comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe infłamat: timor humiliat. Id̾o pec¬
cata mali amoris igne succensa st̃: pecc̃a¬
uͦ mali timoris effossa st̃. Humiliat et
bonꝰ timor :÷ accendit ⁊ bonꝰ amor: s alit̃
atq utilit̃. Na colonꝰ int̾cedens ꝓ arbore
quȩ fructꝰ ñ dabat ne subu̾teret᷑. ait.
Circũfodio eã: & adhibeo ei cophinũ ster¬
coris. fossa qͥppe significat piã humilitatẽ
nitentis. De igne aut̃ boni amoris: scͥptũ
igne mardescunt. sp̃u feruentes: & dei
ac ꝓximi caritate flagrantes. Ac ꝑ hoc
sic̃ omĩa iusta oꝑa. bono timore. uł bono
amore fiunt: sic malo amore. ⁊ malo timo¬
re omĩa peccata cõmittunt᷑. & qͥa ex ad¬
nus tua suꝑ uirũ dext̾ȩ tuȩ : & suꝑ filiũ

Expanded text:
quippe inflammat; timor humiliat: ideo peccata mali amoris, igne succensa sunt; peccata mali timoris, effossa sunt. Humiliat et bonus timor, accendit et bonus amor; sed aliter, atque aliter. Nam et colonus intercedens pro arbore, quae fructus non dabat, ne subverteretur, ait: Circumfodio eam, et adhibeo cophinum stercoris . Fossa significat piam humilitatem nitentis. De igne autem boni amoris Dominus igne inardescant spiritu ferventes, et Dei ac proximi charitate flagrantes. Ac per hoc, sicut omnia justa opera bono timore et bono amore fiunt; sic malo amore et malo timore omnia peccata committuntur. Ergo, Sucnus tua super virum dexterae tuae, et super filium
Abbreviated transcription (Latin):
on ado multa st̃ in ħ psalmo. in quib
sermo patiat᷑ difficultatẽ : uł intentio
auditoꝵ. intelligendi impedim̃tũ. ꝓmde
adiuuante domino. cũ affectu audiendi
eruditi in scola xp̃i. currẽ debemꝰ quȩ

Expanded text:
on adeo multa sunt in hoc psalmo, in quibus sermo noster patiatur difficultatem, vel intentio auditorum intelligendi impedimentum. Proinde adjuvante Domino, cum affectu audiendi eruditi in schola Christi, currere debemus quae
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ uicinis nr̃is. Cũ enĩ p̃dicabant.
dat: Noua res. s signa ꝯsequebãt᷑: & incrẽ¬
dibili rei. fidẽ miracła faciebant. Cont᷑di¬
cebat᷑: s cont̃dictor uincebat᷑: & de contra¬
dictore. fidelis efficiebat᷑. Ibi tñ magna fła¬
ma: ibi martyres cibati de pane lac̾marũ:
& potati in lacͥmis. s in m̃sura. Non ampliꝰ
qm potuer̾t ferre: ut pt m̃surã lac̾marũ.
sequeret᷑ corona gaudioꝵ. E iimici nr̃i
isti colentes mortuũ : adorantes crucifixũ:¬

Expanded text:
adictionem vicinis nostris. Eum enim praedicabant crit? Nova res! sed signa consequebantur, et incredibili rei fidem miracula faciebant. Contradicebatur, sed contradictor vincebatur, et ex contradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna flamma: ibi martyres cibati de pane lacrymarum, et potati in lacrymis; sed in mensura, non amplius quam poterant ferre ut post mensuram lacrymarum sequeretur corona gaudiorum. Et inimici nisti colentes mortuum, adorantes crucifixu
Abbreviated transcription (Latin):
mift̾ium indicat oceulte u̾itatis. Asapħ
qͥppe: latine dr congregatio. ẜͦ ꝓ torcula¬
ribꝰ qͥnta sabbati cantat᷑ ipsi asaph: id÷ ꝓ
p̃ssura discernente. Baptiratis ⁊ ex aqua
regen̾atis: cantat᷑ psalmꝰ dñicȩ ogregationiˢ.

Expanded text:
mysterium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta sabbati,» cantatur «ipsi Asaph;» id est, pro pressura discernente, baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae congregationi.
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ: q longeui appellant᷑ hoc tempore
etiã qͥ septuaginta annis uixer̃t: usq ad
octoginta autt̾ uident᷑ aliquas inres hab̾e:
his uͦ ampliꝰ si uixerint. multiplicatis dolori¬
firmissimã ꝙ erũpnosissimã senectutẽ gert:
& sepe ult᷑ octoginta annos. senes salubrit̃
iugere ꝓbati st̃. Meliꝰ ẽ gͥ in his numeriss

Expanded text:
uia longaevi appellantur hoc tempore etiam qui septuaginta annos vixerunt. Usque ad octoginta autem videntur aliquas vires habere: his vero amplius si vixerint, multiplicatis laborfirmissimam et aerumnosissimam senectutem, et saepe ultra octoginta annos senes mirabiliter vigere probati sunt. Melius est ergo in his numeris
Abbreviated transcription (Latin):
tit: & huc illucq discurrit: texit totadie.
& labor grandis ẽ: s effectꝰ nullꝰ. Sic ⁊ uita
hominũ. huc illucq discurrit: possessiones
tollim᷑: & omĩa facimꝰ : & ñ intelligimus.
qr laborando aranee tela teximꝰ. Dies an¬

Expanded text:
fila, et huc illucque discurrit, et texit tota die, et labor quidem grandis est, sed effectus nullus est, sic et vita hominum huc illucque discurrit. Possessiones tollimur, et omnia facimus, et non intelligimus, quia araneae telam teximus. Dies an
Abbreviated transcription (Latin):
undet᷑ id habere sententiȩ: qͣd om̃ia bona
dirige: tãqm ultimo uolens u̾su ostendere
ipsa oꝑa. umũ opꝰ ẽẽ :i. ad unũ opꝰ dirigi. T ẽ
enĩ recta st̃ oꝑa: cum adhunc unũ finem.¬
caritas de corde puro. & oscientia bona. et

Expanded text:
ere sententiae, quod omnia bona dirige:» tanquam ultimo versu volens ostendere ipsa opera unum opus esse, id est, ad unum opus dirigi. Tunc enim recta sunt opera, cum ad hunc unum finecharitas de corde puro, et conscientia bona
Abbreviated transcription (Latin):
es: & anni tui ñ deficient. Ecce quȩ ȩt̾nitas¬
ẽ facta nob̾ refugnuĩ: ut inea mansuri
ad eands ab hac tẽporis mutabilitate
minis dĩ. Ne au̾tas hominẽ inhumilitatẽ:
.i. ne atuis ȩt̾nis atq sublimibꝰ homo au̾sus.
tẽporalia ꝯcupiscat. sapiatq t̾rena. Deniq
adiungit. Et dixisti. conu̾timini filii homi¬
num. Tanqͣm dicẽt. Hoc ate peto. qͦd ipse

Expanded text:
es, et anni tui non deficient» . Ecce quae aeternitas facta est nobis refugium, ut in ea mansuri, ad eam de hac temporis mutabilitate minis Dei. «Ne avertas hominem in humilitatem:» id est, ne a tuis aeternis atque sublimibus homo aversus, temporaliaadjungit: «Et dixisti, Convertimini, filii hominum.» Tanquam diceret, Hoc a te peto quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
habent intellectũ difficiłe: sic̃ inqͥnqͣgesimo
sexto dr̃. cantabo ⁊ psalla. exurge gła mea.
in isto aut̃ cantabo. ⁊ psalła in gła mea.
Ad hoc enĩ dictũ ẽ illic exurge: ut in illa
cantaret᷑. ⁊ psalleret᷑. Item ibi magnificata¬

Expanded text:
habent intellectum difficilem: sicut in quinquagesimo sexto dicitur, «Cantabo, et psallam; exsurge, gloria mea;» in isto autem, «Cantabo, et psallam in gloria mea.» Ad hoc enim dictum est illic, «Exsurge,» ut in illa cantaretur et psalleretur. Item ibi, «Quonia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ. qui ñ aliena rapiunt. s sua ex cupidi¬
tate repetunt dicimꝰ. cauete ab om̃i aua¬
instant̃ urgent. p̃cant᷑. tumultuant᷑. ex¬
torquent: ut ipsis potiꝰ ad ista quȩ diligunt.
qm scrutandis mandatis dĩ quȩ diligimꝰ.
occupem᷑. Oqͣnto tẽdio turbarũ tͣbulentaꝵ.
⁊ qͣnto desiderio diuinoꝵ eloqͥoꝵ dictũ ẽ:
declinate a nie maligni᷑ scrutabor manda

Expanded text:
quidem qui non aliena rapiunt, sed sua cupidquidem qui non aliena rapiunt, sed sua cupide repetunt, dicimus, Cavete ab omni cupinstant, urgent, precantur, tumultuantur, extorquent, ut ipsis potius ad ista quae diligunt, quam scrutandis Dei mandatis quae diligimus occupemur. O quanto taedio turbarum turbulentarum, et quanto desiderio divinorum eloquiorum dictum est, «Declinate a me, maligni, et scrutabor mand
Abbreviated transcription (Latin):
Niquos odio habui: ⁊ legẽ tuã dilexi. Non
ait miqͣs odio habui. ⁊ iustos dilexi. aut
iniqͥtate odio habui ⁊ legẽ tuã dilexi:
s cũ dixisset iniqͦs odio habui. exposuit
ñ se in hominibꝰ iniqͥs odisse nat᷑am qua
homines st̃. s inqͥtatẽ qua legi dĩ quam
diligit. mimici st̃. Deinde sequit᷑. Adiu¬
tor ⁊ susceptor m̃s es tu. Adiutor ad bona
facienda: susceptor. ad mala euadenda.
fectȩq nouerit: malignos a se declinare
desiderat: eosq etiã cõpellendo a se abigit.
N a maligni exercent ad facienda manda.¬
ta: ab scrutandis aũ auocant.: ñ solu̾̃ cũ
sis ⁊ negotiosis cupiditatibꝰ adiuuandis ut
occupem̃. ⁊ eis nr̃a tẽporalia impendamuᷤ.
efflagitant. Aut certe infirmos p̃munt:
⁊ causas suas ad nos deferre cõpellunt: qͥbꝰ
dicere ñ audemꝰ. Dic homo: qͥs me ꝯstituit
iudicẽ. aut diuisorẽ int̾ uos: Constituit.
in foro ꝓhibens iurgare . xp̃ianos. Nec illis

Expanded text:
niquos odio habui, et legem tuam dilexi.» Non ait, Iniquos odio habui, et justos dilexi; aut, Iniquitatem odio habui, et legem tuam dilexi: sed cum dixisset, «Iniquos odio habui,» exposuitnon se in hominibus iniquis odisse naturam, qua homines sunt; sed iniquitatem, qua legi quam diligit, inimici sunt. t susceptor meus es tu: Adjutor,» ad bona facienda; «susceptor,» ad mala evadenda. ligenterque noverit, malignos a se declinare desiderat, eosque etiam compellendo a se abigit. Nam maligni exercent ad facienda mandata, a scrutandis autem avocant; non solum cum n suis vitiosis et negotiosis cupiditatibus adjuvandis ut occupemur, et eis nostra tempora impendamus, efflagitant; aut certe infirmos premunt, et causas suas ad nos deferre compellunt: quibus dicere non audemus, «Dic, homo, quis me constituit judicem aut divisorem inter vos» ? Constin foro prohibens jurgare Christianos . Ne illis
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Stinens p̾ter diuinaꝵ cãnonẽ sc̃ptu¬
rarũ milia fabularũ: habet ꝙ̃ hereticoꝵ
uana atq errabunda loquacitas. Hoᷤ om̃s
inq̃s intelligi uoluit: a qͥb sͥ narratas
dicit adoleschias .i. exercitationes delec̃¬
tabilis u̾bi. S ñ inqͥt ut lex tua dñe: qͥa me
ꝑiorbꝰ sensꝰ. Qt st̃ dies serui tui: q̃n facies
de ꝑseq̃ntib me iudiciũ: It enĩ ꝑseqͣnt᷑

Expanded text:
tur, continens praeter divinarum canonem Scripturarum millia fabularum; habet eas et haereticorum vana atque errabunda loquacitas. Hos omnes iniquos intelligi voluit, a quibus sibi narratas dicit ἀδολεσχίας, id est exercitationes delectabiperioribus sensus: «Quot sunt dies servi tui? quando facies de persequentibus me judicium?» Ut enim persequant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiuã: ⁊ ñ ofundas me ab expectatioẽ mea.
Qui iã dixerat susceptor m̃s. poscit magi ᷤ
magisq suscipi: ⁊ ad illud ꝓpt̃ qͦd tõlerat.
tã multa molesta ꝑdici: ueriꝰ ibi . ꝙͣ. mistis
humanaꝵ rerũ somniis fidens se ẽẽ uicty¬
rum. Sic enĩ de futuro dictũ ẽ ⁊ uiuã: tã

Expanded text:
et vivam; et ne confundas me ab exspectatione mea.» Qui jam dixerat, «Susceptor meus,» poscit magis magisque suscipi, et ad illud propter quod tolerat tam multa molesta, perduci; verius ibi se, quam in istis humanarum rerum somniis fidens esse victurum. Sic enim de futuro d
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ. dĩ: q̃ iustificam̃ gratis. Hic st̃ et
nr̃a testimonia necessaria: ꝑ qͥbꝰ ipsã quȩ
itaq cłi gr̾ã. quȩ sola lib̾at a p̃uaricatione.
quȩ legis cognitione cõmiitit᷑: orando cdieit.
Confige timore tuo carnes meas: hoc ẽ a ti
more tuo casto. ꝗͥ ꝑmanet in scłm scli. car¬
nalia mea desideria cõpͥmant᷑. A iudiciiᷤ
enĩ tuis timui: cũ mͥ lex minaret᷑ pęnam :
quȩ mͥ ñ poterat dare nsticiã. S h̾c timo¬
rẽ qͦ pęna metiuit᷑ ꝯsũmata caritas foras

Expanded text:
justitiae Dei, qua justificamur gratis: hic sunt et nostra testimonia necessaria, pro quibus ipsam quae itaque Dei gratia, quae sola liberat a praevaricatione, quae legis cognitione committitur, orando dicit: «Conmore tuo casto, qui permanet in saeculum saeculi , carnalia mea desideria comprimantur; «a judiciis enim tuis timui,» cum mihi lex minaretur poenam, quae mihi non poterat dare justitiam. Sed hunc timorem, quo poena metuitu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̃. Propt̾ quẽ largiꝰ accipiendũ. clama
tio. si ñ uis ꝯfundi ab expectatione tua.
ñ in tmittas meditari iustificationes
meas: sentiens istã meditationẽ plerũq
animȩ languoribꝰ impediri: adiuua me
inqͥt ⁊ saluus ero᷑⁊ meditabor in sͦtifica

Expanded text:
 nobis . Propter quem largius accipiendum clamattio, Non vis confundi ab exspectatione tua? non intermittas meditari justificationes meas: sentiens istam meditationem plerumque animae languoribus impediri, «Adjuva me,» inquit, «et salvus ero; et meditabo
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃tũ. Qd ẽ audi: Non otiose dr qͦd com¬
mune ẽ om̃ibꝰ: ⁊ suppetit. uniu̾sis. ipso iure
nat᷑e. sẜ ido ñ ẽ ociosũ. qͦo ãmoneris ut
audias: cũ etiã muiti ⁊ aliud agentes.
sonũ tam̃ aut uocẽ audire solemꝰ. S qr ñ
ẽ solũ audire hoc qͦd suppetit offitio nat᷑ȩ:
s etiã illud qͦd maiꝰ ẽ. ut aucdias ñ usi tan¬
tũ corporis. qntũ intellectu m̃tis do dili¬
audire. ut audias ⁊ intelligas misteria: me.¬

Expanded text:
mamentum\'. quid est \'audi\'? non otiose dicitur quod commune est omnibus et suppetit uniuersis ipso iure naturae. et ideo non est otiosum, quod admoneris ut audias, cum etiam inuiti et aliud agentes sonum tamen aut uocem audire solemus. sed quia non est solum audire hoc quod suppetit officio naturae, sed etiam illud quod maius est, ut audias non usu tantum corporis quantum intellectu mentisaudire, ut audias et intelligas mysteria, de
Abbreviated transcription (Latin):
riã. nͥ qͥ fieri nolit sͥ:  in hoc tnͣsgredia.¬
tur naturalẽ legẽ. qu̾a ñ sinit᷑ ignorare:
dũ id qͦd facit. ñ uult pati. Multõmagis
illa siue instaurata. siue aucta. siue firma
grue deputant᷑ ⁊ paruuli. ꝓpt̃ ougnialis
uincula peccati: etiã ip̃si insimilitudine
p̃uaricationis adȩ. ad ilłã p̃uaricationem
ꝑtinere monstrat᷑: quȩ data lege in para¬
dyso pͥma cõmissa ẽ. Ac ꝑhoc recte nullo
prorsus excepto: p̃uaricatoies existimant᷑.
om̃s peccatores t̾rȩ. Oñs enĩ peccauer̃t: &
egent gła dĩ. Om̃s gͥ p̃uariratores gr̃a sal¬
uatoris inuenit: alios magis. alios minꝰ Qnͣ¬
to minor peccati excusatio: tanto mani¬
festior p̃uaricatio. Restabat gͦ ut homini
ret. Unde ait apls. ꝑ legẽ: cognitio peccati.
Nongͦ ablatio: s. cognitio. Nc aũ sine lege in¬
qt iusticia dĩ manifestata ẽ: testisicata per
legẽ ⁊ ꝓpħas. Pinde etiã iste. subiunx̃. Prop.¬
t̾ea dilexi testimonia tua. Tanꝙ̃ diceret.

Expanded text:
riam, nisi qui fieri nolit sibi. Et in hoc transgreditur naturae legem, quam non sinitur ignorare, dum id quod facit, non vult pati. Opusilla sive instaurata, sive aucta, sive firmatgrue deputantur et parvuli, propter originalis vincula peccati, etiam ipsi in similitudine praevaricationis Adae , ad illam praevaricationem pertinere monstrantur, quae, data lege in paradiso, prima commissa est : ac per hoc recte, nullo prorsus excepto, praevaricatores aestimantur omnes peccatores terrae. «Omnes» autem «peccaverunt, et egent gloria Dei.» Omnes vatoris invenit, alios majus, alios minus: quato minor peccati excusatio, tanto manifestior praevaricatio. Restabat ergo ut hominret. Unde ait Apostolus: Per legem cognitio peccati: non ergo oblatio, sed cognitio. Nunc autem sine lege, inquit, justitia Dei manifestata est, testificata per legem et prophetas. Proinde etiam iste subjunxit, propt
Abbreviated transcription (Latin):
taria oris mei bene placita fac dñe: hoc ẽ.
placeant tͥ: noli repbare. s approba. Bene aũ
intelligunt᷑ oris uoluntaria sacͥficia laudis:
ꝯfessione caritatis ñ timore necessitatr.
oblata. Unde dictũ ẽ. holuntariȩ sacͥfica¬
bo t̃. S qͥd ẽ qͦd adiungit: ⁊ iudicia tua do
dicit. iudicia tua doce me: An sicut illud
ẽ. suauitatẽ fecisti cũ seruo tuo: ⁊ postea.
dicit suauitatẽ doce me ÷ so ita exposumꝰ.
ut intelligeremꝰ u̾ba ꝓficientis: & addi sͥ ad

Expanded text:
taria oris mei beneplacita fac, Domine:» hoc est, placeant tibi; noli reprobare, sed approba. Bene autem intelliguntur «oris voluntaria,» sacrificia laudis, confessione charitatis, non timore necessitatis oblata: unde dictum est, «Voluntarie sacrificabo tibi» . Sed quid est quod adjungit, «Et judicia tua docdicit, «Et judicia tua doce me?» An sicut illud est, «Suavitatem fecisti cum servo tuo;» et postea dicit, «Suavitatem doce me?» Quod ita exposuimus, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ. ut humilitatẽ quȩ in p̃cepto ẽ. intelligi
sit necesse: s ait humiliatꝰ sũ usq ualde :
maxime scił passus ꝑsecutiones ꝓ eo qͦd iura¬
uit. ⁊ statuit custodire iudicia iusticiȩ dei.
Et ne in tanta humiliatione fides ipsa defice¬

Expanded text:
lligi sit necesse: sed ait, «Humiliatus sum usque valde;» maximam scilicet passus persecutionem, pro eo quod juravit et statuit custodire judicia justitiae Dei. Et ne in tanta humiliatione fides ipsa defice
Abbreviated transcription (Latin):
re iudicia iusticiȩ tuȩ: tanq̃. bñ ambulanᷤ
ad ilła lucerna̾ ⁊ rectas semitas habens.
Sequenti aũ u̾bo. illud qͦd antecedit expo¬
sitũ ẽ: qͣsi enĩ querẽmꝰ qͥd eẽt iuraui: adiun¬
xit ⁊ statui. Hoc enĩ appellauit uram̃tũ.
qͦd statuit ꝑ sacram̃tũ: qr ita debet mens

Expanded text:
re judicia justitiae tuae:» tanquam bene ambulans ad illam lucernam, et rectas semitas habens. Sequenti autem verbo illud quod antecedit expositum est. Quasi enim quaereremus quid esset, «Juravi;» adjunxit, «et statui.» Hoc enim appellavit juramentum quod s
Abbreviated transcription (Latin):
adiuua me. ⁊ saluus ero ⁊ meditabor in
istificationibꝰ tuis sẽꝑ: qr in nichilũ rede¬
git. ds̃ om̃s discedentes a iusticiis suis.
In cogitatione qͥsq innocens: in cogita¬
tione reus ẽꝓpt̃ qͦd scͥptũ ẽ. Cogitatio sc̃ã
seruabit tẽ. & alibi legit᷑. In cogitationibꝰ
impii int̾rogatio erit. Et apłs. Cogitatio

Expanded text:
 meditabor in justificationibus tuis semper;» quia in nihilum redigit Deus omnes discedentes a justificationibus suis. in cogitatione quisque innocens, in cogitatione reus est. Propter quod scriptum est: «Cogitatio sancta servabit te» : et alibi legitur: «In cogitationibus impii interrog
Abbreviated transcription (Latin):
tori. Qd tͥ homo cũ deliciis ac uoluptatibꝰ:
Non capit te laqueuᷤn ante esca tẽ ceꝑit. Dũ
p̾dã petis: laqueo ipse te nectis Esca laq̃i.
auaritia ẽ: esca cdiaboli. luxuria ẽ. qͥbꝰ nos
uult in escare. ñ pascere. Qͥd tͥ postremo

Expanded text:
tibi, homo, cum deliciis ac uoluptatibus ? non capit laqueus, nisi ante esca te ceperit; dum praedam petis, laqueo ipse te nectis. esca laquei auaritia est, esca diaboli luxuries est, quibus nos uult inescare, non pascere. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente ꝓmittit᷑. qͦd rediicat corda fili¬
oꝵ ad patres eoꝵ: ut doctna senũ. quȩ nẽ
a nicłoꝵ corde ablata ẽ. t̃c̃ miserante dño
rint filii: qͦd p̃dicauert᷑ patres. Doct̾na
senũ ablata ẽ: postꝙͣ. hanc ȩccłia de gen-¬
tibꝰ uidelicet iuuencula accepit. Qũa qͥa
oꝑando tenuit: q̃lit̃ suꝑ senes intellexerit.
ostendit: dũ ꝓtinꝰ subdit. dicens. Qa man¬
data tua quesiui. Qa enĩ studuit oꝑan-¬
do implere qͦd didicit: accepit intellig̾e

Expanded text:
veniente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Dominrint filii, quod praedicaverunt patres . Esasenum ablata est, postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit. Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intellige
Abbreviated transcription (Latin):
uoluert̃: qr ñ potuissent si dĩ testimoma
negare uoluissent: s etiã ipsoꝵ p̾parataẽ
uoluntas a dño. Id̾o hereditate se ad qͥsisse
tẽporalis homnũ uana quȩrentiũ: s ȩt̾na
ad faciendas iustificationes tuas inȩt̾nũ:
ꝓpt̾ retͥbutionẽ. Qui dicit inclinaui cor
meũ: ipse iã dixerat. inclina cor meũ in tes¬
timonia tua: ut intelligamꝰ simul hoc
ẽẽ ÷ diuini mimneris᷑ ⁊ ꝓpͥe uoluntatis.
S nũqͥd mnȩt̾nũ facturi sumꝰ iustificationeᷤ
necessitates. ȩt̾na ẽẽ ñ posft̃: sic̃ nec ipsȩ
necessitates. S si ñ diligendo. ista faciamꝰ:
nulla ẽ iustificatio. Si aũ diligendo. ȩt̾na
tͣbutio: ꝓpt̃ quã retbutionẽ. dicit meli¬
nasse corsuũ. ad faciendas iustificationes

Expanded text:
 potuissent, si Dei testimonia negare voluissent. Sed etiam ipsorum praeparata est voluntas a Domino. Ideo haec haereditate se acquisisse temporalis hominum vana quaerentium, sed aad faciendas justificationes tuas in aeternum, propter retributionem.» Qui dicit, «Inclinavi cor meum;» ipse jam dixerat, «Inclina cor meum in testimonia tua;» ut intelligamus simul hoc esse et divini muneris et propriae voluntatis. Sed numquid in aeternum facturi sumunecessitates, aeterna esse non possunt, sicut nec ipsae necessitates: sed si non diligendo ista faciamus, nulla est justificatio; si autem diligendo, aeterna ributio; propter quam retributionem dicit se inclinasse cor suum ad faciendas
Abbreviated transcription (Latin):
custodienda ẽ obȩdientia. ut ꝑcipiatur
sapientia: & ꝑcepta sapientia ñ ẽ deseren
enĩ recte dicit corpꝰ xp̃i: ieis qͥb manda
inqͥt odio habui omnẽ uiam iniquã. Nedes¬
se ẽ enĩ. ut õderit omñe miqͥtat̾e. amor
iusticiȩ: qͥ tanto maior ẽ. qntomagis eũ in¬
fłamat ãplioris dulcedo sapientiȩ. quȩ p̃bet᷑
ei. qͥ obtẽꝑat. dor a mandatis eiꝰ intelligit.

Expanded text:
custodienda est obedientia, ut percipiatur sapientia, et percepta sapientia non est deserendenim reinquit, «odio habui omnem viam iniquitatis.» Necesse est enim ut oderit omnem iniquitatem amor justitiae: qui tanto major est, quanto eum magis inflammat amplioris dulcedo sapientiae, quae praebetur ei qui obtemperat Deo, et a mandatis ejus intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
tantes ut qñdo tñsiret occiderent: Nũqͥd gͦ
morte corpous ꝑire metuebat: Absit. & qͥd
ẽ me expectauerunt: nͥ ut eis ad malũ osen¬
tiret: Tẽ eni ꝑdider̃t. Unde aũ ñ ꝑiret dix̃:
testimonia tua intellexi. S familiariꝰ hic ec

Expanded text:
tantes ut quando transiret, occiderent? Numquid ergo morte corporis perire metuebat? Absit. Et quid est, «me exspectaverunt,» nisi ut eis ad malum consentiret? Tunc enim perderent. Unde autem non perierit dixit: «Testimonia tua intellexi.» Sed familiarius h
Abbreviated transcription (Latin):
iidiciis tuis ñ declinaui: nͥ qͦo alio loco
dicit. a iudiciis tuis timurꝰ ꝑ seuerant᷑
eis credidi: qͥa tu legẽ posunsti mͥ. Tu in¬
terior intimis meis: tu int̾ in corde. legẽ
posuisti mͥ sp̃u tuo tanqm digito tuo:
ut ea ñ tanqͣm seruus sine. amore metue¬
rem: s casto timore. diligerẽ:⁊ casta dile¬

Expanded text:
 alio loco dicit, «A judiciis autem tuis timui?» Perseveranter eis credidi, «quia tu legem posuisti mihi.» Tu interior intimis meis, tu intus in corde legem posuisti mihi spiritu tuo, tanquam digito tuo; ut eam non tanquam servus sine amore metuerem, sed casto timore ut filius dil
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ido mͥ eom̃ repetitũ uidet᷑. ut nob̾ hec
legentibꝰ illa etas eiꝰ ueniret in m̃t̾e. quȩ
nob̃ in nõtuit ex eũgłio: qͥ in ȩtate puerili.
int̾ ȩtate maiores .i. iunior int̾ senores
sedebat: ⁊ suꝑ om̃s docentes se intellige.¬

Expanded text:
 eo modo repetitum videtur, ut nobis haec legentibus illa aetas ejus veniret in mentem, quae nobis innotuit ex Evangelio, qua aetate puerili inter aetate majores, hoc est, junior inter seniores sedebat, et super omnes docentes se intellige
Abbreviated transcription (Latin):
meos: ut custodiã u̾ba tua. Neq enĩ capt̃
illud nr̃m ipse saluator corporis. in aliquã
uiã malignã carnali cupiditate ferebat᷑:
ut ei necesse eẽt pedes suos inde ꝓhibere.
qsi illuc euntes motibꝰ sins. qͦd nos facim̃:
qnͣdo ea quȩ ille ñ habuit. ne uias malig.¬
nas teneant. desideria nr̃a pͣua cohibemꝰ.
S ic enĩ u̾ba dĩ possumꝰ custodire:. si p̾t nr̃as
malas ꝯcupiscentias ñ eamꝰ. ut ad mala con
atq subu̾sos ꝑ malignas uias ꝑtrabant.

Expanded text:
enim caput illud nostrum, ipse Salvator corporis, in aliquam malignam viam carnali cupiditate ferretur, ut ei necesse esset pedes suos inde prohibere, quasi illuc euntes motibus suis: quod nos facimus, quando ea quae ille non habuit, ne vias malignas teneant, desideria nostra prava cohibemus. Sic enim verba Dei possumus custodire, si post nostras malas concupiscentias non eamus , ut ad mala concatque subversos per malignas vias pertrahant.
Abbreviated transcription (Latin):
hac diffusione latitudo ẽ: in qͣ sine. angus¬
tiis uia qͦ ambulat᷑ angusta: donante illo
eui dictũe. Dilatasti gressꝰ meos subtꝰ me:
⁊ñ st̃ infirmata uestigia mea. Latũ ẽ ergo
mandatũ caritatis mimis. Mandatũ illud
geminũ: qͦ iubet᷑ ds̃ ⁊ ꝓximꝰ diligi. Qͥd aut̾ẽ.

Expanded text:
hac diffusione latitudo est, in qua sine angustiis via quoque ambulatur angusta, donante illo cui dictum est, «Dilatasti gressus meos subter me, et non sunt infirmata vestigia mea» . Latum est ergo mandatum charitatis, mandatum illud geminum, quo jubetur Deus et proximus diligi. Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
tolerare. Curꝰ ꝯsũmationis ẽ finis. excellere
in regno dĩ qͦd ñ habet finẽ : & habere ibi
sine morte. sine dolore.⁊ cũ magno honore.
uitã. morte huiꝰ uitȩ. ac dolorib ⁊ obꝓbriis
adqͥsita. Qd̾ aũ addicdit. latũ mandatũ tuũ
nimis: ñ intelligo nͥ caritatẽ. Qd̾ enĩ ꝓfuiss

Expanded text:
tolerare: cujus consummationis finis est excellere in regno Christi, quod non habet finem; et habere ibi sine morte, sine dolore, et cum magno honore vitam, morte hujus vitae ac doloribus et opprobriis acquisitam. Quod autem addidit, «Latum mandatum tuum valde;» non intelligo nisi charitatem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas. qͥ ñ solũ loqñdo eos qͥ secũ uixerunt.
uerũẽ scͥbendo posteros tã excellenti aue¬
toutate docuer̃t̃: audet se p̃ponendo p̃pone¬
re: Salomoni qͥdẽ tanta ẽ donata sapientia:
ut etiã his om̃ibꝰ qͥ fuert ante eũ uideat᷑ ese

Expanded text:
as, qui non solum loquendo eos qui secum vixerunt, verum etiam scribendo posteros tam excellenti auctoritate docuerunt, audet se intelligendo praeponere? Salomoni quidem tanta est donata sapienta, ut etiam his omnibus qui fuerunt ante illum, videatur esse
Abbreviated transcription (Latin):
infidelibꝰ abstulit. m̃tes fideliũ ornauit.
U nde scͥptũ ẽ. & speciei domꝰ diuidere spo¬
lia. Cũ enĩ uirtutũ spolia a iudeis abstu¬
lit: domui cordis gentiliũ qm̃ ꝑ fidẽ. in¬
habitare dignatꝰ ẽ. spetiem donoꝵ dedit.

Expanded text:
ium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ esuriens ⁊ sitiens iusticiã. petendo. quȩren.¬
do. pulsando. qͦdam᷑ a patre ñdicat: ut
grãm ad optantis ꝑ unigenitũ accipiat. Sic
fecisti mandatũ tuũ: Inimici qͥppe eiꝰ. illi
uelut ex agar in seruitute generati. ex eode
mandato tẽporalia p̃mia queser̃t: ⁊ icd̃o illiꝰ¬

Expanded text:
qui esuriens et sitiens eam , petendo, quaerendo, pulsando quodammodo a Patre mendicat , ut adoptatus per Unigenitum accipiat. Sic fecisti me mandatum tuum?» Inimici quippe ejus illi, velut ex Agar, in servitutem generati , ex eodem mandato temporalia praemia quaesierunt; et ideo no
Abbreviated transcription (Latin):
Inȩt̾nũ inqͥt ñ obliuiscar iustificationes tuas.
qr in ipsis uiuificasti me. Ecce unde factũ
ẽ : ut nͣ ꝑiret in humilitate sua. Na dło u
uiiificante: qͥd ẽ homo: Qui se occidere. po
tificationes tuas exqͥsiui. Non tͣnseunt̃ in¬
telligendũ ẽ qͦo dr̃. Cuus sũ ego. Qd eni ñ ẽ¬

Expanded text:
In aeternum non obliviscar justificationum tuarum: quoniam in ipsis vivificasti me. Ecce unde factum est, ut non periret in humilitate sua: quvivificante, quid est homo, qui se occidere potujustificationes tuas exquisivi.» Non transeunter intelligendum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
.i. idõ ñ sũ oblitꝰ. qm̃ talis factꝰ sũ. feruor
enĩ cupiditatis obtorpuit. ut ferueret me¬
facies ie ꝑsequentibꝰ me iudiciũ: In apoca¬
lypsi ẽ ista uox martyrũ ͭ eis imꝑat᷑ paci¬
entia: donec frm eoꝵ numerꝰ impleatur.
clesiã ñ futurã. qm̃ finis scłi ueniret.⁊ ali¬
qͣd tẽporis futurũ in hoc scł̃o qͦ eccłia iam

Expanded text:
 ideo non sum oblitus, quoniam talis factus sum. Fervor enim cupiditatis obtorpuit, ut ferveret mefacies de persequentibus me judicium?» In Apocalypsi est ista vox martyrum, et eis imperatur patientia donec fratrum eorum numerus impleatur .cclesiam non futuram, quam finis saeculi venerit, et aliquid temporis futurum in hoc saeculo, quo Ecclesia jam
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt uiuifica me: custodiã testimonia
oris tui. Quȩ grec̾ habet martyria: qͦd ta¬
cendũ ñ fuit ꝓpt̾ dulcissimũ martẏrum
nom̃. Qui ꝓculdubio. qñ tanta ꝑ seq̃ntiũ
crudelitas seinebat. ut ȩccłia paulominus
osũmaret᷑ in t̾ra: nullom cłi martẏria
custodirent᷑ ñ fiere eis qͦs hie oratũ ẽ. Scd̾m

Expanded text:
 vivifica me, et custodiam testimonia oris tui:» quae graecus habet, «Martyria.» Quod tacendum non fuit, propter dulcissimum martyrum nomen, qui procul dubio quando tanta persequentium crudelitas saeviebat, ut Ecclesia paulo minus consummaretur in terra, nullo modo Dei martyria custodirent, nisi fieret eis quod hic oratum est, «Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
occiderent. tua martyria ꝯfitens. ñ ꝑirem.
S illi qͥ ut ꝑderent expectabant q̃n ꝯsentirae
torquebãt cũ etiã ꝯfiteret᷑. nec tam̃ qͦd in¬
tellexerat relinquebat: intuens ⁊ uidens
utiq sine fine finẽ. si ꝑseueraret usꝙ infinẽ.

Expanded text:
m: sed illi qui ut perderent, exspectabant quando consentirem, torquebant etiam cum confiterer. Nec tamen quod intellexerat relinquebat intuens et videns utique sine fine finem, si perseveraret usque in finem.
Abbreviated transcription (Latin):
ex do. Nonqi lex quã legunt mimici eiꝰ. ñ
ẽ ex dõ: s qr eã ñ sapiunt sic̃ iste qͥ suꝑ mimi¬
cos suos eã sapit: cohȩrendo lapidi inquẽ
illi offender̃t. finis enĩ legis xp̃c ad nsticrã
om̃i credenti: ut iustificet᷑ gratis ꝑ grãm

Expanded text:
ex Deo : non quia lex quam legunt inimici ejus, non est ex Deo; sed quia eam non sapiunt, sicut iste qui super inimicos suos eam sapit, cohaerendo lapidi in quem illi offenderunt. Finis enim legis Christus, ad justitiam omni credenti , ut justificentur gratis per gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplicat᷑. Sepe admoniumꝰ laudabiłe latitudi¬
nem: in qͣ nullas cũ mandata dĩ facimꝰ. pa¬
tiam̃ angustias: intelligenda ẽẽ. caritatẽ.
ẜ pt̾ qd ẽe in magno isto psalmo cũ dixisset.
ti u̾su ostendit. unde sit latũ. dicens.
uom̃ dilexi legẽ tuam dñe: Di¬
lectio ẽ gͥlatitudo mandati.
Unde qͥppe fieri potest. ut dili¬
gat qd ẽs iuibet diligi: e ipsa iussio ñ diligat᷑¬
I psa c̃̾enĩ lex. Totadie inqͥt meditatio mea ẽ.
E cre qͦm eã dilexi. ut tota die meditatio mea
eẽt: uł sieut grecꝰ poti habet totãdiem. Ubi
intelligit᷑ om̃e tẽpꝰ: qd̾ ẽ sẽꝑ. łali expugnat᷑
dilectione cupiditas: quȩ sepe. faciendiꝰ le¬
gis iussiombꝰ ꝯtradicit. ꝯcupiscente. carne

Expanded text:
Saepe admonuimus laudabilem latitudinem, in qua nullas, cum mandata Dei facimus, patiamur angustias, intelligendam esse charitatem. Propter quod etiam in magno isto psalmo cum superius dixisset, ti versu ostendit unde sit latum, dicens: «Quomodo dilexi legem tuam, Domine!» Dilectio est igitur latitudo mandati. Unde quippe fieri potest ut diligatur qipd Deus jubet diligi, et ipsa jussio non diligatuIpsa est enim lex. «Tota,» inquit, «die meditatio mea est.» Ecce quomodo eam dilexpotius, sicut graecus habet, «totam diem», ubi intelligitur per omne tempus, quod est semper. Tali expugnatur dilectione cupiditas, quae saepe faciendis legis jussionibus contracdicit, concupiscente adve
Abbreviated transcription (Latin):
Numenĩ qͥs qm̃ hominũ hoc dicere audebit.
particeps ego sũ om̃iũ tim̃tiũ tẽ qi fact e
particeps mortalitatis nr̃e: ut ⁊ nos parti¬
ciyes diuinitatis eiꝰ efficerem᷑. Nos uniꝰ par¬
ticipes ad uit̾a: ad mortẽ uͦ particeps ille
multoꝵ. Ipse ẽ enĩ ad quẽ ꝯu̾tunt᷑ tim̃tes d̾m.
⁊qͥ cognoscunt cłĩ testimonia. de illo a ꝓpħs
tanto ante p̾dicta: in eiꝰ p̃sentia ꝑ miracła

Expanded text:
Non enim quisquam hominum hoc dicere audebit, «Particeps ego sum omnium timentium te.» Quia factus est particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes divinitatis ipsius fieremus; nos unius participes ad vitam, ad mortem vero particeps ille multorum. Ipse est enim ad quem convertuntur timentes Deum, et qui cognoscunt Dei testimonia, de illo per Prophetas tanto ante praedicta, in ejus praesentia per miracula
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit obediui: s credidi. Alia enĩ st̃ mã¬
data: alia ꝓmissa. Et mandata facienda
suscipimꝰ: ut accipe ꝓmissa mereamͣ. Pro¬
missis gͦ credimꝰ: mandatis obtẽꝑamꝰ. Qd¬
ẽ gͦ mandatis tiuis credidi: nͥ eredidi qͣo tuil¬
la mandai̾s ñ aliqͥs homo: qmuis ꝑ hoĩes
hominibꝰ ministrata st̃: Na itaq eredidi
tua ẽẽ mandata: ipsa fides mea. qͣ id credi¬
di. impetret abste grãm: qua faciã quod

Expanded text:
dixerit, obedivi; sed, «credidi.» Alia sunt enim mandata, alia promissa. Mandata facienda suscipimus, ut accipere promissa mereamur. Promissis ergo credimus, mandatis obtemperamus. Q «mandatis tuis credidi,» nisi, credidi quod tu illa mandaveris, non aliquis homo, quamvis per homines hominibus ministrata sint? Quia itaque credidi tua esse mandata, ipsa fides mea qua id credidi, impetret abs te gratiam qua faciam quod
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ. Est ꝙ̃ defectꝰ laudabilis ⁊ optabilis. Nam
eũ sint int̾ se duo ista ꝯtraria. ꝓficere : de.¬
ficere: usitatꝰ ꝓfectꝰ in bono accipit᷑. defec¬
tus in malo: qͣn ñ addit᷑ uł subintelligit᷑
inqͥd ꝑficiat᷑. ł deficiat᷑. Cu u addit᷑: potest

Expanded text:
est etiam defectus laudabilis vel optabilis. Nam cum sint inter se duo ista contraria, proficere et deficere; usitatius profectus in bono accipitur, defectus in malo, quando non additur vel subintelligitur in quid proficiatur vel deficiatur: cum vero additur, potest
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aũ qr ñ fit nͥ ꝑ dilectionẽ. uͥ qͥ facit
delectationẽ ht̃ ꝓpt̾ qͦd dictũ ẽ. in tua
bonitate. doce me iustificatiões tuas. se¬
quens u̾sus ostendit uͭ ait. bonũ mͥ lex ors
tui suꝑ milia auri ⁊ argenti: ut ãpliꝰ dili¬
gat caritas legẽ dĩ: quã diligit cupiditaᷤᷤ

Expanded text:
ilectionem, ubi qui facit habet delectationem, propter quod dictum est, «In tua suavitate doce me justificationes tuas;» sequens versus ostendit, ubi ait, «Bona mihi lex oris tui, super millia auri et argenti:» ut amplius diligat charitas legem Dei, quam diligit cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
suis. adiunxit &̃ de iudicio: ꝓfecto demõ¬
strans. usq ad iudiciũ in qͦ de ꝑsecutoribꝰ
eiꝰ ẽ futura uindicta. ipsã ꝙͦ in t̾ris futu¬
ram. Si aũ quẽqm̃ mouet. cur quęrat. q̃d
cũ discipłi quererent. magist̾ respondit.
posuit in sua potestate: cur ñ credamꝰ i

Expanded text:
fecto demonstrans usque ad judicium, in quo de persecutoribus ejus est futura vindicta, ipsam quoque in terris futuram. Si autem quemquam movet cur quaerat quod cum discipuli quaererent, Magister respondit, posuit in sua potestate» ; cur non credamus
Abbreviated transcription (Latin):
mea. E cce qualibꝰ u̾bis: exp̾ssa ẽ dulcedo
uocantis. Uideamꝰ nc̃ qͥbꝰ insinuat᷑ modiᷤᷤ
seueritas increpantis: ut in finẽ qͣndoꝙ
se exerceat districtio punientis. Qa uoca¬
ui inqͥt ⁊ renuistis: extendi manũ meã.
⁊ñ fuit qͥ aspicera: despexistis om̃e ꝯsiliũ
meũm merepationes meas neglexistis.
Dicat iã. qualit̾ feriat: qͦs ad se nullatenꝰ
reu̾tentes. tanta longanimitate susten.¬
tat. Ego qͦ minteritu ur̃o ridebo ⁊ sub¬
sannabo cũ uob̃ qͦd timebatis aduen̾it:
cũ irruerit repentina calamitas: int̾itꝰ
q̃si tẽpestas ingruerit: qñdo uenerit
suꝑ uos tͥbulatio ⁊ angustia. Tẽ iuoca¬
bunt me ⁊ ñ exaudiã: mane ꝯsurgent.
⁊ ñ inuenient me. Ore itaq sapientissimi
salomonis cuncta de suꝑno iudicio dili¬
gent᷑ exp̃ssa st̃: qi ⁊ pͥus dulcit̾ uocat:
⁊ pmodũ terribilit̾ increpat : ad extrem̃¬

Expanded text:
. En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina cndo venerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter increpat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ eã posset ad ilła uitã qͥspiam ꝑuenire.
Hoc dicendũ putauiꝰ. ne qͥsqm cũ totã legẽ
memoriȩ mandauerit. eãq creb̾rima re¬
cordatione cantau̾it. ñ tacens qͦd p̃cepit.
nec tam̃ uiuens ut p̃cepit. arbitret᷑ se fe¬
cisse qͦd legit. qr lex tua meditatio mea
& tantu̾ amantis. ut caritas ñ refrigescat
huiꝰ meditatioĩs suȩ: qnͣtalibet abundan

Expanded text:
pter eam posset ad illam vitam quispiam pervenire. Hoc dicendum putavi, ne quisquam, cum totam legem memoriae mandaverit, eamque creberrima recordatione cantaverit, non tacens quod praecipit, nec tamen vivens ut praecipit, arbitretur se fecisse quod legit, «Quia lex tua meditatio mea et tantum amantis, ut charitas non frigescat hujus meditationis suae, quantalibet abundant
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris. Qnͣdo ds hominẽ fecit ex pulu̾e
⁊ animauit flatur: ñ ibi cõmemoratũ est
qͦd manbꝰ fecerit. Cur itaq qͥb̃dã uisum
fuerit. u̾bo d̾m fecisse cȩt̾a: hominẽ uͭ uelut
aliqd p̃cipuũ fecisse manibꝰ suis ñ uideo:
nͥ forte qi ex puluere formatũ legit᷑ hoĩs
corpꝰ ñ potuisse fieri ñ manibꝰ arbitrant᷑.

Expanded text:
ando Deus hominem fecit ex pulvere, et animavit flatu, non ibi commemoratum est quod manibus fecerit. Cur itaque quibusdam visum fuerit verbo Deum fecisse caetera, hominem vero velut aliquid praecipuum fecisse manibus suis, non video: nisi forte quia ex pulvere formatum legitur hominis corpus ; non potuisse fieri nisi manibus arb
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ aut ñ uult. aut ñ pot̃ sustiere ꝓpt̃
ĩfirmitatẽ affectꝰ sui: rogat ut medicꝰ eũ
qͣdła bonitate ⁊ suauitate sua curet. ñ as¬
ꝑitatẽ adhibeat medicam̃toꝵ. ñ ferro inci¬
cũ moderatione faciat.⁊ qd̃a suauitate.
mitiget uim doloris ut ei fiat peccatoꝵ¬

Expanded text:
dolorem aut non uult aut non potest sustinere propter infirmitatem affectus sui, rogat ut medicus eum quadam bonitate et suauitate sua curet, non asperitatem adhibeat medicamentorum, non ferro incicum moderatione faciat et quadam subtilitate mitiget uim doloris. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
na. Nonenĩ qnͣtulacũq bonitas poscenda
ẽ ⁊ optanda: s tã magna. ut sub p̃ssura ñ
possit extingui: s sic̃ ingens fłama sub
impetu uenti qnͣtomagis repͥmitͥ: tantõ¬
magis ardentiꝰ ualeat excitari. Id̾o parũ
fuit dicere bonitatẽ fecisti cũ seruo tuo:
nͥ rursꝰ peteret. ut docera eũ bonitatem:
tantã utiq ut disciplinã posset patientis
sime sustinere. Tercia ponit᷑ scientia: q̃m
si magnitudine sua p̃cedit scientia. mag¬
Cũ gͦ tanta suerit caritas in boni suauitate.
adhibet disciplina: t̾c utilis erit scientia:¬
q̃ innotescit &̃ sͥ homo. qͥd ipse meruit.
⁊ quȩ a do donata st̃ ei: e ꝑ que posse se
sciat. quȩ se posse nesciebat: & ꝑ se ipsũ oĩ¬

Expanded text:
 sanctae poscenda et optanda est; sed tam magnae, ut sub ejus pressura non possit exstingui, sed sicut ingens flamma sub impetu venti, quanto magis reprimitur, tanto ardentius excitari. Ideo parum fuit dicere, «Suavitatem fecisti cum servo tuo;» nisi rursus peteret ut eum doceat suavitatem, tsit exstingui. Tertia ponitur scientia, quoniam si magnitudinem suam praecedit scientia, Cum ergo tanta fuerit charitas in bonitate suavi, adhibet disciplina qua innotescit etiam sibi homo quid ipse meruerit, et quae a Deo donata sint ei, per quae posse se sciat quae se posse nesciebat, et per seipsum omn
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes: q̃n ꝯsolab̾is me: Ecce rursꝰ in ocłr.
ẜ utiq int̾ioribꝰ. laudabilis ⁊ felix ille. desec̃¬
tus. ñ ueniens ex infirmitate animi: s ex
fortitudine desiderii. in ꝓmissũ di. Hoc
enĩ ait meloqͥũ tuũ. Quom̃ aũ tales oculi
dicunt. qñ osolab̾is me. nͥ cũ tali intentio¬
ne:⁊ expectatione orat᷑ ⁊ gemit᷑: Ling̃ enĩ.
ẽ: desidium orationis. Uerũ &̃ in eo qͣd ait.¬

Expanded text:
dicentes, Quando consolaberis me?» Ecce rursus in oculis, sed utique interioribus, laudabilis et felix ille defectus, non veniens ex infirmitate animi, sed ex fortitudine desiderii in promissum Dei: hoc enim ait, «in eloquium tuum.» Quomodo autem tales oculi dicunt, «Quando consolaberis me?» nisi cum tali intentione et exspectatione oratur et gemitur? Lingua enim est desiderium orationis. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
tur me. Misccłia ⁊ u̾itas ita dnio eloqͥo
cõm̃dant᷑: ut cũ in multis inueniant᷑ lo¬
cis. maxime inpsalmis qͦd̾a &̃ loco legat᷑:
ad uitã. ꝓmittente illo cuiꝰ beneficiũ gr̃ã
ẽ: ido̾ ait sccdm eloquiũ tuũ seruo tuo.i.¬

Expanded text:
veritas ita divino eloquio commendantur, ut cum in multis inveniantur locis, maxime in Psalmis, quodam etiam loco legatur,ad vitam, promittente illo cujus beneficium gratia est. Ideo ait, «secundum eloquium tuum servo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
quendo p̾cesserit. Uͦo uͦ ibi ait. ꝓpt̾ea elo¬
quiũ tuũ custodini. hic aũ ut discam
iustificationes tuas: satis significasse ui
det᷑. hoc ẽẽ nosse qͦd custodire: hoc cus
qͦd ñ nouerat peccatũ. Nouerat enĩ q̃dã
noticia:⁊ rursũ qͦdã ignorantia ñ nou̾at.

Expanded text:
quendo praecesserit. Quod vero ibi ait, «Propterea eloquium tuum custodivi;» hic autem, «Ut discam justificationes tuas:» satis significasse mihi videtur hoc esse ista nosse quod custodire, hoc custquod «non noverat peccatum» . Noverat ergo quadam notitia, et rursus quadam ig
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: qͥ in m̃sura e numero:⁊ pondere.
sicut ur̃ in pruma: iustificationes tuas
mortis huniꝰ ꝑ prumã uͦ celeste benesitium
uult intelligi: qͦ carnis ꝯcupiscentiȩ. ue¬
lut frigore cohibente toepescunt. fit inqͥt
ut iustificationes di de memoria ñ labãt᷑.¬

Expanded text:
faciat, qui in mensura et numero et pondere csicut uter in pruina, justificationes tuas mortis hujus; per pruinam vero coeleste beneficium vult intelligi, quo carnales concupiscentiae, velut frigore cohibente torpescant et hinc fit ut justificationes Dei de memoria non labant
Abbreviated transcription (Latin):
onitatẽ fecisti cũ seruo tuo¬
delectaret bonũ. Qndo enĩ delectat bonũ:
magnũ ẽ dĩ donũ. Qñdo aũ bonũ opꝰ qͦd lex
imꝑat. fit timore penȩ. ñ delectatione ius¬
ticiȩ: cũ ds metuit᷑ ñ amat᷑. seruilit̾ fit.
ñ lib̾alit̾. Seruus aũ ñ manet ĩ domo inet̃¬

Expanded text:
itatem fecisti cum servo tuodelectaret bonum. Quando enim delectat bonum, magnum est Dei donum. Quando autem bonum opus quod lex imperat, fit timore poenae, non delectatione justitiae, cum Deus metuitur, non amatur; serviliter fit, non liberaliter. Servus au
Abbreviated transcription (Latin):
cũ funes peccatoꝵ circũ plecterent᷑ eam.
ł inde mediã noctẽ. g̾uiora tͥbulationis in¬
telligenda existimo: inqͣ dix̃ surgeb̾a. qr
ñ eũ sic affligebat. ut deiceret. s exercẽ¬
bat ut surgeret: i. ut ea ipsa tͥbulatione
ad fortiꝰ ꝯfitendũ ꝓficeret. Iã uͦ qr ista fi¬
ꝑsonȩ suȩ. ꝑ hanc ꝓphetiã suo corpori ad¬
iungit ipse saluator. Ad ipsũ enĩ caput
ego sũ omniũ tim̃tiũ te. ⁊ custodientiũ
mandata tua: sicuti ẽ in epła. q̃ ad hebre¬

Expanded text:
cum funes peccatorum circumplecterentur eam. Proinde mediam noctem graviora tribulationis intelligenda existimo. In qua dixit «Surgebam:» quia non eum sic affligebat, ut dejiceret; sed exercebat, ut surgeret, id est, ut ea ipsa tribulatione ad fortius confitendum proficeret. 6. «vers.» personae suae per hanc prophetiam suo corpori adjungit ipse Salvator. Ad ipsum caput enim ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua.» Sicut est in Epistola quae ad Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista ait. Qdocet hominẽ scientiam.
Docet enĩ ds ⁊ m̃tes illuminat singłoꝵ: &
claritatẽ ꝯdicionis infundit. Si tu aꝑias
ostia cordis tui: & cȩlestis gr̾e recipies sa¬
nitatẽ. Qnͣdo gͦ dubitas: diligent̃ inqͥre.¬

Expanded text:
it: Qui docet hominem scientiam ? Docet autem Deus, et mentes illuminat singulorum, et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inqui
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis ostendit: atq &̃ uł de iniusto
oꝑe arguit. uł de iusto lȩtisicat. Quociens¬
cũq eñ tałe in alterũ habueris animũ. qͣ¬
lem in te ab alt̾o seruari cupis: eqͥtatis uiam
tenes. Quotiens uͦ talis erga alterũ fueris:
quałe in te uis neminẽ: iter iusticiȩ. reliqͥsti.
En torũ illud arduũ diuinȩ legis totũꝙ diffi¬
cile. En ob quã rẽ oura imꝑia dñi reclamamꝰ:
⁊ dicimꝰ nos uł. difficultate. uł ĩpossibilitate
mandatoꝵ p̾mi. In hac gͣ eqͥtate uir sc̃s uui¬

Expanded text:
uoluntatis ostendat atque etiam uel de iniusto opere coarguat uel de iusto laetificet. quotienscumque enim talem in alterum habueris animum, qualem in te ab altero seruari cupis, aequitatis uiam tenes; quotiens uero talis erga alterum fueris, qualem in te uis neminem, iter iustitiae reliquisti. en totum illud arduum diuinae legis totumque difficile, en ob quam dura imperia domino reclamamus et dicimus nos uel difficultate uel impossibilitate mandatorum
Abbreviated transcription (Latin):
as meas: ꝯu̾ti pedes meos ĩ testimonia tua.
.i.actiones p̃teritas cogitaui plenas lapsuᷤ
atq peccati: & idõ ut ueniã peccatorum
possim ꝓmereri. moꝵ. ꝯu̾sione. studioq
uirtutũ. ꝯũti pedes meos ĩ testimonia tua:
ut iã ñ meis gresib qͥb laps̾ sũ s testi

Expanded text:
ti pedes meos in testimonia tua. superiores meas cogitaui plenas lapsus atque peccati, et ideo, ut remissionem peccatorum possim mereri morum conuersione studioque uirtutum, auerti pedes meos in testimonia tua, ut non iam meis gres
Abbreviated transcription (Latin):
donatꝰ semorib fr̃ib antelat᷑ sit: qͦd helyas
ꝓpt̾ celũ dĩ. curru eleuatꝰ maerẽ gȩlestis
sedis hospitiũ. noui gen̾is acqͥsierit ĩ colate.
Hec qͥ nouit retexere: habet unde grãm su̧

Expanded text:
donatus senioribus fratribus antelatus sit, quod Helias donatus senioribus fratribus antelatus sit, quod Helias propter zelum dei curru eleuatus in aerem caelestis sedis hospitium noui generis adquisierit incolatu. Haec qui nouit retexere, habet unde gratiam suae
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ sũ. Nisi eñ unꝰqͥsꝙ legis instructꝰ ⁊
format᷑ exemplo. pł credat semꝑ uera ẽẽ
dĩ nilicia: cito declinat alege. Qaũ p̃te¬
rita repetit.:⁊ semꝑ colligit seriem uetus¬
tatis: cognoseit qi neq peccator pęnam
suȩ impbitatis euadat: neq iustꝰ ȩqͥtatis
suȩ p̃miis defraudet᷑. Retexit enĩ ammo.
qd ab micio adam ꝓpt̾ mandati cȩlestis
p̃uaricationẽ. de paray s eiect᷑ sit ĩcolatu:
⁊ chain frĩcidalis sceleris p̃tiũ: diuinȩ sen¬
tentiȩ auetoritate dãpnatꝰ ex soluerit: qd
enoch ꝓpt̾ deuotionẽ raptꝰ ad celũ. terrenȩ
maliciȩ uirꝰ euaserit: q̃d noe ꝓpt̾ iusticiã
diluuii uictor generis humam suꝑstes
factꝰ sit: qd ab raham ꝑpt̾ fidẽ seminariũ
posteritatis suȩ toto oibe diffuderit: quod
isrł. ꝓpt̃ laborũ tolerantiã. ppłm credenti¬
um sui nominis signo ꝯsecrauerit: qͣd ipse
dauid ꝓpt̾ mansuetudinẽ regalli honore.

Expanded text:
latus su m. nisi enim unusquisque legis instructus et formatus exemplis credat semper uera esse dei iudicia, cito declinat a lege. qui autem praeterita repetit exempla et colligit seriem uetustatis, cognoscit, quod neque peccator poenam suae improbitatis euadat neque iustus aequitatis suae praemiis defraudetur. retexit enim animo, quod ab initio Adam propter mandati caelestis praeuaricationem de paradisi eiectus sit incolatu et Cain parricidalis sceleris pretium diuinae sententiae auctoritate damnatus exsoluerit, quod Enoch propter deuotionem raptus ad caelum terrenae malitiae uirus euaserit, quod Noe propter iustitiam diluuii uictor generis factus superstes humani sit, quod Abraham propter fidem seminarium posteritatis suae toto orbe diffuderit, quod Israel propter laborum tolerantiam populum credentium proprii nominis signaculo consecrauerit, quod ipse Dauid propter mansuetudinem regali honore
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatori: s in tẽptationibꝰ unuficatur.
alloqͥo dĩ. Hȩc ẽ enĩ animȩ nr̃e uitalis
substantia. qua alit᷑.⁊ pascit᷑: qr eloqͥum¬
cauit ne. Nec ẽ aliqͥd. qd uiuere faciat
rationałe animã : nͥ eloqͥũ dĩ. Sicut enĩ
auget᷑ sermo dumꝰ in aĩa nr̃a dũ susci¬
pit᷑s intelligit᷑ : ita &̃ uita eiꝰ auget᷑. Et¬

Expanded text:
testatis. sed in his temptationibus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et pascitur et gucquam est aliud quod uiuere faciat rationabilem animam quam alloquium dei. sicut enim augetur sermo dei in anima nostra, dum suscipitur, dum intellegit