comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma contencione utebatu:
et in mensis eam atq exqͥ¬
sitis cruciatibus affligebat.
co maxime quod cius sentẽ¬
ciam uincere cupiebat. qmͣ
landabili uoce decreuerat.
inchil se prorsus eorum que
sibi contra fas miperaban¬
tur acturam queque statu¬
ti suitenex: ad ultummnca¬
pite punitur Secunda uero¬
uenerabilis et fecundissima
naria que dum nima utim¬
tur constancia apud iuditẽ.
et ille unci erubestit afemi¬
nis. in auditis cormentorũ
generibus toleratis: finem
onimum ferro cãdente sus¬
Et primo omnium pueru¬
lum diostorum. tanquam
proctate facilem flecti ante
ribus agͥit: Quem cum in
nullo sibi cedere uideret: fe¬
rocius cum cruciare conten¬
dit. Tum de inde uariis tor¬
mentis dilanians eum pa¬
ri modo constancia fidei inde¬
iet armatos. tradi igmbus
iubet Diostorum uero pu¬
erum quod sibi constanter
et sapienter mominibus res¬
pondisset. ad miratus dif
fern precepit: Sperans eũ
pro etate penitudinem ges¬

Expanded text:
ma contentione utebatur, et immensis eam atque exquisitis cruciatibus affligebat, et maxime, quod ejus sententiam vincere cupiebat, quia laudabili voce decreverat nihil se prorsus eorum quae sibi contra fas imperabatur, acturam; quae statuti sui tenax ad ultimum capite punitur. Secunda verovenerabilis et fecundissima naria, quarta; dum nimia utuntur constantia apud judicem, et ille vinci erubescit a feminis, inauditis tormentorum generibus tolerat, finem omnium, ferro cedente, susex primo omnium puerulum Dioscorum, tanquam pro aetate facilem flecti eratribus agit. Quem cum in nullo sibi cedere videret, ferocius eum cruciare contendit. Tum deinde caeteros variis tormentis dilanians, cum pari modo constantia fidei videet armatos, tradi ignibus jubet. Dioscorum vero puerum, quod sibi constanter et sapienter in omnibus respondisset, admiratus judex, differri praecepit, sperans eum pro aetate poenitudinem ac
Abbreviated transcription (Latin):
q cum rem cuiusdam poten¬
tis sub mercede procuraret
iubetur ab eo idolis immola¬
re recusans cogebatur in iu¬
riis resistens: rursum blan¬
dicus mulcebatur: Cum ne¬
ro utrumq contempneret.
preacuta sude ualidissima
trans ueberatus. per media
uscera neci traditur: Quid
fregore. languore. latromb
bestus q consumpte sunt
qui omnes imitati electos
dei prophetas: gloria marty
uenerandus senex chere¬
egipti que dicitur inlõpolis
cum ad arabitum montem
inia cum grandena connn¬
ge distessisset Nulli ultra

Expanded text:
que cum rem cujusdam potentis sub mercede procuraret, jubetur ab eo idolis immolare. Recusans cogebatur injuriis; persistens rursum blanditiis mulcebatur. Cum vero utrumque contemneret, praeacuta sude validissima transverberatur per media viscera, et neci traditur. Ipsosfrigore, languore, latronibus, bestiisque consumpti sunt, qui omnes imitati electos Dei prophetas, gloria martyruos et venerandus senex ChereAegypti, quae dicitur Nicopolis, cum ad Arabicum montem una cum grandaeva conjuge discessisset, nulli ultra
Abbreviated transcription (Latin):
mine abluto. Post hec quod¬
xpĩanis eẽt defertur. Inh
uero milla aiudice modera¬
cio reseruatur: S geminatis
suppliciis extruciatum cimi
latrombus tussit intendi.
Ignorans quod crudelitate
sua optimo martyri salua¬
toris similitudinem detu¬
lit. qui pro salute humani
Teneris cum latrombus ꝑ¬
tilit crutem. Turma au

Expanded text:
mine absolutus, post hoc Christianus esse defertur. In hoc vero nulla a judice moderatio reservatur; sed geminatis suppliciis excruciatum cum latronibus jussit incendi, ignorans quod crudelitate sua optimo martyri Salvatoris similitudinem detulit, qui pro salute humani generis una cum latronibus pertulit crucem . Au
Abbreviated transcription (Latin):
rius gente libicus. cum mul¬
tis uerbis aindice ad negan¬
dum suaderetur: et eo ma¬
iore constancia fidem suam
profite retur: niinis ad ulti¬
mum iubetur ex uri Epi¬
er cum multo tempore et
inunnculis. et incruciatibus
carceris torti eciam frequẽ¬
ter: et diuersis suppliciis
confecti ꝑdurassent infide
ignibus ad postremum con¬

Expanded text:
i gente Libycus, cum multis verbis a judice ad negandum suaderetur, et eo majore constantia fidem suam profiteretur vivus ad ultimum jubetur exuriri: qui multo tempore, cum in vinculis et cruciatibus carceris torti, etiam frequenter et divisis suppliciis confecti, perdurassent in fide, ignibus postremo con
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ longene etatis ap¬
polloniam nomine: cum
corripuissent: dantes pri
congestis deinde lignis ex¬
truxerunt rogum: comimi¬
nantes inuam se eam incẽ¬
impia uerba proferret At
illa ut rogum indit ẽẽ suctẽ¬
sum: paululum quid inse
te uero se emamibus proru¬
quam minabantur sponte
prosilunt. Ita ut ꝑterreren¬
tur eciani ip̃i crudelitatis
auttores quod pronicior in¬
uenta est ad mortem femina.
quam persecutor ad penam
e repertum crudelissimis
ad fecere suppliciis: Ita ut
omnes ei iuucturas m̃ebro¬
rum prius soluentes: de su¬
perioribus enn precipita¬
rat ꝑuiũ. nullus platee trã

Expanded text:
virginem longaevae aetatis, Apolloniam nomine, cum corripuissent, dentes ei congestis deinde lignis exstruxerunt rogum, comminarentur vivam se eam incenmpia verba proferret. At illa ut rogum vidit esse succensum, paululum quid intra te de manibus impioruquem paraverant, sponte prosilivit; ita ut perterrerentur etiam ipsi crudelitatis auctores, quod promptior inventa est ad mortem femina, quam persecutor ad poenama repertum, crudelissimis affecerunt suppliciis, ita ut omnes ei juncturas membrorum prius solventes, de superioribus eum praecipitar
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad idola ꝑducentes: ado
uncũla pedibus in nectan¬
tes et per plateas tocius
cuntatis trahentes: fedo¬
horrendoq supplici gerere¬

