit ali¬
quid sine te. Honne habemus in eugłio
ubi certe scriptum ẽ. inpͥncipio erat
u̾bum. et uerbum erat. apud dm̃ & ds
erat u̾bum. & omuia ꝑ ipsum facta sunt:

Expanded text:
aturam mutandam non mutatus assumens, aturam mutandam non mutatus assumens, et secum nos faciens unum hominem, caput et corpus. Oramus ergo ad illum, per illum, in illo: et dicimus cum illo, et dicit nobiscum; dicimus in illo, dicit in nobis psalmi hujus orationem, qui intitulatur, «Oratio David.» Quia Dominus noster secundum carnem filius David: secundum vero divinitatem Dominus David, et creator David; et non solum ante David, sed et ante Abraham, ex quo David; sed et ante Adam, ex quo omnes homines; sed et ante coelum et terram, in quo omnis creatura est. Nemo ergo cum audit haec verba, dicat, Non Christus dicit; aut rursus dicat, Non ego dico: imo si se in Christi corpore agnoscit, li aliquid dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta su
Abbreviated transcription (Latin):
creaturarũ filii dr auditimus etiã in aliqͣ
parte scͥpturarum uelut gemͣtẽ. orantem.
confitentẽ. et dubitamus ei tribuere u̾ba
bec. ex co quod cogitatio nr̃a de recenti ciͦ
contemplatione quȩ erat indiuinitate pi¬
gres cit descendere ad eius humilitatẽ:
et tanquã faciat illi inuriã. si eius uerba
in homine agnoscat. ad ꝗͤ u̾ba dirigebat cum
dm deprecaretur. heret plerumiq et conat᷑
mutare sententiã: & n ei occurrit inscͥptu.¬
ra. nisi qđ ad ipsum recurrat. & ab illo de.¬
uiare nonsinat. Exꝑgiscatur gͦ et euigilet
infide sua. et uideat quia ille quẽ contem¬
plabatur paulo ante informa di. formam
serui acceꝑit : insimilitudine hominum
factus ÷ et hãbitu inuentus ut homo: hu¬
milauit se: factus obediens usq ad moriẽ.
Et uerba psalmi uoluit eẽ sua. incruce
pendens: et dicens. Ds m̃s. ds m̃s ÷ ut qͥd
dereliquisti mee Oratur gͦ informa di: orat
informa serui. Ibi creator: hic creatus. Cre.¬

Expanded text:
atem Filii Dei, audimus etiam in aliqua parte Scripturarum velut gementem, orantem, confitentem; et dubitamus ei tribuere verba haec, ex eo quod cogitatio nostra de recenti ejus contemplatione quae erat in divinitate, pigrescit descendere ad ejus humilitatem; et tanquam faciat illi injuriam, si ejus verba in homine agnoscat, ad quem verba dirigebat cum Deum deprecaretur, haeret plerumque, et conatur mutare sententiam; et non ei occurrit in Scriptura, nisi quod ad ipsum recurrat, et ab illo deviare non sinat. Expergiscatur ergo, et evigilet in fide sua; et videat quia ille quem contemplabatur paulo ante in forma Dei, formam servi accepit, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo, humiliavit se factus obediens usque ad mortem ; et verba Psalmi voluit esse sua, in cruce pendens, et dicens: «Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti» ? Oratur ergo in forma Dei, orat in forma servi: ibi Creator, hic creatus, cre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineat uelut ad quandam humilitatem.
indignam do. dubitemus eam illi tͥbue¬
re: qui non dubitauit se nob̃ adiungere.
Ei quippe seruit uniuersa creatura: quia
ꝑ ipsum facta ẽ uniu̾sa creatura. Et ꝓpt̾ca
cum eius sublimitatẽ diuinitatẽq intue¬

Expanded text:
tineat velut ad quamdam humilitatem indignam Deo, dubitemus eam illi tribuere, qui non dubitavit se nobis adjungere. Ei quippe servit universa creatura, quia per ipsum facta est universa creatura. Et propterea, cum ejus sublimitate
Abbreviated transcription (Latin):
REPOSEET OS
bominib. quam ut
uerbum suum ꝑ quod
condidit omnia faceret illis caput. et
ilos ei tamqua menbra coaptaret: ut
eẽt filius di & filius hominis. & unꝰ ds̃
cum patre : unus homo cum hominib
ut et quando loquimur addm dep̾cantẽ.
non inde filium separcinus ⁊ et quando
p̾camur corpus filii. non ã se sẽparet
caput suum: sit q ipse unus saluator
oret ꝓ nobis. et oret in nob̃. et oretur a nob̃
Orat ꝓ nobis ut sacerdos nͣr: orat in nobis
ut caput nrm: oratur a nobis ut ds nͣr:

Expanded text:
re posset Deus hominibus, quam ut Verbum suum, per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei, et filius hominis, et unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus; ut et quando loquimur ad Deum deprecantes, non inde Filium separemus: et quando precatur corpus Filius, non a se separet caput suum, sitque unus ipse Salvator oret pro nobis, et oret in nobis, et oretur a nobis: orat pro nobis ut sacerdos noster, orat in nobis ut caput nostrum, oratur a nobis, ut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quẽtu attraxiris: Nam quis narrabit ni
sepulchro miscd̾iam tuã. idẽ ammȩ mortuȩ
cius mors iacet sub corꝑis pondere. et ue¬
ritatẽ tuam inꝑditione: hoc ẽ intali morte
nichil horum ualenti credere. atq sentire:
Numquid enim intenebris huius mortis
hoc ẽ in homine qui te obluuscendo intȩ
quisnam sic usus istorum mortuorum: qͥd
ex his agat ds adutilitatẽ corꝑis. xp̃i quod
est ectłia: ut meis demonstretur quȩ sit dĩ
gr̃a in p̃destinatis. qui scdm ꝓpositum uoca¬
ti sunt. Unde ipsum corpus in alio psalmo
dicit. Deus m̃s miscdia eius p̾ueiet me
Is m̃s demonstrauit mͥ inimicis meis. Ergo
E hic sequitur et dicit. Et ego ad te domine
clamaui. Inquib uerbis iam intelligendꝰ
Quid ẽ enim et ego÷ nisi quia fiumus et
nos aliquando natura filii irȩ. sicut ⁊ cȩt̾r:
S ad te clamaur: ut saltius eẽm. Quis eni
me discernit ab aliis filiis irȩ. cum apłm

