comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni dño .i. laudate dm: qͦd fit ab aman¬
te. Non ẽ eñi speciosa laus. in ore pec¬
catoris. Prȩmissa laude. seqͥt᷑ inuoca¬
cio: ut petat desid̾ata. e inuocate
nom̃ eiꝰ qr laudans audiet᷑. Congru¬
us ordo ẽ iste. ut pͥus sit laus: postea
dis eiꝰ ouibꝰ maxime ostendit᷑. Unde dñs di¬
xit petro. Sy mon diligis me : Eiq respon-¬
denti. dñe tu scis qr amo te: dixit. pasce o¬
lit᷑. Deinde istis duobꝰ. auo alia reddit. Ad
hoc enĩ qͦd dixͣ cantate. qͦsi det̃̾minando
qͦmͦ cantent: subicit. narrate om̃ia mira¬
bilia eiꝰ. Nichil silendũ ẽ pudore. Uel ido

Expanded text:
id est laudate Deum, quod fit ab amante. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris . Praemissa laude, sequitur invocatio, ut petat desiderata; et invocate nomen ejus, quia laudans auditur. Congruus ordo iste, ut prius sit laus, post indis ovibus ejus maxime ostenditur. Unde Dominus dixit Petro: Simon, diligis me? eique respondenti: Domine, tu scis quia amo te, dixit: Pasce olitur. Deinde istis duobus duo alia reddit: ad hoc enim quod dixit: Cantate, quasi determinando quomodo cantent, subjicit narrate omnia mirabilia ejus. Nihil enim silendum est pudore. Vel ideo
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit. Intͣpretat᷑ enĩ chanaan. humilis. qr in eo
nemo intrat. nͥ humilis.s ⁊ ex hystoria: idem
ni abrabe. Is est seruilis timor. qͥ nͣ manet in do¬
mo in ȩtͣnũ: qr caritos foras mittit timore. &
manet filius indomo inȩt̾nũ. Congruȩ gͦ he

Expanded text:
aperit. Interpretatur enim Chanaan, humilis, quia in eam nemo intrat, nisi humilis. Sed ex historia idem pni Abrahae. Is est servilis timor, qui non manet in domo in aeternum, quia charitas foras mittit timorem, et manet filius in domo in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
incipit. Intenciõe monet ad laudẽ. Moð:
sex st̃ particiões Sic eni partit᷑ hũe psal¬
mũ augustinꝰ. cui ꝯsentit cassiodorꝰ. nͥ qͦd
sextã partẽ alibi facit quã augustinꝰ. qͦd
in lectiõe psalmi. loco suo monstrabitur.
Primo ut inuerbis ex terioribꝰ intellec
mã. Admonet sem̃ ume abrahȩ .i. fili-¬
os ꝓmissiõls ꝑtmentes adheredi¬
tatẽ testam̃ti etͣni: ut ipsũ dm tanꝗͣ. here¬
ditatẽ eligant. ⁊ gratis: ⁊ nͣ. ꝓ aliqͦ extra
eũ colant.Eẜ hoc faciant laudantes. in¬
uocantes. adnunciantes: nec in sua. sed
dentes: caritate feruentes. E hoc to¬
tũ sonat psalmꝰ. his uerbis. Confite mi-¬
ni. ⁊ cet̾a. usq ibi. Memͣtote intrabiliũ.
ubi ẽ scd̃a particio: quã ⁊ alias suis lo¬
cis ȩreq̃m᷑. Propħ̃a gͦ a laude incipiens.

Expanded text:
Intentio: Monet ad laudem. Modus: Sex sunt partitiones. Sic enim partitur hunc psalmum Augustinus, cui consentit Cassiodorus, nisi quod sextam partem alibi facit, quam Augustin. Quod in lectione psalmi suo loco monstrabitur. Primo ut in verbis exterioribus intellectum mam admonet semen Abrahae, id est filios promissionis, pertinentes ad haereditatem testamenti aeterni, ut ipsum Deum tanquam haereditatem eligant, et gratis non pro aliquo extra eum colant, et hoc faciant, laudantes, invocantes, annuntiantes, nec in sua, sed dentes, charitate ferventes. Et hoc totum sonat psalmus, his verbis, confitemini, etc., usque ibi, mementote mirabilium, ubi est partitio, quam et alias suis locis
Abbreviated transcription (Latin):
uit ads famẽ suꝑ terrã. Ita dieit uocasse famẽ
ꝑ angelos malos. qͥ talibꝰ prepositi st̾. Uoca¬
uit gͦ famẽ .i. angelũ fami pͣpositũ. Uel po¬
cius uocauit famẽ .i. dix̃ ut fames esset.
.i. iussit ee̾ in actu. quȩ ĩa erat indispofici¬

Expanded text:
it Deus famem super terram. Ita dicit vocasse famem per angelos malos, qui talibus praepositi sunt. Vocavit ergo famem, id est angelum fami praepositum. Vel potius, vocavit famem, id est dixit ut fames esset, id est jussit esse in actu, quae jam erat in dispositi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ amat᷑. seꝑ desid̾at᷑. sẽꝑ qͣrit᷑: ne sit ab¬
sens. s semꝑ pͣsens. Malus potest time-¬
Scđ̾a pars. ubi ad paruuloꝵ corda nutri¬
patriarc harũ. ⁊ de ꝓmissionibꝰ dei: ut nos
simꝰ sem̃ illoꝵ. ñ solũ de iudȩis. s etiã de
om̃ibꝰ gentibꝰ. ⁊ hoc ostendit usq ibi. eũ es¬
sent numero breui paucissimi. Q si dic̾et.
Querite ipsũ: s q st̃ qͥ ñ fer̃t solem in rota.
.I. qͥ ñ posst̾ intelligere.x ꝑm in altitudine
sue diuinitatis. quȩ auolat ab intellectu:
sic̃ nemo potest uidere solem in rota sua.
dico uobis minoribꝰ. saltẽ memͣtõte mira-¬
iste ardens laudator. ꝯtẽꝑat se infirmis ⁊⁊
lactentibꝰ. qͦs mirabilib di tẽ poralibꝰ nu¬
trit. Ac si dicat. Si ia qͦd ds ẽ magnũ ẽ quȩ¬
rere: uł .i. salt̾ẽ quȩ fecit uidete. Smule
ẽ huic qͦd dñs dix̾ moysi. hec dices filiss¬

Expanded text:
 amatur semper desideratur, semper quaeritur, ne sit absens, sed semper praesens; malus potest timea pars ubi ad parvulorum corda nutripatriarcharum, et de promissionibus Dei, ut nos simus semen illorum. Non solum de Judaeis, sed etiam de omnibus gentibus. Et hoc ostendit usque ibi, cum essent numero, brevi. Alcuin. Quasi dicat: Quaerite ipsum. Sed quia sunt qui non ferunt solem in rota, qui non possunt intelligere Christum in altitudine suae deitatis quae avolat ab intellectu, sicut potest nemo videre solem in rota sua. Dico vobis minoribus, saltem mementote miraiste ardens laudator contemperat se infirmis et lactentibus, quos mirabilibus Dei temporalibus nutrit, ac si dicat: Si id quod Deus est magnum est quaerere; vel, id est saltem quae fecit videte. Simile est huic quod D
Abbreviated transcription (Latin):
lingua pͣsũpsit mutare. sic̃ in eugłio.
amen. Int̾pretat᷑ aũ: laudate dñm.
Nã allelii. qr laudare. ia nomen ẽ des
in uisibilis: ⁊ significat iniusibilem.
ne ficia di narrant᷑. quȩ ẽtulit sꝑuali
semini abrahȩ. Hic eñĩ cõmendat bo
nos in ilo popło isrł qͥ cũ aliis fidelibꝰ
st uiĩ semen abrahȩ filii ꝓmissiõis. Ite ẽ

