comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus est & dormienti simillimus
iacuit. non tam̃ tremens sicut
etiam per sonmum solebat.
Stupentib qui aderant. atq
aliis pauentib. aliis dolentib
cũ eum quidã uellent erigere :
nonnulli ꝓhibuerunt sec potius
exitũ expectandũ ẽẽ dixerunt.
Et ecce surrex & ñ tremebat.
qm sanatus erat & stabat in co-¬
lumis. intuens intuentes.
Quis ergo setenuit a laudib dĩ:
Clamantiũ gratulantiũq uocib
ecclesia usq quaq cõpleta. ẽ.
Inde ad me currit᷑ ubi sed ebã
iã ꝓcessurus. In ruit alter.
quisq postalterũ. om̃is poste¬
rior quasi nouũ qđ alius prior
dixerat nuntiantes. Meq
gaudente & apud me dõ grãs
agente : ingredit᷑ etiam ipse
cũ pluribus. Inclinat ad genua
mea erigit᷑ ad osculũ meũ.
Procedimr ad populũ. plena
erat ecclesia. ꝑsonabat uocib
giudiorũ. dõ gratias. dõ laudes.
nemine tacente hinc atq
inde clamantium. Salutaui
populũ. & rursus eadem fer:¬

Expanded text:
tus est, et dormienti simillimus tus est, et dormienti simillimus jacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnium solebat, stupentibus qui aderant atque aliis paventibus, aliis dolentibus. Cum eum quidam vellent erigere, nonnulli prohibuerunt, et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo intuentium se tenuit a laudibus Dei? Clamantium, gratulantiumque vocibus ecclesia usquequaque completa est. Inde ad me curritur ubi sedebam, jam processurus. Irruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi novum quod alius prior dixerat nuntiantes. Meque gaudente, et apud me Deo gratias agente, ingreditur etiam ipse cum plurimis, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat vocibus gaudiorum, Deo gratias! Deo laudes! nemine tacente, hinc atque inde clamantium. Salutavi populum, et rursus eadem fer
Abbreviated transcription (Latin):
poruerit. Dec̃ẽ quidã fratres
quoꝵ septe sunt mares. tres
feminȩ decȩsarea cappadociȩ
suorũ cunum non ignobiles:
maledicto matris recenti patris
corũ obitu deftitutae. quae
inuriã sibi ab eisfactã a cerbis¬
sime tulit tali poena sunt
dunitus coherciti: ut horri¬
bilit̃ quaterent om̃s tremore
menbroꝵ: In qua. fedissima
specie. oculos suoꝵ eiuiũ non
ferentes. quaqua uersũ cuiq
ire uisũ est. toto poene uaga-¬
bant᷑ orberomano. Exhisetiã
adnosuenerunt duo. frater
& soror. paulus & palladia:
multis aliis locis miseria dif-¬
famante ia cogniti. Uenerunt
autẽ ante pascha ferme dies
quindecĩ. Ecclesiam cottidie
& mea memoriã glorio sissimi
stephani frequentabant. orantes
ut ũ sibi placaretur ds. et
salutẽ priftina redderet. Uenit
& pasclai. atq: ipso die dñico.
mane cũ iam frequens populus
pre sens ẽa & loci seĩ cancellos
ubi martrriũ erat. iđẽ iuuenis
orans teneret: repente ꝓstra¬

Expanded text:
potuerit. Decem quidam fratres potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Etet Pascha, atque ipso die Dominico mane, cum jam frequens populus praesens esset, loci sancti cancellos ubi martyrium erat, idem juvenis orans teneret, repente prostra
Abbreviated transcription (Latin):
uennebat. Sed ꝓfecta achar¬
tagine. cũ in confinio fluminis
bagrade in sua possessione
mansisset : surgens ut iter
ꝑageret: ante pedessuos illi
iacentẽ anulũ uidit. & capilli¬
ciam zoña qua fuerat alligaus
mirata tẽptauit. Quã cum
omnino suis nodis fir missimis
sicut erat cõperisset ad stricã
crepuisse atq exiluisse amiliꝰ
suspicata ẽ. Quietiã ipse cũ
integerrimus fuisset inuentu
futurȩ salutis quodã modo
pignus de tanto miraculo se
accepisse prȩsumpsit. atque
illud uinculũ soluens. simulcĩ
eodẽ anulo ꝓiecit in flumen
clausis ingressũ fuisse ñ credit
Sed hoc certe quȩrant. & si
uerũ inuenerint illa credant:
Clarissima femina ẽ. nobilites
nata nobilit̃ nupta. cartagii
habitat. amplaciuitas. ampl
ꝑsona. rem quȩrentes later
dixi. sed tim̃ clarũ atq illusts
miraculũ : ut nullũ arbitres
esse hippomensiũ. qui hoc us
uel uiderit: uel didicerit.
nullũ qui obliuisei ulla ratione

