comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad urbem cathinensium sicient̾ ꝑge¬
ret ad sepulchrum beate agathe uir¬
ginis uenerandũ: contigit luciã ue
nerabilem uirginẽ nobilissimã syracu¬
inuitante. Cuius mat̾ euticia ꝑ an¬
nos qͣtuor fluxu sanguinis fatigata.
nullo poterat medicorũ remedio libe¬
rari. Igitur dum ꝓcessionis ministia
sue. Si credis mater huis q̃ leguntur.
meruisse. ut semper in p̃senti habeat
eum ꝓ cuiꝰ nõie passa ẽ. Continge gͦ se¬
pulchrum eiꝰ credens: ⁊ liberaberis.
Gitꝰ cum ꝑactis omnib ppłs absceᷤ¬
isset. ꝓstrauerũt se ante sepulchiũ
mis flagitare remedium. Intexea
dum orationis ꝓlixitas tendit᷑ som¬
num lucia uirgo axripuit: ⁊ uidit ĩ
somnio beatã agathen in medio an¬
geloꝵ gemnus ornatam. stantẽ ⁊ di
centẽ. Soror mea lucia uirgo deo de¬
uota. quid a me petis. qd tu pot̾is p̃sta¬
re continuo: Nã et matri tue fide tua
rabitur: quia iocundũ deo ĩ tua uir¬
ginitate habitacłm p̃parasti. Le. iii.¬

Expanded text:
ad urbem| cataniensium sicienter pergeret ad sepulchrum sanctae| Agathes uirginis uenerandum. Contigit luciam ue| nerabilem . uirginem nobilissimam syracuinuitante. Cum matre| euthicia+ per annos quattuor fluxu sanguinis patie| batur+ . nullo poterat medicorum remedio liberare. Igitur| dum processiones misteria a| lucia matre suae. Si credis mater his quę leguntur . meruisse . ut sem| per in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt se ante sepulchrum imis flagitare suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua rabitur quia iucundum christo in tua uirgini| tate habitaculum praeparasti. E
Abbreviated transcription (Latin):
mici eiꝰ giadium ĩ eiꝰ uiscerib mergi
fecerunt. Et iam ꝑcussa qmͣdiu uo¬
luit orauit: qͣmdiu uoluit allocuta
datã eccłie d̾i: diocletiano de regno
suo eiecto ⁊ maximiano hodie mortuo.
Et sicut habet cathiuensium ciuitas
int̾uenientẽ ꝓ se sororẽ meam aga¬
then: ita me sciatis isti ciuitati datã
peritis fidẽ. Hec loquente famula di
ante oculos eiꝰ ferro uinctꝰ ducebatꝰ
paschasiꝰ. Cucurrerant enĩ relationes
siculoꝵ qd fuisset p̃datꝰ ꝓuintiã. Qͥ ꝑ¬
ductꝰ ad urbem romã. ⁊ ab omni sena
sima de loco in quo ꝑcussa ẽ penitus
entib sacerdotib. ⁊ myst̾ia ei dantib.
tib amen sic illa emisit sp̃m. In eo¬
dem loco fabricata ẽ sc̃itati eiꝰ basiu

Expanded text:
m gladium in eius uisceribus mergi fecerunt .| etiam percussa . quamdiu uoluit orauit quam| diu uoluit adlocuta datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam s| susciperitis fidem. Haec loquentem famula dei ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur pascasius . cucurrirant| enim relationis saeculorum . quod fuisset praductus ad urbem romam . ab omni| senasima. de loco in quo percussa est . paenitus entibus sacerdotibus . et| misteria ei dantibus . tibus Amen .| illa emisit spiritum in eodem loco fabricata sancti eiu
Abbreviated transcription (Latin):
gemmarũ audisset. Cui hec nutrix
cauta confinxit. Sponsa tua inue-¬
nit possessionẽ in ueualib q̃ mille¬
nos et eo ampliꝰ annuos solidos pres¬
tat. Hanc in tuo nomine cupiens cõ¬
parare. uidet᷑ aliqͣ distrahere. C redi¬
dit stultꝰ carnale mertimoniũ. et
animũ ab indaigatione reuocans. eti¬
am ipse cepit auctor ẽẽ uendentium.
At ubi uniu̾sa pene distracta didicit
panꝑib uiduis. orphanis. ꝑegrinan
tib ⁊ deo seruientib erogata. ꝓponit
litẽ in iudicio paschasii consuiaris: di¬

Expanded text:
gemmarum audisset. Cui haec nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa paene distra| cta didicit . pauperibus . uiduis . Orfanis . peregrinan| tibus . et deo seruientibus erogata . proponit litem in iudi| cio. Pasca
Abbreviated transcription (Latin):
tudine grauatꝰ. Et mulier q̃dã erat in
fluxu sanguinis ab annis duodecĩ. Muli¬
er sanguine fluens. eccłia ẽ exgentib
congregata. q̃ ingenti carnaliũ delecta¬
tionum polluta fluxui. atq acetu iã fue¬
uat segregata fidelium. Sed dum u̾bum
dei uideam saluare decerneret. paratã
iñ. ꝓmissã q aliis p̃ripuit spe certa sa¬
lutẽ. Notandum qd̾ archisinagogi duoden¬
nis sit filia. ⁊ mulier hec ab annis duo¬
decim sanguine fluxerit: hoc ẽ eodẽ qͦ
hec nata sit tempore. illa ceperit uifir¬
mari. Una enim pene eadẽ q scli huius
etate et sinagoga in patriarchis nasci
Igentilium natio ꝑ orbẽ cepit idolat̾e
sanie fedari. Nam et gemire fluxꝰ san¬
guinis hoc est et suꝑ idolatrie ꝓstitutis¬
ue et suꝑ huis qui carnis ac languinis
oblectatione fedant᷑ potest intelligi. S¬

Expanded text:
tudine gravatus. Et mulier quaedam erat in tudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum Verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto hominib ĩ alto. ⁊ humilitas cor¬
dis nr̃i tanto apd̃ dm̃ in alto ẽ: qnͣto ho¬
espiciamus ergo si ciuid boni gerimꝰ.
nulla nos nr̃a inflet operatio: ñ
rerum habundantia. ñ gła extollat. Si
quiblibet ex bonis affiuentib intus
intumescimus. deo despecti sumꝰ. Quo
contͤ psalmista de humilib dicit:
Custodiens paruulos dñs. Qui auia
paruulos humiles appellat: postquam
sententiã ꝓtulit: consilium ad uingit.
Nam quasi quereremꝰ quid ipse ad hec
faceret: adiunxit. humiliatꝰ sum ⁊ li

Expanded text:
litas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hoDespiciamus ergo si quid boni gerimus; nulla nos inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quidem ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus: quo contra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Dominus . Qui quia parvulos humiles appellat, postquam sententiam protulit, consilium subjungit. Nam quasi quaereremus quid ipse ad haec fecerit, adjunxit: Humilia
Abbreviated transcription (Latin):
traxit a deo: nunc tantis plagis plenꝰ
ẽ: ut ipse mundꝰ iã nos mutat ad dm̃
Pensate ergo quã nulla sunt: q̃ tempo¬
raliter currunt. fĩnis temporaliũ osten¬
dit: quã nicbil sit: ad̾ transire potuit.
Casus rerum indicat. quia res transiens
itunc ꝓpe nichil fuit. cum stare uideretur.

Expanded text:
tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit cum stare videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
oc ergo ãmotum est sensib quo eri¬
geretur meus. ⁊ exhibitum oculis
ubi exerceret᷑ intellectꝰ: ut inuisibilẽ de¬
um ꝑ uisibilia opera miraremꝰͦ: ⁊ erec¬
ti ad fidem. et purgati ꝑ fidẽ. etiam ip¬
sum innisibilit uidere cuperemꝰ: quẽ
de rebrs usibilib inuisibilẽ nosceremꝰ.
Nec tamen sufficit hec intueri miraculis
xp̃i: Interiogemus ipsa miracula ad uo
bum nobis ẽ. Hoc ergo miraculũ sic̃ au¬
diuiniꝰ quã magnum sit: q̃ramꝰ etiam
qĩm ꝓfundum sit. Non tantũ eiꝰ suꝑficie
delectemur: s etiam altitudinẽ ꝑscrute¬
mur Habet enim aliquid intꝰ: hoc qd
miremur foris
idimiꝰ. expectauimꝰ magnũ quiddã

Expanded text:
oc ergo admotum est sensibus, quo erioc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibilem nosceremNec tamen sufficit haec intueri miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula quid nbum nobis est. Hoc ergo miraculum sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris. Vidimus, exspectavimus magnum quidda
Abbreviated transcription (Latin):
lis substantia q̃ uideri oculis possit. ⁊
miiacula eiꝰ quib totum mundũ regit.
unuisãq creaturã amministrat assi¬
duitate uiluerunt. ita ut pene nemo
dignetur atcendere oꝑa dei mira ⁊ stu¬
penda ĩ quolibet seminis grano. scd̾m
sitatum cursum ordinẽq nature. ut ñ¬
maiora. sed insolita uidendo stuperent.
quib cotidiana uiluerant. S guberna¬
Naius enim miraculum ẽ guberna¬
tio totiꝰ mundi: qͣm saturatio qno
milium hominũ de qͥnq panib: ⁊ tam̃
hec nemo miratꝰ: illud mirantꝰ homines
ñ quia maiꝰ ẽ. s quia rarũ ẽ. Qs enim
⁊ nunc pascit mundũ uniuersũ. nisi ille
qui de paucis granis segetes creat: fẽ¬
cit ergo quomodo ds. Unde enim multipli¬
cat de paucis granis segetes: cpogt inde
in manib suis multiplicauit quinq pa¬
nes potestas enim erat in manib xp̃i.
Panes autem illi quinq quasi semina e¬
rant. ñ quidẽ t̾re mandata: sed ab eo
qui t̾ram fecit multiplicata. Lect.¬

Expanded text:
ulis possit, et miracula ejus quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano; secundsitatum cursum ordinemque naturae, ut nomajora, sed insolita videndo stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi, quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus: et tamen haec nemo miratur: illud mirantur homines non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi quinque, quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. H
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nũmus. fic deo anima lumine uult̾
eit illustrata atq signata. Unde pi almis¬
ta signatũ ẽ inquit ĩ nobis lum̃ uult
tui domine. Hoc quippe lum̃ est totũ bo¬
minis et uerũ bonum. qd̵ ñ oculis sed
mente conspicitꝰ Signatũ autẽ dixit ĩ
nobis tanqͣm denariꝰ signatꝰ regis ima¬
gine. Homo enim factus ẽ ad imaginẽ
⁊ simiitudinẽ dei: qm peccando corrii¬
si renascendo signetꝰ. Et ñ potuerũt uer¬
bum eiꝰ rep̃hendere corã plebe. ⁊ mirati
in responsione eiꝰ tacuerunt. Qui credere
debuerant ad tantam sapientiã. mirati
sunt qd̾ calliditas eorum insidiandi ũ