Expanded text:
lingua praesumpsit mutare, sicut in Evangelio, amen. Interpetatur autem laudate Deum. Nam alleluia, dicitur laudate; jam, nomen est Dei invisibilis, id est significat invisibilem, neficia Dei narrantur, quae contulit spirituali semini Abrahae. Hic enim commendat Propheta bonos in illo populo Israel, qui cum aliis fidelibus sunt verum semen Abrahae fil
Abbreviated transcription (Latin):
ri in secłm .i. inȩt̾nũ. Unde. post dicit: inte¬
stamͣtũ ȩt̾nũ. Qoͦ testam̃tũ. si uetꝰ accipit᷑
minet testam̃tũ accipi ꝓuerbi doctrina:
ce. U erbi qͦd mandauit in mille gen̾aciõẽsi. .i.
in om̃s qͥbꝰ uiuendũ ẽ ex fide Accipit᷑ enĩ hic
mille ꝓ infinito. hoc ẽ uerbũ euangelii. uer¬
bũ fidi. qͦd extendit᷑ in om̃s gen̾aciões: ꝓ qͦ ser-¬

Expanded text:
 id est in aeternum, unde post dicit, in testamentum aeternum, quod testamentum si vetus accipitur, minet testamentum accipi pro verbi doctrina, ce, verbi quod mandavit in mille generationes, id est omnes quibus vivendum est ex fide. Accipitur enim hic mille pro infinito. Hoc est verbum Evangelii, verbum fidei, quod extenditur in omnes generationes, pro quo ser
Abbreviated transcription (Latin):
enumerauit suꝑius. qͦdei ñ adhese¬
r̃t nͥ boni: & qͦsi aliqͥs diceret qr tͥ
ñ adherent nͥ boni: eur gͦ malos in
tua ciuitate. tanto tẽpore tolera¬
st : Respondet᷑. qr tẽpus miscdiȩ¬
est: modo nox ẽ. ñ dũ om̃ia st̃ manifes¬
ta: ⁊ in hac nocte habundant tẽptaei¬
ones. inqua ꝑtͥnseunt bestiȩ siluę. ⁊ ca¬
tuli lȩo nuu .i. diaboli q̃r̾t sibi escã. rut¬
tẽptent fideles. Gnde dñs ait discipłis.
Sathanas expetiuit uos: uexarestr nticũ.
Ab homine triticũ ñ mandueat᷑ nͥ pͥmo
c̃terat᷑ ut panis fiat: sic nemine mandu¬
ducat diabolꝰ. nͥ pͥus ꝑ tribulacionẽ ẽ¬
triuerit. In hac gͦ nocte. parco: tolero.
corrigo. S in matutino .i. cũ dies uidi¬

Expanded text:
avit superius, quod ei non adhaeserunt nisi boni. Et quasi aliquis diceret: Quia tibi non adhaerent nisi boni, cur ergo malos in tua civitate tanto tempore tolerasti? Respondetur quia tempus misericoest, modo nox est, nondum omnia sunt manifesta. Et in hac nocte abundant tentationes, in qua transeunt bestiae sylvae, et catuli leonum, id est diaboli quaerunt sibi escam tentent fideles. Unde Dominus ait discipulis: Satanas expetivit vos vexare sicut triticum . Ab homine triticum non manducatur, nisi primo conteratur, ut panis fiat. Sic neminem manducat diabolus, nisi prius per tribulationem contriverit. In hac ergo nocte parco, tolero, corrigo, sed in matutino, Aug. id
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̃uidet hoc futurũ: ⁊ iqs sic se habet
sic supͣ dixͣ. c est In matutino intficiebã
om̃s ꝑeccatores t̾rȩ .÷. preuidebã om̃s ma¬
los int̃ficiendos. ita ut disꝑderẽ .i. uiderẽ
disꝑdendos. om̃s oꝑantes iniqͥtatẽ. Uel a
lit̃ potest dici: in ꝑsona iusti. Ostendi᷑ hic :¬
te ia pars in noceneie. Post untatos nem¬
pe malos: iustꝰ ad se reuersus addit. qͦd sugges¬
tiones demonũ de corde suo expulit. ¶si
Non tantũ malos homines uitaui. s etiã ui¬
cia declinaui: qr inmatutino .i. ininicio sug¬
gestiõis qͥndo qͣsi crepuseła tẽptaeionũ inci¬
piunt apparere. intͣficiebã oracione. qua de¬
bent eiei. ne crescant. Om̃s peccatores tͣrȩ .i.
demones: qͥ omñe carnẽ faciunt peccare:
ita intͣficiebã. ut disꝑder̃e om̃s oꝑantes ini¬

Expanded text:
qui praevidet hoc futurum. Et ideo sic se habet, sicut supra dixit. Et est, in matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, id est praevidebam omnes malos interficiendos, ita ut disperderem, id est viderem disperdendos, omnes operantes iniquitatem. Caliter potest dici in persona justi. Ostenditur hic tertia pars innocentiae; post vitatos nempe malos justus ad se reversus, addit quod suggestiones daemonum de corde suo expulit. Quasi dicat: Non tantum homines malos vitavi, sed etiam vitia declinavi, quia, in matutino, id est in initio suggestionis, quando quasi crepuscula tentationum incipiunt apparere, interficiebam, oratione qua debent ejici ne crescant, omnes peccatores terrae, id est daemones, qui omnem carnem faciunt peccare: ita interficiebam ut disperderem omnes operantes ini
Abbreviated transcription (Latin):
đo mͦ tolerant᷑ mali a longanims. ut cor¬
in matutino int̾ficiebã om̃s peccatores
t̾rȩ .i in udicio mitta malos inignẽ eter¬
nũ. Quare. Ut disꝑderẽ om̃s oꝑantes iniqͥ¬
tat̾ẽ de ciuitate dñi.. de societate ecełe
Mdo eni iea stͥ s eis parcit᷑. qr tẽpus est¬

Expanded text:
o tolerantur mali a longanimi, ut corin matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, id est in judicio mittam malos in ignem aeternum. Quare? ut disperdantur omnes operantes iniquitatem de civitate Domini, id est de societate Ecclesiae. Modo enim in ea sunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cia. Eẜ ego ꝑ ãbulaba: in innoceneia cor¬
dis mei. Qsi. Transitoria ñ q̃sius s eucur¬
isto. qͣsi exemplo omniũ. In nocencia hoc
potest ut faciat eũ habritare inmedio
domꝰ di. qͣsi honorabilẽ. ⁊ exemplũ alioꝵ ñ ꝓ¬

Expanded text:
tia. Et ego perambulabam in innocentia cordis mei, quasi non transitoria quaesivi, sed cucuristo, quasi exemplo omnium. Innocentia hoc potest, ut faciat eum habitare in medio domus Dei, quasi honorabilem et exemplum aliorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uidiȩ. Ocłi mei. Hic exeqͥt᷑ alterã partẽ
innocenciȩ: scił qͦd cũ iustis habet par
pascebaris : Ecce. Ocłi mei cordis seił erañ
ad fideles tͣre .i. fideles plaeuer̃t mͥ: dicit
iustꝰ generalis. Eideles dico terre .i. de
de maior corona ẽ eis. Uel ad fideles t̃rȩ.¬

Expanded text:
i mei. Cassiod. Hic exsequitur alteram partem innocentiae, scilicet quod cum justis habet partpascebaris? Ecce oculi mei cordis erant ad fideles, id est fideles placuerunt mihi, dicit justus generalis. Fideles dico terrae, Cassde major corona est eis. Vel, ad fideles te
Abbreviated transcription (Latin):
s. ꝓ tẽpora hȩc duo distingunt᷑. sed̾m ef¬
fectꝰ. Miscd̾ia eñi nc̃ om̃ibꝰ offert᷑: ⁊ mul¬
tiplicit ex hibet᷑:. iudiciũ aũ infuturo.
tes ad pęnitenciã adducit: ⁊ bonis ⁊ ma¬
lis. bona tẽꝑalia p̃stat. In futuro aũ tẽpꝰ
his breuit om̃ia oꝑa dei inclucht: ⁊ hic est
p̃missa creatura quare sic se habet. sic̃ po¬
qͣ si dic̾et. Cantabo miscd̾iam ⁊ iudiciũ: &.
post hȩc duo. ego psalsa .i. in hilaritate
bene oꝑabor:⁊ intelligã quando uenies
ad me. in scđo aduentu: uł inobitu euꝰq
eñi ẽ in hylaritate oꝑari: ⁊ intelligere ñ
potes. nͥ in uia immacłata: s in ea intelli¬
git᷑ qͣndo ad nos ueniat ds Sel ita. Ego psal¬
lã ⁊ intelligã. ex istens in uia immacła¬
ta. Non mutat᷑ senstis. Psallã ⁊ intelli¬
ope tua psallã ⁊ intelligam. Uel ita. ẜsal¬

Expanded text:
nguuntur, secundum effectus. Misericordia enim nunc omnibus offertur et multipliciter exhibetur; judicium autem in futuro. tes ad poenitentiam adducit et bonis et malis bona temporalia praestat. In futuro autem temphis breviter omnia opera Dei includit. Et hic est praemissa causa, quare sic se habet, sicut poQuasi dicat: Cantabo misericordiam et judicium. Et propter haec duo psallam, id est in hilaritate bene operabor, et intelligam quando venies ad me in secundo adventu, vel in obitu cujusque, enim est in hilaritate operari, et intelligere non potes, nisi in via immaculata, sed in ea intelligitur, quando ad nos veniat Deus. Vel ita: Ego psallam et intelligam, existens in via immaculata. Non mutatur sensus, psallam et intelliope tua psallam et intelligam? Cas
Abbreviated transcription (Latin):
nocencia incipit: ⁊ c̃sũmat᷑. Nonẽ opus
multis uerbis. Innocens esto: ⁊ ꝑfecit ui¬
sticiã. S duobꝰ modis nocet homo: si facit
miserũ. uł deserit miserũ. In nocens uͦ
ẽ qͥ nec sibi. nec aliis nocet. Unde iste art.
in in nocencia mea. Angustias eñi patitur
om̃is malicia: sola innocencia lata ẽ. ubi
de ambulet᷑ qͣsi spaciando. Hec st̃ deam¬
bulatoria sacerdotũ inezechiele. Expo
nit qͦd dixerat. scił ꝑ ambul aba in medio
domꝰ meȩ .i. cordis mer: in qͦ qͥetȩ habitat
bene ꝯscius. alii aũforas pellunt᷑ qͣsi a
fumo uł stillicidio. uł mala uxore. ⁊ in
nugis extra qͥescunt: ⁊ de his quȩ foris
st̾. cirea corpꝰ delectant᷑: ⁊ ñ ẽ illis bene
intus. unde gaudeant in isciencia sua.

Expanded text:
nocentia incipit, et consummatur. Non est opus multis verbis. Innocens esto, et perfecisti justitiam; sed duobus modis nocet homo, si facit miserum, vel si deserit miserum. Innocens vero est qui nec sibi nec aliis nocet. Unde iste ait: in innocentia cordis mei; angustias enim patitur omnis malitia, sola innocentia lata est, ubi deambuletur, quasi spatiando. Haec sunt deambulanit quod dixerat, scilicet perambulabam, in medio domus meae, id est cordis mei, in quo quiete habitat bene conscius: alii autem foras pelluntur, quasi a fumo, vel stillicidio, vel mala uxore, et in nugis extra quiescunt, et de his qui foris sunt, circa corpus delectantur, quia non est illis bene intus, unde gaudeant in conscientia sua.
Abbreviated transcription (Latin):
cet formã ꝑfectȩ sc̃itatis. Hic eñi docem᷑ bo¬
na appetere. mala renuere. quȩ ẽ ꝑfecta con¬
xꝑi applicet᷑: nichil illi tͣreno regr. Eẜ cantat
hoc xꝑs: ⁊ nos in illo. Hoc enĩ cõpetit capiti
⁊ corꝑi. Agit aũ: de miscdia ⁊ iudicio. Inten¬
ciõe monet bona appetere: mala renuere.

Expanded text:
cet formam perfectae sanctitatis. Hic enim docemur bona appetere, mala renuere: quae est perfecta conChristi applicetur, nihil illi terreno regi. Et cantat hoc Christus, et nos in illo. Haec enim vox competit capiti et corpori. Agit autem de misericordia et judicio. Intentio: Monet bona appetere, et mala renuere.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ tam̃ uerist̃. Uel ñ adhesit mͥ eor prauũ.
.i. eor tortũ qͦd habet qͥ ñ uult om̃ia quȩ
ds uult. qͦd ⁊ fitimet infirmꝰ. qͦd p̃signauit
timens iħs : tam̃ se subdat deo dicens cũ
.xꝑo. transeat ame calix iste.: fiat tamen
uoluntas tua. Uitet gͦ malũ qͣntũ potest:
s si ñ potest. subeat. Seqͥt᷑. eẜ ñ cognosee¬
bã malignũ detrahentẽ. Declinat om̃is
qͥ dissimilis ẽ a me. quẽ pͥus ꝓposui um
tandũ: detrahentẽ. ꝓximo suo secreto.
hunc ꝑseq̃bar ne hoc ageret Seqt᷑ Suꝑ¬
.i. eũ auaro. cũ hoc notabili ñ edebã eor¬
poralia. uł sꝑualia. Adlitt̾am. ¶sy. Taliũ
legit᷑: ut cũ phariseo. qͣndo uenit ad eũ
peccatrix mulier Maria : ⁊ nos qͦq absti¬
nemꝰ a ꝯuuuo frum notabiliũ. ut corri¬
gant᷑. facimꝰ hoc plerũq ⁊ ꝓpt̃ medicina:
s cũ extraneis multis edimꝰ. ut eũ paga¬
insaciabile. unde pascit᷑. s ñ reficit᷑. E¬

Expanded text:
 Vel, non adhaesit mihi cor pravum, id est cor tortum quod habet qui non vult omnia quae Deus vult, sed etsi timet infirmus, quod praesignavit Jesus timens, tamen subdat se Deo dicens cum Christo: Transeat a me calix iste; fiat tamen voluntas tua . Vitet ergo mala, quantum potest: et si non potest, subeat. Et non cognoscebam malignum declinantem. Declinat omnis qui dissimilis est a me, quem priusbar. » Detrahentem proximo suo secreto. Hunc persequebar, ne hoc ageret. VERS. 7.id est cum avaro; cum hoc notabili non edebam corporalia, vel spiritualia, ad litteram. Talium legitur ut cum Pharisaeo , quando venit ad eum peccatrix mulier Maria , et nos quoque abstinemus a convivio fratrum notabilium, ut corrigantur. Facimus hoc plerumque et propter medicinam; sed cum extraneis multis edimus, ut cum pagainsatiabile, unde pascitur, sed non reficitur. E
Abbreviated transcription (Latin):
ma.oͣ si Hoc uenerant᷑. qͦd inde fecer̃t. Mate¬
riã nãq ereauit ds. s ftulticia hominũ
formã addidit. Noli gͦ manꝰ addere. ut ex eo
metallo qͦd fecit uerꝰ ds: uelis facere falsũ
đm. immo falsũ hominẽ. quẽ ꝓ uͦ uenere¬
ris do: quẽ siqͥs ꝓ uͦ homine etiã in amicici¬
ã reciꝑet. insaniret. Sunt gͦ oꝑa manuũ ho¬
minũ qr manu hominũ st̃ formata: s nͣ
habent menbroꝵ officia. Unde subdit. Os¬

Expanded text:
tur quod inde fecerunt. Materiam namque creavit Deus, sed stultitia hominum formam addidit Aug. Noli ergo manus addere ut ex eo metallo quod fecit verus Deus velis facere falsum Deum: imo falsum hominem, quem pro vero venereris Deo, quem, si quis pro vero homine, etiam in amicitia reciperet, insaniret. Sunt ergo, opera manuum hominum, quia manu hominum sunt formata; sed non habent membrorum officia. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
lo miserante data ẽ. Unde ñait. da bona.
frgo. da głam nomini tuo: i. da nobis pieta-¬
te tui nominis bona: ꝓ qͥbꝰ nom̃ tuũ gloc¬
tua. qua impios uocas: ⁊ peccantibꝰ parcis:
⁊ de ueritate tua qua ñ inuenientes iudi¬
cas ⁊ bonis p̃mia ꝓmissa restituis. In misedia
enĩ uocat impios: ⁊ peccantibꝰ pareit. In
ueritate impios. ⁊ ñ inuenientes iudicat
⁊ punit: ⁊ p̃mia ꝓmissa restituit. Uel ita.

Expanded text:
lo miserante data est. Unde non ait, da bona; ergo da gloriam nomini tuo, id est da nobis pietate tui nominis bona, pro quibus nomen tuum glortua qua impios vertis, id est peccantibus parcis; et de veritate tua qua non venientes judicas, et bonis praemia promissa restituis. In misericordia enim vocat impios, et peccantibus parcit. In veritate, impios et non venientes judicat et punit, et praemia promissa restituit. Alcuin.
Abbreviated transcription (Latin):
uotos: ut laudent iugit. ⁊ ubiq p̃dicent: Scd̾o.
ipse facit. qͦd alios monet .i. laudat d̃m: ibi. Qͥs¬
sic̃ dñs. dd laud̃e gͦ monens: offendit. qui. ⁊ quẽ.
⁊ quãdiu ⁊ ubi:. ⁊ qͣre laudent dicens. Laudate¬
.i. humles. unde apłs. Nolite pueri effici sensib
s malicia paruuli estote: ut m̃tibꝰ ꝑfecti sitis.

Expanded text:
otos, ut laudent jugiter, et ubique praedicent. Secundo ipse facit quod alios monet, id est laudat Deum, ibi, qsicut Dominus ? Ad laudem ergo monens ostendit, qui et quem, et quandiu, et ubi, et quare laudent, dicit. Pueid est, humiles, unde, Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus pe
Abbreviated transcription (Latin):
intͣpretat᷑ aries: ubi erant quodec̃i fontes &
septuaginta palmȩ. qͥbꝰ significant᷑ duodec̃i
apłi. ⁊ septuaginta discipłi. qͦs in sexta ȩtate
elegit dñs. ut ꝑ qͣtuor mundi partes: rꝑi ux
t oriȩ palmã portarent: destruentes gemino
cornuutriusq testam̃t:. omnẽ seienciã aduer¬
sus xꝑmse erigentẽ. ⁊ colles dicti a colendo.¬

Expanded text:
 fontes, et LXX palmae , quibus significantur duodecim apostoli, et septuaginta discipuli, quos in sexta aetate elegit Dominus, ut per quatuor mundi partes Christi victoriae palmam portarent: destruentes gemino cornu utriusque Testamenti omnem scientiam adversus Christum se erigentem. Et colles, dicti a colendo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ clamabũt inguiture suo. Melior est be¬
stia: quȩ si ñ loqͥt᷑ elamorẽ habet in fauci¬
bꝰ. E notandũ qͦd post loqui qͦd ẽ ꝓprium
hominis. hoc beluis cõmune addit. ut
ꝓ bestiss intelligas dictũ. ⁊ cet̾a. quȩ supra di¬
ꝙͣ belius cõmunia. ñ solũ ad homines refe¬
ras nã ⁊ uident. ⁊ audiunt. ⁊ ol faciunt. ⁊ am¬
bulant: ut nͣ solũ homines. s etiã beluas si¬
mulachris prȩponendas cognoscas: ut si pu¬
det adorare bestiã hec om̃ia habente. multo
magis pudeat adorare mutũ. ⁊ uita earens.
ea. ⁊ om̃s qͥꝯfidunt in eis. adorantes ea. simi¬
les illis siant. Uideant ea aꝑtis ⁊ iuuent iuꝰ ocu¬
qͦd uere st̃ sic̃ dictũ ẽ. Uel similes illis fiant.
.I. similes se eis intelligãt: ut dissimiles fieri

Expanded text:
non clamabunt in gutture suo. Melior est benon clamabunt in gutture suo. Melior est bestia, quae si non loquitur, clamorem habet in faucibus, et notandum quod post loqui, quod est proprium hominis, hoc belluis commune addit, ut pro bestiis intelligas dictum, etc., quae supra dixit belluis communia, non solum ad homines referas; nam et vident et audiunt, et olfaciunt, et ambulant, ut non solum homines, sed etiam belluas simulacris praeponendas cognoscas: ut si pudet adorare bestiam haec omnia habentem, multo magis pudeat, te adorare mutum et carens vita ea, et omnes qui confidunt in eis, adorantes ea, similes illis fiant. Aug. Videant ea apertis et viventibus ocuquod vere sunt, sicut dictum est. Vel, similes illis fiant, id est similes se eis esse intelligant, ut dissimiles fieri
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ineulcat sꝑs sẽs multis seripture lo¬
cis:. quȩ st̾ om̃ibꝰ nota: Quia effigies uiuenti si¬
milis homines sedueit. ut putent in ea esse
occultui num̃: ⁊ nͣ ee̾ sine uiuo habitatore.
Unde ⁊ demonia ad possidenda simulac᷑ mui¬
tant. quoꝵ pͣsidenciũ uaria fallacia morti¬
fera seminant᷑: ⁊ mul tiplicant᷑ errores. Hoc
aũ alibi dãpnat. ꝓpħa dicens. Om̃s dii genei¬
ũ demonia . Prudenciores uͦ dicunt se nec
idola. nec in eis demonia colere. s quȩ ꝑ ido¬
la significant᷑. ut ꝑ hõc aerẽ: ꝑ illud. terram:
⁊ cet̾a huiꝰ modi. Hos transeunt ⁊ alii dicen¬
tes se ñ colere ipsa corꝑa.s quȩ illis regendis
pͣsident numina. ut ioue̾. mercuriũ. :⁊ huiꝰ.¬
modi: quȩ om̃ia dãpnat apłs dicens. ¶ cõ¬
mutauer̃t ueritatẽ dei inmendaciũ: ⁊ ser
Manꝰ habent ⁊ ñ palpabũt. Hoc ⁊ simiȩ pos¬
st̾. que manibꝰ ⁊trectant: meliores itaq il¬
lis st̃. s̃ eqũ. sedes habent. ⁊ ñ ambulabunt:

Expanded text:
Deo inculcat in multis Scripturae locis, quae sunt omnibus nota, quia effigies viventi similis homines seducit, ut putent in ea esse occultum numen, et non esse sine vivo habitatore. Unde et daemonia ad possidenda simulacra invitant, quorum praesidentium varia fallacia, mortiferi seminantur, et multiplicantur errores. Haec autem alibi damnat Propheta, dicens: Omnes dii gentium daemonia , prudentiores vero dicunt se nec idola, nec in eis daemonia colere; sed quae per idola significantur, ut per hoc aerem, per illud terram, etc., et hujusmodi: Hos transeunt et alii dicentes se non colere ipsa corpora, sed quae illis regendis praesident numina, ut Jovem, Mercurium, et hujusmodi, quae omnia damnat Apostolus dicens: Qui commutaverunt veritatem Dei iManus habent et non palpabunt. Aug. Hoc et simiae possunt, quae manibus contrectant, meliores itaque illis sunt. Pedes habent et non ambulabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sit in eis fons aque uiuȩ salientis in uita ȩtͣ¬
na: qͦd factũ ẽ. cũ ipse resurgens aꝑuit illis
sensũ ut intelligerent seͥpturas. Ipse gͦ dñs
pͥus erat qͦsi petra ⁊ rupes: donec aꝑtisserip.¬
turis uelut fons influeret: atq inundaret
inom̃s credentes. dicens. Siqͥs sitit: ueniat
adme. ⁊ bibat. Uel ita. Ipse ẽ qͥ ꝯuertit petr̃a

Expanded text:
salientis in vitam aeternam , quod factum est cum ipse resurgens aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Ipse ergo Dominus prius erat quasi petra et rupes, donec apertis Scripturis velut fons influeret, atque inundaret in omnes credentes, dicens: Si quis sitit, veniat ad me et bibet . Vel ita, ipse est qui convertit petra
Abbreviated transcription (Latin):
bestiss: ut ñ solũ homines. s ⁊ beluas scias
simulaeris ẽẽ ante ponendas. Plus aũua¬
let in affectibꝰ miseror. forma uiuenti simi.¬
lis: scił qͦd os habet. ⁊ cet̾a: quã ad eos cor¬
rigendos qͦd ñ uiuit. nec officiis mẽbroꝵ.
potest utiSeq̃r̃ Ocłos habent. ⁊ ñ uide¬
bent. ⁊ ñ odorabũt. Manifesta: ⁊ eusdentis

Expanded text:
bestiis, ut non solum homines, sed et belluas, scias simulacris esse anteponendas. Plus autem valet in affectibus miserorum forma, viventi similis, scilicet quod, os habent, etc., quam ad eos corrigendos quod non vivit, nec officiis membrorum potest uti. Oculos habent et non videbent
Abbreviated transcription (Latin):
A facie dñi. Ipse qͥ q̃sierat. soluit: ⁊ fit una¬
duobꝰ pͣdictis responsio. qr unꝰ auctor ⁊ ma¬
re ⁊ iordanẽ .i. secła fecit obstupescere: ⁊ sua
.i. montes ⁊ colles gaudere. Aꝑo enĩ apparente.
a sua suꝑsticiõe. ad cultũ dei. ut solidius fir¬

Expanded text:
 quaesierat solvit; et fit duobus praedictis una responsio, quia unus auctor et mare et Jordanem, id est saecula fecit obstupescere, et sua, id est montes et colles gaudere. Christo enim apparente a sua superstitione ad cultum Dei ut solidius fir
Abbreviated transcription (Latin):
ut habitet in eis. Illos eñs possidet cȩlestia
cogitantes: istos exeitat tͣrena sompniantes.
Uel pocius cȩli st̾. qͥ eũ dño iudicabunt. ter¬
qͦs sibi amicos fecer̃t: de mãmona iniqͥtatis.
Humiles tam̃ st̃ bii ⁊ ilh: qr memmerunt
utriq qͥd ꝑ suã fecer̾t maliciã. ⁊ qͥd facti

Expanded text:
ut habitet in eis. Illos enim possidet coelestia cogitantes; istos excitat terrena somniantes. Vel potius coeli sunt, qui cum Domino judicabunt; terquos sibi amicos fecerunt de mammona iniquitatis. Humiles tamen sunt hi et illi, quia meminerunt utrique quid per suam fecerunt malitiam; et quid facti
Abbreviated transcription (Latin):
tro fit. ut uia sine c̃tradictioe ad sꝑualẽ
lib̾tatẽ pateret:⁊ iordanis qͥ int̃pretatur
de scensus .i. humiles baptizati. ⁊uersus
ẽ retrorsũ .i. ad eũ unde orti st̾ redier̃t.
Bonũ ẽ gͦ illis ut retrorsũ ꝯuertant᷑. fiat
q illis ds ante faciem. quẽ sibi a tergo po
decurrit. ꝑ eũ significant᷑ illi qͥ uariis de¬
sũ. ꝙ hoc ẽ qͦd dicit. iodanis ꝯuersus ẽ re¬
nes dirimunt. Unde alibi. Afferte dño filii dei:
afferte adño filios arietũ: ⁊ sexta mansio fili

Expanded text:
it, ut via sine contradictione ad spiritualem libertatem pateret, Et Jordanis, qui interpretatur descensus, id est humiles baptizati, conversus est retrorsum, id est ad eum unde orti sunt redierunt. Bonum ergo est illis ut retrorsum convertantur, fiatque Deus illis ante faciem, quem sibi a tergo 247 decurrit, per eum significantur illi qui variis desum, Et hoc est quod dicit, Jordanis conversus est renes diruunt. Unde alibi: Afferte Domino filios Dei, afferte Domino filios arietu
Abbreviated transcription (Latin):
pede tͣnsiret: ⁊ iordanis ꝯuersus ẽ re¬
trorsũ. Hoc alit̾ dieit: quã factũ fue¬
rit. Ibi enĩ legit᷑ stetisse iordanis: ab
ea parte qua aquȩ desuꝑ in fluebañ.
nec qͥcꝗͣ. ibi d̾r de gestientibꝰ montibꝰ.
de qͥb bic sub dit᷑. Montes exultaue¬
rt̃: s tam ibi facta quã hic dicta. fi

Expanded text:
transiret. Et Jordanis conversus est retrorsum. Aug. Hoc aliter dicit quam factum fuerit. Ibi enim legitur stetisse Jordanis ab ea parte qua aquae desuper influebant; nec quidquam ibi dicitur de gestientibus montibus, de quibus hic dicitur: Montes exsultaverunt. Sed tam ibi facta, quam hic dicta figu
Abbreviated transcription (Latin):
ias loquens ad eecłam: ait. Dicent in qͥt
in auribꝰ tuis. filii qͦs amiseras. angustia ẽ
nob̾ in loco isto. Facite itaq nob̾ ⁊ ñe loc ĩr
inqͦ cõmorem᷑. Tu uͦ dicis in corde tuo: qͥs
Nexitu isrł iͭ. itubꝰ Alleluia. Itẽ hic alła po¬
titulus annotat᷑. Hic enĩ ab inicio hebrȩi
popłi ꝓpħa incipiens: ꝑ magna miracła
illi popło infigura ex hibita: xꝑm mun¬
do datũ nunciat: ꝑ quas similitudines
.i. ꝑ earũ significata. etiã qͥsq rꝑianꝰ li
posiciõe clarescit. Hic gͦ ñ narrant᷑ pre¬
terita tantũ s futura predicunt᷑ q
in illis gestis futura significabant᷑:⁊ id̾ o ñ

Expanded text:
ias loquens ad Ecclesiam, ait: Dicent, inquit, in auribus tuis, filii quos amiseras; angustia est nobis in loco isto , facite itaque nobis et nunc locum, in quo commoremur. Tu vero dicis in corde tuo, quis » In exitu Israel. Titulus: Alleluia. Item hic alleluia potitulus ad notatur. Hic enim ab initio Hebraei populi, Propheta incipiens per magna miracula illi populo exhibita, Christum mundo datum nuntiat. Per quas similitudines, id est per earum significata etiam quisque Christianus lipositione clarescet. Hic ergo non narrantur praeterita tantum, sed futura praedicuntur, in illis gestis futura significabantur. Et ideo, non
Abbreviated transcription (Latin):
cor eiꝰ sꝑare indño. ñ in mundo: ⁊ qr sꝑat. ꝯfir¬
matũ ẽ eor eiꝰ q nulla re secłi molleseit. ⁊ nͣ
cõmouebit᷑ uidens alios ridere in tͣra mori.¬
enciũ. ⁊ se irrideri: ñ cõmouebit᷑ aspe scił
donec res ueniat. Unde subdit. Donec. exis¬
tens in tȩrra uiuenciũ despiciet inimicossu¬
emebat. qͦd ñ uidebat᷑. Sed iste thesaurũ ince¬
lo seruabat. qͥ esurire ac sitire in pauꝑibꝰ digna¬

Expanded text:
non in mundo; et quia sperat, confirmatum est cor ejus, quia nulla re saeculi mollescit. Et non commovebitur videns alios ridere in terra morientium, et se irrideri. Aug. Non commovebitur a spe sua, donec res veniat. Unde subdit: Donec existens in terra viventium; inde despiciat inimicos suemebat quod non videbat; sed iste thesaurum in coelo servabat, qui esurire et sitire in pauperibus digna
Abbreviated transcription (Latin):
lii. benedicłi estis aqnõ qͥ fecit uos. cȩ¬
lũ in maioribꝰ. ⁊ terrã in pusillis. Seo
q hiĩ ꝑusilli erẽdendo fiunt celi: mag¬
ni sic st̃ cȩlũ tęrre. quã lacte simpli¬
cis doc trinȩ nutriunt. ut sint etiam
Hoc aũ cȩlũ celi ẽ a dño qr illi magni
sinceritatẽ ⁊ ubertatẽ sapienciȩ: nec tantũ
cęlũ celi st̃. s etiã filii hominũ. patriareha¬
rũ. ꝓpħarũ: qͥbꝰ filus hominũ terrã dedit in
qua oꝑent᷑ .i. subiectos qͦs excolant ad frue¬
ł ificandũ. eẜ cũ hec ita sint. gͦ utriq scił¬
cȩli ⁊ terra .i. maiores ⁊ minores. uiuant
ex eo qͥ fecit ea: ⁊ laudent. Alitͣ eñi mori¬
ent᷑: ⁊ a mortuo qͣsi ñ sit. ꝑit c̃fessio. Unde
in peccatis laudabũt te dñe. Uel ita. Ce¬
lũ celi dicit eos ut ante diximꝰ quoꝵ m̃tes
sic sublimauit ut nulli hominũ s ip̃si do
dociles fierent: quoꝵ cõꝑaciõe omne ui¬

Expanded text:
filii, benedicti estis a Domino, qui fecit vos coelum in majoribus, et terram in pusillis: sed quia et hi pusilli crescendo fiunt coeli magni, sic sunt coelum terrae: quam lacte simplicis doctrinae nutriunt, ut sint etiamHoc autem coelum coeli, est a Domino, quia illi magni sinceritatem et ubertatem sapientiae. Nec tantum coelum coeli sunt, sed etiam filii hominum. Quibus filiis hominum terram dedit, in qua operentur, id est subjectos quos excolant ad fructificandum. Et cum haec ita sint, ergo utrique, sciet terra, id est majores et minores vivant ex eo qui fecit ea, et laudent; aliter enim morientur, et a mortuo quasi non sit perit confessio. Unde in peccatis laudabunt te, Domine. Vel ita: Coelum coeli, dicit eos, ut ante diximus, quorum mentes sic sublimavit, ut nulli hominum sed ipsi Deo dociles fierent, quorum comparatione omne vi
Abbreviated transcription (Latin):
nes uident fulgere dos qͦs colunt .i. solẽ
⁊ luñã. ⁊ huiꝰmodi. Cȩli gͦ suꝑ habent il¬
lũ. quẽ homines secũ inpectore habent.
bꝰ. qͦs suo nomine significat.: ẽ.Iqͥo om̃s
ad laude inuito.: qr suꝑ om̃s est regna¬
Qs dicet. Uere dñs excelsus. Quis eñi ẽ siẽ
dono eiꝰ alti fiunt: ⁊ meis sedet. Respicit

Expanded text:
gere deos quos colunt, id est solem et lunam et hujusmodi. Coeli ergo supra se habent illum, quem humiles secum in pectore habent. bus, quas suo nomine significat. Et est, ideo omnes ad laudem invito, quia super omnes est regnaQuasi dicat: Vere Dominus est excelsus. Quis enim est sicudono ejus sunt alti, et in eis sedet. Respicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gentes. om̃ia t̾rena. ꝑ cȩlos om̃ia cȩles¬
tia notat: ut ꝑ hȩc duo. om̃s ereaturas
indicet sibi subiectas. Uel ꝑ gn̾f carnales.
ꝑ cȩlos sꝑuales significat: suꝑ qͦs ẽ ex cel¬
sus ds. Sel ita. Dñs ẽ excelsus suꝑ om̃s gñs

Expanded text:
 gentes omnia terrena, per coelos omnia coelestia notat, ut per haec duo omnes creaturas indicet sibi subjectas. Vel per gentes, carnales; per coelos, spirituales significat, super quos excelsus est Deus. Vel ita, Dominus est excelsus super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
muidiȩ apud se retinet. nulli tam̃ nociturꝰ. his
se affligit. qͥbꝰ bonos ante uęrauit. Uel ꝑ hoc qͦd
dicit. fremet. simplicit᷑ signũ anxietatis nota¬
Itͣ. qr scđ̃m illud. illuc erit fletꝰ ⁊ stridor denciũ.
tabescet. qͦd nͣ̃ pot̾it reuiuiscere ꝑ penitenc iã:

Expanded text:
idiae apud se retinet, nulli tamen nociturus his se affligit, quibus ante bonos vexavit. Vel per hoc quod dicit: Fremet, Aug. simpliciter signum anxietatis notatur, quia secundum illud, ibi erit fletus et stridor dentium , et tabescet, quia non poterit reviviscere
Abbreviated transcription (Latin):
dnͣm laudauerͣt de hac sꝑuali reuersione.
sic xꝑiani qͥ ꝑ eos significant᷑. post ab lucio¬
nẽ peccatoꝵ. dñm laudant. tanꝗͣ. a captiui¬
tate lib̾ati:⁊ hy lares de bonis quȩ habent
Ostendit eñĩ hic psalmꝰ post lib̾acionẽ pec¬
catoꝵ. qͣnta sint bona fide liũ. & quȩ sit ret̾¬
bucio ꝑfidor. e est etiã hic psalmꝰ digestꝰ.
ꝑ om̃s lut̾as hebrȩi alphabeti. Intenciõe
na gr̃a mereat᷑. Scdo agit de aduentu dñi.
ꝑ que homines beati st̃: ibi. Fxortũ ẽ. Ter¬
cio impiis aduersa ꝓuenire asserit: ibi.
cinꝰ mniciũ ẽ timor dñi: de qͦ incipit dicens

Expanded text:
udaverunt de hac spirituali reversione, sic Christiani qui per eos significantur, post absolutionem peccatorum Dominum laudant, tanquam a captivitate liberati, et hilares de bonis quae habent. Ostendit enim hic psalmus post liberationem peccatorum, quanta sint bona fidelium, et quae sit retributio perfidorum. Et est etiam hic psalmus digestus per omnes litteras Hebraei alphabeti. Intentione na gratia mereatur. Secundo agit de adventu Domini, per quem homines sunt beati, ibi exortum est. Tertio impiis adversa provenire asserit, ibi, cujus initium est timor Domini, de quo incipit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
litas a suꝑbis ⁊tẽpnebat᷑: ex al tabit᷑ ingła. Qͥ
eñĩ hie þumilis fuit: ibi potestatẽ habebit. S¬
feccator. Fereio ⁊tra hoc qͦd iusto accidet: impr¬
is. ꝓuenire asserit. eẜ nota. qͦd fic̃ supͣ enume rauit
bona beator: ita hic mala iniquor. Bonis bea-¬
toꝵ hortat᷑ malis mniquor tͣret. Tẽ iste psalmꝰ in¬

Expanded text:
litas a superbis contemnebatur, exaltabitur in gloria. Qui enim hic humilis fuit, ibi potestatem habebit. Cassiod. Tertio contra hoc quod justo accidet impiis, provenire asserit. Et nota quia, sicut supra enumeravit bona beatorum, ita hic mala iniquorum; bonis beatorum hortatur, malis iniquorum terret. Et est iste psalmus in
Abbreviated transcription (Latin):
reuersiõis aggei ⁊ zachariȩ. Ag
geus ⁊ racharias. longe post da-¬
tͣnsmigraeiõis. tunc sub dario rege ꝑsarũ
templi ꝑtinere uidebat᷑. eẜ sic̃ mesdra le¬
git᷑. ipsi qͦq intemyli reedificacioẽ fuer̾t
coadiutores. de qua tam̃ reedificaeiõe actu¬
alis templi ñ agit᷑ hic: s pocius de refor¬
maciõe sꝑualis templi qͦd nos sumꝰ. Unde a¬
płs. Templũ di scmͣ est. qͦd estis uos Illa au
ac łualis tepli renouacio. significat renoͣ¬
uacionẽ noui popłi ex ruma ade. ut por¬
tet imaginẽ noui hominis. sic̾ ante porta¬
uit imaginẽ ueteris hominis: ⁊ post cap¬
tiuitatẽ huiꝰ secłi qͦd septe dierũ repeti¬

Expanded text:
reversionis Aggaei et Zachariae. Aug. Aggaeus et Zacharias longe post Datransmigrationis, tunc sub Dario rege Persarum templi pertinere videbatur . Et sicut in Esdra legitur, ipsi quoque in templi reaedificatione fuerunt coadjutores , de qua tamen reaedificatione illius actualis templi non agitur hic; sed potius de reformatione spiritualis templi, quod nos sumus. Unde Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Illa enim actualis templi renovatio significat renovationem novi populi ex ruina Adae, ut portet imaginem novi hominis, sicut ante portavit imaginem veteris hominis , et post captivitatem hujus saec
Abbreviated transcription (Latin):
et̾̃na retribuciõe. Recti st̃. qͥ nͣ resistunt
patri emendanti: ⁊eredunt ꝓmutenti.
Non credunt ꝑisse oꝑa sua: eũ eis tẽ¬
poralit᷑ ñ retribuitur. Sunt eñi qdã
ad tͣrena curui. qͥ bona illa ag̃unt mer-¬
ced̾e a do hic sꝑantes. ł hominibꝰ placere
uolentes. qͦd ñ facit beatꝰ uir. qͥ nec głas
hominũ. nec t̃rȩnas ꝯcupiseit diuicias:¬

Expanded text:
aeterna retributione. Recti sunt qui non resistunt patri emendanti, et credunt promittenti, non credunt periisse opera sua, cum eis temporaliter non retribuitur. Sunt enim quidam ad terrena curvi, qui bona illa agunt, mercedem a Deo hic sperantes, vel hominibus placere volentes, quae non facit beatus vir, qui nec gloriam hominum nec terrenas concupiscit divitias
Abbreviated transcription (Latin):
a simili messis. quȩ nulla tẽ pestate potest
supͣ dixerat beatũ ẽẽ qͥ timet dm: ecce
hic pͣmia illius beati ostendit dicens. qͦd
sem̃ eiꝰ .i. merces boni oꝑis. erit potens
unde messis ȩtͣna colligit᷑. erit potens:
qr re minima etiã ut magna. regnũ eȩ¬
lor. emit᷑. Ita calice aquę frigidȩ. ⁊ duo¬
bꝰ minutis iuiduȩ.sic̃ de medio bono ra

Expanded text:
potest supra dixit beatum esse qui timet Dominum; ecce hic praemia illius beatitudinis ostendit dicens, quod semen ejus, id est merces boni operis, erit potens unde messis aeterna colligitur. Erit potens, quia re minima etiam ut magna coelum emitur, ita calice aquae frigidae, et duobus minutis viduae, sicut dimidio bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut tenebras pellat. ⁊ rectos faciat. Quod
ẽ illud lum̃: Dñs misericors natura: ⁊dũ
ex pectat. ⁊ miserator exhibiciõe: dũ iui¬
stificat. ⁊ iustꝰ remunerando. Uel ita.Ex¬
ortũ ẽ. Supͣ dixͣ bona beati. nẽ dicit unde
la gracior est quȩ intenebris orit᷑ s nͣ a¬
liis lux orta ẽ. nͥ rectis corde. Eͦd lumen :¬
Oñs misericors ⁊ miserator. qͥ pius ẽ ꝯfiten¬

Expanded text:
ut tenebras pellat et rectos faciat. Quod est illud lumen? Dominus misericors natura, et dum exspectat, et miserator exhibitione, dum justificat, et justus remunerando. Vel ita, exortum est. Supra dixit bona beati, nunc dicit unde la gratior est, quae in tenebris oritur, sed non aliis orta est lux, nisi rectis corde, quod lumen? Dominus misericors et miserator, Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
mor mundi miseros facit: sed timor dñi ap
uelle. si ꝑficiendi mandata desit facultas:
qr pax ẽ hominibꝰ bonȩ uoluntatis. ⁊ si
ñ adeo ꝓficiat homo in eis implendis. ꝙr
tẽptacio uita ista humana suꝑ terra sicͣ
ait iob: ⁊ corpꝰ qͦd corrũpit᷑ aggrauat ani¬
mã. ⁊ tͣrena habitacio de pͥmit sensum

Expanded text:
mor mundi miseros facit, sed timor Domini appvelle si perficiendi mandata desit facultas, quia pax est hominibus bonae voluntatis , et si non adeo proficiat homo in eis implendis, quia tentatio est vita ista humana super terram, sicut ait Job : Et corpus quod corrumpitur, aggravat animam; et terrena inhabitatio deprimit sensum
Abbreviated transcription (Latin):
date nomen dñi. Nomen laudat. qͥ uirtutes
intrat in regnũ cȩlor. Tales digne laudant:
qͥbꝰ ñ obuiat suꝑbia. Prostrata eñi suꝑ bia ⁊ ex¬
tincta: ex ore infanciũ laus ꝑficit᷑. Indigne
aũ cantant isti. qͥ se magnos putant: qͥ cogno¬
scentes dm. ñ sic̃ dm glorificant: aut grͣas agurs
uidentes oꝑa ur̃a bona. glorificent patrem
urũm qͥ incelis est. Ecce dix̃.qui. ⁊ quẽ. lau¬
dare debeant. Deinde subdit. quãdiu lau¬
Ne ad hor̃a putetis me imꝑare laudẽ: sed sit

Expanded text:
Cassiod., Aug. Nomen laudat, qui virtutes intrat in regnum coelorum. Tales digne laudant, quibus non obviat superbia. Prostrata enim superbia et exstincta, ex ore infantium perficitur laus. Indigne autem cantant ista, qui se magnos putant, qui cognoscentes Deum non sicut Deum glorificant, aut gratias agunt. videntes opera vestra bona, glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Ecce dixit qui et quem laudare debeant, deinde subdit, quane ad horam putetis me imperare laudem, et
Abbreviated transcription (Latin):
soluit: sanitates ꝑficitꝰ eũ ꝑ mise¬
ricordiã. iustȩ uiuere facit. In fu¬
turo consũmabit: cũ nos corona¬
bit. Quos statꝰ etiã in sua passiõe.
⁊ dormicione. ⁊euigilacione: os¬
tendit. In cruee eni paciendo di
ab olo triũphauit: in sepulehro
qͥeuit: in resurrectione exulta¬
unit. Ita ⁊ nos penitencia quadia¬
qua a malis qui escimꝰ: tranqͥl¬
lat uita ȩtͣna. ubi uidebitur de¬
us sicut est glorificat atq io¬
cundat. Penitenciȩ gͥ uox est.
miserere mei deus. Iusticie uox
est: misediam ⁊ iudiciũ cantabo
tibi dñe. Titȩ eternȩ uox est :
omnis spiritus laude dominũ.

Expanded text:
solvit. Sanitatem perficit cum per misericordiam juste vivere facit. In futuro consummabitur, cum nos coronabit. Quos status etiam in sua passione et dormitatione et evigilatione ostendit. In cruce enim patiendo, de diabolo quievit, in resurrectione exsultavit: ita et nos poenitentia qua vinqua a malis quiescimus, tranquillat. Vita aeterna, ubi videtur Deus sicut est, glorificat atque jucundat. Poenitentiae igitur vox est: Miserere mei, Deus. Justitiae vox est: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Vitae aeternae vox est: Omnis spiritus laudet Dominum.
Abbreviated transcription (Latin):
agat᷑ sꝑualit᷑ in ȩccła. Uuagͦ in uitȩ ⁊oliuia
in arbore pendens. lib̾o fruunt᷑ aere: nec
illa ẽ uinũ. nec ista ẽ oleũ. ante pressurã tor¬
cłaris. Sic illi qͦs preseruit d̾s ante secła con¬
formes fieri imaginis filii sus: anteqͣ. acce¬
dant ad seruitutẽ dei. fruunt᷑ in secło deli¬
ciosa libertate. s cũ accedunt ad seruitutẽ
dei. dr eis .Fili. accedens ad seruitutẽ dei. sta
in iusticia cũ tremore: ⁊ preꝑa animã tuã
ad tẽptacionẽ. Ecce torcular. Conterunt᷑
ueteri homine: ⁊ ita in apothecã de de¬
fluunt. E ꝙr hec fiunt in eccłiss. lq̾o tor¬
mantibꝰ ascende : alue. ascende calue: figu¬
ra fuit.xꝑi. qͥ in caluaria fuit crucifirus.¬
quȩ ñ ẽ hie: ⁊ sit ei ds refugiũ. Q eñ incũ¬
bit tͣrenis. c̃fidens in incerto diuiciarĩ:
meu̾bit in bacłm harundinis qͥ facile fran¬
git᷑ ÷ cadit in cũbens. Noligͦ te credere. Fra¬
gile ẽ eñs. ⁊ frangit᷑. ⁊ interiit te. ꝙ est

Expanded text:
a in arbore pendentes, libero fruuntur aere, nec illa est vinum, nec ista est oleum ante pressuram torcularis; sic illi quos praescivit Deus ante saecula fieri conformes imaginis filii sui , antequam accedant ad servitutem Dei, fruuntur in saeculo deliciosa libertate; sed cum accedunt ad servitutem Dei, dicitur eis: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Ecce torcular. Conterunturveteri homine , et ita in apothecam Dei defluunt. Et quia haec fiunt in Ecclesiis, ideo tormantibus: Ascende calve, ascende, calve , figura fuit Christi, qui in Calvaria crucifixusquae non est hic. Et sit eis Deus refugium. Qui enim incumbit terrenis, confidens in incerto divitiarum , incumbit in baculum arundinis, qui facile frangitur, et cadit incumbens. Noli ergo te credere, fragile enim est, et frangitur, et interimit te. Et est
Abbreviated transcription (Latin):
q sumꝰ c̃formes filii tur respice nos. i pse¬
te
cipit᷑. sic̃ ipse ait. Qͥ uos recipit. me reci¬
pit.Uel ita ꝑ. faciem in notescimꝰ aliis.
Respice gͦ in faciem xꝑi tui. .i. fac x ꝑm¬

Expanded text:
 imaginis Filii tui, respice nos. Ipse cipitur; sicut ipse ait: Qui vos recipit me recipit . Vel ita: Per faciem innotescimus aliis. Respice ergo in faciem Christi tui, id
Abbreviated transcription (Latin):
turtur .i. taro inuenit sibi nidũ: qͥ ẽ ad
tẽpꝰ. Domꝰ uͦ: ẽ inȩt̃nũ. Nidũ gͦ dicit fidem
⁊ formitatẽ sacram̃toꝵ eccłȩ. Quẽ nduͣ
qͣrit turtur: Ubi reponat pullos suos.
Non eñ abicit illos ubicũq s in nido ec¬
differt ab aliis qͥ oꝑa faciunt. s ñ in nido
fid̾i Na̾ ⁊ pagani faciunt oꝑa qr uesti¬
unt nudos. ⁊ alia: ⁊ heretici faciunt
multa. s ñ in nido eccłȩ .i. fide ⁊ partici

Expanded text:
 ad tempus; domus vero est in aeternum. Nidum ergo dicit fidem et conformitatem sacramentorum Ecclesiae, quem nidum quaerit turtur. Ubi reponat pullos suos. Non enim abjicit illos ubicunque, sed in nido Ecdiffert ab aliis, qui opera faciunt, sed non in nido fidei. Nam et pagani faciunt opera, quia vestiunt nidos, et alia. Et haeretici faciunt multa, sed non in nido Ecclesiae, id est i
Abbreviated transcription (Latin):
nec delerent eũ. Gedeon qͦq nocte de¬
tis uitis. Cũq illi fugerent. occurreruñ
uiri effraim. ⁊ apprehender̃t oreb ⁊zeb.
pͥncipes madianitarũ: qͦs int̾fecer̃t. eorq
capita ad ged eon portauer̃t. Ipse qͦq ge¬
deon int̾fecit postea ⁊ebeȩ ⁊ salmanassa
pͥncipes madian : tͣbato eoꝵ exercitu. qͥ
post longuã fugã reqͥescebat securꝰ. Iđo
Ad literã hii om̃s intorrente cison: ⁊ in
fonte endor ꝑier̃t. Bigo siẽ om̃s illi uic¬
tist̃ in figura a popło dei: sic istos p̾cat᷑
inueritate suꝑari. Seqͥt᷑. Facti st̾ ut ster¬
cus t̃rȩ. dũ cadauera eoꝵ putrescerent.
mana. Hoc optat militibꝰ antichrist: qͥ
ñ st̾ ꝯuertendi. Uel iuxta intͣpretaciões
nominũ hec dici possunt. Madian inter¬
pretat᷑ dec linans iudiciũ. sysara. exclusio
gaudii. iabin. sapiens. De qͦ apłs. Ubi sapi¬
ens: ubi scriba: Cison ubi uicti fuerͣt. int
nant iudiciũ. se iudieandos ñ putantes:

Expanded text:
nec delerent eum. Gedeon quoque nocte detis viris. Cumque illi fugerent, occurrerunt viri Ephraim, et apprehenderunt Oreb et Zeb principes Madianitarum, quos interfecerunt, eorumque capita ad Gedeon deportaverunt. Ipse quoque Gedeon interfecit postea Zebee et Salmana, principes Madian, turbato illorum exercitu, qui post longam fugam requiescebat securus. Ideo Alcuin. Hi omnes in torrente Cisson et in fonte Endor perierunt. Ergo sicut omnes illi victi sunt in figura a populo Dei, sic istos precatur in veritate superari, facti sunt ut stercus terrae, dum cadavera eorum putrescerent. m. Hoc optat militibus Antichristi, qui non sunt convertendi. Vel juxta interpretationes nominum haec dici possunt. Madian interpretatur declinans judicium; Sisara exclusio gaudii. Jabin, sapiens, de quo: Ubi sapiens? ubi scriba? Cison, ubi victi fueruntnant judicium, se judicandos non putantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑier̃t ñ regenerati. Unde seqͥt᷑ Facti st̃
tͣrȩna fecunditas. Pone pͥncipes eoꝵ.
siẽ oreb ⁊zeb. ⁊ rebee: ⁊ salmana.
Oreb int̾pretat᷑ siccitas: ⁊eb. lupus:
rebee. uictima. lupi scił. ñ dei. Salma-¬
na: umbra c̃õmociõis. Hec om̃ia c̃gru¬
unt malis. qͦs in bono uicit popłs dei.
¶ est. Pone pͥncipes eor sic̃ oreb .i. ut po¬
te siccos agr̃a dei: ⁊ zeb.i. rapaces: ⁊ze¬
bee .i. ut pote eos qͥst̃ ĩa uictima lupi.
.I. diaboli: ⁊ salmana .i. instabiles: om̃i
prauȩ suggestiõi cedentes: Qͥd ꝑ singła:
ita pone ut dixi. Q dixer̃t. Ecce mnanis
sonitꝰ qͦ sonuer̃t inimici tur. Qd dixer̃t:
Possideamꝰ scuariũ dei. De qͦ apłs . Tem¬
plũ dei scm est. qͦd estis uos. Isti st̃ sc̃i

Expanded text:
Facti sunt terrena fecunditas. Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana; Oreb interpretatur siccitas, Zeb lupus; Zebee, victima, lupi scina, umbra commotionis. Haec omnia congruunt malis, quos in bono vicit populus Dei.Et est, pone principes eorum sicut Oreb, utpote siccos a gratia Dei; et Zeb, id est rapaces; et Zebee, utpote eos qui sunt jam victima lupi, id est diaboli; et Salmana, id est instabiles, omni pravae suggestioni cedentes. VERS. 11.-- « ita pone ut dixi. Qui dixerunt. Ecce inanis sonitus, quo sonuerunt inimici tui. Quid dixerunt? Possideamus sanctuarium Dei. De quo Apostolus: Templum Dei sanctum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nis tͣrenis deserit᷑ in nocencia : Quid lu¬
cratur: qͥ dampnificat᷑ : Kabet lucrũ
auri: ꝑdit in nocenciã. Qͥd gͦ restat
nobis intẽꝑe pressure ubi illuc ueni¬
amꝰ: Sꝑare in dño .¶. hoc ẽ qͦd dicit
ẽuersus add̾m. Quia ñ priuabit. Er¬
go o dñe uirtutũ qͥ tanta facis quȩ
dici nͣ possunt. Beatꝰ homo qͥ sꝑat in

Expanded text:
nis terrenis deseritur innocentia? Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, perdidit innocentiam. Quid ergo restat nobis in tempore pressurae, ut illuc perveniamus? Sperare in Domino. Et hoc est quod dicit conversus ad Deum, quia non privabit. Ergo, o Domine virtutum, qui tanta facis, quae dici non possunt, beatus homo qui in