Expanded text:
ueniebat. Sed profecta a Carueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eodem anulo proiecit in flumen. clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes latere dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione
Abbreviated transcription (Latin):
eleusinius. suꝑ memoriã mar¬
trris quȩ in suburbano euis ẽ.
ȩgritudine exammatũ posuit
infantulũ filiũ. & post orationẽ
quã multis cu lacrimis ibi
fudit: uiuentem leuauit.
uzali etiamquȩ coloma utice
uicina ẽ multa p̃clara ꝑcundẽ
martrre facta cognouimus.
Cuius ibi memoria longe prius
quã apud nos ab ep̃o euodio
constituta ẽ. Cũ em̃miꝑ illic
essemus petroniã clarissimã
femina quȩ ibi mirabiliter
exmagno atq diuturno in
quo medicoꝵ adiutoria cuncta
defecerant languore sanita ẽ
Hortati sumus uolente supra¬
dicto loci ep̃o ut libellũ daret
qui recitaret᷑ inpopulo. &
oboedientissime paruit.
Inquo posuit etiam quod hic
reticere non possũ. A quodã¬
uideo dix̃ sibi fuisse ꝑsuasũ.
ut anulũ capillacio uinculo
insereret. quo sub omni ueste
adnuda corporis cingeretur.
qui anulus haberet sub gẽma
lapidẽ in renibus inuentum
bouis. Hoc alligata quasi reme.¬
dio ad scĩ martrris limina

Expanded text:
Eleusinus super memoriam marEleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauiUzali etiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellessemus, Petroniam, clarissimam feminam, quae ibi mirabiliter ex magno atque diuturno, in quo medicorum adjutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus volente supradicto. loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo; et obedientissime paruit. In quo posuit etiam, quod hic reticere non possum, qualudaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina
Abbreviated transcription (Latin):
mica eius ad lata est. Quae
ntequã reuocaretur. illa
efuncta est. Hac tam̃ tunica
peruerunt cadauer eius pa¬
mes & recepto spũ salua
facta est. Apud hrpponẽ
bassus quidã syrus ad memoriã
eusdẽ martrris orabat ꝓ
egrotante & periclitante filia:
eoq secũ ueste eiusattulerat:
Cũ ecec pueri dedomo occurrert:
qui ei mortuã nuntiarent.
Sed cũ orante illo ab amicis eius
exciperent᷑ : ꝓhibuerunt eos
illi dicere. ne ꝑpublicum
plangeret. Qui cum domum
redisset etiã suoꝵ heuilatibus
ꝑsonantẽ. & ueste filiȩ quã
ferebat suꝑ eam ꝓiecisset :
reddita ẽ uitȩ.  Rursusibidẽ
apud nos hirenei cuiusdam
collectarii filius egritudine
extinetus est. Cumq corpus
iaceret exammȩ. atq a lugen-¬
tibus & lam̃tantib exequiȩ
pararent᷑ : amicoꝵ eius quidã
inter alioꝵ consolantiũ uerba
suggessit . ut eiusdẽ martrris
oleo corpus perungueretur.
Factũ ẽ. & reuixit.Itemq
apud nos uir tribunicius

Expanded text:
tunica eius adlata est; quae tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius
Abbreviated transcription (Latin):
postulauit. Uenerunt. credi
sedixit : Ad mirantibus atq
gaudentibus omnibus. bapl¬
zatus est. Hoc quã diu uixt
stephani quando lapiditus .s
audȩis ultima fuisse nescas
Quȩ huic quoq: ultima fueres
lĩ non multo post etiam ipse
defunctus est.¶ Sanati sunt ui¬
illic ꝑ eundẽ martrr̃e etiam
podigricidisociuis. peregri¬
nusumus: Sed ciues. om̃i modo :¬
cregrinus aut̃e ꝑ reuelationẽ
quid adhiberet quando dole¬
ret audiuit. & cũ hoc fecerit
dolor contino conquieseit.
utdurus nomen est fundi
ubi ecclesia. & inea memoria¬
est martrris stephani: Pueru
quendã paruulũ cũ in area
uderet. ex orbitantes boues
qui uehiculũ trahebant rota
obtriuerunt. et confefum
palpitauit exspirans. Hune
mater abreptũ ad eandem
nemoriã posuit. & non solũ
euixit. uerũ etiam inlesus
ipparuit.¶ Sanctimonialis
quedã in uicina possessione
uȩ caspiliana dicitur. cum
gritudine laboraret ac
esperaret : ad eandẽ memoria

Expanded text:
postulauit. Venerunt, credere postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quamdiu uixitStephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
rati martyris cũ de memoria
euis reportata esset. & super
iacentis corpus missa ipsius
prbi tunica suscitatus est:
Tuit ibi uir mordine suo pri¬
marius nomine martialis.
aeuo ĩa grauis. & multũ ab.¬
horrens a religione xp̃iana.
Habebat sane fidelem filiam.
& generũ eodẽ anno bapti¬
zatũ. Qui eũ eũ ȩgrotantẽ mib
& magnis lacrimis rogarent
ut fieret xp̃iames : prorsus
abnuit. eosq a seturbida in.¬
dignatione sũmouit. Uisu est
genero eius ut iret ad memis
scĩ stephani. & illic ꝓ eo quatt̃
posset oraret. ut ds̃ illi dart
mentẽ bona qua credere non
differret in xp̃m. Fecit hoc
ingentigemitu & fletu. & si¬
ceriter ardente pietatis affit
Demde abscedens. aliquid de
altari florum quod occurrit
tulit. eiq cũ iã nox efset ad
caput posuit. Tunc dormitio
Et ecce ante diluculũ clama.
ut ad ep̃m curreretur : qui
mecũ forte tunc erat apud
hrpponẽ. Cũ ergo eũ audisst
absentẽ. uenire presbiters

Expanded text:
rati martyris, cum de memoria rati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros
Abbreviated transcription (Latin):
daquas tibilitanas episcopo Ixxxiii¬
afferente preiecto martyris
gloriosissimi stephani memoriã
uemebant magnȩ multitudines
concursu & occursu. Ubicȩca
duceret᷑ orauit. Flores quos
ferebat dedit. recepit:
oculis ad mouit: ꝓtinu suidit:
Stupentib qui aderant prȩibit
exultans uiam carpens. & uie
duc̃ẽ ulterius non requirtus.
Memoriã memorati martrros
quȩ posita ẽ in castello sinttensi.
qđ hipomensi colomȩ uicinũ
est. eiusde loci lucillus ep̃s
populo prȩcedente atq sequen¬
te portabat. fistula cuius
molestia ĩa diu laborauerat
& familiarissimi sui medici
qui eũ secaret opperiebat᷑
manus: illiuspiae sarcinae
uectatione repente sanata.ẽ.
Nã deinceps eã in suo corpore
babitat. uetere morbo calculi
laborabat. ꝑ memoriã supra¬
dicti martyris quã possidius
illo aduexit ep̃s saluus factus ẽ.
Idemipse postea morbo alio
prȩualescente mortuus sic
iacebat. ut ei ĩa pollices liga.¬
rentur. Opitulatione memo¬

Expanded text:
aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitequod Hipponensi coloniae vicinum est, ejusdem loci Lucillus episcopus, populo praecedente atque sequente portabat. Fistula, cujus molestia jam diu laboraverat, et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memo
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ gillina congregit
pullos suos sub alassuas. & noluisti
Hierusalẽ ñ saxa & aedificia
ciuitatis. sed habitatores uocat.
quã patris plangit affectu. sicut
in alio loco legimus. qđ uidens
eam fleuerit᷑. In eo autẽ quod
dicit. quotiens uolui congregare
filios tuos: om̃s retro ꝓphetis
a semissos esse testat᷑. Gallinȩ
quoq: similitudinẽ congregantis
subalassuas pullossuos. in
cantico deutero nomii legimus
Sieut aquila ꝓtegit nidũ suũ.
& suꝑ pullossuos desiderat:
expandens alassuas suscepit eos.¬
& tulit suꝑpenias suas. Ecce
relinquetur uobis domus ur̃a.
deserta. hoc ipsũ & ex ꝑsona¬
hieremiȩ ante iam dixerat.
Reliqui domũ meam. dimisi
hereditatẽ meã. facta ẽ michi
hereditas mea quasi spelunca
hienȩ. Desertã udȩoꝵ domũ
id ÷ templũ illud quod ante
fulgebat augustius oculis con-
gestiens: occidit heredem

Expanded text:
admodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti! Jerusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam plangit patris affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex Hieremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam, facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum idem templum illud, quod ante fulgebat augustius oculis comprgestiens, occidit haeredem
Abbreviated transcription (Latin):
hierusalẽ loquit᷑. & ad populũ
iudȩoꝵ. Uersiculũ autẽ iftũ
quo & paruuli atq lactentes
mingressu hierusalem dñi
saluatoris usi sunt quando
dixerunt benedietꝰ qͥuenit
innomine dñi osanna inex¬
celsis sumpsit decentesimo
septimo decimo psalmo. qui
minifeste deaduentu dñi scrip¬
tus est : Et qđ dieit. hoc uult
intelligi. Nisi pęnitentiam
egeritis & confessi fueritis
ipsũ esse me dequo prophetȩ
cecinerunt. filiũ om̃ĩ potentis
patris: meã faciẽ ñ uidebitis
Habent iudȩi datũ sibi tepus
penitentiȩ. confiteantur
benedictũ quiuenit in nomine

Expanded text:
populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
quando debeant ꝓferre sermonẽ.
alios scribas in lege doctissimos.
Exquib lapidatus ẽ stephanus.
paulus occisus. crucifixus petrus.
inciuitatẽ. expellentes de iudȩa
ut adgentiũ populũ transmi¬
exxiiilgrarent. Ut ueniat suꝑ uos

Expanded text:
e sermonem; alios scribas in Lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, in civitatem; expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent. Ut veniat
Abbreviated transcription (Latin):
ccidetis & crucifigetis. & ex illis
ugel ibitis insynagogis uris &
sequemini deciuitate inciui¬
at. Hoc qđ antea dixeram
potest & ad discipłos ei referri.
de quib minc dicit. Ecce ego
mitto aduos ꝓphetas & sapi-¬
entes & seribas. & exillis occi-

Expanded text:
crucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem. Hoc quod antea dixeramupotest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
ad eiꝰ oculos mnanꝰ el ymnosinarum
leuat: qđ cũ pacimi dilectione qͥs
qđ expietate conditur. Hoc ergo
qđ tibi subtrahis al terilargire:
aunde tua caro affligitur. inde
egentis poximi caro reparet᷑. Hinc
icumnastism: Et cũ comẽditis. &
bibitis. nũꝗd ñ uobis comẽditis. &
uob̾m& ipsisbibitis: Sibi enim
cõmedit &bibit: qui aliñta cõr¬
poris quȩ sunt commuriiã duno
conditoris. sine indigenti Supit.
lt sibiquisq: ieiun t siaiquȩsibi
ad tẽpus subtrahit ĩ sauptrib:
tribuit : sed uentri pust modũ

Expanded text:
ad ejus oculos, manus eleemosynarum levat. Quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur, hoc ergo quod tibi subtrahis alteri largire, ut unde tua caro affligitur, inde egentis proximi caro reparetur. Hincjejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis comeditis et vobismetipsis bibitis ? Sibi enim comedit et bibit, qui alimenta corporis, quae sunt communia bona Conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae ad tempus subtrahit non pauperibus tribuit, sed ve
Abbreviated transcription (Latin):
nũ redẽptori nr̃o. qđ tẽptari uo¬
luit: qͥuenerat occidi. Iustum
quippe erat. ut sic tẽptationes
nr̃as suis tẽptationib: uinceret:
sicut mortẽnrãm uenerat sua
morte superare. Sed sciendum
nob ẽ: qr tribus modis tẽptatio
agit᷑. Suggestione. delectatione.
consensu: & noscũ temptamur.
plerũq: indelectatione. aut &iã
in consensu labim᷑ : qr ex carnis
peccito ꝓpagati. in nob̾ ipsis &iã
gerimꝰ. unde certamina toleramꝰ.
Ds uero qͥ in ũtero uirginis in carnat᷑
inmundũ sine peccato uenerat :
nichil contradictionis insemet¬
ipso tolerabat. Temptari ergo ꝑ¬
suggestionẽ potuit: sed eiꝰ mentẽ
peccati delectatio ñ momordit
atq ideo om̃is diabolica illa tẽpti¬
tio. foris nonintꝰ fuit. Sed siipsũ
ordinẽ tẽptationis eiꝰ aspicimus:
pensamꝰ quanta magnitudine. nos
a temptatione liberam᷑. Antiquus
hostis contra primũ hominẽ pa¬
rentẽ nr̃m in tribus se temptati¬
onibus erexit: qr hunc uidelicet

Expanded text:
tari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut et mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu, et nos cum tentamur, plerumque in dilectione, aut etiam in consensu labimur, quia de carnis peccato propagati in nobis ipsis etiam gerimus, unde certamina toleramus. Deus vero, qui in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus, quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ refrenat᷑ cũ ꝑ ꝓphetã dñs dicit.
fece in die ienmiiur̃ĩ. inuenitur
uoluntas ur̃a : & om̃s debitores uros
repẽtitis. Neq eñĩ quidebitorem
suũ hoc qđ dedit rẽpetit. aliquid
inuste facit : sed dignũ ẽ aitquis¬
quisse inpęnitentia mãcerat:.
&ĩ hoc sibi qđ iuste cõnpetit in
pęnitentibus. adõ dimittit᷑ qđ
inuste egimꝰ. si pamore illius &
hoc qđ nob iuste conpetit relaxẽmꝰ.¬

Expanded text:
 prophetam Dominus dicat: Ecce in die jejunii vestri invenitur voluntas vestra, et omnes debitores vestros repetitis . Neque enim qui debitorem suum, hoc quod dedit repetit, aliquid injuste facit; sed dignum est ut quisquis se in poenitentia macerat, etiam hoc quod sibi juste competit intpoenitentibus a Deo dimittitur quod injuste egimus, si pro amore illius et hoc quod nobis juste competit relaxem
Abbreviated transcription (Latin):
ut a scõ spũ in desertũ ductꝰ credit᷑ :
ut illuc eũ sus sp̃sducer&. ubi bunc
ad tẽptandũ sp̃s malignꝰ inueniret.
Sed ecce cũ dicit᷑. ds̃ homo uel in excel¬
sũ montẽ. uel inscãm ciuitatem.
adiabolo assũptus: mens refugit
humana. hoc audire aures expa¬
uescunt. Qui tam̃ non ẽẽ incredibi¬
lia ista cognõscimꝰ: sim illo & alia
facta pensamꝰ. Certe iniquoꝵ om̃iũ

Expanded text:
u in desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentandum spiritus malignus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pens
Abbreviated transcription (Latin):
pecumȩ ẽ: sed &iam altitudinis.
Recte eñĩ auaritia dicit᷑. cũsup̃modũ
sublimitas ambĩtur. Sienĩ non ad
auaritiã honõris rapinaꝑtinera.
nequaquã paulus de umgentoslio
dicer& Non rapinã arbitratus ẽ
et̃ seaequalẽ dõ. In hoc gͦ dabolus

Expanded text:
pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In h
Abbreviated transcription (Latin):
contingere & nascendo ingrai
mundũ & dedicare martrrio
cȩlũ. Probat nouos exercitus
xp̃c rudesmilites signat : lege¬
nes lactantes uictoria ꝑpetita
coronat. Fiunt ꝓxp̃o uictori
qui aetate fuerant coaequalaꝰ
Fiunt in quã infantessine certi¬
mine fortes sine pugna uictost
Norunt uincere : qui pugnare
nonnorant. Existunt uictori
c̃opotes. qui fuerant aetates
imbelles. Mercantur poena
martrriũ gloriam sangune
cõpirant ȩternã uitã t̃pordl
morte cõmutant. Nec timuit
etis illa morte nec horruit.
timere em̃ non potuit. quae
timere non nouit. Transinitut
nfantes infans xp̃c ad celum.
offert noua exenia patri. pri-¬
mitias fructuũ exhibet geni¬
tori. Ostendit futura fecun-¬
dissima messem. dũ insemine
tantam exhibet ubertatem.
Derisit se derisit hostilis inma¬
intas. quȩ putauit turbare
contulit infantibus multis
martyriũ. dũ infante quȩrit
occidere xp̃m. Prȩstat hoftis
dũ nocet. beneficiũ tribuit

