comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
generũ nec mora ut uinũ pran¬
suris eribeat sollicitare in tendit.
Qui sũpto ociuᷤ cado cellariũ rese¬
rat. s prius quã in uas una de¬
poneret. ab hisqui latebant ui¬
tro ꝑuaditur ⁊ illico strangulat᷑.
Qđ factũ cũ illa recisset iubet cor¬
pus statim ab eiꝰdem sceleris aue¬
toribus toluiꝰ et in domus suꝑiora
de latũ lecto quocũ filia cubitare
consuerat suꝑinari: sabanoq ac
uestib ac si sompnolentũ oꝑiri.
Exacto itaq erigui temporis
spacio. heros domũ rediit ac filia:
et de prandio in cõmune tracta¬
re ceperunt. Quib solitũ larem
ac celebrantibus filie mater elo¬
quitur. Uade ait et maritũ qui
mͦ dormitũ se se deposuit citare
festina. Procedit ad stratũ usq
uiuencula soporatũ iuuenẽ no¬
mine uocat: tactu quoq moran¬
tem prouocat. Cũ ne uinquã ille
cõpellanti. ac uellicanti con iugi
responderet: de functũ eunctis
conplosis palmis in clamitat.

Expanded text:
generum nec mora ut vinum prangenerum nec mora ut vinum pransuris exhibeat sollicitare intendit; qui sumpto ocius lado cellarium reserat, sed priusquam in vas vina deponeret, ab iis qui latebant intro pervaditur, et illico strangulatur. Quod factum cum illa rescisset, jubet corpus statim ab ejusdem sceleris auctoribus tolli, et in domus superiora delatum lecto, quo cum filia cubitare consueverat, supinari, sabanoque ac vestibus ac si somnolentum operiri. Exacto interea exiguo temporis spatio, herus 303 domum redivit, ac filia; et de prandio in commune tractare coeperunt, quibus solitum accelerantibus larem, filiae mater eloquitur: Vade, ait, et maritum, qui modo dormitum sese deposuit, excitare festina. Procedit ad stratum usque juvencula, soporatum juvenem nomine vocat, tactu quoque morantem provocat; cum ne utique ille compellanti ac vellicanti conjugi responderet, defunctum cunctis complosis palmis inclamitat.
Abbreviated transcription (Latin):
a suo eum quod socius esset con¬
tubernio dirimere: s ꝑimere
iam destinat. Botiũ enĩ consulu¬
isset. si eum solũ modo a sui fre¬
quentia dimouisset. At illa ad
ferrum se contulit malens ho¬
minũ de medio fieri: quam obs
mota cũ duob pueris pactũ ex
placito locat. uice nos cuiq so¬
lidos pollicens. si eum uti doce¬
bunt sequentia trucidarent.
Frant aũt hii ut fertur genere
nerun qui undemialibus lu¬
cris ad aucti in ꝓuinciã laudu¬
nensem sese contulerant: Ibidẽ
ergo aliquandii tum mercedis
tum in usitate esce nouitate mo¬
ratos: mulier prelibata sponsio¬
ne aggreditur idemq acres erna¬
tura animo. precio exacuti erplen¬
do facinori coarmantur. Quada
gͥ die uirum ꝓprium ex indus¬
tria quippiã foras acturũ diri¬
git: filiam parit̃ aliorsum falsa
nacta occasione transinitit. Quib
ab ede digressis penũ mulier se¬
creto aꝑit. conductos satellites in¬
trodueit hoc que aforis obse rato

Expanded text:
a suo eum, quod satis esset, cona suo eum, quod satis esset, contubernio dirimere, sed perimere jam destinat. Boni enim consuluisset, si eum solummodo a sui frequentia dimovisset; at illa ad ferrum se contulit, malens hominem de medio fieri quam obscmota cum duobus pueris pactum ex placito locat, vicenos cuique solidos pollicens si eum, uti docebunt sequentia, trucidarent. Erant autem ii, ut fertur, genere Nervii, qui, vindemialibus lucris adacti, in provinciam Laudunensem sese contulerant. Ibidem ergo aliquandiu cum mercedis tum inusitate escae novitate moratos mulier praelibata sponsione aggreditur; iidemque acres ex natura, animo, pretio exacuti, explendo facinori coarmantur. Quadam igitur die virum proprium ex industria quidpiam foras acturum dirigit, filiam pariter aliorsum falso nacta occasione transmittit. Quibus ab aede digressis penum mulier secreto aperit, conductitios satellites introducit, hocque a foris obserato,
Abbreviated transcription (Latin):
ad se ei ingerendam distrahieret᷑
a filia. ꝙ ut etate lubrice propͥus
filiam obsequiis cõmendaret. et ad¬
olescenti totis urbanitatibus accu¬
rato filie affectum auiceret. Interea
diaboli uersi pellis astucia in par¬
tem cepit retorquere sinstram
quic qͥd beniuola in tentione fie¬
bat. et socrui ꝑmaledicos neuũ
multe feditatis in gerere. quodu
delicet ue qua quã grã prolis ict
faceret set ut eidem ꝓfilia se se
mutaret. Cũ igitur in crementũ
sumeret in dies tam obsolfti ru¬
moris acerbitas. et intilieris ani¬
mũ concuteret tante falsitatis in¬
toleranda malignitas: quanto se
seneiebat suꝑ illatione probri
huiꝰ in sontẽ: tanto egrius ferebat
dici auide qđ ꝑietatis studio ex¬
ercebat uilgi ipsa ne uerteretur
in fabulam. Nis itaq post aliquot
tempus emota molestiis. cepit
quẽ tantopere amauerat. subito
fastidire iuuenculũ. uerens ne
decetero nota uiueret: si eũ coti¬
die pre oculis haberet. Unde ñ

Expanded text:
ad se ei ingerendam distraheretur ad se ei ingerendam distraheretur a filia, sed ut aetati lubricae propriis filiam obsequiis commendaret, et adolescenti totis urbanitatibus accurato filiae affectum alliceret. Interea diaboli versipellis astutia in partem retorquere sinistram quidquid benevola intentione fiebat, et socrui per maledicos naevum multae foeditatis inurere, quod videlicet nequaquam gratia prolis id faceret, sed ut eidem pro filia sese mutaret. Cum igitur incrementum sumeret in dies tam absoleti rumoris acerbitas, et mulieris animum concuteret tantae falsitatis intoleranda malignitas, quanto se sentiebat superillatione probri hujus insontem, tanto aegrius ferebat dici unde quod pietatis studio exercebat, vulgi ipsa verteretur in fabulam. His itaque post aliquod tempus evicta molestiis, coepit quem tantopere arserat subito fastidire juvenculum, verens ne de caetero nota viveret, si eum quotidie prae oculis haberet; unde non
Abbreviated transcription (Latin):
hiuaeus uilla est epis¬
copii laudunensis: ab
Iipso oppido institio foͤr¬
M ine duũ milium distans.
alios liberos extulisse dinoscitur:
que annoꝵ nubilium. cũ habitu¬
dinẽ attigisset. ⁊ iocundiori tẽ
scło oportunitas substantie arri¬
sisset. ad olescenti cuipiam nup¬
tũ datur. Hunc utriusq paren¬
tis affectio sibi met caritudiue.
tanta contrarit: ut sine pͥuate rei
dispendio. iuuemi eũ puella sub
eisdem edibus mensa thorusq
forent. sum igit᷑ in pateris illa
cum uiro sic ageret. & mira mat̃
diligentia eũ causa filie coleret: ñ
maior poterat reperiri. puelle
amor ad puerũ qͥm socrus adge¬
nerum. Ipsa gͥ celebribus eũ orua¬
bat in duiuis. oppipare satagebat
mepulis: ipsa faciem ac erines elu¬
ere eubitũ ⁊turis mollia sternere
querenti manciptum p̾ma ad siste¬
re. officium preter thalamos mom¬
nibus preocupare filie. et ut um¬
uersa contraliam: non matrone¬
imꝑabat. Hichil tam̃ ad ultimum
mosiebatur hec eura nͥuscilicet qͣsi

Expanded text:
iacus villa est episcopii Laudunensis, ab ipso oppido interstitio ferme duorum millium distans, alios liberos extulisse dignoscitur. Quae annorum nubilium cum habitudinem attigisset, et jucundiori tunc tempori opportunitas substantiae arrisisset, adolescenti cuipiam nuptum datur. Hunc utriusque parentis affectio sibimet charitudine tanta contraxit, ut sine privatae rei dispendio juveni cum puella sub eisdem aedibus mensa thorusque forent. Cum igitur in paternis illa cum viro sic ageret, et mira mater diligentia eum causa filiae excoleret, non major poterat reperiri puellae amor ad puerum quam socrus ad generum. Ipsa igitur celebribus eum ornabat induviis, opipare satagebat in epulis, ipsa faciem ac crines eluere, cubitum ituris mollia sternere, quaerenti mancipium prima assistere, officium, praeter thalamos, in omnibus praeoccupare filiae, et, ut universa contraham, non matronae; nihil tamen adulterinum moliebatur haec cura. Ut scilicet quasi
Abbreviated transcription (Latin):
reducentes secũ illũ in quo audi¬
tum celebratũ erat miraculum.
et narrant que facta fuerant:
et eribent hominẽ acute audi
ata mater misericordie non susti¬
nuerunt ultra in anem et steri¬
lem remanere fidẽ et deuotio¬
nẽ eorũ. quos non piguit abiti¬
nere cepto retarcdare ut non
in grati officio pietatis deserui¬
rent. Dum gͦ morantur et retar¬
dant. et dum mente ad dm̃ ce
matr̃e petatis respectant. ho¬
mine stante in medio subito so¬
lutum est uinculũ lingue eiꝰ
et loquebatur recte. Hoc iuso
clerici illi. et fidei sur fructu iam
fruentes. inualescunt certatĩ
laudes ad celũ tollere. concre¬
pantibus signis. et choro aueilla¬
rum dei. Te dm̃ laudamꝰ in sub¬
lime tollentib: clamor mtilti¬
tudinis se miscuit deuote & con

Expanded text:
reducentes secum illum in quo audireducentes secum illum in quo auditus celebratum erat miraculum, et narrant quae facta fuerant, et exhibentes hominem acute audieata mater misericordiae non sustinuerunt ultra inanem et sterilem remanere fidem et devotionem eorum quos non piguit ab itinere coepto retardare, ut non ingrati officio pietatis deservirent. Dum ergo morantur et retardant, et dum mente ad Deum et ad matrem pietatis respectant, homine stante in medio, subito solutum est vinculum linguae ejus et loquebatur recte. Hoc viso clerici illi et fidei suae fructu jam fruentes, convalescunt certatim laudes ad coelum tollere, et concrepantibus signis et choro ancillarum Dei Te Deum laudamus, in sublime tollentibus, clamor devotae multitudinis se miscuit et con
Abbreviated transcription (Latin):
dam ex illis regionibus orationis
grã suessionẽ ad suffragia beate
et gloriose dei genitricis ma¬
rie uenire. et ipse ad mirtus
eorum collegio. ercotidiano
comitatu iam om̃ib notus erat.
ueniens gͦ in trauit eum ingre¬
dientib in templum. et breui
de moratus ibidẽ. significauit
quibusdã e sociis qui circum
illum ad erant se auditũ rece¬
pisse: fandi facultate ad huc
usq negata. Con gratulantibꝰ
sociis facta oblatione ex consti¬
tuto regredi ceperunt. et ipse
mutus cum eis. In ter erant illi
comitatu clerici atrabatenses
qui et una aduenerant. sed dũ
suessione essent quod alia uiden¬
da et audienda intenti. de initi¬
ato per auditũ in muto miracło
nec dũ quicꝙͣ rescierant. Iam uͦ¬
in itinere positi narrantibus so¬
eiis et illo significante de auditu
ꝑ cepto: tunc uero admirantes
culpant semet ipsos qđ tacito
hoc miraculo nullas gratiarũ¬
do laudes egissent. Concite gͥ qr
equis in sidebant reuertuntur:

Expanded text:
dam ex illis regionibus orationis dam ex illis regionibus orationis gratia Suessionem ad suffragia beatae et gloriosae Dei Genitricis Mariae venire, et ipse admistus eorum collegio ex quotidiano comitatu jam omnibus notus erat. Veniens ergo intravit cum ingredientibus in templum, et brevi demoratus ibidem, significavit quibusdam e sociis qui circum illum aderant se auditum recepisse, fandi facultate adhuc usque denegata. Congratulantibus sociis facta oblatione ex constituto regredi coeperunt, et ipse mutus cum eis. Intererant illi comitatui clerici Atrebatensis, qui et una venerant; sed dum Suessione essent, ad alia videnda et audienda intenti, de initiato per auditum in muto miraculo nec dum quidquam rescierant. Jam vero itinere positi, narrantibus sociis et illo significante de auditu recepto, tunc admirantes culpant semetipsos, quod tacito hoc miraculo nullas gratiarum laudes Deo egissent. Concite igitur, quia equis insidebant, revertuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
elapsum dependentẽ in facie
oculũ totũ se arbitrata ꝑ didis¬
se conclamat ad cire ũstantes.
Pro deo in qͥt cieiꝰ lumen conuer¬
tite. quia mͦ hic in puluerẽ mͥ¬
de eueurrit oculus. Uisum enĩ
sibi fuerat quendã sibi astitisse
et digitum suũ in gerendo. folli.¬
culum qui erat in modũ uesicu¬
le eripuisse. Illato itaq lum ine:
menbranã diruptã inueneruit
et riuulũ saniei et putredinis.
concepte ꝑ ora et faciem usq in
terram de fluxisse. Et lata asꝑ¬
gine puluerẽ maduisse. oculũ
uero eiꝰ clarũ et lucidũ: orbieu¬
lo suo in tegerrime in sedisse.
Tũ uͦ in clamant ei et ad hue ñ
credenti ui gemiuant ⁊ in ge¬
runt ei ꝑ dm̃ et beatã uirginẽ
sanitatẽ et oculum eam recepisse.
Quo illa conꝑto et effectu pro¬
bato leticia ꝑ funditur: et tre¬
ratis laudibus eccłia in pletur.:
Ue surdo & muto at¬
uidã surdus et mu¬
tus de atrabatensi
pago in telligens qͦs¬

Expanded text:
 pendentem in facie  pendentem in facie oculum totum se arbitrata perdidisse, conclamat ad circumstantes: Pro Deo, inquit, huc citius lumen convertite, quia modo hic in pulverem mihi decurrit oculus. Visum enim sibi fuerat quemdam astitisse et digitum suum ingerendo folliculum qui erat in modum vesiculae crepuisse. Illato itaque lumine membranam diruptam invenerunt, et rivulum saniei et putredinis conceptae per ora et faciem usque in terram defluxisse, et lata aspergine pulverem maduisse; oculum vero ejus clarum et lucidum orbiculo suo integerrimae insedisse. Tum vero inclamant ei, et adhuc non credenti ingeminant, et ingerunt ei per Deum et beatam virginem sanitatem et oculum eam recepisse. Quo illa comperto et effectu comprobato, laetitia perfunditur, et iteratis laudibus, ecclesia impletur. XIV. De surdo et muto uidam surdus et mutus de Atrebatensi pago, intelligens quos
Abbreviated transcription (Latin):
procedere cepit. Tunc uero uoci¬
feratio popłi circum stantis attol¬
litur. tũ nom̃ bẽ uirginis mili¬
es replicatur. ita ut clamore ho¬
minũ ex clangore tympanoꝵ fra¬
giles ad huc parietes eccłie a fan¬
domentis euerti uiderentur. Ihu
bone nũqͥd non presens eras
huic spectaculo: quale tuipse
plurimũ diligis cũ ardens fides
et furor diligentiũ te. cercatun
rapiebat te. et sacrificium con¬
triti sp̃e. libamine dulciũ lacͥma¬
rum condiebat. Hisuocibus mat̃
ercussa a sompno exclusam se afi¬
lio a conprimente se populo. le¬
tis et turbatis c lamorib congemi¬
nat. Nas gͥ uoces leticie enutti ad
celum: non leta audiebat femi¬
na. que oculũ amissũ dolebat.
Unde et uihec uerba prorupit
Ogloriosa et pia dña. nẽ alii le¬
tantur. et eccłia tua laudib ple¬
na resultat mͥ uͦ misere negatum
est partieipem tanti esse gaudi.
Num liec et alia que dictabat
eiꝰ mesticia ꝓsequitur: subito¬

Expanded text:
procedere. Tum ergo vociprocedere. Tum ergo vociferato populo circumstantis attollitur, tum nomen beatae Virginis millies replicatur, ita ut clamore hominum et clangore tympanorum fragiles adhuc parietes ecclesiae a fundamentis everti viderentur. Jesu bone, nunquid non praesenseras huic spectaculo, quale tu ipse plurimum diligis, cum ardens fides et furor diligentium te certatim rapiebant te, et sacrificium contriti spiritus libamine dulcium lacrymarum condiebatur. His vocibus mater excussa a somno, exclusam se a filio et a comprimente se populo laetis et turbatis clamoribus congeminat. Has igitur voces laetitiae emitti ad coelum non laeta audiebat femina quae oculum amissum dolebat; unde et in haec verba prorupit: O gloriosa et pia Domina, nunc alii laetantur, et ecclesia tua laudibus plena resultat; mihi vero miserae negatum est participem tanti esse gaudii. Dum haec et alia quae dictabat ejus moestitia prosequitur subito
Abbreviated transcription (Latin):
emina quedã oculum
dolebat. et celidoniam
seu quas libet herbas ad¬
hibuit ne doleret. Et non solũ
ul ꝓfecit: s et herbarũ uolen¬
tia oculũ in tumorẽ uersũ:
de sede orbiculi et toto capite
eiecit. folliculo menbrane in sutꝰ:
tanquã uesicula quedã depende¬
bat ei in faciem et ui hora unde
et omuẽ uidendi spem ad mise¬
rat. Ab humana igitur ope iam¬
oninino destituta. colectis spei
et fidei uiribus. ad diuinũ se con¬
tulit auax ilium et una eũ suis
necessariis eccłiam prefate dei
genitricis oiarie adit: et eum
ceteris opem eiꝰ flagitantibus
ibidem manicabat. Quadã igit᷑
nocte uiqua et hec femina ui¬
sum recepit: puer quida sep¬
tennis contractis pedib ibidem
amatre sua adseruabatur. Frat
autẽ et frequens popłs ibi iugi¬
lans:. alii ob deuotionẽ alii ut
suis egrotantib deseruirent.
Mater itaq predicti pueri
dum et uigilus et merore confec¬
ta ob dormisset. subito puer as¬
surgit rectus et sanꝰ et ad altare

Expanded text:
emina quaedam oculum emina quaedam oculum dolebat et celidoniam seu quaslibet herbas adhibuit ne doloret, et non solum nil profecit, sed herbarum violentia oculum in tumorem versum de sede orbiculi et toto capite ejecit, folliculo membranae insutus tanquam vesicula quaedam dependebat ei in faciem et in ora, unde et omnem videndi spem amiserat. Ab humana igitur ope omnino destituta, collectis fidei et spei virtutibus ad divinum se contulit auxilium, et una cum suis necessariis ecclesiam praefatae Dei genitricis Mariae adiit, et cum caeteris opem ejus flagrantibus ibidem manicabat. Quadam igitur nocte in qua et haec femina visum recepit, puer quidam septennis contractus pedibus ibidem a matre sua observabatur. Erat autem et frequens populus ibi vigilans, alii ob devotionem, alii cum suis aegrotantibus deservirent. Mater itaque praedicti pueri dum et vigiliis et moerore confecta obdormisset, subito puer assurgit rectus et sanus, et ad altare coepit
Abbreviated transcription (Latin):
uix in hec uerba ꝓrupit: ut
ad eccłiam sc̃e dĩ genitricis re¬
duceretur. Et sic factũ est. Et pro¬
iectus ante altare spectaculum
sue uesanie et uindiciarie po¬
testatis eui tradit᷑ erat. aliquan¬
diu erhibuit. Arthabatur autẽ
corpore in tumorẽ uerso spe
in uisceribus eiꝰ. et fumifero
an helitu uienias auras pollue¬
bat. Uox eiꝰ ut rugitꝰ lingua &e
ore negante officium. Tunc pie¬
tate ꝑ moti mathildis abatissa
et ceteri qui ad erant applicue¬
runt eũ ad altare. Quo amplexa¬
to signatur reliqͥus et socco et
cepit meliorari: et ab urgente
tumore relaxarͥ qͥd plura: Et
facies et corpus eiꝰ in tegerrime
restitutũ est sanitati. Huiꝰ ille
ut pote qui de mortͥ s faueibuᷤ
erat erutus: dñm ꝓpͥũ suũ ut
ab solueret eũ a suo famulatu
rogauit et im petrauit. Iam enĩ
de inceps nolebat homini ser¬
iure. sed ei se dedere ꝑ quã op¬
tinuit sanitatẽ: et eccłie serui¬
rio se subiecit.:. De ocło femine

