comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spm sem. sacris uoluminib indidisse: nisi ut istis erudiau̾
exemplis. indissinitionib nr̃is ñ ꝑtinaciter ꝑmaneri. sed
eas aibitrio nr̃o debere subicere: & ita iudicium nim.
abom̃i legis iunculo. liberum conseruare. ut proptũ sit
unuenerit. absq ulla cunc tatione tran sire. Et ut ad
sublimiora adhuc ascendamus exempla: recũbentem
in lecto regẽ erechiam grauiq egritudine. laborantem
expersona cłĩ ysaias ꝓpbeta. adorsus ẽ. dicens. Dispone

Expanded text:
spiritum sanctum sacris uoluminibus indidiase, nisi ut istis erudiamur spiritum sanctum sacris uoluminibus indidiase, nisi ut istis erudiamur exemplis in definitionibus nostris non pertinaciter permanere, sed eas arbitrio nostro debere subicere et ita iudicium nostrum ab omni legis uinculo liberum conseruare, ut promptum sit nuenerit absque ulla cunctatione transire. et ut ad sublimiora adhuc ascendamus exempla, decumbentem in lecto regem Ezechiam grauique aegritudine laborantem ex persona dei Esaias propheta adorsus est dicens: hae
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. Cum hoc inquit uoluissẽ: numqͥd lȩuitate ufissũ.
aut que cogito sođm carnẽ cogito. ut sit apud me
.C.e.ñ. ñ. Beniq cur maluerit. diffinitionẽ sui p̃terire
sermonis. quam aduentu suo. onerosam disciplis inferre
tristiciam: etiã cũ sacram̃ti obtestatione declarat. Ego autem
testẽ dm̃ inuoco in anim̾a meã: qđ parcens uobis. nͦ ueni ultra¬
corintum. Statui autẽ hoc ipse apud me: ne iterũ intris¬
ticia uenirẽ aduos. Cum intraturos se domum loth sodomĩ.
angłi denegassẽ. dicentes ad cum. ñ intrabimus. sed inplatea
manebimus. continuo eius p̃cib cõpelluntur statutũ mutare.
sermonẽ. sic̃ scriͥptum sub iungit. Ꝙ coegit eos loth: adiũtert̃
adeum. Qui utiq si diũsutos adeum eẽ se nouerant: in¬
uitantis petitionem simulatoria excusatione rennuerunt
Sin autẽ ueraciter excusabant: euidenter iminutasse. senten

Expanded text:
tetur. cum hoc, inquit, uoluissem, numquid leuitate usus sum? tetur. cum hoc, inquit, uoluissem, numquid leuitate usus sum? aut quae cogito secundum carnem cogito, ut sit apud meest et non ? Denique cur maluerit definitionem sui praeterire sermonis, quam adventu suo onerosam discipulis inferre tristitiam, etiam cum sacramenti obtestatione declarat: Ego autem testem Deum invoco in animam meam, quod parcens vobis, non veni Corinthum. Statui enim hoc ipsum apud me, ne iterum in tristitia venirem ad vos . Cum intraturos se domum Lot Sodomis angeli denegassent, dicentes ad eum, Non intrabimus, sed in platea manebimus, continuo eius precibus conpelluntur statutum mutare sermonem, sicut scriptura subiungit: et coegit eos Loth, et deuerterunt ad eum. qui utique si deuersuros ad eum esse se nouerant, inuitantis petitionem simulatoria excusatione rennuerunt : sin autem ueraciter excusabant, euidenter iamutasse sententia
Abbreviated transcription (Latin):
mingens ad parietẽ. Cuius sic̃ illam p̾cipitis sacram̃ti
facilitatẽ. quȩ deꝑturbatȩ m̃tis cõmotione descenderat. neqͦqu̾a
unitandam esse censemus: ita remissionẽ atq em̃dationẽ sta¬
tutũ sec tandã esse decernimus. Electionis uas. chorint̾i is
seribens. reditũ suũ absoluta diffinitione ꝓmittit dicens.
Ueniam aut̃ ad uos: cũ machedonlã transiero. Machedoniã
eniꝰ ꝑtransibo : apud uos aut manebo. uł etiã hiemabo.
ut uos me deducatis quocũq iero. Noli enĩ uos modo
intransitu uidere. Spero enim me aliquanto tẽpore
manere apud uos. Cuius rei etiam in sodã epła ita me¬
minit. & hac confidentia uolui prius uenire aduos :
ut scdam grãm haberetis. & ꝑ uos transire in macedoniã.
& iterum atnacedonia uenire ad uos: & auobis deduci
inuideam. Sed suꝑ ueniente salubriori consilio: nequaqũa
se id qd ꝓmiserat exsecutum fuisse. euidentissime cona¬

Expanded text:
mingens ad parietem . Cujus sicut illam praecipitis sacramenti mingens ad parietem . Cujus sicut illam praecipitis sacramenti facilitatem, quae de perturbatae mentis commotione descenderat, nequaquam imitandam esse censemus, ita remissionem atque emendationem statuti sectandam esse decernimus. Electionis Vas Corinthiis scribens, reditum suum absoluta definitione promittit, dicens: Veniam autem ad vos cum Macedoniam pertransiero. Macedoniam enim pertransibo, apud vos autem manebo, vel etiam hiemabo, ut uos me deducatis quocumque iero. nolo enim uos modo in transitu uidere: spero enim me aliquanto tempore manere apud uos. cuius rei etiam in secunda epistola. ita meminit: et hac confidentia uolui prius uenire ad uos, ut secundam gratiam haberetis, et per uos transire in Macet iterum a Macedonia uenire ad uos et a uobis deduci in Iudaea. sed superueniente salubriore consilio nequaquam se id quod promiserat exsecutum euidentissime confi
Abbreviated transcription (Latin):
uni dedinudiam parte alteri. Quo simuilania quceeli¬
ttis. cum uere matris uiscra ꝓmouissor abesta cisslero
iue mater ñ erat laudaretur: tune deauãt sagacifsuns
ueitio aido in spiratid eͥs nerecuidit. date inqͥens huic
infantẽ uiuũ. & ñ occidat᷑ : hȩc ÷ enim mat̾ eius. Proinde nec
debere. nec posse nos unuisa cõplere quȩ uł cõquiete animi.
uł cõmotione decernimus etiã aliis scripturarũ testimonus
copiosius edocemur : quib uł uiros scõs. uł angłos uł ipsum
om̃ipotentẽ dm̃. ea quȩ diffinierant. frequent᷑ legimꝰ immu¬
tasse. Nam beatus dauid. cũ iusuirandi diffinitione decreut
dicens. Hȩc faciat ds̃ imiicis dauid. & hȩc addat: si reliqͣro
supplicante : remitrit minas. mollit sententiã: & mauult
transgressor. ꝓpos iti iudicari. quã sacram̃ti sui fidẽ. cuin
crudelitatis ex secutione. seruare dicens. Uunt dñs nisi cito
uenisses in occursum mͥ: ñ remansiss& nabal usq mane¬

Expanded text:
rtem alteri . Quae simulatio crudelitatis cum verae matris viscera permovisset, ab ea autem quae mater non erat laudaretur, tunc demum sagacissimo venemo a Deo inspiratam esse non credidit: Date, inquiens, huic infantem vivum, et non occidatur, haec est enim mater ejus . Proinde nec debere nec posse nos universa complere, quae vel cum quiete animi vel cum commotione decernimus, etiam aliis Scripturarum testimoniis copiosius edocemur, quibus vel viros sanctos, vel angelos, vel ipsum omnipotentem Deum, ea quae definierant frequenter legimus immutasse. Nam beatus David cum jurisjurandi definitione decrevit, dicens: haec faciat deus inimicis Dauid, et haec addat, si reliquero supplicante remittit minas, mollit sententiam et mauult transgressor propositi iudicari quam sacramenti sai fidem cum crudelitatis exsecutione seruare, dicens: uiuit dominus: nisi cito uenisses in occur sum mihi, non remansisset Nabal usque a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuisse iñ dacium. Nlã docch. idunicus. regi sauli. defuga
dauid coram famulis conquirenti. ac dicenti. nũqͥd om̃ib uob̃
dabit filius iesse agros & uineas. & uniũsos uos faciet tribu¬
nos. & centuriones. qm̃ coniurastis om̃s adũsus me: & ñ est
qui renontiet mͥ: quid nisi uerum ꝓdidit. dicens. uidi
tei dedit ei : Proqua uerctate. eradicari meruit detra
te. infinẽ : euell& te & emigrabit te detabernaculo: &
radicem tuã det̾ra uiuentiũ. Ex illa igit᷑ t̾ra. hic ꝙ
inditio ueritatis. ꝑpetua eradicatione conuellit᷑ : in qͣ
sic̃ etiam sanson. illum crinem. occultum m̃datio. ueri¬
tate impie coniugi. ꝑnitiosissime. ꝓdidisse reminiscimͦ:
cui ꝓpterea deceptionẽ intulit ueritas. in consultissime
pate facta. quia illud mandatum ꝓpheticum custodire
neglexit. Abea quȩ dorinit insinu tuo. custodi claustra

Expanded text:
profuisse mendacium. nam Doec Idumaeus regi Sauli de fuga profuisse mendacium. nam Doec Idumaeus regi Sauli de fuga Dauid coram famulis conquerenti ac dicenti: numquid omnibus uobis dabit filius Iesse agros et uineas, et uniuersos uos faciet tribunos, et centuriones: quoniam coniurastis omnes aduersus me, et non est qui mihi renuntiet? quid nisi uerum prodidit dicens: uidi taei dedit ei? pro qua ueritate eradicari de terra te in finem, evellet te et emigrabit te de tabernaculo, et radicem tuam de terra viventium . Ex illa igitur terra hic pro indicio veritatis perpetua eradicatione convellitur, in quaSicut etiam Samson illum diem occultatum mendacio, veritate impiae conjugi perniciosissime prodidisse reminiscimur, cui propterea deceptionem intulit veritas inconsultissime patefacta, quia illud mandatum propheticum custodire neglexit, Ab ea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra
Abbreviated transcription (Latin):
querens qd mͥ utile ÷. sed qd̾ multis. ut salui fiant. b tile enem
sine dubio fuerat tinotheum ñ circũcidere. caput ĩ talerre
purisicationẽ iudaicam ñ assimere. nudipedalia ũ esenere.
uota legalia ñ osferre : sed facit hȩc om̃ia dũ sloro srlusus¬
pius consulit. quia ñ querit. qd sibi utile ẽ. se. Rimultis
Qa quam uis contẽplatione dĩ sit factum: tam̃ simulatione
ñ caruit. Qui eñi plegẽ xp̃i. legi mortuus fuerat. Nidea
uiueret. quiq illam iusticiam legis in qua comũsatꝰ fuerat
sine querela. decrim̃tũ fecerat. & arbitrabat᷑ ut stercotas
ut ap̃m lucrifaccite: ea quȩ legis erant. uero cordis iffectu
offerre ñ potuit. Nlec fas ẽ credi. eũ qui dixerat. si. enim
quȩ destruri. hec iterum reedisico. p̃uaricatotẽ me oon¬
stitui : in id incidere. qd̾ ipse dampnauerat. Q urtanet̃
ñ magis res ipsa quȩ geritur. quã gerentis pensat̃ asfesł
ut econtrario. quib dam repperiatur ueritas nociis ed e

Expanded text:
quaerens quod mihi utile est sed quod multis, ut salui fiant. utile enim sine dubio fuerat Timotheum non circumcidere, caput non radere, purificationem Iudaicam non adsumere, nudipedalia non exercere, uota legalia non offerre: sed facit haec omnia, quia non quaerit quod sibi utile est, sed quod multis. quod quamnis dei contemplatione sit factum, tamen simulatione non caruit. qui enim per legem Christi legi mortuus fuerat ut deo uiueret, quique illam iustitiam legis in qua conuersatus fuerat sine querella detrimentum fecerat et arbitrabatur ut stercora, ut Christum lucri faceret, ea quae legis erant uero cordis affectu offerre non potuit: nec fas est credi eum qui dixerat: si enim quae destruxi haec iterum reaedifico, praeuaricatorem me constituo in id incidere quod ipse damnauerat. et in tantum non magis res ipsa quae geritur quam gerentis pensatur affectus, ut e contrario quibusdam repperiatur ueritas nocuisse et
Abbreviated transcription (Latin):
certe: capere tenuitas ingenii nr̃i & cordis pre¬
ual& hebitudo. maior nobis nunc immin& dif¬
ficultas ut ipsas singillatim orationũ species ex¬
ponamus. Quas apłs. quad riꝑtita ratione distin¬
xit : ita dicens. Dep̾cor itaq pͥmo om̃ium fieri
obsecrationes. orationes. postulationes: grãrũ
actiones. Que ñ in anit᷑ ab apostolo ita fuisse
diuisa : minime dubitandũ est. Et pͥmitus inda¬
gandũ. ꝗͥd ohsecratione. quid oratione: ꝗͥd po¬
stulatione. ꝗͥd grãtiarũ actione signet᷑: dein¬
de ꝑ qͥrendum. utrũ heȩ quat tuoꝵ species
ab orante sint parit̾ assum̃dȩ. id ẽ. ut om̃s
simul in una quaq supplicatione uingantur.
an uicissim singillatimq sint offerendȩ ut̾
puta nunc quidem obsecrationes. nunc uͦ o
rationes. nc̃ aut̃ postulationes. seu gratrarũ
actiones. oporteat ꝓmi ͥ. ancerte. aliuꝰ qͥdem
hibere. scđm m̃suram scilic& ȩtatis suiȩ: in

Expanded text:
certe capere tenuitas ingenii nostri et cordis praecerte capere tenuitas ingenii nostri et cordis praeualet hebitudo, maior nobis nunc inminet difficultas, ut ipsas singillatim orationum species exponamus, quas apostolus quadripertita ratione distinxit ita dicens: deprecor itaque primo omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones. quae non inaniter ab apostolo ita fuisse diuisa minime dubitandum est. et primitus indagandum quid obsecratione, quid oratione, quid postulatione, quid gratiarum actione signetur. deinde perquirendum utrum hae quattuor species ab orante sint pariter adsumendae, id est ut omnes simul in unaquaque supplicatione iungantur, an uicissim singiliatimque sint offerendputa nunc quidem obsecrationes, nunc vero orationes, nunc autem postulationes seu gratiarum actiones oporteat promi; an certe alius quidem hibere, secundum mensuram, scilicet aetatis suae, in
Abbreviated transcription (Latin):
renouatur industriam: ipse qͦq monttis fin¬
gulis reformantur. Et iccirco. uniformes
orationes emitti semꝑ a nemine posse : cer¬
tissimum ẽ. Alit̃ enim quisq supplicat eũ
alacer est: alit cũ tristiciȩ seu desperati¬
onis pondđe p̃grauat᷑ . aliter cũ spitalibꝰ
fuccessib ug& : aliter cũ impugnationũ
tutis exposcit. uł certe extinctionem cu¬
iuscumq uttii de precat᷑: aliter cũ consida¬
tione gehennȩ. ac fitturi iudicii timore
compungit᷑. aliter cũ sp̃e futurorũ bono¬
rum desiderioq flammatur : aliter cũ ne
cessitatib ac ꝑiculis: alit̾ cũ in securitate ac
tranquillitate uersatur : alit̃ cũ sacram̃toꝵ
cȩlestĩ reuelationibꝰ illustratur : alit̾ cum
sterilitatem uirtutũ. ac sensuũ ariditate con¬
t iccirco. his suꝑ orationum qualteate digestis:
licet ñ quantum exposcit materie magnitu¬
do. sed quantũ uł tempris ammittit angustia. ł

Expanded text:
renouatur industriam, ipsae quoque momentis sinrenouatur industriam, ipsae quoque momentis singulis reformantur: et idcirco uniformes orationes emitti semper a nemine posse certissimum est. aliter enim quisque supplicat cum alacer est, aliter cum tristitiae seu desperationis pondere praegrauatur, aliter cum spiritalibus successibus uiget, aliter cum inpugnationum tutis exposcit uel certe extinctionem cuiuscumque uitii deprecatur, aliter cum consideratione gehennae ac futuri iudicii timore conpungitur, aliter cum spe futurorum bonorum desiderioque flammatur, aliter cum in necessitatibus ac periculis, aliter cum in securitate ac tranquillitate uersatur, aliter cum sacramentorum caelestium reuelationibus inlustratur, aliter cum sterilitate uirtutum ac sensuum ariditate cont idcirco his super orationum qualitate digestis, licet non quantum exposcit materiae magnitudo, sed quantum uel temporis admittit angustia uel
Abbreviated transcription (Latin):
quȩcumq ẽ possid̾e uł exercere sine uiter¬
misfione possimus. Non enĩ parua cordis
intentione eã ꝑfici posse. & expientia cot¬
tidiana & ꝑsecictio tuȩ sc̃ĩtatis ostendit
qua fine monachi ac toriuꝰ ꝑfectionis culm̃.
in orationis consũmatione cõsistere diffmist¬
nuersas orationum species: absque ingen¬
ti cordis contritione atꝙ anime puritate.
& illuminatione scĩ sp̃e. arbitror compre¬
hendi ñ posse. Tot enim sunt : quot in am
ma una. immo in cunctis animabꝰ status que¬
unt qualitatesq generari. Et idõ. lic& scia¬
mus nos ꝓ hebitudine cordis nrĩ untuersas
orationum species ñ posse ꝑfpicere : tamen in
quantũ medio critas exꝑientiȩ nrȩ assequi
preualuerit: dirigere eas ut cumq tẽptabi¬
mus. Scdm m̃suram namq puritatis in qua
mens una quȩq ꝓficit. & qualitatem status.
in qͦ uł ex ac cidentibꝰ inclinat᷑. uł ꝑsuam

Expanded text:
quaecumque est possidere uel exercere sine interquaecumque est possidere uel exercere sine intermissione possimus. non enim parua cordis intentione eam perfici posse et experientia cotidiana et prosecutio tuae sanctitatis ostendit, qua finem monachi ac totius perfectionis culmen in orationis consummatione consistere definistuersas orationum species absque ingenti cordis atque animae puritate et inluminatione sancti spiritus arbitror conprehendi non posse. tot enim sunt quot in una anima, immo in cunctis animabus status queunt qualitatesque generari. et ideo licet sciamus nos pro hebitudine cordis nostri uniuersas orationum species non posse perspicere, tamen, in quantum mediocritas experientiae nostrae adsequi praeualuerit, digerere eas utcumque temptabimus. secundum mensuram namque puritatis, in quam mens unaquaeque proficit et qualitatem status in quo uel ex accedentibus inclinatur uel per suam
Abbreviated transcription (Latin):
sa cram̃toꝵ cȩlestiũ nr̃o corde conceptȩ insen¬
sibili quadam fuga lapsȩ. quantociuꝰ euanescunt
Cunq alias quas lih& occasiones sp̃italium
senfuũ mens nra repꝑerit: rursus aliis irre¬
pentibꝰ. ipse quoq quae app̃hensȩ fuerant
lubrica noluhilitate diffugiunt: ita ut nul¬
lam constantiã sui retinens animꝰ. nec potes¬
tate ꝓpͥa scãrũ cogitationũ possidens firmi¬
tatem: etiam. tunc cũ eas iidetur utcumꝙ
retinere. Fortuiitu illas & ñ de industria. con¬
cepisse: credatur. Quomͦ enĩ ortus earũ nr̃o
ar hitrio putabit᷑ asscribendis: quarũ ꝑse¬
uerantia ñ consistit in nobis Sed ne forte
sub huiꝰ questionis indagine. a cepto narra¬
tempri reseruantes. de qualitate orationis
instantissime quesumꝰ in formari presertum:
cumillo tempr̃ nos abea cessare beatus a¬
postolus moneat dicens. Sine int̾mis sione
orate. Et ideo: ꝓmũ de qualitate eius desid̃a¬

Expanded text:
Sacramentorum coelestium nostro corde conceptae, insenSacramentorum coelestium nostro corde conceptae, insensibili quadam fuga lapsae quantocius evanescunt. Cumque alias quaslibet occasiones spiritalium sensuum mens nostra repererit, rursus aliis irrepentibus, ipsae quoque quae apprehensae fuerant, lubrica volubilitate diffugiunt, ita ut nullam constantiam sui retinens animus, nec potestate propria sanctarum cogitationum possidens firmitatem, etiam tunc cum eas videtur utcumque retinere, fortuito illas, et non de industria, concepisse crarbitrio putabitur adscribendns, quarum perseuerantia non consistit in nobis? sed ne forte sub huius quaestionis indagine a coepto narratempori reseruantes de qualitate orationis instantissime quaesumus informari, praesertim cum nullo tempore nos ab ea cessare beatus apostolus moneat dicens: sine intermissione orate. et ideo primum de qualitate eius desid
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ credendus. Cunq mens tali fuerit tranqͥl¬
litate fundata. uł ab om̃iũ carnaliũ passionũ
nexib absoluta. & illi uni summo ꝙ bono te¬
nacissima adheserit cordis intentio: apłicuor
illud implebit. sine intermissione orate: &
in om̃i loco leuantes puras manꝰ. sine ira. et
disceptatione. Hac eñi puritate si dici potest
sensu m̃tis absorto. ac de t̃̾reno situ. ad sp̃ita¬
lem atꝙ angłicam similitudine᷑ reformato.
qͥcꝗͥd inse receꝑit. qͥcꝗͥd tractauerit. qͥcquid
egerit. purissima ac sincerissima erit oratio.
Int̃rogatio de eo qđ maioris difficultatis sit cto¬
dire cogitationes bonas. quam parere. Iuii.¬
Qermanus.Utinam simili mͦ. atq eadem
facilitate. qua semina spĩtaliũ cogitationum
plerumq concipim: etiam ꝓpacuitate earum
possiðe possimus. Cum enim fuerint siue
ꝑ memoriã script̾arum. seu ꝑ recordationem
sp̃italium quorum ꝙ actuum. uł certe ꝑ initiũ

Expanded text:
est credendus. cumque mens tali fuerit tranquilest credendus. cumque mens tali fuerit tranquillitate fundata uel ab omnium carnalium passionum nexibus absoluta, et illi uni summoque bono tenacissima adhaeserit cordis intentio, apostolicum illud inplebit: sine intermissione orate, et: in omni loco leuantes puras manus sine ira et disceptatione. hac enim puritate, si dici potest, sensu mentis absorto ac de terreno situ ad spiritalem atque angelicam similitudinem reformato quidquid in se receperit, quidquid tractauerit, quidquid egerit, purissima ac sincerissima erit oratio.CAPUT VII. Utrum majoris difficultatis sit custodire cogitationes bonas, quam parare? Germanus: Utinam simili modo atque eadem facilitate qua semina spiritalium cogitationum plerumque concipimus, etiam perpetuitatem earum possidere possemus. Cum enim fuerint sive per memoriam Scripturarum, seu per recordationem talium quorumque actuum, vel certe per intuitum
Abbreviated transcription (Latin):
ambitus sȩcularis nr̃is mentibꝰ nõ mc̃eo ñ¬
utiq eoꝵ tantũ negotiorũ absanerra: cone¬
ꝓbabit quȩ etram si ue bmꝰ expeteres urex¬
plere. ñ possumꝰ: neq illarũ despectus rerũ¬
quas si affectauerimus. tam apud sp̃itales uiros quã
apud scłi homines notabiles pͥma fronte redderem᷑
seã cũ &iam illa quȩ nr̃e suppscunt potestati. &
honestate quadam uident᷑ obmibi. rigida mentis
districtione respuimus. Et reuera. n minꝰ hȩc quȩ
parua uident᷑ & minima. quȩq ab his qui nr̃e pro¬
fessionis funt cernimꝰ indifferenter ammitti. pro
qualitate sua aggrauant m̃tem: qua illa maiora
quȩ scđm suũ statũ. scłariũ sensus inebriare cõ¬
suerunt ñ finentia de posita fece t̾rena. ad dm̃
in qͦ semꝑ defixa ẽc̃ deb& intentio. monac huor
respirare: cui ab illo sũmo bono. uł parua sepa¬
ratio. mors presens. ac ꝑnitiosissimus interitus

Expanded text:
ambitus saecnlaris nostris mentibus non ineambitus saecnlaris nostris mentibus non inegotiorum abstinentia conprobabit, quae etiam si uelimus expetere uel explere non possumus, neque illarum despectus reruquas si adfectauerimus tam apud spiritales uiros quam apud saeculi homines notabiles prima fronte reddemur, sed cum etiam illa, quae nostrae subpetunt potestati et honestate quadam uidentur obnubi, rigida mentis districtione respuimus. et re uera non minus haec, quae parua uidentur et minima quaeque ab his qui nostrae professionis sunt cernimus indifferenter admitti, pro qualitate sua adgrauant mentem, quam illa maiora quae secundum suum statum saecularium sensus inebriare consuerunt, non sinentes deposita faece terrena ad deum in quo semper defixa esse debet intentio monachum respirare, cui ab illo summo bono uel parua separatio mors praesens ac perniciosissimus interitus
Abbreviated transcription (Latin):
nitis facibꝰ instigantẽ : diutissime substitit. uł
impressionẽ dirissimi dȩmonis. uł fraude dani¬
te illusionis ammirans. Cum em̃ numa lassicu¬
dine fatigatus frat. requiescere iam. finenꝙ o¬
peri uoluiss& imponere: instigatione spẽ illtũꝰ
animatus. ⁊terũ resumere malleum nee dest¬
nere ab intentione cepti oꝑis urgeba t usteor
ut isdem etus incitam̃tis infatigabilie susten¬
tatus tanti laboris ñ sentiret iniuriam . Ladeo
gͥ senex tã dna demoins ludificatione ꝑmonis
ad cellam fris dũitit: salutans ꝙ eũ. quod anui
e.frat̃. istud opꝰ qd agis: At ille laboranus
ait contra istuo durissimũ saxũ: iuxqe : seue
potuimus aliquando conterere. Mdhec senex
B ene dixisti iix potuimꝰ ñ em̃ solꝰ eras. cum
illud cederes sed fuit aliuꝰ tecũ. que ni
disti: qt in hoc oꝑe ñ tã adiutor⁊ quã inobẽ¬
tissimꝰ impiilsor asstabat. Et iccircor morbũ

Expanded text:
nitis facibus instigantem, diutissime substitit uel nitis facibus instigantem, diutissime substitit uel inpressionem dirissimi daemonis uel fraudem tantae inlusionis admirans. cum enim nimia lassitudine fatigatus frater requiescere iam finemque operi uoluisset inponere, instigatione spiritus illius animatus iterum resumere malleum nec desinere ab intentione coepti operis urguebatur, ita ut isdem eius incitamentis infatigabiliter sustentatus tanti laboris non sentiret iniuriam. tandem igitur senex tam dira daemonis ludificatione permotus ad cellam fratris diuertit salutansque eum, quod, inquit, est, frater, istud opus quod agis? at ille: laboramus, ait, contra istud durissimum saxum uixque illud potuimus aliquando conterere. ad haec senex: bene dixisti Cpotuimus\'. non enim solus eras, cum illud caederes, sed fuit alius tecum quem non uidisti, qui tibi in hoc opere non tam adiutor quam uiolentissimus inpulsor adstabat. et idcirco morbum
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet noctis & diet. trium uł quattuor. fie¬
ri dñi ꝓcurem. cumq uniu suie duarum
habitatio sufficiat cellularũ. Ambitione.
sȩculari atq amplitudine debectati. qua¬
tuor. seu quinq cellas: & has tasdem exqͥ¬
siti ornatus. & capaciores qua usus desid̾at
exstruamꝰ : passionem libidinis mũdialis. in
quib possumus pre ferentes. De uisione cuidã
uod. ñ sine in stinctu dȩmonũ fieri:
manifestissima nos exꝑimenta do cuerunt. Nam
qͥdã ꝓbatissimus semor cũ transir&s iuxta cel¬
lã cuiꝰdã frĩs hac animi quã dixim̾ egritudine
laborantis. ut pote. qͥ m exstruendis reparan¬
disq suꝑfluis in qui&us cottidianis distensio¬
nib de sudaret. & eminꝰ conspexiss& eũ graui
malleo saxũ durissimũ conterentẽ. udiss& ꝙ
et hiopem quendã asstantem illi. & una cum
eodem ictus mallei iunctis consertisꝙ mami¬
bꝰ illidentẽ. eumq ad. oꝑis illiuꝰ instantiã s¬

Expanded text:
scilicet noctis ac diei, trium uel quattuor fiescilicet noctis ac diei, trium uel quattuor fieri domini procuremus, cumque unius sine duarum habitatio sufficiat cellularum, ambitione saeculari atque amplitudine delectati quattuor seu quinque cellas et has easdem exquisiti ornatus et capaciores quam usus desiderat extruamus, passionem libidinis mundialis in quibus possumus praeferentes. Quod non uod non sine instinctu daemonum fieri manifestissima nos experimenta docuerunt. nam quidam probatissimus seniorum cum transiret iuxta cellam cuiusdam fratris hac animi qua diximus aegritudine laborantis, utpote qui in extruendis reparandisque superfluis inquietus cotidianis distentionibus desudaret, et eminus conspexisset eum graui malleo saxum durissimum conterentem uidissetque Aethiopem quendam adstantem illi 6t una cum eodem ictus mallei iunctis consertisque manibus inlidentem eumque ad operis illius instantiam ig
Abbreviated transcription (Latin):
tis istius atꝙ saruiti. germ̃ agnoscereͦ Ul ua
eoꝵ. uua fellis: botrus a maritudinis:¬
Quȩ omĩa. nͥ fuerimus cunctis uitiis ex¬
purgati. & ab omĩm passionũ crapula sobrii.
absq ebriccate um: epularũq omĩum aff¬
Auentia. erit cor nrm̃. e brietate & crapula ma¬
gis noxia pregrauatũ. Nam quia seculares cu¬
re. etiam in nos qͥ nullis actib mundi istiuꝰ am¬
miscemur. cade non nunquã possint: manife¬
sta ratione monstrat᷑. secundũ regulã semoꝵ¬
qͥ qͥcꝗͥd necessitatẽ uictus cortidiani. &e in eui¬
tabilem usum carnis excedit. ad sęcularem
diffimerunt curã & sollicitudinẽ ꝑtinere: ut
uerbi grã. si cũ possit oꝑatio unius solidi ne¬
cessitatẽ nr̃i corporis expedire. ad duorũ uel
triũ solidoꝵ ad quisitionẽ. nosi& ipsos ꝙ pensi¬
ore uelimus oꝑe ac labore distende: & cum
duarũ uelamen sufficiat tunicarum ad usũ

Expanded text:
tis istius atque sarmenti germen agnoscere ? uua tis istius atque sarmenti germen agnoscere ? uua eorum uua fellis, botrus amaritudinisquia omnino nisi fuerimus cunctis uitiis expurgati et ab omnium passionum crapula sobrii, absque ebrietate uini epularumque omnium afluentia erit cor nostrum ebrietate et crapula magis noxia praegrauatum. nam quia saeculares curae etiam in nos, qui nullis actibus mundi istius admiscemur, cadere nonnumquam possint, manifesta ratione monstratur secundum regulam sequid necessitatem uictus cotidiani et ineuitabilem usum carnis excedit, ad saecularem definierunt curam et sollicitudinem pertinere: ut uerbi gratia si, cum possit operatio unius solidi necessitatem nostri corporis expedire, ad duorum uel trium solidorum adquisitionem nosmet ipsos propensiore uelimus opere ac labore distendere, et cum duarum uelamen sufficiat tunicarum ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
remotione ab om̃i scłi huiꝰ conũsatione edici¬
ungnñ : & istis uisibilibꝰ euris atꝙ ebsiertir
& cfapulis: nulla penitꝰ occasione misce murr
Uerum ẽ alia qͦq crapula ñ minꝰ noxianet
ebrietas spĩtalis difficilius euitanda cuna
quoq ad sollicitudo scłaris: quȩ nosunianion
pomium facultatũ marũ ꝑfectã femiuera¬
tionẽ & uint epularũꝙ cunctͥarũ cotinentiã
& quidẽ in solitudine cͥstitutos. frequent in¬
uoliuuit De quibꝰ ꝓpħa. exꝑgiscimins an qt
qͥ ebrii estis: & ñ a uino Alius quoꝙ ꝓ pħa
obstupescite & ammiramini: fluctuaterep
uacillate. in ebriamini &e ñ auino  mouemt¬
m. & ñ ebrietate. Cuiꝰ ebrideatis uinũ. cõse qĩt
necesse est ut scđm ꝓpħam furor draconũ sit.
Ipsumq uinum. de: qua radice ꝓcedat: ad uer¬
te. Ex uinea in quit sodomoꝵ uitis eorũ: &
sarm̃tũ eoꝵ ex gomorra. Uis etiam fruegũ ui¬

Expanded text:
remotione ab omni saeculi huius conuersatione disiremotione ab omni saeculi huius conuersatione disiungimur et istis uisibilibus curis et ebrietatibus et crapulis nulla penitus occasione miscemur. uerum est alia quoque crapula non miaus noxia et ebrietas spiritalis difficilius euitanda, cura quoque ac sollicitudo saecularis, quae nos etiam post omnium facultatum nostrarum perfectam renuntiationem et uini epularumque cunctarum continentiam et quidem in solitadine conetitutos frequenter inuoluunt de quibus propheta: expergiscimini, inquit, qui estis ebrii, et non a uino. alius quoque: obstupescite et admiramini, fluctuate et uacillate: inebriamini, et non a uino: mouemini, et non ebrietate. cuius ebrietatis uinum consequenter necesse est ut secundum prophetam furor draconum sit, ipsumque uinum de qua radice procedat aduerte: ex uinea, inquit, Sodomorum uitis eorum et sarmenta eorum ei Gomorra. uis etiam frnctum ni
Abbreviated transcription (Latin):
& curis scłaribus. Et icenco si uolumꝰ oratio¬
nes nras ñ solũ cȩlos. sed ea quȩ suꝑ cę̧los ft̃
penctrare : curenus m̃tem ab om̃ib terrenis
dm̃ oratio eiꝰ nullo uitiorũ ponðe p̃grauata cons¬
Iotãdum tam̃ : quibꝰ ex causis grauari mentem
dñs de signauerit. Non enĩ ad ulteria. ñ for¬
nicationes. ñ homicidia. ñ blasphemias. ñ rapi¬
nas. quȩ mortalia ee & damnabilia nullus ig¬
norat. sed crapulã posuit & ebridatẽ: & curas.
siue sollicitudines sȩculares. Quȩ in tantũ
nemo hominũ mundi huiꝰ catiet: aut damna¬
bilia tudicat: ut etiam non nulli quod pude
dicere. sem& ipsos monac hos nun cupantes.
bisdem ipsis distensionib uelut in noxiis aut
utilitatibꝰ. implicentur. Quȩ utmandicet sedin
littam ꝑpetrata aggrauent animum. atꝙ idõs
separent ac depͥmant ad t̾rena. est tam eoꝵ
facilis declinatio : &e maxime nob qͥ tã longa

Expanded text:
t curis saecularibus. et idcirco si uolumus oratiot curis saecularibus. et idcirco si uolumus orationepenetrare, curemus mentem ab omnibus terrenis deum oratio eius nullo uitiorum pondere praegrauata consandum tamen quibus ex causis grauari mentem dominus designauerit. non enim adulteria, non fornicationes, non homicidia, non blasphemias, non rapinas, quae mortalia esse et damnabilia nullus ignorat, sed crapulam posuit et ebrietatem et curas siue sollicitudines saeculares. quae in tantum nemo hominum mundi huius cauet aut damnabilia iudicat, ut etiam nonnulli, quod pudet dicere, semet ipsos monachos nuncupantes isdem ipsis distentionibus uelut innoxiis et utilibus inplicentur. quae tria licet secundum litteram perpetrata adgrauent animam atque a deo separent ac deprimant ad terrena, est tamen eorum facilis declinatio et maxime nobis, qui tam longa
Abbreviated transcription (Latin):
a nimȩ. ñ in epte subtilissime plumȩ. seu pennȩ
leuis simȩ comparatur. Quȩ. si humoris cuiꝰptã
extrin secus accidentis corruptione: uitiata ñ
fuerit uł infusa: mobilitate substantiȩ fuȩ
te nuissimi sp̃e ad tum̃to. uelut naturalitꝰ ad
sublimia cȩlestiaꝙ sustollit᷑ . sin uͦ humoris cu¬
ius quã afꝑgine uel infusione fuerit pꝰgraua¬
ta. ñ mͦ in nullos aerios uolat᷑. nat᷑ali mobilita¬
te saptabit᷑ : sed &iam ad ima t̾rae conceꝑti
humoris ponde deprimetr. Ita mens quoq
nr̃a. si accidentib uitiis curisq mundanis ag¬
gra uata. ñ fuerit. noxigue libidinis humo¬
re corrupta: uelut naturali puritatis suȩ be¬
ne ficio fubleuata. Leuisfimo fpitalis meditati¬
onis afflatu. sublimabit ad fuꝑna: & humi¬
lia deserens atq t̾rena. ad illa cȩlestia &
in uisibilia transferetur. Unde ꝓpͥe satis. pre¬
ceptis dnĩcis ammonentur. Uidete. ne quãdo
grauent᷑ corda ur̃a in crapula & ebridcate :¬

Expanded text:
animae non inepte subtilissimae plumae seu pennae leuissimae conparatur. quae si umoris cuiuspiam extrinsecus accedentis corruptione uitiata non fuerit uel infusa, mobilitate substantiae suae tenuissimi spiritus adiumento uelut naturaliter ad sublimia caelestiaque sustollitur. sin uero umoris cuiusquam aspargine uel infusione fuerit praegrauata, non modo in nullos aerios uolatus naturali mobilitate raptabitur, sed etiam ad ima terrae concepti umoris pondere deprimetur. ita mens quoque nostra si accedentibus uitiis curisque mundanis adgrauata non fuerit noxiaeue libidinis umore corrupta, uelut naturali puritatis suae beneficio subleuata leuissimo spiritalis meditationis adflatu sublimabitur ad superna, et humilia deserens atque terrena ad illa caelestia et inuisibilia transferetur. unde proprie satis praeceptis dominicis admonemur: uidete ne quando grauentur corda uestra in crapula et ebrietate e
Abbreviated transcription (Latin):
latione. seu grãrum actionẽ int̾sit : de inde
similit̾ ꝑ scrutandũ utrum singillatĩ sint
an partẽ exhibendȩ: t̃cio indagandũ. utrum
etiam ipse ordo qͥ ita ẽ ab apostoli aistoritate disposi¬
tus aliquid ampliuꝰ instruat. auditorẽ: an simpli¬
cit̃ accipienda sit ista distinctio. & indifferenter
putanda sit ab illo talit̾ fuisse digesta. Quod
mͥ satis uidet᷑ absurdũ. Non enĩ eredendũ ẽ. ali¬
ꝗͥd transitorie ac sine ratione: spñi scm̃ ꝑ aplm¬

Expanded text:
rationem ac postulationem intersit, deinde similiter perscrutandum utrum singillatim sint an pariter exhibendae, tertio indagandum utrum etiam ipse ordo qui ita est apostoli auctoritate dispositus aliquid amplius instruat auditorem, an simpliciter accipienda sit ista distinctio et indifferenter putanda sit ab illo taliter fuisse digesta. quod mihi satis uidetur absurdum. non enim credendum est aliquid transitorie ac sine ratione spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quos satis cõgrue: directũ ẽ. illud eloquium.
Ego dixi dii estis. & filii excelsi om̃s: uos aut̾ sic̃
homines moriemint & sic̃ unꝰ de pͥncipibꝰ cadetis.
Quiꝙ ab illa uera phisicȩ phrlosophyȩ disci¬
plina tradita sibi a maioubus : excidunt. Quam
primꝰ homo ille qͥ uniũsarũ naturarũ institutione
euestigio subsecutus ẽ potuit eiidere at tingere
susq posteris cęrta ratione trans mtetere : quippe
qui mundi ipsuiꝰ infantiam ad huenteneram. &e
quodammꝰ palpitante rudemq conspexerao a de
in que tanta fuit ñ solũ sapientiȩ plentenoo
sed seiam grã ꝓphiȩ diuina illa in fufflatione
transfusa: ut unuĩsis animantibꝰ nomina. xudi
ad huc mundi huiꝰ habitator. imponere. Aera
solũ ome genꝰ bestiarũ atq serpentum. Fure¬
res iirusq discerneret. sed etiam uirtute se ber¬
barũ & arboꝵ. lapidũq nat᷑as: ac tẽporũ uec dũ

Expanded text:
ad quos satis congrue directum est illud eloquium: ad quos satis congrue directum est illud eloquium: ego dixi: dii estis, et filii excelsis omnes. uos autem sicut homines moriemini: et sicut unus de principibus cadetis, quique ab illa uera physicae philosophiae disciplina tradita sibi a maioribus exciderunt, quam primus homo ille, qui uniuersarum naturarum institutionem e uestigio subsecutus est, potuit euidenter ad tingere suisque posteris certa ratione transmittere. quippe qui mundi ipsius infantiam adhuc teneram et quodammodo palpitantem rudemque conspexerat et in quem tanta fuit non solum sapientiae plenitudo, sed etiam gratia prophetiae diuina illa insuffiatione transfusa, ut uniuersis animantibus nomina rudis adhuc mundi huius habitator inponeret ac non solum omnigenum bestiarum atque serpentum furores uirusque discerneret, sed etiam uirtutes herbarum et arborum lapidumque naturas ac temporum necdum
Abbreviated transcription (Latin):
ga ȩtate durauit: nequaquã scilic& sacrilegiis
ac malitia nequissimȩ ꝓlis infecta: quȩ in se¬
m& impiacatis germ̃. uelut ataui traditione:
retinebat insertũ. Donec gͦ ꝑseuerauit int̾
illas genationis eoꝵ ista dis cretio sem̃ illud
seth. ut pote de optima radice ꝓcedens pro
merito scĩtatis. angłi dĩ. siue ut diusa exẽpla¬
ria continent. filiiͦ dĩ uocati sunt : & econtrari¬
O. illi ꝙͥpt̃ impiaratẽ uł suam. uł patrum suoꝵ
& oꝑa t̾rena: filii hominũ nuncripantitr.
Cum eet gͦ inter illos usq ad illud tempus hȩc
utilis scđꝙ diuisio: uidentes post hȩc filii seth.
qͥ filii dĩ erant. filias eorũ quȩ de cain ꝓgenie
nascebant᷑ . de siðio pulchritudinis earum succẽ¬
si. acceꝑ untͦ ꝓpsis sibi uxores. Quȩ uris suis pa¬
rentũ suoꝵ nequitias infundentes: ab illa eos in¬
genita libertate ac sciͣtate pat̾na. ꝓtinꝰ corruꝑunto

Expanded text:
ga aetate durauit, nequaquam scilicet sacrilegiis. ga aetate durauit, nequaquam scilicet sacrilegiis. ao malitia nequissimae prolis infecta, quae in semet inpietatis germen uelut auita traditione retinebat insertum. donec ergo perseuerauit inter illos generationis eorum ista discretio, semen illud Seth, utpote de optima radice procedens, pro merito sanctitatis angeli dei siue ut diuersa exemplaria continent . filii dei uocati sunt, et e contrario illi propter inpietatem uel suam uel patrum suorum et opera terrena filii hominum i nuncupantur. cum esset ergo inter ipsos usque ad illud tempus haec utilis sanctaque diuisio, uidentes post haec filii Seth qui dei filii erant filias eorum qui de Cain progenie nascebantur desiderio pulchritudinis earum succensi acceperunt de ipsis sibimet uxores, quae uiris suis parentum suorum nequitias infundentes ab illa eos ingenita sanctitate ac simplicitate paterna protinus conruperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ genus exordiũ fumer&. in locũ frĩs extineꝰ¬
ti nascitur seth: qͥ nõ solũ posteritati sed etiam
frat̾ne iusticiȩ. pi&atiq succeder&. Cutus pro¬
genies patͥs secuta iusticiã. a soci&ate. & coniunctio¬
ne cognationis illuuꝰ que ex cam sacrilego descen¬
debat. semꝑ diuisa ꝑmansit: sicut etiam genealo¬
giȩ discretio manifeste declarat: ita dicens.
Adam genuit seth: setħ genuit. enos. enos ge¬
nuit cainam: cainã aut̃ geñ maleleel: male el
aut᷑ geñ iareth iaret aut̃ geñ enoche enoc ge-¬
nuit matusalam: matusalã gen̾ lamech: Lamech
genuit uoe. Item. genealogia cam: ita diuisa
describitur. Cam genuit enoch: enach genuit
cainan: cainan geñ malaleel: Malaleel genꝰ
matusalam: matusalã gñ lamech: lame ch geñ
iobel & iubal. Itaq illa gnãtio q̃ de seth iusti
ꝓpagine descendebat. suȩ lineȩ iugit̃ acna-¬
tiont ꝑmixta. in patrũ atq ataui scitate lon¬

Expanded text:
num genus exordium sumeret, in locum fratris extincnum genus exordium sumeret, in locum fratris extincti nascitur Seth, qui non solum posteritati sed etiam fraternae iustitiae pietatique succederet. cuius progenies patris secuta iustitiam a societate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrilego descendebat semper diuisa permansit, sicut etiam genealogiae discretio manifeste declarat ita dicens: Adam genuit Seth, Seth genuit Enos, Enos genuit Cainam, Cainam autem genuit Maleleel, Maleleel autem genuit Iaret, laret genuit Enoc, Enoc genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamec, Lamee genuit Noe. item genealogia Cain ita diuisa describitur: Cain genGaidad, Gaidad genuit Malaleel, Malaleel genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamec, Lamec genuit lobel et Iubal. itaque illa generatio quae de Seth iusti propagine descendebat suae lineae iugiter agnationique permixta in patrum atque ataui sanctitate lon
Abbreviated transcription (Latin):
abolo paulo ante dixisti. quia m̃dax e. &e pat̾
cius: similit̃ desidamus audire. qͥ nam eius pat̃
uas questiones non mediocres partenquesdem
urotulistis de quib quantũ possum. eodemendo
ꝓpͥosustis ordine respondebo. Nulomͦ cxtdendũ
ꝑpospttales naturas choire cũ femines anriaer
posse. Quod si aliquando hoc scdm liramo coetir
potuiss& qͣm nc̃ quoꝙ id ipsum ⁊iutł raro eontin¬
geret. & absq semine it chottu uitibi gliqͥu os¬
nasci similit̃ de mulierib cõceptu demonu cerne¬
rem cum p̃seram const& eos libidinũ sordibus
ad modũ delectari. quas ꝓculdubio ꝑsem& tpsos
ante. ꝗͥd ẽ qd̾ fuit ipsum qd̾ futum ẽ. & qda est
qd̃ factum ẽ. ipsũ quod fi&: et ñ e. omenecens
sub sole qd loquat᷑ & dicat. ecce ꝰ nouum ẽ. iã
sunt in scłis q̃ fuerunt ante. nos: Sed ista qͤstio
Hurus ꝓpositionis ab soluitur: iru Post necẽ
abel iusti ne afratricida & impio. ome homi¬

Expanded text:
abolo paulo ante dixisti: quia mendax est et pater abolo paulo ante dixisti: quia mendax est et pater eius similiter desideramus audire quinam eius pater uas quaestiones non mediocres pariter protulistis, de quibus quantum possum eodem quo proposuistis ordine respondebo. nullo modo credendum est spiritales naturas coire cum feminis carnaliter posse.- quodsi aliquando hoc secundum litteram fieri potuisset, quomodo nunc quoque id ipsum non uel raro contingeret et absqnasci similiter de mulieribus conceptu daemonum cerneremus? cum praesertim constet eos libidinum sordibus admodum delectari, quas proculdubio per semetipsos ante: quid est quod fuit? ipsum quod est: et quid est quod factum est ? ipsum quod fiet: et non est omne recens sub sole quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est, iam fuit in saeculis quae fuerunt ante nos. sed ita quaestio huius propositionis absoluitur. post necem Abel iusti, ne a fratricida et impio omne homi
Abbreviated transcription (Latin):
bͣdam carminib deliniti. uelut familiaribus
adulantur. Qua opinioie pharisei quoq de¬
cepti. arbitrati sunt etiam dnm̃ saluatorẽ hac
arte demoniis imperasse. dicentes. in beel zebub
pͥncipe dȩmonioꝵ hic eicit demones : scdm̃
illã scilic& cõsu& udinẽ. qua nouerant suos
magos uł maleficos. ꝑmuocationẽ nominis illiuꝰ
ac ritum sa  crificim qͦ eũ delectari & gau-¬
dere cognoscunt: uelut domesticos eiꝰ. hab̃e eti¬
am in demones ei subditos potestatem.
Germanus. Quia geneseos lectio paulo ante in
medium dĩ dispensatione ꝓ lata ẽ. quȩ nos opor¬
tune cõmonuit. ut id quod semꝑ discere cupie¬
bamꝰ nunc possimꝰ cognoscere & congrue sciscitari:
ꝗͥd etiam de illis apostatis angłis sentiendũ fit
optamꝰ agnoscere. qͥ sȩcũ filiab hominũ miscuisse
dicunt᷑: utrũ hoc possit spĩtali nat᷑ȩ. scdm̃ litt̾am
conuenire. Illud qͦꝙ euangłii testimoniu qd dedi¬

Expanded text:
busdam carminibus deleniti uelut familiaribus busdam carminibus deleniti uelut familiaribus adulantur. qua opinione Pharisaei quoque decepti arbitrati; sunt etiam dominum saluatorem hac arte daemoniis imperasse, dicprincipe daemoniorum hic ejicit daemones ; secundum illam scilicet consuetudinem, qua norant suos magos vel maleficos per invocationem nominis illius ac ritum sacrificiorum quo eum delectari et gaudere cognoscunt, velut domesticos ejus, habere etiam in daemones ei subditos potestatem. Germanus: Quia Geneseos lectio paulo ante in medium de dispensatione prolata est, quae nos opportune commonuit, ut id quod semper discere cupiebamus nunc possimus congrue sciscitari, quid etiam de illis apostatis angelis sentiendum sit optamus agnoscere, qui se cum filiabus hominum miscuisse dicuntur, utrum hoc possit spiritali naturae secundum litteram conuenire. illud quoque euangelii testimonium quod de di
Abbreviated transcription (Latin):
de mones nichil adu̾sus homines p̃ualeant: nisi
umq ꝓ hac animiratione. confestim uenientes
ad abbatem antontum. impugnationũ suaruni
magnitudinẽ. & causas atq insidias pate facissent
lin oris occulti: xp̃ianos se fieri ꝙͥtinꝰ poposce¬
runt. Requisito aut̃ ab illis ꝓditȩ impugnatio¬
nis die : asseruit se amarissimis cogitationum
stimulis tunc fuisse pulsatum. Quo exꝑimito
sententiã nram̃ quã hesterno die. in collatione
ꝓtulimꝰ. ꝓbauit ac. disfiniuit beatus antonius.
nullatenus demones posse m̃tem cuiꝰquã uel
corpꝰ inuade. nec habere facultate̾. in cuiꝰ libde
animã penit᷑ irruendi nͥ eam pͥmo defticuerint
om̃ib cogitationib sc̃ĩs : ac sp̃itali cotemplatio¬
ne. uacuam midamꝙ reddiderint. Sciendum
tam̃. duob modis sp̃e immundos hominibꝰ ꝯboe¬
dire. Aut enĩ scĩtati fidelium. diuina grã. ⁊ tix¬
tute fubdunt᷑: aut sacrificiis impioꝵ seu qui¬

Expanded text:
daemones nihil adversus homines praevaleant, nisi daemones nihil adversus homines praevaleant, nisi ue pro hac admiratione confestim venientes ad abbatem Antonium impugnationum suarum magnitudinem, et causas atque insidias patefecissent livoris occulti, Christianos se fieri protinus poposcerunt. Requisito autem ab illis proditae impugnationis die, asseruit se amarissimis cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. Quo experimento sententiam nostram, quam hesterno die in collatione protulimus, probavit ac definivit beatus Antonius, nullatenus daemones posse mentem cujusquam vel corpus invadere, nec habere facultatem in cujuslibet animam penitus inruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis ac spiritali contemplatione uacuam nudamque reddiderint. sciendum tamen duobus modis spiritus inmundos hominibus oboedire. aut enim sanctitati fidelium diuina gratia ac uirtute subduntur aut sacrificiis inpiorum seu qui
Abbreviated transcription (Latin):
lut famulũ dĩ. cottidie cõuenisent: Cumq
illo. nc̃ qͥdem inpͥmente pectori suo frontiq
signaculũ crucis. nc̃ iꝰ oratiom supplieit ieu¬
baute. ne apꝓximare quidẽ dirissimi dȩmo¬
nes eidem prorsus auderent. atꝙ: ad eos qͥ illos
direxerant absq ullo reuerterent᷑ effectu .&
alios illi in nequitia uehemtiores rursus un¬
dentibꝰ uires. atq manit̃ redeuntibꝰ poterer¬
ores mehilominꝰ adũsus militẽ xp̃i uictorem.
iterũ destinati. nichil penitus pͥualerent: eo
ꝓfecerunt tales tantȩq eoꝵ insidiȩ. tota ma¬
gica arte quesitȩ. ut ꝑ hȩc euidentissime compto¬
barent. magnam ꝓfess ĩoni xp̃iano rum inẽẽ.
uirtutem: quib illȩ tam seuȩ. & tam potentes
umbre. quas ȩstimabant solem binaniq si ad eas
directȩ fuissent obducere potuisse. hunc ñ solũ
nichil led̾e : sed ne ad punctum quidem. de mo¬
nasterio suo ualuerint ꝓturbase. De eo quod

Expanded text:
lut famulum dei cotidie conuenirent. cumque lut famulum dei cotidie conuenirent. cumque illo nunc quidem inprimente pectori suo frontique signaculum crucis, nunc uero orationi suppliciter incubante ne adproximare quidem dirissimi daemones eidem prorsus auderent atque ad eos qui illos direxerant absque ullo reuerterentur effectu et alios illi in nequitiam vehementiores rursus identibus vires atque inaniter redeuntibus, potentiores nihilominus adversus militem Christi victorem iterum destinati, nihil penitus praevalerent; eo profecerunt tales tantaeque eorum insidiae, tanta magica arte quaesitae, ut per haec evidentissime comprobarent, magnam professioni Christianorum inesse virtutem, quibus illae tam saevae tamque potentes umbrae, quas aestimabant solem lunamque, si ad eas directae fuissent, obducere potuisse, hunc non solum nihil laedere, sed ne ad punctum quidem de monasterio suo valuerint perturbare. CAPUT XIX. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nissime docet. Si aut̃ consideremus & illũ qui
beatũ iob expetiit: aꝑtissime instruem̃. illum
fuisse. qͥ semꝑ in sidiatus ei nun quã eũ ad pecca¬
tum potuerit incitare: & iccirco potestatẽ a
dño popocisse. uelut qͥ ñ uirtute illuiꝰ. sed dnĩ
defensione qͥ illũ semꝑ ꝓtexerit. iunceretur.
De uida quoꝙ dr̃. Et diabolus stet a dexeris
differentiis sane demonũ. etiam ꝑ illos
duos philos ophos. qͥ quondã magicis artib
uel in ertiam eoꝵ. uł fortitudines. seuamꝙ ne¬
qͥtiã fuerant freqnt̃ exꝑti: multũ cognitionis
accepimus. Hii namq despicientes beatũ auto¬
nium. uęlut imꝑitũ. ac sine litteris uirũ. uolẽ¬
tesq eũ si nichił ampluiꝰ lede potuissent. saltem
de cella sua magicis prȩstigiis & circiuentio¬
ne demonũ ꝓturbare. sp̃c ei nequissimos inmi¬
sert᷑ ad impugnationẽ morsu liuoris¬
a dductͥi. eo qd̾ maximȩ hominũ turbȩ ad eũ ue¬

Expanded text:
nissime docet. si autem consideremus et illum qui nissime docet. si autem consideremus et illum qui beatum Iob expetiit, apertissime instruimur illum fuisse, qui semper insidiatus ei numquam eum ad peccatum potuerit incitare, et idcirco potestatem a domino poposcisse, uelut qui non uirtute illius, sed domini defensione qui illum semper protexerit uinceretur. de Iuda quoque dicitur: et diabolus stet a dextris differentiis sane daemonum etiam per illos duos philosophos, qui quondam magicis artibus uel inertiam eorum uel fortitudinem saeuamque nequitiam fuerant frequenter experti, multum cognitionis accepimus. hi namque despicientes beatum Antonium uelut inperitum ac sine litteris uirum uolentesque eum, si nihil amplius laedere potuissent, saltim de cella sua magicis praestigiis et circumuentione daemonum proturbare, spiritus ei nequissimos inmiserunt, ad inpugnationem hanc morsu liuoriadducti, eo quod maximae hominum turbae ad eum ue