comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam tuam & ueritatem tuam. qm
magnificasti suꝑ nos nom̃ scm̃ tuum.
Templum scm̃ ẽ cdãi beate incarnationis
aduentus. quem etiam nunc cotidie ado¬
rat eccłia. dum corpus & sanguine᷑ ipsiꝰ
inter summi mysterii sacramenta ue.¬
neratur. S adoratio illa ꝑfecta est. quã
confessio beata comitatur. Dicit enim. suꝑ
miscłiam & ueritatem dño confitendũ.
Niscdia ẽ: quod sine ciuiusquã meritis
ad liberandos nos uenire dignatus est
uit: Ita enim qui puro corde confiterur.
reuera templum eiꝰ adorasse cognoscitur.
Aadidit. qm magnificasti suꝑ nos nom᷑
scm tuum. Ut ostenderet hic ppłs & de
uniuersis mundi partib se. eẽ. collectũ:
cum suꝑius singularit̾ fuerit locutus.
nunc pluralit̾ posuit suꝑ nos. quia sic̃
om̃ium sc̃oꝵ uox una ẽ. ita & fidelis ppłi
sunt uerba multoꝵ. Nam & inferius
iterum redeunt ad numerum singłare᷑.
quod in declarando mysterio pluralitatis
positum debemus aduertere. Magnifi¬

Expanded text:
iam tuam et veritatem tuam, quoniam magnificasti super nos nomen sanctum tuum. Templum sanctum est Domini beatae incarnationis adventus, quem etiam nunc quotidie adorat Ecclesia, dum corpus et sanguinem ipsius inter summi mysterii sacramenta veneratur. Sed adoratio illa perfecta est, quam confessio beata comitatur; dicit enim, Super misericordiam et veritatem Domino confitendum. Misericordia est, quod sine cujusquam meritis ad liberandum nos venire dignatus est.ssa complevit. Ista enim qui puro corde confitetur, revera templum ejus adorasse cognoscitur. Addidit, quoniam magnificasti super nos nomen sanctum tuum, ut ostenderetur hic populus et de universis mundi partibus esse collectus; cum superius singulariter fuerit lociter posuit, super nos, quia sicut omnium sanctorum una vox est, ita et fidelis populi sunt verba multorum. Nam et inferius iterum redeunt ad numerum singularem, quod in declarando mysterio pluraliter positum debemus advertere. Magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
iuret. ꝑ quem eos constat augmentis
in gentib excreuisse. Merito gͦ uerba
ppłi ipsiꝰ omia ꝓbantur audita. ꝑ quę
mundi redemptio cognoscitur impetraa
Addidit. Et inconspectu angłoꝵ psillam
tibi. Hic psalmodiȩ uirtus ostenditur.
ut qui puro corde int᷑ homines psallit.
etiam sursum cum angłis canere uideatꝰ
Adiecit quoq in conspectu eoꝵ. ut eam
angłi ñ solum audire. uerumetiam ꝓ¬
bentur intendere: Illud enim dicimuꝰ
respici. quod potest serenis mentib intu¬
eri. Siue illud tempꝰ significat. quando
ppłs beatoꝵ post resurrectionem cum
clestib creaturis laudes dño sub cominu

Expanded text:
nus adveniret, per quem eos constat augmentis nus adveniret, per quem eos constat augmentis ingentibus excrevisse. Merito ergo verba populi ipsius omnia probantur audita, per quem mundi redemptio cognoscitur impetrata. Addidit, et in conspectu angelorum psallam tibi. Hic psalmodiae virtus ostenditur, 467 ut qui puro corde inter homines psallit, etiam sursum cum angelis canere videatur. Adjecit quoque, in conspectu angelorum, ut eam angeli non solum audire, verum etiam probentur intendere. Illud enim dicimus respici, quod potest serenis mentibus intueri. Sive illud tempus significat, quando populus beatorum post resurrectionem cum coelest
Abbreviated transcription (Latin):
meo. qm eraudisti uerba oris mei¬
& in conspectu angłoꝵ psallam tͥ.
Quam ualida atq plenissima sit ista confis.¬
sio. tocius cordis adunatione monstratur.
Nam cum dicitur in toto corde. nulla pars
occupata in scli huius ambitione relinqui¬
tur. s uniuersum & solidum creatoris
tantum ut dignum est laudib applicat᷑.
Cor significat mentis archanum. unde
taciti clamamus ad dnm. & pces nr̃e mu
clamorib ꝑsonemus. Siue enim uoraerꝰ
uerberet. inde cantandum est. siue linguai
taceat. inde clamandum ẽ. Illud enim
libenter audit dñs. quod ad suam imagi¬
nem & similitudinem in nobis cognosetꝰ
oꝑatus. Sequitur. Qm̃ exaudisti om̃ia
uerba oris mei. Ad ostendendam dñi pie¬
tatem psalmistȩ usus est pruis scõs ui¬
ros auditos dicere. & eos postea diui
pconia ꝑsonare. quod etiam nunc fideli
ppło iudicat applicandum. sicrit & in cen
S considera meritum orationis. ut om̃n
uerba sua ꝓfiteatur: Audita illa enim

Expanded text:
meo, quoniam audisti verba oris meimeo, quoniam audisti verba oris mei in conspectu angelorum psallam tibi. Quam valida atque plenissima sit ista confessio, totius cordis adunatione monstratur. Nam cum dicitur in toto corde occupata in saeculi hujus ambitione relinquitur, sed universum et solidum Creatoris tantum, ut dignum est, laudibus applicatur. Cor significat mentis arcanum, unde taciti clamamus ad Dominum, et preces nclamoribus personemus. Sive enim vox aerem verberet, inde cantandum est; sive lingua taceat, inde clamandum est. Illud enim libenter audit Dominus, quod ad suam imaginem et similitudinem in nobis cognoscitur operatus. Sequitur, Quoniam exaudisti omnia verba oris mei. Ad ostendendam Domini pietatem Psalmistae usus est, prius sanctos viros auditos dicere, et eos postea divina praeconia personare. Quod etiam nunc fideli populo judicat applicandum, sicut et in centdisti me . Sed considera meritum orationis, ut omnia verba sua profiteatur audita; illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis suꝑiorib titulis dixerimus
dauid significare manu fortem. atq
lesiderabilem. quod dũo saluatori ꝓprie
cõnuenire ꝓbatum ẽ: tam᷑ hic xp̃m euiden.¬
tius indicauit. quando istud ꝓnom᷑ apposu¬
it. Ipsi enu reuerentius ꝓnuntiandumẽ:
quasi altissimo. quasi om̃ipotenti. quasi
cȩlesti regi. Et tunc dauid iste iungendꝰ ẽ.
quod uocabulum ñ ex deitate sumitur. s
ꝑ assumptȩ carnis originem uenire mon¬
stratur. Ipse tamen uerbum incarnatum
refertur uniuersa confessio. Diuisio.
er totum quidem psalmum ppls cat¬
holicus loquitur. qui ẽ collectus de
uniuerso orbe terxarũ. Prima narratione
beneficia sibi dru attribura collaudat. postu¬
lans in futuris pacientiam. ut aduersa mun¬
di eius possint munere sustinere. Scd̃o dep¬
catur. ut reges terrȩ dnm confiteantur excel¬
sum. qmͣ in om̃b maiestatis suȩ miracula
dignatur ostendere. orans ne peccatores
conuersos despiciat. qͦs ereare dignatus est
onfitebor tibi dñe in toto corde

Expanded text:
uamvis superioribus titulis dixerimus David significare manu fortem atque desiderabilem, quod Domino Salvatori proprie convenire probatum est, tamen hic Christum evidentius indicavit, quando istud pronomen apposuit. Ipsi enim reverentius pronuntiandum est, quasi Altissimo, quasi Omnipotenti, quasi coelesti Regi. Et tunc David iste jungendus est, quod vocabulum non ex deitate sumitur, sed per assumptae carnis originem venire monstratur. Ipse tamen Verbum incarnatum,refertur universa confessio. Divisio psalmi. Per totum quidem psalmum populus catholicus loquitur, qui est collectus de universo orbe terrarum. Prima narratione beneficia Domini sibi attributa collaudat, postulans in futuris patientiam, ut adversa mundi ejus possit munere sustinere. Secunda deprecatur ut reges terrae Dominum confiteantur excelsum, quoniam in omnibus majestatis suae miracula dignatur ostendere: orans ne peccatores conversos despiciat, quos creare dignatus est. toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ debemus mimicos estimare qui ꝓsunt.
Uam si equo animo ꝓferantur. frequent̃
nobis talia conferunt. qualia dulcissimi
amici prestare ñ possunt. Isti enim sepe
nos a uirtute blandiendo deducunt. illi
uͦ in cadem affligendo constituunt. Qua¬
ꝓpt ama pacientiam. & plus inuenis
in inimico quod diligas.

Expanded text:
Non debemus inimicos aestimare qui prosunt; Non debemus inimicos aestimare qui prosunt; nam si aequo animo perferantur, frequenter nobis talia conferunt, qualia dulcissimi amici praestare non possunt. Isti enim saepe nos a virtute blandiendo deducunt; illi vero in eadem affligendo constituunt. Quapropter ama patientiam, et plus invenis in inimico quod diligas.
Abbreviated transcription (Latin):
illis hic miscđiter tribuetur. quib hec
confessionis medicina prestatur. Sequit᷑.
oꝑa manuũ tuarum ne despicias. Expres¬
sit uoluntatem. quȩ suꝑuis iudebatur. eẽ.
suspensa. Rogat pius ppłs ꝓ inimicis suis.
quos sibi nouerat aggregandos. qui licet
suo uitio praui uideantur effecti. tamen
eos diuina oꝑa. eẽ. ñ dubium ẽ. Nam cũ
petit ut in eis suam oꝑam respiciat. exo¬
rat ut miseratus indulgeat. Ipsius enim
in nobis oꝑa bona est. s nr̃a facta om̃ino
ꝑuersa sunt. Quaꝓpt᷑ miseretur. cum suã
respicit creaturam. Dampnat autẽ. cum
nr̃as operas intuetur. Breuit̃ gͦ cauteq
oratum ẽ quod & pietatem depͣcantis os
tenderet: & illos conuertendos.eẽ. monstra
predicatione ppłs sc̃s imbuerit. quanto
instinctu pietatis orauerit. Nam ut om̃e¬
nobis contra inunicos relum cordis exclu¬
deret. ipsos rogauit sibi fieri socios. quos
habere uidebatur aduersos Sequamur sen¬
tentiam piam. amemus pocius affligentes.

Expanded text:
hic misericorditer tribuitur, quibus haec confessionis medicina praestatur. Sequitur, opera manuum tuarum ne despicias. Expressit voluntatem, quae superius videbatur esse suspensa. Rogat pius populus pro inimicis suis, quos sibi noverat aggregandos; qui licet suo vitio pravi videantur effecti, tamen eos divina opera esse non dubium est. Nam cum petit ut in eis suam operam respiciat, exorat ut miseratus indulgeat. Ipsius enim in nobis opera bona est, sed nostra facta omnino perversa sunt. Quapropter miseretur cum suam respicit creaturam; damnat autem cum nostras operas intuetur. Breviter ergo cauteque oratum est, quod et pietatem deprecantis ostenderet, et illos convertendos esse monstraraedicatione populus sanctus imbuerit, quanto instinctu pietatis oraverit. Nam ut omnem contra inimicos zelum cordis excluderet, ipsos rogavit sibi fieri socios, quos habere videbatur adversos. Sequamur sententiam piam, amemus potius affligentes.
Abbreviated transcription (Latin):
intentione contendat. ut merito possit
dicere qd̾ ait apłs. Certamen bonum
certaui. cursum consummaui. fidẽ ser¬
uaui. Tales sunt pauꝑes xp̃i. qui non
solum ꝓsuis malis. ueruietiã ꝓ tocius
mundi calamitatib intercedere comꝑ¬
bantur. Egent in hoc scło. s sunt locu¬
pletes dõ. Uiciis uacui. s uirtutib pleni.
Nam iste qui se pͥmum lamentabili
afflictione discruciat. tanta gła ꝓpħiȩ
in subsequentib refulget. ut euident᷑

Expanded text:
intentione contendat; ut merito possit intentione contendat; ut merito possit dicere quod ait Apostolus: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Tales sunt pauperes Christi, qui non solum pro suis malis, verum etiam pro totius mundi calamitatibus intercedere comprobantur. Egent in hoc saeculo, sed sunt locupletes Deo; vitiis vacui, sed virtutibus pleni; Nam iste qui se primum lamentabili afflictione discruciat, tanta gloria prophetiae in subsequentibus refulget, ut evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde. qd̾ in texto psalmi habet: oblitꝰ
sum manducare panem meũ. Et illud.
ꝑabam. Afacie ire & indignationis tuȩ.
quia eleuans elisisti me. Et alia quȩ cũ
labore maximo uendicant᷑. si ipsi dño
consentiamus aptari. Sed qm grauiter
uulneratum. & duris calamitatib plenu
orationem fundere conueniebat assiduã.
anxii pauꝑis ꝑsona congruent̃ apposita
est. cuiꝰ uocem nec uerecundia ulla com¬
pͥmeret. nec indigentiȩ necessitas abstine¬
ret. Nam cum dicit coram dño. talem
orationẽ uult intelligi. quȩ de sacculis
anime ante pedes regios quasi aurei
metalli copia decora fundatur. Uix eni
repperies sicut quidã dixit. ut oranti
cuiquam aliquid inane & aliene cogita¬
tionis incurrat obstaculum. & intentio¬
nem qua in dm̃ mens dirigit᷑ declinet
ac frangat. Et ido certamen magnũ
atq salũberrimũ est. orationi ceptẽ u¬
giter imminere. & cum adiutorio dei
obsistere uiuacit᷑ suggestionib inimici.
quatinꝰ fira semꝑ ad dm̃ mens stabili

