comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qui descendit de celo: qm corpꝰ ñ ascendit in gełũ. Dñs
enĩ ascendit. corpꝰ aũ ñ ascendit. s leuatũ ẽ in cłu illo
leriante qui ascendit. Siquis enĩ descendat u̾bi gr̃a de
monte nudꝰ. cũ aũ descend̾it uestiat se. ⁊ uestitꝰ iterũ as¬
cendat: irde utiq dicimꝰ nemo ascendit in montẽ ñ qͥ
descendit: nec uestẽ ꝯsidamus quã secũ leuauit: s ip̃m qͥ
uestitꝰ ẽ solũ dicimꝰ ascendisse. P erfecta caritas nec cuꝑi¬

Expanded text:
orpus non ascendit in caelum; dominus enim ascendit, corpus autem non ascendit, sed leuatum est in caelum illo leuante, qui ascendit. si enim quisque descendat uerbi gratia de monte nudus, cum autem descenderit, uestiat se et uestitus iterum ascendat, recte utique dicimus: nemo ascendit, nisi qui descendit, nec uestem consideramus, quam secum leuauit, sed ipsum, qui uestitus est, solum dicimus ascendisse. \'Nec eos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ de bonis ⁊ de mał bñfaciat. Quod eñĩ iuste fit bñ
fit. Iuste aũ st̾ beati honi:. ⁊ iuste mali penas patiunt᷑
necessitate seruiunt. Nemo eni leges om̃ipotentis eua¬
dit: s aliud ẽ facẽ qͦd lex iubet: aliud pati qͦd lex iubet.
Quappt̾ bom scđm leges faciunt : mali scđm leges ꝑa¬

Expanded text:
ut et de bonis et de malis bene faciat. quod enim iuste fit, bene fit. iuste autem sunt beati boni, et iuste mali poenas patiuntunecessitate seruiunt; nemo enim leges omnipotentis euadit. sed aliud est facere quod lex iubet, aliud pati quod lex iubet. quapropter boni secundum leges faciunt, mali secundum leges pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui uen̾at ad hoĩes lib̾andos. in quib ⁊ mares ⁊ feminȩ
ꝑtinent ad salutẽ. nec mares fastidiuit qr marõ suscepit:
nec feminas qr de femina natus ẽ. Huc accedit magnũ
sacramentũ. ut qm̃ nob̾ ꝑ feminã mors accidãt. uuta nob̾
ꝑ feminã nasce̾t᷑: ⁊ de utraq nata .i. de femina ⁊ masculo
uictꝰ diabolus cruciaret᷑: qm̃ de amboꝵ subu̾sione letaba¬
tur. Cui parũ fuerat ad penã si ambe nature in nob li

Expanded text:
qui venerat ad homines liberandos, in quibus et mares et feminae pertinent ad salutem, nec mares fastidivit, quia marem suscepit; nec feminas, quia de femina natus est. Huc accedit magnum sacramentum, ut quoniam per feminam nobis mors acciderat, vita noper feminam nasceretur: ut de utraque natura, id est feminina et masculina, uictus diabolus cruciaretur, quoniam de ambarum subuersione laetabatur; cui parum fuerat ad poenam, si ambae naturae in nobi
Abbreviated transcription (Latin):
ds. Ds̃ hõi lib̾um uoluntatis arbitͥum dedit. Non enĩ
eẽt optimꝰ. si di p̾ceptis necessitate ñ uoluntate serui¬
ret. N olite amare temporalia: qi si bñ amarent᷑ tem¬
poralia: amaret ea homo quẽ suscepit filius dĩ. No¬
lite timere ꝯtumelias ⁊ eruces ⁊ mortẽ: qi si noce̾nt hõi
ñ ea pateret᷑ homo quẽ suscepit filiꝰ dĩ. S ubiciamꝰ gͦ¬

Expanded text:
 et ei liberum uoluntatis arbitrium dedit. non enim esset optimus, si dei praeceptis necessitate, non uoluntate seruiret. ur, amaret ea homo quem suscepit Filius Dei. Nolite timere contumelias et cruces et mortem; quia si nocerent homini, non ea pateretur homo quem suscepit Filius Dei. Haec om
Abbreviated transcription (Latin):
lentia cũ dolor corporis nͥ ab aĩa eẽ ñ possit. Dolet itaq
la ꝗt̃auis sit in corpore.: cũ aliqua causa ⁊̃ inuisibili tͥstis
ẽ ip̃a. corpe incolumi. Dolet ⁊̃ ñ in corpore ꝯstituta. Corpuᷤ¬
aũ nͨ exanime dolet: n animatũ sine aĩa dolet. Si gͦ a dolore
ñ om̃e qͦd anlet absumi. Etaĩa indicat ñ omẽ qͦd dolere p

Expanded text:
lentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse non possit. Dolet itaque lentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse non possit. Dolet itaque la, quamuis sit in corpore, cum aliqua causa etiam inuisibili tristis est ipsa corpore incolumi; dolet etiam non in corpore constituta; nam uautem nec exanime dolet nec animatum sine anima dolet. Si ergo a dolore non omne, quod ardet, absumi et anima indicat non omne, quod dolere p
Abbreviated transcription (Latin):
irabile ẽ dolere in ignib ⁊ tñ uit̾ie: s mirabiliꝰ uu̾e
in ignib ñ dolere. Si aũ credit᷑ illud̾ͥ eur ñ ⁊ istadꝰ Pri
ma moes aiãm nolentẽ pellit e corpore: scła mors aĩam
nolentẽ tenet in corꝑe. Ab utraq morte cõmunit̾ id ha¬
betur: ut qͦd ñ uult aĩa de suo corpore patiat᷑. Ip̃e qͥppe
amimꝰ cuiꝰ p̾sentia coepꝰ uiuit ⁊ regit᷑. ⁊ dolorẽ pati pot̾ et
mori ñ pot̾. Ecce inuenta res ẽ: que cũ sensũ doloris habeat
mimortał ẽ. Hoc gͥ erit tunc ⁊̃ in corporib damnatorũ:
qͦd nc̃ eẽ scimꝰ in animis omniũ. Si aũ osidcirmꝰ diligentiꝰ.
dolor qui dicit᷑ corporis mag̾ ad aiãm ꝑtinet. Animȩ ẽ enĩ
bolere ñ corporis. ⁊̃ qñ ei dolendi causa existit a corꝑore: cũ
in eo loco dolet uͥ ledit᷑ corpꝰ. Sic gͦ dm̃s corpora senaientia ⁊¬
unientia cũ ab aĩa sit sensus ⁊ uita: ita corpora dñs ⁊ do¬

Expanded text:
irabile est enim dolere in ignibus et tamen uiuere, sed mirabilius uiuere in ignibus nec dolere. Si autem hoc creditur, quur non et ima mors animam nolentem pellit e corpore, secunda mors animam nolentem tenet in corpore; ab utraque morte communiter id habetur, ut quod non uult anima de suo corpore patiatur. Adteanimus, cuius praesentia corpus uiuit et regitur, et dolorem pati potest et mori non potest. Ecce inuenta res est, quae, cum sensum doloris habeat, inmortalis est. Hoc igitur erit tunc etiam in corporibus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Si autem consideremus diligentius, dolor, qui dicitur corporis, magis ad animam pertinet. Animae est enim dolere, non corporis, etiam quando ei dolendi causa exsistit a corpore, cum in eo loco dolet, ubi laeditur corpus. Sicut ergo dicimus corpora sentientia uentia, cum ab anima sit corpori sensus et uita: ita corpora dicimus et do
Abbreviated transcription (Latin):
damnata tantũ ppłm d̾s gr̃a sua colligit ut mle suppleat
t instauret partẽ quȩ lapsa ẽ angłoꝵ: ac sic illa dileta ⁊ su¬
ꝑna ciuitas ñ fiaudet᷑ suoꝵ numo cuuũ qͥn ⁊̃ fortassis ⁊ u¬
b̃iore lecet᷑. P rofecto sob̾a tõne ꝯsulta mirabilioris ẽẽ diuini¬
opis repit᷑ meorporalib corporalia qͦdammͦ ꝯtexere: qua
licet diu̾sa qr illa celestia ista t̾restria tam̃ corpora ⁊ corpo¬

Expanded text:
damnata tantum populum gratia sua colligit, ut inde subpleat et instauret partem, quae lapsa est angelorum, ac sic illa dilecta et superna ciuitas non fraudetur suorum numero ciuium, quin etiam iuinis reperitur incorporalibus corporalia quodam modo adtexere quam licet diuersa, quia illa caelestia, ista terrestria, tamen corpora et corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Dum nc̃ oꝑaris in nob̾: ⁊ ita erit illa requies tua ꝑ nos: quẽ¬
admodũ st̃ ista oꝑa tua ꝑ nos. Tu autẽ bonũ nullo indigeis¬
bono semꝑ quietꝰ es: qm̃ tua quies tu ip̃e es. Et hoc intelli¬
geir qͥs hominũ dabit hominiꝰ Quis angls angło: Quis
angłs homini: A te petat᷑ in te querat᷑: ad te pulset᷑:. sic sic
accipiet᷑. sic inueniet᷑. sic aꝑietur amerq¬

Expanded text:
dum nunc operaris in nobis, et ita erit illa requies tua per nos, quemdum nunc operaris in nobis, et ita erit illa requies tua per nos, quemadmodum sunt ista opera tua per nos. tu autem, dominebono semper quietus es, quoniam tua quies tu ipse es. et hoc intellegere quis hominum dabit homini? quis angelus angelo? quis angelus homini? a te petatur, in te quaeratur, ad te pulsetur: sic, sic accipitur, sic inuenietur, sic aperie
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ies. aliud celi ⁊ t̾re sp̃ẽs: mat̾iem qͥdem de omino nichilo.
mundi autẽ sꝑẽm de informi matia. simul tam̃ utrunq
fecisti: ut mat̾iam forma. nulla morȩ int̾capedine sequeret᷑.¬
Et uidimꝰ qr bona sunt singła. ⁊ omĩa bona ualde. in u̾bo
tuo. in unico tuo cȩlum ⁊ t̾ram: caput ⁊ corpꝰ eccłiȩ in p̾de¬
stinatione ante omĩa tp̃ra sũ manc ⁊ uesꝑa. Ty aũ dñe ⁊¬
semꝑ oꝑaris ⁊ semꝑ reqͥescis: nec uides ad tp̃s. nec mou̾is ad
tp̃s. nec requiescis ad tp̃s: ⁊ tam̃ facis ⁊ uisiones tẽporales
⁊ ip̃a tp̃ra. ⁊ quietẽ ex tp̃re. Nos ĩtaq ista que fecisti uide
Et nos alio tp̃re moti sumꝰ ad bene oꝑandu postea qͣ ꝯce¬
ꝑit de spũ tuo cornr̃m: pͥore autẽ t̃p̃re ad malefaciendum
mouebam᷑ deserentes te: tu uͦ ds. une. bone. nunꝗͣ cessasti
bene facere. Et st̃ queda bona oꝑa nr̃a ex munere quidẽ tuo:
s ñ sempit̾na. Post illa nos requieturos in tua grandi scĩfiea¬

Expanded text:
teries, aliud caeli et terrae species, materiem quidem de omnino nihilo, mundi autem speciem de informi materia, simul tamen utrumque fecisti, ut materiam forma nulla morae intercapedine sequeretet uidimus, quia bona sunt singula et omnia bona ualde, in uerbo tuo, in unico tuo caelum et terram, caput et corpus ecclesiae, in praedestinatione ante omnia tempora sine mane et uespera. ubi auteeraris et semper requiescis nec uides ad tempus nec moueris ad tempus nec quiescis ad tempus, et tamen facis et uisiones temporales et ipsa tempora et quietem ex tempore. Nos itaque ista quae fecisti uidemet nos alio tempore moti sumus ad bene faciendum, posteaquam concepit de spiritu tuo cor nostrum; priore autem tempore ad male faciendum mouebamur deserentes te: tu uero, deus une bone, numquam cessasti bene facere. et sunt quaedam bona opera nostra ex munere quidem tuo, sed non sempiterna: post illa nos requieturos in tua grandi sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
Noc ẽ frumenti granũ qͦd t̾ra fidelis.¬
Germinat assidue reddens sua semina celis.
Hoc grano cęli sunt horrea multiplicata:
Urbs sacra iherłm pinguescit eo saciata.
Hoc ẽ frumenti granũ qͦd ab etherc uenit:
Cuiꝰ adeps animas nras ⁊ corpora lenit.
Illud sponte cadens in t̾ra mortificatũ
Est priᷤꝰ atq ꝑ hoc surixxit multiplicatũ.
Fex uno multis affluxit copia granis:
Pe quib efficit᷑ nunc unꝰ in ethere panis.
Nam quotiens xp̃o ciescente fide generam᷑.
Ex uno grano qͣsi plima grana creamur.
Huiꝰ dum sapimus carnes ⁊ sangumis haustũ:
Unus fit pains uinitmq fit hoc holocaustũ.
Pna sic in carne duo simul ẽẽ leguntur.
S ic ds̃ in nob̃̾. ⁊ in illo nos habitamus:
Dum caput hic nob̾. nos illi membra paramꝰ.¬
Ne quisꝗͣ mbrũ diaboli factꝰ ad corpꝰ dnic̃ more iudi
accede pͥsumat. quẽ ñ tã pͥoris culpȩ ꝯscia damnaus
quã quod adhuc peccator ⁊ immundus ad men¬
sam domini presũptuose accedere non timuit.

Expanded text:
oc est frumenti granum quod terra fidelisGerminat assidue, reddens sua semina coelis; Hoc grano coeli sunt horrea multiplicata, Urbs sacra Jerusalem pinguescit eo satiata. Hoc est frumenti granum quod ab aethere venit, Cujus adeps animas nostras et corpora lenit, Illud sponte cadens in terra mortificandum Est prius, atque per hoc surrexit multiplicandum. Ex uno multis affluit copia granis, De quibus efficitur nunc unus in aethere panis; Nam quoties Christo crescente fide generamur, Ex uno grano quasi plurima grana creamur, Cujus dum sapimus carnes, et sanguinis haustum, Unus fit panis, vinumque fit hoc holocaustum, Una sic in carne duo simul esse leguntur, Sic Deus in nobis, et in illo nos habitamus, Dum caput hic nobis, nos illi membra paramli factus ad corpus Dominicum more Judae accedere praesumat, quem non tantum prioris culpae conscientia damnavit, quam quod adhuc peccator et immundus ad sacram mensam praesumptuose accedere non formi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nos quales ipse ñ ficerat. Nlouit enĩ simul in unoꝗͦꝙ¬
diciũ. Ita ds nichil odit eoꝵ quȩ fecit. Naturaꝵ enĩ non
uicioꝵ ꝯditor mala quȩ odit ip̃c ñ fecit: ⁊ de malis eis deip
uł sanando ea ꝑ miscdiam. uł ordinando ꝑ iudiciũ bona
st̃ ipsa quȩ facit. Cum gͥ eoꝵ quȩ fecit nicħ odĩt. qͥs dignt

Expanded text:
enim nos quales ipse non fecerat, et quia iniquitas nodicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fec
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sentit adu̾sitatis. Ana carnales libidines frenat.
altã sp̃ualib delectationib uacat. Ina ẽ uicendi cura
sollicita. altera uictorie pace seeura. Una in temptationibꝰ
adiuuat᷑. alta̾ sñ ulla temptatione ipso adiutore letat᷑.
Una subuenit indigenti. altã ibi ẽ uͥ nulłu inuenit indi¬
gentẽ. Ina aliena peccata ut sua sibi ignoscant᷑ ignos¬
cit: altã nec patit᷑ qͦd ignoscat: nec facit qͦd sibi poscat ig¬
nosci. Una flagellat᷑ malł ne extollat᷑ in bonis: alta libera¬
bona sunt c̾nit. Ergo una bona ẽ s adhuc misera: alt̾a
melior ⁊ beata. Ista significata ẽ ꝑ apłm petrũ. illa ꝑ
iohannẽ. Ido dicit᷑ huic sequere me.: de illo aũ sic eũ
me sequat᷑ actio: informata meȩ passionis exemplo. Inchoata
uͦ ꝯtemplatio mantat donec uenio: ꝑficienda cũ uenero.

Expanded text:
nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata, ut sua sibi ignoscantur, ignoscit; altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci. Una flagellatur malis ne extollatur in bonis, alterhoste regnat. Ergo una bona est, sed adhuc misera: altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Ideo dicitur huic: Sequere me. De illo autem: Si eum me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero.
Abbreviated transcription (Latin):
uis. Non crucifixꝰ. s utiq crucifigendꝰ quo nollet ẽ duct.
Nam crucifixꝰ. ñ quo nolebat abiit: s potiꝰ quo uolebat.
S olutus qͥ ppe a corpore: uolebat eẽ cũ xp̃o. Ad molestiam¬
uia ẽ ambulantes ñ sunt sũ peccatis. quȩ de huiꝰ uite in¬
firmitate subrepunt: dedit elemosinaꝵ remedia salu¬
taria quib eoꝵ adiuuaret᷑ oratio: uͥ eos dicere docuit.
Dunitte nob̃ debita nr̃a: sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debutribus
nrĩs. Quas uitas sͥ diuinitꝰ p̾dicatas ⁊ cõmendatas nouit
eccłia: quaꝵ una ẽ in fide. altã in specie. Una in rempore
peregrinationis: alt̾a in et̾nitate. mansionis. Una in la¬
bore. alta in requie. Una in uiai altera in patͥa. ¶na in
oꝑe actionis: altera in mercede ꝯtemplationis. Lna decli¬
nat a malo ⁊ facit bonũ: altera nulłu ht̃ a quo declinet
malum: ⁊ magnũ ht̾ quo fruat᷑ bonũ. Tna cũ hoste pu¬
gnat: alt̾a sine hoste regnat. Una fortis ẽ in adu̾sis: alta

Expanded text:
im crucifixus, sed utique crucifigendus quo nollet est ductus: nam crucifixus non quo nolebat abiit, sed potius quo volebat. Solutus quippe a corpore volebat esse cum Christo, sed si fue ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribusitaque vitas sibi divinitus praedicatas commendatas novit Ecclesia: quarum una est in fide, altera in specie. Una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum. Una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera
Abbreviated transcription (Latin):
Ille qͥppe me tuȩ potestati tͣdidit inuidendo: tu ũ candẽ
potestatẽ in me exerciturꝰ es. metuendo. Nec metuendo qͥdẽ
pͣsertĩ innocentẽ homo hominẽ deb̾et occidere: s tam̃ id re¬
ando facere multomagis malũ ẽ quã tim̃do. Et id̾o ñ ait
perax magist̾ qui me tͥ tradidit ipse habet. peccatũ. tanꝗͣ
Ille ñ haberet: s ait maiꝰ ht̃ peccatũ: ut ⁊̃ schabere intelli¬
grret. Neq enĩ ꝓpt̾ta illud nullu ẽ: qr hoc maiꝰ ẽ. Hora t̾cia byi

Expanded text:
Ille quippe me tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exerciturus es metuendo Nec timendo quidem praesertim 629 innocentem, homo hominem debet occidere: sed tamen id zelando facere, multo magis malum est quam timendo. Et ideo non ait verax magister: Qui me tibi tradidit, ipse habet peccatum, tanquam ille non haberet: sed ait, majus habet peccatum, ut etiam se habere intelligeret. Neque en
Abbreviated transcription (Latin):
missurũ se angłos suos. ut colligant electos suos a qͣtuor
uentis. Quod qͥd ẽ aliud nͥ a quatuor partib mundi. ori¬
ente. occidente. aquilone. ⁊ meridie: Recte crux xp̃i signi¬
ficare intelligit᷑ qͦd ait apłs: quȩ sit latitudo. longitudo. ⁊
altitudo.⁊ ꝓfundũ. Lata ẽ quippe in tnsu̾so ligno quo ex¬
tendunt᷑ pendentis manꝰ: ⁊ significat oꝑa bona in latitus¬
dine caritatis. Longa a transu̾so ligno usq ad t̾ram ubi
qͣ tnsu̾sum liguum sursum u̾sus excedit: ⁊ significat suꝑ¬
num finẽ quo cuncta oꝑa referunt᷑: qm̃ cuncta quȩ latitu¬
die ac longitudine bñ ac ꝑseuerant̾ fuint. ꝓpt̾ altitudi¬
nẽ diuinoꝵ facienda st̾ p̾mioꝵ. Profunda c̃ in ea parte
qua in t̾ra figit᷑: ibi quippe occulta ẽ nec uidi pot̾. S cũcta
ciꝰ apparentia ⁊ eminentia inde ꝯsurgunt: sic̃ bona nr̃a de
ꝓfunditate gr̾e dĩ que comp̾hendi ac diiudicari ñ potest.

Expanded text:
missurum se Angelos suos, ut colligant electos suos a quatuor ventis : quod quid est, nisi a quatuor partibus mundi, oriente, occidente, aquilone, et meridie? Tunica vero itelligitur, quod ait Apostolus: Quae est latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum . Lata est quippe in transverso ligno, quo extenduntur pendentis manus, et significat opera bona in latitudine charitatis; longa est a transverso ligno usque ad terram, ubi transversum lignum sursum versus exceditur; et significat supernum finem, quo cuncta opera referuntur; quoniam cuncta quae latitudine ac longitudine bene ac perseveranter fiunt, propter altitudinem divinorum facienda sunt praemiorum: profunda est in ea parqua in terra figitur: ibi quippe occulta est, nec videri potest, sed cuncta ejus apparentia et eminentia inde consurgunt; sicut bona nostra de profunditate gratiae Dei, quae comprehendi ac dijudicari non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
tione exequenda eurabat. Ille qui potestatẽ habebat po¬
nendi auimã suã ⁊ uterũ sum̃di eam: ꝑactis om̃ib quȩ
ut ꝑagerent᷑ expectabat: inclinato capite tradidit sp̃m ¶s
ita dormit q̃n uoluerit: sic̃ iħe mortius ẽ qñ uoluit: Qs
ita uestem ponit qñ uoluerit: sic̃ se carne exunt cũ uolu¬
it: Quis ita cũ uoluerit abit: qͦmͦ cũ uoluit abiit: Qnͣta
spanda uł timenda potestas ẽ iudicantis: si apparuit tan¬
is cum aromatib: sic̃ mos ẽ uideis sepelire. Non mͥ uidet᷑
lire. Ita quippe nͥ fallor ammonuit in huiꝰmodi officiis qͣ
mortuis exhibent᷑: morẽ cuiꝰq gentis eẽ seruandu Noli
timis sensib qͦdãmͦ ascendit ad patrẽ.qui sic in eo ꝓfec̾it
ut patri agnoscat equalẽ. Aliter ñ recte tangit᷑. i. in eũ alitͥ¬

Expanded text:
ui potestatem habebat ponendi animam suam, et iterum sumendi eam , peractis omnibus quae ut peragerentur exspectabat, Inclinato capite tradidit spiritum. Quis ita dormit quando voluerit, sicut Jesus mortuus est quando voluit? Quis ita vestem ponit quando voluerit, sicut se carne exuit quando voluit? Quis ita cum voluerit abit, quomodo cum voluit obiit? Quanta speranda vel timenda potestas est judicantis, si apparuit tanis cum aromatibus, sicut mos est Judaeis sepelire. Non mihi videtur lire: ita quippe, nisi fallor, admonuit in hujusmodi officiis quae mortuis exhibentur, morem cujusque gentis esse servandum. 5. timis sensibus quodammodo ascendit ad Patrem, qui sic in eo profecerit ut Patri agnoscat aequalem: aliter non recte tangitur, id est, alit
Abbreviated transcription (Latin):
um non ẽ de hoc mundo. Quid eñĩ ẽ regnũ eiꝰ nͥ eredenteᷤ
in eume Quib dicit. de mundo ñ estis sicut ⁊ ego ñ sum
De mundo: qͣmuis eos eẽ uellet in mundo: ꝓpt̾ qͦd de illis
ad patrẽ. ñ rogo ut tollas eos de mundo. s ut serues eos
a malo. Uñ ⁊ hic ñ ait regnũ meũ ñ ẽ in hoc mundo. s¬

Expanded text:
mundo. Quod enim ejus regnum, nisi credentes in eum de quibus dicit: De hoc mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo, quamvis eos esse vellet in mundo. Propter quod de illis dixit ad Patrem: Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo . Unde et hic non ait: Regnum meum non est in hoc mundo, s
Abbreviated transcription (Latin):
martyres insormabant᷑: ad omĩa quȩ ꝑsecutores libius¬
set facere ꝑfẽnda. Sic paulisꝑ occultata trem̃da poten¬
tia: cõmendabat᷑ priꝰ imitanda patientia. Sic iegnũ qͦ
de hoc mundo ñ erat: supbum mundu ñ atmeitate ꝓu¬
gnandi s paciendi humilitate uincebat. S illud gͦnũ
multiplicandu seminabat᷑ horribili ꝯtumelia. ut mira¬
bili pullularet in gła. Exiit gͦ iħe portans spineã corõ¬
mapio ẜ plenꝰ obꝓbrio. Et d̾r eiꝰ ecce homo. Si regi muide¬
tis: iam pareute: q deicetum uidetis. flagellatꝰ ẽ. sꝑinis ꝙ¬
ponatis ẽ ludibosa ueste. amicłꝰ ẽ a maris ꝯuiciis illusꝰ est.
alapis cesus ẽ: feruiet ignominia. frigscat inuidia. S ñ
frigescit imo inardescit potiꝰ ⁊ inereseit: crucifige crueifige.¬

Expanded text:
martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria. 2. Exiit iterum Pilatus foraio, sed plenus opprobrio; et dicitur eis, Ecce homo: si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis; flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris conviciis illusus est, alapis caesus est; fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius et increscit. 3. « Cum e
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥstinis facinorib absoluta.⁊ illiꝰ munete iam beatai
ius ubiꝙ sic̃ ille. eẽ ñ poterat: tam̃ ⁊̃ ipło die cũ illo in pa¬
radyso poterat: unde ille qui ubiꝙ semꝑ ẽ ñ recesserap
Ptopt̾ea nimirũ ñ ei satis fuit dicere uolo ut uͥ ego fũ.
illi sint: s addidit mecũ. Esse enĩ eũ illo: magnũ bonis¬

Expanded text:
 illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat, tamen etiam ipso die cum illo in paradiso poterat, unde ille qui ubique semper est non recesserat; propterea nimirum non ei satis fuit dicere: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint, sed addidit mecum. Esse cum illo enim bon
Abbreviated transcription (Latin):
diendis alt̾ante custodia: qͣsi succedat alius qñ discesse¬
rit aliꝰ. Simul enĩ nos eustodiunt pat̾ ⁊ filiꝰ ⁊ spc scẽs. ꝙ¬
ad nos: sic̃ u̾bum caro factũ descendit ut leuaret: ñ ce¬
cidit ut iace̾t. S si descendentt̃ cognouimꝰ õ leuante sur¬
gamꝰ. ⁊ intelligamꝰ cũ ita loquit᷑. ꝑsonas cũ distinguere ñ
separarr naturas. G audiũ nr̃m ẽ pax illa ⁊ beatitudo ĩ¬

Expanded text:
diendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius: simul enim nos custodiunt Pater et Filius et ad nos: sicut Verbum caro factum descendit ut levaret, non cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus; et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo serva
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ diabolice suggestiones m̃nititant᷑. ⁊ humanis cogitationib
misceant᷑. ut eas tanquã suas deputet homo: uñ scit hõ ⁊
ec dubitandu ẽ ⁊̃ bonas suggestiones a bono spũ ita latẽ¬
ter ac spiritalit̾ fieri. Sed int̾est qͥbnã eaꝵ mens humana ꝗ¬
sentiat. diuno auxilio uł deserta ꝑmitũ Guł aduita

Expanded text:
 diabolicae suggestiones immittantur, et humanis cogitationibus misceantur, ut eas tanquam suas deputet homo, unde scit homo? Nec dubitandum est etiam bonas suggestiones a bono spiritu ita latenter ac spiritualiter fieri: sed interest quibusnam earum mens humana consentiat, divino auxil
Abbreviated transcription (Latin):
collocando. In eo qͦd adiunxit claritate. quã habui priꝰ¬
ꝗuã mundꝰ cet̾ a pud te. ordo u̾boꝵ ẽ. quã habui apud te
priꝰ quã mundus eẽt. Ad hoc ualet qͦd ait. ⁊ nc̃ elarifica me
hoc ẽ sicut ttc ita ⁊ nc: sic̃ tc̃ p̾destinatione. ita ⁊ nc̃ ꝑfectiõe
fac in mundo: qͦd apud te iam fuerat ante mundu. Cla
ritatẽ quã habui apud te in p̾destinatione tua: tempꝰ

Expanded text:
ater, in eo quod adjunxit, Claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Ordo verborum est, quam habui apud te, priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait, Et nunc clarifica me; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; faritatem quam habui apud te in praedestinatione tua. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
corde ꝯu̾si sunt.:⁊ tanti sanguinis tã impie atꝙ ĩma¬
niter fusi indulgentiã ꝑceꝑunt: ipso redempti sangu¬
ne quẽ fudert̾. Xp̃i enĩ sanguis sic in remissionẽ peri¬
toꝵ omniũ fusus ẽ: ut ip̃m ⁊̃ peccatũ possit delere quo
it eos: ne ignaros atq impatos animos mala inopina¬
ta ⁊ imꝑuisa quãuis cito tͣnsitura turbarent: s p̾cogn¬
ta ⁊ ꝑacient̾ accepta ad bona sempit̾na ꝑducerent. Ses¬

Expanded text:
conversi sunt; et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgentiam perceperunt, ipso redempti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic in remis ionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum posset delere quo it eos, ne ignaros atque imparatos animos mala inopinata et improvisa, quamvis cito transitura turbarent, sed praecognita et patienter accepta ad bona sempiterna perducerent.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientis: s supbia pͥsum̾tis. Qui gͦ fit multũ iustus: ip̃o
ninuo fit iniustꝰ. Multũ enĩ se facit iustũ qui dicit se non
haberr peccatũ: aut qui seputat ñ gr̃a dĩ s sua uoluntate
sufficiente effici uistũ: nec recte uidendo iustꝰ c̃. s potius
inflatus putando se eẽ qͦd ñ ẽ. Credant itaq hominẽ¬

Expanded text:
bia praesumentis. Qui ergo fit multum justus, ipso nimio fit injustus. Multum enim se facit justum, qui dicit se non habere peccatum; aut qui se putat non gratia Dei, sed sua voluntate sufficiente effici justum; nec recte vivendo justus est, sed potius inflatus, putando se esse quod non est. Quo pacto i
Abbreviated transcription (Latin):
nodochia ⁊ monasti̾a postea sunt appellata nouis nomim¬
b: res tam̃ ip̃e ⁊ ante nomina sua erant. Homo xp̃e. qui¬
cerũ lac dr paruuloꝵ: cum bñ a sp̃ualib capit᷑. inuemtͣ
dñs cib angłoꝵ. Puinde nec sic paruuli st lactandi ut sẽ¬
ꝑ ñ intelligant dm̃ xp̃m: nec sic ablactandi ut deserant
ligant xp̃m: nec sint ablactandi ut incliatorẽ unq̃ dese¬
S ic debent maiores docere aliquid paruulos: ut omniũ

Expanded text:
nodochia et monasteria postea sunt appellata novis nominibus, res tamen ipsae et ante nomina sua erant, et cerum lac dicitur parvulorum, cum bene ab spiritualibus capitur, invenitur Dominus Angelorum. Proinde nec sic parvuli sunt lactandi, ut semper non intelligant Deum Christum; nec sic ablactandi, ut deserant ligant Christum; nec sic ablactandi, ut mediatorem unquam deseSic debent majores docere aliquid parvulos, ut omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃. Ipse ut diligcret᷑ dedit: qui ñ dilectꝰ dilexit. Displicen.¬
tes amati sumꝰ: ut eet̾ in nob̃ unde placeremꝰ. S ñ in nob̾
mundu ⁊ uado ad patrẽ. nc̃ dicit pat̾ mecũ ẽ. Quis uadit
ad eum qui eũ illo ẽ: S hoc intelligenti ẽ u̾bum: ñ intel¬
ligenti ꝓubiũ. Hec locutꝰ sum uob: ut in me pac̃ẽ habeatiᷤ.¬

Expanded text:
Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut fieret in nobis unde placeremus. Diffundit mundum, et vado ad Patrem; nunc dicit: Pater mecum est. Quis vadit ad eum, qui cum illo est? Sed hoc intelligenti est verbum, non intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in facie corporali nob̾ intimat᷑ cuiꝰcũq noticia:. s tc̃ nob̾
ad cognitionẽ patet. qñ eiꝰ mores ⁊ uita ñ latet. Alioquin
nec se ip̃m nosse quisquã potest: qr uidere faciem suam ñ
⁊ hẏstorie. ⁊ multomagis fama mentit᷑. Pertin et autẽ ad
nos ne ꝑnitiosa opinatione fallam̃: ut qi ñ possumꝰ inda¬

Expanded text:
ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non et historia, et multo magis fama mentitur. Pertinet autem ad nos ne perniciosa opinione fallamur, ut quia non possum
Abbreviated transcription (Latin):
sola. Dicit᷑ gͦ⁊ in his singłis xpͣc. Uerũ hec om̃ia ñ duo uł
qr uado ad patr̃ẽ: quia nat̾e humanȩ gratulandu ẽ eo quod
sic assumpta ẽ a u̾bo unigenito ut ĩ mortał ꝯstitueret᷑ in ꝙe¬
lo: atq ita fieret t̾ra sublimis. ut incorruptibił puluis
sedet ad dexterã patris. Hoc enĩ mͦ se iturũ dixit ad patrẽ.
Non ꝓfecto ad illũ ibat qui c̃ illo erat: s hoc ire erat ad eũ ⁊
recedere a nob̾. mutare atq immortale facere qͦd mortale
suscepit ex nob̾: ⁊ leuare in celu ꝑ qͦd fuit in t̾ra ꝓ nõbis
Quis ñ hinc gaudeat. qui sic diligit xp̃m ut ⁊ suã natu¬
ram iam immortałe gratulet᷑ in xp̃o: atq id sꝑet se futu¬

Expanded text:
sola. Dicitur ergo et in his singulis Christus. Verum haec omnia non duo, vel quia vado ad Patrem; quoniam naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut suam naturam jam immortalem gratuletur in Christo, atque id speret futu
Abbreviated transcription (Latin):
ratur in reb ut recta sit imꝓbatio uicioꝵ uͥtutũq appro¬
batio: ꝓfecto si erratur in hominib uenialis ẽ humana t̃ẽ¬
ptatio. Omiseros homines qui ẽ eẽ uolunt mali: nolunt
modu fugit. S ic oderunt dm̃ impii. sic diliguut iust:
hoc ẽ gratis ut alia p̾ter illũ ñ expectent bona: qm̃ ip̃e

Expanded text:
ratur in rebus, ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. modum fugit. Sic oderunt Deum impii, sic diligunt justi, hoc est, gratis, ut alia propter illum non exspectent bona, quoniam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
me. Qui ht̃ in memoria ⁊ seruat in uita: qͥ ht̃ in sermonib
⁊ seruat in moribͥ qͥ h̃t audiendo ⁊ seruat faciendo: aut
qui ht̃ faciendo ⁊ seruat ꝑseuerando: ip̾e ẽ inqͥt qͥ diligit
me. Ope ẽ demonstranda dilectio: ne sit infructuosa noĩs
appellatio. E t qui diligit me diliget᷑ a patre inco: ⁊ ego dil¬
gam eũ ⁊ manifestabo ei me ip̃m :i. ad hoc diligam. ut ma¬
nifestem. Nunc enĩ ad hoc dilexit ut credamꝰ.: ⁊ mandatũ
fidei teneamꝰ. Tc̾ ad hoc diliget ut uideamꝰ. ⁊ ipsa uisione
merredẽ fidi capiamꝰ. Quia ⁊ nos nc̃ diligimꝰ eredendo qͦd ui¬
debimꝰ. tc̃ aũ diligemu ᷤᷤ uidendo qͦd credimꝰ. Dilectio scõs

Expanded text:
t in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando; ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. nifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod vide
Abbreviated transcription (Latin):
ir membris nris repugnantẽ legi mentis nr̃e. Itẽ  uit̾
nos ipsos ẽ in nob̃ par q inuicẽ nob̾ credimꝰ: qͦd inucẽ
diligimꝰ: s nec ipsa plena ẽ qr cogitationes cordis nr̃i inui¬
cẽ ñ uidemꝰ.⁊ quedam de nob̃ quȩ ñ sunt in nob̃. uł in
meliꝰ inuicẽ. uł in dct̾iꝰ oꝑinam. Itaq ista ⁊̃ si ab illo nob̾
ille ꝯcors dicendꝰ ẽ qͥ corda iungit. NIos g̃ k̃ ut ꝯcordec

Expanded text:
gi mentis nostrae . Itemque inter nos ipsos est nobis pax, quia invicem nobis credimus quod invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiamsi ab illo nobis ille concors dicendus est, qui corda iungit. 11. Sed iam fac
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd accipiat s qͥs accipiat: nec qͣle sit qͦd dat᷑. s quał sit ip̃e
cui datur: Nam ⁊ bona obsunt ⁊ mala ꝓsunt: sic̃ fuerĩt
quib dat᷑. Quid gͦ miraris sidatus ẽ uide panis xp̃i. per
quẽ manciparet᷑ diabolo: cũ uideas ẽcont᷑rio datũ paulo
angłm diaboli ꝑ quẽ ꝑficeret᷑ in xp̃o: Ita ⁊ malo bonũ ob¬

Expanded text:
quid accipiat, sed quis accipiat, nec quale sit quod datur, sed qualis sit cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prount, sicut fuerint quibus dantur. Quid ergo miraris, si datus est Judae panis Christi per quem manciparetur diabolo, cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum ob
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ illi audire qͦd scux : ⁊ scire illi hoc ẽ qͦd cẽ. Ab illo gͥ au¬
diuit audit audiet a qͦ ẽ. Ab illo ẽ a quo ꝓcedit. S p̃c est¬

Expanded text:
hoc illi est audire, quod scire; et scire illi, hoc est, quod esse. Ab illo igitur auhoc illi est audire, quod scire; et scire illi, hoc est, quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, audiet, a quo est. Ab illo est, a quo procedit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
sinc firie: euiꝰlibet temporis u̾bum ponat᷑. siue p̾teriti siue
pͥsenis. siue futuri: ñ mendacit̾ ponit᷑. Quamuis enim
nata illa mimutabił ⁊ in effabił ñ recipiat fuit ⁊ erit. s:
tuntũ ẽ. ipsa enĩ ua̾cit̃ c̃ qr mutari ñ potest ⁊ ido illi tan¬
tũ ꝯueniat dicere ego sum qui sũ. hȩc dicos filiis isrł. qui ẽ
misit me ad uos tam̃ ꝓpt̾ mutabilitatẽ temꝑoꝵ. in quib¬
mꝰ ⁊ fuit ⁊ ẽ ⁊ erit. Fuit in pͥtitis fecłis: ẽ in p̾sentib: erit in
futuri ᷤ fuit qr ñquã defuit: erit qi ñquã deerit: ẽ qr semꝑ ẽ.
Ieq enĩ uelut qr iam ñ sit c̃ p̾t̾i̾tis occidit: aut cũ p̾sentib
ulut qui ñ maneat labit᷑: aut cũ futuris uelut qui non
fuerat oriet᷑. Proinde qi scđm uolumina tempoꝵ locuto
humana uariat᷑: qui ꝑ nulla deeẽ potuit aut pot̾. aut
potit tempora: uera de illo dicunt culibet t̃pris uerba.
sciet. Ac ꝑ hoc ⁊ audiuit ⁊ audit ⁊ audiet: qi sic̃ iã diximꝰ.

Expanded text:
eriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in quibmus et Fuit, et Est, et Erit. Fuit in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit, quia nunquam defuit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est. Neque enim velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde, cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, quia per nulla deesse potuit, aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicunsciet; ac per hoc et audivit, et audit, et audiet, quia, sicut jam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
nando. Habebat dñs loculos:⁊ a fidelib oblata ꝯseruans.
⁊ suoꝵ necessitatib ⁊ aliis indigentib tͥbuebat. Tunc pr¬
mũ eccłiasticȩ pecuniȩ forma ẽ instituta: uͥ intelligeremꝰ
qͣd p̾cepit ñ cogitandum eẽ de crastino. ñ ad hoc funsse pͥ¬
ceptũ ut nicħ pecuniȩ seruet᷑ a sc̃is. s ne dõ ꝓ ista seruat᷑:¬

Expanded text:
nus habebat loculos a fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiastice peccunie forma est instituta, ut intelligeremus, quod precepit non esse cogitandum de crastino non ad hoc fuisse preceptum, ut nichil peccunie servetur a sanctis, sed ne deo propter ista serviatu
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ immo assidue ñ uera sentimꝰ Hoc enĩ ad humanã
temptationẽ ꝑtin̾e arbitror. sñ qua ista duci ñ pot̾ uita.
ita ut apłs diceret tẽptatio uoe ñ app̾hendat nͥ humana
Quid eiĩ tã humanũ quã ñ posse inspicere corhumanũ
⁊ ido ñ eiꝰ latebras ꝑserutari s plerũq aliud quã id qͦd ibi

Expanded text:
ssidue non vera sentimus. Hoc enim ad humanam tentationem pertinere arbitror, sine qua duci ista non potest vita, ita ut Apostolus diceret, Tentatio vos non apprehendat nisi humana . Quid enim tam humanum quam non posse inspicere cor humanum; et ideo non ejus latebras perscrutari, sed plerumque aliud quam id quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mp̃ utilitatis ẽ. C onferamꝰ si placet bona mulierũ. cũ ul¬
timis uirginũ. Iacdet licet fecundosa mulier: nobił partui: quo
plures gonerauit plus laborat. Numet solatia filioꝵ s mimiet
parit̾ ⁊ molestias. Nubit. ⁊ plorat. Qualia sunt uota q̃flent᷑:
quã fructũ. Parcurit ⁊ egiotat. Quã dulce pignus: qͦd a piclis
ineipit:⁊ in ꝑicłis desinit. Prius dolori futurũ: quã uoluptati.
Pericłis emit᷑: neo pro arbitrio possidet᷑. Quid ircaiseam nutͥ¬
endi molestias: instruondi & copłandi : felicium st̃ iste misĩe.
Habet mat̾ heredes: s auget dolores. U os beatȩ uugines: qͥb
la eriꝑe mors potest: nulla egritudo corrumꝑe. Solus forme
arbit̾ petatur ds: qui ⁊̃ in corpoir minꝰ pulchio. diligat aĩas
pulchriores. Non uti omis notũ: ñ dolor partꝰ. Et tam̃ numo¬
sior soboles pie m̃tis: quȩ om̃s ꝓ liberiᷤ ht̃. Sic scã eccłia imma¬
cłata conui: fecunda partui: ungo ẽ castitate: mat̾ est prole.

Expanded text:
 laudatur. 25. Conferamus, si placet, bona mulierum cum ultimis virginum. Jactet licet fecundo se mulier nobilis partu: quo plures generaverit, plus laborat. Numeret solatia filiorum, sed numeret pariter et molestias. Nabit et plorat. Qualia sunt vota, quae flenquam fructum. Parturit, et aegrotat. Quam dulce pignus quod a periculo incipit, et in periculis desinit, prius dolori futurum, quam voluptati! Periculis emitur, nec pro arbitrio possidetur. 26. Quid recenseam nutriendi molestias, instituendi et copulandi? Felicium sunt istae miseriae. Habet mater haeredes, sed auget dolores. Nam de adversis non la eripere mors potest, nulla aegritudo corrumpere. Solus formae arbiter petatur Deus, qui etiam in corpore minus pulchro diligat animas pulchriores. Non uteri onus notum, non dolor partus; et tamen numerosior soboles piae mentis, quae omnes pro liberis habet: fecunda culata coitu, fecunda partu, virgo est castitate, mater est prole.
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Castitas ⁊̃ angłos fecit. Qui eã seruauit angłs ẽ: qͥ ꝑdidit dra¬
la ẽ. B eate uirgines: quas ñ illecebra sollicitat corpoꝵ: ñ col¬
luuio p̾cipitat uoluptatũ. Cib parsimoniȩ. potꝰ abstinentiȩ
docet uicia nescire: qui docet causas nescur uicioꝵ. Causa pac¬
candi ⁊ iustoᷤsepe decep̃. Hinc ppłs cdĩ pꝰtquã sedit bibere: m ne¬

Expanded text:
tis? Castitas etiam Angelum fecit. Qui eam seruauit, Angelus est: qui perdidit, dialo? Beatae virgines, quas non illecebra sollicitat corporum, non colluvio praecipitat voluptatum! Cibus parcimoniae, potus abstinentiae docet vitia nescire, qui docet causas nescire vitiorum. Causa peccandi etiam justos saepe decepit. Hinc populus Dei postquam sedit man
Abbreviated transcription (Latin):
neat: s explorare de specła quada m̃tis.⁊ obiiare cogna¬
tione ꝓuida reb futuris: ne forte dicat postea. Ido ista ma¬
di: qr ñ arbitrabar pose cuenirt. Domꝙ ñ explorent᷑ adu̾sa
cito occupant. Ut in bello imꝑuisus hostis uix fustinet᷑:⁊ si
imꝑatos inuenit facile oꝑpͥmit: ita animũ mala inexplorata

Expanded text:
am explorare de specula quadam mentis, et obviare cogitatione provida rebus futuris, ne forte dicat postea: Ideo ista incidi, quia non arbitrabar posse evenire. Denique nisi explorentur adversa, cito occupant. Ut in bello improvisus hostis vix sustinetur, et si imparatos inveniat, facile opprimit: ita animum mala inexplorata
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ ẽ mag̃ qͦd hõ cetĩs aiãntib p̾stet: quã qͦd rationis est
particeps. Causas rerũ requirit: gn̾is sui auctorẽ inuestigã¬
dũ putat. in cꝰ potestate uite necisq nĩe potestas sit: qͥ mun¬
dũ hunc suo nutu regat: cui sciamꝰ rõnẽ et̃ irddendã nr̃oꝵ
actuũ. Nicħ enĩ qͦd mag̃ ꝓficiat ad uitã honestã: quã ut cre¬
damꝰ eũ udicẽ futurũ. quẽ ⁊ occulta ñ fallant. ⁊ indecora of
ẽ. Quid enĩ tam plenũ officii :. qũa deferie auctori studiũ atꝙ

Expanded text:
nim quo magis homo caeteris animantibus praestet, quam quod rationis est particeps, causas rerum requirit, generis sui auctorem investigandum putat, in cujus potestate vitae necisque nostrae potestas sit, qui mundum hunc suo nutu regat, cui sciamus rationem esse reddendam nostrorum actuum. Nihil est enim quod magis proficiat ad vitam honestam, quam ut credaest. Quid enim tam plenum officii, quam deferre Auctori studium atque
Abbreviated transcription (Latin):
latera sua rugienteᷤ ñ exꝑauit leones. fremebant bestie. ⁊ ile
inuiria lex uirtutis ẽ. Qui enĩ ñ repellit a socio iniuriã si pot̾.
ad mortẽ. Est gͦ fortis: qui se in dolore aliquo ꝯsolatur. Et ix
net: nullis illecebris emollit᷑ atꝙ inflectit᷑. ñ adu̾sis pcbaturꝰ.
mentẽ. afficẽ carnc̃. in seruitutẽ redig̾e. ut obediat imꝑiõꝰ
siliis obtemꝑet: ut in adeundis laborib imꝑigre exequat᷑ ꝓpa¬
mũ informes tuũ. ut neq diuicias neq uoluptates neꝙ honorᷤ
in maximis ꝯstituas: neꝙ in his studiũ om̃e ꝯteras: Quod cũ
aut patͥmonii amissio. aut honoris imminutio. aut obtindi¬
tio infideliũ: qͣsi suꝑior ñ sentias. Demde ut te salutis ip̃iꝰ
ꝑicła. ꝓ iusticia suscepta ñ moueant. Hȩc uera fortitudo est

Expanded text:
latera sua rugientes non expavit leones! Fremebant bestiae, et ille iniuria lex virtutis est. Qui enim non repellit a socio iniuriam si potest, ationem . Est ergo fortis qui se in dolore aliquo consolatur. 180. Et re net, nullis illecebris emollitur atque inflectitur, non adversis perturbatur, mentem, afficere carnem et in servitudinem redigere; ut obediat imperio, consiliis obtemperet, ut in adeundis laboribus impigre exsequatur propoimum informes tuum ut, neque divitias, neque voluptates, neque honores in maximis constituas, neque in his studium omne conteras? Quod cum aut patrimonii amissio, aut honoris immunitio, aut obtrectatio infidelium, quasi superior non sentias. Deinde ut te salutis ipsius pericula pro justitia suscepta non moveant. 182. Haec vera fortitudo est,
Abbreviated transcription (Latin):
siuo uͦ officio nicħ rarius inuenias. quã eũ qui sequit᷑ instuty¬
tũ patͥo. uł qi grauis det̾ret actus: uł quia in lubca etate dif¬
fialior abstinentia ẽ suł qi alacri adolescentiȩ uidet᷑ uita
obsturior: ⁊ ido ad ea ꝯu̾tunt᷑ studia quȩ p lausibiliora ar¬
bitunt᷑. sresentia qͥppe płes quã futura pͥferunt. Illi aũ pꝰ¬
santib nos futuris militamꝰ. Uñ qͥ p̾stantior causa. eo de¬
ẽ. ⁊ qͦd honestũ ẽ decet: ut magͦ in sermone distinctio sit:
quã in uͥtute discretio. Differre eñ ea int̾ se intelligi pot̾:

Expanded text:
rarius invenias quam eum qui sequatur institutum patris: vel quia gravis deterret actus, vel quia in lubrica aetate difficilior abstinentia, vel quia alacri adolescentiae videtur vita obscurior; et ideo ad ea convertuntur studia, quae plausibiliora arbitrantur. Praesentia quippe plures quam futura praeferunt. Illi autem praesentibus, nos futuris militamus. Unde quo praestantior causa, eo deest, et quod honestum est, decet; ut magis in sermone distinctio sit, quam in virtute discretio. Differre enim ea inter se intelligi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
babił. m quo fir sp̃es autoritatis grauitatisꝙ pondꝰ: tͣnqͥllita¬
tis uestigiũ: ita tam̃ si studiũ desit atꝙ affectatio. s motꝰ sit
purꝰ ae simplex. Nicħ enĩ fucatũ ꝑlacet. Motũ nata᷑ informeti
Si quid sane in naturac uicii ẽ: industa em̃det. Non cib inqͥ¬
nicħ indecoꝵ loqui: s ne aurẽ quide debemꝰ huiꝰmͦi prebere
dictis sic̃ ioseph ne incongrua sue audiret uerc̃die. ueste fug̾
relicͥa. Qm̃ quẽ delectat audire: alt̾m loqͥ ꝓuocat. Intellig̾e

Expanded text:
sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet; ut ars deipsi indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi praebere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
de. Nos c̾te in pulchritudine corporis locũ uͥtutis ñ pom¬
mus : gr̃m tam ñ exeludimꝰ: qi uerecundia ⁊ uultꝰ ip̃os
solet pudore effirnłe. gratioresꝙ readdere. Ut ⁊ eñ artifex ĩ
mͦ. cõmodiore meliꝰ oꝑari solet: sic uierecundia in ip̃o quoꝙ
corporis decore plus eminet: ita tam̃ ut ⁊̃ ip̃e ñ sit affectatꝰ
deor corporis s naturał: simplex: negledus mag̾ ꝗͣ expetitꝰ.¬

Expanded text:
n pulchritudine corporis locum virtutis non ponimus, gratiam tamen non excludimus; quia verecundia et vultus ipsos solet pudore obfundere, gratioresque reddere. Ut enim artifex in materia commodiore melius operari solet, sic verecundia in ipso quoque corporis decore plus eminet; ita tamen ut etiam ipse non sit affectatus decor corporis: sed naturalis, simplex, neglectus magis quam expetit
Abbreviated transcription (Latin):
percabitis Qui em̃ sibi uascit᷑ qi cito motꝰ ẽ. desinit irasci al¬
teri. Qui aũ uult iram suã iustam ꝓbare. plus insłamat᷑.¬
⁊ cito in culpã eadit. Melior ẽ aũ scđm salomonẽ qͥ nac̃diã
ꝓtinet. quã qui urbem cap̾: qr ira ⁊̃ fortes decip̃. Cogita¬

Expanded text:
peccabitis. Qui enim sibi irascitur, quia cito commotus est, desinit irasci alpeccabitis. Qui enim sibi irascitur, quia cito commotus est, desinit irasci alteri: qui autem vult iram suam justam probare, plus inflammatur, et cito in culpam cadit. Melior est autem secundum Salomonem , qui iracundiam continet, quam qui urbem capit; quia ira etiam fortes decipit
Abbreviated transcription (Latin):
lo. ⁊ labia tua ne loquant᷑ dolũ. Non mediocre ẽ maitigare
uacundiã: ñ infiꝰ quã omĩno ñ cõmoueri. Hoc nr̃m ẽ. na¬
turꝑ illud. Demq cõmotiones in pu̾s innoxie st̾ quȩ plꝰ
ħñt gr̃e quã amarituduriᷤ. Et si cito pueri int̾ se mouent᷑
facile sedant᷑: ⁊ maiori suauitate in se recurrunt. Nescuit̃ se
subdole artificioseꝙ tractare. Nolite hos ꝯtẽpnere ꝓuieros: De
quib dñs ait. Nisi ꝯu̾si fueritis ⁊ effecti sic̃ puer iste ñ introi¬
bitis in rrgnũ celoꝵ. Itaq ip̃e dñs. Hoc ẽ di uirtꝰ sic̃ ꝑuer cũ¬
maledicẽttir ñ remaledirit: cũ ꝑcut̾et᷑ ñ repcussir. Ita gͥ te
comꝑara ut qͣꝯi puer inuriã ñ teneas: malicias ñ exerceas. Ga
a te innocent ꝓficistant᷑. Non ꝯsides quid ab aliis in te reqͥ
ti ad imprudentiã ciꝰ. Cito culpa culpã o̾cutit. Irascimim¬
tis Uł si irascium: uob̾ irascimini qi c̃omoti estis: ⁊ non

Expanded text:
re est mitigare iracundiam: non inferius quam omnino non commoveri. Hoc nostrum est, naturae illud. Denique commotiones in pueris innoxiae sunt, quae plus habent gratiae, quam amaritudinis. Et si cito pueri inter se moventur, facile sedantur, et majori suavitate in se recurrunt. Nesciunt se subdole artificioseque tractare. Nolite hos contemnere pueros, de quibus Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Itaqmalediceretur, non remaledixit: cum percuteretur non repercussit . Ita ergo te compara, ut quasi puer injuriam non teneas, malitiam non exerceas: omnia a te innocenter proficiscantur. Non consideres quid ab aliis in te reverti ad imprudentiam. Cito culpa culpam excutit. Sisic: Si irascimini, vobis irascamini, quia commoti estis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
t̾itũ ẽ respicit. N ec mala uoluntas ꝗ̃ nat᷑e ordinẽ seruare no¬
luit: iustid̾i leges omĩa bene ordinantis effugit. Qm̃ sic̃ ꝑic
tura cũ colore ngro loco suo posita ita uniu̾sitas rerũ siqͥs ꝑoᷤ¬
sit intueri. ⁊̃ cũ pece̾orib pulchra ẽ: quãuis ꝑ seip̃os ꝯsideratos
sua deformitas turpet.Si unũ radat᷑ suꝑciliũ: quã ꝓpemodũ

Expanded text:
inem seruet; nec. mala uoluntas quia naturae ordinem seruare noluit, ideo iusti dei leges omnia bene ortura cum colore nigro, loco suo posita, ita universitas rerum, si quis possit intueri, etiam cum peccatoribus pulchra est, quamvis per se ipsos consideratos su