comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa & non faciessuas : Et efi sensus: Noluerunt ad me
conuerti. ut agerent pocnitentiam. sed cordis duritia
in in iuriam meam sua terga uerterunt: Quam obre
& dñs loquitur adihe remiam: Vidistique fecerunt
mihi habitationes isrł. Abierunt suꝑ omnem
montem excelsum & subter omne lignum frundo sum
& fon nicatisunt ibi Et dixi post qui fornica ta c̃ haet
pro uocat ad salutem & nec si quidem uolumus ad meliora
conuerti: Sire liquerit inquit uxor uirũ suum &c alii
nupserit. & noluit postea reuerti ad eum. num quid sos¬
pi& eam & ñ detestabitur: Pro quoscriptum est uix¬
ta he bra icam ueritatem. quod ingre cis & latinis codi¬
cibus non habetur: Etture liquistime. tamen con uer¬
tere & suscipi amit dicit dñs Isa ias quoq in eodem
sensu. hisdem loquitur peneser monibus Conuer¬
preterme iustus. & saluator non est absq me Reuer¬
timiniad me & salui eritis. qui estis in extre misterrȩ

Expanded text:
sa et non facies suas. et est sensus: noluerunt ad me sa et non facies suas. et est sensus: noluerunt ad me conuerti, ut agerent paenitentiam, sed cordis duritia in iniuriam meam sua terga uerterunt. quam ob rem et dominus loquitur ad Hieremiam: uidisti, quae fecerunt mihi, habitatio Israhel? abierunt super omnem montem excelsum et subter omne lignum frondosum et fornicati sunt ibi. et dixi, postquam fornicata est haec prouocat ad salutem et nec sic quidem uolumus ad meliora conuerti: si reliquerit, inquit, uxor uirum suum et alii nupserit et uoluerit postea reuerti ad eum, numquid suscipiet eam et non detestabitur? pro quo scriptum est iuxta Hebraicam ueritatem, quod in Graecis et Latinis codicibus non habetur: et tu reliquisti me; tamen conuertere et suscipiam te, dicit dominus. Esaias quoque in eundem sensum isdem loquitur paene sermonibus: conuerpraeter me. iustus et saluator non est absque me. reuertimini <id me et salui eritis, qui estis in extremis terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
sequenti ser mone demonstrat: Noliteflere mortuum.
neq planga tiseum : Flete planctum qui egreditur.
qui a non reuertitur ultra : Nequa quã igitur gentilis
plangendus e atq iudȩus qui in eccła non fuer. & se¬
mel mor tui sunt dequibus saluator dicit: Dimit temor¬
tuos ut sepeli ant mortuos suos. sed eos qui prosce leribus
atq peccatis egrediuntur decccła & nolunt ultra re¬
uerti ad eam dampnatione uitiorum: Vndeetad uiros
ec lesi asticos quimuri & turres eccłȩ noncupantur.
loqui tur sermo ꝓpheticus dicens Murision profir¬
te lacrimas implentes illud apłi: Gaudere cum gauden¬
tibus. fere cumflentibus: Vt dura corda peccantiũ.
uris lacrimis prouocetur ad fletum. neꝑ seuerantes
inmalitia auchiant: Ego plantaui uineam fructiferã
omnem ueram: Quomodo conuersaes inam aritudinẽ
uptis alienȩ : Etiterum : Ligno dixerunt paterms
estu & lapidi tu genusstime & uerterunt admȩ dor¬

Expanded text:
sequenti sermone demonstrat: nolite flere mortuum sequenti sermone demonstrat: nolite flere mortuum neque plangatis eum. flete planctu, qui egreditur, quia non reuertetur u 11 r a. nequaquam igitur gentilis plangendus est atque Iudaeus, qui in ecclesia non fuerunt et semel mortui sunt, de quibus saluator dicit: dimitte mortuos, ut sepeliant mortuos suos, sed eos, qui per scelera atque peccata egrediuntur de ecclesia et nolunt ultra reuerti ad eam damnatione uitiorum. unde et ad uiros ecclesiasticos, qui muri et turres ecclesiae nuncupantur, loquitur sermo propheticus dicens: muri Sion, proferte lacrimas inplentes illud apostoli: gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, ut dura corda peccantium uestris lacrimis prouocetis ad fletum, ne perseuerantes in malitia audiant: ego plantaui te uineam fructiferam, omnem ueram; quomodo conuersa es in amaritudinem uitis alienae?et iterum ligno dixerunt: \'pater meus es tu\' et lapidi: \'tu genuisti me\', et aduerterunt ad me dor
Abbreviated transcription (Latin):
ceruus adͥ fontes aquarum : Ita desiderat anima mea
uid tedĩ. Sitiuit anima mea ad dm̃ fortem as uiuum:
lacte sunt lacrimȩ meae panis diem a noctem : & in
alio loco: Dĩ ds̃ms ad te de luce uigilo: Sitiuit ani
mamea adte quam multi pliciter & caromea: Inter¬
ra diserta & inuia & in aquosa. sic in scõ appa ruit tibi
Quam quam enim sitieritte animamea tamen multo
irt firnis meac la bore quȩ siui. et tibi in scõ apparerenon
potui: nisi prius interra deserta. auitus. & inuia ab¬
aduer sariis potestatibus & absq umore & reumate
ulluis libidinis cum morarer: Eleuit & dñs suꝑ ciui¬
tatem ihe rusa lem : qui a non egisset poenitentiam:
t petrus trinam negationem. a maritudine abluit la¬
crimarum. impleuitq illud pro pheticum : Exitus aquarumꝰ
deduxerunt oculimei: Plangit & hieremias popłm poe¬
nitentiam non agentem dicens Quisdabit capiti meo
aquas & oculis meis fontem lacrimarum & plora bopo¬
pulũ istum perdiem & noc tem:  Cur aut̃ plangat & fleat

Expanded text:
rum, ita desiderat anima mea ad te, deus. sitiuit anima mea ad deum fortem et uiuum, factae sunt lacrimae meae panis per diem et noctem, et in alio loco: deus, deus meus, ad te de luce uigilo. sitiuit ad te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. in terra deserta et inuia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi. quamquam sitierit te anima mea, tamen multo te plus carnis meae labore quaesiui et tibi in sancto apparere non potui, nisi prius in terra deserta a uitiis et inuia aduersariis potestatibus et absque humore et reumate ullius libidinis commorarer. fleuit et dominus super ciuitatem Hierusalem, quia non egisset paenitentiam, et Petrus trinam negationem amaritudine abluit lacrimarum inpleuitque illud propheticum: exitus aquarum deduxerunt oculi mei. plangit et Hieremias populum paenitentiam non agentem dicens: quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum et plorabo populum istum per diem et noctem? cur autem plangat et defleat,
Abbreviated transcription (Latin):
tene te. Non illã quae aliquotiens foris tamtũ
ostenditur: sed illam quȩ inconscientia retine¬
tur Sunt enim qui quando aliqua tranquil¬
litas fuerit. humilitatem inore & incorpore
solent ostendere: & si aliqua utt sol& fieri tribu¬
lationis uel scandali procella surrexerit. effre¬
nato ore. eterecta ceruice. su perbia quae
humilitatem quã prius pro mitte bat in corpore
non ha bebat incorde. Ex habundantia enim¬

Expanded text:
teneamus; non illam quae aliquoties foris tantum ostenditur, sed illam quae in conscientia retinetur. Sunt enim aliqui, qui quando aliqua tranquillitas fuerit, humilitatem et in ore et in corpore solent ostendere: et si aliqua, ut assolet, tribulatio, vel scandali procella surrexerit, effrenato ore, erecta cervice, superbia, quae humilitatem, quam prius promittebat in corpore, non habebat in corde. Et humile
Abbreviated transcription (Latin):
admonasterium ueniens. Mansuetudinem.
oboe dientiam. & patientiam uoluerit
mitis exhibere. Ita econtrario lugendum est
cor de tamen iamundo Aut reman sisse infide¬
liter Aut infeliciter redisse cognoscitur. Et
pro humilitate ꝓfert superbiam. ꝓ patientia
tatis medica mento maliciae effundit uenemi
lalibus conuenit illa beati petri. uera &
multum timenda sententia. Melius inquid illis
fuerat non cognos cere uiam iustiuar. quã post cog¬
nitionem retrorsũ conuerti & iterum. Sicut¬
canis reuersus ad uomitum suum. & sus lota inuo

Expanded text:
ad monasterium veniens, mansuetudinem, ad monasterium veniens, mansuetudinem, obedientiam et patientiam voluerit mitis eexisse, corde tamen in mundo aut remansisse infideliter, aut rediisse infeliciter cognoscitur, et pro humilitate profert superbiam, pro patienticaritatis medicamento malitiae effundit venenum. Talibus convenit illa beati Petri vera et multum timenda sententia. Melius, inquit, illis fuerat non cognoscere viam justitiae, quam post cognitionem retrorsum converti . Et iterum: Canis reversus
Abbreviated transcription (Latin):
ut per spiritalem castigationem. Ita corriga¬
tur inpresenti scło: itt̾̃ non pereat infuturo.
Quia omne peccatum quod non in hoc mundo
corrigitur: Infuturo punietur. Sic enim
defilio uel seruo scriptura diuina comme¬
morat Tuinquit uirga eum cedis : & ani¬
mam illius de infernoliberabi Et ideo
sicut supra suggessi non solum capitalia cri
ligionis professionem: quia uidentur exisse
de scło. nimia securitate soluunt᷑. & im¬
pletur in illis illa sententia dr̃i quadicitur
Vtinam ca lidus esses aut frigidus. Nunc aut̃
frigidus: hoc est dicere. Melius tibi fuerat
in scło remansisse frigidum Aut in monasterio
esse feruentem: Nunc aut᷑ quia & de seło reces¬
sisti & tamen feruorem spiritalem per negle¬
gentiam app̃ hendere noliusti tepichus effec¬
tus. ex ore cdñi uix iterum recipiendus
rio sententiam diuinę scripturę diligenter
adtendite quadicit᷑. omni custochia serua tun
cor. Dicut enĩ gauelendum eft demonacho qui

Expanded text:
ut per spiritalem castigationem ita corrigaut per spiritalem castigationem ita corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro. Quia omne peccatum quod in hoc mundo non corrigitur, in futuro saeculo punietur. Sic enim de filio vel de servo Scriptura divina commemorat: Tu, inquit, virga eum caedes, et animam illius de inferno liberabis ? Et ideo, sicut supra suggessi, non solum capitalia crimligionis professionem, quia videntur exisse de saeculo, nimia securitate solvuntur; et impletur in illis illa sententia Domini qua dicitur: Utinam calidus esses aut frigidus; nunc aufrigidus? hoc est dicere: Melius tibi fuerat aut in saeculo remansisse frigidum, aut in monasterio esse ferventem. Nunc autem quia et de saeculo recessisti, et tamen fervorem spiritalem per negligentiam apprehendere noluisti, tepidus effectus ex ore Domini vix iterum recipiendus rio sententiam divinae Scripturae diligenter attendite, qua dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Sicut enim gaudendum est de illo qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quienĩ omnib in se per cantib clementer
indul serit. nullum peccati uestigium in
ligenter considerate quod dixi. qui in se pec
canti indulserit. Nonenim dixi. quod qui in
dõ pec cauerit ips debeas indulgere : sed qui
inte pec cauerit illidebeas ueniam dare.
Quod peius est aliquotiens qui innobis percaue¬
rit: aut tarde aut difficile ueniã damus.¬
& qui indeo deliquerit. celeri ter indul ge¬
mus Sed siuolumus iuste agere. illi qui
indõ peccauerit. sine seuerissima districtione
non debemus penitus indulgere. Neclum illa¬
culpa per indiscretam pietatem remittitur. ex
emplum perdicionis aliis prebeatur. Insua
er go in iuria: se unusquisq oftendit esse clem̃¬
teu Quia dñs dixit. Si dimiseritis hominib
petcata eorum: dimitt& & uobis pater ur̃ ca¬
lestis percata urã. Quando uero indm̃ aliquis
peccatum p̃ sumit ad mittere: diftrictionem
re: Et hoc bono et pio animo deb& fieri

Expanded text:
qui enim omnibus in se peccantibus clqui enim omnibus in se peccantibus clindulserit, nullius peccati vestigium, nuligenter considerate quod dixi, qui in scanti indulserit, non dixi, quod, qui in deo peccauerit, ipsi debeas indulgere, sed si quia in te peccauerit, ipsi debeas ueniam dare. quod peius est, aliquotiens, qui in nobis peccauerit, aut tarde aut difficile ueniam damus, qui in deo deliquerit, celeriter indulgemus. sed si uolumus iuste agere, illi, qui in deo peccauerit, sine seuerissima districtione non debemus penitus indulgere, ne, dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis aliis praebeatur. In sua ergo se unusquisque ostendat esse clementem. Quia Dominus dixit: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet nobis pater uester caelestis peccata uestra. Quando uero in deum aliquis peccatum praesumit admittere, districtionem re. et hoc bono et pio animo debet f
Abbreviated transcription (Latin):
conflu unt. quo modo perminutissimas nauis¬
rimulas insentinam guttę concur runt
cum omniuigilantia xp̃o adui uante ex hau¬
rire iugiter festinetis. Nam quoma do
nauis posta quam pelagi fluctus euaserit.
si inportu sentina non fuerit. deminu¬
tissimis guttis impletur & mergitur
Sic & monachus deuictis & superatis mun¬
di huius criminibus quasiperi culosis
fluctibus ucum ad portum monasterii ue¬
nerit: si sub repentia & minuta & coti¬
diana peccata deanimȩ̨ suȩ sentina ex haurire
neglexerit : in ipso portu naufragii discrim̃
incurrit. Seddicit aliquis. Quomodo po¬
test anima sentinari utiq orando. ieiu¬
nando uigilando. ueram caritatem. ueram
humilitatem. & uerã oboedientiam exhiben¬
do Ad ten dite fr̃s. queso uos quomo do nauis
sentinatur asitula: sic anima ab omnibus
malis oratione dominica liberatur. sidicat
& uerum dicat. dimitte nobis debita nr̃a
sicut & nos dimittimus debitoribus nris

Expanded text:
confluunt quoconfluunt quorimulas in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitur, sic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? utique orando, ieiunando, uigilando, ueram caritatem et ueram humilitatem et ueram oboedientiam exhibendo. attendite, fratres, quaeso. quomodo nauis sentinatur a situla, sic anima ab operibus malis oratione dominica liberatur, si dicat et uerum dicat: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Abbreviated transcription (Latin):
UOSUPPIICAXTE Et quochamn mo do
cum caritate iubente scõ patre ur̃o fraterni¬
tati ur̃ae qualem cum que sermonem ꝓfero.
facio hoc non exaliqua presumptione. sed ex
uera & integra caritate. Et lic& iam per¬
ritate quae nescit timere: etiam quodop¬
time uos implere nouimus suggerere. uel
admonere cum uera humilitate & per fec¬
ta caritate prę sumimus. Nantamen sine
uereeundia : sed cum nos nec dum ido neos
nouerimus esse discipulos. adopus tamen
sem̃ uidȩmur exercere magistros. Cum
simus tepidi: cogimur admonere feruen¬
Cum̃simus in polago mundi huus nimi isfluc̃¬
tibus fatigati. ad eos qui ad por tum iamfelier¬
ter peruenerunt. predicationis uerba pro¬
ferimus. Sedtamen dulcissimi frs qui a sola
nauis superatis & deluctis pelagi fluctib:
& iam inportu tutissimo laborare. & nisi gran¬
dis cautela fuerit pene sub mergit: Cum
summa humilitate & ingenti reuerentia
titudinis constitutos. paruas neglegenti¬
as. &t quasi minuta percata quȩ sic in animã

Expanded text:
d supplente et quodam modo cum caritate iubente deo et uestra fraternitate qualemcumque sermonem profero, facio hoc non ex aliqua praesumptione, sed ex uera et integra caritate. et licet tam perritate, quae nescit -timere, etiam quod optime implere uos nouimus, suggerere et admonere cum uera humilitate et perfecta caritate praesumimus, non tamen sine uerecundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse disctum videamur excitare magistros. Cum simus tepidi, cogimur admonere fervenCum simus in pelago hujus mundi nimiis fluctibus fatigati, ad eos qui ad portum jam feliciter pervenerunt praedicationis verba proferimus. Sed tamen, fratres, quia solent naves superatis et devictis pelagi fluctibus, etiam in portu tutissimo saepe laborare et, nisi grandis cautela fuerit, pene submergi, cum summa humilitate et ingenti reverentia titudinis constituti, parvas negligentias et minuta peccata, quae sic in animam
Abbreviated transcription (Latin):
uicem odio habere ꝓpt̃ illud ꝗđ scriptũ est. Quiodit
fratrẽ suũ : homicida est: Sed non opus est ut nos¬
diutius scam̃ caritatem uram uerbis doccamus: qđ
uos axp̃i gloriam operibus implere cognoscimus. &
gaudemus. Hoc solũ spetialiter petimus ut quia
uos ds̃ in loco qui etis & tranquillitatis collocare dig¬
natus est: pronobis quos scłi huius tempestates. &
in nu merabiles fluctus affligunt ab undantius
saltem uobis orantibus. peccatoꝵ uenia tribuatur

Expanded text:
uicem odio habere propter illud, quod scriptum est: qui odit uicem odio habere propter illud, quod scriptum est: qui odit fratrem suum, homicida est. Sed non opus est, ut diutius sanctam caritatem uestram uerbis doceamus, quod uos ad Christi gloriam operibus implere et cognoscimus et gaudemus. hoc solum specialiter petimus, ut, quia uos deus in locum quietis et tranquillitatis collocare dignatus est, pro nobis, quos saeculi istius tempestates et innumerabiles fluctus affligunt, abundantius oria non dabitur, saltem uobis orantibus peccatorum uenia tribuatur
Abbreviated transcription (Latin):
inpeccatis perseuerans diutius obdurari. Sed
fugiat: ut insepeccati uestigium non re linquat
Obtime calidis adhuc uulneribus malagma uel
fibula. apponitur : quia siuelox fuerit ad cęlestẽ
medicum intentio resur g endi uestigium non
paterit remanere con lapsi: Quia submanu
omni potentis medici & cito perit morbus
et uelociter sanatur egrotus: Iterum Atq
lterũ rogo & admoneo fr̃s oboedientiã: humi¬
litatẽ. & caritatem non solum seni oribus & coe¬
qualibus sed etiã iunoribus exhibere uigitor
seude atis: Quia quae lib& bona seruus dĩ habere
contenderit Omnia utiq perdit: si in illa
humilitas & caritas uera non fuerit: Nolite mur¬
nurare quia scriptum est quod murmurantes
a serpentibus perierunt: Nolite detrahere fr̃ĩ.
quia scriptũ est: Quidetrahit fr̃i : eradicabitur. No¬
lite ira condiam incorde seruare: quia scriptũ est
Irauiri iustitiam dĩ non operatur.. Nolite uos in¬

Expanded text:
in peccatis perseverans diutius obdurare; sed in peccatis perseverans diutius obdurare; sed dei, ut in se peccati uestigium non relinquat. optime calidis adhuc uulneribus malagma uel fibula. apponitur, quia, si uelox fuerit ad caelestem medicum intentio resurgendi, uestigium peccati non poterit remanere cum lapso, quia sub manu omnipotentis medici dei et cito perit morbus et uelociter sanatur aegrotus. Iterum atque iterum rogo et admoneo, fratres, ut oboedientiam et humilitatem et caritatem non solum senioribus et coaequalibus, sed etiam iunioribus exhibere iugiter studeatis, quia, quaelibet bona seruus dei habere contenderit, omnia perniciter perdit, si in illo humilitas et caritas uera non fuerit. nolite murmurare, fratres, scriptum est enim, quod murmurantes a serpentibus perierunt. nolite detrahere, fratres, quia scriptum est: qui detrahit fratri, erudicabitur. nolite iracundiam in corde seruare, quia scriptum est: ira enim uiri iustitiam dei non operatur. nolite uos in
Abbreviated transcription (Latin):
scł̃i uolup tatẽ salubri igne consumere. Illo atiq
igne dequo ipse dñs dixit. Ignem uenimit̾¬
tere interram : & quiduolo: nisi ut accendat᷑
in bonis per seuerantiam dignetur tribuere.
sedetiam ut illos qui neglegentes sunt tanti ha¬
beat defouea superbiȩ subleuare: & delaquenꝰ¬
perditionis eruere. Sienim uobis orantib:
& cum caritate consilium dantibus. qui cũq.
sunt te pidi: uel negle gentes. fuerint em̃ dati.
Uamnec illi qui boni sunt sedebent quas. desu .s
meritis extollere: nec illi qui neglegentes sant
dedĩ misericordia desperare. Sed & illi cum
humi litati  dona custidiant: & illi cũ grandi
con punc tione celerius ad poenitentiam: uel
correctionis medicamenta confugiant : Quie
quibonus est sisuperbire coeperit. cito humilia¬
bitur : & qui supebus est si sehumiliat perdĩ
misericordiã subleuatur:. Tintum est ut sr¬
non permittat amplius durissimo diaboli iug
p̃mi: nec nimia: & periculosa. dissimulatione

Expanded text:
s nequitiae salubri igne consumere, illo utique igne, de quo dominus ait: ignem ueni mittere in terram et quid uolo, nisi ut ardeat? eus perseuerantiam bonam dignetur tribuere, sed et ut illi, qui neglegentes sunt, tandem debeant de fouea superbiae se subleuare et de laqueis eruere. si enim uobis orantibus et cum caritate consilium dantibus, quicumque sunt tepidi et neglegentes, fuerint emendati, am nec illi qui boni sunt se debent quasi de suis meritis extollere, nec illi qui negligentes sunt de Dei misericordia desperare; sed illi cum humilitate Dei dona custodiant, et isti cum grandi compunctione celerius ad poenitentiae vel correctionis medicamenta confugiant, quia qui bonus est, si superbire coeperit, cito humiliatur; et qui superbus est, si se humiliat, per Dei misericordiam sublevatur. Tantum est ut non se permittat amplius durissimo diaboli jugo premi, nec nimia et periculosa dissimulatione
Abbreviated transcription (Latin):
mundum nos esse credimus. per diuersarum
passionum uitia. mundum intranos clausum
tenemus : ha ut qui putabamus nos p̃cibus
nr̃is scło ipsi posse succurrere : pęnesit ut uide¬
amur nos magis scłi istius inter cessionibus
indigere. Dubium quippe non est quod illa
nis possessio non possit effici regnũ diuinita¬

Expanded text:
mundum nos esse credimus et per diversarum mundum nos esse credimus et per diversarum passionum vitia mundum intra nos inclusum tenemus? Ita ut qui putabamus nos precibus nostris saeculo ipsi succurrere, pene necesse sit ut videamus nos magis saeculi intercessionibus indigere. Dubium quippe non est quod illa um possessio
Abbreviated transcription (Latin):
tiosum est neglegentius agendo multorũ fidẽ
frangere. multorũq animas deprauare
Sicut inquam fructuo sum est inmetdio tantoꝵ
positum ꝓbabiliter uiuere: ita periculo sum
est aliquid destructionis egis se. Hoc aut quare
dico : quia quod peius est facilius inueni muf.
qui&a quae sunt deteriora: quam qui meli ora
sectentur. Pronior enim efe adimitationem
nafragilitas. Qua propter non nobis credamus
sufficere. quod nos in hanc scolam cernimus con¬
gregatos: nisi quod ue hementius in nolus
neglegentias nras ꝓfessa perfectio: quã si nec
assumpta fuiss& condempnat : Quia scđm scris¬
turȩ fidem: quihus multum creditur: mul¬
tũ necesse est repetatur alieis. O quantis ꝓ¬
derit. & quantis e contrario oberit opar tu
casio Non enĩ in hoc loco uixisse: sed bene¬
habitationis secre tum Aliquid ꝓdest. quando ts¬
rannico dominatumalitia inter nos regnat : qͥuan¬
humanus oculus quam diuinus andi&. quan¬

Expanded text:
ciosum est negligentius ac tepidius agendo multorum fidem ciosum est negligentius ac tepidius agendo multorum fidem frangere, multorumque animas depravare. Sicut, inquam, fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus qui ea quae deteriora sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad imitationem fragilitas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi quod vehementius in nobis negligentias nostras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, qui multum promittunt, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis e contrario oberit loci hujcasio! Non enim in hoc loco vixisse, sed inhabitationis hujus secretum aliquid prodest, quando tyrannico dominatu malitia in nobis regnat? quanhumanus oculus quam divinus inducit? quan
Abbreviated transcription (Latin):
Nicut a nobis dñs prosuscepti officii neces sitate
loquendi deposcit officium: ita a uobis Rem̃i. au¬
diendi requirit affectum: Ita in quã caritati
urae expedit his quae ꝓsalute urã dicimus olioo¬
dire : sicut nobis imminet nontacere. Nã sinos
offensam metuimus desilentio : quanto magis uos
eam debetis expaues cere de contẽptui: Si inquã
nobis grande periculum est aliena non argueres
quanto periculosius est propria nolle corrigere :
Quodam loco ait beatus apłs. Videłocationẽ
uram fr̃s. Qua propter dilectissimi: & nosuide¬
amus uocatĩonem nr̃am Non enim satis pro¬
dest qđ istũ monasteri i locum ex petimus. sita
les sumus quales in scło esse potuimus. Sienĩ
bene perspicimus: non so lum ista solitudo nos
ad per fectionis netessi tatem: sed etiam ipsa con¬
gregationis multitudo constringit. Nã sicut
p̃ciosum atq precipiste est in medio multorũ
bene agere & plurimos ad ꝑfectũ et exemplo
boni operis incitare : itapericulosũ atq perni¬

Expanded text:
icut a nobis Dominus, pro suscepti officii necessitate loquendi deposcit officium, ita a vobis, charissimi, audiendi requirit affectum. Ita inquam charitati vestrae expedit, his quae pro salute vestra dicimus obedire, sicut nobis imminet non tacere. Nam si nos offensam metuimus de silentio, quanto magis vos eam debetis expavescere de contemptu? Si, inquam, nobis grande periculum est, aliena peccata non arguere, quanto periculosius est propria nolle corrigere? Ait quodam loco beatus Apostolus: Videte vocationem ratres ; quapropter, dilectissimi, et nos videamus vocationem nostram. Non enim satis prodest quod istum locum expetivimus, si hic tales sumus quales in saeculo esse potuimus. Si enim bene perspicimus, non solum ista solitudo nos ad perfectionis necessitatem, sed etiam ipsa congregationis multitudo nos constringit. Nam sicut pretiosum atque praecipuum est in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitare; ita periculosum atque perni
Abbreviated transcription (Latin):
ergosimus fr̃s di lectis simi: nonsolum
senioribus. sedetiam coequalibus & iunioribus nris.
Ue ds̃ superbis resistat. nese exaltantes humili&.
ne hflati. peruiam angustam transire non possimꝰ.
Quicquid uobis a senioribus fuerit imperatum:
sic accipite. tamquam sidecȩlosit ore dĩ ꝓlatum.
Nihil re prehendas. nihil despicias. in nullo penitus
mur murare prȩsumas. quia in monasterio serui¬
reuenisti  non imperare. oboedire potius : quã
iubert. Iotum scm̃. totum iustum. totam utile
iudica quicquid aut tibi. Aut aliis uidens

Expanded text:
ergo simus, fratres charissimi, non solum senioribus, sed etiam coaequalibus, et junioribus nostris, ne Deus superbis resistat, ne se exaltantes humiliet, ne inflatae per viam angustam transire non possint. Quidquid vobis a senioribus fuerit imperatum, sic accipite tanquam si de coelo sit ore Dei prolatum. Nihil reprehendas, nihil despicias, in nullo penitus non murmurare praesumas, quia in monasterio servire venisti, non imperare, obedire potius, quam jubere. Totum sanctum, totum justum, totum utile judica, quidquid aut tibi, aut aliis videris
Abbreviated transcription (Latin):
Adtendat ergo unus quisque fidelis conscientiã suã &
si in se uid& dominari superbiam: inciuitate diaboli
se infeliciter aedificari immo praecipitari nondu¬
humilitate. atq supebia: Quem cumque superbũ
uideris diabo lifilium esse non dubites Quẽ cũque
humilem . ẽe conspexeris dĩ eẽ filium confidenter
credere debes Etut hoc uerum eẽ cognoscas. Au¬
di scripturam dicentem: Initium apostatare adõ:

Expanded text:
endat ergo unusquisque conscientiam suam, et si in se viderit dominari superbiam, in civitate diaboli se infeliciter aedificare, imo praecipitare non duhumilitate atque superbia. Quemcunque esse superbum videris, diaboli esse filium non dubites. Quemcunque esse humilem conspexeris, Dei filium esse veraciter credere debeas. Et ut hoc verum esse cognoscas, audi Scripturam dicentem: Initium apostatare a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
est fr̃s ꝑ uigilcura. indefessa custodia quia con¬
flictus iste sine fine. hoftis istr : sine pace est uinci
proe lium istud quod sus cepimus sitis durum satis¬
que periculosum quia intra hominem gerrtu. s
nisi cum ipso homine non finitur. Ideo ergo nos
ad hec tranquilla setreta & spiritalia castra contu¬
limus. ut cotidie contra passiones nr̃as infatigabi¬
li congressione certemus: ut cotidie senioribus
ut cordis nequitias circumcidamus. uellinguȩgla¬
inui cem iniurias: sed nec ab alio sentiamus in la¬
tas. Peculiariter enim ista: ad ꝓfessionem nrͣm
pertinent. Nihil in hac uita consolationisre¬
quirere. nihil honoris appetere pracsentia
rerum solatia refugere. ad promissa aeterne

Expanded text:
est, fratres, peruigil cura, indefessa custodia, quia conest, fratres, peruigil cura, indefessa custodia, quia conflictus iste sine fine, hostis iste sine pace est. hosteproelium istud, quod suscepimus, satis durum satisque periculosum est, quia intra hominem geritur et nisi cum ipso homine non finitur. Ideo ergo nos ad tranquilla haec secreta et spiritalia castra contulimus, ut cotidie contra passiones nostras infatigabili congressione certemus, ut cotidie senioribus ut cordis nequitias circumcidamus uel linguae glainferamus iniurias, sed nec ab aliis sentiamus illatas. peculiariter enim ista ad professionem nostram pertinent nihil in hac uita consolationis requirere, nihil honoris, praesentium rerum solacia refugere et ad promissa aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
iuam & mitte in latas ingum: et agnosceque : ie
immo ate impietatem humanam pertulerim: Illa
utiq clauorũ signa bonis salutaria malis tet ribi¬
lia quae usq addiem iudicii non delentur: sine
dubio obi cienda ser uantur:. Et quid post hȩo se¬
quitur: nisi illud inter positum inter uiuos ac
mortuos ex paues tendum chaos uastumqua
discrimen. exclausa ea natura uiuentiũ ex¬
inter lacrimabiles gemitus. planc tusq lugeni¬
tium. triste collegium miserorum. & ante bea¬
tam patriam aeternum teterrimȩ noctis exiliũ
ris nr̃i beneficia recolentes. itacum dĩ aduito¬
rio indefesso studio laboremus. ut quod in no
atem. non ad securitatem. sed adpugnam certa¬
menque conuenimus. go++¬
ad agonem huc pro cessimus. ad exercenda cumutti¬
is bella conscendimus. Uitia enim nr̃a. hostes nr̃i st̃
de quibus scriptura pronuntiat dicens. Caue ne
umquam habeas cum eis foedus. Ne cessaria nobis

Expanded text:
tuam, et mitte in latus meum , et agnosce quae pro te tuam, et mitte in latus meum , et agnosce quae pro te et a te, impietas humana, pertulerim. Illa utique clavorum signa bonis salutaria, malis terribilia, quae usque ad diem judicii non dolentur, sine dubio objicienda servantur; et quid post haec sequitur, nisi illud interpositum inter vivos ac mortuos expavescendum chaos, vastumque discrimen exclusae a natura viventium teinter lacrymabiles gemitus planctusque lugentium, collegium triste miserorum, et a beata patria aeternum teterrimae noctis exsiliumris nostri beneficia recolentes, ita cum Dei adjutorio indefesso studio laboremus, ut quod nobis etem, non ad securitatem, sed ad pugnam, ad certamen conuenimus, ad agonem huc processimus, ad exercenda cum uitiis bella conscendimus. uitia enim nostra hostes nostri sunt, de quibus scriptura pronuntiat dicens: caue, ne umquam habeas cum eis foedus. necessaria nobis
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis uirrutibus ieiun is acuigiliis scĩficandũ
Et idcir co dilectissimi ita corpiis terceamus
leiunis: ut mentem purgemus auitiis. Co¬
gitemus illius iudicis incessanter aduentum
qui utinam sic nos paratos inueniat. quo modo¬
ne mo potest dubitare quod ueniat. Quodsire¬
quiras quomodo ueni& inillo utiq corpure
quod pronra salute susceptum. pro nr̃is crimi¬
nibus morti addictum. pronrã ab solutione dã¬
randa sententia reuelan darum prȩsentia cicatr.¬
cum Quidigitur illo tempore factirisumus.
quando contra illos dni crucifixi liuores notȩ pec¬
torum nr̃orum maculae libi dinum ꝓferuntur:
Aut quo pinas uultu respiciet redemptio nr̃a
perdicionem nr̃am: Tantum grauiora erunt
uocem resurrectionis. p̃tiosę crucis uestigi a
protestatem etiam iniudicio suo aduasa iniqui¬
iatis prolaturus atq dicturussit. Infer digitũ
tuum hue & uide manis meas. &e affermanum

Expanded text:
reliquis virtutibus, suis jejuniis ac vigiliis sanctificandum? reliquis virtutibus, suis jejuniis ac vigiliis sanctificandum? Et idcirco, dilectissimi, ita corpus exerceamus jejuniis, ut mentem purgemus a vitiis. Cogitemus illius judicis incessanter adventum, qui utinam sic nos paratos innemo potest dubitare quod veniat. Quod si requiras quomodo veniat? illo utique corpore quod pro nostra salute susceptum, pro nostris criminibus addictum, pro nostra absolutione damranda sententia reverendarum praesentia cicatricum. Quid igitur illo tempore facturi sumus, quando contra illos crucifixi Domini livores notae peccatorum nostrorum ac maculae libidinum proferentur? Aut quo putas vultu respiciet redemptio nostra perditionem nostram? Tanto graviora erunt ocem resurrectionis pretiosa crucis vestigia protestantem, etiam in judicio suo ad vasa iniquitatis prolaturus atque dicturus sit: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum
Abbreviated transcription (Latin):
sidomus magnifica arte constructa. pulcher¬
rimis coloribus a foris uideatur depicta.
&ab intus sit serpentibus & scorpionibus plena
Quid prodest quod affligis corpus tuum. quan¬
donihil profi it cortuum Ualde dura
&nimis dolenta conditio est. omni intentio¬
ne studium laborłus impendere. & fructũ
non recipere post laborem. leuinare. & ui¬
gilare & mores non corrigere. sic est quomo¬
do sialiquis extra uine am. Aut circauineã
stir p& & colat. & uineam ipsam desertam re
insistente cultore iocundissimos ex se fructus
nentia cor poralis sola non sufficit: nisi e animae
quoq leiunium per abstinentiam uitiorum
fuerit saciatum. Quid enim iuuat sisit quismã
corpore castus. et mente pollutus: quẽ mali¬
cia deprauat. quem furor ira condie facibus
dagitat. quem superlia omnigratia dĩ ex¬
poliat. quemmendatiis uel maledictis lingua
non ne ipse se fallit: non ne
ipse se ir rida acdecipit. Sio rrnidat se sine

Expanded text:
si domus magnifica arte constructa a foris pulchersi domus magnifica arte constructa a foris pulcherrimis coloribus depicta videatur, et ab intus serpentibus et scorpionibus plena sit. Quid prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non recipere post laborem; jejunare et vigilare, et mores non corrigere: sic est quomodo si aliquis extra vineam aut circa vineam exstirpet et colat, vineam ipsam desertam atqinsistente cultore jucundissimos ex se fructus nentia corporalis sola non sufficit, nisi et animae quoque jejunium per abstinentiam vitiorum fuerit sociatum. Quid enim juvat, si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus, quem malitia depravat, quem furor iracundiae facibus exagitat, quem superbia omni gratia Dei exspoliat, quem mendaciis vel maledictis lingua commaculat? Nonne ipse se fallit; nonne ipse se irridet ac decipit, si credat se sine
Abbreviated transcription (Latin):
est in paruis. & plus torqu& inminimis
Qnisi
excorde actoto affectu pauper es: paupertas
ipsa non uirtus sed miseria iudicanda est. No¬
ueritis itaq fr̃s nihil ꝓdesse. si carnem nram
ieiuniis. acuigiliis. affligamus & mentẽ
nr̃am non emendemus. Atq interiora sunt
noncuremus. Quid enim prodest afflictio cor
poralis. si linguam nequitus & obtrectationib
polluamus: Nonne omnes labores nr̃i ad nichi¬
lum rediguntur : nonne opus nrm uelut fumꝰ
Atq umbra euanescit: &uelut stuppę acfa¬
uilla innihilum redigitur: O quanti & diu¬
turni labores subito pereunt. & quanta bona
frequenter iam ad quisita acreposita demanibus
rapiuntur. dum id quod ad quirere studu imus
Aut augere. Aut custodire neglegimus. Qua¬
prupt̃ gratis nobis decorporis cruce. & pectoris
afflictione blandimur: si exterior homo nr̃
scĩs laboribus non ex ertur. & passionibus in
teriior noncuratur: sic est quomodo aliquis

Expanded text:
est in parvis, et plus torquentur in minimis: est in parvis, et plus torquentur in minimis: et nisi ex corde atque affectu pauper sis, paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda est. Noverimus itaque, fratres, nihil prodesse, si carnem nostram jejuniis ac vigiliis affligamus, et mentem nostram non emendemus, aut quae interiora sunt non curemus. Quid enporalis, si linguam nequitiis et obtrectationibus polluamus? Nonne omnes labores nostri ad nihilum rediguntur? Nonne omne opus nostrum, atque umbra evanescit, et velut stupae favilla in nihilum redigitur? O quanti, et quam diuturni labores nostri subito pereunt, et quanta bona frequenter, jam acquisita ac reposita, de manu rapiuntur, dum id quod quaerere studuimus, aut augere, aut custodire negligimus! Quapropter gratis nobis de corporis cruce, et pectoris affsanctis laboribus exercetur, et a passionibus non curatur interior: sic est quomodo si aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
enire quidem adheremum summa perfec¬
tio est: sed non perfectȩ̨ inheremo uiuere
sum madamnatio est. Quid ꝓdest si locis
quilib& tantum cor poraliter tȩneatur. &
inqui etudo incor de uersetur: Quid in quã
Nonenim ideo adistum monasterii locũ conue¬
nimus ut nolus mundus famuletur. ut rebus
omnibus abundantes. somni qui ete frue¬
remur: Non utiq ad requiem nec ad secur¬
tatem sed ad pugnã huc uenimus: Ad agonẽ
ꝓcessimus ad exercendum cum uitiis bella pro¬
perauimus: ut linguȩ gladium rotundamus.¬
ut non solum inuicem non inferamus iniurias.
sed nec sentiamus in latas. Peculiarius aut̃ istud
rere. et nonsolum faccultates. sed etiam ipsas
cupiditates e cordibus eradicare. Nihil
enim habere interdũ res est neressitatis
tis. & ideo hunc sibi specialiter modũ reli¬
giosus quisq deb& imponere: ut tantum
habeat.: quantum necessitas poscit: non quan¬
tum cupiditas concupiscit: Habendi enim
Amor nisi ad integrum resepetur. ardentior

Expanded text:
enire quidem ad solitariam vitam summa perfectio est, sed non perfecte in solitudine vivere, summa damnatio est. Quid enim prodest si locus quietus tantum corporaliter teneatur, et inquietudo in corde versetur? Quid, inquam,Non enim ideo ad istum convenimus locum, ut nobis mundus famularetur, ut rebus omnibus abundantes omni quiete frueremur: non utique ad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculiarius autem istudrere, et non solum facultates, sed etiam ipsas cupiditates e cordibus eradicare, nihil enim habere interdum res necessitatis tis: et ideo hunc sibi specialiter modum religiosus debet imponere, ut tantum habeat quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia caritas esse nom potest. Et ubi caritas non est binil
haminẽ deparadysi felicitate deie cit M lagnusuir est qui
in uidiã humilitate superat discordiã cum caritate des¬
truit Q nfelicius est homini quã altetius bonũ suum
egis se supplicium. Omnis enĩ inuiđ an imot& quetur
Vndeigitur bonus ꝓficit inde inuiđ conta bescit. Mebus est
bonorũ imitari exempla qua inuidiaestimulis agitari bnu¬
dia sen sum mordit pectus uirit mentẽ affliga Nul¬
lusde alterius cuius libet doleat bono ł felictate a liena
contristetur. Potest itaq homo alcerius bonũ fiuni fa¬
tereduamat in alio quodipse Rionfacte
DESU PTRBA
uꝑ bisuerods̃ restitit humilibus autẽ dat gratiã Maxi¬
ꝑbit & hoc per ditꝑ suꝑ biam quod habuit ꝑ carica¬
tẽ. Omniũ uitiq nouis sum es super bia: dũ homo
nit creatoris mox incuius libet peccati corruit foueõ.
Omnis suꝑbia tanto inimauacet quanto in altoseerigit¬

Expanded text:
invidia, charitas esse non potest. Et ubi charitas non est, ibi nihil invidia, charitas esse non potest. Et ubi charitas non est, ibi nihil hominem de paradisi felicitate dejecit. Magnus vir est, qui invidiam humilitate superat, discordiam charitate destruit. Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Omnis enim invidus animo torquetur. Unde igitur bonus proficit, inde invidus contabescit. Melius est 140 bonorum imitari exempla, quam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena constristetur. Potest itaque homo alterius bonum suum facere, dum amat in altero, quod in seDe superbia. Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . Maxiperbit: et hoc perdit per superbiam, quod habuit per charitatem. Omnium vitiorum novissimum est superbia, dum homo nit Creatoris, mox in cujuslibet peccati corruit foveam. Omnis superbia tanto in im
Abbreviated transcription (Latin):
quis libec pauescit. Cupiditate dũ premiomunerisali¬
cuius corrũpit᷑ iudex. Odio dũcuius libet inimititie
causa Nocere alten desiderat. Amoredũ amicos ł ꝓpin¬
quos contraiufuitiã defendit potentior. His quat tuor
modis. sepe ȩquitas iudicii sub uertit᷑ & in nocentio
leditur. Mdgisdo lenti st̃ quiopprimunT pauperesgii
qui patiuntur inluriã . Vllienĩ qui opprimuntur. tem¬
amalis boniiudicantur. infutura siquidẽ uita. maliiu¬
dicantur abonis. Sepe &iã & hicboni infelicessunt
& misericoram hominibus et malef lices
In illa itaq aeterna r̃etributione semper in hac¬
scłe condendant maxime ne bona perdant ꝑ pe¬
tua. Et qui moleseias patiunt᷑. fortit᷑ sufferant
ut ae terna beatitudine digni in ueniant᷑
quomo do eũꝑ derie per qunsgressienẽ illius ntea idat: quod
treate hmini foatuit. Nifil ne qui us potest esse daudia
quȩ alienis corquecurbonis Et quod ipse non haba ialio
inuidet habere Omnib. mnimi ca est bonis in uidia ł bieft

Expanded text:
quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitiae causa nocere alteri desiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis saepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magis dolendi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui opprimuntur, tema malis boni judicantur: in futura siquidem vita mali judicabuntur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices. In illa itaque aeterna retributione semper saeculo, contendant maxime ne bona perdant perpetua: et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveniantur.quomodo eum perderet per transgressionem illius mandati, quod Creator homini statuit. Nihil nequius potest esse invidia, quae alienis torquetur bonis: et quod ipsa non habet, alios invidet habere. Omnibus inimica est bonis invidia. Ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
ris nonuidec claritatẽ iustitiae. Non est ꝑsona iniudicio con¬
sideranda sedd causa. Scriptũ estenĩ non accipias ꝑ sonã
in iudicio. Iniqui iudices erraNt inuerita te sententia
dũ initendun qualitatẽ ꝑ sone & noceN se peiustis dũ
AISVs testis dici salomon. non erit inpunitus. Qui falsũ testi¬
moniũ ꝓfert contraꝓximũ suũ extinguȩ c̃iucerna eius
tat. ira condiã dĩ suꝑse ꝓuocat quia magis timet hominẽ
quã dm̃ Palsi dicus testis tribus est ꝑsonis obnoxius pri¬
mũdõ cuius presentiã contẽpnit. De inde iudicii. quẽ
mentien dofallit. Post tremo ln nocentiquã falsotes¬
timonio ledit. Si falsi testesseparantur. moxmendaces
inueniunt᷑. Vterq reus est & quiueritatẽ occultat & qui
mendaciũ dicit. Quia et ille prodes non uult &iste noce¬
redesiderit. Beatus cuius testimoniũ in conspectudr̃õ

Expanded text:
ris non videt claritatem justitiae. Non est persona in judicio conris non videt claritatem justitiae. Non est persona in judicio consideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipies personam in judicio . Iniqui judices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae: et nocent saepe justis, dum Falsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus tat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocentitimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveniuntur. Uterque reus est, et qui veritatem occultat, et qui mendacium dicit: quia et ille prodesse non vult, et iste nocere desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei
Abbreviated transcription (Latin):
amore uelodio dm̃ offendit. Nemo principiũ stultos ł
in ꝓbos iudicesponere deb& Nã stultus ꝑ ignauiã igno¬
rat iustitiã : In ꝓbusaũt̃ ꝑ cupiditatẽ subuerut ipsã quãdi¬
dicit ueritatẽ Paene grauius lacerantur pauperes a
prauis iudicibus quã a cruentissimis hostib Nullus enĩ
predo tã cupidus inalienis quã iudexiniquus insuis. leiores
sione congregarestudent Aliquotiens iudices boni mi¬
nistros habentra paces quꝙ sce lere cõquinant᷑ si non ꝑhi¬
benTra pacitatẽ illoꝵ. Hi in alienis pereunt peccatis qui a
non solũ ut ẽgregius mundidoce ait. QuifaciuNt sed qui con¬
sentiunt facientib digniefficiunt᷑ marte ꝑ pecua Sepeiudiaes
iudicant nancausã sed dona considerant. ludices praurure¬
taꝓ phȩtȩ uerbũ quasi lupiuespere nonrebnquuntluma¬
ne focest depresenti suite quimodotantũ cogteaN de
fitura aũtnihil. Lupꝗ morte cuncta rapientes &ua
examem plene contuere nonual&. quia ca ligine furo¬

Expanded text:
are non poterit. Nemo principum stultos vel improbos judices ponere debet: nam stultus per ignaviam ignorat justitiam, improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Pejores sione congregare student. Aliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua . Saepe judicejudicant, non causam, sed dona considerant. Judices pravi, juxta prophetae verbum, quasi lupi, vespere non relinquunt in mane , hoc est, de praesentis vitae commodo tantum cogitant, de futuro autem nihil: luporum more cuncta rapientes, et dicii examen plene contueri non valet, quia caligine furo
Abbreviated transcription (Latin):
auaricia. quia ñ in habundantia tuiqua: uita ei e xxhi
quȩ possidet. Num quid ñ diuites simili t̃ mori¬
untur sicut & pauperes : Non ꝓdessepossunt di¬
poenis sempiternis. Nihil est au roscelestius qui ani¬
mã suã habeuenale ꝓcupiditate diuitiarũ Auaritia
rari. Esuriens seꝑ & mops est. Auarusuir infer noest
mnis quirecte iudicat. staterã in manugestat. In
reddat pec cantisententiã ꝓ miscricordia peccantis
tẽ per& poenã Qu dã uero sunt aiudice bono ꝑ &
quitatẽ corigenda quȩ dã itaq ꝑmiseri codiã in
dulgenda sine ꝑsonarũ acceptione debent ẽẽ iudicia
Nihilenĩ iniquius est qũa munera accipere iniudi¬
ciis quia munera excȩcant corda prudentiũ & subuer¬
tunt uerbaiustꝵ. Inquo enĩ iudicio dicie dñs iudi cabi¬
tis iudi cabit᷑̃ deuobis . Quaꝓpt̃ iudex dm̃ iudicẽ time

Expanded text:
avaritia, quia non in abundantia cujuavaritia, quia non in abundantia cujupossidet . Nunquid non divites similiter moriuntur, sicut et pauperes? Non prodesse possunt dipoenis sempiternis. Nihil est avaro scelestius, qui animam suam habet venalem pro cupiditate divitiarum. Avaritia iari  Ms., saturari. Esuriens semper et inops est. Avarus vir inferno est e judicibus. Omnis qui recte judicat, stateram in manu gestat. In reddat peccatis sententiam pro misericordia peccati temperet poenam. Quaedam vero sunt a judice bono per aequitatdulgenda. Sine personarum acceptione debent esse judicia: nihil enim iniquius est quam munera accipere in judiciis, quia munera excaecant prudentium corda, et subvertunt verba justorum . In quo enim judicio, dicit Dominus, judicabitis
Abbreviated transcription (Latin):
o sũ in arca sed dampnũ in corde His om̃ibus me¬
liores diuitias ꝑdidistr. INest fidẽ et iusti tiã. & dilec¬
tionem dĩ et ꝓdimi. Lucrũ tuũ cogitas dãpnũtu ũ
non consideras. SSi huic lucro gaudes. quare illa
ꝑ dita non plangis: Hus ꝑdidisti quã ad quisifei
Odiues rapis ꝑ potentiã quod tibi placet habere&
tudinẽ sẽ piternã. Si omnisfur uel raptor oculuĩ ꝑ¬
didisset infurtu ł rapina. nũ quã pestea furtum
cato lu men perdidit cordis. qđ melionre om̃
lumine corporis: Magis auarẽ da pguperib
qđ habes ut inuenias in caelo qđ deestim t̃ra
uid times pecuniã tuã perdere. ⁊ntimes ut
totus pereas : Pro ad quisitione pecumaes
falsum testimoniũ dicis: menaris. Papisa¬
uitna ruras ꝑ iuras quae lex uetat᷑. Non necũ¬
sum lucreris animae aũt tuae detrim̃tũ pati¬
eris : Et ipse dñs dicit in eulgło: Saue te abomi

Expanded text:
osum in arca, sed damnum in conscientia. His omnibus meosum in arca, sed damnum in conscientia. His omnibus meliores divitias perdidisti, id est fidem et justitiam et dilectionem Dei et proximi. Lucrum tuum cogitas, damnum tuum non consideras? Si huic lucro gaudes, quare illa perdita non plangis? plus perdidisti quam acquisisti. O dives, rapis per potentiam quod tibi placet habere, itudinem sempiternam. Si enim fur vel raptor oculum perdidisset in furto vel rapina, forsitan postea furtum cato lumen perdidit cordis, quod melior est omni lumine corporis. Magis, avare, da pauperibus quod habes, ut invenias in coelo quod dedisti in terra. Quid times pecuniam tuam perdere, et non times ut totus pereas? Pro acquisitione pecuniae falsum testimonium dicis, mentiris, rapis aliena. Juras, perjuras, quae lex vetat. Cum haec osum lucreris, animae autem tuae detrimentum patiaris ? Et ipse Dominus dicit in Evangelio: Cavete ab omni