comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidemserũt cũ ⁊cemplacõnempandati
nir̃is inderuenerunt paane inqͥd si qͥ
accepit eos fideisoris intẽm eis man¬
dasse ignorauit excepcõem senat᷑ ꝯsul¬
ti repslitatione dolitepelleridã¬

Expanded text:
fideiusserunt, cum contemplatione mandati matr‹i›s interuenerunt. plane, inquit, si qui accepit eos fideiussores, matrem eis mandasse ignorauit, exceptionem senatus consulti replicatione doli repellenda
Abbreviated transcription (Latin):
accepat qͣi intem dñũteret nec ĩtit ⁊¬
decepit creditorẽ ñ iudecur ũsum nͥ tene¬
tur dñs ne credulitas treditoris dno
obeẽt uł canditas serm noc̃et qͥd cũ si
is fũit seruus qui solitus erat accrpi¬
ens u̾tere adhuc ñ pato noc̾e dño si
altam̃te seruus accepit aut sitũ hac
Simutuatus sit petuntã secłꝰi ad uestẽ
⁊patandam ⁊ m̃imi ꝑtecnt quis de i
tem ũso agde possit utiũ creditor anuẽ

Expanded text:
accepit quasi in rem domini uerteret nec uertit et decepit creditorem, non uidetur uersum nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset uel calliditas serui noceret. quid tamen, si is fuit seruus, qui solitus erat accipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum haSi mutuatus sit pecuniam seruus ad uestem comparandam et nummi perierint, quis de in rem uerso agere possit, utrum cred
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝙꝑ inuicẽ dẽbetur ip̃oi nuite ꝯpersati
si ꝓcurator absentis ꝯutmatra ñ debe¬
bit de tato cauere qr incħ ⁊ pensat set
ab migo minus ab eo pecitur.
cõ hisidebiti admittitur si adũsarius

Expanded text:
id quod inuicem debetur ipso iure compensari, si procurator absentis conueniatur, non debebit de rato cauere, quia nihil compensat, sed ab initio minus ab eo petitur. tio huius debiti admittitur, si aduersarius
Abbreviated transcription (Latin):
uit p̃cor q̃ continẽt forcuitã cãm depo¬
sicionis exnec̃ĩtate descendentẽ ñ exuo¬
luntate ꝓficisccntẽ / eumitm̃ depone tu
suprascͥptis ꝑicłm hec aũt sipara
quis sidem eĩcgit uec deposicum ted¬
dicitr ꝯcemptus eẽ debet simplo cũũo
exigante necc̃itate deponat cresqͥt ꝑsi¬

Expanded text:
fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex uoluntate proficiscentem. Eum tamen deponere tumsupra scriptis periculum. Haec autem separaquis fidem elegit nec depositum redditur, contentus esse debet simplo, cum uero extante necessitate deponat, crescit perfi
Abbreviated transcription (Latin):
ł .u. digestoꝵ scͥbit dum̃i p̾staturum
s si ñ sint ꝓmuisse utir ñ debeburitur
qr iustipulatũ deducte ñ sunt plane si
ꝯtemplaciõe dm̃ pectimiam dediñge¬
renti seruo negotiũ dñi s ip̃e gercus

Expanded text:
igestorum scribit dominum praestaturum: sed si non sint promissae, utique non debebuntur, quia in stipulatum deductae non sunt. plane si contemplatione domini pecuniam ded‹i› non gerenti seruo negotia domini, sed ipse gerens
Abbreviated transcription (Latin):
decrahimꝰ. eggo aũt paito sublatã deĩ
rem ũo accione cũ debitor dñi sit cõ¬
stitutꝰ idem q̃rit siuiram cuã ũterit
⁊ debitortiuis factus sit mox creditor
tͣidem sũme qͣmtͥ debuit an renastat᷑
exeuentu possit inrẽ ꝑat̾s fatus u̾tere
iteluti si dito rti pacer ⁊ fltus fucrũt ⁊ fi¬
lius mutuatꝰ suo nomine soluat uł sifi

Expanded text:
in rem uerso actionem, cum debitor domini sit constitutus. Idem quaerit, si in rem tuam uerterit et debitor tuus factus sit, mox creditor eiusdem summae quam tibi debuit, an renascatur ex euentu possit in rem patris filius uertere, ueluti si duo rei pater et filius fuerint et filius mutuatus suo nomine solua
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ petiuitã dedit h̾edib ⁊ ab hus
pagitus acceꝑit q̃ro amnceccessisse
uideatur ⁊ an pigrora q̃ tpã accepit ce¬
ticu ertatis hus mag̃ multeram in¬
eam tem elegit ⁊ in ipius ꝑsoram se¬
natus ⁊sulto ꝙ de intecessionib fiu¬

Expanded text:
dit heredibus et ab his pignus accepit: quaero an intercessisse uideatur et an pignora, quae ipsa accepit, teTitii, euitatis his magis mulierem ream elegit, et in ipsius persona senatus consulto,
Abbreviated transcription (Latin):
ut mea re senatus utamitas sttuetur ũ¬
dentia amplissim oedits landata qra
opentulit multerib pp̃ sexus inbecił¬
bitatẽ iultis ħ cemodi casib sui ꝓpositis
atq ꝯbieitis set ita deuiũ eis subicert
siũ callide suit u̾sate hoc em̃ duuis pl

Expanded text:
 ea re senatus uoluntas seruetur'. Uedentia amplissimi ordinis laudata, quia opem tulit mulieribus propter sexus inbecillitatem multis huiuscemodi casibus suppositis atque obiectis. Sed ita demum eis subuenit, si non callid
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ ũsum equissimũ ã ẽ de doloni¬
alo adu̾sus pr̃em uł dim̃i ꝯpete acci¬
onem uam ⁊ petuliatis debitor si ftau¬
dulenter seruo solust ꝙ ei dẽbebat ñ
lib̾atur. ¶Si dau debitor sit serius ⁊
ab alio mutuatus eisolu̾̃it hactenuis

Expanded text:
quidem uersum, aequissimum autem est de dolo malo aduersus patrem uel dominum competere actionem: nam et peculiaris debitor, si fraudulenter seruo soluerit quod ei debebat, non liberatur. Si domini debitor sit seruus et ab alio mutuatus ei soluerit, hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
ulium legare intelligi ulianꝰ scͥbit
quo libertas ⁊ pctit ideo otm̃a intrem̃ta
ꝑccrlu quoqm añ aditam hedicatẽ ad¬
quisita admanurtssũ ꝑtin̾e at siquit
extraneo ꝑccultũ serii legaũit incnet¬
ta uoliitatis celdatoris q̃onem ẽe ⁊ ũisi¬

Expanded text:
lium legare intellegi Iulianus scribit, quo libertas competit: ideoque omnia incrementa peculii quoquo modo ante aditam hereditatem adquisita ad manumissum pertinere. At si quis extraneo peculium serui legauerit, in coniectura uoluntatis testatoris quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ factutus ñ cẽt tptid gͦ est pati dẽbet
dñs creditortm ħ̃ aufete sine domus
sue itdelitet ingatta ne cogendais sit
daĩs irend̃e dmum ut quanti p̃ciosior fac¬
ta est td p̃scct. ¶ Idm labeo ait si seruꝰ
nutuat᷑ mĩmos ame alu cos credidit¬

Expanded text:
i debet dominus creditorem haec auferre, sine domu‹s ui›delicet iniuria, ne cogendus sit dominus uendere domum, ut quanti ‹pretio›sior facta est, id praestet. Idem Labeo ait, si seruus mutuatus nummos a me alii eos credide
Abbreviated transcription (Latin):
ceuoł.ł. Seia mancipta crait ⁊ mutu¬
am pecuntã accepit sub fidasore ura¬
rito omiq soluit uenditori pea ma¬
ritus decedens ñ soluendo ĩ fraudẽ cre¬
ditoris cauit cestam̃to se eam petuntã

Expanded text:
um. Seia mancipia emit et mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris cauit testamento se eam pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is ex eadem cã intħ p̾stabit si ⁊ si cm̃¬
dem seruus ei debeit quantum dolo nm¬
unt ñ erit ⁊demmpinandus hus ⁊ seq̃nserit
ut manumtsso quor: uł alteno serito ex
ea cã ⁊ doli intra annũ tendatur
xime siqͣ sartintacrix aut texttix erit ant
altip artifitium uulgarẽ ec̃ceat dacir
pͥterea accto dẽpositi quo ⁊ cõrciodatias¬

Expanded text:
ceteris ex eadem causa nihil praestabit. sed et si tantundem seruus ei debeat quantum dolo minuit, non erit condemnandus. his consequens erit, ut manumisso quoque uel alienato seruo ex causa etiam doli intra annum teneatur.xime si qua sarcinatrix aut textrix erit aut aliquod artificium uulgare exerceat, datur propter eam actio. depositi quoque et commodati a
Abbreviated transcription (Latin):
idem ⁊ si pecultum locuplex sit I qui
stinel de petulio agit rursus aucto pe
ore creditor subuernti ei adũsus ẽp¬
torẽ dbet s si alia excepciane hacten
subiteurri ut dedutta ea quantitate ꝙͣ
auenditore ꝯsequi potuisset ab emptore
restdnũ ꝯseruatur. Indolo obitiendo
temmporis racio habeut fortassis e post
cempus de dolo accionis ũ pacict᷑ dol¬

Expanded text:
Idem et si peculium locuples sit. Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto pecore creditor, subueniri ei aduersus emptorem debet: sed si alia exceptione, hactenus subueniri, ut deducta ea quantitate, quam a uenditore consequi potuisset, ab emptore residuum consequatur. In dolo obiciendo temporis ratio habetur: fortassis enim post tempus de dolo actionis non patietur dol
Abbreviated transcription (Latin):
ti repeticionẽ dñs hauẽt siue c̃ seru᷑
dñi negotu gerendi admistrandaue
tã quid gessit ueluti simutuat᷑ sit
petiuã ut fium̃tum ꝯ pararet ad fa¬
miltam alendã uł si ad itestiendã si¬
ue peculiarit̃ mutuatus pͥea ĩ uem¬

Expanded text:
ti repetitionem dominus haberet siue cum seruus domini negotii gerendi administrandiue causa quid gessit ueluti si mut‹u›atus sit pecuniam, ut frumentum compararet ad familiam alendam uel si ad uestiendam siue peculiariter mutuatus postea in rem
Abbreviated transcription (Latin):
ũtus ꝙ accessit peculium posse nos ab
emptore Isorrui nec retrorsũ itelut in
tiro iudicio ad id cp̃s ꝯnencienẽ redu¬
cere emptoris quo uenditor ⁊uẽtus sit
uenditor serici si cũ peculio scruũ uẽ¬
did̾it icradid̾it peculium nec uptͣ ãnũ

Expanded text:
uod accessit peculio posse nos ab emptore consequi, nec retrorsus uelut in uno iudicio ad id tempus conuentionem reducere emptoris, quo uenditor conuentus sit. Uenditor serui si cum peculio seruum uendidit et tradiderit peculium, ne intra an
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ id ꝙ ap̃ se ht̃ ⁊ putet. ¶ Si serius
deducto petulto uenditus sit ꝓredit
ut irenditor ⁊ deductione uti possit ⁊
si post uenditõem cepeat aliqiso uen¬
ditori serirus debere ñ imiuit peculia
qr ñ dño debet q̃q dixim ineluptore
⁊ uenditore eadem sunt isi alto quo¬

Expanded text:
quod apud se habet, computet. Si seruus deducto peculio uenditus sit, procedit, ut uenditor et deductione uti possit, et, si post uenditionem coeperit aliquid uenditori seruus debere, non minuit peculia, quia non domino debet. Quae diximus in emptore et uenditore, eadem sunt et si alio quo
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑat ꝙ ita dedit duis ut eo uestiũto ser¬
um ꝑpttuo uti uellet eoo nõte el tra¬
det ne quis alius eo utetetur idq abeo a
usus gta iustodiret ᷑ s. ꝙ uestim̃tũ setuo
dñs ita ded̾it utend̾ ut ñ semꝑ f ad c̾cũ
usum c̃cisos temporsb ea uteretur uel¬

Expanded text:
 ita dederit dominus, ut eo uestitu seruum perpetuo uti uellet eoque nomine ei traderet, en quis alius eo uteretur idque ab eo eius usus gratia custodiretur. sed quod uestimentum seruo dominus ita dedit utendum, ut non semper, sed ad certum usum certis temporibus eo uteretur, uel
Abbreviated transcription (Latin):
Nꝑ ł. xuiII. ct si pat̾familias fatꝰ
rtru pignori ded̾i/ dittnd̾ erit fenatus
ꝯsulti excepcõem ei deuegandã nsip
ad pignoris quantitatẽ. ¶ Si ãb alio
donatam sibi petumã filitũ creditor
soluit an pattr uendicait uł repettre
possit ⁊ ait iuiliauus si quidem hac cõ¬
dicione ei donata sit peciua ut cred¬
itorisoluat uideri a donacore ꝓfritam
ꝓtirus ad creditorẽ ⁊ fi inĩmios acci¬
pientis sin uero simpłr et donauit al¬
tenationẽ eoꝵ filum ñ hũisse ⁊ iõ si¬

Expanded text:
si pater familias factus rem pignori dederit, dicendum erit senatus consulti exceptionem ei denegandam usque ad pignoris quantitatem. Si ab alio donatam sibi pecuniam filius creditori solverit, an pater vindicare vel repetere possit? et ait Iulianus, si quidem hac condicione ei donata sit pecunia, ut creditori solvat, videri a donatore profectam protinus ad creditorem et fieri nummos accipientis: si vero simpliciter ei donavit, alienationem eorum filium non habuisse et i
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r quo uich̃ inpocitio ẽ teñ putat in¬
lianus qm̃ fidemussor future qr accc̃ois
accipi possit si tñ sic acceptꝰ ẽ. ¶ Si c̾re¬
detor prẽm qut de petiato cͥenebatur h̃e¬
dem iusticũt qr morais tp̃s in faltidre
racioite spectatur illtus cemporis petul¬
tum ⁊sid̾abitut. ¶ Eciuu postqnã dñs¬

Expanded text:
 quo nihil in peculio est, teneri putat Iulianus, quoniam fideiussor futurae quoque actionis accipi possit, si tamen sic acceptus est. Si creditor patrem, qui de peculio tenebatur, heredem instituerit, quia mortis tempus in Falcidiae ratione spectatur, illius temporis peculium considerabitur. Etiam postquam d
Abbreviated transcription (Latin):
dño debetur sir tñ si scieuis scruũ ĩper¬
utari m̃te negatiari uelut exirantus
tpediter echoc edicto intͥbutũ uotat᷑¬
¶ Licet mñtis applio angastior sit ut nop
ad sernos fullones uł sactinatores iã¬

Expanded text:
no debetur fit, tamen, si scierit seruum peculiari merce negotiari, uelut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum uocatur. Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad seruos fullones uel sarcinatores
Abbreviated transcription (Latin):
utalo diũ fcĩ ẽ quo uituꝰ in petuliũ
ec̃t ẜ dolum .in. accipcre debemmis si etad¬
eit petultũ s ⁊ si eum intricare pł¬
cultũ in nccẽ oceditoꝵ passus ẽ mela scͥ¬
bit dolo utalo eiꝰ frm̃ set ⁊ siquis cum
suspicaretur altum secum acturum
eͣ. st alei selute ñ dubito de hos ꝙ uõ¬

Expanded text:
lo domini factum est, quo minus in peculio esset. sed dolum malum accipere debemus, si ei ademit peculium: sed et si eum intricare peculium in necem creditorum passus est, Mela scribit dolo malo eius factum. sed et si quis, cum sus‹pica›retur alium secum acturum, ed si alii soluit, non dubito de hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si ab alto istitor sit pp̃ositus is tñ
decesserit qui ꝓposcut ⁊ hes el excit̾it
qui eodẽ iustitore utagur sine dubio
ceureri eumoportebit si ñ siaute adhi¬
cam heditatẽ cũ eo cͣtctũ ẽ equũ ẽ ign

Expanded text:
Si ab alio institor sit praepositus, is tamen decesserit qui praeposuit et heres ei extiterit, qui eodem institore utatur, sine dubio teneri eum oportebit. nec non, si ante aditam hereditatem cum eo contractum est, aequum est ign
Abbreviated transcription (Latin):
cã qr titrare sim̃ uł portum ñ pet̾ant
cum horprt si q̃dam inces inscaphani
cratecte sunt ne aut extra fium̃ ꝑtcli¬
sa ẽ tõ hr̃i debet int̃ eos qui iutite m̃¬
parte m̃cium saua ẽuauis ꝑtit tacco¬

Expanded text:
a intrare flumen uel portum non potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham traiectae sunt, ne aut extra flumen pericliaberi debet inter eos, qui in naue meparte mercium salua est, na
Abbreviated transcription (Latin):
diãs de petisio obligan ait ũ ecũ ip̃is
impub̃ib cchitur ut tutoris aut̾torita¬
tt̃ specteiti idem adicit pupillum ũ poꝰ¬
se scruo pectilium dititiere nec tutoris
au̾t᷑. Infartosi quor cutatorẽ dicu᷑ dã¬

Expanded text:
dominos de peculio obligari ait: non enim cum ipsis impuberibus contrahitur, ut tutoris auctoritatem spectes. idem adicit pupillum non posse servo peculium constituere nec tutoris auctoritate. In furiosi quoque curatorem dicimus da
Abbreviated transcription (Latin):
bono ⁊ equo res pacicur suũ ⁊sapitat᷑
siue enim iussu enus cꝰ mpotestate sit ne¬
gocium gestũ fu̾it insolid̃ eo nomĩe
iudicix̃ pallicetur siue ñ tussu s tm̃ ĩ
rem eiꝰ usum fit̾it hacterus inctoduc.¬
it acciontm quatanus irẽ eiꝰ ũsum
fu̾it siue neuitum eoꝵ sit de petulio

Expanded text:
bono et aequo res patitur suum consequatur. siue enim iussu eius, cuius in potestate sit, negotium gestum fuerit, in solidum eo nomine iudicium pollicetur: siue non iussu, sed tamen in rem eius uersum fuerit, eatenus introducit actionem, quatenus in rem eius uersum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ducit de petuno ꝙ sibi debebur si cõ¬
uentatur sure libetaatẽ seturas ac¬
ceperit sũ ñ idemit ⁊ si legatas sit ꝓiu¬
datiõe serinis lib̾catẽ acceꝑit minꝰ
dubitat iuł eͥ eod̾ loto scͥbit hedẽ
deduc̃e dñs enim factus ẽ ad defen

Expanded text:
sibi debetur, si conueniatur, siue libertatem seruus acceperit siue non, idemque et si legatus sit pudicione seruus libertatem acceperit, minus dubita‹n›ter Iulianus eodem loco scribit heredem deducere: dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
lĩtit aut si debitorẽ eiꝰ dñs ꝯuenit
quate si forte ex setui emptione
enicionis nomine duplum dñs ex¬
egit inꝑecultum serui erit dñsũ nͥ
forte diñs et ꝓposito funt ut nollet

Expanded text:
luit aut si debitorem eius dominus convenit. quare si forte ex servi emptione evictionis nomine duplum dominus exegit, in peculium servi erit conversum, nisi forte dominus eo proposito fuit, ut nollet
Abbreviated transcription (Latin):
si pater soluere ceꝑitꝙ silussamilias
itrntuꝑ̃ sumpserit quasi ratũ hñe¬
rit. ¶ Si pat̾familias factus solũn
patce debtti cessab seratus ⁊sultũ tł
solutũ repct̃e patest.

Expanded text:
si pater soluere coepit quod filius familias mutuum sumpserit, quasi ratum habuerit. Si pater familias factus soluerit partem debiti, cessabit senatus consultum nec solutum repete
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ alt̾um ũ utprita si alt̃ exdũts fur¬
iosus sit uł pupislus surit quidã in¬
ñ posse nͥ cõcedente domino ego aut̃
uum hr̃e set ñ adimi ut hãt. ala
cã est pecilu libete ad minisitatõis

Expanded text:
s furiosus sit uel pupillus, si ut quidam, innon potest nisi concedente domino. ego autem seruum habere, sed non adimi, ut habeat'. alia causa est peculii liberae administrationis
Abbreviated transcription (Latin):
ferente seruo meo fintũ mn fec̾is id ex
poculio dedutiud̃ ẽ. quo miñ ob tem
subreptam ꝯsequi pͥossim ¶Siẽrẽ a¬
lteno dnĩco exhauriatur peculiũ ser¬
si aut seruo domnasset debatũ dñs aut
nomine serui alius dño intulisset pe¬
cultũ suppłeturnec ẽ nrona ꝯcessione

Expanded text:
ferente seruo meo furtum mihi feceris, id ex peculio deducendum est, quo minus ob rem subreptam consequi possim. Si aere alieno dominico exhauriatur peculium sersi aut seruo donasset debitum dominus aut nomine serui alius domino intulisset, peculium suppletur nec est noua concessione
Abbreviated transcription (Latin):
qr instium̃tum emꝑtitius tradidat ⁊ c̃
eodem lot̃ iut edi ficate uellet mota sibi
exhibẽt quo ũ echibente minorẽ lot
ẽdificaiat. atq ita dampuũ passus ẽ
q̃situm ẽ ansi creditor petuniã pecat
uł pignns iendicet doli exteptõe op¬
posita tudec hꝰ dampni rationẽ habe
debeat .R. si oꝑam ñ dedaisset ut ĩstru¬

Expanded text:
 instrumentum emptionis tradidit: et cum eum locum inaedificare uellet, mota sibi exhiberet: quo non exhibente minorem locum aedificauit atque ita damnum passus est. quaesitum est, an, si creditor pecuniam petat uel pignus uindicet, doli exceptione posita iudex huius damni rationem habere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
nisa el possõne serutana acccorte
peccent ⁊ lits extimationem ꝯ secut᷑
sit postea debitor eandẽ rẽ petens ex¬
cepciõe submouit ᷑ insi forte afferat ei
debitor ꝙ ꝓ eo solutum ẽ Sĩ seruus
ꝓpetultari nomine pagnus acceꝑitat
cto prgnetatita adũsus dñn debutori

Expanded text:
sessione Seruiana actione petierit et litis aestimationem consecutus sit, postea debitor eandem rem petens exceptione summouetur, nisi offerat ei debitor, quod pro eo solutum est. Si seruus pro peculiari nomine pignus acceperit, actio pigneraticia aduersus dominum deb
Abbreviated transcription (Latin):
tro ex locato hĩtirus ẽ actionẽ c̃ uectori¬
br quid enim si uectores sint qui nullaᷤ
sarciras heãrit plane ꝯmodi ẽ si sint te¬
tintre eas ant siñ sint si t̾otam nauemi
ꝯduxit at ex condusto aget sĩt utctdi¬

Expanded text:
tro ex locato habiturus est actionem cum uectoribus: quid enim si uectores sint, qui nullas sarcinas habeant? plane commodius est, si sint, retinere eas. at si non totam nauem conduxerit, ex conducto aget, sicut uector
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuatur. ¶Si istures hu̾issec setuus ẽdi¬
tores si quosdã nuñtib c̃tis au om̃s in
husaem ⁊fundendi erunt ⁊ om̃s intͥou¬
tum uocandi ut puta duas negociacõ¬
nes ec̃cebat puta sagariã ⁊ linitariam
⁊ separatos hũit creditores puco separa¬
tim eos intributũ uncari inus quisq
eim eoꝵ m̃ci mag̃ quam ip̃i credidit

Expanded text:
tribuentur. Si plures habuit seruus creditores, sed quosdam in mercibus certis, an omnes in isdem confundendi erunt et omnes in tributum uocandi? ut puta du‹a›s negotiationes exercebat, puta sagariam et linteariam, et separatos habuit creditores. puto separatim eos in tributum uocari: unusquisque enim eorum merci magis quam ipsi credidit
Abbreviated transcription (Latin):
dem . l.xi.s Gi setuos prgneratos ar¬
cificus miltux̃ creditor siudem iam ĩ¬
butos uł uoluritate debitoris erit accõ
contratia stuero nicħ̃ eoꝵ intertessit si
neglig̾e creditorem dolus ⁊ culꝑa qͣm
peãt ũ patitur sta net tala effic̾e ueni
pignetatam ut granis sit debitori ad
reciꝗtend̃ putasalium grandẽ ꝑitgno¬
ii daticm ab homie qui uix lirete pt̃
ne dum excose tu arceptũ pignori ex¬
colusti sit ut magui p̃cu faceres al¬

Expanded text:
m. Si seruos pigneratos artificiis instruxit creditor, si quidem iam imbutos uel uoluntate debitoris, erit actio contraria: si uero nihil horum intercessit, si neglegere creditorem dolus et culpa quam praestat non patitur, ita nec talem efficere rem pigneratam, ut grauis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui uix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori excoluisti sic, ut magni pretii faceres: al
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ edatti pat̾et nemo est qui ignor¬
et uam cum niterd̃ tguari cui sint ꝯ dic¬
ctonis uł qitales cum magãs p̃p̃ uami¬
gandi recc̃itata cͥchamꝰ. equum fuit
ut cerretur qui iustitorẽ cab̾ne uł nego

Expanded text:
huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari, cuius sint condicionis uel quales, cum magistris propter nauigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit ut tenetur, qui institorem tabernae uel nego
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .i. s Solutum ñ inaitur si lis cõ¬
testata cum debitore sit de ipõ debito
uł si ipẽ sidessor ꝯuentus fũit.
Nonaca aũt debi  obligatio pignꝰ
ꝑemnt insi cõuant utpaignus repe¬
tatur. ¶Si quasi dacurus ⁊ petutã
pignus accepero nec ded̾o pagnoratit¬
ia accione tenebor ⁊ uulla solutione fa¬
cta qͣue ⁊̃ si accepto lata sit pecunta uł¬

Expanded text:
ctum. Solutum non uidetur, si lis contestata cum debitore sit de ipso debito uel si fideiussor conuentus fuerit. Nouata autem debiti obligatio pignus peremit, nisi conuenit, ut pignus repetatur. Si quasi daturus tibi pecuniam pignus accepero nec dedero, pigneraticia actione tenebor et nulla solutione facta: idemque et si accepto lata sit pecunia, u
Abbreviated transcription (Latin):
nes recꝑet q̃madmod̾ recipit ᷑ ut nẽ¬
ditor ĩmos acciprat qͣmins merxad
emuptorẽ ñ ꝑtareat ueluti ẽ futurũ iac¬
tum tetis apiscatore enuifl aut inda¬
qnẽ plagis posits auenatore uł pari¬
thetem ad ancupe. Nam ⁊̃ si nitħ cap̃
halebit s in supͣ seͥptis t̃ ĩtgitõib cͣt eĩt

Expanded text:
recipitur, ut uenditor nummos accipiat, quamuis merx ad emptorem non pertineat, ueluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a uenatore uel pantheram ab aucupe: nam etiamsi nihil capit, habebit: sed in su
Abbreviated transcription (Latin):
das ũn ẽ iut edifices ag̃e me posse
ecitendito ⁊ ut edificatã mͥ retradas
quãdm eñ altquio ex tẽ itẽdita ap̃
te seõt exuendito melxe̾ actĩoem
eũ lot añ qͣm morrtuꝰ ĩbi t̃feratur
edifitat᷑ airenditore fu̾it pot̾as ad eĩt
stesꝰ. E si m uas uendid̃is itautaf¬
firutares itegtũ scid int̃egiũ ũ sit

Expanded text:
est et ut aedifices agere me posse ex uendito et ut aedificatam mihi ‹r›etrad‹a›s: quamdiu enim aliquid ex re uendita apud te superesset, ex uendito me habere actionem eum locum, antequam mortuus ibi inferatur, aedificatum a uenditore fuerit, poteris ad eum aestes. sed si uas mihi uendideris ita, ut adfirmares integrum, si id integrum non sit
Abbreviated transcription (Latin):
utuditorẽ steñt quo nimꝰ dẽgũstar¬
entur utrũ p̃t̾itum dumitaxat ꝑitu¬
lum acoris ⁊ unitoris uenditor p̃¬
p̃state deleat sut si forte corrupta sint
pe quam dies degnstandi p̾cerut ꝑ
ntent hoc ẽ si añ drem islum finisẽt

Expanded text:
uenditorem steterit, quo minus degustarentur, utrum praeteritum dumtaxat periculum acoris et mucoris uenditor prdie praeterito ut, si forte corrupta sint posteaquam dies degustandi praeteriitnierint, hoc est si ante diem illum fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt ꝙsi alit̾ fcm̃ ẽẽt ⁊utuit ctͣa stipu¬
latõem ut perram p̾staret emptor uit
ẽ ut eo nomine iũdicte ratione irẽda¬
t̾e tor ᷑ possit acturus utiłr si ñ seruata le¬
huec ꝯsec̃tis erit ut hactenus aq̃e pos¬
sit quatenus alii p̾state c̃gẽtur qͥc¬
qͣd enim excedit penã ñ pei ꝑsetucõ¬

Expanded text:
tra stipulationem, ut poenam praestaret emptor. vix est, ut eo nomine vindictae ratione venditor agere possit, acturus utiliter, si non servata lehuic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena, non rei pe
Abbreviated transcription (Latin):
ert dampnũ qmadinod̾ siuinũ cẽt ef¬
utenditor se ꝑtrbõ subiecit in id tp̃s ꝑit¬
ulũ sustiebit quo ad se subrecit ꝙ si
ñ designauit tr̃pus eaten᷑ ꝑ icłm suitt̃e
d nͦ ad degustenir muirũ indelicet qͣi tt̃
plenssinte ueneat c̃ fuͣit degustatũ aũ
ad degustatõm sustinebit f si ñ sũt
doggusta siggnata nr̃i ab emptore uasa ĩ¬

Expanded text:
damnum, quemadmodum si uinum esset efuenditor se periculo subiecit, in id tempus periculum sustinebit, quoad se subiecit: quod si non designauit tempus, eatenus periculum sustine quoad degustetur uinum, uidelicet quasi tunc plenissime ueneat, cum fuerit degustatum. autad degustationem sustinebit. sed si nondum sunt degustata, signata tamen ab emptore uasa
Abbreviated transcription (Latin):
inempta uid̃i ẽptor p̃dioꝵ cũ suspi¬
stã moturas pactꝰ ẽ cũ itenditore ut
exp̃cto altqua sũma ap̃ se renaũet
donec emptori fidenissor daretur auẽ¬
ditore postea uenditor eã legẽ ĩ seruit
ut si ex die pecunta oĩs soluta ñ esset
⁊ uenditor ea p̃dia uenisse nallot ĩu¬
ẽdita ẽẽnt nit̾ea de adũsanis alt̃am¬

Expanded text:
inemptam videri. Emptor praediorum cum suspirsiam moturas, pactus est cum venditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret, donec emptori fideiussor daretur a venditore: postea venditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia omnis soluta non esset et venditor ea praedia venisse nollet, invendita essent: interea de adversari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sub maico imꝑatore es¬
fcm̃ ẽ pigits insule credi¬
cori datum qui peciuitã ob
resticutõcm edifitu instruẽdi mnu¬
tuã dedit ad eũ quor ꝑtinebit qui
redmpcori duo mãdate nũmos a¬

Expanded text:
quod sub Marco imperatore factum est pignus insulae creditori datum, qui pecuniam ob restitutionem aedificii exstruendi mutuam dedit, ad eum quoque pertinebit, qui redemptori domino mandante nummos
Abbreviated transcription (Latin):
necñs. Queritur an stichꝰ uillicꝰ ⁊ cet̾i ser¬
iti ad tulturã musi ⁊ stichi uicatu oblig¬
ati ec̃nt. Re eos dũtaxat qui hoc aĩmo
adnõ niduci eent ut ibi ꝑpecuto ẽẽnt
ñ tpõis cã accomodatentar obliatos

Expanded text:
s: quaeritur, an et Stichus uilicus et ceteri serui ad culturam missi et Stichi uicarii obligati essent. respondit eos dumtaxat, qui hoc animo a domino inducti essent, ut ibi perpetuo essent, non temporis causa accommodarentur, obligatos
Abbreviated transcription (Latin):
lem extunatõem ex fcõ hodis faciẽ¬
dam qr morte sotu dirimitur socie¬
tas. Socius cum resisc̾et. mumib
seruis uenalib ad fugã enimpentib
uulñat᷑ est tmptusã quã inturando se
cietatem impensumr sit situti si pp̃ so
scetatem eum hedem cuus instituere
despae̾t aut legatum p̃teriuisiss aũ
patinoniũ sinm negligentiꝰ anr̃ist¬
tasset/ Nam nec ꝯpendiu ꝙ pp̃ soci¬

Expanded text:
lem aestimationem ex facto heredis faciendam, quia morte socii dirimatur societas. Socius cum resisteret communibus seruis uenalibus ad fugam erumpentibus, uulneratus est: impensam, quam in curando se cietatem inpensum sit, sicuti si propter societatem eum heredem quis instituere desisset aut legatum praetermisisset aut patrimonium suum neglegentius administrasset: nam nec compendium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ites enim debet marbitum ⁊ciꝯferri
an sit obscͥctus placuit itaq itet̾ib ua¬
gis in uiri bomi arbitum id collatũ ud̃r
qm in domini si g ractones potuit acciꝑ¬
e nec accipit uł accepit faigit añ se ũ ac¬
quanti tu eum enuiti quanti p̃cu mar¬

Expanded text:
e enim debet in arbitrium rei conferri, an sit obstrictus. placuit itaque ueteribus magis in uiri boni arbitrium id collatum uideri quam in domini. si igitur rationes potuit accipere nec accepit, uel accepit, fingit autem se non ac'quanti tu eum emisti', 'quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ditori exiadito eo pomine accõem
do scõ dicanr acc̃õ elt exuendito futur¬
am cẽ in empcis eẽ ẽ ⁊ uenditũ pocius
so ꝙ actum quam̃ id ꝙdictum sit seq̃u¬
dum ẽ ⁊ cum iulege id diccum sit app¬
aret hoc dnintaxat actũ eẽ ne uerda¬
tor emꝑtori petuna addiem ñ solita

Expanded text:
ori ex uendito eo nomine actionem do facto dicatur actionem ex uendito futuram esse: in emptis enim et uenditis potius id quod actum, quam id quod dictum sit sequendum est, et cum lege id d‹i›ctum sit, appa‹re›t hoc dumtaxat actum esse, ne uenditor emptori pecunia ad diem non soluta
Abbreviated transcription (Latin):
duo. Umimi ecmode ut sine equũ sit si¬
ue iniqirũ parere debeamꝰ ꝙ obsetuit᷑
cũ ex ipmulo ad arbitnũ itu ẽ alt̾m
eiꝰmodi ut ad boniuiri atbitum redi¬
gi debeat ⁊̃ si nominatĩ ꝑsora sit cõ¬
phensa ciiꝰ arbitratu fiar¬

Expanded text:
duo, unum eiusmodi, ut siue aequum sit siue iniquum, parere debeamus quod obseruatur, cum ex compromisso ad arbitrum itum est, alterum eiusmodi, ut ad boni uiri arbitrium redigi debeat, etsi nominatim persona sit comprehensa, cuius arbitratu fia
Abbreviated transcription (Latin):
cessanciũ us portiões insule restitint
ͣmuis aut sortẽ c̃ ẽtis usuris intra qͣͥ¬
citor mĩses postquam opus infeccũ crit
recipers pot̃ erigendoq pͥutlegio ute¬
cur aut denctps ꝓpͥam tem h̃cnt pot̃

Expanded text:
cessantiumue portiones insulae restituerit, quamuis aut sortem cum certis usuris intra quattuor menses, postquam opus refectum erit, recipere potest exigendoque priuilegio utetur aut deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
ita dictatũ ẽ ut socittas auitahat᷑ re¬
minciatã soirtatẽ sue cotoꝵ benoꝵ
siut umꝰ iti soccetas cortasi łtẽ bonis
acreditoeib uenditis iiis sotu dut¬
rshi sotictatẽ laboo ait ¶ Si in rẽ c̃tã
em̃idam/ ⁊ ductisdã ite coita sit socretaᷤ
tunt ⁊̃ post alitus mortẽ t̃tudqͣ d luct¬

Expanded text:
ut societas distrahatur, renuntiatam societatem, siue totorum bonorum siue unius rei societas coita sit. Item bonis a creditoribus uenditis unius socii distrahi societatem Labeo ait. Si in rem certam emendam conducendamue coita sit societas, tunc etiam post alicuius mortem quidquid luc
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃sitam ẽitem dolus ⁊ tulpa in eo ꝙ
et añ gesto pendeat tam ab hͥex qͣm
hedi p̃stand̾ ẽ: Item si alicuꝰ reisi¬
catas sit ⁊̃ fius ncgotis sit impositꝰ
sinitur societas. ¶ ꝙ si rategͥs om̃ĩb
manentib alter dccesait / dem̃ tũt se¬
quatur res de qua sotictatẽ toitrũt

Expanded text:
ea quaesitum est, item dolus et culpa in eo quod ex ante gesto pendet tam ab herede quam heredi praestandum est. Item si alicuius rei societas sit et finis negotio impositus, finitur societas: quod si integris omnibus manentibus alter decesserit, deinde tunc sequatur res, de qua societatem coierunt
Abbreviated transcription (Latin):
css ꝯstituta ẽ ut duplum el q̃ntem¬
qui uendidiaset ut trrita fieret uendi¬
cco plane si m p̃ciũ sol̃is c̃ tu dupl¬
um erario debeas repetas ame ꝙ amea
patte utita frã ẽ uendita nec solum
hinc senatus ⁊ suto locus erit situis

Expanded text:
stituta est, ut duplum eius quanti emqui uendidisset, ut irrita fieret uenditio. plane si mihi pretium solueris, cum tu duplum aerario debeas, repetes a me: quod a mea parte irrita facta est uenditio. nec solum huic senatus consulto locus erit, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
enationẽ intiderunt dandam acc̃on¬
mꝰ ut heres ⁊̃ sucredat societati ħita
inpͥuatis sotretatib at insocietate
uectigaliũ inth̾onimꝰ manet soctetaᷤ
⁊ post mortem alitui s ita demñ si ꝑs
defimicti ad ꝑsonam hẽdis eiꝰ ascͥpta pͣ

Expanded text:
enationem inciderunt dandam actionmus, ut heres etiam succedat societati. haec ita in priuatis societatibus ait: in societate uectigalium nihilo minus manet societas et post mortem alicuius, sed ita demum, si pars defuncti ad personam heredis e
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. fidemssoꝵa si sine ad ¶ uit¬
reccõne bonitatis cͥciti ꝓ alt̾o tͥciũ spo¬
pondit ꝙ libec tͥcicũ dando reu lib̾are
posse exrstimo a ueo ã ñ aliud tͥcitum
repet̃e potenit qͣm quo pessimo ticito¬

Expanded text:
si sine adiectione bonitatis tritici pro altero triticum spopondit, quodlibet triticum dando reum liberare posse existimo: a reo autem non aliud triticum repetere poterit, quam quo pessimo triti
Abbreviated transcription (Latin):
quo offigo tuditis p̃state eũ opor¬
tet Si ꝓcurator m̃s pecuptã ureã ha¬
beat ex mora intq usuras m peudet
si ⁊ si pecuntã ieã fenori dedit ufutã
eẽciit pecunrã s aditsus suos dũtit ĩ
usuras intaretur. q̃ legituno mn ture¬
fitos ꝯũtit usuras eum p̃state debe.
Sibis ticio mandaũt ut ab actorib
sitis imutitã pecurtã accipebet mandati
cum ñ acturum papintarꝰ ł. iti. Reso

Expanded text:
quoque officio iudicis praestare eum oportet. Si procurator meus pecuniam meam habeat, ex mora utique usuras mihi pendet. sed et si pecuniam meam faenori dedit usurasqexercuit pe cuniam, sed ad usus suos conuertit, in usuras conuenietur, quae legitimo mconuertit, usuras eum praestare debere. Si quis Titio mandauerit, ut ab actoribus suis mutuam pecuniam acciperet, mandati eum non acturum Papinianus libro
Abbreviated transcription (Latin):
ad nĩcem em̃dam ꝑnt si ũo ante cola¬
tionem postei qͣm eam destinanes tũc
ñ societati petut. Si futusfanilias soci¬
etatem corenit dem̃ emantipatꝰ a pẽe fũ¬
it ap̃uibianũ q̃titur aneidem socetã
dircet anuero alia sit si forte post cra¬
ancipationẽ in sorietatẽ dutatura est¬
cũ pr̃t deco cmꝰ dies añ emantipacõnẽ
cessit̾ nam ei cp̃as quo post emãtipatõ¬
nem sꝯcretas durauit nicħ p̃state pot̃m¬

Expanded text:
si uero ante collationem, posteaquam eam destinasses, tunc non societati periit. Si filius familias societatem coierit, deinde emancipatus a patre fuerit, apud Iulianum quaeritur, an eadem societas duret an uero alia sit, si forte post emancipationem in societatem duratum escum patre de eo, cuius dies ante emancipationem cessit, nam eius temporis, quo post emancipationem societas durauit, nihil praestare patr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aił .ł. e Ea uers q̃ in noiunib erãt
mrarent insuo statu s accieries mui¬
cem p̃stari debent. Cum spałr om̃tũ
bonoꝵ sotretas coita ẽ tunt ⁊ h̾editas ⁊
legatum ⁊ qd̾ donatum ẽ aut aligua ra¬

Expanded text:
ictum. Ea uero, quae in nominibus erunt, manent in suo statu: sed actiones inuicem pra‹e›stare debent. Cum specialiter omnium bonorum societas coita est, tunc et hereditas et legatum et quod donatum est aut quaqua ra
Abbreviated transcription (Latin):
buit cum ea pccurita ipe usus sit ͥu¬
suras quor eum pr̃are deb̃e labeo ait
s ñ quasi usuras s tꝑsotu intersit mi¬
oram eũ ñ adhibuisse / Si si aut usͦ
ea pguma ñ sit autmorã ñ fecit tt̃¬

Expanded text:
buit, cum ea pecunia ipse usus sit, usuras quoque eum praestare debere Labeo ait, sed non quasi usuras, sed quod socii intersit moram eum non adhibuisse: sed si aut usus ea pecunia non sit aut moram non fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
issori danda eẽt imandatori. s cũ ꝓ¬
ponas eum abfinsse inuinũ ẽ aufer¬
ri ei eleccõem sicuti piguus aut pͥ¬
uilegium qui potunit p̾sens id ip̃¬
sum ꝓclamate nec desi d̾are dotreum
p̃torts nec erani siquis dix̃it sĩtmou

Expanded text:
ssori danda esset et mandatori. sed cum proponas eum afuisse, iniquum est auferri ei electionem sicut pignus aut priuilegium, qui potuit praesens id ipsum proclamare nec desiderare decretum praetoris. nec enim si quis dixerit summou
Abbreviated transcription (Latin):
itam inempc̃õib namqui uolurit in¬
cerse ꝯtendere sulent ꝑ mĩctiũ rem em̃te
ir cõmime iy a sccrecate longe reotũ
ẽ⁊ tõ societate sine tutorr̃ auttoritate
coita pitpillus ñ tenetur/ artr̃ nmtt̃ẽ¬

Expanded text:
item in emptionibus: nam qui nolunt inter se contendere, solent per nuntium rem emere in commune, quod a societate longe remotum est. et ideo societate sine tutoris auctoritate coita pupillus non tenetur, attame
Abbreviated transcription (Latin):
re alius quis an idem ip̃e senius uoĩe
ꝙꝑ ũtiis qm̃ qnotiens suas mĩmos ac¬
cepit p̃ditor ñ ⁊tingit lib̾acõ dẽbitora
¶fuituꝰ m̃s c̃ ap̃ furẽ eẽt petiuitã ad¬
quistint ex ea seruos ⁊ parauit eosq ti¬
ciuis ꝑ cradutonem auenditore acce¬
pit mela ait mandati accc̃oe mrerse¬
curum ut restitiat uͥtitius q secuis
m̃s mandasse cicto uudebatur ut ꝑtrãdi¬
ciortẽ acciperet simodo cogatu scrm ħ¬

Expanded text:
re, alius quis an idem ipse seruus nomineos accipit creditor, non contingit liberatio debitori. Fugitiuus meus cum apud furem esset, pecuniam adquisiit et ex ea seruos parauit eosque Titius per traditionem a uenditore accepit. Mela ait mandati actione me consecuturum, ut restituat mihi Titius, quia seruus meus mandasse Titio uidebatur, ut per traditionem acciperet, si modo rogatu ser
Abbreviated transcription (Latin):
dati ¶Idcmlabdo ait ⁊ ũmt̃ reputa¬
ccones quo hoc iuditãt admitt̾e ⁊
sititi fruttus cogitur testitaes isqͥ
pcutat ita sumptũ q̃minsiuatus ꝑ¬
cipitndos fecit dedut̃e eum oportet Ẽ
dra sumotũ fecit puto hos quo sũptꝰ
et ad hec itarĩa ħ ẽ de salario. ¶ Idẽ ait

Expanded text:
o ait et uerum est reputationes quoque hoc iudicium admittere et, sicuti fructus cogitur restituere is qui procurat, ita sumptum, quem in fructus percipiendos fecit, deducere eum oportet: sed aedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptret ad haec itinera, hoc est de salario. Idem ait
Abbreviated transcription (Latin):
forte sigtã duccos pałius ẽs altũ cuĩe
teneb̃is. e ⁊si seruus qͣmi emisti fitg̃
sicẽ dolo tuo cenb̾is si dolus ñ ĩ¬
t̃uert utec culpa ñ teueb̾is uͥ ad hoc
ut c̃auteas si mpotatatẽ ticã ꝑurũt
de relitut᷑ uni s ⁊ si resticuas ⁊ trade
debes ⁊ si euitũ ẽ de eiictione ret uł po

Expanded text:
e si gratia ductus passus es alium emere, teneberis. sed et si seruus quem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non interuenit nec culpa, non teneberis nisi ad hoc, ut caueas, si in potestatem tuam peruenerit, te restituturum. sed et si restituas, et tradere debes. et si cautum est d
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃tas fuitam tͥ sccss iperatius ait mã¬
dati accioite te asccutũ ut scruus⁊
p̃dgcissẽ ut possis p̃cantir tũs quãti
tua tutersit añ tͥ pistar opoetet. ¶tab¬
ermandato anutism quit seruũ decẽ
⁊ fabeicam docuit dem̃ uendidit eum
tũgnti qitos mandati nddito cut᷑¬

Expanded text:
meras, furtum tibi fecisset, Neratius ait mandati actione te consecuturum, ut seruus tibi praedixissem, ut possis praecauere, tunc quanti tua intersit, tantum tibi praestari oportet. Faber mandatu amici sui emit seruum decem et fabricam docuit, deinde uendidit eum uiginti, quos mandati iudicio c
Abbreviated transcription (Latin):
erati. Ltgẽ fundo ucudito acã ũ
si nitra cectum tepus p̾ciũ solutum
ñ sit res t̾empta sit deftuctib quos in¬
t̃im emptor p̃cepiir hac agi intelligẽ¬
dũ ẽ ut ẽpcor int̾im eos sibisito quor¬
nairi ꝑciꝑeret s si fund̃ reneniss atisto
existimabat itenditae tuditrũ de hits ĩ¬

Expanded text:
rum Lege fundo vendito dicta, ut, si intra certum tempus pretium solutum non sit, res inempta sit, de fructibus, quos interim emptor percepisset, hoc agi intellegendum est, ut emptor interim eos sibi suo quoque iure perciperet: sed si fundus revenisset, Aristo existimabat venditori de his i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ i .u I enditor h̃editatis satisane de
turut neq ampli᷑a nuꝰ niris ẽptor hẽ¬
at qͣm ap̃ h̾ecem futitrũ eẽt plang defai¬
to sito uenditor satis dacre cogendꝰ ẽ.
In heditate uendita utiũ ea qutãtitas
spectatur q̃ fuit qr̃e mortis aea q̃¬

Expanded text:
inum Venditor hereditatis satisdare detur, ut neque amplius neque minus iuris emptor habeat quam apud heredem futurum esset: plane de facto suo uenditor satisdare cogendus est. In hereditate uendita utrum ea quantitas spectatur, quae fuit mortis tem
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ desut f si uendid̾it ħ̾editatẽ eqͥssim¬
uni iidetur emptorẽ h̾editatis icẽ h̾e¬
Heditats siue cum mortatur cestator de¬
bũtit qͣmiis post mortẽ debs desit ad¬
ita auenditore heditate sine ꝙrm diẽ
debeatur sute sub ⁊datione ⁊ p̾ea ⁊ dicõ
ettitiss ita tũ siel debiti adusus ħedẽ

Expanded text:
tem, aequissimum uidetur emptorem hereditatis uicem hehereditatis, siue cum moritur testator debuit quamuis post mortem debere desiit adita a uenditore hereditate siue quid in diem debeatur siue sub condicione et postea condicio exstitisset, ita tamen, si eius d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯitenit si cm̃ modo peculu mẽtio fc̃a est
cessare exuendito accõcm ⁊statꝰ sruendi¬
cor h̃ editatis edes sibi exceꝑit qͣꝵ noĩe
dampni infecti ꝓmissũ fũat int̃ est qͥd
actum sit nam siita exceꝑit ut dẽpni
quor infecti stipulacionis homis fustiñ¬

Expanded text:
tantummodo peculii mentio facta est, cessare ex vendito actionem constat. Si venditor hereditatis aedes sibi exceperit, quarum nomine damni infecti promissum fuerat, interest quid acti sit: nam si ita excepit, ut damni quo
Abbreviated transcription (Latin):
tunss stã ⁊ si drplam hõis a seio scipu¬
latus fuissem ⁊ ti hes extitislẽ eãq he¬
ditatẽ titio uendidissem euicto hõierẽ
atitio seruarẽ. Siquid publiai uecti¬
gał nõie p̃stĩit utudicor ħ̾editatis dse¬
q̃ns erit ditere agnoscere emptorẽ et li
deb̾e namq h̾editaria honera ⁊̃ ħ sunt¬
⁊ si forte tributoꝵ nõie aliquid depen

Expanded text:
 et si duplam hominis a Seio stipulatus fuissem et ei heres exstitissem eamque hereditatem Titio uendidissem, euicto homine rem a Titio seruare‹m›. Si quid publici uectigalis nomine praestiterit uenditor hereditatis, conseque‹n›s erit dicere agnoscere emptorem e‹t› hoc deb si forte tributorum nomine aliquid depend
Abbreviated transcription (Latin):
eẽut ecempte etant ⁊ pꝰ multũ tẽpori
meo fuñdo teperte erant lapiditine
quid actum sit siñ appartat ñ ind̾ie¬
nec irend̾e nec eccipere ꝙ ñ fit ⁊ lapi¬
ta eẽt lapis ⁊ hoc ꝓbo

Expanded text:
essent exceptae erant, et post multum temporis in eo fundo repertae erant lapidicinaequid actum sit: si non appareat, non vinec vendere nec excipere quod non sit, et lapirra esset lapis. hoc pro
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. S i̾actor defciat infuitand̾ de so¬
la zitituta pecuma ⁊ tensinrañt exccp¬
crone utecur si de ꝯsticuta ꝯuentatar s
si de sorte .i. de pͥore obligatiõe dutinat᷑
exceptio cessabit nisi de hac quor tuta¬
ũit adñsario deferente
ab eo qui de̾it ẜ de caluipma ñ n
accio sĩbi enm imputet qui ꝓcesso
ad delictonẽ iristur. andi qta p᷑us de
cilumpna ntanit ut sit isteremit¬
tente simił. ⁊ P aul. i¬

Expanded text:
at iusiurandum de sola constituta pecunia et reus iurauerit, exceptione utetur, si de constituta conueniatur: sed si de sorte, id est de priore obligatione conueniatur, exceptio cessabit, nisi de hac quoque iurauerit aduersario deferenteab eo qui detulerit, sed de calumnia non actio: sibi enim imputet, qui processit ad delationem iurisiurandi nec prius de calumnia iurauit, ut sit iste remittenti similis. 38 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
uasset isq intant se dart ñ opoet̃e na¬
cutał obligatio hac pacione tolletur ⁊
soluta pecnita itpcti pot̾it fii ũo crc¬
ditor quiam se mutuam dednle dtẽ¬
debat pmpillus qũt hec solo defendẽtur᷑
uirand̃ int̃positum ẽ hoc casu fidentũo¬

Expanded text:
portere, naturalis obligatio hac pactione tolletur et soluta pecunia repeti poterit. sin uero creditor quidem se mutuam dedisse contendebat, pupillus autem hoc solo defendebatur,siurandum interpositum, est, hoc casu fideiu
Abbreviated transcription (Latin):
ocet in litem nisuirand̾ defecte ut ni¬
uct quis qd̃ sua int̾fuit ciun cͥca sit n¬
imimoꝵ pccimatio tsi forte de eo qͥ ᷤ
nret ꝙ sua iuterfint m̃tnos sibi sua
due rebditos c̃õ quid em̃ si fub pena

Expanded text:
et in litem iusiurandum deferre, ut iuret quisque quod sua interfuit, cum certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid enim, si sub poena
Abbreviated transcription (Latin):
utã leg̃e ꝓhibeat ᷑ auenditõe adũsus
eum peicrtẽ p̃ciũ excepcõem uti pot̃¬
craditõem siue lectã itirã caltare sine
mustũ eneh̃e ꝓhibeatir adexhĩbend
si aliam qͣmlbet rẽ suã calłe ꝓhibea

Expanded text:
uuam legere prohibeatur a uenditore, aduersus eum pe‹t›entem pretium exceptione uti potertraditionem siue lectam uuam calcare siue mustum euehere prohibeatur, ad exhibendum si
Abbreviated transcription (Latin):
sidcat. Inde iiil. querit qͣtenus
hos oporde t exibẽ ⁊ ait pͥoroͣm qd
sic ut actor possom hãt. is aute᷑
cum quo agetur iti ẜuance cã sit
inpossõne. eumuo quiusum. f.¬
ht. sic ut actor rem possideat. Is¬
ũo cum quo agetur utatur fin¬
atur. It̾. Iul. scrib̃. emptorem ꝗ
ruta cesa nõ restituit ad exibend
teni in qͣntum inlitem iurauo.
S ibi adiecit si emptor possideat
aut dolo fecit quo minus possi

Expanded text:
sideat. inde Iulianus quaerit, quatenus hos oporteat exhibere: et ait priorem quidem sic, ut actor possessionem habeat, is autem cum quo agetur rei servandae causa sit in possessione: eum vero qui usum ft sic, ut actor rem possideat, is cum quo agetur utatur fruatur. Idem Iulianus scribit emptorem, qui ruta caesa non restituit, ad exhibendum teneri in quantum in litem iuravero: sed ibi adicit, si emptor possideat aut dolo fecit quo minus p
Abbreviated transcription (Latin):
fundo ẽ nec eum pat̾is me effodc
cum eum loco ñ mou̾s. furti qd̃
a ad etibendum conomine ag̾e
tecte nõ posse me labeo ait quia
autem iniquum iuranti michi
int̾cłictum ur eribiticem ita dari
si per me ñ steu̾it quominus dã¬
pni infecti tibi opis nomine ca¬
ueatur ne uim facias mͥ quo mi¬
nus eum thesauium effocliam
tollam exportem. ꝙ si etam thesa¬

Expanded text:
fundo est nec eum pateris me effodere: cum eum loco non moveris, furti quidem aut ad exhibendum eo nomine agere recte non posse me Labeo ait, quiaautem iniquum iuranti mihiinterdictum uel iudicium ita dari, ut, si per me non stetit, quo minus damni infecti tibi operis nomine caueatur, ne uim facias mihi, quo minus eum thensaurum effodiam tollam exportem. quod si etia
Abbreviated transcription (Latin):
post utem contestatam aiterins
testam̃to optio data sit ad etiper¬
dum agere pot᷑. ¶ Si quĩs ex u¬
ius meis mustum fec̾it ur exo¬
liuis olcumnr ex lana uestim̃ta
cum sciet hec auenaee̾ uinusq
nomine ad exibendum accce
tenebitur Quia ꝙ ex re nr̃a fit no

Expanded text:
post litem contestatam alterius testamento optio data sit, ad exhibendum agere potest. Si quis ex uuis meis mustum fecerit uel ex oliuis oleum uel ex lana uestimenta, cum sciret haec aliena esse, utriusque nomine ad exhibendum actione tenebitur, quia quod ex re nostra fit no
Abbreviated transcription (Latin):
d fi ad designandum eum cuiꝰ
nomine noxan quis agit reten
cilos uł quid aluud ad testamen¬
testam̃tum ꝑtines exiberi uelit.
dicendum. c̾ ꝑ hane accõem agẽ¬
dumi ñ ẽe. cum sufficiant sibiĩ¬
tͥelicta in hanc rem competẽcia ⁊
ita pomp. scribit ¶Sciendũmẽ
autem nõ solum eis quos dixi

Expanded text:
fieri ad designandum eum, cuius nomine noxali quis agit, recencillos uel quid aliud ad testamentum pertinens exhiberi uelit, dicendum est per hanc actionem agendum non esse, cum sufficiunt sibi interdicta in hanc rem competentia: et ita Pomponius. Sciendum est autem non
Abbreviated transcription (Latin):
re in qua fuit cum iudicium ac¬
ciꝑetur. ut quis copiam rcilms
sar quamus ñ de restituẽto set
lite m contestata usu captum
exibeat ñ iudetur etibnisse. cum
peritor intesitõem suam⁊ ꝑdid̾it¬
⁊ ideo ab solui eum ñ oportet. ni¬
si ꝑatus sit repetita die intentõem
susciꝑt ita ut fructus scdm legem
hac accõe restitintur. Sab̃. putaũ
ꝑtum quoq restituendum siuic
sesunt obhos ꝙ nõ eab̾etur ur
tardius quidem exib̾etur estinã¬
de auidice sunt. ⁊ idco ner̃. ait
utuitatem actoris uenire me¬

Expanded text:
re, in qua fuit, cum iudicium acciperetur, ut quis copiam rei habsa, quamuis non de restituendo, sed litem contestatam usucaptum exhibeat, non uidetur exhibuisse, cum petitor intentionem suam perdiderit, et ideo absolui eum non oportere, nisi paratus sit repetita die intentionem suscipere, ita ut fructus secundum legemhac actione restituitur, Sabinus putauit partum quoque restituendum, siue sae sunt ob hoc quod non exhibetur uel tardius quid exhibetur, aestimandae a iudice sunt: et ideo Neratius ait utilitatem actoris uenire