comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ unicuiq homini uenter est matris. hoc
uniuerso humano generi extitit habitatio
ta corporis. sic ad augmenta ꝓpaginis foras
emanauit. Ibi conceptio nr̃a coaluit. ubi ori¬
go hominũ. homo primꝰ habitauit. Sed huiꝰ
uentris ostia serpens aperuit. qui ꝑsuasione
callida in corde hominis mandatũ celeste
dissoluit. Huiꝰ uentris ostia serpens aperuit.
quia munita suꝑnis monitis claustra mentis
irrupit. Sc̃s gͥ uir in pęna quã tolerat ad
culpã mentis oculos reducat. doleat hoc quod
tenebrosa nox. idest antiqui hostis obscura
suggestio humanis mentib intulit. doleat
hoc qđ suggestioni callidȩ humana mens in
sua deceptione consensit. & dicat: quia non
conclusit ostia uentris qui portauit me. nec
abstulit mala ab oculis meis. Nec moueat
qd̃ ñ conclusisse quęrit᷑. quẽ aperuisse para¬
disi ianuã detestatur. ñ conclusit enĩ dicit
aperuit. & mala ñ abstulit irrogauit. Iuasi
auferet enĩ si quiesceret. & quasi clauderet.

Expanded text:
 unicuique hominum venter est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio ta corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet,
Abbreviated transcription (Latin):
ri ab hominib agnoscunt. eoꝵq celebre
nomen mirantur. & qđ ꝓ bene gestis lau-¬
des suscipiant uident. sed quanto studio
easdem laudes fugiant ñ uident: aꝑta eoꝵ
oꝑa considerant. sed qđ sola spe intima
hȩc oꝑentur ignorant. Qui enĩ uera luce
iusticiȩ clarescunt. priꝰ a tenebris internȩ
intentionis immutantur. ut obscuritatẽ
intus terrenȩ appeticionis plene deserant
& corda sua ad suꝑnȩ lucis desideria ꝑfe¬
cte conuertant. ne cũ aliis apparent lucidi
sint sibimet obscuri. Arrogantes gͦ quia
bonoꝵ facta considerant & corda ñ pensañ.
imitantur unde laudari foris ualeantꝰ.¬

Expanded text:
ri ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre ri ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant
Abbreviated transcription (Latin):
bras funditꝰ amittit. In iudicio gͦ adhuc
aurora est. sed in regno dies. quia & si iam
cũ restauratione corpoꝵ uidere lumen
iudicio inchoat. eiꝰ tamen usum plenius
in regno consũmat. Ortus itaq aurorȩ est
exordiũ clarescentis ȩccłiȩ. quẽ uidere reꝓbi
nequeunt. quia a conspectu districti uidi¬
cis. maloꝵ suoꝵ pondere ad tenebras pressi
ptrahuntur. Unde recte ꝑ ꝓphetã dicitur.
tollatur impiꝰ ne uideat głam dĩ. Hinc est
qđ de hac aurora ꝑ psalmistã dicit᷑: abscon¬
des eos in abditu uultꝰ tui. a conturbatione.
hominũ. Electus enĩ quisq in iudicio per
internũ uisũ in uultu diuinitatis abscon¬
ditur. dum reꝓbor foris cęcitas districta.
ammaduersione iusticiȩ repulsa turbat᷑.¬
qđ etiã add prȩsens ñ inconuenient᷑ accipimꝰ.
si simulatoꝵ corda suptilius indagamus.
Arrogantes namq ipocritȩ bonoꝵ facta
extenꝰ aspiciunt. eosq in factis suis lauda-¬

Expanded text:
bras funditus amittit. In judicio ergo adhuc bras funditus amittit. In judicio ergo adhuc aurora est, sed in regno dies; quia etsi jam cum restauratione corporum videre lumen in judicio inchoat, ejus tamen visum plenius in regno consummat. Ortus itaque aurorae est exordium clarescentis Ecclesiae, quem videre reprobi nequeunt, quia a conspectu districti judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum . Electus enim qinternum visum in vultu divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversione justitiae repulsa turbat etiam ad praesens non inconvenienter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis lauda
Abbreviated transcription (Latin):
surgentis aurorȩ. Aurora quippe ȩccłia dici-¬
tur. quȩ a peccatoꝵ suoꝵ tenebris ad lucem
nusticiȩ ꝑmutatur. Unde & hanc sponsꝰ
in canticoꝵ cantico miratur dicens. quȩ ẽ
ista quȩ ꝓgreditur. quasi aurora consurgens:
Quasi aurora quippe electoꝵ surgit ȩcclesia.
quȩ prauitatis pristinȩ tenebras deserit. &
sese in noui luminis falgorem conuertit
In illa gͥ luce quȩ in districti iudicis ad¬
uentu monstratur. corpꝰ damnati hostis¬
ortũ surgentis aurorȩ ñ uidet. quia cum
districtus iudex ad retributionẽ uenerit.
iniquus quisq suoꝵ caligine meritoꝵ
pressus. quanta claritate scã eccłia in
internũ cordis lum̃ surgat ignorat. Tunc
nãq electoꝵ mens in altũ rapitur. ut diui-¬
nitatis radiis illustretur. & qͦ eiꝰ respectu
ꝑfunditur. eo ultra se gr̃a coruscante sub-¬
leuatur: tunc scã ȩccłia plene aurora fit.
cũ mortalitatis atq ignorantiȩ sue tene¬

Expanded text:
surgentis aurorae. - Aurora quippe Ecclesia dicisurgentis aurorae. - Aurora quippe Ecclesia dicitur, quae a peccatorum suorum tenebris ad lucem justitiae permutatur. Unde hanc Sponsus in canticorum Canticis miratur, dicens: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens? Quasi aurora quippe electorum surgit Ecclesia, quae pravitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce quae in districti judicis adventu monstratur, corportum surgentis aurorae non videt; quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine meritorum pressus, quanta claritate sancta Ecclesia in internum cordis lumen surgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur, ut divinitatis radiis illustretur; et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gratia coruscante sublevatur. Tunc sancta Ecclesia plena aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae suae tene
Abbreviated transcription (Latin):
scõs laudari se audiunt. esse se ueraciter
scõs arbitrantur. & quanto se ex multoꝵ
estimatione irrep̾hensibiles putant. tanto
diem districti iudicii securiꝰ expectant. De
diem dñi. Quib beatus iob debitã sententiã
ꝓfert p̾dicentis studio. ñ optantis uoto di¬
cens. expectet lucẽ & ñ uideat. Nox quippe
illa uidelicet tenebrosꝰ hostis in mͣbris suis
lucẽ expectat. & ñ uidet. quia uel in qui fidẽ
sine oꝑib retinent. cũ ꝓ eadem fide in extre-¬
mo iudicio saluari se posse confidunt. spes
eoꝵ frustrabitur. quia hanc uiuendo demo¬
liti sunt quã confitendo tenuerunt. uel hi
qui ꝓ humana laude in bona actione se
exhibent. incassũ a ueniente iudice retri¬
butionẽ bonoꝵ oꝑum sperant. quia dũ hȩc
in ostentatione. faciunt. laudis iã prȩmiũ
ab humano ore receperunt. ueritate attestan¬
te quȩ ait. amen dico uobis receperunt mer
cedem suã. Ubi & bene subditur. nec ortũ

Expanded text:
sanctos laudari se audiunt, esse se veraciter sanctos laudari se audiunt, esse se veraciter sanctos arbitrantur, et quanto se ex multorum aestimatione irreprehensibiles putant, tanto diem districti judicii securius exspectant. De diem Domini . Quibus beatus Job debitam sententiam profert, praedicentis studio; non optantis voto dicens: Exspectet lucem, et non videat. Nox quippe illa, videlicet tenebrosus hostis, in membris suis lucem exspectat, et non videt, quia vel hi qui fidem sine operibus retinent, cum pro eadem fide in extremo judicio salvari se posse confidunt, spes eorum frustrabitur, quia hanc vivendo demoliti sunt, quam confitendo tenuerunt, vel hi qui pro humana laude in bona actione se exhibent, incassum a veniente judice retributionem bonorum operum sperant; quia dum haec in ostentationem faciunt laudis, jam praemium ab humano ore receperunt, Veritate attestante, qucedem suam . » Sequitur: Nec ortum
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio ueritas dicit. ego sum lux mundi
Sicut autẽ isdem redemptor nr̃ una ꝑso¬
na est cũ congregatione bonoꝵ. ipse nãq
caput est corporis. & nos huiꝰ capitis corpꝰ
ita antiquus hostis una ꝑsona est cũ cuncta
collectione. reꝓboꝵ. quia ipse eis ad iniqui¬
tatem quasi caput p̾minet. illi autẽ dum
ad ꝑsuasa deseruiunt. uelut subiunctum
capiti corpus inherent. Qd gͦ de hac nocte
idest antiquo hoste dicit᷑. dignũ est ut ad
corpus eiꝰ idest ad inquos quosq deriuetur.
Quia gͥ redemptor humani generis lux est.
quid est qđ de hac nocte. dicitur. expectet
lucẽ & ñ uideat. nisi qđ sunt ñnulli qͥ fidẽ
quã oꝑib destruunt. tenere se sermonib
ostendunt: De quib ꝑpaulũ dicitur. quia
confitentur se nosse dm̃. factis autẽ negant :
hi nimirũ aut praua sunt quȩ faciunt. aut
recta opa nͣ recto corde sectantur. Non enĩ
de suis opib retributiones ppetuas. sed tͣnsi¬
torios fauores quęrunt. & tam̃ quia quasi

Expanded text:
elio Veritas dicit: Ego sum lux mundi . Sicut autem isdem Redemptor noster una persona est cum congregatione bonorum; ipse namque caput est corporis, et nos hujus capitis corpus; ita antiquus hostis una persona est cum cuncta collectione reproborum, quia ipse eis ad iniquitatem quasi caput praeeminet, illi autem dum ad persuasa deserviunt, velut subjunctum capiti corpus inhaerent. Quod ergo de hac nocte, id est antiquo hoste dicitur, dignum est ut ad corpus ejus, id est ad iniquos quosque, derivetur. Quia igitur Redemptor humani generis lux est, quid est quod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non videat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nirecta opera non recto corde sectantur: non enim de suis operibus retributiones perpetuas, sed transitorios favores quaerunt. Et tamen quia quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuo contra bene ꝑ legem dicit᷑: ñ apparebis
in conspectu dñi uacuus. Qui enĩ ꝓmerendȩ
uitȩ mercedem bene agendo ñ ꝓuidet. in
conspectu dĩ uacuus apparet. Hinc de iustis
ꝑ psalmnistã dicitur: uenientes autẽ uenient
in exultatione. portantes manipulos suos:
Ad examen quippe iudicii portantes mani-¬
pulos ueniunt. qui in semetipsis recta oꝑa
quib uitã mereantur ostendunt. Hinc de
uno quoq electo psalmista iterũ dicie. qui
ñ accepit in uano animã suã. In uano nãq
animã suã accipit. qui sola p̾sentia cogitans
quȩ se sequantur in ppetuum ñ attendit.
In uano animã suã accipit. qui eius uitam
negligens. ei curã carnis ante ponit. Sed
intentione continua ad eiꝰ utilitatẽ refert̾.
quicquid corporalit᷑ oꝑantur. quatinus &
transeunte. ope. oꝑis causa ñ transeat. quȩ
uitȩ p̃mia post uitã parat. Sed hȩc curare
reꝓbi negligunt. quia ꝓfecto ambulantes

Expanded text:
Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis in conspectu Domini vacuus . Qui enim promerendae vitae mercedem bene agendo non providit, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque animam suam accipit, qui, sola praesentia cogitans, quae se sequantur in perpetuum non attendit. In vanum animam suam accipit qui, ejus vitam negligens, ei curam carnis anteponit. Sed intentione continua ad ejus utilitatem referunt quidquid corporaliter operantur, quatenus et transeunte opere, operis causa non transeat, quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare reprobi negligunt, quia profecto, ambulantes
Abbreviated transcription (Latin):
& lumen rationis claudit᷑. qui prauo usu ex
erumpat. reprobori semitȩ tam̃ semꝑ inuolutȩ
sunt. ut prauis concupiscentiis dediti. aut bo-¬
na nulla appetant. aut appetentes infirmo de¬
siderio. ad hȩc nequaꝗͣ mentis liberos gressus
tendant. Recta enĩ aut ñ incipiunt. aut in
ipso fracti itinere ad hȩc minime ꝑtingant.
Tnde fit plerũq ut ad morẽ suũ lassatiredeant.
seseq ab intentione animi in carnis uolupia¬
tib sternant. sola quȩ transeunt cogitent.
nulla quȩ secũ ꝑmaneant curent. Unde & apte¬
subdit᷑ Ambulabunt inuacuũ & ꝑibunt
Inuacuũ quippe ambulant. qui nichil secum¬
de fructu sui laboris portant: Alus namq
adipiscendis honorib exsudat. aliꝰ muluipli¬
candis facultatib estuat. alius ꝓmerendis
laudib anhelat. Sed quia cuncta hȩc me
quisq moriens deserit. labores in uacuum
pdidit. qui secũ ante iudicem nil tulit

Expanded text:
et lumen rationis clauditur, qui pravo usu ex et lumen rationis clauditur, qui pravo usu ex erumpat, reproborum tamen semitae semper involutae sunt, ut pravis concupiscentiis dediti, aut bona nulla appetant, aut appetentes infirmo desiderio, ad haec nequaquam mentis liberos gressus tendant. Recta enim aut non incipiunt, aut, in ipso fracti itinere, ad haec minime pertingunt. Unde fit plerumque ut ad morem suum lassati redeant, seseque ab intentione animi in carnis voluptatibus sternant, sola quae transeunt cogitent, nulla quae 230 secum subditur: Ambulabunt in vacuum, et peribunt. In vacuum quippe ambulant, qui nide fructu sui laboris deferunt. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdidit, qui secum ante judicem nihil tulit
Abbreviated transcription (Latin):
blatha m oculis erꝰ. & om̃s nobiles uida occidit
rex babylonis. oculos qͦ sedechiȩ eruit Rex
quippe babylonis est antiquus hostis possessor.
intimȩ confusionis. qui priꝰ filios ante iniuen-¬
tis oculos trucidat. quia sepe sic bona oꝑa inter¬
ficit. ut hȩc se amittere ipse qͥ captꝰ eͣ dolens cemit
Nam gemit plerũq animꝰ. & tamen carnis suȩ
delectationib uictus. bona quȩ gemuit amais
ꝑdit. ea quȩ patitur damna considerat. nec
tam̃ uirtutis brachiũ contra regẽ babyloms
leuat. s dum uidens nequitiȩ ꝑpetratione
ꝑcutitur. ad hoc qnͣdoq peccati usu ꝑducit᷑
ut ipso qͦ rationis lumine priuetur. Unde
babylonis rex exunctis priꝰ filiis sedechiȩ ocu-¬
los eruit. quia malignꝰ sp̃s subductis prius
bonis oꝑib post & intelligentiȩ lum̃ tollit
Qđ recte sedechias. in reblata patit᷑: Reblatha
quippe. multa hȩc interpͣtatur. Ei enĩ qnͣdoq

Expanded text:
blatha in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit blatha in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit rex Babylonis, oculos quoque Sedechiae eruit . Rex Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est dolens cernat. Nam gemit plerumque animus; et tamen, carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdit, ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex, exstinctis prius filiis, Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus, subductis prius bonis operibus, post et intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha patitur. Reblatha quippe, multa haec, interpretatur. Ei enim quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ desideria carnis ebulliunt. & post longũ
usum illiciti oꝑis. oculũ cordis claudunt:
nam sepe mens recta cernit. nec tam̃ audent᷑
contra puersa se erigit. & renitens uincitur
dũ hoc ipsũ qđ agit diudicans. carnis suȩ
delectatione suꝑatur. Quia enĩ plerũq priꝰ
oculus contemplationis amittitur. & post
ꝑ carnis desideria huiꝰ mundi laborib animꝰ
subiugatur. testatur samson ab allophilis
captus. qui post qua oculos ꝑdidit ad molã
deputatus est. quia nimirũ maligni sp̃s.
postquã temptationũ stimulis intus aciem
contemplationis effodiunt. foris in circũitum
labor mittunt. Rursũ quia sepe & recta ope.
ratio exteriꝰ ꝑditur. & tam̃ adhuc rationis lu¬
men in corde retinetur: ꝓpheta ieremias insi¬
nuat. qui dum sedechiȩ captiuitatẽ narrat.
ordinẽ captiuitatis internȩ denuntiat dicens.
& occidit rex babylonis silios sedechiȩ in re¬

Expanded text:
prius desideria carnis ebulliunt, et post longum prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audacter contra perversa se erigit; et renitens vincitur, dum hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnis hujus desideria mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab Allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est, quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foras in circuitum laborum mittunt. Rursum, quia saepe et recta oratio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, sicut Jeremias insinuat, qui, dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: « Occidit rex Babylonis filios Sedechiae in Re
Abbreviated transcription (Latin):
stionis facit dicens: si misceri ds homines
corporaltter nollet. menbra coeundi apta
usib ñ fecisset: cumq hȩc qͣsi. ex ratione
suggerit. mentẽ ad uibidinumꝰ effrenationẽ
trahit. quȩ sepe dep̃hensa patrdciniũ mox
fallaciȩ & negationis inquirit. reamq se esse
nͥ estimat. si mentiendo uitã defendat. Pilosꝰ
gͦ alter ad alterũ clamat. qnͣdo sub aliqua-
ratiocinandi specie ꝑuersam mentẽ culpa
supsequens. ex occasione culpȩ prȩcedentis
illaqueat. cumq hanc peccatori dura atq
aspera deprimunt. qͣsi conuocati in ea con¬
corditer pilosi dominantur. sicq fit. ut
semꝑ se gressuu̾ semitȩ detenꝰ inuoluant.
dũ mentẽ reꝓbam culpa ꝑ culpã ligat. S in.¬
intellectus obtunditur. & post modũ captꝰ
animꝰ ꝑ exteriora desideria uagatur. ut cȩca
mens quo ducitur nesciat. & carnis suȩ ille-¬
cebris sese libenter subdat. Aliquando uͦ

Expanded text:
stionis facit, dicens: Si misceri Deus homines stionis facit, dicens: Si misceri Deus homines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. Cumque hanc peccatorum  f. peccata dura atque aspera deprimunt, quasi convocati in ea concorditer pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem reprobam culpa per culpam ligat. « intellectus obtunditur, et postmodum captus animus per vana desideria vagatur: ut caeca mens quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciunt quȩ flere debuerunt: ubi apte
subiungitur. & pilosus clamabit alter ad
alterũ. Qui namq alii pilosi appellatione
humana effigie incipitur. s bestiali extre¬
mitate terminatur. Pilosi gͦ nomine cuiꝰ¬
libet peccati asperitas designatur. Qd &
si qnͣdo quasi ab optentu rationis incipit.
semꝑ tam̃ ad irrationabiles motus tendit.
& quasi homo in bestiam desinit. dũ culpa
ꝑ rationis imaginẽ inchoans. usq ad irratio¬
nabilem effectũ trabit. Nam sepe edendi de¬
lectatio seruit gulȩ. & seruire se simulat
uiem̃ extendit. menbra in luxuriã erigit.
Pilosus autẽ alter ad alterũ clamat. cũ ꝑpe-¬
trata nequitia ppetrandam aliã ꝓuocat. &
qͣsi quadam cognationis uoce cominissa iam
culpa. culpã adhuc quȩ comittat᷑ inuitat.
Sepe namq ut diximꝰ gula dicit. si abundan
re subsistis. cumq mentẽ ꝑ desideria carnis
accenderit. mox qͦ luxuria uerba ꝓpriȩ sugge¬

Expanded text:
conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatione humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et quasi homo in bestiam desinit, dum culpam per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationalem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat iem extendit, membra in luxuriam mergit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum perpetrata nequitia perpetrandam malitiam provocat; et quasi quadam cognationis voce, commissa jam culpa, culpam quae adhuc committatur, invitat. Saepe namque, ut diximus, gula dicit: Si abundantre subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria sugge
Abbreviated transcription (Latin):
tis ignorat. In ꝑuersa gͥ mente draco cubat.
& strutio pascitur. quia & latens malicia
callide tegitur. & intuentiũ oculis simu¬
latio bonitatis antefertur. Quid uͦ onocen¬
tauroꝵ nomine. nisi lubrici figurantur &
elati: Greco quippe eloquio. onos asinꝰdicit᷑.
& appellatione asint luxuria designatur
ꝓpheta attestante qui ait. ut carnes asinoꝵ
carnes eoꝵ. Tauri autẽ uocabulo ceruix su¬
perbiȩ demonstratur. sicut uoce dominica
de iudeis suꝑbientib ꝑ psalmistam dicit᷑:
tauri pingues obsederunt me Onocentau-
rigͦ sunt. qui subiecti luxuriȩ uitiis inde
ceruicẽ erigunt. unde humiliare debueruñ.
qui carnis suȩ uoluptatib seruientes. expulsa lon-¬
ge uerecundia ñ solum se amittere rectitudi-¬
nem ñ dolent. sed adhuc etiã de oꝑe confusi¬
onis gaudent. Onocentauris autẽ demo¬
ma occurrunt. quia maligni sp̃s ualde eis
ad uotũ deseruiunt. quos de his gaudere

Expanded text:
tis ignorat. In perversa igitur mente draco cubat, tis ignorat. In perversa igitur mente draco cubat, et struthio pascitur: quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio ὄνος asinus dicitur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta attestancarnes eorum. Tauri autem vocabulo cervix superbię demonstratur, sicut voce dominica de Iudęis superbientibus per psalmistam dicitur: Tauri pingues obsederunt me. Onocentauri ergo sunt, qui subiecti luxurię vitiis, inde cervicem erigunt, unde humquia carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt, quos de his gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
petratur. nam sepe furto negationis falla¬
dia iungitur & sepe culya fallaciȩ periunii
reatus cumulatur. Sepe qđ libet uitium
impudenti p̃sumptione cõmittitur. & sepe
qđ om̃i culpa fit grauiꝰ etiã de cõmisso uitio
suꝑbitur. nam quauis de uirtute nasci elatio
soleat. ñnunquam tam̃ stulta mens de ꝑpetra¬
ta se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpe
adiungitur. quid aliud quã inuolutis semitiᷤ
atq innodatis uinculis prauoꝵ gressꝰ ligant᷑:
Unde bene contra puersam mentẽ sub iudeȩ
specie ꝑ ysaiam dicit᷑. erit cubile draconum
& pascua strutionũ. & occurrent demonia
onocentauris. & pilolus clamabit alter ad
alterum. Quid namq ꝑ dracones nisi mali¬
cia. quid uͦ strutionũ nomine nͥ ypocrisis
designatur: Strutio quippe speciẽ uolan¬
di habet sed usum uolandi ñ habet. quia
& ypocrisis cunctis intuentib imaginem¬
de se scĩtatis insinuat. sed tenere uitam sc̃ita¬

Expanded text:
petratur. Nam saepe furto negationis fallapetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur, et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur; et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de ta se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene contra perversam mentem sub Judaeae specie per Isaiam dicitur: Erit cubile et pascua struthionum; et occurrent daemonia onocentauris: et pilosus clamabit alter ad alterum . « Quid namque per dracones nisi malitia? quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe, speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem sanctitatis de se insinuat, sed tenere vitam sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. s inanem głam necdũ uicit. & cũ se
ꝑ hanc mundi honorib inserit. confixus cau¬
sarũ stimulis. ad impatientiã captus redit.
cumq inanis gła ad defensionẽ sui animũ
erigit. & illã uictus tolerat quã suꝑauit. Aliꝰ
inanem iam głam subdidit s tam̃ impatienti¬
am necdũ strauit. & cũ multa resistentib
ꝑ impatientiã minatur: erubescens ñ implere
qđ loquitur. sub inanis głȩ iugo reuocatar.
& hoc uictꝰ ꝑ aliud tolerat. qđ plene se uicis¬
se gaudebat. Sic gͦ ope uicaria fugitiuum
suũ uitia retinent. & quasi iam amissũ sub
dominii iure recipiunt. atq ad uindictam
sibi uicissim tradunt. Peruersiitaq inuolu¬
te sunt gressuũ semitȩ. quia & si deuicta
una nequitia pedem leuant. regnante tam̃
altera. hunc mea etiã quã deuicerant impli¬
cant. Auquando uͦ inuolutis gressuũ semitis
& nulla culpa deuincitur. & alia per aliam¬

Expanded text:
stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc honoribus mundi inserit, confixus causarum stimulis, et impatientia captus redit, cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem jam gloriam subdidit, et tamen impatientiam necdum stravit, et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii jure recipiunt, atque ut vinctum sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae; quia etsi devicta una nequitia pedem levant, remanente tamen altera, hunc in ea etiam quam devicerant, implicant. Aliquando vero involutis gressuum semitis, et una culpa non devincitur, et alia per
Abbreviated transcription (Latin):
labores uirtutũ fugiunt. quid aliud quã &
belli certamina in campo nesciunt. & trium.¬
phare in urbib de bello concupiscunt
Quauis hoc qd̃ eor semitȩ inuolutȩ memo¬
rantur. adhuc intelligi & alit̾ possit. Sepe
namiq ñnulli. contͣ quȩdam se uitia uehemen¬
ter accingunt. sed quędã subigere negligunt.
cumq se contra ista ñ erigunt. & illa contͣ se
reparant quȩ subigerunt. Alius namq iam
carnẽ a luxuria domuit. sed tamen adhuc
mentẽ ab auaricia ñ frenauit. cumq se in
mundo ꝓ exercenda auaricia retinet. cũq a
terrenis actib ñ recedit. erupente occasionis
articulo etiã in luxuriã labitur. quam iam
subigisse uidebatur.: Aliꝰ auariciȩ estũ uicit.
sed nequaꝗͣ. uim luxuriȩ subdidit. cumq
explendȩ luxuriȩ prȩciũ prȩparat. iugo qͦ
auariciȩ quã dudũ edomuit. cordis ceruicem
subdit. Alius rebellantẽ iam impatientiam

Expanded text:
labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et belli certamina in campo nesciunt, et triumphare in urbibus de bello concupiscunt? Quamvis hoc, quod eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. « Saepe namque nonnulli contra quaedam se vitia vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt; cumque se contra ista non erigunt, et illa contra se reparant quae subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuria edomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit; cumque se in mundo pro exercenda avaritia retinet, cumque a terrenis actibus non recedit, eruarticulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nequaquam vim luxuriae subdidit; cumque explendae luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae quam dudum domuit, cordis cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ redeat s &semetipsam mens. & ea quȩ loquit᷑
conuitia ñ agnoscat. cumq furori plene sa¬
tis fecerit. quasi post exercitiũ in tranquilli-¬
tatẽ redit. & tunc se ad silentii claustra re¬
colligit. cũ linguȩ ñ patientia. s ꝓcacitatis
suȩ satisfactio frenũ ponit. Uix gͥ sero post
conuitia illata se cohibet. quia & a cursu
sepe spumantes equos ñ pͣsidentis dextera.
s camꝑi terminꝰ eohercet. Bene gͦ de repbis
dicitur: inuolutȩ sunt semitȩ gressuũ eori.
quia recta quidem deliberando appetunt.
sed ad consueta semꝑ mala replicantur. &
quasi extra se tensi. ad semetipsos ꝑcircuitũ
redeunt. qui bona quidem cupiunt s a malis
nunquã recedunt. Esse quippe humiles. ses
tam̃ sine despectu. esse contenti ꝓpriis. s sine
necessitate. esse casti. sed sine maceratione
corporis. esse patientes sed sine contumeliis
uolunt. cumq ad ipisci uirtutes quęrunt. s

Expanded text:
non redeat, sed semetipsam mens, et ea quae loquitur non redeat, sed semetipsam mens, et ea quae loquitur convicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit, et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum ponit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia ex cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quippe deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur, et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt. Qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe humiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt. Cumque adipisci virtutes quaerunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
captus tenetur. quanta autẽ castitatis sit
mundicia conspicit. & carne unci turpe
deprehendit. restringere ergo uoluptatum
fluxa deliberat. & resultare consuetudini
quasi totis se uirib parat. sed uel obiecta
oculis specie. uel ad memoriã reducta. cum
subita temptatione concutitur. protinꝰ a
pristina p̃paratione dissipatur. & qui contra
hanc clipeum deliberationis erexerat. dele¬
ctationis iaculo confossus iacet. sicq eum
luxuria eneruem suꝑat. ac si nulla contra
eam intentionis arma p̃parasset. Alius irȩ
flammis accenditur. & usq ad inferendas
ꝓximis contumelias effrenatur. cũ uͦ nulla
furoris occasio ammũ pulsat. quanta sit
mansuetudinis uirtꝰ qnͣta patientiȩ altitu¬
do considerat. seq etiã contra contumelias
patientẽ parat. sed cũ parua quamlibet
cõmotionis occasio nascitur. repente ad uo-¬
ces & contumelias medullitus inflaminat.
ita ut ñ solũ ad memoriã patientia ꝓmissa

Expanded text:
captus tenetur, quanta autem castitatis sit captus tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe deprehendit. Restringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuetudini quasi totis se viribus parat; sed objecta oculis specie, vel ad memoriam reducta, cum subita tentatione concutitur, protinus a pristina praeparatione dissipatur, et qui contra hanc clypeum deliberationis erexerat, delectationis jaculo confossus jacet, sicque eum luxuria inermem superat, ac si nulla contra eum intentionis arma praeparasset. Alius irae flammis accenditur, et usque ad inferendas proximis contumelias effrenatur. Cum vero nulla furoris occasio animum pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patientiae altitudo considerat, seque etiam contra contumelias patienter temperat; sed cum parva quaelibet commotionis occasio nascitur, repente ad voces contumeliosas medullitus inflammatur, ita ut non solum ad memoriam patientia promissa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ inflatus. cũ magna esse
pͣmia humilitatis considerat.
aduersũ semetipsũ se erigit. & qͣsi tumorẽ
turgidi fastus deponit. ex hibere se quib li-¬
bet contumeliis humilẽ ꝓmittit. s cũ
repente. hunc uniꝰ iniuria uerbi pulsaue-¬
rit. ad consuetã ꝓtinus elationẽ redit.
sicq ad tumorẽ ducitur ut nequaꝗͣ quia
humilitatis bonũ concupiuerat recordetur.
Alius auaricia estuans. augendis facultatib
anhelans. cum pͣterire omnia uelociter con¬
spicit. uagantẽ ꝑ concupiscentias mentẽ figit.
decernit iam nil appetere. adepta tantũ modo
sub magni moderaminis freno possidere.
Sed cum repente fuerint oculis oblata quȩ
placeant. in ambitione ꝓtinus menꝰ anbelat.
semetipsã ñ capit. adipiscendi hȩc occasionẽ
quęrit. & oblita continentiȩ quam secum
pepigerat. cogitationũ se stimulis ꝑdeside¬
ria acquisitionis inquietar: Alius luxuriȩ
tabe polluitur. & longa iam consuetudine

Expanded text:
superbiae inflatus, cum magna esse superbiae inflatus, cum magna esse praemia humilitatis considerat, adversum semetipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum repente, hunc unius verbi injuria pulsaverit, ad consuetam protinus elationem redit, sicque ad tumorem ducitur, ut nequaquam quod humilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis oblata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetipsam non capit, adipiscendi haec occasionem quaerit, et oblita continentiae quam secum pepigerat, cogitationum stimulis sese per desideria acquisitionis inquietat. Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
ea cui dudũ inheserat carnis suę delectatio¬
ne separatur. Hinc est enĩ qđ ꝑ ꝓphetam
contra reꝓbos dicitur: & tantũmodo sola
ueratio intellectũ dabit auditui. quia uide¬
licet ȩterna ñ intelligunt. nisi cũ ꝓ tempora¬
lib iam sine emendatione puniuntur.
Tunc mens estuat & infructuosȩ penitentiȩ
se ignib inflammnat. duci ad supplicium
timet. prȩsentẽ uitã ex desiderio retinet.
sed de loco suo soluitur. quia oblectamenta
carnis deserens. eiꝰ duricia ꝑsupplicium
liquatur: Sed quia iniqui om̃s quid abstra-¬
ctionis suę tempore patiantur audiuimꝰ.
adhuc aliqͣ qͥb in libertatis suȩ spacio impli¬
cantur audiamꝰ. Sequit᷑. In uolutȩ sunt¬
in seipso replicatur: Et sunt ñnulli. qui
se ducentib uitiis obuiare qͣsi tota inten¬
tione deliberant. s irruente temptati.¬
onis articulo. in deliberationis ꝓposito
nͣ ꝑdurant: Alius namq prauo usu

Expanded text:
ea, cui dudum inhaeserat, carnis suae delectatioea, cui dudum inhaeserat, carnis suae delectatione separatur. Hinc est enim quod per prophetam contra reprobos dicitur: Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui , quia videlicet aeterna non intelligunt, nisi cum pro temporalibus jam sine emendatione puniuntur. Tunc mens aestuat, et infructuosae poenitentiae se ignibus inflammat, duci ad supplicium timet, praesentem vitam ex desiderio retinet; sed de loco suo solvitur, quia oblectamenta carnis deserens, ejus duritia per supplicium liquatur. Sed quia iniqui omnes quid abstractionis suae tempore patientur audivimus, adhuc aliqua quibus in libertatis suae spatio implicantur audiamus. Sequitur: CAPUT in se ipsum replicatur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant, sed irruente tentationis articulo, in deliberationis proposito non perdurant. Alius namque pravo usu
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia reseruando trepidus pͣparat. ab ali-¬
mentis miscdiȩ animã necat. & cum pati
in terra in opiã metuit. ȩternã sibi abundan-¬
tiam supnȩ refectionis abscidit. Recte gͦ
dicitur. qui timent pruinã. irruet suꝑ eos
nix: quia qui conculcanda in infimis metu-
unt. a summis metuenda patiuntur. & cum
transire nolunt qđ calcare poterant. iudiciũ
desuꝑnis excipiunt. qdđ tolerare nequaꝗͣ
poraliter optinent. Quid autẽ tempore
uocationis suȩ facturi sunt. cũ cuncta simul
pauidi deserunt. quȩ hic cũ graui timore
seruauerunt:Unde ap̃te subditur
Tempore quo fuerint dissipati peribunt.
Quos enĩ p̾sentis uitȩ sollicitudo ordinat
amissio dissipat. & tunc etiã exteriꝰ pereunt.
qui intꝰ dudũ eterna negligendo perierunt:
De quib recte subditur Et ut incaluerint.
intimȩ districtionis appropinquans. cum
im ꝑcognitionẽ penȩ feruerẽ cȩperit. ab

Expanded text:
subsidia reservando trepidus praeparat, ab alisubsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericordiae animam necat; et cum pati in terra inopiam metuit, aeternam sibi abundantiam supernae refectionis abscindit. Recte ergo dicitur: Qui timent pruinam, irruit super eos nix, quia qui count, a summis metuenda patiuntur; et cum transire volunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam poraliter obtinent. Quid autem tempore vocationis suae facturi sunt, qui cuncta simul pavidi deserent, quae hic cum gravi timore servaverunt? Unde apte subdit: « Tempore quo fuerint dissipati peribunt. » Quos enim praesentis vitae solamissio dissipat; et tunc etiam exterius pereunt, qui intus dudum aeterna negligendo perierunt. 226 De quibus recte additur: Et ut incaluerint, intimae districtionis appropinquans, cum jam per cognitionem poenae fervere coeperit, ab
Abbreviated transcription (Latin):
mens cũ malũ repente inuenerit. qđ nequaꝗͣ
prȩterit. eternitatẽ eiꝰ tolerando intelligit.
quia qđ pͣterire potuit uanũ fuit: Scien¬
dum uͦ est. qd pleriq agere recta desiderant.
sed sunt nnulla quȩ infirmis eoꝵ mentib
ex p̾senti uita contradicant. cũq aduersa
in infimis ꝑpeti metuunt. in suꝑni iudicii
rectitudine offendunt. Unde recte subdit᷑.¬
Pruina quippe inferiꝰ gelascit. nix autẽ de
suꝑiorib ruit. Et sepe ñnulli dũ tempora¬
lia aduersa ꝑtimescunt. districtionis ȩternȩ
animaduersiones abiciunt. De quib bene
ꝑ psalmistã dicitur. illic trepidauert̃ timore
ubi ñ erat timor. Iste namq ueritatẽ iam
libere defendere appetit. sed tam̃ in ipso suo
appetitu trepidus. indignationẽ potestatis
sustinet. Ille peccatoꝵ suoꝵ conscius ea
quȩ possidet indigentib iam
Tlargire desiderat. s tamennẽ
datis reb egeat ipse formidat. cũmq carni

Expanded text:
mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitate ejus tolerando intelliget, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unde recte sub--Pruina quippe inferius gelascit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Iste namque veritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis sustinet. Ille, peccatorum suorum conscius, ea quae possidet indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat ipse formidat. Cumque carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Me. sicut torrens qui raptĩ transit in conual¬
conualles uma pęnarũ loca intelligimꝰ. miusti
seunt. quia in hacuita quã totis desideriis
appetunt diu stape nequaꝗͣ possunt. ñam quot
dies ętatis accipiunt. quasi tot cotidie gressib ad fi¬
concessa subsistere nesciunt. quot augmenta
uiuendi ꝑcĩpiunt. de uiuendi spacio totidẽ
fugiunt. quo accipiunt amittunt. Raptĩ
itaq ad conualles transeunt. qui in longum
quidẽ uoluptatũ desideria ꝑtrahunt. sea ad
inferni claustra repente deducuntur. Inia
enĩ hoc etiã qd̃ qualibet longeuitate extensũ ẽ.
si fine clauditur. longũ ñ est. Ex fine mise¬
ri colligunt. breue fuisse qđ amittendo
tenuerunt. Unde bene ꝑ salonionẽ dicit᷑.
si multis annis uixerit homo & in his om̃ib
lȩtatus factus. meminisse debet tenebrosi tem¬
poris. & dierũ multoꝵ. qui cũ uenerint ua¬
nitatis arguuntur p̃terita: Stulta & enim

Expanded text:
me sicut torrens, qui raptim transit in convalme sicut torrens, qui raptim transit in convalconvalles ima poenarum loca intelligimus, injustnseunt, quia in hac vita quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad ficoncessa persistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem fugiunt, quod accipiunt, amittunt. Raptim itaque ad convalles transeunt, qui in longa quidem voluptatis desideria trahuntur, sed ad inferni claustra repente deducuntur. Quia enim hoc etiam, quod qualibet longaevitate extensum est, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt, breve fuisse quod amittendo tenuerunt. Unde bene per Salomonem dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetus factus; meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum qui, cum venerint, vanitatis arguuntur praeterita . Stulta etenim
Abbreviated transcription (Latin):
raptim transit in conuallib Torrenti quippe
ad conualles raptim transire est. prauorũ
mentib ad ima desideria. sine ullo obstaculo
ac difficultate descendere. Omnis namq
ascensus in labore est. descensꝰ in uoluptate.
quia ꝑ annisum gressus ad suꝑiora tendit᷑.
ꝑ remissionẽ uͦ ad inferiora declinatur.
Ad montis enĩ uerticẽ saxum subuehere
magni laboris ẽ. eumq a summis ad ima
dumitere laboris ñ est: sine mora uidelicet
ꝓruit. qui magnis conatib ad summa
puenit. Longo studio seges seritur. sole
atq imbre diutino nutritur. s tamen una
& subita scintilla consumitur. Paulisper
edificia alta ꝓficiunt. sed repentinis casib
terrã petunt. Robusta arbor in aera per
tarda incrementa se erigit. sed quic qͥd diu
ad alta ꝓtulit. semel & simul cadit. Qnia gͥ
ascensus in labore est. descens in uoluptate.
recte nunc dicit᷑. fratres mei prȩterierunt

Expanded text:
raptim transit in convallibus. Torrentem quippe raptim transit in convallibus. Torrentem quippe ad convalles raptim transire, est pravorum mentes ad ima desideria sine ullo obstaculo ac difficultate descendere. Omnis namque ascensus in labore est, descensus in voluptate, quia per adnisum gressus ad superiora tenditur, per remissionem vero ad inferiora declinatur. Ad montis verticem saxum subvehere, magni laboris est, idque a summis ad ima dimittere laboris non est; sine mora videlicet proruit, cum magnis vero conatibus ad summa pervenit. Longo studio seges seritur, sole atque imbre diutino nutritur, sed tamen una et subita scintilla consumitur. Paulisper aedificia ad alta proficiunt, sed repentinis casibus terram petunt. Robusta arbor in aera per tarda incrementa se erigit; sed quidquid diu ad alta protulit, semel et simul cadit. Quia igitur ascensus in labore est, descensus in voluptate, recte nunc dicitur: Fratres mei praeterierunt
Abbreviated transcription (Latin):
quanto post extranea remanet ab hereditate.
& supba iustos iustos despicit. quos paterna
miscditer seueritas affligit: Sepe uͦ reꝓbi
eandem fidem qua uiuimꝰ retinent. eadem
sidi sacram̃ta ꝑcipiunt. eiꝰdem religionis
unitate continentur. sed tam̃ compassionis
gͦ & fratres. & pͣtereuntes uocantur. quia ex
uno matris nobiscũ gremio ꝑ fidem ꝓdeunt.
sed in uno caritatis studio. erga dm̃ & ꝓximũ
ñ figuntur. Unde apte etiã torrenti. qͥ raptĩ
transit in conuallib comparant᷑. Torrens
namq ex montanis ad ima defluit. & colle¬
ctus hiemalib pluuiis estiuis solib arescit̃.
Qui enĩ terrena diligentes spem suꝑnȩ patriȩ
deserunt. quasi ex montib ualles petunt. qͦs
tamen hyems p̾sentis uitȩ multiplicat. sed
estas uenturi iudicii exsiccat. quia cum sol
suꝑnȩ districtionis incanduerit. reproboꝵ
leticiã in ariditatem uertit. Bene autẽ dicit᷑.

Expanded text:
quanto post extranea remanebit ab haereditate, quanto post extranea remanebit ab haereditate, ut superba justos despicit, quos paterna misericorditer severitas affligit; saepe vero reprobi eamdem fidem, qua vivimus retinent eadem fidei sacramenta percipiunt, ejusdemque religionis unitate continentur, sed tamen compassionis ergo et fratres et praetereuntes vocantur, quia ex uno matris nobiscum gremio per fidem prodeunt, sed in uno charitatis studio erga Deum et proximum non figuntur. Unde et apte etiam torrenti, qui raptim transit in convallibus, comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivo sole arescit. Qui enim terrena diligentes, spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt. Quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aetas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supernae districtionis incaluerit, reproborum laetitiam in ariditatem vertet. Bene est autem dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
confidentia aduersitatis aperitur. Uir gͥ
iustus in flagellis positus dicat. qui tollit ab
amico suo miscđiam. timorẽ dñi derelinquit.
quia nimirũ qui exaduersitate proximum
despicit. aꝑte conuincitur. qđ hunc in ꝓspe-¬
ris ñ amauit. Et cũ om̃ps ds ido quosdam
pcutit. ut & ꝑcussos erudiat. & non ꝑcussis¬
occasionẽ boni oꝑis p̾beat. quisqͥs ꝑcussum
despicit. occasionẽ a se uirtutis repellit. &¬
tanto se nequiꝰ contra auctorẽ erigit. qnͣto
hunc nec pium in salute ꝓpria. nec iustũ in
alieno uulnere agnoscit. Intuendũ uero ẽ.
qđ beatus iob sic sua loquitur. ut totiꝰ qͦ
electi popłi ꝑ eũ uita signetur. quia enim
eiꝰdem popłi menbrũ est. cũ quȩ ipse patit᷑
narrat. ea etiã quȩ sustinet ille denuntiat
dicens. E ratres mei prȩterierunt me. sicus
torrens qui raptim transit in conuallibus.
Reproboꝵ mens quia sola pͣsentia diligit.
plerũq nunc tanto aliena existit a uerbere.

Expanded text:
confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra actorem erigit quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est, quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. Quia enim ejusdem populi membrum est; cum ea quae ipse patitur, narrat, etiam quae sustinet ille denuntiat, dicens: Fratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui raptim transit in convallibus. Reproborum mens quia sola praesentia diligit, quae nunc tanto aliena existit a verbere