comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petieritis in nomine meo: hoc
faciam. ut glorificetur pater
infilio: Siquid petieritis me¬
in nomine meo: hoc faciam
Ergo et illa maiora opera: se¬
ipsum facturũ esse promisit:
Non se extollat seruus suꝑ dñm:
Nec discipłs suꝑ magistrum
Uaiora quã ipse fecit: dixit eos
esse facturos: Sed in eis uel per
eos se faciente: Non ipsis tãquã
ex semet ipsis: Fi quippe cantat᷑.
Diligam te dñe uirtus mea
Sed quȩ sunt tandẽ ista maiora:
An forte quod egros ipsis trans¬
cuntibus. etiam eoꝵ umbra.
sanabat. Mauis est enun
ut sanet umbra: quã fimbria
llud perse: hoc per ipsos
Sed utrumque ipse: Uerum¬
tamen quando ista dicebat:
uerboꝵ suoꝵ opera commenda.¬
bat: Sic enĩ dixerat Uerba
quȩ ego loquor uobis: a meipso
Non loquor Pater autem in
me manens: facit opera ipse :¬
Quȩ opera tunc dicebat. Nisi
uerba quȩ loquebatur: audie¬
bant & credebant illi. & eorun¬
dem uerboꝵ fructus erat fides
illoꝵ: Uerum tamen euange.¬

Expanded text:
itis in nomine meo, haec faciam. Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. Verumtamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evange
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ eius. quȩre quid sit
In principio erat uerbũ:
Non in principio fecit ds̃
uerbũ: quomodo in princi¬
pio fecit ds̃ cęlũ & terrã
Ecce: quia non est creatus
Disce trahi ad filiũ a patre:
doceat te pat̾: audi uerbũ
eius: Quod uerbũ eiꝰ inquis
audio In principio erat
uerbũ Non factum. ẽ. sed
erat Et uerbũ erat apud
Quomodo homines in car

Expanded text:
uid sit In principio erat Verbum. Non, In principio fecit Deus Verbum; quomodo, In principio fecit Deus coelum et terram : ecce quia non est creatura. Disce trahi ad Filium a Patre; doceat te Pater, audi Verbum ejus. Quod Verbum ejus, inquis, audio? In principio erat Verbum; non factum est, sed erat: Et Verbum erat apud Quomodo h
Abbreviated transcription (Latin):
quia patrẽ uidit quisqul
nisi is qui .ẽ. a dõ hic ubs¬
patrẽ: Quid est qͦd ait
ego uidi patrẽ. uos non
uidistis patrẽ : & tamen
trahamini a patre: Quid
est autẽ uobis trahi ã pa

Expanded text:
t quisquam, nisi is qui est a Deo, hic Patrem. Quid est quod ait? Ego vidi Patrem, vos non vidistis Patrem; et tamen trahamini a Patre. Quid est autem vos trahi a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ: Qui eandẽ quoq legẽ
adimplere. Non autẽ solue¬
re uenerit : Nec iudaicũ eli¬
gere sabbatũ quo uel ignẽ
accendere uel manũ pedẽq
mouere non liceat. sed uerũ
sabbatũ dilectãq dño esse
requiem. si saluti studentes
animarũ ab opere seruili
idest a cunctis contineamus
illicitis. Et stupebant iN

Expanded text:
legem, qui eamdem quoque legem adimplere, non autem solvere, venerit; nec Judaicum eligere Sabbatum, quo vel ignem accendere, vel manum pedemque movere non liceat, sed verum Sabbatum dilectamque Domino esse requiem, si, saluti studentes animarum, ab opere servili, id est, a cunctis contineamus illicitis. Et stupebant in
Abbreviated transcription (Latin):
&dm̃. eẽ. & peccata dimit¬
tere posse credant: iħm
Sed multo dementius er¬
rant arriani. qui cũ ihm
dimittere. euangłii uerb

Expanded text:
m esse et peccata dimittere posse credant, Jesum Sed multo dementius errant Ariani, qui cum Jesudimittere Evangelii verb
Abbreviated transcription (Latin):
ne illius ꝓuermibꝰ a roma¬
ta ferbuissent: Hȩc igitur
dixi: ut euicino exemplo
ostenderẽ posse non nul.¬
los sȩculare̾ habitũ gerere.
& secularẽ animum non
habere: Quos enĩ tales

Expanded text:
ne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales
Abbreviated transcription (Latin):
parua prȩbuerimꝰ : Recipi¬
amus ab eis magna. & dan¬
tes aliena : Nr̃a suscipiamꝰ.
& seminemus inbenedicti.¬
one: ut metamꝰ benedicti¬
onẽ: Qui enĩ parce semi¬
nauerit : parce & metet:¬

Expanded text:
parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet
Abbreviated transcription (Latin):
potestꝰ nolens: credere non
potest nisi uolens: Si cor.¬
pore crederet᷑. fieret in no.¬
lentibis : sed non corpore

Expanded text:
potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũlib& sapient᷑ & ꝓuide
iudex animus exterioribus
sensib prȩsit. inter ipsas
tamen curas atq mensuras

Expanded text:
Quantumlibet sapienter et provide judex animus exterioribus sensibus praesit, inter ipsas tamen curas atque mensuras
Abbreviated transcription (Latin):
nobis munditiam: & boni oꝑis
prȩstet efficatiam Et ante
omnia illam sedula mente
recolamus horam. illã citius
uenire optemꝰ : in qua non iã
per scripturas loquatur nobis
dñs. sed palam de patre an¬
nuntiet nobis: Cum quo ui¬
uit & regnat ds̃ in unitate

