comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs seruilem formã obũ¬
brata maiestatis suȩ dig¬
nitate suscepit. Impassi¬
bilis ds̃. ñ dedignatus est
homo esse passibilis: & im¬
mortalis. mortis legib sub¬
iacere. Noua autẽ nati¬
uitate generatus est:con

Expanded text:
nus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate suscepit: impassibilis Deus, non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate generatus,
Abbreviated transcription (Latin):
suasi sunt pecunia. & sep¬
tuaginta milib didrag¬
mis acceptis: dimiserunt
quosdam effugere. Cum
autẽ machabeo nuntia¬
tũ esset qd̃ factũ est: con¬
gregatis principib popłi
accusauit qd̃ pecunia fr̃es
uendidissent: aduersarii
eoꝵ dimissis. Hos igitur
ꝓditores factos interfecit᷑.¬
& confestim duas turres
occupauit. Armis autem
ac manib om̃ia ꝓspere a¬
gendo: in dduab munitio¬
nib plusqͣm uiginti mi¬

Expanded text:
suasi sunt pecunia et septuaginta milibus didragmis acceptis dimiserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo nuntiatum esset quod factum est congregatis principibus populi accusavit quod pecunia fratres vendidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti mi
Abbreviated transcription (Latin):
t respondit ui.¬
rex dauid dicens. yo¬
cate ad me bethsabee.Qe
cũ fuisset ingressa corã
rege &e stetisset ante eũ:
iurauit rex. & ait.Uruit
oñs qui eripuit animam
meã de om̃i angustia. qͥa
sicut ruraui tibi ꝑ dñm¬
um isrł dicens. salomon fi¬
lius tuus regnabit post
me. & ipse sedebit suꝑ soli¬
um meũ post me: sic fa¬
ciam hodie. Sũmissoq
bethsabee in t̾ram uultu:
adorauit regem dicens.
Quiat dñs meus rex da

Expanded text:
t respondit rex David, dicens: Vocate ad me Bethsabee. Quae cum fuisset ingressa coram rege, et stetisset ante eum, juravit rex, et ait: Vivit Dominus, qui eruit animam meam de omni angustia, quia sicut juravi tibi  dicens: Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit super solium meum pro me: sic faciam hodie. Summissoque Bethsabee in terram vultu, adoravit regem, dicens: Vivat Dominus meus rex Da
Abbreviated transcription (Latin):
est sepius uerbo repetere:
qd̃ semꝑ necesse est animo
retinere. Galilea quippe:
transmigratio facta. uel
reuelatio dicit᷑. Utraq enĩ

Expanded text:
est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque
Abbreviated transcription (Latin):
iscernenda est fides
nr̃a: a fide demonũ.
fidesenim nr̃a mundat
cor: fides illoꝵ reos facit.
Male quippe operantur:
& ideo dño dicunt. Quid
nobis &e tibi est:Cum au

Expanded text:
iscernenda est fides nostra a fide daemonum. Fides enim nostra mundat cor: fides autem illorum reos facit. Male quippe operantur, et ideo Domino dicunt: Quid nobis et tibi est? Cum au
Abbreviated transcription (Latin):
& tabernaculũ. & archã.
& altare incensi intulit
illuc: & ostrũ obstruxit.
Et accesserunt quidam
simul qui sequebantur:
ut notarent sibi locũ. &
ñ potuerunt inuenire.
Ut autẽ cognouit ihere

Expanded text:
 tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hiere
Abbreviated transcription (Latin):
philistiim ag¬
mina sua in p̃¬
in soccoth iudȩ & castra¬
metati sunt int̾ soccoch &
areca: in finib domin. Por¬
ro saul & uiri isrł congre¬
gati uenerunt in uallem
terebinchi: & direxerunt

Expanded text:
Philisthiim agmina sua in prin Socho Judae: et castrametati sunt inter Socho, et Azeca in finibus Domim. Porro Saul, et viri Israel congregati venerunt in valle terebinthi, et direxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sitis exploratores. & istũ
qui denetur in uinculis
recipere possitis: ac demn¬
ceps emendi que uultis
habeatis licentiam. His
dictis. cũ frum̃ta effunde¬
rent singuli: reppererunt
in ore saccoꝵ ligatas pecu¬
mas. Esxterritisq sinul
om̃ib: dixit pater iacob.
Absq liberis: me esse feci¬
stis. Ioseph non est suꝑ. sy¬
meon tenetur in uinculis:
beniamm auferetis:. in
me hec om̃ia mala redun¬
ui respondit

Expanded text:
tores et istum qui tenetur in vinculis recipere possitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam his dictis cum frumenta effunderent singuli reppererunt in ore saccorum ligatas pecunias exterritisque simul omnibus dixit pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenetur in vinculis Beniamin auferetis in me haec mala omnia recidui respondit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uali extinctione plo¬
rantem: spe uitȩ redo¬
nandȩ negat consolari
oebere. Et pulchre euu¬
głista dñm prius miscdia
motũ esse suꝑ matrem.
ac sic filiũ suscitasse testa¬
dur ut in uno. nob̃ exem¬
plũ imitande pietatis
ostenderet: in altero. fi¬
dem mirandȩ potestatis
astrueret .
t accessit: & detigit
loculũ. Hii autem
qui portabant:stecer̃t.
Loculus in quo mortuuꝰ
effertur: male secura de¬
sperati peccatoris consci¬
entia est. Qui uͦ sepelien¬
uũ portant: uel ĩmun¬
da desideria que homi¬
nem rapiunt in interi¬
tũ: uel lenocinia blanchi¬
entiũ sunt uenenata so¬
cioꝵ. Que peccata nimi

Expanded text:
ali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimi
Abbreviated transcription (Latin):
uit nos a peccatis
nr̃is in sanguine suo qͣn¬
do sanguinem suũ dedit
in cruce ꝓ nobis: uel qͣn¬
do unusquisq nr̃m mi¬
sterio sacroscẽ passionis
illius baptismo aque ab¬
lutus est: uerũetiam co¬
tidie tollit peccata mun¬
di lauatq nos a peccatis
nr̃is cotidie in sanguine
suo: cũ eiusdem beatȩ pas¬
sionis ad altare memoria
replicatur: cũ panis & ui¬
ni creatura in sacramen¬
tũ carnis & sanguinis
eius ineffabili sp̃c scifica¬
dione transfertur. Sicq
corpus & sanguis illius
ñ infideliũ manib ad ꝑ¬
didionem ipsoꝵ funditur
&e occiditur.: sed fideliũ
ore sumitur in salutem.
nus in lege paschalis os

Expanded text:
it nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in salutem. nus in lege paschalis os
Abbreviated transcription (Latin):
duob dñis seruire:
quia ñ ualet simul tran¬
sitoria & eterna diligere.
Si enim et̃nitatem dili¬
gimus: cuncta tempora¬
lia in usu. ñ in affectu
possidemus. Fut enim

Expanded text:
dominis servire , quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu possidemus. Qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
ter exponit dicens. Non
potestis deo seruire: et
mãmone. Audiat hoc
auarus. audiat qui cen¬
setur uocabulo xp̃iano:
ñ posse simul mãmone
seruit diuitiis. Qui enĩ
diuitiarũ seruus est: di¬
uitias custodit ut seruuᷤ.
Qui autẽ seruitutis excus¬
sit igũ: distribuit eas

Expanded text:
Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul mammonaeservit divitiis; qui enim divitiarum servus est, divitias custodit, ut servus; qui autem servitutis excussit jugum, distr
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. ut ꝓfiterentur sin¬
guli in suam ciuitatem:
in nr̃i regis nobis seruitio
sp̃ualiter est agendũ. Nr̃a
natur a dño in t̃ris. par¬
tim iam cũ dño regnat
in cęlis: & post finem huiꝰ
scłi. ꝑfecta in eternũ tota
cũ illo regnabit. In hanc gͦ
ciuitatem: debenus om̃s
a tam salubri itinere opor¬
det excusari.Om̃s nos ne¬
cesse est nato regi debitũ
pendere censũ. hoc est in
unitate ñc eccłiȩ p̃sentis
russis obtemperare diui¬
nis: & ad ingressũ patriȩ
celestis. infatigabili bonoꝵ

Expanded text:
s, ut profiterentur, singuli in suam civitatem, in nostri regis est nobis servitio spiritualiter agendum. Nostra qnatur a Domino in terris, partim jam cum Domino regnat in coelis, et post finem hujus saeculi perfecta, in aeternum tota cum illo regnabit. In hanc ergo civitatem debemus omnes a tam salubri itinere oportet excusari. Omnes nos necesse est nato regi debitum pendere censum, hoc est, et in unitate nunc Ecclesiae praesentis jussis obtemperare divinis, et ad ingressum patriae coelestis infatigabili bono
Abbreviated transcription (Latin):
ternutatio eius qua¬
si splendor ignis: et
oculi ẽrus ut palpebrȩ di-¬
luculi. De ore eius lampa¬
desꝓcedunt: sicut tedȩ ig¬
nis accense. De narib eius
ꝓcedit fumus: sicut ollȩ
succensȩ atq feruentis.
Alitus eius prunas arde¬
re facit: & flãma de ore
eius egreditur. In collo eiꝰ
morabitur fortitudo: et

Expanded text:
ternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae diluculi de ore eius lampades procedunt sicut taedae ignis accensae de naribus eius procedit fumus sicut ollae succensae atque ferventis halitus eius prunas ardere facit et flamma de ore eius egreditur in collo eius morabitur fortitudo et
Abbreviated transcription (Latin):
Ncipe diuina dicta re¬
colere: & ipsa euͣglica p̃¬
cepta uel munera. Beati
rit tuũ regnũ cȩloꝵ: mo¬
ris a me fortasse: quid sit
esse pauperem sp̃u. Om̃is
inflatus: non est pauꝑ
sp̃u. Ergo humilis:pau¬
per est sp̃u. Altũ est reg¬
quit mites : q̃m ipsi he¬
reditate possidebunt
t̃ram. Iam uis possidere
t̃ram: uide ne possidea¬
ris a terra. Possidebis mi¬
tis: possideberis ĩmitis.
ec cũ audis
premiũ ꝓpositũ ut
possideas terram exten¬
bas auaritiȩ manũ. qua
uis possidere modo tram.
excluso etiam quocũq ui¬
opinio. Tunc uͦ posside¬
bis t̾ram: qͣndo heseris ei
qui fecit cęlũ & t̾ram.
Hoc est eni̾m esse mitẽ:
ñ resistere deo tuo. ut in
eo qd bene facis: ipse tibi
placeat ñ tu tibi: in eo
deris. ipse tibi ñ displiceat.
sed tu tibi. Neq enim pa¬
rũ est quia placebis ei :
displicens tibi. Displicebis
enim eiꝰ. placens tibi.

Expanded text:
ncipe divina dicta recolere, et ipsa evangelica praecepta vel munera. Beati rit tuum regnum coelorum, moris a me fortasse quid sit esse pauperem spiritu. Omnis inflatus non est pauper spiritu: ergo humilis pauper est spiritu. Altum est regquit, mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Jam vis possidere terram: vide ne possidearis a terra. Possidebis mitis, possideberis immitis. Nec cum audis praemium propositum, ut possideas terram, extendas avaritiae sinum, qua vis possidere modo terram, excluso etiam utcumque viopinio. Tunc vere possidebis terram, quando inhaeseris ei qui fecit coelum et terram. Hoc enim est esse mitem, non resistere Deo tuo: ut in eo quod bene facis, ipse tibi placeat, non tu tibi; in eo teris, ipse tibi non displiceat, sed tu tibi. Neque enim parum est quia placebis ei, displicens tibi; displicebis autem ei, placens tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
erte cũ iacob .xii.
de utero egrederet᷑.¬
& prioris fr̃is plantam te¬
neret manu: prior ꝑfecte
nequaqͣm egrẽdi potuit.
nisi & subsequens incohas¬
set. Et tamen cũ uno tẽ¬
pore eodemq mom̃ito u-¬
trũq mater effuderit:
ñ una utriusq uitȩ qua¬
litas fuit. Sed ad hec solent
mathematici respondere.
quia uirtus constellatio¬
nis in ictu pungentis est.
Quib e druerso nos dici¬
mus quia magna ẽ mo¬
ra natiuitatis. Srigitur
in ictu puncti constella¬
dio ꝑmutatur: necesse
iam erit ut tot dicant
fata: quot sunt menbra
nascentiũ. Fateri etiam
mathematici solent. qd̃
quisquis signo aquarii

Expanded text:
erte cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii
Abbreviated transcription (Latin):
Et dissipabo consiliũ iu¬
de & iherłm in loco isto.
& subuertam eos gladio
in conspectu inimicoꝵ su¬
orũ: & in manu querenti¬
um animas eoꝵ. Et dabo
cadauera eoꝵ escam uola¬
tilib cȩli & bestiis derre: &
ponam ciuitatem hanc
in stuporem & in sibilũ.
Om̃is qui p̃terierit ꝑ eam
obstupescet. & sibilabit su
ꝑuniuersam plagam eiꝰ:¬

Expanded text:
Et dissipabo consilium Iudae et Hierusalem in loco isto ei subuertam eos gladio in conspectu inimicorum I suorum et in manu quaerentium animas eorum et dabo cadauera eorum escam uolatilibus caeli et bestiis terrae et ponam ciuitatem hanc in stuporem et in sibilum; omnis, qui praeterit per eam, obstupescet et sibilabit super uniuersa plaga ei
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ & filiarũ suarũ: et
unusquisq carnes amici
sui comedet. in obsidione
& in angustia. in qua con¬
cludent eos inimici eoꝵ:
&e qui querunt animas
eoꝵ. Et conteres laguncu¬
lam in oculis eoꝵ qui ibũt
decũ. & dices ad eos. Hec di¬
cit dñs exercituũ. Sic con¬
teram popłm istũ & crui¬
tatem istam sicut conde

Expanded text:
us filiarum suarum et unusquisque carnes amici sui comedet in obsidione et in angustia in qua concludent eos inimici eorum et qui quaerunt animas eorum et conteres lagunculam in oculis virorum qui ibunt tecum et dices ad eos haec dicit Dominus exercituum sic conteram populum istum et civitatem istam sicut conte
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ orare & ñ deficere
docebat ita conclusit ut
diceret. ueniente iudice
difficile fidem in terra rep¬
periendam: ne quis sibi
forte de suꝑuacua fidei
cognitione uel etiã confes¬
sione blandiretur:mox al¬
tera iuncta parabola dili¬
gentius ostendit. a deo ñ
fidei uerba examinanda:
sed oꝑa. int̃ que nimirũ
oꝑa: maxime regnat hu¬
militas. Unde & supra
cũ fidem grano sinapis¬
minuto quidem sed ex cõ¬
tritione flagranti compa

Expanded text:
orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapisminuto quidem, sed ex contritione flagranti compa
Abbreviated transcription (Latin):
Ande Quia dicunt. Quiᷤᷤ
uidebit nos: Id est.quia
nemo eos uidebat. Hoc di¬
cebant. hoc apud se opina¬
bantur: qd̃ nemo eos iude

Expanded text:
nde? Quia dicit, Quis videbit eos? id est, quia eos nemo videbat. Hoc dicebant, hoc apud se opinabantur quod nemo eos vide
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc ipsũ autẽ dilectis¬
git ex uirgine.nonne ap¬
siliũ rationis. ut scilicet
natam humani generis.
salutem diabolus igno¬
raret: & sp̃uali latente con¬
ceptii. quem ñ aliud uide¬
ret qͣm alios: ñ aliter cre¬
deret natũ esse qͣm ceteros:
Cuiꝰ enim similem. cur
uniuersis aduertit natu¬
ram: parem habere arbi¬
tratus est cũ om̃ib causã.
Nec intellexit a transgres¬
sionis uinculis liberũ: quẽ
ab infirmitate mortalita¬
tis ñ inuenit alienũ. Ne¬
rax namq misccłia dei cũ
ad reparandũ humanũ

Expanded text:
oc ipsum autem, dilectisgit ex Virgine, nonne apuisse rationis? ut scilicet natam humano generi salutem diabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceptu, quem non alium videret quam alios, non aliter crederet natum esse quam caeteros. Cujus enim similem cum universis advertit naturam, parem habere arbitratus est cum omnibus causam; nec intellexit a transgressionis vinculis liberum, quem ab infirmitate mortalitatis non invenit alienum, Verax namque misericordia Dei, cum ad reparandu
Abbreviated transcription (Latin):
cere iusticiam. quã mi¬
nima culpa destruit. be
atitudoq ꝑfecta fit: que
sermone docueris. opere
implere.
m̃is qui irascitur

Expanded text:
cere justitiam, quam minima culpa destruit. Et beatitudo perfecta sit, quae sermone docueris, opere complere. Quia omnis qui irascitur
Abbreviated transcription (Latin):
tus est contra dauid: & ait.
Quare uenisti. & quare
dereliquisti pauculas ouẽ
illas in deserto: Ego no¬
ui suꝑbiam tuam & neqͥ¬
tiam cordis tui: quia ut
uideres preliũ descendisti.
Et dixit dauid. Quid fe¬
ci: Nũquid non uerbũ est:
& declinauit paululũ ab
eo ad aliũ: dixitq eundẽ
sermonem.Et respondit
ei popls uerbũ sicut priꝰ.

Expanded text:
tus est contra David, et ait: Quare venisti, et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto? ego novi superbiam tuam, et nequitiam cordis tui, quia ut videres praelium, descendisti. Et dixit David: Quid feci? numquid non verbum est? Et declinavit paululum ab eo ad alium: dixitque eumdem sermonem. Et respondit ei populus verbum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Infantia enĩ que ꝑ etatẽ
loqui ñ poterat: głas deo
cũ gaudio resonabat. No¬
runt laudare xp̃m: qui lo¬
qui ñ norant. fiunt inte¬
rea periti laude:qui fue¬
rant imꝑiti sermone. Osten¬
dunt laudib dñm: suffra¬
giis p̃dicant xp̃m. fiunt
interea pueri diserti sine
magistro. docti sine docto¬
re:periti sine eruditore.
mana docuerat:seo quẽ
diuinitas innocentib in¬
spirabat. Cessant enim
humana: cũ diuina trac¬
tantur. quia humana ꝓ¬
sa ꝓdesse ñ potert: nisi di¬
uinoꝵ solatio subleuent᷑¬
ecesse est enim ui.¬
terrena succũbere:

Expanded text:
Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. mana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetuecesse est enim terrena succumbere
Abbreviated transcription (Latin):
consurgebat᷑. & dixit ad
me. Certe uides fili homi¬
nis que seniores domꝰ isrł
faciunt in tenebris: unus¬
quisq in abscondito cubi¬
culi sui. Dicunt enĩ. Non
uidet dñs ds nos: dereli¬
quit d̃s t̃ram. Est dixit ad
me. Adhũc conuersus: ui¬
debis abhominationes ma¬
iores: quas isti faciunt.
t introduxit .iiii.
me ꝑ ostiũ porte do

Expanded text:
it ad me: Certe vides, fili hominis, quae seniores domus Israel faciunt in tenebris, unusquisque in abscondito cubiculi sui. Dicunt enim: Non videt Dominus nos, dereliquit Dominus terram. Et dixit ad me: Adhuc conversus videbis abominationes majores, quas isti faciunt. Et introduxit me per ost
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ: quasi sonũ sublimis
dei. Cũ ambularent qͦsi
sonus erat multitudimꝰ:
ut sonus castroꝵ. Cumq
starent: demittebantur
pennȩ eoꝵ. Nam cũ fieret
uox supra firmamentũ

Expanded text:
quasi sonum sublimis Dei. Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonus castrorum, cumque starent, demittebantur pennae eorum. Nam cum fieret vox supra firmamentu
Abbreviated transcription (Latin):
rogans illos: humanȩ ẽ
humilitatis indiciũ. im¬
mo etiam eximiũ discen¬
dȩ humilitatis exemplũ.
Dei quippe uirtris. & dei

Expanded text:
rogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei
Abbreviated transcription (Latin):
na quib inuolutũ erat
sola posita monstrauit.
Deinde curiosius inqui¬
rentib feminis. &e de eo
qd̃ inuenerant mente cõ¬
sternatis. angłoꝵ uisionẽ
ostendit: qui illũ resur¬
recisse certa manifestati¬
one patefacerent.Aesi p̃¬
currente fama patrate
resurrectionis.tandẽ ipse
dñs uirtutũ & rex głe ap¬
parens: quanta potentia
mortẽ qͣm ad horam gui¬
stauerat deuicisset:ape¬
ruit.

Expanded text:
uibus involutum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex gloriae apparens, quanta potentia mortem quam ad horam gustaverat devicisset, aperuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes baptista p̃cur¬
sor dm̃i saluatoris. quem
diu uenturũ popłis uer-¬
bo p̃dicauerat: ipsũ iam
uenientem ad se sicut ex

Expanded text:
oannes Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex
Abbreviated transcription (Latin):
gaio cesare qui imꝑiũ ar¬
ripuerat:cesares appella¬
deo: decimas. primitias.
oblationes. ac uictimas
sentiamus. Quomͦ &e ip¬
se reddidit tributa ꝓ se
& petro. & deo reddit que
dei sunt: patris faciens
uoluntatem. Aliter. Red¬
oite que cesaris sunt cesa
sari: & que sunt dei deo.

Expanded text:
aesare, qui Imperium arripuerat, Caesares appellaDeo, decimas, primitias et oblationes ac victimas sentiamus, quomodo et ipse reddidit tributa pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, patris faciens voluntatem. Aliter, reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut beato iob in¬
sultabant reges: ita &e isti
parentes & cognati erus:
ce irridebant uitam
eius dicentes.Ubi est spes
tua. ꝓ qua elemosinas et
sepulturas faciebas: To¬
bias uero: increpabat eos
dicens. Dolite ita loqui:

Expanded text:
nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui
Abbreviated transcription (Latin):
in omnem t̃ram exiuit so¬
nus eoꝵ: & in fines orbis
terrȩ uerba eoꝵ. Sed dico.
Nũquid isrł non cogno¬
uit: Primus moyses dicit
Ego ad emulationem uo
adcducam in ñ gentem. in¬
gentem insipientem: in
iram uos mittã. Ysaias
autẽ uidet & dic̾it. In uen¬
tus sum a non querentib
me: palam apparui his
qui me ñ interrogabant.
Ad isrł autẽ dicit Cota di
expandi manus meas ad

Expanded text:
mnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non cognovit? Primus Moyses dicit: Ergo ad aemulationem vos adducam in non gentem: gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet, et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me: palam apparui iis, qui me non interrogabant. Ad Israel autem dicit: Tota die expandi manu
Abbreviated transcription (Latin):
uacula conducta. in his qui
ttans flumen sunt in rege
assyrioꝵ caput ce pilos pe¬
dũ: & barbam uniuersam.
Et erit in die illa nutriet
homo uaccam boum. & du

Expanded text:
acula conducta, in his qui trans flumen sunt, in rege Assyriorum, caput et pilos pedum, et barbam universam. Et erit in die illa: Nutriet homo vaccam boum et du
Abbreviated transcription (Latin):
sceretur sũmȩ pacis
elegit. quia nimirũ ei na¬
scendi causa fuit: ut genꝰ
humanũ ad suꝑnȩ pacis
dona reduceret. Hinc ete¬
nim scriptũ est. Ipse est

Expanded text:
sceretur summae pacis elegit, quia haec nimirum ei nascendi in mundo causa fuit, ut genus humanum ad supernae pacis dona reduceret. Hinc etenim scriptum est: Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
si corporalia opera
menbris corporalib coap¬
taret. & diceret uerbi gra
quis: qͣm beati qui pedes
habent quia ipsi ambula¬
bunt: beati qui manus

Expanded text:
si corporalia opera membris corporalibus coaptarentur, ac diceret, verbi gratia, quisquam: Beati qui pedes habent, quia ipsi ambulabunt: beati qui manus
Abbreviated transcription (Latin):
ut salutaria prorsus
& precib sollicitis. & deuo¬
tis queramus actionibus:
nec tamen statim que pe¬
timus obtineamus: sed in
futurũ peticionis nr̃ȩ dif

Expanded text:
ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae dif
Abbreviated transcription (Latin):
tis eccłiȩ tempora desig¬
nat. quando ꝓ ea que ñc
est uniuersali gentis illi¬
us cecitate. qua xp̃ianos
in quantũ ualet ꝑsequi

Expanded text:
tis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi
Abbreviated transcription (Latin):
uersȩ: & infames gressus
eoꝵ. Ut eruaris a muliere
aliena. & ab extranea que
mollit sermones suos:&
relinquit ducem puber¬
tatis suȩ. & pacti dei sui
oblita est. Inclinata est
enim ad mortẽ domus
eius: & ad inferos semidȩ
ipsius. Om̃s qui ingredi¬
untur ad eam ñ reuerten¬
tur: nec app̃hendent se

Expanded text:
infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec a
Abbreviated transcription (Latin):
que angłs ad mariã uerba
ꝓtulerit: qd̃ illa mox eu̾głi¬
zanti crediderit. qd̃ & di-
uina oꝑante potentra. abs¬
q ulla essent dubietate
complenda. Mirũq in mo¬
oũ idem sp̃c eam cũ reple¬
uit. p̾sentiũ simul p̃teritoꝵ
&& futuroꝵ scientia instru¬
xit. De p̃sentib namq se
ecdoctam monstrauit: cũ
beatam Mariã matrem
oñi sui uocans. quia redẽp¬
torem humani generis
in utero gestaret indica¬
uit. Unde etiã fructũ uen¬
tris eius singularit̃ esse be¬
nedictũ. ꝓfessa est. Preteri¬
toꝵ se noticiam accepisse
signauit. que & uerba an¬
geli ad mariam & consen¬
sũ mariȩ credentis sibi in¬
notuisse ꝓdidit. Sed & fu-¬
turoꝵ noticiam sibi ñ nega¬
tam intimauit: cũ ꝑficien¬
da a dño que ei dicta es¬
sent aperuit. Quis autẽ
frẽs mei dicere. quis esti¬
mare sufficiat. que tunc
gr̃a sp̃c dei genitricem re¬
pleuerit.cũ tanta in ma¬
dre p̃cursoris lux domi cele¬
stis emicuit: Uerũ etiã¬

Expanded text:
quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangezanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem humani generis in utero gestaret, indicavit. Unde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitiam accepisse signavit, quae et verba angeli ad Mariam, et consensum Mariae credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum
Abbreviated transcription (Latin):
impleta erat sp̃u reuelante
quid illa exultatio furi signi¬
ficasset infantis:hoc est ue¬
nisse illius matrem. cuius
ipse pcursor ac demonstra¬
tor esset futurus. Et qͣm
oꝑatio. Nulla quippe in
discendo mora est: ubi sp̃c
sc̃s doctor adest. Et uno
eodemq mom̃ito cũ uoce
salutantis. gaudiũ nascit᷑
infantis: quia dũ uox ad
aures ꝑuenit corporales :
uirtus sp̃ualis cor intra¬
uit audientis. Nec solꝑm
genitricem.sed & sobolem
amor dñi aduenientis intͣ¬
uit. Unde mox eadem p̃¬
cursoris dñi genitrix ea gͤ
in occulto cognouerat. his
qui simul aderant &e au¬
dierant. palam enͣgłitare
curauit. Nam subdit.
Et beata que credidit: q̃m
ꝑficientur ea que dicta

Expanded text:
impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quampiritus operatio! Nulla quippe in discendo mora est, ubi Spiritus sanctus doctor adest. In uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, quoniam perficientur in ea; quae d
Abbreviated transcription (Latin):
uertatur unusquisq a
uia sua mala: & dirigite
uias ur̃as & stucdia ur̃a.
Qui dixerunt. Desperaui¬
mus. Post cogitationes
enim nr̃as ibimus: &e unꝰ¬
quisq prauitatem cordis
sui mali faciemus.iii.

Expanded text:
uertatur unusquisque a uia sua mala et dirigite uias uestras et studia uestra. qui dixerunt: desperauimus; post cogitationes enim nostras ibimus et unusquisque prauitatem cordis sui mali faciem u s.
Abbreviated transcription (Latin):
recte nobili¬
tatem sollẽp¬
nitatis dicã:
quia sollẽp¬
nitates cete¬
ras andecedit. Sicut enim
in sacro eloquio. sc̃a sc̃oꝵ.
uel cantica canticoꝵ ꝓ sui
magnitudine dicuntur:
ita hec festiuitas. recte di-¬
ci potest. sole inpnitas sol¬
lempritatũ. Ex hac quip¬
pe sollempnitate exem¬
plũ nobis resurrectionis.
Uatũ est: spes celestis pã¬
triȩ aꝑta. & faeta suꝑni
regni iam p̃sumptibilis
gła. ꝑ hanc electi qui qͣm¬
uis in tranquillitatis si¬
nu. tam̃ apud inferni clau¬
stra denebantur: ad para¬
disi amena reducti sunt.
Qd̾ ante passionem suã¬
dixit: in resurrectione sua
uñs impleuit. Si exaltatꝰ

Expanded text:
recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iuniorem ioħem syna¬
goga iudeoꝵ. Cucurrer̃t
ambo simul. quia ab ortꝰ
sui tempore usq ad occa¬
sũ. pari & cõmumi uita.
& si ñ pari & cõmum sen¬
su: gentilitas cũ sẏnago¬

Expanded text:
 juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synago
Abbreviated transcription (Latin):
i igitur duce ui¬
gr̃a dilectissimi. fide¬
liter sapient̃q noscamus.
quid patri. quid filio. quid
spũ sco in reparatione
nr̃a ꝓpriũ. quidue cõmu¬
ne sit:ea que ꝓ nobis hu¬
milit̃ &e corporalit̾ gesta
surrita ꝓculdubio susci¬
piemus: ut nichil indig¬
nũ. de una atq eadem tri

Expanded text:
i igitur duce gratia, dilectissimi, fideliter sapienterque noscamus, quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium, quidve commune sit; ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt, ita proculdubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Tri
Abbreviated transcription (Latin):
ego in aqua baptizans:
ut sic baptizando uiam
illi p̃ꝑarem. qui baptirat
in remissionem peccatoꝵ.¬
Et testimoniũ ꝑhibuit
ioħes dicens. quia uidi sp̃o
descendentem quasi colũ¬
bam de cęlo: & mansit su¬
per eũ. Bene in colũbȩ
specie descendit suꝑ dñm
sp̃c sc̃s. ut discant fideles
repleri. nisi simplices fu¬
erint: nisi ueram cũ fr̃ib
habuerint pacem: quam
significant oscula colũ¬
barũ. Habent enĩ oscula

Expanded text:
entiam baptizans, ut sic baptizando, illi viam pararem, qui baptizaret in remissionem peccatohibuit Joannes, dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in columbae specie descendit super Dominum Spiritus, ut discant fideles repleri, nisi simplices fuerint, nisi veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula
Abbreviated transcription (Latin):
tiare qd̃ non intelligit. sed
hoc igni tradidit: cũ sc̃o
spĩ reseruat. Quia igit᷑
qualiter edendũ sit pascha
cognoinmus: nunc a quibꝰ¬

Expanded text:
quod non intelligit. Sed hoc igni tradit, cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur, qualiter edendum sit Pascha, cognovimus, nunc a quibu
Abbreviated transcription (Latin):
data: Que t̃c uoramꝰ: cum
uerba uitȩ cũ auiditate
sumimus. In quo deuora¬
tionis uerbo. quid aliud
qͣm pigritiȩ nr̃e corpor rep̃¬
henditur: qui eius uerba
atq misteria & ꝑ nosmet¬
ipsos ñ requirimus. & dicta
ab aliis audinus inuiti:
Non remanebit ex eo quic¬
qͣm usq mane. Quia eius
dicta magna sunt sollici¬
tudine discutienda. quati¬
nus priusqͣm dies resurrec¬
tionis appareat. in hac pre¬
sentis uitȩ nocte omia man¬
data illiis intelligendo &
oꝑando penetrentur. Sed
quia ualde est difficile. ut
om̃e sacri.m eloquiũ possit
sterrũ penetrari: recte sub¬
iungitur. Si quid autem
remanserit: igne combu¬
retis. Qd̃ ex agno remanet
igne comburimus: qͣndo
hoc qd̃ de misterio incar¬
l adionis rius intelligere
&e penetrare ñ possumus.
potestati sc̃i sp̃c reseruamꝰ:¬

Expanded text:
data? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit sterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati s
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Sed quia ipsa fides
aliqͣndo ab hominib qui
se ipsos fallunt talis det̃¬
minatur quasi sufficiat
tantũmodo credere. pro¬
mittunt enĩ sibi quidã
etiã conspectũ dei regnũq

Expanded text:
m. Sed quia ipsa fides aliquando ab hominibus, qui se ipsos fallunt, talis determinatur, quasi sufficiat tantummodo credere promittunt enim sibi quidam etiam conspectum Dei regnumq
Abbreviated transcription (Latin):
mo uenit ad me. nisi pat̃
qui mifit me traxerit eũ :
Si trahitur aliquis: inuitꝰ
uenit. Si inuitus uenit:
nec credit. Si ñ creccit: nec
uenit. Non enim ad xp̃m
ambulando currimus:s
credendo.Nec motu corpo¬
ris. sed uoluntate cordis:
accedimus. Ideo illa mu-¬
lier que fimbriã cetigit.
magis detigit: qͣm curba
que pressit. Ideo dñs dixit.
Quis me tetigit Et mi¬
rantes discipłi dixerunt.
Turba de comprimit. et
dicis quis me detigit: Est
ille repetiuit. Tetigit me
aliquis. Illa tangit: tur¬
ba pͥmit. Quid est tetigit.
nisi credidit: Cinde & mu¬
lieri illi post refurrectio

Expanded text:
mo venit ad me nisi Pater qui misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
re & sustentare mem̃to:
aꝑtissime declarans solã
esse. dilectionem: & ipsã
non uerbotenus ostenta¬
tam. sed oꝑis executione

Expanded text:
re et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione
Abbreviated transcription (Latin):
unturͥ sed sufficit corpo¬
ri malitia sua. Non indi¬
get flãma copiosiore ma¬
teria. nec insolens bestia
habundantiorib cibis. ut
insolentior fiat. & uiolen¬
dius urgeat. Idurco ergo

Expanded text:
untur. Sufficit corpori malitia sua, non indiget copiosiore materia, nec insolens bestia abundantioribus cibis ut insolentior fiat, et violentius urgeat. » Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
humanã mentẽ. Quia
enim ille ñ est talis sub¬
stantia. que uideri ocu¬
lis possit. & miracula eiꝰ
quib docũ mundũ re¬
git. uniuersamq creatu¬
ram administrat. assidu¬
itate uiluerunt: ita ut

Expanded text:
humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus, quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
uallib. Escce ego inducam
excelsa ur̃a. & demoliar a¬
ras ur̃as: & confringentur
simulachra ũra. Et deiciã
int̾fectos ur̃os ante ydola
ur̃a. & dabo cadauera filioꝵ
isrł ante faciem simula¬
ossa ũra circũ aras ur̃as: in
om̃ib habitationib ur̃is.
Arbes desertȩ erunt. & ex¬
celsa demolient᷑: & dissipa¬
buntur. Et interibunt arȩ
ũre & confringent᷑: & cessa¬
bunt ydola ur̃a. Ee conte¬
rentur delubra ũra: & de¬
lebuntur oꝑa ur̃a. Est ca¬
det interfectus in mectio
ur̃i: & scietis quia ego sum

Expanded text:
allibus ecce ego inducam excelsa vestra et demoliar aras vestras et confringentur simulacra vestra et deiciam interfectos vestros ante idola vestra et dabo cadavera filiorum Israhel ante faciem simulaossa vestra circum aras vestras in omnibus habitationibus vestris urbes desertae erunt et excelsa demolientur et dissipabuntur et interibunt arae vestrae et confringentur et cessabunt idola vestra et conterentur delubra vestra et delebuntur opera vestra et cadet interfectus in medio vestri et scietis quoniam ego Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ta uenerat: & dicebat. Quis
ex nobis arguet me de pe¬
cato: Non dedignatur es
ratione ostendere se pecca¬
torem ñ esse. qui ex uirtute
diuinitatis. poterat pesca¬
tores iustificare. Sed terti¬
bile ualde est: qd̃ subdit̃.
Qui est ex deo:uerba dei
audit. Propterea uos non

Expanded text:
 dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Sed terribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nr̃am. Deinde eti¬
am ꝓpter sitũ eiusdẽ uil¬
lȩ siue cruitatulȩ. que in
latere montis oliuarũ po¬
sita esse narratur: quia
uidelicet obedientis eccłiȩ

Expanded text:
tionem nostram . Deinde etiam propter situm ejusdem villae, sive civitatulae, quae in latere montis Olivarum posita esse narratur. Quia videlicet obedientis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Qm̃ fumus afflatꝰ
est in narib nr̃is: & sermo
scintillȩ ad cõmouendũ
cor nr̃m. Quia extinc̃ta
cinis erit corpus nr̃m: et
sp̃c diffundetur tanqͣm
mollis aer: & transiet ui¬
ta nr̃a tanqͣm uestigia
nuibis: & sicut nebula dis¬
soluetur que fugata est

Expanded text:
uoniam fumus afflatus est in naribus nostris, et sermo scintilla ad commovendum cor nostrum, qua exstincta, cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundetur tanquam mollis aer, Et transibit vita nostra tanquam vestigium nubis, et sicut nebula dissolvetur quae fugata
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus. in forma d̃i
poris unigenitus.formã
serui accipiens. Ap̃c dies
eternus. diues ꝑmanens.
ut conderet nõs. xp̃c in
oie temporis pauꝑ factꝰ.
ut redimeret nos . Dies
eternus xp̃c. ds de do pa¬

Expanded text:
unigenitus in forma Dei poris unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus Christus Deus de Deo Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ris. uerbũ caro factũ est.¬
de utero uirginis matris.
de deo uero:xp̃c in die tẽ¬
poris. sponsus ꝓcedens de
thalamo suo. Dies eterni¬
tatis xp̃c angłos creans:
dies in dempore xp̃c homi¬
nes saluans. Dies eterni¬
tatis xp̃c in cęlo sc̃os ange¬
los pascens: dies temporis
xp̃c. homines in terra re¬
ficiens.

Expanded text:
aro factum de utero virginis matris. de Deo vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens.
Abbreviated transcription (Latin):
les.Mercantur pena mar¬
tyriũ: głam sanguine cõ¬
parant: eternã uitam tẽ¬
porali morte cõmiitant.
Nec timuit etas illa mor¬
dem nec horruit. timere
enim ñ potuit. que time¬
re ñ nouit. Transmittit
infantes: infans xp̃c ad cȩ¬
lum. Offert noua exenia
patri: primitias fructu¬
um exhibet genitori. Ostẽ¬
dit futuram fecundissi¬
mã messem: dũ in semi¬
ne tantam exhibet uber¬
tatem. Derisit se derisit
hostilis ĩmanitas. que
putauit turbare posse
salutem necessariã mun¬
di. Sed contulit infantibꝰ
multis martyrrũ: dũ in¬
fandem querit occidere
xp̃m. Prestat hostis: dũ
nocet. Beneficiũ tribuit:
dũ occidit. Inuideret enĩ
eoꝵ głȩ: si amaret. Sed aliȩ
sunt terrestres pugnȩ: alie
celestes uictoriȩ. In prelio
xp̃i moriendo uiuitur: ca¬
dendo surgitur: uictorra

Expanded text:
les. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare posse salutem necessariam mundo. Sed contulit infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes victoriae. In praelio Christi moriendo vivitur, cadendo surgitur, victoria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dictatũ loqui consueui:
sed quia lasescente stoma¬
cho ea que dictaueram
legere ipse ñ possũ: quos¬
dam urm minus libent̃
audientes intiieor. Unde
ñc amemet ipso exigere
contra morẽ uolo. ut int̾
sacra missarũ sollẽpnia
lectionem sc̃i eu᷑głii non
dictando. sed colloquendo
edisseram: sicq excipiat᷑
ut loquimur. quia collo¬
cutionis uox corda torpen¬
tia plus qͣm sermo lectio¬
nis excitat: & quasi qua¬
dam manu sollicitudiniꝰ
ut euigilent pulsat. Et qͥ¬
dem ad hoc opus me suffi¬
cere posse ñ uideo. sed tam̃
uires quas imꝑitia dene¬
gat: caritas ministrat Scio
namq qui dixit. Aperi os
tuũ: & ego adimplebo illo.
Bonũ gͦ opus nobis in uo¬
iuntate sit: nam ex drui-¬
no adiutorio erit in ꝑfec¬
tione. Dat loquendi ausũ
etiam resurrectionis dñi¬
ce tanta sollempnitas: qͥa
& indignũ ualde est: ut
eo die laudes debitas tace¬
at lingua carnis. quo uide¬
licet die caro resurrexit auc¬

Expanded text:
 dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auc
Abbreviated transcription (Latin):
ed ñ cessantib iiii¬
dolorib. suꝑuenerat
enim in eũ iustum d̃i iu¬
diciũ: desperans scripsit
ad iudeos in modũ dep̃ca¬
tionis epłam: hec conti¬
nentem. Optimis ciuib
iudeis plurimã salutẽ.
&e bene ualere. & esse feli¬
ces: rex & princeps antio¬
chus. Si bene ualetis & fi¬
lii ũri. & ex sententia uob̃
cuncta sunt: maximas
agimus gr̃as. Et ego in
infirmitate constitutus.
ur̃i autẽ benigne memor:
reuersus de ꝑsidis locis.
& infirmitate graui app̃¬
hensusꝰ necessarrũ duxi ꝓ
cõmum utilitate curam
habere ñ desperans me¬
met ipsũ: sed spem mul¬
tam habens effugiendi in¬
firmitatem. Respiciens
autẽ qd̃ & pater meus qui¬
b demporib in locis suꝑi¬
orib ducebat exercitũ. os¬
tencdit qui post se suscipe¬
ret principatũ. ut si quid
contrariũ accideret. aut
difficile nuntiaretur: sci¬
entes hii qui in regionib
erant cui esset rerũ sũma
derelicta: ñ turbarentur.
Ad hec considerans de ꝓxi

Expanded text:
ed non cessantibudoloribus supervenerat enim in eum iustum Dei iudicium desperans scripsit ad Iudaeos in modum deprecationis epistulam haec continentem optimis civibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias et ego in infirmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi adprehensus necessarium duxi pro communi utilitate curam habere non desperans memet ipsum sed spem multam habeo effugiendi infirmitatem respiciens autem quod et pater quibus temporibus in locis superioribus ducebat exercitum ostendit qui post se susciperet principatum ut si quid contrarium accideret aut difficile nuntiaretur scientes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta non turbarentur ad haec considerans de
Abbreviated transcription (Latin):
anmus qđ̃ concupiscat:
obliuiscitur qd̃ laudabat.
Multi cũ uerbũ contra
luxuriam audiunt. pol¬
lutiones carnis ñ solum
ꝑpecrare ñ appetunt: s
etiã ꝓpetratas crubesc̃t.
Sed mox ut carnis species
eoꝵ oculis apparet. sic men̾
ad desideriũ rapitur: ac
si adhuc ab ea nichil sit
contra hec eadem deside

Expanded text:
animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem deside
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e redemptionis. adiunc¬
ta fratrũ caterua. dñm do¬
to corde sequamur: quo
actionũ itinere ingressus
sit. diligentissime condem¬
plemur: ut uestigia erus
sequi meream᷑. Qui enĩ
dicit se in ipso manere. de¬
bet sicut ille ambulauit:
& iꝑse ambulare.Quicqͥd
in nobis imperitiȩ nocen¬
tis inesse dep̃henderimus:
crebra uerbi illius auditi¬
one tergamus. Quicquid
uicii temptantis morbi
uidelicet sp̃ualis nos intꝰ
uastare senserimus: solitȩ
pietatis illius munere:
postulemus emundari.

Expanded text:
rae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergamus, et quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari.
Abbreviated transcription (Latin):
tia & dicentia: quia tu es
filius dei. Et increpans.
ñ sinebat ea loqui: quia sci¬
ebant ipsũ esse xp̃m. De¬
monia filiũ dei confitebã¬
tur: & attestante euͣgłista
quem dierũ quadraginta

Expanded text:
entia: Quia tu es Christus Filius Dei: et increpans non sinebat ea loqui quia sciebant ipsum Christum. Daemonia Filium Dei confitebantur, et attestante Evangelista quem dierum quadraginta