comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Gepit etiam gentibus promitti resurrectio mor¬
xerit. Inde psalmus iste est aduersus presũptio¬
nem et suꝑbiam iudeorum : ꝓfide gentium ad
eandem sp̃em resurrectionis uocatarum. Quo¬
dam modo fr̃s mei animam psalmi audistis. In
hoc quod dixi. in hoc quod ꝓosui: totaur̃a suspen¬
datur intentio. hinc uos nulla cogitatio auertat.
contra presumptionem dr uideorum qui de ius¬
tificationib legis sꝑabant sibi resur rectionem.
et crucifixerunt iħm qui primus resurrexit̾. nõ
membra resurrectura solos iudeos habituros :
la iudea: llidete fr̃s quemadmodum cõmen¬
detur uniuersitas eccłȩ toto orbe diffuse:
et non solum dolete iudeos qui gr̃am istã
gentib inuidebant : sed plus hereticos
plangite: Si enim dolendi sunt qui collec¬
ti nonsunt. quanto amplius qui collecti
diuisi sunt: Iubilate deo omnis terra: Quid:
iubilate: Inuocem erumpite gaudiorum: si ñ
potestis uerborum: Nonenim uerbis iubilat᷑:

Expanded text:
Coepit etiam Gentibus promitti resurrectio morCoepit etiam Gentibus promitti resurrectio morxerit. Inde psalmus iste est adversus praesumptionem et superbiam Judaeorum, pro fide Gentium ad eamdem spem resurrectionis vocatarum. 2. Quodammodo, fratres mei, animum Psalmi audistis. In hoc quod dixi, in hoc quod proposui, tota vestra suspendatur intentio; hinc vos nulla cogitatio avertat: contra praesumptionem dicitur Judaeorum, qui de justificationibus Legis sperabant sibi resurrectionem, et crucifixerunt Christum qui primus resurrexit, non membra resurrectura solos Judaeos habiturus, la Judaea. Videte, fratres, quemadmodum commendetur universitas Ecclesiae toto orbe diffusae; et non solum dolete Judaeos qui gratiam istam Gentibus invidebant, sed plus haereticos plangite. Si enim dolendi sunt qui collecti non sunt, quanto amplius qui collecti divisi sunt? Jubilate Deo, omnis terra. Quid est, Jubilate? In vocem erumpite gaudiorum, si non potestis verborum. Non enim verbis jubilatur;
Abbreviated transcription (Latin):
tens non humanam carnis corruptionem: ait ille.
Erratis nescientes scripturas: neq uirtutem dei:
In resurrectione enim neq nubent neq uxores:
ducent: neq enim incipient mori: sederunt
ȩquales angelis dei Bemonstrauit quodibi ñ¬
sit necessaria successio: ubi deletur decessio: Ibi
quia decessores non erunt: nec successores que¬
rentur: Ad hoc enim subiecit: non enim inci¬
pient mori: Pleruntamen quia uidei tenebãt
et si carnaliter spem resurrectionis future: ga¬
uisi sunt responsum esse saduceis. cum quibus
illis erat de hac ancipiti et obscura questione
certamen: Tenebant ergo iudei spem resur¬
rectionis mortuorum: et solise ad beatam uitã
resurrecturos putabant. propt̾ opus legis: ꝓpt̾
iustificationes scripturarum quas habebant
soli iudei: et gentes non habebant: Crucifixus
ẽ xp̃c ⁊ cecitas exparte isrł facta est. ut pleni-¬
tudo gentium intraret: hoc apło dicente:

Expanded text:
tens, non humanam carnis corruptionem, ait illis: tens, non humanam carnis corruptionem, ait illis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. In resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: neque enim incipient mori, sed erunt aequales Angelis Dei . Demonstravit quod ibi sit necessaria successio, ubi doletur decessio: ibi quia decessores non erunt, nec successores quaerentur. Ad hoc enim subjecit: Non enim incipient mori. Verumtamen quia Judaei tenebant, etsi carnaliter, spem resurrectionis futurae, gavisi sunt responsum esse Sadducaeis, cum quibus illis erat de hac ancipiti et obscura quaestione certamen. Tenebant ergo Judaei spem resurrectionis mortuorum; et solos se ad beatam vitam resurrecturos sperabant propter opus Legis, et propter justificationes Scripturarum, quas habebant soli Judaei, et Gentes non habebant. Crucifixus est Christus; caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret : hoc Apostolo dicente.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebant: Propterea saduceis qui negabant
resurrectionem futuram uidei respondere non
poterant proponentib questionem: quam dño
ꝓposuerunt idẽ saducei: Hinc enim intelligimꝰ
eos hanc questionem soluere non potuisse: quia
domino soluente miratisunt: Proponebant gͦ
saducei questionem de quadam muliere quȩ ha¬
buit septem uiros: nonsimul. s succedentes sibi
Erat enim legis hoc ad populum propagandum:
ut qui forte sine liberis defungeretur. frater euls
si haberet acciperet uxorem euis. ad resuscitandũ
semen fr̃i suo: Proposita ergo illa muliere quȩ ha¬
buit septem luros om̃s mortuos sine liberis. et
ad hoc officium implendum ducentis frĩs uxorẽ
dixerunt: querentes in resurrectione cuiꝰ eorũ
erit uxor. profecto uidei non fatigarentur non
deficerent inista questione: sinontalia sibi inre¬
surrectione sꝑarent. qualia agebant in hac uita:
Dominus autem ȩqualitatem angelorum promit¬

Expanded text:
gaudebant. Propterea Sadducaeis, qui negabant gaudebant. Propterea Sadducaeis, qui negabant futuram resurrectionem, Judaei respondere non poterant proponentibus quaestionem, quam Domino proposuerunt iidem Sadducaei. Hinc enim intelligimus eos hanc quaestionem solvere non potuisse, quia Domino solvente mirati sunt. Proponebant ergo Sadducaei quaestionem de quadam muliere, quae habuit septem viros; non simul, sed succedentes sibi. Erat enim hoc legis ad populum propagandum, ut qui forte sine liberis defungeretur, frater ejus, si haberet, acciperet uxorem ejus, ad suscitandum semen fratri suo . Proposita ergo illa muliere, quae habuit septem viros omnes mortuos sine liberis, et ad hoc officium implendum ducentes fratris uxorem, dixerunt quaerentes: In resurrectione cujus eorum erit uxor? Procul dubio Judaei non fatigarentur, non deficerent in ista quaestione, si non talia sibi in resurrectione sperarent, qualia agebant in hac vita. Dominus autem aequalitatem Angelorum promit
Abbreviated transcription (Latin):
intitulo psalmus iste: infinem canticum psalmi
resurrectionis: Infinem cum auditis quando psal¬
mi pronunciantur: inxp̃m intelligite dicente
apostolo: finis enim legis xp̃c: adiusticiam omni
credenti: Quomodo ergo hic cantetur resurrec̃¬
tio. et cuius resurrectio: quantum ipse aperire
et donare dignatur audietis: Resurrectionem
enim xp̃iani nouimus. incapite nr̃o iam factã:
et in nembris facturam: Caput eccłe xp̃c ẽ: et
q̃uitur incorpore: Hec est spes nr̃a: Ad hoc cre¬
dimus : ad hoc duramus. et perseueramus intan¬
ta malignitate huiꝰ seculi: consolante nos spe.
ante quam spes fiat res Res enim erit. cum et
nos resurrexerimus: et incelestem cõmutati habi¬
tum. ȩquales angelis factifuerimus: Quis hoc
sperare auderet: nisi ueritas promitteret: hanc
autem spem promissam sibi uidei tenebant. et
debonis et de quasi iustis oꝑibus multum glori¬
do. et hic haberent bona carnalia: et in resurrec¬
tione mortuorum talia sꝑabant. de qualib hic

Expanded text:
in titulo psalmus iste, In finem, canticum Psalmi resurrectionis. In finem cum auditis, quando Psalmi pronuntiantur, in Christum intelligite; dicente Apostolo: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Quomodo ergo hic cantetur resurrectio, et cujus resurrectio, quantum ipse donare et aperire dignatur, audietis. Resurrectionem enim Christiani novimus in capite nostro jam factam, et in membris futuram. Caput Ecclesiae Christusquetur in corpore. Haec est spes nostra: ad hoc credimus, ad hoc duramus, et perseveramus in tanta malignitate hujus saeculi, consolante nos spe, antequam spes fiat res. Res enim erit cum et nos resurrexerimus, et in coelestem habitum commutati, aequales Angelis facti fuerimus. Quis hoc sperare auderet, nisi veritas promitteret? Hanc autem spem promissam sibi Judaei tde bonis et quasi justis operibus multum glorido et hic haberent bona carnalia, et in resurrectione mortuorum talia sperabant de qualibus hic
Abbreviated transcription (Latin):
cingentur : hac induuntur arietes ouium:
Ipsi arietes: qui colles: Colles enim eminentio¬
re grã: arietes quia duces gregum: Arietes ergo
apostoli. induti sunt exultatione: gaudent fruc̃¬
tibus suis: Nonsine causa laborauerunt: nõ
sine causa predicauerunt. Induti sunt arietes
ouium: et ualles abundabunt frumento: Clama¬
bunt: et humiles populi multum fructum affe
rent: Inde abundabunt frumento: quia clama¬
bunt: Quid clamabunt: Et enimhymnum di¬
cent: Aliud est enum clamare aduersus deum: ali¬
ud hẏmnum dicere: Aliud clamare sacrilegiũ :¬
aliud clamare laudes dei: Siclamas inblasphe¬
mia: spinas protulisti: Si clamas in hymno:

Expanded text:
cingentur, hac induuntur arietes ovium. cingentur, hac induuntur arietes ovium. Ipsi arietes, qui colles. Colles enim, eminentiore gratia; arietes, quia duces gregum. Arietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gaudent de fructibus suis; non sine causa laboraverunt, non sine causa praedicaverunt. Induti sunt arietes ovium; et convalles abundabunt frumento: et humiles populi multum fructum afferent. Clamabunt: inde abundabunt frumento, quia clamabunt. Quid clamabunt? Etenim hymnum dicent. Aliud est enim clamare adversus Deum, aliud hymnum dicere; aliud clamare sacrilegia, aliud clamare laudes Dei. Si clamas in blasphemia, spinas protulisti; si clamas in hymno,
Abbreviated transcription (Latin):
sem: regiones utiq uideȩ: Alii inquit laboraue¬
runt: et uos in eorum labores introistis: labo¬
rauerunt propħȩ ut seminarent: et uoscum
falce intrastis ad aliorum labores: facta est gͦ
prima messis: et inde de ipso frumento quod
tunc purgatum est seminatus est orbis terra¬
rum: ut surgat alia messis. quȩ infine meten¬
da est: In secunda messe suꝑ seminata sunt tlta¬
nia: modo hic laboratur Quo mͦ in illa prima
laborauerunt propħȩ donec ueniret dominꝰ.
sic in ista secunda laborauerunt apłi. et om̃s
predicatores ueritatis laborant: quousq infi¬
nem dominꝰ mittat inmessem angelos suos
Antea ergo desertum erat: s pinguescent fi¬
nes deserti: Ecce ubi propħȩ non sonuerant:
dominus propħarum acceptus est: Pinguescent
sines deserti: et exultatione colles accingentur:¬
ndu ti sunt arietes ouium: sub audiendum
exultatione: Qua enim exultatione colles ac-¬

Expanded text:
sem: regiones utique Judaeae. Alii, inquit, laboravesem: regiones utique Judaeae. Alii, inquit, laboraverunt, et vos in eorum labores intrastis . Laboraverunt Prophetae ut seminarent, et vos cum falce intrastis ad illorum labores. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso frumento quod tunc purgatum est, seminatus est orbis terrarum, ut surgat alia messis quae in fine metenda est. In secunda messe superseminata sunt zizania; modo hic laboratur. Quomodo in illa prima laboraverunt Prophetae, quousque veniret Dominus; sic in ista secunda laboraverunt Apostoli, et omnes praedicatores veritatis laborant, quousque in finem Dominus mittat in messem Angelos suos. Antea ergo desertum erat; sed pinguescent fines deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, Dominus Prophetarum acceptus est. Pinguescent fines deserti, et exsultatione colles accingenturnduti sunt arietes ovium: subaudiendum, exsultatione. Qua enim exsultatione colles ac
Abbreviated transcription (Latin):
exultatione colles accingentur: C ampi. colles.
fines deserti: idem ipsi sunt homines: Campi ꝓpt̃
equalitatem: Ergo propter ȩqualitatem: inde
sunt dicti campi. populi iusti Eolles: propter
erectionem qua erigit inse deus eos quise humi¬
liant: fines deserti: omnes gentes: Quare fineᷤᷤ
deserti : Deserti erant: nullus ad eos propħa mis¬
sus erat: Sic erant illi quomodo heremus: qua
non transit homo: Nullum uerbum dei missum
erat ad gentes: s populo isrł predicauerunt pro¬
pħȩ:llentum ẽ tamen ad dominum: credide¬
runt frumenta in ipso populo iudeorum: blam
dixit tunc discipulis: Bicitis quia longe est mes¬
sis: respicite et uidete quia iam albȩ sunt regio¬
nes admessem: fuit ergo messis prima: erit se¬
cunda inultimo seculo: Messis prima de uideis:
quia mittebantur ad illos propħe. annuncian¬
tes uenturum saluatorem: Ideo dixit discipulis
dominus: llidete quia albȩ sunt regiones admes¬

Expanded text:
exsultatione accingentur. Campi, colles, exsultatione accingentur. Campi, colles, fines deserti, iidem ipsi sunt homines. Campi propter aequalitatem: ergo propter aequalitatem, inde dicti sunt campi, populi justi. Colles propter erectionem; quia erigit in se Deus eos qui se humiliant. Fines deserti, omnes Gentes. Quare fines deserti? Deserti erant; nullus ad eos Propheta missus erat: sic erant illi quomodo eremus, qua non transit homo. Nullum verbum Dei missum est ad Gentes: soli populo Israel praedicaverunt Prophetae. Ventum est ad Dominum; crediderunt frumenta in ipso populo Judaeorum. Nam dixit tunc discipulis: Dicitis quia longe est messis; respicite, et videte quia albae sunt regiones ad messem. Fuit ergo messis prima; erit secunda in ultimo saeculo. Messis prima de Judaeis; quia mittebantur ad illos Prophetae annuntiantes venturum Salvatorem. Ideo dixit discipulis suis Dominus, Videte quia albae sunt regiones ad mes
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus et suꝑ seminauit eitania: Cum autẽ
creuisset herba et fructum fecisset: tunc apparue¬
runt mania: Ergo uenit inmicus: et suꝑ se¬
minauit zitania: S quid fecit tritico: kon op¬
primitur tizaniis triticum: immno ꝑtolerantiã
traniorum crescit fructus frum̃torum: Ipse enim
dominus dixit quibusdam oꝑariis : uolentibus
eradicare tizania: Sinite utraq crescere usq ad
messem: ne forte cum uultis eradicare ⁊hania.
eradicetis. simul et frumentum: S intemꝑe
messis. dicam messoribus. Colligite pͥmum ⁊rra-¬
nia. et alligate fasciculos ad comburendum:
frumentum autẽ recõndite inhorreum meũ:
Ille est funs anni: messis seculi: Benedices coronam
anni benignitatis tuȩ: Coronam ubi audis: gła
uictoriȩ significatur: llince diabolum: et habebis
coronam: Benedices coronam anni benignitatis
tus. Rursus cõmendat benignitatem dei: ne qͥs¬
buntur ubertate: Pinguescent fines deserti:. et

Expanded text:
inimicus, et superseminavit zizania; cum autem inimicus, et superseminavit zizania; cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. Ergo venit inimicus, et superseminavit zizania: sed quid fecit tritico? Non opprimitur zizaniis frumentum; imo per tolerantiam zizaniorum crescit fructus frumentorum. Ipse enim Dominus dixit quibusdam operariis volentibus eradicare zizania: Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania, eradicetis simul et frumentum; sed in tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum; frumentum autem recondite in horreum . Ille est finis anni, messis saeculi. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Coronam ubi audis, gloria victoriae significatur. Vince Diabolum, et habebis coronam. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Rursus commendat benignitatem Dei, ne quisbuntur ubertate. Pinguescent fines deserti, et colles
Abbreviated transcription (Latin):
loqui quasi spiritalib s quasi carnalib: quasi par¬
uulis inxp̃o: Cum dicit paruulos inxp̃o. iam dic̃
exortos: s nondum idoneos ad capiendam illam
uberem sapientiam dequa dicit apostolus. Sapi¬
ꝑfectos : letetur instillicidiis: Gum exoritur et
augetur. roboratur : capiet et sapientiam: quo¬
modo infans nucritur lacte. et fit idoneus cibo:
Tamen pͥmo de ipso cibo cui minus idoneus erat.
illi lac factum est: In stillicidiis sius letabitur:
minatur: Erit et messis: et modo suꝑ semen semi¬
nauit inimicus zirania: et exortisunt mali int̾
bonos. pseudo xp̃iani: similem habentes her-¬
bam sed non parem fructum: Et enim zirania
ea ꝓprie dicuntur. quȩ nascuntur insimilitu¬
dine frumentorum: sicuti est lolium. sicuti est
auena. et cȩtera talia : quȩ primam herbam pror¬
sus similem habent: Propter eam disseminatio¬
nem zizaniorum: hoc dixit dominus: lleuit

Expanded text:
loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, quasi parloqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, quasi parvulis in Christo . Cum dicit, parvulis in Christo, jam dicit exortos, sed nondum idoneos ad capiendam illam uberem sapientiam, de qua dicit: Sapifectos . Laetetur in stillicidiis suis, cum exoritur et augetur; roboratus capiet et sapientiam: quomodo infans nutritur lacte, et fit idoneus cibo; tamen primo de ipso cibo cui minus idoneus erat, illi lac factum est. In stillicidiis suis laetabitur,minatur, erit et messis. Et modo super semen superseminavit inimicus zizania; et exorti sunt mali inter bonos, pseudochristiani, similem habentes herbam, sed non parem fructum. Etenim zizania ea proprie dicuntur, quae nascuntur in similitudine frumentorum; sicuti est lolium, sicuti est avena, et caetera talia quae primam herbam prorsus similem habent. Propterea de seminatione zizaniorum hoc dicit Dominus: Venit
Abbreviated transcription (Latin):
donasti Merita illorum mala erant: s tu propt̃
miscdđiam tuam quia ita est p̃paratio tua. ita pre
gͦ primo sulci qui in ebrientur: duritia pectoris
nr̃i aꝑiatur uõmere sermonis dei Sulcos eius
inebria: multiplica generationes eius: Hidemꝰ.
credunt: et excredentib alii credunt: et ex illis
alii credunt: et non sufficit uni homini ut fac¬
tus sit ipse fidelis. si non et alium lucretur: Sic
multiplicatur et semen Pauca grana mittunt᷑:
qr segeces exurgũt. Sulcos eiꝰ mebria:. miatiplica gn̾atio¬
quam sit forte idonea. capacitate fluminis cum
ex orietur. instillicidiis suis. id ẽ sibi congrius le¬
tabitur:. Paruulis enim ad huc et int̾irmis stil¬
lantur quedam de sacramentis: quia nonposst̃
caꝑe plenitudinem ueritatis: Audi quo mͦ stillet.
paruulis dum exoruintur id ẽ in recenti ortumi¬
nus capacib: apostolus dicit: Non potui uobis

Expanded text:
donasti: merita illorum mala erant; sed tu propter donasti: merita illorum mala erant; sed tu propter misericordiam tuam, quia ita est praeparatio tua, ita paraergo primo sulci qui inebrientur: duritia pectoris nostri aperiatur vomere sermonis Dei, Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus. Videmus: credunt, et ex credentibus alii credunt, et ex illis alii credunt; et non sufficit uni homini ut factus ipse fidelis unum lucretur. Sic multiplicatur et semen: pauca grana mittuntur, et segetes exsurgunt. Sulcos ejus inebria; multiplica generatioquam sit forte idonea capacitati fluminis, cum exorietur, in stillicidiis suis, id est sibi congruis, laetabitur. Parvulis enim adhuc et infirmis stillantur quaedam de sacramentis, quia non possunt capere plenitudinem veritatis. Audi quomodo stillet parvulis dum exoriuntur, id est in recenti ortu minus capacibus. Apostolus dicit: Non potui vobis
Abbreviated transcription (Latin):
briasti eam: Unde inebriauit terram: Calix tu¬
us in ebrians. quam preclarus est: Uisitasti ter¬
ram: et inebriasti eam: Misisti nubes tuas:
pluerunt predicationem ueritatis: in ebriata
est terra: Multiplicasti ditare eam: Inde mul¬
tiplicasti ditare eam: Fluuius dei repletus est
aquis: Quid est fluuius deic Populus dei: Pri¬
mus populus repletus est: unde cetera terrã ri¬
garetur: Audi illum promutentẽ aquã: Siqͥs
sitit: ueniat et bibat. Qui credit in me: flumi¬
et unus fliuiuus: quia ꝓpt̾̃ unitatem multi unũ
st̃: Multȩ eccłȩ : et una eccła: Multi fideles:
et una sponsa xp̃i: Sic multa flumina: unus
fluuius: Crediderunt multi israhelite: et in¬
pleti sunt sp̃u scõ: Inde diffusi sunt ꝑ gentes:
ceꝑunt predicare ueritatem: et de fluuio dei.
qui impletus est aqua irrigata est tota terra:
Parasti cibum illorum: quoniam ita ẽ p̃paratio
tua: Non quia te promeruerunt: quib peccata

