comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de eo quod competit fieri. Hec
dicens. dimisit fratres. Ingres¬
sus uero cellulam ꝓstrauit se
in orationem:obsecrans mise¬
ricordiam domini ut ei mani¬
festare dignaretur quid ordi¬
nare aut diffinire posset.de se¬
pedc̃o fratre. Tunc reuelatum
est ei quid ageret. Conuocauit
ergo omnes fratres albas: dix̃q
eis. Credite michi fratres: quia
magis opto matulam fr̃is eu¬
lalii cum humilitate ac patien¬
tia eiꝰ: qͣm omnia opera eorum
duntaxat. qui mnur murantes
in cordibus suis. operant᷑ in mo¬
nasterio. Ut autem ostendat
nobis dominus quale meritim
tur michi matule om̃ium ue¬
strum. Quas cum detulissẽt.
uissit ut accẽderent ignem. et
misit in eum om̃iũ fratrum
matulas. Que statu omnes
combuste sunt. ꝓp̃ter mattulã
fratris eulalii: que integra re¬
perta est. et non est combusta.
hoc tumuerunt ualde: et pro¬
sternentes se interram. ueniã

Expanded text:
de eo quod competit fieri. Haec dicens dimisit fratres. Ingressus vero cellulam prostravit se in orationibus, obsecrans misericordiam Domini, ut ei manifestare dignaretur quid ordinare aut definire posset de saepe dicto fratre: tunc revelatum est ei quid ageret. Convocavit ergo omnes fratres abbas, dixitque eis: Credite mihi, fratres, quia magis opto mattulam fratris Eulalii cum humilitate et patientia ejus, quam omnia opera eorum duntaxat qui, murmurantes in cordibus suis, operantur in monasterio. Ut autem ostendat vobis Dominus quale meritum tur mihi mattulae omnium fratrum: quas cum detulissent, jussit ut accenderent ignem, et misit in eum omnium fratrum mattulas, quae statim combustae sunt, praeter mattulam fratris Eulalii, quae integra reperta est, et non est combusta. , timuerunt valde, et prostraverunt se in terram, venia
Abbreviated transcription (Latin):
q sompno ꝑtransiui: postulãs
deum ut ostenderet misere ani¬
me mee miscdiam suam. Et ma¬
ne facto. placuit mnͥ mittere in
eccłiam ⁊ adducere unum frẽm.
tem missus te ꝓ mercede anime
tue scio quia adeo missus es: doce
me que dei sunt. Dicit ei ille seni¬
ab re nuntiauerit patri ⁊ matri¬
⁊ fr̃ib et sororibe et filiis. insuper
animam suam: non potest meꝰ
nescio. Tamen si potes sufferre
demptamenta carnis:relinque
omnia et fuge: facultates enĩ

Expanded text:
 somno transivi, postulans Deum ut ostenderet animae meae misericordiam suam; et mane facto, placuit mihi mittere in ecclesiam, et adducere unum fratremte, Pater, pro mercede animae tuae, scio quia a Deo missus es, doce me quae Dei sunt. Dicit ei senin renuntiauerit patri et matri et sororibus et filiis insuper et anime sue non potest meus nescio. Tamen si potes ferre tentamenta carnis, relinque omnia, et fuge facultates
Abbreviated transcription (Latin):
hic debeat ẽẽ. Sicut enim in locis
penalib sccłm culparum qͣntitatẽ¬
et quihic sumus sccl̃m menta
bona plus minus ue morabimꝰ
nino liberi sumus: ad sc̃oꝵ super¬
digni sumus. Quem tamen et t̾¬
minum nr̃e ꝓmotionis in me-¬
s post terminum singlis consci¬

Expanded text:
ire potest; sicut enim in locis poenalibus secundum culparum quantitatenos qui hic sumus, secundum merita bona plus minusve morabimur nis liberi sumus et magna quiedigni sumus, diemque et terminum nostrae promotionis in meed post terminum singulis consti
Abbreviated transcription (Latin):
lam ubi eger iacebat: cepit oscula¬
ri eum lacrimans et dicens. Heu
me ubi sunt ꝓmissiones tue Nor
uerba dulcia: quod mͥ futuramet
uidendam ocłis meis ꝓmittebas
filiam meami: Ecce non solum
illam non uidebo: s et tu ꝑquẽ
consolationem modicam halebam
derelinquis me.Heu me quis iam
consolabitur senectutem meam.
Ad quem ibo: Quis mei erit ad
quod lugeo. Triginta et octo ã¬
nisunt qd̾ ꝑdidi filiam meam:
illius inueni. Becineemein com¬
parabilis dolor.Quid sperem a¬
modo: Ubi consolationem inue-¬
nam: Iam descendam lugens
ininfernum. Uidens autem eũ
smaragdus uehementer ploran¬
tem et nullam consolationem
recipientem:ait ad eum.Q uid
turbaris. et temetip̃m interficis ᷤ
Numquid inualida est manus
domini: Aut deo quicquam est
difficile:. Iam depone finem tri¬
sticie. Reco: dare quomͦ patriar¬
che iacob manifestauent deus
ioseph quem quasi mortuum lu¬
gebat. S obsecro te ꝑtres dies ñ

Expanded text:
lam ubi aeger jacebat, coepit eum osculari lacrymans, et dicens: Heu me! ubi sunt promissiones tuae, ubi verba dulcia, quod mihi futuram videndam oculis meis promittebas filiam meam? Ecce non solum illam non videbo, sed tu, in quo consolationem modicam habebam, derelinques nos. Heu me! quis jam consolabitur senectutem meam? Ad quem ibo, quis mei adjutor quod lugeo: triginta et octo anni sunt quod perdidi filiam meam, illius inveni, detinet me incomparabilis dolor. Quid sperem amodo? ubi consolationem inveniam? jam descendam lugens in infernum. Videns autem eum Smaragdus vehementer plorantem, et nullam consolationem accipientem, ait ad eum: Quid turbaris et temetipsum interficis? Nunquid invalida est manus Domini, aut quidquam est Deo difficile? Jam pone finem tristitiae. Recordare quomodo patriarchae Jacob manifestaverit Deus Joseph, quem quasi mortuum lugebat . Sed obsecro te ut per tres
Abbreviated transcription (Latin):
alio uisu posset discernere: qͥa
peenimia cursus sui celeritate
uidebatur circulus igneus in¬
eum suꝑ rotam et in aerem eũ

Expanded text:
alio posset discernere, quia prae nimia cursus celeritate, tanquam circulus igneus eum super rotam, et in aerem
Abbreviated transcription (Latin):
homines occidi: et ueninũ¬
tiare tibi. Et dixit dẏabolus.
Inqͣnto tempore hoc fecisti:¬
dieb Et hunc similiter ussit¬
flagellari dicens. Quare in
tantis dieb hoc solum fecisti
Et tertiꝰ ueniens adoraiit
eum. Dixit autem et huic.
Et tu unde uenis: Et respon¬
dit. In illa ciuitate fur. Et
tamilites. et multamsangut¬
ipsum sponsum occidi. et ueni
nuntiare cibi. Et dixit eiIn qͣn¬
tum tempꝰ hoc fecisti : Et res¬
cerit flagellari. Tent antem
xitꝙ ei. Unde uenis: Et respõ¬
dit. In heremo eram: et ecce
Quadraginta annisunt qd̃
impugno monachum quedã
et uix nocte ista p̃ualui et fe

Expanded text:
os occidi; et ueni nuntiare tibi». Et ait dyabolus: «In quanto tempore hoc fecisti?«diebflagellari, dicens: Quare in tantis diebus hoc solum fecisti? Et tertius veniens adorabat eum. Dixit autem et huic: Et tu unde venis? Et respondit: In illa civitate fui; et tavi lites, et multas effusipsum sponsum occidi, et veni nuntiare tibi. Et dixit ei: In quantis diebus hoc fecisti? Et rescerit, et hunc flagellari. Venit autem dixit ei: Unde venis? Et respondit ei: In eremo eram; ecce quadraginta anni sunt, quod impugno monachum quemdam; et vix nocte ista praevalui, ut f
Abbreviated transcription (Latin):
Et dyabolus int̾rogauit eum.
Inqnto tempore hoc fecisti: Et
ille respondit.In triginta dieb.
Et dyabolus iussit eum flagel¬
lari. dicendo.Ganto tempore
hoc solum fecisti: Et alius ue¬
niens adorauit eum. Et ille
dixit. Unde uenis tu: Et res

Expanded text:
Et diabolus interrogavit eum: In quanto tempore hoc fecisti? Et ille respondit: In triginta diebus. Et diabolus jussit eum flagellari, dicendo: Tanto tempore hoc fecisti? Et ecce alius veniens adoravit eum. Et ipsi dixit: Unde venis tu? E
Abbreviated transcription (Latin):
tute scĩ sp̃c plena: erant medul¬
las cordis penetrantia: et inuebe¬
mentem auclientes stuporem ꝓ¬
uocantia. S et sicut post modũ
ip̃e testatus est. qd̃ huius salpatõ¬
nem domino reuelante dicdicetat:
ut diceret dominus det tͥ pacem:
sic in omni p̃dicatione sua pacem

Expanded text:
tute sancti Spiritus plena, erant medultute sancti Spiritus plena, erant medullas cordis penetrantia et in vehementem audientes stuporem provocantia. Sed et sicuti postmodum ipse testatus est quod huius modi salutationem, Domino revelante, didicerat ut diceret: "Dominus det tibi pacem", sic in omni praedicatione sua, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
missaꝵ sollempnia eaque xp̃c
in euuangłio missis ad p̃dican¬
dum discipłis loquitur. Ne ui-¬
delicet auerum uel argentum pos¬
sibeant. ne peram inuia uel saccu¬
lum. ne uirgam uel panem por¬
tent: ne calciamenta uel duas
tunicas hãnt. intelligens quial
eadem post modum plenius ab
ip̃o presbitero: indicibili gaudi¬
o mox repletus. hoc inquit est qd̃
queroc hoc est qd totis precordiis
concupisco. Igitur cunctis que
aulierat tenaci memorie com-¬
mendatis: letanter hiis adimplẽ¬
dis immittitur. duplicilq sine
mora depositis: ex hoc iam uirga.
caltiamentis. saculoq uel pera
non utitur. Fecit ꝓuide tunitã
plurimum contemptibilem et
incultam: reiectaq corrigia funi¬
culo cuixit illam. Omnem quoq
sollicitudinem cordis appon ens
qualitet auditus noue grẽ uerba
ꝑficeret. cepit instinctu diuino
tor exiscete cepit. penitentie inpu-¬
blicum simpliciter uerba apponẽ.
Erant autem ip̃ius eloquia non
mania nec risui digna. er̃ãt uir¬

Expanded text:
missarum solemnia ea quae Christus in Evangelio missis ad praedicandum discipulis loquitur, ne videlicet aurum vel argentum possideant, ne peram in via vel sacculum, ne virgam vel panem portent, ne calceamenta velduas tunicas habeant; intelligensque haec eadem postmodum plenius ab ipso presbytero, indicibili gaudio mox repletus: "Hoc" , inquit, "est quod quaero; hoc est quod totis praecordiis concupisco! ". Igitur cunctis, quae audierat, tenaci memoriae commendatis, laetanter his adimplendis innititur, duplicibusque sine mora depositis, ex hoc iam virga, calceamentis, sacculoque vel pera non utitur. Fecit proinde tunicam plurimum contemptibilem et incultam, reiectaque corrigia funiculo cinxit illam. 16 Omnem quoque sollicitudinem cordis apponens qualiter au ditus novae gratiae verba perficeret, coepit instinctu divino tor exsistere, coepit poenitentiae in publicum simpliciter verba proponere. Erant autem ipsius eloquia non inania nec risu digna, erant vir
Abbreviated transcription (Latin):
ut harenam sub nr̃is uestigiis
colligentes per agros snos spar¬
gerent. et terram sterilem ad
totꝰ fecunditatis uerterent ub̾¬
tatem: pudor inqͣm est. sinosin¬
feriores hiis inueniamur in fi¬
de: quorum fides per nos consig¬

Expanded text:
ut arenam sub nostris vestigiis colligentes, per agros suos spargerent, et terram sterilem ad totius fecunditatis verterent ubertatem, pudor, inquam, est, si nos inferiores his inveniamur in fide, quorum fides per nos consig
Abbreviated transcription (Latin):
cum uerba de cõtinentie
exertitio haberem. age inquid
ficlucialit̾ o fili. Nam et ego perͥ
uiginti annos continuos. non
pane. nonaqua. non sompnosa¬
ciatus sum: panem quidem pen-¬
satum capiens. aque uero mẽ.¬
suram: sompnum autem pari¬
etib me clum taxatinclinans.
subripere paululum festinabam.

Expanded text:
cum verba de continentiae exercitio haberem, Age, inquit, 660 fiducialiter, o fili; nam et ego per viginti annos continuos non pane, non aqua, non somno satiatus sum. Panem quidem pensatum accipiens, aquam vero ad mensuram, somnum autem parietibus me duntaxat inclinans subripere paululum festinabam.
Abbreviated transcription (Latin):
de affer modium: et mensurotͥ.
Ex atculit ei. Ille autem mensu¬
rans modium illum ad manũ:
dixit ei. Sflaior est recto. Et fecit
ueretundiam uidue illi. Cum
uero discessiss uilua illa. cdixit
ei. Abba mutuasti iuduc illi tci¬
ticum hoc: aut quid᷑ Et ille dix̃
Ergo si totum gratis donasti qͦ¬
modo inmodio sic scrupulosus
abbas arsenius dixit aliquando
abd̃i alexandro. Quando ꝑ exp̃ẽ¬
deris palmulas tuas: tunc uem
et gustemus. Si autem aliqui
peregrini suꝑutueruit. comede
cum eis. Abas ergo alexander
lenius et modeste operabatur
E cum facta fuiss hora manclu¬
candr. suꝑ erat ei adhuc de pal¬
mulis suis. Uolens autemcu¬
stodire sermones eius: sustinu¬
it donec explicaret palmulas.
Abbas ergo arsemus cum uid̾et
quia tardabat gustauit: esti¬
mans quia forte peregrini ci sr̃

Expanded text:
de, affer modium, et mensuro tibi. de, affer modium, et mensuro tibi. Et attulit ei. Ille autem mensurans modium ad manum, dixit ei: Major est; et fecit verecundiam viduae illi. Cum vero discessisset vidua illa, dixi ego: Abba, mutuasti viduae isti triticum, aut quid? Et ille dixit. Ergo si totum gratis dedisti, quomodo in modico sic scrupulosus abbas Arsenius dixit aliquando abbati Alexandro: Quando perexpenderis palmulas tuas, tunc veni et gustemus; si autem aliqui peregrini supervenerint, camede cum eis. Abbas autem Alexander lenius et modeste operabatur. Et cum facta fuisset hora manducandi, supererat adhuc de palmulis suis: volens autem custodire mandatum senis, sustinuit donec explicaret palmas; abbas autem Arsenius cum videret quia tardaret, gustavit, existimans quia forte ei peregrini
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sumus. Et ille cdixit. Ignos¬
cite mͥ fr̃es: quia uobiscum sedens
quidam frater et loquens centum
orationes fecit. Hoc cum dixisset.
facta cratione dimisit eos. Arat̾¬
quidam uenit ad alb̾em pastorem:
inscdã ebdomada quadragesime
et dicens ei cogitationes suas. ał¬
q inresponsione eins inueniens
requiem. dixit ei. In modico impe¬
dire habui. ne uenirem ad de ho¬
die. Et clixit ei senex. Quarcͦ et
ille respondit. ¶etuebam ne ꝓpt̾
quadragesimam non aperiretur¬
iͥ. E respoondit ei abbas pastor.
Nos nondidicimus ianuam
ligneam claudere: s magis ligue
ianuam cupinrus clausam ten̾e.
est quidam faciens multa bona
frequentet. et diabolus ĩitcit
ei scrupulositatem manimo de par¬
ius reb: ut alioꝵ omnium que
facit mercedem amiitat. Seceden
te me aliquando motirinco ad
quendam prb̃rm qui faciebat ml¬
tas elemosinas: uenit quedam
mulier uidua. postulans: ab eo
modicum tritici: et dixit ei. Na¬

Expanded text:
locuti sumus. Et ille dixit: Ignoslocuti sumus. Et ille dixit: Ignoscite mihi, fratres, quia vobiscum sedens quidam frater, et loquens, centum et tres orationes fecit. Hoc cum dixisset, facta oratione dimiserunt nos. quidam venit ad abbatem Pastorem in secunda hebdomada Quadragesimae, et dicens ei cogitationes suas, atque responsione ejus inveniens requiem, dicit ei frater ille: In modico impediri habui, ne venirem ad te hodie . Et dixit ei senex: Quare? Et ille dixit: Metuebam ne propter Quadragesimam mihi non aperiretur. Et respondit ei abbas Pastor: Nos non didicimus januam ligneam claudere, sed magis linguae januam cupimus clausam habere. est quidam faciens multa bona frequenter, et diabolus mittit et scrupulositatem in animo pro parvis rebus, ut aliorum omnium, quae facit, mercedem amittat. Sedente enim me aliquando in Oxyrincho cum quodam presbytero qui faciebat multas eleemosynas, venit quaedam mulier vidua postulans ab eo modicum tritici. Et dixit ei: Va
Abbreviated transcription (Latin):
biuimus inciuitatem lico. et ue¬
nimus ad abb̾em ioħ̾em: et salutã¬
tes eum fecimus orationem. Dem¬
ce sedentes:ceperunt loqui deuisco¬
ne quam uiderant. Mandatum¬
est sc̃e memorie epyphanio ep̃o ꝙ̃
prio ab abbe monasterii sui. qd
habuit in palestina. qua oratioĩb
tius non negleximus regulam:
s cum sollicitudine terciam se¬
tam. et nonam. atꝙ uesperam ie¬
lebramus. Ille autem repeehendẽs
eum: mandauit ei. Constat uos
uacare ab oratione ceteris horis: es̃
autem qui uerus monachus est o¬
portet eum sine intermissione ora¬
re:aut certe psallere incorde suo.
Harrauerunt frẽs dicentes. qͥa
uenimus aliquando ad quosdam se¬
nes: et cum ex more facta fuisset
oratio: salutantes inuicem seclimꝰ.
E postqͣm locuti fuimus: cumdis¬
cederemus poposcimus ut fieret
rursus oratio. Dixit autem unus
stis: Ex nos diximus. Etiam. Sed
quando intrauimus pater. tunc
fcã est oratio: et ex illa hora usq mͦ

Expanded text:
bivimus in civitatem Lyco, et vebivimus in civitatem Lyco, et venimus ad abbatem Joannem; et salutantes eum, fecimus orationem. Deinde sedentes coeperunt loqui de visione quam viderant. Dixitest sanctae memoriae Epiphanio episcopo Cyprio, ab abbate monasterii sui, quod habuit in Palaestina: Quia orationibus tuis non negleximus regulam, sed cum sollicitudine tertiam, sextam, nonam atque vesperam celebramus. Ille autem reprebendens eum, mandavit ei: Constat vos vacare ab oratione caeteris horis; eum autem qui verus est monachus, oportet sine intermissione orare, aut certe psallere in corde suo.Narraverunt fratres, dicentes: Quia venimus aliquando ad quosdam senes, et cum ex more facta fuisset oratio, salutantes invicem sedimus. Et postquam locuti sumus, cum discederemus, poposcimus ut fieret rursus oratio. Dixit autem unus stis? Et nos diximus: Etiam. Sed quando intravimus, Pater, tunc est facta oratio, et ex illa hora usque modo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Neq enim preualet malitia
aduersus eos qui habent tuor
dei. Dixit quidam patrum. Ni¬
si prius odium habueris: non po¬
tes diligere. ¶isi ergo oderis pec¬
catumt:. non facies iusticiam: sic̃
scriptum est.Beclina amalo: ⁊
fac bonum. Uerumptamen in
ommily his ꝓpositus animi ubiq
requiritur. Adam enim inparadi-¬
so consistens. preuaricatus est mã¬
datum. iob. autem instercore sedẽs
custediuit. Unde constat quia ꝓ¬
positum bonum querit ds̃ ab ho¬
mine: ut semꝑ deneat eum
abb̃is besarionis dicens. Uenit
aliquando incella abb̃is ma. et
inueni eum stantem ad orationẽ:
et manus eius erant extente ad
deum. Permansit autem hoc fa¬
ciens: iugiter quatuordecim dies.
Ee post hec uocauit rar et dixit.
Sequere me. Et exeuntes ꝑreximꝰ
in heremo. Et cumsicirem: cdixit
ei. Abba sitio qͥlle autem tollens
melotem discessit a me: quantum
iactus est lapidis: et facta oratione
atculiteam plenam aqua. Et a¬

Expanded text:
tur, neque enim praevalet malitia tur, neque enim praevalet malitia adversus eos qui habent timorem Dei. 54. Dixit quidam Patrum: Nisi prius odio habueris, non potes diligere. Nisi ergo oderis peccatum, non facies justitiam, sicut scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Verumtamen in omnibus his propositum animi ubique requiritur. Adam enim in paradiso consistens, praevaricatus est mandatum Dei: Job autem in stercore sedens, custodivit. Unde constat quia propositum bonum quaerit Deus ab homine, ut semper teneat eumabbatis Besarionis, dicens: Veni aliquando in cellam abbatis mei, et inveni eum stantem ad orationem: et manus ejus erant extensae in coelum. Permansit autem hoc faciens jugiter per quatuordecim dies. Et post haec vocavit me, et dixit: Sequere me. Et exeuntes perreximus in eremo; cum sitirem dixi ei: Abba, sitio. Ille autem melotem tollens discessit a me, quantum jactus est lapidis, et facta oratione attulit eam plenam aqua. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens. Captiue captinue: ubi
curres: Neni huc ad me. Quui cũ
uenisset: dixit ei senex. Reuertere ĩ
cellam tuam. Ille autemfrater
narrauit ei fludus quos ꝑdulerat
in cogitationil sius: et ita reuer¬
sus est incellam suam. E cumin¬
gressus fuisset mea: ꝓsttauit se ec
penitentiam egit. Hoc autem facto:
uoce magna subito demones cla¬
mauerunt dicentes. Nicistis nos
monachi: uicistis nos. Et factaẽ
malta cius supra quam iacebat.
uelut ab igne ustulata: demones
antem uelut fumus extermina¬
ti sunt. Sicq frater ille didicit uit¬
ter manens in cella ad unum de
patrib: et clixit ei quia a cogitatõne
sua affligeretur. Et respondit ei
senex.Tu proiecisti interra ferra¬
mentum magnum quod est ti¬
mor domini et accepisti in manui
tenere arundineam uirgai: hoc
est cogitationes malas. Accipe
ergo tibi magis ignem quod est
timor domini: et quando ad ꝓxi¬
mat tͥ cogitatio mala. uelut ca¬
lamus igne timoris dei combure¬

Expanded text:
vit, dicens: Captive, captive, ubi vit, dicens: Captive, captive, ubi curris? veni huc ad me. Qui cum venisset, dixit ei senex: Revertere in cellam tuam. Ille autem frater narravit ei fluctus quos pertulerat in cogitationibus suis, et ita reversus est ad cellam suam. Et cum ingressus fuisset in eam, prostravit se, et poenitentiam egit. Hoc autem facto, voce magna subito daemones clamaverunt, dicentes: Vicisti nos, monache, vicisti nos. Et facta est matta ejus supra quam jacebat, velut ab igne ustulata; daemones autem velut fumus exterminati sunt, sicque frater ille didicit verter manens in cella ad unum de Patribus, et dixit ei, quia a cogitatione sua affligeretur. Et dixit ei senex: 613 Tu projecisti in terra ferramentum magnum, quod est timor Dei, et accepisti in manu tenere arundineam virgam, hoc est cogitationes malas. Accipe ergo magis tibi ignem, qui est timor Dei. Et quando approximabit tibi cogitatio mala, velut calamus igne timoris Dei combure
Abbreviated transcription (Latin):
num. Quando cooperiuntut oculi
animalis:tunc circuit admolendi¬
num. Si autem disco oꝑtos habu¬
erit oculos: non ambulat incir¬
cuitu mole. Sic et cliabolus sic oc¬
currerit cooꝑite ocłos hominis:in
omme peccatum humiliat eum. Ed̾
si fuerint illuminati ocłi eius:
facilius potest effugere ab eo
Etater quidam in cellis infun¬
debat palmulas suas. Et cum sedif¬
set facere flectas: dicit ei cogitatõ
sua ut iret ad quendam senem
iusitare eum. Et iterum clyxte in
dam. Et rursum dicebat ei cogita¬
tus suus Si interhec moriatur
quid facies: Sed uado modo ut ⁊¬
loquar ei. ꝓpt̾ estiuum tempus.
Exiterum dixit intra se. Se non
cirpum ad mattas. tunc fit tem¬
pus. Et tursus clixit. Extendo pal¬
mulas istas: et tunc uado. Bur¬
sus dixit insemet ip̃o. Si hodrebo¬
num aerem facit. E ẜ eomesꝰ re¬
liquit palmulas infusas: ⁊ tollẽs
melodem suam ibat. Erat autẽ
senex quidam uicinus ei. uir p̃¬
uidens. Quicum uidissec eum¬
cum impemi ambulantem: clama¬

Expanded text:
num: Quando cooperiuntur oculi animalis, tunc circuit ad molendinum: sin autem discoopertos habuerit oculos, non ambulat in circuitu molae; sic enim et diabolus, si occurrerit cooperire oculos hominis, in omne peccatum humiliat eum; quod si non fuerint clausi oculi ejus, facilius potest effugere ab eoater quidam in cellis infundebat palmulas suas; et cum sedisset facere plectas, dicit ei cogitatio sua, ut iret ad quemdam senem visitare eum. Et iterum cogitans idam. Et rursum dicebat ei cogitatus suus: Si inter haec moriatur, quid facies? Sed vadam modo ut loquar ei, propter aestivum tempus. Et iterum dixit intra se: Sed non cirpum ad mattas fit tempus. Et rursum dixit: Extendo palmulas istas et tunc vado. Rursus dixit in semetipso: Sed hodie bonum aerem facit. Et surgens reliquit palmas infusas, et tollens melotem suam, ibat. Erat autem senex quidam vicinus ei, vir praevidens; qui cum vidisset cum impetu ambulantem clama
Abbreviated transcription (Latin):
cuidam semi magno: Abba uole-¬
bam inuenire aliquem senem.
iuxta uoluntatem meam:⁊mo¬
rari cum ip̃o. Et cdixit ei senex.
Bene quietis domine meus.
Ille autem affirmabat huiusmo¬
di eẽ desiderum suum: non in¬
telligens quod locutus est senex
ille. S cum uideret eum senex
existimantem qd̾ bene sentiret:
dicit ei. Ergo sumuenis senem secs̃ĩ¬
dum uoluntatem tuam. ius ma¬
nere cum eo. Ex ille clixit: Et ille
nio sccł̃m uoluntatem meam. Dxx̃
ergo ei senex.Nonut tu sequaris
uoluntatem᷑ senis illius: srit ille
tuam uoluntatem sequatut. et
ita meo repauses: Sensit autẽ
frater ille quod dicebat: et surgẽs
ꝓstrauit se ad penitentiam dei
dicens. Ignosce mͥ quia ualde gła¬
bar. estimans me benedicere. cũ
quoꝵ unus qui etate minor e¬
rat primus ceperat conuersa¬
tl. Excum uenisset ad eos quidã
patrum. et applicasset apud eos

Expanded text:
cuidam seni magno: Abba, volebam invenire senem aliquem juxta voluntatem meam, et morari cum ipso. Et dixit ei senex: Bene quaeris, domine meus. Ille autem affirmabat hujusmodi esse desiderium suum, non intelligens quod locutus est senex ille. Sed cum videret eum senex aestimantem quod bene sentiret, dixit ei: Ergo si invenis senem secundum voluntatem tuam, vis manere cum eo? Et ille dixit: Etiam nero secundum voluntatem tuam. Dixit ergo ei senex: Non ut tu sequaris voluntatem senis illius sed ut ille tuam voluntatem sequatur, et ita in eo repauses. Sensit autem frater ille quod dicebat, et surgens prostravit se ad poenitentiam, dicens: Ignosce mihi, quia valde gloriabar, aestimans me bene dicere, cum quorum unus, qui aetate minor erat, primus coeperat conversari; et cum venisset apud eos quidam Patrum, et applicuisset apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
gaut senem dicens. Us¬
ꝙ quo est seruandum silen¬
tiim pater: Resporꝰ ueuex
Usc quo interrogeris. In om̃i
loco eium si taciturnꝰ fueris.
requiem possidebis.lxxui.

Expanded text:
gavit senem, dicens: Usquequo est observandum silentium, Pater? Respondit senex: Usquequo interrogeris. In omni enim loco si taciturnus fueris, requiem possidebis
Abbreviated transcription (Latin):
explicauit ꝓpositum: uespere per¬
rexit ad albem arsenium. Ex clic̃
ei abbas arsenius. Peregrinos a¬
liquos habusti: Ex dixit. Non
Et ille dixit. Quare non uemisti:
Et respondit. Emua clixisti michi

Expanded text:
explicavit vespere, perrexit ad abbatem Arsenium. Et dixit ei abbas Arsenius: Peregrinos aliquos habuisti? Et dixit: Non. Et ille dixit: Quare ergo non venisti? Et respondit: Quia dixisti mihi
Abbreviated transcription (Latin):
parum comedit et saciatur.
senex. Ne quod desiderane¬
ris aliqͥndo manduces. Comedens
autem quodtibi a domino tranᷤ¬
missum fuerit: grãs ei age semꝑꝑ¬
sine intermissione xluiii.
e quodam sene referebant
fratres. quia desiderait
cucumerem. Quem cum tulis
suspendit ante ocilos suos. Et
ne uinceret᷑ ex cupiditate. non
tetigit eum. sed magis agebat
penitentiam: puniens semet

Expanded text:
parum comedit, et satiatur. 4. senex: Ne quod desideraveris, aliquando manduces: comede autem quod tibi a Domino transmissum fuerit, gratias age sine intermissione . 50. De quodam sene referebant fratres, quia desiderasset cucumerem: quem cum attulisset, suspendit ante oculos suos; et ne vinceretur a cupiditate, non tetigit eum, sed magis agebat poenitentiam, puniens semet
Abbreviated transcription (Latin):
Talius etiam frater ue¬
hement̃ impugnabat᷑
ab ĩmundo sp̃u fornicationis
Exurgens autem noctu abiit
ad quendam sc̃m et ꝓbatum in
uirtutib seniorem: et confessus
est ei quam patiebatur impugna¬
tionem a spũ fornicationis. Hec
cum audisset senior: consolabat᷑
eum docens.sp̃ualib uerbis de
uirtute patientie dicens. sicut
scriptum est. Uiriliter agite et
confortetur cor nr̃m. om̃s qui spe

Expanded text:
alius etiam frater vehementer impugnabatur ab immundo spiritu fornicationis. Exsurgens autem noctu abiit ad quemdam sanctum et probatum in virtutibus seniorem, et confessus est ei quia patiebatur impugnationem a spiritu fornicationis. Haec cum audisset senior, consolabatur eum, docens spiritualibus verbis de virtute patientiae, dicens, sicut scriptum est, Viriliter agite, et confortetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i confessor franciscus
flueret. ita ut magis semper
ad incligentiam quam ad ha-¬
hundantem sufficientiam uel
excessum declinans: usq ad ma¬
ximam necessitans exigentiã
ux uasculum saltem indomo
relinqueret. Quid de cibariis
delicatis aut uinipotu. qͥditẽ
de alioꝵ etiam uilium suꝑflu-¬
pitate clicamus: cum et raris¬
sume coctis utens ea cineribus
uel aqua frigida commisceret.
⁊ de ip̃a sufficient̾ aqua non bi¬
beret. Difficillimum enim asse¬
rebat necessitati satisfacere. et

Expanded text:
i confessor Franciscus flueret, ita ut, magis semper ad indigentiam quam ad abundantem sufficientiam vel excessum declinans, usque ad maximae necessitatis exigentiam, vix vasculum saltem in domo relinqueret. Quid de cibariis delicatis aut vini potu, quidve de aliorum etiam vilium superfluitate dicamus, cum et rarissime coctis utens, ea cineribus vel aqua frigida commisceret, et de ipsa sufficienter aqua non biberet? Difficillimum enim asserebat necessitati satisfacere et
Abbreviated transcription (Latin):
infantiam. ut si quando ih̃m xͦ
nominare deberet: ip̃m ueluti bal¬
butiens puerum de bethleem pre
nimia amoris teneritudine nũ¬
cuparet. Se ⁊ ne fc̃ã putentur h
omnia sine nutu diuino: mirã¬
da talis ibidem cuidam uiro uir¬
tus oscensa est uisio. Uidit nãq
ad sepeclictum presepe beatum
franciscum accedere.⁊ quendã
qui in illo iacere uidebatur ex¬
animis uelud a sompni sopo

Expanded text:
infantiam, ut, si quando Iesum Christum nominare deberet, ipsum veluti balbutiens "puerum de Bethlehem" prae nimia amoris teneritudine nuncuparet. 55 Sed et ne facta putentur haec omnia sine nutu divino, miranda talis ibidem cuidam viro virtutis ostensa est visio. Vidit namque ad saepedictum praesaepe beatum Franciscum accedere et quemdam, qui in illo iacere videbatur exanimis, velut a somni sopo
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudinem lex dei exigit a nob̾.
Unde suscipiens innobis xp̃m: ip̃i
debeo exibere que caritatis sunt. cum
omni sollicitudine. Cum autem di¬
misero uos. regłam ieunii possum
tecuperare: qm̃ non possunt filii spõ¬
si ieuinare. quam diu cum illis est.
sponsus. Cum autemablatus fu̾it
ab eiꝰ: tunc ex sua podestate ieiunabt̃.

Expanded text:
plenitudinem lex Dei exigit a nobis. Unde suscipiens in vobis Christum, debeo exhibere quae charitatis sunt cum omni sollicitudine: cum autem dimisero vos, regulam jejunii possum recuperare, quoniam non possunt filii sponsi jejunare quandiu cum illis est sponsus, cum autem ablatus fuerit ab eis, tunc ex sua potestate jejunant .
Abbreviated transcription (Latin):
nomine castrum plebis in ha-¬
bitans quendam deuote penes¬
se funiculum conseruabat: quo
se beatus franciscus quandoq p̃¬
cinxerat. Accilit autem ineo

Expanded text:
nomine, Castrum Plebis inhabitans, quemdam penes se devote funiculum conservabat, quo se beatus Franciscus quandoque praecinxerat. Accidit autem in eo
Abbreviated transcription (Latin):
demonem uenientem in figa hõis
uestitum tunica linea perfora¬
ta: et per singula foramina ua¬
scula parua pendebant. Et dic̃
illi senex. Quo uadis malignẽ:
Et respondit ei. Uado cõmuni

Expanded text:
emonem venientem in figura hominis, vestitum tunica linea perforata, et per singula foramina, vascula parva dependebant, et dixit illi senex; Quo vadis, maligne? Et respondit ei: Vado com
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ narraui edificationis grã.¬
quidam rursus aliius se¬
nex quietiam dignus est effect
qui hoc fecerat. Nistim est michi¬
inquit aliquando intrare in ĩ¬
teriorem heremum que est cuca
oassa. ubi genus est maricoꝵ.
ut uiderem si forte inuenirem
aliquem deo seruientem. Sumẽs
itaq paucos paximates. ⁊ quasi
dierum quatuor aquam inuas.
intet meumi faciebam. Transac¬
tis uero quatuor dieb consump¬
tis cibis expectabamquid age

Expanded text:
obis narravi aedificationis gratcebat rursus alius senex: Qui etiam dignus effectus esqui hoc fecerat. Visum est, inquit, mihi aliquando intrare in interiorem eremum, quae est circa Oasa, ubi genus est Mazicorum, ut viderem, si forte invenirem aliquem Christo servientem. Sumens itaque paucos paximates, et quasi dierum quatuor aquam in vase, iter meum faciebam. Transactis vero quatuor diebus, consumptisque cibis, exspectabam quid age
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo forte necessariis ad usu
eguerint non ad humana pro¬
fugia. sed ad dominum uersi.
et ab ip̃o tatiquam a patre po¬
scentes: que poposcerint ilicocõ¬
sequuntur Tanta namq in

Expanded text:
in aliquo forte necessariis ad usus corporis eguerint, non ad humana perfugia, sed ad Deum versi, et ab ipso tamquam a patre poscentes, quae poposcerint illico consequuntur. Tanta namque in
Abbreviated transcription (Latin):
monachus: et habitabat
in heremo. Quedam autem pu¬
ella ex genere et cognittõne eins
post plurimos annos. comperit
in quo loco supradictus mona¬
chus habitaret. et instigante dy¬
abolo abiit in illum deserti locũ
requirens eum. Quo inuento
ingressa est incellulam eius:
asserens ei quia ex genere et pa¬
rentela eius fuisset. Mansit qͦ
apud eum: et cecidit inrumam
peccati cum ea. Erat autem aliꝰ
monachꝰ. et ipse in heremo degenᷤ
Qui cum ad refectionis horam
uenisset. gillo cum aqua quem
ad potum sibi preparauerat uer¬
tebat se: et tota illa aqua funde¬
batur interram. Hoc autem per
aliquot dies cum ad refectõnẽ
uenisset ita fiebat: et effunde¬
batur aqua interram ut non
posset bibere. Cogitabat autem
apud semetip̃m. ut abiret ad
alum alium monachum: et di¬
ceret ei de gillone quiuertebat se.
et tota aqua effundebatur Igit᷑
cum in itinere facto uespere. in
quodam antiquo et diruto tem¬
plo ydolorum dormiret. andunt
demones inter se loquentes. quia

Expanded text:
monachus, et habitabat in eremo. Quaedam autem puella ex genere et cognatione ejus, post plurimos annos comperit in quo loco supradictus monachus habitaret, et instigante diabolo abiit in desertum requirens eum . Quo invento, ingressa est cellulam ejus, asserens ei quia ex genere et parentela ejus fuisset, mansitque ibi apud eum, et cecidit in ruinam peccati cum ea. Erat autem alius monachus, et ipse in eremo degens, qui cum ad refectionis, horam venisset, gello cum aqua, quem ad potum sibi praeparaverat, vertebat se, et tota illa aqua fundebatur in terram. Hoc autem per aliquot dies, cum ad refectionem venisset, ita fiebat, et effundebatur aqua in terram, ut non posset bibere. Cogitavit autem apud semetipsum, ut abiret ad illum alium monachum, et diceret ei de gellone qui vertebat se, et tota aqua effundebatur. Igitur cum in itinere, vespere facto, in quodam antiquo et diruto templo idolorum dormiret, audivit daemones inter se loquentes: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
adheremum. Cibus eierat pa¬
nis exiguus et pancissime oluie.
usq ad ultimam senectutem:
Nam in uiuentute septima¬

Expanded text:
ad eremum. Cibus ei erat panis exiguus, et paucissimae olivae, usque ad ultimam senectutem. Nam in juventute septima
Abbreviated transcription (Latin):
albas meus precepit ut alligatã
te perducam ad eum. Continuo
autem stetit bestia: et tenens
eam reu̾tebatur ad monasteriũ.
Cum autem retardaret in itin̾e:
albas esus nuimis sollocitus pro
eo tristabatur. grauiter. Et ecce
subito supernenit discipulꝰ eius.
tenens ligatam leenam. Quod¬
cum uidisset senior. ammiratꝰ
ualde. grãs agebat saluatori nr̃o
dño. Dixit autem idiscipulus eiꝰ.
Ecce domine sicut p̾cepisti. addu¬

Expanded text:
abbas meus praecepit ut alligatam abbas meus praecepit ut alligatam te perducam ad eum. Continuo autem stetit bestia, et tenens eam, revertebatur ad monasterium. Dum autem retardaret in itinere, abbas nimis sollicitus pro eo, tristabatur graviter; et ecce subito supervenit discipulus ejus tenens ligatam leaenam. Quodcum vidisset senior, admiratus valde, gratias agebat Salvatori nostro Domino. Dicit autem discipulus ejus: Ecce, domine, sicut praecepisti, addu
Abbreviated transcription (Latin):
icebant sancti seniores
de discipulo abbatis pan¬
li nomine ihohane qm̃ mag¬
nam haberet humilitatem et
uirtutem obedientie: ut etiã
difficiles causas imꝑante ei
abbate. innullo penitꝰ contradi¬
ceret: sed nec leiiter in aliquo
intirmuraret. Cum autem ne¬
cessarius eẽt inmonasterii n¬
tensilib fimus boum: misit eũ
abbas suus in ꝓximũ uicum. it
requireret ibi fimum bonm. et
cum celeritate afferret ad mo¬
nasterium. Erat autem in illo
loco mala bestia leena statimgͦ
eius iohes: ibat scd̾m p̃ceptum
albatis. Cumꝙ pergeret: dixit
abbati suo. Dñe pater audiui qͣm¬
plurimos dicentes. quia in illo
loco mala bestia leena sit. Tunc
senior quasi ioculariter dixit
ei.Si ueu̾it superte tene et
alliga eam: et adduces eam te¬
cum. Cum autem peruenisset
ad locum iam uespere: statim
egressa leena irruit super eum.
Ille autem comp̃hendens tenere
eam uoluit: illa autem excutienᷤ
se de manib eius aufugit. Seq̃¬
batur autem ille dicens: quia

Expanded text:
icebant sancti seniores de discipulo abbatis Pauli, nomine Joannes, quoniam magnam haberet humilitatem, et virtutem obedientiae, ut etiam difficiles causas imperante ei abbate, in nullo penitus contradiceret , sed nec leviter in aliquo murmuraret. Cum autem necessarius esset in monasterii utensilibus fimus boum, misit eum abbas in proximum vicum, ut requireret ibi fimum boum, et cum celeritate afferret ad monasterium. Erat autem in loco illo mala. bestia leaena. Statim ejus Joannes, ibat secundum praeceptum abbatis; cumque pergeret, dixit abbati suo: Domine pater, audivi quamplurimos dicentes quia in illo loco mala bestia leaena sit. Tunc senior, quasi joculariter dicit ei: Si venerit super te, tene, et alliga eam, et adduces eam tecum. Cum autem venisset ad locum jam vespere, statim egressa leaena irruit super eum, et ille comprehendens tenere eam voluit, illa vero excutiens se, de manibus ejus aufugit. Sequebatur autem ille dicens; Quia
Abbreviated transcription (Latin):
uentorum teriuis harena dis¬
currens cooperiat inuentisũt
tandem sic ut orauerant iacen¬
tes. et ficus intactas ut acepe

Expanded text:
entorum tenuis arena discurrens cooperiret, inventi sunt tandem sicut oraverant jacentes, et ficus intactas, ut accepe
Abbreviated transcription (Latin):
iissit se fr̃m manib ad altare
portari. UIbi cum mnoratione ia¬
cuisset adstantem continuo ui¬
dit angelum qui adstare sole¬
bat altari:. Porrigentem manũ
sibi atq eleuantem se de t̾ra: Et
statu dolor omnis ita ab eo dis¬
cessit: ut solito sauior redderetur¬
Rat in ipsis locis et uir

Expanded text:
jussit se fratrum manibus ad altare jussit se fratrum manibus ad altare portari. Ubi cum in oratione jacuisset, astantem continuo vidit Angelum Domini, qui astare solebat altari, et porrigentem sibi manum, atque elevantem se de terra, statim dolor omnis ita ab eo discessit, ut solito sanior reddereturErat in ipsis locis vir
Abbreviated transcription (Latin):
ost hunc uero alius
est locus indeserto
interiori.decem fere
ab hoc milibus di¬
Estans: quem locum
pro multitudine dispersaru
in heremo cellularum celliano¬
minarunt. Plo hunc locum qͥ
prius ibi fueruit iibuti. et se¬
cretiorem iam depositis rudim̃¬
tis ducere uolunt uitam sete
fiusset admissum. et inuent ex
confessione unumqũeq eorum pͤ¬
cati mortalis obnoxium. Cunc
hortatur eos agere penitentiam:
et semet ip̃m cum eis ante dñm
psternens die ac nocte tanqͣm ip̃e
in eorum peccatis ẽẽt obnoxius.
flebat. Et tamduu permansit cũ
eis inpenitentia et lacrimis: don᷑
it̾um uderet eudem angłm stan¬
tem et scribentem accedentium¬
nomina. Et post ea qͣm omnium
nomina scͥpsit: tunc etiam illos
eorum susceptam esse penitentiã:
et sic eos altari tota cum gratu¬
latione restituit. Hũc etiam qͦdã
tempore ferebant a demonibus
ita uerberatum: ut stare ant mo¬
uere om̃ino de loco non posset. Et
cum dies adeẽt dominica et res
posceret ut offerret sacrificium:

Expanded text:
ost hunc vero alius est locus in deserto interiori, decem fere ab hoc millibus distans, quem locum pro multitudine dispersarum in eremo cellularum, Cellia nominaverunt. Ad hunc locum hi, qui ibi prius fuerunt imbuti, et secretiorem jam depositis indumentis ducere volunt vitam, seceisset admissum: et invenit ex confessione unumquemque eorum mortalis peccati obnoxium. Tunc hortatur eos agere poenitentiam, et semetipsum cum eis ante Dominum prosternens, die ac nocte tamquam ipse in eorum peccatis esset obnoxius, flebat, et tam diu permansit cum eis in poenitentia et lacrymis, donec iterum videret eumdem Angelum stantem, et scribentem nomina accedentium. Et posteaquam omnium scripsit, tunc etiam illos eorum susceptam esse poenitentiam: et sic eos altari tota cum gratulatione restituit. Hunc etiam quodam tempore ferebant a daemonibus ita verberatum, ut stare, aut moveri omnino loco non posset. Et cum dies adesset Dominica, et res posceret offerri sacrificium,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui. quem surdum suꝑius
et mutum ab eosanatum expo¬
sui: qui multa mͥ et alia de eius
uirtutib narrauit: s ꝓhibuit
me res illa loqui: quia aucdiuz
uitam ip̃ius amultis fuisse cõ¬

Expanded text:
cognovi, quem superius mutum et surdum ab eo sanatum exposui. Qui multa mihi et alia de eius virtutibus narravit, sed prohibuit me res illa loqui, quia audivi vitam ipsius a multis fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omne qd̾ in responso suo erat
dedit ei. Ille autem iterũ rapie¬
bat. Senes uero uidentes quia
non acquieuit: expulerunt eũ
dicentes. Quia si inuenitur fr̃
habens de infirmitate corporis

Expanded text:
 omne quod in responso suo habebat, dedit ei. Ille autem iterum rapiebat. Senes vero videntes quia non quievit, expulerunt eum, dicentes: Quia si invenitur frater habens de infirmitate corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ta: et inferre minabuntur graui¬
uel minis territus seu ꝓmissis
deceptus illis assensum prebu¬
ut clixi peribis. Siueco firmit
domino. ita ut nec tormentis.
contempseris. ñ solum apeccis
omnib purgaberis: uerume¬
tiam tormenta que preparant
peccatorib et requiem in qua
domino disparente spiritali iocũ¬
ditate repletus est beatus patricius
tampro domini sui apparitione

Expanded text:
graviictus, vel minis territus, seu promissione deceptus, assensum eis praebuet anima peribis; si vero fortis Domino posueris, ut nec tormentis, contempseris, non solum a peccatis omnibus purgaberis, verumtamen et tormenta, quae praeparantur peccatoribus, et requiem in qua Domino disparente, spirituali jucunditate repletus est beatus Patricius tam pro Domini sui apparitione
Abbreviated transcription (Latin):
cum adhuc uiueret in peccatis.
Alios uero pauperes et afflictos
cum adhuc scło deditus eẽt pro
semꝑ compassionis effectu respes.
et libentissime se ꝓdeo petentib
misccłie manum ꝑtexit. Expro

Expanded text:
cum adhuc viveret in peccatis. Alios vero pauperes et afflictos, cum adhuc saeculo deditus esset, pio semper compassionis affectu respexit, et libentissime se pro Deo petentibus misericordiae manum porrexit. Expro
Abbreviated transcription (Latin):
erat. et ꝓstrauit se in orationem.
E cum᷑ diutissime cum lacrimiᷤ
orasset: collocans se suꝑ scannũ
extensis peclib eleuatisq ocłis.¬

Expanded text:
erat, prostravitque se in orationem; et cum diutissime cum lacrymis orasset, collocans se super scamnum, extensis pedibus, elevatisque ad co
Abbreviated transcription (Latin):
loca: in quib nec nomen qͥdẽ
suum fuisset auditum. Quo
longe erat aspeleo. in quo dñs
ñr ex uirgine nasci dignatꝰ
tiam dñi tanqͣm ciuitas su¬
pra montem posita diutiꝰ ab

Expanded text:
loca, in quibus nec nomen quidem suum fuisset auditum. Quo longe erat a spelaeo in quo Dominus noster ex Virgine nasci dignatus tiam Domini, tanquam civitas supra montem posita, diutius ab
Abbreviated transcription (Latin):
quam uiderat. de quo net unꝙͣ̃
auilierat: nisi manifestissime ꝓui¬
dentie gr̃a fuisset illustrata. Fecit
autem cum festinatione qd̃ iussũ
est ei. Ex exuens se pallio quo erat
indutus: terga uersus ꝓrec̃ei Illa

Expanded text:
quam viderat, de quo nec unquam audierat, nisi manifestissime providentiae gratia fuisset illustrata. Fecit autem cum festinatione quod jussum est, et exuens se pallio quo erat indutus, terga versus projecit ei. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
inde: apparuit ante eos ro-
erant undiq circunseptr: inqͥb¬
singulis homines infixi pendebãt.
Huius auter rote meclietas
sursum macre stabat: alia autẽ¬
meclietas in terra deorsum mer¬
gebatur. Flamma uero tetri sul¬
phureiq incenclii de terra circa

Expanded text:
ntes, apparuit ante eos rotaerant undique circumsepti, in quibus homines infixi pendebant. Hujus autem rotae medietas sursum in aere stabat, alia in terra deorsum mergebatur: flamma vero tetri sulphureique incendii, quae de terra circa
Abbreviated transcription (Latin):
sione frui. Oro mater ut unam
senis peticiunculam facias. ⁊ mo¬
dicum cibi ex eo qd̃ huc attuli dig

Expanded text:
sione frui! Oro, mater, ut unam senis petitiunculam facias, et modicum cibi ex eo quod huc attuli, dig
Abbreviated transcription (Latin):
pontem transire: nõs autemuẽ¬
tos et turbines commouentes de
ponte ꝓiciemus te in flumen.
Socii ucro nt̃i qui in eo sunt te
captum ininfernum demergẽt.

Expanded text:
pontem transire, nos autem ventos et turbines commoventes de ponte projiciemus te in flumen: socii vero nostri qui in eo sunt, te captum in infernum demergent;
Abbreviated transcription (Latin):
ra sepius euccabat. et quidem illi sub
eniginate loquens: s omnino pro¬
positisui secreta non reserans: mag¬
num se preciosumq thesautum
repperisse clicebat. ¶Congratula¬
batur sibi uir ille non medicum.
letantur cum ip̃o quocienscumq¬
uocabatur egrediens. et de chesau-¬
rout cumq loquenti. libentissi¬
me colloquens. Intrabat autem

Expanded text:
ra saepius evocabat; et quidem sub ra saepius evocabat; et quidem sub aenigmate loquens, sed omnino propositi sui secreta non reserans, magnum se pretiosumque thesaurum reperisse dicebat. Congratulabatur sibi vir ille non modicum, laetanter cum ipso, quotiescumqvocabatur, egrediens et de thesauro utcumque loquenti libentissime colloquens. Intrabat autem
Abbreviated transcription (Latin):
iam dictam uisioncin longe aliud
qͣm crediderat importare: sic armis
celestib quib post modum contrã
omnes temptationes iirilit̾ ute¬
batur acceptis. cepit extunc mores
pristinos ad plenum mutate.¶Sta¬
ciscus itaq iam a publice negotia¬
tionis tumultu se subtrabens eum¬
gelicus negociator efficitur. ⁊ qͣi
bonas margaritas donec unam p̃¬
ciosam inueniat querit. dum ad
uidendum quid deo placentius
uchoet. diuersarum meditando
uirtutum officientias ingreditur.
Cumq sic magrum dominicũ
meditari secedit: thesaurum il¬
lic absconlitum inuenit et recõ¬
dit. eumq cum agro uenditis oĩ¬
positi nouum consiliatium que¬
rit deum quid agat unicum con¬
sulit. nulliq mortalium quid
intendat exponit. Solum tamẽ
quendam sibi preceteris familiatẽ
gaudii sui participem ẽẽ desidetal.
quin potius occasionem ut u̾bis
aliquando leticiam mentis expri-¬
meret querens:. ip̃m ad loca setretõ¬

Expanded text:
iam dictam visionem longe aliud iam dictam visionem longe aliud quam crediderat importare; sic armis caelestibus, quibus postmodum contra omnes tentationes viriliter utebatur, acceptis, coepit ex tunc mores pristinos ad plenum mutare. Franciscus itaque iam a publicae negotiationis tumultu se subtrahens, evangelicus negotiator efficitur, et quasi bonas margaritas, donec unam pretiosam inveniat, quaerit, dum ad videndum quid Deo placentius inchoet, diversarum meditando virtutum officinas ingreditur. Cumque sic in agrum dominicum meditari secedit, thesaurum illic absconditum invenit et recondit, eumque cum agro, venditis omnropositi novum consiliarium quaerit: Deum, quid agat, unicum consulit, nullique mortalium quid intendat exponit. Solum tamen quemdam sibi prae caeteris familiarem gaudii sui participem esse desiderans, quin potius occasionem, ut verbis aliquando laetitiam mentis exprimeret, quaerens, ipsum ad loca secretio
Abbreviated transcription (Latin):
hoc satis est diuini dispositio mi¬
randa consilii. qd̾ is qui iam perdẽ
mansuescere ceperat ꝑ languores
meritoq ad plenum corrigi flagd¬
latus debuerat. iam nunc scd̾o ce-¬
pit inde mirabilius asuo ꝓposi¬
to reuocari.unde rationabilit̾
uidebatur adhoc debuissi potius
animari.Nam quadam nocte cũ
ad iter appullie consummandũ
sa est ei ꝑuisionem domus sua
mlitarib apparatil plenaz que
uenalium ẽe consuenerat pãnoꝵ
cumulis occupata. Stupenti igit᷑
ad euentum rei insolitum. respõ¬
sum est hec omnia fore sua mili¬
tumq suoꝵ. Eiuigilans autem
qmuis huiusmodi uisionẽ suo
ꝓposito uideret applaudere: ⁊ ad
illud exequendum pposperitatis
eam p̾sagium reputaret subito
tamen et mirabilit̾ circahec ea¬
dem que concepetat cepit tepes¬
cere: ita ut adhec explenda iam
a se ip̃o uim fieri sibimet oporte¬
ret.donec tandem non multo pꝰt
ire inappulliam penitus recusa-¬
ret. Sic noue militie dux futurꝰ
ex hac sui ip̃a mutatione petpẽdit.

Expanded text:
hoc satis est divini dispositio miranda consilii, quod is, qui iam pridem mansuescere coeperat per languores meritoque ad plenum corrigi flagellatus debuerat, iam nunc secundo coepit inde mirabilius a suo proposito revocari, unde rationabiliter videbatur ad hoc debuisse potius animari. 3 Nam nocte, cum ad iter Apuliae consummandum sa est ei per visionem domus sua militaribus apparatibus plena, quae venalium esse consueverat pannorum cumulis occupata. Stupenti igitur ad eventum rei insolitum responsum est, haec omnia fore sua militumque suorum. Evigilans autem, quamvis huiusmodi visionem suo proposito videret applaudere et ad illud exsequendum prosperitatis eam praesagium reputaret, subito tamen et mirabiliter circa haec eadem quae conceperat coepit tepescere, ita ut ad haec explenda iam a seipso vim fieri sibimet oporteret; donec tandem, non multo post, ire in Apuliam penitus recusaret. Sic novae militiae dux futurus ex hac ipsa sui mutatione perpendit,