comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnungatores ꝑsonar aliena& sic̃ in deatͥcis fa¬
bulis. Nonem̃ qui agit partes agamꝰnonis ⁊̃
tragedia u̾bi gr̃a siue alicuiꝰ alt̾ius ad histo¬
riam uł fablãm q̃ agit᷑ ꝑtinentis u̾e ip̃e est.
et in omni tuita huana qͥsqͥs se uult uid̾ri qd̾
ñ est hr poc̾ta est. Simulat eiũ ustũ ñ exhibet
qr totum fructũ in laude hominũ ponit. qͣm poᷤᷤ¬
sũt ⁊̃ simulat̾ ꝓciꝑe.dum fallunt eos q̃b ui¬
dent᷑ bom. ab oiq laudant᷑. S tales ab inspet¬
tore cordis deo m̃cedem ñ accipiunt ñ fallacie
suppliciũ. Hypocͥta greco sermone in latinum
se palam ostendit. Hypo enĩ falsũ. csin iudioni
uit̾pr. Nom̃ au̾t hypocte tractũ est ab fp̃e eoꝵ
qͥ in spectacłis ꝯtecta facie incedunt. distĩgũe¬
tes uultũ ceruleo niueoq colore. ⁊ cct̾is pirĩ¬
tis hntes. simulacra oris lintea gipsata et ua¬
rio colore distincta. Nonũꝗͣ ⁊ eolla ⁊ manꝰ cre¬
ta pugentes ut ad ꝑsone colore ꝑuenirent. et

Expanded text:
praenuntiatores personarum alienarum, sicut in theatricis fabulis. Non enim qui agit partes Agamemnonis in tragoedia verbi gratia, sive alicujus alterius ad historiam vel fabulam quae agitur pertinentis, vere ipse est, et in omni vita humana, quisquis vult se videri quod non est, hypocrita est, simulat enim justum, non exhibet, quia totum fructum in laude hominum ponit, quam possunt etiam simulantes accipere, dum fallunt eos quibus videntur boni ab eisque laudantur. Ergo tales ab inspectore cordis Deo mercedem non capiunt, sed fallaciae s. 119. Hypocrita, e Graeco sermone in Latinum se palam ostendit; ὑπὸ enim falsum, κρίσις judiciur. Nomen autem hypocritae tractum est specie eorum qui in spectaculis contecta facie incedunt, distinguentes vultum caeruleo minioque colore et ceteris pigmentis, habentes simulacra oris lintea gipsata et vario colore distincta, nonnumquam et colla et manus creta perungentes, ut ad personae colorem pervenirent et
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Alii uo̾ hũo sub t̾raesse eristimant. s tũ
hoc animũ pulsat. qr si iccirco infernũ dmñs qr
influs iacet. qd̾ t̾ra ad clũ est. hoc esse infius
debet ad tͥram. Unde et fortasse ꝑ plasinistã dr᷑
lib̾asti aiam meã ex inf̾o infiori. ut infi̾us sũ¬

Expanded text:
verunt: alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus quia inferius jacet, quod terra ad coelum est, hoc esse infernus debet ad terram. Unde et fortasse per Psalmistam dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori ; ut infernus su
Abbreviated transcription (Latin):
uisio pacis. herłm uidei asserũt semfiliũ noe
quẽ dñt melchisedech pͥmũ p̾t diluuiũ in sy¬
ria ꝯdidisse urbem salem in qua regnũ fuit
eiꝰdem melchisedech. Hanc postea tenuert̃ iebrser.
te a poetis solima nũcupata est ⁊ p̃t modũ ab
q̃ hebraice int̾p̾r speculatio eo qd̾ insullimi c̾o
structa sit. ⁊ delonge uenientia ꝯtẽpletur. hie¬

Expanded text:
ificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, te a poetis olim nuncupata, et postmodum ab quae Hebraicstructa sit, et de longe venientia contempletur. Hie
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ in tͣchia cũ gothis iã tũc ex̾citatione uiriũ.
rerũq habundãtia instructissimis gessit. U pͥmo
undiq eqͥtatu hostiu̾ cũcte pͥmũ nubib sagiitar
obrute. Dem̃ cũ am̃tes metu sparsim ꝑdeuia spea¬
gerent᷑. fundit᷑ cese glacliis inseq̃ngũ cũcceq ꝑier̃.¬
Ip̃e ĩꝑator cũ sagitta sauqiat᷑ uersꝰq ĩ fugam eg̾
in e̾dam uillule casa deportatꝰ lateret: ab inseq̃n¬
tib hostib dep̾hensus subiecto igne ꝯsũptꝰ ẽ. Ita¬

Expanded text:
bellum in Thracia cum Gothis, jam tunc excitatione virium bellum in Thracia cum Gothis, jam tunc excitatione virium rerumque abundantia instructissimis, gessit, ubi primo undique equitatu hostium cinctae, ac primum nubibus sagittarum obrutae, deinde cum amentes metu sparsim per devia cogerentur, funditus caesae gladiis insequentium contisque peripse imperator cum sagitta sauoius uersusque in fugam aegre in cuiusdam uillulae casam deportatus lateret, ab insequentibus hostibus deprehensus, subiecto igne consumptus est et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓñtiauit. pirrus exhorruit. cesar ẽ declinauit¬
Hii iͥt relictis uacue factisq sedib ac totis uirib
moti romanas ingressi ꝓuincias sunł ꝙ ad t̾ror̾e
diu ostentati. societatẽ romani fed̾is p̾cib sꝑant
ꝗͣ. ariis uindicare potuissent. exigue habitati¬
onis sedem ñ ex sua electione s ex romanoꝵ iudi.¬
¶cio
rogant. quib subiecte ⁊ patente uniu̾sa t̾ra.
p̾sumere ꝗͣ eẽt libitũ lib̃m fuit. semet tposadtui¬
tionẽ romani regni offerũt. qd̾ soli minet reg¬
ab antiqͥs sedib expulit. Gothi tͣnsito danubio.
fugientes a ualente ĩpatore sñ ulla fed̾is pacgõe
suscepti. ne aria qͥdem qͦ tutiꝰ barbaiis crederetur
tͣdidere romanis. Deuide ꝓpt̾ intolerabilẽ auauctã
maxim̃ã ducis. fame ⁊ ĩuiriis adacti ĩ armasur¬
gentes. uicto ualentis exͣcitu ꝑ trachiã sese miᷤᷤ¬
centes. simł oĩa cedib incendiis rapinis ꝙ fud̾unt
Itaq qͥnto decimo ĩꝑii su anno lacͥmabile illd̾

