comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quales sumꝰ intrinsecus ostendamꝰ. Spiritalis
autẽ natura ñ ita est. quȩ ex mente & corpore
composita dupliciter ñ est S rursũ sciendũ
est. quia ipsa etiã natura incorporea cum loqui
dicit᷑. ei locutio nequa ꝗͣ una atq eadem quali¬
tate formatur. Aliter enĩ loquitur ds ad ange¬
ex corporea oppositione nil obstat. loquitur ds̃
ad angłos scõs eo ipso. quo eoꝵ cordib occulta
sua inuisibilia ostentat. ut quicqͥd agere debeant.
in ipsa contẽplatione ueritatis legant. & uelut
quȩdã p̾cepta uocis. sint ipsa gaudia contẽpla¬
tionis. quasi enĩ audientib dicit᷑ qđ uidentib
inspiratur. Ande cũ eoꝵ cordib ds contra hu¬
manã suꝑbiam animaduersionẽ ultionis in¬
funderet. dicit: uenite descendamꝰ & confun¬
damꝰ ibi lingũa eoꝵ. Dicitur eis qui aderant
uenite. quia nimirũ hoc ipsũ nunꝗͣ a diuina
contẽplatione decrescere. in diuina contẽpla-¬

Expanded text:
quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente et corpore composita dupliciter non est. Sed rursus sciendum est quia ipsa etiam natura incorporea cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una atque eadem qualitate formatur. Aliter enim loquitur Deus ad angeex corporea oppositione nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplatioinspiratur. Unde cum eorum cordibus contra humanam superbiam animadversionem ultionis Deus infunderet, dixit: Venite, descendamus, et confundamus linguas eorum . Dicitur eis, qui adhaerent, Venite, quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contempla
Abbreviated transcription (Latin):
dius ad indiscussa ueniamꝰ. Hoc gͦ nobis est
sollerter intuendũ. quid sit qđ uel ad sathan
loqui dñs dicit᷑. uel qd sathan dño respondere
ꝑhibetur. Discutienda quippe ẽ. quȩ nam sit
ista locutio. Neq enĩ uel a dño qui summꝰ atq
incircũs criptus est sp̃s. uel a sathan qui nulla est
carnea natura uestitꝰ. humano mͦ aereus flatus
folle uentris attrahitur. ut ꝑ organũ gutturis
uocis expressione reddatur. S dum naturę
inuisibili natura in comp̃hensibilis loquitur.
dignũ est ut mens nr̃a qualitatẽ corporeȩ locu¬
tionis excedens. ad sublimes atq incognitos mo-¬
dos locutionis intimȩ suspendat᷑. Nos namq
ut ea quȩ sentimꝰ intrinsecꝰ. extrinsecus exprima¬
mus. hȩc ꝑ organũ gutturis. ꝑ sonũ uocis eicimꝰ.
Auenis quippe oculis intra secretũ mentis qͣsi post
parietẽ corꝑis stamꝰ. sed cũ manifestare nosmet¬
ipsos cupimꝰ. qͣsi plinguȩ ianuã egredimur. ut

Expanded text:
t solerter intuendum, quid sit, quod vel ad Satan loqui Dominus dicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est spiritus, vel a Satan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea quae sentimus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ne uersatur : Scriptũ quipp̾e ẽ: beati mundo
corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: Sathan uͦ qui
mundo corde esse ñ potest. quomͦ uidendo
dño affuisse potest: Sed intuendum est quia
affuisse corã dño. ñ autẽ dnm uidisse phibet᷑
conspectu dñi. ñ autẽ in conspectu eiꝰ dñs fuit.
sic cęcus cũ in sole consistit. ipse quidẽ radiis
solis ꝑfunditur. s tam̃ lumen ñ uidet quo illu-¬
stratur. Ita gͦ etiam inter angłos in conspectu
dni sathan affuit. quia uis diuina quȩ intuen¬
do penetrat omĩa. ñ se uidentẽ immundũ sp̃m
uidit. Quia enĩ & ipsa quȩ dm̃ fugiunt latere
ñ possunt. dũ cuncta nuda sunt suꝑno con-¬
spectui. sathan affuit absens p̾senti: Sequit᷑.¬

Expanded text:
ne versatur. Scriptum quippe est: Beati mundo ne versatur. Scriptum quippe est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Satan vero, qui mundo corde esse non potest, quomodoDomino affuisse potest? RESPONSIO . Intuendum quia affuisse coram Domino, non autem Dominum vidisse perhibetur. conspectu Domini, non autem in conspectu ejus Dominus fuit. Sicut cum caecus in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt, quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se videntem immundum spiritum vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens praesenti. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
nunqua recedunt. Et faciem gͦ patris semꝑ
uident. & tam̃ ad nos ueniunt. quia & ad nos
spiritali p̾sentia foras exeunt. & tam̃ ibi se unde
recesserant ꝑ internã contemplationẽ seruant
Dicatur gͦ. uenerunt filii di ut assisterent corã
dño. quia illuc sp̃s conuersione redeunt. unde
nulla mentis auersione discedunt. Affuit
inter electos angłos sathan adesse potuerit.
qui ab eoꝵ sorte exigente. suꝑbia dudũ damna¬
tus exiuit. sed recte inter eos affuisse describit᷑.
quia & si beatitũdinẽ ꝑdidit. naturã tam̃ eis
similem ñ amisit: & si meritis pregrauatur.
conditione naturȩ suptilis attollitur Inter
dĩ gͦ filios corã dño affuisse dicit᷑. qͥa eo intuitu
quo omp̃s ds cuncta spiritalia conspicit. etiã
sathan in ordine naturȩ suptilioris uidit.
attestante scriptura quȩ dicit. oculi dñi con¬
templant᷑ malos & bonos. S hoc qđ affuisse
sathan corã dño dicitur. in graui nobis questio¬

Expanded text:
nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt; quia et ad nos spiritali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se, unde recesserant, per internam contemplationem servant. Dicatur ergo: Venerunt filii Dei, ut 40 assisterent coram Domino, quia illuc spiritus conversione redeunt, unde nulla mentis aversione discedunt. CAPUTinter electos angelos Satan adesse potuerit, qui ab eorum sorte, exigente superbia, dudum damnatus exivit. Sed recte inter eos adfuisse describitur, quia etsi beatitudinem perdidit, naturam tamen eis similem non amisit; et si meritis praegravatur, conditione naturae subtilis attollitur. Inter Dei ergo filios coram Domino adfuisse dicitur; quia eo intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan in ordine naturae subtilioris videt, attestante Scriptura, quae dicit: Oculi Domini contemplantur malos et bonos . Sed hoc, quod adfuisse Satan coram Domino dicitur, in gravi nobis quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
ut nuntiarem tibi. Notandum quȩ tempora
tẽptationib congruant. Tunc qͥppe diabolus
tẽptandi tempꝰ elegit. qnͣdo beati iob filios in
conuiuiũ inuenit: neq enĩ solũmͦ intuetur
hostis quid faciat. s etiã qnͣdo faciat. Nam
quauis potestatẽ acceꝑit. aptũ tamen ad sum¬
mersionẽ tempꝰ exquisiuit. ut uidelicet nobis
d̾o dispensante ꝓderetur. quia p̾nuntia tribu¬
lationis ẽ. lȩticia sacietatis. Intuendũ uero est.
qua callide ipsa damna quȩ ulata st̃ nantiant᷑
Non enĩ dicit᷑. boues a sabeis ablati st̃. sed qui
ablati sunt. boues arabant. ut uidelicet memo¬
rato fructu opis. causa crescat doloris. Unde &
apud grecos ñ solũ asinȩ. s fetȩ asinȩ raptȩ
referunt᷑. ut dũ minima animalia audientis
animũ minꝰ ex sui qͣlitate ꝑcuterent. ampliꝰ
ex fecunditate uulnerarent. Et quia eo magis
aduersa animũ feriunt. quo cũ multa sunt
etiã subita nuntiant᷑. aucta est mensura ge¬

Expanded text:
tempora eligit. --Notandum quae tempora tentationibus congruant. Tunc quippe diabolus tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima animalia audientis animum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura ge
Abbreviated transcription (Latin):
est. quȩ cũ hostẽ seuire ꝑmiserit. ei ad usum
iusti iudicii. & iniusta illiꝰ uoluntas seruit.
Paululũ uͦ manũ postulat extendi. quia exte-¬
riora sunt quȩ expetit conteri. neq enĩ sathan
facere se aliquid multũ putat. nisi cũ animas
sauciat. ut ab illa patria feriens reuocet. a qua
Nos nempe qad̃ amamꝰ respicimus. qđ uero
auersari uolumꝰ. ab eo faciem declinamus:
Quid itaq dĩ facies. nisi respectus ei gr̃ȩ prȩbe¬
tur intelligi: Ait gͦ: extende paululũ manum
tuã. & tange cuncta quȩ possidet. nisi in facie.¬
tua benedixerit tibi. Acsi apte dicat: ea quȩ de¬
disti subtrahe. Nam si accepta ꝑdiderit. respe-¬
ctum tuȩ gr̃e ablatis reb tẽporalib ñ requirit
Si enĩ ea in quib delectatur ñ habuerit. fauorẽ
tuũ etiam maledicendo contemnit. Cuiꝰ peti
tione callida. nequaꝗͣ ꝓuocata ueritas uincitur.
s ad deceptionẽ suã hosti conceditur. qđ fideli

Expanded text:
est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extendi; quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim Satan facere se aliquid multum putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocet, a qua Nos nempe quod amamus respicimus; quod vero aversari volumus, ab eo faciem 46 declinamus. Quid itaque Dei facies, nisi respectus ejus gratiae praebetur intelligi? Ait ergo: Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si aperte dicat: Ea quae dedisti subtrahe; nam si accepta ctum tuae gratiae sublatis temporalibus non requirit. Si enim ea in quibus delectatur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnit. ALLEtione callida nequaquam provocata Veritas vincitur, sed ad deceptionem suam hosti conceditur, quod fideli
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Cum scm uirũ sathan temptare. appetit.
& tam̃ dño ut manũ suã extendere debeat
dicit. ualde notandũ est. quia feriendi uires
nec ipse sibi tribuit. qui contra auctorẽ omni¬
agere ex semecipso ñ sufficit. quia nec ꝑ semet¬
ipsũ in eo qd est sp̃s existit hinc est quod in
eugłio expellenda de homine legio dicebat:
si eicis nos. mitte nos in gregem porcoꝵ. Qui
enĩ ꝑ semetipsũ ire in porcos ñ poterat. quid
mirũ si sine auctoris manu scĩ uiri domum
stas iniusta. quia a semetipso uoluntatẽ habet.
s a dño potestatẽ: qđ enĩ ipse facere iniq
appetit. hoc ds fieri ñnisi iuste permittit
Unde bene in libris regũ dicitur. sp̃s dñi ma-¬
lus irruebat in saul. Ecce unꝰ idemq sp̃s & dñi
appellatur & malus: dñi uidelicet ꝑlicentiam
potestatis iustȩ. malus autẽ ꝑ desideriũ uolim¬
tatis iniustȩ. Formidari gͥ ñ debet. qui nichil
nisi ꝑmissus ualet. Sola ergo uis illa timenda

Expanded text:
m virum Satan tentare appetit, et tamen Domino, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omniagere ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum stas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul. Ecce unus idemque spiappellatur, et malus: Domini videlicet per licentiam potestatis justae, malus autem per desiderium voluntatis injustae. Formidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝓponit. & tẽptandam eoꝵ innocentiã ei
concedendo ꝑmittit. & aliqnͣdo eũ ne tẽptare
audeat ꝓhibet. Iniustas enĩ uias eiꝰ redarguit.
sicut iam dictũ est: unde uenis: Electoꝵ suoꝵ
contra illũ iusticiã ꝓponit. sicut ait: conside¬
rasti seruũ meũ iob. qd ñ sit ei similis suꝑ terrã:
Temptandã eoꝵ innocentiã concedendo ꝑmit

Expanded text:
centiam ei concedendo permittit, et aliquando cum ne tentare audeat prohibet. Injustas enim vias ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? Tentandam eorum innocentiam ei concedendo
Abbreviated transcription (Latin):
re. atq inuidendo reꝓbationis rimas exqͥrere.
Dicere diaboli ẽ. extende paululũ manũ tuã.
& tange cuncta quȩ possidet. ad afflictionẽ
bonoꝵ maliciȩ estib anhelare. Iuo enĩ eoꝵ
temptationẽ ĩuidenᷤ appetit. eo illoꝵ quasi
ꝓbationem dep̃cans petit. Quia gͥ interna¬
rum locutionũ modos succincte diximus.
ad intermissũ paululũ expositionis ordinẽ.

Expanded text:
re, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. re, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia igitur internarum locutionum modos succincte diximus, ad intermissum paululum expositionis ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
tuam & tange cuncta quȩ possidet nͥ in facie¬
tua benedixerit tibi: S dicere dĩ est unde
uenis. sicut & supra insinuauimꝰ ui suȩ iusti¬
ciȩ itinera maliciȩ eiꝰ increpare:. Dicere dĩ
est. considerasti seruũ meũ iob qđ ñ sit ei simi¬
lis suꝑ terrã: tales electos suos iustificando fa¬
cere. qualib nimirũ apostata angłs possit in¬
uidere. Dicere di est. ecce uniuersa quȩ habet
in manu tua sunt. ad ꝓbationem fideliũ. con¬
tra eos oculta ui incursũ illũ suȩ malicie rela-¬
xare:. Dicere dĩ ẽ. tantũ in eũ ne extendas manũ
tuã. ab immoderatȩ tẽptationis impetu. eum
etiã pmittendo restringere. Dicere autẽ dia¬
boli est. circũiui terrã & pambulaui eã. sagaci¬
tatem suȩ maliciȩ inuisibilib eiꝰ oculis occulta¬
re ñ posse. Dicere diaboli ẽ. nunquid frustra
iob timet dm̃. contra bonos intra cogitationũ
suarũ latibula conqueri eoꝵq ꝓuectib inuide¬

Expanded text:
am, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Sed dicere Dei est, Unde venis? sicut et supra insinuavimus, vi suae justitiae itinera malitiae ejus inerepare. Dicere Dei est, Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? tales electos suos justificando facere, qualibus nimirum apostata angelus possit invidere. Dicere Dei est, Ecce universa quae habet in manu tua sunt, 44 ad probationem fidelium, contra eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invide
Abbreviated transcription (Latin):
nem appetunt. etiã ex colligendoꝵ fratrum au-¬
bolũ. aliter diabolꝰ ad dm̃. Loqui enĩ dĩ est ad
diabolũ. uias en ac negotia animaduersione-
occultȩ districtionis increpare: sicut hic dicit᷑.
unde uenis. Diaboli autẽ ei respondere est:
om̃ipotenti maiestati eiꝰ nlposse celare. unde
hicait. circuiui terrã. & ꝑambulaui eã. Quasi
enĩ dicere eiꝰ est quid egerit. scire qd actus suos
illiꝰ oculis occultare ñ possit Sciendũ uͦ est. qͥa
sicut hoc loco discimꝰ quatuor modis loquit
d̾s ad diabolũ. trib diabolꝰ ad dm̃. Quatuor
modis loquitur ds ad diabolũ. quia & miustas

Expanded text:
nem appetunt, etiam ex colligendonem appetunt, etiam ex colligendobolum, aliter diabolus ad Deum. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modis loquitur Deus ad d
Abbreviated transcription (Latin):
re dicuntur. ñ quo quicquã desiderant. qđ ab eiꝰ
quẽ cernunt uoluntate discordat. s quo mente
ardentiꝰ inherent. eo etiã de ipso accipiunt. ut
ab ipso petant qd eũ facere uelle nouerunt. De
ipso gͦ bibunt qđ ab ipso sitiunt. & modo nobis
adhuc in comp̃hensibili in hoc qđ petendo esuri-¬
unt. p̾sciendo satiantur. Discordarent gͦ a uolun¬
tate conditoris. si quȩ eũuident uelle ñ peterent
eiq minꝰ inhererent. si uolentẽ dare desiderio
pigriori pulsarent. Quib responsũ diuinitus
dicũ dicere est. inter ardorẽ desiderii. ex ipsa
p̾scientia solaciũ consolationis aspirare. ut &¬
animarũ uox sit hoc qd amantes desiderant.
& respondentis di sermo sit. hoc qd eas retribu¬
tionis certitudine inter desideria confirmat.
Respondere gͦ ei est ut collectionem fratrum
expectare debeant. eoꝵ mentib libenter expe-¬
ctandi moras infundere. ut cũ carnis resurrectio¬

Expanded text:
re dicuntur, non quod quidquam desiderent quod ab ejus re dicuntur, non quod quidquam desiderent quod ab ejus voluntate quem cernunt discordat, sed quo mente ardentius inhaerent, eo etiam de ipso ergo accipiunt ut ab ipso petant quod eum facere veile noverant. De ipso bibunt quod ab ipso sitiunt, et modo nobis adhuc incomprehensibili in hoc quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate Conditoris, si quae eum vident velle non peterent, eique minus inhaererent, si voluntatem ejus desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum Divinitatis dicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus, est ut collectionem fratrum exspectare debeant, eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; ut cum carnis resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc modicũ. donec impleatur numerꝰ conser¬
uoꝵ & fratrũ eoꝵ. Quid est enĩ animas uindictȩ
petitionẽ dicere. nisi diem extremi iudicii &
resurrectionẽ extinctoꝵ corpoꝵ desiderare:
Magnꝰ quippe earũ clamor. magnũ ẽ desideriũ.
Tanto qͥsq minꝰ clamat quanto minꝰ desiderat.
& tanto maiorẽ uocẽ in aures incircum scripti
sp̃s exprimit. qnͣto se in eiꝰ desideriũ plemꝰ fundit
Animarũ gͥ uerba ipsa sunt desideria: nam si
desideriũ sermo ñ esset ꝓpħa ñ diceret: desideri¬
um cordis eoꝵ. exaudiuit auris tua: S cũ aliter
moueri soleat mens quȩ petit. alit̾ quȩ petitur.
& scõꝵ animȩ ita in intern secreti sinu do inhe¬
reant. ut in herendo requiescant. quomͦ dicunt᷑
petere. quas ab interna uoluntate constat nulla-¬
tenus discrepare: Quomͦ dicuntur petere quas
& uoluntatẽ dĩ certũ est & ea quȩ futura sunt ñ
ignorare: Sed in ipso positȩ ab ipso aliquid pete-¬

Expanded text:
dicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Quid est animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare. Magnus quippe earum clamor magnum est desiderium, tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desideria cordis eorum audiet auris tua . Sed cum aliter moneri soleat mens quae petit, aliter quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant, quomodo dicuntur petere quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? Quomodo dicuntur petere quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt non ignorare? Sed in ipso positae, aliquid ab ipso pete
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. cum uł uias suas insinuat uel electoꝵ
innocentia fictis criminib accusat. uł tẽꝑtan¬
dam eandem innocentiã postulat. Pias qͥppe
suas insinuat qui ait. circu̾iui terrã & pam¬
bulaui eã. Flectoꝵ innocentiã accusat. quia
dicit: nunquid frustra iob timet dm̃. ñne
tu uallasti eu̾ ac domũ eiꝰ uniuersamq sub¬
stantiam ꝑ circuitum: Temptandã eandẽ

Expanded text:
el electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat: quia dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum
Abbreviated transcription (Latin):
CRIPTA
sacra¬
mentis
oculis
quasi
qđdam
speculũ
opponit᷑.
ut int̾na
nr̃a faci¬
es in ipsa
uideat᷑.
feda. ibi
pulchra nr̃a cognoscimꝰ ibi sentimꝰ qnͣtum
ꝓficimus. ibi a ꝓfectu quã longe distamus
Harrat autẽ gesta eoꝵ. & ad imitationem cor¬
da ꝓuocat infirmoꝵ. dũq illoꝵ uictricia
facta cõmemorat. contra uitioꝵ p̾ba debilu
nr̃a confirmat. sitq uerbis illiꝰ ut eo mens minꝰ
inter certamina trepidet. quo ante se positos
tot uiroꝵ fortiũ triumphos uidet. Nonnunꝗͣ.
uero ñsolum nobis eoꝵ uirtutes asserit. s etiã
casus innotescit. ut & in uictoria fortium qđ
imitando debeamꝰ arripere. & rursus uideamꝰ
in lapsib qđ debeamꝰ timere Ecce enĩ iob
describit᷑ tẽptatione auctus. s dauid tẽptatio¬
ne ꝓstratus. ut & maioꝵ uirtus spem nram
foueat. & maioꝵ casus ad cautelam nobis hu¬
militatis accingat. nam illa gaudentes suble-¬
uant. ista metuentes p̾munt. Audientis uero¬

Expanded text:
criptura sacra mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur , ut interna nostra facies in ipsa videatur. foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus, quantum proficimus, ibi a provectu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia, debilia nostra confirmat; fitque verbis illius, ut eo mens minus inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus in lapsibus quod debeamus timere. Ecce enim Job describitur tentatione auctus, sed David tentatione prostratus; ut et majorum virtus spem nostram foveat, et majorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat; quatenus dum illa gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis
Abbreviated transcription (Latin):
uobisimetipsis prudentes:. Et quib rursũ.
dicitur. nolite esse prudentes apud uosmet.¬
ipsos. Unde isdem p̃dicator egregiꝰ hos qͦs
carnaliter sapientes inuenerat. ut sapien¬
tiam uerã ꝑciperent. priꝰ fieri stultos quȩ¬
rebat dicens. siquis uidetur int̾ uos sapiens
ipsam ueritas dicit. confiteor tibi pat̾ dñe
cęli & terrȩ. quia abscondisti hȩc a sapientib
& prudentib. & reuelasti ea paruulis.
Quia gͦ hi qui apud semet ipsos sapientes
sunt. ad uerã sapientiã ꝑuenire ñ possunt.
recte beatus iob conuersionem auditoꝵ
desiderans. exoptat ne his ullũ sapientẽ
inueniat. Ac si eis aꝑte dicat. stulti esse
apud uosmetipsos discite. ut in dõ uere
sapientes esse ualeatis. Sequitur.¬

Expanded text:
vobismetipsis prudentes . Et quibus rursum vobismetipsis prudentes . Et quibus rursum dicitur: Nolite esse prudentes apud vosmetipsos . Unde idem praedicator egregius hos quos carnaliter sapientes invenerat, ut sapientiam veram perciperent, prius fieri stultos quaerebat, dicens: Si quis videtur inter vos sapiens e coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Quia ergo hi qui apud semetipsos sapientes sunt ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝑpendit. ut illa bona appetat quȩ abun¬
dare conspicit & malis. Sed ad ꝑcipienda
cȩlestia mentẽ suã dirigit. quȩ sibi cum
reꝓbis communia esse non possint. Igitur
postquã exteriores ꝓfectus maloꝵ. bonoꝵ
uͦ interiores intulit. exhortationis uerba
ni & uenite. Quȩ uidelicet exhortationis
uerba ꝓprie ad electos format. quos ad eter-¬
nitatẽ uocat. qui duob modis inuitantur.
scilicet ut conuertantur & ueniant. Con¬
uertantur nimiru fide. ueniant oꝑe. uel
certe conuertantur deserendo mala. & ue¬
niant bona faciendo. sicut scriptum est:
declina a malo. & facbonũ. Mirandũ uͦ
qd subditur Et nͨ inueniam in uobis
ullum sapientem. Quid est enĩ qd eos ad
sapientiã uocat. & tam̃ optat ne illos sapi¬
entes inueniat. nisi qd ad uerã sapientiam
uenire ñ possunt. qui falsȩ suȩ sapientiȩ
fiducia deficiunt: De quib scriptũ est.¬
uȩ qui sapientes estis in oculis nr̃is. & corã

Expanded text:
esse perpendit ut illa bona appetat quae abunesse perpendit ut illa bona appetat quae abundare conspicit et malis, sed ad percipienda coelestia mentem suam dirigit, quae sibi cum reprobis communia esse non possunt. Igitur postquam exteriores profectus malorum, bonorum vero interiores intulit, exhortationis verba ni et venite. - Quae videlicet exhortationis verba, proprie ad electos format, quos ad aeternitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut et convertantur et veniant. Convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel certe convertantur deserendo mala, et veniant bona faciendo, sicut scriptum est: « Declina a malo et fac bonum . » Sequitur: Et non inveni in vobis ullam sapientiam. - Quid est enim quod eos ad sapientiam vocat, et tamen optat ne illos sapientes inveniat, nisi quod ad veram sapientiam venire non possunt, qui falsae suae sapientiae fiducia decipiuntur? De quibus scriptum este qui sapientes estis in oculis vestris, et coram
Abbreviated transcription (Latin):
nulli nocere solet. Sin uͦ hoc in loco inno¬
cens quilibet in bono ꝑfectus accipitur.
contra ypocritã in nocens suscitat᷑. quando
hunc & florere conspicit. & tamen cũ suo
eũ flore contemnit. & p̾dicando quȩ recta
sunt. tanto eũ despiciendũ cȩteris esse denun-¬
tiat qnͣto eũ conspicit illa anxie querere.
quȩ cũ eo diu ñ ualeant ꝑmanere: In quo
adhuc sensu subiungitur Et tenebit
fortitudinẽ. Considerato qͥppe ypocrita.
iustus uiã suam tenet. quia dum illum ex
puersa uoluntate optinere ea quȩ mundi
sunt intuetur. ipse ad amorẽ cȩlestium
robustiꝰ stringitur. sciens quia bonis desi¬
Qua ex re mundis qͦ manib addit forti¬
tudinẽ. quia conspiciens puersos optinere
enĩ sint despicienda considerat. quȩ ds omp̃s
etiã puersis prestat. Si enĩ principaliter
magna essent. nequaquã hȩc conditor aduer¬
sariis suis tribueret. Unde & indignũ sibi

Expanded text:
nulli nocere solet. Sin vero hoc in loco innonulli nocere solet. Sin vero hoc in loco innocens quilibet in bono perfectus accipitur, contra hypocritam innocens suscitatur quando hunc et florere conspicit, et tamen cum suo eum flore contemnit; et praedicando quae recta sunt, tanto eum despiciendum caeteris esse denuntiat, quanto eum conspicit illa anxie quaerere quae cum eo diu non valeant permanere. In quo adhuc sensu subjungitur: CAPUTegabit. --Considerato quippe hypocrita, justus viam suam tenet, quia dum illum ex perversa voluntate obtinere ea quae mundi sunt intuetur, ipse ad amorem coelestium robustius stringitur, sciens quia bonis desiQua ex re mundis quoque manibus addit fortitudinem, quia conspiciens perversos obtinere enim sint despicienda considerat quae Deus omnipotens etiam perversis praestat. Si enim principaliter magna essent, nequaquam haec conditor adversariis suis tribueret. Unde et indignum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt redacta: Menbroꝵ quippe nomine
teneritudo exprimitur infirmoꝵ. Imi dũ
ꝑuersos ꝓspiciunt florere. iustosq cruciari.
ad hoc ñnunqua ꝑueniunt. ut se bona uel
ĩchoasse peniteant. atq ita ad agenda mala
citiꝰ recedunt. ac si eoꝵ uitȩ nocuerit bo¬
num qđ inchoauerunt. Hoc autẽ qđ ait.
caligauit ad indignationem oculus meus.
uerbis planiorib aperit adiungens.¬
Stupebunt iusti suꝑ hoc. & innocens contͣ
necdum ꝑfectus iustus accipitur. qui bona
adhuc inchoans. & si nocere aliis ñ nouit.
ꝑfecta tam̃ ipse agere nequaꝗͣ ualet. Et
quia corda paruuloꝵ dũ ꝑuersos florere
in p̾senti uita conspiciunt. inuidiȩ facib
succenduntur. Tanto enĩ quisq plus inui¬
det aliis bona p̃sentia. quanto ea ipse minꝰ
contempserit: nam qđ haberi ab om̃ib ñ
ualet simul totũ. huic defit qd alt̾ habuerit
Succenditur uͦ contra ypocritã in nocens.
dum głȩ simulatoris inuidet. etiam qui

Expanded text:
sunt redacta. Membrorum quippe nomine sunt redacta. Membrorum quippe nomine teneritudo exprimitur infirmorum, qui dum perversos prospiciunt florere justosque cruciari, ad hoc nonnunquam perveniunt, ut se bona vel inchoasse poeniteant; atque ita ad agenda mala citius recedunt, ac si eorum vitae nocuerit bonum quod inchoaverunt. Hoc autem quod ait: Caligavit ad indignationem oculus meus, verbis planioribus aperit, adjungensStupebunt justi super hoc, et innocens contra necdum perfectus justus accipitur, qui bona adhuc inchoans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvulorum, dum perversos florere in praesenti vita conspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia, quanto ea ipse minus contempserit. Nam quod haberi ab omnibus non valet simul totum, huic desit quod alter habuerit. Succenditur vero contra hypocritam innocens, dum gloriae simulatoris invidet etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
aduersario. quã euenisse conspicit iusto.
sieq fit. ut ñ recte sapientib in exemplũ
deducatur rectus. dum & pęna uera esse
damnatio creditur. & quȩ illi maneat
gła nulla spe fidei prȩuidetur. Sequitur.
menbra mea quasi in nichilũ sunt redacta.
Ad indignationẽ oculus caligat. qnͣdo ipsi
qͦ qui in dñico corpore. idest in ȩccłia lum̃
ueritatis habent. dum se diutiꝰ a prauis de¬
spici ac dedignari conspiciunt. de occulti
iudicii ammiratione turbantur. & secre¬
tum di penetrare nequeunt. cur prȩualere
ꝑuersi contra bonoꝵ innocentiam ꝑmit¬
tuntur. Quis & enĩ ñ obstupescat. cum
herodiades apud temulentũ regem salta¬
tu filiȩ optinet. ut caput amici sponsi pro¬
phetȩ & plusquã ꝓphetȩ ante ora conuiuan¬
tium in disco deferatur: Sed cũ iusti ad
indignationẽ caligant infirmi plerumq
usq ad infidelitatem corruunt. Unde &¬
subditur. & menbra mea. quasi in nichilum

Expanded text:
adversario quam evenisse conspicit justo. adversario quam evenisse conspicit justo. Sicque fit ut non recte sapientibus in exemplum deducatur rectus, dum et poena justi esse damnatio creditur, et quae illi maneat gloria nulla spe fidei praevidetur. Sequitur: membra mea quasi in nihilum sunt redacta. - Ab indignatione oculus caligat quando ipsi quoque qui in Dominico corpore, id est in Ecclesia, lumen veritatis habent, dum se diutius a pravis despici ac dedignari conspiciunt, de occulti judicii admiratione turbantur, et secretum Dei penetrare nequeunt, cur praevalere perversi contra bonorum innocentiam permittuntur. Quis etenim non obstupescat cum Herodias apud temulentum regem saltatu filiae obtinet ut caput amici Sponsi, prophetae et plusquam prophetae, ante ora convivantium in disco deferatur ? Sed cum justi ad indignationem caligant, infirmi plerumque usque ad infidelitatem corruunt. Unde subditur: Et membra mea quasi in nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ ualet amoris praui intentio ꝑma¬
nere. qnͣdo & hoc qd amat. ipsũq qͥ amat.
constat sub celeritate deficere. Possunt qͦ
& ꝑ socios fortasse intelligi crudelissimi
quiq & om̃i malicia iamꝰ repleti. ꝑ filios
uero hi qui adhuc deceptoris ꝓmissionib
illusi augenda prauitate nutriuntur. ut
illos iam uelut ex merito maliciȩ diabolꝰ
quasi socios habeat. qui iam ñ habent in
ꝑditione quo crescant. Istos aũtẽ qͣsi filios.
oculi filioꝵ eiꝰ deficient. quia prauorum
intentiones cadunt: cum om̃e qđ hic ap¬
petunt deserunt. & illic qđ doleant sine
fine patiuntur: Sequitur. Posuit me
dicat ex uocib omniũ electoꝵ: Omĩs qͥppe
qui flagello ꝑcutitur quasi in ꝓuerbium
ponitur uulgi. quia stultus quisq dum
cuiquã maledicere appetit. ex illiꝰ simili¬
tudine maledictionem sumit. que ꝑcussũ
temporaliter uidet. eamq penã suo optat

Expanded text:
Neque enim valet amoris pravi intentio permaNeque enim valet amoris pravi intentio permanere, quando et hoc quod amat ipsumque qui amat constat sub celeritate deficere. Possunt quoque et per socios fortasse intelligi crudelissimi quique et omni malitia jam repleti; per filios vero hi qui adhuc deceptoriis promissionibus illusi, augendae pravitati nutriuntur, ut illos jam velut ex merito malitiae diabolus quasi socios habeat qui jam non habent in perditione quo crescant, istos autem quasi filios qoculi filiorum ejus deficient, quia pravorum intentiones cadunt cum omne quod hic appetunt deserunt, et illic quod doleant sine fine patiuntur. Sequitur: CAPUT XXXVdicat ex vocibus omnium electorum. Omnis quippe qui flagello percutitur quasi in proverbium ponitur vulgi, quia 431 stultus quisque dum cuiquam maledicere appetit, ex illius similitudine maledictionem sumit, quem percussum temporaliter videt, eamque poenam suo optat
Abbreviated transcription (Latin):
& nomine corporis appellerur caput. Nam
capitis nomine censetur corpꝰ. cũ de puer-¬
so homine dicit᷑. ex uobis unꝰ diabolꝰ est
Et rursũ nomine corporis appellatur
caput. cũ de ipso apostata angło dicitur.
inimicus homo hor fecit. Iste gͥ princeps
omniũ puersoꝵ. alios socios habet. atq
alios filios. Qui namq sunt eiꝰ socii. nisi illi¬
apostatȩ angłi. qui cũ eo de cȩlestis patriȩ
sede ceciderunt: Uel quos alios habet fili¬
os. nisi puersos homines. qui de eiꝰ praua
psuasione in maliciȩ oꝑatione generant᷑:
Unde etiã ueritatis uoce infidelib dicitur.
uos ex patre diabolo estis. Peruersus itaq¬
iste auctor erroris prȩdam sociis pollicetur.
quia malignis spiritib prauoꝵ ꝓmittit
animas. in eoꝵ fine rapiendas. Et oculi¬
filioꝵ eiꝰ deficient. quia dũ intentiones ho¬
minũ ad sola terrena opanda excitat. hoc
illos amare facit. qđ diu tenere ñ possunt

Expanded text:
et nomine corporis appelletur caput. Nam et nomine corporis appelletur caput. Nam capitis nomine censetur corpus cum de perverso homine dicitur: Ex vobis unus diabolus est . Et rursum nomine corporis appellatur caput cum de ipso apostata angelo dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Iste igitur princeps omnium perversorum alios socios habet atque alios filios. Qui namque sunt eapostatae angeli, qui cum eo de coelestis patriae sede ceciderunt? Vel quos habet alios filios, nisi perversos homines, qui de ejus prava persuasione in malitiae operatione generantur? Unde etiam Veritatis voce infidelibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Perversus iste auctor erroris praedam sociis pollicetur, quia malignis spiritibus pravorum promittit animas in eofiliorum ejus deficient, quia dum intentiones hominum ad sola terrena speranda excitat, hoc illos amare facit quod diu tenere non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea ñ exaltabuntur. quia dũ in infimis
uoluptatib dimissi. terrena bona semꝑ
desiderant. cor ad suꝑna gaudia nunqu̾a
leuant. Exaltarentur quippe. si mentem
ad spem patriȩ cęlestis erigerent. s qui ꝑ
disciplinã custodire uitã minime student.
semp ꝑ desideria in imis iacent. & qd̃ est
grauiꝰ iacendo se erigunt. qͥa de reb tran-¬
sitoriis extollunt᷑. Extolli autẽ possunt
s exaltari nequeunt. quia inde ꝓfundiꝰ
in imo sunt. unde apud se altiores fiunt.
Cor itaq qđ sine disciplina est exaltari
ñ ualet. quia humana mens sicut male
eleuata in infimis premit᷑. sic bene pressa
Postquã de multitudine iniquoꝵ idest de
antiqui hostis corpore beatꝰ iob sententiã
ꝓtulit. mox ad ipsũ eoꝵ principẽ idest caput.
omniũ ꝑditoꝵ sententiã uertit. atq a plu-¬
unũ corpꝰ sunt diabolus & om̃s iniqui. ut
plerũq nomine capitis censeatur corpus.

Expanded text:
Propterea non exaltabuntur, quia dum in infimis Propterea non exaltabuntur, quia dum in infimis voluptatibus dimissi terrena bona semper desiderant, cor ad superna gaudia nunquam levant. Exaltarentur quippe si mentem ad spem patriae coelestis erigerent. Sed qui per disciplinam custodire vitam minime student, semper per desideria in imis jacent, et, quod est gravius, jacendo se erigunt, quia de rebus transitoriis extolluntur. Extolli autem possunt, sed exaltari nequeunt, quia inde profundius in imo sunt, unde apud se altiores fiunt. Cor itaque, quod sine disciplina est, exaltari non valet, quia humana mens sicut male elevata in infimis premitur, sic bene pressa Postquam de multitudine iniquorum, id est de antiqui hostis corpore beatus Job sententiam protulit, mox ad ipsum eorum principem, id est caput omnium perditorum sententiam vertit, atque a pluunum corpus sunt diabolus et omnes iniqui, ut plerumque nomine capitis censeatur corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
de flagello disciplinȩ est. Estu enĩ & frigo¬
re. fame. sitiq turbari. morbis affici. qñdoq
etiã extingui. quid sunt hȩc alia ꝗͣ. flagella
peccati: Sed sunt ĩmulli. qui & flagella to¬
lerant. & tam̃ mentẽ ad flagellantis metũ
minime reformant. Unde recte dicit᷑. cor
eoꝵ longe fecisti a disciplina. quia & si cor¬
pus sub disciplina est. cor sub disciplina ñ
est. dum & flagellat᷑ quisq. & tam̃ ad hu¬
militatẽ mentis ñ reducitur. Neq ita
hoc dicitur. ac si om̃ps & misericors deus
longe cor hominis a disciplina faciat. sed
qđ sponte delapsum ibi se manere ubi ce¬
cidit. iudicando ꝑmittat: Sicut ei in orati¬
one qͦ dicimꝰ. & ne nos inducas in tempta¬
tionẽ. idest induci minime ꝑmittaᷤᷤ. Sequit᷑¬
disciplina. suꝑiora appeteret. adipiscendis
bonis transeuntib ñ inhiaret. Quoꝵ gͥ
cor sub disciplina ñ est. recte de illis dicit᷑.

Expanded text:
de flagello disciplinae est. Aestu enim et frigode flagello disciplinae est. Aestu enim et frigore, fame sitique turbari, morbis affici, quandoque etiam exstingui, quid sunt haec aliud quam flagella peccati? Sed sunt nonnulli qui et flagella tolerant, et tamen mentem ad flagellantis metum minime reformant. Unde recte nunc dicitur: Cor eorum longe fecisti a disciplina. Quia etsi corpus sub disciplina est, cor sub disciplina non est, dum et flagellatur quisque, et tamen ad humilitatem mentis non reducitur. Neque ita hoc dicitur ac si omnipotens et misericors Deus longe cor hominis a disciplina faciat, sed quod sponte delapsum ibi remanere ubi cecidit judicando permittat, sicut ei in oratione quoque dicimus. Et ne nos inducas in tentationem ; id est, induci minime permittas. Sequitdisciplina esset, superiora appeteret, adipiscendis bonis transeuntibus non inhiaret. Quorum igitur cor sub disciplina non est, recte de illis dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pȩ nr̃ȩ sine culpa suscepit. De cuiꝰ uoce
subditur. Libera me & pone me iuxta te.
& cuiꝰuis manꝰ pugnet contra me. Ipse & enĩ
ñ peccauit in cogitatione uel ope. & enim
ipse in amaritudine moratus est ꝑ passionẽ
ipse liberatus ẽ ꝑ resurrectionẽ. ipse iuxta
patrem positꝰ ꝑ ascensionẽ. quia ꝓfectus in
celũ. sedet a dextris dĩ. & quia post ascensio¬
nis eiꝰ głam udea in discipuloꝵ eiꝰ ꝑsecutio¬
ne commota est. recte nunc dicit᷑. & cuiꝰ uis
manus pugnet contra me Tunc quippe in
menbris illiꝰ furor ꝑsequentiũ seuiit. tunc
contra fideliũ uitã flamma crudelitatis
exarsit. sed quo irent iniqui. aut qͥd agerent.
dum is quẽ ꝑsequebantur in t̾ra iam sedebat
in cęloꝰ De quib adhuc subditur
disciplinȩ custodiam nossent. nequaꝗͣ re¬
demptoris nr̃i p̃cepta contemnerent
Ipsa eos carnis stiȩ mortalitas. ad amorẽ uitȩ
immortalis excitasset: Hoc ipsum namq in
hac uita corruptioni nos esse subiectos. iam

Expanded text:
e sine culpa suscepit. Sequitur: VERS. 3. Libera me, et pone me juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me. - Ipse etenim non peccavit in cogitatione vel opere, ipse in amaritudine moratus est per passionem, ipse liberatus est per resurrectionem. Ipse juxta patrem positus est per ascensionem, quia profectus in coelum sedet a dextris Dei. Et quia post ascensionis ejus gloriam Judaea in discipulorum ejus persecutione commota est, recte nunc dicitur: Et cujusvis manus pugnet contra me. Tunc quippe in membris illius furor persequentium saeviit, tunc contra fidelium vitam flamma crudelitatis exarsit. Sed quo irent iniqui, aut quid agerent, dum is quem persequebantur in terra jam sedebat in coelo? De quibus adhuc subditurdisciplinae custodiam nossent, et nequaquam Redemptoris nostri praecepta contemnerent, ipsa eos carnis suae mortalitas ad amorem vitae immortalis excitasset. Hoc ipsum namque in hac vita corruptioni nos esse subjectos, jam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tam̃ ullomꝰ rationnari potest. in citiꝰ consei¬
entia. non loquatur ds. Quis enĩ seripsit in cordib
hominũ naturalẽ legem nisi ds: De qua. lege apls
ait. cũ enĩ gentes quȩ legẽ non habent naturaliter
quȩ legis sunt faciunt. in legem ñ habentes ipsi sibi

Expanded text:
quae tamen ullo modo ratiocinari potest, in cuius conscientia non loquatur deus? quis enim scripsit in cordibus hominum naturalem legem nisi deus? de qua lege apostolus dicit: cum enim gentes, quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt, hi legem non h
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ cogitationũ accusantiũ aut. etiã excusantiũ. in.
die. qua uidicabit d̾s occulta homanũ. Quaꝓpt̃ om̃is
ansma. rationalis etiã cupiditate. cecata. ram̃ cũ cogi¬
tat & ratiounatur quicqͥd in ea ratiotinatione. uertĩ
est: non sibi tribuerdum ẽ s ipsi lumini ueritatis. a
quo uł tenuner ꝓ sui capacitate. illustratur ut uerũ
aliquid ii rauocinando sentiat.. x tractatũ.¬

Expanded text:
antium, aut etiam excusantium, in die qua judicabit Dominus occulta hominum . Quapropter si omnis anima rationalis etiam cupiditate caecata, tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocinatione verum est, non ei tribuendum est, sed ipsi lumini veritatis, a quo vel tenuiter pro sui capacitate illustratur, ut verum aliquid in ratiocinando sentiat; qu
Abbreviated transcription (Latin):
in sacram̃tis. partim ũ in morib accipiunt᷑. Ad
sacram̃ta ꝑtinet circucisio carnis. sabbatũ itporale.
neomenie sacrisicium atq om̃s hur modi innume.¬
rabiles obseruationes. Ad mores autẽ ñ occides. non
mechaberis. ñ falsum testimoniũ diceł & oetera talia.¬
In obseruationib autẽ. si non intelligantur. seruitꝰ
sola est: qualis erat in popło iudeoꝵ. & esl usq adhuc.
Si aute obseruentur illa & intelligantur. non mͦ in¬
chil obsunt. sretiam ꝓsunt aliquid. si tempori congru¬
art. sicut ab ipso oxyse ꝓpħisq obseruata sunt con¬
gruentib illi popło. eui adhuc talis seruitus utilis
erat. ut sub timore custodiret᷑. Nichil enim ta im
pie terret animã. quã sacramentũ non intellectũ
Intellectũ autẽ gaudiũ parit piũ. & celebrat᷑ ubere
si opus est tempori. Si autẽ non est opus cũ suaui¬
tate spiritali tantumꝰ legitur & tractat᷑. Om̃e au¬
te sacramentũ cum intelligit᷑. aut ad contẽplatio¬

Expanded text:
in sacramentis, partim vero in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent, circumcisio carnis, sabbatum temporale, neomeniae, sacrificia, atque omnes hujusmodi innumerae observationes. Ad mores autem, Non occides, Non moechaberis, Non falsum testimonium dices , et taliaIn observationibus autem, si non intelligantur, servitus sola est; qualis erat in populo Judaeorum, et est usque adhuc: si autem et observentur illa, et intelligantur, non modo nihil obsunt, sed etiam prosunt aliquid, si tempori congruant; sicut ab ipso Moyse Prophetisque observata sunt, congruentibus illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam pie terret animam, quam sacramentum non intellectum: intellectum autem, gaudium pium parit, et celebratur libere, si opus est tempori; si autem non est opus, cum suavitate spirituali tantummodo legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum cum intelligitur, aut ad contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
construit expectat. Hinc est qđ iacob greges
ouiũ sequens humilit̾ graditur. atq huic
esau obuiam ueniens tumultu multiplicis
comitatꝰ eleuatur. quia nimirũ & electi
hic elationẽ non habent. & in bonis carnis
reꝓbi lȩti tument. Hinc ad isrł dñs dicit.
suꝑ te ñ faciet sibi equos & equites. Et tamen
primꝰ rex ab eodem popło electus repente
ut culmen potestatis attigit. tria milia sibi¬
met equites elegit: in elationẽ ꝓtinꝰ ꝓdiit.
ad edificationem ꝑcepti culminis eruꝑit.
quia foras restringere sub ȩqualitate non
poterat. qđ intus animꝰ suꝑ cȩteros tume¬
bat. Quasi munitũ sibi diues ille taberna¬
culum construxerat qui dicebat. amma
habes multa bona reposita in annos multos
requiesce. comede. & bibe. & ȩpulare. Sed
quia eiꝰ tabernaculũ in ueritatis funda¬
mento ñ subsestit. ilico audiuit. stulte hac

Expanded text:
construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: s principem super te, non faciet sibi equos et equites . Et tamen primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, il
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculũ conatur. Iusti itaq hic se con-¬
struere negligunt. ubi peregrinos se & hospi-¬
tes nouerunt. quia enĩ in ꝓpriis gaudere de¬
siderant. esse in alieno felices recusant. Iniu
sti autẽ quanto longiꝰ ab ȩternȩ patriȩ he-¬
reditate diuisi sunt. tanto in t̾ra altiꝰ cogitationiᷤᷤ
fundam̃ta figunt. Hinc est qđ ab ipso huma¬
nȩ conditionis exordio. in electa ꝓle enoch¬
septimꝰ nascitur. Ninc est qđ caim primum
filiũ enoch uocat. atq ex eiꝰ nomine ciuitatẽ
quã condidit appellat. Enoch quippe dedica¬
tio dicit᷑. Iniqui gͦ se in primordiis dedicant.
quia in hac uita quȩ ante ẽ cordis radicem
plantant. ut hic ad uotũ floreant. & a sequen¬
ti patria funditꝰ arescant. Iustis uͦ enoch
septimꝰ oritur. quia eoꝵ uitȩ festa dedicatio
in fine seruat᷑. Hinc est qd̾ attestante paulo
abraham in casulis habitat. quia habentẽ
fundamenta ciuitatẽ quã suꝑnus artifex

Expanded text:
tabernaculum conatur . Justi itaque hic se contabernaculum conatur . Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderasti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius s figunt. Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex