comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scendant. Et notandũ uade est
qd̾ ille dormiens angłos conspicit.
qui in lapide caput ponit: quia
nimirũ ipse ab exteriorib oꝑib
cessans. interna penetrat qui in¬
tenta mente qd̃ principale ẽ ho¬
minis imitationẽ sui redempto¬
ris obseruat. Caput quippe in la¬
pide ponere ẽ: mente xp̃o in here¬
re. Qui enĩ a p̃sentis uitȩ actione
remoti sunt. s ad suꝑna nullo amo¬
re rapiunt᷑: dormire possunt. sed
put in lapide tenere contẽpnunt.
Sunt namq ñ nulli. qui mundi
quidẽ actiones fugiunt: s nullis
uirtutib exercentur. Hii nimirũ
torpore ñ studio dormiunt. & id¬
circo et̃na ñ concupiscunt: quia
caput ñ in lapide sed in t̾̃ra po¬
suerunt. Scĩ autẽ uiri qui a mũ¬
di oꝑib ñ torpore sed uirtute sopi¬
unt᷑ laboriosius dormiunt. qͣm ui¬
gilare potuerunt: qr in eo q̃d̃ ac¬
tiones huiꝰ scłi deserentes suꝑant.
robusto conflictu cotidie contra
semet ipsos pugnant. ne eorũ¬
mens ꝑ negligentiã torpeat. ne

Expanded text:
scendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapidem caput ponit, quia nimirum ipsi, qui ab exterioribus operibus cessant, interna penetrant, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed put in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra pour. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
derit. Nequaqͣm terret eũ exte¬
tiũ. quem ñ deuastat interius
oubio aduersa ꝑtimescit. Quis
sponte extraneo timore subster¬
nit. Infracta uͦ uirtus est concu¬
piscentiȩ terrenȩ contemptꝰ: qr
& in alto mens ponitur. cũ a reb
infimis spei suȩ iudicio fuble¬
uatur. atq a cunctis auersantib
tanto minus attingitur. qͣnto
in suꝑnis sita tutius munitur.

Expanded text:
cet nequaquam terret exteum, quem non devastat interius dubio adversa pertimescit. 41. sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius munitur.
Abbreviated transcription (Latin):
in conflatorio argentum
& in fornace aurũ: sic ꝓbatur
homo ore laudantis. Argentum
uel aurũ si reꝓbũ est igne consu¬
mitur: si uͦ ꝓbum igne declarat᷑.
Sic nimirũ est & senfus oꝑantis.
Nam qualis sit: in eo qd̃ laudat᷑
ostenditur. Si enim se auditis su¬
is laudib extollit. quidiste aliud
qͣm aurũ uel argentũ reꝓbũ fu¬
it. quem uidelicet fornax linguȩ
consũpsit : Si autẽ fauores su¬
os audiens. ad fuꝑni tudicii con¬
siderationem redit. ac ne de his
apud occultũ arbitrũ grauetur
metuit quasi expurgationis ig¬
ne ad magnitudinem clarita¬
tis excrescit: te unde incendiũ
trepidationis sustinet. inde cla¬
cruciat purgat: imquos dũ leti¬
ficat. reꝓbos monstrat. Cũ uero¬
iusti sua p̾conia in dĩ laudem
tendere sentiunt: etiã ea deside¬
rabiliter amplectunt᷑. Scriptũ¬
quippe est. Uideant oꝑa ur̃a bo¬
na: & głificent patrem ur̃m qui
in celis est. Uiam se gͦ hominib fa¬

Expanded text:
in conflatorio argentum, et in fornace aurum, ita probatur homo ore laudantis . Argentum quippe vel aurum, si reprobum est, igne consumitur; si probum vero, igne declaratur. Sic nimirum est et sensus operantis. Nam qualis sit, in eo quod laudatur ostenditur. Si enim se auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si autem favores suos audiens, ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrum gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium trepidationis sustinet, inde clacruciat, purgat; simulatores, dum laetificat, reprobos monstrat . CAPUsua praeconia in Dei laudem tendere sentiunt, ea etiam desiderabiliter amplectuntur. Scriptuque est: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in c
Abbreviated transcription (Latin):
ystus quasi leo confidens: absq
terrore erit In occurfũ bestiarũ id¬
circo leo ñ t̾repidat: quia p̾uale¬
re se om̃ib ñ ignorat. Unde iusti
uiri securitas recte leoni comꝑat᷑:
se conspicit. ad mentis suȩ confi¬
dentiam redit. Et scit qr cunctos
aduersantes suꝑat: qm̃ illũ so¬
lum diligit. quem inuitus nul

Expanded text:
stus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatuurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit; 1023 et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo
Abbreviated transcription (Latin):
te lampades: quia nimirũ ꝑsecu
solutionem uͦ corpoꝵ apparentib
miraculis in fugam uersi sunt:
qr pauore conterriti. a ꝑsecutione
fideliũ cessauerunt. Predicationẽ
scilicet tubarũ fractis lagenis cor¬
poꝵ: uisis timuerunt lampadib
miraculoꝵ. Intuendũ est etiam
id qd̃ illic scriptũ est: quia in dex¬

Expanded text:
te lampades, quia nimirum per pete lampades, quia nimirum per pesolutionem vero corporum apparentibus miraculis in fugam versi sunt, quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt; praedicationem scilicet tubarum, fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dex
Abbreviated transcription (Latin):
hostes fuos moriendo ꝓsternerent:
eoꝵq gladios. ñ armis & gladiis. sed
pacientia suꝑarent. Armati enim
uenerunt sub duce suo ad p̾lium
martyres nr̃i: sed tubis. s lagenis.
tubis dũ p̃dicantꝰ confregerunt
lagenas dũ soluenda in passione
sua corpora hostilib gladiis oppo¬
nunt: resplenduerunt lampadi¬
b. dũ post solutionẽ corpoꝵ mira¬
in fugam uersi sunt: quia dũ
mortuoꝵ martyrũ corꝑa miracu¬
lis choruscare conspiciunt luce ue¬
ritatis fracti qd impugnauerant
crediderunt. Cecinerunt gͦ tubiͤ.
rerent: apparuerunt lampades.
ut hostes in fugam uerterentur:
id est p̃dicauerunt martyres. do¬
nec eoꝵ corpora in morte solueren¬
tur: corpora eoꝵ in morte soluta
sunt. ut miraculis choruscarent:
choruscauerunnt miraculis. ut
hostes suos ex diuina luce ꝓsterne¬
rent: quatinus nequaqͣm do erecti
resisterent: s eũ subditi formida¬
rent. Et notandũ qd̃ steterunt
hostes ante lagenas. fugerunt an¬

Expanded text:
hostes suos moriendo prosternerent, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis et gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum mirain fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt crediderunt. Cecinerunt tubis milirerent. Apput hostes in fugam verterentur; id est, praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt an
Abbreviated transcription (Latin):
lo ñ auditores legis iusti sunt apd̃
om̃: s factores legis iustificabun¬
tur. Quia enĩ ut ditimus disso
lutio operũ in ipsa genuũ incur¬
uatione signatitr: recte rursũ ꝑ
paulũ dr. Remissas manus &
hoc qd̾ ore annuntiant oꝑe osten¬
dunt: qui fluenta doctrinȩ sp̃ũa¬
liter hauriunt nec tam̃ in praitis
opib carnaliter inflectunt᷑. qua
sicut scriptũ est. ñ est speciosa lauᷤ
more peccatoris. Itum ẽ gͦ ad pre¬
lrũ cũ tubis. cũ lampadib cũ lage¬
nis: & iste ut diximus fuit ordo
p̃liandi. Cecinerunt tubis: intra
lagenas uͦ missȩ sunt lampades.
Confractis autẽ lagenis lampadeᷤᷤ
ostensȩ sunt: quarũ choruscante
luce hostes t̃riti in fugam uertun¬
tur. Designatur itaq in tubis cla¬
mor p̃dicationũ: in lampadibus
claritas miraculoꝵ: in lagenis uͦ¬
fragilitas corpoꝵ. Tales quippe se¬
cũ dux ñr ad p̃dicationis p̃lium
duxit qui despecta salute corporũ

Expanded text:
tolo: Non auditores legis justi sunt apud tolo: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed 991 factores legis justificabuntlutio operum in ipsa genuum incurvatione signatur, recte rursum per Paulum dicitur: Remissas manus, dhoc quod ore annuntiant, opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritaliter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntur; quia sicut scriptum est: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Itum est ergo ad praelium cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis. Atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi? Cecinerunt tubis; intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tes dñm. tanto uerius crucẽ. tol¬
lunt: qͣnto acrius & se edomant.
& erga ꝓximos suos caritatis cõ¬
passione cruciantur. ynde & ꝑ
suꝑ frondes uiroꝵ gementiũ & do¬
lentiũ. Uel certe in his trecentis qͥ
in tau littera continentur. hoc ex¬
primitur: qd ferrũ hostiũ crucis
ligno suꝑetur. Ductiq funt ad
fluuiũ ut aquas biberent: & qui¬
cũq aquas flexis genib hausert̃.
a bellica intentione remoti sunt.
aquis namq doctrina sapientiȩ.
stante uͦ genu. recta oꝑatio desig¬
natur. Qui gͦ dũ aquas bibunt
genu flexisse ꝑhibentur. a belloꝵ
certamine ꝓhibiti recesserunt: qr
cũ illis xp̃c contra hostes fid̾i ꝑgit
ad preliũͥ qui cũ doctrinȩ fluen¬
ta hauriunt. rectitudinẽ operũ
ñ inflectunt. Om̃s quippe tuncbi¬
bisse aqͣm: s ñ om̃s recto genu ste¬
tisse narrati sunt. Reꝓbatiq st̃
qui genua dũ aquas biberent in¬
flexerunt:quia attestante pau¬

Expanded text:
tes Dominum tanto verius crucem toltes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde et per super frontes virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. Ductique sunt ad fluvium, ut aquas biberent, et quicunque aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque, doctrina sapientiae; stante autem genu, recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genuflexisse perhibentur, a bellorum certamine prohibiti recesserunt, quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum doctrinae fluenta hauriunt, rectitudinem operum non inflectunt. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt. Reprobatique sunt, qui genua, dum aquas biberent, inflexerunt; quia attestante Apos
Abbreviated transcription (Latin):
hunt. Contra hos gedeon cũ tre¬
centis ꝑgit ad prelrũ. Solet in cen¬
tenario numero: plenitudo ꝑfec¬
tionis intelligi. Quid gͦ in t̃ duc¬
tũ centenariũ̃ numerũ designat᷑:
nisi ꝑfecta cognitio trintati:
Cum his quippe dñs ñr aduersari¬
os fidei destruitꝰ cũ his ad p̃dicati¬
onis bella descendit. qui possunt
onuna cognoscere: qui sciunt de
trinitate que d̃s est ꝑfecta senti¬
re. Notandũ uͦ est quia iste tre¬
centoꝵ numerus in tau littera cõ¬
tinetur: que crucis speciem tenet.
Cui si ꝑ transuersam lineam id
qd̾ in cruce eminet adderetur: ñ
iam crucis species. s ipsa crux es¬
set. Quia gͦ iste trecentoꝵ nume¬
rus in tau littera continetur. & ꝑ
tau litteram sicut diximus species
crucis ostenditur:  ĩmerito in his
trecentis gedeonem sequentib illi
oesignati sunt quib dictũ est.
Siquis uult post me uenire: ab¬
neget semet ipsũ. & tollat crucẽ
suam & sequatur me. Qui seq̃n¬

Expanded text:
hunt. Contra hostes Gedeon cum trehunt. Contra hostes Gedeon cum trecentis pergit ad bellum. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo interducto centenario numero designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis; cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est quod iste trecentorum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet, cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in T littera continetur, et per T litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt, quibus dictum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequen
Abbreviated transcription (Latin):
deon itaq ad preliũ ueniens. re¬
demptoris nr̃i signat aduentũ:
de quo scriptũ est. Tollite portas
principes ur̃as. & eleuamim portȩ
eternales: & introibit rex głiȩ. Qͥs
est iste rex głiȩ:: Dñs fortis & po¬
tens: dñs potens in p̃lio. Hunc
redemptorem nr̃m: ñ solũ oꝑe. s
etiam nomine ꝓpħauit. Gedeon
namq: int̃pretatur circũiens in
intra uterũ uirginis uenit ꝑdis
circiuens in utero. nisi omp̃e ds.
sua dispensatione nos redimens.
oiuinitate cuncta complectens: &
humanitatem intra uterũ su¬
mens: In quo utero & incarnatꝰ
est. & clausus ñ est: quia & intra
uterũ fuit ꝑinfirmitatis sub¬
stantiam: & extra mundũ ꝑ ma
iestatis potentiã. Madian uero:
int̾pretatur de iudicio. Ut enim
hostes eius repellendi destruen¬
oiq essent: ñ de uicio repellen¬
tis s de iudicio tuste iudicantis
fuit. Et ĩdcirco de iudicio uocan¬
tur: qui aliem a gr̃a redempto¬
ris. iuste dampnationis meritũ
etiam in uocabulũ nominis tra¬

Expanded text:
deon itaque ad praelium veniens, Redemptoris nostri signat adventum, 990 de quo scriptum est: Tollite portas principes vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gtens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum, non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens in intra uterum virginis humanitatem circumiens in utero, nisi omnipotens Deus sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens? In quo utero et incarnatus est, et clausus non est. Quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extrestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit; et idcirco de judicio vocantur, quia alieni gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum nominis tra
Abbreviated transcription (Latin):
Dene gͦ indextera tubas. & lagenas
in sinistra tenuerunt: quia xp̃i
martyres ꝓ magno habent p̾dica¬
tionis gr̃am. corpoꝵ uͦ utilitatem
ꝓ minimo. Quisquis enĩ plus fa¬
cit utilitatem corꝑis qͣm grãm p̃¬
dicationis: in simistra tubã. & in
dextra lagenã tenet. Si enĩ priori
loco gr̃a p̃dicationis attenditur.
& posteriori utilitas corporis: certũ
est quia dextris tubȩ: & sinistris la¬
genȩ teneantyr.u. De contempla

Expanded text:
d in dextera tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt, quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam atque in dextra lagenam loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris lagenae teneantur. Cum in morte pa
Abbreviated transcription (Latin):
tauit maculã criminis sicut scrip¬
tũ est. Igitur dñs pluit suꝑ sodomã¬
in sulphure nisi fecor carnis: & qͥd
ꝑ ignem nisi ardor desiderii car¬
nalis exprimitur: Sulphur quip¬
pe fetorem habet:ignis ardorẽ.
Quia itaq ad ꝑuersa desideria so¬
domttȩ ex carnis fetore arserant.
dignũ fuit ut simul igne & sul¬
phure perirent: quatinus ex ru¬
sta pena discerent ex iniusto desi¬
derio quid fecissent. Suꝑ illos dñs¬
ignem & sulphurẽ pluit: ut eos &
ignis incenderet: & fetor sulphuriᷤᷤ
necaret. Quia enĩ amore illicito
corruptibilis carnis arserunt. si¬
mul incendio & fetore perierunt:
quatinus in pena sua cognoscerent.
quia eternȩ morti fetoris sui se delec¬
tatione tradidissent. Luiii. De obe¬

Expanded text:
tavit maculam criminis, cum sulphur et ignem super eos pluit, sicut sain sulphure nisi fetor carnis, et quid per ignem nisi ardor desiderii carnalis exprimitur? pe fetorem habet, ignis ardorem. Quia itaque ad perversa desideria ex carnis fetore arserant, dignum fuit ut simul igne et sulphure perirent, quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quid fecissent. Hoc ergo inignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De
Abbreviated transcription (Latin):
piscat. Quia uͦ ipse ĩmutabilis
id qd̃ uoluerit mutat. penitere
dr̃: qͣmuis rem mutet consilrũ ñ
dienda castitate nr̃a. nullo mentis
cruciatu tangatur. Et quia cul
ciscendis uiciis nr̃is nulla ꝑtirrba¬
miseriȩ nr̃e fubuenit. misericors
uocatur: qmuis miseris subuenit¬
& cor miserũ nũqͣm habeat. Et
quia ea que futura sunt nobis ui¬
det: que tam̃ ipsi semꝑ p̾sto sunt.
p̃scius dr: qͣmuis nequaqͣm futu

Expanded text:
t quia ipse immutabilis, id quod voluerit mutat, poenitere dicitur, quamvis rem mutet, consilium non dienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo ciscendis vitiis nostris nulla perturbamiseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, quamvis miseris subveniat, et cor miserum nunquam habeat. Et quia ea quae nobis futura sunt videt, quae tamen ipsi semper praesto sunt, praescius dicitur, quamvis nequaquam futu
Abbreviated transcription (Latin):
septimus feriatus ẽe p̃cipitur: ut
eterna ꝑ illũ requies designetur.
hinc ẽ qd̾ in anno curriculo sep¬
tenarius numerus septies multi¬
plicatus. monade addito ad quin¬
quagenariũ ducitur: ut ꝑpetu¬
am beatitudinẽ signans. iubelei
sacratissima requies obseruetur.
Septenarius quippe numerus
septies multiplicatus: ad quadra¬
ginta & nouem ducitur. Cui simo¬
nas additur: ad quinqͣgenariũ
fectio in illius uniꝰ contemplatio¬
ne erit. in cuiꝰ nobis uisione iã minꝰ
aliquid salutis & gaudii ñ erit.

Expanded text:
septimus feriatus esse praecipitur , ut aeterna per illum requies designetur. Hinc est quod in annotenarius numerus septies multiplicatus monade addita ad quinquagenarium ducitur, ut perpetuam beatitudinem signans jubilaei sacratissima requies observetur. Septenarius numerus semetipsum multiplicatus ad quadraginta et novem ducitur, cui si monas additur, ad quinquagenarium perfectio in illius unius contemplatione erit, in cujus nobis visione jam minus aliquid salutis et gaudii non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta historiã hoc qd̃ in le¬
gͥe scriptũ est: ut turtur qui ꝓ
peccato offertur. retorqueat᷑ ca¬
put eius ad pennulas. ita ut col¬
lo inhereat: ut ñ penitus abrũ¬
tentis di sacrificio ẽe turtur de¬
bemus: ita ut caput nr̃m retor¬
queatur ad pennulas: id÷ am
ma ad uirtutes. Non enĩ ĩmeri¬
to ꝑcaput mentẽ intelligimus.
qr sicut caput corpus. ita mens ac¬
tiones regit. Sed caput ad pennu¬
las retorqueri p̃cipitur: ut ea que
dicis facias. & os ad oꝑa coniungas.
Nec ita caput abscidendũ est. ut
acorpore diuidatur: sed ex parte
oecisũ. corpori suo iubetur inhe¬
rere:qr uidelicet mens nr̃a a car
nis curam ne feceritis in deside¬
riis. Que gͦ fieri in desideriis ꝓhi¬
betur: ꝓculdubio in necessitate
conceditur. Caput gͦ turturis ex
reat: ut sicut dictũ est. & a uolun¬
tate carnis mens nr̃a incisa sit:

Expanded text:
uxta historiam hoc quod in lege scriptum est, ut turtur quae pro peccato offertur, retorqueatur caput ejus ad pennulas, ita ut collo inhaereat, et non penitus abrumtentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput ad pennulas retorqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec ita caput abscindendum est, ut a corpore dividatur, sed ex parte decisum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nnis curam ne feceritis in desideriis . Quae igitur fieri in desiderio prohibetur, in necessitate coreat; ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit
Abbreviated transcription (Latin):
meus misit manũ suã ꝑ fo¬
ramen: & uent̃ meus intremuit
ad tactũ eius. Larga ẽ miscdia
creatoris nr̃i: qrsiue iudaico et
gentili populo seu iustis & pec¬
catorib s post peccata conu̾sis.
eque aditus regni celestis aꝑit᷑:
ñ solis qui in innocentia remanẽt.
sed etiam peccatorib peccata sua
penitendo damnantib aꝑruntur

Expanded text:
um suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus. Larga est misericordia Creatoris nostri, quia sive Judaico et gentili populo, seu justis et peccatoribus, sed post peccata conversis, aeque aditus regni coelestis aperitur. Non solis qui in innocentia permanent, sed etiam peccatoribus peccata sua poenitendo damnantibus, aperiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
iste nuntius qui ad rebeccam in
ysaac coniugio deducendã mittit᷑.
delicet ad desponsandã eccłiam dño
int̾posita ꝓphetia famulatur. lxii.

Expanded text:
inc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam delicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
putribilib compingitur: quia
ꝑseuerantib edificatur. Et cũ a
scłari uita unusquisq conu̾tit᷑:
quasi de montib adhuc ligna
nem ad alioꝵ custodiam deducit᷑.
quasi de excisis & compositis lig¬
nis ad seruandã uitam hominũ
edificatur. Que ꝓfecto archa
cessante diluuio in monte reqͥe¬
uit: quia uite huiꝰ corruptione
transierint. in celesti patria sc̃a ec¬
clesia uelut in excelso monte reqͥ

Expanded text:
putribilibus lignis compingitur, quia perseverantibus aedificatur. Et cum a saeculari vita unusquisque convertitur, quasi adhuc ligna nem ad aliorum custodiam deducitur, quasi de excisis atque compositis lignis ad servandam vitam hominum arca aedificatur. Quae profecto arca, cessante diluvio, in monte requievit, quia hujus vitae corruptione transierint, in coelesti patria sancta Ecclesia velut in monte req
Abbreviated transcription (Latin):
om. Sunt multa peccata que cõ¬
bis oculis in nr̃a deceptione blandi¬
mur. Uñde fit plerũq ut & ñra
uia grauia rudicemus. Scriptũ
quippe est. Erunt homines se ip¬
sos amantes. & scimus quia uehe¬
ment̾ claudit oculũ cordis amor
priuatus. Ex quo fit ut hoc qd̃ nõ

Expanded text:
m sunt multa peccata quae combis oculis, in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra via graviter judicemus. Scriptum quippe est: Erunt homines seipsos amantes . Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus. Ex quo fit ut hoc quod no
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas ex angłis & hominib con¬
stat: ad qͣm tantũ credimus huma¬
nũ genus ascendere: quantos illic
contigit electos angłos remansisse:
scriptũ est. Statuit terminos gen¬
tiũ. scd̾m numerũ angłoꝵ d̾ĩ. Can¬
ta enĩ illuc ascensura credit᷑ multi¬
tudo hominũ: qͣnta multitudo
remansit angeloꝵ.xxiiii.

Expanded text:
civitas ex angelis et hominibus constat, ad tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contingit electos angelos remansisse, scriptum est: «Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei», tanta illuc ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelo
Abbreviated transcription (Latin):
euigilans euigilasse se doleat:
qui interim diuiciarũ imaginẽ
uel dormiens tenebat. Gemit
enĩ ꝓtinus sub pauꝑtatis pon¬
oere. mopiȩ suȩ angustiis p̃mi¬
tur: & eo peius quo ad tempus
breuissimũ uacue diues fuit.
Sic sic nimirũ huiꝰ mundi diui
des sunt. qui reb acceptis tumẽt.¬
habundantia nesciunt. Quasi
dormientes sunt diuites. s pau¬
ꝑtatem suã euigilantes inueni¬
unt: quia nichil secũ ad illud iu

Expanded text:
evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument.abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud ju
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiũ ad heliam dicens.
hec factant mͥ dii & hec addant.
nisi hac hora cras posuero animã
tuam. sicut animã uniꝰ ex illis.
Timuit helias: & surgens abiit
quocũq ferebat eũ uoluntass.

Expanded text:
nuntium ad Heliam dicens: Haec mihi faciant dii, et haec addant, nisi hac hora cras posuero animam tuam sicut animam unius ex illis. Timuit ergo Helias, et surgens abiit quocunque eum ferebat voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
egreditur uniuersa ꝑ tur¬
licta gentilitas aliena dudũ a di¬
uino regimine extitit. s tamen or¬
omata postinodũ contra aduer¬
santes sp̃c ad fidei bellũ ꝓcessit.

Expanded text:
egreditur universa per turlicta gentilitas aliena dudum a divino regimine exstitit, sed tamen ordinata postmodum contra adversantes spiritus ad fidei bellum processit.
Abbreviated transcription (Latin):
magistri nom̃ ad memoriã redu¬
xit. Quia enĩ ad humilitatẽ sub
magistro rediit: qd̃ magister an¬
ris zelo uiuere sp̃ualiter docuit:
ad uitam qͦ & corporalit̾ abstraxit.
Caritas heliseũ quia magistrũ di¬
ligere simplicit̃ instituit: magi

Expanded text:
magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister ris zelo vivere spiritaliter docuit ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magi
Abbreviated transcription (Latin):
in nocte accepit liam: quia uidelicet
qui ad dñm conu̾titur. contẽplati¬
uam uitam desiderat. quietẽ et̃nȩ
patriȩ appetit. Sed prius necesse ẽ
ut in nocte uitȩ p̾sentisoperet᷑ bo¬
na que potest desudet in labore. id
est liam accipiat: ut post ad uiden¬
dũ principiũ in rachel amplexib
conquiescat. Erat autẽ rachel ui¬
dens & sterilis: lia uͦ lippa. s fecun¬
da. Rachel pulchra & infecunda:
quia contẽplatiua uita speciosa ẽ
tione. Uidet & ñ parit. qr quietis
suȩ studio minꝰ se in alioꝵ collecti
one succendit. & qͣntũ introrsũ con¬
spicit. aperire aliis p̃dicando ñ suf¬
plationis appetit. plus uidet s mi¬
nus do filios generat: sic econtͣrio¬
actiua cũ ad laborẽ se p̃dicationis
dirigit. minus uidet s amplius

Expanded text:
am, quia videlicet omnis qui ad Dominum convertitur, contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae appetit; sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus requiescat. 1327 Erat autem Rachel videns, sed sterilis; Lia vero lippa, sed fecunda; Rachel pulchra et infecunda, quia contemplativa vita speciosa in tione. Videt et non parit, quia dum quietis suonem succendit, et quantum introrsum conspicit, aperire aliis praedicando non sufplando otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat. Cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius
Abbreviated transcription (Latin):
accendit ꝓximos. multos in bono
oꝑe generat filios. Et si in contẽ¬
plationẽ tendere mentẽ ñ ualet:
ex hoc tam̃ qd̵ agit exterius. gig¬
nere sequaces ualet. Post liȩ ergo
complexus. ad rachelem iacob ꝑ¬
uenit: qr ꝑfectus quisq ante acti¬
uȩ uite ad fecunditatẽ iungitur.
ut ad contẽplatiuã postmodũ ue¬
niatur. Sed sciendũ est qr sicut bo¬
nus ordo uiuendi est. ut ab actiua
in contẽplatiuã tendat᷑: ita plerũq
utilit̃ a contẽplatiua animus ad ac¬
tiuã reflectitur. ut ꝑ hoc qd̃ contẽ¬
platiua mentẽ accenderit. ꝑfectius
actiua teneatur. Debet gͦ nos & ac¬
tiua ad contẽplatiuã transmittere:
& aliqͣndo tam̃ ex eo qd̾ introrsus m̃¬
te conspeximus ad actiuã melius cõ
templatiua reuocare. Unde & idem
iacob post rachelis amplexus ad liã
rediit: qr & post uisũ principiũ la¬

Expanded text:
accendit, multos in bono opere filios generat; et si in contemplatione mentem tenere non valet, ex eo tamen quod agit exterius gignere sequaces valet. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quod profecto quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, ut ad contemplativam postmodum veniatur. 11. Sed sciendum est quia sicut bonus ordo vivendi est ut ab activa in contemplativam tendatur, ita plerumque utiliter a contemplativa animus ad activam reflectitur, ut per hoc quod contemplativa mentem accenderit, perfectius activa teneatur. Debet ergo nos activa ad contemplativam transmittere, et aliquando tamen ex eo quod introrsus mente conspeximus contemplativa melius ad activam revocare. Unde et idem Jacob post Rachelis amplexus ad Liae rediit, quia et post visum principium la
Abbreviated transcription (Latin):
gere ẽ: cor abelatione conterere.
Lignũ ad ima iactare est: elatũ
cor in cognitione ut diximꝰ ꝓpriȩ
infirmitatis humiliare. Atq ili¬
co ferrũ ad suꝑficiem redit: q̃m
ad usũ exercitationis pristinȩ in¬
telligentia recurrit. Igitur qm̃
donũ intellectus qd̾ accipitur uix
cũ tot difficultatib custoditur.
curandũ est ne ocio torpeat. curan¬
dũ est ne in excitatione oꝑis uicio
elationis euanescat lusti itaq
nec intelligentia cor eoꝵ excollit:
q̃m illud consideratio debitȩ oꝑa¬
tionis reprimit. Nam qui bene
intelligit: quid intelligendo de¬
beat agnoscit. Quanto enĩ in¬
tellectu latius extenditur: tanto
ad explenda oꝑa enixius ligatur.
Unde in euͣgłio ueritas dicit. Cui
multũ datũ est: multũ querit᷑
ab eo. & cui cõmendauer̃t mul¬
tũ. plus petent ab eo. Stultus itaq¬
oebitor est: qui gaudens pecum¬
as mutuo accipit: & tempus quo
reddere debeat ñ attendit. Mode¬

Expanded text:
gere est cor ab elatione conterere. gere est cor ab elatione conterere. Lignum ad ima jactare, est elatum cor in cognitione, ut diximus, propriae infirmitatis humiliare. Atque illico ferrum ad superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinae intelligentia recurrit. Igitur quoniam donum intellectus, quod accipitur, vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est ne otio torpeat, curandum ne exercitatione operis vitio elationis evanescat. Sancti nec intelligentia cor extulit, quia illud consideratio debitae operatodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extenditur, tanto ad explenda opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo; et cui commendaverunt multum, plus repetent ab eo Luc. debitor, qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Mode
Abbreviated transcription (Latin):
inseqͣntur. Qui flentes. ñ solum
caute inspiciunt. que mala cõmi¬
serunt. s exaccepto munere que
reddere etiã bona debuerunt: qr
nimirũ tanto se amplius pecca¬
tores sentiunt. qͣnto ex neglectis
bonis que poterant agere: debito¬
res tenentur. Recte gͦ qui ferrũ
ꝑdiderat clamat: heu heu heu. &
hoc ipsũ mutuo acceꝑam. Acsi
aꝑte dicat. Iltud ꝑ dissolutionẽ
negligentie ꝑdidi: qd̾ ut ꝑoꝑa
bona redderem. ex gr̃a conditoris
accepi. Sed nunqͣm d̃s mentẽ de¬
serit: que in peccatis se ueraciter
agnoscit. Unde & mox heliseus
ueniens. lignũ deorsũ mittit. &
ferrũ in suꝑficiem accollit: quia
uidelicet redemptor nr pie nos
respiciens. corpeccatoris humili
at. & ei qͣm amiserat intelligen¬
tiam reformat. Lignũ mergit.
& ferrũ releuat: qr cor affligit. &
scientiam reparat. Unde bene
alia trans latione dr. qd̾ confre¬
git lignũ atq iactauit: & sic fer¬
rũ sustulit. Lignũ namq confrin¬

Expanded text:
insequantur. Qui flentes insequantur. Qui flentes caute inspiciunt quae mala commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona fide debuerant, quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quando ex neglectis bonis, quae agere poterant, debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdit clamat: « Heu! heu! heu! et hoc ipsum mutuo acceperam; » ac si dicat: « Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut opera redderem ex gratia creditoris accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit, quae in peccatis se veraciter agnoscit. « Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum misit, et ferrum in superficiem attulit. » Quia videlicet Redemptor noster pie nos respiat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat. Lignum mergit, et ferrum revelat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene alia translatio , dicit quod confregit lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit. Lignum namque confrin
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Deputant enĩ intelligentiam¬
sibi datam quasi pecuniam mu¬
tuam: que quo plus eis creditur et
benignitate: eo debitores ampluᷤᷤ
denentur in oꝑe. Et plerũq eadẽ
intelligentiȩ pecunia accepta cũ
ad usuras auditorib datur. amit¬
titur: nisi caute tribuat᷑. Neq
ligna cederent. um eoꝵ securis ex
manubrio in ꝓfundũ lapsa dis¬
paruit. ferrũ quippe in manu¬
brio est: donũ intellectus in corde:
agitur. dũ lapsus uane głie in ac¬
cepta eadem scientia ñ uitatur.
ferrũ in aqua ꝑditur: qr ex disso¬
luto oꝑe intelligentia fatuatur.
Quam ꝑfecto intelligentiam ad
hoc nouimꝰ dari: ut ante dantis
stitui. Unde & recte is qui ferrũ
amiserat. clamabat. Heu. heu heu.
dñe mi: & hoc ipsũ mutuo acce¬
peram. Habent enĩ hoc electi ꝓpri¬
umait siqͣndo eis in sua scientia fur¬
tiua uanȩ głiȩ culpa subripitur.
ad cor uelociter redeant: & quicqͥd
mn se ante districti tudicis oculos
dampnabile inueniunt. lacrimiᷤᷤ

Expanded text:
Deputemus igitur intelligentiam datam quasi pecuniam mutuam, quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tenemur in opere; et plerumque eadem intelligentiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus datur, amittitur, nisi caute tribuatur. Nequligna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc novimus dari, ut ante dantis stitui. Unde recte is qui ferrum amiserat clamabat: Heu! heu! heu! domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam . Habent enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua scientia furtiva vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
incircũscripta ẽ ueritas. in illa ẽt̃¬
na beatitudine que dextera eiꝰ d̃r.
simstram ñ habet: qr nichil ibi ẽẽ
qd̃ despiciat potest: Sed qr simul
omĩa contuetur. simulomĩa con
spicit. ea ui in qua & bonꝰ sp̃c & ma¬
lus uiuit. exercitũ celi a dertris &e
a sinistris habere describitur. ut ꝑ
dexteram intelligamꝰ angłos elec¬
tos. ꝑ sinistram u sp̃c reꝓbos. Nec¬
mouere debet qd̃ exercitus celi etiã
expulsi angłi uocant᷑. qm̃ & ipsi
qͣmuis ab ethereo cȩlo expulsi fint.
adhuc tam̃ in aereũ cȩlũ demoran¬
tur. ficut paulus ait. Contra spi¬
ritalia nequiciȩ in celestib.

Expanded text:
 in illa aeterna beatitudine, quae dextra ejus dicitur, sinistram non habet, quia nihil ibi esse quod displiceat potest; sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit. Ea autem in qua bonus spiritus et malus vivit, exercitum coeli a dextris et a sinistris habere describitur, ut per dexteram intelligamus angelos electos, per sinistram vero spiritus removere debet quod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia et ipsi quamvis ab aethereo coelo expulsi sunt, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: Contra spiritualia nequitiae in coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
Porna mensam. Transeundo
hospes ornare mensã dr. q si ad
altare dei quis positus. ꝑ bona oꝑa
tatione sc̃itatis erus laus altaris
extenditur. & ipse tam̃ apud dñm
innumero ciuiũ ñ habetur. Aliis
eius opimo ꝓficit: & tam̃ a deo ex¬
traneus ipse ꝑtransit. Mensam
itaq transeundo decorauit: quia
stare ad sacra noluit. qui ꝑ omne
qd̾ agere studuit ad humanas lau¬
des mente decilcurrit. Nonnulli¬
manos oculos aliud ostendit reita.
& ante diuina iudicia altud in¬
tendit conscientia.xxiii. Moꝵ .ł.

Expanded text:
orna mensam . Transeundo namque hospes ornare mensam dicitur, quia si ad altare Dei quis positus, per bona optatione sanctitatis ejus laus altaris extenditur, et ipse tamen apud Deum in numero civium non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen a Deo extraneus ipse pertransit. Mensam itaque transeundo decoravit, quia stare ad sacra noluit qui per omne quod agere studuit ad humanas laudes mente decmanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. CAP. XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbram negligas uenerari quem
tegis.Nam sunt m̃nrulli qui mox
ut ab egenis fr̃ib fuerint necesfa¬
ria postulati: post dona largituri.
meis prius contumeliosa uerba
laculantur. Qui & si reb ministe¬
riũ pietatis ꝑficiunt. uerbis tam̃¬
grãm humilitatis ꝑdunt: ita ut
iniuriȩ satisfactionem soluunt.
cũ post contumelias dona largi¬
untur. Nec magni est oꝑis qd po¬
stulata tribuunt: quia ipso dati¬
onis suȩ munere uixeundẽ exces¬
sum sermonis degunt. Quib be¬
ne dr. Om̃i dato ñ des tristiciam
mali uerbi. Et rursũ. Ecce uer¬
bũ suꝑ datum bonũ. & utraq
cũ homine iustificato: ut uideli¬
cet datũ exhiberi debeat ꝑ pieta¬
tem. & bonũ uerbũ tribui ꝑ hu¬
militatem. At contra alii egenos
fr̃es ñ student reb fulcire cũ pos¬
sunt. sed blandis tantũ sermonibꝰ
fouere: quos uehement̾ iacobi p̃

Expanded text:
biam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eis prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen humilitatiinjuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene dicitur: Omni dato non des tristitiam mali verbi. Et rursum: Ecce verbum super datum bonum; et utraque cum homine justificato ; ut videlicet datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possunt, sed blandis tantum sermonibus fovere, quos
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qͣm multa nobis desint in
teriora bona pensemus: quatinꝰ
sese fuꝑ inopes cogitatio nr̃a ñ
eleuet. cũ sollerter uidet quia noᷤ
tanto uerius qͣnto & interuis in¬
oigentes sumus. Sunt p̃terea
ñnulli qui pietatis suȩ uscera
tendere usq ad incognitos nesci-¬
unt: s solis quos ꝑ assiduitatẽ
noticie didicerint miserentur.
Apud quos nimirũ plus famili¬
aritas qͣm natura ualet: dũ qui¬
bdam necessaria ñ quia homineᷤ
sed quia noti sunt largiunt᷑. Sed
unꝰquisq qui indiget. eo ipso qͦ
homo est ei iam incognitus ñ est:
& apũd piam mentẽ plus natu¬
ra ualet qͣm noticia. xuiii. In pa

Expanded text:
mus, quam multa nobis desint dona mus, quam multa nobis desint dona interiora pensemus, quatenus sese super inopes cogitatio nostra non elevet, cum solerter videt quia nos tanto verius, quanto et interius indigentes sumus. Sunt quippe nonnulli, qui pietatis suae viscera tendere usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum quibusdam necessaria, non quia homines sunt, sed quia noti sunt, largiuntur. Sed unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus non est, et apud ipsam mentem plus natura valet quam notitia. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ habundantia ur̃ȩ inopiȩ fit
supplementũ: ut uidelicet sollici¬
te ꝑpendamus qr & eos quos nũc
rnopes cernimus habundantes
qndoq uidebimus: & quia habun¬
dantes aspicimur. si largiri negli¬
gamus. qndoq inopes erimus.
Qui itaq nunc temporale subsi¬
diũ pauꝑi tribuit. ab eo postmo
quasi ad frugem t̾ram excolit: q̃
qd̾ acceꝑit uberius reddit Restat
gͦ ut nũqͣm elatio surgat ex mu-¬
nere: quando tudelicet diues ex
eo qd̃ pauꝑi tribuit agit. ut in
ꝑpetuũ pauꝑ ñ sit. Quisquis au
suꝑ eũ cui aliqtud tribuit fastu
seelationis extollit: maiorẽ culpã
intrinsecus suꝑbiendo ꝑagit. qͣm
extrinsecus largiendo mercedem.
fieq ipse bonis interiorib nudus.
cũ nudũ despicit uestiens: eoq a¬
git ut se ipso deterior fiat. quo se
indigenti ꝓximo meliorẽ putat.
Mimsq mnops est qui uestem ñ
habet: qm qui humilitatẽ. Un¬
de necesse est ut cũ naturȩ nr̃ȩ cõ¬
sortes exteriora ñ habere conspici¬

Expanded text:
 abundantia vestrae inopiae sit supplementum , ut videlicet sollicite perpendamus, quia et eos quos nunc inopes cernimus, abundantes quandoque videbimus, et qui abundantes aspicimur, si largiri negligamus, quandoque inopes erimus. Qui itaque nunc temporale subsidium pauperi tribuit, ab ea  Text.quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere, quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit, agit ut in perpetuum pauper non sit. Quisquis autem super eum cui aliquid attribuit, factu se elationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit, quam extrinsecus largiendo mercedem, fitque et ipse bonis interioribus nudus, cum nudum despicit vestiens, eo quod agit ut seipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat; minus quippe inops est qui vestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes exteriora non habere conspici
Abbreviated transcription (Latin):
tristiciam mali uerbi. Duȩ
uirtutes humilitas scilicet & pie¬
tas. ita fibimet conexe debent esse.
ꝓximũ largitatis gr̃ãm deserat.
nec pietas cũ largitur intume¬
scat erga indigentiam. Itaq ꝓ¬
ximi humilitatem pietas fulci¬
at. humilitas pietatem: ut cum
indigentem reb necessariis na-

Expanded text:
tristitiam mali verbi . Duae virtutes, humilitas scilicet et pietas, ita sibimet connexae debent esse, proximum, largitatis gratiam deserat; nec pietas cum largitur, intumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis natu
Abbreviated transcription (Latin):
benda est: & ueneratione sermo¬
nis. & ministerio largitatis. Mul¬
tum uͦ ad edomandã dantis suꝑbi¬
am ualet:si cũ terrena tribuit. u̾¬
ba sollicite magistri celestis penset
qui ait Facite uobis amicos de
mãmona iniquitatis. ut cũ defe¬
ceritis recipiant uos in et̃na taber¬
nacula. Si enim eoꝵ amicitiis eter¬
na tabernacula adquirimus:dan¬
tes ꝓculdubio pensare debemus.
quia patronis munera potius of¬
ferimus. qͣm egenis dona largim᷑.

Expanded text:
benda est et veneratione sermonis, et ministerio largitatis. Multum vero ad edomandam dantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, vos recipiant in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis munera potius offerimus, quam egenis dona largimur.
Abbreviated transcription (Latin):
linoq contextam. Moꝵ. ł .uiͦii. Per
oicunt simplicitatẽ exterius exhi¬
bent. s simulatione interius du¬
plicitatis callent: putritatẽ in su¬
ꝑficie simulant. s semꝑ malitiã
sub specie puritatis occultant.
Quo contra ꝑ moysen dr. Non
induas uestem ex lana linoq cõ¬
textam. ł lanam quippe simpli¬
citas: ꝑ linũ uͦ subtilitas designa¬
tur. Ꝙ nimirũ uestis que ex lana
linoq conficitur: linũ interius
celat. lanam insuꝑficie demon¬
strat. Uestem gͦ ex lana linoq con¬
textam induit: qui in locutione
uel actione qua utitur. intꝰ sub¬
tilitatẽ malitiȩ oꝑit. & simplici¬
tatem foris innocentiȩ ostendit
Quia enĩ sub puritatis imagine
dep̃hendi calliditas ñ ualet: quasi

Expanded text:
 Per loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed subtilitatem interius duplicitatis callent. Puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occultant. per Moysen dicitur: Non indues vestem ex lana linoque contextam . Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ faciens fructũ: & habens unũ¬
qdq sementem scd̃m speciem suam.
Lignũ quippe scd̾m suam speciem
sem̃ ꝓducit: cũ mens nr̃a ex se consi¬
derationem in alt̾m colligit. & recti
uobis homines bona: & uos eadem
facite illis. Acsi aꝑte diceret. Speci¬
em ur̃am in altero respicite: & ex
uobis ipsis considerate. quid uos o¬
porteat aliis exhibere.

Expanded text:
lignumque faciens fructum, et habens unumquodque sementem secundum speciem suam . Lignum quippe secundum speciem suam semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in alterum colligit, et recti vobis homines, et vos eadem facite illis , ac si aperte diceret: Speciem vestram in alterum respicite, atque ex vobismetipsis cognoscite, quid vos oporteat aliis exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
sumus agere nolumus paulopost
cũ uolumus ñ ualemus. Ipsa quip¬
pe mentis desidia dũ congruo fer¬
uore ñ accenditur: a bonoꝵ deside¬
rio funditus conualescente fortis¬
simo torpore mactatur. Unde
aꝑte ꝑ salomonẽ dt. ligredo im¬
mittit soporem. ligerenim recte
sentiendo quasi uigilat: qͣmtus mil
oꝑando torpescat. Sed pigredo so¬
porem ĩmittere d̃r: q paulisꝑ etrã
recte sentiendi uigilantia amitcit᷑.
dũa bono oꝑandi studio cessatur.
Ubi recte subditur. Et anima dis¬
soluta esuriet. Nam quia se ad su¬
ꝑiora stringendo ñ dirigit. neglec¬
tam se inferus ꝑ desideria expamn¬
dit. & dũ studioꝵ sublimiũ uigore
ñ constringitur. cupiditatis infime
fame sauciatur: ut quo se ꝑ discipli¬
nam ligare dissimulat. eo se esuriers
ꝑ uoluptatũ desideria spargat. Nc¬
iterũ ab eõdem salomone scribit᷑
Indesideriis est om̃is ociosus. Hmc
ipsa ueritate p̃dicante: uno quidẽ
eteunte sp̃u munda domus dicit᷑.

Expanded text:
sumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
festinatur in principio: i
nouissimo benẽdictione carebit.
Ex hac uita iniciũ ducimus: ut
ad benedictionis sortem in nouissi¬
mo ueniamus. Qui itaq in pri¬
cipio hereditari festinant. sortem
sibi in nouissimo benẽdictionis
amputant: quia dũ p̾sentis mun¬

Expanded text:
festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus: qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant; quia dum per