Expanded text:
quem tu attraxeris. Nam «quis enarrabit in quem tu attraxeris. Nam «quis enarrabit in sepulcro misericordiam tuam;» id est, animae mortuae, cujus mors jacet sub corporis pondere? «et veritatem tuam in perditione;» hoc est, in tali morte nihil horum valenti credere atque sentire? «Numquid» enim «in tenebris» hujus mortis, hoc est, in homine qui te obliviscendo vitae quisnam sit usus istorum mortuorum; quid ex his agat Deus ad utilitatem corporis Christi, quod est Ecclesia: ut in eis demonstretur quae sit Dei gratia in praedestinatis, qui secundum propositum vocati sunt. Unde ipsum corpus in alio psalmo dicit: «Deus meus, misericordia ejus praeveniet me.» Deus meus demonstrabit mihi in inimicis meis . Ergo et hic sequitur ac dicit, «Et ego ad te, Domine, clamavi.» In quibus verbis jam intelligendus mus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri ? Sed «ad te clamavi,» ut salvus essem. Quis enim me discernit ab aliis filiis irae, cum Apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
estis sepulchris dealbatis ⁊ quȩ foris apparent
hominib speciosa: intus uero plena sunt
ossib mortuoꝵ. & omni spurcitia. Sic et
uos aforis quidem paretis hominib iustr:
nntus autem pleni estis hy pochrisi et iniqͥ
Qnod ẽ intenebris: hoc eͥ int̾ra oblita. In¬
fideles enim significantur nomine mortuoꝵ:
binc dicit a płs. Puistis enim aliquando
tenebre. Sic et terra oblita. homo ẽ qui
oblitus ẽ dm. Potest namq anima infideł
usq ad tantas tenebras ꝑuenire: ut dicat
stultus incorde suo non est ds̃: Totus gͦ iste.
sensus ita continuatur: atq contexitur.
¶lamani adte domine it passiones mea:
totadie expandi ad te mantis meas. idest
non destiti ad te glificandum extendere
oꝑa mea. Cur gͦ mine impii seuiunt. nisi
quia mortuis non facies mirabilia. idest
non eis commouentur ad fidem ÷ nec medi
ti exsuscitabunt ut confiteantur tͥ. in quib
occulta gr̃a tua non oꝑatur. qui trahuntur
ut credant: quia nemo uenit ad me. insi

Expanded text:
dealbatis, quae foris apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia: sic et vos aforis quidem paretis hominibus justi; intus autem pleni estis hypocrisi et iniquiQuod est, «in tenebris;» hoc est, «in terra oblita.» Infideles enim significantur nomine tenebrarum: hinc dicit Apostolus, «Fuistis enim aliquando tenebrae» . Sic et terra oblita, homo est qui oblitus est Deum: potest namque anima infidelis usque ad tantas tenebras pervenire, ut dicat stultus in corde suo, «Non est Deus» . Totus ergo iste sensus ita continuatur atque contexitur: «Clamavi ad te, Domine,» inter passiones meas; «tota die expandi manus meas ad te:» id est, non destiti ad te glorificandum extendere opera mea. Cur ergo in me impii saeviunt, nisi quia mortuis non facies mirabilia? id est, non eis commoventur ad fidem, nec medici eos exsuscitabunt, ut confiteantur tibi, in quibus occulta gratia tua non operatur, qua trahantur ut credant; quia nemo venit ad me, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uiscit. darinobis adõ. Quantumlibet ergo¬
ex ipsa excellentis uerbi p̾dicatores et uerita.¬
tis. etiam ꝑ miracula sua fortes. tanꝗͣ magni
medici agant cum hominib si mortui sunt.
et tua gratia non reuirerunt ÷ nunquid mor.¬
tiuis facies mirabilia. aut medici ex suscitabͣt:
et hii quos exsuscitabunt confitebuntur tͥ:
Hec enim confessio indicat uiuos: non sicut
alibi scͥptum ẽ. amortuo uelut qui non sit
in sepulchro miscłiam tuam ÷ et ueritatem
tuam inꝑditione: Sub auditur quod supͣ
dictum est : ut iste uersus ira se habeat. acsi
dictum sit. Nunquid enarrabit quis ueri.¬
tatem tuam iuꝑditioner Miscdiam quippe
et ueritatem amat scͥptura comungere:
alio u̾bo repetiuit quod supra dixerat in se

Expanded text:
viscit, dari nobis a Deo. Quantumlibet ergoviscit, dari nobis a Deo. Quantumlibet ergo excellentes verbi praedicatores, et veritatis etiam per miracula suasores, tanquam magni medici, agant cum hominibus; si mortui sunt et tua gratia non revixerunt, «Numquid mortuis facies mirabilia; aut medici exsuscitabunt, et» hi quos exsuscitabunt, «confitebuntur tibi?» Haec enim confessio indicat vivos: non sicut alibi scriptum est, «A mortuo, velut qui non sit, iam tuam, et veritatem tuam in perditione?» Subauditur quod supra dictum est, ut etiam iste versus ita se habeat, ac si dictum sit, Numquid enarrabit quis veritatem tuam in perditione? Misericordiam quippe et veritatem amat Scriptura conjungere, alio verbo repetivit quod supra dixerat, «in
Abbreviated transcription (Latin):
saluti: iniuentes curare possunt. non mor¬
tuos excitare. Dequib dictume᷑. Uunquid
mortuis facies mirabilia : Himis enim os¬
culta dĩ grͣa ẽ. qua hominum mentes quo.¬
dammodo remiuscunt : ut possint aqͥb¬
libet eiuis ministris p̃cepta sanitatis audirȩ.
Quam gram comm̃dat in eugłio dicens: N e¬
mo potest uenire ad me. nsi pat᷑ qui misit me
traxerit cum. Et paulopost aꝑtius boc ipsũ
repetens: ait. Terba quȩ egõ loquutus sũ
uobis. spͣc et uita sunt: s sunt quidam ex
uobis qui non credunt. Demde int̾ponit
engłista Sciebat enim abinitio inc qͥ eẽnt
credituri: et quis traditurus eum eet. Et se¬
cutus. atq ipsius domini uerba comungenͤ.
ait. Et dicebat. P ropterea diri uob̃. quia ne¬
mo potest uenire: uisi fuerit ei datum apa¬
tre meo. Supradixerat. s sunt quidam ex nob̃
Satre meo: ut ostenderet etiam ipsam fidem
qua credit. et ex morte sui cordis anma reui¬