Expanded text:
 ad idota perducentes, adorncula pedibus ejus innectentes, et per plateas totius civitatis eam trahentes, horrendo supplicio disce
Abbreviated transcription (Latin):
lentes mortius niludere ca¬
daueribus prohiberet: Cla
cur uidici fortiss iunis miles
iam domini. et nusquam se
niferior factus niconfessione
pers istens: capite plectens. ꝓ¬
pietate domiatur Alius qui

Expanded text:
etiam mortuis illudere cadaveribus martyrum prohiberet, clamtur judici fortissimus miles jam Domini, et nusquam se inferior factus, in confessione persistens, capite pro pietate damnatur. Passus VI
Abbreviated transcription (Latin):
religiosum quendam senẽ
materamim nomme corri¬
pientes: iubent impia uer¬
ba proferre: quod ille cum
facere recusaret: omne cor¬

Expanded text:
principalia praevenit edicta minister daemonum qui dicebatur in civitate nostra Divinus, superstitiosum contra nos exagitans vu
Abbreviated transcription (Latin):
gẽt. post ea quam frequẽ¬
ter passiomibus sus tru¬
ciatus glorificanerat domi¬
nim. dum deuniculis adtri¬
bunal. et atribimaubus re¬
uocatur ad uiicula: inter

Expanded text:
illi posteaquam frequenter passionibus suis et cruciatibus glorificaverunt Deum, dum de vinculis ad tribunalia et a tribunali revocarentur ad vincula. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
quidam xpĩanns auidite
torqueretur:eciam pene ad
negandum declinaret: dis¬
rumpebantur intra semet¬
ipõs. et nltu otulis at mici¬
bus uelut es erigere conabã¬
tur illum. qui insupplicus
positus trepidabat. Inter¬
dum etiam manus proten¬
dere. at tocius corporis mo¬
cibus et habitu diuerse in¬
clinatr tanqmͣ subleuare lap¬
santis amimos gestiebant:¬
Conuersi uero ad eos om̃s
et qui de semet ipĩs profiterẽ¬
tur ex eorum motibus ag¬
nostentes. Prius pene quã
in eos nulgus clamoribus
in siliret. Ipĩ inmediaa ꝑp¬
rumpunt at se se xp̃rauos

Expanded text:
quidam Christianus a judice torqueretur, et jam pene ad negandum declinaret, disrumpebantur intra semetipsos, et vultu, oculis ac nutibus velut erigere conabantur illum qui in suppliciis positus trepidabat. Interdum etiam manus protendere, ac totius reliqui corporis moribus et habitu diverse inclinati, tanquam sublevare lapsantis aConversi vero ad eos omnes, et quid de semetipsis profiterentur, ex eorum motibus agnoscentes, prius pene quam in eos vulgus clamoribus insiliret, ipsi in medium prorumpunt, ac se Christianos
Abbreviated transcription (Latin):
pod agra constrictus. ita ut
neqz ambulare neq stare
posset. cum his qui eum in
sellula portabant offertur
quorum unus quidem sta¬
tim negauit Alius uero no¬
mine eimꝰ cum iuliano sene
indomini ihũ xp̃i confessio¬
ne perdurat: quiq iuben¬
tur camelis impositi. per
tem et flagris. Huic ude

Expanded text:
podagra constrictus esset, ut neque incedere neque stare posset, cum his qui eum in sellula portabant judici offertur. Quorum unus quidem statim negavit, alter nomine Eum Eunus cum Juliano sene in Domini confessione perdurat. Quique Ambo jubentur camelis impositi per em et flagris, hinc inde
Abbreviated transcription (Latin):
sint quibusq contra eum
pessimus demon artibus cũ
immerso excrtitu suo ⁊ qnͣ¬
ta contentione pugnauerit.
et qui super omnes ceteros
qui per illud tempus pro xp̃i
cruces: noua penarn ge¬
nera et seculis omnibus in¬
audita tormenta pertulerit

Expanded text:
nta quibusve contra eum pessimus daemon artibus cum universo exercitu suo intentione pugnaverit, atque super omnes caeteros qui per illud tempus pro Chricruces, nova poenarum genera ac saeculis omnibus inaudita tormenta pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
eo magis ꝑsisterent inma¬
lis sins: atq ip̃i quiduçes
populi indebantur et p̾n¬
cipes duini mandati inime¬
mores effecti aduersiui
se inuitem contenciombus
zelo: liuore. superbia. iniumn¬
ciis atq odiis inf̾lammarẽ

Expanded text:
eo magis persisterent in malis suis, atque ipsi, qui duces populi videbantur, et principes divini mandati immemores effecti, adversus se invicem contentionibus, zelo, livore, superbia, inimicitiis, atque odiis inflammare
Abbreviated transcription (Latin):
radunt autem fabia¬
mim anthero definic¬
to cum de agro reuerteretur
una cum amicis suns: et uni¬
uersus eccł̃ie populus pro ep̃o
eligendo i unm coisset: at¬
q alius de alio ut fieri solet
intalibus conclamaret nec
camen uulgi sententia certi
aliquit obtineret: ad stitisse
eciam ipm̃ inter ceteros sti¬
re cupientem qui rei exitus
foret et subito per dei proui¬
denciam columbam celitus
lapsam figuram ferentem
illius que in stĩ sp̃s magine
super ih̃m destenderat apud
iordanem supra caput ad sti¬
tisse fabiani ad quod specta¬
culum ora cunctorum oculos¬
q conuersos: et omnes uelut
imo spũ commotos: hunc ẽẽ
epistopatu digĩ ꝑdei indici¬
um decrenisse: enmq conti¬
nuo cathedre impositum et le¬
gittimo sacerdocio confirma¬
tum: quod alii super huius
alii super zeferim nomme
gestum tradunt eunc etiã

Expanded text:
radunt autem Fabianum Anthero defuncto, cum de agro reverteretur una cum amicis suis, et universus ecclesiae populus pro episcopo eligendo in unum coisset, atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam, figuram ferentem illius, quae in sancti Spiritus imagine super Jesum descenderat apud Jordanem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmatum. Quod alii super hujus, alii super Zeferini nomine gestum tradunt. XXI
Abbreviated transcription (Latin):
niali esse sumilis: quod cor¬
pus quidem habeat ipãm
licteram et ea que secundũ
licteram designantur am¬
nium uero occultum in lic¬
tera spiritalem et inuił ibi¬
lem sensum: quem illi ab
anctoribus suis edocti su¬
blimius et nobilius uelut
inspitientes ꝑ speculum cõ¬
templantur: ex ip̃is eciam
nominibus amimirandas qͣs¬
dam species intelligentie ꝓ¬
de conientibus eorum q̃¬
quidem iuri: seorsum eci¬
am in etłdem lotis congre¬
gentur: et nt ingilias si¬
est: peragant. et maxi

Expanded text:
nimali esse similis, quod corpus quidem habeat, ipsam litteram, et ea quae secundum litteram observantur; animam vero, occultum in littera spiritalem et invilem sensum, quem illi ab autoribus suis edocti sublimius et nobilius velut inspicientes, per speculum contemplantur, ex ipsis etiam nominibus admirandas quasdam species intelligentiae pde conventibus eorum quidem viri, seorsum etiam in eisdem locis feminae congregentur, et ut vigilias, siest, peragant. » Hi
Abbreviated transcription (Latin):
non solum subcdius intelłi¬
gunt hymnos ueterum. s¬
et ip̃i facumt nouos indm̃.
ommbus eos ⁊ metris et so¬
nis honesta satis et suam
compage modiclantes: Mul¬

Expanded text:
non solum subtilium intelligunt hymnos veterum, sed ipsi faciunt novos in Deum, omnibus eos et metris et sonis honesta satis et suavi compage modulantes.
Abbreviated transcription (Latin):
Qportebat nonq ꝑfecti huius
bom partipem fieri : omnem
greciam. onniem q barbariẽ
inegipto tamen maior est co¬
pia ꝑ singula queq territori¬
a precipue autem circa alex¬
andriam Nam optimus qͥl¬
ꝙ ex omnibus locis uelut ad
uberis patrie glebam festi¬

Expanded text:
portebat, inquit, profecto hujus boni participem fieri omnem Graeciam, omnemque Barbariam. In Aegypto tamen major est copia per singula quaeque territoria, praecipue in Alexandria. Nam optimus quisque ex omnibus locis, velut ad uberis patriae glebam, festi
Abbreviated transcription (Latin):
ait ergo cum uiris autem qͦs
dicimus sunt et femine in qui¬
bus plures iain grandene sũt
uirgines integritatem casti
corporis non necessitate aliq̃
sed deuotione seruantes dũ
sapiencie studus semet ges¬
tiunt non solum aimo sed
et corpore consetrarẽ: indig¬
num ducentes libidini mart¬
cipare. uas ad capiendans
sapienciam preparatũ: et
edere mortalem ꝑ art̾umt e¬
as a quibus diuim merbi
contubitus sacrost̃s et im¬
mortalis expecitur: ex qͦ
posteritas relinquatur Ne¬
quoquam corruptele mor¬
talitatis obnoxia./ Quod si

Expanded text:
it : « Cum viris autem, quos dicimus, sunt et feminae, in quibus plures jam grandevae sunt virgines, integritatem ac castitatem corporis non necessitate aliqua, sed devotione servantes; dum sapientiae studiis semet gestiunt non solum anima, sed etiam corpore consecrare, indignum ducentes libidini mancipare vas ad capiendam sapientiam praeparatum, et edere mortalem partum eas, a quibus divini verbi concubitus sacrosanctus et immortalis expetitur, ex quo posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia. » I
Abbreviated transcription (Latin):
ita diuit Est autem inquit
insingulis locis consecrata ora¬
tõnis domus: que appellatur
semnon. uel monast̾um. Se¬
inficari pot̃ honestorum cõ¬
uentitulum In quose cedẽ¬
tes inquit honesta et casta
chil illuc peorsus guos ad
cibum potumq ꝑbͥmet in¬
ferentes : ul ad reliqua hu¬
mani corpdris misteria:
sed legis tantum libros. et
nos quoq in deum cetera¬
q his siulia in quorum dis¬
ciplinis atq excercitiis in¬
stituti ad ꝑfectam beatam¬
q uitam studiis ingib co¬
tem diei usq ad uesperam
omne eis spacium instudio¬
rum extertiis ducitur qui¬
bus ad diumam philosaphi¬
am ꝑ sacras licteras inbuũ¬
tur. patrum leges in allego¬
ricam intelligenciam dedu¬
tentes: qm̃t quidem formas
eẽ et imagiñes ea que in le¬
gis liccera stripta sunt op¬
pmantur. letantes intruuse¬
cus profundi tuus dam di¬

Expanded text:
alia: « Est autem, inquit, in singulis locis consecrata orationis domus, quae appellatur semnion, vel monasterium. Senificare potest honestorum conventiculum, in quod secedentes honesta et casta ihil illuc prorsus quod ad cibum potumque pertinet inferentes, vel reliqua humani corporis ministeria, sed legis tantum libros, et nos quoque in Deum, caeteraque his similia. In quorum disciplinis et exercitiis instituti, ad perfectam beatamque vitam studiis jugibus cotem diei usque ad vesperam omne eis spatium studiorum exercitiis ducitur: quibus ad divinam philosophiam per sacras litteras imbuuntur; Patrum leges in allegoricam intelligentiam deducentes; quoniam formas esse et imagines ea quae in legis littera scripta sunt, opinantur, latentis intrinsecus profundi cujusdam di
Abbreviated transcription (Latin):
it ergo. Continentiam ne¬
ro uelut fundamentum
quoddam. primo in amina
collocant Et ita demunre¬
edificare uirtutes Cibum
potumq nullus eorum ca¬
pit: aute solis occasun᷑ i¬
delicet tempus cum philo¬
sophie studus curam uero
corporis cum nocte socian¬
tes Non nulli autem eci
am post triduum in com¬
inuiut᷑ionem ueniunt cibi.
quos stilicet edacior studio¬
rum fames ꝑurget᷑. Iam ue¬
ro hi qui ni erudiciombus
sapiencie et inprofundiore
intelligencia satrorum uõ¬
liminũ conuersantur: tã¬
quam cepiołis dapibus in¬
hiantes expleri nequeunt:
et contuendo amplius infla¬
mimantur: ita ut nec quar¬
to iam nec quinto. s łextor
demum die non tam deside¬
ratum qmͣ necessarium cor¬
pori indulgeant cibum Hec

Expanded text:
itur: « Continentiam vero, velut fundamentum quoddam, primo in animo collocant, et ita demum reedificant virtutes. Cibum potumque nullus eorum capit ante solis occasum, videlicet tempus lucis cum philosophiae studiis, curam vero corporis cum nocte sociantes. Nonnam post triduum in communionem veniunt cibi, quos scilicet edacior studiorum fames perurget. Jam vero hi qui in eruditionibus sapientiae, et in profundiore intelligentia sacrorum voluminum conversantur, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequeunt, et contuendo acrius inflammantur, ita ut nec quarto jam, nec quinto, sed sexto die demum, non tam desideratum quam necessarium corpori indulgeant cibum. » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ominum quod renuncient
cunctis facultatibus suis qͥ
se ad huiustemodi philoso¬
phiam dederint. et bonis
sus quibus inter se cedant
tum deinde quod omes e¬
ciam uite solicitudines pro¬
cul abiciant. et extra ur¬
bem egressi młortulis uł ex¬
ignis quibusq agellulis de¬
gant: refugientes imparis
propositi consortia et inte
dissimilis contuberma: sti¬
entes impedimento ẽe . hec
arduum uolentibus iuter
uirtutis incedere Tali qͥppe¬

Expanded text:
omnium renuntiant cunctis facultatibus suis, qui se ad hujusmodi philosophiam dederint, et bonis suis quibus intersunt, cedunt. Tum deinde quod omnes etiam vitae sollicitudines procul abjiciant, et extra urbem egressi in hortulis, vel exiguis quibusque agellulis degant, refugientes imparis propositi consortia, et vitae dissimilis contubernia: scientes impedimento esse haec arduum volentibus iter virtutis incedere. » Et p
Abbreviated transcription (Latin):
mens in sexto dispositõnũ
libro: hec ita gesta esse des¬
cribit Eiq s̾mule dat tes¬
timonium eciam gerapoli¬
tes epistopus nomme papi¬
as: qui et hoc dicit quod
petrus in prima epistola
sua quam de urbe roma st̾¬
bit Memmerit marci ĩ
qua tropice romam babilo¬
uam nominarit cum di¬
cit salutat uos ea que in¬

Expanded text:
mens in sexto Dispositionum mens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima Epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam nominarit, cum dicit: Salutat vos ea E
Abbreviated transcription (Latin):
gitur cum romane urbi
clarum uebi uerbi dei lu¬
men fuisset exortum. sy¬
monis quidem tenebre cimi
suo auctore restincte sunt
Sermo autem ueritatis ⁊
lucis qui ꝓ petrum predica¬
batur inuersorum mentes
placito illustrauit auditu.
ita ut cotidie audientibus
eum nulla nũquam satie¬
tas fieret Unde neqr audi¬
cio eis sufficit: s martũ dis
manet fraude quesi
centie uirtutis merito pri
cipulura eius omnibus preci¬
b exorant. uti ea que ille
uerbo predicabat. Ad ꝑpetu¬
am eorum commonicionem
habendam stripture trade¬
ret: quo domi foris q huice¬
modi uerbi meditatõnis ꝑ
manerent. Nec prius ab
obsecrando desistunt: qua
q orauerant impetrarent
Et hec fuit causa striben¬
di : quod secundum martũ
dicitur eim̾agelii: Petrus
uero ut ꝑ spiritum sanctũ
religioso se spoliato spolia¬
tum comperit furto delec¬
tatus fidem eorum ꝑhec
deuocionemq considerans:
factum confirmauit: et in
ꝑpetuum legendam strip¬
turam eccłuis tradidit: Ele¬

Expanded text:
gitur cum Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio eis sola suffecit, sed Marcum dismanet fraude quaesicentia et virtutis merito, pricipulum ejus omnibus precibus exorant, uti ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam scripturae traderet, qua domi forisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraverant impetrarent. Et haec fuit causa scribendi quod secundum Marcum dicitur Evangelium. Petrus vero ut per Spiritum sanctum religioso se spoliatum comperit furto, delectatus est, fidem eorum per haec devotionemque considerans, factumque confirmavit, et in perpetuum legendam scripturam Ecclesiis tradidit.
Abbreviated transcription (Latin):
unc autem marcum
tradunt pͥmum ad e¬
giptum perrerisse:
atq nuibi enuangelium qͦd
ip̃e constripserat preditas¬
rum. ac mulierum primo
satio eorum qui ꝑ ipm tre¬
daderant. et uita totius ab¬
stmentie. ac frugi eormn so¬
bria q cominna librorum
memorie mandarentur Aui¬

Expanded text:
Hunc enim Marcum tradunt primum ad Aegyptum perrexisse, atque inibi Evangelium, quod ipse conscripserat, praedicasm ac mulierum primo satio eorum qui per ipsum crediderant, et vita totius abstinentiae et frugalia eorum, sobriaque con vivia librorum memoriae mandarentur
Abbreviated transcription (Latin):
tum est tibi: ut possim dis¬
ta sellemnitas uelut cate¬
nis quibusdam uintulis¬
q disruptis leticioram iam
bom aglibo nullum debe

Expanded text:
tum est, ut possim ret Eucharistiam, velut catenis quibusdam vinculisque disruptis, laetiorem jam boni auxilio nullum debe
Abbreviated transcription (Latin):
re cogerentur:auint duci¬
unt. sacrificasse nos credite
et quoadusq caro onñs ig¬
nem deflueret: innobi¬
liter ꝑdurarunt. Alii ad

Expanded text:
re coguntur. Aiunt: Duciunt, sacrificasse nos credite. Et quoadusque caro omnis in ignem deflueret, immobiliter perdurant. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
erat cubiculi regis p̃positus:
habens secum officio fide
et magnamutate parem
gorgoniuni. inquorum in¬
sticucionibus optimis: õs
penecubiculi mimstri. in
fide uigilanter et libere ꝑ¬

Expanded text:
erat cubiculi regii praepositus, habens secum officio, fide, et magnanimitate parem Gorgonium. Quorum institutionibus optimis omnes pene cubiculi ministri in fide Dei vigilanter et libere p
Abbreviated transcription (Latin):
so principi glosior uictoria
de frustratis opimonibus pa
falsa diuiuacio ñ mimis in
interitu contulit pene: qmͣ
pudoris seruaiit minta¬

Expanded text:
so Principi gloriosior victoria de frustratis opinionibus Pagfalsa divinatio minus in interitu contulit poenae, quam pudoris servavit in
Abbreviated transcription (Latin):
hec ditens Isti igitur diuini
martyres qui cum xp̃o ince¬
lestibus sedent: et regni eius
participes sunt atq indicii.
qui cum ip̃o delapsis fratri¬
bus iuditant Isti inquam
ip̃i susceperunt lapsos: et
pͥeintenciam conuersionem¬
q eorum non respuerunt:
erant martires Non uult
oritarno mortem morientis
f couuersionem eis: et pe¬
intenciam querit: Siergo
isti receperunt quesdam et
meccłia statuerunt Inora¬
cione quoq eis et intibo cõ¬
munitauerunt. quid nos
uultis fatere fratres: quid
nobis agendum putatis:
Nonne sequi nos eorum
sententiam et indicium cõ¬

Expanded text:
errorem: Isti igitur divini martyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant: isti, inquit, ipsi susceperunt lapsos ad poenitentiam, conversionemque eorum non respuerunt, erant martyres, non vult omnino mortem morientis, sed conversionem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, et in Ecclesia statuerunt, in oratione quoque eis et in cibo communicaverunt, quid nos vultis, fratres? Quid nobis agendum putatis? Nonne sequi nos eorum sententias, et judicium con
Abbreviated transcription (Latin):
rursus tamqu̾a depopu¬
lo hinc: dicens Erit in qͥt
necessitas magna suꝑer
terram. et ira populo
hinc ; et cadent more gla-¬
dii. et captun ducentur
in omnes gentes: et ierłm
erit conculcata agentib:
usquequo compleantur cẽ¬
pora gencium Et iterum
Cum antem uderitis cir¬
cudari ab exertitu ieru¬
salem: tunc stitote quia ap¬
propinquauit desolacio eiꝰ .
Comparet nunc quisq u¬
nsquisq domimi et salua¬
toris nr̃i sermones cui hi¬
storiographi relacione de
bello quod gestum est atq
extidio cuntatis. et uidens
miram diuine prestiencie
uirtutem agnostat predicẽ¬
tis diuinitatem Hec quidẽ
nideorum genti post passi¬
onem saluatoris iusta ul¬
tione uenerunt: pro eo qd
auctorem uite asemet u¬
muersa gens conclamaiit

Expanded text:
rursum tanquam de populo dicens: Erit, inquit, necessitas magna super terram, et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes, et Hierusalem erit conculcata a gentibus, usquequo compleantur tempora gentium. Et iterum: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio ejus. Comparet nunc unusquisque Domini et Salvatoris nostri sermones cum historiographi relatione de bello quod gestum est, atque excidio civitatis, et videns miram divinae praesentiae virtutem, agnoscat praedicentis divinitatem. Haec quidem Judaeorum genti post passionem Salvatoris justa ultione venerunt, pro eo quod auctorem vitae a semet universa gens conclamavit
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃e predixerat amppe
qui ea que gerenda erãt
presentia iam inderet
Tunt cum secundum ennͣ¬
geliorum fidem uidens ci¬
uitatem fleut super eã.
et uelut mauribus eis
prolocutus est hec uerba
Si cognouisses inquit et

Expanded text:
 praedixerat: quippe cum ea, quae gerenda erant, praesentia videret. Tunc cum secundum evangeliorum fidem videns civitatem, flevit super eam et velut in auribus ejus prolocutus est haec verba: Si cognovisses, inquit, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑloca singula eccleiis
denide ommbus suppliciis
sare cogantur huic ue
mnubus cum ꝑsecutorum cru¬
delitate ad supplicia raperen¬
tur ⁊ adgones muandos om¬
nibus desudarent Illos an

Expanded text:
s diversis suppliciis care cogantur. Hic verur , cum persecutorum crudelitate ad supplicia traherentur, ut agones mirandos omnibus desudarent. Per un
Abbreviated transcription (Latin):
ma pace. et uinna sua pi¬
ietate ꝑspiciens: ad gredit᷑
primo sensim refreuare
sapsantes: et integro ad¬
huc eccł̃ie statu congrega¬
ciomibusq manentibus. ĩ¬
dulget interim eos qui erãt
in milicia: tantum genti

Expanded text:
ma pace et nimia sui lenitate perspiciens, aggreditur primo sensim refrenare lapsantes, et integro adhuc Ecclesiae statu, congregationibusque manentibus, indulget interim eos qui erant in militia tantum genti
Abbreviated transcription (Latin):
lis scriptum quia apparuit
deus abhrahe tanꝙͣni cominu¬
nis aliquis horo. sedenti ad
ilirem mambre. At ille ex¬
surgens cum honnuẽ innde
norare diumam dicens Donu¬
nator domme qui uideas omnẽ¬
ad filium refe̾nda. posterioris in¬
carne racio dispensatonis plenius
expleta designat Et item ꝓpħa da¬

Expanded text:
scribitur, quia apparuit Dominus Abrahae tanquam communis aliquis homo sedenti ad ilicem Mambre. At ille exsurgens cum hominem vidernorare divinam dicens: Dominator, Domine . Quae utique omnFilium referenda posterioris incarnatio dispensationis plenius expleta designat. Item P
Abbreviated transcription (Latin):
debam. et ecce cum nibibus
celi tanqͣm filius hominis ue¬
num. et ommes populi eribus ⁊
luigue ipsi seruient. Potestas
eius potestas eterna. que nõ per¬
transiet Ett regnum eius non

Expanded text:
 et ecce, cum nubibus coeli quasi filius hominis venum: et omnes populi, tribus, et linguae ipsi servient: potestas ejus potestas in aeternum, quae non transgrediet
Abbreviated transcription (Latin):
ecte sedes posite erant et uetustꝰ
dierimi sedebat. et uestimenta
eius situt nie alba et capillus
capitis eius sicut lana munda:
nis. rote eius ignis adurens flu¬
mus igneus ꝑcurrebat ante e¬
umi Iudicium positum est et

Expanded text:
e sedes positae sunt, et uetustus dierum sedebat. uestitus eius albus ut nix et capillus capitis eius ut lana munda nis, rotae eius ignis ardens. fluuius ignis lucebat ante eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ac belluio ritu obberrantes. nõ
urbes ad societatem: nõ mores
ad honestatem. nõ leges ad uite
iusticiam tenuere: artum uero di¬
stiplinarum q apud eos et tociꝰ¬
philosophie ne ipm̃ quidem no¬
men habebatur. s aggrestes qͥ¬
dam et uagi ꝑ deserta nullis se¬
dibus uagabantur. Si qua uero¬

Expanded text:
ac beluino more oberrantes non urbes ad societatem, non mores ad honestatem, non leges ad vitae iusticiam tenuere. Artium vero disciplinarumque apud eos et philosophiae ne ipsum quidem nomen habebatur, sed agrestes et vagi per deserta nullis sedibus vagabantur. Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
um iacob̾. s israel erit nom̃e tinim.
quia inualiusti cum deo Et paulo pꝰ
mẽ loci illius. uisio dei dicens Ui¬
di dñm facie ad faciem: et salua
facta est anima mea Neq enim¬
fas est de aliquo angrlorum uł celesti¬
um uirtutum ista sentire. Nullum
enim eorum sequando mortalibus ex
celesti precipinitur ad esse mandato:
dum̃ uł dñi diuinus sermo ꝯmemo¬
rat Hic eciam ihũ successori moysi
cum adstitisset. per cunctantiq eiqͥs
eẽt responsis eudentissmius desig¬
nauit dicens. princeps milicie uirtu¬
tum dom̾m ego sum: Cumq his au¬
ditis adorasset famulus ut decebat.
solue inquit ad eum corigiam calci¬
saucta est In quo consideranda est¬
preceptorimm smulitudo: qm̃ non e¬
rat hic alius ab eo qui dixerat ad
es huc . solue calciamenta de pedib
tius. Locus enim in quo tu stas. ter¬

Expanded text:
um Iacob, sed Israel erit nomen tuum, quia inualuisti cum Deo, et cum homimen loci illius 'uisio Dei'. Vidi enim Deum facie ad faciem, et salua facta est anima mea. fas est de aliquo angelorum vel coelestium virtutum ista sentire. Nullum enim eorum, si quando mortalibus ex coelesti percipiuntur adesse mandato, Dominum vel Deum divinus sermo commemorat. Hic etiam Jesu successori Moysi cum astitisset percunctanti quis esset, responsis evidentissimis assignavit dicens: princeps militiae virtutum Domini ego sum. Cumque his auditis adoraret famulus, ut decebat, solve, inquit ad eum, corrigiam calcec. . In quo consideranda praeceptorum similitudo, quoniam non erat hic alius ab eo, qui dixerat ad sseris huc. solue calciamentum depedibus tuis; locus enim, in quo tu stas, ter
Abbreviated transcription (Latin):
iam uite exitum ad esse
sens isset: malo accepto. cul¬
trum popostit Solebat e
nim ꝑsemet ipm̃ purgatũ¬
łit pomiũ. Atq incisum co¬
medere. Tum deinde cirtum¬
spectans ne quis eẽt qui ꝓ
os quos ante necauerat fili¬

Expanded text:
am exitum vitae adesse sensisset, malo accepto, cultrum poposcit solebat enim sic per semetipsum purgatum pomum, atque incisum edere. Tunc circumspectans ne quis esset qui eum os, quos ante necaverat, terci
Abbreviated transcription (Latin):
rore sua salome. atq eius uiro
uideos de meo interitu ga¬
iusuros: sed potero habere
lugentes. et exequias ho¬
norabiles explangentumm
multitudine siuolueritis
uos meis parere preceptis

Expanded text:
rore sua Salome atque eius viro 'Iudeos de meo interitu gavisuros, sed potero habere lugentes et exequias honorabiles ex plangentium multitudine, si volueritis vos meis parere preceptis.
Abbreviated transcription (Latin):
quoddam erat in ponti re¬
gionibus situm pistibus
copiosum: ex quorum ca¬
ptura predinites reditus
dominis prestabantur:
Ista possessio duobus fra¬
tribus sorte hereditatis ob¬
uenerat. s petume cupidi¬
cas: que pene omnum cor¬
da mortalium superat :
eciam fraternam necessi¬
cudinem uiolanit: eoiba

Expanded text:
um erat in Ponti regionibus situm, piscibus copiosum, ex quorum captura praedivites redditus dominis praestabantur. Ista possessio duobus fratribus sorte haereditatis obvenerat, sed pecuniae cupiditas, quae pene omnium corda mortalium superat, etiam fraternam necessitudinem violavit. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
pus aliquantum consum¬
tudinem incurrerit: grauẽ.
ita ut disperaretur: et quod
iacens in lecto pro necessita
subsequi solent solleunt᷑
ad impleta sint: nec signa
quam poterit promereri

Expanded text:
tas consumtudinem incurrit gravem, ita ut desperaret: unde et jacens in lecto pro necessitatconsequi solent, solemniter adimpleta sunt, unde et quam potuit
Abbreviated transcription (Latin):
mane eccłie presbiter: elaci¬
one quadam timidus: spẽ
penitus eis salutis admie¬
bat eciam si digne penitu¬
issent: Ex quo et princeps
hereseos extitit nouatiano¬
rum: qui ab eccł̃ia separati
superbo nomme semet ipõs
catharos .i. mundos appel¬
lauerunt: obquam rem cõ¬
silium saterdotale celeber¬
rimum in urbe romana
congregatum est E pisto¬
porum quidem sexaginta
mimero presbiterorum quo¬
q totidem. cum diaconib
plurimiis: preterea eciã
ꝑs ingulas quasq prom̃¬
cias de hac re magna. de¬
liberacione habita decretis
significatur quid facto opus
ẽet. statintur ergo nouatũ
quidem cum his qui enm
mentis elatione tumdum
sequerentur: quiq ad in¬
humanam istam ⁊ nichil
fraterne caritatis serua¬
tem sententiam declina¬
rent alienum ẽẽ ab eccl̃ia:
eos uero qui lapsi interta¬
mine fuerant: fraterua imi¬
seracione curandos. et fo¬
mentis patiencie medican

Expanded text:
manae Ecclesiae presbyter, elatione quadam tumidus, spem penitus salutis eis adimebat, etiam si digne poenituissent. Ex quo et princeps haereseos exstitit Novatianorum, qui ab Ecclesia separati superbo nomine semetipsos catharos, id est mundos appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimum in urbe Roma congregatum est, episcoporum quidem sexaginta numero, presbyterorum quoque totidem, cum diaconibus plurimis. Praeterea etiam per singulas quasque provincias, de hac re magna deliberatione habita, decretis significatur quid facto opus esset. Statuitur ergo Novatum quidem, cum his qui eum mentis elatione tumidum sequerentur, quique ad inhumanam istam, et nihil fraternae charitatis servantem sententiam declinaverunt, alienum esse ab Ecclesia; eos vero qui lapsi in certamine fuerant, fraterna miseratione curandos, et fomentis poenitentiae medican
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam cutum putant ec
relictis agris ꝑloca abdita¬
et latebras eunt ounn stu¬
dio arandi sereudiq cessan¬
te: tanta fames urbeni acq
ouinia loca inuaserat: ut
nichil reliqui aduite subsidi¬

Expanded text:
ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca invaserat, ut nihil reliqui ad vitae subsidi
Abbreviated transcription (Latin):
erapis apud alexan¬
driam cemplum au¬
dicum quidem ab omnibus
puto: pluris uero eciam
notum. Locus est nõ natu¬
ra. s mani et constructio¬
ne per centũ aut eo ampli¬
us gradus nisublime sus pẽ¬
sus: quadratis et iugent¬
bus spaciis omni ex par¬
te distentus Cuncta ne¬
ro quo ad simima. pauuñe¬
torum euadatur oꝑe for
inceo constructa: que in¬
mensis de super liminari¬
bus et occultis aditibus
inuicem in semet destiuis¬
tis: usum diuersis iniuil¬
terus et clã destinis offici¬
is ex hibebant Iam uero ĩ
suꝑiorib ex trema tocius
ambitus spacia occupabãt
exedie. pastoforia domus¬

Expanded text:
erapis apud Alexandriam templum auditum quidem omnibus puto, plerisque vero etiam notum. Locus est non natura, sed manu et constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte distentus: cuncta vero, quo ad summum pavimentorum evadatur, opere 294 forniceo constructa, quae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema totius ambitus spatia occupant exedrae et pastophoria
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad consternacionem
maiorem uel ad libidinis
incitamentum disserins¬
set minĩ impurum ar¬
te quadam linteolis ob¬
ductis repente lumina ex¬
cinguebantur aumiersa.
Tum descendens obscupe¬
facte. consternateq muli¬
ercule ad ulterii fucũ pro¬
fanis connuentaciombus
inferebat Hec cum ꝑ om¬
nes miseroꝵ matronas
multo iam tempore gere¬
rentur: accidit quandam
pedice mentis feminam
horruisse facinus et actẽ¬
cius designantem cogno¬
uisse uocem tyranm: ac
domum regressam uiro
fraudem steleris iudicasse
Ille de miuria comugis i¬
mo pocius sua ardencius
inflaminatus inscriptũ
tyrannũ ad tormenta ꝑdu¬
cit Quo conuincto acq cõ¬
fesso cecisq fraudibus re¬
uelatis. pudor om̃s et dede¬
cus paganoꝵ ꝑuaserat do¬
mos: ad ulteris matribus
incertis patribus liberis
spurus deprehensis Qui¬
bus diuulgatis et prodicis:
raptim cum simulachris et
edibus excidebantur et cu¬
mina

Expanded text:
vel ad consternationem vel ad consternationem majorem, vel ad libidinis incitamentum, 299 disseruisset numen impurum, arte quadam linteolis obductis, repente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulteri fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum per omnes miserorum matronas multo jam tempore gererentur, accidit quandam pudicae mentis foeminam horruisse facinus, et attentius designantem, cognovisse vocem Tyranni, ac domum regressam, viro de fraude sceleris indicasse. Ille de injuria conjugis, imo potius sua, ardentius inflammatus, inscriptum Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso, caecisque fraudibus revelatis, pudor omnis et dedecus Paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spuriis deprehensis. Quibus divulgatis et proditis, raptim cum simulachris et aedibus excidebantur et crimina
Abbreviated transcription (Latin):
quib q et primariis un¬
ris quoꝵ sibi matrone ad
libidinẽ placuissent: dice¬
bat saturmĩ sibi p̾cepisse
ut uxor sua ꝑ noctaret
intemplo Tum his qͥ an¬
dierat gandens quod u¬
xor sua dignatione mimi¬
mis uocaretur ex ornatã
compcuis insuper et do¬
nariis omistam ne ua¬
tua stilicet repudiaret᷑
coniugẽ mittebat ad tẽ¬
plum In conpectu om̃i¬
iim conusa intrincecᷤ
uratrona: tytamins clau¬
sis iamus et traditis cla¬
iubus: distedebat Deinde
facto silencio. ꝑoctultos
et subterraneõs adicus
intra ipm̃ simulachrimi
saturm patulis repebat
cauerins Erat autem si¬
mulachrum illud a tergo
exesum et parieci dili¬
genter amexinn Arden¬
tib q intra edem lummi¬
mbus intente supplican¬
tiq mulieri uocem subi¬
to ꝑ smnilachrum eris cõ¬
cam proferebat. ita ut pa¬
uore et gaudio infelix mu¬
lier crepidarer quod dignã
se cauti numins putaret
alloquio: Post ea uero
qmͣ quod libitum fuerat

Expanded text:
quibusque et primariis viquibusque et primariis viris, quorum sibi matronae ad libidinem placuissent, dicebat Saturnum praecepisse, ut uxor sua pernoctaret in templo. Tum is, qui audierat, gaudens quod uxor sua dignatione numinis vocaretur exornatam comptius, insuper et donariis onustam – ne vacua scilicet repudiaretur – coniugem mittebat ad templum. In conspectu omnium conclusa intrinsecus matrona, Tyrannus clausis ianuis et tradi-tis clavibus discedebat. Deinde facto silentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat autem simulachrum illud a tergo exesum et parieti diligenter annexum Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tanti numinis putaret alloquio. Postea quam vero quae libitum fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ca pocius qmͣ sumilachra
pari exitu et siuli dede¬
core publicantur. horret
amuus ditere qui mife¬
ris mortalibus taquei ade¬
monibus p̃parati sunt. q̃
cium capita desecta in an¬
ratis labris inuenta sunt.
quot miseroꝵ cruciabiles
mortes depicte. quecum ꝓ¬
derentur in lucem ac subau¬
ras ꝓlata ferrentur. licet
confusione ip̃a gentiles
et pudore diffugerent. ca¬
men si quis ad esse pocuit
mirabatur tot seculis se il¬
lis cam nefariis et tam pu¬
dendis fraudibus irretitũ
unde et plurii eoꝵ exhis
condempnato errore s⁊ ste¬
lere deprehenso fidem xp̃i
et culcum liere religionis
amplexi sunt
am ut omittam cece¬
ra flagicia que mali¬
is locis in necatis paruulis
despitatisq ob fibrarum in¬
spectionẽ uirginibus infe¬
rebantur unũ solum mo¬
do quod intemplo sacurm
geri ad ommũ uenit con¬
scienciã memorabo: ex quo
eciam cetera que omismmꝰ
ꝓpendentur S acerdos erat
responso numinis ad oran¬
tib incemplo nobilibus

Expanded text:
ta potius, quam simulachra ta potius, quam simulachra pari exitu et simili dedecore publicantur. Horret animus dicere, qui miseris mortalibus laquei a daemonibus praeparati sint, quae t ibi infantum capita desecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum cruciabiles mortes depictae. Quae cum proderentur in lucem, ac sub auras prolata ferrentur, licet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fidem Christi et cultum verae religionis amplexi sunt. Nam ut omittam caetera flagitia, quae in aliis locis vi necatis parvulis, despicatisque ob fibrarum inspectionem virginibus gerebantur, unum solummodo quod in templo Saturni geri, ad omnium venit conscientiam, memorabo: ex quo etiam caetera quae omisimus, perpendantur. Cresponso numinis, adorantibus in templo nobilibus
Abbreviated transcription (Latin):
calibus frugum largitate
flimimus cuius egiptus o¬
pibus ⁊ fecunditate pasta¬
batur Quidam nrhonorẽ
nr̃i ioseph formatum ꝑhi¬
bent: s imulachrum: obdi¬
mensionem frumenti qua
faiis cempore subuenit
egiptiis Alii reꝑcum ĩ his¬
coris gͥrecoꝵ ueteribus fe¬
runt apin quendam patrẽ¬
familias seu regem megip¬
to mẽphis positum cũ fa¬
mis tempore frumenta a¬
pud alexandriam defecis¬
sent ex ꝓprio affatun ciui¬
bus almienta p̾buisse: Quo
de funicto inhonore eius in¬
stituerint apud m̃ephis tẽ¬
plum in quo bos quasi indi¬
cium optimi agricole untri¬
insignia qui ex nomine
enis apis appellecur: soron
uͦ id ẽ sepulchrũ in quo cor¬
pus eius merat alexan¬
driam deduxerunt et sorõ
apis prino ex composicione
sorapni: post uͦ ꝑcorrupci¬
onem serapin nominarũt
Quid uerum sic aut si n¬
chil omnino: de his deus ui¬
derit Sed ad inceptum re
dolatrie de iecto: sti¬
diis uigilantissum sacerdo¬
tam alexandriam porten¬

Expanded text:
rtalibus frugum largitate rtalibus frugum largitate fluminis, cujus Aegyptus opibus et foecunditate pascatur. Quidam in honorem nostri Joseph formatum perhibent simulachrum, 297 ob dimensionem frumenti, qua famis tempore subvenit Aegyptiis. Alii repertum in historiis Graecorum veteribus ferunt, Apin quemdam patremfamilias seu regem in Aegypto Memphis positum, cum famis tempore frumenta apud Alexandriam defecissent, ex proprio affatim civibus alimenta praebuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Memphis templum, in quo bos quasi indicium optimi agricolae nutriinsignia, qui ex nomine ejus Apis appelletur: σορὸν vero, id est, sepulchrum, in quo corpus ejus inerat Alexandriam deduxerint, et Soron Apis primo ex compositione Sorapin, post vero per corruptionem Serapin nominarint. Quod an verum sit, aut nihil omnino, de his Deus viderit. Sed ad inceptum redlolatriae dejecto, studiis vigilantissimi sacerdotam Alexandriam porten
Abbreviated transcription (Latin):
chaos: celumq repente ru¬
eret inpreceps Que res pa¬
ululum stuporem quen¬
dam populis dabat. cum
surgens ommi insu maxil¬
le ueteratoris illidit. Cla¬
mor accollitur utroꝵ que
populoꝵ neq tamien aut
celum riiit aut terra dehis¬
cit Inde iterum atq iterũ
repetens putris ligni fumo¬
sum genu cedit: quodq de¬
iectumn igni adhibito tami
facile qmͣ liguum aridum
conflaingrauit: Post hoc
reuulsum cerincib et dep̾¬
sum medio trahitur caput
cum pedes aliaq membra
cesa securibus et rapta fu¬
nibus distrabuntur. ac per
singula loca memibratim ĩ
conspectu cultricis alexandi¬
e senex ueternosus exurit᷑
Ad ultimum truncus qui
suꝑfuerat in amphiteatro
contrematur: uaueq suꝑ¬
sticionis ec erroris antiqui
serapis hic fuus fint: decu¬
ius origine diuersa fertur
opinio paganoꝵ alii iouẽ
pucant: cunus capiti mo¬
dius suppositus. uel cũ mẽ¬
sura modoq cuncta indi¬
cet moderari. uł itam mo¬

Expanded text:
chaos, caelumque repente ruchaos, caelumque repente rueret in praeceps. Quae res paululum stuporem quendam populis dabat. Cum surgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor attollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni fumosum genium caedit: quo dejecto, igni adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc revulsum cervicibus, et depresso modio, trahitur caput: tunc pedes, aliaque membra caesa securibus et rapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membratim in conspectu cultricis Alexandriae senex veternosus exuritur. Ad ultimum truncus, qui superfuerat, in amphitheatro concrematur: vanaeque superstitionis et erroris antiqui Serapis hic finis fuit. De cujus origine diversa fertur opinio Paganorum. Alii Jovem putant: cujus capiti modius superpositus, vel quia cum mensura modoque cuncta indicet moderari, vel vitam mo
Abbreviated transcription (Latin):
tus serapis uideretur a sole
Qrat et alius fraudis ge¬
mis hunis modi Nacura
lapidis magnetis himis
urtutis eẽ prohibetur: ut
ad se rapiat et attrahat
ferrum Signum uͦ solis ad
hoc ip̃m ex ferro subtilissi¬
mo mami artificis fuerat
fabricatum ut lapis cuius
natura fertum ad se trahe¬
re dixumis de suꝑ in laque¬
aribus fixus cum temꝑate
sub ip̃o radio ad libram po¬
ui naturali ad se raperet fer¬
rum assurrexisse populo si¬
mulachrum et maere pende¬
re uideretur Et ne hoc lap
su ꝓpero proderetur minis¬
dicedat ad ꝓpria. Sed ⁊ mł¬
ta alia decipiendi causa a
ueteribus in loco fuerant
constructa: que ñ longum
ẽ emimerare ꝑsingula Ue¬
rum ut dicere ceperamus
restripto recitato parati qͥ¬
dem erant nr̃oꝵ populi
ad subuertendum erroris
auctorem. ꝑsuasio tamẽ
quedam ab ipĩs gentilib
fuerat disꝑsa. quod sihu¬
mana manus sumulachrũ
illud contigisset. terra de¬
histens ilico solueretur in

Expanded text:
tus Serapis videretur a Sole. tus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud fraudis genus hujusmodi: Natura lapidis Magnetis hujus virtutis esse perhibetur, ut ad se rapiat et attrahat ferrum. Signum Solis ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo manu artificis fuerat fabricatum, ut lapis, cujus naturam ferrum ad se trahere diximus, desuper in laquearibus fixus, cum temperate sub ipso radio ad libram fuet vi naturali ad se raperet ferrum, assurexisse populo simulachrum, et in aere pendere videretur. Et ne hoc lapsu 295 propero proderetur, minisdiscedat ad propria. Sed et multa alia decipiendi caussa a veteribus in loco fuerant constructa, quae nunc longum est enumerare per singula. Verum ut dicere coeperamus, Rescripto recitato, parati quidem erant nostrorum populi ad subvertendum erroris auctorem: persuasio tamen quaedam ab ipsis Gentilibus fuerat dispersa, quod si humana manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in