comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtienerunt: & audes dicei te ñ adostentationem. s ad
edificationẽ qͣsi xp̃ranum loqui: Quid de sene senex tan¬
ta confingis quanta ñ diceret delatrone homicida. de scor¬
to meretrix. scurra ae inimo. qui parturis michi montes
criminum &e gladios quos defigas inuigulum meum tan
to ttmpore exacuis : Iccirco ne certales & annabasii tui
ꝑdiuersas prouincias eucuruerunt᷑ ut laudes meas le¬
gerent ut panigyricum tuum ꝑangulos & plateas. ac mu¬
licitularum textrina recitarent: Hec est ula tua sc̃a ue¬
recundiã. hec edificatio cristiana: Sic modestus es. sic pru¬
dens ut cateruatim de occiaente uenientes. michi tua ma¬
ledicta narratierint. ita memoriter & consentanee. ut ego
cogerer ñ scriptis tuis que necdum legeram. s scriptorũ
responadcre optinonib. et uolantia toro orbe iacuia fai¬
Nou multo auro redimere notarium meum. sicut amici

Expanded text:
pervenerunt? Et audes dicere te non ad ostentationem, sed ad pervenerunt? Et audes dicere te non ad ostentationem, sed ad aedificationem quasi Christianum loqui, qui de sene senex tanta confingis, quanta non diceret de latrone homicida, de scorto meretrix, scurra de mimo? Qui parturis mihi montes criminum, et gladios quos defigas  Al. designas in jugulum meum, tanto ante tempore exacuis? Idcircone Cereales et anabasii tui per diversas provincias cucurrerunt, ut laudes meas legerent? Ut panegyricum tuum per angulos et plateas, ac muliercularum textrinas recitarent? Haec est tua illa sancta verecundia, haec aedificatio Christiana; sic modestus es, sic pudens, ut catervatim de occidente venientes, mihi tua maledicta narraverint: ita memoriter et consentanee, ut ego cogerer 534 non scriptis tuis, quae necdum legeram, sed scriptorum respondere opinionibus, et volantia toto orbe jacula falNoli multo auro redimere notarium meum: sicut amici
Abbreviated transcription (Latin):
tatum & uincere inbono malum. S quia minaris inte¬
ritum nisi tacuero. respondere compellorꝰ. ne uidear tacen¬
do crimenagnoscere. & lenitatem meam male conscientie
nificum officina & meditatione probato. si tacuero cri¬
minosus ero. si respondero maledicus. Tu me ergo ce pro¬
hibes & cogis ad respondendum. Inquo utrumq modera¬
bor. ut obiccta diluam. et ab iniuria temperem. Quis enĩ
cum ñ timcat qui est paratus occidere : Sequarq uestigia
propositionis tue. scruans cetera iiis cruditissimis libriᷤ
quos antequam legerem confuitaui. Dicis ce accusationẽ
ineam ad eos cantum misisse qui meis uerbis lesi fuerãt.
ce ñ ad plures. quia ñ adostentationẽ s ad edificationẽ
xp̃ianis loquendum est. Et unde oro te librorum tuoꝵ
ad me fama ꝑuenit: Quis eos rome quis initalia quis
ꝑdalmatie insulas disseminauit. Si inscrimi is tuis ce
amicorum tuorum latebant. ad ine quomͦ mea crimmina

Expanded text:
tatum, et vincere in bono malum; sed quia minaris intetatum, et vincere in bono malum; sed quia minaris interitum, nisi tacuero, respondere compellor, ne videar tacendo crimen agnoscere, et lenitatem meam, malae conscientiae nificum officina et meditatione prolatum. Si tacuero, criminosus ero: si respondero, maledicus. Tu me ergo et prohibes, et cogis ad respondendum. In quo utrumque moderabor, ut et objecta diluam, et ab injuria temperem. Quis enim eum non timeat, qui est paratus occidere? Sequarque vestigia propositionis tuae, servans caetera illis eruditissimis libris, quos antequam legeram, confutavi. Dicis « te accusationem meam ad eos tantum misisse, qui meis verbis laesi fuerant, et non ad plures: quia non ad ostentationem, sed ad aedificationem Christianis loquendum est. » Et unde, oro te, librorum tuorum ad me fama pervenit? Quis eos Romae? quis in Italia? quis per Dalmatiae insulas disseminavit? Si in scriniis tuis et amicorum tuorum latebant, ad me quomodo mea crimina
Abbreviated transcription (Latin):
talis ero: Quin potius habebo grãm: qd̾ facis dene¬
cessitate uirtutem. Nonne et apłi saluis inter se
amcictiis dissenserunt. cum paulus et barnabas
propt̾ iołm cognomento marchum stomachati st̃.
et separauit eos nauigatio. quos xp̃i euuagłium co¬
pulauit: Nun ide m paulus infaciem petro resti¬
cit. qd non recto pede incederet ineuuãgrio: Et
tamen precessorem suum columnam ȩccłiȩ uocat. ce expo¬
nit predicationẽ. ne inuacuum currerem aut cucurris¬
sem. Nonne inreligione etiam a parentib uberi. e conu¬
ges a maritis salua pietate dissentiunt: Uos si ita habe¬
tis ut habemus. cur nos oddistis: Si aliter creditis. quid
uultis occidere : Anqui a uobis dissẽserit occiaendus est:
testem inuoco ih̃m conscientie meȩ. qui et has litteras &
tuam epłam uidicaturus est. meadcommonitionẽ sc̃i
chromachii pape uoluisse reticere: et finem facere simul¬

Expanded text:
talis ero? Quin potius habeo gratiam, quod facis de netalis ero? Quin potius habeo gratiam, quod facis de necessitate virtutem. Nonne et Apostoli salvis inter se amicitiis dissenserunt; cum Paulus et Barnabas propter Joannem, cognomento Marcum, stomachati sunt, et separavit eos navigatio, quos Christi Evangelium copulabat? Nonne idem Paulus in faciem Cephae restitit, quod non recto pede incederet in Evangelio? Et tamen praecessorem suum et columnam Ecclesiae vocat, et exponit cum eo praedicationem, ne in vacuum curreret, aut cucurrisset. Nonne in religione etiam liberi a parentibus, et conjuges a maritis salva pietate dissentiunt? Vos si ita habetis. ut habemus, cur nos odistis? Si aliter creditis, 533 quid vultis occidere? An qui a vobis dissenserit, occidendus est? Testem invoco Jesum conscientiae meae, qui et has litteras, et tuam epistolam judicaturus est, me ad commonitionem sancti papae Chromatii voluisse reticere, et finem facere simul
Abbreviated transcription (Latin):
s quo magis accusari uelim quam accusare. &e pati in¬
uriam quam facere. sciens preceptum ab apło. ñ uosinet¬
ipsos defendentes carissimi. s date locum ire. Scriptũ
est enim. Michi uindictam: ego retribuam dicit dñs.¬
S si esutierit inumicꝰ tuus cibaillumꝰ. Si sitierit.
da illi potum. hoc enim faciens. carbones ignis con¬
gregabis suꝑ caput eius. Qui enim se ipsum̃ uindicat:
pondeam epłe tue. expostulare tecum libet. Uenustis¬
sime monachorum bone presbiter. imitator xp̃i. frẽm
tuum potes occidere. quem si tantum odcris homicida es:
hocã saluatore didicistĩ. ut uerberanti maxiliam pre¬
beres et alteram. Sic ipse ꝑcussori suo respondit. Si ma¬
ie locutussum: testimonium ꝑhibe de malo. Sibene:
quid uc cedis : Montmn minaris: quam et serpentes
inferre possunt. Mors omniũ est. homicidium pessimo¬
rum. Quid enim: Nisi tu me occideris. ego ĩmor¬

Expanded text:
sed quod magis accusari velim, quam accusare, et pati injsed quod magis accusari velim, quam accusare, et pati injuriam, quam facere, sciens praeceptum ab Apostolo: Non vosmetipsos ulciscentes, charissimi, sed date locum irae; scriptum est enim : Mihi vindictas: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis conres super caput ejus Qui enim seipsum vindicat, pondeam epistolae tuae, expostulare tecum libet, vetutissime monachorum, bone presbyter, imitator Christi, fratrem tuum potes occidere, quem si tantum oderis, homicida es? Hoc a Salvatore didicisti, ut verberanti maxillam, praeberes et alteram? Sic ipse respondit percussori suo: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis ? Mortem minaris, quam et serpentes inferre possunt. Mors omnium est, homicidium pessimorum. Quid enim? nisi tu me occideris, ego immor
Abbreviated transcription (Latin):
tor interim tui sum. Nonenim considero quid tu me¬
rearis. s quid me deceat. & saluatoris eloquium ꝑtimes¬
co dicentis. qui scandalit auerit unum de pusuiis istis
quiinme credunt. ex pedit ei ut suspendatur mola asi¬
naria incollo eius. et demergatur inprofundũ maris¬
&e ue mũdo abscandalis. necesse est entmut ueniãt
scandala et ue homini ili ꝑquẽ scandalum uenit.
Poteram &e ego inte saltem falsa congerere. &e dicerem
me uel audisse uel uidisse que nullus ignorat. ut ap̃
ignorantes ĩpudentia ueritas et futro constantia pu¬
taretur. S absit ut imitator tuisim: et qd̾ inte repre¬
hendo. ipse faciam. Iue loquatur spurcicias. qui potest
spurca committere. Malus homo de malo cordis thesau¬
ro profert ea que mala sunt. Ex habundantia cordis
os loquitur. Habeto interim luchrum. qd̾ amicus quõ¬
dam tuus nec accusatus turpia tibi uuit obicere. Et hoc
dico non quo accusationis tuȩ gladium ꝑtimescam:

Expanded text:
tor interim tui sum. Non etenim considero, quid tu metor interim tui sum. Non etenim considero, quid tu merearis, sed quid me deceat; et Salvatoris eloquium pertimesco dicentis: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis, qui in me credunt, expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in. Et, Vae mundo ab scandalis. Necesse est enim ut veniant scandala; sed vae homini per quem scandalum venit . Poteram et ego in te falsa congerere, et dicere me, vel audisse, vel vidisse, quae nullus notat, ut apud ignorantes impudentia veritas, et furor constantia putaretur. Sed absit ut imitator tui sim; et quod in te reprehendo, ipse faciam. Ille loquatur spurcitias, qui potest spurca committere: Malus homo de malo cordis thesauro profert ea quae mala sunt. Ex abundantia cordis os loquitur . Habeto interim lucrum, quod amicus quondam tuus nunc 532 accusatus, turpia tibi non vult objicere. Et hoc dico, non quod accusationis tuae gladios pertimescam;
Abbreviated transcription (Latin):
Cectis ittteris tuis prudentiȩ tuȩ quibus
inueheris in me. & laudatum quondam
tuum quẽ uerum collegam loquebaris.
&e frẽm. nunc libris ad respondentum prouocas. terreᷤ
Scriminib. intellexi illud salomonis inte e̾e comple¬
tum. Inore stulti baculus contumelie: ce non recipit
fatuus ucrba prudentiȩ. nisi ca dixeris que uersantur
incorde euis. E ysaias. fatuus inquit fatua loquetur:
et cor eius uana intelliget. ut compleat iniquitates &e
loquatur contra dm̃ mendacium. Quid enim nccessc
fuit accusationis uolumina mittere. et maledicta ꝓ¬
ferre inmedium: si tu inultima parte epłe denuntia¬
tame morte deterres. ne audeam respondere crimi¬
nib immo laudib tuis. Eadem quippe & predicas
et accuias: & de uno fonte aulce amarumq procedit.
Unde obsecro te. ut uerecundiam et pudorem que ame
exigis prior exbibeas. & qui mendacii alterum criminari.
desinas mentiri. Ego nulli scandalum facio. nec accusa¬

Expanded text:
ectis litteris prudentiae tuae, quibus in me inveheris, et laudatum, quondam tuum, quem verum collegam loquebaris et fratrem, nunc libris ad respondendum provocas, terresque criminibus, intellexi illud Salomonis in te esse completum: In ore stulti baculus contumeliae . Et, non recipit fatuus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus . Et Isaias: Fatuus, inquit, fatua loquetur, et cor ejus vana intelliget: ut compleat iniquitates, et loquatur contra Deum mendacium . Quid enim necesse fuit accusationis volumina mittere, et maledicta proferre in medium; si tu in ultima parte epistolae, denuntiata morte me deterres, ne audeam respondere criminibus, immo laudibus tuis? Eadem quippe et praedicas et accusas, et de uno fonte dulce amarumque procedit. Unde obsecro te, ut verecundiam et pudorem, quem a me exigis, prior exhibeas; et qui mendacii alterum criminaris, desinas ipse mentiri. Ego nulli scandalum facio, nec accusa
Abbreviated transcription (Latin):
iepie qd̾ omntno mundari ñ possit. et ideohuuis¬
modi homo extra castra iubetur ex pelli. hoc sane
crimen qd̾ admittitur in spm̃ scm̃ blasphemie scili¬
cet sicut ipse dñs in euãgłio ait. Qui peccauerit in
spũ sc̃oᷤ non remittitur ei neq hic. neq in futuro.
Adiecit aut scriptura diuina lepram ẽe inuascuĩ.
iepram inparietib. lepram inuestib. lepram insta¬
mine. S quomͦ inhis reb lepra ẽẽ possit penitus
ignoro. quȩ quia uita carent. etiam sensu necesse ẽ¬
carere. S ego arbitror cum inparietib domus le¬
pra e̾ẽ referatur. hereticorum ꝑfidiam notari. Quid
enim ñ poliuitur. ubi ad ultere doctrine blasphemia
predicatur. Ido hanc lepram sacerdos iubetur a pari¬
etib emundare. ut catholice ueritatis doctrina ma¬
culosa hereticorum uerba depellat. Cum aut lepra
ẽe inuasculis dicitur᷑ propria corporis delicta mons¬
trantur. Uasa aut hominum corporib compatat

Expanded text:
leprae, quod omnino mundari non possit: et ideo hujusleprae, quod omnino mundari non possit: et ideo hujusmodi homo extra castra jubetur expelli. Hoc est sane crimen, quod admittitur in Spiritum sanctum, blasphemiae scilicet, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Qui peccaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei neque hic, neque in futuro . VII. Adjecit autem Scriptura divina, lepram esse in vasculis, lepram in parietibus, lepram in vestibus, lepram in stamine, sed quomodo in his rebus lepra esse possit, penitus ignoro: quae quia vita carent, etiam sensu carere necesse est. Sed ego arbitror cum in parietibus domus lepra esse referatur, haereticorum perfidiam notari. Quid enim non polluitur, ubi adulterinae doctrinae blasphemia praedicatur? Ideo hanc lepram sacerdos jubetur a parietibus emundare, ut catholicae veritatis doctrina, maculosa haereticorum verba depellat. Cum autem lepra in vasculis dicitur esse, proprii corporis delicta monstrantur. Vasa autem hominum coporibus comparat
Abbreviated transcription (Latin):
Libidiem quoq celeriter mundate poteritꝰ. sieumit᷑
frequentissimis & abstinentia corpus ietinuerit. S his
omnib medclamꝑ sacerdotem pricepit dñs adhiberi.
Dicit enim eͥcͥ lepram. quȩ sacrificiorum oblationibus
emunaetur: aliam uͦ quam aque facilius abluant. nec¬
non etque extra castra posita mundetur. Etse quoq
iepram asserit. que mundari omnino ñ possit. Horum
igitur scãm siguram grauierum peccatorum crimina
aotis emundat. Quodcũq enim modicum delicti fuerit.
potest a saceroit ommꝰ ᷤ relaxari: que aut̃ grauiora sunt
disciplina eccłiastice regule ce oratione purgari. Que
uꝰ insanabilia sunt. deo uidici reseruantur. & indet̃
qd in hoc locoait. tinumquẽq scđ̾m qd habet proptet
curationem sacriticium offerre debere. id est unusqͥses
quasi lepit se uiciis inteligit maculatum ꝓrout pa¬
tuerit aeo satisfacere non desistat. S dicit genus eẽ

Expanded text:
Libidinem quoque celeritLibidinem quoque celeritfrequentissimis et abstinentia corpus retinuerit. Sed his omnibus medelam per sacerdotem praecepit Dominus adhiberi. Dicit enim esse lepram quae sacrificiorum oblationibus emundetur. Aliam vero quam aquae facilius abluant: necnon et quae extra castra posita mundetur. Esse quoque lepram asserit: quae mundari omnino non possit. VI. Horum igitur secundum figuram graviorum peccatorum crimina dotis emundat. Quodcumque enim modicum delictum fuerit, potest a sacerdote omnino relaxari. Quae autem graviora sunt, disciplina debent ecclesiasticae regulae et oratione purgari. Quae vero insanabilia sunt, Deo judici reservantur. Et inde est quod in hoc loco ait: Unumquemque secundum quod habet propriam curationem, sacrificium offerre debere: id est, unusquisqquasi leprae se vitiis intelligit maculatum: prout potuerit, Deo sacrificare non desinat. Sed dicit genus esse
Abbreviated transcription (Latin):
nicheus qui ñ solum eum factorem denegat mundi.
uerum etiam malorum profiterur auctorem. Hist̃
qui lepram in capite portare uidentur. Capuit enim
mnaduentu pristino ꝑfecti uiri ciumagentem. quasi
tricenarie etatis uirilitas decorauit. S et si tetra inqͥt
lepra fuerit. et cooperuerit lepra omnem florem m̃a¬
corporis. & mundabit illum sacerdos amaculatione.
qm̃ album mutabitur. In hac lepra quam quasi albã
etflorentem designat. diuersa crimina uarie deprehen¬
ait: quia cum mundialis uite uoluptas quasi candi¬
da et fiorens estimatur. tum graue uiciorum contagi¬
um crassatur incorpore. Nam aut auaricie aut libidi¬
nis macile ꝑpatescunt. S hanc le pram. cito dicit pos¬
semundari. Auaricie enim crimine facile carere potest.
qui conuersus ad anm̃. eaque possederit indigentiũ
alimome ministrauerit ita ut dñs ineuuãgłio ait. Ue¬
rum date elemosinam: & ecce uobis omnia munda st̃.

Expanded text:
nichaeus, qui non solum eum factorem denegat mundi, nichaeus, qui non solum eum factorem denegat mundi, verum etiam malorum profitetur esse auctorem. Hi sunt qui lepram in capite portare videntur. Caput enim, m enim in adventu pristino, perfecti viri aevum agentem, quasi tricenariae aetatis virilitas decoravit. Sed et, si tetra, inquilepra fuerit, et cooperuerit omnem florem macorporis, et mundabit illum sacerdos a maculatione, quoniam in album mutabitur. V. In hac lepra, quam quasi albam et florentem designat, diversa crimina varie deprehendit: quia cum mundialis vitae voluptas, quasi candida et florens existimatur, tum grave vitiorum contagium grassatur in corpore. Nam aut avaritiae, aut libidinis maculae perpatescunt. Sed hanc lepram cito dicit posse mundari. Avaritiae enim crimen facile curare potest, qui conversus ad Dominum, et ea quae possederit indigentium alimoniae ministraverit: ita ut Dominus in Evangelio ait: Verum date eleemosynam, et ecce omnia vobis munda sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
s interioris scientie aditus reserare ñ possunt. Quare
oranda est diuina dignatio. ut pulsantib nobis in¬
telligentie patescat ingressus. Iubetur igitur diuer¬
saieprarum genera sacerdos templi diligenter inspi¬
cere. atq earum habitus uel colores pleniori consid̾ati¬
one deprehendere. A colorib enim iepra refertur
posse cognosci. Quos tamen ad peccatum magis ani¬
me. quã ad morbum corporis manifestum est ꝑtinere.
Diuersi et enim colores. diuersas anime indicant
maculas. Cum igitur pallida lepra conspicitur: lan¬
guens et egra fides anime denotatur. Cum aut̃ ru¬
bicunda deprehenditur:. mens furore atq iracundia
infiammata &e homicidii cruore resꝑsa cognoscitur.
cum uͦ alba. tunc hereticorum fuscata et male munda
conscientia condemnatur. S alia lepra incapite: alia
oriti ꝑhibetur inbarba. Sunt enim heretici. qui
am̃ patiem uidentur cantũm blasphemare. ut ma¬

Expanded text:
sed interioris scientiae aditus reserare non possunt. III. Quare sed interioris scientiae aditus reserare non possunt. III. Quare oranda est divina dignatio, ut pulsantibus nobis, intelligentiae patescat ingressus. Jubetur igitur diversa leprarum genera sacerdos templi diligenter inspicere, atque earum habitus, vel colores, pleniori consideratione deprehendere. A coloribus enim lepra refertur posse agnosci, quos tamen ad peccatum magis aniae, quam ad morbum corporis manifestum est pertinere. Diversi etenim colores, diversas animi indicant maculas. Cum igitur pallida lepra conspicitur: languens et aegra fides animae denotatur. Cum autem rubicunda deprehenditur, mens furore atque iracundia inflammata et homicidii cruore respersa cognoscitur. Cum vero alba, tunc haereticorum fucata et male munda conscientia condemnatur. IV. Sed alia lepra in capite, alia oriri perhibetur in barba. Sunt enim haeretici qui Deum Patrem videntur tantummodo blasphemare, ut Ma
Abbreviated transcription (Latin):
de que inhinius uulneris loco crebra barba pellicula de¬
putantur. quid eius dicam: Tot sunt genera quot colo¬
res. Aua paluida. alia tetra alia rubicunda. Demde si ho¬
mines lepra qd̾ est insitum nature uicio polluantur:
quid i facitit qui grauiorib morbis corporum pre¬
grauantur: S age iam uideamus genera leprarum:
ut medelarum causas agnoscere atq probare possimꝰ.
Sifuerit inquit lepra alba uel rubicunda. Nue tetra.
uei palida. uel siflorens hoc est corpore toto decurrenꝰ.
Nam est decestabilis lepra que omnino mundari ñ
possit: est et que facilemhabeat mundationem. Alia
quoq aduenticia: alia innata deprehenditur. Que
omma nisi spũaliter sentiantur: tationem intelli¬
gentie simplicis non admittunt. Nam diuina sapi¬
one. quasi templum suo nomini consecratum intra
ciuitatis alterius menia collocauit. Cuius quamus¬
constructio atq opus magnificum uideatur. interio¬

Expanded text:
nde quae in hujusmodi vulneris loco, crebra ac varia pellicula dende quae in hujusmodi vulneris loco, crebra ac varia pellicula deputantur. Quid enim dicam? Tot sunt genera quot colores, alia pallida, alia tetra, alia rubicunda. Deinde si homines lepra, quod est insitum naturae vitio, polluantur, quid hi faciunt, qui gravioribus morbis corporum praegravantur? II. Sed age jam videamus genera leprarum, ut medelarum causas agnoscere atque probare possimus. Si fuerit, inquit, lepra alba vel rubicunda, sive tetra, vel pallida, vel si florens, ait, hoc est toto corpore decurrens. Nam est detestabilis lepra, quae omnino mundari non possit. Est et quae facilem habeat mundationem. Alia quoque adventitia: alia innata deprehenditur: quae omnia nisi spiritualiter sentiantur: rationem intelligentiae simplicis non admittunt. Nam divina sapione, quasi templum suo nomine consecratum, intra civitatis alterius moenia collocavit. Cujus constructio atque opus quamvis magnificum videatur, interio
Abbreviated transcription (Latin):
tis declarauit. Quos enim obuolutos adhuc mundica¬
ligine ad comprehendenda ea que germana erant ac
solida ꝑpendit. eis obseruantie ordinem suspenso sub¬
absolutum predicationis carmen agnouit. eis ds per¬
fectam armoniam solide uocis intonuit. Inde est qd̾
frugiferis & enigmatib lex prisca de pingitur.: qm̃ dũ
infirma iudeorum acies habetur. candidũ scientie clari¬
taus uigorem inspiciendc lumen ñ babent necesse est
ut inuariis siguris figuarum colorib adhibeatur.
Nam illis et uirtutum premia supposita p̃spetie pro¬
mntttuntur. &e peccatorum note inuruntur incorpo¬
ie. His enim confirmantur alis. quib ali i transferr̃¬
tur. Presens lectio exigit huiusmodi ferre sermonem:.
que diuersa leprarum genera deprehendenda indiuer¬
sis materiis designauit. Aua enim lepra inparietib
demonstratur: alia humano notatur incorpore. aua in
uasculis. alia inuestt. alia designatur instamine. Dem¬

Expanded text:
tis declaravit. Quos enim obvolutos adhuc mundi catis declaravit. Quos enim obvolutos adhuc mundi caligine, ad comprehendenda ea quae germana erant ac solida, perpendit: eis observantiae ordine suspenso, subhendere posse absolutum praedicationis carmen agnovit, eis Deus perfectam harmoniam solidae vocis intonuit. Inde est quod figuris et aenigmatibus lex prisca depingitur, quoniam dum infirma Judaeorum acies hebetatur, et candidum scientiae claritatis vigorem inspiciendi lumen non habent, necesse est ut in variis figuris figurarum color adhibeatur. Nam illis et virtutum praemia, supposita spe, promittuntur; et peccatorum notae inuruntur in corpore. His enim confirmantur alii, quibus alii transferuntur. Praesens lectio exigit hujusmodi ferre sermonem: quae diversa leprarum genera deprehendenda in diversis materiis designavit. Alia enim lepra in parietibus demonstratur, alia humano notatur in corpore, alia in vasculis, alia in veste, alia designatur in stamine. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sententia principum quemlectio reum prophana pro¬
diderit. Hactenus sententie mee forma processerit.
Qd te uͦ uulgi de rufino querela solucitat. ut quosdã
uagis suspicionib ꝑsequaris. hanc tuam opinonem
constringuam diuine lectionis exemplo. sicut scriptũ
est. Nonsic homo ut ds. Namas uidet incorde. homo
infacie. Itaq frater rm̃e omni suspicione scposita. rufi¬
num propria mente ꝑpende. si origenis dicta inlatinũ
transtulit ac probauit. nec dissimilis reo est. qui alie¬
nis uiciis prestat assensum. liud tamen tenere cupio.
ita habcri a nr̃is partib alienum. ut quid agat ubisit
nescire cupiamus. Ipse deniq uiderit. ubi possit ab
solui. Ieronimus de diuersis nominibus leprarum.
dispositionis examen: quȩ exhibeti
diuersis statuit preceptorum senten¬
tiis gubernari. aliis cnim imaginarium legis opusqua¬
si subueritatis colore depinxit: aliis corpus ipsius uerita¬

Expanded text:
sententia Principum, quem lectio reum prophana prosententia Principum, quem lectio reum prophana prodiderit. Hactenus sententiae meae forma processerit. 6. Quod te vero vulgi de Rufino querela sollicitat, ut quosdam vagis suspicionibus persequaris, hanc tuam opinionem constringam divinae lectionis exemplo, sicut scriptum est: Non sic homo ut Deus: nam Deus videt in corde, homo videt in facie. Itaque, frater carissime, omni suspicione seposita, Rufinum propria mente perpende, si Origenis dicta in Latinum transtulit, ac probavit, nec dissimilis a reo est, qui alienis vitiis praestat assensum. Illud tamen tenere te cupio, ita haberi a nostris partibus alienum, ut quid agat, ubi sit, nec scire cupiamus. Ipse denique viderit, ubi possit abOLA XXXIV. De diversis generibus leprarum. I. dispositionis examen: quae exhiberi turarum, diversis statuit praeceptorum sententiis gubernari. Aliis enim imaginarium legis opus, quasi sub veritatis colore depinxit. Aliis corpus ipsius verita
Abbreviated transcription (Latin):
cłia romana catholica disciplina. Nunquam profecto
cueniet. aliqua ut hec admittamus ratione que iure
meritoq damnamus. Qua propter illo toto orbe xp̃i
di nr̃i diffusa prouidentia probare dignabitur acci¬
pere nos ommino ñ posse que eccliam macuiant. proba¬
cos mores euertant. aures circunstantium uulnerent:
iurgia. iras dissenssionesq disponant. Quare moti
gentior cura ꝑspectam paruitas nr̃a trans miscrit. ex
stibditis proteris comprobare. Unde Igitur habeat secũ
ille qui transtulit. seruetq sibi hanc conscientiam:
ñ suꝑfiua laboro formidine. neq inani timore soui¬
citor. Michi cure ñ de erit euãgłi i fidem circa meos
sa terrarum quantis possum litteris comicnire: neqͣ
prophane interpretitionis origo surrepat. que deuotaᷤ
mentes immissa sui caligine labefacret Iuud quoq
principum manasse responsa. quib unusquisq deo
seruiens ab origenis lectione reuocetur: damnatumq

Expanded text:
clesiae Romanae catholica disciplina. Nunquam profecto clesiae Romanae catholica disciplina. Nunquam profecto eveniet aliqua, ut haec admittamus ratione, quae jure meritoque damnamus. Quapropter illa toto orbe Christi Dei nostri diffusa providentia, probare dignabitur, accipere nos omnino non posse, quae Ecclesiam maculent, probatos mores evertant, aures circumstantium vulnerent, jurgia, iras, dissensionesque 411 disponant. Qua re moti gentiori cura perscriptam parvitas nostra transmiserit, ex subditis poteris comprobare: Unde igitur habeat secum ille, qui transtulit, servetque sibi hanc conscientiam, non superflua laboro formidine, neque inani timore sollicitor. Mihi certe cura non deerit, Evangelii fidem circa meos sa terrarum, quantum possum, literis convenire, ne qua prophanae interpretationis origo subrepat, quae devotas mentes immissa sui caligine labefactare conetur. Ium nostrorum manasse Responsa, quibus unusquisque Deo serviens, ab Origenis lectione revocatur; 412 damnatumque
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sit animi mei studium. cum tua paulisꝑ suꝑ hoc con¬
feram sc̃itate. Hoc igitur mente concepi qd̾ urbis
nr̃e popłis detranslatis origenis lectio patefecit. quan¬
dam puris mentib ueluti nebulam cecitatis iniectã:
fidemq apłorum maiorum traditione firmatam.
uelut deuiis anfractib illum uoluisse aissoluere.
Dicere hoc loco libet. quid agit in romanam linguã
ista translatio. Approbo si accusat auctorem. ce execrã¬
dum factum exosum popłis proditꝰ ut iustis tandem
odiis tencatur quem iam dudum fama constrinxerat.
Si nͦ inter pres tantorum malorum consensum prestat.
et legenda prodit inpopłos: nichil aliud sui oꝑa laboriᷤ
extruxit. nisi ut proprie ueluti mentis arbitrio hec
que sola que prima que apud catholicos xp̃ianos mera
fide iam exinde ab apłis in hoc usq tempus tenentur.
inopinate titulo assertionis euerteret. Absit hec ab ec¬

Expanded text:
vero sit animi mei 410 studium, cum tua paulisper super hoc convero sit animi mei 410 studium, cum tua paulisper super hoc conferam sanctitate. Hoc igitur mente concepi, quod Urbis nostrae populis de translatis Origenis lectio patefecit, quadam puris mentibus velut nebula caecitatis injecta, fidem Apostolorum, et majorum traditione firmatam, velut deviis anfractibus illum voluisse dissolvere. 4. Discere hoc loco libet, quid agat in Romanam linguam ista translatio. Approbo, si accusat auctorem, et exsecrandum factum populis prodit, ut justis tandem odiis teneatur, quem jam dudum fama constrinxerat. Si vero interpres tantorum malorum consensum praestat, et legenda prodit in populos, nihil aliud sui opera laboris exstruxit, nisi ut propriae veluti mentis arbitrio, haec quae sola, quae prima, quae apud catholicos Christianos vera fide jam exinde ab Apostolis in hoc usque tempus tenentur, inopinatae titulo assertionis everteret. 5. Absit hoc ab Ec
Abbreviated transcription (Latin):
Porro aut̃ tanto titulorum tuorum rapior incitamen¬
to: ut etiam qd impetrare nequeo audere ñ desinam.
Iam hoc de laudib tuis est. qd̾ tantum me decelestis
istius animi serenitate laudasti. Tui et enim ep̃atus
ordo ꝑspicuus. ꝑ diuersum orbem uelut radians etiã
ad nos splendoris sui detulit claritatem. Inme quippe
totum amicicie tribuis ex amini. Nichil relinqͥs.
Aut si uire me laudas: tu quoq similiter ñ relaudan¬
dus es : Obsecro gͥ obutrumq. ut memnet ipsum ãpd̃
laudare iam desinas. Duplex et cium me causa cons¬
tringit̾. ne consacerdotis tui sensib aut dolorem fassa
laus ingerat: aut pudorem uera succendat. S ad cau¬
sam reuertar. Rufinus de quo me consulere digna¬
apud quam se integro deuotionis officio ipse iriderit
qualiter debeat approbare. Origenes aut̃ cutus in
nrãm linguam composita diriuauit. ante quis fuerit
inque processerit uerba nr̃m propositum nescit. Quod

Expanded text:
Porro autem tanto titulorum tuorum rapior incitamenPorro autem tanto titulorum tuorum rapior incitamento, ut etiam quod implere nequeo, audere non desinam. Jam hoc de laudibus tuis est, quod me tantum de caelestis istius animi serenitate laudasti. Tui etenim Episcopatus ordo perspicuus per diversunt orbem velut radians, etiam ad nos splendoris sui detulit claritatem. In me quippe totum ipse amicitiae tribuis, examini nihil relinquis. Aut si jure me laudas, tu quoque similiter non relaudandus es? obsecro igitur ob utrumque, ut meipsum apud me laudare jam desinas. Duplex etenim me caussa constringit, ne consacerdotis tui sensibus aut dolorem falsa laus ingerat, aut pudorem vera succendat. 2. Sed ut ad caussam revertar: Rufinus, de quo me consulere dignaapud quam se integro devotionis officio ipse viderit, qualiter debeat approbare. 3. Origenes autem, cujus in nostram linguam composita derivavit, antea et quis fuerit, et in quae processerit verba, nostrum propositum nescit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
as puit colere: et non uixta plautinam sententiam altera
manti lapidem tenere. panem offerre altera. frater ms̃
pauliniamis nec dum depatria reuersus est: et puto
qd̾ cum aquileie a pud scm papam chromatium uide
ꝑ romam mediolanum misimus. et orauimus ut nr̃o
animo et obsequio iuderet uos. Ceterisq amicis cadẽ
significauimus. ne mordentes inuicem consurame¬
m᷑ abtnuicem. lam tue moderationis est. et tuorum.
nullam occasionem impatientib dare. ne non omnes¬
mei similes inuemias qui possint figuratis laudib de¬
robate quidem affectionis est hoc: uit
de saccidote sacerdos loquaris. Pro
tanto igitur preconio ꝗd in merica
mea effusissimum contulisti. ut amori tuio gr̃as ago.
bes uirtutes. subinde quodammodo paruitatis nr̃e
fauorabilis sermo prosequit᷑. Tamen eminente uir
omĩtm prestantissime laudum tuarum fulges
nitore conspicuus. ut par c̾e meritis sermo ñ possit.

Expanded text:
as pure colere et non iuxta Plautinam sententiam altera as pure colere et non iuxta Plautinam sententiam altera manu lapidem tenere, panem offerre altera. Frater meus Paulinianus necdum de patria reuersus est et puto, quod eum Aquileiae apud sanctum papam Chromatium uiderper Romam Mediolanum misimus et orauimus, ut nanimo et obsequio vos videret. Caeterisque amicis eadem significavimus, ne mordentes invicem, consumamini ab invicem. Jam tuae moderationis est, et tuorum, nullam occasionem impatientibus dare, ne non omnes similes mei invenias, qui possint figuratis laudibus drobatae quidem affectionis est hoc, ut laudabiliter de sacerdote sacerdos loquaris. Pro tanto igitur praeconio, quod in merita mea effusissimum contulisti, ut amori tuo gratias ago,  Domino habes virtutes, subinde quodammodo parvitatis nostrae favorabilis sermo prosequitur. Tam enim, vir omnium praestantissime, laudum tuarum fulges nitore conspicuus, ut par esse meritis sermo non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
sbi remorderi potius quam mordere. Uera amiciaia
qd sentie aissimuiare ñ debet. Prefaciuncula librorum
ꝑiarchon adme missa est. quam exstilo intellexi tuam
tẽ: inqua oblique immo aꝑte ego petor. Qua mente sit scͥp¬
ta tu uideris.: qua intelligatur ce stultis paret. Poteram et
ego qui sepissune figuratas controuersias declamaui ali¬
quid debere artificiose repetere. & tuo te more laudare:
s absit ame ut qd reprehendo in te imiter. Qum potius ita
sententiam tẽꝑaui: ut & obiectum crimen effugerem. et
a micum quantum in me est neclesus lederem. S obsecro
te. ut si deinceps aliquem sequi uolucris tuo tantum uidi¬
cio sis contentus. Aut enimbona sunt que pettinus. aut
mala. Sibonã. non indigent alterius auxilio. Simala᷑
peccantium multitudo ñ parit etrori patrocinm. Hec
apud it pocius amice expostulare uoluiquam lacessitus
publice desciure. ut animaducrtas me reconciliatas amicici¬

Expanded text:
sibi remordere potius quam mordere? uera amicitia, sibi remordere potius quam mordere? uera amicitia, quod sentit, dissimulare non debet. praefatiuncula librorum Jisol aQVwv ad Ille missa est, quam ex stilo intellexi tuam esse, in qua oblique, immo aperte ego petor. qua mente sit scripta, tu uideris; qua intellegatur, et stultis patet. poteram et ego, qui saepissime figuratas controuersias declamaui, aliquid de ueteri artificio repetere et tuo te more laudare. sed absit a me, ut, quod reprehendo in te, imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem et amicum, quantum in me est, nec laesus laederem. sed obsecro te, ut, si deinceps aliquem sequi uolueris, tuo tantum iudicio sis contentus. aut enim bona sunt, quae adpetimus, aut mala: si bona, non indigent alterius auxilio; si mala, peccantium multitudo non parit errori patrocinium. haec apud te potius amice expostulare uolui quam lacessitus publice desaeuire, ut animaduertas me reconciliatas amiciti
Abbreviated transcription (Latin):
impiorum: manus suas lauabit insanguine peccato¬
ris: et dicet homo. Siutiq est fructus iusto. utiq ẽ
ds iudicans eos interra. In extrema epła scribis ma¬
nu tua: opto te pacem diligere. Ad qd̾ breuiter respon¬
aebo.Si pacem desideras. arma depone. Biandien¬
ti possum acquiescere: ñ timeo comminantem. Sit in¬
tet nos una fides. e ilico pax sequetur.
ui te rome moratum. scrmo proprtus
indicauit. Nec dubito spũalium pa¬
rentum ad patriam reuocatum desi¬
derio. quem matris luctus ire prohi¬
bebatꝰ ne magis coram doleres. qd̾ ab¬
sensferre utix potetas. Qd quereris stomacho suo untm¬
quemq scrutre. & nr̃o non acquiescere uidicio. conscien¬
tie nr̃e testis est dñs. post reconciliatas amicicias nullum
intercessissc rancorem quo quempiam lederemus: quin
pocius cum omni cautione prouidimus. ne saltem casus
inmnaliuolentiam uerteretur. S quid possumus facere
si unisquisq iuste se putat facere qd̾ facit. & uidetur

Expanded text:
sanguine peccatoris. Et dicet homo: si utique est fructus justo, utique est Deus judicans eos in terra . 44. In extrema Epistola scribis manu tua: « Opto te pacem diligere. » Ad quod breviter respondebo: Si pacem desideras, arma depone. Blandienti possum acquiescere, non timeo comminantem. Sit inter nos una fides, et illico pax sequetur.Diu te Romae moratum sermo proprius indicauit nec dubito spiritalium parentum ad patriam reuocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens ferre uix poteras. quod quereris stomacho suo unumquemque seruire et nostro non adquiescere iudicio, conscientiae nostrae testis est dominus post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem, quo quempiam laederemus; quin potius cum omni cautione prouidimus ne saltim casus in maliuolentiam uerteretur. sed quid possumus facere, si unusquisque iuste se putat facere, quod facit, et uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
Totam iram suam profert insipiens. sapiens dispen¬
sat in partes. filius malus malos gladios dentes habet
et cuitros molas. ut consumat infirmos de terra. et
mordentem. nec tucem talionis implodere: maluiq
insamam excantare furibundi. & unius libri anti¬
dotum uenenato pectori infundere. S uereor ne
et his me sermonib consolari. Alienati sunt peccatoreᷤᷤ
auulua: errauerunt abutero: locuti sunt falsa. furor il¬
lis scđ̾m similitudinẽ serpentis. sicut aspidis surde &e
obturantis aures suas. que non exaudiet uoces incan

Expanded text:
Totam iram suam profert insipiens: sapiens dispenTotam iram suam profert insipiens: sapiens dispensat in partes. Filius malus gladios dentes habet, et cultros molas, ut consumat infirmos de terra, et mordentem, nec vicem talionis implodere: maluique insaniam excantare furibundi, et unius libri antidotum venenato pectori infundere  Al. inserereet his me sermonibus consolari: Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero. Locuti sunt falsa, furor illis secundum similitudinem serpentis: sicut aspidis surdae, et obturantis aures suas, quae non audiat
Abbreviated transcription (Latin):
queos mortis. In aure stulti noli quicquam dicere. ne for¬
te irrideat sapientes sermones tuos. Ciaua et gladius &e
saguta ꝑniciosa sunt: sic et uir qui contra amicum su¬
um falsum dicit testimonium. Sicut aues auolant
et passeres: ita maledictum uanum ñ suꝑueniet ulli.
Noli respondere impruaenti adimprudentiam eius
ne similis ei fias: s responde stulto adstulticiam eius.
ne sibi sapiens ẽe uideatur. Qui insidiatur amicis suis.
cum uisus fuerit dicet. ludens feci. Craticula carbonib.
& ligna igni. et uir maledicus ad tumultum rixe.
Si te rogaucrit inimicus tuus. parcens uoce magna.
ne consencias ci. septemnequitie sunt in anima eius.
Grauis est lapis &e uix portabilis harena. s ia stulti
utraq grauior. Crudelis est indignatio et acuta ira.
& zelus impaciens est. Impius calumniatur pau¬
peres. t qui fidit incordis audatia stultissimus est.

Expanded text:
queos mortis. In aure stulti noli quidquam dicere, ne forqueos mortis. In aure stulti noli quidquam dicere, ne forte irrideant sapientes sermones tuos. Clava et gladius et sagitta perniciosa sunt; sic et vir, qui contra amicum suum falsum dicit testimonium. Sicut aves avolant, et passeres; ita maledictum vanum non superveniet illi. Noli respondere imprudenti ad imprudentiam ejus, ne similis ei fias: sed responde stulto ad stultitiam ejus, ne sibi sapiens esse videatur. Qui insidiatur amicis suis, cum visus fuerit, dicit: Ludens feci. Craticula carbonibus, et ligna igni, et vir maledicus ad tumultum rixae. Si te rogaverit inimicus tuus, parcens voce magna, ne consentias ei: septem enim nequitiae sunt in anima ejus. Gravis est lapis, et vix portabilis arena; sed ira 572 stulti gravior utroque, crudelis est indignatio, et acuta ira et zelus impatiens est. Impius calumniatur pauperes: et qui confidit in cordis audacia Al. avaritia, stultissimus est.
Abbreviated transcription (Latin):
rartus. Sapiens timendo declinat malum. stultus confi¬
dens miscetur ei. Longanimis uir: multus in pruden¬
tia est: pusillanimis ualde imprudens est. Qui calũ¬
niatur pauꝑem:. lacessit factorem ciis. Lingua sapienti¬
um bona nouit: et osstultorum pronuntiat malum. Hir
animosus parit rixas. &e immundus est apud dm om̃is
qui exaltat cor suum. Manus inferens iniuste. ñ erit un¬
punitus. Qui diligit uitam. parcet orisuo. Ante con¬
tricionem precedit contumelia. et ante ruinam mala
cogitatio. Qui offirmat oculos suos. cogitat ꝑuersa et
prouocat labiis suis omina mala. Labia stulti ducut̃
eum in mala audax mortem inuocat. Malignus iur
multa decrimenta patietur. Melus eist pauꝑ iustus qũã
mendax diues. Gła est uiro qui auertit se amaledic¬
tis. qui aut̃ stultus est talib se obligat. Noliamare de¬
trahere. ne eradiceris. Suauis est homini panis men¬
dacii: postea implebitur os eius calculo. Quioꝑatur

Expanded text:
rarius. Sapiens timendo declinat malum. Stultus confirarius. Sapiens timendo declinat malum. Stultus confidens miscetur ei. Longanimus vir 571 multus in prudentia est: pusillanimus valde imprudens est. Qui calumniatur pauperem, lacessit factorem ejus. Lingua sapientium bona novit, et os stultorum pronunciat malum. Vir animosus parat rixas: et immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum. Manus manui inferens injuste, non erit impunitus. Qui diligit vitam, parcit ori suo. Ante contritionem praecedit contumelia, et ante ruinam mala cogitatio. Qui obfirmat oculos suos, cogitat perversa, et provocat labiis suis omnia mala. Labia stulti ducunt eum in mala, et os audax mortem invocat. Malignus vir multa detrimenta patietur. Melior est pauper justus, quam mendax dives. Gloria est viro, qui avertit se a maledictis: qui autem stultus est, talibus se obligat. Noli amare detrahere, ne eradiceris. Suavis est homini panis mendacii; postea implebitur os ejus calculo. Qui operat
Abbreviated transcription (Latin):
cide a te prauum os: et iniqua labia longe repelle abs
te. Oculus contumeliosi lingua iniqui. manus effun¬
dentes sanguinem iusti. cor fabricans cogitationes
malas. et pedes festinantes ad malefaciendum. Qui m¬
titur mendacium pascit uentos. et sequitur aues uo¬
ture sue fecit errare. Pambulabat aridum ac deser¬
tum: & congregat manib suis sterilitatem. Os proca¬
cis appropiat contricioni: et qui profert maledicta.
stultissimus est. Anima benedicta omnis simplex:
uir animosus in honestus est. ꝑ delicta labiorum. inci¬
dit in laqueum peccatorum. ltinera stultorum. recta in
conspectu suo. Stultus eadem die ostendit iram suam.
Abominatio est dño labia mendacia. Qui custodit os
suum. seruat animam: et qui remerarius est labiis. ter¬
rebit se ipsum. Malus cũ contumelia agit malai et in¬
sipiens expandit maliciam suam. Queres apud malos sa¬
pientiam et ñ iuenies. suis itinerib saturabitur teme¬

Expanded text:
cide a te os pravum, et iniqua labia longe repelle abs cide a te os pravum, et iniqua labia longe repelle abs te: oculos contumeliosi, linguam iniqui, manus effundentes sanguinem justi, cor fabricans cogitationes malas, et pedes festinantes ad malefaciendum. Qui nititur mendacio, pascit ventos, et sequitur aves voturae suae fecit errare. Perambulat aridum ac desertum, et colligit manibus suis sterilitatem. Os procacis appropiat contritioni; et qui profert maledicta, stultissimus est. Anima benedicta omnis simplex vir: Animosus inhonestus est. Per delicta labiorum incidit in laqueum peccator. Itinera stultorum recta in conspectu suo. Stultus eadem die ostendit iram suam. Abominatio est Domino, labia mendacia. Qui custodit os suum, servat animam suam. Et qui temerarius est labiis, terrebit seipsum. Malus cum contumelia agit mala, et insipiens expandit malitiam suam. Quaeres apud malos sapientiam, et non invenies. Suis itineribus saturabitur teme
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen miror quomodo homo prudens furore pre¬
uentus. uelis michi bencsicium tribuere: ut educas de
cartere animam meam. et ñ patiaris tecum intenebriᷤ
Bepone gladium: et ego scutum abiciam. Inuno tibi
consentire ñ potero. ut parcam hereticis. & me catho¬
licum ñ probem. Siista est causa discordiẽ mori pos¬
sumtacere ñ possum. Debueram quidem de omni
scriptura tuc insanie respontlere. et diuinis uocib
in modum dauid citbaritans. lenire furorem pectoriᷤ
tui.ͥ s contentus ero unius libri paucis testimoniis.
et opponam sapientiam stulticie: ut sihumana con¬
tempnis. saltem diuma ñ negligas. Audi igitur quid
de te &e de om̃ib inuidis ac maledicis &e contumeliosis
loquatur salomon. Insipientes dum inuiriis cupidi
sunt. impii facti oderunt sensum. Ne fabriceris inami¬
cum tuum mala: &e ne inimiceris aduersum homi¬
nem sine causa. Impii exaltant contumeliam. Circun¬

Expanded text:
Et tamen 570 miror, quomodo homo prudens, furore praeEt tamen 570 miror, quomodo homo prudens, furore praeventus, velis mihi beneficium tribuere, ut educas de carcere animam meam, et non patiaris tecum in tenebrisDepone gladium, et ego scutum abjiciam. In uno tibi consentire non potero, ut parcam haereticis, ut me catholicum non probem. Si ista est causa discordiae, mori possum, tacere non possum. Debueram quidem de omni Scriptura tuae insaniae respondere, et divinis vocibus in modum David citharizantis lenire furorem pectoris tui; sed contentus ero unius libri paucis testimoniis, et opponam sapientiam stultitiae; ut si humana contemnis, saltem divina non negligas. Audi igitur, quid de te, et de omnibus invidis, ac maledicis et contumeliosis loquatur sapiens Salomon: Insipientes dum injuriis cupidi sunt, impii facti oderunt sensum. Ne fabriceris in amicum tuum mala. Et ne inimiceris adversum hominem sine causa. Impii exaltant contumeliam. Circum
Abbreviated transcription (Latin):
tachius antiochenus cp̃s filium dum nescit inuenit᷑.
sic athanasius alexandrine urbis pontifex. terciam ar¬
senii amputauit manum. Duas enim qui primum
mortuus fingebatur. uiuens postea habere monstratꝰ
est. Talia et condiscipłi tui uel magistri nunc de cius¬
dem ȩccłiȩ sacerdote confinguntꝰ et auro id est tuis
tuorumq uirib oppugnant fidei ueriatem. Quid
loquar de hereticis quilicet foris sint. tamen se nominãt
xp̃ianos.: Aduersum impiissimos celsum atq porphiri¬
um quanti scripsere nr̃orum: Quis omissa causa insu¬
ꝑflua criminum obiectione uersatus est. que ñ car¬
te ȩccłiastice s libelli debent iudicum continere :
Aut quid refert si causa cadas. et crimine suꝑes.
Non necesse est ut cum ꝑiculo tui capitis accuses. Uno
ꝑcussore conducto. satis potes facere desiderio tuo. Et
scandalum timere te simulas: qui dudum fratrem
nunc accusatum. semꝑ inimicus es paratus occidere.

Expanded text:
tathius Antiochenus episcopus, filios dum nescit, invenit. tathius Antiochenus episcopus, filios dum nescit, invenit. Sic Athanasius Alexandrinae urbis pontifex, tertiam Arsenii amputavit manum. Duas enim qui mortuus prius fingebatur, vivens postea habere monstratus est. Talia et condiscipuli tui et magistri nunc de ejusdem Ecclesiae sacerdote confingunt: et auro, id est, tuis tuorumque viribus oppugnant fidei veritatem. Quid loquar de haereticis, qui licet foris sint, tamen se nominant Christianos? Adversum impiissimos, Celsum atque Porphyrium, quanti scripsere nostrorum? Quis omissa causa, in superflua criminum objectione versatus est? Quae non chartae Ecclesiasticae, sed libelli debent judicum continere. Aut quid refert, si causa cadas, et crimine superes? Non necesse est, ut cum periculo tui capitis accuses. Uno percussore conducto, satis potes facere desiderio tuo. Et scandalum timere te simulas, qui dudum fratrem, nunc accusatum, semper inimicum, es paratus occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
tia tua demoneᷤ rugiant: cuiꝰ exẽplũ ĩ scͥbendo seqͣriᷤ. Qum
quã catholicorũ indisputatione sectarũ. turpitudmẽ
ei adu̾sũ quẽ disputant obiecerint. Sic te docuer̃ migi¬
tri tui. talib institutus es disciplinis. ut cui respon¬
dere ñ potueris. caput auferas. et linguam qua tace¬
re ñ potest seces: Nec magnopere głeris: si facias
qd scorpiones possunt facere & cantarides. fecerunt
hoc et fuluia inciceronem. et herodias inoħem: quia
ueritatem ñ poterant audire. de linguam ueriloquã
criminali acu confodiebant. Canes latrant pro anĩs
suis. et tume ñ uis latrare pro xp̃o: Scripserunt
multi contra marcionem ualentinum. arrium et
cunomium. Aquo eis obiecta est turpitudo: Non¬
ne toti in conuincendam heresim incubuerunt. Iste
machine hereticorum id est magistrorum tuorum sunt:
ut conuicti deꝑfidia ad maledicta se conferant. Sic eus¬

Expanded text:
ctia tua daemones rugiant, cujus exemplum in scribendo sequaris? Quis ctia tua daemones rugiant, cujus exemplum in scribendo sequaris? Quis umquam catholicorum in disputatione sectarum, turpitudinem ei, adversum quem disputat, objecit? Sic te docuerunt magistri tui? Talibus institutus es disciplinis, ut cui respondere non potueris, caput auferas; et linguam quae tacere non potest, seces? Nec magnopere glorieris, si facias quod scorpiones possunt facere et cantharides. Fecerunt haec et Fulvia in Ciceronem, et Herodias in Joannem: quia veritatem non poterant audire, et linguam veriloquam discriminali acu confoderunt. Canes latrant pro dominis suis, et tu non vis me latrare pro Christo? Scripserunt multi contra Marcionem, Valentinum, Arium, et Eunomium. A quo eis objecta est turpitudo? Nonne toti in convincenda haeresi incubuerunt? Istae machinae haereticorum, id est, magistrorum tuorum sunt, ut convicti de perfidia, ad maledicta se conferant. Sic Eus