comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignem insanĩs motibus
es̾tuare. in meclitatione m̃a
posuit. i mconsilio. indeli¬
beratione. ubi ardor mẽtis
sub modestia prucenter ac¬
cenclitur. et illuminatam
mentem disciplinabilis
flãma curtumuolat. Qdͥ
enim ampliꝰ quam kari¬
tas feruet: s feruor ille trã¬
quillus ẽ. mansucta ĩflã¬
matio. motꝰ inclpabiris.
festinatio moderata. Qua¬
ꝓpt̾ uir ite scisimus quod
ꝑfectissimis accidit ⁊ compe¬
tent tacuit. ⁊ apte locutus ẽ.
Dam qui suuerat dolosis
mimicis. ueraci domino cõ¬
scientie lingua ꝓclamauit.
Dec uacat qddicit lingua:
mca. hoc ẽ qua pura mente

Expanded text:
ignem insanis motibus ignem insanis motibus aestuare, in meditatione mea posuit, id est, in consilio, in deliberatione, ubi ardor mentis sub modestia prudenter accenditur, et illuminatam mentem disciplinabilis flamma circumvolat. Quid enim amplius quam charitas fervet? Sed fervor ille tranquillus est, mansueta inflammatio, motus inculpabilis, festinatio moderata. Quapropter vir iste sanctissimus, quod perfectissimis accidit, et competenter tacuit, et apte locutus est. Nam qui siluerat dolosis inimicis, veraci Domino conscientiae lingua proclamavit. Nec vacat quod dicit, lingua mea, hoc est qua pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ abonis sedicit necessitate
siluisse quia salubrem cõmo¬
nitionem recipe non pot̾ant.
qui contentionum semina per¬
quirebant. domimis enim ĩ
eugłio clicit. Ne miseritis mar¬
gantas urãs añ porcos. Ham
dum cliãs renouatus ẽ dolor
meus: significat seum ⁊ añ
fuisse: quanto uota iniquoꝵ
intelligentie untute noscebat.
Modo autem cum uideret ini¬
quitates hominum contra se
potio exercitari. renouatus ẽ
dolor eius pietatis intuitu.
trbulationem suam faciens.
dicare minime salubria po¬
tuiss. comũsus ẽ magno estu
karitatis locuturus ad dnm̃n.
S aucdiamus quam potent̾
delibationis ip̃ius arcor ex¬
ponitur. Concaluit dixit
cor meum: icł ab om̃i parte
succensuẽ: ut motus ip̃e
tam magnus ad cogitatioe
rerum celestium ꝑueniret.
Intra me. in homine scilicet
interiore. ubi ratio tacita lo¬
quitur. et adomino dignã¬
ter auditur. Bequitur. Et
inmeditatione mea exar¬
descet ignis. De putares

Expanded text:
apropter a bonis se dicit necessitate apropter a bonis se dicit necessitate siluisse; quia salubrem commonitionem recipere non poterant, qui contentionum semina perquirebant. Dominus enim in Evangelio dicit: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Nam cum dicit, renovatus est dolor meus, significat sibi eum et ante fuisse, quando vota iniquorum intelligentiae virtute noscebat. Modo autem cum videret iniquitates hominum contra se potius exercitari, renovatus est dolor ejus pietatis intuitu; tribulationem suam faciens ddicare minime salubria potuisset, conversus est magno aestu charitatis, locuturus ad Dominum. Sed audiamus quam potenter deliberationis ipsius ardor exponitur. Concaluit, dixit, cor meum, id est, ab omni parte succensum est, ut motus iste tam magnus ad cogitationem rerum coelestium perveniret. Intra me, in homine scilicet interiore, ubi ratio tacita loquitur, et a Domino dignanter auditur. Sequitur, et in meditatione mea exardescit ignis. Ne putares
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ efexegesis. icł explanatio
dicti suꝑioris. Picit enĩ cãm
quomodo delinquat inlĩgua
sua. Lingne si quidem ostiũ
os habetur. Et bene ila clausa
setuabitur: si eius iamia cus¬
tolitur. Salomon quippe di¬
cit. Ori tuo facito hostium et
seram. et ũbis uigum atq sta¬
teram. Eem enim dicta ẽ. qd̃
sero hostus adͥibeatur. D ista
tanta custedia quam pmisit.
sequitur quando maxime de¬
beat ad̾ iberi. scuicet quando
inuidus quqͣ consistit ad ũs.
querens audire. unde calũp¬
niam possit efficere. Ob mu
sunt insidiantes. ut dum ser¬
monem copiose quererent.
silentium repperissent. Sed
possunt et inli obmittescere.
quorum os frequent̾ nimio
furore concluditur: addidit.
Et humiliatꝰ sum. ut itrud
silentium non dolosum. sed
nitelligeres oẽ purissimum.
Humiliatꝰ enim significat
humipstratus. Siluisse se¬
quoq dicit abonis p̃dicatioĩb.
ne doceret contempnentem.
S quia consuetudo malorũẽ.
ut quamuis bona aucdiant
milatemis adͦquiescant. q̃¬

Expanded text:
 epexegesis, id est, explanatio dicti superioris. Dicit enim causam quomodo delinquat in lingua sua. Linguae siquidem ostium os habetur; et bene illa clausa servabitur, si ejus janua custoditur. Salomon quippe dicit: Ori tuo facito ostium et seram, et verbis jugum atque stateram . Sera enim dicta est, quod sero ostiis adhibeatur. Sed ista tanta custodia quam praemisit, sequitur quando maxime debeat adhiberi; scilicet quando invidus cuiquam consistit adversus, quaerens audire, unde calumniam possit efficere. Vers. sunt insidiantes; ut dum sermonem captiose quaererent, silentium reperissent. Sed possunt et illi obmutescere, quorum os frequenter nimio furore concluditur. Addidit, et humiliatus sum, ut illud silentium non dolosum, sed intelligeres esse purissimum. Humiliatus enim significat humi prostratus. Siluisse quoque se dicit a bonis praedicationibus, ne doceret contemnentem. Sed quia consuetudo malorum est, ut quamvis bona audiant, nullatenus acquiescant, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ta quis intelligit: ab occultis
meis munda me domine:⁊
ab alienis parce suo tuo. Se¬
quitur. Obꝓbrium ĩ sipienti
dechisti me. Stultorum con¬
fuetudo talis ẽ. ut illos mag̾
irtideant. quos bonis moribo
studete cognoscunt. Sc̃s ergo
uir obꝓbrium erat stultis. qr
s̾ clissimilem respuebant. so¬
ra que cdixerat. asserens non
respondisse inunicis suis. Hoc
etiam addens qm̃ tu fecisti. Ipẽ
utiq fecit quipacientie dona
cõcessit. Non tam salubre si
cł Id missa causa deuotionis
ilichun. competent ueniam
petit ut qui p̃cepta secutus fue¬
rat dm̃ mereretur audire. Pla¬
ge sunt correptiones que de
flagello ueniunt. quibus ꝓ
ñtis poc̃is iustustme uesbera¬
mur. Ip̃as ergo scissimus uir
desiterat amoueri queculpis
debeantur ãmissis. Foras ma¬
nu grauit̾ flagellat. et necesse
erat quemlibe̾t unum deficẽ.
quem manus excelsa ꝑcutetet.

