comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit locusta. & residuũ locuste comedit
brucus: & residuũ bruci comedit ru¬
bigo: exꝑgiscunini ebrii & flete. Quid
enim ꝑ erucã quȩ toto corpore in terrã
repit. nͥ luxuria designat᷑: quȩ cor qd̾
tenet ita polluit. ut in superioris mun¬
ditie surgere amore ñ possit .  Quid ꝑ
locustã quȩ saltib euolat. nͥ inanis gła¬
corpus in uentre colligit᷑: n edendi inglu¬
uies figurat᷑ d Quid ꝑ rubiginẽ quȩ dũ
tangit incendit: nͥ ira innuit᷑: Residuũ
Feruce locusta cõmedit: quia sepe cum
luxuriȩ uitium ã mente recesserit. in aniꝰ
gła suecedit. Nam quia iã ꝑ amorẽ car¬
nis ñ sternit᷑: quasi scam̃ se ex castitate
gloriatur. Residuũ locuste brucus cõme¬
bit: qr sepe cũ inam głȩ quȩ quasi ex
scĩtare ueniebat. resistit᷑: uel uentri uł
quibus libet ambitionis desideriis ĩmode¬
ratius indulget᷑. Mens enim di nescia.
tanto atrocius ad quelibet ambitũ ducit᷑.
quanto nullo uel humanȩ laudis amo¬

Expanded text:
locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo. Expergiscimini ebrii, et flete . Quid enim per erucam, quae toto corpore in terra repit, nisi luxuria designatur? quae cor quod tenet, ita polluit, ut in superioris munditiae surgere amorem non possit. Quid per locustam quae saltibus evolat, nisi inanis gcorpus in ventre colligitur, nisi edendi ingluvies figuratur? quid per rubiginem, quae dum tangit incendit, nisi ira innuitur? Residuum ergo erucae locusta comedit, quia saepe, cum luxuriae vitium a mente recegloria succedit. Nam quia jam per amorem carnis non sternitur, quasi sanctam se ex charitate gloriatur. Residuum locustae bruchus comedit, quia saepe cum inani gloriae quae quasi ex sanctitate veniebat resistitur, vel ventri, vel quibuslibet ambitiosis desideriis immoderatius indulgetur; mens enim Dei nescia tanto atrocius ad quemlibet ambitum ducitur, quanto nullo vel humanae laudis amo
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas. aꝑtis malitiȩ flatib demon¬
strat᷑. Quia gͦ sternutatio capuit maxi¬
me concutit:. leuiatan istius sternutatio
uocat᷑ illa eius extrema cõmotio. qua
dãpnatũ hominẽ ingredit᷑: & ꝑ eum
reꝓbis principat᷑. Qui tanta tc̃ urtute
se cõmouet: ut mẽbra dñi si potest fie¬
ri etiã electa ꝑturbet. Tantis signis
& ꝓdigiis utit᷑: ut miraculoꝵ potentia.
quasi quodã ignis lumine resplendere
uideat᷑. Quia gͦ cõmotũ caput illius
miraculis clarescere nitit᷑: recte eius
sternutatio splendor ignis uocat᷑. In eo
enĩ qd̾ se ad ꝑsequendos iustos cõmo-¬
uet: ante repboꝵ oculos signoꝵ uirtutib
lucet. Et quia eius tyrannidi sapientes
mundi adherent: eorũq consiliis om̃e
qd prauum molit᷑ exercet: recte subiungit᷑.¬

Expanded text:
iniquitas apertis malitiae flatibus demoniniquitas apertis malitiae flatibus demonstratur. Quia ergo sternutatio caput maxime concutit, Leviathan istius sternutatio vocatur illa ejus extrema commotio qua damnatum hominem ingreditur, et per eum reprobis principatur. Qui tanta tunc virtute se commovet, ut membra Domini, si potest fieri, etiam electa perturbet; tantis signis et prodigiis utitur, ut miraculorum potentia quasi quodam ignis lumine resplendere videatur. Quia ergo commotum caput illius miraculis clarescere nititur, recte ejus sternutatio splendor ignis vocatur. In eo enim quod se ad persequendos justos commovet, ante reproborum oculos signorum virtutibus lucet. Et quia ejus tyrannidi sapientes mundi adhaerent, eorumque consiliis omne quod pravum molitur exercet, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
eius corpore. ad caput sermo redueitur:
& qͥd ꝑ semet ipsum extreme ꝑsecutionis
tp̃r antiquus hostis exerceat muntiat᷑
quomͦ agat᷑ indagemus. In sternuitatione
quupe inflatio a pectore exsurgit : quȩ
cũ aptos ad emanandũ poros ñ inuenit.
cerebrum tangit: & congesta ꝑ nares exi¬
ens totũ caput ꝓtinus concutit. In hoc
itaq leuiathan corpore. id ẽ siue in ma¬
lignis spiritib. seu in repbis hominibus.
qui illi ꝑ similitudinẽ iniquitatis inhe se¬
runt. quasi inflatio surgit a pectore :dũ
elatio se erigit ex presentis scłi potestate.
Quȩ uelut ademanandũ poros ñ inuenit
quia in hoc qd̾ contra iustos extollitur:
disponente dõ quantũ appetit p̃ualere
ꝓhibet᷑. Exurgens aũ cerebrũ tangit
ac concutit: quia collecta elatio satanȩ
sensum in fine mundi arcius ꝑcutit.
in ꝑsequutione fidelium uehementius
excitat. Tunc congesta inflatio ꝑ eius¬
nares egredit᷑: quia tota suꝑbie eus

Expanded text:
ejus corpore, ad caput sermo reducitur, ejus corpore, ad caput sermo reducitur, et quid per semetipsum extremae persecutionis tempore antiquus hostis exerceat nuntiatur. quomodo agatur indagemus. In sternutatione quippe inflatio a pectore exsurgit, quae cum apertos ad emanandum poros non invenit, cerebrum tangit, et congesta per nares exiens, totum caput protinus concutit. In hoc itaque Leviathan corpore, id est sive in malignis spiritibus, sive in reprobis hominibus, qui illi per similitudinem iniquitatis inhaeserunt, quasi inflatio surgit a pectore, dum elatio se erigit ex praesentis saeculi potestate. Quae quasi ad emanandum poros non invenit, quia in hoc quod contra justos extollitur, disponente Deo, quantum appetit praevalere prohibetur. Exsurgens autem cerebrum tangit et concutit, quia collecta elatio Satanae sensum in fecutionem fidelium vehementer excitat. Tunc congesta inflatio penares egreditur, quia tota superbiae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
crepatione separant᷑. Nam sicut eẽ noxiũ
solet. si unitas desit bonis : ita ꝑnitiosũ
ẽ. si non desit malis. ꝑ uersos quippe
unitas corroborat dũ concordat: & tan¬
tomagis incorrigibiles. quanto unani¬
mes facit. De hac unitate reꝓboꝵ ꝑ salo
cantium. de hac naum ꝓpħa ait. Sicut
spine inuicẽ se complectunt᷑: sic conuiui-¬
um eoꝵ pariter potantiũ. Conuiuium
nãq reꝓboꝵ est: delectatio temporaliũ
uoluptatũ. In quo nimirũ conuuio
pariter potant : quia delectationis sue
illecebris se concorditer debriant.
Igit᷑ quia inembra leuiathan istius id ẽ
iniquos om̃s. quos dĩ sermo sqͥtnamaꝵ
cõpactionib cõparat. ad defensionem
suã par culpa concordat: bene dicit᷑.
una alteri adherebunt. & tenentes se
nequaꝗͣ separabunt᷑. Tenentes enĩ se
separari nequeunt: qr eo ad defensionẽ
suã uicissim constricti st̃: quo se sibi ꝑoĩa
similes eẽ ineminerunt. descripto itaq

Expanded text:
crecresolet si unitas desit bonis, ita perniciosum est si non desit malis. Perversos quippe unitas corroborat, dum concordat; et tanto magis incorrigibiles, quanto unanimes facit. De hac unitate reproborum percantium . De hac Nahum propheta ait: Sicut spinae invicem se complectuntur, sic convivium eorum pariter potantium . Convivium namque reproborum est delectatio temporalium voluptatum. In quo nimirum convivio pariter potant qui delectationis suae illecebris 1109 se concorditer debriant. Igitur quia membra Leviathan istius, id est iniquos omnes, quos Dei sermo squamarum compactionibus comparat, ad defensionem suam par culpa concordat, bene dicitur: Una alteri adhaerebunt, et tenentes se nequaquam separabuntur. Tenentes enim se separari nequeunt, quia eo ad defensionem suam vicissim constricti sunt, quo se sibi per omnia similes esse meminerunt. Descripto itaque
Abbreviated transcription (Latin):
peccantium ne ab ore predicantium
aliquo uitȩ inspiraculo penetrent᷑. & ob¬
durate sunt & coniuncte. Quos eiuim
similis reatus sociat concori ꝑtinatia etiã
defensio puersa constipat: ut de facinorib
suis alterna se inuicẽ ddefensione tueaut
S ibi enĩ quisq metuit : dũ ammoneri uel
corrigi alterũ cernit. Et iocirco contra
corripientium uerba unanimit᷑ assurgit:
quia se in alterũ ꝓtegit. Bene gͣ dicit᷑.
una uni coniungit᷑. & ne spiraculũ
quidẽ incedit ꝑ eas : quia in iniqͥtatibus
suis dũ uicissim suꝑba defensione se ꝑte¬
gunt: sc̃ę exhortationis sprracła ad senulla¬
tenus intrare ꝑmittunt. Quoꝵ pestife¬
rã concordiam: adhuc aꝑtius subdidit
dicens. Una alteri adherebunt: & tenen¬
tes se nequaꝗͣ separabunt᷑. Qui enĩ di¬
uisi corrigi poterant: in iniquitatũ suaꝵ
ꝑtinatia uͦniti ꝑdurant. & tantomagis
cotidie a cognitione iusticiȩ separabilio¬
res fiunt: quanto a se inuicẽ nulla in¬

Expanded text:
peccantium, ne ab ore praedicantium aliquo vitae spiraculo penetrentur, et obduratae sunt et conjunctae. Quos enim similis reatus sociat, concordi pertinacia etiam defensio perversa constipat, ut de facinoribus suis alterna se invicem defensione tueantur. Sibi enim quisque metuit, dum admoneri vel corrigi alterum cernit; et idcirco contra corripientium verba unanimiter assurgit, quia se in altero protegit. Bene ergo dicitur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas, quia in iniquitatibus suis, dum vicissim superba se defensione protegunt, sanctae exhortationis spiracula ad se nullatenus intrare permittunt. Quorum pestiferam concordiam adhuc apertius subdiditdicens: Una alteri adhaerebunt et tenentes se nequaquam separabuntur Qui enim divisi corrigi poterant, in iniquitatum sua rum pertinacia uniti perdurant . Et tanto magis quotidie a cognitione justitiae separabiliores fiunt, quanto a se invicem nulla in
Abbreviated transcription (Latin):
duob uersib & uirtutẽ suȩ potentie: &
om̃e pondus rationis expleuit. Nã ꝓꝓter
potentiam dixit: quis enim resistere po¬
test uultui meo.s Et propt̃ rationẽ sub¬
didit ÷ quis ante dedit michi ut reddã
eiꝰ. Ac si diceret. Non eum quasi crude-¬
lis suscito : quia de eius fortitudine &
electos meos potenter eripio. & rursum
repbos non iniuste sed racionabiliter dãp
tio ÷ id est & eos quos benigne eligo eri¬
pere mirabiliter possum: & eos quos res¬
puo. ñ iniuste derelinquo. Nemo quippe
ut diuina illũ gr̃a subsequat᷑: prius ali¬
qͥd contulit ło. Nam si nos dm̃ bene o¬
perando preueniimus: ubi ẽ qd̾ ꝓpħa ait.
miscdia eius preueniet me a Si qͥd nos
bone oꝑationis dedimus ut eius grãm me¬
reremur: ubi est qd̾ paulus apłs dicit.
grã salui facti estis ꝑ fidem. & hoc ñ
ex uob̃. dĩ enĩ donum est. non ex operib

Expanded text:
duobus versibus, et virtutem suae potentiae, et duobus versibus, et virtutem suae potentiae, et omne pondus rationis explevit. Nam propter potentiam 86 dixit, Quis enim resistere potest vultui meo? et propter rationem subdidit, Quis ante dedit mihi ut reddam ei? Ac si diceret: Non enim quasi crudelis suscito, quia de ejus fortitudine et electos meos potenter eripio, et rursum reprobos non injuste, sed rationabiliter damno; id est, et eos quos benigne eligo eripere mirabiliter possum, et eos quos respuo non injuste derelinquo. Nemo quippe ut divina illum gratia subsequatur prius aliquid contulit Deo. Nam si nos Deum bene operando praevenimus, ubi est quod Propheta ait: Misericordia ejus praeveniet me . Si quid nos bonae operationis dedimus, ut ejus gratiam mereremur, ubi est quod Apostolus dicit: Gratia salvati estis per fidem; et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
sint plenius recoguoscent: quando tã fortẽ¬
bestiam uiderint. qũa nunc infirmi uicert̃.
Et in hostis sui ĩ manitate conspicient: quan¬
tũ debeant gr̃ȩ defensoris sui. Redeunt enĩ
de hoc prelio tunc milites nr̃i uirtutũ tro-¬
phea referentes: & receptis corporib cũ ĩa
in illo iudicio cęlestis regni introitũ sortiun¬
tͣ. prius immanissimas uires huius antiqͥ
serpentis aspiciunt: ne uile estiment qd̃
gaudium exhibet: cuius tolerata uita nc̃
iustis cotidie in cruciatib bellũ mouet.
Sed audientes ista. ac si ꝓtinus quererem᷑
dũo dicentes. dñe qui leuiathan istũ tan¬
te ẽẽ fortitudinis non ignoras. eũ in certa-¬
mine infirmitatis nr̃ȩ cur suscitas ilico ad
reret᷑. quomodo eum ñ quasi crudelis sus¬
citas. quẽ scimus quia tantos inuadere
& deuorare ꝑmittas: statim subdidit diceis.¬
Quis enim resistere potest uultui meo: & qͥs
ante deditmͥ. ut reddam ei. Quib

Expanded text:
sunt plenius recogsunt plenius recogbestiam viderint quam nunc infirmi vicerunt, et in hostis sui immanitate conspicient quantum debeant gratiae defensoris sui. Redeunt enim de hoc praelio tunc milites nostri virtutum trophaea referentes; et receptis corporibus, cum jam in illo judicio coelestis regni introitum sortiuntur, prius immanissimas vires hujus antiqui serpentis aspiciunt, ne vile aestiment quos ejus tunc gaudium exhibet, cujus tolerata vita nunc justis quotidie in cruciatibus bellum movet. Sed audientes ista, ac si protinus quereremur, Domino dicentes: Domine, qui Leviathan istum tantae esse fortitudinis non ignoras, eum in certamine infirmitatis nostrae cur suscitas? illico areretur. Quomodo non eum quasi crudelis suscitas, quem scimus quia tantos invadere et devorare Quis enim resistere potest vultui meo, et quis ante dedit mihi ut reddam ei? Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii futurũ eius interitũ prenuntiat
dicens. Et uidentib cunctis p̾cipitabit᷑.
Cunctis enim uidentib precipitabit᷑: quia¬
ȩterno tunc iudice terribiliter apparente.
adstantib legionib angłoꝵ. adsistente
cuncto ministerio cȩlestium potestatum.
atq electis om̃ib ad hoc spectaculũ de¬
ductis: ista belua crudelis & fortis in me-¬
dium captiua deducstur: & cũ suo corpo¬
re id est cum reꝑbis om̃ib ȩternis gehen-¬
ne incendiis mancipat᷑. cũ dr. Discedite
paratus ẽ diabolo & angłis eius. O quale
erit illud spectaculũ. quando hȩc ĩma-¬
nissima bestia electoꝵ oculis ostendetur:
quȩ hoc belli tempore nimis illos terre¬
re potuerat si uideret᷑. Seo occulto ac mi¬
ro di consilio agit᷑. ut & nunc ꝑ eius grãm
a pugnantib non uisa uincat᷑: & tunc a
letis uictorib iam captiua uideat᷑. Tunc¬
aũ iusti diuino adiutorio quantũ debitores

Expanded text:
judicii futurum ejus interitum praenuntiat, judicii futurum ejus interitum praenuntiat, dicens: Et videntibus cunctis praecipitabitur. Cunctis enim videntibus praecipitabitur, quia aeterno tunc judice terribiliter apparonte, astantibus legionibus angelorum, assistente cuncto ministerio coelestium potestatum, atque electis omnibus ad hoc spectaculum deductis, ista bellua crudelis et fortis in medium captiva deducitur, et cum suo corpore, id est cum reprobis omnibus, aeternis gehennae incendiis mancipatur, cum dicitur: Discediteparatus est diabolo et angelis ejus . O quale erit illud spectaculum, quando haec immanissima bestia electorum oculis ostendetur, quae hoc belli tempore nimis illos terreerat, si videretur! Sed occulto ac miro Dei consilio agitur ut et nunc per ejus gratiam a pugnantibus non visa vincatur, et tunc a laetis victoribus jam captiva videatur. Tunc justi divino adjutorio quantum debitores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhorrescis. Uides enim quali flagello te
ferio: sed intueri negligis a quanto te ho¬
ste flagellando liberum seruo. Memento
g belli nec ultra addas loqui: id ẽ tanto
te ad disciplinã patris exhibe tacitũ: qͣn-¬
to te ꝓspicis ad bellum hostis infirmum.
Dum gͦ me corripiente ꝑcuteris. ut equa¬
nuniter feras. hostem tuũ ad memoriam
reuoca: & durũ non estimas om̃e qd̃ pa-¬
teris: dum externis cruciatib ab interna
passione liberaris. Quia aũ leuiathan
iste de diuina miscdia falsa sibi ꝓmissio:¬
ne blandit᷑: postquã terrorẽ fortitudi-¬
nis eius intulit. & beati iob animũ in eiꝰ
circũspectione cõmouit dicens. memento
belli nec ultra addas loqui: ut inremis¬
sibilem reatum eius ostenderet. ilico ad:¬
ad corpus illius possit: quia iniqͥ om̃s dũ
districtionẽ iusticiȩ diuinȩ ñ metuunt:
in cassũ sibi de miscdia blandiunt᷑. Moxq
ad consolationẽ nram rediens: extremi

Expanded text:
perhorrescis. Vides enim quali flagello te perhorrescis. Vides enim quali flagello te ferio, sed intueri negligis a quanto te hoste flagellando liberum servo. Memento ergo belli, nec ultra addas loqui, id est, tanto te ad disciplinam patris exhibe tacitum, quanto te prospicis ad bella hostis infirmum. Dum ergo me corripiente percuteris, ut aequanimiter feras, hostem tuum ad memoriam revoca, et durum non aestimes omne quod pateris, dum externis cruciatibus ab interna passione liberaris. Quia autem Leviathan iste de divina misericordia falsa sibi promissione blanditur, postquam terrorem fortitudinis ejus intulit, et beati Job animum in ejus circumspectione commovit, dicens: Memento belli, nec ultra addas loqui; ut irremissibilem reatum ejus ostenderet, illico adad illius corpus possit, quia iniqui omnes qui districtionem justitiae divinae non metuunt, incassum sibi de misericordia blandiuntur. Moxque ad consolationem nostram rediens, extremi
Abbreviated transcription (Latin):
.III. humanȩ conditionis atterunur. in quere¬
lam ꝓsilumus: nimirũ quia minus adten¬
dimus. qd si nos nulla conditio seruitutis
opprimeret᷑: fortasse mens nr̃a multis ini¬
quitalib peius libera deseruiret. Ideo gͦ
hȩc quȩ toleramꝰ grauia credimus: quia
bella hostis callidi quã sint contra nos
dura atq intollerabilia ñ uidemus. Men¬
ti enĩ nr̃ȩ om̃e pondus uilesceret: si ea quȩ
se opprimere potuerant occulti aduersa¬
rii bella pensaret. Quid enĩ si om̃ps ds̃
onera quȩ patimur subleuet. s tam̃ sua
nobis adiutoria subtrahat: & inter leui-¬
athan istius nos teptamenta derelinqͣt:
Seuiente tanto hoste quo ibimus: si nullis
auctoris nr̃i ꝓtectionib defendamur.
Q uia gͦ beatus iob culpe sibi conscius ñ
erat. & dura tamen flagella tolerabat:
ne fortasse in uitio murmurationis exce¬
bellum consideras: quicqͥd ã me paterin᷑
accusas. Si impetentẽ te aduersarii gla¬
dium ꝓspicis: flagellum patris nullatenꝰ

Expanded text:
 humanae conditionis atterimur, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attendimus quod si nos nulla conditio servitutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniquitatibus pejus libera deserviret. Ideo ergo haec quae toleramus, gravia credimus, quia bella hostis callidi, quam sint contra nos dura atque intolerabilia non videmus. Menti enim nostrae omne pondus vilesceret, si ea quae se opprimere poterant, occulti adversarii bella pensaret. Quid enim si omnipotens Deus onera quae patimur sublevet, sed tamen sua nobis adjutoria subtrahat, et inter Leviathan istius nos tentamenta derelinquat? Saeviente tanto hoste quo ibimus, si nullis auctoris nostri protectionibus defendamur? Quia ergo beatus Job culpae sibi conscius non erat, et dura tamen flagella tolerabat, ne fortasse in vitio murmurationis excebellum consideras, quidquid a me pateris, non accusas. Si impetentem te adversarii gladium prospicis, flagellum patris nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
illud ꝑsuasionib replicauit dicens. Ser¬
pens decepit me e comedi. ut ipsa q̃q
reatum suum oblique in creatorẽ redu¬
ceret: qui illic intrare serpentẽ ꝑsuasu¬
rũ talia ꝑmisisset. Serpens uͦ iã ñ reqͥrit᷑.
quia nec eius penitentia querebat᷑. hi
aũ quoꝵ penitentia quesita ẽ : scutũ ne¬
qͥssi me defensioĩs ꝯtͣ iustissime correptionis
uerba protulert̾. Unde nc̃ usq iusũ pec¬
cantium trahit᷑. ut culpa eũ arguitur
defendat᷑: & unde fiuiri reatus debuit.
inde cumulet᷑. Bene gͦ dr̃. corpus illiꝰ
quasi scuta fusilia: qr om̃s iniqui ne ad
se corripientium uerba ꝑueniant : quasi
contra aduersantium iacula scuta de¬
fensionum parant. Qd̾ uidelicet eius
corpus adhuc nobis expressius detegit:
squamis tegitur: ne citius iaculatione
penct᷑tur. Ita nimirũ corpus om̃e diaboli idẽ
multitudo reꝓboꝵ. cũ de iniquitate sua
corripit᷑: quib ualet tergiuersationib

Expanded text:
illud persuasionibus replicavit, dicens: Serillud persuasionibus replicavit, dicens: Serpens decepit me, et comedi , ut ipsa quoque reatum suum oblique in creatorem reduceret, qui illuc intrare serpentem persuasurum talia permisisset. Serpens vero jam non requiritur, quia nec ejus poenitentia quaerebatur. Hi autem quorum poenitentia quaesita est, scutum nequissimae defensionis contra justissimae correptionis verba protulerunt . Unde nunc usque in usum peccantium trahitur, ut culpa cum arguitur defendatur; et unde finiri reatus debuit, inde cumuletur. Bene ergo dicitur: Corpus illius quasi scuta fusilia, quia omnes iniqui, ne ad se corripientium verba perveniant, quasi contra adversariorum jacula scuta defensionum parant. Quod videlicet ejus corpus adhuc nobis expressus detegit, squamis tegitur, ne citius jaculatione penetretur. Ita corpus omne diaboli, id est multitudo reproborum, cum de iniquitate sua corripitur, quibus valet tergiversationibus
Abbreviated transcription (Latin):
possit: s miro mͦ equus om̃ib conditor
& quosdã p̾elegit: & quosdã in suis re¬
ꝓbis morib iuste derelinquit. Nec tam̃
electis suis pietatẽ sine iusticia exhibet:
quia hic eos duris afflictionib premit.
Nec rursũ reꝓbis iusticiã sine miscłia exer¬
cet: quia hic equanumit̃ tolerat. qͦs quan¬
doq in ꝑpetuum dampnat. Si gͦ & electi
preuenientẽ se gram sequunt᷑. & reꝓbi
iuxta qd̾ merent᷑ accipiunt: ⁊ de miscd̾ia
inueniunt electi qd̃ laudent. & de iusti-¬
cia ñ habent reꝓbi qd̾ accusent: bene ita
q đr. Quis ante dedit michi ut reddã
ei s Ac si aꝑte diceret᷑. Ad parcendũ rep-¬
bis nulla ratione cõpellor: quia eis debi¬
tor ex sua actione non teneor. Idcirco e¬
nĩ nequaꝗͣ celestis patriȩ premia ȩterna
ꝑcipiunt: quia ea nunc dũ ꝓmereri po¬
terant. ex libero arbitrio contempserunt.
Qd̾ uidelicet liberũ arbitriũ in bono for¬
mat᷑ electis: cũ eoꝵ mens a terrenis desi¬

Expanded text:
t: « Miro modo aequus omnibus conditor, et quosdam praeelegit, et quosdam in suis reprobis moribus juste derelinquit. Nec tunc electis suis pietatem sine justitia exhibet, quia hic eos duris afflictionibus premit: nec rursum reprobis justitiam sine misericordia exercet, quia hic aequanimiter tolerat quos quandoque in perpetuum damnat. Si ergo et electi praevenientem se gratiam sequuntur, et reprobi juxta quod merentur accipiunt, et de misericordia inveniunt electi quod laudent, et de justitia non habent reprobi quod accusent. Bene itaque dicitur: Quis ante dedit mihi, ut reddam ei? Ac si aperte diceretur: Ad parcendum reprobis nulla ratione compellor, quia eis debitor ex sua actione non teneor. Idcirco enim nequaquam coelestis patriae praemia aeterna percipiunt, quia ea nunc dum promereri poterant, ex libero arbitrio contempserunt. Quod videlicet liberum arbitrium in bono formatur electis, cum eorum mens a terrenis desi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iohannes apłs dicit. non quia nos di¬
lexerius dm̃. sed qm̃ ipse prior dilexit
nos s ubi est qd̃ ꝑ oseȩ dñs dicit: diligã
eos spontaneȩ: Si sine eius munere nr̃a
testis facere: Ubi est qd̾ ait: nemo potest ue¬
nire ad me nisi pater qui misit me traxe¬
rit eum.Ubiẽ qd̾ iterum dicit: ñ uos me
elegistis. s ego elegi uos u Si saltem dona
bonoꝵ operum uirtute nr̃a bene cogitando
preuenimus: ubi ẽ qd̾ rursũ ꝑ paulum tã
subtilit dr̃. ut om̃ĩs de se humanȩ menti
fidutia ab ipsa cordis radice succidat᷑. cũ
ait. non quia sufficientes simus cogitare
aliquit a tobis quasi ex nobis. s suffici-¬
entia nr̃a ex do est as Nemo gͦ dm̃ meritis¬

Expanded text:
nos dilexerimus Deum, sed quoniam ipse prior dilexit nos ? Ubi est quod per Osee Dominus dicit: Diligam eos spontanee ? Si sine ejus munere nostra testis facere ? Ubi est quod ait: Nemo potest venire ad me nisi Pater, qui misit me, traxerit eum ? Ubi quod iterum dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos ? Si saltem dona bonorum 126 operum virtute nostra bene cogitando praevenimus, ubi est quod rursum per Paulum tam salubriter dicitur, ut omnis de se humanae mentis fiducia ab ipsa cordis radice succidatur, cum ait: Non quia sufficientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est ? Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
uerba hẏstorica atq allegorica expositio¬
ne transcurrimus ⁊ uirtutũ ui opera ex
magna parte iuxta solius hystoriȩ textũ
tenemus : ne si hec ad indaganda myste¬
ria trahimus: ueritatem fortasse operis

Expanded text:
verba historica atque allegorica expositioverba historica atque allegorica expositione transcurrimus, virtutum vero opera ex magna parte juxta solius historiae textum tenemus, ne si haec ad indaganda mysteria trahimus, veritatem fortasse operis
Abbreviated transcription (Latin):
uider& ad iaciendos lapides conuolassẽ:
fixis genib orabat dicens. Dnĩe iħu: ne
statuas illis hoc peccatũ. Quid gͦ huic qͥ
duni&e parua & magna narrauerat. nͥ¬
ĩã suȩ cytharȩ atq organi cantus silebant.
atq ad luctum uersa fuerant: quia eos
quos p̃dicando non traxerat. amando
flebat : Qđ nimirũ cotidie scã eccłia age¬
re non desistit: quȩ predicationis uerbũ
pene ubiq conticuisse iam conspicit.
Alii nãq loqui dissimulant: alii recta au¬
dire contempnunt. Seo electoꝵ mens
dũ tacere cantum p̃dicationis conspicit:
gemens ac tacita ad fletus redit. Dicat
ꝗͦ. Uersa ẽ in luctum cythara mea: &
organum ineũ in uocẽ flentiũ. Quia
electus quisq quo sc̃ȩ p̾dicationis uox si¬
luit: dampna eccłiȩ grauius plangit.
Hucusq beatus iob descripsit mala quę
ꝑtulit: hoc uero ex loco incipit narrare
suptilius bona quȩ fecit. Sed doloris

Expanded text:
videret ad jaciendos lapides convolasse, videret ad jaciendos lapides convolasse, fixis genibus orabat, dicens: Domine Jesu, ne statuas illic hoc peccatum . Quid ergo buic, qui diu et parva et magna narraverat, nisi jam suae citharae atque organi cantus silebat atque in luctum versa fuerant, quia eos quos praedicando non traxerat, amando flebat? Quod nimirum quotidie sancta Ecclesia agere non desistit, quae praedicationis verbum pene ubique conticuisse jam conspicit. Alii namque loqui dissimulant, alii recta audire contemnunt. Sed electorum mens dum tacere cantum praedicationis conspicit, gemens ac tacita ad fletus redit. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium, quia electus quisque quo sanctae praedicationis vox siluit, eo damna Ecclesiae gravius plangit. Hucusque beatus Job descripsit mala quae pertulit, hoc vero ex loco incipit narrare subtilius bona quae fecit. Sed doloris
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilant: atq ut alios ad uitã ꝑtra¬
hantꝰ. sono magnę ꝑsuasionis elaborant.
Et qͥ ĩ ea tardioris ingenii uident᷑: ex
ipso uitȩ sue merito in quantulũ se pos¬
se conspiciunt. ex hortationis erga alios
auctoritatẽ sumunt÷ atq ad cȩlestem
patriam quos ualent trahere ñ desis¬
tunt. Sed scã eccłia extremis ꝑsecutio¬
nib pressa. cum uerba sua a reꝓbis
contempni considerat. amoris sui
gram ad solum lamentũ format: quia
nimirum defl&. quos exhortando tra¬
here non ual&. Dicat gͣ. Uersa est
in luctum eythara mea: & organum
meũ in uoce flentium. Ac si aꝑte fa¬
teat᷑ dicens. Pacis quide meę tẽpore
ꝑ alios parua more cythare. ꝑ alios
uͦ more organi magna & sonora pre¬
dicabam. sed nunc in luctũ ey thara
cantum non audiunt deploro. Hȩc ꝑ
quosciã scã ęccłia in fine factura est:
hȩc ꝑ quosclã in suis iam exordiis fecit.
qͦs tamen post uerba p̃dicationis dum

Expanded text:
invigilant, atque ut alios ad vitam pertrainvigilant, atque ut alios ad vitam pertrahant, sono magnae persuasionis elaborant; et qui in ea tardioris ingenii videntur, ex ipso suae vitae merito in quantum se posse conspiciunt, exhortationis erga alios 676 auctoritatem sumunt, atque ad coelestem patriam quos valent trahere non desistunt. Sed sancta Ecclesia extremis persecutionibus pressa, cum verba sua a reprobis contemni considerat, amoris sui gratiam ad sola lamenta format, quia nimirum deflet quos exhortando trahere non valet. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium. Ac si aperte fateatur dicens: Pacis quidem meae tempore per alios parva more citharae, per alios vero more organi magna et sonora praedicabam, sed nunc in luctum cithara, cantum non audiunt deploro. Haec per quosdam sancta Ecclesia in fine factura est. haec per quosdam in suis jam exordiis fecit. quos tamen post verba praedicationis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ ad effectum rectitudinis in ope¬
ratione subsistat. Intueri inter hȩc
egregium p̃dicatorẽ lib&÷ quanta arte
magisterii. fidelium animas uelut in
cythara cordas teusas. alias amplius
tendendo extenuat: atq alias a tensione
sua relaxando conseruat. Aliis & enĩ di¬
cit. Non un cõmessationib & ebrietatib:
non in cubilib & impudicitiis. Et rur¬
sus ait. Mortificate mẽbra ur̃a quȩ st̃
suꝑ terrã. Et tamen p̃dicatori carissimo
scribit dicens. Noli adhuc aquã bibere:
sed modico uino utere propter stoma¬
chum tuũ. & frequentes tuas infirmi¬
tates. Illas gͥ cordas extenuando ten¬
dit: ne ñ tense om̃imodo non sonent.
Hauc uͦ a tensione temperat: ne dũ plus
catores in ȩccłia. seu quilib& simplices
& abstinentes. ꝓut uires accipiunt: in
ea proximis suis canticũ bonȩ exhorta¬
tionis reddunt. Nam & prudentes
quiq ad p̾dicationus fructum sollerter

Expanded text:
et tamen ad effectum rectitudinis in opeet tamen ad effectum rectitudinis in operatione subsistat. Intueri inter haec egregium praedicatorem libet, quanta arte magisterii fidelium animas velut in cithara chordas tensas, alias amplius tendendo extenuat, atque alias a tensione sua relaxando conservat. Aliis etenim dicit: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis . Et rursus ait: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Et tamen praedicatori charissimo scribit, dicens: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere, propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Illas ergo chordas extenuando tendit, ne non tensae omnimodo non sonent; hanc vero a tensione temperat, ne dum plus catores in Ecclesia, seu quilibet simplices et abstinentes, prout vires accipiunt, in ea proximis suis canticum bonae exhortationis reddunt. Nam et prudentes quique ad praedicationis fructum solerter
Abbreviated transcription (Latin):
sonat: potest ꝑ eytharam recta oꝑatio
ꝑ organum uͦ sca predicatio designari.
ꝑfistulas quippe organi ora predicantiũ:
ꝑ cordas uͦ eythare intentionẽ recte
uiuentium non inconuenient̃ accipi¬
mus. Quȩ dum ad uitã aliam ꝑ afflicti¬
onem carnis tendit᷑: quasi extenuata cor-¬
da in cytharam. ꝑ intuentiũ ammiratio¬
uẽ sonat. Siccat᷑ & enim corda: ut con¬
gruum in eẏthara cantum reddat.
Quia & sci uiri castigant corpus suum.
& seruituti subiciunt: atq ab infimis
ad superiora tendunt. Pensandũ quoq
est. qđ corda in eẏthara si minus ten¬
ditur ñ sonat: si amplius raucũ sonat
Quia nimirũ uirtus abstinentię aut om¬
nino nulla ẽ. si tantũ quisq corpus
ñ edomat quantũ ual&: aut ualde
in ordinata est. si corpus atterit plus
quã ual&. ꝑ abstinentiã quippe. carnis
uitia sunt extinguenda: ñ caro. Et
tanto quisq sibim& deb& moderamine
preesse. ut & ad culpam caro ñ suꝑbiat.

Expanded text:
sonat, potest per citharam recta operatio, sonat, potest per citharam recta operatio, per organum vero sancta praedicatio designari. Per fistulas quippe organi ora praedicantium, per chordas vero citharae intentionem recte viventium non inconvenienter accipimus: quae dum ad vitam aliam per afflictionem carnis tenditur, quasi extenuata chorda in cithara per intuentium mirationem sonat. Siccatur etenim chorda, ut congruum in cithara cantum reddat, quia et sancti viri castigant corpus suum, et servituti subjiciunt , atque ab infimis ad superiora tenduntur. Pensandum quoque est quod chorda in cithara si minus tenditur, non sonat; si amplius, raucum sonat, quia nimirum virtus abstinentiae aut omnino nulla est, si tantum quisque corpus non edomat quantum valet; aut valde inordinata est, si corpus atterit plus quam valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia sunt exstinguenda, non caro; et tanto quisque sibimet debet moderamine praeesse, ut et ad culpam caro non superbiat,
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt: ut ipsi contra scam ȩccłiam
ex auctoritate seuiantꝰ qui hanc atro¬
cius quasi sciendo contempnant. Un¬
de & cum dicer&. cutis mea deni¬
grata est. addidit suꝑ me. Quia hos
quos prius ad decorem iusticiȩ quasi
candidos habuit: post deterius ni-¬
gros portat. Sed dum cutis ad nigre¬
dinem uertit᷑: fortes qui in illa sunt
zelo fidei contabescunt. Unde apte
subiungit. Et ossa mea aruerunt pre
caumate. Sic namq & priori tempore.
os fortissimum sc̃ȩ eccłię quadã aridi¬
tate tedii paulus estuabat: cũ quibus¬
dam cadentib dicer&. Quis infirmat᷑
& ego non infirmor.s Quis scandalirat᷑
& ego non uroras Cutis gͦ denigratur.
& ossa pre caumate arescunt : quia dũ
infirmi ad iniquiatẽ ꝓsiliuntꝰ fortes
quoq zeli sui igne cruciant᷑. Sequit᷑.¬
ersa est in luctum erthara mea: & or¬
ganũ meũ in uocẽ flentium. Quia or¬
ganum ꝑ fistulas. & cythara ꝑ cordas

Expanded text:
sumunt, ut ipsi contra sanctam Ecclesiam sumunt, ut ipsi contra sanctam Ecclesiam ex auctoritate saeviant, qui hanc atrocius quasi sciendo contemnunt. Unde et cum diceret: Cutis mea denigrata est, addidit, super me, quia hos quos prius ad decorem justitiae quasi candidos habuit, post deterius nigros portat. Sed cum cutis ad nigredinem vertitur, fortes qui in illa sunt zelo fidei contabescunt. Unde apte subjungit: Et ossa mea aruerunt prae caumate. Sic namque et priori tempore os fortissimum sanctae Ecclesiae quadam ariditate taedii Paulus aestuabat, cum quibusdam cadentibus diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Cutis ergo denigratur, et ossa prae caumate arescunt, quia dum infirmi ad iniquitatem prosiliunt, fortes quique zeli sui igne cruciantur, Sequitersa est in luctum cythara mea, et organum meum in vocem flentium. » Quod organum per fistulas, et cithara per chordas
Abbreviated transcription (Latin):
sa eius est terrena dispensatio: interior
uͦ cura cęlestis. Cutis gͦ nomine infirmi
signantur: qui nunc in ea exteriori uti¬
litati deseruiunt. P ossa uͦ fortes eius
figurati sunt: in quib corporis illius
tota cõpago solidatur. Q uia gͥ aut ꝓuo¬
cati munerib aut ꝑsecutionib afflicti.
multi in ea ab statu fidei infirmi ca¬
dunt. eamq ipsi post quã ceciderint
ꝑsecunt᷑. quid aliud quã cutis suȩ nigre¬
dinem patitur: ut in ipsis postinodum
feda appareat. in quib prius pulchra
uidebatur: Sum enim hii qui prius
exteriora bene dispensare consueuerats.
contra electos di postmodũ seuiunt:
quasi cutis ȩccłiȩ anteacte iusticiȩ
colorẽ ꝑdidit: quȩ ad nigredinẽ ini¬
quitatis uenit. Qđ hieremyas etiam
sub precipui metalli speciȩ deplorat
dicens. Quomodo obscuratũ ẽ aurũ
mutatus ẽ color optimus as ꝑ uersi
autẽ dũ ab eius sacramentis exeunt.
plerumq inter reꝑbos locũ honoris

Expanded text:
sa ejus est terrena dispensatio, interior sa ejus est terrena dispensatio, interior vero cura coelestis. Cutis ergo nomine infirmi signantur, qui nunc in ea exteriori utilitati deserviunt. Per ossa vero fortes ejus figurati sunt, in quibus corporis illius tota compago solidatur. Quia igitur aut provocati muneribus, aut persecutionibus afflicti, multi in ea ab statu fidei infirmi cadunt, eamque ipsi postquam ceciderunt persequuntur, quid aliud quam cutis suae nigredinem patitur, ut in ipsis postmodum foeda appareat, in quibus prius pulchra videbatur? Dum enim hi qui prius exteriora bene dispensare consueverant contra electos Dei postmodum saeviunt, quasi cutis Ecclesiae anteactae justitiae colorem perdidit, quae ad nigredinem iniquitatis venit. Quod Jeremias etiam sub praecipui metalli specie deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Perversi ergo dum ab ejus sacramentis exeunt, plerumque inter reprobos locum honoris
Abbreviated transcription (Latin):
paulus discipuloꝵ uitam glorificat:
& glorificando confirmat dicens.
In medio nationis prauę & ꝑuersȩ:
inter quos lucetis sicut luminaria
in mundo. uerbum uitȩ continentes.
attestatur dicens. Scio ubi habitas.
ubi sedes est satanȩ: & tenes nomen
meũ. & non negasti fidem meã. Beatꝰ¬
gͥ iob ut ostendat cuius fortitudinis
fuerit: insinu& cũ quib iuxit. dicens
Frater fui draconum. & socius strutio¬
num: quia minus ess& qd̾ ipse boua
ageretꝰ nisi & ad bonitatis suę cumu¬
lum ab aliis mala tolerar&. Sequit᷑.
iuxta hỹstoriam pensare negligimus:
quia uidelic& sermonis uirtus pat&
ex pena passionis. Sed quia ut sepe iã
diximus plerumq beatus iob sic nar¬
rat gesta. ut gerenda prenuntiet:
bene hoc sc̃e ęccłiȩ uocib congruit:
quȩ dolorem ꝑsecutionis ultimę. in
infirmis grauiter sentit. Cunq ab
illa alii p̾ereunt: ualentiores quiq
merore cruciant᷑. Exterior quippe cau¬

Expanded text:
Paulus discipulorum vitam glorificat, Paulus discipulorum vitam glorificat, et glorificando 674 confirmat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . attestatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Eigitur Job ut ostendat cujus fortitudinis fuerit, insinuet cum quibus vixit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quia minus esset quod ipse bona et ad bonitatis suae cumulum ab aliis mala juxta historiam pensare negligimus, quia videlicet sermonis virtus patet ex poena passionis. Sed quia, ut saepe jam diximus, plerumque beatus Job sic narrat gesta, ut gerenda praenuntiet, bene hoc sanctae Ecclesiae vocibus congruit, quae dolorem persecutionis ultimae in infirmis graviter sentit. Cumque ab illa alii pereunt, valentiores quique moerore cruciantur. Exterior quippe cau
Abbreviated transcription (Latin):
filios habuit: seo unus innocens. alius
uͦ frĩs ꝑsecutor fuit. duos quoq ysaac
filios habuit: unus in humilitate ser¬
uatus ÷ alter uͦ & prius quã nasceret᷑
reꝓbatus fuit. Duodecim iacob filios
genuit: sed ex his unus ꝑ innocentiam
uenditus: ceteri uͦ ꝑ malitiam uendito
remauerent unus eis admixtus est: qui
eos ꝑsequens ꝓbar&. Sic namq iusto pec¬
cator cum malitia iungitur. sicut in for¬
nace auro palea cum igne sociat᷑: ut
quo ard& palea. purgetur aurũ. Hii gͦ
ueraciter boni sunt : qui in bonitate ꝑꝰ¬
sistere etiam inter malos possunt. Hinc
Hinc ad hierechielem dñs dicit. Fili ho¬
minis. increduli & subuersores sunt
tecum: & cum scorpionib habitas.
Hinc petrus uitam beati loth glorificat
dicens. Et iustum loth opressum a ne¬
fandoꝵ iniuria. conuersatione eripuit
Aspectu enim & auditu iustus erat: ha
bitans apud eos. qui de die ĩdiẽ animã
iusti iniquis operib cruciabant: Hinc

Expanded text:
filios habuit, sed unus innocens, alius filios habuit, sed unus innocens, alius vero fratris persecutor fuit . Duos quoque Isaac filios habuit, unus in humilitate servatus, alter vero et priusquam nasceretur reprobatus est . Duodecim Jacob filios genuit, sed ex his unus per innocentiam venditus, caeteri vero per malitiam venditorremanerent, unus eis admistus est, qui eos persequens probaret. Sic namque justo peccator cum malitia jungitur, sicut in fornace auro palea cum igne sociatur, ut quo ardet palea, purgetur aurum. Hi ergo veraciter boni sunt, qui in bonitate persistere etiam inter malos possunt. Hinc Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justubitans apud eos qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ciem sanctitatis habent. seo uirtuten
sc̃ĩtatis ñ habent. Uisio quippe eos
bonȩ actionis decorat: seo a terra mi-¬
nune penna uirtutis eleuat. E lectus
itaq scȩ̃ ȩccłię popłs. quia pacis suȩ tẽ¬
pore. intra se quosdam malitiosos ac
simulatores patitur : dicat. frat̃ fui
draconum : & socius strucionũ. Qđ
beati quoq iob uocib specialiter con¬
gruit : qui ad culmen magnę forti¬
tudinis. bonus inter malos fuit. Nul
imor mala patiens non est. Qui
enim ęquanimiter aliena mala ñ tole¬
rat᷑ ipse sibi ꝑ impacientiã testis ẽ:
quia a boni plenitudine longe distat.
sub paleis premuntur: sic flores inter
spinas ꝓdeunt: & rosa quȩ redolet.
crescit cum spina quȩ̨ pungit. duos
namq filios habuit prunus homo:
seo unus electus. alter reꝑb fuit.
Tres quoq noe filios area continuit:¬
ce sed duob
in humilitate ꝑsistentib. unus ad
patris irrisionem ruit. Duos abrahã

Expanded text:
ciem sanctitatis habent, sed virtutem ciem sanctitatis habent, sed virtutem sanctitatis non habent. Visio quippe eos bonae actionis decorat, sed a terra minime penna virtutis levat. Electus itaque sanctae Ecclesiae populus, quia pacis suae tempore intra se quosdam malitiosos ac simulatores patitur, dicat: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quod beati quoque Job vocibus specialiter congruit, qui ad culmen magnae fortitudinis bonus inter malos fuit. Vetimorum mala patiens non est. Qui enim aequanimiter aliena mala non tolerat, ipse sibi per impatientiam testis est quia a boni plenitudine longe distat. sub paleis premuntur, sic flores inter spinas prodeunt, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos namque filios habuit primus homo, sed unus electus alter reprobus fuit . Tres quoque filios Noe arca continuit, sed duobus in humilitate persistentibus, unus ad patris irrisionem ruit . Duos Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in electis suis etiam ꝑ prospera
incedit merens: quia nil sibi uere pro¬
sperum deputat: quousq bonũ qđ
singulariter querit apprehendat. fide¬
les quippe illius temporali quidẽ pace
ꝑfriuntur: sed ꝑpetue suspirant. Ho¬
norantur & afflicti sunt: quia plerũq
ibi uident᷑ in culmine. ubi ciues ñ st̃.
psa etiam in turba sine furore consur¬
git & clamat: quia prauoꝵ uitam
studio rectȩ emulationis. ñ aũ uesania
furoris insequitur. Irascit᷑ & amat̾
seuit & tranquilla est: quatinus infir¬
mos suos & corrigat ex emulatione ⁊¬
& foueat ex pietate. Sequitur. Frater¬
fui draconum: & socius strucionũ. Quid
draconũ nomine: nisi malitiosoꝵ homi
Puersi & enim quiq uentum quasi draco-¬
nes trahunt: cum malitiosa suꝑbia in¬
flant᷑. Qui aũ strucionum appellatione
intelligi. nisi simulatores solent us Stru¬
cio & enim penuas hab&. seo uolatum
non hab& : quia sunulatores quiq spe¬

Expanded text:
quippe in electis suis etiam per prospera quippe in electis suis etiam per prospera incedit moerens, quia nil sibi vere prosperum deputat, quousque bonum quod singulariter quaerit apprehendat. Fideles quippe illius temporali quidem pace perfruuntur, sed perpetuo suspirant; honorantur, et afflicti sunt; quia plerumque ibi videntur in culmine, ubi cives non sunt. 673 Ipsa etiam in turba sine furore consurgit, et clamat, quia pravorum vitam studio rectae aemulationis, non autem vesania furoris insequitur. Irascitur et amat, saevit et tranquilla est, quatenus infirmos suos corrigat ex aemulatione, faveat ex pietate. Sequitur: CAfui draconum, et socius struthionum. - Quid draconum nomine nisi malitiosorum hom» Perversi etenim quique ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa suflantur. Qui autem struthionum appellatione intelligi, nisi simulatores solent? Struthio etenim pennas habet, et volatum non habet; quia simulatores quique spe
Abbreviated transcription (Latin):
mant licere. Amica & enim potestati
pene semꝑ impacientia est: eiq etiam
inale subiectȩ imperat: quia qđ ipsa
sentit. potestas exequit᷑. Seo scĩ uiri piꝰ se
interius pacientie iugo subiciunt: quã
foris hominib presunt. Et eo ueriorẽ
principatum foris exhibent: quo hu-¬
miliorem dõ intrinsecus famulatũ tenent.
Atq idcirco sepe plus quosdam tolerant:
quo se de eis ulcisci amplius possunt.
Et ne uinquã ad illicita transeant: ple¬
rumq nolunt ꝓ se ex sequi etiã qđ licoe.
Subiector strepitus sufferunt: ꝑ amo¬
rem increpant. quos ꝑ mansuetudinẽ
portant. Unde nunc recte dr: sine
furore consurgens in turba clamaui.
Q uia nimirũ boni contra tumultus uiso¬
lentium clamorẽ habent. & furorein
non habent: qm̃ eos quos cleuient̃ to¬
lerant. docere non cessant. Sed hȩc
quȩ iuxta hystoriam de uno dixinius:
iuxta allegoriam necesse est. ut de di¬
uersis electis ȩccłiȩ sentiamus. Ipsa

Expanded text:
mant licere. Amica etenim potestati mant licere. Amica etenim potestati pene semper impatientia est; eique etiam malae subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas exsequitur. Sed sancti viri plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt; et eo veriorem principatum foris exhibent, quo humiliorem Deo intrinsecus famulatum tenent; atque idcirco saepe plus quosdam tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt; ac ne unquam ad illicita transeant, plerumque nolunt pro se exsequi etiam quod licet; subjectorum strepitus sufferunt, per amorem increpant quos per mansuetudinem portant. Unde nunc recte dicitur: Sine furore consurgens in turba clamavi, quia nimirum boni contra tumultus insolentium clamorem habent, et furorem non habent, quoniam eos quos clementer tolerant docere non cessant. Sed haec quae juxta historiam de uno diximus, juxta allegoriam necesse est ut de diversis electis Ecclesiae sentiamus. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uisione habundat. in opia ẽ: quia
cũ sibi omĩa electi adesse uidentꝰ. ge¬
munt qđ om̃iũ auctorẽ non uident
Eisq totum hoc minus ẽ: quia adhuc
speties unius deest. Sicq eos foris ex¬
altat grã suꝑnę dispensationis. ut
tamen intus sub disciplina teneat me¬
ror magistrę caritatis: ꝑ quã uidelic&
discunt. ut de his quȩ exterius accipi¬
unt. apud sein& ipsos semꝑ amplius
humilient᷑. Mentem sub iugo disciplinȩ
teneant: nuinquã ex potestatis licentia
ad impacientiã erumpant. Unde apte
subiungitur. Siue furore consurgens:
in turba clainaui. Sepe namq seditiosoꝵ
tumultus hominũ. prepositoꝵ suoꝵ men¬
tem lacessunt: suiq orditis limmitẽ inor¬
dinatis motib excedunt. Et plerumq
qui presunt. insi in ore cordis scĩ sp̃s
freno teneantur: in iratȩ retributionis
atrocitate̾ ꝓsiliunt. Quautumiq p̃ua¬
lent agere: tantũ sibi in subditis esti¬

Expanded text:
 visione Dei abundat inopia est, quia  visione Dei abundat inopia est, quia cum sibi omnia electi adesse vident, gemunt quod omnium auctorem non vident; eisque totum hoc minus est, quia adhuc species unius deest; sicque eos foris exaltat gratia supernae dispensationis, ut tamen intus sub disciplina teneat moeror magistrae charitatis. Per quam videlicet discunt ut de his quae exterius accipiunt, apud semetipsos semper amplius humilientur, mentem sub jugo teneant disciplinae, nunquam ex potestatis licentia ad impatientiam erumpant. Unde et apte subjungitur: Sine furore consurgens in turba clamavi. Saepe namque setumultus hominum praepositorum suorum mentem lacescunt, sibique ordinis limitem inordinatis motibus excedunt, et plerumque qui praesunt, nisi in ore cordis sancti Spiritus freno teneantur, in ira retriatrocitatem prosiliunt, quantumque praevalent agere, tantum sibi in subditis aesti
Abbreviated transcription (Latin):
dño contriti cordis offerebat. Sacrifi¬
cium quippe dõ est: sp̃s contribulatus.
S ciunt autẽ electi quiq consideratione
itima: contra exterioris excellentiȩ
temptamenta pugnare. Qui si ad exte¬
riorem felicitatẽ suã cor apponerent:
iusti ꝓfecto not essent. Sed quia cor
humanũ non potest de ipsis ꝓsperita¬
tib rerum quantulacũq gła nullomͦ
temptari: contra ipsam ꝓsperitatẽ suã
scĩ uiri intrinsecus ditnicant: non di¬
co ne in elatione. seo ne in euis saltem
amore succumbant. Cui ualde succu¬
buisse ẽ: captiuã mentẽ eius desideriis
subdidisse. Quis autẽ terrena sapiens.
temporalia amplectens. beatũ iob int̾
tot ꝓspera letum non creder&. cũ ei
suppetera salus corporis: uita filioꝵ:
incolumitas familiȩ. integritas gregũ is
Seo quia in his om̃ib non gauderet:
ipse sibi testis est. qui ait. Merens in¬
cedebam. Scõ enun uiro adhuc in hac
peregrinatione posito. oñe qđ sine¬

Expanded text:
Domino contriti cordis offerebat. SacrifiDomino contriti cordis offerebat. Sacrificium quippe Deo est spiritus contribulatus . Sciunt autem electi quique consideratione intima contra exterioris excellentiae tentamenta pugnare. Qui si ad exteriorem felicitatem suam cor apponerent, justi profecto non essent. Sed quia cor humanum non potest de ipsis prosperitatibus rerum quantulacunque gloria nullo modo tentari, contra ipsam prosperitatem suam sancti viri intrinsecus dimicant, non dico ne in elatione, sed ne in ejus saltem amore succumbant. Cui valde succubuisse est, captivam mentem ejus desideriis subdidisse. Quis autem terrena sapiens, temporalia amplectens, beatum Job inter tot prospera laetum non crederet, cum ei suppeteret salus corporis, vita filiorum, incolumitas familiae, integritas gregum? Sed quia in his omnibus non gauderet, ipse sibi testis est, qui ait: Moerens incedebam. Sancto enim viro adhuc in hac peregrinatione posito omne quod sine