comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unguis. ungula. anguis. an¬
guilla. In .o. desinentia mu¬
a. um. ut latro. latrũculꝰ
carbo. carbunculꝰ. ratio. ra¬
tiuncula. homo. ħ omuncu¬
lus. dr tamen homuncio. ho
fur. furunculꝰ. fecit. In .x.
uł. iii.as. supͣ silb̾am. uł in.
t. desinencia. is. geratiui .iii.
u. conu̾tunt et accipiunt. lus.
a.uiii. ut .rex. regis. regulus.
ni. corniculum. Excipitur.
acus. aculeꝰ. domꝰ. domuncła.¬
i .es. ꝓd̾. desinẽcia femini.¬
na. abiecca .s. sumunt. cula.
e. ꝓduet a. seruata. ut dies
dies. cula .e. res. recula. uulpes.
uulpecula. nũbes. cula. uepres.
cula. Excipuntur meices. dui¬

Expanded text:
"unguis, ungula", "anguis, anguilla". 17 In o desinentia mucula, ut "latro, latrunculus", "carbo, carbunculus", "ratio, ratiuncula", "homo, homunculus" dicitur tamen "homuncio", "h"fur, furunculus" fecit. 19 In x, uel in ns supra sillabam, uel in t desinentia, is genitiui in u conuertunt et accipiunt lus, la, lum, ut "rex, regis, regulus",nu, corniculum"; excipitur "acus, aculeus", "domus, domuncin es productam desinentia feminina, abiecta s sumunt cula, e producta seruata, ut "dies, diecula", "res, recula", "uulpes, uulpecula", "nubes, nubecula", "uepres, ueprecula"; excipitur "merces,
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦdam gͥ scd̾m diu̾sas regłas fa¬
colũp̃nella. ⁊ colũpnula. cate¬
na. catella. ⁊ catenula. In.tio.
homo. homuntio. senex. sene¬
tio. equus. equuliꝰ. acus. aculeꝰ¬
ẽ diminutiuũ. Inueniuntur
aũt ꝓpͥa uł appellatiua formã
diminutinoꝵ hñtia. nõ signi¬
ficationẽ ut tabula. cuniculꝯͥ.
De nominatiis:
enominatuium ẽ. qd̾
a nomine deriuatur.
Sciendum qd̵ hoc noĩe uer¬
balia. ⁊ adu̾bialia. seu parti¬
cipalia. ꝓ simili t̾minatione

Expanded text:
Quedam igitur secundum diuersas regulas facolumnella" et "columnula", "catena, catella" et "catenula". "homo, homuncio", "senex, senecio", "equus, equuleus", "acus, acule diminutiuum. 34 Inueniuntur autem propria uel appellatiua formam diminutiuorum habentia, non significationem, ut "tabula", "cuniculus", DE DENOMINATIVIS 1 Denominatiuum est quod a nomine deriuatur, 2 Sciendum quod hoc nomine uerbalia et aduerbialia seu participialia pro simili termination
Abbreviated transcription (Latin):
rana. ranuuculꝰ. ⁊ q̃ ueniũt
a pͥmituus. habentibꝰ penl.
naturalit̾ longam. q̃ seruant
eandem. ut unus. a .um. ullꝰ.
ulla. um. uinũ uillum. ouina.
xillum. mala. xilla. talꝰ. xiiiꝰ.¬
na in .ra. q̃ nõ fiunt a mascu¬
linis. nec hñt ante .r. aliam
ꝯsonantẽ ut ara. arula. t̾ra.
t̾rula. Excipuint adhuc ne¬
utra habentia .g. ante .ii.¬
tignum. tigillum. signum.
sigillum. sciendũ uͦ qd̾ ineliꝰ.
uł in illꝰ. finita. sitrissilb̾is for¬
mant. patres hñt silbas. ut
misera. misella. Exceptis hntibꝰ
aliam ꝯsonantẽ ante .n. q̃ addũt
unam silb̾am. siẽ ⁊ dissilba. ut
columna. columuella. tignum.
tigillum. alia uero silb̾ a crescũt.
ut agnus. agnellꝰ. lib̾. libellus.
paulꝰ. paux illꝰ. Ex ceptis que
ante .n. nõ hñt aliam. ꝯsonan¬
punt. lus. la. lum. ut uidens.
urceolꝰ. laurea. laureola. ũcia.
unciola. palliũ. palliolũ. siliꝰ

Expanded text:
"rana, ranunculus"; et que ueniunt a primitiuis habentibus penultimam naturaliter longam, que seruant eandem, ut "unus, una, unum, ullus, ulla, ullum", "uinum, uillum", "ouina, xillum" nina in ra, que non fiunt a masculinis, nec habent ante r aliam consonantem, ut "ara, arula", "terra, terrula". 26 Excipiuntur adhuc neutra habentia g ante n, "tignum, tigillum", "signum, sigillum". 27 Sciendum uero quod in ellus uel in illus finita, si a trissillabis formantur, pares habent sillabas, ut "misera, misella", exceptis habentibus aliam consonantem ante n, que addunt unam sillabam, sicut et dissillaba, ut "columna, columnella", "tignum, tigillum". 28 Alia uero sillaba crescunt, ut "agnus, agnellus", "liber, libellus", "paulus, pauxillus", exceptis que ante n non habent aliam consonanpiunt lus, la, lum, ut "urceus, urceolus", "laurea, laureola", "uncia, unciola", "pallium, palliolum",
Abbreviated transcription (Latin):
tio. parasiaster. equuleus. Sci¬
quita declinatione. diminu¬
tiua. inculꝰ. cula. culum. ter¬
minãt ut frat̾culꝰ. u̾siculus.
diecula. Exceptis uetulꝰ. lapil¬
lus. aculeus. merred ula. regulꝰ.
ad olescentulꝰ.capitulũ. Nam
cula. nõ s̃ regłaria. a pͥma uł¬
scd̾a nullum iuenit᷑ regłare.
in hac forma. nͥ a primitiuo
hãt .c. ut greculꝰ. furcula. Mo
nosilb̾a .gͥ. in .s. sola. ⁊ in .er.
tͥcie declinationis. ⁊ in . el. et
culum. unde oscillum. pater
Similit̾ ꝯparatiua. in .us.
facnunt diminutina. s mo¬

Expanded text:
cio", "parasitaster", "eculeus". 8 Sciu V declinatione diminutiua in culus, cula, culum terminant, ut "fraterculus", "uersiculus", "diecula", exceptis "uetulus", "lapillus", "aculeus", "mercedula", "regulus", "adolescentulus", "capitulum" nam cula" non sunt regularia. 9 A prima uda nullum inuenitur regulare in hac forma, nisi a primitiuo habeat c, ut "Greculus", "furcula". 10 Monosillaba igitur in s sola et in er tercie declinationis et in el et culum" unde "oscillum", "pat12 Similiter comparatiua in us faciunt diminutiua – sed mo
Abbreviated transcription (Latin):
iminutiuũ ẽ.ius¬
qd̾ significat diminutio¬
nem sui pͥmitiri absolute.
a comparatuiꝰ fiat. nõ ẽ abso¬
lutum ut manisculꝰ. fiunt
aũt diminutiua uł cã necc̃atis.
ut postam reguli ꝯuenere. uł
urbanitas. ut fat̾culꝰ gigãtiũ.
uł adulationis ut antomaster.
⁊ diriuat᷑ ab appeslatius. pau
rana. ranunculꝰ. scutum. uł
scuta. scutula. ⁊ scutella. qͣ¬
lus. quasillum. pristinũ. pris¬
tilla. acus. aculeus. unguis.
ungula. anguis. anguilla.
nubes. nub ilum. q̃ tamẽ ma¬
gis est s̃ de nominatiua. pre¬
terea. panucula. glandula.
tione. ut flosculꝰ. q̃ tantũ lit¬
t̾a abusiue. ut anguilla. me¬
tellꝰ.D iminutiuoꝵ uero for¬
nes s̃. masculinis. femininis.
⁊ nentris. Tres uͦ tantũ sũt
masculinoꝵ. In. culus. a .iii.¬

Expanded text:
iminutiuum est quod significat diminutionem sui primitiui absolute, a comparatiuis fiat, non est absolutum, ut "maiusculus". 2 Fiunt autem diminutiua uel causa necessitatis, ut "postquam reguli conuenere", uel urbanitatis, ut "fraterculus gigantum", uel adulationis, ut "Antoniaster". 3 Et deriuantur ab appellatiuis, pauc"rana, ranunculus", "scutum" uel "scuta, scutula" et "scutella", "qualus, quasillum", "pristrinum, pristrilla", "acus, aculeus", "unguis, ungula", "anguis, anguilla", "nubes, nubilum", que tamen magis sunt denominatiua; preterea "panucula", "glandula", tione, ut "flosculus", quedam tantum littera abusiue, ut "anguilla", "Metellus". 6 Diminutiuorum uero fornes sunt masculinis femininis et neutris, tres uero tantum sunt masculinorum: 7 in culus,
Abbreviated transcription (Latin):
mictũt .ĩ. in.p̾eũte uocali. pauta ĩ si i ĩ.xi. que
ĩt̾cepta notauiuł. Ergo oĩa u̾ba scd̾e ꝯuigacõis
rubui. tabeo. tabui. doceo. docui. taceo. tacui
misceo. miscui. iateo. iatui noceo. notui. ar¬
ceo. artui. splendeo. splendui. candeo. cãdu
oleo. olui. tuneo. timui. tepeo. tepui. torpeo
torpin. careo carui. pareo. parm. uireo.
uirui. floreo. florui. horreo. horrui cẽseo.
alge. alsi. fulgeo. fulsi. arseo.arsi. suadeo.
suasi. maneo. mãsi. hereo. hesi. rideo. risi.
torqueo. torsi. ĩdulgeo. ĩdulsi. deurgueo. et¬
urgeo. ambigit᷑. alia. ĩ.xi. ut lugeo. luxi.
frigeo. frixi. Illa. ĩ .ui. pͥtm mictũt. q̃ ĩ pͥma.
ꝑsona modi iudicati tpr̃is p̾sentis .ui. aute

Expanded text:
in ui praeeunte uocali, pauca in si et in xi, quae inter excepta notauimus. ergo omnia uerba secundae coniugationis rubui, tabeo tabui, doceo docui, taceo tacui, misceo miscui, iaceo iacui, noceo nocui, arceo arcui, splendeo splendui, candeo candui, timeo timui, terreo terrui, tepeo tepui, torpeo torpui, pareo parui, careo carui, uireo uirui, floreo florui, horreo horrui, censeo algeo alsi, fulgeo fulsi, ardeo arsi, suadeo suasi, maneo mansi, haereo haesi, rideo risi, torqueo torsi, indulgeo indulsi. de urgeo et turgeo ambigitur. alia in xi, lugeo luxi, frigeo frixi. illa in ui praeteritum mittunt, quae in prima persona modi indicatiui temporis praesentis u ante
Abbreviated transcription (Latin):
sonalia. gerũdia .uł. supina. Sciẽdũ uͦ. q̃dã noũa
hector. sicilia sol usu qͥbꝰ sit utũt᷑. poete. ut sãguis
puluis. que. tñ. qͣtuor modis. transeũt. ĩ płia.
Euentu. ut duo catones. Opinione. plures. soles
particõe ut due. gallie. auctoritate. ut uiua. mel

Expanded text:
undia, uel supina. 6 Sciendum uero quedam nomina "Hector", "Sicilia", "sol"; usu, quibus sic utuntur poete, ut "sanguis", "puluis". 7 Que tamen IV modis transeunt in pluralia: euentu, ut "duo Catones"; opinione, ut "plures soles"; particione, ut "due Gallie"; auctoritate, ut "uina", "m
Abbreviated transcription (Latin):
dubitat᷑. ꝯposita . an. de ꝯposita. sĩt ut ĩfelicitas.
ĩpietas. notãdũ aũt noĩa .iiiiͦ. modis exsolis.
duabꝰ. ꝑtibꝰ ꝯponi. ex duobꝰ ĩ tegris. ut tͥbunus
plebis. suhurbanꝰ. Ex duobꝰ corruptis. ut beniuoł
esficax. Ex ĩtegro ⁊ corrupto ut ĩimicꝰ. duodetĩ.
Ex corrupto. ⁊ ĩtegro ut ĩpiꝰ nugigeruł. aliqñ¬

Expanded text:
dubitatur composita an decomposita sint, ut "infelicitas", "impietas". 5 Notandum autem nomina IV modis ex solis duabus partibus componi: ex duobus integris, ut "tribunus plebis", "suburbanus"; ex duobus corruptis, ut "beniuolus", "efficax"; ex integro et corrupto, ut "inimicus", "duodecim"; ex corrupto et integro, ut "impius", "nugigeru
Abbreviated transcription (Latin):
hic carteres ꝓstabulo eqͦꝵ. casses. furfures fori.
cani pisces. gemini liberi. manes. penates. oꝑti.¬
mates. pͥmores. ꝓteres. ꝓugillares. qͥrites. sentes.
he. arguties. blandicie. athene. thebe. micene.
cume. u̾celle. exeqͥe. ĩferie. ĩsidie. ĩmicitie. scole
spõsalia. altilia. menala. gargara. tartara.
dindima. bactra. p̾cordia. exta. magrahe.
mapalia. cunabula. Itẽ. festoꝵ. noĩa. satna¬
lia. compitalia. floralia. ⁊ cet̾᷑a. ꝙͣuis. ⁊ hec. ĩ¬

Expanded text:
hi carceres" pro stabulo equorum, "casses", "furfures", "fori", "cani", "Pisces", "Gemini", "liberi", "Manes", "Penates", "optimates", "primores", "proceres", "pugillares", "Quirites", "sentes", "he arguties", "blanditie", "Athene", "Thebe", "Micene", "Cume", "Vercelle", "exequie", "inferie", "insidie", "inimicitie", "scole", "sponsalia", "altilia", "Menala", "Gargara", "Tartara", "Dindima", "Bactra", "precordia", "exta", "magalia", "mapalia", "cunabula"; item festorum nomina, "Saturnalia", "Compitalia", "Floralia", et cetera. 14 Quamui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duodecim stellaꝵ signa distin¬
gunt. animas dicũt eiusdem
in quẽdam malignũ pͥneipẽ.
a quo istum mundum factũ
oescͥbunt.⁊ ab m corporibus
intronuti¬

Expanded text:
 duodecim stellarum signa distingunt. Animam dicunt eiusdem <in> quendam malignum principem a quo stum mundum factum discribunt et ab eo in corporibus intromit
Abbreviated transcription (Latin):
appetitur. dispensatiua dicit᷑.¬
cum diometricaꝵ reꝵ sapient᷑
ordo disponit᷑. Ciuilis dicitur
ꝑ qm tocius ciuitatis utilitas¬
demonstratur. alie philosop¬

Expanded text:
antur. Dispensatiua dicitur domesticarum rerum sapienter ordo dispositus. Ciuilis dicitur, per quam totius ciuitatis amministratur utilitas. Philosop
Abbreviated transcription (Latin):
aũt duo ĩqͥbusdã. płalmoꝵ titulis̃.
iuxta musicã. arten. alt̾natĩ. sibi.
apponũt᷑. nã cãticũ. psalmi ẽ. cũ. id
qd̾ organũ modulat᷑. uox postea.
cantantis. eloquit᷑. P samꝰ uo cãtici
qd̃. hũana. uox. p̾loquit᷑. arł organi

Expanded text:
autem duo in quibusdam Psalmorum titulis iuxta musicam artem alternatim sibi adponuntur. Nam canticum Psalmi est, cum id quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici, cum quod humana vox praeloquitur, ars organi
Abbreviated transcription (Latin):
uissimos uapores inaere suspẽ¬
ibique igne solis dequoquitur.
indulcem pluuiaꝵ saporem uer¬
tantũ mͦ aquis maris nubes
concrescere. s etiã ex alatis t̾re
naporibꝰ nebulas adolescere.