Expanded text:
is munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante omnia illam sedula mente recolamus horam, illam citius venire optemus, in qua non jam per Scripturas loquatur nobis Dominus, sed palam de Patre annuntiet nobis, cum quo vivit et regnat Deus in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
citudo tollenda Anima
plus . ẽ. quã esca: & corpus.
quam uestimentum:
Admonet ut meminerimus.
multo amplius nobis dm̃
dedisse quod nos fecit. &
composuit ex anima &
corpore. Quam est alim̃tũ
atq tegimientũ. ut intelligã

Expanded text:
citudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
mere : Confortat dñs ti
solando erigit: Nequis
uel de suȩ conscientia cul-¬
pȩ tremens: uel de alioꝵ
in nocentia stupens. sc̃itatis
iter formid& aggredi:
Quod autẽ sequitur. ex hoc
iam homines eris capiens:
Ad ipsum petrũ specialit̃
pertin&: Exponit enĩ ei
dñs: Quid hȩc captura pis¬
cium signific&. quod uide¬
Lic& ipse sicut nunc per
rȩtia pisces: sic aliquando
per uerba sit capturus
homines. totusq facti huiꝰ
ordo: quid in ȩccła cuius
ipse typũ ten& cottidie
gerat᷑ oftendit Quod uero
subiungit᷑. & sub ductis ad
terrã nauibus: Relictis
onnibꝰ secuti sunt eum:

Expanded text:
mere. Confortat Dominus timsolando erigit, ne quis vel de suae conscientia culpae tremens, vel de aliorum innocentia stupens, sanctitatis iter formidet aggredi. Quod autem sequitur: Ex hoc jam homines eris capiens. Ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Exponit enim ei Dominus quid haec captura piscium significet, quod videlicet ipse sicut nunc per retia pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines: totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geratur ostendat. Quod vero subjungitur, Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus, secuti sunt eum.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enĩ de iudȩis dictũ de¬
bemꝰ accipere. de quibus
dixerat. extra synagogas
facient uos Nam testes
id est martyres xp̃i. etiã¬
si occisi sunt a gentilibus
non tamen illi arbitrati
sunt dõ. sed diis suis falsis
obsequium se prestare cũ
hoc facerent. Iud ȩorũ aut̃

Expanded text:
Hoc enim de Judaeis dictum debemus accipere, de quibus dixerat, Extra synagogas facient vos. Nam testes, id est martyres Christi, etiamsi occisi sunt a Gentilibus; non tamen illi arbitrati sunt Deo, sed diis suis falsis obsequium se praestare, cum haec facerent. Judaeorum aut
Abbreviated transcription (Latin):
Et per semet ipsam ueritas
prȩdicat dicens: Quȩ uultis
uos eadem facite illis. Si
enĩ & quod impendi nobis
recte uolumꝰ aliis imperã.¬
mur: & quod nobis fieri no.¬
lumus hoc aliis facere ipsi
deuitamꝰ. Caritatis iura il.¬
lesa seruamꝰ: Sed nemo cũ

Expanded text:
Et per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis vos eadem facite illis . Si enim et quod impendi nobis recte volumus, hoc aliis impartimur, et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitamus, charitatis jura illaesa servamus. Sed nemo, cu
Abbreviated transcription (Latin):
auaritia : quia non in ha.¬
bundantia cuius quã utta
eius ef ex his quȩ possid&.
Sicut supra dñs aduersum
blasphemos & hẏpocritas
multa dixerat: sic & hinc
ex occasione huius ftulti
petitoris aduersus auaritię
pestem. qua pleriq. morta.¬
lium satis superq laborint:
& turbas & discipłos p̃ceptis
parit̃ & exemplis munire

Expanded text:
aritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus est, ex eis quae possidet. Sicut supra Dominus adversum blasphemos et hypocritas multa dixerat, sic et hic ex occasione hujus stulti petitoris, adversus avaritiae pestem, qua plerique mortalium satis superque laborant, et turbas et discipulos praeceptis pariter et exemplis munire
Abbreviated transcription (Latin):
Quorũ primũ iam factũ
est. id est prȩdestinatio
Secundũ & tertiũ. factũ.ẽ.
& fit & fiet. id est uocatio
& iustificatio Quartũ uero
nunc in spe .ẽ. In re autẽ
futurũ est. id est glorifica¬
tio Huius rei sacramentũ.
id est unitatis corporis &
sanguinis xp̃i. Alicubi co-

Expanded text:
Quorum primum jam factum est, id est, praedestinatio: secundum et tertium factum est, et fit, et fiet, id est, vocatio et justificatio: quartum vero nunc in spe est, in re autem futurum est, id est, glorificatio. Hujus rei Sacramentum, id est, unitatis corporis et sanguinis Christi alicubi
Abbreviated transcription (Latin):
REDICANONE
lectissimi
famillaris
nobis ad¬
iuuat
consuetu¬
do. & ratio tẽporis commen¬
dat officiũ sacerdotis: ne
aut onerosum uideat᷑ aut
arduum. quod & p̾ceptum
exigit legis. & deuotio tẽpe¬
rat uoluntates: Quȩ cũ in
unũ gr̃a dĩ auxiliante con¬
ueniunt. Non littera occidit.
sed sp̃c uiuificat Ubi autẽ
sp̃c dñi. ibi libertas. quȩ legẽ
non timere exsequit᷑ sed
amorẽ: Oboedientia enim
mollit imperiũ. Nec dura
ibi necessitate seruitur: ubi
diligit᷑ quod timetur: Cũ
ergo uos dilectissimi ad
quȩdam quȩ etiam ueteri
testam̃to instituta sunt co¬
hortamur. Non iudaicȩ uos
obseruantiȩ iugo subdimus.
nec consuetudinẽ uobis po¬
puli carnalis indicimus:

Expanded text:
edicationem lectissimi, familiaris vobis adjuvat consuetudo, et ratio temporis commendat officium sacerdotis, ne aut onerosum videatur aut arduum, quod et praeceptum exigit legis, et devotio temperat voluntatis: quae cum in unum, gratia Dei auxiliante, conveniunt, non littera occidit, sed spiritus vivificat . Ubi autem spiritus Dei, ibi libertas , quae legem non timore exsequitur, sed amore. Obedientia enim mollit imperium, nec dura ibi necessitate servitur, ubi diligitur quod jubetur. Cum ergo vos, dilectissimi, ad quaedam quae etiam in veteri Testamento instituta sunt cohortamur, non Judaicae vos observantiae jugo subdimus, nec consuetudinem vobis populi carnalis indicimus
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ cor: qm̃ ex ipso uita ꝓcędit
Cuius monita sequentes: agamꝰ
solliciti. ut siquid consensũ per¬
petrandi facinoris in animo
delinquimus : cita hoc confessi¬
one. & dignis poenitentiae fruc

Expanded text:
tuum, quoniam ex ipso vita procedit! Cuius monita sequentes, agamus solliciti, ut, si quid consensu perpetrandi facinoris in animo deliquimus, cita hoc confessione et dignis paenitentiae fruc
Abbreviated transcription (Latin):
rogare : sed rogata cum patre
consueuit donare: Quod uero
Petro ait. ego autem rogaui
ꝓte. ut non deficiat fides tua :
& de illo lohannes. ad uocatum
triumphum patris ostendit
oculis : ꝓ nr̃a infirmitate ꝓ¬
pitius interuenit: Potest &¬
ita non inconuenienter accipi
quod ait. & non dico uobis quia
ego rogabo patrẽ de uobis: quia
Non de prȩsenti rogo. sed de
futuro tempore posuit rogabo:¬
quod scĩs interna pace recep.¬
tis. Non opus sit iam aliquid
rogari de illis. quia nimirũ
tanta beatitudine donati sin :
quȩ amplior esse non potest
pse enĩ pater amat uos: quia
uos me amastis. & credidistis
quia a dõ exiui: Non ita in¬
telligendũ est: quasi amor &
credulitas discipłoꝵ prȩcesse¬
rit amorẽ quo illos pater ama-¬
ret: meritũq humanũ. prius
sit muneribus gr̃ae cȩ̨lestis:
cũ apertissime dicat apł̃s.
aut quis prior dedit illi &
retribuetur ei : Qm̃ ex ipso.

Expanded text:
rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua ; et de illo Joannes: Advocatum, triumphum Patris ostendit oculis, pro nostra infirmitate propitius intervenit. Potest et ita non inconvenienter acquod ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis: quia non de praesenti, rogo; sed de futuro quod, sanctis in interna pace receptis, non opus sit jam aliquid rogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit muneribus gratiae coelestis, cum apertissime dicat Apostolus: Aut quis prior dedit illi, etribuetur ei? Quoniam ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
liauerit se sicut paruulus:
hic est maior in regno çeloꝵ:
unc erit tibi gloria: Coram
simul discũbentibus Pulchre
seruatur in fine: Quia sicut
salomon ait. hereditas ad
quam festinatur inprinci¬
pio: In nouissimis benedicti¬
one carebit Potest autem¬
& in hac uita intelligi. qui
in nouissimo loco recũbens
inuenitur. Dño ueniente
sublimatur. Quia cotidie
dñs suas Nuptias intrat.:

Expanded text:
liaverit se, sicut parvulus hic est major in regno coelorum . Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. Pulchre servatur in fine, quia, sicut Salomon ait: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Potest autem in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus. Quia quotidie Dominus suas nuptias intrat
Abbreviated transcription (Latin):
gistro supernae
pacis. unitatis .i.
gaudia commeni¬
danti: arrenȩ diuisionis
uult ii gererẽ molestiani.
uerito Nominis uocabuli
notat᷑. Cũ enĩ sti int̾ uos
iñquit zelus & contentio :
Nonne carnales estis. non¬
ne homines estis. & scđm
hominẽ ambulatis  Ne¬
gatq se dñs hominũ esse
diuisorem: ad quos & secũ
& cũ angłis pacificandos
uenerit. Non eniꝰ est ds̃
dissentionis sed pacis Et
multitudinis credentium
erat cor aanima una:
Nec quisquã coꝵ quȩ possi

Expanded text:
gistro supernae pacis unitatisque gaudia commendanti, terrenae divisionis vult ingerere molestiam. Merito hominis vocabulo notatur. Cum enim sit inter vos, inquit, zelus et contentio, nonne carnales estis, nonne homines estis, et secundum hominem ambulatis? Negatque se Dominus hominum esse divisorem, ad quos et secum et cum angelis pacificandos venerat. Non enim est Deus dissensionis, sed pacis. Et multitudinis credentium erat cor et anima una, nec quisquam eorum quae possi
Abbreviated transcription (Latin):
stit: quantomagis uos pu-¬
sillȩ fidei: Cras inscriptu¬
ris. futurũ tempus intel¬
ligitur: dicente iacob:
Et exaudi&e me cras iustitia
mea: Et in samuhelis fan¬
tasmate : pythonissa loqt᷑
ad saulem: Cras eris mecũ
t uos nolite quȩrere quid
manducetis: Aut quid bi¬
batis: Notandũ quod non
ait. Nolite querere uel sol¬
liciti. eẽ. de cibo aut potu.
aut indumento: Sed ex¬
pressius. quid inquͥt man¬
ducetis. Acit quid bibatis.
Et supra. Neque corpori

Expanded text:
stit, quanto magis vos, pusillae fidei? Cras in Scripturis futurum tempus intelligitur, dicente Jacob: Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris mecum . Et vos, nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis. Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori
Abbreviated transcription (Latin):
gnari. Dicente scriptura:
Post concupiscentias tuas
non eas: & a uoluntate tua
auertere: Ieiunans ergo ab
his quȩ caro expetit: leui¬
net & abhis quȩ male in¬
terior substantia concupi¬
scit: Pessimus enĩ animȩ
cibus est: uelle quod non
lic&. et noxia cordis delec¬
tatio est : quȩ aut turpi
lucro pascitur. aut suꝑbia
extollitur : Aut ultione
lȩtatur: Quamuis enim

Expanded text:
gnare, dicente Scriptura: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Jejunans ergo ab iis quae caro appetit, jejunet et ab iis quae male interior substantia concupiscit. PESSIMUS enim animae cibus est, velle quod non licet; et noxia cordis delectatio est, quae aut turpi lucro pascitur, aut superbia extollitur, aut ultione laetatur. Quamvis enim
Abbreviated transcription (Latin):
Non dubitet de receptione.
sit anxia liberalitas. Niec
triste ieiuniũ: Hilarem
enĩ datorem diligit ds̃. qͥ
fidelis est in uerbis suis. &
abundanter largita retri¬
buit. quȩ benigne largi.¬
enda donauit:

Expanded text:
Non dubitet de receptione, sit anxia liberalitas, nec triste jejunium: hilarem enim datorem diligit Deus , qui fidelis est in verbis suis, et abundanter largita retribuit, quae benigne largienda donavit
Abbreviated transcription (Latin):
uidet: Uidet & patrẽ. Et
notandũ quia cum p̃sentis
tẽporis uerbo diceret. qͥ autẽ
diligit me : Ad iecit de futuro.
diliget᷑ ã patre meo: Et ego
diligã eũ. & manifestabo ei
me ipsũ Diligit nãq etiã
nunc dilectores suos cum
patre filius. sed nunc diligit
Ut ꝑueniant ad uisionẽ ueri¬
tatis. quã ꝑ fidẽ gustauerant:
Et pro qua ad mortẽ usque
certauerant: Non aut᷑efrustra
cũ additamento ait. & mani¬
festabo ei ieipsũ Se enim
cunctis hominibus: Se ipsũ
uero solis manifestabit elec¬
stis. Nam & reprobi in iu¬
dicio xp̃m uidebunt: Sed
sicut scriptũ.ẽ. uidebunt
in quẽ trans fixerunt: Soli
autẽ regẽ in decõre suo: ui.¬
debunt oculi iustoꝵs Heati
enĩ mundo corde : qm ipsi
dm̃ uidebunt Haec delecti

Expanded text:
idet, videt et Patrem . Et notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret: Qui autem diligit me: adjecit de futuro, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant, et pro qua ad mortem usque certaverant. Non autem frustra cum additamento ait: Et manifestabo ei meipsum. Se enim cunctis hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in judicio Christum videbunt, sed, sicut scriptum est, videbunt in quem transfixerunt , soli autem regem in decore suo videbunt oculi justorum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mundo: quod quando uoluit.
& qua uoluit morte transiuit
de mundo. quod ueraciter
resurrexit carnẽ ad celos as¬
cendendo leuauit. atque in
pat̾nȩ głȩ dexterã constituit:
Quod ominia ꝓpħarũ scripta
illi testimoniũ ꝑhibent. quod
confessio nominis eius usque
ad fines erat ꝓpaganda terra-¬
rũ: Ceteraq fideiꝰ illius mys¬
Steria sp̃c sc̃i testimonio sunt
reserata discipłis Neq illis
tantũ modo: Sed̾ & omnibus
qͥ per uerbũ eoꝵs credunt
in dñm. quicquid recte sapi¬
unt: Eiusdẽ sp̃c est munere¬
concessum
lle gͦ inquit testimoniũ ꝑhi¬
bebit de me: Et uos testimo¬
niũ perhibebitis. quia quae
sp̃u intus docente ꝑcęperunt:
haec abiecto timore pristino
foris loquendo & aliis munis¬
trabant Ipse namq sp̃e corda
eoꝵ & scientia ueritatis illus¬
trauit: Et ad docenda quae
nossent culmine uirtutis
erexit Unde recte apud
ysaiam. sp̃c̃ idem fortitudi¬
nis & scientiȩ nuncupatur :

Expanded text:
mundo, quod quando voluit et qua voluit morte transivit de mundo, quod veraciter resurrexit carnem ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testimonio sunt reserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui per verbum eorum credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munereconcessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore pristino foris loquendo et aliis ministrabant. Ipse namque Spiritus corda eorum et scientia veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent cuimine virtutis erexit: unde recte apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur
Abbreviated transcription (Latin):
sitan rep̃hendamur. & dica-¬
tur nobis: Quomodo uolun-¬
tate credo: si trahor. Ego
dico parũ uoluntate : etiã
uoluptate traheris: Quid
est trahi uoluptate.⁊

Expanded text:
sitan reprehendamur, et dicatur nobis, Quomodo voluntate credo, si trahor? Ego dico: parum est voluntate, etiam voluptate traheris. Quid est trahi voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
apparerẽ super eũ debuit
sp̃e. qui non ueniebat ut
peccata iã per zelũ percu¬
teret: Sed adhuc per man¬
suetudinẽ toleraret At
contra: Super discipulos in
igne debuit sc̃s sp̃c demons¬
trari. ut hi qui erant sim¬
pliciter homines. atq ideo
peccatores: Eos contra sem&¬
ipsos sp̃ualis feruor accen¬
derit. & peccata quȩ dĩ ꝑ
mansuetudinẽ parceret :
lpsi in se ꝑ pęnitentiam pu
nirent: Nec ipsi quippe
ẽt̃. poterant sine peccato:
qui adhȩrebant cęlesti ma¬
gisterio. lohanne attestante
qui ait: Si dixerimꝰ quia
peccatũ non habemus : Nos¬

