comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus aliquẽ eoꝵ in õi causa. Ꝙ ut
ascribant᷑ ex uideis in ex̾citu re¬
gis ad .xxx. milia uiroꝵ. & dabũ¬
tur illis copie ut oportet õib ex̃¬
citib regis. & ex ipsis ordinabun¬
t᷑ qui sint in munitionib regis
magni: ꝙ ex hiis constituentur
supra negotia regni q̃ agunt᷑ ex
ficle. et pͥncipes sint ex eis. ꝙ ãbu¬
lent legib suis. sicut p̾cepit rex
ui t̾ra uida. ꝙ tres ciuitates que
addite st̃ uidee ex regione sama¬
rie cũ iucdea reputentur. ut sunt
sub uno:q ñ obediant alie pote¬
stati nisi sũmi sac̃dotis. ꝓtholo¬
maidã & confines eius: quas dedi
donũ scĩs qui st̃ in iherłm. ad neces¬
sarios sũptꝰ sc̃oꝵ. Ꝙ ego singulis
annis dabo .xu. milia sycloꝵ argẽ¬
ti: de rationib regis q̃ me cõtin¬
gunt. Om̃ẽ qł reliquũ fuit. qł¬

Expanded text:
liquem eorum in omni causa et ut adscribantur ex Iudaeis in exercitu regis ad triginta milia virorum et dabuntur illis copiae ut oportet omnibus exercitibus regis et ex ipsis ordinabuntur qui sint in munitionibus regis magni et ex his constituentur supra negotia regni quae aguntur ex fide et principes sint ex eis et ambulent legibus suis sicut praecepit rex in terra Iuda et tres civitates quae additae sunt Iudaeae ex regione Samariae cum Iudaea reputentur ut sint sub uno et non oboediant aliae potestati nisi summi sacerdotis Ptolomaidam et confines eius quas dedi donum sanctis qui sunt in Hierusalem ad necessarios sumptus sanctorum et ego singulis annis dabo quindecim milia siclorum argenti de rationibus regis quae me contingunt et omne quod reliquum fuit q
Abbreviated transcription (Latin):
lia sycloꝵ argenti que accipiebãt
de sc̃oꝵ ratione ꝑ singłos annoͤ
ꝙ hec ad sacerdotes ꝑtineant qui
ministerio funguntur. sẜ quicũ¬
q fugerint in templũ qd̃ est in
iherosolimis. ꝙ in omnib finib¬
eius obnoxius regi in õi negotio:
climittatis. ꝙ uniu̾sa q̃ st̃ eis in
regno meo liba habeant. Et ad
elificanda uel restauranda oꝑa
sc̃oꝵ sũptus dabunt᷑ de ratione
regis: ꝙ ad extruendos muros
iherłm & cõmuniendos in cireu¬
itu. sumptꝰ dabunt᷑ de ratione
regis. ꝙ ad construendos murd̃
in iucdea. Ut audiũ autẽ iona¬
thas q ppłs sermones istos: nõ

Expanded text:
lia siclorum argenti quae accipiebant de sanctorum ratione per singulos annos et haec ad sacerdotes pertineant qui ministerio funguntur et quicumque fugerint in templum quod est in Hierosolymis et in omnibus finibueius obnoxios regi in omni negotio dimittatis et universa quae sunt eis in regno meo libera habeant et ad aedificanda vel restauranda opera sanctorum sumptus dabuntur de ratione regis et ad extruendos muros Hierusalem et communiendos in circuitu sumptus dabuntur de ratione regis et ad construendos muros in Iudaea ut audivit autem Ionat
Abbreviated transcription (Latin):
spartas contristati ft̃ ualde. Ut
aucliert̃ autẽ qd̃ symon fr̃ eiꝰ fac¬
tus eẽt sũmus sacerdos loco eius.
et ipse obtin̾et regione. et ciuita¬
tes in ea:scripsert̃ ad eũ tabulis
ereis. ut renouarent amicicias ꝙ
societatem: quã fecerunt cũ uida
et ionatha fratrib eius. E lecta¬
st̃ in conspectu eccłie in iherłm ẜ

Expanded text:
Sparta et contristati sunt valde ut audierunt autem quod Simon frater eius factus esset summus sacerdos loco eius et ipse obtineret regionem et civitates in ea scripserunt ad eum tabulis aereis ut renovaret amicitias et societatem quam fecerunt cum Iuda et Ionatha fratribus eius et lectant in conspectu ecclesiae in Hierusalem et
Abbreviated transcription (Latin):
nore. ac leticia. et gauisi sumꝰ in
introitu eoꝵ: ꝙ scripsimꝰ que ab
ipsis erant dicta in concilus ppłi
sic. Numenius antiochi. ꝙ antipa¬
ter iasonis filius legati uid̃oꝵ: ue¬
nert̃ ad nos. renouantes nobiscũ
amiciciã priftiña. E placuit ppło
exciꝑe uiros głose: & ponere exem¬
plum sermonũ eoꝵ in segregatis
ppłi libris. ut sit acd memoriã ppło
spartiataꝵ. Exemplũ autẽ horũ:
scripsimus symoni magno sacer¬
doti.lu. Post hec autem misit
symon numeniũ romĩa. habentẽ
clypeũ aureũ magnũ. pondo mi¬
naꝵ mille: ad statuendã cũ eis so¬
cietatẽ. Cũ audisset autẽ ppłs ro¬
manus sermones istos: dixerũt.
Quã gr̃aꝵ actionẽ reddemus sy¬
moni et filiis eius: Restituit eni
ipse frẽs suos: & expugnaũ inim¬
cos irł ab eis. & statuert̃ ei lib̾ta¬
tẽ: & descripsert̃ in tabulis ereis.
et posuert̃ in titulis in montẽ
sẏon: octaua .xͣ. die m̃sis elul. An¬
no centesimo septuagesimo scd̃o.

Expanded text:
nore ac laetitia et gavisi sumus in introitu eorum et scripsimus quae ab ipsis erant dicta in conciliis populi sic Numenius Antiochi et Antipater Iasonis filius legati Iudaeorum venerunt ad nos renovantes nobiscum amicitiam et placuit populo excisegregatis populi libris ut sit ad memoriam populo Spartiarum exemplum autem horum scripsimus Simoni magno sacerdoti post haec autem misit Simon Numenium Romam habentem clypeum aureum magnum pondus minarum mille ad statuendam cum eis societatem cum audisset autem populus romanus sermones istos dixerunt quam gratiarum actionem reddemus Simoni et filiis eius restituit enim ipse fratres suos et expugnavit inimicos Israhel et statuerunt ei libertatem et descripserunt in tabulis aereis et posuerunt in titulis in montem Sion octava decima die mensis elul anno centesimo septuagesimo secundo
Abbreviated transcription (Latin):
tremũ terre. fecit pacẽ suꝑ t̾ram:
et letatus est isrł leticia magna.
q sedit unusqͥsq sub utte sua ꝙ
sub ficulnea: nec erat qui eos t̾re¬
ret. defecit impugnãs eos suꝑ t̃¬
ram. Reges contriti ft̃ in dieb il¬
lis: & confirmaũ om̃s humiles
ppłi sui. et legẽ exqͥsiuit: et abftu¬
lit õem iniquũ et malũ. Sc̃a glo¬
rificauit: ꝙ multiplicaũ uasa

Expanded text:
 fecit pacem super terram et laetatus est Israhel laetitia magna et sedit unusquisque sub vite sua et sub ficulnea nec erat qui eos terreret defecit inpugnans eos super terram reges contriti sunt in diebus illis et confirmavit omnes humiles populi sui et legem exquisivit et abstulit omnem iniquum et malum sancta glorificavit et multiplicavit vasa
Abbreviated transcription (Latin):
ne dati et accepti cuiqͣm preter uos
obnoxius sim. Itaq longa egrotati¬
one fractus: ne penitus hoc anno re¬
ticerẽ. et apud uos mutus essẽ: tͥclui
opꝰ ur̃o nomini consecraui. interpre¬
tation̾e uidelicet triũ salomonis uo¬
qͥ sap̃ia salomonis inscribit᷑. Quoꝵ
priorẽ et hebraicũ repperi. non eccłi¬
asticũ ut apud latinos s ꝑabolas
p̃notatũ. Coniuncti erant eccłiasteᷤ
ꝙ canticũ canticoꝵ: ut similitudin̾e¬

Expanded text:
praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, tridui opus nomini vestro consecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voqui Sapientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Cantico
Abbreviated transcription (Latin):
etiã materiaꝵ genere coeqͣret. Scd̾s
apud hebreos nusqͣm ẽ: qr et ipse
stilus grecã eloquentiã redolet. et ñ¬
nulli scriptoꝵ ueceꝵ. hunc ẽe iudei
phylonis affirmant. Sicut ergo iu¬
dith. et thobi. et machabeoꝵ libros
legit quidẽ eos eccłia. s inter cano¬
nicas scripturas non recipit: sic et
hec duo uolumina legat ad edifi¬
cationem plebis. ñ ad auccoritatẽ
eccłiasticoꝵ doginatũ confirman

Expanded text:
etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirman
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ q̃ nunie locuples est adnullabi
t᷑ suꝑbia. sic substantia suꝑbi eradi¬
cabitur. Dep̃catio pauꝑis ex ore us¬
q ad aures ueniet. et iuditiũ festi¬
nato adueniet illi. Qui odit correp¬
tionẽ. uestigiũ est. pecc̃oris: et qui
timet dm̃ conĩttit᷑ acd cor suũ. No¬
tus a longe potens ling audaci:
et sensatus scit labi se ab ipso. Q
edificat domũ suã ĩpendus aliemͤ.
quasi qui colugit lapiões iuos in
hyeme. lix. S tuppa collecta syna

Expanded text:
 adnullabunt substantiam sic substantia superbiae eradicabitur deprecatio pauperis ex ore usque ad aures eius veniet et iudicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa co
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ flamma ignis. uia pͥcantiũ
loꝵ. inferi. et tenebre et pene. Qui
custodit iusticiã: continebit sensũ
eiꝰ. Consũmatio timoris cdĩ: sap̃ia
et sensꝰ. Non erudiet᷑: qui ñ ẽ sa¬
piens in bono. Est autẽ insipiẽtia
que habundat in malo: et ñ ẽ sen¬
sus ubi est amaritudo. Scientia
sapientis tanquã inundatio ha¬
bundabit: et consiliũ illiꝰ sic̃ fons
uite ꝑmanet. Cor fatui quasi uas
confractũ: et omñe sapĩam ñ tene¬
bit. Ubum sapiens qd̾cũq audi¬
erit inscius. laudabit et aditiet.
Audiuit luxͣiosus: et displicebit
illi. et ꝓitiet illud pͦt dorsũ suũ

Expanded text:
 flamma ignis. uia peccantium lorum inferi et tenebrae et poenae. Itinebit sensum eius consummatio timoris Dei sapientia et sensus non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sensus ubi abundat amaritudo scientia sapientis tamquam inundatio abundabit et consilium illius sicut fons vitae permanet cor fatui quasi vas confractum et omnem sapientiam non tenebit erit scius, laudabit, et ad se adjiciet: audiet luxuriosus, et displicebit illi, et projiciet illud post dorsum suu
Abbreviated transcription (Latin):
mittemꝰ eam in locũ suũ: Qui cdi¬
xert̃. Si remittitis archã clei iscł.
nolite dimitt̾e eã uacuã. sed qđ̃
debetis reddite ei pro pecco. et tũc
curabimini: et scietis quare ñ re¬
cedat manus eius a uob̃. Qui di¬
xert̃. Quid est qđ pro delicto redd̾e
clebeamꝰ ei: Responcłunt q illi. Iux¬
quinq anos aureos fatietis. & qͥn¬
q mures aureos: qr plaga una
fuit omnib uob̃ et satrapis urĩs.
tãtietis q similitudinẽ anoꝵ ur̃oꝵ:
et similitudine muriũ qui demoli

Expanded text:
um suum qui dixerunt si remittitis arcam Dei Israhel nolite dimittere eam vacuam sed quod debetis reddite ei pro peccato et tunc curabimini et scietis quare non recedat manus eius a vobis qui dixerunt quid est quod pro delicto reddere debeamus ei responderuntque illi iuxquinque anos aureos facietis et quinque mures aureos quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris facietisque similitudines anorum et similitudines murium
Abbreviated transcription (Latin):
sermo dñi acd helyã thesbiten di¬
cens. Nonne uiclifti humiliatũ
ahab cor̃a me: Qͥa igitur humi¬
liatus est mei causa: non incluc̃a
malũ in dieb eius. sed in dieb
filii sui inferã malũ domui eius.
Transiert igitur tres anni abs. ly¬
q bello unt syriam et isrł. In ãno
autẽ tercio. descendit iosaphat
rex uida ad regẽ iscł. Dixitq rex
ulrł ad seruos suos. Ignoratis qd

Expanded text:
rmo Domini ad Heliam Thesbiten dicens nonne vidisti humiliatum Ahab coram me quia igitur humiliatus est mei causa non inducam malum in diebus eius sed in diebus filii sui inferam malum domui eius transierunt igitur tres anni absque bello inter Syriam et Israhel in anno autem tertio descendit Iosaphat rex Iuda ad regem Israhel dixitque rex Israhel ad servos suo
Abbreviated transcription (Latin):
bant dicentes. Ascende in rãmoth
gala ad: et uale ꝓspe. et tracdet
om̃s in manu regis. Nuntiꝰ uero
qui ierat ut uocaret micheã. lo¬
cutꝰ est ad eũ dicens. Ecce sermo¬
nes ꝓph̃aꝵ. ore uno bona regip̃¬
dicarit. Sit gͦ ꝙ sermo tuus si¬
mił eoꝵ: & loq̃re bona. Eui miche¬
as ait. Hiuit dñs: qr qd cũq dixe¬
rit mn dñs hoc loqͣr. Uenit itaq

