comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter. dat ꝓferre utiliter. dat efficaciter
da implere. Et est funiculus triplex
qui difficile rumpitur. ad extrabendas
animas deoarcere diaboli et trahendaᷤ
post te ad regna celestia si recte sentias
si cligne ꝓloqͣris. si uiuendo confirmes.
Oculis siuis tetigit meos interioris ho¬
minis frontem claris luminarib ornãs
fide ⁊ intellectu. Ori ieo uunxit siun
⁊ mortuo signum pacis impressit. qm̃
cum ad huc pecõores eẽmus reconcilia¬
uit nos deo iusticie mortuos. Os ort
applicuit iterato inspirans infaciem me¬
am spiraculum uite s sanctioris qmͣ pri¬
mo. Nam primo quidem in animam
uiuentem creauit me. scd̾o inspm̃ uim
ficantem reformauit me. Mans suas
meis suꝑ posuit exemplum prebens
bonorum oꝑum formam obeclientie.
Aut certe manus suas misit ad fortia.
ut doceret meas ad p̾lium et digitos
meos ad bellum. Et oscitarit inquit pu¬
er septies. Sufficiebat ad głiam manife¬

Expanded text:
ter, dat proferre utiliter, dat efficaciter ter, dat proferre utiliter, dat efficaciter adimplere. Et est funiculus triplex, qui difficile rumpitur, ad extrahendas animas de carcere diaboli, et trahendas post se ad regna coelestia, si recte sentias, si digne proloquaris, si vivendo confirmes. Oculis suis tetigit meos, interioris hominis frontem claris luminaribus ornans, fide et intellectu. Ori meo junxit suum, et mortuo signum pacis impressit; quoniam cum adhuc peccatores essemus, reconciliavit nos Deo, justitiae mortuos. Os ori applicuit, iterato inspirans in faciem meam spiraculum vitae, sed sanctioris quam primo. Nam primo quidem in animam viventem creavit me; secundo in spiritum vivificantem reformavit me. Manus suas meis superposuit, exemplum praebens bonorum operum, formam obedientiae. Aut certe manus suas misit ad fortia, ut doceret manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum. 3. Et oscitavit, inquit, puer septies . Sufficiebat ad gloriam manife
Abbreviated transcription (Latin):
sequenter ad id quod intermittimus
postea sẽsuerunt. Si quidem animay
cib nichominus est iste. Canib qͦ
ac uenatorib plerumq contingit
abestia qmͣ aggressi erant desistere
⁊ sequi aliam que mopinantib for¬
te occurrerit. Non parmim fiducie
robur prestat mͥ. quod magnus ille
uir ꝓpha potens moꝑe ⁊ sermone. de
excello morite celorum descendens ni¬
sitare dignatus est mecum sim puliᷤ
⁊ tinis misereri mortuo inclinare so ia¬
centi. contrabi ⁊ coeqͣzi paruo ceco par¬
tiri lumen oculorum suorum. ⁊ os maritũ
oris ꝓprii osculo soluere. debilesq manus
suarium roborare contactu. suaniter ru¬
mino ista ⁊ replentur iuscera mea ⁊ int̾i¬
ora mea saginantur ⁊ omnia ossamea ger¬
minant laudem. Hoc se mel contulit unuer¬
sitati. hoc cotidie singuli in nob̾ actitari
sentimus. ⁊ cordi scilicet tribui intelligẽ¬
tie lumen ⁊ ori edificatõnis uerbum. ⁊
manib opus iusticie. Dat sentire fideli¬

Expanded text:
sequenter ad id quod intermittimus, sequenter ad id quod intermittimus, postea reversuros, siquidem animarum cibus nihilominus est iste. Canibus quoque ac venatoribus plerumque contingit a bestia, quam agressi erant, desistere; et sequi aliam, quae inopinantibus forte occurrerit. 2. Non parvulum fiduciae robur praestat mihi, quod magnus ille vir propheta, potens in opere et sermone, de excelso monte coelorum descendens, visitare dignatus est me, cum sim cinis et pulvis; misereri mortuo, inclinare se jacenti, contrahi et coaequari parvo, caeco partiri lumen oculorum suorum, et os mutum oris proprii osculo solvere, debilesque manus suarum roborare contactu. Suaviter rumino ista, et replentur viscera mea, et interiora mea saginantur, et omnia ossa mea germinant laudem. Hoc semel contulit universitati; hoc quotidie singuli in nobis actitari sentimus, et cordi scilicet tribui intelligentiae lumen, et ori aedificationis verbum, et manibus opus justitiae. Dat sentire fideli
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ut exponam uerba. qmͣ ut in buam
corda.Et haurire ⁊ꝓpinare me oportet
quod non fit celeriter ꝑcurrendo. s trac¬
tando diligenter. ⁊ exhortando freq̃ñt
Qͣmqͣm ⁊ preter spem qͦ meam clui nos
discussio detinuit sacramentorum. pu¬
taui fateor unum ad hoc sermonem su¬
fficere siluamq istam umbrosam late¬
brosamꝙ allegoriarum ꝑtransire nos
cito ⁊ ad planitiem moralium sensu¬
um itincre diei qͣi unius ꝑuenire. S secꝰ
contigit. Bi duum quippe iam in eo ex¬
pendimus ⁊ ad huc restat uia. Ictus o¬
culi eminus summitates ramorum
⁊ montium cacumina ꝑuolabat s
uallium subter lacens uastitas. ⁊ dẽ¬
sitas dumetorum frustrabatur obtu¬
tus. Num quid uerbi gr̃a helisei mi¬
raculum p̾uidere ualebam quia
nob̾ iudelicet degentium uocatõne
⁊ repulsione uideorum differentib
ita desubito in medium ꝓsiluet. Et
nunc qͣndo quidem inciclimus. nõ
pigeat nos paululum immolari cõ¬

Expanded text:
mihi ut exponam verba, quam ut imbuam mihi ut exponam verba, quam ut imbuam corda. Et haurire, et propinare me oportet: quod non fit celeriter percurrendo, sed tractando diligenter, et exhortando frequenter. Quanquam et praeter spem quoque meam diu nos discussio detinuit sacramentorum. Putavi, fateor, unum ad hoc sermonem sufficere, silvamque istam umbrosam, latebrosamque allegoriarum pertransire 1313 nos cito, et ad planitiem moralium sensuum itinere diei quasi unius pervenire: sed secus contigit. Biduum quippe jam in eo expendimus, et adhuc restat via. Ictus oculi eminus summitates ramorum et montium cacumina pervolabat; sed vallium subterjacens vastitas, et densitas dumetorum frustrabatur obtutus. Nunquid, verbi gratia, Elisaei miraculum praevidere valebam, quia nobis videlicet de gentium vocatione et repulsione Judaeorum disserentibus, ita de subito in medium prosiliret? Et nunc quandoquidem incidimus, non pigeat nos paululum immorari, con
Abbreviated transcription (Latin):
iste: Nescio enim anita simplex
quispiam in nobis sit. qui ociosaᷤ eẽ
has uices. ⁊ nuimerum hunc putet
fortuitum. Ego neo illud uacare re¬
or. quod ꝓph̃a umcumbens suꝑ mortu¬
um. ad mensuram puerilis corporis
sese contraxit. os suum ori illius
comumeit. oculisꝙ oculos.⁊ mani¬
b manus. sp̃s sõs sic omnia fierr ⁊
sic scribi fecit. ad eruditionem pro¬
culdubio illorum sp̃num quos cor¬
rupti corporis circumuenit infida
societas. ac stulta muncdi sapientia
desipere docut. Corpus quippe quod
corrumpitur aggrauat anunam. ⁊
deprimit terrena in habitatõ sen¬
sum multa cogitantem. ꝓpterea ne¬
mo miretur aut moleste accipiat. si
inhis sciitanclis tanqm quib dam
sp̃s sc̃i apothecis curiosus ex isto. eum
sciam quia sic uiuitur. ⁊ intalib ui¬
ta sp̃s mei. Dico tamen his qui pͥuo¬
lantes ingeno momni sermone ante
pene flagitant finem qm principium
teneant debitorem me etiam tardiori¬
b c̃ẽ ⁊ maxime. s uec studium tam ẽẽ

Expanded text:
iste? Nescio enim an ita simplex quispiam in nobis sit, qui otiosas esse has vices, et numerum hunc putet fortuitum. Ego nec illud vacare reor, quod propheta incumbens super mortuum, ad mensuram puerilis corporis sese contraxit, os suum ori illius conjunxit, oculisque oculos, et manibus manus . Spiritus sanctus sic omnia fieri, et sic scribi fecit, ad eruditionem procul dubio illorum spirituum, quos corrupti corporis circumvenit infida societas, ac stulta mundi sapientia desipere docuit. Corpus quippe quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Propterea nemo miretur aut moleste accipiat, si in his scrutandis, tanquam quibusdam Spiritus sancti apothecis, curiosus existo, cum sciam quia sic vivitur, et in talibus vita spiritus mei. Dico tamen his qui praevolantes ingenio, in omni sermone ante pene flagitant finem, quam principium teneant, debitorem me etiam tardioribus esse, et maxime; sed nec studium tam esse
Abbreviated transcription (Latin):
auit: factus ꝑinde dies exdie. et
luinen ex lumine. Cum gͥ duo in
nob̾ p̾cedant dies unus qͥdem inspi¬
rans pro corporis uita alter u̾ores¬
sit aspirans inresurrectionis głia
claret profecto aliqnͣdo ad imple¬
tum iri incorpore quod p̃cessit in
captte magnum utiq pietatis sa¬
cramentum. et prophe testimoni¬
um qui ait. Uiuificabit nos post cdu¬
os clies indie tertia suscitabit nos:
et uiuemus inconspectu eius: sciemꝰ

Expanded text:
avit, factus proinde dies ex die, et avit, factus proinde dies ex die, et lumen ex lumine. Cum igitur duo in nobis praecedant dies, unus quidem inspirans pro corporis vita, alter vero ressit aspirans in resurrectionis gloria: claret profecto aliquando adimpletum iri in corpore quod praecessit in capite, magnum utique pietatis sacramentum, et prophetae testimonium, qui ait: Vivificabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit nos, et vivemus
Abbreviated transcription (Latin):
nius: si te legisse memin̾is in eter¬
num et ultra. Ergo is cumulus as¬
pirantis erit dici. Ip̃a inquam a¬
diciet ad mensuram inspirate ple¬
nitudinis. aspirantis diei copiam
supra modum insublime pondꝰ głie
oꝑans: ita ut redumdet incorpora
suꝑ effluens elarificationis adiec¬
tio. Hac decausa enim non spirans
s aspirans dicta est. quod addat
quos illa intus illuminat. hos ista
ad ornat foris: et stola glorie in
duit eum. Atq id satis. prodanda
ratione nocabuli. qd̃ est aspirans
Et si uultis scire. clies aspirans ip̃e
est saluator quem expectamus. qͥ
reformabit corpꝰ humilitatis nr̃e:
configuratum corpori claritatis
sueslam et inspirans tuchilominꝰ
idem ip̃e est secundum oꝑationẽ
qua nos respirare prius facit in
lumine qd̃ inspirat. ut simus et
nos clies respirans in ip̃o. scd̃m qd̃
interior nr̃ homo renouatur de di¬
e indiem et renouatur inspũ men¬
tis sue. ad imaginem eius qui se cre¬

Expanded text:
nius, si te legisse memineris: In aeternius, si te legisse memineris: In aeternum et ultra . Ergo is cumulus aspirantis erit diei. Ipsa, inquam, adjiciet ad mensuram inspiratae plenitudinis, ad inspirantis diei copiam, supra modum in sublime pondus gloriae operans, ita ut redundet in corpora supereffluens clarificationis adjectio. Hac de causa enim non spirans, sed aspirans dicta est, quod addat quos illa intus illuminat, hos ista adornat foris, et stola gloriae induit eos. 1523 11. Atque id satis pro danda ratione vocabuli, quod est Aspirans. Et si vultis scire, dies aspirans ipse est Salvator quem exspectamus, qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Nam et inspirans nihilominus idem ipse est, secundum operationem qua nos respirare prius facit in lumine quod inspirat, ut simus et nos dies respirans in ipso, secundum quod interior noster homo renovatur de die in diem, et renovatur in spiritu mentis suae ad imaginem ejus qui se cre
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui intenebris sunt tenebres¬
cant ad huc: et qui uident uide¬
ant magis. Ubi non inconueniẽ
ter forsitan adducetur etiam ser¬
mo domini quem clicit quia ha¬
benti dabitur ⁊ habundabit t ei
autem qui non habet. et quod
uidetur habere auferetur ab eo.
Ita est. Et additur inmorte uidẽ¬
tib: et non uidentib demitur.
Quo enim hri minus et minus.
eo illi magis magis que udent
donec ⁊ͥos excipiat suspirans nox
et illos aspirans dies. que sunt no¬
iussima utrorumꝙ: extrema iude¬
licet cecitas et suprema claritas.
Ex hoc iam non est quod demat᷑
omnino uacuis. non est quod ad¬
datur plenis: nͥ quod hii nescio
quid pleno amplius se accepturoᷤ
presumunt scd̃m promissionem
ad se fcãm. Et promissionis quidẽ
uerbum tale est. Mensuram plenã
et confertam. et coagitate. et suꝑ¬
effluentem : dabunt insinũ ut̃m.
An non plus pleno quodam modo
t ẽẽ indetur. quod suꝑ effluit: por¬
ro placide audies. plenum et ple¬

Expanded text:
ut qui in tenebris sunt, tenebresut qui in tenebris sunt, tenebrescant adhuc; et qui vident, videant magis. ter forsitan adducetur etiam sermo Domini, quem dixit, quia habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo . Ita est: et additur in morte videntibus, et non videntibus demitur. Quo enim hi minus et minus, eo illi magis magisque vident, donec et hos excipiat suspirans nox, et illos aspirans dies; quae sunt novissima utrorumque, extrema videlicet caecitas, et suprema claritas. Ex hoc jam non est quod dematur omnino vacuis, non est quod addatur plenis, nisi quod hi nescio quid pleno amplius se accepturos praesumunt secundum promissionem ad se factam. Et promissionis quidem verbum tale est: Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum . An non plus pleno quodam modo tibi esse videtur quod supereffluit? Porro placide audies plenum et ple
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus recliuiuum hunc diem. ma¬
gis autẽ intenebris lucet: et tenebre
eum non comprehenderunt. In tantũ
non reor nec uita decedente cecłe lu¬
men uite: ut neminz congruentius
quam sic mortuo assignandam cen¬
seam uocem illam: ⁊ nox illuminatõ
mea indeliciis meis. Quiͦni clarius ui¬
deat. nube uel potius fece corporis euo¬
lutus: Erit sine clubio uinculis solu¬
tus corporeis. inter mortuos liber: et
inter cecos uidens. Nam quemadino¬
dum olim omni oculo caligante ꝑumi¬
u̾sam egyptum. solus in medus tene¬
bris clare uidebat popls uidens
deum id est ppłs isrł. dicente scrip¬
tura quia ubicumꝙ isoł erat lux
erat ⁊ sic inter filios tenebrarum
intet᷑ mortis caligine fulgebunt
iusti: et uidebunt eo utiq clarius
quo exuti corporum umbris. Nam
et hii qui ante non respirauerunt
nec enim quesierunt inspirantis
diei.lumen.et sol iusticie non
ortus est eis. hii inquam ibunt
detenebris intenebras densiores.

Expanded text:
adversus redivivum hunc diem; maadversus redivivum hunc diem; magis autem in tenebris lucet, et tenebrae eum non comprehenderunt. In tantum non reor nec vita decedente cedere lumen vitae, ut nemini congruentius, quam sic mortuo assignandam censeam vocem illam: Et nox illuminatio mea in deliciis meis . Quidni clarius videat, nube, vel potius faece corporis evolutus? Erit sine dubio vinculis solutus corporeis inter mortuos liber, et inter caecos videns. Nam quemadmodum olim omni oculo caligante per universam Aegyptum, solus in mediis tenebris clare videbat populus videns Deum, id est populus Israel, dicente Scriptura quia ubicunque Israel erat, lux erat : sic inter filios tenebrarum, in tetra mortis caligine fulgebunt justi, et videbunt, eo utique clarius, quo exuti corporum umbris. Nam et hi qui ante non respiraverunt: nec enim quaesierunt inspirantis diei lumen, et sol justitiae non ortus est eis: hi, inquam, ibunt de tenebris in tenebras densiores,
Abbreviated transcription (Latin):
captiui ducuntur et ip̃i in lege pecca¬
ti. que est inmenbris ip̃orum. Horrent
nimirum egerrimeq ferunt turpem
captiuitatem: ⁊ tristem contentio¬
nem. festinemus proinde respirare a
conspiratione antiqͣ ⁊ iniqͣ: qm̃ breueᷤ
dies hominis sunt. Ante sane excipiat
nos clies respirans ⁊ quam nox suspi¬
rans ab sorbeat eterne caliginis. tene¬
bris exteriorib in uoluendos. Queris
inquo respiratio ista: In eo si incipiat
sp̃s uicissim concupiscere adu̾sus car¬
nem. Huic si repunas: respiras. Si sp̃c̃
fc̃a caris mortificas: respirasti. Si
hanc cum uicus ⁊ concupiscentiis suis
crucifigis: respirasti. C astigo inquit
corpꝰ meum et in seruitutem redigo:
ne forte cum aliis p̾clican̾im. ip̃e re¬
prob efficiar. Uox est respirantis: im¬
lo qui iam respirarat. Uade ⁊ tu fac
similiter. ut te respirasse ꝓbes: ut di¬
em denuo inspirantem tibi noueris
illuxisse. Nec nox mortis preualebit

Expanded text:
captivi ducuntur et ipsi in lege peccacaptivi ducuntur et ipsi in lege peccati, quae est in membris ipsorum. Horrent nimirum, aegerrimeque ferunt turpem captivitatem, et tristem contentionem. 9. Festinemus proinde respirare a conspiratione antiqua et iniqua, quoniam breves dies hominis sunt . Ante sane excipiat nos dies respirans, quam nox suspirans absorbeat, aeternae caliginis tenebris exterioribus involvendos. Quoeris in quo respiratio ista? In eo, si incipiat spiritus vicissim concupiscere adversus carnem. Huic si repugnas, respiras; si spiritu facta carnis mortificas, respirasti; si hanc cum vitiis et concupiscentiis suis crucifigis, respirasti. Castigo, inquit, corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Vox est respirantis, imo qui jam respirarat. Vade, et tu fac similiter , ut te respirasse probes, ut diem denuo inspirantem tibi noveris illuxisse. Nec nox mortis praevalebit
Abbreviated transcription (Latin):
licet et xp̃c eius ⁊ ecce adam factiss est
qͣ unus ex nobis: qd̾ ad utriusꝙ iniuri¬
am lactentib se pecc̃orib adquieuis¬
set. In hac die nascimur uniuersi. Por¬
tamus deniq omnes impressum nob̾
cant̾ium conspirationis antique: eua
utiq iuuente incarne nr̃a: cuius ꝑ he¬
ditariam concupiscentiam serpens
nr̃m sue factioni satula sedula Cata¬
git sollicitudine uendicare consensũ.
propterea ut dixi huic cliei maledixe
scĩ breuem optantes et cito u̾ti in
tenebras ⁊ qd̃ sit contraclictionis et
contentionis dies. cdum non cesset in
ea caro concupiscere adu̾sus spm̃: le¬
giꝙ mentis meubrorum contraria
lex. rebellione infatigabili assidue
contradicat. Itaꝙ dies exspirans fc̃s
est. Extunc enim et deinceps. quis
est homo qui uiuet et non uidebit
mortem. Dicat pro ira quis. ego non
minus promisedĩa putem ⁊ nẽ electos
scilicet ꝓpter quos omnia funt diu
defatiget molesi a contradictio: qua

Expanded text:
licet et Christus ejus: Ecce Adam factus est licet et Christus ejus: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis , quod ad utriusque injuriam lactantibus se peccatoribus acquievisset. 8. In hac die nascimur universi. Portamus denique omnes impressum nobis cauterium conspirationis antiquae; 1522 Eva utique vivente in carne nostra, cujus per haereditariam concupiscentiam serpens nostrum suae factioni sedula satagit sollicitudine vindicare consensum. Propterea, ut dixi, huic diei maledixere sancti, brevem optantes, et cito verti in tenebras , quod sit contentionis et contradictionis dies, dum non cesset in ea caro concupiscere adversus spiritum, legique mentis membrorum contraria lex rebellione infatigabili assidue contradicat. Itaque dies exspirans factus est. Extunc enim et deinceps, quis est homo qui vivet, et non videbit mortem? Dicat pro ira quis: Ego non minus pro misericordia putem, ne electos scilicet, propter quos omnia fiunt, diu defatiget molesta contradictio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ne delimo terre. plasmator sicut
uerax narrat historia. inspirauit
infaciem eius spiraculum uite:
factus ꝑinde illi dies insprrans. Et
ẽẽ inuda nox callide impegit u
diem hanc: luce utic simulata.
sam dum qͣi splendidius lum̃ sci¬
entie pollicetur. inopinatas noue
primodiis originis nr̃e. tetram damp¬
nose p̾uaritationis inuexit caliginẽ
ue. ue. nescierunt neq intellexerunt ⁊
intenebris ambulau̾t nescientes: po¬
nentes tenebras lucem. ⁊ lucem. te¬
nebras. Deniq comedit deligno mulier
quod sͥ dederat serpens. uetuerat deusi
deditq iuro suo: et cepit illis qͣsi denouo
diescere. slam illico aꝑti sunt oculi am¬
borum ⁊ ⁊ factus est dres conspirans: in¬
spirantem extondens. ⁊ substituens ex¬
pirantem. Conspirauerunt si quidem
et conuenerunt munum adu̾sus dñm
et adu̾sus xp̃m eius. Perpertis astutiar:
mulieris blandicie: uiri mollicies. Un¬
de et loquebantur mutuo. dominus sei¬

Expanded text:
ne de limo terrae, plasmator, sicut ne de limo terrae, plasmator, sicut verax narrat historia, inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae , factus proinde illi dies inspirans: et ecce invida nox callide impegit in diem hanc, luce utique simulata. Nam dum quasi splendidius lumen scientiae pollicetur, inopinatas novae primordiis originis nostrae tetram damnosae praevaricationis invexit caliginem. Vae, vae! nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris ambulant nescientes, ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras. Denique comedit de ligno mulier, quod sibi dederat serpens, vetuerat Deus: deditque viro suo, et coepit illis quasi de novo diescere. Nam illico aperti sunt oculi amborum, et factus est dies conspirans, inspirantem extundens, et substituens exspirantem. Conspiraverunt siquidem et convenerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus, serpentis astutia, mulieris blanditiae, viri mollities. Unde et loquebantur mutuo, Dominus sci
Abbreviated transcription (Latin):
ne modieam quidem uacare parti¬
culam. Solemus autem hac noce u¬
ti. cum uehementer aliquid desi¬
detamus ⁊ ut uerbi grã eum dicimꝰ:
ille ad illum honorem: uel. illam
clignitatem aspirat. Designatur
itaq per hoc u̾bum mira affutura
affiuentia. uehementia ꝙ sꝑ̃s clie
illo: cum non solum corda. s et
corpora suo quidem ingen̾e spãlia
erunt÷ ⁊ qui cligni inuenientur. in¬
ebriabuntur abubertate domus dei:
⁊ torrente uoluptatis illius pota¬
buntur. uel aliter. Iam scĩs angelis
dies scĩficatus illuxit ⁊ spirans illis
iugi impetu ꝑpetis meatus: melli¬
flua sempit̾ne cliuinitatis archana
Deniq fluminis impetꝰ letificat ci¬
uitatem dei ⁊ s cuictatem cui clicit᷑.
sicut letantium omnium habitatõ
inte. Cum autẽ ⁊ nobis qui t̾ram ha¬
bitamus spirare adiecerit ÷ erit nõ
modo spirans: s ⁊ adspirans : quod
clilatato sin ad mritat ⁊ nos. uel
ut paulo altius repeitamus ⁊ dis¬
seramus latius ⁊ plasinato homi¬

Expanded text:
nec modicam vacare particulam. Solemus autem hac voce uti, cum vehementer aliquid desideramus; ut, verbi gratia, cum dicimus: Ille ad illum honorem, vel illam dignitatem aspirat. Designatur itaque per hoc verbum mira adfutura affluentia, vehementiaque spiritus die illo, cum non solum corda, sed et corpora suo quidem in genere spiritualia erunt; et qui digni invenientur, inebriabuntur ab ubertate domus Domini, et torrente voluntatis illius potabuntur. 7. Vel aliter. Jam sanctis angelis dies sanctificatus illuxit, spirans illis jugi impetu perpetis meatus melliflua sempiternae divinitatis arcana. Denique: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; sed civitatem, cui dicitur: Sicut laetantium omnium habitatio est in te . Cum autem et nobis qui terram inhabitamus, spirare adjecerit, erit non modo spirans, sed et aspirans, quod dilatato sinu admittat et nos. Vel ut paulo altius repetamus, et disseramus latius plasmato homi
Abbreviated transcription (Latin):
pars mea hec qui inxp̃m credo. Quid¬
ni eruam dulce ac salutare epulum
sp̃s de sterili et insipida littera ⁊ tanꝙͣ
granum de palea. de testa nucleuni.
de osse medrillam: Nichil michi et littẽ
huic. que gustata carnem sapit: gluti¬
ta mortem affere. S enim quod mea

Expanded text:
pars mea haec, qui in Christum credo. Quidpars mea haec, qui in Christum credo. Quidni eruam dulce ac salutare epulum spiritus de sterili et insipida littera, tanquam granum de palea, de testa nucleum, de osse medullam? Nihil mihi et litterae huic, quae gustata carnem sapit, glutita mortem affert; sed enim quod in ea
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾tere similis esto dilecte mi ca¬
pree hinnuloq ceruorum. Quid:
Modo it. modo reuocas: Quid subitũ
uitam breuͥ em̃sit: Oblita ne aliquid:
Etiam oblita totum quod non est ille:
se quoy ipsam. Deniq cum sit rationis
non exꝑs: non tñ modo ut uidetur ra¬
tionis est compos. Sz nec insensu illi
ullatenus apparet uerecumdia ẽẽ: ꝙͣ
forte habet inmorib. Amor intemperãs
facit hoc. siempe is est qͥ omnem in se
tͥumphans captiuansꝙy pudoris sensũ
conuenientie modum deliberationis
consilium: totuis modestie et oportu¬
nitatis neglectum quendam et qnͣdã
incuriam parit. Nam uide nunc quo¬
modo illum pene ad huc incipientẽ
ue: iam tamen relire efflagittat.
Etiam accelerare rogat: et quidem
currere instar unius alicuius fere sil¬
uarum uelociter currentis: uerbi grã
capree humuli ue ceruorum. Hic lit¬
tere tenor: et hec udeorum portio.
Ego uero quemadmoclum accepi a
domino inprofundo sacri eloquii gre¬
mio sp̃m michi scrutabor et uitam : ⁊

Expanded text:
ertere; similis esto, dilecte mi, capreae hinnuloque cervorum . Quid? modo it, modo revocas? Quid subitum in tam brevi emersit? Oblitane aliquid? Etiam oblita totum quod non ille est, se quoque ipsam. Denique cum sit rationis non expers, non tamen modo, ut videtur, rationis est compos. Sed nec in sensu illi ullatenus apparet verecundia esse, quam forte habet in moribus. Amor intemperans facit hoc. Nempe is est qui omnem in se triumphans captivansque pudoris sensum, convenientiae modum, deliberationis consilium, totius modestiae et opportunitatis neglectum quemdam et quamdam incuriam parit. Nam vide nunc quomodo illum, pene adhuc incipientem ire, jam tamen redire flagitat. Etiam accelerare rogat, et quidem currere instar unius alicujus ferae silvarum velociter currentis, verbi gratia, capreae, hinnulive cervorum. Hic litterae tenor, et haec Judaeorum portio. 2. Ego vero, quemadmodum accepi a Domino, in profundo sacri eloquii gremio spiritum mihi scrutabor et vitam; et
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾hendens timorem meum. ado¬
rior non quidem temere.quod ti¬
mide refugiebam. Ad erit ut cõ¬
fido solitum ad intorium ⁊ qd̃ si
imus: apud beniuolos tamen
auditores non erit ociosum qd̃
uolui. Uerum hoc habebit sequẽ
sermo principium i nam p̃sentẽ
hic claudimus. Ip̃e autẽ det uob̾
ea que clicuntur non solum te¬
nere memoriter. s ardenter dili¬
gere et efficaciter ad implere. Spõ¬

Expanded text:
reprehendens timorem meum, adoreprehendens timorem meum, adorior non quidem temere, quod timide refugiebam. Aderit, ut confido, solitum adjutorium: quod si minus, apud benevolos tamen auditores non erit otiosum quod volui. Verum hoc habebit sequens sermo principium; nam praesentem hic claudimus. Ipse autem det vobis ea quae dicuntur non solum tenere memoriter, sed et ardenter diligere, et efficaciter adimplere spon
Abbreviated transcription (Latin):
gregatam. si certe quod magis eccłie
uocabulo competit conuocatam a p̃¬
dicatorib se clixisset: Transissem sum¬
pliciter minime in aliquo cuncta¬
bundꝰ. Co adutores enim dei sunt :
quẽ ⁊ audiere loquentẽ. Qui nõ col¬
ligit metum: disꝑgit. S nec hoc ab¬
re michi uidebitur: si dixent quis.
ab eis fundatam siuie edificatam.
Si quidem hoc fecerunt una cum
illo qui in euugłiis loquitur: ⁊
suꝑ hanc petram eclificabo eccłi¬
am meam. ⁊ quia fundata est su¬
pra fumam petram. Nunc uͦ nichil
horum loquens. s p̾tersolitum qͥdẽ
ꝑhibens se inuentam cunctari ali¬
quantum nos facit: atq insuspi¬
tionem adducit latere loco. quod
sit diligentius intuenclam. uole¬
bam fateor preterire ꝰ meq subdu¬
cere huic scrutinio cui me suffic̾e̾
non sentirem. Ceterum reminiscẽs
inquantis eque dubus et obscu¬
ris. nobis quidem sursum corda
leuantib etiam supͣ sp̃e adiutũ
me senserim pudet diffidentie: ⁊

Expanded text:
gregatam, si certe, quod magis vocabulo gregatam, si certe, quod magis vocabulo Ecclesiae competit, convocatam a praedicatoribus se dixisset, transissem simpliciter, minime in aliquo cunctabundus. Coadjutores enim Dei sunt, quem et audiere loquentem: Qui non colligit mecum, dispergit . Sed neque hoc mihi ab re videbitur, si dixerit quis ab eis fundatam sive aedificatam. Siquidem hoc fecerunt una cum illo, qui in Evangeliis loquitur: Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; et: Quia fundata est supra firmam petram . Nunc vero nihil horum loquens, sed praeter solitum quidem perhibens se inventam, cunctari aliquantum nos facit, atque in suspicionem adducit latere loco, quod sit diligentius intuendum. 8. Volebam, fateor, praeterire, meque subducere huic scrutinio, cui sufficere non sentirem. Caeterum reminiscens in quantis aeque dubiis et obscuris, vobis quidem sursum corda levantibus, etiam supra spem meam adjutum me senserim, pudet diffidentiae: et
Abbreviated transcription (Latin):
nabiliter. Uideant pro inde qui eiusmo¬
di sunt.quomodo caute ambulent. ⁊
de sponsa exemplum sumant: que ñ
prius ad eum quem desiderabat. ullo
modo ualuit ꝑuenire. quam sͥ occur¬
rerent. quorum magift̾io uteretur ad
cognoscendum dedilecto: certe ad dis¬
cendum timorem domumi. Seductori
dat man um qui dare dissimulat.
preceprori.⁊ qui climittit oues inpas¬
eua absꝙ custode. pastor est non oui¬
um s luporum. Nunc iam uideamus
desponsa quomodo se cli cat inuen¬
tam. Michi enim iasuete satis uer¬
bum inuentionis posuisse uidetur.
Nam hoc clicit: ac siuno de loco eccłia
uen̾it. Uenit autẽ aboriente et oo¬
cidente iuxta uerbum domini: et a
cunctis finib terre. S neꝙ aliqͣndo cõ¬
gregata est in locum unum: ubi ab
apłis seu abangelis inueniretur de¬
ducenda uel dirigenda ad illum quẽ
cliligit anima sua. fuerit ne prins in¬
uenta quam collecta: Non quia nõ
erat. Quam obrem si collectam si cõ¬

Expanded text:
nabiliter. Videant proinde qui ejusmonabiliter. Videant proinde qui ejusmodi sunt, quomodo caute ambulent, et de sponsa exemplum sumant, quae non prius ad eum, quem desiderabat, ullo modo valuit pervenire, quam sibi occurrerent, quorum magisterio uteretur ad cognoscendum de dilecto, certe ad discendum timorem Domini. Seductori dat manum, qui dare dissimulat praeceptori. Et qui dimittit oves in pascua absque custode, pastor est non ovium, sed luporum. 7. Nunc jam videamus de sponsa, quomodo se dicat inventam. Mihi enim insuete satis verbum inventionis posuisse videtur. Nam ita hoc dicit, ac si uno de loco Ecclesia venerit. Venit autem ab Oriente et Occidente, juxta verbum Domini , et a cunctis finibus terrae. Sed neque aliquando congregata est in unum locum, ubi ab apostolis seu ab angelis inveniretur deducenda vel dirigenda ad eum, quem diligit anima sua. Fueritne prius inventa quam collecta? Non; quia nec erat. Quamobrem si collectam, si con
Abbreviated transcription (Latin):
q assurgere ueritatis amplexus ⁊
sic in amore ipsius tota securtate ac
suauitate quiescere: si tamen iue¬
mat grãm inoculis tanti sponsi. ut
dignam reputet que ad hanc ꝑtin¬
gat gloriam. inmo ip̃e eam sͥ exhi¬
beat non habentem macłam aut
ruigam: aut aliquid eiuismodi. Qnͣ¬
ti putas ẽẽ discriminis. qua ue dig¬
num pena tntum dei domun ocio¬
sum tenere: uerum hoc alias. Nunc
uero sponsa quẽ querebat mini¬
me repꝑit: et quos non querebat. ab¬
ip̃is reꝑta est. Audiant hoc. qui sine
duce et ꝑceptore mas uite ingredi
non formidant: ipsi sͥ marte sp̃ita¬
li existentes et discipuli pariter et
magistu. Non sufficit hoc: etiam co¬
a ceruant cliscipulos s̃ ceci cluces ce¬
corum. Quam multi exhoc: arectot᷑¬
mitte ꝑiculosissime aberrasse comꝑ¬
ti sunt. Nimirum ignorantes astutias
sathane et cogitationes ipsius factũ
est ut qui spũ ceperant. carne consum¬
marentur abclucti turpiter lapsi dãp¬

Expanded text:
que assurgere veritatis amplexus, et que assurgere veritatis amplexus, et sic in amore ipsius tota securitate ac suavitate quiescere, si tamen inveniat gratiam in oculis tanti sponsi, ut dignam reputet, quae ad hanc pertingat gloriam; imo ipse eam sibi exhibeat non habentem maculam aut rugam, aut aliquid ejusmodi. Quanti putas esse discriminis, quave dignum poena, tantum Dei donum otiosum tenere? Verum hoc alias. 6. Nunc vero sponsa quem quaerebat, minime reperit; et quos non quaerebat, reperta est ab ipsis. Audiant hoc, qui sine duce et praeceptore vias vitae ingredi non formidant; ipsi sibi in arte spirituali existentes et discipuli pariter et magistri. Non sufficit hoc: etiam coacervant discipulos sibi, caeci duces caecorum. Quam multi ex hoc a recto tramite periculosissime aberrasse comperti sunt! Nimirum ignorantes astutias Satanae et cogitationes ipsius, factum est ut qui spiritu coeperant, carne consummarentur, abducti turpiter, lapsi dam
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ita est illa querebat sponsum. ⁊
sponsum non latebat. nempe qui
in hoc ipsum excitaueret eam.
ut se quereret: et dederat illi cor
ad precepta et legem uite et disci¬
pline: dum modo eẽt qui inftrueret
et doceret uiam prudentie. Et misit
in octursum eius plantatores et ui¬
gatores qui eam enutrirent. et con¬
frrmarent in omni certitudine uertta¬
tis ⁊ hoc est indicarent illi certame
redderent dedilecto. quia ueritas est
quam querit: et qm uere diligit a¬
nima euis. Et reuera quis fidꝰ uerus¬
ut a nime amor: nͥ utiꝙ is. quo u̾itas
ad amatur: Rationis sum compos i̾ii¬
tatis sum capex. s utrum non forem.
si amor ueri defuerit. Horum quippe
ramorum is frictus est: ⁊ ego radir.
Non sum securus asccuri: si abso eor
inueniar. In illo nimirum nature mu¬
nere alud eutt̾e cdiume imaginis in
signe haud dubum est: exquo ce¬
teris presto animantib Inde est qd
andet anima mea ad dulces castos¬

Expanded text:
rae . Ita est. Illa quaerebat sponsum, et rae . Ita est. Illa quaerebat sponsum, et sponsum non latebat. Nempe qui in hoc ipsum excitaverat eam ut se quaereret, et dederat illi cor ad praecepta, et legem vitae et disciplinae, dummodo esset qui instrueret et doceret viam prudentiae. Et misit in occursum ejus plantatores et rigatores, qui eam enutrirent, et confirmarent in omni certitudine veritatis, hoc est, indicarent illi certamque redderent de dilecto; quia veritas est quam quaerit, et quam vere diligit anima ejus. Et revera quis fidus verusve animae amor, nisi utique is, quo veritas adamatur? Rationis sum compos, veritatis sum capax; sed utinam non forem, si amor veri defuerit. Horum quippe ramorum is fructus est, et ego radix. Non sum securus a securi, si absque eo inveniar. In illo nimirum 1540 naturae munere illud divinae imaginis enitere insigne haud dubium est, ex quo caeteris praestet animantibus. Inde est quod audet anima mea ad dulces castos
Abbreviated transcription (Latin):
non dormitant. neꝙ dormiunt. Cu¬
stodes angeli tui sc̃ĩ: iugiles tui
sp̃s̃ ⁊ anime ^ st̃õrum. sion erat. qͥ
te ab utrisꝙ inuentam sp̃itib sen¬
serit. abutrisq pariter custodiri.
Et huius sollicitudinis ratio quib¬
c sua: his quidem qd̾ sine te non
consumintur⁊ illis u̾o qd̃ nͥ dete ad
sui plenitudinem minime restau¬
rentur. Nãn quis nesciat sathana
cadente decelo ⁊ eius complicib
numerum suꝑne multitudinis par¬
te non modica inminutũe Dete ita¬
ꝙ omnes consummationem ex¬
pec̾tant: alii num̾i. alii desiderr
sui. Agnosce proinde uocem inpsal¬
mo tuam: me expectant iusti donec
retͥbrias michi. Et adu̾tandum. qd̾
nõ ista illos. s illi istam potius in¬
uenisse referuntur: utq ego suspr¬
cor. ad hoc ipsum studio destinati.
Nam quo modo p̾dicabunt nͥ mittã¬
tur. Seniq habes lociñtem meun¬
geluis. Ite ecce ego mitto uos. Et
ite predicate engłm omni creatu¬

Expanded text:
non dormitant, neque dormiunt. Cunon dormitant, neque dormiunt. Custodes tui angeli sancti, vigiles tui spiritus et animae justorum. Non errant qui te ab utrisque inventam spiritibus senserint, ab utrisque pariter custodiri. Et est hujus sollicitudinis ratio quibusque sua: his quidem, quod sine te non consummentur; illis vero, quod nisi de te ad sui plenitudinem minime restaurentur. Nam quis nesciat, Satana cadente de coelo et ejus complicibus, numerum supernae multitudinis parte non modica imminutum? De te itaque omnes consummationem exspectant, alii numeri, alii desiderii sui. Agnosce proinde vocem in psalmo: Me exspectant justi, donec retribuas mihi . 5. Et advertendum, quod non ista illos, sed illi istam potius invenisse referuntur, utque ego suspicor ad hoc ipsum studio destinati. Nam quomodo praedicabunt, nisi mittantur? Denique habes loquentem in Evangeliis: Ite, ecce ego mitto vos ; et: Ite, praedicate Evangelium omni creatu
Abbreviated transcription (Latin):
tuum nõ tacebunt. S de angelis
inquis id dictum. Non ab nuo: om̃s
sunt ad ministratorii sp̃o. At cuus
me phibeat itidem ⁊ de istis sen¬
tire qui potentia quidem minue
ip̃is angelis impares sunt: affectu
autem et miscd̾ia. eo nob̃ forsan
germaniores existunt. quo natu¬
ra conuinctiores. Iunge ⁊ toleran¬
tiam earumdem passionum ac mi¬
seriarum. inquib nos protempore
ad huc u̾samur. nichil ne amplius
miserationis pro nobis uel sollici¬
tudinis operabitur inmentib scĩs
quod ⁊ se transisse ꝑeas proculdubio
meminerunt: Nonne illa ip̃orum
uox est. transimmus ꝑignem et a¬
quam  ⁊ eduxisti nox inrefrigeriũ:
Quid: Ip̃i transierunt. ⁊ nos inme¬
dus ignib uel fluctib delinquent.
nec saltem manum portigere dig¬
nabuntur ꝑiclitantib filus: Non
est ita. Sene tecum agitur omat᷑
eccl̃ia: bene tetum agitur in loco ꝑ¬
egrinationis tue: decelo ⁊ det̾ra ue¬
uit auxilium tͥ. Qui custoduint te:

Expanded text:
rpetuum non tacebunt . Sed de angelis, rpetuum non tacebunt . Sed de angelis, inquis, id dictum est. Non abnuo: omnes sunt administratorii spiritus . At quis me prohibeat itidem et de istis sentire, qui potentia quidem minime jam ipsis angelis impares sunt, affectu autem et misericordia eo nobis forsitan germaniores existunt, quo natura conjunctiores? Junge et tolerantiam earumdem passionum et miseriarum, in quibus nos pro tempore adhuc versamur. Nihilne amplius miserationis pro nobis vel sollicitudinis operabitur in mentibus sanctis, quod et se transisse per eas procul dubio meminerunt? Nonne illa ipsorum vox est: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium? Quid? ipsi transierunt, et nos in mediis ignibus vel fluctibus derelinquent, nec saltem manum porrigere dignabuntur periclitantibus filiis? Non est ita. Bene tecum agitur, o mater Ecclesia, bene tecum agitur in loco peregrinationis tuae: de coelo et de terra venit auxilium tibi. Qui custodiunt te,
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa: Nempe apłi atꝙ apostolici uiri.
Uere hi sunt qui custodiunt᷑ uitatem.
id feam ipsam quam inuenerunt eccl̃i¬
am. eoꝙ uigilantius. quo nunc tem¬
poris gͣuius ꝑiclitantem conspici¬
unt. amalo utiq domestico et in¬
testino: sicut scriptum est. ⁊ inimi¬
ci hominis domestici eius. Aeq e
nim proqͣ usq ad sanguinem resti¬
terunt. suo derelinquerent patroci¬
no destitutam ⁊ s ꝓtegunt et cu¬
stodiunt eam die. ac nocte. hoc est
muita ⁊ in morte sua: ⁊ si p̾ciosa
est inconspectu domini mors scõꝵ
eius. non ambigo ego. qͥu etiam tã¬
to inmorte potentius id agant: qͣn¬
to inip̃a amplius confortatus est
principatus eorum. Sic ista asseris
ait quis: ac si oculis tuis uideris ea
Sunt autẽ ab humanis seclusa as¬
pectib. Cui ego. Si tu tuorum ocu¬
lorum testimonium fidele putas:
testimonium dei maiis est. Ait uͦ.
Suꝑ muros tuos ierłm constitui cu¬
stodes : tota die et tota nocte imꝑpe¬

Expanded text:
sponsa? Nempe apostoli, atque apostolici viri. sponsa? Nempe apostoli, atque apostolici viri. Vere hi sunt qui custodiunt civitatem, id est eam ipsam quam invenerunt. Ecclesiam, eoque vigilantius, quo nunc temporis gravius periclitantem conspiciunt, a malo utique domestico et intestino, sicut scriptum est: Et inimici hominis domestici ejus . Neque enim pro qua usque ad sanguinem restiterunt, suo derelinquunt patrocinio destitutam, sed protegunt et custodiunt eam die ac nocte, hoc est, in vita et in morte sua. Et si pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus , non ambigo ego quin etiam tanto in morte potentius id agant, quanto in ipsa amplius confortatus est principatus eorum . 4. Sic ista asseria, ait quis, ac si oculis tuis videris ea; sunt autem ab humanis seclusa conspectibus. Cui ego: Si tu tuorum oculorum testimonium fidele putas, testimonium Dei majus est. Ait vero: Super muros tuos, Jerusalem, constitui custodes: tota die et tota nocte, in pe
Abbreviated transcription (Latin):
tius. Sͥ hoc facerent. Propterea relin¬
qͣmus. istos non inuentores sponse.
s uenditores: ⁊ inquiramus potius
illos. a quib sponsa se inuentam loqͥ¬
tur. Et quidem illorum isti sortiti sunt
minist̾ii locum: s non zelum. Succes¬
sores omnes cupiunt ẽẽ: imutatores
pauci. Outinam tam uigiles reꝑirent᷑
ad curam: quam alacres eurrunt ad
cathedram. Uigilarent utiq sollicite. ser¬
uantes abillis inuentam: sͥ creditam.
Inimo u̾o euigilarent ꝓsemetip̃is: nec
sinerent dese dici. Aiici mei et proxi¬
mi mei adu̾sum me appropinqͣueriuit
et steterunt. Iusta omnino querimomi¬
gilib. quod non seruant uos: ñ et
ꝑdant. Alto quippe demsi oblimonis
somno ad nullum dominice comina¬
tionis tonitruum exꝑgiscuntur⁊ ut
uel suum ip̃orum ꝑiculum expaues¬
cant. Inde est ut non parrant suis
qui non partunt sͥ: ꝑimentes parit̾
et ꝑeuntes. S enim qui nam illi sunt
uigiles a quib se rauentam ꝑhibet

Expanded text:
tius sibi hoc facerent. Propterea relintius sibi hoc facerent. Propterea relinquamus istos, non inventores sponsae, sed venditores; et inquiramus potius illios, a quibus sponsa se inventam loquitur. Et quidem illorum isti sortiti sunt ministerii locum, sed non zelum. Successores omnes cupiunt esse, imitatores pauci. O utinam tam vigiles reperirentur ad curam, quam alacres currunt ad cathedram! Vigilarent utique, sollicite servantes ab illis inventam, sibi creditam. Imo vero evigilarent pro semetipsis, nec sinerent de se dici: Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt et steterunt . Justa omnino querimonigilibus quod non servant nos, nisi et perdant. Alto quippe demersi oblivionis somno, ad nullum Dominicae comminationis tonitruum expergiscuntur, ut vel suum ipsorum periculum expavescant. Inde est ut non parcant suis, qui non parcunt sibi, perimentes pariter et pereuntes. 3. Sed enim quinam illi sunt vigiles, a quibus se inventam perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
sam. s spoliare. non est custodrce.
s ꝑdere. non est defendere. s expo¬
uere : non est instruere. s pro fatue¬
re. non est pascere gregem. s mac¬
tare et deuorare: dicente de ullis do¬
mino. qui deuorant plebem meam
ut cibum panis: ⁊ quia comedert̃
iacob. et locum eius desolauerunt
Et in alio ꝓpħa. peccata ppłi mei to¬
medent. Quasi dicat. Pecc̃orum pre¬
cia exigunt: et peccantib debitara
sollicitudinem non impendirat.
Quẽ dabis michi de numero preposi¬
toꝵ. qiui non plus ugilet subditoꝵ¬
uacuandis marsupiis. qmͣ uiciis ex¬
tirpandis: U̾bi qui orando flectat nrã
qui p̾dicet annum placabilem domi¬
no: Leuiora loquimur: grauiora gra¬
uius manet iudicium. Sine causa tñ
uel his uel illis immoraremur: quia
non audiunt nos. S ⁊ si litt̾is forsi¬
tan mandentur ista que dicimus. de¬
dignabuntur legere ⁊ aut si forte lege¬
rint. michi inclignabunt᷑: qͣmuis rec¬

Expanded text:
sam, sed spoliare; non est custodire, sam, sed spoliare; non est custodire, sed perdere; non est defendere, sed exponere; non est instituere, sed prostituere; non est pascere gregem, sed mactare et devorare, dicente de illis Domino: Qui devorant plebem meam, ut cibum panis ; et: Quia comederunt Jacob, et locum ejus desolaverunt , et in alio propheta: Peccata populi mei comedent ; quasi dicat: Peccatorum pretia exigunt, et peccantibus debitam sollicitudinem non impendunt. Quem dabis mihi de numero praepositorum, qui non plus invigilet subditovacuandis marsupiis, quam vitiis extirpandis? ubi qui orando flectat iram; qui praedicet annum placabilem Domino? Leviora loquimur; graviora gravius manet judicium. 2. Sine causa tamen vel his, vel illis immoramur, quia non audiunt nos. Sed etsi litteris forsitan mandentur ista quae dicimus, dedignabuntur legere; aut si forte legerint, mihi indignabuntur, quamvis rec
Abbreviated transcription (Latin):
ia expediti sumus. Diximꝰ
hestero sermone. q̃les in
uia hac qua ambulamus. uellemꝰ
habere duces: non qͣles habemus.
Longe clissimiles exꝑimur. Non om̃s
sunt amici sponsi. quos hodie sponse
hine inde assistere ceruis: ⁊ qui ut mil¬
go aiuint. eam qͣli ad dext̾re uident᷑.
Pauei ad moclum sunt qui non que¬
sus sunt querant: ex omnib eaus
eius. Diligunt mimera. nec possunt parit̃
diligere xp̃m: quia manus dederunt
nammone. Intuere quomodo incẽdẽ
nitidi et ornetu circumamidi uarie¬
tatib. tanquam sponsa procedeus
dethalamo suo. Nonne si quera piam
talium repente erainus ꝓcedentem
aspexeris. sponsam potius putabis.
quam sponse custodem: Unde u̾o hãc
illis ecub̾are existimas rerum afflu¬
entiam. uestium splendorem. m̃saꝵ
liycuriam. cõgeriem uasorum argete¬
orum et aurẽorum. nͥ de bonis sponse:
Inde est quod illa pauꝑ et inopsi
nida relinquitur: Facie miseranda
in culta hispida exsanguis ꝓpter
hoc non est hoc tempore ornare spõ¬

Expanded text:
ia expediti sumus! Diximus hesterno sermone, quales in via hac qua ambulamus, vellemus habere duces, non quales habemus. Longe dissimiles experimur. Non omnes sunt amici spousi, quos hodie sponsae hinc inde assistere cernis, et qui, ut vulgo aiunt, eam quasi addextrare videntur. Pauci admodum sunt, qui non quae sunt quaerant, ex omnibus charis ejus. Diligunt numera, nec possunt pariter diligere Christum; quia manus dederunt mammonae. Intuere quomodo incedunt nitidi et ornati, circumamicti varictatibus, tanquam sponsa procedens de thalamo suo. Nonne si quempiam talium repente eminus procedentem aspexeris, sponsam potius putabis, quam sponsae custodem? Unde vero hanc illis exubere existimas rerum affluentiam, vestium splendorem, mensarum luxuriem, congeriem vasorum argenteorum et aureorum, nisi de bonis sponsae? Inde est quod illa pauper, et inops, et nuda relinquitur, facie miseranda, inculta, bispida, exsangui. Propter hoc non est hoc tempore ornare spon
Abbreviated transcription (Latin):
dos. quod utiq ad decorem ꝑtinet
sponse. quis non liquido agnoscat
ꝑ necessariam fore. cum multa qui¬
dem diligentia discipline censurã:
Ea ꝓpter omnis cui hoc opꝰ incum¬
bit. oportet ferueat zelo illo: quo
accensus p̾cipuus ille emulator
sponse domni aiebat. Emulor noᷤ
dei emulatione: despondi enm
uos. uni uiro uirginem castam
exhib̾e xp̃o. Iam quomodo inpas¬
cua diuinorum eclucet elocͥ orũ
greges dominicos pastor idiota:
S ⁊ si doctus quidem fuerit. non
sit autẽ bonus. uerendum. ne non
tam nutriat doctrina ub̃i: qm ui¬
ta sterili noceat. Temere itaq et
inhac parte hoc onus subitur ab¬
scx scientia pauit̾. uitaq laudabi¬
li. S ecce quod non laudamus. fi¬
nis indicitur: ubi non erat finis.
Et uocamur in materiam alte¬
ram: et cui hanc cedere incdignũ
Angor undiꝙ. et quod egrius fe¬
ram ignoro auelli abista. andi¬
stendi in illa: nͥ quod utrolibet s¬
mul utrumq molestius. Oserui¬
tutem. onecessitatẽ. Non quod uo¬

Expanded text:
dos, quod utique ad decorem pertinet sponsae, quis non liquido agnoscat pernecessariam fore cum multa quidem diligentia disciplinae censuram? Ea propter omnis, cui hoc opus incumbit, oportet ferveat zelo illo, quo accensus praecipuus ille aemulator sponsae Domini aiebat: Aemulor vos Dei aemulatione; despondi enim vos uni viro virginem 1538 castam exhibere Christo . Jam quomodo in pascua divinorum educet eloquiorom greges Dominicos pastor idiota? Sed et si doctus quidem fuerit, non sit autem bonus, verendum ne non tam nutriat doctrina uberi, quam sterili vita noceat. Tenere itaque et in hac parte hoc onus subitur absque scientia pariter, vitaque laudabili. Sed ecce, quod non laudamus, finis indicitur, ubi non erat finis. Evocantur in materiam alteram, et cui hanc cedere indignum. Angor undique, et quod aegrius feram ignore, avelli ab ista, an distendi in illa: nisi quod utrolibet simul utrumque molestius. O servitutem! o necessitatem! non quod vo
Abbreviated transcription (Latin):
guraturos. hii quib id ministeru
est suꝑni aurifices: atꝙ internis a¬
nime aurib inserturos. Quod ego
non puto ẽẽ aluid. quam texere
sp̃itales q̃sdam similitudines. ⁊
inpsis purissima dunne sapi¬
entie sensa amme contemplantis
conspectib importare: ut uideat
saltem ꝑspetulum et mneirgmate
quod nundum facie ad faciem uale¬
at ullatenus intueri. Diuina sunt ⁊
nͥ exꝑtis prorsus incognia que effa

Expanded text:
guraturos hi, quibus id ministerii guraturos hi, quibus id ministerii est, superni aurifices, atque internis animae auribus inserturos. Quod ego non puto esse aliud, quam texere spirituales quasdam similitudines, et in ipsis purissima divinae sapientiae sensa animae contemplantis conspectibus importare, ut videat, saltem per speculum et in aenigmate, quod nondum facie ad faciem valet ullatenus intueri. Divina sunt, et nisi expertis prorsus incognita quae effa