comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sollicite cogitandũ. nͥ qͥa nec
subiectꝰ exculpa p̃positimorit᷑.
nec p̃positꝰ sine culpa ẽ. quando
uerba uitȩ ñ audiens. ex sua
culpa morit᷑ subiectꝰ: Impio
& enĩ mors debet᷑. S ei aspecu¬
latore uia uitȩ nuncianda ẽ
& eiꝰ impietas increpanda. Si uͦ
speculator taceat ipse impiꝰm
iqͥtate sua moriet᷑: qr impie¬
tatis eiꝰ meritũ fuit ut dignꝰ
ñ eẽt adquẽ sermospeculatoriˢ
fieret. S sanguinẽ eiꝰ dñs de
manu speculatoris reqͥrit: qr ipse

Expanded text:
quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit,
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit me. Cur qͥse assũptũ
iã a sp̾u dixerat. iterũ eleua¬
tũ & assũptũ narrat: S ad al¬
tiora mens p̃dicantiũ ꝓficit.
cũ ꝑeos sensus audientiũ ad
oĩmpotentis dei desidiũ com¬

Expanded text:
us . Cur qui se assumptum jam a spiritu dixerat, iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit, cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium com
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdũ uicissim sibi confert̃ qđ
acceꝑunt: quasi fructꝰ suos
aliis attendunt qͦd adõ meliꝰ
acceꝑunt qͣm ipsi: ut eos sibi
incogitatione p̾ferant. seq ilł
inhumilitate substernant:
ita reꝓboꝵ mens nunqͣm c̾si¬
dat quidalt᷑ boni ampliꝰ qͣm
ipsa. s qͥd boni ipsa ampliꝰ ꝗͣ
alt̾ habeat. Non enĩ pensant
qͣbona sp̾s alt̾ acceꝑit & ipsiᷤᷤ
desint. s qͣ bona ipsis. & quȩ

Expanded text:
dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sed quid boni ipsa amplius quam alter habeat. Neque enim pensant quae bona spiritus alter acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et q
Abbreviated transcription (Latin):
eis de his inquib st̃ quȩdã dif¬
ficilia intellectu. quȩ indocti
& ĩstabiles deprauant. Mirat᷑
itaq in apłis om̃ib paulus in
paulo sapientiã. Alis gͦ se tan¬
gunt: qui inde se uicissim ad
hominũ. qͦd facit in regionib
t̾rarũ. Poterat nanq uni cui¬
libet regioni fructꝰ om̃s tribu¬
ere . s si una q̃libet regio alteriꝰ
regionis fructib ñ indigeret:
cõmunionẽ cũ alt̾a ñ habuis¬
set. Unde fit ut huic uini. alii
uͦ olei abundantiã tribuat.
hanc multitudine pecudũ.
illã uͦ ub̃tate abundare faci¬
at frugũ. Ut dũ illa defert
qͦd ista ñ habet. & ista reddit
qͦd illa ñ deculit. ꝑ cõmunionẽ
conuunctȩ sint. Sicut gͦ regi

Expanded text:
quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innPaulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem conjunctae sint. Sicut ergo re
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ a peccatis suis ad dñm c̃¬
uertunt᷑. ñ solum delent
lacrimis ꝑu̾sa quȩ fecerinĩ:
s etiã miris oꝑib ad alta
proficiunt. ut scã anima¬
lia dei ommipotentis fiañ.
ut singnis & uirtutib ad
alta uolent. ut t̾ram funditꝰ
deserant. & accepto dono se¬
se ad cęlestia ꝑ desiderium

Expanded text:
qui a peccatis suis ad Dominum coqui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animalia Dei omnipotentis fiant, ut signis et virtutibus ad alta evolent, ut terram funditus deserant, et acceptis donis sese ad coeles
Abbreviated transcription (Latin):
dñe t̾ram & cont᷑basti eã. sa¬
na contriciones eiꝰ qͥa cõmo¬
ta ẽ. Terra qͥppe cõmota & ẽ
tͣbata ẽ: peccator de cogitati¬
one reatꝰ sui anxiꝰ. & ad peni¬
tentiȩ lam̃ta ꝑductus. Peccañi
em̃ homimi dictum ẽ: t̾ra es.
& in t̾ram ibis. Exoret gͦ ut sa¬
net᷑ contricio t̾rȩ quia mota
ẽ: qͣtinꝰ peccator qui de cul¬
pis suis affligit᷑. de celestis
miscdiȩ gaudio consoletur.
Hȩc ẽ gͥ uox cõmotioniᷤᷤ ma¬
gnę. quando unꝰquisq sua
Benedicta gła dm̃ de loco
suo. Locus enĩ maligni sp̃s
fuerant corda peccantiũ. S
cũ sibimet ipsis irati ꝑ pęni
dm̃ locus fiunt. Iam enĩ se
contͣ se erigunt. iã peniten¬
tiş lacrimis insequunt᷑ ma¬
la quȩ cõmisert̃. Inde gͦ au¬
dit᷑ benedictio głȩ in laude
dm̃i: unde priꝰ sonabat cre¬
atoris iniuria. de amore p̾¬
sentis scłi. Et corda peniten¬
tium fiunt. iã dño locꝰ suus:
quȩ priꝰ in peccatis posita
fuerant locꝰ alienꝰ. Ipsi autẽ

Expanded text:
ram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti etenim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis icordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poeniae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiens diuinis uocib diffi¬
cultas audiendi repetit᷑. ut
dicat᷑ si forte audiant. qͥd ali¬
ud quã transmigrati popo¬
li duritia designat᷑: In qͥbꝰ
u̾bis magna ẽ nr̃a consola¬
sua denunciat difficile au¬
diri:cur nos miseri con¬
tristam᷑. cũ sepe a fr̃ibꝰ in
nr̃a admonitione contẽp¬
nimur: Nam crebro delin¬
quentes alloquim᷑. frequent̃
increpamꝰ. Sepe cũ his blan¬
dis sermonib agimꝰ. & ta¬
men si alt̾ audit. alt̾ au¬
dire contempnit. Alt̾ ex par

Expanded text:
ties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, « Si forte audiant, » quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra consolasua denuntiat, difficile audire, cur nos miseri contristamur, cur saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire
Abbreviated transcription (Latin):
saludem.De hac cõmotione
Pedes eius steterunt. & mota ÷
t̾ra. Quia cũ ueritatis uestigia
in m̃te audientiũ figunit᷑. ipsa
mens in sui considãtione tͣba¬
ta cõmouet᷑. Hinc psalmista
ꝓ peccatoribꝰ exorat dicenꝰ. Q
sedes suꝑ cherubin: moneat᷑

Expanded text:
salutem. De hac commotione salutem. De hac commotione Pedes ejus steterunt, et commota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, movea
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quod pͦ se ꝓpħa uocẽ au¬
diuit cõmotionis magnȩ. nͥ
quod pͦ sermonẽ p̃dicationiᷤᷤ
qui fit ad corda peccantium.
lam̃ta pęnitentiũ sequunt᷑:
Peru̾si & enĩ quiq dũ praua
agunt. & a iustis recta ñ au-¬
diunt: nesciunt quã sint gra¬
uia quȩ cõmittunt. atq ex
ipsa sua ignorantia in suo
stupore securi sunt: & iacen¬
tes in culpis quasi mollider
qͥescunt. Sicut de qͦdam pec¬
catore & securo popło dr̃. Re
quient in fecib suis. qͥa securꝰ
derna cognoscere. qui terror.
iudicii. quã subtilis examina¬
tio de singulis quibꝰq pecca¬
tis: ilico contremiscunt. ĩplen¬
tur gemitibꝰ. & ñ se capientibꝰ
suspiruis anxiant᷑. atq mag¬
no pauore concussi: in luctu
& fletib erumpunt. Propħa
gͦ uox magne cõmotionis
sequit᷑ quia pͦ u̾bũ p̾dicati¬
onis. conu̾soꝵ atq peniten¬
tium luctus audiunt᷑. Qenĩ
priꝰ quieti iacebant in mulne¬
re: tac̾ti pͦmodũ manu me¬
dicinȩ. cũ dolore redeunt ad

Expanded text:
go quod post se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? 27. Perversi etenim quique dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in faecibus suis, quia securus terna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque, magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
imiscdia tua uiuifica me.
Mandata enĩ dĩ ꝓ uissione fac̾e.
seruientis & obedientis ẽ. Diligen¬
tia multiplicat᷑: ala in nob̾alã
ꝑcutit. qr uirtꝰ uirtutẽ excitat.
Sic qui castitatis bonũ in suo cor¬
pore custodit: contͣ luxurian¬
tes ⁊elo accendit᷑. ut abimmun¬
ditiȩ maculis expient᷑. Et sepe
dũ qͦͣsdã in lapsib inuenit. edo¬
mat. affligit. atq ad castitatis
munditiã restringit. Cuiꝰ si for¬
te mens de ĩmunditia luxuriȩ
fuerit tẽptata: ex ipso ⁊elo quo
alios correxit semet ipsũ conue¬
nit. & erubescit immunda cogi¬
tare. quȩ se in alus recolit correx

Expanded text:
icordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligentia multiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo corpore custodit contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit, atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso zelo quo alios correxit semetipsam convenit, et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correx
Abbreviated transcription (Latin):
re ualemꝰ: Lit enĩ. Et assump¬
sit me sp̃s. Predicatorẽ spirit᷑
assumit: cũ eiꝰ mentẽ in a¬
more dei ommpotentis ele¬
uatam a t̾renis iam desidiis
alienã reddit. ut nichil ei
agere libeat. nͥ ea quibꝰ lu¬
cra sp̃ualia congreget. & ad
regna cęlestia cotidiam sin
oꝑis fructũ portet. Ande no

Expanded text:
emus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum por
Abbreviated transcription (Latin):
da uident ea quȩ dei st̃: quȩ
ad transinigrationẽ babylo¬
mȩ hoc ÷ ad confusionis ui¬
tia ñ descendunt. Ibi enim
inhabitat ds̃. ubi uera pax qͦ¬
rit᷑. int̾nȩ contẽplationis
gła amat᷑. Nam qui ad ꝑu̾si¬
tatem defluunt: locus dei
e̾ẽ contẽpnunt. Locus gͦ glȩ
uł unꝰquisq in cęlestib ꝑ¬
manens angłicus sp̃s. Et
gła dñi de loco suo bene¬
dicit᷑. cũ uł ab electis hõib
uł a scĩs angelis. auctori om¬
nium laus ȩt̾na cantatur.
In eo gͦ qͦd iusti de conu̾¬
tendis peccatorib cogitãt.
quia eoꝵ uitia considan¬
do. ad carnales actus ocu¬
lum ducunt: qͣsi ad baby¬
loniã intendunt. & tam̃
ꝓ statu suȩ rectitudins quia
in laudẽ dei bona scõꝵ consi¬
derare nunquã desmunt. ꝗͣmiᷤᷤ
ꝑ cogitationẽ alio intenduis:

Expanded text:
a vident ea quae Dei sunt, quae ad transmigrationem Babyloniae, id est, ad confusionis vitia, non descendunt. Ibi enim inhabitat Deus, ubi vera pax quaeritur, internae contemplationis gloria amatur. Nam qui ad perversitatem defluunt, locus Dei esse contemnunt. Locus gloriae vel unusquisque in coelestibus permanens angelicus spiritni de loco suo benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo, quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia eorum vitia considerando ad carnales actus oculum ducunt, quasi ad Babyloniam intendant. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona sanctorum considerare nunquam desinunt, quamvis per cogitationem alio intendant,
Abbreviated transcription (Latin):
tadem seruant. Et sepe alii
ad exhortationis u̾bum inse¬
met̃ ipsis iam carnis inmun-¬
diciã uincunt. corpꝰ in casti¬
tate custodiunt: nec tames
adhuc animũ sic̃ debent ꝓ¬
ximis inclinant. s ꝑ rigorẽ
suꝑbiȩ in cogitatione se ele¬
uant. In istis pars una com¬
pluta ẽ: quia fruc̾tũ fecit.
& pars quȩ cõpluta ñ ÷ aro¬
it: quia exhortationis u̾bũ
ñ plene suscipiens. a bono
oꝑis sterilis remansit. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
tatem servant. Et saepe alii tatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono opere sterilis remansit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. & suꝑ alterã ñ plu.
Pars una compluta ẽ: & parͤ
quȩ compluta ñ ẽ. aruit. Cũ
enim sc̃ȩ exhortationis u̾ba.
alia mens suscipit. alia re¬
ciꝑe recusat: suꝑ unã eun¬
tatem dñs pluit. & suꝑ alte¬
ram ñ pluit. Cum uͦ & ipse
proximꝰ qui audit. ab aliis
se uitus corrigit. atq ab aliis
eñdare contempnit:una ea¬
demq cuntas & ex parte cõ¬
pluitur. & ex parte arida re¬
manet. in ꝗͣ a se p̾dicatiomiᷤ
pluuiã repellit. Sunt enim
qui exhortationis u̾ba om̃i
no ñ audiunt. Hi penitꝰ sus¬
ciꝑe plumã nolunt. Et suñ
qͥdam qui audiunt. s tam̃
hanc medullitꝰ ñ assequunͭ.
qͥa alia in se uitia resecant.
s in aluis grauit̾ ꝑdurant.
Sepe enĩ qͦsdam uidemꝰ qͥ ꝑ
p̾dicationis u̾bũ a semet ip¬
sis auaridiȩ estum repellim̃.
& ñ solum aliena ñ rapuĩ.
s & ꝓpͥa indigentib largi¬
unt᷑. nec tam̃ ire stimulos
edomant. nec pacientiȩ mo¬
deramina ꝑ m̃tis tranqͥlli-¬

Expanded text:
ram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est uruit . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit. Cum vero et ipse proximus qui audit ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt etenim quidam qui exhortationis verba omnino non audiunt, hi penitus suscipere pluviam nolunt. Et sunt quidam qui audiunt, sed tamen hanc medullitus non sequuntur, quia alia in se vitia resecant, sed in aliis graviter perdurant. Saepe enim quosdam videmus qui per praedicationis verbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquili
Abbreviated transcription (Latin):
Qd illis sepe solet euenire.
qui cum bona agunt: in his
de sua uirtute gloriant᷑. Ande
psalmista ne auisione pacis
id ÷ a bonis actib captiuus
ad babyloniã enngraret:
dño supplicans dic̃. Aduitor
m̃s ñ emigrabo. Si enĩ in se
confideret. a iusticiȩ oꝑihus
cadendo migrasset. Sed neq
hu qui a stat̾u rectitudinis
in praua actione cecidert̃
desꝑandi st̃: quia ecce pro¬
pħa ad transinigrationẽ
babylomiȩ mittitur. Et ꝑ
propħam aliũ dñs dicit.
Et uenies usq ad babylo
nem. ibi lib̾aberis. Sepe i
qͥs. post quã in confusionẽ
utioꝵ ceciderit. erubeᷤceis
mala quȩ ꝑpetrauit. ad
penitentiã redit. seq a su¬
is lapsib bene uiuendo e¬
rigit. Quid gͦ iste nͥ usq ad
babylonẽ uenit. & ibi lib̾a¬
tus ẽ: qui pͦquã confusus¬
hec ipsa erubescens mala
quȩ fecit. se contra se eri¬
git. & bene opando ad sta¬
tum rectitudinis redit: In
babylone itaq lib̾atus ÷. qͥ
ꝑ diuinã gr̃am ostenditur

Expanded text:
Quod illis solet saepe Quod illis solet saepe qui cum bona agunt, in his de sua virtute gloriantur. Unde Psalmista ne a visione pacis, id est a bonis actibus captivus ad Babyloniam emigraret, Domino supplicans, dicit: Adjutor meus, non emigrabo . Si enim in se confideret, a justitiae operibus cadendo migrasset. 22. Sed neque hi qui a statu rectitudinis in pravam actionem ceciderunt desperandi sunt, quia ecce propheta ad transmigrationem Babyloniae mittitur. Et per prophetam alium Dominus dicit: Et venies usque Babnem, ibi liberaberis. Saepe enim, qui postquam in confusione vitiorum ceciderit, erubescens mala quae perpetravit, ad poenitentiam redit, seque a suis lapsibus bene vivendo erigit. Quid ergo iste, nisi usque ad Babylonem venit, et ibi liberatus est? Qui postquam, confusushaec ipsa erubescens mala quae fecit, se contra se erigit, et bene operando ad statum rectitudinis redit. In Babylone itaque liberatus est, qui per divinam gratiam ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
& statim aꝑte sunt aures
eiꝰ : & solutum ÷ uinculum
linguȩ eiꝰ. Qua in re notandũ
ẽ. quia ꝓpter clausas aures¬
eiꝰ dictum ⁊ adapires cui
aures cordis ad obȩdiendũ
aꝑde fuerint: ex subsequeñi
proculdubio etiam linguȩ
eiꝰ uincłm soluit᷑. ut bona qͦ
ipse fecerit. etiam facienda
aliis loquat᷑. Abi & bene ad¬
dit᷑. & loquebat᷑ recte. Ille re
cte loquit᷑. qui pͥns obedi¬
endo fecerit quȩ loquendo
admonet ẽẽ facienda. Qđ uͦ
ad transinigrationẽ populi
admonendã ꝓpħa mittit᷑. ñ
solũ ea transinigratio debet
intelligi quȩ enis popłi erat
in corpore. sed etiam qͦ facta
fuerat in mente. Ab ierłm
quippe ad babyloniã uene¬
rat. Et quid ierłm nͥ uisio
pacis. quid babylonia. nisi
uͦ a rectis oꝑib in ꝑu̾sis ac¬
tib cadit. qm a bono stu¬
dio ad uicia defliit: quasi
ab ierłm ad babyloniã ci¬
uitatẽ uenit. Culmen enim
onis deseruit.atq in trans¬
migrationẽ confufionis iacet.

Expanded text:
 statim apertae sunt aures ejus et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est, quia propter clausas aures dictum est, adaperire. Sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti procul dubio etiam linguae ejus vinculum solvitur: ut bona quae ipse fecerit, etiam facienda aliis loquatur; ubi et bene additur, et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur, qui prius obediendo fecerit, quae ladmonet esse facienda. 21. Quod vero ad transmigrationem populi admonendam propheta mittitur, non solum ea transmigratio debet intelligi quae ejus populi erat in corpore, sed etiam quae facta fuerat in mente. A Jerusalem quippe ad Babyloniam venerat. Et quid Jerusalem nisi visio pacis, quid Babylonia nisi vero a rectis operibus in perversis actibus cadit, quoniam a bono studio ad vitia defluit, quasi ab Jerusalem ad Babyloniae civitatem venit. Culmen enim onis deseruit, atque in transmigratione confusionis jacet.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam formidare. Dicat᷑
gͦ. Dedi faciem tuã ut ada¬
mantẽ. id ÷ si ab auditoribꝰ
honoraris. Dedi faciem tuã
ut silicẽ. si ab auditorib con¬
culcaris atq despiceris. ut
nec ꝑ illatũ honorẽ refrene¬
tur lingua ex uerecundia:
nec ꝑ despectum taceat ex
infirmitate. Sequit᷑. Ne ti¬
meas cos neq metuas a fa¬
cie coꝵ. quia domꝰ exaspe¬
rans ẽ. Hoc iam suꝑius di¬
ctum ẽ. Sed notandũ quã
asꝑa domus habeatur. cuiꝰ
asꝑitas tam crebro replicat᷑.
Increpandus itaq peccator
ẽ & nunquã timendus. qͥa
doniꝰ exasꝑans e̾. Timeri enĩ
homo debuerat. si ipse auc¬
torem omniũ ut homo ti¬
muisset. Nam qͥ rationis sen¬
sum ad timorẽ dei ñ habuit:
tanto in nullo timendꝰ. qͣn¬
to hoc quod ẽẽ debuit ñ ẽ.

Expanded text:
superbiam formidare. Dicatur superbiam formidare. Dicatur ergo: Dedi faciem tuam ut adamantem, id est, si ab auditoribus honoraris; Dedi faciem tuam ut silicem, si ab auditoribus conculcaris atque despiceris, ut nec per illatum honorem refrenetur lingua ex verecundia, nec per despectum taceat ex infirmitate. Sequitur: IBID.-- Ne timeas eos, neque metuas a facie eorum, quia domus exasperans est. 19. Hoc jam superius dictum est. Sed notandum quam aspera domus habetur, cujus asperitas tam crebro replicatur. Increpandus itaque peccator est, et nunquam timendus, quia domus exasperans est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto hoc quod esse debuit, non est.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicator nͥ medicus: Si gͦ ñ
erubescit peccator qͥ iacet in
uulnere. cur erubescat me¬
dicus qͥ ꝑ medicam̃ta ꝓui¬
det salutẽ: Sepe uͦ contin¬
git ut p̾dicator reuerenter
audiatur. ñnunquã uͦ a ꝑu̾si
ita despicit᷑: ac si eis nchil
utilitatis loquat᷑. Ande rec¬
& ut silicẽ dedi faciẽ tuam.
Adamas & silex utraq du¬
ra: s unũ hoꝵ p̾ciosum ẽ:
alterũ uile. Adamas ad or¬
namentũ sumit᷑: silex abi¬
tinerantib calcat᷑. Et sepe
contingit. ut hos qͦs correp¬
tionẽ suã conspicimꝰ nimiᷤᷤ
humilit̾ audire: uerecunde¬
mur eis aliqua dicere. Non¬
nunquã uͦ euenit. ut eos qͦs
increpationẽ suã indemꝰ pͦ¬
ponere. & despectui habere:
trepidemꝰ eis u̾bũ p̾dicati¬
onis inferre.S si recte sapi¬
mus: & ad eos a quibꝰ hono¬
rari conspicimꝰ. & ad eos a
quib nos despici uidemuᷤ
auctoritatẽ exhortationis
uł increpationis sumimus.
ut nec illoꝵ humilitatẽ de¬
beas erubescere. nec horum

Expanded text:
dicator nisi medicus? Si enim non erubescit peccator, qui jacet in vulnere, cur erubescat medicus, qui per medicamenta providet salutem. Saepe vero contingit ut praedicator reverenter audiatur, nonnunquam vero a perversis ita despicitur, ac si eis nihil utilitatis loquatur. Unde recm et silicem dedi faciem tuam. » Adamas et silex utraque dura, sed unum horum pretiosum est, alterum vile, Adamas ad ornamentum sumitur, silex ab itinerantibus calcatur. Et saepe contingit ut hos quos correptionem suam conspicimus nimis humiliter audire, verecundemur eis aliqua dicere. Nonnunquam vero evenit ut eos quos increpationem suam videmus postponere, et despectui habere, trepidemus eis verbum praedicationis inferre. Sed si recte sapimus, et ad eos a quibus nos honorari conspicimus, et ad eos a quibus nos despici videmus, auctoritatem exhortationis vel increpationis sumimus, ut nec illorum humilitatem debeamus erubescere, nec horum
Abbreviated transcription (Latin):
quidã repulsi ab actione t̾¬
rena dep̾cant᷑ ut redeant.
rogant ut p̾mant᷑. graue se
incurrisse ꝑicłm. qͥetem pu¬
tant. Atcrita gͦ fronde sũ:
qͥ ñ solũ labores ñ fugiunt.
s neq importuni uideri in
laborib qui sibi negantur
erubescunt. Sequit᷑. Ecce de¬

Expanded text:
quidam repulsi ab actione tequidam repulsi ab actione terrena deprecantur ut redeant, rogant ut premantur, grave se incurrisse periculum quietem putant. Attrita ergo fronte sunt, qui non solum labores non fugiunt, sed neque importuni videri in laboribus qui sibi negantur erubescunt. Sequitur: VERS. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
peccator ꝑuenit. ut iam in
correptione sensibilis ñ sit:
quia qui usu peccandi in¬
duruit. nullo mͦ corripien¬
tis u̾bũ id ⁊ manũ palpan¬
tis sentit. sicut iudeȩ qͦq
crebriꝰ delinquenti dicit᷑.
Frons mulieris meretricis
facta ẽ tͥ. noliusti erubesce¬
re.Uel certe atrita frons ẽ
in huiꝰ mundi actib assu¬
eta. quia sic̃ ñnulli qͥ qͥetẽ
cunc̾tis mundi p̾miis atq
honorib p̾ponunt: ita non¬
nulli ut in hoc mundo ali¬
qͥd ẽẽ indeant᷑ t̾renis labo¬
rib insudant. insistunt cau¬
sis. ꝑmiscent᷑ uirgiis. & qͣuis
se corpore deficere int̾ labo¬
res sentiant: amore tamen
t̾renarũ rerũ deuicti dele¬
ctabilit̾ fatigant᷑. Quib ꝑ¬
la docta diligere triturã.
Uitula & enim in tritura
areȩ assueta. etiã si relaxe¬
tur a labore: sponde redit.
Sic quibꝰdam prauis m̃tibꝰ
nichil ÷ laboriosius. ꝗͥ si eis
p̾cipit᷑ ut in huiꝰ mundi ac¬
tib ñ laborent. Nam sepe

Expanded text:
peccator pervenit, ut etiam in peccator pervenit, ut etiam in correptione sensibilis non sit, quia, qui usu peccandi induruit, nullo modo corripiendis verbum, id est, manum palpantis sentit, sicut Judaeae quoque crebrius delinquenti dicitur: « Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere. » Vel certe attrita frons est in hujus mundi actibus assueta, quia sicut sunt nonnulli qui quietem cunctis mundi praemiis atque honoribus praeponunt, ita nonnulli, ut in hoc mundo aliquid esse videantur, terrenis laboribus insudant, insistunt causis, permiscentur jurgiis, et quamvis se corpore deficere inter labores sentiant, amore tamen terrenarum rerum devicti, delectabiliter fatigantur. la docta diligere trituram . Vitula etenim in tritura areae assueta, etiam si relaxatur a labore, sponte redit. Sic quibusdam pravis mentibus nihil est laboriosius quam si eis praecipitur ut in hujus mundi actibus non laborent. Nam saepe
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis & ignotȩ linguȩ
mitt̾is. quoꝵ ñ possis audi¬
re sermones: & stati subdit᷑.
& si ad illos mitt̾eris ipsi au¬
dirent te: aꝑte declaratur
obȩdientia gentiũ. qͦ qͣndoq
p̾dicatoꝵ uoces e̾ent sue tar¬
ditate secuturȩ: & cũ subdit᷑.
domꝰ autẽ isrł noluit audire
de. quia noliit audire me:
nideȩ duritia designat᷑. quȩ
sequi noluit. Ignota autem
lingua gentiũ ad obedien¬
dum morã ñ fecit. qͣuis extͣ¬
nea ab eloquio legis fuit. Be¬
ne autẽ dr̃ nolunt audire de
quia nolunt audire me. se¬
cundũ quod scriptum ẽ: qͥ
uos sꝑnit me sꝑnit. Causa
quoq cur ñ audiant subin¬
fertur: cũ dr̃. Omnis quippe
domꝰ isrł atrita fronte ẽ. &
duro corde. Cum domꝰ isrł
aliud sciendũ quidue cogi¬
tandũ ẽ: nͥ quod frontẽ cor¬
dis inĩpudentia atterit cul¬
pa frequens. ut qͦd crebriuiᷤ
cõmittit᷑ eo de illa cõmit¬
tentis animꝰ minꝰ uerecun¬
det᷑: Atq ideo ad tantam
cordis duritiam quandoq

Expanded text:
e linguae mitteris quorum non possis audire sermones, atque statim subditur: Et si ad illos mittereris, ipsi audirent te, aperte declaratur obedientia gentium, quae quandoque praedicatorum voces essent sine tarditate secuturae. Et cum subditur: Domus autem Israel nolunt audire te, quia nolunt audire me, Judaeae duritia designatur, quae sequi noluit. Ignota autem lingua gentium ad obediendum moram non fecit, quamvis extranea ab eloquio legis fuit. Bene autem dquia nolunt audire me, » secundum hoc quod scriptum est: « Qui vos spernit, me spernit . » Causa quoque cur non audiant subinfertur cum dicitur: « Omnis quippe domus Israel attrita fronte est, et duro corde. » Cum domus Israel aliud sentiendum, quidve cogitandum est, nisi quod frontem cordis in impudentia atterit culpa frequens, ut quo crebrius committitur, eo de illa committentis animus minus verecundetur? Atque ideo ad tantam cordis duritiam quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod manu u̾bi ꝓximiᷤᷤ
exterius scribit. Unde admi¬
rabilis p̾dicator cũ multa
discipulis exhortando dixit.
quia nullã intra semet ip¬
sum de conscientia contͣ¬
rietatẽ ꝑtulit: securus ad¬
iunxit. Siqͣ uirtꝰ. siqͣ laus
disciplinȩ: hȩc cogitate
quȩ & didicistis & accepi¬
stis. & audistis & idistis in

Expanded text:
eo quod manu verbi proximis eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertulit, securus adjunxit: Si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec cogitate; quae et didicistis, et accepistis, et au
Abbreviated transcription (Latin):
git. Et comedi illud. & factũ
est in ore meo sic̃ mel dulce.¬
Lber qui uiscera repleuit.
dulcis in ore sic̃ mel factuᷤ ẽ:
quia ip̃si de omnipotente
dño sciunt suauit̾ loqͥ. qui
hunc didicerint in cordis
sui uisceribꝰ ueraeit̾ amare.
In eiꝰ quippe. ore. scriptura
sacra dulcis ẽ: cuiꝰ uitȩ ince¬
ra mandatis illiꝰ replentur.
quia ei suains ⁊ ad loqͦndũ
cin inderius imp̃ssa ad ui¬
uendũ fuerit. Nam sermo
dulcedinẽ ñ habet: quem
uita reꝓba intͣ conscientiã
remordet nde necesse ẽ
ut qui u̾bũ dei loquit᷑ priꝰ
studeat qualit̾ uiuat. ut
pͦ ex uita colligat: quȩ. &
qualit̾ dicat. Nd p̾dicandũ
amoris ȩdificat. quã exerci¬
tatio sermonis: qͥa aman¬
do cęlestia intra semet ip¬
sum p̾dicator legit. quomͦ¬
ꝑsuadeat. ut despici debe-¬
ant t̾rena. Qui enĩ uitam
suã interiꝰ pensat. & exem¬
ꝑlo suo foris admonendo
alios ȩdificat. qͣsi in corde
linguȩ calamũ tinguit. in

Expanded text:
git. « Et comedi illud, et factum git. « Et comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulceLiber qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad vivendum fuerit. Nam sermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter dicat. Ad praedicandum amoris aedificat quam exercitatio sermonis, quoniam amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomsuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscentes in qͣntis de¬
liquerunt. semet ipsos in la¬
crimis mactare. merore c̃¬
tinuo affici. in nullis hurᷤͤ
mundi ꝓsꝑitatib oblecta¬
ri: ita ut eis uita p̾sens o¬
neri. & lux ipsa fastidio fi¬
eret: uix add colloquendũ
rigore disciplinȩ animum
difficile relaxare. ꝓ amore
conditoris luctu solum & si¬
lentio gandẽ. Hoꝵ uenter
repleta sunt: quia p̾cepta
uite quȩ sensus cape potu¬
memoria ñ amisit. s hȩc col¬
lectus in deo animuis lugen¬
do semꝑ & recolendo serua¬
uit. Et fit plerunq ut talẽ
quiq ex dono cęlestis gr̃ȩ
etiam u̾bũ doctrinȩ ꝑcĩpi¬
ant: atq de ueritatis pabu¬
lo quod ipsi intrinsecus dul¬
citer ruminant. & ꝓximõ su¬
auit̾ pascant. De quoꝵ. ꝓfec¬
to ore p̾dicatio tanto audi¬
entibꝰ dulcis ẽ. qͣnto eorum
actio contraria suis p̾dicati¬
onib ñ est: quia de ꝓpria
uita sumunt. quod ꝑ linguã
proximis conferunt. Unde re

Expanded text:
recognoscentes in quantis derecognoscentes in quantis deliquerint, semetipsos in lacrtinuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum venter repleta sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potumemoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant, et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt, quod per linguam proximis conferunt. Unde rec
Abbreviated transcription (Latin):
noua. Ad ueterẽ qͥppe ho¬
minẽ ꝑtinet. p̾sentẽ mun¬
dum querere. transitoria
ex concupiscentia amare.
mentẽ in suꝑbiã erigere.
pacientiã ñ hab̃e. ex dolo¬
re malitiȩ de proximi le¬
sione cogitare. sua indigen¬
tib ñ dãre. atq ad multi¬
plicandũ aliena querere.
nullũ pure ꝓpt̾ dm̃ dili¬
gere. inmicitias inimicitiis
redde. de afflictione proxi¬
mi gaudere. Cuncta hȩc ue¬
tusti hominis st̃: quȩ uide¬
licet de radice trahimꝰ cor¬
ruptionis.S qͥ ista iam ex¬
suꝑat. & ad p̾cepta dm̃ca
m̃tẽ in benignitatẽ cõmu¬
tat: de hoc recte dr̃ qͥa uȩt̾a
transierunt: ecce facta sunt
noua. Tunc gͦ in nr̃is m̃tib
noua fiunt. cũ a nobis ue¬
tusti hominis uitia transe¬
unt. Et tunc a nob̃ uetusti
hominis uitia transeunt:
qͣndo sacri u̾bi p̾ceptũ uen¬
ter comedit. & uiscera me¬
dullitꝰ replent᷑. Sepe enim
qͦsdam uidimꝰ tota se m̃te
ad sc̃ȩ lectionis studiũ con¬
tulisse. atq int̾ u̾ba dñica

Expanded text:
10. Ad veterem quippe hominem pertinet praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias mimicitiis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta dominica mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: Quia vetera transierunt, ecce facta sunt. Tunc ergo in nostris mentibus nova fiunt, cum a nobis vetusti hominis vitia transeunt; et tunc vitia vetusti hominis transeunt, quando sacriverbi praeceptum venter comedit, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque, inter verba dominica
Abbreviated transcription (Latin):
tere ẽ: ꝑ dona scĩ sp̃s. mentẽ
surdi ad obȩdiendũ aperire.
Quid ÷ uͦ quod expuens. lin¬
guam eiꝰ tetigit: Saliua nob̾
est ex ore redemptoris: accep¬
ta sapientia in eloquio diui¬
noSaliuia quippe. ex capite
defliit in ore. Ea gͦ sapientia
quȩ ipse ẽ. dum lingua nr̃a
tangit᷑: mox ad p̾dicationiᷤᷤ
u̾ba format᷑. Qui suspiciens
in cęlũ ingemuit. ñ qͦd ipse
necessarium gemitũ hab̾et.
qui dabat quod postulabat:
s nos ad eum gemere qͥ cȩlo
p̾sidet docuit. ut & aureᷤ nr̃e

Expanded text:
tere est per dona sancti Spiritus mentem tere est per dona sancti Spiritus mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod exspuens linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris accepta sapientia in eloquio divino, saliva quippe ex capite defluit in ore. Fa ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum ingemuit, non quod ipse necessarium gemitum haberet qui dabat quod postulabat, sed nos ad eum gemere qui coelo praesidet docuit, ut aures nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
ut priꝰ sermones eiꝰ audiat.
& postmodũ loquat᷑. Audi¬
mus enim u̾ba dei. dũ faci¬
loquim᷑: cum prius ipsi fe¬
cerimꝰ Qđ bene marcus
ȩuanglista confirmat. cũ
factum dñi miracłm nar¬
rat dicens. Adducunt ei sur¬
cũ ut imponat ei manum.
Cuiꝰ ordinem curatiomiꝰ in¬
sinuat dicens. Misit digitoᷤ
suos in auriculas. expuen̾q
detigit linguã cius: & suspi¬
ciens in celũ ingemuit & a¬
it. Effeta: quod ÷ adaꝑire.
Et statim aꝑte sunt aures
eius. & solutum ÷ uinculũ
linguȩ eius: & loquebatur
recte.Quid ÷ enim qͦd crea¬
tor omniũ ds̃ cum surdum
& mutũ sanare uoluisset: i
& expuens linguã eiꝰ detigit:
Quid ꝑ digitos redẽptoris.
nͥ dona scĩ sp̃s designant᷑e
Ande cum in alio loco eieciᷤ¬
set demoniũ: dixit. Si in di¬
gito dei eicio dȩmonia. ꝓfe¬
c̾to ꝑuenit in uos regnum
dei Qua de re ꝑ ȩuangłistã
alium dixisse describit᷑ Si
ego in spiritu dei eicio dȩmo
Digitos gͦ in auriculas mit¬

Expanded text:
ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur. Audimus enim verba Dei, si faciloquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci sureum ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, subdens: Misit digitos suos in auriculas, expuensque tetigit linguam ejus, et suspiciens in coelum ingemuit, feta, quod est, adaperire. Et statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in et exspuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in loco alio ejecisset daemonium, dixit: Si in digito Dei ejicio daemona, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per evangelistam aliud dixisse describitur: Si ego in spiritu Dei ejicio daemoDigitos igitur in auriculas mit
Abbreviated transcription (Latin):
ba mea ad eos. quid aliud
quã ori eiꝰ frenũ moderani¬
nis imponit. ne quȩ priuᷤ
intꝰ ñ audierit. foris dicere
p̾sumat: Nam ꝓphȩ falsi.
sua & ñ dñi u̾ba loquebaqͣ:
de quib scriptũ ẽ. Nolite au¬
dire u̾ba ꝓpħarũ qͥ ꝓpħañ
uob̾. & decipiunt uos. Disio¬
nem cordis sui loquunt᷑. ñ
de ore dm̃. Et rursũ. Non lo¬
quebar ad eos. & ipsi ꝓpħa¬
bant. Qua ex re colligendũ
ẽ: quia & quisqͥs expositor
in explanatione sacri eloqͥi
ut fortasse auditorib pla¬
ceat. aliquid mentiendo
cõponit. sua & ñ dñi u̾ba
loquit᷑: si tam̃ placendi uł
seducendi studio m̃tiat᷑. Nã
si in u̾bis dñicis urtutẽ reqͥ¬
rens. ipse alit̾ quam is ꝑ quẽ
prolata st̃ senserit: etiã si sub
intellectu alio. ȩdificationem
caritatis requirat. dñi st̃ u̾ba
quȩ narrat. quia ad hoc solũ.
ds̃ ꝑ totã nob̃ sc̃am script᷑ã
loquit᷑: ut nos ad suũ & ꝓxi¬
im amorẽ trahat. Sequitur.¬

Expanded text:
ba mea ad eos, quid aliud quam ejus ori frenum moderaminis imponit, ne quae prius intus non audierit, foris dicere praesumat? Nam prophetae falsi sua et non Dei verba loquebantur, de quibus scriptum est: Nolite audiobis, et decipiunt vos; visionem cordis sui loquuntur, non de ore Domini . Et rursum: Non loquebar ad eos, et ipsi prophetabant . Qua ex re quoque colligendum est quia et quisquis expositor in explanatione sacri eloquii, ut fortasse auditoribus placeat, aliquid mentiendo componit, sua et non Domini verba loquitur, si tamen placendi vel seducendi studio mentiatur. Nam si in verbis dominicis virtutem requirens, ipse aliter quam is per quem prolata sunt senserit, etiamsi sub intellectu alio aedificationem charitatis requirat, Domini sunt verba quae narrat, quia ad hoc solum Deus per totam nobis sacram Scripturam loquitur, ut nos ad suum et proximi amorem trahat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
tionis solatia impendens. ad
defensionẽ iustitiȩ libere lo¬
quat᷑. s tam adhuc multa ĩ
hoc mundo possidens. relinqͣ¬
re omnia uult & ñ ualet. Illi
uͦ iã datũ ẽ om̃ia t̾rena relin¬
quere. ut nichil in hoc mundo
cupiat hab̾e. S tam̃ adhuc
auctoritatẽ uocis contͣ pec¬
cantes qͦsq ñ p̃sumit exerc̾̃e.
Et qͥ idõ plus loqͥ lib̾e debuit
qr iã ñ habet unde in hoc miti¬
do teneat᷑. loqͥ contͣ alioᷤ lib̃e
recusat. ne ipsã uitȩ suȩ qͥetẽ
det. s tam̃ p̾sentis ꝓximi egri¬

Expanded text:
tionis solatium impendens, ad tionis solatium impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem det, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃fati sumꝰ uicissim alis suis¬
se animalia feriunt. & altera
ad alt̾am ala ꝑcutit᷑ singłoꝵ:
huiꝰ qͦq descriptionis largiente
dño sensus patet. Quid ÷ gͦ qͦd
hȩc penuata anunalia uicissim
alas alterã ad alt̾am feriunt:
nͥ qͦd om̃s scĩ se inuicẽ suis uir¬
tutib tangunt. & se se ad ꝓuecꝰ¬
tũ excitant ex consid̾atione
uirtutis alienȩ: Nonem̃ uni
ddant᷑ om̃ia. ne insuꝑbiã elatꝰ
cadat. S huic dat᷑ qđ tibi non
dat᷑. & tͥ dat᷑ qđ illi denegat᷑.
Ut dũ iste consid̾at bonũ quod
habes & ipse ñ habet. te sibi in
cogitatione p̾ferat. Et rursũ
dum tu habe illũ c̃spicis qͦd
ipse ñ habes: te illi incogitati¬
one tua pꝰponas. & fiat quod
scriptũ ẽ: suꝑiores sibi inuicẽ
arbitrantes. Ut enĩ pauca de
multis loqͣr. isti mire abstinen¬
tiȩ uirtꝰ tribuit᷑. & tam̃ uerbũ
scientiȩ ñ habet. Illi dat᷑ u̾bũ
scientiȩ. & tam̃ uirtutẽ ꝑfectȩ
abstinentiȩ apprehendẽ conat᷑.

Expanded text:
ut praefati sumus, vicissim se alis suis animalia feriunt, et altera ad alteram ala percutitur singulorum, hujus quoque descriptionis, largiente Domino, sensus patet. Quid est ergo quod haec pennata animalia vicissim alas alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae scientiae, et tamen virtutem perfectae abstinentiae adprehendere conatur
Abbreviated transcription (Latin):
recundia laudabilis ÷ in ma¬
lo. ita rep̃hensibilis ÷ in bo¬
no. Erubescere enĩ malũ:sa¬
pientia ẽ. Bonũ uͦ erubesce¬
re: fatuitas. Vnde scriptũ ẽ.¬
tum. & est confusio. adducẽs
głam. Q enĩ erubescit peni¬
tendo mala quȩ fecit: ad i¬
tȩ libertatẽ ꝑuenit. Qui uͦ
erubescit facere bona: asta¬
tu rectitudinis cadit. atq ad
dampnationẽ tendit: sicut
ꝑ redemptorẽ dr̃. Qui me e¬
rubuerit. & meos sermoneᷤ.
hunc filiꝰ hominis erubecet.
cũ uenerit in maiestate sra.
mte cecnunt s necdũ mnalis
aꝑte contradicunt. Hinimi¬
rum quia boni sunt in ñte.
s auctoritatẽ ñ habent in lo¬
cutione: apti ad ueritatis
defensionẽ ñ sunt. Ille autẽ
ueritatis ẽẽ defensor debet.
qui qͦd recte sentit: loqui
nec metuit nec erubescit.
Unde nẽ in magno munere
propħȩ ꝓmittit᷑. Ecce dedi
faciem tuã ualentiorẽ faciebꝰ
eoꝵ. & frontẽ tuã duriorem
frontib eoꝵ. Quid ÷ autem¬

Expanded text:
recundia laudabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum est sapientiae, bonum vero erubescere fatuitatis. Unde scriptum etum. Et est confusio adducens gloriam . » Qui enim erubescit poenitendo mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit. Qui vero erubescit bona facere, a statu rectitudinis cadit atque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: « Qui me erubuerit et meos sermones, hunc filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua . concipiunt, sed necdum malis aperte contradicunt. Hi nimirum quia boni sunt in mente, sed auctoritatem non habent in locutione, apti ad veritatis defensionem non sunt. Ille enim esse veritatis defensor debet, qui quod recte sentit loqui nec metuit, nec erubescit. Unde nunc in magno munere prophetae promittitur: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ quod hest̾no die nesci¬
ebamus. cras quoq cõp̾hen¬
dimus quod hodie nescimꝰ:
ꝑ diuinȩ dispensationis gr̃am
ad os cordis nr̃i manũ porri¬
git. qͦtiens nobis intellectũ
aꝑit. & cibum sacri eloquii
in nr̃is sensib mittit. Cibat
gͦ nos uolumine: cũ sensum
nob scripturȩ suȩ dispensan¬
do aꝑit. & eius dulcedine no¬
stras cogitationes replet. Un-¬

Expanded text:
gimus quod hesterno die nescigimus quod hesterno die nesciebamus, cras quoque comprehendamus quod hodie nescimus, per divinae dispensationis gratiam asi toties ad os cordis nostri manum porrigit, quoties nobis intellectum aperit, et cibum sacri eloquii in nostris sensibus mittit. Cibat ergo nos volumine, cum sensum nobis Scripturae sacrae dispensando aperit, et ejus dulcedine nostras cogitationes replet. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc enĩ intelligenda sur̃:
ut & nob̃ ꝓsint. & intentiõe
sp̃uali aliis conferant᷑. Unde
sacro cibo diceret᷑. Comede
& pasce. saturare. & erueta.
Accipe & sparge. confortare.
& labora. Et notandũ quod
propħa subiungit dicenᷤ. Et
aꝑui os meũ. & cibaunt me
uolumine illo. Os in corde
ẽẽ : alius ꝓpħa testat᷑ dicens.
Labia dolosa in corde & cor¬
de locutast̃ mala. Os gͦ ape¬
rimus: quando sensũ ad in¬
telligentiã sacri u̾bi p̾paramꝰ.
Itaq ad uocẽ dm̃i ꝓpħa os
apit. qͥa ad spiram̃tũ diñci¬
p̃cepti. cordis nr̃i desideria
inhiant: ut de cibo intȩ ali¬
quid sumant.S tam̃ hoc ip¬
sum sumere nr̃arũ uiriũ ñ
ẽ : nͥ ipse cibauerit. qͥ ut come¬
dat᷑ iussit. Ille & enim cibatur.
qͥ ꝑ se ede ñ potest. E quia ad
capienda u̾ba celestia. idonea
nr̃a infirmitas ñ ẽ: ipse nos
cibat qui nob in tẽpore m̾su¬
ram tritici tẽꝑat. quatinꝰ in
sacro u̾bo dũ hodie intelli¬

Expanded text:
Ad hoc enim intelligenda sunt Ad hoc enim intelligenda sunt ut nobis prosint, et intentione spiritali aliis conferantur. Undesacro cibo diceretur, Comede et pasce, saturare et eructa, accipe et sparge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit dicens: « Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo. » Os in corde esse alius propheta testatur, dicens: « Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala. » Os ergo aperimus quando sensum ad intelligentiam sacri verbi praeparamus. Itaque ad vocem Domini propheta os aperit, quia ad spiramentum domipraecepti cordis nostri desideria inhiant, ut de cibo vitae aliquid sumant. Sed tamen hoc ipsum sumere nostrarum virium non est, nisi ipse cibaverit qui ut comedatur jussit. Ille etenim cibatur, qui per se edere non potest. Et quia ad capienda verba coelestia idonea nostra infirmitas non est, ipse nos cibat, qui nobis in tempore mensuram tritici temperat, quatenus in sacro verbo dum hodie intelli
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Qgͦ subtracto suo elo¬
quio fame ac siti nos dicit
nr & potus sint. demonstͣt.
S notandũ qͦd aliqͣndo ci¬
bus. & aliqͣndo potͦ st̃. In re¬
b .N. obscuriorib que intel¬
ligi nequeunt nͥ exponan
ut glutiatur. In reb enum
aꝑtioribꝰ potꝰ ÷. Potũ enim
nͣ mandendo glutimꝰ. Aꝑ¬
tiora gͦ mandata bibimuᷤ.
quia etiã ñ exposita intel¬
ligere ualemꝰ. Pro eo autẽ
quod multa rrechiel pro¬
pħa obscura atq ꝑplexa
auditurꝰ erat. nequaꝗͣ ei de
sacro uolumine dr̃ bibe:
s comede. Ac si diceret᷑. Per¬
tracta & intellige. id ÷ priꝰ
mande. & tunc degluti S
in u̾bis sacri eloquii iste
debet studii nr̃i ordo ser¬
uari: ut hȩc ido cognoscamꝰ.
qͣͥtinus de iniqͥtate nr̃a com¬
puncti. cognoscentes mala
quȩ fecimus: utemꝰ ne alia
faciamꝰ. Et cũ iã ex magno
usu lacrimarũ de peccatoꝵ
remissione cȩꝑit ẽẽ fiducia:
ꝑ u̾ba dei que intelligimꝰ. ad
uitã quoq & alios trahamus.

Expanded text:
ergo, subtracto suo eloquio, fame ac siti nos dicit us noster et potus sint demonstrat. Sed notandum quod aliquando cibus, aliquando potus sunt. In rebus enim obscurioribus quae intelligi nequeunt nisi exponantut glutiatur. In rebus vero apertioribus potus est. Potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandato bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autem quod multa Ezechiel propheta obscura atque perplexa auditurus erat, nequaquam ei de sacro volumine dicitur, bibe, sed comede. Ac si aperte diceretur: Pertracta et intellige, id est prius mande, et tunc degluti. Sed in verbis sacri eloquii iste debet studii nostri ordo servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fecimus, vitemus ne alia faciamus. 4. Et cum jam ex magno usu lacrymarum de peccatorum remissione coeperit esse fiducia, per verba Dei quae intelligimus ad vitam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ores eiꝰ sententiaᷤᷤ
penetrant.minora man¬
data quȩ inferiorib data
sunt tumende sensu despi¬
cere: & ea uelle in alium
intellectũ ꝑmutare. Qui si
recte in eo alta intellige¬
rent: mandata qͦq mini¬
ma despectui ñ hab̾ent. qr
diuina p̾cepta sic in qͥbꝰdã
loquunt᷑ magnis. ut tam̃
inI.I qͥbdam congruunt
paruulis. qͥ ꝑ merem̃ta in¬
telligentiȩ. quasi qͥbdam

Expanded text:
ores ejus sententias penetrant, minora mandata, quae infirmioribus data sunt, tumenti sensu despicere, et ea velle in alio intellectu permutare. Qui si recte in eo alta intelligerent, mandata quoque minima despectui non haberent, quia divina praecepta sic in quibusdam loquuntur magnis, ut tamen in quibusdam congruant parvulis, qui per incrementa intelligentiae