comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus ꝙ hostiles eoꝵ annnos uet captinitas ꝙiau¬
erat ⁊ insuꝑ muraaꝵ indignitas exacerbauerãt staq
eum intlitan parthorum atiem utdissent arma ad
hostes transtulere ⁊ dui enpitam captiuitatis ultoẽm
ex̾citns parthiti ⁊ ipiis phrahatio cregio truenta
cede oxecicti sunt/ In huine locum artabanus patrnus eiis
rex substitutur Secthe autem contenti intoria depopi¬
licta ꝑthia in patriam reuertintur S et artabamis
bello thogarus ilato in brachio milutratus statimi decedit
huie nnitridates filius suntedit cui res gester magni co¬
cognomien dedere Emppe clarctate parentum ermilacion
iurtutis accensus animi magnitudint suꝑgredit᷑ multa
igitui bella cum finitimis magna nitute gessit multoe¬
q ppłos particho regno addidit si ⁊ eum stichis ꝓsꝑe
aliquotiens dimicauit ultroq inuerie parentum funit
ad postremũ ortoadisci armemorum regi bellum intulit

Expanded text:
prorsus quod hostiles eorum animos nec captivitas minuprorsus quod hostiles eorum animos nec captivitas minuerat et insuper iniuriarum indignitas exacerbaverat. Itaque cum inclinatam Parthorum aciem vidissent, arma ad hostes transtulere et diu cupitam captivitatis ultionem exercitus Parthici et ipsius Phrahatis regis cruenta caede exsecuti sunt. In huius locum Artabanus, patruus eius, rex substituitur. Scythae autem contenti victoria depopulata Parthia in patriam revertuntur. Sed et Artabanus bello Tochariis inlato in bracchio vulneratus statim decedit. Huic Mithridates filius succedit, cui res gestae Magni cognomen dedere; quippe claritatem parentum aemulatione virtutis accensus animi magnitudine supergreditur. Multa igitur bella cum finitimis magna virtute gessit multosque populos Parthico regno addidit. Sed et cum Scythis prospere aliquotiens dimicavit ultorque iniuriae parentum fuit. Ad postremum Artoadisti, Armeniorum regi, bellum intulit.
Abbreviated transcription (Latin):
pano gloriosa senectute decessit
filius rex ftatintur qui cum inferre uellum in
uitionem temptat ab antrocho parthiti regni inuasore¬
suat featusset ⁊ stitharũ motibus ad sua defendenda
ueno tatur Itaq seiche in auxilium parthoꝵ adutisus
antiochum suie regem mercede sollicitati cũ confetto
bello iam suꝑnenissent ⁊ calumpma tardius lati angilii
mertede frandarentu dolentes tantũ itim̾is frustoa
emensum tum nel stipendium pro nexatione nel alium
liostem dare sibi posterent suꝑbo responso offensi
fines ꝑthoꝵ nastare eeperunt᷑ Igitur. phrahates
cum adneisus eos proficisteretur ad tule tutelam
celiquit lluerum quendam ꝓuericie sibi flore cou¬
ciliatum Qui tixaninci critdelitate oblitus ⁊ inte
preterite ⁊ nicarii officii babilonias multas q alias
cuntitieo importune nexanit / ip̃e antẽ pħrahates
exertitum gatoꝵ quem bello antiochi captũ supbe
crndelit᷑ ꝙ teactanerat in bellum secum ducit menioi

Expanded text:
proavo, gloriosa senectute decedit. proavo, gloriosa senectute decedit. filius rex statuitur, qui cum inferre bellum in ultionem temptati ab Antiocho Parthici regni Syriae statuisset, Scytharum motibus ad sua defendenda revocatur. Namque Scythae in auxilium Parthorum adversus Antiochum, Syriae regem, mercede sollicitati cum confecto bello iam supervenissent et calumnia tardius lati auxilii mercede fraudarentur, dolentes tantum itineris frustra emensum, cum vel stipendium pro vexatione vel alium hostem dari sibi poscerent, superbo responso offensi fines Parthorum vastare coeperunt. Igitur Phrahates, cum adversus eos proficisceretur, ad tutelam regni reliquit Himerum quendam pueritiae sibi flore conciliatum, qui tyrannica crudelitate oblitus et vitae praeteritae et vicarii officii Babylonios multasque alias civitates inportune vexavit. Ipse autem Phrahates exercitum Graecorum, quem bello Antiochi captum superbe crudeliterque tractaverat, in bellum secum ducit, inmemor
Abbreviated transcription (Latin):
ad postrenũ ab malidiorib parthis uelut ex angnes
oppressi sunt multa tñ encratides bella magna
mitute gessit Embus actatis cum obsidienem demetuii
regis indoꝵ pateretur cum trecentis militibus. lx ͭ¬
milia hostium assẽdius eruptionibus inicit Emnto itaq
mense liberatus indiam in potestatem redegit uude
enm se reciperet a filio quem focim regni fecerat in
itinere interficitur qui nõ dissimilato parucidio uolut
hostem nõ patrem interfecisset ꝑ sanguinem eis
cureum egit ⁊ corpus abier in sepultum iussit Dumi
h̾et apus battros germitur interim inter parthos
⁊ auedos bellum oritur cum narius utruisq populi
casuo fuissit ad postremum antora penes partħos¬
fuit huis urabus auctus initredates medie bacasim preponit
yp̃e in archaniam proficistitui Gñ reuersus bellum cum
elnneoꝵ rege gessit Quo uicto hant quoq gentẽ regno
adietit imꝑimi quoq parthoꝵ a monte eaucaso multio

Expanded text:
ad postremum ab invalidioribus Parthis velut exsangues ad postremum ab invalidioribus Parthis velut exsangues oppressi sunt. Multa tamen Eucratides bella magna virtute gessit, quibus adtritus cum obsidionem Demetrii, regis Indorum, pateretur, cum CCC militibus LX milia hostium adsiduis eruptionibus vicit. Quinto itaque mense liberatus Indiam in potestatem redegit. Vnde cum se reciperet, a filio, quem socium regni fecerat, in itinere interficitur, qui non dissimulato parricidio, velut hostem, non patrem interfecisset, et per sanguinem eius currum egit et corpus abici insepultum iussit. Dum haec apud Bactros geruntur, interim inter Parthos et Medos bellum oritur. Cum varius utriusque populi casus fuisset, ad Postremum victoria penes Parthosfuit. His viribus auctus Mithridates Mediae Bacasin praeponit, ipse in Hyrcaniam proficiscitur. Vnde reversus bellum cum Elymaeorum rege gessit, quo victo hanc quoque gentem regno adiecit imperiumque Parthorum a monte Caucaso multis
Abbreviated transcription (Latin):
in societatem eius assumptus est Tercius ꝑtħis rex pria¬
pacius fuit s ip̃e arsaces dictus nã siait supradictũ
est om̃ts reges suos hoc none situti ꝯrmani cesares
angustos ꝙ cognonnãnere hic actis in regna qͥudetim
annis decessit ccelittio duobus filus mitridate ⁊ pħra¬
hate quoꝵ maior pralates more gentis heres Negui
maddos ualidam gentem bello domuit nec multo post
deressit plirribus filus uelictis quibus preceritis frai
potissiiũ ictrdati insignis uutictis uuiro reliquit
impnimi plus regio ꝙͣ. patrio deberi nõi ratus potius¬
ꝙ patrie ꝙͣ liberis consulendum / Eodem ferme tẽpore
sicut in parthis nctadates ita in bactus encratides
magni nterq urri regna meunt/ s ꝓthoꝵ fortuna
felicior ad sumum hoc duce imꝑii fristigium eos duxit
Battriam autem per naria bella iactati non reginon
tantum uerum eciam libertatem amiserunt Siquid

Expanded text:
in societatem eius adsumptus est. Tertius Parthis rex Priain societatem eius adsumptus est. Tertius Parthis rex Priapatius fuit, sed et ipse Arsaces dictus. Nam sicut supra dictum est, omnes reges suos hoc nomine, sicuti Romani Caesares Augustosque, cognominavere. Hic actis in regno XV annis decessit relictis duobus filiis, Mithridate et Phrahate. Quorum maior Phrahates, more gentis heres regni, Mardos, validam gentem, bello domuit nec multo post decessit pluribus filiis relictis,quibus praeteritis fratri potissimum Mithridati, insignis virtutis viro, reliquit imperium, plus regio quam patrio deberi nomini ratus potiusque patriae quam liberis consulendum. Eodem ferme tempore, sicut in Parthis Mithridates, ita in Bactris Eucratides, magni uterque viri, regna ineunt. Sed Parthorum fortuna felicior ad summum hoc duce imperii fastigium eos perduxit. Bactriani autem per varia bella iactati non regnum tantum, verum etiam libertatem amiserunt, siquid
Abbreviated transcription (Latin):
ciuictates firmat inb̃em quoq nomine daram in monte
rapaortenõ condit Cuius loci ea conditio est ut ntq
munieius queaꝙͣ esse neq ameniuo possit Iea cnĩ Ctͣ
preruptis iupibus undiq ciugitur ut tutelã locꝰ
nullio defensoribus egeat ⁊ soli crcũiatentis tañta
ubertas ut perpris o opibus expleatur foncium at
siluacrum ea copia est ut et aquaꝵ habmudantia roc¬
getur ⁊ uenacionũ noluptãtibus exornetur. Sit
arsaces quesito siniul constituto ꝙ regno nõ minus
memorabilis ꝓtħis ꝙͣ ꝑsis cren̾o macedonib alexãdti
Romanis romulus matura fenectute decidit eiis me¬
mõrit hunt honodem ꝑthi tribuer̃t ut om̃es eoide
Reges suos arsacis nol̃e mnĩcupent huius filius ⁊
futessor regui arfaces ⁊ ip̃e nomũ aedũsus a tio chuni
selenti filum centum milibus peditum ⁊ iugniti milib
equitum instructum nirra mrticte pugnauĩt ad poferemũ

Expanded text:
civitates firmat;urbem quoque nomine Daram in monte civitates firmat;urbem quoque nomine Daram in monte Apaorteno condit, cuius loci ea condicio est, ut neque munitius quicquam esse neque amoenius possit. Ita enim et praeruptis rupibus undique cingitur, ut tutela loci nullis defensoribus egeat, et soli circumiacentis tanta ubertas, ut propriis opibus expleatur;fontium ac silvarum ea copia est, ut et aquarum abundantia inrigetur et venationum voluptatibus exornetur. Sic Arsaces quaesito simul constitutoque regno non minus memorabilis Parthis quam Persis Cyrus, Macedonibus Alexander, Romanis Romulus matura senectute decedit,cuius memoriae hunc honorem Parthi tribuerunt, ut omnes exinde reges suos Arsacis nomine nuncupent. Huius filius et successor regni, Arsaces et ipse nomine, adversus Antiochum, Seleuci filium, centum milibus peditum et XX milibus equitum instructum mira virtute pugnavit; ad postremum
Abbreviated transcription (Latin):
nssit  Nnod exemplum secuti tocius orientio ꝑ opuli
a macedo mbrs de fecere / Etat eo tempore ar saces mr
sicut interte originuis ita uirtitio ex ꝑte hic solitus la¬
eroem̃is ⁊ capto uiuere accepta opimone selencum a
gallio in asia nitum solutuo regis metu eũ predonũ
manu ꝑtħos ingressus prefectũ eoꝵ mandragoram
oppressit sublato q eo imꝑuim gentis inuasit nõ maguo
dem̃ post tempore hucanoꝵ quaꝑ regnũ occupanit atq
ita duaꝵ euitatium imꝑio preditus grandem excitimu
parat metu cum selento ⁊ theodoto battrianoꝵ rege
Oz eito morte theodoti metu liberatus cum filio ẽmo
⁊ ip̃o theodoto fedus ac patem fecit/ net mlulto post
eum seleneo rege ad defertores ꝑsoquendos nemento
congressus ictor fuit quem diem parthi exinde soe¬
lempnem nelut micium libertatis obseruant Renocato
dem̃ felento nonis motibus in asiam dato laxanito
regnũ parthicũ format militem legit castella nuuit

Expanded text:
iussit, quod exemplum secuti totius Orientis populi iussit, quod exemplum secuti totius Orientis populi a Macedonibus defecere. Erat eo tempore Arsaces, vir sicut incertae originis, ita virtutis expertae. Hic solitus latrociniis et rapto vivere accepta opinione Seleucum a Gallis in Asia victum, solutus regis metu, cum praedonum manu Parthos ingressus praefectum eorum Andragoran oppressit sublatoque eo imperium gentis invasit. Non magno deinde post tempore Hyrcanorum quoque regnum occupavit, atque ita duarum civitatium imperio praeditus grandem exercitum parat metu cum Seleuci et Theodoti, Bactrianorum regis. Sed cito morte Theodoti metu liberatus cum filio eius, et ipso Theodoto, foedus ac pacem fecit, nec multo post cum Seleuco rege ad defectores persequendos veniente congressus victor fuit;quem diem Parthi exinde sollemnem velut initium libertatis observant. Revocato deinde Seleuco novis motibus in Asiam dato laxamento regnum Parthicum format, militem legit, castella munit,
Abbreviated transcription (Latin):
proinde secunda adutisa q silentio tegunt prmelpibus
metu nõ pudore parent in libidinem proititi in cibũ
parti fides dicti promissi ꝙ nuilla insi quatenus expedt
Post mortem alexanda magni cum inter sintessores
enis ortentio regna diiderentur nuillo macedonũ dignãte
parthoꝵ imꝑiui. stagnori externo socio traditur Postea
de ductis macedonibus in bellum ciuile cum ceteris suꝑioris
asie ppłis enmenẽ secicti sunt quo nicto ad antigonũ trau¬
siere post hunt a intanore selenco at mox ab autrocho
⁊ suctessoribus enis possessi a cuius pronepote felenco pͥmũ
defecere pͥmo puinco bello lucio maulio bulsione. M.
atilio regulo consulibus huius defectionis ĩ ꝓuuctatem
illis duoꝵ factenmi uegum selenti ⁊ antiochi distordia
dedit qui dum ĩuicem eupere sibi regnũ nolunt ꝑsequi
defectores omuiserunt fodemi tempore eciam thebdetus
uulse ibium batiaianoꝵ peefectus defecit uegem ꝙ se appellra

Expanded text:
proinde secunda adversaque silentio tegunt. Principibus proinde secunda adversaque silentio tegunt. Principibus metu, non pudore parent. In libidinem proiecti, in cibum parci. Fides dicti promissique nulla, nisi quatenus expedit. Post mortem Alexandri Magni cum inter successores eius Orientis regna dividerentur, nullo Macedonum dignante Parthorum imperium Staganori, externo socio, traditur. Postea diductis Macedonibus in bellum civile cum ceteris superioris Asiae populis Eumenen secuti sunt, quo victo ad Antigonum transiere. Post hunc a Nicatore Seleuco ac mox ab Antiocho et successoribus eius possessi, a cuius pronepote Seleuco primum defecere primo Punico bello, L. Manlio Vulsone M. Atilio Regulo consulibus. Huius defectionis inpunitatem illis duorum fratrum regum, Seleuci et Antiochi, discordia dedit, qui dum invicem eripere sibi regnum volunt, persequi defectores omiserunt. Eodem tempore etiam Theodotus, mille urbium Bactrianarum praefectus, defecit regemque se appellari
Abbreviated transcription (Latin):
utamq toto corpore tegunt aira argentiqz nullius
nisi in ccrmis usus uxoris dulcedine narie libidines suigłi
płes habent nec ulla delicta adulterio granuus uindicãt
pobrem femuĩs nõ cõmima tantũ neroꝵ nerum etiam
conspectum interditunt earne nõ nisi uenatib quesita
uestuntui equis oñi tempore uectantur illis bella. illis
cõnma illis puͨͣ ac priata officia obenut suꝑ illos
rre consistere mercar colloqui, hoc demq discrunen
inter sernos liberos ꝙ est ꝙ serui pedibus liberi non
nisi equis nicediit sepultura nulgo aut aucũ aut canũ
laniatus est nuda demiũ ossa terra obrnũt / In suꝑstici¬
omibus atq euca deoꝵ prccipna om̃ibus ueneratis est
Iugenia genti tumida sediciosa frandulenta procatia
quippe molenciã niris / mansuetudinem mulierib assignãt
semꝑ aut in externos . aut in domesticos motus inquitti
natura taccti ad faciendum ꝙͣ ad dicendum ꝓinpiciores

Expanded text:
utrumque toto corpore tegunt. Auri argentique nullus utrumque toto corpore tegunt. Auri argentique nullus nisi in armis usus. Vxores dulcedine variae libidinis singuli plures habent, nec ulla delicta adulterio gravius vindicant. Quamobrem feminis non convivia tantum virorum, verum etiam conspectum interdicunt. Carne non nisi venatibus quaesita vescuntur. Equis omni tempore vectantur; illis bella, illis convivia, illis publica ac privata officia obeunt; super illos ire, consistere, mercari, colloqui. Hoc denique discrimen inter servos liberosque est, quod servi pedibus, liberi non nisi equis incedunt. Sepultura vulgo aut avium aut canum laniatus est; nuda demum ossa terra obruunt. In superstitionibus atque cura deorum praecipua omnibus veneratio est. Ingenia genti tumida, seditiosa, fraudolenta, procacia; quippe violentiam viris, mansuetudinem mulieribus adsignant. Semper aut in externos aut in domesticos motus inquieti, natura taciti, ad faciendum quam ad dicendum promptiores;
Abbreviated transcription (Latin):
s maiorem partem seruiciore habent quoꝵ nulgns
nuilli manumittendi potestate ꝑmissa ac ꝑ hoc om̃ĩs
seruis nascentibus in dies crescit hos pari ac liberos
suos eura ⁊ equitare ⁊ sagictare magna industria docãt
lo en pletissimus ut quisq est / ita plures in uello equites
regi suo prebet Demq antomio uellum parthis infe¬
uenti eũ quinquagnita milia equitum octirecerẽt soli
quadringenti liberi fuere cominꝰ in acie preliari aut
es sessas ex pugnare nrbes nesciñt pugnant aut proeu¬
rentibus equis aut terga dantibus sepel eciam fugam
datur / nec pngnare du possunt Ceterum ĩtolerãdi
forent si ꝙ̃tus hus est impetus io tanta ⁊ ꝑsenerã¬
cia esset pleriuiq in ip̃o ardore c̾taminis prelia deserunt
at paulo post pͥngnam ex fuga depetunt ut cum
maxiine incisse te putes tunt tibi distonuẽ subeundum
sit anrumentum ip̃is equis q lorice plumate sunt que

Expanded text:
sed maiorem partem servitiorum habent, quorum vulgus sed maiorem partem servitiorum habent, quorum vulgus nulli manumittendi potestate permissa ac per hoc omnibus servis nascentibus in dies crescit. Hos pari ac liberos suos cura et equitare et sagittare magna industria docent. Locupletissimus ut quisque est, ita plures in bella equites regi suo praebet. Denique Antonio bellum Parthis inferenti cum L milia equitum occurrerent, soli CCCC liberi fuere. Comminus in acie proeliari aut obsessas expugnare urbes nesciunt. Pugnant aut procurrentibus equis aut terga dantibus; saepe etiam fugam datur. Nec pugnare diu possunt; ceterum intolerandi forent, si quanta his est impetus vis, tanta et perseverantia esset. Plerumque in ipso ardore certaminis proelia deserunt ac paulo post pugnam ex fuga repetunt, ut, cum maxime vicisse te putes, tunc tibi discrimen subeundum sit. Munimentum ipsis equisque loricae plumatae sunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
memalibus bellis assidut uexate narus perituloꝵ
certamimnbuo urgerentur hii domestreis sedicionibus
stethia pussi solitudines inter hirtamã ⁊ dahas ⁊ areos
⁊ sparthanos ⁊ maggianos fuitim occupauere fines
dem̃ postea nõ intercedentibus primo finitinus postea
eciam prohibentibus in tantum protulcre ut nõ ñuensa
tantum ac prefunda campoꝵ uerum eciam prerupta
collium montiũ ꝙ ardua q occupauerunt Ex quo fit
ut parthie plerriq finiũ aut estus aut fagoris magni¬
tudo possideat quippe cum montes ⁊ campos estus infestet
admĩsertio gentis post defectoẽm macedonici imperii
sus regibus fuit ꝓroxinus maiestati regum pp̃łoꝵ
ordo est Exhoc duces in bello ex hoc in pare rectorrs
habent Sermo hii inter scrthicũ medicũ ꝙ medins et
utasqꝙ nuxtus nestis olim sui mos postea ꝙͣ accessere
opes ut medio ꝑlucida ac fluida cermoꝵ patrins
at scithitus mos exercitum nõ ut alie gentes liberore

Expanded text:
vicinalibus bellis adsidue vexati variis periculorum vicinalibus bellis adsidue vexati variis periculorum certaminibus urgerentur. Hi domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines inter Hyrcaniam et Dahas et Areos et Sparnos et Margianos furtim occupavere. Fines deinde non intercedentibus primo finitimis, postea etiam prohibentibus in tantum protulere, ut non inmensa tantum ac profunda camporum, verum etiam praerupta collium montiumque ardua occupaverint. Ex quo fit, ut Parthiae pleraque finium aut aestus aut frigoris magnitudo possideat, quippe cum montes nix et campos aestus infestet. Administratio gentis post defectionem Macedonici imperii sub regibus fuit. Proximus maiestati regum probulorum ordo est; ex hoc duces in bello, ex hoc in pace rectores habent. Sermo his inter Scythicum Medicumque medius et utrisque mixtus. Vestis olim sui moris; posteaquam accessere opes, ut Medis perlucida ac fluida. Armorum patrius ac Scythicus mos. Exercitum non, ut aliae gentes, liberorum,
Abbreviated transcription (Latin):
arthi penes quõs nelut diuisio orbis cũ romaĩs
facta nũt orientis imperum est stitaͬarũ exults
fuere hoc eciam ip̃oꝵ nocabulo manfestatur nani
stithico sermone exules parthi dicĩttiu hii ⁊ assirioꝵ
⁊ medoꝵ tomporibus inter orientes ppłos ostirissimi
fuere Postea qͦ cum imꝑium orientis a medis ad
ꝑsas translatum est uelut nulgus sine noniẽ p̾da
uctoꝵ fuere postremũ macedomibus trimmphato
oriente sermerunt ut eiuus mr̃rũ indeatur ad tantã
eos felicitatem ꝑ uirtutem prouettent ut imperent
gentibus sus quaꝵ imꝑio uelute sermle nulgns
fuere / a nmanis ꝙ trmis bellis ꝑ maximos duces
florentissimus temporibus lacessiti soli ex ommibus
grentibus nõ pares solum uerum eciam. iuctores fur̾̃e¬
iẜꝙͣ plus glorit est inter afsiria ⁊ medita ꝑ sica ꝙ
memorata olimi regna ⁊ opulentissimũ illid inbiĩ
bactrianũ imꝑium emerge potuisse ꝙͣ longniqua
uella incisse Irecerea cũm gaanibus scithicis et

Expanded text:
arthi, penes quos velut divisione orbis cum Romanis facta nunc Orientis imperium est, Scytharum exules fuere. Hoc etiam ipsorum vocabulo manifestatur, nam Scythico sermone exules "parthi" dicuntur. Hi et Assyriorum et Medorum temporibus inter Orientis populos obscurissimi fuere. Postea quoque, cum imperium Orientis a Medis ad Persas translatum est, veluti vulgus sine nomine praeda victorum fuere. Postremum Macedonibus triumphato Oriente servierunt,ut cuivis mirum videatur ad tantam eos felicitatem per virtutem provectos, ut imperent gentibus, sub quarum imperio veluti servile vulgus fuere. A Romanis quoque trinis bellis per maximos duces florentissimis temporibus lacessiti soli ex omnibus gentibus non pares solum, verum etiam victores fuere;quamquam plus gloriae est inter Assyria et Medica Persicaque memorata olim regna et opulentissimum illud mille urbium Bactrianum imperium emergere potuisse quam longinqua bella vicisse,praeterea cum gravibus Scythicis et
Abbreviated transcription (Latin):
plebei cũ patritus iñgecptu qui tumuiltus in monte
ponculo du ce cromileyo ⁊buno plebis exaysit Quartã
honoꝵ cupido ut de pbe qͦ magr̃atus crearentin fabus
ambustus duaꝑ pater alteram suspicio patritii sangninis

Expanded text:
plebei cum patriciis iungerentur; qui tumultus in monte plebei cum patriciis iungerentur; qui tumultus in monte Ianiculo duce Canuleio tribuno plebis exarsit. Quartam honorum cupido, ut plebei quoque magistratus crearentur. Fabius Ambustus duarum pater alteram Sulpicio patricii sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
qua dissedisse inter se quondã humas dixit artus ꝙ om̃is
opere fungentibus solus uenter ĩpus ageret demͣ mõ¬
ubũdos a seuĩetione redisse in caplum quãdo sensisseñt
ꝙ enis opera redactis in sangnũ sibis rargarent
Seciidam in urbe media decen itorũ libido conflauĩt
allatas a grecia leges decem piilpes lecti inbente ppło
conscrpserant ordinata q exat. ipii. tabulis tota iusticiã
cũ causa tñ traditos fastes ris quodam finore detinebat
sente ceteros appius eo insoler elatus est ut ingeriã
Girgnre scupro destinaret obtrs et lucretie et leget
urus quod ip̃e composnerat Itaq eũ oppressã indicios a¬
filiam trahi in seruitutem ideret migiius pacter nichil
cũctatus in midio foro nmn sua interfecit admotis q
y carcerem et cathenas a dupentino monte detraxit
Tertiam sedictionem exeuit matrimiomoꝵ dignitas ut

Expanded text:
qua dissedisse inter se quondam humanos dixit artus, quod omnibus qua dissedisse inter se quondam humanos dixit artus, quod omnibus opere fungenti bus solus uenter immunis ageret; deinde moribundos ea seiunctione redisse in gratiam, quando sensissent quod eius opera redactis in sanguinem cibis inrigarentur. Secundam in urbe media decemuiratus libido conflauit. Adlatas a Graecia leges decem principes lecti iubente populo conscripserant, ordinataque erat in duodecim tabulis tota iustitia, cum tamen traditos fasces regio quodam furore retinebant. Ante ceteros Appius eo insolentiae elatus est, ut ingenuam uirginem stupro destinaret, oblitus et Lucretiae et regum et iuris quod ipse composuerat.Itaque cum oppressam iudicio filiam trahi in seruitutem uideret Virginius pater, nihil cunctatus in medio foro manu sua interficit, admotisquein carcerem et catenas ab Auentino monte detraxit. Tertiam seditionem excitauit matrimonio rum dignitas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quoddã sprrabat indomiitũ Inde est ꝙ exercitus postrmũ
imꝑatorem inficiantem quas promiferat predas. facta in
castris seditione lapidanit ꝙ sub appio clandio noliut nnceie
hostem cũ posset ꝙ dute nalerio uerone detrattãtibus
plerisq miliciam fratti consulis fastẽs Iude ꝙ clarissimes
printipeo ꝙ aduersarentur nolantati fuo exulatione
militauit uo coriolanũ colece agcos inbentem nt
mimiis ille feroeiter inurriam arimis iuditasset insi qꝙ
iam inferentem signa filium mater ueturia sus latoim
garmauit ut np̃m camillũ ꝙ nuque inter plebem et
urbe consueuit et mox supplices de hoste gallo mdicanit
solitudine et interitũ patat sue ininaritur Prima
distordia ob impotentiam feneratoapibus in terga
qͦ ẜuiliter sementibus in facrum moris plebe armata
secessit egre q nec insi tribunos ngasset menemi
agrippe facundi et sapientis ura ancete renocata est
Rxtat or̃onis antique satis audax Oncordiam fabula

Expanded text:
quiddam adhuc spirabat indomitum. Inde est quod exercitus Postumium imperatorem, infitiantem quas promiserat praedas, facta in castris seditione lapidauit; quod sub Appio Claudio noluit uincere hostem, cum posset; quod duce Volerone detrectantibus plerisque militiam, fracti consulis fasces. Inde clarissimos principes, quod aduersarentur uoluntati suae, exsulaCoriolanum colere agros iubentem— nec minus ille ferociter iniuriam armis vindicasset, nisi quod iam inferentem signa filium mater Veturia lacrimis suis exarmavit;—ut ipsum Camillum, quod inique inter plebem et urbe consenuit et mox supplices de hoste Gallo vindicavit. solitudinem et interitum patriae suae minaretur. Prima discordia ob inpotentiam feneratorum. Quibus in terga quoque seruiliter saeuientibus, in sacrum montem pleps armata secessit aegreque, nec nisi tribunos impetrasset, Meneni Agrippae, facundi et sapientis uiri, auctoritate reuocata est. Exstat orationis antiquae satis efficax ad concordiam fabula,
Abbreviated transcription (Latin):
domitus ⁊ captus ⁊ per dedicionẽ in mĩculie habitus
acquilius asiatiti belli reliquias confecit mxtis ne fas
nenenr fontibus ad dedicionem quarũdi uebium q̃
res ut maturam ita infamem fecit unctoriã quippe cũ
contra fas deũ mores q maiorũ meditamĩb impuris
ni id tempus sacrosancta romana arma molasset

Expanded text:
domitus et captus et per deditionem in uinculis habitus. domitus et captus et per deditionem in uinculis habitus. Aquilius Asiatici belli reliquias confecit, mixtis — nefas! — ueneno fontibus ad deditionem quarundam urbium. Quae res ut maturam, ita infamem fecit uictoriam, quippe cum contra fas deum moresque maiorum medicaminibus inpuris in id tempus sacrosancta Romana arma uiolasset
Abbreviated transcription (Latin):
infinoren et iuestis semit ip̃a lacetant qͥue et si ita
iotu st sure omĩa anq confusa iñ quo nunis appareãt
restrutio mn dico iꝑii appareat tũ ad ilre cũrum
steleta tupes et impias pugnas Rencetemnr
et intognita quadam felicitate relitte Regns hereditatib
opes et tota in somet regna nemebant actalus Rex
ꝑgameoꝵ regis Gumenis filius socii quõdã cõmilitonis¬
que mei restamentũ deliquit ppłs Romanus bonorũ meo ⁊
heres esto In bonis regris hec fuerũt adita igitur
he reditate prouinciam ppłs romanus non bello quidẽ
net armis s quod est equins testamenti iure returebat
aristons regii sangninis ferox inuenis uibes regib
parere consuretas partim facile sollititat pancas resistãtes¬
in Indon samon calophona ui recipit, Crassi qͦ p̃toris
cedit excitũ ip̃m q cepit. S ille memor et familie et
Romami nomĩe eustodem sui barbarũ nirgula excetat in
exiciũ sui quod nolebat ira concitat mox a ꝑperna

Expanded text:
Quae etsi iuncta inter se sunt omnia atque confusa, tamen quo melius appareant, crescentis in dies imperii appareat; tum ad illa civium scelera turpesque et inpias pugnas revertemur.et incognita quadam felicitate relictae regiis hereditatibus opes et tota insemel regna veniebant. Attalus rex Pergamenorum, regis Eumenis filius, socii quondam commilitonisque nostri, testamentum reliquit: Populus Romanus bonorum meorum heres esto. In bonis regiis haec fuerunt. Adita igitur hereditate provinciam populus Romanus non quidem bello nec armis, sed, quod aequius, testamenti iure retinebat. Aristonicus, regii sanguinis ferox iuuenis, urbis regibus parere consuetas partim facile sollicitat, paucas resistentis, Myndon, Samon, Colophona ui recepit, Crassi quoque praetoris cecidit exercitum ipsumque cepit. Sed ille memor et familiae et Romani nominis custodem sui barbarum uirgula excaecat et in exitium sui, quod uolebat, ita concitat. Mox a Perperna
Abbreviated transcription (Latin):
et ii eo udicis Reatissimam in ip̃io malis culctatem asront
mano etbete tem longa sustiuit ꝯroinssibie nte ma
diuo oppressa citas millum de se gaudrlm host Reliquit
arte mie pple Romanis pulcher egregnis piis sanitꝰ
tunbida e sedei caestentbuo eñ ip̃a magnitidime ampeg¬

Expanded text:
et meo iudicio beatissimam in ipsis malis ciuitatem! Adseruit et meo iudicio beatissimam in ipsis malis ciuitatem! Adseruit manu aetate tam longa sustinuit. Novissime maximo duce oppressa civitas nullum de se gaudium hosti reliquitactenus populus Romanus pulcher, egregius, pius, sanctus turbida et foeda, crescentibus
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam milite cõmissa acres quodq nemo iusurum
se ũ ꝙͣ sꝑanerat factũ est ut fugientes numantinos uederet
dedere eciam se nolebant si toleranda urris imparentur
S cũ scipio ueram nellet et sine exceptione nitoriam co
neccessitatũ compulsi primũ ut destinata morte in pbeliũ
ruerent, cũ se prins epulis quasi inferus impleuissent
carius semiernde et celie sit nocant indigenã ex fomuẽto
pocionem Intellectũ ab imꝑatore consilium Itaq non est
ꝑmissa pugna moriturris cũ fossa atq lorita quatuor q
castris cutũdatos fames premeret ab duce orantes pmiũ
ut tanqa urros occideret et hec ubi non impetrabant platin
erupcio si conserta manu plirrniu octisi et cum urgeret
fames aliꝙͣtisꝑ inde iuxerunt nouissime consilium fuge
sedit s hoc qͦ euptis estequorũ cuigulis uxores ademerũt
sĩno stelere ꝑ amorem Itaq deplorrcto exitu in ultumnã

Expanded text:
disciplinam milite commissa acies, quodque nemo uisurum disciplinam milite commissa acies, quodque nemo uisurum se umquam sperauerat, factum ut fugientes Numantinos quisquam uideret. Dedere etiam se uolebant, si toleranda uiris imperarentur. Sed cum Scipio ueram uellet et sine exceptione uictoriam, eo necessitatum compulsi primum ut destinata morte in proelium ruerent, cum se prius epulis quasi inferiis inpleuissent carnis semicrudae et celiae; sic uocant indigenam ex frumento potionem. Intellectum ab imperatore consilium: itaque non est permissa pugna morituris. Cum fossa atque lorica quattuorque castris circumdatos fames premeret, a duce orantes proelium, ut tamquam uiros occideret, ubi non inpetrabant, placuit eruptio. Sic conserta manu plurimi occisi, et cum urgueret fames, aliquantisper inde uixerunt. Nouissime consilium fugae sedit; sed hoc quoque ruptis equorum cingulis uxores ademere, summo scelere per amorem. Itaque deplorato exitu in ultimam
Abbreviated transcription (Latin):
taꝙ statun megara uito fornissimo dnl ad arma
potuissent hostilium dem mantinũ hunc qͦr assidino cedibus¬
ta subegerunt ut ne oculos quidem aut uocem niniãtini
ura quisqͣ sustineret tñ eum hoc qͦ fedus maluerunt
contenti armoꝵ mamibus cum ad intericionem seurre co¬
issent s non minus numantini illiis federis flagrãs
ignominia et pudore ppłs Romanus dedecus quid pñtis
flagicii dediciont mautini expiauit Ceterũ duce scipio¬
ne carthaginis incendiis ad excidia uobium ibuto tãdẽ
eciam in ulcionem excandunt s tunc acrius in castris ꝙͣ in
campo nr̃o cũ milite ꝙͣ cũ mĩmantino preliandũ fuit qͥppe
assidius et mistis ac seruilibus maxime oꝑibus accrctt
ferre plenius uallum qui acrma nestrrent luto inquinari
qui sangnine nollent iubebantur ad hec storta calones
sartine iisi ad usũ neccessaria amputantui tanti esse
ex̾citum ꝙti imꝑatorem nere ꝑditũ est Sic Redacto in

Expanded text:
taque statim Megarauico fortissimo duce ad arma potuissent; Hostilium deinde Mancinum: hunc quoque adsiduis caedibus subegerunt, ut ne oculos quidem aut uocem Numantini uiri quisquam sustineret. Tamen cum hoc quoque foedus maluere, contenti armorum manubiis, cum ad internecionem saeuire potuissent. Sed non minus Numantini quam Caudini illius foederis flagrans ignominia ac pudore populus Romanus dedecus quidem praesentis flagitii deditione Mancini expiauit, ceterum duce Scipione, Carthaginis incendiis ad excidia urbium inbuto, tandem etiam in ultionem excanduit. Sed tum acrius in castris quam in campo, nostro cum milite quam cum Numantino proeliandum fuit. Quippe adsiduis et iniustis et seruilibus maxime operibus adtriti ferre plenius uallum, qui arma nescirent, luto inquinari, qui sanguine nollent, iubebantur. Ad hoc scorta, calones, sarcinae nisi ad usum necessariae amputantur. Tanti esse exercitum quanti imperatorem uere proditum est. Sic redacto in
Abbreviated transcription (Latin):
et suppliti patem atq partem regni dari platuit eo libẽcius
ꝓ tam facile cessisset¬
iuatito bello successit ut debebat etholicũ uitto quipe
romanus antiocho fates a siatici belli ꝑ se quebatur
rgo fulmo nobiliori mandata ulcio est / hic protinus caput
gentis ambrachiam regiam prru machis quatit secuta
de dicio est aderrint etholoꝵ precibus acciti rodii ⁊ meminera¬
nuis auxilii sic placuit ignostere serpit tñ lacius ĩ ꝓxinos
bellum omne q late cophalomã/ Iaciuthon et quidquid in sula¬
etholiri bell acessio fuerunt¬
stre sequũtu etholos/ quippe bellantes eos nuper
flilrurit eadem exedii causa nã cũ Gũ. mallii castra
cepissent, opime q prede intubarent epulantes ac lu di¬
bundos plerosq ac ubi essent pre oculis nestrentes
appns pulcher ĩuadit sic cũ sanguine et spiritu male
perotam reuomuere uittoriani/ Ipe Rex apiuo equo impo¬

Expanded text:
et supplici pacem partemque regni dari placuit eo libentius, et supplici pacem partemque regni dari placuit eo libentius, quod tam facile cessissetSyriaco bello successit, et debebat, Aetolicum. Victo quippe Romanus Antiocho faces Asiatici belli persequebatur. Ergo Fuluio Nobiliori mandata ultio est. Hic protinus caput gentis Ambraciam, regiam Pyrrhi, machinis quatit. Secuta deditio est. Aderant Aetolorum precibus Attici, Rhodii, et memineramus auxilii: sic placuit ignoscere. Serpsit tamen latius in proximos bellum omnemque late Cephalleniam, Zacynthon et quidquid insulaetoli belli accessio fueruntstri secuntur Aetolos; quippe bellantes eos nuper fuerunt eademque exitii causa. Nam cum Gnaei Manli castra cepissent opimaeque praedae incubarent, epulantes ac ludibundos plerosque, qui aut ubi essent prae poculis nescientes, Appius Pulcher inuadit. Sic cum sanguine et spiritu male partam reuomuere uictoriam. Ipse rex Aepulo equo inpo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo ducem genere agere inderetur migniũ ꝓnerorũ¬
ꝙ delectus habebat / Talem ergo Regeni ian sua
de bollatum ppłs Romanus accilio glabrione con
lacomũ speciosa cede memorandũ / ne ibi quidem fiducia loci
resistentem mari ac terra cedere coegit statim et e uestigio
duceomuilio regillo et remigantibus rodus tota la ceratur ne
sibi plareant achane In antiocho uicinus xerxem/ In emlio
alcibiadem equauimus/ Ephesus salamina pensauimus
Iũ consule scipione cui frater ille modo uittor carthagini
affritamis uoluntaria legacione aderat de bellari regem
placet et iam toto cesserat mari s nos muis ulteriuq nre¬
andrũ ad amnẽ montemq siphilum castra ponũtur. hice
suo ebore fulgentibus anem otomq uallanerrit, s hec
omia prepedita magnitudure sua ad hoc nibre qui subito
suꝑfusus irra felicitate ꝑsicos areus corruperat/ pͥmun
trepidatio/ mox fuga dehinc triumphus fuerunt / uitto et¬

Expanded text:
aliquo genere ducem agere uideretur, uirginum puerorumaliquo genere ducem agere uideretur, uirginum puerorumque dilectus habebat. Talem ergo regem iam luxuria sua debellatum Acilio Glabrione consLaconum speciosa caede memorandum, ne ibi quidem fiducia loci resistentem mari ac terra cedere coegit. Statim et e uestigio duce Aemilio Regillo, adremigantibus Rhodis tota laceratur. Ne sibi placeant Athenae: in Antiocho uicimus Xerxen, in Aemilio Alcibiaden aequauimus, Epheso Salamina pensauimus. Tum consule Scipione, cui frater, ille modo uictor Carthaginis Africanus, uoluntaria legatione aderat, debellari regem placet. Et iam toto cesserat mari, sed nos imus ulterius. Maeandrum ad amnem montemque Sipylum castra ponuntur. Hic suo ebore fulgentibus, aciem utrimque uallauerat. Sed haec omnia praepedita magnitudine sua, ad hoc imbre, qui subito superfusus mira felicitate Persicos arcus corruperat. Primum trepidatio, mox fuga, deinde triumphus fuerunt. Victo
Abbreviated transcription (Latin):
et patis impatiens hostem ppłi Romani toro orbe querebat
et quod illus fuisset ꝑiculũ si se consilur eins Rex tradi¬
disset et si asre iurribus usus fuisset miser hãnibal: Sz Rex
sus opibus et Regio nonñe fretus sacins habint bellum
mouere Europa iam dubio procul uire ad Romanos ꝑtine¬
bat hit lisimachiã uebem in lutore tratio positam a
maronbus suis antrochus us hereditario iure repostebat hor
nel̾nt sidere afiatiti belli mota tempestas et maxiius regũ
conuentus fortiter indixisse bellum cum ingenti screpita ac
tumultu mouisset ex asia occupatis statum insulio gretie q
littoribus ocia et luxus tanꝙͣ iuttor agitabat Euboem ĩsula
continenti adherentem tenui faeto reciproeantibus aquis
enripus abstidit hic ille positis aureis seritis q tentorus
sub ip̃o freti murnure eũ inter fluenta tibus fidib ꝙ
contineret collatis undiq ꝙͣuis ꝑ hiemen rosis ne nõ

Expanded text:
et pacis inpatiens hostem populo Romano toto orbe quaerebat. et pacis inpatiens hostem populo Romano toto orbe quaerebat. Et quod illud fuisset periculum, si se consiliis eius rex tradidisset, id est si Asiae uiribus usus fuisset miser Hannibal! Sed rex suis opibus et nomine regio fretus satis habuit bellum mouere. Europa iam dubio procul iure belli ad Romanos pertinebat. Hic Lysimachiam, urbem in litore Thracio positam a maioribus suis, Antiochus ut hereditario iure repetebat. Hoc uelut sidere, Asiatici belli mota tempestas. Et maximus regum, contentus fortiter indixisse bellum, cum ingenti strepitu ac tumultu mouisset ex Asia, occupatis statim insulis Graeciaeque litoribus, otia et luxus quasi uictor agitabat. Euboean insulam continenti adhaerentem tenui freto reciprocantibus aquis Euripus abscidit. Hic ille positis aureis sericisque tentoriis sub ipso freti murmure, cum praefluentes aquae tibiis fidibusque concinerent, conlatis undique quamuis per hiemem rosis, ne non
Abbreviated transcription (Latin):
exceꝑit quodam casu quasi iudustria sit aggubernante fortuna
ut ꝙͣadmodum ab affaca in europim sit ab europa in asiam
ultro se suggerentibus causis imꝑium procederet et cum
teruirũ orbis situ p̃e ordo uctoriarũ nanigeret non alius for¬
mi dolosins fama bellum fuit quippe eũ persas et orientem
uersem atq dariũ cogitarent qñ ꝑfossi uru montes quãdo
uelis opertũ mare mĩciaretur ad hoc celestes mine c̾ritabãt
cũ humore contuo cumanus appollo sudaret s hic fauẽtis
asie numinis timor erat nec sane iuris opibus armis
quid ꝙͣ coprosins siria s in manus tam ignani regis incidãt
ut nnthil fuert in antiocho specio sins ꝙͣ ꝙ a Romanis
uictus est Impulere regem in id bellum choas etholie pͥnceps
inhonoratem apud Romanos querens aduersus macedonas
militie sue societatem huit hãnibal qui in affaca uict ꝓfugus

Expanded text:
excepit quodam casu, quasi de industria sic adgubernante fortuna, excepit quodam casu, quasi de industria sic adgubernante fortuna, ut quem ad modum ab Africa in Europam, sic ab Europa in Asiam ultro se suggerentibus causis imperium procederet, et cum terrarum orbis situ ipse ordo uictoriarum nauigaret. Non aliud formidolosius fama bellum fuit; quippe cum Persas et orientem, Xerxen atque Darium cogitarent, quando perfossi inuii montes, quando uelis opertum mare nuntiaretur. Ad hoc caelestes minae territabant, cum umore continuo Cumanus Apollo sudaret. Sed hic fauentis Asiae suae numinis timor erat. Nec sane uiris, opibus, armis quidquam copiosius Syria; sed in manus tam ignaui regis inciderat, ut nihil fuerit in Antiocho speciosius quam quod a Romanis uictus est. Inpulere regem in id bellum illinc Thoas Aetoliae princeps, inhonoratam apud Romanos querens aduersus Macedonas militiae suae societatem, hinc Hannibal, qui in Africa uictus, profugus
Abbreviated transcription (Latin):
bͥneo uero flamincio duce minos antea achaonũ montes
iuidũ q auniẽ per abrupta uagantem et ip̃a macedome
claustra penetarumus mrroisse uittoriã nam nũqͣ postta
ausus congaedi Rex ad tumulos quos emocephalos uocant
uno ac nẽ hoc quidem iusto prelio opprimitiu / Et illi
quedem consul patem dedit Regnũ q concessit. mox ne
quid esse hostile thebas et eubocã et grassantem suma in¬
de suo lacedemoniã compestint Grecie neterẽ statũ redbidit
ut legibus iuueret suis et auita libertate frueretur / q̃
gandia : que nr erferaciones fuerunt e cũ hoc forte neuee
in theatro quinquenalibus ludis a precone canerentui, quo
certauere plausu: quid florũ in consulem profuderunt
Et iterũ iterũ ꝙ preconem repetere illam nocem inbebãt
qua libertas achaie pronũciabatui nec aliter illa cõsulari
sententia ꝙͣ mobulatissimo aliqui tybiarũ aut fidiũ cãtu
cedoniam statun et Reggem philippum antiochut

Expanded text:
Enimuero Flaminino duce inuios antea Chaonum montes Enimuero Flaminino duce inuios antea Chaonum montes Aoumque amnem per abrupta uadentem et ipsa Macedoniae claustra penetrauimus. Introisse uictoria fuit. Nam posteaausus congredi rex ad tumulos, quos Cynocephalas uocant, uno ac ne hoc quidem iusto proelio opprimitur. Et illi quidem consul pacem dedit regnumque concessit, mox, ne quid esset hostile, Thebas et Euboean et grassantem sub Nabide suo Lacedaemona compescuit. Graeciae uero ueterem statum reddidit, ut legibus uiueret suis et auita libertate frueretur. Quae gaudia, quae uociferationes fuerunt, cum hoc forte Nemeae in theatro quinquennalibus ludis a praecone caneretur! Quo certauere plausu! Quid florum in consulem profuderunt! Et iterum iterumque praeconem repetere uocem illam iubebant, qua libertas Achaiae pronuntiabatur, nec aliter illa consulari sententia quam modulatissimo aliquo tibiarum aut fidium cantu cedoniam statim et regem Philippum Antiochus
Abbreviated transcription (Latin):
cepit a federe philippi quo reo iam pridem dñantem in
itasia hambalem sibi socianerat postea crenit ĩploranib
atheme auxiłium contea Regs murcias cum ille ostra
uio uictorie in templa/ aras/ et sepulcca ip̃a seuiret platuit
senatui opem ferae tantis suppliuo quippe iam gencium
Reger duces ppͣłi nationeo presidium sibi ab hac Gxbe pete¬
bant Primo igitin leuino consule ppłs Romanus pomum
mare ingressus tota gratie lictora ueluti triumphante olasse
paragrauit Spolia quippe sicilie sardime hispame affree
preferebat/ et maifestam iuttoriam nata in precoria
puppe laurus pollicebatur aiderat sponte in anxilumi
a mari consul a terris omia equis uiris ꝙ quaciebat bis
terrbilius macedombue fuit ip̃o uulnerũ aspectu que nõ
spiculis / nec sagitis nec illo gaeto ferro s ingentib pilis
nec minoribus adatta gladus ultra mortem patebant/

Expanded text:
oepit a foedere Philippi, quo rex iam pridem dominantem in oepit a foedere Philippi, quo rex iam pridem dominantem in Italia Hannibalem sibi socium iunxerat; postea creuit inplorantibus Athenis auxilium contra regis iniurias, cum ille ultra ius uictoriae in templa et aras et sepulchra ipsa saeuiret. Placuit senatui opem tantis ferre supplicibus. Quippe iam gentium reges, duces, populi, nationes praesidia sibi ab hac urbe repetebant. Primum igitur Laeuino consule populus Romanus Ionium mare ingressus, tota Graeciae litora ueluti triumphanti classe peragrauit. Spolia quippe Siciliae, Sardiniae, Hispaniae, Africae praeferebat, et manifestam uictoriam nata in praetoria puppi laurus pollicebatur. Aderat sponte in auxilium ui nauibus a mari, consul a terris omnia equis uirisque quatiebat. Bisterribilius Macedonibus fuit ipso uolnerum adspectu, quae non spiculis nec sagittis nec ullo Graeculo ferro sed ingentibus pilis nec minoribus adacta gladiis ultra mortem patebant.
Abbreviated transcription (Latin):
Non fuit maior sus imꝑio Romano dies ꝙͣ ille cũ duo
om̃i ⁊ ante ⁊ postra ducũ clarissimi duces Ille italie hit
hispanie uictor collatis comimis signis direxere acies s
et collo quĩ fuit inter ip̃os de legibus pacis steterunt dni
mutua admiraciont defixi ubi de pate non conuenit signa
tetinere Constat utriisqz confessione nec meluis instrui
aciem/ nec acrius potuisse pugnari/ hoc stipio de hanibale
hannabal de stipionis excitu prdicauerunt/ Si tã hãnbal
cessit premiũ ꝙ inttorie affoita fuit et setus affacam
statim terrarum orbis
Ost carthagnem uinai neminrẽ puduit / Secute
statim affricam gentes macedoma grecia siria eecera¬
ꝑ dinia quodam quasi estu et toraente fortune s prini
tune philippus Regno paesideret Romani tamen dimicare
sibi cũ Rege alexandro iudebantur mace domeũ bellum
nomine amplius q̃ specatione gentis fuit, Causa uelli¬

Expanded text:
Non fuit maior sub imperio Romano dies quam ille, cum duo Non fuit maior sub imperio Romano dies quam ille, cum duo omnium et ante et postea ducum maxime duces, ille Italiae, hic Hispaniae uictor, conlatis comminus signis direxere aciem. Sed et conloquium fuit inter ipsos de legibus pacis: steterunt diu mutua admiratione defixi. Vbi de pace non conuenit, signa cecinere. Constat utriusque confessione nec melius instrui aciem nec acrius potuisse pugnari; hoc Scipio de Hannibalis, Hannibal de Scipionis exercitu praedicauerunt. Sed tamen Hannibal cessit, praemiumque uictoriae Africa fuit et secutus Africam statim terrarum orbis. Post Carthaginem uinci neminem puduit. Secutae statim Africam gentes, Macedonia, Graecia, Syria ceteraque omnia quodam quasi aestu et torrente fortunae : sed primi  quamuis tum Philippus regno praesideret, Romani tamen dimicare sibi cum rege Alexandro uidebantur. — Macedonicum bellum nomine amplius quam spectatione gentis fuit. Causa c
Abbreviated transcription (Latin):
quo consilio qua celeritate consules castra cõmuxerint mo¬
ꝑmantem q hostem collittis signie oppresseruit neq od
fieri hãnbat senserit difficile dictu est Certe hãnbal Re
cognita cũ proiectũ fratris caput ad sua castea uidissen
agnosto inquit infelicitatem carthagins het fuit illms
ui non sure presagio quodam fata ñuinentis pͥma cõfessio
Iam certum erat hanibalem eciam ip̃ins confessione posse muti
S tote rerum prosperarũ fiducia plemio ppło Romanus
magni estmiabat asꝑrimũ hostem in sua affrica debellare
Dute igitui sti pione in ip̃am affucam tota mole cõuersuo
mitari cepit hãmbalem et italie sue clades in affacam mu¬
dicare, quas ille dii bom hasdrubalis copias/ quos siphacis
notte deleuit: den iam nõ a tercio lapide s ip̃as car¬
thagnus portas obsidione quatiebat sic factum ot
herentem atq incubantem italie extorqueret hannibalem

Expanded text:
quo consilio, qua celeritate consules castra coniunxerint inquo consilio, qua celeritate consules castra coniunxerint inopinatumque hostem conlatis signis oppresserint, neque id fieri Hannibal senserit, difficile dictu est. Certe Hannibal re cognita cum proiectum fratris caput ad sua castra uidisset, «agnosco», inquit, «infelicitatem Carthaginis». Haec fuit illius ri non sine praesagio quodam fati inminentis prima confessio. Iam certum erat Hannibalem etiam ipsius confessione posse uinci: sed tot rerum prosperarum fiducia plenus populus Romanus magni aestimabat asperrimum hostem in sua Africa debellare. Duce igitur Scipione in ipsam Africam tota mole conuersus imitari coepit Hannibalem et Italiae suae clades in Africa uindicare. Quas ille, dii boni, Hasdrubalis copias fudit, quos Sypnocte deleuit! Denique iam non a tertio lapide, sed ipsas Carthaginis portas obsidione quatiebat. Sic factum ut haerentem atque incubantem Italiae extorqueret Hannibalem.