comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dissipauit. Mater gͦ xp̃i hoc est sẏnagoga: ortus
ẽ dissipatus.S oror gͦ xp̃i. idẽ eccłia. ortus conelu¬
sus. Sequitur. Oblimoni tradioit dñs in syon: festi¬
uitatẽ & sabbatũ. Legales eñi obseruantię um¬
bre quedã fuerunt. futuror: & rõo postquam
ipsa ueritas uenit. iam ultra ds̃ ad cultum suũ
priora ñ admittit. Quasi enĩ oblitum dicit: quia
amplius illa sibi exhiberi ñ precipit. Sequitur
In obprobriũ & in udignationẽ furoris sui re¬
gem & sacerdotẽ subauditur tradidit. His dua¬
b: personis regebatur ppłs ille: regali scilicet
& sacerdotali. Et conuenientia sunt uerba. Honor
ad regem. deuotio ꝑtinet ad sacerdotem. nunc
autem contra honorẽ obprobriũ. contra deuotio¬
nẽ iudignatio ponitur: quia sacrificns eor deus
ũ placatur. s. nascitur: sicut ꝑ ysaiam dicitur.
Sanguinẽ yrcoꝵ & uituloꝵ & arietũ nolui: in¬
censum ab hominatio ẽ mͥ. Cum ueniretis ante

Expanded text:
dissipavit. Mater ergo Christi, hoc est Synagoga, hortus dissipavit. Mater ergo Christi, hoc est Synagoga, hortus est dissipatus. Soror Christi, id est Ecclesia, hortus conclusus. Sequitur: Oblivioni tradidit Dominus in Sion festivitatem, et sabbatum. Legales enim observantiae umbrae quaedam fuerunt futurorum; et ideo postquam ipsa Veritas venit, jam ultra Deus ad cultum suum priora non admittit. Quasi enim oblitum dicit, quia amplius illa sibi exhiberi non praecipit. Sequitur: In opprobrium et indignationem furoris sui regem et sacerdotem. Subauditur, tradidit. His duabus personis regebatur populus ille, legali scilicet et sacerdotali. Et convenientia sunt verba: Honor ad regem, devotio pertinet ad sacerdotem; nunc autem contra honorem opprobrium, contra devotionem indignatio ponitur. Et sacrificiis eorum Deus non placatur, sed irascitur. Sicut per Isaiam dicitur: Sanguinem hircorum abominatio est mihi. Cum veniretis ante
Abbreviated transcription (Latin):
compulisset inuidia. ppłm ipsum tam crudeliter
ñ dissipasset captiuitatis iundicta. Et udete qͣ
similitudine tentorium dissipatũ dicat. Quasi
ortũ inquit. Sicut ortus dissipatur quando collec¬
tis ex eo fructib sepis destruitur. & custodia remo¬
uetur: sic ille ppłs. postquã fructũ iusticiȩ ferre
filia syun. sicut umbraculum in uinea: &. sicut
tuguriũ in cucumerario. Et ipse dñs in eũgłio
ideis loquitur dicens. Auferetur a uobis regnũ
dĩ. &. dabitur genti facienti fructũ eiꝰ. Ortus ciũ
sterilis & ñ faciens fructũ. id est sẏnagoga iude¬
oꝵ dissipatur: & ortus fructũ faciens. idest ecclia
gentium. munitur atq coneluditur: sicut in can¬
tico canticor dicitur. Ortus conclusus soror mea.
ortus conclusus. fons signatus. Bene autẽ sororẽ
uocat: quã orcũ conclusum nominat: quia ȩccłia
fructũ iusticiȩ ñ habebat: quasi ortũ sterilem

Expanded text:
compulisset invidia, populum ipsum tam crudeliter compulisset invidia, populum ipsum tam crudeliter non dissipasset captivitatis vindicta. Et videte qua similitudine tentorium dissipatum dicat: quasi hortum, inquit. Sicut hortus dissipatur, quando, collectis ex eo fructibus, sepis destruitur, et custodia removetur; sic ille populus, postquam fructum justitiae ferre filia Sion sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario. Et ipse Dominus in Evangelio Judaeis loquitur, dicens: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Hortus enim sterilis, et non faciens fructum, id est Synagoga Judaeorum, dissipatur; et hortus fructum faciens, id est Ecclesia gentium, munitur atque concluditur, sicut in Cantico canticorum dicitur: Hortus conclusus, soror mea, hortus conclusus, fons signatus . Bene autem sororem vocat, quam hortum conclusum nominat, quia Ecclesia fructum justitiae non habebat, quasi hortum sterilem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut tabernacłm federis in qd̾ moyses itrat
ad consulendũ dũm. Recte gͦ ꝑ tentoriũ ppłs:
ꝑ tabernaculũ ordo p̃lator signatur. Quando
em̃ ppłm illum antiquũ ds̃ itã temporali gła
sublimauit: quasi tentoriũ ad decorẽ. expaudit.
Cũ uͦ quosdã ex illis ad cognitionẽ secretoꝵ. su¬
or illuminans. & familiari alloquio suo dignos
habuit: quasi tabernaculũ ad inhabitandum
extrurit.S quia pͦmodũ in carne ueniens. po¬
pulũ illũ exigentib peccatis suis & cognnitionẽ
ueritatis priuauit: & deunide ꝑ romanos in
om̃s mundi nationes disꝑsit: recte nunc dicit᷑.
Dissipauit tentoriũ suum: demolitus ẽ taberna¬
culum suum. Et notandũ qđ tentoriũ ñ demo¬
litũ. s dissipatũ dicit: & tabernacłm ñ dissipatũ.
s demolitũ asserit. Qd̃ enĩ demolitur: sensim.
nͥ latens odium exprimitur: Tabernaculum
gͦ demolitũ est. & tentoriũ dissipatum: quia nͥscri¬
bas & phariseos doctores ppłi in necem saluatoris

Expanded text:
 in quod Moyses intravit ad consulendum Dominum. Recte ergo per tentorium populus, per tabernaculum ordo praelatorum signatur. Quando enim populum illum antiquum Deus ita temporali gloria sublimavit, quasi tentorium ad decorem expandit. Cum vero quosdam ex illis ad cognitionem secretorum suorum illuminans, etiam familiari alloquio suo dignos habuit, quasi tabernaculum ad inhabitandum exstruxit. Sed, quia postmodum in carne veniens populum illum, exigentibus peccatis ejus, et cognitione veritatis privavit, et deinde per Romanos in omnes mundi nationes dispersit; recte nunc dicitur: Dissipavit tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum. Et notandum quod tentorium non demolitum, sed dissipatum dicit; et tabernaculum non dissipatum, sed demolitum asserit. Quod enim demolitur, sensim olitionem, nisi latens odium exprimitur? Tabernaculum ergo demolitum est, et tentorium dissipatum, quia nisi Scribas et Pharisaeos doctores populi in necem Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
S. uectes ꝑdioit .. contriuit: quia consilium eor.
ad nichilum redegit. Consilium ꝑditũ est: quia
xp̃m occidendo extinguere ñ potuerunt. Consi¬
lium contritũ est: quia obhoc terrã ꝑdiderunt.
quod.xp̃m occiderunt. Propter quod subditur:
reges eiꝰ &. principes eius. in gentib subaudit᷑.
constituit ds̃: ut scilieet gentiles reguent & pͥn¬
cipentur suꝑ eos. Sie gͦ ꝑditi sunt. uectes & contri
ci. ut ñ solũ regib gentium. tributũ soluerent. sed
etiam prefecti & presides regum inter eos habita¬
rent. & eos opprimerent: tandẽq rebelles a terra
eicerent.&. ꝑ totũ mundũ dissiparent. De qͥb ad¬
huc subditur. Non ẽ lex scilicet apuo eos. N ina &¬
si libros legis habeant: quia tñ in.xp̃m ñ credũt.¬

Expanded text:
Sed vectes perdidit et contrivit, quia consilium eorum Sed vectes perdidit et contrivit, quia consilium eorum ad nihilum redegit. Consilium perditum est, quia Christum occidendo exstinguere non potuerunt. Consilium contritum est, quia ob hoc terram perdiderunt, quod Christum occiderunt. Propter quod subditur: Reges ejus, et principes ejus in gentibus, subauditur constituit Deus, ut scilicet gentiles regnent et principentur super eos. Sic igitur perditi sunt et contriti vectes, ut non solum regibus gentium tributum solverent, sed etiam praefecti et praesides regum inter eos habitarent, et eos opprimerent, tandemque rebelles a terra ejicerent et per totum mundum dissiparent. De quibus adhuc subditur: Non est lex, scilicet apud eos, quia, etsi libros legis habeant, quia tamen in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
lib nãq in eugłio dñs dicit. He uobis scribe et
pharisei. quia culistis clauẽ scientiȩ: ipsi ñ in¬
tioistis. & alios intrare uolentes prohibuistis.
Dicatur gͦ defiax st̃ int̾ra portȩ eius. ꝑ terram
erum. uel amor. terrenarũ rerũ. uel humanitas
ap̃i. uel carnales obseruantię. legis intelligi
possunt. B̾ ene gͥ portȩ in terra defiare dicuntur.
quia seribe & phariser doctores ppłi ꝓpter hoc
quod m̃tem in terrems desideriis fixerant. non
solũ xp̃m reciꝑe noluerunt: unmo etiam ne ter
ram amitterent. xp̃m occiderunt. Uel in terra defi¬
ix sunt: quia solam in.xp̃o carnẽ attendentes. in
laqueũ ꝑfidiȩ inciderunt. Hel in terra defiax sũt.
quia translata sp̃iali intelligentia legis ad gen¬
tes. ipsi in carnalib obseruantus remanserunt.
Vude bene subditur ꝑdidit & contriuit uectes
ens. Quid enim uectes nͥ occulta & fortia consi¬
lia seribarũ & phariseoꝵ designant: quibus con¬
siliati sunt xp̃m occtoere ne terrã perderent.

Expanded text:
e vobis, Scribae et Pharisaei, quia tulistis clavem scientiae. Ipsi non introistis, et alios intrare volentes prohibuistis . Dicatur ergo: Defixae sunt in terra portae ejus. Per terram enim vel amor terrenarum rerum, vel humanitas Christi, vel carnales observantiae legis intelligi possunt. Bene ergo portae in terra defixae dicuntur, quia Scribae et Pharisaei doctores populi, propter hoc quod mentem in terrenis desideriis fixerant non solum Christum recipere noluerunt, imo etiam, ne terram illam amitterent, Christum occiderunt. Vel in terra defixi sunt, quia solam in Christo carnem attendentes, in laqueum perfidiae inciderunt. Vel in terra defixi sunt, quia translata spirituali intelligentia legis ad gentes, ipsi in carnalibus observantiis remanserunt. Unde bene subditur: Perdidit et contrivit vectes ejus. Quid enim vectes nisi occulta et fortia consilia Scribarum et Pharisaeorum designant, quibus consiliati sunt Christum occidere, ne terram perderent?
Abbreviated transcription (Latin):
a dño. Cũ amaritudine pronuntiandũ est ꝓpħe
eius. Ac si diceret. Illos magis dilexit. qui suo spi¬
ritu falsa ꝓpħabant: quã illos qui a dño usionẽ
inuenerunt. Defiax sunt in terra portȩ eiꝰ & cete¬
ra. Quid ꝑ portas & uectes enuitatis: nͥ prelatos

Expanded text:
a Domino. Cum amaritudine pronuntiandum est, prophetae a Domino. Cum amaritudine pronuntiandum est, prophetae ejus. Ac si diceret: Illos magis dilexit, qui suo spiritu falsa prophetabant, quam illos qui a Domino visionem invenerunt. Defixae sunt in terra portae ejus, etc. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
infatuantur: Tunc enĩ oꝑa nr̃a bona lugent: qͣn
amissa uirtute. & si ad tempus maneant. meritũ
tam̃ ñ habent. Sunt qui ꝑ murũ oꝑa: ꝑ antemu¬
rale fidẽ acciꝑe uolunt. Et bene fides destructis
operib bonis lugere dr̃: quia absq bono opere
apuo dm̃i fides ñ approbatur. Defixe sunt in terra
portę cius: ꝑdidit & contriuit uectes eius. In
portis sublimitas regni: in uectib fortitudo
uotatur. Porte gͦ cius in terra defiax sunt. subli¬
mitas humiliata. &. deiecta. Hectos ꝑditi & con¬
triti: fortitudo amissa. atq cõminuta. Quod qͣ¬
liter factũ sit: adiungit dicens. Leges eius et
principes eius in gentib. sub auditur ꝑdioit do¬
iminus: hoc ẽ disꝑsit &. contrunt. idẽ in iichilum
redegit. Quo merito etiam hoc euenerit sub in¬
fert. Non ẽ lex iundelicet apud eos. quia legẽ dm̃i
ñ custodiunt. Et ꝓpħe eius ñ inuenerunt uisionẽ

Expanded text:
infatuantur. Tunc enim opera nostra bona lugent, quando infatuantur. Tunc enim opera nostra bona lugent, quando amissa virtute, et si ad tempus manent, meritum tamen non habent. Sunt qui per murum opera, per antemurale fidem accipere volunt, et bene fides destructis operibus bonis lugere dicitur, quia absque bono opere apud Deum fides non approbatur. Defixae sunt in terra portae ejus; perdidit et contrivit vectes ejus. In portis sublimitas regni; in vectibus fortitudo notatur. Portae ergo in terra defixae sunt, sublimitas humiliata et dejecta. Vectes perditi et contriti, fortitudo amissa atque comminuta. Quod qualiter factum sit, adjungit dicens: Reges ejus et principes ejus in gentibus subauditur, perdidit Dominus, hoc est dispersit et contrivit, id est in nihilum redegit. Quo merito etiam hoc evenerit subinfert: Non est lex, videlicet apud eos, quia legem Domini non custodiunt: et prophetae ejus non invenerunt visionem
Abbreviated transcription (Latin):
quãiis peceantes nos. dissimulans quidẽ ñ igno¬
rans diu paciatur: scire tũ debemus quod uͥ lon¬
ga deliberatio p̃cedit. grauis anmaduersio seqͥtͣ
quẽ aomodũ cernimus qđ quanto quis atcenti¬
us ictũ mnbrat. tanto periculosius iaculatur: Inde
subiungitur. Non auertit manũ suam a ꝑditione.
de si aperte diceretur Quantomagis prius paci¬
endo sustinuit. tanto minus nũc feriendo parcit.
quia profecto iustũ ualde ẽ. ut si nos manus nr̃as
dũ possumus. ab illicito oꝑe ñ retrahimus: dĩ quoq
manus in ulciscendo a ꝑoicione ñ auertatur Se¬
quitur luxitq antemurale: & murus pariter
dissipatus ẽ. Si ꝑ murũ ut dictum ẽ. uirtutes ani¬
me designantur: recte ꝑ antemurale oꝑa uirtu¬
cũ accipimus. Quto ẽ gͦ. quod dõ in nos uindican¬
te. antemurale luget. & murus dissipatur: nͥ quia
ciꝰ gr̃a recedente. & uirtus tollitur. & oꝑa uirtutis

Expanded text:
quamvis peccantes nos dissimulans quidem, non ignoquamvis peccantes nos dissimulans quidem, non ignorans diu patiatur, scire tamen debemus quod ubi longa deliberatio praecedit, gravis animadversio sequitur, quemadmodum cernimus quod quanto quis attentius ictum vibrat, tanto periculosius jaculatur. Unde subjungitur: Non avertit manum suam a perditione. Ac si aperte diceretur: Quanto magis prius patiendo sustinuit, tanto minus nunc feriendo parcit, quia profecto justum valde est, ut si nos manus nostras, dum possumus, ab illicito opere non retrahimus, Dei quoque manus in ulciscendo a perditione non avertatur. Sequitur: Luxitque antemurale, et murus pariter dissipatus est. Si per murum, ut dictum est, virtutes animae significantur, recte per antemurale opera virtutum accipimus. Quid est ergo quod Deo in nos vindicante antemurale luget et murus dissipatur, nisi quod, ejus gratia recedente, et virtus tollitur, et opera virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
dr. Cogitauit dñs dissipare murũ filiȩ̨ syon. de
si diceret᷑. Deliberat priusquã feriat. nee cito pro¬
fert sententiam: quo usq subtili consideratione
examinet culpam. Quod etiam euidentius expla¬
natur. cũ dr̃: Tetendit funiculũ suum. Quid ẽ eñi
funicłm teidere: nͥ subtiliter mensuram peccati ex¬
aminare : Uel funiculum tendere ẽ. diu in pecca¬
co perseuerantes colerare: ñ quod ipse faciendo un¬
quitatem augeat: s quod iusto uidicio suo uel ũ
corrigendo. uel ñ pumendo in nobis prolongari
ꝑmittat. Quȩ iniquitas fumculus dĩ dicitur: quia
in nobis inuenit unde ligam᷑. ꝓpter quod neces
se ẽ semper solliciti simus. ne nos ꝑ accepta dona
uirtutum. aut suꝑbia eleuet. aut negligentia dis¬
soluat: quia fortassis dũ nos male securi accept̃a
grãm. rustodire negligimus: quã horrendũ sit. qd̃
de nobis inuisibilis iudex cogitet ignoramus. Q

Expanded text:
dicitur: Cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion. Ac dicitur: Cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion. Ac si diceretur: Deliberat prius quam feriat, nec cito profert sententiam, quousque subtili consideratione examinet culpam. Quod etiam evidentius explanatur, cum dicitur. Tetendit funiculum suum. Quid est enim funiculum tendere, nisi subtiliter mensuram peccati examinare? Vel funiculum tendere est diu in peccato perseverantes tolerare, non quod ipse patiendo iniquitatem augeat, sed quod justo judicio suo, vel non corrigendo vel non puniendo in nobis prolongari permittat; quae iniquitas funiculus Dei dicitur, quia in nobis invenit unde ligamur. Propter quod necesse est ut semper solliciti simus, ne nos per accepta dona virtutum, aut superbia elevet, aut negligentia dissolvat, quia fortassis, dum nos male securi acceptam gratiam custodire negligimus, quam horrendum sit quid de nobis invisibilis judex cogitet ignoramus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
fleuit suꝑ illam & ait. quia si cognouisses & tu: qr.
uenient dies in te. & cireũdabunt te. & eo angustabũt
te undiq & ad terram prosternent te. Item quod
societas sc̃or. cũ ipso suo capite ab eis dissipata sit.
aꝑte in actibus apłoꝵ ostenditur ubi narratur qͦ¬
mͦ gens uidaica. quando xp̃i fidẽ recipere noluit.
etiam fideles illius a suis finibus eiccit. Cogitauit do¬
minus &. cetera. Quid ẽ quod dñs ante factũ cogi
diu tolerat: ut districtius postinodũ ꝑ iusticiam cul¬
pã exquirat: Unde recte nunc dr̃. Cogitauit dñs
dissipare murũ filię syon. Quid nãq ꝑ murũ sẏon.
d̃s eos quos iã ꝑ fidem & gr̃am sp̃ialium donoꝵ
in uisceribus eccłiȩ fuę infilios ad optauerat: ꝓpter
praua oꝑa postinodũ reprobans. ipsis etiã quas sã
tribuerat uirtutib priuat. S quia nobis peccanti¬
bus nũquam tam grauiter irasci solet. nͥ nr̃is pri¬
us imquitatib diu prouocatus fuerit: recte nũe

Expanded text:
ovisses, et tu, quia venient dies in te, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te . Item quod societas sanctorum cum ipso suo capite ab eis dissipata sit, aperte in Actibus apostolorum ostenditur, ubi narratur quomodo gens Judaica Christi fidem recipere noluit, et fideles illius a suis finibus ejecit. Cogitavit Dominus, etc. Quid est quod Dominus ante factum cogitdiu tolerat, ut districtius postmodum per justitiam, culpam exquirat. Unde recte nunc dicitur: Cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion. Quid namque per murum Deus eos, quos jam per fidem et gratiam spiritualium donorum in visceribus Ecclesiae suae in filios adoptaverat, propter prava opera postmodum reprobans, ipsis etiam quas jam tribuerat virtutibus privat. Sed quia nobis peccantibus nunquam tam graviter irasci solet, nisi nostris prius iniquitatibus diu provocatus fuerit, recte nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uolentib impediunt. Quid gͦ sunt portȩ erectȩ:
nͥ doctores cȩlestia p̃dicantes: Quę bene in uec¬
tibr pendent: quia de consilio cordis firmatur
uerbũ p̃dicationis. Et qui sunt portę destructę.
& ablate. nͥ predicatores negligentes. & teptoi.
quos dñs per ꝓpħam increpat diceus. canes mu¬
ti ñ ualentes latrare: &. alibi. ñ ascendistis in die

Expanded text:
volentibus impediunt. Quid ergo sunt portae erectae, nisi doctores coelestia praedicantes, quae bene in vectibus pendent, quia de consilio cordis firmatur verbum praedicationis? Et quae sunt portae destructae, et ablatae, nisi praedicatores negligentes et tepidi, quos Dominus per prophetam increpat, dicens: Canes muti non valentes latrare? Et alibi: N
Abbreviated transcription (Latin):
nimentũ ꝑpetui doloris. post euersionem om̃iũ
signa ruine ꝑmanent. Neq em̃ portȩ ad munim̃¬
tũ.s. in signũ calamitatis ꝑmanent: quȩ ut la¬
te pateant. in terra fiax sunt: & ne defensaculum
prebeant. ꝑditis & contritis uectib seras ñ habent
Sequitur. Reges eius & principes eiꝰ in gentib.
sub auditur ꝑdidit. & contriuit. Et respicit ad id
qd̾ di xerat. portę & uectes. tdẽ reges & principes
qui inunmen & fortitudo ppłi erant: deiecti. et
ab iecti. & contriti sunt. Sequitur causa tanti¬

Expanded text:
nimentum perpetui doloris, post eversionem omnium nimentum perpetui doloris, post eversionem omnium signa ruinae permanent. Neque enim portae ad munimentum, sed in signum calamitatis permanent, quae, ut late pateant, in terra fixae sunt, et ne defensaculum praebeant, perditis et contritis vectibus, seras non habent. Sequitur: Reges ejus, et principes ejus in gentibus. Subauditur, perdidit et contrivit: et respicit ad id, quod dixerat: Portae et vectes , id est reges et principes, qui munimen et fortitudo populi erant, dejecti et abjecti
Abbreviated transcription (Latin):
reli quit immunẽ a pena. Sequitur. Luxitq an¬
te murale: & murus pariter dissipatus ẽ. Ita ambi¬
gue positũ ẽ pariter. ut ad utrũq referri posse ui¬
deatur: uidelicet quod uel ante murale pariter
cũ muro dissipatum sit. uel qd murus pariter cũ
ante murili luxerit. Possumus aut̃e ñ in congrue
ꝑ antemurale custodiam hominũ. ꝑ murũ autẽ
nitelligere custodiam angłor: quę utraq a ppło
udeor. iusto dĩ udicio ablata. ẽ: ut nec homines
foris. nȩc angeli initus ab instanti tribulatione
ppłm a dõ derelictum defendere possent: scdin
quã acceptionẽ conueniens ẽ distinctio. qõ aute¬
murale luxisse. & murũ dissipatũ ẽẽ deplorat:
ut udelicet illos. idẽ bonos p̃latos. etiam sub¬
uersione ppłi sui. ꝑ cõpassionem tribulatos: istos
uͦ toẽ angelos ab cor custodia sublatos ostendat
Defiax sunt in terra porte ciꝰ. idẽ syon. ad mo¬

Expanded text:
reliquit immunem a poena. Sequitur: Luxitque anreliquit immunem a poena. Sequitur: Luxitque antemurale, et murus dissipatus est. Ita ambigue positum est pariter, ut ad utrumque referri posse videatur, videlicet quod vel antemurale pariter cum muro dissipatum sit, vel quod murus pariter cum antemurali luxerit. Possumus autem non incongrue per antemurale custodiam hominum, per murum autem intelligere custodiam angelorum, quae utraque a populo Judaeorum justo Dei judicio ablata est, ut nec homines foris, nec angeli intus ab instanti tribulatione populum, a Deo derelictum defendere possent, secundum quam acceptionem conveniens est distinctio quod antemurale luxisse et murum dissipatum esse deplorat, ut videlicet illos, id est, bonos praelatos etiam subversione populi sui per compassionem tribulatos, istos vero, id est, angelos ab eorum custodia sublatos ostendat. Defixae sunt in terra portae ejus. Id est Sion. Ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
muros turrium: quantũ ad litteram sic intelligen¬
dum ẽ. ac si diceret: turres muratas intransitiue.
hoc ẽ ñ solum muros ciuitatis extrinsecus. s mu
ros turriũ intrinsecus. Unde sequitur. Nocẽ de¬
derunt in domo dm̃: sicut in dic sollempni. Ipsi
in delicet mimici nullo sibi obsistente urauersa oc¬
cupabant: & se preualuisse gaudebant. Eogitauit
dñs difsipare murũ filię sẏon.Ne hȩc tanta mala
in considerate ds̃ intulisse uideatur: ante factum
cogitasse. toẽ deliberasse dr̃. ꝑ murũ filiȩ syon
robur & munimen udaici ppłi intelligere debemꝰ.
Sequitur. Tetendit funiculum suum. ut merita
mensura ret: & unicuiq scđm oꝑa sua redderet. Uł
tetendit funiculum. idẽ penã qua peccatores li¬
garet protraxit. dui ꝑ pacientiam expectans: s
tanto grauius tandem feriens. Propter qd sequi¬
tur. Non auertit manum suam a ꝑditione: tdẽ
quia nemuẽ inuenit liberum a culꝑa. neminẽ

Expanded text:
muros turrium, quantum ad litteram sic intelligenmuros turrium, quantum ad litteram sic intelligendum est ac si diceret, turres munitas ejus intransitive, hoc est non solum muros civitatis extrinsecus, sed etiam muros turrium intrinsecus. Unde sequitur: Vocem dederunt in domo Domini sicut in die solemni. Ipsi videlicet inimici nullo sibi obsistente, universa occupabant, et se praevaluisse gaudebant. Cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion. Ne haec tanta mala inconsiderate Deus intulisse videatur, ante factum cogitasse, id est deliberasse dicitur. Per murum filiae Sion, robur et munimen Judaici populi intelligere debemus. Sequitur: Tetendit funiculum suum. Ut merita mensuraret, et unicuique secundum opera sua redderet. Vel tetendit funiculum, id est poenam. qua peccatores ligaret, protraxit diu per patientiam exspectans; sed tanto gravius tandem feriens, propter quod sequitur: Non avertit manum suam a perditione. Id est quia neminem invenit liberum a culpa, neminem
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi earellentia & religio destructa ostendatur. de¬
quitur. Reppulit dñs altare suim. Hic iã de conta¬
minatione scõr agere incipit. Reppulit dñs alta¬
re suum. Implacabilẽ se c̃ẽ ostendit. quando illio
ctiam unde placari consucuerat abicit. Sequitur.
Maledi. rit sc̃ificationi suę: idẽ sacrificus qͥb offe¬
rentes. prius scĩficare solebat. Quod nunc plene
impletũ cernimus: quando iã legales hostiȩ quę
suo tempore offerentes scificare poterant. si post
impletionẽ gr̃ę tencantur. amplius dm̃ ad ira¬
cundiam prouocant. Sequitur. Tradidit in ma¬
nus mimici muros turrium eius: idẽ scĩficatio¬
ius eiꝰ. Ut em̃i ostenderet se amplius priora illa sa¬
crificia ñ recipere: ipsum locũ in quo offerri con¬
sueuerant funditus euerti permisit. quatinus ex
hoc liquido cunctis patesceret qd desolato prio¬
re locoritus prior. cessare deberet. Quod autẽ dicit

Expanded text:
populi excellentia et religio destructa ostendatur. Sepopuli excellentia et religio destructa ostendatur. Sequitur: Repulit Dominus altare suum. Hic jam de contaminatione sanctorum agere incipit. Repulit Dominus altare suum, implacabilem se esse ostendit, quando etiam illud, unde placari consueverat, abjicit. Sequitur: Maledixit sanctificationi suae. Id est sacrificiis, quibus offerentes sanctificare prius solebant. Quod nunc plane impletum cernimus, quando jam legales hostiae, quae suo tempore offerentes sanctificare poterant, si post impletionem gratiae teneantur, amplius Deum ad iracundiam provocent. Sequitur: Tradidit in manus inimici muros turrium ejus. Id est sanctificationis; ut enim ostenderet se amplius priora illa sacrificia non recipere, ipsum locum in quo offerri consueverant, funditus everti permisit, quatenus ex hoc liquido cunctis patesceret quod desolato priore loco, ritus prior cessare deberet. Quod autem dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ut sit in dissipationẽ & dueptionẽ imi
tur: quia & ydolor. cultores sub frondosis arbo¬
rib. & in locis inrentib sacrificare solebant.
lascinȩ & uoluptati seruientes. Dicat iͦ dissi¬
pauit quasi ortum tentorium suum. Ae si dice¬
ret. Quia in locum sc̃itatis impudicicia. &. uo¬
luptas intront: id̃o dissipatio & desolatio uenit.
Sequitur. Oblimioni tradidit dñs in syon festun¬
tatem & sabbatum: idẽ ñ solum repulit hȩc . s
post repulsam amplius ñ requirit: quod ꝓprie
eo ultimam captiuitatr̃ ꝑtinet. quando iam
manifestata gr̃a. priores legis obseruantiȩ pe¬
nitus euersȩ sunt. & repudiatę. Sequitur. Et in
opprobrium. & in idignationẽ furoris sui re¬
gem & sacerdotem. sũbauditur tradidit. Regi
honor debetur: deuotio in sacerdote diligitur.
Ae nunc ꝓ honore opprobrium regi. ac ꝓ deuotio¬
ne indignatio redditur sacerdoti: ut om̃is udaici

Expanded text:
tur, ut sit in dissipationem et direptionem intur, ut sit in dissipationem et direptionem intur, quia et idolorum cultores sub frondosis arboribus et in locis virentibus sacrificare solebant, lasciviae et voluptati servientes. Dicit ergo, dissipavit quasi hortum tentorium suum, ac si diceret: Quia in locum sanctitatis impudicitia, et voluptas introiit, ideo dissipatio et desolatio venit. Sequitur: Oblivioni tradidit Dominus in Sion festivitatem et Sabbatum. Id est non solum repulit haec, sed post repulsam amplius non requirit. Quod proprie ad ultimam captivitatem pertinet, quando jam manifestata gratia, prioris legis observantiae penitus eversae sunt et repudiatae. Sequitur: Et in opprobrium et in indignationem furoris sui regem et sacerdotem. Subauditur, tradidit. Regi honor debetur, devotio in sacerdote diligitur. Ac nunc pro honore opprobrium regi, ac pro devotione indignatio redditur sacerdoti, ut omnis Judaici
Abbreviated transcription (Latin):
tentorium ꝓprie dicitur: uͥ cortine funbus ad
palos terrę affi ros extenduntur: Tabernaculum
autem quib.dã cabulatis construitur: sicut
de tabernaculo federis scriptũ est. quod moy¬
ses in deserto extrurit. cui extrinsecus uela
oppansa sunt. & cortine ex om̃i latere disten¬
tȩ. Dicitur gͦ de subuersione templi. dissipa¬
uit tentorium suum : demolitus ẽ tabernaci¬
lum suum. Scdm litterã autem congrua sũt
uerba. ut io qõ expansũ ẽ. difsipetur: id quod
terrę firũ ẽ. quadã quasi suffossione demoli¬
atur. Quasi ortum inquit. dissipauit tentori¬
um suum. Qd̃ ysaias his uerbis ante p̃di¬
xerat. derelinquetur filia syon. quasi umbra¬
culum in uinca: & sicut tuguriũ in cucume¬
rario. Ac si diceret. Sicut ab orto & a uinea.
post quã collecti fuerint fructus. custodia ho¬
minum tollitur: sic a ppło isto. quia a fructu
boni operis sterilis ẽ. custodia diuina aufere¬

Expanded text:
tentorium dicitur proprie, ubi cortinae funibus ad tentorium dicitur proprie, ubi cortinae funibus ad palos terrae affixos extenduntur. Tabernaculum autem quibusdam tabulatis construitur, sicut de tabernaculo foederis scriptum est, quod Moyses in deserto exstruxit, cui extrinsecus vela oppansa sunt et cortinae ex omni latere distentae. Dicitur ergo de subversione templi, dissipavit tentorium suum. Demolitus est tabernaculum suum. Secundum litteram autem congrua sunt verba, ut id quod expansum est, dissipetur; id quod terrae fixum est, quadam quasi suffossione demoliatur. Quasi hortum, inquit, dissipavit tentorium suum. Quod Isaias his verbis ante praedixerat: Derelinquetur filia Sion quasi umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario . Ac si diceret: Sicut ab horto et a vinea, postquam collecti fuerint fructus, custodia hominum tollitur, sic a populo isto, quia a fructu boni operis sterilis est, custodia divina aufere
Abbreviated transcription (Latin):
Descripta desolatione regionis & ciuitatis:
quasi ad utraq respondens infert. Et repleuit
in filia uida. ioẽ in gente urdea. quã quasi fi¬
liam paterno affectu dilexerat. humiliatũ et
humiliatam. Hoc ẽ utriusq sexus humilitatis
illam repleuit: ut humiliatis ioẽ deicctis ple¬
na sit. Uel ꝑ humiliatũ oroinẽ p̃latoꝵ acciꝑe
possumus: ꝑ humiliatã plebem subiectam. Con¬
tra quod superius in uastatione regionis di¬
xerit: polluit regnũ & principes eiꝰ: ut idem
um suum. Nunc ad destructionẽ sacrarũ edium
deplorandã accedit. Et quantum ad litteram
spectat ꝑ tentorium & tabernaculum signifi¬
cat. templũ dñi. quod erat in iherłm: quod pri¬
mũ a chaldeis. deuide a romanis subuersum
ẽ. Ido autem tẽplũ. tentoriũ siue taberna culum
uõcat: quia uice illius antiquitus filii isrł pri¬
mũ in deserto. ae postinodũ in sylo. ad cultum
dĩ tentorio & tabernacło fungebantur. Ceterum

Expanded text:
Descripta desolatione regionis, et civitatis Descripta desolatione regionis, et civitatis quasi ad utramque respondens infert: Et replevit in filia Juda, id est gente Judaea, quam quasi filiam paterno effectu dilexerat, humiliatum et humiliatam, hoc est utriusque sexus humiliatis illam replevit, ut humiliatis, id est dejectis plena sit. Vel per humiliatum, ordinem praelatorum accipere possumus; per humiliatam, plebem subjectam. Contra quod superius in vastatione regionis dixerat: Polluit regnum et principes ejus, ut idem um suum. Nunc ad destructionem sacrarum aedium deplorandam accedit. Et quantum ad litteram spectat, per tentorium et tabernaculum significat templum Domini, quod erat in Jerusalem, quod primum a Chaldaeis, deinde a Romanis subversum est. Ideo autem templum tentorium sive tabernaculum vocat, quia vice illius antiquitus filii Israel primum in deserto, ac postmodum in Silo ad cultum Dei tentorio, et tabernaculo fungebantur. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃. Quid ẽ gͦ precipitauit menia. dissipauit mu¬
itiones: nͥ sublimia deiecit. & fortia confregit:
Qd̃ gͦ superius de regione planxerat. hoc sdem
nunc etiã in iherłm factũ cẽ deplorat: ut ibi
ꝑ speciosa iacob pulchritudinẽ regionis: hic
ꝑ menia syon decorẽ ciuitatis: ibi ꝑ munitiones
uirginis uda. muntiones regionis: hic ꝑ mu¬
nitiones sẏon ipsius iherłm munitiones signi¬
ficari intelligas. Unde satis conuenienter ibi spe¬
ciosa tantũ. hic menia posuit: quia alius regi¬
onis. &. alius ciuitatis decor. ẽ. Decor namq regio¬
nis. magis consideratur in ubertate frugum.
& fecunditate pecor: decor ciuitatis in subli¬
mitate edificior: & ioo speciosa destrui. & menia
p̃cipitari dicuntur. ut om̃ia uastata agnoscas:
& ea uidelicet quȩ intus ciuitatem decorabãt.
speciç: & quę foris regionem utilitatȩ. Et re¬
pleuit in filia. iuda. humiliatũ. & humiliatã.

Expanded text:
tamen. Quid est ergo, praecipitavit moenia, dissipavit mutamen. Quid est ergo, praecipitavit moenia, dissipavit munitiones, nisi sublimia dejecit, et fortia confregit? Quod ergo superius de regione planxerat, hoc idem nunc etiam in Jerusalem factum esse deplorat; ut ibi, per speciosa Jacob, pulchritudinem regionis; hic per moenia Sion, decorem civitatis; ibi per munitiones virginis Juda, munitiones regionis; hic per munitiones Sion, ipsius Jerusalem munitiones significari intelligas. Unde satis convenienter ibi speciosa tantum, hic moenia posuit, quia alius regionis, et alius civitatis decor est. Decor namque regionis magis consideratur in ubertate frugum et fecunditate pecorum. Decor civitatis in sublimitate aedificiorum, et ideo speciosa destrui, et moenia praecipitari dicuntur, ut omnia vastata cognoscas, et ea videlicet quae intus civitatem decorabant specie, et quae foris regionum utilitate. Et replevit in filia Juda humiliatum et humiliatam.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam animas abstulisse ostendat. Unde recte subin¬
fertur cũ dicitur. Effudit quasi ignẽ indignationẽ
suã. Non quasi aquã: s quasi ignem. Hiolentia e¬
m̃ aquarum deicere & dissipare res solet: ñ consu¬
mere. Quã indignationẽ ꝑ alium ꝓpħam dñs cõ¬
ti. Ignis uͦ ñ tantũ destruit: s. consumit. atq idõ
recte indignatio quasi ignis effundi đ̃r: quando di¬
uma ultio usq ad consũptionẽ euagatur. Postremo
etiã in ipso effusionis nomine. molentia. & ut ita di¬
cam habundantia tribulationis exprimitur. factꝰ
xisse uioetur: nunc ao ipsam matrem syon scili¬
cet ciuitatem iherłm deplorandam se conuertit di¬
cens. Factus ẽ dñs uelito inimicus. Grauis dolor.
Dñs qui fouere qui diligere consueuerat. factus ẽ
uelud inunicus: quia iã ñ ut pater ad correctionẽ
ꝑcutit: s ut hostis ad consumptionẽ. Precipitauit
nienia eiꝰ toẽ syon: dissipauit munitiones eius. Me¬
nia in ciuitate ad decor̃e fiunt: munitiones ad tu¬

Expanded text:
etiam animas abstulisse ostendat. Unde recte subinfertur cum dicitur: Effudit quasi ignem indignationem suam. Non quasi aquam, sed quasi ignem. Violentia enim aquarum dejicere et dissipare res solet, non consumere. Quarum inundationem per alium prophetam Dominus comt . Ignis vero non tantum destruit, sed consumit. Atque ideo recte indignatio Dei, quasi ignis effundi dicitur, quando divina ultio usque ad consumptionem evagatur. Postremo etiam in ipso effusionis nomine violentia, et, ut ita dicam, abundantia tribulationis exprimitur. Factusxisse videtur. Nunc ad ipsam matrem Sion, scilicet civitatem Jerusalem deplorandam se convertit, dicens: Factus est Dominus velut inimicus: gravis dolor. Dominus, qui fovere, qui diligere consueverat, factus est velut inimicus, quia jam non ut pater ad correctionem percutit, sed ut hostis ad consumptionem. Praecipitavit moenia ejus, id est Sion, dissipavit munitiones ejus. Moenia in civitate ad decorem fiunt, munitiones ad tu
Abbreviated transcription (Latin):
salutis confirmant & diriginit. Ilia sũt. quando
iã incipientib recte ambulandi ꝑ bonã operatio¬
nẽ exxmplũ fiunt. Recte gͦ ꝑ portas iherusalem
seribas & phariseos doctores utoeor intellige¬
re possumus. De quib hic dr̃ defiax sunt in ter¬
ra porte eius. Porte si quidem erectȩ & solidos
uectes habentes ꝓ tempore claudi & aperiri pos¬
sũt. Caudi indelicet inimicis: & aperiri amicis.
Porte autẽ solute a uectib suis. & ablatę ab di¬

Expanded text:
rmant et dirigunt. Viae sunt, quando jam incipientibus, recte incedendi per bonam operationem exemplum fiunt. Recte ergo per portas Jerusalem Scribas et Pharisaeos doctores Judaeorum intelligere possumus. De quibus hic dicitur: Defixae sunt in terra portae ejus. Portae, si quidem erectae et solidos vectes habentes pro tempore claudi et aperiri possunt, claudi videlicet inimicis et amicis aperiri. Portae autem solutae a vectibus suis, et ablatae, a
Abbreviated transcription (Latin):
tur: aliquando ꝓtectio. aliquando grauis ꝑcussio.
designatur: eo qd̃ dextera uaturali habilitate
ad ꝑcucrendum sit promptior. Prius gͦ ds sinis¬
tram auertit. ne protegenet: postea dexteram
firmauit ut feriret. Quod aut̃e dicitur firmauit
dexteram: grauẽ utdignationẽ ꝑcutientis expri¬
mnit. Uel suꝑ percussos dexteram firmat: quia pla¬
gan quam semel iratus intulit. sanare amplius
ñ disponit: qd̾ ꝓprie ad ultimam captiuitatem
refertur. Unde conuenienter adiungitur quasi
hostis: qui scilicet ad internetionẽ ꝑcutit: ñ ad
correctionẽ. Non em̃ quasi hostis dexteram fir¬
maret: si illũ ad ꝑdenoũ percuciente. ipse ad cor¬
rigendũ percuteret. Unde cũ graui dolore pronu¬
tiandũ est. quasi immicus. quasi hostis: ille scili¬
cet cuius nȩc nam reus effugere. nȩc miseđiam
hostis potest impedire. Sequitur. Et occidit om¬
ne qd̃ pulchrũ erat uisu. in tabernaculis filiȩ

Expanded text:
tur, aliquando protectio, aliquando gravis percussio tur, aliquando protectio, aliquando gravis percussio designatur, eo quod dextera naturali habilitate ad percutiendum sit promptior. Prius ergo Deus dexteram avertit, ne protegeret; postea dexteram firmavit, ut feriret. Quod autem dicitur, firmavit dexteram, gravem indignationem percutientis exprimit. Vel super percussos dexteram firmat, quia plagam, quam semel iratus intulit, sanare amplius non disponit; quod proprie ad ultimam captivitatem refertur. Unde convenienter adjungitur, quasi hostis, qui scilicet ad interniciem percutit, non ad correctionem. Non enim, quasi hostis dexteram firmaret, si illo ad perdendum percutiente, ipse ad corrigendum percuteret. Unde cum gravi dolore pronuntiandum est, quasi inimicus, quasi hostis. Ille, cujus nec iram reus effugere, nec misericordiam hostis potest impedire. Sequitur: Et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculis filiae
Abbreviated transcription (Latin):
de đodr confregit om̃e cornu isrł. auertit retior¬
sum dexterã suam: nͥ quia in ppło p̃uaricatore. & om¬
nẽ humanã fortitudinẽ cõminuit. & suam tandem
protectionem abstulit: ut om̃ino desolati ostendan¬
tur quib post humana presidia. etiam diuinum
adiutoriũ tollitur: Auertit inquit dexteram fuam.
Dexteram auertit ne ꝓtegeret: & sinistram extendit
ut feriret. Uude sequitur. Et succendit in iacob. qͣsi
igñe flãmȩ deuorantis in gẏro. Sieut eñ ignis
accensus late uagatur & consumit om̃ia: sic hos¬
tes utoeoꝵ. postquã in eis om̃is fortitudo defece¬
rat. &. diuinũ auxilium subtractũ erat: nullo sibi
obsistente uniuersa uastabant. Tetendit arcũ suũ
quasi inimicus. In arcu cõminatio intelligitur Arcũ
ꝙ teroeir ẽ: cõminationẽ amplificare. uel differre.
Qui autem post cõminationẽ ꝑcutit: quasi mninueus
arcũ tendit. Uude sequitur. firmauit dexteram suã.
quasi hostis. Quando inscriptura dextera dĩ poni¬

Expanded text:
ertit retrorsum dexteram, nisi quod in populo praevaricatore, et omnem humanam fortitudinem comminuit, et suam tandem protectionem abstulit, ut omnino desolati ostendantur quibus post humana praesidia etiam divinum adjutorium tollitur. Avertit, inquit, dexteram suam. Dexteram avertit, ne protegeret; et sinistram extendit, ut feriret. Unde sequitur: Et succendit in Jacob quasi ignem fiammae devorantis in gyro. Sicut etiam ignis, accensus late vagatur et consumit omnia, sic hostes Judaeorum, postquam in eis omnis fortitudo defecerat, et divinum auxilium subtractum erat, nullo sibi obsidente, universa vastabant. Tetendit arcum suum quasi inimicus. In arcu comminatio intelligitur. Arcum ergo tendere est comminationem amplificare vel differre; qui autem post comminationem percutit, quasi inimicus arcum tetendit. Unde sequitur: Firmavit dexteram suam quasi hostis. Quando in Scriptura dextera Dei poni
Abbreviated transcription (Latin):
cxxita furor̃e & effunde iram: ea tolle aduersariũ
& afflige inunicum: festina tempus. & memento fi¬
nis Ergo rogat innouare signa. quȩ cotidie fiunt.
ut conuertatur iusticia in iudicium. ne semꝑ affli¬
gaitur sc̃i: s. unusquisq recipiat pro ut gessit.¬
tum tenens: ecce quomͦ ar¬
tis suę peritiam probat.
Primum stupida m̃bra diu
palpando ad sensum reuo¬
cat: & tactu leui uulnera do¬
lentia attrectando. ad ictum
confirmat: deinde secat: deinde ungit: deunde
ligat: deuide fouet: & ad plenam sanitatẽ repa¬
rat. Sic alfabetũ istito. in quinq particiones dis¬
tinguimus. Prima est conquestio: secunda inere¬
patio: tercia consolatio: quarta ẽ pieceptio: quin¬
ta ẽ deprecatio. ꝑ conquestionẽ palpat. ꝑ increp. a

Expanded text:
Excita furorem, et effunde iram. Extolle adversarium, Excita furorem, et effunde iram. Extolle adversarium, et afflige inimicum. Festina tempus, et memento finis . Ergo rogat innovare signa quae quotidie fiunt, ut convertatur justitia in judicium, ne semper affligantur sancti, sed unusquisque recipiat prout gessitus tenens, ecce quomodo artis suae peritiam probat. Primum stupida membra diu palpando ad sensum revocat, et tactu leni vulnera dolentia attrectando ad ictum confirmat, deinde secat, deinde ungit, deinde ligat, deinde fovet, et ad plenam sanitatem reparat. Sic alphabetum istud in quinque partitiones distinguitur. Prima est conquestio; secunda est increpatio; tertia est consolatio; quarta est praeceptio; quinta est deprecatio. Per conquestionem p
Abbreviated transcription (Latin):
uid eo: & qd̃ grauius ẽ etiam in memet illa fabri¬
cata supra dorsum repperio. Iccirco figm̃tũ ag¬
exurat. & tu uincas cũ iudicaris talia ñ curare.
Deuindemia cos ab om̃ib: fraudib suis. ne fruc¬
tum de me capiaut: sicut & me uindemiasti:
quando & tua mͥ dona furore cõmotus subtraris¬
ti: & in presentiarum gaudiũ ꝑfectȩ uite ꝓpter
om̃s iniquitates ieas abstulisti: ut & mͥ rursus
de merore gaudia. & illis de sua irreuocabili cru¬
delitate supplicia exereseant. Et hȩc sunt signa: ꝓpt̃
quȩ om̃ia signoꝵ. facta sunt miracula. Ulitoe dauid¬
inpsalmo. Dedisti metuentib te significationẽ: ut
fugiant a facie areus. Quę qui noluerunt p̃cauere:
deuemunt ad ea quę consonanter scripture sacrę de¬
monstrant. Hinc quoq & sapientia ad extremũ ocu¬
lum intendens. innoua signa inquit. & immnuta
mirabilia. glorifica manũ. & brachium dextrum:

Expanded text:
video, et quod gravius est, etiam in memetipsa fabrivideo, et quod gravius est, etiam in memetipsa fabricata supra dorsum reperio . Idcirco quia figmentum agexuar, et tu vincas cum judicaris , talia non curare. Vindemia eos ab omnibus fraudibus suis, ne fructum de me capiant; sicut et me vindemiasti, quando et tua mihi dona furore commotus subtraxisti, et impraesentiarum gaudium perfectae vitae propter omnes iniquitates meas abstulisti; ut et mihi de moerore rursus gaudia, et illis de sua irrevocabili crudelitate supplicia excrescant. Et haec sunt signa propter quae omnia signorum facta sunt miracula. U te significationes, ut fugiant a facie arcus . Quas qui noluerint praecavere, deveniant ad ea quae consonanter Scripturae sanctae praemonstrant. Hinc quoque et sapientia ad extremum oculum intendens: Innova signa, inquit, immuta mirabilia. Glorifica manum et brachium dextrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde sicut sc̃i eoꝵ. iusto dei iudicio ꝑtulerunt
p̃ssuras: ita & illi prosuis erratib penas sempiternas.
llude ne contingant ei talia: plorans ac gemens
dicit eccłia. Multi enim gemitus mei: & merens
cor meum. Siquidẽ quia multi eacessus: multi
& gemitus. Et quia multus dolor: multus & cor.¬
dis meror: si quomͦ tandem queat dicere dño mu¬
serante. scđm multitudinẽ dolor. incor in cosoe
meo. consolationes tuȩ̨ letificauerunt anmam
ieam.S licet hic multitudo dolox meoꝵ. in sp̃u
spe intus interdum consoletur: alibi uͦ consolatio¬
nis erit remuneratio. Et cõo donee uemant quȩ
futura sunt: plentus edocta de om̃ib ęccłia. seu a¬
nima sc̃a dicit. Multi gemitus mei: & cor meum
metens. Que minirũ anima etiam moraliter ex¬
pansa coram dño rogat dicens. Ingrediatur om̃e
& enerues : quia meis nequeo iuirib euadere.
Nam ubicũq me uerto. ñ nisi eor. malor. mala

Expanded text:
Deinde, sicut sancti eorum, justo Dei judicio pertulerunt Deinde, sicut sancti eorum, justo Dei judicio pertulerunt pressuras, ita et illi pro erratibus suis poenas sempiternas. Unde ne contingant talia, plorans ac gemens dicit Ecclesia: Multi enim gemitus mei, et cor meum moerens. Siquidem, quia multi excessus, multi et gemitus; et quia multus dolor, multus et cordis moeror. Si quo modo tandem queat dicere, Domino miserante: Secundum multitudinem dolorum mearum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Sed hic multitudo dolorum, licet in spiritu spe intus interdum consoletur, alibi vero consolationis erit remuneratio. Et ideo donec venient quae ventura sunt, plenius 1360 edocta de omnibus dicit Ecclesia seu anima sancta: Multi gemitus mei et cor meum moerens. Quae nimirum anima etiam moraliter expensa coram Domino rogat, dicens: Ingrediatur omne et enerves; quia meis nequeo viribus evadere. Nam ubicunque me verto, non nisi mala eorum
Abbreviated transcription (Latin):
melius congruunt quę orat indesinenter etiã
ñ defendis. & uindicas sanguinẽ nr̃m: & cetera.
quę se quuntur. Ita & hie chorus fidelium ut re¬
memoretur in conspectu dĩ ꝑsecutor crudelitas.
& ultionis uindicta. iustũq dĩ iudiciũ. cos ia iã
xare. affligere uel punire. Unde inquiunt. Egre¬
diatur om̃e malum eoꝵ coram de: ex his in pon¬
dere: ut pumantur siue fine: qui finẽ suis pra¬
is oꝑib noluerunt imponere: Uuidenna eos
qui ine deuindemiauerunt. Nuidenniare eñĩ unum¬
quẽq est. operum suor. fructum recolligere. Sed¬
aliter undeniati sunt sc̃i. quodãmͦ in hoc seso: et
aliter impi in futuro: quia sc̃i temporalia duni¬
serunt. & contempserunt bona: impu uͦ & amato¬
res scłi sempiterna. Et hȩc est equa recõpensatio: qr
sicut hi deuindemiati sunt ab huius uitę om̃ib gau¬
diis. ut ipsi ex confessione uerȩ humilitatis confi¬
tentur. ꝓpter iniquitates suas: ita &. illi ꝓpter unqͥ¬

Expanded text:
melius congruunt, quae orat 1359 indesinenter, etiam non defendis et vindicas sanguinem nostrum? et caetera quae sequuntur. Ita et hic chorus fidelium, ut rememoretur in conspectu Dei persecutorum crudelitas, et ultionis vindicta justum Dei judicium eos jamjamque xare, affligere vel punire. Unde inquiunt, ingrediatur omne malum eorum coram dere, ut puniantur sine fine qui finem suis pravis operibus noluerunt imponere. Vindemia eos qui me vindemiaverunt. Vindemiare enim unumquemque est operum suorum fructu colligere, ealiter vindemiati sunt sancti quodam modo in hoc saeculo, et aliter impii in futuro; quia sancti temporalia amiserunt et contempserunt bona, impii vero et amatores saeculi, sempiterna. Et haec est aequa compensatio, quia sicut hi vindemiati sunt ab omnibus hujus vitae gaudiis, ut ipsi ex confessione verae humilitatis confiteantur propter iniquitates suas, ita et illi a futuris pr
Abbreviated transcription (Latin):
munitiones. fortitudinẽ atq potentiam. ꝑiacob
& uirginẽ uida. toem ppłs designatur. Iacob tam̃
generale nom̃ ẽ. duo decim tribuum. iuda uͦ ad
duas tribus tm̃ pertinet. Id̃o generali nomine
premisso. statim speciale nom̃ ad iunxit: ut dua¬
rũ se tribuum captiuitatẽ plangere demonstra¬
ret Iacob gͦ & iuda idem ppłs ẽ: iacob quia in po¬
tentia robustus: uirgo iuda. quia in opulentia
delicatus. Quto ẽ gͦ spcciosa iacob. nͥ opulentia
fortiũ: Et qued ẽ munitiones uinginis uida: uͥ
fortitudo opulentor : Sequitur. Polluit regnũ
& principes eiꝰ hoc c̃ uirginis uids. Polluit di¬
cit ꝓpter gentes: inter quas disꝑsi sũt: ex quarum
consortio & ritu. profanati sunt. qui prius in dei ꝓ¬
tectione securi regnabant: & in principũ suor. for¬
tituoine confidebant. Nunc autẽ regnũ totum cũ
pricipib sins polluitur: quia ppłs cũ rectorib suis
gentib subiugatin. Confregit in ira furoris omne¬

Expanded text:
cob et virginem Juda, idem populus signatur. Jacob tamen generale nomen est duodecim tribuum: Juda vero ad duas tribus tantum pertinet. Ideo generali nomine praemisso statim speciale nomen adjunxit, ut duarum se tribuum captivitatem plangere demonstraret. Jacob ergo et Juda idem populus est, Jacob, quia in potentia robustus; virgo Juda, quia in opulentia delicatus. Quid est ergo speciosa Jacob, nisi opulentiam fortium? et quid est munitiones virginis Juda, nisi fortitudinem opulentorum. Sequitur: Polluit regnum et principes ejus. Hoc est virginis Juda. Polluit, dicit, propter gentes inter quas dispersi sunt: ex quarum consortio et ritu profanati sunt, qui prius in Dei protectione securi regnabant, et in principum suorum fortitudine confidebant. Nunc autem regnum totum cum principibus suis polluitur, quia populus, cum protectoribus suis, gentibus subjugat