Expanded text:
ta quis intelligit? ab occultis ta quis intelligit? ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Sequitur, opprobrium insipienti dedisti me. Stultorum consuetudo talis est, ut illos magis irrideant, quos bonis moribus studere cognoscunt. Sanctus ergo vir opprobrium erat stultis, quia sibi dissimilem respuebant. Sora quae dixerat, asserens non respondisse inimicis suis; hoc etiam addens, quoniam tu fecisti. Ipse utique fecit, qui patientiae dona concessit. Nam hoc tam salubre silfeci. Praemissa causa devotionis, Idithum competenter veniam petit; ut qui praecepta secutus fuerat Domini, mereretur audiri. Plagae sunt correptiones quae de flagello veniunt, quibus pro nostris peccatis justissime verbermur. Ipsas ergo sanctissimus vir desiderat amoveri quae culpis debebantur admissis. Fortis manus graviter flagellat; et necesse erat quemlibet illum deficere, quem manus excelsa percuteret.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus expectare debuisset. qñ
eum et̾na p̃mia coronarent.
Substantiam ũo suamhic
nõ illam a de quam antedu¬
os ũsus posirit cdicit. Illa enĩ
inmalo. ista in bono memo
bonam partem debemus ac¬
cꝑꝑe. scilicet conscientie poss¬
essionem. qua sustentabat᷑.
qua pascebatur. qua diues ⁊
pat̾ familias erat. Ante te ẽ
dixit non insacculis meis.ui
supra de auaris ẽ positum. In
conspectu tuo. nõ in occultis
meis. ubi mextricabiles pro¬
bantur eẽ diuitie. De illa eĩ
que uituꝑabilis fuit clictũ ẽ.
tãq̃m nichilum ante te est.
De ista ũo põitum ẽ antete
est ubi ẽẽ nichil pot̃. nisi qd̃
głosa fuerit actione ꝑfectũ
iste sc̃s ꝓbabili se deuotione tc̃¬
taret. tamen rogat ut ab oĩbꝰ
iniquitatibus sus dñi mĩstra¬
tione lib̾etur. ut agnoscamus
ius beneficia diuina ꝑceperit.
Nam cum dicit ab om̃ibus.
significat iniquitatum diũ¬
sas cẽ mimitias. sicut in .xͦ.
Uiͦi. psalmo lictum ẽ. Pelic¬

Expanded text:
pus exspectare debuisset, quando pus exspectare debuisset, quando eum aeterna praemia coronarent. Substantiam vero suam, hic non illam Adae, quam ante duos versus posuit, dicit. Illa enim in malo, ista in bono memorbonam partem debemus accipere, scilicet conscientiae possessionem, qua sustentabatur, qua pascebatur, qua dives et paterfamilias erat. Ante te est, dixit, non sacculis meis, ut supra de avaris est positum: in conspectu tuo, non in occultis meis, ubi inextricabiles probantur esse divitiae. De illa enim quae vituperabilis fuit dictum est: Tanquam nihilum ante te est: de ista vero positum est, ante te est: ubi esse nihil potest, nisi quod gloriosa fuerit actione perfectuiste sanctus probabili se devotione tractaret, tamen 134 rogat ut ab omnibus iniquitatibus suis Domini miseratione liberetur; ut agnoscamus vis beneficia divina perceperit. Nam cum dicit, ab omnibus, significat iniquitatum diversas esse minutias; sicut in decimo octavo psalmo dictum est: Delic
Abbreviated transcription (Latin):
Thesaurizat. et ignorat cui
congregat ea. Hic ꝓbatur:
stulta uanitas qm̃ cupit ꝑi¬
tura saluare. et transitoria
custodire. maxime cum pos¬
sessio earum ꝓbetur incerta.
Ham quise putat caris filiis
relinquere. ignorat si ea non
contingat mimicissimos pos¬
sidere. Et intuere quia licet
multa sint similia inquib
hominum mutabilitas aᷤcu¬
setur. auaritie tamẽ electa ẽ
cui hoc potiꝰ ĩputentur. ut in¬
signe matum audiret quod
s dictum. et uitia minora.
cognoscerent. Sctiptũ ẽ em̃
Radix om̃ium malorum cu¬
piditas. Et minc que ẽ ex¬
pectatio mea nonne ch̃s. et
sub stantia mea ante est. P̾¬
dicta humani generis uitio¬
fissima uanitate. nunc redit
habere aliquam psumpticẽ.
s iium expectare qui iam sa¬
lutarit mundo cognoscitur
aduenisse. Pot̃ autem hec:¬
expectatio adiuditium signi¬
ficare. in quo sc̃i noscuntut᷑ ꝑ¬
petua gauclia ꝓmeren. Nã
uitiorum transilitor egte¬
gius. necesseerat ut itud tẽ¬

Expanded text:
thesaurizat et ignorat cui thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Hinc probatur stulta vanitas, quoniam cupit peritura servare et transitoria custodire; maxime cum possessio eorum probetur incerta. Nam qui se putat charis filiis relinquere, ignorat si ea non contingat inimicissimos possidere. Et intuere quia, licet multa sint similia, in quibus hominum mutabilitas accusetur, avaritia tamen electa est, cui haec potius imputentur; ut insigne malum audiret quod sibi dictum, et vitia minora cognoscerent; scriptum est enim: Radix omnium malorum cupiditas Vers. 9. Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea ante te est. Praedicta humani generis vitiosissima vanitate, nunc redit habere aliquam praesumptionem; sed illum exspectare, qui jam salutariter mundo cognoscitur advenisse. Potudicium significare, in quo sancti noscuntur perpetua gaudia promereri. Nam vitiorum transilitor egregius, necesse erat ut illud tem
Abbreviated transcription (Latin):
int̃creaturas reliquas ualde
dicitur bonum. quamuis hec
indeo longe aliter sumineꝰ q̃
sit. quam increaturis eẽ clicũt᷑.
Q quid dicam hominem ex¬
teriorem: comparatur illi et
Sic adimaginem et similitu¬
cdinem suam fecisse hominez
tecte intelligitur deus. si suis
partibus duusa reddantur. qd̾
pat̾ augustimis mubro ques¬
tionum titulo . ii. subtilius:
diligentiusq tractauit. Sed
licet imago ista magna sit et
tanci auctoris aliqua si mili¬
tudine gletur qd uiuit. quod
rationalis qd inmortalis est
homo.tamen quiaiam fõs ẽ
pcc̃l ob noxiꝰ. et primi patris
ante transgssionem puritati
dissimilis. tamen cacducis de¬
sideriis turbatur atq confũ¬
ditur. Modo uictum cogitãs.
modo uestemtemporis noces¬
sitate ꝑquirens. uł alia nimis
innuimera: quibꝰ in hoc mũ-¬
do subdita tenetur humani¬
tas. Et benedixit conturba¬
tur. quia puritatem mentis
ꝑdunt. qui desideriis tempo¬
ralibꝰ occuꝑantur. Addidit.

