comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista ex uoce solius corporis debemus:
nimirũ pedes ȩccłiȩ sunt. inferioꝵ ope¬
rũ ministri. Qui dũ ad usus necessarioᷤ
ea quȩ sunt exterius exertent: ꝑ extre¬
mũ ministerium uelut pedes terrȩ in¬
herent. Sed debent hii qui presunt. qͥ
doctrinȩ studio inuigilant. sollerti
cura occupators corda requirere: eisq
eã quã ipsi uacando ꝑcipiunt. crebra
aminonitionis uoce. infusionẽ pinguedi¬
nis ministrare. Nam quia in uno corpore
inuicẽ mẽbra ꝓ se sollicita sunt: sic̃ illoꝵs
ministeriis nr̃a extrema fulciuut᷑. ita
necesse est ut nris studiis illoꝵ interiora
repleant᷑. Quando gͥ scĩ doctores qͥbusdã
ad extrema ministeria deditis. unctionẽ
dñicȩ incarnationis p̃dicant. butyro elo¬
quii pedes lauant. Solent etiam pedes.
ipsa itiueris asperitate lacerari. Uñ et
omniuo difficile ẽ. in terrens actionib
huius uitȩ iter agere: & nulla ex labore
itineris uulnera sustine̾. Cũ gͦ uigilantes p̃positi

Expanded text:
ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt inferiorum operum ministri, qui dum ad usus necessarios ea quae sunt exterius exercent, per extremum ministerium velut pedes terrae inhaerent. Sed debent hi qui praesunt, qui doctrinae studio invigilant, solerti cura occupatorum corda requirere, eisque eam quam ipsi vacando percipiunt, crebrae admonitionis voce, infusionem pinguedinis ministrare. Nam quia in uno corpore invicem pro se membra sollicita sunt, sicut illorum ministeriis nostra extrema fulciuntur, ita necesse est ut nostris studiis illorum interiora repleantur. Quando igitur sancti doctores quibusdam ad extrema ministeria deditis, unctionem dominicae incarnationis praedicant, butyro eloquii pedes lavant. Solent etiam pedes ipsa itineris asperitate lacerari. Unde et omnino difficile est in terrenis actionibus hujus vitae iter agere, et nulla ex labore itineris vulnera sustinere. Cum ergo vigilantes praepositi,
Abbreviated transcription (Latin):
iorte: & oꝑit multitudiuẽ peccatorũ.
S i enim magnȩ mercedis est. a morte eripe¬
re carnẽ quandoq moriturã: quanti est
ieriti. a morte animã liberare. incęlesti
patria sine fine uicturã: Coraũ uiduȩ
consolat᷑ : dũ fideli cuiq animȩ quia eter¬
nas dñi retributiones narrat. quasi uiri
sui bona ad memoriam reuocat. Cui qr
sꝑitualiter anima iuncta ẽ. eo mortuo
surrectione refouet᷑. Magnã gͦ consolatio¬
nẽ cor uiduę suscipit: quaudo fidelis
anima in uerbis ȩccłiȩ. de aduentu illius
aliquid cui spiritaliter ẽ comuncta. cog¬

Expanded text:
operiet multitudinem peccatorum . Si enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? Cor autem viduae consolatur, dum fideli cuique animae qui aeternas Domini retributiones narrat, quasi viri sui bona ad memoriam revocat. Cui quia spiritaliter anima juncta est, eo mortuo surrectione refovetur. Magnam ergo consolationem cor viduae suscipit, quando fidelis anima in verbis Ecclesiae de adventu illius aliquid, cui spiritaliter est conjuncta, cog
Abbreviated transcription (Latin):
dicantib necessaria ab audientib confe¬
runt᷑ : non solent de rerũ munere. sed
de conferentium gaudere mercede
Unde ꝑ paulũ dr̃. Non quero datũ: seo
requiro fructũ. Datũ quippe ẽ res ipsa
quȩ impendit᷑: fructus uͦ dati est. si be
nigna mente future mercediᷤᷤ studio ali¬
quid impendat᷑. Ergo datũ inre accipimꝰ:
apłs mercede potius quã iunere pasce¬
bat᷑: nequaꝗͣ datũ seo fructũ se quere¬
re fatebat᷑. Unde & subdit ꝓtinus dicens.
habeo aũ omĩa. & habundo. Butyro¬
gͥ lauant᷑ pedes: cũ predicatores scĩ ut
diximus. ipsa predicatione fatigati.
auditoꝵ suoꝵ bonis operib fouentur.
Fessos namq pedes butrro unxerat
ille qui audiebat. Uiscera sc̃oꝵ requie¬
uerunt ꝑ te fr̃. Hoc butrro unctus
fuerat pes: qui in cat̾ena tenebat᷑ di¬
cens. D& miscdiã diis onesifori domui:
quia sepe me refrigerauit. & cate̾nã meã
non erubuit. Si gͣ ex uoce capitis ħ u̾ba

Expanded text:
aedicantibus necessaria ab audientibus confeaedicantibus necessaria ab audientibus conferuntur, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercede. Unde per Paulum dicitur: Non quaero datum, sed requiro fructum . Datum quippe est res ipsa quae impenditur; fructnigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimusuorum apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam no
Abbreviated transcription (Latin):
dicatione contracto. quasi a quodã itine¬
re collecto puluere mundarent᷑. Et bea¬
tus iacob dicit. Nolite plures magistri
fieri fr̃s mei. Et paulo post. In multis
enim offendimus om̃s. Pedes gͦ lauant᷑
butẏro: quia pinguedine boni operis
infundit᷑ atq mundat᷑ collectus pulius
de gła predicationis. Uel certe butyro
pedes lauant᷑: dũ scĩs predicatorib de¬
bita ab audientib stipendia conferunt᷑.
Et quos fatigat iniunctus predicationis
labor: ex̾ibita a discipulis pinguedo bo¬
ni operis fou&e. Non qđ ideo p̾dicent
ut a lant᷑. sed ideo alant᷑ ut p̃dicent:.
id ẽ ut predicare subsistant. Nõ ut ad in¬
tentionẽ sumendi uictus transeat actio
p̾dicationis: sed ut ad utilitatẽ p̃dicatio¬
nis deseruiant ministeria sustentatonis.
Unde a bonis predicatorib ñ causa uictꝰ
predicatio impendit᷑: sed causa predica¬
tionis accipitur uictus. Et quotiens p̃¬

Expanded text:
dicatione contracto, quasi a quodam itinedicatione contracto, quasi a quodam itinere collecto pulvere mundarentur. Et beatus Jacobus dicit: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Et paulo post: In multis enim offendimus omnes . Pedes ergo lavantur butyro, quia pinguedine boni operis infunditur atque mundatur collectus pulvis de gloria praedicationis. Vel certe butyro pedes lavantur, dum sanctis praedicatoribus debita ab audientibus stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet, non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est, ut praedicare subsistant, non ut in intentionem sumendi victus transeat actio praedicatoris, sed ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. Unde a bonis praedicatoribus non causa victus praedicatio impenditur, sed causa praedicationis accipitur victus. Et quoties pr
Abbreviated transcription (Latin):
ds̾. Er rursus in eugłio. Pueri. nũquid
pulmentarium habetis s Nunc gͥ in cir¬
cuitu eius sunt pueri: quia in eunctis
fere gentib repperiunt᷑. qui cȩlestia
mandata custodiunt: & spiritalis disci¬
plinȩ regulis obsequunt᷑. Qui ꝓfecto tẽ ad
obsequium pueri deerunt: quando pra¬
ui qui reꝑti fuerint spiritalia eiꝰ manda
aũ illius capitis corpus: aliter hec uerba
iuxta uocem capitis accipi: atq aliter
iuxta uocẽ corporis debent. Quos gͣ pe¬
des dñi: nisi scõs predicatores accipiinus a&
d e quib dicit. & in ambulabo in eis. Buty¬
ro gͥ pedes lauant᷑: quia predicatores
scĩ bonoꝵ operum pinguedine replent᷑.
Ut enim supra iam diximus: uix ipsa p̾di¬
catio sine aliquo transit᷑ admisso. Nã quili¬
b& predicans. aut ad quantulamcũq in¬
dignationẽ trahit᷑ si contempnit᷑. aut ad
quantulamcũq głam si ab audientib ue¬
neratur. Unde & apłis pedes loti sunt:
ut aquanlibet paruo contagio in ipsa pre¬

Expanded text:
us . » Et rursus in Evangelio: « Pueri, nunquid pulmentarium habetis? » Nunc ergo in circuitu ejus sunt pueri, quia in cunctis fere gentibus reperiuntur, qui coelestia mandata custodiunt, et spiritalis disciplinae regulis obsequuntur. Qui profecto tunc ad obsequium pueri deerant, quando pravi qui reperti fuerint spiritalia ejus mandaautem illius capitis corpus. Aliter haec verba juxta vocem capitis accipi, atque aliter juxta vocem corporis debent. Quos ergo pedes Domini, nisi sanctos praedicatores accipimus? De quibus dicit: « Et inambulabo in eis . » Butyro igitur pedes lavantur, quia praedicatores sancti bonorum operum pinguedine replentur. Ut enim, ut supra jam diximus, vix ipsa praedicatio sine aliquo transitur admisso. Hibet praedicans, aut ad quantulamcunque indignationem trahitur, si contemnitur; aut ad aliquantulamcunque gloriam, si ab audientibus veneratur. Unde et apostolis pedes loti sunt, ut a quamlibet parvo contagio in ipsa prae
Abbreviated transcription (Latin):
sen diĩs dicit. Congrega michi septua¬
ginta uiros de seniorib isrł: quos tu
nosti qđ senes popłi suit. In quib qͥd
aliuo quã senectus cordis requirit᷑. cũ
tales iubent᷑ eligi qui senes sciuntur as
Si enim senectus in eis corporis quereret᷑:
ã tantis sciri poterant. ã quantis uideri.
Dũ uͦ dr̃. quos tu uosti qđ senes popłi si:
ꝓfecto liqu&. quia senectus mentis non
corporis eligenda nuntiat᷑. Scãm̃ ergo
quia ingorẽ eius atq rectitudinẽ in ma¬
turi formidant: grandeui glorificant.
Leues quiꝙ fũt fugiunt: graues uero
atq ꝑfecti. hanc uitȩ suȩ meritis assur-¬
gendo uenerant᷑. disciplinã quippe illius
ꝑfecti diligunt: imꝑfecti rep̃hendunt.
Uident gͦ hanc iuuenes & abscondunt᷑.
quia deprehendi in suis occultis actib
metuunt. Senes uͦ assurgentes stant:
quia ꝑfecti quiq ex humilitate indicant.
quautũ in bona oꝑatione ꝓfecerint.
Seo quia hȩc de siuis loquitur: narr&

Expanded text:
i septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes populi sunt . In quibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi qui senes esse sciuntur? Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant, a quantis videri. Dum vero dicitur: Quos tu nosti quod senes populi sunt, profecto liquet quia senectus mentis, non corporis, eligenda nuntiatur. Vet. XIV.quia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis
Abbreviated transcription (Latin):
utile. Win actionib quippe suis uerent᷑
hoĩes qͦs corporalit᷑ uident : & dm̃ sibi
p̃sentem non estimant e qũẽ ñ uident.
Quo contra in laudem iusti dr̃. dũ egy ꝑ¬
ti regem contempner&. & dĩ mandatis
obedir& quia inuisibilẽ tamꝗͣ uidens
sustinuit. ꝑuersum quippe terre prin¬
cip̃ẽ quasi non uidit: quẽ ab oculis su
cordis abiecit. Regem uͦ inuisibilẽ tãquã
uidens sustinuit: quia ab eius timoris
intuitu. mentis oculũ non deflexit. Scã
itaq eccłia in magnis tunc tribulationib
deprehensa. cũ multos a do conspicit pͣua
cogitatione discedere: iuidet ꝓfecto m̃tiᷤᷤ eoꝵs
habitaculum discedente do uacuũ re¬
manere: & iure deplorans dicit. Quan¬
do secreto ds erat in tabernaculo meo.
Quib uerbis non inmerito etiã simulatio
religionis plangit᷑: quia ñ nulli etiam
nẽ xp̃iani ẽẽ non appetunt. seo uideri.
His uidelica ds in publico ẽ: non in secreto.
Sed sca ęccłia in secreto habere desiderat¬

Expanded text:
bus suis verentur homines quos corporaliter vident, Deum sibi praesentem non aestimant esse quem non vident. Quo contra in laude Moysis dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret, quia invisibilem tanquam videns sustinuit. Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in magnis tunc tribulationibus decogitatione discedere, videt profecto mentis eorum habitaculum discedente Deo vacuum remanere, et jure deplorans, dicit: Quanto secreto Deus erat in tabernaculo meo. Quibus verbis non immerito etiam simulatio religionis plangitur, quia nonnulli etiam nunc Christiani esse non appetunt, sed videri. His videlicet Deus in publico est, non in secreto. Sed sancta Ecclesia Deum in secreto habere desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
grandi predicationis uirtute roboret᷑.
Nã susceptis ad plenum gentib: omnẽ
israheliticũ popłm qui tẽ inuentus fu¬
erit. in fidei sinum trahit. Scriptũ qͥppe
est. Donec plenitudo gentiũ introierit:
& sic om̃is isrł saluus fiet. Sed ante
illa tempora erunt dies in quib ab ad¬
uersariis paululum uidebit᷑ oppressa:
cũ & hors dierum reminiscit᷑ dicens.
Sicut fui in dieb adolescentiȩ̨ meę:
quando secreto ds erat in tabernaculo
meo. Quid hoc loco tabernaculũ: nisi¬
habitationẽ mentis accipimus : Quia
ꝑ om̃e qd cogitando agimis: in consilio
nr̃i cordis habitamus. Quisꝗtus autẽ
mandata dĩ tacitus cogitat: secreto ds
illi in tabernaculo ẽ. Habitationẽ & enĩ
cordis sui ante dĩ ẽẽ oculos uiderat:
qui dicebat. Et meditatio cordis mei
in conspectu tuo semꝑ. Exteriora nãq
oꝑa patent oculis hominũ: longe uͦ
incõparabiliter interiores ac subtilissi¬

Expanded text:
grandi praedicationis virtute roboretur. grandi praedicationis virtute roboretur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum, qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ante illa tempora erunt dies in quibus ab adversariis paululum videbitur oppressa, cum et horum dierum reminiscitur, dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. habitationem mentis accipimus? Quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto illi Deus in tabernaculo est. Habitationem etenim cordis sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut uniuscuiusq hominis: sic sc̃ȩ ȩccłiȩ
etas describitur. Paruula quippe tunc
erat : cum a natiuitate recens. uerbũ uite
predicare non poterat. Huic enim de illa
ar. Soror nr̃a paruula ẽ: & ubera non¬
hab&. Quia nimirũ scã ęccłia prius quã
ꝓficer& ꝑ incrementa uirtutis: infirnus
quibusq auditorib prebere nou potuit
ubera predicationis. Adulta uͦ ȩxxłia dr.
or conceptione feratur: quos exhortau¬
do parturit conuertendo parit. De
quȩ unam catholicam faciuit. adoles.¬
centulȩ uocant᷑: non iam uetustȩ ꝑ¬
culpam. sed nouellȩ ꝑ grãm i non se¬
nio steriles: sed etate mentis ad spiritalẽ
congruȩ fecunditatẽ. Tunc gͥcũ ĩ dieb
illis ȩccłia quasi quodam senio debilita¬
ta. ꝑ predicationẽ filios parere ñ uala⁊
remniniscit᷑ fecunditatis antiꝗ̃ dicens.
sicut fui in dieb adolescentiȩ meȩ: quã¬
uis post eosdem dies quib deprimit᷑.
iam tamen circa ipsum finem tempors.

Expanded text:
Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur: parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur, Soror nostra parvula erum sancta Ecclesia, priusquam proficeret per incrementa virtutis, infimis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicationis. Adulta vero Ecclesia, orum conceptione fetatur, quos exhortando parturit, convertendo parit. De quae unam catholicam faciunt adolescentulae vocantur, non vetustae culpam, sed novellae per gratiam. Non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc ergo cum in diebus illis Ecclesia quasi quodam senio debilitata, per praedicationem filios parere non vult, reminiscitur foecunditatis antiquae dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae. Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta metuunt: dĩ tabernaculũ fiunt.
Unde ut supͣ iam diximus ꝑ sem& ipsam
ueritas dicit: de eo qui illius mandata
custodit. Ego ⁊ pat̾ ñs ueniemus: & man. Pyu.¬
sionẽ apud eum faciemus. Quocontra
ꝑ uersi quiq dũ interna ñ appetunt: in¬

Expanded text:
praecepta metuunt, Dei tabernaculum fiunt. Unde, ut supra jam diximus , per semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quod contra perversi quique dum interna n
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte diceret᷑. Ad tem& ipsum homo
reuertere. et cordis tui secreta ꝑscrutare:¬
si dm̃ te timere deprehendis: ꝓfecto con-¬
stat quia hac sapientia plenus es. Quã
si adhuc cognoscere non potes quid sit
in se: iam cognoscis uiterim quid sit ĩte.
Quȩ enim apud se ab angłis metuit᷑. apuo
te timor dñi uocat᷑: quia hanc habere
te certun est. si timere te dum incertũ
non est. Hinc etiam ꝑ psaliistã dicit᷑.
Initium sapientiȩ timor dñi: quia tunc
penetrare cor uichoat: cũ hoc extremi
iuditii pauore ꝑturbat. Ad paruitatẽ
gͥ nram diuinus sermo se attrahit: sic̃
pater cum paruulo filio loquit᷑. ut ab
eo possit intelligi sponte balbuttit. Quia
enum naturã sapientię penetrare ñ pos¬
sumus quid sit i se: ex condescensione
dĩ audiuimus quio sit in nobis. cũ dr̃.
Ecce timor dñi ipsa est sapientia. Seo qr
ille ueraciter uim diuini timoris intelli¬
git. qui se a cunctis prauis operib custo¬

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Ad temetipsum homo Ac si aperte dicat: Ad temetipsum homo revertere, et cordis tui secreta Si Deum te timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custo
Abbreviated transcription (Latin):
loquutione uidere dei dr̃. uidere nos fa¬
cere: sicut iusto uiro dñs dicit. Nunc
ciat. Tunc gͦ cum legem pluuiis poner&e.
Rẽ mnancdatũ custodię predicatorib da¬
r&: hanc incarnatã sapientiã uideri &
enarrari.uiã predicatorib p̃parari et
inuestigari ab auditorib fecit. Sibi qͥppe
tm preparat: quisqͥs illã bene uiuendo
in diem iuditu ꝓpitiam parat. Et no¬
tandũ: quȩ de ea quatuor dicta sint.
Ait enim. Uidit. enarrauit. preparauit
& inuestigauit. Uidit uãq quia speties
ẽ. enarrauit quia uerbum: preparauit
quia remedium÷ inuestigauit quia oc¬
cultũ. Seo hoc qd̾ eterua dĩ sapientia
speties patris & uerbũ dr: quando ab
humana mente penetrat᷑ u Quis nãq
intelligat uel uerbũ sine tempore: uł
spetiem sine circumscriptione . Dicendũ
gͦ erat aliquid: qd̾ de illa homo cognos¬
cer& in se. Unde apte subdit᷑. Et dix̃¬
homini Ecce timor dñi ipsa est sapien¬
tia: & recedere ã malo intelligentia.

Expanded text:
locutione, videre Dei dicitur videre nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: « Nunciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus dare, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in viam judicii propitiam parat. Et notandum quae de ea quatuor dicta sint. Ait enim, vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verquia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Unde apte subditur: homini. « Ecce timor Domini ipsa est sapientia; et recedere a malo, intelligentia. »
Abbreviated transcription (Latin):
custodiri. Sene autẽ dr̃. Quando splen¬
debat lucerna eius suꝑ caput meum:
& ad lumen eius ambulabam in tenebriᷤ.
Lucernȩ enim nomine signatur sacrȩ lum̃¬
scripturȩ: de qua ipse ęccłiȩ pastor di¬
cit. Habemus firmiorẽ ꝓpheticũ sermo¬
nem. eui bene facitis attendentes. quasi
lucernę lucenti in caliginoso loco: do
nec dies lucescat. & lucifer oriat᷑ in cor¬
dib urĩs. Et psalmista ait. Lucerna
pedib meis uerbum tuũ dñe. Quia aũ
principale nrm mens est: appellatione
capitis. mens uocat᷑. Unde ꝑ psalmistã
dr̃. Impinguasti in oleo caput meum.
Ac si aꝑte dicat. Caritatis pinguetline
re plesti mentẽ. Nunc gͦ lucerna super
caput eccłiȩ splend&: quia sacra eloquia
tenebras nr̃ȩ mentis irradiant: ut in
hoc caliginoso uitȩ presentis loco. dum
uerboꝵ dĩ lucẽ ꝑcipimus: quȩ sint agenda
uideamus. Nunc ad lumen in tenebris
aubulat: qm̃ scã uniuersalis ęccłia. ⁊ si

Expanded text:
custodiri. Bene autem dicitur: Quando splencustodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. Lucernae enim nomine, lumen signatur sacrae Scripturae, de qua ipse Ecclesiae pastor dicit: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso nec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum . Ac si aperte dicat: Charitatis pinguedine replesti mentem. Nunc ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco, dum verborum Dei lucem percipimus, quae sint agenda videamus. Nunc ad lumen in tenebris ambulat, quoniam sancta universalis Ecclesia, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
mensib qualis fuerit: enumerando sub¬
eius suꝑ caput meũ ÷ & ad lumen eius
ambulabam in tenebris. Tunc quippe ui¬
debit ex se ꝑsequutione cogente infirmors
multos cadere: quos nunc ut mater intra
pacis sinum paruulos fou&. & in tran¬
quillas fidei cunas contin&: quia admixti
fortib ipsa fidei tranquillitate nutriunt᷑.
T unc uͦ tales multi casuri sunt: & ꝑ uisce¬
ra caritatis. quicqͥd in dampno paruuloꝵ
sustin&. se ꝑpeti animus ꝑfectoꝵ dol&.
Infirmoꝵ & enim dampna: ad corda for¬
tium ꝑ cõpassionẽ transeunt. Unde ꝑ
paulum dr̃. Quis infiriat᷑ & ego non
infirmor as Quis scaudalirat᷑ ͥ & ego ũ
uror s Tanto enim quisq ꝑfectus est:
quanto ꝑfectius sentit dolores alienos.
U nde scã ȩccłia infirmis tunc cadentibus
angustata. cum hoꝵ reminiscit᷑ tẽpoꝵ.
iuire dictura est. scđm dies qͥb d̾s custo¬
diebat me: quia se tunc in illis estimat
cadere: qua se nunc in istis respicit

Expanded text:
mensibus qualis fuerit, enumerando submensibus qualis fuerit, enumerando subejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. - Tunc quippe videt ex se persecutione cogente infirmorum tumultus cadere, quos nunc ut mater intra pacis sinum parvulos fovet, et in tranquillas fidei cunas continet, qui admisti fortibus ipsa fidei tranquTunc vero tales multi casuri sunt, et per viscera charitatis, quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damna ad corda fortium per compassionem transeunt. Unde per Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infirmis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me, quia se tunc in illis aestimat cadere, quae se nunc in istis respicit
Abbreviated transcription (Latin):
transacta narrat. & aliis uentura denun¬
sc̃a ȩccłia dolorib p̃ssa. dictura ẽ. Tantis qͥrpe
illam futurum est tribulationib angusta¬
ri. ut hȩc tempora cum magno suspirio
desider&: quȩ nos cum magno dolore to-¬
lerainus. Dicat gͦ: dicat ꝑ uocẽ iob. Quis¬
ses uocant᷑: quid nomine signat mensium
nisi collectiones animarũ as Dies quippe
dum colliguut᷑ in mensib subtrahuntur:
qͥa & in hoc tempore scã ȩccłia dũ ueri¬
tatis luce resplendentes animas colligitꝰ.
in intimis abscondit. Aliquando etiam
mensis ꝓ ꝑfectione pouitur: sicut ꝓpħa
ait. Erit mensis ex mense: ꝑfectio uide¬
lico eis ii requiȩ. quib nunc ꝑfectio fue.¬
rit in operatione. Reniniscat᷑ gͦ ꝑfectio¬
nis pristinę. reducat ad inemoriã. quan¬
ta predicationis suę collectis animab re
portabat lucra: & angustata tribulatio¬
nib dicat. Quis michi tribuat ut sim
iuxta menses pristinos as In quib ꝓfecto

Expanded text:
transacta narrat, et aliis ventura denuntransacta narrat, et aliis ventura denunsancta Ecclesia doloribus pressa dictura est. Tantis quippe illam futurum est tribulationibus angustari, ut haec tempora cum magno suspirio desideret quae nos cum magno dolore toleramus. Dicat ergo, dicat per vocem beatimenses, quid nomine signat mensium nisi collectiones animarum? Dies quippe dum colliguntur, in mensibus subtrahuntur. Quia et in hoc tempore sancta Ecclesia dum veritatis luce resplendentis animas colligit, in intimis abscondit. Aliquando etiam mensis pro perfectione ponitur, sicut propheta ait: « Erit mensis ex mense , » perfectio videlicet eis in requiem, quibus nunc perfectio fuerit in operatione. Reminiscatur ergo perfectionis pristinae, reducat ad memoriam quanta praedicationis suae collectis animabus rportabat lucra, et angustata tribulationibus dicat: Quis mihi tribuat, ut sim juxta menses pristinos? In quibus profecto
Abbreviated transcription (Latin):
cetur eius sapĩa. Cũ uͦ gladiis: exercet᷑ eiꝰ patien¬
tia. S u̾borum ꝑsequutiones ab hereticis. nc̃
etiam cotidie toleramꝰ: cũ ip̃i ħetiei lingius no¬
bis subdolis. & falsa humilitate blaudi¬
unt᷑. ꝑ secutiones uͦ gladioꝵ iuxta finẽ
inundi sequuturȩ sunt: ut grana
cęlestib horreis recondenda. tan¬
to ueruis a peccator paleis exuautur:
quanto artius affligunt᷑. Tunc electi
om̃s qͥ in illa fueruitꝰ tribulatione cõpre¬
hensi. reminiscent᷑ hoꝵ tempoꝵ. in qͥb
nunc ęccłia fidei pacem ten&. & suꝑba
hereticoꝵ colla comprimit: ñ potentatu
culmiuis. seo iugo rationis. Reminisce nt᷑
nr̃i qui quieta fidei tempora duximus:
qui & si in bellis coartamur gentium: ũ
tamen in dictis expugnamur patrum.
Seatus gͦ iob sc̃ȩ ȩccłiȩ typum tenens. quȩ
tunc in illis angustiis inuenit᷑. & tamen
nr̃e ut dixi quietis reminiscitur: sua

Expanded text:
cetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patiencetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici linguis nobis subdolis, et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt, ut grana coelestibus horreis recondenda tanto verius a peccatorum paleis exuantur, quanto arctius affliguntur. Tunc electi omnes qui in illa fuerint tribulatione comprehensi reminiscuntur horum temporum in quibus nunc Ecclesia fidei pacem tenet, et superba haereticorum colla comprimit, non potentatu culminis, sed jugo rationis. Reminiscuntur nostri, qui quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur gentium, non tamen in dictis expugnamur patrum. Beatus ergo Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen nostrae, ut dixi, quietis reminiscitur, sua
Abbreviated transcription (Latin):
in eoꝵ subdolis cordib occultatur. Sed
sicut illic dictum est. educitur draco¬
de puteo abyssi : quia qđ modo pre tuno¬
re tegitur: tunc contra eccłiam publice
de iniquor cordib om̃e serpentinum
uirus aperitur. Nunc enim abscondit se
sub blandiente lingua seuiens conscien¬
tia: & malitia calliditatis. quasi quadam
se tegit abysso simulationis. Nunc dũs
sicutꝰ psalmiste uoce dr: congregat sicut
in utre aquas maris. Uter quippe est. car¬
nalis cogitatio. Aquę gͦ maris in utre con¬
gregatȩ sunt: cum amaritudo ꝑuersȩ m̃¬
tis non erumpit exterius in uocem prauę
libertatis. Ueni& ꝓfecto tempus: quando
contra hanc ꝑuersi atq caruales aꝑta uoce
predicent. qđ nunc occulta cogitatione
moliunt᷑. Ueni& tempus: quando catho¬
licam eccłi̾am non solum iniustis uocibus.
sed etiam crudelib plagis premant. Ab
ꝑsequutionẽ patit᷑: scilic& aut uerbis. aut
gladiis. S cũ u̾bis ꝑsecutionem sustinet: exer-¬

Expanded text:
in eorum subdolis cordibus occultatur. Sed sicut illic dictum est, educde puteo abyssi, quia quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam publice de iniquorum cordibus omne serpentinum virus aperitur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua saeviens conscientia, et malitia calliditatis quasi quadam se tegit abysso simulationis. Nunc Dominus, sicut Psalmistae voce dicitur, Congregat sicut in utre aquas maris. Uter quippe est carnalis est cogitatio. Aquae ergo maris in utre congregatae sunt, cum amaritudo perversae mentis non erumpit exterius in vocem pravae libertatis. Veniet profecto tempus, quando contra hanc perversi atque carnales aperta voce praedicent quod nunc occulta cogitatione moliuntur. Veniet tempus, quando catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibus plagis premant. 16.persecutionem patitur, scilicet aut verbis, aut gladiis. Sed cum verbis persecutionem sustinet, exer
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ & angłoꝵ. formã hominis ꝓꝑter
hominẽ suscepit us Nec tam̃ minorat᷑ sen¬
sus cũ sic attrahit᷑: quia tanto subtilius su¬
periora penetrat: quanto humilius pro
amore conditoris nec inferiora contẽpnit.
Q uid indignũ nobis uel difficile ẽ. si supra
infraq animũ ducimus: qui eãdem manu
corporis lauamus faciem. qua etiã caltia¬
mus pedem .s Beatus gͥ iob quiacũ magna
ager&. minima non despexit: dicat. Et¬

Expanded text:
hominum et angelorum formam hominis propter hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavamus faciem, qua etiam calceamus pedem? Beatus igitur Job 628 quia cum magna ageret minima non despexit, dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝵ utilitatẽ referant: ut pes cuius
uia ꝓspicit᷑. non sibi tantũ modo. sed etiã
oculis gradiat᷑. Dum itaq sibi inuicem
alterna administratione conueniunt:
miro modo agit᷑. ut quia electi quiq
uicissĩ sibimo impendendo qd ualent fa¬
ciunt ⁊ eoꝵ fiant oꝑa etiam que facere
est. quia cum proximors causis exterio¬
rib qui apte deseruiant desunt. debent
hii quoq qui spiritalib bonis pleni suit.
eoꝵ infirmitati condescendere: terrenisq
illoꝵ necessitatib. in quantũ decent̃ ua¬
lent. caritatis condescensione seruire. Nec
tedẽre animũ deb&. si sensus eius contem¬
plationi spiritaliũ sẽꝑ intentuᷤᷤ. aliquando
dispensandis reb minimis. quasi minoratꝰ
inflectit᷑: quando illud uerbũ ꝑ qd̾ con¬
stant omĩa creata. ut ꝓdess& hominib.
assũpta humanitate uoluit paulominus ab
angłis minorari. Quid gͦ mirũ si homo
se propter hominẽ attrahit: dũ creator

Expanded text:
majorum utilitatem referant, ut pes cujus majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere est quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui bonis spiritualibus pleni sunt eorum infirmitati condescendere, terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valent, charitatis condescensione servire. Nec taedere debet animum, si sensus ejus contemplationi spiritualium semper intentus, aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulo minus ab angelis minorari. Quid ergo mirum, si homo se propter hominem attrahit, dum Creator
Abbreviated transcription (Latin):
gis ad spiritalia doua ꝑficiant. dũ eors
mentẽ res infimȩ non conculcant. Et
rursum uiri in ęccłia ultimi sine bono
opere non uiuant: dũ ini reb exteriorib
inueniunt recta quȩ agant. Sca quippe
eccłia sic consistit unitate fidelium: sicut¬
sicut corpus nrm unitum est cõpage mẽ¬
broꝵ. Alia uamiq sunt mẽbra in corpore.
quȩ intuende luci deseruiunt: alia quȩ
ã terre tactu minime disiungunt᷑. Oculus
quippe luci intendit᷑: & ne cecari ualeat
a puluere custodit᷑. Pes uͦ tunc suũ offi¬
cium recte ꝑagit: cũ suscipiendũ terrȩ
puluerem non refugit. Quȩ tam̃ corpo¬
ris mẽbra uicissim sibi sua officia imꝑti¬
endo copulant᷑: ut pes oculis currat: &¬
& caritate coniuncta: ut sũmi uiri eoꝵ¬
uiam ꝓuideant qui in terrenis negotiis
uacant. quatinus uelut ad lumen oculoꝵ
pes ambul&: et rursum quicquid terre¬
nis negotus implicati agunt. hoc ad

Expanded text:
gis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum gis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte peragit, cum suscipiendum terrae pulverem non refugit. Quae tamen corporis membra vicissim sibi sua officia impartiendo copulantur, ut pes oculis currat, et sunt charitate conviam provideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandũ. Ae si aꝑte dicat. Qui mino¬
ris meriti sunt in eccłia. & nullis mag¬
noꝵ donoꝵ uirtutib pollent. ipsi de
terrenis negotiis iudicent: quatinus ꝑ
quos magna nequeunt. bona minora
nat: & tam̃ sapientes uocat cũ dicit. Sic
uidicare inter frẽm suũ .s Qua ex re
quid colligit᷑. nisi ut hii terrenas cau¬
sas examinent: qui exterioꝵ rerũ sapi¬
entiam ꝑceperunt as Qui aũ spiritalib
donis ditati sunt. ꝓfecto terrenis non¬
debent uegotiis implicari: Ut dũ non
cogunt᷑ inferiora bona disponere: exer¬
citati ualeant bonis superiorib deseruire.
Sed curandũ magnopere est. ut hii qui
donis spiritalib emicant. nequaꝗͣ. proxi¬
moꝵ infirmantium negotia funditus de¬
serant: seo hȩc aliis quib dignũ est trac¬
tanda cõmittant. Unde moyses quoq
ad popłm uiros ꝓ se septuaguita consti¬
tuit: ut quanto se ab exteriorib causis
absconder&ͥ tanto ardentius interna
penetrar&. Sicq fit. ut & sũmi uiri ma¬

Expanded text:
ant. Ac si apertius dicat: Qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora nat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic judicare 627 inter fratrem suum ? Qua ex re quid colligitur, nisi ut hi terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt? Qui autem spiritalibus donis ditati sunt, profecto terrenis nondebent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis superioribus deservire.Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritalibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant. Unde Moyses quoque ac populum viros pro se septuaginta constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius interna penetraret. Sicque fit ut summi viri ma
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm. aliquando scientiam sacrã. ali¬
quando scientiam prauã aliquando tri¬
bulat.onẽ : aliquando defluentes popłos:
aliquando mentes fidem sequentiũ desig¬
nare solent. ꝑ aquã quippe scĩ sp̃s infusio
gelista secutus adiunxit. Hoc autẽ dixit
de sp̃ii: quẽ accepturi erant credentes in
eum. Rursum ꝑ aquã scã scientia desig¬
natur: ficut đr. Aqua sapientię salu¬
taris. potauit eos. ꝑ aquã quoq praua
scientia appellari sol&: sicut apuo salo¬
monẽ inulier quȩ typum hereseos ten&.
callidis suasionib blandit᷑ dicens. Aquę
furtiuȩ dultiores sunt. Aquarũ etiam
nomine. nonnumquã solent tribulatio¬
nes intelligi: sicut ꝑ psalmistã dr̃. Sal¬
uum me fac ds. qm̃ intrauerunt aquę
usq ad animã meã. ꝑ aquam popłi de¬

Expanded text:
sanctum, aliquando scientiam sacram, alisanctum, aliquando scientiam sacram, aliquando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando defluentes populos, aliquando mentes fidem sequentium demonstrare solent. Per aquam quippe sancti Spiritus infusio vangelista secus adjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Rursum per aquam sancta scientia designatur, sicut dicitur: Aqua sapientiae salutaris potavit eos . Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier, quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur, dicens: Aquae furtivae dulciores sunt . Aquarum ergo nomine non nunquam solent tribulationes intelligi, sicut per Psalmistam dicitur: Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad anima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ consilium: aliud ꝑ peccatũ. Aliuo ẽ¬
grauẽ ẽẽ ꝑ constantiam: aliud ꝑ culpã.
sta enim grauitas pondus hab& oneris:
uia uirtutis. P ondus gͦ accipiunt aĩę.
ut ab intentione dĩ nonꝰ iam leui motu
dissiliant: sed in eum fixa constantiȩ gra¬
uitate consistant. Adhuc ille popłs leuit᷑
& dimisi eum. Graue autẽ consiliũ cordis:
omnẽ inconstantiam uagationis expellit.
Et qm̃ sunt animȩ quę leui motu nẽ ista
nunc illa desiderant: omp̃s ds quia laxas
leueᷤq fluctuationes mentium tion leuiter
pensat: uagationẽ cordis relinquendo di¬
iudicat. S cũ ꝑ grãm respicit: uagã mentẽ
in consilii stabilitate figit. Recte gͦ nẽ dr.
motus animi misericorditer dignat᷑ aspi¬
cere : haͣnc ꝓtinus ad constantie maturi¬
tatẽ format. Uel certe uentis pondus est
facere: concessam hic electis de uirtutib
głam. ꝑmixta infirmitate temperare.
Unde & subditur. Et aquas appendit

Expanded text:
per consilium, aliud per peccatum, aliud per consilium, aliud per peccatum, aliud gravem esse per constantiam, aliud per culpam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu dissiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter  vidi, et dimisi eum . Grave autem consilium cordis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit vagam mentem, in consilii stabilitatem figit. Recte ergo nunc dmotus animi misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus ad constantiae maturitatem format. Vel certe ventfacere, concessam electis hic de virtutibus gloriam permista infirmitate temperare. Unde et subditur: « Et aquas appendit
Abbreviated transcription (Latin):
quia hȩc eadem sapientia ꝑ humanitatis
gram manifestata. in cunctis mundi par-¬
tib electoꝵ fuerat corda repletura: recte
subdit᷑. Ipse enim fines mundi intuetur:¬
& omĩa quę sub celo sunt respicit. Res¬
picere quippe dĩ est: ea quę amissa ac
ꝑdita fuerant. ad suam grãm reformare.
Unde scriptum est. Rex qui sedet in solio
uidicii: dissipat om̃e malum intuitu suo.
Respiciendo namq leuitatis nr̃e mala
coercuit: & magna merita maturitatis
i.dedit. Unde adhuc subdit᷑. Qui fecit¬
uentis pondus. Uelocitate enĩ ac subti¬
litate uentoꝵs in scriptura sacra solent
animȩ designari. sicut ꝑ psalmistã de
do dr̃. qui ambulat suꝑ pennas uentoꝵ:
id est qui transgreditur uirtutes anma¬
rum. fecit gͦ uentis pondus: quia dũ
suꝑna sapientia repl& animas. eas ma-¬
turitate indita graues reddit: non illa
grauitate qua đr. filii hominũ usqueqͦ
graui corde: Alud namq est grauẽ ẽẽ

Expanded text:
quia haec eadem sapientia per humanitatis quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, recte subditur. et omnia, quae sub coelo sunt, respicit. - Respicere quippe Dei est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scrijudicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita maturitatis dedit. Unde adhuc subditur: Cventis pondus. - Velocitate enim ac subtilitate ventorum in Scriptura sacra solent animae designari, sicut per Psalmistam de Deo dicitur: « Qui ambulat super pennas ventorum , » id est, qui transgreditur virtutes animarum. Fecit ergo ventis pondus, quia dum superna sapientia replet animas, eas maturitate induta graves reddet, non illa gravitate qua dicitur: « Filii hominum, usquequo graves corde? --Aliud est gravem esse
Abbreviated transcription (Latin):
ciem dñi: parare uias eius. Quisqͥs & enĩ
predicando.a sordib uitioꝵ corda audi¬
entium mundat: uenienti sapientiȩ uiã
preparat. Hab& gͦ uiam ista sapientia:
hab& & locum. Uiam qua uenit. locũ
quo man&: sicut ipse ait. Si quis di¬
ligit me sermonẽ meum seruabit. &
pater ms diligae eum: & ad eum uenie¬
mus. & mansionẽ apud eũ faciemus.
Uia est gͥ qua uenit: locus quo man&e.
Sed quo uenit. quȩ ubiq est as An uenire
est sapientiȩ̾. ꝑ illuminationẽ mentis nr̃ȩ
indicare presentiam maiestatis suȩ as Et
quia hominib incertum est. uel in cuiꝰ
corde ueniat. uel in quo postquã ue¬
nerit ꝑmanendo requiescat: recte nunc
dr̃. Ds̃ intelligit uiam eius: & ipse no¬
uit locũ illius. Quia solius diuine uisio¬
nis est cernere. uel quib modis intellec¬
tus sapientiȩ ad cor hominis ueniat: uel
cuius mens intellectum uitȩ quẽ ꝑceꝑit.
mortiferis cogitationib non amittat. Et

Expanded text:
ciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim ciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermPater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Via est igitur qua venit, locus quo manet. Sed quo venit, quae ubique est? An venire est sapientiae per illuminationem mentis nostrae indicare praesentiam majestatis suae? Et quia hominibus incertum est vel in cujus cor veniat, vel in quo postquam venerit permanendo requiescat, recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius, quia solius divinae visionis est cernere, vel quibus modis intellectus sapientiae ad cor hominis veniat, vel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
unde habere mutabilitatis transitũ nescit.
Quia gͥ quando ꝑ carnem appare̾t hominib
incertum fuit: recte nunc dr. Ds̃ iutelli¬
git uiam eius: & ipse nouit locũ illius.
Ac si aꝑte diceretur. Humanȩ cogitatiomi
occulta sunt. uel quando ꝑ carnẽ ad ho¬
mines sapientia ueniat: uel quomͦ apuo
patrem inuisibilis. etiam cum foris apparu-¬
erit ꝑsistat. Quamuis hoc intelligi & alit̾
potest. Nam uia eius non inconuenienter
accipitur. hoc ipsum qđ uenit ad cor:
seseq nobis intrinsecus infundit. Locus uͦ
eius fit cor: ad qđ ueniens ꝑmauae. de
hac quippe uia illius dr̃. Uox clamantis
in deserto. parate uiam dño: id est in
corde ur̃o uenienti sapientię aditũ resera.¬
te. Sicut alias dr̃. Iter facite ei qͥ ascen¬
dit suꝑ occasum. Suꝑ occasum fuit ascen¬
dere: ipsam mortẽ quã ꝑtulerat resurgen-¬
do superasse. Ait gͦ. Ei qui ascendit
suꝑ occasum iter facite: id est resurgenti

Expanded text:
unde habere mutabilitatis transitum nescit. unde habere mutabilitatis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem appareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si aperte diceretur: Humanae cogitationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines sapientia veniaPatrem invisibilis etiam cum foris apparuerit persistat. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quippe via illius dicitur: Vox clamantis in deserto, parate viam Domino ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, resurgenti
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. quia egrediens ab hierico dt̃s
transibat: duo autẽ ceci sedentes iuxta uiã
clamauerunt dicentes. dñe. miserere nr̃i
fili dauid. Ad quoꝵ uocẽ sicut illic scrip¬
tum est: stetit iħs & lumen reddidit. Qͥd
est autẽ transeundo audire. stando lu¬
men restituere. nisi qđ ꝑ humanitatem
suam nobis misertus est. qui ꝑ diuinitatis
potentiam a nobis mentis nr̃ȩ tenebras
exclusit us Qd̾ enim propter nos natus &
passus est. qd̾ resurrexit. & ascendit in cę¬
lũ. quasi transit iħs. quia hȩc nimirum
actio temporalis est. Sed stans eos tetigit
& illuminauit. quia non sicut illa dispen¬
satio temporalis. ita uerbi ȩternitas tran¬
sit : quȩ in se manens innouat omĩa. Stare
enĩ dĩ est: in cõmutabili cogitatione mu¬
tabilia cuncta disponere. Qui gͦ uoces
petentium transiens audiuit. stans lum̃
reddidit: quia & si propter nos tempo¬
ralia ꝑtulit. inde tam̃ nobis lucẽ tribuit:

Expanded text:
scriptum est: Quia egrediens ab Jerico Dominus scriptum est: Quia egrediens ab Jerico Dominus transibat. Duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum vocem, sicut illic scriptum est, stetit Jesus, et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis suae potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit, ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nis spiritib potest qđ scriptũ est. Ipsi fue¬
runt rebelles luminis. Famã gͦ sapientie
malignis spiritib audisse est. seo eandem
sapientiam ñ uidisse. ⁊ eiusdẽ potentiã ex
uirtute illius cognouisse: & tam̃ sub ea hu-¬
militer stare noluisse. Unde ueritatis uoce
de ipso malignoꝵ spirituũ capite dr̃. Ille
homicida erat ab initio: & in ueritate ñ
& ipse nouit locum illius. Hȩc coȩterna
do sapientia aliter hab& uiã: atq aliter
locũ. Locum uͦ: si quis intelligat ñ localẽ.
siã teneri corporaliter non potest ds̃: sed
ut dictum est. locus intelligit᷑ ñ localis.
Locus sapientię pater ẽ: locus patris sapi¬
entia ÷ Sicut ipsa sapientia attestante dr.
E go in patre: & pater in me. Aliter gͦ sapi¬
entia hab& uiam: atq aliter locũ. Uiam
ꝑ humauitatis transitũ: locũ uͦ ꝑ statũ diui
u̾n ꝓpt̾ nos apparuit tẽꝑalis. Sic nãq ĩ eugłio

Expanded text:
nis spiritibus potest, quod scriptum est: Ipsi rebenis spiritibus potest, quod scriptum est: Ipsi rebelles fuerunt lumini . Famam ergo sapientiae malignis ssapientiam non vidisse, et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tammiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non rna Deo sapientia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. Viam per humanitatis transitum, locum vero per flatum divipropter nos apparuit temporalis; sic namque et in Evangelio