comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dari. ab exercitu hicrłm: t̃e sei¬
tote quia appropinquauit desola¬
gatio. qui in pace dñi ⁊ in uirtu¬
tum specula consgtuti. recte ap¬
pellant᷑ syon. de qua dicit᷑. fun¬
dam̃ta eiꝰ in montibꝰ sq̃s. diligit
dñs portas syon. suꝑ omĩa taber

Expanded text:
ari ab exercitu Jerusalem tunc scitote quia appropinquavit desolagatio, qui in pace Domini et in virtutum specula constituti, recte appellantur Sion, de qua dicitur: Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion, super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
credituri st̃: infert᷑ ⁊ iungit᷑. Non
ẽ pax impiis dicit dñs: illis uideli¬
cet qͥ merrore pristino ꝑmansert̃.
qui non meruert̃ bibere de petra.
cuiꝰ ut noue loquar. latus lancea
uulneratũ aquis flux̃ ⁊ sanguine.
baptismũ nobis ⁊ martiriũ dehi¬

Expanded text:
i sunt, infertur et jungitur: Non est pax impiis, dicit Dominus: illis videlicet qui in errore pristino permanserunt; qui non meruerunt bibere de petra. Cujus ut nove loquar, latus lancea vulneratum, aquis fluxit et sanguine , baptismum nobis et martyrium dedi
Abbreviated transcription (Latin):
na semen tuũ. ⁊ styrps uteritui
ut lapilli eiꝰ : uidet᷑ quid̃e ꝑmane̾
in p̾pło iudeoꝵ. qui usq in p̃sen¬
tẽ diem instar u̾miculoꝵ. pullu¬
lant filios ⁊ nepotes: s quomodo
hoc in reꝓmissionẽ accipiendũ ẽ.
cũ pacẽ iusticiãq ñ habeãt: Aut
enĩ iratꝰ ẽ eis. aut placatꝰ. S iratꝰ¬
qͦmͦ sem̃ illiꝰ cotidie multiplicat᷑
Si placatꝰ. qͦmͦ seruiunt: & pacem
iusticiãq ñ possident  Ex qͦ ꝑspi¬
cuũ ẽ. de apłico dici nc̃ semine: de
quo ⁊ supra legimꝰ. Nisi dñs sa¬
baoth relquiss nob̾ sem̃: quasi
sodoma fuissemꝰ. N uod quia illo
tp̃r neqͣꝗͣ uidetur expletũ: in
xp̃i cõpletur aduentu: ⁊ añ faci¬
em illiꝰ sem̃ ꝑmanet israhelis.
egredimini de babylone: fugite
a chaldeis. In uoce exultationis
annuntiate. auditũ facite hoc:
efferte illud usq ad extrema
terrȩ. Dicite. Redemit dñs ser¬
uũ suũ iacob: ñ siciert̃ in deser¬
to cũ educeret eos. aquã de petͣ

Expanded text:
uum, et stirps uteri tui ut lapilli ejus: videtur quidem permanere in populo Judaeorum, qui usque in praesentem diem, instar vermiculorum pulllant filios et nepotes; sed quomodo hoc in repromissione accipiendum est, cum pacem justitiamque non habeant? Aut enim iratus est eis, aut placatus. Si irat semen ejus quotidie multiplicatur? Si placatus, quomodo serviunt, et pacem justitiamque non possident? Ex quo perspicuum est de Apostolico dici nunc semine, de quo et supra legimus: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus. Quod quia illo tempore nequaquam videtur expletum, in Christi completur adventu: et ante faciem illius semen permanet Israelis. Egredia Chaldaeis, in voce exsultationis annuntiate audite, facite hoc, et efferte illud usque ad extrema terrae. Dicite: Redemit Dominus servum suum Jacob. Non sitierunt in deserto, cum edu
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris ut egrediam᷑ de babylo¬
ne. id confusiõe istius mundi.
⁊ fugiamꝰ chaldeos. de qͥbꝰ crebro
dictũ ẽ. Redemit enĩ dñs serui
suũ iacob. p̃ciosissimo sanguine
suo. & ad dux̃ ꝑ desertũ scħ. & aꝗͣ¬

Expanded text:
vatoris, ut egrediamur de Babylone, id est, confusione istius mundi; et fugiamus Chaldaeos, de quibus crebro dictum est: Redemit enim Dominus servum suum Jacob pretiosissimo sanguine suo, et adduxit per desertum sa
Abbreviated transcription (Latin):
uteri tui ut lapilli eius. Nõ inte.¬
risset ⁊ ñ fuiss att̾tũ nom̃ eiꝰ a
facie mea. Qui israheli futura
ꝓmittit. reddit causas quare eos
priꝰ affuxerit: quas si uita uerit
nequaꝗͣ similia paciatur. Si m¬
quit attendisses mandata mea
tis affectu. utinã attendisses
mandata mea. q̃ si fecisses fuiss
sic̃ flum̃ pax tua ⁊ iusticia tua
sic̃ gurgites maris. habundantiã
om̃iũ rer̃. copiãq significans.

Expanded text:
t lapilli ejus: non interissent, et non fuisset attritum nomen ejus a facie mea. Quia Israeli futura promisit, reddit causas quare eos prius afflixerit: quas si vitaverit, nequaquam similia patiatur. Si, inquit, attendisses mandata mea:tis affectu, utinam attendisses mandata mea: quae si fecisses; fuisset sicut flumina pax tua, et justitia tua sicut gurgites maris: abundantiam omnium rerum copiamque signifi
Abbreviated transcription (Latin):
dite: hoc ñ a pͥncipio ĩ abscondi¬
to locutꝰ sũ. Extẽpore antequã¬
⁊ fieret ibierã: & nc̃ ddñs d̾s misit
⁊me ⁊ sp̃c eius.Lxx. Audi me ia-¬
⁊primus. ⁊ ego in sẽpit̾nũ: & manꝰ
mea fundauit terrã: & dextera
mea fundaũ cȩlũ. Uocabo eos
stabunt simul: ⁊ congregabunt᷑
om̃s ⁊ audient. Quis eis nuntia¬
Nuit hec: Uiligens te feq uolunta¬
tẽ tuã suꝑ babylonẽ: ⁊ auferam
⁊semen chaldeor. Ego locutus sũ⁊
S ego uocaui. ad ditri eũ. ⁊ ꝓsperã
fec uiã eiꝰ. adducite ad me & au
I dite h: ñ a pͥncipio in abscondito
locutꝰ sũ. Qñ fiebat ibi erã : & nc̃
dñs ds misit me. & sp̃c eiꝰ. Quibus
añ iã direrat. audite hoc domus
iacob qͥuocamini nomine isrł: &
de aquis uida existis: nc̃ ad eosde
loquit᷑. audi me iacob. & isrł quẽ
ego uoco. Multi enĩ uocati: ⁊ pau¬
ciȩlech. Uñ ñ eos electos. qi necdũ
receperant saluatorẽ: s uocatos
nuncupat. Ego sũ inquit .a. co.

Expanded text:
Vulg. hoc: non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore antequam fieret, ibi eram. Et nunc Dominus Deus misit me, et spiritus ejus. LXX: Audi me, Japrimus et ego in sempiternum, et manus mea fundauit terram, et dextera mea firmauit caelum. Vocabo eos, et stabunt simul, et congregabuntur omnes et audient. Quis ei nuntiauit haec? Diligens te feci uoluntatem tuam super Babylonem, ut auferrem semen Chaldaeorum. Et locutus sum et ego uocaui; adduxi eum et prosperam feci viam ejus. Adducite ad me, et audite haec: Non a principio in abscondito locutus sum: quando fiebat, ibi eram. Et nunc Dominus Deus misit me, et spiritus ejus. Quibus ante jam dixerat: Audite haec, domus Jacob, qui vocamini nomine Israel, et de aquis Juda existis, nunc ad eosdem loquitur, Audi me, Jacob et Israel, quem ego voco. Multi enim vocati, et pauci electi . Unde non electos, quia necdum receperant Salvatorem; sed vocatos nuncupat. Ego sum, inquit α et ω,
Abbreviated transcription (Latin):
to locutꝰ sũ: hoc ẽ ꝑ enigmata
⁊ mysteria ꝓpħaꝵ. quod cunctis
retro generationibꝰ fuerat ig¬
noratũ. Quando fiebãt omĩa a
patre. ipse erat cũ eo. cui aggau¬
debat qͥ etiã nc̃ dicit. Ego qui sẽꝑ
orã c̃ patre. ⁊ in patre. ⁊ sine patre
nũquã erã: etiã nc̃ loquor. ⁊ uix¬
ta fragilitatẽ carnis assũpte dico.
qͦd dñs d̾s miserit me. ⁊ sp̃c eius.
Breuiq uersicło trinitatis nob̾¬

Expanded text:
 aenigmata et mysteria Prophetarum, quod cunctis retro generationibus fuerat ignoratum. Quando fiebant omnia a Patre, ipse erat cum eo, qui adgaudebat, qui etiam nunc dicit: Ego qui semper eram cum Patre, et in Patre, et sine Patre numquam eram, etiam nunc loquor : et juxta fragilitatem carnis assumptae dico, quod Dominus Deus miserit me, et spiritus ejus: brevique versiculo, Trinitatis nob
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Hi erunt tibi in adiutorio.
nͥ forte possumꝰ dicere hoc. quod
multo utilior sit ignis ⁊ incench¬
um babyloni quã fuert̃ magi⁊
gazareni. astrologi ⁊ incantatores.
Hic eñ eos ꝑpenas atq supplicia
ad penitentiã ꝓuocat: illiꝑ er
rorẽ ducunt ad suꝑbiã. Omĩs la¬
bor eiꝰ ⁊ negotiatores illius. quos
magos intelligimus. huc ꝓuocan¬
tur. ut imꝰquisq sua erret uia:
⁊ ipse ꝑditus salutẽ alteri ñ pre¬
beant. Int̾rogemꝰ eos qui diu̾sas
assert esse naturas. utrũ baby¬
lon malȩ naturȩ sit. an bone.
Simale dixerĩt. qͦd eos responsu¬
ros esse ñ dubiũ est: quom̃ ꝓuo¬
cat᷑ ad penitentiã ⁊ dicit᷑ ei. se¬
de cõpuncta. int᷑ in tenebras fi¬
lia chaldeoꝵ. ac deinceps post

Expanded text:
eos: hi erunt tibi in adjutorium; eos: hi erunt tibi in adjutorium; nisi forte possumus hoc dicere, quod multo utilior sit ignis et incendium Babyloni, quam fuerunt magi et Gazareni, astrologi et incantatores. Hic enim eos per poenas atque supplicia ad poenitentiam provocat; illi per errorem ducunt ad superbiam. Omnis labor ejus et negotiatores illius, quos magos intelligimus, hoc profecit, ut unusquisque sua erraret via; et ipse perditus salutem alteri non praeberet. Interrogemus eos qui diversas asserunt esse naturas, utrum Babylon malae naturae sit, an bonae? Si malae dixerint, quod eos responsuros esse non dubium est, quomodo provocatur ad poenitentiam, et dicitur ei: Sede compuncta, intra in tenebras, filia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saluã te faciãt astrologi oȩli.
qͥuulgo appellant᷑ mathemaqi:
⁊ ex astroꝵ cursu labsuq sider̃.
humanas res regi arbitrantur.
Uñ ⁊ magi de oriente uenerũt.
dñi stellã se uidisse dicentes: uel
ex artis scientia. ł exr uaticinio
menses. annosq dinumerant.
⁊ horar̃ mom̃ta librantes fut᷑or̃
scientiã pollicent᷑. dicãt tͥ qͥd
suꝑ te dñs cogitarit. Iuisq ta¬
centibꝰ. qͥd uentur̃ sit ꝓpħa res¬
pondit. Ecce facti sr̃ quãsi sta¬
pula. ignis deuorabit toẜiutqͥ
salutẽ ahis ꝓmittebant. suang¬
norarẽt supplicia. Nec dubium
quin ardente urbe habitatores
eius uorax flãma cõsũpserit.
Quodq sequit᷑. ñ st̃ prime qͥbus
calefiant. nec focus ut sedeant
ad eũ. sic hebrei edisser̃t. Nullã
habent caloris scientiã. nec il¬
luminantẽ sensũ: qͥ eoꝵ tenebras
possit discutere. ⁊ frigus erroris
expellere. Pro quo nescio quid
nolentes latr. transtulerunt: ha¬
bes carbones ignis. sedebis super

Expanded text:
faciant astrologi coeli; qui vulgo appellantur mathematici, et ex astrorum cursu lapsuque siderum, res humanas regi arbitrantur. Unde et Magi de Oriente venerunt, Domini stellam se vidisse dicentes, vel ex artis scientia, vel ex vaticinio menses, annosque dinumerant, et horarum momenta librantes, futurorum scientiam pollicentur, dicant tibi quid super te Dominus cogitaverit, illisque tacentibus, quid venturum sit, Propheta respondit: Ecce facti sunt quasi stipula, ignis devoravit eos; ut qui salutem aliis promittebant, sua ignorarent supplicia: nec dubium quin, ardente urbe, habitatores ejus vorax flamma consumpserit. Quodque sequitur: Non sunt prunae quibus calefiant, nec focus ut sedeant ad eum, sic Hebraei edisserunt. Nullam habent caloris scientiam, nec illuminantem sensum, qui eorum tenebras possit discutere, et frigus erroris expellere. Pro quo nescio quid volentes Septuaginta transtulerunt: Habes carbones ignis, sedebis super
Abbreviated transcription (Latin):
s: ñ quasi argentũ: elegi te in
camino pauꝑtatis. Propt̃ me
propt̾ me faciam. ut ñ blasphe¬
mer: ⁊ głam meã alteri ñ dabo.
Lex. Priora adhuc annuntiaui.
⁊ de ore meo egressast̃. n audi¬
tũ factũ ẽ: subito feci. & uener̃t.
Scio qr durꝰ es. ⁊ neruus ferreus
collũ tuũ: ⁊ frons tua enȩa. &
anñtiaui tͥ olm añ quã uenirẽt:

Expanded text:
e in camino paupertatis. Propter me, propter me faciam, ut non blasphemer: et gloriam meam alteri non dabo. LXX: Priora adhuc annuntiavi: et de ore meo egressa sunt: et auditum factum est: subito feci, et venerunt, scio quia durus es: et nervus ferreus collum tuum, et frons tua aenea: et annuntiavi tibi olim a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ qui fecit omnẽ uoluntatẽ pa¬
tris: ⁊ qͥ subuertit in babylone
hoc ẽ in confusiõe huiꝰ mundi õe
sem̃ chaldeoꝵ qui demones int̾¬
p̃tant᷑. Ipse locutꝰ ẽ ⁊ uocauit fi

Expanded text:
et qui fecit omnem voluntatem Patris, et qui subvertit in Babylone, hoc est, in confusione hujus mundi omnem semen Chaldaeorum, qui daemones interpretantur. Ipse locutus est, et audivit Fi
Abbreviated transcription (Latin):
adduri iusticiã meã: ⁊ salutẽ
que a me ẽ tardare ñ faciã. De in
syon salutẽ: ⁊ israheligloriã. Qb̾
supͣ dixerat. audite me domus ia¬
cob. ⁊ om̃e residuũ domꝰ isrł. ⁊ ite.¬
rũ. redite p̃uaricatores ad cor. etiã:
nc̃ iurta hebrahicũ ꝓpt̾ increduli¬
tatẽ appellat eos duro corde:¬

Expanded text:
meam, et salutem quae a me est, tardare non faciam. Dedi in Sion salutem et Israeli gloriam. Quibus supra dixerat: Audite me, domus Jacob, et omne residuum domus Israel. Et iterum: Redite, praevaricatores, ad cor, etiam nunc juxta Hebraicum propter incredulitatem appellat eos duro corde
Abbreviated transcription (Latin):
u consolatꝰ ẽ me trist̾e suꝑ abiec̾¬
tionẽ pͦpħ mei.⁊ dixit mͥ. Parũ ẽ
si seruias mͥ ad suscitandas tͥbus
iacob. que suo uitio corruerũt:
⁊ ad feces siue relquias isrł con¬
mundũ ⁊ salutẽ meã. ꝑ quẽ om̃s sal¬
iii fiunt usq ad extrema t̃rȩ faci¬
tur. congregabor ⁊ glorificabor
corã dño : sic intelligi potest. ut
congregatꝰ sit dñs cũ credentibꝰ.

Expanded text:
super abjectione populi mei; et dixit mihi: Parum est si servias mihi ad suscitandas tribus Jacob, quae suo vitio corruerunt; et ad faeces, sive reliquias Israel conmundum, et salutem meam, per quam omnes salvi fiunt, usque ad extrema terrae facitur, congregabor, et glorificabor coram Domino, sic intelligi potest, ut congregatus sit Dominus cum credentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tua ab adolescentia. Homo inse¬
metipso errabit: tͥ aũ ñ erit sa¬
lus. Habuisse babylonẽ omnẽq
chaldeã incantatoꝵ. ⁊ augur̃
hariolorũq ⁊ gazarenoꝵ. stu¬
diũ qͦs nos aruspices appellamꝰ.
danihelis ꝓphe lectio ꝓbat: qui
ad eoꝵ. consiliũ cuncta reges ba¬
by lonios fecisse cõmemorat. Pro
eo qͦo nos iuixta syminachum
⁊ theodotionẽ int̾pretati sumus.
stent ⁊ saluent te augurestui.¬

Expanded text:
tua ab adolescentia: homo in setua ab adolescentia: homo in semetipso erravit: tibi autem non erit salus. Habuisse Babylonem omnemque Chaldaeam, incantatorum et angurum, et hariolorum et Gazarenorum studium, quos nos aruspices appellamus, Danielis Prophetae lectio probat, qui ad eorum consilium, cuncta reges Babylonios fecisse commemorat. Pro eo quoque quod nos juxta Symmachum et Theodotionem interpretati sumus: Stent et salvent te augures
Abbreviated transcription (Latin):
tadint consilioꝵ tuoꝵ. Stent ⁊ sal¬
uent te augures cȩli. qͥ ꝯtẽplabant᷑
sidera ⁊ supputabãt menses ut ex
eis annuntiarẽt uentura tibi. Ec¬
ce facti st̃ quasi stipula. ignis cõ¬
bussit eos: non liberabũt animã
suã de manu flãme. Nõ st̃ pru¬
ne quibus calefiãt: nec focus ut
sedeant ad eũ. Sic fact st̃ tibi. in
quibuscũq laboraueras. Negotia¬
tores tui ab adolescentia tua unus¬
quisq in uia sua errauer̃t: ñ ẽ qui
saluet te. Lxcx. Sta nc̃ in cantatio¬
nibus tuis. ⁊ in multis maleficiis
tuis : que discebas ab adolescentia
tua: si ꝓdesse tͥ possint. ⁊ laborasti
in consiliis tuss. Stent ⁊ saluã te
faciant astrologi oȩl. qui ꝯtẽplan¬
tur stellas: anñtient tibi quid
uenturũ sit suꝑ te. Eoce om̃s qͣsi
phyrganna. in igne cõburent᷑
⁊ ñ eruent animã suã de flãma.
Quia habes carbones ignis: sede¬
bis suꝑ eos. Hi ert̃ tibi in adinto¬
rio. Laborasti in cõmutatione

Expanded text:
t salvent te augures coeli, qui contemplabantur sidera, et supputabant menses, ut ex eis annuntiarent ventura tibi. Ecce facti sunt quasi stipula, ignis combussit eos: Non liberabunt animam suam de manu flammae: non sunt prunae, quibus calefiant; nec focus, ut sedeant ad eum. Sic facta sunt tibi in quibuscumque laboraveras: negotiatores tui ab adolescentia tua unusquisque in via sua erraverunt: non est qui salvet te. LXX: Sta nunc in incantationibus tuis et in multis maleficiis tuis, quae discebas ab adolescentia tua, si prodesse tibi possunt: et laborasti in consiliis tuis: stent et salvam te faciant astrologi coeli, qui contemplantur stellas: annuntient tibi quid venturum sit super te. Ecce omnes quasi phrygana in igne comburentur: et non eruent animam suam de flamma; quia habes carbones ignis, sedebis super eos. Hi erunt tibi in adjutorium. Laborasti in commutatione
Abbreviated transcription (Latin):
te diceres. idola mea fecer̾ hȩc. n
sculptilia mea & cõflatilia man¬
Ed auert̃ ista. Que audiuii. inichoĩa:
⁊ cis. Nunc creata st̃ ⁊ ñ ex tc̃: &
Sañ diem ⁊ ñ audisti ea: ne forte:
dicas. ecce cognoui ea: neq au¬
⁊ disti neq cognouisti: neq extc̃
Saꝑta ẽ auris tua. Scio enĩ qr p̃ua¬
ricans p̃uaricaberis: & transgres.

Expanded text:
te diceres: idola mea fecerunt haec, et te diceres: idola mea fecerunt haec, et sculptilia mea, conflatilia mandaverunt ista. Quae audisti, vide omnia: cis nunc creata sunt et non ex tunc et ante diem et non audisti ea ne forte dicas ecce cognovi ea neque audisti neque cognovisti neque ex tunc aperta est auris tua scio enim quia praevaricans
Abbreviated transcription (Latin):
tus sũ rebus expleri. Tu aũ domꝰ
iacob. ⁊ qui uocamini nomine
isrł : qͥ de aqua uida eristis. &
cetera que secunt᷑. audi attentiꝰ
que dict᷑us sum. Et notandũ qͦt
nequaꝗͣ eos appellet iacob. sed
domũ iacob nec isrł qͥ hoc falso
appellant᷑ noĩe. cũ opꝰ ñ habeãt
nominis. Et de aquis in qͥt uida
uocans ꝓ semine: ut neqͣquã eos
uirtutũ patͥarchar̃ filios osten¬
deret esse. s carniũ. Et recte
aquas uida appellauit: quia sola
tc̃ in terra uidea adhuc ꝑmane¬
bat tͥbus. ⁊ sem̃ dauid illo tp̃r
regiũ seruabat᷑. ¶ inqͥt iuratis
in noĩe dñi. ñ ut honoretis dm̃.
s ut assũpto noi faciatis inurriã
dũ eñ testẽ ur̃i uultis esse menda¬
sumatis uocabula. Priora ertẽ
annuntiaui. ⁊ ex ore meo eriert̃.
⁊ audita feci ea: repente oꝑatus
sũ. ⁊ uenert̃. Scimi enĩ qr durꝰ es tu:
n neruus ferreus ceruir tua.
frons tua ȩnea. Prediri tͥ ex tunc.
anteꝗͣ uenirẽt indicaui tͥ: ne for¬

Expanded text:
eri. Tu autem, domus Jacob, et qui vocamini nomine Israel, et qui de aqua Juda existis, et caetera quae sequuntur, audi attentius quae dicturus sum. Et notandum quod nequaquam eos appellet Jacob, sed domum Jacob; nec Israel, qui hoc falso appellantur nomine, cum opus non habeant nominis. Et de aquis, inquit, Juda vocans pro semine, ut nequaquam eos virtutum Patriarcharum filios ostenderet esse, sed carnium. Et recte aquas Juda appellavit, quia sola tunc in terra Judaea adhuc permanebat tribus; et semen David illo tempore regium servabatur. Qui, inquit, jurastis in nomine Domini, non ut honoretis Dominum; sed ut assumpto nomine faciatis injuriam, dum eum testem vestri vultis esse mendasumatis vocabula. Priora ex tunc annuntiavi, et ex ore meo exierunt, et audita feci ea: repente operatus sum, et venerunt. Scivi enim quia durus es tu, et nervus ferreus cervix tua, et frons tua aenea. Praedixi tibi ex tunc: antequam venirent, indicavi tibi, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
ipse locutus ẽ. & uocauit eũ noĩe
suo: & addurit eũ & directa est
uia eiꝰ. ut nullus uiribꝰ eius au-¬
deret resistere. Uñ ꝓuocat eos ut
accedant .⁊ audiãt & dño p̾dicente
cognoscant uentur̃ esse ꝑsar̾ regẽ atq
medoꝵ: qui subruat baby lonẽ. dele¬
at q chaldeos. Et ut hec nuntiet:
dicit se ꝓpħa missũ a dño ⁊ a sꝑu eiꝰ.

Expanded text:
ipse locutus est et vocavit eum nomine suo, et adduxit eum, et directa est via ejus, ut nullus viribus ejus auderet resistere. Unde provocat eos ut accedant et audiant, et Domino praedicente cognoscant venturum esse regem Persarum atque Medorum, qui subruat Babylonem, deleatque Chaldaeos. Et ut haec annuntiet, dicit se Propheta missum a Domino et
Abbreviated transcription (Latin):
ut habitaret in eoplenitudo di¬
uinitatis corꝑahit̃. raraq esset
credentiũ fides. cui⁊ supͣ d̾r. tu
es ds absconditꝰ. & nesciebamus.
Qua sagitta ⁊ sponsa uulnꝰ acci
qi c̃ in forma cħ esset. formã serui
ẽ dignatꝰ assume. & isrł quia natꝰ
est de semine iudeor. Quodq de nul
in eugło: pat glorifica nom̃ tuũ:
qui in psalmo loquit᷑ ad fihum.
Erurge gła mea. exurge psalteriũ
Dicentẽ aũ mͥ patre ista que retu¬
li. ego respondi ei. Qu omͦ in me
glorificatꝰ es pat̾. qui inuacuum
laboraui.& magnã partẽ pͦpħ ui
deoꝵ. ad te reuocare ñ potui. Hec
aũ uniuersa dicunt᷑: ut liberũ
hominis monstraret arbitrium.
Dĩ enĩ uocare ẽ. ⁊ nr̃m credere. nec
statm si nos ñ credimꝰ impossibił
ds ẽ s potentiã suã nr̃o arbitrio
derelinqͥt. ut iust uoluntas p̾miũ
consequat᷑. Quia gͦ noluert̃ ꝑ me
in te credere: iudiqũ meũ apud
te ẽ. ¶sq oĩa fecerĩ q̃ ei face̾ de¬

Expanded text:
tudo divinitatis corporaliter. Raraque est credentium fides, cui et supra dicitur: Tu es Deus absconditus, et nesciebamus. Qua sagitta et sponsa vulnus accipquia cum in forma Dei esset, formam servi est dignatus assumere , et Israel, quia natus est de semine Judaeorum. Quodque de nullin Evangelio, Pater, glorifica nomen tuum . Qui in psalmo loquitur ad Filium: Exurge, gloria mea, et exurge, psalterium Dicente autem mihi Patre ista quae retuli, ego respondi ei: Quomodo in me glorificatus es, Pater, quia in vacuum laboravi, et magnam partem populi Judaeorum ad te revocare non potui? Haec autem universa dicuntur, ut liberum hominis monstraret arbitrium. Dei enim vocare est, et nostrum credere: nec statim si nos non credimus, impossibilis Deus est; sed potentiam suam nostro arbitrio derelinquit ut justi voluntas praemium consequatur. Quia ergo noluerunt per me in te credere, judicium meum apud te est, quod omnia fecerim quae eis facere de
Abbreviated transcription (Latin):
quã nescies. Duosimuluenient
babyloni. sterihtas.⁊ unduitas: ut
nec filios habeat. id⁊ subiectos sͥ
pͦpsos. nec uirũ quẽ regẽ possumꝰ
intelligere: que & dũ ñ sperat
repente sustinuit. Neq enĩ po¬
terat arbitrari. quod ꝑse nullius
ante fortitudinis eã cyro regnan¬
te superarent ⁊ sue subicerent
potestati. Que perpessa es inqͥt.
ñ solũ propt̃ suꝑbiã.⁊ habundan¬
tiã cunctarũ opũ atq delicias:
s ⁊ ꝓpt̃ multitudinẽ maleficoꝵ
n incantatoꝵ tuoꝵ. in qͥbus ha¬
buistifiduciã. Ueniet suꝑ te
malũ quod antea nesciebas: &
cuiꝰ ignorabas ortũ. Siue ut lex
cunctis gentibꝰ parabas captiuita¬
tis malũ. ipsa incidas in foueam.
quã parasti. Quȩ ꝑspicua st̃ cito
sermone transcurrimꝰ. S̾ta cũ
incantatoribꝰ tuis. ⁊ cũ multitu¬
dine maleficioꝵ tuoꝵ. in quibꝰ
laborasti ab adolescentia tua.

Expanded text:
quam nescies. Duo simul venient Babyloni, sterilitas et viduitas, ut nec filios habeat, id est, subjectos sibi populos; nec virum, quem regem possumus intelligere: quae dum non sperat, repente sustinuit. Neque enim poterat arbitrari quod Persae, nullius ante fortitudinis, eam, Cyro regnante, superarent, et suae subjicerent potestati. Quae perpessa es, inquit, non solum propter superbiam et abundantiam cunctarum opum atque delicias, sed et propter multitudinem m incantatorum tuorum, in quibus habuisti fiduciam. Et veniet super te malum quod antea nesciebas, et cujus ignorabas ortum. Sive ut Septcunctis gentibus parabas captivitatis malum, ipsa incidas in foveam quam parasti. Quae perspicua sunt, cito sermone transcurrimus. Sta cum incantatoribus tuis, et cum multitudine maleficiorum tuorum, in quibus laborasti ab adol
Abbreviated transcription (Latin):
bylonẽ. ł certe hoc quod iustũ ẽ
⁊ oblatũ de babylone. disputant
stoyci. multa re turpia praua ho¬
minũ consuetudine uerb̾ honesta
esse. ut parricidiũ. adulteriũ ho-¬
micidiũ. incestũ ⁊ cetera his simi¬
lia. Rursũq re honesta. nomini¬
bus uderi turpia. ut liberos ꝑro¬
creare. inflationẽ uentris strepi¬
tu digerẽ. aluui releuare stercore.
uesicã urine effusiõe laxare. De¬
facere. Ergo semmathece. quod
aquila posuit ut diximus uere¬
cundia muleris apellat᷑: cuius
ethymologia apud eos sonat.
siciens tuus. ut inexpletã babylo¬
nis indicet uoluptatẽ. R edemp¬
tor nr̃ dñs exercituũ. nom̃ ilhꝰ¬

Expanded text:
bylonem: vel certe hoc quod justum est, bylonem: vel certe hoc quod justum est, et ablatum de Babylone. Disputant Stoici, multa re turpia, prava hominum consuetudine, verbis honesta esse, ut parricidium, adulterium, homicidium, incestum, et caetera his similia. Rursumque re honesta, nominibus videri turpia; ut liberos procreare, inflationem ventris crepitu digerere, alvum relevare stercore, vesicam urinae effusione laxare: deν mentae facere. Ergo SEMMATHEC , quod Aquila posuit, ut diximus, verenda mulieris appellantur. Cujus etymologia apud eos sonat, sitiens tuus; ut inexpletam Babylonis indicet voluptatem. Redemptor noster Dominus exercituum, nomen il
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmere possumꝰ taciturnitatẽ tuã.
quod taceri debeat ꝓ uerecundia.
Q uod quidẽ ⁊ in cantico legimꝰ.
canticor̃. ubi sponsȩ pulchritudo
describit᷑. ⁊ ad extremũ infert᷑
absq taciturnitate tua: nolentibꝰ
tudinẽ. Recte q contra babylo¬
nẽ inuerecundis utit᷑ nominibꝰ.
lidet nulla sit turpitudo huma¬
ni corꝑis menbrũ uocare nomi¬
ne suo: cui p̃cipit᷑ ut midet pec̾¬
tora ⁊ crura ac semina aꝑiat.
⁊ uadat in captiuitatẽ. uideat᷑q
ignominia eiꝰ. ⁊ obꝓbrio pateat
sẽpit̾no. Et hoc dñs fecisse se di¬
cit. ut ultionẽ caperet de ea. qr.
oppressit p̾płm suũ ⁊ nullũ ꝓ ea au¬
diat p̃catorẽ. qui irã dñi suo lenire
conatur occursu. Significat aũ
angłm gentis babyloniȩ presid̾e̾:
qui cũ ceteris angħs loquit᷑. Cura¬
uimus baby lonẽ. & ñ ẽ curata. ¶s¬
aũ. lacr. transtuler̃t. quod iustũ
ẽ de te auferã. nequaquã ultra
dradã hominibꝰ subauditur ba¬

Expanded text:
tuam, quod taceri debeat prae verecundia. Quod quidem et in Cantico Canticorum legimus, ubi sponsae pulchritudo describitur: ad extremum infert: Absque taciturnitate tua : nolentibutudinem. Recteque contra Babylonem inverecundis utitur nominibus licet nulla sit turpitudo, humani corporis membrum vocare nomine suo, cui praecipitur ut nudet pectora, et crura ac femina aperiat, et vadat in captivitatem, videaturque ignominia ejus, et opprobrio pateat sempiterno. Et hoc Dominus fecisse se dicit, ut ultionem caperet de ea, quae oppressit populum suum, et nullum pro ea audiat precatorem, qui iram Domini suo lenire conetur occursu. Significat autem Angelum gentis Babyloniae praesidem, qui cum caeteris Angelis loquitur: Curavimus Babylonem, et non est curata. aginta transtulerunt, quod justum est de te auferam, nequaquam ultra tradam hominibus, subauditur Ba
Abbreviated transcription (Latin):
me. Iñ dicit sagittã electã: os¬
discurrunt. De quibꝰ ⁊ mn alio lo¬
co canit᷑. Sagitte tue acute po¬
tentissime: pͦpħ sub te cadent. &
iterũ. Sagite potentis accute
cũ carbonibꝰ desolatoriis. Xp̃c aũ

Expanded text:
 dicit sagittam electam, osdiscurrunt, de quibus et in alio loco canitur: « Sagittae tuae acutae potentissime, populi sub te cadent. » Et iterum: « Sagittae potentis acutae, cum carb
Abbreviated transcription (Latin):
contra babylonẽ dñs erercituũ:
cuius nom̃ sit sc̃s isrł. Rursũ q
ad ipsã babylonẽ sermo dirigit᷑.
Sede tacens. siue cõpuncta: & tu¬
orũ criminũ recordare. Ingrede¬
re tenebras: quia p̃ confusione
⁊ ignominia lucẽ ferre. ñ susti¬
ites. Nequaquã uocaberis ñ uniꝰ
regni. s om̃iũ regnor dña. Si¬
mulq quia occulta questio nas¬
cebatur. cur irasceret᷑ d̾s aduersũ
ebaldeos. quos ipse misit ad ca¬
piendũ isrł. respondit iratũ se contͣ
p̃płm suũ. corriꝑe eos uoluisse non
ꝑdere: uerberare ñ occidere. illos
aũ abusos esse crudehtate sua. ⁊
plus imposuisse plagar̃ quã cħ ul¬
tio flagitabat. Magnũq babylo¬
niȩ crudelitatis inditiũ ẽ: ne seni¬
bus quidẽ peꝑcisse quor ȩtas etiã
int̾ hostes uenerabilis ẽ: Sed & ħ
signũ superbiȩ. quod p̃senti feli¬
citate decepta: futuroꝵ ñ cogita¬
ret ambigua. Ergo sẽꝑ in prosꝑis
debemus cauere uentura. nec tra¬

Expanded text:
Babylonem Dominus exercituum, cujus nomen sit Sanctus Israel. Rursumque ad ipsam Babylonem sermo dirigitur. Sede tacens, sive compuncta, et tuorum criminum recordare. Ingredere tenebras: quia prae confusione et ignominia lucem ferre non sustines: nequaquam vocaberis, non unius regni, sed nec omnium regnorum domina. Simulque quia occulta quaestio nascebatur: cur irasceretur Deus adversus Chaldaeos, quos ipse misit ad capiendum Israel: respondit, iratum se contra populum suum, corripere eos voluisse, non perdere, verberare, non occidere. Illos autem abusos esse crudelitate sua, et plus imposuisse plagarum quam Dei ultio flagitabat: magnumque Babyloniae crudelitatis indicium est, ne senibus quidem pepercisse, quorum aetas etiam inter hostes venerabilis est. Sed et hoc signum superbiae, quod praesenti felicitate decepta, futurorum non cogitarit ambigua. Ergo semper in prosperis debemus cavere ventura: nec tra
Abbreviated transcription (Latin):
nis ñ ipsã babylonẽ quidã s roma¬
nã urbẽ int̾pretent᷑. que ⁊ in apo¬
chalipsi ioħis. ⁊ in epła petͥ baby¬
lon speciaht̃ appellat᷑: & cuncła
que nc̃ ad babilonẽ dicunt᷑ ilhꝰ
ruinȩ conuenire testent᷑. cont᷑
gͦ babyloni reginȩ filiȩ chaldeoꝵ.¬
nequaquã uocet᷑ mollis ⁊ tenera
⁊ deliciis affluens. que cunctar̃
gentiũ manibꝰ portabat᷑. ita ut
terre plantas uix impͥmeret: p̃ci¬
pit᷑q ei ut tollat molã ⁊ molat
farinã. quod ẽ dure captiuitatis
⁊ extremȩ seruitutis indicium:
ut que quondã regina fuerat.:
postea molende farinȩ oꝑi ser¬
uiat. Sed quia sequit᷑. denuda
t᷑pitudinẽ tuã. etiã mola ab ebre¬
is figuralit̃ intelligit᷑: quod scili¬
cet in morẽ scorti uictor̃ libidini
pateat: illudq quod in udicũ hbro
de sansone scribit᷑. ad molã aphẏ
listiim esse dãpnatũ. hoc significa¬
re uolunt quod ꝓsobole robustissi¬
morũ uiroꝵ. hoc in allophilas mu¬

Expanded text:
ipsam Babylonem quidam, sed Romanam urbem interpretentur, quae in Apocalypsi Joannis et in Epistola Petri , Babylon specialiter appellatur, et cuncta quae nunc ad Babylonem dicuntur, illius ruinae convenire testentur, contra ergo Babyloni reginae et filiaenequaquam ultra vocetur mollis et tenera et deliciis affluens, quae cunctarum gentium manibus portabatur; ita ut terrae plantas vix imprimeret: praecipiturque ei ut tollat molam, et molat farinam, quod est durae captivitatis, et extremae servitutis indicium; ut quae quondam regina fuerat, postea molendae farinae operi serviat. Sed quia sequitur: Denuda turpitudinem tuam, etiam mola ab Hebraeis figuraliter intelligitur, quod scilicet in morem scorti, victorum libidini pateat. Illudque quod in Judicum libro de Samson scribitur , ad molam eum a Philisthiim esse damnatum, hoc significare volunt, quod pro sobole robustissimus virorum, hoc in allophylas mu
Abbreviated transcription (Latin):
chaldeoꝵ. qͣm nequaꝗͣ ultra uo¬
caberis mollis ⁊ tenera. Tolle mo¬
lã mole farinã. Reuela oꝑimen¬
tũ tuũ. denuda canos. discooꝑi
tibias transi flumina. Reuela¬
bit᷑ ignominia tua : apparebũt
obꝓbria tua. Quod iustũ ẽ de te
auferã. Nequaꝗͣ ultͣ tradã hõibꝰ.
Qmͦ in hierechiele sub figura
nauis ⁊ oĩs instrum̃ti eiꝰ tyri
ornatus exponit᷑. q̃ negotiatio¬
dantiã rer ȩgrpti draco appella¬
tur. n squame illꝰ iuncq ⁊ ꝑa¬
pyri ⁊ piscicħ describunt᷑: ihie¬
rusalem cũ idolis fornicationẽ
scortor̃ ac lupanaris similitu¬
do testat᷑. sic in p̃senti loco sub
ꝑsona captiuȩ mulieris. q̃ quon¬
dã regina fuerit babylonis ser¬
uitus indicat᷑: diqt᷑q ei ut des¬
cendat de regnisuꝑbia ⁊ in pulu̾e
sedeat. Uirgo aũ appellat᷑ filia. ł
quia om̃s homines creat᷑a dĩ sumꝰ.
nec ẽ babylonis iurta hereticos

Expanded text:
m nequaquam ultra vocaberis mollis et tenera. Tolle molam, mole farinam. Revela operimentum tuum, denuda canos, discooperi tibias, transi flumina: revelabitur ignominia tua, apparebunt opprobria tua. Quod justum est de te auferam, nequaquam ultra tradam hominibus. Quomodo in Ezechiele sub figura navis et omnis instrumenti ejus, Tyri ornatus exponitur, quae negotiatiodantiam rex Aegypti draco appellatur, et squamae illius juncusque ac papyrus et pisciculi describuntur, et Jerusalem cum idolis fornicationem scortorum ac lupanaris similitudo testatur: sic in praesenti loco sub persona captivae mulieris, quae quondam regina fuerit, Babylonis servitus indicatur: diciturque ei ut descendat de regni superbia, et in pulvere sedeat. Virgo autem appellatur et filia: vel quia omnes homines creatura Dei sumus; nec est B
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i. Higͥ longe st̃ a iusticia d̃i: qr
ñ credider̃t in eã quã ꝓsua cle¬
mentia ds fecit esse uicinã. ⁊ ue¬
nire ad terras. ⁊ nequaꝗͣ. ultra
tardare nec ꝓcul fieri. Decht e¬
nim syon salutare siũ: ⁊ israhe
l gła suã. Hoc de uaticinio dic̃¬
tũ sit futuroꝵ: ⁊ de aduentu

Expanded text:
 longe sunt a justitia Dei, quia non crediderunt in eam, quam pro sua clementia Deus fecit esse vicinam, et venire ad terras, nequaquam vult tardare nec procul fieri. Dedit enim Sion salutare suum, et Israeli gloriam suam. Hoc de vaticinio dictum sit futurorum, et de ad
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sis gła prebeat᷑. Ecce ait uendi¬
dite. ñ in pecunia. s uendioi te
peccatis tuis. & erui de fornace
pauꝑtatis. Propt̃ quod. ⁊ salomon
diuicias ⁊ pauꝑtatẽ habere ñ uult:
s tantũ necessaria. postulat. ne
aut in illis eleuetur cor eiꝰ in suꝑbiã
aut in ista cõpellat᷑ facere quodñ
uult. & dm̃ pressus mopia blasphe¬
mare. Uñ ⁊ apłs. habentes in qͥt uic̃¬
tũ ⁊ uestitũ his contẽptisimꝰ. Auch
me iacob & isrł quẽ ego uoco. Ego ip

Expanded text:
conversis gloria praebeatur: Ecce, ait, vendiconversis gloria praebeatur: Ecce, ait, vendidi te non in pecunia, sed vendidi in peccatispaupertatis. Propter quod et Salomon divitias et paupertatem habere non vult, sed tantum necessaria postulat, ne aut illis elevetur cor ejus in superbiam, aut in ista compellatur facere quod non vult, et Deum pressus inopia blasphemare. Unde et Apostolus: Habentes, inquit, victum et vestimentum, his contenti simus . Audi me, Jacob et Israel, quem ego vo
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. sed in fornace pauꝑtatis ꝓba¬
re te uolui. Ea quo ostencditur.
⁊ diuiciis.⁊ pauꝑtate plerosq
tẽptari: si aut illis male abutant᷑.
aut penuriã nequa qua urtige sust¬
Ineãt.
Propt̃ me gͦ faciã ne blasphemetur.
nom̃ meũ in gentibꝰ. & putent uos
ñ mea ira sed idoloꝵ suoꝵ. esse au¬
xilio suꝑatos. Quodq infert głam
meã alteri ñ dabo. hoc significat
ne idola putentur oppressisse p̾płm
di. Uel certe cũ dicit. alteri ñ da¬
bo: ostendit alteri iã dedisse. Alt̃
enĩ ad distinctionẽ pͥoris dictur.
tes pauca ꝑstringã. de xp̃i aduen¬
tu autumant ꝓpħari qͦd repen¬
te ueniat insꝑatus. & durissimo
ppło sui monstret presentiã. cui
nũquã ds aures aꝑuit: quia m¬
crassatũ fuerit cor eiꝰ. ⁊ auribus
suis grauit̃ audierit. statiq ut
transgressor & iniquus sit appel
moniũ ut reuelet᷑ ira cħ ad tor¬
rendos eos qui peccant. & postea

Expanded text:
tiis, sed in fornace paupertatis probatiis, sed in fornace paupertatis probare te volui. Ex quo ostenditur et divitiis et paupertate plerosque tentari, si aut illis male abutantur, aut penuriam nequaquam virtute sustineant. Propter me ergo faciam, ne blasphemetur nomen meum in gentibus, et putent vos non mea ira, sed idolorum suorum auxilio esse superatos. Quodque infert, gloriam meam alteri non dabo, hoc significat, ne idola putentur oppressisse populum Dei. Vel certe cum dicit, alteri non dabo, ostendit se alteri jam dedisse, alteri enim ad distinctionem prioris dicitur. tes pauca perstringam, de Christi adventu autumant prophetari, quod repente veniat insperatus, et durissimo populo sui demonstret praesentiam; cui numquam Deus aures aperuerit, quia incrassatum fuerit cor ejus, et auribus suis graviter audierit. Statimque ut transgressor et iniquus sit appellmonium, ut reveletur ira Dei ad terrendos eos qui peccant, et postea
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlas silentio uitatẽ. Nec narro pre¬
terita: in quibꝰ sepe mea potentia
cõꝓbata ẽ. qͦmͦ edurerĩ popłm de
egypto egyptios in mare subiner¬
serim rubrũ. terrã reꝓmissionis tra¬
diderim. gentes uobis uarias subui¬
garim: s noua que contra babilo¬
nem facturꝰ sũ nuntio. ut impudẽs
oris tui mendatiũ confitet᷑ qui
te asseris scire que nescis. Ab initio
enĩ meoꝵ p̃uaricator es mandatoꝵ.
de uentre trangressorẽ uocauit
te d̾s: qñ de egypto liberatus. qua¬
s meo uentre conceptus es. ⁊ edu¬
catus & eruditꝰ: caput bouis ȩgrp¬
tii desiderasti dicens. Hi st̃ dii tui
isrł: qͥ te eduxerunt de t̾ra egypti.
Nõ gͥ tuo merito. sed mea mĩa furo¬
rẽ mẽũ distuli. ne penitus interi¬
res: ⁊ ob laude nominis mei infre¬
nabo te: ut me quasi uimentũ &
infrenis equus sequaris inuitus.
Ecce exceri te. id⁊ ꝓbaui. qͦmodo
ꝯflatur argentũ: siue ñ in diui¬

Expanded text:
celas silentio veritatem. Nec narro praecelas silentio veritatem. Nec narro praeterita quibus saepe mea potentia comprobata est, quomodo eduxerim populum de Aegypto, Aegyptios in mari submerserim Rubro, terram repromissionis tradiderim, gentes vobis varias subjugarim. Sed nova quae contra Babylonem facturus sum, nuntio, ut impudens oris tui mendacium confutetur, qui te asseris scire quae nescis. Ab initio enim meorum praevaricator es mandatorum; et de ventre transgressorem vocavit te Deus, quando de Aegypto liberatus, quasi meo ventre conceptus es, et educatus, et eruditus. Caput bovis Aegypti desiderasti, dicens: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. Non igitur tuo merito, sed mea misericordia furorem meum distuli, ne penitus interires, et ob laudem nominis mei infrenabo te, ut me quasi jumentum et in frenis equus sequaris invitus. Ecce excoxi te, id est, probavi, quomodo conflatur argentum. Sive non in divi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ⁊ audita tͥ feci noua. ex tc̃
que fut᷑a st̃. ⁊ ñ diccisti. nc̃ fuit.
n ñ olim. ⁊ ñ in pͥoribꝰ diebus: ne
dicas etiã noui ea. Neq nosti.
neq scis: neq a pͥncipio aꝑui
aures tuas. Scio enĩ quia p̃ua¬
ricans. p̃uaricaberis: ⁊ miquus
ad huc eoc utero uocaberis. Propt̃
nom̃ meũ ostendã tͥ furorẽ meũ:
⁊ gloriosa mea inferã suꝑ te. ut
ñ te int̾ficiã. Eoce uendidi te ñ
ꝓpt̾ argentũ: erui aũ te de for¬
nace pauꝑtatis. Propt̃ me faciã.
qr nom̃ meũ polluit᷑: & głam
meã alteri ñ dabo. Predico tibi
babylonios a mȩdis ꝑsisq supe¬
randos: ⁊ repente faciã quod mi¬
natus sũ: ne cũ uenerint que
p̃dicta st̃. ł deoꝵ. nutu quos colsꝰ.
ł fortuitu ea estimes accidisse.
Nec iacto scientiã futuroꝵ : Sed
ob utihtatẽ tuã loquorꝰ euiꝰ cor
incredulũ ⁊ ceruicẽ ferreã ⁊ frontẽ
eneã ab micio esse cognoui. Eoce au¬
aisti om̃ia que uentura sunt : ⁊ tam̃

Expanded text:
ed audita tibi feci nova ea nunc quae futura sunt. Et non dixisti, nunc fiunt, et non olim: et non in prioribus diebus. Ne dicas etiam novi ea: neque nosti, neque scis, neque a principio aperui aures tuas. Scio enim quoniam praevaricans praevaricaberis: et iniquus adhuc ex utero vocaberis. Propter nomen meum ostendam tibi furorem meum: et gloriosa mea inferam super te, ut non te interficiam. Ecce ven te de fornace paupertatis: propter me faciam, quia nomen meum polluitur: et gloriam meam alteri non dabo. Praedico tibi Babylonios a Medis Persisque superandos, et repente faciam quod minatus sum, ne cum venerint quae praedicta sunt, vel deorum nutu quos colis, vel fortuito ea existimes accidisse. Nec jacto scientiam futurorum, sed ob incredulitatem tuam loquor, cujus cor incredulum et cervicem ferream, ac frontem aeneam ab initio esse cognovi. Ecce audisti omnia quae ventura sunt, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
iutorio: Et quid sibi uelit quod
infert᷑ iuxta eosdẽ latx. labo¬
rasti in cõmutatiõe ab adoles¬
centia: Que sit ista cõmutatio:
Utiq de bono in malũ. Ex quo
ꝑspicuũ est natura bonos. uolun¬
tate malos fieri. Deniq infertur.
Homo in semet ipso errauit: ñ
natura. s mentis arbitrio.u¬

Expanded text:
velit quod infertur juxta eosdem Septuaginta: Laborasti in commutatione ab adolescentia? Quae est ista commutatio? Utique de bono in malum. Ex quo perspicuum est, natura bonos, voluntate malos fieri. Denique infertur: Homo in semetipso erravit, non natura, sed mentis arbitrio.
Abbreviated transcription (Latin):
ceat diuina mĩa esse saluandos.
Ereator enĩ om̃ium parcit crea¬
turȩ suȩ: ⁊ pastor bonus ponit
⁊ genui liberos: ego ferã. ipse por¬
tabo. Iuxta lacr. qui dicrerunt
qui portamini ex utero. & eru¬
dimini ab infantia. usq ad senecꝰ¬
tutẽ: hoc significat qͦo frustra¬
in lege di die ac nocte meditent᷑
ñ habentes noticiã d. s homiñ

Expanded text:
ceat divina misericordia esse salvandos. ceat divina misericordia esse salvandos. Creator enim omnium parcit creaturae suae, et pastor et genui liberos, ego feram et ipse portabo. Juxta Septuaginta qui dixerunt: Qui portamini ex utero, et erudimini ab infantia usque ad senectutem, hoc significat, quod frustra legem Dei die ac nocte meditentur, non habentes
Abbreviated transcription (Latin):
uilius domus iacob ⁊ reliquias
isrł ob ꝓpinquitatẽ carnis ⁊ san¬
gumis ⁊ quasi fecis rehquiar̃¬
domus isrł. docet q eos instar
pueror atq lactentiũ. ita deo
quasi matris utero & uulua preg¬
nantis ex egypto esse portatos. ñ qͦ
ineffabilis di incõprehensibilisq
maiestas aut uter̃ habeat aut uul¬
uam. pedesq ⁊ manꝰ ⁊ cetera cor¬
ꝑis menbra: s quo nos affectũ chi
ꝑ nr̃a u̾ba discamꝰ. Auoquin & in
centesimo nono psalmo ex ꝑsona
di hoc idem canitur. In eo enĩ lo¬
co ubi leac transtulert ex utero
ante luciferũ genui te: in hebreo
scriptũ habet merehem quod in¬
terp̃tat᷑ de uulua. In p̾̃sentiarũ
uͦ. ñ solũ de utero ⁊ nulua scrip¬
tũ ẽ hoc ẽ in hebetem. ⁊ merehem.
s menni. que p̃positio significat
ex meo utero. siue ex mea uulua.
Et ẽ sensus. Quos genui ab in¬
fantia ⁊ meo utero uuluaq
gestaui: ipse usq ad senectutẽ
ꝓtegã. ñ meã s urãm: ut eos do¬

Expanded text:
ob, et reliquias Israel, ob propinquitatem carnis et sanguinis, et quasi faeces reliquiarum Israel. Docetque eos instar puerorum atque lactentium, ita a Deo, quasi matris utero, et vulva praegnantis, ex Aegypto esse portatos. Non quo ineffabilis Dei incomprehensibilisque majestas, aut uterum habeat, aut vulvam, pedesque, et manus, et caetera corporis membra; sed quo nos affectum Dei per nostra verba discamus. Alioquin et in centesimo nono psalmo ex persona Dei hoc idem canitur. In eo enim loco ubi Septuaginta transtulerunt, ex utero ante luciferum genui te, in Hebraeo scriptum habet, MEREHEM quod interpretatur, de vulva. In praesentiarum vero non solum de utero, et de vulva scriptum est, hoc est, MEBETEN et MEREHEM sed MENNI quae praepositio significat ex meo utero, sive ex mea vulva. Et est sensus: Qui vos genui ab infantia, et meo utero vulvaque gestavi, ipse usque ad senectutem protegam, non meam, sed vestram, ut eos do
Abbreviated transcription (Latin):
in tantũ ut correptione indigeãt
ꝓpħali. ꝑ quã loquit᷑ ad eos ds̃.
cui assimilastis me & adequastis
me & reliqua quod aurũ ⁊ argen¬
tum contulerint. & conducto sta¬
tuario fecerint idola . & adorauerĩt
oꝑa manuũ suar̃ q̃ portent᷑ in hu¬
meris. & confira atq stabihta se
ñ ualeant cõmouere. ne ꝓdesse his
reseremꝰ. Nementote istud i
fundamini: & redite p̾uaricato¬
res ad cor. Recordamini prioris
ab. erdio nouissima. ⁊ ab mitio
hue betidm̃ saxta st̃ : dicens. consi¬
liũlm̃eũ sabit. d om̃is uoluntas

Expanded text:
ut correptione indigeant prophetali, per quam loquitur ad eos Deus: Cui assimilastis me, et adaequastis? et reliqua: quod aurum argentumque contulerint, et conducto statuario fecerint idola, et adoraverint opera manuum suarum, quae portentur humeris, et confixa atque stabilita se non valeant commovere, nec prodesse his reseremus. Mementote istud, et fundamini, et redite, praevaricatores, ad cor. Recordamini prioris ab exordio novissima, et ab initio quae necdum facta sunt, dicens: consilium meum stabit, et omnis volunt
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ñ audiet. de tribulatiõe ñ sal¬
uabit eos. Lacx. Audite domus ia¬
cob. ⁊ om̃s religuie isrł: q portani¬
ni de utero. ⁊ erudimini a pariui¬
lo. Usq ad senectutẽ ego sũ. &. do¬
nec senescatis ego sum: ego sustineo:
uos. ego feci. ⁊ ego dimittã. ego sus¬
cipiã. ⁊ ego saluos uosfaciã. Cui
assimilastis me: Uidete ⁊ excogita¬
te qui erratis & confertis aurũde
sacculo. ⁊ argentũ in statera ap¬
penditis. & conducitis artificem:
fecerunt op̃a manii: & incurua¬
t adorauerunt. Portant illud in
humeris ⁊ uadunt. Si aũ posue¬
rint illud in loco suo: manet ⁊ ñ
mouebitur. ⁊ qui clamauerit.
ad illud ñ audiet. & de malis ñ
liberabit eũ. Hequaquã eimi
appellat iacob nec isrł quod &
ipsũ absq conunctiõe serui.

Expanded text:
audiet: de tribulatione non salvabit eos. LXX: Audite me, domus Jacob, et omnes reliquiae Israel qui portamini de utero, et erudimini a parvulo usque ad senectutem. Ego sum, et donec senescatis ego sum: ego sustineo vos: ego feci, et ego portabo: ego suscipiam, et salvos vos faciam. Cui assimilastis me? Videte, excogitate qui erratis et confertis aurum de sacculo, et argentum in statera appenditis, et conducitis aurificem: fecerunt opera manuum, et incurvati adoraverunt: portant illud in humeris, et vadunt. Si autem posuerint illud in loco suo, manet, et non movebitur: et qui clamaverit ad illud, non audiet, et de malis non liberabit eum. Nequaquam eum appellat Jacob, nec Israel, quod et ipsum absque conjunctione servi
Abbreviated transcription (Latin):
os. simulachroꝵ suoꝵ. onere pre¬
grauati:⁊ sꝑantes in eis in qͥbus
nulla ẽ salus. Uñ apłis p̃cipitur.
ut oportune importune annu¬
tient tĩtatẽ. ⁊ ineant consiliũ
salutis gentiũ. Hoc aũ idr ut
congregarentur ⁊ uenirent ex
gentibꝰ plurimi qui saluarent᷑
ꝓpharũ ora cecinerũt qͥ sermo¬
nẽ dñi loquebantur p̃ter quẽ
nulł ẽ alius. filius enĩ ñ absq eo. s
in eod̾s est. Pulchreq iungit d̃s
istꝰ. Nequaquã unius gentis. s
uniu̾si mundi cui loquit᷑ conu̾ti¬
mini ad me ⁊ salui eritis om̃s fi¬
nes terrȩ. impleto illo qͦd pater
filio reꝓmisit. Postula ame. da¬

Expanded text:
os, simulacrorum suorum onere praeos, simulacrorum suorum onere praegravati, et sperantes in eis, in quibus nulla est salus. Unde Apostolis praecipitur, ut opportune, importune annuntient veritatem , et ineant consilium salutis gentium. Hoc autem, id est, ut congregarentur et venirent ex gentibus plurimi qui salvarentur, erunt, qui sermone Domini loquebantur, praeter quem nullus est alius. Filius enim non absque eo, sed in eo Deus est. Pulchreque jungit: Deus justus, nequaquam unius gentis, sed universi mundi, cui loquitur: Convertimini ad me, et salvi eritis, omnes fines terrae; impleto illo quod Pater Filio repromisit: Postula a me,
Abbreviated transcription (Latin):
nerent. Nã ⁊ in monte syna qui
excelso eiꝰ uertice ħ audientibꝰ
pͦpħs ẽ locutꝰ. Non erunt tͥ dii
alieni absq me. nec facies tibi
idolũ. Sed melius ut hoc dictũ
de eugħca p̃dicatiõe credamus.
Moy ses enĩ in absconchta solitu¬
bem exiit. ⁊ uerba eoꝵ usq ad
dixi inqͥt semini iacob. frustra que¬
rite me. cȩloꝵ enĩ illis regna ꝓmi¬
si. ⁊ pͥmũ ad eos locutus sũ. ñ ue¬
ni nͥ ad oues ꝑditas domꝰ isrł. Et
idcirco locutus sũ iusticiã ⁊ anñ¬
ciaui recta. siue u̾itatẽ ut ima¬
ginibꝰ legis ⁊ cerimoniis derelic̾¬
tis. sequerentur eugłi u̾itatem.
Sed quia ill credere noluerunt.
⁊ indignos se uidicauerunt sa¬
lute: ꝓpt̾ea dico gentibus. Congre¬
gamini de toto orbe ⁊ uenite &
accedite ad me simul qui salua¬
ti estis er gentibꝰ. Per quod osten¬
dit ñ stat̃ om̃s gent̾es esse creditu¬
ras. s paulatĩ ⁊ ꝑ partes. Ueniq.
corripit eos qui in errore pͥstino
ꝑmanserunt dicens. Nescierũt

Expanded text:
nerent. Nam et in monte Sina, de excelso ejus vertice haec audientibus populis est locutus: Non erunt tibi dii alieni absque me, nec facies tibi idolum . Sed melius, ut hoc dictum de Evangelica praedicatione credamus: Moyses enim in abscondita solitubem exiit, et verba eorum usque ad dixi, inquit, semini Jacob, frustra quaerite me. Coelorum enim illis regna promisi, et primum ad eos locutus sum: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel . Et idcirco locutus sum justitiam et annuntiavi recta, sive veritatem, ut imaginibus Legis et caeremoniis derelictis, sequerentur Evangelii veritatem. Sed quia illi credere noluerunt, et indignos se judicaverunt salute; propterea dico gentibus: Congregamini de toto orbe; et venite et accedite ad me simul qui salvati estis ex gentibus. Per quod ostendit, non statim omnes gentes esse credituras, sed paulatim et per partes. Denique corripit eos qui in errore pristino permanserunt, dicens: Nescierunt
Abbreviated transcription (Latin):
que absq sensu ⁊ menbris sunt.
Alioquin. ⁊ in ꝓuerbiis legitur. in
Uel hoc dicendũ quod grauissi¬
mũ onus in gentibꝰ error fuerit
idolatͥȩ. quẽ cultores suos deprime¬
bat ad terrã. ⁊ saluare ñ poterat:
animasq eor faciebat & diabolo
⁊ demonibꝰ esse capauiisiitudi.
te domus ia cob.ame uosiduũ

Expanded text:
rerum quae absque sensu et membris sunt. rerum quae absque sensu et membris sunt. Alioquin et in Proverbiis legitur: In Vel hoc dicendum, quod gravissimum onus in gentibus, error fuerit idololatriae, quae cultores suos deprimebat ad terram, et salvare non poterat, animasque eorum faciebat diabolo et daemonibus esse captivas. Audite me, domus Jacob, et omne residuum