comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N tente audite obsetro uos.
quiares non minima uersatur inmedio: et non dubito
qui a hesterno ad fuifas intente qđ et hodie intentius con¬
uenistis: Est enĩ ñ parua quȩstio quomodo dicat in ista
epistola quinatus est ex dõ ñpeccat: & quomodo in ea¬
dẽ epła superius dixxerit: sidixerimus qui a peccatũ
non habemꝰ nos iosos seducimus. et ueritas in nob ñ est:
quid facturus ẽ quem uterq sermo ex eadẽ epła inmedi¬
o co artauit: Si se confessus fuerit peccatorẽ : tim& ne
dicatur illi : Non ergo ex dõ natus es : quia scriptũ est qui
natus ẽ ex dõ ñ peccat Siaut̃ sedixrerit iustũ & ñ habere
peccatũ: accipit ex alia parte plagã ex ipsa epistola: Sidixe¬
rimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ: nos ipsos seducimꝰ et ueritas
in nobis ñ est : Positusergo homo inmedio: quid dicat& ꝗd
confiteatur non inuenit: Pro fiteri se esse sine petcato:
periculo sũ est Non solũ peri culosũ : sed etiã men¬

Expanded text:
ntente audite, obsecro vos, quia res non minima versatur in medio: et non dubito quia hesterno die adfuistis intente, quod et hodie intentius convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eadem Epistola superius dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatum, accipit ex alia parte plagam ex ipsa Epistola, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Positus ergo homo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam men
Abbreviated transcription (Latin):
non credit iste quipeccat. si aut̃ credidit quantũ ad fidẽ
eius ꝑtin& non peccat: filioli nemo uos seducat: qu
facit iusticiã iustus est. sicut & ille iustus est: Nũ quid
debemus putare dõ : debetis nosse quid est sicut lam

Expanded text:
Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad fidem Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad fidem ejus pertinet, non peccat. 9. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus est. Numquid debemus putare Deo? Debetis nosse quid est, sicut: jam
Abbreviated transcription (Latin):
cat: Et scitis quia ille manifestus.ẽ. ut peccatũ auferit:
et peccatũ in ipso nonest: In quo ñ est peccatũ: ipseuenit au¬
ferre peccatũ Nã si esset in illo peccatũ: auferendũ illieẽt
non ipseauferr&: Omĩs quilr ipsomanet : non peccat: inquan¬
tũ ipse man&: in tantũ ñ peccat Omĩs quipeccat ñ uidit eũ
suri sumus non eũ cognouimꝰ. sed cogniturisumus: Gru¬
dimꝰ in eũ quẽ ñ cognouimus: Anforte ea fide cognou¬
mus et specie ñ dũ cognouimꝰ : sed fide & uidimꝰ et coga¬
uimus: Si enĩ ñ dũ uid& fides quare dicimur inlumina¬
ti᷑ ẜ st in luminatio ꝑ fidẽ. est inluminatioꝑ speciem:
Modo cũ peregrinamur ꝑfidẽ ambulamꝰ: non ꝑerspecie
relin quamꝰ eã iusticiã quȩ est infide : qm̃ iustus ex fide
uiuit sicut ait apostolus: Omĩs qui manet in ipso non pec¬
cat : Nã omĩs qui peccat : non uidit eũ neq cognouit iũ:

Expanded text:
cat: Et scitis quia ille manifestatus est, ut peccatum auferat; cat: Et scitis quia ille manifestatus est, ut peccatum auferat; et peccatum in ipso non est. In quo non est peccatum, ipse venit auferre peccatum. Nam si esset et in illo peccatum, auferendum esset illi, non ipse auferret. Omnis qui in ipso manet, non peccat. In quantum in ipso manet, in tantum non peccat. Omnis qui peccat, non vidit eum, suri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim nondum videt fides, quare dicimur illuminati? Est illuminatio per fidem, est illuminatio per speciem. Modo cum peregrinamur, per fidem arelinquamus eam justitiam quae est ex fide, quoniam justus ex fide vivit , sicut ait Apostolus. Omnis qui manet in ipso, non peccat. Nam omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & ipse castus est: Vi detequẽ ad modũ non abstu
lit liberũ arbitriũ : ut dicer& castificat semet ipsum
Quis nos castificat nisi ds̃: sed ds̃ te nolentẽ non castifi¬
cat: Ergo qđ ad iungis uoluntatẽ tuã dõ: cast ficas te¬
met ipsum: Castificaste. nondete: sed de illo qui uenit¬
ut inhabit&. inte: Tamen quia agis ibi aliqui d uolun¬
tate: ideo & tibi aliquid tributũ est Ideo aut̃ tribu¬
tũ ẽ: ut dicas sicut inuenitur inpsalmo: Ad uitor m̃s
esto nedere linquas me : Sidicis adiuitor meus esto : agi
aliꝗd: Nã sinibilagis. quo modo ille ad iuuat : om̃is qui
facit peccatũ : & iniquitatẽ facit Ne modicat Aliud
est peccatũ : aliud est iniquitas Nemodicat Sgopec¬
catorsum : sed iniquus ñ sum Omĩs enĩ ꝗ facit peccatũ.
& iniquitatẽ facit Peccatũ: in iquitas est: Quidergo
facimꝰ depeccatis nr̃is et iniquitatibus: Audi quia di¬

Expanded text:
sicut et ipse sicut et ipse lit liberum arbitrium ut diceret "castificat semetipsum". Quis nos castificat, nisi Deus? Sed Deus te nolentem non castificat. Ergo quod adiungis uoluntatem tuam Deo, castificas temetut inhabitet te. Tamen quia agis ibi aliquid voluntate, ideo et tibi aliquid tributum est. Ideo autem tibi tributum est, ut dicas sicut in Psalmo, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Si dicis, Adjutor meus esto, aliquid agis: nam si nihil agis, quomodo ille adjuvat? 8. Omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Nemo dicat, Aliud est peccatum, aliud iniquitas: nemo dicat, Ego peccator homo sum, sed iniquus non sum. Omnis enim qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Peccatum est iniquitas. Quid ergo facimus de peccatis nostris et iniquitatibus? Audi quid di
Abbreviated transcription (Latin):
re scłi: Iam diximꝰ aliquando ex in aniri quod implendũ est :
Bono implendus es : fundemalũ: Puta quia melle te uult Im¬
plere ds̃: Siaceto plenus es : ubi mel pones : fundendũ est qđ
portabat uas: Mundandũ est ipsũ uas: mutandũ est . & sicũ
labore. cũ tritura : ut fiat aptũ cuidã rei: Meldicamꝰ. aurũ
istȩ syllabe sunt totũ. qđ ex pectamus: quic quidergo di¬
cere uolumꝰ : in fraest Extendamꝰ nos in eũ ut cũ uenert
it : uidetis quẽ ad modũ congruit apłs paulus coapostolo
suo: spe salui facti sumus. spes aut̃ quȩ uidetur non ef spes
Quod enĩ uidet quis quid sperat: si enĩ qđ non uidemus spe¬
ramus : ꝑ pacientiã expectamꝰ: Ipsa pacientia exercet de¬
siderium: Mane tu : nã man& ille. et ꝑseuera in ambulan¬
do. ut ꝑuenias. quia quotendis non migrabit: Uidete &
om̃ĩs ꝗ hab&. spem hanc in ipso: castificat sem& ipsum.

Expanded text:
re saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. re saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum est, etsi cum labore, cum tritura, ut fiat aptum cuidam rei. Maledicamus, auruistae syllabae sunt totum quod exspectamus? Quidquid ergo dicere valuimus, infra est: extendamus nos in eum, ut cum venerit, it. Videtis quemadmodum congruit apostolus Paulus coapostolo suo, Spe salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Ipsa patientia exercet desiderium. Mane tu, nam manet ille: et persevera in ambulando, ut pervenias; quia quo tendis, non migrabit. Videte: Et omnis qui habet spem hanc in ipso, castificat semetipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
ten dissinũ uł sacci uł utris. uł alicuius rei Nostiquantũ
missurus es. et uidesquia angustus .ẽ. sinus. extendendo fa¬
cis capatiorẽ : sic ds̃ differendo extendit desiderium :
desiderando extendit animũ. extendendo facit capacẽ:
Desi deremꝰ ergofrs quia implendisumus Vide paulũ ea¬
tendentẽ sinũ : ut possit capere qđ uenturũ est: Ait en ĩ
Non quia iã acceperim. aut quia lã ꝑ fectussim: Frs ego
me ñ arbitror ad p̃hendisse: Quidergo agis in hac uita
si ñdũ ad prehen disti: unũ aut̃ quȩ retro oblitus in ea
quae ante sunt extentus : sȩcundũ intentionẽ sequor ad pal¬
mã suꝑne uocationis: Extentũ sedĩ: et sȩxundũ intentionẽ
sequi sedixit: Minorem sentiebat ad capiendũ quod oculus
non uidit nec auris audiuit : nec in corhominis ascendit. Hȩc
est uita nr̃a : ut desiderando exerceamur: Tantũ nos exerc&

Expanded text:
tendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum tendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia angustus est sinus; extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo extendit desiderium, desiderando extendit animum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum extendentem sinum, ut possit capere quod venturum est. Ait enim: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Quid ergo agis in hac vita, si nondum apprehendisti? Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum intentionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut desiderando exerceamur. Tantum autem nos e
Abbreviated transcription (Latin):
nec auris audiuit. nec in corhominis ascendit: Uisionem
quandã iusionẽ p̃cellentẽ om̃s pulchritudines terrenas.
auri argenti nemorũq. cãporũ pulcdritudinẽ maris &
aeris pulchritudinẽ solis et lunȩ : pulchritudinẽ stel¬
larũ : pulchritudinẽ angłoꝵ omnia superantẽ . quia ex ip¬
sa pulchra sunt om̃a. Quidergo nos erimꝰ. quando hoc iude¬
imus : quid nobis promissũ eft : similes ei erimꝰ. qm̃ uide¬
bimꝰ eũ sicuti est Quomodo potuit linguasonuit: cetera cor¬
de cogitent᷑: quid enĩ uł ipse iohannes dixit. ad cõparatio¬
nẽ eius qui est : uł quid a nob̵ potest dici hominibus longe
in paribus meritis ipsius : redeamꝰ ergo ad ipsã unctionem
ipsius. redeamꝰ ad illã unctionẽ quae intus docet qđ loqui
non possumꝰ : et quia modo uidere ñ potestis: officiũ ur̃m
ut cũ uenerit qđ uideas : implearis : Sicut enuĩ siuelis im¬
plere aliquẽ sinũ et nostiquia magnũ est qđ dabitur : ex¬

Expanded text:
uris audivit, nec in cor hominis ascendit : visionem quamdam, visionem praecellentem omnes pulchritudines terrenas, auri, argenti, nemorum atque camporum, pulchritudinem maris et aeris, pulchritudinem solis et lunae, pulchritudinem stellarum, pulchritudinem Angelorum, omnia superantem; quia ex ipsa pulchra sunt omnia. 6. Quid ergo nos erimus, quando hoc videbimus? Quid nobis promissum est? Similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. Quomodo potuit, lingua sonuit; caetera corde cogitentur. Quid enim vel ipse Joannes dixit ad comparationem ejus qui est, vel quid a nobis potest dici hominibus longe imparibus meritis ipsius? Redeamus ergo ad illam unctionem ipsius, redeamus ad illam unctionem quae intus docet quod loqui non possumus, et quia modo videre non potestis, officium vestrum ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tasa cram̃ta in infantibus: ꝗd diã iohannes: ꝗ natus ẽ
ex dõ ñ peccat. Ipse iohannes iterũ dicit. Sidixerimꝰ ꝙ
peccatũ ñ habem: nos m& ipsos seducimꝰ. et ueritas
in nobis ñ est: Magna quȩftio est & angusta. et adhanc
soluendã: in tentã fecerim caritatẽ uram In nomi¬
ne dñi cras qđ in de dederit dñs disseremus Exrĩ¬

Expanded text:
ta Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ta Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Magna quaestio est et angusta; et ad hanc solvendam intentam fecerim Charitatem vestram. In nomine Domini eras quod inde dederit, disseremus. TR
Abbreviated transcription (Latin):
apeccato. Ideo enĩ uenit xp̃s homo : ut soluer& pec¬
catahominũ: In hoc manifestus est filius dĩ: ut soluat
opera diaboli: Cetera cõmendo caritatiurȩ : neuos
grauẽ: Ipsa enĩ questio est. in qua soluendã laboramꝑ :
quia peccatores nos dicimus Si enĩ quis dixerit se ẽẽ
si ne peccato : mendax est: Et in ipsius episcolalohannis
inuenimus: Si dixerimꝰ qui a peccatũ non habemus
nos ipsos seducimus: Meminis se debetis priorum:
Sidixerimꝰ quia peccatũ i aon habemꝰ: nos ipsos seducimꝰ &
ueritas in nobis ñ est Et rursus in consequentib audis
quinatus est ex dõ non peccat Qui facit peccatũ ñ uidit
eũ neq cognouit eũ: Om̃is ꝗ facit peccatũ de diabolo
est: Ex dõ non est peccatũ: Iterũ terret nos quomodo
sumꝰ nati ex dõ: & quo modo nos fatemur peccatores:
Andicturi sumꝰ quia de dõ natiꝰsumi &quid faciunt is¬

Expanded text:
a peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret peca peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret peccata hominum. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ne vos gravem. Ipsa enim quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos dicimus: si enim quis dixerit se esse sine peccato, mendax est. Et in ipsius Epistola Joannis invenimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus. Meminisse enim debetis priorum: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Et rursus in consequentibus audis, Qui natus est ex Deo, non peccat: Qui facit peccatum, non vidit eum, neque cognovit eum: Omnis qui facit peccatum, de diabolo est. Ex Deo non est peccatum. Iterum terret nos. Quomodo nati sumus ex Deo, et quomodo nos fatemur peccatores? An dicturi sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt is
Abbreviated transcription (Latin):
modo es filius abrahȩ. Num quid abrahã tegenuit:
quomodo ludȩi filii abrahȩ. Non imitantes fidẽ abra¬
hae: facti sunt filii di aboli: Degenere abrahȩ natis:
& fidẽ abrahȩ ñ sunt imitati Siergo qui indenatist̃
ex heredati sunt. quia ñ sunt imitati : tu qui ñ de illo
natus es efficeris filius: et sic eris filius imitan do:
Et sidi abolũ fueris imitatus. quia ille suꝑbus extitit
& impius aduersus dm̃: eris filius diaboliimitando¬
catores sunt: Adam adõ factus est. sed quando consensit
diabolo natus est Et tales om̃s genuit: qualis erat: Cum
ipsa concupiscentia natisumus et antequã nos debita
nr̃a addamꝰ : de illa dãpnatione nascimur. Nãsicum
nullo peccato nascimur. quid est qđ cũ infantib: adbab
unus ipsorũ horio : alter ipsorũ homo ds̃ : Perhominẽ
illa deiecit admortem :natiuitas ista erexit aduitam
latiuitas illa trahit secũ peccatũ : natiuitas ista liberat

Expanded text:
modo es filius Abrahae? numquid Abraham te genuit? modo es filius Abrahae? numquid Abraham te genuit? Quomodo Judae, filii Abrahae non imitantes fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli: de carne Abraham nati sunt, et fidem Abrahae non sunt imitati. Si ergo qui inde nati sunt, exhaeredati sunt, quia non sunt imitati; tu qui non de illo natus es, efficeris filius, et sic eris filius imitando. Et si diabolum fueris imitatus, quia ille superbus exstitit et impius adversus Deum, eris filius diaboli, imitando; nocatores. Adam a Deo factus est: sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est; et tales omnes genuit qualis erat. Cum ipsa concupiscentia nati sumus; et antequam nos debita nostra addamus, de illa damnatione nascimur. Nam si cum nullo peccato nascimur, quid est quod cum infantibus ad unus ipsorum homo homo, alter ipsorum homo Deus. Per hominemilla dejecit ad mortem; ista nativitas erexit ad vitam: nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas ista liberat
Abbreviated transcription (Latin):
nos imaginẽ dĩ: sed non illã quã hab& filius aequalẽpa¬
tri. tamen & nos promodo nr̃o. si non sicut ille essemꝰ
ex nulla parte si miles diceremur: Ergo castificat nos:
si cut et ipse castus est: Sedille castus aeternitate: nos¬
castifide: Iustisumus. sicut et ille iustus est Sed ille in ip¬
sa in cõmutabilitate : nos iusti credendo inquẽ ñ uidemꝰ
ut aliquando uideamus. Et cũ perfecta fuerit iusti¬
cia nr̃a cũ factiae quales angłis fuerimꝰ: nec tunc ille ae¬
quabitur: Quanto ergo modo ab illo longe est. quan¬
do nec tunc par erit : qui facit pet catũ dediabolo est :
quia ab initio diabolus peccat Dediabolo est: Nos¬
tis quiddicat imuitando di abolum Nam neminẽ fecit
di abolus neminẽ genuit : ne minẽ creauit: Sed qui¬
cũq fuerit imitatus di abolum : quasi de illo natus sit
filius diaboli imitando. Non proprie nascendo : Quo¬

Expanded text:
nos imaginem Dei; sed non illam quam habet Filius aequalis Panos imaginem Dei; sed non illam quam habet Filius aequalis Patri; tamen et nos pro modulo nostro si non sicut ille essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, noscasti fide: justi sumus sicut et ipse justus est; sed ipse in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in quem non videmus, ut aliquando videamus. Et cum perfecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fuerimus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab illo longe est, quando nec tunc par erit? 10. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. De diabolo est, nostis quid dicat: imitando diabolum. Nam neminem fecit diabolus, neminem genuit, neminem creavit: sed quicumque fuerit imitatus diabolum, quasi de illo natus, fit filius diaboli imitando, non proprie nascendo. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
dudũ enĩ diait castificat semet ipsũ: si cut ipsecastus est:
amergo par et aequalis est castitas nr̃a castitatidĩ. & ius¬
ticia nr̃a iusticiae dĩ : quis hoc dicat : sed si cut non sẽ¬
per ad equalitatẽ dici sol&: Quomodo uerbi gratia
uisa basilica ista ampla siuelit facere aliquis minorẽ
sedtamen proportione ad mensuras eius. ut uerbi gr̃a
ista simplũ. et longa duplũ faciat. et ille latã simplũ
& longam duplũ : uidecursic fecisse sicut et istam. Sedis¬
ta hab& uerbi grã centũ cubitos. illa triginta Et sicut est̃.
& in par est Uidetis quia non semꝑsicut ad parilitatẽ
& aequalitatem refertur: uerbi grã uidetequantũ
st int̃ faciem hominis & imaginẽ despeculo: Facies
in magine : facies in corpore: Imago inimitatione: cor¬
pus in ueritate & quid dicimꝰ : Nã sicut hic oculi. ita
& ibi: sicut hic aures ita et ibi aures sunt: Dispar est res
fides sicut adsimilitudinẽ dicitur: Habemus ergo &