Expanded text:
inter creaturas reliquas valde inter creaturas reliquas valde dicitur bonum; quamvis haec in Deo longe aliter summeque sint, quam in creaturis esse dicuntur. Sed quid dicam hominem exteriorem? Comparatur illi et Sic ad imaginem et similitudinem suam fecisse hominem recte intelligitur Deus, si suis partibus divisa reddantur. Quod Pater Augustinus in libro Quaestionum titulo secundo subtilius diligentiusque tractavit. Sed licet imago ista magna sit, et tanti auctoris aliqua similitudine glorietur, quod vivit, quod rationalis, quod immortalis est: homo tamen quia jam factus est peccatis obnoxius, et primi patris ante transgressionem puritati dissimilis, tamen caducis desideriis turbatur atque confunditur: modo victum cogitans, modo vestem corporis necessitate perquirens, vel alia nimis innumera, quibus in hoc mundo subdita tenetur humanitas. Et bene dixit, conturbabitur: quia puritatem mentis perdunt, qui desideriis temporalibus occupantur. Addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥssionem humanum genus
uanitati ẽẽ subiectum. S chi
dicendo quãꝙͣ nescio quid
amplius. nescio quid insignẽ
uult int̾eligi. quod licet homo
gestec tamen uanis desidetiis
cccupatur. S quidsit istud:
excelsum. consequent̃ expoñ.
Inimaginem dei ambulet hõo.
mago dei ẽ ula quam homo
inrerum conclitione suscepit.
bit. si primitus intelligamꝰ
aliud eẽ imiaginem. aliud si¬
militucdinem. Immago quip¬
pehabet similitucdine eiꝰ rei
cuius imago ẽ. Similitudͦts
nõ semꝑ eus habet imagmẽ
cui similis ẽ. et ideo interior ho
qui sicut dicit apłs renouatur
de die mcliem in quo ẽ incelli¬
gencia rationis et ueritatis
agnitio. et in mortalitas a
diuinitate collata. Merito
dicitur habere imaginem di.
dispositione p̃stantior ẽ. Ex¬
terior ũo homo dequo idẽdicit
apłs. qui corrumpitur. et diũ¬
sa passionum fasce p̃grauat᷑.
habet tam aliquam similitu¬
dinem cteatoris. ex eo qd̾uiũ.
conũtitur se regentem. quod

Expanded text:
gressionem humanum genus gressionem humanum genus vanitati esse subjectum. Sed dicendo, quanquam, nescio quid amplum, nescio quid insigne vult intelligi; quod licet homo gestet, tamen vanis desideriis occupatur. Sed quid sit istud excelsum consequenter exponit: In imagine Dei ambulet homo. Imago Dei est illa quam homo in rerum conditione suscepit qbit, si primitus intelligamus aliud esse imaginem, aliud similitudinem. Imago quippe habet similitudinem ejus rei cujus imago est. Similitudo autem non semper habet ejus imaginem cui similis est. Et ideo interior homo, qui, sicut dicit Apostolus: Renovatur de die in diem , in quo est intelligentia rationis, et veritatis agnitio, et immortalitis a Divinitate collata, merito dicitur habere imaginem Dei:dispositione praestantior est. Exterior vero homo, de quo idem dicit Apostolus, qui corrumpitur Ibiso passionum fasce praegravatur, habet tamen aliquam similitudinem Creatoris, ex eo quod vivit, convertitur se regentem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
redit ad infirmitatem suam.
quam int̾ uirtutes egregias
catius uitio sustinebat dices.
Magna sunt quidem ista que
diximus inagna que ctedimꝰ.
uerumptamen qm̃ in hac mor¬
talitate ũsamur. ubi mentẽ
nrãm fragilitas pulsat huma¬
na necesse̾ ẽ adhuc unum uld̃
et̾num qd̾ nos insua faciat fir¬
mitate consistẽ. Unũsa ua¬
nitas omis homo uiuens.
Uanitas enim sicut sepe dixi¬
mus. mutabilitatem signifi¬
cat. quam omnis homo p̃ter
xp̃m sustinet. qui haccarne
uestitus ẽ. Expbrat enĩ uir
scĩssimus mundane iite cõ¬
suetudinem malam. ad illaz
etñam desiderans ꝑuenire bea¬
titudinem. ubi se intelligebat
habiturum cum angłis por¬
tamen uane conturbabitur.
Thesaurizat et ignorat cuicõ¬
gregabit ea. Quod uere sa¬
pientibus mest. postꝙͣ ꝓbabi¬
lit̾ tacuit et religiose iocutꝰ ẽ.
uenit adordinem scłm. ubi:
quinq ꝑtito sulogismo ꝓbat
pter dei spem atq expectatio¬
nem pot primi hominis trãs¬

Expanded text:
redit ad infirmitatem suam, redit ad infirmitatem suam, quam inter virtutes egregias carnis vitio sustinebat, dicens: Magna sunt quidem ista quae diximus, magna quae credimus: verumtamen quoniam in hac mortalitate versamur, ubi mentem nostram fragilitas pulsat humana, nec est adhuc unum illud aeternum quod nos in sua faciat firmitate consistere, universa vanitas omnis homo vivens. Vanitas etenim, sicut saepe diximus, mutabilitatem significat, quam omnis homo praeter Christum sustinet, qui hac carne vestitus est. Exprobrat enim vir sanctissimus mundanae vitae consuetudinem malam, ad illam aeternam desiderans pervenire beatitudinem, ubi se intelligebat habiturum cum angelis portamen vane conturbabitur: thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. Quod vere sapientibus inest, postquam probabiliter tacuit, et religiose locutus est, venit ad ordinem secundum, ubi quinquepartito syllogismo probat praeter Dei spem atque exspectationem, post primi hominis trans
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiam. Bic magni ardoris
illius desidetium. smonis is¬
tius qualitate constat exp̃s¬
xp̃i dm̃ p̃sentiam postulatam.
anteqͣm ueteres chies suos eẽ
ꝑfitetur. nã quamuus his dõ
placita secom̃satione tracta¬
ret. Inuetenbus tamen diebꝰ
erat quando nec lum ad gtãz
noue regenationis aduen̾at.
ueteres enim illo tempore
fuerunt dies qui humanũ
genus ad defectum mortis
ꝓtimis adclucebãt. nec erat
millis aliquid nouum. ubi
substantia mea tãqͣm nichi¬
lum ancete ẽ. Non dicit ac¬
tus suos nichileẽ ante dm̃.
s substantiam suam. Pam
quomodo pot̾at fieri ut qui
mundum tranfilietat. supe¬
rau̾at carnis uitia. ante de¬
um hab̾etur ut nichilum:
S merito substantiam suã
adam peccante dampnata ẽ.
Cuinisi aliquid diumnitas
contulerit. de ꝓprio non haber
luminis inspectione comple¬
ss. et fucurum dñi saluatoris
aduentum coxdis oculo ꝑuicls¬
set: ne quisqͣm credet scõs uiros
atemptationibus auenos. ⁊¬

Expanded text:
praesentiam. Sic magni ardoris praesentiam. Sic magni ardoris illius desiderium, sermonis istius qualitate constat expresi praesentiam postulatam, antequam veteres dies suos esse profitetur. Nam quamvis Deo placita se conversatione tractaret, in veteribus tamen diebus erat, quando necdum ad gratiam novae regenerationis advenerat. Veteres enim illo tempore fuerunt dies, qui humanum genus ad defectum mortis protinus adducebant; nec erat in illis aliquid novum, ubi substantia mea tanquam nihil ante te est. Non dicit actus suos nihil esse ante Deum, sed substantiam suam. Nam quomodo poterat fieri, ut qui mundum transilierat, superaverat carnis suae vitia, ante Deum haberetur ut nihilum? Sed merito substantiam suam Adam peccante damnata est. Cui nisi aliquid Divinitas contulerit, de proprio non habet luminis inspectione complesset, et futurum Domini Salvatoris adventum cordis oculo pervidisset, ne quisquam crederet sanctos viros a tentationibus alienos,
Abbreviated transcription (Latin):
tam fac michi domine finẽ
meorum quis ẽ ut sciam
quid desit michi. Post illã
taminagnam pacientiam. et
inuicti animi robur eximiũ.
absiclum ẽ credere scm̃ uirũ
desidetio huius uite annorũ
oͥ noticiam postulasse. s plenꝰ
desidetio dñi saluatoris. quẽ
tota decuit mente ꝑquirisci¬
re uoluit qui ei lucistĩninꝰ
pararetur. si potuiss ad illam
scãm incarnationem quam
gestabat mente eius longe¬
uicas puenire. Petit ergo
dnm̃ saluatorem. Ip̃e eĩñt ẽ
finis. ad quem puenisse uita
ẽ. nichominus sine fine: si
tamen eum culpis sequẽtib
non reddamus offensum.
desiderat adũtere: ut euidẽtiꝰ
apparetet. si eiꝰ conspectum
etiam corporeis oculis mete¬
retur aspicete. Addicdit etiã
ut sciam quid desit michi. Sũ¬
o enim fine cognito scire po¬
terat quantimi usq ad ad¬
uentum eius testare potuis¬
sct. Et bene adcłitum est
quid desit michi. quia reueta
deeẽ snidicabat ad uitam:
si cius non meruiss uitere

Expanded text:
tum fac mihi, Domine, finem meorum quis est, ut sciam quid desit mihi. Post illam tam magnam patientiam, et invicti animi robur eximium, absurdum est credere sanctum virum desiderio hujus vitae annorum sibi notitiam postulasse: sed plenus desiderio Domini Salvatoris quem tota mente decuit perquiri scire voluit qui ei lucis terminus pararetur: si potuisset ad illam sanctam incarnationem, quam gestabat mente, ejus longaevitas pervenire. Petit ergo Dominum Salvatorem. Ipse enim noster est finis, ad quem pervenisse vita est nihilominus sine fine; si tamen eum culpis sequentibus non reddamus infensum. desiderat advertere, ut evidentius appareret si ejus conspectum etiam corporeis oculis mereretur aspicere. Addidit etiam, ut sciam quid desit mihi. Suo enim fine recognito, scire poterat quantum usque ad adventum ejus restare potuisset. Et bene additum est, quid desit mihi; quia revera deesse sibi judicabat ad vitam, si ejus non meruisset videre
Abbreviated transcription (Latin):
supplicationem tantum ad¬
lbitam fuisse u̾borum. lacri
m̃as clixit. que uiolente st̃
semꝑ in p̃cibus. et ad clemẽ¬
tiam medicinalem animu
miserantis adducunt. He
sum ap̃te et pegrinus sicut
omrs patres mei. He sile¬
as dixit. id audiam te clicẽ¬
tem qd̃ eugłm testatur. Re¬
missa sunt tibi ꝑcc̃a. siue illd̃
qd̾ alio loco psalmus dicit.
lic anime mee salus tua e¬
benedicti pattis mei. ꝑcipite
regnum quod ub̾ paratum ẽ
ab origine mundi. Quocirea
conuenit quicquid horum
sentire uoluetit. Incola uero
dicicur. qui t̾ram colit adtẽpꝰ
suꝑueniens extraneus non
qui in patrie sue regione :¬
consistit. qd om̃i scõ euenit.
qui inliuma ciuitate reci¬
pitur. Om̃s enim nos poc̃

Expanded text:
supplicationem tantum adsupplicationem tantum adhibitam fuisse verborum, lacrymas meas dixit, quae violentae sunt semper in precibus, et ad clementiam medicinalem animum miserantis adducunt. Verra, et peregrinus, sicut omnes patres mei. Ne sileas, dixit; id est, audiam te dicentem quod Evangelium testatur: Remissa sunt tibi peccata . Sive illud quod alio loco psalmus dicit: Dic animae meae: Salus tua ebenedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Quocirca convenit, quidquid horum sentire volueris. Incola vero dicitur, qui terram colit, ad tempus superveniens extraneus, non qui in patriae suae regione consistit; quod omni sancto evenit, qui in divina civitate recipitur. Omnes enim nos p
Abbreviated transcription (Latin):
Eraucli deus orõnem meã
et deptationem meam au¬
rib ꝑcipe lactimas meas.
Icdichum iste quanto plura
mistĩa dicdicerat tantoseañ
dñm̃ enixa supplicatione fũ¬
debat. Uenit ergo ad ordĩe
tc̃ium ubi humilit᷑ et confi¬
denter exorat. remitti sͥ pcc̃a
priusꝙͣ uitam fimat. Qua¬
ꝓpt̾ nocessarium ẽ considera¬
re. ut ille qui dictus ẽ mũdi
uitia transilisse: cur adhuc
tam gtauiter uideatur ĩge¬
mere scilicet quia nulli suf¬
ficit de uitus adquisita uic¬
toria nisi iugi fuerit supplica¬
tione seruata. Prius itaq
oronemlixit. pot depcatioe.
Oratio ẽ oris ratio ꝙͣ ꝓin atli¬
gamus. uota nr̃a pͥandentes.
Iep̾catio u̾o ẽ frequens et
assidua supplicatio. que ab
imo poctoris ꝓfertur archano.
Audi enim quod sequitur.
Auribus ꝑcipe lactimas me¬
as. Frequent diximus clm̃
qd̾ uidet audire. qd audit
uidere. quia non corporalibꝰ
membris distinguitur: sed
om̃ia uirtute sue diuinita¬
tis oꝑatur. Et ne putares

Expanded text:
Exaudi, Deus, orationem meam et deprecationem meam: auribus percipe lacrymas meas. Idithum iste quanto plura mysteria didicerat, tanto se ante Dominum enixa supplicatione fundebat. Venit ergo ad ordinem tertium, ubi humiliter et confidenter exorat remitti sibi peccata, priusquam vitam finiat. Quapropter necessarium est considerare, ut ille qui dictus est mundi vitia transiliisse, cur adhuc tam graviter videatur ingemere? Scilicet quia nulli sufficit de vitiis acquisita victoria, nisi jugi fuerit supplicatione servata. Prius itaque orationem dixit, post deprecationem. Oratio est oris ratio, quam proni allegamus vota nostra pandentes. Deprecatio vero est frequens et assidua supplicatio, quae ab imo pectoris profertur arcano. Audi enim quod sequitur, auribus percipe lacrymas meas. Frequenter diximus Deum, quod videt, audire; quod audit, videre: quia non corporalibus membris distinguitur, sed omnia virtute suae divinitatis operatur. Et ne putares
Abbreviated transcription (Latin):
cor meum intra me. et ĩme¬
ditatione mea exardescit
ignis. Merito etgo hic re¬
fugerari sͥ petebat. qui tãti
desiderii calore flagtauerat.
Adlidit priꝯꝙͣ eam. id ante¬
qͣm de ista luce cuscedam. et
amplius non ero. utiq ĩ hoc
mundo. ubi pcc̃orum facino

Expanded text:
cor meum intra me; et in mecor meum intra me; et in meditatione mea exardescit ignis. Merito ergo hic refrigerari sibi petebat, qui tanti desiderii calore flagraverat. Addidit, priusquam eam, id est antequam de ista luce discedam. Et amplius non ero, utique in hoc mundo, ubi peccatorum facino
Abbreviated transcription (Latin):
enus suscepit. incole sumus.
qm̃ illuc ad uenimus. id de
babylonia adihrłm ip̃o ad¬
trahente transponimur. Ido
enim posuit apd̾te. ut non ĩ
cibui s indni ciuitate ĩcolam
eun fuisse sentires. sub iunx̃.
Et pegrinus sicut omnes pa¬
tres mei. Exp̃ssit qd suꝑius
dixit. Omnis enim homo
qui accipitur inbeatitudĩe.
ꝑegrimis dicitur. quia icip̃
ẽẽ ubi non erat. Ideregrinꝰ
enim licitur. qi ꝑgens lõgi.
Et ut genalem hanc cogno¬
scetes fuisse sententiam. clic̃
sicut omnes patres mei.ne¬
quris. ne quis ab hac cõditioẽ
putaretur exceptus. Remit¬
te michi ut refrigerer. pꝯqͣ¬
habeam ⁊ amplius nõero.
Iir ꝓuiclus et u̾itatis ip̃iꝰ
illuminatione completus.
hic sͥpetebat dimitti ut certꝰ
ad futura iuditia ꝑueniret.
et quandam recreationem
summ̃et inp̃senti uita. illiꝰ
regni securitate suscepta:
Professus c̃ enim ante secu¬
ra succendi. qui se postulabat
imbre mĩe temperari. sicut
supra ip̃e de se dicit. C õcaluit

Expanded text:
ejus suscipit, incolae sumus: quoniam illuc advenimus, id est, de Babylonia ad Jerusalem ipso attrahente transponimur. Ideo enim posuit, apud te, ut non in diaboli, sed in Domini civitate incolam eum fuisse sentires. Subjunxit, et peregrinus sicut omnes patres mei. Expressit quod superius dixit: omnis enim homo qui recipitur in beatitudine peregrinus dicitur, quia incipit esse ubi non erat. Peregrinus enim dicitur, quasi pergens longius. Et ut generalem hanc cognosceres fuisse sententiam, dicit, sicut omnes patres mei, ne quis ab hac conditione putaretur exceptus. Vete mihi, ut refrigerer priusquam eam, et amplius non ero. Vir providus et veritatis ipsius illuminatione completus, hic sibi petebat dimitti, ut certus ad futura judicia perveniret, et quamdam recreationem sumeret in 135 praesenti vita, illius regni securitate suscepta. Professus est enim aestuante se cura succendi, qui se postulabat imbre misericordiae temperari; sicut supra ipse de se dicit: Concaluit
Abbreviated transcription (Latin):
uinam contemplationẽ pura
mente transfertur. Petfecta
ẽ ut estimo rethorici sillogisim
qui epichirima dicitur quĩq¬
ꝑtita ꝓbatio quam nunc mẽ¬
bris suis ut possumus u̾sib¬
queꝰ reddannus. Iropositio
eius ẽ quamꝙͣ in imaginem
dei ambuiet homo. tamẽ ua¬
ne conturbatur. Probatio:
ꝓpositionis thesaurizat et ig¬
norat cui congregat ea. Be¬
quitur assumptio. quatuor
ũsibus ꝓcedens. Et nunc q̃
ẽ expectatio mea: nonne do¬
minus: ⁊ cet̾a. Hec offendat
qd̾tam longa uidetur assũp¬
tio. diximuls enim brenita¬
te membrorum istorum a
magistris scłaribus poea fu¬
sse constrictas. Hicautem
querenda sunt partium ip̃a¬
rum non tam exp̃ssa quam
designata uestigia. Adiũcta
ẽ assumptionis ꝓbatio min
crepationibꝯ ꝓpt̃ iniquitatẽ
corripuisti hominem. et ta

Expanded text:
vinam contemplationem pura vinam contemplationem pura mente transfertur. Perfecta est, ut aestimo, rhetorici syllogismi qui epichirema dicitur, quinquepartita probatio, quam nunc membris suis, ut possumus, versibusque reddamus. Propositio ejus est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Probatio propositionis: Thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Sequitur assumptio quatuor versibus procedens: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et caetera. Nec offendat quod tam longa videtur assumptio. Diximus enim brevitates membrorum istorum a magistris saecularibus postea fuisse constrictas. Hic autem quaerenda sunt partium ipsarum non tam expressa quam designata vestigia. Adjuncta est assumptionis probatio. In increpationibus propter iniquitatem corripuisti homin
Abbreviated transcription (Latin):
et tabescere fecisti sic̃ arancã
auiniani eius. uerumptam̃
uane conturbabitur om̃is
homo. Hic pietas dni euidẽt᷑
ostenclitur. qui non diligit ĩ¬
crepationes. nisi homines cor¬
rigantur. In iquitas quippe
mortalium more putrelĩs
sine fine uagaretur. si eã me¬
clicinalis increpatio minime
ceptis dominicis argui posse
sentimus. Aranea uero corp
ht tenue. int̾ra non habitat.
s ꝑloca altiora telas quastã
tenissima uiscerum cliges¬
tione contexit. ficut et aqui¬
bꝯdam uerinibus sericum
clicitur ex filari. Huic ergo
exiguo corpusculo. recte con¬
ñsi et afflicti anima compa¬
ratur. qui longis obseruatio¬
nibus uigiliisq fatigatus:
terrena deserens. subtilissim¬
as oꝑationes uirtutũ diuino
timore tabefactus effecit. pꝯ
hec teueratur adillud sue ꝓpo¬
sitionis initium quia licet ĩ¬
ctepetur. licet tabe flat tamen
fragilitate humanitatis di¬
n̾sarum retum uarietate cõ¬
fimditur. S ab hac ꝑturbatõe
ille solus excipitur: qui ad di¬

Expanded text:
araneam animam ejus: verumtamen vane conturbatur omnis homo vivens. Hic pietas Domini evidenter ostenditur, qui non diligit increpationes, nisi ut homines corrigantur. Iniquitas quippe mortalium more putredinis sine fine vagaretur, si eam medicinalis increpatio minime ceptis dominicis argui posse sentimus. Aranea vero corpus habet tenue, in terra non habitat, sed per loca altiora telas quasdam tenuissimas viscerum digestione contexit; sicut et a quibusdam vermibus sericum dicitur exfilari. Huic ergo exiguo corpusculo recte conversi et afflicti anima comparatur, qui longis observationibus vigiliisque fatigatus, terrena deserens, subtilissimas operationes virtutum divino timore tabeficatus efficit. Post haec revertitur ad illud suae propositionis initium: quia licet increpetur, licet tabefiat, tamen fragilitate humanitatis diversarum rerum varietate confunditur. Sed ab hac perturbatione ille solus excipitur, qui ad di
Abbreviated transcription (Latin):
reri. ꝓtestans se in eatem uo¬
luntate iugit̾ ꝑmanere. ubi
reliquas habet literas no¬
uem. Sic totus psalmus ::¬
memoratarum litarum
conscriptione depictus est.

Expanded text:
reri, protestans se in eadem voluntate jugiter permanere; ubi reliquas habet litteras novem. Sic totus psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Inem duobꝰ dicimus mo¬
ci ͤ¶ Drimus ẽ iste cõmu¬
us atq mortalis. quando res
aliqua ad extremum deduc¬
ta ꝑuenetunt: nec ulteris pͭ
ꝓdire. qui motus sui tminu
ꝓbatur accipete. Sic enim di¬
cimus finitum cibum. qui se¬
dula comestione consumptꝰ
ẽ. finitam pecuniam. que do¬
cetur expensa. et certa que
hoc modo ꝓbantur edici. Be¬
cundus dicitur finis ꝑfectus
atq ꝑpetuus. quem modo
querimus. qui tunc nobis
ptendi magis ac dilatari ĩ¬
cipit. qũo ad eum mens de¬
uota ꝑuenerunt. sinis ergo
legis ac plenituto. dominꝰ
enim legis xp̃c. ad iusticiam
omni credenti. Ad quem dũ
ꝑuerimus. nichil ultra per¬
quirimus. s in ip̃o beatitu¬
dinis fine contenti. plenissi¬
ma iocunditate ꝑfruimur.
Cuius tantum amor ꝓficit.
quantum intellectus nost᷑
domino pr̃ante clarescit. et
ideo quotiẽs in titulis psal¬
morum finem repꝑeris: ad
dnm̃ saluatorem aciem mẽ¬
tis intende. qui ẽ sinis sinefi¬
ne: et bonorum om̃ium com

Expanded text:
inem duobus dicimus modis. Primus est iste communis atque mortalis, quando res aliqua ad extremum deducta pervenerit, nec ulterius potest prodire; qui motus sui terminum probatur accipere. Sic enim dicimus: finitum cibum, qui sedula comestione consumptus est; finitam pecuniam, quae docetur expensa, et caetera, quae hoc modo probantur edici. Secundus dicitur finis perfectus atque perpetuus, quem modo quaerimus; qui tum nobis protendi magis ac dilatari incipit, quando ad eum mens devota pervenerit. Finis ergo legis ac plenitudo Dominus enim legis est Christus ad justitiam omni credenti . Ad quem dum pervenerimus, nihil ultra perquiremus, sed in ipso beatitudinis fine contenti, plenissima jucunditate perfruemur. Cujus tantum amor proficit, quantum intellectus noster, Domino praestante, clarescit. Et ideo quoties in titulis psalmorum in finem reperis, ad Dominum Salvatorem aciem mentis intende, qui est finis sine fine, et bonorum omnium comp
Abbreviated transcription (Latin):
celeri transigantur. ne cuiꝰ¬
libet hominis miquitas ul¬
tra p̃ualeat. Talis eĩ mag¬
nitas ip̃ius temporis erit.
ut nemo fidelium oꝑtet
mundi tempora differri.
in quo tanta mala cognoue¬
rit accitari

Expanded text:
celeri transigantur: ne cujuslibet hominis iniquitis ultra praevaleat. Talis enim malignitas illius temporis erit, ut nemo fidelium optet mundi tempora differri, in quo tanta mala cognoverit actitari
Abbreviated transcription (Latin):
betur: ꝓpt̃ quod in actibus a¬
płorum legitur: sicut ĩprimo
psalmo dictum ẽ: quare fre¬
muerunt gentes. et reliq̃.
tamen si diligent̾ intendas:
nõ uidetur eẽ contrarium. Ui¬
citur eium inprimo psalmo
positum: s qui ꝑ inscriptionẽ
tituli. primus habendus ẽ.
Est enim ip̃e atq idẽ sccls ĩ
ordine: primus intituio.
exemplo quam plurima doã
sunt: que cum sͥ adlitteram
discteent: diligentiꝰ inqui¬
sita. unum eẽ monstrantur.
ut ẽ de cõcordia euangelioꝵ.
Campus ille noͬtissimus. qͥ¬
ꝓpt̃ ecc̃arum cunctarum pro¬
babili usu receptus ẽ: ut in¬
hinc magis incipiat exor¬
dium titulorũ: quando ĩcho¬
at ab increpatione iudeorũ.
Et ideo consequens fuit h̾re
causam titulum suum: qͣdo
a priori textu noscitur segre¬
gata. S qm̃ dictum est qͣre
titulum tecipiat ista cliuisio.
nunc de ubis ip̃ius p̾stante
domino disseramus.¬

Expanded text:
in Actibus apostolorum legitur, sicut in primo psalmo dictum est: Quare fremuerunt gentes, etc.: tamen si diligenter intendas, non videtur esse contrarium. Dicitur enim in primo psalmo positum, sed qui per inscriptionem tituli primus habendus est; est enim ipse 16 atque idem secundus in ordine, primus in titulo. Quo exemplo quamplurima dicta sunt, quae cum sibi ad litteram discrepent, diligentius inquisita, unum esse monstrantur, ut est de concordia Evangeliorum campus ille latissimus. Quapropter Ecclesiarum cunctarum probabili usu receptum est, ut hinc magis incipiat exordium titulorum, quando inchoat ab increpatione Judaeorum. Et ideo consequens fuit habere causam titulum suum, quoniam a priore textu noscitur segregata. Sed quoniam dictum est quare titulum receperit ista divisio, nunc de verbis ipsius, praestante Domino, disseramus.
Abbreviated transcription (Latin):
E uerbis tituli istius:
non ẽ quod nouiter
dicete debeamus. s intentio¬
nem psalmi magnope debe¬
mus apire. Totus enim ad
mores ꝑtinet corrigendos.
Instruit quipe ecc̃a q̃ nunc
initoducitur adloquendũ
p̃ceptis salutarib genus
humanum. ne mortiferis
erroribus misceatur. malos
pena det̾rens bonis p̃mia cõ¬
ꝑmittens. quod docttine geñ
omnino efficacissimum est.
ut et suꝑbi humilientur. et
humiles cligna consolatiõe¬
ꝑsequantur. Est etiam alpha¬
beti hebrei ordine digestus.
minus habens litteram sex¬
tam decimam. quem sicut ĩ
suꝑioribus iam dictum est.
ad illos estimamus cẽ teferẽ¬
dum. quibus de ẽ aliquto
de ꝑfecta com̃satione scoꝵ.
Ham cum omnes lutere ap̃
hebreos significantias suas
habeant. crecete fortasse dig¬
nim ẽ cui de est aliquos ele¬
mentum. eum quoq fignifi¬
cationem ip̃ius notihabere.
NDicant studiosi forte melio¬
ra nob̾ tamen cliutius ꝑqui¬
rentibus. concessum nonest
aliud in uenire quam diti¬

Expanded text:
e verbis tituli istius non est quod noviter dicere debeamus; sed intentionem psalmi magnopere debemus aperire. Totus enim ad mores pertinet corrigendos. Instruit quippe Ecclesia, quae nunc introducitur ad loquendum, praeceptis salutaribus genus humanum, ne mortiferis erroribus misceatur: malos poena deterrens, bonis praemia compromittens. Quod doctrinae genus omnino efficacissimum est, ut et superbi humilientur, et humiles digna consolatio prosequatur. Est etiam alphabeti Hebraei ordine digestus, minus habens litteram sextamdecimam; quem, sicut in superioribus jam dictum est, ad illos aestimamus esse referendum, quibus deest aliquid de perfecta conversatione sanctorum. Nam cum omnes litterae apud Hebraeos significantias suas habeant, credere fortasse dignum est, cui deest aliquod elementum, eum quoque significationem ipsius non habere. Dicant studiosi fortasse meliora: nobis tamen diutius perquirentibus concessum non est aliud invenire quam dixi
Abbreviated transcription (Latin):
mextensum calculum infi¬
nitumq tendatur: ip̃e tam̃
in semetipso semꝑ crescenti:
summa reuoluitur. Et ꝓbe.
ut cum nichil recipiat extra¬
neum: magnum de se facẽ
uideatur augmentum. Hic
etiam merito dicitur decus.
qm̃ a decore nomen accep̃.
pit psalmus .xiͦ. Infinem
bro etaua die psalmus dł.
Ctaua ut insexto psal¬
mo iam dictumẽ: ad
etnam ꝑtinet requiem. Nã
octauum diem muncdus is¬
te nõ recipit. s finito septi¬
mo: recdit semꝑ ad primũ.
In istis enim diebus. plura¬
us ẽ numerus. ille autem
singularis accipitur: qui
mulo succedente mutatur.
Qua ꝓpt̾ clicenda uirtus est
psalmi. ut ꝑ eius intentioe
inscriptio tituli facilius pꝯ¬
sit incelligi. Petit itaq ꝓ¬
pheta iniquitatem muncli
istius destrui. ut ad illam ue¬
ritatem future ꝓmissionis
debeat ꝑuenire. Sic illud ĩ¬
ꝑturbabile regnum signi¬
ficatur. quando eiꝰ beatitu¬
do indesment̾ expetitur. Me¬
rito ergo huic psaimo octã¬

Expanded text:
in extensum calculum, infiin extensum calculum, infinitumque tendatur, ipse tamen in semetipso semper crescenti summa revolvitur; et probe, ut cum nihil recipiat extraneum, magnum de se facere videatur augmentum. Hic etiam merito dicitur decus, quoniam a decore nomen accepit. PSALMUM XI. In finem pro octava die psalmus David. Octava, ut in sexto psalmo jam dictum est, ad aeternam pertinet requiem; nam octavum diem mundus iste non recipit, sed finito septimo semper redit ad primum. In istis enim diebus pluralis est numerus: ille autem singularis accipitur, qui nullo succedente mutatur. Quapropter dicenda virtus est psalmi, ut per ejus intentionem inscriptio tituli facilius possit intelligi. Petit itaque propheta iniquitatem mundi istius destrui, ut ad illam veritatem futurae promissionis debeat perveniri. Sic illud imperturbabile regnum significatur, quando ejus beatitudo indesinenter expetitur. Merito 45 ergo huic psalmo octav
Abbreviated transcription (Latin):
Uam bene uersutias he¬
reticorum et retributi¬
ones corum psalmus iste.
mirabili breuitate complexꝰ
ẽ: ut quorum futuras pẽas
agnoscimus. ab eorum praui¬
tatibus arceamur. Est enĩ
numero ip̃o et uirtus sc̃a de¬
calogi. qui humane uite ꝓ¬
uenit gliosissimus institu¬
tor. Ham sicut ille hominu
uitia condempnat: sic et iste
sensum miq̃ p̃dicationis
inpugnat. Tanto amaiori
ꝑiculo lib̾ans. quanto plus
est infide delinquete. quam
carnis fragilitate peccare.
Menito etgo et hic psalmus
hłnc nuimerum tenet. qui
sensus nr̃os in ortodixacte¬
dulitate. ꝑfectissima institu¬
tione confirmat. Ham et in
euangelio bonus seruus of¬
ferens decem talenta lauda¬
cus ẽ: et potestatem supͣ decẽ
ciuitates accepit inp̃mium.
Apłs quoq in magnum sa¬
cramentum. ũbum dñi decẽ
scripsit ecciis. significans
sacre doctrine plenitudinem:
hanc completi numeri quan¬
titatem. Ham et nimerus
ip̃e. in magnam uirtutẽ lau¬
demq cou̾ectus ẽ. qui licet

Expanded text:
uam bene versutias haereticorum et retributiones eorum psalmus iste mirabili brevitate complexus est! ut quorum futuras paenas agnoscimus, ab eorum pravitatibus arceamur. Est enim in numero ipso et virtus sancta Decalogi, qui humanae vitae provenit gloriosissimus institutor. Nam sicut ille hominum vitia condemnat, sic et iste sensum iniquae praedicationis impugnat: tanto a majore periculo liberans, quanto plus est in fide delinquere, quam carnis fragilitate peccare. Merito ergo et hic psalmus hunc numerum tenet, qui sensus nostros in orthodoxa credulitate perfectissima institutione confirmat. Nam et in Evangelio , bonus servus offerens decem talenta laudatus est, et potestatem supra decem civitates accepit in praemium. Apostolus quoque in magnum sacramentum, Verbum Domini decem scripsit Ecclesiis: significans sacrae doctrinae plenitudinem, hanc complecti numeri quantitatem. Nam et numerus ipse in magnam virtutem laudemque collectus est; qui licet
Abbreviated transcription (Latin):
op̃tentẽ. que uult facere ĩ ce¬
lo et intr̃a. Duodecima.uii.
psalmi relinquuntur ĩfine:
que inuitationibus hymni¬
dicis totam głam scẽ trini¬
tatis generalit᷑ deuota mẽ¬
te concelebrãt. Sic textus
tocius psaltĩi. xii. partibus
diuisus: in apłorum num̃o
mirabilia laude conclucdit᷑.
quatinus et iste illud agat.
quod xp̃i discipulos fecisse
cognoscimus. Est etiameh¬
dem rei aliud euidentius sa
suis t̾ra diluta ẽ. Sic et hi
psalmi tali nuimero ꝓducti.
genus humanum ꝑccͣls suis
poltutum: conuenient᷑ red¬
dit absolutum. Hunc minu¬
tatim. ad exponenda psaltii
u̾ba ueniamus.

Expanded text:
omnipotentem, quae vult facere in coeomnipotentem, quae vult facere in coelo et in terra. Duodecima, septem psalmi relinquuntur in fine, qui exsultationibus hymnidicis totam gloriam sanctae Trinitatis generaliter devota mente concelebrant. Sic textus totius Psalterii duodecim partibus divisus in apostolorum numero mirabili laude concluditur, quatenus et iste illud agat quod Christi discipulos fecisse cognovimus. Est etiam ejusdem rei aliud evidentius sacsuis terra diluta est: sic et hi psalmi tali numero producti, genus humanum peccatis suis pollutum convenienter reddunt absolutum. Nunc minutatim ad exponenda Psalterii verba veniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
habet fiduciam recte comĩsa¬
tionis qd magis adeis ꝑtinet
deitatem. sł more humani¬
tatis assumpte sͥ postulat sb̾¬
ueniri. ne dblꝰ anam eius
miqua p̃sumptione diripiat.
et gła ip̃ius inpuluem decluc¬
ta cdispeat. In. uiii. parabolis
et tropicis allusionibus cõgte¬
gatis: subsequens drama de¬
curtitur. et ꝑ allegoricas simi¬
lituclines: omnia teferuntur
ata: nos locis aptissimis eui¬
dentissime cõmonemus. ut
lectori stuclioso ambiguitas
cuncta tollatur. Hona. post
multiplicia p̾conia que modo
a deitate. modo abhumanita¬
te ip̃ius. mutatis ꝑsonis et
titulis ponitur alla. quod sig¬
nificat laudate dñm. Deci¬
ma secuntur gradales. qui
animũ nr̃m ad dñm salua¬
torem. pura et humili satis¬
factione ꝑclucunt. Undecimͣ.
uariatis ubis iterum laudes
dñi hỹmni lica exultatiõe
concelebrant. modo pattis.
modo filii. modo spc̃ scĩ pcans¬
maiestatẽ. ut nulli sit dubiũ
sc̃am trinitatem singularit᷑

Expanded text:
habet fiduciam rectae conversahabet fiduciam rectae conversationis; quod magis ad ejus pertinet deitatem. Sed more humanitatis assumptae sibi postulat subveniri, ne diabolus animam ejus, iniqua praesumptione diripiat, et gloria ipsius in pulverem deducta dispereat. In octava, parabolis et tropicis allusionibus congregatis, subsequens drama decurritur, et per allegoricas similitudines omnia referuntur ata nos locis aptissimis evidentissime commonemus, ut lectori studioso ambiguitas cuncta tollatur. Nona, post multiplicia praeconia, quae modo a deitate, modo ab humanitate ipsius, mutatis personis et titulis ponitur Alleluia, quod significat: Laudate Dominum. Decima: sequuntur gradales, qui animum nostrum ad Dominum Salvatorem pura et humili satisfactione perducunt. Undecima, variatis verbis, iterum laudes Domini, hymnidica exsultatione concelebrat, modo Patris, modo Filii, modo Spiritus sant dubium sanctam Trinitatem singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
Rolego mena .i. p̃di
centia. anteqͣm celes¬
tis psalterii mella degustemꝰ.
et campos uios glosissime pas¬
sionis domino prante contin¬
gamus: quedam michi uidẽt᷑
diuisis capitib de textu ip̃iꝰ
carminis intimare. ut et legẽ¬
tes distinctiꝰ debeamus edoce
et nos orclines ip̃os sine aliq̃
offensione curramus. In pͥma
itaq parte. dñi carnalis uita
describitur. In sccła. natura de¬
itatis ip̃ius subtilit indicat᷑.
Tercia multiplicatos dicit
ppłos. qui eum intebantur
extinguere. Quarta ꝓpħicia.
in eifdem monitis ꝑseu̾at. ut
desm̃ant iudei mala cogitare
uł facẽ: qm̃ se nou̾int diuinis
uirtutibꝰ destruendos. In qͥn¬
ta. dominus xp̃c clamat ad:
patrem. ut eius aucliatur or̃o:
et in resurrectione ip̃iꝯ mũdo
ꝑ futurã concedat. Sexta. ꝑ
totum psalmum u̾ba sunt pe¬
nitentis. cui coniunguntur
en dem mocli. alii .ui. qui tnĩ
incõclusione quinquagesimi
psalmi desccipti sunt. In. uii.
ut ei subueniatur a patre. Dd̃¬

Expanded text:
rolegomena, id est, ecedentia antequam coelestis Psalterii mella degustem, et campos illos gloriosissimae passionis, Domino praestante, contingam, quaedam mihi videntur, divisis capitulis, de textu ipsius carminis intimare, ut et legentes distinctius debeamus edocere, et nos ordines ipsos sine aliqua offensione curramus. In prima itaque parte Domini carnalis vita describitur. In secunda, natura deitatis ipsius subtiliter indicatur. Tertia, multiplicatos dicit populos, qui eum nitebantur exstinguere. Quarta, propheta in iisdem monitis perseverat, ut desinant Judaei mala cogitare, vel facere: quoniam se noverint divinis virtutibus destruendos. In quinta Dominus Christus clamat ad Patrem, ut ejus audiatur oratio, et in resurrectione ipsius mundo profutura concedat. Sexta, per totum psalmum verba sunt poenitentis, cui junguntur ejusdem modi alii sex, qui tamen in conclusione quinquagesimi psalmi descripti sunt. In septimut ei subveniatur a Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
tes eius. głamq describit. declarãs
a parte que passus ẽ. ad quam sum
optat ila inidicio eiꝯ fierique no¬

Expanded text:
tes ejus gloriamque describit, declarans a parte qua passus, ad quam summoptat illa in judicio ejus fieri quae no
Abbreviated transcription (Latin):
agimũs. id quando illi bene¬
dicimus. Apte ergo positum
ẽ beneclictus. qui exandire
clignatus est. Dominus ad
uitor meus et ꝓtector meus
cor caro mea. et ex uoluntate
mea confitebor illi. Adiutor
adpericula uite ꝑtinet. que ip̃o
adiuuante suꝑauit. Prrotec¬
tor. quia eum ab insidiis clỹa¬
bolicis sua defensione uallaũ.
S pꝯtquã ista facta funt. fi¬
deliter sedicit sperasse de dño.
Ham cum dicit cor meum. a¬
nime designat archanuim. ꝙ
sactificium constat ẽẽ iusticie.
Adlictit quoq itetum ad iu¬
tus sum. ut quantum inpen¬
debatur pura deuotio. tantũ
et adiutorii ctesceret mag¬
nitudo. Bene autẽ cdixit reflo¬
ruit caro mea. quia et primo
floruit. quippe que ex uirgine.¬
que sine pcc̃o tãqͣm pulcherti¬
mi flores singulare declis em¬
icuit. sicut ysaias dicit. Et
flos de raclice elꝯ ascendet: Re¬
floruit ergo. significat resut¬
rexit. quasi in ethereas auras
mirabili decore ꝓtupit. Seq̃t᷑.

Expanded text:
agimus, id est quando illi beneagimus, id est quando illi benedicimus. Apte ergo positum est, benedictus, qui exaudire dignatus est. Versmeum,  caro mea, et ex voluntate mea confitebor illi. Adjutor ad pericula vitae pertinet, quae ipso adjuvante superavit. Protector, quia eum ab insidiis diabolicis sua defensione vallavit. Sed postquam ista facta sunt, fideliter se dicit sperasse de Domino. Nam cum dicit, cor meum, animae designat arcanum, quod sacrificium constat esse justitiae. Addidit quoque iterum, adjutus sum; ut quantum impendebatur pura devotio, tantum et adjutorii cresceret magnitudo. Bene autem dixit: Refloruit caro mea, quia et primo floruit: quippe quae ex Virgine sine peccato tanquam pulcherrimi floris singulare decus emicuit, sicut Isaias dicit: Et flos de radice ejus ascendet . Refloruit ergo significat resurrexit: quasi in aethereas auras admirabili decore prorupit. Sequitur,