comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hagistri &iã integros nonnulli
deilisq testim̃ti libros dili¬
gentiõ ⁊ explanatione discuti¬
endo. Qui quãuis hominibus
despecq: cȩlestis tamen gratiȩ
sunt pane fecundi. Nã seruilia
cophinis solent ope ra fieri
cophino seriuierunt. Illi ergo
homines cũ uidissent qđ fecerait
signũ. dicebant. Quia hic estꝰ
uere ꝓph&ca. quiuenturus est
mmundũ. Recte quidẽ dice¬
unt dñm ꝓphetam magnum
nagnȩ salutis prȩconem iam
mundo futurũ Nam & ipse
opb& ĩ seuocare dignat᷑ ubi ait
& q̃ capit ꝓpheta n perire

Expanded text:
magistri, etiam integros nonnulli magistri, etiam integros nonnulli utriusque Testamenti libros diligentiori explanatione discutiendo: qui quamvis hominibus despecti, coelestis tamen gratiae sunt pane fecundi. Nam servilia cophinis solent opera fieri. cophino servierunt . Illi ergo homines cum vidissent, quod fecerat signum, dicebant, Quia hic est vere propheta qui venturus est in mundum. Recte quidem dicebant Dominum prophetam magnum, magnae salutis praeconem jam mundo futurum. Nam et ipse prophetam se vocare dignatur, ubi ait: Quia non capit prophetam perire
Abbreviated transcription (Latin):
fecto signat. qr plerãq st̃ archis¬
na diuinoꝵ eloquioꝵ. quȩ ullgi
sensus ñ capit. non nulla quae
ꝑse quidẽ minus docti ad sequi
nequeunt: sed a doctorib eaxpo¬
sita. mox intellegere queunt:
Haec ergo necesse ẽ ut qui ualent
diligentius scrutando colligart
& ad eruditionẽ minorũ suo
uel dicto uelscripto faciant
ꝑuenire : nealimenta uerbi ill
desidia pereant plebibus que
tollant᷑ : qui hȩc dño donante
interpretando colligere norius
Colleger t̃ ergo inquit: & imple¬
uert duodecĩ cophinos frgñt
Quia duodenario numero solec
ꝑfectionis cuiu flib& summa
qui obscura scripturarũ quae
ꝑse turbȩ nequeunt. & meditan¬
do colligere: & meditata & man¬
datalit teris. suo pariter & tur¬
barũ usui conseruare iubentur.
oc ipsi fecere apłi & euangelistȩ.
q̃ pauca legis & ꝓphetarũ dicta
mystica. suis interpretatione
addita inserendo opusculis. boc
quaces eoꝵ eccłae toto orbe

Expanded text:
fecto signat quia pleraque sunt arcafecto signat quia pleraque sunt arcana divinorum eloquiorum, quae vulgi sensus per se quidem minus docti assequi nequeunt, sed a doctoribus exposita mox intelligere queunt. Haec ergo necesse est, ut qui valent, diliget ad eruditionem minorum suorum vel dicto, vel scripto faciant pervenire, ne alimenta verbi, illorum desidia pereant, plebibusque tollantur, qui haec Domino donante interpretando colligere norunt. Collegerunt ergo, inquit, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. Quia duodenarperfectionis cujuslibet summa qui obscura Scripturarum, quae per se turbae nequeunt, et meditando colligere, et meditata et mandata litteris suo pariter et turbarum usui conservare jubentur. Hoc ipsi fecere apostoli et evangelistae, non pauca legis et prophetarum dicta mystica suis interpretatione addita inserendo opusculis. Hoc sequaces eorum Ecclesiae toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ mereantur dulcedine
recreari: hi nimirũ quinq: mi¬
lib: uiroꝵ quos dñs mysticis da¬
pib satiauit figurantur. Nec
pretereundũ. qđ refecturus
multitudinẽ grãs egit. Egit
quippo grãs. ut & nos deꝑceptis
caelitus munerib gratias semꝑ
agere docer&: &ipse quantũ de
nr̃is ꝓfectib gratulet᷑ de nr̃a
spiritali resectione gaudeat
luti: Narrat euangelista lucas.
dedisse eũ discipulis potestatẽ
calcandi supra omñe uirtutem
inmici : eorũq nomina scripta
indicasse incȩlis. Et stati infert:
In ipsa hora eaxultauit in spũscõ
&̃ diox̃. Confiteor tibi pater dñt
cȩli & terrȩ. qđ abscondisti hȩc
asapientib & prudentibus. &
reuelasti ea paruulis. Claret eͥ
qr salutiac uttȩ fideliũ congi¬
tulet᷑ qui patrẽ grãs agendo
abscondit: humilib spũ secreti
reuelauerit:. Qđ autẽ saturita
multitudinc iussit discipulos
colligere quȩ superauerant frag¬
mentorũ Ne perirent: hoc fti¬

Expanded text:
sapientiae mereantur dulcedine sapientiae mereantur dulcedine recreari; hi nimirum quinque millibus virorum, quos Dominus mysticis dapibus satiavit, figurantur. Nec praetereundum quod refecturus multitudinem gratias egit. Egit quippe gratias, ut et nos de perceptis coelitus muneribus gratias semper agere doceret, et ipse quantum de nostris profectibus gratuletur, de nostra spiritali refectione gaudeat,luti? Narrat evangelista Lucas, dedisse eum discipulis potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici, eorumque nomina scripta indicasse in coelis ; et statim infert: In ipsa hora exsultavit Spiritu sancto, et dixit: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Claret ergo quia saluti ac vitae fidelium congratuletur, qui Patrem gratias agendo abscondit, humilibus spiritu secreta revelaverat. Quod autem saturata multitudine, jussit discipulos colligere quae superaverunt fragmentorum, ne perirent, hoc pro
Abbreviated transcription (Latin):
fȩni. Discũbat ergo suꝑfȩnum
ut florẽ fem conterat: id ÷ casti¬
g& corpussuũ & seruituti subi¬
ciat. uoluptates cartus edom&.
luxuriȩ fluxi restringat: Quisq
panis uiui cupit suauitate refici.
quisq suꝑnę̧ grãe dapib reno¬
uariamat: ne infima uetustate
deficiat. caueat. Quinq milia
uiri qui manducauer̃t. ꝑfectio¬
nẽ eoꝵ qui uerbo uitȩ reficiunt᷑
insinuant. Uirorum quipps
nomine solent inscripturis per¬
fectiores quiq figurari. quos
feminea mollities nulla corrũ¬
pit: quales cupit ẽẽ eos quibus
dicit apłs. Uigilate. state infide.
uirilit̃ agite & confortamini
Millenarius autẽ numerꝰ ultra
quẽ nulla nrã cõputatio suc¬
crescit: plenitudinẽ rerũ de
quib agit᷑ indicare consueuit.
Quinario uero numero. quinque
notissimi corporis nr̃i sensus ex¬
singulis quicũq uiriliter agire
& confortarisatagunt. sobrie &
iuste & pie uiuendo. ut cȩlestis

Expanded text:
feni. Discumbat ergo super fenum feni. Discumbat ergo super fenum ut florem feni conterat, id est, castiget corpus suum, et servituti subjiciat, voluptates carnis edomet, luxuriae fluxa restringat quisquis panis vivi cupit suavitate refici; quisquis supernae gratiae dapibus renovari amat, ne infima vetustate deficiat, caveat. Quinque millia viri qui manducaverunt, perfectionem eorum qui verbo vitae reficiuntur, insinuant. Virorum quippe nomine solent in Scripturis perfectiores quique figurari, quos feminea mollities nulla corrumpit, quales cupit eos esse quibus dicit Apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite et confortamini . Millenarius autem numerus, ultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum de quibus agitur indicare consuevit; quinario vero numero quinque notissimi corporis n quibus singulis quicunque viriliter agere, et confortari satagunt, sobrie, et juste, et pie vivendo, ut coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
clausa secũ tenuit: Quȩ tamen
dñs in carneapparens accepit.
& quid intus haberent utilitatis
acdulcedinis oftendit: quã mul¬
tiplici sp̃s grã. quȩ pauca ac des¬
pecta uidebantur exuberarent
patefecit. & hȩc ꝑ apłossuos apos¬
toloꝵq successores. cunctis natio¬
nibus ministranda porrexit.
dñm: ab eis qui audier̃t in nos
confirmatũ ẽ. Quinq siquidẽ
pines & duospisces fregit. & dis¬
teibuit discpłissuis. quando
aperuit illis sensũ ut intellige¬
rent om̃a quȩ scripti essent in
lege morsi: & ꝓph&is & psalmis
deipso. Di scpłi apposuert̃ t̃bis
quando ꝓfecti p̃dicauer̃t ubĩq
dño cooperante & sermonẽ con¬
firmante. sequentib signis. Fęnũ
in quo discũbens turba refictt᷑.
concupiscentia carnalis intelligit᷑
quã calcare ac premere debetꝰ
om̃is qui spiritalibus alimentis
satiari desiderat. Om̃is enĩ caro
fȩnũ : & om̃is gła eiꝰ tãquam flos

Expanded text:
clausa secum tenuit, quae tamen clausa secum tenuit, quae tamen Dominus in carne apparens accepit, et quid intus haberent utilitatis ac dulcedinis ostendit, quam multiplici Spiritus gratia, quae pauca ac despecta videbantur, exuberarent, patefecit, et haec per apostolos suos apostolorumque successores cunctis nationibus ministrando porrexit. Dominum ab eis qui audierunt, in nobis confirmatum est. Quinque siquidem panes et duos pisces fregit et distribuit discipulis suis, quando aperuit illis sensum, ut intelligerent omnia quae scripta essent in lege Moysi et prophetis et Psalmis de ipso. Discipuli apposuerunt turbis, quando profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante et sermonem confirmante sequentibus signis. Fenum in quo discumbens turba reficitur, concupiscentia carnis intelligitur, quam calcare et premere debet omnis, qui spiritualibus alimentis satiari desiderat. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos
Abbreviated transcription (Latin):
panes sufficere turbarũ milibu
Ñ paucis. ut unusꝗͥsq sufficient̃
acciper&: &iã saturatus abir&
Quinq aut̃ panes quib multtas¬
dinẽ populi saturauit. quinq
st̃ librimoysi. Quib spiritili
intellectu patefactis. & abund¬
tiore iã sensu multiplicitis au¬
ditorũ fideliũ cotidie corda
reficit. Quibene hordeacei
fuisse referunt᷑ ꝓpt̾ numitũ
austeriora legis edicta & tegs¬
menta littere grossiora: quie
interiorem spiritalis sensus
quasi medullã celabant. Que
tarum Ñ in conuenienter &
ꝓphorarũ scripta significuit
quoꝵ unũ canendo alterũ o¬
Et benc ꝑ aquatilia animantia
figurant᷑ illius a eui prȩcõnes.
in quo populus fidelium sine
aquis baptismi uiuere nullatenꝰ
poss&. Puer quiquinq: panes
& duos pisces habuit. nee tamen
eos esurientib: turbis diftribuit.
sed dño diftribuendos optulit.
populus ẽ iudȩoꝵ litterali sensu
puerilis. quiscripturarũ dicta

Expanded text:
panes sufficere turbarum millibus panes sufficere turbarum millibus non paucis, ut unusquisque sufficienter acciperet, et jam saturatus abiret. Quinque autem panes, quibus multitudinem populi saturavit, quinque sunt libri Moysi, quibus spirituali intellectu patefactis, et abundantiore jam sensu multiplicatis, auditorum fidelium quotidie corda reficit. Qui bene hordeacei fuisse referuntur, propter nimirum austeriora legis edicta, et tegumenta litterae grossioris, quae interiorem spiritualis sensus quasi medullam celabant  Al.istarum non inconvenienter et prophetarum scripta significant, quorum unum canendo, alterum coEt bene per aquatilia animantia figurantur illius aevi praecones, in quo populus fidelium sine aquis baptismi vivere nullatenus posset. Puer qui quinque panes et duos pisces habuit, nec tamen eos esurientibus turbis distribuit, sed Domino distribuendos obtulit, populus est Judaeorum litterali sensu puerilis, qui Scripturarum dicta
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ad semultitudinẽ uidisse per:¬
hibetur. diuinȩ pietatis indiciũ
ẽ. qr uidelic& cunctis ad se ueni¬
re quȩrentib: grã misericordiȩ
cȩlestis occurrere consueuit.
& nequȩrendo errare possint.
lucẽ sui sp̃s aperire currentibus¬
solitus ẽ. Nã qđ oculi iħudona
sp̃s eiꝰ mystice designent. testat᷑
iN a pocalypsi ioħs. qui figurate
loquens deillo. Et uidi inquit
agnũ stantẽ tãquã occisũ. haben¬
tẽ cornua septẽ & oculosseptem:
qui st̃ sp̃s dĩ missi in omñẽ terrã:
 Qđ tẽptans philippũ dñs. unde
inquit einemꝰ panes ut manduta
hi: ꝓuida utiq dispensatione.
facit. Ñ ut ipse quȩ ñ nouerat
discat. sed ut philippus tardia¬
tẽ suȩ fidei quã magistrosciente
ipsenesciebat. tẽptatꝰ agnoscat.¬
& miraculo facto castig&. Neq
enĩ dubitare debuerat. p̃sente
rcrũ creatore. qui educit panẽ
de terra. & uino lȩtificat cor
hominis. paucorum denarioꝵ

Expanded text:
tem ad se multitudinem vidisse pertem ad se multitudinem vidisse perhibetur, divinae pietatis indicium est: quia videlicet cunctis ad se venire quaerentibus, gratia misericordiae coelestis occurrere consuevit, et ne quaerendo errare possint, lucem sui Spiritus aperire currentibus. Nam quod oculi Jesus dona Spiritus ejus mystice designent, testatur in Apocalypsi Joannes, qui figurate loquens de illo: Et vidi, inquit, agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem, et oculos septem : qui s. Quod tentans Philippum Dominus, Unde, inquit, ememus panes ut manducent hi? provida utique dispensatione facit, non ut ipse quae non noverat discat, sed ut Philippus tarditatem suae fidei, quam in magistro sciente ipse nesciebat, tentatus agnoscat, et miraculo facto castiget. Neque enim dubitare debuerat praesente rerum creatore, qui educit panem de terra, et vino laetificat cor hominis, paucorum denariorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sesolũ dñs in carne docens ex¬
hibuit : uerũ nunc quoq per
uerbi suiministros exhibere
Ñ eessat. Unde de eisdem sub
unius boniserui ꝑsona testat᷑.
quia dare debeant conseruis
intempore tritici mensuram.
id ÷ ꝓcaptu audientiũ. opor¬
tune & mensurate uerbi dapes
suggerere. Qđ uero ꝓpinquante
pascha. dñs turbas doc& sanat.¬
& reficit: possunt ita mystice
interpretari: qr paseba transit᷑
dicit᷑: & quoscũq dñs interna
munerũ suoꝵ suauitate recũpe¬
rat. ad salubrẽ ꝓfecto transitũ
p̃parat.: ut carnis uidelic& con¬
cupiscentias. mentis sublimita¬
te transcendant: infirma mun.
suꝑna ualent ꝑtingere. qr hoc
nimirũ infuturo promittitur:
quicꝗd tam̃ carnales quasi haus.¬
paratione ae ternoꝵ quasi nichi¬
li despiciant. iuxta exemplum
exaltatũ & eleuatũ suꝑ cedros
libani: transit tẽporalia con.¬
templando. & quasi Ñ ẽẽ uidebat.
quẽ cito tollendũ prȩuidebat.
đ subleuasse oculos ib̃s & uenien¬

Expanded text:
 se Dominus in carne docens exhibuit, verum nunc quoque per verbi sui ministros exhibere non cessat. Unde de eisdem sub unius boni servi persona testatur, quia dare debeant conservis in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium opportune et mensurate verbi dapes suggerere. Quod vero appropinquante Pascha Dominus turbas docet, sanat et reficit, possumus ita mystice interpretari, quia Pascha transitus dicitur, et quoscunque Dominus interna munerum suorum suavitate recuperat, ad salubrem profecto transitum praeparat, ut carnis videlicet concupiscentias mentis sublimitate transcendant, infirma mundisuperna valeant pertingere, quia hoc nimirum in futuro promittitur, quidquid tamen carnales quasi alparatione aeternorum, quasi nihili despiciant, juxta exempla exaltatum et elevatum super cedros Libani , transiit temporalia contemplando, et quasi jam non esse videbat, quem cito tollendum praevidebat. Cum sublevasset oculos Jesus. Et venien
Abbreviated transcription (Latin):
spurcissimo ritu uel nomine:
principẽ demonioꝵ cognominabanT.
Et alñ tẽptantes signũ decelo quȩ¬
ignẽ de sublimi uenire cupiebant.
url in similitudinem samuhelis
tempore ȩstiuo mugire toni.¬
trua. coruscare fulgura ĩmbres
ruere: quasi ñ possint & illa
calumari &s dietre ex occultis
& uariis deris passionib acci¬
disse. Alt tu qui calumniaris
ea quȩ oculis uides. manu tenei
utilitato sentis: quid facies de
his quȩ decȩlo uenerint: Vtiq
respondebis. & magos in egyptõ
multa signa fecisse de caelo.¬

Expanded text:
spurcissimo ritu vel nomine spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaeignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis, tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calummaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et Magos in Aegypto multa signa de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
liberat᷑. Qđ & tunc quidẽ carnalit̃
factũ ẽ: sed & cotidie cõpletur in
conuers. ⁊one credentiũ : ut expul¬
soprimũ dẽmone. fidei lumen
aspiciant deindo ad laudes dĩ.
tacentia prius ora laxentur.
Quidã autẽ ex ẽis dixerunt. In bel.¬
zebub principe dęmonioꝵ eicit
dȩipõnia. Non hoc aliqui de turba.
sed pharisẽi calũniabant᷑ & scribe
sicut alii euangeliftȩ̨ testant᷑.
Turbis quippequȩ minus eruditȩ
udebantur. dñi semꝑ facta mi¬
rantibus. illi ẽ contra uel negare
sinistra interpretatione ꝑuer¬
tere laborabant: quasi hȩc non
diuinitatis. sed inmundi spiritus
opera fuissent id est. belzebub
qui deus erat accaron. Nã bel
quidẽ ipse ẽ baal zebub autem
musca uocat᷑. Nec iuxta quȩdã
mendosa excemplaria uel blitte¬
ra uel .d. infine ẽ nominis legenda:
sedb. Bel rebub ergo. baal muscꝗ¬
rũ. idẽ uirmuscarũ. siue habens
muscis in t̃pretat᷑: obsordes uide¬
lic& immolaticii cruoris excuiꝰ

Expanded text:
eratur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba, sed Pharisaei calumniabantur et scribae, sicut alii evangelistae testantur. Turbis quippe quae minus eruditae videbantur, Domini semper facta mirantibus, illi contra, vel negare sinistra interpretatione pervertere, laborabant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus est Accaron . Nam Beel quidem ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l litera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur, ob sordes, videlicet, immolatitii cruoris, ex cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ossamea. Et iterum de
ꝑcipiendis ab ẽo uitȩ ꝑpetuae
alimoniis confisa. dñs inquit
pascit me & nichil mͥ deerit
in loco pascue ibi me collocauit
d̾ aũt subiens in montẽ iħs. ibi
sedebat cũ discpłissuis. sed ueni
ante curauerat: nequaquã frus¬
tra factũ credamꝰ sed ad signifi¬
candũ m ystice. qr doc trinã &
charisinata sua dñs iuxta ꝑci¬
pientiũ capacitatẽ distribuit.
infirmis quidem adhuc m̃tibus
icparuulis spũ. simpliciora cre¬
dens sacram̃ta : celsi oribus autẽ
quibusq & ꝑfectiorib sensu.
seretiora suȩ maiestatis arebã¬
na reserans. artiora deuotae
conuersationis itinera suggerens.
Qaltiora prȩmioꝵ cȩlestiuim.
cdona ꝓmittens. Deniq cuidã
sciscitanti. quid faciens uitam
acternã possider&: quasi inferius
ad huc posito cõmunia suȩ dona
largitatis inpendit dicens
Non occides Ñ mechaberis Ñ furtũ
facies Ñ falsũ testimoniũ dices:
honora patrem tuũ & matr̃ẽ.

Expanded text:
sunt ossa mea . Et iterum de percipiendis ab eo vitae perpetuae alimentis confisa; Dominus, inquit, pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . Quod autem subiens in montem Jesus ibi sedebat cum discipulis suis, sed venieante curaverat, nequaquam frustra factum credamus, sed ad significandum mystice quia doctrinam et charismata sua Dominus juxta percipientium capacitatem distribuit, infirmis quidem adhuc mentibus ac parvulis spiritu simpliciora credens sacramenta, celsioribus autem quibusque et perfectioribus sensu secretiora suae majestatis arcana reserans, arctiora devotae conversationis itinera suggerens, et altiora praemiorum coelestium dona promittens. Denique cuidam sciscitanti quid faciens vitam aeternam possideret, quasi inferius adhuc posito communia suae dona largitatis impendit dicens: Non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, honora
Abbreviated transcription (Latin):
inquit cũ leuar& manꝰ moyses
prȩualebat isrł: ubi autẽ sub¬
miserat manus. inualescebat
tũ hoc exemplo monstratur:
& belli effectus orationis instan¬
ta aperĩtur. Orat enĩ moy ses
& uincit. cessat & uincitur:
Didicit xp̃ianus quid gerat in¬
uenit quid fugiat. Didicit
inquã unde aut uincatur aut

Expanded text:
inquit, cum leuabat manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat tum hoc exemplo monstratur, et belli effectus orationis instantia aperitur. Orat enim Moyses et vincit, cessat et vincitur. Didicit Christianus, quid egerat, invenit quid fugiat; didicit, inquam, unde aut vincatur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sicerit gaudiũ incȩlo inquiti
suꝑ uno peccatore penitent
agente quã suꝑ nonaginta
nouẽ iustos. quibus non est
opus penitentia. Nemo adc̃¬

Expanded text:
Sic erit gaudium in coelo super unum peccatorem poenitentiam agentem, quam super nonaginta novem justos, quibus non fuit opus poenitentia . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo illi uidentes signũ qđ fecerait
he: dixert̃. Quia hic ÷ uere pro¬
ph&a quiuenturꝰ ẽ inmundũ
Noscertiori cognitione ueritatis
& fidei. uiden tes mundũ quẽ
fecit iħc & signa quibus illum
repleuit. dicamꝰ qr hic ẽ uero
mediator dĩ & hominũ. ꝗͥ impl&
mundũ diuinitate. & mundus
ꝑ ipsũ factꝰ ẽ. Qui in ꝓpria uenit
genus humanũ quȩrere & salua¬
reqđ periesat ac recreare mun¬
dũ quẽ fecerat : qui cũ suis fidelib
ꝑ prȩsentiã diuinitatis est in
mundo ominb diebus usq ad
consũmationẽ scłi. Qui in con¬
sũmationẽ scłi ꝑ humanitatem
uenturꝰ ẽ inmundũ ut reddat
singulis scđm opera eoꝵ: impios
quidem & peccatores ae ternũ
proiciens in igñẽ. iustos autem
inuitã introducens ae ternam
in unitate sp̃sscĩ ds̃: ꝑ oma scła

Expanded text:
Ergo illi videntes signum quod fecerat Jesus, dicebant: Quia hic est vere propheta qui venturus est in mundum. Nos certiori cognitione veritatis et fidei videntes mundum, quem fecit Jesus, et signa quibus illum replevit, dicamus: Quia hic est vere mediator Dei et hominum, qui implet mundum divinitate, et mundus per ipsum factus est, qui in propria venit, genus humanum quaerere et salvare, quod perierat, ac recreare mundum, quem fecerat, qui cum suis fidelibus per praesentiam divinitatis est in mundo omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, qui in consummatione saeculi per humanitatem venturus est in mundum, ut reddat singulis secundum opera eorum: impios quidem et peccatores aeternum projiciens in ignem, justos autem in vitam introducens aeternam, i
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ueniens uicerit eũ. uniuersa
arma eius aufer& inquib: confi¬
debat: & spolia eiꝰ distribu&. De
seipso quippe loquit᷑ : qđ Ñ concor¬
di fallax operatione. quẽ ad modũ
calũniabant᷑ sed fortiori potentia
uictor hõmines ademõnio liberar&
Arma in quib malefortis ille corfi¬
debat. astũtiȩ. doliq st̃ nequi¬
tiac spiritalis. Spolia uero cius
ipsi homines sunt ab eo deceptia
captiuã dux̃ captiuitatẽ dodit
dona hominib. quo sdã quidẽ
apłos. alios euangłistas. hos ꝓ¬

Expanded text:
superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione, quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor, homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis, spolia vero ejusipsi homines sunt ab eo decepti, captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelistas, hos
Abbreviated transcription (Latin):
particionẽ donorũ quȩ in ẽodant᷑
unicuĩq ꝓpria: siue hominũ siue
angłorum. Innullis enĩ menbris
nr̃is magis appãr& particio: quã
indigitis. Qđ autẽ diãc ꝑuenit iN
uos regnũ dĩ : regnũ dĩ nunc dicit
quo dampnant᷑ impĩi. & a fidelib:¬

Expanded text:
partitionem donorum, quae in eo dantur unicuique propria, sive hominum, sive angelorum, in nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit, pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
agentib: secernunt᷑. Et cũ fortis
armatꝰ custodit atriũ suũ. IN
paee sunt eaquȩ possid&. Fortẽ
diabolũ. atriũ uero illius mundũ.
qui inmaligno positꝰ ẽ appellat:
inquo usq: ad saluatoris aduentũ
malepacãto potiebat᷑ imperio:
qr in cordib infideliũ. sine ulla
contradictione quiescebat. Vnde
& alibi princeps mundi uocatur:
dicente dño. Uenit enĩ princeps
mundi huiꝰ: & in me inchilinuenit:
Etiterũ. Nunc princeps buiꝰ mun'¬

Expanded text:
. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet. Fortem diabolum, atrium vero illius mundum, qui in maligno positus est, appellat, in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium, sine ulla contradictione quiescebat, unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet , et iterum: Nunc princeps mun
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ipsi ignobilia & contẽpti.¬
bilia huius mundi. inquib non
artificiosa malignitas. sed scã sim¬
plicitas meȩ uirtutis apparet:
pnĩ testes mei. iudices erunt ur̃i
Aliter filiosiudeoꝵ exorcistas
gentis illius exmore significat
qui ad inuocationẽ dĩ eiciebant
demones & coartat eos interroga¬
tione prudenti: ut confite antur
nibus deputat᷑ quare idem in me
opus. Ñ eandẽ habeat cacsam :
Ergo ipsi ur̃i iudices crunt Ñ potes¬
tate sed cõparatione : dum illi
ex pulsionẽ dė monũ dõ ad signant.
uos bel tebub principi dȩmonioꝵ.
Porro sundigito dĩ eicio demoniat
ꝓfecto ꝑuenit inuos regnũ dĩ
Iste ẽ digitus quẽ confitentur &
magi: qui contra moysen &aaron.
signa faciebant dicentes. Digitus
di istrest. Quo & tãbulȩ lapidee
scriptȩ sunt in monte sinã. Igitur
manus & brachiũ dĩfilius estꝰ &

Expanded text:
inquit, ipsi ignobilia et contemptiinquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas mea apparet, ipsi testes mei, judices vestri erunt. Aliter, filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones, et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur Snibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam. Ergo ipsi judices vestri erunt, non potestate, sed comparaexpulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei Filius est, et
Abbreviated transcription (Latin):
thanas inseipsum diuisus est.
quomͦ stabit regnũ ipsius qr
dicitis in bel zebub eicere me
demonia: Hoc dicens. ec ipsoꝵ
confessione uolebat intelligi.
qđ in eũ non credendo. in regno
diaboli eẽ delegissent: quod
ũtiq aduersũ sediuisũ stare
non poss&. Fligant ergo pha¬
rifer qđ uoluerint. Si satha¬
nas sathanan ñ potest eicere.
nchil contra dñm qđ dicereN
inuenire potuerunt: si autẽ
potest. multomagissibi pro¬
spiciant. & recedant de regno
eius. qđ aduersũ sediuisum
stare Ñ potest: In quo autẽ
dñs dep̃s eiciat dȩ mones ne
demonioꝵ principẽ existimeÑ:
adtendant qđ sequit᷑. Siaut̃ẽ
ego in belzebub eicio dȩ monia:
filiiur̃ĩ in quo eiciunt : Ideo
ipsi iudices ur̃i erunt. Dixit
boc utiq de discpłissuis . illius
populi filiis. qui recte dñi
fuerant. nichil se malarũ ar¬
dũ abono magistro didicisse:
ut in principe dȩ moniorum.
eicerent dẽmones. Ideo inqͥt.
ysi iudices crunt ur̃i. Ipsi

Expanded text:
tanas in semetipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius? quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia. Hoc dicens, ex eorum confessione volebat intelligi; quod in eum non credendo, in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint, si Satanas Satanan non potest ejicere, nihil contra Dominum, quod dicerent invenire potuerunt, si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem Dominus Christus ejiciat daemones, ne daemoniorum principem existiment, attendant quod sequitur: Si autenia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis, qui certe discifuerant, nihil se malorum artium a bono Magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones. Ideo, inquit, ipsi judices erunt vestri. Ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria. qui remisiss& aliena.
Dissensionũ materiȩ dilectissimi.
& inimicitiarũ aculei conterant᷑:
cessent odia. deficiant simultã¬
tes: inunitatẽ dilectionis . om̃a
xpi menbra conueniant. Beati
enĩ pacifici. qm̃ filii dĩ uocabunt᷑.
Nec solũ filii. sed &iã herẽdes: co.¬
herẽdes autẽ xp̃i dñi nr̃i: qui

Expanded text:
propria, qui remisisset aliena . propria, qui remisisset aliena . Dissensionum materies, dilectissimi, et inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, deficiant simultates, in unitatem dilectionis omnia Christi membra conveniant: Beati enim pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ; nec solum filii, sed etiam haeredes, cohaeredes autem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib hominib: naturȩ est
diligenda cõmunio. quȩ nos &iã
his benignos debet efficere. qui
nob̵ quacũq: sunt conditione
subieeti: maxime si eãdẽ gratia
iam renati . & eõdem sanguinis
xp̃i pretio sunt redempti
Simul enĩ cũ istis habemꝰ. quod
ad imaginẽ dĩ conditi sumus:
nec carnali origine a nob. nec
spiritali natiuitate diuisi sunt.
Fodẽ spũ scĩficam᷑. eadem fide
uiuimus: ad eadem sacram̃ta
concurrimꝰ. Nonspernat᷑ haec
unitas. nec uilis nob̃sit tanta
cõmumo : sed hoc ipsũ nos per
omma faciat mitiores qđ eoꝵ
ittimur subiectione : cũ quibus
uni dõ eãdem subicim̃ serutturic.
Siqui ergo hoꝵ grauiorib dominos
suos offendere delictis nedul¬
gentiã nunc in dieb reconcili.¬
ationis accipiant. Auferat
miseratio seueritatẽ . & uenia
deleat ultionẽ. Nullũ custodia
teneat. nullũ carcer inclũdat :
hac conditione ꝓmisit: ut is¬
remittenda sibi noss& peccata

Expanded text:
in omnibus hominibus naturae est in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumque sunt conditione subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum gravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nullum carcer includat: hac conditione promisit, ut remittenda sibi is nosset peccata
Abbreviated transcription (Latin):
nondẽsinit nob hostis antiquus
liqueos peccati ubiq pͣtendere.
& tunc maxime aduersũ xp̃i
menbra seuire. quando ab eis
sacratiora sunt celebranda
mysteria: merito doctrina
sp̃iscĩ hac eruditione imbuit
populũ xp̃ianũ. ut ad paschale
festũ se ꝑquadraginta dierum
continentiam praepararet.
cunus purificationis ratio. iam
nobis propõsiti castigatioris
indicit. Quanto enĩ sanctius
quisq hos dies inueniet᷑ egisse:
tanto ꝓbabitur: pascba dni
religiosius honorasse Indieb¬
apera quib semꝑ studendũ ẽ
habundantius ex sequamur.
l sericordes simuf ad omnes
maxime autẽ ad domesticos
fidei : ut in ipsis quoq elemosi¬
narũ distributionib bonitatẽ
patris caelestis imitem. qui
solem suũ oriri facit suꝑ bonos
& malos. & pluit suꝑ iustos &
iniustos. Quamuis ergo fideliũ¬
sit prȩcipue adiuuanda pauꝑtas.
&iam illi tamen qui non dum
euangeliũ receperunt in suo
labore miserandi sunt: quia

Expanded text:
non desinit nobis hostis antiquus non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maxime adversus Christi membra saevire, quando ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Christianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praepararet. Cujus purificationis ratio jam nnobis propositae castigationis indicit. Quanto enim sanctius quisque hos dies invenietur egisse, tanto probabitur Pascha Domini religiosius honorasseopera, quibus semper studendum est, 155 abundantius exsequamur: Misericordes simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium praecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi tamen, qui nondum Evangelium receperunt, in suo labore miserandi sunt: quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicente beato iohanne apostolo.
dilectissimi. nemo decipiat Neq¬
enĩ quisquã de cordissui puritate
confidat. ut piit& senullis temp¬
tationũ periculis subiace̾re: cum
ꝑuigil ille tẽptator. acrioribus
puils& insidiis. quos maxxime uiderit
abstmẽre peccatis. Nã a quo dolos
suos contineat qͥ ipsũ quoq d̃m
nis exclusã: & tam̃ ñ desperauit
de artib suis maliti aespiritalis
impbitas. tantũq sibi denaturꝵꝰ
nr̃e inutabilitate ꝓmisit. iaque
uerũ experiebat᷑ homint̃ pris¬
sũmer&s posse fieri peccatertm
Siergo ab ipso dño saluatore nte
deceptionũ su̾trũ diabolus non
reuocauit insidias. quantoniagh
fragilitatẽ nrãm in pugnat ¶¬
sumit. quos exinde uehem̃¬
tiore odio & inuidia seiiõre
persẽquit᷑. ex quo ei inbaptis.¬
morenuntiãuimꝰ & ab illa cui
domnabat᷑ origine. in nouã
creaturã. diuina regeneratione
transiuimus: Unde quia
dum mortali carne circũdam̃

Expanded text:
dicente beato Joanne apostolo: dicente beato Joanne apostolo: dilectissimi, nemo se decipiat; neque ita quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille tentator eos acrioribus pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qui ipsum quoque Dominum rnis exclusam, et tamen non desperavit de artibus suae malitiae spiritalis improbitas; tantumque sibi de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum suarum diabolus non revocavit insidias, quanto magis fragilitatem nostram impugnare praesumet, quos exinde vehementiore odio et invidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa cui dominabatur origine, in novam creaturam divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur,
Abbreviated transcription (Latin):
cultus exterior. si interiora ho.¬
minis aliquoꝵ sordeant contami.¬
natione uitioꝵ: Omnia igitur
quȩ animipuritatẽ & speculum
mentis obnubilant. ab ftergenda
sedulo & quadam elimatione
insccreto cordissui illã quã xp̃s
dat inuenit paeẽ. si desiderium
sp̃s nulla concupiscentia carnis
inpugnat sihumilia ñ sperit.
si alta ñ appetit: si iniquo non
delectat᷑ lucro. si inmoderato
rerũ suarũ ñ gaud& augmento.
sideniq aliena felicitate non
urit᷑. aut immici miseria non
lactat᷑. Et cũ harũ ꝑ turbationũ
niehil inse forte repperit : sin¬
cẽrodisquirat examine. qualiũ
cogitationũ specie frequentet᷑.
x utrũ nullis uanitatũ imagini.¬
cebris cõmouẽri. nullis cupidi-¬
tatib titillari non ẽ istius uitȩ.
que tota tẽptatͥo ẽ : & quanimiũ
uincit᷑. qui uinci ab eadem non
uerẽt᷑. Suꝑbũ ẽ enĩ de non pec.¬
candi facilitate p̃sumere. cum
hoc ipsũ praesũpsisse peccasse sit:

Expanded text:
cultus exterior, si interiora hocultus exterior, si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda sedulo et quadam elimatione in secreto cordis sui illam, quam Christus dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginicebris commoveri, nullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vincitur, qui vinci ab eadem non veretur. Superbum est enim de non peccandi facilitate praesumere, cum hoc ipsum praesumpsisse peccatum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntates nras actionesq: dirigere.
qđ diuiȩ nõuimꝰ placere iustitiȩ :
sed eũ hi ad ꝓpinquant dies. quos
inlustriores nob̵ salutis nr̃ȩ sacra.¬
menta fecert̃. diligentiori sollici¬
ftudiosius exerenda est disciplina
uirtutũ : ut sic̃ ipsa mysteria quadã
sui parte maiora sunt. ita & nr̃a
obseruantia super& ialiquo con¬
suetudinẽ suã & cui festiuitas est
celebranda sublimior. ipse quoq
mẽuroperiat᷑ ornatior. Si enĩ
rationabile & quodã modo religio¬
sũ uidetͣ ꝑdiem festũ inuestitu
nitidiore ꝓdire. & habitu corporali
hilaritatẽ mentis ostendere : si
ipsã quoq: orationis domũ ꝓpinqui¬
ore tune cura &ampliore cultuquan¬
tũ possumꝰ ad ornamꝰ: non ne dignũ
dĩ templũ ẽ speciem suã prudent᷑
exornos & redẽptionis suȩ celebra¬
tura sacram̃tũ. onnicircũs pecti¬
one praecaueat. ne ulla eã macula
miquitatis obfuse&. aut duplicis
cordis ruga dedẽcor&: Nã quid
ꝓdest honestatis formã prȩferen

Expanded text:
oluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore sollicinda, et studiosius exercenda est disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam praeferens
Abbreviated transcription (Latin):
sisset: qui diuersis fuere çta¬
tibus. poftea infert. Haec
generitio quȩrentiũ d̃m:
quaerentiũ faciem dĩ iacob
Et malio loco de omnibus scĩs.
Generatio iustorũ benedicetur
Demalis uero: ut in praesenti
loco. Generatio uiperarum.
& requirent᷑ om̃a a generatione
ista: Et in hie rechiel cũ peccata
terrȩ descripsisset : sermo
ꝓpheticus. adiecit. Sinoe:
&iob. &damhel. ibi fuerint
muenti. ñ dimitti peccata
terre illi: om̃ suistos ꝗsimiles
&ioas contra apłos gesserint.
de ina generatione esse refe¬
runt᷑. Hierus alẽ hierusalẽ¬
quȩ occidis ꝓphetis. & lapidas
eos qui ad te missi st̃: quotiens

Expanded text:
sisset, qui diversis fuere aetasisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum benedicetur . De malis vero, ut in praesenti loco: Generatio viperarum. Et Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur. Jerusalem, Jerusalequae occidis prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt: quot
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura refert: Non fuit
recordatus io as patris ei ioiad
quȩ sibi fecisset bona. Cũ ero
quare barachiȩ dicitur filius
& non ioiadȩ. Barachia in
lingua nr̃a benedictus dm̃ diti
Et sacerdotis ioiadȩ iustitia
hebreo nomine de monstrat᷑.
In euangelio quo utunt᷑ nacar
ꝓfilio barachie. filium ioiade
scriptũ repperimꝗ. Simplic¬
oresfr̃s interruinas templi
& altaris siue inportarũ exdis
quȩ fyloa ducunt rubra sad
monstrantes. ⁊achariȩ sangu
putant esse polluta. Non en¬
dẽpnam⁊ errorẽ qui de odis
Dicamx breuit̃ quare sangus
abeliusti. usq ad zachariam
filiũ barachiae: ab illorum
generatione quȩratur . cum
ncutrũ eoꝵ occiderit: Regulȩ
scripturarũ ẽ duas generationes
ponere: bonorũ uel malorum.
hoc est singuloꝵ singulas. De
bonis sumamus exẽmpla
qQuis ascendet inmontem dñi.
aut quis requiescet in monte
scõ eius: Cũq plures qui ascen¬
suri sunt montẽ dm̃ descrip¬

Expanded text:
Scriptura refert: Non fuit Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joiadae, quia sibi fecisset bona II Paralquare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descrip
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ẽ ambiguitas. quin is
sit que cain frater occiderit :
Iustus autẽ non solum ex dñi
nunc sententia. sed ex genesis
testimonio conprobatur. ubi
accepta euis ado narrantur
munera. Quęrim qui sit iste
tacharias filius barachiȩ. qe
multos legimus ⁊acharias.
Et ne libera nobis tribuatur
lorum opiniones exponere:
Alii zachariã filium barachiȩ
dicunt. qui induo deci ꝓphetis
undecimus ẽ. patrisq in eo
occisusẽ int̃ tẽplũ & altare
scriptura non loquit᷑. maxime
cũ temporibus eius uix ruinȩ
templi fuerint. Alii zachariã
patrẽ iohanii sintellegi uolunt.
ex quibusdã apocrifoꝵ sominis
aqdͥ ꝓbantes quod propterea
descripturis non babet aueto¬
ritat̾ẽ: eadem facilitate con¬
tempnitur : qua probatur
Alii istũ uolunt esse zachariã
qui occisus ẽ a ioas rege iuideȩ
n it̃ tẽplũ & altare. sicut reg¬
norum narrat hystoria. Seo
obseruandũ qđ ille zacharus
non sit filus barachiȩ sed filus
io iadȩ sacerdotis. Unde et

Expanded text:
nulla est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribueretur lorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque in eo occisus sit inter templum et altare Scriptura non loquitur: maxime cum temporibus ejus vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum somniis approbantes, quod propterea de Scripturis non habet auctoritatem, eadem facilitate contemnitur, qua probatur. Alii istum volunt Zachariam, qui occisus est a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum, quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
nrãe aures ferre uix possent:
uiderat in cordib exultantiũ.
pnsifides xp̃i. pro quo stephani
singuis effusus est : Cui. insi¬
huic fidei at testantur is ta
miracula : In qua prȩdicat᷑
xp̃c resurrexisse in carne. &
incȩlũ ascendisse cũ carne.
uia & ipsi martrres huuis fidei
martrres. idest huius fidei
testes fuerunt.¬

Expanded text:
aures nostrae ferre vix possent. aures nostrae ferre vix possent. Quid erat in cordibus exsultantium, nisi fides Christi pro quo Stephani sanguis effusus est? » Quod huic fidei, attestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne, et in coelum ascendisse cum carne? Nam et ipsi martyres nujus fidei martyres, id est, hujus fidei testes fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
aliquanto diligentius cȩperã
disputare. Cũ ecce me dispiti¬
te. uoces aliȩ dememoria ma¬
trris nouȩ gratulationis auo¬
untur. Conuersi st̃ eo quine
audiebant: coeperuntq con¬
currere. Illa enĩ ubi degrado
descendit in quib steterat:
ad sc̃m̃ martrrẽ orare ꝑrexos
Quȩ mox ut cancellos attigit.
conlapsa similit̃ uelut in son
sana surrexit. Dũ ergo requi.¬
reremus quid factũ fuerit uns¬
ille strepitus lȩtus extiterit
ingressi sunt cũ illa inbasilĩ
ubi eram. adducentes eã sin
de martrris loco. Tum uero
tantus ab utroq sexu ad mud¬
tionis clamor exortus est. it
uox continuata cũ lacrimis
non uideretur posse finiri
ꝑducta ẽ ad eũ locũ ubi anteps
steterat tremens. Exultibiss
eam similẽ fratri. cui doluci
remansisse dissimilẽ. Et nog
fusas precessuas ꝓ illa ũ tã
prȩuia uoluntat̃e tam eito
exauditam esse cernebant.
Exultabant indĩ laudẽ uoce
sine uerbis. tanto sonitu quantũ

Expanded text:
aliquanto diligentius coeperam aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante voces aliae de memoria martyris novae gratulationis audiuntur. Conversi sunt eo qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat. Quae mox ut cancellos attigit collapsa similiter velut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum vero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut vox continuata cum lacrymis, non videretur posse finiri. Perducta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant, remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant, exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, tanto sonitu, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
uentiore uoce clamabant.
Facto tandẽ silentio. seriptura.¬
rũ diuinarũ st̃ lecta sollẽma
uibi aute uentum est ad mei
sermonis locũ: dixi pauca
ꝓtempore & pillius iocundi¬
titelȩtitiȩ. Nobiscũ homo
prandit: & diligenter nobis
ternȩ calamitatis indicauit
hrstoriã. Sequenti itaq die.
post sermonẽ redditũ. narra:¬
tionis eius libellũ incrastinũ
populo recitandũ promisi
d cũ ex dominico paschȩ dier
tertiofieret : in gradibus
exedrȩ inqua de superiore
loquebar loco feci stare ambos
sratres cũ eoꝵ legeret᷑ libellus.
Intuebat᷑ populus uniuersus
sexus utriusq unũ stantem
sine deformi motu. alteram¬
in menbris om̃ib: contrementẽ
Et qui ipsũ non uiderant. quid
in eo diuinȩ miseđae factum
esset. in eiussorore cernebant:
debant enĩ quid in illo gratu:¬
landũ quid ꝓilla eẽ orandũ
Interbȩc recitato eoꝵ libello
de conspectu populi eos abin
prȩcepi. & de tota ipsa causa

Expanded text:
ventiore voce clamant. ventiore voce clamant. Facto tandem silentio, Scripturarum divinarum sunt lecta solemnia. Ubi autem ventum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius jucunditate laetitiae. Nobiscum homo prandit, et diligenter nobis e calamitatis indicavit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum, narrationis ejus libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum et Dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus universus sexus utriusque, unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non viderant, quid in eo divinae misericordiae factum esset, in ejus sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi; et de tota ipsa causa