Expanded text:
uissimos vapores in aere suspenibique igne solis decoctae in dulcem pluviarum saporem vertantummodo aquis maris nubes concrescere, sed etiam exhalantis terrae vaporibus, nebulas adolescere,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ molestum est. ꝑ hanc occultã
Dn ustã cõcupiscentiam. pͥmo¬
Ii rem alienam occulte ꝯcupis
uuilator. ob seqñs nõ caritate
pis fĩ heredem amando eũ mori
q̃ris. Et ut in re eius te uideas
possessorem. inuides illi succes¬

Expanded text:
 molestum est, ne per hanc occultam et injustam concupiscentiam primois rem alienam occulte concupimulator, obsequens non caritate,pis fieri heredem; amando eum mori quaeris et, ut in re eius te uideas possessorem, illi inuides succes
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum in ducis. de celesti
ht̃ in uistum lucrũ. sine ius¬
to dampno. u̾bi grã. Qͥ furat᷑
ad quirit uestem. s celesti iu¬
ditio amittiti fidẽ. Cigo qui¬
suo malo desid̾s o. forinsecꝰ
amitentes grandinant᷑.
dente noxium. falsꝰ eĩ testis
noc̾e uult. mordendo. ⁊ cõsu¬
tum uõ cõcupisces uxorem
ꝓxumi tui. Nona plaga den¬

Expanded text:
praeceptum subducis, de caelo habet iniustum lucrum sine iusto damno. uerbi gratia, qui furatur adquirit uestem, sed caelesti iudicio amittit fidem. suo malo desiderio forinsecus nsecus grandinantur. dente noxium; falsus vero testis nocet mordendo, et consutum est; Non concupisces uxorem proximi tui; nona plaga, den
Abbreviated transcription (Latin):
nus est accepta parabola. sic̃
cum uocaret᷑ ab alach.
Septim̃ genꝰ est replerio
ꝓph̾as. alii tria gũa uisio¬
num esse dix̃unt. unum
scd̾m ocełos corporis. sicut

Expanded text:
nus accepta parabola; sicutcum evocaretur a Balac. Septimum genus repletio prophetas. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lanete. stelle. que nõ s̃ fixe in
errore. q̃ int̾dum in austrũ.
int̾dum in septemtrionem
cũ mundo ferunt᷑. qͦꝵ nõia g̾ca
sunt. pheũo. plenõta. piriora.
hesꝑus.stilbon. has romani

Expanded text:
ellae sunt quae non sunt fixae in errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani
Abbreviated transcription (Latin):
platonici. a platone philosopho
dc̃i. hi am̃aꝵ creatorem ẽẽ deũ.
corpoꝵ angłos asserunt. ⁊ post
multos annoꝵ circulos. ĩ diu̾sa
corpora redire aias dicunt.

Expanded text:
Platonici a Platone philosopho dicti. Hi animarum creatorem esse Deum, corporum angelos asserunt, post multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
portica. om̃s eñi p̾cedentes mẽ¬
sure in corpore s̃ ut palmꝰ pes.
passꝰ.⁊ reliqua. sola ꝑtica por¬
tatur .x. pedum adinstar cala¬
mi. ii ezechiele templũ men

Expanded text:
portica: omnes enim precedentes mensure in corpore sunt, ut palmus, pes, passus et relique, et sola pertica portatur: est enim X pedum, ad instar calami in Ezechiele templum men
Abbreviated transcription (Latin):
diuisio ẽ. ĩ aliis. dupla. ĩ aliis. sextupla
Ee pͥma dactilica: scd̾a ĩabica t̾cia.
peonita noĩat᷑. st̃ ĩ uuoqͦ metro. pe¬
des legitimi. st̃.t. nothi. Sĩplices pedes
ñ ampliꝰ ꝙͣ t̾nas. sibłas. hñt. duplices

Expanded text:
s dupla, in aliis sescupla; et prima dactylica, secunda iambica, tertia paeonica nominatur. sunt in uno quoque metro pedes legitimi, sunt nothi. simplices pedes non amplius quam ternas syllabas, duplices
Abbreviated transcription (Latin):
f̾iũ. idc̾co. cũ melodia cantilenarũ
suauiũ. ab eccłia. freꝙ̃tat᷑. qͦ facilius
animi. ad ꝯpũctionẽ. flectant᷑. ꝑ ri¬
mit᷑a. aũt eccłia ita psallebat. ut.
modico. flexu. uocis fate̾t. resonare
płallentẽ. ita. ut ꝓnũciãti. uicinior
eẽt ꝙͣ canẽti. ꝑ ropt̾ carnales̃. aũt

Expanded text:
terium idcirco cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. 2. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexu vocis faceret resonare psallentem, ita ut pronuntianti vicinior esset quam canenti. Propter carnales aut
Abbreviated transcription (Latin):
p raph̾ia u̾bis scd̃m hoc quod
possunt tam̃ hec duo ista
ed ificatione misceri. ut di¬
camus quia ꝓpħia ẽ typꝰ
in u̾bis. scd̃m id qd̾ uerba
sunt ⁊ contra . T upus ẽ¬

Expanded text:
prophetia, verbis secundum hoc quod possunt tamen haec duo et ita definitione misceri, ut dicamus quia prophetia est typus in verbis, secundum id quod verba sunt: et contra, typus
Abbreviated transcription (Latin):
liꝑlatiuũ ẽ. qd̾ uł ao plu¬
res sui generis cõpara¬
tum. suꝑponit᷑ om̃ibꝰ uł ꝑ se
ꝓ latũ. intelłetũ ht̃. positum.
cũ ualde adu̾bio. ut achilles
g̾cos. ⁊ plato doccissimꝰ fuit.
i. ualde doctꝰ. Fiunt uͦ ex eisdẽ
t̾minationibꝰ. suꝑ lacuia. ex
quibꝰ ꝯparatiua. Et hñt .uiii.
formas. Simꝰ. ⁊ simus. in qͣs
ꝑ leraq sesinunt. lius. xi¬
mus. timus. remus. fimꝰ. nimꝰ.
in qͣs pauea. ⁊ om̃ia. s̃ mobilia.
nominibꝰ formant᷑ a gc̃o
addito. ssimus. ĩ scd̃a declinatõ¬
ne. In t̾cia uͦ tantũ simus. ut
mus. Inuenit᷑ ⁊̾ pene. penissiẽ.
penitꝰ. penitissimus. Excipiunt᷑
illa que desinũt in .er. q̃ accepta
rimus. faciunt suꝑlatuũ ut
timus. ⁊ sinistimus. Excipiũt᷑
etiam anomala. optimus. pessi¬
mus. maximus. minimꝰ. pluri¬
mus. magnificentissimꝰ. mu¬
nificentissimꝰ. medior imus.
Maturꝰ quoq. maturissimus.
⁊ maturrimus facit. a nuper
is. ⁊ addita. limus. fuint ut

Expanded text:
latiuum est quod uel ad plures sui generis comparatum superponitur omnibus, uel per se prolatum intellectum habet positiui cum ualde aduerbio, ut "Achilles  "Plato doctissimus fuit", id est "ualde doctus". 2 Fiunt uero ex eisdem terminationibus superlatiua, ex quibus comparatiua, et habent VIII formas, rimus et simus in quas pleraque desinunt, limus, ximus, timus, remus, fimus, nimus in quas pauca, et omnia sunt mobilia nominibus, formantur a genitiuo addito ssimus in secunda declinatione, in tercia uero tantum simus, ut mus". 5 Inuenitur etiam "pene, penissime", "penitus, penitissimus". 6 Excipiuntur illa que desinunt in er, que accepta rimus faciunt superlatiuum, ut timus" et "sinistimus". 8 Excipiuntur etiam anomala: "optimus", "pessimus", "maximus", "minimus", "plurimus", "magnificentissimus", "munificentissimus", "medioximus". 9 "Maturus" quoque "maturissimus" et "maturrimus" facit; a "nuperis et addita limus fiunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃es. u̾boꝵ. st̃ due. pͥmitiua ⁊ deriua¬
tiua. q̃ ĩ oĩbꝰ. fere inueniũt᷑. partib¬
S
orois. pͥmitiua . ẽ. q̃ pͥmã. posicõnẽ
ab ip̃a nat᷑a accepit. ut domo. ferueo
lego. facio. garrio. albo. Deriuatiua. q̃ apositis
deriuãt᷑. ut domito. feruesco. lecturio. facesso
garrulo. albico. Sũt gͥ. deriuatiuoꝵ. diu̾se.
sp̃es. Inchoatiua. Meditatiua. freꝙ̃tatiua de¬
sideratiua. Diminutiua. Sũt ⁊ alie u̾borũ
deriuationes. diu̾sas. t̾minacõnes. hñtes. tam.
passiue dtm ẽ. Et oĩa fũt a scd̾a ꝑsona pͥmitim
addita .co. ut amasco. patesco. cupisco. sentisco.
Excipit᷑ hias. hisco. Et oĩa ĩchoatiua. st̃. t̾cie
ꝯiugatõis ⁊ neut᷑. gn̾is. ⁊ carẽt p̾titis ꝑft̃is ⁊ his
q̃ ab his nascũt᷑. In ueniũt᷑. tñ huiꝰ forme u̾ba
sĩgcant medietatẽ. ut lecturio leg̾e. meditor.
Et solent fieri. a participiis. uł. supinis. assũpto
ua. sũt q̃ freꝙ̃tiã su u̾bi sĩgcãt ut scͥpto freꝙ̃i

Expanded text:
es uerborum sunt due, primitiua et deriuatiua, que in omnibus fere inueniuntur partibus orationis: primitiua est que primam positionem ab ipsa natura accepit, ut "domo", "ferueo", "lego", "facio", "garrio", "albo"; deriuatiua que a positiuis deriuantur, ut "domito", "feruesco", "lecturio", "facesso", "garrulo", "albico". 2 Sunt igitur deriuationum diuerse species: inchoatiua, meditatiua, frequentatiua, desideratiua, diminutiua; sunt et alie uerborum deriuationes, diuersas terminationes habentes, tam passiue dictum est. 4 Et omnia fiunt a secunda persona primitiui, addita co, ut "amasco", "patesco", "cupisco", "sentisco",  hisco". 5 Et omnia inchoatiua sunt tercie coniugationis et neutri generis, et carent preteritis perfectis et his que ab his nascuntur. 6 Inueniuntur tamen huius forme uerba significant meditationem, ut "lecturio" = "legere meditor"; et solent fieri a participiis uel supinis, assumpto ua sunt que frequentiam sui uerbi significant, ut "scri
Abbreviated transcription (Latin):
gcam quidem formaui deri
nepos cum genitiuo sui pri¬
mitiui. ut eacides. eaci filiꝰ.
uł nepos. abusiue tam̃ deri¬
nat᷑ a matribꝰ. ut ylliades. ab
auis mat̾nis. athlanciades. a
regibꝰ sine ꝯditoribꝰ. ut the¬
side. cecropide. a fratribꝰ phe¬
tontiades. a ꝓpͥis tantũ deriuã¬
tur. ⁊ ad hoĩes ꝑtinent. sũt
q̃ om̃ium ẽ comunis. In. on
que iades. lingue est ꝓpria ut
pelon. In adios. que est eolica.
ut piradios. Indes gͥ. qͣ sola utũ¬
declinatiõis. ⁊ deriuat᷑ a pͥma
uł a sed̾a. seu tͥcia declinatiõe.
habentq omĩa .a. uł .i. correp¬
tas. penultimas. s a. quidẽ
si pͥmituiũ pͥme sit declina¬
tionis. desinens. apd̾ g̾cos ĩ.
as. uł in .es. uł in . ios. qd̾ apd̾
nationis. ut eneas. eneades.
ut cormetes. cormetides. al¬
ia om̃ia .i. penultunã correp¬
tam hũt. ut pͥamus. pͥamides.
nestor. nestorides. nisi ꝑ sincre¬
ꝓ pelides. uł endes. ꝓ eneades.¬

Expanded text:
cam quidem formam deriuailius" uel "nepos" cum genitiuo sui primitiui, ut "Eacides", "Eaci filius" uel "nepos". 2 Abusiue tamen deriuantur a matribus, ut "Iliades", ab auis maternis, "Athlantiades", a regibus siue conditoribus, ut "Theside", "Cecropide", a fratribus, "Phetontiades". 3 A propriis tantum deriuantur et ad homines pertinent. 4 Sunt que omnium est communis; in on, que Iadis lingue est propria, ut "Peleon"; in adios, que est Eolica, ut "Piradios". 5 In des igitur, qua declinationis. 6 Et deriuantur a prima uel a secunda seu tercia declinatione; habentque omnia a uel i correptas penultimas, sed a quidem, si primitiuum prime sit declinationis, desinens apud Grecos in as, uel in es, uel in ios, quod apud nationis, ut "Eneas, Eneades", ut "Corinetes, Corinetides". 8 Alia omnia i penultimam correptam habent, ut "Priamus, Priamides", "Nestor, Nestorides", nisi per sinerepro "Peleides", uel "Enides" pro "Eneades
Abbreviated transcription (Latin):
hat penł ꝯtra regłam longã
ut demiades. belides. M ͨ tam tñ
poetica licencia hũt .a. añ. des.
que aliqñ addit. aliqñ minuit
sub̾am. ut achlanciades. ꝓ ath¬
lantides. scipiades. ꝓ scipiones.
suꝑat genitinũ nͥ una sisb̾a.
In hac forma nec debet hr̃e
partes uł pautiores silb̾as. nͥ
ex poetica sit licencia. femurina
uero patronomica apd̾ nos. in
is. uł in as. desinunt. O ͤ sũt
tͥcie declinationis. ⁊ ueniunt a
masculinis abstracta de. ut pe¬
pelides. ꝓ peleides. peleis. sic
enides. ꝓ eneides. eneis. uł po¬
etica licentia. Inueniunt᷑ etiã.
in .ne. desmencia femimna q̃
s̃ iadis lingue. patronomica.
ut arestos. a restine. aacrisios.
nominatiua. patronomicas
formas h̃ntia. ut curipedes.
ab euripo de nominatiũ. ꝓpͥ¬
um est. Colehis. thessalis. tro¬
as. gentilia. bachis. pithias.
apͥa. Sic quoq tiberias. herodias
Datrononnica seruant grecum
accentum. q̃ g̾cum seruant.
nominatiũ. ubi uͦ mutatio

Expanded text:
am contra regulam longam, ut "Demades", "Belides". 9 Quedam tamen poetica licentia habent a ante des, que aliquando addit aliquando minuit sillabam, ut "Athlantiades" pro "Athlantides", "Scipiades" pro "Scipionides". superat genitiuum, nisi una sillaba in hac forma, nec debet habere pares uel pauciores sillabas, nisi ex poetica sit licentia. 11 Feminina uero patronomica apud nos in is uel in as desinunt. 12 Que sunt tercie declinationis et ueniunt a masculinis, abstracta de, ut "Pe"Pelides" pro "Peleides", "Peleis"; sic "Enides" pro "Eneides", "Eneis", uel poetica licentia. 14 Inueniuntur etiam in ne desinentia feminina, que sunt Iadis lingue patronomica, ut "Arestos, Arestine", "Acrisios, nominatiua patronomicas formas habentia, ut "Euripides" ab Euripo denominatum proprium est; "Colchis", "Thessalis", "Troas" gentilia, "Bachis", "Pithias" propria; sic quoque "Tiberias", "Herodias". 16 Patronomica seruant Grecum accentum, que Grecum seruant nominatiuum. 17 Vbi uero mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
addita .s. ⁊ minuit᷑ͦ una silła ut . eo. is. audio . is.
t̾cia ꝑsona. fit a sua scd̾a .s. ĩt. ut amas. amat
asua scd̾a singłi. ĩt̾posita .mu. uł .ti. ut a mas̃.
amamꝰ. amat̾is. Doces. docemꝰ. docetis. legis. legimꝰ
legitis. audis. audimꝰ. auditis. uł. sic. Gcd̾a fit .a.

Expanded text:
atis, minuitur una sillaba, ut "eo, is", "audio, audis". 3 Tercia persona fit a sua secunda, s in t, ut "amas, amat"a sua secunda singulari, interposita mu uel ti, ut "amas, amamus, amatis", "doces, docemus, docetis", "legis, legimus, legitis", "audis, audimus, auditis"; uel sic: secunda fit a
Abbreviated transcription (Latin):
fisrcia uero. e.ĩ .i reu̾ti᷑ ⁊addit te. uit
leg̾e legite. Gercia asua tͥcia singb ĩtrosita
singli plentis eide modi addita to audibo
tatiui. fit a scd̾a singłi p̾sentis imꝑat̾. addita
⁊ ep̃osita mũ uł ti ut amares. amaremꝰ smaretis

Expanded text:
tercia uero, e in i reuertitur et additur te, ut "lege, legite". 31 Tercia a sua tercia singulari interpositasingulari presentis eiusdem modi addita to, ut "amtatiui fit a secunda singulari presentis imperatiui addita interposita mu uel ti, ut "amares, amaremus, amareti
Abbreviated transcription (Latin):
las. mons. mos. mus. mas. praes. mars pous lar
cos. dos frons. gens. falx fex. głis. lux. lex. lis lens
glans. uł. glãdis. laux. mors. mera. mens. nux.
nix. nex. nox .pix. ops. fraus. prex. pars. res.
spes. cors. stips. stirps. trabs. uͥis. grus. urbs
nant. Fas git. pus .ir. Tria ĩpłali nuo defitiut
omunis gnis bos. dux. sus fur. grus. oĩs qu̾il
hec. duo. sola par. trux. Expositis monosisio.¬

Expanded text:
lar mons mos mus mas praes Mars pons {Lar} cos dos frons gens falx fax faex glis lux lex lis lens glans {uel} glandis lanx mors merx mens nux nix nex nox pix ops prex pars res spes cors gens sors stips stirps trabs uis {grus} urbs nantur, fas git pus ir; tria in plurali numero deficiunt, munis generis bos dux sus fur grus; omnis generis haec duo sola, par trux. expositis monos
Abbreviated transcription (Latin):
reglas. subiectas. notabimꝰ. exceptis. illis indes
q̃ minime declinãt: fas. nefas nichili. nugas.

Expanded text:
regulas subiectas notauimus, exceptis illis uidelicet, quae minime declinantur, fas nefas nihili nugas gu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾remes. cremetis. dñis aũ ⁊ tremis. diores dioris
antores. antoris In. is tan mascłi gn̾is quam.
feminini desiñt ⁊ ei̾dẽ decłonis̃ st̃ ut hic dafius.
dafindiõ. tybris. tyb̾dis. ⁊ feminina. h thais . tha¬
idis. lais. ladis. isis. isidis. belpis. bespidis ⁊ oĩa
genitm̃ ĩ dis. silłam mittũt excepto uno simois
qd̾ simoentis facit genitm̃. In us̃. mascłi guis¬

Expanded text:
Chremes Chremetis dicimus autem et Chremis Diores Dioris, Antores Antoris. in is tam masculini generis quam feminini desinunt eiusdem declinationis, ut hic Daphnis Daphnidis, Thybris Thybridis, et feminina, haec Thais Thaidis, Lais Laidis, Isis Isidis, Hesperis Hesperidis; et omnia genitiuum in dis syllabam mittunt excepto uno Simois, quod Simoentis facit genitiuum. in us mascu
Abbreviated transcription (Latin):
inserie orõis admittũt ut sedet᷑. ambulat᷑
stat᷑ pugnat᷑ utur. studet᷑ ueniũt .ii. ut
dictũ ẽ. anentͥs. sedeo. ãbulo .sto. pugno.
eo. studeo. his ⁊̃ g̾toꝵ iastanciã siqũa deco¬
pia. sermõis excercẽt refutamꝰ. qd̾. hec ꝓpͥa
neq̃ũt explanare. Simiłr. nocet᷑ suadetur
⁊ dat᷑. ꝓferimꝰ. qd̾ ĩ actiua specie. datiuo ca¬
sui. iũgũt᷑. Sñt q̃ ĩparticipus deficiũt ut
cipiũ. ⁊ ĩ p̾sẽti ⁊ ĩ fut᷑d defic̃. Itẽ nascor. futi
tpr̃is. participio caret. Imꝑsonalia sicut
inactina declinacõe participia ulła hñt.
nisi q̃ poetica. usurpanit licecia p̾fiti. lit.
requata. pugnata ꝑcussa. futuri. ut ingilsi¬

Expanded text:
in serie orationis admittunt, ut sedetur ambulatur statur pugnatur itur studetur: ueniunt enim, ut dictum est, a neutris, sedeo ambulo sto pugno eo studeo; his etiam Graecorum iactantiam, siquam de copia sermonis exercent, refutamus, quod haec proprie nequeunt explanare. similiter nocetur et suadetur et datur proferimus, quae in actiua specie datiuo casui iunguntur. sunt quae in participiis deficiunt, ut cipium, in praesenti et futuro deficiunt. item nascor futuri temporis participio caret. impersonalia, sicut in actiua declinatione, participia nulla habent, nisi quae poetica usurpauit licentia, praeteriti, regnata pugnata {percussa}, futuri, ut uigilan
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾a ꝑsona ꝯiugatõiõ discernit. dico. dicas.
correpta. pͥore silła. dico. dicis. ꝓ ducta. fundo.
fundas fundo. fundis. uolo. uolas. uolo .uis.
appello. appellas. appello. appell. cõpello. ꝯpellas
cõpello. cõpell. mãdo. mãdas mãdo. mãdis
Sũt alia q̃ ex diu̾sa forma. p̾sentis tpr̃is. ĩ
p̾tito ꝯfũdũt᷑. paneo. paui. pasco. paui cerno
creui. cresco. treui. atuo. atui. aceo. atui. luceo.
luxi. lugeo. luxi. pendeo. pependi ꝓendo. pe¬
facit. deficiũt ⁊ ĩ futd̾. ⁊ ĩ finitiuo mͦ. ⁊ ĩ supinis
odi. duo participia fac̃ pͥt̾i tp̃ris figure. ꝯ¬

Expanded text:
sona coniugationis discernit: dico dicas correpta priore syllaba, dico dicis producta; fundo fundas, fundo fundis; uolo uolas, uolo uis; appello appellas, appello appellis; compello compellas, compello compellis; mando mandas, mando mandis. sunt alia quae ex diuersa fduntur: paueo paui, pasco paui; cerno creui, cresco creui; acuo acui, aceo acui; lugeo luxi, luceo luxi; pendeo pependi, pendo pefacit, deficiunt et in futuro infinitiui modi et in supinis odi, duo participia facit praeteriti te
Abbreviated transcription (Latin):
timos. lateo. nã ⁊ ħ assũptis p̾põib. faciũt in¬
thoatiua. ut ꝑtimesco. delitescͥo. ualeo. tm̃ cũ
faciat ꝯualesco. ĩ participio futi tpris minime
deficit. nã ualiturus. dicẽdũ ẽ. Sũt alia p̾t̾ea
tremo. seuio. disco. posco. furio. Que u̾ba ut̾us¬
deqͥbus supiꝰ. docuimꝰ. ⁊ defectiuã. illa uidelicet
que ordĩe deciinari nõ possũt. ut. aio. q̃so. ĩꝙͣ

Expanded text:
timeo lateo: nam et haec adsumptis praepositionibus faciunt intimeo lateo: nam et haec adsumptis praepositionibus faciunt inchoatiua, ut pertimesco delitesco. ualeo tantum cum faciat conualesco, in participio futuri temporis minime deficit: nam ualiturus dicendum est. sunt alia praeterea tremo saeuio sero disco posco furio. uerba qude quibus superius docuimus, et defectiua, illa uidelicet quae ordine declinari non possunt, ut aio quaeso inquam
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾am ꝑsonam hñt nui singłaris. cedo ⁊̃ m̾u.¬
tuli. sum.es. fui ferio. is. ꝑtussi. tollo. tolł sul
tuli. edo. es̃. edi. facit. hͦ infinitiui modi. p̾sens
tẽpꝰ nõ ĩ re silłam. s ĩ se. ꝯtra morẽ õiũ mittit
eẽ .ii. dicẽdũ ẽ. uolo. uis. uolui. hͦ qͦ ĩcerte est
ꝯiugatõis ⁊ ĩ fut᷑o ĩꝑatĩ. ⁊ ĩfinitimi modi de¬
ficit ⁊ gerũdia. uł imparticipialibꝰ. q̃ supina
alii dicũt. Meto. messẽ. feci. nam alit̾ ꝓferri ñ
potest. polleo. sisto. simiłr. ⁊ glisco. furio. ⁊ qua¬
tio. nullũ hñt p̾t̾itũ. Meminu̾s tñ ĩ choatiue
forme. u̾ba. ĩ p̾terito ꝑfco defic̾e ¶ participus
tarẽt u̾ba. alia. p̾sentis. tpr̃is. alia fu turi.
alia. utriꝰq. In p̾senti itaq deficit sũ. ⁊ q̃ ex eo.
pio. noĩatim casus nui singłaris defic̃. incet̾is
ut horreo. taleo. tepeo. niteo. pat̾eo.stupeo.
splendeo. iugeo. rigeo. floreo paueo. rubeo
tabes. madeo. uirco. tumeo. sileo. palleo. ferueo.

Expanded text:
secundam personam habent numeri singularis: cedo tuli, sum es fui, ferio feris percussi, tollo tollis sustuli facit, edo es edi: hoc infinitiui modi praesens tempus non in re syllabam, sed in se contra morem omnium mittit: esse enim dicendum est; uolo uis uolui: hoc quoque incertae est coniugationis et in futuro imperatiui et infinitiui modi deficit et gerundi uel participialibus, quae supina alii dicunt; meto messem feci: nam aliter proferri non potest; polleo sisto, similiter et glisco furio et quatio nullum habent praeteritum. memineris tamen inchoatiuae formae uerba in praeterito perfecto deficere. participiis carent uerba alia praesentis temporis, alia futuri, alia utriusque. in praesenti itaque deficit sum et quae ex eo apio nominatiui casus numeri singularis deficit, in ceteris ut horreo caleo tepeo niteo pateo splendeo uigeo rigeo floreo paueo rubeo tabeo madeo tumeo sileo palleo ferueo
Abbreviated transcription (Latin):
trahũc. ut pudet. tedet. piget. penitet. miseret
decet. Illia. dtm̃. ut licet. licet. liquet. libet. unũ
sillas mictũt. ut puduit. piguit. penituit. licuit
libint. decuit. p̾t̾. tͥa quoꝵ duo deficiũt ĩ p̾tito
liquet. ⁊ tedet. unũ qͣi passiuã ht̃ decłonem.
mseret. nã misertũest dm̃s. ⁊ lic tam̃ et.
libet. ad hant simulitudinẽ ꝓferri possũt. ut¬
licitũ ẽ. libitũ ẽ. ł tedet ĩ ꝯposita figura pte¬
sũ ẽ. Tertie ꝯiugatõis ĩꝑsonalia dtm̃ casum
assumũt. ut ꝯtingit. euenit. accidit. expedit.
Ouedã pͥme ꝯuigatõis. ĩꝑsonalia reꝑiũt ᷑ ut
iuuat. p̾stat. q̃ ⁊ alit̾. decłinari possũt. S oĩa
tã ĩ futuro ĩꝑatim modi ꝙͣ ĩfinitiu. nͭ nõ etiã
gerũdi uł participalibꝰ ⁊ participus. utriꝰq
tprĩs defũt. defectiua in modis st̃ hec. q̃so. qd
pͥmã ꝑsonã ht̃ ĩdicatiui modi dũ texat. licet.
que se̾re lectũ sit. ap̃salustiũ ⁊ tulliũ. ouat. ĩ fit

Expanded text:
trahunt, ut pudet taedet piget poenitet miseret decet; alia datiuum, ut licet liquet libet. unum in uit syllabam mittunt: puduit piguit poenituit licuit libuit decuit, praeter tria, quorum duo deficiunt in praeterito, liquet et taedet, unum quasi passiuam habet declinationem, miseret: nam miseritum est dicimus. et licet tamen et libet ad hanc similitudinem proferri possunt, licitum est et libitum est, et taedet in composita figura, pertaesum est. tertiae coniugationis impersonalia datiuum casum adsumunt, ut contingit euenit accidit expedit. quaedam primae coniugationis impersonalia reperiuntur, ut iuuat praestat, quae et aliter declinari possunt. atiui modi quam infinitiui, nec non etiam gerundi uel participialibus et participiis utriusque temporis deficiunt. defectiua in modis sunt haec: quaeso, quod primam personam habet indicatiui modi dumtaxat, licet quaesere lectum sit apud Sallustium et Tullium; ouat, infit
Abbreviated transcription (Latin):
mittit uł ĩduplicẽ.u ut audio. au¬
dun. uł audii. paunio. muniui. uł iniu.
seuio. seuim. uł semii. lenio.lenim . uł. lenii.
mollio mollim. uł mollii. finio. finiui. uel.
finii. punio. punim. uł punu. sopio. sopiui
uł sopii. accio. actim. uel actii.scio. scii. uł
scii. ĩnio. inniui. uł ĩnii eo .iiii. uł .ii. exeo.
exiui.uł exii. ineo .ĩiui. uł ĩn ⁊ cet̾a his siłia
pauta. ĩ si exeũt ⁊ st̃ fere. hec. sartio. sapłi
farsio. farsi. haurio. hausi. seꝑio. sepsi. sencio
seusi. Alia ĩari. hsola. sancio. sanxi. fulcio.
fulxi. uincio. inuxi. unũ ĩuenit᷑ qd̾ pͥmã silłan
ĩpresenti corripit. ĩp̾t̾ito ꝓducit. uenio. uemi.

Expanded text:
mittit uel in i duplicem, ut audio audiui uel audii, munio muniui uel munii, saeuio saeuiui uel saeuii, lenio leniui uel lenii, mollio molliui uel mollii, finio finiui uel finii, punio puniui uel punii, sopio sopiui uel sopii, accio acciui uel accii, scio sciui uel scii, hinnio hinniui uel hinnii, eo iui uel ii, exeo exiui uel exii, ineo iniui uel inii, et cetera his similia. pauca in si exeunt, et sunt fere haec, sarcio sarsi, farcio farsi, haurio hausi, sepio sepsi, sentio sensi; alia in xi, haec sola: sancio sanxi, fulcio fulxi, uincio uinxi. unum inuenitur quod primam syllabam in praesenti corripit, in praeterito producit uenio ueni;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hi dic̾e̾. s płał. erat altiꝰ ꝓnõis .uł. loco aspiracõis
pon̾e .s. ⁊ si. dite. s ẽ. ꝯiũctio. defic̃ gͦ causa dubita¬
bitacõis. fortasse ido. ex eo ꝑ anastrophen. fem̃ his
aliud ꝓ nom̃. pꝰtremo sui uł. adu̾biũ sẽꝑ. ponitur
reciptũ .i. sui passionẽ. sĩgcas. ut sui. miscret᷑. uł
retrãsitinũ ut me uidua orat ut sui miserear
uł ad possessionẽ. sen adiũctũ aliqd̾. ut ille sui.
nã semꝑ ĩu̾bo ĩtelligr̃. iłle. Ergo si addas notm ħ¬

Expanded text:
is ponere s et "si" dicere, sed est coniunctio; deficit ergo, causa dubitationis. 59 Fortasse ideo ex eo per anastrophen factum "is", aliud pronomen. 60 Postremo "sui" uel ad uerbum semper ponitur reciprocum, id est sui passionem significans, ut "sui miseretur", uel retransitiuum, ut "me uidua orat, ut sui miserear", uel ad possessionem, sed adiunctum aliquid, ut "ille sui snam semper in uerbo intelligitur "ille"; ergo, si addas nom
Abbreviated transcription (Latin):
sula in europa. suꝑ elles pontum posita. angu¬
sto & ꝑiculoso mari separata. Et abidos grece
sie. Abios dicta quod preceteris arborib longe
eat. & in excelsum ꝓmineat. cuius natura expe¬
rs est terreni humoris. ac ꝓ inde habilis atq le¬
uis habetur. De qua uirgilius. Et casus abies
quidam gallicum uocant ꝓpter candorem.
Est autem sine nodo. Abiecit contempsit. Abie

Expanded text:
sula in Europa super Hellespontum posita, angusto et periculoso mari separata, et Abydos Graece. Abies dicta, quod prae caeteris arboribus longe eat, et in excelsum promineat. Cujus natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atque levis habetur. De qua Virgilius: Et casus abies quidam Gallicum vocant propter candorem: est autem sine nodo. Abies vero propte
Abbreviated transcription (Latin):
cõĩs seruat. ut amabo. amabis. amabit. do¬
cebo. docebis. docebit. Siłr qͣrte ĩ eo. desinẽtia
ut. ibo. ibis. ibit. Siłr. subiũctrua. declinãt᷑¬
declinacõbꝰ. collectim. tͥ expositis dep̾tõ ꝑfcõ
uisti. dotinsti. legisti audiuisti .t. uͦ assũpta
s correpta .i t̾ciam fat̾ ꝑsonã. ut amauit
In t̾cia uͦ płali mutat .i.e. ꝓductã ⁊ assumit
rũt .uł.re. ut amauert. uł amauere. ꝑ lulgͣ¬

Expanded text:
onis seruat, ut amabo amabis amabit, docebo docebis docebit; similiter quartae in eo desinentis, ut ibo ibis ibit; similiter subiunctiua praetedeclinationibus collectim tibi expositis de praeterito uisti docuisti legisti audiuisti; t uero adsumpta sed correpta i tertiam facit personam ut amauit tertia uero plurali mutat i in e productam et adsumit runt uel re ut amauerunt uel amauere. plu
Abbreviated transcription (Latin):
quos̃ scd̾a pͥsca tulert s nouate
breuitas asserit ẽẽ ĩ eam dt̃a. oĩa
cũ uet̾ũ sic̃ expłorata libellis: mł¬
ta. loqͥ breuit᷑: sit nouitatis opꝰ. te relegat. in¬
uenis ꝙ garula pagina t̾ret. aut si ꝙ̃ pau¬
cis seria nosse iuuat. Te longĩꝙͣ petens co¬
mitẽ sibi ferre uator nõ dubitet. ꝑuo põde
młta uehet. Ce siqͥs scͥpsisse uolet. nõ ulla.
q̃ret danna. nͨ ĩgrati triste laboris. oñ. Es
qd̃ qͥsq petat. nunꝙͣ cẽsura. disertr hoc ꝯ¬

Expanded text:
quos saecula prisca tulerunt, / sed noua te breuitas asserit esse meam. / omnia cum ueterum sint explorata libellis, / multa loqui breuiter sit nouitatis opus. / te relegat iuuenis, quem garrula pagina terret, / aut siquem paucis seria nosse iuuat; / te longinqua petens comitem sibi ferre uiator / ne dubitet: paruo pondere multa uehis; / te siquis scripsisse uolet, non ulla queretur / damna nec ingrati triste laboris onus. / es quod quisque petat; numquam censura diserti / hoc c
Abbreviated transcription (Latin):
cũ amatꝰ fuero ĩfinitiua u̾ba passiua ex actiuis
fiũt mutatõe .e. finał. ĩ .i. absq t̾cia ꝯiugatõe in
illa .N. abiecta extrema silła penłtima .e. ĩ .i. ꝯu̾tit᷑
ut amare. amari. dot̾e. doceri. lege̾. legi. audire
u̾bũ. ẽẽ uł fuisse. fit. ut amatũ ẽe uł fuisse. doctũ.

Expanded text:
finitiua passiua ab actiuis fiunt mutatione e finalis in i absque tertia coniugatione in illa enim, abiecta extrema syllaba, paenultima e in i conuertitur, ut amare amari docere doceri legere legi audire uerbum esse uel fuisse fit, ut amatum esse uel fuisse doctum
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾e ꝑsone. ut amas. amans. doces. docens. ĩ t̾cia uͦ
⁊ qͣrta. a pͥma ꝑsona fit ꝯu̾sa .o. ĩ. ens ut lego. legẽt
audio. audiens. Excipiũt᷑ eo ⁊ queo. q̃ euphonie
causa. ieus. ꝑ eens. ⁊ qͥens ⁊ q̃ens faciũt. ⁊ gtm̃. eũ tis
ꝓeentis. q̃ untis ꝓ q̃euntis. om̃e ꝑticipiũ. p̾t̾iti tpr̃is¬
docturꝰ. docendꝰ. lecturꝰ. legendꝰ. auditurꝰ. audiẽd̾.
Noĩa u̾balia plerũq aparticipus tpr̃is p̾t̾iti
fiũt mutata finali. us. ĩ.or. ut amatꝰ amator. doct
doctor. lectꝰ lector. auditꝰ. auditor. In . tor. autem
ueniũtꝰͦ s qͣrte st̃ decłonis ut iudicatꝰ monitꝰ ha¬
bitꝰ. auditꝰ. fiũt ⁊̃. a genitõ. supͣdt̃i paticipii ad¬
dita .o. ⁊ correpta .i. ut ꝯiũctus. ꝯuĩcti. ꝯuĩcto.
ratꝰ. rati. rato. peułtuna correpta. St̃ tñ ⁊̃ que
participiis. futi. tpr̃is. femininis. ĩ urs. desinen¬

Expanded text:
undae personae n, ut amas amans doces docens; in tertia uero et quarta a prima persona fit conuersa o in ens, ut lego legens audio audiens. excipituntur eo et queo, quae euphoniae causa iens pro eens et quiens pro queens faciunt et genetiuo euntisdocturus docendus lecturus legendus auditurus audiendus. nomina uerbalia plerumque a participio praeteriti fiunt mutata finali us in or, ut amatus amator doctus doctor lectus lector auditus auditor. in tor autem ueniuntur sed quartae declinationis, ut iudicatus monitus habitus auditus. fiunt etiam a genetiuo supra dicti participii addita o, correpta i, ut coniunctus coniuncti coniuctio ratus rati ratio paenultima correpta. est tamen quando participiis futuri temporis femininis in ra desinen
Abbreviated transcription (Latin):
gatõis decliuãt᷑. ut doceo. ces. docet. docemꝰ. do¬
cetis. docẽt. amarẽ amares. amaret. amaremꝰ
amaretis. amarẽt. ameni. ames. ames. amemꝰ
ametis. amẽt. legerẽ. leg̾es. lege̾t. leg̾em. leg̾e¬
amabis. amabis. amabit. amabimus amabitis
amabũt. docebo. docebis. docebit. docebimꝰ. doce¬
bitis. docebũt. Ibo bis. bit. ibimꝰ. ibitis. ibũt. ilid̾
uͦ notãdũ ẽ. qd̾ ĩ subiũctiuis uͥb t̃cia ꝓsona płał.

Expanded text:
gationis declinantur, ut doceo doces docet docemus docetis docent, amarem amares amaret amaremus amaretis amarent, amem ames amet amemus ametis ament, legerem legeres legeret legeremus legere amabis amabit amabimus amabitis amabunt, docebo docebis docebit docebimus docebitis docebunt, ibo ibis ibit ibimus ibitis ibunt. illud autem notandum est, quod in subiunctiuis tertia persona
Abbreviated transcription (Latin):
correpta. añ .t. ut amas. amat. doces. docet
facis. facit. legis. legit. audis. audit . is. it. ĩt̾¬
posita uͦ .nuui. eadẽ scd̾a ꝑsona. seruãs .s. fat̾.
pͥmã płalẽ. ut smas. amamꝰ. doces. Dotemuis
scdam płalẽ. ut. amas amatis. doces docetis
legis. legitis. eudis. auditis. Tercia. uͦ ꝑsona
głari .ii. solet fieri ut amat. amant. doces.
m.unt. ꝯu̾tentes. facimꝰ. t̾ciã płalẽ. ut facio.
ut. amas. amabam. doces. docebam. siłr. fit in
u̾bis. qͣrte. ꝯiugatõis. ĩ eo. desinentib. ut eo.
bam. audio. audiebã. lic autẽ ⁊ maxime poetis
⁊ ꝑ sincopã. ĩ qrͣta ꝯiugatõe audibã ⁊ munibã

Expanded text:
correpta ante t, ut amas doces docet facis facit legis legit audis audit is it. interposita uero mu eadem secunda persona seruans s facit primam pluralem ut amas amamus doces, ut amas amatis doces docetis legis legitis audis auditis. tertia uero ngulari n solet fieriin unt conuertentes facimus tertiam pluralem, ut facio ut amas amabam doces docebam; similiter fit in uerbis quartae coniugationis in eo desinentibus, ut eo bam . licet autem et maxime poetis etiam per syncopam in quarta coniugatione audibam et munibam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯtẽplamini me. In eodem. uultũ ꝯtemplamini
Idem ĩ euncho . uos. sequimini me. Salustius ĩ
catilinario. Exꝑgiscimim. aliqñ. ⁊ capascite rẽ
publicã Idem in iugurtino uos aũ athebral¬
amato. amator. doceto. docetor. legito. legor. au¬
docẽto. docentor. legũto. legũtor. audiũto. audũtor
Scd̾a uͦ ꝑsona. a scd̾a ĩdicatiui. mutatõe .i. finalis.
ĩ or. fit. ut amamini. amaminor. docemini. doce¬
minor. legimini. legiminor. audimini. audiminor

Expanded text:
/ contemplamini me»; in eodem «uultu contemplamini»; idem in Eunucho«uos me sequimini»; Sallustius in Catilinario «expergiscimini aliquando et capessite rem publicam»; idem in Iugurthino «uos autem Adherbalamato amator doceto docetor legito legitor auor docento docentor legunto leguntor audiunto audiuntor. secunda uero persona a secunda indicatiui mutatione i finalis in or fit, ut amamini amaminor docemini doceminor legimini legiminor audimini audiminor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. lecturũ ẽẽ. auditurũ ẽẽ ꝑticipialia uł su¬
cũ articło ꝯiũctiui. ap̃ g̾cos accipiũt᷑ nascũt᷑
aꝑticipio p̾sentis. tpr̃is .s̃.ĩ .d. ꝯu̾sa. ⁊ addita .i.
uł .o.uł.ũ. ut amans. amãdi .do. dũ. sũt ⁊ alia
duo ꝑticipialia q̃ ad formã participii. pt̾iti.
tpr̃is. desiuũt .ĩ. um. uł ĩ.i. ut. amatũ. tu. S hͦ

Expanded text:
esse lecturum esse auditurum esse. participialia uel sucum articulo coniuncti apud Graecos accipiuntur, nascuntur a participio praesentis temporis s in d conuersa et addita i uel o uel um, ut amans amandi amando amandum. sunt et alia duo quae ad formam participii praeteriti temporis desinunt in um uel in u, ut amatum amatu. sed
Abbreviated transcription (Latin):
uł mͦ uł ꝑsona. ĩ .o. desinẽcia. assumũt
.R. ⁊ finiũt passiua sua. ut. amo. amor. a¬
mabo. amabor. amato. amator. amanto.
amãtor. doceo. doceor. docebo. docebor. doceto.
docetor. lego. legor. legito. legitor. legũto. le¬
gũtor. audio. audior. audito. auditor. audi¬
ctiua sua fit ĩt̾posita .ri. S ĩt̾tia ꝯiugatõe¬
legis. leg̾is. uł leg̾e. audis. audiris. uł audire. qͦ¬
mͣ aũ docuimꝰ in actiuo. sic ⁊̃ ĩpassiuo p̾sentis¬
ꝑsona ab actiua sua addita . ur sol fieri. ut
amat amat᷑. doc docet᷑. legit. legit᷑ audit. au
abiecta .s. ⁊ addita. mur. ⁊ min̾i. fiũt. ut amas.
amans. amamini. doces. doceni᷑. docemi. legis.
legim᷑. leginũ. Sit audis. audimͣ. adim̾i ⁊ ĩ oi

Expanded text:
uel persona in o desinentia adsumunt r et faciunt passiua sua, ut amo amor amabo amabor amato amator amanto amantor doceo doceor docebo docebor doceto docetor docento docentor lego legor legito legitor legunto leguntor audio audior audito auditor audictiua sua fit interposita ri, sed in tertia prolegis legeris uel legere audis audiris uel audire. quomodo autem docuimus in actiuo, sic etiam in passiuo praesibus. tertia persona ab actiua sua adiecta ur solet fieri, ut amat amatur docet docetur legit legitur audit audiabiecta s et addita mur et mini fiunt, ut amas amamur amamini doces docemur docemini legis legimur legimini audis audimur audimini. et
Abbreviated transcription (Latin):
legis. lege. audis. audi. Io aũ .i.ĩ .e. ꝯu̾tit t̾cia
ĩ dicatiui ꝑsona. s ñ pot̾at finalem .i. corriꝑe
ĩ oĩ .N. u̾bo .i. ĩ fine posita ꝓducit᷑ Cercis uero
eiꝰdẽ. ĩꝑatiui ꝑsona fit apͥma ĩdicatiui .o. fi¬
nali ĩprima qͥdẽ ꝯiugacõe. ĩ et. ĩ alis. uͦ ĩ at
ꝯu̾sa. ut amo. amet. doceo. doceat. lego. le¬
gat. audio. audiat. ħ aũ eadẽ t̾cia ꝑłona.
abiecta .t. s ꝓducta .e. uł .a. ⁊ assũpta. inus
fac̾ pͥmã suam płalẽ. ut amet. amemꝰ. do.¬
ceat. doceamꝰ. legat. legauiꝰ. audiat audiam̃
te. silła ut ama. amate. docete. lege. legrtẽ.
audi. audite Et notãdũ ẽ. qd̾ ĩt̾cia ꝯuigatõe
głari sua fit ĩt̾posita .n. licta. uł amet.
sient. doceat. doceãt. legat. legãt. audiat

Expanded text:
legis lege audis audi. ideo autem i in e conuertit tertia indicatiui persona, non poterat finalem i corripere; in omni enim uerbo i in fine posita producitur. tertia uero eiusdem imperatiui persona fit a prima indicatiui o finali in prima quidem coniugatione in et, in aliis uero in at conuersa, ut amo amet doceo doceat lego legat audio audiat. haec autem eadem tertia persona abiecta t sed producta e uel a et adsumpta mus facit primam pluralem suam ut amet amemus doceat doceamus legat legamus audiat audiamuscta te syllaba, ut ama amate doce docete lege legite audi audite. et notandum quod in tertia coniugatione gulari sua fit interposita n littera, ut amet ament doceat doceant legat legant audiat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugatiõis. p̾sens tẽpus dedinãt᷑. ut amabã
docebas. docebat docuerã. docueras. docuerat
legebã. legebas. legebat legerã. legeras.
legerat. audiebã. audiebas. audiẽbat. au¬
diẽrã audieras. audierat. siłr. scd̾e ⁊ qͣrte

Expanded text:
ens tempus declinantur, ut amabam docebas docebat, docueram docueras docuerat, legebam legebas legebat, legeram legeras legerat, audiebam audiebas audiebat, audieram audieras audierat. similiter se
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ duplex auro ⁊ qͣtuor textꝰ
coloribꝰ Hñs magnitu die̾m pal¬
mi. ꝑ qͣdrũ tui ĩtexti erant.
.xII. p̃ciosissi̾. Iapides. ħ ꝑãnꝰ su¬
pra hum᷑ali ꝯͣ pectꝰ põtifitis ã¬

Expanded text:
nus duplex, auro, et quatuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant XII pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis an
Abbreviated transcription (Latin):
ex hedatis sine officio nat᷑ał. pietatis
in extraneas ꝑsonas reductum est.
ex hedato noĩatũ neq ħede ĩstituto
disrũpit᷑. Suppͥssũ uͦ testam̃tũ ẽ ꝙ in
fraude hedũ . uł. legatorioꝵ seu lib̾toꝵ
nõ ẽ ꝑalam ꝓpalatũ. ꝙ ⁊̃ si nõ latet. tñ
si p̾dcis ꝑsonis nõ ꝓferat᷑ suppͥmi in

Expanded text:
exheredatis sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est. exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis no