comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
singulis corporibus singillatim fact.iꝵ. Ego quidem non de ingeniis sed saltẽ
de penis paruuloꝵ quas in hac uita patiũtur dixi aliquid in libris illis delibe¬
ro arbritrio. quod quilesit & curm in ista quam hẽmus in manibus questioe
non suffitiat. intumabo. & eum ip̃m de tercio libro locum se cerptũ his lrĩs in¬
secundam. Nam ita sehẽt. Decrutiatibus autem corporis quibus affligũt᷑
pariuili. quoꝵ ꝑ etatem nulla peccata sunt. Di.uie quibus aĩantur nõ pͥusq
ip̃i homines cẽ ceperunt. iuor querela & qĩ miscricors depromi solet cũ dr̃
quid mali fecerunt ut ista paterentur. Qrͣ possit eẽ innocentie meritum. An
ꝙ̃ quis nocẽ aliquid possit. Cum autem boni aliquid oꝑitur deus in emẽditi¬
one inaioꝵ cũ paruuloꝵ suoꝵ qui eis cari sunt doloribus ac mortibus flagel¬

Expanded text:
singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris inseram. nam ita se habet: de cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericoQuid mali fecerunt ut ista paterentur? Quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque aliquid nocere possit. Cum autem boni aliquid operatur Deus in emendatione majorum, cum parvulorum suorum qui eis chari sunt, doloribus ac mortibus flagel
Abbreviated transcription (Latin):
diuersitate ĩmo absurditate. quid dicam. Quod quidem in pariuilis latet.
sed ab ip̃is exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus. Quoꝵ nõ nulli
tam tardi & obliuosi sunt. ut ne pͥma quidem discere lraꝵ elementa potue¬
rint. Quidam uõtante sunt fatuitatis. ut nõ multum a peccatoribus diffe¬
rant/ quos muriones uulgo uocant. Rñdetur fortilse corpora hoc fitiunt.
Sed nũquid secundum hane sententiam quam deffendi uolumus aiã si cor¬
pus elegit. & in eligendo cum filleretur erriuit. aut cũ in corpus cogt̾tur
intrare necessitate nascendi. Alia corpora p̾occupantibus aĩaꝵ turbis ip̃a aliud
non inuenit. & sicut in spectaculo aliquo locum. Ita carnem nũꝙͣ uoluit. sed
quã ualuit occupauit. Nunꝗd hec & alii uel dice̾ possumus. uel sentire debemꝰ.
Docc gͥ quid sentire. quid dicere debeimus. ut constet nobis ratio nouaꝵ aĩaꝵ

Expanded text:
diversitate, imo absurditate, quid dicam? quae quidem in parvulis latet, diversitate, imo absurditate, quid dicam? quae quidem in parvulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ducta, apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliviosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum
Abbreviated transcription (Latin):
pmiitẽ. Hlunqad nam sicut ualia icritionabilia recte dicimus in usus dirii¬
naturis excellentioribus & si uitiosis. sicut aptissime in euangelio uidemus
porcos ad usum desideratum concessos eẽ demonibus. hoc & de homine rec¬
te possumus dicere. Niãlis est enim sed rationale. & si mortale. ũa est rõnalis
in illis membris que tantis afflictionibus penas luit. Deus bonus est. deus ui¬
fuint in paruulis causa iusta dicatur. Nempe cũ maiores ista patiũtur solemꝰ
dr̃e aut sicut in iob meriti eximinari. Aut sicut in herode peccata puniri. Et
de quibusdam exemplis que deus manifesta et̃ uoluit. alia que obscura sunt
hominem coniectare conceditur. Sed hoc in maioribus. De paruulis autem
quid rñdennus edissere. si penis tantis nulla in eis sunt punienda peccata.
Nam utiq nulla est in illis etatibus examinanda iustitu. De ingenioꝵ uoͬ

Expanded text:
permittere. numquidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus daripermittere. numquidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus darinaturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus ium, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in Iob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia, quae obscura sunt, hominum coniecturae concedi; sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda pnam utique nulla est in illis aetatibus examinanda justitia. 17. De ingeniorum vero
Abbreviated transcription (Latin):
creitio sihẽat pium prudentemq consideratorem. In effabilem ludem creatoi
excitit. quãto migis non cuiuslibet ercatio aialis sed hominis. Si autẽ cã crea¬
sicut illa una singulis fieri. labefactare conantur. Sed cũ ad penas uentũ est
paruuloꝵ. inagis in credere coartor angustiis. nec quid respondeam prsus ĩ ue¬
nio. Mon solum eas penas dico quas habet posthanc uitam illa dãnatio. quo
ipas que in hac uita dolentibus nobis uersantur ante occulos quas enumeri¬
re si uelim. Prius tempus ꝙͣ exempla defficiet. Languescunt egritudinibus. tor¬
quentur doloribus. fame & siti crutiantur. debilitantur membris. pͥuentur sen¬
sibuo.uexintur ab imũdis spiritibus. Demonstrandũ est quom̃o ista utiq
sine ulla sui mala causa iuste patiantur. Plon enim dia fas est aut ista deo¬
ignorante fieri. Aut eũ nõ posse resistere fatientibus aut in uisto uel facẽ uel

Expanded text:
creatio, si habeat pium prudentemque consideratorem, ineffabilem laudem Creatori creatio, si habeat pium prudentemque consideratorem, ineffabilem laudem Creatori excitat; quanto magis creatio non cujuslibet animalis, sed hominis! Si autem causa creasicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. Sed cum ad poenas ventum est parvulorum, magnis, mihi crede, coarctor angustiis, nec quid respondeam prorsus invenio: non solum eas poenas dico, quas habet post hanc vitam illa damnatio, quo ; sed eas ipsas quae in hac vita dolentibus nobis versantur ante oculos, quas enumerare si velim, prius tempus quam exempla deficient. Languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, privantur sensibus, vexantur ab immundis spiritibus. Demonstrandum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa juste patiantur. Non enim dici fas est, aut ista ignorante Deo fieri, aut eum non posse resistere facientibus, aut injuste ista vel facere vel
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa iõ eẽ ĩmortalem. quod ante oia tempora sit creata non mouet fidem nr̃am. Ut
dã hiuc sententie calũpni.iri. ꝙ deũ dire aĩas adulterinis conceptibus uideatur
indignũ. unde conĩtur astrue̾ meritis geste añ cirnem uite aũs qͣi ad egrastuli
huius mũdi urste posse ꝓduci. non me mouet multa cogitantem quibus hec
possit calũpnia refutari. Et quod ip̃e respondisti non eẽ uitiũ seinentis intritico
quod furto dr̃ eẽ sublitum. Sed in eo qui fruginenta furatus est. nec idarco
nõ debuisse terram gremio suo semina confouere. quia sator ĩmũda ea piccei̾t
manu. elegantissima similitudo est. Quĩ & anteꝙͣ legerem nullas in obiectio
ista de adulteriius fetibus in hac questione fatiebat angustias generalr̃ ĩ tuẽti
inuulta hona. deũ face̾ etiam de nr̃is malis urisq peccatis. Nialis autẽ cuiiłaq¬

Expanded text:
humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram; ut humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram; ut dam huic sententiae calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum: unde conantur astruere meritis gestae ante carnem vitae, animas quasi ad ergastula hujus mundi juste posse perduci: non me movet multa cogitantem, quibus haec potest calumnia refutari. Et quod ipse respondisti, non esse vitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum: sed in eo qui frumenta furatus est; nec idcirco terram, non debuisse gremio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu, elegantissima similitudo est, quam et antequam legerem, nullas mihi objectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias, generaliter intuenti multa bona Deum facere, etiam de nostris malis pravisque peccatis: Animalis autem cujusq
Abbreviated transcription (Latin):
decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat & transeit. quãto
magis deus cuius sapĩa ꝑ quam fecit oĩa longe oĩbus artibus preferenda est no
nulla in naturis nascentibus & octidentibus temporũ spatia que taĩꝙͣ sillabe
& uerba ad particulas huius seculi ꝑtinent. in hoc labentium rerum mirabili
cantico. uel breuius uel ꝓductius ꝙ medulatio p̾cogniti & pͥfinita deposcit.p̃te¬
rire ꝑmictit. hoc cum etiam de arboris folio dixerim. & denr̃oꝵ numero capillo¬
rum. quanto magis de hominis ortu & occisu cuius tẽporalis uita breiuus
produtius ue non tendr̃. quã deus dispositor tempoꝵ nouit uniuersitatis mode¬
ramini consonare. ld etiam ꝙ auit omne quod intempore cepit eẽ.ĩmortale eẽ
non posse quia oĩi orta occidunt. & aucta senescũt. ut co mõ credi cogant huanĩ

Expanded text:
decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus dispositor temporum nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt\', ut eo modo credi cogant animum
Abbreviated transcription (Latin):
mus nuc usq fieri aĩas nouas. non ex illa una sed sic illa una. Nam quod dr̃
quare facit aiãs cis quos nouit cito moriturus. possumus respondere. parc̃tum
hiuc pectata uel cõuĩci uel fragellari. Possumus etiam recte illius moderationi
ista relinquere:quem scimus oibus temporaliter transeuntibus rebus ubi sũt
etiam aĩalium ortus & obitus. cursum ornatissimũ atq ordinatissimum da¬
re.Sed nos ista sentire non possumus. que si sentiremus delectatione in effa¬
bili mulcẽmur. Non enim frustra ꝑ propham qui hec diuinitus inspiratus
didicerat. dem̃ est de deo qui ꝓfert numero se seculum. Unde musica .i. scc̃a.
sensusue bñ modulindi ad ad monitionem magne rei etiam mortalibus ra¬
tionales hr̃tibus aũs. dei largitate concessa est. Unde si homo fatiendi artifex
cairminis nouit quas quibus moras uocibus tribuat ut illud quod cinitur

Expanded text:
mus nunc usque fieri animas nouas non ex illa una sed sicut illam unam. Nam quod dicitur: mus nunc usque fieri animas nouas non ex illa una sed sicut illam unam. Nam quod dicitur: \'quare facit animas eis, quos nouit cito morituros?\', possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relietiam animalium ortus et obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremur. non enim frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dictum est de deo: Qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue. modulandi ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nec de se ip̃o tanꝙͣ suis particulas irrorare. nec de illa una originalt̃ trahere.
nec ꝓ delictis aũt carnẽ cõmissis carneis uinculis compedire. Sed nouas crea¬
re singulas singulis. suam cuiq nascenti. non aliquid facere dĩ. quod ante nõ
fecerat. lam enim sexto diefecerat hominem ad ymaginem suam. Quod uti¬
q secũdũ animam rationalem fecisse intelligitur. Hoc & nũc facit nõ ĩstitu¬
endo quod non erat sed multiplicando quod erat. Unde & illud uerum est
ꝙ a rebus que non erant instituendis requieuit. & hoc uerum est ꝙ nõ solu
gubernando que fecit. Uerũ etiam aliquid non quod nũdũ erat. sed quod um
crcauerat numerosius creindo usq nũc optãtur. Uel sic gͦ uel alio mõ quolibet
eximus ab eo quod nobis obicitur de reꝗe dei ab oꝑibus suis ne ꝑꝑea non creda¬

Expanded text:
nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas singulis suam cuique nascenti, non aliquid facere dicitur, quod ante non fecerat. iam enim sexto die fecerat hominem ad imaginem suam, quod utique secundum animam rationalem fecisse intellegitur. hoc et nunc facit non instituendo, quod non erat, sed multiplicando, quod erat. unde et illud uerum est, quod a rebus, quae non erant, instituendis requieuit, et hoc uerum est, quod non solum gubernando, quae fecit, uerum etiam aliquid, non quod nondum sed quod iam creauerat, numerosius creando usque nunc operatur. uel sic ergo uel alio quolibet modo eximus ab eo, quod nobis obicitur de requie dei ab operibus suis, ne propterea non creda
Abbreviated transcription (Latin):
creiret & face̾t quicꝗd face̾t.ita utrũq ueꝵ eẽ monstratur. & quod dictum
est reꝗeuit ab oꝑibus sus. & quod dictum est usq nunc oꝑatur. qm̃ genesi nõ
potest euangelium eẽ contrarium. Uerum hiis qui hec iõdicũt ne credatur mõ
deus sicut illam unam nouas animas que non erant face̾. Sed ex illa una que
im erat eas creare uelud ex fonte aliquo sine thesauro quondam in quẽ tunc
fecit cas mittere. Facile respondetur etim illis sex diebus multa deu̾ creasse ex hii
naturis quas iam creauerat. sicut ex aquis alites & pisces. ex terra autem arbores
fenũ aũilia. Ded quod ea que non erant tuc fecerit in anifestũ est. Nulla eni
erat auit. nullus piscis. nulla arbor nullum aĩal & bene intelligitur abhis crea
arentur. Sed nũc quod dr̃ aiãs nescio in quo fonte iam existentes mutere:

Expanded text:
crearet et faceret, quicquid faceret. ita utrumque uerum esse monstratur, et quod dictum crearet et faceret, quicquid faceret. ita utrumque uerum esse monstratur, et quod dictum estpotest euangelium esse contrarium. Uerum his, qui haec ideo dicunt, ne credatur modo deus sicut illam unam nouas animas, quae non erant, facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam, quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, manifestum est. nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his creatanimas non in nescio quo fonte iam existentes mittere
Abbreviated transcription (Latin):
qd uel cogat aiãs fieri peccatrices uel puniat innocentes. neq negare nobis fas
nitionem trahi. obsecro te quomõ hec oppinio deffenditur. qua credũtur ue
non ex illa una pͥmi hominis ficri omnes. sed sicut illa una uni. ita singulis sin
ti est illud quo eam sibi uidentur urgere. Quomõ consum auerit deus oĩa opa
sua sexto die. & septimo reqeuit. Si nouas adhuc aiãs creat. Quibus si dixeri¬
nãs. ne septure genescos contradicatur. ubi aꝑtissime legitur consum asse an¬
oĩa opasua. Nam & quod eum seͥptum est requicuisse utiq acre andis nouis
creaturis intelligendum est non agubernandis. qr tũ caque non fecitꝰ erant.
a quibus fatiendis reꝗeuit. quia consum auerat oiã que anteꝙͣ e̾ent udit
eẽ fatienda. ut deinceps non ea que non erant. Sed ex hiis que im erant

Expanded text:
quod uel cogat animas fieri peccatrices uel puniat innocentes, neque negare fas nobisquod uel cogat animas fieri peccatrices uel puniat innocentes, neque negare fas nobismnationem trahi, obsecro te, quomodo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi hominis fieri omnes sed sicut illa una uni ita singulis singuti est illud, quo eam sibi quidam uidentur urgere, quomodo consummauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requieuerit, si nouas adhuc animas creat. quibus si dixerinaturas, ne scripturae Geneseos contradicatur, ubi apertissime legitur consummasse deomnia opera sua. nam et quod eum scriptum est requieuisse, utique a creandis nouis creaturis intellegendum est, non a gubernandis, quia tunc ea, quae non erant, fecit, a quibus faciendis requieuit, quia consummauerat omnia, quae, antequam essent, uidit esse facienda, ut deinceps non ea, quae non erant, sed ex his, quae iam erant,
Abbreviated transcription (Latin):
indoctos quanta caritate doceamus. ueꝵ a doctis etiam quanta humilitate
in sacramento xͥ remissionem pectati peccantes in adam ex quo caro est ppa¬
gata pectati. aut si non peccant qua iustitia ereatoris ita pectato obligantur
ilieno cum ex inde ꝓpagatis membris mortalibus inseruntur. ut eas nͥ per
ecclesum subuentum fuerit d apnatio consequitur. Cum in caxpotestite nõ
sit ut in eis possit gra baptismi subueniri. Iot igitur aĩaꝵ milia que in morti¬
bus paruuloꝵ sine indulgentia xmi sacramenti de corporibus excunt qua
equitate dãnantur. si noue creite nullo suo p̃cedente peccito. sed uoluntate
creatoris singule singulis nastentibus adheserunt. quibus cas animandis
ille creiuit &dedit. qui utiq nouerit ꝙ un aqueq caꝵ nulla sua culpa si¬
ne baptismo x de corpore fucrat exitura. qm̃ igit̃ neq de deo possumus drẽ

Expanded text:
indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati; aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismi subueniri ? tot igitur animarum milia, quae in mortibus paruulorum sine indulgentia Christiani sacramenti de corporibus exeunt, qua aequitate damnantur, si nouae creatae nullo suo praecedente peccato sed uoluntate creatoris singulae singulis nascentibus adhaeserunt, quibus eas animandis ille creauit et dedit, qui utique nouerat, quod unaquaeque earum nulla sua culpa sine baptismo Christi de corpore fuerat exitura? quoniam igitur neque de deo possumus dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
Docc gͦ quod doceam Nam ut doceam multi a me flagitant. eisq mesicait
alia multa & hoc ignorare confutor. & fortasse quãius in os meum ueretun¬
dentur. tñ apud sedicunt. Iu es magr̃ m israel & hec ignoras. Quod quidẽ
dñs ei dixit qui erat unus illoꝵ quos delectabat uocuriꝰ rabbi. unde etum ad
uerum magr̃m nocte uenerat. qr fortassis crubescebat disce̾ qui docere consu¬
euerat. Ne autem potiꝰ magrm audire. quã uelut magrm̃ delectat audi¬
ri.Recolo enim quid dixerit cis quos p̃ceteris elegit. Uos iutem inquit no
lite uocari ab hominibus rabbi. Unus est enim magr̃ ur̃ xp̃s. Nec alius docu
it moisem ꝑ ietro. nec alius cornelium etiam ꝑ pͥorem petrum. nec alius
est ip̃a ueritas. Quid si ideo ad huc ista nescimus. & ea neq orando. neq legen¬
do neq cogitando & ratiocinando inuenire potuimus. ut ꝓbemur non solũ

Expanded text:
doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: tu es magister in Israhel et haec ignoras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos prae ceteris elegit: uos autem, inquit, nolite uocari ab hominibus rabbi; unus est enim magister uester Christus. nec alius docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius est ipsa ueritas. quid, si ideo adhuc ista nescimus et ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenire potuimus, ut probemur, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
Cui sententie ne obitiatur ꝙ omnes creaturas sexta die consum auerit deus.¬
& septimo reqeuerit. adhibes testimonium ex euãgelio pater meus usq nũc
opatur sic enim ad marcellium sepsisti in ꝗͣ epła etiam mei cõmemoratiões
beniuolentissime facere dignatus es. quod hic me hẽret in affricam qui & ap̃a
tam longe poĩto inquireret. Sitũ id tibi ex affrica sepsit. Nlam quomodo sep¬
serit nescio hoc. tantum scio ꝙ de hoc bñ cognouerit cunctationem mea. un
me in consulto face̾ uoluit. Quam ꝙͣ etiam si consulẽt magis hortarer & grãs
agerẽ ꝙ nobis confetre oĩbus posset.nisi tu breuiter rescribere quam rełpo̾¬
dere maliusseo. Credo ne supf luo laborares ubi ego essem. quem putabas id
optime sare quod ille quesiuerat. Ecce uolo in illa snĩã etiam mea sit sed nũdum
cẽ confirmo Missisti id me discipulos ut ca doceam que nũdum ipe didici

Expanded text:
cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus,cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possetam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici.
Abbreviated transcription (Latin):
morie uiro nobisq in xp̃o ciritite gratissimo mancellino. ꝙ aĩa non sit pars
dei. Frimo quia non de incarnitione eius sed denatura queritur. Cum hoc
queritur. Deinde quia hoc sentiunt illi ꝯͣ quos agebam. & id maxune agebas
ut creatoris inculp. abilem inuio labilemq naturam a creature uitiis & libe se¬
cernerem eum illi a suba mali cui ꝓpͥum pͥncipium pͥncipesq tribuunt. ip̃am
boni dei subãm exparte que capta est incorruptam & oppressam. & ad pectãdi
necessitatem pluctam ẽẽ contendunt. Hocitiq excepto hẽtice opinionis errore
ex quatuor reliquis oppinionibus que nam sit eligenda scire desidero. Quẽcũq
cium eligenda est absit ut impugnet hanc fidem de qua certi sumus oiii aiẽ
etiam paruili infantis necessariam eẽ liberationgin ex obligatione peccati eã
certe centis ꝙ singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus fatiat.

Expanded text:
moriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars moriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uitiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substantiam ex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto hereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desidero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione peccati eamqcerte sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
ante aliquos annos cum libros quosdam scribere de libero arbritrio. qui in mul¬
toꝵ manus exierunt & habentur aplurimis. quatuor oppiniones de aĩe incir¬¬
natione. utrum ex illa una que pͥmo homini data est. cetere ꝓpagentur. An sin¬
gulis quibusq noue etiam modo fiant. An alicubi iam existentes uel mittãt᷑
duunitus uel sponte libantur in corpora.ita putaui esse tradendas. ut quelib
caꝵ uera eẽt non impediret intentionem meam qua tunc aduersus eos quan¬
tis poteram uiribus agebam. qui naturam mali suo pͥncipio p̃dictam adu̾s dmn
conatur inducere.i. contra manicheos. Nam de pͥscilianistis adhuc nichilau¬
dieram. qui non multum ab istis dissimiles blasfemias fabulant. Id eo quin¬
tam oppimonem non addidi quam in tua epla inter ceteras cõmemorasti.
ne aliquam p̃terires ubi de hac questione interroganti reseͥpsisti religiose me¬

Expanded text:
ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in mulante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non inpediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manicheos. nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae me
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam paruuli baptizantur xp̃i grãnon subuenerit. Non enim ͤ ex illis qui
mõ noua quedim garrire ceperunt. dicentes nullum reitum ee̾ exadam tra¬
ctum. quin ꝑbaptismum in infante soluatur. Quod te sapere sisirem.imo nͥ¬
te sapere id non sapere scirem. Nequaꝙͣ hoc abste quererem. aut querẽdũ pu¬
tarem. Ded quia tenemus de hac re sententi ã tuam continentem catholice fun¬
datissime fidei qua & iouini mi uanaloquia redarguens ad hibiusti testimoniũ
ex libro iob. nemo inũdus in conspectu tuo. nec infans eiuus est dici unrus
uita suꝑ terram. Deinde adiunxisti tenemurq rey in similitudinem p̃uari¬
citionus ade. & liber tuus in ionam propham satis hoc insignitur dilucideq de¬
clarat ubi ieiun are paruulos pꝑ ipm̃ originale peccatum merito tactos cẽ dixi¬
sti. non in cõuenienter abste quero hunc reatum anima ubi contraxerit. unde

Expanded text:
etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro lob: nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: \'tabernaculo rei in similitudinem praeuaricationis Adae\', et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
sua. sed propria uoluntate in pectatum eẽ conlapsam. nec liberari posse de corpore
mortis huius uelsue uoluntatis uirtutetamꝙͣ sibi ad hoc fugiente: uel ip̃ius corpo
humano. cui nonsit necessarius ad liberationem mediator dei & homimium homo
xp̃s ils. Quecunq autem sinegrã mediatoris & sacramento eius. in qͣlibet corpo¬
ris etate decorpore exierit. & in penam futuram.& in ultimo iuditio recepturam
corpus ad perum. Di autem post generationem humanam que facta est ex adis
regenerctur in xp̃o. ad eius ꝑtinens sotietatem. & requiem post mortem corporis
habituram. & corpus ad głiam recepturam. Hec sunt que de aĩa firmissime te¬
pro nobis dignatus est sperni. Quero ubi contraxerit anima reatum quo traba¬
tur in condẽnationẽ etiam in infantibus morte p̾uentis.si ei ꝑsicramentũ quo

Expanded text:
sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius corporihumano, cui non sit necessarius ad liberationem mediator dei et hominum, homo Christus Iesus. quaecumque autem sine gratia mediatoris et sacramento eius in qualibet corporis aetate de corpore exierit, et in poena futuram et in ultimo iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post generationem humanam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ampliora. Qua ꝑꝑsi anima corpus eẽ dicenda ẽ.non est certe corpus quale
terrenum est. nec quale humidum. Aut aercum aut ethereum. Omnia quippe
talia maiora sunt in maioribus locis & nimora in minoribus. & nichil hoꝵ in aliqͣ
sui parte totum adest. Sed ut sunt partes locoꝵ.ita occupantur partibus corpoꝵ.
Unde intelligitur aĩa siue corpus siue incorporea dicendi sit. propriam quandam
habere naturam. omnibus hiis mundane molis elementis excellentiore suba cre¬
atam. que ueraciter non possit in aliqua fantasia corporalium ymaginum quas ꝑ
carnis sensus ꝑcipimus cogitari. sed mente intelligi uitiq sentiri. Neq hec ꝓ inde
loquor. ut teque tibi nota sunt doceam. Sed ut aꝑim quid firmissime de aĩi tenc¬
am. ne mequisꝙͣ cum ad eauenero que requiro. nichil de aia uel sci̾a uel fide tene̾
arbitectur. Certus etiam sum animam nulla dei copula. nulla dei necessitate uel

Expanded text:
ribus ampliora. quapropter si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale ribus ampliora. quapropter si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in msui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel
Abbreviated transcription (Latin):
maior. Sod alicubi intentius.alicubi remissius. & in oĩbus tota. & insingulis
tota est. Neq enim aliter quod in corpore etiam non toto sentit.tamen to
tasentit. Nam cũ exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur. quãuis
locus ille non solum totius corporis non sit sed ux in corpore iudeatur aia
tamen totam non litet. neq id quod sentitur. ꝑ corpus cuncta discurrit. sed
ibi tantiun sentitur ubi fit. Unde gͦ ad totim mox ꝑuenit quod non in toto fit. n
quia & ibi tota est ubi fit necut tota ibi sit cetera deserit. Uuunt enim & illa ca pͥ¬
sente ubi nichil tale factum est. Quod si fieret & utrũq simulfieret.simul utrũq
totam pariter non lateret. Proinde & i omnibus simul & insingulis particulis¬
particulis corporis sui tota simul eẽ non posset si pillas ita diffunderetur. ut uideamꝰ
corpora diffuza ꝑspatia locoꝵ minoribus sius partibus minora occupare. & amplio¬

Expanded text:
maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corta sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplio
Abbreviated transcription (Latin):
fateor eẽ ꝑ siasum. Ded ne uerbi controuersim uel suꝑfluo fatiam. uel me¬
rito patiar. qm̃ de re constat.non est opus certare de nomine.si corpus ẽ omĩs
substantia uel eẽntia. uel siquid apicius nuͣcupatur id quod aliquo mõ est
in se ip̃o. Corpus est anima Item si etiam solam incorpoream placet appella¬
re naturam. que summe incõmutibilis & ubiq totim est corpus est nĩã.
qm̃ tale aliquid ipa non est. Porro si corpus non ẽ nͥ quod ꝑ locio spatium
aliqua longitudine. Lititudine. altitud ine ita sistitur uel mouetur. ut maio¬
resiu parteꝰ maiorem locũ occupent. & breuiore breuiorem. minusq sit in
parte ꝙ̃ in toto. non ẽ corpus inima. Pertotũ quippe corpus quod aĩat. non
locali diffusione. Sed quandam uitali intentione porrigitur.Nam ꝑ ciꝰ
omnes particulas tota simul ad est nec minor in minoribus. & in maioribꝰ

Expanded text:
fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel mefateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus
Abbreviated transcription (Latin):
si cẽt nec defficeret indeterius. nec ꝓfice̾t in melius nec aliquid in semetip̃a uł
inaiperet habere quod non habebat. aeldesmẽt habere quod habebat quãtũ
stimonio. Quisq se ipm auertit agnoscit. Frustra autem di: ab eis qui aĩa dĩ
parem ec̃ uolunt hanc eius labem acturpitudinẽ quã uidimus in nequissimi
hominibus. Nanc deniq infirmitatem & egritudinem quã sentimus in oĩ¬
bus hominibus.non ex ip̃a illi esse sed excorpore: Quid inter est unde egrotet.
que si eẽt in cõmutabilis aliqnͣ aliqua cã unde libet egrotare non posset. Nam
quod uere ĩ cõmutabile: & in corruptibilis est. nullius rei accessu cõmutari uel
corrũpi potest.Alioquin non achilea tintũ sicut fabule ferunt.Sed oĩs caro
summeq incõmutabilem credere. Non est igitur anima pars dei. Incorpo¬
ream quoq eẽ animam & sidifficile tardioribus ꝑsuaderi potest. mͥ iarnẽ

Expanded text:
si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod non habebat, uel desineret habere, quod habebat, quantumstimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae si esset incommutabilis, unde libet aegrotare non posset ? nam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro summeque incommutabilem credere: non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
di. & exercititione ꝑegrinãdi. Ubi gͦ istũ uiuenem exꝑtus sum. cũ ipm esse
equalem ad nõ petebam dubitare nõ potui. Nccipe itaq que mn peto apire ac
discere ne graueris. Questio de aiã multos mouet. inquibus & me eẽ con:¬
fueor. lam quid de aũ firmissime tencam nõtacebo Deinde subiũgam
quid m ad huc expediri uelim Anima hominis est ĩmortalis secundũ quẽ¬
dam modũ suũ non enim oĩmõ sicut deus. de quodictũ est. qr solus heat ĩmor¬
talitatem. Nam de anime mortibus sancta scͥptura multa cõmemorit un¬
de illud est. Sine mortuus sepellire mortuos suos. Sed quod ita moritur alie¬
niti a uita dei.ut tñ in nã sua uiuẽ õĩo non desistit. Ita mortalis ex aliqua
causa inuenitur.ut etum ĩmortalis non sine ratione dicatur.Non est pars
dei anima. Si ent̾hoc eẽt oĩmodo incõmutabilis.atq incorruptibilis eẽt. Qđ

Expanded text:
di et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, di et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni modo sicut deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod
Abbreviated transcription (Latin):
in domo dni eẽ desiderans: ad refellendas falsas ꝑnitrosasq doctrinas que a¬
nimas yspanoꝵ multo infelicius ꝙ corpora barbaricus glidiuo trucidarũt
Nam inde ad nos usq ad occam lictore ꝓꝑauit. fama excitus quod ad
me posset de hiis que scire uellet. quicꝗd uellet audire. Neq nullũ cepit
aduentus sui fructũ. pͥmo ne de me multũ fame crederet. Deinde dociu
hominem quod potui. qđ ante non potui. unde discere posset ad monui. Atq
ut ad te iret hortatus sum. Qui in re consilium uel p̃ceptũ meũ cum libent᷑
& obedienter acciperet. Rogaui eum uł abste ueniens ꝑ nos ad ppͥa remearet.
Quã eius pollicitationem tenens. occasionem mͥ credidi adeo esse concessam.
qua tibi scriberem dehiis que ꝑte scire cupio. Querebam erum quẽ ad temit¬
terem. nec mͥ facile occurrebit idoneus & fide agendi & alacritate obedien¬

Expanded text:
in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae ain domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani littore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum, primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboedien
Abbreviated transcription (Latin):
IEUN NOSTRUN QUINOS
uocauit in suũ regnum & głiam & rogaui de
rogo ut hoc quod ad te scribo sete frater leroni¬
me consulens te de hiis que nescio. Fructuosum
eẽ nobis uelit. Quãꝙͣ enim te multo quã ego sũ
etate minor.tamen etiam ip̃eiam senex cõsulo.
Ded ad discendũ quod opus est. nulla mͥ etas se¬
ra uideri potest. Quia & sisenem magis decet
docere ꝙ discere: magis tñ discere ꝙ quid doceit
ignorare. Pichil equidem molestius fero in
oibus angustiis meis quas patior in difficiliniis
questionibus. quam in tam longinquã tue etatis absentia. ut uix possim in¬
cas dare uel iux recipẽ litteras tuas ꝑ interualla non dieꝵ non mensium nõ
tamen non debui facere quod potu.Si non potui totũ quod uolui. Eecum
uenit ad me religiosus iiuenis. Catholica pae frater.etate filius honore cõ¬
p̃sbiter nr̃ orosius. iugil ingenio paratus eloquio studio flagrans. Utile uas

Expanded text:
eum nostrum, qui nos uocauit in suum regnum et gloriam, et rogaui et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium, sed tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas
Abbreviated transcription (Latin):
uel numerare non possum. Et hoc tollerabiliter ignorarem nͥ metuerem ne ali¬
qua istaꝵ opinionum contra illud quod firmisima retinemus fide in cuitis
obreperet mentibus. S ante ꝙͣsciam que nan caꝵ potius eligenda sit. Hoc
bustissime fidei qua x ecclĩa nec paruulos homines recẽtissime nitos adã¬

Expanded text:
vel enumerare non possum. Et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne alivel enumerare non possum. Et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud quod firmissima fide retinemus, incautis obreperet mentibus. Sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc ndatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a dam
Abbreviated transcription (Latin):
peccasse. Unde dicit apłs in quo omnes peccauerunt. & alud est ex̃ adim ne¬
circerem trudi. Illam uõ opinonem ꝙ omnes ex una fiant aĩe nec discutere
uolo nͥ necesse sit. Atq utinam ista de qui nũc agimus si uera est. Dic abste
deffenditur. ut hoc iam necesse non sit. Quãus autem desiderem rogem uo¬
tis ardentibus exopten. & expectem. ut ꝑte mͥ dñs huius rei auferat igno¬
rantum. Iamen si quod absit minime meruero. patientiam ih petam adno
deo nr̃o. in quem si credimus ut aliqua nobis non aꝑipi etiam apulsantibus
nullomõ aduersus cum murmurare debeamus. Mleminerimus ip̃is apłis
dictum. multa hẽo uobis dr̃e sed nõ potestis illa portare iõ. In hiis quantũ ad
me attinet etim hoc putem nec qui hoc sciam me indigner indignũ. neho
ip̃o etiam cõuicar indignior. Plulti enim alu similr nescio que memorare

Expanded text:
peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nepeccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam ne est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut alnullo modo adversus eum murmurare debeamus. Memini prius ipsis Apostolis dictum: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . In his, quantum ad me attinet, etiam hoc deputem. Nec qui hoc sciam me indigner indignum, ne hoc ipso etiam convincar indignior. Multa enim alia similiter nescio, quae commemorare
Abbreviated transcription (Latin):
q sententia difficultas est. Illi sibi uidentur de hac fialius exire questione
qui aiãs asscuerant ꝓmeritis uite poris singulais singulis corporibus ĩplicũ
hoc enim putant esse in adim mori in carne silicet que ꝓpagata est ex adi
cum magnis. sed in alia supiore uita peccare aiãs & inde p̃cipitari in carceres
cirneos non credo. noc acquiesco. non consentio. Primo qm per nescio quo circu¬
itus id agũt isti. ut post nescio quanta uolumina seculoꝵ iter ad istam sarci¬
nam corruptibilem carnis. & suppliti pendenda redeundum sit. Qua oppi¬
nione quid horribilius cogitiri possit ignoro. Deinde quis tindem uistus def¬
functus est. De quo non si uti uera dicunt solliciti eẽ debeimus. ne in sinu
habrahe peccans in flammnas illius diuitis deitutur. Cur eium non & post
hoc corpus peccari possit si & ante potuit postreino longe aliud est in adim

Expanded text:
que sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, que sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam. cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam