comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticipes. nobiles. quos mag̃ dominationis
spes hortabatur. quani inopia : aut
aliquu necessitudo. Ceterum iuuen¬
tus pleraq sed maxime nobilium.
catiline inceptis fauebat: quibus in
ocio uel magnifice uel molliter uiue¬
ta pro certis: bellum quam pacem
malebant. Fuere item ea tempestate
qui crederent marcum lucinium cras¬
sum. non ignarum eius consilii fuisse.
quia Gneus pompeius inuisus iꝑsi
magnum exercitum ductabat. cuius
opes uoluisse. contra illius potentiam
crescere. simui confisum si comuratio
ualuisset: facile apud illos se princi¬
pem fore. Sed ancea item coniura uere
pauei. contra rem puplicam. in quib
cacilina fuit. De qua: quam uerissi¬
ne potero dicam. Lucio tullio. et mar¬
cõ lepido consulibus: Publius antonius
et. Publius silla. designati consules.
legibus ambitus. interrogati penas
dedere. Post paulo: catilma repecun¬
darum peccuniarum reus. prohibtcis
erat consulatum petere. quod intra

Expanded text:
ticipes nobiles, quos magis dominationis ticipes nobiles, quos magis dominationis spes hortabatur quam inopia aut alia necessitudo. Ceterum iuventus pleraque, sed maxume nobilium, Catilinae inceptis favebat; quibus in otio vel magnifice vel molliter viveta pro certis, bellum quam pacem malebant. Fuere item ea tempestate, qui crederent M. Licinium Crassum non ignarum eius consili fuisse; quia Cn. Pompeius, invisus ipsi, magnum exercitum ductabat, cuiusvis opes voluisse contra illius potentiam crescere, simul confisum, si coniuratio valuisset, facile apud illos principem se fore. Sed antea item coniuravere pauci contra rem publicam, in quibus Catilina fuit. De qua, quam verissume potero, dicam. L. Tullo et M'. Lepido consulibus P. Autronius et P. Sulla designati consules legibus ambitus interrogati poenas dederant. Post paulo Catilina pecuniarum repetundarum reus prohibitus erat consulatum petere, quod intra
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus. Gneius pompeiꝰ. in extremis terris
bellum gerebat. ipsi consulatum petendi
magnaspes. senatus nichil sane intentus.
tute tranquilleq omnes res. s⁊ ea prorsꝰ
oportuna catiline. Igitur. circiter halen¬
das iunias. L. cesare. ⁊g. sigulo consulib
primo singulos appellare. hortari alios.
alios: temptare: opes suas. imparatam
rem.p. magna premia coniurationis do¬
cere. Ubi satis explorata sunt que uoluit
in unum om̃s conuocat. quib maxima
necessitudo ⁊ plurimum auda cie¬
uierat. Bo conuenere seuatoriĩ ordinis
P.lentulus furra. P. ontoniuis. L. cas¬
sius longimis. G. cecheus.P. si ruius: su¬
le serui filius. I. uargunteus. Qntꝰ anniꝰ.
M. portius leca.L. bestia. Q. curius. pre¬
terea ex equestii oraine. M. fuluius nobi¬
lior.L. statilius. P. gabiniꝰ capito .G. cor¬
nelius. Ad hoc multi ex coloniis ⁊ munici¬
pis domi uobiles. Erant precerea quam¬
plures paulo occulitus consilii huiusce par¬

Expanded text:
exercitus, Cn. Pompeius in extremis terris exercitus, Cn. Pompeius in extremis terris bellum gerebat; ipsi consulatum petenti magna spes, senatus nihil sane intentus: tutae tranquillaeque res omnes, sed ea prorsus opportuna Catilinae. Igitur circiter Kalendas Iunias L. Caesare et C. Figulo consulibus primo singulos appellare, hortari alios, alios temptare; opes suas, inparatam rem publicam, magna praemia coniurationis docere. Ubi satis explorata sunt, quae voluit, in unum omnis convocat, quibus maxuma necessitudo et plurumum audaciinerat. Eo convenere senatorii ordinis P. Lentulus Sura, P. Autronius, L. Cassius Longinus, C. Cethegus, P. et Ser. Sullae Ser. filii, L. Vargunteius, Q. Annius, M. Porcius Laeca, L. Bestia, Q. Curius; praeterea ex equestri ordine M. Fulvius Nobilior, L. Statilius, P. Gabinius Capito, C. Cornelius; ad hoc multi ex coloniis et municipiis domi nobiles. Erant praeterea complures paulo occultius consili huiusce par
Abbreviated transcription (Latin):
neq quietib sedari poterat. itacon¬
scientia mentem excitã uexabat.
gitur color eius exanguis. fedi oculi.
citus. modo tardus. incessus. pror sus
in facie uultuq ue cordia mnerat.
Sed iuuentutem quã ut supra diximus
illexerat. multis modis. mala facinora.
edocebat: ex illis testes signatoresq
falsos comodare. fidem fortunas ꝑicula uilia
habere. Post ubi eoꝵ famam atq pudorẽ
atriuerat. maiora alia imꝑabat. Si causa
peccandi inpresens minus suppetebat. ni¬
chilhominus in sontes: sicuti sontes circũ¬
uenire. iugulare. scilicet neper ocium
torpescerent manus. aut animus gra.¬
tuito pocius malus. atq crudelis erat.
His amicis sociisq confisus catilina. simul
qd̃ es alienum ꝑ om̃s terras ingens erat.
et qd̾ pleriq sillam milites largius suo
usi. rapinarum ⁊ uictorie memores uete¬
ris. ciuile bellum exoptabant. opprimẽ¬
de rei .p. conscilium cepit. In italia nulbꝰ

Expanded text:
neque quietibus sedari poterat: ita conneque quietibus sedari poterat: ita conscientia mentem excitam vastabat. Igitur color ei exsanguis, foedi oculi, citus modo, modo tardus incessus: prorsus in facie vultuque vecordia inerat. Sed iuventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala facinora edocebat. Ex illis testis signatoresque falsos commodare; fidem, fortunas, pericula vilia habere, post, ubi eorum famam atque pudorem attriverat, maiora alia imperabat. Si causa peccandi in praesens minus suppetebat, nihilo minus insontis sicuti sontis circumvenire, iugulare: scilicet, ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat. His amicis sociisque confisus Catilina, simul quod aes alienum per omnis terras ingens erat et quod plerique Sullani milites largius suo usi rapinarum et victoriae veteris memores civile bellum exoptabant, opprimundae rei publicae consilium cepit. In Italia nullus
Abbreviated transcription (Latin):
etate flagrabat aliis. scortum prebere.
aliis canes. atq equos mercari. Postre¬
mo. neq sũptui. neq modestie sue par¬
cere dum illos obnorios fidosq sibi faceret
Scio fuisse non nullos. qui ita existima¬
rent. iuuentutem que domum catiline
frequentabat: parum honeste pudici¬
ciam habuisse. Sed ex aliis rebus ma¬
gis quam cuiquã id comꝑtum foret
hec fama ualebat. Iam primũ adole¬
scens catilina multa nefanda stupra
fecerat : cum uirgine nobili: cum sacer¬
dote ueste: alia huiusscemodi contra
ius fasq. Postremo captus amore au¬
relie aurestille: cuius preter formã
nichil um quã bonus laudauit. Quod
ea nubere dubitabat illi timens pͥuignũ
ad ulterari etate procerto creditur.
necato filio: uacuam domũ scelestibus
nupciis fecisse. Que quidẽ res michi
in primis uidetur causa fuisse facino¬
ris maturandi. Namq animus inpurꝰ
diis hominib q infestus neq uigiliis

Expanded text:
aetate flagrabat, aliis scorta praebere, aetate flagrabat, aliis scorta praebere, aliis canes atque equos mercari; postremo neque sumptui neque modestiae suae parcere, dum illos obnoxios fidosque sibi faceret. Scio fuisse nonnullos, qui ita existumarent: iuventutem, quae domum Catilinae frequentabat, parum honeste pudicitiam habuisse; sed ex aliis rebus magis, quam quod cuiquam id compertum foret, haec fama valebat. Iam primum adulescens Catilina multa nefanda stupra fecerat, cum virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia huiusce modi contra ius fasque. Postremo captus amore Aureliae Orestillae, cuius praeter formam nihil umquam bonus laudavit, quod ea nubere illi dubitabat timens privignum adulta aetate, pro certo creditur necato filio vacuam domum scelestis nuptiis fecisse. Quae quidem res mihi in primis videtur causa fuisse facinus maturandi. Namque animus inpurus, dis hominibusque infestus neque vigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
tui. deditus erat.
tam corrupta ciuitate. catilina id quod
factu facillimum erat. omnium flagicio¬
soꝵ. atq facinosoꝵ: circum se tamquã
stipatoꝵ cateruas habebat. Nam quicũq
inpudicus. adulter. ganeo. alea. manu.
uentre. pene. bona omnia patria laceraue¬
rat : quicq alienum es grande conflaue¬
rãt quo flagitium: aut facinus redime¬
ret . preterea om̃s undiq parricide
sacrilegi. conuitti iudiciis. aut ꝓfactis
iuditium timentes: ad hoc : quos manus.
atq lingua. ꝑ iurio. aut sanguine ciuili
alebat . postremo: om̃s quos flagitiũ.
egestas: conscius animus ex agitabat.
hii catiline ꝓrimi. familiaresq erant.
Qd̾ siquis etiam aculpa uacuus in ami¬
ciciam eius inciderat. cotidiano usu: atq
illecebris. facile par similisq ceteris effici¬
ebatur. Sedmaxime adolescentiũ familia¬
ritates appetebat. Eoꝵ animi molles
etatẽ. fluxi. dolis. aud difficulter ca¬
piebant᷑. Nam ut cuiusq studium ex

Expanded text:
tui deditus erat. tui deditus erat. que corrupta civitate Catilina, id quod factu facillumum erat, omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat. Nam quicumque inpudicus, adulter, ganeo manu, ventre, pene bona patria laceraverat quique alienum aes grande conflaverat, quo flagitium aut facinus redimeret, praeterea omnes undique parricidae, sacrilegi, convicti iudiciis aut pro factis iudicium timentes, ad hoc, quos manus atque lingua periurio aut sanguine civili alebat, postremo omnes, quos flagitium, egestas, conscius animus exagitabat, ii Catilinae proxumi familiaresque erant. Quod si quis etiam a culpa vacuus in amicitiam eius inciderat, cotidiano usu atque illecebris facile par similisque ceteris efficiebatur. Sed maxume adulescentium familiaritates adpetebat: eorum animi molles etiam et fluxi dolis haud difficulter capiebantur. Nam ut cuiusque studium ex
Abbreviated transcription (Latin):
licenciam eripiebant. At hii contra igna¬
uissimi homines: omnia ea ꝑsũmu̾m sce¬
lus sociis adimere. Que fortissimi uiri
uictores reliquerant. ꝓ inde. in iuriam
facere. id demum esset imꝑio uti. Nam
quid ea memorem. que nisi his qui uidere
nemini credibilia sunt. Apriuatis cõplu¬
rib sub uersos montes. maria constrata ẽẽ
quib michi uidentur ludibrio fuisse di¬
uitie. Quippe. quas honeste habere lice¬
bat. abuti ꝑturpitudinem ꝓperabant.
Sed libido strupi. ganeę. ceteriq cultus.
non minor incesserat. uiri muli ebria pati
mulieres pudiciciam in ꝓpatulo habere.
Uescendi causa. terra mariq omĩa ex qui¬
rere dormire priusquam somni cupido
ẽẽt: non famem. aut sitim neq frigꝰ.
neq lassitudinem oꝑiri. s ea omĩa luxi
ante capere. hec omnia iiuentutem
ubi familiares opes deffecerant. adficino¬
ra incendebant. Animus inbutus malis
eo ꝓfusius omnib modis questui. atq sũp¬

Expanded text:
licentiam eripiebant. At hi contra, ignalicentiam eripiebant. At hi contra, ignavissumi homines, per summum scelus omnia ea sociis adimere, quae fortissumi viri victores reliquerant: proinde quasi iniuriam facere id demum esset imperio uti. Nam quid ea memorem, quae nisi iis, qui videre, nemini credibilia sunt: a privatis compluribus subvorsos montis, maria constrata esse? Quibus mihi videntur ludibrio fuisse divitiae: quippe, quas honeste habere licebat, abuti per turpitudinem properabant. Sed lubido stupri, ganeae ceterique cultus non minor incesserat: viri muliebria pati, mulieres pudicitiam in propatulo habere; vescendi causa terra marique omnia exquirere; dormire prius, quam somni cupido esset; non famem aut sitim, neque frigus neque lassitudinem opperiri, sed omnia luxu antecapere. Haec iuventutem, ubi familiares opes defecerant, ad facinora incendebant: animus imbutus malis t; eo profusius omnibus modis quaestui atque sump
Abbreviated transcription (Latin):
ce rapere. delubra spoliare. sacra ꝓfanaq
omnia polluere. Igitur hii milites post¬
quam uictoriam sunt adepti : nichil
reliqui uictis fecere. Quippe secunde
res sapientium animos fatigant. ne¬
dum illi corruptis morib uictorie op
temperarent. P ost quam diuicie ho¬
nori ẽẽ cepere. et eas gloria im periũ
potencia. sequebat᷑. hebessere
uirtus pau. ꝑtas. ꝓbro haberi.
innocentia ꝓmaliuolentia duci cepit.
gitur exdiuitiis iuuentutem luxuria
atq auaritia cum suꝑbia inuasere.
rapere. consum mere. sua parui pendere
aliena cupere. pudorem. pudiciciom
diuina atq humana ꝓmisgetia nehil
pensi. atq moderati habere. Opere pre¬
cium est : cum domos atq uillas cognou̾is
inurbium modos edifficatas uisere tem¬
pla deoꝵ. que nostri maiores religiosis¬
simi uiri fecere. Uerum illi delubra
deoꝵ pietate. domos suas gloria decora.¬
bant. neq uictis quicquã preter inune

Expanded text:
ce rapere, delubra spoliare, sacra profanaque ce rapere, delubra spoliare, sacra profanaque omnia polluere. Igitur hi milites, postquam victoriam adepti sunt, nihil reliqui victis fecere. Quippe secundae res sapientium animos fatigant, ne illi, corruptis moribus, victoriae temperarent. Postquam divitiae honori esse coeperunt, et eas gloria, imperium, potentia sequebatur? hebescere virtus, paupertas probro haberi, innocentia pro malevolentia duci coepit: igitur ex divitiis iuventutem, luxuria atque avaritia cum superbia invasere. Rapere, consumere; sua parvi pendere, aliena cupere, pudorem, pudicitiam, divina atque humana promiscua; nihil pensi, neque moderati habere. Operae pretium est, cum domos atque villas cognoveris in urbium modum exaedificatas, visere templa Deorum, quae nostri maiores, religiosissimi mortales, fecere. Verum illi delubra deorum pietate, domos suas gloria decorabant neque victis quicquam praeter iniuriae
Abbreviated transcription (Latin):
ille uera uia nititur. huic quia bone
artes desunt. dolis atq falla ciis con¬
tendit. Auaritia pe cunie
studium habet. quam nemo
sapiens concupiuit.  quasi uenenis
malis inbuta. corpus animumq ui¬
rilem effeminat. Semꝑ infinita. in¬
saciabilis est. neq copia neq inopia
minuitur. Sed postquam lucius silla
armis recepta re .p. ex bonisi niciis
malos euentus habuit. rapere om̃s.
trahere. domum alterius. alius alius agros
cupere. neq modum. neq modestiam.
uictores habere. Feda crudeliaq inci-¬
ues facinora facere. huc accedebat. quod
lucius silla exercitum: quem in asiam
ductauerat. quo sibi fidum atq acceptũ¬
faceret. contramorem maiorum luxurio.
se nimisꝙ liberaliter habuerat. loca
amena. ac uoluptaria. Facile inocio
feroces militum animos molliuerant.
bi pͥmum insueuit ȩxercitus populi .r.
amare. portare signa. tabulas pictas.
uasa celata mirari. Ea pͥuatim ⁊ publi¬

Expanded text:
ille vera via nititur, huic quia bonae ille vera via nititur, huic quia bonae artes desunt, dolis atque fallaciis contendit. avaritia pecuniae studium habet, quam nemo sapiens concupivit: ea quasi venenis malis inbuta corpus animumque virilem effeminat, semper infinita et insatiabilis est, neque copia neque inopia minuitur. sed postquam L. Sulla armis recepta re publica bonis initiis malos eventus habuit, rapere omnes omnes trahere, domum alius alius agros cupere, neque modum neque modestiam victores habere, foeda crudeliaque in civis facinora facere. huc adcedebat quod L. Sulla exercitum, quem in Asia ductaverat, quo sibi fidum faceret, cose nimisque liberaliter habuerat. Loca amoena, voluptaria facile in otio feroces militum animos molliverant. Ibi primum insuevit exercitus populi R. amare, potare, signa, tabulas pictas, vasa caelata mirari, ea privatim ac publi
Abbreviated transcription (Latin):
mis tollerauerant. His otium diuitie
optande aliis. oneri miserieq fuere.
gitur pͥmo peccume. deinde imꝑii¬
cupido creuit. Ea quasi materies om̃i¬
um maloꝵ fuere. namq auaritia. fidẽ
ꝓbitatem. ceterasq bonas artes subu̾tit.
Pħis. fuꝑbiam. crudelitatẽ. deos negligere:
Lomĩa uenalia habere edocuit. ⁊ ambi¬
tio multos mortales falsos fieri subegit.
Aliud clausum in pectore. aliud in lingua
ꝓnitum habere. Amicicias innimiciciasq¬
non exre si ex comodo estimare. ma¬
gisq uultum quam ingeniũ bonum habẽ.
Hec pͥmo paulatim cressere. interdum
uindicari. p ost ubi hec contagio quasi
pestilentia inuasit. ciuitas inmutataẽ
Imꝑium ex iustissimo atq optimo. cru¬
dele in tollerandumq factum est. Sed
primo magis ambitio quã auaritia ani¬
mos hominum exercebat. Qd̾ tamen
uitium propius uirtuti erat. Nam
gloriam. honorem. imꝑium. bonus et
ingnauus. eque sibi ex optant. Sed

Expanded text:
toleraverant, iis otium divitiaeque, toleraverant, iis otium divitiaeque, optanda alias, oneri miseriaeque fuere. igitur primo pecuniae, deinde imcupido crevit: ea quasi materies omnium malorum fuere. namque avaritia fidem probitatem ceterasque artis bonas subvortit; pro his superbiam, crudelitatem, deos neglegere, omnia venalia habere edocuit. ambitio multos mortalis falsos fieri subegit, aliud clausum in pectore aliud in lingua promptum habere, amicitias inimicitiasqunon ex re sed ex commodo aestumare, magisque voltum quam ingenium bonum habere. haec primo paulatim crescere, interdum vindicari; post ubi contagio quasi pestilentia invasit, civitas inmutata, imperium ex iustissumo atque optumo crudele intolerandumque factum. Sed primo magis ambitio quam avaritia animos hominum exercebat, quod tamen vitium propius virtutem erat. nam gloriam honorem imperium bonus et ignavos aeque sibi exoptant; sed
Abbreviated transcription (Latin):
narrare malebat. Igitut᷑ domimilicieq
boni mores colebant᷑. concordia maxima.
minima a uaritia erat. Ius bonumq ap̃
eos non magis legib quam natura uale¬
bat. Iurgia. discordias. iras. si multates
cum hostib exercebant. ciues cũ eiuib
deuirtute certabant. Insupliciis deeoꝵ
magnifici. domi parci. in amicos fideles
erant. Duab his artib audaria in bello.
ubi pax euenerat : equitatẽ sequerytes
rem .p. curabant. Quarum rerum ego
hec maxima documenta habeo. Qd̾ in
inbello sepius uindicatum ẽ meos qui
contra imꝑium inhostem pugnauerant.
quiq tardiꝰ reuocati prelio excesserãt.
quam qui signa reliquere. aut pulsi loco.
ciis magis quammetu imꝑium agitabãt¬
⁊ accepta iniuria magis ignoscere quã
domiti : nationes fere. ⁊ ppłi ingentes
ui subactist̃. Cartago emula imperii
romani. abstirpe interiit. Cuncta ma¬
ria terreq patebant : se uire fortuna
acmiscere omma cepit. Quilabores pe¬
ricula. dubias. aspenis res. facile in pͥ¬

Expanded text:
narrare malebat. Igitur domi militiaeque boni mores colebantur; concordia maxuma, minuma avaritia erat; ius bonumque apud eos non legibus magis quam natura valebat. Iurgia, discordias, simultates cum hostibus exercebant, cives cum civibus de virtute certabant. In suppliciis deorum magnifici, domi parci, in amicos fideles erant. Duabus his artibus, audacia in bello, ubi pax evenerat, aequitate, seque remque publicam curabant. Quarum rerum ego maxima documenta haec habco; quod in bello saepius vindicatum est in eos, qui contra imperium in hostem pugnaverant, quique tardius revocati praelio excesserant, quam qui signa relinquere, aut pulsi loco ciis magis, quam metu, imperium agir bant; accepta iniuria, ignoscere, quam domiti, nationes ferae et populi ingentes vi subacti, Carthago aemula imperi Romani ab stirpe interiit, cuncta maria terraeque patebant, saevire fortuna ac miscere omnia coepit. qui labores, pericula, dubias atque asperas res facile
Abbreviated transcription (Latin):
nia que multa sepe uirilis audacie. facino¬
ra commiserat. hec mulier: genere. atq forma
preterea uiro: atq liberis. satis fortunata
fuit. litteris grecis. ⁊ latinis satis docta. psal¬
lere.⁊ saltare. eieganciꝰ quam necesse est.
ꝓbe. ⁊ multa alia que sunt instrum̃ta
luxurie. Sed ei cariori semꝑ omĩa pudicicia
minus parceret haud facile discerneres.
libidine sic est accensa ut sepius peteret
rat. creditum sibi ab iuriuerat. cedis conscia fu¬
ertt. luxuria: atq in opia: p̃ceps abierat. Uerũ
ingenium eius haud absurdum. posse uersus
facere: iocum mouere: sermone iti. uł modesto.

Expanded text:
nia, quae multa saepe virilis audaciae facinonia, quae multa saepe virilis audaciae facinora conmiserat. Haec mulier genere atque forma, praeterea viro atque liberis satis fortunata fuit; litteris Graecis et Latinis docta, psallere et saltare elegantius, quam necesse est probae, multa alia, quae instrumenta luxuriae sunt. Sed ei cariora semper omnia minus parceret, haud facile discerneres; lubido sic accensa, ut saepius peteret rat, creditum abiuraverat, caedis conscia fuerat; luxuria atque inopia praeceps abierat. Verum ingenium eius haud absurdum: posse versus facere, iocum movere, sermone uti vel modesto
Abbreviated transcription (Latin):
consulatũ . m. tullio ciceroni. Namq antea.
egregius. homo nouus. ad eptus foret. Sed
ubi ꝑiculum aduenit : inuidia atq suꝑ¬
bia post fuere. Igit᷑ comitus habitis consu¬
les declarant᷑.m. tullius. ⁊ .6. antomus.
qd̾ factum pͥmo populares coniurationis
concusserar : neq tñ catiline furor minue¬
batur. sed indies plura agitare arma per
italiam. locis oportunis parare. peccunã
suam aut amicoꝵ fide sũpt̃a mutuo
fesulas admanliũ quendã portare. quipꝰ¬
ea pͥnceps fuit belli faciundi. Ea tẽpestate
plurimos cuiuscumq generis homines. assci¬
uisse sibi dicit᷑. Mulieres etiam aliquot.
que pͥmo ingentes sũp̃tus stupro corꝑis
tollerauerant. Post ubietas tantũ modo
questui: luxurie modũ fecerat: es alienũ
grande conflauerat. ꝑha̾seca tilina crede¬
bat posse seruitia. urbana sollicitare.
urbẽ in cendere. uiros earũ. uł adiungere
sibi. uł interficere. Sed inhis erat sẽphro¬

Expanded text:
consulatum mandandum M. Tullio Ciceroni. namque antea pconsulatum mandandum M. Tullio Ciceroni. namque antea pegregius homo novos adeptus foret. sed ubi periculum advenit, invidia atque superbia post fuere. igitur comitiis habitis consules declarantur M. Tullius et C. Antonius. quod factum primo popularis coniurationis concusserat. neque tamen Catilinae furor minuebatur, sed in dies plura agitare: arma per Italiam locis opportunis parare, pecuniam sua aut amicorum fide sumptam mutuam Faesulas ad Manlium quendam portare, qui postea princeps fuit belli faciundi. ea tempestate plurumos quoiusque generis homines adscivisse sibi dicitur, mulieres etiam aliquot, quae primo ingentis sumptus stupro corporis toleraverant, post ubiquaestui neque luxuriae modum fecerat, aes alienum grande conflaverant. Per eas se Catilina credebat posse servitia urbana sollicitare, urbem incendere, viros earum vel adiungere sibi vel interficere. Sed in iis erat Sempro
Abbreviated transcription (Latin):
atrocitate sceleris eoꝵ. qui penas dederant.
nobis eas res ꝓsui magnitudine parum cõꝑtaẽ.
S⁊ mea con iuratione fuit .&. curinatus aud
obscuro loco. flagiciis. atq facinorib cooꝑtꝰ.
quem censores a senatu ꝓbri gratia ammouerãt.
huic homini nonminor uanitas in erat: quam
aucdatia. neq reticere que audierat. neq
sua scelera occultare. Prorsus neq dicere. neq
facere quicquam pensi habebat. Erat ei cũ
fuluia nobili muliere stupri uetus consuetu¬
do.: cui cumminus gratus ẽẽt qd̃ inopiaminꝰ
largiri poterat. repente glorians. maria. mon¬
tesq polliceri cepit. ⁊ minari interdum ferro:
nisi sibi obnoxia foret. postremo. ferocius
agitare quam solitus erat. At fuluia inso¬
lencia curii causa cognita. tale ꝑiculum
rei .p. haut occultum habuit. s sublatb̃
auctore: decatiline coniuratione. que¬
quomodo audierat complurib narrauit.
Cares. in pͥmis studia hominũ accendit. ad

Expanded text:
atrocitate sceleris eorum, qui poenas dederant. atrocitate sceleris eorum, qui poenas dederant. nobis ea res pro magnitudine parum comperta est. Sed in ea coniuratione fuit Q. Curius, natus haud obscuro loco, flagitiis atque facinoribus coopertus, quem censores senatu probri gratia moverant. huic homini non minor vanitas inerat quam audacia: neque reticere quae audierat, neque suamet ipse scelera occultare, prorsus neque dicere neque facere quicquam pensi habebat. erat ei cum Fulvia, muliere nobili, stupri vetus consuetudo. quoi cum minus gratus esset, quia inopia minus largiri poterat, repente glorians maria montisque polliceri coepit et minari interdum ferro, ni sibi obnoxia foret, postremo ferocius agitare quam solitus erat. at Fulvia insolentiae Curi causa cognita tale periculum rei publicae haud occultum habuit, sed sublato auctore de Catilinae coniuratione quque modo audierat compluribus narravit. Ea res in primis studia hominum accendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
iaret. hominem familiarẽ. et omnib necessi¬
tudinib circum uentũ. eo consulẽ se min¬
tium belli agendi facturum. Ad hoc male¬
dictis imerepabat om̃s bonos. Suorum unũ¬
quẽq nominans. laudare. ammonebat. aliũ
egestatis. aliũ eupiditatis sue cõplures
ꝑiculi. aut ingnominiȩ. multos uictorie
salanȩ quib ea prede fuerat. Post quã
om̃ium aĩos alacres uidet: coortatur.
ut peticionẽ suam cure haberent: con¬
uentum dimisit. Fuere item ea tẽpestate.
quidicerent catilinam orationẽ habita.
cum adius iurandũ populares sui sceleris
addiceret. humani corporis sanguinem
uino ꝑmixtum: in pateris circũ tulisse.
nde cum post. execrationẽ om̃s degusta¬
sent: sicut insollempnib sacris fieri solet. a¬
peruisse conscilium suum: atq eo dictitare
fecisse. Q uointerse magis fidi forent. alius alii
tanti facinoris conscii. Nonnulli ficta.⁊ multa
preterea existimabant. abhis quiciceronis inui¬
diam que postea ortaest. leniri credebant.

Expanded text:
ret, hominem et familiarem et omnibus necessitudinibus circumventum; cum eo se consulem initium agundi facturum. Ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unumquemque nominans laudare; admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, compluris periculi aut ignominiae, multos victoriae Sullanae, quibus ea praedae fueratomnium animos alacris videt, cohortatus, ut petitionem suam curae haberent, conventum dimisit. fuere ea tempestate qui dicerent Catilinam oratione habita, quom ad ius iurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse: inde quom post execrationem omnes degustavissent, sicuti in sollemnibus sacris fieri consuevit, aperuisse consilium suom, atque eo dictitare fecisse, quo inter se fidi magis forent alius alii tanti facinoris conscii. nonnulli ficta et haec et multa praeterea existumabant ab iis, qui Ciceronis invidiam quae postea orta est leniri credebant
Abbreviated transcription (Latin):
ne magis quam exuero celebrat. obscuratq
Atheniensium res gestȩ. sicut ego estimo. satis
ample magnificeq fuere. erum aliquan¬
to minores: quam fama feruntur. S⁊ quia
ꝓuenere ibi scriptoꝵ magna ingenia: ꝑ¬
terrarum orbem atheniensium facta ꝓ
marimis celebrantur. Ita eoꝵ qui ea fecere
uirtus tanta habetur. quantum ea uerbis
potuere ex tollere preclara ingenia. at cͣc¬
ppło .r. nũquã ea copia fuit. quia prudenti¬
ssimus quisq negociosus erat. Ingenium
nemosine corpore exercebat. optimus
quisq facere: quam dicere. ⁊ sua ab aliis
benefacta laudari: quã ipse aliorum

Expanded text:
ne magis quam ex vero celebrat obscuratque. ne magis quam ex vero celebrat obscuratque. Atheniensium res gestae, sicuti ego aesamplae magnificaeque fuere; uerum aliquanto minores tamen, quam fama feruntur. Sed quia prouenere ibi scriptorumterrarum orbem Atheniensium facta pro maxumis celebrantur. Ita eorum, qui fecere, virtus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. At populo Romano numquam ea copia fuit, quia prudentissumus quisque maxume negotiosus erat: ingenium nemo sine corpore exercebat, optumus quisque facere quam dicere, sua ab aliis bene facta laudari quam ipse aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
tanta cupido glorie incesserat. Iam pri¬
mum uiuentus simul acbelli pacienserat.
incastris ꝑlaborem usu miliciam discebat.
agisq indecoris armis. ⁊ militarib equis.
quam inscortis atq conuiuiis libidinem
habebant. Igitur talib uiris. non labor in¬
solitus: non locus ullus asper. aud arduus
erat. non armatus hostis formid olosus. Uirtꝰ
omnia domuerat. Si glorie maximum cer¬
tamen interse ipsos erat. sic quisq hostem
.ferire. murum asscendere. conspici dum tale
facinus faceret ꝓperabat. Ea diuicias. ea
bonam famam: magnãq nobilitatẽ putabãt
Laudis auidi. pe cuniȩ liberales erant.
Głiam ingentem. diuicias honestas uolebant.
Memorare possem quib in bocis maximas ho¬
stium copias populus romanus parua manu
fuderit. quas urbes munitas natura pugnã¬
do ceperit: ni ea res longius nos ab incep¬
to traheret. S⁊ profecto: fortuna inomni
dominatur. Ea fortuna res cunctas ex libidi¬

Expanded text:
tanta cupido gloriae incesserat. Iam pritanta cupido gloriae incesserat. Iam primum iuventus, simul ac belli patiens erat, in castris per laborem usum militiae discebat magisque in decoris armis et militaribus equis quam in scortis atque conviviis lubidinem habebant. Igitur talibus viris non labor insolitus, non locus ullus asper aut arduus erat, non armatus hostis formidulosus: virtus omnia domuerat. Sed gloriae maxumum certamen inter ipsos erat: se quisque hostem ferire, murum ascendere, conspici, dum tale facinus faceret, properabat. Eas divitias, eam bonam famam magnamque nobilitatem putabant. Laudis avidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, divitias honestas volebant. Memorare possum, quibus in locis maxumas hostium copias populus Romanus parva manu fuderit, quas urbis natura munitas pugnando ceperit, ni ea res longius nos ab incepto traheret. Sed profecto fortuna in omni re dominatur; ea res cunctas ex lubidi
Abbreviated transcription (Latin):
gitur reges. ppłiq finitimi: bello illos tẽp¬
tare. Pauci ex amicis auxilio ẽẽ. Nam
ceteri metu ꝑculsi: aꝑiculis haberant.
At romani domi milicieq intenti. festina¬
re. parare. alius alium hortari hostibus
obiniam ire. libertatem. patriam. paren.¬
tesq armis tegere. Post ubi ꝑicula
uirtute propulerant. sociis atq amicis
auxilia portabant. Magisq indandis
quam accipiendis beneficiis amicicias parai-¬
bant. Imꝑium legiptimum nomen imperii
regium habebant. Delecti quib corpus
annis infirmum: ingenium sapientia ua¬
conuertit. inmutato more. annua un¬
ꝑia. binosq imꝑatores sibi fecere. Eoq
in solescere animum humanum. Sed ea tẽ¬
pestate cepere se quisq ex tollere magis¬
magisq ingenium imprõptu habere.
Nam regib boni quam mali sus pecciores sunt.
Semꝑq his aliena uirtus formidolosa ẽ.
Sed ciuitas mneredibile memoratu est.
ad epta lib̾tate. quantum breui creuit.

Expanded text:
Igitur reges populique finitumi bello tempIgitur reges populique finitumi bello temptare, pauci ex amicis auxilio esse; nam ceteri metu perculsi a periculis aberant. At Romani domi militiaeque intenti festinare, parare, alius alium hortari, hostibus obviam ire, libertatem, patriam, parentisque armis tegere. Post, ubi pericula virtute propulerant, sociis atque amicis auxilia portabant magisque dandis quam accipiundis beneficiis amicitias parabant. Imperium legitumum, nomen imperi regium habebant. Delecti, quibus corpus annis infirmum, ingenium sapientia vaconvortit, inmutato more annua imperia binosque imperatores sibi fecere: eo moinsolescere animum humanum. Sed ea tempestate coepere se quisque magis extollere magisque ingenium in promptu habere. Nam regibus boni quam mali suspectiores sunt semperque iis aliena virtus formidulosa est. Sed civitas incredibile memoratu est, adepta libertate, quantum brevi creverit:
Abbreviated transcription (Latin):
dis assequeretur dum sibi regnum
putaret quicquam pensi habebat.
Agitabat᷑ magis magisq indies animus
fenx. inopia rei familiaris. ⁊ conscientia
scelerum. Que utͣq his artib auxerat.
quas supra memoraui. Incitabant eum¬
preterea corrupti mores ciuitatis. quos
pessima ac diuersa int̾se mala luxuria.
atq auaricia uexabant. Res ipsa hortari¬
me uidet᷑. qͣm demorib ciuitatis. tẽ¬
pus amonuit supra repetere: ac paucis
rint. ⁊ ut paulatim immutata: expul
sit disserere Urbem romam sicuti ego
accepi condidere atq habuere in imtio
troiam qui enea duce ꝓfugi sedib in¬
genus hamqnũ agreste. sine legib sine
imꝑio. liberum atq solutum. hi post¬
quã inuna menia conuenere : disparigenẽ.
dissimili lingua.: alii aliomore uiuentes.
incredibile memoratu est. quã facile co¬
morib. agris. aucta. ⁊ satis ꝓspera. satisq
pollens idebatur. sicut pleraq mortaliũ
habentur. inuidia exopulentia orta est.

Expanded text:
dis adsequeretur, dum sibi regnum dis adsequeretur, dum sibi regnum pararet, quicquam pensi habebat. Agitabatur magis magisque in dies animus ferox inopia rei familiaris et conscientia scelerum, quae utraque iis artibus auxerat, quas supra memoravi. Incitabant praeterea corrupti civitatis mores, quos pessuma ac divorsa inter se mala, luxuria atque avaritia, vexabant. Res ipsa hortari videtur, quoniam de moribus civitatis tempus admonuit, supra repetere ac paucis rint, ut paulatim immutata ex pulsit, disserere. Urbem Romam, saccepi, condidere adque habuere initio Troiani, qui Aenea duce profugi sedibus ingenus hominum agreste, sine legibus, sine imperio, liberum atque solutum. Hi postquam in una moenia convenere, dispari genere, dissimili lingua, alii alio more viventes, incredibile memoratu est, quam facile comoribus, agris aucta, satis prospera satisque pollens videbatur, sicuti pleraque mortalium habentur, invidia ex opulentia orta est.
Abbreviated transcription (Latin):
scribere: eo magis quod michi aspe metu¬
ꝓ artib rei pliblice animus liber erat.
gitur decatiline coniuratione quã ueris¬
sime potero paucis absoluã. Nam idfaci nꝰ
in pͥmis ego memorabile estimo. sceleris
atq ꝑiculi nouitate. Decuius hominis
morib pauca pͥus ex ploranda sunt. quã
innitium narrandi faciam.
UCIUS catilina nobili genere natus
fuit magnaui ⁊ animi ⁊ corporis. s⁊ inge.¬
nio malo prauoq huic ab ad olescentia
bella intestina. cedes. rapinȩ. discordia
ciuilis. grata fuere. Ibiq iuuentutem
suam exercuit. Corpus paciens in edie.
algoris uigilie. supm quã cuiquã credi¬
bile est. Animus audax. stibdolus. ua-¬
rius. cuuis lib rei simulator acdissi¬
mulator. alieni apetens: sui ꝓfusus. ar¬
dens incupiditatib. satis eloquentie¬
parum scientie. Uastus animus. incre¬
cupiebat. Hunc post dominationem
lucii sille libido maxima inuaserat
rei publice capiunde. neq id quib mo¬

Expanded text:
scribere, eo magis, quod mihi a spe, metuscribere, eo magis, quod mihi a spe, metu, partibus rei publicae animus liber erat. Igitur de Catilinae coniuratione, quam verissume potero, paucis absolvam; nam id facinus in primis ego memorabile existumo sceleris atque periculi novitate. De cuius hominis moribus pauca prius explananda sunt, quam initium narrandi faciam. L. Catilina, nobili genere natus, fuit magna vi et animi et corporis, sed ingenio malo pravoque. Huic ab adulescentia bella intestina, caedes, rapinae, discordia civilis grata fuere ibique iuventutem suam exercuit. Corpus patiens inediae, algoris, vigiliae supra quam quoiquam credibile est. Animus audax, subdolus, varius, quoius rei lubet simulator ac dissimulator, alieni appetens, sui profusus, ardens in cupiditatibus; satis eloquentiae, sapientiae parum. Vastus animus imcupiebat. Hunc post dominationem L. Sullae lubido maxuma invaserat rei publicae capiundae; neque id quibus mo
Abbreviated transcription (Latin):
equo animo accipit. supra ea uelud ficta
profalsis ducit. Sed ego ad olescentulus
inninitio sicut pleriq a studio adrem
publicam latussum. Ibiq michi multa
ad uersa fuere.Nam ꝓpudore. ꝓ abstinentia
ꝓuirtute. audatia. largitio. auaricia.
uigebant. Que tam et si animus asꝑnaba¬
tur insolens malarum arcium : inmen
inter tanta uicia. imbecilla etas ambici¬
one corrupta tenebatur. Aometi g
a breliquis malis morib disentirem. ti¬
chil hominus honoris cupido eademq
que ceteros fama. atq inuidia. uexa¬
bat. Igitur ubi animuis exmultis mise¬
riis atq periculis requieuit. et michi
publica decreui. nonfuit consilium.
socordia. atq desidia. bonum ocium.
conterere. Neq uero colendo agrum
aut uenando seruilib officiis intentam
etatem agere. Sed aquo incepto studio
ambitio mala detinuerat: eodem regres¬
sus. statui res gestas ppłi romani carpere
ut queq memoria digna uidebantur ꝑ¬

Expanded text:
aequo animo accipit, supra ea veluti ficta aequo animo accipit, supra ea veluti ficta pro falsis ducit. Sed ego adulescentulus initio, sicuti plerique, studio ad rem publicam latus sum ibique mihi multa advorsa fuere. Nam pro pudore, pro abstinentia, pro virtute audacia, largitio, avaritia vigebant. Quae tametsi animus aspernabatur insolens malarum artium, tamen inter tanta vitia imbecilla aetas ambitione corrupta tenebatur; ac me, cum ab reliquorum malis moribus dissentirem, nihilo minus honoris cupido eadem, qua ceteros, fama atque invidia vexabat. Igitur ubi animus ex multis miseriis atque periculis requievit et mihi decrevi, non fuit consilium socordia atque desidia bonum otium conterere neque vero agrum aut venando, servilibus officiis, intentum aetatem agere; sed, a quo incepto studioque me ambitio mala detinuerat, eodem regressus statui res gestas populi Romani carptim, ut quaeque memoria digna videbantur, per
Abbreviated transcription (Latin):
atq iõpno: indocti incultiq sicuci pegri¬
nantes tͣnsegere uitam. Quib ꝓfecto con¬
tra naturã. corpꝰ uoluptati: anima hone¬
ri suit. eoꝵ ego. uita mortẽq iuxta estimo.
demum michñt est uiuere. atq frui ani¬
ma uidetur: qui negocio aliquo intentus
predari facinoris aut artu bonȩ famam
querit. Sed in magna copia rerum: ab¬
ud aiii natura it̃ ostendit. Pulchrum ẽ¬
enĩ benefacere rei bublicȩ. e̾tiam bene
dum est. Uel pace uł bello clarum fierilier.
Et qui fecere. et facta alioꝵ scripsere.
multi laudantur. Ac michi quidem tam¬
et si haut quam quam par gloria sequatur
scriptorem rerum: tamen inprimis arduũ¬
michi uidet᷑ resgestas scͥbere. Primum qd̃
facta dictis exequandasunt. dehinc quia
pleriq quȩ delicta reprehenderis maliuo¬
lentia ⁊ inuidia dicta eẽ putant. ubi de
magna uirtute atq gloria bonoꝵ memo¬
res. que sibi quisq facilia factu putant.

Expanded text:
atque somno, indocti incultique vitam sicuti peregriatque somno, indocti incultique vitam sicuti peregrinantes transiere; quibus profecto contra naturam corpus voluptati, anima oneri fuit. Eorum ego vitam mortemque iuxta aestumo, demum mihi vivere atque frui anima videtur, qui aliquo negotio intentus praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerit. Sed in magna copia rerum aliud alii natura iter ostendit. Pulchrum est bene facere rei publicae, etiam bene dum est; vel pace vel bello clarum fieri licet; et qui fecere et qui facta aliorum scripsere, multi laudantur. Ac mihi quidem, tametsi haudquaquam par gloria sequitur scriptorem et auctorem rerum, tamen in primis arduom videtur res gestas scribere: primum, quod facta dictis exaequanda sunt; dehinc, quia plerique, quae delicta reprehenderis, malevolentia et invidia dicta putant, ubi de magna virtute atque gloria bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat,
Abbreviated transcription (Latin):
diuersi: pars ingenui. alutort gxeroebas.
Euam tõe uata hominr̃. siue cinditate
agicabat᷑ sua unicuiq sa is placeban
Postra uͥ quam in asia cyrrusã gura
lacedemonii. ⁊ achenienses cepere urbe
acq nacionei subegere. libidinẽ dominandi
causam belli habere. marimã gloriam.
im mauimo imperio putare. tum demũ
periculis atq negociĩ comptũ est. in bel¬
lo plurimũ ingenium posse. Quod si re¬
gũ atq imꝑatorum animi uirtus. ĩ pace
ita ut in bello ualeret: equabiliꝰ atq cõston¬
ciui seĩe res humanȩ haberent. neq aliud
alio ferri.neq mutari ac misceri omnia
cetneres. Nam impium sacile his artb
recinetur. quib in inicio partum ẽ. Uer̃
ubi ꝑ labore cdesidia. pro concinentia &
equiate. libido atq suꝑbia inualere:
fortima simul cũ morib inimutatur
Ita imꝑium semꝑ ad optimũ quemq
animu hono tͣnfertur. Que homines a¬
iant. nauigant. ędificant. uircuti om̃ia
parent̾. S multi mortales dediti uentri.

Expanded text:
divorsi pars ingenium, alii corpus exercebant: etiam tum vita hominum sine cupiditate agitabatur; sua cuique satis placebant. Postea vero, quam in Asia Cyrus, in Graecia Lacedaemonii et Athenienses coepere urbis atque nationes subigere, lubidinem dominandi causam belli habere, maxumam gloriam in maxumo imperio putare, tum demum periculo atque negotiis compertum est in bello plurumum ingenium posse. Quod si regum atque imperatorum animi virtus in pace ita ut in bello valeret, aequabilius atque constantius sese res humanae haberent neque aliud alio ferri neque mutari ac misceri omnia cerneres. Nam imperium facile iis artibus retinetur, quibus initio partum est. Verum ubi pro labore desidia, pro continentia et aequitate lubido atque superbia invasere, fortuna simul cum moribus inmutatur. Ita imperium semper ad optumum quemque a minus bono transferetur. Quae homines arant, navigant, aedificant, virtuti omnia parent. Sed multi mortales, dediti ventri
Abbreviated transcription (French):
MNIS
homines qͥ stu
dent iese p̃stare
siima ope niti
decet. ne uitam
silentio cran̾s. at
ientri ohedientia finxit. Sedomins¬

Expanded text:
mnes homines, qui sese student praestare summa ope niti decet, ne vitam silentio transeant ventrique obedientia finxit. Tali
Abbreviated transcription (Latin):
dat cũ asenatu bostis uidicat sit quo cõsilio ser
uicia repudiet. In urbe parata oĩa eẽ. que ius¬
in constituta nocte qua ꝓficiserent᷑: cicero ꝑ legatos
cuncta edoctus: l. ualerio flacco. ⁊G. ꝓmtinio.
p̃torib imꝑat ut in ponte milio ꝑ insidias a¬
lobrogũ comitat᷑ dep̃hendant: rẽ omne aꝑit cuiꝰ
gra nuitebant᷑. Cet̾a uti facto op̾ sit ita agant.
ꝑmittit itł hoies militares. sine tumultu p̃sidris
collocatis sicuti p̃ceptũ erat: occulte pontem
obsidunt. pꝰquã ad id ioci legati cũ uulturcio
uener̾ ⁊ sunul utr̃iq clamor exortꝰ ẽ. Galli ci¬
to coguito consilio. sin mora p̃torib se tradunt.
ẽ. multa pus desalute sua prontinũ obtestatus:
quod ei notus fuerat. postremo timidus.: ac ui¬
te diffidens. uelud hostibus sese p̃torib dedit.
Quib reb confectis. oiã ꝓpere ꝑnuncios de¬
darant᷑. At illũ ingens ciua. atq ieticia sinul

Expanded text:
dat: quom ab senatu hostis iudicatus sit, quodat: quom ab senatu hostis iudicatus sit, quovitia repudiet? In urbe parata esse, quae iuss ita actis constituta nocte, qua proficiscerentur, Cicero per legatos cuncta edoctus L. Valerio Flacco et C. Pomptino praetoribus imperat, ut in ponte Mulvio per insidias Allobrogum comitatus deprehendant. Rem omnem aperit, cuius a mittebantur; cetera, uti facto opus sit, ita agant permittit. illi, homines militares, sine tumultu praesidiis conlocatis, sicuti praeceptum erat, occulte pontem obsidunt. postquam ad id loci legati cum Volturcio venerunt et simul utrimque clamor exortus est, Galli cito cognito consilio sine mora praetoribus se tradunt, est, multa prius de salute sua Pomptinum obtestatus, quod ei notus erat, postremo timidus ac vitae diffidens velut hostibus sese praetoribus dedit. Quibus rebus confectis omnia propere per nuntios ens cura atque laetitia simul
Abbreviated transcription (Latin):
It̃: & cepariũ teracinẽsem qͥ in apuliã us coci¬
tainda seruicia ꝓficiset parabat. eti sini mori
ueniunt. Ceparius paulo ante domo egressꝰ.¬
cogͥnito indicio ex urbe ꝓfugerat. Consul len¬
tulũ. quod p̃tor erat ipse manu tenens in se¬
natũ ꝑduẽ. Reliquos cũ custodib in edem cõcor¬
die uenire ubet. eo senatũ ad uocat: magnaq
frequentia cius ordinis. uulturciũ cũ legatis
introduẽ. Flaccũ p̃torẽ. scrinium cũ lattis quas
alegatis acreꝑat eodẽ afferre iubet. Uultuirius
int̾rogatꝰ de ctinere: a. delitt̾is. Postremo qͥd isset¬
aut qua d̾cusa consilii habuisset: pͥmo fingere
alia. dissunuilare de corriuracione. Post uͥ fide data¬
publica dicere uiss ẽ: oĩa uti gesta erat̃ aꝑtt. Do¬
cetq se ꝑ paucis ante dieb agabinio: cepario.
sociũ accitum. Nicħ ampli scire quã legatos.

Expanded text:
parium Terracinensem, qui in Apuliam ad concitanda servitia proficisci parabat. ceteri sine mora veniunt; Caeparius, paulo ante domo egresscognito indicio ex urbe profugerat. consul Lentulum, quod praetor erat, ipse manu tenens in senatum perducit, reliquos cum custodibus in aedem Concordiae venire iubet. eo senatum advocat magnaque frequentia eius ordinis Volturcium cum legatis introducit, Flaccum praetorem scrinium cum litteris, quas a legatis acceperat, eodem adferre iubet. Volturcius interrogatus de itinere, de litteris, postremo quiaut qua de causa consili habuisset, primo fingere alia, dissimulare de coniuratione; post, ubi fide publica dicere iussus est, omnia, uti gesta erant, aperit docetque se paucis ante diebus a Gabinio et Caepario socium adscitum nihil amplius scire quam legatos
Abbreviated transcription (Latin):
ã pliꝰ eqͥtib sese ostendit. qͥ temere ⁊ effuse euntes.
sille aliisq om̃ib ⁊nũm ãpliorẽ uõ ⁊ hostilẽ metũ
efficiebat. Igͥ sȩ qsq expedire. arma atq tela tẽp

Expanded text:
amplius equitibus sese ostendit, qui temere et effuse euntes amplius equitibus sese ostendit, qui temere et effuse euntes Sullae aliisque omnibus et numerum ampliorem vero et hostilem metum efficiebant. Igitur se quisque expedire, arma
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mananta bocl i cognoiuit. in qͥb legatis poristas
ronã eundi sit. ⁊acõsule int̾ea niducie postela¬
lunĩ en sille . plerisq placuere: pauci ferocrus
et mobiles seꝑe in adusĩ mutint᷑. Eetm inaiti
in prt̾as om̃ib rebus. tres romant ꝓfecti ci.sii.
octauo rufone. qͥ questor stipencium ĩ asfrica por¬
tabar dno adregẽ redeunt. Exbis bochus eũ cer̃a
tũ maxime benignitate. ⁊ studiũ sule libens accrp.
Nomeq legatis eiꝰ pꝰquã eriosse regẽ ⁊ uigurte scele¬
re lapsu depcati st̃. amic ciã ⁊ fed̾ peritib hmo re
fed: amacitia dabunt᷑ cũ meruerit. quib rebus oo¬
gnitis bochus pltt̃as amario petint iet sullã adse
mitteret. Cuiꝰ arbittu cominunib negociis cõsu¬
sẽt. Is miss cũ p̃sidio equitũ. atꝙ pedrtũ. funditoꝵ
baleroꝵ Pretea iere sagittani.: cohors pelima er̃
uelitarib armis itineris. ꝓpuidi causa. neq his se¬
lius bochi repente in cãpis patentib cũ mille non

Expanded text:
 legatis potestas Romam eundi fit, et ab consule interea indutiae postulabantur. Ea Sullae et plerisque placuere; pauci ferocius et mobiles semper in aduersa mutantur. Ceterum Mauri impetratis omnibus rebus tres Romam profecti duce Cn. Octauio Rusone, qui quaestor stipendium in Africam portauerat, duo ad regem redeunt. Ex iis Bocchus cum cetera tum maxime benignitatem et studium Sullae libens accepit. Romaeque legatis eius, postquam errasse regem et Iugurthae scelere lapsum deprecati sunt, amicitiam et cit: foedus et amicitia dabuntur, cum meruerit." Quis rebus cognitis Bocchus per litteras a Mario petiuit, uti Sullam ad se mitteret, cuius arbitratu communibus negotiis consuleretur. Is missus cum praesidio equitum atque peditum funditorum Baliarium. Praeterea iere sagittarii et cohors Paeligna cum uelitaribus armis, itineris properandi causa, neque his se Volux, filius Bocchi, repente in campis patentibus cum mille non
Abbreviated transcription (Latin):
getuli ñ açie ineꝙ ullo more p̃lii. s cat̾uatĩ uti
fors quosq cõgloborauerat in nr̃os concurrunt. Qͥ
om̃s trepidi in ꝓuiso metu. at tm̃ uirtutis memo¬
res aut arma cipiebant. aut capientes alios ab
hostib dfensabant. Pars equos ascend̾e. obuiã ire h¬
ostib pugna lat᷑cinio mag̃ quã p̃sio simii fieri. si¬
ne sigius siñ ordnub eqͥtes poditesq ꝑ mixti. cede
alios obtruncare. multos contͣ aduersos acrune
pugnantes at̃go ccũuenre. neq uirtus neq: irma
satis tage. qd̾ hostes nũo plures.: undiq eircũfusi
si quos locos aut cisus cõuinexerat. orbes facc̃. atq ita
ab oĩib partib simultecti.: infrustra uĩ susterta¬

Expanded text:
Gaetuli, non acie neque ullo more proeli sed cateruatim, uti Gaetuli, non acie neque ullo more proeli sed cateruatim, uti quosque fors conglobaverat, in nostros incurrunt. qui omnes trepidi inproviso metu ac tamen virtutis memores aut arma capiebant aut capientis alios ab hostibus defensabant; pars equos escendere, obviam ire hostibus; pugna latrocinio magis quam proelio similis fieri. sine signis, sine ordinibus equites peditesque permixti cedere alii, alii obtruncari, multi contra advorsos acerrume psatis tegere, quia hostes numero plures et undique circumfusi si quos locus aut casus coniunxerat, orbis facere atque ita ab omnibus partibus simul tecti et instructi host