comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toris sumꝰ. & donatiua ur̃a ꝓmereri ab eo
desideramꝰ. Quo ei libet uadimꝰ. qͦd p̃cipit
facimꝰ. & magis illi quã deo obedimꝰ. Nos
tam̃ bene recognoscimꝰ qͥa magis oportet
obedire dõ quã hominibuꝰ Imꝑator nr̃ ma¬
gis ꝑhorret agmina ur̃a quã celi fulmina.
quia plus intelligit uos uelle eũ regno suo
priuare. quã uelle peregrinari. & ido non
cessat malũ ergo uos machinari. S ꝓ deo
nr̃i misereri. Ad hec uerba uir egregius
ire ꝑmisit. & dũ sic leto successu ꝓcederet.
francoꝵ exercitꝰ ꝯstantinopolim ꝯuenerat.
⁊ eiꝰ p̃stolabat᷑ aduentũ. quẽ audierat illic
in ꝓximo affuturũ. Imperator aut̃ cũ uidisset
castra dei undiq sic affluere. & exercitũ quẽ
miserat ꝯtra boemundũ sic dissipatũ ẽẽ. ex
& quasi de eiꝰ aduentu gratulabundus
eet. misit obuiam boemundo. qui eũ per
urbes ⁊ castra sua gratanter exciperent. et
ad se cũ honorificentia ꝯducerent. Cõꝑtũ uͦ

Expanded text:
toris, et donativa nostra promereri ab eo desideramus. Quo ei libet vadimus, quod praecipit facimus, et magis illi quam Deo obedimus. Nos tamen bene recognoscimus quod magis oportet obedire Deo quam hominibus . Imperator noster magis perhorrescit agmina vestra quam coeli fulmina, quia plus intelligit vos velle eum regno suo privare quam velle peregrinari, et ideo non cessat malum erga vos machinari. Sed proptnostri misereri. » Ad haec verba vir egregius ire permisit. Et dum sic laeto successu procederet, Francorum exercitus Constantinopolim convenerat, et ejus praestolabatur adventum, quem audierat illic in proximo affuturum. Imperator autem cum vidisset castra Dei undique sic affluere, et exercitum suum, quem miserat contra Boamundum, sic dissipatum esse, exa quasi de ejus adventu gratulabundus esset, misit obviam Boamundo, qui eum per civitates et castella sua gratanter exciperent, et ad se cum honorificentia conducerent. Compertum vero
Abbreviated transcription (Latin):
regrinationis gestarẽt. didicit qr aut ĩ fron¬
tibꝰ aut ĩ spatulis dextris. signũ ferebãt sc̃e
crueis. Cũ uͦ ꝑ campos discurrendo bellico usui
se exercerent. & iaculando ininuiẽe alter ĩ alterũ
hastas uibrarent. om̃s una uoce clamabant. Dg̃¬

Expanded text:
regrinationis, didicit, quod aut in fronte aut in scapulis dextris signum ferebant sanctae crucis. Cum vero per campos discurrendo bellico usui se exercerent, et jocando invicem alter in alterum hastas vibrarent, omnes una voce clamabant d
Abbreviated transcription (Latin):
roma ẽ caput occidentis. ita ⁊ illa orientis.
Hanc itaq absq diuino nutu ꝯditã ne-¬
no dubitet. quia p̃uidit ds̃ qͦd erat uen¬
turũ. qͦd nos mͦ uidemꝰ impletũ. Nisi enĩ¬

Expanded text:
Roma est caput occidentis, ita et illa civitas dRoma est caput occidentis, ita et illa civitas dHanc itaque divino nutu conditam nemo dubitet, quoniam praevidit Deus quod erat futurum quod nos modo videm
Abbreviated transcription (Latin):
uietus deficit Pro huimodi angaria facta
hominii rata ꝯciliatio. si apud imperatorẽ
foret integre fidei assertio. S quicqͥd stipu¬
lauit. totũ cũ uerbo exinaniuit. maluitq
regiam. loquam᷑ aliqͥd de ea. qͥa dissonũ ñ
egimꝰ in quadam historia. qͦd ꝯstantinꝰ
imperator romanꝰ. cũ quadam nocte in
urbe que brranciũ memorat᷑ obdormisset.
uisionẽ uidit. que ĩ hunc modũ ei appa¬
ruit. Anus qued̃a ueste dissuta. ⁊ quasi
semicinciis circũsepta ueniebat ad eũ. &
sue opis flagitabat subsidiũ. Uestem ex¬
igebat qua indueret᷑: cooꝑturã qua te¬
geret᷑ . alimoniam qua pasceret᷑. Promi¬
sit q ei rex mox se subuenturũ. &. indu¬
bitanter postulata collaturũ. E sic uisio
in qua erat auxiliũ querere. & se ĩ melius
restitui ꝑoptare. Sic gͦ ꝯstantinꝰ a funda¬
mentis illam erexit. & de suo noie ꝯstanti¬
nopoli appellauit. Quã rome menibus

Expanded text:
tidianus deficit. » Pro hujusmodi angaria, factatidianus deficit. » Pro hujusmodi angaria, factahominii rata conciliatio, si apud imperatorem foret integrae fidei assertio. Sed quidquid stipulavit, totum cum verbo exinanivit, maluitque regiam, loquamur aliquid de ea, quoniam dissonum non egimus in quadam historia quod Constantinus imperator Romanus, cum quadam nocte in civitate quae Byzantium memoratur, obdormisset, visionem vidit, quae in hunc modum ei apparuit. Anus quaedam veste dissipata et quasi semicinctis circumsepta, veniebat ad eum, et suae opis flagitabat subsidium. Vestem exigebat qua indueretur, cooperturam qua tegeretur, alimoniam qua pasceretur; promisitque ei rex continuo se subventurum, et indubitanter postulata collaturum. Et sic visio in qua erat auxilium quaerere et se in melius restitui peroptare. Sicque Constantinus a fundamentis illam erexit, et de suo nomine Constantinopolim appellavit, quam Romae moenibus
Abbreviated transcription (Latin):
tota uxbs cum suis habitatorib et ip̃o
ĩꝑatore destrue̾t᷑. Sed non erat ratio
marent᷑. aut suis sedibus iuduarentur.
Tandem comes scĩ egidii asioꝵ suasio¬
nibus euictus. assensum prebuit. et in ħ
uerba. ei fidelitatẽ ꝓmisit dicens. alexio
imꝑatori iuro. q nũqͣm ꝑ me. aut ꝑ meo̾
uitam aut honorem amittet. aut quicquid
hodie iuste. aut in uiste possidet. Iurauit¬
et idem imꝑator dicens. Ego alexis imꝑa¬
tor uiro hugoni magno et duci godefrido.
cetĩsq qui hic astant francoꝵ pͥntipibris.
quod numqͣm in uita mea in iuriabor
ullũ ꝑegͥnũ scĩ seprilcͥ. aut ꝑmittam in iu¬
riari. et quoa cum illis ꝑgam in bellicis ne-¬
gotiis. et pro posse meo sufficiens mercatum
cũ illis conduci faciam. Nlemo miretur quod
tot et tam nobiles franci. quasi coacti homi¬
nũ fecerunt. quia si res exratõe pensetur qr
bonis alienam. et sciebant quia diurnum
laborem ferre non sufficit. cui cottidianꝰ¬

Expanded text:
tota civitas cum suis habitatoribus et ipso tota civitas cum suis habitatoribus et ipso imperatore destrueretur. Sed non erat ratio cremarentur, aut suis sedibus viduarentur. Tandem comes sancti Aegidii aliorum suasionibus evictus, assensum praebuit, et in haec verba ei fidelitatem promisit dicens: « Alexio imperatori juro, quod nunquam per me aut per meos vitam aut honorem amittet, aut quidquid hodie juste aut injuste possidet. » Hae idem imperator dicens: « Ego Alexius imperator juro Hugoni Magno et Godefrido duci, caeteris qui hic astant Francorum principibus, quod nunquam in vita mea injuriabor ullum peregrinum sancti sepulcri, aut permittam injuriari, et quod cum illis pergam in bellicis negotiis, et pro posse meo mercatum sufficientem illis conduci faciam. » Nemo miretur quod tot et tam nobiles Franci, quasi coacti hominium fecerunt, quoniam si res ex ratione pensetur, quia nibus bonis prorsus alienam, et sciebant quia « diurnum laborem ferre non sufficit, cui victus quo
Abbreviated transcription (Latin):
spectu om̃ium. Tunc om̃s cũ eo ad urbem
uenerunt. & ad hospitium qͦd ei imꝑator
p̃parari iusserat. extra urbem deduxerunt:
ꝯsilii. ira uehementi cepit inflammari. Nesci¬
ebat enĩ qͥd ageret. quo se uerteret. quorsũ
enĩ fraude plena. semꝑ anxiatur. ⁊ ẽ solli¬
cita. quia qͦd machinat᷑ alteri. ꝑtimescit
iussit ad se ꝯuocari boemundũ. & cũ illo⁊
cũ grecis suis huiꝰcemodi habuit ꝯsilium.⁊
Requisiuit a nr̃is ut sibi principes facerẽt
regiones. quas ingressuri erant. foꝵ rerũ
uenalium. et in omnibus bellicis negotiis sui
presentiam. et sue gentis auxiliũ. Iuraret eti¬
am etiam gn̾aliter omnibus quod omnia
quibus in digebant in armis et uestibus
ip̃e suppłet. nec amplius ulli ꝑegͥno sc̃ĩ sepul
angebat necessitas rerum temꝑlium. fece¬
runt gͦ ei cum sacͣmento homͥniũ. tali con¬
ditoẽ. ut tamdui duraret. quamdiu ip̃e ꝑ se
gidii cum requisitꝰ esset de hominio. id nul¬
latenus fac̾e uoluit. sed si ei credetur.

Expanded text:
spectu omnium. Tunc omnes cum eo ad civitatem venerunt, et ad hospitium suum, quod ei imperator praeparari jusserat extra urbem, deduxerunt. consilii, ira vehementi coepit inflammari. Nesciebat quid ageret, quo se verteret, quorsum, enim fraude plena semper anxiatur, et est sollicita, et quod machinatur alteri, pertimescit jussit ad se vocari Boamundum, et cum illo et cum Graecis suis hujuscemodi habuit consilium. Requisivit a nostris, ut sibi principes exercitusregiones quas ingressuri erant forum rerum venialium omnium, et in omnibus bellicis negotiis sui praesentiam, et suae gentis auxilium; juraret etiam generaliter omnibus quod omnia quibus indigebant in armis et vestimentis, ipse suppleret, nec amplius ulli peregrino sancti sepulcque angebat necessitas rerum temporalium. Fecerunt igitur ei cum sacramento hoc hominium tali conditione, ut tandiu duraret, quandiu ipse persegidii cum requisitus fuisset de hominio, id nullatenus facere voluit, sed si ei crederetur,
Abbreviated transcription (Latin):
puenit rumor ad aures boemundi ⁊ tan¬
credi. Tancredꝰ uͦ ñ diu ferens suos ita iniu¬
riari. equo uolitans ad flum̃ rediit. & se cũ
equo ⁊ armis in illud iniecit. eũq duo mi¬
lia equitũ sunt insecuti. Qui aduenientes.
inuenerũt turcopolos ⁊ pincinatos cũ eig
dimicantes. In quos subito ut effrenati ir¬
ruentes. multos neci dederũt. plures captos

Expanded text:
rumor pervenit ad aures Boamundi et Tancredi. Tancredus vero non diu ferens suos ita injuriis affici, equo volitans ad flumen rediit, et secum equo et armis in illud injecit, eumque duo millia equitum sunt insecuti. Qui protinus advenientes invenerunt Turcopolas et Pincenates cum eis dimicantes, in quos subito, ut effrenati irruentes, multos neci dederunt, et plures captos
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. & ꝑ dies plures dietauerũt. Cũq foꝵ
rerũ uenaliũ ab indigenis quererent. impe
pulandi. Ideo nr̃i cõpulsi sunt ciboꝵ inopia
palagoriam. in qua erat castrũ hereticoꝵ.
Quod undiq aggressi sunt. & crepantibus
bucinis ⁊ telis ⁊ sagutis uolantibꝰ cõprehende¬
runt. e spoliatũ. om̃ibꝰ bonis. cũ ip̃is habitan
tibꝰ cõbusserũt. Nec id eis iniuria ꝯtigit. qͥa
eoꝵ detestabilis sermo ut cancer serpebat.
iamq circũ iacentes regiones prauo dogma¬
te fedauerãt. sicut ⁊ ipos a recta fide. sua
bardarũ uenientes. plures ip̃o die tͣnsiert̃.
alii uͦ qui sole stante tͣnsire nequiuerunt.
remanserũt. In crastinũ sumino diluculo

Expanded text:
verunt, et per dies plurimos dictaverunt. Cumque forum rerum venalium ab indigenis quaererent, impetpulandi. Ideo nostri compulsi sunt ciborum inopia,Palagoniam, in qua erat quoddam castrum haereticorum, quod undique aggressi sunt, et crepantibus buccinis, et telis ac sagittis volantibus illico ceperunt, et spoliatum omnibus bonis, cum suis habitatoribus igni combusserunt. Nec id eis injuria contigit, quia illorum detestabilis sermo ut cancer serpebat; jamque circumjacentes regiones suo pravo dogmate foedaverat, sicut et ipsos a recta fide sua Bardarum venientes, plures ipso die transierunt, alii vero qui sole stante transire nequiverant, remanserunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
dio potuit. qui hugonẽ magnũ ⁊ ducem go¬
defridũ ininuicem amplexari ⁊ osculari con¬
spexit. Gaudet hugo magnꝰ se fuisse ꝯp̃hensum.
quia meruit adduci ad ducẽ godefridũ. bau¬
det dux qͥa amplexat᷑ precordialem amicũ ⁊ cog¬
natũ suũ. & totius generositatis nobilem uirũ.
baudet alter ĩ altero innouatũ fedus antique
decꝰ ꝓbitatis. In his duobꝰ uiris pͥmo denudati
sunt doli imperatoris. sicut sequẽs pagina do¬
cebit. Dux godefridꝰ prior om̃ium francoꝵ con

Expanded text:
dio potuit, qui Hugonem Magnum et ducem Godefridum invicem amplexari et osculari conspexit. Gaudet Hugo Magnus se fuisse comprehensum, quia meruit hac occasione adduci ad ducem Godefridum. Gaudet dux, quia amplexatur pracordialem amicum et cognatum suum et totius generositatis nobilem virum. Gaudet alter in altero innovatum foedus amicitidecus probitatis. In his duobus viris primo denudatae sunt fraudes imperatoris, sicut mox sequentia declarabunt. Dux Godefridus prio
Abbreviated transcription (Latin):
pariuilis ⁊ mulieribꝰ in ducatu suo remanere ꝑti¬
muit. Erat aũt dux ille fr̃ boemundi. uterq sci¬
licet filii roberti wescardi. Dũ uͦ boemundꝰ uie
necessaria pararet. franci ad marinos portus
alii otrentũ mare intrauerũt. Hugo siquid̾e
magnꝰ. ⁊ uuillelmus marchisi filiꝰ. ĩ portu bar¬
rum mare intrauerũt. & durachium usq na¬
uigauerũt. Quos ut dep̃hendit dux loci illius¬
adesse. captꝰ iniqua cogitatione. illos iussit
app̃hendi. & apprehensos ꝯstantinopolim tͣns¬
duci. Edixerat enĩ subdolus imperator. ut om̃s
iherosolimitani caperent᷑. & ad se ꝯstantinopo¬

Expanded text:
parvulis ac mulieribus in ducatu suo remanere pertimuit. Erat autem dux ille frater Boamundi, uterque filii scilicet Roberti Wischardi. Dum vero Boamundus viae necessaria paravit, Francigenae ad marinos portus alii Otrentum mare intraverunt. Hugo siquidem Magnus, et Wilermus Marchisi filius, in portu Barim mare intraverunt, et Durachium usque navigaverunt. Quos ut deprehendit adesse dux loci illius, captus iniqua cogitatione, illos continuo jussit apprehendi, et apprehensos Constantinopolim transduci. Edixerat enim subdolus imperator, ut omnes Hierosolymitani caperentur, et ad se Constantinopo
Abbreviated transcription (Latin):
subdolus imperator intra suburbana eũ recepit.
ꝑ aliqͥt dies mitteret clientes suos ad ꝯparan-¬
da necessaria. dolosus imperator p̃cepit tur¬
nequicia. occultauit se. & eoꝵ p̃uenit insidias.
iratꝰ ẽ. quia sensit denudatos ẽẽ francis do
imperatorem iratũ ẽẽ. de suburbanis illiꝰ
exiuit. & extra urbem tentoria fixit. Sole
ĩ alterũ irruit. s alter altero p̃stantior
ceteros insecutꝰ usq ad portam urbis. Im¬
permisit. Interea gens gallicana appro
garia regione transnauigauit. Cũ quo

Expanded text:
subdolus imperator eum inter suburbana recepit. per aliquot dies mittere coepit clientes suos ad comparanda necessaria, dolosus imperator praecepit Turnequitia, occultavit se, et eorum praevenit insidias, iratus est, quia cognovit denudatas esse Francis dolimperatorem iratum esse, de suburbanis illius exivit, et extra urbem sua tentoria fixit. Sole in alterum irruit, sed alter altero praestantior caeteros insecutus usque ad portam civipermisit. Interea gens Gallicana coepitgariam regionem transnavigavit, cum quo
Abbreviated transcription (Latin):
uiam sc̃i sepulchri mecũ incipite. & que mea
sunt. ut ur̃a assumite. Nonne ⁊ nos francigene
sumꝰ: Nonne parentes nr̃i de francia uener̃t.
⁊ terram hanc armis milita ribꝰ sibi mancipa¬
uerunt: Proch dedecꝰ. Ibunt ꝯsanguinei ⁊ fr̃s
nr̃i sine nobis ad martyriũ.: immo ad para¬
dysum In om̃ibꝰ futuris tẽporibꝰ debet asfcri
bi nobis ⁊ liberis nr̃is retrograda animi ĩopia.

Expanded text:
viam sancti sepulcri mecum incipite; et quae mea sunt, ut vestra, assumite. Nonne et nos Francigenae sumus? Nonne parentes nostri de Francia venerunt, et terram hamc militaribus armis sibi mancipaverunt? Proh dedecus! Ibunt consanguinei et fratres nostri sine nobis ad martyrium, imo ad paradisum! In omnibus futuris temporibus debet ascribi tam nobis quam liberis nostris retrograda animi inopia,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s illiꝰ terre optimates. Qui tantã in ungã¬
ria copiam reppererũt. qͦd a fructu frumenti
uini ⁊ olei om̃s multiplicati sunt. Descendentes¬
nibꝰ. in quandã regionẽ intrauerunt. bonis
om̃ibꝰ uberrimã. & de uilla ĩ uillam. de ur¬

Expanded text:
 illius optimates, qui tantam in Bulgaria copiam repererunt, quod a fructu frumenti, vini et olei omnes multiplicati sunt. Deinde descennibus, in quamdam regionem intraverunt, bonis omnibus uberrimam, et de villa in villam, de
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uariis penarũ gñibꝰ affectos. alios occi¬
derunt. alios in captiuitatẽ uendiderũt. Qui
georgii reuersi sunt. & iubente nequissi mo
imꝑatore. ꝯstantinopolim regressi sunt. Im
narrationi terminũ ponamꝰ. & quomͦ ꝯuene-¬

Expanded text:
suum variis poenarum generibus affectos, alios occisuum variis poenarum generibus affectos, alios occiderunt, alios in captivitatem vendiderunt. Qui Georgii reversi sunt, et jubente nequissimo imperatore Constantinopolim regressi sunt. Impnarrationi terminum ponamus, e
Abbreviated transcription (Latin):
armis ñ animis. laudabili morte sicut ĩ bello.
sicut ꝓ deo uitã terminauerũt. eosq ĩ sortem
celicum angli̾ci sp̃e transtulerunt. Tunc pͥmũ
turci reuolutis cadaueribꝰ suoꝵ. cognouerũt
quia cũ quibꝰ pugnauerant. franci fuerũt. His
ita patratis. pars turcoꝵ cucurrit ad castra
lix felicis pbr̃i martyriũ. cui prebuit duca¬
tũ. dñici corꝑis uiaticũ. Similiter qͦtquot
inuenerũt. aut occiderũt aut abduxerunt.:
Petrus uͦ hertmita aberat. & ad ꝯstantino¬
polim remeauerat. In castro aũt̃ qͦd supra
memorauimꝰ cui nom̃ erat ciuito. reman
castrũ ꝯfluxerãt. Quos turci insequentes. stru¬
es lignoꝵ ut nr̃os ꝯburerent circũposuerunt.
s qui obsessi erant de tuitione uite solliciti.
ignẽ in strues miserũt. & dei nutu flante
uento uerosq de hostibꝰ ꝯbusserũt. Turci tan¬
dem ui illos ꝯprehenderũt. & scd̃m ludibriũ

Expanded text:
armis et non animis, laudabili morte, sic in bello, armis et non animis, laudabili morte, sic in bello, sicut pro Deo, vitam terminaverunt, eosque in sortem coelitum angelici spiritus transtulerunt. Tunc primum Turci, revolutis cadaveribus suorum, cognoverunt, quod cum quibus pugnaverunt, fuerunt Franci. His ita patratis pars Turcorum cucurrit ad castra lix felicis presbyteri martyrium, cui praebuit ducatum Dominici corporis viaticum! Similiter quotquot invenerunt, aut occiderunt aut abduxerunt. Petrus vero Eremita abierat, et Constantinopolim remeaverat. In castello autem quod supra memoravimus, cui nomen Civito, remanscastellum confluxerant; quos Turci insequentes, strues lignorum, ut nostros comburerent, circumposuerunt. Sed qui obsessi erant de tuitione vitae solliciti, ignem in strues immiserunt, et Dei nutu flante vento, plerosque de hostibus combusserunt. Turci tandem illos vi comprehenderunt, et secundum ludibrium
Abbreviated transcription (Latin):
grinari. Iam quippe diabolica legio uctrix ex¬
ultat. & contra petrum heremitã qͥ erat ĩ qͦd̾a
castro. noĩe ciuito dimicat. Erat autẽ illud cas¬
trũ supra niceam urbem ꝯstitutũ. Contra quod
turci dũ cursum dirigerent. obuiauerunt uual¬
tero qui erat primiceriꝰ ⁊ signifer agnutis heremite:
S miles egregiꝰ licet claruisset tot milicie titulis.
his tam̃ omnino resistere ñ ualuit. s tam̃ p̃ciosã
mortẽ suã. effuso multo turcoꝵ sanguine com-¬
mendauit. Irruit enĩ in illos uelut ursus esuriens
inter aĩalia. quos in occursũ inuenit ⁊ ꝓstrauit.
⁊ uita priuauit. Similiter ⁊ qui cũ eo erant ar¬
mati. adhuc uiui iã necem quã erant passuri.
fortiter uindicabant. & quãdiu eis arma ualu-¬
erunt. hostes de uictoria nunquã tripudiaue¬
runt. S ibi multitudo audaciam. ñ audacia
multitudinẽ superauit. nisi qͦd animositas nu-¬
merositatẽ sexcuplo minorauit. Fractis tande

Expanded text:
grinari. Jam quippe diabolica legio victrix exgrinari. Jam quippe diabolica legio victrix exsultat, et contra Petrum Eremitam, qui erat in quodam castello, nomine Civito, dimicat. Erat autem illud castrum supra Nicaeam civitatem constitutum. Contra quod Turci dum cursum suum dirigerent, obviaverunt Waltero, qui erat primicerius et signifer agminis Eremitae. Sed licet miles egregius claruisset tot militiae titulis, his tamen omnino resistere non valuit, sed tamen pretiosam mortem suam, multo Turcorum sanguine commendavit. Irruit enim in illos velut ursus esuriens in animalia, et quos in occursum invenit, prostravit et vita privavit. Similiter et qui cum eo erant armati, adhuc vivi jam necem quam erant passuri fortiter vindicabant, et quandiu eis arma valuerunt, hostes de victoria nunquam tripudiaverunt. Sed ibi multitudo audaciam, non audacia multitudinem separavit, nisi quod animositas numerositatem sextuplo minuerit. Fractis tandem
Abbreviated transcription (Latin):
dium. Tandem pͥnceps illoꝵ rainaldꝰ cũ turcis
furtiuũ fedꝰ iniit. malens temporalem uitã reti
gressionẽ. s mox ut exiit fecit ad illos cũ multis
aliis digressionẽ. Heu heu meticulosus miles. ñ
ab austro s ab aquilone ꝓgressus. quã eneruit̾
⁊ effeminate ꝓ celesti ⁊ rege ⁊ regno dimicauit.
qui necdũ uel leui stipula tactus. martyrium
eques ⁊ armatꝰ abdicauit. Iure gͥ apud deũ eua-¬
nescentis głe iacturam ꝓmeruit. & in sortẽ illiꝰ
qui sedem suam elegit ad aquilonẽ. deuenit. Qͥ
uͦ remanserunt. nͨ xp̃iane fidei titulũ mutuare
ex tota illa multitudine occiderũt turci quos
uoluerunt. & quos noluerunt. uti libuit captiua¬
uerunt. Quosdam ad signũ positos sagittabant.¬
quã negantes fid̾e dei cũ eis infeliciter uiuere.:
Ds̃ uͦ ut credimꝰ eos recepit intͣ septa semper ui¬
rentis paradysi. quia noluerunt a fide sua pere¬

Expanded text:
dium. Tandem princeps illorum Rainaldus cum Turcis dium. Tandem princeps illorum Rainaldus cum Turcis furtivum iniit foedus, malens temporalem vitam retingressionem, sed mox ut exiit, fecit ad illos cum multis aliis digressionem. Heu! heu! meticulosus miles, non ab austro, sed ab aquilone progressus, quam enerviter et effeminate pro coelesti rege et regno dimicavit! Qui necdum vel levi stipula tactus, martyrium eques, et armatus, abdicavit! Jure igitur apud Deum evanescentis gloriae jacturam promeruit, et in sortem illius qui sedem suam elegit ad aquilonem devenit. Qui vero remanserunt, nec Christianae fidei titulum mutare T V. Igitur ex tota illa multitudine occiderunt Turci quos voluerunt, et quos libuit uti placuit captivaverunt. Quosdam ad signum positos sagittabant, etquam negantes fidem Dei, cum eis infeliciter vivere. Deus vero, ut credimus, recepit eos in septa sempiterni paradisi sui, quoniam noluerunt a fide sua pere
Abbreviated transcription (Latin):
abstrahebant. & grecis uendebant. Unde impe
clesias bonis suis spoliabant. Sic nicomediã
usq uenerunt. inde romanie terram intraue
carnis ⁊ uini. om̃iumq bonoꝵ. Turci quippe
francoꝵ metu perterriti. a terra illa longe
secesserant. s adaci tam̃ exploratores suos
dimiserant. dens.& qui illis aduentũ nr̃oꝵ.
⁊ quomͥ se
haberent nunciarent. Qui
ut per internuncios cõpererunt quia uenerãt
one circundederunt. Erat quippe ingens numerꝰ
tera parte fons uiuus. iuxta quẽ rainaldus pͥn¬
ceps xp̃ianoꝵ in insidiis positꝰ. eoꝵ prestolabat᷑
aduentũ. Turci uͦ nil hesitantes irruerunt ĩ eũ.
&e. plures qui cũ eo erant occiderunt. alii aũt in
castrũ fugerũt. Illi aũt aquã nr̃is abstulerunt.¬
in tantam sitis angustiam deuenerũt. qͦd uenis
Alii terram humectiorem fodiebãt. & sic ori oꝑ¬
ponebant. ardoremq sitis temperabant. alii uri¬
nam suam in uase aut in manibꝰ suis mingebãt.

Expanded text:
abstrahebant, et Graecis vendebant. Unde imperabstrahebant, et Graecis vendebant. Unde imperclesias bonis suis et facultatibus denudabant. Sic Nicomediam usque venerunt, et inde Romaniae terram intravercarnis et vini, omniumque bonorum quaeFrancorum perterriti, longe ab illa terra secesserant, sed tamen exploratores suos dimise ant, qui iliis adventum nostrorum et quomodo se haberent, nuntiarent. Qui ut per internuntios compererunt, quod venerantone circumdederunt. Erat quippe ingens numerustera parte fons vivus, juxta quem Rainaldus pexierat, et insidiis positis, eorum praestolabatur adventum. Turci vero nil haesitantes irruerunt in eum, et multos qui cum eo erant occiderunt; alii autem in castrum fugerunt. Illi autem aquam eis omnino abstulerunt,in tantam sitis angustiam devenerunt, quod venisAlii terram humectiorem fodiebant, et sic ori apponebant, ardoremque sitis temperabant: Quidam urinam suam in vase, aut in manibus suis mingebant;
Abbreviated transcription (Latin):
heremita cũ suis. ⁊ magna gente alemannoꝵ
rator licentiã. introeundi urbem nunquã p̃¬
buit. quia uirtutẽ xp̃iane militie.⁊ maxime
francoꝵ. suspectam semꝑ habuit. Idem tamen
mercatũ eis habere ꝯcedebat. qͦd ⁊ in urbe erat.
ꝓhibueratq illis. ne tͣnsirent illud uicini eqͦris
spaciũ qͦd appellat᷑ scĩ georgii brachiũ. quoad¬
usq ueniret exhercitꝰ francoꝵ. Turcoꝵ enim
numerus infinitꝰ erat. qui aduentũ illoꝵ besti¬
ali mente sitiebant. In quoꝵ manibꝰ si ip̃i absq
francoꝵ principibꝰ deuenissent. sicut postea rei
ꝓbauit euentꝰ. om̃s egͣliter morti subia¬
cerent. S omĩs ꝯgrega iꝑ raltio hominum
que bono auctore ñ gu empoꝵ bernat᷑. si ei
quia prudentẽ principem qui eis dñaret᷑ non
habebant. rep̃hensibilia opera faciebant. Eccle¬
sias enĩ ⁊ urbis palacia destruebant. et que
in eis erant auferentes. plumbũ quo tegebant᷑

Expanded text:
Eremita cum suis, et magna gente AlemannoruEremita cum suis, et magna gente Alemannorurator licentiam introeundi civitatem nunquam praebuit; quia virtutem Christianae militiae et maxime Francorum suspectam semper habuit. Idem tamen mercatum eis habere concedebat, quod et in civitate erat; prohibueratque illis, ne transirent illud vicini aequoris spas exercitus Francorum. Turcorum enim infinitus numerus erat, qui adventum illorum bestiali mente sitiebant. In quorum manus si ipsi, absentibus Francorum principibus, devenissent, sicut postea rei probavit eventus, omnes aequaliter morti subjacerent. « Sed omnis congregatio hominum quae bono auctore non gubernatur, si ei quia prudentem principem qui eorum dominaretur non habebant, reprehensibilia opera faciebant. Ecclesias enim et urbis palatia destruebant, et quae in eis erant auferentes, plumbum quo tegebantur
Abbreviated transcription (Latin):
cis pugnabat eoꝵ ꝓba feritas. De Petͦ h̾emia
rat in illis diebus quidã et bodefrido duce¬
heremita noĩe petrus. qui apud illos qui tei¬
les apice religionis efferebat᷑. eo quod nec pane
bat. Hic ea tempestate collegit sibi ñ modicã
eqͥtũ peditũq multitudinẽ. et iter suũ direxit
ꝑ ungariam. Associat᷑ aũt cuidã duci theutoni¬
coꝵ noĩe godefrido. comitis eustachii boloniensis
lenis. ut magis in se monachũ quã militem figu-¬
raret. Hic tam̃ cũ hostem sentiebat adesse. ⁊ im-¬
minere preliũ. audaci mente ꝯcipiebat animũ.
⁊ quasi leo frendens. ad nulliꝰ pauebat occursũ.:
& que lorica uł clipeus sustinere poterat im¬
petũ mucronis illius: Hic cũ fribꝰ suis eustachio
⁊ balduino. ⁊ magna manu militũ peditũq ꝑ
uigariã iter arripuit. ꝑ uiam scilicet quã ka¬
rolus magnꝰ rex francoꝵ olim suo exercitui fieri
usq constantinopolim precepit. Primꝰ gͥ petrus

Expanded text:
gnabat eorum proba ferocitas. CAPUT III. Erat in illis diebus quidam, qui eremita exstiterat, nomine Petrus, qui apud illos qui terpraesules et abbates apice religionis efferebatur, eo quod nec pane bat. » Hic ea tempestate collegit sibi non modicam equitum peditumque multitudinem, et iter suum direxit per Hungariam. Associatur autem quidam duci Teutonicorum, nomine Godefrido, qui erat Eustachii Boloniensis lenis ut magis in se monachum quam militem figuraret. Hic tamen, cum hostem sentiebat adesse, et imminere praelium, tunc audaci mente concipiebat animum, et quasi leo frendens ad nullius pavebat occursum. Et quae lorica vel clypeus sustinere posset impetum mucronis illius? Hic cum fratribus suis Eustachio et Balduino, et magna manu militum peditumque per Hungariam iter arripuit. Per viam scilicet, quam Carolusque ad Constantinopolim praecepit. Primus igitur Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
uersutiam qui tunc tẽporis erãt tracta¬
uerunt. & ita omĩa sicut tenet nc̃ eccłia
& ob hoc dignũ erat. ut inimicis sc̃e
fuit a deo hec noua redintegratio. qͥa
plurimoꝵ qui ibi occisi sunt. ꝯfecrata
ẽ martirio. Taliter ut diximꝰ liberara
est nicea urbs. & expulsa ẽ ab illa om̃is dia¬
bolica captiuitas. Nis ita patratis. sua
mox tentoria nr̃i defigunt. ⁊ abire parant
sic urbe relicta. missis legatis ꝯstantinopoli
urbe recesserũt. duob diebꝰ cuncta in
unũ agmina ꝓcesserũt. & ad unũ pontem
ꝑuenerunt. uixta quẽ duobꝰ diebꝰ quietan¬
tes feriati sũt. & de uirenti gramine eqͦs
⁊ bestias suas refocillauerũt. Qͥ a uͦ ingres¬
suri erãt terram desertã ⁊ in aquosam. ꝯ¬
siliũ inierũt ut diuiderent᷑. & in duo ag¬
mina partirent᷑. Non enim una terra
Una gͥ ⁊ maior acies hugoni magno
sis comes robertꝰ. In scd̾a aũt cũ boemun¬

Expanded text:
versutiam qui tunc temporis erant, tractaversutiam qui tunc temporis erant, tractaverunt, et ita omnia, sicut tenet nunc catholnt. Et ob hoc dignum erat ut inimicis sanctae fuit a Deo haec nova redintegratio, quoniam plurimorum qui ibi occisi sunt consecrata est martyrio. Taliter ut diximus, liberata est Nicaea civitas, et expulsa est ab ea omnis diabolica captivitas. CAPUT II. His ita patratis, sua mox tentoria nostri Defigunt, et abire parant, sic urbe relicta, Missis legatis Constantinopolitanis. recesserunt, duobus diebuunum processerunt, et ad unum pontem pervenerunt, juxta quem duobus diebus quiescentes feriati sunt, et de virenti gramine equos et bestias suas refocillaverunt. Quia vero ingressuri erant terram desertam et inaquosam, consilium inierunt ut dividerentur, et in duo agmina partirentur. Non enim una terra,Una igitur et major acies Hugoni Magno landrensis comes Robertus. In secunda autem cum Boamun
Abbreviated transcription (Latin):
se urbem ei reddere. si illesos ⁊ ineolomes
cũ suis rebꝰ eos ꝑmitteret abire. Qͦd ubi im¬
natori nunciatur. admodũ inde gratulat᷑.
s⁊ inde mente ꝯcipit fraudem. ut deinceps
prrturiat iniqͥtatẽ. Iubet ut suis urbs red
uat᷑. turcis integra fides tribuat᷑. & ad se
ꝯstantinopolim ꝯducant᷑. Quod ideo fecit.
ut res ip̃a deinceps innotuit. ut cum
tempus accederet. ad detrimentũ francoꝵ
aratiores inueniret. Itaq urbs reddit᷑.
& turti ꝯstantinopolim deducunt᷑. Nec im-¬
memor tam̃ fuit imꝑator tanti beneficii.
quia pauperibꝰ qui erant ĩ exercitu lar¬
gas elemosinas p̃cepit erogari. Septem
itaq ebdomadibꝰ ⁊ tribꝰ dieb nicee urbis¬
isset suꝑata. nisi aduitorio dei. Est enim
muris densissimis. ⁊ altis turribꝰ p̃muni¬
ta. ut capud ⁊ nulli compar ĩ tota rona-¬
nia. In hac enĩ. tẽpore ꝯstantini impera-¬
toris. trecenti ⁊ decem ⁊ octo ep̃i aggrega¬
ti fuerũt. &. de fide nr̃a ꝓpter hereticon

Expanded text:
ere civitatem, si illaesos et incolumes cum suis rebus eos permitteret abire. Quod ubi imperatori nuntiatur, admodum inde gratulatur; sed et inde mente concipit fraudem, ut deinceps parturiat iniquitatem. Jubet ut suis reddatur civitas, Turcis integra fiducia tribuatur, et ad se Constantinopolim conducantur. Quod ideo fecit ut res ipsa deinceps innotuit ut cum tempus accederet, ad detrimentum Francorum paratiores inveniret. Itaque civitas redditur, et Turci Constantinopolim deducuntur. Nec immemor tamen fuit imperator tanti beneficii, quia pauperibus qui erant in exercitu, largas eleemosynas praecepit erogari. Septem itaque hebdomadibus et tribus diebus Nicaeae ciisset, nisi Dei adjutorio. Est enim muris densissimis et altis turribus praemunita, ut caput et nulli compar in tota Romania. In hac olim, tempore Constantini imperatoris, trecenti et octodecim episcopi aggregati fuerunt, et de fide nostra, propter haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
podiensem ep̃m. asserentes eũ rebꝰ humanis ac
quot diuerse ac potentie seu domestice faculta¬
tis homines in illo concilio cruces acceperunt.
&e uiam scĩ sepulchri spoponderunt. Hinc
diuulgatũ ẽ ubiq terrarũ illud ꝯciliũ. et plus quã¬

Expanded text:
Podiensem episcopum asserentes eum rebus humanis ac Podiensem episcopum asserentes eum rebus humanis ac quot diversae aetatis ac potentiae seu domesticae facultatis homines in illo concilio cruces susceperunt, et viam sancti sepulcri spoponderunt! Hinc divulgatum est ubique terrarum illud concilium venera
Abbreviated transcription (Latin):
deuouerit. signũ dnĩce crucis in fronte siue in
pectore preferat. qui uͦ inde uoti compos ingre¬
di uoluerit. inter spatulas retroponat. Tales
quippe bifaria operatione cõplebũt illud dñi
p̃ceptũ. qͦd ip̃e iubet ꝑ euͣglium. Qui ñ baiulat
nalibꝰ gregoriꝰ ꝓ omibꝰ terre ꝓstratis dixit ꝯfes¬
sionẽ uã. & sic omnes pectora sua tundentes.
impetrauerũt de his que male cõmiserant. ab¬
& ut cunctis clarescat fidelibꝰ. qͦd hec uia a d̾o
⁊ ñ ab hominibꝰ sit ꝯstituta. sicut a multis
postea comperimꝰ. ipso die quo hec facta & dicta
sunt. faia p̃conans tante institutionis totum
cõmouit orbem. ita ut etiam in maritimis ocre¬
ani insulis diuulgatũ eẽt. qͦd iherosolimitanũ
tio. His addit᷑ animi magnitudo. illis incutit᷑
pauor et mentis hebitudo. Adeo celestis tuba ꝑ-¬
crepuit. quod ubiq gens omĩs infesta xp̃iano
peregrinari cupientium. Uniuersi uͦ elegerunt¬

Expanded text:
devoverit, signum Dominicae crucis in fronte sua sive in devoverit, signum Dominicae crucis in fronte sua sive in pectore praeferat. Qui vero inde voti compos ingredi voluerit, inter scapulas retro ponat. Tales quippe bifaria operatione complebunt illud Domini praeceptum, quod ipse jubet per Evangelium: Qui non bajulat nomine Gregorius, pro omnibus terrae prostratis dixit confessionem suam, et sic omnes pectora sua tundentes, impetraverunt de his quae male commiserant abEt ut cunctis claresceret fidelibus quod haec via a Deo non ab homine sit constituta sicut a multis postea comperimus ipso die quo haec facta et dicta sunt, fama praeconans tantae constitutionis totum commovit orbem, ita ut etiam in maritimis Oceani insulis divulgatum esset, quod Hierosolymitanum tio. His additur animi magnitudo, illis incutitur pavor et mentis hebetudo: adeo coelestis tuba percrepuit, quod ubique gens omnis infesta Christiano peregrinari cupientium, quia nondum e
Abbreviated transcription (Latin):
isset. una om̃iũ ur̃m uox ñ fuisset. Licet enim
uor ur̃a numerosa ꝓdierit. tam̃ origo uocis una
fuit. Propterea dico uob̃. quia ds̃ hanc a uobis
elicuit. qui ur̃is eam pectoribꝰ inseruit. Sit gͦ
uob̾ uox ista ĩ rebꝰ bellicis militare signũ. quia
u̾bũ hoc a deo ẽ ꝓlatũ. Cũ in hostem fiet belli¬
cosi impetꝰ ꝯgressio. erit uniu̾sis hec ex parte
dĩ una uociferatio. ds̃ uult. ds̃ uult. E non
precipimꝰ aut suademꝰ. ut senes aut imbecilles.
⁊ usui armoꝵ ñ idonei. hoc iter arripiant. nͨ
mulieres sine ꝯiugibꝰ suis aut frĩbꝰ aut legiti¬
mis testimoniis ullatenꝰ incedant. Tales en im
magis sunt impedim̃to quã adium̃to. plus oneri
quã utilitati. Ditiores in opibꝰ subueniant. & ex¬
peditos ad bellũ de suis facultatibꝰ secũ ducant.:
hec uia. si irent sine illoꝵ licentia. Qͥppe nͨ laicis
expedit peregrinari. nisi cũ sui bñdictione pas-
libaturũ hostiam uiuã. scãm & bene placentẽ

Expanded text:
isset, una omnium vestrum vox non fuisset. Licet enim vox vestra numerosa prodierit, tamen origo vocis una fuit. Propterea dico vobis quod Deus hanc a vobis elicuit, qui vestris eam pectoribus inseruit. Sit ergo vobis vox ista in rebus bellicis militare signum, quia verbum hoc a Deo est prolatum. Cum in hostem fiet bellicosi impetus congressio, erit universus haec ex parte Dei una vociferatio: DEUS VULT, DEUS VULT. Et non praecipimus aut suademus, ut senes aut imbecilles, et usui armorum minime idonei, hoc iter arripiant, nec mulieres sine conjugibus suis, aut fratribus, aut legitimis testimoniis ullatenus proficiscantur. Tales enim magis sunt impedimento quam adjumento; plus oneri quam utilitati. Divites in opibus subveniant, et expeditos ad bellum de suis facultatibus secum ducant. haec via, si irent sine illorum licentia. Quia nec laicis expedit peregrinari, nisi cum sui benedictione sacelitaturum hostiam vivam, sanctam, Deo placentem,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt ⁊ dñi. Exercitꝰ aũt sic deuote ⁊ seriatim
ꝓcedebãt. quia cui nocerent nullus erat. Ar-¬
ma equitũ tam idonea erant. que in tanto pro¬
cinctu milicie dei ꝯueniebãt. Nam qͥs carneus
ocl̾s loricarũ aut galearũ. aut scutoꝵ aut lan¬
cearũ. sole radiante ferre poterat intuitum :
Pedites uͦ om̃i gne teloꝵ sic p̃muniti sũt. ut
si obuiã sibi ueniret. omĩ orienti terrorem ĩ¬

Expanded text:
erant et domini. Exercitus autem sic devote et seriatim procedebat, quia cui nocuerit nullus erat. Arma equitum tam idonea erant, quia in tanto procinctu militiae Dei conveniebat. Nam quis carneus oculus loricarum, aut galearum, aut scutorum, aut lancearum, sole radiante, ferre poterat intuitum! Pedites vero omni genere telorum sic praemuniti sunt, quia si obviam sibi veniret, omni orienti terrorem in
Abbreviated transcription (Latin):
posita. nunc a suis hostibꝰ captiua tenet᷑. & ab
ignorantibꝰ deũ. ritui gentiliũ ancillatur.:
Querit gͥ ⁊ optat liberari. & ut ei subuenia¬
tis non cessat imp̃cari. A uobis quid̾e p̃cipue
exigit subsidiũ. quõ a dõ uob̃ collatũ est p̃ cunc¬
uit. ita om̃ium qui aderant affectꝰ in unũ ꝯci¬
liauit. ut acclamarent. Ds̃ uult. d̾s uult. Qͦd
uenerandꝰ pontifex ut audiuit. erectis in celũ lu

Expanded text:
posita, nunc a suis hostibus captiva tenetur, et ab posita, nunc a suis hostibus captiva tenetur, et ab ignorantibus Deum ritui gentium ancillatur. Quaerit igitur et optat liberari, et ut ei subveniatis non cessat imprecari. A vobis quidem praecipue exigit subsidium, quoniam a Deo vobis collatum est prae cuncvit, ita omnium qui aderant affectus in unum conciliavit, ut omnes acclamarent, Deus vult; Deus vult. Quod ut venerandus pontifex Romanus audivit, erec
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua. Don uos ꝓtrahat ulla possessio. nulla
rei familiaris sollicitudo. quia terra hec quam
inhabitatis clausura maris undiq. & iugis
montiũ circundata. numerositate ur̃a coar¬
tatur. nͨ copia diuitiarũ exuberat. & uix sola
alimenta suis cultoribꝰ administrat. Inde est
qͦd uos in inuicem mordetis. & ꝯtenditis. bella
mouetis. & plerũq mutiis uulneribꝰ occiditis.:
Cessent gͥ inter uos odia. ꝯticestant iurgia.
quiescant bella. & totius ꝯtrouersie dissensio¬
nes sopiant᷑. Uiam scĩ sepulchri incipite. t̾ram
illam nefarie genti auferte. eamq uobis subi¬
cite. Terra illa filiis isrł a deo ĩ possessionem
data fuit. sicut scriptura dicit. que lacte et
melle fluit. Iherłm umbilicꝰ est terrarũ. terra
pre ceteris fructifera. quasi alter paradysus de¬
liciarũ. Hanc redemptor humani generis. suo
illustrauit aduentu. decorauit ꝯuersatione. sa¬
crauit passione. morte redemit. sepultura in¬
signiuit. Hec gͥ riuitas regalis. in orbis medio

Expanded text:
ebit . Non vos protrahat ulla possessio, ulla rei familiaris sollicitudo, quoniam terra haec quam inhabitatis clausura maris undique et jugis montium circumdata, numerositate vestra coangustatur; nec copia divitiorum exuberat; et vix sola alimenta suis cultoribus administrat. Inde est quod vos invicem mordetis, et comeditis; bella movetis, et plerumque mutuis vulneribus occiditis. Cessent igitur inter vos odia, conticescant jurgia, bella quiescant et totius controversiae dissensiones sopiantur. Viam sancti sepulcri incipite, terram illam nefariae genti auferte, eamque vobis subjicite. Terra illa filiis Israel a Deo in potestatem data fuit, sicut Scriptura dicit quae lacte et melle fluit . Hierusalem umbilicus est terrarum, terra prae caeteris fructifera, quasi alter paradisus deliciarum. Hanc redemptor humani generis suo illustravit adventu, decoravit conversatione, sacravit passione, morte redemit, sepultura insignivit. Haec igitur civitas regalis in orbis medio
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam fideliũ suoꝵ litteris commendet᷑. cũ in
terra ꝑagit. qͦd prefixis tẽporibꝰ fieri disposuit
aliquod opus mirabile. S post creationẽ mun¬
di qͥd mirabiliꝰ factũ ẽ preter salutifere crucis
mysteriũ. quã qͦd modernis tẽporibꝰ actũ ẽ in
ñ fuit humanũ opus s diuinũ. & ideo litt̾ali
ꝯpaginatione cõmendari debet noticie tam pre-¬
sentiũ quã futuroꝵ. ut ꝑ hoc ⁊ spes in deũ xp̃i¬
ana magis solidet᷑. & laus eiꝰ in eoꝵ mentibꝰ ui¬
uatior incitet᷑. Dam qͥs regũ aut principum
posset subigere tot urbes ⁊ castella natura arte.
seu humano ingenio p̃munita. nisi francoꝵ be¬
ata gens cuiꝰ est dñs d̃s eiꝰ. ppłs quẽ elegit ĩ here¬
ditatẽ sibi:  Inferat gͦ nobis dei sapĩa. qͦd ad lau¬
dem nõis sui ꝓferamꝰ. ⁊ sciant qͥ hec legerint uel
audierint. quia nichil friuoli. nichil mendacii.
nichil nugarũ. nisi qͦd uerũ ẽ enarrabimꝰ.
cui papa urbanꝰ scd̃s cum

Expanded text:
iam fidelium suorum litteris commendetur, cum in terra peragit quod praefixis temporibus fieri disposuit, aliquod opus mirabile. Sed quid post creationem mundi mirabilius factum est, praeter salutiferae crucis mysterium, quam quod modernis temporibus actum est in im non fuit humanum opus, sed divinum. Et ideo litterali compaginatione commendari debet notitiae tam praesentium quam futurorum, ut per hoc et spes in Deum Christiana magis solidetur, et laus ejus in eorum mentibus vivacior incitetur. Nam quis regum aut principum posset subigere tot civitates et castella, natura, arte, seu humano ingenio praemunita, nisi Francorum beata gens, cujus est Dominus Deus, populus quem elegit in haereditatem sibi? Inferat ergo nobis Dei sapientia quod ad laudem sui nominis proferamus. Et sciant, qui haec legerint sive audierint, quod nihil frivoli, nihil mendacii, nihil nugarum, nisi quod verum est, enarrabimus. Cui papa Urbanus secundus cum
Abbreviated transcription (Latin):
itinere duoꝵ mensiũ. Quibꝰ igit᷑ ad hoc ulciscen¬
dum. ad hoc eripiendũ labor incumbit nisi uo¬
bis. quibꝰ pre ceteris gentibꝰ ꝯtulit ds̃ insigne
decus armoꝵ. aĩoꝵ magnitudinẽ. agilitatem¬

Expanded text:
itinere duorum mensium. Quibus igitur ad hoc ulciscenitinere duorum mensium. Quibus igitur ad hoc ulciscendum, ad hoc eripiendum, labor incumbit, nisi vobis, quibus prae caeteris gentibus contulit Dominus insigne decus armorum, magnitudinem ani
Abbreviated transcription (Latin):
ferro. rapinis. incendio depopulauerit. ip̃os q
captiuos partim ĩ terrã suam abduxerit. par¬
timq nece miserabili ꝓstrauerit. eccli̾asq dei
aut funditꝰ euerterit. aut suoꝵ ritui sacrorum
mancipauerit. Altaria suis feditatibꝰ inqͥnata
subiciunt. xp̃ĩanos circumcidunt. cruoremꝙ
circuncisionis aut suꝑ altaria fundũt. aut in
uasis baptisterii immergunt. & qͦs eis placet tur¬
pi occubitu multare. umbilicũ eis ꝑforant. caput
uitaliorũ attrahunt. ad stipitẽ ligant. & sic fla-¬
gellando circũ ducunt. qͦad usq extractis uisce¬
ribꝰ. solo ꝓstrati corruant. Quosdã uͦ stipiti liga-¬
tos sagutant. qͦsdã extento collo. ⁊ nudato gladio
appetunt. & utrũ uno ictu truncare possint ꝑ¬
temptant. Qͥd dicã de nefanda mulierũ ostu¬
pratione. de qua loqui deteriꝰ est quã silere:
Regnũ grecoꝵ iam ab eis ita emutilatũ est. &.
suis usibꝰ emancipatũ ẽ. nͦd transmeari ñ potest

Expanded text:
ferro, rapina, incendio depopulaverit ipsosque captivos partim in terram suam abduxerit, partimque nece miserabili prostraverit ecclesias Dei aut funditus everterit, aut suorum ritui sacrorum mancipaverit. Altaria suis foeditatibus inquinata subvertunt, Christianos circumcidunt, cruorem circumcisionis, aut super altaria fundunt, aut in vasis baptisterii immergunt. Et quos eis placet turpi occubitu mulctare, umbilicum eis perforant, caput vitaliorum abstrahunt, ad stipitem ligant, et sic flagellando circumducunt, quoadusque extractis visceribus solo prostrati corruunt. Quosdam stipiti ligatos sagittant; quosdam extento collo et nudato gladio appetunt, et utrum uno ictu truncare possint pertentant. Quid dicam de nefanda mulierum constupratione? De qua loqui deterius est quam silere. Regnum Graecorum jam ab eis emutilatum est, et suis usibus emancipatum, quod transmeari non potest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedunt. ñ ut fugiant. s ut aut moriantur
guo tẽpore de suis sedibꝰ exierunt. s natale so¬
lum transeuntes. diuerso tẽpore ⁊ iti nere
transalpinauerunt. & ꝑ italiam iter direxert̃.
⁊ diuina p̃eunte custodie. scd̃o appulsu romã
potuit ꝯtinere tam spaciose urbis intra sui in-¬
colatꝰ spacia uel domicilia. & ob hoc extra urb̃e¬
multi ex principibꝰ sua fixerunt tentoria. Ibi
aliqͦt diebꝰ cõmorantes. loca scã ꝑegrina ꝯsue¬
tudine ꝑambulauerũt. & se scõꝵ apłoꝵ alioꝵꝙ¬

Expanded text:
r incedunt, non ut fugiant, sed ut aut moriantur, r incedunt, non ut fugiant, sed ut aut moriantur, uo tempore de suis sedibus exierunt, sed natale solum transeuntes, diverso tempore et itinere transalpinaverunt. Itaque per Italiam iter direxerunt, et divina praeeunte custodia, secundo appulsu Romam potuerunt continere tam spatiosae urbis intra incolatus sui spatia vel domicilia! et ob hoc multi extra urbem ex principibus sua fixere tentoria. Ibi aliquot diebus commorantes, loca sancta peregrina consuetudine perambulaverunt, et se sanctorum apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
dentaliũ partibꝰ excitauit dñs comites duos.
quibꝰ unũ nom̃. una ꝯsanguinitas. equa po¬
testas. idem uigor ⁊ armis ⁊ animis. etiã głã
ꝯsulatꝰ cõpares. normannꝰ scilicet ⁊ flandren-¬
sis comes. Cũ quibꝰ hugo magnꝰ frater phi¬
lippi regis francoꝵ. qui ip̃o tẽpore franciam
mendabat ꝓsapiam. cũ quo ⁊ steph̃s comes
carnotensis. qui a bonis iniciis prauos dein¬
ceps obtinuit exitꝰ. O quã innumeri optimates.
maioris ⁊ minoris britannie. A parte australi
mota sunt castra podiensis ep̃i. ⁊ comitis scĩ
sua uendidit. & uiam deliberationis dñĩci
sepulchi. arripuit. Eece p̃sentialiter uidemꝰ
aquilo nutricios suos ñ audent ꝓhibere. Reue¬
ra dñs nc̃ ascendit suꝑ occasũ. quia reqͥescit
in aĩabꝰ occidentaliũ. Hunc occidens illustrare
parat orientẽ. & nouis syderibꝰ suis excitatis
qua premebat᷑ depellere cecitatẽ. & cũ inter
tanta agmina enitesceret terribilis fulgor

Expanded text:
e aquilonis excitavit Dominus comites duos, quibus unum nomen, una consanguinitas, aequa potestas, idem et armis et animis, etiam gloria consulatus compares, Northmannus scilicet et Flandrensis comes, cum quibus Hugo Magnus, frater Philippi regis Francorum, qui ipso tempore Franciam mendabat prosapiam. Cum quo et Stephanus Carnotensis comes, qui a bonis initiis pravos deinceps obtinuit exitus. O quam alii innumeri optimates emajoris et minoris Britanniae! A parte australi mota sunt castra Podiensis episcopi, et comitis Sancti sua vendidit, et viam deliberationis sancti sepulcri arripuit. Ecce praesentialiter nunc videmus aquilo nutritos suos non audent prohibere. Revera nunc Dominus ascendit super occasum, quoniam requiescit in animabus occidentalium. Nunc occidens illustrare parat orientem, et novis sideribus suis excitatis, qua premebatur, depellere caecitatem. Et cum inter tanta agmina enitesceret terribilis fulgor
Abbreviated transcription (Latin):
auctor extitit. mundi descripsit exordiũ. &. pͥme
etatis ac scðe facta mirabiliora. nec ñ ⁊ patriar¬
charũ gesta nobis adduxit ĩ mediũ. Huiꝰ exem¬
plum imitati sunt ihesunaue. samuel ⁊ dauid.
quoꝵ pͥmus. iosue librũ. scd̃s ⁊ terciꝰ. regũ histo¬

Expanded text:
autor exstitit, mundi descripsit exordium, et primae aetatis ac secundae facta mirabiliora, nec non et patriarcharum gesta nobis adduxit in medium. Hujus exemplum secuti sunt Jesus Nave, Samuel et David, quorum primus Josue libru
Abbreviated transcription (Latin):
ris. qͦd ab immundis gentibꝰ possidet᷑. et loca scã
que nc̃ inhoneste tractant᷑. & irreuerenter eoꝵ
immundiciis sordidant᷑. O fortissimi milites. et
inuictoꝵ ꝓpago parentũ. nolite degenerare. s
carus liberoꝵ ⁊ parentũ & ꝯiugũ detinet affec¬
tus. recolite qͥd in euͣgłio dicat dñs. Qui amat
patrem aut matrem suꝑ me. ñ ẽ me dignus.

Expanded text:
d ab immundis gentibus possidetur, et loca sancta quae nunc inhoneste tractantur et irreverenter eorum immunditiis sordidantur. O fortissimi milites, et invictorum propago parentum, nolite degenerare, sedcharus liberorum et parentum et conjugum continet affectus, en recolite quid in Evangelio dicat Dominus: Qui amat patrem aut matrem super me, non est me dignus
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ. quã fide catholica. quã honore sce ecclĩe
ab uniu̾sis nationibꝰ segregata. ad uos sermo nr̃
ad ur̃os fines nos adduxerit. que necessitas uestra
cunctoꝵ q fideliũ attraxerit. A iherosolimoꝵ finibꝰ
⁊ urbe ꝯstantinopoli relatio grauis emersit. & se

Expanded text:
terrarum quam fide catholica, quam honore sanctae Ecclesiae, ab universis nationibus segregata, ad vos sermo nostad vestros fines nos adduxerit, quae necessitas vestra cunctorumque fidelium attraxerit. Ab Hierosolymorum finibus et urbe Constantinopolitana relatio gravis emersit, e