Expanded text:
pronuntiauit, Pyrrhus exhorruit, Caesar etiam declinauit, relictis uacuefactisque sedibus suis ac totis uiribus toti Romanas ingressi prouincias simulque ad terrorem diu ostentati societatem Romani foederis precibus sperant, quam armis uindicare potuissent; exiguae habitationis sedem non ex sua electione sed ex nostro iudicio rogant, quibus subiecta et patente uniuersa terra praesumere, quam esset libitum, liberum fuit; semet ipsos ad tuitionem Romani regni offerunt, quos solos inuicta regab antiquis sedibus expulit. Gothi transito Danuuio fugientes, a Valente sine ulla foederis pactione suscepti ne arma quidem, quo tutius barbaris crederetur, tradidere Romanis. deinde propter into- lerabilem | auaritiam Maximi ducis fame et iniuriis adacti in arma surgentes, uicto Valentis exercitu per Thraciam sese, miscentes simul omnia caedibus incendiis rapinisque, fuderuntimo quinto imperii sui anno, lacrymabile illud
Abbreviated transcription (Latin):
dñi possumꝰ. Homines st̃ rone capaces. inteĩ¬
lectu sapientes. ore loqͣces. nat᷑a magis ꝗͣ. doct¬
na ualentes. statu rigidi. uultu erecti. fig᷑a
morib. pares errorib. ad studia inertes. pui
mortales. ꝓle mutabiles. uitaq soli. tẽpe cele¬
res. tardiad sap̃iam. ueloces ad mortẽ. de p̃t̾itiᷤ
nud. de p̾sentib exigui. de fut᷑is iic̾ti. Concipi¬
unt᷑ iniqͥtate. in peccõ nascunt᷑. in labore uiuũt
in dolore moriuntur. Homo dictꝰ ab humo. Hic
ex diu̾sis subfistit substantiis. ex mortalr: ĩm¬
mortali. Corpꝰ eiꝰ ex ossib et carnib ꝯstat. diui
ris in sang̾ne. aeris in sp̃u. ignis incalore uita¬
li.Siqͥdem ⁊ qͣdriptita hũani corꝑis rõ.iiͦiͦi. ele¬
mentoꝵ designat. sp̃em. Cap̃ namq ad celum
refertur. in quo st̃ duo ocłi ost duo luminatia.
solis ⁊ lune. Dectꝰ aeri ꝯiungitur. qr sic iñ erist¬
titur spiraninis flatus sc̃ exaere uentoꝵ sp̃c.

Expanded text:
ntur. Homines sunt ratione capaces, intellectu sapientes, ore loquaces, natura magis quam doctrina ualentes, statu rigidi, uultu erecti, figuramoribus, pares erroribus, ad studia inertes, pronmortales, prole mutabiles, uita queruli, tempore celeres, tardi ad sapientiam, ueloces ad mortem, de praeteritis nudi, de praesentibus exigui, de futuris incerti; concipiuntur in iniquitate, in peccato nascuntur, in labore uiuunt, in dolore moriuntur. Quae sit ex diuersis subsistit substantiis, ex mortali et inmortali. Corpus autem eius ex ossibus et carnibus constat, diuidris in sanguine, aeris in spiritu, ignis in calore uitali. Siquidem et quadripertita humani corporis ratio mentorum designat speciem. Caput namque ad caelum refertur, in quo sunt duo oculi, quasi duo luminaria solis et lunae. Pectus aeri coniungitur, quia sic inde emittitur spiraminis flatιιs, sicut ex aere uentorum spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
ma t̾re cõꝑantur. eo qd sint ultima m̃broꝵ ari¬
da siue ficca sic̾ t̾ra. Iam u̾o in capitis arce ne̾s
collocata : tamꝗͣ. in celo d̾s. ut ab alto speculet᷑
oĩa atq regat. Factꝰ est homo ad ꝯtẽplatiõem
celi. rigidus ⁊ erectus. ñ sic̃ pecora in humũ ꝓ¬
na atq u̾gentia. In cuiꝰ sumitate cap̃ est col¬
locatũ. datũq illi hoc nom qd̾ hĩc caprant

Expanded text:
ltima membrorum arida siue sicca, sicut et terra. Iam uero in capitis arce mens collocata est, tamquam in caelo Deus, ut ab alto speculetur omnia atque regat. Factus est autem homo ad contemplationem caeli rigidus et erectus, non sicut pecora in humum prona atque uergentia; in cuius summitate caput est collocatum, datumque illi hoc nomen, quod hinc capiant
Abbreviated transcription (Latin):
egyptus reꝑta drꝰ᷑. qd̾ inun¬
dante inlo ⁊ oi̾um possessionib lio
obducus. iniciũ t̾re diuidende ꝑ lineas ⁊ m̃simiᷤᷤ
nom̃ artidedit. Qs deide longius acumine sa
mensionẽ ⁊ celi spacia q̃rere qͣnto int̾uallo lu¬

Expanded text:
inundante Nilo et omnium possessionibus limo obductis, initium terre dividende, per lineas et mensuras nomen arti dedit. Que inde longius acumine sapmensionem et celi spatia querere, quanto intervallo lu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Sic̃ aut scd̾m corp̾ si pondis su ordinom
teneant infi̾a sũt oĩa grauiora. ita scd̾m sp̃m
infi̾ora sũt oĩa tͥstiora. Unde ⁊ in grecalingua oet¬
resonare ꝑhibetur. Sic̃ aut̃ coraĩalis ĩ medior
ita ⁊ infernꝰ in medio tͥre esse ꝑhibetur. Unde.

Expanded text:
m corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua oriresonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et inferus in medio terrae esse perhibetur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃ gẽtiles u̾o pͥmꝰ dares frigiꝰ de grecis. ⁊ tia¬
nis hẏstoriã edidit. qͣm in foliis palinaa ab eo
ꝯscꝑtam ẽẽ fert. Post daret̾ẽ aũt ingrecia he¬
rodot᷑ hystoriogͣ phus pͥmꝰ habit᷑ ẽ. pt quem
ferecides claruit his tẽꝑib qͥb hesdras legem
tes in his q̃ utilia cdixu̾nt. Multi enĩ sapiẽteᷤ
p̾t̾ita hõtnum gesta ad institutiõem p̾sentiũ
hystoriis indidert. Si qͥd̾mn ⁊ ꝑhystoriam sũma
retro tẽpm annoꝵq supputatio ꝯp̃hendit᷑.¬

Expanded text:
Apud gentiles vero primus Dares Phrygius de Graecis et Troianis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo conscriptam esse ferunt. Post Daretem autem in Graecia Herodotus historiam primus habitus est. Post quem Pherecydes claruit his temporibus quibus Esdras legem tibus in his quae utilia dixerunt. Multi enim sapientes praeterita hominum gesta ad institutionem praesentium historiis indiderunt, siquidem et per historiam summa retro temporum annorumque supputatio conprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
est sña ꝑ ꝓnuntiationẽ ꝯͣrium hñs intellectũ.
domos. illa se iactet in aula eolus ⁊ clauso uen¬
toꝵ carcẽ regnet. Et quomͦ aula si caiter est:
Goluit᷑ eni ꝓñciatiõe. na carcer ꝑñtiatio est.
Iaccet in aula. hyronia est. Et totũ ꝑ ꝯͣriam

Expanded text:
er pronuntiationem contrarium habens intellectum. domos; illa se iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per contr
Abbreviated transcription (Latin):
gunt poete fuisse m̾e̾trices cͥnitas serpentib qͣm
aspicientes ꝯu̾tebant in lapidem. hñtes unũ ocłm
que inuic̃e utebant᷑. fuert̃ au̾t tros sorores unius
pulcͥtudus qͣi uniꝰ ocłi. q̃ ita spectatoros suos
stupesce faciebant ut u̾tere cos putarent᷑ ĩ lapid̾s.

Expanded text:
quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vertere eos putarentur in lapides.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt pꝰ ab hib̾o amne hibia ñcupata. postea ab
hyspalo hyspana cogno̾iata est. Ip̃a ẽ ⁊tiera
hesꝑia. a uesꝑo stella occidntali dicta. Sita est
aut int̾ affricã ⁊ galliã. a sept̾etͥone pireneis
montib clausa. reliqͥs ꝑtib undiq mari cõ¬
dusa. salubritate celieqͣlis. Omniũ frugum
gñib fecũda. gẽmau metalloꝵq copiis ditis¬
sima. Int̾fluut eam flumina magna. betis.
mineus. hib̾is ⁊ tagus. aurũ trahens ut pac
ta in regiõe affrice tingitanã. Pue st̾ aut̾e
hyspanie. Cit̾ior q̃ in septet̾onis plaga aꝑinco
usq ad cartaginẽ porrigit᷑. Ult̾ior q̃ aceltib̾is

Expanded text:
prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero stella occidautem inter Africam, et Galliam, a Septentrione Pyrinaeis montibus clausa, reliquis partibus undique mari incclusa, salubritate coeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum, metallorumque copiis ditissima. 29. Interfluunt eam flumina magna, Baetis, Minius, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactta in regione Africae Tingitaniam. 30. Duae sunt autem Hispaniae, Citerior, quae in Septentrionis plaga a Pyrenaeo usque ad Carthaginem porrigitur: Ulterior, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ad caspiũ mare habitare p̾cepit. qͦ ibi usq ĩ
hodiernũ diem ãplissimis gt̾is sui increm̃tis
ꝯsistere atq exiñ aliq̾n erupturos opinio est.
Hyrcania dicta asilua hyrcana q̃ soithie su b¬
iacet. hñs ab oriente mare caspiũ. a meridie.
armeniã. a septẽtrione. albaniã. ab occasti hi¬
beruiã. Est aut siliuis asꝑa. copiosa ĩmamibus
feris. tigͥb. pantherisq ⁊ pardis. De q̃ ugiliꝰ.¬
hoc est ab imo caucaso hoc est ⁊ dext̾a oriẽtis pa¬
usq ad mare casptũ. qd̾ est ab occasu ⁊ usq
ad extentũ caucasi iugũ qd̾ est ad nũdiẽ. hur
mos est sña ꝯtimiate or̾onis tenore̾ suũ usq
ad ultimũ seruãs. Ut est in secessu longo loc
insula portũ ⁊ reliqͣ. Hic eiũ in longũ uadit
sensus usq ad illd̾. Lerrẽtiq atrũ nemꝰ ĩmi¬

Expanded text:
ad Caspium mare habitare praecepit; quos usque in hodiernum diem amplissimis generis sui incrementis consistere atque exinde quandoque erupturos opinio est. Hyrcania dicta a silva Hyrcana, quae Scythiae subiacet, habens ab oriente mare Caspium, a meridie Armeniam, a septeberiam. Est autem silvis aspera, copiosa immanibus feris, tigribus pantherisque et pardis. De qua Vihoc est ab imo Caucaso et dextra orientis parusque ad mare Caspium quod est ab occasu, et usque ad extentum Caucasi iugum quod est ad meridiem, Hyrontinuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atrum nemus immi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i iano duas fages figurart̃. tnã ante ip̃m.
altam pꝰt ip̃m. unã q̃ p̾teritũ annũ uideret᷑
aspic̾e̾. aliam q̃ futum. Ac sic homiues t̃ sip¬
entes duas ei facies deputãdo clum eũ dm̃ fac̾e
ut dñt qi mundi uł celi uł m̃isium ianuam.
Ditas iano facies faciũt. ꝓpt̾ orientẽ ⁊ occide̾¬
tem Cum u̾o faciunt eu quadrtform̾e et
ianũ geminũ appellant. ad .iiii. mundi ꝑtes

Expanded text:
s figurarunt; unam ante ipsum, alteram post ipsum; unam quae praeteritum annum videretur aspicere, alteram quae futurum: ac sic homines insipientes duas ei facies deputando, dum eum deum facere nt quasi mundi, vel celi, vel mensium ianuam duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quatuor mundi partes
Abbreviated transcription (Latin):
o est asie ꝓpe portũ armetue tũcta. In hac̾
herbe tincture utiles nascunt᷑. Hib̾nalia:¬
frigida. Hib̾niam: insula int̾ bͥtanniam et
spantã sita. longiore ab affrico ĩ borcam por¬
rigitur. Huiꝰ partes pͥores intente cantabo
oceano ob̾gantiam gallice ciuitatẽ. ab as¬
frico s̃ in cͥcum oceurrẽtem spago. int̾ualilo
ꝓcul expectant ab eo p̾cipue ꝑtiictorio ũ
scene fluminis hostrũ est. ⁊ uel ab̾ luceniq
ꝯsistunt. Hec ꝓpͥor bͥtannie spacio t̾rar ang̾¬

Expanded text:
o Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. Cappar. HIBERNIA insula inter Britanniam et Hispaniam sita longiore ab Africo in boream spatio porrigitur. huius partes priores intentae Cantabrico oceano Brigantiam Gallaeciae ciuitatem ab Africo sibi in circium occurrentem spatioso interuallo procul spectant, ab eo praecipue promunturio, ubi Scenae fluminis ostium est et Velabri Lucenique consistunt. haec propior Britanni
Abbreviated transcription (Latin):
I ambo a pr̃e sũpserunt. Iste est iacobꝰ minor¬
qͥ in eingłio fr̃ dñi not̃atur qr maria uror al¬
phei soror fuit mat̾s dnũi. qmͣ mariã cleophe io¬
hãnes eungłista cognoi̾at. apatre siue agenti¬
litate familie. aut quacũq alia catisa eiꝰ nom̃

Expanded text:
ergo ambo a patre suqui in Evangelio frater Domini nominatur, quia Maria uxor Alphaei soror fuit matris Domini, quam Mariam Cleophae Iohannes evangelista cognominat, a patre, sive a gentilitate familiae, aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ decoris. ut sensus in facie ⁊ in corꝑe. manꝰ. ac
pedes. qͦꝵ m̾broꝵ ⁊ utilitas magna est ⁊ fpe̾s
decentissima. Qdam tm̃ decoris. ut mamille ĩ
uiris. ⁊ in utroq seru umbiliꝰ Qrdam discre¬
tionis. ut in uiris genitalta. barba ꝓlixa. pectꝰ
amplũ. In mulierib lenes gene ⁊ angͦtum
pectus. Ad concipiendos aũt ⁊ portãdos fet᷑
renes ⁊ latera dilatata. Homo eo teleuton est cũ¬

Expanded text:
s in facie, et in corpore manus ac pedes, quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima: quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus: quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba prolixa, pectus amplum: in mulieribus lenes genae et angustum pectus, ad concipiendos et portandos foetus, renes et latera dilatata. CAPUT II. De situ et
Abbreviated transcription (Latin):
cadem opinantẽ atq eod̾e cultu colent̾e qͦ cet̾.
solo ꝯgregatiõis delectatur discidio. Hesem ãt
ẽẽ longe alia opinant̾e qͣm cet̾. altãq sͥ ac lõge
dissimilẽ ꝓu̾si doginatis instituente̾ culturã.
heresis auͣt grere ab electõe drͣ. qd scił unꝰqͥsq¬

Expanded text:
eadem opinantem atque eodem ritu colentem quo ceteri, solo congregationis delectari discidio; heresim autem esse longe alia opinantem quam ceteri aliamque sibi ac longe dissimilem peruersi dogmatis instituentem culturam. Heresis autem Graece ab electione dicitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lio a gutture nom̃ accepit. cuiꝰ meatꝰ ad os et
nares ꝑtendit. Hñs uiam qua uox ad lingu̾a
tnͣsmittit᷑ ut possit u̾ba collidere. uñ ⁊ garrire
Gurgulio: ex ossib cõpacta flexuosis atq cohe
lingua q̃ foram̃ eiꝰ recludit & oꝑit. ne ꝑ ꝑatefas¬
ta fistula impetu ueniens uiolent᷑ aer interna

Expanded text:
lio a gutture nomen accepit, cujus meatus ad os et nares pertendit, habens viam, qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba collidere: unde et garrire gurgulio ex ossibus conpacta et flexuosis atque cohalingua, quae foramen eius recludit et aperit, ne patefacta fistula impetu ueniens, uiolenter aer interna
Abbreviated transcription (Latin):
ei inclitũ honorẽdum in eo expauescũt regiã
potestatẽ. Homines qͥppe stulti ⁊ ignorates dm̃
illos tũc deos maxiie existimabant quos intͣ
homines sullumores ẽẽ cernebant. ⁊ sic ftm
est ut uniꝰ u̾i dei nom̃ ad multoꝵ deoꝵ ut po¬
tiꝰ demonioꝵ not̾a tnͣsferrent᷑. Mensem ꝑ̾t ia

Expanded text:
ei illicitum honorem, dum in eo expavescunt regiam potestatem. Homines quippe stulti et ignorantes Deum, illos tunc maxime deos existimabant, quos inter homines sublimiores esse cernebant. Ac sic factum est ut unius veri Dei cultus ad multa deorum vel poti
Abbreviated transcription (Latin):
dant tẽꝑts. Alie liberatõem hominũ ap̃ tuferoᷤ
factã. xͥ descension̾ẽ ñ credtint. Alie aĩam ymagi¬
nẽ dei negant. Alie aias ꝯu̾ti in demones uł inꝗͣ¬
cũq aĩalia existimant. Alie de mũdi statu dissẽ¬
tiunt. Alie innum̾abiles mundos opinautur.
Alie aqͣm deo coet̾nam factunt. alie nudis pedib
ambulant. alie cũ hominib ñ manducant hee
sũt heresos adu̾sus catholi cã fidem exhorte. et ab
ise multis errorib diuise ininc̃e s̃ diffentiant.¬

Expanded text:
num apud inferos factam Christi descensione non credunt, alie animam imaginem dei negantes, alie animas converti in demones et in quecunque animalia existimant, alie de mundi statu dissentiunt, alie innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catholicam fidem exorte et ab ate, que dum in se multis erroribus divise invicem dissentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
appellat gog ⁊ magog ñ sic sũt accipiende tãꝙͣ.
sĩt aliqͥ in aliqͣ parte t̾rar barbar ꝯstituti. siue
qͦs qͥdam s̾picant᷑ gechas ⁊ massagethas ꝓpter
littas hoꝵ nomiũ pͥmas. siue alios aliqͦs alient¬
genas. ⁊ a romano iure seiunctos. Loto naq orbe
terrar sĩgcati st̃ isti ẽẽ cũ dictũ est. Et cũ fininiti
fu̾int mille anni soluet᷑ sathauas de c̾todia sua
et exibit ad sclucendas natones q̃ sũt in qͣtuor
int̾ptationẽ nomiuũ ẽe cõꝑimus. Gog. rectum.
magog detectũ tãqͣm domꝰ ⁊ tp̃e qͥ p̾cedit d̾domo.
Gentes uõsunt in qͥb diabolũ uelut intelligim̾¬
inclusũ ⁊ ip̃e de illis qͦdam mͦ sese effe̾ns ꝓcebn ᷤ
ut ille sĩt tectũ. ⁊ ipse detectũ. Si aũt utrũq
referamꝰ ad gentes ñ tinũ hoꝵ ad illas. altm̾

Expanded text:
appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dictum est: natii. Tunc solvetur Satanas de custodia sua, et exibit ad seducendas nationes, quae sunt in quatuor interpretationem nominum esse comperimus: Gog tectum, Magog de tecto, tamquam domus et ipse qui procedit de domo. Gentes ergo sunt, in quibus diabolum, velut ininclusum; et ipse de illis quodammodo sese efferens et procedens: ut illae sint tectum, ipse de tecto. Si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
ostiũ in quelibet locum domꝰ. Similr̾ autẽ
ianuã uł cũ claustͥs. uł patens. fores aũt et
ualue ip̃a claustra sũt. s fores q foras u̾tunt᷑.
ualue. q̃ int᷑ aꝑiuntur. ⁊ dupłioes. multipl
ind̾ dicte eo qd̾ antiqͥtus portato aratro d̾sig¬
nabant᷑ q̃n cͥcũducebatur girꝰ ato urbs sig¬
nabat᷑. Ianua: a iano qͦdam appellat᷑. cui gre
tiles omnẽ introitũ ⁊ exitũ sacrabãt. Und̃
lucanꝰ. ferrea belligeri cõpescat limina ia¬
ni.Est aũt pͥmꝰ domꝰ ingressus. Cet̾a int᷑ ia¬
nuã ostia uocant᷑ gn̾alit̾. lanuariũ iñsem¬

Expanded text:
ostium in quemlibet locum domui. Similiter ut ianua uel cum claustris uel patens, fores autem et ualuae ipsa claustra sunt, sed fores quae foras uertuntur, ualuae quae intus aperiuntur, et duplices, multinde dictae eo quod antiquitus portato aratro designabantur quando circumducebatur girus, atque urbis signabatur. tiles omne introitum vel exitum sacraverunt. Unde Lucanus1, 62: Ferrea belligeri conpescat limina Iani. Est autem primus domus ingressus; cetera intra ianuam ostia vocantur generaliter. Ostium e
Abbreviated transcription (Latin):
Gbthi a magog filio iafech nõiat resonanteᷤ.
putant᷑. de simil itudine ultime silłe. qͦs uet̾es ma¬
gis gethas ꝙͣ gothos uocauert̃. Gens fortis ⁊ po¬
rat hyb̾is. Gothoꝵ antiqͥssima origo demagogo
gothi scithica putant᷑ origine nati. Uñ nͦ lõge
a uocabło discrepant. De mutata enĩ ac detͣcta
littã gethe qͣi scithe sũt nuncupat. Hii g̾ͥ sep¬
tẽtouis glatialia iuga inhabitantes c̾ca sorthica
regna. quesũt ardua montiũ cũ cet̾is gentibus
possidebant. qͥb sodib ĩpecu gentis hunoꝵ dptil¬
si. tnfgressoq danubio romanis se dedert̃. S du
sam urbem capiunt. Gallias aggrediũtur. pate¬
factisq pyreneis montib hispanias usq pue¬
niut. ibiq sedem uite atq impiũ locau̾unt.

Expanded text:
Gothi a Magog filio Iaphet nominati putantur, de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt; gens fortis et po 66. Gothorum antiquissima origo de Magog Gothi Scythica probantur origine nati. Unde nec longe a vocabulo discrepant. Demutata enim ac detracta littera, Getae, quasi Scythae, sunt nuncupati. Hi igitur Septentrionis glacialia juga inhabitantes circa Scythica regna, quaeque sunt ardua montium cum caeteris gentibus 129 possidebant, quibus sedibus impetu gentis Hunnorum pulsi, transgressoque Danubio, Romanis se dederunt. Sed, sam Urbem capiunt, Gallias aggrediuntur, patefactisque Pyrenaeis montibus, Hispanias usque perveniunt, ibique sedem vitae atque imperium locaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit disꝑsis litt̾a pẽnis. Excelsũ aũt petũt qͦ fag¬
lius uideant qͣs petant t̾ras. Castigat aũt uoce
q̃ cogit agm̃. at u̾ raucessit: succedit alia. Nocte
aut̃ excubias diuidũt. ⁊ ordinẽ uigiliar ꝑ uice ᷤ
faciunt. tenentes lapillos s̾pensis digitis qͥbris
sõpnos arguant. Q.d̾ cauendũ erit clamor moli¬
cat. Etatẽ in illis color ꝓdit. Nam sentute nig̾scũt
nari. In noctib emĩ sollicitã ex̾cent c̾todiam. ita¬
ut dispositas uigiles c̾nas ⁊⁊ cet̾is ꝯsortib gn̾is
qͥescentib alie cͥcu̾eunt ⁊ explorant ne qͣ parte
tẽptentur insidiis. atq om̃em deferũt ĩpigro
su ingore tutelã. Bost uͥ uigiliaꝵ fuĩt tẽpus ex¬
pletũ. ꝑfũcta mun̾e in sompno se p̾misso clamõ¬
re cõponit ut excitet dormientẽ cͥ uic̃e mun̾is¬
tradit᷑a est. Hũc ⁊̃ uecantes ordinẽ seruant.⁊ hac
mod̾atione õem labor̃e alleuant. ut ꝑ uices fun¬
gant᷑ ducat᷑ sui mun̾e. Precedit eũi uua⁊ pre¬

Expanded text:
Excelsa autem petunt, quo facilius videant, quas petunt, terras. Castigat autem voce, quae cogit agmen. At ubi raucessit, succedit alia. Nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arceant. Quod cavendum erit, clamore indicant. Aetatem in illis color prodit: nam senectute nigrescunt. ent custodiam! dispositos uigiles cernas, et ceteris consortibus generis historia aliae circumeunt et explorant, ne qua ex parte temptentur insidiae, atque nisi deferunt inpigro sui uigore tutelam. post ubi uigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta. munere in somnum se praemisso clangore cooponitlibera. hunc etiam uolantes ordinem seruant et hac moderatione omnem laborem adleuant, ut per uices fungantur ductus consilio munere. praecedit enim una
Abbreviated transcription (Latin):
Spẽs: ut homo. Est enĩ specialitas q̃ seꝑat᷑ a ce¬
teris aĩantib. Diffr̾a: ut ronale. mortale. His
on̾e. Cum mortale: disc̾nitur ab angłis qͥ nes¬
ciunt mort̾e. ꝓpͥum. ut rifibile. homo est enĩ
qd̾ ridet. et hoc p̃ter homin̾e nulliꝰ ammal est.
Accidens ut coloe in corꝑe. doctͥna in aĩo. Hec enĩ
tẽꝑm uarietate ⁊ accidũt ⁊ mutant᷑. E est ex
am̾l rõnale. mortale. risibile. boni maliq capar.
possũt ad id ꝑueniat᷑ ut ꝓpͥetas iã certa teneat᷑.
Hysagogas aut ex greco in latinũ tnͣstulit uic¬
torinus orator. cõmentũq eiꝰ qͥnq lib̾s boetiꝰ

Expanded text:
Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His onem. Cum mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim, qui ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. 8. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur; et est exanimal rationale, mortale, risibile, boni malique capax.possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ in glaciem stͥngunt᷑ atq durescũt. Dehĩc
glatres ip̃a ꝓtim frigore uentoꝵ ꝯminuta in
fragmine. part̾i solis uapore soluta. frustra¬
tim ad t̾ras delabit᷑. Qd̾ aũt rotunda uidetur
hoc solis calor facit. ⁊ mora refrenants aieris
dũ ꝑ longũ spacium a nubib usq ad t̾ras de¬
currit. Granomastix: arboris lentisci gutta est¬
punice. Uñ ⁊ splendorem cutis pulcͥficat. adul¬
terat᷑ int̾dum resia ⁊ thure. Os assabunt᷑.

Expanded text:
tur in glaciem, atque durescunt. Dehinc glacies ipsa partim fragore ventorum comminuta in fragmina, partim solis vapore resoluta, frustatim ad terras elabitur. Quod autem rotunda videtur, hoc solis calor efficit, et mora refrenantis aeris, dum per longum spatium a nubibus usque ad terras decurrit. Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur interdum resina vel ture. Piperis
Abbreviated transcription (Latin):
singularit̾ gentes ꝓcreauert̾ singłas. QEn pͥmꝰ elam.
a qͦ elamite pͥncipes ꝑsidis.ii. Scds: assur. a qͦ assi¬
rioꝵ pullulauit ĩptum. iii. Perciꝰ arfaxat a quo
gens chaldeoꝵ exorta est. ini. OErtus. lidus. a quo
lidii.u. Qntꝰ aram. a qͦ syricoꝵ metropoliᷤ fuit
damasc. filii aut̾e aram. nepotes sem qͣtuor. hus.
et ul.⁊ get̾el. ⁊ mesa.hus: trachonitidis ꝯditor. qͥ uit̾
palestina ⁊ coelem ⁊ syriam tenuit pͥncipatũ. Un
fuit iob scd̃m qd̾ scͥptum est. Uir erat in t̾ra hus.
Socłs ul: a quo armenii. Perciꝰ gethel a qͦ carinen
siue carie. Qͣrtus mesa: a qͦ sunt hii qͥ uocantur
meones. Post̾i̾tas arfarat filii sem. heber nepos ar¬
faxat. a quo ebrehi. Gectã filiꝰ heber a qͦ indoꝵ orta
est gens. Sale filiꝰ gectam a qͦ bratͥan licet eos alii
scetar exules suspicent᷑. Ismael filiꝰ abraham a qͦ
hismaelite qͥ n̾c corrupto nõie saraceni qͣi a sara.

Expanded text:
lam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est. Quartus Lud, a quo Lydii. Quintus Aram, a quo Syri quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem quatuor: Hus, et Hul, et Gether, et Mesa. Hus Trachonitidis conditor, quae inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum: unde fuit Job, secundum quod scriptum est: Vir erat in terra Hus . Secundus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaeli
Abbreviated transcription (Latin):
aũt erãt suꝑ t̾ram clieb illis. Et pt illd̾. Cũ int᷑¬
rent filii dei ad filias hominũ ⁊ gn̾arent sͥ. illi
erant gigantes a scło omnes nõiati. Hec libet uer¬
ba diuiui satis indicant iam illis dieb fuisse
gigantes suꝑ t̾ram. qn̾ filii dei acceꝑant filias
Consuetudo qͥppe scͥpture hũ ĩ est speciosos bonoᷤᷤ¬

Expanded text:
erant super terram in diebus illis et post illud, cum intrarent filii Dei ad filias hominum, et generabant sibi; illi erant gigantes a saeculo homines nominati. Haec libri uerba diuini satis indicant iam illis diebus fuisse gigantes super terram, quando filii Dei acceperunt uxoreConsuetudo quippe scripturae huius est, etiam speciosos co
Abbreviated transcription (Latin):
cursoꝵ uelocitas coꝑbatur. hĩc accidit ut ꝓpediũ
artium ex̾citia: gimuasia dicant᷑. Ante oĩ ĩ loci ᷤ
certantes cuicti eiant ne nu darent᷑. pͦt relaxato
cingulo repente ꝓstratꝰ examinatꝰ ẽ qͥdam cursor.
Qͣre ex ꝯsilii detreto tu̾c a cornipomenes ut dei
ceps nudi om̃es ex̾citaretitur ꝑmisit. Ex illo gim¬
nasium dictũ qd̾ iutuenes nudi ex̾centur ĩ cãpo

Expanded text:
cursorum velocitas conprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod iuvenes nudi exercentur in campo,
Abbreviated transcription (Latin):
dicte qd̾ sint ĩmania corpora t̃manesq natiões.
seuissimis durate frigorib qͥ mores ex ip̃o celi
rigore tͣxerũt. ferocis animi ⁊ semꝑ ĩdomiti rap¬
tu uenatuq uiuentes. Hoꝵ płi̾me gentes uoate
arinis. discolores habitu. linguis dissone. ⁊ origi¬
ne uocabłoꝵ inc̾te. Ut tolerates. ainsi. uari. qͥdi.
tuungͥ. marcom̃ant. bruteri. camasi. blangia
ni. tubantes. qͦꝵ ĩmanitas barbarie etiã in ip̃is
scithiam infi̾orem adanubio int̾ rhenũ fluui¬
um ooceanũq conclusa cingit᷑. a septẽtͥone⁊
occasu oceano. ab ortu uo: damibio. amĩdie:
rheuo fluuio dirtmit᷑. Perra diues uiru̾ ac ppłis
nũosis ⁊ ĩmanib Uñ ⁊ ꝓpt̾ fecunditat̾e gigne¬
coꝵ ppłoꝵ gͥmauia dicta est. Gignit aues hirca
nas cͥstallum ⁊ sucinũ callaicũ qͦ uiridm ⁊ ce¬
rauniũ candidũ. Due sũt aũt gmante. supior

Expanded text:
dictae, quod sint immania corpora, immanesque nationes, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tolleraces, Amsivari, Quadi, Tungri, Marcomanni, Bruteri, Camani, Tubantes, quorum immanitas barbarie etiam in ipsis Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virum ac populis numerosis et inmanibus; orum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanmas, crystallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candidum. Duae sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
cͥq ꝓpͥa uestis ẽ. ut parthis sarabarei Gallis:
limne. Germanis: renones. hispauis scͥges. Bi¬
noscunt᷑ gentes sic̃ habitu ita ⁊ lingͣ discords
ꝑse: brachia ⁊ crura liniam̃tis. cap̃ tyara teg̃t.
eminẽt apicib fastigiatis. Alanihorrent et
male tecti. cũ latͣntib lingͥs seoti. Sagat st̃
alem̾ani. Linteati: indi.Gẽnati ꝑse. sericati
seres. faretrati: armenii. Uonnulle etiã gt̃s
ñ solũ iti uestib s ⁊ in corpore aliqͣ s ipͥa qͣsi

Expanded text:
cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes, ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura lineamentis, caput tiara tegunt; eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni, linteati Indi, gemmati Persae, sericati Seres, pharetrati Armenii. Nonnullae etiam gentes non solum in vestibus sed et in corpore aliqua si
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ dicti eo qd̾ de gn̾e abrahe e̾e se głantur.
Nam cũ in babilomã uenisset ppłs dei pleriq re¬
linq̃ntes upores suas babilonicis mulierib adhe¬
ser̃t. Q dam aũt isrłiticis tm̃ ꝯiugiis ꝯtent uel
ex eis geniti dum reu̾si eẽnt de babylõia diuise¬
rũt se ab om̃i ppło ⁊ assũpserũt s̃ hoc nom̃ iactã¬

Expanded text:
er dicti eo quod de genere Abrahae esse glorientur. Nam cum in Babyloniam venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas Babylonicis mulieribus adhaeserunt: quidam autem Israeliticis tantum coniugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo et adsumserunt sibi hoc nomen iactan
Abbreviated transcription (Latin):
lore. Nam ⁊ ꝓ lapide p̾ciosissimo smaiagdo qͥdam
uitrũ arre inficiunt. ⁊ fallit oculos subdole q̃dã
falsa utiriditas qͦ adusq ñ est qͥ ꝓbet simulata et
arguat. Sic ⁊ alia alio atq alio modo sueq ẽ sine
fraude ulla uita mortaltum. Om̃s aũt nõ tͣnslu¬
cidas gẽmas cecas appellari eo qd̾ densitate sia ob¬

Expanded text:
lore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua ob
Abbreviated transcription (Latin):
affrice. Garamantes: ppłi affrice. ꝓpe cirenas inha-¬
bit̾ates. a garamante rege apollinuis filio nõiat.
qͥ ibi ex suo nõie garama oppiaũ ꝯdidit. Sũt
tio humanitis remoti. Garamantis regionis cap̃
garam oppidũ fuit. Est ã int̾ cyren̾esẽ ehiopũ
ubi ẽ fons qͥ friget calore dier ⁊ calet frigore nocti ᷤ¬

Expanded text:
it. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Suntio humanitatis remoti. Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore nocti
Abbreviated transcription (Latin):
cominat᷑ d̾s se locũ ip̃m implet̾um cadau̾ibus
mortuoꝵ. ut neqͣq. uocet᷑ topħet et baal s uocet᷑
poliandrũ .i. tumulꝰ mortuoꝵ. fut᷑a gͦ fupplicra
et pene ꝑpetue qͥb pect̾ores cruciandi sũt. hu log
uocabulo denotantur. Duplicem aũt gehennam¬
esse. nimii ignis ⁊ frigoris in iob plemsime legiaꝰ.¬

Expanded text:
comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Pet pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legi
Abbreviated transcription (Latin):
Gehenna: uallis grauida qͥdam
estimant appellatam. hanc uallem gehennon q̃
q̃ est iuxͣ murũ ierłm. repleta olim cadau̾bus
mortuoꝵ. Ibi ent̃ hebre filios suos ĩmolau̾unt
demonib ⁊ appellabat᷑ locus ip̃e gehennon. fut᷑i
gͦ fupplicii locꝰ uͥ peccores cruciandi sũt: huiꝰ loci
uocabulo designatur. Duplicẽ aũt ẽe gehennam
ignis ⁊ sulphuri. Gehenne: nom̃ in uet̾ib libri ᷤ
sit s̾monis huiꝰ occasio. Idolũ baal fuisse iit᷑ ierła
ad radices montis moria. in qͥb siloa fluit. ñ semel
legimꝰ hec uallis ⁊ parua cͣapi planicies irrigna
erat ⁊ nemorosa. plenaqꝙ deliciis. ⁊ lucꝰ in ea ydo¬
lo ꝯsecratꝰ. In tanta aũt ppłs ifrł dem̃tiam uen̾at.
ut deserta tẽple incinia ibi hostias ĩmolaret. et
rigor̾e religionis delicie uinc̾ent. filiosq suos
incend̾ent igni uł iniciarent. ⁊ appellabat᷑ loc̾ ille
gehennon .i. uall filioꝵ ennon. Hoc regũ uiolĩ
et ꝑ alipomenon ⁊ iemias sc̃bunt plenissime. Et

Expanded text:
Gehenna uallis gratuita; quidam aestimant appellatam hanc a ualle Gehennon quae quae est iuxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum; ibi enim Hebraei filios suos inmolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem nne in veteribus libris nis sit huius occasio. Idolum Baal fuisse iuxta Ierusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloa fluit, non semel legimus. Hec vallis et parvi campi planicies irrigua erat et nemorosa plenaque deliciis, et lucus in ea idolis consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserta templi vicinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥ cilices ut iosephus arbitrat᷑. u̾ti ⁊ metͦpolis ciui¬
usq hodie urbs cithia noĩatur. Dodanim: a quo
rodii. hee sũt gentes de stirpe iaphet. qͦ a tauro
monte ad aqͥlonem mediã parte̾ asie ⁊ õem euro¬
pam usq ad occeanũ b̃tannicũ possidnt. noĩa
it locis ⁊ gentib relinq̃ntes. Deqͥb pꝰt ea ĩmuta¬
ta sũt pst̾ma. ceta ꝓmanent ut fu̾unt. Lã mul¬
tasi gengũ uocabula partĩ manserũt ita ut ho¬
die appartat un̾ su̾ant diriuata. sic̃ ex assur as¬
sirii. et ex heber: hebrei. Partim u̾o tẽꝑis uit̾tate
historias pscrut᷑ãtes nͦ otum s aliqͣꝵ ex istisori¬
gines gentiũ potuert̃ reꝑire. Nam qd̾ exfilio
nulla hic resonat origo uocabuli. sic̃ nͦ ethio¬
pum qͥ dnͣr ad eũ filiũ cham ꝑtin̾e qͥ chus ap¬
pellatꝰ ÷. Et si oĩa ꝯsid̾entur płtma tñ geciũ inti

Expanded text:
metropolis civius hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerint reperire. Nam quod ex filionulla hic resonat origo uocabuli; sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere, qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura
Abbreviated transcription (Latin):
tio. absq .o. fulgur ⁊ fulm̾: ictus celestis iacuili.
a fiendo dicti. fulgere enĩ fertre est atq ꝑcutere:
fulmina: collisa nubila faciũt. Lam õĩum rete
collisio ignem crrat. ut in lapidib c̾mmus uelĩ
attritu rotarũ uł in filius arboꝵ. Simili mͦ in nui¬
sũt. deinde ignes. Ex uento aute ⁊ igne fulmina
in nubib fi̾ ⁊ impulsu uentoꝵ emitti. Id̾o aũt
fulminis ign̾e uim hr̃e maiorem ad penetnͣdũ
gor ⁊ fulmen. fulgur: qr tangit. fulgor: qr ĩcen¬
dit. et urit. fulmen: qr fiudit.Ideo ⁊ cũ terius
tatores causaꝵ qd̾ ex collisione atq attritu nu¬
bium fulgura generent᷑ ad instar silicũ durioꝵ
qͦs cum cõpulseris inuicẽ sͥ mediꝰ ex eis ignis elabi¬
tur. tił qͦmadmodũ silignũ lignoteras: ignem
emittit. uñ expauini. fiilguraq atiͥtis qͦciens
micuere ꝓcellis. hac itaq ro̾ne cum nubila ĩuic̃ẽ
in sefu̾int collisa: ilico fulmina emittunt᷑. De hĩc

Expanded text:
ibus. Fulgur et fulmen, ictus caelestis iaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est atque percutere. Fulmen autem conlisa nubila faciunt. Nam omnium rerum conlisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum: simili modo in nusunt, deinde ignes. Vento autem et igni fulmina in nubibus fieri et inpulsu ventorum emitti. Ideo autem fulminis ignem vim habere maiorem ad penetrandum, gor, et fulmen. Fulgur quia tangit, fulgor quia incendit et urit; fulmen, quia findit, ideoque cum ternis tatores causarum, quod ex collisione atque attritu nubium fulgura generentur ad instar silicum duriorum quos cum compulseris invicem sibi, medius ex his ignis elabitur, vel quemadmodum si lignum ligno ras, ignem emittit. Unde et Papinius: Fulguraque attritis quotiens micuere procellis. Hac itaque ratione, cum nubila invicem in se fuerint collisa, illico fulmina mittuntur. 2. Dehinc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ natalium ꝯsid̾ationes diere. Genesis enĩ hõtuu̾
ꝑ duodecim signa celi descbunt. syderũq cursu
nascentiũ mores act̾ euent᷑ p̾dicere conantur .i.
qͥs qͣli signo fu̾it nat᷑. aut qu̾e effectũ hãt uite
pͥmũ aũt idem stellar tnt̾ps magi nũcupant᷑ sic̃
Post ea hoc noĩe soli mathematici. cuiꝰ artis scĩa
usq ad eunͣgłm fuit concessa. ut ip̃o edito ne¬
no exinde natiitate̾ alicuꝰ decelo int̾p̾taiet᷑.¬

Expanded text:
pro natalium consideratione dierum. Genesim enim hominum per duodecim celi signa describunt siderumque cursu, nascentium mores, actus et eventus predicare conantur, id est quis quali signo fuit natus aut quem effectum habeat vite Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaret
Abbreviated transcription (Latin):
tes tres .i. sextarios .xii. alii gomor dñt paulo
Gbnoria: passio est uesice cũ ueret qͥ seminiꝰ lap¬
su uexat᷑ur. creb̾rime sine ulla tentigine. iuriũ¬
qͦ attesfante debilitatione cũ pallore corꝑis ⁊ ma¬
cie. hãc passionẽ greci cognaria uocau̾unt. Est ã
seuissima ⁊ turpis ualde. ut nesciant qͦmͦ ge¬
nitale sem̃ limittant. C ompatiunt᷑ eñi semina
litationẽ ⁊ diffundu̾t urm̾a tenuã rubicũdam.
⁊i ac̾rimã ⁊⁊ ex humore multo freq̃nti tẽpore sp̃o¬

Expanded text:
es tres, id est sextarios XII; alii Gomor dicunt paulo ec passio est vesicae cum veretri, qui seminis lapsu vexatus creberrime sine ulla tentigine virum attestante debilitationem cum pallore corporis,  hanc passionem Graece Gonorian vocant. Est autem saevissima, et turpis valde, ut nesciant quomodo genitalia semen dimittant; compatiuntur enim seminallitatione, et diffundunt urinam tenuem, rubicundam, et acerrimam, et ex humore multo frequenti, tempore
Abbreviated transcription (Latin):
auro tͥbuunt decor̃e uen̾tate coloꝵ. Pmordia eris
a rupe caucaso. fabule fu̾nt ꝓmetheũ pͥmum
fragm̃tũ fari eiꝰ inclusisse ferro acdigito c̾cũd̾disd.
huiꝰ iniciis ceptsse anulũ atq gẽniam. Gña geco¬
mar innumꝰ abilia e̾e tradiuit᷑. eq̃b nos ea q̃ pͥn

Expanded text:
ribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e
Abbreviated transcription (Latin):
r̾onale mortale qͣmlibet nr̃is musitata sensibus
gerat corꝑis form̾a. seu colore. seu motu. siue sono.
siue qͣlibet ui. qͣlibet parte. qͣlbet qͣntitate. na¬
turã ex illo uno ꝓtoplausto origĩe origñe duc̾e
nullus fideliũ dubitau̾it. apparet tñ qͥd ĩ płib

Expanded text:
rationale mortale, quamlibet nostris inusitatam sensibus gerat corporis formam, seu colorem, sive motum, sive sonum, sive qualibet vi, qualibet parte, qualibet qualitate naturae, ex illo uno protoplasto originem ducere, nullus fidelium dubitaverit
Abbreviated transcription (Latin):
hii sũt ⁊ arabes. Piula: a qͦ getuli. in parte re¬
motioris affrice. h̾emo coherentes. Sabata: a qͦ
sabathen qͥ ñc astabari noĩantin. Regina u̾o
dan. hic sabaa ꝑsin litt̾am scͥbit᷑ in hebreo. Itie
aut̾e suꝑioe sabaa ꝑ samech a qͦ appellatos sabeoᷤᷤ
thiopie in occidentali plaga. filii mesraim: labin.
a qͦ libii qͥ qͦndam futhei uocabaut᷑. Geslotm: a

Expanded text:
Hi sunt et Arabes. Hevila, a quo Getuli in parte remotioris Africae heremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero dan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos:thiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a
Abbreviated transcription (Latin):
cludit᷑ ambitꝰ. Drima aũ fig̾a huiꝰ artis pũct᷑
est ciuꝰ pars nulla est. Scd̾a liuea p̾ter latitudi¬
nẽ longitudo. Recta linea ẽ q̃ ex equo in suis pũc¬
tis iacet. Suꝑficios u̾o: qd̾ longitudiues ⁊ lacitu¬
dines solas ht̃. Suꝑficiei uo finis: linea est. ¶Ea¬

Expanded text:
cluditur ambitus. Prima autem figura huius articluditur ambitus. Prima autem figura huius artiest, cuius pars nulla est. Secunda linea, praeter latitudinem longitudo. Recta linea est, quae ex aequo in suis punctis iacet. Superficies vero, quod longitudines et latitudines solas habet. Superficiei vero fines lineae
Abbreviated transcription (Latin):
Oc. omet̾e qͣdriꝑtita diuisio est.
in planũ. in magnitudin̾e miniabilem
in magnitudinẽ ro̾nalem. et in
no pede. Cirtulus est figura plana q̃ uocat᷑
cͥcũducta. cuiꝰ in meclto punct᷑ est ꝯͦ cũcta con¬
uergũt. qd̾ centrũ geometre uocant. latini:
pũttum ꝗrculi nuncupant. Quadrilat̾a figa¬
est in plauo qͣdrata. q̃ sub qͣtuor rectis lineis iacet.
Danatheoton gͣmon figura plana. Rtogoniũ
.i. recti angulũ fig̾a plana. Est enĩ tͥangultm
et ht angulũ rectu. Lsopleros figura plana rec¬
ta et subt̾ ꝯstituta in solidũ Spera est fig᷑a tri
rottindũ formata. partib cũctis eqͣlis insolidũ
hñs supĩ semicirculũ. Conon figura que ab
amplo inang̾tum finit: sic̃ octogonium.
Diramis est figura q̃ in modũ ignis ab ãplo ĩ¬
angustũ acumen ꝯsurgit. Ignis enĩ ap̾ grecos
pẏrin appellatur. Sic̃ aut infra decem omĩs
est numerꝰ. ita ⁊ intͣ hũc cͥculũ õrum fig᷑ar cõ¬

Expanded text:
ometrie quadripartita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem et in no pede, figura plana, que vocatur circunducta, cuius in medio punctus est quo cuncta convergunt, quod centum geometre vocant; Latini punctum est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita. Dianatheton grammon figura plana, ita. Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum.o Isopleuros figura plana, recta et subter constituta.o Sphaera est figura in rotundum formata, partibus cunctis aequalis.o  in solidum. Conon, figura est que ab amplo in angustum finit, sicut orthogonium. Pyramis est figura, que in modum ignis ab amplo in acumen consurgit. Ignis enim apud Grecos pyr appellatur. Sicut autem infra decem omnis est numerus, ita intra circulum, omnis figurarum con