comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. aut quippiam simile: si extoto
u̾o adrectitudinem ueluti claudicas
conturbatur: ⁊ deturbatur abimna¬
gine scͥptura ita dicente. Uerump
turbatur. Frustra onmino. Nam se¬
quitur. Chesaurizat ⁊ ignorat ciu
congregabit ea. Cur ignorat. nͥ cͥa
inclinans se ad hec infima et terre¬
na. thesaurizat sͥ terram᷑ prorsus
ignorat debis que terre committit
cui congregabit ea. tinee ne demo¬
lienti. an fini effodienti. an hosti di¬
ripienti. an igni deuoranti. Et inde
misero homini incuruanti se ⁊ incu¬
banti his que interra sunt. flebilis
uox illa de psalmo. Misee factus sum
et curuatus sum uscꝑ infinem: tota
ddie contristatus ingrediebar. In se¬
met si quidem experitur u̾itatem il¬
lius sententie sapientis. Deus rectũ
hominem fecit: ipẽ autem se implitu¬
it dolorib multis. Et continuo nox
ludibrii ad eum: incriruare ut tran¬
soamus. S unde uenimus huce siẽ¬
pe inde cum docere uellemus rectum
magnuumnꝙe. quo gemino bono cliffimne¬

Expanded text:
unt, aut quidpiam simile, si ex toto vero ad rectitudinem, veluti claudicans, conturbatur et deturbatur ab imagine, Scriptura ita dicente: Verumtaet frustra conturbatur. Frustra omnino: nam sequitur: Thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea . Cur ignorat, nisi quia inclinans se ad haec infima et terrena, thesaurizat sibi terram? Prorsus ignorat de his quae terrae committit, cui congregabit ea, tineaene demolienti, an furi effodienti; hosti diripienti, an igni devoranti. Et inde misero homini incurvanti se, et incubanti his quae in terra sunt, flebilis vox illa de psalmo: Miser factus sum, et curvatus sum usque in finem; tota die contristatus ingrediebar . In semetipso siquidem experitur veritatem illius sententiae Sapientis: Deus rectum hominem fecit, ipse autem se implicuit doloribus multis . Et continuo vox ludibrii ad eum: Incurvare ut transeamus . 5. Sed unde venimus huc? Nempe inde, cum docere vellemus, rectum magnumque quo gemino bono definie
Abbreviated transcription (Latin):
formare inclustriae ut cligne suo
genere.dei quidem muere se se
regens. ad amplexus uerbi fidentꝰ
accedat. Aduertat gͥ ex hac cliui¬
ne ingenuitate similitudinis in¬
eẽ s̾ illam sue sustantie naturalẽ
simplicitatem qͣ hoc est illi ẽe qd̾
uiuere ⁊ si non quod bene.quod¬
ue beate uuere: ut sit similitudo
non eqͣlitas. Gradꝰ ꝓpinquus:
gradꝰ tamen. Neq enim unius ex¬
cellentieis paris ue fastigii sunt.¬
ẽẽ hoc habere qued uiuerei ⁊ item
habere hoc ẽẽ. quod beate uiuere
Ergo si uerbi est illud ꝓpter su¬
blimitatem. hoc anime ꝓpter simi¬
lituclinen. salua quidem eminen¬
tia uerbi palam est affinitas na¬
turarum: palam amime preroga¬
tiua. Et ut quod dicitur planius
fiat. soli deo id est ẽẽ quod beatũ
ẽẽꝰ atꝙ hoc primum ⁊ purissimũ
simplex sccł̃m autem simile est
huic : id uidelicet habere ẽẽ. quod
uiuere: atq hoc anime est. Ee hoc
⁊ si inferiori graclu ascendi potest

Expanded text:
formare industria; ut digne suo formare industria; ut digne suo genere, Dei quidem munere, sese regens, ad amplexus Verbi fidenter accedat. 2. Advertat igitur ex hac divinae ingenuitate similitudinis inesse sibi illam suae substantiae naturalem simplicitatem, qua hoc est illi esse quod vivere, etsi 1550 non quod bene, quodve beate vivere, ut sit similitudo, non aequalitas. Gradus propinquus, gradus tamen. Neque enim unius excellentiae parisve fastigii sunt, hoc habere esse quod vivere, et item habere hoc esse quod beate vivere. Ergo si Verbi est illud propter sublimitatem, hoc animae propter similitudinem, salva quidem eminentia Verbi, palam est affinitas naturarum, palam animae praerogativa. Et ut quod dicitur planius fiat, soli Deo id est esse, quod beatum esse: atque hoc primum et purissimum simplex. Secundum autem simile est huic, id videlicet habere esse quod vivere; atque hoc animae est. Ex hoc, etsi inferiori gradu, ascendi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
te anime ad uerbum⁊ atq id qͥ¬
dem necessarie.Que enim comuentio
tante maiestati est ⁊tante pauper¬
tati ⁊ut more ⁊amore sponsorum.
ueluti ex equosese complecti referan¬
tur sublimitas illa. ⁊ illa humilitas:
sam si uere id dicimus. ualde leta
fiducia est: si falso ualde punienda
audatia. Propterea ergo deconueni¬
entia horum querenclum fuit: que
quidem iam multa inuenta est. s
non omnis. Quis enun uel nimis ebes
non uideat. qͣm se e uicino respiciãt
imago ⁊ quod ad iaginem est:Quo¬
rum itiq unum uni ẽt alt̾m alteri.
sermo si recolitis assignauit hest̾¬
mis. Nec deimagine tantum. etiã
desimilitudine demonstrata ibidẽ
ꝓpinquitas est: nͥ quod ipsa simili¬
tudo inquo uel inquib potissimũ
constet. nec dum a nob̾ est declara¬
tum. Age iam intendamus decla¬
rationi huic. ut quo anma plenius
suam agnoscet originem eo ampliꝰ
erubescat uitam habere degenetẽ.
Immo u̾o quod peccato iunciatum
dep̾henderit in natura ftudeat re¬

Expanded text:
te animae ad Verbum, atque id quidem necessarie. Quae enim conventio tantae majestati et tantae paupertati, ut more et amore sponsorum, veluti ex aequo, sese complecti referantur sublimitas illa, et illa humilitas? Nam si vere id dicimus, valde laeta fiducia est; si falso, valde punienda audacia. Propterea ergo de convenientia horum quaerendum fuit: quae quidem jam multa inventa est, sed non omnis. Quis enim, vel nimis hebes, non videat quam se e vicino respiciant imago et quod ad imaginem est? Quorum utique unum uni, et alterum alteri sermo, si recolitis, assignavit hesternus. Nec de imagine tantum, sed etiam de similitudine demonstrata ibidem propinquitas est, nisi quod ipsa similitudo in quo vel in quibus potissimum constet necdum a nobis est declaratum. Age, jam intendamus declarationi huic, ut quo anima plenius suam agnoscet originem, eo amplius erubescat vitam habere degenerem; imo vero quod peccato vitiatum deprehenderit in natura, studeat re
Abbreviated transcription (Latin):
tera digna rep̾hensione inuenta ꝓprio
ore dampnauit. S ꝓpter eos qui adhuc
librum illum contra apli̾cum utiq ꝓ¬
mulgatum. ibidem interdictum tranꝰ¬
cribere ⁊ lectitare feruntur: contentiosiꝰ
ꝑsistentes sequi epm̃ inquo ip̃e non ste¬
tit. ⁊ erroris quam correctionis magi¬
strum habere malentes. Non solum aũt
s ⁊ ꝓpter uos occasione accepta de dlif¬
ferentia imaginis et anime que ad i¬
maginem fca est. opere p̾cium credidi
excursum hunc facere: ut si qui forte
ex aquis furtiuis que dulciores nidẽ¬
tur. aliquando aliquid biberint. sump¬
to antidoto euomant illud. ⁊ purgato
mentis stomaco ad id quod secundum
promissionem nrãm licendum de simi¬
litudine super est accedentes.puriora
iam ingaudio. non denrĩs hauriant
s defontib saluatoris sponsi eccłie.
ih̾u xp̃i dommni nr̃i: qui est super om¬
nia deus beneclictus insecula Smo

Expanded text:
tera digna reprehensione inventa proprio tera digna reprehensione inventa proprio ore damnavit; sed propter eos qui adhuc librum illum, contra apostolicum utique promulgatum ibidem interdictum, transcribere et lectitare feruntur, contentiosius persistentes sequi episcopum, in quo ipse non stetit, et erroris quam correctionis magistrum habere malentes. Non solum autem sed et propter vos, occasione accepta de differentia imaginis et animae, quae ad imaginem facta est, operae pretium credidi excursum hunc facere: ut si qui forte ex aquis furtivis, quae dulciores videntur , aliquando aliquid biberint, sumpto antidoto, evomant illud, et purgato mentis stomacho, ad id quod secundum promissionem nostram dicendum de similitudine superest accedentes, puriora jam in gaudio non de nostris hauriant, sed de fontibus Salvatoris, sponsi Ecclesiae Jesu Christi Domini nostri, qui est super omnia Deus benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
uerus id est u̾itas. ⁊ hi tres unus urrꝰ
id est una u̾itas. Quod quidem fecis¬
set: si scm dignaretur fulgentium
mitari. qui ait. Una quippe ueritas i¬
nius dei. immo una u̾itas unus deus:
non patit᷑ seruitium atcr culturam
creatoris creaturet coniungi. Sonus
correstor: qui ueracissime deuertate
loqueretur: qui pie catholiceꝙ senti¬
ret deuera et mera dinine simplici¬
tate substantie: inqua nichil eẽ pos¬
sit. quod ip̃a non sit et ip̃ã deus. Qm¬
quam manifestins in non nullis aliis
locis. arestitudine fidei liber ille p̾fati
epĩ uisus est discrepare: quorum u̾¬
bi eausa ad huc unum pono. siam di¬
cente auctore cum dicitur. deus. d̾s d̾s.
ꝑtinet ad substantiam. nr̃ commenta¬
tor intulit. non que est. s qua est:
quod absit ut assentiat catholica eẽ
omnino rem. qͣ deus sit. et que non
sit deus. s hec minime iam contra
ipsum loquimur: quippe qui in eo¬
dem conuentu sententie e p̃orum hu¬
militer ad quiescens tam hoc quam ce¬

Expanded text:
verus, id est veritas. Et hi tres unus verus, id est una veritas. Quod quidem fecisset, si sanctum dignaretur Fulgentium imitari, qui ait: « Una quippe veritas unius Dei, imo una veritas unus Deus non patitur servitium atque culturam creatoris creaturaeque conjungi. » Bonus corrector, qui veracissime de veritate loqueretur, qui pie catholiceque sentiret de vera et mera divinae simplicitate substantiae, in qua nihil esse possit, quod ipsa non sit, et ipsa Deus. Quanquam manifestius in nonnullis locis aliis a rectitudine fidei liber ille praefati episcopi visus est discrepare; quorum, verbi causa, adhuc unum pono. Nam dicente auctore, « Cum dicitur, Deus, Deus, Deus, pertinet ad substantiam: » noster commentator intulit, « Non quae est, sed qua est. » Quod absit, ut assentiat catholica Ecclomnino rem qua Deus sit, et quae non sit Deus! 9. Sed haec minime jam contra ipsum loquimur; quippe qui in eodem conventu sententiae episcoporum humiliter acquiescens, tam haec quam cae
Abbreviated transcription (Latin):
choctur. quatinus locus delectabilis
debita intractando diligentia non frau¬
detur non quod uel tunc sufficientes si¬
mus cogitare aliquid a nobis tauqmͣ
ex nobis presertim intam digna tam¬
qꝙ excellente. et omuino super enmnente
materia. s sufficientia nr̃a ex deo est

Expanded text:
choetur, quatenus locus delectabilis choetur, quatenus locus delectabilis debita in tractando diligentia non fraudetur. Non quod vel tunc sufficientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, praesertim in tam digna, tamque excellente et omnino supereminente materia; sed sufficientia nostra ex Deo est,
Abbreviated transcription (Latin):
tamqͣm inter leuam et dexteram. me¬
dia uidelicet spes: inqua mens et cons¬
cientia. molli minirum sup. posito ca¬
ritatis stratu. suauissime reqiuescit.
Et forte inconsequentib huius ipsius
cantici. hic locus fucrit designatus: u¬
bi indescriptione ferculi salomonis: in¬
ter cetera habet. Media caritate constra¬
uit. propter filias ierłm. slam qui se sin¬
gulariter inspe constitutum sentit: iã
non intimore seruit. s requiescit inca¬
ritate. Deniq requiescit et dormit spõ¬
ne suscitetis neq euigilare faciatis di¬
lectam. quoadusꝙ ip̃sa uelit. Magna
et stupenda clignatio. quod quiescere
facit animam contemplantem insi¬
misuo. insuper et custodit ab rafestan¬
tib curis. protegitoꝵ abinquietu clinib
actionum et molestiis negotiorum:
nec patitur omnino suscitari. nͥ ad ip̃ius
utiq uoluntatem. At istud non in an¬
gustus fimeudi iam sermonis ad oriẽ¬
dum est magis autem hinc alius in¬

Expanded text:
tanquam inter laevam et dexteram, metanquam inter laevam et dexteram, media videlicet spes, in qua mens et conscientia, molli nimirum supposito charitatis stratu, suavissime requiescit. Et forte in consequentibus hujus ipsius cantici hic locus fuerit designatus, ubi in descriptione ferculi Salomonis inter caetera habes: Media charitate constravit propter filias Jerusalem . Nam qui se singulariter in spe constitutum sentit, non jam in timore servit, sed requiescit in charitate. Denique requiescit et dormit sponne suscitetis neque evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit. Magna et stupenda dignatio, quod quiescere facit animam contemplantem in sinu suo, insuper et custodit ab infestantibus curis, protegitque ab inquietudinibus actionum, et molestiis negotiorum; nec patitur omnino suscitari, nisi ad ipsius utique voluntatem. At istud non in angustiis finiendi jam sermonis adoriendum est, magis autem hinc alius in
Abbreviated transcription (Latin):
inidipsum dormiam et requiescã
presertim cum suppetat causa que
sequitur: qm̃ tu domine singularit
inspe constitiusti me. Quod equidẽ
tale est. Donec quis premitur aspũ ser¬
uitutis. parumꝙ habet despe. de timo¬
re plurimum. non est ei pax neq reqͥ¬
es. fluctuante nimirum conscientia
interspem et timorem. maximeꝙ
quod a suꝑexcellente timore habun¬
dantius crucietur. Nam timor penã
habet. Et ideo non est illi dicere. in
pace inidipsum dormiam et requies¬
cam: quando nec clum se singularit
inspe constitutum clicere potest. Ce¬
terum si paulactimn perincrementum
grẽ ceperit deficere timor et proficere
spes. cum demum ad hoc uentum fu
anima singulariter inspe constituta
uidebitur ac perinde etiam inpace in
idipsum dormire etiam et requiesce:
Si dormiatis inquit inter medios
cleros penne columbe deargentate
Quod propterea dictum puto qm̃ ẽ
locus inter timorem et securitatem.

Expanded text:
in idipsum dormiam, et requiescam; in idipsum dormiam, et requiescam; praesertim cum suppetat causa quae sequitur: Quoniam tu, Domine, singulariter in spe constituisti me . Quod equidem tale est. Donec quis premitur a spiritu servitutis, parumque habet de spe, de timore plurimum; non est ei pax neque requies, fluctuante nimirum conscientia inter spem et timorem, maximeque quod a superexcellente timore abundantius crucietur: nam timor poenam habet. Et ideo non est illi dicere: In pace in idipsum dormiam et requiescam, quando necdum se singulariter in spe constitutum dicere potest. Caeterum si paulatim per incrementum gratiae coeperit deficere timor, et proficere spes; cum demum ad hoc ventum fueanima singulariter in spe constituta videbitur, ac proinde etiam in pace in idipsum dormire jam et requiescere? 10. Si dormiatis, inquit, inter medios cleros, pennae columbae deargentatae . Quod propterea dictum puto, quoniam est locus inter timorem et securitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
super caput leua ẽẽ clicenda est: nec
potest sic affecta anuma omnino di¬
cere. quia leua eius est sub captte me¬
.o. At uero si proficiens. ex hoc spũ
sernitutis transierit inquendam
spontanei obsequii digniorem affec¬
tum. quatinus uidelicet premiis po¬
tius pouocetur quam axtetur sup¬
pliciis. magis autem si amore boni
ipsius agatur. tunc inlubitanter
dicere poterit: quia leua eius subca¬
pite meo: quippe qui illum seruilem
metum qui insinistra est meliori atq
excellentiori habitucdine animi supe¬
rauerit. et dignis desideriis etiani ap¬
propiau̾it ip̃i dextere: inqua sunt
omnes promissiones dicente ꝓph̃a ad
dominum. delectationes indextera
tua usꝙ infinem. Unde et certa spe cõ¬
cepta cum fiducia loquitur: et dex¬
tera eius amplexabitur me.Tu iam
mecum uideris. an ita affecte et asse¬
cute hunc tante suauitatis locum.
illud quoce conueniat de psalmou¬
surpare ut dicat etiam ip̃a inpace

Expanded text:
super caput laeva esse dicenda est; nec super caput laeva esse dicenda est; nec potest sic affecta anima omnino dicere, quia laeva ejus sub capite meo. At vero si proficiens ex hoc spiritu servitutis transierit in quemdam spontanei obsequii digniorem affectum, quatenus videlicet praemiis potius provocetur quam arctetur suppliciis, magis autem si amore boni ipsius agatur; tunc indubitanter dicere poterit, quia laeva ejus sub capite meo: quippe qui illum servilem metum, qui in sinistra est, meliori atque excellentiori habitudine animi superarit, et dignis desideriis etiam ipsi appropiaverit dexterae, in qua sunt omnes promissiones, dicente Propheta ad Dominum: Delectationes in dextera tua usque in finem . Unde et certa spe concepta cum fiducia loquitur: Et dextera ejus amplexabitur me. 1444 9. Tu jam mecum videris, an ita affectae et assecutae hunc tantae suavitatis locum, illud quoque conveniat de psalmo usurpare, ut dicat etiam ipsa: In pace
Abbreviated transcription (Latin):
enim dei sapientia: de qua scriptũ
est. Et sapientie eius non est numerꝰ
at si quod inuariabile est. id incom¬
prehensibile ac per hoc etiam ineffa¬
bile ẽẽ necesse estrubi queso inueni¬
as uerba. quib illam maiestatem
uel digne assignes. uel proprie pro¬
loquatis uel competenter diffinias:
Tamen⁊ ut cumq loquamur qd̃
ut cumq de ea sp̃u scõ reuelante sẽ¬
timus: docemur auctoritate pa¬
trum et consuetudine scripturaꝵ
congruentes de reb notis licereᷤ
sumilituclines usurpare: s et uer¬
ba non noua inuenire.s nota mu
eedem similitutudines uestiant᷑.
Alioqui ridicule ignota perig¬
nota docere conaberis. Ergo quia
ꝑ dextrum et simstrum aduersa so¬
lent atq prospera designari uidet᷑
michi hoc loco intelligi posse. leuã
quidem uerbi comminationem sup¬
plicii: dext̾am uero regni promissi¬
onem. Est autem cum mens nr̃a for¬
midine pene seruiliter premitur.
et tunc nequaciuam sub capite s

Expanded text:
enim Dei sapientia, de qua scriptum enim Dei sapientia, de qua scriptum est: Et sapientiae ejus non est numerus . At si quod invariabile est, id incomprehensibile, ac per hoc etiam ineffabile esse necesse est; ubi, quaeso, invenias verba, quibus illam majestatem vel digne assignes, vel proprie proloquaris, vel competenter definias? Tamen utcunque loquamur, quod utcunque de ea Spiritu sancto revelante sentimus. Docemur auctoritate Patrum, et consuetudine Scripturarum congruentes de rebus notis licere similitudines usurpare; sed et verba non nova invenire, sed nota muteaedem similitudines vestiantur. Alioquin ridicule ignota per ignota docere conaberis. 8. Ergo quia per dextrum et sinistrum adversa solent atque prospera designari: videtur mihi hoc loco intelligi posse laevam quidem Verbi, comminationem supplicii; dextram vero regni promissionem. Est autem cum mens nostra formidine poenae serviliter premitur: et tunc nequaquam sub capite, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta neꝑeant: id est. nec minima benefi¬
cia obliuisci. sunquid non perit: quod
danatur ingrato: Ingratitudo inimi¬
ca est anime. Oxinauitio meritorum uir¬
tutum disꝑsio: benefitiorum: ꝓditio.
Ingratitudo uentus uentus urens. sic¬
eans sibi fontem pietatis rorem mĩe:
mox ut grãm de leua sensit gr̃as egit.
non expectans plenitudinem que index¬
tera est. Neq enim ubi memorata est
leuam iam ẽẽ sub capite suo etiam se¬
cuta est a dextera se similiter ample¬
xatam: s amplexabitur me inquit.
Ceterum quid putamus uerbo sponso
leuam ẽẽ siue dexteram: Numid quod
clicitur hominis uerbum. istius modi
corporeas partes habet in sediuisas ⁊
liniamenta clistuicta ac clistiguentia
inter sinstram et dexteram: Quanto
magis is qui dei et deus est sermo. ua¬
rietatem prorsus aliquam non admit¬
tit: s est qui est. in sua minirum nat᷑a
tam simplex ut non habeait partes tã
unus. ut non habeat numeros: Est

Expanded text:
ta ne pereant ; id est, nec minima benefita ne pereant ; id est, nec minima beneficia oblivisci. Nunquid non perit quod donatur ingrato. Ingratitudo inimica est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, beneficiorum perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misermox ut gratiam de laeva sensit, gratias egit, non exspectans plenitudinem quae in dextera est. Neque enim ubi memorata est laevam jam esse sub capite suo, etiam secuta est a dextera se similiter amplexatam; sed, amplexabitur me, inquit. 7. Caeterum quid putamus Verbo sponso laevam esse, sive dexteram? Num id quod dicitur hominis verbum istiusmodi corporeas partes habet in se divisas, et lineamenta distincta, ac distinguentia inter sinistram et dexteram? Quanto magis is, qui Dei et Deus est, sermo varietatem prorsus aliquam non admittit, sed est qui est , in sua nimirum natura tam simplex ut non habeat partes, tam unus ut non habeat numeros. Est
Abbreviated transcription (Latin):
sia sua conualescet. quam absentia
consternarat: Ergo non substinet
clilecte molestiam: ad est: neq enim
moram facere potest. tantis desideruᷤ
euocatus. Et quia illam comꝑerat do¬
nec absens fuit fidelem ad oꝑa. et so¬
licitam ad lucra. in eo nimirum quod
flores sͥ et fructus preceperat ad unari:
etiam cum propentiori hac uice remu¬
neratõne gr̃e est reuersus. Deniꝙ uno
brachiorum suorum sustenta caput
iacentif alt̾m ad amplexum parans: ut
simi foueat. Felix aima que urcpisti re¬
cumbit pectore: et inter uerbi brachia
requiescit. Leua eius sub capite meo: et
dextera eius amplexabitur me. Non ait
amplexetur. s amplexabitur me: ut no¬
uens priori gratie adeo non ingratam.
ut scd̾am grarum actione preuenerit.
Bisce in referendo gram̃ non ẽe tardus
aut segnis: cdisce ad singula dona grãs
na debita grãrum ac̾tione frustrent᷑:
non granclia. non mecdiocria non pusil¬
la. Deniꝙ iubemur colligere fragnen¬

Expanded text:
tia ejus convalesceret, quam absentia tia ejus convalesceret, quam absentia consternarat? Ergo non sustinet dilectae molestiam: adest, neque enim moram facere potest tantis desideriis evocatus. Et quia illam compererat, donec absens fuit, fidelem ad opera, et sollicitam ad lucra, in eo nimirum, quod flores sibi et fructus praeceperat adunari; etiam cum propensiori hac vice remuneratione gratiae est reversus. Denique uno brachiorum suorum sustentat caput jacentis, alterum ad amplexandum parans, ut sinu foveat. Felix anima quae in Christi recumbit pectore, et inter Verbi brachia requiescit. Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me. Non ait: Amplexatur; sed, amplexabitur me, ut noveris priori gratiae adeo non ingratam, ut secundam gratiarum actione praevenerit. 6. Disce in referendo gratiam non esse tardus aut segnis, disce ad singula dona gratiana debita gratiarum actione frustrentur; non grandia, non mediocria, non pusilla. Denique jubemur colligere fragmen
Abbreviated transcription (Latin):
libro dedilectione dei plemus explicu¬
isse. et subalio intellectu potiori ne an
deteriori lector iudicet: sicui utruꝙ
udere placuerit. Non sane aprudente de
diuersitate sensuum iudicabor: dum mͦ
ueritas utrobiq nobis patrocinetur. et
caritas cui scripturas seruire oportet. eo
ecdificet plures: quo plures ex eis inopꝰ
suum ueros eruerit intellectus. Cur e¬
nim hoc displiceat in sensib scripturaꝵ.
quod in usibus recum assidue exꝑi¬
mur: In quantos uerbi causa sola a¬
qua nr̃orum assumitur corporum usus:
Itaunus quilibet ditunus sermo. nõ
enim abre si diuersos pariat intellectꝰ:
cdiuersis animarum necessitatib et
usib accommodandos. Sequitur. Leua
eius sub capite meo: et dextera eius
amplexabitur me. Et super hoc quoq
inprefato opusculo memuni uberius
cdispitatum: s signemus ermonis or¬
clinem. Liquet denuo ad ẽẽ sponsum:
credo ut sua presentia languentem
erigat. Quomodo enun non inpresen¬

Expanded text:
libro De dilectione Dei plenius expliculibro De dilectione Dei plenius explicuisse, et sub alio intellectu: potiorine an deteriori lector judicet si cui utrumque videre placuerit. Non sane a prudente de diversitate sensuum judicabor, dummodo veritas utrobique nobis patrocinetur; et charitas, cui Scripturas servire oportet, eo aedificet plures, quo plures ex eis in opus suum veros eruerit intellectus. Cum enim hoc displiceat in sensibus Scripturarum, quod in usibus rerum assidue experimur? In quantos, verbi causa, sola aqua nostrorum assumitur corporum usus? Ita unus quilibet divinus sermo non erit ab re, si diversos pariat intellectus, diversis animarum necessitatibus et usibus accommodandos. 5. Sequitur: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me. Et insuper hoc quoque in praefato opusculo memini uberius disputatum; sed signemus sermonis ordinem. Liquet denuo adesse sponsum, 1443 credo, ut sua praesentia languentem erigat. Quomodo enim non in praesen
Abbreviated transcription (Latin):
po lato stucdio iocunde contempla¬
tionis tristicia: cum talib fuero tir¬
cumdatus florib atq fructib pieta¬
tis. Patienter auellor ab infecumde
rachelis amplexib: ut michi exube¬
rent fructus profectuum ur̃orum
Mimme prorsus pigebit intertur
uidero inuobis germinasse semen
meum. atq ex eo augeri incrementa
frugum iusticie ur̃e. Caritas enim q̃
non querit que sua sunt. id michi
iam duclum facile persuasit: nil
scilicet desiderabilium meorum
urĩs preferre utilitatib. Orare le¬
gere.scribere.meditari.et si qua
sunt alia spiritalis studu lucra: hec
arbitratus sum ꝓpter uos detrimẽ¬
ta. Fulcite me fłorib. stipate me ma¬
lis: quia amore langueo. Hoc itace
locuta est sponsa adolescentulis in
sponsi ablentia. monens eas infide
proficere et operib bonis donec ueniat
sentiens in eo fore et beneplacitum spõ¬
si. et filiarum salutem. et suam ip̃ius
consolationem. scio me hunc locum in

Expanded text:
misso studio jucundae contemplamisso studio jucundae contemplationis, tristitia, cum talibus fuero circumdatus floribus atque fructibus pietatis. Patienter avellor ab infecundae Rachelis amplexibus, ut de Lia mihi exuberent fructus profectuum vestrorum. Minime prorsus pigebit me intermvidero in vobis germinare semen meum, atque ex eo augeri incrementa frugum justitiae vestrae. Charitas enim quae non quaerit quae sua sunt , id mihi jamdudum facile pscilicet desiderabilium meorum vestris praeferre utilitatibus. Orare, legere, scribere, meditari, et si quae sunt alia spiritualis studii lucra, haec arbitratus sum propter vos detrimenta. 4. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Hoc itaque locuta est sponsa adolescentulis in sponsi absentia, monens eas in fide proficere et operibus bonis donec veniat, sentiens in eo fore et beneplacitum sponsi, et filiarum salutem, et suam ipsius consolationem. Scio me hunc locum in
Abbreviated transcription (Latin):
meis mouitis: tunc non me piguit
fateor curam pretulisse sermonis:
proprio ocio et quieti. Cum enim u̾bi
gr̃a post sermonem iracumdus quis¬
piam reperitur mutatus inmitem
suꝑb in humilemr. pusillanimis in
fortem porro mittis humilis. for¬
tis. insua quisq gra excreuisse. et
se ip̃o melior factus eẽ agnoscie
s et qui forte tepucrant et langue¬
bant circa sp̃uale studium. torpentes
et dormientes ad ignitum eloquiũ
domini referbuisse et euigilasse ui¬
dentur: et qui deserto fonte sapien¬
tie foderant sibi proprie uolunta¬
tis cisternas. non ualentes aquas
continere. proptereaꝙ ad omne
iniunctum grauati corde arido mur¬
murabant. nullum inise habentes
deuotionis humorem. hi inquant
cum derore uerbi et pluuia uolun¬
taua quam segregauit deus here¬
ditati sue. refloruisse probantur in
oꝑa obeclientie. facti momnib uolũ¬
tarui deuoti: non est dico uobis unde
lubeant mentem:quasi prointer¬

Expanded text:
meis monitis, tunc non me piguit, meis monitis, tunc non me piguit, fateor, curam praetulisse sermonis proprio otio et quieti. Cum enim, verbi gratia post sermonem iracundus quispiam reperitur mutatus in mitem, superbus in humilem, pusillanimis in fortem: porro mitis, humilis, fortis in sua quisque gratia excrevisse, et se ipso melior factus esse agnoscitur: sed et qui forte tepuerant et languebant circa spirituale studium torpentes et dormitantes, ad ignitum eloquium Domini referbuisse et evigilasse videntur; et qui deserto fonte sapientiae, foderant sibi propriae voluntatis cisternas non valentes aquas continere, proptereaque ad omne injunctum gravati corde arido murmurabant, nullum in se habentes devotionis humorem: hi, inquam, cum de rore verbi, et pluvia voluntaria, quam segregavit. Deus haereditati suae, refloruisse probantur in opera obedientiae, facti in omnibus voluntarii et devoti; non est, dico vobis, unde subeat mentem, quasi pro inter
Abbreviated transcription (Latin):
cohabrtant pariter. Est quippe so¬
ror marie martha. Neque enmu ⁊¬
si acontemplatioms lumine ca¬
dit. patitur tamen ullatenus se in¬
cidere uitenebras peccati seu igna¬
uiam ccu:sane in luce bone opera¬
tionis se retinens. Et ut scias eti¬
am oꝑa lucem ẽẽ: luceat lux urã in¬
quit coram hominib: quod non ẽ
clubium de oꝑib fuisse clictum: q̃
homines poterant intueri. fulcite
me florib stipate me malis: quia
amore langueo. Cum presto est qd
amatur iuget amor:Languet cum
ab est. Quod non est aliud quam
telium quoddam impatientis desi¬
derii. quo netesse est affici mentem
uehementer amantis absente que
amat: cdum totus in expectatione.
qmͣtam libet festinationem reputat
tarditatem. Et ideo ista postulat sͥ
accumulari bonorum operum fructꝰ
cum fidei odoramentis: inquib mo¬
ram faciente sponso interim requies¬
cat. Loquor uob̾ exꝑimentum meũ
quod exꝑtus sum. si quando sane
comperi profecisse aliquos uĩm ex

Expanded text:
cohabitant pariter; est quippe socohabitant pariter; est quippe soror Mariae Martha. Neque enim, etsi a contemplationis lumine cadit, patitur tamen ullatenus se incidere in tenebras peccati, seu ignaviam otii, sane in luce bonae operationis se retinens. Et ut scias etiam opera lucem esse: Luceat lux vestra, inquit, coram hominibus : quod non est dubium de operibus fuisse dictum, quae homines poterant intueri. 3. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Cum praesto est quod amatur, viget amor; languet, cum abest. Quod non est aliud, quam taedium quoddam impatientis desiderii, quo necesse est affici mentem vehementer amantis absente quem amat, dum totus in exspectatione, quantamlibet festinationem reputat tarditatem. Et ideo ista postulat sibi accumulari bonorum operum fructus cum fidei odoramentis, in quibus moram faciente sponso interim requiescat. Loquor vobis experimentum meum quod expertus sum. Si quando sane comperi profecisse aliquos vestrum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut opinor id tͥ uidebitur: si ad uertis co¬
modo instar floris necessario preceden¬
tis fructum bonum quoq opus fide opor¬
teat preueniri. Alio quin sine fide impos¬
sibile est placere deo paulo attestante
magis autem eque ipso docente. onme
quod non est exfide etiam peccatum est.
Itaꝙ nec sine flore fructus: nec sine fide
opus bonum. S ⁊ fides sine operib mor¬
tua est: sicut mutiliter quoq flos ap¬
paret. ubi non sequitur frnctus. Fu locte
me florib. stipate ine malis: quia amo¬
re langueo. Ergo exbonis operib infide
non ficta radicatis. recipit consolatio¬
nem mens assueta quietis: quotiens c̃¬
lux ut assolet contemplationis subtͣ¬
hitur. Quis enim non dico continues
ne contemplationis fruatur: At quo¬
tiens ut dixi corruit acontemplatiua
totiens in actiuam se recipit. inde ni¬
mirum tanquam e uicino fami¬
liarius redrtura inidipsum: qm̃ st̃
inuicem conturbernales hedue.⁊

Expanded text:
ut opinor, id tibi videbitur, si advertas, quout opinor, id tibi videbitur, si advertas, quomodo instar floris necessario praecedentis fructum, bonum quoque opus fide oporteat praeveniri. Alioquin sine fide impossibile est placere Deo , Paulo attestante, magis autem aeque ipso docente: Omne quod non est ex fide, etiam peccatum est . Itaque nec sine flore fructus, nec sine fide opus bonum. Sed et fides sine operibus mortua est ; sicut inutiliter quoque flos apparet, ubi non sequitur fructus. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Ergo ex bonis operibus in fide non ficta radicatis recipit consolationem mens assueta quieti, quoties sibi, ut assolet, lux contemplationis subtrahitur. Quis enim, non dico continue, sne contemplationis fruatur? At quoties, ut dixi, corruit a contemplativa, toties in 1442 activam se recipit, inde nimirum tanquam e vicino familiarius reditura in idipsum; quoniam sunt invicem contubernales hae duae, et
Abbreviated transcription (Latin):
trum confoueri: cinousq denuo reu̾¬
tatur. quem molestissime sustinet de¬
morantem. Ateꝵ is odor sermonum.
Nunc iam spũalem fructum qui in
ip̃is est : sp̃ũ duce ueritatis temptemꝰ
eruere. Et si communis ectłia sc̃orum hic
recipitur loquens nos inflorib fructib¬
ꝙ designati sumus: sed et quiq conu̾¬
si descło. in toto scło. Inflorib quidem
nouella et tenera ad huc incipientiũ
conuersatõ demonstratur: infructib
uero profitientium fortitudo et ma¬
turitas ꝑfectorum. his stipata mater
ꝑegrinans et fructificans. cui uiuere
xp̃c est et mori lucrum : profecto equa¬
nimius fert molestiam sue clilationis.
qm̃ uixta s cripturam datur ei defructu
manuum suaꝵ tanqm̃ exprimitiis sp̃s
et laudent eam inportis opera eius. Si
autem scd̾m moralem sensum in una
anima uis tͥ utraq hec assignari: et
flores uidelicet et fructus. fidem florẽ.
fructum actum intellige. Nec incongruie

Expanded text:
tuum confoveri, quousque denuo revertuum confoveri, quousque denuo revertatur, quem molestissime sustinet demorantem. Atque is ordo sermonum. 2. Nunc jam spiritualem fructum, qui in ipsis est, spiritu duce veritatis tentemus eruere. Et si communis Ecclesia sanctorum hic recipitur loquens, nos in floribus fructibusque designati sumus; sed et quique conversi de saeculo in toto saeculo. In floribus quidem novella et tenera adhuc incipientium conversatio demonstratur, in fructibus vero proficientium fortitudo et maturitas perfectorum. His stipata mater peregrinans et fructificans, cui vivere Christus est, et mori lucrum; profecto aequanimius fert molestiam suae dilationis, quoniam, juxta Scripturam, datur ei de fructu manuum suarum, tanquam ex primitiis spiritus, et laudant eam in portis opera ejus . Si autem secundum moralem sensum in una anima vis tibi utraque haec assignari, et flores videlicet, et fructus; fidem florem, fructum actum intellige. Nec incongrue,
Abbreviated transcription (Latin):
rib. stipate me malis: quia a¬
more langueo. Creuit amor: quia in¬
centiua amoris plura solito processe¬
runt. Uides si quidem quanta hac ui¬
ce non uidendi tantum. sed et collo¬
quendi copia fuit. Ipsa quoque iu¬
sio apparet uultu indulta seremo¬
ri et sermo iocundior: et sermocina¬
tio longior atꝙ protactior. Nec so¬
lum oblectata colloquio: sed et glo¬
riata precomo est. Ad hec eius quem
desiderauerat refrigerata est umbra
cibata fructu:potata calice. Nec enim
sitibunda pitanda est exisse decella
uinaria: inquam se introductam mͦ
nouissime gloriatur. Immo uero siti¬
bunda: qm̃ qui bibit me inquit ad¬
huc sitiet. Post ista omnia. sponso
more suosecedente: illa languere a¬
more se peribet. id est per amore. Qͦ
enim gratiorem fuerat experta pre¬
sentiam: eo post moclum absentiam
molestiorem sensit. Substractio nem¬
pe rei quam amas augmentatio de¬
siderii est: et quod ardentius deside¬
ras. cares egrius. Rogat proinde ista
interim odoramentis florum ac fruc¬

Expanded text:
ribus, stipate me malis, quia amore langueo . Crevit amor, quia incentiva amoris plura solito processerunt. Vides siquidem, quanta hac vice non videndi tantum, sed et colloquendi copia fuit. Ipsa quoque visio apparet vultu indulta sereniori, et sermo jucundior, et sermocinatio longior atque protractior. Nec solum oblectata colloquio, sed et gloriata praeconio est. Ad haec, ejus quem desideraverat refrigerata est umbra, cibata fructu, potata calice. Nec enim sitibunda putanda est exisse de cella vinaria, in quam se introductam modo novissime gloriatur; imo vero sitibunda, quoniam qui bibit me, inquit, adhuc sitiet . Post ista omnia, sponso more suo secedente, illa languere amore se perhibet, id est prae amore. Quo enim gratiorem fuerat experta praesentiam, eo postmodum absentiam molestiorem sensit. Subtractio nempe rei quam amas, augmentatio desiderii est; et quod ardentius desideras. cares aegrius. Rogat proinde ista interim odoramentis florum ac fruc
Abbreviated transcription (Latin):
postolo. et si cognouimus xp̃m scd̾m
carnem.s non iam non nouimus. Non¬
ne is est quem sponsa querebat: is ue¬
re est sponsus:et amans et amabrlis.
Is inquam uere sponsus. sicut caro eiꝰ
ipa u̾itas. Uerum his sponsus quid ẽ
quod non inuenitur quesitus. cum recͥ¬
ratur tam studiose et impigre ⁊ nunc
quidem inlectulo. nunc uero inciuita¬
te aut etiam implateis uel uici s ip̃o
autem dicat. quenite et inuenietis ⁊ ⁊̃
qui querit inuenit ꝓph̃a quocr loq̃t᷑
ad eum. bonus es domine anme que¬
renti te: et item sc̃s ysaias. querite
dominũ dum inueniri potest: Quomͦ
ergo implebuntur scripture Nemcy

Expanded text:
postolo: Et si cognovimus Christum secundum postolo: Et si cognovimus Christum secundum carnem, sed nunc jam non novimus . Nonne is est, quem sponsa quaerebat? Is vere est sponsus, et amans, et amabilis. Is, inquam, vere sponsus; sicut caro ejusipsa Veritas. 3. Verum is sponsus quid est quod non invenitur quaesitus, cum requiratur tam studiose et impigre, nunc quidem in lectulo, nunc vero in civitate, aut etiam in plateis vel vicis; ipse autem dicat: Quaerite, et invenietis; et: Qui quaerit, invenit? Propheta quoque loquatur ad eum: Bonus es, Domine, animae quaerenti te ; et item sanctus Isaias: Quaerite Dominum, dum inveniri potest? Quomodo ergo im
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit dissimulatum donec insola
ad huc uocatione seu reuocatione
res erat. Nunc uero cum requiritur.
et ita requiritur. quid iam comferre
poterit dissimulatio: Si de carnalib
sponsis et pudendis amorib questio
est sicut litteralis suꝑficies prelusisse
uidetur. et si inter illos talia contin¬
gere queant. mea non inter est: ip̃i
iuderint. Quod si ammarum queren¬
tium dominũ mentib et affectib ꝓ
qmͣtu locumnꝙe posse meo respondere et
satiffacere me oportet eruendum sane
descriptura. sc̃ã inqua se uitam habere
confidunt. eo uitale aliquid quo sp̃ale:
ut edant pauꝑes et satirrentur. et ui¬
uant corda eorum. Et quid tam cordi¬
quo aiebat qui eo iuuebat quia cũ
xp̃c apparuerit uita ur̃a. tunc et uos
apparebitis cum ip̃o ingloria: Ipse gͦ
ad medium uemiat. quo et nob̃ uera¬
citer dici possit: medius autem nr̃m
stat quem uos non scitis. Qmͣquam nes¬
cio quomodo non sciatur asp̃alib spon¬

Expanded text:
fuerit dissimulatum, donec in sola fuerit dissimulatum, donec in sola adhuc vocatione seu revocatione res erat. Nunc vero cum requiritur, et ita requiritur, quid jam conferre poterit dissimulatio? Si de carnalibus sponsis et pudendis amoribus quaestio est, sicut litteralis superficies praelusisse videtur; et si inter illos talia contingere queant, mea non interest, ipsi viderint. Quod si animarum quaerentium Dominum mentibus et affectibus quantulocunque posse meo respondere et satisfacere me oportet, eruendum sane est de Scriptura sancta, in qua se vitam habere confidunt, eo vitale aliquid, quo spirituale; ut edant pauperes et saturentur, et vivant corda eorum. Et quid tam cordiquo aiebat qui eo vivebat, quia cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria? Ipse ergo ad medium veniat, quo et nobis veraciter dici possit: Medius autem vestrum stat, quem vos nescitis . Quanquam nescio quomodo non sciatur a spiritualibus spon
Abbreviated transcription (Latin):
tota auiditate dedit. Et primo qui¬
dem querit illum rnlectulo: s minime
inuenit. Surgit indei circiit ciuita¬
tem. it et redit ꝑplateas et uicos: ⁊
non occurrit. nec apparet. In terrogan¬
tur quiq forte occurrerint: nichilcy
cerre reportatur. Neq uicis unius. aut
unius noctis quesitio hec. ⁊ hec frustra¬
tio: cum dieat ista. quia quesiui ꝑ noc¬
tes. Quid hoc desiderii est et ardoris
ut surgens denocte publicum non eru¬
bescat percurrat cuitatem ꝑcunc¬
tetur palam ⁊ passim dedilecto. atcy
auestigandis semitis eius nulla ua¬
leat ratione auerti nulla prepediri
difficultate non tempestine retineri
amore quietis non sponse uerecum¬
dia. non uel timore nocturno. et tñ
inhis omnib frustrata est usq ad¬
huc desideno suo: Quare. Quid sͥ
uult ꝑtinge hec et duiturna frau¬
datio. tediorum nutrix suspicionũ
fomes. impatientie fax. nouerca. a¬
moris. mater desperationis: Si ad¬
huc dissimulatio est: nimis est mo¬
lesta. Esto quod pie utiliterq it̾im

Expanded text:
tota aviditate dedit. Et primo quidem quaerit illum in lectulo, sed minime invenit. Surgit inde, circuit civitatem, it et redit per plateas et vicos, et non occurrit, neque apparet. Interrogantur quique forte occurrerint, nihilque certi reportatur. Neque vicis unius, aut unius noctis quaesitio haec, et haec frustratio, cum dicat ista, quia quaesivi per noctes. Quid hoc desiderii est et ardoris, ut surgens de nocte publicum non erubescat, percurrat civitatem, percunctetur palam et passim de dilecto, atque a vestigandis semitis ejus nulla valeat ratione averti, nulla praepediri difficultate, non tempestivae retineri amore quietis, non sponsae verecundia, non vel timore nocturno? Et tamen in his omnibus 1531 frustrata est usque adhuc a desiderio suo. Quaere, quid sibi vult pertinax haec et diuturna fraudatio, taediorum nutrix, suspicionum fomes, impatientiae fax, noverca amoris, mater desperationis? Si adhuc dissimulatio est, nimis est molesta. 2. Esto quod pie utiliterque interim
Abbreviated transcription (Latin):
datium. et cauteriatam habentium
conscientiam suam: prohibentium
nub̾e. abstinere acibis quos deus crea¬
uit ad ꝑcipiendum cum gr̃arum acti¬
one fidelib. Istos prorsus: istos dice
bat. hii nubere pro hibent. hii acibis
abstinent. quos deus creauit ad per¬
iunc autem uide si non proprie demo¬
trum et non hominum ludificatio hec:
secundum quod p̾dicerat sp̃s. Que¬
re ab illis sue secte auctorem: neminẽ¬
hominem dabunt. Que heresis nõ
ab hominib habuit ꝓprium herefiar¬
cham: Maiichei. manem habuere
principem et preceptorem. sabellia¬
ni sabellium: arriam arrium enuo¬
miani eimoniram : nestoriam nesto¬
rium. Ita omnes ceteros huiusmodi.
pestes singule singulos magistrõs
homines habuisse noscuntur: a quib
origenem simul duxere ⁊ nomen.
Quod nomine istos titulo ue cen¬
sebis: slullo qm̃ non est. ab homi

Expanded text:
tium, et cauteriatam habentium tium, et cauteriatam habentium conscientiam suam; prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus bat. Hi nubere prohibent, hi a cibis abstinent quos Deus creavit, Nunc autem videte, si non proprie daemonum et non hominum ludificatio haec, secundum quod praedixerat Spiritus. Quaere ab illis suae sectae auctorem; neminem dabunt. Quae haeresis non ex hominibus habuit proprium haeresiarcham? Manichaei Manem habuere principem et praeceptorem, Sabelliani Sabellium, Ariani Arium, Eunomiani Eunomium, Nestoriani Nestorium. Ita omnes caeterae hujusmodi pestes, singulae singulos magistros, homines habuisse noscuntur, a quibus originem simul duxere et nomen. Quo nomine istos titulove censebis? Nullo; quoniam non est ab homi
Abbreviated transcription (Latin):
q enim est apud eos uirtutes cole
re : s colorare uicia quodam qua¬
si uircutum mini o. Demes super¬
stitionis impietatem nomine reli¬
gionis intitulant. ⁊ iinocentiam
diffiniunt tantum inaꝑto non le¬
dere: innocentie. ꝑ uide solum sͥ uẽ¬
dicantes colorem. In oꝑuñtum tur
pitudinis: continentie se insigniere uo¬
to. porro turpitudinẽ insolis existimãt
reputanclum urorib: cum uel sola
sit ea que cum uxore est causa: que
turpitudaem excusat incoitu. Rusti¬
cam homines sunt ⁊ icliote. ⁊ prorsꝰ
contemptibiles: s non est cliconobis
eum eis negligenter agendum. Mul¬
tum enim proficiunt ad impietatẽ:
et sermo eoꝵ ut cancer serpit. De
niq non neglexit sp̃s sẽs. qui dehis
quondam tam manifeste uaticinatꝰ
est clicente apostolo. sp̃c autem ma¬
infeste clicit. quia innonissimis tem¬
porib cliscedent quidam afide atten¬
dentes sp̃ib etroris ⁊ doctiins demo¬
niorum in ypoctisi loquentium men¬

Expanded text:
que enim est apud eos virtutes colere, que enim est apud eos virtutes colere, sed vitia colorare quodam quasi virtutum minio. Denique superstitionis impietatem nomine religionis intitulant. Innocentiam definiunt, tantum in aperto non laedere, innocentiae proinde solum sibi vindicantes colorem. In operimentum pitudinis, continentiae se insigniere voto. Porro turpitudinem in solis existimant reputandam uxoribus: cum vel sola sit ea, quae cum uxore est, causa, quae turpitudinem excusat in coitu. Rusticani homines sunt et idiotae, et prorsus contemptibiles: sed non est, dico vobis, cum eis negligenter agendum. Multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum ut cancer serpit . 2. Denique non neglexit Spiritus sanctus, qui de his quondam tam manifeste vaticinatus est, dicente Apostolo: Spiritus autem manifeste dicit, quia in novissimis temporibdentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum in hypocrisi loquen
Abbreviated transcription (Latin):
apite nobis uulpes pariuuilas:
que demoliuntur uineas. Ecce
ego ad nulpes istas. Ipe sunt que pre¬
tergredumtur uiam:⁊ uindemiant
uineam. Non sunt contente deserere ui¬
am nͥ ⁊ deuastare uineam possint: ad¬
dentes preuaricationem. Non suffi¬
cit hereticos ẽẽ. nͥ ⁊ hypocrite sunit:
ut sit supra modum peccans pecca¬
tum. hii sunt qui ueniunt inuesti¬
mentis ouium: ad nudandas oues
et spoliandos arietes. Annon tͥ utͣ¬
q res impleta uidetur. ubi ⁊ fide ple¬
bes. ⁊ plebib sacerdotes depredati
inueniuntur: Qui nam isti p̾dones:
Hii oues sunt habitu. astu uulpes:
actu ⁊ crudelitate lupi. Hii sunt qui
boni uid̾i non ẽẽ: mali non uid̾i s eẽ
uolunt. miali sunt: ⁊ bomi iud̾i uolunt
ne soli sint mali: mali ind̾i timent.
ne parum sint mali. Et enim minus
semper malicia palam nocuit: nec
unquam bomis nͥ boni surilatione
deceptus est. Ita ergo in malum bono¬
rum boni apparere student: mall uo¬
lunt: ut plus liceat malignari. sle¬

Expanded text:
apite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas . Ecce ego ad vulpes istas. Ipsae sunt quae praetergrediuntur viam, et vindemiant vineam. Non sunt contentae deserere viam, nisi et desertare vineam possint, addentes praevaricationem. Non sufficit haereticos esse, nisi et hypocritae sint, ut sit supra modum peccans peccatum. Hi sunt qui veniunt in vestimentis ovium ad nudandas oves et spoliandos arietes. An non tibi utraque res impleta videtur, ubi et fide plebes, et plebibus sacerdotes depraedati inveniuntur? Quinam isti praedones? Hi oves sunt habitu, astu vulpes, actu et crudelitate lupi. Hi sunt qui boni videri, non esse; mali non videri, sed esse volunt. Mali sunt, et boni videri volunt, ne soli sint mali; mali videri timent, ne parum sint mali. Etenim minus semper malitia palam nocuit, nec unquam bonus, nisi boni simulatione deceptus est. Ita ergo in malum bonorum boni apparere student; mali nolunt, ut plus liceat malignari. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alias: s he int̾im occurrunt.
Poterit autẽ sicui cordi fuerit.
facile alias atꝙ alias adu̾tere
tum nõ est nuimerus. At u̾bi
ditius pleniusꝙ. Suꝑ habunda
ibonis. ut pote sapientia uin¬
cens mali̾tiam: uincens in bons
mala. Et nunc hax quas posu
accipite rationem. Et prime
quod ꝓrimum est uidete: que¬
admodum consentiat ad corre¬
tionẽ. Legimus uerbum mein̾¬
gelus loquens. Esto consentiens
inciuit ad u̾sario tuo. dum es
illo inuia: ne forte tradat til
dici. et uidex tortori. Quid cons¬
tius: Uerbi consilium .t. in fal¬
lor se aduersatium ꝓtestantis
cid̃ adu̾setur carnalib desideriis nr̃iᷤ
dum dic̃. semꝑ hi errant corde Tlu̾o
qui hec audis: si pauens ceꝑis uelle
fugere auentura ira credo sollicit᷑

Expanded text:
et alias: sed hae interim occurrunt. et alias: sed hae interim occurrunt. Poterit autem, si cui cordi fuerit, facile alias atque alias advertere tum non est numerus. At Verbum ditius pleniusque superabundat in bonis, utpote Sapientia vincens malitiam, vincens in bonis mala. Et nunc harum, quas posui, accipite rationem. Et primo, quod primum est, videte quemadmodum consentiat ad correptionem. Legimus Verbum in Evangeliis loquens: Esto consentiens, inquit, adversario tuo, dum es cum illo in via, ne forte tradat te judici, et judex tortori . Quid consultius? Verbi consilium est, ni fallor, se adversarium protestantis, quod adversetur carnalibus desideriis nostris dum dicit: Semper hi errant corde . Tu ergo qui haec audis, si pavens coeperis velle fugere a ventura ira, credo sollicit