Expanded text:
saluti, viventes curare possunt, non morsaluti, viventes curare possunt, non mortuos excitare: de quibus dictum est, «Numquid mortuis facies mirabilia?» Nimis enim occulta Dei gratia est, qua hominum mentes quodam modo reviviscunt, ut possint a quibuslibet ejus ministris praecepta sanitatis audire. Quam gratiam commendat in Evangelio dicens, «Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum:» et paulo post apertius hoc ipsum repetevobis, spiritus et vita sunt; sed sunt quidam ex vobis qui non credunt.» Deinde interponit Evangelista, «Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus eum esset:» et secutus atque ipsius Domini verba conjungens, ait, «Et dicebat, Propterea dixi vobis, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo» . Supra dixerat, «Sed sunt quidam ex vobis t ei datum a Patre meo:» ut ostenderet etiam ipsam fidem qua credit, et ex morte sui cordis anima revi
Abbreviated transcription (Latin):
tos intelligamus de quib dicit apłs. ubi sa¬
piens. ubiscriba. ubi conquisitor huiꝰ seculi.
nonne fuit iͦ ꝯ gruum eosdem medicos nun-¬
cupari. uelut partem sapientiȩ suȩ ꝓmit.¬
tentes ammarum salutem: C ontra quos
dicitur⁊ domini est salus. Si autem in bonti
acceꝑimus gigantes. quia et de ipso domi¬
no dictum est. exultauit sicut gygas ad cur¬
rendam uam ⁊ quod ita sit grgas gigantiũ.
magnoꝵ scilicet et fortissimoꝵ. qui in cius
ȩccłla sp̃uali robore excellunt: sicuti eͦ mons
monuum. quia de illo scͥptum ẽ. erit in no¬
uissimis temꝑib manifestus mons domi¬
in paratus incacumine montium. sicut
etiam sc̃s scorum: non eͣ absurdum ut
idem ipsi magni et fortes etiam medici
modo emularipotero carnem meam. ut
saluos faciam aliquos ex illis. S etiam tales
medici quamius non de suo curent. quia nec
medici corꝑis curant de suo: tamen quan¬
tumlibet ꝑfidele minist̾ium opitulentur

Expanded text:
tos intelligamus, de quibus dicit Apostolus, «Ubi satos intelligamus, de quibus dicit Apostolus, «Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi» ? non fuit incongruum eosdem medicos nuncupari, velut per artem sapientiae suae promittentes animarum salutem: contra quos dicitur, «Domini est salus» . Si autem in bono acceperimus gigantes, quia et de ipso Domino dictum est, «Exsultavit ut gigas ad currendam viam» ; quod ita sit gigas gigantum, magnorum scilicet et fortissimorum, qui in ejus Ecclesia spirituali robore excellunt; sicuti est mons montium, quia de illo scriptum est, «Erit in novissimis temporibus manifestus mons Domini, paratus in cacumine montium» ; sicut etiam sanctus sanctorum: non est absurdum ut iidem ipsi magni et fortes etiam medici i quo modo aemulari potero carnem meam, ut salvos faciam aliquos ex illis» . Sed etiam tales medici, quamvis non de suo curent, quia nec medici corporis curant de suo; tamen quantumlibet per fidele ministerium opitulentur
Abbreviated transcription (Latin):
ita quia eadem oꝑa etiam infidelis populꝰ
uidit. alius ꝓpħ̃a dicit ÷ totadie expandi ma¬
nus meas ad ppłm non credentem et contra¬
dicentem: Ipsi sunt mortui. quib non sunt
facta mirabilia: non quod ea non uderunt:
s quod ꝑ ea non reuixerunt. Quod autẽ seqͥ¬
tur: Aut medici ex suscitabunt. et confite.¬
buntur tibi ÷ idest quia non a medicis exsus:¬
citabuntur homines ut conficeantur tibi:
mhebreo quidem alit̾ se habere firmatur.
on enim medici: s gigantes eẽ ꝑhibentur:
Uerum septuagnita int̾pretes quorũ aucto.¬
ritas tanta ẽ. ut u̾imerito ꝓpt̾ mirabile̾ con¬
sonantiam diumo spͣu ĩ tͣpretati eẽ credant᷑.
de uocis similitadine quia in hebrea lingna
gigantes & medici pene eodem modo sonãt.
ut cxigua differentia distinguantur n erro.¬
re s potius occasione: quomodo isto loco ac¬
cipiendi eẽnt gigantes. significare uoluert.
Si autẽ suꝑbos gigantum nomine insinua¬

Expanded text:
ita, quia eadem opera etiam infidelis populus ita, quia eadem opera etiam infidelis populus vidit, alius propheta dicit, «Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem» . Ipsi sunt mortui, quibus non sunt facta mirabilia; non quod ea non viderunt, sed quod per ea non revixerunt. Quod autem sequitur, «Aut medici exsuscitabunt, et confitebuntur tibi?» id est, quia non a medicis exsuscitabuntur homines, ut confiteantur tibi. In hebraeo quidem aliter se habere firmatur; non enim medici, sed gigantes esse perhibentur: verum Septuaginta interpretes, quorum auctoritas tanta est, ut non immerito propter mirabilem consonantiam divino Spiritu interpretati esse credantur; de vocis similitudine, qua in hebraea lingua gigantes et medici pene eodem modo sonant, et exigua differentia distinguuntur, non errore, sed potius occasione, quomodo isto loco accipiendi essent gigantes, significare voluerunt. Si enim superbos gigantum nomine insinua
Abbreviated transcription (Latin):
aquorũ numꝙͣ intentione cessauit S quia¬
solis p̃destinatis inet̾nam salutẽ. non antẽ
omnib hominib. nec ipsis intͣ quos facta
sunt. eius bona oꝑa ꝓfucrunt: ideo conse¬
quent᷑ adiecit. Duniquid mortins facies
mirabilia: Hoc enim side his dictum puta¬
uermius. quorum caro examinis facta ẽ:
magna mirabilia facta sunt mortuis. cum
quidam eorum etiam reiuxerunt. Et qd̃
dominus penetrauit inferna. atq inde uic
tor ascendit: magnum mortuis miraculũ
factum :: Significat ergo isto u̾bo quo ait
numquid mortuis facies mirabilia homines
corde ita mortuos: ut cos aduitam fideitan.
ta xp̃i mirabilia non mouẽtent. Neq eniui
ꝓpt̾ca dix̃ non eiffieri mirabilia quia ñ ea
indent: s quia non eis ꝓ sunt. Ham sicut
hic ait. totadie expandi manus manus meas
adte. quia omma oꝑa sua noninsi ad uolim¬
tatem referat patris. sepissime se cõtestans
ideo uenisse. ut uoluntatem patͥs impleret:

Expanded text:
a quorum nunquam intentione cessavit. a quorum nunquam intentione cessavit. solis praedestinatis ad aeternam salutem, non autem omnibus hominibus, nec ipsis inter quos facta sunt, ejus bona opera profuerunt; ideo consequenter adjecit: «Numquid mortuis facies mirabilia?» Hoc enim si de his dictum putaverimus, quorum caro exanimis facta est; magna mirabilia facta sunt mortuis, cum quidam eorum etiam revixerunt : et quod Dominus penetravit inferna, atque inde mortis victor ascendit, magnum mortuis miraculum factum est. Significat ergo isto verbo quo ait, «Numquid mortuis facies mirabilia,» homines corde ita mortuos, ut eos ad vitam fidei tanta Christi mirabilia non moverent. Neque enim propterea dixit non eis fieri mirabilia, quia non ea vident; sed quia non eis prosunt. Nam sicut hic ait, «Tota die expandi manus meas ad te;» quia omnia opera sua nonnisi ad voluntatem referat Patris, saepissime contestans ideo se venisse, ut voluntatem Patris impleret :
Abbreviated transcription (Latin):
ro sitotum ꝓ parte accipiendum eẽ dicamutᷤ.
quia isto genere locutionis. uti etiam sc̃a
scriptura consueuit: non mͥ occurrit exem¬
plum totum ꝓ parte eciam tunc posse accipi:
quando ipsum uerbum additur: et dicitur
totum. Nam et in eo quod dixit dominus
in eugłio. sic erit et filius hominis incorde
t̾re trib dieb et tribus noctib. ideo totum
ꝓ parte non insolent᷑ accipitur: quia nͦ ait
tons trib dieb. et totis tͥbus noctibus. Unus
quippe medius fuit totus dies÷ duorum autẽ
nartes: pͥmi ultima. ulmini pͥma. Si autem
non crucem in hac ꝓpħia psalmi signisicauit
his u̾b̃. s orationẽ quam eum ex forma serui
fudisse dõ patͥ eugłio teste didicimus. ubi eu̾
et louge ante passionem. & sub die passioniᷤ.
et in ip̃sa cruce orasse meminiinus : nusquã
hoc eum totadie fecisse legimus. Pinde con¬
uenient̾ ꝑ extentas manus totadie. continu¬
ationẽ bonorum oꝑum intelligere possumꝰ:

Expanded text:
ro si totum pro parte accipiendum esse dicamus, ro si totum pro parte accipiendum esse dicamus, quia isto genere locutionis uti etiam sancta Scriptura consuevit; non mihi occurrit exemplum, totum pro parte etiam tunc posse accipi, quando ipsum verbum additur et dicitur totum. Nam et in eo quod dixit Dominus in Evangelio, «Sic erit et Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus» ; ideo totum pro parte non insolenter accipitur, quia non ait, Totis tribus diebus et totis tribus noctibus: unus quippe medius fuit totus dies, duorum autem partes; primi ultima, ultimi prima. Si autem non crucem suam in hac prophetia Psalmi significavit his verbis, sed orationem, quam eum ex forma servi fudisse Deo Patri, Evangelio teste, didicimus, ubi eum et longe ante passionem, et sub die passionis, et in ipsa cruce orasse meminimus; nusquam hoc eum toto die fecisse legimus. Proinde convenienter per extentas manus tota die continuationem bonorum operum intelligere possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
mopia : uelut subtracto sibi cibo suo. luminc
et aꝑtissime fecit: cum pendẽret in ligno. Sed
quod sequitur: totadie ex pandi manus meas
ad te. quomͦ acce̾pi oporteat: merito queritur.
Si enim inco quod ait. extendi manus meas
crucis ꝑatibulum intellexerimus: quomͦ intel.¬
lecturi sumus totadie: Numquid totadie pe¬
pendit in ligno: cum ꝙ nox ad totum diem ꝑ¬
tineat: Si autem hoc loco diem uoluit :. qͣi pt
noctem dies appellari solet: ctiam talis dici
quando crucifixus ẽ iam pars pͥma. et nͥ par¬
ua transierat. Si autem ilicm ꝓtemꝑe posicũ
uclimus acciꝑe. maxime. quia hoc nom̃ gene¬
re feminino posuit quod in latino elogino
nͨ insi tempꝰ significare solet. quamiuis ing̾co
non ita sit semꝑ quippe in ea sigua dies se¬
minino genere dicitur ⁊ & ideo nr̃o sic inter¬
pretati puto: artius questio colligabitur:
Quomodo enim doto temꝑe ⁊ si nec saltem
uno totodie maniis extendit incruce: Por¬

Expanded text:
inopia,» velut subtracto sibi cibo suo, lumine inopia,» velut subtracto sibi cibo suo, lumine et apertissime fecit, cum penderet in ligno. Sed quod sequitur, «Tota die expandi» «manus meas ad te,» quomodo oporteat accipi, merito quaeritur. Si enim in eo quod ait, «Expandi manus meas,» crucis patibulum intellexerimus; quomodo intellecturi sumus, «Tota die?» Numquid tota die pependit in ligno, cum et nox ad totum diem pertineat? Si autem hoc loco diem voluit intelligi, qui praeter noctem dies appellari solet; etiam talis diei, quando crucifixus est, jam pars prima et non parva transierat. Si autem diem pro tempore positum velimus accipere maxime quia hoc nomen genere feminino posuit, quod in latino eloquio nonnisi tempus significare solet: quamvis in graeco non ita sit; semper quippe in ea lingua dies feminino genere dicitur, et ideo nostros sic interpretari puto, arctius quaestio colligabitur. Quomodo enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus extendit in cruce? Por
Abbreviated transcription (Latin):
oculos suos dix menbra: quȩ in suo corꝑe cui
caput ẽ ipse clariora et eminentiora. et pͣci¬
pue diligebat. De quo apłs loquens: et de
nr̃o corꝑe similitudinẽ adhibens: ait. Si totũ
corpus oculus: ubi auditus: Si totus auditus:
ubi odoratus: Si fuissẽt omnia unum men.¬
brum ⁊ ubi corpus: Nunc autem mult a
menbra ÷ unum autem corpus. Non potest
dicere otulus manib: opus uobis non habeo.
Et si dixerit manus quia non sum oculus.
non sum de corꝑe : num ideo non ẽ de corꝑe :¬
dentius expressit dicens. Tos autem estis
corpus xp̃r: et menbra. Qua ꝓptͣ & illi oculi.
s pat eius qui icetis ẽ. utip etotis diceret. tu
es xp̃c filius dĩ unui. uidentes eũm tradi ac per.
peti tanta mala. q̃m non eiun uidebant qua¬
lem uolebant : quia non egrediebatur. id⁊ n
manifestabatur inuirtute et potentia sua. sed
insuis interiorib occultus omnia quasi suꝑatꝰ
atq im̃potens ꝑferebat infirmati sunt ab

Expanded text:
oculos suos dixit membra quae in suo corpore cui oculos suos dixit membra quae in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpore Apostolus loquens, et de nostro corpore similitudinem adhibens, ait: «Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus? si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa membra, unum autem corpus. Non potest dicere oculus manibus, Opus vobis non habeo. Et si dixerit manus, Qnon sum de corpore, num ideo non est de corpdentius expressit dicens, «Vos autem estis corpus Christi et membra» . Quapropter et illi oculi, sed Pater ejus qui in coelis est, ut Petrus diceret, «Tu es Christus Filius Dei vivi» , videntes eum tradi, ac tanta perpeti mala; quoniam non eum videbant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi superatus atque impotens perferebat, «infirmati sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
me ab hominationẽ sibi. possunt et illi qͥdĩ
intelligi. quos non notos sͥ dixit : quia & ipsi
gemis illius mortis hoirebant. S melius intel.¬
ligitur de his: de quib suis ꝑsecutorib suꝑius
loquebatur. Tmditus inquit sum: et non
egrediebar. Utrum quia foris erant discipuli
ctus. quando ipse intus iudicabatur ⁊ anpotiꝰ
non egrediebar aluiuis dictum debemus acciꝑe:
idest in interiorib meis latebam÷ non osten¬
debam quis ecm. non ꝓpalabar. non mani-¬
festabar. Et ideo sequitur. O culi mei infir ma¬
ti sunt ab mopia. Nam quos enis oculos intel¬
lecturi sumus: Nam si exteriores incarne in
qua patiebatur positos: non cos in eius passio.¬
ne legimus infirmatos ab mopia. id÷ tanquã
fame ut assolet languisse. Post cȩnam quippe
suam traditus: et codem die crucifixus est.
Si interiores. quomodo infirmati sunt ab ino.¬
pia ÷ cum in eis ẽet lux indeficiens. S miniruͭ

Expanded text:
me abominationem sibi:» possunt et illi quidem me abominationem sibi:» possunt et illi quidem intelligi quos notos suos dixit, quia et ipsi genus illius mortis horrebant; sed melius intelligitur de his de quibus suis persecutoribus superius loquebatur. «Traditus sum,» inquit, «et non egrediebar.» Utrum quia foris erant discipuli ejus, quando ipse intus judicabatur? an potius, «non egrediebar,» altius dictum debemus accipere, id est, in interioribus meis latebam, non ostendebam quis essem, non propalabar, non manifestabar? et idco sequitur: «Oculi mei infirmati sunt ab inopia.» Nam quos ejus oculos intellecturi sumus? Si exteriores in carne in qua patiebatur positos, non eos in ejus passione legimus infirmatos ab inopia, id est, tanquam fame, ut assolet, languisse: post coenam quippe suam traditus, et eodem die crucifixus est. Si interiores, quomodo infirmati sunt ab inopia, cum in eis esset lux indeficiens? Sed nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
hic uͦ omnes suꝑ me induxisti. Illic gͦ & si
quedam acciderunt. omina tamͣ mala quȩ
illis uerb̃ intelligi uoluit suꝑ me transiert᷑
dirit: hic uͦ suꝑ me induristi: Transeunt
enim siue quȩ non attingunt sicut suspen¬
siones: siue quȩ attingunt sicut fluctus. Cu
autẽ omnes sus iusiones non ait suꝑ me
transierunt s stiꝑ me induristi: omnnia qͣ
impendebant enfnisse significat. Impen-¬
debant autem quadui inꝓpħ̃ia futura mi.¬
minebant: omnia que de illius passione
os a me. Si cos quos nouerat acceꝑimus dictũ
esse notos meos: omnes erunt. Nam quẽ ille
non nouerat: S eosdicit notos. quib ⁊ ipse
notus erat. quantum eum nosse potuerunt¬
tunc. certe uł hactenuis quod sciebant eum
baret notos dicere potuerit. sicut malos qͦs
impbaret ignotos: quib insine dicturus ẽ
non noui uos. Quod uero adiungit. posuertͣ

Expanded text:
hic vero, «Omnes super me induxisti.» Illic ergo etsi hic vero, «Omnes super me induxisti.» Illic ergo etsi quaedam acciderunt; omnia tamen mala quae illis verbis intelligi voluit, «super me transierunt,» dixit: hic vero, «super me induxisti.» Transeunt enim, sive quae non attingunt, sicut suspensiones; sive quae attingunt, sicut fluctus. Cum autem, «Omnes suspensiones,» non ait, super me transierunt, sed «super me induxisti;» omnia quae impendebant evenisse significat: impendebant autem, quamdiu in prophetia futura imminebant, omnia quae de illius passione os a» «me.» Si eos quos noverat acceperimus dictum esse «notos meos,» omnes erunt: nam quem ille non noverat? Sed eos dicit «notos,» quibus et ipse notus erat, quantum eum tunc nosse potuerunt; certe vel hactenus quod sciebant eum baret, «notos» dicere potuerit; sicut malos quos improbaret, ignotos, quibus in fine dicturus est, «Non novi vos» . Quod vero adjungit, «Posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dec inligno. Et ido cum enis obedientiam
usq ad excremã humilitatẽ cominendare
uellet. humiliauit inquit semecipsum: fac¬
tus obediens usq ad mortem: Quod cum pa¬
rum iuderetur adiecit: mortem autẽ crucis
Proptͣ boc quantum mͥ uidetur: etiam in
isto psalmo talis u̾sus sequitur. Et omnes
suspensiones tuas. uł sicut quida sunt int̾.¬
pretati. omnes fluctus tuos: aut ficut alii
omnes elationes tuas suꝑ induxisti. Scͥptũ
est et in alio psalmo: omnes suspensiones
tuȩ. et fluctus tui suꝑ me ingressi sunt: Hel
sicut quidam meliis transtulerunt: super
me transtulerunt: Dielibon enim ẽ ingreco:
non iselton. Ubi ergo utrumq positum cͣ.
et suspensiones et fluctus: non ibi potuert᷑
pomi ꝓ suspensionib fluctus. Quȩ duo sic
exposuimus: ut suspensiones diceremus
comminationes: fluttus autem iam ipsas
passiones Quȩ utraq: ueniunt de iudicio
i. S illic dictumẽ omnes suꝑ me transiert̃:

