comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dices. Honora patrem tuũ &̾ matrẽ.
Qui ait. Hec om̃na: custodiui a niuen¬
tute mea. Quo audito iħc: ait ei. Ad¬
huc unũ tibi deest. Om̃ia quecũq ha¬
bes uende. & da pauperibꝰ: & habebis
thesaurũ in celo. Et ueni: sequere me:
his ille auditis: contristatus ẽ. quia di¬
ues erat ualde. Uidens autẽ tħc illum
tristem factũ: dixit. Quam difficile qͥ
pecunias habent: in regnũ di intrabt̃
facilius ẽ entm camelũ ꝑ foramen acus
transire: quã diuitẽ intrare in regnũ

Expanded text:
uum et matrem. qui ait: haec omnia custodiui a iuuentute mea. quo audito Iesus ait ei: adhuc unum tibi deest: omnia quaecumque habes uende et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni, sequere me. his ille auditis contristatus est, quia diues \'erat ualde. uidens autem illum Iesus tristem factum dixit: quam difficile qui pecunias habent in regnum dei intrabunt! facilius est enim camelum per foramen acus transire
Abbreviated transcription (Latin):
te: hac nocte animã tuã repetunt a te.
Que autẽ parasti cuius erintiꝰ Sic ẽ
qui sibi thesaurirat: & ñ est in dm̃ di¬
ues. Dixitq ad discipulos suos. Ideo dico
uobis: nolite solliciti esse anime. quid mã¬
ducetis: neq corpori. quid uestiamini. A¬
ntma plus ẽ quã esca: & corpus quã uesti

Expanded text:
nimam tuam repetunt a te: quae autem parasti cuius erunt? sic est omnia qui sibi thesaurizat et non est in deum diues dixitque ad discipulos suos: ideo dico uobis, nolite solliciti esse animae quid manducetis, neque corpori quid uestiamini. anima plus est quam esca, et corpus quam uesti
Abbreviated transcription (Latin):
passerib pluris estis. Dico autẽ uobis. Om¬
nis quicũq confessus fuerit me coram
hominib: & filius hominis conficebitur
illũ coram angelis dei. Qui autẽ nega¬
uerit me coram hominibꝰ: denegabitur
coram angelis dei. Et om̃is quidicit uer¬
bũ in filiũ hominis: remittet᷑ illi. Li aũ
qui in spm sc̃m blasphemauerit: ñ re

Expanded text:
s: omnis quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et filius hominis confitebitur in illo coram angelis dei: qui autem negauerit me coram hominibus, denegabitur coram angelis dei et omnis qui dicit uerhum in filium hominis, remittetur illi: ei autem qui in spiritum sanctum blasphemauerit n
Abbreviated transcription (Latin):
Et exclamans uoce magna dixit. Quid
mͥ &e tibi ẽ iħu fili dĩ altissimi : Obse¬
cro te: ne me torqueas. Precipiebat e¬
nim spiritui ĩmundo: ut exiret ab
homine. Multis enĩ tẽporib arripie¬
bat illum: & uinciebatur catenis. et
compedib custoditus. Q ruptis uin¬
culus: agebatur a demonio in deser¬
ta. Int̾rogauit autẽ illũ iħc dicens.¬

Expanded text:
voce magna, dixit: Quid mihi et tibi est, Jesu, Fili Dei altissimi? obsecro te, ne me torqueas. Praecipiebat enim spiritui immundo, ut exiret ab homine. Multis enim temporibus arripiebat illum, et vinciebatur catenis et compedibus custoditus. Et ruptis vinculis agebatur a daemonio in deserta. Interrogavit autem illum
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. & fecit digna: plagis uapula¬
bit paucis. Om̃i autẽ cui multũ datũ
ẽ: multũ queretur ab eo. Et cui com¬
mendauert̃ multũ: plus petent ab
eo. Ignem ueni mittere in t̾ram. Et
quid uolo nisi ut accendatur.: Baptis¬
ma autẽ habeo baptizari: & quomͦ co

Expanded text:
novit et fecit digna plagis vapulabit paucis omni autem cui multum datum est multum quaeretur ab eo et cui commendaverunt multum plus petent ab eo ignem veni mittere in terram et quid volo si accendatur baptisma autem habeo baptizari et quo
Abbreviated transcription (Latin):
lixans regnũ dĩ. Et duodecĩ cũ illo:
& mulieres alique que erant curate
ab spiritibꝰ malignis. & infirmitati¬
bus. Maria que uocatur magclalene
de quademonia septẽ exierant: & io¬
hanna uxor chuze ꝓcuratoris herodis:
& susanna. & alie multȩ que mini¬
strabant eis de facultatib suis. Cum
autẽ turba plurima conueniret &
de ciuitatib ꝓperarent ad eũ: dixit
ꝑ similitudinẽ. Eriit. qui seminat:

Expanded text:
um Dei et duodecim cum illo et mulieres aliquae quae erant curatae ab spiritibus malignis et infirmitatibus Maria quae vocatur Magdalene de qua daemonia septem exierant et Iohanna uxor Chuza procuratoris Herodis et Susanna et aliae multae quae ministrabant eis de facultatibus suis cum autem turba plurima conveniret et de civitatibus properarent ad eum dixit per simi
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc uerbo. Intrauit autẽ cogitatio
in eos: quis eoꝵ maior esset. At iħc ui¬
oens cogitationes cordis illoꝵ: app̃hen¬
dens puerũ. statuit eũ secus se. Et ait
illis. Quicũq fusceperit puerũi istũ
in nomine meo: me recipit. Q quic̃q
me recipit: recipit eũ qui me misit.
Nam qui mior ẽ int̃ om̃s uos: hic

Expanded text:
 loco: Intrauit autem cogitatio in eos, quis eorum maior esset. at Iesus uidens cogitationes cordis illorum, adprehendens puerum statuit eum secus se et ait illis: quicumque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit; et quicumque me receperit, recipit eam qui me misit. nam qui minor
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse uero: sciebat cogitationes eoꝵ. se
ait homim: qui habebat manũ ari¬
uam. Surge: & sta in mediũ. Et sur¬
gens: stetit. Ait autẽ ad illos iħc. Int̃¬
rogo uos. silicet sabbatis benefacere
an male: animã saluã facere an per¬
dere: Et circũspectis om̃ibꝰ: dixit
homini. Extende manũ tuam. Et
extendit. Et restituta ẽ manus eius.
Ipsi autẽ repleti sunt insipientia: &
colloquebant᷑ ad inuicẽ. quidnã face¬
rent iħu. factũ ẽ atitẽ in illis diebus:

Expanded text:
cogitationes eorum et ait homini qui habebat manum aridam surge et sta in medium et surgens stetit ait autem ad illos Iesus interrogo vos si licet sabbato bene facere an male animam salvam facere an perdere et circumspectis omnibus dixit homini extende manum tuam et extendit et restituta est manus eius ipsi autem repleti sunt insipientia et conloquebantur ad invicem quidnam facerent Iesu factum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
entiã salomonis. Et ecce plusqͣm salomõ
hic. Uirimniuite surgent in iudicio cũ
generatione hac. & condeminabt̃ illam:
quia penitentiã egerunt ad p̾dicationẽ
ionȩ. Q ecce plus iona hic. Nemo lucernã
accendit & in absconso ponit. neq sub
modio. s suꝑ candelabrũ: ut qui ingre¬
diunt᷑ lumen uideãt. Lucerna corporis
tui: ẽ oculus tuus. Si oculus tuus fuerit

Expanded text:
s: et ecce plusquam Salomon hic. Viri Ninivite surgent in judicio cum generatione hac: et condennabunt illam: quia penitentiam egerunt a predicatione Jone: et ecce plusquam Jonas hic. Nemo lucernam accendit: et in absconso ponit: neque sub modio: sed super candelabrum: ut qui ingrediuntur videant lumen. Lucerna corporis tui est ocul
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ expelli foras: & uenient ab oriente
& occidente. et aquilone. & austro. & accũ¬
bent in regno dei. Et ecce sunt nouissi¬
mi qui erunt primmi: & sunt primi qui
erunt nouissimi. In ipsa die accesserũt
quidã phariseoꝵ: dicentes illi. Exi & ua¬
de hinc: quia herodes uult te occidere.

Expanded text:
enient ab oriente et occidente et aquilone et austro et accumbent in regno Dei et ecce sunt novissimi qui erunt primi et sunt primi qui erunt novissimi in ipsa die accesserunt quidam Pharisaeorum dicentes illi exi et vade hinc quia Herodes vult te occidere
Abbreviated transcription (Latin):
demonia exierant. uestitũ ac sana
mente ad pedes eius: & tumuert̃. Nũ¬
tiauer̃t autẽ illis & qui uiderant:
quomͦ sanus factus esset a legione. Eẽ
rogauert̃ illũ om̃is multitudo regio¬
nis gerasenoꝵ ut discederet ab ipsis:
quia timore magno tenebant᷑. Ipse
autẽ ascendens nauem: reuersus ẽ.
Q rogabat illũ uir ã quo demonia
exierant: ut cũ eo esset. Dimisit aut̃
eum iħc dicens: redi domũ tuam et
narra quanta tibi fecit ds̃. Et abiit ꝑ¬

Expanded text:
 ac sana mente ad pedes eius et timuerunt nuntiaverunt autem illis et qui viderant quomodo sanus factus esset a Legione et rogaverunt illum omnis multitudo regionis Gerasenorum ut discederet ab ipsis quia timore magno tenebantur ipse autem ascendens navem reversus est et rogabat illum vir a quo daemonia exierant, ut cum eo esset: dimisit autem eum Jesus dicens: Vade in domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus. Ille a
Abbreviated transcription (Latin):
dierunt. & ã sollicitudinib & diuitiis
& uoluptatib uitȩ. euntes suffocant᷑.
& ñ ferunt fructũ. Qd̃ autẽ in bonam
t̾ram: hi sunt qui in corde bono & opti¬
mo audientes uerbũ retinent. Et fruc¬
tum afferunt in patientia. Nemo aũ
lucernã accendens. operit eam uase.
aut subtus lectũ ponit. s supͣ cande¬
labrũ: ut intrantes uideant lumen.
Non enim ẽ occultũ qd̾ ñ manifestet᷑.
nec absconditũ qd̃ ñ cognoscatur. & in
palam ueniat. Uidete ergo: quomͦ au¬
ditis. Qui enim habet: dabitur illi.
Et quicũq ñ habet: etiam qd̾ putat
se habere auferetur abillo. Uenert̃
autẽ ad illũ mat̾ & frẽs eius: & ñ po¬
terant adire eũ p̃turba. Et nuntiatũ
ẽ illi. Mater tua & frẽs tui stant foris:
uolentes uidere te. Qui respondens:
oixit ad eos. Mater mea & fr̃es mei: hi
sunt qui uerbũ dĩ audiunt. & faciũt.

Expanded text:
dinibus et diuitiis et uoluptatibus uitae euntes suffocantur et non referunt fructum. quod autem in bonam terram, hi sunt qui in corde bono et optimo audientes uerbum retinent et fructum adferunt in patientia. nemo autem lucernam accendens operit eam uaso aut subtus lectum ponit, sed supra candelabrum ponit, ut intrantes uideant lumen. non enim est occultum quod non manifestetur, nec absconditum quod non cognoscatur et in palam ueniat. uidete ergo quomodo audistis. qui enim habet, dabitur illi, et quicumque non habet, etiam quod putat se habereautem ad illum mater et fratres ejus, et non poterant adire eum prae turba. Et nuntiatum est illi: Mater tua, et fratres tui stant foris, volentes te videre. Qui respondens, dixit ad eos: Mater mea, et fratres mei hi sunt, qui verbum Dei audiunt, et faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam. Hic ẽ de quoscriptũ ẽ. Ecce
muto angelũ meũ ante faciem tuã:
qui p̃parabit uiam tuam ante te.
Dico enim uobis. Maioe int̃ natos mu¬
lierũ ꝓpheta iohanne baptista: nemo
ẽ. Qui autẽ minor ẽ in regno der ma¬
io ẽ illo. Et om̃is populus audiens:
& publicam. iustificauert̃ dm̃: bapti

Expanded text:
am hic est de quo scriptum est ecce mitto angelum meum ante faciem tuam qui praeparabit viam tuam ante te dico enim vobis maior inter natos mulierum propheta Iohanne Baptista nemo est qui autem minor est in regno Dei maior est illo et omnis populus audiens et publi
Abbreviated transcription (Latin):
elisit illũ demoniũ. & dissipauit. Et
increpauit iħc spiritũ iminundũ et
sanauit puerũ. & reddidit illũ patri
eius. Stupebant autẽ om̃s: in magni¬
tudine dei. Om̃ibq mirantibꝰ in om¬
nib que faciebat: dixit ad discipulos
suos. Ponite uos in cordib ur̃is sermo¬

Expanded text:
um daemonium et dissipavit et increpavit Iesus spiritum inmundum et sanavit puerum et reddidit illum patri eius stupebant autem omnes in magnitudine Dei omnibusque mirantibus in omnibus quae faciebat dixit ad discipulos suos ponite vos in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Dicebat aũ ad turbas. Cũ uideri¬
tis nubẽ orientẽ ab occasu: statĩ dicitis.
Hypocrite faciẽ celi & terre nostis ꝓ¬
bare: hoc autẽ tempꝰ quomͦ ñ ꝓbatis:
Quid autẽ & a uobis ipsis ñ iudicatis

Expanded text:
am. Dicebat autem et ad turbas Cum videritis nubem orientem ab occasu. statim dicitis. Hypocritae. faciem caeli et terrae nostis probare. hoc autem tempus quomodo non probatis. Quare autem et vobis ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ om̃s timor: & magnificabant
dm̃ dicentes. Quia ꝓpheta magnus
surrexit in nobis: & quia d̾s uisita¬
uit plebem suam. Et exiit hic sermo
in uniuersam iudeam de eo: & omnẽ
circa regionẽ Et nuntiauert̃ iohan¬
nidiscipuli eius: de om̃ib his. Ee con¬
uocauit duos de discipulis suis iob̾es:
& misit ad iħm dicens. Tu es qui uen¬
turus es an aliũ expectamus: Cũ aut̃

Expanded text:
timor et magnificabant Deum dicentes quia propheta magnus surrexit in nobis et quia Deus visitavit plebem suam et exiit hic sermo in universam Iudaeam de eo et omnem circa regionem et nuntiaverunt Iohandiscipuli eius de omnibus his et convocavit duos de discipulis suis Iohannes et misit ad Dominum dicens tu es qui ventu
Abbreviated transcription (Latin):
mui illi. & ñ potuit eam mouere. fun¬
data enim erat supra petram. Qui aũ
audit & ñ facit: similis ẽ homini edi¬
ficanti domũ suam supra t̾ram sine
fundam̃to. In quam illisus ẽ fluuius.
& continuo cecidit: & facta ẽ ruina do¬
mus illius magna. Cum autẽ imples¬
set om̃ia uerba sua in aures plebis: in¬
trauit capharnaũ. Centurionis autẽ
cuiusdam seruus male babens erat

Expanded text:
ere fundata enim erat supra petram qui autem audivit et non fecit similis est homini aedificanti domum suam supra terram sine fundamento in quam inlisus est fluvius et continuo concidit et facta est ruina domus illius magna cum autem implesset omnia verba sua in aures plebis intravit Capharnaum centurionis autem cuiusdam se
Abbreviated transcription (Latin):
mundant᷑. Surdi audiunt mortui
resurgunt. pauperes euangelizant᷑.
Q beatus ẽ. qui ñ fuerit scandaliza¬
tus in me: Et cũ discessissent nuntii
ioh̃is: cepit dicere de iohanne ad tur¬
bas. Quid existis in desertũ iudere:
harundinẽ uento moueri: Sed qͥd
existis uidere : Hominẽ mollib ue

Expanded text:
undantur surdi audiunt mortui resurgunt pauperes evangelizantur et beatus est quicumque non fuerit scandalizatus in me et cum discessissent nuntii Iohannis coepit dicere de Iohanne ad turbas quid existis in desertum videre harundinem vento moveri sed quid existis videre hominem m
Abbreviated transcription (Latin):
facitis qd ñ licet in sabbatis : Ꝙ respõ¬
densiħ̾c: ad eos dixit. Nec hoc legistis
qd̃ fecit dauid cũ esurisset ipse & qͥ
cũ eo erant. quomͦ intrauit in domũ
dei. & panes ꝓpositionis sumpsit. et
manducauit ipse. & dedit his qui c̃
eo erant. quosñlicebat manducare
nsitantũ sacerdotibꝰ: Et dicebat il¬

Expanded text:
s quod non licet in sabbatis? Et respondens Jesus ad eos, dixit: Nec hoc legistis quod fecit David, cum esurisset ipse, et qui cum illo erant: quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit, et manducavit, et dedit his qui cum ipso erant, quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus?
Abbreviated transcription (Latin):
ante turbas. Et manducauer̃t om̃s:
& saturati sunt. Et sublatũ est qd̾ su¬
ꝑfuit illis: fragm̃toꝵ cophimi duode¬
cim. Et factum ẽ cum solus esset orãs:¬
erant cũ illo & discipuli. E int̾roga¬
uit illos dicens. Quẽme dicunt esse
turbȩ At illi respondert̃ & dixerunt.
Iohannẽ baptistam. Alii autẽ heliã.
alii quia ꝓpheta unus de prioeib sur¬
rexit. Dixit autẽ illis. Uos autẽ quẽ
me esse dicitis : Respondens symon
petrus: dixit. Xp̃m dei. At ille incre

Expanded text:
bas et manducaverunt omnes et saturati sunt et sublatum est quod superfuit illis fragmentorum cofini duodecim et factum est cum solus esset oranserant cum illo et discipuli et interrogavit illos dicens quem me dicunt esse turbae at illi responderunt et dixerunt Iohannem Baptistam alii autem Heliam alii quia propheta unus de prioribus surrexit dixit autem illis vos autem quem me esse dicitis respondens Simon Petrus di
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ipsũ. E detinebant illũ: ne
discederet ab eis. Quib ille ait. Quia
& aliis ciuitatib oportet me euange¬
lizare regnũ dei: quia ideo missus sũ.
Et erat p̃dicans: in synagogis galileȩ.
factũ ẽ autẽ cum turbe irruent in
eum. ut audirent uerbũ dĩ: & ipse
stabat secus stagnũ genesaretb. Et
tudit duas naues stantes secus stagnũ:

Expanded text:
lum ne discederet ab eis quibus ille ait quia et aliis civitatibus oportet me evangelizare regnum Dei quia ideo missus sum et erat praedicans in synagogis Galilaeae factum est autem cum turbae inruerent in eum ut audirent verbum Dei et ipse stabat secus stagnum Gennesareth et vidit duas naves stantes secus s
Abbreviated transcription (Latin):
lapidi huic ut panis fiat. Et respon¬
oit ad illñ iħc. Scriptũ ẽ. quia ñ in pa¬
ne solo uiuit homo: s in om̃i uerbo
dei. Et dixit illũ diabolus in mon¬
regna orbis terre. in momento tem¬
poris. Et ait ei. Tibi dabo potestatem
hanc umuersam: & głam illoꝵ. quia
mͥ tradita sunt: & cui uolo do illa. Tugͦ
si adoraueris coram me: erunt tua om
nia. Et respondens iħc: dixit illi. Scͥp¬
tum ẽ. Dñm dm̃ tuũ ad orabis: & ipsi
soli seruies. Et duxit illũ in iherłm:
&e statuit eum suꝑ purnã templi. & di¬
xit illi. Si filius di es: mutte te huic de¬
orsum. Scriptũ ẽ enim: qd angelis su¬
is mandauit de te. ut conseruent te.
Et quia inmanib tollent te: ne forte
offendas ad lapidem pedem tuũ. Et
respondens iħc: ait illi. Dictũ est: ñ

Expanded text:
panis fiat et respondit ad illum Iesus scriptum est quia non in pane solo vivet homo sed in omni verbo Dei et duxit illum diabolus et osregna orbis terrae in momento temporis et ait ei tibi dabo potestatem hanc universam et gloriam illorum quia mihi tradita sunt et cui volo do illa tu ergo si adornia. Et respondens Jesus, dixit illi: Scriptum est: Dominum tuum adorabis, et illi soli servies. Et duxit illum in Jerusalem, et statuit eum super pinnam templi, et dixit illi: Si Filius Dei es, mitte te hinc deorsum. Scriptum est enim quod angelis suis mandavit de te, ut conservent te: et quia in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. Et respondens Jesus, ait illi: Dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
recta. & asꝑa in uias planas. Et uide¬
bit om̃is caro: salutare dĩ. Dicebat er¬
go ad turbas: que exibant ut baptira¬
rentur ab ipso. Genimina uiperarũ:
quis ostendit uob̃ fugere a uentura ira ᷑
facite ergo: fructus dignospenitentiȩ
Et̃ ne ceperitis dicere: patrem habemꝰ
abraham. Dico enim uobis: quia po¬
test d̾s de lapidibꝰ istis suscitare filios

Expanded text:
as planas: et videbit omnis caro salutare Dei. Dicebat ergo ad turbas qui exierant ut baptizarentur ab ipso. Genimina viperarum: quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos penitentie: et ne ceperitis dicere: patrem habemus Abraam. Dico enim vobis: quia potens est Deus de lapidibus istis suscita
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuit resa. Qui fuit ⁊ orobabel: qui
fuit salathiel. Qui fuit neri: qui fuit
melchi. Qui fuit addi: qui fuit cosã.
Qui fuit helmadan: qui fuit her. Qui
fuit iesu:qui fuit eliezer. Qui fuit io¬
rim: qui fuit matthad. Qui fuit leui:
qui fuit symeon. Qui fuit iuda: qui fu¬
it ioseph. Qui fuit iona: qui fuit elia¬
chim. Qui fuit melea: qui fuit men¬
na. Qui fuit matthata: qui fuit na¬
than. Qui fuit dauid: qui fuit iesse.
Qui fuit obed: qui fuit boor. Qui fu¬
it salmon: qui fuit naason. Qui fu¬
it aminadab: qui fuit aram. Quifu¬
it esrom: qui fuit phares. Qui fuit iu
dȩ: qui fuit iacob. Qui fuit ysaac: qͥ
fuit abrahe. Qui fuit thare: qui fu¬
it nachor. Qui fuit saruch: qui fuit ra¬
gau. Qui fuit phaleg: qui fuit eber.
Qui fuit sale: qui fuit caman. Qui
fuit arfaxath: qui fuit sem. Qui fu¬
it noe: qui fuit lamech. Qui fuit ma

Expanded text:
bel, qui fuit Salathiel, qui fuit Neri, qui fuit Melchi, qui fuit Addi, qui fuit Cosan, qui fuit Elmadan, qui fuit Her, qui fuit Jesu, qui fuit Eliezer, qui fuit Jorim, qui fuit Mathat, qui fuit Levi, qui fuit Simeon, qui fuit Juda, qui fuit Ioseph qui fuit Iona qui fuit Eliachim qui fuit Melea qui fuit Menna qui fuit Matthata qui fuit Nathan qui fuit David qui fuit Iesse qui fuit Obed qui fuit Booz qui fuit Salmon qui fuit Naasson qui fuit Aminadab qui fuit Aram qui fuit Esrom qui fudae, qui fuit Jacob, qui fuit Isaac, qui fuit Abrahae, qui fuit Thare, qui fuit Nachor, qui fuit Sarug, qui fuit Ragau, qui fuit Phaleg, qui fuit Heber, qui fuit Sale, qui fuit Cainan, qui fuit Arphaxad, qui fuit Sem, qui fuit Noe, qui fuit La
Abbreviated transcription (Latin):
c scła scloꝵ amen. Rogo autẽ uos frẽs: ut
sufferatis uerbũ solatii. Etenim ꝑpati¬
cis scripsi uobis. Cognoscite frẽm nr̃m
timotheũ dimissũ: cũ quo si celerius
uenerit uidebo uos. Salutate om̃s p̃s

Expanded text:
saecula saeculorum. Amen. Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii. Etenim perpaucis scripsi vobis. Cognoscite fratrem vestrum Timotheum dimissum, cum quo si celerius venerit, vi
Abbreviated transcription (Latin):
multi. ne quis fornicator aut ꝓfanus
ut esau: qui ꝓpter unã escam uendidit
primitua sua S citote enim qm̃ & po¬
stea cupiens hereditare benedictionẽ:
repbatus c̃. Non enim inuenit penitn¬
tiȩ locum: quãqͣm cũ lacrimis inquisis

Expanded text:
ulus: Ne quis, ait, fornicator aut profanus, ut Esau, qui propter unam escam vendidit primitiva sua: scitote enim quia et postea volens haereditare benedictionem, reprobatus est; non enim invenit poenitentiae locum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ad id qd̃ utile ẽ in recipiendo sc̃ificatio¬
nem eiꝰ. Om̃is autẽ disciplina in p̃sen¬
ti quidem uidetur ñ esse gaudii s me¬
roris: postea autẽ fructũ pacatissimũ
exercitatis ꝑ eam reddit iusticiȩ : Epter
qd̾ remissas manus. & soluta genuaeri¬
gite. & gressus rectos facite pedib ur̃is¬

Expanded text:
d quod utile est in recipiendo sanctificationem eius omnis autem disciplina in praesenti quidem videtur non esse gaudii sed maeroris postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit iustitiae propter od remissas manus et soluta genua erigite et gressus rectos facite pedibu
Abbreviated transcription (Latin):
prius ꝓ suis delictis hostias offerre. de¬
inde ꝓpopuli. Hoc enim fecit: semel
se offerendo. Lex enim homines consti¬
tuit sacerdotes: infirmitatẽ habente̾.
Sermo autẽ iurisirandi qui post
legem ẽ: filiũ in eternũ ꝑfectũ. Capi

Expanded text:
prius pro suis delictis hostias offerre, deinde pro populi: hoc enim fecit semel seipsum offerendo. Lex enim homines constituit sacerdotes, infirmitatem habentes; sermo autem jurisjurandi, qui post legem est, Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
heres ẽ institutꝰ fide qui uocat᷑ abra-¬
ham obediuit. in locũ exire quẽ ac¬
cepturꝰ erat in hereditatẽ: & exiuit
nesciens quo iret. fide demoratꝰ ẽ in
terra reꝓmissionis. tanqmͣ in aliena:
in casulis habitando. cũ ysaac & iacob
coheredib repmissionis eiusdẽ. Er¬
pectabat enim fundam̃ta habentẽ
ciuitatẽ. cuiꝰ artifex & conditor d̾s.fi¬
de & ipsa sara sterilis uirtutẽ in con¬
ceptionẽ seminis accepit. etiã pret̃
tempꝰ etatis: qm̃ fidelem credidit es

Expanded text:
vocatur Abraham, obedivit in locum exire, quem accepturus erat in haereditatem, et exiit nesciens quo iret. Fide demoratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando cum Isaac et Jacob, cohaeredibus repromissionis ejusdem. Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex et conditor Deus. Fide et ipsa Sara sterilis virtutem in conceptione seminis accepit, etiam praeter tempus aetatis, quoniam fidelem credidit es
Abbreviated transcription (Latin):
xit d̾s ce ñ homo. Om̃s enim pontifex
ad offerenda intinera & hostias consti¬
tuit᷑. unde necesse ẽ & hunc habere
aliquid qd̃ offerat. Sigͦ esset suꝑ ter¬
ram. nec esset sacerdos. cũ essent qui
offerrent scđm legem munera. qui
exemplari &e umbre deseruiunt cele-¬
stiũ. sicut responsũ ẽ moysi. cũ consũ¬
maret tabernaculũ. Uide inquit om

Expanded text:
 non homo. Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur: unde necesse est et hunc habere aliquid, quod offerat: si ergo esset super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
nealogia. neq initiũ dierũ. neq finẽ &u¬
uite habens. assimilatus autẽ filio
oei. manet sacerdos in ꝑpetuũ. Intu¬
emini autẽ quantꝰ sit hic: cui & deci¬
mas dedit de p̃cipuis abraham patͥ¬
archa. Et quidem de filiis leui sacer¬
dotiũ accipientes mandatũ habent
decimas sumere a ppło scd̃m legem. id
est a fr̃ĩb suis: quãqͣm ce ipsi exierĩt
de lumbis abrahȩ. Cuiꝰ autẽ genera¬
tio ñ annumerat᷑ in eis. decimas sũp

Expanded text:
itium dierum, neque finem vitae habens, assimilatus autem Filio Dei, manet sacerdos in perpetuum. Intuemini autem quantus sit hic, cui et decimas dedit de praecipuis Abraham patriarcha. Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes, mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est a fratribus suis, quanquam et ipsi exierunt de lumbis Abrahae. Cujus autem generatio non a
Abbreviated transcription (Latin):
enoch translatus ẽ ne uideret mortẽ:
& ñ inueniebatur. quia tͣnstulit eũ d̾s.
Ante translationẽ enĩ: testimoniũ ha¬
buit placuisse deo. Sine fide autẽ:
impossibile ẽ placere deo. Credere enĩ
oportet accedentẽ ad dm̃. quia ẽ: & inqͥ¬
rentib se remunerator fit fide noe

Expanded text:
ne videret mortem, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus, ante translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deum quia est, et inquirentibus se remunerator sit. » Non
Abbreviated transcription (Latin):
corpus autẽ aptasti mͥ. Holo causto¬
mata & ꝓpeccato ñ tibi placuert̃:
tc̃ dixi ecce uenio. In capite libri scͥp¬
tũ ẽ de me: ut faciam d̾s uolunta¬
tem triam. Suꝑius dicens quia ho¬
stias & oblationes. & holocatistoma¬
ta. & ꝓ peccato noluisti: nec placita
sunt tibi que scdm legem offerunt᷑.
tc̃ dixi ecce uenio. ut faciam d̾s uo¬
luntatẽ tuã. aufert primũ ut seq̃ns
statuat. In quauoluntate scificati
sumꝰ: ꝑ oblationẽ corporis iħu xp̃i se¬
mel. Et om̃is quidem sacerdos p̃sto ẽ
cotidie ministrans: & easdem sepe of¬
ferens hostias. que nũqͣm possunt au
ferre peccata. Hic autẽ unam ꝓ pecca¬
tis offerens hostiam. in sempit̾nũ sed&
in dexteram di. decitero expectans do¬
nec ponant᷑ inmici eiꝰ scabellũ pedũ
eius. Una enim oblatione const̃ĩmauit
in sempit̾nũ scĩficatos. Contestatur aũ¬

Expanded text:
Holocaustomata et pro peccato non tibi placuerunt. Tunc dixi: Ecce venio. In capite libri scriptum est de me: Ut faciam, Deus, voluntatem tuam. Superius dicens, quia hostias et oblationes et holocaustomata et pro peccato noluisti, nec placita sunt tibi quae secundum legem offeruntur, tunc dixi: Ecce venio, ut faciam, Deus, voluntatem tuam; aufert primum, ut sequens statuat. In qua voluntate sanctificati sumus, per oblationem corporis Jesu Christi semel. Et omnis quidem sacerdos praesto est quotidie ministrans, et easdem saepe offerens hostias, quae nunquam poferre peccata. Hic autem unam pro peccatis offerens hostiam, in sempiternum sedet in dextera Dei: de caetero exspectans donec ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus. Una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos. Contestatur au
Abbreviated transcription (Latin):
ouodecĩ sunt hore diei: Si quis am¬
bulanerit indie ñ offendit: quia lu¬
cem huiꝰ mundi uidet. Si autẽ ambu¬
lauerit nocte offendit: quia lux ñ ẽ
meo. Hec ait: & post hoc dicit eis. Lara¬
rus amicꝰ ñr dormit: s uado ut ã sõno
excitem eũ. Dixerunt gͦ discipuli enis.

Expanded text:
t diei si quis ambulaverit in die non offendit quia lucem huius mundi videt si autem ambulaverit nocte offendit quia lux non est in eo haec ait et post hoc dicit eis Lazarus amicus noster dormit sed vado ut a somno exsuscitem eum dixerunt ergo discipuli eius
Abbreviated transcription (Latin):
signa.s quia manducastil ex pamibris
& saturati estis. Operamini ñ cibũ qui
perit. s qui ꝑmanet in uitã eternam:
quem filtus hominis uobis dabit. Hũc
enim: pater signauit d̾s. Direrunt gͦ
ad eum. Quid faciemus: ut operemur
opera dei: Respondit iħc: & dixit eis.
Hoc ẽ opus dei: ut credatis in eũ quẽ
misit ille. Dixerunt ergo ei. Qd̃ ergo¬

Expanded text:
ia manducastis ex panibus, et saturati estis. Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis vobis dabit: hunc enim Pater signavit Deus . Dixerunt ergo ad eum: Quid faciemus, ut operemur, opera Dei? Respondit Jesus, et dixit eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Dixerunt ergo ei: Q
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta p̃diũ qd̃ dedit iacob ioseph filio
suo. Erat autẽ ibi fons iacob. Iħc ergo
fatigatus ex itinere:: sedebat sic super
fontem: Hora eratr quasi sexta. Uenit
milier de samaria: haurtre aquam.
Dicit et iħc. Da mͥ bibere: Discipuli
enim eius abierant in ciuitatẽ: ut ci¬
bos emerent. Dicit ergo ei: mulier illa
samaritana. Quomͦ tu iudeus cũ sis.

Expanded text:
it Iacob Ioseph filio suo erat autem ibi fons Iacob Iesus ergo fatigatus ex itinere sedebat sic super fontem hora erat quasi sexta venit mulier de Samaria haurire aquam dicit ei Iesus da mihi bibere discipuli enim eius abierant in civitatem ut cibos emerent dicit ergo ei mulier illa samaritana quomodo tu Iudaeu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia ñ introisset cũ discipulis suis
iħc innauim: s soli discipuli eits abis¬
sent. Alie uero suꝑuener̃t naues. a tibe¬
riade: iuxta locum ubi manducauerãt
panem. gr̃as agentes dño. Cũ ergo uidis.¬
set turba quia iħc ñ esset ibi. neq disci¬
puli eius: ascenderunt nauiculas. et
uenerunt capharnaũ querentes iħm.
& cũ inuenissent eutm trans mare: ddi

Expanded text:
troisset cum discipulis suis Iesus in navem sed soli discipuli eius abissent aliae vero supervenerunt naves a Tiberiade iuxta locum ubi manducaverant panem gratias agente Domino cum ergo vidisset turba quia Iesus non esset ibi neque discipuli eius ascenderunt naviculas et venerunt Capharnaum quaerentes Iesum et cum invenissent eum trans mare di
Abbreviated transcription (Latin):
rebant gͦ eũ app̃hendere: & nemo mi¬
sit in illũ manus. quia nondũ uenerat
hora eius. De turba autẽ: multi credi¬
uerunt in eum. Et dicebant. Xp̃c cum
uenerit: nũquid plitra signa faciet ꝙͣ
que hic facit: Audierunt pbarisei tur¬
bam murmurantẽ de illo: hec. Q mi¬
serunt principes & pharisei ministros:
ut app̃henderent eũ. Dixit ergo iħc.

Expanded text:
ndere et nemo misit in illum manus quia nondum venerat hora eius de turba autem multi crediderunt in eum et dicebant Christus cum venerit numquid plura signa faciet quam quae hic facit audierunt Pharisaei turbam murmurantem de illo haec et miserunt principes et Pharisaei ministros ut adprehenderent eum dixit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mũ accipio. Sed hec dico: ut salui sitis.
Iue erat: lucerna ardens ce lucens. uos
autẽ: uoluistis exultare ad horam in
luce eius. Ego autẽ: habeo testimoniũ
maius iohanne. Opera enim que de-¬
dit mͥ pater ut ꝑficiam ea: ipsa opera
que ego facio testimoniũ ꝑhibent de
me. quia pater me misit. Et qui misit
me pater: ipse testimoniũ ꝑbibuit de

Expanded text:
haec dico ut vos salvi sitis ille erat lucerna ardens et lucens vos autem voluistis exultare ad horam in luce eius ego autem habeo testimonium maius Iohanne opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea ipsa opera quae ego facio testimonium perhibent de me quia Pater me misit et qui misit me Pater ipse tes
Abbreviated transcription (Latin):
di. Post duos autẽ dies: exiit inde & a¬
biit in galileam. Ipse enim iħc testi¬
moniũ ꝑhibuit: quia ꝓpheta in sua pa¬
tria honorẽ ñ habet. Cũ ergo uenisset
in galileam: exceperunt eum galilei
cum om̃a uidissent que fecerat ihero¬
solimis in die festo. & ipsi: uienerant
ad diem festũ. Uenit ergo iterũ in cha

Expanded text:
i post duos autem dies exiit inde et abiit in Galilaeam ipse enim Iesus testimonium perhibuit quia propheta in sua patria honorem non habet cum ergo venisset in Galilaeam exceperunt eum Galilaei cum omnia vidissent quae fecerat Hierosolymis in die festo et ipsi enim venerant in diem festum
Abbreviated transcription (Latin):
Qet panes habetis: At illi dixerunt.
Septem: & paucos pisciculos. Et p̃ce¬
pit turbȩ: ut discumberet suꝑ t̾ram.
Et accipiens septem panes & pisces: et
gr̃as agens. fregit & dedit discipulis su¬
is. Et discipuli: dederunt ppło. Et co¬
mederunt om̃s: & saturati sunt. Et

Expanded text:
quot panes habetis at illi dixerunt septem et paucos pisciculos et praecepit turbae ut discumberet super terram et accipiens septem panes et pisces et gratias agens fregit et dedit discipulis suis et discipuli dederunt populo et comederunt omnes et sa
Abbreviated transcription (Latin):
ei discipuli eius. Si ita ẽ causa: homi¬
in cũ uxore ñ expedit mibere. Qui di¬
xit. Non om̃s capiunt uerbũ istud: s
quib datũ est. Sunt enim eunuchi:
nib Et sunt etinuchi: qui se ipsos ca¬
strauer̃t ꝓpter regnũ celoꝵ. Qui po¬
test capere capiat. Tunc oblatisunt
ei paruuli: ut manus eis imponeret
& oraret. Discipuli autẽ: increpabãt
eos. Iħc uero: ait eis. Sinite paruuloᷤ.
& nolite eos ꝓhibere ad me uenire.
Taliũ ẽ enim regnũ celoꝵ. Et cũ impo¬
suisset eis manus: abiit inde. Ee ecce

Expanded text:
minis cum uxore, non expedit nubere. Qui dixit: Non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi, nibus, et sunt eunuchi, qui se ipsos eunuchizauerunt propter regnum caelorum: qui potest capere, capiat. tunc oblati sunt ei paruuli, ut manus eis inponeret et oraret: discipuli autem increpabant eos. Iesus uero ait eis: sinite paruulos et nolite eos prohibere ad me uenire. talium est enim regnum caelorum. et cum inposuiss
Abbreviated transcription (Latin):
tiam opprimunt uos: & ipsitrahũt
uos ad iuditia: Nonne ipsi blasphe¬
mant bonũ nomen: qd̾ inuocitũ est
suꝑ nos: Si tamen legem ꝑficitis re¬
galem scdm scripturas. diliges ꝑximũ
tuũ ficut te ipsum: benefacitis. Sin
autẽ ꝑsonas accipitis: peccatũ oꝑami¬
ni: redarguti a lege quasi transgres¬
sores. Quicũq autẽ totã legem serua
uerit offendat autẽ muno: factus
ẽ om̃ium reus. Qui enĩ dixit ñ mecha¬
beris: dixit & ñ occides. Qd̾ siñ metha¬
beris occidas autẽ: factuses trangres¬

Expanded text:
munt vos, et ipsi trahunt vos ad judicia? Nonne ipsi blasphemant bonum nomen, quod invocatum est super vos? Si tamen legem perficitis regalem secundum Scripturas: Diliges proximum tuum sicut teipsum: bene facitis: si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. Quicverit: offendat autem in uno: factus est omnium reus. Qui enim dixit non mechaberis: dixit et non occides. Quod si non mechaberis: occides autem: factus es trangres
Abbreviated transcription (Latin):
Sic& fides si ñ habeat opera: mortua
ẽ in semet ipsa. Sed dicit quis. tu fi¬
dem habes && ego opera habeo. Osten¬
de mͥfidem tuam sine operib: & ego
ostendam tibi ex operib fidem meã.
pater ñr nonne ex operib iustificatꝰ
est. offerens ysaac filiũ suũ suꝑ alta¬
re: Uides qm̃ fides cooperabatur oꝑi¬

Expanded text:
cit: fides si non habeat opera, mortua est in semet ipsa. sed dicit quis: tu fidem habes et ego opera habeo; ostende mihi fidem tuam sine operibus et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. pater noster, nonne ex operibus justificatus est, offerens Isaac filium suum super altare. » Vides quoniam fides cooperabatur operi
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ in sordido habitu: & intendatis
meum qui indutus ẽ ueste p̃clara.¬
& dixeritis ei tu sede hic bene. paupe¬
riautẽ icatis tu sta illic aut sede sub
scabello pedũ meoꝵ: nonne uidicatis
apud uosmet ipsos. & facti estis iudiceᷤᷤ

Expanded text:
in sordido habitu, et intendentes in eum, qui est indutus veste praeclara dixeritis ei: Sede hic bene; pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede super scabellum pedum meorum, nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti
Abbreviated transcription (Latin):
tes. plorate ululantes in miseriis ue¬
stris: que aduenient uobis. Duitie
ur̃e putrefacte sunt: & uestim̃ta ue¬
stra a tineis comesta sunt. Aurũ et
argentũ urm̃ eruginauit. & erugo
cabit carnes ur̃as sicut ignis. Thesau¬
rizastis uobis iram in nouissimis di-¬
ebus. Ecce merces operarioꝵ: qui mes¬
suerunt regiones ur̃as. Qui fraudatꝰ
est a uobis clamat: & clamor eoꝵ in au¬
res dñi sabaoth introiit. łpulati estiᷤᷤ
suꝑ t̾ram: & in laxuriis enutristis cor¬
ua ur̃a. In dieb occisionis addixistis:
occidistis iustũ. & ñ restitit uobis. lat¬
cientes gͥestote frẽs: usq ad aduentũ
Idm̃. Ecce agricola expectat p̃tiosũ fruc

Expanded text:
tes, plorate ululantes in miseriis uestris, quę aduenient uobis. Diuitię uestrę putrefactę sunt, et uestimenta uestra a tineis comesta sunt. Aurum et argentum uestrum ęruginauit, et ęrugo cabit carnes vestras sicut ignis thesaurizastis in novissimis diebus ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras qui fraudatus est a vobis clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introiit epulati estis super terram et in luxuriis enutristis corda vestra in die occisionis addixistis occidistis iustum non resistit vobis patientes igitur estote fratres usque ad adventum Domini ecce agric
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃i aut qui iudicat frẽm suũ: detra¬
hit legi & iudicat legem. Si autẽ iu¬
dicas legem. ñ es factor legis: s udex.
Unus est enim legislator & uidex qͥ
potest ꝑdere & liberare: Cu autem
quis es qui iudicas ꝓrimũ: Ecce ñc̃
qui dicitis hodie aut crastino ibimus
in illam ciuitatẽ & faciemus quidẽ
ibi annũ. & mercabimur & lucrũ fa¬
ciemus. qui ignoratis quid sit incra¬
stinũ. Que enim est uita ur̃a : Ua¬
por ẽ ad modicũ parens. deinceps ex¬
terminabit᷑ ꝓ eo ut dicatis si dñs uo¬
luerit &e si uxerimus: faciemus hoc

Expanded text:
udicat fratrem suum, detrahit legi, et judicat legem. Si autem judicas legem, non es factor legis, sed judex. Unus est legislator et judex, qui potest perdere, et liberare. Tu autem quis es, qui judicas proximum? Ecce nunc qui dicitis: Hodie, aut crastino ibimus in illam civitatem, et facibi annum et mercabimur et lucrum faciemus — qui ignoratis, quid erit in crastinum: quae enim est uita uestra? uapor est ad modicum parens, deinde exterminatur — pro eo ut dicatis: si dominus uoluerit et s
Abbreviated transcription (Latin):
sentiens: plena miscd̃ia & fructibus
bonis. ñ udicans scd̃m simulationẽ.
fructus autẽ iusticie in pace semina¬
tur facientib pacem. Unde bella et
lites in uobis: Nonne ex concupiscen-¬
tiis ur̃is: que militant in menbrisue-¬
stris: Concupiscitis: & ñ habetis. Occi¬
ditis & ⁊ elatis: & ñ potestis adipisci. xui¬
Litigatis & belligeratis: & ñ habetis
ꝓpter qd̃ ñ postulatis. Pecitis & ñ acci¬
pitis eo qd̃ male petatis: ut in concu¬
piscentiis ur̃isumatis. Ad ulteri: ne¬
scitis quia amicitia huius mundi im¬
XIIIImicaẽ dei :ͣ Quicũq gͦ uoluerit a¬
micus esse seculi huius: inimicꝰ dei
constituitur. Aut putatis quia in a¬
niter scriptura dicat: ad inuidiã con¬
cupiscit sp̃c qui habitat in uobis: Ma¬
iorem autem dat gr̃am. ꝓpter qd̃ dic̃.
deus suꝑbis resistut: humilib autem
dat grãm. Subditi gͥ estote deo. resistate

Expanded text:
bus bonis non iudicans sine simulatione fructus autem iustitiae in pace seminatur facientibus pacem unde bella et lites in vobis nonne hinc ex concupiscentiis vestris quae militant in membris vestris concupiscitis et non habetis occiditis et zelatis et non potestis adipisci litigatis et belligeratin accipitis eo quod male petatis ut in concupiscentiis vestris insumatis adulteri nescitis quia amicitia huius mundi inimica est Dei quicumque ergo voluerit amicus esse saeculi huius inimicus Dei constituitur aut putatis quia inaniter scriptura dicat ad invidiam concupiscit Spiritus qui inhabitat in nobis maiorem autem dat gratiam propter quod dicit Deus superbis resistit humilibus autem dat gratiam subditi igitur estote Deo resi
Abbreviated transcription (Latin):
tio: & maledictio. Non oportes frẽs mei
hec ita fieri. Nũquid fons de eodem fo¬
ramine emanat dulcẽ & amarã aqͣm :
Nũquid potest fr̃es mei ficus uuas fa¬
cere. aut uitis ficus: Sic aqua salsa: dul¬
cem ñ potest facere aquam. Quis sapi¬
ens & disciplinatus int̾ uos: ostendat
ex bona conuersatione operationẽ su

Expanded text:
oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? Numquid potest, fratres mei, ficus olivas facere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest facere aquam. Quis sapiens et disciplinatus inter vos? Ostendat ex bona conversatione opera su
Abbreviated transcription (Latin):
maius iuditiũ sumitis. In multis enĩ
offendimus om̃s. Si quis in uerbo ñ
offendit: hic ꝑfectus ẽ uir. Potest etiã
freno circũ ducere totũ corpus. Si aut̃
equoꝵ frenos in ora mitumus ad cõ¬
sentiendũ nobis. & om̃e corpus illoꝵ
circũ ferimus: ecce & naues cũ magne
sint & a uentis ualidis minentur. cir¬
cũferunt᷑ autẽ a modico gubernacłõ
ubi impetus dirigentis uoluerit: ita
& lingua modicũ quidẽ menbrũ ẽ.

Expanded text:
us judicium sumitis. » In multis enim offendimus omnes. Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir, potest etiam freno circumducere totum corpus. Si autem equorum frenos in ora mittimus, ad consentiendum nobis et omne corpus illorum circumferimus. Ecce et naves, cum magnae sint et a ventis validis minentur, circumferuntur autem a modico gubernaculo ubi impetus dirigentis voluerit, ita et lingua modicum qu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i una diuinitatis substantia com-¬
ꝓbatur. In ceteris łi epłis quantũ a
nr̃a alioꝵ distat editio: lectoris pru¬
oentie derelinquo. Sed tu uirgo xp̃i
fustochiũ dũ a me impensius scrip¬
ture ueritatẽ inquiris: meã quodã
modo senectutẽ inuidoꝵ dentib cor¬
rodendã exponis: qui me falsariũ cor¬
ruptorẽq sc̃arum ꝓnuntiant scrip¬
turarũ. Sed ego in tali opere nec emu¬
lorũ meoꝵ inuidentiã ꝑtimesco:nec
sc̃ẽ scripturȩ ueritatem poscentib

Expanded text:
tantia comprobatur. In caeteris vero Epistolis, quantum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem poscentibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd quia petrus primus ẽ in numero
apłoꝵ. primȩ sint etiam eius epłe. in
ordine ceterarũ. Sed sicut euangeli¬
stas dudũ ad ueritatis lineam corre¬
ximus: ita has ꝓprioordine deo nos
iuuante reddidimus. Est enim pri-¬
ma earũ una Iacobi. Petri due. Ioħis
tres. & iudȩ una: que si ut ab eis dige¬
ste sunt. ita qͦ ab interp̃tib fideliter
biguitatẽ legentib facerent: nec ser¬
monũ sese uarietas impugnaret illo
p̃cipue loco. ubi de unitate trinitatis
in prima ioħ̃is epła positũ legimus.
Inqua etiam ab infidelib translato¬
ribus multũ erratũ esse fidei uerita¬
te comperimꝰ. triũ tantũmodo uoca¬
bula. hoc est aque & sanguinis & sp̃c.¬
in ipsa sua editione ponentes: & pa¬
tris uerbiq ac sp̃c testimoniũ omit

Expanded text:
d quia Petrus primus est in numero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter biguitatem legentibus facerent, nec sermonum sese varietas impugnarepraecipue loco ubi de unitate Trinitatis in prima Joannis Epistola positum legimus. In qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, sanguinis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omit
Abbreviated transcription (Latin):
uixistis. Ecce de labore & exsufflaui
illud dicit dñs exercituũ. Q intulistiᷤᷤ
oe rapinis claudũ. & languidũ: & intu¬
listis munus. Nũ quid suscipiã illud
de manuur̃a dicit dñs : Maledictus
dolosus qui habet ingrege suo mascłm.
& uotũ faciens immolat dño debile.
quia rex magnus ego dicit dñs exerci¬
tuũ. & nom̃ meũ horribile ingentib¬

Expanded text:
et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intulistis de rapinis claudum, et languidum, et intulistis munus: Numquid suscipiam illud de manu vestra? dicit Dominus. Maledictus dolosus, qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino: Quia rex magnus ego, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
timor m̃s: Dicit dñs exercituũ ad uos
õ sacerdotes: qui despicitis nom̃ meũ &
dixistis. In quo despeximꝰ nom̃ tuum:
Offertis suꝑ altare meũ panẽ pollutũ:
& dicitis. In quo poliuimus te: In eo qd̃
dicitis: mensa dñi despecta ẽ. Si offera¬
tis cecũ ad unmolandũ: nonne malũ ẽ:
Et si offeratis claudũ & languidũ: ñ ne
malũ ẽ: Offer illud duci tuo. si placue¬
rit ei: aut sisusceperit faciem tuã dic̃
uñs exercituũ: & nc̃ dep̃camini uultũ
dei ut misereat᷑ ur̃i. De manu enĩ ur̃a
factũ est hoc. si quomͦ suscipiat facies
urãs dicit dñs exercitiũi. Quis ẽ in uo¬
bis qui claudat ostia. & incendat alta

Expanded text:
nus exercituum: Ad vos, o sacerdotes, qui despicitis nomen meum, et dixistis: in quo despeximus nomen tuum? Offertis super altare meum panem pollutum, et dicitis: In quo polluimus te? In eo quod dicitis: Mensa Domini despecta est. Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum est? et offeratis claudum, et languidum, nonne malum est? Offer illud duci tuo, si placuerit ei, aut si susceperit faciem tuam, dicit Dominus exercituum. Et nunc deprecamini vultum Dei, ut misereatur vestri de manu enim vestra factum est hoc, si quomodo suscipiat facies vestras, dicit Dominus exercituum. Quis est in vobis, qui claudat ostia, et incendat
Abbreviated transcription (Latin):
que sine anima sunt uocẽ dantia. siue
tibia. siue citbara. insidistindionẽ so¬
nituũ dederint: quomͦ scietar qd̃ can¬
tatur aut qd̃ citharizatur: Etenim
si incertam uocẽ det tuba: quis para¬
bit se ad bellũ: Ita & uos ꝑ linguã ni¬
si manifestũ sermonẽ dederitis: quo¬
modo scietur id qd̾ dicitur: Eritis enĩ
in aera loquentes. tam multa ut puta
genera linguarũ sunt in hoc mundo:
& nichil sine uoce ẽ. Si gͦ nesciero uir.¬
tutẽ uocis: ero ei cui loqͥr barbarꝰ. & qͥ

Expanded text:
Quae sine anima sunt uocem dantia, siue tibia sive cithara, nisi distinctionem sonituum dederint, quomodo scietur quod canitur aut citharizatur? Etenim si incertam uocem det tuba, quis parabit se ad bellum ita et vos per linguam nisi manifestum sermonem dederitis quomodo scietur id quod dicitur eritis enim in aera loquentes tam multa ut puta genera linguarum sunt in mundo et nihil sine voce est si ergo nesciero virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
fides. caritas: tria hec. Maior autẽ. his.:
ẽ caritas. Sectamini caritatẽ: emula¬
mini spiritalia: magis autẽ ut ꝓphe¬
tetis. Qui enim loquit᷑ lingua: ñ ho¬
minib loquit᷑ s deo. Nemo enĩ audit.
Sp̃u autẽ: loquitur misteria. Nam
lingua: semet ipsũ edificat. Qui aut̃
ꝓpħat: eccłiam dĩ edificat. Uolo autẽ
uos om̃s loqui linguis: magis autẽ
phetare. Nam maior ẽ qui ꝓphetat. ꝙͣ
qui loquit᷑ linguis: nisi forte int̾pre¬
tetur. ut eccłia edificationẽ accipiat.
Nc̃ autẽ frẽs si uenero ad uos lingiis
loquens. quid uobis ꝓdero nisi uobis lo

Expanded text:
ria haec maior autem his est caritas sectamini caritatem aemulamini spiritalia magis autem ut prophetetis qui enim loquitur lingua non hominibus loquitur sed Deo nemo enim audit Spiritu autem loquitur mysteria nam lingua semet ipsum aedificat qui autem prophetat ecclesiam aedificat volo autem omnes vos loqui linguis magis autem prophetare nam maior est qui prophetat quam qui loquitur linguis nisi si forte ut interpretetur ut ecclesia aedificationem accipiat nunc autem fratres si venero ad vos linguis loquens quid vobis prodero
Abbreviated transcription (Latin):
co autẽ ñ nuptis & uiditis: bonũ ẽ illis
si sic ꝑmanserint. sicut & ego. Qd̾ si ñ¬
se continent nubant: melius ẽ enĩ nu¬
bere qͣm uri. His autẽ qui matrimonio
iuncti sunt p̃cipio ñ ego s dñs: uxorẽ
a uiro ñ discedere. Qd̃ si discesserit: ma

Expanded text:
co autem non nuptis, sed viduis: Bonum est illis si sic permanserint, sicut ego; quod si non continent, nubant: melius est enim nubere, quam uri. His autem, qui matrimonio juncti sunt, praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere, quod si discesser
Abbreviated transcription (Latin):
seduci. Corrũpunt mores bonos: collo¬
quia mala. Etugilate iusti: & nolite
peccare. Ignorantiã enim dĩ quidam
habent: ad reuerentiã uobis loquor.
S dicit aliquis. Quomͦ resurg̃t mor¬
tui: Quali autẽ in corꝑe uement
Infipiens tu qd̃ seminas ñ uiuificat᷑
nisi prits moriat᷑. Q qd̾ seminas ñ cor

Expanded text:
corrumpunt mores bonos conloquia mala evigilate iuste et nolite peccare ignorantiam enim Dei quidam habent ad reverentiam vobis loquor sed dicet aliquis quomodo resurgunt mortui quali autem corpore veniunt insipiens tu quod seminas non vivificatur nisi prius moriatur et quod seminas non cor