comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ amplexꝰ ẽ. Ego inqͥt demoniũ ñ ha¬
beo. Ndix̃ ñ sũ samaritanꝰ: sic intellegi u o¬
lens nrm secẽ custodẽ. Miseratꝰ gͦ accessit:
curaũ. ad stabulũ ꝑdux̃: impleũtirta eũ
miscłiã. Ille iã potest ambulare: potest &¬
fugere. Quo fugerd nͥ ad dm̃ ͭ ubi fec̃ sibi do¬
meũ estu. & ꝓpt̾ nom̃ tuũ dux mͥ eris. & e¬
nutries me. Aꝓpt̃ meritũ meũ. sed ꝓpt̾ no¬
m̃ tuũ: ut tu glorificeris. Nqr ego dignus
sũ. dux mͥ eris. ne aberrẽ a te. Et enutries
me: ut ualidus sĩ ad manducandũ ȩscam
qͣ pascis anglõs. Hic enĩnos lacte nutrit. qͥ nob̾
cȩlestẽ cibũ ꝓmisit: & usus ẽ mat̾na miscđia.
Sic̃ enĩ mat̾ lactans eandẽ ȩscã cui sumendȩ
dit:. hoc enĩ accipit paruulꝰ qd accepturꝰ erat
ad m̃sa ͥ seo qd ꝑ carnẽ traicit᷑ c̃gruit paruu¬
lo: sic dñs sapientiã suã ut lac nob̾ facer&. car¬

Expanded text:
emonium non habeo: non dixit, Non sum Samaritanus: sic intelligi volens nostrum se esse custodem. Miseratus ergo accessit, curavit, ad stabulum perduxit, implevit circa eum misericordiam: ille jam potest ambulare, potest et fugere. Quo fugeret nisi ad Deum, ubi fecit sibi dot propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me: non propter meritum meum, sed propter nomen tuum, ut tu glorificeris, non quia ego dignus sum; dux mihi eris, ne aberrem a te; et enutries me, ut validus sim ad manducandum escam, qua pascis Angelos. Hic enim lacte nos nutrivit, qui nobis coelestem cibum promisit; et usus est materna misericordia. Sicut enim mater lactans eamdem escam, cui sumendae dit hoc enim accipit parvulus quod accepturus erat ad mensam, sed quod per carnem trajicitur, congruit parvulo; sic D
Abbreviated transcription (Latin):
timens irã dĩ. Quo abibo a spũ tuo: & qͦ a fa¬
cie tua fugiã : si ascendero incęlũ tu ibies. si
descendero ad infernũ ad es. Quocũq tero.
ibi te inueniã. & si irasccris ultorẽ te inue¬
nio siplacatꝰ es adiutorẽ. Nichil mͥ gͦ restat.
nͥ ad te fugere: ñ a te. Ut euadas hominem aña
qͥcũq seruus es. fugis in ea loca ubi ñ ẽ dñs
tuus. Ut euadas dm̃ꝰ fuge ad dm̃. Nã ñ ẽ qͦ
fugias dm̃. Presto st̃ om̃a: & nuda om̃ipoten
gio adte. Nã sime ñ sanas ambulare ñ possũ
fugere qͦmͦ potero : qͦ ir&. qͦ fuger&. si ambu¬
lare ñ poss&. semiuiuus in uia sauciatꝰ uul¬
ncrib latronũ: quẽ transiens sacerdos pte¬
rut: transiens leuita p̃terut: transiens sa¬
maritanꝰ miseratꝰ ẽ: id. ẽ ipse dñs qͥ miseratꝰ :
genꝰ humanũ. Samarites enĩ. custos int̾p̃ta¬
tur. & qͥs ẽ qͥ nos custodit. si ille deserit: me¬

Expanded text:
 a fa a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades . Quocumque iero, ibi te invenio. Et si irasceris, ultorem te invenio; si placatus es, adjutorem. Nihil mihi ergo restat, nisi ad te fugere, non a te. Ut evadas hominem dominum quicumque servus es, fugis in ea loca ubi non est dominus tuus: ut evadas Deum, fuge ad Dominum. Nam non est quo fugias Deum. Praesto sunt omnia et nuda Omnipotentgio ad te. Nam si me non sanas, ambulare non possum, fugere quomodo potero? Quo iret, quo fugeret, si ambulare non posset, semivivus in via, sauciatus vulneribus latronum? Quem transiens sacerdos praeteriit, transiens Levita praeteriit, transiens Samaritanus miseratus est , id est ipse Dominus, qui miseratus est genus humanum. Samarites enim custos interpretatur. Et quis nos custodit, si ille deserit? Me
Abbreviated transcription (Latin):
iuxisse gͦ celeritas hec qͣre: qr transuola
tẽpora: & qͦd tͥ tardũ ẽ. in oculis dĩ breue
ẽ. lã hic celeritatẽ istã intellexerat in ex¬
tasi: accelera ut eximas me. Esto mͥ indm̃
ꝓtectorẽ: & indomũ refugu.ut saluũ me
facias. Domꝰ refugii tumͥ esto ds̃: ꝓtector
domꝰ refugu. Aliqͣndo enĩ periclitor: & uo¬
lo fugere. Quo fugio: ad quẽ locũ tutꝰ fu¬
gio : ad quẽ monte : ad quã speluncã : ad
quȩ tecta munita : qm arcẽ teneã: qͥbus
muris ãbiar : qͦcũq iero. seqͦr me. Quicqͥd
enĩ uis potes fugere homo:. pt̃ c̃scientiã
tuã
Intra in domũ tuã: reqͥesce in lecto tuo. Intra
in interiora. interius habere nichil potes qͦ
fugias a ẽscientia tuaͬ si rodt̃ te peccata tu¬
a.Quia uͦ dix̃ accelera ut eximasme & in tu¬
a iustitia erue me. ut dimittas peccata męa.¬
& edifices in me iustitiãtuã: tumͥ cris domꝰ
refugu. adte c̃fugio. Nã a te qͦ fugiã: iras¬

Expanded text:
re? Quia transvolant tempora: et quod tibi tardum est, in oculis Dei breve est. Jam hanc celeritatem iste intellexerat in ecstasi. Accelera ut eximas me. Esto mihi in Deum protectorem et in domum refugii, ut salvum me facias. Domus refugii tu mihi esto, Deus protector, domus refugii. Aliquando enim periclitor, et volo fugere: quo fugio? ad quem locum tutus fugio? ad quem montem? ad quam speluncam? ad quae tecta munita? Quam arcem teneam? quibus muris ambiar? Quocumque iero, sequor me. Quidquid enim vis potes fugere, homo, praeter conscientiam tuam. Intra in domum tuam, requiesce in lecto tuo, intra in interiora: interius habere nihil potes, quo fugias a conscientia tua, si rodunt te peccata tua. Quia vero dixit: Accelera ut eximas me, et in tua justitia erue me, ut dimittas peccata mea, et aedifices in me justitiam tuam: tu mihi eris domus refugii, ad te confugio. Nam a te quo fugiam? Iras
Abbreviated transcription (Latin):
poss& xp̃m ẽẽ caput de corpꝰ. sponsũ & sponsã:
filiũ cdĩ & eccłam . filiũ dĩ factũ filiũ hominis
ꝓpt̃ nos. ut filios hominũ facer& filios dĩ: atq
ia essent duo in carne una insacram̃to magno:
qr agnoscunt᷑ inꝓphetis duo in uoce ina. Gra¬
tulatio superius exp̃ssa ẽ. ipsius dicentis. Res¬
pexisti humilitatẽ meã: saluã fecisti de neces¬
sitatib animã meã: nec c̃clusisti me inm. anꝰ
inimici. statuisti in loco spatioso pedes meos.

Expanded text:
 caput et corpus, sponsum et sponsam, Filium Dei et Ecclesiam, Filium Dei factum filium hominis propter nos, ut filios hominum faceret filios Dei; atque ita essent duo in carne una in sacramento magno, qui agnoscuntur in Prophetis duo in voce una. Gratulatio superius expressa est ipsius dicentis: Respexisti humilitatem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus ini
Abbreviated transcription (Latin):
mis : ñ uides qͥd intꝰ c̃fligat inte de te adũsũ
te : ñ audis pugnantẽ & ẽfitentẽ. & ad uito¬
riũ inpugna desiderantẽ : ñ audis athletã
dñi ab agonitheta petentẽ adiutoriũ pug¬
nȩ suȩ : ñ cnĩ sic te expectat ds̃ certantem.
qͣmͦ te expectat editorꝰ. Si forte pugnes in am¬
phiteatro Ille tͥ p̃miũ dare potest si uiceris
aduiuare te periclitantẽ ñ potesti N sic expr¬
tat ds̃. Uide gͦ: adtende cũ qͥ dic̃. ẽ delector
enĩ legi dĩ scdm̃ interiorẽ hominẽ: iu¬

Expanded text:
mis? Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pugna desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus certantem, quomodo te exspectat editor, si forte pugnes in amphitheatro: ille tibi praemium dare potest si viceris, adjuvare te periclitantem non potest. Non sic exspectat Deus. Vide ergo, attende eum qui dicit: Condelector enim legi Dei s
Abbreviated transcription (Latin):
iecti. Necc̃clusisti in manꝰ inimici. Nuicinitui.
ñ cõpossessoris tui. ñ eiꝰ eũ qͦ militasti & eũ lesisti:
aut forte in tua ciuitate iniuriã ei fecisti. Isti
enĩ tales st̃. ꝓ qͥb orare debemꝰ. Aliũ habemꝰ in¬
imicũ diabolũ: serpentẽ antiquũ. Om̃s mori¬
entes. si bene moriam: ab eiꝰ manib liberamͣ.
Quicũq enĩ male moriunt᷑ insuis iniqͥtatib.
ci nr̃i. Ille enĩ nos ꝑ cupiditates nr̃as uult ca¬
te aũ dõ animã nr̃am de necessitatib nr̃is. qͥd
erit qd in nob̾ teneat inimicꝰ. ut ẽcludamur
in manuꝰ eiꝰ : statiusti in loco spatioso pedes
meos. Certe angusta uia. Laboranti an¬
gusta ẽ. amanti lata ẽ. Fadẽ quȩ angusta ẽ.
lata fit. In spatioso dix̃ posuisti pedes meos
ne angustati pedes mei irent in se: & incur¬
rendo in se deicerent me. Ergo q̃d ait posu¬
isti in spatioso pedes meos: plane fecisti mͥ
facilẽ iustitiã. que mͥ erat aliqͣndo diffici¬

Expanded text:
ec conclusisti me in manus inimici: non vicini tui, non compossessoris tui, non ejus cum quo militasti et eum laesisti, aut forte in tua civitate injuriam ei fecisti; isti enim tales sunt pro quibus orare debemus. Alium habemus inimicum, diabolum, serpentem antiquum. Omnes morientes, si bene moriamur, ab ejus manibus liberamur. Quicumque enim male moriuntur in suis iniquitatibus, ci nostri: ille enim nos per cupiditates nostras vult cate autem Deo animam nostram de necessitatibus nostris, quid erit quod in nobis teneat inimicus, ut concludamur in manus ejus? 15. Statuisti in spatioso pedes meos. Certe angusta via est : laboranti angusta est, amant, lata est. Eadem quae angusta est, lata fit. In spatioso, dicit, posuisti pedes meos, ne angustati pedes mei irent in se, et incurrendo in se dejicerent me. Ergo quid ait, Posuisti in spatioso pedes meos? Plane fecisti mihi facilem justitiam, quae mihi erat aliquando diffici
Abbreviated transcription (Latin):
ait ioħ̃s. Qui odit frẽm suũ. in tenebris est.
usq adhuc. Anteqͣm gͦ eat᷑ intenebras. c̃tur¬
bat᷑ oculus in ira. sedcauendũ ẽ ne ira uerta¬
tur in odiũ: & oculus extinguat᷑. Iste gͦ dic̃.
Turbatus ẽ p̃ira oculus m̃s. anima mea & uent̃
m̃s. hoc ẽ t᷑bata st̃ interiora mea. Uentrẽ pro¬

Expanded text:
ait Joannes: Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc . Antequam ergo eatur in tenebras, conturbatur oculus in ira: sed cavendum est, ne ira vertatur in odium, et oculus exstinguatur. Iste ergo dicit: Turbatus est prae ira oculus meus, anima mea et venter meus; hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ: & ñ dedistis mͥ manducare. Ctẽpnebant
tẽ qͣndo esurienti xp̃o ñ dabant cibũ. qͣn¬
dositienti ñdabant potũ qͣndo nudũ ñ
uestiebant. peregrinũ ñ suscipiebant. e¬
grotantẽ ñ iuisitabant: t̃c̃ ẽtẽpnebant. Cũ
cȩperint ista illis enumerari c̾fundent᷑. &
hȩx c̃fusio in ȩt̃nũ erit. Hlanc timens iste qͥ
paud. uł cuiꝰ ad dm̃ ẽ m̃tis excessꝰ hȩc rogat.
Inte dñe speraui ñ c̾fundar inet̃nũ. & in tu¬
a iustitia libera me & exime me. Nã si ad¬
tendas ad iustitiã meã: dãpnas me. Intua

Expanded text:
enim, et non dedistis mihi manducare . Contemnebant tunc quando esurienti Christo non dabant cibum, quando sitienti non dabant potum, quando nudum non vestiebant, peregrinum non suscipiebant, aegrotantem non visitabant, tunc contemnebant: cum coeperint illis ista enumerari, confundentur, et haec confusio in aeternum erit. Hanc timens iste qui pavet, vel cujus ad Deum est mentis excessus, hoc rogat, In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. 6. Et in tua justitia erue me, et exime me: nam si attendas ad ju
Abbreviated transcription (Latin):
ta unũ corpꝰ. Ergo simul om̃s nos cũ capite
nr̃o xp̃c: sine capite nr̃o nichd ualentes. lua¬
re ꝰ qr nos cũ capite nr̃o uitis. sine capite
nr̃o q̃d absit sarm̃ta p̾cisa. nͥ alicui operi
agricolarũ. sed igni tantũ mͦ destinata.
Ideo & ipse in cugłio. Ego sũ uitis. uos estis pal¬
mites: pat̾ m̃s agricola. & sine me inquit.
nichil potestis facere. Dne si sine te
nichil: totũ inte. Ꝙ enĩ qͥcqͥd ille
oꝑat᷑ ꝑ nos nos iudemopari. Potest ille
multũ. & totũ sine nob̾. nos nichil sine ipso.
Ergo in qͥcũq extasi loqͣt᷑. siue pauore siuȩ
exccssu m̃tis: ẽgruunt quȩ dicunt᷑. Dicam
in xp̃i corporc. dicamꝰ om̃s qͣsi unꝰ: qr oẽs
ꝯfusio tp̃ralis. utilis ꝑtͥbatio animi respicientis peccata sua :
respectione horrentis. horrore crubescen¬
tis erubescentia corrigentis. Unde diẽ apłs.
ñ de p̃sentib donis. scd de p̾teritis pcccatis.
Hanc c̃fusionẽ ñ formid&e xp̃ianꝰ. limo si

