comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exploranti. Sed fortissimus pro¬
pugnator qui ꝓutta ac lib̾tate
nr̃a aduersus tyrannũ suũ nouũ
bellũ gerebat: nec molli adulatio¬
ne frangit᷑. nec durissimis in iuriis
cõmouet᷑ : sed ita ad om̃a in imici
tẽptam̃ta respondit. ne posset
in uno eodẽq dõ & homine. cȩleftis
mysterii deprehendere sacram̃tũ
Etideo fr̃s dñici certaminis uictoriȩ¬
ꝙ exemplũ sequentes. & diabolicas
prȩcauentes insidias : hoꝵ quad ra¬
ginita dierũ acceptabile dõnostro
eiunũ celebremꝰ. Tunc enĩ dolos
aduersarii superare poterimꝰ : si
continuatis precib aut ꝑ cafta
eiuma corporis uitia cõpescamꝰ.
aut cor nr̃m ab omni uantaate &
ambitione purgemꝰ : ut ait ipse
saluator. Hoc genus non eicitur :
nisi ieiuniis & oratione. Bene autẽ
eiunat. quicũq esuriem suã refecti
paiuperis satieta te sustentat. Bene
ieiunat. qui diuini recordatione
iudici sem& ipsũ refrenans. ab om̃i¬

Expanded text:
exploranti. Sed fortissimus proexploranti. Sed fortissimus propugnator, qui pro vita ac libertate nostra adversus tyrannum suum novum bellum gerebat, nec molli adulatione frangitur, nec durissimis injuriis commovetur, sed ita ad omnia inimici tentamenta respondit, 132 ne posset in uno eodemque Deo et homine coelestis mysterii deprehendere sacramentum. Et ideo, fratres, dominici certaminis, victoriaeque exemplum sequentes, et diabolicas praecaventes insidias, horum quadraginta dierum acceptabile Deo nostro jejunium celebremus. Tunc enim dolos adversarii superare poterimus, si continuatis precibus, aut per casta jejunia corporis vitia compescamus, aut cor nostrum ab omni vanitate et ambitione purgemus, ut ait ipse Salvator: Hoc genus non ejicitur, nisi jejuniis, et oratione . Bene autem jejunat quicunque esuriem suam refecti pauperis satietate sustentat: bene jejunat, qui divini recordatione jejunii semetipsum refrenans ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
qui iactantiȩ suȩ uitio suꝑfluam
& in utilẽ uult ostentare uirtutẽ
Quid enĩ utilitatis hab&. qͥd cõmodi
confert. si prȩceps hinc inplana
descendero: Aut cur adulationis
tuȩ temptam̃tis ista ꝑsuadeas.
cũ tui sit operis de superioribus
conruentẽ ad inferiora deicere:
Post hȩc uero ut lectio decursa tes¬
tat᷑. dux̃ illũ in montẽ excelsũ :¬
& ostendit ei oma regna mundi
dicens. Hlȩc omnia tibi dabo. si
ꝓcidens ad oraueris me. Ut fallax
deceptor offert qđ ñ hab&. & ut
uere cȩcus. cȩloꝵ dño terrarum
regna ꝓmittt. Hȩc om̃a inquit
tibi dabo: si ꝓcidens ad oraueris me.
Uere ꝓcid& & cad&. qui ñ largiente
dõ. sed ad nutũ diaboli ad quirit
scłi dignitates. Respondit autẽ
ei dñs. Uade retro sathanas. scrip¬
tũ ẽ enĩ. Dñm dm̃ tuũ adorabis.
ad hocusq ꝑuẽnit. ut se ab adoran¬
reptione ñ poturt. in dignatione
ingestȩ contumeliȩ se proderet

Expanded text:
qui jactantiae suae vitio superfluam qui jactantiae suae vitio superfluam et inutilem vult ostentare virtutem. Quid enim utilitatis habet, quid commodi confert, si per praeceps hinc in plana descendero? aut cur adulationis tuae tentamentis ista persuadeas, cum tui sit operis de superioribus corruentem ad inferiora dejicere? Post haec vero, ut lectio decursa testatur: Duxit illum in montem excelsum, et ostendit ei omnia regna mundi, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me: ut fallax deceptor offert, quod non habet; et ut vere caecus coelorum Domino terrarum regna promittit: Haec omnia, inquit, tibi dabo si procidens adoraveris me. Vere procidit et cadit, qui non largiente Deo, sed ad nutum diaboli acquirit saeculi dignitates. Respondit autem ei Dominus: Vade retro, Satana; scriptum enim est: Dominum Deum tuum adorabis, ad hoc usque pervenit, ut se ab adoranreptione non potuit, indignatione ingestae contumeliae se proderet
Abbreviated transcription (Latin):
panis: uerbũ autẽ dĩ cunctis fideli¬
bus substantiã sempiternȩ salutis
operatur. Sed doceri nescius in¬
inncus. stantidnõ super pinnã
templi iterũ ait. Si filius dĩ es:
mitte te deorsũ. Scriptũ ẽ enĩ.
qđ angłissuis mandauit de te.
ut inmanib tollant te. neumquã
offendas ad lapidem pedẽ tuũ.
Mit te te inquit deorsũ. Diabolicas
est consuetudinis fr̃s carissimi
prȩcipitiũ ꝑsuadere. sed obȩdire
ei ille ñ poterat. qui cadere nesci¬
ebat. Nec quicquã dednõ subrec¬
tor impetrat. qr ñ sunt religio¬
nis eius uerba sed fraudis. Quem
redẽptor humani generis rursus
telo sententiȩ cȩlestis euerberat
dicens. Scriptũ ẽ. ñ tẽptabis
dñm dm̃ tuũ. Qua responsione
nequid manifesta ueritate aucto
falsitatis audir&. uerboꝵ sensuũq
moderaitor dñ ex alto se dare nec
ꝓdidit se posse. nec non posse men
titus ẽ : sed scriptũ ẽ ait. ñ tẽptabis
dñm dm̃ tuũ. Id est dm̃ temptat.

Expanded text:
panis; verbum autem Dei cunctis fidelibus substantiam sempiternae salutis operatur. Sed doceri nescius inimicus, stanti Domino super pinnam templi iterum ait: Si Filius Dei es, mitte te deorsum; scriptum est enim, quod Angelis suis mandavit de te, ut manibus tollant te, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum . Mitte te, inquit, deorsum. Diabolicae est consuetudinis, fratres carissimi, praecipitium persuadere, sed obedire ei ille non poterat, qui cadere nesciebat. Nec quidquam de Domino surreptor impetrat, quia non sunt religionis ejus verba sed fraudes. Quem Redemptor humani generis rursus telo sententiae 131 coelestis everberat, dicens: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum. Qua responsione ne quid manifesta veritate auctor falsitatis audiret, verborum sensuumque moderator Dominus ex alto dare, nec prodidit sit: Non tentabis Dominum Deum tuum. Id est, Deum tentat,
Abbreviated transcription (Latin):
angeli int̃sidera terrasq: c̃currunt.
& exultantes ad nuntiant quam
ñ intellego nouitatẽ. Quid hoc
miraculi ẽ : Video qđ ad uerte ro
nequȩo dudio qđ sustinere ñ possũ
Uthomonatꝰ. honorat᷑ ut ds̃. A sȩcu

Expanded text:
angeli inter sidera terrasque concurrunt, angeli inter sidera terrasque concurrunt, et exsultantes annuntiant, quam non intelligo novitatem. Quid hoc miraculi est? Video quod advertere nequeo, audio quod sustinere non possum; ut homo natus honoratur ut Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
sispicabat᷑ eũ plus eẽ quã hominẽ.
smim̃abat itaq illũ praesumere
ongressũ partus femineus. sed
tnebat uirginitas parientis.
slia ptperiss&e. ñ tam̃ eũ concepe¬
atdeadam. Cũ ergo uider& inimicꝰ
difiliũ tanta ꝑmiracula ꝓereatũ
uoluebat secũ ut arbitror. atque
ahmirans dicebat. Quis iste ẽ qui
nestiente mt hunc ingressus est
nundũ : Noui quidẽ qr defemina
itus ẽ: sed nescio unde conceptus.
fait eccem at̃ sed patrẽ inuosti
teñpossũ. Partũ uideo: sed non
gnoseo niscentẽ. Et qđ stuporimeo
derseit. in consueta lege pariendi
&iã edito filio mat̾ exxultat ut uirgo.
Eniac& in cunabulis paruulus. suf¬
fundit lacrimis uultũ. similẽq se
eẽ mortaliũ uagitibus ꝓdit. & cũ
nichil ei de infantia desit. nulla
tam̃ illi ẽ uelut infante corruptio.
Pannis obsitus sord& sed clũ illi
radio stellȩ lȩtioris adridet. atq
in honorẽ ipsius ministrantes ei

Expanded text:
suspicabatur eum plus esse quam hominem. suspicabatur eum plus esse quam hominem. Animabat itaque illum praesumere congressum partus femineus, sed terrebat virginitas parientis; filia, peperisset, non tamen eum conceperat de Adam. Cum ergo videret inimicus Dei Filium tanta per miracula procreatum, volvebat secum, ut 107 arbitror, atque admirans dicebat: Quis est iste qui, nesciente me, hunc ingressus est mundum? Novi quidem quia de femina natus est, sed neseio unde conceptus. Astat ecce mater, sed patrem investigare non possum. Partum video, sed non agnosco nascentem: et quod stupori meo accrescit, inconsueta lege pariendi, etiam edito filio, mater exsultat ut virgo. En jacet in cunabulis parvulus, suffundit lacrymis vultum, similemque esse mortalium vagitibus prodit; et cum nihil ei de infantia desit, nulla tamen illi est velut in infante corruptio. Pannis obsitus sordet; sed coelum illi radio stellae laetioris arridet, atque in honorem ipsius ministrantes ei
Abbreviated transcription (Latin):
Mudiftis carissimi sicũt euanglis
tuba cecinit. dñm ac redẽptortm
nr̃maduersus tẽptam̃ta diaboli
reluctantẽ quidẽ uerbis. sed sp̃õ
dimicantẽ. Sermone em̃ certañ
agit sed ꝑagit maiestate uietorũ
Nec sine ingenti mn ysterio huus mod
putemꝰ esse conflictũ. inquo att
accensus diabolus muerba prũp
Aut rerũ dñs tẽptatori suouetbs
mebilominꝰ respondeit digia
nhis autt̃t om̃ib m̃ȩsalitis orces¬
Nob̵ saluator esurit ꝓnob̃loqudt̃
nosimillo uincimꝰ: qr nos ei causa
sumꝰ pugnandi. Nã quis ambigat
ungenitũ patris cui nulla obuiare
poterat creatura. ꝓillis in issecer¬
timen. quorũ se carne uestiuit:
umani igit᷑ corporis forma. hostẽ
callidissimũ ꝓdire suasit ad proe¬
liũ. quẽ uerus dĩfilius ueri hominis
responsione confudit. Propt̃ quod
errabundus & anceps temptator
mollia suspensaq temptamenta
rimat᷑. qr lic& carnalis uiri speciem
contẽplaret᷑ in xp̃o. praesentia
tam̃ diumitatis eius concitatus :

Expanded text:
udistis, carissimi, sicut evangelica tuba cecinit, Dominum ac Redemptorem nostrum adversus tentamenta diaboli reluctantem quidem verbis, sed spiritu dimicantem; sermone enim certamen agit, sed peragit majestate victoriam. Nec sine ingenti mysterio hujusmodi putemus esse conflictum, in quo aut accensus diabolus in verba prorumpit, aut rerum Dominus tentatori suo verbis nihilominus respondere dignatur. In his autem omnibNobis Salvator esurit: pro nobis loquitur; nos in illo vincimus, quia nos ei sumus causa pugnandi. Nam quis ambigat Unigenitum Patris, cui nulla obviare poterat creatura, pro illis iniisse certamen, quorum se carne vestivit? Humani igitur corporis forma hostem callidissimum prodire suasit ad praelium, quem verus Dei Filius veri hominis responsione confudit. Propter quod errabundus et anceps tentator mollia suspensaque tentamenta rimatur: quia licet carnalis viri speciem contemplaretur in Christo, praesentia tamen divinitatis ejus concitatus,
Abbreviated transcription (Latin):
& laus eiꝰ pretiosa ẽ plusquã
margaritis intexta corona:
mulier. magna est fides tua.
Ingothoꝵ conciliis. iN indoꝵ
uel persarũ conuentus. clamat
lier magna ẽ fides tua. Et quid
deinde: Fiat tibi sicut uis.
Non dixit sanofiliã tuã. sed
fiat tibi sic̃uis. Idest tu ipsa
sana filiã tuã. Tibi eã trado.
tu eã cura. in tuo arbitriopo
apassione purget᷑. N iussit
ñ imperauit dȩmonẽ ut
exir& : sed fiat inquit tibi
sic̃ uis. Uoluit enĩ ut ipsa
mater sanar& filiã suã. &
demonẽ effugar&. Ubi sunt
quidicunt. non uirtute sed
precc om̃a ꝑpetrauit: Si
minor est apatre. quo modo
dicit fiat tibi sicut uis. Et
sanata ẽ inquit filia eius e
illa hora. Veniebat eñ mat
deforis sed antequã uenira
sanata ẽ. Intrauit &inuens
filiã suã ab inmundo dęmo¬
ne liberatã. Consũmata est

Expanded text:
et laus ejus speciosa est plusquam et laus ejus speciosa est plusquam margaritis intexta corona. mulier, magna est fides tua. In Gothorum concilio, in Sidoniorum vel Persarum conventu, clamat lier, magna est fides tua. Et quid deinde? Fiat tibi sicut vis. Non dixit: Sano filiam tuam; sed, Fiat tibi sicut vis: id est, tu ipsa sana filiam tuam; tibi eam trado; tu eam cura, in tuo arbitrio poa passione purgetur. Non jussit, non imperavit daemonem ut exiret, sed fiat tibi sicut vis. Voluit enim ut ipsa mater sanaret filiam suam, et daemonem effugaret. Ubi sunt qui dicunt, non virtute, sed prece omnia impetravit? Si minor est Patre, quomodo dicit: Fiat tibi sicut vis: et sanata est filia ejus ex illa hora? Veniebat enim mater deforis, sed antequam veniret, sanata est. Intravit et invenit filiam suam ab immundo daemone liberatam. Consummata est
Abbreviated transcription (Latin):
N ũquid homo ẽ ut cũ labore quȩ¬
ratur ꝑ loca diuersa: Os̃ est.
qui adest ubique. Siquęris
hominẽ: dicit᷑ tibi. Non est
hic: aut non uacat. Non eft
sic incausa dĩ. hoc tantũ ẽ.
ut dicas. Osmiserere mes.
Et ipse prope ẽ: ut liber& te.
& adhuc loquente te: dicit
ecec ad sũ. Quid ergo chana¬
Nã & catelli edunt de micis
quȩ cadunt demensa domi¬
noꝵ suoꝵ. Et quid dñs: O
mulier magna ẽ fides tua :
fiat tibi sicut uis. Ubi sunt
disceptatores iniqui: Nun¬
quid dixit expecta mulier
donec orem patrem meum :
Sedquid: fiat tibi sicut uis.
Quantũ elegantior illa infide:
tantũ xp̃s est eminentior in
uirtute. qui grãm suã sensib
eius infudit. O mulier. mag¬
na est fidestua. Quomodo
magna : Non uidisti mortu¬
osresurgentes. non uidifti
leprosos mundari. non cog¬
nouifti legẽ. non audiftĩ
ꝓpbetas. sed audisti impro¬
peria . & meruisti repulsa.
repudiaurte: & non recessifti
ame. Omulier. magna est
fides tua. Mortuat̾ mulier

Expanded text:
Nunquid homo est Deus, ut labore quaeratur per loca diversa? Deus est qui adest ubique. Si quaeris hominem, dicitur tibi: Non est hic, aut non illi vacat. Non est sic in causa Dei: hoc tantum est ut dicas, Miserere mei, Deus; et ipse prope est, ut te liberet: et adhuc loquente te dicit, Ecce adsum. Quid ergo Chananam et catuli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Et quid Deus? O mulier, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. Ubi sunt disceptatores iniqui? Nunquid dixit, Exspecta mulier, donec oro Patrem meum. Sed quid dixit? Fiat tibi sicut vis. Quantum elegantior illa in fide, tantum Christus eminentior in virtute, qui gratiam suam sensibus ejus infudit. O mulier, magna est fides tua. Quomodo magna? non vidisti mortuos resurgentes, non vidisti leprosos mundari; non cognovisti legem, non audisti prophetas; sed audisti improperia, et meruisti repulsam; refutavi te, et non recessisti a me. O mulier, magna est fides tua. Mortua est mulier,
Abbreviated transcription (Latin):
nocia factionũ horrero comũta
ingloriũ & nonnũ quã eruente
indebiti honoris ambitũ declinare :
incentiua discordiȩ ac contumeliosȩ
linguȩ maledieta cohibere. m̃dacia
inchilominus quȩ uitã maculant.
animã uulnerant. amicitias dissipan.
xp̃iano ab ore repellere: atq ab om¬
imbussuꝑstitionib dȩmonũ idoloꝵq
sacrilegiis. ꝑquȩ uel maxime benig¬
nitas om̃ipotentis offendit᷑. ueri
dĩ amore diffugere. Siergo abhis
atq: uniuersis huius modi sceleribus
qua dragesimȩ quã rite celebramus

Expanded text:
noxia factionum horrere commenta, noxia factionum horrere commenta, inglorium et nonnunquam cruentum indebiti honoris ambitum declinare, incentiva discordiae contumeliosae linguae maledicta cohibere, mendacia nihilominus, quae vitam maculant, animam vulnerant, amicitias dissipant, Christiano ab ore repellere, atque ab omnibus superstitionibus daemonum idolorumque sacrilegiis per quae vel maxime benignitas Omnipotentis offenditur, veri Dei amore diffugere. Si ergo ab his, atque universis hujusmodi sceleribus, Quadragesimae rite cel
Abbreviated transcription (Latin):
pensq ad mirabat᷑. post tot soscła
inuenisse homine humanas coneu¬
piscentias ñ habentẽ. natũq in
carne nichil penitus corruptionis
habere carnalis. Discedente itaq
retrorsũ diabolo. accedentes ut
lectũ ẽ angłi ministrabant ei. in¬
uphus iste quantȩ sit głȩ. obsequi
nos edocent angłoꝵ. Nec mirũ sane
si eius angłi minis teriis occurrerin
cuius uictoriã mirabant᷑: & ideo
fr̃ssinolumꝰ adiabolo superari.
mhȩreamꝰ ei quidiabolũ triũphu
ternȩ illidĩtatis eẽ naturã & ma¬
terni corporis ueritatẽ. Vincere
autẽ diabolũ ipsosuffraganto hĩo
poterit. quieũq salutaria dĩ pcep
suspirans. studuerit exosam cunct
tumidȩmentissuȩ inclinaro supađ¬
cohercẽre. inimicã bonarũ urtetꝰ
refrenare licuriem. hostemscĩe
caritatis in uidiã mitigant. inttl
& sȩpepericulosa obtrectantum
uitare colloquia. usurarum &ia
ꝑniciosa ñ amare cõpenda cufto
pacis iuftitiã munerib ñ grauat

Expanded text:
rans post tot saecula invenisse hominem humanas concupiscentias non habentem, natumque in carne nihil penitus corruptionis habere carnalis. Discedente itaque retrorsum diabolo, accedentes, ut lectum est, angeli ministrabant ei. Triumphus iste quantae sit gloriae obsequia nos edocent angelorum. Nec mirum sane si ejus angeli ministeriis occurrerunt, cujus victoriam mirabantur. Et ideo, fratres, si nolumus a diabolo superari, inhaereamus ei qui diabolum triumphavit; ternae illi deitatis esse naturam, et materni corporis veritatem. Vincere autem diabolum, ipso suffragante Domino, poterit quicunque salutaria Dei praecepta suspirans studuerit exosam cunctis tumidae mentis suae inclinare supercoercere, inimicam bonarum virtutum refrenare luxuriam, hostem sanctae caritatis invidiam mitigare, inutilia, et saepe periculosa obtrectantium vitare colloquia, usurae etiam perniciosa non amare compendia, custodem pacis justitiam muneribus non gravare,
Abbreviated transcription (Latin):
& in aliquo in licitȩ causationis
murmur impellant. Si quidem
iftis uarietatib &iã excellentis¬
simus ꝓpheta dauid usq ad pen¬
culũ se turbatũ ꝓfitet᷑ & dicit
Mei autẽ pȩne motisunt pedes pe¬
ne effusi sunt gressus mei. quia
relaui inpeccatoribus. pat̃ peca¬
toꝵ uidens. Vnde quia paucq s̃
tã solida fortitudo. ut milli mo¬
qualitatũ ꝑturbatione quitant¬
& multos fideliũ ñ aduersatanũ
sed &iã secunda corrumpant
sanandis uulnerib: quib: hutet
infirmi tas sauciat᷑ diligns đi
adhibenda curatio. Ideo em̃ de
periculis quib mundus he pl
est quȩdã breuit̃ ꝑcurri. ut dicen¬
tescriptura quis gloriabit᷑ castũ
sehabere cor aut mundũ se esse
apeccato: om̃ssibi intelligant
delictoꝵ indulgentiã. & reparati¬
onis necessariam esse medicinam.
remedia diuina decurrimꝰ. quã
cũ ipsa nob sacram̃ta redẽptionis
nr̃e. tẽporũ lege referuntur:
uȩ ut dignius celebremꝰ. saluber¬

Expanded text:
et in aliquod illicitae causationis et in aliquod illicitae causationis murmur impellant: siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus propheta David usque ad periculum se turbatum profitetur ne moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla inaequalitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant, sanandis vulneribus quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est quaedam breviter percurri, ut dicente Scriptura: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparationis necessariam esse medicinam. remedia divina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus, saluber
Abbreviated transcription (Latin):
bius modus. & tã incerta discretio
ẽ : ut siquisquã in terbonoꝵ. malo.¬
rũq: confinia subtilissimi discri¬
minis potuerit seruare m̃suras.
difficilesit. ut bene sibi consciam
ꝓbitatẽ obtrectantiũ lingua
non mordeat. & iniquoꝵ euadat
obꝓbria. cuiẽ amica iustitia.
Iã cũ adipsas rerũ temporalium
uarietates. cogitatio humana
conuertit᷑ : quantȩ se opponunt
caligines. quanti prauarũ opini¬
onũ oboriunt᷑ errores. ut de
obiectu contrariorũ sumatur
materia querellarũ. Nã licet
omniũ fideliũ corda ñ dubitent
nullis mundi huius partibus.
nullisq tẽporib ꝓuidentiam
ab esse diuinã. nec de stellarum
potestate quȩ nulla ẽ sȩcularium
negotioꝵ pendẽre ꝓuentus sed
aequissimo & clem̃tissimo summi
regis arbitrio cuneta dispõmi: qm̃
sub humani errore iudicis supene
est plerũq: iniqui causa quã iufa:
ucinũ nimisatq contiguũ ẽ ut
&iã magnos animos ista concitian

Expanded text:
bius modus et tam incerta discretio bius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia, subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, diffiprobitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia. Jam cum ad ipsas rerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores; ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum! Nam licet omnium fidelium corda non dubitent, nullis mundi hujus partibus nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi regis arbitrio cuncta disponi; quonisub humani errore judicii superior est plerumque iniqui causa quam justi, vicinum nimis atque contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant,
Abbreviated transcription (Latin):
Acsiquid sibi inpossibile aut arduũ
in mandatoꝵ effectib experitur:
non inseremaneat : sed ad adiu:¬
uantẽ recurrat Qui ideo dat
p̃ceptũ. ut excit& desiderium.
& prȩst& auxxiliũ : dicente ꝓphoca
Iactain dño cogitationẽ tuam :
& ipse te enutri&. Anforte quis¬
quã tã insolent̃ suꝑbit. & ita so
inlȩsũ ita in maculatũ eẽp̃sumit
ut nullius iam renouationis in¬
digeat : Fallitur ꝓrsus Ita ꝑsua.¬
sio nimia uanitate ue terescit: qui¬
que inter prȩcipitationes istius
uitȩ ab omni se uulnere credit in¬
mũnẽ. Pena om̃a periculis. plena
sunt laqueis: Incitant cupiditates.
insidiantur in lecebrȩ. blandiunt᷑
lucra: dãpna de terrent. Amarae
sunt obloquentiũ linguȩ: nec semꝑ
ueracia sunt ora laudantiũ. Inde
seuit õdiũ. hinc decipit mendax
officiũ : ut faciliussit uitare discor¬
dem: quã declinare fallacẽ. In ipsis
autẽ uirtutib obtinendis. tã du¬

Expanded text:
ac si quid sibi impossibile aut arduum ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad jubentem recurrat: qui ideo dat praeceptum, ut excitet desiderium et praestet auxilium, dicente propheta: Jacta in Deum cogitationem tua ipse te enutriet . An forte quisquam ita insolenter superbit, et ita se illaesum, ita immaculatum esse praesumit, ut nullius jam renovationis indigeat? Fallitur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae, blandiuntur lucra, damna deterrent, amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium: ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem. CAP. II. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam 164 du
Abbreviated transcription (Latin):
postolica dilectissimi doctrina
nos admon& ut deponentesue¬
terem hominẽ cũ ac tibus suis :
dedie indiem scã conuersatione
lborandũ ẽ ut cordis nr̃i recep¬
aculũ danto hospite non sit in¬
dignũ. Et sicut in domib manu¬
factis laudabili diligentia ꝓui.¬
dendũ ẽ : ut siquid aut infusione
imbriũ. aut turbint ꝓcellarũ.
uel ipsa fuerit antiquitate cor¬
ruptũ. cita in integrũ cura resti¬
tuat : ita iugi oport& sollicitudine
prȩcaueri nequid in nr̃is animis
in cõpositũ. nequid inueniatur
inmundũ. Quãuis enĩ ȩdificiũ
nr̃m sine ope sui non subsistat
artificis. nec fabrica nrã possit esse
in columis nisi ei ꝓtectio p̃fuerit
conditoris: tam̃qr rationabiles
lapidessumꝰ & uiua materies sic
nos auctoris nr̃i extruit manus:
ut cũ opifice suo &iã is qui repa¬
ratur operet᷑. Gratiȩ igit᷑ dĩ
oboedientia sehumana non sub
bexxiii trahat. nec ab illo bono sine quo
non potest bonaesse deficiat:

Expanded text:
postolica, dilectissimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta conversatione laborandum est, ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providendum est, ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat: ita jugi oportet sollicitudine praecaveri, ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris: tamen quia rationabiles lapides sumus, et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruit manus, ut cum opifice suo etiam is qui reparatur, operetur. Gratiae igitur Dei obedientia se humana non subbtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italis uitȩ docum̃ta fuccrescunt.
quãq magnificis ad propositum
sc̃ĩtitis ꝓuocam exemplis : quod
quad ragenis referuntur diebus
beatus morses & dĩfilius ietunasse.
lud sane ꝑspicite. qr quantũ distat
eruus adño: tantũ necesse ẽ eorũ
distare ieiumũ. Morses em̃ ueteris
iditor legis c̃: xp̃s noui conditor
t stam̃ti. leiunat morses ut prȩ¬
eptis legalib unius populi erudi¬

Expanded text:
spiritualis vitae documenta succrescunt, quamquam magnificis ad propositum sanctitatis provocamur exemplis, quod quadragenis referuntur diebus beatus Moyses, et Dei Filius jejunasse. Illud sane perspicite, quia quantum distat servus a domino, tantum necesse est eorum distare jejunium. Moyses enim veteris editor legis est, Christus novi conditor Testamenti. Jejunat Moyses ut praeceptis legalibus unius populi erudi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Retro ei abire p̃cipit᷑ mundi
quidabat regnã ut imperio filii
dĩ cui uoluntarius non cedebat
subiacer& inuitꝰ. atq illũ aquo se
adorari in probe poscebat: ꝓbar&
merito ab om̃ib adorandũ. Et
quid plura Rm̃i: Dum nefanda
tẽptator loquit᷑ dũq in concessa
praȩsumit: quasi ab homine uict᷑
obmmutuit. & quasi adõ iussus abs¬
cessit. Et necesse erat ut ab illis ĩã
tẽptationib: disceder&. inquibus
tota semole mouens. totisq: nisus
uiribus. ne uestigiũ quidem suae

Expanded text:
tetur. Retro ei abire praecipitur mundi qui dabit regna; ut imperio Filii Dei, cui voluntarius non cedebat, subjaceret invitus, atque illum a quo se adorari improbe poscebat, probaret merito ab omnibus adorandum. Et quid plura, carissimi? Dum nefanda tentator loquitur, dumque inconcessa praesumit, quasi ab homine victus obmutuit, et quasi a Deo jussus abscessit. Et necesse erat ab illius jam tentatione discederet, in quo tota se 128 mole movens, totisque nisus viri
Abbreviated transcription (Latin):
non abdita locoꝵ: ñ parietũ septa
secludant: nec solũ ei acta & cogitata
uerũ & agenda & cogitanda sint
cognita. Ista ergo scientia sum mi
iudicis. iste ẽ tremendus aspectus :
cui ꝑuiũ ẽ omnesolidũ. & a ꝑtum
omne secretũ : cui obscura clarent.
muta respondent : silentiũ confi¬
tetur & sine uoce mens loquitur.
Nemopatientiã bonitatis dĩ depec¬
catoꝵ suoꝵ impunitate contẽpnat.
nec ideo illũ ȩstimet ñ offensum.
qr nec dũ ẽ exꝑtus iratũ. Non sunt
longȩ ui tȩ mortalis indutiȩ. nec
diuturna ẽ licentia insipientiũ
uoluntatũ. in ȩternarũ dolore
transitura poenarũ: sidũ iustitia¬

Expanded text:
non abdita locorum, non parietum septa non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat: nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae mortalis vitae induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluptatum in aeternarum dolorem transitura poenarum, si dum justitia
Abbreviated transcription (Latin):
dutilit̃ & necessarie prȩsidium¬
sbi huius scificationis assumunt.
lli ut quȩ nondũ habent accipiant᷑
staut accepta custodiant. Dicente
nĩq apło. qui stat uideat necadit :
nemo tanta ẽ firmitate suffultus
ut destabilitate sua debeat esse
securus. Utamurigit᷑ dilectissimi
silubrimi tẽporis uenerabilibus
nstitutis. & sollicitiori cura cordis
ir̃i maculas tergamꝰ. Quantum¬
ube enĩ caste & sobrie mortalis
pec uita ducat᷑. quodam tamen
pbilucre terrenȩ conuersationis
asꝑgit᷑ & nitor mentiũ ad dĩi maginẽ
conditarũ. non ita fumo totius uani¬
tatis aliemis ẽ : ut nulla possit sorde
fuscari. & ñ semꝑ indigeat expoliri
Quod si &iã cautissimis animis neces¬
sariũ ẽ : quanto illis amplius est
exepetendũ. qui tota forte anni
spatia. aut securius aut neglegentius
transierunt : Quos caritate debita
cõmonemꝰ. ut non ideo sibimet
blandiant᷑ qr nob̵ conscientiae
singuloꝵ parẽre non possunt: cum
oculos dĩsimul uni uersa cernentis.

Expanded text:
e praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent accipiant; isti, ut accepta custodiant: dicente Apostolo, Qui stat, videat ne cadat . Nemo tanta est firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus. Utamur igitur, dilectissimi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis
Abbreviated transcription (Latin):
summa ieiunii. aut fructuo se
corpori esca sub trabit᷑. nsi mens
ab iniquitate reuocatur : & ab
obtrectationib lingua cohibet᷑
Sicergo nob edendi ẽ moderanda
libertas. ut &iã aliȩ cupiditates
eãdẽ lege frenent᷑. Mansue tudi¬
nis. & patientiȩ. pacis & tranquil¬
lititis hoc tempus est : in quo
exclusa omni contaminatione
nenda uirtutũ. Nunc piarum
mentiũ fortitudo donare culpas.
negligere contumelias : & obli¬
uisci assuescat iniurias. Nunc
fidelis animus ꝑ arma iustitiae
adextris se exerceat & simstris

Expanded text:
e corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Sic ergo nobis edendi est castiganda libertas, ut etiam aliae cupiditates eadem lege frenentur. Mansuetudinis et patientiae, pacis et tranquillitatis hoc tempus est: in quo exclusa omnium contaminatione renda virtutum. Nunc piarum mentium fortitudo donare culpas, negligere contumelias, et oblivisci assuescat injurias. Nunc fidelis animus per arma justitiae a dextris se exerceat et sinistris
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo paucoꝵ. est : & dum
carnis fragilitati austerior ob¬
seruantia relaxat᷑. dumq per
uarias actiones uitȩ huiussolli.¬
citudo distendit᷑ necesse ẽ de
mundano puluere &iã religiosa
corda sordẽ scere: magna diuinȩ
institutionis salubritate pro¬
uisũ est : ut ad reparandã men¬
tium puritatẽ quad raginta

