comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auliuit: ad se ipsum rediens ait. Ue mͥ qi tocui.
quia uir pollutus labiis ego sum: & in medio po-¬
puli polluta labia habentis ego habito. Moxꝙ
ipsam pollutionẽ unde cognouerit: subdens ait.
Et regem dnm exercituũ uidi oculis meis. Hinc
etiam ⁊eremias diuina liba audiens: uerba se
el loquens de quatuor ammalib dic̃. Cum fie¬
ret uox supra firmamentũ. qđ erat suꝑ caput
eorum: stabant & submittebant alas suas. Ed
enim ꝑ uolatum animalium: nisi eugłistarũ
atq doctorũ sublumtas designatur: Uel qͥa
sunt alȩ ammaliũ: nisi sc̃orum contẽplationes
eos ad celestia subleuantes: S cum fit uox supra
firmamentum quod suꝑ caput eorum est stan¬
tes submittunt alas suas: qr eũ int̾nam uocem
suꝑnȩ sapientiȩ audiunt. quasi uolatus sui alas
deponunt: qr uidelic&e ipsam ueritatis altitu¬
amem minus se contẽplari cognoscunt. Ad uo¬
cem gͦ ddesuꝑ uenientem alas deponere est. cog¬
nita suꝑna suꝑna potentia uirtutes ꝓprias hu¬

Expanded text:
 ait: Vae mihi quia tacui, quoniam vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, verba se el loquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submittebant alas suas . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod super caput eorum est, stantes submittunt alas suas, quia cum internam vocem supernae sapientiae audiunt, quasi volatus sui alas deponunt, quia videlicet ipsam veritatis altitudinem minus se contemplari posse cognoscunt. Ad vocem ergo desuper venientem alas deponere est cognita superna potentia, virtutes proprias hu
Abbreviated transcription (Latin):
dum insem& ipsis principalit̾ humilitatem tu¬
ISTE
ultimus huius oꝑis li¬
ber est. & locis difficili¬
orib ꝑtractatis. minus
obscura sunt quȩ suꝑ¬
sunt: lib& hunc in¬
dulgentiꝰ remissiusq
transcurre¬
re. Uelut emenso enĩ magno mari. iam litus
cernimus: & intentionis nrȩ uela deponentes.
non eodem quo priꝰ impetu ducimur: sed tam̃
adhuc in erpulsione pristini flatus imus. Quasi
anrietatis nr̃ẽ uentus cecidit: sed tam̃ eiꝰ ins iã
se ipsa tranquillior. usq ad sfationem nos litoris
impellit. Igit᷑ postquam fideli famulo dñs leui¬
athan hostis eius quã sit & fortis & callidus osten¬
dit: dum ures illiꝰ subtilit̃ fraudesq patefecit:
beatus iob ad utraq respondit dicens. S cio¬

Expanded text:
dum in semetipsis principaliter humilitatem tudum in semetipsis principaliter humilitatem tuiste ultimus hujus operis liber est, et, locis difficilioribus pertractatis, minus obscura sunt quae supersunt, libet hunc indulgentius remissiusque transcurrere. Velut emenso enim magno mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus ostendit, dum vires illius subtiliter fraudesque patefecit, beatus Job ad utraque respondit, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
repborum signum suꝑbia ẽ: at contra humi¬
litas electorum. Cum gͦ quã quisq habeat ag¬
noscitur: sub quo rege militet inuenitur. hñ¬
quisq enim quasi quendam titulum portat
opis: quo facile ostendat. sub cinus seriat
potestate rectoris. Unde & ꝑ eugłm dr. Exfruic¬
tib eorum cognoscetis eos. Negͦ nos leuia¬
than istius menbra. uł mira faciendo fallerẽt:
aꝑtum signũ dñs quo dep̃hendi ualeant de¬
monstrauit. dicens. Ipse est rex suꝑ uniuersos
filios suꝑbie. Qui & si quando fictam speciem
humilitatis assumunt: semc̃ ipsos tam̃ celare
in omnib neq̃quã possunt: qr eorum suꝑbia
diui latere non sustinens. & cum eralia tegit᷑.
eralia actione demidatur. Qui uero sub rege
humilitatis militant. semꝑ pauidi atq ex om¬
ni latere circunspecti. aduersum iacula elatio¬
nis pugnant: & quasi contra uenientes ictus.
solum magis in suo corpore oculum custodrunt.

Expanded text:
reproborum signum superbia est, at contra humireproborum signum superbia est, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate rectoris. Unde et per Etibus eorum cognoscetis eos . Ne igitur nos Leviathan istius membra vel mira faciendo fallerent, apertum signum Dominus quo deprehendi valeant demonstravit, dicens: Ipse est rex super universos filios superbiae. Qui etsi quando fictam speciem humilitatis assumunt, semetipsos tamen celare in omnibus nequaquam possunt, quia eorum superbia diu latere non suex alia actione nudatur. Qui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
me.Ille ꝑ menbra sua loquitur dicens. nullũ
pratum sit quod non ꝑtranseat luxuria nĩa:
coronemus nos rosis antequã marcescant:
ubiq relinquamus signa lȩticiȩ nrẽ: iste m̃¬
bris suis p̃nuntiat dicens. plorabitis & flebi¬
tis uos. munddus aut̃ gaudebit. Ille nil aliud
mentes sibi subditas docet. quam celsitudinis
culm̃ appetere: cuncta ȩqualia mentis tumo¬
re transcende: societatem omĩum hominũ
alta elatione transire. ac sese et contra poten¬
tiam conditoris erigere: sicut de eis ꝑ psal¬
mistam dr. transiert̃ in disposiõe cordis
cogitauer̃t & locuti sunt nequitias. miqͥ¬
tatem in excelso locuti sunt: iste ad sputa. &
palmas. & colaphos. ad spineam coronam. ad
crucem. ad lanceam. atq ad mortẽ ueniens.
menbra sua admonet dicens. Siquis mͥ minis¬
teat me sequatur. Quia gͥ redemptor nr̃ corda
regit humilium. & leuiathan iste rex dr̃ suꝑ¬
borum: aꝑte cognoscimus. qđ euidentissimũ

Expanded text:
me . Ille per membra sua loquitur, dicens: Nullum me . Ille per membra sua loquitur, dicens: Nullum pratum sit quod non pertranseat luxuria nostra; coronemus nos rosis antequam marcescant, ubique relinquamus signa laetitiae nostrae ; iste membris suis praenuntiat, dicens: Plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit . Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem omnium hominum alta elatione transire, ac sese et contra potentiam conditoris erigere, sicut de eisdem per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositionem cordis, cogitaverunt et locuti sunt nequitias, iniquitapalmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam, atque ad mortem veniens, membra sua admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, esuperborum, aperte cognoscimus quod evidentissimum
Abbreviated transcription (Latin):
nescio dñm & isrł ñ dimiitã. iste ꝑsemetipsũ dic̃.
si cdixeto qr ñ nouieũ: ero simił uob̾ m̃dax. s noiueu̾̃⁊ sermone
eĩ seruo. Ille dicit. mea sunt fumina. Et ego
feci ea. iste dicit. non possũ ego a meipso fa¬
cere quicquã. Et rursum. Pat̾ m̃s imne ma¬
nens: ipse facit oꝑa. Ille regna omnia osten¬
adens dic̃. tibi dabo potestatem hanc uniu̾sam.
illa: iste ddicit. Calicẽ quidem meum bibetis:
sedere aut̃ ad dexteram uł ad sinstram meam
non ẽ. meum dare uob̃: sed quib paratum ⁊
a patre meo. Ille dicit. eritis sic̃ dii. scientes bo¬
num & malum: iste dic̃. non ẽ. urm nosse tpra
uł mom̃ta quȩ pat̾ posuit in sua potestate. Ille
ut uoluntas diuina despici. E ut possit ꝓpria
suaderi dicit: cur p̃cepit uob̾ d̾s. ut non come¬
deretis ex om̃ĩ ligno paradysi. & paulopost. scit
enim ds. quod inquocũq die comederitis ex
eo. aꝑientur oculi ur̃i: iste dicit. non quero
uoluntatẽ meam. s uoluntatem eiꝰ qui misit

Expanded text:
 semetipsum dicit: « Si dixero quia non novi eum, ero similis vobis, mendax: sed novi eum, et sermonem ejus servo . » Ille dicit: « Mea sunt flumina, et ego feci ea . » Iste dicit: « Non possum ego a meipso facere quidquam . » Et rursum: « Pater meus in me manens ipse facit opera . » Ille regna omnia ostenens, dicit: Tibi dabo potestatem hanc universam illa ; iste dicit: Calicem quidem meum bibetis, sedere autem ad dexteram, vel ad sinistram meam, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo . Ille dicit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum ; iste dicit: Non est vestrum nosse tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate . Ille ut voluntas divina despici, et ut possit propria suaderi, dicit: Cur praecepit vobis Deus ut non comederetis ex omni ligno paradisi ? Et paulo post: Scit enim Deus, 1142 quod in quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri ; iste dicit: Non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
te sup̃to pestem languoris incurat: aliꝰ ueneno
serpentis in medicamine ordinate confectionis ad¬
hibito. languoris molestiam tuncat. Ille gͦ qr cibo
salutifero uti recte noluit. inde ꝑniciose mori¬
ciose moriuntur. Uenenũ uͦ serpentis ñ ipsam
uequiciam sed suggestionẽ nequitiȩ dicimus:
qua nolentes sepe renitentesq temptamur.
Quod tunc in medicamine uertitur: cũ mens
uirtutib erecta. conspectis contra se tep̃tatio¬
nib humiliatur. Inqui gͥ atq ab adprobati¬
one int̾m eraminis reꝓbi. quȩ libir oꝑfaciant.
inquib lib& uirtutib enitescant humilitatiᷤ
sensum penitus ignorant: qr nimirũ huiꝰ leui¬
athan menbra sunt: de quo suꝑna uoce dicit᷑.¬

Expanded text:
te sumpto pestem languoris incurrat; alius, veneno serpentis in medicamine ordinatae confectionis adhibito, languoris molestiam vincat. Ille ergo qui cibo salutifero uti recte noluit, inde perniciose moriciose moriuntur. Venenum ergo serpentis 1137 non ipsam nequitiam, sed suggestionem nequitiae dicimus, qua nolentes saepe renitentesque tentamur. Quod tunc in medicamen vertitur cum mens virtutibus erecta conspectis contra se tentationibus humiliatur. Iniqui igitur atque ab approbatione interni examinis reprobi, quaelibet opera faciant, in quibuslibet virtutibus enitescant, humilitatis sensum penitus ignorant, quia nimirum Leviathan hujus membra sunt, de quo superna voce dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. & suis ad eum meritis ꝓficiunt: & sepe
in eo quod suꝑbe sapiunt. alienis lapsib cor¬
riguntur. S si hȩc leuiathan agit in eis etiã
quos claros aliqua uirtus ostendit: qͥd de il¬
lis facturus ẽ. quoꝵ mens uel ex parte aliqͣ¬

Expanded text:
sunt, et suis ad eum meritis proficiunt, et saepe sunt, et suis ad eum meritis proficiunt, et saepe in eo quod superbe sapiunt, alienis lapsibus corriguntur. Sed si haec Leviathan iste agit in eis etiam quos claros aliqua virtus ostendit, quid de illis facturus est quorum mens vel ex parte aliq
Abbreviated transcription (Latin):
petunt. S fit plerunq irruente aliquo impli¬
cationis articulo post se redeant qui prȩ ibats:
& hi ad locum ꝑueniant qui sequebantur.
Ita niirum sunt: qui non ꝑseueraturi ui¬
am sc̃ĩtatis arripiunt. Iccirco enĩ uirtutis
iter non ꝑseueraturi ichoant: ut eis quiꝑ
Quoꝵ etiam casus utilitate ñ modica. electo¬
rum ꝓuectib seruit: qr illoꝵ lapsum dum
conspiciunt. de suo statu contremiscunt: &
ruina quȩ illos danat. istos bumiliat. Dis¬
cunt enĩ insuꝑni adiutorũ ꝓtectione confi¬
dere: dũ plerosq conspiciunt de suis uiribꝰ
reꝓbi: quasi planum iter electis sequentib
monstrant. Quando uͦ in lapsum nequitie
corruunt: electis post se ꝑgentib. quasi ca¬
uendam suꝑbiȩ foueam ostendunt. Eat gͦ
leuiathan iste. & solis sibi radios subdat: atq
aurũ luti sibi more subiciat. Scit omp̃s ds
ad electorum suoꝵ solatium bene uti malo
repboꝵ: quando hi qui ad illum ꝑuenturi

Expanded text:
petunt; sed fit plerumque ut, irruente aliquo implipetunt; sed fit plerumque ut, irruente aliquo implicationis articulo post se redeant qui praeibant, et hi ad locum perveniant, qui sequebantur. Ita nimirum sunt qui non perseveraturi viam sanctitatis arripiunt. Idcirco enim virtutis iter non perventuri inchoant, ut eis, qui quorum etiam casus utilitate non modica electorum provectibus servit, quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae illos damnat, istos humiliat. Discunt enim in superni adjutoris protectione confidere, dum plerosque conspiciunt de suis viribus agere videntur reprobi, quasi planum iter electis sequentibus monstrant; quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt. Erat ergo Leviathan iste, et solis sibi radios subdat, atque aurum luti more subjiciat. Scit omnipotens Deus ad electorum suorum solatium bene uti malo reproborum, quando hi qui ad illum perventuri
Abbreviated transcription (Latin):
niquã curauit. Aliꝰ patientiȩ studet: sed
inuidẽre aliis & seruare in corde malitiam ñ
cauet. fit quaudoq impatiens: qr diu latuit
peccatis exigentib etiam uirtus quȩ publi¬
ce claruerat dissipotur. S oꝑep̃cium credi¬
mus: sim his uirtutẽ suꝑni ordinis subtilius
mala diu tolerat: & aꝑta eorum bona elec¬
torum suoꝵ usib ꝓfut᷑a dispensat. Namñ¬
nulli mundum nequaꝙͣ funditus deseren¬
tes. non ꝑseueraturi angustumiter arripi¬
unt: sed ad querendãm angustam uiam
eremplo suo eos qui ꝑseueraturi sunt accen¬
dunt. Unde & pleriq contingit. ut ipsũ
hoc. quod bene uidentur uiuere. non sibi
sed solis potiꝰ electis uiuant: dum erempliᷤ
suis adbene uiuendi studia ꝑseueraturos
alii non ꝑ seueraturi ꝓuocant. Sepe enim
quosdam uidemus miam ingredi. ad locũ
ꝓpositam festinare: quos ałh quia euntes
conspiciunt. sequuntur: eundẽq parit᷑ locũ

Expanded text:
nunquam curavit. Alius patientiae studet, sed dum nunquam curavit. Alius patientiae studet, sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, quia diu latuit peccatis exigentibus, etiam virtus quae publice claruerat dissipatur. Sed operae pretium credimus si in his virtutem superni ordinis subtilius mala diu tolerat, ut aperta eorum bona electorum suorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli, mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos, qui perseveraturi sunt, accendunt. Unde plerumque contingit, ut ipsum hoc, quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi, ad locum propositum festinare, quos alii, quia euntes conspiciunt, sequuntur, eundemque locum pariter
Abbreviated transcription (Latin):
te magnus iudetur. Quȩ ipsa quoq uirtus
manescens deficit: qr dum innotescit hõib¬
ꝓculdubio laudatur: eiusq laus maniter
appetitur. Unde fit ut & ipsa uirtus ante
di oculos uirtus ñ sit: dũ abscondit quod
displicet. prodit qđ placet. Quȩ itaq esse
merita apd dnm̃ possunt: quando &. mala
occulta sunt. & bona publica : pler̃q enĩ
sicut dirimus. latet suꝑbia: & castitas in no¬
tescit. Atq ido ostensa dui castitas cirea finẽ
utȩ ꝑditur: quia cooꝑta suꝑbia usq ad
finem incorrecta retinetur. Alius elemo¬
sinis uacat: ꝓpria distribuit: s tam̃ mul¬
tis iniusticiis seruit: uel fortasse linguam
in detractionib ererit. Et fit plerumq ut
is qui misericors fuerat: uirta uite suę tͣ¬
minũ. rapacitatis & crudelitatis stimulis
inardescat. Quod ualde iudicio iusto agit᷑.
ut ꝑdat & ante hoĩes unde hominib pla¬
cuit: qui hoc unde dõ displicuit. corrigere

Expanded text:
te magnus videtur, quae ipsa quoque virtus te magnus videtur, quae ipsa quoque virtus inaniscens deficit, quia dum innotescit homicul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur; unde fit, ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus non sit, dum abscondit quod displicet, prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit. Atque ideo ostensa diu caritas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius eleemosynis vacat, propria distribuit, sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet, et fit plerumque, ut is, qui misericors fuerat, juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc, unde Deo displicuit, corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
nis uitia sternit. Toties aurũ uelut lutũ cal¬
cat: quotiens sensũ continentiũ ꝑ ĩmunda de¬
sideria dissipat. Quod tunc tanto uehem̃tius
ꝑagit: quanto suȩ ꝑdite lib̾tati cõmissus. hoc
quod appetit effrenatius ꝑpetrat. Et fortasse
ꝑmittat: ut leuiathan iste seu nunc ꝑ sugges¬
tiones callidas. siue tunc ꝑ dãnatũ illum quẽ
replet hominẽ. uł solis sibi radios. idest doc¬
tos quosq sapientesq subiciat: uel aurum
hoc est uiros sci̾tatis claritate fulgentes. qͣsi
lutum sibi uiciis comquinando substernat.
S citius respondemus: qr aurũ qđ prauis
eius ꝑsuasionib quasi lutũ sterni potuerit.
aurum ante dĩ oculos nunꝙͣ fuit. Qui enim
seduci quandoq non reuersuri possunt: qͣsi
habitam sc̃itatem ante oculos hominũ uiden¬
tur amittere: sed eam ante di oculos muinꝙ̃¬
habuert̃. Sepe nanq homo multis occulte
peccatis inuoliitur: & in una aliqua uirtus¬

Expanded text:
nis vitia sternit. Toties aurum velut lutum calnis vitia sternit. Toties aurum velut lutum calcat, quoties sensum continentium per immunda desideria dissipat. Quod tunc tanto vehementius peragit, quanto, suae perditae libertati commissus, hoc quod appetit, effrenatius perpetrat. 29. permittat, ut Leviathan iste, seu nunc per suggestiones callidas, sive tunc per damnatum illum quem replet hominem, vel solis sibi radios, id est doctos quosque sapientesque subjiciat, vel aurum, hoc est viros sanctitatis claritate fulgentes, quasi lutum sibi vitiis coinquinando substernat. Sed citius respondemus, quod qui pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit. Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem ante oculos hominum videntur amittere, sed eam ante Dei oculos nunhabuerunt. Saepe namque homo multis occulte peccatis involvitur, et in una aliqua virtu
Abbreviated transcription (Latin):
contagia doctrinarum. uel sordes carnolium
uoltiptatũ. mlobstat intelligi. Quia eñĩ mul¬
tos leuiathan iste. qui intra scãm ȩccłam fulgo¬
re iusticie resplendere uidebantur. tunc uel
t̾renarum rerum concupiscentia. uel erran¬
tis doctrinȩ contagio. uł carnalib sibi uolup¬
tatib subicit: aurũ sibi ꝓculdubio quasi lu¬
tum sterit. Aurũ enim quasi lutum sternere
ẽ: in quibdam uitȩ mundiciam ꝑ illicita de¬
sid̾ia conculcare: ut hii etiam sordidis eiꝰ uesti¬
giis seriuant: qui contra illum priꝰ uirtutum
splendore rutilabant. Antiquus itaq hostis.
alios tunc sub specie scitatis illudit: alios aut̃
ꝑ feda uitia uitȩ carnalis int̾cipit. S tẽ ꝑ hec
aꝑte grassabitur: nunc aut̃ multoꝵ cordib
occulte dnatur sicut paulus apłs dicit. Ut
reueletur in suo tp̃r: nã ministeriũ iam oꝑat᷑
iniquitatis. Toties gͥ etiam nunc aurũ sibi qͣsi
lutum subicit: quoties castitatẽ fidelium ꝑ car¬

Expanded text:
ntagia doctrinarum, vel sordes carnalium voluptatum nil obstat intelligi. Quia enim multos Leviathan iste, qui intra sanctam Ecclesiam fulgore justitiae resplendere videbantur, tunc vel terrenarum rerum concupiscentia, vel errantis doctrinae contagio, vel carnalibus sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi procul dubio quasi lutum sternit. Aurum enim quasi lutum sternere, est in quibusdam vitae munditiam per illicita desideria conculcare, ut hi etiam sordidis ejus vestigiis serviant, qui contra illum prius virtutum splendore rutilabant. Antiquus itaque hostis aliis tunc sub specie sanctitatis illudit, alios autem per foeda vitia vitae carnalis intercipit. Sed tunc per haec aperte grassabitur, nunc autem multorum cordibus occulte dominatur, sicut Paulus Apostolus dicit: Ut reveletur in suo tempore, nam mysterium jam operatur iniquitatis . Toties igitur etiam nunc aurum sibi quasi lutum subjicit, quoties castitatem fidelium per car
Abbreviated transcription (Latin):
am suꝑ esse poterat. sunum quẽ debuit. ti¬
mere uoluisset. Inũ ꝓfecto timeret omĩa
possidens: qui nunc unũ ñ tunens omnia
udelicet qr nec m. S neq hoc qđ passtirus
ẽ. metuit. Cui felicius nimirũ fuerat tim̃do
uitare supplicia: quã ñ timendo tolerare.
ius quȩsitȩ potestatis non obtinuit: quasi
qdładam suꝑbiȩ suȩ remediũ insamiã insensi¬
bilitatis inuenit. Et quia ꝓuectu transgre.¬
ddi cuncta non potuit: despectu se contra
diose ddescribitur: cũ ꝓtinus subinfertur.¬
D m̃s sublime uidet. Idest cunctos uelut
infra se positos quasi de sublimi respicit.
qr dum ꝑ intentionẽ contra auctorẽ nititur.
estimare sib quemlib& similẽ dedignatur.
Qq apte etiã eiꝰ menbris congruit: qr om̃s
iniqui ꝑ tumorẽ cordis elati. cunctos qͦs cer¬
nunt. suꝑbiȩ fastu despiciunt. Et si quanlo
exterius uenerantur: intus tam̃ in secreto
cordis. ubi apud se sua estimatione magni

Expanded text:
am superesse poterat, si unum quem debuit tiam superesse poterat, si unum quem debuit timere voluisset. Unum profecto timeret omnia possidens, qui nunc unum non timens omnia videlicet, quia nec Deum, sed neque hoc quod passurus est metuit. Cui felicius nimirum fuerat timendo vitare supplicia, quam non timendo tolerare; jus quaesitae potestatis non obtinuit, quasi quoddam superbiae suae remedium insaniam insensibilitatis invenit, et quia pro fectu transgredi cuncta non potuit, despectu se contra diose describitur, cum protinus subinferturmne sublime videt. - Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni
Abbreviated transcription (Latin):
debuit subditꝰ: ambiit eiꝰ celsitudinẽ: & hoc
qd imitaripoterat. amisit elatus. Celsus ni¬
mirum eͥe̾t: si ei qui ueracit̾ celsus ẽ. inbere.¬
re uoluiss. Celsus esset: si participatione ue¬
rȩ celsitudinis contentus fuiss. S dum pri¬
uatam celsitudinẽ suꝑbe appetiit: iure ꝑdidit
participatam. Relicto eium eo cui debuit in¬
herere principio: suũ sibi appetiit quodãmͦ
esse pͥncipium. Relicto eo qui uere illi suffic̃e
pot̾at. seꝰ s susicẽ posse iudicauit: ⁊ tantomag̃ infra
se aecidit: quantomagis se contra głam sui condi¬
toris erexit. Nam quẽ exaltabat lib̾a seruitus:
deiecit captiua libertas. Qua libertate nunc
ut nullum timeat effrenatur: sed ipsa grauit᷑
effrenatione restringitur. Suꝑno enĩ udi¬
cio cuncta mirabilit᷑ ordinante. urnxit illũ
lbertas quã appetiit: qr nunc omĩmͦ ñ cunenᷤ.
omnib suppliciis subiacet: qui elementis eti¬

Expanded text:
debuit, subditus ambiit ejus celsitudinem, et hoc debuit, subditus ambiit ejus celsitudinem, et hoc quod imitari poterat, amisit elatus. Celsus nimirum esset, si ei qui veraciter celsus est, inhaerere voluisset. Celsus esset, si participatione verae celsitudinis contentus fuisset. Sed dum privatam celsitudinem superbe appetiit, jure perdidit participatam. Relicto enim eo cui debuit inhaerere principio, suum sibi appetiit quodammodo esse principium. Relicto eo qui vere illi sufficere poterat, se sibi sufficere posse judicavit; et tanto magis infra se cecidit, quanto magis se contra gloriam sui conditoris erexit. Nam quem exaltabat libera servitus, dejecit captiva libertas. Qua libertate nunc ut nullum timeat effrenatur, sed ipsa graviter effrenatione restringitur. Superno enim judicio cuncta mirabiliter ordinante, vinxit illum libertas quam appetiit, quia nunc omnimodo non timens omnibus suppliciis subjacet, qui elementis eti
Abbreviated transcription (Latin):
citur. qui ꝑ naturȩ potentiam quasiiure
se hominib suꝑesse głatur. Sequitur. Qui¬
factus ẽ: ut nullum timeret. Sic quidem
tunere debuisset. Timore uidelicet sobrio:¬
timore securo. Non timore quẽ foras cari
net idest quẽ caritas gignit. Alit̾ enĩtimet
coniugẽ uror amans: alit̾ timet dnm̃ an¬
cilla peccans. Sic gͦ iste fuerat conditus. qua¬
tenus timore lȩto auctorẽ suũ & amans me¬
tueret & metuens amaret: s sua ꝑuersita¬
te talis factus ẽ. ut nullum timeret. Ẽ qͥppe
a quo conditus fuerat: subeẽ. despexit. Ita
enim ds suꝑ omnia ẽ: ut ipse sub nullo sit.
Leuiathan uͦ iste. eiꝰ celsitudinis culm̃ aspi¬
ciens. iuis ꝓuerse libertatis appetiit: ut pre¬
esset ceteris. & nulli subess& dicens. Ascen¬
dam suꝑ altitudinem nubium: similis
ero altissimo. Eus eo ipso similitudinẽ ꝑdi¬
dit: quo esse ei suꝑbe similis in celsitudine
concupiuit. Qui enim caritatem eiꝰ imitari

Expanded text:
incitur qui per naturae potentiam quasi jure incitur qui per naturae potentiam quasi jure se hominibus superesse gloriatur. Sequitur: factus est ut nullum timeret . Sic quidemste timere debuisset, timore videlicet sobrio, securo, non timore quem foras charinet , id est quem charitas gignit. Aliter enim timet conjugem uxor amans, aliter dominum ancilla peccans. Sic ergo fuerat iste conditus, quatenus timore laeto auctorem suum et amans metueret, et metuens amaret. Sed sua perversitate talis factus est, ut nullum timeret. Ei quippe a quo conditus fuerat subesse despexit. Ita enim Deus super omnia est, ut ipse sub nullo sit. Leviathan vero iste ejus celsitudinis culmen aspiciens, jus perversae libertatis appetit, ut et praeesset caeteris, et nulli subesset, dicens: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo . Cujus eo ipso similitudinem perdidit, quo esse ei superbe similis in celsitudine concupivit. Qui enim charitatem ejus imitari
Abbreviated transcription (Latin):
nis absorb&: ut omĩno eis ñ libeat. quicqͥs
ob illi int̾nȩ regule subtilitate discordat.
S quia suborto occasionis articulo. bȩc contra
orige nianistas breuit᷑ diximus: ad eum quẽ
p̃termissimus exponendi ordinem recurramꝰ.
Pquam misericors dñs callida machinam̃ta
interius suggestione sua rȩꝓbis blandienter
infundit: mox inmanitatem uirtutis illius
potestas quȩ cõparetur ei. Potestas eiꝰ suꝑ ter¬
ram cunctis eminentior ꝑ hibet᷑: qr & si actiõis
suȩ merito in fra hoĩes cecidit: om̃e tam̃ ho¬
minũ genꝰ naturȩ angelicȩ conditione trans¬
cendit. Quãus enim int̾nȩ felicitatis beati¬
tudinẽ ꝑdidit: naturȩ tam̃ suȩ magnitudi¬
nem non amisit. Cuiꝰ adhuc uiribus huma¬
na omnia suꝑat: lic& scĩs hominib merito¬
rum suoꝵ deiectione subiaceat. Inde & eisdẽ
scĩs contra hunc decertantib eo retributio¬
nis suȩ meritum crescit: quo ille ab eisum¬

Expanded text:
nis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid nis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae regulae subtilitate discordat. Sed quia, suborto occasionis articulo, haec contra Origenistas breviter diximus, ad eum quem praetermisimus exponendi ordinem recurramus. 1134 Postquam misericors Dominus callida machinamenta interius suggestione sua reprobis blandienter infundit, mox immanitatem virtutis illius potestas quae comparetur ei. - Potestas ejus super terram cunctis eminentior perhibetur, quia etsi actionis suae merito infra homines cecidit, omne tamen hominum genus naturae angelicae conditione transcendit. Quamvis enim internae felicitatis beatitudinem perdidit, naturae tamen suae magnitudinem non amisit, cujus adhuc viribus humana omnia superat, licet sanctis hominibus meritorum suorum dejectione subjaceat. Unde et eisdem sanctis contra hunc decertantibus eo retributionis suae meritum crescit, quo ille ab eis v
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ tunc ꝓ illis orabitur: quando iam nullate¬
nus possunt ad iusticiȩ oꝑa ab iniquitate cõ¬
mutari: Eadẽ itaq causa ẽ. cur non oretur
tunc ꝓ hominib ȩt̾no igni dãnatis. quȩ nunc
etiã causa ẽ. ut non oretur ꝓ diabolo angelisꝙ
eius et̾no supplicio deputatis: quȩ nunc etiã
causa ⁊ ut non orent scĩ homines ꝓ homini¬
bus infidelib impiisq defunctis: qͥde eis u¬
tiq quos ȩt̾no deputatos supplicio iam no¬
uerunt. ante illum iudicis iusti conspectũ
orationis suȩ meritum cassari refugiunt.
Quod si nunc quoq uiuentes iusti mortuis
& dãnatis iniuistis minime cõpatiuntur.
quando adhuc aliqͥd iudicabile de sua car¬
ne se ꝑpeti etiam ipsi nouer̃t: quanto dis¬
tritius tunc iniquoꝵ torm̃ta respiciunt.
quando ab omni uicio corruptionis extiti.
ipsiiam iusticiȩ uicinus atq artiꝰ adhere¬
bunt: Sic quippe eorũ mentes ꝑ hoc quod
iustissimo iudici inherent. uis diftrictio.¬

Expanded text:
 tunc orabitur, quando jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari. Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est ut non oretur pro diabolo angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, qui de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtio
Abbreviated transcription (Latin):
denarii: non nisi qui intra uneam laboraue.¬
rant acceperunt. Sola ẽ: quȩ intra se positos
ualida caritatis compage custodit. Unde & aqͣ
diliuui archam quidem ad sublimiora sustia¬
lit: om̃s aut̃ quos extra archam inuenit ex¬
tuyxit. Sola ẽ: in qua suꝑna mysteria ueraci¬
ter contemplemur. Unde & ad moy sen dñs
dic̃. Est locus apud me: & stabis supra petrã.
E paulopꝰt. Tollam manũ meam: & uidebis
posteriora mea. Quia enim ex sola catholica
eccła ueritas conspicitur: apd se esse locum
dñs ꝑhib&. de quo uideatur. In petra moy ses
ponitur. ut dĩ speciem contempletur: qr nisi
quis soliditatem fidei tenuerit. diuinam p̾sen¬
tiam non agnoscit. De qua soliditate dñsdic̃.
Suꝑ hanc petram edificabo ȩccłam meam. Qd
cendite: Quid ẽ. faciem eius ꝓuobis suscipiã.
ut non uobis impucetur stulticia. nisi id qđ
illic đ̾r. posfĩora mea uidebis: idest eius quȩ¬

Expanded text:
denarii non nisi qui intra vineam laboravedenarii non nisi qui intra vineam laboraverant acceperunt. Sola est quae intra se positos valida charitatis compage custodit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit; omnes autem quos extra arcam invenit, exstinxit. Sola est in qua mysteria superna veraciter contemplemur. Unde ad Moysen Dominus dicit, Est locus apud me, et stabis supra petram: et paulo post, Tollam manum meam, et videbis posteriora mea . Quia enim ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur; quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoSuper hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid cendite? Quid est, Faciem ejus pro vobis suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia, nisi id quod illic
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte hereticis dicat. Sacrisicia ur̃a non
accipio: peticionũ ur̃aꝵ uerba non audio: ni¬
si ꝑ int̾cessionem illius cuius ꝓfessionis uerba
de me ueracia recognosco. Et uos quidem tau¬
ros atq arietes exhibenda sacrificia couersio¬
nis urẽ deducite: sed ame salutẽ urãm ꝑ cat¬
holicam ȩccłam quam diligo postulate. Ipsi
enim uolo dimittere id quod michi in ipsa
deliquistis: ut hȩc ur̃am incolumitatẽ obti¬
quippe est. ꝑ quam dñs sacrificium libent̃
accipiat: sola quȩ ꝓ errantib fiducialit᷑ int̃¬
cedat. Unde etiam de agni hostia dñs p̃ce¬
pit dicens. In una domo comedetur: nec ef¬
feretis de carnib eius foras. In una nanq
domo agnus comeditur: quia in una catho
lica uera hostia redemptoris immolatur.
De cuiꝰ carnib diuina lex efferri foras ꝓhib&:
qr dare scm̃ canib uetat. Sola ẽ: in qua opus
bonum fructuose ꝑagitur. Uñ & mercedem

Expanded text:
Ac si aperte haereticis dicat: Sacrificia vestra non Ac si aperte haereticis dicat: Sacrificia vestra non accipio, petitionum vestrarum verba non audio, nisi per intercessionem illius, cujus professionis verba de me veracia recognosco. Et vos quidem tauros atque arietes ad exhibenda sacrificia conversionis vestrae deducite, sed a me salutem vestram per catholicam Ecclesiam, quam diligo, postulate. Ipsi enim volo dimittere id quod mihi in ipsa deliquistis, ut haec vestram incolumitatem obtiquippe est per quam sacrificium Dominus libenter accipiat , sola quae pro errantibus fiducialiter intercedat. Unde etiam de agni hostia Dominus praecepit, dicens: In una domo comedetur, nec efferetis de carnibus ejus foras . In una namque domo agnus comeditEcclesia vera hostia Redemptoris immolatur. De cujus carnibus divina jussio efferri foras prohibet, quia dari sanctum canibus vetat. Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur, unde mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce iustus & misericors ds. nec culpam sine incre¬
patione deserit: nec reatum sine conuersione
derelinquit. Quia enim internus ⁊ medicus.
prius putredinem uulneris innotuit: & post.
remedia consequendȩ salutis indicauit. Quia
aut̃ sepe iam diximus. qđ amici beati iob he¬
reticorum speciem teneant. qͥdm dum defen¬
dere nituntur offendunt. qm̃ in dictis suis
ueritati rebelles sunt. cui famulari se in falsa
rat: bene ipsa quoq eorũ conu̾sio quȩ sepe
misericordit᷑ agitur. ꝑ hanc ueniam quã a¬
mici iob ꝑcipiunt designatur. Notandum¬
re. Nimirum heretici cum ab errore redeuis.¬
qr erga se iram dñi suo ꝑse oblato sacrificio pla¬
care nequaꝙͣ possunt. nisi ad catholicam ȩcclam.
quam beatus iob significat conuertantur: ut
salutem suam eius p̃cib obtineant. cuius fidẽ
ꝑuersis assertionib impugnabant. Ait enim
Iob aut̃ seruus m̃s oiabit ꝓ uob̾: faciem eius
suscipiam: ut non uob̾ imputetur stulticia.

Expanded text:
Ecce justus et misericors Deus nec culpas sine increpatione deserit, nec reatum sine conversione derelinquit. Quia enim internus est medicus, primo putredinem vulneris innotuit, et post remedia consequendae salutis indicavit. Saepe autem jam diximus quod amici beati Job haereticorum speciem teneant, qui Deum dum defendere nituntur offendunt, quoniam in dictis suis veritati rebelles sunt, cui famulari se in falsa rat, bene ipsa quoque eorum conversio, quae saepe misericorditer agitur, per hanc veniam quam amici Job percipiunt designantur. re. Nimirum haeretici cum ab errore redeunt, erga se iram Domini suo per se oblato sacrificio placare nequaquam possunt, nisi ad catholicam Ecclesiam, quam beatus Job significat, convertantur, ut salutem suam ejus precibus obtineant, cujus fidem perversis assertionibus impugnabant. Ait enim: Job servus meus orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ grã polleant. unũ eos uł tenuissunũ
uicium ualde defatigans pulset: quatenus
dum ex quadam parte sese infirmari consiłais:
de his uirtutib in quib p̾ualent. se minime ex¬
tollant. Dũq de infirmitate trepidant: hoc
quoq ubi fortes sunt humiliꝰ seruant. Sepe gͦ
repbi ꝑ hoc quod unum uł minimũ bonũ suũ
incaute conspiciunt: mala multa & gratua in
quib demersi sunt ñ agnoscunt. Et sepe elec¬
ti ꝑ hoc quod ad tenuissimũ malũ suũ infirma¬
ri trepidant: mira dispensatione agit᷑. ut
magna bona adquȩ ꝓuecti sunt. non amittais.
Iusti itaq & occulti examinis mensura dispo.¬
nit. ut istos et mala adiuuent. illos & bona
grauent: dũ ił isti ad ꝓuectum boni utuntur
leuib malis: & illi ad augm̃ tum mali utun¬
tur minimis bonis. Isti quippe in de ꝑfectius
inbono ꝓficiunt. unde malo tẽp̾tantur: illi
aut̃ inde ad maius malũ deficiunt. unde de

Expanded text:
virtutum gratia polleant, unum eos vel tenuissimum virtutum gratia polleant, unum eos vel tenuissimum vitium valde defatigans pulset, quatenus dum ex quadam parte sese infirmari considerant, de his virtutibus in quibus praevalent se minime extollant; dumque de infirmitate trepidant, hoc quoque ubi fortes sunt humilius servant. Saepe ergo reprobi per hoc quod unum vel minimum bonum suum incaute conspiciunt, mala multa et gravia in quibus demersi sunt non agnoscunt. Et saepe electi per hoc quod ad tenuissimum malum suum infirmari trepidant, mira dispensatione agitur, ut magna bona ad quae provecti sunt, non amittant.usti itaque et occulti examinis mensura disponitur, ut et istos mala adjuvent, et illos bona gravent, dum et isti ad provectum boni utuntur levibus malis, et illi ad augmentum mali utuntur minimis bonis. Isti quippe inde perfectius in bono proficiunt, unde de malo tentantur; illi autem inde ad majus malum deficiunt, unde de
Abbreviated transcription (Latin):
orem quẽ lib & ꝓximũ attendat. Aone dum se
ne utramq partẽ admonuit dicens. suꝑiores
sibi muicem arbitrantes: ut in cogitationib
cordis. & ego illũ mͥ p̃feram. & uicissim ille me
sibi : ut cũ utraq parte cor inferius p̃mitur:
nullus ex impenso honore subleuetur: S hanc
humilitotis formã reꝓbi qr leuiathan huius
menbra sunt. uel cognoscere uł tenere contẽp¬
nunt: qr & si quando se humiles specietenus
ostendunt: humilitatis uim seruare intͥnsectis
negligt᷑. Quib sepe accidit. ut si quando unũ
quodlibee bonũ uł minimũ faciant. amalis
suis omnib respectum mentis ꝓtinus au̾tant:
atq hoc quod uel extremũ bonũ fecerint. to¬
ta intentione semꝑ inspiciant. Et ex eo iam
se quasi scõs aspiciunt: obliti malorum omnũ
que cõmiserunt. uniꝰ sui tantũmͦ boni memo¬
res. qđ foctasse facere nec ꝑ fecte potuert̃: sicut
euenire econtͣ electis sol&e. ut cum multarum

Expanded text:
orem quemlibet proximum attendat; ac ne, dum se orem quemlibet proximum attendat; ac ne, dum se ne utramque partem admonuit, dicens: Superiores sibi invicem arbitrantes, ut in cogitationibus cordis et ego illum mihi praeferam, et vicissim ille me sibi, ut cum ab utraque parte cor inferius premitur, nullus ex impenso honore sublevetur. Cmilitatis formam reprobi, quia Leviathan hujus membra sunt, vel cognoscere, vel tenere contemnunt, quia etsi quando se humiles specie tenus ostendunt, humilitatis vim servare intrinsecus negligunt. Quibus saepe accidit ut si quando unum quodlibet bonum vel minimum faciant, a malis suis omnibus respectum mentis protinus avertant, atque hoc quod vel extremum bonum fecerint, tota intentione semper inspiciant, et ex eo sese jam quasi sanctos aspiciant, obliti malorum omnium quae commiserunt, unius sui tantummodo boni memores, quod fortasse facere nec perfecte potuerunt, sicut evenire contra electis solet, ut cum multarum
Abbreviated transcription (Latin):
se humili substernebat: cuidiuino iudicio p̃¬
latum esse se nouerat. Illi itaq se humilit̃ p̾po¬
nebat: cuiꝑ electionis grãm imcõparabilit no¬
uerat se esse meliorem. Discant gͦ quomͦ humili¬
ari proxinis debeant. qui adhuc quo loco apud
đm habeantur nesciunt: s sic se electi etiam il¬
lis humiliant. quib iam se ꝑ int̾na iudiciaante¬
positos dep̾hendunt. Hoc aut̃ eẽ. ꝓpritum sp̃e¬
cum̃ electoꝵ sol&: quod de se semꝑ sentiunt in
hinc salomon ad sapientiam paruulos uocat
dicens. Si qͥs ẽ. paruuł: ueniat ad eam. Qui enĩ
necdum sem& ipsum despicit: humilẽ &i sapi
lis. Hinc rursum psalmista ait. Custodiens par¬
uulos dñs. tłinc magitt gentiũ dicit. ficti sumus
pariuuli in medio uestrum. Hinc discipulosãd¬
monens ait. Su periores sibi inuicẽ arbitrantes.
Nam quia iniquus quisq inferiorem se omnem
quẽ cogitat putat: ediuerso iustus stud&. ut supi¬

Expanded text:
e humili se substernebat, cui divino judicio praee humili se substernebat, cui divino judicio praelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabiliter noverat esse se meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se electi etiam illis humiliant quibus jam se per interna judicia antepositos deprehendunt. Hoc autem esse proprium specimen electorum solet, quod de se semper sentiunt infHinc Salomon ad sapientiam parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad eam . Qui enim nec dum semetipsum despicit, humilem Dei sapi et revelasti ea parvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc Magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipulos admonens ait: Superiores sibi invicem arbitrantes . Nam quia iniquus quisque inferiorem se omnem quem cognovit putat, e diverso justus studet, ut superi
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ad saulem diuina increpatione dir. nne
cũ esses paruulus in oculis tiis. caput ce con¬
stitui in tribub isrł: Parutilus quippe in ocu¬
lis suis ẽ: qui i eo qđ sem& ipsum consideras.
intpartem se alienis meritis pensat. Nã quasi
grandem se conspicit: quisq se suꝑ aliena me¬
rita elatione cogitationis extendit. Saul aũt
reꝓbus in bono quod cȩperat ñ ꝑmansit: qr
fastu susceptȩ potestatis intumuit. At contra
dauid semꝑ de se humilia sentiens. eiꝰdemq
saul se cõꝑatione pꝰponens. pꝰ quã feriendilo¬
cum repperit. & peꝑcit: eidẽ seuenti aduer¬
sario se humili ꝓfessione ꝓstrauit dicens. Nuẽ
ꝑsequeris rex isrt. quẽ ꝑ sequeris. ca nẽ mortuũ
e pulicẽ unũ : Et certe iam unctus in regem fu¬
erat: iam exorante samuhele. & cornu suꝑse o¬
leo fundente dȩdicerat. qđ eum diuina gr̃ã sau¬
le repbato. ad regni gubernacula possidenda
seruabat: & tamen ꝑ seqñti adusario mente¬

Expanded text:
patione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel . Parvulus quippe in oculis suis est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se aspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis extendit. Saul autem reprobus in bono quod coeperat non permansit, quia fastu susceptae potestatis intumuit. Vet. XVI. At contra, David semper de se humilia sentiens, ejusdemque Saul se comparationi postponens, postquam feriendi locum reperit, et pepercit eidem saevienti adversario, humili se professione prostravit, dicens: Quem persequeris, reet pulicem unum ? Et certe jam unctus in regem fuerat; jam, exorante Samuele et cornu super se oleum fundente, didicerat, quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda servabat. Et tamen persequenti adversario ment
Abbreviated transcription (Latin):
crederet. si uerba suꝑioris sapientiȩ non au¬
diret: in cuius cõparatione. stultum est nr̃m
omne qđ sapit. Et qui sapient̃ quidẽ locutus
hominib fuerat: diuinas tamen sententias
audiens. sapientius se cognoscit. non esse sapi.¬
entem. Hinc ẽ qđ abraham inter uerba dñi¬
ca nichil se nisi puluerem uidit: dicens. Lo¬
quar ad dnm̃ meum: cum sim puluis &cinis.
ttino: qđ moyses omni ȩgyptiorum sapien¬
tia instructus. ex quo loquentem dnm̃ au¬
diuit: impeditioris & tarditoris lingue se
esse dep̃hendit dicens. Obsecro dñe: non sũ
eloqñs. Ab heri enim et nuditis tercius. ex
quo locutus es ad seruũ tuũ: impeditioris
& tardioris linguȩ ego sum. Hinc ẽ qđ isaias
pꝰꝙͣ sedentem dum̃ suꝑ solium excelsum atq
eleuatum uidit: pꝰ quam seraphin duab a¬
lis faciem. duab uelare pedes. E duabus uo¬
lare conspexit: pꝰ quã id quod sc̃i. sc̃s. sc̃i. do¬

Expanded text:
crederet, si verba superioris sapientiae non aucrederet, si verba superioris sapientiae non audiret. 1144 In cujus comparatione stultum est nostrum omne quod sapit. Et qui sapienter quidem locutus hominibus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit non esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Hinc est quod Moyses omni Aegyptiorum sapientia instructus, ex quo loquentem Dominum audivit, impeditioris et tardioris linguae se esse deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens; ab heri enim et nudiustertius, ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Hinc est quod Isaias, postquam sedentem Dominum super solium excelsum atque elevatum vidit, postquam seraphim duabus alis faciem, duabus velare pedes, et duabus volare conspexit, postquam id quod est Sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
est iste quicelat consilitm absq scientia: Absq
scientia enim leuiathan celat consiliũ: quia
quamuis contra infirmitatem nram multis frau¬
dib occultetur: ꝓ tectoris tam̃ nr̃i scã nob̾ inspi¬
ratione de tegit᷑. Absq scientia celat consilium:
q licet temptatos lateat: latere tam̃ ꝓtectorẽ
non pocest. Tanta igitur audita fortitudine &
calliditate diaboli. audita etiam creatoris nrĩ
potentia. quȩ & illum ualent̾ reprimit. & nos
miscdit᷑ ꝓtegit: que sumus beate iob. ut quȩ de
tems ipso sentis. nob̾ minime occultes. Seqͥtur.¬
Ideo insipient᷑ locutus sum: & quȩ ultia mo¬
dum excederent scientiam meam. Omĩs huma¬
na sapientia quantolib& acumine polleat. di¬
uinȩ sapientiȩ cõparata. insipientia est. Omĩa
enim. humana quȩ iusta. quȩ pulchia sunt.
dĩ iusticie & pulcritudim cõparata. nec iusta
nec pulchra sunt: omĩno nec sunt. Beatus
itaq iob ea quȩ dixerat sapienter dixisse se¬

Expanded text:
est iste qui celat consilium absque scientia? Absque scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus occultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione detegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorem non potest tentatorum. Igitur audita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut quae de temetipso sentis nobis minime occultes. SeqIdeo insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. - Omnis humana sapientia, quantolibvinae sapientiae comparata, insipientia est. Omnia enim humana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini comparata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae dixerat sapienter se dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
eos foris quasi potentius lucẽ de miraculis os¬
tentat. S sunt nonnulli qui in memoria
sciant & falsa ẽt̃. signa quȩ exhibet: & uera
supplicia add quȩ decipiens trahit. Hoꝵ corda
leiathan iste qr scitatis oftentatione non iu¬
tcipit: in alia se eis illusione cõponit. Quos¬
d̾am nauq hec scientes. sed tam̃ p̃sentem ui¬
tam diligentes conspicit: quoꝵ ꝓtinꝰ mentib
uentura supplicia leuigat: Fimenda quan¬
doq districtionis iudicia asserit: & decep¬
tos eallide adp̃sentes uoluptates rapit. Uñ
biliaq iudicia abyssus soleant nomine de¬
signari: psalmista testatur dicens. Iudicia
tua abyssus multa. Senectus uͦ ꝓ fuus ꝓpin¬

Expanded text:
eos foris quasi potentius lucem de miraculis oseos foris quasi potentius lucem de miraculis ostentat. Sed sunt nonnulli qui in memoria sciant et falsa esse signa quae exhibet, et vera supplicia ad quae decipiens trahit. Horum corda Leviathan iste, quia sanctitatis ostentatione non intercipit, in alia se eis illusione componit. Quosdam namque haec scientes, sed tamen praesentem vitam diligentes conspicit, quorum protinus mentibus ventura supplicia levigat, finienda quandoque districtionis judicia asserit, et deceptos callide ad praesentes voluptates rapit. Unde biliaque judicia, abyssi soleant nomine designari, Psalmista testatur dicens: Judicia tua abyssus multa . Senectus vero ali