comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis suȩ inhabitat. quasiin tẽ¬
plo morat᷑. Cum aut ꝓcedit
ad predicandũ. & ea quȩ men¬
te tractauerat. publice ꝓfert.
quasi a templo. id÷ a secreto
mentis suȩ foras egredituR.
estiti lapide mundo
candido .i. ornati & amicti do¬
Om̃s qui baptizati estis xpm̃
induistis. Qui bene lapis dr̃.
quo electi circũdant᷑. qͥa mu-¬
rus ẽ impenetrabilis. Mundꝰ.
qͥa peccatũ ñ fecit nec dolus
uestiti lapidib mundis sicut
n quibdã codicib inuenitur.
ꝑ hos lapides designant᷑ uirtu¬
tes. spes uidelicet. fides. caritas.
castitas. humilitas. & cet̾ huius¬
modi quib ornant᷑ fideles. Alia
translatio habet uestiti linteo
mundo. ꝑ quod puritas uitȩ
& innocentiȩ castitas intelli¬
gitur. Nam linteũ ex terra
nascit᷑. & multo labore ad can¬
dorẽ uenustatis ꝑducit᷑. Quia
uidelicet castitas. siue uita pu¬
ra. cũ multo labore & mortifi¬
catione carnis adqͥrit᷑. Ex his
uestimentis. salomon dicit.

Expanded text:
tis suae inhabitat, quasi in temtis suae inhabitat, quasi in templo moratur. Cum autem procedit ad praedicandum, et ea quae mente tractaverat, publice profert, quasi a templo, id est a secreto mentis suae foras egreditur. Vestiti lapide mundo et candido. Id est ornati et amicti DoOmnes qui baptizati estis, Christum induistis . Qui bene lapis dicitur, quo electi circumdantur, quia murus est impenetrabilis. Mundus, quia peccatum non fecit, nec inventus Vestiti lapidibus mundis, sicut in quibusdam codicibus invenitur, per hos lapides designantur virtutes: spes videlicet, fides, charitas, castitas, humilitas, et caeterae hujusmodi, quibus ornantur fideles. Alia translatio habet, Vestiti lino mundo, per quod puritas vitae et innocentiae castitas intelligitur. Nam linum ex terra nascitur, et multo labore ad candorem venustatis perducitur, quia videlicet castitas sive vita pura cum multo labore et mortificatione carnis acquiritur. De his vestimentis Salomon dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑniciem. Templũ autẽ de
quo exierunt angłi: secretũ
cordis illoꝵ intelligit᷑. Quan¬
do enĩ sc̃ĩ predicatores contẽ¬
plationi inseruiunt. ab om̃ib
scłi actib se alienos reddunt.
diuina eloquia meditantur.
quasi in templo hoc ẽ in secre¬
tomentis suȩ morant᷑. S qͥa ñ
ita debent insistere ꝓpriis ut
relinquant etiã alioꝵ necessi¬
tates. quando iterũ ꝓcedunt
ad publicũ. ad p̃dicandũ. ad
carnalium mores cõponen-¬
dos. siue ad tẽ.. poralia mi¬
nistrandum. quasi de templo
egrediunt᷑. Sieq fit. ut inter¬
nis inhiantes in templo sede¬
ant. & rursus curã ꝓximorũ
ñ negligentes de templo exe¬
ant. uerbi grã. est quilibet do¬
ctor uel homo ꝓcessurus ad
publicũ. ut faciat sermonem
ad popłm. Qui pͥus residens
colligit se se intra seipsũ. me¬
ditando qualit̃ quib & quo¬
mͦ debeat loqui qualit̃ incoa-¬
re sermonẽ qualit ue finire.
Ecce dũ ita intra secretũ men-¬

Expanded text:
ad perniciem. Templum autem de quo exierunt angeli, secretum cordis eorum intelligitur. Quando enim sancti praedicatores contemplationi inserviunt, ab omnibus saeculi actibus se alienos reddunt: et cum divina eloquia meditantur, quasi in templo, hoc est, in secreto mentis suae morantur. Sed quia non ita debent insistere propriis, ut relinquant etiam aliorum necessitates, quando iterum procedunt ad publicum, ad praedicandum, ad carnalium mores componendos, sive ad temporalia ministrandum, quasi de templo egrediuntur. Sicque fit ut internis inhiantes, in templo sedeant, et rursus curam proximorum non negligentes, de templo exeant, verbi gratia: Est quilibet doctor vel homo processurus ad publicum, ut faciat sermonem ad populum, qui prius residens colligit sese intra seipsum, meditando qualiter, quibus et quomodo debeat loqui, qualiter inchoare sermonem, qualiterve finire. Ecce dum ita intra secretum men
Abbreviated transcription (Latin):
transgredientes alius in terram.
ahus in mare. alius in flumina
& fontes aquarũ. alius in solem.
alius suꝑ sedẽ bestie. alius fuper¬
influmen magnũ euphraten.
alius in aere phialã effudit. Qua¬
si enĩ quantũ ad litterã ꝑtinet
mandatũ uident᷑ trans gredi. sed
non faciunt quantũ ad mysticũ
sensũ. Quia qͦd ẽ terra. hoc ÷ ma¬
re & cet̾. id ÷ om̃e corpꝰ diabolicũ
capite suo. Similit̾ quod ẽ unꝰ
unus. Sicut enĩ xp̃c cũ corpore
suo unũ ẽ quia ipse ÷ caput elec¬
quã membra. neq aliud m̃bra

Expanded text:
transgredientes, alius in terram, transgredientes, alius in terram, alius in mare, alius in flumina et fontes aquarum, alius in solem, alius super sedem bestiae, alius in flumen magnum Euphratem, alius in aerem phialam effudit? Quasi enim quantum ad litteram pertinet mandatum videntur transgredi, sed non faciunt quantam ad mysticum sensum: quia quod est terra, hoc est mare et caetera, id est omne corpus diaboli cum capite suo. Similiter quod est unus unus. Sicut enim Christus cum capite suo unum est, quia ipse est caput, elec membra
Abbreviated transcription (Latin):
templo & cet̾. Uex ita uer ẽ d̃i¬
omĩpotentis. Quȩ recte magna
dr̃: quia magna precipit. Tem-¬
plũ aũt sca eccła ẽ : ut sepe dic¬
tum ẽ. Porro septẽ angłi. om̃s
sunt predicatores. De templo
ipsi sunt eccłia. Ait gͦ. Ite effun¬
dite fialas ire dĩ. quas accepistis
in terrã. Hoc ẽ quod ipse dieit
discipłis suis quasi pͥmis angłis:
ite ad oues quȩ perierunt domꝰ
isrł. & alibi legimꝰ. quia misit
eos ante faciem suã in omnẽ
locũ: adquẽ erat uenturus.
Quare uͦ phiale ire dĩdicunt᷑.
supra dictumest. Quia uideli¬
cet unde ueniã alii placationis.
inde alii sumunt irã ultionis.
ꝑterrã aũt: terrena designan¬
tur corda hominũ. In terram
gͦ angłi fialam effundunt: qͣn¬
do scĩ p̃dicatores. contra terre¬
nos homines locunt᷑. Unde seqͥt᷑.
biit pͥmus & effudit phialã
suam in terrã. & cet̾. Questio
oritur in hoc loco. si p̃ceptũ ẽ
illis ut fialas suas int̾rã effande¬
rent. quid ẽ quod quasi mandatũ

Expanded text:
ut agat poenitentiam, qui in cornit peccatorum. Unde Psalmista ipit. Templum autem sancta Ecclesia est, ut saepe dictum est. Porro septem angeli omnes sancti praedicatores sunt. De templo bus, quia et ipsi sunt Ecclesia. Ait ergo: Ite, effundite phialas irae Dei, quas accepistis, in terram. Hoc est quod ipse dicit discipulis suis, quasi primis angelis: Ite ad oves quae perierunt domus Israel . Et alibi legimus, quia misit eos ante faciem suam in omnem locum, ad quem erat venturus. Quare vero phialae irae Dei dicuntur, supradictum est, quia videlicet unde alii veniam placationis, inde alii sumunt iram ultionis. Per terram autem terrena designantur corda hominum. In terram ergo angeli phialam effundunt, quando sancti praedicatores contra terrenos homines loquuntur. Unde sequitur: Et abiit primus, et effudit phialam suam in terram. Quaestio oritur hoc in loco: Si praeceptum est illis ut phialas suas in terram effunderent, quid est quod quasi mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ ligandi atq soluendi
quã a dño ꝑcepit tradidit: et
in cathedra sua sedere cõpulit.
Quod etiã cotidie agitur. cũ
ꝑ impositionẽ manuũ ep̃orũ¬
in ciuitatib presules animarũ
constituunt᷑. Bene aũt̃ phyale.
quas accipiunt aureȩ descri¬
bunt: quia ut predicationis
officium implere possint. cęlitus
sapientiȩ fulgore inlustrantur.
S cũ suꝑius de semorib dixerit.
quod habebant phialas plenas
odoramentis. Quid ẽ qͦd hic dr̃
de angłis quod accepert̃.uii.
phyalas plenas iracundia dei

Expanded text:
testatem ligandi atque solvendi testatem ligandi atque solvendi quam a Domino percepit, tradidit, et in cathedra sua sedere compulit. Quod etiam quotidie agitur, cum per impositionem manuum in civitatibus praesules animarum constituuntur. Bene autem phialae quas accipiunt, aureae describuntur. Quia ut praedicationis officium implere possint coelitus sapientiae fulgore illustrantur. Sed cum superius de senioribus dixerit, quod habebant phialas plenas odoramentis, quid est quod hic dicitur de angelis, quod acceperunt septem phialas plenas iracundia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
malia que tam .iiii. euangeli¬
tas. quã om̃s scõs siue etiã ipsũ
dñm significant. qͥ factꝰ ẽ ho¬
mo temporalit nascendo ex uir¬
gine. factus ẽ uitulus in passio¬
ne: qua semet ipsũ obtulit d̃o
in ara crucis. Fãctꝰ ẽ leo resur
Aquila. quadragesimo die as
sunt aũt septem angłi: hoc st̃
tores pleni diuina p̃dicatione.
Ut enĩ possent angłi. id̃. nun
sunt phyalȩ. repleti uerbo sa¬
pientiȩ. S quia absurdũ erat
dicere minusq conueniens u¬
nũ animal. dedit septẽ ange
lis septẽ angłos: uariauit ser¬
monẽ dicens. Unũ animal de¬
dit septẽ angłis sept̾e phyalas.
uel etiam ꝑ istud animal qͦd
dedit septẽ angłis septẽ phia¬
las: possumꝰ intelligere ortlinẽ
ros qui suis sequacib dedert̃
phialas. id÷ diuinã p̃dicationẽ
conmisert̃: qm̃ non solũ eos
baptizauerunt. s etiã ordina¬
uerunt & in loco suo sedere
fecerunt: sicuti petrus clemen¬
tẽ. linũ & cletũ. quib etiã po¬

Expanded text:
malia, quae tam quatuor Evangelistas quam omnes sanctos, sive etiam ipsum Dominum significant, qui factus est homo temporaliter nascendo ex virgine: Factus est vitulus in passione, qua semetipsum obtulit Deo in ara crucis: Factus est leo tertia Aquila, quadragesimo die ascsunt septem angeli, hoc sunt etores pleni divina praedicatione. Ut enim possent angeli esse, id sunt phialae repleti verbo sapientiae. Sed quia absurdum erat dicere minusque conveniens: Unum animal detem angelos, variavit sermonem, dicens: Unum animal dedit septem angelis septem phialas. Vel etiam per istud animal, quod dedit septem angelis septem phialas, possumus intros qui suis sequacibus dederunt phialas, id est divinam praedicationem commiserunt, quoniam non solum eos baptizaverunt, sed etiam ordinaverunt, et in loco suo sedere fecerunt, sicut Petrus Clementem, Linum atque Cletum: quibus etiam po
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui unũ sunt corpꝰ. & umone
malignitatis uinciunt᷑. Quãuis
aut̃ ꝑ terrã om̃is multitudo
reꝓboꝵ accipiat᷑ de qua ad dia¬
bolũ dr̃ inpͥmordio. terrã come¬
des cunctis dieb. tam̃ specialit̃
in hoc loco terrã in quã pͥma ef¬
fusa ẽ phiala: possumꝰ intellige¬
re plebem israhelitieã. De hac qͥp¬
pe terra iob dicit. Terra de qua
oriebat᷑ panis: in loco suo igne
consumpta est. id ÷ uidei a quib
ꝓcedebant eloquia diuina. pec¬
cato incredulitatis & igne inui¬
die in loco suo occisi sunt. effu¬
dit itaq angłs phialam suã int̾
ram: suam quia apłi ad uocem
xp̃i ceperunt p̃dicare remissionẽ
peccatoꝵ. incipientes ab ierłm.¬
ceps : predicauit in eadẽ terra.
Unde quia noluert̃ in eum cre¬
dere: dampnati sunt peccato in-¬
fidelitatis suȩ. unde seqͥtur.
t factum ẽ uulnꝰ seuũ ac pes¬
simum in homines. qui habent

Expanded text:
sunt corpus, et unione malignitatis vinciuntur. Quamvis autem per terram omnis multitudo reproborum accipiatur, de qua ad diabolum dicitur in primordio, Terram comedes omnibus diebus , tamen specialiter in hoc loco terram, in quam prima effusa est phiala, possumus intelligere plebem Israeliticam. De hac quippe terra Job dicit: Terra de qua oriebatur panis in loco suo, igne consumpta est, id est, Judaei a quibus procedebant eloquia divina, peccato incredulitatis et igne invidiae in loco suo occisi sunt. Effudit itaque angelus phialam suam in terram, quia apostoli ad vocem Christi coeperunt praedicare remissionem peccatorum, incipientes ab Hierceps, praedicavit in eadem terra. Unde quia noluerunt in eum credere, damnati sunt peccato infidelitatis suae, unde sequitur: Et factum est vulnus saevum ac pessimum in homines, qui habent
Abbreviated transcription (Latin):
q estu afficient homines hu-¬
mana sapientes. td ÷ flãmis
inuidentiȩ & malignitatis
eos consũmari facient. insuꝑabi¬
les usq admortẽ manentes. Uñ
subdit᷑.
t blasphemau̾nt nomͣ dĩ ba-
bentes potestatẽ suꝑ has plagas.
Dum enĩ scõs patient̃ ⁊ firmit᷑
uiderint ꝑseuerare infide usq
ad mortẽ. & gaudent ꝑgere ad
passionẽ: blasphemabunt dm̃.
Qui ꝓptẽa suꝑ has plagas pote¬
statẽ habere dicit᷑. qͥa aqͦ uult
a mouet eas. & suꝑ qͦs uult iusto
iudicio ꝑmittet iuxta illud.
Indurauit dñs cor pharaonis.
Neq egerunt penitentiã: ut¬
egerunt penitentiã: Quia nos
potuert̃. Quare nos potuerunł:¬

Expanded text:
ue aestu afficient homines huue aestu afficient homines humana sapientes, id est, flammis invidentiae et malignitatis eos consumi facient, insuperabiles usque ad mortem manentes. Unde subditur: Et blasphemaverunt nomen Domini, habentis potestatem super has plagas. Dum enim sanctos patienter et firmiter viderint perseverare in fide usque ad mortem, et gaudenter pergere ad passionem blasphemabunt Dominum. Qui propterea super has plagas potestatem habere dicitur, quia a quo vult, amovet eas: et super quos vult, justo judicio permittit, juxta illud: Induravit Dominus cor Pharaonis . Neque egerunt poenitentiam. Qgerunt poenitentiam? quia non potuer
Abbreviated transcription (Latin):
sicut helyam & henoc. Datũ
ẽ illi a do. id ÷ ꝑmissũ ẽ affi¬
cere homines estu & igni:
id÷ ꝑsecutione ualidissima
qualis numquam fuit. neq fi-
de subditur. Estuauerunt ho-¬
mines estu magno. Quia sicut
dictum ẽ : erit tunc tribulatio
qualis non fuit neq fiet. ita
ut in errorem inducantur
si fieri potest. etiam electi Alit̃.
Ipsi qui cruciabunt᷑ afficient
eos estu: id̃÷ ira magna & angu¬
stia. a quib sibi inlata fuerint
tormenta: quia ante potert̾
occidi: quã a fide. xp̃i separari.
Dumq insuꝑabiles eos uiderint:
ipsi magis estuabunt estu ira¬
cundiȩ. indignantes illis qͦs
in tormenta constantes uide¬
rint. Quod etiã factum ẽ in
ꝑsecutione scõꝵ martyrũ. S
tunc fiet tanto ualidius :
quanto grauior erit tribula-¬
tio. Amplius quippe isti. id ÷
reꝓbi cruciabuntur anima:
quam scĩ incarne. Illi in tor¬
menta ridebunt: isti dentibꝰ
stridebunt. Illi dm laudabt̃:
isti pene exammes fient. Sic-¬

Expanded text:
m et Enoch. Datum est illi a Deo, id est, permissum est afficere homines aestu et igne, id est, persecutione validissima, qualis nunquam fuit neque fietde subditur: Et aestuaverunt homines aestu magno. Quia, sicut dictum est, erit tunc tribulatio qualis non fuit, neque fiet, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Aliter: Ipsi qui cruciabuntur, afficient eos aestu, id est, ira magna et angustia, a quibus sibi illata fuerint tormenta, quia ante poterunt occidi, quam a fide Christi separari: dumque insuperabiles eos viderint, ipsi magno aestuabunt aestu iracundiae, indignantes illis, quos inter tormenta constantes viderint. Quod etiam factum est in persecutione sanctorum martyrum, sed tunc fiet tanto validius, quanto gravior erit tribulatio. Amplius quippe isti, id est, reprobi cruciabuntur in anima quam sancti in carne. Illi inter tormenta redibunt, isti dentibus stridebunt. Illi Deum laudabunt, isti pene exanimes fient: sicq
Abbreviated transcription (Latin):
& cognoscunt om̃ia iusta ẽe.
Unde sciunt & istoꝵ tormen¬
ta qͥ in p̃senti exaltant᷑ & domi¬
nationẽ tenent: & illoꝵ p̃mia
mo adeos referendũ ẽ qui di
nemo accipit. Et illud psalmistȩ.
Non ẽ qui faciat bonũ. non est
usq ad unũ. & in sequentib di¬
cit icłe iohannes. Qui aũt acci¬
pit eiꝰ testimoniũ. signauit: qͥa
d̾s uerax est. Quia uidelicet
sunt non nulli: quoꝵ ne mo
testimoniũ xp̃i accipit. sicut¬
sunt miseri uidei. Et iterũ st̃
nonnulli. qui accipiunt testi¬
moniũ eiꝰ: & sciunt qͥa ds uerax¬

Expanded text:
 cognoscunt cuncta justa esse. Unde sciunt et istorum tormenta qui in praesenti exaltantur, et dominationem tenent, et illorum praemia,mo ad eos referendum est, qui Dnemo accipit. Et illud Psalmistae: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Et in sequentibus dicit idem Joannes: Quia autem accipit ejus testimonium, signabit quia Deus verax est, quia videlicet sunt nonnulli, quorum nemo testimonium Christi accipit, sicut miseri Judaei: et iterum sunt nonnulli qui accipiunt testimonium e
Abbreviated transcription (Latin):
querat᷑. non respondeo. Ut da-¬
rent illi claritatẽ. idest. ut se
peccatores recognoscerent. et
dĩ iusta iudicia. conlaudares.
Ille enĩ claritatẽ dõ dat: qͥ
& se ꝓsuis iniquitatib accusat.
et eiꝰ iusta iudicia conlaudat.
At contͣ iniquoꝵ mos est: ut
suas iniquitates defenllant.
est sedes bestie. hoc ẽ regnum
illius. idest. om̃e corpus diabo¬
li: mali uidelicet p̃positi. cum
subiectis sibi plebib: Oiabolꝰ
aũt bestia uocat᷑: quia aut la¬
tenter insidians. aut aꝑte se¬
uiens. agnouit. id est. corpus
xp̃i inuadere nitit᷑. Quod
aũt dic̃ factum ẽ regnũ eius

Expanded text:
am, non respondebo. Ut darent illi claritatem; id est, ut se peccatores recognoscerent, et Dei justa judicia collaudarent. Ille enim claritatem Deo dat, qui et se pro suis iniquitatibus accusat, et ejus justa judicia collaudat. At contra iniquorum mos est, ut suas iniquitates defendant, eest sedes bestiae, hoc est regnum illius, id est omne corpus diaboli, mali videlicet praepositi cum subjectis sibi plebibus. Diabolus autem bestia vocatur, quia aut latenter insidians, aut aperte saeviens, agnum id est corpus Christi invadere nititur. Quod autem dicit: factum est regnum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
onis cõpungit. & lamenta pe-¬
nitentiȩ ꝓferunt. S quãuis
ita sit. nemo potest intrare
in templũ. id̃ nemo potest
ẽẽ securus de sua conscientia.
utrũ scilicet indulgentiã con-
an amore dignꝰ sit. Donec fini¬

Expanded text:
ant, compunctus corde, effunnitentiae proferunt. Sed quamvis ita sit, nemo potest intrare in templum, id est, nemo potest esse securus de sua conscientia, utrum scilicet indulgentiam et rean amore dignus sit, donec fini
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc est corpus int̾¬
ram reuerti quod est
ereunte animarẽ nere
corpus quod utiq ter¬
ra est. Itaq securi dicimꝰ
quia in momento & mnic.¬
tu oculi inipsis nubib
spm uite accipient hi
qui in aduentu domini
uiui reperientur. in qͥbꝰ
ut dictum est & momen¬
taneam mortem gusta-¬
bunt. Impiĩ quippe re¬
manebunt in hac terra.
Electi autem eleuabunt᷑
adgloriam. In qua & mi¬
mici illorum eos uide¬
bunt. & sentient iudices
iuste. quos iudicauerunt
& dampnauerunt iniuste.

Expanded text:
quia hoc est corpus in terram reverti, quod est exeunte anima remanere corpus, quod utique terra est. Itaque securi dicimus, quia in momento et in ictu oculi, in ipsis nubibus, Spiritum vitae accipient hi, qui in adventu Domini vivi reperientur, in quibus, ut dictum est, et momentaneam mortem gustabunt. Impii quippe remanebunt in terra hac, electi elevabuntur ad gloriam, in qua et inimici illorum eos videbunt, et sentient judices juste, quos judicaverunt et damnaverunt injuste.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant terreni. S tuẽ
insignum credentium
specialĩt hoc dixio futu¬
rum.Signa in quid eõ
qui credidunt hec se¬
quentur. In nomine
meo de monia eicient.
linguis loquent᷑ nouis.
Ita gͦ hec bestia igñe
faciet descendere dece¬
lo. quia predicatores
antixp̃i. falsa inmita¬
tione. ꝑ impositionẽ
manus. dare suis sequa¬
cibus spm̃ scm̃ se finget̃.
Et hinc uehementior
crit ꝑ secutio. quo illd̾
sp̃s sc̃ĩ donum bestia uł
habere uł dare putabit᷑.
quo eccłam suam dñs e¬
minere uoluit suꝑ oĩa
specialĩt donũ sola se gła¬
tur habere eccła. S illi
forsitam agent quibdã
p̾stigiis. ut illi quibus
manum imposuẽit. lo¬
quant᷑. linguis multaꝵ
gentiũ. Et hoc incõspe¬
ctu gñtiũ carnalit̾ sa¬
pientiũ. homines enĩ
uocant᷑ qui ñ diuinas

Expanded text:
fuerant terreni, sed tuncin signum credentium specialiter hoc dixit futurum. Signa, inquit, eos qui crediderint, haec sequentur: In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis . Ita ergo haec bestia ignem faciet descendere de coelo, quia praedicatores Antichristi falsa imitatione per impositionem manus, dare suis sequacibus Spiritum sanctum se fingent. Et hinc vehementior erit persecutio, quo illud Spiritus sancti donum, bestia vel habere vel dare putabitur, quo Ecclesiam suam Dominus eminere voluit super omnia specialiter donum sola se gloriatur habere Ecclesia. Sed illi forsitan agent quibusdam praestigiis, ut illi quibus manus imposuerint, loquantur linguis multarum gentium. Et hoc in conspectu gentium carnaliter sapientium. Homines enim vocantur, qui non divina,
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ testam̃to. qd ad uocẽ
helye descendit ignisde
celo ⁊ consupsit duos qͥn¬
quagenarios. cũ suis qn¬
quaginta. Sermo ita¬
ꝙ helye ignis fuit. et
ipsi ex citauerunt cõtͣ
clamando. Ho dĩ descẽ¬
de. rex uocat te. Ignis
g intelligitur feruor
et zelus quo accendĩn¬
tur sc̃i helyas scilicet¬
⁊ enoch. et cȩti predi¬
catores ad u̾sus eõ. quos

Expanded text:
Testamento, quod ad vocem Eliae descendit ignis de coelo, et consumpsit duos quinquagenarios cum suis quinquaginta. Sermo itaque Eliae ignis fuit, et ipsi excitaverunt contra clamando: Homo Dei, descende, rex te vocat Ignis ergo intelligitur fervor et zelus, quo accenduntur sancti, Elias scilicet et Enoch, et caeteri praedicatores, adversus eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
arum actio qui ut affer¬
ret salutem animarum
pria uoluit animam
ponere. Quod si nollet
numquam poneret. Ipsi
etiam dicunt. Hulla ratio
per mittit honorem di¬
tatis illi ascribi qui ex¬
probratus. irrisus contemp¬
tu dignus habitus est.
Et nos econtra. Per hoc dig
nius anobis honorandus.

Expanded text:
arum actio, qui ut afferarum actio, qui ut afferret salutem animarum estate voluit animam ponere: quod si nollet, nunquam poneret. Ipsi etiam dicunt: Nulla ratio permittit honorem deitatis illi ascribi, qui exprobratur irrisus, contemptu dignus habitus est. Et nos econtra: Per hoc a nobis dignius honorandus
Abbreviated transcription (Latin):
brahe ad gentes per uenire
fecit. Ipsi quoq dicunt ñ
conuenit homini mortuo
claritas. set soli dõ uiuo.
Nos econtra dicimus nemi¬
NImagis quam illi abi¬
scribendam claritatem. quia
in diuinitate manens. Ipse
est auctor lucis ȩtene. & hu¬
manitate ad horam mortuus.
tercia die resurrexit per
gloriam patris. & est illi cla¬
ritati conparticeps & iuuit
acsedet in dextera di patris.
Ipsi nichilominus didtint.
Non est ap̃s uester illa sapi¬
entia que attingit afine
usq ad finem fortiter &
ta temporum sapientia pro
entia passa de trimentũ
in assumpto homine. cũ
idem secundum quod ho¬
mo erat profecit sapien¬
tia. set magis hec ab illa
assumpta mansit una sa¬
pientia. quia sapientia
mundus est factus &
restauratus. homo de t̾ra
creatis de terra ad cęlum
subleuatus. Ipsi dicunt nul¬
la ei debetur gratiarum
actio prosalute animarũ
quia suam ipsam animã¬
liberare non potuit. Nos e¬
contra. Nulli congruentius
quam illi deberur grati¬

Expanded text:
brahae ad gentes pervenire brahae ad gentes pervenire fecit. Ipsi quoque dicunt: Non convenit homini mortuo claritas, sed soli Deo vivo. Nos e contrario dicimus nemini magis quam illi ascribendam claritatem, quia in divinitate manens ipse est auctor lucis aeternae, et humanitate ad horam mortuus, tertia die surrexit per gloriam Patris, et est illi claritas comparticeps, et vivit ac sedet in dextera Dei Patris. Ipsi nihilominus dicunt: Non est vester Christus illa sapientia, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, nta temporum sapientia ut hentia passa detrimentum in assumpto homine, cum idem secundum quod homo erat, profecit sapientia, sed magis haec ab illa sumpta mansit una sapientia, qua sapientia mundus est factus, et restauratus homo de terra creatus, de terra ad coelum sublevatus. Ipsi dicunt: Nulla ei debetur gratiarum actio pro salute animarum, quia suam ipse liberare non potuit: nos econtra: Nulli convenientius quam illi debetur grati
Abbreviated transcription (Latin):
dicantes duodecim tribus
isrł. Ipsi sunt in circuitu
throni. quia eccłam doctri¬
na pͣce. & eremplo. undiq
ambiunt. Et cecid̾erunt
in conspectu chroni ĩ facies
suas. Casus iste humilitatis
indicium est. quia electi
quicquid boni habent non
tant. a quo omnia bona
sumuntur secundũ illud.
omue datum optimum.
ꝙ omne donũ ꝑfectũ de¬
sursum est descendens a
patre luminum. Et nota
quod electi infaciem. reꝓ¬
bi uero retro cadunt. qͥa
sibi prospiciunt reprobi
uero quẽ eos infuturo se¬
quantur prouidere negli¬
gunt Et ad orauerunt᷑
dm dicentes. am̃. Benedictio
scãm trinitatem que unꝰ
ꝙ uerus d̾s est. specialiter
tamen ad in carnati uerbi ꝑ¬
sonam referuntur. ꝙ infide¬
lium ora udeorum hac au¬
ctoritate clauduntur. Ipsi
enim dicunt. Al aledictio¬
congruit crucifixo. quia ma¬
ledictus homo qui pendet
in ligno. Nos econtra dicimꝰ
quod nulli meliꝰ conuenit
benedictio quã illi qui ma¬
ledictum legis abstulit a
nobis. Et benedictionem ha-¬

Expanded text:
dicantes duodecim tribus Israel . Ipsi sunt in circuitu throni, quia Ecclesiam doctrina, prece, exemplo undique ambiunt. Et ceciderunt in conspectu throni in facies suas. Casus iste humilitatis indicium est, quia electi quidquid boni habent, non tant, a quo omnia bona sumuntur, secundum illud: Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Et nota quod electi in faciem, reprobi vero retro cadunt, quia sibi prospiciunt, reprobi vero quae eos in futuro sequantur, providere negligunt. Et adoraverunt Deum, dicentes: Amen, benedictio, sanctam Trinitatem, quae unus et verus est Deus, specialiter tamen ad incarnati Verbi personam referuntur, et infidelium ora Judaeorum hac auctoritate clauduntur. Ipsi enim dicunt congruit crucifixo, quia maledictus homo qui pendet in ligno . Nos e contrario dicimus, quod nulli melius convenit benedictio, quam illi qui maledictum legis abstulit a nobis, et benedictionem A
Abbreviated transcription (Latin):
bolus habitat & in eis reg¬
nat. Cufrates quippe flu¬
uius est babiloniȩ. atq
in multa flumina diis
in greditur babiloniam.
runt hunc fluiuum ĩ
ueum ingressisunt ba¬
biloniam. Quod flumen
semꝑ in malam partem
ponitur. In hoc uero loco
ut diximus potentiam
significat secularem. in
qua diabolus alligatus
p̃dicitur nouissima ꝑ¬
secucione quia & impiis¬
in quantum uult noce̾¬
non ꝑ mittitur usquequo
nouiffima ꝑsecutio adue¬
niat. Et solua sunt
peo quoa est soluentur¬
quatuor angeli. idest

Expanded text:
bolus habitat, et in eis regnat. Euphrates quippe fluvius est Babyloniae, qui in multa flumina divisus, ingreditur Babyloniam. runt hunc fluvium in veum ingressi sunt Babyloniam. Quod flumen saepe in malam partem ponitur. In hoc loco vero, ut diximus, significat potentiam saecularem, in qua diabolus alligatus praedicitur novissima persecutione, quia et impiis quantum vult nocere permittitur, usquequo novissima persecutio adveniat. Et soluti sunt, pro eo quod est solventur, angeli, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sedentem dm̃ patrem intel¬
ligat. aliquando filium. pa¬
trem: quippe ibi sessorem in¬
celligi uult ubi dicit: uidi
indextera sedentis librum
aꝑtum. Uexteram scilicet se¬
dentis inchrono. filium ap¬
pellans: ꝑ quem facta sunt
omĩa. Ipsum uero sedentẽ:
d̾m patrem intelligens. flic
cut sequentia uerba aꝑte
docebunt. Suꝑiꝰ legimꝰ qd̃
iuderit ambulantem simiłe
silis ħominis in medio .Uii.
candelabrorcm aureorum:
hĩc autem ddicitur quod ui¬
derit eum sedentem. Ambu¬
lat itaq dñs in medio elee¬
torum suoꝵ. quando dõna
gr̃ę. suȩ illis diffundit. s &
uerõ iquando singulorum
merita diuidicat. de quo
habet colorem debemus
incelligere claritatẽ diuini¬
tatis filii di incuiꝰ contẽpla¬
tione coͥistat sacietas ꝙ

Expanded text:
 sedentem Deum Patrem intelligat, aliquando Deum Filium, Patrem quippe ibi sessorem intelligi vult, ubi dicit: vidi in dextera sedentis librum apertum, dexteram scilicet sedentis in throno Filium appellans, per quem facta sunt omnia, ipsum vero sedentem Deum Patrem intelligens. Hic acut sequentia verba aperte docebunt. Superius legimus quod viderit ambulantem similem Filio hominis in medio septem candelabrorum aureorum, hic autem dicitur quod viderit eum sedentem. Ambulat itaque Dominus in medio electorum suorum, quando dona gratiae suae illis diffundit, sedet vero quando singulorum merita dijudicat. De quo em colorem habet, debemus intelligere claritatem divinitatis Dei Filii, in cujus contemplatione constat satietas
Abbreviated transcription (Latin):
scire debet. ueram esse¬
& di & pauli sententiã
quia & uiui repperient᷑
&̃ tamen scire debet ut
beatus augustinus dic̃.
in ipso raptu nubium
& simomentaneam mor¬
tem tamen gustabunt.
Interram ergo reuertent᷑.

Expanded text:
scire debet veram Dei esse, et Pauli sententiam, quia et vivi reperientur  tamen scire debet ut beatus Augustinus dicit, in ipso raptu nubium, etsi momentaneam, mortem tamen gustabunt. In terram ergo revertent
Abbreviated transcription (Latin):
plo & doctrina praua.
Ex terminabuntur. idest
aterra uiuentium se pa¬
rabuntur et abheredita¬
te sanctorum. exilio et̃¬
ne dampnationis dap¬

Expanded text:
plo et doctrina prava, exterminabuntur, id est a terra viventium separabuntur, et ab haereditate sanctorum, exsilio aeternae damnationis dam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. In illis dieb consurges
& facient signa magna ita ut
causa isti qui signa faciunt
in modum ranarũ ꝓcedere
dicunt᷑. Legimus quippe in
historia ueteris testamenti.
fecerunt & magi similit usq
ad signum ranarum. ut u̾bi
gr̃a. pͥmum moyses ꝓiecit
uirgam. uersa ẽ in draconem.
fecerunt & melefici similicer
suis incantationibꝰ: licet uͥga
moysi. deuorauit uirgas illoꝵ.
Deinde conuertit moy ses a¬
quas nili insanguinẽ: fecert̃
& ipsi similit̾ aquas cisternaꝵ.
quas sibi foderant egyptii ñ
ualentes bibere de aqua flu¬

Expanded text:
io: In illis diebus consurgent et facient signa magna et prodcausa isti qui signa faciunt, in modum ranarum procedere dicuntur. Legimus quippe in historia Veteris Testamenti fecerunt et magi similiter usque ad signum ranarum. Verbi gratia, primum Moyses projecit virgam, quae versa est in draconem; fecerunt et malefici similiter suis incantationibus, licet virga Moysi devoraverit virgas illorum; deinde convertit aquas Nili in sanguinem; fecerunt et ipsi similiter aquas cisternarum quas sibi foderant Aegyptii, non volentes bibere de aqua flu
Abbreviated transcription (Latin):
It. si quis eos uoluerit.
nocere. ignis exiet deore
illorum. & deuorabit ini¬
micos eorum. Hoc exparte
iam impletum est. quan¬
do sicut inlibro regum
legimus aduocem heliȩ
descendit ignis decęlo &
consumpsit duos quinqͣ¬
genarios cum suis quin¬
quaginta. Set specialit̃
hec uerba sicut ꝑtinent
adillos duos. ita genera¬
liter & adomnes sanctos.
Per ignem autem p̃dica¬
tio sancta figuratur qͥa
corda audicorum ad amo¬
rem di ascendit. Ex isto
itaq igne. boni ꝓficiunt.

Expanded text:
t si quis eos voluerit nocere, ignis exiet de ore illorum, et devorabit inimicos eorum. Hoc ex parte jam impletum est, quando, sicut in libro Regum, legimus , ad vocem Eliae descendit ignis de coelo, et consumpsit quinquagenarios cum suis quinquaginta. Sed specialiter haec verba sicut pertinent ad illos duos, ita generaliter et ad omnes sanctos. Per ignem autem praedicatio sancta figuratur, quia corda auditorum ad amorem Dei accendit. Ex isto itaque igne boni perficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos asrendendo. aꝑuit.
Eposut pedem
iuum dextrum supra
mare. sinistrum autẽ
super terram. Per dex¬
trum pedem illa sig¬
nificantur membra
que null is ad u̾sitatib
franguntur. nec ullis

Expanded text:
elos ascendendo aperuit. Et posuit pedem suum dextrum super mare, sinistrum autem super terram. Per dextrum pedem illa significantur membra, quae nullis adversitatibus franguntur, nec ullis
Abbreviated transcription (Latin):
adunatis adfidem gentibꝰ
a lesionẽ electorũ dñs an¬
tiquum aduersariũ cõ¬
pescuit. ipsasq docuit ꝙͣ¬
admodum infestationem
illius possent euadere. cũ
ait. penitenciam agite ꝙ
cetera. Apłis quoq uissit.
ut euntes baptirarent
om̃s gentes docentes eos
ad uerum dĩ conuerte¬
rentur cultum. Tuc enĩ
diabolus ꝑdidit frumẽ¬
tum. ordeum. uinũ ꝙ ole¬
um. id est om̃s fideles. ce¬
pitq comedere paleas ui¬
nacia bibere. & amurcã.
Unde ꝙ ipsa uox subdit
dicens. Bilibris tritici de¬
nario uno sub audit᷑ ualet
ꝙ cet̾a. S priꝰ ista iuxta
litteram sunt consideran¬
da. Bilibris tritici. ita in¬
celligitur duo sextarii. Et̃
tres bilibres ordei .ui. sex

Expanded text:
adunatis ad fidem gentibus, a laesione electorum Dominus antiquum adversarium compescuit ipsamque docuit, quemadmodum infestationem ipsius possent evadere, cum ait: Poenitentiam agite , et caetera. Apostolis quoque jussit, ut euntes baptizarent omnes gentes, docentes eas ad verum Dei converterentur cultum. Tunc enim diabolus perdidit frumentum, hordeum, vinum et oleum, id est omnes fideles, coepitque comedere paleas, vinacia bibere et amurcam. Unde et ipsa vox subdidit, dicens: Bilibris tritici denario uno, subauditur: Valet. Sed prius ista juxta litteram sunt consideranda: Bilibris tritici ita intelligitur: Duo sextarii, et tres bilibres hordei sex sex
Abbreviated transcription (Latin):
possumus intelligere sanctoᷤᷤ
non tamen tales quales nẽ
sunt. s quales post mnodũ fu¬
turi sunt. cum ad sui creato¬
ris uisionem ꝑueneruit. Un̾
ꝙ dñs in euangelio dicit. Tẽ
iusti fulgebunt sicut sol in
regno p̾atris sui. Quod uide¬
licet non de isto sole uisibili
intelligere debemus. eum &
ipse multo tunc mauis lum̃
habiturus sit. uixta illud
propheticum: erit lux lunȩ
sicut lux solis. ꝙ lux solis
sicut . uii. dierum lui s po¬
eius de illo de quo scͥptum
est. uobis timentibus nom̃
meum orietur sol iusticie.
Si autein seĩ maus lumen
habebunt quam sol iste uisi¬
bilis. quantum putamꝰ excel¬
lenciorem ꝙ sublimiorem ẽẽ
capitis claritatem. a quo mẽ¬
bra illuminabuntur. Unde
& eum de sole hic loqueret᷑
ioħs addidit. sieut sol lucet
inuirtute sua. quando scili¬
cet meridiano tempore ĩ cen¬
tro cęli ita resplendet. ut nul¬
latenus humanus aspectus
ferre ualeat claritatem lu¬
minis eius. ł anc claritatem

Expanded text:
possumus intelligere sanctos, non tamen tales quales nunc sunt, sed quales postmodum futuri, cum ad sui Creatoris visionem pervenerint. Unde et Dominus in Evangelio dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Quod videlicet non de isto sole visibili intelligere debemus, cum et ipse multo tunc majus lumen habiturus sit, juxta illud propheticum: Erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis sicut lux septem dierum , sed potius de illo de quo scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Si autem sancti majus lumen habebunt quam sol iste visibilis, quantum putamus excellentiorem et sublimiorem esse capitis claritatem, a quo membra illuminabuntur! Unde et cum de sole hic loqueretur Joannes, addidit: Sicut sol lucet in virtute sua, quando scilicet meridiano tempore in centro coeli ita resplendet, ut nullatenus humanus aspectus ferre valeat claritatem luminis ejus. Hanc claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
quos demergit. simul & ex¬
urit. continuis fetorib re¬
plet. ȩteri idest fideles. qͥ
ad xp̃m sunt conuersi occi¬
si sunt gladio sedentes suꝑ
equium qui ꝓcedebat de ore
ipsius. Narrata reꝓborum
ti. mortui sunt mundo &
Satietas enĩ electorum est.
occisi sunt gladio sedentis
suꝑ equum eos intelligere
qui ante dñi aduentũ scđm
tͣnͣseunt ad infernũ. & ex
his letant᷑ aues hoc ẽ demo¬
nes qui ualde gaudio re¬
plent᷑ cũ ad interitũ suos
ꝑducunt imitatores. Sicq
de eorum damnationẽ ca

Expanded text:
quos demergit simul et exurit, et continuis fetoribus replet. Et caeteri, id est fideles qui ad Christum sunt conversi, occisi sunt gladio sedentis super equum qui procedebat de ore ipsius. Narrata reproboruti mortui sunt mundo etSatietas enim electorum est loccisi sunt gladio sedentis super equum eos intelligere, qui ante Domini adventum secundum transeunt ad infernum, et ex his laetantur aves, hoc est daemones, qui valde gaudio replentur, cum ad interitum suos perducunt imitatores. Sicque de eorum damnatione ca
Abbreviated transcription (Latin):
tum est tollam incelũ
manum meam & iurabo
ꝑ dexteram meam. Acsi
dicereturꝰ. Assumptan
auerbo carnem ad cęlos
rabo. Iurauit ꝑiuuentem
insecula seculorum. idest
ꝑ dm patrem. quando se
& pateem unum ostendit
dicens. ego in patre & pat̃
inie est. Et quando etiã
omnia sua opera addm
patrem retulit dicens pa-¬
ter inme manens ipse
facit opera. De quo etiam
subditur. Qui creauit.
nam atq cetera sidera.
miculum. Et mare & quȩ
ineo sunt cete scilicet &¬
pisces diuersi generis. Quo
in loco hereticorum ꝑfidia
dampnatur. qui non ue¬
rentur asserere abono đo
facta tenebrarum. Set &
cum iungit. quia tempꝰ¬
iam non erit. questionem
nobis facit. maxime cum
psalmista de reprobis di¬
cat. mnunici dñi mentii
sunt ei. &erit tempus eoꝵ
insecula. Sienim impiorũ
tempus erit insecula. quẽ¬
admodum tempus iam
non erit. Ad quod dicendũ
quia iustis non erit tem¬
bilitas aliqua quia in
mutabiles erunt in men¬
te. & in coruptibiles incor¬
pore. tempus quippe est

Expanded text:
tum est: Levabo in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam, ac si diceret: Assumptam a verbo carnem ad coelos rabo. Juravit per viventem in saecula saeculorum, id est per Deum Patrem, quando se et Patrem unum ostendit, dicens : Ego in Patre et Pater in me est. Et quando etiam omnia sua opera ad Deum retulit, dicens: Pater, in me manens, ipse facit opera. De quo etiam subditur: Qui creavit nam et caetera sidera. miculum. Et mare et ea quae in eo sunt. Cete scilicet et pisces diversi generis. Quo in loco haereticorum perfidia damnatur, qui non verentur asserere, quaedam facta tenebrarum. Sed et cum subjungit, Quia tempus non erit amplius, quaestionem nobis facit, maxime cum Psalmista de reprobis dicat: Inimici Domini mentiti sunt ei, et erit tempus eorum in saecula . Si enim impiorum tempus erit in saecula, quomodo tempus jam non erit? Ad quod dicendum, quia justis non erit tembilimutabiles erunt in mente, et incorruptibiles in corpore. Tempus quippe est
Abbreviated transcription (Latin):
t exiuit uox magna de tem¬
plo atrono dicens. factũ est.
Uox ista. uox dĩ omĩpotentiᷤᷤ
intelligit᷑. Templum autẽ
& thronus. unum ẽ. id est scã
eccłia. Quam dñs & in habi¬
tando p̾s idet & p̾sidendo in¬
habitat. In habitat sic̃ intem¬
plo. p̾sidet sicut intbrno
A sedente gͦ inthrono atq in¬
habitante intemplo uox ista
ꝓcedit quia eius iudicto con¬
sũmant᷑ omĩa. factum ẽ in¬
quid. id est finitum reg̃num
antixp̃i. & completa est dã
fulgura itaq miracula signi¬
ficant: quȩ facturi sunt mi¬
nistri antixp̃i ut terrorem
incutiant hominib. Uoces

Expanded text:
de templo a throno dicens: Factum est. Vox ista vox Dei omnipotentis intelligitur. Templum autem et thronus unum est, id est sancta Ecclesia, quam Dominus et inhabitando praesidet, et praesidendo inhabitat. Inhabitat sicut in templo, praesidet sicut in throno. A sedente ergo in throno, atque inhabitante in templo vox ista procedit, quia ejus judicio consummantur omnia. Factum est, inquit, id est finitum est regnum Antichristi, et completa est damnFulgura itaque miracula significant, quae facturi sunt ministri Antichristi, ut terrorem incutiant hominibus. Voces
Abbreviated transcription (Latin):
demonum potestatem tan¬
ta agere potuisse. Se aut̃
confitebitur uere ẽẽ filius
di et filium hominis. ita
ut sedeat inremplo dĩ tã¬
quam sic ds. et quia inse¬
diuinitatem habitare dicet
idcirco etiam adorari se
faciet. Et eos qui ineedo ha¬
bitant. idest in ecclesia siue
nunc siue etiam qui ĩa
p̃cesserunt blasphemabit.
so deceptos. affirmans nul
isse s omnes antixpõs ex¬
titisse Et datum est illi.
idest ꝑ ipsum est ei ađo ius¬
to iudicio bellum facere
cum sanctis. & iuncet illos.
faciet bellum adũsus scõs.
quia pugnabit adũsus
eos et muneribus et corm̃¬
tis. Et quos non potuerit
indinare adsuam fidem.
iuincet. idest occidet eos
non tamen animas illoꝵ
decipiet. S fortassis querit
aliquis. Cur đs ommipo

Expanded text:
emonum potestatem tanta agere potuisse, se autem confitebitur vere esse Filium Dei et filium hominis, ita ut sedeat in templo Dei tanquam sit Deus. Et quia divinitatem in se habitare dicit, idcirco etiam adorari se faciet. Et eos qui in coelo habitant, id est in Ecclesia, sive nunc, sive etiam qui jam praecesserunt, blasphemabit, so deceptos, affirmans anteisse, sed omnes Antichristos exstitisse. Et datum est illi, id est, permissum est illi a Deo justo judicio. Bellum facere cum sanctis, et vincere illos. Faciet bellum adversus sanctos, quia pugnabit adversus eos, et muneribus et tormentis, et quos non poterit inclinare ad suam fidem, vincet, id est occidet eos, non tamen animas illorum decipiet. Sed fortassis quaerit aliquis, cur Deus omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
do die resurectionis suȩ
surgens amortuis in sufla¬
uit᷑ & dicit eis. Accipite
sp̃m scm̃. De inde misit
ra. hoc est in cordibus gen¬
tilium qui crediderunt
in illum ꝑ predicationem
apostolorum. Primum fecit
collegit ad fidem suam.

Expanded text:
do resurrectionis suae tempore do resurrectionis suae tempore surgens a mortuis, insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum ; deinde misit ram, hoc est, in corda gentilium, qui crediderunt in eum per praedicationem apostolorum; primum fecit quos collegit ad fidem suam
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut fumus excrematis
aromatibus ꝓ creatur. sic
iustus  conpunctionis ex
studio orationis gignit᷑.
s̃ de manu angeli coram
đo ascendunt. quia per
redemptorem nostrum
quȩ afidelibus cominit¬
tuntur ad đm patrem
ꝑueniunt. quia uero ig¬
nis mititur in turibu¬
lo ut inde fumus gene¬
rerur. paret sicut dictũ
est. quod perturibulum
& ipse dominis & totum
corpus eius intellegitur. In
quo mittitur ignis sp̃s
sancti de quo dominus
dicit. ignem ueni mutt̾e
Et accepit angelus turi¬
bulumt & implouit illud
de igne altaris. Tunc enĩ
angelus turibulum acce¬
pit᷑. cum dñs sibi intra
uterum uirginis naturã
humanam coniunxit uel
cum primum in iudea dis¬
cipulos elegit quia non
de alio sp̃ũ sedet ipso de
quo impleta est ȩccła. ip¬
se suum repleuit corpus.
serum ceteros ad mensu¬
ram. ipsum autem pleni-¬
tudo spiritus repleuit. Et
misit in terram. Noc du¬
pliciter potest intellegi.
Primum enim misit sp̃m
scm̃ interra. hoc est in a¬
postolorum cordibus. quan¬

Expanded text:
Sicut fumus ex crematis aromatibus procreatur, sic virtus compunctionis ex studio orationis gignitur. Sed de manu angeli coram Deo ascendunt, quia per Redemptorem nostrum, quae a fidelibus committuntur, ad Deum Patrem perveniunt. Quia vero ignis mittitur in thuribulo, ut inde fumus generetur, patet sicut dictum est quod per thuribulum et ipse Dominus, et totum corpus ejus intelligitur, in quo mittitur ignis Spiritus sancti, de quo Dominus dicit: Ignem veni mittere Et accepit angelus thuribulum, et implevit illud de igne altaris. Tunc enim angelus thuribulum accepit, cum Dominus sibi intra uterum virginis naturam humanam conjunxit, vel cum primum in Judaea discipulos elegit, quia non de alio spiritu, sed ex seipso de quo impleta est Ecclesia, ipse replevit corpus suum; verum caeteros ad mensuram, ipsum autem plenitudo spiritus implevit. Et misit in terram. Hoc dupliciter potest intelligi. Primum enim misit Spiritum sanctum in terram, hoc est, in apostolorum corda, quan
Abbreviated transcription (Latin):
Unde est. Uox conitrui
tui in rota. Et quia de se¬
de dic̃. p rocedere fulgura
nioces ꝙ tonitrua. cum hec
non sedi. s nubibus con¬
ueniant. ipsam sedem nu¬
bem uult intelligi de
qua uubres fulgura ꝙ to¬
Et septem lampades ar¬
dentes aute thronum. quȩ.
UII. Iampades. ipse expo¬
uit cum subuingit. qui
sit. propt̾ septiformem
eusse narratur. dicente
propha. Requiescet super

Expanded text:
Unde est: Vox tonitrui tui in rota . Et quia de sede dicit: Procedunt fulgura et voces et tonitrua, cum haec non sedi, sed nubibus conveniant, ipsam sedem nubem vult intelligi de qua imbres, fulgura et toEt septem lampades ardentes ante thronum. Quid em lampades, ipse exponit, cum dicit: Quae sit, propter septiformem evisse narratur, dicente propheta: Requiescet super
Abbreviated transcription (Latin):
fendendam ueritatem fi¬
delium. Quia procul du¬
bio nequaquam ad disseren¬
das scripturas tanto stu¬
dio uacassent. sierroris m̃¬
datium ueritati resistens
non in creuisset. Hinc scͥp¬
tum est quia oportet he¬
reses esse. Et uidi &
audiui uocem unuis a¬
quilȩ uolantis ꝑ medium
celum. dicentif uoce mag¬
na. ue. ue. ue. habitantib¬
nificant angeli. hoc etiã¬
& aquila. idest uniuersam
ecclesiam. siue doctores
specialiter. qui uolant
permedium celum hoc
est ꝑmediam ecclȩsiam¬
cȩlum apellatur. quia se¬
des est di. Quod autem
dicit iohannes iuidisse
aquilȩ. ostendit procul
dubio quia inspĩtali
uisione. hoc est udere
quod audire. hoc audi

Expanded text:
fendendam veritatem fidelium, quia procul dubio nequaquam ad disserendas Scripturas tanto studio vacassent, si erroris mendacium veritati resistens non increvisset. Hinc scriptum est, quia oportet haereses esse . Et vidi, et audivi vocem unius aquilae volantis per medium coeli, dicentis voce magnanificant angeli, hoc etiam aquila, id est universalem Ecclesiam, sive doctores specialiter, qui volant per medium coelum, hoc est, per mediam Ecclesiamcoelum appellatur, quia sedes Dei est. Quod autem dicit Joannes, Vidi aquilae, ostendit procul dubio quia in spirituali visione hoc est videre, quod audire, hoc audi
Abbreviated transcription (Latin):
rarum. Qui ocħ bene ut
flamma ignis dicunt᷑. quia
uidelicet nos ad fidem illu¬
minant. & addi amorem ac
proximi accendunt. Nel ꝑ
oculos domini possumus
intelligere diuina eloquia
quȩ nos similiter illuminãt
& ad dĩ amorem accendunt.
Unde psalmista dicit. Lu¬
cerna pedib meis uerbum
tuum: & lumen semitis mei.¬
Et p̃ceptum domini lucidũ
illuminans oculos.
t incapite eius diademata
multa. Quia dominus mul¬
tis electis uctoriarum coronas
tribuit. Idcirco incapite suo
multa diademata habere di-¬
cit᷑. quib multitudinẽ scõrũ
coronat. Quia enim caput
omniũ electorum ẽ. & membͣ
eius electi. a quo accepit ca¬
put ut sit abipso & membra
coronant᷑. Singulis enim
uictorib ipse coronas uicto¬
riȩ tribuit sed tamen ut
iam dictum ẽ. ipse inom̃i¬
bus uincit. Aliter. Caput
dicit. uerbum auͣt & pater
cum sp̃u scõ unus ẽ ds̃. In ca¬
pite gͦ xp̃i idest indeo pa¬
tre sunt multa diademata.
non a se ipso. sed apatre est.

Expanded text:
rarum. Qui oculi bene ut rarum. Qui oculi bene ut flamma ignis dicuntur, quia videlicet nos ad fidem illuminant, et ad Dei amorem et proximi accendunt. Vel per oculos Domini possumus intelligere divina eloquia, quae nos similiter illuminant, et ad Dei amorem accendunt. Unde Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meieceptum Domini lucidum, illuminans oculos .-- Et in capite ejus diademata multa. Quia Dominus multis electis victoriarum coronas tribuit, idcirco in capite suo multa diademata habere dicitur, quibus multitudo sanctorum coronatur. Quia enim caput omnium electorum est, et membra ejus electi, a quo accepit caput ut sit, ab ipso et membra coronantur. Singulis autem victoribus, ipse coronas victoriae tribuit, sed tamen ut jam dictum est ipse in omnibus vincit. Aliter: Caput dicit, Verbum autem et Pater cum Spiritu sancto unus est Deus. In capite ergo Christi, id est in Deo Patre, sunt multa diademata, lius enim non a seipso, sed a Patre est,
Abbreviated transcription (Latin):
qui peccatum non fecit. nec
dolus inuentus ẽ more eiꝰ.
Cȩlo itaq aꝑto. equus albꝰ
& sessor aspicit᷑. quia eccłia
p̃dicante. humanitas xp̃i
eiusq diuinitas gentibus
manifestat᷑. De cuiꝰ duuim¬
tate adhuc subiungit᷑.
quicquid ꝓmittit sine du¬
bio adimpleuit. Uerax. qͥa
ipse ẽ patris ueritas. qͥ non
mentit᷑ aliqͣndo. Et cum iu¬
sticia iudicat. hoc ẽ unicui¬
q scđm oꝑa sua retribuit.
Neq enim alit̃ uidicare po¬
test. qui in om̃ib iustꝰ est.
Unde qui eum atcendunt.
misericordem. & fidelem pro¬
missorem. debent considera-¬
re. quia uerax & iustus ẽ.
ideoq nullum inpenitentem
impunitũ relinquit. nullũ
non conuersum miscđia sal¬
insius electis. Uicit enim
pͥmum ꝑse diabolum. qm̃ ad
deb ellandas ereas potesta¬
tes uenit. deinde cotidie uin
cit ꝑmembra sua. Ut enim
fideles uictores fiant. a xp̃o
membris semꝑ contra de mo¬
num uel prauorum homi¬
tes dimicat.
culi autẽ eius. ut flamma
ignis. Oculi istius equitis.

Expanded text:
Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Coelo itaque aperto, equus albus et sessor aspicitur, quia Ecclesia praedicante, humanitas Christi ejusque divinitas gentibus manifestatur. De cujus divinitate adhuc subjungitur,quidquid promittit, sine dubio adimplebit: verax, quia ipse est Patris veritas, qui non mentitur aliquando, et cum justitia judicat, hoc est unicuique secundum opera sua retribuit. Neque enim aliter judicare potest, qui in omnibus justus est. Unde qui eum attendunt misericordem et fidelem promissorem, debent considerare quia verax et justus est, ideoque nullum impoenitentem impunitum relinquit, nullum non conversum misericordia salin suis electis. Vicit enim primum per se diabolum, quoniam ad debellandas aereas potestates venit, deinde vincit quotidie per membra sua. Ut enim fideles victores fiant, Christimembris semper contra daemonum vel pravorum homites dimicat. Oculi autem ejus ut flamma ignis. Oculi istius equitis