comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona uł substantias eoꝵ: quȩ insola uul¬
gata editione repperimus. Epistole au¬
tem hoc exemplar fint. Rex maximus
artarxerses. abindia usq ethiopiam.
centum uiginti septem ꝓuintiarum
pͥncipib & ducib qui eius unꝑio sub¬
iedi sunt: salutem dicit. Cum pluri¬
inis gentib imꝑarem. & uniuersum or¬
Nbem meȩ ditioni sub iugassem: uolui
nequaqm abuti potentie magnitudine:
s clementia & lenitate gubernare sub¬
iectos. ut absq ullo terrore uitam si¬
lentio tnͣsigentes: optata cunctis inor¬
talib pace fruerent᷑. Querente autẽ
me aconsiliariis meis quomͦ hoc pos¬
sec impleri: unus qui sapientia & fi¬
de cet̾os p̃cellebat. & erat post regem
scd̾s. aman nomine: indicauit mͥ in
⁊ toco orbe terrarũ popłm ẽẽ disꝑsum.
qui nouis uteretur legib. & contra om¬
nium gentiũ faciens consuetudinẽ.
regum iussa contẽpneret. & umuersa¬
rum concordiam nationũ. sua dissen¬

Expanded text:
bona, vel substantias eorum. Quae in sola Vulbona, vel substantias eorum. Quae in sola Vulgata editione reperimus. Epistolae autem hoc exemplar fuit. Cap. XIII. Rex maximus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum principibus et ducibus, qui ejus iunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissen
Abbreviated transcription (Latin):
exaltati sunt. & deuorauerunt inclitos.
Quod tum uidisset mardocheus & sur¬
rexisset destratii: cogitabat quid deus
facere uellet. & fixum habebat mnani¬
mo. scire cupiens quid significaret som
inaula regis: cum bagatha & thara eu¬
nuchis regis. qui ianitores erant pala¬
tu. Cumq intellexisset cogitatationes
⁊eoꝵ. & curas diligentiꝰ ꝑuidissec. didi¬
cit quod conarentur mregem arthar¬
xersen. manus mittere. & nuntiauit
suꝑ eo tegi. Qui leutroq habita questi¬
one. confessos duci iussit ad mortem. Rex
autem quod gestum erat scripsit incom¬
mentarris. s & mardocheus rei memori¬
am litteris tradidit. Precepitq ei rex ut
in aula palatii moraretur. datis ei pro
delatione munerib. Aman uͦ filius a ma¬
dathi bugeus. erat głosissimus coram re¬
ge: & uoluit nocere mardocheo & popło
eius. pro duob regis eunuchis. qui fue¬
rant int̃fecti. Huc usq proheauum.
Quȩ secuntitr. in eo loco posita erant. ubi
scriptum ẽ in uolumine. & diripuerẽ

Expanded text:
exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid significaret somnin aula regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quone, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ras non recipit: sic & hec duo uolumi¬
na legat ad edificationẽ plebis ñ adauc¬
toritatẽ eccłasticoꝵ dogmatũ confir¬
mandam. Si cui sane. septuaginta in terp̃¬
tum magis editio placet: habet eam a
nobis olim emendatam. Neq enim sic
noua condimus: ut uetera destruamus.
Et tamen tum diligentissime legerit:
sciat magis nr̃a intelligi. quȩ non inter¬
tium uas transfusa coacuerint: s statim
deprelo purissime cõmendata teste. suũ

Expanded text:
c et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas transfusa coacuerint, sed statim de praelo purissimae commendata testae, suum
Abbreviated transcription (Latin):
debetis ẽẽ adminiculo: ut eos qui se
terficere. tertiadecima die mensis
enim diem om̃ps ds̃ meroris & luc¬
tus: eis uertit ingaudium. Unde &
uos inter ceteros dies. hanc habeto¬
te diem: & celebrate eam cum om̃i
leticia. ut &e inposterũ cognoscat᷑:
om̃s qui fideliter ꝑsis obediunt.
dignam ꝓ fide recipere mercedem:
qui autem insidiantur regno eoꝵ.
perire pro scelere. Omnis autẽ pro¬
uintia & crinitas. quȩ noluerit sollẽ¬
nitatis huiꝰ ẽẽ particeps: gladio &
igne pereat. & sic deleatur. ut non
solum hominib. s etiam bestus in¬
ina sit insempit̃num: pro exem¬
plo contemptus & i obedientiȩ.

Expanded text:
debetis esse adminiculo, ut eos, qui serficere tertia decima die mensis enim diem, omnipotens Deus, moeroris tus, eis vertit in gaudium. Unde et vos, inter caeteros festos dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae. ÷
Abbreviated transcription (Latin):
gantie tumorem sublatus ẽ: ut reg¬
no nos priuare niteretur & spi. Nam
mardocheum cuius fide & beneficus
unumus. & consortem regni nrr̃i
hester. cum onini gente sua. nouis quli¬
bedam. atq inauditis machinis expe¬
tunt in mortem: hec cogitans ut il¬
lis int̃fectis insidiaretur nr̃e solitu¬
dini: & regnũ ꝑsarum tͣnsferret in
macedonas. Nos autem a pessimo ma¬
taliũ iudeos neci ddestinatos. in nulla
penitus culpa repperimꝰ: s e cont᷑rio ul¬
tis utentes legib & filios altissimi & mas¬

Expanded text:
tus est, ut regno privare nos niteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et max
Abbreviated transcription (Latin):
cepere iudei suꝑ se & semen suũ. &
suꝑ cunctos qui religioni eoꝵ uolue¬
rint copulari: ut nulli liceat duos
hos dies absq sollemnitate tͣnsigere
quos scͥptura testatur. & cet̾a expe¬
tunt tempora : annis sibi iugiter
succedentib. Isti sunt dies quos nulla
unquam delebit obliuio: & ꝑ singłas
generationes. cuncde intoto orbe. ꝓuin¬
tie celebrabunt. Non ẽ ulla ciuitas in

Expanded text:
cepere Iudaei super se et semen suum et cepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos nulla umquam delebit oblivio et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt nec est ulla civitas in
Abbreviated transcription (Latin):
sa sint: ẽentq isti dies epularũ atq le¬
ticiȩ. & mitterent sibi inuicem ciboꝵ
partes: & pauꝑib munuscula largiren¬
tur. Susceꝑuntq iudei in sollemnẽ ri¬
tum cuncta quȩ eo tempore facere ce¬
perant: & quȩ mardocheus lateris
facienda mandauerat. Aman enm
filius amadathi stirpis agag hostis
& aduersarius iudeoꝵ. cogitauit con¬
tra eos malum. ut occideret illos atq
deleree: & misit phur. quod nr̃a lin¬
gua uertitur in sortem. & postea in¬
gressa ẽ hester ad regem: obsetrans
ut conatus eius litteris regis irriti fi¬
erent. & malum quod contra iudeos
cogitauerat. reuerteretur incaput
eius. Deniq & ipsum & filios eius af¬
ficerunt cruci: atq exillo tempore
dies isti appellati sunt phurim. id ẽ
sortium. eo quod phur idẽ sors mur¬
nam missa fuerat. Et cuncta que gesta
sunt. epłȩ id ẽ libri huiꝰ uolumi¬
ne continentur. queq sustinuerint:
& quȩ deinceps inmutata sint. dus¬

Expanded text:
sa sint essentque istae dies epularum atque laesa sint essentque istae dies epularum atque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt cruci atque ex illo tempore dies isti appellati sunt Phurim id est Sortium eo quod phur id est sors in urnam missa fuerit et cuncta quae gesta sunt epistulae id est libri huius volumine continentur quaeque sustinuerint et quae deinceps inmutata sint sus
Abbreviated transcription (Latin):
lis. gaudio. atq conuiis. Et his qui
inurbe susis cedem exercuerant. tertro¬
decimo & quar dodecimo eiusdẽ mensis
die: incede. uer sati sunt. Quintodeci¬
mo aupem die : ꝑcutere desierunt. &
iccircõ e̾ilem diem constituere sollem¬
nem: epularum atq leticie. Hii uͦ iu¬
dei qui moppidis non muratis. ac il¬
lis morabantur: quartũ decimũ diem
mensis adar conuiuioꝵ & gaudii de¬
creuerunt. ita ut exultent in eo: &mit¬
tant sibi mutuo partes epularũ & ciboꝵ
Scͥpsit itaq mardocheus omĩa hec: ce
litt̃is comp̃hensa misit ad iudeos: qui
in om̃ib regis ꝓuintiis morabant᷑ : tã
inincino positis quã ꝓcul: ut quartã¬
decimã & quintã decimã diem mensis
adar ꝓfestis susciꝑent. & reuertente
semꝑ anno sollemm honore. celebra¬
rent: quia inipsis dieb se ulti sunt ni¬
dei de inimicis suis. & luctus atq tristi¬
cia in hilaritatem gaudiumq conuer¬

Expanded text:
lis gaudio atque conviviis at hii qui lis gaudio atque conviviis at hii qui in urbe Susis caedem exercuerant tertiodecimo et quartodecimo eiusdem mensis die in caede versati sunt quintodecimo autem die percutere desierunt et idcirco eandem diem constituere sollemnem epularum atque laetitiae hii vero Iudaei qui in oppidis non muratis ac villis morabantur quartumdecimum diem mensis adar conviviorum et gaudii decreverunt ita ut exultent in eo et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum scripsit itaque Mardocheus omnia haec et litteris conprehensa misit ad Iudaeos qui in omnibus regis provinciis morabantur tam in vicino positis quam procul ut quartamdecimam et quintamdecimam diem mensis adar pro festis susciperent et revertente semper anno sollemni honore celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis suis et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conver
Abbreviated transcription (Latin):
iudei quingentos uiros: & alios decẽ
filios aman: quantã putas eos exer¬
cere cedem inuniuersis ꝓuintiis:
Quid ultra postulas. & quid iris ut fi¬
eri iubeam: Cui illa respondit. Si
regi placet. detur potestas uideis. is
sic̃ hodie fecert̃ insusis. sic & cras faci¬
ant. & detem filii aman in patibils
suspendant᷑. Precepitq rex: ut ita fie¬
ret. Statimq in susis pependit edictũ:
& clecem aman filii suspensi sunt. Con¬
gregatis iudeis quarta decima die men¬
sis adar. int̾fecti sunt insusis trecenti
uiri: nec eoꝵ ab illis direpta substantia
iudei. interfectis hostib ac ꝑsecutori¬
b suis. intantũ ut septuaginta quinq
milia occisoꝵ implerent᷑: & nullus de
substantiis eoꝵ quicqͣm contingeret.
Dies autem tertiꝰdecimꝰ mensis adar:
unus apud om̃s interfectionis fuit. &
quartodecimo die cedere desierunt.
Quẽ constituerunt ẽẽ sollemnẽ: ut in
eo omni deinceps tẽpore uacarent epu¬

Expanded text:
Iudaei quingentos viros et alios decem Iudaei quingentos viros et alios decem filios Aman quantam putas eos exercere caedem in universis provinciis quid ultra postulas et quid vis ut fieri iubeam cui illa respondit si regi placet detur potestas Iudaeis ut sicut hodie fecerunt in Susis sic et cras faciant et decem filii Aman in patibulis suspendantur praecepitque rex ut ita fieret statimque in Susis pependit edictum et decem Aman filii suspensi sunt congregatis Iudaeis quartadecima adar mensis die interfecti sunt in Susis trecenti viri nec eorum ab illis direpta substantia Iudaei interfectis hostibus ac persecutoribus suis in tantum ut septuaginta quinque milia occisorum implerentur et nullus de substantiis eorum quicquam contingeret dies autem tertiusdecimus mensis adar unus apud omnes interfectionis fuit et quartodecimo die caedere desierunt quem constituerunt esse sollemnem ut in eo omni deinceps tempore vacarent epu
Abbreviated transcription (Latin):
resistere: eo quod om̃s popłos magnitu¬
ouns eoꝵ formido penetraret. Nam
& ꝓuinciarum iudices. duces. & procu¬
ratores. omnisq dignitas quȩ singłis
locis & oꝑib p̃erat. extollebant iudeos
timore mardochei: quẽ pͥncipem ẽẽ
palatii. & plurimũ posse cognouerat
fama quoq nominis eius crescebat io¬
tidie: & ꝑcunctoꝵ ora uolitabat. Itaq
ꝑcusserunt iudei inimicos suos plaga
magna. & occiderunt eos: reddentes
eis quod sibi parauerant facere. intan¬
tum ut etiam in susis quingentos uiros
int̃ficerent: extra deccm filios aman
agagite hostis iudeoꝵ. quoꝵ ista sunt
nomina. Pharsandatha. & delphon. &
esphatha. & phoratha. & adalia. & arida¬
tha. & ephermestha. & arisay. & ari¬
dai. & uairatha. Quos cum octidissent:
p̃das de substantiis eoꝵ agere noluerẽ.
Statimq numerus eoꝵ qui occisi erãt
in susis: ad regem relatus est. Qui
dixit regine. Inurbe susis interfece ͤ

Expanded text:
resistere eo quod omnes populos magnituresistere eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat nam et provinciarum iudices duces et procuratores omnisque dignitas quae singulis locis et operibus praeerat extollebant Iudaeos timore Mardochei quem principem esse palatii et plurimum posse cognoverant fama quoque nominis eius crescebat cotidie et per cunctorum ora volitabat itaque percusserunt Iudaei inimicos suos plaga magna et occiderunt eos reddeneis quod sibi paraverant facere: in tantum ut etiam in Susan quingentos viros interficerent, extra decem filios Aman Agagitae hostis Judaeorum: quorum ista sunt nomina: Pharsandatha, et Delphon, et Esphata et Phorata et Adalia et Aridatha et Ephermesta et Arisai et Aridai et Vaizatha quos cum occidissent praedas de substantiis eorum agere noluerunt statimque numerus eorum qui occisi erant in Susis ad regem relatus est qui dixit reginae in urbe Susis interfecere
Abbreviated transcription (Latin):
fulgebat uestib regiis iacinctinis.
udelicet & aerinis: coronam aureã
portanse incapite. & amictus pallio
serico. atq purpureo. omnisq ciuitas
exultauit atq letata ẽ. Iudeis autem
noua lux oriri uisa ẽ: gaudiũ. honor.
& tripudiũ apud om̃s popłos. urbes
atq ꝓuintias: quocũq regis iussa
ueniebant. mira exultatio. epule atq
conuiuia. & festus dies: in tantũ ut
plures alteriꝰ gentis & secbȩ. eoꝵ reli¬
giomi & cerimoniis iungerent᷑. Gran¬
dis enim cunctos iudaici nominis ter¬
ror inuaserat. Igitur duodecimi men¬
sis quẽ acdar uocari ante iam diximꝰ.
tertia detima die quando cundis iude¬
is int̃fectio parabatur. & hostes eoꝵ
insidiabantur sanguini: uersa uice
iudei suꝑiores ẽc ceꝑunt. & se de aduer
sariis uindicare. Congregatiq sunt
ꝑsingulas cuntates. oppid̾a & loca:
ut extenderent manũ contra inimicos
& ꝑsecutores suos. nullusq ausus ẽ

Expanded text:
fulgebat vestibus regiis hyacinthinis fulgebat vestibus regiis hyacinthinis videlicet et aerinis coronam auream portans capite et amictus pallio serico atque purpureo omnisque civitas exultavit atque laetata est Iudaeis autem nova lux oriri visa est gaudium honor et tripudium apud omnes populos urbes atque provincias quocumque regis iussa veniebant mira exultatio epulae atque convivia et festus dies in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caerimoniis iungerentur grandis enim cunctos iudaici nominis terror invaserat igitur duodecimi mensis quem adar vocari ante iam diximus tertiadecima die quando cunctis Iudaeis interfectio parabatur et hostes eorum inhiabant sanguini versa vice superiores esse coeperunt et se de regatique sunt per singulas civitates oppida et loca ut extenderent manum contra inimicos et persecutores suos nullusque ausus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratoresq & iudices: qui centũ ui¬
as & literas suas. & iudeis ut legere
poterant & audire. Ipseq epłe que ex
signate sunt & missȩ ꝑueredarios:
qui ꝑ om̃s ꝓuintias discurrentes uete¬
res litteras noiis nuntiis p̃uenirent.
Quib imperauit rex ut conuenirent nu¬
deos ꝑsingulas ciuitates. & munũ p̃cipe¬
rent congregari: ut starent ꝓ ammab
suis. & oĩs immicos suos cum coniugibꝰ
ac liberis uniuersis domib interfice¬
rent atq delerent. Et constituta ẽ ꝑ om̃s
ꝓuintias una ultionis dies: id ẽ textia¬
decima mensis duodecimi adar. Sum¬
maq epłȩ fuit: ut in om̃ib terris. ac
popłis. qui regis asueri imꝑio subiace¬
bant notum fieret. paratos ẽẽ iudeos.
ad capiendam uindictam de hostib suiͦ.
Egressiq sunt ueredarii. celeres nunti¬
os ꝑferentes: & edictum regis pepen¬
oit in susis. Mardocheus autẽ de pa¬
latio. & de conspectu regis egrediens.

Expanded text:
procuratoresque et iudices qui centum viprocuratoresque et iudices qui centum vias et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duodecimi adar summaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus autem de palatio et de conspectu regis egrediens
Abbreviated transcription (Latin):
Si placet regi. & inuem gr̃am coram ocu¬
lis eius: & deprecatio mea non ei uideat᷑
c̃e contraria. obsecro ut nouis epłis uet̾e¬
res aman litterȩ. insidiatoris & hostis
iudeoꝵ: quib eos incunctis regis ꝓui¬
tiis perire p̃ceperat corrigantur. Quom
enim potero sustinere necem & interfec¬
tionẽ popłi mei: Responditq rex asue¬
rus hester regine: & mardocheo iudeo.
Domũ aman concessi hester: & ipsum
iussi affigi cruci: qui ausus ẽ manũ
in iudeos mittere.Scribite gͥ iudeis sic̃
uobis placet exregis nomine: signan¬
tes litteras anulo meo. Hec enim con¬
suetudo erat: ut epłis que exxegis no¬
mine mittebant᷑. & illius anulo sig¬
natȩ erant: nemo auderet contraclĩ¬
cere. Accitisq scribis & librariis re¬
gis: erat autẽ tempꝰ tertii mensis qͥ
appellatur siban: incesima & tertia
illius die. scriptȩ sunt epłe ut mardo¬
cheus uoluerat adudeos. & ad pͥntipes.

Expanded text:
si placet regi et inveni gratiam coram ocusi placet regi et inveni gratiam coram oculis eius et deprecatio mea non ei videtur esse contraria obsecro ut novis epistulis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Iudaeorum quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat corrigantur quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei responditque rex Asuerus Hester reginae et Mardocheo Iudaeo domum Aman concessi Hester et ipsum iussi adfigi cruci qui ausus est manum in Iudaeos mittere scribite ergo Iudaeis sicut vobis placet ex regis nomine signantes litteras anulo meo haec enim consuetudo erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq arbona unirs de eunuchis
qui stabant in ministerio regis. En
lignũ quod parauerat mardocheo
qui locutus ẽ pro rege. stat in domu
aman: habeus alaitudinis quinqua¬
ginta cubitos. Cui dixit rex. Appendi¬
te eum meo. Suspensus ẽ itaq aman
in patibulo quod parauerat martdo¬
cheo: & regis ira requieuit. Die illo
dedit rex asuerus hester regine do¬
mũ aman aduersarii iudeoꝵ: & mar¬
docheis ingressus ẽ ante faciem regis.
Confessa ẽ enim ei hester: qd̾ eẽt pa¬
truus eius. Tulitq rex anulum. quẽ
ab aman recipi uisserat. & traclidit
mardocheo. Hester autem constituit
mardocheũ. suꝑ domũ suam. Nlec his
contenta. procidit ad pedes regis fle¬
uitq. & locuta ad eum orauit ut ma¬
litiam aman agagite. & machinationes
cius pessimas quas excogitauerat cont
iudeos: iuberet irritas fieri. At ille ex
more sceptrum aureũ p̃tendit manu:
quo signum clementie monstrabat᷑.
Illaq consurgens stetit ante eum: & ait.

Expanded text:
dixitque Arbona unus de eunuchis dixitque Arbona unus de eunuchis qui stabant in ministerio regis en lignum quod paraverat Mardocheo qui locutus est pro rege stat in domo Aman habens altitudinis quinquaginta cubitos cui dixit rex adpendite eum in eo suspensus est itaque Aman in patibulo quod paraverat Mardocheo et regis ira quievit die illo dedit rex Asuerus Hester reginae domum Aman adversarii Iudaeorum et Mardocheus ingressus est ante faciem regis confessa est enim ei Hester quod esset patruus suus tulitque rex anulum quem ab Aman recipi iusserat et tradidit Mardocheo Hester autem constituit Mardocheum super domum suam nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit ut malitiam Aman Agagitae et machinationes eius pessimas quas excogitaverat contra Iudaeos iuberet irritas fieri at ille ex more sceptrum aureum protendit manu quo signum clementiae monstrabatur illaque consurgens stetit ante eum et ait
Abbreviated transcription (Latin):
meũ proquo obsecro. Graditi enin
sumꝰ ego &e popłs m̃s ut conteram᷑:
ingulemur. & pereamꝰ. atq utinam
in seruos & famulas uenderem: eẽ¬
q tolerabile malum. & gemens tace¬
rem. Nunc autem hostis noster ẽ.
cinꝰ crudelitas redundat inregenu
Respondensq rex asuerus ait. Lais
ẽ iste & cuiꝰ potentiȩ. ut hec audeas
facere: Dixtcq hester. Hostis & inimi¬
cus noster pessimus: iste ẽ aman. Qd̃
ille audiems ilico obstũpirit: nul¬
tum regis ac regine ferre non susti¬
uens. Rex autem surrexit iratus:
& de loco conuiuii intrauit in hortũ
arborib consitum. Aman quoq sur¬
rexit: ut rogaret hester reginam
ꝓanima sua. Intellexit enim a rege
sibi paratum malũ. Qui cum reuer¬
sus ẽẽt de horto nemorib consito. &
intrasset conuiuii locum: repperit
aman suꝑ lectulũ corruisse. inquo
iacebat hester: & ait. Etiam reginam
uult oppͥmere me p̃sente: inclomu
mea. Necdum uerbũ de ore regis exi¬

Expanded text:
meum pro quo obsecro traditi enim meum pro quo obsecro traditi enim sumus ego et populus meus ut conteramur iugulemur et pereamus atque utinam in servos et famulas venderemur esset tolerabile malum et gemens tacerem nunc autem hostis noster est cuius crudelitas redundat in regem respondensque rex Asuerus ait quis est iste et cuius potentiae ut haec audeat facere dixit Hester hostis et inimicus noster pessimus iste est Aman quod ille audiens ilico obstipuit vultum regis ac reginae ferre non sustinens rex autem surrexit iratus et de loco convivii intravit in hortum arboribus consitum Aman quoque surrexit ut rogaret Hester reginam pro anima sua intellexit enim a rege sibi paratum malum qui cum reversus esset de horto nemoribus consito et intrasset convivii locum repperit Aman super lectulum corruisse in quo iacebat Hester et ait etiam reginam vult opprimere me praesente in domo mea necdum verbum de ore regis exi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. & impositũ equo p̃cedebat atq
clamabat. Hoc honore condignus ẽ:
quẽciumq rex uoluerit honorare. Reuer¬
sus c̃ mardocheus ad ianuam palatii:
e aman festinauit ire indomũ suam.
lugens oꝑto capite. Mlarrauitq. zares
urori sue. & amicis: omĩa quȩ euenisseĩ
sibi. Gui responderunt sapientes quos
habebat in consilio: & uxor eius. Si de
serine uideoꝵ ẽ. mar docheus ante
quẽ caddere cepisti: non poteris ei re¬
siftere: s caddes in conspectu eius. Ad¬
huc loquentib illis: uenerunt eunu¬
chi regis. & cito eum ad conuiuiũ qd
regina parauerat ꝑgere cõpulerunt.
Intrauit itaq rex & aman: ut biberent
cum regina. Dititq ei rex etiam in sciła
die: postqͣm uino incaluerat. Que est
petcio tua hester ut detur tibi: Et cͥ
uis fieri: Etiam si dimidiam regni ma
partem petieris: impetrabis. Ad quem
illa respondit. Si inueni gr̃am in oci¬
lis tuis orex. & si tibi placet: dona u
ammã meã proqua rogo. & popłm

Expanded text:
bat atque clamabat hoc honore condignus est quemcumque rex voluerit honorare reversus est Mardocheus ad ianuam palatii et Aman festinavit ire in domum suam lugens et operto capite narravitque Zares uxori suae et amicis omnia quae evenissent sibi cui responderunt sapientes quos habebat in consilio et uxor eius si de semine Iudaeorum est Mardocheus ante quem cadere coepisti non poteris ei resistere sed cades in conspectu eius adhuc illis loquentibus venerunt eunuchi regis et cito eum ad convivium quod regina paraverat pergere conpulerunt intravit itaque rex et Aman ut biberent cum regina dixitque ei rex etiam in secundo die postquam vino incaluerat quae est petitio tua Hester ut detur tibi et quid vis fieri etiam si dimidiam regni mei partem petieris inpetrabis ad quem illa respondit si inveni gratiam in oculis tuis o rex et si tibi placet dona mihi animam meam pro qua rogo et populum
Abbreviated transcription (Latin):
sis cumonin fludio & gaudio iniũ
cetum popłi congregati. incunctas de
& leitici generis ferebat. & ptolomeus
filius eius. hanc epłam phucun: quã
opecrunt interp̃tatum ẽẽ lisymachu
ptolomei filiũ mnierłm. Hoc quoꝙ p¬
cipium erat ineditione uulgata:. que
nec in hebreo. nec apud ullum fertus
interp̃tum. Anno scdo regnante
artarxerse maximo. pͥmo dis mel¬
sis nisan. uidit somniũ mardocheus
filius iahiri. filii semei. filii cis. detri¬
bu beniamin. homo iudeus qui habita¬
bat in urbe susis : uir magnus. & inter
pͥmos aule regie. Erat autẽ deeo nume¬
ro captiuoꝵ quos transtulerat nabugo¬
donosor rex babylonis de ierłm cum ie

Expanded text:
sis, cum omni studio et gaudio in unum sis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deiet Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inter primos aulae regiae. Erat autem de eo numero captivorum, quos transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis de Jerusalem cum Je
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat᷑ : quod iuxta consuetudinẽ
nr̃am obelo. id ẽ ueru p̃notauimus.
iritq mardocheus. Adeo facta
sunt ista. Recordatus sum somnii
quod uideram hec eadem significan¬
tis: nec eoꝵ qͥcqͣm irritum fuit. Par¬
uus fons qui creuit influuiũ. & in lucẽ
solemq conuersus ẽ. & in aquas pluri¬
mas redundauit: hester ẽ quam rex
accepit uxorem. & uoluit ẽe reginã.
Duo autem dratones: ego sum & aman.
Gens autẽ mea isrł ẽ qui clamauit ad
dm̃: & saluũ fecit dñs popłm suũ. libe¬
rauitq nos de omnib malis: & fecit
signa magna atq portenta inter gen¬
tes. & duas sortes ẽẽ p̃cepit: unam po¬
puli dei: & alt̾am cunctarũ gentium.
Uenitq utraq sors instatutum. exillo
iam tempore coram deo unruersis gen¬
tib. & recordatus ẽ dñs popłi sui. as
nusertus ẽ hereditati suȩ. Et obserua¬
bunt᷑ dies isti inmense adar quarta
decima & qͥntadecima die eiusdẽ men¬

Expanded text:
ferebatur: quod juxta consuetudinem ferebatur: quod juxta consuetudinem nostram obelo ÷, id est, veru praenotavimus. ÷ Dixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et AmanGens autem mea: Israel est, quae clamavit ad Dominum, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit signa magna atque portenta inter gentes: et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus est haereditatis suae. Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem men
Abbreviated transcription (Latin):
his cerimoniis obligata ẽ. Scͥpseruntq
hester regina silia abiahel & mardo¬
cheus iudeus etiam scd̃am epłam. ut
omni studio dies ista sollemnis sanci¬
retur inposterũ : & miserunt ad oñis
haberent pacem & susciperent ue¬
ritatem. obseruantes dies sortium:
& suo tempore cum gaudio celebra¬
rent. sicut constituerant mardocheꝰ
& hester: & illi obseruanda suscepe¬
rant ase. & asemine suo.ieiunia atq:
terram. & cunctas maris insulas fe¬
cit tributarias: cuiꝰ fortitudo & imꝑi¬
um. & dignitas atq sublimitas. qua
ex altauit mardocheũ scͥpta sunt in li¬
bris medoꝵ atq ꝑsarum: & quomͦ
mardocheus iudaici generis scd̾s a
rege aᷤsuero fuerit: & magnꝰ apud iu¬
deos. & acceptabilis plebi fr̃m suoꝵ.
querens bona popło suo: & loquens
ea quȩ ad pacem sui seminis ꝑtinent.
Que habent᷑ in hebreo plena fide ex¬
pressi: hec autẽ quȩ secunt᷑ scͥpta re¬
peri mneditione uulgata.quȩ gre¬
intexim post finem libri hoc capłm

Expanded text:
remoniis obligata est. Scripseruntque Esther regina filia Abihail et Mardochaeus Judaeus, etiam secundam epistolam, ut omni studio dies ista solemnis sanciretur in posterum. Et miserunt ad omnes haberent pacem et susciperent veritatem. Observantes dies Sortium, et suo tempore cum gaudio celebrarent: sicut constituerant Mardochaeus, et Esther, et illi observanda susceperunt a se, et a semine suo, jejunia et terram et cunctas maris insulas fecit tributarias: cujus fortitudo et imperium, et dignitas atque sublimitas, qua exaltavit Mardochaeum, scripta sunt in libris Medorum, atque Persarum, et quomodo Mardochaeus Judaici generis secundus a rege Assuero fuerit, et magnus apud Judaeos, et acceptabilis plebi fratrum suorum, quaerens bona populo suo, et loquens ea quae ad pacem seminis sui pertinerent. Quae habentur in Hebraeo, plena fide expressi. Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graeinterim post finem libri hoc capitulum
Abbreviated transcription (Latin):
leuitate. s proqualitate & necessitate
tempoꝵ: ut rei publice poscit utilitas
ferre sententiã. Et ut manifestius qd̾
dicimꝰ intelligatis. aman filius ama¬
dathi. & animo & gente macedo. alie¬
nusq a ꝑsarum sangirine: & pictatẽ
nr̃am sua crudelitate cõmaculans.
ꝑegrinus a nob̾ susceptus ẽ. & tautam¬

Expanded text:
levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commaculans, peregrinus susceptus e
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ in sempit̃num. Ne tradas dñe
sceptrum tuum his qui non sunt.
ne rideant ad ruinam nr̃am: s con¬
uerte consilium eoꝵ suꝑ cos. & eum
qui in nos cepit seuire disꝑde. Mem̃¬
to dñe. & ostende te nobis intempore
tribue. sermonẽ compositũ in ore meo.
inconspectu leonis. & transfer cor illiꝰ
modium hostis nr̃i. ut & ipse pereat:
& ceteri qui ei consentiunt. Nos autẽ
libera manu tua. & adiuua me nul
quia oderam głam iniquoꝵ. & detester
cubile increeticisoꝵ: & om̃is alienige¬
ne. bu scis necessitatẽ meam: quod
quod ẽ suꝑ caput meũ indieb osten¬
tationis meȩ. & detester illud quasi
pannũ menstruate. & non portem in
dieb silentii mei: & quod non come¬
derim inmensa aman. nec mͥ placue¬
rit conuiuiũ regis. & non biberun
uinum libaminũ: & nunquã letata
non habent: & libera nos de manu
iniquoꝵ. & erue me atimore meoHec

Expanded text:
regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Domine, et ostende te nobis in temporetribue sermonem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera manu tua, et adjuva me, nulquia oderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis necessitatem meam, quod quod est super caput meum in diebus ostentationis meae, et detester illud quasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata m habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore meo. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
indumenta suscepit: & proungentis
uariis. cinere & stercore impleuit ca
te consueuerat. crinium laceratio¬
ne compleuit. & dep̃cabatur dñm
dm̃ ifrł dicens. Dñe mi qui rex nr̃ el
solus: adiuua me solitariam. & cui
p̃ter te nullus auxiliator ẽ alius. pe¬
riculum meũ inmanib meis ẽ. Au¬
diui apatre meo. quod tu dñe tulis¬
ses isrł decunctis gentib : & patres
nr̃os ex om̃ib retro maiorib suis. uł
possideres hereditatẽ sempitnam.
fecistiq eis sicut locutus es. Peccaul¬
mus inconspectu tuo: & ic circo tra¬
didisti nos inmanus inimicoꝵ nr̃o
coluimus enim deos eoꝵ. Iustus es
dñe. & nunc non eis sufficit. quod
durissima nos oppͥmunt seruitute.
s robur manuũ suarũ. idoloꝵ poei¬
tie deputantes. uolunt tua mutats
ꝓmissa: & delere hereditatẽ tuam. et
claudere ora te laudantiũ: atq extin¬
guere głam templi. & altaris tui. ut
aperiant ora gentium: & laudent ido¬
loꝵ fortitudinẽ. & p̃dicent carnalẽ

Expanded text:
indumenta suscepit, et variis, cinere et stercore implevit capte consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem
Abbreviated transcription (Latin):
oni: salutem dicit. Multi bonitate
pͥncipum & honore qui ineos collatus
ẽ. abirsi sunt ni suꝑbiam. & non solũ
subiectos regib nituntur oppͥmere:
s datam sibi głam non ferentes. in ip¬
sos qui dederunt moliunt᷑ infidias.
Nec contenti gras non agere benefici¬
is. & humanitatis inse uira uiolare:
s dei quoq tuncta cernertas. arbitͣnͣ¬
tur se fugere posse sententiam: & in
tantum uesanie ꝓruperunt. ut eos qͥ
credita sibi officia diligenter obser uañ.
& ita cuncta agunt. ut omniũ laude sĩ
digni: mendatioꝵ cumculis conentur
subuertere. dum aures pͥncipum simpħ¬
ces. & ex sua natura alios estimantes.¬
ueterib probatur historiis: & ex his
dam suggestionib. regum studia de

Expanded text:
oni, salutem dicit. Multi bonitate oni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simpsua natura alios aestimantesveteribus probatur historiis, et ex hisdam suggestionibus regum studia de
Abbreviated transcription (Latin):
rem colore mutato. lassum suꝑ an
nem: & festinus ac metuens exiliuit de
solio. & sustentans eam ulnis suis donec
rediret ad se. his uerbis blandiebatur.
Quid habes hester: Ego sum frater tu¬
us: noli metuere. non morieris. Non eñ
ꝓte: s pro omnib hec lex constituta ẽ.
Accede igitur: & tange sceptrum. Cũq
illa reticeret: tulit auream uirgam
o posuit suꝑ collum ens: & osculatus
ẽ eam. & ait. Cur mͥ non loqueris: Que
respondit. Uicli te dñe quasi angłm
dei: & conturbatum ẽ cor meũ. p̃timo¬
re głe tue. Ualde enim mirabilis es dũe:
& facies tua plena gr̃arum. Cumq lo¬
queretur. rursus corruit: & pene exa¬
minata ẽ. Rex autem turbabatur: &
omnes ministri eius consolabant eam.
Exemplar epłe regis artarxersis quã
ꝓuideis ad totas regni sm ꝓuintias
misit: quod & ipsum in hebraico uo
tarxersis abindia usq ethiopiam cen¬
tum uginti septem ꝓuintiarũ duti¬
b ac pͥncipib qui nr̃e obediunt iussi¬

Expanded text:
rem colore mutato, lassum super anem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico voltaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: Drxeruntqr serui illius. ac ministri.
Nichil omĩno mercedis accepit. Sta¬
timq rex. Quis ẽ inquit in atrio: A¬
man quippe interius atriũ domus
regie intrauerat: ut suggererec regi.
ut iuberet mardocheũ asfigi patibu¬
lo quod ei fuerat p̃paratum. Respon¬
derunt pueri. Aman stat in atrio. Dỹe¬
q rex. Ingrediatur. Cumq ẽẽt ingres¬
sus: at illi. Qinid debet fieri uiro quẽ
rex honorare desiderat: Cogitans a

Expanded text:
est? Dixerunt ei servi illius ac ministri: est? Dixerunt ei servi illius ac ministri: Nihil omnino mercedis accepit. Statimque rex, Quis est, inquit, in atrio? Aman quippe interius atrium domus regiae intraverat, ut suggereret regi, et juberet Mardochaeum affigi patibulo, quod ei fuerat praeparatum. Responderunt pueri Aman stat in atrio. Dixitque rex: Ingrediatur. Cumque esset ingressus, ait illi: Quid debet fieri viro, quem rex honora
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵq turbam. & quanta eum gła suꝑ
om̃s pͥncipes. & seruos suos rex oleuas¬
set. Et post hec ait. Regina quoq
hester nullũ aliũ uocauit cum rege
ad conuiuiũ p̃ter me: apud quã etiã
cras cum rege pransurus sum. Et cũ
hec omĩa habeam: nichil me habere
puto. quã diu uidero mardocheũ
iudeũ sedentẽ ante fores regias. Res¬
ponderuntq ei zares uxor eius: &
ceteri amici. Iube parari extelsam
trabem habentẽ altitudinis qͥnqua¬
ginta cubitos: & dic mane regi ut
appendatur suꝑ eam mardocheus:
&osic ibis cum rege lȩtus ad conuiui¬
um. Placuit ei consilium: & iussit excel¬
storias. & annales prioꝵ tempoꝵ. Qui
cum illo p̃sente legerentur: uentũ ẽ ad
eum locum ubi scriptũ erat. quomodo
nuntiasset mardocheus insidias ba¬
gachan &e thares eunuchoꝵ: regem asu¬
erum nigulare cupientiũ. Quod cum¬
rex audisset: ait. Quid ꝓhac fide hono¬
ris ac premii. mardocheus consetutꝰ

Expanded text:
orumque turbam, et quanta eum gloria super orumque turbam, et quanta eum gloria super omnes principes et servos suos rex elevasset. Et post haec ait: Regina quoque Esther nullum alium vocavit cum rege ad convivium, praeter me: apud quam etiam cras cum rege pransurus sum. Et cum haec omnia habeam, nihil me habere puto, quamdiu videro Mardochaeum Judaeum sedentem ante fores regias. Responderuntque ei Zares uxor ejus, et caeteri amici: Jube parari excelsam trabem, habentem altitudinis quinquaginta cubitos, et dic mane regi, ut appendatur super eam Mardochaeus, et sic ibis cum rege laetus ad convivium. Placuit ei consilium, et jussit excelstorias, et annales priorum temporum. Quae cum, illo praesente, legerentur, ventum est ad illum locum, ubi scriptum erat, quomodo nuntiasset Mardochaeus insidias Bagathan et Thares eunuchorum, regem Assuerum jugulare cupientium. Quod cum audisset rex, ait: Quid pro hac fide honoris ac praemii Mardochaeus consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Statimq rex. Uocate inqͥt aman
cito: ut hester obediat uoluntati. ue¬
nerunt itaq rex & aman ad conuuiũ:
quod eis regina parauerat. Dixitq ei rex:
postqͣm uinum biberat habundanter.
Quid petis ut detur tͥ et ꝓ quare postu¬
las: Etiam si dimidiam partẽ regni
mei petieris. impetrabis. Cin respondit
hester. Peticio mea & preces. iste sunt.
Si inueni grãm inconspectu regis: &
si regi placet ut dec mͥ quod postulo.
& meam impleat peticionẽ: ueniat
rex & aman ad conuiuiũ qd̃ paraui eis.
& cras regi aperiam uoluntatẽ meam.
Egressus ẽ itaq illo die aman: letus
& alacer. Cumq uidisset mardocheũ
sedentẽ ante fores palatii. & non solũ
non assurrexisse sibi. s nec motũ qui¬
dem de loco sessionis sue: indignatus
ẽ ualde. & dissimulata ira. reuersus
in domũ suã conuocauit ad se amicos.
& zares uxorem suam: & exposuit illis
magnitudinẽ diuitiarũ suarũ. fili¬

Expanded text:
vi statimque rex vocate inquit cito vi statimque rex vocate inquit cito Aman ut Hester oboediat voluntati nerunt itaque rex et Aman ad convivium quod eis regina paraverat dixitque ei rex postquam vinum biberat abundanter quid petis ut detur tibi et pro qua re postulas etiam si dimidiam partem regni mei petieris inpetrabis cui respondit Hester petitio mea et preces istae sunt si inveni gratiam in conspectu regis et si regi placet ut det mihi quod poet meam impleat petitionem, veniat rex et Aman ad convivium quod paravi eis, et cras regi aperiam voluntatem meam. Egressus est itaque illo die Aman laetus et alacer. Cumque vidisset Mardochaeum sedentem ante fores palatii et non solum non assurrexisse sibi, sed nec motum quidem de loco sessionis suae, indignatus est valde: et dissimulata ira, reversus in domum suam, convocavit ad se amicos suos, et Zares uxorem suam: et exposuit illis magnitudinem divitiarum suarum, fili
Abbreviated transcription (Latin):
insusis reppereris: & orate prome. Non
comedatis & bibatis trib dieb ao noc¬
tib: & ego cum aucillulis meis similit
ieiunabo. Et tunc ingrediar ad regem:
contra legem faciens in uocata. tradens¬
q me morti & ꝑiculo. Iuit itaq mardo¬
cheus: & fecit omĩa que ei hester p̃ce
perat. Die autem tertio. induta ẽ hester
regalib uestimentis: & stetit inatrio
domus regie. quod erat interius contͣ
basilicam regis. At ille sedebat suꝑ so¬
lium suum in consistorio palatii:
contra ostium domus. Cumq uicdiss
hester reginam stantem placuit ocu¬
lis eius: & extendit contra eam uirgã
aureum quã tenebat inmanu. Que acce¬
dens. osculata ẽ sũmitatẽ uirge eus.
Dixitq ad eam rex. Quid uis hester
regina: Que ẽ peticio tua: Etiam si
dimidiam regni partem petieris: da¬
bitur tibi. At illa respondit. Si regi
placet. obsecro ut uenias ad me hodie.
& aman tecum: ad conuiuiũ qd̾ para¬

Expanded text:
in Susis reppereris et orate pro me non in Susis reppereris et orate pro me non comedatis et non bibatis tribus diebus ac noctibus et ego cum ancillulis meis similiter ieiunabo et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens invocata tradensque me morti et periculo ivit itaque Mardocheus et fecit omnia qp. V. Die autem tertio induta est Esther regalibus vestimentis, et stetit in atrio domus regiae, quod erat interius, contra basilicam regis: at ille sedebat super solium in consistorio palatii contra ostium domus. Cumque vidisset Esther reginam stantem, placuit oculis ejus, et extendit contra eam virgam auream quam tenebat manu. Quae accedens osculata est summitatem virgae eius dixitque ad eam rex quid vis Hester regina quae est petitio tua etiam si dimidiam regni partem petieris dabitur tibi at illa respondit si regi placet obsecro ut venias ad me hodie et Aman tecum ad convivium quod para
Abbreviated transcription (Latin):
& deprecaretur eum ꝓ popło suo. Re¬
gressus athas nuntiaute hester qnẽ
quȩ mardocheus dixerat. Quȩ respo¬
dit ei: & iussit ut diceret mardoches
Om̃s serui regis. & cuncte quȩ sub
ditione eius sunt norunt ꝓ uintis
quod siue uir. siue muliex. inuocans
interius atrium regis intraueris.
absq ulla cunctatione statim inder¬
ficiatur: nisi forte rex aureã uis¬
gam ad eum. tetenderit. pro signe
clementie: atq tta possit uiuers.
Ego gͥ quom ad regem intrateose¬
ro: quȩ triginta iam dieb non ul
uocata ad eum: Quod cum audisset mar¬
docheus: rursum mandauit hester
dicens. Ne putes quod animã tuã tan¬
tum liberes. quia in domu regis es: pre
cunctis iudeis. Si enim nunc silueris:
ꝑaliam occasionem liberabunt᷑ iudei.
& tu & domus patris tui ꝑibitis. Et quis
nouit utrum iccirco ad regnũ ueneris:
ut intali tempore parareris: Rursũq
hester. hec mardocheo uerba mancda¬
uit. Uade & congrega om̃s iudeos quos

Expanded text:
et deprecaretur eum pro populo suo reet deprecaretur eum pro populo suo regressus Athac nuntiavit Hester omnia quae Mardocheus dixerat quae respondit ei et iussit ut diceret Mardocheo omnes servi regis et cunctae quae sub dicione eius sunt norunt provinciae quod sive vir sive mulier invocatus interius atrium regis intraverit absque ulla cunctatione statim interficiatur nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae atque ita possit vivere ego igitur quomodo ad regem intrare potero quae triginta iam diebus non sum vocata ad eum quod cum audisset Mardocheus rursum mandavit Hester dicens ne putes quod animam tuam tantum liberes quia in domo regis es prae cunctis Iudaeis si enim nunc silueris per aliam occasionem liberabuntur Iudaei et tu et domus patris tui peribitis et quis novit utrum idcirco ad regnum veneris ut in tali tempore parareris rursumque Hester haec Mardocheo verba mandavit vade et congrega omnes Iudaeos quos