Expanded text:
contingere, et nascendo ingredi contingere, et nascendo ingredi mundum, et dedicare martyrio coelum. Probat novos exercitus Christus, rudes milites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes, sine pugna victores. Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare contulit infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
indiguit consolationis sermone:
Sed noluit inquit seriptura
consolari quia non sunt : idest
uoluit consolari quia surit:
Suidcirco uoluit consolari quia
sunt : quomodo uoluit flere
quasi illos qui non sunt: Sed
ut compendio ĩ diuersitat̃
causa reddat᷑. conditio a matre
defletur sed spegloriȩ. conso-¬
litio humana contẽpnitur:
Pietatis affectus infletib decla¬
ratur. sed occisorum gloria
repudiũ consolationi indicit᷑.
Pugnant eni inmatre affectus
& fides humanitas cũ deuoti¬
oñe concertat. Plangit affectus
sed fidesexultat. Deflet huma¬
nitas. sed deuotio consolatur:¬
UIII. Licuit em̃ matri humanitus fiet
cuinon licuit consolatione
humanitus indigere. Adeo
nec tam̃ ipse quoq: cuiusquam
consolatione indiguit. quia
hominis fuit qđ fleuit. cum
manifeste dssit quila tarum
suscitauit. Sed o beata lacten.¬
tempore uno natiuitatem &
morte. ingressum & exitum.
principium & occasũ: ut ipsis
posset tempore uno ut dixi

Expanded text:
indiguit consolationis sermone? indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolatione humanitus indigere. Ideo nec tamen ipse quoque cujusquam consolatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed o beata lactentempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ipsis posset tempore uno, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
ferent᷑ addm̃. Contulit marty¬
rium laudẽ. quibus negauerat
natura sermonẽ: Licuit sanguine
clamare. quibus narrare non
licebat uoce Licuit sanguine
loqui. quib lingua non licuit.
Mliscent cũ dño colloquia. quib
humana negata sunt uerba.
Sed eñ occisis innocentibus istis.
impleta sunt ꝓphetiȩ uerba
dicentis. Uox in rama audita. e
fletus & plorationis. racbelis
flentis filiossuos. & nolutt u¬
consolari quia non sunt.
Rachelem primo ecclesiae esse
ꝑsonã nemo qui abnuat. nemo
qui aliud contra ueritatem
defendat. Sed duo milla di¬
uersa conspicio. fletus & conso¬
lationis contemptus. Sieñi
fleuit. cur consolari contẽpsit :
Aut si consolari contẽpsit. cur
fleuit: Aut quomodo cõpetit
consolari noluisse. cui cõpetit
flesse. cũ aut flere non debuit
quȩ consolari contẽpsit. aut
consolari debuit quȩ flere non
potuit. cu manifestũ sit fletus
consolatione tergdri: Vel certe
cur indiguit flere. quae non

Expanded text:
ferentur ad Deum. Contulit martyferentur ad Deum. Contulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine clamare, quibus narrare non licebat voce: licuit sanguine loqui, quibus lingua loqui non licuit. Miscent cum Domino colloquia, quibus humana negata sunt verba. Sed enim occisis innocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Ecclesiae esse personam, nemo est qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
mnocentiũ testimonio p̃dicit᷑.
ccipiunt enĩ ixep̃o &reddunt.
consecunt᷑ & referunt. Uno eñi
tẽpore & qui dederat recipit.
& qui acceperat reddit. Uno
niquã tẽpore sua xp̃o reddunt᷑
dũ cius laudes illi ab infantibus
referunt᷑. Dixim de laude in¬
fart̃. quid delactentiũ laudib
ꝓferem. quorũ laudẽ inuenire
nonpossumus. insi eosipsos
quil audauerint nouerimus :¬
iusint ubi sint. quam laudem
intulerint quero. qui loqui
nonnorant. Neq: eni ȩtas illa
pterat nosse. quod natura non
dderat: aut exlebrari atalib
poterit. qđ inseitutio denegibat:
Dicunt nãq laudes dño trucidati
abherode laetentes. loquunt᷑
sanguine. qđ lingua ñ possunt.
Passione canunt : qđ sermone
nonnorunt. Occisi prȩdicant.
qđ iuui ñ poterant. Nec nouũ
quid dicit᷑ ut in nocens finguis
aut dõ referat laudes. autͦ
suas indicet passiones cũ abel
sanguis clamet adcȩlum. aut
occisorũ ammȩ ab altari uoci¬

Expanded text:
innocentium testimonio praedicatur. innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur. Diximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt, occisi praedicant quod vivi non poterant. Nec novum quid dicitur, ut innocens sanguis aut Deo referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel sanguis clamet ad coelum, aut occisorum animae ab altari voci
Abbreviated transcription (Latin):
edicat᷑ nouus ab infantibus
Ingloriã dñi. primam uocem
aperiunt innocentes. Funt
diserti laude. qui fuerant
mperiti sermone Offerunt
dño primitias linguȩ. nouos
oris immolant fructus. uerba
principia libant. In fantia eñ
quȩ ꝑetit̃ẽ loqui non poterdi
glorias dĩ cũ gaudio resonabt
Norunt laudare xp̃m. quilo qu
non norant. Fiunt peritiliu.¬
de. qui fuerant inperiti fermont
Oftendunt liudibus dñm suffa¬
giis prȩdicant xp̃m. fiunt
interea puerisine magistro
diserti. docti sine doctore.
periti sine cruditore. Agnos.¬
nonqu̾e ꝑsuasio humana docuerat.
sed qu̾ẽ diuimitas innocentibus
inspirabat. Cessant em̃ humana.
cũ diuina tractant᷑: ꝗ humana
ipsaprodesse ñ poteruit. nisi
diumorũ solicio subleuentur.
ecesse ẽ enĩ terrena succumbere:
cũ çȩlestia prȩdicant᷑ : naturalia
silere cũ uirtutes loquuntur:
frigit᷑ itaq: infantiũ ȩtasin laudẽ
quȩ delictoꝵ ñ nouerat crimen
Digmis adignis laudat᷑ & in noceis

Expanded text:
edicatur novus ab infantibus In gloriam Domini primam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnosnon quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens
Abbreviated transcription (Latin):
dus imperator direxit iͥlustrissimũ uirum
nagicam curiositatem sec tantibus. finem in po
tamen super strtionibus quasi religiosus cul¬

Expanded text:
dus Imperator direxit illustrissimum virum magicam curiositatem sectantibus finem imposuidolorum, Romanis tamen superstitionibus, ac si religiosus cul
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Quȩ aut̃ sunt dĩmirabibia nisi quȩ sunt hominibus in pos¬
sibilia : Alira bilia ergodi in lege non legisti : qđ sietiam legisti
qua re non in tellexisti: ipsa certaelex quã cotidiȩ legis sine graffio

Expanded text:
tua. Quid autem sunt Dei mirabilia, nisi quae hominibus sunt impostua. Quid autem sunt Dei mirabilia, nisi quae hominibus sunt impossibilia? Mirabilia ergo Dei in Lege non legisti? Quod si etiam legisti, quare non intellexisti? Ipsa certe, Lex quam quotidie legis, sine graphio
Abbreviated transcription (Latin):
titio sed sp̃s sã adimpletio est. Quã non uiolauit ioseph uir iudȩus
sed solus in pregnauit omp̃s ds̃. Quȩ non es commixta iosephspon¬
sotuo nec cognito alicui uiro sed soli omnipotenti dño. In uocadnm̃
Surgat dñs in adiutoriũ tuũ : mittat decȩlo angelũ suumꝰ uisitet
uindicet : ad ulterium tuum. Parat itaq ios eph animum intempo¬
ille paran smphus. Non homo sed angelus gabrihel ille conspicu¬
us celicursor aequissimus mediȩ noctis libramine dicit adio¬
seph inuisione. Ioseph inquid fili dauid. curtantũ tribularis:
qua re multũ contristaris: cur in somno cogitando daesudas : quis
uigilando tristis ambulas: Quur demaria malã tibi ingeris suspi¬
animatua. qm̃ quȩ cũ qi legisti in prophetta non intellexistimaria¬
osephfilidauid natus exgenere sacerdotali. non solũ sacer doli
uerũ etiam et regali : filius prophetarum sotius scribarum
Os̃ quis cripsit mirabilia in lege sua ipse fecit mirabilia in coniuge

Expanded text:
titio, sed Spiritus sancti adimpletio; quam non violavit Joseph vir Judaeus, sed solus impraegnavit omnipotens Deus; quae non es commixta Joseph sponso tuo, nec cognita alicui viro, sed soli omnipotenti Deo. Invoca, VirgoSurgat Deus in adjutorium tuum; mittat de coelo angelum suum, et visitet oseph vindicet in adulterium tuum. Parat itaque Joseph animum in tempoille paranymphus, non homo, sed angelus Gabriel ille conspicuus, coeli cursor aequissimus, medio noctis libramine dicit ad Joseph in visione: Joseph, inquit, fili David, cur tantum tribularis, quid multum contristaris, cur in somno cogitando desudas, cur vigilando tristis ambulas, cur de Maria malam tibi ingeris suspianima tua, quia quaecumque legisti in prophetia, non intellexisti ioseph, fili David, natus ex genere sacerdotali, non solum sacerdotali, verum etiam et regali, filius Prophetarum, socius Scribarum: ille Deus qui scripsit mirabilia in Lege sua, ipse fecit mirabilia in conjuge
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ: Aliud simul aliud singulare agunt : & tamen ab inuicem
non sepurantur : Sic & filius suscepit carnẽ & non deseruit patrem:
non susceptione: Visscre quia cũ erat cuangelista refer& Quia ih̃s

Expanded text:
nationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem nationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, non susceptione. Vis scire quia cum eo fuit et Pater? Non s
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem: Audite tamen breuiter. qđ adiuuante dño propusu ex¬
planandum: Drunus est pater: ds̃ umusest filius dr̃unus spisẽs dontres
mihi hereticus E rgosiunũ sunt : orĩs sunt in caruinati tum: ud solũ
xp̃m ꝑtinet curo pempt aliud estanima: aliud estratio: & tamen
in anima ratio: & una est anima : sed aliud anima agit : aliud ratio : Ani¬
mauiuit: ratio sapit : & ad animã ꝑtinet uita : & ad rationẽ ꝑtine sapien¬
tia : Et cũ unũ sint Anima sola suscipit uitã : ratio sola suscipit sapientiam
Et tamen Necanima sineratione : Nec ratio sine anima: Sic & pater
ad solã rationẽ ꝑtin& sapientia. Lic& non recedet ab anima Ecce
aliud in solecalor exsplendor in uno radio sunt : sed calor exsucat
splendor inluminat: Aliud suscipit calor : Aliud splendor & lic&
calor &splendor ab inuicem nonque ant separari Suscipit splen¬
dor inluminationẽ non feruorem : suscipit calorferuor ẽ inon inlumi¬

Expanded text:
veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Paterad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illumi
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudine. et in multis tribulationibus xp̃m dnmfigu
rauit. Inter reliqua quȩ peum dñs loqui dignatus est. eniã
hoc clamauit. Surgȩ dnẽ iudica terram. Cui dõ dicitur
surge nisiei qui obdormiuit: Surge inquit dñe iudca¬
reterram. Dor misti iudicatus a terra. Surge utiudices
terram. Utinte impleatur qđ cadem scriptura p̃dixit
Qm̃ tuhere ditabis in omnibus gentibus. Quintabicdura¬

Expanded text:
mansuetudine, et in multis tribulationibus Christum Domimansuetudine, et in multis tribulationibus Christum Dominum figuravit. Inter reliqua quae per eum Dominus loqui dignatus est, etiam hoc clamavit: Surge, Domine, judicare terram. Cui dicitur, Surge, nisi ei qui obdormivit? Surge, inquit, Domine, judicare terram. Dormisti judicatus a terra; surge, ut judices terram: ut in te impleatur, quod Scriptura praedixit, Quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . 6. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
impleta est temporibus adam quando dñs emisit soportẽ
in adam et tulit unam decostis eius et fabricatus ẽaam in
mulierem : Quid enim aliud tunc significauit. nisi passion
dñi saluatoris: Gormiuit adam et delatere eius tollitur costa
sanguis & aqua sanguis redemptionis. & aquabaptis matis.
Quasi reuera fr̃s. non potuit ds̃ indefacae cuam. unde fecerat
nificabatur. decuius latere formanda erit ecdesia. Sed
hȩc prophetia. quia in illa iudȩorũ populus xp̃m non intel
impleta est in noe. cuius temporibus ita ꝑmisterium
arte uel diluuii. genus humanum saluatur. Quo modo ꝑ
crucis ud ꝑbaptis ini sacramentũ in aduentidnĩ saluato¬
ris de aeterna morte  totus mundus eripitur.
adsimilitudinem dñĩ saluatoris. filium suum offerret
in holesustum. Nam quo modo heatus isaac adlocum holo¬
causti lignum ipseportauit. Ita et uerus isaac xp̃s. adlo¬
ta hydria impleta est indauid. quiet in humilitate et in

Expanded text:
impleta est temporibus Adam, quando Dominus emisit soporem impleta est temporibus Adam, quando Dominus emisit soporem in eo, et tulit unam de costis ejus, et fabricatus est eam in mulierem . Quid enim aliud tunc significavit, nisi passionem Domini Salvatoris? Dormit Adam, et de latere ejus tollitur costa, sanguis et aqua ; sanguis redemptionis, et aqua Baptismatis. Quasi revera, fratres, non potuit Deus inde facere Evam, unde fecerat nificabatur, de cujus latere formanda erat Ecclesia. Sed haec prophetia, quia in illa Judaeorum populus Christum non inimpleta est in Noe, cujus temporibus ita per mysterium arcae vel diluvii genus humanum salvatur , quomodo per crucis vel Baptismi sacramentum in adventu Domini Salvatoris de aeterna morte totus mundus eripitur. ad similitudinem Domini Salvatoris filium suum offerret in holocaustum . Nam quomodo beatus Isaac ad locum holocausti lignum ipse portavit; ita et verus Isaac ad lota hydria impleta est in David, qui et in humilitate, et in
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃i : sex ille br driȩ quas modo euangelica lectio memora¬
uit et quarum aqua inuinum mutata est. sex actates mun¬
diistuis figurabant. Etut solecis audire : una ȩtas impletaest
ab adam usq ad noc. Secunda anoe usque ad abraham. Et iã
sidut euangelista commemorat. Tertia ab abraham usque
trans migationem babronis usq: ad iohannem baptistam
A iohanne baptista. et ab aduentu dñ saluatoris. sexta etas
gitur Quȩ res etiam in humane uitȩ cursu euidenter ag¬
nosatur. Primus enimgradus est : quasi prima estas in far¬
tia : secunda pueritia. Tertia adulescentia : quarta iuuentus
quinta senectus Sexta estilla ꝑmatura quȩ etiam detro¬
pita dicitur Non ergo tibimirum uid eatur quando audis
mundum istum sexetatibus comsum mari : cum hoc uideas
etiam in hominum aetatibus adimpleri Inistis sex ȩtatibus
mundi quasi in sex hrdriis prophetia non de fuit. Plene
ergo erant istȩ brdriȩ mesterus ueteris testamenti. Sed

Expanded text:
mi, sex illae hydriae, quas modo Evangelica lectio memoravit, et quarum aqua in vinum mutata est, sex aetates mundi istius figurabant. Et ut soletis audire, una aetas impleta est ab Adam usque ad Noe; secunda, a Noe usque ad Abraham; etiam sicut evangelista commemorat; tertia, ab Abraham usquetransmigratione Babyloniae usque ad Joannem Baptistam; a Joanne Baptista et ab adventu Domini Salvatoris sexta aetas agitur Quae res etiam in humanae vitae cursu evidenter agnoscitur. Primus enim gradus est, quasi prima aetas, infantia; secunda, pueritia; tertia, adolescentia; quarta, juventus; quinta, senectus; sexta est illa permatura, quae etiam decrepita dicitur. Non ergo tibi mirum videatur, quando audis mundum istum sex aetatibus consummari; cum hoc videas etiam hominum aetatibus adimpleri. In istis sex aetatibus mundi, quasi in sex hydriis prophetia non defuit. Plenae ergo erant istae hydriae mysteriis Veteris Testamenti: sed
Abbreviated transcription (Latin):
guinis fecit conuiuium ualneratis. Hunc bonitatis exortũ¬
aliquando iudȩus inphalanga. ꝑamquam in pręsagio fu¬
ture crucis infixerat. fub quo curuaretur. non ex quore¬
ficerecur lamenim decis psalmus fuerat prȩlocutus
Obscurentur oculieorum neuideant. et dorsum eius semꝑ
incurua. Portabant igitur botrum duo unus alterior
alter posterior. In medio palmite. gemnis propagopen¬
debat. Primus indicabat populum iudeorũ secundus de¬
fignabat populum gentium. ludȩus quidem anteibat. sed
contra botrum dorsa ponebat. Gentiles posterior ambu¬
labat sed botrum fidei oculis ad cendebat : quia inpendentẽ
credebat. Posuerunt inquid dñs deuideis ad medorsa &
non faciessuas. Primus aduersabatur. secundus poscebat᷑
Ile anbelabat subdilato onero istebibebat exubere. iudeo
ergo botrus posterior. gencilierat anterior. Illis infine:
trobis in principio. Illos sequebatur ad supplitum. nos inu¬

Expanded text:
guinis fecit convivium, vulneratus. CONCORDIA. guinis fecit convivium, vulneratus. CONCORDIA. aliquando Judaeus in palanga tanquam in praesagio futurae crucis infixerat, sub quo curvaretur, non ex quo reficeretur. Jam enim de eis psalmus fuerat praelocutus: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva. Portabant igitur botrum duo, unus anterior, et alter posterior; in medio palmitis germinis propago pendebat. Primus indicabat populum Judaeorum, secundus designabat populum gentium. Judaeus quidem anteibat, sed contra botrum dorsa ponebat. Gentilis posterior ambulabat, sed botrum fidei oculis adtendebat, quia in pendente credebat. Posuerunt, inquit Dominus de Judaeis, ad me dorsa et non facies suas. Primus aversabatur, secundus pascebatur; ille hanelabat sub delicti onere, iste bibebat ex aethere. Judaeo ergo botrus posterior, gentili erat anterior; illis in fine, nobis in principio; illos sequebatur ad supplicium, nos inv
Abbreviated transcription (Latin):
unum eius cum lacte eius. siuolumus & infide pulcrescere
& inuirtute candescero & in ornatu scȩ̃ ecclesiȩ radiare
Accipite grande illud a paruo mysterium. Aliquando &
iudea uinum in conuiuiosuo non habuit. quia munus saera¬
disanguinis non recepit. Et dum lege nuberet. non in ue¬
gratiam Illam in flatricem istam adiutricem. łudit
in lege sanguinis poculum et fecit moriendo conuiuiũ
Custauit archi tridrnus id est mundidñs a qua uinum¬
factum &dicit. Omnis homo primum uinum bonũ
ponit. Et cum in ebrata fuerint homines. tunc id qđ
deterius Tuaut̃ seruastibonum uinum usque ad huc
et prophete. usque ad iohannem pro phecauerunt. Et ideo
adueniente dñõ. uina morstitica defecerunt. & uina san¬
guinis pro fluxerunt: Illa acceperunt terminum : ista
sumpserunt initium. Deniq: hoc est initium signorum
qđ fecit iħs quando pauit gentes occisus. Et deuino sui san¬

Expanded text:
vinum ejus cum lacte ejus, si volumus et in fide pulchrescere, vinum ejus cum lacte ejus, si volumus et in fide pulchrescere, et in virtute candescere, et in ornatu sanctae Ecclesiae radiare. Accipite grande aliud a parvo mysterium. Aliquando et Judaea vinum in convivio suo non habuit, quia munus sacrati sanguinis non accepit; et dum legi nuberet, non invegratiam, illam inflatricem, istam adjutricem. Fudit in legem sanguinis poculum, et fecit moriendo convivium. Gustavit architrifactam, et dicit: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint homines, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc, et Prophetae usque ad Joannem prophetaverunt, et ideo adveniente Domino, vina Mosaica defecerunt, et vina sanguinis profluxerunt. Illa acceperunt terminum, ista sumpserunt initium. Denique hoc est initium signorum, quod fecit Jesus, quando pavit gentes occisus, et de vino sui san