Expanded text:
bant dicentes ascende in Ramoth Galaad et vade prospere et tradet Dominus in manu regis nuntius vero qui ierat ut vocaret Micheam locutus est ad eum dicens ecce sermones prophetarum ore uno bona regi praedicant sit ergo et sermo tuus similis eorum et loquere bona cui Micheas ait vivit Dominus quia quodcumque dixerit mihi Dominus hoc loquar venit
Abbreviated transcription (Latin):
eice me de ex̾citu: qr guiter uul¬
ueratꝰ sũ. Commissũ est gͦ preli¬
ũ in die illa: q rex isrł stabat in
curru suo contra syros. ꝙ mortu¬
us est uesꝑi. fluebat autem san¬
gius plage in sinũ currus: et pre¬
co ꝑsonuit in uniuerso exercitu.
antequã sol occumb̾et clicens. U¬
nusqͥsq reuertat᷑ in ciuitatẽ ꝙ in
t̃ram suam. Mortuus est autem
rex: ꝙ ꝑlatus est in samariã. sepe¬
liert̃q regem in samaria: ꝙ laue¬
runt currũ in piscina samarie. ꝙ
linxert̃ canes sanguinẽ eis: ꝙ ha¬
benas lauer̃t. iuxta u̾ibum clm̃ qd̃

Expanded text:
citu quia graviter vulneratus sum commissum est ergo proelium in die illa et rex Israhel stabat in curru suo contra Syros et mortuus est vesperi fluebat autem sanguis plagae in sinum currus et praeco personuit in universo exercitu antequam sol occumberet dicens unusquisque revertatur in civitatem et in terram suam mortuus est autem rex et perlatus est Samariam sepelieruntque regem in Samaria et laverunt currum in piscina Samariae et linxerunt canes sanguinem eius et habenas laverunt iux
Abbreviated transcription (Latin):
clieꝵ regũ isrł: Dormiũ ꝙͦ ahab
cũ patrib suis: & regnaũ ochori¬
as filius eius ꝓ eo. luii. osafat
filius asa regnare ceperat suꝑ
uidam anno qͣrto ahab regis
isrł. Trigunta quoq annoꝵ erat
cũ regnare cepisset: & .xx. et qͥn¬
q annos regnauit in iherłm.
Nom̃ matris eius azuba filia
salai. & ambulauit in oi uia asa
patris sui: ꝙ ñ declinaũ exea. fec̃

Expanded text:
 regum Israhel dormivit ergo Ahab cum patribus suis et regnavit Ohozias filius eius pro eo Iosaphat filius Asa regnare coeperat super Iudam anno quarto Ahab regis Israhel triginta quinque annorum erat cum regnare coepisset et viginti et quinque annos regnavit in Hierusalem nomen matris eius Azuba filia Salai et ambulavit in omni via Asa patris sui et non declinavit ex ea fec
Abbreviated transcription (Latin):
est hic ꝓph̃a dñi qͥspiam. ut int̃¬
rogemus ꝑ eũ: & ait rex isrł ad io¬
safat. Remansit uir inꝰ. ꝑ quẽ pos¬
sumꝰ int̾rogare dñm. sed ego odi
ait. Nle loquaris ita rex. Uocaũ gͥ
rex isrł eunuchũ quendã: & dix̃ ei.
fẽstina adduc̃e micheã filium hi¬
emla. Rex autẽ isrł̃ et iosafat rex
iuda. sedebat unusqͥsq in solio su¬
o. uestiti cultu regio in area: iux¬
ta ostiũ porte samarie. ꝙ uniu̾si

Expanded text:
ut interrogemus per eum et ait rex Israhel ad Iosaphat remansit vir unus per quem possimus interrogare Dominum sed ego odi ait ne loquaris ita rex vocavit ergo rex Israhel eunuchum quendam et dixit ei festina adducere Micheam filium Hiemla rex autem Israhel et Iosaphat rex Iuda sedebat unusquisque in solio suo vestiti cultu regio in area iuxta ostium portae Samariae et universi
Abbreviated transcription (Latin):
re oro te hodie sermonẽ dñi. Cong¬
gauit gͦ rex isrł ꝓph̃as. quadrin¬
gentos circit̃ uiros:& ait ad eos.
Ire debeo in ramoth galaad ad
bellandũ. an qͥescere: Qui respon¬
cłunt. Ascende: et dabit eã dñs in¬

Expanded text:
et hodie sermonem Domini. Congregavit ergo rex Israel prophetas, quadringentos circiter viros, et ait ad eos: Ire debeo in Ramoth Galaad ad bellandum, an quiescere? Qui responderunt: Ascende, et dabit
Abbreviated transcription (Latin):
& loqueris ad eũ clicens. Hec dicit
lñs. Occidisti: insuꝑ et posseclisti.
Qẜ post hec addes. Hec dicit dñs.
In loco hoc in quo linxert̃ canes
sanguinẽ naboth:lambent qͦꝙ
tuũ sanguinẽ. E ait ahab ad he¬
lyã. slum inuenisti me inimicũ tͥ:
Qui dixit. Inueni. eoqd̃ uenunda¬
tus sis ut faceres malũ in conspec¬
tu dñi. Ecce ego inducã suꝑ te ma¬
lum: et demetam posteriora tua.
& interfitiã de ahab. mingentẽ
ad parietẽ. & clausum ꝙ ultimũ
in isrł. q dabo clomũ tuã sicut do¬
mũ iheroboam filii nabath. et
sicut domũ baasa filii ahia. quia
egisti ut me acl iracuncdiã ꝓuo¬
cares: & peccare fecifti isrl̃. Sed ꝙ
de iezabel locutꝰ est dñs clic̃es. Ca¬
nes comedent iezabel. in ag iezra¬
hel. Si mortuus fuerit ahab in
cdent es̃ uolucres celi. Igitur non
fuit alter talis ut ahab: qui ue¬
nundatꝰ est ut faceret malũ inc̃o¬

Expanded text:
icens haec dicit Dominus occidisti insuper et possedisti et post haec addes haec dicit Dominus in loco hoc in quo linxerunt canes sanguinem Naboth lambent tuum quoque sanguinem et ait Ahab ad Heliam num invenisti me inimice mee qui dixit inveni eo quod venundatus sis ut faceres malum in conspectu Domini ecce ego inducam super te malum et demetam posteriora tua interficiam de Ahab mingentem ad parietem et clausum et ultimum in Israhel et dabo domum tuam sicut domum Hieroboam filii Nabath et sicut domum Baasa filii Ahia quia egisti ut me ad iracundiam provocares et peccare fecisti Israhel sed et de Hiezabel locutus est Dominus dicens canes comedent Hiezabel in agro Hiezrahel si mortudent eum volucres coeli. Igitur non fuit alter talis ut Ahab, qui venumdatus est, ut faceret malum in co
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt eos secłe contͣ eũ. At illi
scilicet ut uiri diabolici dixerut
contra eum testimoniũ corã mł¬
titudine. benedixit naboth cłm
ꝙ regẽ. Quã obrẽ ecluxert̃ eũ extͣ
cuittatẽ: ꝙ lapidib int̾fecerũt.
miseruntq ad iezabel licentes.
lapidatꝰ est naboth: & mortuisẽ.
factũ est autẽ cum audisset ieza¬
bel lapidatũ naboth ꝙ mortiiũ:
locita est acd ahab. Surge possi¬
de uineã naboth iezrahelite: qui
noluit tͥ adquiescere ꝙ dare eam
accepta pecunia. ñ enĩ uiuit na¬
both: sed mortuus ẽ. Qd̃ cũ audis¬
set ahab. mortuũ uidelicet naboth.
surrexit et descendebat in uine¬
ã naboth iezrahelite: ut possidet
eã. factus est igitur sermo dñi ad
helyã thesbiten licens. Surge des

Expanded text:
cerunt eos sedere contra eum at illi scilicet ut viri diabolici dixerunt contra eum testimonium coram multitudine benedixit Naboth Deo et regi quam ob rem eduxerunt eum extra civitatem et lapidibus interfecerunt miseruntque ad Hieoth et mortuus est factum est autem cum audisset Hiezabel lapidatum Naboth et mortuum locuta est ad Ahab surge posside vineam Naboth Hiezrahelitae qui noluit tibi adquiescere et dare eam accepta pecunia non enim vivit Naboth sed mortuus est quod cum audisset Ahab mortuum videlicet Naboth surrexit et descendebat in vineam Naboth Hiezrahelitae ut possideret eam factus est igitur sermo Domini ad Heliam Thes
Abbreviated transcription (Latin):
filios impios. Ab uno sensato in¬
habitur patria: et a trib impiis
cdeseretur. Multa alia uidit ocłs
meus: et fortiora hoꝵ auclunt au¬
ris mea. In synagoga peccantiũ
exarclebit ignis: et in gente incre¬
dibili exardescit ira. Non exoraue¬
runt pro pecc̃is suis antiqͥ gigan

Expanded text:
filios impios ab uno sensato infilios impios ab uno sensato inhabitabitur patria et a tribus impiis deseretur multa talia vidit oculus meus et fortiora horum audivit auris mea in synagoga peccantium exardebit ignis et in gente incredibili exardescit ira non exoraverunt pro peccatis suis antiquis gigan
Abbreviated transcription (Latin):
amabile timentib illum.xliii.¬
Ds ab uttio constituit hominẽ.
et reliquit illum in manu consi¬
lii sui. acdiecit mandata et p̃cepta
uare. conseruabunt te: et in ꝑpe¬
tuum ficłe placitam fac̾e. Appo¬
suit tibi aquã et ign̾e: ad qd uo¬
lueris porrige manũ tuã. Ante
hominẽ utta et mors: bonum ⁊
malum. qł placuerit ei dabitur
illi. q̃m multa sap̃ia cłi. et fortis
in potentia. iuidens om̃s sine int̃¬
missione. Ocł̃i dñi ad tuñtes eũ:
et ipse agnoscit omne oꝑam hõis.
Nemini mandauit impie agere:
et nemini dedit spatiũ peccandi.
non enim concupiscit multitudi¬
nem filioꝵ inficdeliũ et mnittiliũ.
He iocunderis in filiis De filus im¬
impiis si multiplicent᷑: pnꝰ xliiii.¬
non oblecteris suꝑ ipsos. Si non ẽ
timor cl̃i cum illis: non credas ui¬
te illoꝵ. et ne respexeris in labores
illoꝵ.Melior est enim unꝰ timẽs
dm̃: quã nuille filii impii. et utile¬
est mori sine filiis: qͣm relinquere

Expanded text:
amabile timentibus illum. Deus ab initio constituit hominem, et reliquit illum in manu consilii sui. Adjecit mandata et praecepta data, conservabunt te, et in perpetuum fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem; ad quod voles porrige manum tuam. Ante hominem vita et mors, bonum et malum; quod placuerit ei, dabitur illi. Quoniam multa sapientia Dei, et fortis in potentia uidens omnes sine intermissione. oculi dei ad timentes eum, et ipse agnoscet omnem operam hominis. nemini mandauit impie agere et nemini dedit spatium peccandi. non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium. ne iucunderis in filiis impiis si multiplicentur non oblecteris super ipsos si non est timor Dei cum illis non credas vitae illorum et ne respexeris in labores illorum melior est enim unus timens Deum quam mille filii impii et utile mori sine filiis quam relinquere
Abbreviated transcription (Latin):
dicas. Cur decestatus sũ discipliña.
et increpationib non adquieuit
cor meum:Nec audini uocẽ docen¬
tiũ me: et magistris non inclinaui
aurem meam. Pene fui in õi malo:
in medio eccł̃ie et synagoge. Bibe
aquam de cifterna tua: et fluenta
putei tui. Diruientur fontes tui fo-¬
ras: et in plateis aqͣs tuas diuide.
Habeto eas solus:nec sint alieni par¬
ticipes tui. Sit uena tua b̾̃ndicta:
et letare cum muliere adolescẽtie tue.
Cerua carissima: et gratissimꝰ hin¬
nulus. ubera eius inebrient te. õi tẽ¬
ꝑe. et in amore illiꝰ delectare iugit᷑.
Quare seduceris fili mi ab aliena.
et foueris in sinu alterius. Respicit
clũs uias hominis: et om̃s gressuᷤ

Expanded text:
dicas: Cur detestatus sum disciplinam, dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Sit vena tua benedicta, et laetare cum muliere adolescentiae tuae: cerva charissima, et gratissisimus hinnulus: ubera ejus inebrient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris fili mi ab aliena, et foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressu
Abbreviated transcription (Latin):
que a dextris sunt nouit dñs: ꝑu̾se
uero sunt que a siniftris sunt. Ipse
autem rectos facit cursus tuos:iti¬
nera autẽ tua in pace producet . xu.
Fili mi. attende sap̃iam meã: & pru¬
dentie mee inclina aur̃e tuã. ut cu¬
stodias cogitationes: et discipli¬
nam labia tua conseruent. fauus
enum ftillans labia meretricis: et
nitidius oleo gititur eiꝰ. flouissima
autẽ illius amara quasi absintiũ:
et acuta quasi gladius biceps. Pe¬
des eius descendunt in mortẽ: & acd
inferos gressus illius penetrant. ꝑ¬
semitam uite non ambulent: uagi
sunt gressus eius et inuestigabłes.
Nunc ergo fili audi me: et ne recedaᷤᷤ
a uerbis oris mei. Longe fac ab ea
uiã tuam: et ne appropinq̃s forib
domus eius. Ne des alienis honore
tuum: et annos tuos crudeli. ne for¬
te impleantur extranei uirib tiuis:
et labores tui sint in comu aliena.
et gemas in nouissimis qͣndo con¬
sumpseris carnes. et corpus tuũ. et

Expanded text:
quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae vero sunt quae a sinistris sunt. Ipse autem rectos faciet cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Cap. V. Fili mi, attende ad sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conseruent. fauus enim stillans labia meretricis et nitidius oleo guttur -eius. nouissima autem illius amara quasi absinthium et acuta quasi gladius biceps. pedes eius descendunt in mortem et ad inferos gressus illius penetrant. semitam vite non ambulant. Vagi sunt gressus eius et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam et ne apropinques foribus domus eius. Ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum».
Abbreviated transcription (Latin):
lam: qr ipsa est uia tua. Ne delecte¬
ris semitis impioꝵ: nec tͥ placeat
maloꝵ uia. fuge ab ea: nec tr̃ase¬
as ꝑ illam. declina et desere eam.
Non eñi dormiunt nisi male fece¬
rint: et rapitur somnꝰ ab eis. nisi
supplantauerint. Comedũt pañe
ĩpietatis: et uinũ iniqͥtatis bibunt.
Iustoꝵ autẽ semita quasi lux splen¬
cdens procedit: et crescit usq ad per¬
fectam diem. Uia impioꝵ tenebro¬
sa:ne sciunt ubi corruunt. .xiiii.¬
Filimi ausculta sermones meos: et
ad eloquia mea inclina aurem tuã.
sle recedant ab ocłis tiuis: custodi ea
in medio cordis tui. Nita em̃ sunt
inuenientib ea: & unũse carni sanz¬
tas. Omni custodia serua cortuũ:
qr ex ipso uita procedit. Remoue a
te os prauum. et detrahentia labia
sint proculate. Ocł̃i tui recta uicde¬
ant:& palpebre tue p̾cedant gress̃
tuos. Dirige semitã pecdib tius: et
omnes uie tue stabilientur. Ile decli¬
nes ad cdexteram et ad siniftr̃a: aũ¬
te pedem tuum a malo. Uias enim

Expanded text:
lam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit: Remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te, Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige semitam pedibus tuis. et omnes viae tuae stabilientur. Ne declines ad dexteram, et ad sinistram: averte pedem tuum a malo. Vias enim,
Abbreviated transcription (Latin):
telligit uiã eiꝰ: et ipse nouit locũ
illiꝰ. Ipse enĩ fines mundi intue¬
tur: et oĩa que sub celo st̃ respic̃.
Qui fecit uentis pondꝰ: et aquas
appendit mensura: Qnͣdo pone¬
bat pluuus legẽ: et uã ꝓcellis
sonantib. tunc uiclit illam ꝙ e

Expanded text:
telligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ipse enim fines mundi intuetur: et omnia, quae sub coelo sunt, respicit. Qui fecit ventis pondus, et aquas appendit in mensura: Quando ponebat pluviis legem, et viam procellis sonantibus, Tunc vidit illam, e
Abbreviated transcription (Latin):
lapicdi sardonico p̃tiosissimo ył
saphyro. slon adequabit᷑ ei au¬
runtuł uitrũ: nec cõmutabunt᷑
pea uasa auri. excelsa et eminẽ¬
tia: non. menioraburt᷑ cõꝑati¬
Inoue eius. Trahit᷑ autẽ sapĩa de
occultis. ñ adequabit᷑ ei topari¬
ũ cle etyopia: nec tincc᷑e mũdis¬

Expanded text:
ardonico pretiosissimo vel saphiro. Non adaequabitur ei aurum vel vitrum, nec commutabuntur pro ea vasa auri. Excelsa et eminentia non memorabuntur in comparatione eius. Trahitur autem sapientia de occultis. Non adaequabitur ei topazion de Aethiopia, nec tincturae mundis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunda quoq fluuioꝵ scrutatꝰ
est: et abscondita ꝓduxit in lu¬
cẽ. Sapĩa uero ubi inuenit᷑. x qͥs
est locus intelligentie: Nescit
homo pretiũ eius: nec inuenit᷑ ĩ
tra suauit̃ uiuentiũ. Abyssus di¬
cit ñ est in me: et mare loquit᷑
ñ est mecũ. Non dabitur aurũ
obrirũ ꝓea: nec appendet᷑ argen¬
tũ in cominutatione eiꝰ. Non cõ

Expanded text:
funda quoque fluviorum scrutatus est et abscondita produxit in lucem sapientia vero ubi invenitur et quis est locus intellegentiae nescit homo pretium eius nec invenitur in terra suaviter viventium abyssus dicit non est in me et mare loquitur non est mecum non dabitur aurum obrizum pro ea nec adpendetur argentum in commutatione eius non
Abbreviated transcription (Latin):
signũ a dño: qd̃ facturus sit dñs
sermonẽ quẽ locutꝰ est. Uis ut as¬
cendat umbra .x. lineis. an ut re¬
uertatur toticłe gradib: ꝙ ait
ezechias. facile est umbra cresc̾e
.x. lineis. nec hoc uolo ut fiat: sed
ut reu̾tatur retrorsũ .x. gradib.¬

Expanded text:
quod facturus sit Dominus sermonem quem locutus est: Vis ut accedat umbra tot lineis, an ut revertatur totidem gradibus? Cui dixit Ezechias: Facile est umbram crescere decem lineis, nec hoc volo ut fiat; sed ut revertatur retrorsum decem gradib
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas in clieb meis. Reliqua
autẽ sermonũ ezechie et oĩs forti¬
tudo eius. & quomͦi fecerit piscinã¬
et aque ductũ & intͦduxerit aqͣs
in ciuitatem. nonne hec scripta st̃
in libro sermonũ dieꝵ uida regũ:¬
sus: et regnauit manasses filiꝰ
eius pro eo. Duodecim annoꝵ erat
manasses cum regnare cepisset:
et quinquaginta quinq annis

Expanded text:
et veritas in diebus meis reliqua et veritas in diebus meis reliqua autem sermonum Ezechiae et omnis fortitudo eius et quomet aquaeductum, et introduxerit aquas in civitatem, nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum Reguegnavit Manasses filius ejus pro eo; duodecim annorum erat cum regnare coepisset. et quinquaginta quinque annis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ꝙ aurũ & argentũ: & pigñita
uaria. unguenta qͦq et domũ ua¬
soꝵ suoꝵ: q om̃ĩa que hab̾e potu¬
erat in thesauris suis. Non fuit qd
ñ monstraret eis ezechias in do¬
mu sua: ꝙ in õi potestate sua.
Uenit autẽ ysaias ꝓpha ad regẽ
ezechiã: dixitq ei. Qͥd dixert̃ urri
itti. aut unde uenert̃ ad te: Cui ait
ezechias. De t̾ra longinqͣ uenert̃:
de babylone. At ille respondit. Ed
uiłunt in domu tua: Ait ezechiaᷤ.
Omnia quecũq st̃ in domu mea
uiłunt: nichil est qd̃ ñ monstra¬
uerĩ eis in thesauris meis. Bixit
itaq ysaias ezechie. Audi sermo¬
nẽ dñi. Eoce dies uenient: et aufe¬
rent᷑ omnia q̃ ft̃ in domu tua. &
q̃ condiłunt patres tui usq in
diẽ hane in babylone. Non rema¬
nebit quicqͣm ait dñs. Sed & de
filiis tus qui egredient᷑ ex te qͦs
generabis tollentur:& erunt eu-¬
nuchi in palatio regis babylonis.
Dixit ezechias ad ysaiã. Bonꝰ ser¬
mo dñi quẽ locutus est. sit pax

Expanded text:
tum et aurum et argentum et pigmenta varia unguenta quoque et domum vasorum suorum et omnia quae habere potuerat in thesauris suis non fuit quod non monstraret eis Ezechias in domo sua et in omni potestate sua venit autem Esaias propheta ad regem Ezechiam dixitque ei quid dixerunt viri isti aut unde venerunt ad te cui ait Ezechias de terra longinqua venerunt de Babylone at ille respondit quid viderunt in domo tua ait Ezechias omnia quae sunt in domo mea viderunt nihil est quod non monstraverim eis in thesauris meis dixit itaque Esaias Ezechiae audi sermonem Domini ecce dies venient et auferentur omnia quae sunt in domo tua et quae condiderunt patres tui usque in diem hanc in Babylone non remanebit quicquam ait Dominus sed et de filiis tuis qui egredientur ex te quos generabis tollentur et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis dixit Ezechias ad Esaiam bonus sermo Domini quem locutus est sit pax
Abbreviated transcription (Latin):
qui facit pecẽm: et iniquitatẽ fa¬
cit. ꝙ peccatũ est iniquitas. ꝙ sci¬
tis qr ille apparuit: ut pecc̃a tolle¬
ret. et pect̃m in eo non est. Omnis
qui in eo manet. non peccat. ꝙ oĩs
qui peccat: non uidit eũ. nec cog¬
nouit eum. filioli: nemo uos se¬
clucat. Qui facit iusticiã iustus ẽ:

Expanded text:
it peccatum et iniquitatem facit, et peccatum est iniquitas. et scimus quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est. omnis qui in eo manet non peccat: omnis qui peccat non uidit eum, nec cognouit eum. filioli, nemo uos seducat. qui facit iustitiam, iustus e
Abbreviated transcription (Latin):
te in eo: ut cũ apparuerit habea¬
mus ficlutiã. et non confundam᷑
ab eo in acduentu eius. Si scctis
q̃m iustus est: scctote q̃m et om̃is
qui facit iusticiam. ex ipso natus
est .ui. Uidete qualẽ caritatẽ de¬
dit nobis pater: ut filii dei nomi¬
nemur et simus: Opter hoc muni¬
lus non nouit nos: qr non nouit
eũ. Kiñi. ñc filii dei sumus: & non¬
dũ apparuit quid erimus. Scimꝰ¬

Expanded text:
te in eo ut cum apparuerit habeamus fiduciam et non confundamur ab eo in adventu eius si scitis quoniam iustus est scitote quoniam et omnis qui facit iustitiam ex ipso natus est videte qualem caritatem dedit nobis Pater ut filii Dei nominemur et sumus propter hoc mundus non novit nos quia non novit eum carissimi nunc filii Dei sumus et nondum apparuit quid erimus
Abbreviated transcription (Latin):
et nemoris. qd̃ regio cultu  ma¬
nu consitũ erat. ꝙ pendebãt ex
oĩ parte tentoria aerii coloris ꝙ
carpassini et hyacintini. suften¬
tata funib byssinis atq pͦpu¬
reis qui eburneis circulis inserti
erant. et colũnis marmoreis ful¬
ciebantur. Lectuli quoq aurei ꝙ
argentei suꝑ pauum̃tũ sinarag¬
dino & pario ftratũ lapide lis¬
positi erant. qd̃ mira uarietate

Expanded text:
oris quod regio cultu et manu consitum erat et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carpasini et hyacinthini sustentata funibus byssinis atque purpureis qui eburneis circulis inserti erant et columnis marmoreis fulciebantur lectuli quoque aurei et argentei super pavimentum zmaragdino et pario stratum lapide dispositi erant quod mira
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuitati erant aureis pocłis.
& aliis atq aliis uasis cibi infe¬
rebant᷑. Uinu̾ quoq ut magni¬
ficentia regia dignum erat abũ¬
dans et p̾̃cipuũ ponebat᷑. nec erat
qui nolentes cogeret ad bibendũ:
sed sic rex statuerat p̃ponens m̃sis
singłos cle principib sius: ut su¬
meret unꝰquisq qd̃ uellet. Uasthi

Expanded text:
nt aureis poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet Vasth
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotes: et trucidaũ in clie illa oc¬
toginta qͥnq uiros uestitoᷤ ephod
lineo. Nobe autẽ ciuitatẽ sac̃clo¬
tũ ꝑcussit in ore gladii: uros et
mulieres. paruulos et lactantes:
bouẽ et asinos. et ouẽ in ore gladii.
Euadens autẽ unꝰ filiꝰ achimelech

Expanded text:
sacerdotes et trucidavit in die illa octoginta quinque viros vestitos ephod lineo Nobe autem civitatem sacerdotum percussit in ore gladii viros et mulieres parvulos et lactantes bovem et asinum et ovem in ore gladii evadens autem unus filius Ahimelech
Abbreviated transcription (Latin):
erit tͥ dolor aĩe. Doce filium tuũ ꝙ
oꝑare in illũ: ne in turpitudinẽ illiꝰ¬
S1
elior est pauꝑ sanus. et fortis u¬
rib: quam diues imbecillis. & fla¬
gellatus malicia. Salus aĩe in sc̃ĩ¬
tate iufticie. et melior õi auro ꝙ ar¬
gento: et corpꝰ ualidũ. quã censꝰ im¬
mensꝰ. Non ẽ census suꝑ censũ salu¬
tis corꝑis: et ñ est oblectatio super
corlis gaudiũ. Melior est mors ꝙͣ
utta amara: et requies et̾na quam
languor ꝑseuerans. Bona abscon¬
clita in ore clauso: quasi appositio¬
nes epulaꝵ circũposite sepulcͦ. Qͥd
ꝓclit libatio ydolo: Nec eñĩ m̃aclu¬
cat nec odorabit᷑. Sic qui effugat᷑ a
uidens ocłis et ingemiscẽs. sic̃ spa¬
do complectens uirginẽ et suspirãs.

Expanded text:
erit tibi dolor animae. doce filium tuum et erit tibi dolor animae. doce filium tuum et are in illum ne in turpitudinem illius elior est pauper sanus et fortis viribus quam dives inbecillis et flagellatus malitia salus animae in sanctitate iustitiae et melior omni auro et argento et corpus validum quam census inmensus non est census super censum salutis corporis et non est oblectatio super cordis gaudium melior est mors quam vita amara et requies aeterna quam languor perseverans bona absconsa in ore cluso quasi adpositiones epularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Videns oculis et ingemiscens, sicut spado complectens virginem et suspirans.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui diligit filium suũ assiduat oꝵ¬
illi flagella. ut letet᷑ in nouissimo
docet filium suũ laudabit᷑ in illo.
bitur. Qui docet filuim suũ: in zelũ
mtttit inimicũ. et in meclio amicoꝵ
głabitur in illo. Mortuus est pat̾
illius: et quasi ñ est mortuus. Simi¬
lẽ enĩ reliquit sͥ pꝰt se in uita sua: ui¬
dit et letatus est in illo. In obitu suo
ñ est contristatus: nec confusꝰ est co¬
rã inunicis. Reliquit enĩ defensorẽ
reddentẽ grãm. D animab filioꝵ
colligabit uuln̾a sua: et suꝑ oẽm
uocem turbabunt᷑ uiscera eius. Equꝰ
indomitus euadit durꝰ. & filiꝰ remis
sus euadet p̃ceps. Lacta filiũ et pa¬
uentẽ te fatiet. lude cum eo et contͥ¬
stabit te. son conrileas illi ne dole¬
as. et in nouissimo obstupescẽt den¬
tes tui. Non dles illi potestatẽ in iu¬
uentute: et ne despitias cogitatus
illiꝰ. Curua ceruicẽ eius in iuuentu¬
te. et tunde latera illiꝰ dũ infans ẽ:
ne forte incluret et ñ credet tibi. et

Expanded text:
Qui diligit filium suum assiduat illi flagella, ut laetetur in novissimo docet filium suum laudabitur in illo, bitur qui docet filium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in obitu illius non est contristatus nec confusus est coram inimicis reliquit enim defensorem reddentem gratiam pro animabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus isus euadet praeceps. lacta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua ceruicem eius in iuuentute et tunde latera eius, dum infans est, ne forte induret et non credat tibi, et
Abbreviated transcription (Latin):
uersare. Ab ipsis enĩ disces doctri¬
nã intellectus: et seruire magna¬
tis sine q̃rela. Non te p̃tereat nar¬
ratio senioꝵ: et ipsi eñĩ didicert̃ a
lectum: et in tẽpore necessitatis da¬
bones pecc̃oꝵ arguens eos: et ne in¬
cendaris flãma ignis pec̾coꝵ illoꝵ.¬
tra fatiem stes contumeliosi: ne
secdeat quasi insidiator ori tuo. Nlo¬
li fenerare homini fortiori te: qcł
si feneraueris. quasi ꝑclitum habe.
sion spondeas suꝑ uirtutẽ tuam.
qd si spoponcłis. quasi restituets¬

Expanded text:
uersare. ab ipsis enim disces doctriuersare. ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et seruire magnatis sine querella. non te praetereat narratio seniorum: et ipsi enim didicerunt a lectum, et in tempore necessitatis dabones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illotra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spopon
Abbreviated transcription (Latin):
tua. gr̃a d̾atus in conspectu om̃is
Imortuo non prohibeas gr̃am. ñ
desis plorantib in consolatione:
et cum lugentib ãbula. slon te
pigeat uisitare infirmũ. ex his
enim in dilectione firmaberis. In
omnib oꝑib tius memorare no¬
uissima tua: et in eterm̃i non pec¬
Non litiges cũ homine potente:
ne forte incidas in manus illius.
slon contendas cũ uiro locuplete:
ne forte. e contra consistat litẽ tibi.
Multos eñĩ ꝑdidit aurũ atq ar¬
gentũ: et usq ad cor regũ extedit
et conu̾tit. slon litiges cũ homine
linguato: et non ftruas in ignem
illius ligna. slon cõmunices hõi
indocto: ne male de ꝓgenie tua lo-¬
quatur. Ne despitias homin̾e aũ¬
tentẽ se a pec̾co: neq imꝓperes ei.
necta: et enĩ ex nobis senescunt.¬
Noli de mortuo inimico tuo . xxuiii.¬
gaucłe: sciens qm̃ om̃s morim᷑. et
in gaudiũ nolumus uenire. Ne
despitias narrationẽ presbiteroꝵ
sapientiũ: et in ꝓuerbiis illoꝵ con¬

Expanded text:
tua. Gratia datus in conspectu omnis mortuo non prohibeas gratiam. Non desis plorantibus in consolatione, et cum lugentibus ambula. Non te pigeat visitare infirmum: ex his enim in dilectione firmaberis. In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non pecNon litiges cum homine potente; ne forte incidas in manus illius. non contendas cum homine locuplete, ne forte contra consistat litem tibi. multos enim perdidit aurum, gentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque inproperes ei necta: etenim ex nobis senescunt.Noli de mortuo inimico tuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus uenire. ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in prouerbiis illorum con
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ audace non eas in uia: ne forte
grauet mala sua in te. Ipse enim
scłm uoluntatẽ suam uadit: et
simul cũ ftulticia illiꝰ ꝑies. Cũ ira¬
cundo non faties rixam: et cũ au-¬
dace non eas in desertũ. q̃m quasi
nichil est aute eũ sangius: et ubi
ñ est acdiutoriũ. elicdet te. Cũ fatiuis
ne consilium habeas. non eñi po¬
terunt diligere. nisi que ipsis pla¬
cent.Coram extraneo ne fatias cõ¬
siliũ: nelcis enĩ quid pariet. Non
omni homini cor tuũ manifestes:

Expanded text:
Cum audace ne eas in via, ne forte gravet mala sua in te: ipse enim secundum suam voluntatem vadit, et simul cum stultitia illius peribis. Cum iracundo non facias rixam, et cum audace non eas in deserto: quoniam tanquam nihil est ante illum sanguis, et ubi non est adjutorium, elidet te. Cum fatuis ne consilium habeas: non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent. Coram extraneo ne facias consilium: nescis enim quid pariat. Non omni homini cor tuum manifestes:
Abbreviated transcription (Latin):
qui occidit ꝓximũ suum. Qui ef¬
fundit sanguinẽ. et qui fraudem
facit m̾cennario: fr̃es sunt. Unus
edificans et unus destrueus. quid
prodest illis nisi labor: Unꝰ oranᷤᷤ
et unus maleclicens. cuius uocẽ
exaudiet d̃s: Qui baptizatur a
mortuo et iteꝵ tangit eũ. qͥd ꝓ¬
ficit lauatio illiꝰ: Sic homo qͦui
ieuinat in peccis suis. et iteꝵ ea

Expanded text:
qui occidat proximum suum. qui efqui occidat proximum suum. qui effundit sanguinem et qui fraudem facit mercennario, fratres sunt. unus aedificans et unus destruens, quid prodest illis nisi labor? unus orans et unus maledicens, cuius uocem exaudiet deus? qui baptizatur a mortuo et iterum tangit illum, quid roficit lauatio illius? Sic homo, qui ieiunat in peccatis suis et iterum ea
Abbreviated transcription (Latin):
in diligentes se. Qui timet dñm:
nichil trepidabit. et ñ pauebit. q̃m̃
ipse est spes eus. Tum̃tis dñm: bea¬
ta est aĩa eius. Ad quẽ respicit. & qͥs
est fortitudo eius: Ocł̃i dñi suꝑ tim̃¬
tes eum: ꝓtector potentie. firmam̃¬
tum uirtutis: teguen artloris. et
umbracłm meridiani. Dep̃catio of¬
fensionis: et aduttoriũ casus. exal¬
tans animã: et illuminãs oculos.
dans sanitatẽ: et urtã et benedicti¬
molantis ex iniquo. oblatio est ma¬
culata. et non sunt bñplacite sub¬
sannationes iniustoꝵ. Dñs solus
suftinentib se: in uia ueritatis ꝙ
iufticie. Dona iniquoꝵ ñ ꝓbat al¬
tissimus: nec respicit in oblatiõib
iniquoꝵ. nec in multitudine sac
fitioꝵ eoꝵ ꝓpitiabitur peccis. Qui
offert sacrifitium ex substantia:
pauperum: quasi qui uictimat
filiũ in conspectu patris sui. Panis
egentium: utta pauꝑis est. Qui de¬
fraudat illum: homo sangͥnis ẽ.
Qui aufert in sudore panem: qͣsi

Expanded text:
in diligentes se. qui timet dominum, in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum meridianum, et precatio offensionis et adiutorium casus, exaltans animam et inluminans oculos, dans sanitatem, uitam et benedictians ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in ficiorum eorum propitiabitur peccatis. Qui offert sacrificium ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. Panis egentium vita pauperis est, qui defraudat illum, homo sanguinum est. qui aufert in sudore panem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sic et qui attendit ad uisa mdacia.
Hoc scłm hoc: usio somnioꝵ añ
fatiẽ hõis. similttudo hõis. Ab ĩ¬
mundo quid mundabit᷑: & a m̃¬
dace quid uerũ dicet᷑. xc. Diui¬
natio erroris et auguria iñdatia.
et somnia malefatientiũ uanttas
est: et sicut parcurientis cor tuum
phantasias patitur. Nisi ab altis¬
simo fuerit emissa uisitatio: ne de¬
cłis in illis cortuũ. Multos eñi er¬
rare fecer̃t sõnia: et excidunt sꝑan¬
tes in illis. Sine ndatio consum¬
mabitur uerbum: et sap̃ia in ore
fidelis complantabit᷑. Qui ñ tẽp¬
tatus est quid scit: Uir in mł̃tis
expertus cogitabit multa. et qui
multa clidicit: enarrabit intellec¬
tũ. Qui ñ est exꝑtus. pauca recog¬
noscit. qui aitte in multis factus
uidi enarrando: et płimas uerboꝵ
consuetudines. aliquoties usq ad
mortẽ ꝑiclitatus sum hoꝵ causa:
et liberatus sũ gr̃a dei . xci. De tim̃¬
tur: et in respectu illiꝰ bñdicet᷑. Spes
enĩ illoꝵ in saluantẽ illos: et ocłi di

Expanded text:
qui adtendit ad uisa mendacia. hoc secundum hoc uisio somniorum, ante faciem hominis similitudo hominis. ab inmundo quid mundabitur? et a mendace quid uerum dicetur? diuinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illis cor tuum. multos enim errare fecerunt somnia et exciderunt sperantes. in illis, sine mendacio consummabitur uerbum et sapientia in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est expertus pauca recognoscit qui autem in muvidi enarrando, et plurimas verborum consuetudines. Aliquoties usque ad mortem periclitatus sum horum causa, et liberatus sum gratia Dei. Spirtur, et in respectu illius benedicentur. Spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei
Abbreviated transcription (Latin):
suspiro: et quasi mnundantes aq̃
sic rugitus m̃s. qr timor quem ti¬
mebam euenit michi: et qd̃ uere¬

Expanded text:
suspiro et quasi inundantis aquae sic rugitus meus, quia timor quem timebam evenit mihi, et quodcunque vere
Abbreviated transcription (Latin):
saniẽ deradebat. sedens in fterqͥli¬
nio. Bix̃ autẽ illi uxor sua. Adhuc
tu ꝑmanes in sĩplicitate tua. Bñ¬
dic dño et morere. Qui ait ad illã.
Quasi una de stultis mulierib lo¬
cuta es. Si bona suscepimꝰ de ma¬

Expanded text:
saniem deradebat, sedens in sterquilinio. Dixit autem illi uxor sua: Adhuc permanes in simplicitate tua? benedic Deo et morere. Qui ait ad illam: Quasi una de stultis mulieribus locuta es. Si bona suscepimus de ma
Abbreviated transcription (Latin):
cittus ẽ. factum est autẽ cũ qua¬
dam clie uenissent filu lei et fta¬
rent coram dño. uenisset quoq
sathan inter eos. et ftaret in con¬
spectu eius. ut diceret dñs ad sa¬
tan. Unle uenis: Qui respondẽs
ait.Circuiui terrã: et ꝑambulaui
eam. Eẜ dixit dñs ad sathan. slun¬
quid considasti seruum meũ iob.
qł non sit similis ei in t̾ra ͤ Uir
simplex. et rectus. et timens dm̃.
ac receclens a malo: et adhuc re¬
tinens innocentiam. Tu autẽ cõ¬
mouisti me adũsus eũ: ut afflige¬
rem illum frustra. Cui respõdens
sathan ait. Pellem ꝓ pelle: ꝙ cũc¬
ta que habet homo. dabit ꝓ aĩa
sua. Alioqum mitte manũ tuam.

Expanded text:
cutus est factum est autem cum quadam die venissent filii Dei et starent coram Domino venisset quoque Satan inter eos et staret in conspectu eius ut diceret Dominus ad Satan unde venis qui respondens ait circuivi terram et perambulavi eam et dixit Dominus ad Satan numqquod non sit ei similis in terra, vir simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, et adhuc retinens innocentiam? Tu autem commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Cui respondens Satan, ait: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua: alioquin mitte manu
Abbreviated transcription (Latin):
cleserti. et concussit .iiii. angulos
domꝰ. Que corruens: oppressit libe¬
ros tuos et mortui ft̃: et effugi e¬
go solus. ut nuntiarẽ tibi. Tunc
surrexit iob. et scidit tunic̃a suã
et tonso capite corruens in terrã
adorauit et clixit. sludus egress
sum de ittero matris mee. et nuduˢ

Expanded text:
eserti, et concussit quatuor angulos domus, quae corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Tunc surrexit Job, et scidit tunicam suam, et tonso capite corruens in terram, adoravit, et dixit: Nudus egressus sum de utero matri