Expanded text:
apparere super eum debuit apparere super eum debuit Spiritus, qui non veniebat ut peccata jam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata quae Deus per mansuetudinem parceret, ipsi inirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non habemus
Abbreviated transcription (Latin):
moneamur Sed malitia
paruuli estote: Hinc de
beato iob dicitur Frat uir
simplex & rectus: Quȩ est
aut᷑ rectitudo sine simpli.¬
citate. Aut quȩ simplici.¬
tas sine rectitudine Quia
ergo & rectitudinẽ docet
iste sp̃c. & simplicitatẽ. Et
in igne monstrari debuit
& in columba. quatinꝰ om̃e
cor quod eius gr̃a tangitis
& mansuetudinis lenitati
tranquillũ. & zelo iustitie
accensum fiat: Ad extrenũ
uero quęrendũ est: quur in
ipso redemptore nr̃o. media¬
tore dĩ & hominũ. ꝑ columbã
apparuit: In discipłis uero
per ignẽ Certe unigentt
filius : lũdex est generis hil¬
mani: Sed quis euis iusto¬
am ferret. si prius quã nos
per mansue tudinẽ collig¬
ret. culpas nr̃as per zelus
rectitudinis examinare
uoluiss&e. Homo ergo pss
hominibꝰ factus. Mitem
se hominibus prȩbuit:
Ioluit peccatores ferire : sed
colligere: Prius uoluit man¬
suetẽ corrigere : ut haberet
quos post modũ in iudicio
saluaret: In columba ergo

Expanded text:
moneamur: Sed malitia moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nrectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haquos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eius ignea lex Sinistra ꝗͥpa¬
pe reprobi: Qui & ad sinistrã
ponendi sunt : dextera autẽ
dĩ: Appellantur electi:
ndextera ergo dĩ lex ignea
est: Quia electi mandata
cȩlestia. nequaquã frigido
corde audiunt: Sed adhȩc
amoris intimi facibꝰ in ar.¬
descunt Sermo ad aurẽ
ducitur : Et mens eoꝵ sibi¬
met irata ex internȩ dul¬
cedinis flãma concremat᷑:
puritate : Ardentes ȩmula-¬
tione: Neque & enim pla¬
ceret dõ. aut simplicitas
sine zelo: Aut zelus sine
simplicitate: Hinc ipsa
ueritas dicit̾ Estote pru¬
dentes sicut serpentes: &
simplices sicut columbȩ
Qua inre notandũ. ẽ. quod
discipłos suos nec de colũba
sine serpente : Nec de ser-¬
pente sine columba uoluit
dñs admonere. quatinus
& columbȩ simplicitatẽ.¬
astutia serpentis accenderet :¬
& serpentis astutiã. columbe
simplicitas temperaret:
Hinc paulus ait Nolite pue.¬
ri effici sensibus Ecce pru¬
dentiam serpentis audiuimꝰ:
Nunc de simplicitate colube

Expanded text:
ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur.puritate, ardentes aemulatione. Neque enim placere Deo potest aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitateastutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae
Abbreviated transcription (Latin):
est etiã nr̃i sermonis obseqͥũ
Non enĩ timemus. ne sp̃uales
& eruditi nota fastidiant.
Ad quorũ fructũ pertin&.
ut quã plurimis insinuari
uelint: Quod ipsi cũ magna
sui utilitate didicerunt:
Fiat gͦ per corda omniũ dis¬
pensatio munerũ diuinorũ :¬
& seruitutẽ oris nr̃i docti¬
in doctiq non spernant.
cuius maiestate loqui tẽ¬
tamus: Ut ad ꝓfectũ totius
nos faciat abundantes E .ii.¬
ũ igitur ad intelligendã
dignitatẽ sp̃c̃ scĩ. oculos men¬
tis in tendimꝰ: Nichil diuer-¬
sum ab excellentia patris &
filii cogrcemꝰ. quia in nullo
ab unitate sua discrepat:
Diuinȩ trinitatis essentia:
Sempiternũ est patri. coȩter¬
ni sibi filii esse genitorem.
Sempiternũ. ẽ. filio: In tẽpo¬
ut numquã sine filio pater:
Nulla ibi ꝑsona sit anterior.
nulla posterior: Huius enĩ
beatȩ trinitatis in cõmutabi

Expanded text:
est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium, dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostindoctique non spernant. cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii esse genitorem. Sempiternum est Filio, intempout numquam sine Filio Pater, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabi
Abbreviated transcription (Latin):
uobis qui longe fuistis: &
pacẽ his qui p̾rope: qm̃ ꝑ
ipsũ habenus accessum
ambo in uno sp̃u ad patrẽ
Apparente autem sibi dño.
conturbati & conterriti dis.¬
cipuli. existimabant se sp̃m
uidere: Agnoscentes quidẽ
dñm esse qui apparuit:
sed putantes quia non in
defunctũ & sepultũ noue¬
rant. iam resuscitatum ã
morte conspicerent: sed
sp̃m potius. quem relicto
corpore in manus patris
commendauerat. prȩ ocu-¬
lis haberent Sed hunc
eorũ errorem simul &
pauorẽ. quo ad nouam in¬
cognitamq uisionẽ fue¬
rant perculsi. benigna

Expanded text:
i longe fuistis, et pacem his qui prope, quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno spiritu ad Patrem . Apparente autem sibi Domino, conturbati et conterriti discipuli, existimabant se spiritum videre. Agnoscentes quidem Dominum esse qui apparuit, sed putantes quia non in defunctum et sepultum noverant, jam resuscitatum a morte conspicerent, sed spiritum potius quem, relicto corpore, in manus patris commendaverat, prae oculis haberent. Sed hunc eorum errorem simul et pavorem, quo ad novam incognitamque visionem fuerant perculsi, benigna
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus mentẽ.
perdidit sensum : ami¬
sit consilium: In sec tat᷑
patrem : fugat innocen-¬
tem. insequitur genito¬
rem Usurpat imperiũ:
potestatẽ arripit. regnũ
inuadit. Non ut cum
patre societatẽ regni iN¬
iret: Sed ut totũ regnum
patris sanguine possider&:
Perdidit inquã abessalon
consiliũ: dum parricidio
Amisit sensum. dum per
exitium patris: Consequi
desiderat regnũ: Festinat.

Expanded text:
tissimus mentem, perdidit sensum, amisit consilium; insectatur patrem, fugat innocentem; insequitur genitorem, usurpat imperium, potestatem corripit, regnum invadit, non ut cum patre societatem regni iniret, sed ut totum regnum patris sanguine possideret. Perdidit, inquam, Absalom consilium, dum parricidio amisit sensum, dum per exitium patris consequi desiderat regnum. Festinat
Abbreviated transcription (Latin):
peuda in quolib& seminis
gxano: Secundũ ipsam suã
Insenicordiam seruauit sibi
que lau. quȩ faceret oportuno
tẽpore. prȩter usitatũ cursũ
ordinẽq naturȩ: ut non ma-¬
iora sed insolita uidendo stu¬
pẽrent: quibus cotidiana ui

Expanded text:
penda in quolibet seminis grano; secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam, quae faceret opportuno tempore praeter usitatum cursum ordinemque naturae, ut non majora, sed insolita videndo stuperent, quibus quotidiana vi
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ uirtute suꝑbientib
infine dicturus est: Nescio
uos unde estis. discedite
a me operarii iniquitatis.
At contra moysi dicitur:
Noui te ex nomine: Att gͦ
de diuite. homo quidam:
Ait de paupere.egenus no.¬
mine lazarus: Acsi aꝑte
dicat: Pauperem humilẽ
scio: superbũ diuitẽ nesci
Illũ cognitũ per approba¬
tionẽ habeo: hunc ꝑiudicñ
reprobationis ignoro:
Pensandũ etiã nobis est.
conditor nr̃ omnia quan.
ta consideratione dispen¬
sat Vna & enĩ res: Non¬

Expanded text:
culorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ ulceribus mendicus
lazarus : ante ianuam di¬
uitis iacet: Qua de re una.
dñs duo uidicia explentt
Habuisset enĩ fortasse ali¬
quam excusationẽ diues:
si lazarus pauper & ulce

Expanded text:
Plenus ulceribus mendicus Lazarus, ante Januam divitis jacet, qua de re una, Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulce
Abbreviated transcription (Latin):
israhelitico popło credi¬
dit : locũ superni conui¬
uii non impleuit: It¬
trauit iam frequentiã
iudȩoꝵ: sed adhuc locus
uacat in regno. ubi susci¬
pi debeat numerositas
gentiũ: Unde & eidẽ ser¬
uo dicitur Exi inuias &
sȩpes. & compelle intrare :
ut impleatur domꝰ mea:
Cum de uicis & plateis
ad cęnã quosdam dñs
inustat: illũ uidelicet
populũ designat. qui
tenere legeni sub urba¬
na conuersatione noue¬
rat Cum uero conui¬
uas suos colligi ex uis
& sȩpibis precipit : nimi¬
rum agrestem populũ
colligere. il est gentilẽ
quęrit : De cuius signifi¬
ligna enĩ siluȩ gentes uo-¬
catȩ sunt : quia in infide¬
litate sua tortȩ & infruc¬
łuose semper fuerunt:

Expanded text:
Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus signifiLigna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Uenis autẽ ad lucẽ: ut mã¬
nifestentur opera tua quia
hoc ipsum quod tibi dis¬
plicuit peccatũ tuũ: non
tibi displicẽret nisi ds̃ tibi
luceret. & eius ueritas tibi
ostenderet Sed qui & ad¬
monitus diligit peccata
sua: Odit admonentẽ lucẽ
& fugit eam. ut non argu¬
antur opera eius mala quȩ
diligit: Qui aucẽ facit ue¬
ritatẽ. accusat in se mala
sua: Non sibi parcit. non
sibi ignoscit. ut ds̃ ignoscat.

Expanded text:
enis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua, quia hoc ipsum, quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas te tibi ostenderet. Sed qui etiam admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem, et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala, quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ mox omnis qui se
coran hominib exaltat hu-¬
miliabit᷑. aut qui se in con¬
spectu hominũ humiliat
exaltabitur ab eis: Sed econ-¬
trario. Non numquã qui se
uel in apicẽ dignitatis. uel

Expanded text:
e enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis. Sed e contrario nonnunquam, qui se vel in apice dignitatis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
hauriendo: mergit. nauem
Quid .ẽ. autẽ exhaurire nisi
bonis operibus agere ne
obruant peccata: Gem̃do. pęnitendo.
ieiunando. tribuendo. ignos¬
cendo: Eter autẽ huius
scłi molestũ. ẽ. plenũ est
tẽptationibus. in rebꝰ ꝓspẽ¬
ris ne extollat. in rebus
aduersis ne frangat Qui tibi
dedit felicitatẽ huius scłi:
Ad consolationẽ tuã dedit.
non ad corruptionẽ. Rursũq
qui te flagellat in isto scło:
Ad em̃dationẽ non ad damp¬
nationẽ facit. Ferto patrẽ
erudientẽ. ne sentias iudicẽ
punientẽ: Haec cotidie di¬
cimꝰ uobis. & sepe dicenda
sunt: Quia bona & salutaria

Expanded text:
hauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nisi bonis operibus agere ne obruant peccata, gemendo, jejunando, tribuendo, ignoscendo? Iter autem hujus saeculi molestum est, plenum est tentationibus; in rebus prosperis ne extollat, in rebus adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt, quia bona et salutaria
Abbreviated transcription (Latin):
dedit in terra consistens.
& semel cęlo prȩsidens
eq enĩ alio in loco datus
sc̃s sp̃e aperte monstratur:
Nisi nunc cũ per insufflati¬
onẽ percipit᷑. & post modum
cũ de cęlo ueniens:: in linguiꝰ
uaris demonstrat᷑. Cur gͦ
prius in terra discipłis datyr.
post modũ de cęlo mitatur.
Nisi quod duo sunt p̾cepta
caritatis. dilectio uidelicet
dĩ. & dilectio ꝓocimin
terra datur sp̃e: ut diligat᷑
pximus. Ecelo datur spc̃:
ut diligat᷑ ds Dicut ergo
una .ẽ. caritas. & dͥuo p̃cepta:
ita unus sp̃c. & duo data:
Prius a consistente dño in
terra : post modum e cȩlo
quia in ꝓximi amore dis

Expanded text:
dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens? Neque enim alio in loco datus Spiritus sanctus aperte monstratur , nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum, de coelo veniens, in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus; e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus, et duo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo, quia in proximi amore dis
Abbreviated transcription (Latin):
dementes existitis: Dese.¬
rite quȩso. deserite reum:
deserite nouo supplicio
moriturũ : Forsitan enim
si deseritis cessabit. qui ut
auderet: uester numerus
ꝓuocauit: Certe solus pere.¬
at: Qui naturȩ iura debel.¬
lat Solus cõncidat: Qui
pietatẽ patris impugnat:
Aut enĩ cessabit dũ pęnitet:
Aut perseuerabit & periet:
Igo enĩ doleo reum: doleo
impium. doleo nouo sup¬
plicio moriturũ: Quis te
in hoc facinus prosilire
parricida deterrime do-¬
cuit: Quis te furor aude¬
re tam immane facinus
ꝓuocauit Si offendit:
pater est. Si lȩsit: genitor:
Quin immo: Nec offendit
nec lositi Uincat furorem
pietas : affectus insaniam
superet. crudelitatẽ natu¬
ra debellet Iut numquid
te pater. quia non lȩsit of.¬
fendit: Aut idcirco te of¬
fendit. quia non lesit
Qui forsitan non offender&
si lesiss&e Redde affecti .s:
ex hibe pietatẽ: Tibi par.¬
cis: Dum a patre manus
auertis. quẽ defendere de-¬
beres: Si quod audes. alte

Expanded text:
dementes existitis? Deserite, quaeso, deserite reum, deserite novo supplicio moriturum. Forsitan enim si deseritis, cessabit, quem, ut auderet, vester numerus provocavit. Certe solus pereat qui naturae vim debellat, solus concidat qui pietatem patris impugnat. Aut enim cessabit, dum poenitet, aut perseverabit et periet. Ego enim doleo reum, doleo impium, doleo novo supplicio moriturum. Quis te in hoc facinus prosilire, parricida teterrime, docuit? Quis te furor audere tam immane facinus provocavit? Si offendit, pater est, si laesit, genitor, quin imo nec offendit, nec laesit; vincat furorem pietas, affectus insaniam superet, crudelitatem natura debellet; aut nunquid te pater, quia non laesit, offendit, aut idcirco te offendit, quia non laesit, qui forsitan non offenderet si laesisset. Redde affectus, exhibe pietatem; tibi parcis, dum a patre manus avertis, quem defendere deberes, si quod audes, alte
Abbreviated transcription (Latin):
adhoc intemplo assistere
nouerant. ut aut non dan¬
tes munera studerent cor¬
poraliter persequi : Aut
dantes sp̃ualiter necare :
Quia uero redẽptor nr.
prȩdicationis uerba nec
indignis & ingratis sub¬
trahit. postquam discipli¬
nae uigorẽ eiciendo ꝑuer-¬
sos tenuit: Donũ mox gr̃ȩ
ostendit: Nam subditur:
Et erat docens cotidie in
templo Nace iuxta bysto¬
riam. breuiter tractando
transcurrimꝰ: sed quia iam¬
euersam hierusalẽ nouimꝰ.
Atq euersione sua in meliu̾
commutatã. quia expulsos
latrones etemplo. Atque
ipsum iam tẽplũ erutum
scimus. debemus ex rebus
exterioribꝰ. Introrsus ali¬
quam similitudinẽ trahe¬
re: atq ex euersis ȩdificiis
parietũ. Morum ruinam
timere: Uidens enĩ eiutta-¬
tem. fleuit super illã dicens:
quia si cognouisses & tu: Hoc

Expanded text:
ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
misit intrare secũ quem¬
quam: Nisi petrum laco-¬
bum & lohannem. & pa-¬
trem & matrẽ puellȩ :¬
Supra: publice uiduȩ filius
suscitatur: hic remouent᷑
plures arbitri Puto ergo
quod in eo quoq. pietas
ibi dñi declaretur: quia
uidua mat̾ unici: non pa-¬
tiebat᷑ moras: Et ideo ne
amplius afficeret᷑. matu-¬
ritas additur Est etiam
forma sapientie: in uiduȩ
filio: cito ecclesiam eredi

Expanded text:
misit intrare secum quemquam, nisi Petrum, Jacobum et Joannem, et patrem et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo, quod in eo quoque pietas ibi Domini declaretur, quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credi
Abbreviated transcription (Latin):
cogitate: quȩ permanent
Quȩ uero cũ tempore transeun :
uelut iam dimissa despicite:
Ed huius resurrectionis gloriã
quã in se ueritas ostendit : tota
intentione festinate. terrena
desideria quȩ ab auetore sepa¬
rant fugite. quia tanto altius
ad conspectũ dĩ omĩpotentis
pertingitis : quanto meditorẽ
dĩ & hominũ singulariter
amatis: Qui uiuit & regnat

Expanded text:
cogitate, quae permanent, quae vero cum tempore transeunt velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam, quam in se veritas ostendit, tota intentione festinate: terrena desideria quae ab auctore separant, fugite: quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto mediatorem Dei et hominum singularius amatis, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
matris ur̃ȩ ȩterne sa¬
pientiȩ: sugite larga
ubera ꝓietatis dĩ srais¬
acta plangite. imini.¬
nentia uitate  Redẽp¬
tor nr momentaneos
fletus ur̃os ȩterno con¬
solabitur gau̾dio: qui
uiuit &e regnat cũ pa
tre in unitate sp̃e sc̃i

Expanded text:
matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
gnauit. nos adse ꝑtinere uoluit: mi¬
stenum pacis et unitatis nr̃e in mẽ
sa consecrauit. Qui accipit in sterium
uintatis et non tenet uinculum pacis.
non nusteuum accipit prose: sed testĩo¬
num contra se: Nulli est aliquatenus
amdigendum unũ quenq fidelium cor¬
poris et sanguis donuici tuncesse par¬
ticipem. quando in baptismate efficitur
mẽbrum ip̃i. nec alienari ab illius paris
ccilicis q consortio: etiã si anteꝙͣ panẽ illũ
comedat calicem q bibat. de hoc sclo ingr¬
uerit in unitate xp̃i corporis ꝯstitutus:
Sacimenti quippe illius participacione
ac beneficio n on priuatur: quando in se
hoc quod illud sacramentum significat ĩ¬

Expanded text:
cavit, nos ad se pertinere voluit. Mysterium pacis et unitatis nostrae in mensa sua consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Nulli est ambigendum aliquatenus, unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici tunc esse participem, quando in baptismate membrum efficitur Christi, nec alienari ab illius panis, calicisque consortio, etiamsi antequam panem illum comedat calicemque bibat, de hoc saeculo migraverit, in unitate corporis Christi constitutus. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando in se hoc quod illud sacramentum significat, in
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ perhibebit de
me : tamquam diceret
odio me habuerunt & oc.¬
ciderunt uidentes. sed tale
de me paraclytꝰ testimo.¬
nium perhibebit ut eos
faciat in me credere non
uidentes Et uos inquit
testimonium perhibebits
quia abinitio mecũ estis
modo non facia. tis. illius
sp̃c plenitudo nondũ ad. ẽ
uobis. Ille ergo testimoniũ
perhibebit de me . & uos
perhibebitis. Dabit enim
qui dabitur uobis. Quae
utiq petro adhuc defuit
quando mulieris ancillȩ
interrogatione perterrit᷑.
non potuit uerũ testimo¬
niũ perhibere : sed contra
suã pollicitationẽ timore
magno compulsus . ẽ. ter
negare: Timor autẽ iste
non.ẽ. in caritate. sed per¬
fecta caritas foras mittit
timorẽ Deniq ante passi¬
onem dñi seruilis timor
eius. interrogatus. ẽ. a femi¬
na seruitutis Post resur¬
rectionẽ uero dñi libera¬
lis amor eius ab ipso prin¬
upe libertatis. & ideo ibi
turbabatur. hic tranquil¬
labat᷑: Ibi quẽ dilexerat
negabat. hic quẽ negaue¬

Expanded text:
testimonium perhibebit de me: tanquam diceret, Odio me habuerunt, et occiderunt videntes; sed tale de me Paracletus testimonium perhibebit, ut eos faciat in me credere non videntes. 2. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. modo non faciatis, illius Spiritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, et vos perhibebitis: dabit enim tum sanctum qui dabitur vobis . Quae utique Petro adhuc defuit, quando mulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium perhibere; sed contra suam pollicitationem timore magno compulsus est ter negare . Timor autem iste non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Denique ante passionem Domini, servilis timor ejus interrogatus est a femina servitutis; post resurrectionem vero Domini liberalis ejus amor ab ipso Principe libertatis : et ideo ibi turbabatur, hic tranquillabatur; ibi quem dilexerat negabat, hic quem negave
Abbreviated transcription (Latin):
ergo allegoricũ subbreui¬
tate transcurrimꝰ. ut ad
moralitatis latitudinem
citius uenire ualeamus:
Homo quidã erat diues qui
induebat᷑ purpura & hysso.
& epulabat᷑ cotidie splen¬

Expanded text:
ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splen
Abbreviated transcription (Latin):
populũ signatꝰ Qui crsttũ
uitȩ exterius habuit: quia
acceptȩ legis delicuis d
nitorẽ usus est: non ad uti.¬
litatẽ Quem uero lazarus
ulceribus plenus. nisi gen¬
tilem populũ figuraliter
exprimit: Qui dum con¬
uersus ad dm̃ peccata sua

Expanded text:
populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem. Quem autem Lazarus ulceribus plenus, nisi gentilem populum figuraliter exprimit, qui dum conversus ad Deum peccata sua
Abbreviated transcription (Latin):
homines forinsecus ad nun-¬
tiantes Quid ficio ego mͦ
cũ loquor Strepitũ uer¬
borũ ingero auribꝰ ur̃is:
Nisi ergo reuelet ille qui

Expanded text:
homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
uulnera saluti restituunt:
Inde & bene lazarus inter¬
pretat᷑ ad uitus. quia ipsi
hunc ad ereptionẽ iuuant :
qui eius uulnera ꝑ linguę
correptionẽ curant:
potest etiam ꝑ linctionem
canum: lata adulantiũ
lingua signari Adulantibꝰ
& enĩ uulnera nr̃a lingere
est : quod plerũq solent
etiam ipsa mala quȩ nos
in nobis reprȩhendimus.
improbo fauore laudare :
Contigit uero ut uterq
morerȩt᷑ : Diues qui in¬
duebat᷑ purpura & bysso:
sepultꝰ est in inferno. In
sinũ uero habrahȩ : lazar
ab angelis ductus est
Quid habrahȩ sinus. Nisi
secretã requiẽ significat
patris: Dequa ueritas
oriente & occidente: & re¬
cumbent cũ habraham &
ysaac & lacob in regno cęloꝵ.

Expanded text:
ulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahsecretam requiem significat Patris? de qua Veritas: Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob