comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post religionis ꝓfessionem quia uidentur exisse de seculo.
nimia securitate soluuntur: & impletur in illis sen illa
tentia dñi qua dicitur. Utinam calidus esses aut frigidꝰ
Nunc aut̾ quia tepidus es incipiam te euomere ex ore meo.
Qd ÷ qd̾ dixit. utinam calidus esses aut frigidus : hocest
dicere. Melius tͥ fuerat. aut in scło remanssisse frigidũ.
aut in monasterio ẽẽ feruentem. Nc̃ aut̾ & qr de seculo
diuinȩ scͥpture diligenter attendite. qua dicitur. Omni
custodia. custodi cor tuum. Sicut enim gaudendum: de
monacho. qui inmonasterium ueniens. mansuetũdinẽ. o¬
bȩdientiam. & patientiam. uoluerit mitis &. humilis exlbere.
ita e contrario lugendum ÷ de illo qui corpore tantum de scło
exisse uidetur. corde tamen inmundo aut remansisse infi¬
delit̾. aut infeliciter redisse cognoscitur: & ꝓhumilitate
ꝓfert suꝑbiam: ꝓ patientia. iracundiam: contemptum. ꝓ

Expanded text:
post religionis professionem, quia videntur exisse de saeculo, post religionis professionem, quia videntur exisse de saeculo, nimia securitate solvuntur; et impletur in illis illa sententia Domini qua dicitur: Utinam calidus esses aut frigidus; nunc autem quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo . Quid est quod dixit, Utinam calidus esses aut frigidus? hoc est dicere: Melius tibi fuerat aut in saeculo remansisse frigidum, aut in monasterio esse ferventem. Nunc autem quia et de saeculo divinae Scripturae diligenter attendite, qua dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Sicut enim gaudendum est de illo qui ad monasterium veniens, mansuetudinem, obedientiam et patientiam voluerit mitis et humilis exhibere: ita et econtrario lugendus est ille qui corpore tantum de saeculo exisse videtur, corde tamen in mundo aut remansisse infideliter, aut infeliciter rediisse cognoscitur, et pro humilitate profert superbiam, pro patientia iracundiam, contemptum pro
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit. ipsi debeas induigere. s quiinte peccauerit. illi debe¬
as ueniam dare. Qd peius ÷ aliquotiẽs qui in nobis peccauerit.
aut tarde aut difficie ueniam damus: qui indeum delique
peccauit. sine seuerissima districtione ñ debemus penitꝰ in¬
dulgere: ne dum illi culpa ꝑindiscretam pietatem remittit᷑.
exemplum ꝑditionis aliis p̾beatur. Insua gͦ inuiria seunus¬
quisq ostendat esse clementem. quia dñs dixit. Si dimiseritis
hominib peccata eoꝵ. dimittet & uobis pater ur̃ celestis pec¬
tere : distric̃tionem debet monasterialem sustuiere. Et hoc
corrigatur in hoc scło. ut ñpereat infuturo: quoniam omne
peccatum quod in hoo mundo ñ corrigitur. infuturo puni¬
etur. Sic enim de filio uł de seruo: scͥptura conmemorat.
Tuinquit uirga eum cedes. Sanimam illius de inferno
uberabis. E.t ideo sicut supra suggessi. non solum capita¬
lia crimina caueamus. s & paruas negligentias cotidie
quasi uenena diaboli fugiamus. Sunt enim non nulliqͥ

Expanded text:
caverit, ipsi debeas indulgere; sed qui in te peccaverit, illi debeas veniam dare. Quod pejus est, aliquoties qui in nobis peccaverit, aut tarde, aut difficile veniam damus. Qui in Dominum delipeccavit, sine severissima districtione non debemus penitus indulgere, ne dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis aliis praebeatur. In sua ergo se unusquisque ostendat esse clementem. Quia Dominus dixit: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis pectere, districtionem debet monasterialem sustinere. Et hoc corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro. Quia omne peccatum quod in hoc mundo non corrigitur, in futuro saeculo punietur. Sic enim de filio vel de servo Scriptura divina commemorat: Tu, inquit, virga eum caedes, et animam illius de inferno liberabis ? Et ideo, sicut supra suggessi, non solum capitalia crimina caveamus, sed etiam pravas negligentias quotidie, quasi venena diaboli, respuamus. Sunt enim nonnulli qui
Abbreviated transcription (Latin):
fruc̾tuosum ÷ inmedio tantoꝵ positum ꝓbabilit̾ uiuere: ita
ꝑiculosum ÷ aliquid destruc̾tionis egisse. hoc aut̃ quare dico:
Quia quod peius ÷ facilius inuenimus quieaquȩ st̃ det̾iora.
quam qui meliora sec̾tentur. Pronior enim ÷ adimitationẽ
tas. Quappter non nobis credamus sufficere. quos nos in
hano scolam cernimus congregatos. nͥ quod uebem̃tius in¬
nobis negligentias nrãs ꝓfessa ꝑfec̾tio. quams nec assũpta fu¬
isset condempnat. Quia scdm scripturȩ fidem. quib mul¬
tum creditur. multum necesse ÷ ut repetatur ab eis. Oquã¬
habitationis secretum aliquid ꝓdest. quando tyrannico do¬
intra nos clausum tenemus: Ita ut qui putabamꝰ nos p̾¬
oib nr̃is scło ipsi posse succurrere. pene sit ut uideamur
nos magis scłi istius int̾cessionib indigere. Dubium quippe ñ
est. qd̾ illa anima quȩ ꝑ concupiscentiam scłarium uoluptatũ.¬

Expanded text:
fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus qui ea quae deteriora sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad imitationem tas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi quod vehemnobis negligentias nostras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, quibus multum committitur, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quanhabitationis hujus secretum aliquid prodest, quando tyrannico dointra nos inclusum tenemus? Ita ut qui putabamus nos precibus nostris saeculo ipsi succurrere, pene necesse sit ut videamus nos magis saeculi intercessionibus indigere. Dubium quippe non est quod illa anima quae concupiscentia per concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
TeUt anobis dñs ꝓsuscepti officii necessitate loquendi
deposcit officium: ita auobis km̃i. audiendi requirit
affec̾tum. Ita unquam caritati uix expedit his quȩ ꝓsalite
ur̃a dicimus obedire: sicut nobis inminet ñtacere. Nam
si nos offensam metiumus de suentio. quantomagis uos eam
debetis expauescere de contemptus Si inquam nobis grande
nolle corrigere: Quodam loco ait beatus apłus. Hidete uoca¬
tionem urãm fr̃s. Quappter dilectissimi. & nos uideamus
uocationem tirãm. Non enim satis ꝓdest. quod istum mona¬
sterii locum expeqmus. sitales sumus quales in scło esse po¬
tumus. Si enim bene ꝑspicimꝰ. nonsolum ista solitudo nos adꝑ
fectionis necessitatem. s etiam ipsa congregationis multitudo
constringit. Namsicut p̾ciosum atq p̃cipuum ÷ in mediomul¬
toꝵ bene agere. & plurimos ad ꝓfec̾tum exemplo boni oꝑis ines¬
toꝵ fidem frangere. multoꝵq animas deprauare. Sicut inꝙ̃.

Expanded text:
ut a nobis Dominus, pro suscepti officii necessitate loquendi deposcit officium, ita a vobis, charissimi, audiendi requirit affectum. Ita inquam charitati vestrae expedit, his quae pro salute vestra dicimus obedire, sicut nobis imminet non tacere. Nam si nos offensam metuimus de silentio, quanto magis vos eam debetis expavescere de contemptu? Si, inquam, nobis grande nolle corrigere? Ait quodam loco beatus Apostolus: Videte vocatram, fratres ; quapropter, dilectissimi, et nos videamus vocationem nostram. Non enim satis prodest quod istum locum expetivimus, si hic tales sumus quales in saeculo esse potuimus. Si enim bene perspicimus, non solum ista solitudo nos ad perfectionis necessitatem, sed etiam ipsa congregationis multitudo nos constringit. Nam sicut pretiosum atque praecipuum est in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitorum fidem frangere, multorumque animas depravare. Sicut, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
gentias . & quasi miniita peccata. quȩ sic inanimã conflu¬
tȩ decurrunt: cum om̃i uigilantia xp̃o aduiuante exhau¬
rire iugiter festinetis. Nam q̃mͦ nauis postea quam pelagi
fluõtus euaserit. si inportu sentinata ñ fuerit. de minu¬
tissimis guitis impletur & mergitur: sic & monachus
deuotis & suꝑatis huius mundi cͥminib. quasi ꝑioulo¬
sis fluc̃lib. cum ad portum monasterii uenerit. si ibi sub¬
ripientia & minita & cotidiana pecrata de anime suȩ sen¬
tina erhaurire neglexerit. in ipso portu naufragii disc̾men
incurrit. S dic̃ aliqus. Qͦ mͦ pot̾ anima sentinari: Ntiq
orando. ieuinando. uigilando. ueram caritatem. ueramq
humilitatem. & ueram obȩdientiam exhibendo. Attendite
fr̃s queso uos. quomͦ nauis sentinatur a scilla: sic anima
ab om̃ib malis oratio̾e dn̾ica lib̾atur. sidicat. & uerũ dicat
dimitte nobis debita nr̃a sicut ꝙ nos dimittimꝰ debitori

Expanded text:
gentias et minuta peccata, quae sic in animam conflugentias et minuta peccata, quae sic in animam conflutae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitur, sic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? utique orando, ieiunando, uigilando, ueram caritatem et ueram humilitatem et ueram oboedientiam exhibendo. attendite, fratres, quaeso. quomodo nauis sentinatur a situla, sic anima ab operibus malis oratione dominica liberatur, si dicat et uerum dicat: dimitte nob
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ supplicante & qͦdammꝰ cum caritate iubente scõ patrẽ¬
ur̃o fr̃nitati uĩx̧ qualemoumq sermonẽ ꝓfero: facio hȩc
hex aliqua presumptiõe̾. s ex uera &. integra caritate. F. t
licet tam ꝑfecti deo ꝓpitio sitis. ut amonitiõe nr̃a minime
egeatis. tñ unꝑante caritate. quȩ nescit timere: etiam ꝗd̾
optime uos implere nouimus. suggerere & ãmonere. cum
cundia. s cum nos necdum idoneos nouerimꝰ ẽẽ discipulos.
ad opus sc̃m uidemur exoitare magistros. Cum simꝰ tepidi.
cõgim᷑ ã monere feruentes. Cum simꝰ peccatores. arguimus
iustos. Cum simus imꝑiti. doctos instriumus. Cum simꝰ¬
inpelago huius mundi nimiis fluc̾tib fatigati. ad eos qͥ
adportum iamfelicit̾ ꝑuenerunt. p̃dicatiois u̾ba ꝑferimꝰ.¬
dis cautela fuerit pene submergi. cum sũma bumilitate
& ingenti reuerentia ãmonemus. ut quia xp̃c uos de oib
inportu quietis & beatitudinis constituti. paruas negli¬

Expanded text:
d supplente et quodam modo cum caritate iubente deo et uestra fraternitate qualemcumque sermonem profero, facio hoc non ex aliqua praesumptione, sed ex uera et integra caritate. et licet tam perfecti deo propitio sitis, ut admonitione nostra minime egeatis, tamen imperante caritate, quae nescit -timere, etiam quod optime implere uos nouimus, suggerere et admonere cum cundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse discipulos et ad opus sanctum uideamur excitare magistros. cum simus tepidi, cogimur admonere feruentes, cum simus peccatores, arguimus iustos, cum simus imin pelago hujus mundi nimiis fluctibus fatigati, ad eos qui ad portum jam feliciter pervenerunt praedicationis verba proferimuisi grandis cautela fuerit, pene submergi, cum summa humilitate et ingenti reverentia admonemus, ut quia vos Christus de oin portu quietae beatitudinis constituti, parvas negli
Abbreviated transcription (Latin):
re÷ ittile: sibene geratur. Tc̃ aut̾ bene gerit᷑. qnͣdo subiectis ꝓ¬
dest. qͥb t̾reni honores p̾ferunt᷑. Potestas bona ÷ qnͣdo deo do¬
nante:. ut malum timore coerceat: n̾ut temere malũ con¬

Expanded text:
re est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis pre est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis prodest, quibus terreno honore praefertur. Potestas bona est, quae a Deo donante est, ut malum timore coerceat, non ut temere malum com
Abbreviated transcription (Latin):
R uistus aut om̃i potestate scłari exiuit᷑. aut sialꝗͣͥ
cingit᷑. non sub illa curuat᷑ ut suꝑbus tumeat: s eam sibi
emplo. qͥdatã sibi potestatẽ etiam nec ad hoc usus: qd̾ lice¬
bat. S dum posset uti re licita abnuit: seseq ut paruui
re. ꝙ hio &. infuturo uacuus inuenit᷑ a requie. Tantoq ÷
saroinnis peccatoꝵ grauatꝰ. qnͣto abonis oꝑib alienus. Eñ¬
iuꝰ curarum pond̾ibus aggrauat᷑. eisq magis m̃te q cogita¬
tioe̾ subicit᷑. qͥb sublimitatis gradu p̃ponit᷑. Nã ut qͥdã pa¬
trum ait. om̃e ꝗd̾ suꝑeminet. plꝰ merorib afficit᷑ . ꝙͣ. hono¬
rib gaudet. Quanto quisq curis mundi maiorib occu¬
pat᷑. tanto facilius uitiis premitur. Sienim uix ualet peccata
animus deuitare quietus. quantomagis occupatiõe sołari de¬
iunctus: Nonstatim utile ÷ om̃e potestatis insigne. s tc ue¬

Expanded text:
1. Vir justus aut omni potestate saeculari exuitur, aut si aliqua 1. Vir justus aut omni potestate saeculari exuitur, aut si aliqua cingitur, non sub illa curvatur, ut superbus tumeat, sed eam sibi emplo, qui data sibi potestate, etiam nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita abnuit, seseque ut parvulre, et hic et in futuro vacuus invenitur 338 a requie; tantoque sarcinis peccatorum gravatur, quanto a bonis operibus eanto gravius curarum ponderibus aggravatur; eisque magis mente et cogitatione subjicitur, quibus sublimitatis gradu praeponitur. Nam, ut quidam Patrum ait: Omne quod supereminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque curis mundi majoribus occupatur, tanto facilius vitiis premitur. Si enim vix valet peccata animus devitare quietus, quanto minus occupatione saeculari devinctus? 5. Non statim utile est omne potestatis insigne, sed tunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
na diuinitꝰ illata ÷ seruitutis. ita ut quib aspicit nͣ
congruere lib̾tatem. his misericordiꝰ irroget seruitutem.
deo discreuit hõib uitam. alios seruos constituens. alios
dnõs: ut licentiam male agendi seruoꝵ. potestate dominã¬
tium restringatur. Nam siomis sine metu fuissent. quis
eẽt qui amalis quempiã cohiberet: Inde & ingentib re
rent. acq ad rec̾te uiuendum legibus subderent. Quantũ
attinet ad rationem. ñ⁊ ꝑsonarum acceptio apud dm̃. qui
mundi elegit ignobilia & contemptibia & ea q̃ ñst̾. ut ea
quȩ st̃ destrueret: ne głetur om̃is caro. hoc ÷ omĩs carna¬
lis potentia coram illo. Hnus enim dñs : ȩqualit̾ & dñis
fert consultum & seruis. Melior÷ subiec̾ta seruitꝰ. quam
ȩlata lib̾tas. Multi enim inueniunt᷑ deo libere seruientes.
ub dñis constituti flagitiosis. Qͥ &. si subiec̾ti st̃ illis cor¬
pore. pͣlati tamen st̾ mente .x luiii. De prelatis.

Expanded text:
na divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non na divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non congruere libertatem, his misericordius irroget servitutem. deo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos, ut licentia male agendi servorum potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset qui a malis quempiam prohiberet? Inde et in gentibus rent, atque ad recte vivendum legibus subderent. 2. Quantum attinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum , qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, 337 hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus aequaliter et dominis fert consultum, et servis. 3. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui, etsi subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt mente. CAPUT XLVIII. De praelatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nonquam duris feruint increpationib subditos. qͥ tn
acaritate eoꝵ quos corripiunt ñ recedunt. Sepe ȩccłȩ cen¬
sum. arrogantib udetur ẽẽ suꝑbia. & quod a bonis pie
fit crudelit̾ fieri putatur a prauis: quia non discernunt
recto oculo. qd̾ abonis recto fit animo. Notandum ab om̃i
pontifice uehem̃ter. ut tanto cautius erga conmissos agat
quanto duriꝰ axp̃o udicari foemidat. Nam sic̃ scͥptũ ÷.
enim in nrĩs delictis clem̃tes sumꝰ. nequagͣ. in alieno pecra¬
ñ aspicunt. & cum ipsi maxinis cͥminib obnoxii tene¬
bem inoculo suo consistentẽ ñ sentiunt. & hęrentẽ festucã
in lumine fris intendunt. Facilius rep̃hendimꝰ uitia alie¬
na .ꝙͣ. nrñ. Nam sepe quȩ ꝑuersa in aliis uidicamꝰ. in nobis
agere non erubescimꝰ. Facilius uitia uniuscuiusq quã
mali egerit ꝑscrutamur. xluii. De subditis.
Roẜter peccatum pͥmi hominis humano generi pȩ¬

Expanded text:
nnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen nnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Saepe ecclesiae censufit, crudeliter fieri putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum eenim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccanon aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii tenebem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam mali egerit, perscrutamur. CAPUT XLVII De subditis. 1. Propter peccatum primi hominis humano generi poe
Abbreviated transcription (Latin):
muti posst̃. ne ꝑpetrentur doctͥna succurrente p̃ueniant.
Qͥ blando uerbo castigatus non corrigitur. acriuis uecese
÷ ut arguartur. Cum dolore enim abscidenda st̃. quȩ lenitͥ
sanari non possunt. Qͥ ad monitꝰ secreto de peccato corrigi
negligit. publice arguendus÷: ut uulnus quod occulte
sauari nescit. manifeste debeat emendari. Qlanifesta pecca¬
ta. non st̾ occulta correptione: purganda. Palam enim st̃
arguendi. qui palam nocent. It dum aꝑta obuirgatione sa¬
nant᷑. hi qui eos imitando deliquerant corrigantur. Dum
unus corripitur. płimi emendantur. Necesse: enim ut ꝓ
multoꝵ saluatione unꝰ condempnet᷑. quã ꝑunius licentiã
multi ꝑiclitentur. Ita erga delinquentẽ sermo÷ diuinꝰ¬
ꝓferentꝰ. siout eius qui corripitur expostulat salus. Qd̃
si opꝰ: aliquã medicam̃ti salutem uerbo increpationis
asꝑgere: lenitatem tñ corde opus÷ retinere. Doc̃tores ñ¬

Expanded text:
mitti possunt, ne perpetrentur, doctrina succurrente praeveniant. mitti possunt, ne perpetrentur, doctrina succurrente praeveniant. 11. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. 12. Qui admonitus secrete de peccato, corrigi negligit, publice arguendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt corrigantur. 14. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam per unius licentiam multi periclitentur. 15. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expossi opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores no
Abbreviated transcription (Latin):
fectos populi mei : Tamꝗ̃. ꝓpͥa gͥdelic̾ta plebis pecratasa¬
cerlos debet flere : s affec̾ti compatiendi. ñ actione coniis¬
si. Nonnulli p̃sules gregis quosdlam ꝓpeccato a conmuno¬
ne eicuint. ut pęniteant. s quali sorte uiuere debeant. ad
melius exhortando non uisitant. Quib congrue incre¬
pans sermo diuinꝰ conminat᷑ dicens. Pastores qui pascunt
popłm meum. uos disꝑsistis gregem meum: eiecistis s nͣ
uĩoꝵ. Bonoꝵ studia sacerdotum. multa diligentia etiam
parua plebium facta ꝑquirunt. ut dum inminimis sub¬
ditoꝵ peccatis se acerrimos p̾stant. maiores malos cautos si¬
bi subditosq ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos un¬
minentes curandos suscipiunt: futuros uero ne irrẽpãt
medicinȩ obiec̃tu quadam p̾scientia antecẽdunt: ita & doc̾¬
tores boni sicea quȩ male ac̃ta sunt resecant. ut ea quȩ ad¬

Expanded text:
fectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata safectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue increpans sermo divinus comminatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et non um studia sacerdotum multa diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi, subjectosque, ac sollicitos faciant. 335 10. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta sunt resecant, ut ea quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
facta ꝑsc̾utari debent subiectoꝵ : ut em̃datos lucrifacere
possint. Sic̃ aut̃ peccatorẽ conuenit argui. ita iustũ n̾ exul¬
cerari. Sacerdotes curam debent habere dehis qui ꝑeunt.
ut eoꝵ redargutione aut corrigantur a peccatis. aut si
incorrigibiles existunt. ab ȩccła separentur. Atrocit̾ argu¬
unt᷑: qͥ decipiendo peccantes ñsolumꝰ arguunt ꝓpeccato.
s etiam adulantes decipiunt. dicente ꝓpħa. & er̾unt qͥ be¬
atificant pꝰpłm meum seducentes. & qͥbeatificant᷑ p̾cipita¬
ti. Atrocit᷑ it̾um arguunt᷑. qͥ peccantes ñ recipiunt. s de¬
me. non appropinques mͥ qr inmundꝰ es. isti fumꝰ erunt in
si tali s ipse implicaretur errore. Boni pastores populide¬
bent delic̃ta deflere. & totos se planc̾tib tradere. imitantes
ihereiiam ꝓpħam dicentem. Qͥs dabit capiti meo aquam.
ẜoculis meis fontem lacͥmar̃. ꝙ plorabo die ac noc̾te int̾¬

Expanded text:
facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut sacerdotali redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed deme: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte inter
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium ferunt. nec uerentur cuiusquã inimucitiarũ
molestias : s oppressores pauꝑum palam arguunt. incre¬
pant. ex conmunicant. minusq metuunt eoꝵ nocendi in¬
ditas uitam pauꝑum inquietet. Praui aut̾ pastores ñ habnͣt
curam de ouib. s sicut legitur in euangłio de mercenna¬
riis. uident lupum uenientẽ & fugiunt. Tc̃ enim fugiunt.
qnͣdo potentib tacent. & malis resistere metuunt.x.lui. de
erudiant. aut peccantes ñ arguant: testante dño ad ꝓpħam.
sanguinẽ uͦ eius demanu tua requiram. Sic enim heli sa¬
cerdos ꝓfilioꝵ iniquitate dampnatꝰ ÷. & licet eos desinqn̾¬
tes admonuit. s tnͣ ñut oportebat redarguit. Sacerdotes ex¬
quirere debent peccata populoꝵ. ꝙ sagãci sollicitudine u¬
numquẽq ꝓbare: uxta testimonium dñi ad iheremiam
loquentis. Probatorẽ inquit dedi te pꝰpło meo robustum.
& scies & ꝓbabis uias eoꝵ. Sacerdotes studio corrigendi

Expanded text:
auxilium ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum auxilium ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excommunicant; minusque metuunt eorum nocendi inditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, sed, sicut legitur in Evangelio de mercenariis, vident lupum venientem, et fugiunt. Tunc enim fugiunt, quando potentibus tacent, et malis resistere metuunt; de erudiant, aut peccantes non arguant, testante Domino ad prophsanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi
Abbreviated transcription (Latin):
beat adocendo tinore restringi. audiat. Exatta infortitu¬
dine uocem tuam. & noli tumere. Unde &. iberemiȩ itadñs
ait. Accinge lumbos tuos & surge & loquere ad eos. ne for¬
mides a facie eoꝵ: nec enim timere te faciam uultũ eoꝵ
Unde & apparet. quia & ñ timere dei donum ÷. Qͥ ꝑsonã
potentis accipit. & ueritatem loqui pauescit: graui mul¬
tat᷑ oulpȩ sententia. Multi enum sacerdotes metu pote
S heu ꝓdolor inde metuunt. qr uł amore rerum sołari¬
um implicantur. uł quia aliquo facinoris opere confũ¬
duntur. Multi p̾sules ȩccłarum. tim̃tes neamicitiã per¬
dant . & molestiam odioꝵ incurrant. peccantes ñ arguũt.
& corripere pauꝑum oppresseres uerentur. nec ꝑtimesct̃
de seueritate reddendȩ rationis. pro eo quod conticescunt
de plebibus sibi conmissis. Quando a potentib pauꝑes
oppͥmuntur. ad eripiendos eos boni sacerdotes ꝓtec̾tiois

Expanded text:
beat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitubeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surge; loquere ad eos; ne formides a facie eorum, nec enim timere te faciam vultum eorum ; unde apparet quia et non timere Dei donum est. 2. Qui personam potentis accipit, et veritatem loqui pavescit, gravi multatur culpae sententia. Multi enim sacerdotes metu potesSed heu, proh dolor! inde metuunt, quia vel amore rerum saecularium implicantur, vel quia aliquo facinoris opere confunduntur. 3. Multi praesules Ecclesarium, timentes ne amicitiam perdant, 333 et molestiam odiorum incurrant, peccantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis. 4. Quando a potentibus pauperes opprimuntur, ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis
Abbreviated transcription (Latin):
discretionem. ꝓpter maloꝵ incorrigibilem iniquitatẽ. N¬
nunquam electos oportet a doc̾trina cessare. Inidum doc̃¬
lores ȩccłȩ calore caritatis ardentes. c̃ticescunt a docendo
tempꝰ facta ꝓximi taceat: quȩ statim corrigi nequaq̃m¬
posse existimat. Nam si corrigere pot̾ ꝙ dissimulat. uer᷑ ÷
quod consensum erroris alieni habeat. Pleriq scĩ doc̾to¬
res ꝓmali ꝑtinatia. quia iniquos em̃dare nequeunt. hiᷤ
tacere disponunt. s calorem sp̃s quo agunt᷑ ferre ñsusti¬
nentes. it̾um iincrepationẽ ꝓsiliunt impioꝵ .xlu. De¬
uibus docentli p̾benda sacerdotali protectione.
centib ueritati resistere noluerint. dum ꝓpħa doctorẽ
ȩccłȩ instruat. ad sũmũ usq iusticiȩ ꝑueni̾re. dum dic̃.
suꝑ montẽ excelsum asceude tu qui euangłbas syon. scilicet
ut ita p̾mineat m̾ito. sicut & gradu. Sequent̾ ne forte de¬

Expanded text:
discretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nondiscretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. 332 4. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, tempus facta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. 6. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt; sed calorem spiritus, quo aguntur, ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorum. CAPUT XLV. De praebenda sacerdotali protectione icentibus veritati resistere noluerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte de
Abbreviated transcription (Latin):
delib hominib. qui idonei st̃ & alios docere. Ingenium
boni doctoris: incipientiᷤᷤ a laudib eoꝵ quos salubrit᷑
obiurgatos corrigere cupiunt. sicuti apłs ad corinthioᷤ
facit: quos a iaudib inchoat. & inorepationib probat.
S erant apud corintbios qui & laude ꝙ increpatiõe digni
utraq conuenire udeantur. xliiii. De silentio doctoꝵ.
IRo malo m̾ito plebis. aufert᷑ doctrina prȩdicationis.
Pro bono m̾ito audientis. tͥbuitur sermo doc̾tori. In
potestate diuina consistit. cut uelit ds̃ doc̃trinȩ u̾bum
dare. uł cui auferre. & hoc aut ꝓdicentis. aut ꝓ audien¬
tis fit m̾ito. ut mͦ ꝓculpa plebis auferatur. sermo docto
num. ꝙ malus malum. & bonus malum . &. malꝰ bonu̾.
Qd̾ tñ fit uixta m̃itum populoꝵ. Non omia tpr̃a congru¬
unt doctrinȩ. scãm salomonis sententiã dicentis. Tem¬
pꝰ tacendi. ꝙ tempꝰ loquendi. Non quidem ꝑtimorẽ s per

Expanded text:
delibus hominibus, qui idonei sunt et alios docere . Ingenium delibus hominibus, qui idonei sunt et alios docere . Ingenium boni doctoris est incipere a laudibus eorum quos salubriter objurgatos corripere cupit, sicut Apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios qui et laude et increpatione digniutraque convenire videantur. CAPUT XLIV. De silentio doctorum. 1. Pro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis tribuitur sermo doctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctorinum, et malus malum, et bonus malum, et malus bonum, quod tamen fit juxta meritum populorum. 3. Non omnia tempora congruunt doctrinae secundum Salomonis sententiam, dicentis: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppe animis nec alta nimis deglestib. nec t̾rena conuenit
p̃dicare.s mediocrit̾. ut initia eoꝵ moresq desid̾ant edoceri.
Coruus dum suos pullos uiderit albi coloris. nullis eos cibĩ
alit. s tantumdẽ attendit. donec pat̾no colore nigrescant.¬
& sic illos frequenti cibo reficit. Ita & ȩccłȩ doc̃tor strenuus. nͥ
eos quos docet uiderit ad suam similitudinem pęnitentiȩ
confessione nigrescere. &. nitore scłari deposito. sam̃tatiois
habitum de pecrati recordatione indiere. utpote adhuc erti¬
orib hoc: carnalib ñaꝑit intelligentiȩ sp̃alis ꝓfundiora my¬
steria: nedum audita ñ capiunt. pͥuis incipiant contemp¬
nere. quã uenerari mandata ꝯlestia. Aliter: agendum erga
st̃ ñ tñ cum seueritate. sic̃ hii qui nobis regendi conmissist̃.
Prius docendi st̃ seniores plebis. ut ꝑeos infra positi fa¬
eilius doceantur. Unde & apłs. Hȩc inquit conmenda si¬

Expanded text:
quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum cisunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur. Unde et Apostolus: Haec, inquit, commenda fi
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam uͭ exhortatio corrigit blanda. Sic̃ ꝑiti medici ad
uarios corporis morbos. diu̾so medicaminẽ seruiunt. ita
ut uixta uulnerum uarietates. medicina diu̾sa sit: sio
s doctor geosȩ. simgłis quibusq congruum doc̾tͥnȩ reme¬
dium adhibebit. &. quid ciuq oporteat. ꝓ ętate. pro seru. ac
ꝓfesio̾e annuntiabit. Honom̃b ea quȩ st̾ clausa apienda
st̃. Qulti st̃ enim qui caꝑe nom possunt. Quib sundiscrete
manifestentur. statim aut detrahunt. aut nẽgligunt. Pri¬
ma quippe prudentiȩ uirtus :. eam quã docere oporteat ex¬
istimare ꝑsonam. Rudib populis seu carnalib plana atq
conmunia. ñ sũma atq: ardua p̃dicanoa st̾. ne in m̃sitate doc̃¬
trinȩ oppͥmantur potius quam erudiantur. Unde & paulus
apłs ait. Non potui loqui quasi sp̃alib s quasicarnalib. Ta¬
quam paruulis inxp̃o. lac uobis potum dedi ñ escam. Carnalib¬

Expanded text:
quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit; sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit; et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. 3. Non omnibus ea quae clausa sunt aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. 4. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in
Abbreviated transcription (Latin):
quentẽ suꝑbo uł odioso animo corripit: ñ em̃dat s ꝑcu¬
tit. Quioquid enim ꝑt̾uus uł indignatꝰ animꝰ ꝑtulerit.
subditoꝵ p̃stare sẽ debet: ut ñsolum auctoritate. uerumetiã
humilitate darescat. S tñ itaerit ineo uirtus humilitatis.
ne dissoluat᷑ uita subditoꝵ inuitiis. Atꝙ ita auctoritas aderit
potestatis: ne ꝑtumorem cordis. seueritas existat in mod̾atio¬
aonstantia redarguerunt etiam pͥncipum uitia. In quib
cum sũma ee̾t humilitas: loco tamen necessario libere
transgress ores iustioiȩ increpabant. Aliquando etiam sũb¬
ditis nos oportet aĩo eẽ humiliores. quoniam fac̾ta sub¬
ditoꝵ uidicantur a nobis. nr̃a u̾deus uidioat. Agnoscate¬
p̾s. seruum se eẽ plebis. ñ dñm. Nerũ hȩo caritas ñ conditio
una eademq doc̃trina ÷ adhibenda. s ꝓqualitate moꝵ. di¬
uersa erortatio erit doctoꝵ. Nam quosoam increpatio dura.

Expanded text:
quentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percuquentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationcti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia, in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. 2. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. 3. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum; verum hoc charitas, non conditio una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura,
Abbreviated transcription (Latin):
lati aut̾ pastores. plebes ty rannice p̃munt. ñ regunt: qͥq
ñ dei s suam głam a subditis erigiuit. Multi st̃ qui inuer¬
bo doctrinȩ non humiles s arrogantes existunt : quiq
ipsa recta quȩ p̃dicant. non studio correctionis s uitio ela¬
tionis annuntiant. Multi st̃ qui ñer consultu ȩdificandi.
s extumore suꝑbiendi docent. nec ut ꝓsint sapientes st.
s ut sapientes uideantur docere stuaent. E simatio pra¬
la: arrogantium sacerdotum. ꝑquam imitant᷑ scõs rigõ¬
re disciplinȩ: &. sequi negligunt caritatis affectione. ui¬
deri uolu̾t rigidi seueritate. & formã humilitatis p̃̾stare
nequeunt: ut magis t̾ribues quam mittes aspiciantur.
Supbi doctores uulnerare potius quã em̃dare nouerunt
salomone attestant. In ore stulti inquit. unga suꝑbie. Qa
increpando rigide feruint: & compati humilit̾ neseiunt.
Bene alieni peccati curanda uitia suscipit. qui hoc ex an¬
dis dilectioẽ. & humili conscientia facit. Cȩtum qui deliꝰ¬

Expanded text:
e premunt, non regunt quia non Dei sed suam gloriam a subditis exigunt. Multi sunt qui verbo doctrinae non humiles sed arrogantes existunt, quique ipsa recta quae praedicant, non studio correctionis, sed vitio elationis annuntiant. Multi sunt qui non ex consultu aedificandi, sed ex tumore superbiendi docent: nec ut prosint sapientes sunt, sed ut sapientes videantur docere student. Aestimatio prava arrogantium sacerdotum per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi negligunt charitatis affectionem, videri volunt rigidi severitate, et formam humilitatis praestare nequeunt, ut magis terribiles quam mites aspiciantur. 6. Superbi doctores vulnerare potius quam emendare norunt, 329 Salomone attestante: In ore stulti virga superbiae , quia increpando rigide feriunt, et compati humiliter nesciunt. 7. Bene alieni peccati curanda vitia suscipit, qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delin
Abbreviated transcription (Latin):
mi ante omia teneamꝰ non illam que aliquotiens foris tm̃ ostñ¬
dit᷑: s illam quȩ inconscientia retinetur. St̾ enim non nulli qͥ
quando aliqua tranquillitas fuerit. humilitatẽ & inore & in
corde solent ostendere: & si aliqua ut assolet fieri tͥbulationis uł
scandali ꝓcella surrexerit. effrenato ore & erecta ceruice. suꝑ¬
bia quȩ incorde tegebatur. multis conuitiis exore ꝑfert᷑. Qua

Expanded text:
aliquoties foris tantum ostenditur, sed illam quae in conscientia retinetur. Sunt enim aliqui, qui quando aliqua tranquillitas fuerit, humilitatem et in ore et in corpore solent ostendere: et si aliqua, ut assolet, tribulatio, vel scandali procella surrexerit, effrenato ore, erecta cervice, superbia, quae in corde tegebatur, multis conviciis profertur ex
Abbreviated transcription (Latin):
Dum enim quisq a consortio mundi abstrabitur. nec cupi¬
ditas eum obligat consentientem. nec crutiat sentientem
Sonuim: corporalit᷑ remotum eẽ a mundo s multo: meliꝰ
soło &. corpore ꝙ mente discretus ÷. Onager utait iob con¬
tempnit cuuitatẽ. & monachi conmunẽ scłarium ciuium
conuersationẽ. hi adu̾sa uitȩ nĩȩ appetunt. ꝓsꝑa contẽp¬

Expanded text:
Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiDum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. st corporaliter remotum esse a mundo, sed multo est melius saeculo et corpore et corde discretus est. 5. Onager, ut ait Job, contemnit civitatem, et monachi communem saecularium civium conversationem. Hi adversa vitae n
Abbreviated transcription (Latin):
em quam illuc expec̃tant. hic quodãtħ habereinchoant.
cͦ xuii. De scĩs qͥ se a consortio seculi separant.
uiri funditus soło renuntiantes. ita huic mundo mori¬
untur. ut soli deo uiuere delec̾tentur. quantoq ab huuiᷤ
scłi conuersatione se subtrahunt. tanto int̾na m̃tis acie
p̃sentiam dei.& angłicȩ societatis frequentiam contẽplant᷑.
Maloꝵ tam praua st̃ opera manifestã. ut hi qͥ suꝑnã patͥ¬
am desiderant. ñ solum mores eoꝵ s & consortia fugiant.
Quĩdam etiam corporalit̾ separari desiderant abiniquis. ut
eoꝵ ñ inuoluantur delic̃tis. Nonnuilli & si non corporali di
dio carmalium. uitã ds̃ ꝓtegat electoꝵ. tñ satis rarum est
ut qͥuisquis int̾ uoluptates positus. auitis maneat uuibat᷑.
In quib csi ñcito implicetur aliquando tñ attrabit᷑. Ileq
eulo uita monachi sine cupiditatis & timoris impedim̃to.

Expanded text:
em, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoant. em, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoant. CAPUT XVII. De sanctis qui se a consortio saeculi separant. 1. Sancti viri funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali disdio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque culo, vita monachi, sine cupiditatis et amoris impedimento.
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt. ideoq ꝓȩt̾nis rebus quȩ nunquam arescunt. rec̃¬
te ista seruus dei contempnit : quia ineis stabilitatẽ ñ aspic̾
in hiat. ab hac t̾rena intentione quasi quibꝰdam penius suble¬
uatꝰ erigitur. & in quo lapsus erat ꝑgẽmitum conspicit. et
ubi ꝑuenerit. cum gaudio magno intendit. Qͥ uͦ a contem¬
plationis requie reflerus. inouris huius scłi incidit. si ad
memoriam sui reuertatur. ꝓtinus ingemisoit : quantũq
fuerint tranquilla quȩ ꝑdidit. & quam confusa sint inqͥ¬
bus cecidit. ex ipsa laboris sui difficultate cognosõit. Quide¬
nim in hac uita laboriosuis. quam t̾renis desid̾iis ȩstuare. aut
quid hic securius. quam huius scłi nicħ appetere : Qͥ enim
hunc mundum diligunt. turbulentis eius curis q sollici¬
tudinib conturbant᷑. Qͥ aut̃ eum odiunt nec secuntur
int̾nȩ quietis tranquillitate feruentes. futurȩ pacis requi¬

Expanded text:
transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, rectranseunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspiciinhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requi
Abbreviated transcription (Latin):
dent. ꝙͣ ꝓsꝑitatib delec̾tantur. Alienos eẽ adeo. quib hoc scłm
adom̃e conmodum ꝓsꝑatur. Serius aut̃ dei cuncta huius mu̾¬
di contraria st̃. ut dum ista adu̾sa sentiunt. ad çleste desid̾i¬
um ardentius ercitentur. Magna apud dm̃ refulget grã: qui
huio mundo contempbilis fuerit. Nam reuera necesse ÷ ut
quem mundus oderit. diligatur adeo. Scõs uiros in hoc soło
monte fieri cogitauit. quia scł̃s in hoo mundo tab̾nacłm :¬
quib patͥa & domus incȩlo est. Scĩ uiri ideo contempnere cu¬
piunt mundum. & motum mͣtis ad suꝑna reuocare. ut ibi
sese colligant. unde deflurerunt. & inde se subtrahant. un¬
de disꝑsi st̃. Iusti qui rebus honorib ꝙ ac uitȩ blandim̃tis
renuntiant. ꝓinde sẽ ab om̃i terrena possessiõe martificam
ut deo uiuant. ideoq sołi huius blanditias calcant. ut ualidi¬
ores aduitam illam de huius uitȩ mortificatiõe consurgant.
Cunc̃ta quippe temporalia. quasi herbȩ uirentes arescunt q

Expanded text:
itatibus delectantur. 2. Alienos esse a Deo quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt; ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. 3. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit diligatur a Deo. 4. Sanctos viros in hoc saecumonte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernacquibus patria et domus in coelo est. 5. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et
Abbreviated transcription (Latin):
fulii dei & fuii diaboli. nisi humilitate atq suꝑbia. Quemcũ¬
q enim suꝑbum uideris. diabolifilium eẽ ñdubites. Quem¬
cũq humilẽ conspereris. deieẽ filium confident᷑ credere de¬
bes. Et ut hoc uerum ẽẽ cognoscas. audi scͥpturã dicentem.
Initium apostatare adeo. om̃is suꝑbia. Et. om̃is qͥ se eraltat¬

Expanded text:
filii Dei et filii diaboli, nisi humilitate atque superbia. Quemcunque esse superbum videris, diaboli esse filium non dubites. Quemcunque esse humilem conspexeris, Dei filium esse veraciter credere debeas. Et ut hoc verum esse cognoscas, audi Scripturam dicentem: Initium apostatare a Deo omnis superbia . De superbia
Abbreviated transcription (Latin):
rapacitatis auariciȩ seruiunt. Hostes in alienoꝵ sanguinẽ
tantũ intendunt: uidices quasi crudelissimi carnifices.
cuuiũ oppressione sua subiectoꝵ uitã extingunt. Qͥ enĩ
ne regant. Plerumꝙ ᷤ boni udices st̃. s ministros rap¬
tores habent. Hoꝵ figiira ut ait quidam tanꝙͣ. scilla p̾ĩ¬
git᷑ atq desc̾bitur. Ipsi quidem humana species. s ca¬
pitib caninis accinc̃ta & circiudata ÷. Nonalit̾ qui¬
busdã potestatib accidit : ut ipsoꝵ humanitate̾ inma¬
piditatis causa aut differt̾ aut ꝑuertunt iudicia. nec
finiunt cȩpta partium negocia: quousq marsupia eoꝵ
qͥ caus antur exhauriant. Quando enim uidicant. ñ cau¬
sã s dona consid̾ant. & sic̃ negligentes st̃ indisscuᷤ ione
causantium. sic ineoꝵ dãpno solliciti st̃. Iudices praui
iuxta ꝓpħe uerbum quasi lupiuesꝑe ñ relinqunt in
mane. hoc : de p̾sentis uitȩ tantũ coniodis cogitant. ñ

Expanded text:
rapacitatis avaritia saeviunt. 346 9. Hostes in alienorum tantum rapacitatis avaritia saeviunt. 346 9. Hostes in alienorum tantum sanguinem intendunt; judices, quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam exstinguunt. Qui enim ne regant. 10. Plerumque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent. Horum figura, ut ait quidam, tanquam Scylla pingitur atque describitur: ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circumdata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit ut ipsorum humanitatem immas pravi cupiditatis causa aut differunt, aut pervertunt judicia; nec finiunt coepta partium negotia, quousque marsupia eorum qui causantur, exhauriant. Quando enim judicant, non causam, sed dona considerant; et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic eorum damno solliciti sunt. 12. Judices pravi, juxta prophetae verbum, quasi lupi vespere, non relinquunt in mane ; hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non