comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cominiserat fucrat occisus de quo
dium ꝑticipes eruerentur rectis¬
sime labeo scribit tanti extimã¬
dum qͣnti mea int̾erat fraudes
ẜui ꝑeum cominissas detegi
d s bone fiugi ẜ u̾iis intͣ annu
mutatis morib occisus sit. p̾¬
cium idextimabitur qñto ua¬
leret priusquã mores mutaret.
In sũma omnia commnoda q̃ int̃
ãnum quo int̾fectus ẽ p̾ciosio¬
siorem ẜ uum fac̾ent. hec acced̾e̾
ad extimatõem ens clicendũ ẽ.
Si infans sit occisus nõdum
ad id tp̃e. quo infra anum uitit
¶hac accõem ⁊ hrdicetisq successo¬
nb dan constat. s in hĩdem ur
cetͥos hec accio ñ dabitur cum
sit penal. nisi forte exdamꝑno
locuplectior hr̃s fc̃s sit. ¶Si do¬
adu̾sus negantem induꝑlu
Siquis homine̾ uiuum faiso
cõfiteatur occidisse ⁊ postea ꝑat̾
sit ostendet hominẽ uiuũ eẽ.
iul. scubit cessare aquiliã qͣuis
cõfessus sit scoccidisse hoc em

Expanded text:
commiserat, fuerit occisus, de quodium participes eruerentur, rectissime Labeo scribit tanti aestimandum, quanti mea intererat fraudes serui per eum commissas detegiet si bonae frugi seruus intra annum mutatis moribus occisus sit, pretium id aestimabitur, quanto ualeret, priusquam mores mutaret. In summa omnia commoda, quae intra annum, quo interfectus est, pretiosiorem seruum facerent, haec accedere ad aestimationem eius dicendum est. Si infans sit occisus nondum ad id tempus, quo intra annum uixit. Hanc actionem et heredi ceterisque successoribus dari constat: sed in heredem uel ceteros haec actio non dabitur, cum sit poenalis, nisi forte ex damno locupletior heres factus sit. Si doaduersus negantem in duplum. Si quis hominem uiuum falso confiteatur occidisse et postea paratus sit ostendere hominem uiuum esse, Iulianus scribit cessare Aquiliam, quamuis confessus s
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio erhiis uerbis legra
uo meo obiec̾is ⁊ cum adusse¬
ns tenͣeberis mͥ. It si arbustũ
meum uł uillam meam ince̾¬
deris. aquilie accõem habeo ¶Si
quis insulam̃ meam uolu̾it
exurere ⁊ ignis ctiam ad inci¬
ni insulam ꝑuenit. aquiliate¬
nebitur etiam uicino. ñ minu
ctiam inquilinis tenebitur.
usta. ner̃ scribit. ex locato cõuẽ¬
tum p̾stare debere si negligens
ineligendis ministris fuerit᷑.
cetum si alius ignẽ subiec̾it fo
nam qui custedit nichil fecit
canit. Ꝙ ergo ẽ puto utilẽ cõ¬
petere accõem tam incum qui
ad fornacem obdorimiit. quã
ineum qui negligent᷑ c̃stodit
ne quisquam dixent in coqui
obdormiuit remeum huma¬
nam ⁊ naturalem passũ cuor
deb̾et uł ignem extinguere.r
ita munire ne euagetur/ Si

Expanded text:
sine dubio ex his uerbis legis uo meo obieceris et eum adusseris, teneberis mihi. Item si arbustum meum uel uillam meam incenderis, Aquiliae actionem habebo. Si quis insulam uoluerit meam exurere et ignis etiam ad uicin‹i› insulam peruenerit, Aquilia tenebitur etiam uicino: non minus etiam inquilinis tenebitur ousta, Neratius scribit ex locato conuentum praestare debere, si neglegens in eligendis ministeriis fuit: ceterum si alius ignem subiecerit fonam qui custodit, nihil fecitcauit: quid ergo est? puto utilem competere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixerit in eo qui obdormiuit rem eum humanam et naturalem passum, cum deberet uel ignem extinguere uel ita munire, ne euagetur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ille qĩ occid̾it tenetur. ꝙ si non
appareat omnes qĩ occidint te¬
nen iuliantis ait ⁊ sicumuno
agatur. ceti nõ lib̃antur. nam
to uulnere ꝑcusserit alius pos¬
tea examimauit pͥorem quideo
Qua ex alieno numere ꝑut. po¬

Expanded text:
ille quasi occiderit tenetur: quod si non apparet, omnes quasi occiderint teneri Iulianus ait, et si cum uno agatur, ceteri non liberantur: nam ro uulner‹e› percusserit, alius postea exanimauerit, priorem quidem quia ex alio uulnere p
Abbreviated transcription (Latin):
ais. ⁊ Idemuins ẽ si meclica¬
m̃to pꝑam usus fu̾it. S ⁊ qui
bñ secuerit ⁊ deliquid curatc̃em.
securus nerit. s culpe reus intel
nere ñ potũnt. sibee alicinm
hommemobtriu̾int uulgo dicit᷑
culpe nomine tem̾. dẽ dicetur
si p̃p infirmitatem sustinere ii¬
detur iniquum simfirmitas
culpe ad mim̾etur. cumaffectare

Expanded text:
ale. Idem iuris est, si medicamento perperam usus fuerit. sed et qui bene secuerit et dereliquit curationem, securus non erit, sed culpae reus intellnere non potuerit, si eae alienum hominem obtriuerint, uolgo dicitur culpae nomine teneri. idem dicitur et si propter infirmitatem retinere muidetur iniquum si infirmitas culpae adnumeretur, cum affectare
Abbreviated transcription (Latin):
dederit. Ideoq sicquus dolore cõ¬
citatus calce pecierit. cessare istã
accc̃em. S cum quiequum ꝑ¬
cussent aut uulnau̾it. infcm̃
magis quam lege aquilia te
sicum equum ꝑmuisisset ꝗs
uł palpatus cẽt ⁊ calce eum ꝑ¬
cusscrit. ent accioni locus ¶ Et
si alia quadrupes aliam cõcita¬
uit ut dampnum dant qͣdru¬
peclis nomine que cõcitauit
agendument. ¶ Siue autez
cta Inbestus autem pp̃ natu¬
ralem feritatem hec accio locur
ñ ht ⁊ ideo si ursus fugit ⁊ sic
si ut sum occidimeum corpꝰ ẽ.
¶Cum anẽtes ł boues cominisi¬
ssenͣt ⁊ alt̾ alt̾um occidit quĩt᷑¬
dem is ꝑiss qui aggssus erat.
cessant acciosi s qui ñ ꝓucca¬
uerat. compet̾et accio quam¬
obrem eum sibi aut noxia
saitut aut mnoxam deceros
oportere. et cũm cuam in qua¬
drupetib noxa capiosequit.
adusus dominum hec accio
datur ñcuius fu̾it quadrupe
¶ plane si añlitem contestatam
decessent ammai exfincta erit
accõ Noxe autẽ ded̾e c̃ anim¬

Expanded text:
dedit: ideoque si equus dolore concitatus calce petierit, cessare istam actionem, sed eum, qui equum percusserit aut uulnerauerit, in factum magis quam lege Aquilia tensi, cum equum permulsisset quis uel palpatus es‹s›et, calce eum percusserit, erit actioni locus. Et si alia quadrupes aliam concitauit ut damnum daret, eius quae concitauit nomine agendum erit. Siue autem cta. In bestiis autem propter naturalem feritatem haec actio locum non habet: et ideo si ursus fugit et sic et si eum occidi, meum corpus est. Cum arietes uel boues commississent et alter alterum occidit, Quintdem is perisset qui adgressus erat, cessaret actio, si is, qui non provocaverat, competeret actio: "quamobrem eum sibi" aut noxam sarcire aut in noxam dedere oportere. Et cum etiam in quadrupedibus noxa caput sequitur, adversus dominum haec actio datur, non cuius fuerit quadrupe. Plane si ante litem contestatam decesserit animal, extincta erit actio. Noxae autem dedere est anim
Abbreviated transcription (Latin):
qr accõne que ex hoc cãpitulo
oriturtolus ⁊ cuipa punitur.
Idecq si quis instipulam sua
r spinam comburende cuis cã
ignem tnsmisert si ult̾ius cua¬
gatur ⁊ ꝓg̾ssus ignis auenam
corum fc̃m sit legs aquilia cũ
ne rupto ant cum anulo it¬
geretur nauis incuruiss. cũ
domino agendum nõ ee ¶t
iabeo scribit. Si cumun uen¬
torum naius impulsa eẽt m

Expanded text:
 actione, quae ex hoc capitulo oritur, dolus et culpa punitur: ideoque si quis in stipulam suam uel spinam comburendae eius causa ignem immiserit et ulterius euagatus et progressus ignis alienamorum factum sit, lege Aquilia cum ne rupto aut cum a nullo regeretur navis incurrisset, cum domino agendum non esse. Item Labeo scribit, si, cum vi ventorum navis impulsa esset
Abbreviated transcription (Latin):
ais. Ellud quesitum ẽ anꝙ
ꝑ consul in fuito obẜuat ꝙ a
familia fcm sit .i. ut ñ in sin¬
gulos detur pene ꝑ secutio s
iuffic̃e id p̾stariꝙ prestandũ
foret sud furtum ub̃ unꝰ feci¬

Expanded text:
ale. Illud quaesitum est, an quod proconsul in furto obseruat quod a familia factum sit id est ut non in singulos detur poenae persecutio, sed sufficeret id praestari, quod praestandum foret, si id furtum unus liber feci
Abbreviated transcription (Latin):
cccisic̾e̾m enm defecit cẽditio.
Q siuiuo testatore octisus sit
hrditatis ertinatẽem cessar qr
retrorsum qnti płum fuit in¬
spicitur Odem uił. scribit. estĩa¬
trem hominis occisi ad io tpe re¬
feni qͦ płimi ineo anno fuit. ⁊¬

Expanded text:
efecit condicio: quod si uiuo testatore occisus sit, hereditatis aestimationem cessare, quia retrorsum quanti plurimi fuit inspicitur. Idem Iulianus scribit aestimationem hominis occisi ad id tempus referri, quo plurimi in eo anno fuit:
Abbreviated transcription (Latin):
abalio nisichias dccluctus ab alio
ec̃t eccisus. S si ꝑlusum a iaculã¬
tib ẜuus fu̾it occisus. aquilie locꝰ
c̾. IS sicum alii in campo iacula
it ꝑ campum iaculatonum it
q aquilia tẽnebitur. nãm lud̃
pila quidam lud̾ẽt uchemtius
quis pila ꝑcussa in tonsoris ma¬
nus cam deiec̃it ⁊ sic ẜuiquem
tonsor habebat gula sit p̾cisa ab¬
iecto cultelo. in quocũq corn
situs frequẽs erat. c̃ ꝙ imputet᷑¬
ci. quamius nec uiud male dica¬
tur si in loco ꝑiculoso sellam ha¬
benti tonsoꝵi se quis cõmiscrit.
ip̃met se queri debere. ¶ Si almᷤᷤ
tennt alius int̾emt. is quite

Expanded text:
ab alio in insidias deductus, ab alio esset occisus. Sed si per lusum iaculantibus seruus fuerit occisus, Aquiliae locus est: sed si cum alii in campo iacularit per campum iaculatorium itque Aquilia tenebitur: 10 Paulus pila quidam luderent, uehementius quis pila percussa in tonsoris manus eam deiecerit et sic serui, quem tonsor habebat, gula sit praecisa ‹a›diecto cultello: in quocumque eorum situs frequens erat, est quod ei imputetur: quamuis nec illu‹d› male dicatur, si in loco periculoso sellam habenti tonsori se quis commiserit, ipsum de se queri debere. Si alius tenuit, alius interemit, is qui te
Abbreviated transcription (Latin):
datur in eũm accio. ¶ S si fiuisiᷤ
fideuissor uł qͣi uit̾uentor acce¬
ptus sit. an de peculio patrem
obliganpatrem de peculio ⁊ di¬
stare in hoc aẜ uo. quare excom¬
ꝓmisso pater tenebitur. ⁊ ita

Expanded text:
datur in eum actio.Sed si filius fideiussor uel quasi interuentor acceptus sit, an de peculio patrem obligari patrem de peculio et distare in hoc a seruo.Quare et ex compromisso pater tenebitur. et ita
Abbreviated transcription (Latin):
fit ut ignorante domino ĩ cipi¬
at ẜui minui pecuuumł uti
cum domino dampnum dat
ẜuue aut furtum facit.¶Si õ¬
pem ferente ẜuo meo furtum
michi fecĩs. id expecuno dectu¬
donass debitum dominusaut
nomine ẜui alius dño ĩ tulis

Expanded text:
fit, ut ignorante domino incipiat minui serui peculium, ueluti cum damnum domino dat seruus aut furtum facit.Si opem ferente seruo meo furtum mihi feceris, id ex peculio dedudonasset debitum dominus aut nomine serui alius domino intulis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽet ex furto fco: accionẽ de pecu¬
lio dandam. Idem labco ꝓbat
quia iniquissimum ẽ ex furto
ẜui domiiium locuplectan ⁊̃¬
pune. nam ⁊ cura itrum amo¬
tarum accionem filie. f nomi
ne mid q. ad pr̃em ꝑuenit cõ¬
petit accio de peculio ¶Si filui
famił. anumuir pupillo rem
compet̾e ait. nec quicquã mu¬
tare arbittior anuoluntate pa¬
tris decurio factus sit. quoniã
rem publicam sanam fore pa

Expanded text:
et ex furto facto, actionem de peculio dandam: idem Labeo probat, quia iniquissimum est ex furto serui dominum locupletar‹i i›mpune. nam et circa rerum amotarum actionem filiae famne in id quod ad patrem pervenit competit actio de peculio. Si filius familias duumvir pupillo rem competere ait. nec quicquam mutare arbitror, an voluntate patris decurio factus sit, quoniam rem publicam salvam fore pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mułr conuenierurs pedius ⁊
ĩpub̾es dominas de peculio obli¬
gari ait. Nõ enim cum ip̃is im¬
pub̾ib cont̾hitur ut tutoris
auctoritatẽ spectemus. Idem
adicit pupillum nõ posse ser¬
uo peculium constituere nec
tutoris auctoritate. in furio¬
si quoq curatores dicimus
aliquo fideuisserint ul alias
interuemĩt ur mandau̾int. tẽ¬
tatum ẽ an sit de peculio accio
quam sñiam ⁊ celsus .łuii.¬

Expanded text:
et mulier conuenietur.Pedius etiam impuberes dominos de peculio obligari ait: non enim cum ipsis impuberibus contrahitur, ut tutoris auctoritatem spectes. idem adicit pupillum non posse seruo peculium constituere nec tutoris auctoritate.In furiosi quoque curatorem dicimus aliquo fideiusserint uel alias interuenerint uel mandauerint, tractatum est, an sit de peculio actio.quam sententiam et Celsus li
Abbreviated transcription (Latin):
cxea cã er qua potuit cum patre
de pecuuo agere annõ ex qua n
potuit cũ ei stipulatu pater cõ¬
ueniatur. Idem scribit indica¬
one teneri ꝙ marcellue putat
etiam eiuis accionis nomine ex
qua nõ potuit pater de poculio
accionem pati. Nam sicut in

Expanded text:
causa, ex qua potuit cum patre de peculio agere, an uero ex ea qua non potuit, cum ex stipulatu pater conueniatur.Idem scribit iudicaone teneri, quod et Marcellus putat, etiam eius actionis nomine, ex qua non potuit pater de peculio actionem pati: nam sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
idme nõ de in rem u̾so: s de pe¬
culio accione mandati pr̾̃atu¬
rum. Idem accipias ⁊ inẜui fi¬
deuissore. idemq si auus mich
ꝓ filio meo debitore soluiss.
ꝙ ⁊ si filius meus debitor non
fuiss exceptione doli fideusso
m̃s cumse ꝓ libero gereret. co¬
ꝓmisent. querit᷑ añ de pecũlio
accio ex pena compmissi qiͣ er
negocio gesto dandasit: sicut
traiecticie pecunie datur.S¬

Expanded text:
id me non de in rem uerso, sed de peculio actione mandati praestaturum. idem accipias et in serui fideiussore, idemque si alius mihi pro filio meo debitore soluisset. quod si filius meus debitor non fuisset, exceptione doli fideiussos, cum se pro libero gereret, compromiserit, quaeritur, an de peculio actio ex poena compromissi quasi ex negotio gesto danda sit, sicuti traiecticiae pecuniae datur.
Abbreviated transcription (Latin):
uens. nancum ẜui pecinu
totum adimere urauge̾re ui
muniere dominus possit. ani
peculii grã fec̾it. s ita ħ uerum
puto sĩ a debito ẜmim ubare
uoluit dominus. ut ⁊ si nuda
uolinitate irmiserit dominus
debitor nõ ẽet. ccͣ p̃ũto. ix emͣz
nõ u̾bis peculium augendu
ẽ. exhus apparet ñ ꝙẜ uus ig¬
norante domino habuent pecu

Expanded text:
ens: nam cum serui peculium totum adimere uel augere uel minuere dominus possit, animpeculii gratia fecerit.Sed hoc ita uerum puto, si debito seruum liberare uoluit dominus, ut, etiamsi nuda uoluntate remiserit dominus debitor non esset, contra puto: re enim, non uerbis peculium augendum est.Ex his apparet non quid seruus ignorante domino habuerit pecu
Abbreviated transcription (Latin):
exponere eorum qui ali¬
ene potestati subiecti s̾
qui insolidum tribuint acci¬
onem sic deinum ad hoc ꝑue¬
nire: ubi de peculio datur accõ.¬
ẽ aũtem tripler hoc edc̃m au
enim de pecuuo aut de᷑ inre̾
u̾so. aut ꝙ uissir. hĩc oritur
accio ¶Uba autem e dc̃i talias¬
te ẽ negocium gestum erit. De
eo loquitur nõ de ea. s tñ ⁊ ob
eã que ẽ feminim serusdabi¬
tur ex hoc eclicto accio ¶Sicio.
sit ⁊ ita dabitur in dominum
uł in patrem de peculio accio:
si locuplecius eorum peculin

Expanded text:
exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribuunt actionem, sic deinde ad hu‹n›c peruenire, ubi de peculio datur actio.Est autem triplex hoc edictum: aut enim de peculio aut de in rem uerso aut quod iussu hinc oritur actio.Uerba autem edicti taliat, negotium gestum erit'. De eo loquitur, non de ea: sed tamen et ob eam quae est feminini sexus dabitur ex hoc edicto actio. Si cum contractum sit, ita dabitur in dominum uel patrem de peculio, si locupletius eorum peculium
Abbreviated transcription (Latin):
obuigabitur dominue de pe
ait. quam cam mandandi
habuit. si ꝓ c̾clitore suo solui
mandauit᷑ cẽ obligatum do¬
minum ce peculio. Ꝙ sunter¬
cessoris offitio functus sit. no
filio mes fideuissorẽ accepero
quiquid a fideuissore accepero¬

Expanded text:
obligabitur dominus de pecait, quam causam mandandi habuerit: si pro creditore suo solui mandauit, esse obligatum dominum de peculio: quod si intercessoris officio functus sit, nonfilio meo fideiussorem accepero, quidquid a fideiussore accepero
Abbreviated transcription (Latin):
rõnes ue nr̃as aniinistraũ
nõ cogitur a p̾tore metu pene
in fc̃m accionis rõnes edere.s.
quia id cõscqui possumiis. p
mandati accio nom. S⁊ cum
dolo malo sociue negocia ges¬
sit p̃tor ꝑ hanc clau̾sulam ñ
int̾uenit. Eaũt ꝓ socio accio.
S nec tutorẽ cogit p̃tor pupi
tele. solet cogi edere. ¶ nichil
int̾ẽ si successores aut ꝑat̾ aũ
dominus argentaru euisceo
fiunt ꝓfessionis. Quia cum

Expanded text:
onesue nostras administrauit, non cogitur a praetore per metum in factum actionis rationes edere: scilicet quia id consequi possumus per mandati actionem. et cum dolo malo socius negotia gessit, praetor per hanc clausulam non interuenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit telae solet cogi edere.Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
que ad instruendum auquẽ
ꝑtineat inspiciatur ⁊ descti¬
buitur. ¶ cum autem inid ac¬
et ut siue quis ꝯdempnatu
coq n habuit rõnes exquib
cam suam tueri possit. Id ip¬
sum q ita ꝑdid̾it hac accione
ꝯsequatur. s anhec ꝓͣcedat in¬
deamis. nam si apud hunc
udicem qui int̾ eum ⁊ argen¬
tarium iudicat pot̾ ꝓ̾bare se
ulo iditio quo uictus ẽ um¬
cere potusse. pot̾it ⁊ tũc ꝓbari
⁊ si nõ ꝓbauit aut si ꝓbañter
uidex ũo curau̾it de se ip̃e aut
aut aius in strum̃tis ł testib
quib illo tempore .i auqua
ex ẽa uti nõ potuent. possit ꝓ¬
bare potuisse se iuncere sic
enu ⁊ de cautione subrrepta
aut corrupta competit ꝯdicto
⁊ dampni imurie accio qr qd̾
ut testib quib t̃ uni nori¬

Expanded text:
quae ad instruendum aliquem pertineat, inspiciatur et describatur. Cum autem in id acet, ut, siue quis condemnatuon habuerit rationes ex quibus causam suam tueri possit, id ipsum, quod ita perdiderit, hac actione consequatur. sed an hoc procedat uideamus: nam si apud hunc iudicem, qui inter eum et argentarium iudicat, potest probare se illo iudicio, quo uictus est, uincere potuisse, poter‹a›t et tunc probare: et si non probauit aut probantem iudex non curauit, de s‹e› ipso aut aut aliis instrumentis uel testibus, quibus illo tempore aliqua ex causa uti non potuit, possit probare potuisse se uincere. sic enim et de cautione subrepta aut corrupta competit condictio et damni iniuriae actio: quia quod ut testibus, quibus tum uti no
Abbreviated transcription (Latin):
inist̾ium publicam ht cam.
⁊ hoc principał eorum oꝑa est¬
ut etiam actus sui rõnem di¬
uigenter cõficiant. ¶edi autẽ
ratio ita intlligitur si acapite
spiciendi describendiq potes¬
tas fiat. S ut ea sola rõnũ pare¬

Expanded text:
inisterium publicam habet causam et haec principalis eorum opera est, ut actus sui rationes diligenter conficiant. Edi autem ratio ita intellegitur, si a capite spiciendi describendique potestas fiat, sed ut ea sola par
Abbreviated transcription (Latin):
turał ẽ. quid enim tam ꝯgru¬
etum autem a pactione dicit᷑.
ĩde ⁊ pacis nomen appcliatũ
e ⁊ ẽ pactio duoꝵ pluriũ ue.
inidẽ placitum ⁊ ꝯsensus.

Expanded text:
turalis est. quid enim tam congruare?Pactum autem a pactione dicitur inde etiam pacis nomen appellatum est et est pactio duorum pluriumue in idem placitum ‹et› consensus.
Abbreviated transcription (Latin):
ca cognita legatariꝰ cogẽnd̾ e
ede enumimulanos qͥuoq
nõ ẽẽ iniquum cogi ratioẽs
edere pomp̾. scribit᷑. quia ⁊
hii numularii sicut argẽtau
rõnes ꝯficiunt. quia ⁊ accipi¬
unt peccumã a errogant per
partes quarum ꝓbatio scrip
tum omnib postulantib
mrantib nõ calum pnic
cã petere ratic̾es que ad se per¬
tineant eli iub. ad nos emi.
uł successerim us ei qui ccͣxit.
s etiam siis qui in potestate¬

Expanded text:
causa cognita legatarius cogendus est edere.Nummularios quoque non esse iniquum cogi rationes edere Pomponius scribit: quia et hi nummularii sicut argentarii rationes conficiunt, quia et accipiunt pecuniam et erogant per partes, quarum probatio scriptrum omnibus postulantibus et iurantibus non calumniae causa petere rationes, quae ad se pertineant, edi iubet.Ad nos enim uel successimus ei qui contraxit, sed etiam si is qui in nost
Abbreviated transcription (Latin):
nocio obtransactioem erit sui
nabitatio siue uestianum sũ
de p̾ons aumtumlegabitur.
testanĩto uł codicit fuit reli¬
cta s ue ad testanitum fc̃is si¬
ue ab intestato. Idemerit di
cencdume simortis cã donata
si cociitionis implende gr̃a re¬
inmses singũos siue indie
siue mannos faĩt relicta or̃o
locumm ht. s si nõ fiũnt ipetuo
relicta s usq adannos certos.
idemẽ ¶ Si integra q̃ntitas
alicui fuit legata ut cxusuris
cius se alat⁊ mortis tempore

Expanded text:
notio ob transactionem erit, siue habitatio siue uestiarium siue de praediis alimentum legabitur. testamento uel codicillis fuerint relicta siue ad testamentum factis siue cui mortis causa donata si condicionis implendae gratia rein menses singulos sive in dies sive in annos fuerint relicta, oratio locum habet. sed et si non fuerint perpetuo relicta, sed usque ad annos certos, idem est. Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
lictaerat facile trsige̾nt ꝯtẽti
mcenco p̾senti diue marcu
orõne in senatu recitata effic̾
ne aut̃ aum̃torum t̃nsactio ra
ta e̾et quam si auctore p̃tore¬

Expanded text:
licta erant facile transigerent, contenti modico presenti divus Marcus, oratione in senatu recitata, effecit, ut aliter alimentorum transanctio rata non esset quam si auctore pre
Abbreviated transcription (Latin):
i familie hrciscunde uidicium
uenire. Item pap̃. scrib̾. simantꝰ
alt̾um exhidib omis dons sol¬
uende que instipulatõem uenit
suscipere inssit. ⁊ mułradũsus
utrumq dirigat dotis petit̃tor
cohidem cẽ defendendum ⁊deo
qui sus cpart onus ui sfus ẽ. S⁊

Expanded text:
 familiae erciscundae iudicium uenire.Item Papinianus scribit, si maritus alterum ex heredibus onus dotis soluendae, quae in stipulationem uenit, suscipere iussit et mulier aduersus utrumque dirigat dotis petitionem, coheredem esse defendendum ab eo, qui susc
Abbreviated transcription (Latin):
simeĩ ag. ñ pot̃ nisi cã cognita.
ꝙ si quer am̾ tes in duuse relicte
sunt conanu cranclundo de huis
agi por̾ ¶ Papͣ. ait. Si uni ex
hrdib oms ens aliem miun¬
gauir cit᷑ spom legati offitio u¬

Expanded text:
isi causa cognita: quod si quaedam res indiuisae relictae sunt, communi diuidundo de his agi potest.Papinianus ait, si uni ex heredibus onus aeris alieni iniungatur citra speciem legati, officio
Abbreviated transcription (Latin):
iimarche ⁊ statioria¬
tu fugraos deyhersos recte i
stratus muincipales ad offitiu
prehensos fugituios recte t̃ns

Expanded text:
enarchae et stationarii fugitiuos depraehensos recte in stratus municipales ad officium npraehensos fugitiuos recte trans
Abbreviated transcription (Latin):
fugiiuum uult recir̾e in pchu
alienis posse acire p̾sidem late¬
ras ei datur ⁊ sura res erig̾it ap̃¬
apantorem quoq ut ci ꝑimitat
ingrodi ⁊ inqiere. ⁊ penam eñ¬
dem psidem ineuri constituere

Expanded text:
fugitiuum uult requirere in praediis alienis, posse adire praesidem litteras ei daturum et, si ita res exegerit, apparitorem quoque, ut ei permittatur ingredi et inquirere, et poenam eundem praesidem in
Abbreviated transcription (Latin):
donauit. maritus ex pecunia sibi
donata aut rem mobilem aut
soli rem comꝑauit. soluendo ñ e
⁊ res extat: quero si mułr reuecti
natõe locuplectior effectus. cum
rimus quid deducto ere alieno li¬
oumbat. s quid exre muueris
possideat soimemͣm sepatur ħ
pecuma quatenus res uaiet nõ

Expanded text:
donauit: maritus ex pecunia sibi donata aut mobilem aut soli rem comparauit: soluendo non est et res extant: quaero, si mulier reuocet natione locupletior effectus, cum aerimus, quid deducto aere alieno liberum habeat, sed quid ex re mulieris possideat. solo enim separatur hic pecunia quatenus res valet, non
Abbreviated transcription (Latin):
donauit. uin manent ⁊ potest ea
uelicate. nec quicquan refeit q
ampla logata abuxore ei relicta ft̃
rat post mortem patris fundũ
ꝑuenire. eum pairi eam t̃clidit
uti post mortem restituat᷑ filio
quero andonatio tibi indeatur
ut nicħ agatur an uaieat quid̃
s mulien potestas datur siuo¬
u̾it eum petere. R̾. Si coloruł
si hoc egit uxor ut aliquid ex ea
re int̾im cominodi sentiret ma¬
ritus alioquin si solo eius mini¬
st̾io usa ẽ ⁊ id egit utł reuocare

Expanded text:
donauit, uiri manent et potest ea uindicare: nec quicquam refert, quod ampla legata ab uxore ei relicta suntrat, post mortem patris fundum peruenire, eum patri tradidit, uti post mortem restituatur filio. quaero, an donatio tibi uideatur, ut nihil agatur, an ualeat quidem, sed mulieri potestas datur, si noluerit, eum repetere. respondit: si hoc exigit uxor, ut aliquid ex ea re interim commodi sentiret maritus: alioquin si solo eius ministerio usa est et id egit, ut uel reuocare
Abbreviated transcription (Latin):
mam in pẽdent ¶Que uir cibaria
uxoris familic iim̃tis ue p̾stit̾it
que usu cominum erant. nõ cõ¬
dicẽtur. ꝙ si familiam domesti¬
cam uxous aut uenaliciam p¬
uit ct puto obẜuari debere.
ip̃ Cum̃ͣ hic status cẽt donati¬
onum int̾ uirum ⁊ uxorem que
ta auctor fuit senatui censendi
tis rigore. or̃o aũt imꝑatoris nr̃i
de cõfirmandis donationib nõ¬

Expanded text:
am impenderit.Quae uir cibaria uxoris familiae iumentisue praestiterit, quae in usu communi erant, non condicentur: quod si familiam domesticam uxoris aut uenaliciam pauit, contra puto obseruari debere. Cum hic status esset donationum inter virum et uxorem, quem ta auctor fuit senatui censendi ris rigore. Oratio autem imperatoris nostri de confirmandis donationibus no
Abbreviated transcription (Latin):
a creclitore suo lib̾ata ẽ n id po¬
ssidet ꝙ ex pecunia uin em̾at.
ad mulierẽ quid ꝑuenit. ⁊ u̾iuᷤᷤ
⁊ honestius ẽ ꝙ ñ demonstra
uñ habeat. extiman a uiro aut
qui in potestate eius ẽ ad eam ꝑ¬
uẽnisse cuitandi aũt turpis q̃¬
stus grã cica urorem hoc uidet᷑¬

Expanded text:
a creditore suo liberata est neque id possidet quod ex pecunia uiri emeratad mulierem quid peruenerit, et uerius et honestius est quod non demonstratur unde habeat existimari a uiro aut qui in potestate eius esset ad eam peruenisse. euitandi autem turpis quaestus gratia circa uxorem hoc uidet
Abbreviated transcription (Latin):
ta effecta sint eius iempore cc̃cu¬
buiatus ac postea tempore ma¬
trmonu alus accẽptis rgtidita
nẽnisse. It cum quer̾tur de ciba
peti ñ possunt. s nec tẽpore ma¬
tnmomi si ea mancipia uxoris
incõmuni usu fu̾nt. ¶ Filius
reb matris int̾uenire solitus
pocuna matis cosentieare ir̃a
mancipia ⁊ res m̾catus empti¬
num instrumta sitno

Expanded text:
ta effecta sint eius tempore concubinatus ac postea tempore matrimonii aliis acceptis reddita enisse. Item cum quaereretur de cibarpeti non possunt, sed nec tempore matrimonii, si ea mancipia uxoris in communi usu fuerint. Filius rebus matris interuenire solitus pecunia matris consentiente ipsa mancipia et res mercatus emptionum instrumenta suo
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ ita qĩ test̾o sit cõfirmatum ꝙ
donatum ẽ ¶Ait o ratio fas de
eum quid̾ qui donauit penitere.
hr̃dem u̾o erpere forsitan adu̾sꝰ
uoluntatem supp̾man cuis. qui

Expanded text:
estamento sit confirmatum quod donatum est.Ait oratio 'fas esse eum quidem qui donauit paenitere: heredem u‹e›ro eripere forsitan aduersus uoluntatem supremam eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
inusu habuit abusaa atioros si
fiant dampni compensatio nõ
adiratit᷑ eascem res ñ possit in¬
ułr subi qͣiͣ donatas defendere. ex
nͥbͥ ut quib donatt̃es ei a uirol¬
it sunt. cum cuis modi speñ au
instipulatu deduxerat. easq nõ
pecierat. cum ꝑ omne tp̃e m̃u̾ni
sumptib sus uxorem ⁊ cĩ fa¬
miliam rur etiberet.dote y̾legara¬

Expanded text:
in usu habuit: us‹u› deteriores si fiant, damni compensatio non admittitur. easdem res non potest mulier sibi quasi donatas defendere ex illis uerbis, quibus donationes ei a uiro legatae sunt, cum eiusmodi species in stipulatum deduxerat easque non petierat: cum per omne tempus matrimonii sumptibus suis uxorem et eius familiam uir exhiberet, dote prae
Abbreviated transcription (Latin):
mam excausa donanonis acce¬
ꝑat litt̾as adeum misit huius¬
res meas que summa mͥ nuata
ẽ sub ea cõditẽe ut si ꝑme ncos¬
tua tnał repudium tibi sine ulla
querela misero diuorcuimq fa
sine uila cluatõe spondeo. quero
ansi catrm titia manto suo re¬
pucdum miserit pecuniam re¬
ittuere rereat. paulus .R. pecu¬
nam quam uir uxori donait
ex stipulatõe ꝓpos si coclatio eiꝰ
exttit peti p̃osse qm ex donatõe

Expanded text:
am ex causa donationis acceperat, litteras ad eum misit huiusres meas, quae summa mihi numerata est sub ea condicione, ut, si per me meostua uel repudium tibi sine ulla querella misero diuortiumque fasine ulla dilatione: spondeo'. quaero, an, si eadem Titio marito suo repudium miserit, pecuniam restituere debeat.Paulus respondit pecuniam, quam uir uxori donauit, ex stipulatione proposita, si condicio eius exstitit, peti posse, quoniam ex donatione
Abbreviated transcription (Latin):
potuit.¶logatur̾ mͥ ant hroitati
nomine relictur̾ es potes rogatuᷤ
a me utori mee relinquere. ⁊ nõ
uidet᷑ ea õẽ donatio quia meñ de
bonis mas diminuittur in quo
maxime maiores donãti suctur¬
nsse ꝓculus ita ait ne amore att̾iꝰ

Expanded text:
legatur‹u›s mihi aut hereditatis nomine relicturus es, potes rogatus a me uxori meae relinquere et non uidetur ea esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime maiores donanti succurrisse Proculus ait, ne amor
Abbreviated transcription (Latin):
dcant.ꝙ scims int̾dum ⁊ int̾ con¬
sulares personas subsecutum pu
sserit. te̾ donatõ naiebitssi am̃bo ab
hostib captist̃ ⁊ qui donanit ⁊cm
donatum ẽ. quid elicemus. et priuᷤᷤ

Expanded text:
d scimus interdum et inter consulares personas subsecutum, psserit, tunc donatio ualebit.Si ambo ab hostibus capti sint et qui donauit et cui donatum est, quid dicimus? et prius
Abbreviated transcription (Latin):
dicando cõscquet si pecuma
ñ extat ⁊ iułr iocuplectior fca ẽ:
mantus eam petet intelligitur
enim exit manti locuplectior fa¬
ctaeẽ mułr qͦtia debitor doli. i
ceptõs se tuen pot̾.¬

Expanded text:
dicando consequetur. sed si pecunia non exstat et mulier locupletior facta est, maritus eam petet: intellegitur enim ex re mariti locupletior facta esse mulier, quoniam debitor doli mali exceptione se tueri potes
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cani mulierẽ remansisse ꝑarãq
cẽ satisfac̾e cclitoridicẽdũ ẽ dona¬
tõem uatt̃. Nam si abinitio eiteon
obligatam hoc animodouassdi
patam satisfac̾e nrułr hr̃et doliex¬
ccptc̃em quin ĩmo ⁊ sisãtisfoc..
potuisse ea ꝑdoli exceptõem con¬
sequrut sͥ mandentur accc̃es

Expanded text:
rem remansisse paratamque esse satisfacere creditori. dicendum est donationem ualere: nam si ab initio ei rem obligatam hoc animo donasset, parata satisfacere mulier haberet doli exceptionem: quin immo et si satisfecisset, potuisse eam per doli exceptionem consequi, ut sibi mandentur actiones
Abbreviated transcription (Latin):
donatõem. quãuis morti ẜ uitus
comparctur. ꝓunide ⁊ si ip̃a inser¬
iututem iocliggatur cuidonatu
Cextincta ent donatio ¶Simant
uxorido nau̾it ⁊ mortẽ sͥ obscesis

Expanded text:
donationem, quamuis morti seruitus comparetur: proinde et si ipsa in seruitutem redigatur cui donatum est, extincta erit donatio.Si maritus uxori donauerit et mortem sibi ob sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
uencutari pou̾rat. s quiacãm
possidendi donatio pͥstitit. insire¬
ddatur res extimatio facienda ẽ
iusto p̾cio cauiq possidenti debe¬
bir de em̃ctiõe simpli qͣntica res
sit. idq etiam pelio idetur. Si¬
sponsus auienum anulum imu
musri misit. ⁊ post miptias ꝓ¬

Expanded text:
quia causam possidendi donatio praestitit, nisi reddatur res, aestimatio facienda est iusto pretio cauerique possidenti debebit de euictione simpli, quanti ea res sit: idque etiam Pedio uidetur.Sponsus alienum anulum sponsae muneri misit et post nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
inlegatis enmdedoliexceptõs op¬
posit᷑a tctumns. ut sir ambulato ᷤ¬
na nõlũtas eiut usqr ad inte sup¬
smum exitum s uͥ semeldonate.¬
itm penituit ⁊̃ hr̃di reuocandire¬
testatem tͥouimus si apparcat de¬
functum eundent᷑ rendeasse nolũ¬
tatem. ꝙ si in obscuro sit ꝓclro or¬

Expanded text:
egatis cum de doli exceptione opposita tractamus, ut sit ambulatoria uoluntas eius usque ad uitae supremum exitum.Sed ubi semel donatorem paenituit, etiam heredi reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocasse uoluntatem: quod si in obscuro sit
Abbreviated transcription (Latin):
min minime dissoluatur ⁊ n¬
chil uitium mulieris ĩcurrit. hu¬
manu: donatõem que mortis
cã abrartio fc̃a ẽ taliexilio subse¬
cuto conrman. tanquã si mortuo
manito rata hãtur.ita tñ ut non
admiatur licẽcia manto cã reuoca¬
re quia ⁊ mors cus expectanda

Expanded text:
m minime dissoluatur et nihil uitium mulieris incurrit, humanum est donationem, quae mortis causa ab initio facta est, tali exilio subsecuto confirmari, tamquam si mortuo marito rata habebatur, ita tamen, ut non adimatur licentia marito eam reuocare, qu
Abbreviated transcription (Latin):
at q si mułr nõ emerat ẜuum.
srut enĩet airo pecumam acce¬
pit tc̃ ł mortuoł det̾iore fc̃o ser¬
uodampnum ad uirum ꝑtine¬
bit quia ꝙ aut̃ emptura ñ fuit
nͥ pccuniam auiro accepiss hoc¬

Expanded text:
si mulier non emerat seruum, sed ut emeret, a uiro pecuniam accepit, tum uel mortuo uel deteriore facto seruo damnum ad uirum pertinebit: quia quod al‹i›ter emptu‹ra› non fuit, nisi pecuniam a uiro accepisset, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
animo fit ut t̾e res fuat uxoris i
agatur donatio ita emergunt i¬
tia ut marceltꝰ animaduertit ĩ spẽ
hiñmodismantus uori morus
cĩq trad̾et. de mñ cum moritur ma¬
ntus: pat̾. f inuenituranuaieat
t̾clitior ⁊ ait cõscquẽs ẽẽ dicitclitõ¬

Expanded text:
animo fit, ut tunc res fiat uxoris uel agatur donatio, emergunt uitia, ut Marcellus animaduertit in specie huiusmodi. maritus uxori mortis eique traderet: deinde, cum moritur maritus, pater familias inuenitur: an ualeat traditio? et ait consequens esse dici traditio
Abbreviated transcription (Latin):
ualebunt. nam̃ et cͥca mortis cã
donatões mutuas id̾ erit cõscq̃ns
dicere neũtu datam cõdictioem lo¬
cupletes igitur donationib here¬
des relinquent secundum hec si
ambo abbostib capti sunt am¬
boci ibi decessernt ñ simulutru
captiuitatis spectamus tp̃c ut di¬
camus donationes ual̾e. qͣi simul¬
alter redient eum uden suꝑuixisse
qui rediit. ¶Qui quasdam res ex
hus quas donauerat logasset q̃ s¬
dam ñ indebitur ceteras uoluisse
ad uxorem ꝑtinere. pletũq em
antea legat. postea donãt. uł ana
trimonio in potestate habẽt. naor
et inte oĩonis hus quoq omĩb¬

Expanded text:
ualebunt: nam et circa mortis causa donationes mutuas id erat consequens dicere neutri datam condictionem: locupletes igitur heredes donationibus relinquent. secundum haec si ambo ab hostibus simul capti sint amboque ibi decesserint non simul, utrum captiuitatis spectamus tempus, ut dicamus donationes ualere, quasi simulalter redierit, eum uideri superuixisse, quia redit.Qui quasdam res ex his quas donauerat legasset, quasdam non, non uidebitur ceteras noluisse ad uxorem pertinere: plerumque enim antea legat, postea donat: uel alia trimonio in potestate habent: nam ex mente orationis his quoque omnib
Abbreviated transcription (Latin):
solum petendu qͣnti sit emptus
qui suꝑẽ nulianum putisse pop
refeit SSi quid ꝑ eumẜuum que
ex mĩmis a manto donatis młi
acciuisiss forte legatum hr̃dita¬
tem ant ꝑtus eclitus ẽẽt co quo¬
qr nomine petitõem cẽ facienda.¬
aminum accepit mułr. p̃a de suo
aut ctiam mutuata ĩpẽdit uden
autemtmiam exanuo cõsump¬
tum ¶Illud recte dc̃m celsus ait.
Sidotis usuras anmuas utorsti¬
pulata sit. l ei ñ cebeant᷑ qr tñ q̃¬

Expanded text:
solum petend‹u›m, quanti sit emptus qui superest.Iulianum putasse Pomponius refert, si quid per eum seruum, quem ex nummis a marito donatis mulier adquisisset forte legatum, hereditatem aut partus editus esset, eo quoque nomine petitionem faciendaannuum acciperet, mulier ipsa de suo aut etiam mutuata impenderit, uideri tantum iam ex annuo consumptum.Illud recte dictum Celsus ait: si dotis usuras annuas uxor stipulata sit, licet ei non debeantur, q
Abbreviated transcription (Latin):
Iessicor. Id̾ querit si ex re mariti
ea ancula comꝑata fu̾it an adus
agentem mulierem de dote.man¬
tus p̾ciuo possit ꝑ exceptõem re¬
tin̾s. ⁊ dicend̾ ẽ posse manitũ et ex¬
ceptõem hr̃e si dos ab e petat᷑ sed̾¬

Expanded text:
ssidere.Idem quaerit, si ex re mariti ea ancilla comparata fuerit, an aduersus agentem mulier‹em› de dote maritus pretium possit per exceptionem retinere. et dicendum est posse maritum et exceptionem habere, si dos ab eo petetur, se
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sus fuu.suit ad huc in pena
cõstiuins. ¶Cnm quis acocꝑit
. in suo ecuficet cõdici ei id non
ue quia magis donare indetur.
Que smna neracii quoq fuit. Ait
eim datum ad uillam extrien

Expanded text:
reuersus siue adhuc in poena constitutus.Cum quis acceperit, ut in suo aedificet, condici ei id non potest, quia magis donari ei uidetur: quae sententia Neratii quoque fuit: ait enim datum ad uillam extruen
Abbreviated transcription (Latin):
uemit ut ectremi aum mm̾̃ii fr¬
uctus ñdum ꝑcepti mulics lu¬
tn̾es et postea uolẽte uxore uir e¬
un fundum duoritoꝵ uedid̾at
⁊ diuorciũ fõn fu̾at labeo putat
iuro potestatem fi debere utium
ctum cõuẽtum remitti oportere.
Id cuto puto hoc labeonem Rdis¬

Expanded text:
uenit, ut extremi anni matrimonii fructus nondum percepti mulieris lutueret: postea uolente uxore uir eum fundum ducentorum uendiderat, et diuortium erat factum.Labeo putat uiro potestatem fieri debere, utrum ctum conuentum remitti oportere. idcirco puto hoc Labeonem re
Abbreviated transcription (Latin):
cã donatus ẽ pͥusquamur cece¬
d̾it ⁊ stipulatus ẽ impendenti pu
dones p̃p quam donauit. lib̾etur.
quicquid autẽ eorum incid̾it ꝙ
donatõem aut ꝑunat aut cõfir¬
met: id quoq ẽam scipulationis
aut cõfirmabit aut resoluit.
qĩ cri ꝓloctior ẽet ea fc̃a exactio fi

Expanded text:
a donatus est, prius quam uir decederet stipulatus est, in pendenti putpropter quam donauit, liberetur: quidquid autem eorum inciderit, quod donationem aut peremat aut confirmet, id quoque causam stipulationis aut confirmabit aut resoluet. quasi locupletior‹e› ea facta exactio fi
Abbreviated transcription (Latin):
oport̾e extiman in q̃ tum locuplec¬
tior fcã sit musr. ꝓinde ⁊ si p̃duho¬
die uilissima st̃ consoquent᷑ dice¬
mus litis cõtestate tẽpore estima¬
tõem eorum spectandam. plane
si magni p̾cu p̃cdia sũt: summa
usure p̾cu ¶eiegant᷑ t̃ctabitur
si mułr .xu. p̃du em̾it ⁊ matituᷤ¬

Expanded text:
oportere, in quantum locupletior facta sit mulier. proinde et si praedia hodie uilissimo sunt, consequenter dicemus, litis contestatae tempore aestimationem eorum spectandam. plane si magni pretii praedia sunt, summa usurae pretii.Eleganter tractabitur, si mu
Abbreviated transcription (Latin):
señ meamrem uxori mee dona
quib causis int̾uirum ⁊ uxorer
cõcesse sunt donatiões ex hiisdeor
int̾ sccͥum ⁊ gen̾um nuꝵrne cõces¬
sas ner.air. ergo socer geṅo mor¬
⁊ gener soc̾o mortis sue ł diuior

Expanded text:
serim eam rem uxori meae donaquibus causis inter uirum et uxorem concessae sunt donationes, ex isdem et inter socerum et generum nurumue concessas Neratius ait. ergo socer genero moret gener socero mortis suae uel diuor
Abbreviated transcription (Latin):
quia uenditor sine donator nõs
uult legem imponi nec possit. s
ei qui accepit. dominio igitur pe
ctum habebit cõstitutio.¶Ma¬
mimissionis cãdonatio fc̾a ua¬
uxorisue tͣlid̾it. tc̃ demum eius
fiet cum tp̃a implete maninnt¬
tere cepent. Qr̃ ana manumittẽ¬
do nicħ agit. nam ⁊ illud sciend̃¬

Expanded text:
quia uenditor siue donator non sibi uult legem imponi nec potest, sed ei qui accepit: dominio igitur pectum habebit constitutio.Manumissionis causa donatio facta uauxori suae tradidit, tunc demum eius fiet, cum tempore impleto manumittere coeperit: quare antea manumittendo nihil agit. nam et illud sciend
Abbreviated transcription (Latin):
u intate testators secutie
ita si non ꝑ enorem calqu fecit.
cet̾um indebiti f.dei ct̾missi ẽc n¬
satoem nulla dubitatio el cur
igitur nicħ de bonis erogatur
tib stus qui donauit. ualit .iii.
insportuias pro cognato suo or¬
dim erogai̾t an donatio uaiert:
et ait ualtre. nec iuuden locuplec¬

Expanded text:
untatem testatoris obsecutus. hoc ita, si non per errorem calculi fecit: ceterum indebiti fideicommissi esse repetitionem nulla dubitatio est.Cum igitur nihil de bonis erogatur,atibus suis qui donauit, ualet, uel, in sportulas pro cognato suo ordini erogauerit, an donatio ualeat? et ait ualere nec uideri locuple
Abbreviated transcription (Latin):
conuen̾it. ñ ẽnͣmdonat qui ne¬
si consensu mariti ꝓfecta ẽ mułr
pp̃ suas necessanas cas ⁊ aliquid¬
Surxordotem iuro ꝓmisert ⁊ doti
nsuras sinc lubio dicend̾ ẽ peti
usuras posse qr. nẽ ista donatio cũ

Expanded text:
conuenerit: non enim donat, qui nesi consensu mariti profecta est mulier propter suas necessarias causas et aliquiduxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista donatio, cum
Abbreviated transcription (Latin):
decessent. ut iuo ad huc Tpͥnatore.
donatioem euanesc̾e qr debeat ali¬
quo mom̃̃to int̾posito fi eiꝰ ⁊ sic
ad mulierem tnsire. Ꝙ ita ꝓccdit
si ea cuidonabat᷑ enm int̾posu̾it ñ
is qui donabat. porro si a manto ĩ¬
t̾positus ͤ res ip̃ius statim fcã ẽ ⁊
si añ mortẽ manti tͣdid̾it ⁊ deces¬
serit tͣditio eius ogit aliquid. ut

Expanded text:
decesserit uiuo adhuc donatore, donationem euanescere, quia debeat aliquo momento interposito fieri et sic ad mulierem transire: quod ita procedit, si ea cui donabatur eum interposuit, non is qui donabat. porro si a marito interpositus est, et res ipsius statim facta est et, si ante mortem mariti tradiderit et decesserit, traditio eius egit aliquid, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rat itulit᷑ t appreat necdtõem
tibi mantus pignorapp̃ dotem
⁊ pecuma c̾litam datã ñdonatio¬
ms cãuedidit ꝙ bona fide gestũ ẽ.
manebit ratum. at sititurꝰ doã¬
tionis q̾situs ostenditur atq ĩo
¶Si uxor remeniit ⁊ mantus pre¬
cium ꝓ eanumauit. int̾dumdi¬
cendum ẽ totum amuliere rept¬
tendum qͣi locuplectior et ei in so¬
udum fẽa sit. ut puta siemit ꝗd̾ re
mułr ⁊ deb̾at pecumam mantꝰ¬
enim int̾ẽ c̾cditori soluat an uen¬
ditor uxori quis donauit ẜuimr
itaut eum intra annum manu¬
mitt̾et an si mułr ñ obtẽraret uc¬
luntati cõstitutio ciuimarti m¬

Expanded text:
rettuli, ut appareat uenditionem tibi maritus pignora propter dotem et pecuniam creditam dat‹a› non donationis causa uendidit, quod bona fide gestum est, manebit ratum. at si titulus donationis quaesitus ostenditur atque idSi uxor rem emit et maritus pretium pro ea nume rauit, interdum dicendum est totum a muliere repetendum, quasi locupletior ex ea in solidum facta sit: ut puta si emit quidem rem mulier et debebat pecuniam, maenim interest, creditori soluat an uenditori?Uxori quis donauit seruum ita, ut eum intra annum manumitteret: an, si mulier non obtemperet uoluntati, constitutio diui Marci im
Abbreviated transcription (Latin):
nas eamhrdem institiam. E
qus cogatus sit pceptac̾ta q ut¬
tace ixton sue hrditatem itiritu¬
ge ⁊io sine deductione restitun:
ui seri ⁊ rectam ratidem ninc sẽ¬

Expanded text:
am heredem institutam.Si quis rogatus sit praecepta certa quantitate uxor‹i› suae hereditatem restituere et is sine deductione restitueriuideri: et rectam rationem huic se
Abbreviated transcription (Latin):
hir riatur. cet̾um atĩquã siet it¬
si discraxit muler manet leuis
donatioris. scłm hoc si uxori su
sictamen ut cum fit ꝓcligiosus
naleat S ⁊ si rp̃a fu̾it uio ulatal¬
uxordonau̾it Rictum in quo op̃
publicum ꝙ ꝓmiscrat fac̾e̾tł ut
edem publicam dolicaret. fier lo¬
cus sacer. S ⁊ siquid eidetur ut

Expanded text:
ceterum antequam fiet resi distraxerit mulier, manet locus donatoris. Secundum haec si uxori suasic tamen, ut, cum fit religiosus, valeat. Sed et si ipsa fuerit illuxori donauit, uel locum, in quo opus publicum quod promiserat facere, uelut aedem publicam, dedicaret, fiet locus sacer. sed et si quid ei det, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aut qmadips̃ ꝑtiuent aut per.
ĩter positas ꝑsonas oonat onis
natõem ĩmpeliri. si seꝑan pot̾
cetera ualere. io ꝙ dõnatum sit ñ
ualere i dehitorum petumarn

Expanded text:
aut qui ad eos pertinent aut per interpositas personas donationis nationem impediri, si separari possit, cetera ualere, id quod donatum sit non ualere.Si debitor uiri pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
puto fũd̃ det̾iorẽ ẽẽ. sitaies s lapr̾¬
dicne ĩqͥbꝰ lapis cͥsc̾e p̾sitsi per
iuuierẽ mora ficret quo minii
estimatõem ꝑtis fũdi uiro solu̾et
beo. puto pocĩ ꝓ portõe fuict᷑ unrũ
hitur.reliquos mulier restitutu

Expanded text:
es sunt lapidicinae, in quibus lapis crescere possit.Si per mulierem mora fieret, quo minus aestimationem partis fundi uiro solueretbeo. puto potius pro portione fructus uirum habiturum, reliquos mulieri restitutu
Abbreviated transcription (Latin):
poss atq ea rõe euenturum ut
utorem donatões ꝓhibu̾nt ⁊s
moremronestum soł aĩs esti¬
mantes. fame ⁊̃ cõmictoꝵ cõsu¬
ientes ne cõcoroia p̾cio cõciliani
uid̾ctur ne uc mclior in pauper¬
tatẽ incid̾et ⁊ det̾ior ditior fieret.¬

Expanded text:
posset, atque ea ratione euenturum, ut uxorem donationes prohibuerunt, amorem honestum solis animis aestimantes, famae etiam coniunctorum consulentes, ne concordia pretio conciliari uiderentur neue melior in paupertatem incideret, deterior ditior fieret'
Abbreviated transcription (Latin):
pto alt̾um quoq alienare possit
quia pot̾ alt̾um redime anhoc ni
d reciprut nullus in dotẽ sit cͤte᷑
ex post fc̃o uidebitur recte aliena
estimatus datus sit ut electio eẽt¬

Expanded text:
pto alterum quoque alienare possit, quia potest alterum redimere? an hoc non debet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto uidebitur recte alienataestimatus datus sit, ut electio e
Abbreviated transcription (Latin):
es imilicri accio ce dote cõpeñt
aut omnimodo competituraẽ.
reaut alienare plenius int̾ptida
Eunt etiam de sponsoidẽ iuns sit
fundo debitas posse mantum:
banõ p̾clio debite totali cõpetit ne
ꝑher det̾ior conditio pͥcdii fiat.

Expanded text:
s mulieri actio de dote competit aut omnimodo competitura estre aut alienare, plenius interpretanda est, ut etiam de sponso idem iuris sitfundo debitas posse maritum bano praedio dotali debitae competit, ne per hoc deterior condicio praedii fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
alius potestati mariti subiectus
de castrensi suo peculo donauit:
ñ ent urita donatio ⁊ uipetꝰ icrit᷑
ł⁊ uxori ⁊ nuriri donare ⁊ is q̃uie
insoci potestate. Si modo mari¬
tus sit in patris potestate ab inco¬
ris muiusq ꝑte ꝓhibitum ẽ do¬
sunt ineoꝵd̾ potestate si fu̾it do¬
natum ur in quoꝵ sunt potesta¬
te.nõ ualebit donatõ simodouir

Expanded text:
alius potestati mariti subiectus de castrensi suo peculio donavit, non erit irrita donatio. Prohibetur igitur et uxori et nurui donare etiam is, qui est in soceri potestate, si modo maritus sit in patris potestate. Ab uxoris nurusve parte prohibitum est dosunt in eorum potestate si fuerit donatum, uel in quorum sunt potestate, non ualebit donatio, si modo uir
Abbreviated transcription (Latin):
Iap᷑. Totale pͥdium auꝰ uir possõm
reimuit post litt̾as ad uxorẽ emi¬
ssas quib dotis ñ fore pclium de¬
clarauit. in mm̃ desũcta mulere
uiꝵ retine̾ placuit quia muuer

Expanded text:
.Dotale praedium, cuius uir possessionem retinuit post litteras ad uxorem emissas, quibus dotis non fore praedium declarauit, in matrimonio defuncta muliere uirum retinere placuit, quia mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ss cotem dan stipulatus ẽ coti¬
stante mattimomo capitan :¬
mine dampnatus ẽ. Dmoruo
secuto nł morte uiti somio ma¬
functa sit mitinno filiaqm̃ ad¬

Expanded text:
pulatus est: constante matrimonio capitali crimine damnatus est. diuortio secuto uel morte uiri soluto mafuncta sit in matrimonio filia,
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siuxor filio suo donau̾it su¬
um qui in pãtris maniti sit po¬
testate. de inde is ẜus ancula
acceꝑit. dominium mulieri q̃rit.
noc int̾ẽe uił. ait. ex cuiꝰ pecuma ħ¬
autem ancilla empta sit quia nec

Expanded text:
.Si uxor filio donauerit seruum, qui in patris mariti sit potestate, deinde is seruus ancillam acceperit, dominium mulieri quaeretur: nec interesse Iulianus ait, ex cuius pecunia haec ancilla empta sit, quia nec