comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to capite tradidit spm̃. Si enĩ aliud sp̃m
quã animã eugłista diceret. exeunte utiq sp̃u
anima remansisset. Pro effectu qͦ spiritali
sp̃s dicitur. sicut scriptũ est. qui facit angłos
suos sp̃s. & ministros suos ignẽ urentemꝰ
Angłi quippe idest nuntii in sacro eloquio
ñnunquã p̃dicatores uocantur. sicut ꝑ ꝓphe¬
tam dicitur. labia sacerdotis custodiunt
scientiã. & legẽ requirunt ex ore eius. quia
tales efficit. Hoc autẽ loco si anima omnis
uiuentis ipsa corporis uita signatur. sp̃s
uniuersȩ car nis hominis. effectꝰ intelli-¬
gentiȩ spiritalis exprimitur. Sequitur.¬
scomedentis saporem: Pene nulli latet.
qđ quinq sensus corporis nr̃i. uidelicet
uisus. auditus. gustus. odoratus & tactus.
in om̃e qd sentiunt atq discernunt. uir¬
tutẽ discretionis & sensus a cerebro tͣhunt.
& cũ unus sit iudex sensus cerebri qui
intrinsecus p̾̃sidet ꝑ meatus tamen ꝓprios

Expanded text:
to capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum to capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum quam animam evangelista diceret, exeunte utique spiritu, 369 anima remansisset. Pro effectu quoque spiritali spiritus dicitur, sicut scriptum est: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem Angeli quippe, id est nuntii, in sacro eloquio nonnunquam praedicatores vocantur, sicut per prophetam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia tales efficit. Hoc autem loco si anima omnis viventis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelligentiae spiritalis exprimitur. Sequiturcomedentis, saporem? - Pene nullum latet, quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus, et tactus, in omni quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt.Et cum unus sit judex sensus cerebri, qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios
Abbreviated transcription (Latin):
anima omnis uiuentis. & sp̃s uniuersȩ car¬
nis hominis. Per manũ quippe potestas expri-¬
mitur: Anima gͥ omnis uiuentis. & sp̃s uni¬
uersȩ carnis hominis in eiꝰ potestate ẽ a quo
est. ut ipse ꝓuideat qualit̃ sit. qui prestitit
esse. qd ñ fuit. Potest uͦ ꝑ animam omnis
uiuentis. iumentoꝵ uita signari. Omp̃s
autẽ ds iumentoꝵ animã usq ad corpore¬
os sensus uiuificat. hominũ uͦ sp̃m usq
ad spiritalem intellectũ tendit. In en uero
manu est anima omnis uiuentis. & sp̃s
uniuersȩ carnis hominis. dum & in illo
hoc p̾stat animȩ ut uiuificet carnẽ. & in
isto ad hoc uiuificat animã. ut ad intelli.¬
gendam ꝑueniat ȩternitatẽ. Sciendũ uͦ
est. quia in sacro eloquio sp̃s hominis du-¬
ob modis poni consueuit. Auqnͣdo nãq
sp̃s ꝓ anima. aliqnͣdo ꝓ effecta spiritali
ponitur. Pro anima namq sp̃s dicitur.
sicut de nr̃o ipso capite scriptũ est. inclina¬

Expanded text:
anima omnis viventis, et spiritus universae caranima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis est. - Per manus quippe potestas exprimitur. Anima igitur omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, in ejus potestate est, a quo est ut ipse provideat, qualiter sit qui praestat esse, quod non fuit. Potest vero viventis jumentorum vita signari. Omnipotens autem Deus jumentorum animam usque ad corporeos sensus vivificat, hominum vero spiritum usque ad spiritalem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, dum et in illo hoc praestat animae ut vivificet carnem, et in isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni consuevit. Aliquando namque spiritus pro anima, aliquando pro effectu spiritali ponitur. Pro anima namque spiritus dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclina
Abbreviated transcription (Latin):
creatorẽ omniũ dm̃ fatentur. & de potestate
en concorditer sentiunt. quãuis sub ea non¬
concorditer uiuant. Qd̃ enĩ iustꝰ quisq etiã
inuendo loquitur. hoc iniustꝰ plerũq de dõ
uel sola uoce compellitur fateri: fitq ut mali
auctori omniũ cui oꝑib resistunt attestati-¬
one famulent᷑. quia quẽ impugnare mori¬
b ausi sunt. creatorẽ omniũ negare. non
possunt. Qđ tam̃ intelligi etiã iuxta solã
speciẽ ltterȩ utiliter potest. quia om̃is respe¬
cta creatura quasi dat uocẽ attestationis
ꝓpriȩ ipsam quã habet speciem suã. Iumenta.
uel uolatilia. terrã. uel pisces requirimꝰ dum¬
eadem consideramꝰ. Quȩ nobis concorditer
respondent. qđ cuncta añs fecerit. quia dũ
ipsis ñ esse testantur. Eo ipso enĩ qđ creatu¬
ra sunt. ꝑ ostensam speciẽ creatori suo quasi
uocẽ confessionis reddunt. qui quia omnia
condidit. qualit̃ etiã debeant animistrari

