comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutib ꝓficere conamur. & quędam dona
ꝑcipimus. a quib dam uͦ repulsi in imis
iacemꝰ. Nemo enĩ est. qui tantũ uirtutes
app̾hendat quantũ desiderat. quia omp̃s
ds̃ interiora discernens. ipsis spiritalibus
ꝓuectib modũ ponit. ut ex hoc homo qđ
apphendere conatur & ñ ualet. in illis se
ñ eleuet quȩ ualet. Unde ille qͦ egregius
pͣdicator qui raptus ad terciũ cȩlũ fuerat.
paradisi archana penetrauerat. esse post
reuelationẽ tranquillus. atq intemptatus
uolebat. sed quia omp̃s d̾s terminos consti-¬
tuit homini qui p̃teriri ñ poterunt. & ele-¬
uauit hunc ad cognoscenda sublimia. et
reduxit iterũ ad infirma toleranda. ut
modi sui mensuras aspiciens. dũ securitatẽ
comp̃hendere conaretur & ñ posset. ne ꝑ
elationẽ extra se iret. ꝑ humilitatẽ cogeret᷑
intra suos semꝑ terminos redire: Sequitur.¬

Expanded text:
tutibus proficere conamur, et quaedam dona tutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elevavit hunc ad cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuram aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur, et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos redire. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & si annos quindecim ezechiȩ regi
ad uitã addidit omp̃s ds. cum eũ mori
ꝑmisit. tunc eũ prȩsciuit esse moriturũ.
Qua in re questio oritur. quomodo ei per
ꝓphetam dicitur: dispone domui tuȩ. quia
morieristu & ñ uiues. cui cũ mortis senten¬
tia dicta est. ꝓtinus ad eiꝰ lacrimas est uita
addita: Sed ꝑ ꝓphetam dñs dixit quo tẽpore
mori ipse merebatur. ꝑ largitatẽ uͦ miscdiȩ
illo eũ tempore ad mortẽ distulit. qđ ante
scła ipse p̾sciuit. Nec ꝓpheta gͥ fallax. quia
tempus mortis innotuit. quo uir ille mori
merebatur. nec dñica statuta conuulsa sunt.
quia ut ex largitate di anni uitȩ crescerent.
hoc qͦ ante scła p̾fixum fuit. atq spacium
uitȩ qđ inopinate. foris est additũ. sine
augmento p̾scientiȩ fuit intus statutum.
Bene gͦ dicitur. constituisti terminos euꝰ.
qui p̃teriri ñ poterunt. Qđ tam̃ intelligi.¬
iuxta spm ualet. quia ñnunquam in uir¬

Expanded text:
Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus , cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: « Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives; » cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymas est vita addita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur: nec Dominica statuta convulsa sunt, quia, ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. Bene ergo dicitur: « Constituisti terminos ejus, qui praeteriri non poterunt. » Quod tamen intelligiitum valet, quia nonnunquam in vir
Abbreviated transcription (Latin):
homines sunt. numerus mensium eiꝰ apud
est. Hoc & enĩ apud nos uelut ñ esse consi-¬
derat. qd tanta uel ocitate transcurrit.
Quia uͦ apud om̃ipotentem dm̃ etiã laben¬
tia stant. apud eũ esse numerũ nr̃oꝵ men
poris. in mensib uͦ quasi multiplicata die¬
rum spacia designantur. Nobis gͦ breues
dies sunt: sed quia uita nr̃a post tenditur.
apud dm̃ numerꝰ nr̃oꝵ mensiũ esse memo¬
ratur. Unde ꝑ salomonẽ dicit᷑. longitudo
dierũ in dextera erꝰ: Sequit᷑ Constituisti
Nulla quȩ in hoc mundo hominib fiunt.
absq omĩpotentis dĩ occulto consilio ueniuñ.
Nam cuncta ds secutura p̾sciens. ante scła
decreuit. qualiter ꝑ scła disponantur.
Statutũ quippe iam homini est. uel quan-¬
tum hunc mundi ꝓsperitas sequat᷑. quan-¬
tum aduersitas feriat. ne electos eiꝰ aut
immoderata ꝓsperitas eleuet. aut nimnia
aduersitas grauet. Statutũ qͦ ẽ quantũ
in ipsa uita mortali temporalit᷑ uiuatur.

Expanded text:
umerus mensium ejus apud te est. - Hoc etenim apud nos velut non esse considerat, quanta velocitate transcurrit. Quia vero omnipotenti Deo etiam labentia instant, apud eum esse numerum mensium noporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde et per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus. Sequitur: CAPUT II Nulla quae hominibus in hoc mundo fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi tum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur.
Abbreviated transcription (Latin):
euigilat. ita concite ad conditoris nutũ. a
morte corporis surgat. Uehementer enĩ
ab infirmis mentib nomen mortis ꝑtime¬
scitur. somni autẽ uocabulũ non timetur.
Unde & paulꝰ discipłos ammonens dicit:
nolumꝰ autẽ uos ignorare fr̃s de dormien-¬
tib. ut ñ contristemini. sicut & cȩteri qui
spem ñ habent. Si enĩ credimꝰ qđ uc mor.

Expanded text:
evigilat, ita concite ad conditoris nutum a evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non haben
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui in monumentis sunt audient
uocem eiꝰ & ꝓcedent qui bona fecerunt
in resurrectionem uitȩ. Sed subiuncta.
sententia indicat. quȩ discretio p̃missa
lateat. Nam subditur. Donec atteratur
no suo. Liquet enĩ quia ñ surget. sed donec
atteratur cęlum: quia nisi mundi huiꝰ finis
aduenerit. humanũ genus a somno mortis
aduitam ñ euigilabit᷑. Non gͦ quia omnimꝰ
ñ resurgat. sed quia ante contritionem cęli
humanũ genus minime resurgat insinuat.
Notandum qͦ est cur post qũa superiꝰ homi.¬
nem mortuũ dixit. inferiꝰ ñ mortuum sed
dormientẽ nominat. eũq de somno suo
minime consurgere. donec cȩlũ atteratur
narrat. nisi qd̃ patenter datur intelligi.
quia in comparatione ligni reuirentis.
hominẽ mortuũ peccatorẽ memorat. a uita
scilicet iusticiȩ extinctũ. Ubi autẽ de mor¬
te carnis loquitur. ñ hanc mortẽ s somnũ
maluit uocare. spem ꝓculdubio resurrectio¬
nis insinuans. quia sicut citiꝰ homo a somno

Expanded text:
i in monumentis sunt audient vocem ejus, et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae . Sed subjuncta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subditur: CAPUT VIII. VERSno suo. 12. Liquet enim quia non resurget, scilicet donec atteratur coelum, quia nisi mundi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnino non resurgat, sed quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno
Abbreviated transcription (Latin):
sedebo in monte testamenti. in lateribus
aquilonis. in frigido suo corde reꝓbatur.
Rursũ ꝑ lignũ incarnata dĩ sapientia fi¬
gurat᷑. sicut de ea scriptũ ẽ: lignũ uite ẽ his qͥ
app̃̾henderint eã. Et sicut ipsa ait. si in uirid̃a li¬
gno hȩc faciunt. in arido qͥd fiet: Hoc itaq
loco cũ lignũ p̾fertur homini. quid homo nisi
carnalis quisq accipitur: Et quid ligni
nomine. nisi iusti unius cuiusq
uita signatur.Lignũ & enĩ habet spem.
si precisum fuerit rursũ uirescit. quia
cum in morte passionis ꝓ ueritate iustus

Expanded text:
Sedebo in monte testamenti, in lateribus Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde reprobatur. Rursum per lignum incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spem; si praecisum fuerit, rursum virescit, quia cum in morte passionis pro veritate justus
Abbreviated transcription (Latin):
litteram patet. debemꝰ sensũ ad interiora
reducere. & qualit᷑ hȩc iuxta spm̃ intelligi
debeant ꝑscrutari. In scriptura & emĩ sacra
ligni nomine. aliqnͣdo crux. aliquando uir
iustus. aut etiã iniustus. aliquando uͦ incar-¬
nata di sapientia figuratur. Crux &enim
ligno signatur cũ dicitur. mittamꝰ lignũ
in panẽ eiꝰ. Lignũ quippe in panẽ mitte¬
re est. dominico corpori crucẽ adhibere:
Rursũ ligni nomine uir iustus aut etiã
iniustus exprimitur. sicut ꝑ ꝓphetam diis
dicit: ego dñs humiliaui lignũ sublime.
& exaltaui lignũ humile. quia iuxta eiꝰdẽ
ueritatis uocem. omnis qui se exaltat huini¬
liatur. & qui se humiliat exaltabitur.
Salomon qͦ ait: si ceciderit lignũ ad austrũ
aut ad aquilonẽ. in quocũq loco ceciderit
ibi erit. In die & enĩ mortis suȩ. iustus ad
austrum cadit. peccator ad aquilonẽ. quia
& iustus ꝑ feruorem sp̃s ad gaudia ducit᷑.
& peccator cum apostata angło qui dixit.

Expanded text:
litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est Dominico corpori crucem adhibere. Rursum ligni nomine vir justus aut etiam injustus exprimitur, sicut per prophetam Dominus dicit: Ego Dominus humiliavi lignum sublime, et exaltavi lignum humile . Quia juxta ejusdem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. si in resurrectionis retributionẽ ñ
tendimꝰ: Quomodo autẽ dicitur ñ resur¬
get cum scriptũ sit. om̃s quidem resurge¬
mus. sed ñ omnes immutabimur: Et
rursũ. si in hac uita tantũ sperantes su¬

Expanded text:
mus, si in resurrectionis retributionem non mus, si in resurrectionis retributionem non tendimus? Quomodo autem dicitur: Non resurget, cum scriptum sit: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Et rursum: Si in 397 hac vita tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ resurget. Mare. mens hominis. & quasi
fluctus maris sunt cogitationes mentis.
quȩ aliqnͣdo ꝑ iram tumescunt. ꝑ grãm
tranquillȩ fiunt. ꝑ odiũ cũ amaritudine
defluunt. sed cũ homo morit᷑. aquȩ maris
recedunt. quia iuxta psalmistȩ uocẽ. in illa
die ꝑibunt om̃s cogitationes eoꝵ Et rursũ
de moriente scriptũ est. amor qͦ & odiũ.
simul ꝑibunt. Arescit gͦ fluuiꝰ uacuefactꝰ.
quia subducta anima uacuũ remanet corpꝰ
Quasi enĩ alueus fluminis uacuus ẽ. corpꝰ
exanume. Qua in re uigilanter intuendum
est. qd uita p̾sens uidelicet quousq anima
moratur in corpore. mari cõparatur &
fluuio. Aqua enĩ maris amara ẽ. fluminis
dulcis. & quia hic uiuentes. modo quib dã
a maritudinib afficimur. modo autẽ dulce-¬
dine tanquilli ac mites inuenim᷑. p̾sentis
uitȩ decursus. comꝑatione exprimitur
maris & fluminis. Sed in his durũ ualde
uidetur esse qđ subditur. sic homo cum
dormierit. ñ resurget. Cur itaq labora¬

Expanded text:
 --Mare mens hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et fluminis. videtur esse quod subditur: Sic homo, cum dormierit, non resurget. Cur itaque labora
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ
est. tan¬
to solli¬
citius
p̾sentem
uitam
quã sit
fugitiua
cogitare.
quanto
studiosiꝰ
nouerunt cȩlestis patriȩ bona ȩt̃na ppende¬
re. Ex his enĩ quȩ manentia intꝰ aspiciunt.
foris fugam rerum labentiũ suptiliꝰ atten-¬
dunt. Unde beatus iob cum de lapsu hu¬
mani temporis sententiam ꝓtulisset dicens
homo natus de muliere breui uiuens tem¬
pore. & rursum. & fugit uelut umbra. &
nunquã in eodem statũ ꝑmanet. adhuc de

Expanded text:
ustorum est tanto sollicitius praesentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permane
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco recede dicitur uim flagelli amoue
Quis enĩ ualet dõ recedente quiescere. cũ
solus ipse sit requies. & a quo quisq quanto
longe fuerit. fit tanto & inquietꝰ: Itaq sic
recede ab eo dicitur. ut intelligas feriendo.
Apte autẽ subiungit᷑ donec optata ueniat.
sicut mercennarii dies eiꝰ. Mercennarius¬
sicut quanto longe est a fine oꝑis. tanto &¬
a retributione mercedis. ita uir quisq sc̃s
in hac uita positus. dum longe ab exitu
uitȩ p̾sentis se conspicit. longe se esse ab
ȩternis gaudiis geniit. Quid est gͦ dicere
recede paululũ ut quiescat. nisi iam flagel¬
la uitȩ prȩsentis subtrahe. & bona ȩternȩ
quietis ostende: Unde etiam de ipsa qui-¬
ete. additur. donec optata ueniat. sicut mer¬
cennarii dies eiꝰ. Tunc namq homini op.¬
tata sicut mercennarii dies uenit. quando
ȩternã requiem. ꝓ recompensatione sui la-¬
poris acceperit. Qantũ uͦ ad p̾sentis uitȩ
speciem spectat. adhuc beatus iob humanũ

Expanded text:
Hoc loco recede dicitur vim flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retributione mercedis. Ita vir quisque sanctus in hac vita positus, dum longe se esse ab exitu vitae praesentis conspicit, longe se esse ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae quietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ species morte atteritur: Emittit᷑ uero.
quia ab his quȩ uolens tenuit. transire ad
ȩterna cogitur nolens: dumq ad illa ꝑdueit᷑.
hȩc quȩ diu cogitata tenuit. qualiter sese ha¬
bitura sint relicta nescit. Unde & additur.

