comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris arborib similes. ñ solũ pulchri st̃ ꝑ
spetiem. sed etiã utiles ꝑ ubertatẽ: sic
eoꝵ uita pensanda ẽ. ut cũ miramur
quę sit uiriditas in hystoria. inueniamꝰ
et qͣnta sit ubertas in allegoria: quatenꝰ
cũ blandũ est qd̾ in foliis redol&: cog¬
noscamus & quã dulce sit qd̾ in fructib
sapit. Nullus quippe suꝑnȩ adoptionis
gram habuit: nͥ qui hane ꝑ cognitionẽ
unigeniti accepit. Dignum itaq est.
ut ipse in eoꝵ uita & lingua resplen¬
deat : qͥ eos ut resplendere mereantur
illustrat. Nam cũ in tenebris lum̃ lucer
nȩ accendit᷑: prius lucerna eadem quȩ
uideri cetera efficit. uidet᷑. Unde neces¬
se ẽ. ut si uere intendimus illuminata
cernere: studeamus mentis oculos ad
ipsũ illuminans lum̃ aperire. Qd̾ in
eisdem beati iob sermonib. etiã remo¬
tis allegoriarũ umbris. quasi depressis
altȩ noctis tenebris. chorusci more ꝑ¬

Expanded text:
ris arboribus similes, non solum pulchri sunt per ris arboribus similes, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem beati Job sermonibus, etiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more p
Abbreviated transcription (Latin):
cor secure audientis infigerent: quo int̾
ostensȩ & non seruatȩ caritatis tenebras.
impusa uulnerarent. Post hos quoq
ad contumelias etiã heliũ iunior exci¬
tat᷑: ut tranquillitatẽ tante mansuetu¬
dinis. saltẽ dedignata leuitas ꝑtͣbar&
ȩtatis. Sed contra tot antiqui hostis
machinas. stetit inuicta constantia: ste¬
tit ęquanimitas infracta. Nã uno eo¬
demq tp̃r. uerbis aduersantib opposuit
prudentiã: reb uitã. Nemo gͥ scm̃
uirũ quãuis de illo aꝑte post flagella
scriptũ sit. in om̃ib his ñ peccauit iob
labus sius: saltem postmodũ in conten-¬
tione amicoꝵ estim& inter uerbera
leliquisse. Satan quippe temptationẽ
illius expetiit: sed ds qui hunc laudaue¬
rat. in se ipso eius intentionẽ certami¬
nis accepit. Quisqͥs gͦ beatum iob de¬
liquisse insuss sermonib querit᷑ : qͥd aliud
quã dm̃ qͥ ꝓ illo ꝓposuit. perdidisse con-¬

Expanded text:
cor secure audientis infigerent, quo inter cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus vitam. Nemo igitur sanctum virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amicorum aestimet inter verba deliquisse. Satan quippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso ejus intentionem certaminis accepit. Quisquis ergo beatum Job deliquisse in suis sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse con
Abbreviated transcription (Latin):
licentia: qui dũ bona eius multis cog¬
nita interimere appetit: etiã bonũ paci-¬
entię qd̾ latebat ostendit: & quẽ se
angustare ꝑsequendo credidit. flagellis
auctũ & in exemplis dilatauit: nec siue
graui arte exercuit licentiã quã accepit
Nam cõbussit greges. extinxit familias.
obruit heredes: ꝑcussit salutẽ corporis:
& ad intorquendũ grauioris tẽptationis
iaculũ. lingũa seruauit uxoris: quatinꝰ
sci uiri forte ac solidũ pectus. & ꝑ dãp¬
na rerũ dolor sterner&: & ꝑ uerba. con¬
iugis maledictio  ꝑforar&. Sed quot
uulnera seuiens intulit: tot scõ uito
nesciens uictorias ministrauit. Nam fi¬
delis dĩ famulus. uno eodẽq tp̃r inter
ꝓtinꝰ exteriora requisiuit. Amicos nãq
eiꝰ. de locis singulis quasi ꝓ exercenda
caritate cõmouit. eoꝵq ora sub spetiȩ
consolationis aperuit: seo ꝑ hec iacula
increpationis intorsit: quȩ uii eo durius

Expanded text:
licentia. Qui dum bona ejus multis coglicentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inprotinus exteriora requisivit. Amicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius
Abbreviated transcription (Latin):
huius operis tociens necessario
repeto. quotiens hoc in distinctio¬
ne uoluminum locutionis meȩ
pausatione succido: ut cũ le¬
gendi exordium sumit᷑. prius
ipsa memorie lectionis causa
renouetur: & tanto robustius
surgat doctrinȩ ȩdificium:
quanto ex considerata cause ori¬
gine. studiosius ponit᷑ in m̃te
fundamentum. Beatus iob
soli dõ sibiq cognitus in tran-¬
quillitate. ad nrãm noticiam
ꝑducendus. tactus ẽ uerbere:
ut odorem suarũ uͥtutũ tan-¬
to latius sparger&: quanto
more aromatũ melius ex incen-¬
sione fraglar&e. Nouerat in bonis pie
subditos regere. & a malis districte custo¬
dire : nouerat bene uti reb habitis:
s nesciebamꝰ si paciens ꝑmaner& ablatis
N ouerat cotidianũ do ꝓ sanis pignorib
sacrificiu soluere: seo incertũ erat si
ei gr̃aꝵ sacrifitiũ & orbatus immolar&.
Ne quid gͦ uitii salus teger&: dignũ fuit.
ut hoc dolor aperir&. Data itaq est
contra sem̃ uirum. hosti callido tẽptandi

Expanded text:
hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido tentandi
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uidiss& qd̾ respondere ñ possent:
iratus ẽ uehementer. Quãuis scã eccłia
sit ꝓculdubio aduersariis suis antiqͥor.
quia de illa ipsi. ñ aũ exiit ipsa de
illis. sicut de eis ꝑ iohannẽ dr̃. ex no¬
bis exierunt. sed ñ erant ex nobis:
recte tam̃ eiscdẽ aduersariis helu iu¬
nior fuisse ddescribit᷑ : qr nunirũ post
exorta hereticoꝵ bella. ẽẽ uitra scai̾n
ȩccłiam fastu scientiȩ inflati arrogan-¬
tes cȩperunt. Cum euĩ grauiora hosti¬
um ꝓdiere certamina: tc̃ st̃ ꝓfecto
subtiliora sensuum spicula requisita.
tẽ arguinentoꝵ obstacula. tẽ ꝑplexior
indago uerboꝵ: quȩ sepe uiri feruen¬
tes ingenio. dũ congrue inueniunt.
arroganter intumnescunt. Et qd̾ ꝑ ela¬
tionis uitium plerũq contingit eisdẽ
acutis sensib quib hosteᷤᷤ feruint ꝓ¬
sternunt᷑ : dũ in his quȩ recte de dõ¬

Expanded text:
 tres respondere non possent, iratus est vehementer. - Quamvis sancta Ecclesia sit procul dubio adversariis suis antiquior, quia de illa ipsi, non autem exiit ipsa de illis, sicut de eis per Joannem dicitur: « Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis , » recte tamen eisdem adversariis Eliu junior fuisse describitur, quia nimirum post exorta haereticorum bella esse in sancta Ecclesia fastu scientiae inflati arrogantes coeperunt. Cum enim graviora hostium prodiere certamina, tunc sunt profecto subtiliora sensuum spicula requisita, tunc argumentorum obstacula, tunc perplexior indago verborum. Quae saepe viri ferventes ingenio, dum congrue inveniunt, arroganter intumescunt; et, quod per elationis vitium plerumque contingit, iisdem acutis sensibus quibus hostem feriunt, prosternuntur, dum in his quae recte de D
Abbreviated transcription (Latin):
intuentes contra quã fortẽ aduersariũ
bellũ gerunt. s uius si intolerabiles uires¬
sollicitẽ adtenderent: nequaꝗͣ de his quȩ
exterius tolerant murmurarent. Sed ideo
uident᷑ nobis hȩc grauia: quia bella oc¬
culti aduersarii nolumus pensare graui¬
ora. A quib plerumq bellis ut diximꝰ
dũ flagellamur. defendimur: dũ affligi¬
mur occultam᷑. Caro enim nr̃a prius qũa
resurrectionis in corruptione solidet᷑: si
nullo merore afficitur. in temptationib
effrenat᷑. Quis aũ nesciat qd̾ multo sit
melius ardere flãma febrium: qua igne
uitioꝵ .s Et tamen cũ febre corripimur.
quia uitioꝵ ȩstum qui occupare nos po¬
terat considerare negliginus: de ꝑcussio¬
ne murmuramus. Quis nesciat. qd̾ multo
sit melius duris in seruitio hominib subi¬
ci: quã blandientib demonicis spiritib
subdi .s Et tam̃ cum alto dĩ iudicio ugo

Expanded text:
intuentes contra quam fortem adversarium intuentes contra quam fortem adversarium bellum gerunt. Cujus si vires intolerabiles sollicite attenderent, nequaquam de his quae exterius tolerant murmurarent. Sed ideo videntur nobis haec gravia, quia bella occulti adversarii nolumus pensare graviora, a quibus plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim nostra priusquam resurrectionis incorruptione solidetur, si nullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem nesciat quod multo sit melius ardere flamma febrium, quam flamma vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, quia vitiorum aestum qui nos occupare poterat considerare negligimus, de percussione murmuramus. Quis nesciat quod multo sit melius duris in servitio hominibus subjici, quam blandientibus daemoniacis spiritibus subdi? Et tamen cum alto Dei judici
Abbreviated transcription (Latin):
addas loqui. Alta dispensatio iudicioꝵ dĩ.
id cirro sepeb̃n merentes famulos uel minis
impetit. uel flagellis premit: uel quibus¬
dam suꝑimpositis onerib grauat. uel labo¬
riosis occupationib implicat: quia mira
potentia preuidet. qd̾ si quieti ac liberi in-
tranquillitate ꝑsisterent: temptationes fer¬
re aduersarii non ualentes. mentis ꝓstra¬
ti uulnerib iacerent. dum gͦ eos foris
tolerandis flagellis uel onerib occupat:
a suscipiendis intus temptationũ iaculis
occultat. Moris quippe medicinalis ẽ.
ut sepe feruorẽ uiscerum in pruriginem
cutis trahat: & plerumq inde interius
curat unde exterius sauciat. Ita ñnũꝗͣ
diuiuȩ dispensationis medicamine agit᷑.
ut exteriorib dolorib internũ uulnus
terior putredo uitioꝵ. Et tam̃ sepe dũ
patentis culpȩ sibi conscii homines ñ st̃.¬
& aut dolorib cruciant᷑. aut laborib
deprimunt᷑: contra iustũ atq om̃ipotentẽ
iudicẽ in querelam ꝓsiliunt : scilicet in inꝰ

Expanded text:
at.---Alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe bene merentes famulos vel minis impetit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes ferre adversarii non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo eos foris tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipoccultat. Moris quippe medicinalis est ut saepe fervorem vulnerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus terior putredo vitiorum. Et tamen saepe dum patentis culpae sibi conscii homines non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum et omnipotentem judicem in querelam prosiliunt, scilicet minus
Abbreviated transcription (Latin):
ordinans ds. feliciora exhibet gaudia be-¬
atoꝵ: ostensis ante eoꝵ oculos supplicus re¬
ꝓboꝵ. sẜ qͣmus illud ex uisione dnĩc eoꝵ gau¬
dium ñ sit qͦ ẽscat: magis tñ auctori suo esse
se debitores sentiuint: qñ ⁊ bonũ c̃nunt qd̾
iuste remun̾ati ꝑcipiunt: ⁊ malum qd mi¬
scd̾iter adiuti uicerunt. Igit᷑ si utilitati iustoꝵ¬

Expanded text:
ordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando et bonum cernunt quod juste remunerati percipiunt, et malum quod misericorditer adjuti vicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
termminũ. seruire eũ dño in ꝑpetuũ demon
stremꝰ. Neq eiũ tunc iustos cęlesti felicita
te pollentes. adhuc temptare ꝑmittitur:
cũ ante eoꝵ oculos ęteris gehennȩ ignib
mancipat᷑: quia nequaquã in illa suꝑna
patria temptationib er udiendi st̃. ĩ qua
iã ꝓ temptationũ laborib remunerant᷑.
Seo tunc leuiathan iste cũ suo corpore reꝑ¬
bis udelicet om̃ib fla̾mis ultricib tra¬
dit̃: quib sine fine cruciet᷑. Q uos scilico&
cruciatus dũ iusti conspiciunt. in di lau¬
dib crescunt: quia & in se cernunt bo¬
num quo remunerati sunt. & in illis in¬
spiciunt supplicium qd̾ euaserunt. Ita
enim tunc pulchra uniuersitas erit:
dũ & gehenna iuste cruciat impios: &
eterua felicitas iuste remunerat pios. Si¬
cut enum niger color in pictura subster¬
nit᷑. ut suꝑiectus albus uel rubeus pul¬
chrior ostendat᷑: ita tunc etiã malos bene

Expanded text:
terminum servire eum in perpetuum Domino terminum servire eum in perpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc justentare permittitur, cum ante eorum oculos aeternis gehennae ignibus mancipatur, quia nequaquam 1094 in illa superna patria tentationibus erudiendi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cruciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remunerat pios. Sicut enim niger color in pictura substernitur, ut superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene
Abbreviated transcription (Latin):
claust᷑. post tercii cęli secreta. ne reue¬
lationũ magnitudine paulus extolli potu¬
nit᷑: ut qui elati perire poterant᷑: humili¬
ati a ꝑditione seruent᷑. Secreto g dispen¬
sationis ordine. unde seuire ꝑmittit᷑ unqͥtaᷤ
diaboli: inde pie ꝑficitur benignitas di.
Et bene ex hoc pacto qd̾ cũ dño ferire dicit᷑.
seruus accipi ꝑhibet᷑: quia inde obtempe¬
rat nutib suꝑnȩ gr̃ȩ: unde exercet iram
nequissimȩ uoluntatis suȩ. Seruus ergo
ex pacto est. qͥ dũ uoluutatẽ suam imple¬
re ꝑmutit᷑. a suꝑni consilii uoluntate li¬
gat᷑: ut electos dĩ sicut dictũ est uolens
temptet: & temptando nesciens ꝓbet.¬
Seo quia tamdiu iti hac uita electoꝵ usib
seruit. quãdiu malitiȩ suȩ nequitiã temp¬
tationib exercere potuerit ⁊ hoc aũ in lo¬
co a dño non solũ ex pacto seruus. seo sem¬
piternus seruus accipi đr̃: inuestigare cõ¬
pellimur. quomodo & post presentis uitȩ

Expanded text:
claustra, post tertii coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus extolli potunitur ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei. Et bene ex hoc pacto quod cum Domino ferire dicitur, servus accipi perhibetur, quia inde obtemperat nutibus supernae gratiae unde exercet iram nequissimae voluntatis suae. Servus ergo ex pacto est, qui dum voluntatem suam implere permittitur, a superni consilii voluntate ligatur, ut electos Dei, sicut dictum est, volens tentet, in tentando nesciens probet.Sed quia tandiu in hac vita electorum usibus servit, quandiu malitiae suae nequitiam tentationibus exercere potuerit, hoc autem in loco a Domino non solum ex pacto servus, sed sempiternus servus accipi dicitur, investigare compellimur quomodo et post praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
facit : qui contra illum uires non fortib
tribuit. Sed quia qͦs cont᷑ eũ dñs mittat
insinuat: nc̃ etiã quid ipsi agant qͥ mit¬
uiathan iste tocies concidit᷑: quoties diui-¬
ni uerbi gladio sua ab illo mẽbra separant᷑.
Iniqui enim cum uerbum ueritatis audi¬
unt. & sc̃o timore ꝑculsi. ab antiqͥ hostis¬
se imnitatione suspendunt: ipse in corpore
suo diuidit᷑: cui hii qui praue inheserats
subtrabunt᷑. Ipsos uͦ amicos nominat:
quos superius ancillas uocat. Ipsos etiã
negotiatores appellat: quos amicos dixe¬
rat᷑. Sc̃i & enim predicatores prius an-¬
cille sunt ꝑ formidinẽ. post amici ꝑ fidẽ:
ad extremum quoq negotiatores ꝑ actio¬
nẽ. Ipsis quippe infirmantib dr̃. Nolite
timere pusille grex: quia cõplacuit
patri ur̃o dare uobis regnum. Ipsis rur¬
sũ conualescentib dr̃: uos aũ dixi amicoᷤ.
quia omĩa quȩ audiui a patre meo nota¬

Expanded text:
facit, qui contra contra illum vires non fortibus facit, qui contra contra illum vires non fortibus tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat insinuat, nunc etiam quid ipsi agant qui mitviathan iste toties conciditur, quoties divini verbi gladio sua ab illo membra separantur. Iniqui enim cum verbum veritatis audiunt, et, sancto timore perculsi, ab antiqui se hostis imitatione suspendunt, ipse in corpore suo dividitur, cui hi qui prave inhaeserant subtrahuntur. Ipsos vero amicos nominat, quos superius ancillas vocat; ipsos etiam negotiatores appellat, quos amicos dixerat. Sancti etenim praedicatores prius ancillae sunt per formidinem, post amici per fidem, ad extremum quoque negotiatores per actionem. Ipsis quippe infirmantibus dicitur: Nolite timere, pusille grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Ipsis rursum convalescentibus dicitur: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota
Abbreviated transcription (Latin):
nathanahelem laudat. nec tam̃ ui sorte
predicantium numerat: quia ad p̃dican¬
dũ eum tales uenire debuerant. qͥ de lau¬
de ꝓpria nil habebant᷑: ut tanto solius ue¬
ritatis cognosceret᷑ eẽ qd̾ agerent: quanto
& apte cerneret᷑. quia ad hoc agendũ ꝑ se¬
idonei non fuissent. Ut gͦ mira potentia
ꝑ predicatoꝵ linguas claresceret: prius
mirabilius actum est. ut eoruindẽ pre¬
dicantium meritũ nullũ esset. Ancillas
gͦ dñs misit. & leuiathan huiꝰ fortitudi¬
nẽ ligauit: quia infirmos predicatores
mundo exhibuit : & potentes quosq qͥ
eius corpus fuerant. sub terroris sui uin¬
cula restrinxit. Et in semet ipso leuiathan
iste ancillis ligat᷑: cũ infirmis predicantib
ueritatis lumine clarescente. contra electoꝵ¬
mentes antiquus hostis ñ quantũ uult
seuire ꝑmittit᷑. s nesub ĩfidelitatis captiui¬
tate cunctos quos appetit teneat. signis &
uirtutib coartat᷑. Ipse gͦ ꝑ se hoc fortit̾

Expanded text:
Nathanaelem laudat, nec tamen in sorte Nathanaelem laudat, nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant qui de laude propria nil habebant, ut tanto solidius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum esset. Ancillas ergo Dominus misit, et Leviathan hujus fortitudinem ligavit, quia infirmos praedicatores mundo exhibuit, et potentes quosque, qui ejus corpus fuerant, sub terroris sui vinculo restrinxit. Et in siste ancillis ligatur, cum infirmis praedicantibus, veritatis lumine clarescente contra electomentes antiquus hostis non quantum vult saevire permittitur; sed ne sub infidelitatis captivitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur. Ipse ergo per se hoc fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
di dr̃: sicut etiam templũ uocat᷑. Ita uͦ ut
unusidemq dĩ atq hominis filius. ipse sit
qui inhabitat: ipse qui inhabitat᷑. Qd̾ tam̃
recte & aliter accipit᷑. si domus sapientiȩ
ȩccłia uocetur. Quȩ septem etiam sibi co¬
lumnas excidit: quia ab amore presentis
scłi disiunctas. ad portandã eiusdẽ ęccłiȩ
fabricam mentes predicantiũ erexit. Quȩ
ꝓ eo qd̾ ꝑfectionis uirtute subnixe sunt:
septenario numero signant᷑. Immolauit
uictimas: quia uitã predicantium macta¬
ri in ꝑsequutione ꝑmisit. Uurum miscuit:
quia diuinitatis & humanitatis suȩ parit̃
nobio archana predicauit. Mensam quoq
ꝓposuit: quia scripturȩ sacrȩ nobis pabu¬
la aperiendo preparauit. Ancillas etiã
suas misit. quȩ ad arcem nos atq ad ci¬
uitatis męnia uocarent: quia predicato¬
res infirmos abiectosq habere studiit:
qͥ fideles popłos ad spiritalis patriȩ edifi

Expanded text:
Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur; ita vero, Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur; ita vero, unus idemque Dei atque hominis filius ipse sit qui 1096 inhabitat, ipse qui inhabitatur. Quod tamen recte et aliter accipitur, si domus sapientiae Ecclesia vocetur. Quae septem sibi columnas excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erexit. Quae pro eo quod perfectionis virtute subnixae sunt, septenario numero designantur. Immolavit victimas, quia vitam praedicantium mactari in persecutione permisit. Vinum miscuit, quia divinitatis et humanitatis suae nobis pariter arcana praedicavit. Mensam quoque proposuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo praeparavit. Ancillas etiam suas misit, quae ad arcem nos atque civitatis moenia vocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui fideles
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑. Pones suꝑ eum in anum tuã.s Id est
ut ego. qui forti illum potentia reprimens.
ñ plus quã expediat seuire ꝑmitto: eiusq
seuitiam quantũ ꝑmisero in electoꝵ meoꝵ
utilitate retorqueo: Uel certe manũ suꝑ eũ
ponere est: uirtutis potestate suꝑare. Beato

Expanded text:
Sequitur: Pones super eum manum tuam? Id est Sequitur: Pones super eum manum tuam? Id est ut ego, qui forti illum potentia reprimens, non plus quam expediat saevire permitto, ejusque saevitiam quantum permisero in electorum meorum utilitatem retorqueo. Vel certe manum super eum ponere est virtutis potestate superare. Beato
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sapientib cepit. In pelle uͦ leuiathan
istius stultos eius corporis: in capite aũ
prudentes accipimus. Uel certe pelle quȩ
est exterius. subditi ad hȩc extrema serui¬
entes: capite autẽ prepositi designant᷑. Et
bene dĩs seruato ordine. has sagenas gur-¬
gustium piscium. id est eccłiam sua & uota
fidelium prius se pelle eius. & postmodum
capite asserit impleturũ: quia sicut superiꝰ
funderet fortia. Elegit quippe stulta mim¬
di: ut confunderet sapientes. Prius nãq
collegit indoctos: & post modũ philosophos.
Et non ꝑ oratores docuit piscatores: s inira
potñtia ꝑ piscatores subegit oratores. dicat
gͦ. Numquid implebis sagenas pelle eius.
aut gurgustiũ pisciũ capite illius. subau¬
dis ut ego: qui intra eccłiam fidelium
prius quasi pellem diaboli extremos atq
infirmos colligo: & postinodũ caput illiꝰ
id est prudentes michi aduersarios subdos

Expanded text:
cum sapientibus cepit. In pelle vero Leviathan cum sapientibus cepit. In pelle vero Leviathan istius, stultos ejus corporis, in capite autem prudentes accipimus. Vel certe pelle, quae est exterius, subditi ad haec extrema servientes, capite autem praepositi, designantur. Et bene Dominus, servato ordine, has sagenas vel gurgustium piscium, id est 1098 Ecclesiam suam, et vota fidelium prius se pelle ejus et postmodum capite asserit impleturum, quia, sicut superiufunderet fortia. Elegit quippe stulta mundi, ut confunderet sapientes . Prius namque collegit indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, sed mira potentia per piscatores subegit oratores. Dicit ergo: Nunquid implebis sagenas pelle ejus, aut gurgustium piscium capite illius. Subaudis, ut ego, qui intra Ecclesiam fidelium prius quasi pellem diaboli extremos atque infimos colligo, et postmodum caput illius, id est prudentes mihi adversarios, subdo.
Abbreviated transcription (Latin):
Qiia enĩ ꝑ predicatores dĩ ualde laudabilit̾
a leuiathan isto res possessa diuidit᷑: ueri¬
tatis uox ꝑ ꝓpħam pollicet᷑ dicens. Et si se¬
paraueris preciosũ a uili: quasi os meum
eris. Preciosũ quippe ã uili separat: qui
humanas mentes a reꝑba antiqui hostis
ꝑ eum ꝓculdubio eloquia diuina formant᷑.
Quid ꝑ sagenas uel gurgustium piscium: nͥ
eccłiȩ fidelium quę unã catholicam faciunt
designant᷑. s Unde in eugłio scriptũ est. Si¬
mile est regnum cęloꝵ sagene misse ĩ maris &
ex om̃i genere piscium congreganti. Regnũ¬
cęloꝵ scilicet uocat᷑ eccłia. Cuius dũ mo¬
res dñs ad suꝑna subleuat: iam hȩc ipsa
in dño ꝑ celestem conuersationẽ regnat.
Quȩ recte etiam sagene in mari misse com¬
parat᷑ ex om̃i genere piscium congreganti:
quia missa in hoc gentilitatis scłm nullum
respuit: s malos cum bonis. suꝑbos cum
humilib. iracundos cũ mitib: & fatuos

Expanded text:
Quia enim per praedicatores Dei valde laudabiliter Quia enim per praedicatores Dei valde laudabiliter a Leviathan isto res possessa dividitur, veritatis vox per prophetam pollicetur, dicens: Et si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Pretiosum quippe a vili separat, qui humanas mentes a reproba antiqui hostis a per eum procul dubio eloquia divina formantur. Quid per sagenas, aut gurgustium piscium, nisi Ecclesiae fidelium, quae unam catholicam faciunt, designantur? Unde in Evangelio scriptum est: « Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, et ex omni genere piscium congreganti . » Inus dum mores Dominus ad superna sublevat, jam haec ipsa in Domino per coelestem conversationem regnat. Quae recte etiam sagenae missae in mare comparatur, ex omni genere piscium congreganti, quia missa in hoc gentilitatis saeculum, nullum respuit; sed malos cum bonis, superbos cum humilibus, iracundos cum mitibus, et fatuos
Abbreviated transcription (Latin):
sericorditer aggregate. in blanda fidei
quiete continent᷑. Hanc gͣ sindonẽ ȩccłia
fecit & uendidit: quia fidem qu̾ã cre¬
dendo texuerat loquendo dedit: &
cepit. Quȩ & chananeo cingulũ tradidit:
quia ꝑ uigorẽ demonstrate iusticiȩ. fluxa
oꝑa gentilitatis asstrixit: ut hoc qd̾ p̃cipit᷑¬
uiuendo teneat᷑. sint lumbi ur̃i precincti.
Predicatores gͦ suos dñs querendo ancillas
inuenit᷑:. ꝑmutando amicos facit: ditando
negotiatores exhibet. Qui enim prius mun¬
di minas infirmi tunuerunt. post ad cog¬
noscenda diuina consilia ascendunt: ditati
aũ uirtutib usq ad exercendũ fidei negotiũ
ꝑducunt᷑: ut leuiathan istius mẽbra incre¬
pando atq suadendo tanto seuerius incidats.
quanto & amici facti amore ueritatis semet¬
ipsos uerius copulant: atq ab eo peccantiũ
animas tanto celerius subtrahant: quanto
negotiatores idonei effecti. in semet ipsis
amplissimas apothecas uirtutũ monstrant.

Expanded text:
sericorditer aggregatae, in blanda fidei sericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, cipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod pvivendo teneatur: Sint lumbi vestri praecincti . Praedicatores ergo suos Dominus quaerendo ancillas invenit, permutando amicos facit, ditando negotiatores exhibet. Qui enim mundi prius minas infirmi timuerunt, post ad cognoscenda divina consilia ascendunt. Ditati autem virtutibus, usque ad exercendum fidei negotium perducuntur, ut Leviathan istius membra increpando atque suadendo tanto severius incidant, quanto et amici facti amori veritatis semetipsos verius copulant, atque ab eo peccantium animas tanto celerius subtrahant, quanto negotiatores idonei effecti in semetipsis amplissimas apothecas virtutum monstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
n predicatione quippe fidei quasi qd̃dã
negorium gerit᷑. dũ uerbum dat᷑: & fi¬
des ab auditorib sumit᷑. Quasi quoddã
negotium faciunt. qͥ predicationẽ p̃ro¬
gant : & a popłis fidem reportant. fidẽ
imꝑtiunt: & eoꝵ scãm ꝓtinus uitã su-¬
munt. Si enim iustoꝵ predicatio nego-¬
tium ñ fuisset: ꝓfecto psalmista ñ dicer&.
S umite psalmũ: & date trmpanũ. In tym¬
pano & enĩ: chorium siccat᷑ ut sonet.
Quid ẽ gͦ dicere. sumite psalmũ & date
tympanũ: n accipite spiritale canticũ
cordis. & reddite temporalẽ maceratio¬
nẽ corporis as Si suꝑna predicatio nego¬
tium ñ fuisset: nequaquã sub tẏpo fortis
mulieris salomon de scã ęccłia diceret.
S indonẽ fecit & uendidit: & cingulum
tradidit chananeo. Quid enĩ signatur
linteo sindonis: nͥ subtilis intextio sc̃ę
quia mens in illa fidelium spe suꝑna re¬
fouet᷑. Unde & petro animalia in linteo
demonstrant᷑: quia peccatoꝵ animȩ mi-¬

Expanded text:
n praedicatione fidei, quasi quoddam negotium geritur, dum verbum datur, et fides ab auditoribus sumitur. Quasi quoddam negotium faciunt, qui praedicationem praerogant, et a populis fidem reportant, fidem impertiunt, et eorum sanctam protinus vitam sumunt. Si enim justorum praedicatio negotium non fuisset, profecto Psalmista non diceret: Sumite psalmum, et date tympanum . In tympano etenim corium siccatur ut sonet. Quid est ergo dicere: Sumite psalmum, et date tympanum, nisi accipite spiritale canticum cordis, et reddite temporalem macerationem corporis? Si superna praedicatio negotium non fuisset, nequaquam sub typo fortis mulieris Salomon de sancta Ecclesia diceret: Sindonem fecit et vendidit, et cingulum tradidit Chananaeo . Quid enim signaturlineo sindonis subtilis intextio signatquia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae mi
Abbreviated transcription (Latin):
enim ille dux sapiens ẽ. qui contra hosti.
les cuneos exercitum preceps admouet:
neq ille dux fortis. qui semꝑ hunc ab
hostis faciȩ cauendo subducit. Scire nãq
dux debet. mͦ ab hostili impetu exercitũ
caute subtrahere: mͦ hostem circũfusis¬
cornib coartare. Qd̃ nimirũ sollicite ꝑ¬
fecti predicatores exibent:. cũ mͦ ꝑsequu¬
tionis rabiem declinantes. nouerunt sapi¬
enter sed ñ eneruiter cedere: mͦ aũ ꝑsequu¬
tionis impetum contempnentes. nouert̃ ei
fortiter. s ñ precipitanter obuiare. Quia
aũ sẽs uir. cũ congruũ cernit ictib pectꝰ
obicit. & uenientia iacula uł moriens re¬
tundit : recte dr̃. in occursũ ꝑgit armatis.
De quo adhuc bene subdit᷑. Contempnit

Expanded text:
enim ille dux sapiens est, qui contra cuneos enim ille dux sapiens est, qui contra cuneos hostiles exercitum praeceps admovet, neque ille dux fortis qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet, modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circucornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In occursum pergit armatis. De quo adhuc bene subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nib tuor debilis cauta dispensatio uo¬
catur: & quasi prudenter impetũ decli-¬
nasse se asserunt: cũ fugientes turpiter
in terga feriunt᷑. Vnde necesse ẽ. ut in
causa cłi cũ res dispensationis agit᷑. metꝰ
cordis subtilissima libratione pensetur:
ne ꝑ infirmitatẽ timor subrẽpat: & sese
ꝑ dispensationis imaginẽ ratiouẽ fingat.
Le culpa se prudentiam nominet: iamq
nec ad penitentiã animus redeat: qͣndo
hoc qd̾ iniq ꝑpetrat uirtutẽ uocat.
Restat gͥ ut in dubiis quisq dep̃hensus.
cũ quęlibet sibi aduersitas imminet᷑:
prius iutra semet ipsũ contra formidinẽ
& precipitationẽ pugnet: quatenꝰ nec for¬
midolose se subtrahat. nec p̃cipitanter
opponat. Ualde enim preceps ẽ. qͥ sẽꝑ
se aduersis obicit: & ualde pauidus.
qui semꝑ abscondit. Sed hȩc melius in
bellis spiritalib discimus: si formã exer¬
citii ã corporalib bellis trahamus. Neq

Expanded text:
nibus timor debilis, cauta dispensatio vonibus timor debilis, cauta dispensatio vocatur, et quasi prudenter impetum declinasse se asserunt, cum fugientes turpiter in terga feriuntur. Unde necesse est ut in causa Dei cum res dispensationis agitur, metus cordis subtilissima libratione pensetur, ne per infirmitatem timor subrepat, et sese per dispensationis imaginem rationem confingat ne culpa se prudentiam nominet, jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando hoc quod inique perpetrat virtutem vocat. Restat igitur in dubiis quisque deprehensus, cum sibi quaelibet adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. Sed haec melius in bellis spiritualibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
ficere: & aut nullis se illie aut paueis
ꝓdesse. Secessum gͦ ã certamine petiit:
& pugnaturũ felitius ad alia se bella ser-¬
uauit᷑. Non enim loco uirtus. s locus
uirtuti defuit : & idcirco fortissimꝰ miles.
ab obsidionis angustia certaminis cãpũ
quesiuit. Ubi au subiuganda regi ꝓprio
multa aduersarioꝵ colla conspexit. sub¬
ire bellũ uel cũ morte ñ timuit: sicut
ipse cũ hierosolimã ꝑgeret. eũq disci¬
ꝓhiberent: sibimet ipsi attestat᷑ dicens.
Ego enĩ ñ solum alligari. seo & mori in
hierłm paratus sũ ꝓͦ noĩe dñi iħu: neq
enĩ facio animã meã pretiosiorẽ ꝗͣ. me.
Qui gͥ hic hostiles cuneos etiã prescita
passione sua ĩꝑterritꝰ petiit: illic de dis¬
pensatione fuisse edocuit. ñ de timore
qd̾ fugit. Qua in re pensandũ ẽ. qr ille
labores quosdã ꝑ dispensationis iudiciũ
laudabiliter declinat: qui ꝓ do maiores
alios fortiter tolerat. Nam sepe ab homi¬

Expanded text:
ficere, et aut nullis se illic aut paucis ficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certaminis campum quaesivit. Ubi autem subjuganda regi proprio multa adversariorum colla conspexit, subire bellum vel cum morte non timuit. Sicut ipse cum Hierosolymam pergeret, cumque disciraescitam prohiberent, sibimet ipsi attestatur dicens: Ego enim non solum alligari, sed et mori in Hierusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu. Neque enim facio animam meam pretiosiorem quam me . Qui igitur hic hostiles cuneos etiam praescita passione sua imperterritus petiit, illic de dispensatione fuisse edocuit, non de timore, quod fugit. Qua in re pensandum est quia ille labores quosdam per dispensationis judicium laudabiliter declinat, qui pro Deo majores alios fortiter tolerat. Nam saepe ab homi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ murũ. & sic effugi manus eius. Q uid ẽ
qd̾ equus iste modio sponte armatoꝵ cu-¬
neos impetit. & modo se ab armatis ho¬
stib quasi trepidus abscondit. nͥ hoc qd̾
necesse est ut in eius artificiosa uirtute
discamus. aduersarioꝵ pugnã & constan¬
ter aliquando appetere. & prudent aliqͣndo
declinare.s Necesse quippe ẽ. ut ꝑ om̃e
qd̃ agimus. in mentis trutina positum.
hinc pondus. illinc fructũ nr̃i laboris
ȩstimemus: & cũ pondus fructũ suꝑat.
laborẽ quisq in noxie declinat: dũ mͦ
se in aliis exerceat. in quib lucro fructu¬
um pondus laboris uincat. Cum uero
subsequenti quantitate fructuũ. m̃sura
laboris aut equat᷑ aut uincit᷑: labor ñ
sine graui culpa declinat᷑. Unde p̾dica¬
tor sẽs cũ damasci ualde obstinatas m̃tes
ꝑsequentium cerneret. eoꝵ noluit adu̾¬
sitati confligere: quia & semet ipsũ quẽ
ꝓfuturũ multis nouerat. uidit posse de¬

Expanded text:
per murum, et sic effugi manus ejus . Quid est per murum, et sic effugi manus ejus . Quid est quod equus iste modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse de
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ quippe ẽ. Repleti sunt ira: & ex¬
clamauerunt dicentes. Magna diana
ephesioꝵ. Et impleta ẽ ciuitas confusio
ne: & impetũ fecerunt uno animo in
theatrũ. rapto gaio & aristarco macedo¬
nib comitib pauli. Atq mox subditur.
Paulo aũ uolente intrare in popłm: ñ ꝑmi¬
serunt discipuli. Quidã aũ & de asiȩ prin¬
cipib qui erant amici eius: miserunt ad
eũ. rogantes. ne se daret in theatrum.
In quib ꝓfecto uerbis agnoscimus. quo
impetu contra cuneos aduersantes irrue¬
ret: nͥ eum ꝑ amicos & discipulos caritaus¬
⁊ frena tenuissent. Sed si obuiare hostib.
si ultro pugnã petere. si nosmet ipsos sẽꝑ
relinquere in cursum nr̃i feruoris debe¬
musͥ quid ẽ qd̾ isdẽ predicator egregius
de semet ipso fatet᷑ dicens. ddamasci p̾re¬
positus gentis arẽthȩ regis. custodiebat
ciuitarẽ damascenoꝵ ut me cõprehende
ret: & ꝑ fenestrã in sporta dimissus sũ

Expanded text:
Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exScriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt, dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Et impleta est cne; et impetum fecerunt uno animo in theatrum, rapto Gaio et Aristarcho Macedonibus comitibus Pauli. Atque mox subditur: Paulo autem volente intrare in populum, non permiserunt discipuli, quidam autem et de Asiae Principibus qui erant amici ejus, miserunt ad eum, rogantes ne se daret in theatrum . In quibus profecto verbis agnoscimus, quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frema tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursu nostri fervoris debemus; quid est quod idem praedicator egregius de semetipso fatetur, dicens: Damasci praepositus Gentis Aretae Regis custodiebat civitatem Damascenorum, ut me compret, et per fenestram in sporta dimissus sum
Abbreviated transcription (Latin):
occursũ ꝑgit. Vnde bene hic addit᷑. In
occursũ ꝑgit armatis. Plerumq enĩ qͥeti
atq inconcussi relinquimur: si obuiare
prauis ꝓ iusticia ñ curamꝰ. Sed si ad ȩt̾nȩ
uitȩ desideriũ animꝰ exarsit: si iã uerũ lu¬
men intrinsecus respicit: si ui se flãmã scĩ
feruoris accendit: in quantũ locus ad¬
mittit. in quantũ causa exigit. debemꝰ
ꝓ defensione iusticiȩ nosinet ipsos obicere:
& ꝑuersis ad iniusta erũpentib. etiã cũ
ab eis ñ querim᷑ obiuare. Nam cũ iusticiã
quã nos amamus in aliis feriunt: nos
nichilomimus sua ꝑcussione confodiunt.
etiã si uenerari uideant᷑. Quia gͦ uir sc̃s.
prauis ac male agentib sese etiam cũ ñ
querit᷑ opponit: recte de equo dĩ dr̃. in
sessoris sui calcarib excitatũ. contra ar-¬
inatos hostes quantus paulũ feruor ac-¬
cenderat: quando eũ ẽphesi ad irrũpen¬
das theatri turbas zeli fłãma rapiebat.

Expanded text:
occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis. Plerumque enim quieti atque inconcussi relinquimur, si obviare pravis pro iusticia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si iam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in quantum causa exigit, debemus pro defensione iusticiae nosmet ipsos obicere et perversis ad iniusta erumpentibus etiam, cum ab eis non requirimur, obviare. Nam cum iusticiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussioetiam si venerari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agentibus sese etiam cum non quaeritur opponit, recte de equo Dei dicitur:sessoris sui calcaribus excitatum contra armatos hostescenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rapiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis desideriũ. ꝑ mentis excessũ calcat.
Hinc ꝑ salomonẽ dr̃. Non contristabit
ustũ: quicqͥd ei acciderit. Hinc in eodẽ rur¬
sũ scriptũ est. Iustus quasi leo confidens:
absq terrore erit. In occursũ bestiarum
id cieco leo ñ trepidat: qr preualere se oĩb
ñ ignorat. Vnde iusti uiri securitas recte
leoni cõparat᷑: quia contra se cũ quoslibet
insurgere conspicit: ad mentis suȩ confi¬
dentiã redit. Et scit quia cunctos aduer¬
santes superat: qr illũ solũ diligit. quẽ
inuitus nullomodo amittit. Quisqͥs enĩ
exteriora quȩ & nolenti subtrahunt᷑ appe¬
tit: sua se sponte extraneo timori substernit.
Infracta autẽ uirtus ẽ concupiscentiȩ t̾renȩ
contemptus: qr & in alto mens ponit᷑. cũ
ã reb infiis spei suȩ iuditio subleuatur.
Atq a cunctis aduersantib tanto minus
attingit᷑ : quanto in suꝑtus sita tutius mu
uenientes minime metuit: s eis etiã in

Expanded text:
praesentis desiderium per mentis excessum calcat. praesentis desiderium per mentis excessum calcat. Hinc per Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit; 1023 et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo modo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius munvenientes minime metuit, sed eis etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
gaudentes a conspectu concilii: qm̃ dig¬
ni habiti sunt ꝓ noĩe iħu contumeliam
pati. Hinc paulus cũ duris in macedo¬
nia fuisset ꝑsequutionib pressus: in eo
qd̾ se afflictum insinuat. etiã iocundatũ
demonstrat dicens. Nã cũ uenissemus
macedoniam. nullã requiẽ habuit caro
nr̃a : ac si aꝑte diceret. qr sp̃s requiem
habuit: dũ ꝑ ꝓuectũ animȩ ꝑsequutio¬
nũ supplicia caro tolerauit. Contͣ hunc
itaq equum. ab aduersariis sc̃ȩ ȩccłiȩ
parant᷑ gladii de dolore penaꝵ: parant᷑
arma de patrociniis scłariũ potestatum.
Solent namq heretici. potentũ mundi
defensionib quasi quibusdã armis se
tegere: solent om̃s infideles. predicationẽ
fidei excitatis etiã scłi potestatib impug¬
nare. Sed equus di exultat audacter:
& exteriora tormenta ñ metuit: qr int̾nã
delectationẽ quęxit. Potestatũ mundi ira¬
cundiam ñ formidat: qr ipsius quoq uitȩ

Expanded text:
gaudentes a conspectu concilii, quoniam diggaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumpati . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque haeretici potentum mundi defensionibus, quasi quibusdam armis, se tegere; solent omnes infideles praedicationem fidei excitatis etiam saeculi potestatibus impugnare. Sed equus Dei exsultat audacter, et exteriora tormenta non metuit, quia internam delectationem quaerit, potestatum mundi iracundiam non formidat, quia ipsius quoque vitae
Abbreviated transcription (Latin):
qr sic aduersis ñ frangit᷑. sic̃ nec ꝓsperis ele¬
uat᷑. Adu̾sa nãq ñ deiciunt: que ꝓspera
nuilla corrũpunt. Equus itaq iste: & for¬
tis &e sub freno ẽ. Ne gͦ premat᷑ adũsis.
habet uim fortitudinis: ne eleuet᷑ ꝓsperis.
habet pondus desuꝑ insidentis. Decurrt̃
quippe tempora: s idcireo iustũ trahere ñ¬
ualent. quia leuare non possunt. Illos
nimirum trahunt quos leuant: irata
deiciunt. quos blanda sustollunt. Uir
autẽ bene dõ subditus. scit int̾ transe¬
untia stare: scit inter lapsus decurrenti¬
um tempoꝵ mentis gressũ figere: scit
nec ad subiecta se erigere. nec ad obiecta
trepidare. Plerumq aũ quia exerceri se
utilius contritionis suȩ laborib nouit:
aduersis hilarescit. Quȩ dũ constant̃
ꝓ ueritate patit᷑. augere sibi uirtutis me-¬
ritũ letat᷑. Hinc ẽ qd̾ tunc apłos exul¬
tasse legimus. cũ ꝓ xp̃o illos contigit
flagella tolerasse : sicut scriptũ ẽ. Ibant

Expanded text:
adversis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur. Adversa namque non dejiciunt, quem prospera nulla corrumpunt. Equus itaque iste et fortis et sub freno est. Ne ergo prematur adversis, habet vim fortitudinis; ne elevetur prosperis, habet pondus desuper insidentis. Decurrunt quippe tempora, sed idcirco justum trahere nalent, quia levare non possunt. Illos nimirum trahunt, quos levant; irata dejiciunt, quos blanda sustollunt. Vir autem bene Deo subditus scit inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nrãm uenturus ẽ. uerum credo fidelit̃
xp̃m. E qui nomine preparatio rectȩ inten¬
tionis accipit᷑. sic̃ scriptũ est. E quus paratꝰ
in diem belli. s dñs salutẽ tribuit: quia
contra temptationẽ quidẽ se animꝰ p̃parat:
s nͥ adiuuet᷑ desuꝑ. salubrit ñ decertat.
E qui nomine sc̃s quisq p̃dicator accipit᷑.
ꝓpħa attestante qui ait. Misisti in mare
equos tuos: turbantes aquas multas
Q uiete quippe aque iacuerunt: qr humane
mentes. diu sub uitioꝵ suoꝵ torpore sopite
st̃. Sed equis dĩ mare turbatũ ẽ: qr missis
scĩs predicatorib om̃e cor qd̃ pestifera se¬
curitate torpuit: impulsu salutiferi timo¬
ris expauit. Hoc itaq loco equi uoĩe
sc̃s predicator accipit᷑: cũ beato iob dr̃.¬

Expanded text:
nem nostram venturus est, verum credo fideliter nem nostram venturus est, verum credo fideliter Christum. Equi nomine praeparatio rectae intentionis accipitur, sicut scriptum est: Equus paratur in diem belli, sed Dominus salutem tribuit , quia contra tentationem quidem se animus praeparat, sed nisi adjuvetur, salubriter non decertat. Equi nomine sanctus quisque praedicator accipitur, propheta attestante, qui ait: Misisti in mare equos tuos, turbantes aquas multas . Quietae quippe aquae jacuerunt, quia humanae mentes diu vitiorum suorum torpore sopitae sunt. Sed equis Dei mare turbatum est, quia missis sanctis praedicatoribus, omne cor quod pestifera securitate torpuit, impulsu salutiferi timoris expavit. Hoc itaque loco equi nomine sanctus praedicator accipitur, cum beato Job d