Expanded text:
det in ligno» . Et ideo cum ejus obedientiam usque ad extremam humilitatem commendare vellet, «Humiliavit,» inquit, «semetipsum, factus obediens usque ad mortem:» quod cum parum videretur, adjecit, «mortem autem crucis» . Propter hoc, quantum mihi videtur, etiam in isto psalmo talis versus sequitur: «Et omnes suspensiones tuas;» vel, sicut quidam sunt interpretati, «omnes fluctus tuos;» aut, sicut alii, «omnes elationes tuas super me induxisti.» Scriptum est et in alio psalmo, «Omnes suspensiones tuae, et fluctus tui super me ingressi sunt» : vel, sicut quidam melius transtulerunt, «super me transierunt;» διῆλθον enim est in graeco, non εἰσῆλθον. Ubi ergo utrumque positum est, et «suspensiones» et «fluctus,» non ibi potuerunt poni pro suspensionibus fluctus. Quae duo sic exposuimus, ut suspensiones diceremus comminationes, fluctus autem jam ipsas passiones: quae utraque veniunt de judicio Dei. Sed illic dictum est, «Omnes super me transierunt;»
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes me dereliquerunt: non illis in¬
puterur S ut quid hȩc omnna. ut insi ora¬
tio hunus sc̃i corꝑis mane. id÷ post noctem
infidelitatis inluce ficdi preueniat dm ⁊
donec ueniat salus illa. in cuius nondum
rõ. s iams pe salui factisumus. eamq
cum patientia fidelit̾ expectamꝰ : ubi nec re.¬
pellet dominus orationem nr̃am. qͣm tunc
nicħ erit ꝓctendum. s quiequid rectum pe¬
tĩtum ẽ obtinebunt: Nec faciem suã au̾tet
ã nob̾: qͣm uidebimus eum ficutiẽ. Nec inopt̃
erimus: quia copia nr̃a ipse d̾s erit omnia
momnib. Nec laborabimus: quia nulla re¬
manebit insirmitas. Nec exaltati humilia¬
bimur. et conturbabimur: quia nulla erie ibi
aduersitas: Nec iram di uel transeuntem
sustinebimus: quia inenus benignitate ma¬
nentes manebimus. Nec t̾rores eius nos
conturbabunt: quia ꝓmissa reddlita nob̃
obinabunt. Nec t̾ritus longe fiet a nobis
notus et amicus: ubi nullus erit qui tune¬

Expanded text:
iquerunt; non illis imiquerunt; non illis imputetur» . Sed utquid haec omnia, nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectamus ? Ubi nec repellet Dominus orationem nostram, quoniam tunc nihil erit petendum, sed quidquid recte petitum est, obtinendum: nec faciem suam avertet a nobis, quoniam videbimus eum sicuti est : nec inopes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quia nulla remanebit infirmitas: nec exaltati humiliabimur et conturbabimur, quia nulla ibi erit adversitas: nec iram Dei vel transeuntem sustinebimus, quia in ejus benignitate manente manebimus: nec terrores ejus nos conturbabunt, quia promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui time
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ nesciunt non expedire quod petunt.
Et mops ẽ eccła cum esurit et sitit pegͥna
sua. Ipsum enim corpꝰ xp̃i: et in alio psalmo
dicit. Sepe expugnauerunt me auiuen¬
tute mea. Et adhoc exaltãtur etiam in isto
scło quedam menbra eius. ut ineis sit ma.¬
ior humilitas: et suꝑ ipsum corpꝰ. idz uni.¬
non defideli s de infideli dictum ẽ iradei
manet suꝑ eum Et t̾rores dĩ conturbant
infirmitatem fidelium: quia omne quod
actidere potest. etiam sinon accidat pruden¬
ter timetur. Ee aliquando t̾rores ipsi ita con¬
turbant animum cogitantes. circumpen¬
dentib malis ut sicut aqua undiq circuͣ¬
fluere uideantur. et simul circumdare me¬
tuentem. Et quia eccłȩ in hoc mundo ꝑ egͥ¬
nanti ista non desunt. dum modo inhis
modo in illis menbris eius usq quaq con¬
tingunt: ido dixͣ totadie: continuationẽ sig¬
nificans temꝑis. donec fimatur hoc scłor
Et sepe amici et noti ꝑiclitantes scđm scłm:

Expanded text:
sibi nesciunt non expedire quod petunt. sibi nesciunt non expedire quod petunt. Et inops est Ecclesia, cum esurit et sitit peregrina, sua: ipsum enim corpus Christi et in alio psalmo dicit, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea» . Et ad hoc exaltantur etiam in saeculo isto quaedam membra ejus, ut in eis sit major humilitas. Et super ipsum corpus, id est uninon de fideli, sed de infideli dictum est, «Ira Dei manet super eum» . Et terrores Dei conturbant infirmitatem fidelium; quia omne quod accidere potest, etiamsi non accidat, prudenter timetur. Et aliquando terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis circumpendentibus malis, ut sicut aqua undique circumfluere videantur, et simul circumdare metuentem. Et quia Ecclesiae in hoc mundo peregrinanti ista non desunt, dum modo in his, modo in illis membris ejus usquequaque contingunt; ideo dixit, «tota die,» continuationem significans temporis, donec finiatur hoc saeculum. Et saepe amici et noti periclitantes secundum sa
Abbreviated transcription (Latin):
latione tantib̃nficii et traibulationũ aduer¬
sutate quasi repellitur: ut tanq̃. igiis flatu
reꝑcussus iflaminet᷑ ardentius: Eix sec: uit᷑¬
itaq breuiter. ctiam tribulationes corꝑis
xp̃i. Neq enim insolo capite factȩ sunt.
cum & saulo dictum sit. quid me ꝑsequerise
et ipse iam paulus tanquã electum men-¬
brum ineodem positus corpore dicat⁊ ut
suppleam quȩ desunt pressurarum xp̃i in
carne inca. Ut quid ergo domine reppu-¬
listi orationẽ meam: auertisti faciem tuam
ame: Inops sum ego et in laborib a iu¬
uentute mea : exaltatus autẽ & humiliatus
sum et conturbatus. In me transierunt
irȩ tuȩ: et t̾rores tui contur bauerunt me
ircinerunt me sicut aqua totadie: circũ¬
derunt me simul. Ionge fecisti a me ami¬
cum: et notos meos amiseria Contigert
et contingunt omnia hȩc inmenbris cor-¬
ꝑis xp̃i: et auercit ds aborantib faciem.
non exaudiendo ad id quod uolunt : qͣndo

Expanded text:
latione tanti beneficii, et tribulationum adverlatione tanti beneficii, et tribulationum adversitate quasi repellitur, ut tanquam ignis flatu repercussus inflammetur ardentius. 15. itaque breviter etiam tribulationes corporis Christi. Neque enim in solo capite factae sunt, cum et Saulo dictum sit, «Quid me persequeris» ? et ipse jam Paulus tanquam electum membrum in eodem corpore positus dicat, «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Utquid» ergo «Domine, repulisti orationem meam, avertis faciem tuam a me? Inops sum ego, et in laboribus a juventute mea; exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus. In me transierunte, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumdederunt me simul. Longe fecisti a me amicum , et notos meos a miseria.» Contigerunt et contingunt omnia haec in membris corporis Christi. Et avertit Deus ab orantibus faciem, non exaudiendo ad id quod volunt, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Et mane oratio mea preueniet te. Iã mane:
postea quam nox infidelitatis et tenebre
transierunt. Quod mane ut mͥ eẽt: mise¬
ricordia quidẽ tua p̾uenit me. S quia.
restat illa clarificatio. ubi illuminabuał
occulta tenebrarum. et manifestabunt᷑
cogitationes cordis. et laus erit unicuiq
ate: nunc in ista uita. inista ꝑegrinatioe.
rahac luce ficłi. quȩ incomꝑatione tene¬
brarum infidelium iam dies ẽ. s incom:¬
tio. quod nob̃ quantum expediat. null
ut oꝑmor uerbis explicari potest. differ¬
tur bonum quod mȩternum dabitur:
et mala transitoria crebrescunt. Ideo se¬
quitur. At quid domine reppulisti oratio¬
liquistic Causa cognoscenda ꝓpoñta est:
non tanꝗͣ. sine causa hoc faceret. dĩ culpata
sapientia: Ita et hic ¶⁊ quid domine rep¬
pulisti orationem meãe Huius tam̃ reicau¬
sa si diligenter adu̾tatur: iam suꝑius in¬
dicata est. Ad hoc enim oratio scõrum di¬

Expanded text:
«Et mane oratio mea praeveniet te.» Jam mane, «Et mane oratio mea praeveniet te.» Jam mane, posteaquam nox infidelitatis et tenebrae transierunt. Quod mane ut mihi esset, misericordia quidem tua praevenit me: sed quia restat illa clarificatio, ubi illuminabuntur occulta tenebrarum, et manifestabuntur cogitationes cordis, et laus erit unicuique a te ; nunc in ista vita, in ista peregrinatione, in hac luce fidei, quae in comparatione tenebrarum infidelium jam dies est, sed in comptio, quod nobis quantum expediat, nullis, ut opinor, verbis explicari potest; differtur bonum quod in aeternum dabitur, et mala transitura crebrescunt. Ideo sequitur: «Utquid, Domine, repulisti oratioliquisti» ? Causa cognoscenda proposita est, non tanquam sine causa hoc faceret Dei culpata sapientia: ita et hic, «Utquid, Domine, repulisti orationem meam?» Hujus tamen rei causa si diligenter advertatur, jam superius indicata est: ad hoc enim oratio sanctorum di
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ p̾dicabunt nisi mittantur: Sicut
scͥptum ẽ. Quam speciosi pedes eorum qui
annuntiant pacem: qui annuntiant bona:
Ipsi sunt medici curantes alatronib saucia¬
tum: s dominus eum ꝑduxit ad stabulũ:
quia ipsi sunt etiam oꝑantes magro do¬
minico. Nec tamen qui plantat est aliqͥd.
aut qui rigat: s qui incrementum dat ds̃.
Ido et ego ad dominũ clamatr: hoc ẽ dñm
ut saluus ẽẽm inuocaui. Quomͦ autẽ inuo¬
carem. nisi credereme Quomͦ crederem.
nisi audirem: S ut audita crederẽ. ipse
me attraxit: quia mocculco ã morte cor¬
dis non quilibet medicus. s ipse excita¬
uit. Namq multi audierunt : quia in
omnem tͣram exunt sonus eorum: et ĩ fines
orbis t̾re ueba eorum: S non omnium ẽ
fides : et nouit dominus qui sunt eius.
Ac ꝑ hoc nec credere potuissem: nisi medi
quȩ sunt : me in occultis uocando et susci¬
tando et trabendo a tenebris eduxisset.
et ad lum̃ fidei ꝑdurisset: Ideo sequitur:

Expanded text:
dicabunt, si non mittantur? sicut scriptum est, Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona» ! Ipsi sunt medici curantes a latronibus sauciatum; sed Dominus eum perduxit ad stabulum : quia ipsi sunt etiam operantes in agro Dominico; nec tamen qui plantat est aliquid, aut qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Ideo et ego ad Dominum clamavi; hoc est, Dominum ut salvus essem invocavi. Quomodo autem invocarem, nisi crederem? quomodo crederem, nisi audirem? Sed ut audita crederem, ipse me attraxit; quia in occulto a morte cordis non quilibet medici, sed ipse excitavit. Nam multi audierunt; quia in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum : sed non omnium est fides ; et novit Dominus qui sunt ejus . Ac per hoc, nec credere potuissem, nisi me Deuae sunt, me in occultis vocando, et suscitando, et trahendo, a tenebris eduxisset, et ad lumen fidei perduxisset. Ideo sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
illi. qui dominũ glȩ non cognouerunt:
Apud eos enim sic erat. quod ira di nõ solũ
comnota: uerum etiam confirmata suerit
suꝑ eum ⁊ qut̃ adusq admortẽ. nec qualem¬
libet morte᷑. s quam p̾eet̾is execrabilius babe.¬
bant: id÷ usq admortẽ crucis ꝑducere potue.¬
runt. Unde dicit apłs. x p̃c nos redeunt de

Expanded text:
, qui Dominum gloriae non cognoverunt? , qui Dominum gloriae non cognoverunt? Apud eos enim sic erat, quod ira Dei non solum commota, verum etiam confirmata fuerit super eum, quem usque ad mortem, nec quamlibet mortem, sed quam prae caeteris exsecrabilius habebant, id est, usque ad mortem crucis perducere potuerunt. Unde d
Abbreviated transcription (Latin):
mortis lur orta ẽ eis: quia credendo inlucẽ
& inuitam. extenebris et morte impietatiᷤ
alucti sunt. Talem ergo illi qui nesciebant
quod faciebant dominũ putauerunt: et
inter tales nescͥendo posuerunt: qualibus
ne hoc eẽnt ipse subuẽnit. In me conforta.
tuus: Quod enim grece positum ẽ thinios
diuersȩ int̾pretati sunt nt̾i. Nam ubi greci
codices habent orge: ibi iram latine dicere
nullus fere dubitauit interpres. Ubi autẽ
positum ẽ thy mos. pleriq non putauerͣc
iram ẽẽ dicendam ÷ cum magni auctores
latinȩ eloquentiȩ de philosophoꝵ grecorũ
libris. etiam hoc irȩ nomen uercerint in
latimim. Neq de hac re. dintius disputan¬
dum ẽ. Cui tamen si et nos aliud nomen adbi¬
bere debemus: tollerabilius indignationẽ
dixerim quam furorem. furor quippe. sicͣ se
latinum habet eloquium: non solet esse
sanorum. Quid ẽ ergo mine confirmata ÷
ira tua : nisi quemad modũ ꝑutauerunt¬

Expanded text:
mortis,» «lux orta est eis» ; quia credendo in lucem mortis,» «lux orta est eis» ; quia credendo in lucem et in vitam, ex tenebris et morte impietatis educti sunt. Talem ergo illi qui nesciebant quid faciebant, Dominum putaverunt, et inter tales nesciendo posuerunt, qualibus ne hoc essent ipse subvenit. 7. «vers.tuus.» Quod enim graece positum est θυμὸς, diverse interpretati sunt nostri. Nam ubi graeci codices habent ὀργὴ, ibi iram latine dicere nullus fere dubitavit interpres; ubi autem θυμὸς positum est, plerique non putaverunt iram esse dicendam, cum magni auctores latinae eloquentiae de philosophorum graecorum libris etiam hoc irae nomine verterint in latinum: neque de hac re diutius disputandum est; cui tamen si et nos aliud nomen adhibere debemus, tolerabilius indignationem dixerim quam furorem. Furor quippe, sicut se latinum habet eloquium, non solet esse sanorum. Quid ergo est, «In me confirmata est ira tua;» nisi quemadmodum illi putaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
& inciderunt meam: Melius enim sic intel.¬
ligendum existimo ⁊ quãntid quod dictũ ẽ.
ꝙ ipsi ex pulsi sunt de manu tua. ad illos re¬
feratur dormientes in sepulchro. quoꝵ non
menuit adhuc. cum sint in eis iusti. quoꝵ
licet non meminerit adlnuc ut resurgent ⁊
de his tamen dictum eͣ iustoꝵ anmȩ in ma¬
ni di sunt. boc eͣ habitant in adiutorio al.¬
tissimm: & inꝓtectione cłi cęli commorantur.
S illi expulsi sunt de manu dĩ. qui dominũ
est ingreco: Quid autem ẽ lacus infimus. nͥ
ꝓfundissima miseria ÷ qua non fit ꝓfundior:
Unde alibi dicitur. eduristi me mͣlacu mise¬
riȩ. Intenebrosis & inumbra mortis: Posue¬
runt idest existimantes quando quod faci¬
ebant nesciebant: & ignorabant eum quẽ
nemo pͥncipum huius seculi cognouit: ¶ m.¬
bra mortis ẽnim nescio utrum mors corꝑis
hic intelligenda sit: an illa potuis de qua
scͥptum eͣ qui sedebant intenebris & umbra

Expanded text:
et inciderunt in eam» . Melius enim sic intelet inciderunt in eam» . Melius enim sic intelligendum existimo, quam ut id quod dictum est, «Et ipsi expulsi sunt de manu tua,» ad illos referatur dormientes in sepulcro, quorum non meminit adhuc: cum sint in eis justi, quorum licet non meminerit adhuc ut resurgant; de his tamen dictum est, «Justorum animae in manu Dei sunt» , hoc est, habitant in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorantur . Sed illi expulsi sunt de manu Dei, qui Dominum est in graeco. Quid est autem lacus infimus, nisi profundissima miseria, qua non sit profundior? Unde alibi dicitur, «Eduxisti me de lacu miseriae» . «In tenebrosis et in umbra mortis:» posuerunt utique id existimantes, quando quid faciebant nesciebant, et ignorabant eum quem nemo principum hujus saeculi cognovit . Umbra enim mortis, nescio utrum mors corporis hic intelligenda sit: an illa potius de qua scriptum est, «Qui sedebant in tenebris et umbra
Abbreviated transcription (Latin):
uit: et factus ẽ sicut passer singularis in
tectͥo: id÷ adderram patris incelo: N ec iã
mõritur: et mors ei ultra non dominabit᷑.
Unde longe distat ab eis: quorum ad talẽ
resur rectionem d̃s non meminit adhuc.
Quĩd enim p̾cedere oportebat incapite:
corꝑi seruatur infinem: Tunc autem di
ds̃ meminisse. quando facit: tunc obliuis¬
ci quando non facit: Nam neq obliuio
cadit indm. quia nullomodo mutatur:
neq recordatio. quia ñ obliuiscitur. ꝑ actꝰ
sum ergo ab eis nescientib quod faciebant
tamꝗͣ. homo sine adiutorio. cum ẽẽm int̾
mortuos liber: factus sum ab eis ne̾cientibꝰ
quod faciebant uelut uulnerati dorien¬
tes insepulchro. Et ipsi expulsi de manu
tua fr̃. Id÷ cũ hȩc ab eis factꝰ sũ. ipsiex pulsi st̾ de ma¬
nituał ipsi adiutorio manꝰtuȩ pͥuati st̾: qͥme suiead¬
iutorio eẽ putauerunt. foderunt enim sicut
dicit malio psalmo ante faciem incã foncã:

Expanded text:
vit, et factus est sicut passer singularis in vit, et factus est sicut passer singularis in tecto , id est, ad dexteram Patris in coelo; nec jam moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Unde longe distat ab eis quorum ad talem resurrectionem Deus non meminit adhuc: quod enim praecedere oportebat in capite, corpori servatur in fine. Tunc autem dicitur Deus meminisse, quando facit; tunc oblivisci, quando non facit: nam neque oblivio cadit in Deum, quia nullo modo mutatur; neque recordatio, quia non obliviscitur. «Factus sum» ergo, ab eis nescientibus quid faciebant, «tanquam homo sine adjutorio;» cum essem «inter mortuos liber:» factus sum ab eis nescientibus quod faciebant, «velut vulnerati dormientes in sepulcro. Et ipsi expulsi sunt de manu tua:» id est, cum haec ab eis factus sum, «ipsi expulsi sunt de manu tua;» ipsi adjutorio manus tuae privati sunt, qui me sine adjutorio esse putaverunt. «Foderunt» enim, sicut dicit in alio psalmo, «ante faciem meam foveam,