Expanded text:
dudum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo par et aequalis est castitas nostra castitati Dei, et justitia nostra justitiae Dei? Quis hoc dicat? Sed, sicut, non semper ad aequalitatem dici solet. Quomodo, verbi gratia, visa basilica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta: et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, sicut, ad parilitatem et aequalitatem refertur. Verbi gratia, videte quantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; imago in imitatione, corpus in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. et audite magistrũ interiorẽ : Ego plantaui. apollo
rigauit. sed ds̃ in crem̃tũ dedit Neq quiplantat est ali¬
quid neq rigat: sed qui increm̃cũ dat ds̃ Hoc ergo uobis

Expanded text:
sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliq
Abbreviated transcription (Latin):
quibus unctio illa intus nonloquitur. quos sp̃s scĩ intus
non docet. indoctiredeunt. Magisteria forinsecus ad iu¬
toria quaedã sunt & admonitiones: Cathedrã incȩ lohab&
qui corda docet: Proptefea Ait et ipse in eugło: Nolite uob
et si aliquis ẽ alateretuo.: nullus est in cordetuo: & nullus
ne sit in solitudine corsiciens: & non habens fontes quib in¬
rigetur : Interior ergo magister est quidocet : xp̃s doc&:
inspiratio ipsius doc& : Ubi illius inspiratio & unctio illi¬
us non .ẽ. forinsecus in anit̃ ꝑ strepunt uerba: Sic sunt ista
uerba fr̃s quȩ forinsecus dicimꝰ. quomodo est agricola
ad arborem. Eorinsecus operatur. ad hibet aquã. et di ligen¬
tiam cuiturȩ quã libet forinsecus adhibet : nũquã po¬
ma format Nũ ꝗd nuditatẽ lignorũ uestit umbra fo¬
liorũ  Nũ ꝗd tale aliquid intrin secus agit : sed quis
agit hoc : Audite agrico lã apostolũ et uidetequid

Expanded text:
quibus unctio illa intus non loquitur, quos Spiritus sanctus intus quibus unctio illa intus non loquitur, quos Spiritus sanctus intus non docet, indocti redeunt. Magisteria forinsecus, adjutoria quaedam sunt, et admonitiones. Cathedram in coelo habet qui corda docet. Propterea ait et ipse in Evangelio: Nolite etsi aliquis est a latere tuo, nullus est in corde tuo. Et non sne sit in solitudine cor sitiens, et non habens fontes quibus irrigetur. Interior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus inaniter perstrepunt verba. Sic sunt ista verba, fratres, quae forinsecus dicimus, quomodo est agricola ad arborem: forinsecus operatur, adhibet aquam et diligentiam culturae: quaelibet forinsecus adhibeat, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid
Abbreviated transcription (Latin):
tis necessitatẽ ut aliquis uos de omnibus : Quidergo nos fa¬
cimꝰ fr̃s quia docemꝰ uos. siunctio eius docet uos de om̃ib
quasinos sine causa laboramꝰ : & ut quid tantũ damamꝰ
dimie tamꝰ uos unctioniipsius & doceat uos unctio ips¬
us. Sedmodo mihi facio questionẽ. et illi ipsi auło ficio
ineturaudirȩ paruulũ quȩrentẽ ase : Ips iohani di¬
o Vnetionẽ habednt quibus loquebaris: Tudiriss
piua unctio lpsius docet uos de om̃ibus : Ut quidͥ ealẽ u¬
la ecisti quii illos tude cebas ꝗ dinstrueuos
aedificabas : Iam hic uidete magnũ sacram̃tũ fr̃s : Sonus
uerborũ nrõx. aures ꝑcutit : magister intus est : Nolite pu¬
tare quẽ quã aliquid discere ab homine: Ammonere pos¬
su mꝰ perstrepitũ uocis nr̃ȩ Sinonsit intus quidoceat: in¬
anis fit strepitus nr̃ : Adeo fr̃s uultis nosse : nũ ꝗd ñ sermo¬
nẽ ur̃m istũ om̃sau distis: quã multihinc indoctiexitu¬
risunt : quantũ ad me ꝑtinet: omnib: locutussũ Sed

Expanded text:
tio ipsius docet vos de omnibus. Quid ergo nos facimus, fratres, quia docemus vos? Si unctio ejus docet vos de omnibus, quasi nos sine causa laboramus. Et utquid tantum clamamus? Dimittamus vos unctioni illius, et doceat vos unctio ipsius. Sed modo mihi facio quaestionem, et illi ipsi apostolo facio: dignetur audire parvulum quaerentem a se; ipsi Joanni dico, Unctionem habebant quibus loquebaris? Tu dixisti, Quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Utquid talem Epistolam fecisti? Quid illos tu docebas? quid instruebas? quid aedificabas? Jam hic videte magnum sacramentum, fratres: sonus verborum nostrorum aures percutit, magister intus est. Nolite putare quemquam aliquid discere ab homine. Admonere possumus per strepitum vocis nostrae; si non sit intus qui doceat, inanis fit strepitus noster. Adeo, fratres, vultis nosse? Numquid non sermonem istum omnes audistis? Quam multi hinc indocti exituri sunt? Quantum ad me pertinet, omnibus locutus sum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
nã arbitratus est esse aequalis dõ : Hoc modo ap̃m inforna
dĩ uerbũ dĩ unicũ patri. &qualẽ patri : ñ possunt uidere
mali: Secundũ id uero qđ uerbũ caro factũ est.: uidere poceraon
et mali : quia indie iudici uidebunt et mali Quia sic ue¬
niet iudicaturus : quomodo uenerat iudicandus: In ip¬
sa forma homo : sed ds̃ : Nã maledictus omĩs qui spem suã
ponit in homine : Homo uenit ut iudicaretur: homo
ueniet ut iudicet : Et si ñ uidebit᷑: quid ẽ. qđ scriꝑtũ ẽ
uidebunt inquẽ confixer̃ : de impus enĩ dictũ ẽ. quia

Expanded text:
esse aequalis Deo . Hoc modo Christum in forma Dei, Verbum Dei, Unicum Patri, aequalem Patri, non possunt videre mali. Secundum id vero quod Verbum caro factum est, poterunt et mali: quia in die judicii videbunt et mali; quia sic veniet judicaturus quomodo venerat judicandus. In ipsa forma homo, sed Deus: nam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Homo venit ut judicaretur, homo veniet ut judicet. Et si non videbitur, quid est quod scriptum est, Videbunt in quem confixerunt ? De impiis enim dictum est quia
Abbreviated transcription (Latin):
Inteliegat caritas ur̃a: Magnares: Icimꝰ qm̃ cũ apparuerit
similes ei erimꝰ : qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est : lã illud ad quod
uocatus est: nostis quod uocatur: Est qđ uocatur: Et non
solũ uocat᷑ sed uere est : in cõmutabilis ẽ: semꝑ manet. mu¬
tari nescit: Nulla ex parte torrũpitur: Nec ꝓficit quia ꝑ¬
fectũ .ẽ: nec deficit quia &t̃nũ est Et quid ẽ. in principio¬

Expanded text:
ruerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. » Jam illud attendite quid vocatur est. Nostis quid vocatur. Est quod vocatur, et non solum vocatur, sed vere est, incommutabile est; semper manet, mutari nescit, nulla ex parte corrumpitur: nec proficit, quia perfectum est; nec deficit, quia aeternum est. Et quid est
Abbreviated transcription (Latin):
dine lectionum. nos solẽretractare. Sed quia nunc incer¬
sita est sollempnitas scõꝵ dierum quibus certas ex euan¬
elio lectiones. oport& Ineccła recitari: que rea sunt
annuȩ. ut aliae esse non possint: ordo ille quen suscepe¬
rimus necessitate paululum intermissus est non amissus

Expanded text:
dine lectionum nos solere tractare: sed quia nunc interposita est solemnitas sanctorum dierum, quibus certas ex Evangelio lectiones oportet in Ecclesia recitari, quae ita sunt annuae, ut aliae esse non possint; ordo ille quem susceperamus, necessitate paululum intermissus est, non amissus
Abbreviated transcription (Latin):
erubesent Seđ n erubesces deilla. Si quando tbusarido
osterderit : displiceat tibi faedras tua. ut ꝑficias pulerer¬
dinẽ ipsius hoc est qđ uult dicere. Et fortase uie popers
llua nos dicimius lpse hoc mani festat in consequentibus
Mementote in principio sermonis nr̃i. qui a e pła ista. cari¬
tatẽ cõmendat. Ds̃lux est inquid et tenebreineo non sunt

Expanded text:
erubescent . Sed non erubesces de illa, si, quando tibi te foedum erubescent . Sed non erubesces de illa, si, quando tibi te foedum ostenderit, displiceat tibi foeditas tua, ut percipias pulchritudinem illius. Hoc est quod vult docere. 5. Et fortasse praepropere illud nos dicimus? Ipse hoc manifestet in consequentibus. Mementote in principio sermonis nostri, quia Epistola ista charitatem commendat: Deus lux est, inquit, et tenebrae in eo non s
Abbreviated transcription (Latin):
ipsalur quã nominauit corda nr̃a : et uideamꝰ quid dis ̃
Hoc est qđ ad nonciamꝰ quia ds̃ lux est. et tenebre meo
non iunt ullaȩ. Quis enim auderet dicere. quia indõ sunt
tenebre : Aut quid est ipsalua: aut quid sunt tenebre
Neforte talia dicat quae ad oculos istos nr̃os ꝑtineant. ds
lux est. Ait nescioquis. Et sollux est & luna luxeslos
lucerna lux est : Aliquid ẽẽ deb& longe his mauis Lore¬
geq prestantius : longe suꝑ eminentius quantũ esatre¬
atura quantũ conditor a conditione quantũ sapleresse
abeo qđ factũ ÷ ꝑ sapientiã. longe ultra om̃a debacoene
rimꝰ et ad eam nos applicauerimꝰ ut ex ipsa in lipo nemenre. qui¬
ainnob tenebre sumꝰ & ab illa inlurrenatiposniũ: seli
et mos consundi de illa. quia de nob confundimur. Quis
est qui de se confunditur : qui se cognoscit pecatore i
s de illa ñ confunditur : qui ab illa illuminatus eluio
mus. Accedite adillũ et illuminamini. et uultus iũi fiead

Expanded text:
t corda nostra, et videamus quid dixit. Hoc est quod annuntiamus, quia Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Quis enim auderet dicere quia in Deo sunt tenebrae? Aut quid est ipsa lux? aut quid sunt tenebrae? ne forte talia dicat, quae ad oculos istos nostros pertineant. Deus lux est: ait nescio quis, Et sol lux est, et luna lux est, et lucerna lux est. Aliquid debet esse longe his majus, longe praestantius, longeque supereminentius. Quantum Deus a creatura, quantum conditor a conditione, quantum sapientia ab eo quod factum est per sapientiam, longe ultra omnia debet esse gnoverimus, et ad eam nos applicaverimus, ut ex ipsa illuminemur; quia in nobis tenebrae sumus, et ab illa illuminati possumus esse lux, et non confundi de illa, quia de nobis confundimur. Quis est qui de se confunditur? Qui se cognoscit peccatorem. Quis de illa non confunditur? Qui ab illa illuminatur. Quid mus, Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non
Abbreviated transcription (Latin):
non habere uel leuia peccata. Sedista quȩ dicim leuic
Noli contẽpnere. Si contẽpnis quando appendis: ex pauis¬
ce qua ido numeras. Leuia multa : faciunt unũ grande
Multe guttȩ : implent flumeni. Multagrana : Faciunt
Et quae spes est : ante om̃a confessio: Nec̃ quisquã se iustu
puc& et ante oculos dĩ qui uid& quo est. erigat ceruicẽ
homo qui non erat: & est: Ante om̃a confessio : de inde di¬
lectio : Quia decaritate qđ dictũ ẽ. caritas cooperit mul¬
titudinẽ peccatoꝵulã uidearius. Ip̃sam caritatẽ cõm̃ee
propt̃ subrepentia delicta. quia sola caritas extinguit
peccita Suꝑbia extinguit caritatem: Humilitas roborat
caritatem. Caritas extinguit delicta. Humilitas ꝑtin& ad
confess̃ionẽ qua c̃ fitemur nos pec catores et̃. Ipsa est hu¬
militas non ut dicamus illud in lingua. quasi propt̃ arrogan¬
tiam. ne displiceamx hominib sinos iustos esse dixerimus.

Expanded text:
nisi habere vel levia peccata. Sed ista levia quae dicimus, nisi habere vel levia peccata. Sed ista levia quae dicimus, noli contemnere. Si contemnis, quando appendis; expavesce, quando numeras. Levia multa faciunt unum grande: multae guttae implent flumen; multa grana faciunt massam. Et quae spes est? Ante omnia confessio: ne quisquam se justum putet, et ante oculos Dei qui videt quod est, erigat cervicem homo qui non erat et est. Ante omnia ergo confessio, deinde dilectio: quia de charitate quid dictum est? Charitas cooperit multitudinem peccatorum . Jam videamus si ipsama charitas exstinguit delicta. Superbia exstinguit charitatem: humilitas ergo roborat charitatem; charitas exstinguit delicta. Humilitas pertinet ad confessionem, qua confitemur nos peccatores esse: ipsa est humilitas, non ut dicamus illud lingua; quasi propter arrogantiam ne displiceamus hominibus, si nos justos esse dixerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
regenerationis noua uita: sed quid faci mus praete¬
rita petcata donata sunt non tuntũ ipsis sed et nobi
Et posdonationẽ & abolitionẽ om̃i um peccatoꝵ uiuen¬
do in hoc scło intẽptãtionẽ : quaedã forte contracta sunt
Ideo qđ potest homo faciat : Ip̃si confiteatur qđ ÷ ut ab
illo curetur ꝗ semꝑ est qđ est: Ipse enĩ semꝑ erat & est
uos ñ eramus & sumx uide enĩ quid dicat : Quod sidix :¬
ri.uis quia peceatũ non habemꝰ : nos m& ipsos seducimus
et ueritas in nobis non est: Ergosite confesius fueris pec¬
atorem : est inte ueritas. Nam ipsa ueritas lux est: Non¬
iã in luminari coepisti. quia in est confessio peccatoꝵ:
uide enĩ ꝗd seꝗt᷑. Qđ si confessi fuerimꝰ de licta nr̃a: fidelis
est & iustus. ut dimittat nob̵ delicta nr̃a & purg& nos ea
om̃i iniquitate. Non tantũ pͣterita : sed & siqua forte con¬
traximꝰ ex hac uita: quia ñ potesthomo quã diu carnẽ portat

Expanded text:
regenerationis, nova vita. Sed quid facimus? Praeteregenerationis, nova vita. Sed quid facimus? Praeterita peccata donata sunt, non tantum ipsis, sed et nobis; et post donationem et abolitionem omnium peccatorum vivendo in hoc saeculo inter tentationes, quaedam forte contracta sunt. Ideo quod potest homo faciat; ipse confiteatur quod est, ut ab illo curetur qui semper est quod est: ipse enim semper erat et est; nos non eramus et sumus. 6. Vide enim quid dicat: Quod si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo si te confessus fueris peccatorem, est in te veritas: nam ipsa veritas lux est. Nonjam illuminari coepisti, quia inest confessio peccatorum. Vide enim quid sequatur: Quod si confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, et purget nos ex omni iniquitate. Non tantum praeterita, sed et si qua forte contraximus ex hac vita; quia non potest homo quamdiu carnem portat,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ cũ illo habem si in tenebris ambulanus. Qđ s
inlumine ambulam x sicut & ipse est inlumine. socie¬
tatẽ habemꝰ in in uicẽ cũ eo. In lumine ergo ambus¬
mus si cut & ipse est in lumine : ut possimꝰ societate.
habere cũ illo. Et quid facim depeccatis: Audiqui
sequatur. Et sangus iħuap̃i filii eius purga uit nos
ab omni peccato. Magnam securita tem dedit ds̃ Meri¬
to pascha celebramus. ubi fisus ẽ sanguis dñi. quopurga¬
remur ab omni delico. Simus seciri c auuonẽ cen¬
leta est. Sanguis in quid filii eius purgauit nos ab om̃i
delicto. Quid est abomni de licto : Attendice Ecce am
in nomine xp̃i ꝑ sanguinẽ euis quẽ nunc confessi sunt
isti qui appellantur infantes : mundata sunt om̃a peci¬
ta eoꝵ. Ueteres intrauert̃ : & noui eriert̃ quid ÷ ue
teres intrauer̃ & noui exier̃ : senes intrauer et infan
tes eaiert̃. Senectus enĩ : ueternosa uita : in fancia aut̃

Expanded text:
tatem cum illo habemus, si in tenebris ambulamus. Quod si tatem cum illo habemus, si in tenebris ambulamus. Quod si in lumine ambulamus, sicut et ipse est in lumine; societatem habemus cum invicem. In lumine ambulemus, sicut et ipse est in lumine, ut possimus societatem habere cum illo. Et quid facimus de peccatis? Audi quid sequitur: Et sanguis Jesu Christi Filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Magnam securitatem dedit Deus. Merito Pascha celebramus, ubi fusus est sanguis Domini, quo purgamur ab omni delicto. Simus securi: cautionem condeleta est. Sanguis, inquit, Filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Quid est, ab omni delicto? Attendite: ecce jam in nomine Christi per sanguinem ejus, quem nunc confessi sunt isti qui appellantur infantes, mundata sunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senetes exierunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem
Abbreviated transcription (Latin):
tores tenebrarũ : nisi rectores peccatorũ. dominatores in¬
iquorũ. Quid ergo facimus fr̃s mei : societas cũ dõ haben¬
da est. Alia spesuita a t̃ne nulla eit. Ds̃ aut̃ luxi.: et tene¬
brae meo ñ sunt ull&e : iniquitates aut̃ tenebre sunt In¬
iquitatib p̃milir : ne soci etatẽ cũ dõ habere possimu
Quae ergo spes: Nonne ꝓmi serã aliquid me locuturũ
iftis dieb: qđ gaudium faciat : quasi ñ exibeo: tristici¬
a est ista. Ds lux ẽ et tenebrae in eo ñ sunt ulle. Pet¬
cata tenebrae sunt. Quiderit nobis: audiamus nesor¬
te consoletur. Frigamus spem : ne de ficianꝰ u nos
Curorimus enĩ ad patriam currimus uet illue nosꝑ
uenturos de speramus. et ipsa desperatione de facinus
pascit inuia Audiamus ergo. Qđ si dixerimus quia
societatẽ cũ eo habemꝰ & in tenebris ambulamꝰ men¬
timur & ñ facimꝰ ueritatem. Nondicamus quia socie¬

Expanded text:
tores tenebrarum, nisi rectores peccatorum, dominatores intores tenebrarum, nisi rectores peccatorum, dominatores iniquorum. Quid ergo facimus, fratres mei? Societas cum Deo habenda est, alia spes vitae aeternae nulla est; Deus autem lux est, et tenebrae in eo sunt nullae: iniquitates autem tenebrae sunt; iniquitatibus premimur, ne societatem cum Deo habere possimus: quae ergo spes? Nonne promiseram me aliquid locuturum istis diebus quod gaudium faciat? Quod si non exhibeo, tristitia est ista. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae; peccata tenebrae sunt: quid erit nobis? Audiamus ne forte consoletur, erigat, det spem, ne deficiamus in via. Currimus enim, et ad patriam currimus; et si nos perventuros desperamus, ipsa desperatione deficimus. pascit in via. Audiamus ergo: Quod si dixerimus quia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus; mentimur, et non facimus veritatem. Non dicamus quia socie
Abbreviated transcription (Latin):
bis cũ. et societas nr̃a sit cũ dõpatre. et cũ filio eius iħu xp̃o
Porro sids̃ lux ẽ. et tenebre in eo ñ sunt ullȩ & societatẽ cũ
illo habere debemus. & a nob pellende sunt tenebre ut fi¬
at in nob̵ lux : Nã tenebre cũ luce societatẽ habere ñ posst̃
ideo uide quid sequat᷑. qđ si dixerimꝰ quia societatẽ habe¬
mꝰ cũ eo et intene brs ambulamꝰ : mentimur. Habes & a¬
płm paulũ dicentẽ. Aut que societas luciad tenebras :
diciste societatẽ habere cũ dõ & intenebris ambulas
Et ds̃ lux. ẽ & tenebrae in eo ñ sunt ullȩ. Quomodo est ergo
societas luci et tenebris : lã ergodicat sibi homo. quid
faciam : unde uerolux : inpeccatis et in in iquitatib ui¬
uo quasi sup repit quaedã desperatio & tristicia. Salus
nulla : Nisi insocietate dĩ. Ds̃ lux ẽ et tenebrae in eo ñ sunt
ullȩ. Peccata aut̃ tenebrae s̃. sicut dicit apłs diabolũ et an¬
gelos eus rectores harũ tenebrarũ. eẽ. Nondiceret rec¬

Expanded text:
re et Filio ejus Jesu Christo. Porro si Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae, et societatem cum illo habere debemus; et a nobis pellendae sunt tenebrae, ut fiat in nobis lux; nam tenebrae cum luce societatem habere non possunt: ideo vide quid sequatur: Quod si dixerimus quia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus, mentimur. Habes et apostolum Paulum dicentem, Aut quae societas luci ad tenebras ? Dicis te societatem habere cum Deo, et in tenebris ambulas; et Deus lux est, et tenebrae ae in eo non sunt ullae: quomodo ergo est societas luci et tenebris? Jam ergo dicat sibi homo, Quid faciam? unde ero lux? In peccatis et in iniquitatibus vivo. Quasi subrepit quaedam desperatio et tristitia. Salus nulla est, nisi in societate Dei. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Peccata autem tenebrae sunt, sicut dicit Apostolus diabolum et angelos ejus rectores tenebrarum harum esse . Non diceret rec
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: Quid ẽ hoc : ipsi uider̃. contractauer̃ manibus
uerbũ uita : Ab initio erat. ad tempus uisibilis & pal¬
pabilis : factus unicus filius dĩ. Ad quã remuenit : uł
quid nobis nouũ nonciauit : quid docere uoluit. qua¬
re fecit hoc qđ fecit: ut uerbũ caro fier&. ut ds̃ suꝑ om̃a
indigna ab hominib: pateretur. ut alapas eoꝵ. sustineret
demanib: quas ipse formauit. Quid uoluit docere : ꝗd
uoluit ostendere : ꝗd uoluit ad nonciare : aũdiamus
Nã sine fructu p̃cepti: auditio reigestȩ.: Quia natus est
xp̃s. et quia passus est ap̃s: auocamentũ mentis est. non
firmamentũ. Quid magnũ audis: quo fructu audis.
uide quid uoluit docere. quid ad ñciare Audi: Qui
ads̃ lux .ẽ. inquit . & tenebre in ed ñ sunt ullȩ: Ad huc

Expanded text:
vobis. Quid est hoc? Ipsi viderunt, contrectaverunt manibus vobis. Quid est hoc? Ipsi viderunt, contrectaverunt manibus Verbum vitae: ab initio erat, ad tempus visibilis et palpabilis factus est unicus Filius Dei. Ad quam rem venit, vel quid nobis novum nuntiavit? Quid docere voluit? Quare fecit hoc quod fecit, ut Verbum caro fieret, ut Deus super omnia indigna ab hominibus pateretur, ut alapas eorum sustineret de manibus quas ipse formavit? Quid voluit doceret? quid voluit ostendere? quid voluit annuntiare? Audiamus: nam sine fructu praecepti, auditio rei gestae, quia natus est Christus, et quia passus est Christus, avocamentum mentis est, non firmamentum. Quid magnum audis? quo fructu audis, vide. Quid voluit docere? quid annuntiare? Audi: Quia Deus lux est, inquit, et tenebrae in eo non sunt ullae. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
non credidit: & palpare uoluit. et sic credere. Ait. non
credã nisi digitos meos misero in locũ clauoꝵ: & cicatrices
eius tetigero. Et prebuit se extẽpore palpandũ manib:
hominũ : qui sẽ ꝑ se preb& uidendũ aspectibus angłorũ:
Et palpauit ille discipulus: et exclamauit. Ds̃ m̃s & dras
meus. Quia tetigit hominẽ : confessus est dm̃. Et dñs con¬
solans nos qui ap̃nilã incelo sedentẽ manu contrectare ñ
possumꝰ. sed fide c̃tingere : ait illi: quia uidisti. credi¬
disti. beati qui ñ uider̃ et crediderunt. Nos descripti
sumus: nos de signatisumus. Fĩat ergo in nobis beatitudo
habere cũ hominibus : noli contempnere. Vide ꝗd
addat. Et societas nr̃a sit cũ dõ patre. et iħuap̃ofilio eius.
Haec inquit scribimꝰ uob̃. ut gaudium nr̃m sit plenũ. Gau¬
dium dĩcit in ipsa societate. in ipsa caritate . in ipsa unitate
Et hȩc eit ad nonciatio quã audiuimꝰ ab eo. et nonciamꝰ

Expanded text:
non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non credam nisi digitos meos misero in locum clavorum, et cicatrices ejus tetigero. Et praebuit se ex tempore palpandum manibus hominum, qui semper se praebet videndum aspectibus Angelorum: et palpavit ille discipulus et exclamavit, Dominus meus et Deus meus. Quia tetigit hominem, confessus est Deum. Et Dominus consolans nos qui ipsum jam in coelo sedentem manu contrectare non possumus, sed fide contingere, ait illi: Quia vidisti, credidisti; beati qui non vident et credunt . Nos descripti sumus, nos designati sumus. Fiat ergo in nobis beatitudo habere cum hominibus? Noli contemnere; vide quid addat: Et societas nostra sit cum Deo Patre, et Jesu Christo Filio ejus. Et haec, inquit, scribimus vobis, ut gaudium vestrum sit plenum. Plenum gaudium dicit in ipsa societate, in ipsa charitate, in ipsa unitate. 4. Et haec est annuntiatio quam audivimus ab eo, et annuntiamus
Abbreviated transcription (Latin):
tram. et sicut sponsam ornauit me ornam̃to. Vnus ui¬
detur loqui. Et sponsum se fecit: et sp̃onsam se fẽcit.
quia nonduo sed una caro. quia uerbũ caro factũ est
& habitauit in nobis. Illi carni adiungitur eccła: & fiet
nonciamus uitam aeternam : quae erat apud patrẽ
& manifestata ẽ in nab hoc est manifestata .ẽ. inter nos
quod aꝑtius di ceret᷑ manifestata ẽ nob̵. Que ergo
uidimꝰ & audiuimꝰ. Nunciamꝰ uobis. Intendat cari¬
tas ur̃a. Quȩ ergo uidimus & audiuimꝰ ñciamꝰ uobis :
Illiuider̃ ipsum dñm presentẽ in carne : et audier̃ uerba
exore dñi et ad nonciauer̃ nobis. Et nosergo audiuimꝰ : sed
non uidimus. Minus ergo sumꝰ felices quã illi qui uidert̃
& audier̃ : & quomodo adiuncã. ut et uos societatem
habeatis nobiscũ : illi uider̃. nos ñ uidimꝰ. et tam̃ socii su¬
mus : quia fidẽ cõmunẽ tenemus. Nã et quidã uidendo

Expanded text:
tram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Unus vitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Unus videtur loqui, et sponsum se fecit et sponsam se fecit; quia non duo, sed una caro: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Illi carni adjungitur Ecclesia, et fnuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et manifestata est in nobis: hoc est, manifestata est inter nos; quod apertius diceretur, manifestata est nobis. Quae ergo vidimus et audivimus, nuntiamus vobis. Intendat Charitas vestra: Quae ergo vidimus et audivimus, nuntiamus vobis. Illi viderunt ipsum Dominum praesentem in carne, et audierunt verba ex ore Domini, et annuntiaverunt nobis. Et nos ergo audivimus, sed non vidimus. Minus ergo sumus felices quam illi qui viderunt et audierunt? Et quomodo adjungit, Ut et vos societatem habeatis nobiscum? Illi viderunt, nos non vidimus, et tamen socii sumus; quia fidem communem tenemus. Nam et quidam videndo
Abbreviated transcription (Latin):
Dĩ testes uoluit habere homines : ut & homines habeant
testem dm̃. Uidimus inquid et testes sumus Vbi uide¬
runt : in mani festatione. Quid est in manifestatione :
In sole id ẽ in hac luce. Unde potuit uideri in sole qui
feuit solem. uisi quia insole posuit taber naculũ suũ .&
ipse tã quã sponsus ꝓcelenis dehalamo suo. exultautt cu
gigas ad currendã uiam : ille ante solem : qui fecit sole
slle ante luciferũ. ante om̃a sidera. ante om̃s angłos
tabernaculũ suũ insole posuit. Id est carnẽ suã in manifes¬
tatione huius lucis ostendit. Et illius sponsi thalamꝰ. fuit
uterus uirginis. quia in illo utero uirginali sunt coniuncti
duo : sponsus et sponsa. Sponsus uerbũ. et sponsa caro.
Quia scriptũ est. Et erunt duo incarne una. Et dñsdi¬
cit in euuangelio. Igit᷑ non duo sed una caro. Et esaias
optime menunit unũ. eẽ. Ipsos duos. Loquitur enĩ ex
persona ap̃i & dicit. Sicut sponsus imposuit mihi mi¬

Expanded text:
 voluit homines, ut et homines habeant testem Deum. Vidimus, inquit, et testes sumus. Ubi viderunt? In manifestatione. Quid est, in manifestatione? In sole, id est in hac luce. Unde autem potuit videri in sole qui fecit solem, nisi quia in sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, ille ante luciferum, ante omnia sidera, ante omnes Angelos, tabernaculum suum in sole posuit, id est carnem suam in manifestatione hujus lucis ostendit: et illius sponsi thalamus fuit uterus Virginis, quia in illo utero virginali conjuncti sunt duo, sponsus et sponsa, sponsus Verbum et sponsa caro; quia scriptum est, Et erunt duo in carne una ; et Dominus dicit in Evangelio, Igitur jam non duo, sed una caro . Et Isaias optime meminit unum esse ipsos duos: loquitur enim ex persona Christi, et dicit, Sicut sponso imposuit mihi mi
Abbreviated transcription (Latin):
ab originemundi: Ad sinistrã quid: ite hugnẽ & t̃nũ qui
preparatꝰ ẽ diabolo et angłis eius: Illud nondũ amas: uel
hoctime: Mem̃ tote ergo fr̃s mei : quia uitã ȩt̃nã nobis
uid potest mundus ꝓmit tere : quicquid lib&: ꝓrait ti
tas sis crastina moritur qui promittit : Et qua fronte ad illum
qui manet in ȩt̃nũ eaiturus es: sed mĩnatur mihi potens homo
ut aliꝗd male faciat : Quid minat᷑ : carceres catenas ignes tor¬
m̃ta bestias : Nũ ꝗd ignẽ et̃nũ : ex orresce qđ minat᷑ omũs¬
siue terrens. Haec scripsi uob de his qui uos seducunt ut sc¬
tionis sa cram̃tũ est : uirtus ipsa in uisibilis: nctio in uisib:
fueit tã quã radixillierit : Quã uis ardente sole : a rescere

Expanded text:
ab origine mundi. Ad sinistram quid? Ite in ignem aeternum, qui ab origine mundi. Ad sinistram quid? Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Illud nondum amas, vel hoc time. 12. Mementote ergo, fratres mei, quia vitam aeternam nobis Quid potest mundus promittere? Quidquid libet promittat, tassis crastina morituro promittit. Et qua fronte ad illum qui manet in aeternum, exiturus es? Sed minatur mihi potens homo, ut aliquid mali faciam. Quid minatur? Carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias: numquid ignem aeternum? Exhorresce quod minatur Omsive terrens. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt; ut sctionis sacramentum est, virtus ipsa invisibilis, unctio invisibilifuerit, tanquam radix illi erit, quamvis ardente sole arescere n