Expanded text:
creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quaconcorditer vivant. Quod enim justus quisque etiam vivendo loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet speciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum ipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creatura sunt, per ostensam speciem Creatori suo quasi vocem confessionis reddunt. Qui quia omnia condidit, qualiter etiam debeant administrari
Abbreviated transcription (Latin):
b̃t̾int te. & uolatilia cęli. & indicabunt
tibi. Ioquere terrȩ & respondebit tibi.
& narrabunt pisces maris. Quid ꝑ iu-¬
menta nisi sensu pigriores. quid ꝑ cȩli
uolatilia. nisi summa atq sublimia sa¬
pientes intelligere debemꝰͣ De iumentis
namq idest sensu pigriorib scriptum ẽ.
amimalia tua inhabitabunt in ea. Et quia
sublimia sapientes in uerbis nr̃i redẽpto¬
primo homini cȩlestia deserenti dictũ est.
terra es & in terrã ibis. Quid ꝑ pisces maris.
nisi curiosos huiꝰ scłi debemus accipere:
De quib psalmista ait: pisces maris qui ꝑ
ambulant semitas maris. qui in magnis rerũ
inquisitionib quasi in abditis fluctib latens̃.
Quid autẽ cuncta hȩc inquisita doceant
adumngit dicens. Quis ignorat. qđ omnia
hȩc manꝰ dñi fecerit̾: Ac si apte dicat: siue
sensu tardiores. seu sublimia sapientes. siue
terrenis actib deditos. seu huiꝰ mundi occu¬
patos in quisitionib requiras. cuncta hȩc

Expanded text:
ilia coeli et indicabunt tibi: loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces maris. - Quid per jumenta nisi sensus pigriores? Quid per coeli volatilia, nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis namque, id est, sensu pigrioribus scriptum est: « Animalia tua inhabitabunt in ea . » Et quia sublimia sapientes in verbis nostri Redemptoprimo homini coelestia deserenti dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? de quibus Psalmista ait: « Pisces maris qui per ambulant semitas maris . » Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit dicens: VERS. 9. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? - Ac si aperte dicat: Sine sensu tardiores, seu sublimia sapientes sine terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus requiras, cuncta haec
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & scriptũ est: & species domꝰ diui¬
dere spolia. Cum enĩ uirtitũ spolia a iudeiᷤᷤ
abstulit. domui cordis gentiliũ qua ꝑ fidẽ
in habitare dignatus est. speciẽ donoꝵ dedit:
qd uidelicet gestũ est cum uerba dĩ & iude
& conuersa gentilitas ꝑ sp̃m qui uiuificat

Expanded text:
Unde et scriptum est: Speciei domus diviUnde et scriptum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaet conversa gentilitas per spiritum, qui vivificat,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam menia mentis sunt. Quȩ & si qͥsq
ñ habeat. stare munitꝰ ꝑ fidem & iusticiã
potest. quãuis ornatus uirtutũ altitudine
minime esse uideatur. Spes uͦ fides & ca¬
ritas ñ nr̃a mȩnia sed munitiones st̾: quȩ
si habere negligimꝰ. hostilibꝰ insidiis patemꝰ.
De iudea gͦ quia ꝓphetiam atq doctrinam
uel miraculoꝵ signa abstulit. menia p̾cipi¬
tauit: quia uͦ spem fidem atq caritatẽ ꝓpter
eiꝰ durciã auferre ꝑmisit: munitiones eiꝯ
dissipare studuit. Rectus uͦ ordo seruatꝰ est.
ut priꝰ menia. & post munitiones dissipatȩ
dicerentur. quia cũ peccatrix anima relin
quitur. priꝰ ab ea uirtutũ dona quȩ ad
manifestationẽ sp̃s data sunt. & postmodũ
spei fidĩ atq caritatis fundamenta destru¬
untur. Quȩ cuncta dñs a ꝑfidis ablata
gentilitati tribuit. atq ex his quȩ in fide¬
lib abstulit. mentes fidelium ornauit

Expanded text:
quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas, non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostilibus insidiis patemus. De Judaea ergo, quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque charitatem propter ejus duritiam auferri permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccaquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, postmodum fidei, et spei, atque charitatis fundamenta destruntur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit.
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ȩccłia ex gentib uideliceti niuen¬
cula accepit. quȩ ꝑ psalmistam dicit.
suꝑ semiores intellexi. Quam quia ope¬
rando tenuit. qualit̾ suꝑ seniores intelle¬
xerit ostendit dum ꝓtinus subdit dicens.
quia mandata tua exquisiur. Iuia enim
studuit oꝑando implere qđ didicit. acce¬
pit intelligere qđ doceret. Unde adhuc
releuans. Cum enĩ iudeoꝵ popłs in legis
mandato ꝑmaneret. & cuncta gentilitas
nulla di p̾cepta cognosceret. illi ꝑ fidem
principari uidebantur. &. isti in ꝓfundo
pressi iacuerunt ꝑ infidelitatẽ. Sed cum
incarnationis dominicȩ mysteriũ iudea
negauit. gentilitas credidit. & principes
in despectionẽ ceciderunt. & h qͥ oppressi
in culpa ꝑfidiȩ fuerant. in uerȩ fidei
libertate leuati sunt: Hunc uͦ israhelitarũ
casum longe ante ieremias intuens ait.
Et alia sunt dona quȩ nos muniunt. alia
quȩ ornant. Prophetia quippe doctrina
genera linguarũ. curationũ uirtus. quasi

Expanded text:
hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvenhanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc erecti. --Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait:   Vet. XI.  Et alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ralia diligentes ad terrena corruunt. labiũ
ueraciũ commutatur. & senum doctrina
tollitur. quia diligentes temporalia. prioꝵ
regiminis. qͣsi ad fructũ uoluntatis tene¬
ant. ñ ad usum laboris. Qđ tam̃ aꝑtius
de iudeis ualet intelligi. qurante incar¬
nationẽ dñi ueraces fuerunt. qui hunc
uenturũ esse crediderunt atq nuntiauer̃.
sed postquã in carne apparuit. hunc esse
negauerunt. Labiũ itaq ueraciũ muta¬
tum est. quia quẽ uenturũ dixerunt
negauerunt prȩsentẽ Et doctrina senũ¬
ablata est. quia nequaquã ea credendõ secuti
sunt. quȩ patres suos p̃dixisse meminerunt
Unde etiã helia ueniente promutitur. qd̾
reducat corda filioꝵ ad patres eoꝵ Et do¬
ctrina senũ quȩ nunc a iudeoꝵ corde abla¬
ta est. tunc miserante dño redeat. quando
senes eosdem qͦ iudeos accipimꝰ. qui sua¬
dente ꝑfidia ueritatis uerbo contraire
conati sunt. doctrina senũ ablata ẽ. postꝗͣ

Expanded text:
ralia diligentes ad terrena corruunt labium ralia diligentes ad terrena corruunt labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia . . . . regiminis quasi ad fructum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant, negaverunt praesentem, et doctrina senu quia nequaquam ea credendo secuti sunt quae patres suos praedixisse meminerunt. Unde etiam Elia veniente promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum , ut doctrina senum quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc miserante Domino redeat, quando o senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam
Abbreviated transcription (Latin):
auferri petiit. quid aliud quã grãm bonȩ
oꝑationis quęsiuit: Ac si aꝑte diceret᷑.
a bono oꝑe errare me ñ sinas. nedum
amitto ordinẽ bene uiuendi. rectitudinẽ
ꝑdam loquendi. Et plerũq doctor qui
docere audet qd negligit agere. cũ desierit
bona Eoqui quȩ oꝑari contempsit. docere
subiectos incipit praua quȩ agit. ut iusto
om̃ipotentis dĩ iudicio. in bono iam nec
linguã habeat. qui habere bonam uitam
recusat. quatinꝰ mens eiꝰ dũ terrenarum
rerũ amore intendit᷑. de terrenis rebus
semꝑ loquatur Unde in eugłio ueritas
dicit. ex abundantia cordis os loquitur.
Bono homo de bono thesauro ꝓfert bona.
& malus homo de malo thesauro ꝓfert
mala. Hinc etiã ioħs ait. ipsi de mundo¬
sunt. ideo de mundo loquuntur. Bene gͦ
dicitur. cominutans labiũ ueracium. &
doctrinã senũ auferens. quia hi qui priꝰ
cȩlestia p̾dicando ueraces erant dũ tempo.¬

Expanded text:
auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere me errare non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur. Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala . Hinc etiam Joannes ait: Ipsi de mundosunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens coelestia praedicando veraces erant, dum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cũ sacerdotes urtam discipuloꝵ negliguñ.
& nullũ de eoꝵ ꝓuectib ante dnm frũctum
ferunt. quid aliud quam inglorii ducunt᷑ ͥ
Quia ante districtũ iudicem nimirũ głam
tunc ñ inueniunt. quã modo subditoꝵ suoꝵ
morib p̃dicationis studio ñ exquirunt¬
Bene autẽ subditur. & optimates supplantat.
quia cũ mentẽ regentiũ iusto iudicio deserit.
hȩc internũ retributionis p̾miũ ñ requirit.¬
& in eo supplantat᷑ quo fallitur. ut ꝓ eterna
gła de principatu temporali gratuletur
Supplantantur gͥ optimates. quia dũ uera
cȩlestis patriȩ p̾mia negligunt. in suis hic
uoluptatib cadunt. Sequnit᷑. Cõmutans¬
labium ueraciũ. & doctrinã senũ auferens.
Cum sacerdos ñ agit bona quȩ loquitur. ei
etiã sermo subtrahitur. ne loqui audeat qđ
ñ oꝑatur. sicut ꝑ ꝓphetam dicitur. peccatori
autẽ dixit d̾s. quare tu enarras
iusticias meas. & assumis testamentũ meũ
auferas de ore meo. uerbũ ueritatis usq¬

Expanded text:
um sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Deum fructum ferunt, quid aliud quam ingloriosi ducuntur? Quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquiruntBene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. Sequitur: CAPUTlabium veracium, et doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: « Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, auferas de ore meo verbum veritatis usqu
Abbreviated transcription (Latin):
Palpabunt quasi in tenebris & ñ in lucẽ.¬
principũ terrȩ immutatum est. cum in
iudea sumii sacerdotes & seniores popłi
illi suo consilio conabantur obsistere. quẽ
priꝰ uenturũ esse p̾dicabant: cumq eius
nom̃ ꝑsequendo molirentur extinguere.
decepti sua malicia. incedere ꝑ inuium
frustra conabantur. quia crudelitati eoꝵ
patere uia ñ poterat contͣ auctorẽ oĩumMira¬
cula cernebant. uirtute. terrebantur.
sed credere renuentes. adhuc signa re-¬
quirebant cũ dicerent. qđ gͦ tu facis si¬
gnum. ut uideamꝰ & credamus tibi:
Quid oparis: Bene itaq dicit᷑. palpabt̾
qͣsi in tenebris. & ñ in luce. Qui enim in
tot aꝑta miracula trepidat. qͣsi in tenebris
palpat. quia qđ tangit ñ uidet. Omnis uͦ
qui errat. nunc huc nunc illuc ducitur.
Et quia aliqnͣdo ostendebantur credere
cũ dicerent. nisi esset hic a d̾o ñ poterat
facere quicqua. aliqnͣda uero hunc a dõ

Expanded text:
Palpabunt quasi in tenebris, Palpabunt quasi in tenebris, principum terrae immutatum est, cum in Judaea summi sacerdotes et seniores populi illi suo consilio conabantur obsistere, quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia incedere per invicem frustra conabantur. Sequitupatere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc signa quaerebant, cum dicerent: Quod ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostendebantcum dicerent: Nisi hic esset a Deo non poterat facere quidquam . Aliquando vero hunc a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
illi mors. Et plerũq eiꝰ maligna cogitatio
mentes hominũ latet. atq ꝑ hoc qđ nesci¬
tur. ampliꝰ p̾ualet. U̾mbra gͦ mortis in
lucem ꝓducitur. dum scõꝵ mentib mali¬
gna oꝑatio antiqui hostis ut destrui possit
gentes multiplicat & ꝑdit. quia nascuntur
cotdie. morituri. Et subuersas in integrũ
restituit. quia resurgunt qui fuerint mor¬
tui. Qđ tam̃ melius accipimꝰ.si hoc qualit̾
in earũ mente agitur sentiamꝰ. Multipli¬
cat enĩ gentes & ꝑdit. quia eas & ꝑfecun¬
ditatẽ sõbolis extendit. & tam̃ in ꝓpria
infidelitate derelinquit. Sed subuersas
in integrũ restituit. quia quas in infidelita-¬
tis casũ reliquerat qnͣdoq ad fidĩ statum
reduxit. Quib uidelicet in mentis integri-¬
tate restitutis. antiquus ille popłs qui fide¬
lis dõ esse uidebatur. reꝓbatus corde repul-¬
sus est. ut sua ꝑfidia deceptus contra ipsum
& decipit eos ut frustra inced ant ꝑ inuiũ.

Expanded text:
illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis in lucem gna operatio antiqui hostis ut destrui possit gentes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum et decipit eos, ut frustra incedant per invium.
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ depressione desperet. quia eos qui
oppressi fuerant releuat. Et qm̃ cum hȩc
aguntur. ex occultis dĩ consiliis suꝑ unum¬
quemq sententia aꝑte ꝓducitur. recte
subiungit᷑. Et reuelat ꝓfunda de tene
siliis indicat. ut de ino quoq quȩ sentiat
ostendat. Quia enĩ uidet nunc creator
omnia. & ipse in consiliis ñ uidetur. recte
de illo ꝑ psalmistam dicit᷑: posuit tenebras
latibulum suũ: Sed quasi de istis tenebns
ad lumen exit. qnͣdo quid de uniꝰ cuiꝰ q
actib sentiat ostendit. Et quia cum is
qui peccatoꝵ suoꝵ pondere premebatur
ad rectitudinis statũ ducitur. priꝰ ipsam
mortẽ conspicit. in qua & deficere consue¬
uerat. & hanc considerare nesciebat. recte
additur. Et ꝓducit in lucẽ umbrã mortiꝰ.
Umbra enĩ mortis est. praua oꝑatio. quę
de imitatione antiqui hostis. quasi de cõr¬
poris liniamentis expruitur. De qͦ etiã
sub cuiꝰdam significatione dicit᷑. & nomen

Expanded text:
suorum depressione desperet, quia eos qui suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant relevat. Et quoniam cum haec aguntur ex occultis Dei consiliis super unumquemque sententia aperta producitur, recte subjungitur: Et revelat profunda dsiliis indicat, ut de unoquoque quae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitur: Posuit tenebras latibulum suum . Sed quasi de istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: Et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur. qui magno consilii iudicio suis¬
semꝑ cogitationib principantur. om̃sq
stultos motus potestate sapientiȩ cõpri¬
munt. Sed sepe contingit. ut in occulto
animꝰ de ipsa sua sapientia in elationis
fastu subleuetur. & sub eis uitiis corruat.
de quib se uictorem fuisse gaudebat.
Recte gͦ dicitur. Effundit despectionem
suꝑ principes. Sed quia ñnunquam hii
qui iacere in uitiis uidentur ad peniten¬
tiȩ lamentũ currunt. seq contra culpas
quib subiacebant erigunt. apte subiun¬
gitur. Et eos qui oppressi fuerant rele¬
uans. Nonnulli enĩ supno illustrati mu¬
nere. aspiciunt in quantas peccatoꝵ suoꝵ
turpitudines iacent. factoꝵ maculas lacri-¬
mis lauant. & sub se post modũ carnis suę
motus deprimunt. a quib ante. premeban¬
ta om̃ia habeantur incerta. & nullus ex
habita castitate suꝑbiat. quia effundit de¬
spectionem suꝑ principes. nullꝰ ex uitioꝵ

Expanded text:
vocantur qui magno consilii judicio suivocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonnunquam hi qui in vitiis jacere videntur ad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebanta omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
mystica de occultis ꝓphetarũ uerbis a creden¬
tib agnoscuntur. quid aliud quã ꝓfunda
de tenebris reuelantur: Unde ipsa quoq
uentas discipłis in parabolis loquens ait.
qd dico uobis in tenebris dicite in lumine
Cum enĩ mysticos allegoriarũ nodos per
explanationẽ soluimꝰ in lumine dicimꝰ.
qd in tenebris audimꝰ. U̾mbra autẽ mortis¬
est legis duricia. quȩ unũ quemq peccatorẽ
morte corporis pumre sanctiebat. sed
postquã redemptor nr̃ asperitatem legalis
sanctionis ꝑ mansuetudinẽ temperauit.
ñ iam ꝓ culpa mortẽ carnis inferre consti¬
tuit. s mors sp̃s quantũ timenda esset
indicauit. in lucẽ ꝓculdubio umbrã mortiᷤᷤ
ꝓduxit. Ista & enĩ mors in qua caro seꝑatur
ab anima. umbra illiꝰ mortis est. in qua ani
ma separatur a dõ. In luce gͦ umbra mortis
ꝓducitur. cũ in tellecta morte sp̃s. morᷤ car¬
nis mimme timetur. Qđ tamen intelligi
& aliter potest. Principes & enĩ ñ immerito

Expanded text:
mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audierat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis punire sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, non jam pro culpa mortem carnis inferni constituit, sed mors quantum timenda esset indicavit. In luce procul dubio umbram mortis produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius moma separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
nisi peccatũ: Sicut ꝑ salomonem dicitur.
miquitates suȩ capiunt impiũ. & funib
peccatoꝵ suoꝵ constringit᷑. Et quia in
renib carnis delectatio principat᷑. distri¬
ctus conscientiarũ iudex qui regũ balteũ
dissoluit. fune p̾cingit renes eoꝵ. quatinꝰ
dissoluto castitatis cingulo scilicet eoꝵ
menbris delectatio peccati dominet᷑. ut
qͦs in occulto supbia inquinat. quam sint
detestabiles etiã in publico ostendat. Sequit᷑.¬
Ducit sacerdotes inglorios. & optimates
supplantat. Magna sacerdotis gła est. recti¬

Expanded text:
nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendat. SequitDucit sacerdotes ingloriosos, et optimates supplantat. - Magna sacerdotis gloria est, recti
Abbreviated transcription (Latin):
auditorib c̃siliũ uitȩ p̾bent. Sed cũ p̾dica¬
tor quisq ido ȩterna p̾dicat ut temporalia
lucra consequatur. ꝓfecto in stultũ finem
deducitur. quia illo ꝑ laborem tendit. unde
ꝑmentis rectitudinem fugere debuit¬
Om̃s enĩ qui examinandis alioꝵ morib
p̾sunt. recte iudices uocantur. s cum is
qui prȩest subiectoꝵ uitam nequaqũa sol-¬
licite discutit. nec que qualit̾ corrigat agno¬
scit. in stuporẽ iudex deductus est. quia qui
iudicare mala acta debuit. nequaquam ea
quȩ iudicanda sunt dep̾hendit. Sequitur.
B alteum regum dissoluit. & p̾cingit fune
se regere sciunt. ñ immerito reges uocantur.
sed cũ de ipsa continentia elatione mens
rens. hanc in unmundiciã oꝑis cadere per-¬
mittit. Regũ itaq baltheũ dissoluit. qnͣdo
in his qui bene regere sua menbra uideban¬
tur. ꝓpter elationis culpã castitatis cingu¬
lum destruit. Quid uͦ in fine accipitur.

Expanded text:
auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicaauditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalucra consequatur, profecto in stultum finem deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere debuitOmnes enim qui in examinandis aliorum moribus praesunt, recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, neque qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare mala acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt, deprehendit. Sequitur: VERS. 18. Balteum regum dissolvit, et praecingit fune e regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens rens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur fortasse dubitatur. mirant᷑ homines
nouit decipientẽ. & eũ qui decipitur.
Nouit & enĩ decipientẽ. quia plerumq
anteriora eiꝰ mala conspicit. & hunc iusto
iudicio cadere etiã in alia peccata ꝑmittit.
Nouit decipientẽ. quia in manu suoꝵ oꝑum
dimissũ. hunc ad peiora ꝓruat deserit.
sicut scriptum est. qui nocet noceat adhuc.
& qui in sordib est sordescat adhuc. Nouit
quoq & eũ qui decipitur. quia sepe comit¬
tunt homines mala quȩ sciunt. & iccirco
ꝑmittuntur decipi. ut cadant etiã in mala
quȩ nesciunt. Qđ tam̃ deceptis aliquando
ad purgationẽ. aliqnͣdo uͦ adulationis ini¬
in stultũ finem. cũ etiã bonũ qđ libet ñ
bona intentione faciunt. s ad tẽporalis
muneris retributionẽ tendunt. Si enĩ
ipse sumini patris unigenitꝰ. quia ꝑ hoc
qđ factus est homo ȩterna nuntiauit.
magni consilii angłs est uocatus recte
consiliarios p̃dicatores accipimꝰ qui suis

Expanded text:
tur fortasse dubitatur; miranturque homines tur fortasse dubitatur; miranturque homines novit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliad purgationem, aliquando vero ad ultionis iniin stultum finem, cum etiam bonum quodlibet non bona intentione faciunt, sed ad temporalis muneris retributionem tendunt. Si enim ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis
Abbreviated transcription (Latin):
decipere conatur iniquus sit. & iniquis
ueritas dicat. nunquã noui uos. discedite
ame qui oꝑamini iniquitatẽ. qualiter
hoc in loco dicitur. quia dñs decipientem
nouit: Sed quia scire d̾r aliqnͣdo cognosce¬
re dicitur. aliqnͣdo approbare. & seit iniquũ
quia cognoscendo iudicat. neq enĩ iniquũ
quẽpiam iudicasset. si nequaꝗͣ cognosceret.
& tam̃ iniquũ nescit. quia eiꝰ facta non
approbat. Et nouit gͦ quia dep̃hendit.
& ñ nouit quia hunc in suȩ sapientiȩ spe¬
cie ñ recognoscit. sicut de ueraci quolibet
uiro dicitur. quia falsitatẽ nesciat. ñ quia
cũ uel ab aliis falsũ dicitur hoc rep̾hendere
ignorat. s eandem ipsã fallaciam & scit
in examine. & nescit in amore. ut uidelicet
ipse hanc ñ agat. quã actã ab aluis damnat.
Et fit plerũq. ut ñnulli in insidiis uacan-¬
tes alienȩ uitȩ. puersitatis suȩ laqueos
tendant. & cum quis nesciens eisdẽ laqueis
capi conspicitur: utrũ hȩc diumitꝰ uidean-¬

Expanded text:
decipere conatur iniquus sit, et iniquis Veritas dicat: Nunquam novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum quia cognoscendo dijudicat neque enim iniquum quempiam judicasset, si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videan
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ intelligi. dereb qͦ spiritalib potest
Nam plerumq ñnulli doctrinȩ dona ꝑci¬
piunt. sed ex eisdem donis intumescunt.
& magni p̃ cȩteris uideri uolunt. atq
ominpotentẽ dm̃ ꝓuocare est. de eiꝰ donis
inter ꝓximos suꝑbire. Quo etiã p̾dones
ñ immerito uocantur. quia dũ loquunt᷑
quȩ ñ faciunt. in usu locutionis suȩ uerba¬

Expanded text:
tamen intelligi de rebus quoque spiritalibus potest. tamen intelligi de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis inter proximos superbire. Qui etiam praedones non immerito vocantur, quia dum loquuntur quae non faciunt, in usu
Abbreviated transcription (Latin):
& iste grauiꝰ qnͣdoq feriatur. ꝑcuiꝰ nequis¬
simã uoluntatẽ culpam omp̃s ds in alterũ
iuste uindicauit Ille purgatur qui oppri¬
mitur. in isto reatus augetur qui opprimit.
ut uel de ꝓfundo nequitiȩ qnͣdoq ad pe¬
nitentiam redeat. uel ñ reuertens tanto
grauiꝰ ȩterna damnatione feriat᷑. qnͣto
diu est in sua iniquitate toleratus. Cum
illo gͦ miscditer agitur ut peccatũ finiat.
cũ isto districte ut multiplicet. nisi ad
penitentiã recurrat. In illo mala pur¬
gantur dũ uim sustinet. in isto cumulant᷑
dum facit Omp̃s itaq ds̃ qd fieri ꝓhi¬
bet. iustũ est ut fieri sinat. ut unde nunc
expectat & ñ conuersos diu tolerat.
qnͣdoq inde plus feriat. Bene gͦ dicit᷑:
Abundant tabernacula pͣdonum. &
audacter ꝓuocant dm̃. cum ipse dederit
omnia in manib eoꝵ. quia qđ iniqui
tollunt. eis hoc ipse dat qui illis ad rapina
possec obsistere. si misereri uoluisset. Qđ¬

Expanded text:
et iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequiset iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem, culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius aeterna damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum est ut fieri sinat: ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum . tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipse dedent omnia in manib eoꝵ: Si
enĩ p̾dones sunt. uiolenter abstulerunt.
& dubiũ ñ est quia uiolentoꝵ ñ sit adrutor
ds̃. Quomodo gͥ ipse dat. qđ hi qui p̃dones
sunt nequiter tollunt: Sed sciendum est
buit. aliud qđ iratꝰ habere sinit. Nam qđ
ȩquissimꝰ fieri ñ nisi iuste ꝑmittit. ut &¬
is qui rapere sintur. cęcatus mente culpam
augeat. & is qui rapinã patitur. iam in eiꝰdẽ
rap̾inȩ damno ꝓ alia quã ante ꝑpetrauit
culpa feriatur. Ecce enĩ quidam in montis
fance constitutus insidiatur itinerantib
sed is qui iter agit iniqua fortasse quȩdam
aliqnͣdo ꝑpetrauit. eiq omp̃s ds malũ suũ
in p̃senti uita retribuens. atq hunc insidi¬
atoris manib tradens. uel spoliari reb. uel
etiã interire ꝑmittit. Qđ gͦ predo inuste
appetiit. hoc ȩquissimꝰ iudex iuste fieri ꝑmi¬
sit. ut & ille reciperet qđ iniuste fecerat.

Expanded text:
Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si enim praedones sunt, violenter abstulerunt: et dubium non est, quin violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt, nequiter tollunt? Sed sciendum est,buit, aliud quod iratus habere sinit. Nam quoaequissimus fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribuens, atque hanc al. hunc insidiatoris manibus tradens, vel spoliari rebus, vel etiam interire permittit. Quod ergo praedo injuste appetiit, hoc aequissimus judex juste fieri permisit, ut et ille reciperet quod injuste fecerat:
Abbreviated transcription (Latin):
in opiã suã despicientes despicit. atq in ster¬
quilinio corpore positꝰ. in quanto uirtutũ
culmine apud se sedeat ostendit. cũ nichil
esse p̾sentis uitȩ diuitias memorat. quas
abundare & reꝓbis narrat dicens: Abundañs¬
tabernacula prȩdonũ. & audacter ꝓuocant
dm̃. cũ ipse dederit omnia in manibus eoꝵ.
Facile est hominẽ tunc diuitias despicere
cũ habet. difficile uͦ est eas cum ñ habet uiles
ȩstimare. Unde patenter ostendit᷑ quantus
contemptꝰ terrenarũ rerũ in beati iob cogi¬
tatione fuerit. qui tunc dicit nuilla esse quȩ
abundant reꝓbis. quando omnia amisit.
Ait ergo. Abundant tabernacula prȩdonũ.
& audacter ꝓuocant dm̃. quia plerũq mali
eo magis contra dnm̃ suꝑbiunt. quo ab erꝰ
largitate & contra meritũ ditantur. & qui
ꝓuocari bonis ad meliora debuerant donis
peiores fiunt. Sed intelligendum nobis est
quomͦ p̾dones appellentur dũ ꝓtinꝰ addatur.

Expanded text:
inopiam suam despicientes despicit, atque in sterinopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicens: CAtabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Facile est hominem tunc divitias despicere cum habet: difficile vero est eas cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur, quatenus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum. Quia plerumque eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate, et contra meritum, ditantur, et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejores fiunt. Sed intelligendum nobis est, quomodo praedones appellentur, dum protinus additur,
Abbreviated transcription (Latin):
ciboꝵ edentib diuersitas coctionis placet.
Sed quotiens partes singulas ad legendum
sumes. feducere semꝑ ad memoriam eã quã
p̃posui causȩ originem stude. quia & ꝑbeatũ
iob qui dolens dicitur passiones añ eiusq
corporis idest scȩ̃ ȩcqdiȩ designant᷑. & amici
eiꝰ hereticoꝵ tenent speciem. qui ut sepe
iam diximꝰ dm̃ dum defendere nituntur
offendunt: qui dũ ficte consulunt. scõꝵ men¬
tem fortit᷑ affligunt. nec tam̃ ꝑ cuncta quȩ
loquuntur a ueritatis cognitione desipiunt:
sed plerũq & stultis prudentiã & fictis uera
ꝑmiscent. ut dũ ex ueritate aliqͥd p̃rogant.
facile ad falsitatẽ trahant. Unde amici qͦ
beati iob modo despicabilia. mͦ autẽ mira
sunt quȩ loquuntur. quȩ tam̃ sc̃s uir aliqnͣdo
reꝓbando conuincit. aliqnͣdo uͦ approbando
susciꝑit. atq ad usũ rectitudinis ꝑtrahit. etiã
quȩ ab eis recta sed ñ recte ꝓferuntur. Itaq

Expanded text:
cibos edentibus, diversitas placet coctionis. cibos edentibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haereticorum tenent speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓlixo opere esse culpabilis
stiłi mutabilitas ñ debet. ne quis tam̃
me ex locutionis meȩ immutatione repre¬
hendat. in epistolȩ libris p̾missȩ causas red¬
didi. cur terciam huiꝰ oꝑis partẽ ad aliarum
usq similitudinẽ minime emendandam
ꝑduxi. Quib scilicet exclusis. hoc qͦ ad dit᷑
qđ ab eo uersu quo dicitur. abundant taber¬
nacula predonũ eiꝰdem partis expositio inci-¬
pit. & usq ad hoc qđ scriptum ẽ dulcedo
eoꝵ uermis. disserendo ꝑtingit. Quȩ nimi¬
rum tam multa sunt. ut in uno corpore
dep̃hendi ñ possent. nisi sub magna breuita¬
te dicerentur. Qui gͦ ab aliis actibus uacat.
legat cȩtera multipliciter dicta. Cui autẽ
ad studiose legendũ ñ uacat. huiꝰ partis ei
breuitas placeat. in qua ñ tam quȩ sentimꝰ
dicimnꝰ. quam ea quȩ sunt dicenda signamus
Igitur qm̃ in ea multa sicut me loquente exce¬
pta sunt ita dereliqui. immutationem stili
lector m̃s ȩquanimit᷑ accipe. quia sepe eoꝵdẽ

Expanded text:
in prolixo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ moritur. mors ei ultra ñ dominabit᷑
Siquid gͦ in eiꝰ corpore post resurrectionẽ
potuit immutari. contra ueridicam pauli
sententiã. post resurrectionẽ dñs rediit in
mortẽ. Qđ quis dicere uel stultus p̾sumat.
nisi qui ueram carnis eiꝰ resurrectionem
denegat: Tunc michi obiecit dicens. Cum
scriptũ sit. caro & sanguis regnũ di possidẽre
ñ possunt. qua ratione credendũ est resur̃¬
gere ueraciter carnẽ: Cui inquã. Br̃sacro
eloquio aliter caro dicitur rxta natirami
atq alit̾ iuxta culpã uel corruptionẽm ut
Caro quippe uixta naturã dicitur. sicut
scriptũ est. hoc nunc os ex ossib meis. & caro
de carne mea: et. uerbũ caro factum est. &
habitauit in nobis: Caro uͦ iuxta culpã. sicur
scriptũ est. ñ ꝑmanebit in hominib istis
sp̃s m̃s. eo ꝗđ sint caro. Et sicut psalmista ait.
memoratus est quia caro sunt. sp̃s uadens. &
ñ rediens. Unde & discipłis paulus dicebat.

Expanded text:
jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Si quid ergo in ejus corpore post resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam, post resurrectionem Dominus rediit in mortem. 466 Quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? Tunc mihi objecit, dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem? Cui inquam: in sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe juxta naturam, sicscriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta culpam, sicut scriptum est: Non permanebit in hominibus istis spiritus meus, eo quod sint caro . Et, sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt, spiritus vadens et non rediens . Unde et discipulis Paulus dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit manꝰ & latus. palpanda ossa carnẽq:
p̾buit dicens. palpate & uidete. quia spirit ꝰ
carnẽ & ossa ñ habet. sicut me uidetis habere:
Qui cũ eidem euticio in constantinopolita.¬
na urbe positus. hoc eugłicȩ ueritatis testi¬
ut dubitationẽ resurrectionis suȩ de disci¬
puloꝵ cordib amoueret. Cui inquam
mira est res ualde quã astruis. ut inde
nobis dubietas surgat. unde discipuloꝵ
corda a dubietate sanata sunt. Quid enĩ
deteriꝰ dici potest. quã ut hoc nobis de uera
eiꝰ carne dubiũ fiat. ꝑ qđ discipuli eiꝰ ad
fidem ab om̃i sunt dubietate. reparati:
Si enĩ hoc ñ habuisse astruitur qđ ostendit.
unde fides discipłis eiꝰ confirmata ẽ. inde
fides nr̃a destruitur. Qui adiungebat etiã
dicens: corpus palpabile habuit qđ ostendit.
sed post confirmata corda palpantiũ om̃e
illud in dño qđ palpari potuit in suptilitate
est aliqua redactũ. Ad hȩc ipse respondi di-¬
cens. Scriptũ est. xp̃c resurgens a mortuis

Expanded text:
carnemque praebuit, dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Qui cum eidem Eutychio in Constantinopolitana urbe positus, hoc evangelicae veritatis testiut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui inquam: Mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate reparati? Si enim non hoc habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulis ejus confirmata est, inde nostra destruitur. Qui adjungebat etiam, dicens: Corpus palpabile habuit quod ostendit; sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. Ad haec ipsa respondi, dicens: Scriptum est: Christus resurgens a mortuis,
Abbreviated transcription (Latin):
in medio amphorȩ. Et dixit. Hȩc ẽ impietas
Et ꝓiecit eã in medio amphorȩ. & misit
massam plumbeã in os erꝰ. Quid de hac ui.¬
sione amphorȩ. & mulieris. & plumbi. ut
latiꝰ quid cognouisset ostenderet. adhuc secu¬
tus adiunxit: & leuaui oculõs meos & uidi.
& ecce duȩ mulieres egredientes. & sp̃s in alis
earũ. Et habebant alas quasi alas milui. &

Expanded text:
 Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus . Qui de hac visione amphorae, et mulieris, et plumbi, ut latius quid cognovisset ostenderet, 461 adhuc secutus adjunxit: Et levavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et