comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec equalitas nec inequalitas conside¬
tatur s in eo quod ꝑsone sunt unius ds̃. ima
natura. una substantia. sunt sibi coeqͣles. &
consubstantiales. Quãuis gͦ filius sit de pa¬
tre ñ tam̃ ẽ postioi patre uł inferier. s coct᷑¬
nus coomipotens Sic et sp̃c scs. cum sit a pat̾
ce filio. nequaꝙͣ minor ẽ ut post̾iar. s consub¬
stantialis. coet̾nus et coom̃ipotens.
¶ orandum quia ꝑsona multiplicit dicit᷑
Stst enimꝑsona substantra rationalis in¬
duudua. ut quislib hõ. In rethorica ũ dicitur
ꝑsona quid̃q ꝓpt̾ certum dictum uł factũ
in controu̾sia ducitur: In gͣmatica autẽ. sic ꝑ¬
sona desctibitur. ꝑ sona ẽ. qui loquitur ad aliũ
Cumgͥ euenit quod idem homo loquitur ad
alium. ⁊ in eum dirigitur locutio. & de eo fit
locutio. tunc una et eadem ros t̃ pͥma ⁊ sccd̾a.
& tercia ꝑsona. nec tamen pͥma e su t̾cia uł¬

Expanded text:
nec aequalitas, nec inaequalitas consideratur, sed in eo quod personae sunt unus Deus, una natura, una substantia, sunt sibi coaequales et consubstantiales. Quamvis ergo Filius sit de Patre, non tamen est posterior Patre vel inferior, sed coaeternus, coomnipotens. Sic et Spiritus sanctus, cum sit a Patre et Filio, nequaquam minor est vel posterior, sed consubstantialis, coaeternus et coomnipotens. Notandum quia persona multipliciter dicitur. Est enim persona substantia rationalis individua, ut quilibet homo. In rhetorica vero dicitur persona, quicunque propter certum dictum vel factum in controversiam ducitur. In grammatica autem sic persona describitur: Persona est qui loquitur ad alium, untur. Cum igitur evenit quod idem homo loquitur ad alium, et in eum dirigitur locutio, et de eo fit locutio, tunc una et eadem res est prima et secunda et tertia persona, nec tamen prima est secu
Abbreviated transcription (Latin):
liũ gemut. ñ uoluntate. noq necessitate s
natura. Gregoriꝰ.xͦx.iii. ͫͦ iob. In eo quod pat̾
ꝑfectum u̾bũ gemut locutꝰ ẽ: in eo quod scm¬
ꝑ gignit loquitur. filius di uingenitus. pro
ꝑfectione natus dicitur. ꝓ et̾nitate semꝑ na¬
Dĩ quippe ante suum factum locutio. ipsiꝰ
sui facti ẽ immutabilis tatio. que ñ habet
sonum strepentẽ. & tͣnseuntẽ. s inde sẽpit̾¬
ne manentẽ. ⁊ temꝑalit̾ oꝑantẽ. Auõ. deu̾¬
sẽꝑ ⁊ sñ initio genitum nouimꝰ. ita filiũ sẽꝑ
⁊ sñ initio ex patre gemitũ ꝯfitem᷑. Nec ali¬
scm̃ euam a filio ꝓcedẽ: qd̾ apłs ait. Misit d̃s
sp̃m filii sui in corda nr̃a. E cum resurrexis.¬
set & apparuisset discipulis. insufflauit

Expanded text:
lium genuit, non voluntate neque necessitate, sed natura. » Gregorius XXIII in Job: « In eo quod Pater Verbum perfectum genuit, locutus est; in eo quod semper gignit, loquitur, Filius Dei unigenitus pro perfectione natus dicitur, pro aeternitate semper naDe civitate Dei: « Dei quippe ante suum factum locutio ipsius, sui facti est immutabilis ratio, quae non habet sonum strepentem et transeuntem, sed vim sempiterne manentem, et temporaliter operantem. » Ausemper et Sine initio ingenitum novimus, ita Filium semper et sine initio ex Patre genitum confitemur. Nec ali procedere, quod Apostolus ait: Misit Deus spiritum Filii sui in corda nostra . Et cum resurrexisset et apparuisset discipulis, insufflavit
Abbreviated transcription (Latin):
sui nõis errore feda reliquerunt. Inter que
notandum ẽ quod dicitur eugłium iuxta
hebreos quo scł utuntur nararei. ñ int̾ apo¬
criphas. s int̾ eccłiasticas numerandũ hysto¬
rias. nam et ipse sacre scͥpture intp̃ti ihero¬
nimo uisumẽ ex eo pleraq testimonia su¬
mere & ipsum in latinum grecũq sermo¬
ñe tͣnsferre. falsa uͭ eugłia. lucas in sua p̾fa¬
rarei recipiat eccłia. ñ absonum uidetur
eugłium cõpendiose nos reciꝑe. in uno o¬
ꝑe teophili ep̃i. uł taciani. seu ammonii
alexandrini. aut aliꝰ cuiꝰlib ꝯgruo cõponẽ¬
tis ordine unam ex .iiͦii. narrationem
Ad eugłii theologiam sane credendam
tũ ex testimoniis scc̃ꝵ tum ex sentẽ¬
tiis magistroꝵ. breuem p̃ponannis accessũ.
Aleumnꝰ libro .ii. de tͥnitate capitło ix.
Quod semꝑ fuit et semꝑ ẽ aut ingenitũ ẽ aut
Ogenitũ: aut nec ĩgenitũ nec genitũ. Ec st̃ hec tͥa:¬

Expanded text:
sui nominis errore foeda reliquerunt. Inter quae sui nominis errore foeda reliquerunt. Inter quae notandum est quod dicitur Evangelium juxta Hebraeos, quo scilicet utuntur Nazaraei, non inter apocryphas, sed inter ecclesiasticas numerandum historias: nam ipsi sacrae Scripturae interpreti Hieronymo visum est ex eo et pleraque testimonia sumere, et ipsum in Latinum Graecumque sermonem transferre. Falsa vero Evangelia Lucas in sua praefazaraei, recipiat Ecclesia, non absonum videtur, Evangelium compendiose, nos recipere in uno opere Theophili episcopi, vel Taciani, seu Ammonii Alexandrini, aut alius cujuslibet, congruo componentis ordine unam ex quatuor narrationem. Ad Evangelii theologiam sane credendam tum ex testimoniis sanctorum, tum sententiis magistrorum brevem praeponamus accessum. Alcuinus libro II De Trinitate, capite 11: « Quod semper fuit et semper est, aut ingenitum est, aut genitum; aut nec ingenitu
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs de diuinitate saluatoris scrib̾e. Hinc
eccłiastica narrat hystora. cum a frĩb cog̾e¬
tur ut scrib̾et: tra facturum se respondisse:
siindicto ieunio. in cõmune om̃s d̾m p̃ca¬
rentur. Quo expleto: eructuauit in pͥncipio
apło fusset exortũ. ad eo delectabantur m̃tes
audientium in diuino sermone. ut nulla
sacietas eis inde fieret. Unde marcum enis¬
discipłm exorauerunt. ut que iue p̾dicabat.
ipse scͥpture tͣderet. quo domi forisq in hꝰ ee¬
modi u̾b̃i meditationeb ꝑmanerent. Quod
multum placuit petro. Clemens in sexto
dispositionum libro. ħ ita gesta describit
lucas eam sibi maxime causam eu¬
głi fuisse scribendi. ne pseudo eugłistis
facultas ẽẽt p̃dicandi falsa. qui sub nõie
apłoꝵ conati sunt inducere sectas ꝑfidie.
Deniq nonnulli thome alii bartholomei. qͥ¬
silidis atq appelles quoꝵ unus.ccclxx.ce¬
los. alter inuicem duos contrarios deos in¬
t̃ alia nefanda dogmatirabant eugłia

