comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest alit̃ humana conditio lapsa recreari.
nͥ sacramento dñicȩ passionis ⁊ sangiunis iħu aͥ:
cuius pͥncipium suꝑ humeros eiꝰ. In illa enim
cruce infirmitates nr̃as portauit: ut ibi om̃iũ
peccata uacuaret. Q crito gaudent angłi: qr
is qui errauit. iam ñ errat. iam suũ ẽ. oblitus
errorẽ. Non error gͥ s consũmatio ẽ: ut altera
docet in t̃p̃tatio. Consũmatio aut̃e. ꝑfec tio
discipline ẽ. Unde ⁊ hieremias insuis thirens
sub hac litta̾ ait. Defecit iniquitas dira filia
syon: ñ adiciet te ex pellere adhuc. Uisitauit
iniquitates tuas filia cd̃om: reucdauit sup̃pec¬
cata tua. Ad uertis qm̃ iniquitas ñ potuit sine
iniquitas. audi dicentẽ ȩccłam. Etit tunicam
meam: q̃mͦ induam eam: Lat pedes meos. qͦmͦ
inquinabo eos: Ueceris gͥ hominis uestimentũ.
uitis erroris intextum. in lauacri regeneratiõe
depositum: nescit qͦmͦ possit induere. Studio

Expanded text:
non potest aliter humana condicio lassa recreari non potest aliter humana condicio lassa recreari nisi sacramento dominicae passionis et sanguinis Iesu Christi, cuius principium super humeros eius; in illa enim cruce infirmitates nostras portauit, ut ibi omnium peccata uacuaret. merito gaudent angeli, quia is qui errauit iam non errat, iam suum est oblitus errorem. Non error igitur, sed consummatio est, ut altera docet interpretatio; consummatio autem perfectio disciplinae est. unde et Hieremias in suis Threnis sub hac littera ait: defecit iniquitas tua, filia Sion, non adiciet te expellere adhuc. uisitauit iniquitates tuas, filia Edom, reuelauit super peccata tua. aduertis, quoniam iniquitas non potuit sine iniquitas, audi dicentem ecclesiam: exui tunicam meam, quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? ueteris igitur hominis uestimentum uitiis erroris intextum in lauacri regeneratione depositum nescit quomodo possit induere; studio
Abbreviated transcription (Latin):
regenationis ir enouationis sp̃s sc̃i. Ueteri gͥ
errore deposito: i spũ sc̃o atq oñti moꝵ emen¬
dationc renouatꝰ: dic̃. Eramꝰ enim aliquando
errantes. Uides gͦ. quia errori renuntiasse. ñ
uitii s: ꝓfectꝰ ẽ. Postremo ipse te doceat dñs iħs:
si humanis consiliis uł sententiis ñ putas c̃ẽ cre
reliquit nonaginta ⁊ nouem oues: ⁊ uña reqͥrit
quȩ errauit. Centesima ouis ẽ: qũã. dicit ẽẽ.
ꝑfectio ⁊ plenitudo numeri: ipsa te instruat.
iinformet. Non mincrito cęci̾s ante fertur:
quia plus ẽ. auitio se reuocasse: qũa prope
uitia ipsa nescisse. Imbutos enim uitiis am¬
mos. exuere frenis cupiditatum atq em̃ dasse:
ñ solum ꝑfec te uirtutis: s cciam oelestis ẽ. gr̃ȩ.
Emendare ⁊ enim futura attentionis humanȩ ẽ:
p̃tita donare. diuine ẽ. potestatis. Deniq inuen¬
tam pastor ouẽ. humeris imponit suis. Agnoscis
utiq mẏstium qͦmͦ ouis laisa reficiatur: quia

Expanded text:
. ueteri igitur errore deposito et spiritu sancto atque omni morum emendatione renouatus dicit: eramus enim a aliquando errantes. uides ergo, quia errori renuntiasse non uitii, sed profectus est. Postremo ipse te doceat dominus Iesus, si humanis consiliis uel sententiis non putas esse credquod pastor reliquit nonaginta et nouem oues et unam requirit quae errauit. centesima ouis est quam dicit errasse; perfectio et plenitudo numeri ipsa te instruat et informet. non inmerito ceteris antefertur, quia plus est a uitio se reuocasse quam prope uitia Ipsa nescisse. inbutos enim uitiis animos exuere frenis cupiditatum atque emendasse non solum perfectae uirtutis, sed etiam caelestis est gratiae. emendare etenim futura attentionis humanae est. praeterita donare diuinae est potestatis. denique inuentam pastor ouem umeris inponit suis. agnoscis utique mysterium. quomodo ouis lassa reficiatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rent contagione peccati: s ego ñ illecebris pec¬
catoꝵ inentẽ a studio diuinȩ cogitationis añti.
nec intentionẽ meam dñe. amandatoꝵ tuoꝵ.
serie declinaui: s: intellexi testimonia tua.
Sienim ñ intellexissem: peccatores incilli utiq
ꝑdidissent. Quȩ utiq intellexi scnsu: etiam
oꝑib secutus sum. Ncq enim nudus intellectꝰ
ẽ:s quẽ etiam facta testantur. Deniq. beatꝰ
qui intelligit suꝑ egentm ⁊ pauꝑem. Ille utiq
in telligit suꝑpauꝑem: quilargit᷑ pauperi.
Nam quid ꝓdest miscreri mopis. nͥ alimoniam

Expanded text:
rent contagione peccati, sed ego non inlecebris pecrent contagione peccati, sed ego non inlecebris peccatorum mentem a studio diuinae cognitionis auerti nec intentionem meam, domine, a mandatorum tuorum serie declinaui, sed intellexi testiSi enim non intellexissem, peccatores me utique illi perdidissent. Quae intellexi utique sensu, etiam operibus secutus sum: neque enim nudus intellectus sed quem etiam facta testantur. denique beatus qui intellegit super egenum et pauperem. ille utique intellegit super pauperem qui largitur pauperi; nam quid prodest misereri inopis, nisi alimoniam
Abbreviated transcription (Latin):
otest uorc ista conuenire martprio: inquo
positus sc̃i. iam de iudicio ꝑsecutoris eg̃ss
dicat. Me expecꝰ tatier̃t peccatores ut ꝑderent
me: hoc ẽ. adhibuert̃ omia genera penarum.
om̃s artes ꝑsuasionum: s de ꝓposito ab ducere
nequiuerunt. Uicit fides. uitȩ huuis illecebr̃a.
corꝑisq crutiatum. Expec lauert̃ peccatores
qui sꝑabatis uos cẽ uiclores: redite deiecli. qͥ
uencratis suꝑbi. Ubi c̃ mors uic boria tua: Ubi
ẽ. mors aculcus tuus. Non tua iam s nr̃a quod
cepisti cẽ uicᷤ loria: quia inte uincimꝰ. inqua
antea uincebamur. Bene gͦ dicit martyr. me
expec tauert̃ peccatores ut ꝑderent me. Post.
mom̃tum immo ad huc in corꝑe positus. uidit
⁊ ait. Me ex pec lauit xp̃c: ut coronaret me.
Alit̃ quiuult intelligere: multa inquit pectata
ad ult̾ium. aliꝰ hominis necẽ. aliꝰ opp̃ssionẽ iun duc
ud minoris. alius aliud: ⁊ putabant me suis
recib cẽ capiendum: ex pectauerẽ me ut ꝑ de¬

Expanded text:
otest uox ista conuenire martyrio, in quo positus sanctus iam de iudicio persecutoris egressus dicat: me expectauerunt peccatores, ut perderent me, hoc est: adhibuerunt omnia genera poenarum, omnes artes persuasionum, sed de proposito abducere nequiuerunt; uicit fides uitae huius inlecebram corporisque cruciatum. expectauerunt peccatores, qui sperabatis uos esse uictores, redite deiecti qui ueneratis superbi. ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? non tua iam, sed nostra coepit esse uictoria, quia in te uincimus in qua antea uincebamur. bene ergo dicit martyr: me expectauerunt peccatores, u t perderent me. post momentum, immo adhuc in corpore positus uidet et ait: me expectauit Christus, ut coronaret me. Aliter qui uult intellegere: multi, inquit, peccata adulterium, alius hominis necem, alius oppressionem uiduae uel pupilli, alius aliud, et putabant me suis retibus esse capiendum. expectauerunt me, ut perde
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba uitȩ et̃nȩ habes: ⁊ nos relinquimus te:
Hoc ẽ lex tui oris suꝑmilia auri. argenti est:
ipossumꝰ tantum deserere bonum: ⁊ scłi huiꝰ
emolumenta captare: S ⁊ moyses lex oris di
potest lici: ꝑqũe locutꝰ ẽ dñs. ⁊ dedit legẽ.

Expanded text:
uerba uitae aeternae habes, et non relinquemus t e, hoc est: Lextui oris super milia auri et argenti est; et possumus tantum deserere bonum et saeculi huius emolumenta captare ? sed et Moyses lex oris dei potest dici, per quem locutus est dominus et dedit legem.
Abbreviated transcription (Latin):
mate. Non potest arrianꝰ dicere: non
potest sabellianꝰ. ñ manicheus. Ñ pocest
dicere auarꝰ qui sccularia ⁊ materialia
concupiscit: ñ potest dicere quinegotiat᷑.
Nonenim ẽ uia ueritatis habendi studium
cupiditas possidendi. Q uomͦ uia ueritatis c̃.
cum ille diues inscło nẽqueat suas sccum
trans ferre diuitias: uncipiat mendico illo
lararo egentior ce̾ pꝰmortẽ : Nonẽ. uia ueri¬
tatis honor seculi. sollicitudo muidi. Deniq
qui urã ueritatis elegit: paulopost dicit.
Auerte ocłos in cos ne uideant uanitates. Ua¬
nicas temꝑalium ẽ: ueritas ęc̃nor. Si uolu
scło magis quam dõ: ⁊ ambulemꝰ ꝑfidem¬
e uienim ꝑ fidẽ ambulat dõ p̃sens ẽ: qͥ am¬
bulat ꝑspeciem ad ẽ. secło: peregrinatur
 Inc cito confundic̃. Unde refugus ab
huiꝰmodi uiro: dicit ppħa. Adhesi cestimo¬
niis cuis dñe: ne confinidas me.

Expanded text:
mate, non potest Arrianus dicere, non mate, non potest Arrianus dicere, non potest Sabellianus, non Manic-heus; non potest dicere auarus, qui saecularia et materialia concupiscit, non potest dicere qui negotiatur; non est enim uia ueritatis habendi studium, cupiditas possidendi. quomodo uia ueritatis, cum ille diues in saeculo nequeat secum suas transferre diuitias et incipiat mendico illo Lazaro egentior esse post mortem? non est uia ueritatis honor saeculi, sollicitudo mundi.denique, qui uiam ueritatis elegit, paulo post dicit: auerte oculos meos, ne uideant uanitates. uanitas temporalium est, ueritas aeternorum. si uolsaeculo magis quam deo et ambulemus per fidem. qui enim per fidem ambulat deo praesens est, qui ambulat per speciem adest saeculo. peregrinatur sed hic cito confunditur. Unde refugus ab huiusmodi uiro dicit Dauid: adhaesi testimoniis tuis, domine, ne confundas m e.
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ ad hibent᷑ ad uulnera. Idoq bonus
medic huiusmodi ȩgr̃u legitimȩ dicit cẽ
curandum: ut pos sit medicina ꝓficere.
Lege gͦ miscret᷑. qui cum iustitia sãpientiaꝙ
miscret᷑: ut ea dimitat quȩ scit iure posse
dimitti: ne cum alteriꝰ miseret᷑. se ipsum legi
faciat obnoxium. Agag pꝰꝗͣ. miseratione
donatꝰ ẽ: fecit peccare saul. Peccauit enim
ñ cohercere delinquentes: maioris aue bori¬
tatis ẽ: quam siulciscaris. Tradunt᷑ enim
inpassiones ignominiȩ. Quicũq: aliquid in¬
honestum cõmiserint: nullum culpe p̃ciũ
ferunt. Deniq eos qui cognitorẽ dm̃ suor.
scelerum ñ putabant. ⁊ quasi sine iudice:
sine lege uiuebant. tradidit inquit illosin
reꝓbum sensũ: quia eleger̃t uiam iniquitatis
uiam autẽ ueritatis eligere noluer̃t. s ꝓpħa
qui sincero conuerti uoluit affectu: uiam
inquit ueritatis elegi: iuditia tua ñ su oblitꝰ
un pocest hoc dicere: quierrat in dog¬

Expanded text:
manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus medicus huiusmodi aegrum legitime dicit esse curandum, ut possit medicina proficere. lege ergo miseretur, qui cum iustitia sapientiaque miseretur, ut ea dimittat quae scit iure posse dimitti, ne, cum alterius miseretur, se ipsum legi faciat obnoxium. Agag postquam miserationi donatus est, fecit peccare Saul: peccauit enim non cohercere delinquentes maioris austeritatis est quam si ulciscaris. traduntur enim in passiones ignominiae, quicumque aliquid inhonestum commiserint, nullumque culpae pretium ferunt. denique eos, qui cognitorem deum suorum scelerum non putabant et quasi sine iudice et sine lege uiuebant, tradidit, inquit, illos deus in reprobum sensum, quia elegerunt uiam iniquitatis, uiam autem ueritatis eligere noluerunt. Sed propheta, qui sincero conuerti uoluit affectu, u i a m, inquit, ueritatis elegi ; iudicia tua non sum oblitus . non potest hoc dicere qui errat in dog
Abbreviated transcription (Latin):
uia iniquitatis interiꝰmanet. ⁊ ñ recedit a
nobis. Iłoq studiose agamꝰ: ut cam a nob̾
separemꝰ. S. quia hereditariũ iniquitatis
glutinum mentib inhesit humanis: opꝰẽ.
liberantis auxilium p̃care. Et cu dicito. In¬
felix ego homo: quis amouebit ame iniqͥ¬
Et pulchre dix̃ uiã iniquitatis. ñ iniqͥtatẽ:
eo qd̾ ñ quasi naturalis sit iniquitas in nob̾.
s. maior pꝰ peccata currentia sit attrita ues¬
ligiis. Meritoq quia nulnꝰ grande acuet᷑ ẽ.
diu serpens. ꝑfec hioris medicinȩ remedia
deposcit. ob secrans ut dñi legitima misera¬
tione curet᷑. Cito enim refricat᷑ uulnꝰ. qd
sanatum medicinȩ lege ñ fuerit: immo
etiam seriorem curatio sentit ꝓfectũ. Idõq
siuirꝰ inintiora ꝓserpit. medicam̃ta foris
apposita ñ sentit. Exigit gͦ medicine ratio:
ut  aut sec bione. aut adustine curet᷑.
Nisienim putrefacta recidant᷑. aut
humor inutilis de qͦ quat᷑: frust medicinȩ

Expanded text:
uia iniquitatis interius manet et non recedit a uia iniquitatis interius manet et non recedit a nobis; ideoque studiose agamus, ut eam a nobis separemus. sed quia hereditarium iniquitatis glutinum mentibus inhaesit humanis, opus est liberantis auxilio. precare et tu, dicito: \'infelix ego homo, quis amouebit a me iniquiet pulchre uiam dixit iniquitatis, non iniquitatem, eo quod non quasi naturalis iniquitas sit in nobis, sed maiorum post peccata currentium sit adtrita uestigiis. Meritoque, quia uulnus grande ac uetus est, diu serpens, perfectioris medic-inae remedia deposcit obsecrans, ut domini legitima miseratione curetur. cito enim refricatur uulnus quod sanatum medicinae lege non fuerit, immo etiam seriorem curatio sentit profectum. ideoque si uirus in interiora proserpit, medicamenta foris adposita non sentit. exigit ergo medicinae ratio, ut aut sectione aut adustione curetur. nisi enim putrefacta recidantur aut umor inutilis decoquatur, frustra medicinae
Abbreviated transcription (Latin):
rem.: uentus suo nũꝗ̃ honore despoliat.
Sola nũꝗͣ ueteri exuit᷑ amicꝰ tu:
aut nouo flore uestit᷑. Sic apłica
quoq eiꝰ grã nescit defec tum: ⁊ uenustate
sui floret. Anima gͦ corrumpinescit. quȩ
florentib menbris uiget: semꝑ iustitiȩ
cȩtarũq uirtutũ culmina patienti mag¬
nitate sustentat. Et id̾o ñ defluit neq defi¬
cit: qr nichil inca rimosum ẽ. ac remissũ:
nichil mobile. nichil lubricum: nichil qd̾
uitio sermonis exea possit effundi. Idoq con¬
firmari pecit in uerb siuis ꝓpħa. ne moueati
pedes eiꝰ. ncesundant᷑ gssus eiꝰ. quȩ siqiuis¬
rec to uigeat corde ñ patit̾: s radicatꝰ ata
fundatꝰ ao ũsus om̃s passionũ fluctꝰ inmo¬
bilis ꝑmaneat. C onfirmatꝰ gͥ in uerbis ait.
auia iniquitatis. s uã iniquitatis amo¬
ue ame: quasi in nob̾sit. ⁊ nob in cẽ uide¬
at᷑. Quamdii enĩ exercemꝰ aliquid in ꝓbũ:

Expanded text:
rem uentus suo numquam honore despoliat, rem uentus suo numquam honore despoliat, sola numquam ueteri exuitur amictu aut nouo flore uestitur. sic apostolica quoque gratia nescit defectum et uenustate sui floret. anima ergo corrumpi nescit, quae florentibus membris uiget, semper iustitiae terarumque uirtutum culmina patienti magnanimitate sustentat et ideo non defluit neque deficit, quia nihil in ea rimosum est ac remissum. nihil mobile, nihil lubricum, nihil quod uitio sermonis ex ea possit effundi. ideoque confirmari se petit in uerbis suis propheta, ne moueantur pedes eius, ne effundantur gressus eius. quae, si patitur, sed radicatus atque fundatus aduersus omnes passionum fluctus inmobilis perseuerat. Confirmatus igitur in uerbis ait: moue me a uia iniquitatis\', sed: uiam iniquitatis amoue a me, quasi in nobis sit et nobis inesse uideatur. quamdiu enim exercemus aliquid inprobum,
Abbreviated transcription (Latin):
ne eũ ꝑ diem sol ureret: uel luna ꝑ noc tẽ.
hanc umbr̃a sꝑicał ministrat gr̃a. torrida
scłi huiꝰ ⁊ mudi estiua fugientib. Opaca
requies ad spirat. In hac gͦ requiescamꝰ um¬
bra.: peccator nr̃or. estib fatigati. Si quos
adusit libido. his dñi crux refrigeret:
in qua se reclinauit ut nr̃a delicta susci¬
pet. Si quos culpa lassauit: hos iħc gre¬
mio suscipiat suo: ⁊imolli foueat amplexii.
Unde audeo dicere: qd̾ caro xͥ ad clinatio
sit ȩccłe ĩ rabes ddomoꝵ nr̃aꝵ cedri. Cedri
speciȩ maioꝵ qui iusti fuerunt gła declarat᷑.
ustꝰ ut palma florebit: ⁊ sic̃ cedrus quȩ in
libano ẽ multiplicabit᷑. Sic̃ enim cedrus
ñ putresce̾t: ita nec maioꝵ gła. ulla uetus¬
tate corrumpit᷑. Lacunaria nr̃a cypressi.
Genꝰ hoc arboris numq̃. amittit uiriditatẽ
suam hieme: iuxta atq estate comã pascit.
nec diuerso colore mutat᷑. Solã hanc arbo¬

Expanded text:
ne eum per diem sol ureret uel luna per noctem; ne eum per diem sol ureret uel luna per noctem; hanc umbram spiritalis ministrat gratia torrida saeculi huius et mundi aestiua fugientibus. opacarequies adspirat. m hac ergo requiescamus umbra peccatorum nostrorum aestibus fatigati. si quos adussit libido, his domini crux refrigeret, in qua se reclinauit, ut nostra delicta susciperet: si quos culpa lassauit, hos Iesus gremio suscipiat et molli foueat amplexu. unde audeo dicere, quod caro Christi adclinatio sit ecclesiae. Trabes domorum nostrarum cedri. cedri specie maiorum qui iusti fuerunt gloria declaratur: iustus ut palma florebit et sicut cedrus quae in Libano est multiplicabitur. sicut enim cedrus non putrescit, ita nec maiorum gloria ulla uetustate corrumpitur. Lacunaria nostra cypressi. genus hoc arboris numquam amittit uiriditatem suam; hieme perusta atque aestate comam pascit nec diuerso colore mutatur. solam hanc arbo
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus succedat hospitiunt. Hinc pͥmu
se p̃sumit eẽ placituram. si bene tec tã &
sida seruantẽ silentia. xp̃c aspiciat. E cce
es in quit formosus consobrinꝰ m̃s. & quidẽ
pulcher. Adclinatio nr̃a opaca. trabes oo¬
moꝵ nr̃aꝵ cedri. lacunaria nr̃a cypressi.
Laudat sponsi decorẽ eccła. Quẽ plus imꝰ¬
quisq tacito laudat affec tu: ⁊ fidꝰ missĩoꝵ
interpres. tacendo plus p̃dicat. Nam qͥ archa¬
na diuulgat.: imminuit xp̃i decorẽ. Ideo
nemo mictat margaritas suas porcis: ne
conculcari faciat oriramenta p̃ciosa. Non
gͣ intab̾nacło loquacis ⁊ garruli. quia mul¬
diloquio peccatum admitat᷑. s in uiriserii
quisit pareus allo quii nec sermonis intẽ¬
perans. ⁊ uerbor sobrietate. temulentiam
loquicitatis euitans: caput suũ xͦ inclinat.
Et merito opacam significat ad clinationẽ:
qr in cccła constitutos. uirtꝰ obumbrat alas¬
sui. hac umibra dauid ꝓtegi postulabat:

Expanded text:
sponsus succedat hospitium; hinc primum sponsus succedat hospitium; hinc primum se praesumit esse placituram, si bene tectam et fida seruantem silentia Christus aspiciat: ecce es, inquit, formosus, consobrinus meus, et quidem pulcher; adclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cypressi. laudat sponsi decorem ecclesia, quem plus unusquisque tacito laudat affectu et fidus mysteriorum interpres tacendo plus praedicat; nam qui arcana diuulgat, inminuit Christi decorem. ideo nemo mittat margaritas suas porcis, ne conculcari faciat ornamenta pretiosa. non ergo in tabernaculo loquacis et garruli, quia in multiloquio peccatum admittitur, sed in uiri serii, qui sit parcus alloquii nec sermonis intemperans et uerborum sobrietate temulentiam loquacitatis euitans, caput suum Christus inclinat. Et merito opacam significat adclinationem, quia in ecclesia constitutos uirtus obumbrat altissimi. hac umbra Dauid protegi se postulabat,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicĩ uel mortis: ne uiduatos ꝓspor ⁊ om̃i
spoliatos secundor. flore successuũ: exitus
mortis inueniat. Caucamꝰ gͦ ne inꝰquisq
nr̃m eiciat᷑ de statu mentis suç ⁊i naturali
quadam mansione: si habeat foramina
mansionum equib fluentia stillicidia tanꝙͣ.
ex fundam̃tis subritant hominẽ. nulla sa¬
pientiȩ soliditate fundatum. Iłoq ait ꝓpħa.
fiuline defluas. Confirmanda ẽ. Anima nr̃a ne
stillet: ⁊ in iuidna uitutũ compage selidan¬
da t possit regis ec̃ni seruare mysterium.
Ceterum is quicũꝙ ẽ facilis inuerb̾: uelut
plenꝰrimarum hac atq illac esfluens. in te¬
riora euacuat sua ⁊ extiorib passionib in¬
undat᷑. tegere se nesciens nec tenere uerbũ
qd̾ acceꝑit. sic̃ sc̃a maria quȩ conseruabat
omĩa uerba incorde suo: ne qd̾ ex corde eiꝰ¬
deslueret. ẽali sgͥminitã dote uirtutũ eccła
loquit᷑: ut digna uideat᷑. incuiꝰ inuitatꝰ

Expanded text:
iudicii uel mortis, ne uiduatos uiriditatibusiudicii uel mortis, ne uiduatos uiriditatibus prosperorum et omni spoliatos secundorum flore successuum exitus mortis inueniat. Caueamus ergo, ne unusquisque nostrum eiciatur de statu mentis suae et naturali quadam mansione, si habeat foramina mansionum, e quibus fluentia stillicidia tamquam ex fundamentis subruant hominem nulla sapientiae soliditate fundatum. ideoque ait propheta: fili, ne defluas. confirmanda est igitur anima nostra, ne stillet, et indiuidua uirtutum conpage solidanda, ut possit regis aeterni seruare mysterium. ceterum is, quicumque est facilis in uerbis, uelut plenus rimarum hac atque illac effluens interiora euacuat sua et exterioribus passionibus inundatur, tegere se nesciens nec tenere uerbum quod acceperit, sicut sancta Maria, quae conseruabat omnia uerba in corde suo, ne quid ex eius corde deflueret. Tali se munitam dote uirtutum ecclesia loquitur, ut digna uideatur in cuius inuitatus
Abbreviated transcription (Latin):
celestium ex ȩdificationc ñ lapidum. Uerbũ
enĩ di repulsorium tedior ẽ. qͥ sompnꝰ dĩe
sopor mentis excludit᷑. Ex tristitia enim &
sollicitudene secularium sompnꝰ irrepit:
qui autẽ ad heret dõ curã rerũ fugitans.
uoluptatan capit cagnitionis etne: nulłã
illic mutationẽ rerũ rerũ seculariũ ꝑti¬
mescens. Qui faciliorib gͥ labor utunt᷑
compendiis dormitauit accipiunt: seo
origenes qui multoꝵ. interp̃tatione diligetli
discussit in dagine stillauit secutꝰ ẽ: eo qd̃
ꝑfec ti amma quasi bene composita ⁊ con¬
srmata ñ stillat. ut fastigia culminũ quę
bene tecba atq munita sunt. Cecerũ. in com¬
posita citostillant. Inde usur patum ẽ. stilli¬
adra eitiunt hominẽ in die hiemali de domo
sua: in qua frigoris asꝑitate. ⁊ frequenti ae
puidere ne fuga nr̃a fiat hieme aut sab̃b̃o.
Obatos enim nos iam dies debet repperire uel

Expanded text:
caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inrepit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aeternae, nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. Qui facilioribus igitur laborum utuntur conpendiis. dormitauit accipiunt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stillauit secutus est, eo quod perfecti anima quasibene conposita et confirmata non stillat, ut fastigia culminum, quae bene tecta atque munita sunt, ceterum inconposita cito stillant. inde usurpatum est: stillicidia eiciunt hominem in die hiemali de domo sua, in quo frigoris asperitate et frequenti aerr prouidere, ne fuga nostra fiat hieme aut sabbato; probatos enim iam nos dies debet repperire uel
Abbreviated transcription (Latin):
Uidens patͥarcha ista mysti̾a exiuit in cãpum
diffundens acrimoniam suȩ mentis. & de am¬
bulans inin nocentia cordis fii. Uiuersis utiq
cogitationib exercebat animũ. ⁊ in mirabi¬
lib mystiis delec labatur: suiꝰ ut imitator
euaderet sc̃s ꝓpħa. do ceri iustificationes di. a
uiam iustitiar. celestium cognoscere gestiebat.
ut ñ dormiret anima eiꝰ scłi huiꝰ sompnũ. ne
mundanȩ captꝰ uanitatis illecebris aꝑsequen¬
da ueritatis intentione difflueret. Qua ratioe
gͥ doceriuelit. sub tex uit dicens. Stllauit
anima mea p̃tedio: confirma me in ũbis tuis
liqui codices habent. dormitauit.
lictis dissonant: potuit intẽpres uelantiqua¬
nis animũ intendit mystu̾s: deniq ip̾e alibi
dicit. sic dedero sompnũ ocłis meis. aut pal¬
pebris meis dormitationẽ: s uigilat semper:
⁊ si caro dormit: cor uigilat. Nongͣ dormiebat
qui tẽplum condere dño cogitabat: ũbor

Expanded text:
uidens patriarcha ista mysteria exiuit in campum uidens patriarcha ista mysteria exiuit in campum diffundens acrimoniam suae mentis et deambulans in innocentia cordis sui. diuersis utique cogitationibus exercebat animum et in mirabilibus mysteriis delectabatur. cuius ut imitator euaderet sanctus propheta, doceri iustificationes dei et uiam iustitiarum caelestium cognoscere gestiebat, ut non dormiret anima eius saeculi istius somno nec mundanae captus uanitatis inlecebris a persequenda ueritatis intentione difflueret. Qua ratione igitur doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea prae taedio. confirma me in uerbis tuis. aliqui codices habent dormitauit, litteris dissonant. potuit interpres uel antiquanis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
afferre fastidium: ut si causam uelis en arra¬
re aliqua ⁊ ordinẽ serues. auditor autẽ ad
rerum festinet exitum: suꝑiora fastidit.
S ñ potest plene instrui: nͥ qui ordine sui.
caͣnc la cognouerit. Inde ñ solum fac fũ
dep̃hendit᷑ s etiam fac lipondus. ⁊ facien¬
tis affeclus. Idoq dauid quasi bonꝰ sui iudex
atq: arbiter. ꝓpe usq adfastidiũ uult doceri:
⁊ uel suꝑfluo immorari temꝑe. quã neces¬
uel allucinatio. uidet᷑ longa quedam ẽẽ
meditatio. ⁊ morosa quedã m̃tis intentio:
aquo ñ longe ab ẽ. exercitium uel animi uel
corpis. Nam ille qui exercet menbra sua
palestra: diutiuus exercet ut roboret. Ita qͥ
exercet mentẽ suam in scͥpturis diumis. uel
in consilus: duituis exercere debet. Eaiut
in campũ ẏsaac. Grecus dixit adoleschese:
latinꝰ de ambulare uel exerceri. Rebecca ueni¬
ebat. T̃ yyus inea p̃sigurabat᷑ eccłe. Parabant᷑
nuptiȩ: in quib sacramentũ foret magnum

Expanded text:
adferre fastidium, ut si causam uelis enarrare aliquam et ordinem serues, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. sed non potest plene instrui nisi qui ordine sui cuncta cognouerit; inde non solum factum deprehenditur, sed etiam facti pondus et facientis affectus. ideoque Dauid quasi bonus sui iudex atque arbiter prope usque ad fastidium uult doceri et uel suvel hallucinatio videtur longa quaedam esse meditatio, et morosa quaedam mentis intentio: a quo non longe abest exercitium, vel animi, vel corporis. Nam ut ille qui exercet membra sua palaestra, diutius exercet mentem suam in scripturis diuinis uel in consiliis, diutius exercere debet. Exiuit in campum Isaac, Graecus dixit ἀδολεσχη̃σαι, Latinus deambulare uel exercere. Rebecca ueniebat — typus in eapraefigurabaturecclesiae—, parabantur nuptiae, in quibus sacramentum foret magnum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exercebor in mirabilib tuis.
ide ordinẽ. Priꝰ ẽ. ut discamꝰ dñi uistifi¬
cationes: dcinde ut gͣdus qͣsdam iustifi¬
cationũ ⁊ ordinẽ nouerimꝰ. qd prius. quid
consequens ec̃ debeat. Nam scire qͥd facias.
⁊ ordinẽ nescire faciendi. ñ ꝑfec te cognti¬
onis. Offendunt pleruma p̃postera. Deniq
iustꝰ ẽ. qui se in exordiosermonis accusat. in¬
iustus autẽ. qui qd̾ priꝰ negauerat consicet᷑.
Ille uerecundiȩ inuenit grãm: hic notam
incurrit impudentiȩ. Ita ordinis ignorantia.
conturbat negotior. naturam: formamq
meritor. Ille autẽ qui didicerit pͥmo mystia
dĩ. deinde ordinẽ mystĩor. ẽxercet᷑ in mira¬
dic̃ latinꝰ hallucmabor. In qͦuidet᷑ eẽ aliqua¬

Expanded text:
cebor in mirabilibus tuis. uide ordinem. prius est ut discamus domini iustificationes, deinde ut gradus quosdam iustificationum et ordinem nouerimus, quid prius, quid consequens esse debeat. nam scire quid facias et ordinem nescire faciendi non est perfectae cognitionis; offendunt plerumque praepostera. denique iustus est, qui se in exordio sermonis accusat, iniustus autem, qui quod prius negauerat confitetur; ille uerecundiae inuenit gratiam, hic notam incurrit inpudentiae. ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam formamque meritorum. ille autem, qui didicerit primo mysteria dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in miradicitLatinushaluc
Abbreviated transcription (Latin):
homines: qs adimagiñe ⁊ similitudinẽ
sui fec̃: Nonne pluris sumꝰ illis: slature
p̃rogatiua pluris sumꝰ: s inferiores. de¬
uotionis grã. t̃ p̃uaricationis in iustita
Uersus secundus. Clamani ad te salua me.
⁊ custodiam testimoniatua.

Expanded text:
homines, quos ad imaginem et similitudinem homines, quos ad imaginem et similitudinem sui fecit ? nonne pluris sumus illis ? naturae praerogatiua pluris sumus, sed inferiores deminutione gratiae et praeuaricationis iniustitia. t Uersus secundus: clam ama u i ad te, salua me, et custo d i a m t estimo n i a tua
Abbreviated transcription (Latin):
minum fiat adultina ꝑmiatio Fenix
coitus corꝑcos ignorat. libidinis nescit il¬
lecebras. s desuo renirgit rogo: sibi aus
suꝑstes ipsa: ⁊ sui heres corꝑis. ⁊cmeris sui
fetus. Aquila. ne de gencres partꝰ nutriat
diligenti librat examine: ⁊ ahuc teneroᷤ
fetus pio ungue suspendit solis offert
radiis: ut si forte oculos suos u fulꝗoris
inflexerint. tanꝗͣ degeneres iaxato in
p̃ceps ungue dimittat: sm u̾ nature ui¬
gorẽ constanti adũsum radios solis ob¬
tutu potuerint uendicare digne indolẽ
sobolis onere grato reportat. Uolatilia
gli omĩa. ñ serunt neq metunt ⁊ dr pas¬
cit illa: qr iustitias dm̃ custodiunt. nicħ
sibi ꝓpͥum uindicando. s ligno fruclife¬
ro qd dñi uditio cõmimẽ ad escam da¬
tũ ẽ. fam̃ẽ eleuare contenta. Et his gͥ noᷤ
cognoscimꝰ. qũã diuinȩ subsidia pu¬
dentie hominib ñ de ee̾nt: siddi iustitiã
seruare uellemꝰ. Qui alit aues. ñ aleret

Expanded text:
minum fiat adulterina permixtio? Phoenix minum fiat adulterina permixtio? Phoenix coitus corporeos ignorat, libidinis nescit illecebras, sed de suo resurgit rogo: sibi avis superstes, ipsa et sui haeres corporis, et cineris sui foetus. Aquila ne degeneres partus nutriat, diligenti librat examine: et adhuc teneros foetus pio ungue suspendit, solisque offert radiis; ut si forte oculos suos vi fulgoris inflexerint, tamquam degeneres laxato in praeceps ungue dimittat: sin 1213 vero naturae vigorem constanti adversum radios solis obtutu potuerint vindicare, dignae indolem sobolis onere grato reportet. 14. Volatilia coeli omnia non serunt, neque metunt, et Deus pascit illa: quia justitias Domini custodiunt, nihil sibi proprium vindicando: sed ligno fructifero, quod Domini judicio communem ad escam datum est, famem relevare contenta. Ex his igitur nos cognoscimus, quam diuinae subsidia prouidentiae hominibus non deessent. si dei iustitiam seruare uellemus. qui alit aues, non aleret
Abbreviated transcription (Latin):
toto ore clamat᷑: ita spitalit̃ toto ẽ. cla¬
mandum corde. si uolumꝰ magna defer¬
re. ⁊ adño quȩ poscimꝰ impct̾re. Hanc
dñs uocẽ exigebat appło: quã ppłr nes¬
ciebat. Idõq dicit dñs. Popłi hic labus
me honorat: corautẽ cox longe ẽ. ame.¬
Quig̃ appropinquauerit corde. ipse audit̃
a dño. Cor g̃ priꝰ clamet: ut sermo possit
audiri. S ñ satis ẽ. clamare ad dnm̃ s. eaã
iustitias eiꝰ exquirere. Ex quirit autẽ iusti¬
tias: qui id qd̾ mom̃ib creaturis ⁊ maxi¬
me inammantib rationabilib uł etiam
irrationabilib ustum ẽ. ꝓuidentie ascri¬
bit diuinȩ. Unde turturi studi studiũ
pudicitie. que compare amisso concubi¬
tumndulgere ñ nouit: qd̾ homines ser¬
uare ñpossunt: Ulnde plerisq animan¬
tib tam sobria partꝰ cura seruandi: ut
ubi conceptionis munꝰ agnouerit coitum
ñputent ẽẽ rtpecendum. ne receptoꝵ se¬

Expanded text:
toto ore clamatur, ita spiritaliter toto est clatoto ore clamatur, ita spiritaliter toto est clamandum corde, si uolumus magna deferre et a domino quae poscimus impetrare. hanc dominus uocem exigebat a populo, quam populus nesciebat, ideoque dixit dominus: populus hic labiis me honorat. cor autem eorum longe est aQui ergo appropinquaverit corde, ipse auditur a Domino. Cor ergo prius clamet, ut sermo possit audiri. 13. Sed non satis est clamare ad Dominum, sed etiam justitias ejus exquirere. Exquirit autem justitias, qui id quod in omnibus creaturis, et maxime in animantibus rationalibus, vel etiam irrationabilibus justum est, providentiae adscribit divinae. Unde turturi studium pudicitiae, quae compare amisso, concubitui indulgere non novit: quod homines servare non possunt? Unde plerisque animantibus tam sobria partus cura servandi; ut ubi conceptionis munus agnoverint, ibi coitum non putent esse repetendum; ne receptorum se
Abbreviated transcription (Latin):
me clamas. qͥ ꝑuiũsam t̾ram adñtiari me¬
um nomen expectas. Clamabat gͦ moyses
incorde suo: ⁊ om̃is sapiens incorde suo
clantat. Deniq sapientia. cum altissima p̃¬
dicatione conuocat ad craterãm dicens. Re¬
lmquite insipientiam: ⁊querite sapientiã.
Magne sublimitatis. magnę uocis hec p̃di¬
catio ẽ: quȩ stultis sapientiam pollicet᷑. Et
iħs dñs clamabat. Siquis sitit. ueniat ad
me ⁊ bibat. Et uerc magna clamabat. qui
uocabat hommes ad regnum celor: ad
illũ uena̾bilem potũ. q̃ uite ec̃nȩ fructus
insuditur. Et tu cum oras. magna ora.
diuina sunt atq celestia. ut sis nic̃ angłi
incȩlo. Noli orare ꝓpecuma qr erugo ẽ:
noli ꝓauro. qr metallum ẽ: noli ꝓ possessi¬
benesiciis: s audit pramuocẽ. plenã deuo¬
tionis & gr̃ȩ. Non solũ gͦ clamandũ incor¬
de: s eciam in toto corde clamandum ẽ.
Sicut enim corꝑalit̃ tc̃ bene clamat᷑ cum

Expanded text:
me clamas, qui per universam terram annuntiari meme clamas, qui per universam terram annuntiari meum nomen exspectas. 11. Clamabat ergo Moyses in corde suo, et omnis sapiens in corde suo clamat. Denique sapientia cum altissima praedicatione convocat ad crateram, dicens: Relinquite insipientiam . . . et quaerite sapientiam . Magnae sublimitatis, magnae vocis haec praedicatio est, quae stultis sapientiam pollicetur. Et Jesus Dominus exclamabat: Si quis sitit veniat ad me, et bibat . Et vere magna clamabat, qui vocabat homines ad regnum coelorum, ad illum venerabilem potum quo vitae aeternae fluctus infunditur. Et tu cum oras, magna ora, divina sunt atque coelestia; ut sis sicut Angeli in coelo. Noli orare pro pecunia, quia aerugo est: noli pro auro, quia metallum est: noli pro possessibeneficiis, sed audit piam uocem, plenam deuotionis et gratiae. Non solum ergo clamandum in corde, sed etiam in toto corde clamandum est. sicut enim corporaliter tunc bene clamatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mare plebem di clauserat: nulla in armis
fidutia. spes nulla inurib Strepebat tan¬
tũm᷑ querela miscrabilis. qd̾ cõmodius
sibi foret dura inegypto seruitutis onera
subire. quã acerba in deserto morte consu¬
mi: querela nichilp̃sidii ferens. plur imũ
offense afferens. Stabat g̃ moyses mestꝰ
sollicitꝰ: anxius ppłi ⁊ꝑiculis ⁊ querelis
expecꝰtans fidẽ celestium ꝓmissoꝵ: ⁊ tacitꝰ
sccum ipse uoluebat. qua tandẽ dñs ope
iniuriȩ immemor. memor gr̃e subuenires:
Dicit adeum dis. Quio damas adme: Sonum
eł ñ audio: uocẽ eiꝰ agnosco. Silentium eiꝰ
lego: cdamorẽ eiꝰ moꝑib dep̃hendo. Clama¬
bat ppłi: iñ audicbat᷑: tacebat moyses ⁊
adme: ñ enim ad dm̃ clamabat ppłs. qui m¬
iusta ⁊ iuris indigna clamabat: s moysi dicꝰ¬
lum c̃. quid clamas adme. Hoc ẽ tu solus
ad me clamas. qͥ de me sꝑas. tu solus adme
clamas. qͥ uirtutẽ incã ercitas. tusolus ad

Expanded text:
mare plebem Dei clauserat. Nulla in armis mare plebem Dei clauserat. Nulla in armis fiducia, spes nulla in viribus. Strepebat tantummodo querela miserabilis, quod commodius sibi foret dura in Aegypto servitutis onera subire, quam acerba in deserto morte consumi: querela nihil praesidii offerens, plurimum offensae afferens. Stabat ergo Moyses moestus, sollicitus, anxius populi et periculis et querelis, exspectans fidem coelestium promissorum: et tacitus secum ipse volvebat qua tandem Dominus ope, injuriae immemor, memor gratiae, subveniret. Dicit ad eum Dominus: Quid clamas ad me? Sonum ejus non audio, vocem ejus agnosco: silentium ejus lego, clamorem ejus in operibus deprehendo. Clamabat populus, et non audiebatur: tacebat Moyses, ead me? Non enim ad Deum clamabat populus, qui injusta, et viris indigna clamabat. Sed Moysi dictum est: Quid clamas ad me? hoc est: Tu solus ad me clamas, qui de me speras: tu solus ad me clamas, qui virtutem meam excitas: tu solus ad
Abbreviated transcription (Latin):
clamat: qr dõ mortua ẽ. Nichil milla subli¬
me nicħ magnificum ẽ : quale coꝵ quoꝵ sonꝰ
momñẽ t̾ram exiuit: ⁊ ũba insines orb̾ t̾raꝵ.
Gracili uocc loquebat᷑ moyses.: ⁊ plꝰ om̃ib
audiebat᷑. le audit᷑ inęccła. ab illis soł
hocẽ iudcis ñ audit᷑. qui aure audiunt . s.
ñ audut. ꝓpħȩ dicitur alti. Exalta uirib
uocẽ tuam. Anna tam̃ ñ clamabat incorde
suosic̃ moyses. s loquebat᷑ . fortasse qr filio ᷤᷤ
postulabat. hocẽ. bona quidẽ s pͥuata
ñ publica clamabat. S: qr adño postulabat.
quia dño eum siquẽ susciꝑet offerebat. lo¬
quebat᷑ do. Clamabat audẽ moyses: qr ñ ꝓ¬
sc s ꝓom̃i ppło p̃cabat᷑. Uñ dic lum ẽ ei a
petens digna celestib: ut mundi dem̃ta
mutaret. Deniq. udpsuis loci seriem re¬
censcamꝰ: instabat pharao.⁊ innumeris
egyptior. stipatꝰ currib urgebat hebrcos.
Hinc circumfusus hostis. inde int̾fusum

Expanded text:
clamat, quia deo mortua est. nihil in illa subliclamat, quia deo mortua est. nihil in illa sublime, nihil magnificum est quale eorum, quorum sonus in omnem terram exiuit et uerba in fines orbis terrarum. gracili udie auditur in ecclesia. ab illis solis, hoc est Iudaeis, non auditur. qui aure audiunt, sed non audiunt. prophetae dicitur alteri: exalta uiribus uocem tuam. Anna tamen non clamabat in corde suo sicut Moyses, sed loquebatur, fortasse quia filios postulabat, hoc est bona quidem, sed priuata, non publica; non clamabat, sed quia a domino postulabat, quia domino eum, si quem susciperet, offerebat, loquebatur deo; clamabat autem Moyses, quia o omni populo precabatur. Unde dictum est ei a petens digna coelestibus: ut mundi elementa mutaret. 10. Denique ut ipsius loci seriem recenseamus: instabat Pharao, et innumeris Aegyptiorum stipatus curribus, urgebat Hebraeos: hinc circumfusus hostis, inde interfusum
Abbreviated transcription (Latin):
Non contentꝰ fugientis exilio. uitã patris
querebat eriꝑe. S abillismiꝰ pati poterat
Est enim colluc tatiosc̃is. ñ solum adũsus
carñc &. sanguinẽ. s etiã adũsus pncipatꝰ
ipotestates istiꝰ mundi recꝰ toresq tenebraꝵ:
qui lat᷑num modo inistiꝰ scłi nocꝰte huma¬
exclamauit intoto corde suo. Et enim. ad¬
ũsus diabolum. ñ uocis magnitudine. s
magnanimita ͭ cordis utendum ẽ. Et tam̃
c̃. uox cordis: qr ẽ. i uooc sanguinis. quȩ ad
dm̃ ꝑuenit. Deniq as̃ dic̃. Uoec sanguinis
frĩs du clamat adme. Clamat gͦ cor nr̃m
ñ sono corꝑis. s cogitationum sublimitate
concentuq uirtutum. Grandis fidi. clamor.
Demiq insp̃u adoptionis clamamꝰ abba pat̃.
upse sp̃s dĩ clamat innob̾. Magna uocc
iistitic. magna ẽ. castitatis: ꝑ quã ⁊ mortui
locunt᷑. Nec solum locunt᷑: s etiã sicut ab el
clamant. At uͦ iniusti anima nͨ uiuentis

Expanded text:
non contentus fugientis exsilio, vitam patris non contentus fugientis exsilio, vitam patris quaerebat eripere. Sed ab illis minus pati poterat est enim colluctatio sanctis non solum adversus carnem et sanguinem, 1211 sed etiam adversus principatus et potestates istius mundi, rectoresque tenebrarum, qui latronum modo in istius saeculi nocexclamauit in toto corde suo. etenim aduersus diabolum non uocis magnitudine. sed magnanimitate cordis utendum est. Est tamen et uox cordis, quia est et uox sanguinis. quae ad deum peruenit; denique deus dicit: uoxsanguinis fratris tui clamat ad me. clamat ergo cor nostrum non sono corporis, sed cogitationum sublimitate concentuque uirtutum. grandis fidei clamor: denique in spiritu adoptionis clamamus: abba pater et ipse spiritus dei clamat in nobis. magna uox iustitiae, magna est castitatis. per quam et mortui locuntur nec solum locuntur, sed etiam sicut Abel clamant. at uero iniusti anima nec uiuentis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtege mo: facꝰtus ẽ. gͥ exinanitꝰ umbra:
nob̾. quos sol inquitatis exusserit. Uidi¬
mꝰ gͥ inumbra cum: cum adhuc fides
pͥma ꝓcederet. S nunc iam totum illu¬
minat mundũ: ⁊ tam̃ ad huc cum ꝑ suicor¬
ꝑis quȩ ẽ. eccła umbr̃a uidemꝰ: ñ dum facie
ao faciem. Neq enim oculi corꝑis: diumi¬
tatis possunt reciꝑe fulgor̃ẽ. Hȩc ꝙͦ ũbra:
totum cotidie ꝓtegit orbem traꝵ. P fuit gͥ
conclusio. Conclusit enim ds̃ omĩa in in¬
credulitate: ut om̃ium miscreat᷑. S iam
consideremꝰ quid incondusione dicendũ
sit: ⁊ im̃ incipiendum. Ex clamaui intoto
corde inco exaudime dñe. iustitias tuas
exqͥram. dicit dauid.
um impssiones patim᷑ corꝑales. excla¬
marc consueuimꝰ. ut alios adp̃sdium
nob̾ uocare possimꝰ. Premebat᷑ sc̃s ꝓ¬
pħa: appropinquantib sibi ꝑsccutorib
Saulpͥmo infestꝰ armato eum insequebat᷑
exercitui : postea parricida filiꝰ imminebat.

Expanded text:
protege me. factus est igitur exinanitus umbra protege me. factus est igitur exinanitus umbra nobis, quos sol iniquitatis exusserat. uidimus ergo in umbra eum, cum adhuc fides prima proeederet. sed nunc iam totum inluminat mundum et tamen adhuc eum per sui corporis, quae est ecclesia. umbram uidemus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis diuinitatis possunt recipere fulgorem. haec quoque umbra totum cotidie protegit orbem terrarum. profuit igitur conclusio; conclusit enim deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. sed iam consideremus, quid in conclusione dicendum est et unde incipiendum. Exclamaui in toto corde meo: exaudime, domine, iustitias tuas exquiram, dicit Dauid. cum inpres- siones patimur corporales, exclamare consueuimus, ut alios ad praesidium nobis uocare possimus. premebatur a, appropinquantibus sibi persecutoribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu: postea parricida filius imminebat:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ urł contigit: donec plenitudo gentium
intraret: ⁊ sic om̃is isrł saluus fieret. U eni
dñe iħu : s iam ñ in umbra. s in sole iusti¬
diȩ. Si umbra ꝓfuit. si passionis duȩ umbra
ꝓtexit. si corꝑis ũbra saluauit: quantum
conserre potit caritas aꝑta uirtutis: P
umbram lepra curata ẽ: ꝑumibr̃a. quoq
illius femine. quȩ simbriam uestis dñicę
atugit. sanguis sieait. P umbr̃a ituidimꝰ.
quando ñhabebas speciem neq decorem.
Umbra tua caro suit: quȩ nr̃ar ȩstus refri¬
gerauit cupiditatum : quę restringit¬
ignes libidimim: quȩ auaritiş diũsarũq
passionum incendia temꝑauit. Et quio
dicam de umbra dñi: quando ⁊ apłordᷤ
umbra sanaliit : Uenientt ⁊ enim petro
unuiquisq offerebat. egros suos: quos
transcintis a płi umbra red didit sanitat.
Audi quia caro dñi umbra erat. Ecce dñs
sedet suꝑnubem leuem: ⁊ueniet inegyptũ.
Et dauid dic̃. Subũbra alarum tuaꝵ

Expanded text:
Israel contigit, donec plenitudo gentium Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israel saluus fieret. Ueni. domine Iesu, sed iam non in umbra, sed in sole iustitiae. si umbra profuit, si passionis tuae umbra protexit, si corporis umbra saluauit. quantum conferre poterit claritas aperta uirtutis! per umbram lepra curata est, per umbram quoque illius feminae, quae fimbriam uestis dominicae attigit, sanguis stetit, per umbram te uidimus. quando non habebas speciem neque decorem. umbra tua caro fuit, quae nostrarum aestus refrigerauit cupiditatum. quae restinignes libidinum, quae avaritiae, diversarumque passionum incendia temperavit. Et quid dicam de umbra Domini, quando et apostolorum umbra sanabat ? Veniente etenim Petro unusquisque offerebat aegros suos, quos transeuntis apostoli umbra reddidit sanitati. 6. Audi quia caro Domini umbra erat: Ecce Dominus sedet super nubem levem, et veniet in Aegyptum . et Dauid dicit: sub umbra alarum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ tuas ꝓ animab paruuloꝵ tuoꝵ: qͥ
desicunt a me in plateis om̃iũ itinerum.
Nonne taꝑte conclusionis ostendit angus¬
tias: ⁊ monet ut intentione cordis in qͦ ẽ
oculi melioris optutꝰ. remediumtͥ salu¬
tare ꝓuidcas: Deniq etiam infra iterum
subhac licta̾ ait. Appropiauit enim tempꝰ
nr̃m. repleti sunt dies nr̃i. aduenit finis
nr̃: leues facꝰlisunt qui ꝑsecuti sut nos
suꝑ aquilas celi: inmontib accensi sunt.
in deserto insidiatꝰ ẽ. nob̃. Demonstrauit
sũmã concdusionẽ : nec illum remedium.
desꝑatis posset afferre medicinam. Et
quan ostendens eum ait. Sp̃s ande faciẽ
fra. Bibes inquit inebriabi̾s: adhuc uisi¬
tabit iniquitatss tuas: reuclabat peccata.
Quam breuit aduentum ⁊ passionẽ eiꝰ ex p̃s¬
sit. remissionc̃q om̃ium peccatoꝵ: qũã aꝑte
congregationẽ futuraꝵ gentium declara¬
uit. Hinc illud apłicum. qr &̧citas ex parte

Expanded text:
manus tuas pro animabus paruulorum tuorum qui manus tuas pro animabus paruulorum tuorum qui deficiunt fame in plateis omnium itinerum. nonne et aperte conclusionis ostendit angustias et monet, ut intentione cordis, in quo est oculi melioris obtutus. remedium tibi salutare prouideas? denique etiam infra iterum sub hac littera ait: adpropiauit enim tempus nostrum, repleti sunt dies nostri, aduenit finis noster; leues facti sunt qui persecutisunt nos super aquilas caeli. in montibus accensi sunt. in deserto insidiatus est nobis. Demonstrauit summam conclusionem nec ullum remedium ndesperatis possit adferre medicinam. et quasi ostendens eum dicit: spiritus ante faciem fra: Bibes, inquit, et inebriaberis . Adhuc: Visitabit iniquitates tuas, revelabit super peccata . Quam breviter adventum et passionem ejus expressit remissionemque omnium peccatorum. quam aperte congregationem futuram gentium declarauit! hinc illud apostolicum: quia caecitas exparte
Abbreviated transcription (Latin):
uet noccia conscientia : moles peccatoꝵ p̃¬
mit : inc̃cipiunt sensum m̃tis angustię.
Cognosde te ipsum: ⁊ orationis quere medi¬
cinam: posce ut ueniat medicꝰ ille quides¬
cendit de cęlo. qui maxime egrotos reqͥrit
sic̃ ipse ait : ñ opꝰ ẽ. sanis medicꝰ. s his qui
male habent. Habes uulnera. ne differas:
ñẽ. ap̃ eum ulla retardatio sanitatis. Ha¬
bes ulcera. ne timcas: ũbo ñ ferro curare
consuerit. Aspice gͥ illis oculis. quib dd̾
auxilium questuit ⁊ meruit. Lertaui in¬
quit oculos meos ad montes: quesiui ũn
ueniret mͥ auxilium: ñ inueni nͥ adño.
Qui enim mundum condidit: tuet᷑ accolas
mundi. Aspice gͦ ⁊ semꝑ aspice: quia iusti
oculi semꝑ ad dnm̃. Hoc monet de egam hie¬
remias inthrenis: subhac ipsa litta̾ dicens
ad hierłem. Surge ⁊ ex ꝑgiscere in nocꝰ be
inpͥncipio uigiliȩ tuȩ essunde sic̃ aqũa
cor tuum contͣ faciem dñi: ex tolle ad dmm̃

Expanded text:
uet noxia conscientia, moles peccatorum pruet noxia conscientia, moles peccatorum premit, intercipiunt sensum mentis angustiae: cognosce te ipsum et orationis quaere medicinam, posce ut ueniat medicus ille qui descendit de caelo, qui maxime aegrotos requirit, sicut ipse ait: nonopus estsanis medicus, sed his qui male habent. habes uulnera? ne differas; non est apud eum ulla conperendinatio sanitatis. habes ulcera? ne timeas; uerbo, non ferro curare consueuit. aspice igitur illis oculis, quibus Dauid auxilium quaesiuit et meruit. \'leuaui\', inquit, \'oculos meos ad montes, quaesiui unde mihi ueniret auxilium, non inueni nisi a domino\'. qui enim mundum condidit. tuetur accolas mundi. aspice ergo et semper aspice, quia iusti oculi semper ad dominum. Hoc monet te etiam Hieremias in Threnis sub hac ipsa littera dicens ad Hierusalem: surge et expergiscere in nocte in principio uigiliae tuae, effunde sicut aquam cor tuum contra faciem domini. extolle ad dominum
Abbreviated transcription (Latin):
tatio ẽ conclufio.
& sicut alibi
inuenimus.
aspice.
istat littera: con¬
gruit sensus. Nã
qui concludit᷑. circum¬
spicere sc debet. ⁊ causam ꝑiculi ñ dissimu¬
lare: maxime cum lȩtale discͥmen sit.
Concdudit᷑ unꝰ quisq tumescentib uiscerib
int̾̃nisue faucib: cum int̾cluso sp̃s cõmeatu.
spirandi ac respirandi cõmertia coartant᷑.
Concdudit᷑ femina. cumsit ꝑidrome. matͥcis:
qua pectoris ipsius p̃mit̾ pͥncipale. Unde
graues oriunt᷑ angustiȩ : inͥ in locum suũ
illa recipiendor seminum aula reuocetur:
uitam consueuit excludere. Ita etiam qui
animo angit᷑ ⁊ quib dam adũsis imminen¬
tib ꝑurgit᷑ concludi dicit᷑: ñminorib
angustiis mentis quã corꝑis. Qaiores enim
medicum querit: ut possit ꝓpulsare ꝑicu¬
lum. ⁊ constricta laxare. Ueniens medicꝰ
temptat omĩa : ex plorat int̃na. Et tugͣ
condusus animi feruore: aspice temccip¬
sum int̾iore oculo. ¶ orbi uis urget. str¬

Expanded text:
tatio est, Conclusio; et sicut alibi invenimus, Aspice. Distat littera, congruit sensus. Nam qui concluditur, circumspicere se debet, et causam periculi non dissimulare; maxime cum lethale discrimen sit. Concluditur unusquisque tumescentibus visceribus, internisve faucibus, cum intercluso spiritus commeatu, spirandi ac respirandi commercia coactantur. Concluditur femina, cum fit peridrome matricis, qua pectoris ipsius premitur principale; unde graves oriuntur angustiae, et nisi in locum suum illa recipiendorum seminum aula revocetur, vitam consuevit excludere. Ita etiam qui animo angitur, et quibusdam adversis imminentibus perurgetur, concludi dicitur non minoribus angustiis mentis, quam corporis. Majores enim medicum quaerit; ut possit propulsare periculum, et constricta laxare. Veniens medicus temptat omnia. explorat interna. et tu ergo conclusus animi feruore aspice temet ipsum interiore oculo. morbi uis urget, fer
Abbreviated transcription (Latin):
ui cnim exercet᷑ in ũbis suas tuas.¬
Et considerat uias eiꝰ. quib finis ẽ. xp̃c qui
ait. Ego sum uia. Et intius iustitiis medita¬
bor: ñ obliuiscar uerborum tuoꝵ.
dmonet hic locꝰ memores scͥpturarũ

Expanded text:
ui enim exercetur in uerbis apostoet considerat uias eius. quibus finis est Christus, qui ait: ego sum uia. Et in tuis iustitiis meditabor, non obliuiscar uerborum tuorum. admonet hic locus memores scripturaru