Expanded text:
l omnes nos cum capite nostro Christo, sine capite nostro nihil valentes. Quare? Quia nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo et ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil potestis facere . Domine, si sine te nihil, totum in te. Etenim quidquid ille per nos, nos videmur operari. Potest ille multum et totum sine nobis, nos nihil sine ipso.pavore, sive excessu mentis, congruunt quae dicuntur. Dicamus in Christi corpore, dicamus omnes quasi unus, quia omnes confusio temporalis utilis, perturbatio animi respicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescentis, erubescentia corrigentis; unde dicit et Apnon de praesentibus donis, sed de praeteritis peccatis. Hanc confusionem non formidet christianus: imo si
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i tẽptat᷑ usq infinẽ fr̃s mei. qͣndo ius¬
suẽ nescio ꝗͥo ẽtra xp̃ianos mali: simul
inpingebat᷑ in hoc corpꝰ. Totũ impingebat᷑: ũn
dictũ ciat inpsalmo. Tãꝗͣ cumulus harenȩ mars
impulsꝰ sũ ut caderẽ: & dñs suscep̃ me. At ubi
finitast̃ illa quȩ totũ corpꝰ inpingebant ut ca

Expanded text:
i tentatur usque in finem. Fratres mei, quando jussum est nescio quid contra Christianos mali, simul impingebatur hoc corpus, totum impingebatur: unde dictum erat in psalmo: Tanquam cumulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . At ubi finita sunt illa quae tot
Abbreviated transcription (Latin):
corpore. ex sponso & sponsa. Nã unitatem
ꝑsone huiꝰ mirã & excellentẽ: cõm̃dat &iã
isaias ꝓpheta. Nã loquens &iã in eoxp̃e in
ꝓphetia ait. Sic̃ sponso alligaũ mͥ mitrã. &
sic̃ sponsã ornauit me ornam̃to. Sedixit
sponsũ: se sponsã. Quare se sponsũ. se sponsã:
nisi q er̃ duo in carne una: si duo in carne
una: cur ñ duo in uoce una: loqͣt gͦ xp̃c. qr

Expanded text:
nitatem personae hujus miram et excellentem, commendat etiam Isaias propheta: nam loquens etiam in eo Christus in prophetia ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Se dixit sponsum, se sponsam: quare se sponsum, se sponsam, nisi quia erunt duo in carne una? Si duo in carne una, cur non duo in voce una? Loquatur er
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ nͥ conexionc caritatis adherer& capiti fu¬
oait unꝰ fier& ex capite & corpore: ñ de cȩlo
quendã ꝑsecutorẽ corripiens dicer&. Saule sau¬
ris: hoc ẽ qͥd m̃bra mea. Et caput ꝓ m̃bris ela¬
mabat: & m̃bra inse caput transfigurabat. Uo
pcdẽ meũ: se dix̃ calcari quã nemo tetigit: sed
pes qͥ calcatꝰ c̃ a lingua ñ separatꝰ ẽ. Ergo & iã
sic ñ in ẽgrue intellegiꝰt᷑ extasis pauor. Quid

Expanded text:
charitatis adhaereret capiti suo, ut unus fieret ex capite et corpore, non de coelo quemdam persecutorem corripiens diceret, Saule, Sauris, hoc est, quid membra mea? caput pro membris clamabat, et membra in se caput transfigurabat. Vocem pedem meum, sed se dixit calcari, quam nemo tetigit: sed pes qui calcatus est, a lingua non separatus est. Ergo etiam sic non incongrue intelligitur ecstasis, pavor. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ ͦ siꝓrsꝰ ita ẽ& homo ut ds̃ ñ ess&. magis
gauder& resurrecturꝰ: qͣm pauer& mori¬
turꝰ. Uerũ tam̃ qr dignaiꝰ ẽ assu mere for¬
mã serui ut in ea nos uestir& in se. qͥñ est
dedignatꝰ assumere nos in se. ñ ẽ dedigna¬
& nos loqueremͣ ũbis ipsius. Hec enĩ mira cõ¬
mutatio facta ẽ & diuina st̃ꝑacta cõmer¬
tia mutatio rerũ cȩlebrata in hoc mundo:
a negotiatore cȩlesti. Uenit accipere ẽ tume¬
lias. dare honores. Ueñ haurire dolorẽ: da¬
re salutẽ. Ueñ subire mortẽ: dare uitã. Ilo¬
riturꝰ gͦ ex eo qd nr̃m habebat. ñ inse sed in

Expanded text:
et, ut Deus non esset, magis gauderet resurrecturus, quam paveret moriturus? Verumtamen quia dignatus est assumere formam servi, et in ea nos vestire se; qui non est dedignatus assumere nos in se, non est dedigna nos loqueremur verbis ipsius. Haec enim mira commutatio facta est, et divina sunt peracta commercia, mutatio rerum celebrata in hoc mundo a negotiatore coelesti: venit accipere contumelias, dare honores; venit haurire dolorem, dare salutem; venit subire mortem, dare vitam. Moriturus ergo ex eo quod nostrum habebat, non in se, sed
Abbreviated transcription (Latin):
magna multitudo dulcedinis tuȩ dñe. Ex¬
clam& hic ꝓph&a ista cernens & mirans. quam
multis modis copiosa ẽ dulcedo tua dñeͣm
ab sc̃disti tim̃tib te dñc. Uiã eos qͦs em̃das
multũ amas s ne dissoluta securitate ne¬
glegentius agant: abscondis ab eis dulcȩ¬
dinẽ amoris tui. qͥb utile ẽ timere te. Per¬
fecisti aũ sperantib inte. ꝑfecisti aũhanc
dulcedinc̃ sperantib inteͥ ñ subtrabens es

Expanded text:
magna multitudo dulcedinis tuae, Domine: exclamat hic Propheta ista cernens, et mirans quam multis modis copiosa est dulcedo tua, Domine. Quam abscondisti timentibus te: etiam eos quos emendas, multum amas; sed ne dissoluta securitate negligentius agant, abscondis ab eis dulcedinem amoris tui, quibus utile est timere te. Perfecisti sperantibus in te: perfecisti autem hanc dulcedinem sperantibus in te; non enim subtrahis eis
Abbreviated transcription (Latin):
iocundasti in imicos meos suꝑ me. Uera gͦ
erit uox ista in ppło dĩ. Qui ppłs mͦ angu¬
stat᷑. mͦ tribulat. tantis tẽptationib. tan¬
tis scandalis. tantis insecutionib tanta
p̃ssura. Hȩc torm̃ta animi. ñ sentit in
ecełã qͥ ñ ꝓfic̃. Putat enĩ. qr pax. ẽ. Sed inci¬
piat ꝓficere. & tc̃ uid&̾ in qͣ p̃ssura ẽ: quia
cũ creiusse herba & fructũ feciss&. tunc
apparuer̃ & zizania. Et qͥ apponit scien¬
tiã: apponit dolorẽ. ꝓficiat & uidebit
ubi sit. existat & uidebit fructꝰ: & apꝑa¬
rebunt zizania. Uox ueridica ẽ ꝑ apłm.
Sed & om̃s qͥ uolunt inqͥt pie uiuere in
xp̃o: ꝑsecutionẽ patiunt᷑. Maligni aut̃

Expanded text:
 me. Vera ergo erit vox ista in populo Dei, qui populus modo angustatur, modo tribulatur, tantis tentationibus, tantis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania : et qui apponit scientiam, apponit dolorem . Proficiat, et videbit ubi sit: existat fructus, et apparebunt zizania. Vox veridica est per ApoSed et omnes qui volunt, inquit, pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur. Maligni aut
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ñ erubescã insultantib mͥ: ex eo qd inuocaui¬
te. Crubescant impii. & deducant᷑ in ufernũ.
ens ppłis sacram̃ta in me tuã. fac obstupesce¬
re labia fingentiũ de me falsa. Quȩ locͣuntur
aduersꝰ iustũ in iqͥtatẽ. in suꝑbia & c̃tẽptitaue
loqunt᷑ aduersꝰ xp̃m iniqͥtatẽ. suꝑbientes &¬

Expanded text:
non erubescam insultantibus mihi, ex eo quod te invocavi. Erubescant impii, et deducantur in infernum: ens populis sacramenta in me tua, fac obstupescere labia fingentium de me falsa. Quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu: quae loquuntur advers
Abbreviated transcription (Latin):
Tantꝰ aũ fuit ille m̃tis excessꝰ. ut dicer& siue
incorpore siue extra corpꝰ nesciꝯds̃ scit. G
si hẽ excessũ m̃tis id ẽ hanc extasin signifi¬
cat tituł psalmi huiꝰ: magna ꝓfecto & alta
quȩdã sperare debemꝰ dicturũ eũ qͥ c̃didit

Expanded text:
iceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eum qui condidit
Abbreviated transcription (Latin):
manib tuis sortes meȩ. Inpotestate tua
st̃ sortes meȩ. Nenĩ ullũ uideo meritũ. qͦ
de uniu̾sa impicate generis humani. me
potissimũ elegisti ad salutẽ. Et si ẽ apud
te iustꝰ & occultꝰ ordo electionis meȩ. ego
tam̃ quẽ hoc lat& ad tunicã dñi mei sorte
ꝑueni. Erue me de manib inimicoꝵ meoꝵ:

Expanded text:
manibus tuis sortes meae: in potestate tua sunt sortes meae. Non enim ullum video meritum, quo de universa impietate generis humani me potissimum elegisti ad salutem: et si est apud te justus et occultus ordo electionis meae, ego tamen quem hoc latet, ad tunicam Domini mei sorte perveni . Erue me de manibus inimicorum meorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ri mͥ. Qm̃ audiui uituꝑationẽ multoꝵ.
accolentiũ incircuitu. Qm̃ audiui uitu¬
perantes multos in peregrinatione
huiꝰ t̾rȩ. iuxta mc sequentes circuitũ tẽ¬
poꝵ. & mecũ inpatriã ẽtnã redire recu¬
santes. Dũ c̃gregarent᷑ ipsi simul aduersũ
me: ut acciꝑent animã mcã c̃siliati st̃. uUt
c̃sentir& cis anima mea. quȩ morte poss&
de potestate eoꝵ exirc. facile exrogitaue¬
rt̃ c̃siliũ qͦ nec mori me sinerent. Ego aũ¬

Expanded text:
iam audivi vituperationem multorum accolentium in circuitu: quoniam audivi vituperantes me multos in peregrinatione hujus terrae juxta me, sequentes circuitum temporum, et mecum in patriam aeternam redire recusantes. Dum congregarentur ipsi simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt: ut consentiret eis anima mea, quae morte posset de potestate illorum facile exire, excogitaverunt consilium, quo nec mori me sinerent. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
re uita mea. Qm̃ uita mea ẽ c̃fiterite. sed
defec̃ indolore cũ dixiss&e inimicꝰ. torque¬
ant᷑ donec negent. & anni mei ingemiti¬
bus. Tẽp̃ra quę ago in hoc scło.ñ mͥ mor¬
te auferunt᷑. sed manent atq ingemitib
st̃. Infirmatꝰ ẽ incgestate uigor m̃s. Egeo
sanitate huiꝰ corporis. nec parcit᷑ cruciati¬
b Egco resolutione huiꝰ corporis: & par¬
cit᷑ morti & in hac egestate: infirmata
c̃ fiducia mea. Et ossa mea c̃t᷑bata st̃. Et fir¬
mitas mea c̃turbata ẽ. Suꝑ inimicos meo

Expanded text:
re vita mea: quoniam vita mea est confiteri te, sed defecit in dolore, cum dixisset inimicus: Torqueantur donec negent. Et anni mei in gemitibus: tempora quae ago in hoc saeculo, non mihi morte auferuntur, sed manent, atque in gemitibus sunt. Infirmatus est in egestate vigor meus: egeo sanitate hujus corporis, nec parcitur cruciatibus; egeo resolutione corporis, et parcitur morti: et in hac egestate infirmata est fiducia mea. Et ossa mea conturbata sunt: et firmitas mea conturbata est. 12. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦt qͦt ercaͬ unt filios & creaturist̃ ex adã
st̃. ex qͦ ipsi creati st̃. Uesꝑe demorabitur
oriri fidelib lux. quȩ occiderat peccato
no resurrex̃ de sepulchro ut qͦd dedica¬
uit in fundam̃to. hoc ꝓmitter& domui.
tutinũ qr resurrex̃ t̾cia die. Depultꝰ es
& tu uesꝑe in para dyso: & resurrexisti
t̃cio die. Qmͦ t̃cio die : si sclm cogites unꝰ
dies c̃ ante legẽ. scds sub lege. t̾cius sub
gr̃a. Qđ triduo illo ostendit caput tuũ:
hoc triduo sełi ostendit᷑ inte. Qͣndo in ma¬
tutinũ sperandũ ẽ. l&xandũẽ: sedꝑferendũ ẽ¬
mͦ de gem̃dũ. Ego aũ dixi in mea habuN¬
dantia: ñ mouebor inȩ̃t̃nũ. In qua habun
hic hab& habundantiã : nemo. Hlabundantia
homunis quȩ ẽ:erũna. calamitas. Sed diuitiȩ
habent habundantiã. Plus egent. qͣdđo plus
habent. Desiderus uastant᷑. cupiditatib ds¬
sipant᷑: timorib cruciant᷑: tristitia c̃tabes¬

Expanded text:
et quotquot crearunt filios, et creaturi sunt, ex Adam et quotquot crearunt filios, et creaturi sunt, ex Adam sunt, ex quo et ipsi creati sunt. Vespere demorabitur oriri fidelibus lux, quae occiderat peccatorno resurrexit de sepulcro , ut quod dedicavit in fundamento, hoc promitteret domui. tutinum, quo resurrexit, tertio die: sepultus es et tu vespere in paradiso, et resurrexisti tertio die. Quomodo tertio die? Si saeculum cogites, unus dies est ante Legem, secundus sub Lege, tertius sub Gratia. Quod triduo illo ostendit caput tuum, hoc triduo saeculi ostenditur in te. Quando? In matutino sperandum est, laetandum est; sed perferendum e7. vers. 7. Ego autem dixi in mea abundantia: Non movebor in aeternum. In qua abundhic habet abundantiam? Nemo. Abundantia hominis quae est? Aerumna, calamitas. Sed divites habent abundantiam? Plus egent quanto plus habent: desideriis vastantur, cupiditatibus dissipantur, timoribus cruciantur, tristitia contabes
Abbreviated transcription (Latin):
cator dignꝰ. nͥ supplicio : uitã dedit. & si mm¬
piis uitã donaũ. qͥd seruat sidelib : uesꝑe
demorabit᷑ fletꝰ. Nolite timere. qr dixerat
nob̾ psallite. Ethic gemit᷑ ẽ. In psallendo
exultatio. in orando gemitꝰ. Geme de p̃¬
sentib: psalle de futuris. Ora de re: psal¬
le de spe. Uesꝑe demorabit᷑ fletꝰ. Qͥd ẽ. ues¬
pere demorabit᷑ fletꝰ : Uesꝑefit. qͣndo sol oc¬
cidit. Occidit sol ab homine: ĩd. ẽ lux illa
iustitiȩ. p̃sentia dĩ. Ideo qͣndo expulsus ẽ.
adã qͥd dictũ ẽ ingenesi cũ deãbular& ds̃
inpara dẏso : ad uesꝑã deãbulabat ds̃. lam
ille peccator texerat se intra lignũ: nole¬
bat uidere faciẽ di: ad quẽ gaudere c̃suc¬
uerat. Occiderat illi sol iustitiȩ. ñ gaude¬
bat ad p̃sentiã dĩ. Inde inchoata om̃isui¬
ta ista mortalis. Uesꝑe demorabit᷑ fletꝰ
Diueris in fletu. Ogenꝰ humanũ: nasceris
enĩde adã. & sic factũ ẽ. Et nos adã sumꝰ.

Expanded text:
 dedit. Et si impiis vitam donavit, quid servat fidelibus? 16. Vespere demorabitur fletus. Nolite timere, quia dixerat nobis, Psallite; et hic gemitus est: in psallendo exsultatio, in orando gemitus. Geme de praesentibus, psalle de futuris: ora de re, psalle de spe. Vespere demorabitur fletus. Quid est, Vespere demorabitur fletus? Vespera fit quando sol occidit. Occidit sol ab homine, id est lux illa justitiae, praesentia Dei. Ideo quando expulsus est Adam, quid dictum est in Genesi? Cum deambularet Deus in paradiso; ad vesperam deambulabat Deus: jam ille peccator texerat se intra lignum, nolebat videre faciem Dei , ad quam gaudere consueverat: occiderat illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis. Vespere demorabitur fletus. Diu eris in fletu, o genus humanum: nasceris enim de Adam, et sic est factum; et nos ex Adam sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
mini ad nuntiabo. neminẽ lucrabor. Ut
aũ alicui ad nuntiẽ mirabilia tua. lau¬
des tuas. uitã ęt̾nã exurgat caro mea ñ
eat in corruptionẽ. Nã si ierit qͦmͦ eceeroꝵ
hominũ quȩ utilitas insanguine meo: nũ¬
qͥd c̃fitebit᷑ tͥ puluis. aut adnuntiab̾ uerita¬
tc̃ tuã : ẽfessio gemina ẽ: aut peccati aut
laudis. Qndo nob̾ male ẽ in tribulationi¬
b c̃fiteam᷑ peccata nr̃a. Qnͣdo nob̾ bene ẽ

Expanded text:
mini annuntiabo, neminem lucrabor: ut mini annuntiabo, neminem lucrabor: ut autem alicui annuntiem mirabilia tua, laudes tuas, vitam aeternam, exsurgat caro mea, non eat in corruptionem. Nam si ierit quomodo caeterorum hominum, quae utilitas in sanguine meo? Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? Confessio gemina est, aut peccati, aut landis. Quando nobis male est, in tribulationibus confiteamur peccata nostra; quando no
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Dñe in uoluntate tua p̃stitisti decori
meo uirtutẽ: id. ẽ qͥ ñ ex me bonꝰ erã & fortis.
sed ex te crã pulcher & fortis: decori meo uir¬
tutẽ p̃stiteras. ex uoluntate tua qͣ me fece¬
ras. & ut ostenderes mͥ qr ex uoluntate tua
hoc erã: auertisti facit̃ tuã ã me. & factꝰ sum
c̃t᷑bat᷑. Auertit gͦ faciẽ suã ab illo̾. quẽ misit
foras de paradyso. lã hic positꝰ. clam& & di¬
cat. Ad te dñe clamabo. & ad dm̃ icũ de p̃¬
cabor. In para dyso ñ clamabas sed laudabasͣ
ñ gemebas s fruebaris. foris positꝰ geme &
clama. spinqͣt tribulanti: qͥ deseruit suꝑbi¬
entẽ. Ds enĩ suꝑbis resistit. humilib aũ dat
fundam̃ti nr̃i. Quȩ utilitas in sanguine me¬
o. dũ descendo in corruptionẽ : qͥd gͦ orat:
ut resurgat. Sienĩ descendero inqͥt incor¬
ruptionẽ. si sic fuerit corrupta caro mea
qͦmͦ coeeroꝵ hominũ ut in fine resurgat᷑. ut¬
qͥd fudi sanguinẽ: sienĩ ñ mͦ resurgã. ne¬

Expanded text:
cit: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem: id est, quia non ex me bonus eram et fortis, sed ex te eram et pulcher et fortis; decori meo virtutem praestiteras, ex voluntate tua, qua me feceras. Et ut ostenderes mihi, quia ex voluntate tua hoc eram, Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Avertit ergo faciem ab illo quem emisit foras de paradiso . Jam hic positus, clamet, et dicat: Ad te Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor. In paradiso non clamabas, sed laudabas; non gemebas, sed fruebaris: foris positus geme, et clama. Propinquat tribulanti, qui deseruit superbientem. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat fundamenti nostri: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid ergo orat? Ut resurgat. Si enim descendero, inquit, in corruptionem, si sic fuerit corrupta caro mea, quomodo caeterorum hominum ut in fine resurgat, utquid fudi sanguinem? Si enim non modo resurgam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ meã. ꝗͣ respexisti humilitatẽ meã:
qͣ me uanitati in spe subiecisti Saluã fecis ti
de necessitatib animã incã. Saluã fecisti de
necessitatib timoris animã mcã. ut tͥ carita
Nec c̃slusisti me ut ñ haberẽ aditũ respirandi
aboli cupiditate uitę huiꝰ inlaqueantis &
morte t̃rentis.Statiusti in spatioso loco pe¬
des meos. Resurrectione cognita dñi meiͥ &¬
in ea ꝓmissa mͥ spatiat᷑ ꝑ manens in latitu¬
dinẽ lib̾tatis. ab angustus timoris educta
Sed quȩ ẽ ista inspirata ꝑscquentiũ crude¬
litas magnũ mͥ pauore̾ incutiens : mnisere¬
re mei dñe. Neiuĩ de morte t̾reor: s de cru¬
ciatib atq torm̃tis. Ctͣbatꝰ ẽ in ira oculiss

Expanded text:
lit. Quia respexisti humilitatem meam: qua me vanitati in spe subjecisti. Salvam fecisti de necessitatibus animam meam: salvam fecisti de necessitatibus timoris animam meam, ut tibi charinec conclusisti me, ut non haberem aditum respirandi aboli, cupiditate hujus vitae illaqueantis, et morte terrentis. Statuisti in loco spatioso pedes meos: resurrectione cognita Domini mei et mea promissa mihi, spatiatur permanens in latitudinem libertatis ab angustiis timoris educta Sed quae est ista insperata persequentium crudelitas, magnum mihi pavorem incutiens? Miserere mei, Domine. Non enim de morte jam terreor, sed de cruciatibus atque tormentis. Conturbatus est in ira oc
Abbreviated transcription (Latin):
sed pugnandi militib exc̃plũ demons trans.
minanti iudici tum̃ti suꝑbia & dicenti.
nescisqr potestatẽ habeo dimittendi &
occidendi te. abstulit typũ inflantis: et
tãꝗͣ reddens exsufflationẽ qua detumes¬
cer&: ñ haberes in qͥt in me potestatẽ. nͥ tͥ

Expanded text:
 pugnandi exemplum demonstrans, minanti judici, tumenti superbia, et dicenti, Nescis quia potestatem habeo dimittendi et occidendi te? abstulit typhum inflantis, et tanquam reddens exsufflationem qua detumesceret, Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tectorẽ ꝓtector ds̃ estomͥ. & indomũ refu¬
gu. ut saluũ me facias. Et tãꝗͣ domꝰ. qͦrefugi
ꝑ secutores meos. & refugiũ meũ ad relinq̃n¬
d̾os. tumͥ es. Et ꝓpt̃ nom̃ tuũ dux mͥ eris. &
enutries me. Et ut ꝑme in notescas om̃ib gen¬
tib. ꝑ om̃ia seqͣr uoluntatẽ tuã. & paulatĩ
mͥ aggregatis sc̃ĩs adimplebis corpꝰ meũ: &

Expanded text:
tector Deus mihi esto. Et in domum refugii, ut salvum me facias: et tanquam domus, quo refugiepersecutores meos, et refugium meum ad relinquendos tu mihi es. Et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me: et ut per me innotescas omnibus gentibus, per omnia sequar voluntatem tuam, et paulatim mihi aggregatis sanctis adimplebis corpus meum, et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. Audi iã ipsã resurrectionẽ. Cuertisti
planctũ meũ in gaudiũ mͥ. c̃ scidisti saccũ
meũ & accinxisti me l&itia. Qd ÷ saccꝰ : mor¬
talitas. Saccꝰ de capris c̃ficit᷑: & de hedis. Et ca¬
prȩ & hedi : int̾ peccatores ponunt᷑. Dñs denu¬
mero nr̃o saccũ solũ accep̃. ñ assũpsit meritũ
sacci. Meritũ sacci peccatũ ẽ: saccꝰ ille morta¬
litas ẽ. Assũpsit ꝓpt̾ te mortalitatẽ. qͥ meri¬
tũ mortis ñ habebat. Meritũ enĩ mortis ille
hab&. qͥ peccat. Ille aũ qͥ ñ peccaũ. ñ habuit
meritũ sacci. Alio loco. ipsius ẽ uox dicen¬
tis. Egoaũ cũ mͥ molesti ceñt: induebã me ci¬
licio. Qđ ẽ hoc. induebã me cilicio: hoc op¬
ponebã ꝑseqͤntib qͦd habeo de cilicio᷑. ut ho¬
minẽ illũ putarent. absc̃dit se ab ocuł ꝑse¬
quentiũ: qr indigni erant ꝑsccutores qͥ ui¬
derent indutũ cilicio. Ec̃scidisti saccum

Expanded text:
tisti planctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia. Quis est saccus? Mortalitas. Saccus de capris conficitur et de hoedis, et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur . Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumpsit meritum sacci. Meritum sacci, peccatum est: saccus ille, mortalitas est. Assumpsit propter te mortalitatem, qui meritum mortis non habebat. Meritum enim mortis ille habet qui peccat: ille autem qui non peccavit, non habuit meritum sacci. Alio loco ipsius est vox dicentis: Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio . Quid est hoc, induebam me cilicio? Hoc opponebam persequentibus, quod habeo de cilicio. Ut hominem illum putarent, abscondit se ab oculis persequentium; quia indigni erant persecutores qui viderent indutum cilicio. Ergo, conscidisti saccum
Abbreviated transcription (Latin):
fortĩ. & inꝑsecutionib. Nã de extasis quę ad¬
dita ẽ titulo excessũ mtis significat. quȩ fit
uł pauore. uł aliqͣ reuelatione. Sed in hoc
psalmo. ꝓauor maxime apparde ꝑt᷑bati ppłi
dĩ ꝑsccutione om̃iũ gentiũ: & defectu ꝑ orbẽ
fideiSedpͥor loqͥt᷑ ipse mediatorꝰ. deinde re¬
dẽptꝰ sangiune ipsius ppłs grãs agit. Ad ex
finẽ & infNe

Expanded text:
forti in persecutionibus. Nam et ecstasis, quae adforti in persecutionibus. Nam et ecstasis, quae addita est titulo, excessum mentis significat, quae fit vel pavore, vel aliqua revelatione. Sed in hoc psalmo pavor maxime apparet perturbati populi Dei persecutione omnium gentium, et defectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator. Deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extfinem, et in fine
Abbreviated transcription (Latin):
pore. Qđ ẽ. ñ cõpungar:iã ñ moriar. Cõpun¬
ctus ẽ enĩ cũ incruce pender&. lancca ꝑcus¬
susẽ. Caput gͦ nr̃m dic̃ ñ cõpungar: ĩã ñ mo¬
riar. Nos aũ qͥd dicimꝰ : ꝓpt̾ dedicationẽ domꝰ:
ñ nos cõpungat c̃scientia. stimulis peccatoꝵ.
ducare. E ibi ẽ ꝙ hic. Ibi inse. hic in nob̃. Qͥd
gͦait: ut cant& t gła mea: & ñ cõpungar. Ge¬
mit tͥ humilitas meaͥ. cantab̾ tͥ gła mea. iã
infinẽ. Onẽ ds̃ m̃s in ȩt̃nũ c̃fitebor t̃. Quid ẽ¬
in ȩt̃nũ cͣfitebor tͥ: inct̾nũ laudabo te. Quia
diximꝰ cẽ c̃fessionẽ & in laudib. ñ tantũ inpec¬
catis. Cfitere gͦ mͦ q̃d tu fecisti in dm̃. & ẽfite¬
beris qͥd tͥ feccrit ds̃. Quid fecisti: peccata ad
tͥ ds c̃fitenti iniqͥtatẽ tuã: dimittit pecca
ta᷑ ut ci pꝰea laudes ipsius c̾fitens in et̃nũ. ñ
In finẽ psalmus ipsi dauid. extasis.
Infinẽ psalmꝰ ipsi dauid. mediatori manu

Expanded text:
. Compunctus est enim cum in cruce penderet, lancea percussus est . Caput ergo nostrum dicit, Non compungar, jam non moriar. Nos autem quid dicimus propter dedicationem domus? Non nos compungat conscientia stimulis peccatorum. ducare . Et ibi est, et hic: ibi in se, hic in nobis. Quid ergo ait? Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Gemit tibi humilitas mea, cantabit tibi gloria mea. Jam in fine: Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi. Quid esin aeternum confitebor iximus esse confessionem et in laudibus, non tantum in peccatis. Confitere ergo modo quod tu fecisti in Deum, et confiteberis quid tibi fecerit Deus. Quid fecisti? Peccata. Quid Deus? Confitenti iniquitatem tuam dimittit tibi peccata tua, ut ei postea laudes ipsius confitens in aeternum, non In finem, Psalmus ipsi David ecstasis.In finem Psalmus ipsi David, mediatori manu
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ &e nouimꝰ qr corpꝰ habuit dñs ihs: sic &
ex qͥb dã aliis officus naturalib qr habuit
animã. Esurire. sitire. animȩ st̃ ista. Tol¬
le animã: corpꝰ hoc exanime ñ poterit si
falsa dict ista fuis se: Falsa ert̃ & illa quȩ
de corpore credunt᷑. Si aut̃ ex eo uerũ cor¬
pus qr uera officia corporis. exeo uera a¬
nima qr uera officia animę. Quid gͦ quod¬

Expanded text:
 novimus quia corpus habuit Dominus Jesus, sic et ex quibusdam aliis officiis naturalibus quia habuit animam. Esurire, sitire, animae sunt ista: tolle animam, corpus haec exanime non poterit. Sed si falsa dicunt ista fuisse, falsa erunt et illa quae de corpore creduntur: si autem ex eo verum corpus, quia vera officia corporis; ex eo vera anima, quia vera officia animae. 4. Quid ergo? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
surrex̃ caput nr̃m᷑. hoc sperate m̃bra cete¬
ra. q̃d uidetis in capite. Hoc sperate m̃bra
qͦd credidistis incapite. Prouerbiũ ẽ anti¬
quũ & uerũ. Ubi caput. & cetera m̃bra. Xp̃e
in cȩlũ ascendit: qͦ nos secuturi sumꝰ. Nre
mansit apud inferos. resurrex̃: iã ñ mori¬
t᷑. Cresurreximꝰ & nos: ĩa ñ moriemͣ. Nlas
gͦ ꝓmissiones habentes psallite dño sc̃i
eiꝰ.: & c̃fitemini memoriȩ scĩtatis eiꝰ. Qd
ritis. morte moriemini. T& iger̃: mortui
st̃. dimissi de paradyso. Quia ira iN
indignatione . sed ñ sine spe. qr uita in uo¬
luntate eiꝰ. Quid ẽ in uoluntate ciꝰ : ñ in ui¬
rib nr̃is. ñ in meritis nr̃is.: sedqr uoluit sal

Expanded text:
surrexit caput vestrum, hoc sperate membra caetera, quod videtis in capite; hoc sperate membra, quod credidistis in capite. Proverbium est antiquum et verum: Ubi caput, et caetera membra. Christus in coelum ascendit, quo nos secuturi sumus: non remansit apud inferos, resurrexit, jam non moritur; cum resurrexerimus et nos, jam non moriemur. Has ergo promissiones habentes, Psallite Domino, sancti ejus: et confitemini memoriae sanctitatis ejus. Quid ritis, morte moriemini . Tetigerunt, mortui sunt, dimissi de paradiso, quia ira in indignatione ejus: sed non sine spe, quia vita in voluntate ejus. Quid est, in voluntate ejus? Non in viribus n
Abbreviated transcription (Latin):
rit: sic oleũ sub t̃ aquã fusũ pondere ad sũma
locũ suũ quęrit. i gͦ ita ẽ fr̃s. qͦ tendit ignis
& aqua: ignis sursũ fertꝰ locũ suũ quęrit: &
aqua locũ suũ quęrit pondere suo. Lapis i¬
ma p&it. & lignũ. & colũnȩ. & t̾ra. unde ȩdi¬
ficant᷑ istȩ domꝰ. De illo gͦ st̃ genere rerũ quȩ
pondere suo deorsũ ferunt᷑. Manifestũ ẽ gͦ
ideo iusũ acciꝑe fundam̃tũ: qr pondere
suo deorsũ uersferunt᷑. & nͥ sit q̃d sustineat
totũ cadit̾. qr totũ ad t̾rã uergit. Reb gͦ ad
una tendentib: in imo ponit᷑ fundam̃tum.
Eccła uͦ dĩ in imo posita tendit incęlũ. fun¬

Expanded text:
rit: sic oleum subter aquam fusum, pondere ad summa rit: sic oleum subter aquam fusum, pondere ad summa locum suum quaerit. Si ergo ita est, fratres, quo tendit ignis et aqua? Ignis sursum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod sustineat, totum cadit, quia totum ad terram vergit. Rebus ergo ad ima tendentibus in imo ponitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. Fun
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃tũ Scd fund am̃tũ deorsũ sol&e ẽe:. caput aũ
sursũ. Intellegat caritas ur̃a qͥddicã. fortassis
explicabo innomine dñi iħu xp̃i. Ponderage¬
mina st̃. Pondꝰ enĩ ẽ impetꝰ qͥdã uniueĩq
reiꝰ uelut conantis adlocũ suũ. Hocẽ pond.
subtrahemanũ ueñ ad t̾rã. qͥscit int̾rã ꝑuen̾
qͦ tendebat. inueñlocũ suũ. Pondꝰ gͦ illud motꝰ
erat qͣsi spontaneus: sine anima. sine sensu dt
alia. quȩ sursũ uersꝰ p&eunt locũ. Nãq si aqͣm
mittas suꝑ oleũ.: pondere suo inimatendit. lo¬
cũ enĩ suũ quęrit. ordinari querit. qr p̃t̃ ordi¬
nẽ ẽ aqua suꝑ oleũ. Donec gͦ ueniat ad ordinẽ
suũ inqͥctꝰ motꝰ ẽ: donec teneat locũ suũ. C̃¬
tra. oleũ funde sub aqͣ. Uerbi gr̃a. quc̃ admo¬
dũ si uas olei cadat in aquã. in abyssũ. in mare.
& frangat᷑: ñ sepatit᷑ olcũ subt̃. Qmͦ aqua suꝑ
oleũ mssa pondere suo adima locũ suũ quȩ¬

Expanded text:
damentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare, et frangatur, non se patitur oleum subter. Quomodo aqua super oleum missa, pondere ad ima locum suum quae
Abbreviated transcription (Latin):
Sedaliud ẽ igne ñ ledi: aliud ꝑignẽ faluari
Uunde: ꝓpt̾ fundam̃tũ. Nrecedat g de cor¬
de fundam̃tũ. Noli supͣ fenũ ponere funda¬
intũ. hoc ẽ noli anteponere fenũ fundam̃to:
ut fenũ habcat pͥmũ locũ incordetuo. & sed̃m¬

Expanded text:
Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum locum in corde tuo, et se
Abbreviated transcription (Latin):
tũ lapides p̃tiosos qͥ bene uuiunt. quidm̃
honorant & laudant. qͥ patientes st̃i tri¬
bulationib ł qͥ desiderant patriã: ipsi ae¬
dificant aurũ. argentũ. lapidesp̃tiosos.
Qui aut̃ amant adhuc scłaria. & negotus
t̃renis implicati st̃. & dediti st̃ uinculr.
qͥb dã & affectib carnis: domib suis. c̃iu¬
gib. possessionib. & tam̃ xp̃iani st̃. ita
fundam̃to. edificant qͥdẽ ipsi ligna. fenũ
stipulã. Sed qͥd secut᷑ ẽ: unius cuiꝰq opꝰ quale
sit. ignis ꝓbab̾. Ignis tribulationis. & tẽp¬
tationis. Iste ignis. multos martyres hic
ꝓbauit. Om̃e aũ genꝰ humanũ ꝓbat in
finẽ. Inuenti st̃ martẏres: qͥ haberent is¬
ta scłaria. Quã multi diuites & senato¬
res passist̃. Edificabant tam̃ qͥdã eoꝵ
ligna. fenũ. stipulã. in affectib carnalib

Expanded text:
ides pretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen christiani sunt, ita fundamento; aedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulationis et tentationis. Iste ignis multos martyres hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam in affectibus carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
ũbũ ẽ grecũ. Latine qͣntũ dat intellegi. uer¬
bo uno exponi potest: si dicat᷑ excessꝰ. Exces¬
sus aut̃ m̃tis: ꝓpric sol& extasis dici. In ex¬
cessu uͦ m̃tis duo intellegunt᷑: aut pauor
aut intentio ad suꝑna: ita ut qͦdãmͦ a. me¬
moria labant᷑ int̾na. In hac extasi fuer̃ om̃s
scĩ: qͥb archana dĩ mundũ istũ excedentia
reuelata st̃. De hoc m̃tis excessu. id ẽ exta¬
si pauł cũ loqueret᷑: seipsũ insinuans ait.
Siue enĩ m̃te excessimꝰ dõ. siue tẽperantes
sumꝰ uob̾: caritas enĩ xp̃i cõpellit nos: hoc
ẽ si ea tantũ agere uellemꝰ & ea tantũ c̃tẽ¬
plari quȩ m̃tis excessu intuemͣ. uobiscũ nͣ
essemꝰ. sed essemꝰ in suꝑnis tãꝗͣ c̃tẽptis uob̃.
& qͣndo nos ad illa suꝑiora & interiora in¬
firmo passu sequeremini: nisi rursum

Expanded text:
Verbum ectasis graecum, latine, quantum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus: excessus autem mentis proprie solet ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quodam modo de memoria labantur inferna: in hac ecstasi fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu, id est ecstasi, Paulus cum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim Christi compellit nos . Hoc est, si ea tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari quae mentis excessu intuemur, vobiscum non essemus, sed essemus in supernis, tanquam contemptis vobis: et quando nos ad illa superiora et interiora infirmo passu sequeremini, nisi rursus
Abbreviated transcription (Latin):
Ne forte sustiner& biduo. triduo. & qͣtriduo.
& manerie p̃ssura & tribulatioł ideo ad¬
didit uirilit̃ age: addidit & c̃fortet᷑ cor
tuũ. Etqr ab initio usq ad finẽ sicerit.
q̃d hab& sententia in capite. hoc habd̃
in finẽ. & sustine dñm. Transeunt ista
quȩ te p̃ munt: &e ueni& quẽ sustines: &
ext̃g&e sudorẽ. Siccab lacrimã: ultra ñ
flebis. Modo aũ gemamꝰ in tribulatio¬
nib: sic̃ dic̃ iob Nnc tẽptatio ẽ uita

Expanded text:
e forte sustineret biduo, triduo, quatriduo, et maneret pressura et tribulatio; ideo addidit, viriliter age; addidit, et confortetur cor tuum. Et quia ab initio usque in finem sic erit, quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, et sustine Dominum. Transeunt ista quae te premunt, et veniet quem sustines, et exterget sudorem: siccabit lacrymam, ultra non flebis. Modo autem gemamus in tribulationibus, sicut dicit Job, Nonne tentatio est vita
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dño placuit ita factũẽ.: sit nom̃ dm̃i be¬
nedictũ. Atrũiph& inimicꝰ: qr ipse fec̃. No¬
ui ego inqͥt. a qͦ sit ꝑmissꝰ. Drabolo tribuat᷑
nocendi uoluntas. dño meo ꝓbandi potes¬
tas. In ipso uulnere corporis accedit uxor
relicta sic̃ ȩua. adiutrix diaboli. ñ ẽ sola¬
trix mariti : tẽptat & dic̾ int̾ multas ix¬
Et ille adã instercore cautior. qͣm adam in
para dỹso. Nã adã in paradyso c̃sensit mu¬
lieri ut de paradyso dimitteret᷑ adã in
stercore respuit mulierẽ: ut ad paradysũ
admitteret᷑. Qd gͦ ille adã instercore par¬
turiens immortalitatẽ intrinsecꝰ. uermi¬
b fluescens extrinsecꝰ. qͥd ait mulieri
tãꝗͣ una ex insipientib mulicrib locu¬
ta es. Sibona ꝑcepimꝰ de manu dñi: cur
mala ñ sustineamꝰ : iterũ & ille manum

Expanded text:
 sit nomen Domini benedictum . Non triumphet inimicus, quia ipse fecit: Novi ego, inquit, a quo sit permissus; diabolo tribuatur nocendi voluntas, Domino meo probandi potestas. In ipso vulnere corporis accedit uxor relicta, sicut Eva, adjutrix diaboli, non consolatrix mariti; tentat, et dicit inter multas in. Et ille Adam in stercore cautior, quam Adam in paradiso; nam Adam in paradiso consensit mulieri, ut de paradiso emitteretur; Adam in stercore respuit mulierem, ut ad paradisum admitteretur. Quid ergo ille Adam in stercore, parturiens immortalitatem intrinsecus, vermibus fluescens extrinsecus, quid ait mulieri? Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustine
Abbreviated transcription (Latin):
ultauer̃ & iocundati st̃ suꝑ eos : sed qͣndo
apparebit qr ñ st̃ iocundati: qͣndo illi con¬
fundent᷑. illi exultaht̃ in aduentu dñidĩ
nr̃i. cũ uenerit ferens in manu retributi¬
ones. Dãpnationẽ impus. regnũ iustis:
Socidatẽ cũ diabolo iniqͥs. societatẽ cum
xp̃o fidelib. Qnͣdo gͦ hoc ostend&: qͣndo
stabt̃ iusti in magna c̃stantia. De scriptu¬

Expanded text:
unt, et jucundati sunt super eos? Sed quando apparebit quia non sunt jucundati? Quando illi confundentur, illi exsultabunt in adventu Domini Dei nostri, cum venerit ferens in manu retributiones, damnationem impiis, regnum justis; societatem cum diabolo iniquis, societatem cum Christo fidelibus. Quando ergo hoc ostenderit, quando stabunt justi in magna constantia ,
Abbreviated transcription (Latin):
ucr indm̃. Ad ꝓbationẽ aut̃ ꝑmissꝰ ẽ diabo¬
lus in iob &batꝰ ẽ iob: c̃fusꝰ ẽ diabolꝰ. Ad co¬
rouã uͦ ꝑmissi st̃ ꝑ serutores in martẏres. De¬
cisi st̃ martyres. qͣsi uicisse se arbitrati st̃
ꝑsecutores. Illi in manifesto falso triũpha¬
uer̃: in occulto illi uere coronati st̃. Ergo
inquẽ ꝑmittit᷑: occultę dispensationis est
ꝓuidentiȩ dĩ. Ut aut̃ uelit nocere ipsius
hominis ẽ: & ñ eũ ẽtinuo quẽ uult ocei¬
dit. Itaq ipse dñs iudex uiuoꝵ & mortu¬
oꝵ stans ante hominẽ iudicẽ. p̃bens nob̃

Expanded text:
em autem permissus est diabolus in Job : probatus est Job, confusus est diabolus. Ad coronam vero permissi sunt persecutores in martyres: occisi sunt martyres, quasi vicisse se arbitrati sunt persecutores; illi in manifesto falso triumpharunt, illi in occulto vere coronati sunt. Ergo in quem permittitur, occultae dispensationis est providentiae Dei: ut autem velit nocere, ipsius hominis est; non enim continuo quem vult occidit. 7. Itaque ipse Dominus judex vivorum et mortuorum, stans ante h