Expanded text:
ejus species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nescit. Unde et additur.
Abbreviated transcription (Latin):
gilat. in cȩlestiũ inquisitione se excutit.
amoris summi estib mardescit. quȩ se
circũ primunt damna considerat. & plorat
ꝓficiens. quȩ priꝰ lȩta ꝑibat. Benegꝰ condi¬
tori dicitur: reuersusq mirabilit̃ m̾e qucias.
quia omp̃s d̾s unde mentẽ nrãm uisitans
ad amorẽ suũ erigit. inde hanc ꝑ lacrimas
grauiꝰ affligit Ac si aꝑte dicat: relinquen¬
do me nequaqua afficis. quia insensibilẽ
reddis. Sed cum reuerteris crucias. quia
dũ te insinuas michi me quã sim lugendꝰ
demonstras. Unde & nequaquã se penalit̾
sed mirabilit̾ asserit cruciari. quia dum.
ꝑ fletũ mens ad summa rapitur. compun-¬
ctionis suȩ pęnam gaudens miratur. Et
libet affici. quia afflictione sua se conspicit
pietas cernit. exempla sequentiũ se nr̃is
optutib obicit. ut mens ꝑ otiũ remissa quo
in aliis uigilantiã ꝓuectus considerat. eo in
se pigridinẽ torporis erubescat Tnde & re¬

Expanded text:
gilat, in coelestium inquisitione se excutit, gilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit pietas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et re
Abbreviated transcription (Latin):
tia clausus uiuat. Qđ quia sc̃s uir crebro
accidere hominib conspicit. nr̃i in se ꝑiculi
uocẽ sumit. ut cũ nos eiꝰ fletus agnoscimꝰ.
quȩ in nobis sunt flaenda discamꝰ. Sed cum
mentẽ nrãm elatio erigit: summi a nobis
ꝓtinꝰ compunctio amoris recedit. cum uͦ
suꝑna nos gr̃a uisitat. statĩ ꝑ lacrimas ad sua
desi deria instigat. Unde & apte subiungit᷑¬
ab auctore relinquimur. nec ipsa ullatenus
destitutionis nrę damna sentimꝰ. Quo enĩ
longe nos conditor deserit. eo mens nr̃a insen¬
sibilius obdurescit: nulla quȩ dĩ sunt diligit.
nequaꝗͣ. suꝑna concupiscit. & quia amoris
intimi calorẽ ñ habet. frigida deorsũ iacet.
Ac miserando modo fit cotidie tanto securior
quanto peior : cũq unde sit lapsa ñ meminit.
& supplicia secutura ñ metuit. quantũ lugen¬
da sit nescit. At si afflatu scĩ sp̃s tangitur.
ad considerationẽ ꝓtinus suȩ ꝑditionis eui¬

Expanded text:
tia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro tia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subjungitab auctore relinquimur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evi
Abbreviated transcription (Latin):
audacter in foueam saltũ dedit. Sed si
parumꝑ optutus mentis a culꝑa primi
parentis auertimꝰ. nos adhuc cotidie ut
leenã capi ꝑ uitium elationis inuenimꝰ.
Sepe namq homo acceptis uirtutib in
audaciã suȩ p̾sumptionis erigit᷑. s mira
dispensatione pietatis ante eiꝰ oculos res
quęlibet in qua corruat ordinatur. Dũq
ꝑ culpã aliquid appetit. quid aliud ꝙͣ p̃dam
in fouea concupiscit.Sira sponte in hians
cadit. s suis surgere uirib ñ ualet. qui cũ
nil se esse considerat. discit ꝓculdubio ciuiꝰ
adiutoriũ requirat. quẽ tam̃ suꝑna misera¬
tio captũ quasi a fouea euehit. quia hunc
infirmitate cognita ad ueniã reducit. Leenȩ
itaq more ꝓpter suꝑbiam ad suꝑiores partes
in caueã remeat. qui cũ de uirtute extollitur.
lapsus ad desideria in humilitate religatur.
quia enĩ priꝰ ꝓpria p̾sumptione pierat. mira
pietate agitur. ut infirmitatis suae iam noti.¬

Expanded text:
audacter in foveam saltum dedit. audacter in foveam saltum dedit. parumper obtutum mentis a culpa primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam noti
Abbreviated transcription (Latin):
damnationis foueã euasit. quia secuturȩ
mortis suppliciũ manũ redemptionis
aduita. ad ueniã redeundo suꝑauit. s tam̃
coartata caueã tolerat. quia suꝑnȩ qͦ disci¬
plinȩ nexib cingitur. ne ꝑ carnis deside¬
ria uagetur. Quȩ gͦ sponte sua in foueã
cecidit ad auras liberas clausa redit. quia
& ꝑ libertatẽ arbitrii in culpã corruit. &
tam̃ hanc a suis motib conditoris gratia
coactã nolentẽq constringit. Post foueã
itaq caueã patitur. quȩ erepta ex ȩterno
supplicio. a prauȩ libertatis motib sub
cȩlestis artificis dispensatione religatur
Recte gͦ dicit. & ꝓpter suꝑbiam qͣsi leenã
capies me: quia & liber homo ꝑ cibum
sibi mortẽ intulit. & reductus ad ueniã
sub disciplina meliꝰ clausus uiuit. Quasi
leena gͦ ꝓpter suꝑbiam captus ẽ. quia inde
nunc eũ disciplina suȩ corruptionis depri.¬
mit. unde transgressionẽ p̃cepti ñ timens.

Expanded text:
damnationis foveam evasit, quia secuturae damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras liberas clausa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et sub coelestis artificis dispensatione religatur. Recte igitur dicit: Et propter superbiam, quasi leaenam capies me, quia et liber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens,
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ cauea ponitur. ut leena corruens
quia desuꝑ terrorib urget᷑. cũ quasi in secre¬
tiori parte foueȩ occultare se appetit. caueã
uolens intret. cuiꝰ iam seuitia nequaꝙͣ. ꝑti¬
mescitur. quȩ clausa in cauea leuat᷑. quȩ enĩ
sua sponte in foueã corruit. ad suꝑiores partes
circũ septa uectib redit. Sic sic nimirũ hu¬
mana mens capta est quȩ in libertate. arbi¬
trii condita dũ nutrire desideria carnis
appetiit qͣsi leena catulis ȩscam quęsuiit.
atq in deceptionis suȩ foueã cecidit. quę
suadente. hoste ad cibum ꝓhibitũ manũ
tetendit. Sed in fouea ꝓtinus caueã inuenit.
quia sponte ad mortẽ ueniens. corruptionis
suȩ mox carcerẽ ꝑtulit. atq ad auras liberas
grã int̾ueniente reducitur : sed cum mul¬
ta agere conatur & ñ ualet. eiꝰdem corru¬
ptionis suȩ obstaculis qͣsi caueę uectib
ligatur. Iam quidẽ eã in quã ceciderat

Expanded text:
nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam saevitia nequaquam pertimescitur, quia clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad superiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat
Abbreviated transcription (Latin):
tus afflictione & miseria: Ac si aꝑte deplo-
ret dicens: aut substratus carnis desideriis
supplicio ȩterno subicior. aut repugnans
illicitis motib pęna p̃senti crucior. quia a
labore certaminis liber ñ sum: Sed suꝑna
dispensatio iccirco nos tota sibi intentione
seruientes carnis nr̃ȩ ꝑmittit impugnatio¬
nib concuti. ne mens nr̃a in suꝑbiã audeat
p̃sumptioni suȩ securitatis eleuari. ut dum
pulsata trepidat. in solo adiutorio auctoris
spepedem robustiꝰ figat. Unde & ad huc
exquirit. in hianter in foueam captionis ruit.
Sicut enĩ ex quib dam regionib fertur. fit
in eiꝰ itinere fouea in quã pecus deponitur.
ut illuc se eiꝰ appetitu ꝓicere leena ꝓuocet᷑.
quȩ angusta simul & alta p̃paratur. ut in eã
ruere ambiendo ualeat. s hanc saliendo
nullomodo euadat. Alia qͦ fouea quȩ priori
cohereat effoditur. quȩ tam̃ ei in qua pecus ẽ
extremȩ partis aptione coniungit᷑. in qua

Expanded text:
tus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, tus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illicitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc exquirit, inhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex quibusdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua
Abbreviated transcription (Latin):
trepidat. seq ipsam uariis motib impulsi
ꝑturbat. ne quidẽ uincatur temptationib¬
metuit. s resistens hoc ipsũ qđ longo la¬
bore certaminis affligitur perhorrescit
Unde & apte subiungitur. Et si impiꝰ
Impiꝰ namq uȩ habet iustus miseriam:
quia & ȩterna damnatio reꝓbũ sequitur.
& electus quisq dolorib transitoriȩ ad¬
uersitatis expiatur. Impiꝰ caput leuat. sed
eleuatus euadere uȩ qđ sequitur ñ ualet.
Iustus labore sui certaminis afflictus. caput
leuare ñ sinitur. s pressus a ꝑpetua afflicti¬
one liberatur. Ille se in uoluptatib erigit.
s suppliciis sequentib mergit: iste se ĩ dolo¬
re deprimit.s tam̃ a pondere et̾nȩ animad¬
uersionis abscondit. Consideret gͦ uir sc̃s.
qd̃ aut renitens homo uitiis pͣsenti labore
afficitur. aux succũbens ꝑpetuȩ afflictioni
mancipetur. & dicat. Et si impius fuero uȩ
michi est. & si iustus ñ leuabo caput. satura.¬

Expanded text:
trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa perturbat. Metuit quidem ne vincatur tentationibus, sed resistens hoc ipsum quod longo labore certaminis affligitur perhorrescit. Unde et apte subjungitur: CAPUT LVI. vae habet, justus miseriam, quia aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus evadere vae, quod sequitur, non valet. Justus laboris sui certamine afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, satura
Abbreviated transcription (Latin):
de toleramꝰ. Cumq cogitationes nr̃as im-¬
munda temptatio inquinat. quid aliud
quã intestina hostiȩ stercus portant: Sed
ut comburi debeant lauent᷑. quia minirũ
necesse est ut immundas cogitationes timo¬
ris fletus diluat. quas in acceptione sacrificii
suꝑnus amor incendat. & quicquid mens
uł de ĩexꝑto certamine. uel de conuersatio¬
nis pristinȩ memoria patit᷑ lauetur. ut
tanto suauiꝰ in conspectu sui spectatoris
ardeat. qnͣto cũ ei assistere cȩperit. nilter-¬
renũ secum nil lubricũ in ara suȩ orationis
conspiciat. qđ plerũq se cogitatione illicita
inquinat. & postquã reatũ oꝑis ndex relari
& sua plorans. nr̃a quȩ ploremꝰ apiat dicens:
Si peccaui. & ad horam peꝑcisti michi. cur
ab iniquitate mea mundũ me eẽ ñ pateris.
Ac si aꝑte dicat: si culpam uenia abstulit.
titur. ut ad ꝑpetrationem illiꝰ longe graurꝰ
quã priꝰ capta fuerat urgeatur. & dep̾hensa

Expanded text:
de toleramus. Cumque cogitationes nostras imde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant laventur, quia nimirum necesse est ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coepit, nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, titur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
hostiȩ ꝑ frusta concisa. caput atq ea quȩ
erga iecur st̾ iubetur ignib cremare. pe¬
des uͦ atq intestina hostiȩ priꝰ aqua diluere
Nos quippe ipsos sacrificiũ dõ offerimꝰ. cũ
uitã nr̃am cultui diuino dedicamꝰ. qui
menbra hostiȩ ꝑ frusta concisa suꝑ ignem
ponimꝰ. cũ uitȩ nr̃ȩ oꝑa uirtutib distin-¬
guentes immolamꝰ. caput atq ea quȩ iuxta
iecur continentur incendimꝰ. cũ in sensu
nr̃o quo om̃e corpꝰ regitur. atq in occultis
desideriis flamina diuini amoris ardemꝰ:
& tam̃ precipitur. ut pedes atq intestina
hostiȩ lauentur. Pedibꝰ enĩ terra tangitur.
intestinis uͦ stercora gestantur. qͥa plerũq
iam ex desiderio in ȩternitate succendimur.
iam toto deuotionis sensu ad appetitũ nr̃ȩ
mortificationis in hiamꝰ: sed quia adhuc
terrenũ prȩ infirmitate aliquid agimus.
ñnulla etiã quȩ iam subegimꝰ. illicita in cor¬

Expanded text:
hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae circa jecur sunt, jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius aqua diluere. Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus, cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra hostiae per frustra concisa super ignem ponimus, cum vitae nostrae opera virtutibus distinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur, incendimus; cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur, atque in occultis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur; quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus. Sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam, quae jam subegimus, illicita in cor
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiȩ lam̃ta conuertit᷑. ut fletib diluãt
om̃e qd̾ animũ occulta inquinatio accusat.
Sed post occasũ solis ad castra redeat. quia
de feruescente temptationis ardore. necesse
est ut iterũ fiduciam erga societatẽ bonoꝵ
sumat. Post aquã quippe occumbente sole
ad castra reuertitur. qui post lamenta pe¬
nitentiȩ frigescente flamina cogitationis
illicitȩ. ad fideliũ merita p̾sumenda repa¬
ratur. ut iam se a cȩteris longe eẽ ñ estimet.
qui mundũ se ꝑ obitũ intimi ardoris
gaudet. Sed inter hȩc sciendũ est qđ iccir¬
co ñnunquã impulsu illicitȩ cogitationiᷤᷤ
affligimur. quia in quib dã terrenȩ conuer¬
sationis actib quauis licitis libenter oc¬
cupamur. Cumq uel in minimis trena
actio ꝑ desideriũ tangit᷑. crescente contra
nos antiqui hostis fortitudine. mens nr̃a
ñ minima importunitate temptationis
inquinat᷑. Unde & sacerdos legis. menbra

Expanded text:
nitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat nitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quacupamur. Cumque vel in minimis terrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine mens nostra non minima importunitate tentationis inquinatur. Unde et sacerdos legis membra
Abbreviated transcription (Latin):
agitur. & sola intꝰ cogitatione peccatur.
districtoq se reatu mens obligat. nisi hoc
sollicitis lamentis tergat. Unde bene ꝑ moysen
dicitur: si fuerit inter uos homo qͥ nocturno
pollutꝰ sit somnio. egredietur extra castra. &
ñ reuertetur priꝰqua ad uesꝑam lauet᷑ aqua.
& post solis occasũ regredietur in castra.
Nocturnũ quippe somniũ temptatio ẽ occulta.
ꝑ quã tenebrosa cogitatione turpe aliquid
corde concipitur. qđ tam̃ corporis oꝑe non
expletur: Sed somnio nocturno pollutus
egredi extra castra p̃cipitur. quia uidelicet
dignũ est. ut qui immunda cogitatione pol-¬
luitur. indignũ se cunctoꝵ fideliũ societa.¬
tib arbitretur. culpȩ suȩ meritũ ante ocu¬
los ponat. & ex bonoꝵ se estimatione despici¬
at. Pollutũ gͦ extra castra exire est. turpi
impugnatione laboranti. sese ex continentũ
comꝑatione despicere. qui ad uesꝑam laua¬
tur aqua. cũ defectã suũ conspiciens. ad pę¬

Expanded text:
agitur, et sola intus cogitatione peccatur, agitur, et sola intus cogitatione peccatur, districtoque se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. CAP. LXXXI.-- Indicitur: Si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra castra; et non revertetur prius quam ad vesperam lavetur aqua, et post solis occasum regredietur in castra . Nocturnum quippe est somnium tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Polluto ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reatũ culpȩ concessis ꝓtinꝰ fletib diluit.
sed ab iniquitate nr̃a mundos nos esse non
patitur. quia uolentes quidẽ culpã fecimus . s
ñ nunꝗͣ nolentes eiꝰ memoriã cũ delectatio
cis fletu int̾ueniente deletũ est. ad animũ
redit. & deuicta culpa ad delectationẽ rursus
inserpere nititur. atq in antiquo certamine
rediuiua pulsatione. reparat᷑. ita ut qd̃ prius
egit in corpore. hoc importuna cogitatione
post modũ uerset in mente. qđ caute ille con¬
spicere athleta spiritalis nouerat qui dicebat:
computruerunt & deteriorauerunt cicatrices
meȩ a facie insipientiȩ meȩ. Quid nãq cica¬
nequitias ad delectationẽ memoriȩ redire
conspexerat. qui cicatrices deflebat. Cicatri-¬
ces quippe. conputrescere est.sanata iam pec¬
catoꝵ uulnera rursꝰ in temptationẽ serpere
atq ex eoꝵ suggestionib post suꝑductam
cutẽ penitentię fetorẽ culpȩ iterũ dolorẽq
sentire. Qua uidelicet in re & nil foras oꝑe

Expanded text:
cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectationcis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Quod caute ille conspicere athleta spiritalis noverat, qui dicebat: Computruerunt et deterioraverunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Quid namque cicanequitias ad delectationem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices quippe computrescere est sanata jam peccatorum vulnera rursus in tentationem serpere, atque ex eorum suggestionibus post superductam cutem poenitentiae fetorem culpae iterum, doloremque sentire, quia videlicet in re et nihil foris opere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ puerum uirgã misit. Sed puer cũ baculo
mortuũ suscitare ñ ualuit. quia paulo
attestante. nichil ad ꝑfectum ad duxit
lex: ipse autẽ ꝑ semetipsũ ueniens. & suꝑ
cacdauer se humiliter sternens ad exequan¬
da sibi mortui menbra se collegit. quia
cũ in forma dĩ esset. ñ rapinã arbitratꝰ est
esse se ȩqualem dõ. s semetipsũ exinani-
uit formã serui accipiens. in similitudine
hominũ factꝰ & habitu inuentꝰ ut homo.
Huc illucq deambulat. quia & iudeã iuxta.
& longe positas gentes uocat. Suꝑ mor¬
tuũ septies oscitat. quia ꝑ aꝑtionẽ diumi
muneris. grę septiforinis sp̃m in peccati

Expanded text:
318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo 318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinvit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Huc illucque deambulat, quia et Judaeam juxta et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies aspirat, quia per apertionem divini muneris gratiae septiformis spiritum in pec
Abbreviated transcription (Latin):
mitem conspicit. ñ metũ ad dñm. s affectũ
ad patrem sumit. & timorẽ despicit. quia ꝑ
adoptionis grãm ad amorẽ surgit. Hinc
iohannes ait. timor ñ est in caritate sed
ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ. Hinc
⁊acharias dicit. ut sine timore de manu
ininicoꝵ nr̃oꝵ liberati. seruiamus illi. A
peccati gͥ morte timor nos suscitare non
ualuit. s ad statũ uitȩ aspirata mansuetu¬
diniᷤ grã erexit. Qđ bene heliseo sunamitis
filiũ suscitante signatur. qui cũ baculo pue¬
rum mittens exuincto filio uitam minime
reddidit. Per semetipsũ uͦ ueniens seq suꝑ
mortuũ sternens. atq ad eis menbra se colli¬
gens. huc illucq deambulans. & in ore
mortui septies aspirans. hunc ad rediuiuã
lucẽ ꝓtinus ꝑ ministeriũ compassionis
animauit. Auctor quippe humani generis
d̾s quasi mortuũ puerũ doluit. cũ extin¬
ctos nos iniquitatis aculeo miseratꝰ aspexit.
& quia ꝑ moysen terrorẽ legis ꝓtulit. quasi

Expanded text:
 metum ad Dominum, sed affectum ad patrem sumit; et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia per Moysen terrorem legis protulit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Diuinȩ fortitudinis facta tunc ueriꝰ exple¬
mus. cũ hȩc nos explere ñ posse cognoscimꝰ.
tunc facundiꝰ loquimur. cũ ab his obstupe¬
scendo reticemꝰ. Ad narranda quippe dĩ oꝑa
habet defectus nr̃ quã sufficienter exerat
linguã suam. ut quȩ comp̃hendere idonee
ñ ualet. hȩc idonee mutus laudet. Unde ꝑ¬

Expanded text:
Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus. Tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera, habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. laudate eũ scđm multitudinẽ magnitũ¬
dinis eiꝰ. Iile quippe dnm scđ̾m multitudi-¬
nẽ magnitudinis laudat. qui se succumbere
in eiꝰ laudis expletione considerat. Dicar gͦ.
qui facit magna & inscrutabilia. & intrabilia
quoꝵ ñ est numerꝰ. uidelicet magna uiraite.
inscrutabilia ratione. innumerabilia mub¬
tiplicitate. Diuma gͦ oꝑa quȩ explere dicende
ñ potuit. facundiꝰ deficiendo diffimuit.
Sed in consideratione rerũ cur longe extͣ.
nos ducimur. qui hoc ipsũ qͦ qd̃ erga nos
agitur ignoramꝰ: Ande & apte subiungit.¬

Expanded text:
audate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
cat. quos unꝰ in crimine reatus ligat.
Qđ bene ac breuit̾ insinuat ꝓpheta qͥ ait.
ibi assur & om̃is multitudo eiꝰ & in circũi¬
tu eiꝰ sepulcra illiꝰ. Quis namq assur
suꝑbi regis nomine. nisi ille ꝑ elationem
cadens antiquus hostis exprimit᷑ Qui
ꝓ eo qđ multos ad culpam ꝑtrahit. cum
cuncta sua multitudine ad inferm clau-¬
stra descendit: Sepulcra autẽ mortuos
tegunt. Et quis aliꝰ mortẽ acrius ꝑtulit.
quã is qui conditorẽ suũ despiciens uitã
reliquit: Quẽ uidelicet mortuũ cũ huma¬
na corda suscipiunt eiꝰ ꝓculdubio sepulqra
fiunt. Sed in circũitu illiꝰ sepulora eius
sunt. quia iniquoꝵ se mentib nunc ꝑ
desideria sepelit. hos sibi post modum ꝑ
tormenta coniungit. & qm̃ nunc in semet¬
ipsis reꝓbi malignos sp̃s illicita ꝑpetrando
suscipiunt. tunc sepulera cum mortuis
eloquio quantꝰ in damnatione ignis. qnͣta
in igne obscuritas. quantꝰq in obscuritate

Expanded text:
cat quos unus in crimine reatus ligat; cat quos unus in crimine reatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur, et omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Assur, superbi regis nomine, nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur, qui, pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate
Abbreviated transcription (Latin):
flamina friguit. & ad solutionis ministe-¬
rium exarsit. Sicue gͦ electis ignis ardere
nouit ad solaciũ. & tam̃ ardere ad suppli-¬
ciũ nescit. ita ediuerso gebennȩ flam¬
ma reꝓbis. & nequaquã lucet ad consola-¬
tionis grãm. & tam̃ lucet ad penam. ut
damnatoꝵ oculis ignis supplicii. & nulla
claritate candeat. & ad doloris cumulum
dilecti qualit̃ qucientur ostendat. Iuid
autẽ mirũ si gehennȩ ignem credimus
habere suppliciũ simul obscuritatis & lu¬
minis qnͣdo experimento nouimꝰ. quia &
tedarũ flamina lucet: Obscura tunc edax
flamma comburit. quos nunc carnalis dele¬
ctatio polluit. tunc infinite patens inferm
baratrũ deuorat. quos nunc inanis elatio
exaltat. atq quolibet ex uitio hic uoluntatẽ
callidi ꝑsuasoris expleuerunt. tunc cum
duce suo reꝓbi ad tormenta ꝑueniunt.
Et quãuis angłoꝵ atq hominũ longe
sit natura dissimilis. una tam̃ pena impli¬

Expanded text:
flamma friguit, et ad solutionis ministeflamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam. Ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter cruciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et, quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena impli