comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bo. De talibus sibi exchib& uestem sine macula &
ruga Proinde uestis eiꝰ in monte᷑: tãquam nigx
dealbata effulsit. Significauit ȩccłam omni ma¬
Audi sequentia Auditui meo dabis exultationẽ
& lȩticiã: & excultabunt ossa humiliata. Auditui
meo inquit dabis exultationẽ & lȩticiã. Gaudebo
audiendo te: ñ loquendo contra te. Peccasti. quid
defendis: Loqui uis. patere. Audi. recede. diuinis
uocibus ne turberis: & amplius uulnereris. Com¬
missũ est. ñ defendat᷑. In confessionẽ ueniat. ñ
in defensionẽ. Adhibes te defensorẽ peccati tui.
uinceris. Non innocentẽ patronũ adhibiusti. ñ
est tibi utilis defensio tua. Quis es eñi ut te defen.¬
das: Idoneus esto ad accusandu te. Noli dicere.
aut nichil feci. aut qͥd magnũ feci. aut fecert̃ &¬
alii: Si faciendo peccatũ. nichil te dicis fecisse : ni.¬
chil eris. nichil accipies. Paratus ẽ ds dare indul¬

Expanded text:
bo . De talibus sibi exhibet Christus vestem sine macula et bo . De talibus sibi exhibet Christus vestem sine macula et ruga . Proinde vestis ejus in monte, quae tanquam nix dealbata effulsit , significavit Ecclesiam omni maAudi sequentia: Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exultabunt ossa humiliata. Auditui meo, inquit, dabis exsultationem et laetitiam: gaudebo audiendo te, non loquendo contra te. Peccasti, quid defendis te? Loqui vis: patere, audi, cede divinis vocibus, ne perturberis et amplius vulnereris: commissum est, non defendatur; in confessionem veniat, non in defensionem. Adhibes te defensorem peccati tui, vinceris: non innocentem patronum adhibuisti, non est tibi utilis defensio tua. Quis es enim qui te defendas? Idoneus es tu ad accusandum te. Noli dicere, aut, Nihil feci; aut, Quid magnum feci; aut, Fecerunt et alii. Si faciendo peccatum nihil te dicis fecisse, nihil eris, nihil accipies; paratus est Deus dare indul
Abbreviated transcription (Latin):
Aspges me inquit ysopo & mundabor Ysopũ
herbã nouimꝰ humilẽ. sed medicinalẽ: saxo herere
radicib dr̃. Inde in mysterio mundandi cordis
similitudo assũpta est. App̃hende inquit & tu
radicẽ dilectionis. petrã tuã. Esto humilis in humi¬
li d̃o tuo ÷ ut sis excelsus in glorificato dno do tuo
Asꝑgeris ysopo: humilitas xp̃i te mundabit. Noli
herbã contẽpnere: uim medicam̃ti attende. Dicã
etiã aliquid. qđ a medicis solemus audire: uel
ecoperire in egrotis. Ysopũ dicunt purgandis pul¬
monibus aptũ esse. In pulmone. solet notari suꝑ¬
bia. Illic eñi inflatio illic anhelitus. Dicebat᷑ de
saulo ꝑsecutore. tamꝙͣ saulo suꝑbo. qđ ibat ad
uinciendos xp̃ianos spirans cedem. Anhelabat cȩdes
anhebat sanguinẽ: nondu purgato pulmone Audi
& hic humiliatũ. quia ysopo purgatũ. Asꝑges me
ysopo. & mundabor. Lauabis me. id est mundabis
me: & suꝑ niuem dealbabor. Et si fuerint inqͥt
peccata ur̃a sicut fęniciũ : tamquã niuẽ dealba.¬

Expanded text:
Asperges me, inquit, hyssopo, et mundabor. Hyssopum herbam novimus humilem, sed medicinalem: saxo haerere radicibus dicitur. Inde in mysterio mundandi cordis similitudo assumpta est. Apprehende et tu radicem dilectionis petram tuam: esto humilis in humili Deo tuo, ut sis excelsus in glorificato Deo tuo: Aspergeris hyssopo, humilitas Christi te mundabit. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Aliquid etiam dicam quod a medicis solemus audire, vel experiri in aegrotis. Hyssopum dicunt purgandis pulmonibus aptum esse. In pulmone solet notari superbia: illic enim inflatio, illic anhelitus. Dicebatur de Saulo persecutore, tanquam de Saulo superbo, quod ibat ad vinciendos Christianos spirans caedem : anhelabat caedes, anhelabat sanguinem, nondum purgato pulmone. Audi et hic humiliatum, quia hyssopo purgatum: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, id est, mundabis me: et super nivem dealbabor. Etsi fuerint, inquit, peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem dealba
Abbreviated transcription (Latin):
Attende regis suꝑbiã: ñ respuit uerba p̃cipien¬
tis: ñ dix̃. audes michi loqui regieRex sublimis
magnã miscđiam tuã. Qui magnã miscđiam depre.¬
catur: magnã miseriã confitet᷑. Quȩrant paruã
mi scđiam tuã: qͥ nesciendo peccauert̃. Miserere
inqͥt mei. scđm magnã miscdĩam tuã: subueni
graui uulneri. scđm magnã medicinã tuã Gra.¬
ue ẽ qđ habeo. sed ad omnipotentẽ confugio. De
meo tam lȩtali uulnere desperarẽ: nisi tantũ
medicũ repperirẽ. Miserere mei ds scđm mag¬
nã miscdiam tuã & scdm multitudinẽ misera

Expanded text:
attende regis humilitatem. Non respuit verba praecipienattende regis humilitatem. Non respuit verba praecipientis, non dixit, Audes mihi loqui regi? Rex sublimis magnam misericordiam tuam. Qui magnam misericordiam deprecatur, magnam miseriam confitetur. Quaerant parvam misericordiam tuam, qui nesciendo peccaverunt: Miserere, inquit, mei, secundum magnam misericordiam tuam. Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ desperet medici maiestatẽ. Peccatũ cũ despe¬
ratione: certa mors. Nemo gͦ dicat. Si iam aliqͥd
mali feci. iã danandus sũ. ds̃ malis talib non ig¬
noscit: cur ñ addo peccata peccatis: fruar scło in
uoluptate lasciua: in cupiditate nefaria lam ꝑdi¬
ta spe reparationis. uł hoc habeã qđ uideo: si non
possũ habere qđ credo. Iste gͦ psalmus sicut cautos
fecit eos qui ñ cecidert̃: sic desperatos ñ uult qͥ
cecidert̃. Quisqͥs peccasti. & dubitas agere pęni.¬
tentiã ꝓpeccato tuo. desꝑando salutẽ tuã: audi
dd̾ geñitẽ. Ad te nathan ꝓpħa ñ ẽ missus: ipse dd̾
ad te missus ẽ. Audi eũ clamantẽ. & simul cla¬
ma : audi gem̃tẽ & congemisce: audi flentẽ & la¬
crimas iunge: audi correctũ & condelectare. Si
tibi ñ potuit int̾cludi peccatũ. spes ueniȩ ñ int̃¬
cludatur. Missus ẽ ad istũ uirũ nathan ꝓpħa.

Expanded text:
sed non desperet medici majestatem. Peccatum cum despesed non desperet medici majestatem. Peccatum cum desperatione, certa mors. Nemo ergo dicat, Si jam aliquid mali feci, jam damnandus sum: Deus malis talibus non ignoscit, cur non addo peccata peccatis? Fruar hoc saeculo in voluptate, in lascivia, in cupiditate nefaria: jam perdita spe reparationis, vel hoc habeam quod video, si non possum habere quod credo. Iste ergo psalmus, sicut cautos facit eos qui non ceciderunt, sic desperatos esse non vult qui ceciderunt. Quisquis peccasti, et dubitas agere poenitentiam pro peccato tuo desperando salutem tuam, audi David gementem. Ad te Nathan propheta non est missus, ipse David ad te missus est. Audi eum clamantem, et simul clama; audi gementem, et congemisce; audi flentem, et lacrymas junge; audi correctum, et condelectare. Si tibi non potuit intercludi peccatum, spes veniae non intercludatur. Missus est ad istum virum Nathan propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
saulem inimicũ patiebat᷑: qͣndo illius ꝑsecutionibus
agitabat᷑ : quando ꝑ diu̾sa fugiebat ne in manus
eius incideret: ñ concupiuit alienã. ñ adultera¬
ta uoxore occidit uirũ Erat in infirmitate tͥbu¬
lationis suȩ. tanto in dm intentior: qͣnto miseri&a
uidebat᷑. Utile quidđa ẽ tribulatio: utile medici
ferram̃tũ.tãquã diaboli tẽptam̃tũ. Factus ẽ se¬
curus deuictis hostibus. p̃ssura caruit. tumor
excreuit. Ual& gͦ hoc exemplũ ad id ut timeamꝰ
felicitatẽ. Tribulationẽ inqͥt & dolorẽ inueni: et
nom̃ dñi inuocaui. S factũ est. Dixerĩ hȩc eis
qui ñ cõmisert̃: ut uigilent custodire integrita¬
tẽ suã. Et cũ attendunt magnũ cecidisse: parui
timeant. Si uͦ aliquis ĩa lapsus hȩc audit. & aliqͥd¬
mali in conscientia tenet. uerba psalmi huius ad¬
uertat᷑: attendat quidẽ uulneris magnitudinẽ.

Expanded text:
Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus felicitatem. Tribulationem, inquit, et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . 5. Sed factum est: dixerim haec eis qui non commiserunt, ut vigilent custodire integritatem suam, et cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audit, et aliquid in conscientia mali tenens; verba psalmi hujus advertat: attendat quidem vulneris magnitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
si consenseris. Carnalis delectatio. p̃sertĩ usq ad il¬
licita & aliena ꝓgrediens. frenanda ẽ. ñ relaxandã.
imꝑio dominanda. ñ imꝑio collocanda. Attende
securus: si ñ habes unde mouearis. Sed respondes.
Fortit᷑ teneo. Nũqͥd tu fortior quã dauid: Ammo¬
net etiã tali exemplo: ñ se quẽquã debere extolle¬
re in ꝓsperis rebus. Multi eñi res aduersas timent:
res ꝓsperas ñ timent. Periculosior res ẽ ꝓspera a-¬
nimo  quã aduersa corpori. Prius corrumpit pro¬
spera: ut inueniat quod frangat aduersa fr̃s mei
adũsus felicitatẽ acrius uigilandu ẽ. Propt̃ea ui¬
dete: quẽ admodũ eloquiũ di in nr̃a felicitate tol¬
lat a nob̾ securitatẽ. Seruite inqͥt dño intimorer
& exultate ei cũ tremore E xultatione ut gr̃as aa¬
mus: tremore ne cadamꝰ. Hoc peccatũ ñ fecit đđ .
cũ ꝑsecutorẽ saulem pateret᷑. Quando dauid sc̃s

Expanded text:
si consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad ilsi consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad illicita et aliena progrediens, frenanda est, non relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo. Numquid tu fortior quam David? 4. Admonet etiam tali exemplo, non se quemquam debere extollere in prosperis rebus. Multi enim res adversas timent, res prosperas non timent. Periculosior est res prospera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandum est. Propterea videte quemadmodum eloquium Dei in nostra felicitate tollat nobis securitatem: Servite, inquit, Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . In exsultatione, ut gratias agamus; in tremore, ne cadamus. Hoc peccatum non fecit David, cum persecutorem Saülem pateretur. Quando David sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ displicet dõ. Hoc dd ñ fecit. Correptus est. per
ꝓpħam᷑ ñ lapsus ẽ in ꝓpħam. Alii uͦ audientes sa¬
lubrit᷑. in casu fortis metiunt᷑ infirmitatẽ suã. &
qđ damnat d̃s deuitare cupientes. ab aspectu secu¬
ro abstinent oculos: ñ eosde figunt in pulchritu¬
dine carnis alienȩ: nec seipsos faciunt de ꝑuersa
simplicitate securos. N dicunt. bono animo atten¬
di benigne attendi. de caritate diu aspexidpont
eñi sibi casũ dđ Et ad hoc illũ magnũ uident
cecidisse: ut parui nolint uidere unde possint
cadere. Reprimunt enĩ oculos a petulantia. ñ
se facile adiungunt. ñ miscent mulierib alienis:
ñ leuant oculos facile ad aliena menia. ad aliena
solaria. Delonge eñi uidit dauid illã in qua captꝰ
est. Mulier longe. libido prope. Alibi erat qđ ui-¬
deret : in illo unde caderet. Attendenda gͦ hȩc in-¬
sed ñ regnet. In est peccatũ cũ delectaris: regnat

Expanded text:
quod displicet Deo: hoc non fecit David; correptus est per quod displicet Deo: hoc non fecit David; correptus est per Prophetam, non lapsus est in propheta. Alii vero audientes salubriter, in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; et quod damnat Deus devitare cupientes, ab aspectu securo abstinent oculos: non eos defigunt in pulchritudine carnis alienae, nec seipsos faciunt de perversa simplicitate securos, non dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi casum David, et ad hoc illum magnum vident cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena solaria. De longe enim vidit David illam, in qua captus est. Mulier longe, libido prope. Alibi erat quod videret, in illo unde caderet. Attendenda est ergo haec insed, non regnet. Inest peccatum, cum delectaris; regnat,
Abbreviated transcription (Latin):
mor minoꝵ. Ad hoc ꝓpositũ est. ad hoc scriptũ:
ad hoc in eccła sepe lectũ. atq cantatũ. Audi¬
ant qui ñ cecidert̃ ne cadant: audiant qͥ ceci¬
dert̃. ut surgant. Tanti uiri peccatũ ñ tacetur:
p̃dicatur in ȩccła. Audiunt male audientes: &
querunt sibi patrocinia peccandi. Attendunt
unde defendant qđ cõmittere parauert᷑:. non
unde caueant qđ ñ cõmisert̃. & dicunt sibi. Si
dauid. cur ñ & ego: Inde anima iniquior: quȩ
cũ ꝓptͣea fecerit quia dauid fecit. ido peius
quã dd̃ facit. Dicã hoc ipsum si potero planius.
Dauid nullũ sibi ita ad excempłu ꝓposuerat. ut
tu. Ceciderat lapsu cupiditatis: ñ patrocinio
scĩtatis. Tu tibi tamquã scm̃ ꝓponisut pecces.
Nimitaris eiꝰ scĩtatẽ: sed imitaris ruinã. Hoc
ama in dauid: qđ ñ in se odit dđ. Preparas te
ad peccandũ: disponis peccare. Librũ dĩ ut pec¬
ces inspicis scripturas dĩ ad hoc audis ut facias

Expanded text:
mor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc scriptum est, mor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc scriptum est, ad hoc in ecclesia saepe lectum atque cantatum: audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedicatur in ecclesia. Audiunt male audientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, et dicunt sibi: Si David, cur non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam. Hoc amas in David, quod in se odit David: praeparas te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis; Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias
Abbreviated transcription (Latin):
ens ad timorẽ. Huius mulieris uxoris alienae
pulchritudine. captus rex & ꝓpħa dauid. ex cuiꝰ
semine scđm carnẽ dñs uenturꝰ erat: adultauit
eã. Hoc in isto psalmo ñ legit᷑: sed in titulo eius
apparet: in libro aut̃ regnoꝵ pleniꝰ legit᷑. Utraq
scriptura canonica ẽ: utriq sine ulla dubitatio¬
ne a xp̃ianis fides habenda ẽ. Cõmissũ. atq con¬
scriptũ est. Huiꝰ etiã maritũ in bello occiden¬
du curauit. Homicidio auxit adulterium
Et post hoc factũ missus ẽ ad eũ nathan ꝓpħa:
missus a dño qͥ eũ argueret de tanto cõmisso
Iuid caueant homines diximus: qͥd uero si lap¬
si fuerint imitent᷑. audiamꝰ. Multi enĩ cadere
uolunt cũ dauid: & nolunt surgere cũ dauid
Ñgͦ cadendi excempłui ꝓpositũ est: sed si cecide¬
ris. resurgendi. Attende ne cadas. Non sit delecta¬
tio minoꝵ. lapsus maioꝵ ͤ sed sit casus maioꝵ tre¬

Expanded text:
ens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae ens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus venturus erat , adulteravit eam. Hoc in isto psalmo non legitur, sed in titulo ejus apparet; in libro autem Regnorum plenius legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatione a Christianis fides adhibenda est. Commissum atque conscriptum est. Hujus etiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiamus. Multi enim cadere volunt cum David, et nolunt surgere cum David. Non ergo cadendi exemplum propositum est, sed si cecideris, resurgendi. Attende, ne cadas. Non sit delectatio minorum lapsus majorum, sed sit casus majorum tre
Abbreviated transcription (Latin):
tune gͦ de penitentia psalmus hodie cantatus ẽ
Loquam̃ & cũ absentib ÷ erit ad eos uax nr̃a me¬
moria ur̃a: Nec ut saucios & languidos negli¬
gatisi sed ut facilius sanetis: sani ꝑmanere debe¬
tis. Corrigite arguendo: consolamini alloqueri¬
do: exemplũ p̃bete bene uiuendo. Aderit eis qͥ
affuit & uobis. Non eñĩ uobis iã ista ꝑicula
prȩt̃gressis: fons miscdĩȩ di p̃cisus ẽ. Qua ue¬
nistis uenient: qua transistis transibunt. Mo.¬
lestũ ẽ quide & nimiũ ꝑiculosũ. immo ꝑnicio¬
sum: & ꝓ certo exiciabile qđ scientes peccant.
Alit̃ enĩ ad has uanitates currit qui uocem
xp̃i contemnitꝰ alit̃ ille qͥ nouit qđ fugiat.
S nec de talib desperari debere. iste psalmꝰ
erat mulier uxor aliena. Cũ dolore quidẽ di¬
cimus & tremore: sed tam̃ ds noluit taceri. qđ
uoluit seribi. Dicã gͦ. ñ qđ uolo. sed qđ cogor
Dicã non exhortans ad imitationẽ: sed instru¬

Expanded text:
tune ergo de poenitentia Psalmus hodie cantatus est. tune ergo de poenitentia Psalmus hodie cantatus est. Loquamur et cum absentibus: erit ad eos vox nostra memoria vestra. Ne saucios et languidos negligatis, sed ut facilius sanetis, sani permanere debetis. Corrigite arguendo, consolamini alloquendo, exemplum praebete bene vivendo, aderit eis qui adfuit et vobis. Non enim, vobis jam ista pericula praetergressis, fons misericordiae Dei praecisus est. Qua venistis, venient; qua transistis, transibunt. Molestum est quidem, et nimium periculosum, imo perniciosum, et pro certo exitiabile, quod scientes peccant. Aliter enim ad has vanitates currit qui vocem Christi contemnit, aliter ille qui novit quid fugiat. Sed nec de talibus desperari debere, iste psalmuserat mulier uxor aliena. Cum dolore quidem dicimus et tremore, sed tamen Deus noluit taceri quod voluit scribi. Dicam ergo non quod volo, sed quod cogor; dicam non exhortans ad imitationem, sed instru
Abbreviated transcription (Latin):
ultitudinis huiꝰ nec frequentia frau¬
danda ẽ: nec infirmitas oneranda. Si¬
lentiũ petimꝰ & quietẽ: ut uox nr̃a post hester¬
nũ laborẽ possit aliqͣntis uirib ꝑdurare. Cre¬
dendũ est caritatẽ urãm ñ obaliud hodierno
die copiosius conuenisse: nisi ut oretis ꝓ eis quos
absentia facit alienos. & ꝑuersus affectus. Neq
enĩ loquim᷑ de paganis. neq de iudȩis. sed de xp̃i¬
anis.: neq de his adhuc cathecuminis. sed de
multis etiã baptizatis: a quoꝵ lauachro nichil
distatis. & eoꝵ cordi tam̃ dissimiles estis. Quam
multos eñĩ hodie fr̃s nr̃os cogitamꝰ: & plangimꝰ
ire in uanitate & insanias mendaces: negligere
qđ uocati st̃. Qui si forte in ipso circo aliqua exx
causa expauescant. continuo se signant: & stant
illic portantes in fronte. unde abscederent. si hoc
in corde portarent. Dep̃canda ẽ miscdia dĩ. ut
donet intellectũ ad ista dãpnanda: & affectũ
ad fugienda: & miscdiam ad ignoscenda. Opor¬

Expanded text:
ultitudinis hujus, nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud hodierno die copiosius convenisse, nisi ut oretis pro eis quos absentes facit alienus et perversus affectus. Neque enim loquimur de Paganis, neque de Judaeis, sed de Christianis; neque de his adhuc catechumenis, sed de multis etiam baptizatis, a quorum lavacro nihil distatis, et eorum tamen cordi dissimiles estis. Quam multos enim hodie fratres nostros cogitamus et plangimus ire in vanitates et insanias mendaces, negligere quo vocati sunt! Qui si forte in ipso circo aliqua ex causa expavescant, continuo se signant, et stant illic portantes in fronte, unde abscederent si hoc in corde portarent. Deprecanda est misericordia Dei, ut donet intellectum ad ista damnanda, et affectum ad fugienda, et misericordiam ad ignoscenda. Oppor
Abbreviated transcription (Latin):
Confuge gͦ ad medicũ. age penitentiã: dic Iniqui¬
tatẽ meã ego agnosco: & peccatũ meũ ante me est¬
semꝑ. libi soli peccaui & malũ corã te feci. Quid ẽ
hoc : Corã hominib eñi ñ est adulterata uxor a.¬
liena: & maritus occisus : Nne om̃s nouerant. quid
dd̃ fecerat : Qͥd ẽ tibi soli peccaui & malũ corã te
feci: quia tu solus sine peccato. Ille iustus punitor.
qui ñ habet qđ in illo puniat᷑. Iile iustus rep̃hen¬
sor: qui ñ habet quod in illo rẽp̃hendat᷑. Tibi soli
inquit peccaui: & malũ corã te feci. Ut iustificeris
in sermonib tuis : & uincas cũ udicaris. Cui dicat
fr̃s. cui dicat. difficile ẽ aduertere. Dõ utiq loqͥt᷑:
& manifestũ est quomͦ ds pat̾ non ẽ iudicatꝰ. Quid
ẽ tibi soli peccaui. & malũ corã te feci. ut iustifice

Expanded text:
Confuge ergo ad medicum, age poenitentiam, dic: IniquiConfuge ergo ad medicum, age poenitentiam, dic: Iniquitatem meas. 6. Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci. Quid est hoc? Coram hominibus enim non erat adulterata uxor aliena, et maritus occisus? Nonne omnes noverant quod David fecerat? Quid est, Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci? Quia tu solus sine peccato. Ille justus punitor, qui non habet quod in illo puniatur: ille justus reprehensor, qui non habet quod in illo reprehendatur. Tibi soli, inquit, peccavi, et malignum coram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Cui dicat, fratres, cui dicat difficile est advertere. Deo utique loquitur, et manifestum est quomodo Deus Pater non est judicatus. Quid est, Tib
Abbreviated transcription (Latin):
iam deinceps noli peccare. Nũqͥd xp̃c fecit contra
legẽ suã : Neq enĩ pat̾ eius sine filio dederat
legẽ. Si celũ & terra & omĩa quȩ in eis sunt ꝑ
ipsũ facta sunt. lex sine uerbo d̃ĩ quomͦ conscͥptaẽ:
Non gͦ ds contra legẽ suã: quia nec imꝑator contͣ
leges suas facit. qͣndo confessis dat indulgentiam.
Moyses minister legis: xp̃c ꝓmulgator legis. Mloy¬
ses lapidat ut iudex: xp̃c indulget ut rex. Miser¬
tus ẽ gͦ eius ds scđm magnã miscđiam suã sicut hic
rogat᷑. sicut hic petit. sicut exclamat & dol&: quod
illi adulterã offerentes. facere noluert̃. Uulnera
sua ostendente medico cognouer̃t: medicinã a me¬
dico ñ quęsiert̃. Ita sunt multi quos peccare non
pudet: agere penitentiã pudet. O incredibilis in-¬
sania. De uulnere ipso ñ erubescis ⁊ de ligatura uul¬
neris erubescis : Nne nuđu fedius & putidius ẽ:

Expanded text:
 deinceps jam noli peccare . Numquid Christus fecit contra  deinceps jam noli peccare . Numquid Christus fecit contra legem suam? Neque enim Pater ejus sine Filio dederat legem. Si coelum et terra et omnia quae in eis sunt per ipsum facta sunt, lex sine Verbo Dei quomodo conscripta est? Non ergo Deus contra legem suam, quia nec imperator contra leges suas facit, quando confessis dat indulgentiam. Moyses minister Legis, Christus promulgator Legis: Moyses lapidat ut judex, Christus indulget ut rex. Misertus est ergo ejus Deus secundum magnam misericordiam suam, sicut hic rogat, sicut hic petit, sicut exclamat et dolet: quod illi adulteram offerentes facere noluerunt; vulnera sua ostendente medico cognoverunt, medicinam a medico non quaesierunt. Ita sunt multi quos peccare non pudet, agere poenitentiam pudet. O incredibilis insania! De vulnere ipso non erubescis, de ligatura vulneris erubescis? Nonne nudum foedius et putidius est?
Abbreviated transcription (Latin):
mulier dep̃hensa ẽ. Moyses huiꝰmodi lapidari ius¬
sit. Tu de illa quid censes: Tamꝙͣ bicipiti musci¬
pula tẽptantes caꝑe sententiã dĩ: ut si iuberet
occidi. ꝑder&e mansuetudinis famã: Si aut̃ iube¬
ret dimitti. incurreret tãquã rep̃hensor legis
calũniã. Qͥd gͦ respondit : Ñ ait occidite. ñ ait
dimittite: sed ait. Qui se scit sine peccato esse.
primꝰ in illã lapidẽ iactet. lusta lex quȩ iubet
adulterã occidi : sed hȩc lex iusta. ministros ha¬
beat innocentes. Attenditis quã adducitis. atten¬
dite & qui estis. Illi hoc audito. unꝰ post alterũ
discessert̃. Remansit adult̃a & dñs: Remansit
uulnerata & medicus : Remansit magna miseria
& magna miscđia. Adducentes erubuert̃: nec ue¬
niã petiuert̃. Adducta. confusa ẽ & sanata. Ait
illi dñs. Mlulier. nemo te condẽpnauit :̃ & illa
Nemo dñe Et ille. Nec ego te condẽpnabo. Uade.¬

Expanded text:
mulier deprehensa est: Moyses hujusmodi lapidari jusmulier deprehensa est: Moyses hujusmodi lapidari jussit; tu de illa quid censes? tanquam bicipiti muscipula tentantes capere Sapientiam Dei, ut si juberet occidi, perderet mansuetudinis famam; si autem juberet dimitti, incurreret, tanquam reprehensor legis, calumniam. Quid ergo respondit? Non ait, Occidite; non ait, Dimittite: sed ait, Qui se scit sine peccato esse, primus in illam lapidem jaciat. Justa lex, quae jubet adulteram occidi: sed haec lex justa ministros habeat innocentes. Attenditis quam adducitis, attendite et qui estis. Illi hoc audito, unus post alterum discesserunt. Remansit adultera et Dominus, remansit vulnerata et medicus, remansit magna miseria et magna misericordia. Adducentes erubuerunt, nec veniam petiverunt; adducta confusa est, et sanata. Ait illi Dominus: Mulier, nemo te condemnavit? Et illa: Nemo, Domine. Et ille: Nec ego te condemnabo; vade,
Abbreviated transcription (Latin):
ouiculã: quã in sinu suo. & de cibo suo nutriebat.
Uenit hospes diuiti. nichil de grege suo abstulit᷑:
ouicuła uicini pauꝑis concupiuit. ipsã suo hospi¬
ti occidit. Qͥd dignꝰ ẽ : At ille ꝓfert iratꝰ sententiã
Plane tunc rex nesciens ubi captiuus esset. morte
dignũ diuitẽ dĩ: & ouẽ reddenda in quadrupłu
Seuerissime atq iustissime. sed peccatũ eiꝰ nondũ
erat corã eo: post dorsũ erat qđ fecerat. Suã iniqͥ¬
tatẽ ñdum agnoscebat: & ido alienȩ ñ ignoscebat
S ꝓpheta ad hoc missus. abstulit a dorso peccatũ.
& ante oculos posuit: ut uideret illã sententiã tã
seuerã in se esse ꝓlatã : uid secandũ & sanandũ uulnꝰ
cordis eiꝰ: fe̾rram̃tũ fecit de lingua eiꝰ. Hoc fecit
dñs iudȩis. quando ad eũ adulteratã mulierẽ ad¬
duxcert̃: ꝓponentes laqueũ tẽptationis. & in id qđ
ꝓposuerant incidentes. In adult̾io inquiunt hȩc

Expanded text:
oviculam, quam in sinu suo et de suo cibo nutriebat: oviculam, quam in sinu suo et de suo cibo nutriebat: venit hospes diviti; nihil de grege suo abstulit, oviculam vicini pauperis concupivit, ipsam suo hospiti occidit: quid dignus est? At ille profert iratus sententiam: plane tunc rex nesciens ubi captus esset, morte dignum divitem dixit, et ovem reddendam in quadruplum . Severissime atque justissime. Sed peccatum ejus nondum erat coram eo, post dorsum erat quod fecerat: suam iniquitatem nondum agnoscebat, et ideo alienae non ignoscebat. Sed Propheta ad hoc missus, abstulit a dorso peccatum, et ante oculos posuit, ut videret illam sententiam tam severam in se esse prolatam. Ad secandum et sanandum vulnus cordis ejus, ferramentum fecit de lingua ejus. Hoc fecit Dominus Judaeis, quando ad eum adulteram mulierem adduxerunt, proponentes laqueum tentationis, et in id quod proposuerant incidentes. In adulterio, inquiunt, haec
Abbreviated transcription (Latin):
est. ñ poteris auferre a dño dõ iustitiã eiꝰ. Implo¬
ra miscdiam. sed attende iustitiã Miscd̃ia ẽ ut
ignoscat peccanti: iustitia ẽ. ut puniat peccatũ.
Quid gͦ: Queris miscdiam: peccatũ impunitũ
remanebit : Responderit đđ. Responderint lapsi.
Responderint cũ dauid ut miscđĩam mereant᷑
sicut dd. & dicant. Ndñe. ñ erit impunitũ pec¬
catũ meũ. Noui iusticiã. cuiꝰ quero miscđiam
Ñ impunitũ erit. S ido nolo ut me punias:
qr ego peccatũ meũ punio. ldo peto ut ignoscas.
dorsũ meũ qđ feci. ñ intueor alios oblitus mei:
ñ affector stipulã eicere de oculo frĩs mei. cũ
sit trabes in oculo meo Peccatũ meũ ante me
est: ñ post me. fu̾it eñi post me. qͣndo ad me missus
ẽ. ꝓpħa : & de oue pauꝑis similitudinẽ mͥ ꝓposuit. Ait
enĩ nathan ꝓpħa ad dđ Erat diues quida habens
plurimas oues: pauꝑ aut̃ uicinꝰ eiꝰ habebat unam

Expanded text:
est; non poteris auferre a Domino Deo justitiam ejus. Imploest; non poteris auferre a Domino Deo justitiam ejus. Implora misericordiam, sed attende justitiam: misericordia est ut ignoscat peccanti, justitia est ut puniat peccatum. Quid ergo? Quaeris misericordiam, peccatum impunitum remanebit? Responderit David, responderint lapsi, responderint cum David, ut misericordiam mereantur sicut David, et dicant, Non Domine, non erit impunitum peccatum meum: novi jusn impunitum erit, sed ideo nolo ut tu me punias, quia ego peccatum meum punio; ideo peto ut ignoscas, dorsum meum quod feci, non intueor alios oblitus mei, non affecto stipulam ejicere de oculo fratris mei, cum sit trabes in oculo meo : peccatum meum ante me est, non post me. Fuit enim post me quando ad me missus est Propheta, et de ove pauperis similitudinem mihi proposuit. Ait enim Nathan propheta ad David: Erat dives quidam habens plurimas oves; pauper autem vicinus ejus habebat unam
Abbreviated transcription (Latin):
tua: multȩ st̃ miserationes tuȩ. Aitendis contẽp¬
tores ut corrigas: attendis nescientes ut doceas:
attendis confitentes ut ignoscas. fecit hoc nescis qͥs:¬
Et quid ait : fecerat aliqua. & multa mala fecerat
Miscđiam inquit consecutus sũ qr ignorans feci:
in incredulitate. Iste dauid ñ poss& dicere ignorans
feci. N enĩ ignorabat qͣntũ mali esset contrecta¬
tio coniugis alienȩ & qͣntũ mali ess& int̃fectio
mariti nescientis: & nec saltẽ irascentis. Conse
& qui scientes consequunt᷑. Ñ qualẽ lib& miscđiã:
ab in iustitia mea. Qͥd ẽ magis magisq laua me :¬
multũ in.quinatũ. Magis magisq laua pecca¬
ta scientis: qui abliusti peccata ignorantis. Nec
sic desperandũ de miscdia tua. Et a delicto meo
munda me. Quo merito: medicus ẽ offer mer¬
cedã. Ds ẽ. offer sacrificiũ. qd dabis ut munde¬
ris : Uide eñi quẽ inuoces. lustũ inuocas. odit
peccata. Si iustus ẽ. uindicat in peccatis. Si iustꝰ

Expanded text:
tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Conseqet qui scientes, consequuntur non qualemlibet misericordiam, ab injustitia mea. Quid est, Magis magisque lava? Multum inquinatum. Magis magisque lava peccata scientis, qui abluisti peccata ignorantis. Nec sic desperandum de misericordia tua. Et a delicto meo munda me. Quo merito? Medicus est, offer mercedem: Deus est, offer sacrificium. Quid dabis ut munderis? Vide enim quem invoces; justum invocas: odit peccata, si justus est; vindicat in peccata, si justus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ gestant. & curare ueniunt. S quia peccata
magna erant niniuitarũ. dicxer̃t. Quis nouit:
Hoc incertũ patefecerat ds seruo suo dauid
Cũ eñĩ dixisset stante & arguente se ꝓpħa. pec¬
caui: statim audiuit a ꝓpħa. id est ab spũ di
qui erat in ꝓpħa Dimissũ est tibi peccatũ tiũi¬

Expanded text:
rum gestant et curare veniunt. Sed quia peccata rum gestant et curare veniunt. Sed quia peccata magna erant Ninivitarum, dixerunt. Quis novit? Hoc incertum patefecerat Deus servo suo David. Cum enim dixisset, stante et arguente se Propheta, Peccavi: statim audivit a Propheta, id est a Spiritu Dei qui erat in Propheta, Dimissu
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur hominibꝰ. & alit̃ uisũ est dõ. Ego autẽ
puto impletũ fuisse qđ ꝓpħa dixerat. Respice
quȩ fuit niniue. & uide quia euersa ẽ. Euersa
in malo: ȩdificata in bono. Sicut euersus saulꝰ
ꝑsecutor: edificatur paulus p̃dicator. Quis non
diceret ciuitatẽ istã in qua nunc sumꝰ feliciter
euersã : Si om̃s illi insani nugis suis desertis ad
ȩccłam compuncto corde concurrerent: dei
miscdiam de suis factis p̃teritis inuocarent᷑: ñ ne
diceremꝰ ubi ẽ illa cartago : quia ñ ẽ qđ erat:
euersa ẽ. Sed si est qđ non erat. ȩdificata est.
lta dicit᷑ ieremiȩ Ecce dabo tibi eradicare. suffo¬
dere. euertere. disꝑdere: & rursus ȩdificare. et
plantare. Inde est uox illa dñi: ego ꝑcutiã et
ego sanabo. ꝑcutit putredinẽ facinorif sanat do¬
lorem uulneris. faciunt hoc medici cũ secant᷑:
ꝑcutiunt. & sanant Armant se. ut feriant᷑ fẽr¬

Expanded text:
videtur hominibus, et aliter visum est Deo. Ego autem videtur hominibus, et aliter visum est Deo. Ego autem puto impletum fuisse quod propheta praedixerat. Respice quae fuit Ninive, et vide quia eversa est, eversa in malo, aedificata in bono: sicut eversus Saulus persecutor, aedificatus Paulus praedicator . Quis non diceret civitatem istam, in qua nunc sumus, feliciter eversam, si omnes illi insani, nugis suis desertis, ad ecclesiam compuncto corde concurrerent, Dei misericordiam de suis factis praeteritis invocarent? Nonne diceremus: Ubi est illa Carthago? Quia non est quod erat, eversa est: sed si est, quod non erat, aedificata est. Ita dicitur Jeremiae: Ecce dabo tibi eradicare, suffodere, evertere, disperdere, et rursus aedificare, et plantare . Inde est vox illa Domini: Ego percutiam, et ego sanabo . Percutit putredinem facinoris, sanat dolorem vulneris. Faciunt medici cum secant, percutiunt et sanant; armant se ut feriant, fer
Abbreviated transcription (Latin):
isti: incerta & occulta sapientiȩ tuȩ manifestasti
michi. Ueritatẽ dilexcisti. Impunita peccata eoꝵ
etiã quib ignoscis. non reliquisti. Ueritatẽ di¬
lexisti. Sic miscdiam p̃rogasti. ut seruares & ue¬
ritatẽ Ignoscis confitenti. ignoscis: sed se ipsũ
punienti: Ita seruat᷑ miscdia & ueritas. Miscdia
quia homo liberat᷑: ueritas qr peccatũ punitur.
Ecce enĩ ueritatẽ dilexisti. incerta & occulta sa¬
pientiȩ tuȩ manifestastimͥ. Quȩ occulta: Quae
incerta: Quia ds̃ ignoscit & talibus. Nichil tam oc¬
cultũ: nichil tã incertũ. Ad hoc incertũ. niniuitȩ
pęnitentiã egerunt. Dixerant eñi. Quãuis post
minas ꝓpħȩ. quãuis post illã uocẽ. triduo & ii.¬
si ds̃ flectit in melius sententiã suã. & miseret᷑ :
Incertũ erat. cũ dr̃. quis nouit. De incerto pęni¬
tentiã egerunt: certã miscđiam meruerunt.
Prostrauert̃ se in lacrimis. in ieiunus. in cilicio
ds. Stetit niniue. an euersa ẽ: Aliter quidem

Expanded text:
occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Veritatem dilexisti: id est, impunita peccata etiam eorum quibus ignoscis, non reliquisti. Veritatem dilexisti: sic misericordiam praerogasti, ut servares et veritatem. Ignoscis confitenti, ignoscis, sed seipsum punienti: ita servatur misericordia et veritas; misericordia, quia homo liberatur; veritas, quia peccatum punitur. Ecce enim veritatem dilexisti: incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Quae occulta? quae incerta? Quia Deus ignoscit et talibus. Nihil tam occultum, nihil tam incertum. Ad hoc incertum Ninivitae poenitentiam egerunt. Dixerunt enim, quamvis post minas prophetae, quamvis post illam vocem, Triduo, et Nisi Deus flectat in melius sententiam suam, et miseretur? Incertum erat, cum dicitur, Quis novit. De incerto poenitentiam egerunt, certam misericordiam meruerunt: prostraverunt se in lacrymis, in jejuniis, in cilicio Deus . Stetit Ninive, an eversa est Ninive? Aliter quidem
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quȩ fouent ñ suos fouent. sed alienos. Iste
uero ipse pepererat. ipse fouebat᷑: nulli nutrici
quẽ pepererat cõmittebat. Dixerat eñi. Quos
iterũ parturio. donec xp̃c formet᷑ in uobis. Foue¬
bat gͦ & lactabat. Frant aut̃ quid̃a quasi docti.
& spiritales. qui paulo detraherent. Epłȩ qͥdẽ
aiunt graues st̃ & fortes ⁊ p̃sentia aut̃ corporis
infirma. & sermo contẽptibilis. Dicit ipse in
epła sua. quosda detractores suos ista dixcisse.
Sedebant & aduersus frẽm suũ detrahebant:
& aduersus lactandũ illũ filiũ matris pone.¬
bant scandalũ. Merito fecert̃ ipsi matri. ut ite¬
rũ parturiret. Et adũsus filiũ matris tuae
meã distuli: patientiã tibi ꝓlongaui: pęnitentiã
diu expectaui. Hȩc fecisti & tacui. Ego aut̃ cũ
ad hoc expectarẽ ut te pęniteret: scđm apłm

Expanded text:
autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebat, nulli nutrici quem pepererat committebat; dixerat enim, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Fovebat ergo, et lactabat. Erant autem quidaraherent. Epistolae quidem, aiunt, graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos ista dixisse. Sedebant, et adversus fratrem suum detrahebant, et adversus lactandum illum filium matris suae ponebant scandalum. Merito fecerunt ipsi matri ut iterum parturiret. Et adversus filium matris tuae distuli, patientiam tibi prolongavi, poenitentiam tuam diu exspectavi? Haec fecisti, et tacui. Ego autem cum adhuc exspectarem, ut te poeniteret; tu et m
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare. ldo infirmus ille filiꝰ matris dictus ẽ
ñ dii patris: adhuc lacte indigens. & uberib ad¬
hȩrens. Portat᷑ adhuc sinu matris eccłȩ: ñ ua-¬
let accedere ad solidu cibũ mensȩ patris sui. s
de ubere matris uictũ trahit. ignarus iudi¬
candi: qm̃ adhuc animalis atq carnalis ẽ. Spi¬
ritalis aut̃ om̃ia iudicat: animalis aut̃ homo ñ
bus dicit apłs. N potui loqui uobis quasi spiri¬
talibus sed quasi carnalibꝰ: tãquã paruulis
in xp̃o. lac uobis potũ dedi ñ ȩscã. Neq eñi pote¬
ratis. sed nec adhuc quid̾e potestis. Mat̃ uobis
fui :. quomͦ dicit᷑ alio loco factus sum paruu¬
lus in medio ur̃m. tãquã si nutrix fouens fi¬
lios suos. Non nutrix nutriens filios alienos. sed
nutrix fouens filios suos. Sunt eñi matres: quȩ
cũ pepererint dant nutricibꝰ. Illȩ quȩ pepere.¬
runt ñ fouent filios: qr nutriendos dedert̃ . Illȩ

Expanded text:
judicare. Ideo infirmus ille filius matris dictus est, judicare. Ideo infirmus ille filius matris dictus est, nondum patris, adhuc lacte indigens et uberibus adhaerens. Portatur adhuc sinu matris Ecclesiae, non valet accedere ad solidum cibum mensae patris sui, sed de ubere matris victum trahit, ignarus judicandi, quoniam adhuc animalis atque carnalis est. Spiritualis enim omnia dijudicat; animalis autem homo nobus dicit Apostolus: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis . Mater vobis fui: quomodo dicitur alio loco, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Non nutrix nutriens filios alienos, sed nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae quae pepererunt, non fovent filios suos, quia nutriendos dederunt; illae
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Qui uero ad hoc sedet. qͣntũ otiũ quęrit ut
faciat: Sedens aduersus frẽm tuũ detrahebas. Ipsã
detractionẽ malã diligent̃ faciebas: sedendo facie¬
bas: uolebas ibi occupari: amplexabaris malũ tu.¬
um. osculabaris dolũ tuũ. Sedens aduersus frẽm
tuũ detrahebas. & aduersus filiũ matris tuȩ po-¬
nebas scandalũ. Qͥd ẽ filiꝰ matris: Nine fr̃ : hoc
gͦ repetere uoluit qđ suꝑius dixerat frẽm tuũ:
an aliquã distinctionẽ nobis intelligenda insi-¬
nuauit : ꝑ lane fr̃s. puto esse distinguenda frat
aduersus frẽm detrahit. uerbi gr̃a: utputa qua.¬
si firmꝰ. & alicuiꝰ iã mom̃ti doctor & doctus de¬
trahit fr̃i suo: forte benedocenti & bene ambulan¬
ti. Est aut̃ alius infirmꝰ: aduersus illũ ponit scan¬
dalũ: huic detrahendo. & eñi cũ detrahit᷑ bonis
ab his qͥ uident᷑ alicuiꝰ mom̃ti esse & docti esse:
in scandalũ cadunt infirmi. qui adhue nesciunt

Expanded text:
facit: qui vero ad hoc sedet, quantum otium quaerit ut facit: qui vero ad hoc sedet, quantum otium quaerit ut faciat! Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: ipsam detractionem malam diligenter faciebas, sedendo faciebas; volebas ibi occupari, amplexabaris malum tuum, osculabaris dolum tuum. Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Quis est filius matris? nonne frater? Hoc ergo repetere voluit, quod superius dixerat, fratrem tuum. An aliquam distinctionem nobis intelligendam insinuavit? Plane, fratres, puto esse distinguendum. Frater adversus fratrem detrahit, verbi gratia, ut puta quasi firmus et alicujus jam momenti doctor et doctus, detrahit fratri suo, forte bene docenti et bene ambulanti: est autem alius infirmus; adversus illum ponit scandalum huic detrahendo. Etenim cum detrahitur bonis ab his qui videntur alicujus momenti esse et docti esse, in scandalum cadunt infirmi qui adhuc nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
aliud sentiendi. Nait lingua tua admisit dolosi¬
tatẽ. aut ꝑpetrauit dolositatẽ: sed ut ostenderet
tibi quandã delectationẽ in ipso malo facto: am¬
plexca ẽ dicc̃. Parũ est qr facis: & delectaris. Laudas
in promptu. irrides apud te: p̃cipitas hominẽ in¬
caute uitia sua ꝓferentẽ: & an sint uicia nescien¬
tẽ: Tu qui scis uiciũ esse: ñ dicis quo irruis. Si il.¬
lũ uideres ambulare in cautũ in tenebris. ubi
tu puteũ esse scires & taceres: qualis esses: Nne
inimicus deputareris animȩ eiꝰ: & tam̃ si in puteũ
caderet: ñ anima sed corpore moreret᷑. Precipi¬
tat se in uitia sua. p̃dicat apud te mala facta sua
Tu nosti mala ẽẽ & laudas. & irrides apud te. Osi
conuertat᷑ aliqͣndo ad dm ille quẽ irrides. & quẽ
corripere noluisti. & dicat. Confundant᷑ qͥ dicunt
sedens ad hoc ꝑtinet. qđ suꝑius diã. amplexa est
Qui enĩ stans aut transiens facit: ñ cũ uoluptate

Expanded text:
aliud sentiendi. Non ait, Lingua tua admisit dolosialiud sentiendi. Non ait, Lingua tua admisit dolositatem, aut, perpetravit dolositatem; sed ut ostenderet tibi quamdam delectationem in ipso malo facto, amplexa est, dixit. Parum est quia facis; et delectaris: laudas in promptu, irrides apud te. Praecipitas hominem incaute vitia sua proferentem, et an sint vitia nescientem: tu qui scis vitium esse, non dicis, Quo irruis? Si illum videres ambulare incautum in tenebris ubi tu puteum esse scires, et taceres, qualis esses? nonne inimicus deputareris animae ejus? Et tamen si in puteum caderet, non anima, sed corpore moreretur. Praecipitat se in vitia sua, praedicat apud te mala facta sua; tu nosti mala esse, et laudas, et irrides apud te. O si convertatur aliquando ad Deum ille quem irrides, et quem corripere noluisti, et dicat: Confundantur qui dicunt sedens ad hoc pertinet quod superius dixit, amplexa est. Qui enim stans aut transiens facit, non cum voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
cisti sermones meos post te. Quȩ dicunt᷑ ꝑ te. ꝓie¬
cisti post te. & ꝓiecisti sermones meos post te: ubi
ñ uideant᷑ a te. sed onerent te. Et ꝓiecisti ser
Ne forte diceres. non feci furtũ. ñ feci adulteriũ
qͥd si placuit tibi qui fecit. nonne ipso placito
concurristi : Nonne portionẽ tuã cũ illo qͥ fecit
laudando posuisti : Hoc ẽ eñi fr̃s concurrere cũ
fure. & ponere cũ adultero portionẽ tuã: quia &¬
si ñ facis & laudas quod fit. adstipulator es facti:
Q m̃ laudat᷑ pescator in desiderus animȩ suȩ. &
qui iniqua gerit benedicet᷑. N facis mala. laudas ma¬
la facientes. hoc enĩ paruũ malũ est: Cũ adulteris
& lingua tua amplexa ẽ dolositatẽ. Maliuolentiã
istã & dolositatẽ fr̃s quoꝵ da hominũ dicit: qui per
adulationẽ quãuis sciant mala ẽẽ quȩ audiunt.
ne offendant eos a qͥb audiunt. ñ solũ rep̃henden¬

Expanded text:
cisti sermones meos post te. Quae dicuntur per te, procisti sermones meos post te. Quae dicuntur per te, projicis post te. Et projecisti sermones meos post te: ubi non videantur a te, sed onerent te. Et projecisti seNe forte diceres: Non feci furtum, non feci adulterium. Quid, si placuit tibi qui fecit? Nonne ipso placito concurristi? nonne portionem tuam cum illo qui fecit, laudando posuisti? Hoc est enim, fratres, concurrere cum furo, et ponere cum adultero portionem tuam: quia etsi non facis, et laudas quod fit, astipulator es facti; quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur . Non facis mala, laudas mala facientes. Hoc enim parvum malum est? Cum adulteris et lingua tua amplexa est dolositatem. Malevolentiam et dolositatem, fratres, quorumdam hominum dicit, qui per adulationem, quamvis sciant mala esse quae audiunt, ne offendant eos a quibus audiunt, non solum non reprehenden
Abbreviated transcription (Latin):
luit ds sine correptione dimittere illos qͥ dicunt:
ne hoc solo quod dict̃ securisibi obdormiscant in
mala uita: & dicant sibi. Neq eñi ꝑdet nos ds. ꝑ
quoꝵ os uoluit tanta bona dici populo suo. Immo
uero audi quod dicit qͥcũq dicis: & qͥuis te audi¬
ri. prior te audi. & hic qđ dicit in alio psalmo
quod in me loquit᷑: & uolo ut alii audiant quod
ꝑ me loquit᷑ : Audiã: prior audiã: maxximeq
pacẽ ppło suo. Audiã & castigẽ corpus meũ. & ser¬
uituti subitiã: ne forte aliis p̃dicans. ipse reꝓ¬
bus inueniar. Ut qͥd tu enarras iustitias meas:
ut qͥd tibi quod tibi ñ ꝓdest: Admonet illũ ut
audiat᷑: ñ ut ponat p̃dicationẽ. sed ut assumat
obȩdientiã. Tu uero ut qͥd assumis testam̃tũ meũ
castigo murmuras: quasi quando parco sim ds
tuus: & qͣndo castigo ñ sim ds tuus. Ego qͦs amo.
arguo & castigo Tu uero odisti eruditionẽ: ꝓie¬

Expanded text:
luit Deus sine correptione dimittere illos qui dicunt; luit Deus sine correptione dimittere illos qui dicunt; ne hoc solo quod dicunt, securi sibi obdormiscant in mala vita, et dicant sibi: Neque enim perdet nos Deus, per quorum os voluit tanta bona dici populo suo. Imo vero audi quod dicis, quicumque dicis; et qui vis te audiri, prior te audi; et dic quod dicit in alio psalmo quod in me loquitur, et volo ut alii audiant quod per me loquitur? Audiam prior, audiam, maximeque meum, et servituti subjiciam, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus inveniar . Utquid tu enarras justitias meas? Utquid tibi quod tibi non prodest? Admonet illum ut audiat: non ut deponat praedicationem, sed ut assumat obedientiam. Tu vero utquid assumis Testamentum meumcastigo, murmuras: quasi quando parco, sim Deus tuus; et quando castigo, non sim Deus tuus. Ego quos amo, arguo et castigo . Tu vero odisti eruditionem: et proje
Abbreviated transcription (Latin):
locutus & uocans t̃rã a solis ortu usq ad occasũ.
Quãuis adhuc int̾ xizania constitutꝰ sis: immola
sacrificiũ laudis do tuo. & redde illi p̃ces tuas. S
uide ne uiuas male: & cantes bene. Quare hoc:
Peccatori eñi dicit ds. ut qͥd tu enarras iustitias
meas: & assumis testam̃tũ meũ ꝑ os tuũ: Cudetis
fr̃s cũ quo tremore ista dicamꝰ: Assumimꝰ testam̃¬
tũ dĩ ꝑ os nr̃m: & p̃dicamꝰ uobis eruditionẽ & iustiti¬
as dĩ. Et qͥd dicit peccatori dñs: Ut qͥd tu: ꝓ hbes
g̃ p̃dicatores peccatores : & ubi ẽ illud quȩ dicunt
facite. quȩ aut̃ faciunt facere nolite: Ubi ẽ illud.
siue ueritate. siue occasione xp̃e adnunciet᷑: Sed
hȩc dicta sunt. ne timeant qͥ audiunt. a quocũq
audiunt: ñ ut securi sint qͥ dicunt bona & faci¬
unt mala. Modo gͦ fr̃s uos securi estis: si bona au¬
ditis. Dĩ bona auditis. ꝑ quẽlib& audiatis. S no¬

Expanded text:
locutus est, vocans terram a solis ortu usque ad occasum, locutus est, vocans terram a solis ortu usque ad occasum, quamvis adhuc inter zizania constitutus sis, immola sacrificium laudis Deo tuo, et redde illi preces tuas: sed vide ne vivas male, et cantes bene. Quare hoc? Peccatori enim dicit Deus: Utquid tu enarras justitias meas, et assumis Testamentum meum per os tuum? Videtis, fratres, cum quo tremore ista dicamus. Assumimus Testamentum Dei per os nostrum, et praedicamus vobis eruditionem et justitias Dei. Et quid dicit peccatori Deus? Utquid tu? Prohibet ergo praedicatores peccatores? Et ubi est illud: Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite ? Ubi est illud: Sive veritate sive occasione Christus annuntietur ? Sed haec dicta sunt, ne timeant qui audiunt a quocumque audiant: non ut securi sint qui dicunt bona, et faciunt mala. Modo ergo, fratres, vos securi estis: si bona auditis, Deum auditis, per quemlibet audiatis. Sed no