Expanded text:
Deinde quod in textu psalmi habet: Oblitus sum manducare panem meum; et illud: um fletu temperabam. A facie irae et indignationis tuae: quia elevans allisisti me. Et alia quae cum labore maximo vindicantur, si ipsi Domino consentiamus aptari. Sed quoniam graviter vulneratum, et duris calamitatibus plenum, orationem fundere conveniebat assiduam, anxii pauperis persona congruenter apposita est; cujus vocem nec verecundia ulla comprimeret, nec indigentiae necessitas abstineret. Nam cum dicit, coram Domino, talem orationem vult intelligi, quae de sacculis animae ante pedes regios quasi aurei metalli copia decora fundatur. Vix enim reperies sicut quidam dixit ut oranti cuiquam non aliquid inane et alienae cogitationis incurrat obstaculum, et intentionem qua in Deum mens dirigitur, declinet ac frangat. Et ideo certamen magnum atque saluberrimum est orationi coeptae jugiter imminere, et cum adjutorio Dei obsistere vivaciter suggestionibus inimici, quatenus fixa semper ad Deum mens stabili
Abbreviated transcription (Latin):
salmus iste morales hebreas litteras
illustrabiles non incongrue dicitur con¬
tulisse. in quo sibi octonos uersus ut
supra meinoratũ est singulȩ uendi¬
cantes. cunctum carmen pulcherrima
parilitate describunt. Qui nulla per¬
mixtione confunditur : s nouitate
rerum mutatis sibi litteris explicatur.
Per totum itaq psalmum uniuersalis
scõꝵ chorus eloquitur. qui ab initio
mundi siue fuerunt. siue sunt. siue
futuri esse creduntur. Inter quos rep
fessores. eccłiastici ordines. & om̃s qui
sc̃a dño integritate famulantur. Genꝰ
electum. regale sacerdotium. gens sc̃a.
ppłs adquisitionis. ab origine generis
humani. usq ad finem scłi colligendus.
S quamius horum sit innumera mul¬
titudo. unus tamen ubiq introducit᷑
ad loquendum. ut uirtus unitatis in

Expanded text:
salmo isti morali Hebraeas litteras illustrabiles non incongrue dicimus contulisse: in quo sibi octonos versus ut supra memoratum est singulae vindicantes, cunctum carmen pulcherrima parilitate describunt; qui nulla permixtione confunditur, sed novitates rerum mutatis sibi litteris explicat. Per totum itaque psalmum universalis sanctorum chorus eloquitur, qui ab initio mundi sive fuerunt, sive sunt, sive futuri esse creduntur. Inter quos repees, confessores, ecclesiastici ordines, et omnes qui sancta Domino integritate famulantur: Genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad finem saeculi colligendus. Sed quamvis horum sit innumera multitudo, unus tamen ubique introducitur ad loquendum, ut virtus unitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑis humillimas p̾ces. & tam
magne penitentiȩ genutꝰ explicatos.
p̃conioꝵ gauidia sequerent᷑. Et ideo
sicut sepe diximꝰ ipsi dauid positum ẽ.
ne quid ad istum terrenũ regem referre
deberemꝰ. quia suꝑna laus manifestis
sensib explanatur. Est enim lucidus.
& tituli sui claritate consimilis. ut sine
difficultate dictoꝵ psalmi continentiã
intelligere debeamꝰ. D¬
uusio psalmi.

Expanded text:
peris humillimas preces et tam magnae poenitentiae gemitus explicatos, praeconiorum gaudia sequerentur. Et ideo sicut saepe diximus ipsi David positum est, ne quid ad istum terrenum regem referre deberemus, quia superna laus manifestis sensibus explanatur. Est enim lucidus et tituli sui claritate consimilis, ut sine difficultate dictorum psalmi continentiam intelligere debeamus. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
requent᷑ diximus psalmũ
illos actus significare mortalium.
qui ad rerũ diuinarũ intellectum ꝓ
sua ꝓbitate respiciunt. ad cuiꝰ simili¬
quod specialit̾ psalmꝰ nocatur. sur su
habens tympanũ. ubi melos dulcissi¬
mum canore sonitu temꝑat᷑. Dauid
autem tantũ ꝑsona loquentis adhibet᷑.
ceterum om̃ia constat de dño saluato¬
re narranda. qui in pͥncipio fecit
celum & terram. Est enĩ psalmꝰ iste
tanta dispositione ꝑfectus. ut aliqua
hic dicta intelligas. que in libro gene¬
seos tacita fuisse cognoscas. Quapp̾ter
que sunt apta exponimꝰ ad litteram.
quȩ uͭ ficłi nr̃e possunt indicare noti¬
ciam. spiritali intellectu sicut a maio¬
rib accepimus explanamꝰ. unde sol¬
liciti. ẽẽ. debemus. paratiq ad audien¬
dum. quia ipse qͦ uir eloquentissimꝰ
pat̾ augustinꝰ hunc psalmũ sedule
dicit ꝑquirendum. & de eodẽ laborio¬
sissime disputatum.
uusio psalmi.

Expanded text:
requenter diximus psalmum illos actus significare mortalium qui ad rerum divinarum intellectum pro sua probitate respiciunt. Ad cujus similiquod specialiter psalmus vocatur, sursum habens tympanum, ubi melos dulcissimum canoro sonitu temperatur. David autem tantum persona loquentis adhibetur. Caeterum omnia constat de Domino Salvatore narranda, qui in principio fecit coelum et terram. Est enim psalmus iste tanta dispositione perfectus, ut aliqua hic dicta intelligas, quae in libro Geneseos tacita fuisse cognoscas. Quapropter quae sunt apta exponemus ad litteram; quae vero fidei nostrae possunt indicare notitiam, spirituali intellectu sicut a majoribus accepimus explanabimus. Unde solliciti esse debemus, paratique ad audiendum: quia ipse quoque vir eloquentissimus Pater Augustinus hunc psalmum et sedule dicit perquirendum, et de eodem laboriosissime disputandum. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
illius seruos insidias tendere. quem audis¬
tis çelum & terram uissione momentanea
condidisse. Sfacile illi est insidias ur̃as
destruere. qui consueuit iniqua omĩa
cum uoluerit dissipare. Conclusio.
uam bene in quinto gradu confessoꝵ
ascendit beata deuotio. ut qui corporeos
sensus uiuante diĩo superare ualuerunt.
qui uarii loci ꝓuectione gauderent. Sed
hi ne caderent. ne corporis infirmitate
titubarent. illa humani generis remedi¬
alis pr̃abat humilitas. ut spem suam
totam in dño ponerent. nec sibi aliquid¬
boni ruinosis presumptionib applica¬
rent. Sa

Expanded text:
illius servos insidias tendere, quem audisillius servos insidias tendere, quem audistis coelum et terram jussione momentanea condidisse? Facile illi est insidias vestras  ed., nostras destruere, qui consuevit iniqua omnia cum voluerit dissipare. Conclusio psalmi. Quam bene in quinto gradu confessorum ascendit beata devotio, ut qui corporeos sensus, juvante Domino, superare valuerunt, quinarii loci provectione gauderent! Sed hi ne caderent, ne corporis infirmitate titubarent, illa humani generis remedialis praestabat humilitas, ut spem suam totam in Domino ponerent, nec sibi boni aliquid ruinosis praesumptionibus applicarent. PSA
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatur. sicut de mulierib scriptum ẽ:
Oculus meretricis laqueus peccatoris. Sic
de auaritia. sic de suꝑbia. sic de cunctis ui-¬
tũs est sentiendum. S uide quid adieceriis.
contritum laqueum. & se fuisse liberatos.
Reuera quia se grauat. qui alium onerare
festinat. Et sicut legitur ipse in foueam
incidit. qui eam alteri parare contendit.
Propterea respice quod non ruptum. sed
contritum laqueum dicit. Contritum
enim nec loreum aliquid nec stupeum di¬
cunus. nisi quod alicuius metalli duritiã
babere monstratur. Et ido contritus dictꝰ
est. ut in ipso ostenderet fortitudinem
passionis. & potentiam liberantis. Quappt᷑
contrito laqueo merito se dicunt. eẽ. libera¬
tos. quando insidiatores ꝑducuntur ad
nichilum. cum capere nequeunt: quod
terram .R. eddunt causam quare laqueus
ille contritus est. quia nichil illi preualere
potest aduersum. cui duuna uirtꝰ prestat
auxilium. Quid dementes queritis contra

Expanded text:
judicatur, sicut de mulieribus scriptum est: judicatur, sicut de mulieribus scriptum est: Oculus meretricis laqueus peccatoris . Sic de avaritia, sic de superbia, sic de cunctis vitiis sentiendum. Sed vide quid adjecerint, contritum laqueum, et se fuisse liberatos. Revera, quia se gravat qui alium onerare festinat; et sicut legitur: Ipse in foveam incidit, qui eam alteri parare contendit . Praeterea respice quod non ruptum, sed contritum laqueum dicit. Contritum enim nec loreum aliquid, nec stupeum dicimus, nisi quod alicujus metalli duritiam habere monstratur; et ideo contritus dictus est, ut in ipso ostenderet fortitudinem passionis, et potentiam liberantis. Quapropter contrito laqueo, merito se dicunt esse liberatos, quando insidiatores perducuntur ad nihilum, cum capere nequeunt quos dcit coelum et terram. Reddunt causam quare laqueus ille contritus est, quia nihil illi praevalere potest adversum, cui divina virtus praestat auxilium. Quid dementes quaeritis, contra
Abbreviated transcription (Latin):
subripit. nec luxuria trahit. nec suꝑbu
uentosa preualet. nec hostis antiqui
suggestio maligna grassatur. B ene
narrationẽ scdam. in qua diiͦo gras ag̃.
ruerunt. s illi pocius contriti sunt. qui
eos ꝑdere maluerunt. Et uide quemad¬
modum inimicoꝵ uoluntas seua descri¬
bitur. ut more ferarũ humanam inno¬
centiam dentib appetere uiderentur qd
etiam de diabolo dictum ẽ. Inimicus
ur diabolus tamquã leo rugiens arcuit
querens quem deuoret. Anima nr̃a
ontritus est. & nos libe¬
rati sumus. Bene illud
quoꝵ & si corpus afflictum: anima tameri
ano custodiente seruata est. Passer enim
sicut sepe diximꝰ auis est om̃ino cautissi¬
ma. in parictib habitans. quȩ insidias
positas sollerter euitat. nec facile capitur.
quȩ ad escas querendas semꝑ noscitur ue¬
nire sollicita. Laqueus autem uenantiũ
mundi istius quęlibet dulcedo ꝓposita:
in qua tunc capimur. quando suauis. eẽ.

Expanded text:
subripit, nec luxuria trahit, nec superbia subripit, nec luxuria trahit, nec superbia ventosa praevalet, nec hostis antiqui suggestio maligna grassatur. Vers. narrationem secundam, in qua Domino gratias agunt, illi potius contriti sunt, qui eos perdere maluerunt. Et vide quemadmodum inimicorum voluntas saeva describitur, ut more ferarum humanam innocentiam dentibus appetere viderentur. Quod etiam de diabolo dictum est: Inimicus vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Vers. 7. Aontritus est, et nos liberati sumus. Bene istud rum etsi corpus afflictum, anima tamen, Domino custodiente, servata est. Passer enim sicut saepe diximus avis est omnino cautissima, in parietibus habitans, quae insidias positas solerter evitat, nec facile capitur, quae ad escas quaerendas semper noscitur venire sollicita. Laqueus est autem venantium, mundi istius quaelibet dulcedo proposita, in qua tunc capimur, quando suavis esse
Abbreviated transcription (Latin):
nus ambigendum. Unde merito hanc
uerboꝵ titubantiam. s fidĩ magnam
absolutamq constantiam. ꝓpriũ scrip¬
turȩ diuinȩ dicimus. quod usus mundi¬
nus in reb dubiis atq incertis tantum
ponere consueuit. Quappt᷑ aliquod huis¬
modi dictum ñ est defectus robustissims
fidi. s exaggeratio magna periculi. Nam
cur dubitarent aquam intolerabilem eu¬
sisse animas suas. cum ipsi in superiorib
ꝓfessi sunt. torrentem ꝑtransiuit anmi
nr̃a. subiecit aquam intolerabilem. Ipso
modo aquam intolerabilem dicit. quam
se tolerasse ꝓfessus est. Aliter enim euade¬
re nͨ potuit. nͥ confortatus ꝑ cd̃ĩ grãm
omia tolerasset. Intolerabilis gͦ aqua dici¬
tur. quando nr̃a infirmitas cogitatur.
Nam peccatoꝵ gurges criminumq tͦ¬
pestas tolerart non potest. quando a de¬
fensione diiͦ segregatos inuenerit. Con¬
tra omia tolerabilia fiunt. cum ds ini
scis suis habitat. Iunc enum nec error

Expanded text:
nus ambigendum; unde non merito hanc nus ambigendum; unde non merito hanc verborum titubantiam, sed fidei magnam absolutamque constantiam proprium Scripturae divinae dicimus; quod usus mundanus in rebus dubiis atque incertis tantum ponere consuevit. Quapropter aliquid hujusmodi dictum, non est defectus robustissimae fidei, sed exaggeratio magna periculi. Nam cur dubitarent aquam intolerabilem evasisse animas suas, cum ipsi in superioribus professi sunt: Torrentem pertransivit anima nostra? Subjecit, aquam intolerabilem. Ipso modo aquam intolerabilem dicit, quam se tolerasse professus est. Aliter enim evadere non potuit, nisi confortatus per Dei gratiam omnia tolerasset. Intolerabilis ergo aqua dicitur, quando nostra infirmitas cogitatur. Nam peccatorum gurges criminumque tempestas tolerari non potest, quando a defensione Domini segregatos invenerit. Econtra omnia tolerabilia fiunt, cum Deus in sanctis suis habitat; tunc enim nec error
Abbreviated transcription (Latin):
ueraq confessio. qm de tantis periculis
lerabilem. Debemus ad inquirendum
esse solliciti. quare ista pars orationis
forsitan fuerit tocies iterata. cum dubi¬
tare fidelib non conueniat mundi pe¬
ricula ꝑ nosmet ipsos nͨ potuisse transire
nisi quia diiͣs erat in nobis. Hoc enum
uera. hoc catholica conficetur ȩccłia. sed
usus e᷑ magni periculi. ut quoties a max¬
uma clade liberamur. sub dubitatione
dicamus. putas euasimus. cum nos ne¬
quaquam cuasisse dubitemus. Nam &
alibi in re certa sic ponitur. nisi quod
lex tua meditatio mea eͦ: tunc forsitan
perissem in humilitate mea. Tobias qͦ
ꝓpħa sic ait: Conuertimini peccatores
& facite iusticiam coram dño. Quis scit
si uelset᷑ uos & faciet uobiscum miscdiã
Et alibi scriptum est. Et eleuate cũ fletu
ocłos ur̃os in celum. forsitan miserebit᷑
nr᷑i dñs. & saluabit nos. Uides tantis
locis positum forsitan. ubi nͨ erat ullate¬

Expanded text:
vera confessio, quoniam de tantis pvera confessio, quoniam de tantis ptra aquam intolerabilem. Debemus ad inquirendum esse solliciti, quare ista pars orationis, forsitan, fuerit toties iterata, cum dubitare fidelibus non conveniat mundi pericula per nosmetipsos non potuisse transire, nisi quia Dominus erat in nobis. Hoc enim vera, hoc catholica confitetur Ecclesia; sed usus est magni periculi, ut quoties a maxima clade liberamur, sub dubitatione dicamus: Putas evasimus? cum nos nequaquam evasisse dubitemus. Nam et alibi in re certa sic ponitur: Nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc forsitan periissem in humilitate mea . Tobias quoque propheta sic ait: Convertimini, peccatores, et 438 facite justitiam coram Domino; quis scit si velit vos, et faciet vobiscum misericordiam ? Et alibi scriptum est: Et elevate cum fletu oculos vestros in coelum, forsitan miserebitur nostri Dominus, et salvabit vos . Vides tantis locis positum, forsitan, ubi non erat ullate
Abbreviated transcription (Latin):
quos ppłos uult intelligi paganoꝵ. qͥ idoloꝵ
cultores quasi nunia quadam mundati¬
one terrena corda occupare uidebantur.
Hi seruos dĩ absorbere cupiebant. cum u
suas culturas xp̃ianos ꝑducere intebantur
s eos uirtus diuina liberauit. quę petro
apło mauum ne mergeretur extendit.
Aquam uͦ dixerunt antiqui. aqua sunt
om̃ia. credentes exinde oinĩa fuisse ꝓcreati.
Sequitur. Torrentem ꝑtransiuit anima
& rapidus cognoscitur & cenosus. quia
nͨ puro fonte ꝓfunditur. s terrenis in¬
fectionib sordidatur. Hiue merito com¬
paratur scłi istius turbidus cursus. qui
nullo ueritatis fonte defluit. s maloꝵ
omium tempestate calescit. Iste torrens
est unde bibit & dñs. de quo iam dictũ ẽ:
De torrente in uia bibit. ꝓpterea exalta¬
uit caput. Merito gͦ & isrł ipsum per¬
transisse ꝑhibetur. unde & caput eiꝰ potas¬
se predictum est. S in his om̃ib una ẽ

Expanded text:
quos populos vult intelligi paganorum, qui idolorum quos populos vult intelligi paganorum, qui idolorum culturis, quasi nimia quadam inundatione, terrena corda occupasse videbantur. Hi servos Dei absorbere cupiebant, cum in suas culturas Christianos perducere nitebantur. Sed eos virtus divina liberavit, quae Petro apostolo manum, ne mergeretur, extendit. Aquam vero dixerunt antiqui, a qua sunt omnia, credentes exinde omnia fuisse procreata. Sequitur, torrentem pertransivit anima et rapidus cognoscitur et coenosus, quia non puro fonte profunditur, sed terrenis infectionibus sordidatur. Huic merito comparatur saeculi istius turbidus cursus, qui nullo veritatis fonte defluit, sed malorum omnium tempestate coalescit. Iste torrens est unde bibit et Dominus, de quo jam dictum est: De torrente in via bibit, propterea exaltabit caput . Merito ergo et Isrtransisse se perhibet: unde caput ejus potasse praedicatum est. Sed in his omnibus una est
Abbreviated transcription (Latin):
tainen ad inferiorem sententiam constat
esse iungendam. Dicit enim. cum irasce¬
retur anunꝰ eoꝵ aduersum nos. Irasceret᷑¬
dixit. quia causas iustissimas nͨ habebarit.
Ira enim & inuidia iudicio carent. dum
uoluntates suas mente precipiti subsecun¬
tur. sicut & salomor dicit: Stultura ocei¬
dit iracundia. & paruilum necat inuidia.
Quid enim aduersum aĩ famulos habere
iustum poterant. qui in eis auctorem
om̃ium contempnere presumebant.
id est quod mobilitas eiꝰ uentis celerrinus
comparetur. siue quod sanguine̾ non ha¬
beat utiq qui corporalis non est. sierie in
libro dictum est quem de anima an̾o pt̃an¬
te conscripsimus. Forsitan uelut aqua
obsorbuissent nas. torrentẽ ꝑtransuat
anua nr̃a. Simili mͦ contexti sunt &
isti uersiculi. Est etum si ita legatur ple¬
na & indubitata sententia. cum irasceret᷑
animus coꝵ aduersum nos: forsitan uelut
aqua absorbuissent nos. Aquam hic. mi¬

Expanded text:
tamen ad inferiorem sententiam constat tamen ad inferiorem sententiam constat esse jungendam. Dicit enim: Cum irasceretur animus eorum adversum nos. Irasceretdixit, quia causas justissimas non habebant, ira enim et invidia judicio carent, dum voluntates suas mente praecipiti subsequuntur, sicut et Job dicit: Stultum occidit iracundia, et parvulum necat invidia . Quid enim adversum Dei famulos habere justum poterant, qui in eis Auctorem omnium contemnere praesumebant? id est quod mobilitas ejus ventis celerrimis comparetur: sive ἄναιμος quod sanguinem non habeat, utique qui corporalis non est; sicut in libro dictum est, quem de Anima, Domino praestante, conscripsimus. Vers. 4. Forsitan velut aqua absorbuissent nos: torrentem pertransivit anima nostra. Simili modo contexti sunt et isti versiculi. Est enim, si ita legatur, plena et indubitata sententia: Cum irasceretur animus eorum adversum nos, forsitan velut aqua absorbuissent nos. Aquam hic ini
Abbreviated transcription (Latin):
est in his duob uersib qui dicti sunt. &
in trib aliis qui sequuntur figuram. eẽ.
anaphoram. qmͣ eadem uerba ꝑ principia
uersuum repetita. eẽ. noscuntur. Quod sche¬
ma plurimum ualet ad animos comino¬
nos. cum irasceretur animus eoꝵ aduersũ
nos. Medietas uersus istius ad suꝑiora
respondet. Ita est eium sensus iste uingen¬
dus. Nisi quia dñs erat in nobis. cum
insurgerent homines in nos: forsitan
uiuos deglutissent nos. Hic enim distinc̃¬
lionem plenam ponere debemus. ut reli¬
qua nobis iterum absoluta uerboꝵ copu¬
latione respondeant. Nam qdꝰ
dicit uiuos aeglutissent nos. humana
consuetudo non est uiuos deglutire contra¬
rios. s uiui deglutumur. quando aut in
hereticas prauitates. aut in ꝓfundam pre¬
cipitationem culparum nefanda praui¬
tate deinerginur. Quod scĩs uiris potu¬
isset accidere. nisi eos uirtus suꝑna liberas¬
set. Sequitur medictas uersus huiꝰ. quȩ

Expanded text:
est in his duobus versibus qui dicti sunt, et est in his duobus versibus qui dicti sunt, et in tribus aliis qui sequuntur, figuram esse anaphoram; quoniam eadem verba per principia versuum repetita esse noscuntur. Quod schema plurimum valet ad animos commour animus eorum adversum nos. Medietas versus istius ad superiora respondet. Ita est enim sensus iste jungendus: Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines in nos, forsitan vivos deglutissent nos. Hic enim distinctionem plenam ponere debemus, ut reliqua nobis iterum absoluta verborum copulatione respondeant. Nam quod dicit vivos deglutissent nos, humana consuetudo non est vivos deglutire contrarios; sed vivi deglutimur, quando aut in haereticas pravitates, aut in profundam praecipitationem culparum nefanda pravitate demergimur. Quod sanctis viris potuisset accidere, nisi eos virtus superna liberasset. Sequitur medietas versus hujus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
& alios tres qui sequuntur. pii confessores
ifrł cominonent dicere. qui in psalmi
capite loqui ceperunt: qm̃ & si unusqͥsq
aliquo casu ꝓpriis periculis exutur. ab
om̃i potenti dño liberatur.S quamius
u istis om̃ib pendeat una substantia.
nos tamen more nr̃o singłos uersus po¬
nimus. ut quod de alio ꝓ sensu explican¬
do est subiungendum. commonenus.
Inchoat itaq sed̃s uersus pendente sensu
sicut in primo iam factum est. ut dicat
se isrł ꝑ dq̃i grãm fuisse liberatum. quando
cos scclerati homines insequebantur atro¬
citer. Quomͦ eium aut caro fragilis suffice¬
ret. aut mutabilitas humani ania fir¬
ma constaret: Nisi quia dñs erat in cis:
Ille enini quando in nobis est. uitiu nr̃e
prauitatis abscidit. Semꝑ salui. semꝑ ma¬
nemus illesi. quia ꝑsequentum iniquitas
nͨ preualet contra eum. ꝓ quo se gr̃a diui¬
nȩ uirtutis opponit. Quxꝓpt̾ intuendũ

Expanded text:
et alios tres qui sequuntur, pii confessores et alios tres qui sequuntur, pii confessores Israelem commonent dicere, qui in psalmi capite loqui coeperunt; quoniam etsi unusquisque aliquo casu propriis periculis exuitur, ab omnipotente Domino liberatur. Sed quamvis in istis omnibus pendeat una sententia, nos tamen more nostro singulos versus ponimus, ut quod de alio pro sensu explicando subjungendum est commoneamus. Inchoat itaque secundus versus pendente sensu sicut in primo jam factum est, ut dicat se Israel per Domini gratiam fuisse liberatum, quando eos scelerati homines insequebantur atrociter. Quomodo enim aut caro fragilis sufficeret, aut mutabilitas humani animi firma constaret, nisi quia Dominus erat in eis? Ille enim quando in nobis est, nec vitio nostrae pravitatis abscedit, semper salvi, semper manemus illaesi, quia persequentium iniquitas non praevalet contra eum pro quo se gratia divinae virtutis opponit. Quapropter intuendum
Abbreviated transcription (Latin):
de sensu magno descenderat in capite po¬
suerunt. Quden tamen subsequenter
explanant. ut & piculis tantis ñ tollere
sermonis redderetur integritas. Con¬
sueta quippe sententia fuerat dicere.
nullatenus potiumꝰ pericula inflidi
superare. nisi quod dnĩs erat in nobis:
Isimul & p̾sumptionis humanȩ ꝑnicio¬
se consuetudo de medio tollitur. quando
ñ diuitie nr̃e. nͦ consilium. nͦ uirtus
nobis subuenisse dicitur. s miseratio
dñi sola nos liberasse monstratur. Saitͣ.
dicat nunc isrł. Saluberrimum ninius
esse cognoscitur. quod tanta ut fut aue
rant saluati. merito reliqui beati guis
agere monebantur. Hec est enim eul¬
tatis & unitatis uirtus. ut siquid uns
ꝓsperum coneedatur. om̃s sibi ꝓuenis
congaudeant. Rursusq siquid contia¬
rium ingeritur. uniuersi sibi accdsse
condoleant. Quaꝓpt᷑ quio dieat isil
subter adiunx̾it. Iaoq qui uult. &̃. se
puro corde dicere talia non reeuset

Expanded text:
de sensu magno descenderat, in capite pode sensu magno descenderat, in capite posuerunt: quae tamen subsequenter explanant, ut et periculis tantis  ed., perisermonum redderetur integritas. Consueta quippe sententia fuerat dicere: Nullatenus potuimus pericula inflicta superare, nisi quod Dominus erat in nobis. Simul et praesumptionis humanae perniciosa consuetudo de medio tollitur, quando non divitiae nostrae, non consilium, non virtus nobis subvenisse dicitur; sed miseratio Domini sola nos liberasse monstratur. Sequitur, dicat nunc Israel. Saluberrimum nimis esse cognoscitur, quod tanta ut fiant  rant salvati, merito reliqui beati gratias agere monebantur. Haec est enim charitatis et unitatis virtus, ut si quid uni prosperum concedatur, omnes sibi provenisse congaudeant; rursumque si quid contrarium ingeritur, universi sibi accidisse condoleant. Quapropter quid dicat Israel, subter adjunxit. Ideoque qui vult esse Israel, puro corde dicere talia non recuset.
Abbreviated transcription (Latin):
Radus istos & in multis unum:
& ini uno miultos ascendere ꝓpha
testatur. quando plurali & singulari
numero in his psalmis locutus fuisse
declaratur. nͨͦ iniuiria. quia & ppłs dĩ
unum corpꝰ est xp̃i. & plebs iterum de¬
uota ꝑ unumquemq fidelium ꝓbat᷑
effusa. Quaꝓpt᷑ siue hoc unus suie plu¬
res loqu̾antur. una tam̃ decantat eccłia.
S isti gradus in illo sunt itinere consti¬
uti. ubi ipse rex. patriȩ uiam se nobis
cognoscitur prebuisse. Quam si ipso
prante sideliter atq humiliter gradi
miscdiam uelud impetu torrentis eua¬
serint. primo capite fatentur se de tot
seuientib erumpnis sola di miscđia
ñ sunt decepti a ꝑsecutorib suis. s uer¬
teriti periculi recordatione descendit
solet uerboꝵ ordinem ñ tenere. Ammi¬
rantur enim confessores quomͦ euascrint
insequentes. que mad modum fragilitat᷑
humanam tormenta ñ uicerint̃. quom̃
deficiente corpore mens fide solidata nͦ
cesserit. & eriguam partem uerboꝵ que

Expanded text:
radus istos et in multis unum, et in uno multos ascendere propheta testatur, quando plurali et singulari numero in his psalmis locutus fuisse declaratur. Non injuria, quia et populus Dei unum corpus est Christi, et plebs iterum devota per unumquemque fidelium probatur effusa. Quapropter, sive hoc unus, sive plures loquantur, una tamen decantat Ecclesia. Sed isti gradus in illo sunt itinere constituti, ubi ipse Rex patriae viam se nobis cognoscitur praebuisse; quam si, ipso praestante, fideliter atque humiliter gradimcordiam velut impetum torrentis evaserint, primo capite fatentur se de tot saevientibus aerumnis sola Dei misericordia nt, quia non sunt decepti a persecutoribus suis; sed verteriti periculi recordatione descendit, solet verborum ordinem non tenere. Admirantur enim confessores quomodo evaserint insequentes, quemadmodum fragilitatem humanam tormenta non vicerint: quomodo, deficiente corpore, mens fide solidata non cesserit; et exiguam partem verborum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus plenissima breuitate con¬
clusus est. Quid enim amplius potuit
dici. quam ut̾ creator debeat toto orbe
laudari. Eecunda breuitas. constricta
copia. artum latissimum. & sine fine
arigustum. Odulcis & ammiranda di¬
uersitas. modo paucis sententiis salutaria
dicere. mͦ magnalia diffusa oratione nar¬
rare. ut tediosa mortalitas nec in ipsa cu¬
ra sustineret fastidium. cui prestat ame
potest. cur duos tantum uersus psalmus
tur.aliiq complures dispari mͦ ꝓ rerũ
qualitate formati sint. S illud fortassis
indicare res ista cognoscitur. qm armo¬
nia id est musicȩ uirtutis pulchra mo¬
dulatio ex diuersis sonis atq accentib
unam ꝑfectam faciunt cantilenam. sic
& isti psalmi mͦ breues. mͦ mediocres.
m̾ longissimi. in unũ concentũ suaui¬
tate dulcissima rediguntur. siue quod
credere dignum est. futurũ regnum
dñi significat᷑. ubi diuersa merita
sc̃oꝵ ꝓ actuum qualitate fulgebunt.
cum tam̃ om̃ib una beatitudo & suaur¬

Expanded text:
psalmus plenissima brevitate conclusus est. Quid enim amplius potuit dici, quam ut Creator debeat toto orbe laudari? Fecunda brevitas, constricta copia, arctum latissimum, et sine fine angustum. O dulcis et admiranda diversitas! modo paucis sententiis salutaria dicere, modo magnalia diffusa oratione narrare, ut taediosa mortalitas nec in ipsa cura sustineret fastidium, cui praestat amopotest cur duos tantum versus psalmus tur, aliique complures dispari modo pro rerum qualitate formati sunt. Sed illud fortassis indicare res ista cognoscitur; quoniam sicut harmonia, id est, musicae virtutis pulchra modulatio, ex diversis sonis atque accentibus unam perfectam faciunt cantilenam, sic et isti psalmi modo breves, modo mediocres, modo longissimi, in unum concentum suavitate dulcissima rediguntur. Sive quod credere dignum est futurum regnum Domini significatur, ubi diversa merita sanctorum pro actuum qualitate fulgebunt, cum tamen omnibus una beatitudo et suavi
Abbreviated transcription (Latin):
onis causa po̾situm. & ut ꝑfectum nu¬
merum possit indicare iustoꝵ. Istis
enim litteris & hebrea sapientia discit᷑.
& diuinoꝵ libroꝵ sacratus numerus
continetur. Has enim litteras signifi¬
cationes suas habere beato ieronimo
testante cognoiumus. quod nunc repe¬
tere uidetur. eẽ. suꝑfluum. cum sit iam
alterius labore collectum. Hunc autem
canticum iosephus refert elegiaco metro
esse compositos.¬

Expanded text:
onis causa positum, et ut perfectum nuonis causa positum, et ut perfectum numerum possit indicare justorum. Istis enim litteris et Hebraea sapientia discitur, et divinorum librorum sacratus numerus continetur. Has enim litteras significationes suas habere beato Hieronymo testante cognovimus, quod nunc repetere videtur esse superfluum, cum sit jam alterius labore collectum. Hunc autem canticum Josephus refert elegiaco metro esse compositos.
Abbreviated transcription (Latin):
estiuo psalmo & diuinarum rerũ
uirtute plenissimo. desiderabile
alleluia premittitur. ut meritũ diui¬
ni carminis honore tituli possit agnos¬
ci. Est enim altissimus ꝓfunditatẽ
sensuum. & contextꝰ quasi similium
repeticione uerboꝵ. mͦ ꝓfitendo quod
accepit. modo iterum eadem sperando
quȩ meruit. Qui more nobilium flu¬
uioꝵ lenis ire conspicitur. cum nimis
ꝓfundus. eẽ. noscatur. Quem tamen
oportet uiuante dõ instituti nr̃i men¬
sura ꝑcurrere. ne qui nos hactenus
constrinximus. subita inundatione
fundamur. Est etiam hebreis elemen¬
tis ad rudes & dociles in scola xp̃i ppłos
instruendos tali ordine depictus. ut
uersum quem pͥma littera sortita fuerit
cadem & in subsequentib septem affigat᷑.
sacraientum illud forsitan in cordis
circumcisione designans. Sic iste psalmnꝰ
in sua lingua ꝑ singulas litteras octo¬
nis uersib gregatumn decurrens sibi
undiq collatiis. partium equalitate fi¬
nitus est. Quod nos dicimus & diuisi¬

Expanded text:
estivo psalmo et divinarum rerum virtute plenissimo, desiderabile Alleluia praemittitur, ut meritum divini carminis honore tituli possit agnosci. Est enim altissimus profunditate sensuum, et contextus quasi similium repetitione verborum, modo profitendo quod accepit, modo iterum eadem sperando quae meruit. Qui more nobilium fluviorum lenis ire conspicitur, cum nimis profundus esse noscatur; quem tamen oportet juvante Deo instituti nostri mensura percurrere, ne qui nos hactenus constrinximus, subita inundatione fundamur. Est etiam Hebraeis elementis ad rudes et docibiles in schola Christi populos instruendos tali ordine depictus, ut versum quem prima littera sortita fuerit, eadem et in septem subsequentibus affigatur, sacramentum illud forsitan in cordis circumcisione designans. Sic iste psalmus in sua lingua per singulas litteras octonis versibus gregatim decurrens, sibi undique collatus partium aequalitate finitus est. Quod nos dicimus et divisi
Abbreviated transcription (Latin):
cias. Non fecit taliter om̃i nationi.
& iudicia sua nͦ manifestauit eis. Hic
uersus sic uidetur intelligi. quia licet
om̃s gentes religio xp̃iana complexa
sit. nulli tamen facie ad faciem est
locutus. Aut mare diuisit. aut man¬
na pluit. aut tabernacuba nube com¬
pleuit. aut holocausta ipsoꝵ cȩlesti ig¬
ne consumpsit. & cet̾a quȩ illi ppło
uisibilit᷑ suꝑno munere prestabant᷑
Nobis enim spiritalit̾ fiunt. quȩ
illoꝵ oculis corporalit᷑ apparebant.
ALLELU LA: Permouere solet
quod in fine quorundam psalmoru
allelira positum repperimus. significat
forsitan eos totos ad preconia dñi ꝑti¬
nere. nec aliciius alterus causȩ relatio¬
ne ꝑmuxtos. s sicut a capite incipiunt
ita usq in finem in laude dominica
terminantur. S hoc asseuerare non
possumꝰ. quia in reb talib aliquid
diffinire ꝑiculum e᷑. Melius est enim
altiora sibi homine confiteri. quam
aliqua presumptione culpari. Atq
id̾o quod de hac re uel de aliis nouitan¬

Expanded text:
. Non fecit taliter omni nationi, et judicia sua non manifestavit eis. Hic versus sic videtur intelligi, quia licet omnes gentes religio Christiana complexa sit, nulli tamen facie ad faciem est locutus, aut mare divisit, aut manna pluit, aut tabernacula nube complevit, aut holocausta ipsorum coelesti igne consumpsit, et caetera quae illi populo visibiliter superno munere praestabantur. Nobis enim spiritualiter fiunt, quae illorum oculis corporaliter apparebant. Alleluia. Permovere solet quod in fine quorumdam psalmorum Alleluia positum reperimus. Significat forsitan eos totos ad praeconia Domini pertinere, nec alicujus alterius causae relatione permixtos; sed sicut a capite incipiunt, ita usque ad finem in laude dominica terminantur. Sed hoc asseverare non possumus, quia in rebus talibus aliquid definire periculum est. Melius est enim altiora sibi hominem confiteri, quam aliqua praesumptione culpari; atque ideo quod de hac re vel de aliis novitat
Abbreviated transcription (Latin):
frigus. nec ipsa quoq debet desperare
duricia. qm̃ resoluta malis sius quȩ uo¬
cata fuerunt ꝑducuntur in saluberri¬
mum liquorem. sic quȩ extiterant pec¬
catoꝵ gelu constricta: pietate dñi deflu¬
unt in medelam. sicut & alibi dictum
est. Nec est qui se abscondat a calore eiꝰ.
Nam spu eiꝰ quasi austrino flatu duri¬
cia periculosi frigoris euanescit. dũ
acerui scelerum dissoluti in humilita¬
tis gram tabida colla deponunt. & ia
liquores saluberrimos adducti. spirita¬
lis beneficii fluenta ꝓfundunt. Sic
factum ẽ de ꝑsecutore saulo. sic fit ho¬
dieq de plurimis. ut qui mͦ sunt ob¬
stinata uoluntate sicci. fiant postea
fluxu predicationis irrigui. Pro
nuntians uerbum suum iacob. iusti¬
cras & iudicia sua isrł. Per iacob & isrł.
significatur eccłia. Hec enun duo no

Expanded text:
frigus, nec ipsa quoque debet desperare frigus, nec ipsa quoque debet desperare duritia: quoniam resoluta malis suis quae vocata fuerint, perducuntur in saluberrimum liquorem. Sic quae exstiterant peccatorum gelu constricta, pietate Domini defluunt in medelam, sicut et alibi dictum est: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Nam spiritu ejus quasi austrino flatu duritia periculosi frigoris evanescit, dum acervi scelerum dissoluti, in humilitatis gratiam tabida colla deponunt, et in liquores saluberrimos adducti, spiritualis beneficii fluenta profundunt. Sic factum est de persecutore Saulo, sic fit hodieque de plurimis, ut qui modo sunt obstinata voluntate sicci, fiant postea fluxu praedicationis irrigui. Vers. 8. Pronuntians verbum suum Jacob, justitias et judicia sua Israel. Per Jacob et Israel significatur Ec
Abbreviated transcription (Latin):
admodum ꝑducta substantia. Qui obsti¬
nati peccatores merito comparantur.
qui algore ꝑfidiȩ constricti. ꝑ dies sin¬
gulos congelescunt. Hos quoq dñs ue¬
lut frusta panis enuittit. quando conu̾s
sua facit predicare magnalia. unde ppłs
esuriens celesti pane uescatur. Frusta
enim partes dicius corporis alicuius.
siguificant quippe doctrinȩ diuersa dona.
quȩ ex peccatorib in scĩs suis dnĩs sepiꝰ
monstrare dignatus est. Sequit᷑. Ante
faciem frigoris eiꝰ qui subsistit. Ante
presentiam frigoris eiꝰ dicitur. nͨ quod
ad ipso ueniat. s quod fieri forte ꝑmit¬
tit. Quale est illud: Indurauit ds cor
pharaonis. Et alibi:. Ego dñs faciens
bonum. & creans malum. Quappt᷑ ante
illud frigus quod ipse ñ remouet. ne¬
mo ualet subsistere. qm̃ potest homi¬
nem pigra fatuitate dampnare. Exag¬
geratur enim periculum. ut liberati¬
oni głosissime maior gr̃a debeatur.
ente uerbo. nulla obscuritas. nullum

Expanded text:
admodum perducta substantia. Cui obstiadmodum perducta substantia. Cui obstinati peccatores merito comparantur, qui algore perfidiae constricti, per dies singulos congelescunt. Hos quoque Dominus velut frusta panis emittit, quando 496 conversos sua facit praedicare magnalia, unde populus esuriens coelesti pane vescatur. Frusta enim partes dicimus corporis alicujus. Significant quippe doctrinae diversa dona, quae ex peccatoribus in sanctis suis Dominus saepius monstrare dignatus est. Sequitur, ante faciem frigoris ejus quis subsistit? Ante praesentiam frigoris ejus dicitur, non quod ab ipso veniat, sed quod forte fieri permittat. Quale est illud: Induravit Deus cor Pharaonis . Et alibi: Ego Dominus faciens bonum, et creans malum . Quapropter ante illud frigus, quod ipse non removet, nemo valet subsistere, quoniam potest homines pigra fatuitate damnare. Exaggeratur enim periculum, ut liberationi gloriosissimae major gratia debeatur.quae. Veniente Verbo nulla obscuritas, nullum