comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit sibi locũ uͭ requiescat: inuenit t̾ram uͥ
germinet ꝙ fructũ ferat. Nam q multi ma-
l st̃ ꝙ iniqui quos portat ecł̃ia usꝙ in finẽ
manifestũ ẽ ꝙ hii st̃ quib u̾bũ di suꝑflu-
ũ ẽ. aut sic in ilłos cadit qͦmͦ sem̃ in uia con¬
culcat᷑ ꝙ a uolatilib colligit᷑ꝰ aut sic in eos
cadit quom̃ sem̃ in pecrosa loca uͥ ñ ħt t̾ram
multã. ꝙ statim exit. ꝙ calefacto sole arescit
qr ñ habebat radicem: aut sicut int̾ spinas.
qd ꝙ si germinet ꝙ conet᷑ in auras surge.
offocat᷑ tñ multitudine spinarũ. Iales au̾
st̃ qui ũbũ dĩ ꝯtempnunt: sic̃ uia. aut qui ad
horam gaudent. & facta t̾bulatione. sicut es¬
tu solis arescunt: aut qui cogitationibꝰ & cu-¬
ris & sollicitudine huiꝰ mundi tamꝙͣ spinis
auariciȩ. offocant qͦd in illis ceꝑat germina¬
re. Est aũ etiã t̾ra bona: qua sem̃ cũ cecid̾it.
affert fructũ: alud tͥcenum aliud seragenũ
aluid centenũ. Siue parũ. siue multũ: om̃s

Expanded text:
nit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. ad reddendu mału ꝓ malo autmale¬
dictũ ꝑ maledicto. Quicqͥd enĩ lacerato aĩo
dix̃is: punientis ẽ impetꝰ. ñ caritas corrigen¬
tis. Dilige: & dic qd uoles. Nullo mͦ male¬
dictũ erit qͦd specie maledicti sonuerit:
si memineris. senserisꝙ: te ingladio ũbi di.
lib̾atorẽ ħõĩs eẽ uelle ab obsidione uitiorũ.
Qd si forte ut plerumq accidit dilectione qͥd̾e
dis accedis: s int̾agendu surrepserit aliqͥd
du tͥ resistit᷑. qͦd te auferat ab hominis uitio
ꝑcutiendo. ꝙ ipsi homini facit infestũ: pꝰea
te lac̾mis lauantẽ hꝰmodi puluerẽ. multo
salubriꝰ meminisse oportebit qͣm ñ debea¬
mꝰ suꝑ alioꝵ suꝑbire peccata. qͣndo in ipsa
coꝵ oburgationȩ peccamꝰ: cũ faciliꝰ nos ira
peccantis iratos. ꝙͣ miseria misericordes fac̃.¬

Expanded text:
peccato ad reddendum malum pro malo, aut malepeccato ad reddendum malum pro malo, aut maledictum pro maledicto . Quidquid enim lacerato animo dixeris, punientis est impetus, non charitas corrigentis. Dilige, et dic quod voles: nullo modo maledictum erit quod specie maledicti sonuerit, si memineris senserisque te in gladio verbi Dei, liberatorem hominis esse velle ab obsidione vitiorum. Quod si forte, ut plerumque accidit, dilectione quidem is accedis, sed inter agendum subrepserit aliquid, dum tibi resistitur, quod te auferat ab hominis vitio percutiendo, et ipsi homini faciat infestum; postea te lacrymis lavantem hujusmodi pulverem, multo salubrius meminisse oportebit, quam non debeamus super aliorum superbire peccata, quando in ipsa eorum objurgatione peccamus, cum facilius nos ira peccantis iratos, quam miseria misericordes fac
Abbreviated transcription (Latin):
rt̾: neq ad suũ. neq ad reluctantis. s ad ip¬
siꝰ artis arbit̾um. Quoꝵ tñ uocibꝰ conuitis¬
ꝙ dolentiũ. nec cõmouet᷑ curantis animus:
nec quiescit manꝰ. Medicinȩ aũ celestis mi-¬
nistri. aut ꝑ octioꝵ trabẽ cerñe stipułã ino¬
culo fr̃is uolunt: aut tolerãbiliꝰ mortẽ iui¬
dere peccantis. qm u̾bũ indignantis audire.
Qñ ita accidisset: si tã sanũ animũ curati¬
do alt̾iꝰ animo adbiberent᷑: ꝙͦ sanis manibꝰ
negotiũ: nͥ cũ int̾nis int̾rogationibꝰ examinã-¬
tes nr̃am ꝯscientiã. liquido nob̃ corã dõ res-¬
pond̾imꝰ nos dilectione facẽ. Qd si ouitiũ. uł
mine. uł etiã ꝑsecutio eiꝰ quẽ argueris. lacera¬
uerit animũ: si adhuc ille ꝑ te sanari uide
bit᷑. nicħ respondeas. donec saneris pͥor: ne
forte carnalib motib tuis ad nocend̾u ꝯsen¬
tias. ꝙ exhibeas linguã tuã arma iniqͥtatis

Expanded text:
runt; neque ad suum, neque ad reluctantis, sed ad iprunt; neque ad suum, neque ad reluctantis, sed ad ipsius artis arbitrium: quorum tamen vocibus conviciisque dolentium nec commovetur curantis animus, nec quiescit manus. Medicinae autem coelestis ministri, aut per odiorum trabem cernere stipulam in oculo fratris volunt , aut tolerabilius mortem videre peccantis, quam verbum indignantis audire: quod non ita accidisset, si tam sanum animum curando alterius animo adhiberemus, quam sanis manibus nogotium, nisi cum internis interrogationibus examinantes nostram conscientiam, liquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos facere. Quod si convicium, vel minae, vel etiam persecutiones ejus quem argueris, laceraverint animum; si adhuc ille per te sanari posse videbitur, nihil respondeas donec saneris prior: ne forte carnalibus motibus tuis ad nocendum consentias, et exhibeas linguam tuam arma iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sic accipias qͦd dictũ ẽ importune: ut illi
uidearis importunꝰ. qui ñ libenter audit q̃
dicunt᷑ in eũ. tu tam̃ scias hoc illi eẽ opor¬
tunũ: & dilectionẽ curãq sanitatis eiꝰ ani-¬
mo teneas mansueto ꝙ modesto & frat̾no.
Multi enĩ pꝰca cogitantes que audierint. &
qͣm iusta audierint. ipsi se gͣuiꝰ & ueriꝰ argu
abscedere: paulatim u̾bi iugore in medul¬
las penetrante sanati st̾. Qd ñ fieret: si sẽꝑ
ex pectaremꝰ ꝑiclitantẽ putrescentib m̃bris
qndo eũ liberet uri. aut secari. Qd nec ipsiꝰ cor¬
poris medici attendunt: qui t̾rene m̃cedis
intuitu curant. Quotꝰ enĩ quisq repꝑit᷑. qui
ferrii eoꝵ aut ignẽ ñ ligatus exꝑtꝰ sit. cũ ꝙ il¬
li rariores st̾ qui uolentes ligati fuerint: Plu¬
res enĩ resistentes. & mori se malle claman¬
tes. qͣm illo curari modo: uix lingua ipsa
illoꝵ relicta libera om̃ib m̃bris ꝯstrmxe¬

Expanded text:
et sic accipias quod dictum est, importune, ut illi et sic accipias quod dictum est, importune, ut illi videaris importunus, qui non libenter audit quae dicuntur in eum; tu tamen scias hoc illi esse opportunum, et dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas mansueto, et modesto, et fraterno. Multi enim postea cogitantes quae audierint, et quam justa audierint, ipsi se gravius et severiusabscedere, paulatim verbi vigore in medullas penetrante, sanati sunt: quod non fieret, si semper exspectaremus periclitantem putrescentibus membris, quando eum liberet aut uri aut secari. Quod nec ipsi corporis medici attendunt, qui terrenae mercedis intuitu curant. Quotus enim quisque reperitur, qui ferrum eorum aut ignem non ligatus expertus sit? cum et illi rariores sint qui volentes ligati fuerint. Plures enim resistentes, et mori se malle clamantes, quam illo curari modo, vix lingua ipsa eorum relicta libera omnibus membris constrinxe
Abbreviated transcription (Latin):
oportunitati utiq ꝯtraria ẽ: neq omĩno
ullũ medicam̃tũ sanat. nͥ qͦd oportune ad¬
hibueris. Quamꝙͣ gͦ & sic possit distingui.
insta oportune. ut aliꝰ sit sensꝰ importune
argue: deinde cet̾a ꝯtexant᷑. hortare. incre¬
pa cũ om̃i longanimitate & doctͥna: ut tc̃
oportunꝰ sentiaris. cũ instas edificando: cũ
aũ instruis arguendo. ñ culperis etrã si im¬
portunꝰ uidearis sic̃ ẽ talib importunũ: ita
duo que sequunt᷑. ad duo suꝑiora posst̃
singillatim referri: hortare cũ oportu¬
ne instas. increpa cũ importune arguis.
deinde cet̾a duo similit̾ s oũso ordine referant᷑.
cũ om̃i longanimitate ad sustinendas indigna¬
tones eoꝵ qͦs destrius. & doctna ad instruenda
eoꝵ studia quos edificas: tam̃ si etiã illo usita¬
tiore modo distinguat᷑. insta oportune. qͦd si
hoc modo ñ ꝓficis importune: ita intelligen¬
du ẽ ut tu oportunitatẽ om̃ino ñ deseras.

Expanded text:
portunitati utique contraria est: neque omnino ullum medicamentum sanat, nisi quod opportune adhibueris. Quanquam ergo et sic possit distingui, Insta opportune, ut alius sit sensus, Importune argue, deinde caetera contexantur, Hortare, increpa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opportunus sentiaris, cum instas aedificando; cum autem destruis arguendo, non cures etiamsi importunus videaris, si hoc est talibus importunum: ita duo quae sequuntur, ad duo superiora possunt singillatim referri, Hortare cum opportune instas, increpa cum importune arguis; deinde caetera duo similiter, sed converso ordine, referuntur, Cum omni longanimitate, ad sustinendas indignationes eorum quos destruis; et doctrina, ad instruenda eorum studia quos aedificas: tamen etiamsi illo usitatiore modo distinguatur, Insta opportune; quod si hoc modo non proficis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem omnino non deseras,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ manꝰ latronũ. &dentes lupoꝵ furenti¬
ũ. uteumq u̾samur: ꝙ ꝯtumaces st̃ oues:
qr querunt᷑ erranteᷤ alienas se a nob̾ dicunt.¬
errore suo. ꝙ ꝑditione sua. Qͥd nos uultis:
Qd nos queritis: Quasi ñ ipsa causa sit qͣre
eos uelimꝰ. ꝙ quare eos q̃ramꝰ: qi errant
& ꝑeunt. Si in errore inq̃t sũ. si in interi¬
tu qͥd me uis. qͥd me q̃ris: Qua inermre
es reuocare uolo: qr pisti inuenire uolo. Sicuo
lo errare: sic uolopire. Sic iniserrare. sic uis ꝑl-¬
re qntomeliꝰ ego nolo: Prorsus audeo dicero
importunꝰ sũ. dudio apł̃m dicentẽ pdica uer
bu: insta oportune. importune. Quib opor¬
tune. quib importune: Oportune utiq ue
lentib importune nolentib. Prorsus impor¬
tunꝰ sũ: audeo dicere: Iu ius errare. tu uispi¬
re ego nolo. Non uult ꝑꝰtremo ille qui me
t̾ret. si noluero. Uide quid dicat: uide qͥd ĩ¬
crepet. Qderrabat ñ reuocastis: & qd ꝑut ñ¬

Expanded text:
inter manus latronum, et dentes luporum furentium, utcunque versamur: et contumaces sunt oves, quia quaeruntur errantes. Alienas se a noberrore suo et perditione sua. Quid nos vultis? quid nos quaeritis? Quasi non ipsa causa sit quare eas velimus, et quare quaeramus, quia errant et pereunt. Si in errore, inquit, sum, si in interitu, quid me vis? quid me quaeris? Quia in errore es, revocare volo: quia peristi, invenire lo errare, sic volo perire. Sic vis errare? sic vis perire? Quanto melius ego nolo? Prorsus audeo dicere, Importunus sum. Audio dicentem Apostolum: bum, insta opportune, importune . Quibus opportune? quibus importune? Opportune utique volentibus, importune nolentibus. Prorsus importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis perire: ego nolo. Non vult postremo ille qui me terret. Si voluero, vide quid dicat, vide quid increpet: Quod errabat, non revocastis; et
Abbreviated transcription (Latin):
ginitas turpis ẽ. Qͥd si enĩ sit corꝑe integra
ꝙ ĩte corrupta: Qd ẽ qͦd q̃ixi᷑ ꝯͣd si millꝰ
teng̾it corpꝰ⁊ s si forte ebriosa sit. suꝑba sit. litigi¬
osa sit. linguosa sit: Hec õm̃ia dampnat ds̃.
Si anreꝗͣ uouisset. nupsisset: ñ dampnaret᷑.
Elegit aliqͥd meliꝰ. spreuit qͦd ei licebat. S̾pre¬
uit: ꝙ illicita tanta ꝯmittit: Hoc dico. Nu¬
here liceat anteꝙͣ uoueat: suꝑbire ñꝙͣ licet:
Oti uirgo dĩ nub̃e noluisti. qͦd licet⁊ extolle
te qͦd ñ licet: Melior uirgo suꝑba: qͣm mari¬
iata humilis: S melior maritata huimili
ꝙͣ uirgo suꝑba. Que aũ respexerit ad nupti-

Expanded text:
est. Quid si enim sit corpore integra, et mente corrupta? Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? Haec omnia damnat Deus. Si antequam vovisset nupsisset, non damnaretur: elegit aliquid melius, superavit quod ei licebat; superbit, et illicita tanta committit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respex
Abbreviated transcription (Latin):
turũ uouerit. ñ licebit: si tñ id uou̾it. qͦd uo¬
uend̾n fuit᷑ sicuti ẽ ꝑpetua uirginitas. uł oti-¬
nentia pꝰ exꝑta conubia solutis a iunculo
ꝯugali. uł ex osensu uouentib ꝙ carnalia
debitu sibi inuicẽ relaxantib fidelib castisq
ꝯiugib: qͦd alterũ sine altera. uł alt̾am sine
altero uouere fas ñ ẽ. Hȩc gͦ & si qua alia sĩt
q̃ rectissime uouent᷑. cũ homines uouerint:
nulla ratione rumpenda st̃. que sine ulla
sditione uouerunt: qr & hoc d̾nm p̃cepi ᷤ¬
se intelligend̾u ẽ uͥ legit᷑ uouete ꝙ reddi¬
te dño do ur̃o. Unde apłs de quibd̃a q̃¬

Expanded text:
n licebit; si tamen id uouerit quod uouendum fuit, sicuti est perpetua uirginitas uel continentia post experta conubia solutis a uinculo coniugali uel ex consensu uouentibus et carnalia debita sibi inuicem relaxantibus fidelibus castisque coniugibus, quod alterum sine altera uel alteram sine altero uouere fas non est. haec ergo et si qua alia sunt, quae rectissime uouentur, cum homines uouerint, nulla condicione rumpenda sunt, quae sine ulla condicione uouerunt, quia et hoc dominum praecepisse intellegendum est, ubi legitur: uouete et reddite domino deo uestro. unde apos
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs qͦd uouere uoluerit uoueat: isfud ad¬
tendat. ut qͦd uouerit reddat. Unꝰquisq de co
qͦd uouet dõ. si respicit retͦr sũ: mału ẽ. Nescio
que castimonialis nub̾e uoluit. Qͥduolum:
Qd & uirgo quelibet. Qͥd uoluit: qͦd ꝙ ini¬
ter ipsiꝰ. Aliqͥd mali uoluit: Mali plane. qrs
Quia iã uouerat dõ suo. Qd enĩ dixit de ta
tulas nub̾e si uelint: S tñ ait qͦdam loco.
Beatior aũ erit si sic ꝑmanserit: scd̾m meũ
ꝯsiliũ. Ostendit beatiorẽ si sic ꝑmanserit: ñ
tñ dampnandã si nubere uoluerit. Qd aũ
ait de quibꝰdam: que uouert ꝙ ñ reddidert:¬

Expanded text:
que quod vovere voluerit voveat: illud attendat, ut quod voverit reddat. Unusquisque Deo quod vovet, si respicit retrorsum, malum est. Nescio quae castimonialis nubere voluit: quid voluit? Quod et virgo quaelibet. Quid voluit? Quod et mater ipsius. Aliquid mali voluit? Mali plane. Quare? Quia jam voverat Domino Deo suo. Quid enim dixit de taltulas nubere si velint , sed tamen ait quodam loco: Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium . Ostendit beatiorem, si sic permanserit; non tamen damnandam, si nubere voluerit. Quid autem ait de quibusdam quae voverun
Abbreviated transcription (Latin):
uouert̃: & ñ reddider̃t. De die iuditii cũ
d̾ns minaret᷑. qͥd ait: Mem̃tote  uxoris loth.
Om̃ib dixit. Qd enĩ fecit uxor loth: Lib̾atu
c̃a sodomis: & in uia posita retrorsũ respe.¬
xit. ubi respexit: ibi remansit. facta ẽ sta
tua salis: ut illiꝰ otemplatione ꝯdiant᷑ ho¬
mines: cor habeant. ñ sint fatui. ñ retro re¬
spiciant: ne mału exempłu dantes ipsi re¬
maneant. & alios ꝯdiant. Uouete ꝙ reddite¬
Maritatu mulier uoluit facẽ adult̾iũ: de lo¬
cosuo quo ꝑuen̾at retro respexit. Uidua q̃
iã sic ꝑman̾e uou̾at. uoluit nub̃e: hoc uo¬
luit qͦd licuit ei que nupsit. s illi ñ licuit:
qr de loco suo retro respexit. Uirgo ẽ casti¬
monialis iã dicata d̾o: habeat ꝙ cera que

Expanded text:
respexisti. De die judicii cum Dominus minaretur, quid ait? Mementote uxoris Lot . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios condiant. Nam et modo diMaritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pervenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere, hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de loco suo retro respexit. Virgo est castimonialis, jam dicata Deo; habebat et cae
Abbreviated transcription (Latin):
cultos libent̾ attingite. & aque furtiuȩ dul¬
cedinẽ: pruritũ facit audientib. ꝙ aurĩb
bidinis etiã in carne corrumpit᷑ integritas ca¬
stitatis. audite itaq apłm talia p̃uidentẽ: &
ea euitanda salubrit̾ ãmonentẽ. Pfanas inqͥt

Expanded text:
 dulcedinem, pruritum facit audientibus in auribus bidinis etiam in carne corrumpitur integritas castitatis. Audite itaque Apostolum talia praevidentem, et ea vitanda salubriter admonentem: Profanas, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
insipiens & audax sub xͥano uocabulo tot sce-¬
lestas hereses ꝯdidit. tot nefandas fãbulas fin-¬
xit: utinã tales quales in theatris siue cantan-¬
t᷑. siue saltant᷑ siue inimica scurrilitate rid̃e¬
tur: & ñ qͣsdam tales. quales ad u̾sus dm fin¬
gere potuisse sic ullã dolemꝰ insipientiã: ut

Expanded text:
insipiens et audax, sub christiano vocabulo tot scelestas haereses condidit, tot nefandas fabulas finxit? Utinam tales quales in theatris sive cantantur, sive saltantur, sive mimica scurrilitate ridentur; et non quasdam tales, quales adversus Deum fingere potuisse sic illam doleamus insipientiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ orando: ne irruatis enigma salomo¬
nis. uͭ mulier insipiens & audax. inops pa-¬
nis effecta: ꝯuocat p̃tereuntes dicens. Panes
occultos libent̾ attingite: & aquȩ furtiue
dulcedinẽ. Hȩc enĩ mulier uanitas ẽ im¬
pioꝵ : cũ sint insipientissimi aliqͥd se scire
opinantiũ: sic̃ de ista muliere dictũ ẽ. inopꝰ
panis efficit᷑. Que cũ sit in ops panis ꝓmit¬
tit panes: id ẽ cũ sit ignara u̾tatis. ꝓmuttit
scientiã u̾itatis. Occultos tam̃ panes ꝓmit¬
tit. qͦs dic̃ libent̾ attingi. & aquȩ furtiuȩ
dulcedinẽ: ut ea scilicet libentiꝰ ꝙ dulciꝰ
audiant᷑ & agant᷑: que palam in ecclia dis¬
ci. crediq ꝓbibent᷑. Ipsa quippe occulta¬
tione ꝯdiunt qͦdammͦ nefarii doctores sua
uenena curiosis ut id̃o se existiment dicere
aliqͥd magnũ qr meruit habere secretũ: ꝙ suauiꝰ
hauriant insipientiã. quã putant scientiam:
cũ ꝓhibitã qͦdamͦ surant᷑ audientiã. Ppt̃ illici¬

Expanded text:
 orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos tamen panes promittit, quos dicit libenter attingi, et aquae furtivae dulcedinem; ut ea scilicet libentius et dulcius audiantur et agantur, quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Ipsa quippe occultatione condiunt quodammodo nefarii doctores sua venena curiosis; ut ideo se existiment aliquid iscere magnum, quia meruit habere secretum, et suavius hauriant insipientiam, quam putant scientiam, cujus prohibitam quodammodo furantur audientiam. 3. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
legitime utit᷑. Uut᷑ aũ legitime: qͥ intel¬
ligens quare sit data. ꝑ eiꝰ ominationẽ ꝯfugit
ao gram lib̾antem. Huic grẽ qua iustisicat᷑ im¬
Piꝰ qurisq̃s iugratꝰ uelud ad legem implend̾ã
de sins uirĩo fiditꝰ ⁊gnmans di iusticiã. ꝙ su¬
am uõi :ns ꝯstituere. iusticie di nꝰ ẽ subiectus:¬

Expanded text:
legitime utitur, utitur autem legitime, qui intellegens, quare sit data, per eius comminationem confugit ad gratiam liberantem. huic gratiae, qua iustificatur impius, quisquis ingratus uelut ad legem implendam de suis uiribus fidit,\' ignorans dei iustitiam et suam uolens constituere, iustitiae dei non e
Abbreviated transcription (Latin):
manãatũ enĩ gͣuius delinqͥt: qui ꝑ mandatũ
scit qm malũ sit qd admutit. Inanit̾ aũ putat
uictorẽ se ẽẽ peccati. qͥ pene timore ñ peccat:
qr ꝙ si ñ implet᷑ foris negotiũ male cupidi¬
tatis: ipsa tñ mala cupiditas intꝰ ẽ hostis.
Et quis corã dõ innocens ĩuenit᷑ qui uult
sieri qͦd uerat᷑. si subtrahas qͦd timet᷑. Ac ꝑ
hoc in ipsa uoluntate reus ẽ. qui uult fa¬
&e qd̾ ñ licet sieri: s id̾o nͦ facit. qr impune
ñ pot̾ fieri. Nam qͣntũ in ipso ẽ: mallet ñ eẽ
iusticiã peccata ꝓhibentẽ. atq punientẽ.
&utiq si mallet ñ eẽ iusticiã: qͥs dubitau̾it qͥd e
micus iustꝰ ẽ. ut eam si potestas det᷑ p̃cipienteᷤ
auferat ÷ ne cõminantẽ uł iudicantr̃ ferat.s
Inimicꝰgͦ iustici ẽ qu penȩ timore ñ peccat.
Amicus aũ erit: si cꝰ amore ñ peccet. Ic̃ enĩ uere
timebit peccaie. Nam qua gehennas metuit:
ñ peccare meti s ardere. Ille iũ peccare

Expanded text:
mandatum enim grauius delinquit, qui per mandatum scit, quam malum sit, quod admittit. Inaniter autem putat uictorem se esse peccati, qui poenae timore non peccat, quia, etsi non impletur foris negotium malae cupiditatis, ipsa tamen mala cupiditas intus est hostis. et quis coram deo -innocens inuenitur, qui uult fieri, quod uetatur, si subtrahas, quod timetur? ac per hoc in ipsa uoluntate reus est, qui uult facere. quod non licet fieri, sed ideo non facit, quia impune non potest fieri. nam quantum in ipso est, mallet non esse iustitiam peccata prohibentem atque punientem utique, si malmicus, ut eam, si potestas detur, praecipientem auferat, ne comminantem uel iudicantem ferat? inimicus ergo iustitiae est, qui poenae timore non peccat, amicus autem erit, si eius amore non peccet; tunc enim uere o timebit peccare. nam qui gehennas metuit, non peccare metuit sed ardere; ille autem peccare
Abbreviated transcription (Latin):
suspicant᷑. Alii uͦ nec occisũ putant. s subtͣc¬
tũ potiꝰ ut putaret᷑ occisus: ꝙuiuũ occul¬
tari in uigore ipsiꝰ etatis. in qua fuit c̃ crede¬
ret᷑ extinctus: donec suo tꝑ̃r reuelet᷑. y resti¬
tuat᷑ in regnũ. S multũ mͥ mira ẽ hec opi-
fiat: ñ absurde de ipso imꝑio romano cre¬
dit᷑ dictũ: tamꝗͣ dictũ sit. Tantũ qui mͦ im-¬
ꝑat. imꝑet donec de medio fiat id ẽ de me¬
dio tollat᷑. & tc̃ reuelabit᷑ iniqꝰ. quẽ signi¬
ficari antixp̃m nultꝰ ambigit. Alii uͦ ꝙ qͦd
ait qͥd detineat scitis. ꝙ mystiũ opari in¬

Expanded text:
suspicantur. alii uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur extinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. sed multum mihi mira est haec opinafiat, non absurde de ipso Romano imperio creditur dictum, tamquam dictum sit: "tantum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat" id est de Romano tollatur. et tunc reuelabitur iniquus: quem significari antichristum nullus ambigit. alii uero et quod ait: quid detineat scitis et: mysterium operari in
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝑ fantasm decepti r ẽ. ut qd ñ facit
facẽ uideat᷑ : an qr illa ipsa &̾ si ert̃ uera
ꝓdigia ad m̃datiũ ꝑtrahent credituros.
ũ ea potusse ñ diuinitꝰ siert: uirtutẽ di¬
aboli nescier tes: in xrime qudo tantã. qͣntã
enĩ qnͣdc imni de celo cecidit. & tantã fa¬
miliã cũ tant: regib recorũ sc̃i iob uno
impetu absũpsit. Y nirbo irruens & do¬
mũ eiciens filios ꝰ ocii it. fantasmata
fuertꝰ qr e tam̃ fuert̃ oꝑa lathane: cui
d̾s ded a hanc noces atẽ. ꝓpt̃ qͥd horã¬
tiꝰ apparebit. S ꝓpter qͦdlibet ho dicta
sinit. uc ntͣeis signis ꝙ ꝓdigiis. qui se
tet illis ds̃ oꝑationẽ erro.is. ut credant
mñdatio. Ds . eñ. mittet: qr ds̃ diabolũ facẽ¬
ista pomttet iusto ipse iuditio: ꝗͣuis faci¬
at ille iniquo malignoꝙ ꝯsilio. Ut iudi¬
cent᷑ inqͥt om̃s qui ñ credid̾unt u̾itati: s
ꝯsenserunt iniqͥtati. Pinde adicati sẽdu¬
cent᷑ ꝙ. seducti iudicabunt᷑. S uidicati

Expanded text:
 decepturus est, ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, etiamsi erunt uera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi diuinitus fieri, uirtutem diaboli nescientes, maxime quando tantam, quantam enim quando de coelo ignis cecidit, et tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Job uno impetu absumpsit, et turbo irruens et domum dejiciens filios ejus occidit , phantasmata fuerunt: quae tamen fuerunt opera satanae, cui Deus dederat hanc potestatem. Propter quid hortius apparebit. Sed propter quodlibet horum dictum sit. seducentur eis signis adque prodigiis. qui sedtet illis Deus operationem erroris ut credant mendacio. Dista permittit iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio. ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntur. sed iudicati
Abbreviated transcription (Latin):
teneat: donec de medio stat ꝙ tc̃ reuelabit᷑
iniquus: Ego ꝓrsts qu d dixerit me fate¬
luisse. ne calupniã uidelicei incurreret
qͦd romano imꝑio male optau̾it. cũ sꝑare¬
t᷑ et̾nũ: ut hoc qd dix̾. iã enĩ mystiũ iniqͥta¬
tis oꝑat᷑. neronẽ uoluerit intelligi. cuiꝰ iã

Expanded text:
teneat, donec de medio fiat; et tunc reuelabitur teneat, donec de medio fiat; et tunc reuelabitur iniquus? Ego prorsus quid dixerit me fateerte scribere uoluisse. ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: Iam enim mysterium iniquitatis operatur, Neronem uoluerit int
Abbreviated transcription (Latin):
rit quẽ refugã uocat utiq a dno dõ. Qd si
de om̃ib impiis m̃ito dici pot̾: qͣntomagis
de isto: S in quo templo dei sit sessurus in¬
certũ ẽ: utrũ in illa ruina templi qͦd ã salo
cipe hoc loco intelligi antixp̃m uolunt: te¬
ctiꝰq putant &̾ latine dici sicut in greco ẽ
ne in templo di. ẜ in templu di sedeat.t̃ꝙ̃
ipse sit tempłu di qͦd ẽ eccłia: sicut dicimꝰ
sedet in amicũ. id ẽ uelud amicꝰ uł si qͥd aliud
isto locutionis gñe dici solet. Qd aũait. ꝙ nc̃
qͥd detineat scitis: id ẽ qͥd sit in mora que cau¬
sa sit dilationis eiꝰ. ut reuelet᷑ in suo tempore.
scitis: qm̃ scire illos dixit. aꝑte hoc dicẽ nolu¬
it: ꝙ id̾o nos qui nescimꝰ qd illi sciebant. ꝑ¬
uenire cũ labore id io qͦd sensit apłs cupinꝰ.
nec ualemꝰ: p̃sertim qr ꝙ ilła que addidit ħe
sensũ faciunt obscuriorẽ. Iam qͥd ẽ. iã enim
mystiũ iniquitatis oꝑat᷑. tantũ qui mͦ tenet

Expanded text:
rit, quem refugam uocat, utique a Domino Deo. Quod si de omnibus inpiis merito dici potest, quanto magis de isto! Sed in quo templo Dei sit sessurus, incertum est; utrum in illa ruina templi, quod a Salocipe, hoc loco intelligi Antichristum volunt, rectiusque putant etiam Latine dici sicut in Graeco est, non in templo Dei, sed in templum Dei sedeat, tanquam ipse sit templum Dei, quod est Ecclesia, sicut dicimus: sedet et in amicum, id est velut amicus, vel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait, Et nunc quid detineat scitis, id est quid sit in mora, quae causa sit dilationis ejus ut reveletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit, et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire cum labore ad id quod sensit Apostolus, cupimus nec valemus. Praesertim quia et illa quae addidit am enim mysterium iniquitatis operatur. Tantum qui modo tenet
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝯsonãt. Duo quippe ibi testam̃ta
sigurant᷑. & uultꝰ eoꝵ st̃ in ꝓpitiatoriũ: qr
miscłiam di in qua spes ẽ. uł. ꝯciliant uel
cõm̃dant. Deniq hinc se ꝓmisit locutu
rũ ds̃ ad moysen de medio cherubin: desur-¬
sũ ꝓpitiatoriũ. Porro si creatura rationalis
in multitudine scientiȩ qm̃ hanc int̾pre¬
tationẽ b̃nt cherubin. duobꝰ ipsis anima libꝰ
significat᷑: ido duo st̃. ut societatẽ caritatis
com̃dent. Ideo pennissuisppitiatoriũ obũ¬
brant: qr do ñ sbi tͥbuunt pennas suas: id
ẽ am honorant uirtutibꝰ quibꝰ p̃stant. Eyuul¬
tus eoꝵ ñ st̾ nͥ in ꝑpitiatoriũ: qr cuiq puestui
ad multitudinẽ scientiȩ spes ñ ẽ nͥ in di mi¬

Expanded text:
quia consonant — duo quippe ibi testamenta quia consonant — duo quippe ibi testamenta figurantur — et uultus eorum sunt in propitiatorium, quia misericordiam dei, in qua una spes est, ualde corum Deus ad Moysen de medio Cherubin desursum propitiatorii. Porro si creatura rationalis in multitudine scientiae quoniam hanc interpretationem habent Cherubin duobus ipsis animalibus significatur, ideo duo sunt ut societatem charitatis commendent, et ideo pennis suis propitiatorium obumbrant, quia Deo, non sibi tribuunt pennas suas, id eum honorant uirtutibus, quibus praestant; et uultus eorum non sunt nisi in propitiatorium, quia cuicumque prouectui ad multitudinem\' scientiae spes non est nisi in dei mi
Abbreviated transcription (Latin):
iubeat sieri⁊ eiꝰq longitudinẽ. & latitudi¬
nẽ tantã expͥmat. qͣnta & ipsiꝰ arche dicta
ẽ: ꝓcul dubio uelud tabulã aureã tante for¬
me fieri p̃cipit. qua tegeret᷑ archa: ita ut in
ipso ꝓpitiatorio eẽnt duo cherubin. hinc
atꝙ inde alt̾utrũ attendentes. ita ut uultꝰ
eoꝵ in ppitiatoriũ eẽnt: & pennis suis õb¬
umbrarent ꝓpitiatoriũ. Qd magnũ ẽ sacra¬
m̃tũ. Aurũ quippe significat sapientiam.
Areba significat secretũ dĩ. In archa iussi
st̃ poni lex & manna: & uirga aaron. In le¬
ge p̃cepta sunt. Uirga potestas signisicat᷑:
manna gr̃a: qr nͥ cũ gr̃a. ñ ẽ potestas p̃cep¬
ta faciendi. Uerumptam̃ qr lexa qͦuis ꝓfi¬
ciente ñ ex om̃i parte complet᷑: ipiciatoriũ
ẽ desuꝑ. Ad hoc enĩ opꝰ ẽ ut ꝓpitiꝰ sit ds: &
id̾õ desuꝑ ponit᷑: qr supexaltat miscdia
uiditiũ. Ouo uͦ cherubin pennis suis obũ¬
brant. ꝓpitiatoriũ: idẽ honorant uelando.

Expanded text:
iubeat fieri eiusque longitudinem et latitudinem tantam exprimat quanta et ipsius arcae dicta est, procul dubio uelut tabulam auream tantae formae fieri praecipit, qua tegeretur arca, ita ut in ipso propitiatorio essent duo cherubin, hinc atque inde alterutrum adtendentes, ita ut uultus eorum in propitiatorium essent et pinnis suis obumbrarent propitiatorium: quod magnum est sacramentum. aurum quippe significat sapientiam, arca significat secretum dei. in arca iussa sunt poni lex et manna et uirga Aaron: in lege praecepta sunt, uirga potestas significatur, manna gratia, quia nisi cum gratia non est potestas praecepta faciendi. uerum tamen quia lex a quouis proficiente non ei omni parte completur, propitiatorium est desuper: ad hoc enim opus est, ut propitius sit deus, et ideo desuper ponitur, quia superexultat misericordia iudicio. duo uero cherubin pinnis suis obumbrant propitiatorium, id est honorant uelando,
Abbreviated transcription (Latin):
hic uixerimꝰ: qnͣtumcũꝙ hic ꝓfecerimꝰ:
nemo dicat. sufficit mͥ. iustꝰ sũ. Qd̃xit. remã¬
sit in uia: ñ pot̾it ꝑuenire. Ubi dixerit. suffi¬
cit: ibi hesit. ditende apłm. cui ñ sufficit. Hi¬
de qͦmͦ se uult adiuuari: donec ꝑueniat. fr̃s.
inquit ego me ñ arbit᷑r app̾hendisse: ne illi
sibi uid̾entur app̃hendisse. quib rursũ dic̃
Qui se putat aliqͥd scire: ñd̾u scit quẽad mod̾u
oportet scire. Quid gͦ ait: fr̃s: ego ñ me arbitͦr

Expanded text:
hic vixerimus, quantumcumque hic profecerimus, nemo dicat: Sufficit mihi; justus sum. Qui dixerit, remansit in via, non novit pervenire. Ubi dixerit, Sufficit; ibi haesit. Attende Apostolum, cui non sufficit; vide quomodo se vult adjuvari, donec perveniat: Fratres, inquit, ego me non arbitror apprehendisse; ne illi sibi viderentur apprehendisse, quibus rursus dicit, Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oportet scire . Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s fideles quid audiunt ab apło. Uoᷤᷤ
autem estis corpus xꝑi ⁊ menbra ex parte.
non scdm diuinitatem qd̵ ẽ ille. nos ẽẽ non
possumꝰ: quia ille creator. nos creatura: ille
effector. nos facti: ille conditor. nos conditi.
s ut essemus cum illo unum in illo capt̃
nrm eẽ uoluit accipiendo carnẽ ex nobis
sponsa. Ipse plane sponsus incapite. spon¬
sain corpore.

Expanded text:
s fideles, quid audiunt ab Apostolo? Vos autem estis corpus Christi, et membra ex parte . nam secundum divinitatem quod est ille, nos esse non possumus; quia ille creator, nos creatura; ille effector, nos facti; ille conditor, nos conditi: sed ut essemus cum illo unum in illo, caput nostrum esse voluit, accipiendo carnem ex nobis, sponsa. Ipse plane sponsus in capite, sponsa in corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
nocentie sanguine quod ẽ p̃ciũ nr̃m:. redemit
nocentes acaptiuitate inquatenebam᷑ a
diabolo. donando nob̃ delicta: & ipso p̃cio
nr̃o sanguine suo delens cyrographũ quo
debitores tenebam᷑. Ipse ẽ rector ⁊ sponsuᷤ
& redemptor eccl̃ȩ: caput nr̃m. Et utiq si
caput ẽ: habet corpus. Corpus aũ eiꝰ sca eccl̃a.

Expanded text:
nocente sanguine, quod est pretium nostrum, redemit nocentes a captivitate, in qua detinebamur a diabolo, donans nobis delicta, et ipso pretio nostro sanguine suo delens chirographum quo debitores tenebamur . Ipse est rector et sponsus et redemptor Ecclesiae, caput nostrum. Et utique si caput est, habet corpus. Corpus autem ejus sancta Ec
Abbreviated transcription (Latin):
formam futuri: qui est inquit forma futi.
Si gͦ adam forma futuri: quomͦ de latere
Dormientis eua facta ẽ: sic ex latere dñi
menta quib formaret᷑ eccl̃a. Nã de fut᷑a
eadem passione sua. sic dicit in alio psalmo.
Ego dormiui ⁊ sompnũ cepi. ⁊ exurrexi
qm̃ dominus suscipiet mẽ. Unde ⁊ dñs¬
dicit in eugłio: cum de coniugio loquerẽt᷑
Igitur iam ñ duo: s una caro. Una caro.
quia de nr̃a mortalitate carnẽ suscepit. ñ
aũuna diuinitas quia ille creator nos cre¬
satura.

Expanded text:
formam futuri: «Qui est,» inquit, «forma futuri» . Si ergo Adam forma futuri; quomodo de latere dormientis Eva facta est , sic ex latere Domini amenta, quibus formaretur Ecclesia. Nam de futura eadem passione sua sic dicit in alio psalmo: «Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» . Ergo dormitio in«Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Una caro, quia de nostra mortalitate carnem suscepit: non autem una divinitas; quia ille Creator, nos creatura.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s saluos fieri uelle debemꝰ: om̃ibꝰ
ne ꝑeant uł ne alios ꝑdant. adhibenda ẽ
a nob̃ medicinalit̾ seuera correptio. Dei ẽ
aũ illis eam facẽ utiłe: qͦs ip̃e p̃sciuit. & p̃¬
destinauit ꝯformes fieri imaginis filii sui.
Si enĩ aliqnͣdo timore ñ corripimꝰ. ne ali
qͥo inde ꝑeat: cur ñ ꝙ timorẽ corripimꝰ.
ne aliqͥs inde plus ꝑ eat: Neq enĩ dilectionis uis¬
cera maiora gestamꝰ: qͣm beatꝰ apł̃s qui dic̃. Corri¬
pite inquietos. ꝯsolamini pusillam mes: suscipi¬
te infirmos: patientes estote ad om̃s. Uidete ne qͥs
malũ ꝓ malo alicui reddat. Ubi intelligend̾u
ẽ tẽ potiꝰ malũ ꝓ malo reddi: si corripiendꝰ ñ cor¬
ripit᷑: s praua dissimulatione negligit᷑.¬

Expanded text:
omnes salvos fieri velle debemus; omnibus, ne pereant, vel ne alios perdant, adhibenda est a nobis medicinaliter severa correptio: Dei est autem illis eam facere utilem, quos ipse praescivit et praedestinavit conformes imaginis Filii sui. Si enim aliqquis inde pereat, cur non etiam timore corripimus, ne aliquis inde plus . pereat? neque enim dilectionis uiscera maiora gestamus quam beatus apostolus, qui dicit: corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. uidete, ne quis pro malo malum alicui reddat. ubi intellegendum est tunc potius malum pro malo reddi, si corripiendus non corripitur, sed praua dissimulatione neglegat
Abbreviated transcription (Latin):
ullũ maiꝰ donũ p̃stare posset ds̃ hoĩb.
quam ut u̾bum suũ ꝑ qd̾ condidit omĩa
facet illis caput. & illos ei tamqͣ m̃bra coap¬
taret: ut ẽẽt filius dĩ & filius hoĩs: unus ds
cum patre. unus hõ cũ hoĩb: ut ⁊ qͣndoloqͥmͣ
ad dm̃ dep̃cantes. ñ inde filium separemꝰ: ⁊ qͣn¬
do p̃cat᷑ coepꝰ filii. ñ a se separet caput suũ: sitq
ipse unus saluator corporis sui dñs nr̃ iħc xͦ.¬

Expanded text:
ullum majus donum praestare posset Deus hominibus, quam ut Verbum suum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret; ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus: ut et quando loquimur ad Deum deprecantes, non inde Filium separemus; et quando precatur corpus Filii, non a se separet caput suum; sitque ipse unus salvator corporis sui Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ. Illud enĩ erat tempꝰ significandi:
hoc manifestandi. Ergo ipsa scͥptura que tt̃
fuit exactrixr opum significantiũ. nc̃ testis ẽ
rerũ significatarũ: ꝙ que tc̃ obseruabat᷑ ad
p̃nunciationẽ: nc̃ recitat᷑ ad ꝯfirmationẽ.

Expanded text:
moribus; illud enim erat tempus significandi, hoc manifestandi. ergo ipsa scriptura, quae tunc fuit exactrix operum significantium. nunc testis est rerum significatarum; et quae tunc obseruabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem.
Abbreviated transcription (Latin):
placuerunt. tenuert̃ ordinẽ suũ in ip-¬
sa obedientia: ut quicqͥd ds temꝑib ꝯgruis
iubendo distribuit: sic obseruarent quẽad¬
mod̾u ille diftͥbuit. Itaq ñ sołu carnes ad cy-¬
ñ edert̃. quo eas ñ edi p̃ceptũ erat: ut talibꝰ sig¬
ficationibꝰ futura rerũ manifestatio p̃figu-¬
quibus fuisse umbrã futuroꝵ dic̃ apł̃s. Que
tã rei eẽnt illiꝰ temꝑis. ꝙ illius ppli homines
si obseruare ꝯtempnerẽt. qnͣdo illa sic fieri. &
ista que nẽ reuelata st̃. sic p̃nunciare oporte¬
bat: quã nos desipientes eẽmus. si nc̃ iã mani-¬
festato nouo testam̃to illas p̃nunciatiuas
obseruationes aliqͥd nob̃ ꝓdesse putaremus.

Expanded text:
placuerunt, tenuerunt ordinem suum in ipsa obedientia, ut quidquid Deus temporibus congruis jubendo distribuit, sic observarent quomodo ille distribuit. Itaque non solum carnes ad cinon ederunt, quo eas non edi praeceptum erat, ut talibus significationibus futura rerum manifestatio praefiguquibus fuit umbra futurorum. Qui tam rei essent illius temporis et illius populi homines, si observare contemnerent quando illa sic fieri, et ista quae nunc revelata sunt, sic praenuntiari oportebat, quam nos desipientes essemus, si nunc jam manifestato Novo Testamento, illas praenuntiativas observationes aliquid nobis prodesse putaremus.
Abbreviated transcription (Latin):
dies tẽꝑe uet̾is testam̃ti peccatũ fuit: tempore
aũ noui testam̃ti ñ ẽ peccatũ. S in spe futuri
scli qũ habemꝰ in x̃. qui ꝙ animã nr̃am indu¬
ens iusticiã. & corpus nr̃m induens ĩmortali¬
tatẽ. totos nos innouat: credere aliqͥd ex uet̾is
corruptionis necessitate. atq indigentia nos
passuros. uł acturos semꝑ peccatũ ẽ: qͣndiu
uoluunt᷑ isti septẽ dies. quib ꝑagit᷑ tempus.
S hoc uet̾is testam̃ti temꝑibꝰ in figura occul¬
tatũ. a quibꝰdã sc̃is intelligebat᷑: temꝑe autẽ
noui testam̃ti ĩ manifestatione reuelatũ ppłis

Expanded text:
 tempore autem noui testamenti non est peccatum. sed in spe futuri saeculi, quam habemus in Christo, qui et animam nostram induens iustitia et corpus nostrum induens immortalitate totos nos innouat, credere aliquid ex ueteris corruptionis necessitate atque indigentia nos passuros uel acturos semper peccatum est, quamdiu uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc ueteris testamenti temporibus in figura occultatum a quibusdam sanctis intellegebatur, tempore autem noui testamenti in manifestatione renelatum populis
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio nulla ẽ: ad quã sc̃i martyres ꝑue-¬
nert̃. Idoꝙ ħt ȩccłiastica disciplina. qͦd fide¬
les nouert: cũ martyres eo loco recitant᷑ ad al¬
tare dĩ. uͥ ñ ꝓ ipsis oret᷑: ꝓ cet̾is aũ cõmemora¬
tis defunctis orat᷑. Iniuria ẽ enĩ ꝑ martyre
orare: cuiꝰ nos debemꝰ orationibꝰ cõm̃dare.
Certauit enĩ contͣ peccatũ usq ad sangunẽ.
iustificatis: ad hebreos dic̃ apł̃s. Nondum
enĩ usꝙ: ad sanguinẽ pugnastis: contͣ pecca¬
tũ certantes. Sigͦ illi nond̾u usq ad sangui¬
nẽ: ꝓculdubio aliqui usq ad sanguinẽ. qͥ

Expanded text:
ita nonnulla est, ad quam sancti martyres pervenerunt. Ideoque habet ecclesiastica disciplina, quod fideles noverunt, cum martyres eo loco recitantur ad altare Dei, ubi non pro ipsis oretur: pro caeteris autem commemoratis defunctis oratur. Injuria est enim, pro martyre orare, cujus nos debemus orationibus commendari. Certavit enim contra peccatum usque ad sanguinem. justificatis, ad Hebraeos dicit Apostolus: Nondum enim usque ad sanguinem pugnastis, adversus peccatum certantes . Si ergo illi nondum usque ad sanguinem, procul dubio aliqui usque ad sanguinem. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tate semꝑ idẽ. mouet ꝑ tempꝰ creaturã spiri¬
talem⁊ mouet etiã ꝑ tempꝰ & locũ creaturã
corꝑalem: ut eo motu naturas quas intͥnsecꝰ
substituit. etiã extrinsecꝰ ãministret. Cũ gͦ¬
tale aliqͥd agit: ñ debemꝰ opinari eiꝰ substan¬
tiã qua ds ẽ temꝑib locisq mutabilẽ. aut
ꝑ temꝑa & loca mobilem: s in oꝑe diuine ꝓ¬
uidentie ista cognosce̾: ñ in illo oꝑe quo na¬
turas creat. s in illo quo intͥnsecꝰ creatas
etiã extͥnsecus ãministrat: cũ sit ipse nullo
locoꝵ uł int̾uallo uł spacio. incõmutabili
excellentiq potentia & int̾ior om̃i re. qi in
ipso ft̃ om̃ia: & ext̾ior om̃i re. qr ipse ẽ suꝑ
om̃ia. Item nullo tempoꝵ uł int̾uallo uł

Expanded text:
 motus mouet per tempus creaturam spiritalem, mouet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quas intrinsecus substituit, etiam extrinsecus administret et  agit, non debemus opinari ejus substantiam, qua Deus est, temporibus locisque commutabilem, aut per tempora et loca mobilem: sed in opere divinae providentiae ista cognoscere, non in illo opere quo naturas creat, sed in illo quo intrinsecus creatas etiam extrinsecus administrat: cum sit ipse nullo locorum vel intervallo, vel spatio, incommutabili excellentique potentia, et interior omni re, quia in ipso sunt omnia, et exterior omni re, quia ipse est super omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
nabim᷑ in scłm scłi. Nicb̃ enĩ firmiꝰ isto fu¬
dam̃to. Infirmꝰ tu eras: s firmũ firmam̃¬
tũ te poetat. In te firmus eẽ ñ poteras: sir-¬
mꝰ eris semꝑ. si ab illo firmo fundam̃to ñ
recedas. Non inclinabit᷑ in scłm scł̃i. Ipsa ẽ
p̃destinata colũpna. & firmam̃tũ ueri-¬
tatis: & idõ tali fundam̃to fuffulta qͥd me-¬
si nutau̾it fundam̃tũ. & unde nutabit xp̾c.
qui anteꝙͣ ueniret ad nos. ꝙ carnẽ susciperet.
om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃. & sine ipso factũ ẽ nicħ:
qui om̃ia ꝯtinet maiestate &bonitate: Non
nutante xͦ: ñ inclinabit᷑ in scłm scł̃i. Purgati

Expanded text:
nabimur in saeculum saeculi; nihil enim firmius isto fundamento. Infirmus tu eras, sed firmum fundamentum te portat. In te firmus esse non poteras; firmus eris semper, si ab illo firmo fundamento non recedas. «Non inclinabitur in saeculum saeculi.» Ipsa est praedestinata columna et firmamentum veritatis . si nutaverit fundamentum: sed unde nutabit Christus, qui antequam veniret ad nos, et carnem susciperet, «omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; qui omnia continet majestate, et nos bonitate? Non nutan
Abbreviated transcription (Latin):
pprehende & tu radicẽ dilectionis: petrã
tuã. Esto humilis in humili dõ tuo: ut
sis excelsus ingłificato dõ tuo. Asꝑgeris ysopo:
humilitas xͥ te mundabit. Noli herbã ꝯtemp¬
nere: uim medicam̃ti attende. & si fuerint¬
inquit peccata ur̃a ut feniciũ: tamꝗͣ niuem
tamꝙͣ nix dealbata effulsit: & significabat
ȩccłam om̃i macula peccati mundatam.

Expanded text:
pprehende et tu radicem dilectionis petram tuam: esto humilis in humili Deo tuo, ut sis excelsus in glorificato Deo tuo: Aspergeris hyssopo, humilitas Christi te mundabit. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Aliquinquit, peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem quae tanquam nix dealbata effulsit , significavit Ecclesiam omni macula peccati mundatam.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seruilit᷑. s libere colatis: amare discite
quẽ timetis: & pot̾itis laudare qͦd amatis. Ti¬
mentes enĩ dm homines uet̾is testam̃ti ꝓpt̾
litt̾am t̾rentem & occidentẽ. nond̾u haben¬
tes sꝑm uiuificantẽ. currebant cũ sacͥficis̃
ad templũ: ꝙ ꝗͣuis in figurã futuri sangͥniᷤ
Nc̃ uͦ in gr̃a testam̃ti noui: qui tumetii d̾nm
laudate eũ. Ipse q uppe in alio psalmo mu¬
tanda illa p̃nuncians que tẽ in umbra futu¬
ri offerebat tͣ. ñ accipiam in quit de manu
tua uitulos neq de gregib tuis hircos. Et
paulop̾t. ut ostenderet sacͥficiũ noui testa¬
m̃ti. qnͣdo illa suerant cessatura: immola
inqͥt dõ sacͥficiũ laudis: ꝙ redde altissimo
uota tua. Ꝙ in fine eꝰdem psalmi. Sacͥfi-
illic iter ẽ. quo ostendam illi salutare dei.
cũ agnouisset in sꝑu. eũq sũpsisset in ma-¬
nꝰ: nc̃ dimittis inquit dnẽ seruũ tuũ in¬

Expanded text:
n seruiliter sed libere colatis, amare discite, quem timetis, et poteritis laudare, quod amatis. timentes enim deum homines ueteris testamenti propter litteram terrentem et occidentem nondum habentes spiritum uiuificantem currebant cum sacrificiis ad templum et quamuis in figuram futuri sanguinisnunc uero in gratia testamenti noui qui timetis dominum. laudate eum. ipse quippe in alio psalmo mutanda illa praenuntians, quae tunc in umbra futuri offerebantur: Non accipiam, inquit, de manu tua uitulos neque de gregibus tuis hircos. et paulo post, ut ostenderet sacrificium noui testamenti, quando illa fuerant cessatura: Immola, inquit, deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. et in fine eiusdem psalmi: Sacrificillic uia est, qua ostendam illi salutare meum.cum agnouisset in spiritu eumque sumpsisset in manus: Nunc dimittis. inquit, domine, seruum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ni: qui ꝓpt̾ea uolebant circũcidi. qd̾ alit̃ se
putabant in xp̃o saluos eẽ ñ posse. Hoc gͦ
animo ac uoluntate. ista intentione qͥs qui ᷤ
tunc circũcidebat᷑. xꝑc ei omĩno nicħ ꝓderat
in lege iustificamini. a grã excidistis. Iuos ita¬
q arguit qui se iustificari in lege credebant:
ñ qui legitima illa in eiꝰ honorẽ a quo man¬
data sunt obseruabant: intelligentes ⁊ qua
p̃nuntiandȩ u̾itatis ratione mandata sint.
tionis iatius innotescente. necesse fuerat ab¬
oleri. iustificare neminẽ pot̾ant. Non tñ ideo
fuerant tamꝙͣ diabolica gentiũ sacͥlegia fu¬
gienda. &ẽ cum ipsa grã iam ceꝑat reuelari
quȩ umbris talib fuerat p̃nuntiata. s ꝑ¬
mittenda paululũ eis maxime qui ex illo
ppło cui data sunt uenerant: postea uͥ tãꝙͣ
cum honore sepulta sint. a xp̃ianis oĩb irre¬

Expanded text:
ni\', qui propterea uolebant circumcidi, quod aliter se putabant in Christo saluos esse non posse. hoc ergo animo, hac uoluntate, ista intentione quisquis tunc circumcidebatur, Christus ei omnino nihil proderat, in lege iustificamini; a gratia excidistis. illos itaque arguit, qui se iustificari in lege credebant, non qui legitima illa in eius honore, a quo mandata sunt, obseruabant intellegentes, et quia praenuntiandae ueritatis ratione mandata sint tione latius innotescente necesse fuerat aboleri, iustificare neminem poterant! non tamen ideo fuerant tamquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia iam coeperit reuelari, quae umbris talibus fuerat praenuntiata, sed permittenda paululum eis maxime, qui ex illo populo, cui data sunt, uenerant. postea uero tamquam cum honore sepulta sint a Christianis omnibus inre
Abbreviated transcription (Latin):
amma respondet. & nemo dũbitat quod
splendor ille de igne existit. ñ ignis de splẽ¬
re. ñ coet̾na. Si luc̾nam accend̃e cupio: nõ¬
aũ ut accendero: simul cũ igne ꝙ splen¬
dor existit. Da hic mͥ ignẽ sine splendore:
ꝙ eredo t̾ patrẽ fuisse sine filio. Dicta est
ut potuit a uob̃ tanta res dici: illa tam̃ in effabi¬
eẽ generans: ꝙ semꝑ cũ illo qd de illo natũ ẽ.
de quo sit: ñ scđm hoc qͦd pͥor cẽt pat̾ ꝙ pꝰea
filiꝰ. Semꝑ pat̾: semꝑ filiꝰ de patre. Ꝙ qr qͥcqͥd

Expanded text:
anima respondet, et nemo dubitat quod anima respondet, et nemo dubitat quod splendor de igne existit, non ignis de splenre astruamus. Si lucernam accendere cupio, nonautem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio; dicta est a vobis ut potuit tanta res dici, illa tamen ineffabiesse generans et semper cum illo, quod de illo natum est. de quo sit, non secundum quod prior est Pater et postea Filius. Semper Pater, semper Filius de Patre. Et quia quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
dor qui fundit᷑ de igne minꝰ lucet: qͣm iꝑse
ignis. Habent ista similitudinẽ: s ñ habent
om̃imodã equalitatẽ. Dicat aliqͥs. Talis ẽ gͦ
filiꝰ ad patrẽ: qualis ad ignẽ splendor: Nõ .s¬
it uidere qd dixi. Ait enĩ. Non rapinã arbi
illud ẽ rapina: qd alienũ ẽ. Portansq om̃ia¬

Expanded text:
dor qui funditur de igne minus lucet quam ipse ignis. Habent ergo ista similitudinem, sed non omnimodam aequalitatem. Ideo dicit aliquis: Talis est omnino Filius ad Patreit videre quod dixi. Ait enim: Non rapinam arbitillud est rapina, quod alienum est. 14. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitas ẽ: in tempe aũ uarietas. In et̾ni¬
tate om̃ia stant: in temꝑe alia accedt̃. alia
succedunt. Potes inuenire minorẽ filiũ
in uarietate tẽꝑis succedentẽ patͥ: qr etiã
patͥ suo ipse successit. ñ et̾no patͥ temꝑaleᷤ.
qnͣdo in creatura nicb inuenimꝰ et̾nũ: In¬

Expanded text:
stabilitas est, in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt: potes invenire minorem filium in varietate temporis succedentem patri, quia etiam patri suo ipse successit non aeterno patri temporalis. i, in creatura i