Expanded text:
vix in haec verba prorupit, ut vix in haec verba prorupit, ut ad ecclesiam Sanctae Dei Genitricis reduceretur. Et sic factum est. Et projectus ante altare spectaculum suae vesaniae et vindiciariae potestatis cui traditus erat, aliquandiu exhibuit. Arctabatur autem corpore in tumorem verso: spiritus in visceribus ejus, fumifero anhelitu vicinas auras polluebat. Vox ejus ut rugitus, et lingua et ore negante officium. Tunc pietate permoti Mathildis abbatissa et caeteri qui aderant, applicuerunt eum ad altare. Quo amplexato signatur reliquiis et socco, et coepit meliorari et ab urgente tumore relaxari. Quid plura? Et facies et corpus ejus integerrimae restitutum est sanitati. Hujus ille, utpote qui de mortis faucibus erat erutus, dominum proprium suum ut absolveret eum a suo famulatu rogavit et impetravit. Jam enim deinceps nolebat homini servire, sed ei se dedere per quam obtinuit sanitatem et ecclesiae servitio se subjecit. XIII. De muliere
Abbreviated transcription (Latin):
te et seru ⁊ conditione et gła dĩ
suessionensis. oꝑi rusticano
deputatꝰ aliquotiens uacuus
festis diebus una cũ socus so¬
dalibus de uilla admemoriam.
cdi genitrieis marie uenire con¬
sueuerat: s aliis ꝓ suo poste ob¬
lationes facientibus. et soceum
chil offerebat: cũ uice quadã
illis regredientib & inter alia
di magnifica de socco p̃dicto
sermonẽ habentibꝰ boso hoc
enĩ uocabatur noĩe seruus ille
subiecit. Uere uos stulti estis:
si ipsum soccũ scẽ marie puta¬
tis. lam certe du est qđ putru¬
isse potuit. Lix bene uerba fi¬
nierat. cũ ecce os blasfemum
distorquet᷑ usq uersus auren.
cũ tota uiolentia et tormento
ut ꝑre angustia oculi eiꝰ pene
elidi ex capite uiderentur. et
angustiis ꝑ urgentibus tota fa¬
cie in uersa. & intumorem con¬
uersa. et ab humano uisu exter¬
minata. horrorem in tuentibꝰ
in cutiens. fatigato anhelitu ut¬
pote qui tortori suo tradit᷑ erat.

Expanded text:
te et sexu et conditione et gloria Dte et sexu et conditione et gloria DSuessionensis operi rusticano deputatus aliquoties vacuus festis diebus una cum suis sodalibus de villa ad memoriam beatae Dei Genitricis Mariae venire consueverat. Sed aliis pro suo posse oblationes facientibus, et soccum s, ille nihil offerebat. Cum vice quadam illis regredientibus, et inter alia Dei magnifica de socco praedicto sermonem habentibus, Boso hoc enim nomine vocabatur servus ille, subjecit: « Vere vos stulti estis, si ipsum soccum sanctae Mariae putatis; jam certe diu est quod putruisse potuit. » Vix bene verba finierat, cum ecce os blasphemum distorquetur usque versus aurem cum tanta violentia et tormento, ut prae angustia oculi ejus pene elidi ex capite viderentur et angustiis perurgentibus tota facie inversa et in tumorem conversa, et ab humano usu exterminata, horrorem intuentibus excutiens fatigato anhelitu, utpote tortori suo traditus erat;
Abbreviated transcription (Latin):
tus eͤit. Post hec penitentia duc¬
tus. idem sacerdos culpans infi¬
delitatẽ suã timore coneussus
adut memoriã be uirginis &e
ꝓstrat᷑ aute altare. et adherens
pauimento tantũ doloris &e lacͥ¬
marũ effudit. re in tegrans gemi¬
tus quod et hoc adiciens suis pec¬
catis. ausus fuit de potentia diũ
et matris eiꝰ dubitare. ut in tu¬
entibus daretur suspicari ipsu
euudem uel igne torreri. uel qͦli¬
bet passionis genere uexari: donee
ꝑenuctantib omnia ꝑ ordinẽ
indicauit. et se die constituta
euudẽ xp̃ianũ ad ducturum
spopondit. Auod et factum est.
et ipso eodem xpĩano pro se ce
de se loqu ente omĩa nota ft̃.
facta testimoniũ ꝑhibentibus
uicinis quiad erant. qm̃ surdus
et mutus ab infantia extitit. tes¬
timoniũ ꝑbibente grẽ di ipso ef¬
dõ altissimo. tune claugor tym¬
panoꝵ. et era tubarũ stridores
imitanda. Tune preces et lacri¬
me et gratiarũ actio ab omni eta¬

Expanded text:
tus est. Post haec poenitentia ductus est. Post haec poenitentia ductus idem sacerdos, culpans infidelitatem suam, timore concussus adiit memoriam beatae Virginis, et prostratus ante altare et adhaerens pavimento, tantum doloris et lacrymarum effudit redintegrans gemitus, quod et hoc adjiciens suis peccatis ausus fuit de potentia Domini et matris ejus dubitare, ut intuentibus daretur suspicari ipsum eumdem vel igne torreri, vel quolibet passionis genere vexari; donec percunctantibus omnia per ordinem indicavit, et se die constituta eumdem Christianum adducturum spopondit, quod et factum est. Et ipso eodem Christiano pro se et de se loquente, omnia facta sunt testimonium perhibentibus vicinis qui aderant, quoniam surdus et mutus ab infantia exstitit, testimonium perhibente gratiae Dei ipso efDeo altissimo, tunc clangor tympanorum et aera tubarum stridores imitantia: tunc preces et lacrymae et gratiarum actio ab omni aeta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbationis protractã resperit
ds et uise st̃ ei due ꝑsone coro¬
nate in modũ sponsi et sponse
de superuis descendere et lux
fulgurxa totam eccłiã impleuit.
Frat aut̃ spec ies głose uirgnus.
tam in uestimentis quã in facie.
candore admuirabiliᷤ quales ce¬
lestes et lucis eterne in colas dig¬
nũ est apparere. Tunc ergo dulci
manu sua fauces egroti ꝑtractans
ee ora uinculũ lingue ⁊ auriũ
resoluit. uirtutẽ inꝑiose dñe
fluru eruoris attestante qui
ꝑnares. ⁊ aures ⁊ ora prosiluit.
Tanto gͥ beneficio accepto. tacitꝰ
gaudens silent̃ abscessit: et re¬
uersus ad suos se donũ loquen¬
di accepisse destatus est balbuti¬
ens ut pote qͥ fari modo ad dis¬
cebat. sito percrepuit aput su¬
os co euos ⁊ conpatͥotas xp̃iano
dm̃ et scãm mariã fecisse mise¬
ricordiam.: De sacerdote qui¬
que mortaria dr̃. fame
precurrenti nullomͦ
credens. xp̃ianũ nega¬
bat posse loqui uel audire. do¬
nec ad suam presentiam deduc¬

Expanded text:
protractam respexit Deus, et visae sunt ei duae personae coronatae ad modum sponsi et sponsae de supernis descendere, et lux fulgurea totam ecclesiam implevit. Erat autem species gloriosae Virginis tam in vestimentis quam in facie candore admirabili, quales coelestes et lucis aeternae incolas dignum est apparere. Tunc vero dulci manu sua fauces aegroti pertractans et ora vinculum linguae et aurium resolvit, virtutem imperiosae dominae fluxu cruoris attestante qui per nares et aures et ora prosilivit. Tanto igitur beneficio accepto tacitus gaudens, silenter abcessit, et reversus ad suos se donum loquendi accepisse testatus est balbutiens, utpote qui fari modo addiscebat. Cito percrebuit apud suos coaevos et compatriotas Christiano Deum et sanctam Mariam fecisse misericordiam. Sacerdoquae Mortaria dicitur, famae praecurrenti nullo modo credens, Christianum negabat posse loqui vel audire, donec ad suam praesentiam deduc
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ sauetitate etiã et uirginita¬
te iosepn qui fuit sponsus et eustos
sacre uirginis: in ter cetera att.
Qui tenet sceptrum frorentis
uirge: custos erit gloriose pue¬
le. Ft mirũ ubi legerat iose pli
fiorẽ uirgiuitatis tenuisse. per
quã etiam beate oiarie uirgini¬
tas assertionẽ acciperet. Renouan¬
tur et hie dona antiqua scĩ sp̃e
qui pastorẽ puerũ in plens cy¬
tharistam facit. .Armentariũ¬

Expanded text:
titate etiam et virginitate Joseph qui fuit custos et sponsus sacrae Virginis, inter caetera ait: Qui tenet sceptrum florentis virgae, custos erat gloriosae puellae. Et mirum ubi legimus Joseph florem virginitatis tenuisse, per quam etiam beatae Mariae virginitas assertionem acciperet. Renovantur et hic dona antiqua sancti Spiritus, qui pastorem puerum implens citharistam facit et
Abbreviated transcription (Latin):
rupit clamorib etliera: & un se
celebrata ilenuo beneficia testatͣ.
Narrat et omnibus se raptũ fuisse
tricem pro ppło supplicantẽ iudis¬
se ut dignaretur ds hune mor

Expanded text:
rumpit clamoribus aethera, et in se celebrata denuo beneficia testatur, narrat, et omnibus se raptum fuisse itricem pro populo supplicantem vidisse, ut dignaretur Deus h
Abbreviated transcription (Latin):
turũ testatus ẽ: et ita euenit.
Neq eiĩ mensẽ suꝑ uixit. Mirũ
autẽ ualde ce de hoc puero erat
qͦd abuutio mundi omnẽ uystoriã
ueterẽ reterens totã natratiouẽ
suã cursim rinuee digerebat.
Ne noua etiam lege tertum englu
et actꝰ dñi sic ordine recensebat.
tanqͣn omĩa in libro legeret et
dictata ab alus pronuueiaret.
Suꝑ sauctitate etiã et uirginita

Expanded text:
tatus est, et ita evenit, neque mensem supervixit, mirum autem valde et de hoc puero erat, quod ab initio mundi omnem historiam veterem retexens, totam narrationem suam cursim rhithmice digerebat. De nova etiam lege textum Evangelii et actus Domini sic ordine recensebat, tanquam omnia in libro legeret et dictata ab aliis pronuntiaret. Super sanctitate etiam et virginit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scẽ oiarie semꝑ uirginis fi¬
lix ille iudeus & incredulus di¬
abolo instigante eandẽ de pari¬
ete ualde iratus imaginẽ tulit.¬
ce ad uicinã cucurrit domũ. ubi
sedens ꝑ idem foramen aluũ pur

Expanded text:
anctae Mariae semper uirginis fi ille Iudaeus incredulus diabolo instigante eandem de pariete ualde iratus tulit imaginem et ad uicinam cucurrit domum, ubi sedens per idem foramen aluum pur
Abbreviated transcription (Latin):
ribus nr̃is uirtutẽ mirabilium
suoꝵ dignatus est ds̃ ostendere
populo suo ut credentibus det
hereditatẽ gentium et diligen¬
tib se bona que promisit ista¬
heli. Qui gͦ semel illuminati
participes facti sp̃e scĩ gusta¬
bant iam uirtittes scłi uenturi.
gustantes niclulominꝰ bonum
d̃i uerbũ: et ido fastidiose et ne¬
gligenter agentes. liec presentia.
datũ est eis exmunere consola¬
tionis optata uisione libare po¬
tentiam regni in uisibilis. et
haurire oculis tunorẽ ce amo
lia. et diuicias głe sue largiatur.
Hec est in quã fortitudo dĩ mag¬
na. et potentia regni eiꝰ maxima:
uirtꝰ in uisibilis uirtus arehana
in refrenandis malis que uelut
morbus exuberarent in regno
eiꝰ uisi repressa. et uirtus gr̃e ce
fabiliter exerens ꝑ quã ex cluso
tunore congaudet electis super¬
habundanti amore prebente
fiduciam. S hec alias. Ex plicit¬
de suessionensi mira¬

Expanded text:
ribus nostris virtutem mirabilium suorum dignatus est ostendere Deus populo suo, ut credentibus det haereditatem gentium, et diligentibus se bona quae promisit Israeli. Qui ergo semel illuminati participes facti Spiritus sancti, gustabant jam virtutes saeculi venturi, gustantes nihilominus bonum Dei verbum, et ideo fastidiose et negligenter agentes haec praesentia, datum est eis ex munere consolationis, optata visione libare potentiam regni invisibilis, et haurire oculis timorem et amorlia et divitias gloriae suae largiatur: haec est, inquam, fortitudo Dei magna et potentia regni ejus maxima, virtus invisibilis, virtus arcana in refrenandis malis, quae velut morbus exuberarent in regno ejus, nisi repressa, et virtus gratiae fabiliter exerens, per quam excluso timore congaudet electis superabundanti amore praebente fiduciam: sed haec alias. INCIAE SUESSIONENSI
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est. ut pote in loco qui nul¬
la cdiei liora frequentiã hominũ de¬
habebat. Dant gͦ laudes ło altissi¬
mo. & resonantibus tympanis. ere
eanoro longe lateq modulata
suauitas ethera tendit. & tora ci¬
uitas ꝑ sonat laudes .xp̃i. Hos gͥ¬

Expanded text:
factum est utpote in loco qui nulfactum est utpote in loco qui nulla diei hora frequentiam hominum dehabebat. Dant ergo laudes Deo altissimo et resonantibus tympanis aere canoro longe lateque modulata suavitas ad aethera tendit, et tota civitas personat laudibus Christi. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
troitꝰ misse. unꝰ er duob cereis qͥ
eriore semꝑ merant altari omi
lie: isq ad extremũ totꝰ arserat.
alto ad huc tenorem suũ habente.
At soror illa deseruiens altario ti¬
mida & festiuabuda uicarium
cerxum ln subrogare sedula saia¬
git. raptꝰ ut occurit uno de ia¬
centib in serimo dũ petito lum¬
ue lucenti eereo ñ lucentẽ ingerit.
in cante in ꝓba etiã lucente suꝑ
altare de iectum extuirit. Lune
uͦ turbata. & mortuã se repitars
er eoqͥna ignẽ petere eoguebat᷑
Ad uͦ diacouꝰ in officio misse ignẽ
defecisse exꝑauescens. saltu rapit
ceroũ. qͥ iacebat cassus lumine
Quẽ dũ tradebat sub diacono ut
eito peteret igne. subito in ter
uianũ tracdentis & parantis accei¬
pere: cereus igne nouo in flaniat᷑.
Hoc uiso diaeonꝰ ii manib suis
miraculo. stupore ꝑcussus: ꝓprus
iurib destitut᷑: eoactus est mitti¬
in archa que propinqua tẽ ad¬
erat. Et hoc tam celebre. et notũ

Expanded text:
ntroitus missae, unus ex duobus cereis qui ntroitus missae, unus ex duobus cereis qui ex more semper inerant altari omni die usque ad extremum, totus arserat, altero adhuc tenorem suum habente. At soror illa deserviens altario, timida et festinabunda vicarium cereum dum subrogare sedula satagit, rapto ut occurreret uno de latentibus in scrinio dum petito lumine lucenti cereo non lucem ingerit, incaute improba etiam lucentem super altare dejectum exstinxit. Tunc vero turbata et mortuam se reputans ex coquina ignem petere cogebatur. At vero diaconus in officio missae ignem defecisse expavescens, saltu rapit cereum qui jacebat cassus lumine. Quem cum tradebat subdiacono ut cito peteret ignem, subito inter manum tradentis et parantis accipere, cereus igne novo inflammatur. Hoc viso diaconus in manibus suis miraculo, stupore perculsus propriis viribus destitutus, coactus est arci quae propinqua tunc aderat. Et hoc tam celebre et notum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ audiebat᷑. Erat aũ uesꝑtina diei ho¬
ra. Et eriliens suꝑ pedes suos sanꝰ
& in columis currens amplerat᷑ ẽ
altare. Non in memor tanti bene gͦ¬
ficu. ñ multo post itinere parato
ilierłm profectus esł. Ne duab
ue mulieres de mo¬
nasterio inder. quarũ
altera maxillam igne ꝑ esam.
cũ horrore spectaculũ suos exhi¬
bebat. alt̾a uͦ manũ ce brachium
igne tabifico consũptũ putridas
carnes &e luridas.⁊ ad omnium
nauseã fetentes p̃se gestabat:
uenerunt suessionẽ: &e uota sol¬
uentes in domo be uirginis per¬
fecte sanate ft̃. Tantũ in eiꝰ suꝑfi¬
cie roseo colore remanente quasi
tituli pristine laudis in memoriã
uirtutũ suarũ. quas nolebat ab¬
oleri. nec amemoria ercidere.
uirgo imꝑiosa. et omi laude
dignissima: uelut stigmata uite
et mortis resederunt: De cereo
mius dñi qui ab in carnati¬
muis triscesimꝰ pͥmꝰ in choabat
lente sacerdote post orationẽ u¬

Expanded text:
ejus audiebatur. Erat autem vespertina diei hoejus audiebatur. Erat autem vespertina diei hora, et exsiliens super pedes suos sanus et incolumis currens amplexatus est altare. Non immemor ergo tanti beneficii non multo post itinere parato Hierusalem profectus est. XXIX. De duabus Duae mulieres de monasterio Nider, quarum altera maxillam igne peresam cum horrore spectaculum sui exhibebat; altera vero manum et brachium igne tabifico consumptum, putridas carnes et luridas et ad omnium nauseam ferentes prae se gestabat, venerunt Suessionem, et vota solventes domo beatae Virginis perfecte sanatae sunt. Tantum in cutis superficie roseo colore remanente, quasi tituli pristinae laudis in memoriam virtutum suarum. Quas nolebat aboleri, nec a memoria excidere virgo imperiosa, et omni laude dignissima velut stigmata vitae et mortis resederunt. XXX. De mini qui ab Incarnatibat,dente sacerdote post orationem i
Abbreviated transcription (Latin):
rito nullus impendet. Fia in fe¬
lia infelir anuma. ecce uͥ tu con¬
spicis tuũ miserabile corpꝰ uitam
pauenda morte constitutũ. corpꝰ¬
ii quã qđ tuis cupiditatib semꝑ
obediuit: tuis im pietatib semꝑ
obsecutũ est. Et ipsũ quid̾e affla¬
tum calore infernali. ad presens
urit᷑: tu uͦ post paulo. horrenda
in cendia et flammiferos globos
sustinebis. Heu me miserũ. et du¬
ra que patior. et mors et̃na est
quã expecto: ue.ue. ue. mifero
ce peccatori iustissime dãpnato.
Dũ hec & similia corã omnib
uoce publica ꝓferret: totis men¬
bris sudore manans in tuentes
et audientes eũ ad dolorẽ &e la¬
ctimas cũ pellebat. cũ ecce de su¬
bito pia dña. & pius dñs. qui ñ
uult mortẽ peccatoris s ut con¬
uertat᷑ magis et uiuat. cessantib
doloribus suauitatẽ indurit. &
cepit meliorari. ⁊ uoces aliaᷤ edere
uoces gaudii et erultationis:
et gr̃arũ actio. et uox laudis ab ore

Expanded text:
rito nullus impendet. Erito nullus impendet. Eia infelix anima? Ecce, ubi tu conspicis tuum miserabile corpus in tam pavenda morte constitutum, corpus quod tuis cupiditatibus semper obedivit, tuis impietatibus semper obsecutum est. Et ipsum quidem afflatum calore infernali ad praesens uritur; tu vero post paululum horrenda incendia et flammiferos globos sustinebis. Heu me miserum! et duratura quae patior, et mors aeterna est quam exspecto! Vae, vae, vae, misero et peccatori justissime damnato! » Dum haec et similia coram omnibus voce publica proferret totis membris sudore manans, intuentes et audientes eum ad dolorem et lacrymas compellebat, cum ecce de subito pia Domina et pius Dominus qui non vult mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat, cessantibus doloribus suavitatem induxit, et coepit meliorari et voces alias edere, voces gaudii et exsultationis; et gratiarum actio, et vox laudis ab ore
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erereusti: Nẽ gͥ merito retor¬
quent᷑ in caput tuũ miser homo:
nc̃ meritas lius ponas. Iustus es
dñẽ. iustũq uidiciũ ereris in me.
Semꝑ enĩ totiꝰ mali signifer ertiti.
et te relicto creatore &e redẽptore
meo. inumici uoliuitatẽ semꝑ exer
re fetenti. corpore digno sulphu¬
re. et in cendio in fernali. Nunc
iustas erigis penas. de anima ꝑ¬
ii. suꝑbia equi ⁊ muli similttu¬
dinẽ. cenosa &e in munda lururia.
Fia dñe. ⁊ eia dña duplicate. ⁊
triplicate supplicia & tormenta
suꝑ me: q nullius hominis eorpꝰ
iustiꝰ meruit penas inferm iam
sustinere. Neq enĩ t̾̃ra sustinere.
aut portare tantũ peccatorem de¬
buerat: & merito iam diuẽ. si ta¬
lem peccatorẽ absorbuisset. Mise¬
re lac̾me quid cessatis: quare fune¬
rĩ corpꝰ. iã iamq mortuũ ad se¬
pulturã ñ proseqͥmim: In pen¬
dite obseqͥum funeris dũ licet:
qd̾ scelerato et omnib odioso me¬

Expanded text:
non exercuisti? Nunc igitur merito retornon exercuisti? Nunc igitur merito retorquentur in caput tuum, miser homo, nunc meritas luis poenas. Justus es, Domine, justumque judicium exeris in me; semper enim totius mali signifer exstiti, et te relicto Creatore et Redemptore meo, inimici voluntatem semper exercre fetenti, corpore digno sulphure et incendio infernali, nunc justas exigis poenas deni superbia, et equi et muli similitudinem coenosa et immunda luxuria. Eia, Domine, et eia domina, duplicate et triplicate supplicia et tormenta super me, quia nullius hominis corpus justius meruit poenas inferni jam sustinere. Neque enim terra sustinere aut portare tantum peccatorem debuerat, et merito jam diu est si talem peccatorem absorbuisset. Miserae lacrymae quid cessastis? Quare funereum corpus jamjamque mortuum ad sepulturam non persequimini? Impendite obsequium funeris dum licet, quod scelerato et omnibus odioso me
Abbreviated transcription (Latin):
euasit. ob remediũ cite subuenti¬
onis. Quam ciciꝰ namq potuit
domũ b̃e di genitricis expetut
opem flagitans sibi misero. Frat
aũt pͥdie uigiliarũ natalis dñi
Sedit gͦ in faciem altaris: cultu
suo uestitus et calciat᷑. Et sube¬
untib acerrimis dolorib anxiꝰ
et toto corpore suclore distillans:
iam ad sui cognitionẽ deductus
uice oblationis usticiam ce sua
peccata confiteri cogebat᷑ dicens.
Et mertto hec pateris miser homo
et fructũ impietatis tue comedis.
Seminasti enĩ dolores. et metis eos:
ce ut dignũ ẽ recipis. Quid namq
sceleris uniquã obmisisti: aut qͥd
mali non ꝑpetrasti: Quibꝰ ad ulte¬
rus non espolutus. aut eui femi¬
ne iiquã detulisti honorem:
Ne quod homicidus manꝰ tue san¬
guine plene ft̃. actione uł consi¬
lio: Quod incendia ⁊ eccłiarum
uolationes ꝓcurasti: quod furta
la tuo consilio. tua lingua susci¬
tasti.Nuod gulositates quof ebͥ¬
etates in gurgitasti: quas fraudes

Expanded text:
evasit ob remedium citae subventievasit ob remedium citae subventionis; quam citius namque potuit domum beatae Dei Genitricis Mariae expetiit opem flagitans sibi misero. Erat autem pridie vigiliarum Natalis Domini. Sedit ergo in faciem altaris cultu suo vestitus et calceatus, et subeuntibus acerrimis doloribus anxius, et toto corpore sudore distillans, jam ad sui cognitionem deductus, vice oblationis justitiam et sua peccata confiteri cogebatur, dicens: « Et merito haec pateris, miser homo, et fructum impietatis tuae comedis; seminasti enim dolores, et metis eos, et ut dignum est, recipis. Quid namque sceleris unquam omisisti, aut quid mali non perpetrasti? Quibus adulteriis non es pollutus? Aut cui feminae unquam detulisti honorem? De quot homicidiis manus tuae sanguine plenae sunt, actione vel consilio? Quot incendia vel ecclesiarum violationes procurasti? Quot furta a et lites tuo consilio, tua lingua suscitasti? Quot gulositates, quot ebrietates ingurgitasti? Quas fraudes
Abbreviated transcription (Latin):
ne: ob grãm beate uirginis matͥs
sue. uouit eigo se nudis pedibus
adituram eiꝰ suffragia. uouit de
corde contͥto et fideli. ce statim lu¬
homas aũ dñs castri.
quod cociacus uoca¬
tur in laudunensi.¬
pago situm tturꝰ ad Regem angloꝵ
quencła exelientibus suis Radul¬
fum agnom̃to cantellũ. eo qđ fide¬
liorem sibi illũ arbitrabat᷑. secum
ducere uolebat. Iussit gͦ ut se pa¬
raret. Omnib gͥ ad hanc ꝓfectio¬
nem erpeditis. subito adu̾sa ua¬
litudine radulfus ille ꝑuasusom¬
nib neruis cepit contrahi. et pe¬
ne omnib m̃bris in utilis fieri. a¬
cutis doloribus ossa & medullas
eiꝰ uelut terebrantib Huiꝰ gͦ in tu¬
itu uexationis: uacationẽ accep̃
ab officio ꝓfectionis. Frat enĩ mor¬
bus ignee pestis ualde similis. qͥ
ꝑuagabat᷑ m̃bra eiꝰ. sub extenta
cute de pascens. et subuellens.
carnẽ ab ossib: unde et dolores
acerrimos. ad p̃sens sustinuit: sed
de formitatẽ exteriꝰ apparentem

Expanded text:
e, ob gratiam beatae Virginis matris suae. Vovit ergo se nudis pedibus adituram ejus suffragia, vovit de corde contrito et fideli, et statim luThomas autem dominus castri quod Cociacus vocatur in pago Laudunensi situm, iturus ad regem Anglorum, quemdam ex clientibus suis Radulphum agnomento cantellum eo quod fideliorem sibi illum arbitrabatur secum ducere volebat. Jussit ergo ut se pararet. Omnibus igitur ad hanc profectionem expeditis, subito adversa valetudine Radulphus ille pervasus omnibus nervis coepit contrahi et pene omnibus membris inutilis fieri, acutis doloribus et ossa et medullas ejus velut terebrantibus. Hujus ergo intuitu vexationis vacationem accepit ab officio profectionis: erat enim morbus igneae pesti valde similis, qui pervagabatur membra ejus, sub extenta cute depascens et subvellens carnem ab ossibus, unde et dolores acerrimos ad praesens sustinuit, sed deformitatem exterius apparentem
Abbreviated transcription (Latin):
no loca sc̃a quando cautuarie
morabat᷑. uno tantũ fideli socio
comitatus noctu ꝑ agͥere. et se mibi
ꝑ compunctionẽ. & contrictionẽ
cordis. do mactare. Quada gͥ uice
ad monasteriũ beatissimoꝵ apłoꝵ
Pet̾ͥ. ⁊ Pauli. in quo beatissimus
augustinꝰ &e alii ñ nulli de patͥb
tis silentia ꝑrerit. ibiq do se di¬
utius in oratione ꝓstrauit. E gressuᷤᷤ
uͦ ad oratoriũ beate genttͥcis &e per¬
petue uͥginis marie: qđ in orien

Expanded text:
ro loca sancta, quando Cantuariae morabatur, uno tantum fideli socio comitatus noctu peragrare, et se inibi per compunctionem et contritionem cordis Deo mactare. Quadam igitur vice ad monasterium beatissimorum apostolorum Petri et Pauli, in quo beatus Augustinus et alii nonnulli de Patributis silentia perrexit, ibique Deo se diutius in oratione prostravit. Egressus vero ad oratorium beatae Dei genitricis et perpetuae Virginis Mariae, quod in orien
Abbreviated transcription (Latin):
regnabt̃ mer̃nũ. Ad hec stupe¬
et ꝑ rimas illiꝰ in trospiciens. erat
enĩ obseratũ: in tuer᷑ oratoriũ totũ
in mensa luce splendere: et quen¬
dam cuneũ candidatarũ ꝑsonare.
ipsam antiphonã letis concentib
lio trem tẽpore p̃fata
pastoꝵ eccłie limina si¬
mili hora pari uoto re¬
quurens. in de discessit. Iemora¬
tam sacratissime uirginis eq̃dem.
p̃ces illic do fusurus adire cepit
Ecce aũt ipsa beatissima uirginũ
ro. uenienti uiro occurrit. & sum¬
mo eũ honore suscepitum. ad suã
eccłiam quo tendebat ducere ce¬
pit: p̃cumentib duab de choro
puellis. illud sedulii carm̃ atq di
ore pio. Nuos u̾sus chorus uirginũ
cantatrices: binos qui secunt᷑ in
ordine uersus subsecute sunt.
Primꝰ ad una riuit magna de luce
suꝑb sic homo cũ tumuit. pͥmꝰ
nos. uirta qd̾ series hymui sese
liabet u̾sus modulate fc̃. De hor̃ẽ¬

Expanded text:
eternum. Ad haec ille stupeac per rimas illius introspiciens erat enim obseratum, intuetur oratorium totum immensa luce splendere, et quemdam cuneum candidatarum personarum ipsam antiphonam laetis concentibus lio item tempore praefata pastorum ecclesiae limina simili hora pari voto requirens, ubi inde discessit, memoratam sacratissimae Virginis aedem preces illic Deo fusurus adire coepit. Ecce autem ipsa beatissima virginum ro, venienti viro occurrit, et summo cum honore susceptum ad suam ecclesiam quo tendebat ducere coepit, praecinentibus duabus de choro puellis illud Sedulii carmen itaque ore pio. Quos versus chorus virginum cantrices binos qui sequuntur in ordine versus prosecutae sunt: Primus ad ima ruit magna de luce superbus. Sic homo cum tumuit, primus nos, juxta quod series hymni sese habet, versus modulatae sunt. Propte
Abbreviated transcription (Latin):
famulus de sorore
sua musa nomine
puella parua narrare con¬
sueuit dicens: quod qua
apparuit: atq eoeuas in
albis uestib puellas osten
re non auderet. beate semꝑ
quisita an uellet cũ eis esse
atq eiꝰ in obsequio urriere.
Cui cũ puella eadem diceret
uolo. ab ea ꝓtinꝰ mandatũ
accepit ut nichil ultra leue
ac puellare ageret. arisu ce
iocis abstine̾t sciens ꝑ om uia
qđ inter easdem uirgines qͣs
uiderat ad eius obsequium
die triscesimo ꝑueniret. Quib
uisis in cunctis suis moribus
puella mutata est omnẽq a se
leuitatẽ puellaris uite mag¬
na grauitatis deterfit manu.
Cũq eã parentes eiꝰ muttatam
esse mirarentur: requisita
rem retulit quid sibi beata¬
dei genitrix nuisserit. & quod
itura die esset ad obsequiũ
erus indicauit: eũ post uisce¬
simũ. ⁊ quintũ diem febre
correpta est. Die autẽ trisce¬
set eandem beatã dei genttri
cem cũ puellis quas ꝑ uisionẽ
uiderat ad se uenire conspexit.
dere cepit. et de presis ueloci¬

Expanded text:
famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadapparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendre non auderet, beatae quisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus mandatum accepit, ut nihil ultra leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigeset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. dere coepit, et depressis reveren
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑ urgente uoluit peccata fua
clamare in publicũ. s phibita est.
.lo uocato aut alio sacerdote quam
uerius & sinceriꝰ potuit: nimirũ
ut opꝰ erat ei que ꝑueritatẽ ueri¬
tati. reconciliabit᷑ cũ genitu et do¬
lore confessa est. Rogabat sacerdo¬
tem ut publice ediceret: ut ganto
et ignominia ꝓtimore eiꝰ ꝑ funde¬
retur: sed ille moderatiꝰ in tuens
suppressit et edixit. que sibi uisa
st̃. Absolutione itaq ꝑcepta renata
⁊ renonata supplices manꝰ ꝑ fusa
lacrimis ad turbas circũ stantes ꝓ¬
tendere cepit. ut que suis diffidebat
eorũ meritis iuuaret᷑. Obsecrat aba¬
tissam loci ad esse: que ce affuit.
Et data manu. ex quo cepit eam de¬
entis pietatis ꝓseqͥt᷑ ab euntẽ ce
rũpit aera. &e penetrat ipsũ celũ
&e uiolenciam irrogat ipsi do qualẽ
ꝑferre uoluit: ut ertonquet ab ea
miscdiam quã non in uitꝰ p̃stabat.
Introducta gͥ in eccłam quã te lau¬
des et gratiarũ. actiones reddite

Expanded text:
re perurgente, voluit peccata sua re perurgente, voluit peccata sua proclamare in publicum, sed prohibita est. Advocato autem alio sacerdote, quam verius et sincerius potuit, nimirum ut opus erat ei quae per veritatem veritati reconciliabatur, cum gemitu et dolore confessa est. Rogabat sacerdotem ut publice ediceret, ut tanto et ignominia pro timore ejus perfunderetur; sed ille moderatius intuens suppressit, et dixit quae ibi jussa sunt. Absolutione itaque percepta, renata et renovata, supplices manus perfusa lacrymis ad turbas circumstantes protendere coepit, ut quae suis diffidebat, eorum meritis juvaretur; obsecrat abbatissam loci adesse, quae et adfuit, et data manu ex quo coepit eam deentis pietatis prosequitur abeuntem, et rumpit aera et penetrat ipsum coelum et violentiam irrogat ipsi Deo, qualem perferre voluit, et extorquet ab eo misericordiam quam non invitus praestabat. Introducta igitur in ecclesiam, quantae laudes et gratiarum actiones redditae
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. fietus gͥ officio ⁊ ueste sa¬
cerdotali qua in dutꝰ erat: mise¬
ram mulierem iacentem erigit.
&e data manu turbis eam inpellen¬
tibus in eccłiam in ducere temp¬
tat. Sed ut ipsa postea retulit
tanto pondere grauabantur pe¬
des eiꝰ ut massas plũbeas sibi alli¬
gatas estimaret. Nichil itaq ꝓfecit
aut ꝓpͥo conamine aut sacerdoli
niuamine. seu iuolento popula¬
ri impulsu. Ducebat᷑ dertorsum
aut sinistrorsũ &e liberũ ut ceteri
pro gressũ habebat: in gredi uero
eccłiam paranti uiolentiꝰ ius archa¬
na obsistebat. Tum uͦ clamor popłi
attollitur et dolor et lacrume mul¬
titudinis sua peceata: suũq iudi¬
ciũ in illa muliere congemiscen¬
tes. Quid gͦ.  Quid aliud restabat
nisi diuinã faciem ꝑ confessionẽ
placare: & sie miscłiam eiꝰ securiꝰ
implorare. Uoluit gͦ confiteri eidẽ
sacerdoti et quo iudicio sit actum
in certũ habemꝰ: ut ipsa aiebat
nullomodo potuit. Dolore &e timo¬

Expanded text:
fuerat. Fretus igitur officio et veste safuerat. Fretus igitur officio et veste sacerdotali qua indutus erat, mulierem miseram jacentem erigit, et data manu turbis impellentibus in ecclesiam inducere tentat. Sed ut ipsa postea retulit, tanto pondere gravabantur pedes ejus, ut massas plumbeas sibi alligatas aestimaret. Nihil itaque profecit, aut proprio conamine aut sacerdotali juvamine, seu violento populari impulsu: ducebatur dextrorsum aut sinistrorsum, et liberum ut caeteri progressum habebat, ingredi vero ecclesiam paranti, violentius vis arcana obsistebat. Tunc vero clamor populi attollitur, et dolor et lacrymae multitudinis sua peccata suumque judicium in illa muliere congemiscentis. Quid ergo? Quid aliud restabat nisi divinam faciem per confessionem placare, et sic misericordiam ejus securius implorare? Voluit ergo confiteri eidem sacerdoti, et quo judicio sit actum incertum habemus, ut ipsa aiebat, nullo modo potuit. Dolore et timo