Expanded text:
initate Salvatoris scribere. Hunc ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si, indicto jejunio, in commune omnes Deum precarentur. Quo expleto, eructavit: In principioapostolo, fuisset exortum, adeo delectabantur mentes audientium in divino sermone, ut nulla satietas eis inde fieret. Unde Marcum discipulum ejus exoraverunt, ut quae ille praedicabat, ipse Scripturae traderet, quo domi forisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Quod multum placuit Petro. » Clemens in Libro IV dispositionum haec ita gesta describit.Lucas, eam sibi maxime causam Evangelii fuisse scribendi, ne pseudoevangelistis facultas esset praedicandi falsa, qui sub nomine apostolorum conati sunt inducere sectas perfidiae. Denique nonnulli Thomae, alii Bartholomaei, qusilides atque Appelles, quorum unus 365 coelos, alter duos invicem contrarios deos inter alia nefanda dogmatizabant, Evangelia
Abbreviated transcription (Latin):
necessarto sp̃mꝑflat. itad̾s pat̾ simul &e se¬
Sapientia dĩ dicitur uerbum. & quia nichil
in substantia nat᷑e sue uisibile. uł corporeũ ẽ.
&e pro eo qd̃ pat̾ ꝑ eam omĩa condidit. uł ius¬
sit. & quia ꝑ illam pat̾ innotuit. Auoꝰ libro
ens ds̃ dicitur. &e ea sapientia sapiens dicit᷑
sine qͣ eum uł fuisse aliqñ uł ẽẽ posse nefas
ẽ credere non participatione sapientie sapieis
dicitur. sic̃ anima que et c̃e. & non eẽ sapieis
potest. s quod ipse genuerit eã. in qua sapi¬
ens dr sapientiã. Idẽ in eodẽ capło .xiͦi. Dg̃¬
causa ẽ. etiam sapientie sue causa ẽ. Nec tn
quã d̾s sine sapientia sua ẽ. Igitur sẽpit̾ne
sapientie sue causa ẽ sempti̾na. Deinde si pa¬
trem eẽ semptinum ind̾o ẽ. nec fuit aliqn
non pat̾. numꝗͣ sine filio fuit. filiꝰ gͥ semper
tͥs ẽ. quia de illo ẽ. & similitudo qr imago ẽ.
s etiam equalitas tanta. ut nec temꝑis in¬
t̾uallum impedim̃to sit. ꝑ eumenĩ condita¬

Expanded text:
necessario Spiritum perflat; ita Deus Pater simul et seSapientia Dei dicitur Verbum, et quia nihil in substantia naturae suae visibile vel corporeum est, et pro eo quod Pater per eam omnia condidit vel jussit, et qens Deus dicitur, et a sapientia sapiens dicitur, sine qua eum vel fuisse aliquando vel esse posse nefas est credere, non participatione sapientiae sapiens dicitur, sicut anima quae et esse et non esse sapiens potest, sed quod ipse genuerit eam, qua sapiens dicitur, sapientiam. » Idem in eodem, capite dcausa quam Deus sine sapientia sua est. Igitur sempiternae sapientiae suae causa est sempiterna. Deinde si Patrem esse sempiternum in Deo est, nec fuit aliquando non Pater, nunquam sine Filio fuit. Filius ergo semper Dei Patris quia de illo est, et similitudo quia imago est, sed et aequalitas tanta, ut nec temporis intervallum impedimento sit. Primogenit
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ. Ieꝵ in argum̃to ante eugłia.
Ib eorum maxime causam qͥ in iħm cre¬
diderant ex iudeis et nequaquam legis um¬
aliis apłis ad gentes eccłiis de iudea quod
p̃dicauerant u̾bo. firmauit scͥpto. ne falsi
minarent erroies Idem in eodem.¬

Expanded text:
ieronymus in Argumento ante Evangelia: « Ob eorum maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam legis umaliis apostolis ad gentes, Ecclesiis de Judaea quod praedicaverat verbo, firmavit scripto, ne falsi minarent errores. » Idem in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
queris incorde habes. & conceptio ipsa sp̃uał
ẽ. uerbum enim qd̾ concepisti sp̃c ẽ ut am¬
ma. sic d̾s genuit filiũ. S tu uerbum gigniᷤ
ex temꝑe d̃s genuit filium sine temꝑe. In
origenis ut dicitur omelia que sic incipit
Uox aquile pulsat aures eccłie. Patre loquen¬
te uerbum suũ. hoc ẽ patre gignente sapien¬
tiam suam. om̃ia frunt. Uñ ꝓpħa. Om̃ia in
sapientia fecisti. Pcedit pat̾ uerbũ. ñ natura
s causa. Audi ipsũ filium dicentẽ. N possũ

Expanded text:
queris, in corde habes, et conceptio ipsa spiritualis queris, in corde habes, et conceptio ipsa spiritualis est: verbum enim quod concepisti, spiritus est ut anima: sic Deus genuit Filium. Sed tu verbum gignis ex tempore, Deus genuit Filium sine tempore. » In Origenis, ut dicitur, homilia quae sic incipit: Vox aquilae pulsat aures Ecclesiae: Patre loquente verbum suum, hoc est, Patre gignente sapientiam suam, omnia fiunt. Unde propheta: Omnia in sapientia fecisti . Praecedit Pater Verbum non natura, sed causa. Audi ipsum Filium dicentem: Non possum
Abbreviated transcription (Latin):
genuisso uł natum ẽc̃ manifestũ ẽ. qm aliꝰ
ẽ pat̾. alius filius alius sp̃c sc̃s. Trmnitas ita¬
q ad ꝑsonas patris & filii et sp̃c sc̃ĩ refertur:
unitas ad naturam et̾ne d̃itatis ꝑtinet. Iu¬
stimanꝰ in edicto ficd̃. In trib subsistentiis
siue ꝑsonis. unam ditatem siue naturam.
&& substantiã. &. uirtutẽ adoramꝰ ꝓpͥetateᷤᷤ
quidẽ seꝑante ditatẽ autem uientes. Itẽ.
Unum e ditas in trib. et tͥaunum in quibꝰ
dĩtas ẽ. aut ut subtiliꝰ dicamus. ipsa tria ẽ
dĩtas. Itẽ. O portet unum dm. unam nat᷑am
siue substantiam. & formam consiteri. & treᷤ
subsistentias p̃dicare: seu tres ꝑsonas. & unã¬
quãq cum sua ꝓpͥetate. Item. Nemo unquã
sistentiȩ sic et tres nature sint sc̃c łnitatis. Ie¬
ronimꝰ in expositione simboli. ad papamlau¬
rentium. Ignis celestis gen̾at ex seipso splen¬
dorẽ lucis: ⁊ ꝓduc̃ uaporẽ & cum sint tͥa m
reb unum sunt in substantia. ita trintas

Expanded text:
sse vel natum esse, manifestum est quoniam alius est Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Trinitas itaque ad personas Patris et Filii et Spiritus sancti refertur, unitas ad naturam aeternae Deitatis pertinet. » Justinianus in Edicto fidei: « In tribus subsistentiis sive personis unam Deitatem sive naturam, et substantiam et virtutem adoramus, proprietates quidem separantes, Deitatem autem unientes. Item: Unum est Deitas in tribus et tria unum, in quibus Deitas est, aut, ut subtilius dicamus, ipsa tria est Deitas. Item oportet unum Deum, unam naturam sive substantiam et formam confiteri, et tres subsistentias praedicare seu tres personas, et unamquamque cum sua proprietate. Item: Nemo unquam  subsistentiae, sic et tres naturae sint sanctae Trinitatis. » Hieronymus in Expositione Symboli ad papam Laurentium: « Ignis coelestis generat ex seipso splendorem lucis, et producit vaporem, et cum sint tria in rebus, unum sunt in substantia, ita Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b̾ exempla humilitatis accipimꝰ. ne tei̾e
discutere suꝑna consilia de alioꝵ uocatiõe
alioꝵq repulsione p̾sumamꝰ. N enim rati¬
onẽ reddidit. s sic dõ placitum dix̾. osten¬
dens quia inuistum ẽe non potest. qd̾ pla¬
cuit iusto: Uñ et inuinea laborantibꝰ mer¬
cedẽ reddens ait. Uolo huic nouissimo da¬
re. sic̃ et t̾. In cunctis gͦ ado dispositis. aꝑta
ratio ẽ occulte iustiua uoluntatis m cxi

Expanded text:
verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione aliorumque repulsione praesumamus. Non enim rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, ostendens quia injustum esse non potest, quod placuit justo. Unde et in vinea laborantibus mercedem reddens, ait: Volo et huic novissimo dare sicut et tibi . In cunctis ergo a Deo dispositis, aperta ratio est occultae justi
Abbreviated transcription (Latin):
bor tͥ pat̾ dñe celi et t̾re. quia abscondistiħ
a sapientibꝰ & prudentibꝰ. & reuelasti ea par¬
uulis. Exultans in sp̃u scõ. de salute humili¬
ũ quibꝰ loquebat᷑. gr̃as agit. & exultat in pa¬
tre. quod apłis aduentus sui aꝑuit. sacͤm̃ta
que ignorauerunt scribe ⁊ pharisei qͥ sͥ sa¬
pientes udebantur. uñ supͣ. Iustificata est
sapientia a filiis sius. Confessio ñ sẽꝑ peniten¬
tiam. s aliquando gr̃aꝵactionẽ significat.
In ħ quod ait pat̾. ostendit se ẽẽ genitũ a
& prudentibꝰ. ñ insipientes &e hebetes. s par¬
uulos .i. humiles opposuit. ut ꝓbaret se tu¬
moiẽ dampnare. ñ acumen scientie. Humi¬
liras enim clauuis scientie. de qͣ alibi dicit.
Tulisti clauem scientie. hoc ẽ humilitatẽ fi¬
dĩ xͥ qua ad diuinitatis ciꝰ agnitionẽ ꝑue¬
iuire pot̾atis. Etiam pat̾. quia sic fuit placi¬
tum ante te. Sensꝰ ẽ. Certe pat̾ ħ fecisti. qͥa
sic placuit ante te .i. tͥ in conspectu tuo. Hiis

Expanded text:
 Domine coeli et terrae, quia abscondidisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Exsultans in spiritu sancto de salute humilium quibus loquebatur, gratias agit et exsultat in Patre, quod apostolis adventus sui aperuit sacramenta, quae ignoraverunt Scribae et Pharisaei qui sibi sapientes videbantur enitentiam, sed aliquando gratiarum actionem significat. In hoc quod ait, Pater, ostendit se esse genitum a et prudentibus, non insipientes et hebetes, sed parvulos id est humiles opposuit, ut probaret se tumorem damnare, non acumen scientiae. Humilitas enim clavis est scientiae, de qua alibi dicit: tis clavem scientiae i, qua ad divinitatis ejus agnitionem pervenire poteratis. Etiam, Pater, quoniam sic fuit placitum ante te. Sensus est: Certe, Pater, haec fecisti, quia sic placuit ante te, id est, tibi in conspectu tuo. His
Abbreviated transcription (Latin):
deber. Mimus aũt quam int̾ duos caritas haberi
ñ pot̾. Nemo enimꝓpͥe ad scipsum caritatẽ hab̾c
dicitur. Ante faciem suam eos mittit. quia u̾ba
ethortationis p̃currunt. per que u̾itas in m̃te
suscipitur: Sepe ꝓsua nequita. p̃dicantium
lingua restringitur. sepe ex subiectoꝵ culpa.
De sua nequitia ait psalmista. Peccatori aitem
dix ds. quare tuenarras iusticias meas: ⁊ assu¬
mis testam̃tũ meũ ꝑ os tuũ: De iuto subiectoꝵ

Expanded text:
debet. Minus autem quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad se ipsum charitatem habere dicitur. Ante faciem suam eos mittit, quia verba exhortationis praecurrunt, per quae veritas in mente suscipitur. Saepe pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur, saepe ex subjectorum culpa. De sua nequitia ait Psalmista: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testimonium meum per os tuum ? De vitio s
Abbreviated transcription (Latin):
pͣue ꝑsuasionis obiciunt. Scorpiones uͦ cauda
nocentes. clam insidiantes sunt illi. qͥ ꝯsũma¬
tas iurtutes uiciare contendunt. Ueruntam̃
in ħ nolite gaudere. quia sp̃c uob̾ subiciunt᷑

Expanded text:
pravae persuasionis objiciunt. Scorpiones vero, cauda pravae persuasionis objiciunt. Scorpiones vero, cauda nocentes, clam insidiantes, sunt illi qui consummatas virtutes vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vob
Abbreviated transcription (Latin):
subiciunt᷑ nob̾ in nomine tuo. Ee ait illis. ui¬
debã satbanan. sic̃ sulgur de celo cadentẽ. Tc̃
uidi quando corruit. Qdꝰ ait sic̃ fulgur caden¬
tẽ. de suꝑnis lapsum significat. & quia deie¬
ctus adhuc tͣnssigurat sein angłm lucis. Defe¬
runt discipłi honorem nomini u̾ s quia adhuc
infirma fide gaudent inuirtutibꝰ. & de signoꝵ
oꝑatione effertint᷑. & exemplo t̾rentur. & ad
humilitatẽ retiocantur. ut agnoscant se t̾rȩ¬
renos si suꝑbierint humiliandos. recordando
diabolum eiectũ. ob suꝑbiã de celo. Ecce dedi
uob̾ potestatẽ calcandi suꝑ serpentes. ⁊ sccepi¬
ones.⁊ supͣ omnẽ uirtutẽ inimici:⁊ nicħ uob
nocebit. Per serpentes ⁊ scorpiones omne geuꝰ
nificat quamuis ad litt̾am possit accipi. Paulꝰ
etenĩ auiꝑa inuasꝰ. nil pasiꝰ ẽ adu̾si ⁊ iohamis¬
hausto ueneno. illeꝰ ꝑmansit. Serpentes quidẽ
nocente dente. seuientes aꝑte: sunt uł hõies.
uł demones. qui inchoandis uirtutibꝰ uenena

Expanded text:
subjiciuntur nobis in nomine tuo. Et ait illis: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem. Tunc vidi, quando corruit. Quod ait, sicut fulgur cadentem, de supernis lapsum significat: et quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Differunt discipuli honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudent in virtutibus, et de signorum operatione efferuntur, exemplo terrentur, et ad humilitatem revocantur, ut agnoscant se terrenos, si superbierint, humiliandos, recordando diabolum ejectum ob superbiam de coelo . Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit. Per serpentes et scorpiones omne genusnificat, quamvis ad litteram possit accipi. Paulus etenim a vipera invasus, nil passus est adversi Ahausto veneno, illaesus mansit. Serpentes quidem, nocentes dente, saevientes aperte, sunt vel homines vel daemones, qui inchoandis virtutibus venena
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eiꝰ ẽ m̾iti. qui oꝑatur s inuocatione nõis xͥ
In quo seꝑ honoratur ds. per cuiꝰ nom̃ miracła
fiunt. licet facientes signa despiciantur. In
actibꝰ apłoꝵ filii sccue eiciebant demones. ⁊
iudas ꝓditor multa signa fecisse narratur.
Gaudeant gͦ discipłi. xp̃i non de humiliatio¬
ne demonũ. s de sua sublimatione. ut uñ illi
ceciđunt subleuati. isti ascendant humiliati
Eoꝵ namq nomina scͥpta ẽẽ in ceł. ẽ illos c̃ẽ
p̃destinatos. Quãuis enim singła sint indi
memoria et̾nalit̾ affixa. quadã tñ p̃rogatiua

Expanded text:
atione nominis CIn quo semper honoratur Deus, per cujus nomen miracula fiunt, licet facientes signa, despiciantur. In Actibus apostolorum filii Scevae ejiciebant daemones , et Judas proditor multa signa fecisse narratur. Gaudeant ergo discipuli Christi non de humiliatione daemonum, sed de sua sublimatione, ut unde illi ceciderunt sublevati, isti ascendant humiliati. Eorum namque nomina scripta esse in coelis, est illos esse praedestinatos. Quamvis enim singula sint in Dei memoria aeternaliter affixa, quadam tamen praerogativa
Abbreviated transcription (Latin):
cõtidic gentib engłium p̃dicandũ erat. ut qͦ¬
mͦ duodetĩ pͥmo ꝓpt̾ duodetĩ tͥbus isrł missi
sunt. isti ꝓpt̾ exteras gentes mitterent᷑. seu
triduano ambitu sue lucis. septuaginta duaᷤᷤ
horas explicat. Nam ipse d̾ns se diem dicit. suoᷤᷤ
uͦ apłos horas. ita. Nonne duodetĩ hore sunt
dici ᷑ ꝑ tres dies uͦ myst̾iũ tͥnitatis ostenditur
unde tritiadie itsurrexit d̃ns. ⁊ popłs antiqͦ
ad montẽ synai ꝑueniens. die t̾cia legẽ accep̃.
& idem fluuiũ iordanẽ qͦ baptisim gr̃a ꝯm̃i¬
data ẽ. t̾cia die qͣ uen̾at tͣnsiuit. binmittũ

Expanded text:
totidem gentibus Evangelium praedicandum erat, ut quomodo duodecim, primo propter duodecim tribus Israel missi sunt, isti propter exteras gentes mitterentur, seutriduano ambitu suae lucis septuaginta duas horas explicat. Nam ipse Dominus se diem dicit, suos vero apostolos horas; ita: Nonne duodecim horae sunt diei? Per tres dies vero mysterium Trinitatis ostenditur, unde tertia die resurrexit Dominus, et populus antiquus ad montem Sinai perveniens , die tertia legem accepit, et idem fluvium Jordanem , quo baptismi gratia commendata est, tertia die qua ven
Abbreviated transcription (Latin):
Crux sol crux port᷑. bec ẽ ea p̃t̾i..
Erux clausit tẽplũ crux soluit enigmata legi
Sub cruce cessat ephot & defic̾ unctio re
Hyroͦꝰ ouis passer. neruex & ad eps uitul .
Nil p̃conant᷑ ds hostia finis
Parcat hebreꝰ oui. caro carnes abstulit
Idẽ cotidie sine uln̾e sacͥfic
Panis in altari ds in ceuce nil dubit ..

Expanded text:
Crux sol, crux portus, haec est, ea praeterire. Crux sol, crux portus, haec est, ea praeterire. Crux clausit templum, crux solvit aenigmata legis. Sub cruce cessat ephod, et deficit unctio regis. Hircus, ovis, passer, vervex et adeps vitulorum, Nil proeconantur, Deus hostia, finis eorum. Parcat Hebraeus ovi, caro carnes abstulit Idem quotidie sine vulnere sacrificatur. Panis in altari, Deus in cruce nil dubitetur
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnato berengario. idẽ sengunt. & tam̃ eũcdẽ
cũ eccłia dampnant. In hoc uideł dãpnant eũ.
qi formã u̾boꝵ eccłie abicietis nuditate sermo¬
nis scandalũ mouebat. Ñ seq̃bat᷑ ut dict usũ scͥp¬
curarũ. que passim res significantes. tanꝗͣ signi¬
ficatas appellant. p̃sertĩ insacram̃tis: ut eoꝵ uͥ
tutes expͥmant. aliis uͦ latent̃ impont̃ qͦo ñ in¬
telligant cropos & figutatas locutiões. iõq: mi¬
serabili morte aĩe. signa ꝓreb accipiant. Illud qͦ.
maxime derioent qͥd panis &e uini sp̃es qͥtã dict̃
in aere appare̾. qͥdã uͦ sensꝰ corꝑeos falli. pꝰ contisionẽ
panis & iuni: Incarnẽ & sanguinẽ xꝑi.
E gregiꝰ aut̃ qͥdã ũ sificator. sane sensit & dix̃.
M elchisedech dño panẽ uinũq lit auit
Quodq fuit signũ psens effect᷑ ab..
Quis locꝰ aurore pꝰꝗͣ sol uenit adortũ
Quis locꝰ ẽ uotis teneat cũ nauita y
Lex aurora fuit bos es cap᷑ uota fu.

Expanded text:
t tamen eumdem cum Ecclesia damnant. In hoc videlicet damnant eum, quia formam verborum Ecclesiae abjiciens, nuditate sermonis scandalum movebat. Non sequebatur, ut dicunt, usum Scripturarum, quae passim res significantes tanquam significatas appellant, praesertim in sacramentis, ut eorum virtutes exprimant. Alii vero latenter imponunt, quod non intelligant tropos et figuratas locutiones, ideoque miserabili morte animae signa pro rebus accipiant. Illud quoque maxime derident quod panis et vini species quidam dicunt in aere apparere; quidam vero sensus corporeos falli, post conversionem panis et vini in carnem et sanguinem Christi. Egregius autem quidam versificator sane sensit, et dixit: Melchisedech Domino panem vinumque litavit. Quodque fuit signum, praesens effectus abegit. Quis locus aurorae, postquam sol venit ad ortum? Quis locus est votis, teneat cum navita portum? Lex aurora fuit, bos et capra, vota fuere.
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi detitib atterit᷑. & tͣnsglutit᷑. Lege fid̾e bereti¬
ganii ꝗͣ s firmauit eccłia sub nicholao papa. &
ita ẽẽ inuenies. G salubri consideratione u̾icatis
int̃p̃tatio ꝑqͥrenda ẽ. absit eni qͦ scã eccłia cont᷑ria
credat: cũ talia p̃dicat. Ds̃ ẽ simplex & incorꝑea
nat᷑a. ds̃ ẽ hõ. Os ipsa et̃nitas ẽ. s de uͥgine natꝰ ẽ.
D ẽ immortał. ds incruce mortiuis ẽ. Os ẽ immen¬
sus: ds insopulchro iacuit. Ds̃ ẽ immitabił. illoca¬
lis. d̃s amorte surrex̃. cȩlos ascendit. ¶Hic ex offi¬
cio ꝯm̃tatoris uł ad eligendũ uł ad enitandũ plurt¬
ma ꝓponentes. salua pace eccłiȩ. quordã notabimꝰ

Expanded text:
sglutitur. Lege fidem Berengarii, quam sibi firmavit Ecclesia sub Nicolao papa, et ita esse invenies. Igitur salubri consideratione veritatis interpretatio perquirenda est: absit enim quod sancta Ecclesia contraria credat, cum talia praedicat: Deus est simplex et incorporea natura, Deus est homo, Deus ipsa aeternitas est, Deus de virgine na est immortalis, Deus in cruce mortuus est, Deus est immensus, Deus in sepulcro jacuit, Deus est immutabilis, illocalis, Deus a morte surrexit, coelos ascendit. Hic ex officio commentatoris, vel ad eligendum, vel ad evitandum plurima proponentis, salva pace Ecclesiae, quorumdam nota
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ sꝑc ẽ cũ eo. Hoc pane ꝯfirmat᷑ hõ. pot̃ calicẽ
bib̾e .÷. passionẽ sustinẽ . &. cibũ potꝰ seqͥt᷑. Calix ẽ
passio in manu dñi. & cito tͣnsit passioĩs impetus.
sic̃ potꝰ cito tͣnsigit᷑. Predicta comestione roboratꝰ
occurrit. & ꝓponit᷑ calix hc̃ uidentes desicdant &
siciunt. Pmo ẽ calix. deinde sitis. hanc seqͥt᷑ potͦ.
sieientes enĩ potant. Felix ebrietas seqͥt᷑ potum.
In ebriationẽ seqͥt᷑ dormitio. dormitionẽ quies:
Multi enĩ dormiunt qͥ ñ qͥesc̃t̃. Qetẽ seqͥt᷑ uita et̃¬
na. tit obtineat in ipsa re quod iã ht̃ inspe. Saue tͥa
distigui oportet. q̃ & sc̃i doctores cõmunit̃ assert̃.
& ȩccłia firmiter tenet. Unũ ẽ qͦd panis & unũ
ꝑ consecͣtionẽ uͭtunt᷑ inuerũ corpꝰ & sanguinẽ xꝑi.
Transit itaq escacorꝑis iȩscã aĩe. cib nentͥs incibũ

Expanded text:
. Hoc pane confirmatus homo potest calicem bibere, id est passionem sustinere, et cibum potus sequitur. Calix est passio in manu Domini, et cito transit passionis impetus, sicut potus cito transigitur. Praedicta comestione roboratus occurrit et proponitur calix, hunc videntes desiderant et sitiunt. Primo est calix, deinde sitis, hanc sequitur potus, sitientes enim potant. Felix ebrietas sequitur potumInebriationem sequitur dormitio, dormitionem quies. Multi enim dormiunt, qui non quiescunt. Quietem sequitur vita aeterna, ut obtineat in ipsa re quod jam habet in spe. Sane tria distingui oportet, quae et sancti doctores communiter asserunt, et Ecclesia firmiter tenet. Unum est, quod panis et vinum per consecrationem vertuntur in verum corpus et sanguinem Christi. Transit itaque esca corporis in escam animae, cibus ventris in cibum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ inȩccłia. Qtqͣt inxꝑobapti⁊am᷑. Panẽ comedimꝰ
çocłiȩ sanguinẽ suũ. ¶ Motꝰ conserranti ꝑtinet
ad gradũ sc̃dotii. ad locũ neri sacͥficii. qͥ scił ũ ẽ extͣ
catholicã eccłiam. & adipsiꝰ sermonẽ dm. Est cũi
sac̃dotis u̾ba dñi ꝓferre cũ intentio ẽ consettandi.
& inꝑsona ȩccłie dic̃e offerimꝰ.¶Modꝰ etiã sum̃di
t̾plicit̃ dinidit᷑. Comestio enĩ alia fit ore. & ẽ sac᷑¬
toꝵ corpꝰ xꝑi accipiant. tam̃ qi nec uere credunt.
nec diligt̃: pane cȩlesti couniri ñ posst̃. Sola rea¬
lis bonoꝵ ẽ tantũ. qͥ & si sub iusibili sacͣm̃to car¬
uẽ xrꝑi ñ sumant. tam̃ fide & dilectione panem
inpane qͦo pependit inligno. accipientes incalice
qͦo manauit de lat̾e̾. ꝑtingt̃ m̃te usq ab esuiti
þanis uitȩ. Oris inꝗ̃ ꝑctptio & incorꝑatio. quȩ ẽ¬

Expanded text:
amur, panem comedimusEcclesiae sanguinem suum. Modus consecrandi pertinet ad gradum sacerdotii, ad locum veri sacrificii, qui scilicet non est extra Catholicam Ecclesiam, et ad ipsius sermonem Domini. Est enim sacerdotiet in persona Ecclesiae, dicere: offerimus. Modus etiam sumendi tripliciter dividitur. Comestio enim alia fit ore, et est sacrntorum corpus Christi accipiant, tamen quia nec vere credunt, nec diligunt, pani coelesti couniri non possunt. Sola realis, bonorum est tantum, qui etsi sub visibili sacramento carnem Christi non sumant, tamen fide et dilectione panem in pane quod pependit in ligno, accipientes in calice quod manavit de latere, pertingunt mente usque ad esum panis vitae. Oris, inquam, perceptio et incorporatio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nebimꝰ ineo & ipse inob. Itaq alii accipiunt
corpꝰ dm̃ ad mortẽ. qi ñ aitingt̃ panẽ uitȩ. alii
accipiunt aduitã qi couniunt᷑ cũ u̾bo uite.
In comestione sꝑuali. septẽ debent ꝯsidetari.
fides. cogitatio. & indelligentia. memoria. amor.
umnitatio. adhesio. Hõ qͥppe qͥ comedit pͥꝰ bucellam
panis sumit. & inde ponuit inos & clentib terit.
& ꝑ saluiam de capite descentlentẽ fit cib ille
glutibił. & sic inuentrẽ descendit. inde corpus
roborat᷑. & sꝑc sustentat᷑. Bucella panis ẽ portio
sicdi ꝙͣ. ponit d̾s moie cordis. hauc scqͥt᷑ cogitatõ:
q̃ inqͥnt. terit. apuo le frequent᷑ reuoluit:
Deinde incelligeatia quȩ panẽ t̾cũ glutibilem rebdit.
ꝑ icelligentiã tͣnsit. & descendit inuentrẽ .i. me
moriã. memoria nuiͥt amorẽ. amor duic̃ ad imicati

Expanded text:
nt corpus Domini ad mortem, quia non attingunt panem vitae, alii accipiunt ad vitam, quia couniuntur cum Verbo vitae. In comestione spirituali septem debent considerari: fides, cogitatio, intelligentia, memoria, amor, imitatio, adhaesio. Homo quippe qui comedit, prius buccellam panis sumit, et inde ponit in os et dentibus terit, et per saiivam de capite descendentem, fit cibus ille glutibilis, et sic in ventrem descendit: inde corpus roboratur, et spiritus sustentatur. Buccella panis est portio fidei, quam ponit Deus in ore cordis. Hanc seqquae inquirit, terit, apud se frequenter revolvit. Deinde intelligentia, quae panem tritum glutibilem reddit. per intelligentiam, transit et descendit in ventrem, id est, memoriam, memoria nutrit amorem, amor d
Abbreviated transcription (Latin):
xͦii. Audiamꝰ panẽ quẽ fregit dñs discipłis
corpꝰ euis. & uinũ sanguinẽ eiꝰ. Dñs ipse ẽ con¬
iqua & conuiuiũ. ipsecomedens & qͥ comedit᷑. Iiiꝰ
bibimꝰ fanguinẽ. & sine ipso portare ñ possumꝰ.
Cotidie in sacͥficiis ciꝰ. de genimine uitis uere
& uinea soreib q̃ int̃pcat᷑ electa. tubentia
iusta calcamiis. & notiũ uinũ ex bis bibimꝰ in reg¬

Expanded text:
em quem fregit Dominus discipulis corpus ejus, et vinum sanguinem ejus. Dominus ipse est conviva et convivium, ipse comedens et qui comeditur; illius bibimus sanguinem, et sine ipso portare non possumus. » Quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae et vinea Soreth, quae interpretatur electa, rubentia musta calcamus, et novum vinum ex his bibimus in reg
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc exponit apłs dicens. Qͣtienscũq
mnanducatis pane bunc. & calicem bibitis.
mortem dñi anmintiabitis donec uenlat. Hãt
tiltimam memoriã nob̾ reliqͥt. quẽ aomoclum si
qͥs ꝑegre ꝓficiens aliqͦd pͥgnus ei quẽ diligit relin¬
quat. ut quotienscũq illub uidit. possit & ciꝰ bene¬
ficia. & amicitias memorari. Quẽ si ille ꝑfecte di
cipimus a sac̃dotibus ꝯmenorem᷑ qr corpꝰ &. sanguis

Expanded text:
Hoc exponit Apostolus, dicens: Quotiescunque manducatis panem hunc et calicem bibitis, mortem Domini annuntiate donec veniat . ultimam memoriam nobis reliquit quemadmodum si quis peregre proficiscens, aliquod pignus ei quem diligit relinquat, ut, quotiescunque illud viderit, possit et ejus beneficia et amicitias memorari; quem si ille perfecte dilcipimus, a sacerdotibus commonemur, quia corpus et sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
una confirmatione conit᷑ ad u̾sa nuinit᷑. una ho
dũ qͦ. uitenta m̃te cogitat᷑. Sic eñ sanguine .xꝑi
corpꝰ & animã linimꝰ. qi sanguis agni suꝑutrũq
postẽ domꝰ lib̾auit hebreos ab angło ext̾minatore.
Igit᷑ in sacͣm̃to altaris. diligent̃ aitendenda st̃ insti¬
cutio. causa institutionis. sacͣm̃tũ. res sacͣm̃ti. modꝰ
consecrandi. motꝰ sum̃di. comestio sꝑuałis. Insti¬
tutio ẽ. hoc facite in meã cõmemorationẽ. Causa
institutiois t̾plex ẽ ut scilicet memoria dñicȩ

Expanded text:
generatur; una confirmatione contra adversa munitur; una hosgeneratur; una confirmatione contra adversa munitur; una hosdum quoque intenta mente cogitatur. Sic enim sanguine Christi corpus et animam linimus, quia sanguis agni super utrumque postem domus liberavit Hebraeos ab angelo exterminatore . Igitur sacramento altaris diligenter attendenda sunt, institutio, causa institutionis, sacramentum, res sacramenti, modus consecrandi, modus sumendi, comestio spiritualis. Institutio est: Hoc facite in meam commemorationem. Causa institutionis triplex est, ut scili
Abbreviated transcription (Latin):
liationẽ exertitationẽ. Ftuditio ẽ: q̃o mens
ꝑ insibilia ꝓmolct᷑ ad inisibilia intelligenda.
Magna qͦ humilitatis exhibitio ẽ. in istis iusibi
lib. & homine multũ inferiorib. acdo salutẽ q̃r̾e̾.¬
ꝗͣ suꝑbia ꝑdidit. Cũ enĩ ñ possit hõ et̃ sine cxerritatioe.
instituit cł̾s sacm̃ta. &. eaꝵ certa loca. ut in eccłia
sistit aut̃ sacͤm̃tũ in reb factis. dictis. Res aut̃ẽ sa¬
cram̃tales st̃. ut aqͣ oleũ. & similia. facta: ut baptizan¬
doꝵ subm̃sio. & sufflatio. Dicta: ueluc scẽ tͥuitatis
innocatio. Et notandũ qͣnta sit conu̾sio iureb sac̃¬
m̃talib exuͥtute diuinȩ consccͣtioĩs. In differenter
enĩ se hñt ad ꝯmunes usꝰ añ cousectionẽ. s uͥtꝰ ni¬
mirũ diuinȩ bñdictioĩs oĩno conu̾tit eas adsꝑualia.
hunc ẽ uxta censurã canonũ qͦd aqͥ baptismatis usu
sp̃uali expleto effundit᷑ indiuersorio. chris ma
& eucharistia ꝓ uetustate cremant᷑. &̃ ligna de

Expanded text:
n licet offerri vel aquam solam vel vinum solum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione in panem. Quod si quem movet, cum coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem tradiderit, quare nos jejuni eadem sacramenta percipiamus; audiat quia tunc necesse instituit Deus sacramenta et eorum certa loca, ut in ecclesia sistit autem sacramentum in rebus, factis, dictis. Res autem sacramentales sunt, ut aqua, oleum, et similia. Facta, ut baptizandorum submersio, insufflatio. Dicta, velut sanctae Trinitatis invocatio. Et notandum quanta sit conversio in rebus sacramentalibus ex virtute divinae consecrationis. Indifferenter enim se habent ad communes usus ante consecrationem; sed virtus nimirum divinae benedictionis omnino convertit eas ad spiritualia. Hinc est juxta censuram canonum, quod aqua baptismatis usu spirituali expleto effunditur in diversorio; chrisma et eucharistia pro vetustate cremantur, etiam ligna ded
Abbreviated transcription (Latin):
s ab hostib fugit. Neq aliquid uetat intelligi¬
hunc fuisse ioħ̾em dilectũ p̾cet̾is. nã illũ eo tꝑre
fuisse ad olescentẽ longa pꝰ uita eiꝰ indicio est.
Pocuit enĩ fieri ut elapsus manibus tenentiũ
mox resũpto indum̃to redierit. & sub nocte
sese turb̃ ducentiũ ib̃m qͣi unꝰ ex ipsis miscuerit.
donec ad atͥũ pontificis cui notꝰ erat ꝑueniret.¬
petiiꝰ qͥ negationẽ confessionc exstirpauit. exem¬
plũ ostendit recuꝑationis labentib. & cet̾i
discipłi fugientes docent minus iboneos.¬
ita &̃ iste adolescens. qui reiecta syndone nudꝰ¬
ꝓfugit ab impiis. illos designat qͥnt securio¬
res ab incirsib hostiũ fiant quicqͥd in hoc
mundo possident abiciunt. ut dño famulent᷑
uecta beatum ioseph. qͥ relicto pallio in ma¬
nib ad ultere. maluit foras nudꝰ exilire.
ꝙͣ mneretrici seruire. Ioꝵ in maiori breuiario: p̃s

Expanded text:
ab hostibus fugit. Neque aliquid vetat hunc intelligi fuisse Joannem dilectum prae caeteris. Nam illum eo tempore fuisse adolescentem, longa post vita ejus indicio est. Potuit enim fieri, ut elapsus manibus tenentium, mox resumpto indumento redierit, et sub nocte sese turbis ducentium Jesum, quasi unus ex ipsis miscuerit, donec ad atrium pontificis cui ipse erat notPetrus qui negationem confessione exstirpavit, exemplum ostendit recuperationis labentibus, et caeteri discipuli fugientes docent minus iIta etiam iste adolescens, qui rejecta sindone nudprofugit ab impiis, illos designat, qui ut securiores ab incursibus hostium fiant, quidquid in hoc mundo possident abjiciunt, ut Domino famulentur, juxta beatum Joseph, qui relicto pallio in manibus adulterae, maluit foras nudus exsilire, quam meretrici servire . Hieronymus in majori Breviario, ps
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ⁊ iectoꝵ uidelic. ⁊ subditoꝵ innuit. Multiꝰ sub¬
iectis sepe dat᷑ ⁊ cognitio dñce uoluntatiᷤ. ⁊ facul¬
tas implendi. Platis au̾t ꝯmititt᷑ cũ sua salute cͤa
t.hẽ maiori gr̃a donatos si deliquerĩt. maior mn¬
dicta seq̃t᷑. Mitissima aũt pena erit eoꝵ qͥ origina¬

Expanded text:
nem et rectorum videlicet et subditorum, innuit. Multis subjectis saepe datur et cognitio Dominicae voluntatis, et facultas implendi. Praelatis autem committitur cum sua salute cura t, majori gratia donatos, si reliquerint, major vindicta sequitur. Mitissima autem omni poena erit eorum qui,
Abbreviated transcription (Latin):
tniuit. Alit̾. Scd̾e in sede maiestatiᷤᷤ erit. in uidicia¬
ria potestate rrgẽ głe apparere. Sedẽ ñaq iudic̃atiᷤ
ẽ. Sod ebunt gͦ .i. uidices apparebt̃. qͥ ad iustitiã eru¬
diunt mnultos. fulgẽtes qͣsi stelle. in ꝑpetuas et̾¬
nitates. Er̃t itaq m̾itoꝵ dignitate suꝑ .xii. sedes.

Expanded text:
HIERON. Aliter: Sedere in sede majestatis, erit, in judiciaria potestate regem gloriae apparere. Sedere namque judicantis est. Sedebunt ergo, id est judices apparebunt, qui ad justitiam erudiunt multos, fulgentes quasi stellae in perpetuas aeternitates . Erunt itaque meritorum dignitate super duodecim sedes,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃murant uelutiui qͥ ĩ ñtio nasccutis eccłiȩ uocatiᷤᷤ
ergentib se p̃ferebant. Itaq de. ꝯmunit̾ dicttꝰ qd̾are¬
ferunt᷑ ad bonos. ut illud. uolo sic̃ tͥ ⁊ huic nouissi¬
mo daix. ad alios uͦ falsa putantes denariũ se acceꝑ¬
turos. q̃dã ꝑtinent ut illud. E accipientes mͣmu

Expanded text:
nitio nascentis Ecclesiae vocatis ex gentibus se praeferebant. Itaque de communiter dictis quaedam referuntur ad bonos, ut illud: « Volo tibi sicut et huic novissimo dare. » Ad alios vero falso putantes denarium se accepturos, quaedam pertinent, ut illud: « Et accipientes murmur
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilitudinẽ. int̾ bonoꝵ malorꝙ uoluntates.
q pꝰ mortẽ nequeunt m̾ita mutari. N ẽ dubiũ
qͥn reꝓbi a penis tnͣsire cuꝑent. sic̃ adhuc faciunt
ad positos in torm̃tis. eosq uelle lib̃are. S ñ posst̃¬

Expanded text:
dissimilitudinem inter bonorum malorumque voluntates, dissimilitudinem inter bonorum malorumque voluntates, quia post mortem nequeunt merita mutari. Non est dubium quin reprobi a poenis transire cuperent sicut adhuc faciunt,ad positos in tormentis, eosque velle liberare. Sed non poss
Abbreviated transcription (Latin):
qi loqͣtitaᷤ solet abundare ꝑhibet᷑ diues ex linguagͣ¬
uit̾ arde. Optat gͥ ab ext̾mo digiti se tangi .i. cõꝑatio¬
qr recepisti bona in uita tua. ⁊ lazarꝰ similit̾ mala.
Nc̃ aũt hͥ ꝯsolat᷑. tu uͦ cruciaris. Torquef ante ui¬
diciũ. q luxurioso car̾e deliciis penaẽ. Abraham
cctiq pat̾s fideles. neqͣꝙͣ. scđ̾m carnẽ filios a torm̃tis
lib̾are studẽt. qͦs a fide deuiasse ⁊ sid̾ant. forte diuiᷤ
uiir aliquid boni habuit. qd̃ felicitas tͣnseuntiᷤᷤ uite
remun̾auit. ⁊ lararꝰ aliqͥd mali s ignis inopie pͣga¬
uit. Uł in hoc ritspit bona. qr om̃e gaudiũ suum
felicitatẽ tͣnsitoriã putauit. Iusti uͦ ⁊ si mundana
bona hãnt. qi ad eł̾na scĩs desid̾iis estuanti q̃ asst̃
minime bona uident᷑. Ce. in his õib int̾ nos ⁊ uos
chaos magnũ firmatũ ẽ. ut hii qͥ uolunit hinc tͣnsi¬
re ad uos ñ possint. neq mn̾ huc tͣnsmeare. Chaos si
ue chaus ut uet̾ts codices hñt. significat ꝑpetuaᷤ

Expanded text:
quia loquacitas solet abundare, perhibetur dives ex lingua gravius ardere. Optat igitur ab extremo digiti se tangi, id est, operatioquia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur; tu vero cruciaris. » Torquetur ante judicium, quia luxurioso carere deliciis poena est. Abraham caeterique patres fideles, nequaquam secundum carnem filios a tormentis liberare student quos a fide deviasse considerant. Forte dives iste aliquid boni habuit quod felicitas transeuntis vitae remuneravit, et Lazarus aliquid mali quod ignis inopiae purgavit. Vel in hofelicitatem transitoriam putavit. Justi vero et si mundana bona habeant, qui ad aeterna sanctis desideriis aestuant, quae adsunt, minime bona videntur. Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc transireent, significat perpetuam
Abbreviated transcription (Latin):
erat ꝑ orbẽ t̾raꝵ eugłiũ p̃dicari.:⁊ g̃s fidi instifica¬
tione saluari. alr̾. Mane ẽ puericia. t̾cia adoles¬
centia. ꝓficiscẽs in altũ qͣsi sol. Sexta iuuentꝰ. no
.xi. qͥ ultima senectute. Torpente gͦ usq ad alti¬
mã etatẽ recte inc̾pant᷑ deotio. ut uł ĩ ultimis re.¬
sipiscant. Nullꝰ qͥppe ꝯdux̃ tales. licet eiꝰ uiaᷤ uite
p̃dicaret. qi soliꝰ dĩ ẽ uitꝰ doc̾e. cui ñdũ obedier̃t.
Cũ sero aũt factũ eẽt. dic̃ dñs uinee ꝓtͣatori suo.¬

Expanded text:
s fidei justificatione salvari. Aliter mane est pueritia; tertia, adolescentia proficiscens in altum quasi sol; sexta, juventus; nundecimae qui ultima senectute. Torpentes ergo usque ad ultimam aetatem recte increpantur de otio, ut vel in ultimis resipiscant. Nullus quippe conduxit tales, licet eis vias vitae praedicaret, quia solius Dei est intus docere cui nondum obedierunt. « Cum sero autem factum e
Abbreviated transcription (Latin):
bore nouissimũ p̃moee ꝙ denariꝰ ille uita et̾na ẽ. eqͣles er̃t in
in illa m̾cede pͥmi sic̃ abel. noc. t̾aꝗͣ pͥma. ut t̾tia hora.
uocati ad regnũ. ⁊ nouissimi qͥ ab aduentu corporeo
qͥdc̃ diu̾sitate fulgebt̃. aliꝰ mag̃. aliꝰ minꝰ idoq pai̾fa¬
inilias. ꝓmisit sedatum singłis qd̾ iustũ fu̾it. uerũtñ¬
eqͣł crit uta et̾na oib nulli longior uł b̾uior qr ñ
habebit finẽ. alr̃. Sero fac̾tũ ẽ. cuic̃q finis ueñ uite.
a nouissimis denarioꝰ pat̾samuilias reddẽ cep̃. qͥ ad ꝑa

Expanded text:
ille vita aeterna est, aequales erunt in illa mercede primi, sicut Abel, Noe, tanquam prima vel tertia hora vocati ad regnum; et novissimi qui ab adventu corporeo quidem diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus; ideoque paterfamilias promisit se daturum singulis quod justum fuerit. Verumterit vita aeterna, omnibus nulli longior vel brevior quia non habebit finem. Sero factum est, cuicunque finis vitae venit. A novissimis denarios paterfamilias reddere coepit; qui ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
tis corripuint. ad salutẽ reducumt. sic̾ canes curãt
uuln̾a. dũ ea tangunt lingua. Uñ bñ lazarꝰ int̾¬
p̃tat᷑ aduitꝰ. ꝙ illi gentiles aduuant. qͥ eoꝵ uuln̾a
ꝑ lingue correctionẽ curant. Potest ⁊̃ ꝑ linctionẽ
canũ lingua signari adularttũ. qͥ uuln̾a ligt̃ du̾
mala nr̃a imꝑbo fauore attollunt. abhe sisꝰ sigcat
celoꝵ rehẽ. in qͣ recubent uenientes ab oriente ⁊
occidente. cũ abrahã. ⁊ ysaac i iacob. s filii regni
ħꝰ purpura ⁊ bysso induti. soras eicient᷑. Insideł ppłs
legẽ more tenuit. s oꝑe seruare ꝯtẽpsis ⁊ ib ibi
ampliꝰ ardebit. Diues in hac uita. guitã aque m̃¬
t̾ra relictos .u.libͥs moysi oarnalit̾ intellectis. uł .u. sen¬
sibꝰ corꝑis deditos. Qmͦ gͦ inz. uͥginib. ⁊ in.c. l.iͦiͦ.

Expanded text:
tis corripiunt, ad salutem reducunt, sicut canes curant tis corripiunt, ad salutem reducunt, sicut canes curant vulnera, dum ea tangunt lingua. Unde bene Lazarus intetus, quia illi gentiles adjuvant, qui eorum vulnera per linguae correctionem curant. Potest etiam per linctionem canum lingua signari adulantium, qui vulnera lingunt, dum mala nostra improbo favore attollunt. Abrahae sinus significat coelorum requiem, in qua recumbunt venientes ab oriente et occidente cum Abraham et Isaac et Jacob, sed filii regni hujus purpura et bysso induti foras ejicientur. Infidelis populus legem in ore tenuit, sed opere servare contempsit, et illo amplius ardebit. Dives in hac vita guttam aquae menterram relictos, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus c
Abbreviated transcription (Latin):
ageite. Diues iste serꝰ magist᷑ incipit ec̃. cũ ĩa neodis¬
ceudi t̃epꝰ ht̃ nec docendi. Et q u̾ba dĩ despererat
ħaudire ñ posse suos seqͣces existimant. Ait au̾t illi
Si moysen ⁊ ꝓpħas ñ audiunt. neq si qͥs ex mortuis re¬
surrextrit o̾dent. Qu̾ba legis despiciunt resuscita¬
to cred̾e renuent. Iste diues udaicũ ppłm significat.
q cultum uite ext̾iꝰ hũit. ⁊ accepte logis deliciis inuti¬
lit̾ us fuit. Lazarꝰ ultibꝰ pleuꝰ gentił ẽ ppłs. qͥ du̾om̾ꝰ¬
ad dm̃ peccata conficetur: uirꝰ qd̾ intꝰ latebat. qͣsi rup¬
ta cute foras emittit. Lazarꝰ cupiebat micas diuitis.
⁊ nemo illi dabat. qi gentile popłm suꝑbꝰ isrł despi¬
ciebat. Qdu de doctna legis. qͣsi de acceptis oꝑibus
tumuit u̾ba fluebant ei de scientia. qͣsi mice cadẽ¬
tes de m̾sa. Canes in sacͦ eloquio. solent intelligi p̾¬
dicatores qͥ dũ peccata ꝯfitentes instruunt qͣsiuul¬
nꝰ m̃tis ꝑ linguã tangunt. Ee dũ loguendo a pecca¬

Expanded text:
AMBROS. Dives iste, serus magister incipit esse, cum jam nec discendi tempus habet, nec docendi. Et quia verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces aestimat. Ait autem illi: Si Moysen et prophetas non audiunt neque si quis ex mortuis resurrexeritto credere renuent. Iste dives Judaicum populum significat qui cultum vitae exterius habuit, et acceptae legis deliciis inutiliter usus fuit. Lazarus ulceribus plenus, gentilis est populus qui dumad Deum peccata confitetur, virus quod intus latebat quasi rupta cute foras emittit. Lazarus cupiebat micas divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem populum superbus Israel despiciebat. Qui dum de doctrina legis quasi de atumuit, verba fluebant ei de scientia quasi micae cadentes de mensa. Canes in sacro eloquio solent intelligi praedicatores: qui dum peccata confitentes instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt: et dum loquendo a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. hꝰ dispensator. fuit paul. legẽ dĩ discens aga
mulũ calcit᷑re. Dix̾q in corde suo. Qͥd facia : Ma¬
fod̾e ñ ualeo. mandata enĩ legis t̾re inc̾ubentia
destructa st̃. Mdicare erubesco. ut qͥ doctor fuerã
iuqd̃oꝵ nͣc incipiã doctͥña salutis m̃dicare ab anania.
faciã gͥ ut me recipiant uͥani. cũ ciectus fuero de
de płimis debitoribꝰ. Pinũ qͥ debebat .c. chados olei
congͥgatoᷤsᷤ iideł ex gentibꝰ dĩ miscdia indigentes.
&. de centenari mim̾o qui plenꝰ ẽ. atq ꝑfectꝰ. fẽc¬

Expanded text:
 dispensator fuit Paulus legem Dei discens a Gam in corde suo: Quid faciam? MaFodere non valeo, mandata enim legis terrae incumbentia destructa sunt. Mendicare erubesco, ut qui doctor fueram Judaeorum, nunc incipiam doctrinam salutis mendicare ab Anania. Faciam igitur ut me recipiant Christiani, cum ejectus fuero de de plurimis debitoribus. Primum, qui debebat centum cados olei, congregatos videlicet ex gentibus, Dei misericordia indigentes. Et de centenario numero, qui plenus est et perfect
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽ uemimitt̾e ĩ t̾iã. ⁊ qͥd uolo il ut accendat᷑: Nesci¬
tis qr uolo ut ignis diuinꝰ in cordibꝰ fideliũ accendat᷑
estote. Ignẽ dic̾̃ sp̃c sciꝰ feruorẽ. qͥ sec̾ta cordis illumi¬
nans. uitia qͣsi spinas ⁊ tͥbulos ꝯburit. aurea uasa ꝓ¬
bando. ⁊ meliorando. ligna fenũ. sipulã ꝯsum̃do. Baꝑ¬
tismo aũt habro baptirari. ⁊ qͣm coartor usq dũ ꝑficiat᷑
uem inqͥt ignẽ miit̾e in corda credentiũ. ut t̾rena de¬
spiciant. suꝑna appetant sp̃i scõ inflãmante. s ad ħ
ꝑficiaturꝰ ipsa passio.s. nicħ me pot̾ cog̾e. qͥn fiat qd̵
si̾ statui de me. Qdã codices hñt angor. ꝓ coartor Q
l se nicħ habebat qd dolerit. nr̃is tñ angebat᷑ erũpniᷤᷤ
ut se crucifigi dimitt̾et

Expanded text:
gnem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur? Nescitis quia volo ut ignis divinus in cordibus fidelium accendatur estote. Ignem dicit Spiritus sancti fervorem, qui secreta cordis illuminans, vitis quasi spinas et tribulos comburit, aurea vasa probando et meliorando, ligna, fenum, stipulam consumendo. Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur: Veni, inquit, ignem mittere in corda credentium, ut terrena despiciant, superna appetant, Spiritu sancto inflammante, sed ad hoc perficiatur ipsa passio, sed nihil me potest cogere, quin fiat quod fieri statui de me. Quidam codices habent angor, pro coarctor. Qui in se nihil habebat unde doleret, nostris tamen angebatur aerumnis, u
Abbreviated transcription (Latin):
offerdut. s ñ bñ diuidebat. crodens in patre. si fi
Prudentior itaq fuit paulꝰ apłs in tͣnsgͤssione le¬
ueru̾ lumenẽ ꝑdid̾unt. Si aũt de mãmonamiqͥ¬
tatis bñ dispensato iripiunt᷑ et̾ra tab̾nacła. qͣn¬
sideł erir .i. in spũalibꝰ . Q. aũt iniqꝰ ẽ. id ñ det

Expanded text:
offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filprudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione leum lumen est, prodiderunt. Si autem de mammona iniquitatis bene dispensata recipiuntur in aeterna tabernacula, quanfidelis eri