Expanded text:
um carnis fragilitate austerior observantia relaxatur, dumque per varias actiones vitae hujus sollicitudo distenditur, necesse est de mundano pulvere etiam religiosa corda sordescere, magna divinae institutionis salubritate provisum est ut ad reparandam mentium pur
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã nunc in dieb reconcili.¬
ationis accipiant. Auferat
miseratio seueritatẽ. & uenia
deleat ultionẽ. Nullũ custodia
teneat. nullũ carcer inclũdat:
hac conditione ꝓmisit: ut is¬
remittenda sibi noss& peccata
ꝓpria. qui remisiss& aliẽna.
Dissensionũ materiȩ dilectissimi.
& inimicitiarũ aculei conterant᷑
cessent odia. deficiant simultã.¬
tes : in unitatẽ dilectionis . om̃a
xp̃i menbra conueniant. Beati
enĩ pacifici. qm̃ filii dĩ uocabunt᷑.
Nec solũ filii. sed &iã herẽdes: co.¬
merẽdes autẽ xp̃i dñi nr̃i: qui

Expanded text:
gentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nullum carcer includat: qhac conditione promisit, ut remittenda sibi is nosset peccata propria, qui remisisset aliena . Dissensionum materies, dilectissimi, et inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, deficiant simultates, in unitatem dilectionis omnia Christi membra conveniant: Beati enim pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ; nec solum filii, sed etiam haeredes, cohaeredes autem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc om̃a tibi dabo: si ꝓcidens adora¬
ueris me. Sollicite fr̃s aduertite.
qr cadere ẽ omne qđ suad& in imicꝰ
Vere enĩ ꝓcidit om̃is qui adorat di¬
abolũ. & uere cadit qui potestates
honoresq mundi ꝑ artessacrilegas
mimico ꝓmitinte sectat᷑. Sed
dñs ac saluator nr̃ solita eũ respon¬
sione confudit dicens: Uade retro
sathanas: scriptu ẽ enĩ. Dñm dm̃
tuũ adorabis. & ipsi soli seruies.
Sc̃arũ illiscripturarũ testimonia
ingerunt᷑. non ut in conuertibilis
doceat᷑ sed ut inpudens confutet᷑.

Expanded text:
Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraHaec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sollicite, fratres, advertite quia cadere est omne quod suadet inimicus; vere enim procidit omnis, qui adorat diabolum; et vere cadit, qui potestates honoresque mundi per artes sacrilegas, inimico promittente, sectatur. Sed Dominus ac Salvator noster solita cum responsione confudit, dicens: Vade retro, Satana; scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies. Sanctarum illi Scripturarum testimonia ingeruntur, non ut inconvertibilis doceatur; sed ut impudens confutetur.
Abbreviated transcription (Latin):
soluit cõpeditos. Quiergo uenerat
non decipi sed decepta saluare:
explorantis artẽ tanta mensura
cautissimȩ responsionis euacuat.
ut tenebrosus hostis ñ solũ mysteriũ
ꝓ nob̃ ꝓpositũ uidere ñ posset. sed
iagis magisq responsis dominicis
circũ aetus obscuriore ẽfunderet᷑
incerto. Ait enĩ illi sp̃italis prelii
bellator inuictꝰ. Scriptũ est. non
tẽptabis dnũm dm̃ tuũ. Quã simplex
in hac responsione prudentia. &
quã circũspecta simplicitas. ꝑ quã
nec ueritas reticet᷑. nec repbus potest
ꝓbart quȩ uera sunt. Vere ut scriptũ
est lux in tenebris luc&. & tenebrȩ
eã ñ cõprehendert̃. Audit diabolus
dm̃ ñ esse tẽptandũ. non tamen
agnoscit dm̃ hominẽq eẽquẽ tẽptat.
Sed nequitiȩ cius nec ista sufficiunt
tertiȩ adhuc tẽptationis laqueos
nectit. Dux̃ inquit illũ in montem
excelsũ ualde. & ostendit esomna
regnamundi : & honores eoꝵ dicens.

Expanded text:
solvit compeditos . Qui ergo venerat solvit compeditos . Qui ergo venerat non decipi, sed decepta salvare, 127 explorantis artem tanta mensura cautissimae responsionis evacuat, ut tenebrosus hostis non solum mysterium pro nobis propositum videre non possit, sed magis magisque responsis dominicis circumactus obscuriore confunderetur incerto. Ait enim illi spiritualis praelii bellator invictus: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Quam simplex in hac responsione prudentia, et quam circumspecta simplicitas, per quam nec veritas reticetur, nec reprobus potest probare, quae vera sunt. Vere, ut scriptum est: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Audit diabolus, Deum non esse tentandum; non tamen agnoscit, Deum hominemque esse, quem tentat: Sed nequitiae ejus nec ista sufficiunt; tertiae adhuc tentationis laqueos nectit: Duxit, inquit, illum in montem excelsum valde, et ostendit ei omnia regna mundi, et honores eorum, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
pria indiuinitate substantia: Uel
quaritione qualicũq delapide
xp̃s terrenũ facer& panẽ. cũ ipse
sicut legit᷑ spiritalis & panis ess&
alapis: In lusus itaq inrisusq
t̃ptator. aliã machinã tẽptationis
ad eredit᷑. Nã cũ secreto suo archa¬
ioq consilio star& dñs supra pinnã
empli: ait illi diabolus. Sifilius
dĩes: mitte tedeorsum. Oquam
stulta hȩc suasionimiũq ꝑuersa.
ut filio dĩ dicer&: mitte tedeorsũ.
ũquid non reetius dixiss&e si filius
si es ascende ad cȩlũ : Quod utiq
s facer& dñs. uere illũ dĩ cẽfiliũ
onꝓbar&. Sed inimicus cȩli ne
ãptando quidem ascensũ uult
sudere cclestẽ. Peorsũ & inima
puocit qr optat om̃s cadere. qui
esirait prȩ om̃ibus cecidisse. Pec
intellegit cȩcus. qr illi conat᷑ ruinã
suadere : qui ñ solũ cadere ñ potest.
sedruinasuenit emendare lapsoꝵ
Oñs enĩ ut lectũ est erigit elisos dñs

Expanded text:
pria in divinitate substantia? vel pria in divinitate substantia? vel qua ratione, qualicunque de lapide Christus terrenum faceret panem , cum ipse, sicut legitur , spiritalis et panis esset, et lapis? Illusus itaque, irrisusque tentator, aliam machinam tentationis aggreditur. Nam cum secreto suo arcanoque consilio staret Dominus supra pinnam templi, ait illi diabolus: Si Filius Dei es, mitte te deorsum. O quam stulta haec suasio, nimiumque perversa, ut Filio Dei diceret: Mitte te deorsum. Nunquid non rectius dixisset: Si Filius Dei es, ascende in coelum? Quod utique si faceret Dominus, vere illum Dei esse Filium comprobaret. Sed inimicus coeli, ne tentando quidem ascensum vult suadere coelestem: deorsum, et in ima provocat: quia optat omnes cadere, qui se sensit prae omnibus cecidisse; nec intelligit caecus, quia illi conatur ruinam suadere, qui non solum cadere non potest, sed ruinas venit emendare lapsorum. Dominus enim, ut lectum est, erigit elisos, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Si hic ipseẽ cuius p̃cepto esuriemtib
ꝑ deferta populis manna fluxit
& si ñ mea petitione. sua tamen
necessitate qui esurit. Quod si
fecerit. dm̃ ꝓbabo. Si ne quueri
hominẽ dep̃hendã. Expectabit
ergo dubolus panẽ quẽ nontan
sibi ad quirer&e. quã mundo cona¬
bat᷑ auferre. Sedrerũ dĩs qui
& panẽ de lapide poss& efietri
& exploranti humanȩ nolla salie¬
tis clareseere sacram̃tũ: sie siuim
moderatus ẽ scõ mnore responsũ
ut nec ipse qui ueritis erat m̃¬
daciũ loqueret᷑ nec illo quiab
intiomendax ẽ. quã non erat
crediturꝰ poss& agnoscere ueritatẽ.
Ait ergo illidñs. Scriptũ ẽ : non in
uine tantũ uiuit homo. sed in om̃i
uerbo dĩ. Accepit tẽptator eo
lege responsũ cui contraire non
possa. non accepto pane quẽ non
manducandi consuetudine sed
decipiendi fraude poscebat. In quo
enĩ filius dĩ ꝑanẽ necessariũ ha¬
ber& humanũ. cui om̃is erat pro¬

Expanded text:
Si hic ipse est, cujus praecepto esurientibus Si hic ipse est, cujus praecepto esurientibus per deserta populis manna fluxit etsi non mea petitione, sua tamen necessitate, qui esurit. Quod si fecerit; Deum probabo: si nequiverit; hominem deprehendam. 126 Exspectabat ergo diabolus panem, quem non tam sibi acquirere quam mundo conabatur auferre. Sed rerum Dominus, qui et panem de lapide posset efficere, et exploranti humanae nollet salutis clarescere sacramentum, sic suum moderatus est sancto in ore responsum, ut nec ipse, qui veritas erat, mendacium loqueretur, nec ille, qui ab initio mendax est, quam non erat crediturus, possit agnoscere veritatem. Ait ergo Dominus: Scriptum est: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Accepit tentator ex lege responsum, cui contraire non possit: non accepit panem, quem non manducandi consuetudine, sed decipiendi fraude poscebat. In quo enim Filius Dei panem necessarium haberet humanum, cui omnis erat pro
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii lectionunc decursa
testata ẽ: dm̃icȩ nob̵ in carnatio¬
nis triumphale mysteriũ sonat.
Om̃ps enĩ dñs. in effabilis pietatis
affectu captiuitatẽ imseratus
humanã. simulq uolens diabolicã
potestatẽ suo iã remouere de mun¬
do : misit unigenitũ filiũ suum.
non diuinitate degenerem non
uirtute dissimilẽ : ñ uoluntate
discordem. Qui nr̃am suscipiens
carnẽ. spreta ueteri conditione
nascendi. defemina incorrupti
corporis noua lege nouusfilius
nasceret᷑. quatinus diabolus salu¬
tarem hunc hominẽ in consortiũ
dĩtatis ad scitũ. & si tẽptare prie¬
sumer&. superare ñ poss&. Itaq
cũ uider& leo ille feralis agnũ dĩ
post longissimũ atq continuũ
quad raginta dierũ ac noctium
ieiuniũ esurire. & esurientẽ dm̃
esse ñ ereder&: arte illũ callidissi¬
mȩ tẽptationis ad gredit᷑ dicens.
Si filius dĩ es: dic ut lapides isti
panes fiant. Cogitabat ut estimo

Expanded text:
Evangelii lectio, nunc decursa Evangelii lectio, nunc decursa testata est, dominicae nobis incarnationis triumphale mysterium sonat. Omnipotens enim Dominus ineffabilis pietatis affectu captivitatem miseratus humanam, simulque volens diabolicam potestatem suo removere de mundo, misit unigenitum Filium suum, non divinitate degenerem, non virtute dissimilem, non voluntate discordem, qui nostram suscipiens carnem, spreta veteri conditione nascendi, de femina incorrupti corporis nova lege novus Filius nasceretur, quatenus diabolus salutarem hunc hominem in consortium deitatis adscitum, etsi tentare praesumeret, superare non posset. Itaque cum videret leo ille feralis agnum Dei post longissimum, atque continuum quadraginta dierum ac noctium jejunium esurire, et esurientem Deum esse nmae tentationis aggreditur, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Cogitabat, ut aestimo,
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃ificat iriumũ. qui in opias egenoꝵ
ꝓquantitate substantiȩ sue mise¬
rantis manus humanitate solat᷑.
Ad prime scĩficat ille ieiuniũ. qui
ꝑomã preceptis diuinȩ legis in¬
tentus. diabolica a corde suorespuit
simus infide fortes. iniudiciis iusti.
mamicitia fideles. in iniuriis pa¬
tientes. in contentionib: mode
rati. refugientes turpiloquia:
aduersus iniqua constantes. in
conunuiis sobrii. in uoluptatibus
continentes. incaritate simplices.
inter subdolos cauti. condolentes
tristibus. contumacib resistentes.
insuspicionib parci. int̃ malilo¬
quos taciti. int̃ humiles coȩquales.
Si huiꝰ modi uirtutib nr̃a uolueri¬
musscĩficare ieiunia: tribuente
dño ad festiuitatẽ paschalis gr̃ȩ
& ad gaudia cȩlestiũ ꝓmissionũ.
indubitata fiducia & conscien¬
tia laetiore ueniemus.¬
onflictus iste mirabilis quẽ int̃
cȩli regẽ & regni cȩlestis tyrannũ
fuisse caritatis urãt auribus scĩ

Expanded text:
Sanctificat jejunium, qui inopias egenorum Sanctificat jejunium, qui inopias egenorum pro quantitate substantiae suae miserantis manus humanitate solatur. Apprime sanctificat ille jejunium, qui praeceptis divinae legis intentus, diabolica a corde suo respuit simus in corde fortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientrati, refugientes turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in voluptatibus continentes, in charitate simplices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus sanctificare jejunia, tribuente Domino ad festivitatem Paschalis gratiae, et ad gaudia coelestium promissionum indubitata fiducia, et conscientia laetiore veniemusConflictus ille mirabilis, quem inter coeli Regem, et regni coelestis tyrannum fuisse, caritatis vestrae auribus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbar&. reꝓbatꝰ abscessit. Ergo nc̃
salutis agnouimꝰ: i eiunia nostra
itligiosis sci ficemus obsequiis
ud autẽ ẽ aliud scificare ieuiniũ.
nsi iriunii causa scã uelle. iusta
facere. iniquauitare: Sc̃ificat
le uuniũ. cuius coradulatio
potentũ. amicoꝵ parentũq gratia.
clientũ &iã parua magnauemunus¬
cula. a recti tramite ñ auertunt:
uilescit. Sc̃ificat ille iuniũ. qui
flãmas seuientis iracundiȩ. mansu¬
etae mentis placabilitate restinguit:
Sc̃ificat ieiuniũ qͥla sciuientes oculos
turpi ab aspectu. habens caftitatis
auertit. Sc̃ificat ieiuniũ : qui
conuitioꝵ iacula scuto patientiȩ
reꝑcussa disꝑgit. Sc̃ificat ieiuniũ
quilitigantũ tumultus. pacifici
sanitate sermonis. & linguȩ pruden¬
tioris arte cõpescit. Sc̃ificat ieiu¬
niũ. qui consurgentes insem & ipso
uanarũ cogitationũ spinas. euan¬
gelico sulcante uomere uelut
quidã pectorissui arator exeĩdit.

Expanded text:
probaret, reprobatus abscessit. Ergo nuncprobaret, reprobatus abscessit. Ergo nuncsalutis agnovimus, jejunia nostra religiosis sanctificemus obsequiis. Quid autem est aliud sanctificare jejunium, nisi jejunii causa sancta velle, justa facere, iniqua vitare? Sanctificat ille jejunium, cujus cor adulatio potentum amicorum parentumque gratia, clientum etiam parva magnaque munuscula a recti tramite non avertunt. vilescit. Sanctificat ille jejunium, qui flammas saevientis iracundiae mansuetae mentis placabilitate restinguit. Sanctificat jejunium, qui lascivientes oculos turpi ab aspectu habenis castitatis avertit. Sanctificat jejunium, qui conviciorum jacula, scuto patientiae repercussa dispergit. Sanctificat jejunium, qui litigantium tumultus pacifici sanitate sermonis, et linguae prudentioris arte compescit. Sanctificat jejunium, qui consurgentes in semetipso vanarum cogitationum 110 spinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator excidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Mitte te inquit deorsũ. Quã turbatꝰ
prȩcipiciũ ꝑsuadere: a quonidil
potuit de panibu s impe trartosi
respondet᷑ a xp̃o. Scriptũ ẽ non
t̃ptabis dñm dm̃ tuũ. Id est hoc
qđ suades diabole. temptationis
prȩsũptio ẽ : ñ consiliũ sanitatis.
u tantiȩ uanitas. non uirtutis
exemplũ. In ane ẽ enĩ omne mira¬
culũ. qđ utilitatẽ saluti ñ operat᷑
himanȩ. Et hac dni responsione
cassat᷑ ostendit ei omnia regna
mundi & honores eorũ dicens.
ec om̃a tibi dabo. si ꝓcidens ad ora¬
ueris me. Cui iterum respondet᷑.
Scriptũ ẽ Dñm dm̃ tuũ adorab̾. &
ipsi soliseruies. Id est qui te dȩmon
adorauerit. ñ ei regna sed inferna
debent᷑. Adorare nãq dm̃ uerum.
aq seruire: p̃rogatiua regnandiẽ.
Iuautẽ qui honore smundi expetĩta
p̃uaricatione ꝓmittis. nec regnũ
dare posse te noueris. Ecce temp¬
ator trinaiã interrogatione
inchil ꝓfecit. incertus uenit. re¬
duit incertior : ad gressus est ut

Expanded text:
mitte te deorsum . Quam turbatus praecipitium persuadere, a quo nihil potuit de panibus impetrare. Cui respondetur a Christo: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Id est, hoc quod suades, diabole, tentationis praesumptio est, non consilium sanitatis, jactantiae vanitas, non virtutis exemplum; inane est enim omne miraculum, quod utilitatem saluti non operatur humanae. Et hac Domini responsione cassatus, ostendit ei omnia regna mundi et honores eorum dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Cui iterum respondetur: Scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Id est, qui te, daemon, adoraverit, non ei regna, sed inferna debentur. Adorare namque Deum verum eique servire, praerogativa regnandi est: tu autem, qui honores mundi expetita praevaricatione promittis, nec regnum dare posse te noveris. Ecce, tentator, trina jam interrogatione nihil proficit; incertus venit, redit incertior; aggressus 109 est ut
Abbreviated transcription (Latin):
sola abstinentia cibi stat nostri
summa ieiuni i. aut fructuose
corpori escasub trabit᷑. isi mens
ab iniquitate reuocatur : & ab
obtrectationib lingua cohibet᷑.
Sc ergo nob edendi ẽ moderanda
libertas. ut &iã aliȩ cupiditates

Expanded text:
sola abstinentia cibi stat nostri summa jejunii, aut fructuose corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Sic ergo nobis edendi est castiganda liber
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas euangelii ñminus
fictaest. Capientes inquit
singulȩ metretasbinas ł ternas.
dinascripturȩ sc̃ȩ auctores et
minstriꝓphetȩ. modo de
patre tantũ locuntur & filio.
cut ẽ illud omnia in sapientia
fecisti. Virtus & enĩ dĩ & sapi¬¬
faciunt mentionẽ. iuxta illud
psalmographi. Uerbo dm̃ cȩli¬

Expanded text:
et veritas Evangelii non minus hristum facta est. Capientes, inquit, singulae metretas binas vel ternas. Quia Scripturae sanctae auctores et ministri prophetae, modo de Patre tantum loquuntur et Filio, ut est illud: Omnia in sapientia fecisti , virtus enim Dei et sapifaciunt mentionem, juxta illud ejusdem Psalmographi
Abbreviated transcription (Latin):
quã prȩclarũ ẽ. Ergo dñs uiñi
ingaudia nuptiarũ ñ demchilo
facere uoluit. sed hydriassea
implere aqua prȩcipiens hane
mirabile conuertit inuinum:
quia sex mundi ȩtates. sapientiȩ
salutaris largitate donauit.
quã tam̃ ipse ueniens sublimor
sensus uirtute fecundauit.
Nã quȩ carnales carnaliter tantũ
sapiebant : ipse spiritaliter
sentienda reserauit. Vultis
audire fr̃si qualiter de aqua
fecerit uinũ : Apparuit post
resurrectionẽ suã duob diseip̃
ambulantib muia ibatq cu
illis: & incipiens amorse &omi¬

Expanded text:
quam praeclarum est! Ergo Dominus vinum quam praeclarum est! Ergo Dominus vinum in gaudia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens, hanc mirabile convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit, quam tamen ipse veniens sublimioris sensus virtute fecundavit. Nam quae carnales carnaliter tantum sapiebant, ipse spiritualiter sentienda reseravit. Vultis audire, fratres, qualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis, et incipiens a Moyse