comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit: unde quasi escam suȩ malitiȩ mor¬
minus illusit: dũ ei in passione unigeniti
filii ostendit escam. seo laqueum abscondit.
Uidit enim qd̃ ore perciperet: s ñ uidit qd
illũ hominẽ mori credidit: ad cuiꝰ mortẽ
iudeoꝵ ꝑsequentium animos concitauit.
S ed in ipso traditionis eius tp̃r tarde iã cog¬
nouisse intelligit᷑: qd̾ illa eius morte pumi¬
retur. Unde & pilati coniugẽ somuus ter¬
ruit: ut uir illius a iusti ꝑsequutione ces¬
saret. Seo res iiterna dispeusatione dispo¬
sita: nulla ualuit machinatione refragari.
E xpediebat quippe ut peccatoꝵ mortẽ iuste
morientium: solueret mors iusti iniuste
morientis. Qd̃ quia leuiathan iste usq ad
tempus passionis illius ignorauit: quasi
more auis illusus. diuinitatis eiꝰ laqueũ
ꝑtulit: dum humanitatis eius escam mo¬
mordit. Sequit᷑. Nut ligabis eũ ancillis
tus as Subaudis. ut ego: In seruis &e si

Expanded text:
laqueum, unde quasi escam suae malitiae morlaqueum, unde quasi escam suae malitiae morminus illusit, dum ei in passione unigeniti Filii sui ostendit escam, sed laqueum abscondit. Vidit enim quod ore perciperet, sed non vidit quod illum hominem mori credidit, ad cujus mortem Judaeorum persequentium animos concitavit . Sed in ipso traditionis ejus tempore tarde jam cognovisse intelligitur, quod ipse illa ejus morte puniretur. Unde et Pilati conjugem somniis terruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret . Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit machinatione refragari. Expediebat namque ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors justi injuste morientis. Quod quia Leviathan iste usque ad tempus passionis illius ignoravit, quasi more avis illusus, divinitatis ejus laqueum pertulit, dum humanitatis ejus escam momordit. Sequitutuis? - Subaudis, ut ego. In servis etsi
Abbreviated transcription (Latin):
nomine uocat᷑: quia ante deceptoꝵ mentes.
in uarias formarũ species uertit᷑. Cũ enim
hune ꝑ carnis luxuriam temptat. s tamen
iminime superat: mutata suggestione cor
illius in malitia inflãmat.
Quia g̃ ad eum belua uenur e ñ ualuit: dra¬
co uenit. Illum ueneno malitiȩ corrũpere
ñ ualet: seo tam̃ bona sua eius oculis oppo-¬
nit: & cor illius in suꝑbia extollit. Huic gͦ
ut draco subripere ñ ualuit: sed tam̃ ad¬
ducto fantasmate inanis głȩ coram cogitati¬
onis eus optutib quasi auis uolauit. Quȩ
nimirum auis tanto contra nos immanius
extollitur: quanto nulla naturȩ suȩ infir¬
mitate prepedit᷑. Quia enim carnis morte
non premit᷑. & redemptorẽ nr̃m carne
mortalem uidit: altiore fastu elationis in-¬
tumuit. Sed ubi contra auctorẽ suũ penua
se suꝑbiȩ extulit: ibi laqueũ suȩ mortis
inuenit. Nam ea eius carnis morte ꝓstra¬
tus est: quã expetiit elatus. Et inde laq̃ũ

Expanded text:
nomine vocatur, quia ante deceptorum mentes nomine vocatur, quia ante deceptorum mentes in varias formarum species vertitur. Cum enim hunc per carnis luxuriam tentat, et tamen minime superat, mutata suggestione cor illius in malitiam inflammat. Quia ergo ad eum venire bellua non valuit, draco venit. Illum veneno malitiae corrumpere non valet, sed tamen bona sua ejus oculis opponit, et cor illius in superbiam extollit. Huic ergo ut draco subrepere non valuit, sed tamen adducto phantasmate inanis gloriae, coram cogitationis ejus obtutibus quasi avis volavit. Quae nimirum avis tanto contra nos immanius extollitur, quanto nulla naturae suae infirmitate praepeditur. Quia enim carnis morte non premitur, et Redemptorem nostrum carne mortalem vidit, altiori fastu elationis intumuit; sed ubi contra auctorem suum penna se superbiae extulit, ibi laqueum suae mortis invenit. Nam ea ejus carnis morte prostratus est, quam expetiit elatus; et inde pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitate suꝑbe extollit᷑: auis est. Rursũ
quia in hoc qd̾ iniq agit ad utilitatẽ nr̃am
diuina uirtute possidetur: iumentũ est.
Quia uͦ latenter mordet: serpens est. Quia
aũ ñ nũquã ꝑ indomitã suꝑbiam se etiam
lucis angłmn simulat: auis ẽ. Humanum
& enim genus. quãuis in explicabili iniqͥtatis
arte lacessiat. trib tam̃ uitiis ualde temp¬
tat: ut uidelicet alios sibi ꝑ luxuriã. alios
ꝑ malitiam. alios ꝑ suꝑbiam subdat. Non¬
g i merito in eo qd̾ agere nitit᷑. ex ipso actio¬
num suarũ nomine uocat᷑: cũ iumentũ. dra¬
co. uel auis dr̃. In eis quippe quos ad stul¬
ticiam luxuriȩ excitat. iumentũ ẽ. In eis
quos ad nocendi malitiam inflãmat: dra-¬
co est. In eis aũ quos in fastu suꝑbiȩ quasi
alta sapientes eleuat: auis ẽ. In illis uͦ quos
nãq ad eoꝵ cor se species intulit: in quot
eos nequitias implicauit. Multarũ gͥ rerũ

Expanded text:
ubtilitate superbe extollitur, avis est. Rursum, ubtilitate superbe extollitur, avis est. Rursum, quia in hoc quod inique agit ad utilitatem nostram divina virtute possidetur, jumentum est; quia vero latenter mordet, serpens est; quia autem nonnunquam per indomitam superbiam se etiam lucis angelum simulat, avis est. Humanum etenim genus quamvis inexplicabili iniquitatis arte lacessat, tribus tamen vitiis valde tentat, ut videlicet alios sibi per luxuriam, alios per malitiam, alios per superbiam subdat.  immerito in eo quod agere nititur ex ipso suarum actionum nomine vocatur, cum jumentum, draco, vel avis dicitur. In eis quippe quos ad stultitiam luxuriae excitat, jumentum est; in eis quos ad nocendi malitiam inflammat, draco est; in eis autem quos in fastum superbiae quasi alta sapientes elevat, avis est; in illis vero quos namque ad deceptorum cor se species intulit, in quot eos nequitias implicavit. Multarum igitur rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ñr priꝰ behemoth. postmodũ leuiathan
dr nunc ũ aui in ꝑditionis suȩ illusione
cõparatur s Behemoth quippe ut dixi¬
mus belua interpretat᷑: quȩ quadrupes
ostenditͣ. dũ sicut bos fęnũ comedere ꝑhi¬
bet᷑. Leuiathat uͦ qui hamo capit᷑: ꝓcul
dubio serpens in aquis innotescit᷑. sunc
uͥ ad auis similitudinẽ ducit᷑: cũ dr̃. Num¬
qͥd ulludes ei quasi aui .s Cur gͦ belua
uel iumentũ: cur draco. cur auis appellet᷑.
indagemus. Citius emii nomina eius
agnoscimus: si tergiuersationis illius astu¬
tiam suptiliter exploremus. de cęlo qͥppe
ad terrã uenit: & ad spem cęlestiũ nulla
iã respirationȩ se erigit. Irrationale gͦ
& quadrupeᷤ animal est: ꝑ actionis ĩmun¬
de fatuitatẽ. draco: ꝑ nocendi malitiam.
Auis: ꝑ subtilis naturȩ leuitatẽ. Quia enĩ
hoe qd̾ contra se agit ignorat: bruto sen¬
su belua est. Q uia malitiose nobis nocere
appetit: draco est. Quia uͦ de naturȩ suȩ¬

Expanded text:
r prius Behemoth, postmodum Leviathan dicitur, nunc vero avi in perditionis suae illusione comparatur? Behemoth, quippe, ut diximus, bellua interpretatur, quae quadrupes ostenditur, dum sicut bos fenum comedere perhibetur. Leviathan vero, quia hamo capitur, procul dubio serpens in aquis innotescitur. Nunc vero ad avis similitudinem ducitur, cum dicitur: Nunquid illudes ei quasi avi? Cur ergo bellua, vel jumentum, cur draco, cur avis appelletur, indagemus. Citius enim nomina ejus agnoscimus, si tergiversationis illius astutiam subtiliter exploremus. De coelo quippe ad terram venit, et ad spem coelestium nulla jam respiratione se erigit. Irrationale ergo et quadrupes animal est per actionis immundae fatuitatem, draco per nocendi malitiam, avis per subtilis naturae levitatem. Quia enim hoc quod contra se agit ignorat, bruto sensu bellua est; quia malitiose nobis nocere appetit, draco est; quia vero de naturae su
Abbreviated transcription (Latin):
gat ꝑ iuditiũ corrigendo. Scã itaq eccłia
cũ iniustoꝵ fuerit ad tempus imꝓbitate
cõpressa: reminiscit᷑ dicens. Causam quã
nesciebam: diligentissime inuestigabam.
Acsi aꝑte dicat. Mala que in electis meis
agendo non noueram: in iniqͥs hominib
Adistricte iudicando plectebam. Et quia
Inunc uirtute predicationis suȩ diabolũ
conterit. atq de eius ore uniuscuiusq
quẽ suscipit animã rapit: sequit᷑ dicens.¬

Expanded text:
gat per judicium corrigendo. Sancta itaque Ecclesia gat per judicium corrigendo. Sancta itaque Ecclesia cum injustorum fuerit ad tempus improbitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit, atque ex ejus ore uniuscujusque quem suscipit animam rapit, sequitur dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. tu autẽ dñe cum tranquillitate iudi¬
cas: ille de quo rursum scriptũ ẽ. añs
paciens est redditor. in tanto crimiue
inuolutos inueniens. quasi patientia m
pretermisit. & diem extremi uidicii ex¬
pectare ad uindictam noluit: seo eos
igne iudicii ante diem iuditii p̃uenit.
Ecce malum. & quasi cum difficultate cre¬
didit cũ audiuit. & tam̃ sine tarditate
ꝑcussit. cũ uerũ cognoscendo repperit.
ut nobis uidelic& dar& exemplũ. qd̾
maiora crimina & tarde credenda sunt
cũ audiunt᷑: & citius punienda st̃. cum
ueraciter agnoscunt᷑. Huius gͦ diligen¬
tiȩ beatus iob sollicitudinẽ gereus: ait.
Et causã quã nesciebam diligentissime in¬
uestigabam. Quȩ scilic& uerba: etiam ꝑ
uocem ȩccłiȩ ad interpretationẽ typicã
possumus non inconuenienter referre.
Ipsa quippe ꝑ electos suos cũ mala carna¬
lium iudicat. hoc qd̾ nescit inuestigat:
quia mala quȩ nescit operando. inuesti¬

Expanded text:
est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judiest: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit. Ecce malum quasi cum difficultate credidit cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit: ut nobis videlicet daret exemplum, quod majora crimina, et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnoscuntur. Hujus ergo diligentiae beatus Job sollicitudinem gerens, ait: Et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. Quae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretationem typicam possumus non inconvenienter referre. Ipsa quippe per electos suos cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit investigat, quia mala quae nescit operando investi
Abbreviated transcription (Latin):
gabam. Qua in re notandũ uideo. ne ad
ꝓferendã sententiam unquã precipites ẽẽ
debeamus: ne temere indiscussa iudicemus:
ne quelib& mala audita nos moueant:
ne passim dicta sine ꝓbatione credamus.
Qd̾ ꝓfecto ꝑpetrare ꝑtimescimus: si auctoris
nr̃i subtilius facta pensemus. Ipse quippe
ut nos a precipitata sententię platione cõ¬
pescer&: cũ omĩa nuda & aꝑta sint oculis
eius : mala tamen .sodomȩ noluit audita
iudicare. qui ait. Clamor sodomoꝵ & go¬
morreoꝵ multiplicatus est: & peccatum
eoꝵ ad grauatũ ẽ nimis: descendã & uide¬
bo utrum clamorẽ qui uenit ad me oꝑe
cõpleuerint : annon est ita.ut sciam. Om̃i¬
potens itaq diis. & omnĩa sciens. cur ante
ꝓbationẽ quasi dubitat. nisi ut grauitatis
nobis exemplum ꝓponat: ne mala hominũ
ante presumamus credere. quã ꝓbare as
Et ecce ꝑ angłos ad cognoscenda mala des¬
cendit: moxq facinorosos ꝑcutit. Atq
ille patiens. ille mitis. ille de quo scriptũ

Expanded text:
 Qua in re notandum video ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensemus, ipse quippe ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum « omnia nuda et aperta sint oculis ejus , » mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: « Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum est nimis. Descendam et videbo utrum clamorem, qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita, ut sciam. Omnipotens itaque Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
testamentũ recipit. aliud spernit. Quẽ
ad se uenientem sancta ecelesia suscipit:
qͥa dũ ei iam uetus tenenti. etiã nouũ testa¬
mentũ inserit: ad dirigendos gressus illius
quasi alterũ pedem iungit. Qui fidelis sc̃e
eccłiȩ popłs adhuc recłe subiungit. ⁊ ater
eram pauperum: quia uidelic& humiles
qui pauperes spũ dicti sunt. ex eius predi¬
catione generant᷑. Sed oport& ut in his

Expanded text:
Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus ilquasi alterum pedem jungit. Qui fidelis sanctae Ecclesiae populus adhuc recte subjungit: Pater eram pauperum. Quia videlicet humiles, qui « pauperes spiritu » dicti sunt, ex ejus praedicatione generantur. Sed plerumque multa
Abbreviated transcription (Latin):
do & docendo illuminare consueuerat. &
adiuuando firmare ⁊ et precedentis mbri
sui ore loquit᷑ dicens. Oculus fui ceco: &
colligit. udaicũ scilieoe atq gentilem: recte
etiam potest ceco gentilis. claudo aũ iudaicꝰ
popłs designari. Gentilis quippe quasi ocu¬
los non habuit: quia non accepta lege. ñ
uidit quo ire debuiss&. At ꝯtͣ iudaicꝰ ppłs
habens oculos claudus fuit: quia legem
quidẽ sciendo tenuit: seo in ea gressũ recti
operis ñ tetendit. Si enim gentilis popłs
cecus mninime fuiss&: ꝓpħa non dicera
Popłs qui sedebat in tenebris: lucẽ uidit
magnã. Rursum si israheliticus popłs
a bono opere minime claudicass&: nequaqͣ
uoce dñi psalinsta dixiss&. Filii alieni
mentiti sunt mͥ: filii alieni inueterauerunt:
& claudicauerunt a semitis suis. Qui ni¬
mirũ popłs claudus ideireo nominatur.
quia sanũ gressum in operatione ñ habuit:
quippe qui utroq pede uti noluit: dũ unũ

Expanded text:
do et docendo illuminare consueverat, et do et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, ecollegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque pede uti noluit, dum unum
Abbreviated transcription (Latin):
oculus ceco. quia ꝑ uerbũ lucet: ipsa est
pes claudo. quia ꝑ adiutoriũ contin&.
Cecos enim predicando illuminat: claudos
uͦ opitulando sustentat. Cecus quippe ẽs
qui adhue quo ꝑgat non uid&. Claudus
aũ est: qui ñ potest ire quo uid&. Crebro
nãq peccatũ. aut ignorantia aut infirmi¬
tate ꝑpetrat᷑: ut uel nesciat homo quid
uelle debeat: uel non om̃e qđ uoluerit
possit. Quo contra recte ꝑ psalimstã dr̃:
dñs illuminatio mea. & salus mea. Quia
contra ignorantiã illuminatio. & contra
infirmitatẽ salus uocat᷑. Hinc etiã de
iniquis đr. fiat uia eoꝵ tenebrę & lubri¬
cũ: Ut scilic& ꝑ tenebras quo ire debeat
ñ uideant. Qui & si recta uiderint: in eis
tam̃ ꝑ lubricũ stare ñ possint. Iste itaq
ꝑ lubricũ inter bona claudicat: ille ꝑ
tenebras quȩ bona sequat᷑ ignorat. Sc̃a
itaq eccłia extremis tribulationib de¬
pressa. antiquoꝵ reminiscit᷑ tempor: quan¬

Expanded text:
oculus caeco, quia per verbum lucet; ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet; ipsa est pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea . Quia contra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem saicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quan
Abbreviated transcription (Latin):
est homo quã res. Qui itaq indigenti
proximo exteriorẽ substantiã preb&. sed
uitã suã a nequitia ñ custodit: rem suã
do tribuit. & se peccato. Hoc qđ minus
est optulit auctori: & hoc qđ maius
seruauit iniquitati. Bene itaq ꝑ beatũ
iob prius dr̃. iusticia indutus sũ. & uesti¬
uit me sicut uestimento. & sicut diade¬
mate iuditio meo ÷ ac deinde subiungit᷑.
oculuᷤ fui ceco & pes claudo: quia tẽ
ẽ apud dm̃ oblatio uerȩ rectitudinis:
cũ de radice iusticiȩ ꝓdeunt rami pie¬
tatis. Seo quia in ipso miscłiȩ opere.
plus sol& apud internũ iudicẽ animus¬
& enim dicens ꝓfecto. indicat. quia
& illi ꝑ semet ipsum manũ prebuerat:¬
& hunc portando sustinebat. Ex qua re
colligit᷑: suꝑ egenos ac debiles. quantum
misccłiȩ illius uiscera fundebant᷑. Unde
& subditur. Pater eram pauperũ. Quę¬
uidelic& uerba si ad uocem sc̃ȩ ęccłiȩ ty¬
pica interpretatione referamus: ipsa est

Expanded text:
est homo quam res. Qui itaque indigenti est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordiae opere plus sol enim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: Pater eram pauperum. idelicet verba si ad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ. & post miscdię oꝑa describan.¬
t᷑. Ille quippe bene agit quȩ pia sunt
qui scit prius seruare quȩ iusta st̾: ut
collatus in proximos riuus miscđie.
imis quasi oꝑa miscđĩȩ impendunt:
sed imusticiȩ facta ñ deserunt. Qui
si ueracit proximis miscdĩam facere
studerẽt: sibi ipsis prius debuerant
iuste uiuendo misereri. Unde scrip¬
tũ ẽ. Miserere animȩ tuȩ. placens đo.
Qui gͦ misereri uult proximo: a se trahat
necesse ẽ originem miserendi. Scriptũ
namq ẽ. Diliges proximũ tuũ: sicut te¬
ipsum. Quomodo gͦ alteri miserendo
pius ẽ. qui adhuc iniuste uiuendo. fit
impius sibimn& ipsi ud Uiide ꝑ quendã
sapientẽ dr̃. Qui sibi nequã ẽ. cui bonꝰ
erit as Ad exhibendã quippe miscđiam.
ut indigentib plene exterius ualeat imn¬
pendi. duo sibi necessaria congruunt:
id ẽ homo qui prebeat & res quę prebe-¬
atur. Seo longe incõparabiliter melior

Expanded text:
justitiae, et post misericordiae opera describantjustitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae imis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incomparabiliter melior
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis acceperit: ostendit ad¬
uersariis quid sublimitatis. In notes¬
cit contra aduersarios quid haber&
ex inuuere: innotescit discipulis qua¬
lis apud se maneat. in cogitatione.
S cĩ gͦ uiri cũ cogunt᷑ bona narrare
que faciunt: non elationi seruiunt
seo utilitati. Unde beatus iob amicis
suis se inuste increpantib. atq id¬
circo nescientib bona sua loquendo
aperit: ut nimirũ discerent. ñ cont᷑
eius uitã increpantes erigiͥ sed hanc
tacentes imitari. Quãuis ut supra
iam diximus hunc ad memoriam
facta sua reducere: inuecta ab in¬
crepantib desperatio cõpellebat.
Nam inter tot dolores uulnerũ. &
uerba desperationis. cũ bona quę
fecit narrat : quasi collapsũ uerbis
& uerberib ad sꝑem aninũ refor¬
mat. Dicat gͦ bona quȩ fecit: ut
non cogat᷑ int᷑ tot mala de se despe¬
rare quȩ audit. Oculus fui ceco: & pes
samus: intuendũ nobis prius ẽ. qua
rectus narrandi ordo seruet᷑. ut ante

Expanded text:
humilitatis acceperat, ostendit adhumilitatis acceperat, ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid haberet ex munere, innotescit discipulis qualis apud se maneat in cogitatione. Sancti ergo viri cum coguntur bona narrare quae faciunt, non elationi sed utsed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes samus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante
Abbreviated transcription (Latin):
a uerȩ fidei tramite deuiare: eis se
sũoꝑe quantũ esset uenerandus. osten¬
dit̾ dicens. In quo quis audoe: in insi.¬
pientiam dico. audeo & ego. hebrei
sunt: & ego. Israhelite sunt: & ego.
Semen abrahȩ sunt: & ego. Muustr᷑i
xp̃i sunt: & ego. Ut minus sapiens di¬
co: plus ego. Quib etiam subiungit
qđ ei quoq tercii cęli secreta patue¬
rint: qd̾ raptus etiam paradysi archa¬
na penetrauit. Ecce honorẽ fugiens:
seruum se discipuloꝵ p̃dicat. Ecce
honorẽ ꝓ utilitate audientium quę¬
rens: falsis apłis uitȩ suȩ merita suꝑ¬
ponit. Egit quippe doctor egregius.
ut dũ ipse qualis ess& agnoscitur:
& uita & lingua male predicantium.
eius cõparatione uilescer&. Illos ui¬
delic& cõmendar&: si se absconder&.
Cumq se non ostender&: errori locũ
dediss&. Miro gͥ modo. & humilitatis
exhib& grãm. &e utilitatis querit in¬
crementa: ut & seruũ se discipulis
predic&e: & aduersariis potiorẽ de¬
monstret. Ostendit discipulis qͥo

Expanded text:
uasionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet in insdico audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. IsrSemen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrempraedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Unde bene quoq ꝑ salomonẽ dr̃.
Cogitationes iustoꝵ uidicia. Iusti quippe
ab om̃i strepitu seculari ad corda sua
redeunt: ilnq ascendunt tribunal men¬
tis. atq ante oculos se & proximũ sta¬
tuunt: deducunt ad mediũ regulam
testamenti. qua dr̃. Quę uultis ut faci¬
aut uobis homiues: & uos eadem facite
illis. T ransferunt in se ꝑsonã proximi:
& sollicite attendunt. quid sibi si ita
essent fieri uel non fieri iuste uoluissent.
Sicq districto iure atq uiditio: causa i
suã & proximi iuxta tabulas diuinȩ le¬
gis in foro cordis examinant. Bene gͦ
đr cogitationes iustor iudicia: quia
ipse eor intimus motus cordis. quasi
quȩdam libra est iudiciarię potestatis
Quib ꝑactis quia retributionẽ inferius
ñ requirunt: recte eoꝵ iuditia diade¬
mati cõparantur. Diadeina quippe:
iii superiori parte cͣapitis pouitur.
Iustors gͦ iudiciũ diadema dr̃: quia ꝑ

Expanded text:
unt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: unt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi enim subꝰ hoste quẽ ꝓsternit morit᷑.
qui de culꝑa quã superat᷑ eleuat᷑. P en¬
sandũ gͦ magnopere est. quia boua ꝓ
desse nequeuut: si mala quȩ subripiunt
sollicite in humilitate custodit᷑. Unde
Posuit eum diĩs in paradyso uoluptatis:
ut operaret᷑ ⁊ custodiret illũ O perat᷑ quippes
qui agit bonũ qđ precipit᷑. Seo qd̾ ope¬
ratus fuerit non custodit: cui hoc subri
pit qđ ꝓhibetur. Beatus gͥ iob quia
ex om̃i parte bono se opere texerat: di¬
cat. Iusticia indutus sũ: & uestiuit me
sicut uestimento. Ubi & ꝓtinꝰ subdit.¬
& sic̃ diademate iuditio meo. Iustoꝵ uidi¬
cia recte diademati cõparant᷑: quia ꝑ
magni oꝑis głam. ad retributionis duct̃
coronam. Quȩ uimirũ uiditia secũ coti¬
die introrsus agunt i quio dõ. quid proxi¬
mo debeant sollert̃ aspiciunt ⁊ͥ atq ad
agenda bona se uehementer accendunt:
& de ꝑpetratis malis districte redargu¬

Expanded text:
Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magrodesse nequeunt, si mala quae subrepunt sollicite in humilitate custodiatur. UndPosuit eum Dominus in paradisum voluptatis, ut operaretur et custodiret illum. Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fpit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subdit Et diademate judicio meo. - Justorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redargu
Abbreviated transcription (Latin):
Grãs recte egit: seo ꝑuerse se suꝑ publi¬
canũ extulit. Ciuitatẽ cordis sui extol¬
lendo ꝓdidit: quã abstinendo & lar¬
giendo seruauit. Uicta ẽ ꝑ abstinentiã
gula. destructa ẽ uentris ingluui es. su¬
perata ẽ largitate tenatia: auaritia.
depressa. Quib hoc laborib actum
credimus as s o quot labores uno uitio
ꝑcussi ceciderunt: Q uanta bona uni¬
us culpȩ gladio sunt ꝑempta: Unde
magnopete oport& & bona semꝑ agere.
& ab ipsis nos bonis operib caucte iu
cogitatione custodire: ne si mentẽ ele¬
uant bona non sint: quȩ non auctori
ordinate agimus: si ex libris lic& ñ cano¬
nicis. sed tamen ad edificationẽ ȩccłiȩ
editis. testimonium ꝓferamus. Elearar
uamq ui prelio elefantẽ feriens strauit:
seo sub ipso quẽ extiuxit occubuit. Quos
ꝗ iste significat. quẽ sua uictoria opres¬
sit: nisi eos qui uitia superant. sed sub
ipsa quȩ subigunt suꝑbiendo succũbunt.

Expanded text:
Gratias recte egit, sed perverse se super publiGratias recte egit, sed perverse se super publicanum extulit. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit. Victa est per abstinentiam gula, destructa ventris ingluvies, superata est 622 largitate tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non auctori ordinate agimus, si ex libris, licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt?
Abbreviated transcription (Latin):
sciat. ue mercedẽ quã ꝑ has actiones
colligit. ꝑ alias amittat: rie hinc hosti
fores obstruat. & aliunde aditũ pandat.
Si qua & enim ciuitas contra insidiantes
ininicos magno uallet᷑ aggere. fortib
tũ ꝑ negligentiam relinquat᷑: inde pro¬
cul dubio hostis ingredit᷑. qui undiq ex¬
clusus eẽ uidebatur. P hariseus nãq ille
qui in templo oraturus ascendit: ciuita¬
tẽ mentis suę quanta munitione ualla¬
uerit audiamus. Ienino in qͥt bis in
sabbato: decimas do om̃iũ quȩ possideo:
qui premisit grãs tibi ago. Magna cer¬
te munimina acdhibuit : seo uideamus
ubi insidianti hosti ĩmunitũ foram̃ reliqͥt.
Q uia non sũ sicut publicanus iste. Ecce
ciuitatẽ cordis sui iusidiantib hostib
ꝑ elationẽ aperuit: quã frustra ꝑ ieui¬
nium & elemosinas clausit. Iucassũ niu¬
nita sunt cetera: cũ locus unus de quo
hosti pater& aditus. munitus non est.

Expanded text:
sciat, ne mercedem quam per has actiones sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibustum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo . Qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
se undiq bono opere ꝓtegit: & nullam
partem actionis suę peccato nudã reluqͥt.
Nam qui in aluis actionib iustus est. ui aliis
iniustus: quasi hoc latus cooperuit. illud
nudauit. Nec iam bona sunt opera: quȩ
subortis aliis prauis operib inquinantur.
Hinc enun ꝑ salomonẽ dr̃. Qui in uno offen¬
derit: multa bona ꝑdet. Hinc iacobus
dicit. Quicũq totã legem seruauerit. of¬
fendat autẽ in uno: factus est om̃iũ reus.
Quã uidelic& sententiã suã ipse diligenter
non mechaberis: dixit & non occides.
Qđ si non mechaberis. occidas aũ. factus
es transgressor legis. Cordis gͦ oculis
circumquaq porrectis: undiq nobis ad¬
hibenda custodia est. Unde recte quoq
ꝑ salomonẽ ar̃. Om̃i custodia serua tuũ
cor: quia ex ipso uita ꝓcedit. Dicturus
enim custodiam. premisit omnẽ: ut ui¬
delic& unusquisq hinc inde se diligent̃
inspiciat. & quã dui in hac uita est. con¬
tra spiritales inimicos in aciȩ se positum

Expanded text:
se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus, quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit; nec jam bona sunt opera quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Quam videlicet sennon mechaberis: dixit et non occides. od si non mechaberis: occides autem: factus es transgressor legis. Cordis igitur oculis circumquaque porrectis undiqhibenda custodia est. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum
Abbreviated transcription (Latin):
manu est: scriptura sacra in operatione
In manu & enim arcũ ten&: qui diuina
eloquia quȩ intellectu cognoscit. ope¬
ratione ꝑficit. Instaurat᷑ garcꝰ in ma¬
nu: dũ quicq̃o de sacro ȩloquio studen¬
do cognoscit᷑. uiuendo complet᷑. Hinc
etiam salomon. dũ fortes spiritalis pugnȩ
describer& bellatores: ait. Om̃s tenentes
gladios: & ad bella doctissun. Quid
namq in diuina scriptura ꝑ gladium fi¬
guret᷑: paulus aperuit dicens. Et gladi
quia uidelic& uerbum di non ẽ mirabile
solũmodo scire. seo facere. Hab& quippe
seo ñ ten& gladium: qui diuinũ quidẽ
ȩloquium nouitͥ seo scđin illuo uiuere
negligit. Et doctus eẽ ad bella iã ñ
iual&: qui spiritalem quẽ hab& gladium
minime exerc&. Nam resistere tẽptatio¬
nib omnino ñ sufficit: qui hunc uerbi
di tenere gladium. male uiuendo post¬
ponit. Scã itaq eccłia quȩ subsequenti
ꝑsecutione deprimit᷑. maloꝵ habundan¬
tiam. & bonor inopiam pensans: beati

Expanded text:
manu est Scriptura sacra in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, Paulus aperuit, dicens: Et gladiuquia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati
Abbreviated transcription (Latin):
ciues uident᷑. Non aũ de om̃ib ita des¬
perant: seo tam̃ plerũq contingit. ut
hii de quib maiorẽ fidei fidutiã habue-¬
rant. ipsi eiusdẽ fidei hostes atrociores
fiant : ut eos tunc uideant contra sacra
eloquia agere: ex quoꝵ se oꝑatione cre¬
diderant. hec eadem sacra eloquia ad
predicationis gr̃am restaurare. Quȩ tam̃
tempora iam nunc inchoasse ingemiscimꝰ:
cũ multos intra ȩccłiam positos ceriumꝰ.
qui aut nolunt operari qđ intelligunt:
aut hoc ipsum quoq sacrum eloquium
intelligere ac nosse contempnunt. A ue¬
ritate & enm auertunt auditũ. ad fabu¬
las conuertunt᷑: dũ om̃s quȩ sua st̃ quȩ̨¬
runt. non quȩ sunt xp̃i iħu. Scripta dĩ

Expanded text:
autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur, dum omnes quae sua sunt quaeru
Abbreviated transcription (Latin):
rigor inclinat: quia testamentũ nouum
dũ quasi quodam bonȩ operationis bra¬
chio trahit᷑: in testamento ueteri seueri¬
tatis uira flectunt᷑. Nec indecenter dici¬
inus cordã testamento nouo congruere:
qđ de incarnatione dominica certũ est
nua curuant᷑: quia dũ in testamento no¬
uo incarnatio mediatoris agnoscitur:
ad spiritalem intelligentiã rigor testam̃¬
ti ueteris inclinat᷑. Ait gͥ sc̃s uir. Dice¬
bam. gła mea semꝑ innouabit᷑. & arcus
mis̃ in manu mea instaurabit᷑. Arcus in¬

Expanded text:
rigor inclinat, quia Testamentum Novum, rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Nec indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est nua curvantur, quia dum in Testamento Novo incarnatio mediatoris agnoscitur, ad spiritalem intelligentiam rigor Testamenti Veteris inclinatur. Ait igitur sanctus vir: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tetendit: quia cunctis peccatorib ꝑ scrip¬
turã sacram minas exhibuit. In quo arcu
scilic& uasa mortis preparat: quia sedm elo¬
quii sui sententiam. eos qui nunc corrigi
negligunt reꝓbos dampnat. In quo etiam
sagutas suas ardentib efficit: quia ad eos
quos ꝑ terrorẽ corrigit. accensas uerboꝵ
sententias emittit. De hoc p̃dicatoꝵ arcu
ꝑ ysaiam dr. Cũ sagittis & areu ingredi¬
int᷑ illuc: quia nimirũ scĩ apłi ad ferien¬
dam gentilis uitȩ duritiam. cũ districtis
uerboꝵ spiculis uenerunt. Quid gͥ hoc
in loco arcus nomine᷑: nisi sacrũ ȩloquiuin
deb& intelligias In corda & enĩ testam̃tũ nouũ:
in cornu uͦ testamentũ uetus accipit᷑. In
arcu aũ dũ corda trahit᷑. cornu curuat᷑:
sicut in hoc eodem sacro eloquio dũ testa¬
mentũ nouũ legit᷑. duritia testamenti
ueteris emollitur. Ad eius nanq spirita¬
lia & blanda precepta. illius litterȩ se

Expanded text:
tetendit; quia cunctis peccatoribus per Scriptetendit; quia cunctis peccatoribus per Scripturam sacram minas exhibuit. In quo arcu scilicet vasa mortis praeparat, quia secundum eloquii sui sententiam eos qui nunc corrigi negligunt reprobos damnat. In quo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet intelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus acarcu autem dum corda trahitur cornu curvatur, sicut in hoc eodem sacro eloquio dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se
Abbreviated transcription (Latin):
de illo districtior sententia ꝓcedit. Idcirco
correcti paratiores tunc inueniri ualeamꝰ.
Unde illic p̃missũ est. Ostendisti popło tuo
dura. flagella uidelic& scłi: quȩ secuturũ
grauius iudicii diem precurrunt. Potasti
nos uino cõpunctionis: ut terrena gau¬
dia in lacrimis uerterent᷑. Dedisti metu¬
entib te significationẽ: ut fugiant ã facię
arcus. Ac si dicer&. Hoc tempus miscdĩȩ
ẽ: illud tempus iudicii erit. Pista gͦ huiꝰ
tẽꝑis flagella significas. quomꝰ tunc ꝑcus
sic districte modo ꝑcutis. quando parcis.
Auiquando autẽ ꝑ arcum. etiam sacra script᷑a
signatur. Ipsa quippe arcũ ẽ ȩccłiȩ. ipsa
arcus ẽ dm̃: de quo ad corda hominum
sicut ferientes sagitȩ. sic terrentes senten¬
tiȩ ueniunt. Unde recte quoq ꝑ psalmistã
dr̃. Arcum suũ tetendit & parauit illun:
& in ipso parauit uasa mortis. sagitas sua
ardentib effecit. Arcum namq suũ diĩs

Expanded text:
de illo districtior sententia procedit. Idcirco de illo districtior sententia procedit. Idcirco correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: « Ostendisti populo tuo dura, » flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. « Potasti nos vino compunctionis, » ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. « Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. » Ac si diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flagella significas, quomodo tunc persic districte modo percutis quando parcis. Aliquando enim per arcum etiam sacra Scriptura designatur. Ipsa quoque arcus Ecclesia, ipsa arcus est Domini. De quo ad corda hominum sicut lerientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam r: Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit . Arcum namque suum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ : Nonne uos ante dñm.s Sc̃a gͦ ȩccłia qͣsi¬
amissam głam deplorat: cũ fideles suos ad
uitã ueterem redire considerat. Ait enim
D icebam: gła mea semꝑ innouabit᷑. Quia eos
quos in se nouę uitȩ militare credidit:
uetustis desideriis seruire cognoscit. Arcus
autẽ nomine in sacro eloquio aliquando
maloꝵ insidiȩ. aliquando dies iudicii:
aliquando uͦ ipsa eadem sacra eloquia de
signant᷑. ꝑarcum quippe insidiȩ figurant᷑
sicut ꝑ psalimistam dr̃. Intenderunt arcũ
rem amaram. Parcum quoq extremi dies¬
iudicii designat᷑: sicut ꝑ eundẽ rursum
psalmistam dr̃. Ostendisti popło tuo dura:
potasti nos uino cõpunctionis: dedisti metu-¬
entib te significationẽ. ut fugiant a facię
arcus. In arcu enim quanto longe trahit᷑
corda: tanto de eo districtior exit sagita.
Sic nimirũ sic extreini iudicii dies. quanto
longe differt᷑ ut ueniat: tanto cũ uenerit.

Expanded text:
gloriae? nonne vos ante Domgloriae? nonne vos ante Domamissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat, ait enim: Dicebamque: Gloria mea semper innovabitur. Quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognm deplorat, cum fideles suos ad autem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando signantur. Per arcum quippe insidiae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Intenderunt arcum rem amaram . Per arcum quoque judicii dies designatur, sicut per eumdem rursum Psalmistam dicitur: Ostendisti populo tuo dura, potasti nos vino compunctionis. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . » In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies, quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
terem hominẽ cũ actib suis: & induen¬
tes nouum. Hinc rursus ait. Uetus
homo nr̃. si mul erucifixus ẽ. Hinc psal¬
mista typo humani generis loquens:
inter malignos sp̃s deprehensus dicit.
nueteraui inter om̃s inimicos meos. A
feruore & enim mentis. uel inter spiritales¬
municos. uel inter carnales quosq proxi¬
mos. ipso aliqͣndo uiuendi usu uetera sei¬
mus: & ab assumptȩ nouitatis spetiȩ fusca¬
mur. A quã tamen uetustate cotidie si
studia circumspectionis inuigilent: orando.
legendo. bene uiuendo renouam. Quia
uita nr̃a dũ lacrimis lauat᷑. bonis operib
exercet᷑ ⁊ scĩs meditationib tendit᷑: ad no¬
uitatẽ suã sine cessatione reparat᷑. Beatus gͥ
iob sic sua narrat. ut nr̃a signific&: qr sc̃a
ęccłia cum fideles suos conspicit aduite uete
riᷤ culpaᷤ redire eos quos nouitatẽ meutis
intuetur ꝑdere. cogitur plorare. Predica¬
tor quippe egregius.: discipulis dicit. Quȩ
ẽ enĩ nr̃a spes aut gaudium. aut corona

Expanded text:
 suis, et induentes novum . Hinc rursus ait: Vetus homo noster simul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis inimicos, vel inter carnales quosque proximos, ipso aliquo modo vivendi usu veterescimus, et assumptae novitatis specie fuscamur. A qua tamen vetustate quotidie, si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur: quia vita nostra, dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferens. apparuit creator in carne:
ut humanũ genus ꝑ resurrectionem
figer&: qđ ꝑ defectum cotidie ibat in
mortẽ. Sequit᷑. Et ros morabit᷑ in¬
messione mea. Subaudis dicebam. Messio
ad cęlestia horrea demigrant. Qd̃ quia
non nr̃a uirtute. seo cȩlesti gr̃ã largiente
agit᷑. bene ait: & ros morabit᷑ in messio¬
ne mea. Ros namq desuꝑ cadit: messis
deorsum colligit᷑. Ergo ros morat᷑ in
messione: quia grã desuꝑ ueniens agit.
ut digni simus quo de inferiorib
colligamur. Ipsa quippe nos desuꝑ in
ait. Gr̃a dĩ sum id qđ sum. Si intueamur
messem sub rore crescentẽ: ait. Et grã
eius in me uacua non fuit: seo habundan¬
tius illis om̃ib laboraui. Sequitur.¬
bam. Superiori quippe sententiȩ con¬
iungit᷑: qđ locutione continua subin¬
fertur. cum ait. Dicebamq. in uido meo
moriar: & sicut palma multiplicabo dies
Ac deinde subiungit. Radix mea aꝑta ẽ
secus aquas: & ros morabit᷑ in messione

Expanded text:
proferens, apparuit creator in carne, proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat in mortem. Sequitmessione mea. Subaudis, dicebam. Messio ad coelestia horrea demigrant; quod quia non nostra virtute, sed coelesti gratia largiente agitur, bene ait: Et ros morabitur in messione mea. Ros namque desuper cadit, messis deorsum colligitur. Ergo ros moratur in messione, quia gratia desuper veniens agit ut digni simus qui de inferioribus colligamur. Ipsa quippe nos desuper iait: Gratia Dei sum id quod sum. Si intueamur messem sub rore crescentem, ait: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Sequiturbam. Superiori quippe sententiae conjungitur quod locutione continua subinfertur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Ac deinde subjungitur: Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione