comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amus adpenas Ouantũ enĩ nunc paciens ẽds̃ nr̃
insustinendis delictis nr̃is tã seuerus erit indiscu¬
ciendis actib nr̃is & sicut in estimabilẽ parabut
rio de p̃miorũ ipsorũ magnitudine colligamus
Quia quinouit remunerare merita poutultũ
puniri delicta saluberrima ergoẽ hacmultũ
necessaria futuri uidicu recordatio & p̃teniodi
cõmemoratio uel deploratio delictorũ quodi
quis ẽ qui sibide p̃teritis inleseuite meriosi dbdapã¬
dtur ua dhuc in nocentẽ se cransis se puta ãcdm̃¬
seruitutẽ & ideocredit sesecurũ iste talis respi¬
ciat qua incerti & quã lubrici sunt eͥxitusuite
de quadicit᷑. Nel auderis hominẽ inuita sua: &
cũ ꝑspexerit &iam de p̃terito putat se non ha¬
obiecti sunt ante pedesanimȩ nostrȩ tã innu¬
merihostes obseruant &custodiunt iter nost¬
trũlante fouea & tanta p̃rupta tantererũ
difficultates inter iacent internos & finẽ n rm

Expanded text:
amus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster amus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tantum severus erit in discutiendis actibus nostris; et sicut inaestimabilem paravit rio de praemiorum ipsorum magnitudine colligamus. Quia qui novit remunerare merita, novit punire delicta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria futuri judicii recordatio, praeteritorum commemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se servitutem, et ideo credit se esse securum, iste talis respiciat quam incerti et quam lubrici sunt exitus vitae. De qua dicitur: Ne laudaveris hominem in vita sua; et spexerit, etiamsi de praeterito putat se non habeobjecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nostrum, tantae foveae et tanta praerupta, tantae rerum difficultates interjacent inter nos et finem nos
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob Signastiquasi in scło peccatamea &¬
iterũ dñsait Norne haec collecta sunt & signata
inthesaur sineis. Nonputemus tã facilȩ dimiti¬
iniustitia posse semen crimina & ꝓfundo uulne
poris ad sanandũ ipsius cordis dolores Tota
incumbendũ e sp̃s conpunctionis ut u&usta
mala tãquã sagicte quedã de conscientiauis¬
cerib euellantur. Non sufficit summis labus di¬
cere. Peccaui parce: & remitte. & saul dicebat
Peccaui sed non obtinuit illã ut̾nã : quã dauiduna
penitentiȩ uocepmeruit & hoc qua requia c̃¬
fessione illã nudã magis quã uerigemitus ex¬
primebat : quia non compensabatꝰ cũ magnitudi¬
leuiagendũ ẽ contritioni ut debita illa redimaN
Quib: mors e nade betꝰ Nec transitoria opus ẽ
satis factione ꝓmalis illis ꝓpt̃ que paratus est
ignis g̃na Siuolumus intelligere quã graues
apud se faciat iudec nr̃t hominũ culpasꝰ respici¬

Expanded text:
beatus beatus Et Dominus ait: Nonne haec collecta sunt apud me et signata in thesauris meis ? Non putemus tam facile remitti posse admissa semel crimina, et profundo vulnerporis ad sanandos ipsos dolores cordis. Tota incumbendum est spiritus compunctione, ut vetusta mala tanquam sagittae quaedam de conscientiae visceribus evellantur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce et remitte. Et Saul dicebat, Peccavi; sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit . Et hoc quare? Quia confessionem illam nudam magis quam veri gemitus exprimebat; quia non compensabatur cum magnitudilevi agendum est contritione, ut debita illa redimantur, quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione, pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se faciat judex noster hominum culpas, respici
Abbreviated transcription (Latin):
& ut depteris suspirat malis: ita defuturisper¬
culis ꝑuigili sollicitudinem contremescit Quide
p̃teritis aicius ẽ & secũ cogitat ac reuoluit: nȩ
forte parũ de fler& p̃terica. Ne forte nondũ
satis fecerit pinnu merabilib debitis suis: ne
forte magis adueceres iniquitates noua suꝑ po¬
suerit uulnera. Nesuꝑanciquas conscientiae:
maculas recentia adhuc crimina inp̃sserit. Q
conuersationis nomen adhuc ad sũserit : ut gra¬
uius. subsacra ꝑfessione deliquerit. Aliquanci
sufficere nobis putamus qđ secretum istud con¬
scindimus Quod locum habitumq mutatumus.
Quod hicaliquantũ tẽporis decimus spẽ omnẽ in
annorum nu meru conlocantes hacsic ꝑnitiost̃
nos m&iptipsos ꝑsuasione falentes putamus ođ
illa oblitisumus credimus qđ de me moria diuine
seueritatis lapsa sint sed nonita ẽ Omnia apud
illũ collecta omña apud illũ reposita adq: signa¬
ta sunt Audiamus quid dicit ille quicũ ip̃sodiabulo
manua dmanũ singulare certamine dimicabat ide

Expanded text:
 praeteritis suspirat malis, ita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit, qui de praeteritis anxius est, id secum cogitat ac revolvit, ne forte parum defleverit praeterita; ne forte nondum satisfecerit pro innumeris debitis suis; ne forte magis ad veteres iniquitates nova superposuerit vulnera; ne super antiquas conscientiae maculas recentia adhuc crimina impresserit, et conversationis nomen ad hoc assumpserit, ut gravius sub sacra professione delinqueret. Aliquanti sufficere nobis putamus, quod ad secretum istud conscendimus, quod locum habitumque mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione fallentes, putamus noilla nos obliti sumus, credimus quod de memoria divinae severitatis elapsa sint. Sed non ita est. Omnia apud illum collecta, omnia apud illum reposita atque signata sunt. Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo manu ad manum singulari certamine dimicabat,
Abbreviated transcription (Latin):
ritate blandiri : &iã sireliquabona opera ꝑfe¬
ceritis sed tim&e illud qđ scriptũ ẽ. Quiuniũ¬
sã legẽ seruauerit. offendat aut̃ inunũ fact̃
e. omniũ reus Quod ẽ hoc unũ nisiuera & ꝑ

Expanded text:
ritate blandiri, etiamsi reliqua bona opera perferitate blandiri, etiamsi reliqua bona opera perfeceritis; sed timete illud quod scriptum est: Qui universam legem servaverit, offendit autem in uno, factus est omnium reus
Abbreviated transcription (Latin):
ne caritate ꝓdesse omnino ñ poterint. hoc
nius possĩcis. agnoscere : Qui a nullus se pote¬
rit excusare qđ dĩ p̃cepta ñ possit implere
Quia quando se de illis inquib corpus laborat
excus aretẽptauerit : ab illis quȩ inanimi
uirtute consistunt: & p̃cipuȩ acaritate in
quac continent᷑ om̃a bona nihil poteritp̃ten.
dere : qđ ea ñ possit dõ auxiliante ꝑficere :
&ideo qui uerã caritatẽ uoluerit r& inere:
ñ inuenit qđ inueritate aliis. sed qđ sibi debeat
lubre uinculũ caritatis: sine qua diuespauꝑẽ
& cũ qua pauꝑ diues ẽ : Diues sicaritatẽ ñ haba
quidhab&  Pauꝑsicaritatẽ hbeat quid ñ haba.¬
& qui a sicut dicit ichannes euangelista caritas
dr̃.ẽ. quid pauꝑ de &̃e poterit siꝑ caritatẽ dm̃ha¬
bere meruerit  & econtra quid diuitit̃ rena
facultas ꝓderit : sidm̃ habere non meruerit a
ne moũ quã dm̃ uidebit : Nolite uobis sineca¬

Expanded text:
ne charitate prodesse omnino non poterunt. Hoc ne charitate prodesse omnino non poterunt. Hoc nius possitis agnoscere quia nullus se poterit excusare, quod Dei praecepta non possit implere: quia quando se de illis in quibus corpus laborat excusare tentaverit, ab illis quae in animi virtute consistunt, et praecipue a charitate, in qua contin possit Deo auxiliante perficere. Et ideo qui veram charitatem noluerit retinere, non invenit quod in veritate aliis, sed quod sibi debeat lubre vinculum charitatis, sine qua dives pauper est, et cum qua pauper dives est. Dives, si charitatem non habet, quid habet? pauper, si charitatem haannes evangelista, charitas Deus est, quid pauperi deesse poterit, si per charitatem Deum habere meruerit? Et contra quid diviti terrena facultas proderit, si Deum habere non meruerit? Anunquam ullus Deum videbit. Nolite vobis sine cha
Abbreviated transcription (Latin):
tare uolunt: & dulceonus xp̃i & suaue iugũ
ipsius deceruicib suis excutiunt : Contra
istaquȩ caritatiurẽ sugges sinullus quidẽ¬
qualemcũque uoluerit similẽ poterit excusationẽ ꝓ¬
tendere ut se dicat aliquis ea non posse ꝑficere
Non enĩ eidicit᷑. Ie iuna plusquã potes uigi¬
la plus quã p̃uales : Nec hocei in ponit᷑ ut
uino uel acarnib abstineant . si. hoc infirmi¬
tas corporis sui nontollerat: &si forte ñ p̃¬
ual&̃ &r ꝑfeccus: non cogit᷑ uendere om̃a
sua & dare pauperib : & si uirgo non potest
Ee. non ad hoc p̃mit᷑. ut uxorẽ ñ ꝑmittat᷑
accipere. In his omnib: quȩ ad corporis fa¬
tigationẽ ꝑtinent: nullus xp̃ianorũ in ui¬
tus cogit᷑ : sedqui potest implere dõgra¬
tias agat : qui ue ro ñ potestiplere carita¬
tẽ uerã teneat. & in ipsa habeat omã: quia
sine istis operib quȩ supra commemoratas.
caritas sufficit sibi. Ill auerobona opera si¬

Expanded text:
tare volunt, et dulce onus Christi et suave jugum tare volunt, et dulce onus Christi et suave jugum ipsius de cervicibus suis excutiunt? Contra ista quae Charitati vestrae suggessi, nullus qualemcumque vel verisimilem poterit excusationem praetendere, ut se dicat ea non posse perficere. Non enim ei dicitur, Jejuna plus quam potes, vigila plus quam praevales; nec hoc ei imponitur ut a vino vel a carnibus abstineat, si hoc infirmitas corporis sui non tolerat. Et si forte non perfectus, non cogitur vendere omnia sua et dare pauperibus; et si virgo non potest esse, non ad hoc premitur ut uxorem non permittatur accipere. In his enim omnibus quae ad corporis fatigationem pertinent, nullus Christianorum invitus cogitur; sed qui potest implere, Deo gratias agat; qui vero non potest implere, charitatem veram teneat et in ipsa habeat omnia, quia sine istis operibus quae supra commemorata sunt, charitas sufficit sibi, illa vero bona opera si
Abbreviated transcription (Latin):
plaga Qđ aut̃ dicit dedomo illius ñ discede¬
re plagã  non dedonoterrena sed deani¬
ma eius intelligendũ ẽ quȩ teplũ ẽ dĩ. Stude¬
at &iã num qua mentiri. quiascriptũ ẽ. Os
qđ mentit᷑ occidit animã: & ꝑdeseosquilocun¬
turmendaciũ : Iustitiã tenere contendat:
pp̃t illud Bati qui custodunt iudiciũ: & fa¬
ciunt iusticiã inomnitẽpore : Caritatẽ tene¬
re toto corde festina : quia caritas angłs fac̃
consimiles: Hȩc ergo om̃aquȩ suggessi &
breuia sunt ut possin mȩ morit r&ineri &iã
suauia uel dulcia. ut debeant dõ airciliante
ac ꝑfecte caritatis operib sicut iã dictũ ẽ
nihil aut manib aut pedib agit᷑: ut sealiquis
ꝑ inpos sibilitatẽ aut infirmitatẽ excusare
con&ur: Cũ enĩ & cupiditas omniamaritudi¬
ne amarior: & caritas omnidulcedine dulcior
sit : quare durũ & asperũ iugũ auaritiȩ:
cũ tantis periculis ac laborib: homines por¬

Expanded text:
plaga. Quod autem dicit de domo illius non discedeplaga. Quod autem dicit de domo illius non discedere plagam, non de domo terrena, sed de anima intelligendum est, quae templum est Dei. Studeat etiam nunquam mentiri, quia scriptum est: Os quod mentitur occidit animam; et, perdes eos qui loquuntur mendacium. Justitiam tenere contendatpropter illud, Beati qui custodiunt judicium et faciunt justitiam in omni tempore . Castitatem tenere toto corde festinet; quia castitas Angelis facit consimiles. Haec ergo omnia quae suggessi, et brevia sunt, ut possint memoriter teneri; et tam suavia vel dulcia, ut debeant Deo auxiliante ac perfectae charitatis operibus, sicut jam dictum est, nihil aut manibus aut pedibus agitur, ut se aliquis per impossibilitatem aut infirmitatem excusare conetur. Cum enim et cupiditas omni amaritudine amarior, et charitas omni dulcedine dulcior sit; quare durum et asperum jugum avaritiae cum tantis periculis ac laboribus homines por
Abbreviated transcription (Latin):
Teneat ergo unusquisq bonã uoluntate &om̃s
homines sicut seipsũ diligat & qđ sibiab
aliis fierioptat: hocalus fieri uela. phob¬
nis or& ut adñõ custodiant᷑ prome diocrib
ut meliores fiant ꝓmalis ut cito se corrigats
Etinomnib: peccatorũ uitia potuis quã upsou
homines hodio habeat: & aduicẽ bonoru
medicorũ morbũ odeẜit ñ egrotũ : Nã qui
ipeccatorib uelquib cũ q inicissius ma¬
gis ipsos quã uitia eorũ hodio haberisut
inpsentieos desiderant punim aut infutu¬
ro ano incendio c̃cremari Qe resouaeies¬
eranda & ab ominalis sit euidentsa caritas¬
uos suos magis corrigi qua perire desideras
& ꝑ in effabili bonitate student nec illis nec
aluis maledicere : ꝓpt̃ illud qđ scriptũ est
Neq mele dicit regnũ dĩ possidebunt: Nũquã
iurare : quiascriptũ ẽ : Virmultũ iurans imple¬
bit᷑ iniquitate : & non disced& de domo illius

Expanded text:
Teneat ergo unusquisque bonam voluntatem, et omnes Teneat ergo unusquisque bonam voluntatem, et omnes homines sicut seipsum diligat, et quod sibi ab aliis fieri optat, hoc aliis fieri velit, pro bonis oret, ut a Domino custodiantur; pro mediocribus, ut meliores fiant; pro malis, ut cito se corrigant; et in omnibus peccatoribus vitia potius quam ipsos homines odio habeat, et ad vicem bonorum medicorum morbum oderit, non aegrotum. Nam qui in peccatoribus vel quibuscunque inimicis suis magis ipsos quam vitia eorum odio habet, aut in praesenti eos desiderat puniri, aut in futuro aeterno incendio concremari, quae res quam exsecranda et abominabilis sit, evidentnimicos suos magis corrigi quam perire desiderant, et pro ineffabili bonitate student nec illis nec aliis maledicere, propter illud quod scriptum est: Neque maledici regnum Dei possidebunt; nunquam jurare, quia scriptum est: Vir multum jurans implebitur iniquitate, et non discedet de domo illius
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ ẽ omniũ malorũ : & istt duȩ simul
po mulliatenur possust quia reuera dulcedo
nopconuenit cum a maritudine: nec lig tũte¬
pebrss necuita cũ morte: Quicũq inseradicẽ
cupiditatis dominare cognoscit implora di
planta reearitatẽ : hoc enĩ quifidelit᷑
faecebne oonadĩ ꝑcepta cũ gaudio &exul¬
tatione cõ plebit Ouia quoties  asiqua
umariudo scli suꝑ uenerit : pualere ea
in illo caritatis dulce dopenitus non pnttit:
&sic ei uera caritas insinuat dulce dine omni¬
ubonorũ celestiũ. ut eũpatient̃ facie tolera¬
re amaritudinẽ terrenorũ : Secunda causa ẽ
quiatã leuis ẽ sarcina caritatis ut uꝑmendo
sedleuare consueuerit: Quiem̃ illã quomodo
Axp̃o acceꝑitꝰ cũ ipsius adiutorio seruareuo¬
luerit nec pedib: currendo: nec manib: ope¬
rando fatigationẽ sentire: nechumerossuos
aliquas graues sarcinas portando poterida¬
borare Quia & quã diuse aliquib duris ope¬
rib pamore caritatis exerc& dulcedo amo¬

Expanded text:
radix est omnium malorum, et istae duae simul esse nullatenus possunt, quia revera dulcedini non convenit cum amaritudine, nec luci cum tenebris, nec vitae cum morte; quicunque in se radicem cupiditatis dominari cognoscit, imploret Dplantare charitatem; hoc enim qui fideliter fecerit, omnia Dei praecepta cum gaudio et exsultationemaritudo saeculi supervenerit, praevalere eam in illo charitatis dulcedo non permittit, et sic ei vera charitas insinuat dulcedinem omnium bonorum coelestium, ut eum patienter faciat tolerare amaritudinem terrenorum. Secunda causa est, quia tam levis est sarcina charitatis, ut non premere, sed levare consueverit; qui enim illam quomodo a Christo accepit, cum ipsius adjutorio servare voluerit, nec pedibus currendo, nec manibus operando fatigationem sentire, nec in humeros suos aliquas graves sarcinas portando poterit laborare: quia et quandiu se aliquibus duris operibus pro amore charitatis exercet, dulcedo amo
Abbreviated transcription (Latin):
catu. Qur emi suscipi& bellũ contra palupraom¬
quis uellit in pugnare subiectũ sibi secls nonoi¬
nuas infelicitite erat uita ilius cu noce or noiu¬
uuctoris sui pristinũ redisse famulatũ uida ui
nobis quota modo idola sua indite plaemuiadit
tur luilate itaq quia aduersarius ur diabolus
utleorugiens circuit que rens quẽ deuomdos etico
quos bieleo inqurendos iideat a seque odosutia

Expanded text:
cata. quis enim suscipiat bellum contra milcata. quis enim suscipiat bellum contra milquis velit impugnare subjectum suum? Sed supra omnem infelicitatem erat vita illius, cui nocere non digauctoris sui pristinum rediisse famulatum; videt in nobis quodammodo idola sua in Dei templa mutari, tur. Vigilate itaque, quia adversarius vester diabolus ut leo rugiens circuit quaerens quem devoret quos hic leo inquirendos iudicat et sequendos utique
Abbreviated transcription (Latin):
tiã alterius tacite increpat. Cuius feruor inerci:
alieni tẽporis ex suscitat. Qui ꝑximisui turbatũ
p̃ira oculis cordis. gratia consolationis adq ȩdifi¬
cationis inluminat. Melius huic quã ille qui fratrẽ
paululũ ab aliquo constristatũ ñ tã solatios uopor¬
recta manu subleuat : sedtitubantẽ sicut pari&ẽ
inclinatũ male loquiorũ inpulsũ ad iuuat adruinã
& salubrit̃ ꝓdiscipline ratione correptũ ꝑsinistra
consilia. sieincitat ut adlidat. sic armat ut ꝑimat.
Itaq fratres cuimala ꝓpria ñ sufficiunt: illesicagat
& circũ cidamꝰ passiones deteriores multũ nos effi
ciquã f̃uim: dũ inscłoui ueremus it aut fiant extre
b nunc erubestim: Tunc nobis aduersarius non
abstabat immoaia consentiebmuqura coreatiu¬
serabile ac ꝑditã uita nr̃am noninuenie uluop
quo buer pret inindia sua delectabant illuope
panra fufficiebant illi ꝑsirastra crimina &s pes¬