Expanded text:
 terram, et inebriasti eam. Unde inebriavit terram? Calix tu terram, et inebriasti eam. Unde inebriavit terram? Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Visitasti terram, et inebriasti eam: misisti nubes tuas, pluerunt praedicationem veritatis, inebriata est terra. Multiplicasti ditare eam. Unde multiplicasti eam ditare? Fluvius Dei repletus est aqua. Quis est fluvius Dei? Populus Dei. Primus populus repletus est, unde caetera terra rigaretur. Audi illum promittentem aquam: Si quis sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, flumiet unus fluvius; quia propter unitatem multi unum sunt. Multae Ecclesiae, et una Ecclesia; multi fideles, et una sponsa Christi: sic multa flumina, et unus fluvius. Crediderunt multi Israelitae, et impleti sunt Spiritu sancto: inde diffusi sunt per Gentes; coeperunt praedicare veritatem, et de fluvio Dei qui impletus est aqua, irrigata est tota terra. Parasti cibum illorum; quia ita est praeparatio tua. Non quia te promeruerunt, quibus peccata
Abbreviated transcription (Latin):
mo cum lucrum promittebat. mane tibi erat:
mͦ iam uesꝑascit : tristis factus es: S qui dedit
tibi exitum mane. dabit et uesꝑe: Quo modo con¬
tempsisti mane seculi exluce domini : sic contemp¬
ne et uesꝑam ex passionib domini. ut dicas aĩe
tuȩ: Quid michi ampluis facturus ẽ iste quam
passus est prome dominus meus : ut teneam
iusticiam non consentiam iniquitati: Seui¬
at in carne: Frangetur muscipula: et uolabo
addñm meum qui mͥ ait: Nolite timere eos qͥ
corpus occidunt: animam autẽ ñ possunt occi¬
dere. Et de ipso corpore securitatem dedit dicens
Capillus capitis ur̃i non periet: Magnifice hic
posuit: delectabis exitus mane et uesꝑe: Sienĩ
nonte delectet ipse exitus: non laborabis exire
inde Mittis caput in lucrum ꝓmissum: si ño
te delectet ꝓmissio saluatoris: Et rursus cedis
temptanti et terrenti: si nonte delectet ille qui
prior passus ẽ. ut tibi exitum faceret:. Exitus ma-

Expanded text:
mo cum lucrum promittebat, mane tibi erat: mo cum lucrum promittebat, mane tibi erat: modo jam vesperascit; tristis factus es. Sed qui dedit tibi exitum mane, dabit et vespere. Quomodo contempsisti mane saeculi ex luce Domini, sic contemne et vesperam ex passionibus Domini, ut dicas animae tuae: Quid mihi amplius facturus est iste quam passus est pro me Dominus meus? Teneam justitiam, non consentiam ad iniquitatem. Saeviat in carne: frangetur muscipula, et volabo ad Dominum meum qui mihi ait: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere . Et de ipso corpore securitatem dedit dicens: Capillus capitis vestri non peribit . Magnifice hic posuit, Delectabis exitus mane et vespere. Si enim non te delectet ipse exitus, non laborabis exire inde. Mittis caput in lucrum promissum, si non te delectet promissio Salvatoris. Et rursus, cedis tentanti, et terrenti, si non te delectet ille qui prior passus est, ut tibi exitum faceret. Exitus mane
Abbreviated transcription (Latin):
habebis exitum mane Si enim habes exitum:
non capieris: Sic enim ẽ ꝓmissio lucri: quasi esca
inmuscipula: Coartaris et non ẽ quo exeas: caperis
inmuscipula : Bedit tibi exitum dominus deustu¬
us ne lucro capiaris: cum tibi dicit incorde: Ego
sum diuitiȩ tuȩ : Noli attendere quod mundus
promittt: sed quod promitat conditor mundi:
Attendis quod tibi promittit deus facienti iustici¬
am: contempnis quod tibi promittit homo ut ab¬
ducat uisficiam ut adducat in uisticiam: Noligͦ
attendere quod ꝓmittit mundus. sed quod condi¬
tor mundi: et hãbebis exitum mane ꝑ dñi uerbũ
dicentis: Quid prodest homini si totum mundũ
lucretur: animȩ autem suȩ detrimentum pa¬
tiatur: S ille quite promisso lucro corrumꝑe.
et ad iniquitatem ad ducere non potuit. mina¬
bitur penas : et conuertet se admnimicitias: et
incipit tibi dicere: Si hoc nonfeceris. ego osten¬
dam: ego faciam : habebis me inimicum: Pri¬

Expanded text:
habebis exitum mane. Si enim habes exitum, habebis exitum mane. Si enim habes exitum, non capieris. Sic est enim promissio lucri, quasi esca in muscipula: coarctaris, et non est qua exeas; caperis in muscipula. Dedit autem tibi exitum Dominus Deus tuus, ne lucro capiaris, cum tibi dicit in corde: Ego sum divitiae tuae. Noli attendere quod mundus promittit, sed quod promittit Conditor mundi: attende quod tibi promisit Deus facienti justitiam, et contemne quod tibi promittit homo, ut abducat a justitia, et adducat ad injustitiam. Noli ergo attendere quod mundus promittit, sed quod Conditor mundi; et habebis exitum mane per Domini verbum dicentis: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Sed ille qui te promisso lucro corrumpere, et ad iniquitatem adducere non potuit, minabitur poenas, et convertet se ad inimicitias, et incipiet tibi dicere: Si hoc non feceris, ego ostendam, ego faciam; habebis me inimicum. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
iam timeant: Et timebunt om̃s qui habitant
fines terrȩ asignis tuis: Miracula enim fecerũt
apostoli: et ideo omnes fines terrȩ timuerunt et
crediderunt: Exitus mane et uesꝑe delectabis:
idẽ delectabiles facis: Iam inista uita quid nobis
promittitut : Exitus delectabis mane et uesꝑe:
Sunt exitus mane: sunt exitꝰ uesꝑe: Mane sig̾cat
ꝓsꝑitatem scłi: uespere signiticat tribulationem
scłi Intendat caritas ur̃a: In utroq enim tempta¬
tur anima humana: et prosꝑitate ne corrũpat᷑:
et aduersitate ne frangatur. Ideo autem mane
ꝓsꝑitatem significat: quia mane letum ẽ. trans¬
acta uelut tristicia noctis: Tristes enim sunt te¬
nebre: ueniente uesꝑa: Ideo ueniente quasi mũ¬
di uesꝑa: obtulit sacrificium uesꝑtinum: Hos
ergo timeamus unus quisq uesꝑum: ne mane
corrumpamur: Ecce nescio quis ut facias mali
aliquid. promisit lucrum: mane ẽ: Arridet tibi
ampla pecunia: mane tͥ fit: Noli corrumpi: et

Expanded text:
jam timeant. Et timebunt omnes qui inhabitant jam timeant. Et timebunt omnes qui inhabitant fines terrae, a signis tuis. Miracula enim fecerunt Apostoli; et inde omnes fines terrae timuerunt, et crediderunt. 13. Exitus mane et vespere delectabis: id est, delectabiles facis. Jam in ista vita quid nobis promittitur? Exitus delectabis mane et vespere. Sunt exitus mane; sunt exitus vespere. Mane significat prosperitatem saeculi; vespere significat tribulationem saeculi. Intendat Charitas Vestra in utroque enim tentatur anima humana; et prosperitate ne corrumpatur, et adversitate ne frangatur. Ideo autem mane prosperitatem significat, quia mane laetum est, transacta velut tristitia noctis. Tristes autem sunt tenebrae, veniente vespera: ideo veniente quasi mundi vespera, obtulit sacrificium vespertinum. Non ergo timeat unusquisque vesperam, nec mane corrumpatur. Ecce nescio quis, ut facias mali aliquid, promisit lucrum; mane est arridet tibi ampla pecunia; mane tibi fit. Noli corrumpi, et
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuum eius quis sufferet: Quid ẽ quis sufferet:
Quis homo sufferet sonum fluctuum eiꝰ: iussioneᷤ
sublimitatum seculi: S unde sufferuntur: Qa
preꝑat montes infortitudine sua. Quod gͦ dixit
quis sufferet: hocait. nos ipsi ꝑ nos ipsos suffe̾re
illas ꝑsecutiones non possemus. iusi ille daret forti¬
tudinem. Qui conturbas fundũ maris: Sonum
fluctuum eius qui sufferet : Turbabuntur gen¬
tes: Primo turbabuntur: sed illi montes parati
infortitudine xp̃i. nunquid turbatisunt : Tur¬
batum est mare. elisum est in montem: mare
fractum ẽ: montes inconcussi manserunt: Tur¬
babuntur gentes: & tunebunt om̃s: Eoce iã om̃s
timent: Antea qui conturbati erant: timent iã
om̃s: Nontimuerunt xp̃iani: et timentur iã xp̃i¬
ani: Os qui ꝑsequebantur: mͦ timent: Suꝑauit
enim ille: qui circumcinctꝰ ẽ inpotentatu: Sic ad
illum uenit omĩs caro: ut cȩteri paucitatẽ ipsam

Expanded text:
fluctuum ejus quis sufferet? Quid est, quis sufferet? fluctuum ejus quis sufferet? Quid est, quis sufferet? Quis homo sufferet sonum fluctuum maris, jussiones sublimitatum saeculi? Sed unde sufferuntur? Quia praeparat montes in fortitudine sua. Quod ergo dixit, quis sufferet? hoc ait, Nos ipsi per nosmetipsos sufferre illas persecutiones non possemus, nisi ille daret fortitudinem. Qui conturbas fundum maris: sonum fluctuum ejus quis sufferet? 12. Turbabuntur gentes. Primo turbabuntur: sed illi montes parati in fortitudine Christi, numquid turbati sunt? Turbatum est mare; elisum est in montes: mare fractum est; montes inconcussi manserunt. Turbabuntur gentes: et timebunt omnes. Ecce jam omnes timent: antea qui conturbati sunt, timent jam omnes. Non timuerunt Christiani, et timentur jam Christiani. Omnes qui persequebantur, modo timent. Superavit enim ille qui circumcinctus est in potentatu; sic ad illum venit omnis caro, ut caeteri paucitate ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua : misit illos predicare: Circumcunctus ẽ
a credentib inpotentatu. et motum ẽ mare. et¬
cõmotum est seculum : et cepit ꝑsequi scõs eiꝰ:
Circucinctus inpotentatu: qui conturbas fun¬
dũ maris: Non dixit conturbas mare: s fundũ¬
maris: fundum maris ẽ cor impiorum: Sicut enĩ
fundo uehementius omnia mouentur. & fun¬
dus continet omnia: sic quic quid processit ꝑ
linguam. ꝑ manus. ꝑpotestates diũsas ad ꝑsecu¬
tionem eccłȩ. a fundo processit: Si enim non es-¬
set radix miquitatis incorde: non illa omnia ꝓ¬
cederent adu̾sus xp̃m: Fundum conturbauit
forte: ut et fundum exhauriret: Nam in malis
quib dam ex hausit mare afundo: et posuit ma¬
re desertum: Dicit illud alius psalmus: Qui con-¬
uertit mare in aridam: Omnes impii et pagans
qui crediderunt mare erant: terra factisunt :
salsis fluctib primo steriles. postea iusticiȩ fruc.¬
tu fecundi: Qui conturbas fundũ maris. S onũ

Expanded text:
ne sua; misit illos praedicare: circumcinctus est ne sua; misit illos praedicare: circumcinctus est a credentibus in potentatu; et commotum est mare; commotum est saeculum, et coepit persequi sanctos ejus. Circumcinctus in potentatu: qui conturbas fundum maris. Non dixitmaris. Fundum maris est cor impiorum. Sicut enim a fundo vehementius omnia moventur, et fundus continet omnia; sic quidquid processit per linguam per manus, per potestates diversas ad persecutionem Ecclesiae, de fundo processit. Si enim non esset radix iniquitatis in corde, non illa omnia procederent adversus Christum. Fundum conturbavit, forte ut et fundum exhauriret; nam in malis quibusdam exhausit mare a fundo, et posuit mare desertum. Dicit illud alius psalmus: Qui convertit mare in aridam . Omnes impii et pagani qui crediderunt, mare erant; terra facti sunt: salsis fluctibus primo steriles; postea justitiae fructu fecundi. Qui conturbas fundum maris: sonum
Abbreviated transcription (Latin):
illis eritis inuasis: Spes enim ille finium terrȩ:
ipse spes est et inmarilonge: Longe: quia et in
predicatores. et ipsos appellauit montes: humi¬
les inse. excelsos in illo: Preꝑans montes inforti¬
tudine sua: Quid dicit unus exipsis montib  Ip¬
si innobis met ipsis responsum mortis habiumꝰ
ut non fidentes simus in nobis met ipsis. s indo
mino quisuscitat mortuos Qui inse confidit.
et inxp̃o nonfidit: non est de his montib quos
ille preꝑauit infortitudine sua: Preparans mõ¬
tes infortitudine sua: circumcinctus inpotenta¬
tu: Potentatum intelligo: Circumcinctus quidẽ:
⁊ Xp̃m qui inmedio ponunt. circumcinctum faci¬
unt: id ẽ undiq cinctum: Habemus illum om̃s
cõmunit᷑: ideo inmedio ẽ: Circumcingimus õs¬
illum: qui credimus in illũ: E quia fides nr̃a ñ
de uirib nr̃is s de illus potentia est: ideo circũ¬
quid fecerit: Parauit enim montes infortitudi¬

Expanded text:
illis eritis in vasis. Spes enim ille finium terrae, illis eritis in vasis. Spes enim ille finium terrae, ipse spes est, et in mari longe. Longe, quia et in praedicatores, et ipsos appellavit montes; humiles in se, excelsos in illo. Praeparans montes in fortitudine sua. Quid dicit unus ex ipsis montibus? Ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos . Qui in se fidit, et in Christo non fidit, non est de his montibus quos ille praeparat in fortitudine sua. Praeparans montes in fortitudine sua, circumcinctus in potentatu. Potentatum intelligo: circumcinctus, quid est? Christum qui in medio ponunt, circumcinctum faciunt, id est undique cinctum. Habemus illum omnes communiter; ideo in medio est: circumcingimus illum omnes qui credimus in illum; et quia fides nostra non de viribus nostris, sed de illius potentia est, ideo circumquid fecerit. Praeparavit enim montes in fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ru infra ipsa retia fr̃s bene uiuamus: non
retia rumpentes foras exeamus: Multi enim
rumꝑunt retia. et scismata fecerunt. et foras
exierunt: quia malos pisces infra retia captos.
tollerare se nolle dixerunt: Ipsi mali facti sunt
potius: quã illi quos se non potuisse tolerare
dixerunt: Namiq illa retia ceꝑunt pisces et
bonos et malos: Dominus dicit: Sinule est
regnum &elorum sagene muist imate: quȩ
congregat ex omni genere: Quam cum imple¬
ta esset educentes et secus littus sedentes: elege¬
runt bonos inuasa. malos autem foras misert̃:
Sic erit inquit in consũmatione seculi: Ostendit
litus: ostendit finem maris Exibunt angeli
et separabunt malos demedio iustorum: et mit¬
tent eos in camino ignis: Ibi erit fletus. et stri¬
dor dentium: Eia ciues ierłm qui infraretia es¬
tis. et pisces boni estis: tolerate malos : retia no¬
lite rumꝑe: Cum illis estis inmari: non cum

Expanded text:
rim intra ipsa retia, fratres, bene vivamus: non rim intra ipsa retia, fratres, bene vivamus: non retia rumpentes foras exeamus. Multi enim ruperunt retia, et schismata fecerunt, et foras exierunt, quia malos pisces intra retia captos tolerare se nolle dixerunt; ipsi mali facti sunt potiusquam illi quos se non potuisse tolerare dixerunt. Namque illa retia ceperunt pisces et bonos, et malos. Dominus dicit: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, quae congregat ex omni genere; quam cum impleta esset educentes, et secus littus sedentes, elegerunt bonos in vasa, malos autem foras miserunt: sic erit, inquit, in consummatione saeculi. Ostendit littus, ostendit finem maris. Exibunt Angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium . Eia, cives Jerusalem, qui intra retia estis, et pisces boni estis, tolerate malos; retia nolite rumpere: cum illis estis in mari; non cum
Abbreviated transcription (Latin):
mare amarum. fluctib seuum: Attendite qua¬
libus hominib plenum sit: Quis optat heredi¬
tatem: nisi morte alteruis: Quis optat lucrum:
nisi dampno alterius: Quam multi abiorum de¬
fectione cupuint sublimari: quam multi ut e¬
mant. optant aliis uendere ressuas: Quomͦ se
inuicem opprimunt. et qui possunt deuorant:
et cum deuorauerit unus piscis maior minorem:
deuoratur et ipse amaiore: Opiscis male: pre¬
dam uis de paruo: preda efficieris magno: Co¬
tidie ista eueniunt. ante nos sunt: iudemus
illa ÷ horreamus illa: Non illa agamus fr̃s: qͥa
spes ille finium terre: Ille si non esset spes et in
mari longe: non disceret discipulis suis: faciam
uos piscatores hominum: Iam in mari capti per-
retia fidei. gaudeamus nos ibi natare ad huc infra
retia ÷ quia ad huc mare obseuit ꝓcellis: sedretia
quȩ nos ceꝑunt ꝑducentur adlitͥtus: Litͥtus ẽ
finis maris: Ergo ꝑuentio infinem seculi: In de¬

Expanded text:
mare amarum, fluctibus saevum; attendite quamare amarum, fluctibus saevum; attendite qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditatem, nisi morte alterius? quis optat lucrum, nisi damno alterius? Quam multi aliorum defectione cupiunt sublimari! quam multi ut emant optant alios vendere res suas! quomodo se invicem opprimunt, et qui possunt devorant! et cum devoraverit unus piscis major minorem, devoratur et ipse a majore. O piscis male, praedam vis de parvo; praeda efficieris magno. Quotidie ista eveniunt, ante nos sunt; videmus illa, horreamus illa. Non illa agamus, fratres, quia spes est ille finium terrae. Ille si non esset spes, et in mari longe, non diceret discipulis suis: Faciam vos piscatores hominum . Jam in mari capti per retia fidei, gaudeamus nos ibi natare adhuc intra retia; quia adhuc mare hoc saevit procellis, sed retia quae nos ceperunt, perducentur ad littus. Littus est finis maris: ergo perventio in finem saeculi. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
uos estis templum dei Exaudi nos deus saluta
ris nr̃. Aperuit modo quem deum dicat: Salua¬
de quo dixerat: ad te omnis caro ueniet Exaudi
nos deus salutaris nr̃: Ille unus uit qui assumit᷑
intemplumdei: et plures sunt. et unus ẽ: et uniꝰ
ꝑsona dixit Exaudi orationem ineam: Es quia ip¬
se unus explurib constat. mͦ ait. Exaudinos ds
salutaris nr̃: Audi illum iam aꝑtius predicari:
nis caro ueniet: Undiq uenitur: Spes omnium
finium terrȩ: Non spes unuis anguli: non spes
soluis uideȩ. non spes solius affricȩ. non spes panno¬
niȩ: non spes orientis aut occidentis: s spes om¬
niũ finum terrȩ. et inmari longe:. Ipsorum finiũ
terrȩ inmari longe: et quia in mari. ideo longe:
Mare enim infigura dicitur. scłm hoc. salsitate a ma¬
rum: procellis turbulentũ: ubi homines cupidi¬
tatib peruersis et prauis. factisunt uelut pisces
inuicem se deuorantes. Attende mare malum:

Expanded text:
vos estis templum Dei. 9. Exaudi nos, Deus, salvator vos estis templum Dei. 9. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Aperuit modo quem Deum dicat. Salva apertius de quo dixerat: Ad te omnis caro veniet. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ille unus vir qui assumitur in templum Dei, et plures sunt, et unus est. Ex unius persona dixit, Exaudi, Deus, orationem meam: et quia ipse unus ex pluribus constat, modo ait, Exaudi nos, Deus, salvator noster. Audi illum jam apertius praedicari: nis caro veniet. Undique venitur. Spes omnium finium terrae: non spes unius anguli, non spes solius Judaeae, non spes solius Africae, non spes Pannoniae, non spes Orientis, aut Occidentis; sed spes omnium finium terrae, et in mari longe; ipsorum finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, ideo longe. Mare enim in figura dicitur saeculum hoc, salsitate amarum, procellis turbulentum; ubi homines cupiditatibus perversis et pravis facti sunt velut pisces invicem se devorantes. Attendite mare malum,
Abbreviated transcription (Latin):
chil Quȩdam ergo est pulchritudo uisticiȩ:
quam uidemus oculis cordis. et amamus et ex¬
ardescimus: Quam multum dilexerunt ho¬
mines in ipsis martyrib: cum eorum menbra
bestiȩ laniarent: Nonne cum sanguis fedaret
omnia. cum in morsibus beluinis uiscera funde¬
rentur. non habebant oculi nisi quo horrerent:
Quid ibt erat quod amaretur: nisi quia erat in
illa fȩditate dilaniatorum membrorũ integra
pulchritudo iusticiȩ ÷ Ista sunt bona domus dei
his te para saciari: S ut inde satieris cum ꝑuene¬
ris: hoc te oportet esurire et sitire cum peregrina¬
ris. Hoc siti. hoc esuri: quia ipsa erunt bona dei
Audi illum regem cui ista dicuntur: qͥa uenit
ut te reducat. et se tibi faciat uiam: Quid dicit:
Beati qui esuriunt et sitiunt iusticiam: qm̃ ip
si saturabuntur: E sc̃m templum tuum ad¬
mirabile iniusticia: Et ipsum demplum fr̃s:
nolite pret̾ uos cogitare: Amate iusticiam: et

Expanded text:
hil. Quaedam ergo est pulchritudo justitiae, hil. Quaedam ergo est pulchritudo justitiae, quam videmus oculo cordis, et amamus, et exardescimus; quam multum dilexerunt homines in ipsis martyribus, cum eorum membra bestiae laniarent. Nonne cum sanguis foedaret omnia, cum morsibus belluinis viscera funderentur, non habebant oculi nisi quod horrerent? Quid ibi erat quod amaretur, nisi quid erat in illa foeditate dilaniatorum membrorum integra pulchritudo justitiae? Ista sunt bona domus Dei; his te para satiari. Sed ut inde satieris, cum perveneris; hoc te oportet esurire et sitire, cum peregrinaris: hoc siti, hoc esuri; quia ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista dicuntur, qui venit ut te reducat, et se tibi fecit viam . Quid dicit? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sanctum templum tuum, admirabile in justitia. Et ipsum templum, fratres, nolite praeter vos cogitare. Amate justitiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
est oculus. unde uideatur pulchritudo iusticie
Intus in quam est oculus: unde udeatur pulchri¬
tudo iusticiȩ: Sinulla est pulchritudo iusticiȩ:
unde amatur iustus senex : Quid affert incor-¬
ꝑe quod oculos delectet÷ Curua menbra: fron¬
tem rugatam: caput canis albatum: imbecil¬
litatem undiq querelis plenam: S forte quia
tuos oculos non delectat senex iste decrepitus:
aures tuas delectat: Quib uocib ÷ Quo cantu:
Et si forte ad olescens bene cantauit: omnia cũ
etate defecerunt: Anforte sonus uerborum etꝰ
delectat aures tuas: quȩ uerba uix plene enunci¬
at lapis dentib : Tamen siustus est si alienum
non concupiscit. si de suo quod habet erogat in¬
digentib. si bene monet et rectum sapit: si in¬
tegrum credit. si paratus profide ueritatis etiã
ipsa confracta menbra impendere. multienum
martyres etiam senes: in de illum amamus:
Quid in eo bonum uidemus oculis carne̾s: Ni¬

Expanded text:
est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Intus, inquam, est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Si nulla est pulchritudo justitiae, unde amatur justus senex? Quid affert in corpore quod oculos delectet? Curva membra, frontem rugatam, caput canis albatum, imbecillitatem undique querelis plenam. Sed forte quia tuos oculos non delectat senex iste decrepitus, aures tuas delectat: quibus vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens bene cantavit, omnia cum aetate defecerunt. An forte sonus verborum ejus delectat aures tuas, qui verba vix plena enuntiat lapsis dentibus? Tamen si justus est, si alienum non concupiscit, si de suo quod habet erogat indigentibus, si bene monet, et rectum sapit, si integre credit, si paratus est pro fide veritatis etiam ipsa confracta membra impendere, multi enim martyres etiam senes; unde illum amamus? quid in eo bonum videmus oculis carnis? Ni
Abbreviated transcription (Latin):
Domum dei desideria et bona eius: sed noli talia
qualia desiderare soles. uel indomo tua. uel indo¬
mo uicini tui. uł indomo patronitui Aliud ẽ¬
quiddam bonum domus illius: Quid opus est
ut nos dicamus. quȩ sint bonã illius dõmus :
Ipse indicet qui cantat. exiens debaby lonia: Re¬
plebimur inquit inbonis domus tuȩ. Quȩ sunt
ista bonas E rexeramus fortasse cor ad aurum.
ad argentum: et cetera preciosa: Noli ista quere¬
re Ista premunt: non leuant: Hic ergo iam bo¬
na illa ietłm. bona illa domus domini. bona il¬
la templidomini meditemur: quia quȩ domus
domini. hoc ipsum templum domini: Replebi¬
mur in bonis domus tue:. S cm̃ est templum tu¬
um: mirabile in iusticia: Ista sunt bona domus
illius: bondixit templum sc̃m mirabile in co¬
lunnis : mirabile in marmorib: mirabile in tec̃¬
tis auratis: sed mirabile iniusticia: Habes foris ocu¬
los unde uideantur marmora. et aurum: in tꝰ

Expanded text:
Domum Dei desidera, et bona ejus domus desidera; sed noli talia, Domum Dei desidera, et bona ejus domus desidera; sed noli talia, qualia desiderare soles vel in domo tua, vel in domo vicini tui, vel in domo patroni tui. Aliud quiddam est bonum domus illius. Quid opus est ut nos dicamus quae sint bona illius domus? Ipse indicet qui cantat exiens de Babylonia: Replebimur, inquit, in bonis domus tuae. Quae sunt bona ista? Erexeramus fortasse cor ad aurum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerere; ista premunt, non levant. Hic ergo jam bona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bona illa templi Domini meditemur: quia quae domus Domini, hoc ipsum templum Domini. Replebimur in bonis domus tuae: sanctum templum tuum, mirabile in justitia. Ista sunt bona domus illius. Non dixit, Templum sanctum tuum, mirabile in columnis, mirabile in marmoribus, mirabile in tectis auratis; sed mirabile in justitia. Habes loris oculos unde videas marmora et aurum: intus
Abbreviated transcription (Latin):
sisti: In illo simus: et assumemur: In illo simus:
et electi erimus: E quid nobis dabitur: In ha¬
bitabit inquit inatriis tuis ierłm: Illa ẽ enĩ cui
cantat qui incipiunt exire debabylonia: in ha¬
bitabit in atrus tuis Replebimur inbonis do¬
mus tuȩ: Quȩ sunt bona domus deic Fr̃s: cons¬
tituamus nobis aliquam domum diuitẽ: quan¬
tis bonis referta sit. quam copiosa sit. uasa quam
multa ibi aurea. sed et argentea: quantum fami.¬
liȩ. quantum iumentorum et animalium: Ipsa de¬
niq domus quam delectat picturis. marmore. la¬
quearibus. columnis. spaciis. cubiculis: et deside¬
rantur talia : sed adhuc exconfusione babyloniȩ:
amputa ista omnia desideria. ociuis ierłm: am¬
puta: Siuis redire: non te delectet captiuitas:
S iam cepisti exire: noli retro respicere: nolire¬
manere inuia: Non desunt ad huc hostes: qui
tibi ꝑsuadeant captuuitatem et peregrinatio¬
nen: Iam non p̃ualeant suꝑ te sermones iniqͦ:

Expanded text:
sisti. In illo simus, et assumemur; in illo simus, sisti. In illo simus, et assumemur; in illo simus, et electi crimus. 8. Et quid nobis dabit? Inhabitabit, inquit, in atriis tuis. Jerusalem illa est, cui cantant qui incipiunt exire de Babylonia: Inhabitabit in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae. Quae sunt bona domus Dei? Fratres, constituamus nobis aliquam domum divitem; quantis bonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam multa ibi aurea, sed et argentea; quantum familiae, quantum jumentorum et animalium; ipsa denique domus quam delectet picturis, marmore, laquearibus, columnis, spatiis, cubiculis; et desiderantur talia, sed adhuc ex confusione Babyloniae. Amputa omnia ista desideria, o civis Jerusalem; amputa! si vis redire, non te delectet captivitas. Sed jam coepisti exire: noli retro respicere, noli remanere in via. Non desunt adhuc hostes qui tibi persuadeant captivitatem et peregrinationem: jam non praevaleant super te sermones iniquorum.
Abbreviated transcription (Latin):
reses non assumit: Multitudinem dese fecert̃:
non est unus qui assumitur: Qui autem manẽt
inconpage xp̃i et menbra sunt euis: faciunt qͦ¬
dam modo unum uirum de quo dicit apostolus
Donec occurramus omnes mnagnitionẽ filii dei
inuirum ꝑfectum: inmensuram etatis pleni¬
ẽ xp̃c: quia caput uiri xp̃s est. Ipse ẽ ille beatus
uir quinon abiit inconsilio impiorum: et oe te¬
ra quȩ ibi dicuntur: Ipse ẽ qui assumitur: Non
est extranos: In ipsius menbris sumus: subuno ca¬
pite regimur: Ilno spũ om̃s uiuimꝰ: unampatͥ¬
am omnes desideramus Uideamus gͦ quodad
xp̃m dicitur. utrum ad nos ꝑtineat: et de nobis
dicatut: Interrogemus conscientias nr̃as : Amorẽ
illum ꝑscrutemur: et si adhuc paruus est. et mͦ
natꝰ amor iste. forte enim modo in aliquo ger-¬
minauit: diligenter extirpet uixta germinan.¬
tes spinas. id est curas seculares: ne crescendo sc̃m
germen effocent Beatus quem elegisti et assũp¬

Expanded text:
reses non assumit: multitudinem de se lecerunt; reses non assumit: multitudinem de se lecerunt; non est unus qui assumatur. Qui autem manent in compage Christi, et membra ejus sunt, faciunt quodammodo unum virum, de quo dicit Apostolus: Donec occurramus omnes in agnitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis pleniput viri Christus est . Ipse est ille beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et caetera quae ibi dicuntur : ipse est qui assumitur. Non est extra nos; in ipsius membris sumus, sub uno capite regimur, uno spiritu omnes vivimus, unam patriam omnes desideramus. Videamus ergo quod ad Christum dicitur, utrum ad nos pertineat, et de nobis dicatur: interrogemus conscientias nostras, amorem illum perscrutemur; et si adhuc parvus est, et modo natus amor iste forte enim modo in aliquo germinavit, diligenter exstirpet juxta germinantes spinas, id est curas saeculares, ne crescendo sanctum germen offocent. Beatus quem elegisti et assump
Abbreviated transcription (Latin):
propiciaberis B eatus quem elegisti & assump¬
sisti. Quis est electus abeo. et assumptus abeo et
assumptus aliquis electus a saluatore dño nr̃o
iħu xp̃o: Anipse scdm carnem quod homo est.
electus et assumptus ẽ. ut tanquam uerbodei
dicatur quod erat inpͥncipio. sicut dicit euan¬
gelista. inprincipio erat uerbum. et uerbum
erat apud dm̃. et deuserat uerbum: quia et
ipse filius dei uerbum dei. de quo etiam dicit.
omnia ꝑ ipsum facta sunt. et sine ipso factum
est nichil. Ut illi dicatur filio dei. quia ipse
est sacerdos nr̃. postea carne assũpta. beatus
quem elegisti et assumpsisti. idẽ ille homo qͦ
indutus est. qui cepit extemꝑe. natus ex femi¬
na. templum quodam modo illius ẽ quisem¬
ꝑ inȩternum ẽ et mȩternum fuit: anpotius ip¬
se xp̃c assumpsit quendam beatum et non dica¬
tur ipse quem assumpsit. quasi inplurali nune¬
ro sed insingularis Ulnum enim assumit: quia
unitatem assumit:. Scismata non assumit: hẽ¬

Expanded text:
rs. 5, 6. Beatus quem elegisti, et assumpsisti. Quis est electus ab eo, et assumptus? Aliquis electus a Salvatore nostro Jesu Christo? An ipse secundum carnem, quod homo est, electus et assumptus est? ut tanquam Verbo Dei dicatur quod erat in principio, sicut dicit evangelista, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; quia et ipse est Filius Dei, Verbum Dei, de quo etiam dicit, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil : ut illi dicatur Filio Dei, quia ipse est sacerdos noster, postea carne assumpta, Beatus quem elegisti, et assumpsisti: id est, ille homo quo indutus es, qui coepit ex tempore, natus ex femina templum quodammodo illius qui semper in aeternum est, et in aeternum fuit. An potius ipse Christus assumpsit quemdam beatum, et non dicitur ipse quem assumpsit quasi in plurali numero, sed in singulari? Unum enim assumit, quia unitatem assumit. Schismata non assumit, hae