comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cie simuls⁊ quam urogaint.
ex p̾sentib facultatib qui b
eorum eam inclixit. pedigi non
posse dep̾hendera: Fecessitatẽ
solutionis moderetun rephensa
as regentib aigi non deber:¬
tis eclificiio dños eoꝵ cã cognita
Iefic̾e ea compellet.⁊ ad n̾sus detẽ¬
tantencõpetẽti remeclio de for¬
mitati auxilium ferat.

Expanded text:
ciae si multam quam irrogavit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehenas regentibus exigi non debetis edificiis dominos eorum, causa cognita, reficere ea compellat et adversus detractantes competenti remedio deformitati auxilium ferat.
Abbreviated transcription (Latin):
pactꝰ ẽ alioqum ⁊ qui p̾cib ĩ¬
petrauit ne se cumageretur
erit nõ tatus. nec erit uenie
ulla rõ ꝙ ẽ ĩ hum̃anũ. Qii
iussu p̾toris pcio dato pactue
ẽ nõ notatur. S⁊ ⁊ si uire uirã¬
do delato iirau̾it quis se nõ
uit ¶Mandatio dẽpnatus n̾¬
mandatum suscepit. s ⁊ is
qui fidem quara adñsarius
secutus est. ñ pr̾at᷑ ut puta fi¬
dcuissi ꝓte ⁊ solui. mandati te
sicõdemꝑna uo famosum fa¬
cio. ¶ Illud plane addendur
n in tutelam n in socictate
succed̾it. s tm in es auetiuor
defuncti. ¶ contrario iuditõ
dampnatus nõ ent infanue
cdicus nõ de ꝑfidia agitur
s d̾ calculo. qui fere iudicio

Expanded text:
pactus est: alioquin et qui precibus inpetrauit ‹n›e secum ageretur erit notatus nec erit ueniae ulla ratio, quod est inhumanum. Qui ‹iu›ssu praetoris pretio dato pactus est, non notatur. sed et si iureiurando delato iurauerit quis ‹se› nouit. 'Mandati condemnatusmandatum suscepit, sed et is, qui fidem, quam adversarius secutus est, non praestat. ut puta fideiussi pro te et solvi: mandati te si condemnacio. Illud plane addendum neque in tutelam neque in societatem succedit, sed tantum in aes alienum defuncti. Contrario iudicio damnatus non erit infamis: is non de perfidia agitur, sed de calculo, qui fere iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
postiuare ꝓhibetur calũpine
alis genere. nam quid silco
sit ⁊ st mansuetus. aut malia
dentata bestia mansucta. ergo
qui locauit soluminodo nõta
cum bestus depugnauit tenc¬
locauit. Teniq eos qui uirtu¬
tis ostendence cã hoc faciunt
sino m̾cede nõ ter auint ue¬
teres. nsi marena passi sũt¬
sese honar ¶Los enimputo
notam no euadere ¶S siquis
opas suas locauit ut feras ue¬
nctur uł ut cepugnaret ferã
que regioni nocet et̃ atena.
rum curam gerunt. cocedi ꝙ
ad usus ea fccisse monstraret᷑
⁊ ꝑauis intdc̃a postulatione
repellitur ⁊ ꝓestimatione in¬
pena muigabitur ¶Ut initio
uius tituu diximus tres or¬
dines p̾tor fecit ñ postulanci¬
um. quoꝵ hic t̾cius ẽ quib ñ
in totum denegat postiuandi
facuitatem.s ne ꝓ omnibue
postularent qĩ minus delique¬
rit quam hi qui suꝑioribue
caprtibr notantur. ¶Ait p̾tor
qui lege. plebis cito. senatus ꝯ¬
sulto eccis eccto principum
nis ne postulent ¶De ni adicit

Expanded text:
postulare prohibetur calumniae alis genere: nam quid si leo sit, sed mansuetus, vel alia dentata mansueta? ergo qui locauit solus notatucum bestiis depugnauit, tenlocauit. denique eos, qui uirtutis ostendendae causa hoc faciunt sine mercede, non teneri aiunt ueteres, nisi se honorari: eos enim puto notam non evadere. sed si quis operas suas locaverit, ut feras venetur, vel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: uorum curam gerunt, concedi. qui aduersus ea fecisse monstretur, et pro aliis interdicta postulatione repellitur et pro aestimatione iena multabitur. Ut initio huius tituli diximus, tres ordines praetor fecit non postulantium: quorum hic tertius est, quibus non in totum denegat postulandi facultatem, sed ne pro omnibus postularent: quasi minus deliquerint quam ‹hi› qui superioribus capitibus notantur. Ait praetor: 'Qui lege, plebis scito, senatus consulto, edicto, decreto principum nis ne postulent. Deinde adicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnib postuiare ñ ꝓhibĩ.
¶Diuus quoqr adriamus rescͥp¬
serat cecrilio reu̾sum postuia¬
re posse. nec adhibetur distĩc¬
tio quo crimine silencium uł
exiliũ sit irogatum nc cui.s.

Expanded text:
 omnibus postulare non prohiberi. diuus quoque Hadrianus rescripserat de exilio reuersum postulare posse. nec adhibetur distinctio, quo crimine silentium uel exilium sit irrogatum, ne scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Geno in quid mortuo
m̾ite ad iecit pͥtor cumeum
mortuum ẽe sciret ne ĩgno¬
traruit intralegittimum tr̃c
mulieri mibere liceat. ¶Que
uirum eluget intra id tp̃e spõ¬
sam fuisse nõ ñocet.
qͥ moe maioꝵ iugere ñ õptet
nõ posse eammiptui intrals¬
gittimum tempus couorari
pretor enim ad id tp̃c se retunt
quo iir clugeretur qui solet
elugeĩ ꝓpt̾ turbationem san¬
quinis¶pomp̃. eam q̃ intra
ĩegittimum tp̃c partum edidit
putat statim posse inpcus se
ait hostes ꝑduellions dam

Expanded text:
. 'Genero' inquit 'mortuo': merito adiecit praetor: 'cum eum mortuum esse sciret', ne ignotrari, ut intra legitimum ‹tem›pus mulieri nubere liceat. Quae uirum eluget, intra id tempus sponsam fuisse non nocet. 1 more maiorum lugeri non oportet, non posse eam nuptum intra legitimum tempus collocari: praetor enim ad id tempus se rettulit, quo uir elugeretur: qui solet elugeri propter turbationem sanguinis. Pomponius eam, quae intra legitimum tempus partum edide‹rit›, putat statim posse nuptiis seait, hostes uel perduellionis dam
Abbreviated transcription (Latin):
moris ẽ ante quam uirum
clugeret in mr̃imonio colloca¬
uerit. ¶ eamne sçiens quis
urorem duc̾it nõ iussucius
in cirus potestate ẽ ⁊ quicu
quem in potestate hapebat cã¬
ue de qua supra comp̃hensũ e
urorco ducere passus fu̾it.
Quiue suo nomine ñ uissu
citu dimissus erit dimissum
accipere debemus militem ca¬
ugatum uł siquis anus us
at centio̾em uł p̾fectum co¬
ni sine cohortie. sine legioni
dimissus ẽ. hoc amplius põp̃.¬
k consulanb insig̃nus utit̾
ignominie cã ab imꝑatore mi¬
sum hac nota laporare. ergo ⁊ si
dux cum ercitũi p̃e̾ dimĩssus
erit. notatiu⁊ si princeps climi¬
serit ⁊ ad iccerit ignomue
cã se mittere ut plerumq facit
nõ dubitabis ex hoc edcõ p̃to
principis successor datus eiẽ.
ercitum autem nõ unam co
um qui legionem uł legioee
cum sius aucilus ab imp̃atore
cominissas ad ministrateS
his etiam eum qui abaliquo
numo militum missus ẽ. qiͣ
ab exc̾itu missum. sic accipie¬

Expanded text:
moris est, antequam uirum elugeret, in matrimonium collocauerit: eamue sciens quis uxorem duxerit non iussu eius, in cuius potestate est: et qui eum, quem in potestate haberet, eam, de qua supra comprehensum est, uxorem ducere passus fuerit: quiue suo nomine non iussucitu dimissus erit': dimissum accipere debemus militem caligatum, uel si quis alius usque ad centurionem, uel praefectum conum siue cohortis siue legionis dimissus est. hoc amplius Pomp consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore missum hac nota laborare: e‹r›go et si dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque facit, non dubitabis principis successor ei datus est. Exercitum autem non unam cohum, qui legionem uel legiones cum suis auxiliis ab imperatore commissas administrat: sed hic etiam eum, qui ab aliquo numero militum missus est, quasi ab exercitu missum sic accipie
Abbreviated transcription (Latin):
alii famosi᷑ accõibꝰ quis ꝯdẽpnat¬
mis ẽ. quãnus si mnista appe¬
llatio eius iusasit. hõdic tñ¬
notari puto: nõ retro notatu.
siquis aueno nomine ꝯdẽp¬
natus fu̾it. nõ laborat ĩ famia.¬

Expanded text:
aliis famosis actionibus quis condemnatmis est: quamuis si iniusta appellatio eius uisa sit, hodie notari puto, non retro notatur. Si quis alieno nomine condemnatus fuerit, non laborat infamia
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ pupillo in negõ in quo ad¬
uocatus ꝯͣ patiro. eius fuist.
S ⁊ illud ꝑmissum ẽ ab eo a¬
gtre tutorem pupilli c̾amad¬
uersus fiscum. In qua aduer¬
sus patrem pupilli añ aouo
infames sunt. sequenti titu
qui ab excitu ignominie cã ab
imꝑatore co uẽ cui de eare sta¬
tucndi ꝑotestas fu̾it dimiss
ent. ¶ Qui artis ludicit pro¬

Expanded text:
e pupillo in negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduoinfames sunt, sequenti titulqui ab exercitu ignominiae causa ab imperatore eoue, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit: qui a‹r›tis ludicrae pro
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃i postuiare ⁊̃ si hi suit qui
nõ nisi ꝓ se postulare possũt.
Siquis ad uocatioem prare fu¬
crit ꝓhibitussi quid̾ ap̾se ut
solent facere tp̃r magistratue
fur puto enm postea ap̃ succe¬
ssorem eius ad ec̃ posse.

Expanded text:
cti postulare, etiamsi hi sint, qui non nisi pro se postulare possunt. si quis aduocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse.
Abbreviated transcription (Latin):
scenam ꝑdienit in famis ẽ
Scena autem ẽ ut labeo diffi¬
int que ludorum faciendoꝵ
c̃ãquolib loco ubiquis con¬
sistit moueaturq spectaculũ o¬
sui p̾biturus posita sit ĩ publi¬
co priuato ue uł minco quo
tamen loco passim homines
spectaculi cã admittantur. coc
enim qui questus cã inc̾tami¬
na descendunt ⁊ cẽ pp̃ p̾miu

Expanded text:
scaenam prodierit, infamis est". scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa quolibet loco, ubi quis consistat moveaturque spectaculum sui praebiturus, posita sit in publico privatove vel in vico, quo tamen loco passim homines spectaculi causa admittantur. eos enim, qui quaestus causa in certamina descendunt et omnes propter
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓrsus ñ audit ꝓhib ap̃sẽ
posfulare. noc enim erat per¬
mittendum ei postulare qui
turum. nam non eraudito d̃¬
c̾to p̾toris qĩ nõ obtempasi et.
bena ut ꝯtumar plecteretur
sait p̾tor sinõ habebunt aduo

Expanded text:
qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, quiturum: nam non exaudito decreto praetoris, quasi non obtemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: 'Si non habebu
Abbreviated transcription (Latin):
qui c̾tamimbr sacͥs de ẜuiu̾t
ignominiosi habeantur. De¬
signãtores autem quos greci
barabertaca appellant artem
ludricam nõ face̾ celsus ꝓ¬
bat. quia ministium non
artem iudicram eũceant.⁊
sanc locus iste a principe ho¬
die ñ ꝓmodico unfitiodatur
cit. lenocimium facit qui que
accessione utatur. ut puta si
caupo finit uł stabularius et
mancipia talia babũit mini¬
strancia ⁊ occasione ministir
quesitum faciencia. Siueba¬
meator fu̾ĩt uł uti in quib dã
ꝓuĩcus fit inbalneis ad custo¬
dienda uestimienta cõducta
mancipia hñt hoc gẽmi ob
cumi pena tenebitur. ¶pop̃
lumpmator ita demum no¬
tatur si fu̾it calũpme cã dã¬
pnatus. nenin sufficit ca¬
lumpmnatum eẽ. It̾ p̃uarica¬
tor. p̾uaricator aũt ẽ qi uanci¬
tor qui diu̾sam partem ad iu¬
uat ꝑdita cã sua ꝙ nom̃ labo
auariactatione tractumait.

Expanded text:
qui certaminibus sacris deseruiunt, ignominiosi habeantur. Designatores autem, quos Graeci βραβευτὰς appellant, artem ludicram non facere Celsus probat, quia ministerium, non artem ludicram exerceant. et sane locus iste hodie a principe non pro modico beneficio datur. Ait‹ac›cessione utatur ut puta si caupo fuit uel stabularius et mancipia talia habuit ministrantia et occasione ministerii quaestum facientia: siue balneator fuerit, uelut in quibusdam prouinciis fit, in balineis ad custodienda uestimenta conducta haben‹s› mancipia hoc genus obi poena tenebitur. Pomponius lumniator ita demum notatur, si fuerit calumniae causa damnatus: neque enim sufficit calumniatum: item praeuaricator. praeuaricator autem est quasi uaricator, qui diuvat prodita causa sua. Quod nomen Labeo a varia certatione tractum ait.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo huius modi p̾ exitum ma¬
titi nptui se colsõcauĩt. in fa¬
mia notabitur. not᷑atur etiã
qui cam durerit. s sisciens. i¬
gnorancia enim ercusabitur
nõ mris s fc̃i. ¶ Ercusabitur
qui iussu eius incuiis pote

Expanded text:
 huiusmodi exitum mariti nuptum se collocauerit, infamia no‹ta›bitur. Notatur etiam 'qui eam duxit', sed si sciens: ignorantia enim excusatur non iuris, sed facti. excusatur qui iussu eius, in cuius pote
Abbreviated transcription (Latin):
a laborib muicis soluit. est
igno miniosas Ignomimosa
autem misso tocies e quociẽe
is quimittit sic addit noĩa¬
tim ignomine cã se mitere.
detraterit it̾ infames efficit᷑.¬

Expanded text:
 laboribus militiae soluit: est ignominiosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit addidit nominatim ignominiae causa se mittere: detraxerit, inter infames efficit
Abbreviated transcription (Latin):
tuente ⁊decoris sui cã
ne sñ delectu passim ap̃ se pos¬
tuletur. ea p̃po tres fecit ordineᷤᷤ
nam quosdam in totum pro¬
mibuit postuiare quibrdam
uł ꝑse ꝑmisit quibrdam et

Expanded text:
et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur. Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postulare, quibusdam uel pro se permisit, quibusdam et
Abbreviated transcription (Latin):
uł ignoran pot̾ an udicatu
sit: quia ad huclis subce̾ pos
genalit in hns que testamto
ẽrrelicta sunt triseg̾it. si po¬
stea causetur de eo solo se co¬
gitasse ꝙ prima parte testam̃¬
ti ac de eo etiam ꝙ postĩore le

Expanded text:
el ignorari potest an iudicatum sit: quia adhuc lis subesse possgeneraliter in his, quae testamento ei relicta sunt, transegerit, si postea causetur de ‹e›o solo ‹se› cogitasse, quod prima parte testamenti ac non etiam quod posteriore le
Abbreviated transcription (Latin):
ad nonum penitus ꝓhiberi.
Idq multis comꝓbatur ere¬
plis. Rcmouet autem a postu¬
lando ꝓaius ⁊ cum qui corꝑe
suo munebria passus c̾. siquiᷤ
tam ui p̃donuim uł hostium

Expanded text:
ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis. Remouet autem a postulando pro aliis et eum, qui corpore suo muliebria passus est. si quis tamen ui praedonum uel hostium
Abbreviated transcription (Latin):
sauł. Siqui fisci cãs agunt
suam u filioꝵ ł parentum su¬
oꝵ ł pupilloꝵ quoꝵ tutelas
gerunt cãm ⁊ adu̾sus fiscum
agere nõ ꝓhientur. ¶ Decuri

Expanded text:
um. Hi qui fisci causas agunt suam uel filiorum et parentium suorum uel pupillorum quorum tutelas gerunt causam et aduersus fiscum agere non prohibentur. decuri
Abbreviated transcription (Latin):
lab̾o ait. si ꝓbibente hr̃oc fun̾atis
testatoremex cã compete ha̾de fu¬
tibi fun̾anam. Q uidenim si fi¬
uum testatoris hr̃s eius ꝓhibu¬
it. huic cͣcͣlicipot̾. ergo pietatis g¬
cia funasti. S pone me testatum
hitunm me fun̾ariam accõem.
de suo emmexpedit mortuos fu

Expanded text:
Labeo ait, si prohibente herede funeraueris testatorem, ex causa competere tibi funerariam: quid enim si filium testatoris heres eius prohibuit? huic contradici potest: 'ergo pietatis gratia funerasti'. sed pone me testatum: habiturum me funerariam actionem: de suo enim expedit mortuos fu
Abbreviated transcription (Latin):
tameneo lcci ꝓhirxat. qui scr¬
uitutem debeat cctum siin meo
solo uelis machinam imponie.
ñ tenebor nit̾diuorsiuire te non
paciar. sedificare autem nonso¬
rom quinorum opus mouit᷑

Expanded text:
tamen eo loci prohibeat, qui seruitutem debeat: ceterum si in meo solo uelis machinam ponere, non tenebor inter‹d›icto, si iure te non patiar. Aedificare autem non solum qui nouum opus molitur
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ memorie cã in posterum ꝓdita
in quo si corpus uł reliquie in fe¬
rantur. fiet sepulchrum. siu̾o
nicħ eoꝵ inferatur. erit monu¬
ump̾. Sunt ꝑsone que quãqͣ
religiosum locum fac̾e ñ possũt:
int̾oicto tñ de mortuo inferendo
utilit agunt. ut puta dominus
ꝓprietatis si infundum cuius fr¬
uctus aliens ẽ mortuum ĩ ferat
aut infene uelit. nam suntułit.
ñ facit iustum sepuichrum. s si
inuito socio mortuum infeiͣte u
scpuita cadauera iacent stictam
ic̃em in super habemꝰ que ñ mi¬
quam inꝯbiguis religionum

Expanded text:
 memoriae causa in posterum prodita: in qua si corpus uel reliquiae inferantur, fiet sepulchrum, si uero nihil eorum inferatur, erit monuum Sunt personae, quae, quamquam religiosum locum facere non possunt, interdicto tamen de mortuo inferendo utiliter agunt, ut puta dominus proprietatis, si in fundum, cuius fructus alienus est, mortuum inferat aut inferre velit: nam si intulerit, non faciet iustum sepulchrum, sed siinvito socio mortuum inferre vulsepulta cadavera iacerent, strictam rationem insuper habemus, quae nambiguis religionum
Abbreviated transcription (Latin):
de .n. Herãtins quent sis
qui dotem dedit ꝓmuliere stipu¬
iatus ẽ duas partes dotis rodcli
ĩ atiam ap̃ maritũ remane pactꝰ sit
ac quid mantus insimus cõfer
alius funau̾it. posseenm mari¬
tum conuen̾re. quia pacto hoc .p.
ius infringi ñ possit. Quid t̃nsi
quis dotem hac lege detent pro
muliere ut ad ip̃m rediret si in
mnno mortuacẽt. aut quequo
sucratur dotem conuenietur
fim̾aria. pat̾ autẽ non. S ĩ hñe
casum puto sidos ꝑ modica q̃ fuit
infunus ñ sufficit insuꝑfinum
in patrem deb̾e accõem danstũ inr̃¬
et facultatib.¬

Expanded text:
. Neratius quaerit, si is, qui dotem dederat pro muliere, stipulatus est duas partes dotis reddi, tertiam apud maritum remanere, pactus sit, ne quid maritus in funus conferalius funerauit, posse eum maritum conuenire, quia pacto hoc publicum ius infringi non possit. quid tamen si quis dotem hac lege dederit pro muliere, ut ad ipsum rediret, si in matrimonio mortua esset, aut quoquoucratur dotem, conuenietur funeraria, pater autem non. sed in hunc casum puto, si dos, quia permodica fuit, in funus non sufficit, in superfluum in patrem debere actionem dari. Cet facultatib
Abbreviated transcription (Latin):
cey. Si plura pͥcliaquis hũit et
omium usum .f. seꝑctim lega¬
u̾it. pot̾it imuinum inferri. et clec¬
tio erit hr̃dis ⁊ gͣtificãtioni locus
Si fructuano utilem accõem in
h̾rdem dandam ad id recipiendũ
mortuum in hĩditarium fun¬
dum.a marito qui d infunus
conferre ꝓestimatõe ĩoci cõ sequat᷑.
Ei cui uestim̃ta legantur si in
fums erogata sint. utilẽ accẽe
in hr̃demdandam placiit ⁊ pri¬
uilegrum fun̾anum.De mortu

Expanded text:
. Si plura praedia quis habuit et omnium usum fructum separatim legauerit, poterit in unum inferri et electio erit heredis et gratificationi locus: sed fructuario utilem actionem in heredem dandam ad id recipiendum,mortuam in hereditarium fundum, a marito qui debet in funus conferre pro aestimatione loci consequatur. Ei, cui uestimenta legantur, si in funus erogata sint, utilem actionem in heredem dandam placuit et priuilegium funerarium. DE MORTU
Abbreviated transcription (Latin):
auis. Simulr post dliuorciz¬
nis impensam p̾stan. ¶Is qnifi¬
liam .f. fun̾au̾it añquam dos pa¬
tri reodatur tum matito recteagii¬
⁊ reddita dote patrem obligatũ¬
in fimnus filie impend̾it aut a¬
uoagente secum fim̾atia p̾sti¬
tit ip̃e accc̃e de dote a manto re¬
cipit. sz siemancipata in m̾ĩio
decedat collaturos hĩdes donoꝵ¬
ue possores ⁊ pr̃emꝓ portẽt do

Expanded text:
ale. Si mulier post diuortineris impensam praestare. Is qui filiam familias funerauit antequam dos patri reddatur, cum marito recte agit: reddita dote patrem obligatuin funus ‹fi›liae inpendit aut alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito recipit. Sed si emancipata in matrimonio decedat, collaturos heredes bonorumue possessores et patrem pro po
Abbreviated transcription (Latin):
in uero exant in stium̃tum trã¬
sactionis sine aquiliana stipu¬
latione int̾posuit. nõ tam pa¬
ciscitur quam decipitur. ¶ Ei
qui ñ dum c̾tus ad se q̃relam ꝯ¬

Expanded text:
in uero erant, instrumentum transactionis sine Aquiliana stipulatione interposuit, non tam paciscitur quam decipitur. Ei qui, nondum certus ad se querellam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ auo debitore accipet. ¶ Hec oĩa
uñt cisce̾rtatio̾m p̃toris ⁊ pro
utilitater aluñtari accipicda
sunt. ¶ Siad hitatioem c̾ta qͣn¬
titas sit annua relicta ⁊ ita sit
transactum sine ptore ut habi¬
tatio preturualet ẗnsactio. &r
fructus hĩtationis pr̃atur uicct
rume ur incenclio subiecta ẽ¬

Expanded text:
 alio debitorem acceperit: haec omnia habent disceptationem praetoris et pro utilitate alimentarii recipienda sunt. Si ad habitationem certa quantitas sit annua relicta et ita sit transactum sine praetore, ut habitatio praestetur, ualet transactio, quia fructus habitationis praestatur, licet ruinae uel incendio subiecta
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cnicum tutorib suie
ude sola portione administrate
tutele sue egerat. ⁊ tnsegerat.
ad usus coscẽm tutores er p̃se
ft̃is suicuilũs ertiterat agens
p̃scriptioe n ft̃c tͣnsagionis nõ¬

Expanded text:
m. Qui cum tutoribus suis de sola portione administratae tutelae suae egerat et transegerat, aduersus eosdem tutores ex persona fratris sui, cui heres extiterat, agens praescriptione factae transactionis no
Abbreviated transcription (Latin):
frunitum atq oleum ⁊ cetera
que aduictum nocessaria sũt
fu̾int relicta nõ pot̾it de mus
ñsigere. siue annua siue mc̃¬
struã ci relin qͣntur. Si tam̃ ita

Expanded text:
frumentum atque oleum et cetera, quae ad uictum necessaria sunt, fuerint relicta: non poterit de his transigere, siue annua siue menstrua ei relinquantur. si tamen ita
Abbreviated transcription (Latin):
te sit cebita quantum datum ẽ
anminus anampius. nar
⁊ si minus sit ad huc t̾n id ꝙ
in solutum datum ẽ in p̃tita
aum̃ita iputabitu. ¶Sa¬
ne sus qui d̾ aum̃itis tnsegit¬

Expanded text:
te sit debita, quantum datum est, an minus, an plus: nam et si minus sit, adhuc tamen id quod in solutum datum est in praeterita alimenta imputabitur. sane si is, qui de alimentis transeg
Abbreviated transcription (Latin):
anmtis ĩn sactum autem de ui¬
te fuissi tͣtisactio ualere in con
potunt ut trans accio citra pre¬
toris fiat auccor itatemt si ci¬
dem aumnta ⁊ p̾terea legatum
p̾senti die datum sit ⁊̃ mnsactũ
sit citͣ p̾toris auccoritatẽ. idq

Expanded text:
ntis, transactum autem de lite fuisset: transactio ualere inconsupoterunt, ut transactio etiam citra praetoris fiat auctoritatem. Si eidem alimenta et praeterea legatum praesenti die datum sit, et transactum fuerit citra praetoris auctoritatem: id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊nõ negngenda nec donanda.
s ⁊ sinõ de omnibr inquisi¬
erit que oro mandat. hoc c̃ de
ca de modo de ꝑsonis ẗnsigen¬
cium dicendum ẽ quãuis de
quibrdam quesic̾it tns actõeo

Expanded text:
non neglegenda nec donanda. sed et si non de omnibus inquisierit, quae oratio mandat, hoc est de causa de modo de personis transigentium, dicendum est, quamuis de quibusdam quaesierit, transactionem
Abbreviated transcription (Latin):
quite husunt qui auas su¬
fficere sibi possunt an seq̃ui¬
oris quide n almñitis pendeãt.
Inꝑsona cius aquo alim̃ta
tunc enim atparcbit. nũquid
de alim̾tis nõ uidebitur neq
de hapitatione. n ee̾ uestia¬
no tnsegisse. cum diuus mã
uolu̾it. s ⁊ siquis de aum̃tiᷤ
tn seg̾it nõ habebit necesse ⁊̃
de habitatione ui cet̾is inin¬
tus transigere.potest igitur

Expanded text:
uitae hi sint, qui alias sufficere sibi possint, an sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona eius, a quo alimenta tunc enim apparebit, numquid de alimentis, non uidebitur neque de habitatione neque de uestiario transegisse, cum diuus Marcuoluerit. Sed et si quis de alimentis transegerit, non habebit necesse etiam de habitatione uel ceteris inuitus tran
Abbreviated transcription (Latin):
pluribne fundus ad alimẽ¬
ta funit relictus uelintq eur
distrahere: necesse ẽ p̾torem
declistractione eius ⁊ iñ sactio¬
ne arbitrari.S2 ⁊ si plurib fũ¬

Expanded text:
pluribusue fundus ad alimenta fuerit relictus uelintque eum distrahere: necesse est praetorem de distractione eius et transactione arbitrari. sed si plurib
Abbreviated transcription (Latin):
tonem int̾cipi Nichil autẽ
b alũta relictasunt. aut in¬
gtnui. Satis locupletes aut
minis / wlt iguur or̃o apuo
p̾torem de istis inquiri ĩ primiᷤ
auõiet p̾tor cause fere hui
rius nat. aut si destinet domi¬
cilium transferre altut᷑ eõrum
aut si c̾a aliqua urgtat p̾sc̃tis
pecurne/ aut si a plimib ea ali¬
nta pelicta sunt ⁊ minitatĩ

Expanded text:
tionem intercipi. Nihil autem us alimenta relicta sunt an ingenui, satis locupletes an minus. Uult igitur oratio apud praetorem de istis quaeri: in primis audiet praetor. causae fere huirius habeat: aut si destinet domicilium transferre alter‹uter› eorum: aut si causa aliqua urgueat praesentis pecuniae: aut si a pluribus ei alimenta relicta sint et minutatim
Abbreviated transcription (Latin):
dem sit qui conuenitur. Idem
ip̃ius hr̃dis rem utiss nec qiͣ
unum ex socus eẽ hunc hrde ꝯ¬
ueniendum. s ꝓ parte dñ tarat¬
s si ip̃e ẜuꝰ sit hr̃s ꝓ ꝑte ĩstitut᷑. ã¬

Expanded text:
dem sit qui conuenitur: idem in ipsius heredis rem uertit: nec quasi unum ex sociis esse hunc heredem conueniendum, sed pro parte dumtaxat.Sed si ipse seruus sit heres ex parte institutus, a
Abbreviated transcription (Latin):
ligõ. iuł. scrib̾ ex eo compu¬
tandum annum nõ exquo
emancipatus ẽ s etquo po¬
ti potuit ꝯditione existc̃ce.¬
Merito autem temporaleo
sufficiebat usq ad amnum
ꝓduci obligõem. ¶ Aliena¬
tio autem ⁊ manumisfio ad
ẜuos ꝑtinet ñ ad filios. mor
autemtam ad filios quam
ad ẜuos referatur. emãcipa¬
tio aũt ad solum filium ¶S
⁊ si auo modo sine emacip̃a¬

Expanded text:
Iulianus scripsit ex eo computandum annum, non ex quo emancipatus est, sed ex quo peti potuit condicione exsistente.Merito autem temporariam sufficiebat usque ad annum produci obligationem.Alienatio autem et manumissio ad seruos pertinet, non ad filios, mors autem tam ad seruos quam ad filios refertur, emancipatio uero ad solum filium. sed et si alio modo sine emancip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tutore egit id rescͥpt̾um est.
quia occupantis melior ẽẽ sol
ꝯditio quam cet̾oruminĩd¬
dabitur accio plant siexre pu¬
piui nomia fecit ur pecum
am arca deposuit dabitur ei
uenclicatio nummorum :
Ꝙ etiam in quo uis tutore di
qndomino debere cepit utru
cum in lib̾tatis possõne ẽẽtan
postea.nam ⁊ si titĩ ẜ uo c̾clido
euisq dominus eẽ ceꝑo dedu¬
cam quidem ꝙ prius credidi
sicõuen de peculio ceꝑo. Qͥd
ergo equia de peculio accio de¬
fecit. utilis accio in dopumior¬

Expanded text:
it, id rescriptum est, et quia occupantis melior solet esse condicio, quam ceterorum inhibebitur actio. plane si ex re pupilli nomina fecit uel pecuniam in arca deposuit, datur ei uindicatio nummorum et quod et in quouis tutore didomino debere coepit, utrum cum in libertatis possessione esset an postea: nam et si Titii seruo credidero eiusque dominus esse coepero, deducam quod prius credidi, si conueniri de peculio coepero. quid ergo est? quia de peculio actio deficit, utilis actio in dominum qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si cum t̾itio post annum ꝗͣ
uendidissem ag̾etur simur
nõ eẽ computandum pec. qd¬
idq ita se hr̃e eudencius ap¬
pariturum ait sisticho pecuł.
legatum ẽẽ ꝓponatur. qui c̾te
si et testam̃to agat. cogendus

Expanded text:
 si cum Titio post annum quam vendidissem ageretur, similiter non esse computandum peidque ita se habere euidentius appariturum ait, si Sticho peculium legatum esse proponatur: qui certe si ex testamento agat, cogendus
Abbreviated transcription (Latin):
fortassie.N. post temp de dolo
accionis nõ patitur dolũ malũ
obici p̃tor qmͣ noc de dolo accio
post statutum tp̃c datur¶ In
hr̃dem autem doliclansuia n

Expanded text:
fortassis enim post tempus de dolo actionis non patietur dolum malum obici praetor, quoniam nec de dolo actio post statutum tempus datur.In heredem autem doli clausula in
Abbreviated transcription (Latin):
mͣsmmilius ẽẽ id legatum ꝙ
mortis tempore ĩ pccunio fu¬
ent. ita ut que ex reb pecuua¬
tib an adita hiditatem acoc¬
sserint. debeantur. ułuti par

Expanded text:
legatum quod mortis tempore in peculio fuerit ita, ut quae ex rebus peculiaribus ante aditam hereditatem accesserint debeantur, ueluti part
Abbreviated transcription (Latin):
ben ait abeo cui pecuimie¬
gatum sit quia ad cum ueni¬
mit c̾clitores. ergo sitradid̾it
sñ cautõe ent ꝯuemiendus ¶Si
pcepto ẜuo ⁊ pecuno rogatus
sit hr̃s restituert hr̃ditãtem. si

Expanded text:
e ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conueniendus.Si praecepto seruo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si
Abbreviated transcription (Latin):
se debere ẜno suo cum omni.
la cã p̾cesserat debenornuda rõ
nõ facit eum debitorem.
aul. Eo tempore quo ĩ pe¬
cuuo Nichil ẽ pat̾ latitat. m
bonorum possonem eius rei
ẜuande cã mitti ñ possum ꝗ
de pecuno cum eo acturus su
solin debet. nec ad rem ꝑtinet
tionis cã nõ teretur indetur
latitare tam ⁊ si poss unclicis
inuiria ꝯdempnan. S fiden¬
ssorem datum eo tempore qu
sitam si  accep̃tus ẽ E⁊ creditor
patrem qui ec pecuno tenebat᷑
hĩdem instituerit quia mor¬
tis tempus infalcidie rõne
ẜuo accipi pot̾. ⁊ ideo qua rc̃e
si post accionem dictatam ẜ¬
uus pecumam ex solu̾it nõ
magis repetere pot̃ quam si
indicium lictatum ñ funss:
cadem rone ficeuissor quoq¬

Expanded text:
se debere seruo suo, cum omnino ulla causa praecesserat debendi, nuda ratio non facit eum debitorem.in peculio nihil est, pater latitat: in bonorum possessionem eius rei seruandae causa mitti non possum, qui de peculio cum eo acturus sum,solui deberet. nec ad rem pertinet, tionis causa non uidetur latitare, tametsi potest iudicis iniuria condemnari. sed fideiussorem datum eo tempore, qusi tamen sic acceptus est.Si creditor patrem, qui de peculio tenebatur, heredem instituerit, quia mortis tempus in Falcidiae ratione o accipi potest et ideo, qua ratione, si post actionem dictatam servus pecuniam exsolverit, non magis repetere potest quam si iudicium dictatum non fuisset, eadem ratione fideiussor quoq
Abbreviated transcription (Latin):
michi nummnos atitio mutu¬
atus michidedit ut cum ma¬
mimitterem⁊ manumissi. cͥ¬
ditor querebat quem de pocu¬
lo ꝯueniret. diriquanquam
cclitor electlonem alias habe̾t.
tn in ꝓposito dominumẽe cõ¬
ueniendum ⁊ cum ad exhibẽ

Expanded text:
mihi, nummos a Titio mutuatos mihi dedit, ut eum manumitterem, et manumissi: creditor quaerebat, quem de peculio conueniret. dixi, quamquam creditor electionem alias haberet, tamen in proposito dominum esse conuenie
Abbreviated transcription (Latin):
rat exceptione eg̃is ⁊ quiaan¬
comꝑto errore ꝑmittendum
⁊ ait ꝑmitti debere dum tarat
de pecuno ñ ctiam de inrem
u̾so. nam pͥori iuditio de in
rem u̾so recte ãctum ẽ quia
annua exceptio ad peculium
nõ ad inrem u̾sum ꝑtinet.

Expanded text:
rat, exceptione sis repulcomperto errore permittendum est. et ait permitti debere dumtaxat de peculio, non etiam de in rem uerso: nam priore iudicio de in rem uerso recte actum est, quia annua exceptio ad peculium, non ad in rem uersum pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Erfco queritur qui
tutelam qͣilib̾ admini strabat.
ẜuus ꝓminciatus ẽ ansi con¬
ueniatur eius dominus apu
debetur. ⁊ si putan̾is posse dedu

Expanded text:
um.Ex facto quaeritur: qui tutelam quasi liber administrabat, seruus pronuntiatus est. an si conueniatur eius dominus a pudebetur? et si putaueris posse dedu
Abbreviated transcription (Latin):
uendicare debert ESimiptur
filio famil. dotis homine c̾tã
pecumam ⁊. miscrit. ⁊ diuorcie
fco agat de dote cum patre: i¬
num ne tota ꝓmissione an de¬
ducto eo ꝙ patri filius debeat li

Expanded text:
uindicare debere.Si nuptura filio familias dotis nomine certam pecuniam promiserit et diuortio facto agat de dote cum patre, utrumne tota promissione an deducto eo, quod patri filius debeat, li
Abbreviated transcription (Latin):
⁊sem. Quociõs in tab̾na id sc̃p¬
tum fuiss cum ianuario ẜuo
ñ etiam de poculo. ¶Sabims
dam accionem in dominum
cum ẜuus ficciussiss nisi m re
dominiaut obrem peculia

Expanded text:
m.Quotiens in taberna ita scriptum fuisset 'cum Ianuario serunon etiam de peculio.Sabinus lio actionem in dominum, cum seruus fideiussisset, nisi in rem domini aut ob rem peculia
Abbreviated transcription (Latin):
quamus nõ maioric pec̾ qua
penes se eꝰ ꝯdempnari debeat.
s l hoc ire contĩgat tam̃ aq̃taᷤᷤ
dictat iudiciũ in eos dari qui
occone uiris libantur: ut mag̃
eos ꝑceptõ quam intentio libe¬
ret. nam qui cum ẜno ꝯ thit
uniũsum pecculium cue q
ntum intugtur ¶ In hoc a
iuditio l restauretur recedene
tam̃ ⁊ angm̃ti uł decessiomis
ratoem haberi oportet. ⁊ ideo
sine accesserit aliquid: p̃sens
status pec. spectandus ẽ quare
c̾ta uenditorẽ quoq ⁊ empto
uelut iuno uiditio ad id tp̃s
uendid̾it ⁊ tradiderit. pec. noc

Expanded text:
quamuis non maioris peculii, quam penes se est, condemnari debeat. sed ‹licet› hoc iure contingat, tamen aequitas dictat iudicium in eos dari, qui occasione iuris liberantur, ut magis eos perceptio quam intentio liberet: nam qui cum seruo contrahit, uniuersum peculium eius qntuetur.In hoc autem iudicio licet restauretur praecedens, tamen et augmenti et decessionis rationem haberi oportet, et ideo siue accesserit aliquid, praesens status peculii spectandus est. quare circa uenditorem quoque et emptoruelut in uno iudicio ad id tempus uendit
Abbreviated transcription (Latin):
maccionib de dote agitatu.
si filio fam̃ dox data sit̾ an pater
dunitarat de pec̾. comueniretu.
ego autem argitror nõ solum de
pec. ꝯueniri. s ⁊ si quid p̾terea
dolo malo patris capta frauda¬
taq ẽ mułr. compet̾e accõem.¬

Expanded text:
actione de dote agitatum, si filio dos data sit, an pater dumtaxat de peculio conueniretur. ego autem arbitror non solum de peculio, sed et si quid praeterea dolo malo patris capta fraudataque est mulier, competere actionem
Abbreviated transcription (Latin):
anteneat de peculio accio etiã¬
sunch̾ sit ĩ pecuo cum agetur
simodo sit rei iudicate tẽm pore.¬
ꝓculue ⁊ pegasuc nichominus
temi auint. intenditur enim
ad cribendum in remaccionco

Expanded text:
an teneat actio de peculio, etiamsi nihil sit in peculio cum ageretur, si modo sit rei iudicatae tempore.Proculus et Pegasus nihilo minus teneri aiunt: intenditur enim ad exhibendum et in rem actionem
Abbreviated transcription (Latin):
muus ẜui nomine aliqd p̾sti¬
t̾it an adu̾sus mulierem agen¬
tem dotis nomine declucere id
possit dait. Siidq c̾clitori
p̾stitum ẽ ad itriusq genĩs
peculium ꝑtinebit: ꝓ rata ut¬
poculio degng̃t debcre ex quo ĩ¬
telligi pot̾. ¶Si ad alt̾um pocu¬
¶ntcluim ⁊ ip̃i fructuario adu̾s
dominim daturaccio de peculi¬
o ut puta. Si apud cum hãt
aut nicħ aut minus quam fr¬
uctuane debeatur. Idem etiar
ꝯ tra eueniet quamius ĩduo

Expanded text:
serui nomine aliquid praestiterit, an aduersus mulierem agentem dotis nomine deducere id possit? et ait, si id quod creditori praestitum est ad utriusque generis peculium peculio decedere debere. ex quo intellegi potest, si ad alterum pecu.Interdum et ipsi fructuario aduersus dominum datur actio de peculio, ut puta si apud eum habeat aut nihil aut minus, quam fructuario debetur. idem etiam contra eueniet, quamuis in duo
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ inquid̾ ⁊̃ ex uendito agere
ꝙ ita erit ꝓbandumsi tantu
fuit in pectulio qim uenderet
ut sansfac̃t debito dominus
possit. ¶ cetum si post caqd
accessit cõclitionib debiti exi¬
stentib ꝙ dominueñ distra¬
terat. ꝯtra crit dicendum¶Id
scribit. Si quic ẜuum cuiue¬

Expanded text:
st, inquit, etiam ex uendito agere. quod ita erit probandum, si tantum fuit in peculio cum uenderet, ut satisfacere debito dominus possit: ceterum si postea quid accessit condicionibus debiti existentibus, quod dominus non distraxerat, contra erit dicendum.Idem scribit, si quis seruum, cuiu
Abbreviated transcription (Latin):
ut declucatur id q ap̃ me exeo
periar. ¶Na ncetis quidem ꝗ
tunc cum eo ꝯtrar̾int in me ac¬
cio dabitur. in ꝯͣnum quoq a¬
gentib mecum hus qui ante
cum coẜuo ꝯͣ rissent nõ deducã

Expanded text:
ut deducatur id, quod apud me ex eoperiar: nam nec ceteris quidem, qui tunc cum eo contraxerint, in me actio datur. in contrarium quoque agentibus mecum his, qui antea cum eo seruo contraxissent, non deducam
Abbreviated transcription (Latin):
ctarium entrem ꝯsequatur.
conduxent sernuꝰ a fructũario
an peccuniam mutuam ab eo
acceꝑit dari itaq debebit ãcco
ei aduersus dñm ꝓpͥetatis de¬

Expanded text:
tarium erit, rem consequatur. conduxerit seruus a fructuario an pecuniam mutuam ab eo acceperit. dari itaque debebit actio ei aduersus dominum proprietatis de
Abbreviated transcription (Latin):
mit poculum. sed ⁊ si cum
cum suspicarcturalum secu
acturum alio ꝑecunum au̾tãt.
dolo nõ caret. s si auisolũit nͥ
sum coseq̃dum. ¶ Si dolo tuto¬
tis uł curatoris funosi ur ꝓ¬
curatons fc̃m sitan pupusue
uł furosus ułdomins de pe¬
culio ꝯueniaturandendum.
⁊ puto si soluendom tutor sit
pr̃are pupilum ex dolo eiuue
maxime siquid ad eum ꝑue¬
⁊ ꝓcuratore cdicendumerit.¬
¶emptoraũt ex dolo uenditoris
nõ tenebitur. nec hr̃s uł alius
successornsi inid ꝙ ad se ꝑue¬
nit. siue autẽ post iudicium
acceptum siue aña dolo factur
fuĩt ꝯtinetur offitio iudicis.¬
Sidominus uł pr̃ recuset de pe¬
cuuo accõem nõ c̃ audiendus¬

Expanded text:
mit peculium: sed et si eum cum sus‹pica›retur alium secum acturum, alio peculium auertat, dolo non caret. sed si alii soluit, non suum consequendum.Si dolo tutoris uel curatoris furiosi uel procuratoris factum sit, an pupillus uel furiosus uel dominus de peculio conueniatur, uidendum. et puto, si soluendo tutor sit, praestare pupillum ex dolo eius, maxime si quid ad eum peruecuratore erit dicendum.Emptor autem ex dolo uenditoris non tenebitur nec heres uel alius successor, nisi in id quod ad se peruenit.Siue autem post iudicium acceptum siue ante dolo factum sit, continetur officio iudicis.Si dominus uel pater recuset de peculio actionem, non est audiendus
Abbreviated transcription (Latin):
narii ẜui computentur. ⁊ ꝓcu¬
lus ⁊ artuicit̾is estimant sicut
ip̃i uicani sunt in peciuio:. Ita
ctiam peculia corum ⁊ id qͣmde᷑
ꝙ michi dominus corum id ẽ
ordinanius ẜuus debet. ⁊ de pe

Expanded text:
narii computentur. et Proculus et Atilicinus existimant, sicut ipsi uicarii sunt in peculio, ita etiam peculia eorum: et id quidem, quod mihi dominus eorum, id est ordin
Abbreviated transcription (Latin):
roc dampnum deduce nõ mag̃
quam si sese oecidit uł p̃cipita¬
uit. l enim etiam serius na¬
turalit̾ in suum corpus sãure
¶S sia seuuln̾atũ ẜutam domi¬
grum eum curass rẽ siam pocĩ¬
si quid̾ nomine ẜui cominus
obagãtus et aait p̃umc obli¬
gatus. Itẽ si quid ei cclitum ẽ
uissu domini. nam hoc declnet

Expanded text:
oc damnum deducere, non magis quam si se occiderit uel praecipitauerit: licet enim etiam seruis naturaliter in suum corpus saeuire. sed si a se uulneratum seruum domigrum eum curasset, rem suam potisi quid dominus serui nomine obligatus est aut praestitit obligatus: ita si quid ei creditum est iussu domini: nam hoc deducend
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩ accipitur ĩc̃ptꝰ ẽc̃ fundus si
uenditor ĩemptum eum ce̾ ue¬
lit quia id uenditoris cã cauet᷑.
nam sialit̾ acciꝑetur exusta uil¬
la in potestate emptoris futu¬
rum ut ñdando pecumam in

Expanded text:
ita accipitur inemptus esse fundus, si uenditor inemptum eum esse uelit, quia id uenditoris causa caueretur: nam si aliter acciperetur, exusta uilla in potestate emptoris futurum, ut non dand‹o› pecuniam in
Abbreviated transcription (Latin):
refert unius p̾cio .x. ansingu¬
lorum quina adiciat. secundu
supiorem adiectioem is ẜuus
iemptus erit cuius pcio adie¬
cio fca fu̾it. sccundum post̾io¬
orememptorem ꝑtinebit ꝙ¬

Expanded text:
refert, unius pretio decem an singulorum quina adiciat: secundum superiorem adiectionem is seruus ‹i›nemptus erit, cuius pretio adiectio facta fuerit, secundum posteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
ori emptam mancre quem¬
ad medum si quis mͣtotum
frndum ad diem ad dixisset
postea uõ pcio adiecto duni¬
dium alui adchix̾it/ celsus qr¬
brutum labconemq ⁊ sabm ⁊d̾
existimare. Ip̾c uo celsus idemi
ꝓbat ⁊ adicit se miran a nemi¬
ne ammadu̾sum ꝙ si pͥorem¬
ꝑtor ita ccͣxit ut nisi totum
fundumemptum nollet hĩe
emptori ad dic̃e noluit. ¶ Ue¬
rumẽ autemuł unumexue¬
ditorib posse meliorem ad¬
ferre conditdem. emere emor¬

Expanded text:
ori emptam manere, quemadmodum si quis mihi totum fundum ad diem addixisset, postea uero pretio adiecto dimidium alii addixerit. Celsus qBrutum Labeonem quod Sabinum existimare: ipse quoque Celsus idem probat et adicit mirari se a nemine animadversum, quod si prior emptor ita contraxit, ut nisi totum, fundum emptum nollet haberemptori addicere noluit. Uerum est autem uel unum ex uenditoribus posse meliorem adferre condicionem: emere en
Abbreviated transcription (Latin):
atq cominissa lexe̾. statuere
uenclitorem debere utrum
commissoriamuelit excer¬
cere an pocius p̾ciu petere.
nec posse si commissoriam¬
uelit elegit postea uãriare
¶Incommissoria etiam hoc so¬
u̾sus ermi cxuendito accio.

Expanded text:
atque commissa lex est statuere uenditorem debere, utrum commissoriam uelit exercere an potius pretium petere, nec posse, si commissoriam elegit, postea uariare. In commissoriam etiam hoc souersus eum ex uendito actio.
Abbreviated transcription (Latin):
si postea pcium addictum est
⁊ uenditor alio fundo applici¬
do cum ip̃m fundum postio
nemptoriaddix̾it. ⁊o sine .d.
m. fecit pͥori emptori obligat᷑
nõerit. namq quamius nõ¬

Expanded text:
si postea pretium adiectum est et uenditor alio fundo applicito eum ipsum fundi posteriori emptori addixit et id sine dolo malo fecit, priori emptori obligatus non erit: nam quamuis no
Abbreviated transcription (Latin):
Solum modo usari. nam si af¬
fectione coactus ne bona mea
distrahantur negocus te me¬
is optisis equissimum ẽẽ do¬
lum dumtarat te prare. Que
smnahat equitatem hac etiam¬
accione tenctur nõ soliis q
sponte ⁊ nulla necessit᷑atate
cogente in miscuit se nogocu
tu gere tu michi mandan̾ie
ut geram an ũtraq accione
uti possim ⁊ ego puto uttãq
locum hr̃e quead moctin ipe
marcellue scribit. Si fidenisso

Expanded text:
solummodo uersari: nam si affectione coactus, ne bona mea distrahantur, negotiis te meis optuleris, aequissimum esse dolum dumtaxat te praestare: quae habet aequitatem. Hac actione tenetur non solum is qui sponte et nulla necessitate cogente immiscuit se negotiitii gerere, tu mihi mandaveris ut geram, an utraque actione uti possim? et ego puto utramque locum habere. quemadmodum ipse Marcellus scribit, si fidei
Abbreviated transcription (Latin):
negocus retinet. ita ex diu̾so
iustum ẽ sintilit gessit pr̃a¬
altius siue quis negociã que
cunisq cumis moritur fuc¬
tint gessent inditium eono

Expanded text:
negotiis retinet: ita ex diuerso iustum est, si utiliter gessit, praestaalterius, siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit: iudicium eo nom
Abbreviated transcription (Latin):
Aslictudinem erplican. ¶E
si acͣtor datus postea decto de¬
curionum ꝓhibitus sit. an
erceptio ei neceat ⁊ puto sic hoc
accipiendum ut ci ꝑmissaui

Expanded text:
suetudinem explicari.Quid si actor datus postea decreto decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa ui
Abbreviated transcription (Latin):
i municipes. ¶Siquid u¬
nu̾sitati debc̃tur singulis
nõ debetur. nee ꝙ d umiũsi¬
idem maneant an pare ma
magis ad mittitur posse cũ

Expanded text:
 municipes.Si quid uniuersitati debetur, singulis non debetur: nec quod debet uniuersiidem maneant an pars manmagis admittitur posse eum
Abbreviated transcription (Latin):
lex municipũ lił ꝓpetua osuc¬
tudo ꝓhibeat. Si decturiones
decrenerunt accioem ꝑ eui
mouendam que duum nin
elegint is indetur abordine
electus ⁊ ideo erꝑiri pot̾. pariu
enim refert an ip̃e ordo eleg̾it
anis cui ordo negocium dedit.
iire id dec̾tum nullius mo¬

Expanded text:
lex municipii uel perpetua consuetudo prohibeat.Si decuriones decreuerunt actionem per eum mouendam quem duumuiri elegerint, is uidetur ab ordine electus et ideo experiri potest: parui enim refert, ipse ordo elegerit an is cui ordo negotium dedit. iure id decretum nullius mo
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat agatur fiat. ¶ De si
mre se uissutum ꝓconsulait.
Et quidem nõ eẽ actorem ut si¬
dicu tunc quoq intelligim᷑
cum is absit. aut nalitudine
agendum. ¶ Et sictͣneus de
torem. nõ ha ent dicendum
qͣiͣ a plutib datum sis intelli¬
gihic enim ꝓre publicauł u¬
nu̾sitate interucnit. ñ ꝓ sin

Expanded text:
oporteat, agatur fiat.Quod si nnire se iussurum proconsul ait. et quidem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudineagendum.Et si extraneus deftorem, non erit dicendum quasi a pluribus datum sic haberi: hic enim pro re publica uel uniuersitate interuen
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si ꝓcurãtor̃em absete
dominte atis datõe releuare
ucdit itteras suas ad adusan¬
um dirigere d. quib signifi¬
eit quem adũsus enm ꝓcura¬
torem ⁊ in qua cã fec̾it ratud¬

Expanded text:
.Si procuratorem absentem dominus satisdatione releuare uelit, litteras suas ad aduersarium derigere debebit, quibus significet, quem aduersus eum procuratorem et in qua causa fecerit, ratu
Abbreviated transcription (Latin):
uł. Qui abseñtem emꝑto¬
rem eund̾ q possorem fũdi
defendebat ⁊ iudicium nõĩe
eius accipiebat postulabat
auenditore fundi ut abeo de¬
fenceretur uenditor desid̾abat
camͣ sibi ratam rem emiptorẽ¬
defend̾et satis dedit. ⁊ priusq̃
inditium acciꝑet. cesut reus
soluendo cẽ. quam ob c̃am de¬
fensor recusabat iudicium ĩ se
reddi o port̾e. quero an id ci

Expanded text:
um.Qui absentem emptorem eundemque possessorem fundi defendebat et iudicium nomine eius accipiebat, postulabat a uenditore fundi, ut ab eo defenderetur: uenditor desider‹a›bat caueri sibi ratam rem emptoredefenderet, satisdedit et prius quam iudicium acciperet desiit reus solvendo esse: quam ob causam defensor recusabat iudicium in se reddi oportere. quaero, an id ei
Abbreviated transcription (Latin):
dato p̃ferendus ñ ẽ dominu
tendam datus ꝓcurator adexi¬
bendum ⁊ecte ãgit.
ut ꝯfestim agat intlligendus
ẽ ꝑmittere p̃curatori ⁊ postea
alud palio ꝑmutare.

Expanded text:
dato praeferendus non est dominus tendam datus procurator ad exhibendum recte aget.confestim agat, is intellegendus est permittere procuratori et postea aliud pro alio permutare.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium accipere pp̃ ꝙ suspe¬
ctus uideri potest. qui p̃sente
domino nõ obtulit pocuniar.
Ꝙ si tũc facultatem pecunie ñ
habilt npquid cogi d in
dicuꝑm actrpere.: Q uĩd enim
⁊ si famosa cisit accioS hoc
ꝯstat ut ante litẽ ꝯtestatam
pseo iubcat in edem sacram pe

Expanded text:
cium accipere. propter quod suspectus uideri potest, qui praesente domino non optulit pecuniam? quid si tunc facultatem pecuniae non habuit, numquid cogi debeat iudicium accipere? quid enim si et famosa sit actio? sed hoc constat, ut ante litem contestatam praeses iubeat in aede sacra pe
Abbreviated transcription (Latin):
secum refertur ¶ Pupillus
sine sinegocia gessert. post re¬
test in id quo fc̃s ẽ locũpletior
agendo aute compensatione
cuis ꝙ gesserit patituũ. ¶ Et
si furio si negociagesseñ ꝯpetit
curatori autem furiosi uł furi¬
ose adĩsus eum camue.don¬
ait. Ixe u̾ba siue quis
negocia que cinusq cumis
morttur fuint gessent. signi¬
ficãt illud tp̃c quo quis post
mortem alicuiue nqͣrocia ge¬
sserit de quo fuit necessanu¬

Expanded text:
Pupillus sane si negotia gesserit, post retest in id quod factus est locupletior: agendo autem compensationem eius quod gessit patitur. Et si furiosi negotia gesserim, competitcuratori autem furiosi uel furiosae aduersus eum eamue danait. Haec uerba: 'siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit' significant illud tempus, quo quis post mortem alicuius negotia gessit: de quo fuit necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ea res co heitetur. paucis ad¬
medum in causis xessa sunt
nIIInsmoli corpora. ut ecce
necͣtigaliurm publicorum so
fedinaꝵ ⁊ salinanuim. It col¬
legia rome cta sunt quoꝵ cor

Expanded text:
ea res coercetur. paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum socet salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
Ianł. Sidõmus usus lega¬
tus sit sine fructu cõmunis
refectõ ẽ rei ĩsaitis tectis tam
hrdis q̃ usuarii udeamꝰ t̃n ne
siftuctus hrs accipiat ip̃e re¬
ficere debeat. sio tał sit res cͥ
nsus legatus ẽ ut hr̃s fructũ
rocipe n possit logatariꝰ refic̾e

Expanded text:
ium. Si domus usus legatus sit sine f‹r›uctu, communis refectio est rei in sartis tectis tam heredis quam usuarii. uideamus tamen, ne, si fructum heres accipiat, ipse ref‹ic›ere debeat, si uero talis sit res, cuius usus ‹le›gatus est, ut heres fructum percipere non possit, legatarius refice