comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
primus om̃ium antiodie dicitur celebrasse: in ꝗͣ tres tan¬
tum otaciones in initio fidei dicebantur: incipientes ab
eo loco ubi dicitur. Hanc igitur oblacionẽ. Cetera autem
postea a sanctis patrib. diuersis tẽporib diuersa adiecta
funt. Missa aritẽ dicta est quasi tͥnsmissa. uel qͣs tͣnsis¬
sio: eoquod populus fidelis per ministeriũ sacerdotis qͥ
mediatoris uice fungitur inter dm̃ et homines: p̃ces et
uota et oblaciones deo t̃nsmittat. Ipsa etiam hostia sacra.
missa uocari potest quia tͣnsmissa est: primũ scilicet a
patre nobis ut nobiscum esset: postea a nobis patri
ut apud patrem pro nobis intercederet. Primum a
patre nobis per incarnationẽ: postea patri a nobis
per passionem. Modo in sacramento. primum a pa¬
tre nobis per sanctificationem qua nobiscum esse in¬
cepit: postea patri a nobis per oblacionem. qua pro
nobis intercedit. Uel missa dicta est sicut quidam pu¬

Expanded text:
primus omnium Antiochiae dicitur celebrasse; in qua tres tanprimus omnium Antiochiae dicitur celebrasse; in qua tres tantum orationes in initio fidei dicebantur, incipientes ab eo loco ubi dicitur: Hanc igitur oblationem. Caetera aut postea a sanctis Patribus diversis temporibus, diversa adjecta sunt. Missa autem dicta est quasi transmissa, vel quasi transmissio, eo quod populus fidelis per ministerium sacerdotis, qui mediatoris vice fungitur inter Deum et homines, preces et vota et oblationes Deo transmittat. Ipsa etiam hostia sacra, missa vocari potest, quia transmissa est primum scilicet a Patre nobis ut nobiscum esset; postea a nobis Patri, ut apud Patrem pro nobis intercederet. Primum a Patre nobis per incarnationem, postea Patri a nobis per passionem. Modo in sacramento. Primum a Patre nobis per sanctificationem, qua nobiscum esse incipit, postea Patri a nobis per oblationem, qua pro nobis intercedit. Vel missa dicta est sicut quidam pu
Abbreviated transcription (Latin):
diei. aut responderi non potuit. Cibus sum grandium:
cresce et manducabis me: non ut me mutes in te sicut ei¬
bum carnistue: sed tu muteris in me. Itaq prudenter dis¬
cerne quid in sacramento dei sensui exhibitũ sit: qͥd sp̃ui
accõmodatũ. Etiam ut solet si post completã ꝑceptionem
aliquid iterato senseris. in hoc quoq species ad proprietatẽ
sensus famulatur: ut ueritas similitudinis ubiq conserue¬
tur. Ham si in aliquo quantũ scilicet sensui exhibendum
est similitudo deficeret. illic proculdubio sacramentũ ñ
esset. sed res ipsa proderetur et manifestaret᷑ euidenti mi¬
raculo: quod non conuenit quãdiu fides locum habet.
corporaliter tecum esse inciperet: et unde non discessit
elebratio misse in ꝯmemoracionẽ passionis xp̃i
agitur: sicut ipse p̃cepit apłis. tradens eis cor¬
pus et sanguinẽ suum dicens: hoc facite in me¬
am ꝯmemorationẽ. Hanc missam beatus petrus apostolus

Expanded text:
dici aut responderi non potuit. Cibus sum grandium, dici aut responderi non potuit. Cibus sum grandium, cresce et manducabis me; non ut me mutes in te, sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. Itaque prudenter discerne, quid in sacramento Dei sensui exhibitum sit; quid spiritui accommodatum, etiam ut si solet post completam perceptionem aliquid iterato senseris; in hoc quoque species ad proprietatem sensui famulatur, ut veritas similitudinis ubique conservetur. Nam si in aliquo quantum scilicet sensui exhibenest, similitudo deficit, et illic procul dubio sacramentum non esset, sed res ipsa proderetur et manifestaretur evidenti miraculo: quod non convenit, quandiu fidelis locum habet. corporaliter tecum esse inciperet, et unde non discessit elebratio missae in commemorationem passionis Christi agitur; sicut ipse praecepit apostolis tradens eis corpus et sanguinem suum, dicens: Hoc facite in meam commemorationem . Hanc missam beatus Petrus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ego uobiscum sum omnib diebus: usq ad consum¬
mationem seculi. Sic ergo in sacram̃to suo modo tẽpora¬
liter uenit ad te. et est corporaliter tecum: ut tu per
corporalem presentiã ad sp̃ualem querendã exciteris: et¬
ad inueniendã adiuueris. Quando in manib sacram̃tũ
et quando gustas: corporaliter tecum est. Quando ore
in sapore: corporaliter tecũ est. Quando sensus corpora¬
liter afficitur: presentia corporalis non aufert̃. Postquã
autem sensus corporalis in ꝑcipiendo deficit: deinceps
corporalis presentia querenda non est: sed spũalis
retinenda. Dispensatio completa est ꝑfectũ sacram̃tum.
uirtus manet: ap̃c de ore ad cor transiit. Melius est
tibi ut eat in mentẽ tuam: quam in uentrem tuum.
Cibus ute amime. non corporis est. Nol imipio querere consu¬
etudinem cibi corporalis. Uenit ad te ut comedatur: non
ut consumatur. Uenit ut gustetur: non ut incorporet᷑.
Augustinus uocem de celo audit: quia hoc a terrenis illi

Expanded text:
Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . » Sic ergo in sacramento suo modo temporaliter venit ad te, et est corporaliter tecum, ut per corporalem poenitentiam ad spiritalem quaerendam exciteris, et inveniendam adjuveris. Quando in manibus sacramentum et quando gustas, corporaliter tecum ein sapore, corporaliter tecum est. Quandiu sensus corporaliter afficitur, praesentia ejus corporalis non aufertur. Postquam autem sensus corporalis in percipiendo deficit, deinceps corporalis praesentia quaerenda non est, sed spiritualis retinenda, dispensatio completa est, perfectum sacramentum virtus manet; Christus de ore ad cor transit. Melius est tibi ut ea in mentem tuam, quam in ventrem tuum. Cibus iste animae non corporis est. Noli in ipso quaerere consuetudinem cibi corporalis. Venit ad te ut comedatur, non ut consumatur. Venit ut gustetur, non ut incorporetur. Augustinus vocem de coelo audivit, quia hoc a terrenis illi
Abbreviated transcription (Latin):
ed fortassis iterum dicit tibi cogitacio tua.
quid fiat de corpore xp̃i: post quã sũptum
fuerit. et comestũ. Tales sunt cogitaciones ho¬
minum. ut uix quiestere uelint: in his maxime que que¬
renda non sunt. Tibi ergo dicit cor tuum. Quid factum
est de corpore xp̃i: post quã illud sũpsi. et manducaui:
pus esse uoluit: quando et quãdiu necesse fuit. Exhibu
ritualem excitaret. Ideo corporaliter ad te uenit. et exhi¬
sp̃ualis inueniretur. que non auferetur. Ita per carnem
assũptam olim in mundũ uenit: et scd̃m p̃sentiã corpo¬
ralem ad tempus cum hominib conuersatus est: ut eos
Postea cõpleta dispensatione. scd̃m presentiã corporalem¬

Expanded text:
ed fortassis iterum dicit tibi cogitatio tua: Quid fiat de corpore Christi, postquam sumptum fuerit et comestum? Tales sunt cogitationes hominum, ut vix quiescere velint, in his maxime quae quaerenda non sunt. Dicit ergo tibi cor tuum: Quid factum est de corpore Christi, postquam illud sumpsi et manducavi? pus esse voluit, quando et quandiu necesse fuit. Exhibuiritalem excitaret. Ideo corporaliter ad te venit, et exhispiritualis inveniretur quae non auferetur. Ita per carnem assumptam olim in mundum venit, et secundum praesentiam corporalem ad tempus cum hominibus conversatus est, ut eos Postea completa dispensatione se
Abbreviated transcription (Latin):
ceritatẽ suam amittat. Tanta est dignitas et mundicia cor¬
poris xp̃i: ut nec corruptione aliqua affici possit: nec sor¬
dibus maculari. Si quando itaq hoc fieri uideris. noli ti¬
mere ipsi: sed sollicitus esto tibi. Ipse ledi non potest: tu
noceri potes qui male credere potes:¬

Expanded text:
ceritatem suam amittat. Tanta est dignitas et munditia corceritatem suam amittat. Tanta est dignitas et munditia corporis Christi, ut nec corruptione aliqua affici possit, nec sordibus maculari. Itaque si quando hoc fieri videris, noli timere ipsi, sed sollicitus esto tibi. Ipse laedi non potest; tu noceri potes, qui male credere potes
Abbreviated transcription (Latin):
solet. ut uideas aliqua fieri in hoc sacramento
que minus digna eñe uidebunt᷑. noli horre¬
re: sola species qu̾e apparet hec habet. Tibi monstrat
speciem: sibi seruat ueritatẽ. Exhibet sensui tuo simi¬
litudinem cibi corporalis. ut sensus tuus per omĩa in
suo erudiatur: seruat corpori suo ueritatẽ nature in¬
uiolabilis et ĩmortalis: ne in suo corrũpatur. Si in ali¬
quo a similitudine recederet. uerũ sacram̃tũ non esset:
et proderet se ibi. et tolleret locum fidei: neq iam cre
deretur. sed underetur. Quod ita ficri non oportet. Itaq quan¬
tum ad nos seruat per omĩa corruptibilis cibi similitudi¬
nem: et tamen non amittit quantũ ad se inuiolabilis cor¬
poris ueritatẽ. Uidetur corrodi: et ꝑmanet incorruptus.
Uidetur affici uel maculari: et ꝑseuerat inuiolatus. Susti¬
net hoc fieri cirea se. ne sensus noster aliquid alienũ ꝑcipi¬
at: sed non recipit hoc in se: ne incorruptibilis natura sin¬

Expanded text:
solet, ut videas aliqua fieri in hoc sacramento, solet, ut videas aliqua fieri in hoc sacramento, quae minus digna esse videbuntur, noli horrere. Sola species quae apparet hoc habet. Tibi monstrat speciem, sibi servat veritatem. Exhibet sensui tuo similitudinem cibi corporalis, ut sensus tuus per omnia in suo erudiatur. Servat corpori suo veritatem naturae inviolabilis et immortalis, ne in suo corrumpatur. Si in aliquo a similitudine recederet, verum sacramentum non esset, et proderetur, etiam si videretur. Quod ita fieri non oportet. Itaque, quantum ad nos, servat per omnia corruptibilis cibi similitudinem, et tamen non amittit quantum ad se inviolabilis corporis veritatem. Videtur corrodi, et manet incorruptus. Videtur vel affici vel maculari, et perseverat inviolatus. Sustinet hic fieri circa se, ne sensus noster aliquid alienum percipiat; sed non recipit hic in se, ne incorruptibilis natura sin
Abbreviated transcription (Latin):
pus unũ uno in loco esset. fecit sicut uoluit: et si uolu¬
isset aliter facere potuisset. Nam et quando uult aliter
facit: et est sicut ipse uult semꝑ. Quia autem sic ipse
fecit: ut corpus unũ in loco uno esset. tu qd̃ factum est
ui disti: et nescis aliud nisi quod factum est. qd̾ uidisti.
Idcirco miraris. quando aliud uides uel audis: ꝗͣ uidere
et audire consueuisti. Ipse autem non mriratur quando ali¬
ud facit. quã quod facere consueuit: quia quando illud
fecit sciuit: et tunc quod aliter facere potuisset si uolu¬
isset. Idcirco cum mirari ceperis. et dixerit forte tibi co¬
gitacio tua quomͦ hoc esse possit: cogita facientem. et
desinet esse mirabile quicquid illud fuerit. Et si forte
mirabile efse non desierit: taien incredibile non erit.
Si factor omp̃s cogitatur: n erit ĩpossibile quicqͥd erit:¬
Quia ta que in corpore xp̃i minus digna uidentur.
uod si contingat aliquando sicut contingere

Expanded text:
pus unum in loco uno esset, fecit sicut voluit; et si volupus unum in loco uno esset, fecit sicut voluit; et si voluisset, aliter facere potuisset. Nam et quando vult aliter facit, et est sicut ipse vult semper. Quia autem sic ipse fecit ut corpus unum in loco uno esset; tu quod factum est vidisti, et nescis aliud nisi quod factum est quod vidisti. Idcirco miraris quando aliud vides vel audis, quam videre et audire consuevisti. Ipse autem non miratur quando aliud facit quam quod facere consuevit; quia quando illud fecit scivit, et tunc quod aliter facere potuisset, si voluisset. Idcirco cum quod mirari coeperis, et dixerit forte tibi cogitatio tua quomodo hoc esse possit, cogita scientem, et desinet esse mirabile, quidquid illud fuerit. Et si forte mirabile esse non desierit, tamen incredibile non erit. Si factor omnipotens cogitatur, non erit impossibile quidquid erita quae in corpore Christi indigne videntur uod sit contingat aliquando sicut contingere
Abbreviated transcription (Latin):
una: et quasi pars esse indetur. et totum ibi est. Et pars
altera uidetur. et quasi altera uidetur: et idem est. ⁊ totũ
ipsum. Et si tertia pars uidetur similiter: idem ipsum est
et totum. Totum hic et totum ibi: nec minus in parte
quam in toto: nec maius in toto quam in parte. Quottũ¬
q partes feceris: insingulis est totum. Nec mireris: opus
dei est hoc. Si in diuersis locis potest esse unus: quare¬
non etiam in singulis partib potest esse totus: Utrumq¬
mirum est: sed non ideo falsum est. simirũ est. Et uerum
est quia mirũ est: nec tamen sic mirũ. quia opus dei est.
Non est mirum: si mirabilis mirabilia oꝑatur. Quomͦ
inquis corpus unum. eodem tẽpore in diuersis locis esse
potest: Hic est. ibi est. et totum utrobiq est: et in multis
locis similiter. Noli mirari. Qui locum fecit corpus fecit:
et locum incorpore. et corpus in loco. Et qui fecit ut cor¬

Expanded text:
una et quasi pars esse videtur, et totum ibi est, et pars una et quasi pars esse videtur, et totum ibi est, et pars altera videtur et quasi altera videtur et idem est et totum ipsum. Etsi tertia pars videtur similiter, idem ipsum est et totum. Totum hic et totum ibi. Nec minus in parte, quam in toto, nec in toto majus quam in parte. Quotcunque partes feceris, in singulis totum est. Nec mireris, opus Dei est hoc. Si in diversis locis potest esse unus; quare etiam non in singulis partibus potest esse totus? utrumqmirum est. Sed non ideo falsum est, si mirum est. Et verum est quia mirum est; nec tamen sic mirum, quia opus Dei est. Non est mirum, si mirabilis mirabilia operatur. Quomodo, inquis, corpus unum eodem tempore in diversis locis esse potest? Hic est, ibi est, et totum utrobique est, et in multis locis. Simet locum in corpore, et corpus in loco. Et qui fecit ut cor
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui de hac uita egressi sunt sc̃ĩ: et cum ips o captte
suo iam głantur et gaudent. expectantes et ipsi resur¬
rectionem carnis sue. et ĩmortalitatẽ: iam neq dolo¬
rem neq passionẽ sentiunt ullam: et sunt simul iste
due partes extra calicem. et extra passionẽ. qm̃ hec pri¬
ora transierunt. Tercia pars in calice ponitur: signifi¬
cans eos qui adhuc uiuunt in passione: donec et ipsi
ab hac uita exeant et transeãt ad caput suum. ubi am¬
oli autem putare quando partes uides infacram¬
to altaris. quasi diuisum sit uel separatum a se:
aut uelut per m̃bra discerptũ corpus xp̃i. Ipse
integer ꝑmanet: et in se nec diuiditur nec partitur. Sed
tibi scd̾m speciem exhiberi oportebat: quod ad nusticã sig¬
nificationẽ ꝑtinuit. Monstrat ergo tibi foris speciem in qͣ
sensus tuus erudiatur: et seruat intus corporis sui incor¬
ruptionem. in qua unitas eius non diuidatur. uidet̃ pars

Expanded text:
iter illi qui de hac vita egressi sunt sancti et cum ipso capite iter illi qui de hac vita egressi sunt sancti et cum ipso capite suo jam gloriantur et gaudent, exspectantes et ipsi resurrectionem carnis suae, et immortalitatem, jam neque dolorem neque passionem sentiunt ullam, et sunt simul istae duae partes extra calicem, et extra passionem, quoniam hinc priora transierunt. Tertia pars in calice ponitur, significans eos qui adhuc vivunt in passione, donec et ipsi ab hac vita exeant, et transeant ad caput suum ubi amoli autem putare quando partes vides in sacramento altaris, quasi divisum sit vel separatum a se, aut velut per membra discerptum corpus Christi. Ipse integer manet in se, nec dividitur, nec partitur. Sed tibi secundum speciem exhiberi oportebat, quod ad mysticam significationem pertinuit. Monstrat ergo tibi foris speciem in qua sensus tuus erudiatur, et servat intus corporis sui incorruptionem, in qua unitas ejus non dividatur. Videtur pars
Abbreviated transcription (Latin):
res portiones que in altari fiunt altu is su¬
de corpore xp̃i: misticam habent significa¬
tionem. Est enim corpus xp̃i uniuersa eccła:
cap̾ut scilicet cũ m̃bris. Et inueniunt᷑ in corpore isto
quasi tres partes: ex quib totũ corpus constat̃. Una pars
est ipsum caput. Caput enim et caput est: et pars sum¬
liter corporis. Itaq caput ipsum: pars corporis una est.
Alia pars corporis est in m̃bris illis que iam secuta sũt
caput: et sunt cum ipso capite ubi est ipsum caput :
sicut scriptũ est̃. Ubicũq fuerit corpus: illuc congrega¬
buntur aquile. Illi ergo qui iam de hac uita exiert. quor̃
corpora in sepulchris requiescunt. anime autẽ cũ xp̃o
sunt. isti sunt pars corporis altera: et sunt quasi
simul due partes iste:
caput scilicet. et hec altera
pars corporis. Proptea in altari due partes seorsum re¬
seruantur extra ealicem quasi extra passionẽ: qm̃ ipsũ
caput iam ĩmortale et impassibile de morte resurrex̃:

Expanded text:
r portiones quae in altari fiunt de corpore Christi mysticam significationem habent. Est enim corpus Christi universa Ecclesia, caput scilicet cum membris, et inveniuntur in corpore isto quasi tres partes, ex quibus totum corpus constat. Una pars est ipsum caput. Caput namque caput est et pars similiter corporis. Itaque caput ipsum pars corporis una est. Alia pars corpcaput; et sunt cum ipso capite, ubi est ipsum caput. Sicut scriptum est: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae . Illi ergo qui jam de hac vita exierunt, quorum corpora in sepulcris requiescunt, et animae cum Christo sunt; isti sunt pars corporis altera, et sunt quasi simul duae partes istae: caput scilicet et haec altera pars corporis. Propterea in altari duae partes seorsum reservantur extra calicem, quasi extra passionem. Quoniam ipsum caput jam immortale et impass
Abbreviated transcription (Latin):
ria sunt genera olei scĩ. Primam
est olcum unctionis. Scd̾m. oleum
principalis crismatis. Tercium est.
quod dicitur oleum infirmorum.
Crisma grece: unctio dr̃ latine.
Et tamen cum omne oleum ad
unctionẽ faciendã sc̃ificetur. non
omne oleũ principalis crismatis
uocatur: nsi illud solum qͦ prin¬
cipalis unctio ꝑficitur: qd̾ etiam singularit᷑ crista nomi
capita regũ et pontificũ: quo etiam baptiratos sacerdos un

Expanded text:
ria sunt genera olei sancti. Primum est oleum unctionis. Secundum est oleum principalis chrismatis. Tertium est oleum, quod dicitur oleum infirmorum. Chrisma Graece dicitur, unctio Latine. Et tamen cum omne oleum ad unctionem faciendam sanctificetur; non omne oleum principalis chrismatis vocatur, nisi illud solum quo principalis unctio perficitur, quod etiam singulariter chrisma nomicapita regum et pontificum unguntur, quo etiam baptizatos sacerdos ung
Abbreviated transcription (Latin):
in desperationẽ ñ corruat: dũ uͦ quedam se ꝑdi¬
io qd̾ amisit recuperet. quanto subtilius suo dam¬
no edoctus. io ip̃sum qd̃ retinuit ex se ñ eẽ iam
uidet. S: quia multi non ad correptionẽ. s ad sub¬
uersionẽ temptari ꝑmittuntur: iccirco homo qui
suȩ temptationis causã semper scire ñ potest. pe¬
riculum semꝑ timere debet: ꝓpter qd̾ recte ex uo¬
ce trepidantiũ subiungitur. Nȩc misereris. Quȩ in¬
mirum sententia. timoris ẽ: non assertionis. Quia
cium eito a temptatione ñ liberat. idõ temptatus
flagellũ suum irę & ñ miscdĩę ẽẽ putat: quod
tam̃ desperantis ñ est. s. timentis ut diximus. Uo¬
casti quasi ad diem sollempnem: qui terrerent me¬
de circuitu ae si diceret. Inimici quidẽ semꝑ ad

Expanded text:
in desperationem non corruat; dum vero quaedam se perdiin desperationem non corruat; dum vero quaedam se perdianto verius id, quod amisit, recuperet, quanto subtilius suo damno edoctus, idipsum, quod retinuit, ex se non esse jam videt. Sed quia multi non ad correptionem, sed ad subversionem tentari permittuntur, idcirco homo, qui suae tentationis causam semper scire non potest, periculum semper timere debet, propter quod recte ex voce trepidantium subjungitur: Nec misereris. Quae nimirum sententia timoris est, non assertionis. Quia enim cito a tentatione non liberat, ideo tentatus flagellum suum irae, et non misericordiae esse putat; quod tamen desperantis non est, sed timentis, ut diximus. Vocasti quasi ad diem solemnem. LITTERAL. Ac si diceret: Inimici quide
Abbreviated transcription (Latin):
tatem iolat. & fortitudinem atq coustantiam
animi subueruat. Quia eñi ut sepe dictũ est. co¬
gitationes ab effectib ꝓdeunt: dũ ex corruptis¬
desideriis cogitationes corrumpuntur: quasi ex
infecta radicẽ. rami amaritudinẽ trahunt. Cũq
carnalis animus extra carnẽ nil appetit. aut dis¬
cernit: om̃is mox fortitudo ens atq constantia
in temptatioñẽ carins emollescit. Neq p̃tereim¬
dum est quod cũ senes in terra sedent. uirgines ca¬
pita sua cinere spargunt. cũ cilicio senes induunt᷑.
uirgines capita sua in terra abiciunt: cũ senes in
terra iacent. uirgines in gladio cadunt: quia pro¬
fecto scdm corruptionẽ affectuum. crescit corrup¬
tio cogitationum. Sequitur. Interfecisti urdie fu¬
roris: ꝑcussisti nȩc misereris. Quasdam uirtutes
ds aliquando in animo ꝑ temptationẽ perimi.
quasdam uulnerari permittit: ut dũ temptatus
aliqua adhuc bona se retinuisse uidet. prorsus

Expanded text:
tatem violat, et fortitudinem atque constantiam tatem violat, et fortitudinem atque constantiam animi subnervat. Quia enim, ut saepe dictum est, cogitationes ab affectibus prodeunt, dum ex corruptis cogitationes corrumpuntur, quasi ex infecta radice rami amaritudinem trahunt. Cumque carnalis animus extra carnem nihil appetit aut discernit, omnis mox fortitudo ejus atque constantia, in tentationem carnis emollescit. Neque hoc praetereundum est quod cum senes in terra sedent, virgines capita sua cinere spargunt; cum senes cilicio induuntur, virgines capita in terram abjiciunt, cum senes in terra jacent, virgines in gladio cadunt; quia profecto secundum corruptionem affectuum crescit corruptio cogitationum. Sequitur: Interfecisti in die furoris, percussisti, nec misereris. Quasdam virtutes Deus aliquando in animo per tentationem perimi, quasdam vulnerari permittit, ut dum tentatus aliqua adhuc bona se retinuisse videt, prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
uindicta preuaricationis intulit. carnalis mens
ñ solũ scd̃m sensum. s etiam scđ̾m iudicium et
appetitum. sibi ad delectationẽ substernt: & ibi
se putat requiescere: ubi proiecta ẽ uapulare.
Sequitur Hirgines meȩ & iuuenes mei in gladio
ec ciderunt. ꝑ uirgines castas cogitationes: ꝑ iuue¬
nes fortitudinẽ atq constantiam animi: ꝑ gladiũ
temptationẽ aduersaru accipere ñ inconuenient
possumus. Quia eñi etas iuuentutis ampliori robo¬
re inget: quid aliud fortitudo bene agendi & per¬
seuerandi constantia. quã quidã iuuenes sunt in
ammo rationali: Quia & ad inchoandũ opus ꝓm¬
ptȩ sunt: & incepto oꝑe sine defectu ꝑsistunt. Rec¬
te gͦ prius senes in terra iacuisse dicuntur: ac deu¬
de uirgines & tuuenes in gladio cecidisse memo¬
rantur: quia ex quo iudiciũ mentis & appetitus.
terrena delectatione corrumpuntur. suꝑ ueniens
temptatio facile & bonarũ cogitationum integri¬

Expanded text:
vindicta praevaricationis intulit; carnalis mens vindicta praevaricationis intulit; carnalis mens non solum secundum sensum, sed etiam secundum judicium, et appetitum sibi ad delectationem substernit, et ibi se putat requiescere, ubi projecta est vapulare. Sequitur: Virgines meae, et juvenes mei in gladio ceciderunt. Per virgines, castas cogitationes; per juvenes, fortitudinem atque constantiam animi; per gladium, tentationem adversarii accipere non inconvenienter possumus. Quia enim aetas juventutis ampliori robore viget, quid aliud fortitudo bene agendi et perseverandi constantia, quam quidam juvenes sunt in animo rationali? quia et ad inchoandum opus prompti sunt, et in coepto opere sine defectu persistunt. Recte ergo prius senes in terra jacuisse dicuntur, ac deinde virgines et juvenes in gladio cecidisse memorantur; quia ex quo judicium mentis et appetitus terrena delectatione corrumpitur, superveniens tentatio facile et bonarum cogitationum integri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussisti nȩc misereris. Interfecit eos qui ꝑ infide¬
litatẽ corruerunt: ꝑ cussit eos qui in lapsu pereun¬
tiũ ꝑ compassionẽ caritatis uulnerati sunt. Non
miseretur: quia dũ lapsos ñ erigit. etiã dolorem stã¬
tium consolati. Iacuerunt in terra furoris. pu¬
er. & senea:. Terra furoris ẽ. caro nr̃a. mortalis. quę
ante peccatum primi hominis uirtutum gerin¬
na ꝓtulit: postea ex maledictionis sententia spi¬
nas autẽ & tribulos uitior. germinare cepit.
Paruulus aute ẽ sensus. carnis: quia quantũ ẽ in
se.semꝑ puerilia quedã & uana appetit. Sicut au¬
tem ꝑ paruulum. sensum carnis accipimus: ita
ꝑ senes iudiciũ & appetitum mentis intelligere
ñ in conuenienter possumus: quia & in discernen¬
do mens debet ẽẽ matura: & in appetendo non
temeraria. Parulus gͦ cũ senib in terra furoris
lacet: quando id etiam nr̃ȩ corruptionis qd

Expanded text:
percussisti, nec misereris. Interfecit eos, qui per infidepercussisti, nec misereris. Interfecit eos, qui per infidelitatem corruerunt; percussit eos, qui in lapsu pereuntium per passionem charitatis vulnerati sunt. Non miseretur, quia dum lapsos non erigit, etiam dolorem stantium non consolatur. Jacuerunt in terra furoris puer, et senes. MORAL. Terra furoris est caro nostra mortalis, quae ante peccatum primi hominis virtutum germina protulit; postea autem ex maledictionis sententia spinas et tribulos vitiorum germinare coepit Parvulus autem est sensus carnis, quia, quantum in se est, semper puerilia quaedam et vana appetit. Sicut autem per parvulum sensum carnis accipimus, ita per senes judicium et appetitum mentis intelligere non inconvenienter possumus; quia et in discernendo mens esse debet matura, et in appetendo non temeraria. Parvulus ergo cum senibus in terra furoris jacet, quando id etiam nostrae corruptionis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dio cadere. dicuntur: nͥ quia testante apło. bonos
mores mala colloquia corrumpunt. & dogina¬
ta hereticoꝵ in quib fidi castitat᷑e uiolare p̃ua¬
lent. postmodũ etiam bonoꝵ operum integrita¬
tem subuertunt: Iuuenes in gladio cadunt. cũ
hi quor constantia aduersis superari ñ potuit:
dolis uerbor succisi. ad infidelitatẽ corruunt.
Uel si aliam distinetionẽ sequimur uirgines in
terra iacent: quando hi m̃te terrenis desideri¬
is inhiant. qui foris ꝑ exhibitionẽ operis. cas¬
titatem simulant intentionis. ꝑiuuenes etiã
suꝑbos. & de uirib sins presumentes uitelligere
possumus: quia inta hominis in haç precipue eta¬
te & calore. & robore inget. Iuuenes gͦ in gladio ca¬
dunt: quia cũ ds suꝑbos despiciat. hi qui hereti¬
cor errorib subuertuntur. constat quia nequaqͣm
a cognitione ueritatis caderent: nͥ prius alta de
se sapuissent. Sequitur. Interfecisti in die furoris.

Expanded text:
dio cadere dicuntur, nisi quia, testante Apostolo, bonos dio cadere dicuntur, nisi quia, testante Apostolo, bonos mores mala colloquia corrumpunt , et dogmata haereticorum, in quibus fidei castitatem violare praevalent, postmodum etiam bonorum operum integritatem subvertunt? Juvenes in gladio cadunt, cum ii quorum constantia adversis superari non potuit, dolis verborum succisi ad infidelitatem corruunt. Vel si alteram distinctionem sequimur, virgines in terra jacent, quando ii mente terrenis desideriis inhiant, qui foris per exhibitionem operis castitatem simulant intentionis. Per juvenes etiam, superbos, et de suis viribus praesumentes intelligere possumus, quia vita homini in hac praecipue aetate et calore et robore viget. Juvenes ergo in gladio cadunt, quia cum, Deus, superbos despicias, ii qui haereticorum erroribus subvertuntur, constat quod nequaquam a cognitione veritatis caderent, nisi prius alta de se sapuissent. Sequitur: Interfecisti in die furoris;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: & euanescit. cũ homo in morte euigilare cepe¬
rit. In terra inquit furoris iacuerunt. Quto ꝑ ter¬
rã furoris: nͥ hunc mundũ acciꝑe debemus. in qͦ
genus humanũ ꝓpter prum reatus umdictam.
de paradisi felicitate eiectum. & exilio dampna¬
tum ẽ: Quanta gͦ uesama ut in hac peregrina¬
tione homo requiem querat: ubise in ira diui¬
uę ultionis ꝓiectũ ẽẽ ñ dubitat: Sequitur. Hir¬
gines meȩ.&. iuuenes mei in gladio ceciderunt.
Ogladium in hoc loco doctrina hereticoꝵ signa¬
tur: de quib in psalmo dicitur. Lingua eoꝵ. gla¬
dius accutus: quia dũ aliquos ab unitate catho¬
licȩ fidi ad suos errores pertrahunt. quasi m̃bra
a corpore precidunt. ꝑuiuenes aut̃e & uirgines
fideles signantur: qui &. uirgines sunt: qui inte¬
gritatẽ fidĩ prauis operibus ñ corrũpunt: iuue¬
nes sunt. quia ꝑ constantiam m̃tis aduersus ingru¬
entib ñ recedunt. Quid ẽ gͦ quod uirgines ingla¬

Expanded text:
est, et evanescit, cum homo in morte evigilare coepeest, et evanescit, cum homo in morte evigilare coeperit. In terra, inquit, furoris jacuerunt. Quid per terram furoris, nisi hunc mundum accipere debemus: in quo genus humanum propter primi reatus vindictam, de paradisi felicitate ejectum, et exsilio damnatum est? Quanta ergo vesania, ut in hac peregrinatione homo requiem quaerat, quo se in ira divinae ultionis projectum esse non dubitat? Sequitur: Virgines meae, et juvenes mei in gladio ceciderunt. Per gladium in hoc loco doctrina haereticorum signatur, de quibus in psalmo dicitur: Lingua eorum gladius aculus ; quia dum aliquos ab unitate catholicae fidei ad suos errores pertrahunt, quasi membra a corpore praecidunt. Per virgines autem et juvenes, fideles signantur, qui et virgines sunt, quia integritatem fidei pravis operibus corrumpunt; et juvenes sunt, quia per constantiam mentis adversis ingruentibus non cedunt. Quid est ergo quod virgines in gla
Abbreviated transcription (Latin):
tis prouocata dictauit. Interfecisti eos qui in
gladio ceciderunt. ꝑ cussisti eos qui in terra iacu¬
erunt. nec misexeris: ut cũ tot iam perisse inde¬
as. abhis saltem qui suꝑstites adhuc sunt. flagel¬
lum tue indignationis auertas. Queso dñe. ob¬
secro dñe. miserere: ut exitium in qd̃ te irascen¬
te incidimus: te miserante euad amus. Iacuerunt
Nȩc solum quieuerunt. qd̃ superius significatum
est cũ dictum ẽ. sederunt in terra. conticuerunt
senes . s. & dormierunt: quia iacuerunt. ut iam se
ipsos nesciant: & om̃i ratione sopita. unde uene¬
ruit ñ considerent. aut quo tendant. Quib per
paulũ dr̃: Surge qui dormis. exurge a mortins:
.&s. illuminabit te xp̃c. Ne quã male iacent. qui
in terra iacent: quã male dormiunt. qui in terra
dormiunt. qui in terra requiescunt: & cũ eugiłãt
nichil diuiciarũ in manibus suis iuiueniunt. Qͥe¬
quid enim temporaliter amatur quasi somnium

Expanded text:
tis provocata, dictavit. Interfecisti eos, qui in tis provocata, dictavit. Interfecisti eos, qui in gladio ceciderunt: percussisti eos, qui in terra jacuerunt: nec misereris, ut cum tot jam periisse videas, ab iis saltem, qui superstites adhuc sunt, flagellum tuae indignationis avertas. Quaeso, Domine, obsecro, Domine, miserere: ut exitium, quod te irascente incidimus, te miserante, evadamus. Jacuerunt tum est, cum dictum est: sederunt in terra, conticuerunt senes, sed et dormierunt: quia jacuerunt, ut jam se ipsos nesciant: et omni ratione sopita unde venerint, non considerent, aut quo tendant. Quibus per Paulum dicitur: Surge, qui dormis: et exsurge a mortuis, et illuminabi te Christus . Heu! quam male jacent, qui in terra jacent! quam male dormiunt, qui in terra dormiunt! qui in terra requiescunt, et cum evigilant, nihil divitiarum in manibus suis inveniunt! Quidquid enim temporaliter amatur, quasi somnium
Abbreviated transcription (Latin):
nes ⁊ uirgines in terra iacuerunt. & iuuenes in
gladio cecioerunt: quod ꝓpterea fortassis magis
congruit: quia uirgines in bello gladio perum
ñ solent. s in direptionẽ & depredationẽ abdu¬
ci: nͥ ex hoc ipso atrocitas hostium designetur:
qui nec uirginib parcerent. Dicit gͦ ppłm bella¬
tor. cũ regib & principib gladio corruisse: re¬
li quã multitudinẽ diuersi serus & etatis in cap¬
tiuitate distractam. Puer inquit & senes. & uir¬
gines. Infirma etas. infirmus sexus. in terra ia¬
cuerunt sine nuscdia. sine humanitate abiecti.
In terra furoris. Non solum in terra. qd ad penã
sufficere posset eius modi: s in terra furoris. uł
in terra sua. quam dñs in furore suo uastari & de¬
populari ꝑmisit. Uel in terra aliena. ad quã furor
am̃i eos expulit. Sequitur. Interfecisti in die fu
dñe nr̃am calamitatem ascribimus: de nr̃a mise¬
ria tecũ causã inimus: quia plagam quã hostis
seuientis furor. intulit. ira tua nr̃is prius pecca¬

Expanded text:
nex, et virgines in terra jacuerunt, et juvenes in gladio ceciderunt. Quod propterea fortassis magis congruit: quia virgines in bello gladio perimi non solent, sed in direptionem, et depraedationem adduci, nisi ex hoc ipso atrocitas hostium designetur, qui nec virginibus parcerent. Dicit ergo populum bellatorem cum regibus et principibus gladio corruisse, reliquam multitudinem diversi sexus et aetatis in captivitate distractam. Puer, inquit, et senex, et virgines: infirma aetas, infirmus sexus, in terra jacuerunt, sine misericordia, sine humanitate abjecti, in terra furoris. Non solum in terra, quod ad poenam sufficere posset ejusmodi, sed in terra furoris. Vel in terra sua, quam Dominus in furore suo vastari, et depopulari permisit: vel in terra aliena, ad quam furor Domini eos expulit. Sequitur: Interfecisti in die furDomine, nostram calamitatem ascribimus: de nostra miseria tecum cansam inimus. Quia plagam, quam hostis saevientis furor intulit, ira tua nostris prius pecca
Abbreviated transcription (Latin):
crunt: orocũ. & aqua sufficere poterant. Filii qui
sp̃ualiter edere sciunt. ñ nͥ triticũ & uinum deside¬
rant. Hȩc om̃ia inquit apłs idelicet legales obser¬
uantias. reputaui ut stercora: ut. xp̃m lucrifacere.
Uide quomͦ iste ord eum legis abicit: & non nisi
triticũ. io est. xp̃m edere querit. Et bene ꝑ ordeum.
dicatur. ia ꝑ dĩ gratiam. & legendo discimus: et
edendo sentimus. Quatuor. aut̃e modis. xp̃m co¬

Expanded text:
erunt, hordeum et aqua sufficere poterant; filii auteerunt, hordeum et aqua sufficere poterant; filii autetum spiritualiter edere sciunt, non nisi triticum et vinum desiderant. Haec omnia, inquit Apostolus, videlicet legales observantias, arbitror, ut stercora, ut Christum lucrifaciam . Vide quomodo isti hordeum legis abjicit; et non nisi triticum, id est Christum, edere quaerit. Et bene per hordeum, dicatur, jam per Dei gratiam et legendo discimus, et edendo sentimus. Quatuor autem modis C
Abbreviated transcription (Latin):
re noluerunt: saltem petentes audiant: quia &. in
ipsa fortassis peticione discere etiã poterunt. quid
debeant. Ubi ẽ inquiunt illi triticũ & uinum: Non
petunt otoeum &. aquam: s triticum & uinum. Hli¬
deamus gg quid sit illuo triticũ & uinum. & quare
ordeũ & aquã ñ petant filii. quãuis in necessitate
famis sint constituti. In eũ głio legimus qd̾ quinq¬
hominũ milia. quiñq panib ordeaceis pasta sunt.
Postea uͦ quatuor milia saciantur: & tam̃ nichil i¬
bi dr de panibr ordeaceis. Itẽ legimus in eũgłio.
ꝗd sex ydriȩ lapidee prius aqua implete sunt:
postea uͦ a quȩ ipsȩ in uinũ cõmutatȩ. De tritico
quoq in eũ głio dñs ipse mentionẽ facit dicens.
Nisi granũ frumenti cadens in terrã mortuum fu¬
erit. ipsum solum manet: si autẽ mortuum fuerit.
sensus: quid ꝑ uinũ. nisi intelligentia spiritualis
accipitur: Seruis gͥ qui sensu carnali legem tenu¬

Expanded text:
ire noluerint, saltem petentes audiant, quia et in ire noluerint, saltem petentes audiant, quia et in ipsa fortassis petitione discere etiam poterunt quid debeant. Ubi est, inquiunt illi, triticum et vinum? Non petunt hordeum et aquam, sed triticum et vinum. Videamus ergo quod sit istud triticum, et vinum; et quare hordeum et aquam non petant filii, quamvis in necessitate famis sint constituti. In Evangelio legimus quod quinque millia hominum quinque panibus hordeaceis pasta sunt . Postea vero quatuor millia satiantur , et tamen nihil ibi dicitur de panibus hordeaceis. Item legimus in Evangelio quod sex hydriae lapideae prius aqua impletae sunt, postea vero aquae ipsae in vinum commutatae . De tritico quoque in Evangelio Dominus ipse mentionem facit, dicens: Nisi granum frumenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet. Si autem mortuum fuerit, sensus; quid per vinum, nisi intelligentia spiritualis accipitur? Servis igitur qui sensu carnali legem tenu
Abbreviated transcription (Latin):
subicctor. & si ñ lingua. uita tam̃ semꝑ loquitur:
qr & maloꝵ periculo. &. bonor desiderio atq obe¬
dientia ad predicationis studium. & bonȩ con¬
uersationis exemplum impentoendũ cõmonentur
Et attendite qd̃ in tempore necessitatis filii non
patres. s matres uocant. de si dieant.Si debituni
obliti estis: pietatẽ saltem obliuisci ñ debetis. Pru¬
bescant canes muti: & ñ ualentes latrare. Crubes¬
cant qui de pastorib lupi facti sunt. Prubescant
qui ñ sicut pastores. s sicut inere ennarii gregẽ
dm̃cũ pascunt. Qui ad laniandum sunt fortes. et
ad ꝓtegendũ imbecilles: ad accipiendũ prompti
ad tribuendum pigri: ad circũuemendũ diserti. ad
benedicendũ indocti. qui plus debito exigunt. mi¬
nus uel debrto niehil impendunt: Qui iudicia ueri¬
tatis in causas forenses mutauerunt. Ile eis quare ñ
attendunt. quid debeant: Et si peticionẽ preuem¬

Expanded text:
subjectorum et si non lingua, vita tamen semper loquitur, subjectorum et si non lingua, vita tamen semper loquitur, quia et malorum periculo et bonorum desiderio atque obedientia ad praedicationis studium, et bonae conversationis exemplum impendendum commoventur. Et attendite quod in tempore necessitatis filii non patres, sed matres vocant. Ac si dicant: Si debitum obliti estis, pietatem saltem oblivisci non debetis. Erubescant canes muti et non valentes latrare . Erubescant, qui de pastoribus lupi facti sunt. Erubescant, qui non sicut pastores, sed sicut mercenarii gregem Domini pascunt. Qui ad laniandum sunt fortes, et ad protegendum imbecilles. Ad accipiendum prompti, ad tribuendum pigri. Ad circumveniendum diserti, ad bene dicendum indocti: qui aut plus debito exigunt; minus, vel nihil, debito impendunt; qui judicia veritatis in causas forenses mutaverunt. Vae eis quare non attendunt quid debeant; et si petitionem praeven
Abbreviated transcription (Latin):
tres pietate. eẽ debent. S: quia pram quiq & ne¬
gligentes. cũ locũ predicationis obtinent. euram
subiectoꝵ post ponunt. & suȩ potius auariciȩ aut
luxui student: recte nimc ꝑ ꝓpħam dicitur. Matri¬
bus sis dixerunt. ubi ẽ triticũ & uinum. Magnus
dolor. qd̃ petentib subtrahunt. hoc qd̃ etiam non
petentib offerre debucrunt. Sciendum ẽ qd trib
modis uita subditor p̃latis loquitur: ꝑ miseriam.
ꝑ desiderium. ꝑ obedientiam. Petunt enĩ quando
indigent: petunt quando desideram: petunt quan¬
do auoire parati sunt. ꝑmiseriam petunt: quia uisa
afflictor. ndigentia. dũ pias mentes ad subuenien¬
dũ prouocat: & si lingua silet. uita clamat. ꝑ desi¬
derium quoq petunt: quia que dãmͦ petere est.
uelle habere. Item ꝑ obedientiam petunt: quia
dũ paratos se ad recipiendum offerunt. quasi uel¬
le & desiderare se dicunt Negligentib gͥ prelatis.

Expanded text:
tres pietate esse debent. Sed quia pravi quilibet et netres pietate esse debent. Sed quia pravi quilibet et negligentes cum locum praelationis obtinent, curam subjectorum postponunt, et suae potius avaritiae aut luxui suo student; recte nunc per prophetam dicitur: Matribus suis dixerunt: ubi est triticum et vinum. Magnus dolor, quia quod petentibus subtrahunt, hoc etiam non petentibus offerre debuerunt. Sciendum autem quod tribus modis vita subditorum praelatis loquitur, per miseriam, per desiderium, per obedientiam. Petunt enim quando indigent, petunt quando desiderant, petunt quando audire parati sunt. Per miseriam petunt, quia visa afflictorum indigentia, dum pias mentes ad subveniendum provocat, etiamsi lingua silet, vita clamat. Per desiderium quoque petunt, quia quodammodo petere est velle habere. Item per obedientiam petunt, quia, dum paratos se ad recipiendum offerunt, quasi velle et desiderare se dicunt. Negligentibus igitur praelatis
Abbreviated transcription (Latin):
um. & aquam scilicet alimenta seruilia. quia nn¬
chil eiusmodi daie solebant: s ubi est inquiunt
triticũ & uinum. Hoc petunt qd soliti fuerunt
accipere. Non petunt tam̃. s ãmirantes interro¬
gant: quia nec petere solebant: s. habere. Si for¬
tassis dices. lasciui erant filii isti & delicati. suꝑflua
querebant: qͥb: materna pietas etiam contradicẽ
deberet. Audi quid sequitur. Cũ deficerent inquit
quasi uulnerati. in plateis euntatis. Ouplex malũ
egestas. & ignomina. Tolerabilius saltem fuisset. in
domo dificere. &. in occulto fame consumi: quã in
plateis cũ tabe famis confusionẽ ignominȩ susti¬
nere. Sequitur Cũ exalarent animas suas in sinu
iatrũ suarum. Om̃ia cooperantur ad malum. In
plateis deficiunt. in sinu matrũ anunas exalant.
ut & manifesta tabes confusionẽ: & mors presens
dolorem multiplicent. Matrib suis & cetera. Prela¬
ti sc̃e eccłie senes prudentia atq consilio. et ma¬

Expanded text:
um et aquam, scilicet alimenta servilia, quia num et aquam, scilicet alimenta servilia, quia nihil ejusmodi dare solebant; sed: Ubi est, inquiunt, triticum et vinum. Hoc petunt, quod soliti fuerunt accipere. Non tamen petunt, sed admirantes interrogant, quia nec petere solebant, sed habere. Sed fortassis dices, lascivi erant filii isti et delicati, superflua quaerebant, quibus etiam materna pietas contradicere deberet; audi quid sequatur. Cum deficerent, inquit, quasi vulnerati in plateis civitatis. Duplex malum, egestas et ignominia. Tolerabilius saltem fuisset in domo deficere, et in occulto fame consumi quam in plateis, cum tabe famis confusionem ignominiae sustinere. Sequitur: Cum exhalarent animas suas in sinu matrum suarum. Omnia cooperantur ad malum. In plateis deficiunt. In sinu matrum animas exhalant, ut et manifesta tabes confusionem et mors praesens dolorem multiplicent. Matribus suis, etc. ALLEG. Praelati sanctae Ecclesiae, senes prudentia, atque consilio, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
puerilia quedã &. leuia semꝑ appetit: nͥ quantũ
mentis constantia. eum ꝑ disciplinam restringit.
Quasi paruulus gͥ lacte pascitur: qr ꝑ uirtutem
anmi ad maturitatẽ constantię uelud. to robur
uirile paulatim enutritur. Se quitur: In plateis
oppidi. ꝑopptoũ. ñ in congrue corpus. qd̾ anima
inhabitat. & ꝑ platcas opptoi. fluxa desidia carinsin¬
telligere possumus. Quare in contricione filiȩ
ipłi paruulus & lactens in plateis oppidi defice¬
re dicuntur: nͥ quod in anima carnali. prius ꝑ
illecebrosa desideria foris sensus corrũpitur:
ac deinde uirtus quoq ae constantia amini e¬
rior. affectus dilectionis notatur: quȩ filioꝵ af¬
fectus si potest. ñ solũ audit. s. p̃uenit. Cur gͥ fi¬
lios rogantes expectant: nͥ quia ñ habent qd̃
egentib offerant: Et ne maternã pietatẽ na¬
turali uicio induruisse existimes. audi quales
se olim filus exhibuerint. Non petunt orde¬

Expanded text:
puerilia quaedam et levia semper appetit, nisi quantum puerilia quaedam et levia semper appetit, nisi quantum mentis constantia eum per disciplinam restringit. Quasi parvulus igitur lacte pascitur, quia per virtutem animi ad maturitatem constantiae velut ad robur virile paulatim enutritur. Sequitur: In plateis oppidi. Per oppidum non incongrue corpus, quod anima inhabitat, et per plateas oppidi fluxa desideria carnis intelligere possumus. Quare ergo in contritione filiae populi parvulus, et lactens in plateis oppidi deficere dicuntur, nisi quod in anima carnali prius per illecebrosa desideria foris sensus corrumpitur, ac deinde virtus quoque ac constantia animi erior affectus dilectionis notatur, quae filiorum affectus, si possunt, non solum audiunt, sed praeveniunt. Cur igitur filios rogantes exspectant, nisi quia non habent, quod egentibus offerant? Et ne maternam pietatem naturali vitio induruisse existimes, audi quales se olim filiis exhibuerint. Non petunt horde
Abbreviated transcription (Latin):
ñ saltẽ in domo.s. in plateis oppidi: quia quan¬
to maior. ẽ contritoꝵ abiectio. tanto grauior. ẽ.
idoq p̃ciosior. dolentis compassio. Defecerunt
.s. cetera. Quid ꝑ ocłos nͥ claritas comtemplatio¬
ius: &. quid ꝑ uiscera. nͥ sensus internę dulcedinis.¬
& quid ꝑ iecur: nͥ feruor diuim amoris accipitur:
Quto ẽ g quod ppħa in contricione filię ppłi
sui ocłos suos defecisse. &. uiscera conturbata.
iecurq effusum in terrã cõmemorat: uͥ qd spiri¬
tualis quisq quantomagis animũ suum in
tribulatione proximoꝵ ad cõpassionẽ foras ef¬
fundit. tanto amplius interna illa gaudia quę
quietus gustare consueuerat. ex ipsa meroris
sui ꝑturbatione. subtracta deplorat: Sequitur
Suꝑ contricione. &. cetera. ꝑfiliam ppłi carnalis
aiuma. ꝑ paruulũ sensus carnas: ꝑ lactentẽ uirtꝰ¬
m̃tis accipitur. Sensus em̃ carius quantũ inise ẽ.

Expanded text:
non saltem in domo, sed in plateis oppidi, quia quannon saltem in domo, sed in plateis oppidi, quia quanto major est contritorum abjectio, tanto gravior est, ideoque pretiosior dolentis compassio. Defecerunt, etc. MORALIS. Quid per oculos, nisi claritas contemplationis; et quid per viscera, nisi sensus internini amoris accipitur? Quid est ergo, quod propheta in contritionem filiae populi sui oculos suos defecisse, et viscera conturbata, jecurque effusum in terram commemorat, nisi quod spiritualis quisque quanto magis animum suum in tribulatione proximorum ad compassionem foras effundit, tanto amplius interna illa gaudia, quae quietus gustare consueverat, ex ipsa moeroris sui perturbatione subtracta deplorat? Sequitur: Super contritione, etc. Per filiam populi, carnalis anima; per parvulum, sensus carnis, per lactenteur. Sensus enim carnis, quantum in se est,
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. qͥd aliuo quã iecur in terram effundunt:
Ne gͥ manes lacrimę ne ficta suspiria. ne simula¬
ti gemitus credantur: ecce cariis afflictio ma¬
nifesta se quitur:. S fortassis ꝓ parentib aut cog¬
natis dolet iste. Audite quio dicit. Suꝑ contricio¬
ne inquit filię ppłi mei. Non patris ñ matris. non
fr̃is. ñ sororis. ñ cognati. ñ affinis. s popłi mei in¬
quit: ne affectus carins. &. ñ caritatis stimulus do¬
loris putaretur. S credo famosos & diuites in po¬
pulo: iste planctu suo honorat. Attendite quid
dicat. Cũ deficeret inquit paruulus & lactens.
In primis animao uertite discretionẽ. Plangit
quod deficiunt: nȩe plaugit quod diuites non
mitati cõpatitur: non fortitudinẽ aut pompam
ueneratur. S adhuc fortassis infirmitate serus et
etatis. honorat nobilitatẽ generis. In plateis in¬
quit oppidi. Non in aula. ñ in urbe: ñ in ciuitate.

Expanded text:
nunt, quid aliud quam jecur in terra effundunt. nunt, quid aliud quam jecur in terra effundunt. Ne igitur inanes lacrymae, ne ficta suspiria, ne simulati gemitus credantur, ecce carnis afflictio manifesta sequitur. Sed fortassis pro parentibus aut cognatis dolet iste. Audite quid dicit. Super contritione, inquit, filiae populi mei: non patris, non matris, non fratris, non sororis, non cognati, non affinis, sed populi mei, inquit, ne affectus carnis et non charitatis stimulus doloris putaretur. Sed credo famosos et divites in populo iste planctu suo honorat? Attendite quid dicat. Cum deficeret, inquit, parvulus, et lactens. In primis animadvertite discretionem. Plangit quod deficiunt, nec plangit quod divites non od infirmitati compatitur, non fortitudinem aut pompam veneratur. Sed adhuc fortassis in infirmitate sexus et aetatis honorat nobilitatem generis: In plateis, inquit, oppidi. Non in aula, non in urbe, non in civitate,
Abbreviated transcription (Latin):
na mala tanquã sua plangere. Sicut eñi boms con¬
gaudendo eor mĩtis participes fut. ita quoq
malis per compassionẽ condolendo de illor. ꝑdiei¬
one lucrũ sibi faciunt. Discat gͦ peccator. quomͦ
mala ꝓpria flere debeat: cũ iustus pro alienis de¬
lictis tanta contricione se affligat. Defecerunt in¬
quit p̃ lacrimis oculi mei. Quantũ putatis com¬
punctus erat iste qui sic plorauit: Non enum se¬
mel se lacrimas fudisse ostendit: qui ocłos pre
lacrimis suos defecisse dicit. S quia multi lacri¬
mas fundunt. & non cõpunguntur corde: secutꝰ
aduxit. Conturbata sunt uiscera mea. idẽ usq
ad cordis intima sagita doloris penetrauit: do¬
lor sensum tetigit: & contremuit affectus pietatis.
Sequitur. Effusum ẽ in terra iecur incum. Quid
ꝑ effusio nẽ iccoris: nͥ afflictio carms signatur:
Nam qr. in iecore decoctio stomachi calorem acci¬
pit: qui in afflictione sui corporis euram post po¬

Expanded text:
na mala tanquam sua plangere. Sicut enim bonis conna mala tanquam sua plangere. Sicut enim bonis congaudendo in eorum meritis participes fiunt, ita quoque malis per compassionem condolendo, de illorum perditione sibi lucrum faciunt. Discat ergo peccator quomodo mala propria flere debeat, cum justus pro alienis delictis tanta contritione se affligat. Defecerunt, inquit, prae lacrymis oculi mei. Quantum putatis compunctus erat iste, qui sic ploravit? Non enim semel tantum se lacrymas fudisse ostendit, qui oculos suos prae lacrymis defecisse dicit. Sed quia multi lacrymas fundunt et non compunguntur corde, secutus adjunxit: Conturbata sunt viscera mea, id est usque ad cordis intima sagitta doloris penetravit, dolor sensum tetigit, et contremuit affectus pietatis. Sequitur: Effusum est in terra jecur meum. Quid per effusionem, jecoris, nisi afflictio carnis signatur? Nam quia in jecore decoctio stomachi calorem accipit, qui in afflictione sui corporis curam postpo