Expanded text:
ditur nummus, sic Deo anima lumine vultu ditur nummus, sic Deo anima lumine vultu ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum, quod non oculis sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei, quam peccando corrusi renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe, et mirati in responsis ejus tacuerunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt quod calliditas eorum insidiandi non
Abbreviated transcription (Latin):
losa sententia: si uxta nr̃am rãtem sentẽ¬
tia dei flectitur atq mutatꝰ. Si parua fra¬
trib ñ dimictimꝰ: magna nobis a deo ñ di¬
mittentꝰ. Et quia potest unusquisq dice̾.
nichil ad es habeo contͣ eum ipse nouit. ha¬
bet dm̃ indicẽ. ñ michi cure est. quid ue

Expanded text:
losa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur, si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit, habet Deum judicem, non mihi cura est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Decidit igitur archisina Lectio. xͦ¬
gogus ad pedes ih̾u: quia legis lator
cum tota patrũ ꝓgenie xp̃m in carne aꝑ¬
yarentẽ longe sibi dignitatis gła yferẽ¬
dum ẽẽ cognouit. illud apłi sedula deuoti¬
one ꝓtestani. quia qd infirmum ẽ deifor

Expanded text:
Cecidit igitur archisynaCecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est De
Abbreviated transcription (Latin):
Icui nom̃ iairus. ⁊ ipse princeps sy¬
nagoge erac. Priori lectioni qm de ab¬
iectione sinagoge fideq eccłie ato ite¬
rum instauratione sinagoge sumꝰ uit̾¬
p̃tati. consequent̾ archi sinagogi filia
moriens subsequitꝰ. Qm̃ dum suscitare
ꝓperat dominꝰ p̃occupat emorrousa mu¬
Lier preripit sanitatẽ. fitq ut post ueni¬
ens prior salute potiatꝰ. Ethiopia p̾ue
niet mariꝰ eiꝰ deo. Et cum intrauerit
plenitudo gentiũ. tunc omnis isrł saluꝰ
fiat. Yriuceps itaq sinagoge nullus me¬
liꝰ qm ipse moyses intelligitꝰ Undebe¬
ne iairus. idest illuminans. siue illumi¬
natꝰ uocatur. quia qui accipit uerba ui¬
te dare nobis et ꝑ hec ceteros illuminat.
et ipse a sp̃u scõ quo uitalia monita seri¬
bere uł docere possit illuminatꝰ. Et ce¬
cidit ad pedes dñi iħu. rogans eũ ut
intrares ĩ domum e̾iꝰ. Si caput xp̃i ẽ d̾s
pedes eius consequent̾ incarnatio q̃ ter¬
rã nr̃e mortalitatis tetigit accipiendi st

Expanded text:
cui nomen Jairus, et ipse princeps synagogae erat, etc. Priori lectioni quam de abjectione Synagogae fideque Ecclesiae atque iterum instaurationis Synagogae sumus interpretati consequenter archisynagogi filia moriens subjungitur, quam dum suscitare properat Dominus, praeoccupat hemorroissa mulier, praeripit sanitatem, fitque ut post veniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo, et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesuin domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Erat uita longa. salꝰ continua. opulen¬
tia ĩ reb: fecunditas ĩ ꝓpagine: tran¬
quillitas in diuturna pace. Et tam̃ cũ
in scipso floreret: iam ĩ eorũ cordibus
inundꝰ aruerat. Ecce iam in seipso mũ¬
dus aruit et adhuc ĩ nr̃is cordib flo¬
solatio. Undiq ꝑcutimꝰ: undiq amari¬

Expanded text:
erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in nostris cordibus flosolatio, undiq
Abbreviated transcription (Latin):
culpas examinat expectat. confleraꝰ in lac̃¬
iis duritiã mentis. formꝰ ĩ ꝓximis om¬
tiam benignitatis. ⁊ fident̾ dico. quia
salutari hostia post mortẽ ñ indigebimꝰ.
si ante morter deo hostia ipsi fuerimus.

Expanded text:
culpas examinat, expectat, conflemus in lacrculpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
pensandum ẽ. cũ omnis culpa munere
soluatꝰ. q̃m grauis ẽ culpa discordie. ꝓ
qua nec munꝰ accipitꝰ. Debemꝰ itaq ad¬
ꝓximum qͣmuis longe positum longeq
disiunuctum. m̃te ux. eiq animũ subde¬
re humilitate illum ac beniuolentiai
placare. Scilicet redemptor ñr dum tale
placitum nr̃e mentis aspexit. a peccato
nos soluit: quia munꝰ ꝓ culpa sumit. Ue¬
ritatis autẽ uoce attestante didicimꝰ.
quia seruus qui decem milia talenta de¬
bebat. cum penitentiã ageret. ab solutio¬
nẽ debiti a domino accepit. s quia con¬
seruo suo centum sibi denarios debenti
debitum ñ dimisit: et hoc ẽ iussus exigi.
quod ei fuerat iã dimissũ. Ex quib uideli¬
cet dictis constat. quia si hoc qd̃ ĩ nos
delinquitꝰ ex corde ñ dimittimꝰ. ⁊ ilud
rurs a nobis exigit᷑. qd̾ nobis iam ꝑ pe¬
nitentiã dimissum fuisse gaudebamꝰ. Igit᷑
dum ꝑ indulti tẽporis spaciũ licet. dum ui¬
dex sustinet. dum conu̾sionẽ nr̃am is qui

Expanded text:
e solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ed int̾ hec sciendum est. quia ille rec
te delicti sui ueniã postulat. qͥ prius
hoc qd̾ ĩ eo delinquitur relaxat. minus
enim ñ accipitͫ nisi ante discordia ab
animo pellatur. dicente ueritate. Si
offers munus tuũ ante altare ⁊ recor¬
datus fueris quia frat̾ tuus habet aliqͥd
adu̾sus te reliã ibi mimꝰ trũ aute alta¬

Expanded text:
ed inter haec sciendum est, quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc, quod in ipso delinquitur, relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente veritate: Si offeres munus tuum ad altare et recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, reli
Abbreviated transcription (Latin):
minũ sanctis despicienda sunt: ⁊ que
ergo suꝑbia nr̃a: que nescit pensare ho¬
mines ꝓpt̾ homines. sola ut diximus
q̃ crccũstant hominib pensat. Natu¬
ram ñ aspicit: honorem dei ĩ hominib
ñ agnoscit. Ecce ñ uult filiꝰ dei ire ad
filium reguli: ⁊ tam̃ uenire paratꝰ ẽ ad
salutẽ serui. Certe si nos cuinspiã ser¬
uus rogaret ut ad eum ire deberemꝰ: ꝓ¬
tinus nobis suꝑbia nr̃a incogitatione ta¬
cita responderet dicens. Non cas: quia
temet ipsũ degeneras. Honor tuus despi¬
citur: locus uilescit. Eece de celo uenit.
qui seruo occurrere in t̾ra ñ despicit: ⁊
tam̃ humiliari ĩ t̾ra contempnimꝰ. qͥ de
terra sumꝰ. Quid uero apd̃ dm̃ uiliꝰ. qͥd
ẽẽ despectius potest. quam seruare ho¬
norẽ apd̾ homines. ⁊ interni testis ocu¬
los ñ timere ⁊ Unde ipse domiꝰ dicit¬
ad phiseos. Uos estis qui iustificatis
uos coram hominib. d̃s autẽ uouit cor

Expanded text:
nibus, sanctis despicienda sunt, et quaergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terte Deum . Quid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde ipse Dominus dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus; Dominus autem novit cor
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit substantiã mundi: ⁊ uide¬
rit fratrẽ suum necesse habere. et
clauserit uiscera sua ab eo: quom
caritas d̾i manet in eo: hinic etiã
ioh̾es baptista ait. Qui habet du¬
as tunicas: det ñ habenti. Qͥ ergo
tranquillitatis tempore ñ dat ꝓ d̾o̾
tunicam suam. qͣndo ĩ ꝑsecutione
daturꝰ ẽ animam suã. Uirtꝰ gͦ carita¬
tis ut inuicta sit in ꝑturbatione. nutri¬
at᷑ ꝑ miscd̃iam in tranquilitate:. qͣtinꝰ
omnipotenti deo primũ discat sua im¬

Expanded text:
iam mundi, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det unam non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua im
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Pater ignosce illis: quia nesci¬
unt quid faciunt. Quid gͦ mirũ si mimi¬
cos diligant discipuli dum uiuunt: qͣn¬
do et tunc mnimicos diligit magister cũ
occiditꝰ: Cuius dilectionis summã
exprimit: cum subiungit. Maiorẽ hac
dilectionẽ nemo habet: ut animã su¬
am ponat qͥs pro amicis suis. Mori
ut ꝓfecto nobis ostenderet. quia cũ
diligendo lucrum facere de inimicis
possumꝰ. etiam ipsi amici sunt qͥ ꝑse

Expanded text:
dicens: Pater ignosce illis, quia nescidicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc inimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectionis summam exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
lerter intuendũ ẽ. qd̾ antiquꝰ hoscis
dum m̃tem nr̃am ad rerum temporali
ꝓximum excitat: qui ea ipsa q̃ diligi¬
mus auferre moliat᷑. nec curat anti¬
quus hostis hec faciens. ut t̾rena tol¬
lat: sed ut caritatẽ in nobis feriat.
Nam in odio repente exardescimꝰ: et
dum foris inuicti eẽ cupimꝰ: intꝰ gra¬
uiter ferimur. Dum parua foras de¬
fendimꝰ. intꝰ amittimꝰ maxinia: quia
dum rem diligimꝰ temporalẽ: ueram
amittimꝰ dilectionẽ. Omnis qͥppe qͥ nr̃a
tollit: inimicꝰ ẽ. Sed si odio habere ce¬
pecimꝰ inimicum: intꝰ ẽ qd̃ ꝑdimꝰ.
um gͦ aliquid ext̾ius a ꝓxi¬
mo patimur: cont᷑ occultum rap¬
torem interiꝰ uigilemꝰ qui nunqͣm me¬
liꝰ uincitur. nisi cum captor exterior
amatꝰ. Una quippe ⁊ sũma est ꝓbatio
caritatis. si et ipse diligitꝰ qui adu̾sa¬
tur. Hinc ẽ qd ipsa u̾itas ⁊ crucis pa¬
tibulum sustinet: ⁊ tam̃ ipsis suis ꝑse¬
cutorib affectum dilectionis imꝑendit

Expanded text:
lerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporaliuontra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit,
Abbreviated transcription (Latin):
unum in radice dilectionis. Qut aũt
ista dilectio sit tenenda ipse insinuat: qͥ
in plerisq scripture sue sententiis. et
amicos iubet diligi in se: ⁊ inimicos di¬
ligi ꝓpt̾ se. Ille enim ueracit᷑ caritatẽ
habet. qui et amicum diligit in deo.

Expanded text:
dice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
in castra: timueruntq philistum di¬
centes. Uenit d̾s ĩ castra. Et ingemue¬
runt dicentes. Ue nobis. ñ enim fuit

Expanded text:
in castra. Timueruntque Philisthim, dicentes: Venit Deus in castra. Et ingemuerunt, dicentes: Vae nobis: non enim fuit
Abbreviated transcription (Latin):
tute celinquetꝰ extremo supplicio ꝑi¬
mendꝰ cum michaele archangło p̃liatu¬
rꝰ ẽe ꝑhibetur. sicut ꝑ ioh̾em dicitur.
factum ẽ p̃lium cum michaele archan¬
gelo: ut qui se ad similitudinẽ dei suꝑ¬
b extulerat: ꝑ michaelem ꝑemptus
discat. quia ad similitudinẽ dei ꝑ super¬
biam nullus exurgat.
d mariam quoq gabriel mittitur.¬

Expanded text:
plicio perimendus, cum Michaele archangelo praeliaturus esse perhibetur, sicut per Joannem dicitur: Factum est praelium cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
signaculũ similitudinis. plenꝰ sapien¬
tia. ꝑfectus decore. in deliciis paradisi¬
lior est natura: eo in illo imago dei
subtilius insinuetꝰ exp̃ssa. Quo ĩ lo¬
co mox subditur. Omnis lapis p̃ciosꝰ
oꝑimentum tuum: sardiꝰ. toparius.
⁊ iaspis. crisolitꝰ. onix. ⁊ berillꝰ. saphi¬
rus. carbunculꝰ.⁊t maracdꝰ

Expanded text:
signaculum similitudinis, plenus scientia et perfectione, decorus in deliciis paradlior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx, et beryllus, sapphirus, carb
Abbreviated transcription (Latin):
solum sunt angłi: cum ꝑ eos aliqͥ nun¬
tiantꝰ. Unde ⁊ ꝑ psalmi tam dicit᷑ Qͥ
facit angłos suos sp̃c. Ac si patent̾ di¬
cat. Qui eos quos semꝑ habet sp̃c. eti¬
am cum uoluerit. angłos facit. Hii au¬
tem qui minima nuntiant angłi: qui
uero sũma annuntiant. archangli uo
ad mariam uirginẽ ñ quilibet
angłus. s gabriel archangłs mittitur.
ad hoc quippe ministeriũ sumũ ange¬
lum uenire dignum fuerat: qui sum¬
mum omnium nuntiabat. Qui iccirro
etiam priuatis nominib censentͫ ut
signetur ꝑ uocabula etiam in operatio
ne quid ualeant. Neq euim in illa sc̃a
ciuitate qͣm de uisione di omnipotentis
plena scientia perficit. iccirco ꝓpria no¬
mina sortiuntꝰ. ne eoꝵ ꝑsone sine nomi¬
nib sciri ñ possint: s cum ad nos aliqͥd
ministraturi ueniunt. apd̃ nos etiam
nomina a ministeriis trahunt. Micha
el namq quis ut d̾s: gabriel aũt forti¬
tudo dei. raphael u̾o dicitͫ medicina dei.
Et quotiens mire uirtutis aliquid agitꝰ

Expanded text:
i, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus. Ac si patenter dicat: Qui eos, quos semper habet spiritus, etiam cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant angeli, qui vero summa annuntiant archangeli voad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocane quid valeant. Neque etenim in illa sancta civitate, quam visio Dei omnipotentis plenam scientia perficit, idcirco propria nomina sortiuntur, ne eorum personae sine nominibus sciri non possint, sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Ad Mael namque, quis ut Deus; Gabriel autem, fortitudo Dei; Raphael vero dicitur medicina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Icce nouẽ dixit nomina lapidum:
qͥa ꝓfecto nouẽ sunt ordines an¬
geloꝵ. Quib nimirum ordinib ille
primus angłs ideo ornatꝰ ⁊ opertꝰ ex¬
titit: quia dum cunctis agminib an¬
geloꝵ p̃latꝰ est: ex eoꝵ comparatione
clarior fuit. Sed cur istos ꝑsistentium
angłorum choros enumerando ꝑstrin¬
ximus. si non eoꝵ quoq ministeria
subtiut exprimamꝰ: Greca et enimlĩ¬
gua angłi untii: archangłi u̾o. sum¬
mi nuntii uocantꝰ. Sciendum quoq¬
ẽ qd̃ angłorun uocabulum nom̃ ẽ of¬
ficii. ñ nature.im sc̃i illi celestis patͥe
sp̃c semper quidẽ sunt sp̃e: s semꝑ uo¬

Expanded text:
cce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. 8. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non naturae. Nam sancti illi coelestis patriae spiritus semper quidem sunt spiritus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gle. dei ergo fortitudinẽ nuntiandus
tatur medicina dei: quia uidelicet dũ
tobi oculos quasi ꝑ officium cuiitioni
ergo ad curandum mittit᷑: dignum uide¬
licet fuit: ut dei medicina uocuretͫ
ed quia angłoꝵ nõia int̾pre¬
tando ꝑstrinximꝰ nunc suꝑest ut
ipsa officiorum uocabula breuit̾ exeqͣ¬
mur. Uirtutes et enim uocantꝰ illi ni¬
mirũ sp̃c ꝑ quos signa et miracula fre¬
quentiꝰ fiunt. Potestates etiã uocantꝰ᷑
hii. qui hoc potentiꝰ ceteris in suo ordi
ne ꝑceperunt ut eoꝵ ditioni uirtutes
adu̾se subiecte suit: quorũ potestate
refrenantꝰ ne corda hominum tantum
temptare p̃ualeant. qͣntum uolant. Prĩ¬
cipatꝰ etiam uocantꝰ: qui. ips ruoq
bonis angłorum spiritib p̃senit. Qui
subiectis aliis dum queq sunt agenda
disponunt. eis ad explenda diuina mys¬
teria princuxntur. Dominationes au¬
tem uocantur: qui etiam principatuũ
potestates dissimilitudine alta tͣnscendt̃¬
Ca uero angłoꝵ ag¬

Expanded text:
er Dei ergo fortitudinem nuntiandus  diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit, ut medicina Dei vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vocabula breviter exequamur. Virtutes etenim vocantur illi vispiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi, qui hoc potentius cene perceperunt, ut eorum ditioni uirtutes aduersae subiectae sint quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praeualeant quantum uolunt. Principatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcenda ergo angelorum ag
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad coniuiũ nuptiale. idest ad alta¬
e domini. aut ebriosus. aut adult̾. aut
dium in corde retinens p̃sumit acced̾e.
uertat hoc a nobis d̃s¬
fr̃es kmñi: ⁊ concedat ut mala ista
ut nunqͣm uelimꝰ admitc̾e. aut si ad¬
missa fuerit. sine ulla moru peniten¬
tia ulꝰ pace studeamus sanare: ⁊ largi¬
orib elemosinis festinemꝰ abluere. ne
forte si cum peccatoꝵ uulnerib ante
tribunal et̾ni iudicis uenerimꝰ. ab il¬
la et̾ua eccłia et ab illa celesti ihrłm
ꝑpetua excõmunicatione separem᷑. hec
ergo cogitantes fr̃es kmñi. tam casti. ⁊
tam sobrii. ⁊ tam pacifici ad istud alta¬
re deo auxiliante studeamꝰ acced̾e: ut
ab illo eterno altari ũ meream᷑ exclu¬
di. Qui enim ad istud altare casto cor¬
pore ⁊ mundo corde. cum secura ⁊ mur¬
da conscientia uen̾it: ad ilud altare
qd̾ in celis est. felici transiigratione

Expanded text:
qui ad convivium nuptiale, id est ad altaqui ad convivium nuptiale, id est ad altare Domini, 62 aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumet accedere. Avertat hoc a nobis Darissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Etam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione
Abbreviated transcription (Latin):
Dogo uos fratres: diligenter
Dattendite. Si ad men̾sam cuiꝰcũq
potentis hominis nemo p̃sumit cum
uestib conscissis ⁊ inquinatis accede̾
quantomagis a conuuuo etni regis
idest ab altari dñi debet se unusquisq
inuidie uł odii ueneno ꝑcussꝰ iracũdie
furore repletꝰ. cum reuerentia ⁊ humi¬
litate subtrahere ꝓpt̾ ulud qd̾ scciptũ
est. uade prius reconciliari fr̃i tuo ⁊ tũc
offeres munus tuum. Et iterũ: amice
quomͦ huc intrasti non habens uestẽ
nuptialem:Se
oc enim habet textꝰ euͣngłice lec¬
tionis. qd̃ quidam fecerit nuptias
filio suo. ⁊ intrauerit ut uideret si mul re¬
cumbentes. ⁊ uidens ibi hominẽ ñ ha¬
bentẽ uestem nuptialem dixit ad eum
Amice quomodo huc intrasti ñ habens
uestem nuptialem. Et illo obmutescen¬
te dixit ministris. Ligate illi manus
⁊ pedes. ⁊ ꝓicite eum in tenebras ertis¬
res: ibi erit fletꝰ et stridor dentium. Ec¬
ce qualem sententiam merebitꝰ audire.

Expanded text:
ogo vos, fratres, diligenter attendite, si ad mensam cujuscumque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere; quanto magis a convivio aeterni regis, id est, ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, iracundiae furore repletus, cum reverentia et humilitate subtrahest: Vade prius reconciliari fratri tuo, tunc offeres munus tuum . Et iterum: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? c enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul discumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente dixit miniset pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sente
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo ñ implet. S ad regnum et̾¬
ne beatitudinis ꝑuenire non ualet:
qui ñ uult implere oꝑe qd̃ docet. Quo-¬
modo gͦ in eo minimus uocabitꝰ qui
ad hoc nullo mͦ intrare ꝑmittit᷑:

Expanded text:
vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittit
Abbreviated transcription (Latin):
moneo praua opera fug̾e. mundi
huius inquinam̃ta deuitare: sed hodi¬
erna sancti euͣnglii lectione compellor
dicere: ut et bona q̃ agitis. cũ magna
cautela tuneatis: ne ꝑ hoc qd̃ a uobiᷤ
rectum geritꝰ. fauor aut gr̃a humana
requiratꝰ : ne appetitꝰ laudis surrepat
⁊ qd̃ foris ostenditꝰ intꝰ a mercede ua
cuetur. Ecce enim redemptoris uoce de¬
cẽ uirgines. ⁊ om̃s dicuntꝰ uirgines: ⁊
tam̃ intͣ beaticudinis ianuam ñ om̃s
recepte. quia earum q̃dam dũ de uir¬
giuitate sua głam foris expetunt: ĩ
uasis suis oleum habere noluerunt.
S potiꝰ querendũ nobis ẽ. quid sit
celoꝵ regnum. aut cur decẽ uirgini¬
b comparetur : q̃ eciam uirgines pru¬
dentes et fatue dicantꝰ. Lect¬
um enim constet regnum celoꝵ
quia reꝓboꝵ nuuꝰ ingreditꝰ᷑ etiã
fatuis uirginib cur simile ẽẽ ꝑhibe
dicit mitcet filius hõis angłos suo ͦ
⁊ colligent de regno eiꝰ omnia scanda¬
la. Neq enim in illo regno beatitudi¬

Expanded text:
neo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetdicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dicii: suꝑ corda reꝓbroꝵ qua asꝑi¬
tate ꝓph̾a uidit amarescere: quẽ tet
appellationib ñ ualet ex plicare. Qñ¬
ta u̾o tunc erit electoꝵ leticia. qͥ de eiꝰ
merentur uisione gaudere: de cuiꝰ cons¬
pectu uident et elem̃ta contremiscere.
cum eo sumul ad nuptias intrare. q ⁊
in sponsi nuptias gaudent.⁊ tam̃ ipsi st̃
sponsa. quia in uio et̾ni regni thala¬
mo uisioni nr̃e d̾s coniungitꝰ. q̃ scilicet
uisio nũquã iam imꝑpetuum ab amoriꝰ
sui amplexib euellatur.
uuc regni ianua lugentib clauditͦ
que modo cotidie penitentib aꝑitͣ.
Erit. namq et tunc penitentia. s fructu¬
osa iam ñ erit: quia nequaqͣm tunc ue¬
niam inuenit. qui mͦ aptũ uenie tem¬
pus ꝑdit. Hinc et enim paurꝰ dicit.
Ecce nunc tempꝰ acceptabile. ecce nc̃
dies salutis. hinc ꝓpħ̾a ait. Crite do¬
minum clum inueniri potest: inuoca
ꝓpe est: ꝓpe iam ñ erit. Nam subdi¬
tur. Nouissime uenuint ⁊ reliq̃ uir

Expanded text:
dicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię tempus perdit. Hinc etenim Paulus dich: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc propheta ait: Quaerite domiat, prope jam non erit. Nam subditur: Novissime veniunt et re
Abbreviated transcription (Latin):
tib. siis p̾staturum. suꝑ hec ⁊ uideum
futurũ. et omnẽ locum t̾re ꝑambulatu¬
rum.⁊ p̃dicaturũ dei potestatẽ. Le¬
ed ñ cessantib dolorib suꝑuenat
eiim ĩ eum iustum dei uidiciuĩ. des¬
perans scripsit ad iudeos ĩ modũ dep̃catio¬
nis epistolam hec continentẽ. Optimis ci¬
uib uideis. plurimam salutẽ. ⁊ bene uale¬
R et ẽẽ felices. rex et princeps antiochꝰ
Si bene ualetis et filii ur̃i. ⁊ ex senten¬
tia uobis cuncta sunt: maximas agimꝰ
gr̃s. Et ego in infirmitate constitut᷑ ur̃i
autẽ benigne memor. reuersꝰ de ꝑsidis
locis. ⁊ in infirmitate graui app̃bensus.

Expanded text:
tibus suis praestaturum super haec et Iudaeum tibus suis praestaturum super haec et Iudaeum futurum et omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus doloribus supervenerat enim in eum iustum Dei iudicium desperans scripsit ad Iudaeos in modum deprecationis epistulam haec continentem optimis civibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias et ego in infirmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi
Abbreviated transcription (Latin):
bait ꝓpt intolerantiã fetoris portare
incigitꝰ cepit ex graecto ii¬
u supbia deduct᷑ ad agnitionẽ siui
nenire. diuina ammonitꝰ plaga ꝑ mom̃¬
ta singula dolorib sius augmenta capien¬
tib. Et cum nec ipse iam fetorẽ suũ fer¬
re bosset: ita aut. Iustum ẽ subditũ esse
dec. ⁊ mortalẽ non paria deo sentire. Ora¬
bat autẽ hec scelestꝰ dñm: a quo ñ eẽt mi¬
sericordiam consecuturꝰ. Et ciuitutẽ ad
quam ueniebat festinans ut eam ad so¬
lum deduceret ac sepulchrũ congestorũ
faceret. nunc optat liberam reddere: ẽt
iuideos quos nec sepultura quidem se
dignos habiturũ. sed auib ac feris diri¬
piendos traditurum.⁊ cum pariulis ex¬
terminaturũ. dixerat. eqͣles nunc athe¬
niensib facturum pollicet᷑ templũ etiã
sc̃m qd̃ prius expoliauerat. ptimis do¬
nis ornaturũ. ⁊ sc̃a uasa multiplicaturũ.
et ꝓꝑtinentes ad sacrificia sumptꝰ de redi¬

Expanded text:
rat propter intolerantiam fetoris portare rat propter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbiavenire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de redi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussit eñ insanabłi ⁊ ĩusibłi plaga.
Ut eĩ finiuit huncipsũ sermonẽ. app̃¬
hendit eũ dolor durꝰ uiscerum. ⁊ ama¬
ra interancoꝵ tormenta. Et quidẽ satis
iuste. qipe qui multis ⁊ nouis crucia¬
tib alioꝵ torserat uiscera. licet ille nui¬
lo modo a sua malicia cessaret. Suꝑ hec
autẽ superbia repletꝰ ignẽ spirans ani¬
mo ĩ udeos. et p̃cipiens accelerare ne¬
gotium. contigit illum impetu euntẽ
de curru cadere. ⁊ graui corporis collisio¬
ne membͣ uerare. Isqr qui sibi uidebatꝰ
eciam fluctib maris imperare. supͤ
humanũ modũ suꝑbia repletꝰ ⁊ mon¬
tium altitudines in statera appendere.
nunc humiliatꝰ ad terram in gestato¬
rio torq̃butꝰ. manifestã dei uirtutem
ĩ semetipso contestans. ita ut de corpo¬
re impii uermes scaturirent. ac iuuen¬
tes in dolorib carnes eiꝰ effluerent.
odore etiam illius. ⁊ fetore exercitꝰ gra¬
uaretur. Et qui paulo ante sydem celi
contingere se arbitbatꝰ eun nenio pote¬

Expanded text:
plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerum et amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret super haec autem superbia repletus ignem spirans animo in Iudaeos et praecipiens adcelerare negotium contigit illum impetu euntem de curru cadere et gravi corporis conlisione membra vexare isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare supra humanum modum superbia repletus et montium altitudines in statera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illius et fetore exercitus gravaretur et qui paulo ante sidera caeli contingere se arbitrabatur eum nemo pote
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ modum tabernaculorũ. recordantes
qdͥ ante modicũ temporis diẽ sollẽꝑnem
tabernaculoꝵ ĩ montib more bestiarũ
egerant ꝓpter qd̾ tyrsos ⁊ ramos uiri¬
des et palmas p̃ferebant ei. qui ꝓspera¬
uit mundare locum suũ. Et decreuerũt
cõmini p̃cepto et decreto unu̾si genti
udeorum omnib agere dies istos. Leit¬
It antiochi quidẽ qui appella Sb¬
Itus ẽ nobilis inte excessꝰ ita se ha¬
buit. Nunc autẽ de eupatore antiochi
filio impii q̃ gesta sunt narrabimꝰ. breui¬
antes mala que in bellis gesta sunt:
Hic suscepto regno: constituit suꝑ ue¬
gocia regni lisiam quẽdam feuicis ⁊ sy¬
rie milicie principẽ. Niam ꝑtolomeꝰ qui
dicelutꝰ macer iusti tenax. erga iudeosᷤ
eẽ instituit. ⁊ p̃cipues ppt̾ iniquitatem
q̃ facta erat in eos. ⁊ pacifice agere cũ
cis. Sed ob hoc accusatꝰ ab inimics a¬
pud eupatorẽ. cum frequent̾. ꝓ ditorau¬
diret eo ad̃ cyprum creditas a filome¬

Expanded text:
in modum tabernaculorum recordantes in modum tabernaculorum recordantes quod ante modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum in montibus more bestiarum egerant propter quod tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperavit mundari locum suum et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies istos et Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae militiae principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem cum frequenter proditor audiret eo quod Cyprum creditus a Filome
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. Lransferebat autẽ corpꝰ philiꝑxꝰ con¬
lactaneꝰ eiꝰ. qui metuens filiũ antiochi.
ad ptolomeũ filometorẽ ĩ egyptũ abiit.
Machabeꝰ autẽ et qui cum illo erant do¬
mino se ꝓtegente templum quidẽ ⁊ cuu¬
tatẽ recepit᷑. Aras autẽ quas alienige¬
ne ꝑ plateas struxerant. itẽq delubra
demolitꝰ ẽ. Et purgato templo aliud al¬
tare fecerunt. ⁊ de ignitis lapidib ig¬
ne concepto optulerunt sacrificia. pt
bienniĩ. et incensũ ⁊ lucernas. ⁊ paue̾
ꝓpositionis posuerunt.
uib gestis rogabant dũm ꝓstra¬
ti interram ne ampliꝰ malis tali¬
b inciderent. s et siqñdo peccassent. ab
ipso mitiꝰ corriperentꝰ ⁊ ñ barbaris ali
biasphemis hominib traderentꝰ. Qus
die autẽ templum ab alienigenis pol¬
luitum fuerat. contigit eadẽ die purga¬
tionẽ fieri uicesima ⁊ quinta menlis
casleu. Et cum leticia dicb octo eger̃t

Expanded text:
est transferebat autem corpus Philippus conest transferebat autem corpus Philippus conlactaneus eius qui metuens filium Antiochi ad Ptolomeum Filometora in Aegyptum abiit Macchabeus autem et qui cum illo erant Domino se protegente templum quidem et civitatem recepit aras autem quas alienigenae per plateas extruxerant itemque delubra demolitus est et purgato templo aliud altare fecerunt et de ignitis lapidibus igne conbiennium et incensum et lucernas et panes propositionis posuerunt quibus gestis rogabant Dominum prostrati in terram ne amplius malis talibus inciderent sed et si quando peccassent ut ab ipso mitius corriperentur et non blasphemis ac barbaris hominibus traderentur qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat contigit eadem die purgationem fieri vicesima et quinta mensis qui fuit casleu et cum laetitia diebus octo egerunt