comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerans. Bona abscondita inore
clauso: & quasi appositiones epula¬
rum circũposite sepulchro. Quid
ꝑderit libatio idolo: Nec eñi man¬
ducat: nec odorabitur. Sic qui effu¬
ꝗatur a dño. & portans mercedes ini¬
quitatis: uidens oculis & ingemis¬
cens. sicut spado complectens uirginẽ
& suspirans. Tristitiam non des ani¬
me tue. & non affliges temetipsũ in
consilio tuo. Iocunditas cordis hec ẽ
uita hominis. & thesaurus sine defec

Expanded text:
perseverans bona absconsa in ore perseverans bona absconsa in ore cluso quasi adpositiones epularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis et ingemescens sicut spado conplectens virginem et suspirans tristitiam non des animae tuae et non adfligas temet ipsum in consilio tuo iucunditas cordis haec est vita hominis et thes
Abbreviated transcription (Latin):
amicis reddentẽ gr̃am. Pro animab
filioꝵ colligabit uulnera sua: & suꝑ
omnẽ uocẽ turbabunt᷑ uiscera eius.
Equus indomitus euadit durus. &
filiꝰ remissus. euadit ꝑ preceps. Lac¬
ta filiũ & pauentẽ te faciet. lude cũ
eo: & contristabit te. Non corride¬
as illi nec doleas. & in nouissimo ob¬
stupescent dentes tui. Non des illi
potestatem iniuuentute: & ne despi-¬
cias cogitatus illius. Curua ceruicem
eius inniuentute. & tunde latera illiꝰ
dum infans ẽ: ne forte induret & ñ
crecdat tibi. & erit tͥ dolor anime. Do¬
ce filium tuũ & oꝑare in illum: ne in
turpitudinẽ illiꝰ offendas. De bono sa
uirib: quã diues in becillis & flagel
latus malitia.Salus anime insc̃ĩtate
iustitie: & melior omni auro & argen¬
to. & corpus ualidũ quã census ĩmen¬
sus. Non ẽ census suꝑ cerisum salutis
corporis: & non ẽ delectatio suꝑ cordis
gaudiũ. Melior ẽ mors quã uita ama¬
ra: & requies et̃na. quam languor

Expanded text:
amicis reddentem gratiam pro animabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus evadit durus et filius remissus evadit praeceps lacta filium et paventem te faciet lude cum eo et contristabit te non conrideas illi ne doleas et in novissimo obstupescent dentes tui non des illi potestatem in iuventute et ne despicias cogitatus illius curva cervicem eius in iuventute et tunde latera illius dum infans est ne forte induret et non credat tibi et erit tibi dolor animae doce filium tuum et operare in illum ne in turpitudinem illius offendas melior est viribus quam latus malitia. salus animae in sanctitate iustitiae et melior omni auro et argento, et corpus ualidum quam census inmensus. non est census super censum ?salutis corporis et non est oblectatio super cordis gaudium melior est mors quam vita amara et requies aeterna quam languor
Abbreviated transcription (Latin):
tum fuũ: contẽpnens in animã
suam & dicens: quis me uidet: Tene¬
bre circũdant me. & parietes cooꝑi¬
unt me. & nemo tircumspicit me
quẽ uereor: Delictoꝵ meoꝵ non me¬
morabitur altissimꝰ: & ñ intelliget
pellit ase timorem dei huiꝰmodi ho¬
minis timor: & oculi hominũ trm̃¬
tes illum. & ñ cognouit qm̃ ocłi dñi
multo plus lucidiores suꝑ solem:

Expanded text:
tum suum contemnens in animam tum suum contemnens in animam suam et dicens quis me videt tenebrae circumdant me et parietes cooperiunt me et nemo circumspicit me quem vereor delictorum meorum non memorabitur Altissimus et non intelleget pellit a se timorem Dei huiusmodi hominis timor et oculi hominum timentes illum et non cognovit quoniam oculi Domini multo plus lucidiores super solem
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter. Et si inuacuum iurauerit:
ñ iustificabitur. Replebitur em̃ ret¬
alia loquela contͣria morti: non in¬
ueniatur in hereditate iacob. Et¬
enim amisericordib omĩa hec aufe¬
rentur & in delictis non uolutabuñ.
Indisciplinose loquele non assuescat
os tuum: est enim in illa uerbum
peccati. Memento patris & matris
tue. In medio enĩ magnatoꝵ consistis:
ne forte obliurscatur te d̾s in conspec¬
tu illoꝵ: & assiduitate tua in fatua¬
tus imꝓꝑium patiaris. & maluisses
non nasci: & diem natiuitatis tuȩ ñ¬
maledicas. Homo assuetus in uer¬
bis imꝓperii in om̃ib dieb suis non
erudietur. Duo genera habundan
in peccatis: & tertiũ adducit iram
& ꝑditionẽ. Anima calida quasi ig¬
nis ardens: non extinguet᷑ donec
aliquid glutiat. Et homo nequam
more carnis sue non desinẽt. do¬
nec incendat ignẽ. Homini forni¬
cario om̃is panis dulcis: non fati¬
Omni homo qui tnͣsgreditur lec¬

Expanded text:
pliciter et si in vacuum iuraverit pliciter et si in vacuum iuraverit non iustificabitur replebitur enim retalia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenim a misericordibus omnia haec auferentur et in delictis non volutabunt indisciplinose non adsuescat os tuum est enim in illa verbum peccati memento patris et matris tuae in medio enim magnatorum consistis ne forte obliviscatur te in conspectu illorum et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris et maluisses non nasci et diem nativitatis tuae maledicas homo adsuetus in verbis inproperii in omnibus diebus suis non erudietur duo genera abundant in peccatis et tertium adducit iram et perditionem anima calida quasi ignis ardens non extinguetur donec aliquid gluttiat et homo nequam in ore carnis suae non desinet donec incendat ignem homini fornicario omnis panis dulcis non cesomnis homo qui transgreditur lec
Abbreviated transcription (Latin):
tor uite meȩ. nederelinquas me in
consilio illoꝵ: extollentiam oculoꝵ
meoꝵ ne dederis mͥ: & omne deside¬
rium auerte ame. Aufer ame uen¬
tris concupiscentias : & concubitus
concupiscentie ne apprehendant me:
& amme inreuerenti & infrumte
ne traclas me. De doctrina oris.
Doctrinam oris audite filii: & qui cu
stodierit illam ñ peribit labiis suis:
nec scandalizabitur i oꝑib nouissi¬
mis. Inuanitate sua app̃hendetur
peccator. & suꝑb & maledicus scan¬
dalizabitur inillo. Iurationi non as¬
suescat os tuum: multus enim casus
milla. Nominatio uero dei non sit
assiclua inore tuo. & nominib sc̃oꝵ
ñ ad miscearis. qm̃ ñ eris ĩmunis ab¬
eis. Sicut enim seruus int̾rogatus as¬
sidue aliuore ñ minuit᷑: sic omnis
iurans & nominans. in toto apecca¬
to ñ purgabitur. Uir multũ iurans
implebitur inquitate : & ñ discedet
a domo illius plaga. Et si frustraue¬
rit: delictum illius suꝑ ipsum erit.
Et si dissimulauerit: delinquet du

Expanded text:
 ne derelinquas me in cogitatu illorum extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi et omne desiderium averte a me aufer a me ventris concupiscentias et concubitus concupiscentiae ne adprehendant me et animae inreverenti et infrunitae ne tradas me doctrina oris doctrstodierit illam, non peribit labiis suis, nec scandalizabitur in operibus nequissimis in vanitate sua adprehendetur peccator et superbus et maledicus scandalizabitur in illo iurationi non adsuesin illa. nominatio uero. dei non sit adsidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis: quoniam non eris inmunis abeis. sicut enim seruus interrogatus adsidue a liuore non minuitur, sic omnis iurans et nominans in toto a peccato non purgabitur. uir multum iurans implebitur iniquitate et non discedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illius super ipsum erit, et si dissimulauerit, del
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nequã ẽ. cui alii bonus erit : Et
ñ iocundabit̾ in bonis suis. Qui fibi
inuidet nichil ẽ illo nequius. & hec
redditio ẽ malitie illius. Et si bene
fecerit ignoranter. & non uolens fa¬
cit: & in nouissimo manifestat tna¬
litiã suã. Nequã ẽ oculus liuidi: &

Expanded text:
sibi nequa est cui alii bonus erit et sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oc
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ cũ ceciderit ex pellitur & a no¬
tis. Diuiti decepto: multi recuꝑatores.
Locutus ẽ suꝑbȩ: & iustificauerunt
eum. Humilis deceptus ẽ: in suꝑ &
coarguitur. locutus ẽ sensate. & non
ẽ datus ei locus. Diues locutus ẽ & om¬
nes tacuerunt: & uerbũ illiꝰ usq ad
nubes ꝑducent. Pauꝑ locutus ẽ & di¬
cunt. qͥuis ẽ hic ꝰ Et si offenderit
subuertent illum. Bona ẽ substantia
cui non ẽ peccatũ inconscientia: & ne¬
quissima pauꝑtas inore impii. Cor ho¬
minis ĩmutat faciem illius: siue in bo¬
na. siue in mala. Uestigium cordis bo¬
ni & faciem bonam: difficile inuemes
& cum labore. Beatus uir qui non ẽ
lapsus uerbo ex ore suo. & non ẽ stimu¬
latus in tristitia delicti. Felix qͥ ñ ha¬
buit animi fun tristitiã: & non excedit
ab spe sua. Uiro cupido & tenaci: sine
ratione ẽ substantia: & uiro liuido
ad qͥd aurum: Qui coaceruat exani¬
mo suo. in iuste aliis congregat: & in
bonis illius alius luxuriabitur. Qui

Expanded text:
it expellitur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores: locutus est superbe, et justificaverunt illum. Humilis deceptus est, insuper et arguitur: locutus est sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent pauper locutus est et dicunt quis est hic et si offenderit subvertunt illum bona est substantia cui non est peccatum in conscientia et nequissima paupertas in ore impii cor hominis inmutat faciem illius sive in bona sive in mala vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies et cum labore beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
impetũ timoris ñ resistit. Sic̃ ornatus
arenosus in pariete limpido: sic & cor tre¬
pidũ in cogitatione fatui om̃i tp̃re non
metuit. S qͥ inp̃ceptis dei ꝑmanet semꝑ.
pungens oculũ deducet lacrimas: & qͥ
pungit cor ꝓferet sensum. De amici¬

Expanded text:
impetum timoris non resistit. » impetum timoris non resistit. » arenosus in pariete limpido, sic et cor trepidum in cogitatione fatui. Omni tempore non metuet; sed qui in praeceptis Dei permanet, semper pungens oculos deducet lacrymas; et qui pungit cor, proferet sensum. » Ali
Abbreviated transcription (Latin):
fecit enim lux eus. Et supra fatuũ
plora: defecit enim sensus. Modi¬
cum plora supra mortuũ: qm̃ requi¬
euit. Nequissimi enim: nequissi¬
ma uita supͣ mortẽ fatui. Luctus
mortui septem dieb: fatui autem
& impii om̃s dies uite illoꝵ. Cum
stulto non multũ loquaris : & cum
insensato ne abieris. Derua te ab il¬
lo ut non molestiam habeas: &e non
comquinabetis inpeccato illius. De¬
flecte ab illo & inuenies requiem:
& non accidiaberis instulticia illiꝰ.
Suꝑ plumbumᷤ grauabit᷑. & gõ illi
aliud nomen quam fatius: Harenã
& salem. & massam ferri facilius ẽ
portare: quã hominẽ imprudentẽ &
fatuũ. & impium. Loramentum lig¬
neum colligatum fundamento edificii
non dissoluetur: sic e cor confirma¬
tum in cogitatione consilii. Cogitatꝰ
sensati: momni tempore uł metu non
deprauabit᷑. Sicut pales mexcelsis
faciem uenti non ꝑmanebunt: sic &
cor timidũ incogitatione stulti. contͣ

Expanded text:
fecit enim lux eius et super fatuum fecit enim lux eius et super fatuum plora defecit enim sensus modicum plora supra mortuum quoniam requievit nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitae illorum cum stulto non multum loquaris et cum insensato ne abieris serva te ab illo ut non molestiam habeas et non coinquinaberis in inpactu illius deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium loramentum ligneum conligatum fundamento aedificii non dissolvetur sic et cor confirmatum in cogitatione consilii cogitatus sensati in omni tempore vel metu non pravabitur sicut pali in excelsis faciem venti non permanebunt, sic et cor timidum in cogitatione stulti contra
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ. Cum maledicit imꝑius dtiabo¬
lum : maledicit ipse animã suam.
Su surrio coinquinauit animã suã:
& in omnib odietur. & qui manserit
odiosus erit: tacitus & sensatus hono¬
rabitur. In lapide luteo lapidãdus ẽ
piger: & om̃s loquent᷑ suꝑ asꝑnatio¬
nem illius. De stercore boum lapid̾a¬
tus ẽ piger: & omnis qui tetigerit
eum excutiet manus. Confusio patͥs
ẽ de filio indisciplinato: infilia aut̃ fatua.
indiminoratione fiet. Filia prudens
hereditas uiro fuo: nam quȩ confun¬
oit incontumeliã fit genitoris. La¬
trem de uirum confundit audax:
& ab impiis non minorabit᷑. ab u¬
trisq autem in honorabitur. Mu¬
sica in luctu: importuna narratio.
Nagella & doctͥna: inomni tempo¬
re sapientia. Qui docet fatuũ: qua¬
si qui conglutinet testam. Qui nar¬
rat uerbum non audienti: quasi qͥ
excitat dormientẽ degraui somno.
Qui enumerat stulto. oe infine dicit
quis ẽ hio: Supra mortuũ plora: de¬

Expanded text:
illorum dum maledicit impius diaboillorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem inhonorabitur musica in luctu inportuna narratio flagella et doctrina in omni tempore sapientia qui docet fatuum quasi qui conglutinet testam qui narrat verbum non adtendenti quasi qui excitat dormientem de gravi somno qui enumerat stulto et in fine dicit quis est hic super mortuum plora de
Abbreviated transcription (Latin):
dabit & adiciet. Audiuit luxuriosus
& displicebit illi: & piciet illud post
dorsum suum. Harratio fatui: quas
sarcina inina. Fam in labiis sensa¬
ti: inuenietur gr̃a. Os prudentis
querit᷑ meccła: &e uerba illius cogi¬
tabunt in cordib suis. Tanquã do¬
mus exterminata sic fatuo sapientia:
oe scientia insensati menarrabilia
uerba. Compedes inpedib stulto
doctͥna: & quasi uincula manuum
supra manũ dexteram. Fatuus in ri¬
su : maltat uocem suam. Uir autem
sapiens: uix tacite ridebit. Ornamen¬
tum aureũ. prudenti doctͥna: & qua¬
si brachiale inbrachio dextro. Pes fa¬
tui facilis indomũ ꝓximi: & homo
ĩperitus confundet᷑ aꝑsona potentis.
Stultus afenestra respiciet in domũ:
uir autem eruditus foris stabit.
Stulticia hominis auscultare per
ostium: & prudens grauabit᷑ contu¬
melia. Labia imprudentiũ stulta
narrabunt uerba autẽ prudentium
statera ponderabunt᷑. & inore fatuoꝵ
cor illoꝵ : & incorde sapientium. os

Expanded text:
d se adiciet audivit luxuriosus et displicebit illi et proiciet illud post dorsum suum narratio fatui quasi sarcina in via nam in labiis sensati invenietur gratia os prudentis quaeritur in ecclesia et verba illius cogitabunt in cordibus suis tamquam domus exterminata sic fatuo sapientia et scientia insensati inenarrabilia verba conpedes in pedibus stulto doctrina et quasi vincula manuum supra manum dexteram fatuus in risu inaltat vocem suam vir autem sapiens vix tacite ridebit ornamentum aureum prudenti doctrina et quasi brachiale in brachio dextro pes fatui facilis in domum proximi et homo peritus confundetur a persona potentis stultus a fenestra respiciet in domum vir autem eruditus foris stabit stultitia hominis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os
Abbreviated transcription (Latin):
sic qui ꝑdit amicitiã ꝓximi sui. Et¬
sicut qui dimittit auem de manu
sua: sic religuisti ꝓximũ tuũ. & non
eum capies. Non illum sequaris: qm̃
longe abest. Effugit enim quasi ca¬
prea delaqueo: qm̃ uulnerata ẽ am¬
ma euis. Ultra eum non poteris colli¬
gare: & maledicti ẽ concordatio. De¬
nudare autẽ amici misteria: desꝑa¬
tio ẽ animȩ infelicis. Annuens ocu¬
lo fabricat iniqua: & nemo eum abi¬
tiet. In conspectu oculoꝵ tuoꝵ condul¬
cabit os tuũ: & suꝑ sermones tuos ad¬
mirabitur. Nouissime autẽ ꝑuertet
os suum: & inuerbis tuis dabit scan¬
dalum. Multa auiliui & non coequa
ui ei: &dñs odiet illum. Qui inaltũ
mittit lapidem suꝑ caput eius cadet:
& plaga dolosa. dolosi diuidet uul¬
nera. Et qui foueam fodit: in illam
decidet. Et qui statuit lapidem pri¬
mo: offendet meo. Et qui laqueum
alio ponit: ꝑibit iillo. Facienti
nequissimũ consilium: suꝑ ipsum

Expanded text:
sic qui perdet amicitiam sic qui perdet amicitiam sicut qui dimittit avem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum, et non eum capies. Non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo; quoniam vulnerata est anima ejus; et ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio: denudare autem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculis fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur: novissime autem pervertet os suum, et indalum multa audivi et non coaequavi ei et Dominus odiet illum qui in altum mittit lapidem super caput eius cadet et plaga dolosi dividet vulnera et qui fodecidet, et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo, et qui laqueum alio parat, peribit in illo. facienti nequissimum consilium super illum
Abbreviated transcription (Latin):
lam: & indues quasi põderem hono¬
ris: & in habitabis cum ea. & ꝓteget
te insempiternũ: & indie agnitionis
inuenies firmamentũ. Uolatilia ad
sibi fimilia conueniunt : & ueritaᷤᷤ
ad eos qui oꝑantur illam reuertet᷑.
Leo uenatiomi insidiatur semꝑ: sic
peccata oꝑantib iniquitates. Ho¬
mo sc̃s in sapientia manet sicut sol:
nam stultus sicut luna mutatur. In
medio in sensatoꝵ serua uerbũ tẽ¬
pori: inmedio autẽ cogitantiũ as¬
siduus esto. Narratio peccantiũ odi¬
osa: & risus illoꝵ indelictis peccati.
Loquela multũ iurans horripilatio¬
nem capiti statuit: & in reuerentia ip¬
sius obturatio aurium. Effusio san¬
guinis in rixa suꝑboꝵ: & maledictio
illoꝵ auditus grauis. Qui denudat
archana amici ꝑdet fidem: & non
inueniet amicũ ad animũ suum. Di¬
lige ꝓcimũ: & coniungere fide cũ
illo. Quod si denucdaueris absconsa
illius. non ꝑsegueris post eum. Dic̃
enim homo qui ꝑdit anricum suũ:

Expanded text:
lam et indues quasi poderem honolam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis. qui denudat arcana amici, perdet fidem et non inueniet amicum ad animam suam. dilige proximum et coniungere fide cum illo: quod si denudaueris abscondita illius, non per-. sequaris eum. sicut enim homo qui perdet amicum suum,.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e. In duob contristatum ẽ cor meũ:
& int̃tio iracundia mͥ aduenit. Uir
bellator deficiens ꝑinopiam: & uir
sensatus contemptus. & qui tnͣsgredit᷑
aiusticia ad peccatũ. Ds̃ parauit eũ
ad rompheam. Due species difficiles
& ꝑiculose: mͥ apparuerunt. Diffici¬
le exuitur negocians anegligentia
sua: & non iustificabitur caupo apec¬
catis labioꝵ. Propter in opiam multi xxb¬
deliquerunt: & qui querit locuple¬
tari. auertit oculum suũ. Si inmedio
compaginis lapidum palus figatur:
sic & int̾ mediũ uenditiouis & empti¬
intrmore dñi tenueris te instanter.
cito subuertet᷑ domꝰ tua. Sicut inꝑtus¬
sura cribri remanebit puluis: sic a¬
poria hominis incogitatu illius. Ua¬
sa figuli probat fornax: & homines
nustos temptatio tribulationis. Sicut
rusticatio cde ligno ostendit fructum
illius: sic uerbum ex cogitatum cordis
hominis. Ante sermonẽ: non collau¬
des uirum. Hec enim tẽptatio ẽ homi¬
nũ. Si sequaris iustitiã. app̃hendes il¬

Expanded text:
uobus contristatum est cor meum et in tertio iracundia mihi advenit vir bellator deficiens per inopiam et vir sensatus contemptus et qui transgreditur a iustitia ad peccatum Deus paravit eum ad rompheam duae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt difficile exuitur negotians a neglegentia, et non iustificabitur caupo a peccatis labiorum. Propter inopiam multi deliquerunt, et qui quaerit locupletari, avertit oculum suum; sicut in medio conpaginis lapidum palus figatur, sic et inter medium venditionis et emptiin timore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehendes il
Abbreviated transcription (Latin):
sedia dei & ꝓpitiatio illius conuerten¬
tib ad se. N ec enim omĩa possunt
ẽẽ in hominib: qm̃ non ẽ immorta¬
lis filius hominis: & inuanitate ma¬
litiȩ placuerunt. Quid lucidius so¬
le: Et hic deficiet. Aut quid nequi¬
us excogitauit caro & sanguis : Et
hoc arguetur. Uirtutẽ altitudinis
et̃num. Quis sufficiet enarrare oꝑa
illius: Quis enim inuestigabit mag¬
nalia eius : Uirtutem autẽ mag¬
nitudinis eius quis enuntiabit: Et
quis adiciet enarrare miscłiam eiꝰ :
Non ẽ minuere neq adicere: nec ẽ
inuenire magnalia dei. Cum con¬
sũmauerit homo tunc incipit: & cũ
quieuerit oꝑabit᷑. Quid ẽ homo &̾
que gr̃a illius: & qͥd bonũ aut qͥd ne¬
quam illius: Numerus dierũ homi¬
nũ. ut multum centum anni: quasi
guite aquȩ amare deputati sunt: & si¬
cut calculus harenȩ. sic exigui anni

Expanded text:
sericordia Dei et propitiatio illius convertensericordia Dei et propitiatio illius convertentibus ad se nec enim omnia possunt esse in hominibus quoniam non est inmortalis filius hominis et in vanitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguis et hoc arguitur virtutem altitudinis in aeternum quis sufficit enarrare opera illius quis enim investigabit magnalia eius virtutem autem magnitudinis eius quis enuntiabit et quis adiciet enarrare misericordiam eius non est minuere neque adicere nec est invenire magnalia Dei cum consummaverit homo tunc incipit et cum quieverit operabitur quid homo et quae gratia illius et quid bonum aut quid nequam illius numerus dierum hominum multum centum gutta aquę maris deputati sunt, et sicut calculus harenę, sic exigui anni
Abbreviated transcription (Latin):
sa testamenta suꝑ iniquitatẽ eoꝵ: &
omnis iniquitas eoꝵ in conspectu dei.
Elemosina uiri quasi sacculum cũ
ipso: & grãm hominis quasi pupillã
conseruabit. Et postea resurget & re¬
tribuet illis retributionẽ unicuiq
incaput ipsoꝵ: & conuertet in in¬
feriores partes terrȩ. Penitentib
autẽ dedit uiam iusticie: & confir¬
mauit deficientes sustinere: & desti¬
liii nauit illis sortem ueritatis. Conũ¬
tere ad dñm. & relinque peccata tua:
precare ante faciem eius: &minue
offendicula. Reuertere ad dnm &
auertere ab inustitia tua. & nuis
odito execrationẽ: & cognosce iusti¬
tias & iudicia dei. & sta in sorte ꝓ¬
positionis & orationis altissimi
dei. In pardes uade scłi sc̃i: cum ui¬
uis & dantib confessionẽ deo. Non
de moreris mnerrore impioꝵ ante¬
nichil perit. Confiteberis uiuens.
uiuens & sanus confiteberis: et
laudabis dm̃. & głaberis in misera¬
tionib illius. qͣuia magna na¬

Expanded text:
sa testamenta per iniquitatem eorum et sa testamenta per iniquitatem eorum et omnes iniquitates eorum in conspectu Dei elemosyna viri quasi sacculum cum ipso et gratiam hominis quasi pupillam conservabit et postea resurget et retribuet illis retributiin caput illorum et conuertet in interiores partes terrae. paenitentibus autem dedit uiam iustitiae et confirmauit deficientes sustinere et destinauit illis sortem ueritatis. conuertere ad Deum et relinque peccata tua precare ante faciem et minue offendiculum refer te ad Dominum et avertere ab iniustitia et nimis odito execrationem et cognosce iustitias et iudicia Dei et sta in sorte propositionis et orationis altissimi Dei in partes vade saeculi sancti cum vivis et dantibus confessionem non demoreris in errore impinihil perit confiteberis vivens vivus et sanus confiteberis et laudabis Deum et gloriaberis in miserationibus illius quam magna mi
Abbreviated transcription (Latin):
na intellectus repleuit illos. Crea¬
uit illis scientiam sp̃c. sensu imple¬
uit cor illoꝵ. & mala & bona ostendit
illis. Posuit oculũ ipsoꝵ suꝑ corda
ipsoꝵ: ostendere illis magnalia ope¬
rum suoꝵ. Et nomen sc̃ificationis
collaudent. & głari in mirabilib illiꝰ:
ut magnalia eñarrent oꝑum eius. Ad¬
didit illis disciplinam: & legem ui¬
tȩ hereditauit ilbos. Testamentũ et̃¬
num constituit cum illis: & iustitiã¬
& iudicia sua ostendit illis & magna¬
lia honoris eius uidit oculus eoꝵ. &
honorem uocis audierunt aures il¬
loꝵ. Et dixit illis. Attendite abom
ni iniquo. Et mandauit illis itni¬
cuiq de ꝓximo suo. uiȩ illoꝵ corã
ipso sunt semꝑ: non sunt absconse
aboculis ipsius. In unamquãq gen¬
tem p̃posuit rectorem: & pars dei
isrł facta ẽ manifesta. Et omĩa oꝑa
illoꝵ uelut sol inconspectu dei: &
oculi eius sine int̾missione in spiti¬
entes inuiis eoꝵ. Non sunt abscon¬

Expanded text:
et intellectu replevit illos. Creaet intellectu replevit illos. Creavit illis scientiam spiritus, sensu implevit cor eorum, et mala et bona ostendit illis. Posuit oculum eorum super corda eorum, ostendere illis magnalia operum suorum, ut nomen sanctificationis conlaudent et gloriari in mirabilibus illius et magnalia enarrent operum eius addidit illis disciplinam et legem vitae hereditavit illos testamentum aeternum constituit cum illis et iudicia sua ostendit illis et magnalia honoris eius vidhonorem vocis audierunt aures illorum, et dixit illis: Attni iniquo et mandavit illis unicuique de proximo viae illorum coram ipso sunt semper non sunt absconsae ab oculis ipsius in unamquamque gentem praeposuit rectorem et pars Dei Israhel facta est manifesta omnia opera illorum velut sol in conspectu Dei et oculi eius sine intermissione inspicientes in viis eorum non sunt abscon
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio: & inueritate enuntio sci¬
entiam eius. & iniudicio dei oꝑa ip̃¬
sius ab initio. Et ab institutione ip¬
soꝵ distinxit partes illoꝵ: & initia ipsoꝵ
ingentib suis. Ornauit in et̾num oꝑa
illoꝵ: nec esurierunt nec laborauert̃.
& non destiterunt ab oꝑib suis. Unus¬
quisq ꝓximũ sibi non angustiabit:
usq meuum. Nonsis in credibilis
uerbo illius. Post hec ds̃ interram re¬
spexit: & impleuit illam bonis suis.
Anima omnis uitalis denudabit an¬
te faciem ipsius: & ipsa it̃um reũsio
illoꝵ. Ds̃ creauit deterra hominẽ: &
scdm imaginẽ suam fecit illum : &
itum conuertit illum in ipsam. & se¬
cundum se uestiit illum uirtute.
Numerum & tempus dedit illi: & de¬
dit ei potestatem eoꝵ que sunt suꝑ
terram. Posuit timorem illius suꝑ
omnẽ carnem: & dominatus ẽ befti
arum & uolatilium. Creauit exipso
ad iutorium simile ipsi: consilium.
& linguam. & oculum. & aures. &
cor dedit illis ex cogitandi : & discipli

Expanded text:
eritate enuntio scientiam eius in iudicio Dei opera ipsius ab initio et ab institutione ipsorum distinxit partes illorum et initia ipsorum in gentibus suis ornavit in aeternum opera illorum nec esurierunt nec laboraverunt et non destiterunt ab operibus suis unusquisque proximum sibi non angustiavit usque in aevum non incredibiles verbo illius post haec Deus in terram respexit et implevit illam bonis suis anima omnis vitalis denudavit ante faciem ipsius et ipsa iterum reversio illorum Deus creavit de terra hominem et secundum imaginem suam fecit illum et iterum convertit illum in ipsam et secundum se vestivit illum virtutem numerum dierum et tempus dedit illi et dedit illi potestatem eorum quae sunt super terram posuit timorem illius super omnem carnem et domiarum volatilium. Creavit ex ipso adjutorium simile ipsi: consilium, et linguam, et oculos, et aures, et cor dedit illis excogitandi: et disciplina,
Abbreviated transcription (Latin):
teis. Sicut cẏnnamonũ & balsamũ a¬
romatizans: odorem dedi. Quasi mir¬
ra electa: dedi suauitatẽ ocdoris. Et
quasi storax & galbanus. & ungula. &
gutta: & quasi libanus non incisus uapo¬
raui habitationẽ meã: & quasi balsa¬
mũ non mixtũ odor meus. Ego quasi
therebintus extendi ramos meos: & ra¬
mi mei honoris & gr̃e. Ego quasi uitis
fructificaui suauitatẽ odoris: & flores

Expanded text:
eis sicut cinnamomum et aspaltum aromatizans odorem dedi quasi murra electa dedi suavitatem odoris et quasi storax et galbanus et ungula et gutta et quasi libanus non incisus vaporavi habitationem meam et quasi balsamum non mixtum odor meus ego quasi terebinthus extendi ramos meos et rami mei honoris et gratiae ego quasi vitis fructificavi sua
Abbreviated transcription (Latin):
ge sis ab eo. ne eas in obliuionẽ. Ne re¬
tineas exequo loqui cum illo: nec cre¬
das multis uerbis illius. Ex multa enĩ
loquela temptabit te: & subridens in¬
t̃rogabit te de absconditis tuis. Im¬
mitis animꝰ illiꝰ conseruabit uerba
tua: & ñ parcet de malitia & de uin¬
culis. Caue tͥ & attende diligenter au¬
ditui tuo: qm̃ cum subu̾sione tua am¬
bulas. Audiens uͦ illa quasi in somni¬
is uide: & ingilabis. Omni uita tua
dilige dm̃: & inuoca eum in salute tua.
Onine animal diligit simile fibi: si
& om̃is homo ꝓximũ sibi. Om̃is ca¬
ro ad similem sibi coniunget᷑: &
om̃is homo simili sui sociabitur.
Si cõmunicabit lupus agno aliqͣn¬
do: sic peccator iusto. Que cõmuni¬
catio scõ homini ad canem : Aut que
pax bona diuiti ad pauꝑem: Uena¬
tio leonis onager in heremo: sic pas¬
cua sunt diuitũ pauꝑes. Et sic̃ abo¬
minatio ẽ suꝑbo humilitas. sic exse

Expanded text:
ge sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne rege sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius: ex multa enim loquela tentabit, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia, et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam in subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca eum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo, proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sui sociabitur si communicabit lupus agno aliquando sic peccator iusto quae communicatio sancto homini ad canem aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abomi
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui c̃omunicauerit suꝑbo: inducet
suꝑbiam. Pondus suꝑ se tollit qui ho¬
nestiori se cõmunicat: & ditiori te ne
socius fueris. Quid cõmunicabit catabͥ
ad ollam: Quando enĩ colliserint:
confringet᷑. Diues iniuste egit & fre¬
mebit: pauꝑ autẽ lesus tacebit. Si las¬
gitus ei fueris assumet te: & si ñ ba¬
bueris derelinquet te. Si autẽ habes
coniuuet tetũ & euacuabit te: &ipł
ñ dolebit suꝑ te. Si necessarius illi
fueris supplantabit te: & subridens
spem dabit narrans tibi bona. Et dice.
qͥd opus ẽ tibi: Et confundet te incilii
suis. donec te exinaniat bis & ter: a
innouissimo deridet te. postea uidel
derelinqueo te: & caput suũ mouebi
adte. Humiliare deo: & expocta mai¬
eius. Attende. ne seductus instulicã
humilieris. Noli ẽẽ humilis in sap¬
entia tua: ne humiliatus instubaiciã
seducaris. Ad uocatus a potentios d¬
cede: ex hoc enim magis te aduocabit.
Ne improb sis ne inpingaris : & ne lon¬

Expanded text:
Et qui communicaverit superbo induetur Et qui communicaverit superbo induetur superbia, pondus super se tollit qui honestiori se communicat, ditiori te ne fueris socius. Quid communicabit cacabus ad ollam? Quando se colliserint, confringetur. Dives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus ei fueris, assumet te, et si nbueris derelinquet te si habes convivet tecum et evacuabit te et ipse non dolebit super te si necessarius illi fueris subplantabit te et subridens spem dabit narrans tibi bona et dicet quid opus est tibi et confundet te in cibis suis donec te exinaniat bis et ter et in novissimo derideat te postea videns derelinquet te et caput suum movebit ad te ejus. Attende ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne humiliatus in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore discede, ex hoc enim magis te advocabit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne lon
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuũ: & custodi te ab illo. Non sta¬
tuas illum penes te: nec secdeat ad dex¬
teram tuam: ne conuersus stet in lo¬
co tuo. ne forte conuersus in locum
tuũ inquirat cathedram tuam: & in
nouissimo agnoscas uerba mea: &̾
insermonib mets stimuleris. Quis
miserebit᷑ incantatori a serpente ꝑ¬
cusso. & om̃ib qui appropiant besti¬
is: Sic & qui comitatur cum uiro
miquo: & obuolutus ẽ in peceatis eꝰ.¬
Una hora. tetum ꝑmanebit: si autẽ
declinaueris. non supportabit. In la¬
biis suis indulcat inimicus : & in cor¬
de suo insidiatur. ut subuertat te in
foueam. In oculis suis lacrimatur ini¬
micus : & si inuenerit tempus non sa¬
ciabitur sanguine. Si incurrerint tͥ
mala: inuenies eum illic pͥorem. In
oculis suis lacrimat᷑ inimicus: & qu¬
si adiuuans suffodiet plantas tuas.
Caput suũ mouebit &e plaudebit ma¬
nu: & multa susurrans cõmutabit
Qui tetigerit picem. inquinabit̾ abea.

Expanded text:
mum tuum et custodi te ab illo non stamum tuum et custodi te ab illo non statuas illum penes te nec sedeat ad dexteram tuam ne conversus stet in loco tuo ne forte conversus in locum tuum inquirat catnouissimo agnoscas uerba mea et in sermonibus meis stimuleris. quis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis? et qui comitatur cum uiro iniquo et obuolutus est in peccatis euna hora tecum permanebit: si autem declinaueris, non subportabit in labiis suis indulcat inimicus et in corde suo insidiatur, at subuertat te in foueam in oculis suis lacrimatur inimicus: et si inuenerit tempus, non satiabitur sanguine. ri incurrerint mala tibi, inuenies eum illic priorem. in oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuuans suffodiet plantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit manu, et multa. susurrans commutabit qui tetigerit picem, inquinabitur ab ea.
Abbreviated transcription (Latin):
tuis multa. Benefac iusto: & muenies
retributionẽ magnam. Et si non abrp¬
so: certe a deo. Non ẽ ei bene qui assi¬
duus ẽ inmalis: & el emosinã non dan¬
ti.qm̃ &̾ altissimꝰ ocdio habet peccato
res: & misertus ẽ penitentib. Da mi¬
sericordi. & ne suscipias peccatorẽ:
& impiis & peccatorib reddet uindic¬
tam. custodiens eos indie uindicte. Da
bono: & non receperis peccatorẽ. Be¬
ne fac humili: & non dederis impio.
Prohibe panes illi dari: ne inpsis po¬
tentior te sit. Nam duplicia mala in¬
uenies inom̃ib bonis: qm̃ & altissi¬
mus odio habet peccatores. & impiis
reddet uindictam. De amicis. Non ag¬
noscetur in bonis amicus: & non abscon¬
detur inmalis inimicus. In bonis uiri
immici illius: intristitia & malitia
illiꝰ: amicus agnitus ẽ. Non credas ini¬
mico tuo in et̾num. Sicut enĩ eram̃¬
tum: erriginat nequitia illius. Et si
humiliatus uadat curuus: abice aui¬

Expanded text:
tuis multa. Benefac justo, et invenies tuis multa. Benefac justo, et invenies retributionem magnam; et si non ab ipso, certe a Deo. Non est eis bene qui assidui sunt in malis, et eleemosynas non danti; quoniam et Altissimus odio habet peccaisertus est paenitentibus da misericordi et ne suscipias peccatorem et impiis et peccatoribus reddet vindictam custodiens eos in die vindictae da bono et non receperis peccatorem benefac humili et non dederis impio prohibe panes illi dare ne in ipsis potentior te sit nam duplicia mala invenies in omnibus bonis quoniam et Altissimus odio habet peccatores et impiis reddet vindictam non agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum eruginat nequitia illius et si humiliatus vadat curvus adice ani
Abbreviated transcription (Latin):
Indie bonoꝵ ne immemor sis maloꝵ :¬
qm̃ facile ẽ coram deo indie obitus
recribuere unicuiq seđm uias suas.
Malitia hore obliuionẽ facit luxuriȩ
magnȩ : & infine hominis denudatio
oꝑum illius. Ante mortẽ ne laudes
honrinẽ quẽquã qm̃ infiliis suis lau¬
dabitur uir. Non omnẽ hominẽ inlu¬
cas indomũ tuã: multe enim in sidie
sunt dolosi. Sicut eñi eructuant p̃cor¬
dia fetantiũ: & sicut ꝑdix inducit᷑ in
caueam. & ut caprea in laqueũ: sic &
cor suꝑboꝵ: & sicut ꝓspector uidens
casum ꝓximi sui. Bona enim in ma¬
la conuertens insidiatur: & melectis¬
imponet maculam. Abscintilla una
augetur ignis: & ab uno doloso auget᷑
sanguis. Homo uͦ peccator sanguini
insidiatur. Attende te a pestifero: fa¬
bricat enim mala. ne forte inducat
suꝑ te subsannationẽ in ꝑpetuum.
Admitte ad te alienigenam: & subũ¬
tet te intorporem: & ab alienabit a
uiis ꝓpriis. De clemosina. Si bene feceris
scito cui benefeceris: & erit gr̃a bonis

Expanded text:
in die malorum ne immemor sis bonorumam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. Malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae: et in fine hominis, denudatio operum illius. Ante mortem ne laudes hominem quemquam quoniam in filiis suis agnoscitur vir non omnem hominem inducas in domum tuam multae enim insidiae sunt dolosi sicut enim eructant praecordia fetantium sicut perdix inducitur in caveam et ut caprea in laqueum sic et cor superborum et sicut prospectator videns casum proximi sui bona enim in mala conimponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini insidiatur. Attende tibi a pestifero; fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in torpore, et alienabit te tuis propriis. XII. Si benefeceris, scito cui benefeceris, et erit gratia in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ anncus nouus: ueterascat. & cũ
suauitate bibes illud. Non zeles głam
& opes peccatoris: non enim scis quȩ futu
ra sit illiꝰ subuersio. Non placeat tͥ in¬
iuria iniustoꝵ : sciens qm̃ usq ad in¬
feros non placebit impius. Longe ab¬
esto ab homine potestatẽ habente occi¬
dendi : & non suspicaberis timorẽ mor¬
tis. Et si accesseris ad illum noli aliqͥd
cõmittere: ne forte auferat uitam tuã.
Cõmunitionẽ mortis scito. qm̃ in me¬
dium laqueoꝵ ingredieris: & suꝑ do¬
lentiũ arma ambulabis. Scđm uirtutẽ
tuam caue te aꝓximo: & cum sapienti¬
b & prudentib tracta. De cominuus iustis.

Expanded text:
nonum amicus nouus: ueterescet et cum nonum amicus nouus: ueterescet et cum suauitate bibes illud. non zeles gloriam et opes peccatoris: nra sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientib
Abbreviated transcription (Latin):
multiuolam: ne forte incidas in la¬
queos illius. Cum saltatrice ne assi
duus fis : nec audias illam. ne forte
pereas inefficatia illius. Uirginem¬
ne conspicias: ne forte scandalire¬
ris indecore illius. Non des formca¬
riis animã tuã innullo: ne ꝑdas
te & hereditatẽ tuam. Noli circum
spicere inuicis ciuitatis: nec oberra¬
ueris in plateis illius. Auerte faciem
tuam a muliere compta: & non crr
tumspicias speciem illius. Propt̃ spe¬
ciem mulieris multi perierunt: &
ex hoc concripiscentia quasi ignis ex¬
ardescit. Onĩs mulier quȩ ẽ fornica¬
ria: quasi stertus inuia conculcabit᷑.
Speciem mulieris aliene multi admi¬
rati: reprobi facti sunt. Colloquiũ
enim illius quasi ignis exardescit.
nec accumbas cum ea suꝑ cubitum:
& non alterteris cum illa inuino: ne
forte declinet cor tuum in illam. &̾
sanguine tuo labaris inꝑditionẽ.
Nederelinquas amicũ antiquũ: no xxxi¬
uus enim non erit similis illi. Uinũ

Expanded text:
multiuolam, ne forte incidas in lamultiuolam, ne forte incidas in laqueos illiuduus esse, nec audias illam, ne forte dispereas in efficacia eius. ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius non des fornicariis animam tuam in nullo ne perdas te et hereditatem spicere in vicis civitatis, nec oberraveris in plateis illius. Averte faciem tuam a muliere compta, et ne circumspicias speciem alienam propter speciem mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via conculcatur speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exardescit cnec accumbas cum ea super cubitum et non alterceris cum ea in vino ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo labaris in perditionem « Non derelinquas amicum antiquum, novus enim non erit simi
Abbreviated transcription (Latin):
Ne coutra faciem stes contumeliosi:
ne sedeat quasi insidiator ori tuo.
Noli fenerari homini fortiori te:
quod si feneraueris. quasi ꝑditum
habe. Non spondeas suꝑ uirtutẽ niã.
qd̃ si spopond̾is qͣsi restituens cogita. Non
iudices cont᷑ iudice. qm̃ scdm quod dig¬
num ẽ iudicat. Cum auddace non eas
inuia: ne forte grauet mala sua il
te. Ipse enim scdm uoluntatẽ suã ua¬
dit: & simubcum stulticia illiꝰ peri¬
es. Cum iracundo non facias rixam.
orcum audace non eas indesertum.
r ubi non ẽ adduitoriũ elidet de. sum
fatuis ne consilium habeas. Nonaii
poterunt diligere: nisi quȩ ipsis pla¬
cent. Coram extraneo non facias con¬
silium. nescis enim quid pariat. sioi
omni homini cor tuũ manifest̃s.
ne forte inferat tibi grãm. & conuiti¬
inulierem sinus turi: ne ostendas suꝑ
te doctͥnam malitie nequam. Non
des mulieri potestatem anime tue:
ne ingrediatur inuirtute tria & con¬
fundaris. Ne respitias mulierem

Expanded text:
ne contra faciem stes contumeliosi ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cogita non iudices contra iudicem quoniam secundum quod dignum est iudicat cum audace non eas in via ne forte gravet mate: ipse enim secundum suam voluntatem vadit, et simul cum stultitia illius peribis. Cum iracundo non facias rixam, et cum audace non eas in deserto: et ubi non est adjutorium, elidet te. Cum fatuis ne consilium habeas: non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent. Coram extraneo ne facias consilium: nescis enim quid pariat. Non omni homini cor tuum manifestes: ne forte inferat tibi gratiam, et convitimulierem sinus tui: ne ostendat super te maliciam doctrine nequam. Non des mulieri potestatem anime tue: ne ingrediatur in virtute tua: et confundaris. Ne respicias muli
Abbreviated transcription (Latin):
tuis memorare nouissima tua: &
iet̾num non peccabis. De non lit¬
tente: ne forte incidas in manus illiꝰ.
Non contendas cum uiro locuplete:
ne forte ẽ contra sistat litem tibi.
Multos enim ꝑdidit aurũ atq ar¬
gentũ: & usq ad cor regum exten¬
dit atqr conuertit. Non litiges cũ
homine linguato: & non strues in
ignem illius ligna. Non cõmunices
homini indocto: ne male de pro¬
geme tua loquatur. Ne despicias ho¬
minẽ auertentẽ se a peccato: neq im¬
senecta: & enim ex nobis senescunt.
re: sciens qm̃ om̃s morimur: & in me¬
rorem nolumꝰ uenire. Ne despicias
narrationem p̃sbiteroꝵ sapientrũr: &
iprouerbiis eoꝵ conuersare. Abry¬
sis enim disces doctͥnam intellectus:
& seruire magnatis sine querela. Non
te p̃tereat narratio senioꝵ: & ipsi
enim didicerunt a patrib suis: qm̃
ab ipsis disces intellectum. & intem¬
pore necessitatis dare responsũ. Non
incendas carbones peccatoꝵ argu¬
ens eos: & ne incendaris flanrma ig¬

Expanded text:
issima tua et in aeternum non peccabis non litente ne forte incidas in manus illius non contendas cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque insenecta etenim ex nobis senescunt re sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus venire ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in proverbiis illorum conversare ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et servire magnatis sine querella non te praetereat narratio seniorum et ipsi enim didicerunt a patribus suis quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ig
Abbreviated transcription (Latin):
iuditium festinato adueniet illi.
Qui ocłit correptionẽ uestigium ẽ pec¬
catoris: & qui tunet dm̃. conuertetur
ad cor suum. Notus alonge potens
lingua audaci: & sensatus scit labi
so ab ipso. Qui eclificat domũ suam
impendiis alienis: quasi qui colligat
lapides suos inhieme. Stuppa collec¬
ta synagoga peccantiũ : & consũma¬
tio illoꝵ flamma ignis. Uia peccan¬
tium complantata lapidib : & infi¬
nem illoꝵ inferi & tenebre. & pene.
Qui custodit iustitiã: continebit
sensum eis. Consũmatio timoris
dei: sapientia & sensus. Non erudi¬
etur. qui non ẽ sapiens in bono. Est
autẽ in sipientia quȩ habundat in
malo: & non ẽ sensus ubi ẽ amari¬
tudo. Scientia sapientis tanquã m¬
undatio habunclabit: & consilium
illius quasi fons uite ꝑmanet. Cor
fatui quasi uas confractum: & omnẽ

Expanded text:
tinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa collecta synagoga peccantium et consummatio illorum flamma ignis via peccantium conplanata lapidibus et in fine illorum inferi et tenebrae et poena qui custodit iustitiam continebit sensum eius consummatio timoris Dei sapientia et sensus non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sensus ubi abundat amaritudo scientia sapientis tamquam inundatio abundabit et consilium illius sicut fons vitae permanet cor fatu
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Mittens lapidem inuolatilia
dettiet illa: fic & qui conuitiat᷑ ami¬
co. dissoluit amicitiam. Ad amicũ
& si ꝓduxerit gladium: non despe¬
res. Est enim regressus ad amicum:
si aꝑuerit os triste. non trmeas. Est
enim recordatio excepto conuitio:
latione. & plaga dolosa. In his om̃ib:
effugiet amicus. Fidem posside cũ
amico in pauꝑtate illiuis : ut & in
bonis illius leteris. In tempore tri¬
bulationis illiꝰ ꝑmane illi fudlelis:
ut in hereditate illius coheres fis.
Ante ignem camini uapor & fumꝰ
ignis in altatur: sic & ante sangui¬
nem maledicta. & contumelie. &
mine. Amicum salutare non con¬
fundaris : & afacie illius non te abscon¬
das. Et si mala mͥ euenerint ꝑ illum:
sustinebo.Omnis qui audiet: caue¬
bit se ab eo. Quis dabit ori meo custo¬
diam: & supra labia mea signaculum
certum. ut ne cadam in ipsis. & lingua
mea ꝑdat me. Dñe pater & tlñator ui¬
tȩ mee ne derelinquas me inconfilio¬

Expanded text:
 mittens lapidem in volatilia deiciet illa sic et qui conviciatur amico dissolvit amicitiam ad amicum et si produxeris gladium non desperes est enim regressus ad amicum si aperuerit os triste non timeas est enim concordatio excepto convicio latione et plaga dolosa in his omnibus effugiet amicus fidem posside cum proximo in paupertate illius ut et in bonis illius laeteris in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in hereditate illius coheres sis ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliae et minae amicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo omnis qui audiet cavebit se ab eo quis dabit ori meo custodiam et supra labia mea signaculum certum uti ne cadam ab ipsis et lingua mea perdat me Domine pater et dominator vitae meae n