comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ excellenciori uirtute sponsa
dni nosãtur : Aneccłia forte id
dixerit. cũ intueret᷑ dilectum
ascendẽtẽ. gestienseum sequi
clusa carcẽ: iuncta necessitati¬
bus. tota scelerib. lentꝰ segni¬
tisq assurgat ne cesse est ad con¬
tẽplanda sublimia: nec oĩo libe¬
rũ habet sequi sponsũ. quo õq
ierit. Hinc lacͥmosa uox illa ge¬
mẽtis: Infelix ego homo: quis
me liberabit de corꝑe mortis
huiꝰ: hinõ supp lex illa p̃catio.
Educ de carcẽ aiãm meã. Dicat
ꝓ inde. dicat c̃geniitu etiã spõ¬
sa. trahe me post te: quia corpꝰ
qd̃ corũpit᷑ aggrauat. aiãm̾: et
depͥmit c̾rena inhabitacio.sen¬
sum multa cogitante. An hoc
dicat cupiens dissolui. ⁊ cũ xp̃o
quas manere ipãm incarne ne¬
cessariũ uidebat᷑. bũ ꝓficienteᷤᷤ
amare iã sponsũ. ⁊ stare intuto
caritatis: Siquidẽ hoc p̃miser¬
at: ꝓpt̾ea inquiẽs adoloscentu¬
le dilexerũt tez Nunc ergo qua¬

Expanded text:
et excellentiori virtute sponsa et excellentiori virtute sponsa Domini nominatur? An Ecclesia forte id dixerit, cum intueretur dilectum ascendentem, gestiens eum sequi,clusa carcere, vincta necessitatibus, torta sceleribus, lentius segniusque assurgat necesse est ad contemplanda sublimia, nec omnino liberum habet sequi sponsum quocunque ierit. Hinc lacrymosa vox illa gementis: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Hinc supplex illa precatio: Educ de carcere animam meam . Dicat proinde, dicat cum gemitu etiam sponsa: Trahe me post te; quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . An hoc dicat cupiens dissolvi et esse cum , propter quas manere ipsam in carne necessarium videbatur , bene proficientes amare jam sponsum, et stare in tuto charitatis? Siquidem hoc praemiserat: Propterea, inquiens, adolescentulae dilixerunt te. Nunc ergo qua
Abbreviated transcription (Latin):
rade me postte: modore
unguentorũ tuorum cur¬
remꝰ: Quid: Sponsa ne
gͦ necesse habet trahu̾et
hoc post sponsums. Quasi uero
inuita eũ: ⁊ ñ libens sequatur
S ñ om̃is qui trahit᷑: inuitus
trahitur: Nec enĩ infirmũ aut
debilem. eũ iudelicet qͥ per se
ire ñ ualet. tͣhi ad balneum seu
ad prandiũ piget: ⁊ sireum pige¬
at trahi adui diciũ. uł ad penã.
demq trahi uult: que ⁊ hoc rog¬
at. Non aũt rogaret: sisequi ꝑ
seipãm dilectum ꝓut uellet.
ualeret. bt quid uͦ ñ ualet: An
infirmã fateam᷑ ⁊ sponsam: Si
una q̃uis ex adoloscentulis infi¬
rinam se diceret. ⁊ peteret tͣhi.
nequaꝗͣ murarem᷑. At uͦ despon¬
sa que trahere. ⁊ alios ut pote for¬
tis ⁊ ꝑfecta posse sufficẽ uidebat᷑.
cui non durum sonet. qd ⁊ ip̃ã
trahi tamꝗͣ infirma uł de bilis
necesse habeat: De qua nã aĩa
iam considimꝰ. qd̾ ualida sit et sa¬
nã su llam infirmã dici cõsense¬
rimꝰ. que ꝓsui singłari ꝑfeccione

Expanded text:
Trahe me post te, in odore unguentorum tuorum curremus . Quid? sponsane ergo necesse habet trahi, et hoc post sponsum? Quasi vero invita eum, et non libens sequatur. Sed non omnis qui trahitur, invitus trahitur. Nec enim infirmum aut debilem, eum videlicet qui per se ire non valet, trahi ad balneum, seu ad prandium piget, etsi reum pigeat trahi ad judicium, vel ad poenam. Denique trahi vult quae et hoc rogat: non autem rogaret, si sequi per se ipsam dilectum, prout vellet, valeret. Utquid vero non valet? an infirmam fateamur et sponsam? Si una quaevis ex adolescentulis infirmam se diceret, et peteret trahi, nequaquam miraremur. At vero de sponsa, quae trahere et alios, utpote fortis et perfecta, posse sufficere videbatur: cui non durum sonet, quod et ipsa trahi, tanquam infirma vel debilis, necesse habeat? De quanam anima jam confidimus quod valida sit et sana, si illam infirmam dici consenserimus, quae pro sui singulari perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
Noc enĩ est. qd̃ eis dicebat. Quia
ħ locutus sum uob̾: tristicia mi¬
pleuit coi ur̃m. Itaq insola in¬
t̾im grã presentis sue carnis: eos
ab amore om̃is carnis suspendat.
Aonstrabat aũt postea eis altio¬
rem amoris gradũ: cũ diceret.
Spc̃ est qui uiuificat: caro nõ
prodest quioꝗͣ. Puto hũe ascen¬
derat iã: qui dicebat. ⁊ si cogno¬

Expanded text:
cebat: Quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum . Itaque in sola interim gratia praesentis suae carnis eos ab amore omnis carnis suspenderat. 7. Monstrabat autem postea eis altiorem amoris gradum, cum diceret: Spiritus est qui vivificat, caro non prodest quidquam . Puto, hunc ascenderat ja
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex traneis. ut pene nemo me re¬
quireret. cin pͥor forte girardꝰ
occurriss Occurrebat aũt ad¬
uentãtib: opponẽs se. ne subito
meũ occiũ incursarẽt. Si qui
tebat. õ inrũ industriũ: õ ami¬
cum fidelem. ⁊ aunoSgerebat
morem. ⁊ officiis caritatis non
deerat: quis uacua recessit abeo¬
manu: Sidines. cõsilium: si
pauꝑ. subsidiũ reporcabat. llec
quere bat que sua sunt. qͥse me¬
diis ingerebat curũs: ut egoua¬
carem. Sꝑabat enĩ sicut erat
humilis. maiorem de nr̃a quie¬
te fructum: quam sinacaret
ipẽ. Int̾dum tñ postulabat
absolui: ⁊ alt̾is credere qĩ qui
meliꝰ ꝓuideret. S ubi ille inue¬
niretur : Nec petulanti aliquo
ut assolet Ieo officũ detinebat᷑
affectu: s solo intuitu caritatis:
Siquidẽ plus om̃ib laborabat:
⁊ minꝰ om̃ib accipiebat: itaut
sepe cũ aliis necessaria minist᷑

Expanded text:
t exteris, ut pene me nemo ret exteris, ut pene me nemo requireret, cui prior forte Girardus occurrisset. Occurrebat autem adventantibus, opponens se, ne subito meum otium incursarent. Si quibtebat. O virum industrium! o amicum fidelem! et amico gerebat morem, et officiis charitatis non deerat. Quis vacua ab eo recessit manu? Si dives, consilium; si pauper, subsidium reportabat. Nec quaerebat quae sua sunt, qui se mediis ingerebat curis, ut ego vacarem. Sperabat enim, sicut erat humillimus, majorem de nostra quiete fructum, quam si vacaret ipse. Interdum tamen postulabat absolvi, et alteri cedere, quasi qui melius provideret. Sed ubi ille inveniretur? Nec petulanti aliquo, ut assolet, in eo officii detinebatur affectu, sed solo intuitu charitatis. Siquidem plus omnibus laborabat, et minus omnibus accipiebat; ita ut saepe, cum aliis necessari
Abbreviated transcription (Latin):
est. abiecisti: s non quod pnũ.
saritas demq nũquam excidit.
Non obliuisceris me.infinem.
Et si illa oblita fuĩt: ego tam̃
ñ obliuiscar tui. Non expe¬
dit prorsus. Scil ubi uerser:
ubi iaceam: ubi reliqueris me.
Non est qui porrigat manum.
Ad om̃e quod emerserit: respicio
ad girardum ut consueuerã: ⁊ non
est. heu tune ingemisco miser:
sicut homo sine aduitouo. Quẽ
cõsulam inambiguis: cui mad¬
u̾sis fidam: quis portabit ouera: ⁊¬
quis pericula ꝓpulsabit: Noñe
ubiq gressus meos girardi oculi añ
tus cure mee notiꝰ quã meum
ipm̃ habebant ⁊̃ familiariusĩ¬
cursabant: acͥus urgebant: Nlõ¬
ne inlingua illa tua placabili
potẽti meam asermonib scłi:
freqñtissime uendicabas ÷ amico
uendicabas silencio: dñs dederat
illi lingnam eruditã: ut sciret
qñ deberet proferre sermonẽ.
Ita deniq in prudencia respon¬
sorum suorũ. ⁊ ingrã data sibi
desuꝑ. ⁊ domesticis satis faciebat.¬

Expanded text:
est abjecisti, sed non quod pium. est abjecisti, sed non quod pium. Charitas denique nunquam excidit : non oblivisceris me in finem. 6. Etsi illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . Non expedit prorsus. Scis ubi verser, bi jaceam, ubi reliqueris me; non est qui porrigat manum. Ad omne quod emerserit, respicio ad Girardum ut consueveram, et non est. Heu! tunc ingemisco miser, sicut homo sine adjutorio. Quem consulam ambiguis? cui in adversis fidam? quis portabit onera? quis pericula propulsabit? Nonne ubique gressus meos Girardi oculi antetus curae meae notius, quam meum ipsius habebant, familiarius incursabant, acrius urgebant? Nonne in lingua tua illa placabili et potenti meam a sermonibus saeculi frequentissime vindicabas, 1356 et amico reddebas silentio? Dominus dederat illi linguam eruditam, ut sciret quando deberet proferre sermonem. Ita denique in prudentia responsorum suorum, et in gratia data sibi desuper, et domesticis satisfacieba e
Abbreviated transcription (Latin):
nam sencias nũc de meallo uin¬
co tto: mediis nutante curis
⁊ penis: destituco te baculo in¬
becillitatis meȩ. Sitũ licet ad¬
huc cogitare de miseri̾s. ingres¬
so abxssum luminis. atq illo
pelago eterne felicitatis absorto
forte enim ⁊ smosti nos scłm car¬
uem: s nũc iam ñ nosti. Et qm̃
introisti inpotẽcias dñi. memo¬
raris iusticie eius soluis: ĩ memor
nr̃i Cet̾m qui adheret deo. imꝰ
spc̃ est: ⁊ in diuinũ quendam
totus mutatur affectum. nec
põt iamsentire. aut sapere nͥ
deum: ⁊ quod sentit. ⁊ sapit
deus. plenꝰ deo. cleus aũt cari¬
tas est. ⁊ qnͣto quis ꝯpunccior
deo : tanto plemor caritate.
Porro inpassibił est deus. secũ
incõpassibilis: cinꝓͥpum est
misereri semꝑ ⁊ parcere. Ergo
⁊ te necesse est eẽ misericordem
qui inheres misericordi: qmͣuis
iam mimme miser sis: ⁊ qui ñ
pateris compateris tñ. Affectꝰ
cura est denobis. Quodĩfirmũ

Expanded text:
nam sentias nunc de me illo uninam sentias nunc de me illo unico tuo, mediis nutante curis et poenis, destituto te baculo imbecillitatis meae! si tamen licet adhuc cogitare de miseris, ingresso abyssum luminis, atque illo pelago aeternae felicitatis absorpto. Forte enim etsi nosti nos secundum carnem, sed nunc jam non nosti: et quoniam introisti in potentias Domini, memoraris justitiae ejus solius, immemor nostri. Caeterum qui adhaeret Deo, unus spiritus est , et in divinum quemdam totus immutatur affectum, nec potest jam sentire aut sapere nisi Deum, et quod sentit et sapit Deus, plenus Deo. Deus autem charitas est, et quanto quis conjunctior Deo, tanto plenior charitate. Porro impassibilis est Deus, sed non incompassibilis, cui proprium est misereri semper et parcere. Ergo et te necesse est misericordem esse, qui inhaeres misericordi, quamvis jam minime miser sis: et qui non pateris, compateris tamen. Affectcura est de nobis . Quod infirmum
Abbreviated transcription (Latin):
randa fortuna: ñ ⁊ illius. Nã
tu care fr̃. si caros amisisti: cario¬
res utiq recepisti. Me uͦ que nã
iam miser ũ consolacio manet᷑.
p̾ost te unicũ solacium meum:
Placita fuit parit̾ utq societas
corporũ. ꝓ morũ concordia : set
solum me diuisio uuln̾auit:
Cõmune qd̃ libint : qd triste ⁊
lugubre meũ. Inme transiert
ire: ni me cõfirmatus est furor.
Orat ambob alt̾utrũ grata p̃¬
sencia: dulce cõsorcium: snaue
colloquiumn. s tantas utͥusq
delicias. ẽgo perdidi tu mutasti.
Et quidẽ in mutatis illis: retͥbu¬
cio multa. Quanto fenore gau¬
diorũ. ac bñdiccionũ cumulo
certe ꝓme tantillo repositam tͥ
xp̃i presenciam᷑. nec dispendi¬
uiii sentis absencie. a nob̾ tue:
angłoꝵe admixtꝰ choris. Nõ est
igitur qd̃ causeris. tu de nr̃a qĩ
subtracta tͥ presencia. cui affa¬
tim sui suorũq copianr᷑ dñs ma¬
gestatis indulsit. At ego pro te
quid: Quã uellem seire quid¬

Expanded text:
randa fortuna, et non illius! Nam randa fortuna, et non illius! Nam chare frater, si charos amisisti, chariores utique recepisti. Me vero quaenam jam miserum consolatio manet post te unicum solatium meum? Placita fuit pariter utrique societas corporum pro morum concordia; sed solum me divisio vulneravit. Commune quod libuit; quod triste et lugubre, meum: in me transierunt irae, in me confirmatus est furor. Erat ambobus alterutrum grata praesentia, dulce consortium, suave colloquium; sed tantas utriusque delicias ego perdidi, tu mutuasti. Et quidem immutatis illis retributio multa. 5. Quanto fenore gaudiorum ac benedictionum cumulo certe pro me tantillo repositam tibi Christi praesentiam; nec dispendium sentis absentiae a nobis tuae, angelorum admistus choris. Non est igitur quod causeris tu de nostra quasi subtracta tibi praesentia, cui affatim sui suorumque copiam Dominus majestatis indulsit. At ego pro te quid? Quam vellem scire quid
Abbreviated transcription (Latin):
morte sumꝰ. separati: Amariᷤ¬
sima separacio: ⁊ ꝗͣ nõ poss oiõ
efficẽ nͥ mors. Qñ enĩ. meiuuuꝰ
uiũ deseres : oĩo opꝰ mortis. hor¬
rendum diuorciũ: Quis enim
tam suaui uĩccło. mutui nr̃i
ñ peꝑciss amoris : nisi cociꝰ sua¬
uitatis ĩimica mors : Bene mor̾.
que iũ rapiendo duos furio¬
sa ꝑemit. an ñ mors etiam mͥ:
Immo plusmͥ: cui utiq oĩ mor¬
te infelicior uita seruata est
Uino ut uiuens moriar. ⁊ hoc
dix̃im uitã: Quã mitiꝰ me pͥ¬
uares. õ austera mois. uite usuͥ
quã fructu: Nam uita smne
fruetir grauior mors. Demq
dupplex malũ lingno parat᷑
infructioso: securis ⁊ ignis. Er¬
go meis laborib inuidens. elõ¬
gasti ame amicũ ⁊ ꝓximum:
ꝑ cinꝰ maxime studiũ erãt. ⁊ si
qñ erant fructuosi. Satiꝰ ꝓĩ
tua girarde p̃sencia: qui meo¬
rum in dño studiorũ eras solli¬
aut amauimꝰ. aut amisimus
nos:. Dura cõdicio. s mea mise¬

Expanded text:
morte sumus separati? Amarismorte sumus separati? Amarissima separatio! et quam non posset omnino efficere nisi mors. Quando enim me vivus vivum desereres? Omnino opus mortis, horrendum divortium. Quis enim tam suavi vinculo mutui nostri non pepercisset amoris, nisi totius suavitatis inimica mors? Bene mors, quae unum rapiendo, duos furiosa peremit. 1355 An non mors etiam mihi? Imo plus mihi, cui utique omni morte infelicior vita servata est. Vivo ut vivens moriar; et hoc dixitae usu, quam fructu! nam vita sine fructu gravior mors. Denique duplex malum ligno paratur infructuoso, securis et ignis . Ergo meis laboribus invidens, elongasti a me amicum et proximum, per cujus maxime studium erant, si quando erant, fructuosi. Satius protua, o Girarde, praesentia, qui meorum in Domino studiorum eras solliaut amavimus, aut amisimus nos? Dura conditio, sed mea mise
Abbreviated transcription (Latin):
At suppressus dolor. altius intror¬
susradicauit. eo ut sencio. acer¬
bior factus: qͦ non exire ꝑmissuꝰ.
fateor uictus sum. Exeat neces¬
se est foras: qd̾ intus pacior..
exeat sane ad occulos filiorum:
qui scientes inꝯmodũ. planctũ
humanꝰ estimẽt: dulciꝰ ꝯsolent᷑.
Scitis õ filui. qm̃ iustus sit dolor
meus: quam dolenda plaga mea.
Cernitis nẽpe qͣmfidus comes de¬
seruit me inuia hac qua ambu¬
labam: quã ingil adcuram: quã
nõ segnis adopus: quã suauiꝰ ad
mores. Quis ita mͥ ꝑnecessaruꝰ:
cui eque dilectus ego: fr̃erat ge
nere: s religione germamor:
Dolete queso incẽ meã uos: quib
ħ nota sunt. Infirmꝰ corpore erã :¬
⁊ ille portabat mez Pusillus cor¬
deeram: ⁊ cõfortabat me. Piger
⁊ neggligens: ⁊ excitabat me. In¬
ꝓuidus ⁊ obliuiosus: ⁊ cõmonebat
me. Quomͥ auulsus es : quo m
raptus emanib. homo unan¬
mis. homo scđ̾m cor meum :
A mauimꝰ uos inuita. quomͦ ĩ

Expanded text:
At suppressus dolor altius introrAt suppressus dolor altius introrsum radicavit, eo, ut sentio, acerbior factus, quo non est exire permissus. Fateor, victus sum. Exeat necesse est foras quod intus patior. Exeat sane ad oculos filiorum, qui scientes incommodum, planctum humanius aestiment, dulcius consolentur. 4. Scitis, o filii, quam justus sit dolor meus, quam dolenda plaga mea. Cernitis nempe qseruit me in via hac qua ambulabam! quam vigil ad curam, quam non segnis ad onus, quam suavis ad mores! Quis mihi ita pernecessarius, cui aeque dilectus ego? Fnere, sed religione germanior. Dolete, quaeso, vicem meam vos, quibus haec nota sunt. Infirmus corpore eram, et ille portabat me; pusillus corde eram, et confortabat me; piger et negligens, et excitabat me; improvidus et obliviosus, et commonebat me. Quo mihi avulsus es? quo mihi raptus e manibus, homo unanimis, homo secundum cor meum? Amavimus nos in vita; quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
acta sunt ex equiar̃ sollempina
I noutꝰ sacerdotalib solitas mneũ
oraciones ꝓpͥo ore compleui: der¬
ram meis manib ex more ieci
suꝑ dilecti corpus: t̾ram mox fu¬
turũ. Quime intuebant᷑ flebãt
⁊ mirabantur quod ñ flerem ip̃e.
cũ nõ illũ quidẽ s me potius qui
illũ amisissem. om̃s miseraren¬
tur. Cuiꝰ enĩ ł ferreũ pectus suꝑ
me ibi ñ moueretur: quẽ uide¬
ret girardo suꝑstitem: Cõmune
dampnũ : s p̃mio ñ reputabit᷑
infortuno. Atego quib pot̾am
urib fidei reluctabar affectui:
nitens ł inuitꝰ nõ moueri frust᷑
addiccõne nature. uniũsitatis
debito. cõdicionis usu. potentis
iussu. udicio iusti̾. flagello terri¬
bilis : dnĩ uoluntate. ꝓ hui̾mo¬
di semꝑ extunc. ⁊ deinceps. exe¬
gi amemet ip̃o ñ indulgere mul¬
to fletui: multũ tli turbatus ⁊
mestus. Nec potu imꝑare tͥsticie
qui poti lac̾me: s ut scͥptum
est. cͥbatꝰ sum: ⁊ nõ sum locutꝰ.

Expanded text:
eracta sunt exsequiarum solemnia. eracta sunt exsequiarum solemnia. Indutus sacerdotalibus, solitas in cum orationes proprio ore complevi, terram meis manibus ex more jeci super dilecti corpus, terram mox futurum. Qui me intuebantur flebant, et mirabantur quod non flerem ipse, cum non illum quidem, sed me potius, qui illum amisissem, omnes miserarentur. Cujus enim vel ferreum pectus super me ibi non moveretur, quem videret Girardo superstitem? Commune damnum; sed prae meo non reputabatur infortunio. At ego quibus poteram viribus fidei, reluctabar affectui, nitens vel invitus non moveri frustra addictione naturae, universitatis debito, conditionis usu, potentis jussu, judicio justi, flagello terribilis, Domini voluntate. Pro hujusmodi semper extunc et deinceps exegi a memetipso non indulgere multo fletui, multum tamen turbatus et moestus. Nec potui imperare tristitiae, qui potui lacrymae; sed, ut scriptum est: Turbatus sum, et non sum locutus .
Abbreviated transcription (Latin):
cure erit solitoin petrare fauo¬
rem ur̃is p̃cib ut eo alacͥores.
quo fidenciores. redeamꝰ ad id:
qd̃ atenciorib eget animis. Et
fortassis inueniet pius pulsator:
ꝗͣ temeraciꝰ scrutator ñ posset.
Quãquã ⁊ meror finem inꝑat:
⁊ calamitas quã pacior. Quo¬
usq enĩ dissimulo. ⁊ ignisquẽ
intra me ip̃m ab scondo. triste
pectus adurit. int̾iora depasci¬
tur : slausꝰ lacius serpit: seinit
acrius. Quid mͥ ⁊ cantico huic
qͥ mamaritudine sum: uisdo¬
loris ab oucit intẽcionem: et ĩ¬
dignacio dnĩ. ebibit spm̃ meũ.
Subtracto siquidẽ illo. ꝑ quẽ
nrã uidnõ studia. ut cũq libe¬
raeẽ solebant: simul ⁊ cor meũ
dereliquit me. S feciuim animo
ac dissimu laui usq huc: ne affec¬
tus fidem uincẽ uderetuꝵ demi¬
q plorantib aliis: ego ut aduer¬
tere potinstis siccis occulis secutꝰ
inuisũ funus: siccis occulis steci
ad tumul aĩ: quousq cuncta ꝑ¬

Expanded text:
curae erit solito impetrare 1354 favocurae erit solito impetrare 1354 favorem vestris precibus; ut eo alacriores, quo fidentiores redeamus ad id, quod attentioribus eget animis. Et fortassis inveniet pius pulsator, quod temerarius scrutator non posset. Quanquam et moeror finem imperat, et calamitas quam patior. 3. Quousque enim dissimulo, et ignis quem intra me ipsum abscondo, triste pectus adurit, interiora depascitur? Clausus latius serpit, saevit acrius. Quid mihi et cantico huic, qui in amaritudine sum? Vis doloris abducit intentionem, et indignatio Domini ebibit spiritum meum. Subtracto siquidem illo, per quem mea in Domino studia utcunque libera esse solebant, simul et cor meum dereliquit me. Sed feci vim animo, ac dissimulavi usque huc; ne affectus fidem vincere videretur. Denique plorantibus aliis, ego, ut advertere potuistis, siccis oculis secutus sum invisum funus, siccis oculis steti ad tumulum, quousque cuncta p
Abbreviated transcription (Latin):
stiis erũpnosi exilũ. de corpo¬
re demq fragili ⁊ graui: quia
corpꝰ qd corumpit᷑ aggrauatam¬
mã: ⁊ depͥmit t̾rena inhabita¬
cio. sensum multa cogitantẽ.
ꝓꝑterea ⁊ cupiunt dissolui:
ut ꝰ corpore leuate᷑ xp̃i auolent
Inamplerus. uñ ⁊ gemens
una: demiserisaiebat: In fe¬
lix ego homo. quisme libera¬
bit decorpore mortis hinus:
Sic nimir̃ que huiꝰmodi est.
quod ñ possit intab̾naculo ce¬
dar carere. ad pur maeu la
ant ruga. ñ qͣntulac̃q ingre¬
dine: ⁊ cupit exire ut se possit
exuere. Et ħ racio eur sponsa
ingram se diẽit: sicut taberna¬
cula cedar. S enĩ quomͦ for¬
mosa: sicut pelles salomonis:
At nescio quid sublime. ac sa¬
crum sencio in his pellib ĩ uo¬
lutũ: qd̃ minime ansim oiõcõ¬
tingere. nͥ ad mitũ sane ip̃ius
qui reposuit ⁊ signauit. Legi
nimir̃. qui scrutator est mages¬
tatis : oppͥmetur a gła. Suꝑ sedeo
igitur: ⁊ differo. Uobis int̾i

Expanded text:
stiis aerumnosi exsilii, de corpostiis aerumnosi exsilii, de corpore denique fragili et gravi; quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Propterea et cupiunt dissolvi, ut corpore levatae, Christi avolent in amplexus. Unde et gemens una de miseris aiebat: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus? Scit nimirum quae hujusmodi est, quod non possit in tabernaculo Cedar carere ad purum macula aut ruga, non quantulacunque nigredine; et cupit exire, ut se possit exuere. Et haec ratio, cur sponsa nigram se dixerit sicut tabernacula Cedar. Sed enim quomodo formosa, sicut pelles Salomonis? At nescio quid sublime ac sacrum sentio in his pellibus involutum, quod minime ausim omnino contingere, nisi ad nutum sane ipsius, qui reposuit et signavit. Legi nimirum: Qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Supersedeo igitur et differo. Vobis interim
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ hic manentẽ cuntatẽ:
s futurã inqͥrimꝰ. S ⁊ militamꝰ
meis tamꝗͣ intabernaculis: ꝓr¬
sus molenti ad regnũ. Demq
in hoc corpore: ꝑegͥnamur adño
id est aluce. llam dñs. lux est et ĩ
quantũ quisq cuieo ũ est: intã¬
tum ĩtenebris est: hoc est uce¬
dar. flebilem ꝓuide uocem illã :¬
agnoscat suam. Heumͥ quia in¬
colatus meus ꝓ longatus est. ha¬
bitam cũ abitantib cedar: mł¬
tum incola fuit anima mea.
Est gͦ hoc habitacłm nr̃i corpo¬
ris . ĩ ciuis mansiõs aut cdomꝰ
indigene: s aut tab̾naculum
militantis: ant stabulum uia¬
toris estinꝗͣ hoc corpꝰ tab̾nacu¬
lum. ⁊ tabernaculum cedar: qd̾
nimirũ animã qĩ obiectusui in¬
circũ scͥpti luminis int̾im nunc
fraudat aspectũ. nec siit oio¬
doͥ uñ pulcherimiᷤᷤ qͦ ammab
ñ ulła rubigo inheserit: Detab̾¬
naculo profecto cedar: de exerci¬
cio laborose milicie. de dutur¬
nitate miseri in colatꝰ. de angu¬

Expanded text:
habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Sed et militamus in eis, tanquam in tabernaculis; prorsas violenti ad regnum. Deniquin hoc corpore, peregrinamur a Domino, id est a luce. Nam Dominus lux est; et in quantum quisque cum eo non est, in tantum in tenebris est, hoc est in Cedar. Flebilem proinde vocem illam agnoscat suam: Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Est ergo hoc habitaculum nostri corporis, non civis mansio, aut domus indigenae; sed aut tabernaculum militantis, aut stabulum viatoris. Est, inquam, hoc corpus tabernaculum, et tabernaculum Cedar, quod nimirum animam, quasi objectu sui, incircumscripti luminis interim nunc fraudat aspectu; nec sinit omndo, unde pulcherrimis quoque animabus nonnulla rubigo inhaeserit? De tabernaculo profecto Cedar, de exercitio laboriosae militiae, de diuturnitate miseri incolatus, de angu
Abbreviated transcription (Latin):
felicis moriant᷑. Quãꝗͣ de iona¬
thar possit ñ inm̃to herere sen¬
tencia. At mͥ ⁊ siñ ista suppetit
plangendi racio: ñ tñ nulla. Pla¬
ngo pͥmũ suꝑ mea ipĩus plaga:
atq huiꝰ iaccura domus. plango
deniq suꝑ pauꝑm̃ necessitati¬
bus: quoꝵꝰ oirardꝰ pater erat.
Plango certe. ⁊ suꝑ muñsi statu
nr̃i ordinis. nrẽq ꝓfessionis.
Qui de tuo girarde zelo cõsilio.
⁊ exemplo: robur ñ mediocre ca¬
piebat. Plango postremo ⁊ siñ
hinc afficior gͣuit̾: quia uehem̃¬
teramo. Et nemo mͥ molestus
sit. dicẽs ñ debere sic affici : cum
beniguꝰ samuel suꝑ reꝓbo rege.
⁊ pius dauid suꝑ paricila filio
satis fec̃int affeccioni: ⁊ ñ ad in¬
uiriã fidei: ñ insuꝑui suggilla¬
cione iudicũ: Ab salon filumi.
ait sẽs: fili mi absalon: ⁊ ecce plꝰ

Expanded text:
felicius moriantur. Quanquam de Jonafelicius moriantur. Quanquam de Jonatha possit non immerito haerere sententia. At mihi etsi non ista suppetit plangendi ratio, non tamen nulla. Plango primum super mea ipsius plaga, atque hujus jactura domus; plango deinde super pauperum necessitatibus, quorum Girardus pater erat; plango certe et super universo statu nostri ordinis nostraeque professionis, qui de tuo, Girarde, zelo, consilio et exemplo robur non mediocre capiebat; plango postremo, etsi non hinc afficior graviter, quia vehementer amo. Et nemo mihi molestus sit, dicens non debere sic affici; cum benignus Samuel super reprobo rege , et pius David super parricida filio satisfecerint affectioni, et non ad injuriam fidei, non in superni suggillationem judicii. Absalon fili mi, ait
Abbreviated transcription (Latin):
suspiciens in celũ ait. Pat̾ i ma¬
nus tuas ꝯ̃mendo spm̃ meum.
Et repetens eundẽ sermonem
ac freq̃nter ingeminans pater.
pater : conũsus ao me ex hilanita
quidẽ facie: quanta inquid dig¬
nacio dei patrem hominũ esse:
qnͣta hominũ gła. deifilios. dei
esse heredes. Nam si filii: ⁊ here¬
des. Sic cantabat quẽ nosluge¬
mus: in quo ⁊ meũ fateorluctũ
S reuocat me ad me pungens
dolor .⁊ facileq a sereno illo ĩ tuitu
tamꝗͣ aleui excitat somno ꝑstrĩ¬
gensaxietas. Plangã gͥ s super
me: quia suꝑ illñ iam uetat ra¬
tio. Puto enĩ si oportunitas dare¬
tur: modo diceret nob̾. Nolite
flere suꝑ me: s suꝑ uos ipõs flete.
Planxit m̾ito damd suꝑ parici¬
da filio⁊ cui ꝑꝑetuo sciret obstrue¬
tum exitum. de uentre moitis:
mole cͥminis: mĩto super saul.
sortis semel emersio iam ñ sꝑat᷑.
Et quidẽ resurgẽt: s ñ ad uitam.
Immo aduitã. ut niui ĩ morte in¬

Expanded text:
suspiciens in coelum, ait: Pater, in masuspiciens in coelum, ait: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Et repetens eumdem sermonem, ac frequenter ingeminans: Pater, Pater, conversus ad me, exhilarata quidem facie: « Quanta, » inquit, « dignatio Dei, patrem hominum esse! quanta hominum gloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haeredes. » Sic cantabat quem nos lugemus: in quo et meum, fateor, luctuSed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno perstringens anxietas. Plangam igitur, sed super me, quia super illum jam vetat ratio. Puto enim, si opportunitas daretur, modo diceret nobis: Nolite flere super me, sed super vos ipsos flete. Planxit merito David super parricida filio , cui perpetuo sciret obstructum exitum de ventre mortis mole criminis. Merito super Saul absorptis semel, emersio jam non speratur. Et quidem resurgent, sed non ad vitam; imo ad vitam, ut vivi in morte in
Abbreviated transcription (Latin):
morti. Ubi est morsuictoria tuas᷑
ubi est mois stimulus tuus. Iam
ñ stimulus: s iubilus. Iam cantã¬
do moritur honio. ⁊ moriendo an¬
tat. Usur paris ad leticiam mat̾
meroris. usurparis ad głam głie
ĩmica: usurparis ad introitum
regni: porta inferi: ⁊ fouea perdi¬
cionis ad inuencionẽ salutis: ioq
ab homine peccatore. Iuste ni mi¬
rum: quia tuiniq in hominẽ in¬
nocentẽ. ⁊ iustũ potestatem te¬
merariã nsurpasti. Mortua es. õ
mors.: ⁊ ꝑforata amo. quẽ in cau¬
ta glutisti. Ciuꝰ illa nex est in pro¬
pha. Õ mors. ero mors tua. morfꝰ
tuus ero inferne. illo inquam hamo
ꝑforata: transeuncib ꝑ mediũ
tui fidelibus: latũ letumq exitũ
pandis aduitam: Girardꝰ te non
formidat larualł effigies. Girar¬
de ꝑ medias fauces cuas transit
ad patͥam: non mͦ securꝰ. s ⁊ leta¬
bundꝰ ⁊ landans. Gum gͦ suꝑue¬
nissem:⁊ extrema iã psalmi me
au diente clara uoce cõplesset:

Expanded text:
morti. Ubi est, mors, victoria tua? morti. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus? Jam non stimulus, sed jubilus. Jam cantando moritur homo, et moriendo cantat. Usurparis ad laetitiam, mater moeroris; usurparis ad gloriam, gloriae inimica; usurparis ad introitum regni, porta inferi; et fovea perditionis, ad inventionem salutis: idque ab homine peccatore. Juste nimirum, quia tu inique in hominem innocentem et justum potestatem temeraria usurpasti. Mortua es, o mors, et perforata hamo quem incauta glutiisti, cujus illa vox est in propheta: O mors, ero mors tua; morsus tuus ero, inferne . Illo, inquam, hamo perforata, transeuntibus per medium tui fidelibus latum laetumque exitum pandis ad vitam. Girardus te non formidat, larvalis effigies. Girardus per medias fauces tuas transit ad patriam, non modo securus, sed et laetabundus et laudans. Cum ergo supervenissem, et extrema jam psalmi, me audiente, clara voce complesset,
Abbreviated transcription (Latin):
mucuns amor insibi p̃sentib
horror ĩdicat seꝑacionis. ⁊ dolor
de inincẽ inseꝑatis. Doleo suꝑ
te Girarde. Karissime.⁊ nõ quia
dolendus: s quia ablatus Et iõ
fortassis dolendum mͥ potiꝰ suꝑ
me: qui bibo calicem amaritu¬
dinis. Et solus dolendꝰ: quia so¬
lus bibo. Non enĩ ⁊ tu. Solusego
pacior qd solent parit̾ pati qͥse¬
diligunt: cum se amittũt. btinã
nonte amiserim. s p̾miserum. uti¬
nam uł carde aliqñ sequar ceqͣ¬
cumq ieris. Non enĩ dubiũ eum
ad illosieris quos cirea medium
excreme noctis tue iuitabas
ad laudẽ. eñ inuultu. ⁊ uoce ex¬
ultacionis. subito erupisti milldꝰ
dauiticũ: stupentib qui assiste¬
bant. Laudate dnm̃ de celis:
landate eñ mexcelsis. Iamntͥ fr
mi. nocte ad huc meclia diesceb¬
at: ⁊ nox sicut dies illuminabat᷑.
Proisus illa nox: illuminacio tua:
indeliciis tuis. Accitus sum ego
ad id miracłi : uidẽ ex ultantem
inmorte hominẽ: ⁊ ĩ sultantem

Expanded text:
mutuus amor in sibi praesentibus, mutuus amor in sibi praesentibus, horror indicat separationis, et dolor de invicem separatis. Doleo super te, Girarde charissime, non quia dolendus, sed quia ablatus. Et ideo fortassis dolendum mihi potius super me, qui bibo calicem amaritudinis. Et solus dolendus, quia solus bibo: non enim et tu. Solus ego patior quod solent pariter pati qdiligunt, cum se amittunt. 11. Utinam non te amiserim, sed praemiserim! utinam vel tarde aliquando sequar te quocunque ieris! Non enim dubium quin ad illos ieris, quos circa medium extremae noctis tuae invitabas ad laudem, cum in vultu et voce exsultationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis . Jam tibi, frater mi, nocte adhuc media diescebat, et nox sicut dies illuminabatur Prorsus illa nox illuminatio tua in deliciis tuis. Accitus sum ego ad id miraculi, videre exsultantem in morte hominem, et insultantem
Abbreviated transcription (Latin):
nas: mortẽ horreo in eã.⁊ meoꝵ&.
Meus girardus erat: meus plane.
At non meus. qui fr̾ sanguine
fuit. ꝓfessione filiusꝰ sollicitu¬
diue pater. consors spũ: intimꝰ
lesus fum: ⁊ grauiter. Ignoscite
filii. immo si filuuicem dolete
paterniam. Miseremini mei
cõsideratis: quam grauia ꝓpec¬
catis receꝑi de manu clñi: Inuir¬
rgia indignacionis sue ꝑcussit
me. digne ꝓm̃tis: dure ꝓuiri¬
bus. Au leue quis dyeĩt uiuere
me absq girardo⁊̃ nisi qui igno¬
rat quidmͥ cũ girardo: Nectũ
cõtradico seruionib sancti. Nl
rephendo iudiciũ quo recepit
quisq qd̃ dignus est: ille coro¬
nam quam merint. ego quam
debui penam: Nunquid quia
sencio penãͥ rephendo senten¬
ciã: humanũ est illud: ħ inpi¬
um. humanũ inquã ⁊ necesse
affici erga caros: siue delectabi¬
liter. cũ p̃sto sut: siue cũ ab¬
sunt moleste. Nõ erit ociosa
socialis cõuersatio p̃sertim
inter amicos⁊⁊ quid effecerit

Expanded text:
nas, mortem horreo meam et meorum. nas, mortem horreo meam et meorum. Meus Girardus erat, meus plane. An non meus, qui frater sanguine fuit, professione 1358 filius, sollicitudine pater, consors spiritu  alilaesus sum, et graviter. 10. Ignoscite, filii: imo si filii, vicem dolete paternam. Miseremini mei,consideratis quam gravia pro peccatis recepi de manu Domini. In virga indignationis suae percussit me, digne pro meritis, dure pro viribus. An leve quis dixerit vivere me absque Girardo, nisi qui ignorat quid mihi cum Girardo? Nec tamen contradico sermonibus sancti; nec reprehendo judicium, quo recepit quisque quo dignus est: ille, coronam quam meruit; ego, quam debui poenam. Nunquid quia sentio poenam, reprehendo sententiam? Humanum est illud, hoc impium. Humanum, inquam, et necesse affici erga charos, sive delectabiliter cum praesto sunt, sive cum absunt, moleste. Non erit otiosa socialis conversatio, praesertim inter amicos: et quid effecerit
Abbreviated transcription (Latin):
amina una: hancineam parit̾atq
ipnis aiãm ꝑtransiuit gladius⁊
⁊ scindẽs mecliam. partẽ locauit
in celo: partẽ inceno deseruit.
Ego ego illa portio. misera inluto
iacens. truncata parte sui. ⁊ par¬
te portiori. ⁊ dicitur mͥ ne fleueri:
Anulsa sunt uiscera mea ãme.
⁊ dicitur mͥ nesenseris: Sencio
sencio. ł inuitꝰ. qr nec fortitudo
lapidũ fortitudo mea: nec caro
mea enea est. Sencio ꝓrsus ⁊ do¬
leo: ⁊ dolor meus incõspectu meo
semꝑ. Non sane nos potĩt duricie
⁊ insensibilitatis arguere ille qui
uerberat: qͦmͦi illos dequib ait.
ꝑcussi eos: ⁊ non doluerunt. Affec¬
tum meũ cõfessus sum: ⁊ ñ nega¬
iI. Carnalem quis dixĩt. ego hu¬
manũ ñ nego: sicut nec me homi¬
nẽ. Sinẽ hoc sufficit. nec carł̾ialẽ
negauĩm. Nam ego carnałissũ.
uenũdatus sub peccãto: addictꝰ
morti: penis. ⁊ erũpnis. obuoxiꝰ.
Nonsum fateor insensibilis ad pe¬

Expanded text:
anima una, hanc meam pariter atque anima una, hanc meam pariter atque ipsius animam pertransivit gladius, et scindens, mediam partem locavit in coelo, partem in coeno deseruit. Ego, ego illa portio misera in luto jacens, truncata parte sui, et parte potiori; et dicitur mihi: Ne fleveris? Avulsa sunt viscera mea a me; et dicitur mihi: Ne senseris? Sentio, sentio vel invitus, quia nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est; sentio prorsus et doleo, et dolor meus in conspectu meo semper. Non sane nos poterit duritiae et insensibilitatis arguere ille qui verberat, quomodo illos de quibus ait: Percussi eos, et non doluerunt . Affectum meum confessus sum, et non negavi. Carnalem quis dixerit: ego humanum non nego, sicut nec me hominem. Si nec hoc sufficit, nec carnalem negaverim. Nam et ego carnalis sum, venundatus sub peccato, addictus morti, poenis et aerumnis obnoxius. Non sum, fateor, insensibilis ad poe
Abbreviated transcription (Latin):
mano queso pensetur affectu: ñ
usu. uidemus nẽpe mortuos coti¬
die plangere mortuos suos: fle¬
tum multũ.⁊ fruccũ nullũ. Non
culpanus affectũ: nisi cũ excedit
modũ : s causam. Ille ni mirũ
nature est.⁊ eiꝰ turbacio pena pe¬
ccati: ħ uanitas.⁊ peccatũ. Et .N.
ibi sola nisi fallor plorant᷑ damp¬
na głie carnis: uite p̃sentis in co¬
moda. Et plorandi qͥ ita plorant.
Numqͥd egosic: Similis mͥ affec¬
tus. s alt̾a cansa: dissimilisq in¬
tencio. Nulla michi sane q̃rela:
de omib q̃ sunt mũdi In hisꝓ
fecco que sunt clĩ. adẽptũ doleo
fidele auxiliũ: salutare ꝯsiliũ.
Girardũ lugeo: Girardꝰ est in cã.
sito. Ad hesit amma mea anse
.illius: ⁊ unã fecit deduab non
cõsanguinitas: s unanimitas.
Carnis quidẽ necessitudo ñ defu¬
it: s plus iunxit societas sp̃e :
cõsensus ammoꝵ s̾: mor̃ cõformi¬
tas. Qun gͦ essemus cor unum. et

Expanded text:
mano, quaeso, pensetur affectu, non mano, quaeso, pensetur affectu, non usu. Videmus nempe mortuos quotidie plangere mortuos suos: fletum multum, et fructum nullum. Non culpamus affectum, nisi cum excedit modum; sed causam. Ille nimirum naturae est, et ejus turbatio poena peccati: haec vanitas et peccatum. Etenim ibi sola, nisi fallor, plorantur damna gloriae carnis, vitae praesentis incommoda. Et plorandi qui ita plorant. Nunquid ego sic? Similis mihi affectus, sed altera causa, dissimilisque intentio. Nulla mihi sane querela de omnibus quae sunt mundi. In his profecto quae sunt Dei, ademptum doleo fidele auxilium, salutare consilium. Girardum lugeo: Girardus est in causa, sito. 9 Adhaesit anima mea animae illius; et unam fecit de duabus, non consanguinitas, sed unanimitas. Carnis quidem necessitudo non defuit; sed plus junxit societas spiritus, consensus animorum, morum conformitas. Cum ergo essemus cor unum et
Abbreviated transcription (Latin):
Porro suꝑuinere tͥ: labor. ⁊ dolor.
Uiuã quo ad uiuã ĩ amaritudine:
inuã in merore. N ħ sit mͥ consola¬
cio: ut merrendo affligrar. Non
parcam: ⁊ iuabo manũ dñi.
Et enĩ manꝰ dñi c̾etigit me. Me
in quã detigit. ⁊ ꝑ cussit: ñ illum
quẽ uocauit ad reqͥem. Me occi¬
dit: cum succidit illum. Numqͥt
enĩ occisũ quis dix̃it.⁊ quẽ plan¬
tauit inuita: At quod illi uite
meq illa morte mortuũ dix̃im:
ñ hũc: qui ob dormiuit in dño.
axite. exite lac̾me. sã pͥdem cu¬
pientes: exite: quia is qui uobis
meatũ obstruxerat: cõmeauat.
Aꝑiantur cataraete ñnser amiͥ
capitis. ⁊ erũpant fontes aqͣr̃. ÷
si forte suffciant sordes cliluẽ¬
peccatorum: quib iram merui.
eum cõsolatus fuĩt suꝑ me dñs:
tũc fortassis ⁊ ego merear cõsolari:
sitñ non peꝑcero amerore. Nam
qͥ lugent. ip̃i cõsolabunt᷑. ꝓpt̾ea
at lamẽtantẽ. Luctus meus. hu¬

Expanded text:
Porro supervivere tibi, labor et dolor. Porro supervivere tibi, labor et dolor. Vivam, quoad vivam, in amaritudine; vivam in moerore: et haec sit mihi consolatio, ut moerendo affligar. Non parcam; et juvabo manum Domini: etenim manus Domini tetigit me. Me, inquam, tetigit et percussit, non illum, quem vocavit ad requiem; me occidit, cum succidit illum. Nunquid enim occisum quis dixerit, quem plantavit in vita? At quod illi vitae meque illa morte mortuum dixerim, non hunc qui obdormivit in Domino. Exite, exite, lacrymae jampridem cupientes; exite, quia is qui vobis meatum obstruxerat, commeavit. Aperiantur cataractae miseri capitis; et erumpant fontes aquarum, si forte sufficiant sordes diluere culparum, quibus iram merui. Cum consolatus fuerit super me Dominus, tunc fortassis et ego merear consolari, si tamen non pepercero a moerore: nam, qui lugent, ipsi consolabuntur . Propterea at lamentantem. Luctus meus hu
Abbreviated transcription (Latin):
plus tangeret illa maledictio
be qui sapientes estis iocculis
ur̃is. Scientib itaq loquor.
⁊ ad huc plura his de illo ⁊ ma¬
iora cõꝑtis. Parco tñ: quia caro
mea. ⁊ frater est. Hoc cñ securꝰ
magnis: in pͥuatis ⁊ publicis : fo¬
ris. ⁊ intus. Merito exeopende¬
bam totus: qui mͥ cotũ erat. So¬
lum pene reliquerat mͥꝓnisoriᷤ
honores ⁊ nomen. Namopꝰ ip̃e
faciebat. Ego uocitabar abbas:¬
s ille p̃erat in sollicitudine. Me¬
rito requieint ĩ illo spẽ. meus:
ꝑ quẽ licebat delectari indnõ:
p̃dicare liberius: orare secu
efficacior ⁊ oracio piguior : sre¬
quentior lectio: ⁊ feruencior affe¬
ccus: heu sublatus es: ⁊ ħ omĩa
simul. Tecũ om̃s parit̾ ab iͤre de
ruũt: iã molestie hinc iñ pul¬
rcina gemo. Aut ponẽ. aut op¬
pͥim necesse est: quia tu tuos
humeros subduxisti. Quis michi
tbuat cito mori postte: łłam ꝓ
te nolim: nec te tna fraudare gła.

Expanded text:
plus tangeret illa maledictio: plus tangeret illa maledictio: Vae qui sapientes estis in oculis vestris ! Scientibus ista loquor, et adhuc plura his de illo, et majora compertis. Parco tamen, quia caro mea, et frater est. Hoc tamen securus magnis, in privatis et publicis, foris et intus. Merito ex eo pendebam totus, qui mihi totum erat. 1357 Solum pene reliquerat mihi provisoris honorem et nomen: nam opus ipse faciebat. Ego sed ille praeerat in sollicitudine. Merito requievit in illo spiritus meus, per quem licebat dilectari in Domino, praedicare liberius, orare securefficacior, oratio pinguior, frequentior lectio, et ferventior affectus. Heu, sublatus es, et haec omnia simul. Tecum pariter abierunt ruunt, molestiae hinc inde pulrcina gemunt; quam aut ponere aut opprimi necesse est, quia tu tuos humeros subduxisti. Quis mihi tribuat cito mori post te? Nam pro te nolim, nec te tua fraudare gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ orũt ꝯtub̾males: quã mores
eiꝰ. ⁊ stu dia nõ carnẽ saperent.
s feruerẽt spũ. Quis illo rigidior
incustodia discipline : quis m
castigando corpꝰ suũ districtior.
tilior in disserendo: Quociens
cum eo disserens. ea didici que
nesciebam. ⁊ qui docturꝰ ad uene¬
ram: doctus magis ab cessi. Nec
mir̃ de me: cũ magni ac sapien¬
tes uiri id ipm̃ incħominꝰ ex illo
sibi accidisse testent᷑. Nõ cogno¬
uit lict̾aturã: s habuit litt̾ar̃
inuẽtorem sensum: habuit
⁊ illuminatem spm̃. Nec in
maximis tantũ: s ⁊ ĩminims
max imuserat. Quid uerbi cau¬
cuntis. demq artib. seu oꝑib
rusticorum ⁊̃ quit inquam. ł
inhoc rerũ genere girardi sub¬
cerfugit ꝑiciam: Cementarũs:
rib. atq textorib : facile magi¬
stererat. Cumq omĩũ iudicio
oĩb esset sapiencior: solis insu¬
is occulis ñ erat sapiens. btinã
multos ⁊ siminꝰ sapientes: nõ

Expanded text:
Norunt contubernales, quam mores Norunt contubernales, quam mores ejus et studia non carnem saperent, sed ferverent spiritu. Quis illo rigidior in custodia disciplinae? quis in castigando corpus suum districtior, tilior in disserendo? Quoties cum eo disserens ea didici quae nesciebam; et qui docturus adveneram, doctus magis abscessi? Nec mirum de me, cum magni ac sapientes viri id ipsum nihilominus ex illo sibi accidisse testentur. Non cognovit litteraturam; sed habuit litterarum inventorem sensum, habuit et illuminantem Spiritum. Nec in maximis tantum, sed in minimis maximus erat. Quid, verbi caucunctis denique artibus seu operibus rusticorum? quid, inquam, vel in hoc rerum genere Girardi subterfugit peritiam? Caementariis, ribus, atque textoribus facile magister erat. Cumque omnium judicio omnibus esset sapientior, solis in suis oculis non erat sapiens. Utinam multos, etsi minus sapientes, non
Abbreviated transcription (Latin):
deus inquit cuscis. qd qnͣtum
mme fuit semꝑ optaui quietẽ¬
mͥ intendere: uacare tͥ. S mi¬
plicitũ tenuit cimor tuus : uo¬
luntas frm̃. ⁊ studiũ obedien¬
di: suꝑ omĩa abbatis pariter
⁊ frĩs: germana dileccio. Ita est.
Grãs tibi frater de omĩ fructu
meorũ siquis est in dño studioꝵ:
tibi debeo. si profeci. si profui
CMłnintͥcabaris. ⁊ ego tuo
beneficio. feriatus sedebam
michi: aut cerce diuinis san¬
doctͥne filiorũ utiliꝰ intendebã.
Cur enĩ securꝰ intꝰ ñ essem: cum
te scirem agentẽ foris. manum
dext̾am incã. liñ occłorũ meo¬
rum. pectꝰ meũ ⁊ linguã meã:
et quidẽ moefessa manꝰ: occłs
simplex : pectus cõsilũ. lingua
loquens iudiciũ: Sic̃ scͥptum
est. Os iusti meditabit᷑ sap̃am:
⁊ lingua euis loquet᷑ iudicium.
S quit dixi foris agẽtem illũ
quasi int̾na girardus nesciret.
ac spũaliũ expers eẽt donoꝵ:
Norũt qui illũ norũt spũales:
quã uerba eiꝰ spm̃ redolerent.

Expanded text:
Deus, inquit, tu scis quod, quantum in me fuit, semper optavi quietem intendere mihi, vacare tibi. Sed implicitum tenuit me amor tuus, et voluntas fratrum, et studium obediendi; super omet fratris germana dilectio. » Ita est. Gratias tibi, frater, de omni fructu meorum, si quis est, in Domino studiorum. Tibi debeo si profeci, si profui. Tu intricabaris, et ego tuo beneficio feriatus sedebam mihi, aut certe divinis obsdoctrinae filiorum utilius intendebam. Cur enim securus intus non essem, cum te scirem agentem foris manum dexteram meam, lumen oculorum meorum, pectus meum, et linguam meam? Et quidem indefessa manus, oculus simplex, pectus consilii, lingua loquens judicium, sicut scriptum est: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium . 7. Sed quid dixi foris agentem illum? quasi interna Girardus nesciret, ac spiritualium expers esset donorum. Norunt qui illum norunt spirituales, quam verba ejus spiritum redolerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ruiturã: fleuit suꝑ eã. Et ego
ꝓpͥam. ⁊ q̃ in p̃senti est de solacio¬
nem non sentiam. plagam meam
recentem ⁊ granem ñ doleam: Ille
compaciendo fleuit: ⁊ ego pacien¬
doñ audeo: Et cerce ad tumulũ
Lazari nec flentes arguit. nec af
flecu ꝓhibuit: insuꝑ ⁊ fleuit cũ
flentib Et lacͥmatus est inquit
to nature : non indices diffiden¬
cie. deniq ⁊ ꝓdiit mox ad nocẽ
eiꝰ qui erat mortuus : ne ꝯtinuo
putes fidei p̃iudiciũ. dolentisaf¬
feccum. Sic nec fletus utiq nr̃
infidelitatis est signum: s con¬
ditionis inliciũ. Nec quia ꝑcus¬
susploro. arguo ferientes: s ꝓuo¬
co pietatẽ: seueritatẽ fleccere
satago. Uñ ⁊ uerba mea dolore
sunt plena: ñ tñ ⁊ murmure.
Hunquit nõ plenũ iusticie ꝓtu¬
lĩ. quod uniꝰ sentencie cõplem̃to
⁊ punitꝰ qui debuit. ⁊ coronatꝰ¬
est qui meruit: Et ad huc dico
Bene utrũq fecit: dulcis ⁊ rectꝰ¬
⁊ iudiciũ. qͥd̃ nos portamus. In

Expanded text:
ruituram, flevit super eam . Et ego propriam, et quae in praesenti est desolationem non sentiam? Plagam meam recentem, et gravem non doleam? Ille flevit compatiendo, et ego patiendo non audeam? Et certe ad tumulum Lazari nec flentes arguit, nec a fletu prohibuit, insuper et flevit cum flentibus: Et lacrymatus est, inquit, to naturae, non indices diffidentiae. Denique et prodiit mox ad vocem ejus qui erat mortuus, ne continuo putes fidei praejudicium dolentis affectum. 13. Sic nec fletus utique noster infidelitatis est signum, sed conditionis indicium; nec quia percussus ploro, arguo ferientem, sed provoco pietatem, severitatem flectere satago. Unde et verba mea dolore sunt plena, non tamen et murmure. Nunquid non plenum justitiae protuli, quod unius sententiae complemento et punitus est qui debuit, et coronatus qui meruit? Et adhuc dico: Bene utrumque fecit dulcis et rectet judicium, quod nos portamus. In
Abbreviated transcription (Latin):
icut cabernacła xxui.
cedar: sicut pelles salomo¬
ins. Hinc incipiendum:
quia hic desũt sermo su ꝑ¬
ior. Noc exspectatiᷤ andi¬
re quid sit: ⁊ qualiterei quod
ꝓxime tractatum est: capitulo
coaptetur: qr sumilitudo est.
Potest enĩ hoc itasubiunctumz
fuisse. ut utraq pars similitudi¬
nis ad id solum respondeat qd
ibi precesserat: nigrasum. Po¬
cest ⁊ ita̾ut duob illis duoista.
idest. singłis singła referantur.
Ille sensus simplicior: iste obsca¬
rior est. S temptemꝰ utrumq:
⁊ pͥus quidẽ hũc qui difficilior ap¬
paret. Nõ aut̃ in dnob pͥmis:
s induob dũ taxat extremis dif¬
ficultas est. Namcedar quidẽ ꝗd
int̾p̃tatur tenebre: aꝑce satis
cum ingredine ꝯuenire uidet᷑:
s pelles salomonis cũ formosita

Expanded text:
icut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis . Hinc incipiendum, quia hic desiit sermo superior. Hoc exspectatis audire quid sit, et qualiter ei quod proximo tractatum est capitulo coaptetur, quia similitudo est. Potest enim hoc ita subjunctum fuisse, ut utraque pars similitudinis ad id solum respondeat, quod ibi praecesserat: Nigra sum. Potest et ita, ut duobus illis duo ista, id est singula singulis, referantur. Ille sensus simplicior, iste obscurior est. Sed tentemus utrumque: et prius quidem hunc, qui difficilior apparet. Non autem in duobus primis, sed in duobus duntaxat extremis difficultas est. Nam Cedar quidem, quod interpretatur tenebrae, aperte satis cum nigredine convenire videtur; sed pelles Salomonis cum formosit
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝯũsantẽ diligenter
obseruans. se ipm̃ p̃bet ꝓuirib
imitatorẽ tui. hoc iã beatitu¬
dinis muꝰ. formosa tua pͥmi¬
cras sue dotis accepit: nec quod
formosum est tuni. imitari pigͣ:
nec qd ingrũ sustinere cõfusa.
Uude ⁊ dicebat. Nigra sũ. set
formosar filie ierłm. Et addiclit
similitudinẽ. sic̃ tab̾nacula
cedar: sicut pelles salomonis
At istud obscurũ est: nec attin¬
gendum omĩo fatigatis. habe¬
tis tẽpus ad pulsandũ. Siñ dissi¬
mulatis: aderit qͥ reuelat miste¬
ria. nec cũctabitur aꝑire: qui
⁊ ad pulsandũ inuitat. Ip̃e est
enĩ qui aꝑit. ⁊ nemo claudit:
sponsus eccłie iħc xp̃c dñs ur̃:

Expanded text:
ersantem diligenter observans, se ipsum praebet pro viribus imitatorem tui. Hoc jam beatitudinis munus formosa tua primitias suae dotis accepit; nec quod formosum est tui, imitari pigra; nec quod nigrum sustinere confusa. Unde et dicebat: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem; et addidit similitudinem: Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. At istud obscurum est, nec attingendum omnino fatigatis. Habetis tempus ad pulsandum. Si non dissimulatis, aderit qui revelat mysteria; nec cunctabitur aperire, qui et ad pulsandum invitat. Ipse est enim qui aperit, et nemo claudit , sponsus Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Orgo formosus inse: ing̾ aꝑter
te. Quam formosũ ⁊ iinea
forma te agnosco dñe iħu: nõ
ob diuina tm̃ quib efflues mi¬
suetudinem. ⁊ iusticiam. Bea

Expanded text:
rgo formosus in se, niger propter te. Quam formosum et in mea forma te agnosco, Domine Jesu! non ob divina tantum quibus effulges misuetudinem, et justiti