comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis dnĩcȩ & caritatis accendim: s ĩ hac
deuotione atq caritate. meliꝰ hoꝵ montiũ
ꝯtẽplatione formam̃. Qͥd enĩ deuotꝰ pe¬
tio: qͥd cariꝰ ioħe: Ille ꝑ deuotionẽ fluda
maris dorsa calcare ñ timuit: iste ꝑamorẽ
in ipso auctoris nr̃i pectore reqͥeuit. E qͥ
ad cop̃ialis cenã refectionis uenerat: spi¬
ritale pabulũ. de sinu redẽptoris sũpsit.
S qr signari ꝑ montes p̃cȩdentiũ patrũ
uitã diximꝰ : necesse ẽ ut adhuc ad me¬
diu ẽ suꝑioꝵ patrũ exẽpla deducamus.
Fcce cũ p̃ceptis celestib subdi ꝑ obȩdientiã
sũ ferire ñ trepidat. quẽ senex iã & pene
moriturꝰ acceꝑat hȩredẽ : Cũ patientiȩ¬

Expanded text:
tionis Dominicae et charitatis accendimur, sed in hac devotione atque charitate melius horum montium contemplatione formamur. Quid devotius Petro? Quid charius Joanne? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit ; iste per amorem, et in ipso auctoris nostri pectore requievit, et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale pabulum de sinu Redemptoris sumpsit . Sed quia signari per montes praecedentium Patrum vitam diximus, necesse est ut adhuc ad medium etiam superiorum Patrum exempla deducamus. Ecce cum praeceptis coelestibus subdi per obedientiam sum ferire non trepidat, quem senex jam et pene moriturus acceperat haeredem? Cum patienti
Abbreviated transcription (Latin):
dens ꝓpħa in qͥb laborib humana
sit uita cõstituta: deũ appellauit adiu¬
torẽ. Qo qr atͥbulatione p̃senti in re¬
quiẽ et̾nã nos suscipit: appellat etiã
susceptorẽ. S cõsiderans qd̾ mala
nr̃a aspicit & portat. culpas nr̃as tole¬

Expanded text:
in quibus laboribus humana sit vita constituta, Deum appellavit adjutorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit, appellat etiam susceptorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tole
Abbreviated transcription (Latin):
ignis: & ñ uidert̃ solẽ. Ignis suꝑ impioᷤᷤ
cadit. s sol igne cadente ñcernit᷑: qr
qͦ illos gehennȩ flãma deuorat. eo a uii¬
sione ueri luminis cȩcat: ut &. foriseoᷤᷤ
dolor cõbustionis cruciet. & intꝰ pęna
auctori suo corp̃re & corde deliquer̃. si¬
mul corp̃re & corde puniant᷑: & utͦbiq
penas fentiant. qͥdũ hic iiuerent. pra¬
luis suis delectitionib ex utroq serui¬
ebant. In expositione beati iob libio xxii

Expanded text:
ignis et non viderunt solem . Ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur, quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat; ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena auctori suo et corpore et corde deliquerunt, simul et corpore et corde puniantur; et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant.
Abbreviated transcription (Latin):
dues suos. Dies dimidiare ẽ. tepꝰ uite ma¬
lȩ in uoluptatib ductũ. ad pęnitentiȩ
lam̃ta diuid̾e: atq hoc ad bonũ usum
purtiendo reparare. S inqͥdies suos
in extremo tp̃re ĩmutant. Qͦ contͣ bñ
paułꝰ ãmonet dicens: Redimentes tẽpꝰ:
q̃m dies mali s̃. Tempꝰ qpe redimimꝰ:
qnͣdo anteactã uitã quã lasciuiendo ꝑdi¬
dimꝰ flendo reparamꝰ In expositioe¬

Expanded text:
 tempus vitae male in voluptatibus ductum ad poenitentiae lamenta dividere, atque hoc ad bonum usum partiendo reparare. Sed iniqui dies suos in extremo tempore immutant. Quo contra bene Paulus admonet dicens: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Tempus quippe redimimus, quando anteactam vitam, quam lasciviendo perdidimus, flendo reparamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
icdumeã ꝙͦ dñs calciam̃tũ suũ extende¬
se asserit: qr dũ ꝑ carnẽ gentib inno¬
tuit. qͣsi calciata ad nos diuinitas ue¬
nit. Qͥs nãq nesciat: qd̾ calciamta ex
mortuis animalib fiant: In carne¬
qͥii chuinitate sua morticina nix cor¬
ruptionis assũpsit. In expositione

Expanded text:
Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos Divinitas venit. » Quis namque nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiunt? Incarnai in Divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Praevenie
Abbreviated transcription (Latin):
crebro tabnałm intrat & exit : nͥ qd̾¬
is qͥ initꝰ in cõtemplatione tapit᷑. foris
infirmantiũ negotiis urget᷑: intus
archana dĩ cõsiderat: foris honera
carnaliũ portat: Qui de reb: qͦ dubiis
semꝑ ad tab̃nacłm recurrit. ac corã tes¬
tam̃ti archa dñm cõsulit: exemplũ ꝓ¬
culdubio rectorib prȩbens : ut cũ fori
ambigunt qͥd disponant. ad m̃tẽ sẽꝑ
qͦͣsi ad tab̾nacłm redeant: & uelut corã
testam̃ti archa dñm cõsulant: si de his
in quib dubitat apd̾ semet ipsos intꝰ
sacri eloquii paginas reqͥrant. Unde¬
& ipsa ueritas ꝑ susceptionẽ nob nr̃e
humanitatiᷤ oftensa. in monte oratiõi
inhȩret: miracula in urbib exercet:
imitationis uidelic uiã bonis rectorib
sternenᷤ : ut & si iã suma ꝯtemplando
appetant. necessitatib tñ infirmantiũ¬

Expanded text:
crebro tabernaculum intrat et exit, et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nobis nostrae humanitatis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens, ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatib
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. uelut ad qo̾da tab̃naculũ
reuertunt᷑: diuina lege ꝑspecta. qͣsi
corã posita archa. dnm cõsulunt:
& qd̾ priꝰ intꝰ tacentis audiunt: hoc
foras pꝰmodũ agentes ĩnotescunt. Ut
enĩ ext̾iorib officiis moffense deserui¬
ant. ad secteta cordis recurrẽ incessa¬
bilit̾ curant: & sic uocẽ di qͣsi ꝑ occul
ditatione m̃tis. a carnalib sensib

Expanded text:
lum revertuntur. Divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt; et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant, et sic vocem Dei quasi per ditatione
Abbreviated transcription (Latin):
turbis ad tab̾nad̾m redire ẽ: ppositiᷤ
exterioꝵ tumultib secretũ mentis
intrare. Ibi enĩ dñs cõsulit᷑: & qd̃
foras agendũ ẽ publice: intꝰ silent̃
auditur. Hoc cotidie boni testores

Expanded text:
turbis ad tabernaculum redire est postpositis exteriorum tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur et quod foris agendum est publice, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni rectores
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥnqͣgesimo. custodes uasoꝵ fiant:
ut uideł qͥ adhuc ĩpugnantiũ uicioꝵ
certamina tolerant. alioꝵ curã susci¬
pere ñ p̃sumant. Electi enĩ cũ adhuc
in tẽptatione s: subesse eoᷤ ac seruire
necesse ẽ. & obsequiis laboribq fati¬
gari: cũ uͦ tẽptationũ bella subege¬
rint. cũ apd̃ se iã de intima tͦnquilli¬
tate fecuri ⁊̃. animaꝵ custodiã sorti¬
antur. Mentis qͥrpe etate t̃nquilla
dũ caloi recesserit tẽptationis: custo¬
des uasoꝵ s̃: qr doctores aĩaꝵ funt.¬

Expanded text:
a quinquagenario custodes vasorum fiant, ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant. Electi enim cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos, ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari. Cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Mentis quippe aetate tranquilla, dum calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animaru
Abbreviated transcription (Latin):
doq ꝯuersionẽ relaxat. Cũ nͦ auras
atq insensibiles m̃tes respicit: mͦ eas
minis. mͦ uerbib. mͦ reuelationib t̾ret:
ut q̃ pessima securitate duruerant:
salubri timore mollescant: qͣtinꝰ uel
sero redeant. & hoc saltẽ qd diui expec¬
tati s erubescant. Scit enĩ dñs qr ex
tos suos in fine sollicitiꝰ purgat. Hinc
gͦ scͥptũ ẽ. Dñs udicabit fines t̾rȩ
qr tanto impensiꝰ ultimis nr̃is inui¬
gilat: qͣnto in ipsis pendere initia
uitȩ sequentis pensat. In expositio¬
Dra de discretȩ cõpassionis bono ex
Tollentes duas uaccas q̃ lactabant uitu¬
los. iunxert̃ ad plaustrũ. uitulosq eaꝵ¬

Expanded text:
 duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quitos suos in fine sollicitus purgat. Hinc ergo scriptum est: Dominus judicabit fines terrae, quia tanto impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis impendere initia vitae sequentis pensat. CAP. IICum de discretae compassionis bono proTollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxere ad plaustrum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qduͦ ꝑ duo cherubin qͥ plenitudo
scientiȩ dicunt᷑: nͥ utraq testam̃ta
signata s̃: Ex quib unꝰ a sũmitate
alt̾a stat: qr qd̾ testam̃tũ uetus de in
cherubin ex auro mundissimo facti
s̃: qi utraq testam̃ta ptira ac sim¬
plici ueritate describunt᷑. Expandt̃¬
nos qui omĩpotentis dĩ oraculũ su¬
mus: a culpis ĩminentib scͥpture
sacix edificatione ꝓtegimur. Quiꝰ
dũ sententias sollicite aspicimꝰ: ab
ertore ignorantiȩ eiꝰ alis uelamur.
U triq uͦ cherubin se mutuo respici¬
unt u̾sis uultib in ꝓpiciatoriũ:
q utraq testam̃ta in nullo a se
discrepant. Eb qͣsi ad semet ipsas
nicissim faciẽ tenent: q dũ qd̾ unũ
ꝓmittit. hoc aliud exhibet: int̾ se
positũ mediatorẽ dĩ & hominũ
uident. Facies qͥppe a semet ipsis
cherubin auerterent: si qd̾ unum
testam̃tũ ꝓmuteret. aliud negaret.
sim ut se respiciant in ꝓpiciatoriũ
intendunt. Qd̃ enĩ designauit tes¬
tam̃tũ uetꝰ : hoc testam̃tũ nouũ

Expanded text:
in, qui plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque testamenta signata sunt? Ex quibus unus ad dexteram am stat, quia quod testamentum vetus de Inccherubim ex auro mundissimo facti sunt, quia utraque testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandnos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae, ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si qTestamentum promitteret, aliud negaret. sim ut se respiciant, in propitiatorium intendunt. Quod enim designavit Testamentum vetus, hoc Testamentum novum
Abbreviated transcription (Latin):
exibit cũ uestitu suo. Qd̃ si dixerit
seruus. diligo dnm̃ meũ & uxorẽ
ac liberos. ñ egrediar liber: offeret
cũ dñs ddiis. & applicabitur ad ostiũ
& postes : ꝑforabitq aurẽ eius subu¬
la. & erit ei seruis in sȩcła. Scien¬

Expanded text:
exibit cum vestitu suo quod si dixerit servus diligo dominum meum et uxorem ac liberos non egrediar liber offeret eum dominus diis et adplicabitur ad ostium et postes perforabitque aurem eius subula et erit ei servus in saeculum si
Abbreviated transcription (Latin):
iunctũ ẽ. Parabis & acetabula
ac fialas: turibula & ciathos
in quib offerenda s̃ libamina.¬
p̃dicationis accipit᷑: Quia opor¬
tet ut exhortationis gr̃a: singu¬
iis uxta capacitatẽ ingenii confe¬
ratur. Debet enĩ is subtilit̾ qui
docet ꝑspicere: ne plus studeat
qmͣ ab audiente capitur p̾dica¬
re. Debet ad infirmitatẽ audi¬
entiũ semet ipsũ ꝯtrahendo con¬
descendere: ne dũ paruis subli¬
mia & iccirco ñ ꝓfutura loqͥtur:
se magis curet oftendere. qm

Expanded text:
ioni. « Parabis acetabula et phialas, thuribula ac cyathos, in quibus offerenda sunt libaminapraedicationis accipitur, qua oportet ut exhortationis gratia singulis juxta capacitatem ingenii conferatur: debet enim hic subtiliter qui docet perspicere ne plus studeat quam ab audiente capitur praedicare, debet ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo condescendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur, se magis curet ostendere quam
Abbreviated transcription (Latin):
equanimit̾ portant: si obiectis
bonis tẽporalib. nequaqm mens
lȩticia soluatur: si subtractis. ñ
nimio merore sauciatur. Ac de¬
inde ꝑpendant. si ad semet ipsos
introrsus redeunt: si meo qd̃ sp̃u¬
alia rimant᷑: nequaꝗͣ secũ re¬
rum corporaliũ umbras trah̃t :
uł fortasse tractas. manu discre¬
tionis abigunt: si incircũscriptũ
lumꝰ uidere cupientes. cunctas
cucũscriptionis suȩ magines
depͥmunt: & in eo qd̾ suꝑ se con¬

Expanded text:
aequanimiter portant, si objectis aequanimiter portant, si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore sauciatur, ac deinde perpendat, si cum ad semetipsos interius redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt; vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt, et in eo quod su
Abbreviated transcription (Latin):
moq descendit : nͥ qr & humiles
ꝑ claritatẽ suȩ ostensionis ilumi¬
nat. & suꝑboꝵ oculoᷤ ꝑ caliginẽ
erroris obscurat: Prius gͦ mens
ab appetitu gle tẽporalis atq ab oĩ
carnalis cõcupiscentiȩ delectatione
tergenda ẽ: & tc̃ ad aciem ꝯtempla¬
tionis erigenda. ynde & cũ lex
accipitur. ppłs a monte ꝓhibetur:
ut uidelicet qͥ infirmis adhuc men¬
tib t̾rena desiderat: cõsiderare
sublimia ñ p̾sumat. bi &s recte
dicitur. Si bestia tetigerit mon¬
tem: lapidabitur. Bestia etenĩ
montẽ tangit: cũ mens irratio¬
nabilib desidiis subdita. ad cõtem¬
plationis alta se erigit. S lapi¬
dib ꝑcutitur: qr sũma ñ susti¬
nens. ipsis suꝑni ponderis ictib¬
necatur. Qui gͥ culmen app̃hen¬
dere ꝑfectionis nituntur: cum
ꝯtemplationis arcẽ tenere desi¬
derant. priꝰ se in campo oꝑis ꝑ
exercitiũ ꝓbent: ut sollicite sci¬
ant: si nulla iam mala ꝓximis
irrogant: si irrogata a ꝓximis

Expanded text:
cendit, nisi quia humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem erroris obscurat? Prius ergo mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est; et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur; ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibnecatur. Qui igitur culmen apprehendere perfectionis nituntur, cum contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite ferant si nulla jam mala proximis irrogant, si irrogata a proximis
Abbreviated transcription (Latin):
diuiti dr̃. Hac noste repetunt
animã tuã abste. Anma qͥppe
ã ad tenebras ducit᷑: ñ in die te¬
peti. s in nocte memorat᷑. Hincẽ
qd salomon qͥ sapientiã ñ ꝑseuera¬
turꝰ accepit ÷ in somnis hanc & in
nocte accepisse describitur. Hincẽ
qd̾ angłi ad abrahã meridie ueniunt.
punituri aut̾ sodomã. ad eã uenis¬
se uesꝑe memorantur.

Expanded text:
r: Hac nocte repetunt animam tuam abs te . Anima quippe quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣstaret᷑: adiunctũ ẽ. Facies & candela¬
brũ ductile de auro mundissimo.
hastile eiꝰ & calamos. sciphos. & sperll¬
las. ac lilia ex ipso procedentia :
Quis in candelabro: nͥ redemptor
humani generis designat᷑: Quia
in eũ natura humanitatis infulsit.
lumine diuinitatis. ut mundi can¬
delabrũ fieret : quatinꝰ in eiꝰ lumi¬
ne om̃is peccator in quib iaceret
tenebris uideret. Qui ꝓ eo qd̾ na¬
turã nr̃am sine culpa suscepit: can¬
delabrũ tab̾naculi ex auro purissi¬
mo fieri iubetur. Ductile aut̃ feri¬
endo ꝓducit᷑: qr & redemptor nr̃
qui ex cõceptione & natiuitate ꝑ¬
fectꝰ ds̃ & homo extitit. passionũ
dolores ꝑtulit: & sic ad resurrecti¬
onis głam ꝑuenit. Ex auro gͦ
mundissimo ductile candelabrũ
fuit: quia o peccatũ ñ habuit.
& tam̃ eiꝰ corpus ꝑ passionis con¬
tumelias ad ĩmortalitatẽ ꝓfecit.
ñ habuit. In m̃bris aut̃ suis quȩ
nos sumꝰ. cocidie ꝑcussionib ꝓfi¬

Expanded text:
Facies et candelabrum ductile de auro mundissimo, hastile ejus et calamos, scyphos et sphaerulas ac lilia ex ipso procedentia . Quis in candelabro nisi Redemptor humani generis designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumine divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator in quibus jaceret tenebris videret. Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit omnino non habuit. In membris autem suis, quae nos sumus, quotidie percussionibus profi
Abbreviated transcription (Latin):
penditur. ea quȩ de suꝑnis cõspic̃
in solite miratur. E q cũ hac uo¬
ce corporis nr̃i surditas rumpit᷑.
uetuste uitȩ ꝓtinus usus mutatur:
ut anima stiꝑno sp̃u afflata. & in
sũmis appetat ã cõtempserat. &
cõtemnat in infimis q̃ appetebat.

Expanded text:
penditur, ea quae de supernis conspicit penditur, ea quae de supernis conspicit insolite miratur. Et quia cum hac voce torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae protinus usus mutatur, ut anima superno spiritu afflata, et in summis appetat quae contempserat, et contemnat in infimis quae appetebat,
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt uerba nr̃a : s desideria.
Eternã etenĩ uitã si ore petimꝰ. nec
tam̃ corde desideramꝰ: clamantes
tacemꝰ. Si uͦ desideramꝰ ex corde:
etiã cũ ore cõtiscescimꝰ : tacentes
clamamꝰ. Hinc ẽ qd̃ in heremo
ppłs uocib ꝑstrepit. & moyses ab
strepitu u̾boꝵ tacet: & tñ silens.
aure diuine pietatis andit᷑. sui dic̃.
Qͥd clamas ad me: Intus gͦ ẽ in
desidio clamor secretus. qui ad
humanas aures ñ ꝑuenit: & tñ
auditũ conditoris replet.
ꝑcipiendã suꝑnȩ cõpunctionis
dulcedinẽ tractaret᷑: ad iunctũ ẽ.¬
de manna filiis isrł defuꝑ dato.¬
dinis designat᷑: Dulcis enĩ cibꝰ
qui de suꝑnis accipitur: manhii
E nos qͥd ẽ hoc dicimꝰ : qñ hoc qd̾
cernimꝰ. nescientes ãmiranur.
Suꝑnũ gͥ manna anima ꝑcipit:
cũ ꝑ uocẽ cõpunctionis eleuata.
nouã speciẽ int̾nȩ refectioni
obstupescit: ut diuina dulcedine
repleta. iure respondeat. qͥd ẽ hoc :
quia dũ ab infima cogitatione sus¬

Expanded text:
ciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me? Intus est ergo in desiderio clamor secretus, quia ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. percipiendam supernae compunctionis dulcedinem tractaretur in e manna filiis Israel desuper datdinis designatur? Dulcis enim cibus, qui de supernis accipitur; man hu Et quid est hoc dicimus, quando hoc quod cernimus nescientes admiramur. Supernum igitur manna anima percipit, cum per vocem compunctionis elevata novam speciem internae refectionis obstupescit, ut divina dulcedine repleta jure respondeat, Quid est hoc? quia dum ab infima cogitatione sus
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ incarnatꝰ dñs figurat᷑: De
quo ioħes ait. Ipse ẽ enĩ ꝓpicia¬
tio ꝓ peccatis nr̃is. E dũ testa¬
mentũ uetus hoc faciendũ de¬
nunciat. qd testamentũ nouũ de
dño factũ clamat: qͣsi utraq che¬
rubin se inuicẽ aspiciunt. dum

Expanded text:
nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: « Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . » Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat, quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim invicem as
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. ut unꝰqͥsq nr̃m in hoc qd̾
incipit ꝑseueret: atq usq ad finẽ
oꝑis. in ea quã inchoauit intenti¬
one ꝑduret. Ille qͥppe bene ad con¬
templatiuã transit : qͥ in actiua
uita intentionis suȩ uestẽ ad de¬
li: qͥ priꝰ qmͣ om̃ipotentis dĩ seruitio
in sc̃a cẽuersatione socient᷑: iã bona
oꝑa diligunt. Sunt uͦ alii: qͥbona
oꝑa postqm ad seruitiũ omĩpoten¬
tis di uenerint discunt. Qui gͦ ope¬
rationẽ bonã & priꝰ qm ad dĩ ser¬
uitiũ uenerit. habere studuit: he¬
bixus seruus cũ uxore emptꝰ ẽ. O
plerũq is qͥ talis ẽ. potest ad cõtem¬
platuiã uitã transire: & tñ actiuã
ñ deserere.Eñe & illic subdit᷑
Si habens uxorẽ: & uxor egrediat᷑
simul. Cum eo enĩ ad libertatẽ &
uxor egredit᷑ : qñ is qͥ ad cõtempla¬
tionẽ ꝑuenit. etiã foras actionẽ
boni oꝑis qua ꝓdesse possit aliis.
ñ relinquit. Si aut̃ dñs dederit

Expanded text:
cesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod cesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione, perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem li qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam et priusquam ad Dei servitium venerit habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. 12. Et plerumque is qui talis est potest ad contemplativam vitam transinon deserere. Unde et illic subditur: Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis, non relinquit. Si autem dominus dederit
Abbreviated transcription (Latin):
emitur: qñ unusqͥsq qui iã ab hoc
secło mente transit. seruitio om̃ipo
transire didicerit. Sic moyses
transiuit. ut uideret uisũ. Sic
dauid cũ uideret impiũ exaltatũ
& eleuatũ suꝑ cedros libani. tran¬
suuit & ñ erat : qr iniquoꝵ poten¬
tiã ẽẽ magnũ aliqͥd fortasse crȩdi¬
mus. nͥ ad ꝑmanens sȩcł̃m m̾te tran¬
seamus. Sertus gͦ hebreus emptꝰ
sox annis seruire p̾cipitur: ita ut
in septimo liber exeat gratis. Quid
uitx ꝑfectio designat᷑ Quid ꝑ sep¬
tenariũ : nͥ cõtemplatiua exprimit᷑
Sex gͦ annis seruit. & septimo egri¬
ditur liber: qui ꝑ actuiã quã ꝑ¬
fecte exhibuerit. ad cõtemplatis
uitȩ libertatẽ transit. E notan¬
dum. qd gratis liber egreditur:
q hi qui postqmͣ om̃ia fecerint
dicunt se inutiles seruos: eis ꝓ¬
culdubio sicut ipsa actiua fuit ex
munere: ita erit ex gr̃a etiã con¬
templatuia. Cũ quali ueste intra¬
uerit. cũ tali exeat: qr om̃ino ne¬

Expanded text:
emitur, quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipoto mente transire didicerit. Sic Moyses transivit ut videret visum. Sic David, cum videret impium exaltatum et elevatum sicut cedros Libani, transivit et non erat : quia iniquorum potentiam, esse magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex annis servit et septimo egredietur liber, qui per activam quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos, eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat: quia omnino ne
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misit dicens. Hiemps aut̃ erat.
Scriptũ namq ẽ. Habundabit ini¬
quitas: refrigescet caritas multoꝵ.
cciro gͦ hiemi s curauit tempꝰ expͥ¬
mere: ut inesse auditoꝵ cordibus
maliciȩ frigus indicaret. Hinc ẽ
qd̃ negaturo petro p̾mittit᷑. ꝙ frigꝰ
erat : & stans ad prunas calefaciebat
se. Iam nanq intꝰ a caritatis calore
torpuerat : & ad amorẽ p̃sentis uitȩ
qͣsi ad ꝑsecutoꝵ prunas. infirmita¬
te estuante recalebat. A qͣlitate qͦ
tẽporis. finis expͥmitur actionis:
sic̃ ñ rediturꝰ ad ueniã. ad tͦlitioniᷤᷤ
ꝑfidiã nocte uidas exisse ꝑhibetur.:
cũ egrediente illo ab eugłista dr̃.

Expanded text:
praemisit, dicens: Hiems autem erat. praemisit, dicens: Hiems autem erat. Scriptum namque est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitasIdcirco ergo hiemis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod negaturo Petro praemittitur quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se. Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad majorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas, in firmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis, finis exprimitur actionis; sicut non rediturus ad veniam, et ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum egredient
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Intueri libet: qͦmͦ sacra elo¬
quia in exordiis narrationũ qua¬
litates exprimunt. tininosq cau¬
saꝵ. Aliqnͣdo namq a positione
loci. aliqͣndo a positione corporiᷤ.
aliqñ a qualitate aeris : aliqñ
a qualitate tẽporis signant.
qͥd de uentura actione subiciãt
Apositione qͥppe locoꝵ diuina
scriptura exprimit. sub sequenti¬
um merita finesq causaꝵ : sic̃
de isrłe dicit. qr u̾ba dñi in
monte audire ñ potuit. s pre¬
cepta in campestrib accepit :
subsequente nimirũ infirmita¬
tẽ ppłi indicans: qr ascendere ad
sũma ñ ualuit. s semet ipsũ in
infimis negligent̾ uiuendo laxauit.
Apositione corporiᷤᷤ futura denunci
ih̃m qui a dextris uirtutis sedet.
stantẽ se uidisse manifestat. Sta¬
re qͥppe adiuuantis ẽ. Eb recte
stare cernitur : qui in bello cer¬
taminis opitulatur. A qͣlitate
aeris. res subsequens demonstra¬
tur : sic̃ eugłista cũ p̾dicante dño
nullos tc̃ ex iudȩa crȩdituros dic̾et:

Expanded text:
--Intueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura deJesum, qui a dextris virtutis sedet, stantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista cum praedicante Domino nullos tunc ex Judaeis credituros diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
templatio designat᷑: In quã nos
ascendimꝰ : ut ad ea q̃ ultra infir¬
mitatẽ nr̃am s̃ uidenda subleuem᷑.
S in hanc dñs descendit: qr nob̃
mltũ ꝓficientib. parũ de se aliqͥd
nr̃is sensib aperit. si tñ dici in
potest : & tñ a suis fidelib parti¬
cipari dr̃: cũ in eiꝰ substantia pars
nullatenꝰ admittatur. S qui
hunc expͥmere ꝑfecto sermone nõ
possumꝰ: humanitatis nr̃e modulo
qͣsi infantiȩ imbecillitate p̃pediti
eũ aliqͣtenus uł balbutiendo reso

Expanded text:
templatio designatur, in qua nos ascendimus ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur? Sed in hanc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus bal
Abbreviated transcription (Latin):
nisi dostrina exuberans: Eo qͥd ꝑ
ciathos: nͥ parua atq angusta sci¬
entia designat᷑ : Alius namq doc¬
trina ueritatis plenꝰ: audientiũ men¬
tes inebriat. ꝑ hoc gͦ qd̾ dicit: ꝓfelto
fialam porrigit. Alius explere qd̃
sentit ñ ualet: s qr hoc uitũq denun¬
ciat: ꝓfecto ꝑ ciathũ gustũ prebet.
In dĩ gͦ tab̾naculo. io ẽ in sc̃ã ecłia po
siti. si ꝑ doctrinȩ sapientiã ministrare¬
mis sus boni u̾bi dare ciathoᷤᷤ debent.

Expanded text:
nisi doctrina exuberans? et quid per cyathos, nisi parva atque angusta scientia designatur? Alius namque doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat, per hoc ergo quod dicit, profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernasiti, si per doctrinae sapientiam phmis suis, boni verbi dare cyathos debent.
Abbreviated transcription (Latin):
accepturꝰ legẽ in montẽ ascendit.
Quid ẽ qd̾ moyses ut sublimia dĩ
p̃cepta acciperet. alta cõscendit.
atq ut int̾na penetraret. ab ex¬
ternis tumultib occultat᷑: nisi
qd̃ sc̃i uiri qͥ exteriorib ministe¬
riis deseriuire officii necessitate co¬
guntur. studiose semꝑ ad cordis
secreta refugiunt: ibiq cogitatio¬
nis intimȩ cacum̃ ascendunt :
Eb legẽ qͣsi in monte ꝑcipiunt: dũ
postpositis tumultib actionũ tem¬
poralit̃ in cõtemplationis suȩ uer¬
ticẽ suꝑnȩ uoluntatis sententiã

Expanded text:
accepturus legem in montem ascendit. -- Quid est quod Moyes, ut sublimia Dei praecepta perciperet, alta conscendit, atque ut interna penetraret, ab externis tumultibus occultatur? nisi quod sancti viri, qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium, in contemplationis suae verticem, supernae voluntatis sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
um de incarnatione dnĩca tracta
re est: in incarnationẽ mediato¬
ris sperare. Tunc qͥppe a deo nr̃o
munꝰ accipitur: qñ in hoc altari
fidẽ posuerit qͥcqͥd oꝑatur. In altari gͦ de t̾ra
oblatum munꝰ ponimꝰ. si actus nr̃os añicȩ
incarnationis fide solidamus. In e com̃¬

Expanded text:
um de incarnatione Dominica tractarere, est incarnationem mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostro munus accipitur, quando in hoc altari fidem, posuerit quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros Dominicae incarnationis fide solidamus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
sedit in lapide: cũ lex requieuit
in ecłia. S hec eadẽ lex manus
graues habuit : qͥa peccantes qͦsq
ñ miscđiter ꝑtulit. s seuera dis¬
trictione ꝑcussit. Aaron uͦ mons
fortitudinis: hur aut̃ ignis ut̾¬
pretat᷑. Quẽ itaq iste mons forti¬
tur: de quo idẽ redempeor dicit.
nent. atq sustentando leuiores
reddunt: qr mediator dĩ & homi¬
num cũ igne sc̃i sp̃s ueniens. man¬
data legis q̃ dũ gͦuia carnalit̾ te¬
nerent᷑ portari ñ poterant. tolera¬
biliora nob̃ ꝑ sp̾ualem intelligen¬
tiam ostendit. Quasi enĩ manus
moysi leues reddidit: qui pondus
mandatoꝵ legis ad uirtitẽ cõfes¬
sionis retorsit. Hanc nob̃ sequen¬
tib miscłie ꝓmissionẽ innuit:
cũ ꝑ ꝓpħ̃am dixit. Nolo mortẽ
peccatoris : s ut cõuertatur & uii¬
uat. Hinc iterũ sub uideȩ specie¬
unicuiq peccatrici animȩ dicitur.
Si dereliquerit uir uxorẽ suã. &
illa recedens duxit aliũ uirũ:
nũqͥd reuertet᷑ ad eũ ultra: Nlum¬

Expanded text:
sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quae peccantes quosque n misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron sacerdos mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortiuratur, de quo idem Redemptor dicit: nent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur, portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritualem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis frequentis misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dixit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Hinc iterum sub Judunicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eum ultra? Nu
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Stecit ppłs delonge: mo¬
erat ds. In sacro eloquio. intelligen¬
tiȩ magna discretio ẽ. Sepe enĩ
in quibusdã locis illiꝰ. & historia
seruanda ẽ & allegoria: & sepe
in quibusdã sola exquirenda ẽ alle¬
goria: aliqͣndo uͦ sola necese est
ut teneatur historia. Nam in
quibusdã locis sicuit diximꝰ histo¬
ria simul tenenda ẽ & allegoria:
ut & tardiores pascant᷑ ꝑ historiã.
&̾ ueloc iores ingenii ꝑ allegoriã.
nde cũ loquente deo ppłs lampa¬
des & sonitũ bucinȩ & montẽ fu¬
migantẽ cerneret: ꝑt̾ritus petiit.
ut eis ꝑ moysen dñs loqueretur.
Ooscriptũ est. Etetit ppłs delonge:
moyses aut̾ ascendit ad caliginẽ
in qua erat ds̃. Turba qͥppe ppłi
allegoriaꝵ caliginẽ ñ ualet pene¬
trare: ꝙ ualde paucoꝵ ẽ. sp̃ualẽ
intelleccũ rimari. Quia enĩ m̃tes
carnaliũ sola sepe historia pascun¬
bem penetrant. ut sp̃ualiter dei
u̾ba cognoscant: moyses accessit
ad caliginẽ in qua erat ds̃.¬

Expanded text:
tum est: Stetit populus de longe, .--In sacro eloquio intelligentiae magna discretio est. Saepe enim in quibusdam locis illius, et historia servanda et allegoria, et sin quibusdam sola exquirenda est allegoria; aliquando vero sola necesse est ut teneatur historia. Nam in quibusdam locis, sicut diximus, historia simul tenenda est et allegoria: et ut tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loquente Deo populus lampades et sonitum buccinae et montem fumigantem cerneret, perterritus petiit ut eis per Moysen Dominus loqueretur. Scriptum est: Stetit populus de longe: Moyses autem accessit ad caliginem in qua erat Deus . Turba populi allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascunbem penetrant, ut spiritualiter Dei verba cognoscant, Moyses accessit ad caliginem in qua erat D
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ fornicantẽ recipi nequaq
posse: & tñ ipse fornicantẽ animã
ut recipiat expectat. Pensemus
pondus tantę pietatis. Dicit qd fi¬
eri ñ potest: & demonstrat. qr hoc
ipse facere etiã ꝯtra morẽ potes ł.
Ecor uocat. & qͦs inquinatos denun¬
quib desertũ se ẽẽ queritur. In¬
fierit gͦ ad misccłiam duriciã legis:
qui qͦs uste illa damnat: ipse mi¬

Expanded text:
mulierem recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam, ut recipiat, exspectat. Pensemus pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat et inquinatos denunquibus desertum esse se queritur. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste ille damnat, ipse mi
Abbreviated transcription (Latin):
esse in ciculis semꝑ iubentur: ut
cũ portari archã oportunitas exigit.
de intromittendis uectib portandi
tarditas nulla generetur : q tudeli¬
cet cũ spũale aliqͥd a subditis paftor
inquiritur. ignominiosũ ualde ẽ. si
tẽ quęrat discere. cũ questionẽ debet
enodare. S cirulis uectes inhereant:
ut dostores semꝑ in suis cordib elo¬
quia sacra meditantes. testam̃ti ar¬
chani sine mora eleuent: & qͥcqͥd ne¬
cesse ẽ ꝓtinꝰ doceant. Unde primꝰ
pastor ecd̃iȩ. pastores ext̾os ãmonet di¬
cens. Parati semꝑ ad satiffactionẽ:
om̃i petenti rationẽ de ea q̃ in uobis
est spe. Acsi aꝑte dicat. Ut por¬
tandã archã mora nulla p̃pediat:
uectes a cuculis numꝗͣ recȩdant ::¬

Expanded text:
esse in circulis semper jubentur, ut esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur, quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerit discere, cum quaestionem debet enodare. Sic circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est protinus doceant. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe . Ac si aperte dicat, ut ad portandam arcam mora nulla praepediat, vectes a circulis nunquam recedant
Abbreviated transcription (Latin):
scã ȩcłia figuratur : Cui qͣtuor
cuculi aurei ꝑ qͣtuor anguloᷤ iu¬
bentur aduingi: qr in eõ qd̃ ꝑ
quatuor mundi partes dilatata
tenditur : ꝓculdubio qͣtuor sci
eugłii libris accincta p̾dicatur.
estesq de lignis sechim funt. qͥ
eisdẽ ad portandũ cuculis inserun¬
tur: qr fortes ꝑseuerantesq doctoreᷤ
uelut imputribilia ligna queren¬
di s̃: qͥ instructioni sacroꝵ uolu¬
minũ semꝑ inherentes. Scͥe ecłiȩ
unitatẽ denuncient: & qͣsi intro¬
missis circulis archã portent.
Uectib qͥppe archã portare ẽ: bonis
doctorib scãm ȩcłiam ad rudes
infideliũ mentes p̾dicando dedu¬
cere. Qui auro qͦ iubentur oꝑiri:
ut cũ sermone aliis insonant :
ipsi etiã uitȩ splendore fulgescãt.
De quib apte subdit. Qui semꝑ
erunt in circulis. nec umqͣm extra¬
hentur ab eis: qi nimirũ necesse
ẽ: ut qui ad officiũ p̾dicationis
excubant. a sacrę lectionis studio
ñ recedant. Ad hoc namq uecdes

Expanded text:
 Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo, quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissis circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis, quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes
Abbreviated transcription (Latin):
Is enĩ qͥ in actua disposuit uita ꝑ¬
durare. a dño diis offert᷑: qñ a p̃¬
dicatore suo. antiquoꝵ patrũ dictis
imbuit᷑. qͥ nob̃ in uia om̃ĩpotentis
dĩ sacerdotes fuerunt: atq ad osti¬
um & postes tabernaculi ducit᷑. ut
de ingressu ȩt̾ni tab̃nanacłi aliqͥd
audiat. & trem̃di uidicii diẽ sub¬
tilit̾ agnoscat: ne ꝑ bona oꝑa quȩ
facit. placere hominib appetat.
Sicq auris eiꝰ subula ꝑforatur: dũ
mens illiꝰ timoris dĩ subtilitate ꝑ¬
cutitur : ut u̾bi acumine tͣnsfixa.
ꝑ om̃e qd̃ agit nouerit se ingressũ
regni semꝑ attendere: ꝙ qͣsi ab ostio
& poste tab̾nacłi ꝑforatã aurẽ por

Expanded text:
Is enim qui in activa disposuit vita pIs enim qui in activa disposuit vita perdurare, a Domino diis offertur, quando a praedicatore suo antiquorum Patrum dictis imbuitur qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuerunt; atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu aeterni tabernaculi aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit, placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur: et verbi acumine transfixa, per omne quod agit, noverit ingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste taberna
Abbreviated transcription (Latin):
tollat᷑ a te: Exor uͦ serui empti¬
cii filios & filias parit: qñ ei bona
actio fortes uł teneros fructꝰ generat.
S mulier q̃ a dño data ẽ eidẽ dño
cũ filiis remanet. ipse uͦ seruus
exit cũ uestitu suo: qr bona actio
uł eiusdẽ bone actionis fructus. prȩ¬
dicatoris mercedi reputantur: ipse uͦ
in desiderii sui intentione ꝑdurans.
ꝑ suꝑnã grãm ad cõtemplationẽ li¬
ber egreditur. Qd̃ si dix̾it seriuus:
diligo dnm meũ. ac uxorẽ & liberos.¬
ñ egrediar liber. Seruus dñm̃
suu̾i diligit : qñ p̾dicatoris uerba
sollicita m̃te custodit. Exorẽ qͦ
amans & liberos. liber egredi recu¬
sat: qñ altiuã uitã eiꝰq fructus
diligens. transire ad cõtemplatuã
ñ uult : qr bona se oꝑa habere in
ministerii sui seruitute cõsiderans.
ad libertatis quietẽ renuit transire.
S offerat eũ dñs dis & applicetur
ad ostiũ & postes: & ꝑforet aurẽ eiꝰ
subula ut sit ei seruus in secłm.

Expanded text:
tollatur a te ? Uxor vero servi emptitii filios et filias parit, quando bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est eidem domino cum filiis remanet, ipse vero servus exit cum vestitu suo, quia bona actio, vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mercedi reputantur. Ipse vero in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur: Quod si dixerit servus, Diligo dber . Servus dominum suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita mente custodit. Uxorem quoque amans et liberos liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult: quia bona se opera habere in ministerii sui servitute considerans, ad libertatis quietem renuit transire. Sed offerat eum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes: et perforet aurem ejus subula, ut sit ei servus in saeculum.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat ꝑuenire. De qua ꝑ paulũ
dr̃ : qr & ipsa creatura liberabit᷑
a seruitute corruptionis. in liber¬
tatẽ głe filioꝵ di. Tunc etenĩ ue¬
ra in nob libertas erit: cũ ad
głam filioꝵ d̃ĩ adoptio nr̃a ꝑ
libertatẽ mentis adhuc ꝑfecte ñ ob¬
tinet. s imitat᷑ : qr illa quies intima
in enigmate uidetur. In expositione¬

Expanded text:
 Paulum dicitur: Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . Tunc etenim vera in nobis libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. CAP. XXXII
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate ẽ : altera in uoluntate.
Quis enĩ cognoscens dm̃. ad eiꝰ regnũ
ingreditur : nͥ bñ priꝰ operetur :
Sine cõtemplatiua gͦ uita int᷑re pos¬
sunt ad cȩlestẽ patriã: qui bona q̃
possunt operari ñ negligunt. Si¬
ne actua autͥ intrare possunt: si
negligunt bona opari q̃ possunt:
Illa gͦ in necessitate: hȩc in uolunta¬
te ẽ: illa in seruitute: illa in liber¬
tate. Ende & ad moysen dt᷑. Si

Expanded text:
necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in liberta
Abbreviated transcription (Latin):
mater: Quȩ priꝰ ex ꝑu̾so oꝑe. ꝑ cal¬
lidi sp̃c ꝑsuasionẽ qͣsi quendã pecc̃i
nũmũ a creditore accȩꝑat: & duos
obȩdiens. ex paruo qd̾ habebat oleo
uasa uacua infundit: ꝙ dũ ab unꝰ
ore doctoriᷤ parũ qͥd de amore diui¬
nitatiᷤᷤ multoꝵ uacuȩ m̃tes audiunt.
exuberante gr̃a cunguento diuini
paucitate olei solũm ĩ fusa uidebant᷑.
Qd̃ dũ aliis atq aliis dat᷑. & ab audito¬
rib fides accipit᷑: erepta mulier iudeł

Expanded text:
so opere per callidi spiritus persuasionem, quasi quosdam peccati nummos a creditore acceperat, et duos ceptis obediens, ex parvo, quod habebat olei vasa vacua infundit, quia dum ab unius ore doctoris, parum quid de amore Divinitatis, multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia unguento divini paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videl
Abbreviated transcription (Latin):
ditoꝵ infidelitatis caligo cõplȩtierat:
qsi emissũ solis radiũ nebula int̾iacenᷤᷤ
abscondebat.
nͥcaligo intelligentiȩ designat᷑: Ebo qr
apparente dño in carne. sac̾dotũ sensꝰ
de eiꝰ intellectu caliginẽ ꝑtulit: nebu¬
lasinagogã id ÷ domũ dñi implȩuit.
i sac̾doces ꝓpt̾ nebulã ministrͣe ñ poce¬
rant: qr dũ ab intellectu incarnatidi

Expanded text:
tes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. caligo intelligentiae designatur? Et quia apparente in carne Domino, sacerdotum sensus de ejus intellectu caliginem pertulit, nebula Synagogam, id est, domum Domini implevit. Et sacerdotes propter nebulam ministrare non poter
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nec tͣnsiatꝰ nec subuectꝰ. celũ ethereũ
sua uͥtute penet᷑ret: qͥ nob in se creden¬
tib carnis qͦ suȩ munditiã largiret᷑.
& sub eo ꝑ increm̃ta tẽpoꝵ uirtꝰ casti¬
tatis excresceret. In ipsa qͦ eoꝵ tͣnsla¬
tione qͥ ascensionẽ dñica ut uidelicet
famuli designauert̃. & in ipso se qͥad
cȩlũ ascendit dñs ostendit
Nã enoch quid uxorẽ & filioᷤ habuit:
helyasu̾ neq uxorẽ neq filio̾ legit᷑ habuisse.

Expanded text:
ec translatus nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret; qui nobis in se credentibus carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret. In ipsa quoque eorum translatione, qui ascensionem Dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in ipso se, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit, Elias vero neque uxore
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ. uerã fidẽ publice fatẽt᷑: ligg
nis & lapidib uł cuilibet ereat᷑ȩ fub¬
micti in adorationẽ renuit. Securꝰ
auditurꝰ ẽ. qd̾ adauditorẽ fidelẽ dic̃.
fident̾ dicã. si ab ĩmunditiis aliis atq
pͣuis actib recȩłsiss securꝰ eẽt. Nam
q̃ ẽ idoloꝵ seruitꝰ: qͥsqͥs adhuc aua¬
quid̃ positꝰ eẽ uidet᷑. si aliena ambit acciꝑe.
audiat: qͣtinꝰ qͥ u̾ba dĩ audire in sacro
eloqͥo noluit. ut t̾rena despiceret ꝙ in¬
celestia amaret: illd̾ dõ iudice ex ꝓpħe
su ore audiat. unde ãpliꝰ obligatꝰ ca¬
dat. Dũ spe t̾renȩ głe delectat pasci¬
tur: suis desideriis ad ima sẽꝑ aucat᷑.
Neq aut̃ honꝰ fuit ille sp̃c: qͥm̃dax
ẽẽ appeciit in ore ꝓpħarz. Unde &
p̃missũ ÷: q exercitꝰ cęli stecit a dex ui¬
tris & a sinstriᷤᷤ eiꝰ. Ds̃ enĩ qͥicucũ. iii

Expanded text:
humanum, veram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securusauditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam si ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recepisset, securus esset. Nam quae est idolorum servitus, quisquis adhuc avaquidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, audiat, quatenus qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia ambiret, illud, Deo judice, ex prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur suis desideriis, ad ima semper ducatur. Neque autem bonus fuit ille Spiritus, qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissum est quia « exercitus coeli stetit a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
i: testimonĩ ꝯscientiȩ nr̃ȩ. Filia qͥppe
regũ ecłia q̃ in bono ÷ oꝑe spualiũ pͥnci¬
pũ p̃dicatione generata: głam intꝰ h̃t:
qr hoc qd̾ agit. in ostentationis iactan¬
tia ã h̃t̃. Głam suã paulꝰ testimoniũ cõ¬
scientiş memorat: qr fauores ori alieni
ñ appetens. uitȩ suȩ gaudia extͣ semet¬
ipsũ ponere ignorat. Occultanda gͦ s̃
q̃ agimꝰ : ne hec in huꝰ uitȩ itinere ĩcaute
portantes. latrocinantiũ sp̃uũ incursio

Expanded text:
testimonium conscientiae nostrae . Filia quippe regum Ecclesia quae in bono est opere spiritalium principum praedicatione generata. Gloriam intus habet, quia hoc quod agit, in ostentationis jactantiam non habet. Gloriam suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia, favores oris alienon appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursio