comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
datio. ostendit prauos hereti¬
cos decere non posse. sicut et
alius ꝓpha dicio ⁊ onẽ spetio
laus more pcc̃oris. Collauda¬
tio ũo. multorum ore una lau¬
datio ẽ dictum. ꝓpt̾ unitatẽ ecc̃e
quar p̃dicat ubiq seruati. ut¬
cum dicitur decet. significat ħ
aptum. hoc ẽẽ conueniens. ut
qui dñi laudem decantat. si¬
militer illi et fide rectitudine.
et actuum ꝓbitate complace
at. Confitemim domino ĩ
ꝙthara. in psalterio decẽ cor¬
darum psallite ei. Isti sunt
nisti quos suꝑius dixit. qui scĩs
actiby laudes dñi deuota mo¬
dulatione decantant. Citta¬
ra ẽ sicut in p̃phatione iam clic¬
tum ẽ. lignei uentris ĩ hymo
sita c̃cauitas que sursu chor¬
darum fila transmittens. so¬
nis clulcissimis ꝑcussa ꝓ loqͥt᷑.
Que ideo tale nomen accep̃.
qm̃ cita iteratione ꝑcutitur.
Huic mento comparantur.
opere que deterrenis rebus
ad suꝑnam grãm porrigunt:
id dum esurientem pascimuir.
dum miclum uestimus. cdũ

Expanded text:
datio, ostendit pravos haeretidatio, ostendit pravos haereticos decere non posse; sicut et alius propheta dicit: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Collaudatio vero multorum ore una laudatio est; dicta propter unitatem Ecclesiae, quam praedicat ubique servari. Cum dicitur decet, significat hoc aptum, hoc esse conveniens, ut qui Domni laudem decantat, similiter illi et fidei rectitudine, et actuum probitate complaceat. Vers. 2. Confitemini Domino in cithara; in psalterio decem chordarum psallite ei. Isti sunt justi, quos superius dixit, et qui sanctis actibus laudes Domini devota modulatione decantant. Cithara est, sicut in praefatione jam dictum est, lignei ventris in imo sita concavitas, quae sursum chordarum fila transmittens, sonis dulcissimis percussa proloquitur. Quae ideo tale nomen accepit, quoniam cita iteratione percutitur. Huic merito comparantur opera quae de terrenis rebus ad supernam gratiam porriguntur, id est, dum esurientem pascimus, dum nudum vestimus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
indomino.rec¬
tos decet coli¬
laudatio. Be¬
catholicam abhereticorum.
contagione distungens. rec¬
tos commonet xp̃ianos. ut nõ
interrenis delectationibus.
sgaudeant semꝑ indomino.
ubi gauꝰ contimia suauitate
ꝑfecta sunt. Ham cum p̾sentis
seculis afflictiones deceant fi¬
deles: dicitur iustis gaudete.
S quo gauclio nisi illo quod
dominus monet. cum uos ꝑ¬
secuti fuerint homines ex di¬
xerint omne malum adũsũ
uos mentientes nomenme¬
um: gaudete et exultateq
merces ur̃a copiosa ẽ incelis:
Sic et apłs gaudendum nb̾
incessant̃ affirmat. Ait enim.
gaudete in domino semper:
iterum dico gaudete. Nam
ista repetitio illud signifĩcat.
ut et hic in afflictionibus gau¬
deamus. et in illo regno ꝑpe¬
tua pace letemur. unde et do¬
minus in euangelio dicit. Ite¬
rum uidebo uos. et gaudebit
nemo auferet auobis. Adli¬
dit quoq. rectos decet collau¬
datio. S qui sunt isti recti:
in scclã parte dicturus ẽ. Hã
quod ponit rectos decet collau¬

Expanded text:
in Domino: rectos decet collaudatio. Becatholicam ab haereticorum contagione disjungens, rectos commonet Christianos, ut non in terrenis delectationibus, sed gaudeant semper in Domino, ubi gaudia continua suavitate perfecta sunt. Nam cum praesentis saeculi afflictiones deceant fideles, dicitur justis: gaudete. Sed quo gaudio? nisi illo quo Dominus monet: Cum vos persecuti fuerint homines, et dixerint omne malum adversum vos, mentientes, propter nomeum, gaudete et exsultate, quia merces vestra copiosa est in coelis . Sic et Apostolus gaudendum nobis incessanter affirmat; ait enim: Gaudete in Domino, iterum dico, gaudete . Nam ista repetitio illud significat, ut et hic in afflictionibus gaudeamus, et in illo regno perpetua pace laetemur. Unde et Dominus in Evangelio dicit: Iterum videbo vos, et gaudebit nemo auferet a vobis . Addidit quoque: Rectos decet collaudatio. Sed qui sunt isti recti, in secunda parte dicturus est. Nam quod ponit, rectos decet collau
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Una enim parte orõ¬
nis defmitum ẽ. quid sit sino
dñi: hoc ẽ rectus. subiungit.
Et omnia oꝑa eius infide .
Utiq quando millis operat.
qui ip̃ius dono fideles eẽ me¬
ruerunt: sicut in euangelio
ait. Fides tua tesaluam fecit.
Ponenim oꝑa dñi mulier⁊
ula meruiss: nisi p̾cessiss fides
ꝑgratuitam largitatem. Bi¬

Expanded text:
mus. Una enim parte oratmus. Una enim parte orationis definitum est quid sit sermo Domini, hoc est, rectus. Subjungit, et omnia opera ejus in fide. Utique, quando in illis operatur, qui ipsius dono fideles esse meruerunt; sicut in Evangelio ait: Fides tua te salvam fecit . Non enim opera Domini mulier illa meruisset, nisi praecessisset fides per gratuitam largitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ inuocate. Iubilatio eni ẽ:
gaudium cum feruore ani¬
mi. et clamore inclistincte
uocis exp̃ssã. inqua iubilatõe
non potest bene psallere. nsĩ qͥ
bonum studium com̃satõis
adunxerit. Et inspice salu¬
tarem doctinam que nos ita
p̃monet ut ante deum ĩ offẽ¬
se psauere debeamus. qui renes
nr̃os et corda cognoscit. ne ma¬
gis inde grauius possimus of¬
fendete. si scelerati atq subdo¬
li ad tanta mistenia uideam᷑
incipit ꝑ demonstratiuum ge¬
ms laudes dm̃ diu̾sa relatice
discurrere. ut omnia nobis oꝑa
ip̃ius et p̃cepta ciulcescerent.
Rectus ẽ itaq sermo dm̃i. ad
dirigendos scilicet homines.
Ueraciter enim rectus dicit᷑.
qui rectos facit. E pitethon mi¬
rabile ueri loquium ũbum. ꝑ
logem siquidem diuinam.
corrigimur. Pet ip̃am. a nr̃a
prauitate separannur. et regu¬
larit̾ tunc unumus. quando
eius nissionibus obedimus.
Lec quinta est spetios defim̃i¬
tionis. quam grece catahan¬

Expanded text:
Deum invocate. Jubilatio est enim Deum invocate. Jubilatio est enim gaudium cum fervore animi et clamore indistinctae vocis expressum. In qua jubilatione non potest bene psallere, nisi qui bonae studium conversationis adjunxerit. Et inspice salutarem doctrinam, quae nos ita praemonet, ut ante Deum inoffense psallere debeamus, qui renes nostros et corda cognoscit: ne magis inde gravius possimus offendere, si scelerati atque subdoli ad tanta mysteria videamurincipit per demonstrativum genus laudes Domini diversa relatione discurrere, ut omnia nobis opera ipsius et praecepta dulcescerent. Rectus est itaque sermo Domini, ad dirigendos scilicet homines. Veraciter enim rectus dicitur, qui rectos facit. Epitheton mirabile, veriloquum verbum. Per legem siquidem divinam corrigimur, per ipsam a nostra pravitate separamur; et regulariter tunc vivimus, quando ejus jussionibus obedimus. Haec quinta est species definitionis, quam Graeci κατὰ τὴ
Abbreviated transcription (Latin):
tui. nec desiderabis uxorem
chorda psalterii. mitus ꝑfec¬
ta nob̾ et honorabilis inclica¬
tur. psaluinus quoq et decẽ
cordis. quando inquinq sẽ¬
sibus carnalibꝰ. et ĩquinq
spũalibus. ꝓbabili nos con¬
ũsatione tractamus. Uerũ
ista que dicimus. non sunt
extra nos posita. sic in musi¬
ca disciplina. innobis ẽ cithara.
innobis ẽ psaiterium. immo
ip̃a organa nos sumns. quãdo
ad similitudiniem eorum per
utate cantamus. booc autem
et illo exemplo datur Intelligi.
ubi ait. Inme sunt deus uota:.
que reddam laudationes tibi.
Hec autem et his similia sicut
sepe cliximus. tropicis allusio¬
nibus ecliicuntur. Cantate
ei canticum nouumni. bene psal¬
tionem dñi. qua muncdus sa¬
lutari exultatione completus
ẽ qua angeli canoris uociby
psonarum laudantes et dicẽtes.
Gla maltissimis deo. et intra
pax hominibꝯbone uolũtatis.
Maͦnet ergo ut nos eadem et
dicere debeamus. et credete.
Sequitur. Bene psallite ei in
tubilatione. id bonis oꝑibus

Expanded text:
rabis uxorem chorda psalterii virtus perfecta nobis et honorabilis indicatur. Psallimus quoque et in decem chordis quando in quinque sensibus carnalibus et in quinque spiritalibus probabili nos conversatione tractamus. Verum ista, quae dicimus, non sunt extra nos posita, sicut in musica disciplina. In nobis est cithara; in nobis est psalterium, imo ipsa organa nos sumus, quando ad similitudinem eorum, per alitate certamus. Haec autem et illo exemplo datur intelligi, ubi ait: « In me sunt Deus vota, quae reddam laudes tibi . » Haec autem et similia, sicut saepe diximus, tropicis allusionibus edicuntur. Cantate ei canticum novum. bene psalmini, qua mundus salutari exsultatione completus est, qua angeli canoris vocibus 107 personarunt laudantes et dicentes: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Monet ergo ut nos eadem et dicere debeamus et credere. Sequitur, bene psallite ei in jubilatione, id est in bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
petit a domino omnia cõmo¬
ueti. quia omne qd̾ eius ordi¬
natione disponitur: rebꝰ sẽꝑ
utilibus applicatur. S licẽt
prius dixiss generaliteroĩa:
nunc descendit adhomines.
Nam quamuis imiũsa eiꝰ
imꝑio aministrari egent: ma¬
xime humanum genus. qd̾
quare a domino debeant oĩa
commoueri. utiq quia eorũ
ip̃e creator ẽ. et necesse ẽ ut uti¬
liter ãministret existencias.
qui eas dignatus ẽ creare per
gr̃am. Dixit et facta sunt: sig¬
nificat mitium rerum. quan¬
do uniũsa filii ip̃ius imperio:
iussa ꝓ ruperunt. Ip̃e manda¬
uit et creata sunt: ꝑ ꝓphas uti¬
q mandauit legem. ꝑ quam
fideles domino uolente crea¬
tisunt. Uides quam salubri¬
ter ꝓph̾a a deo petiit omnia
cõmoueri. qui solus creatura¬
rum suarum pot̾ ẽẽ miẜicors:¬

Expanded text:
petit a Domino omnia commopetit a Domino omnia commoveri, quia omne quod ejus ordinatione disponitur, rebus semper utilibus applicatur. Sed licet prius dixisset generaliter omnia, nunc descendit ad homines. Nam quamvis universa ejus imperio administrari egeant, maxime humanum genus, quod quare a Domino debeant omnia commoveri: utique quia eorum ipse creator est, et necesse est ut utiliter administret existentias, qui eas dignatus est creare per gratiam. Dixit, et facta sunt, significat initium rerum, quando universa Filii ipsius imperio jussa proruperunt. Ipse mandavit, et creata sunt: per prophetas utique mandavit legem, per quam fideles, Domino volente, creati sunt. Vides quam salubriter propheta a Deo petiit omnia commoveri, qui solus creaturarum suarum potest esse misericors
Abbreviated transcription (Latin):
iste susceptas aquas siue aliꝙͥ
tale complectitur. ita et uia
adunationem ppłi credentis
includit. Aque ũo maris: po¬
pulum significant xͥanum.
qui in mundi salo fluctu al¬
ternante concutitur. Abissum
ũo dicimus nimis aliquid
ꝓfundum. qd altitucline sua
humanos inse descendere nõ
ꝑmittit aspectus. Ergo ĩthe¬
sautis suis. id sapientie ⁊ sci¬
entie. ponit altituclines ꝓfun¬
das. ut ꝓbet quis eius scciptu¬
ras studio pietatis ĩquirat.
ab ip̃o autem comoueãtur
uniuetsa et omnes qui ha¬
bitatt orbem. Terra hic durũ
significat ꝑomnia pocorem.
qui merito t̾ra dicitur. qui ce¬
lestis gr̃e largitate fraudatur.
Ergo pcc̃or iste terrenus qui
amare nescit timeat dnm̃. ait
si non desiderio p̾miorum apeᷤᷤ¬
catis abstinet. saltim uindicte
consideratione teuocetur. Pice¬
doenim ab ip̃o. indicat et ady¬
abolo commoueri. de quo ysa¬
ias dicit. Hic ẽ qui cõmoueb¬
at t̾ram. Qua ꝓpt̃ ꝓpħa metito

Expanded text:
iste susceptas aquas, sive aliquid iste susceptas aquas, sive aliquid tale complectitur, ita et illa adunationem populi credentis includit. Aquae vero maris populum significant Christianum, qui in mundi salo fluctu alternante concutitur. Abyssum vero dicimus nimis aliquid profundum, quod altitudine sua humanos in se descendere non permittit aspectus. Ergo in thesauris suis, id est sapientiae et scientiae ponit altitudines profundas; ut probet quis ejus Scripturas studio pietatis inquirat. ab ipse autem commoveantur universa, et omnes qui habitant orbem. Terra hic durum significat per omnia peccatorem, qui merito terra dicitur, quia coelestis gratiae largitate fraudatur. Ergo peccator iste terrenus qui amare nescit, timeat Dominum; ut si non desiderio praemiorum a peccatis abstinet, saltem vindictae consideratione revocetur. Dicendo enim, ab ipso, indicat et a diabolo commoveri: de quo et Isaias dicit: Hic est qui commovebat terram . Quapropter propheta merito
Abbreviated transcription (Latin):
terum ũsus iste ꝑtinete uide¬
atur.tamen et spũaliter de¬
center accipitur. Uerbo dñi
qui orbem t̾rarum salutari
pdicatione complerent. Se¬
quitur. et sp̃u oris eius. oĩs
untus eorum. Utiq quando
a sp̃u scõ. eorum doctrina ue¬
niebat. Unrtus enĩ et admi¬
racula ꝑtinet que fatiebãt.
et adlegem clm̃ quam gen¬
tibus preclicabant. Ham si
diligentius ꝑsctutemur. et
scam hic significat trinitatẽ¬
Dicendo enim ũbo: filium de
pora de patre ꝓcessit. Et ut ĩtri¬
bus psonis manifestam intel¬
lig̾es mutatem. eiꝯ dixit. non
eorum. Congregans sicut ĩ
utrem aquas maris. ponens
inthesauris abissos. Quod ait
cõgregans sicut inutte aquas
maris. si ad lict̃am uelis adũ¬
tere. clausum significat mare
litoribꝰ. Nansi hoc spualiter
uelis agnoscete. uter ẽ exutũ
pecoris tergus. quod usibus
humanis deseruit. anquotes
aliquos congregandos. Hic
uter ecc̃e comparatur. quia sic̃

Expanded text:
rerum versus iste pertinere vidererum versus iste pertinere videatur, tamen et spiritualiter decenter accipitur. Verbo Domini, qui orbem terrarum salutari praedicatione complerent. Sequitur, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum: utique, quando a Spiritu sancto eorum doctrina veniebat. Virtus enim et ad miracula pertinet quae faciebant, et ad legem Domini quam gentibus praedicabant. Nam si diligentius perscrutemur, et sanctam hic significat TrinitateDicendo enim Verbo, Filium decpora de Patre processit. Et ut in tribus personis manifestam intelligeres unitatem, ejus dixit, non eorum. Vers. 7. Congregans sicut in utrem aquas maris; ponens in thesauris abyssos. Quod ait, Congregans sicut in utrem aquas maris, si ad litteram velis advertere, clausum significat mare littoribus. Nam si hoc spiritualiter velis agnoscere, uter est exutum pecoris tergus, quod usibus humanis deservit ad liquores aliquos congregandos. Hic uter Ecclesiae comparatur: quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃m declarat. narrando que
fecerit. uł que cotidie facit. Il¬
las enim dicimus res diligẽ.
quas sepius oꝑamur. Itahic
de domino canitur. diligit:
miam et iudicium: quasi nõ
et prudentiam et temperan¬
tiam diligat. S quia ista:
nob̾ frequent mulget: ip̃a
dicitur omnino diligere. In
hoc gͦ mundo diligit᷑ miam.
ubi eam longe lateq dissem¬
mat. utdelicet ubi sustinet pe¬
catores. ubi blasphemos paci¬
enter expectat. ubi uitam p̃s¬
tat inclignis. et his similia:
que pietati suꝑne constat oĩ¬
modis applicanda. Hiligit qͦ
niditium. cum pios sequestrat
ab impiis. et merita eorum.
equitatis qualitate discer¬
nit. Sequitur ubi illam quã
libi dołi obpugnatione la¬
boramus. ubi amandatis ce¬
lestibus carnis ĩbecillitate ib̃¬
trahimur. Tunc enim. quã
nũiam postulare possumus.
cum iam nullis necessitatib
uniũsa tr̃a completa ẽ. uer
bo dm̃ celi firmati sunt. et sp̃u
oris eius om̃is uirtus eorũ.
Quannus et adconditionẽ

Expanded text:
eclarat narrando quae fecerit, vel quae quotidie facit. Illas enim res dicimus diligere, quas saepius operamur. Ita hic de Domino canitur: Diligit misericordiam et judicium, quasi non et prudentiam et temperantiam diligat. Sed quia istam nobis frequenter indulget, ipsam dicitur omnino diligere. In hoc ergo mundo diligit misericordiam, ubi eam longe lateque disseminat; videlicet ubi sustinet peccatores, ubi blasphemos patienter exspectat, ubi vitam praestat indignis, et his similia, quae pietati supernae constat omnimodis applicanda. Diligit quoque judicium, cum pios sequestrat ab impiis, et merita eorum aequitatis qualitate discernit. Sequitur ubi illam, quamubi diaboli oppugnatione laboramus, ubi a mandatis coelestibus carnis imbecillitate subtrahimur. Tunc enim quam misericordiam postulare possumus, cum jam nullis necessitatibusuniversa terra completa est. Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Quamvis et ad conditionem
Abbreviated transcription (Latin):
succedunt inp̃destinatione fue¬
rint constituta: quantomag̃
incarnationis eiꝰ miraculimi
ante secula ꝓbatur fuisse dispo¬
situm. quod periclitanti mũdo
quem disposuerat facere pote
Finxit corda quibus intelli¬
gentie sue dona largitus ẽ.
Eingere enim dicimus chiro¬
plastas. qui formulas quas¬
dam adoꝑationis sue uota cõ¬
ponunt. Sic et dominus mẽ¬
tes nistorum format atq dis¬
ponit: ut ad miscdĩe sue dona
ꝑducat. Singillatim. icd cͥli¬
uisim. atq distinctim. Cor¬
da eorum. scilicet scõrum sub
dñi timore uiuentium. Seqͥt᷑.
Qui intelligit inomnia oꝑa
eorum. Intelligit utiq quan¬
doactib bonorum p̃mia dig¬
na restituit. Picendo uo ĩ oĩa
opera: significat cogitationes.
dicta. uł fc̃a. quib bonum ma¬

Expanded text:
succedunt, in praedestinatione fuesuccedunt, in praedestinatione fuerint constituta; quanto magis incarnationis ejus miraculum ante saecula probatur fuisse dispositum, quod periclitanti mundo quem disposuerat facere, potepera eorum. Finxit corda, quibus intelligentiae suae dona largitus est. Fingere enim dicimus ceroplastas, qui formulas quasdam ad operationis suae vota componunt; sic et Dominus mentes justorum format atque disponit, ut ad misericordiae suae dona perducat. Singillatim, id est divisim atque distinctim. Corda eorum, scilicet sanctorum, sub Domini timore viventium. Sequitur, qui intelligit in omnia opera eorum. Intelligit utique, quando actibus bonorum praemia digna restituit. Dicendo vero, in omnia opera, significat cogitationes, dicta, vel facta, quibus bonum ma
Abbreviated transcription (Latin):
minum. Hic aduentus dñi
futurus exponitur. ꝑ figuram
que grece idea. latine speties:
dicitur. quando uelut effigiẽ
tei future oculis offerentis a¬
nimi uotum ad audiendu
studium concitamus. Pe
celo enim ꝓspexit domimis.
quando ꝓprii filii don auit ad¬
uentum. Hon enim homo res¬
pexit ad chũm. s dominus ꝓs¬
pexit ad hominem. Prospice
est si quidem porro positum
conspicere. qui reuera pcc̃is e¬
rat diuisus. et quod dici nefas
est. effectus fuerat a suo creato¬
re longinquus. Ham quocd
ait et uidit: gr̃ãm significat
miserentis. Illos enim uidere
dicimus: quibus et aliquid:
p̃stitutum ẽẽ declaramus. Et
considera quia non dicit uisa
pcc̃a: s filios hominũ. Nam
cum delicta hominum tespic.
punit. cum hominẽ intuetur.
ab soluit. sicut inquinquage¬
simo psalmo dicturus ẽ. Auer¬
te faciem tuam a pccis meis.
Et alibi. He quertas faciẽ
tuam ame. Unde nob̾ ĩtel¬
ligenda atq tetinenda est.
dm̃ tunc dicebat. Nam dum
ommnia que ordine ueniente

Expanded text:
um. Hic adventus Domini futurus exprimitur per figuram quae Graece idea, Latine species dicitur: quando velut effigiem rei futurae oculis offerentes, animi votum ad audiendi studium concitamus. De coelo enim prospexit Dominus, quando proprii Filii donavit adventum. Non enim homo respexit ad Dominum, sed Dominus prospexit ad hominem. Prospicere est siquidem porro positum conspicere. Qui revera peccatis erat divisus, et, quod dictu nefas est, redditus fuerat a suo Creatore longinquus. Nam quod ait, et vidit, gratiam significat miserentis. Illos enim videre dicimus, quibus et aliquid praestitum esse declaramus. Et considera quia non dicit, visa peccata; sed, filios hominum. Nam cum delicta respicit punit; cum hominem intuetur absolvit; sicut in quinquagesimo psalmo dicturus est: Averte faciem tuam a peccatis meis , et alibi: Ne avertas faciem tuam a me . Unde nobis intelligenda atque retinenda est Domini tunc dicebat. Nam dum omnia quae ordine veniente
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut hominum praila cõ¬
silia dixit eẽ frustranda: ita
nnc met̾num dicit dñi ꝑ
manere disposita. Idccõr enĩ
et mortalis homo caduca sa¬
rep̾hendenda constitirit. sic̃
ysaias cdicit. Omne consiliũ
meum. stabile erit. et om̃ia
quecumq cogitaui. efficiam.
Idem et iheremias ait. Si nõ
oẽt testamentum meum in
custoctia die hac nocte p̃cep¬
ta celi et tr̃e nõ dedissem. Cõ¬
suium u̾o ip̃iꝯ bene intelli¬
gimus incarnationis ar¬
chanum. quod ad consolã¬
dum humano generis ꝯstat
cẽ concessum. Hoc nulla eta¬
te dissoluitur. s met̾num ma¬
net. quia triumphalis mors
xit exitium. Cogitationes at̃
corcłcius. significat p̃destina¬
tionem. inqua cuncta reposi¬
ta sunt. que uł fuerunt. uel
sequentibus scłis futura suc¬
cedunt. Hec enim gestat or¬
dinem rerum. qus ꝑmanet
inscłm scłi. Cui sententie il¬
li merito cedunt: qui huma¬
nam naturam in xp̃o domino
mentiuntur. Nam si consili¬
um eius stabile ẽ. ot cogitatio¬

Expanded text:
Sicut hominum prava consilia dixit esse frustranda, ita nunc in aeternum dicit Domini permanere disposita. Peccator enim et mortalis homo caduca sareprehendenda constituit; sicut Isaias dicit: Omne consilium meum stabile erit, et omnia quaecunque cogitavi efficiam . Idem et Jeremias dicit: Si non esset testamentum meum in custodia die ac nocte, praecepta coeli et terrae non dedissem . Consilium vero ipsius bene intelligimus incarnationis arcanum, quod ad consulendum humano generi constat esse concessum. Hoc nulla aetate dissolvitur, sed in aeternum manet: quia triumphalis mors xit exitium. Cogitationes autem cordis ejus, significat praedestinationem, in qua cuncta reposita sunt, quae vel fuerunt, vel sequentibus saeculis futura succedunt. Haec enim gestat ordinem rerum, qui permanet in saeculum saeculi. Cui sententiae illi merito cedunt, qui unam naturam in Christo Domino mentiuntur. Nam si consilium ejus stabile est, et cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
existat. Beata gens cuius
ẽ dominus deus corum. po¬
pulum quem elegit dñs ĩ
hereditatemsͥ. Uenit ad se¬
cundum membrum. in quo
dicturus ẽ. quod inprimonet¬
su ꝓposuit qui sint recti. aut
quos decet dii collaudatio.
unatam constat ex om̃ibus
gentibus. Ip̃a utiq beata est
aqua deus uere coltur. et oĩ¬
um domims adoratur. iqͥ ͤͣ
qui eos ꝓtegit hac gubnat.
Hereclitas quidem dicitur.
ẽt cum dimittituralteri ⁊ cũ
hereditas ẽ adquisicionis. non
dimissionis. quia cum auctoꝵr
suus possidet. quem p̃dicatiõi¬
bus scĩs et p̾tioso sanguine.

Expanded text:
est. Beata gens cuius es Dominus Deus eorum  populum quem elegit Dominus in aereditatem sibi. Venit ad secundum membrum, in quo dicturus est, quod in primo versu proposuit, qui sint recti, aut quos decet Domini collaudatio. unatam constat ex omnibus gentibus. Ipsa utique beata est, a qua Deus vere colitur, et omnium Dominus adoratur; id est, qui eos protegit ac gubernat. Haereditas quidem dicitur et cum dimittitur alteri, et cum haereditas est acquisitionis, non dimissionis: quia eum auctor suus possidet, quem praedicationibus sanctis et pretioso sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
gentium. tepbat autẽ cogi¬
tationes ppłorum. et teꝓb̾at
consilia principum. Pissipat
reuera consilia que mala uł
pessima sunt. Nam bona sẽꝑ
adiuuat atq confiriat. ni¬
mis aptasns causis uerba
iunguntur. Dissipauit consi¬
lia gentium. quando eas in
ydolorum cultura nõ ꝑmisit
diutius ꝑmanere. Reproba¬
uit cogitationes ppłorum.qr
licet uoluntas nideorum in
nece dñi nefanda completa
sit: resurrectione tamen ip̃iꝰ
constat ẽẽ repbatam. Et qr
de gentibus dixerat. et de po¬
de principibus dicit. siue de
tỹrannis. qui legem dñi se¬
uis ꝑsecutionibus impedi¬
bant. siue despĩbus ĩ mun¬
dis. quorum consilium sẽꝑ

Expanded text:
autem cogitationes populorum, et reprobat consilia principum. Dissipat revera consilia quae mala vel pessima sunt; nam bona semper adjuvat atque confirmat. Nimis apta suis causis verba junguntur. Dissipavit consilia gentium, quando eas in idolorum cultura non permisit diutius 108 permanere. Reprobavit cogitationes populorum, quia licet voluntas Judaeorum in nece Domini nefanda completa sit, resurrectione tamen ipsius constat esse reprobatam. Et quia de gentibus dixerat et de pode principibus dicit, sive de tyrannis, qui legem Domini saevis persecutionibus impetebant: sive de spiritibus immundis, quorum consilium semper
Abbreviated transcription (Latin):
futuris p̃miis constanti aĩo
pseũent.S intelligamus:
qualis ista uirtus est quam
senuare totiẽs cõmonemur.
Idacientia ẽ si quidem que
głosos mr̃es facit. que fidei
nr̃e bona custocdit. que om̃ia
uincit adñsa. nõ cõluctandos.
s et sustinendos. nõ murimu¬
rando.s grãs agendo. Hec
deceptricem luxuriam com¬
primit: nam feruidam m̃cit.
uastatucem humanigeñis
inuicdiam tollit. mansuetos
efficit. benignis competent᷑
aitioet. purgatosq homines
ad illa pͥmia futura compo¬
nit. Ip̃a ẽ que fecẽ totius uo¬
luptatis abstetgit. ip̃a ẽ que
limpidas animas reddit.
Pet ipãm xpõ militamus.
ꝑ ip̃am beati ad celorum regnͣ
pueniunt. Scriptum ẽ enimꝰ.
Inpacientia ur̃a. possidebitis:
animas ur̃as. Sequitur. Qm̃
adintor et ꝓtector eorum est.
Aduitor ẽ dum adeum ip̃ius
gr̃a suffragante conamur ac¬
cedere. Protector dum tesisti¬
mu̾t adusario. Securus etgo
sustinet dm̃: qui tali ꝓmissioẽ
fulcitur. E t considera quia ꝑ

Expanded text:
futuris praemiis constanti animo perseverent. Sed intelligamus qualis ista virtus est, quam servare toties commonemur. Patientia est siquidem, quae gloriosos martyres facit, quae fidei nostrae bona custodit, quae omnia vincit adversa, non colluctando, sed sustinendo, non murmurando, sed gratias agendo. Haec deceptricem luxuriam comprimit, iram fervidam vincit, vastatricem humani generis invidiam tollit, mansuetos efficit, benignis competenter arridet, purgatosque homines ad illa praemia futura componit. Ipsa est quae faecem totius voluptatis abstergit, ipsa est quae limpidas animas reddit. Per ipsam Christo militamus, per ipsam beati ad coelorum regna perveniunt; scriptum est enim: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sequitur: Quoniam adjutor et protector noster est. Adjutor est, dum ad eum ipsius gratia suffragante conamur accedere; protector, dum resistimus adversario. Securus ergo sustinet Deum, qui tali promissione fulcitur. Et considera quia post
Abbreviated transcription (Latin):
dichã inlocuni tabnaculi.
Id dum hec que mich impu¬
tabantur dilectam cogita¬
tem animam meam quas
expleno coceptaculo in la¬
crimas subita mundatiõe
ꝓfucti. regans dñi. ne cliutiꝰ
tali increpatione torque¬
rer. Animam u̾o suam ĩse
qͦd ãmodo fundit qui ple

Expanded text:
locum tabernaculi. Id est, dum haec quae mihi imputabantur delicta cogitarem, animam meam quasi ex pleno conceptaculo in lacrymas subita inundatione profudi, rogans Deum, ne diutius tali increpatione torquerer. Animam vero suam in se quodammodo fundit, qui ple
Abbreviated transcription (Latin):
lactime mee panes die ac
nocte. Audiant hoc qui dño
flere non appetunt. niges la¬
ctimas non mediam s satie¬
tatem potius intulisse. Lec
in metito. quia fletus ille cibꝰ
ẽ animarum. corroboratio
sensuum. ab solutio pcc̃orũ.
refectio mentium. lauacra
culparum. Sr ꝑ has iuges
lactimas significat affictio¬
nibus erudiri posse populũ
uł gaudium debemus acci¬
pe: noctem uotastitiam. I
hec enim duo. onme tẽpus
uite hominis incłicatur.
Dum dicitur michi cotidie
ubi ẽ deus tuus. Causam:
rełdit filius chore quare iu¬
ges lactimas fudit. Hoc eĩ
dicebatur assidue ꝑsecutiõĩs
tempore : xpĩanis. Hon est
et que subemur. Quis ĩis¬
ta afflictione non fleret.
habere conscientiam rectam.
et prauorum subiacere con¬
uicuis.quando ultra omnes
dolores c̃iuum insuitante
cernere. quem cognoscis cõ¬
scientie prauitate sordere:
Et respice conuenientiam
rerum.qm̃ sicut lacrimas
suas assichuas designauit.
ita et inputationes fuissecõ¬

Expanded text:
lacrymae meae panes die ac nocte. Audiant hoc qui Domino flere non appetunt, juges lacrymas non inediam, sed satietatem potius intulisse. Nec immerito, quia fletus ille cibus est animarum, corroboratio sensuum, absolutio peccatorum, refectio mentium, lavacra culparum. Sed per has juges lacrymas significat afflictionibus erudiri posse populum ritatem debemus accipere: noctem vero tristitiam. Per haec enim duo, omne tempus vitae hominis indicatur. Vers. 4. Dum dicitur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus? Causam reddit filius Core, quare juges lacrymas fudit. Hoc enim dicebatur assidue persecutionis tempore  quae jubemus. Quis in ista afflictione non fleret, habere conscientiam rectam, et pravorum subjacere conviciis: quando ultra omnes dolores est, illum insultantem cernere, quem cognoscis conscientiae pravitate sordere? Et respice convenientiam rerum: quoniam sicut lacrymas suas assiduas designavit, ita et imputationes fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
merito dictum est ad licorez
sacte originis festinancdum.
ubi desiderium nr̃m nũqͣm
um qd̃ p̃misit diuine karita¬
tis fuisse cognosceres: Aiãm
suam dicit conspectum dñi
sicient appetere. Quoambitu
in becillis maxime inflãmat᷑
humanitas. Deniq sic seqͥt᷑
quando ueniam et appareto
ante faciem dei. scilicet quia
tunc nob̾ manifestus appare¬
bit. quando nos in iudicio
suo dignant᷑ inspexerit. His
igitur rebi edocti adũtimus
cum desiderio celesti cõmota
diuinos flumios expetit. qͥ
itigua semꝑ ub̾tate fundũ¬
tur. Aque copiosissime sa¬
lutares. que non solum sitim
retemꝑant animarum. s etiã
ominem indigentiam inbe¬
allitatis excludunt. Hec sitis
inhoc scło beatis pectoribus
semꝑ ex estuat. nec aliquo fĩne
contenta requiescit. quia ei.
infutura beatitudine datur
inuenire qd̾ appetit. sicut do¬
minus in englio dicit. Beati
qui esuruunt et sitiunt iustitiã:
qm̃ ip̃i saturabuntur:. quãdo

Expanded text:
merito dictum est, ad liquorem merito dictum est, ad liquorem sacrae originis festinandum: ubi desiderium nostrum nunquam um quod praemisit divinae charitatis fuisse cognosceres, animam suam dicit conspectum Domini sitienter appetere: quo ambitu imbecillis maxime inflammatur humanitas. Denique sic sequitur, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? scilicet quia tunc nobis manifestus apparebit, quando nos in judicio suo dignanter inspexerit. His igitur rebus edocti, advertimus cum desiderio coelesti commota divinos fluvios expetit, qui irrigua semper ubertate funduntur: aquae copiosissimae salutares, quae non solum sitim retemperant animarum, sed etiam omnem indigentiam imbecillitatis excludunt. Haec sitis in hoc saeculo beatis pectoribus semper exaestuat, nec aliquo fine contenta requiescit: quia ei in futura beatitudine datur invenire quod appetit; sicut Dominus in Evangelio dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quando
Abbreviated transcription (Latin):
cut ceruus de¬
siderat ad fõtes
aquarumita
desiderat aĩa:
mea ad tedeus.
Hec figura ẽ parabole. id reꝵ
genere dissimilium compa¬
batio. Ceruo enim homonos¬
citur assimilatus. quod ar¬
gumentum comparatiõĩs
dicitur aminore admaius.
s non incassum fidelibus:
hoc animal comparatur. Est
enim primo in noxium. de
inde uelccissimum. Tercio
desiderio mardescente siticu¬
losum serpentes naribus tra¬
hit. quas ut uorauit. uene¬
no estuante ꝑ motꝰ adfontẽ
aquarum quanta pot̃ ue¬
locitate festinat.Amat enĩ
aqua cdulci purissimaq satia¬
ri. Huiꝯ decora comparatio.
ñm desicerium ardenter
instigat. ut quando uenena
antiqui serpentis haurimus.
festinemnus. quatinus quod
pcc̃i adũsitate contrahitur:
clulcissimi haustus puritate
uincatur. Nec uacat quod ad
fontes aquarum dixit. non¬
ad aquas. Fons enim aquaꝵ
xp̃c est dominus. unde om̃ia
finunt quecumq reficunt.
Fuenta enim plerumq sic¬
cari possunt. Fons autẽ aqua¬
rum semꝑ inrtignus ẽ. Unde

Expanded text:
cut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Hic figura est parabole, id est rerum genere dissimilium comparatio. Cervo enim homo noscitur assimilatus. Quod argumentum comparationis dicitur A minore ad majus. Sed non incassum fidelibus hoc animal comparatur; est enim inde velocissimum, tertio desiderio inardescente siticulosum. Serpentes naribus trahit: quos ut voraverit, venene aestuante permotus ad fontem aquarum, quanta potest velocitate, festinat. Amat enim aqua dulci purissimaque satiari. Hujus decora comparatio nostrum desiderium ardenter instigat, ut quando venena antiqui serpentis haurimus, festinemus; quatenus quod peccati adversitate contrahitur, dulcissimi haustus puritate vincatur. Nec vacat quod, ad fontes aquarum, dixit, non, aquas. Fons enim aquarum Christus est Dominus, unde omnia fluunt quaecunque reficiunt. Fluenta enim plerumque siccari possunt: fons autem aquarum semper irriguus est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
anime uiribo: aliquid ardo¬
re mentis appetitur. Dequit᷑.
Exaucliit auris tua. Quod
regularit̾ debeamus aduer¬
tere. Dichil indeo corpora¬
lium cẽ membrorum. sedu̾¬
tutis enus effectus. qͣ aucdit.
auris uocatur. qͣ indet õculꝰ.¬

Expanded text:
animae viribus aliquid ardoanimae viribus aliquid ardore mentis appetitur. Sequitur, exaudivit auris tua. Quod regulariter debemus advertere, nihil in Deo corporalium esse membrorum, sed virtutis ejus effectus, qua audit, auris vocatur; qua videt, ocul
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem uenit. quam inter¬
fecto antixp̃o: dñi regnum
et̾inim . pnim. munificumq
uenturum ẽ. Idermittitur
enim nimis p̃recurrere feles¬
tium tum malum: ut gra¬
tius regnum dñi suscipiat᷑
optatum. ubi iam beatorũ
adepta securitas cõquiescat.
nec ulterius formidentur.
insiclie: quas magis sc̃s uir
in hoc mundo cogitur susti¬
nere. Gentes autem posuit
poc̃ores et impios. qui fera¬
liter uiuunt: nec dñi legib
obsctuntur. Pe tra enis. reg¬
num significat dñ saluatoris.
quo solibeatissimi ꝑfruuntur.
Desiderium pauperum exau¬
diuit domims. concupiscẽ¬
tiã cordis corum exaudinit
auris tua. Bene uota iusto¬
rum. uerb̾ congrius exprim¬
untur. Dixit enim desideriũ
pauꝑum. quod fecit semper
amore p̾misso. ut iuic eum
euident᷑ uidere cupiant. ubi
nunc etiam mentis lumine
transferuntur. Sequitur cõ¬
cupiscentia cordis eorum.
hoc ũbum constat ẽẽ uiolẽti.
Concupiscentia enim ibi dr.
ubi coniuratis qͦdammodo

Expanded text:
ordinem venit: quoniam interordinem venit: quoniam interfecto Antichristo, Domini regnum aeternum, pium, munificumque venturum est. Permittitur enim nimis praecurrere scelestum malum, ut gratius regnum Domini suscipiatur optatum: ubi jam beatorum adepta securitas conquiescat, nec ulterius formidentur insidiae, quas magis sanctus vir in hoc mundo cogitur sustinere. Gentes autem posuit peccatores et impios, qui feraliter vivunt, nec Domini legibus obsequuntur. De terra illius, regnum significat Domini Salvatoris, quo soli beatDesiderium pauperum exaudivit Dominus, concupiscentiam cordis eorum exaudivit auris tua. Bene vota justorum verbis congruis exprimuntur. Dicit enim, desiderium pauperum, quod fit semper amore praemisso, ut illic eum evidenter videre cupiant, ubi nunc etiam mentis lumine transferuntur. Sequitur, concupiscentiam cordis eorum. Hoc verbum constat esse violentius. Concupiscentia enim ibi dicitur, ubi conjuratis quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
pupilis diuidi non pot̃ ad¬
iutorium: quorum dei pat̃
dblus in actione facinorũ
ꝓbatur extinctus. Et intẽ¬
de quod dicit tu eris adiu¬
tor: ut cum carnalit̃ affligi
quiretur delictum eius nec
inuenietur. Ante oculos ꝓ
et rogat ne ili bacari cliu¬
tius liceat insanguine be¬
atorum. Contere: icd aͣd n
chilum redige. bachium
eius. dicit potentiam. qua pec¬
catores male utebantur: quia
in sognit̾ impia faciebãt. ꝙ
hoc nomen singulariter ab¬
similem non habuit malig¬
nus: quia iniquus dissuasor
erit: ut quos t̾rore non pot̾est
ꝑuertere. saltim conetur per
noxia p̃mia declinare. Uelic¬
tum autem eius dicit com¬
missam pperam. quodlicet
singularit ꝓnnciatum sit.
in mimerabilia tamen eius
extabunt sine dubitatiõe
pcc̃a. Omnia si quidem fc̃a
ip̃ius adclicta sunt: cuius
uniũsa uita delictaͣm uoca.¬
tur. Addit. Nec inueniet᷑
quia clubium non ẽ perire
scelestem potestatem: cuius
clamandum constat auc¬

Expanded text:
pupillis dividi non potest adpupillis dividi non potest adjutorium Dei, quorum pater diabolus in actione facinorum probatur exstinctus. Et intende quod dicit: Tu eris adjutor; ut cum carnaliter affligi quiretur delictum ejus, nec invenietur. Ante oculos pret rogat ne illi bacchari diutius liceat in sanguine beatorum. Contere, id est ad nihilum redige. Brachium ejus dicit potentiam qua peccatores male utebantur: quia insigniter impia faciebat; et hoc nomen ab eo singulariter msimilem non habebit. Malignus, quia iniquus dissuasor erit; ut quos terrore non potest pervertere, saltem conetur per noxia praemia declinare. Delictum autem ejus, dicit commissa perperam; quod licet singulariter pronuntiatum sit, innumerabilia tamen ejus exstabunt sine dubitatione peccata. Omnia siquidem facta ipsius ac dicta peccata sunt, cujus universa vita delictum vocatur. Addit, nec invenietur, quia dubium non est perire scelestam potestatem, cujus damnandum constat auc
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute sine dubitatione
completur. Quo fugiat. quẽ
tanta untus insequitur.
Comittat licet scelera. et di¬
ũsorum hominum subuer¬
sione pascatur: quicquid
fecerit non erit ĩpunitum.
cum et̃ña dampnatione tor
nutor. In medium deductis
impiis atq conuictis: reddit
adiustos. ut sicut un digna
factis recipiunt: ita isti ꝓmis¬
sa p̾mia consequantur. Ham
cum dicit tibi derelictus est
pauꝑ: ostendit qm̃ qui illi de¬
relinquitur. nilla utilitate
fraudatur. Qm̃ hoc ẽ pio pͥn¬
cipi dimitti qd̾ bonis om̃b
tradi. Pauꝑ enim dictusit
ẽ a paululolare. Relictum
ergo dicit pauꝑem deo. ut
omnes uideant que bona
possint de eius reportare iu¬
cdicio. Idupillum u̾o dicit.
non cuius genitor carnał
occubuit:. s cui pater sepultꝰ
ẽ muncdus. Ham multos
pupillos imienies orbatos
patre uisibili: et sunt blasp¬
hemi. abugurritores. Et ꝙ
in illa etate crebenimum ẽ.
luxuriosi. et hii a domino
ꝓbantur aliem. S ab illis:

Expanded text:
virtute sine dubitatione virtute sine dubitatione completur. Quo fugiat, quem tanta virtus insequitur? Committat licet scelera, et diversorum hominum subversione pascatur; quidquid fecerit non erit impunitum, cum aeterna damnatione torqtu eris adjutor. In medium deductis impiis atque convictis, redit ad justos; ut sicut illi digna factis recipiunt, ita isti promissa praemia consequantur. Nam cum dicit: Tibi derelictus est pauper, ostendit quoniam qui illi derelinquitur, nulla utilitate fraudatur, quoniam hoc est pio principi dimitti, quod bonis omnibus tradi. Pauper enim dictus est a paululo lare. Relictum ergo dicit pauperem Deo, ut omnes videant quae bona possint de ejus reportare judicio. Pupillum vero dicit, non cujus genitor carnalis occubuit, sed cui pater sepultus est mundus. Nam multos pupillos invenies orbatos patre visibili, et sunt blasphemi, abliguritores, et quod in illa aetate creberrimum est, luxuriosi, et hi a Domino probantur alieni. Sed ab illis
Abbreviated transcription (Latin):
andum ẽ. ꝓpt̃ quodirtitauit
impius dm̃: Deinde respõ¬
denctum ẽ: dixit enim ĩ cor¬
de suo non requiret. Constat
quippe ideo dñm irritatum:
qm̃ eum ip̃ius facta sua non
putabat posse requirere: sod
inueniet memorem quem
sperabat oblicum. et usq ad
dim̃sum sencit recipi: que p̃
multitudine delictorum cre¬
debat in memoria non teñ.
tulatione dicendum c̃. uides
qm̃ tibi nullus illudit. Su¬
perius enim dixerat sublin¬
gua enis labor et dolor hec nc̃
uerba repetit. Uides quia la¬
borem et dolorem consid̃as.
que et ille ꝑficdus dum sub
lingua sua haberet. idest in
cogitatione reuolueret. cog¬
nosci penitus non credebat.
Consideras ꝓfecto quando
intuis manibus. idest iudi¬
cio tracditus non enacdit. s
digna factis recipit. qui ua¬
canclum absceleribus non
putauit. Sic omnis potestas
penes deum ẽẽ declaratur:
qui pcc̃ores ip̃e sibi et tradit
et punit. Ham quod ꝑ mi¬
nistros eius geritur. ip̃ius

Expanded text:
andum est: Propter quid irritavit andum est: Propter quid irritavit impius Deum? Deinde respondendum est: Dixit enim in corde suo, non requiret. Constat quippe, ideo Dominum irritatum, quoniam eum impius facta sua non putabat posse requirere. Sed inveniet memorem, quem sperabat oblitum, et usque ad immensum sentit recipi, quae prae multitudine delictorum credebat in memoria non teneritulatione dicendum est: Vides quoniam nullus tibi illudet. Superius enim dixerat: Sub lingua ejus labor et dolor; haec nunc verba repetit: Vides quia laborem et dolorem consideras, quae et ille perfidus dum sub lingua sua haberet, id est in cogitatione revolveret, cognosci penitus non credebat. Consideras profecto, quando in tuis manibus, id est judicio traditus non evadit; sed digna factis recipit, qui vacandum ab sceleribus non putavit. Sic omnis potestas penes Deum esse declaratur, qui peccatores ipse sibi et tradit et punit. Nam quod per ministros ejus geritur, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. contraria suspectio¬
ne mouebitur. nec intelligit
quod sequitur: ne obliuisca¬
ris paupum infinem. Non eĩ
dicit nichil eos eẽ passuras: s
infinem. Decursis quatuor
partibus. nunc exaltatineᷤ
ꝓpḣa se comĩtit ad quintam.
supplicans fieri. quod tamen
sciebat ẽẽ uenturum. Exur¬
ge licitur. citius singe. hoc ẽ
celerit᷑ ueni. Exaltetur ma¬
mis tua. M amis oꝑationem
significat. S ista dei operatio.
nclitium ẽ: qd̾ expectamus
ẽẽ uenturum. Illud enim de¬
siderabat uenire: ubi iste suꝑ¬
bus possit obcumbere. Ne.
obliuiscaris pauꝑum ĩfinẽ.
Contra quos imꝑius clice¬
bat aũtit faciem suam ne
uideat usq infinem: nunc
rogat ne sccłm uotum anti¬
xͥ obliuiscatur pauꝑum infi¬
nem scłi. ubi futura ẽ retribu¬
cio meritorum. Propter qd̃¬
enim incorde suo nõ requi¬
ret. In hoc u̾sumirabili breui¬
tate et sciscitatio p̃mittitur:
et responsio apta consequit᷑.
Interrogatiue enim ꝓnunci¬

Expanded text:
veritatis contraria suspicioveritatis contraria suspicione movebitur; nec intelliget quod sequitur: Ne obliviscaris pauperum in finem. Non enim dicit nihil eos esse passuros, sed in finem. Decursis quatuor partibus, nunc exaltative propheta se convertit ad quintam: supplicans fieri quod tamen sciebat esse venturum. Exsurge dicitur, citius surge, hoc est celeriter veni. Exaltetur manus tua: manus operationem significat: sed ista Dei operatio judicium est, quod exspectamus esse venturum. Illud enim desiderabat venire, ubi iste superbus posset occumbere. Ne obliviscaris pauperum in finem. Contra quos impius dicebat: Avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Nunc rogat ne secundum votum Antichristi obliviscatur pauperum in finem saeculi, ubi futura est retributio meritorum. Verenim in corde suo, non requiret. In hoc versu mirabili brevitate et sciscitatio praemittitur, et responsio apta consequitur. Interrogative enim pronunti
Abbreviated transcription (Latin):
Humiliabit eum. Benedic¬
tum ẽ. qm̃ de uera religione
sine dubio cadunt. qui ad in¬
sana dogmata ꝑducuntur.
Inclinabit se et cadet dum
dominabitur pauperum.
Hiͦc iam de ip̃o tiranno clicit᷑.
qui indei seruos ꝑmissa potes¬
tate crassabitur. inclinauit
se. idest cum animum suui
ninnia ꝑdicorum ad quisitio¬
ne remiserit: et quasi malo¬
rum copia crapulatus ĩ ali¬
quod otium pꝯt scõrum pe¬
nas afflictiones ͦ que ꝑuene¬
rit: tunc ergo de suã p̃sump¬
tione nequissimus cadit.
quando illi cum siuis sequa¬
cib. suꝑuenent repentimis
interitus. Finem quippe se¬
culi nescit. qm̃ eum dominꝰ
in sua potestate constituit.
Dixit enim incorde suo ob¬
litus ẽ deus aũteͣ fatiem suã
ne uideat usq infinem.
.Nimis stulta cogitatiocre¬
diturus ẽ dm̃ dissimiuare.:
cui honorem sacrilegus co¬
natur enpere. putans eum
fideles suos nolle respicere
cum ꝓpt̾ ip̃m doce antur oĩa
penalia sustinere. ignarus

Expanded text:
Humiliabit autem, bene dicHumiliabit autem, bene dictum est: quoniam de vera religione sine dubio cadunt, qui ad insana dogmata perducuntur.Inclinabit se, et cadet dum dominabitur pauperum. Hic jam de ipso tyranno dicitur, qui in Dei servos permissa potestate grassabitur. Inclinabit se, id est, cum animum suum nimia perditorum acquisitione remiserit, et quasi malorum copia crapulatus, in aliquod otium post sanctorum poenas afflictionesque pervenerit. Tunc ergo de sua praesumptione nequissimus cadet, quando illi cum suis sequacibus supervenerit repentinus interitus. Finem quippe saeculi nescit, quoniam eum Dominus in sua potestate constituit.Dixit enim in corde suo: Oblitus est Deus: avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Nimis stulta cogitatio. Crediturus est Deum dissimulare, cui honorem sacrilegus conatur eripere, putans eum fideles suos nolle respicere, cum propter ipsum doceantur omnia poenalia sustinere. Ignarus
Abbreviated transcription (Latin):
electos. Id roinde ad uim ꝑ¬
tinet quod poĩtum est leo.
ad dolos quod ait. incubili
suo. Sic utreq iniquitates
eius: singulls ẜmonibus
piat pauꝑem. rapere pauperẽ
cium atrait eum. inlaqueo
suo humiliabit eum. Itera¬
tio insicdiarum nimietatem
callicli ꝑsecutoris ostendit.
Rapere uo pauꝑem significat
subitum ꝑicuium anime ad
quod ille nfandissimus trahe¬
re nititur innocentes. Ueĩde
ad expositionem priorum. se¬
quitur decora repetitio. Ham
ut non putares pauꝑeni rap¬
cum. aut fisci debito. aut int̾¬
pellatione cause ciuilis: ge¬
minauit rapere pauꝑem. Et
mox causam ꝑsecutionis an¬
nectit. cdum attra̾it eum: igeͣ
dum illum aueritate cuitu¬
re.id mñis sui ueneratione
molitur adducere. Et ne ad¬
huc istud ad̾tra̾it cum dubiũ
habere potuisses: addidit in
laqueo suo humiliabit euz.
Laqueus significat dolum:
quo simplicium corda capi¬
untur. et uelut nodo ꝑũs ta¬
tis lamentabilit alligant᷑.

Expanded text:
electos. Proinde ad vim pelectos. Proinde ad vim pertinet, quod positum est leo, ad dolos quod ait, in cubili suo: sic utraeque iniquitates ejus singulis sermonibus piat pauperem: rapere pauperem, dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit eum. Iteratio insidiarum, nimietatem callidi persecutoris ostendit. Rapere vero pauperem significat subitum periculum animae, ad quod ille nefandissimus trahere nititur innocentes. Deinde ad expositionem priorum sequitur decora repetitio; nam ut non putares pauperem raptum aut fisci debito, aut interpellatione causae civilis, geminavit rapere pauperem; et mox causam persecutionis annectit, dum attrahit eum, id est, dum illum a veritate culturae ad nominis sui venerationem molitur adducere. Et ne adhuc istud, attrahit eum, dubium habere potuisses, addidit: In laqueo suo humiliabit eum. Laqueus significat dolum, quo simplicium corda capiuntur, et velut nodo perversitatis lamentabiliter alligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dicit sedet ininsidiis:
actus antixp̃i latronmi con¬
suetudini comparauit. qui oc¬
cuitas uias insident. ut inter¬
ficiant innocentes. Que fig̃a
dicitur fantasia. quotiens ĩ
concipiencdis futuris uisioni¬
bus mimus ꝑducitur aucli¬
entis. Tale enini regnum di¬
cit futurum. qd̃ ad inrũm co¬
ronam: et infidelumi ꝯstet
enim inscripturis diuinis
diuites in malo accipiuntur.
sicut pauꝑes inbono. Inter¬
ficẽ uero innocentem est: de
religioso facete sacrilegum.
eiusq animam ꝓpetua morte
li suoante fatum dicit antixͣ.
qui atrocit̃ et dolose laceratu¬
enim ꝑsecutio ecc̃e uiolenta
tantum fuit. cum apaganis
ꝓscriptionib tormentis ce¬
dibus xp̃iam ab ydolorum
sacrificia cogebantur. altera
fraudulenta: que nunc ꝑ he¬
reticos et falsos agitur xp̃ia¬
nos: nouissima suꝑ est que¬
tate regni singularis. et de¬
ceptiosa miraculis: ut sicut
dominus in euangelio dicit.
seducat si fieri potest etiam

Expanded text:
Cum dicit, Sedet in insidiis, Cum dicit, Sedet in insidiis, actus Antichristi latronum consuetudini comparavit, qui occultas vias insident, ut interficiant innocentes. Quae figura dicitur phantasia, quoties in concipiendis futuris visionibus animus perducitur audientis. Tale enim Antichristi regnum dicit futurum, quod ad martyrum coronam, et infidelium ruinamenim in Scripturis divinis divites in malo accipiuntur, sicut pauperes in bono. Interficere vero innocentem est de religioso facere sacrilegum, ejusque animam perpetua morte li suo antefatum dicit Antichristum, qui atrociter et dolose laceratuenim persecutio Ecclesiae violenta tantum fuit, ut a paganis, proscriptionibus, tormentis, caedibus, Christiani ad idolorum sacrificia cogerentur. Altera fraudulenta, quae nunc per haereticos et falsos agitur Christianos. Novissima superest, qutate regni singularis, et deceptiosa miraculis; ut sicut Dominus in Evangelio dicit: Seducat etiam, si fieri potest,