comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
augustimis. aut quilibet alius pa¬
trum autece⁊entiũ tractatoꝵ intui¬
tu ne aut psalmos. aut alia que ro¬
gabat᷑ exponeret. aut quęq siłi uide¬
bãt᷑ scriberet. manũ metuendo re¬
traxit. Qur. etiã ut idem augusti¬
nus ait. necesse est ideo plures a
pluribus fieri libros diu̾so stilo. s
n m kasa file etiã de queltionib
eisdem tdidi rimo: res ipsa ꝑ¬
ueniat: ad alios sic. ⁊d alios autẽ
sic. Sinautẽ quedã st̃ in ex positio¬
ne berti ambrosii in lucã tã diserta
simul & excelsa. qͦd tuã qͦq sc̃ĩtatẽ
uidisse non ambigo. ut a doctiori¬
bus solum intelligi queant. a ru¬
dibus uͦ fastidiosis ue lectoribus
sunt. uel capiendi quȩ ali. ne que¬
renda qu dẽ qͣsi se celsiora: ne qͣsi
se fortiora putentꝰ esse scrutanda.
Nec parũ dedit indicii doctissimus
pat̾ augustinus. qui ad paulinam
dei famulã de uidendo deo scribens.
non aliis magis quã ex hoc opuscu¬

Expanded text:
Augustinus, aut quilibet alius PaAugustinus, aut quilibet alius Patrum antecedentium tractatorum intuitu, ne aut psalmos aut alia quae rogabatur, exponeret, aut quaecunque sibi videbatur, scriberet, manum metuendo retraxit. Quin etiam ut idem Augustinus ait ideo necesse est plures a pluribus fieri libros diverso stylo, sed non diversa fide, etiam de quaestionibus eisdem, ut ad plurimos res ipsa perveniat, ad alios sic, ad alios autem sic. Sunt autem quaedam in expositione beati Ambrosii in Lucam, tam diserta simul et excelsa quod tuam quoque sanctitatem vidisse non ambigo, ut a doctoribus solum intelligi queant, a rudibus vero fastidiosisve lectoribus sunt, vel capiendi quae alta, ne quaerenda quidem quasi se celsiora, nec quasi se fortiora putentur esse scrutanda. Nec parum dedit judicii doctissimus pater Augustinus, qui ad Paulinam Dei famulam de videndo Deo scribens, non aliis magis quam ex hoc opuscu
Abbreviated transcription (Latin):
sas a tẽptando hoc oꝑe octur aur
quia uidelicet & ipsũ opi ardu¬
um. & a scĩssimo ac doctissimo au¬
tistite mbrosio sit p̃ occupatũ. nec
te negotiũ uires tuas excedens
susciꝑe ausum. immo nec opus fore
ab ullo repeti quod a sũmo inge¬
no constaret i ptime cõpletũ. et
esse laboris suꝑflui post fortissima
tanti uiri dicta uel eadem alit̾ qͣsi
cõpilatorẽ ucere. uel quasi miius
doctũ infirmiora uelle subicere. teq
multũ tiere ne in reprehensionẽ.
studii ueterũ noua cudere puteris.
ectioni tuȩ breuit̾ respone uo eaeees
Qxta cõmicũ nichil sit dictu. sxum
im sit dictũ prius. Et quia ka¬
ritas omnia sustinet. nec sc̃is uinꝗͣ
moris fuerit muicẽ muidere iuues
ꝓuocare: sed unũquemq in ordinat¬
da domo dm̃i pro uiribus sius ob¬
tulisse quod potuerit. Neq enĩ
iel beatus papa gregorius timu¬
it ne offenderet patres a quibus
tot expositas euuangelii lectiones
i sins ipse retractiuit omelus. e

Expanded text:
sas a tentando hoc opere deterritum: quia videlicet et ipsum opus arduum, et a sanctissimo ac doctissimo antistite Ambrosio sit praeoccupatum. Nec te negotium vires tuas excedens suscipere ausum, imo nec opus fore ab ullo repeti, quod a summo ingenio constaret optime completum, et esse laboris superflui post fortissima tanti viri dicta, vel eadem aliter quasi compilatorem dicere, vel quasi minus doctum infirmiora velle subjicere. Teque multum timere, ne in reprehensionem studii veterum nova condere puteris, ectioni tuae breviter respondeo quia, juxta comicum: Nihil sit dictum, quod non sit dictum prius: et quod charitas omnia sustinet, nec sanctis unquam moris fuerit invicem invidere, invicem provocare, sed unumquemque in ornanda domo Domini pro viribus suis obtulisse quod potuerit. Neque enim, vel beatus papa Gregorius timuit ne offenderet Patres a quibus tot expositas Evangelii lectiones in suis ipse retractavit homiliis; vel
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. tu es sac̃dos in et̃nũ scd̾m ordi¬
nẽ melchisedech. frangit aũ ipse
panẽ que porrigit: ut ostendat cor¬
poris sui fractionẽ ñ sine sua sponte
fut᷑ã. s sic̃ alibi dic̃. potestatẽ se habẽ
ponendi animã suam: & it̾m̃ sum̃¬
di eam. Et sic̃ de ueterib t̾minan¬
dis egerat. sic & de nouis incipien¬
dis patͥ grãs agit. nob̾. parit᷑ ex¬
empłu tribues in om̃i oꝑis boni
inchoatioẽ uł ꝑfectione. patrem
qͥ ẽ in celis eẽ glificanłu. Qͦo autẽ
dic̃. hoc facite in meã ẽõmemora¬
tionẽ: exponit apłs paulꝰ. Qui cũ¬

Expanded text:
eum, tu es sacerdos in aeternum, secundum ordieum, tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech . Frangit autem ipse panem quem porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem non sine sua sponte futuram, sed, sicut alibi dicit, potestatem se habere ponendi animam suam, et iterum sumendi eam. Et sicut de veteribus terminandis egerat, sic et de novis incipiendis Patris gratias agit, nobis pariter exemplum tribuens, in omni boni operis inchoatione vel perfectione, Patrem qui est in coelis esse glorificandum. Quod autem dicit: Hoc facite in meam commemorationem, exponit apos
Abbreviated transcription (Latin):
supra agni ęsum. sic etiã potũ pascȩ
typicũ neget se ultra gustaturũ: do¬
nec ostensa & manifestata resurrecti¬
onis suȩ gła. regni di fides munoo
adueniat: ut ꝑ duo maxima legis
edicta. ęsum uidelicet potũq pas¬
chalẽ spũalit̾ immutata disceres om¬
ma legis sacram̃ta uł iussa q̃ carnalit᷑
sonare uidebant᷑: ad sp̾uale iam nc̃
obsertiantiã fuisse tñsferenda Et acceps
to pane grãs egit ꝙ fregit: & dedit
eis dicens: Hoc ẽ corpꝰ meũ. qͦd ꝓ
uob̃ datur: hoc facite in meã cõme¬
morationẽ. finitis paschȩ ueteris sollẽp¬
nib. q̃ in cõmemorationẽ antiq̃ de
egypto lib̾ationis agebant᷑. tnsit ad
nouũ: qd in suȩ redep̃tionis memoria
eccl̾iam frequentare desicdãt. ut ui¬
delicet ꝓ carne agni uł sangͥne. suȩ
carnis uł sangͥnis sacͣmentũ ĩ panis ac
uini fig̾a substituers ipsũ se ẽẽ monst᷑
ret. cui uirauit dñs. & ñ penitebit

Expanded text:
typicum agni esum, sic etiam potum paschae typicum agni esum, sic etiam potum paschae typicum neget se ultra gustaturum, donec ostensa et manifestata resurrectionis suae gloria, regni Dei fides mundo adveniat. Ut per duo maxima legis edicta, esum videlicet potumque paschalem spiritaliter immutata, disceres omnia legis sacramenta, vel jussa quae carnaliter sonare videbantur, ad spiritalem jam nunc observantiam fuisse dedit eis, dicens: Hoc est corpus meum, quod pro vobis datur. Hoc facite in meam commemorationem. Finitis paschae veteris solemniis, quae in commemorationem antiquae de Aegypto liberationis agebantur, transiit ad novum, quod in suae redemptionis memoriam Ecclesia frequentare desiderat. Ut videlicet pro carne agni vel sanguine suae carnis sanguinisque sacramentum in panis ac vini faret, cui juravit Dominus et non poenitebit
Abbreviated transcription (Latin):
ducabo illud donec impleat᷑ in reg¬
no di̾ io ẽ neqͣꝗͣ ult᷑ moysaicũ pas¬
cha celebrabo: donec in eccłia sp̃uałr
intellectũ cõpleat᷑. Ipsa ẽ enĩ regnũ
dĩ: de qͦ alibi discipłis ait. Regnũ dĩ
it᷑ uos ẽ. In qͦ regno dñs hodieq uet
pascha impletũ manducat: qñdo ea
gr̃as egit & dixit. Accipite.  diuidite
int̾ uos. Et hic calix ad uetꝰ illud paᷤ uud¬
cha cui finẽ desiderabat imponere
ꝑtinet: qͦ accepto grãs egit obhoc ni¬
nitrũ. qͥa uetera tnsitura. & uentura
qͦd ñ bibã de generatione uitis do¬
nec regirũ cłi ueniat. Potest qͥdem¬
& hic u̾sicłs simplicit᷑ accipi: qͦd ab hac
hora cenȩ usq ad tẽpꝰ resuriectionis.
qͦ in regnũ dĩ erat uenturꝰ. uinũ bi¬
biturꝰ ñ ee̾t. Postea nãq illũ cibum
potũq siĩpsisse testatur apłs petrus:
qͥ ait. Qui manducaiumꝰ & bibimꝰ
cũ illo. pꝰtꝗͣ resurrexit a mortius. S
multo consequentiꝰ: ut sic̃ typicũ

Expanded text:
uit, illud donec impleatur in regno Dei, id est, nequaquam ultra Moysaicum pascha celebrabo, donec in Ecclesia spiritaliter intellectum compleatur: Ipsa est enim regnum Dei. De quo alibi discipulis ait: Regnum Dei intra vos est . In quo regno Dominus hodieque vetus pascha impletum manducat, quando ea gratias egit et dixit: Accipite et dividite inter vos. Et hic calix ad vetus illud Pascha, cui finem desiderabat imponere, pertinet. Quo accepto, gratias egit, ob hoc nimirum, quia vetera transitura, et ventura, quod non bibam de generatione vitis, donec regnum Dei veniat. Potest quidem hic versiculus et simpliciter accipi, quod ab hac hora coenae, usque ad tempus resurrectionis, quo in regno Dei erat venturus, vinum bibiturus non esset. Posteasse, testatur apostolus Petrus, qui ait: Qui manducavimus et bibimus cum illo, postquam resurrexit a mortuis . Sed multo consequentius, ut sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
qd passionẽ eiꝰ descͥbẽs int̾ cęt̾a ponit
ẏsaias: uł latͦnes utiq in quoꝵ me¬
dio crucifigendꝰ. uł inferos ao qͦs pt
mortẽ erat descensurꝯ insinuas̾. Et tũc
enĩ deputatꝰ ẽ cũ iniustiscũ descendit

Expanded text:
quod passionem ejus describens inter caetera ponit quod passionem ejus describens inter caetera ponit Isaias , vel latrones utique, in quorum medio crucifigendus, vel inferos ad quos per mortem erat descensurus, insinuans. Et tunc enim deputatus est cum injustis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ causa instante q̃da de nr̃i ꝓpositi
rigore posse sine culpa int̾̃mitti: ũbi
gr̃a cũ ꝑ inhospitales porro regiones
it̾ agimꝰ. plura uiatici causa ꝗͣ clomi
habebamꝰ licere portari. Gladiũ qͦ
uł habitũ suniẽ. uł ñ habitũ iubet
emere: ut sciant legentes. ñ facultatẽ
resistendi deeẽ discipłis. s magistria¬
morẽ potiꝰ inee̾ patiendi. Ubi & si
nulla ee̾t alia causa euaginandi gla¬
dii. suffice̾t illa. ut amputata seruo au¬
ricula tactu dñi sanaretur. & benefi¬
ca uirtꝰ saluatoris etiã ꝑsecutores suoꝰ
ne irã ꝑcussi sustinẽ. s fidẽ resurgentiᷤ
susciꝑe mallent ãm̃oneret Dico enĩ
uob̃: qm̃ adhuc hoc qͦo scͥptũ e. opor¬
tet impleri de me: & qͦd cũ ũqͥs depu¬
tatꝰ est. Et enĩ ea q̃ sut de me fine ha¬
bent. Ecce qͣre discipłi saccłm. peram.
& gladiũ tollere monent᷑: uidelicet
qͥa dñs cũ iniustis erat deputandꝰ.

Expanded text:
quam causa instante, quaedam de nostri propositi quam causa instante, quaedam de nostri propositi rigore posse sine culpa intermitti. Verbi gratia, cum per inhospitales porro regiones iter agimus, plura viatici causa, quam domi habebamus, licere portare. Gladium quoque vel habitum sumere, vel non habitum jubet emere, ut sciant legentes non facultatem resistendi deesse discipulis, sed magistro amorem potius inesse patiendi. Ubi et si nulla esset alia causa evaginandi gladii, suffecerat illa, ut amputata servo auricula, tactu Domini sanaretur, et beneficia virtus Salvatoris, etiam percussores suos, ne iram percussi sustinere, sed fidem resurgentis suscipere mallent, admoneret. Dico enim vobis quoniam adhuc hoc quod scriptum est oportet impleri in me: « Et cum injustis deputatus est. » Etenim ea quae sunt de me finem habent. Ecce quare discipuli sacculum, peram et gladium tollere monentur, videlicet quia Dominus cum injustis erat deputandus,
Abbreviated transcription (Latin):
miscdĩȩ. benignitatẽ. humilitatẽ. pa¬
tientiã. medestiã. castitatẽ. fidẽ. spem.
caritatẽ. & his similia sine ulla tẽpo¬
rũ int̾ capidine fidelib eẽ seruanda:
At uͦ famẽ. sitĩ uigilias. nuditatẽ. lec¬
tionẽ. psalmodiã. orationẽ. laborẽ
oꝑandi. doctrinã. silentiũ. & cȩtã
hur modi siqͥ semꝑ exeqñda puta¬
uerit: ñ mͦ se hoꝵ fructu pͥuabit.
s & notã indiscrete obstinationis.
ĩmo stultitiȩ ꝑuicacis incurret.
Magist̾ itaq dñsq uirtutũ. ut mo¬
dũ discretionis insinuet: missis ad
p̃cdicandu discipłis. neqͥd tollerent ĩ
uia p̾cepit: uidelicet ordinãs. ut qͥ
Mortis uͦ instante ꝑicło. & tota simul gẽ¬
te pastorẽ parit̾ gregẽq ꝑsequente
congruã tpri regulã decernit. pecu¬
niam scilicet uictui necessariã donec
sopita ꝑsecutoꝵ insania. tẽpꝰ ȩtigłi¬
randi redeat: tollete ꝑmittendo.
Ubi nob qͦꝙ ad dit exempłu. ista n̾nũ¬

Expanded text:
iae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam, castitatem, fidem, spem, charitatem, et his similia, sine ulla temporum intercapedine fidelibus esse servanda? At vero famem, sitim, vigilias, nuditatem, lectionem, psalmodiam, orationem, laborem operandi, doctrinam, silentium, et caetera hujusmodi, si qui semper exsequenda putaverit, non modo se horum fructu privabit, sed et notam indiscretae obstinationis, imo stultitiae pervicacis incurret. Magister itaque Dominusque virtutum ut modum discretionis insinuet, missis ad praedicandum discipulis, ne quid tollerent in via praecipit, videlicet, ordinans ut qui Mortis vero instante periculo, et tota simul gente, pastorem pariter gregemque persequente, congruam tempori regulam decernit, pecuniam, scilicet victui necessariam, donec, sopita persecutorum insania, tempus evangelizandi redeat, tollere permittendo. Ubi nobis quoque dat exemplum justa nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
consciꝰ ille p̾sentis affecta. fiłiq fer¬
uentis. s futuri casꝰ nescis: ñ credit
se ullatenꝰ ab eo posse defice̾. Uerũ
qͥ solꝰ nouit qͥdͥ sit in boiẽ. ne qͥ fide¬
liũ suo uł de statu in caute ꝯficlat.
uł de casu incautio diffidat. & qͣsi
d̾s modũ. tẽpꝰac numerũ negatiõis

Expanded text:
conscius ille praesentis affectus fideique ferconscius ille praesentis affectus fideique ferventis, sed futuri casus nescius, non credit se ullatenus ab eo posse deficere. Verum qui solus novit quid sit in homine, ne qui fidelium suo vel de statu incaute confidat, vel de casu incautius diffidat, et quasi Deus modum, tempus, ac numerum negationis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationũ fłamis examinari: ut uł
tep̃tati quã fortes fuerĩt appareant.
uł cognita ꝑ tẽptationes sua infir¬
mitate. fortiores fieri disca̾t: & sic cũ
ꝓbati fuerit. accipiat᷑ ꝙ ipsi coronã
uitȩ. quã repmisit cłs diligentib se.
Et tu aliqnͣdo conũs: confirma fres
tuos. Sicut ipse in qͥt tuã fidẽ nesatha¬
na tẽptante defitiat. orando ꝓtexi:
ita & tu infirmiores qͦsq frẽs exemplo
tuȩ penitentiȩ ne deuenia forte despe¬
rent. erige̾ & confortare mem̃to. Qoͦ
idẽ & pt᷑ resurrectionẽ exhortat᷑. cũ ei
t̃cio sese amare ꝓfitenti. decebat enĩ
ut timorẽ t̾nȩ negationis. t̾nȩ confes¬
sionis amore lueret: t̃cio nichilomi¬
nꝰ pascendas oues suas cõm̾dat Qui
dixit ei. Dñe. tecũ parato sũ & in car¬
cerẽ & in mortẽ nx. At ille dixit. Di¬
co tͥ petre: ñ cantabit hodie gallꝰ
donec t̾ ab neges nosse me. Quia
dixerat se dñs ꝓpetͥ fide rogasse:

Expanded text:
tentationum flammis examinari, ut vel tentationum flammis examinari, ut vel tentari quia fortes fuerint appareant, vel cognita per tentationes sua infirmitate fortiores discant, et sic, cum probati fuerint, accipiant et ipsi coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. Sicut ipse tuam inquit fidem, ne Satana tentante deficiat orando protexi, ita et tu infirmiores quosque fratres exemplo tuae poenitentiae, ne de venia forte desperent, erigere et confortare memento. Quod idem et post resurrectionem exhortatur, cum ei tertio sese amare profitenti decebat enim ut timorem ternae negationis, ternae confessionis amor elueret tertio nihilominus pascendas suas oves commendat. Qui dixit ei: Domine, tecum paratus sum et in carcerem, et in mortem ire. At ille dixit: Dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec abneges nosse me. Quia dixerat se Dominus pro Petri fide rogasse,
Abbreviated transcription (Latin):
symomi. Symon: ecce sathanas expe¬
tut uosut cribͣret sic̃ tͥticũ: ego
aũ rogaui ꝓ te. ut ñ deficiat fides
tua. Ne głarent᷑ uncdecĩ apłi. suisue
uirib tͥbueret᷑. qd soli pęnȩ int̾ tot
milia iudeoꝵ dicerent᷑ in tẽptatio¬
nib ꝑmansisse cũ dño: ostendit & eo
si ñ iuuantis se diuĩ essent opitulati¬
one ꝓtecti: eadẽ ꝓcella cũ cȩtis potu¬
isse conti. Uerũ cũ sathanas expetit
eos tẽptare. & uelut qͥ tͥticũ purgat
uentilando concute̾: docet nullius
fidẽ a diabolo. nͥ dõ ꝑmittente tẽp¬
tari. Sathanȩ qͥppe ad cͥbrandũ bo¬
nos expetẽ ẽ. ad afflictionẽ eoꝵ. ma¬
litiȩ estib anbelare. Quo eĩ eoꝵ tẽp¬
tation̾ẽ inuides appetit: eo illoꝵ qͣsi
ꝓbationẽ dep̃cãs petit. Cũ uͦ ꝓ pet᷑
rogas saluator. ñ ut ñ tẽptet᷑. s ut ñ
deficiat fide ᷤ eiꝰ obsecrat. hoc ẽ ut pt
lapsũ negationis ad statũ pͥstinu̾pe¬
nitendo resurgat: insinuat utile ẽẽ sc̃is

Expanded text:
on Simon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua . » Ne gloriarentur undecim apostoli, suisve viribus tribuerent quod soli pene inter tot millia Judaeorum dicerentur in tentationibus permansisse cum Domino, ostendit et eos, si non juvantis se Domini essent opitulatione protecti, eadem procella cum caeteris potuisse conteri. Verum cum Satanas expetit eos tentare, et veluti qui triticum purgat ventilando concutere, docet nullius fidem a diabolo nisi Deo permittente tentari; Satanae quippe ad cribrandum bonos expetere, est ad afflictionem eorum malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Cum vero pro Petro rogans Salvator non ut non tentetur, sed ut non deficiat fides ejus obsecrat, hoc est, ut post lapsum negationis ad statum pristinum poenitendo resurgat, insinuat utile sanctis esse
Abbreviated transcription (Latin):
Si cõplantati facti fumꝰ similitudini
mortis err simul & resurrectionis eri¬
mꝰ A cuiꝰ sublimitate ꝓmissi. uidas
infelix excipit᷑. Nam & anteꝗͣ hec dñs
dicẽt. exisse credendꝰ et qͥ ñ mͦ ꝑmanẽ¬
cũ illo in tẽptationib spieuit: uerũ¬
etiã ipsos tẽptationũ en uiuit aucto¬
res. Excipiunt᷑ & illi: qͥ auditis in cõp̃¬
& iã ñ cũ illo ambulabant. Non enĩ
recedentes a dño. nͥ qͦt qt᷑ pęnitendo
rediert̃ potuere saluari. Ut edatis
& bibatis suꝑm̃sam mea̾. in regno me¬
. Mensa hec ꝓposita om̃ib scĩs ao fru¬
endũ. cȩlestis est gła uite. Cib potꝯq
ille: de qͦ alias dr̃. Beati qͥ esuruit ꝙ
stiut̃ iustitiã qm̃ ipsi saturabuntur:
fruendo scilicet olim desid̾ato & ama¬
do gaudio ueri ꝙ in concussi bom. Et
secdeatis fuꝑ thronos. iudicantes xii.¬
re oditͥb ifrł. Hȩc ẽ illa quã psalmꝰ canit mmi¬
mutatio dextẽ excelsi: ut qͥ nc̃ humi

Expanded text:
ntati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus ; a cujus sublimitate promissi Judas infelix excipitur. Nam et antequam haec Dominus diceret, exisse credendus est, qui non min tentationibus sprevit, verum ipsos tentationum ejus juvit auctores. Excipiuntur et illi qui, auditis incompret jam non cum illo ambulabant . Non enim recedentes a Domino, nisi quotquot poenitendo redierunt, potuere salvari. Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno. Mensa haec proposita omnibus sanctis ad fruendum, coelestis est gloria vitae, cibus potusque ille de quo alias dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur , fruendo, scilicet, olim desiderato et amato gaudio veri et inconcussi boni. Et sedeatis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Haec est illa quam psalmus canit, immu
Abbreviated transcription (Latin):
bis se fundẽ significat. cũ dicit. Sic̃
filiꝰ hoĩs ñ uenit ministrari s nuniᷤ¬
trare: & dare aiãm suam redẽptionẽ
fr̃ib impendamꝰ: uetũ etiã sic̾ ille pro
nob̾ aiam̃ suã posuit. ita & nos ꝓ mui¬
cẽ aiãs ponẽ discam Uos aũ estis:

Expanded text:
at, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem fratribus impendamus, verum etiam sicut ille pro nobis animam suam posuit, ita et nos pro invicem animas ponere d
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Tu qͦq in sanguine testam̃ti tui e¬
imfsti uinctos tuos de lacu. in qͦ ñ¬
l est aqua. At illi dixerut. Dñe ecce gla¬
exꝰ dr duo hic. At ille dixit eis. Satisẽ.
Quo gladii suffitiut̾ ad testimoniũ spo¬
te passi saluatoris: unꝰ qͥ e apłis auda¬
tiam ꝓ dño certandi. & euulsa ictu er
auricła. dño etiam morituro. pietatẽ
uirtutẽq doceret inesse medicandi:
alt̾ qͥ neq̃qͣ uagina exemptꝰ ostendẽt
eos nec totũ qo potuere. ꝓ eiꝰ defensio¬
ne facere ꝑmissos:¬

Expanded text:
tat: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua . At illi dixerunt: Domine, ecce gladii duo hic. At ille dixit eis: Satis est. Duo gladii sufficiunt ad testimonium sponte passi Salvatoris. Unus qui et apostolis audaciam pro Domino certandi, et evulsa ictu ejus auricula, Domino etiam morituro pietatem virtutemque doceret inesse medicandi. Aliter qui nequaquam vagina exemptus ostenderet eos nec totum quod potuere pro ejus defensione facere permissos
Abbreviated transcription (Latin):
Hꝑ quẽ tradetur. Qui de passione pre¬
dixerat. & de ꝑditore p̾clicit. dans lo¬
cũ penitentiȩ: ut cũ intellexiss sciri
cogitationes suas. & occulta ꝯsilia. pe¬
niteret eũ facti sui. Et tñ ñ designat
spetialit̾: ne manifeste correptꝰ im¬
pudentior fieret. Outit crim̃ in nu¬
mero: ut agat consci penitentiã. Prȩ¬
dicit & pęnã: ut quẽ pudor ñ uicerat.
corrigant denũtiata supplitia.S & ho¬
die qͦ & in sempit᷑nũ ue illi hoĩ qͥ ad m̃¬
sam cdni maligno accedit: qͥ insidiis m̃¬
te conditis. qͥ p̃cordiis aliqͦ scelere pollu
tuit. Et ille enĩ in exẽplũ udȩ filiũ hõis
tͣdit. ñ qͥdẽ iudeis peccatoribꝰ s tn peccato¬
ribꝰ mbris indelicet suiᷤᷤ qͥb illud i esti¬
mabile & iuiolabile chñi corpꝰ iuola¬
re p̾sumit. Ille dum̃ uendit. qͥ er amo¬
re ac timore neglecto. tĩrua & caduca.
ĩno etiã criminosa plus amare & cura¬
re conuĩcit᷑. Ue inqͥt illi hoĩ. de qͦ iħc

Expanded text:
 quem tradetur. Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas et occulta consilia, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne, manifeste correptus, impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam. Praedicit et poenam ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodieque et in sempiternum vę illi homini, qui ad mensam domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui pręcordiis aliquo scelere polluttuit. Et ille enim in exemplum Iudę filium hominis tradit, non quidem Iudęis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inęstimabile / et inviolabile domini corpus violare pręsumit. Ille dominum vendit, qui eius amore ac timore neglecto terrena et caduca, immo etiam criminosa plus amare et curare convincitur. Vae, inquam, illi homini, de quo Iesus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nũꝗͣ grauiꝰ delinqͥt᷑. si int̾ ꝑũsos
plꝰ eq̃litas quã disciplina custodit᷑.
Quia enĩ falsa pietate suꝑatꝯ ferire he¬
li delinqñtes filios noluit: apud dis¬
trictũ uidicẽ semetipsũ cũ filiis cru¬
duli dap̃natione ꝑcussit. Unde ne¬
cesse ẽ: ut rectorẽ subditis & matrem
pietas: & patrẽ exhibeat disciplina.
Atq int̾ hȩc sollicita circũspectione ꝓui

Expanded text:
 delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est, ut rectorem subditis et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec soll
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bene recta & firma consistit. nichil
ẽ cerci nichil tutiꝰ bonis moribꝰ.
Qͦoͦ si aliqͦ deiciat᷑ impulsa turbine. ñ
sola labit᷑: om̃a eiũ ꝓrsꝰ animi bona
corruut̃. Sic̃ gͦ pat̾ disposut filio
regnũ. quẽ factũ obedientẽ usq ad
mortẽ. mortẽ aũ crucis exaltauit
& donauit illi nom̃ qͦd ẽ suꝑ om̃e¬

Expanded text:
um bene recta et firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus. Quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labitur; omnia enim prorsus animi bona simul corruunt. Sicut ergo Pater disposuit filio regnum, quem factum obedientem usque ad mortem, mortem autem crucis, exaltavit, et donavit illi nomen quod e
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: ecce inqͥens manꝰ tracdentis me
mecũ ẽ inm̃sa Et ipsi cȩpunt qrere in-¬
t̾ se: qͥs eẽt ex eis qͥ hoc factutꝰ eẽt. Et
certe nouant undecĩ apłi. qdͦ nichil
tale contͣ dnĩn cogitarent: s plus cre¬
dũt magistro quã sͥ: & tim̃tes fragi¬
litatẽ suã tristes q̃ru̾t de peccato. euiꝰ¬

Expanded text:
manus tradentis me, mecum est in mensa. Et ipsi coeperunt quaerere inter se quis esset ex eis qui hoc facturus esset. Et certe noverant undecim apostoli quod nihil tale contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi, et timentes fragilitatem suam, tristes qu
Abbreviated transcription (Latin):
trator. Certantib de pͥoratu discipłe.
piꝰ magist̃ eos ñ initȩ contentiois argu¬
it. s formã qͣseꝗͣtur humilitatis. mo¬
desta ratione descͥbit. In qͣ tñ forma
obtinencda. maiores & p̃cessores. io ẽ
doctores eccłiȩ ñ minima discretiõe
opꝰ habet᷑: ne uidelicet regum genti¬
ũ instar dñari subiectis. seq ab eis
gaudeant suꝑuacuis laudib attolli.
s ad exempłu regis ȩt̃ni qͣsi iumores
eis qͥb regendis p̾sut̃. effitiant᷑ ac mi-¬
instri: qͥa mmirũ necesse ẽ. ut sic be¬
ne agentib ꝑ humilitatẽ sotii sint.
qͣtinꝰ contͣ delinqñtiũ uitia ꝑ delũ
iustitiȩ sint erecti. ut & bonis in nul¬
lo se p̾ferãt. & cũ puoꝵ culpa exigit.
potestatẽ ꝓptinꝰ sui pͥoratꝰ agnoscãt.

Expanded text:
ibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
& itm̃ hic ẽ calix noui testam̃ti ĩ meo
sangͥne. hoc facite qͦtiens cũq bibe¬
ritis in meã cõmemorationẽ: sub¬
iunxit exponendo. & ait. Quotiẽs¬
cũq enĩ manducabitis panẽ hc̃ & ca¬
licẽ bibetis: mortẽ dñi annũtiabi¬
dit᷑. apocoinoĩ dedit eis. ut sit plena
sententia. similit̾ & calicẽ postꝗ̃ cȩnauit
dedit eis. Quia gͦ panis corpꝰ confir¬
mat. uinũ uͦ sangͥnẽ oꝑat᷑ in carne:
hic ad corpo xͥ mysticȩ. illud refertur
ad sangͥnẽ. Uerũ qͥa & nos in xͦ. & in no

Expanded text:
 meo sanguine, hoc facite quotiescunque bibetis, in meam commemorationem, subjunxit exponendo, et ait: Quotiescunque enim manducatis panem hunc, et calicem bibitis, mortem Domini annuntiaditur ἀπὸ κοινοῦ, dedit eis ut sit plena sententia: Similiter et calicem, postquam coenavit, dedit eis. Quia ergo panis carnem confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi mystice, illud refertur ad sanguinem. Verum quia et nos in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. in qͦ agnꝰ occidebat᷑ ad uesꝑam.
hoc ẽ qrͣta decima luna pͥmi mensis.
Quinta decima autẽ luna qͣndo egres¬
sum est de egypto. succedebat festiui
uesꝑam. est statuta sollẽpnitas Ue
rũ egłii scͥptura. indifferent᷑ & dies
cha ponere solet. Dicit enĩlucaᷤ. Dies fes¬
runoꝵ die id ẽ qͥnta decima luna resage¬
ret᷑ ait. Et ipsi ñ introiert᷑ ĩp̃toriũ
ut ñ contaminarent᷑. s manduca¬
dies in arimis panib ẽ celebrari p̃¬
ceptꝰ: & nos qͣsi pascha ꝑpetuũ fatiẽ¬
tes. semꝑ ex hoc munoo tnͣsire p̃ci¬
pimi Una qͥppe die agno ĩmolato
ad uesꝑam. septẽ ex ordine dies se
qdͦ septẽ dieb agit᷑. in arimis sinceri¬
tatis & ueritatis p̾cepit ẽe̾ uiuend̾u:¬

Expanded text:
in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est quartadecima luna primi mensis. Quintadecima autem luna, quando egressum est de Aegypto, succedebat festivitnsis ad vesperam est statuta solemnitas. Verum Evangelii Scriptura indifferenter et diem cha ponere solet. Dicit enim Lucas: Dies feszymorum die, id est, quindecima luna res ageretur, ait: Et ipsi non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducacelebrari praeceptus, et nos quasi pascha perpetuum facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur. Uno quippe die agno immolato ad vesperam, septem ex ordine dies seqquod septem diebus agitur, in azymis sinceritatis et veritatis p
Abbreviated transcription (Latin):
credibile est. qͥa uixta hoc qd alibi
p̾cipit᷑ contendite intrare ꝑ angustã
portã. honore se inuice̾ p̾uemendo cer¬
taruit. Uerũ qͣlibet excausa conten¬
derint. nos potiꝰ ñ carnales adhuc dis¬
cipłi qͥd gesserint. s spũalis magister
qͥd iusserit uideam. Dirit aũ eis.
Reges gentiũ dñant᷑ eoꝵ : & qͥ potesta

Expanded text:
e est quia juxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint . Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potesta
Abbreviated transcription (Latin):
aq̃ ppłi fut̃. Et neq aꝗͥ solũ. neq solũ ui¬
nũ. sic̃ nec granũ frum̃ti solũ sine
aq̃ ad mixtione & confectione in pa¬
nẽ. cuiꝗͣ licet offerre: ne talis uidelicet
oblatio qͣsi caput a membris secernẽ¬
dẽptionis amore pati potuisse. uel
nos sine xͥ passione saluari: ac patri
offerri posse confidat. Qͦoͦ si quẽ mo¬

Expanded text:
. Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in panem cuipiam licet offerre, ne talis videlicet oblatio quasi caput a membris secernenredemptionis amore pati potuisse, vel nos sine illius passione salvari ac Patri offerri posse contingat. Quod autem di
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiã ñ habebãt. Quęrit & iudaᷤ¬
tit᷑ impudẽs. sicut math̾s marcꝯq cõme¬
morant: ut audatia bonã conscienti¬
am mentiretur:.
acta ẽ aũ contentio int̾ eos: qͥs
eoꝵ uidiret᷑ eẽ maior. Sic̃ bonis
ẽẽ moris solet. in scͥpturis semꝑ exem¬
pla patrũ p̾cedentiũ qͥb ad meliora ꝓ¬
fitiant. qͥb agnitis de suis actib humi¬
lientur inqͥiere: sic e cont̾rio reꝓbi si qͥd
forte in electis rephensibile reꝑiunt.
qͣsi suas ex eo neqͥtias obtecturi. aut
ꝓ iusto defensuri. libentissime solẽt
amplecti. Idõq multo ardenti legt̃.
qͦs facta ẽ contentio int̾ discipłos xͥ¬

Expanded text:
conscientiam non habebant. Quaerit et Judaimpudens, sicut Matthaeus Marcusque commemorant, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Facta est autem et contentio inter eos, quis eorum videretur esse major. Sicut bonis esse moris solet in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
ceam᷑ eacdẽ sacͣm̃ta ꝑciꝑe: breuit̾ audi¬
at. ido tuc cęnatos cõmunicasse apłõs
qͥa necesse erat pascha illuo typicũ
antea consũmari. & sic ad ueri paschȩ
sacram̃ta tnͣsire: nc̃ aũ in bonorẽ tanti
tamq t̾ribilis sacram̃ti placuisse ma¬
gistͥs eccłie. pͥus nos dn̾cȩ passionis
participatione muniri. pͥmo spu̾alib
epulis int̾r ext̾q sacrari: ac deinde
trenis dapib corpꝰ & uilib escis refici.
Qͦ aũ dicit. hic ẽ calix nouũ testanĩ¬
tũ i sangͥne meo: ad distinctionem
uetis testam̃ti respicit. q̃d hyrcoꝵ &
uituloꝵ ẽ sangͥne dedicatũ. dicente

Expanded text:
ceamur eadem sacramenta percipere? Breviter audiat, ideo tunc coenatos communicasse apostolos, quia necesse erat Pascha illud typicum antea consummari, et sic ad veri Paschae sacramenta transire. Nunc in honore tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos dominicae passionis participatione muniri, primo spiritalibus epulis interius exteriusque sacrari, ac deinde terrenis dapibus corpus et vilibus escis refici. Quod autem dicit: Hic est calix novum testatum in sanguine meo, ad distinctionem veteris Testamenti respicit, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
donec tẽpore p̃fixo. desidãtũ pas¬
cha cũ discipłis manducãs. nta de¬
in crucis altari consecrata. qͣsi arima
t̃rȩ repmissionis imbuendis fidelib
afferat. Deniq qͦ seqͥtur. dico enĩ uo¬
bis. qͥa ex hoc ñ manducabo illud do¬
nec impleat᷑ in regno di. qntũ iosue¬

Expanded text:
donec tempore praefixo desideratum pasdonec tempore praefixo desideratum pascha cum discipulis manducans, ita dein crucis altari consecrata, quasi azyma terrae repromissionis imbuendis fidelibus offerat. Denique quod sequitur: Dico enim vobis, quia ex hoc non manducabo illud donec impleatur in regno Dei. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
& polentã eidẽ anni. Defecitq mã¬
na postꝗͣ comederũt de frugib t̾rȩ.
Siqͥdem iosue susceptũ defuncto mo¬
yse ppłm. solitis aliqͣnͣdui tnͣsior¬
danen mãnȩ refecit alim̃tis. qͥb
& ipse quauis agnito olimq gusta¬
to t̾rȩ reꝑmissionis fructu reficit᷑.
trinis circũcidit: & tres semis m̃ses
usq ad diẽ scilicet paschȩ cõpletam
consuetũ manna ñ tollit. Moyse qͥp¬
pe mortuo. iosue dux ordinatur:.
qͥa lege traditionib phariseoꝵ cor¬
rupta xp̃c incarnat᷑. Iosue tnͣsior¬
danen manna pascit & pascit᷑: qͥa
dñs usq ad tẽpꝰ sui baptismatis.
cerimonias legis & ipse seruat: &
a cunctis seruari desiderat. Trans¬
ductã pleb̾e tñsiordanen. iosue pe¬
tra circũcidit. qͥa baptisini gr̃a cele¬
brata. saluator &̃ cogitationũ qͦd
lex neqͥuerat illecebras. fidĩ seueri¬
tate p̾cidit: & tressemis annos qͣsi so¬
legis quãuis ad cȩlestia ꝓmissa pau¬
latĩ ꝓuocans. obseruare ñ cessat:

Expanded text:
ecitque manna postquam comederunt de frugibus terrae, Siquidem Josue susceptum defuncto Moyse populum, solitis aliquandiu trans Jordanem mannae refecit alimentis, quibus et ipse, quamvis agnito olimque gustato terrae repromissionis fructu, reficitur. trinis circumcidit, et tres semis mensis usque ad diem scilicet paschae completam consuetum manna non tollit. Moyse quippe mortuo, Josue dux ordinatur, quia, lege traditionibus Pharisaeorum corrupta, Christus incarnatur. Josue trans Jordanem manna pascit et pascitur, quia Dominus usque ad tempus sui baptismatis caeremonias legis et ipse servat, et a cunctis servari desiderat. Traductam plebem Jordanem Josue petra circumcidit, quia, baptismi gratia celebrata, Salvator etiam cogitationum quod lex nequiverat, illecebras fidei severitate praecedit. Et tres semis annos quasi solegis, quamvis ad coelestia promissa paulatim provocans, observare non cessat,
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchix aũ paraturis pascha dis¬
cipłis homo amphorã aq̃ portans
occurrit: ut ostendat᷑ huiꝰ pascheU
mysteriũ ꝓ ablutione ꝑfecta mũ¬
di totiꝰ eẽ celebrãdũ. Aqͣ qͥppe la¬
uachrũ grẽ.: amphora m̃surã ꝑfec-
tam significat. Parant gͦ pascha
ubi aq̃ infert᷑ amphora. qͥa tẽpo
uidelicet ad est. qͦ ueri paschȩ culto¬
rib typic de limine cruor aufera¬
tur: & ad tollenda cͥmina uiuifici
fontis baptisma consecret᷑. Et dice¬

Expanded text:
Pulchre autem paraturis Pascha disPulchre autem paraturis Pascha discipulis, homo amphoram aquae portans occurrit, ut ostendatur hujus paschae mysterium, pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrutam significat. Parant ergo Pascha, ubi aquae infertur amphora, quia tempus videlicet adest quo veri Paschae cultoribus typicus de limine cruor auferatur, et ad tollenda crimina vivifici fontis baptisma consecretur. I
Abbreviated transcription (Latin):
occidi. pat̾no consilio ac diffinitioẽ
sancitũ. Qui licet die sequente. hoc
ẽ qͥnta decima luna sit crucifixus:
hac tñ nocte qͣ agnꝰ ĩmolabat᷑ et
carnis sanguinisq sui discipłis tra¬
didit mysteria celebranda. & a u¬
deis tentꝰ est ac ligatꝰ: ipsi ĩmola¬
tionis hoc ẽ passionis suȩ sacrauit
exordiũ. at illi dixerũt. Ubi uis
paremꝰ: Non habemꝰ domiciliũ:
ñ habemꝰ tab̾nacłm. Audiant qͥb ẽ¬
edificandaꝵ domoꝵ cura ẽ: & am¬
bitiosarũ porticuũ cogitatur instru¬
ctio: qͣs p̃ciosoꝵ marmoꝵ põpa. et
distincta auro laq̾aria delectant.
ribi caput inclinaret ñ habuit: &
idcirco eũ discipłi int̾rogabant. Ubi
uis paremꝰ tͥ comedere pascha:. Et
dixͣ ao illos. Eoce intͦeuntib uobis
in ciuitatẽ: occurret uob̃ homo am¬
phorã aq̃ portans. Seqͥmini eũ in¬
domũ. in quã intrat. Iudiciũ qͥdẽ
pͣsciȩ diumitatis est: qͦd cũ discipłis
loquens. qͥd alibi futurũ sit nouit.

Expanded text:
 paterno consilio ac definitione sancitum. Qui licet die sequente, hoc est, quinta decima sit luna crucifixus, hac tamen nocte qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus ipsius immolationis, hoc est, passionis suae, sacravit exparemus? Non habemus domicilium, non habemus tabernaculum. Audiant quibus aedificandarum domorum cura est, et ambitiosarum porticum cogitatur instructio, quos pretiosorum marmorum pompa et distincta auro laquearia delectant, ubi caput inclinaret non habuit. Et idcirco eum discipuli interrogant: Ubi vis paremus tibi manducare pascha? Et dixit ad eos: Ecce introeuntibus vobis in civitatem, occurret vobis homo amphoram aquae portans. Seqdomum in quam intrat. Indicium quidem praesciae divinitatis est quod cum discipulis loquens, quid alibi futurum sit, novit.
Abbreviated transcription (Latin):
danda signetur. Et ipse uob̃ osten¬
det cȩnacłm magnu stratũ: &s ibi pa¬
rate. Euntes aũ inuenerũt sic̃ dixit
illis: & parauerunt pascha. Cȩnacłm
magnũ. lex sp̃ualis ẽ: q̃ de angustiis
litterȩ egrediens. in sublimi loco re-¬
cepit saluatorẽ. Nam qͥ adhuc occi¬
dentẽ litterã seruaui̾t. qͥ ñ aliuo in
agno quã pec intellexerit. iste ni¬
mirũ in imis pascha facit: qͥa spc̃
maiestatẽ cõp̃hendere necdũ didi¬
cit. At qͥ aq̃ bauilũ. hoc ẽ gr̃e p̾conẽ
in domũ eccłiȩ secutꝰ fuerit. hic

Expanded text:
ostendet coenaculum magnum stratum, et ibi parate. Euntes autem invenerunt sicut dixit illis, et paraverunt pascha. Coenaculum magnum, lex spiritualis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agno quam pecus intellexerit, iste nimirum in imis pascha facit, quia spiritus majestatem comprehendere necdum dicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem in domum Ecclesiae fuerit sec
Abbreviated transcription (Latin):
cendendo in alto m̃tis diu̾sorio xͦ
mansionẽ pp̾arat: qͥa cuncta uł
paschȩ sacram̃ta. uł cȩtã legis decreta
de eo scͥpta intelligit Et facta eẽt hora
discubuit: & duodecĩ apłi cũ eo. Horã
manducandi paschȩ designat: qͣ ut
sepiꝰ inculcatũ est. qrͣta decima
die mĩsis pͥmi ꝑducta ad uesꝑam. ꝙ
qͥnta decima luna iam t̾ris apparente.
uirta edicta legis instabat Etait
illis. Defidĩo defideraui hoc pascha
manducare uob̃cũ: anteqͣ patiar.
Desiderat pͥmo tẏpicũ pascha cum
discipłis manducare. & sic passionis
suȩ mundo misteria declarare: qͣ¬
timꝰ & antiqͥ legalisq paschȩ ꝓbator
existat. & hoc ad suȩ dispensationis
figurã ꝑtinusse. docendo carna¬
lit̾ ult᷑ uetet exhiberi. imo umbͣ
tnseunte ueri iam paschȩ lumen
aduenisse demonstȩret Quod pul¬
chix tp̃rib iosuȩ cõsũmanli man¬
nȩ tẽpꝰ & ordo p̾sigurat: ubi scrip¬
tũ ẽ. Et fecerũt phase. qͣrͣta deci¬
ma die m̃sis ad uespam. in cam¬

Expanded text:
endendo, in alto mentis diversorio Christo mansionem praeparat, quia cuncta vel Paschae sacramenta, vel caetera legis decreta de eo scripta intelligit. Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo. Horam manducandi paschae designat, quae, ut saepius inculcatum est, quarta decima die mensis primi perducta ad vesperam, et quinta decima luna jam terris apparente, juxta edicta legis instabat. Et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar. Desiderat primo typicum pascha cum discipulis manducare, et sic passionis suae mundo mysteria declarare, quatenus et antiqui legalisque paschae probator existat, et hoc ad suae dispensationis figuram pertinuisse docendo, carnaliter ultra vetet exhibenti, imo, umbra transeunte, veri jam paschae lumen advenisse demonstret. Quod pulchre temporibus Josue consummandi mannae tempus et ordo praefigurat, ubi scriptum est: Et fecerunt paschae quarta decima die mensis ad vesperum in cam
Abbreviated transcription (Latin):
Eqͥa ds̃ karitas ẽ. Qui etiã si nullꝰ
pecumã dat: dnm̃ argenteis uẽ¬
dunt: qͥa pͥncipis scłi imaginẽ.
io ẽ exempla hostis antiqui. neg¬
lecta conditoris ad quã creati ft̃
imagine sumũt. Nam sic̃ ioħs
suscȩpit: ita e contrario qͥ caritatis
qͥ e caritas & ui̾tas ꝓdit: maxime
subripiente peccat: s in similitu¬
dine̾ uidȩ q̃rit oportunitatẽ. ut
arbitris absentib uĩtatẽ m̃datio.
uirtutẽ cͥmine mutet. Uenit aũ¬

Expanded text:
itas . Qui etiam si nullus pecuniam det, Dominum argenteis vendunt: quia principis saeculi imaginem, id est, exempla hostis antiqui, neglecta conditoris, ad quam creati sunt, imagine sumunt. Nam sicut Joane, martyrium suscepit; ita e contrario qui charitatis  et charitas, prodit: maxime subripiente peccat, sed in similitudinem Judae quaerit opportunitatem: ut arbitris absentibus veritatem mendacio, virtutem crimine mutet. »
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat qͥa quẽ nc̃ intrauit ut
deciꝑet ptmodũ intrauit ut sͥ iam
traditũ plemꝰ possideret. Nc̃ intraũ.
ut qͣsi ad huc alienũ tẽptaret: tuc ut
qͣsi ꝓpͥum ad q̃cũq uellet agenda
noxia traheret. Et abiit. & locutꝰ ẽ
cũ pͥncipib sacerdotũ & magistratib:
quẽ aomodũ illũ traderet eis. Et gaui¬
si sũt. Qd̃ dixit abiit & locutꝯ ẽ: osten

Expanded text:
nc intravit ut deciperet, postmodum intravit ut sibi jam traditum plenius possideret. Nunc intravit, ut quasi adhuc alienum tentaret, tunc ut quasi proprium ad quaecunque vellet agenda noxia traheret. Et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus, quemadmodum illum traderet eis, et gavis
Abbreviated transcription (Latin):
Timebat̃ uͦ plebẽ: ñ seditionẽ metuẽ¬
tes. S cauentes ne auxilio ppłi de suis
manib tolleret᷑. INtrauit aũ satha¬
nas in iuida qͥ cognominat᷑ scarioth:
unũ de duodecim. Scribit in eugłio
dedit uidȩ symoni scariothis. Et p̾t
bucelłã: tunc intͦiuit in illũ satha

Expanded text:
Timebant vero plebem, non seditionem metuentes, sed caventes, ne auxilio populi de suis manibus tolleretur. Intravit autem Satanas in Judam qui vocatur Iscariotes, unum de duodecim. Scribit in Evangelio dedit Judae Simonis Iscariotis, et post buccellam,
Abbreviated transcription (Latin):
nit ei hora: ut tnͣseat ex hoc mundo
ad patrẽ. Ubi manifeste declarat. ido
festiuitatis hui diem ꝑ legem mysti¬
ce transitũ uocari: qͦo agnꝰ dĩ qͥ pec¬
cata mundi tolleret. in eo die de hoc
mundo uł ipse eẽt tnͣsitur: uł nos sa¬
lubri tñsitu qͣsi de egẏptia seruitute
ciucturꝰ. Hoc sane iuxta ueteris instru

Expanded text:
nit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Ubi manifeste declarat, ideo solemnitatis hujus diem per legem mystice transitum esse vocatum, quod Agnus Dei qui peccata mundi tolleret, in eo, de hoc mundo sive ipse transiturus, sive nos salubri transitu, quasi de Aegyptia esset servitute ductu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ppłs qͥdem. ut cui mortẽ impe¬
trau̾at. morientẽ letꝯ aspicẽt: mulie¬
res uͦ ut quẽ uiuere desiderabant.
moriturũ. morientẽ. & mortuum
ploraret᷑. Non aũ icło solus mulierũ
planctꝰ eũ seq̃batur qͥa ñ inmimem
etiam credentiũ uiroꝵ cȩtꝰ. de eiꝰ
eeut panione mestissimꝰ: s qͥa femineꝰ
q̃si contẽptibilior sexus. liberiꝰ pot̾at p̾
centra eos senserit ostentare. Uerum
furentis ppłi turba: ad amantes plan-¬
gentesq se feminas. ocłos & hora comĩ¬
tit dices̃. E iliȩ iherłm nolite flere su¬
ꝑ me. s suꝑ uos ipsas flete: & suꝑ filios¬

Expanded text:
am populus quidem, ut cujus mortem impetraverat, morientem laetus aspiceret; mulieres vero, ut quem vivere desiderabant, moriturum, morientem, et mortuum plorarent. Non autem ideo solus mulierum planctus eum sequebatur, quia non innumerus etiam credentium virorum coetus de ejus erat passione moestissimus, sed quia femineus, quasi contemptibilior sexus, liberius poterat patibus quid contra eos senserit ostentare. Verum furentis populi turba, ad amantes plangentesque se feminas oculos et ora convertit dicens: Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et su
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura sacra. sepe meritũ catsarũ. ꝑ
statũ significare tp̃rũ. Unde pet
qui meclia nocte negauit: ad galli
cantũ pęnituit. Qui etiã post resur¬
rectionẽ diurna sub luce. dnm̃ quẽ
p̃sentia. plene totũ qͥcqͥd nutauerat
erexit. Hũc opinor gallũ aliquẽ doc¬
torũ ĩtelligendũ: qui nos iacentes ex¬
citas. & sopnolentos increpas. dicat.

Expanded text:
Scriptura sacra saepe meritum causarum, per statum designare temporum. Unde Petrus, qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit. Qui etiam post resurrectionem, diurna sub luce, Dominum quem praesentia plene totum quidquid mutaverat, erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans et somnolentos increpans, dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
lites cxtã in qͣtuor partes uixta suum
numerũ duidentes: de tunica qͣm
consutilis erat desuꝑ contexta ꝑ totũ.
sortẽ miserut᷑. Quadriꝑtita aũ uestiᷤ
dñi. qͣdriptitã eiꝰ figurauit ȩccłiam:
toto scilicet qͥ quatuor partib constat
t̾rarũ orbe diffusam: & om̃ib eisdẽ
partib eqͣlit̾ io ẽ concordit᷑ distri

Expanded text:
lites caetera in quatuor partes juxta suum lites caetera in quatuor partes juxta suum numerum dividentes, de tunica quae inconsutilis erat desuper contexta per totum, sortem miserunt. Quadripartita autem vestis i quadripartitam figuravit ejus Ecclesiam, toto, scilicet, qui quatuor partibus constat, terrarum orbe diffusam, omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer, distri
Abbreviated transcription (Latin):
beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusti
pũ sac̃dotiũ xͥ scͥb̾e disposuit: recte a
troni confitenti paradisi ianuã pan¬
dit. Neq eñ putandũ ẽ. eũ hȩc patĩẽ
frustra orasse: s i eis nimirũ qͥ pt᷑ er
passionẽ credidere. qͦd orabat impe¬
trasse. Notandũ sane. qd̃ ñ ꝓ eis qͥ
liuore ac supbiȩ stimuilis accensi. quẽ
filiũ dĩ intellexere. crucifigere quã
confiteri maluert̃: s ꝓ eis utiq qui
delũ dĩ habentes. s ñ sołm scientiam.
nesciere qͦd fecerũt. patͥ p̃ces obtulerit.
S a ioh̾es apłs dic̃. Est peccatũ ad mor
dũ potes: saltẽ caue ne cont᷑ illos orare
p̃sumas. Sic etenĩ cotidianis ꝓfectib
auctꝰ. & ad illuo qndoq dño iuuante
ꝑuenies: ut etiã ꝓ illis int̾tedere. possis
Diuidentes uͦ uestim̃ta er: miserũt sorteᷤ.
Et stabat ppłs expectãs. Hec ȩugłista io¬
hannes plenꝰ exponit: quia scilicet mi¬

Expanded text:
beati qui persecutionem patiuntur propter justbeati qui persecutionem patiuntur propter justpum sacerdotium Christi scribere disposuit, recte aptroni confitenti paradisi januam pandit. Neque enim putandum est eum haec Patrem frustra orasse, sed in eis nimirum qui post ejus passionem credidere quod orabat impetrasse. Notandum sane quod non pro eis qui, livoris ac superbiae stimulis accensi, quem Filium Dei intellexere crucifigere quam confiteri maluerunt, sed pro eis utique qui, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam , nesciere quod fecerunt , Patri preces obtulerit.tum ad mortde, et si necdum potes, saltem cave ne contra illos orare praesumas. Sic enim quotidianis profectibus auctus, et ad illud quandoque, Domino juvante, pervenies, ut etiam pro illis intercedere possis. Dividentes vestimenta ejus, miserunt sortes. Et stabat populus spectans. Haec Evangelista Joannes plenius exponit, quia scilicet mi