Expanded text:
tiam alterius tacite increpat, cuius feruor inertiam tiam alterius tacite increpat, cuius feruor inertiam alieni teporis exsuscitat, qui proximi sui prae ira turbatum oculum cordis gratia consolationis atque aedificationis illuminat. melius est huic quam illi, qui fratrem paululum ab aliquo contristatum non tamen solacio suo porrecta manu non subleuat, sed titubantem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impulsu adiuuat ad ruinam et salubriter pro disciplinae ratione correctum per sinistra consilia sic incitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non sufficiunt, ille sic agiet circumcidamus pasci, quam fuimus, dum in saeculo viveremus: ita ut fiant extrembus nunc erubescimus, tunc nobis aduersarius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa miserabilem ac perditam uitam nostram non inueniebat, in quo exerceret inuidiam suam. delectabant illum nostra opera, sufficiebant illi per se nostra crimina et pec
Abbreviated transcription (Latin):
Ne aliorũs anitatẽ in firmitas nr̃a corrũpati
Ne aliorũ pulchritudinẽ: foe ditas nr̃o c̃tamin&
ue aliorũ ardentes extinguamus lãpadas sinr̃as
inluminare ñ possum & quidẽ stulte illȩ uirgi¬
nes quã lib& stulte essent: nontã alenasextingue¬
re : quã suas in lumindre cupiebant. & ideo abis¬
tarũ similitudinẽ siccuiq nr̃m de ẽ pinguis sima
gratia humilitatis sifideiignis siflãma feruoris
siol eũ caritatis silum̃ discretionis uenia a deos
quos magis abundare ꝓspȩxerit: & gratiã inse
pximi: non auferendo sedinitando trans fundat
& bone possessionisaliene non solũ sine dãno: sed&iã
sui plurimis ignis accensus : nec minuit sollucem
considerantiũ multirude̾. Quantiadeũ pros pexe
rint tantis muner a fua comodat: & ipse tamensẽ ꝑ
integer ꝑseuerat. Benedicta adõ illa amma cuius
bumilitas alterius confundit suꝑbiã Cuius patientia.
ꝑximi extinguit iracundiã : Cuius oboedientia pieri¬

Expanded text:
nfirmitas nostra corrumpat, ne aliorum pulchritudinem foeditas nostra contaminet, ne aliorum ardentes exstinguamus lampadas, si nostras illuminare non possumus. Et quidem illae stultae virgines, quamlibet stultae essent, non tamen alienas exstinguere, sed suas illuminare cupiebant. Ideo ad istarum similitudinem, si cui nostrum deest pinguissima gratia, si humanitatis, si fidei ignis, si flamma fervoris, si oleum charitatis, si lumen discretionis veniat ad eos quos magis abundare perspexerit, et gratiam ad se proximi non auferendo, sed imitando transfundat, et bona possessionis alienae sine damno, immo luminis sui damnum plurimis ignis accensus, nec minuit solis lucem considerantium multitudo. rint, tantis munera sua commodat et ipse tamen semper integer perseuerat. Benedicta a deo illa anima est, cuius humilitas alterius confundit superbiam, cuius patientia proximi exstinguit iracundiam, cuius oboedientia pigri
Abbreviated transcription (Latin):
hacuita consolationis requirere : nihilbonoris
remunerationis animũ pparare. subiectionẽ
adq: ab iectionẽ gaudere pauꝑtatẽ studiose
quȩrere & non solũ facultates : sed &iã ipsa suo¬
Tuntates decordib eradicare. Nihilenim. habe¬
re : incerdũres necessitatis ẽ. Nibilaut̃ cupere :¬
res uirtutis. Illud &iã scire deb&is quod quiut̃
uos uitã agere constiruerunt: aut cũ grande
fructuibut cum grande periculo uel diligentes
uelsi&iam neglegentes sunt. Vnde felre ẽ illa
anima quȩ dũ beneꝰ in congregatione uersut᷑
multorũ gaudiũ ẽ & plurimi exea uel ȩ difi¬
cant᷑ uel uiluminant᷑. Bonaeñ eius dũmultis
comunicantur. addunt᷑ Ad qđ &iã sapientis si¬
congregatione possitus. aut humiꝰ litate sese qͥ¬

Expanded text:
hac vita consolationis requirere, nihil honoris; hac vita consolationis requirere, nihil honoris; emia animum praeparare, subiectione et abiectione gaudere et paupertatem studio quaerere et non solum facultates, sed ipsas uoluntates. de cordibus eradicare. nihil enim proprium habere interdum res necessitatis exigit, nihil re, virtutis. Illud etiam scire debetis, quod qui inter vos vitam agere constituerunt, aut cum grandi fructu, aut cum grandi periculo, vel diligentes, vel etiam negligentes sunt. anima, quae, dum bene in congregatione uersatur, multorum gaudium est et plurimi ex ea uel aedificantur uel illuminantur. bona enim, dum multis communicantur, adduntur. ad quod etiam sapientissicongregatione positus humilitatem se seq
Abbreviated transcription (Latin):
dlocũ hunc Rm̃i non ad qui&ẽ non ad secu¬
ritatẽ sed ad pugnã certamenq: conuenim
Adagonẽ hucꝓcessimus adex ercenda
cũ uitus bella conuenim. Vlitia enĩ nr̃a
hostes nr̃i sunt De quib scriptura pnontiat
dicens Cauȩ ineũquã habeas cũcis foedus
Necessaria nobis ẽ fratres ꝑuigilcura inde ses¬
siq custodia. Quia conflictus iste sine sinehos¬
titia non potest. &ideopliuistum quem susci¬
pimus: satis durũ: sacis periculosũ ẽ: Quia iitra
hominẽ geritur & nisicũ ipso homine nonsinitur
Ideoer gonos ad hanc tranquillã secreta & spi¬
ritalia castra contulimus: ut cotidie contra
passionib nr̃is in facigabili congres sio necer¬
temus. Vt cotidie seniorib nostris uolntactes
nr̃as quasi famulis subiciamus ut cordisniqui¬
tias circũdudamus uellinguegladus retunda¬
mus Non solum inuicẽ non inferamus in iurias:
sed nec ab aliis sentiamus in latas. Pecurialiter
enim ista ad ꝓfectionẽ nr̃ am ꝑtinent nibilin

Expanded text:
locum hunc, carissimi, non ad quietem, non ad securitatem, sed ad pugnam, ad certamen conuenimus, ad agonem huc processimus, ad exercenda cum uitiis bella conscendimus. uitia enim nostra hostes nostri sunt, de quibus scriptura pronuntiat dicens: caue, ne umquam habeas cum eis foedus. necessaria nobis est, fratres, peruigil cura, indefessa custodia, quia conflictus iste sine fine, hosicitiam non potes. et ideo proelium istud, quod suscepimus, satis durum satisque periculosum est, quia intra hominem geritur et nisi cum ipso homine non finitur. Ideo ergo nos ad tranquilla haec secreta et spiritalia castra contulimus, ut cotidie contra passiones nostras infatigabili congrestemus, ut quotidie senioribus nostris voluntates nostras quasi famulas subjiciamus, ut cordistias circumcidamus vel linguae gladium retundamus. Non solum invicem non inferamus injurias, sed nec ab aliis sentiamus illatas. 2. Peculiariter enim ista ad professionem nostram pertinent, nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
commedat tantũ in selucra aliorũ conuertit
Siuero e contrario ꝑ in oboedientiã uel suꝑbiã que¬
res qđ peius ẽ facilius inuenire sol& : ad malum
exemplũ siue iniquitates alios ad traxerit quan¬
tos destruxerit: de tantis periculum dãnatio¬
nis incurrit . Quantis detrimentũ fuit detantis
dã nacontraxit & peccatũ qđ ab illo se mel reces¬
sit: ad eũ multiplicit̃ redundauit. Quã obrẽ sic̃
ille ualde admirandus atq: laudanđ ẽ cuiuscur¬
sus bonus multorũ ꝓfectus ẽ. Ita illaȩ merito lu¬
debilit&. & nealiorũ p̃sentiãnr̃a iracundia uio

Expanded text:
ertit. Si vero econtrario per inobedientiam vel superbiam quaeres quod pejus est, facilius inveniri solet, ad malum exemplum suae iniquitatis alios traxerit, quantos destruxerit, de tantis periculum damnationis incurrit. Quantis detrimentum fuit, de tantis damna contraxit; et peccatum quod ab illo semel recessit, ad eum multipliciter redundavit. Quamobrem sicut ille valde admirandus atque laudandus est, cujus cursus bonus multorum profectus est, ita ille merito ludebilitet; et ne aliorum patientiam iracundia no
Abbreviated transcription (Latin):
sionib indigere. Dubiũ quippe non ẽ qđ illa
anima quȩ ꝑ concupiscentiã scłariũ uolupta¬
tũ pos sessio efficitur mundane conuersati¬
onis. non possit efficiregnum diuinitatis :¬
deoq fr̃s uide te uocationẽ uram Menire
quidem adheremum sũma ꝑ fectio ẽ sed non ꝑ¬
fecte inberemo uiuere sũma dãnatio ẽ :
Qued ꝓdest filocus qui&is tantũ corporaliter

Expanded text:
sionibus indigere? Dubium quippe non est quod illa sionibus indigere? Dubium quippe non est quod illa anima quae per concupiscentiam saecularium voluptatum possessio efficitur mundanae conversationis, non potest effici regnum Divinitatis. Ideoque, fratres, videte vocationem vestram. Venire quidem ad eremum, summa perfectio est: sed non perfecte in eremo vivere, summa damnatio est. Quid prodest, si locus
Abbreviated transcription (Latin):
quare dico : Quia qđ peius ẽ facilius inueniur
qui ea que sunt deteriora quã quimeliora secten¬
tur promor enim ẽ adimitationẽ mali: huma¬
nafragilitas : Qua ppt̃ non nobis sufficere creda¬
mus quod nos in hanc scolam cernimus congrega¬
tos : nisi quod uebementius in nobis neglegentias
nr̃as ꝓcessi ꝓfectio quã ne adsũpta condẽpnat.
Quia secũ scripturȩ fidẽ quib multũ conmittitur̃:
multum necesse est r petatur ab eis oquan¬
tis ꝓderit & quantis e contrario oberit
loci illius oportunitas : & congrue habita¬
tionis occasio : Nonenim in boc loco bene
tum aliquid ꝓdest quandoterrannicodomi¬
natumalitia in nos regnat : Quando ira suꝑ¬
oculus quã diuinus indicit : Quando illȩ lau¬
dabiles beremite quȩ extramundo nos ẽẽ
credimus ꝑ diuersarum passionũ uitia mun¬
du intranos inclusũ tenemus. Ita ut qui puta
ne cesse sit ut uidemurnos magis scłi interneces¬

Expanded text:
quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus qui ea quae deteriora sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad imitationem mali humana fragilitas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi quod vehenostras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, quibus multum committitur, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis econtrario oberit, loci hujus opportunitas et congruae habitationis occasio! Non enim in hoc loco bene tum aliquid prodest, quando tyrannico dominatu malitia in nobis regnat? quando ira supoculus quam divinus inducit? quando laudabiles eremitae, qui extra mundum esse nos credimus, per diversarum passionum vitia mundum intra nos inclusum tenemus, ita ut qui putabne sit ut videamus nos magis saeculi interces
Abbreviated transcription (Latin):
quiuiuit & regnat ds̃ in scła scłorũ AmeN¬
icut a nobis dñs ꝓsusceptiofficu neces si¬
tate loquendi depos cit officiũ. Ita auo
Abis lmi audiendi requir& affectum:
Ita inquã caritati ur̃ȩ expedit his
quȩ ꝓsalute urã dicimus oboedire. sicut
nobis inmin& nontacere. Namsinos offensande
meutmus de sibentio: quanto magis uos ermoł¬
betis exepauescere decontẽptu: Sunquamarob
grande periculumẽ aliena peccata nonargu¬
erei quantũ periculosius ẽ ꝓpria nolle corri¬
quales in scło es sepotuimus si enimbene prespi¬
cim nonsolũ ista sollicitudo nos ad ꝑfectionis
nec es sitatẽ sed &iã ipsa congregationismulti¬
tudo constringit: Namsicut p̃tiõsum atq p̃tipuũ
est Inmedio multorũ bene agere & plurimos
ad ꝓfectũ & exemplum boni operis iatare
mas de prauare : Sicut inquã fructuosũ ẽ. in me¬
diotantorũ positũ ꝓbabiliter uiuerȩ: ideo peri¬
culo sũ ẽ aliquit distructionis egisse: Hoc aut̃e

Expanded text:
qui regnat in saecula saeculorum. Amenicut a nobis Dominus, pro suscepti officii necessitate loquendi deposcit officium, ita a vobis, charissimi, audiendi requirit affectum. Ita inquam charitati vestrae expedit, his quae pro salute vestra dicimus obedire, sicut nobis imminet non tacere. Nam si nos offensam metuimus de silentio, quanto magis vos eam debetis expavescere de contemptu? Si, inquam, nobis grande periculum est, aliena peccata non arguere, quanto periculosius est propria nolle corriquales in saeculo esse potuimus. Si enim bene perspicimus, non solum ista solitudo nos ad perfectionis necessitatem, sed etiam ipsa congregationis multitudo nos constringit. Nam sicut pretiosum atque praecipuum est in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitare;mas depravare. Sicut, inquam, fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. Mit tam inquã famẽ int̃rã Non fa¬
mẽ panis nec sicim aque sed audiendi uerbũ dĩ
Credimus tamen de dimisericor dia: ꝗđ ita & nob
studiũ legendi uel p̃dicandi & uobis desideri

Expanded text:
scriptum est, Mittam, inquit, famem in terram; non fascriptum est, Mittam, inquit, famem in terram; non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Credimus tamen de Dei misericordia, quod ita et nobis studium legendi vel praedicandi, et vobis audi
Abbreviated transcription (Latin):
tribuitur sacerdotibscãrũ scripturarũ sereta
releuantib: & ernum p̃mium p̃paretur hoc ide¬
o dico ut & in nobis & in uobis ista similitucoseru&ur
Cupimus enim a uobis istam desiderabilẽ inqui&u¬
dine assidue sustinere : dũ modo animas ur̃as ui¬
dere mereamur inxi amore ꝑficere : unde
sicut nobis ex pedit collectis: scripturarum
florib spiritalẽ cibũ conficere : it a & uobis
oportet cũ grandi auiditate requirere
Nam quomodo solent uituli matrum ubera cum
grandi imp&u inquietare. Vt de interiorib
earum ne cessariũ sibi possint extrabere cibum
ita & populixp̃iam sacerdotes suos uel ut scã ecde¬
siarum ubera assiduȩ debent interrogatione.
pussima ꝓuocari. Vt sibipossint cibũ salutisad¬
quirere : & uictũ animȩ suȩ necessariũp uidere
Nefortesi sacer dotes tardius noluerint offerre
& populimius inpedimentis mundustius. occu¬
patide dignent᷑ inquirere : impleat᷑ illud qđ

Expanded text:
tribuitur, sacerdotibus sanctarum Scripturarum secreta tribuitur, sacerdotibus sanctarum Scripturarum secreta revelantibus aeternum praemium praeparetur. Hoc ideo dico, ut et in nobis et in vobis ista similitudo servetur. Cupimus enim a vobis istam desiderabilem inquietudinem sustinere, dummodo animas vestras videre mereamur in Christi amore proficere. Unde sicut nobis expedit, collectis Scripturarum floribus, spiritualem cibum conficere; ita et vos oportet cum grandi aviditate requirere. Nam quomodo solent vituli matrum ubera cum grandi impetu inquietare, ut de interioribus earum necessarium sibi possint extrahere cibum; ita et populi christiani sacerdotes suos, velut sanctae Ecclesiae ubera, assidua debent interrprovocare, ut cibum possint sibi salutis acquirere, et victum animae suae necessarium providere: ne forte si et sacerdotes tardius voluerint offerre, et populi nimiis impedimentis mundi istius occupati dedignentur inquirere, impleatur illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo enim uaccȩ ꝑ campos& p̃dadiscurrunt
uireta a oliueta circumeunt ut depastis herbis
ac frontib cibum lactis p̃parent uitulis suis
it a sacerdotes de diuersis scãrũ scripturarũ
montib: assiduelegendum uerbum dĩ debent
flores decerpere: ex quib spiritalẽ lactem¬
habere cũ apostolopaulo quidreit lac uobispo¬
tum dedi non escam Non in congrue fratres lemi
sacer dotes uaccarum similitudinem habere uiden¬
cere populũ xp̃ianũ. Considerate tamen fr̃s &ui
quent̃ ꝑ cutiunt: ut aliquotiens simaiores. uit ulisun
ipsarũmatrum corporade t̃ra sublenlre uide¬
amur. Ad tam̃ in iuriã ipsã uacce libenter exci
piunt : dum uitulorũ suorũ cupiunt uidere p¬
fectum. hoc &iã bonisacerdo tesdebent fi de¬
lit̃ desiderare : uel cupere : ut filii eorum ꝑsalu¬
te animȩ suȩ assiduis eorũ interrogatiõnib in¬
quietent. Vt dum filiis pulsantib gratia diuina

Expanded text:
Quomodo enim vaccae per campos et prata discurrunt, Quomodo enim vaccae per campos et prata discurrunt, vineta et oliveta circumeunt, unde pastis herbis ac frondibus cibum lactis praeparent vitulis suis: ita sacerdotes in diversis sanctarum Scripturarum montibus assidue legendo verbum Dei, debent flores decerpere, ex quibus spirituale lac vahabere cum apostolo Paulo, qui dixit, Lac vobis potum dedi, non escam . Non incongrue, fratres charissimi, sacerdotes vaccarum similitudinem habere videncere populum christianum. Considerate tamen, fratres,quenter percutiunt, ut aliquoties, si majores vituli sint, ipsarum matrum corpora de terra sublevare videantur; attamen injuriapiunt, dum vitulorum suorum cupiunt videre profectum. Hoc etiam boni sacerdotes debent fideliter desiderare vel cupere, ut filii eorum pro salute animae suae assiduis eos interrogationibus inquietent; ut dum filiis pulsantibus gratia divina
Abbreviated transcription (Latin):
niã dñinri ita econtrario &unicuiq urm
non paruum periculum inmin& : siid quod uer¬
bis acceperit bonis operibus duplicare nolue
uistis quotiens euenerit ut uobis tardiusꝰ uer¬
bumdĩ ministretur: sic boc moleste accipite:
quomodo sicorporis uro cotidiam uictus sub¬
stantia subtrabatur. Non enim apud nos ma¬
ior deb& esse corporis fames quã anime
Namquantum anima digniorem esse nouimus
tantum de eius uictũmaiorem sollicitudinem
habere debemus sieni caro bis indiere ficit᷑
quare molestum & ineptũ uidic& aliquis si
uel post septem dieb: animȩ uerbũdĩ pdic&
Quomodo enim caroreficicur cibo isto terreno:
sic & anima pascitur dĩ uerbo &ideo quotiens
uobis tardius oblatũ fuerit ꝑ scãm in portunitate
ur̃am Excitate pigritiam nr̃ am: & quod uobis¬
e iurẽ deb&ur exigite sacerdotes enim in ecđo
similitudinẽ uidentur babere uaccarum
Xp̃ianiuero populi trpũ p̃ferunt uitulorum

Expanded text:
Domini nostri; ita e contrario et unicuique vestrum Domini nostri; ita e contrario et unicuique vestrum non parvum periculum imminet, si id quod verbis acceperit, bonis operibus duplicare noluervistis; quoties evenerit ut vobis tardius verbum Dei ministretur, sic hoc moleste accipite, quomodo si corpori vestro quotidiani victus substantia subtrahatur. Non enim apud nos major debet esse corporis fames quam animae. Nam quantum animam digniorem esse novimus, tantum de ejus victu majorem sollicitudinem habere debemus. Si enim caro nostra bis in die reficitur; quare molestum et ineptum judicet aliquis, si vel post septem dies anima Dei verbo pascatur. Quomodo enim caro reficitur cibo isto terreno; sic et anima pascitur Dei verbo. Et ideo quoties vobis tardius oblatum fuerit, per sanctam importunitatem vestram excitate pigritiam nostram, et quod vobis jure debetur exigite. 4. Sacersimilitudinem videntur habere vaccarum; christiani vero populi typum praeferunt vitulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dica uerbum. Insta oportunȩ in portunȩ
Quid o porturȩ inportune nisi oportunȩ uo¬
luntatib: in portune nolentib Nolentib: audi¬
re uerbũ dĩ offerendum est : fastidiencib
ingerendum Ne forte contranos ante tri¬
bunal xp̃istanter dicant se anobis ammonitos
non fuisse: & animarũ illorum sanguis denris
manib requiratur: Vndecũ grande tremo¬
Ne adnos &iam illa terribilis sententia dirigio¬
tur quã seruus ille audire meruit: Quiaccep¬
tumtalent duplicare noluit. serue inquit ma¬
le &piger quare non de disti pecuniam meam
num molariis ad mensam: &e goueniens cum
usuris exegissẽ illama & quid post haec : auer¬
tat hoc ds̃ anobis In utilem in quid seruum pici¬
te intenebras exteriores ibierit fl&us & stri¬
am Paecunia dilectissimi non aliud intelligit᷑
nisi id quod inecdesia p̃dicatur Num molarii
qui peccuniã accipere debent: non sunt alii
erit ad mensam cordis ur̃i nonde disse pȩcuã

Expanded text:
dica verbum, insta opportune, importune;  opportune, importune; nisi opportune volentibus, importune nolentibus? Volentibus audire verbum Dei offerendum est; fastidientibus, ingerendum: ne forte contra nos ante tribunal Christi stantes dicant se a nobis admonitos non fuisse, et animarum illorum sanguis de nostris manibus requiratur. Unde cum grandi tremone ad nos etiam illa terribilis sententia dirigatur, quam servus ille meruit audire, qui acceptum talentum duplicare noluit: Serve, inquit, male et piger, quare non dedisti pecuniam meam nummulariis ad mensam; et ego veniens cum usuris exegissem illam ? Et quid post haec? Avertat Deus hoc a nobis: Inutilem, inquit, servum projicite in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stri meam nummulariis? Pecunia, dilectissimi, non aliud intelligitur, nisi id quod in ecclesia praedicatur. Nummularii qui pecuniam accipere debent, non sunt alii ve peccatum erit ad mensam cordis vestri non dedisse pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
risumus quando contra illos crucifixi dñi liuo¬
res. note peccatorũ nroꝵ a maculȩ libidinũ ꝑfe¬
na delicta quantũ maiora se ostenderint diuina
benefitia. Verendũ ẽ aut̃ meillã uocẽ resurrec¬
timis p̃tiosae crucis uestigia ꝓtestante : & iã inu¬
ditio suo aduasa iniquitatis ꝓlaturus sit Infer
digitũ tuũ huc & uidemanũs meas & adferma¬
nũ tuã &mitte in latus meũ & agnosce que ꝓte
clauorũ signa ponis salutaria malis terri¬
bilia quȩ usq addiem iuditi non delentur &
post hȩc quid sequitur : nisi illud interpositum
interuiuos ac mortuos ex pauescendũchaus
adulcuntuitu scõrũ & a soti&ate felicium : & c̃¬
trario inter lacrimabiles. gemitus plactusq lu¬
gentium collegium tristemi serorũ : & antebe
& ante creatoris suiperire conspectũo &ideo
fratres Nm̃i ista dũ tẽpus ẽ cogitances & redep¬
toris nr̃bene fitia re colentes : itacũdi adiutorio

Expanded text:
sumus, quando contra illius illos crucifixi Domini livosumus, quando contra illius illos crucifixi Domini livores, notae peccatorum nostrorum et maculae libidinum profena delicta, quanto majora se ostenderint divina beneficia. Verendum est autem ne illam vocem resurrectionis pretiosae crucis vestigia protestantem, etiam in judicio suo ad vasa iniquitatis prolaturus sit: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum , et agnosce quae clavorum signa bonis salutaria, malis terribilia, quae usque ad diem judicii non delentur. Et post haec quid sequitur, nisi illud interpositum inter vivos ac mortuos expavescendum chaos a dulci intuitu sanctorum et a societate felicium; et econtrario ire inter lacrymabiles gemitus lanctusque lugentium, et collegium triste miserorum, et ante beaet ante Creatoris sui perire conspectum! Et ideo, fratres charissimi, ista dum tempus est cogitantes, et Redemptoris nostri beneficia recolentes, ita
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝓ mn& & que insistente cultorẽ uicundibse
renda abstinertia corporal &s selacon fafsi¬
eit nisiei anime quoq ieiuniũ ꝑ abstinent ĩa uit
oruisi fuarit setdatum. Qud enim iuiuat sisit
quis piã corpore castus & mente pollutus. Que
malitia de prauat: quẽ furor iracundie facib
exagitat quẽ suꝑbia omne gratiã dĩ expoli¬
at: quẽ mendatus uel maledictis lingua con¬
maculat. Nonne ipse se fallit nonne ipsese inri¬
d& ac decipit sicredat sine reliquis uirtutib¬
suis ieunus acuigiliis scĩficandũ a &id ircodi¬
lectis sim ita corpus exerce amus. ie iniis ut
mentẽ purgemus auitia. Cogitemus illius iudi¬
cis incessanteraduentũ quiutinã sic nos para¬
tos inueniat: quomodonemopote st dubitare
qđ ueniat. Qđ sire quiras quomodo ueniat i lo
utiq corporeo qđ pnr̃a salute susceptũ : por̃a¬
cina lantia clauisq conftcũ ẽ. Prima enĩ erit
in reos intołranda sententia reuerendarũp̃¬
sentia crea. ricũ. Quidigitur illo tẽpore factũ.

Expanded text:
germinet, quae, insistente cultore, jucundissimrendam abstinentia corporalis sola non sufficit, nisi et animae quoque jejunium um  Forte sociatum. Quid enim juvat, si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus? Quem malitia depravat, quem furor iracundiae facibus exagitat, quem superbia omni gratia Dei spoliat, quem mendaciis vel maledictis lingua commaculat, nonne ipse se fallit, nonne ipse se irridet ac decipit, si credat solis jejuniis ac vigiliis sanctificandum? Et idcirco, dilectissimi, ita corpus exerceamus jejuniis, ut mentem purgemus a vitiis. Cogitemus illius judicis incessanter adventum, qui utinam sic nos paratos inveniat, quomodo nemo potest dubitare quod veniat. Quod si requiras quomodo veniat? illo utique corpore quod pro nostra salute susceptum, prcina lancea clavisque confixum est. Prima enim erit in reos intoleranda sententia, reverendarum praesentia cicatricum. Quid igitur illo tempore facturi
Abbreviated transcription (Latin):
cussisasposcit entantum quant ũ cupidita scon¬
cupuscit habendienim amor nisia dipiatascor
ne secetur. ardentior ẽ inparuis dt plustor
÷ iiicanda ẽ : Noueritis itaq fratres nibil
interiora sunt. noncure mur Quidenim p̃dest
aflictio corporalis: silingue nequitie ob¬
treĩtionib: polluamur: Nonne om̃s labores
fumus. atq umbre uanescit & uelut stuppe fa¬
uilla innihilũ redigitur a Oquanti & quã diuturni
labores nr̃i subito pereunt : & quanta bona fre¬
quenter lamadque sita acreposita de manu rapi¬
untur : dũ id quod adquirere studuimus aut
agere aut custo dire neglegimus : Quapt̃e gra¬
tis nobis decorporis cruce a peccatiad flictione
modo sialiquis statuã faciataforis auonstrue
uei quomõdosidomus magnifica arpieca uide¬
ue laporis puleherimis coloribus de pigaandea¬

Expanded text:
necessitas poscit, non quantum cupiditas connecessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior est in parvis, et plus tora judicanda est. Noveritis itaque, fratres, nihil interiora sunt, non curemus. Quid enim prodest afflictio corporalis, si linguam nequitiis et obtrectationibus polluamus? Nonne omnes labores fumus atque umbra evanescit, et velut stupae favilla in nihilum redigitur? O quanti, et quam diuturni labores nostri subito pereunt, et quanta bona frequenter, jam acquisita ac reposita, de manu rapiuntur, dum id quod quaerere studuimus, aut augere, aut custodire negligimus! Quapropter gratis nobis de corporis cruce, et pectoris afflictione modo si aliquis statuam faciat a foris auream, vel quomodo si domus magnifica arte constructa, a foris pulcherrimis coloribus depicta videa
Abbreviated transcription (Latin):
tatorib: uitiorũ tumultus sit : & conluctio pas¬
sionũ : Siexteriora nr̃a serenitas teneat
& interiora tẽpestase Non eñĩ ideo ad istũ
c̃uenimus locũ ut nobis mundus. famularet̃:
ut rebus omnib: abundantes omniqui&e fruere¬
mur. Non utiq ad requiẽ nec ad securitatẽ : sedd
adpugnã huc uenimus. Adagonẽ ꝓcessimus ad
exercendũ cũ uitus. bella pperauimus ut lin¬
gue gladios retundamus. Vt non solũ in inuicẽ
non inferamus iniurias. sed nec sentiamus in la¬
tas. Pecularius aut̃ istud ad ꝓfessionẽ nr̃am per¬
tinet nibil in bacuita consolationis requirere :
nihil qui&us. nec recipere uelle bone uitasua
sedhonores refugere subiectione atq ab¬
ie nonsae gaudere pauꝑtatłs studio quȩ rere:
Et nonsolum facultates sed &iã ipsas cupiditatt
decordib eradicare Nibileni habere int̃ du
res recesdtatis : nibil ꝑauaritiamcupere uir¬
sur is De ditohunc sibi specialit̃ modum rebaio¬
sus deba uiponere ut tantubabeat quarunto

Expanded text:
s et colluctatio passionum? si exteriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? Non enim ideo ad istum convenimus locum, ut nobis mundus famularetur, ut rebus omnibus abundantes omni quiete frueremur: non utique ad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculiarius autem istud ad professionem nostram pertinet, nihil in hac vita consolationis requirere, nihil quietis. Nec recipere velle bona in vita sua, sed honores refugere, subjectione atque abjectione gaudere, paupertatem studio quaerere, et non solum facultates, sed etiam de cordibus eradicare. Nihil enim habere interdum res necessitatis est, nihil per avaritiam cupere virtutis. Et ideo hunc sibi specialiter modum religiosus ponere debet, ut tantum habeat quantum
Abbreviated transcription (Latin):
terram: Manifestũ fergo qđ ipse esurit nisticiã
qui discere optat iusticiam: Prius ergo discere debemꝰ
ut postea mereaniur in plere:
Vt ergo ista beatit ido ꝑdĩgratiam impleat᷑
ut uobis eum ultrodebebmus ingerere
sed &iam uos ipsi quasiren uobis exiure debi¬
tam fideliter a nobis acsitienter exigite.
uel aliquotiens tardantib nolueritis exigere
Possumus ab illis qui periculũ nr̃m ne sciunt
inportuni forsitan iudica i sed quibene noũ
qua graue pondus inmineat ceruicib sacer¬
dotum Intelligit quod quamuis assiduȩ uer¬
bum dñi p̃dicemus Minus reddimus quã de¬
dies sed clama necesses Quasi tubu exalta
uocemtuam: & ad nuncia pop alomeo peccata

Expanded text:
terram . Manifestum est ergo quod ipse esurit justitiam, qui discere optat justitiam. Prius ergo debemus discere, ut postea mereamur implere. Ut ergo ista beatitudo per Dei gratiam impleatur ut vobis ultro illud debeamus ingerere; sed etiam vos ipsi, quasi rem vobis jure debitam, fideliter a nobis ac sitienter exigite. vos aliquoties tardantibus nobis nolueritis exigere; possumus ab illis qui periculum nostrum nesciunt, importuni forsitan judicari. Sed qui bene novit quam grave pondus immineat cervicibus sacerdotum, intelligit quod quamvis assidue verbum Dei praedicemus, minus tamen reddimus quam deillud: Clama ne cessis, quasi tuba exalta vocem tuam et adnuncia populo meo peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ume q uetta sitcilla que ado s paracastoo hopar¬
pclaripa cris nr̃i nos & discipulos meminerimus
esse & filios. Rapiamiunusquisq: qđ possimus de
bona intestatipareitis Hic dehereditate eiur¬
adsumat olosirica gestorũ ueria aate p̃tiosa
Hic mansu udinis acsimplicitatis occup& thala¬
mũ ille decus pectorisb niuolentiȩ ac sapien¬
tiamunilib: sibiuindic hic margaritã con¬
punctionis Ethesauirucastitatis inuadat. Lac&
enim ille locit letissem. Di amicus quid quidha¬
buit integrũ secutulerit & nobis tamensi uolu¬
mus totũ reliquid. Itaergo agamus bona illius
sectantes ut qui in aanã głoriã suscitandus sub
finesclorũ creddit᷑ Nunc ecclesiã prediuiua in
filus merita resur gat

Expanded text:
 quanta sint illa, quae a deo praeparata sunt homineclari patris nostri nos et discipulos meminerimus esse et filios. rapiamus unusquisque, quod possumus, de bonis intestati parentis. hic de hereditate assumat fidei holosericam, gestorum uarietatem pretiosam, hic mansuetudinis ac simplicitatis occupet talentum, ille decus pectoris beneuolentiae ac sapientiae monile sibi uindicet, hic margaritam compunctionis et thesaurum castitatis inuadat. licet enim ille locupletissimus . dei amicus, quidquid habuit, integrum secum tulerit, et nobis tamen, si uolumus, totum reliquit. ita ergo agamus bona illius sectantes, ut, qui in aeternam gloriam suscitandus sub fine saeculorum reddetur, nunc ecclesiae per rediuiua in filiis merita iam resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
auferuntur iudicia a faciȩ ipsius & enĩquan¬
do subr ⁊pit delectatio peccandi statm futuri
udicidemabscondit obliuio. Scontririoau¬
tin sntũ quisq sollicior curcase fuexi
tamũilus m&int Sicutait serapturen

Expanded text:
auferuntur judicia tua a facie ipsius ; etenim quanauferuntur judicia tua a facie ipsius ; etenim quando subrepit peccandi delectatio, statim futuri judicii diem abscondit oblivio. Econtrario autem quanto quisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: