comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequestratus: iam solitarius cum
deo ẽ. Cetera uideamus. Uade inqͥt
dominꝰ moysi ad pharaonem. Ecce
egredietur ad aquas. Quid enim in
hoc loco ꝑ aquas nisi stultam huiꝰ
as laudat: qm̃ uicia carnisq con¬
cupiscentias ñ rep̃hendit: ideo pha¬
rao.omnesq muncli amatores ad
eam currunt: eam sitiunt: eam
bib̾ecupiunt: Ioeoq moyses uirgam¬
correctionis ferens: fortemq manũ
potenter extendens: eam in sangui¬
nẽ conu̾tit. Insanguinem quidem
eam conu̾̃tit: quia qͣm sit ꝑiculosa.
catorum sordibus plena: xp̃c dominꝰ¬
nr̃ eiusq discipuli. uera ratione
timet mori: fugiat has aquas: ne¬
q suscipiat hanc doctrinam. Mo¬
nuntur enim qui eam bibunt. Qd̃
quidem illi pisces significabant:
qui inegypti flumine mortui sunt.
Malefici aũ qui sicut moyses signa
faciunt : hipocrite intelligintur:
qm̃ ⁊ ip̃i sicut eccł̃ie doctores. philo¬
sophorum.⁊ poetarum scientiam
dampnant. De qualibꝰ dominꝰ ait.

Expanded text:
sequestratus, jam solitarius cum sequestratus, jam solitarius cum Deo est. Caetera videamus. « Vade, inquit Dominus Moysi, ad Pharaonem, ecce egredietur ad aquas. » Quid enim hoc in loco per aquas, nisi stultam hujusas laudat, quoniam vitia, carnisque concupiscentias non reprehendit, ideo Pharao omnesque mundi amatores ad eam currunt, eam sitiunt, eam bibere cupiunt. Ideoque Moyses correctionis virgam ferens, fortemque manum potenter extendens, eam in sanguinem convertit. In sanguinem quidem eam convertit, quia quam sit venenosa, catorum sordibus plena, Chrir, ejusque discipuli vera ratione timet perire, fugiat has aquas, neque suscipiat hanc doctrinam: moriuntur enim, qui eam bibunt, quod quidem illi pisces significabant, qui in Aegypti flumine mortui sunt. Malefici autem, qui sicut Moyses signa faciunt, hypocritae intelliguntur, quoniam et ipsi, sicut Ecclesiae doctores, philosophorum et poetarum scientiam damnant; de quibus Dominus ait: «
Abbreviated transcription (Latin):
q ceritum. ⁊ mille : nisi ꝑse ⁊ in se¬
reuoluantur: nichil hñt ulteruis ubi
crescant. Uñ cum sint finiti: sepe ꝑ in¬
finitis accipiuntur. Decemgͥ plage.
omnes plagas significant: quibꝰꝑ
duritia cordis nr̃un hoc mundo ꝙ
dño flagellamur. Omnisenim ħo
pharao dici potest. qui dei p̾cepta ꝑ
eccłie doctores audiens paruipendit:
eisq indurato corde ⁊ animo resistit.
Detinet aũ deippłm in seruitute: qn
ħ̃o quinq corporis sensus. animeq
uirtutes. deo seruire ñ ꝑmittit. hice
nuim ppłs dei qui gͣui corporis serui¬
tute depͥmitur: hic dum in populo¬
sa egypto habitat ⁊ uitiorum ⁊ ma¬
lignorum sp̃uum multitudine
uallatus: deosacͥficare ñ potest.
Uult gͥ ire indesertum: querere
locum secretum: iniquorum eua¬
dere conu̾sationem. Hoc aũñcorpore
s mente. Qui enim auitiis ⁊ malig¬
nis spiritibꝰ separatur ⁊ ubicumq
sit indeserto ẽ: qm̃ desertus ẽ. cere¬
lictus ẽ.⁊ amalo ppło mente ⁊ sp̃u

Expanded text:
et centum, et mille, nisi per se, et in seresolvantur, nihil habent ulterius ubi crescant; unde cum sint finiti, saepe pro infinitis accipiuntur. Decem ergo plagae omnes plagas significant, quibus ob duritiam cordis nostri in hoc mundo a Domino flagellamur. Omnis enim homo Pharao dici potest, qui Dei praecepta per Ecclesiae doctores audiens parvipendit, eisque indurato corde et animo resistit. Detinet autem Dei populum in servitute, quando homo quinque corporis sensus, animaeque virtutes Deo servire non permittit. Hic est enim populus Dei, qui gravi corporis servitute deprimitur. Hic dum in populosa Aegypto habitat, vitiorum et malignorum spirituum multitudine vallatus Deo sacrificare non potest. Vult igitur ire in desertum, quaerere locum secretum, iniquorum evadere conversationem, hoc autem non corpore, sed mente. Qui enim a vitiis et malignis spiritibus separatur, ubicunque sit, in deserto est, quoniam desertus est, derelictus est, et a malo populo mente et spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓpter peccata a nob̃ alienata fu̾it:
tunc reclimenda ẽ. S quantum p̾¬
ciiꝰ Iumnq utiq siclis argenti ł go
quinq siclo argenti: quinq corpo¬
ris sensus intelligo. Qui tunc quidẽ
argentei sunt: quando ꝓsua purita¬
te dignifunt.quun dei thesauros
reponantur. Sinq gͥ siclis fides redi¬
mitur: quia ⁊ si peccator fu̾it homo ⁊
pꝰtqͣm tamen omnibꝰ uiribꝰ mentis ⁊
corporis p̾tqͣm interiorib̾ ext̾ioribꝰ sen¬

Expanded text:
si propter peccata a nobis alienata fuerit, si propter peccata a nobis alienata fuerit, tunc redimenda est. Sed quanto pretio? Quinque utique siclis argenti. Ego quinque siclos argenti, quinque corporis sensus intelligo, qui tunc quidem argentei sunt, quando pro sua pietate digni fiunt ut in Dei thesauros reponantur. Quinque igitur siclis fides redimitur, quia et si peccator fuerit homo, postquam tamen omnibus viribus mentis et corporis, postquam interiorib
Abbreviated transcription (Latin):
mortua ẽ: ut precio redimatur ne¬
cesse ẽ. Baptizatus es: fidem habes.
Cessas abono oꝑe: moritur fides tua.
Sĩgꝰ in his qui abonis oꝑibꝰ cessant.
fidesociosa mortua ẽ. qntomagis in ho¬
micidis. adult̾is. sacrilegis. ⁊ inip̃is ꝑ¬
inrisstides mortua ẽẽ. credenda estꝰ
Apłs enim dicit. Qruenim suorum
⁊ maxime domesticorum curam
terior. Nongͥ semel. s multociens fi¬
des redimenda ẽ. Que nisi redimere¬
tur : cum tociens eam mori uidea¬
mus: ꝑ pauci sunt quibꝰ eam semel
emisse suffic̾et. Inde aũ maximas do¬
gr̃as agere debemus: qui nob̾ hanc
legem de redimendo km̃o pͥmogeni¬
to nr̃o instituit: quem siñ habeamꝰ:
ei placere ñ possumus. Ridimatur¬
gͦ.s: quando: post unum mensẽ.
post unum namq mensem. offe¬
rebantur pͥmogeniti dño. post unũ
gͦ mensem reclimi debent. Que enĩ
reclimimus: nr̃a fuisse monstramꝰ.
postqͣmgͥ deo offerimus sidem nr̃am:

Expanded text:
mortua est, ut pretio redimatur, nemortua est, ut pretio redimatur, necesse est. Baptizatus es? fidem habes: cessas a bono opere? moritur fides tua. Si ergo in iis, qui a bonis operibus cessant, fides otiosa et mortua est, quanto magis in homicidis, adulteris, sacrilegis et in ipsis perjuris fides mortua credenda est? Apostolus enim dicit: « Qui enim suorum, et maxime domesticorum curam terior . » Non ergo semel, sed multoties fides redimenda est, quae nisi redimeretur, cum toties mori videamus, perpauci essent, quibus eam semel emisse sufficeret. Inde autem maximas gratias Deo agere debemus, qui nobis hanc legem de redimendo charissimo primogenito nostro instituit. quem si non habeamus, ei placere non possumus. Redimat ergo; sed quando? Post unum mensem; post unum namque mensem offerebantur primogeniti Domino; post unum ergo mensem redimi debent. Quae enim redimimus, nostra fuisse monstramus. Postquam ergo offerimus fidem nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
egressus sum de egypto Et erit qͣli
signum in manutua:⁊ quasimo¬
nimentum.⁊ appensum quid. an¬
oculos tuos. Nd̃ enim manu tene¬
mus. ⁊ añoculos habemus: ñ fa¬
cile obliuuiscimur. Cumq introdu¬
xerit te dominꝰ int̾ram de qua iura¬
uit tͥ: separabis omne pͥmogeni¬
tum dño. quicquid fuerit sexus
masculini.
rimogenitum asini: mu¬
tabis oue. Quasi ñ reclemerit
interficietur. p̾mogenitum namq
asini oue mutainus quando stultũ
endo. obsecrando.⁊ ammonendo.
ad ouinam simplicitatem conu̾timꝰ.
Hic u̾o si ñ redimitur interficietur:
quia nisi penitentiam egerit. ⁊ eccłie
doctoribꝰ crediderit ⁊ morte ppetua¬
morietur. Omne autem p̾mogeni¬
tum hominis de filiis tuis: precio re¬
dimes. Hominis enim pͥmogenitũ.
tides ẽ: sine qua impossibile ẽ place¬
re deo. hec omnium iurtutum pͥma.
inmentibꝰ fidelium nascitur. Nec
prima. asac̃dotibꝰ inxp̃ianorum cor¬
desꝰ gigniturs quia ficlessine oꝑibꝰ

Expanded text:
egressus sum de Aegypto, et erit quasi signum in manu tua, et quasi monumentum appensum ante oculos tuos. » Quod enim manu tenemus, et ante oculos habemus, non facile obliviscimur. « Cumque introduxerit te Dominus in terram, de qua juravit tibi, separabis omne primogenitum Domino, quidquid fuerit sexus masculini. Primogenitum agni mutabis ove; quod si non redemeris, interficietur. » Primogenitum namque agni ove mutamus, quando stultum epando, observando, et admonendo ad ovinam simplicitatem convertimus. Hic vero si non redimitur, interficietur, qui si poenitentiam non egerit, et Ecclesiae doctoribus non crediderit, morte morietur. « Omne autem primogenitum hominis de filiis tuis pretio redimes. » Hominis enim primogenitum fides est, sine qua impossibile est placere Deo. Haec autem omnium virtutum prima in mentibus fidelium nascitur: haec prima a sacerdotibus in Christianorum cordibus gignitur; sed quia fides sine operibus
Abbreviated transcription (Latin):
expositione ñ indigent.
scenderunt ppłi ⁊ irati sunt.
ꝓpħia ẽ.de futuro. Ascende¬
runt enim ppl̃i de quibꝰ in seqͣntibꝰ
dicetur. contra eos ad pugnandum:
⁊ irati sunt: quia qͣmiuis fortiori ex¬
ercitu ⁊ maiori apparatu. eis tam̃
resistere ñ ualebant Dolores obti¬
nuerunt habitatores philistiim.
uidẽtes gentem insuꝑabilem insur¬
gere aduersum se. Tunc conturba¬
ti sunt pͥncipes edom: huius ppłi
fortitudinem audientes. Robustos
moab obtinuit tremor ꝓpe iam de
salute desꝑantes. Obriguerunt õs
habitatores chanaam: plusqͣm fe¬
brium t̾rore ꝑcussi. Uñ moyses leta¬
bundus ⁊ iubilans: ait. Sic dñe sic
fiat semꝑ.Irruat suꝑ eos formido ⁊
pauor:. inmagnitudine brachii tui.
fiant immobiles quasi lapis. donͦ
seat ppłs tuus iste. quem possedisti.
Introduces eos ⁊ plantabis in mon

Expanded text:
expositione non indigent. expositione non indigent. « Ascenderunt populi, et irati sunt. » Prophetia est de futuro: ascenderunt enim populi, de quibus in sequentibus dicetur, contra eos ad pugnandum. « Et irati sunt: » quia, quamvis fortiori exercitu et majori apparatu, eis tamen resistere non valebant. « Dolores obtinuerunt habitatores Philisthiim; » videntes gentem insuperabilem insurgentem adversum se. « Tunc conturbati sunt principes Edom, » hujus populi fortitudinem audientes: « robustos Moab obtinuit tremor; » prope jam de salute desperantes. « Obriguerunt omnes habitatores Chanaan, » plusquam febrium terrore percussi. Unde Moyses laetabundus et jubilans ait: « Sic, Domine, sic fiat semper; Irruat super eos formido, et pavor in magnitudine brachii tui. Fiant immobiles quasi lapis, donec seat populus tuus iste, quem possedisti. In
Abbreviated transcription (Latin):
antemus dño glose enim
magnificatus ẽ: tam potent̃
destruens inimicos. Equum ⁊ ascen¬
sorem piecit in mare. Equus suꝑbia:
ascensor diabolus. Hoc enim equo e¬
leuatus: furibundus in bellum
ruit omnisq eius exercitus. hoc eqͦ
iomnia fatinora p̾cipitatur. for¬
titudo mea ⁊ lausmea dominꝰ: per
quem fortis ⁊ laudabilis sum. Et
factus ẽ mͥ in salutem: suo sangui¬
ne me saluans ⁊ lib̾ans. Iste d̃s m̃s
cit. Om̃ps nom̃ euis: cui nichil est¬
impossibile.Curruspharaonis de
quo mͦ diximus.⁊ exercitum eius.
omnium uitiorum scilicet mul¬
titudinem: piecit in mare : id ÷
ꝑdidit in baptismo. Quot enim
sunt uitia: tot sunt currus. quibꝰ
diabolus fertur. Plesti pͥncipes eius
submersi sunt in mari rubro: qm̃
originale peccatum ⁊ idolatria
inbaptismo ꝑierunt. Abissi ope¬
ruerunt eos: descendłunt in ꝓfun¬
dum quasi lapis. ut ultrañ appa¬
reant. Cet̾a u̾o tͣnscurrimus: que

Expanded text:
antemus Domino, gloriose enim magnificatus est, » tam potenter destruens inimicos. Equum et ascensorem projecit in mare. » Equus superbia est, ascensor diabolus; hoc enim equo elevatus, furibundus in bellum ruit, omnisque ejus exercitus hoc equo in omnia facinora praecipitatur. « Fortitudo mea, et laus mea Dominus, » per quem fortis et laudabilis sum. « Et factus est mihi in salutem, » suo sanguine me salvans et liberans. « Iste Deus meus, cit. Omnipotens nomen ejus, cui nihil impossibile est. « Currus Pharaonis, » de quo modo diximus, « et exercitum ejus, » omnium vitiorum scilicet multitudinem, « projecit in mare, » id est perdidit in baptismo. Quot enim sunt vitia, tot sunt et currus, quibus diabolus fertur. « Electi principes ejus submersi sunt in mari Rubro, » quoniam originale peccatum, et idololatria in baptismo perierunt. « Abyssi operuerunt eos, descenderunt in profundum quasi lapis, » ut ultra non appareant. Caetera vero transcurrimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
chot. tastra metati sunͣt inetham: in
extremis finibꝰ solitudinis. Ethan nãq:
incipiens nauigationem int̃p̃tatur.
Merito gͥ de sochot. id̾ de tab̾naculis
uenitur inethan: quia pͦtqͣm ad ec¬
cł̃iam ħo ueniens baptitatus ẽ. ñ oci¬
osus sedere: s huius maris ꝑicula cũ
apłis nauigare debet. Positusq alhuc
inextremis finibꝰ solitudinis: qm̃
nit: p̃parare incipiat animam su¬
amad temptationem.¬
uenerunt in regionem atha¬
iroth.que inter maglalum ⁊ mare.
contra beelsephon. Atharroth int̾¬
p̃tatur corona: magilalus turris:
na inter maglalum ⁊ mare ⁊ id:
inter fidem ⁊ baptismum: qm̃ ꝑ
tidei fortitudinem. ꝑ baptismi gr̃a
uenitur ad coronam. Respicit autẽ¬
contͣ beelsephon: quia dei ppłs specu¬
latorum eccłie recordatus ñ qͣm sc̃e
p̃dicationis obliuiscitur. Ioeoq ñ
timet eos qui occidunt corpus: qͥa
animam ñ possunt occidere. Nunti¬
atum ẽ aũ pharaoni ꝗd̃ fugisset ilqr̾¬

Expanded text:
chot, castrametati sunt in Ethan in extremis finibus solitudinis. Ethan namque insipiens navigationem interpretatur. Merito igitur de Sochot, id est de tabernaculis venitur in Ethan, quia postquam ad Ecclesiam homo veniens baptizatus est, non otiosus sedere, sed per hujus maris pericula cum apostolis navigare debet; positusque adhuc in extremis finibus solitudinis, quoniam arvenit, praeparare incipiat animam suam ad tentationemvenerant e regione Atharoth, quae est inter Magdalum et mare, contra Beelsephon. Atharoth interpretatur corona, Magdalus turris, na inter Magdalum et mare, id est 64 inter fidem et baptismum, quoniam per fidei fortitudinem et per baptismi gratiam pervenitur in coronam. Respicit contra Beelsephon, quia Dei populus speculatorum Ecclesiae recordatus, nunquam sanctae praedicationis obliviscitur, ideoque non timet eos, qui occidunt corpus, quia animam non possunt occidere. Nuntiatum est autem Pharaoni quod fugisset
Abbreviated transcription (Latin):
nstris armati pugnare debemus.
sequitur. Numqͣm defuit colum
enim eos asolis ardore: altera u̾o a de¬
nebris defendebat. Hec aũ colump¬
na sci sp̃s gr̃a ẽ: que nos ⁊ auitiorum
estu defendit ÷ ⁊ ne errorum tenebris in¬
uoluamur illuminat. De hac enim
columpna: r ad beatam MARAM.¬

Expanded text:
nistris armati pugnare debemus. nistris armati pugnare debemus. Sequitur: « Nunquam defuit columnenim eos a solis ardore, altera vero a tenebris defendebat. Haec autem columti Spiritus gratia est, quae nos et a vitiorum aestu defendit, et ne errorum tenebris involvamur, illuminat. De hac enim columna dicitur ad beatam Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
s fidelis uocabitur. Uiuant gͦ deo ⁊
numqͣm moriantur. p̾mogenita
nr̃a. qui pͥmogenita egyptiorum ꝓp¬
ter nos interfecit.
ol̃t aũ dominꝰ ducere ppłm ꝑ
t̾ram philistum que uicina ẽ:
ne forte si bellum insurgeret contra
eum: cito reu̾teretur in egyptum.
h cirtumduxit eos ꝑ desertum lon¬
go itinere. ꝑ hoc enim significare
uoluit: quia ñ breuis neq facilis uia
ẽ. que nos ad patͥam ducit ⁊ s per
multas tͥbulationes oportet nos ĩ¬
tͣre ĩ regnum celorum. Deniq qͣnto
plus indeiserurtio exercitati longiꝰ
ab hoc mundo recedimus: tanto
minus uitiorum insurgentia bella
timemus. Si u̾o in t̾ram philistum
uenientes. que egyptiis uicina est.
ebrietati ⁊ uoluptati oꝑã damus:
philistiim namq cadentes poculo
int̃p̃tantur: facile quidem inp̾lio
uicti. reu̾tamur megyptum. Quod
aũ filii isrł armati descendunt de
egypto ⁊ significatio ẽ quia ex quo.
mundum relinquimus: semꝑ cortͣ
uitia ⁊ malignos sp̃s a dextris ⁊ a si¬

Expanded text:
fidelis vocabitur. Vivant ergo Deo, et nunquam moriantur primogenita nostra ei, qui primogenita Aegyptiorum propter nos interfecit. Noluit autem Dominus ducere populum per terram Philisthinorum, quae vicina est, ne forte si bellum insurgeret contra eum, cito reverterentur in Aegyptum, sed circumduxit eos per desertum longo itinere. Per hoc enim significare voluit, quia non brevis, neque facilis via est, quae ad patriam ducit, sed per multas tribulationes oportet nos intrare in regna coelorum. Denique quanto plus in Dei servitio excitati longius ab hoc mundo recedimus, tanto minus vitiorum insurgentium bella timemus. Si vero in terram Philisthiim venientes, quae Aegyptiis vicina est, ebrietati et voluptati operam damus Philisthiim namque cadentes poculo interpretantur, facile quidem in praelio victi. revertimur in Aegyptum. Quod autem filii Israel armati ascenderunt de Aegypto, significatio est, quia ex quo mundum relinquimus, semper contra vitia et malignos spiritus a dextris et a si
Abbreviated transcription (Latin):
ne interficiens: omnia deo patrire.¬
conciliauit. Io eoq maximus cla¬
mor fit megypto. drabolo cum om̃i
militia sua lugente. atq de tanta
sͥ ereptap̃da dolente: iamq in sc̃oꝵ
animabꝰ nullam spem habente.
¶d aũ pharao ait: euntes henedici¬
te mͥ: hoc ẽ intelligere. euntes ab hoc
farinam ande quam ferm̃¬
taretur: ⁊ ligansin palliis. posuit
suꝑ humeros suosat petierunt ab
egyptiis uasa argentea ⁊ aurea:⁊
uestem plurimam. Dedit aũ dñs
illis gr̃am. coram egyptiisut cõ¬
modarent eis:⁊ spoliauerunt egyo¬
tum. Populus enim egrediens ex gi¬
pto. farmam incorruptam. ⁊ sint
ferm̃to portat: qm̃ pascha celebra¬
turi. nouis sincerisq cibis. uti debemꝰ.
Nam quia in hac festiuitate deuen̾
testamento in nouum tͣnsfermuir
omnia nob̃ sincera. noua. ⁊ incorrup¬
ta ẽẽ debent ÷ ut aqua baptismatis
⁊ noua lege innouati. expoliemꝰ nos
ueterem hominem cum actibꝰ suis

Expanded text:
ne interficiens, omnia Deo Patri rene interficiens, omnia Deo Patri reconciliavit. Ideoque maximus clamor fit in Aegypto, diabolo cum omni malitia sua Ingente, atque de tanta sibi erepta praeda dolente, jamque in sanctorum animabus nullam spem habente. Quod autem Pharao ait: « Euntes benedicite mihi, » hoc est intelligendum, euntes, ab hoc farinam antequam fermentaretur, et ligans in palliis posuit super humeros suos, et petierunt ab Aegyptiis vasa argentea, et aurea, et vestem plurimam. Dedit autem Dominus illis gratiam coram Aegyptiis, ut commodarent eis, et spoliaverunt Aegyptum. » Populus 62 enim egrediens ex Aegypto farinam incorruptam, et sine fermento portat, quoniam Pascha celebraturi novis sincerisque cibis uti debemus. Nam quia in hac festivitate de Veteri Testamento in Novum transferimur, omnia nobis sincera, nova et incorrupta esse debent, ut aqua baptismatis, et nova lege immutati, exspoliemus nos veterem hominem, cum actibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
raonis qui sedebat insolio enus. usq
ad pͥmogenitum captiue que erat ĩ
carcere: ⁊ omne pͥmogenitum iumẽ¬
torum. Uñ clamor magnus ortus ẽ
megypto. Nocatisq pharao moyse ⁊
aaron nocte: ait. Ite sacrificate dño
sicut dicitis: ⁊ euntes benedicite mͥ.
Quid enim ꝑ pͥmogenitũ pharaoriiᷤ.
nisullud pͥmum ⁊ maximum pec¬
catum. quo inparadiso p̾mus ħo
deceptus ẽ intelligamus: Quod qͥa
magnam stragem dedit. mundo:
ideo magno suscepto triumpho. qͣsi
rex insolio pharaonis sedere descri¬
b̾itur. Captiuam u̾o que incarcere
erat: multitudinem animarum
que in inferno ꝓpter peccatum ori¬
ginale tenebantur. intelligere debe¬
mus.At u̾o ꝑ ancillam que ẽ ad mo¬
lam⁊ omnem hominum multitu¬
dinem huic laboriose uite seruien¬
tem. ⁊ quasi molam. dierum. men¬
sium ⁊ annorum iotam uoluente:
intelligere uoluit. Horumauͭ om¬
quia ñ solum uiuentium. uerum
etiam mortuorum. ⁊ nondum na¬
torum originalia peccata suo sagui¬

Expanded text:
solio ejus, usque ad primogenitum captivae, quae erat in carcere, et omne primogenitum jumentorum. Unde clamor magnus ortus est in Aegypto, vocavitque Pharao Moysen, et Aaron nocte, et ait: Ite, sacrificate Domino, sicut scitis, et euntes benedicite mihi. » Quid enim per primogenitum Pharaonis, nisi illud primum, et maximum peccatum; quo in paradiso primus homo deceptus est, intelligamus? Quod quia maximam stragem dedit mundo, ideo magno suscepto triumpho, quasi rex in solio Pharaonis, sedere describitur. Captivam vero, quae in carne erat, multitudinem animarum, quae in inferno propter originale peccatum tenebantur, intelligere debemus. At vero per ancillam, quae est ad molam, omnem hominum multitudinem huic laboriosae vitae servientem, et quasi molam dierum, mensiune et annorum rotam volventem intelligere voluit. Horum aquia non solum viventium, verum et mortuorum, et nondum natorum originalia peccata suo sangui
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur. Et merito quidem nulla her¬
batingitur sanguine xp̃i: nisi ea que
nascitur inxp̃o. Sola enim eccł̃ia inxͦ
nascitur.⁊ renascitur: sola eccłia in xͦ
fundatur. Hec ẽ gͥ ysopus: que tingit¬
⁊ spargit sanguinem xp̃i.Unde ñ in¬
merito fasciculus d̃r: qm̃ multos in se
git: qm̃ sc̃a eccłia. ⁊ int̾ius ⁊ ext̾ius hoc
sanguine munitur.Est eniminli¬
mine. icd̾ in introitu domus: in ore
uidelicet. unde suꝑ utrumq postem
asꝑsus.⁊ animam ⁊ corpꝰ sc̃ificat. Nd̃
aũ p̾cipit ut nullus usq mane ostiũ
domus egrediatur: ut fideliter usq
infinem in sc̃a eccłia habitemus sig¬
nifitare uidetur. Extra qͦm qui inuen¬
tus sũro: simulcum egyptiis dño iu¬
bente ꝑibut.
actum ẽ. aũ innostis medio ꝑ¬

Expanded text:
in Christo nascitur, et merito, quia nulla herba tangit sanguinem Christi, nisi ea quae nascitur in Christo; sola enim Ecclesia in Christo nascitur, et renascitur, sola Ecclesia in Christo fundatur. Haec est ergo hyssopus, quae tangit et spargit sanguinem Christi, unde non immerito fasciculus dicitur, quoniam multos in se git, quoniam sancta Ecclesia interius et exterius hoc sanguine munitur. Est enim in limine, id est in introitu domus, in ore videlicet, unde super utrumque postem aspersus et animam et corpus sanctificat. Quod autem praecipit, ut nullus usque mane ostium domus egrediatur, ut fideliter usque in finem in sancta Ecclesia habitemus, significare videtur, extra quam qui inventus fuerit, simul cum Aegyptiis, Domino jubente peribit. « Factum est autem in noctis medio
Abbreviated transcription (Latin):
econtra sinceritatem ⁊ ueritatem ap¬
pellat. Iubemur gͦ septem diebꝰ ati¬
ma comedere:quatinus omni tempe
quo uiuimus. ⁊ in hoc mundo sum
sinceritatis ⁊ ueritatis alim̃tis nutri¬
amur: ut ñ regnet peccatum in nr̃o
mortali corpore. neq carnis concupis¬
centiis seruiamus.Nam quia in sep¬
tem diebꝰ factus ẽ mundus. ⁊ in septẽ
uoluitur atq consistit: ideo frequẽ¬
ter omne tempꝰ in septem diebꝰ in¬
telligitur. In die inquit pͥma. ñ erit
fermentatum indomibꝰ ur̃is. pͥma
namq huius sollempnitatis ẽ: qͦ
tiens ad participandam xp̃i carnem
⁊ sanguinem accedimus Cum gͥ õ
tempore in sinceritate ⁊ ueritate ui¬
uere debeamus: eo maxime die fer¬
mentum maliue ⁊ nequitie u do¬
mib nr̃is eẽ ñ debet: quo xp̃i carnẽ
⁊ sanguinem sumimus. Mundem᷑
gͥ hac die ab omni peccato: ne in¬
dligne xp̃i carnem suscipiamus.
Qui enim manducat ⁊ bibit indig¬
ne: iudicium sͥ manducat ⁊ bibit.
hoc ẽ enuim quod ait. Quicumq co¬

Expanded text:
contra sinceritatem et veritatem appellat. Jubemur ergo septem diebus azyma comedere, quatenus omni tempore, quo vivimus, et in hoc mundo sumus sinceritatis et veritatis alimentis nutriamur, ut non regnet peccatum in nostro mortali corpore, neque carnis concupiscentiis serviamus. Nam quia septem diebus factus est mundus, et septem volvitur, atque consistit, ideo frequenter omne tempus in septem diebus intelligitur. In die, inquit, prima non erit fermentum in domibus vestris. Prima namque hujus solemnitatis dies est, quoties ad participandam Christi carnem, et sanguinem accedimus. Cum ergo omni tempore in sinceritate et veritate vivere debeamus, eo maxime die omne fermentum malitiae et nequitiae in domibus nostris esse non debet, quo Christi carnem et sanguinem sumimus. Mundemur ergo hac die ab omni peccato, ne indigne Christi carnem suscipiamus. « Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . » Hoc est enim quod ait: « Quicunque co
Abbreviated transcription (Latin):
tua sunt omnia pͥmogenita in terra
egypti: qm̃ originale peccatum ꝑ
uniũsum mundum iominibꝰ illis
ꝑiit. qui credidunt ⁊ baptizati sunt.
Ut peccatum quod ꝑ lignum concu¬
piscentie cepit: ꝑ crucis lignum destry¬
eretur. Quot enim sunt homines: tot
sunt ⁊ originabapeccata. Omnis ħo eni
cum eo nascitur. Quod quidem nisi¬
xp̃i sanguine ⁊ aqua baptismatis de¬
leriñ potuit Merito aũ ab homine
usq ad pecus omnia pͥmogenita fe¬
runtur: qm̃ sine ꝑsonarum acceptiõe
in omni gente. in omni sexu. in omni
etate omnia peccata originalia destrr¬
untur. Omnis enim quicumq in¬
uocauerit nom̃ dñi: saluus erit. fe¬
cit aũ dominꝰ iudicia sua in cunctis
diis egypti. qm̃ enis morte int̾ueni¬
ente infernus expoliatur÷ templa
gentium. deorum cultura ⁊ religio
abhominatur.

Expanded text:
tua sunt omnia primogenita in terra tua sunt omnia primogenita in terra Aegypti, quoniam originale peccatum, per universum mundum in omnibus illis periit, qui crediderunt, et baptizati sunt, ut peccatum, quod per lignum concupiscentiae coepit, per lignum crucis destrueretur. Quot enim sunt homines, tot sunt et originalia peccata; omnis enim horum cum eo nascitur, quod, nisi Christi sanguine, et aqua baptismatis deleri non potuit. Merito autem ab homine usque ad pecus omnia primogenita feriuntur, quoniam sine personarum acceptione, in omni gente, et in omni sexu, et in omni aetate omnia peccata originalia destruuntur. « Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . » Fecit autem Dominus judicia sua in cunctis diis Aegypti, quoniam ejus morte interveniente, infernus exspoliatur, templa gentium deorum cultura et religio abominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinos se in hoc mundo ẽẽ cog¬
noscunt. Et isti quidem uiam man¬
datorum currentes: secure ⁊ sine
timore. ut pote bene calciati. suꝑ
serpentes calcant ⁊ scorpiones. Ba¬
culos aũ inmanibꝰ teneant: ut se
ab incurrentibꝰ adu̾sariis defende
ualeant. Habes humilitatem: ba¬
culus ẽtͥ. Hoc enim suꝑbĩa uincis.
habes castitatem: ⁊ hic baculus ẽ.
quo luxuria suꝑatur. S quid mul¬
ta᷑ Quot uirtutes: tot baculos ha¬
bes. Sic gͥ p̃paretur ÷ sic muniatur:
sic armetur. qui has carnes comede
uenit. Citoaũ ⁊ festinantes comede¬
tis eas: ut cum dominꝰuenerit. iam
pleni ⁊ saturati sitis: ne tunc crede
tis. In fide namq suscipienda: nul¬
la mora debet ẽẽ Uigilate itaq qͥa
nescitis diem neq horam.
omne pͥmogenitum int̾ra egỹpti.
ab homine usq ad pecus: ⁊ incun¬
ctis diis egypti. faciam iudicia ego
dominꝰ. Agno etenim immolato:
inclinato capite tradidit sp̃m ÷ mor¬

Expanded text:
peregrinos se in hoc mundo esse cogperegrinos se in hoc mundo esse cognoscunt. Et isti quidem viam mandatorum currentes, secure, et sine timore, utpote bene calceati super serpentes calcant et scorpiones. Baculos autem in manibus teneant, ut se ab incurrentibus adversariis defendere valeant. Habes humilitatem, baculus est tibi? Hoc enim superbiam vincis. Habes castitatem, et haec baculus est, quo luxuria superatur? sed quid multa? Quot virtutes, tot baculos habes. Sic igitur praeparetur, sic muniatur, sic cremetur, qui has carnes comedere venit. Cito autem, et festinanter comedetis eas, ut cum Dominus veniet, jam pleni et saturi sitis, nec tunc credere tis. In fide autem suscipienda, nulla mora debet esse. « Vigilate itaque, quia nescitis diem, neque horam omne primogenitum in terra Aegypti, ab homine usque ad pecus, et in cunctis diis Aegypti faciam judicia, ego Dominus. » Agno etenim immolato, inclinato capite, tradidit spiritum, mor
Abbreviated transcription (Latin):
igne comburetis. Residua enum sunt
que comedi nequeunt: ut ẽ pellis
⁊ ossa. Pellis etenim agni: caro xp̃iẽ
Que quidem qualiter deo unita.
la ossa comedere. uelut dixerim ita
corrodere ualeat: ut qualit̾ añ om̃ia
tempora sit ãpatre genitus. diutissi¬
me si licuerit semꝑq inuestigando
intelligats Sunt autẽ ⁊ alia multa.
que qm̃comedi ⁊ intelligi ñ possunt:
cariratis igne.sideiq ardore combu¬
rantur. Sufficit enun creclere: si no
datur intelligere. plures enim ere¬
dendo qͣm intelligendo has carnes
comedunt. Comedant gͥ qui possunt.
quiuͦ ñ possunt credant: ⁊ caritatis
igne comburant. Sequitur.
ic aũ comedetis
illum Renes ur̃os accingetis.
⁊ calciam̃ta habitis inpedibꝰ⁊ tenen¬
tes baculos in manibꝰ: ⁊ comeditis fe
dñi. Renes quidem accingere ẽ: casti¬
tatis ⁊ continentie cingulo luxuriã
refrenare. Uñ ip̃e dñsait Sint lumbi
hñt: qui quasi alias ꝑegre parati.

Expanded text:
igne comburetis . » Residua enim sunt, igne comburetis . » Residua enim sunt, quae comedi nequeunt, ut est pellis et ossa. Pellis etenim agni caro Christi est, quae quidem qualiter Deo unita, la ossa comedere, vel ut ita dixerim corrodere valeat, ut qualiter ante omnia tempora sit a Patre genitus diutissime si licuerit, semperque invesintelligat? Sunt autem et alia multa, quae quoniam comedi et intelligi non possunt, charitatem fideique ardore comburantur. Sufficit enim credere, si non datur intelligere. Plures enim credendo quam intelligendo has carnes cqui vero non possunt, credant, et charitatis gne comburant. Sequitur: « Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis, et calceamenta habebitis in pedibus, tenentes baculDomini . » Renes quidem accingere est castitatis et continentiae cingulo luxuriam refrenare. Unde ipse Dominus ait: « Sint lumbi habent, qui quasi alio pergere parati,
Abbreviated transcription (Latin):
ait: deus ẽ. Pedes u̾o qui t̾ram tang̃t.
eius carneni significant: que de t̾ra¬
assumpta ẽ. Quid u̾o ꝑ intestina. nisi
rant ⁊ quia ⁊ d̾m ⁊ hominem eum¬
ẽẽ credunt: ⁊ quecunq de eoscͥpta
sunt. digne fideliterq suscipiunt.
Non sufficit. si ⁊ d̾m ⁊ hominem eum¬
eẽ credamus: nsi intestina quoq ei
suscipientes:⁊de uirgine natum ⁊
circumcisum. ⁊ ueraciter passum. ⁊
die t̾cia resurrexisse. ⁊ cetera que dee
sunt scͥpta indubitanter crediderimꝰ
Uñ ⁊ subditur. Nec remanebit ex
eo qcqͣmusꝙ mane. Om̃ia sumantur:
omnia credantur: nicħ de hoc agno
remaneat: qd̃ in fidei pestore ñ clau¬
datur. Mane aũ uite huius finis in¬
telligitur: qͣndo xp̃c sol iusticie appa¬
rebit. en fugatis tenebris. nox istt̾iut
ñerit. Tunc aũ ñ erit tempꝰ conu̾ten¬
cliz uel agni carnes comedendr.: quia
qͥ tc̃ creclere incipient ÷ cum fatuis
uirginibꝰ audient. Amen dico uobis:
nescio uos. Siquid residuumfu̾it:

Expanded text:
s est; pedes vero, qui terram tangunt, ejus carnem significant, quae de terra sumpta est. Quid vero ejus intestina, nisi rant, qui et Deum et hominem esse credunt, et quaecunque de eo scripta sunt digne fideliterque suscipiunt. Non enim sufficit, si et Deum et hominem esse credamus, nisi intestina quoque suscipientes, et de virgine natum, et circumcisum, edie tertia surrexisse, et caetera, quae de eo scripta sunt, indubitanter crediderimus. Unde subditur: « Nec remanebit ex eo quidquam usque mane . » Omnia sumantur, omnia credantur; nihil de hoc agno remancat quod in fidei pectore non claudatur. Mane autem vitae hujus finis intelligitur, quando Christus sol justitiae apparebit, et fugatis tenebris nox ulterius non erit. Tunc autem non erit tempus convertendi, vel agni carnes comedendi, quia qui tunc credere incipient, cum fatuis virginibus audient: « Amen dice vobis, nescio vos . » -- « Si quid residuum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ixit quoq: dñs ad moysen ⁊¬
aaron. int̾ra egypti.Mensis
iste nob̾ pͥncipium menlium: pͥmꝰ
erit in mensibꝰ anni Mensis iste inqͥt
aliorum mensium pͥncipium ẽ: qͥ
apud nos martius uocatur. Hic autẽ
sit nob pͥmus. id ÷ maximus ⁊ p̾nci¬
palis in mensibꝰ anni: qm̃ maiora
in hoc mense qͣm in ceteris fiuint sacͣ¬
menta. Ioquimini ad uniu̾sum ce¬
tum filiorum isrł:⁊ dicite eis. Deci¬
madie mensis huius: tollat unus

Expanded text:
nus ad Moysen enus ad Moysen eAaron in terra Aegypti: Mensis iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. » Mensis, inquit, iste aliorum mensium principium est, qui apud nos Martius vocatur. Hic autem sit vobis primus, id est maximus et principalis in mensibus anni, quoniam majora in hoc mense, quam in caeteris, fiunt sacramenta. « Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima
Abbreviated transcription (Latin):
cet: suꝑuis expositum ẽ. Faciluis ẽ aũ
illuc reu̾̃ti: qͣm eadem it̾um replicare.
Nitq: moyses uir magnus ualde in
t̾ra egypti coram seruis pharaonis. ⁊
onini populo. Magnus quidem fuit
in u̾bis÷ magnus inmiraculis: ma¬
gnus inconstantia: ⁊ ideo magnus:
quia xp̃i siguram gerebat. Et ait ad
pharcionem. Media nocte in gredi
ar megyptum. ⁊ morietur omne
aprimogenito pharaonis qui sedet
insolio eius. usq ad pͥmogenitum
ancille que ẽ ad molam: ⁊ om̃ia
pͥmogenita iumentorum. Descen¬
dentq: omnes serui tuusti ad me:
⁊ adorabunt medicentes. egredere
tu ⁊ omnis populus qui subiectus
ẽ t̾. Hec aũ insequentibꝰ exponemꝰ:
eo uidelicet loco. uͥ complebuntur¬
Dost hec inquit egrediemur. Et ex¬
iuit apharaone iratus minis. Bona
ira qua suꝑbia uncitur: stulticia
suꝑatur. ⁊ cor impenitens ad peni¬
tentiam qͣmuis inutilem reuocat᷑.
⁊ dei ppłs de seruitute grauissima
lib̾atur.

Expanded text:
cet superius expositum est; facilius est autem cet superius expositum est; facilius est autem illuc reverti, quam iterum eadem replicare. Fuitque Moyses vir magnus valde in terra Aegypti coram Pharaone et omni populo. Magnus quidem fuit in verbis, magnus in miraculis, magnus in constantia, et ideo magnus, quia Christi figuram gerebat. Et ait ad Pharaonem: « Media nocte ingrediar in Aegyptum, et morietur omne a primogenito Pharaonis, qui sedet in solio ejus usque ad primogenitum ancillae, quae est ad molam, et omnia primogenita jumentorum . . . . . Descendentque omnes servi tui isti ad me, et adorabunt me dicentes: Egredere tu, et omnis populus, qui subjectus est tibi. » Haec autem in sequentibus exponemus, eo videlicet loco, 58 ubi complebunPost haec egrediemur. Et exivit a Pharaone iratus nimis. » Bona ira, qua superbia vincitur, stultitia superatur, cor impoenitens ad poenitentiam, quamvis inutilem revocatur, et Dei populus de servitute gravissima liberatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs der: illum sequens quiait. Qui
sequitur me ñ ambulat inteneb̾s:¬
pharao moysen ⁊ aaron: dixitq eis.
ut cetera relinquentes. cum filiis irẽt
sac̾ficare dño. Noluitq moyses sine
gregibꝰ ire: ne quid sͥ fortasse in sacͥfi¬
cio deeẽt. Dixito pharao. Recede ame:
⁊ caue ne ultra uideas faciem meam.
Quo cunq die apparueris mͥ: morie¬
ris. At ille ait. Ita fiat ut locutus es.
Non uidebo ultra faciem tuam.
Quidenim ẽ hoc qd̃ dicit moyses. ñ
uidebo ultra faciem tuam: postea
ẽ S quia frequent̾ in sacro eloquio.
uidere misereri significat: sic accipi
potest. acsi diceret. Nonuidebo ultͣ
faciem tuam÷ ñ ultra miserebor
una plaga tangam pharaonem
⁊ egỹptum: ⁊ pꝰt hec dimittet uos. ⁊
exire compellet. Dices gͦ omni populo:
ut postulet uir ab amicosuo.⁊mu
lier auicina sua. uiasa argentea ⁊ au¬
rea. Dabit aũ dominꝰ grãm ppło suo:
coram egyptiis. Hoc aũ quid signifi¬

Expanded text:
populus Dei, illum sequens, qui ait: « Qui populus Dei, illum sequens, qui ait: « Qui sequitur me, non ambulat in tenebriPharao Moysen et Aaron, dixitque eis, ut caetera relinquentes cum filiis irent sacrificare Domino, noluitque Moyses sine gregibus ire, ne quid sibi forte in sacrificio deesset. « Dixitque Pharao: Recede a me, et cave ne ultra faciem meam videas: quocunque die apparueris mihi, morieris: At ille ait: Ita fiet, ut locutus es: non videbo ultra faciem tuam. » Quid est hoc, quod dicit Moyses: Non videbo ultra faciem tuam? postea eo. Sed quia frequenter in sacro eloquio videre, misereri significat, sic accipi potest, ac si diceret: Non ultra videbo faciem tuam, non ultra miserebor  plaga tangam Pharaonem et Aegyptum, et post haec dimittet vos, et exire compellet. Dices ergo omni populo, ut postulet vir ab amico suo, et mulier a vicina sua vasa argentea et aurea; dabit autem Dominus gratiam populo suo coram Aegyptiis. » Hoc autem quid signifi
Abbreviated transcription (Latin):
luum: nec mouit se de loco in quo
erat. Ubicumq aũhabitabant
filii isrł: lux erat. Eice qui regem
sequuntur tenebrarum: qui toci¬
ens admoniti ⁊ flagellati qui tot
signa ⁊ miracula uidentes ⁊ adhuc
indurato corde inmalicia ꝑseuerãt:
tenebris inuoluti nicħ uident. ⁊ qͣsi
lapicdes immobiles ꝑmanent:ut
saltem ꝑ tenebras exteriores. cordis
sui cecitatem intelligant. De his
enim tenebris apłs ait. Fiuistis enĩ¬
aliqͣndo tebrer nunc aũ lux indño
qui odit fr̃em suũ homicida ẽ: ⁊ in
nere intenebris: uitiis expulsis seqͣt᷑
lucem. Ltem udelicet que ait. Ego
sum lux mundi. S quia moyses sig¬
nificabat xp̃m: manus eius que mn
celum extenditur. xp̃i manus in cru¬
ce extensas significare potest.Nam ⁊ in
xp̃ipassione tribꝰ horis tenebre tacte
sunt: ut merito in his tribꝰ diebus
tres illas horas significatas fuisle in¬
telligamus. Has aũ tenebras ñ patit᷑

Expanded text:
suum, et movit se de loco in quo suum, et movit se de loco in quo erat. Ubicunque autem habitabant filii Israel, lux erat. » Ecce qui regem sequuntur tenebrarum, qui toties admoniti et flagellati, qui tot signa et miracula videntes, adhuc indurato corde in malitia perseverant, tenebris involuti, nihil vident, et quasi lapides immobiles permanent, ut saltem per tenebras exteriores cordis sui caecitatem intelligant. De his enim tenebris Apostolus ait: « Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; qui odit fratrem suum, homicida est, et in nere in tenebris, vitiis expulsis, sequatur lucem, lucem videlicet, quae ait: « Ego sum lux mundi . » Sed quia Moyses significat Christum, manus ejus, quam in coelum extendit, Christi manus in coelo extensas significare potest, nam et in Christi passione tribus horis tenebrae factae sunt, ut merito in his tribus diebus tres illas horas significatas fuisse intelligamus. Has autem tenebras non patitur
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. ut auferat ame mortem
si senseris locustarum exercitum
deuorare t̾ram tuam⁊ si senseris
luxuriam.auaritiam. discordiã.
concupiscentiam. fornicationem.
ingliuuem.ebrietatem. uanam
gloriam.iram. ⁊ cetera his similia
que ꝑ locustas intelliguntur. ua¬
stare ⁊ dispdere carnem tuam:¬
curre festinus: curre ad moysen: dep̾¬
care xp̃m. ut t̾ partat ⁊ ut tͥ peccatã
dimittat. S noli cor tuum posteai¬
durare cum pharaone: ne ⁊ tu peas
ad similitudinem pharaonis. dudi
auento eleuate.⁊ in mare rubrum
ꝓieste ꝑierunt: hoc ẽ intelligere. qd
uicia ⁊ maligni sp̃s qui ppłm iam
penrtentem. ⁊ se peccasle confitente
pͥus ꝑsequebantur: xp̃o iubente in
baptismate omnino delentur. Et
indurauit dominꝰcor pharaonis.
nec dimisit filios isrł.
⁊ sint tenebre suꝑ t̾ram egypti. tam
dense ut palpariqueant. Extendit
moyses manum incelum: ⁊ facte
tenebre horribiles inuniũsa t̾ra e¬
gypti. Tribꝰ diebꝰ nemo iudit frẽm

Expanded text:
um, ut auferat a me mortem si senseris locustarum exercitum devorare terram tuam: si senseris luxuriam, avaritiam, discordiam, concupiscentiam, fornicationem, ingluviem, ebrietatem, vanam gloriam, iram, et caetera his similia, quae per locustas intelliguntur, vastare, et disperdere carnem tuamcurre festinus, curre ad Moysen, deprecare Christum, ut tibi parcat, ut tibi peccatum dimittat. Sed noli cor tuum postea indurare cum Pharaone, ne et tu pereas ad similitudinem Pharaonis. Audi a vento elevatae, et in mare Rubrum projectae perierunt, hoc est intelligendum, quod vitia, et maligni spiritus, qui populum jam poenitentem, et se peccasse confitentem prius persequebantur, Christo jubente, in baptismo omnino delentur. « Et induravit Dominus cor Pharaonis, nec dimisit filios Israelet sint tenebrae super terram Aegypti, tam densae, ut palpari queant. Extendit Moyses manum in coelum, et factae sunt tenebrae horribiles in universa terra Aegypti tribus diebus. Nemo vidit fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
poste agni sanguinem suscipientes.
⁊ore ⁊ corde ip̃ius carnes comedenteᷤ:
totos se intus ⁊ extra. dño dedicauer̃t.
Sequitur. Habebitis aũ hanc diem
inmonimentum: ⁊ celebrabitis eam
sollempnem dño. in generatiomibus
uris. culto sempit̾no. Sic enim dñs
hoc facite inmeam commemora¬
tionem. cum de hoc sacrificio loqͦret᷑.

Expanded text:
poste Agni sanguinem suscipientes, et ore et corde ipsius carnes comedentes, totos se intus et foris se Domino dedicaverunt. Sequitur: « Habebitis autem hanc diem in monumentum, et celebrabitis eam solemnem Domino in generationibus vestris cultu sempiterno. » Sic enim Dominus Hoc facite in meam commemorationem , » cum de hoc sacrificio loqueretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm. Qd̾ aũ serotina ñ sunt lesa.
posterioris ⁊ xp̃ian ppłi salutem
significare potest.
monitus sicut pͥus noluis¬
set dimittere ppłm. cumq moyseᷤᷤ
ẽẽ uenturas. ⁊ ille contempsisset:
extendit moyses uirgam. suꝑ t̾ram
egypti: ⁊ dominꝰ induxit uentum
urentem tota illa die ⁊noste. Et
mane facto uentusurens leuauit
locustas: que ascenderunt super
uniu̾sam tr̃am egypti: oꝑuerunt¬
q eam. uastantes omnia. Deuora¬
ta ẽ gͥ herbat᷑re: ⁊ quicquid po¬
morum gͣndo reliquerat. Quid enĩ
ꝑ locustas. que quasi imꝑatorum
agmina semꝑ facto exercitu cuncta
uastantes incedunt ⁊ nisi uitiorũ ⁊
malignorum sp̃uum multitudi¬
nem intelligumiᷤᷤ ꝰ has aũ uentus

Expanded text:
d autem serotina non sint laesa, d autem serotina non sint laesa, posterioris et christiani populi salutem significare potest. monitus, sicut prius, noluisset dimittere populum; cum Moyses esse venturas, et ille contempsisset, « extendit Moyses virgam super terram Aegypti, et Dominus induxit ventum urentem tota illa die, et nocte, et mane facto ventus urens levavit locustas, quae ascenderunt super universam terram Aegypti, operueruntque eam, tur herba terrae, et quidquid pomorum grando reliquerat. » Quid enim per locustas, quae quasi imperatorum agmina, facto exercitu, cuncta vastantes incidunt, nisi vitiorum et malignorum spirituum multitudinem intelligamus? Has
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quotiens uolo te suꝑo: ⁊ suꝑato
uires it̾um resumere ꝑmitto. Et
narretur m̃eum nom̃ in omni t̾ra:.
eui omnis ẽ obediens creatura ⁊
cuius miraculorũ ñ ẽ numerus :
cui nemo impune resistere ua¬
let ÷ qui ꝑ ranas ⁊ muscas ñ minꝰ
qͣm ꝑfulgura uinco: qui ad reges
⁊ pͥncipes suꝑandos. ñ armatos mi¬
litess locustas ⁊ culices mando. Mi¬
sito pharao ⁊ uocauit moysen
⁊ aaron: ⁊ dixit eis. peccauietiã
nunc. Dominꝰ iustus redlens mͥ se¬
cundum oꝑa: ⁊ iuxta meapeccata¬
me puniens. Ego ⁊ ppłs m̃s impii:
quibꝰ totiens dominꝰ miseretur. ⁊ nõ
cognoscimꝰ. Orate dñm ut desinant
tonitrua. c gnͣdo. ce dimittã uos: &e
neqͣqm ħ ultra maneatis. Felix ẽẽs pha¬
rao. si hãc sententiã tenusses: si siẽ diciꝰ
ita fecisses: si col ult̾ius ñ indurasses.
Orauitq moyses ad dnmr:. ⁊ cessauit
grando. Induratum ẽ gͥ cor phara¬
onis. ⁊ seruorum eius: ⁊ ñ dimisit

Expanded text:
t quoties volo, te supero, et superatum t quoties volo, te supero, et superatum vires iterum sumere permitto, ut narretur nomen meum in omni terra, cui obediens est omnis creatura, cujus miraculorum non est numerus, cui nemo impune resistere valet, qui per ranas et muscas non minus quam per fulgura, qui ad reges et principes superandos non armatos milites, sed locustas et culices mando. « Misitque Pharao, et vocavit Moysen et Aaron, et dixit eis: Peccavi etiam nunc; Dominus justus, reddens mihi secundum opera, et juxta peccata puniens; ego et populus meus impii, quibus toties Dominus miseretur, et non cognoscimus: orate Dominum, ut desinant tonitrua, et grando, et dimittam vos, et nequaquam ultra hic maneatis. » Felix esses Pharao, si hanc sententiam terminasses, si sicut dicis ita fecisses, si cor ulterius non indurasses. Oravitque Moyses Dominum, et cessavit grando. « Induratum est ergo cor Pharaonis, et servorum ejus, et non dimisit
Abbreviated transcription (Latin):
geliseuis in inferno p̃parata expo¬
nebant. Fulgura aũ discurrentia
tunc mittebant: qñ quasiigniti
iaculis. sententiis scͥpturarum.ui¬
cia ⁊ malignos spiritus in humanis
pectoribꝰ int̾ficiebant. Cum quibꝰ ⁊
ignis mixtus ferebatur: quia signoꝵ
⁊ miraculorum fulgor eorum p̃di¬
cationem sequebatur. Ut qui uerb
credere nolebant: saltem miraculorũ
igne ⁊ splendore illuminati. t̾riti ⁊
corde conpuncti ad dnm conũt̾ent᷑.
Peunt aũomnia que foris sunt:
quia quicumq ascõrum fide ⁊ cõ¬
sortio separati.extra eccl̃iam inuen¬
ti fuerint. iniudicio ꝑ ibunt. Unde
⁊ moyses congͤgari omnia p̃cipit:
ne forte doctorum incuria ⁊ negli¬
gentia foris manentia ꝑeant. Qd̃
autẽ ait. iccirco quidem posin te
ut ostendam inte fortitudinem
meam. ⁊ narretur nom̃ meum in
omni terra: sic ẽ accipiendum ac
sidiceret.Ioeo tuam duriciam pa¬
tior. ideo tibi tociens parco: ut ꝑ te
mea fortitudo demonstretur: qͥ¬

Expanded text:
gelis ejus in inferno praeparata expogelis ejus in inferno praeparata exponebant. Fulgura autem discurrentia tunc mittebant, quando quasi ignitis jaculis, sententiis Scripturarum vitia, et malignos spiritus in humanis pectoribus interficiebant. Cum quibus et ignis mistus ferebatur, quia signorum et miraculorum fulgor eorum praedicationem sequebatur, ut qui verbis credere nolebant, saltem miraculorum igne et splendore illuminati, territi, et corde compuncti ad Dominum converterentur. Pereunt autem omnia, quae foris sunt, quia quicunque a sanctorum fide, et consortio separati, extra Ecclesiam inventi fuerint, judicio peribunt. Unde et Moyses congregari omnia praecipit, ne forte doctorum incuria et negligentia foris manentia pereant. Quod autem ait: « idcirco posui te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et narretur nomen meum in omni terra; » sic est accipiendum, ac si diceret: Idcirco tuam duritiam patior, ideo toties tibi parco, ut per te mea fortitudo monstretur, e
Abbreviated transcription (Latin):
num sunt stulti ad sapientes: qd̃ u¬
menta ad homines. Malefici u̾o ꝑpt᷑
uulnera coram moyse stare ñ pote¬
rant: quia sicut lepsi. ⁊ xp̃i uisione
indigni: extra castra expulsi. inscori
cnuitate. ñ habitabunt. Indurauit¬
q dominꝰ cor pharaonis: ⁊ ñ climi¬
equitur aũ septima plaga:
inquasicut ⁊ incet̾is monetur
pharao dimittere ppłm. ¶d si facere
contempserit: minatur dominꝰ se
immittere omnesplagas suꝑ eum ⁊t
S suꝑ ppli enus ⁊ ⁊ pluere granclinem
multamnimis: qualisñ fuit me
ea que foris sunt. intus congregent᷑.
ne moriantur. Qdẽ aũ qͦd moyses pr
ammonet pharaonemdimittere
ppłm ⁊ deinde omnẽ plagam pͥus¬
qͣm fiat ei denuntiat: nisi quia ⁊
discipuli quos aaron significabat.
pͥus ppłm ad penitentiam uocabãt.
deinde mala futuri seculi. ⁊ infer¬
nos cruciatus. eis denuntiabant ⁊
Quasi enim grandinem suꝑ eos plu¬
ebant: qñ tormenta diabolo ⁊ an¬

Expanded text:
nim sunt stulti ad sapientes, quod junim sunt stulti ad sapientes, quod jumenta ad homines. Malefici vero propter vulnera coram Moyse stare non poterant, quia sicut leprosi, et Christi visione indigni, extra castra expulsi, in sanctorum civitate non habitabunt. « Induravitque Dominus cor Pharaonis, et non dimiSequitur autem sexta plaga, in qua sicut et in caeteris monetur Pharao dimittere populum; quod si facere contempserit, minatur Dominus se immittere omnes plagas super eum, et super populum ejus, et pluere grandinem multam nimis, qualis non fuit in ea, quae foris sunt, intus congregentur, ne moriantur. Quid est autem, quod Moyses prius admonet Pharaonem dimittere populum, deinde omnem plagam, priusquam fiat, ei denuntiat? Nisi quia etdiscipuli, quos Aaron significabat, prius populum ad poenitentiam vocabant, deinde mala futuri saeculi, et infernos cruciatus eis denuntiabant? Quasi enim grandinem super eos pluebant, quando tormenta diabolo, et an