comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lioies st aberrore saluati. qͦs ꝑdoct̾nã ĩstus
qͥsq uenat᷑. Qđ ysa ac demaioris filii sui ue¬
natione uesci ccupiscit: significat qd̾ ompis
s illo tardante minorẽ rebecca supposuit.
qr dũ iudaicꝰ ppłs bona oꝑa foris q̃rit.: genti¬
le̾ ppłm mat̾ grã introdux̃. ut oĩpotenti pat̾
cibũ boni oꝑis offerret. et benedictionẽ ma¬
ioris frĩs acciꝑet. Qui eosdẽ cibos exdomesti¬
cis aĩalib pbuit: qr gentił ppłs placẽ doext̃¬
orib sacrificiis ñ quȩrens. ꝑuocẽ ꝓpħe dicit.¬
Inme st iulota tua ã reddã laudationestͥ qd̾
idẽ iacobmanꝰ acbrachia et collis hedinis
uestim̃tis fris maioris induit᷑. hocẽ qd̾ insacre
scriptẽ p̃ceptisꝗ̃ maiori ppło donata fuerant.
in bona oꝑacione uestitus: et eisminor indo¬
mo utit̃. q̃ maior foras exiens intꝰ reliqͥt. q̃ille
iudaicꝰ ppłs hr̃e ñ potuit dũ solã ineis liccerã

Expanded text:
errore salvati, quos per doctrinam justus quisque venatur. Quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit, significat quod omnipSed illo tardante minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia introduxit, ut omnipotenti Patri cibum boni operis offerret, et benedictionem majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo exterioribus sacrificiis non quaerens, per voceeus, vota tua, quae reddam laudationes tibi? . Quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinisvestimentis majoris fratris induitur, hoc est, quod sacrae ceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est; et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit? Quae ille Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram
Abbreviated transcription (Latin):
carnat᷑ dñs uenit. Pot̃ etiã plaban mundꝰ
hic expͥmi. qͥ cũ surore ia cob seqt᷑ qͥa electꝰ
qͦsꝙ qui redẽptoris nr̃i mbra st̃ ꝑsequendo
oppͥmere conat᷑. huiꝰ filiã idẽ. seu mundi siue
diaboli iacol abstulit: cũ xp̃c sibi ȩccłã c̃nurx̃
quã et dedomo patris abstulit. qͥa ei ꝑapħã¬

Expanded text:
Laban mundus hic exprimi, qui cum furore Jacob sequitur, quia eleetos quosque, qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimere conatur. Hujus filiam, id est, seu mundi, sive diaboli, Jacob abstulit, cum Christus sibi Ecclesiam conjunxit: quam et de domo patris abstulit, quia ei p
Abbreviated transcription (Latin):
cłi. Debemꝰ & nos aliqͥd exillis distinctionib
suꝑnoꝵ ciuiũ adusũ nr̃e conu̾sationis tra¬
here. nosꝙ ipsos adincrem̃ta uircutũ bonis
studiis inflãmare. Quia enĩ tanta illic ascen¬
sura credit᷑ multitudo hoim. qͣnta multitu¬
b aliqͥd illuc reu̾tentes imitent᷑. Distinete

Expanded text:
Dei», debemus et nos aliquid ex illis distincionibus Dei», debemus et nos aliquid ex illis distincionibus supernorum civium ad usum nostre conversationis trahere, nos ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Lectio IIa. Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitubus aliquid illuc revertentes imitentur. Lectio te
Abbreviated transcription (Latin):
sert̃ sirmitatẽ ȩt̃nȩ ꝑseuerantiȩ consecuti st̃.
nullo iã lapsu adu̾si. nulla suꝑbia caden¬
tes. s firmit̾ inłi amore ec cͣcẽplatione per¬
sigͣalit̾ uet̾is et noui cestam̃ti significationẽ
ostendunr. Ideo uͦ faciẽ et pedes di oꝑiunt:d¬
qr p̃tĩta añ mundũ. et furͣaͣ ptꝰ mundũ scire
ñ possumꝰ. s media tantũ eoꝵ testimonio cõ¬
tẽplamͣ. Singłi senas alas liñt. qr de fabrica
tantũ mundi q̃ insex dieb facta st̃ inp̃sen¬
ti scło nouimꝰ. Qđ clamat ter sc̃s alt̾ ad alcm:
trinitatis inuna diuinitate demonstrat
mist̾iũ. S qͥd ꝓdest nos deangłicis sp̃ib ipsa
ꝑstringẽ. si ñ studeamꝰ hȩc etiã ad mõs ꝓfectꝰ¬
cͣgrua consid̾atione driuart: Quia enĩ suꝑna
illa ciuitas exangłis et hoĩb constat: adquam
tm̃ credimꝰ hunianũ genꝰ ascende. qntos illiccõ¬
tigit electos angłos remansisse. sic̃ scriptũ ẽ.
S̾tatuit t̾minos gentiũ. scd̾m numerũ angłoꝵ

Expanded text:
serunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione figuraliter veteris, et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt mundum et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamat ter Sanctus alter ad alterum, Trinitmysterium. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostrgrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: «Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃numerauimꝰ minime aliqͥd recognoseit.
Eiq adhuc ue deteriꝰ ĩminet: si et p̾uatã se
donis intelligit et neqͥꝗͣ gemit. Quisqͥs ꝙͦ tał:
cepta electoꝵ munera. et urtute qͥ possumꝰ ad
amorẽ tantȩ sortis anhelemꝰ. Qui in se donoꝵ
gram minime recognoscit. gemat. Quͦ inse

Expanded text:
quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo tacepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ꝓbaptismo inxp̃o morim̃ et renascim. ita
sp̃r signamͣ qͥ ẽ. digitꝰ dĩ et sp̾uale signadm. Sp̃s¬
sẽs iccirco in columbȩ sp̃e uenisse scribit᷑: ut na¬
tura eiꝰ ꝑaue simplicitatis et innocentiȩ decla
recͣ. Uñ ee dñs. Estote inqͥt simplices sicͣ colũbȩ.
Hȩc eni auis corꝑaliẽ ipso felle capet. hñs tantũ
innocentiã et amorẽ. Sp̃s scs in de noĩ̾e ignis
memorat᷑. ⁊d causȩ ẽ. ut intelligae̾ ꝑ plures
ñ fuisse diuisus. s mansisse insingłis totꝰ. sic̃¬
ignib mos ÷ Hanc eñi ht̃ naturã ignis accensꝰ:
ut qͣnti adeũ qͣnti adcrinẽ pͣpurei splendoris
aspexint: dantis uisũ sue lucis ĩꝑtiat. tantis
myst̾iũ su muneris tribuat. et ipse insua
nichilominꝰ integritate ꝑmaneat. Sp̃s sc̃s
noĩe aq̃ appellat̃ in eu̾głio. dño clamante et
dicente. Siqͥs sitit. ueniat adme ecbibat. qui
credit inme: flumina aq̃ uiuȩ fluent de
uentre eiꝰ. Euangłista aũ exposuit unde

Expanded text:
 baptismum in Christo morimur et renascimur, ita Spiritu signamur, quod est digitus Dei et spiritale signaculum. Spictus idcirco in columbae specie venisse scribitur, ut natura eius per avem simplicitatis et innocentiae decla. 10, 16: 'Estote,' inquit, 'simplices sicut columbae.' Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens tantum innocentiam et amorem. Spiritus sanctus inde nomine ignis memoratur, id causa est, ut intellegatur per plures non fuisse divisus, sed mansisse in singulis totus, sicignibus mos est. Hanc enim habet naturam ignis accensus, ut quanti ad eum, quanti ad crinem purpurei splendoris aspexerint, tantis visum suae lucis impertiat, tantis mysterium sui muneris tribuat, et ipse in sua nihilominus integritate permaneat. Spiritus sanctus nomine aquae appellatur in Evangelio, Domino clamante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre e
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃arũ dona. Nam ee ꝓpħias qͥb uult imꝑtit.
et pecc̃a qͥb uult dimutit. Nam et pecc̃a nr̃a sine
tungit. et se unuͭ cũeis eẽ ostendit: uł qr inno¬
bis. id agit ut indeo maneamꝰ et ipse innobis.
Uñ er indonis ddi nicħ maie̾. caritate. ec nullũ

Expanded text:
gratiarum dona. Nam et prophetias quibus vult inpertit, et peccata quibus vult dimittit. Nam peccata sine ungit et se unum cum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit ut in Deo maneamus, et ipse in nobis. Unde et in donis Dei nihil maius est caritate, et nullum
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣł. eoȩt̾nꝰ et c̃substantiał. Et hȩx trinitas unꝰ
nitas. ditas. magnitudo. bonitas. oĩpotentia.
et qͥcqͥd adse substantialit̃ dr̃: ñ ita intelatiuiᷤ.
uocabuł ircelligendũ ÷ uł dicendũ. qr dici
ñ pot̃ pat̃ sibi pat̾. uł filiꝰ sibi filiꝰ. uł sp̃s scs̃ gͥ
sp̃s scsͣ. s hȩc relatiua uocabula ad aliã ꝑso¬
nã referri debent. Nam et hoc nom̃ qd̾ sp̃s dr̃¬

Expanded text:
Et haec Trinitas unusnitas, deitas, magnitudo, bonitas, omnipotentia, et quidquid ad se substantialiter dicitur. Non ita in relativis vocabulis intelligendum est vel dicendum; quia dici non potest, Pater sibi Pats: sed haec relativa vocabula ad aliam personam referuntur. Nam et hoc nomen quod Spir
Abbreviated transcription (Latin):
eñi potentia q̃iuina uł fortitudo manifesta¬
t᷑: gabriel mutit᷑. Uñ et eo tp̃r qͦ erat dñs nasci¬
turꝰ et triũphaturꝰ demundo: gabriel uenit
admariã. ut illũ annuntiaret qui ad debel¬
landas aerias potestates humił uenire dig¬
natꝰ ÷. Michael inq̃retat᷑. quis sic̃ ut ds. Qnͣ
enĩ aliqͥd inmundo mirȩ u̾tutis fit: hic angłł
ratio uł medicina d̃i. Uc̃q enĩ curandi opꝰ
necessariũ ÷. hic arehangłs adeo mittit᷑. et in¬
de medicina di uocat᷑. Uñ et ad thobiã idẽ ar¬
changłs missꝰ ocłis etꝰ curationẽ adhiburt ceci¬
tare det̾sa uisũ restrtuit. Noĩs eñi int̾preta

Expanded text:
a vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur, Qui sicut Deus. Quando eniratio vel medicina Dei. Ubicunque enim curandi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur, et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus, oculis ejus curationem adhibuit, et caecitate de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diceret᷑ ad̾imaginẽ nrãm. s adimaginẽ
meã. nec dixissec faciamꝰ. s faciã. Si uͦ millis
trib ꝑsonis tres eẽnt intelligendȩ uł creden¬
de substantiȩ: ñ diceret᷑ adimaginẽ nrãm.
s adimagines nr̃as. S adunã imaginẽ untꝰ
dĩ hõ factꝰ dr̾. ut una scẽ trinitatis ẽẽntialit
diumnitas intimet̃. Hanc qͦ trinitatẽ ꝑsona
rũ atꝙ unitatẽ nate ꝓpħa isaias reuelatũ¬
sibi ñ tacuit. cũ se dicit audisse seraphymela

Expanded text:
iceretur ad imaginem nostram, sed ad imaginem meam; nec dixisset faciamus; sed, faciam. Si vero in illis tribus personis tres essent intelligendae, vel credendae substantiae, non diceretur, ad imaginem nostram, sed, ad imagines nostras. Sed ad unam imaginem unius Dei, homo factus dicitur, ut una sanctae Trinitatis essentialiter divinitas intimrum atque unitatem naturae propheta Isaias revelatasibi non tacuit, cum se dicit audisse seraphin cla
Abbreviated transcription (Latin):
dom sui ẽ. In quib nõib circũferri pot̾ uicis¬
sim relationis regła. ut sic dicamꝰ. donatordo¬
ni.ecdonũ donatoris. qr in his uocabuł po¬
tuit inueniri usitata huic catogoriȩ quȩ
scõ qͥ de patie et filio ȩqualit̾ ꝓcedit. in effabił

Expanded text:
doni sui est. In quibus nominibus circumferri potest vicissim relationis regula, ut si dicamus: donator doni et donum donatoris. Quia in his vocabulis potuit inveniri usitata huic categoriae, quae s, qui de Patre et Filio aequaliter procedit, ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
auͭ fons gn̾ationis. Gara ciuitas eueoꝵ. in qͦ
gantes allophyloꝵ fortissime restitert̃: et t
ta aũ gara eo qd̃ ibi cambises rex ꝑsarũ
thesauros suos posuit. cũ bellũ egyptiis in¬
tulisset. ꝑsarũ enĩ lingua thesaurũ gaza
nõat᷑. Sata quippe. int̾pͣtat᷑ fortitudo eiꝰ.
Gabaotħ intribu beniamin urbs finees filii
ȩleatar. uͥ sepultꝰ ÷ eleararꝰ. Est aũ gabatha
uilla in .xͫii. lapide ȩleuthero poleos. nam
gabaoht int̾pͣtat᷑ colł patrueł. Hiericho
urbs aiebustis condita tradieͣ. aqͥb traxisse

Expanded text:
 fons generationis. Gaza civitas Enehorum in qua  fons generationis. Gaza civitas Enehorum in qua gantes Allophylorum fortissime restiterunt: et est ta autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus gaza nominatur. Gaza quippe interpretatur fortitudo ejus. Gabaath in tribu Benjamin urbs Phinees filii Eleazar, ubi sepultus est Eleazarus: est autem Gabatha villa in duodecimo lapide Eleutheropoleos. Nam Gabaath interpretatur, colis patruelis. Jericho urbs a Jebusaeis condita traditur, a quibus traxisse
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ refectionẽ. Debon qui et dibon insolitu¬
dine castraꝵ filioꝵ isrł. Est aũ et alia dibon
uilla ꝑgrandis iuuxta arnone̾. ꝗͣ cũ pͥus fuisset
filioꝵ moab: et pꝰea eam rex filioꝵ seon amor¬
reoꝵ belli iure tenuisset afiliis isrł capta atq
possessa. inpartẽ uenit trib gad: nã debon mt̃¬
pͣtat᷑ habundant̃ łsatis intelligens. EseboN
ciuitas seon regis amorreoꝵ. int̾ gͣala ad q̃ cũ
fiusset ante moabitarũ ab amorieis iure bel¬
roris int̾pͣtat᷑. Engaddi intribu iuda uͥ abscon¬
dicꝰ:÷ dauid insolitudine. quȩ ⁊ in aqͥlone hie¬
ricꝰ hocẽ. in regione illa cãpestri. Uocat᷑ aũ usꝙ
hodie uicꝰ ꝑ grandis iudeoꝵ engaddi. uxra ma¬
re mortuũ. unde et balsamũ uenit: qͣs uineas
engaddi salomon nͣcupat. engaddi  int̾p̃tat᷑
sons ȩdi. Endor intribu manasse uͥ phytonissa
asaule iuideȩ rege consulit᷑. Endor int̾pͣ̃tatur¬

Expanded text:
entem defectionem. Dehonque et Dibon in solituentem defectionem. Dehonque et Dibon in solitudine castra filiorum Israel. Est autem et alia Dibon villa pergrandis juxta Pararnonem, quae dum prius fuisset filiorum Moab, et postea eam Seon rex Amorreorum belli jure tenuisset, a filiis Israhel capta atque possessa, in partem venit tribus Gad. Nam Debon interpretatur, abundanter, vel satis intelligens. Esebon civitas Seon regis Amorrhaeorum in terra Galaad: quae cum fuisset ante Moabitarum, ab Amorrhaeis belli juroris interpretatur. Engaddi in tribu Juda, ubi absconditus est David in solitudine, quae est in Aulone Iherichis, hoc est, in regione illa campestri. Vocatur autem usque hodie vicus pergrandis Judaeorum Engadda juxta mare Mortuum, unde et balsamum venit, . . . quas vineas Engaddi Salomon nuncupat. Engaddi vero interpretatur, fons haedi. Endor in tribu Manasse ubi pythonissa daeae rege consulitur. Endor autem interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
seruata imminet aũ marimortuo. et p̃sidiũ in
et poma palmarũ. antiq ub̾tatis indicia. Nul
nulȩ łminoris: s segor hebraiȩ. Toara syrie ñ¬
cupat᷑. Bala aũ int̾p̃tat᷑ absorta. Damascꝰ urbᷤ
nobił fȩnicis. eodẽ aũ uocabulo. et maseht abra¬
hã ancillȩ filiꝰ appellatꝰ ⁊. Damascũ syriȩ c̃ditã
constat ec ñcupatã adamasco. dispensatoris a¬
bre filio. Dasnascꝰ qͦ int̾pͣtat᷑ sanguinis potꝰ
ł sanguinis oscłm. Dan uicułꝰ qͣrto apaneade
miliario euntib tẏrũ. qui usq hodie sic uo
et iordanis fium̃ erũpens aloco sortitꝰ ⁊ nom̃
iõr: quippe richron id ÷ fluuiũ siue ruiũ hȩ¬
brei uocant. Dan enĩ iuditiũ int̾pͣtat᷑ ł iudi¬
cans. Dothaim uͥ inuenit ioseph fr̃s suos pe¬
cora pascentes. qͥ et usq hodie in.xͫ. asebaste mi¬
liario contͣ aquilonis plagã ostendit᷑. Dothaim
gͦ int̾pͣtat᷑ uocabulũ. ł uiride eoꝵ: aut suffici¬

Expanded text:
st: imminet autem mari Mortuo, et praesidium in et poma palmarum antiquae ubertatis indicia. Nullvulae, vel minoris: sed Segor Hebraice, Zoara Syre nuncupatur. Bala autem interpretatur, absorpta. Damascus urbs nobilis Phaenicis: eodem autem vocabulo et Masech ancillae Abraham filius appellatus est. Damascum Syriae conditam constat et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrae filio. Damascus quoque interpretatur, sanguinis potus, vel sanguinis osculum. Dan viculus quarto de Paneade milliario euntibus Tyrum, qui usque hodie sic voet Jordanis flumen erumpens a loco sortitus est nomen. Jor quippe richron, id est fluvium sive rivum Hebraei vocant. Dan enim, judicium, interpretatur vel judicans. Dothain, ubi invenit Joseph fratres suos pecora pascentes, qui et usque hodie in decimo a Sebastia milliario contra aquilonis plagam ostenditur. Dothaim ergo interpretatur pabulum, vel viride eorum aut suffici
Abbreviated transcription (Latin):
÷ illud qd̾ dñs iubet in eũgłica parabola. qn̾
illi qͥ ad nuptias uocati st̃ nolebant uenire. ser¬
uos suos exire inplateas et uicos ciuitatis. ut
qͦscq̃ inuenirent uocarent adnuptias. hoc
ẽ. recardante uidaica plebe. uenire adnuptias
dm̃. Mandat gentiũ multitudinẽ in locũ
illiꝰ sub int̾rare. ut ĩplerent᷑ nuptiȩ discũben¬
tiũ. Castrũ autiqͥ dicebant oppidũ loco alas¬
simo sitũ: qͣsi casam altã. cuiꝰ plurał numerꝰ
castra diminuciuũ castellũ ÷. Castra siue castel¬
la cohabitationẽ bonoꝵ. hoĩm. ł scoꝵ angłoꝵ¬
posst̃ significare. unde legit᷑ in exodo castra fi¬
lioꝵ isrł uͥ castra metati st̃. et ingeneseos uͥ iacob
patriarcha obuiã sibi habuit angłos dĩ. ap¬
pellauit nomͣ loci illiꝰ manaim: id ÷ castra. Ca¬
stra dĩ quȩ uidit iacob in rtinere. nulla dubi¬
tatio ẽ: qd̾ angłoꝵ fuerit multitudo. ea qͥppe
inscͥpt᷑is militia celi nuncupat᷑. Pagi st̃ apta

Expanded text:
illud, quod Dominus jubet in Evangelica parabola, quando illi, qui ad nuptias vocati sunt, nolebant venire, servos suos exire in plateas et vicos civitatis, ut quoscunque invenerint, vocarent ad nuptias : hoc est, retardante Judaica plebe venire ad nuptias Domini, mandat gentium multitudinem in locum illius subintrare, ut implerentur nuptiae discumbentium. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam, cujus pluralis numerus castra, diminutivum castellum est. Castra sive castella cohabitationem bonorum hominum vel sanctoignificare. Unde legitur in Exodo, castra filiorum Israel, ubi castra metati sunt, et in Genesi, ubi Jacob patriarcha obviam sibi habuit angelos Dei , appellavit nomen loci illius Manaim, id est castra. Castra Dei, quae vidit Jacob in itinere, nulla dubitatio est, quod angelorum fuerit multitudo, ea quippe ipturis militia coeli nominatur. Pagi sunt apta
Abbreviated transcription (Latin):
cate qd̵ tretes sint et longe. teres ẽ. em̃ aliqͥd. ro¬
tundũ: cũ ꝓceritate ut colũpna. nã et qͣnuis qͣ¬
dratȩ aut latȩ c̃struant᷑: ꝓcul tñ iudentib ro¬
tunde existimant᷑. ido qr oĩs ciiꝰq anguli simu¬
lacrũ ꝑlongũ aeris spatiũ. ȩuanescit atq con¬
sumit᷑. et iotundũ uidet̃. Inturris significa¬
tione ipse saluator incelligit᷑. ut ⁊ illud tͣris
fortissima nom̃ dñi. Itẽ turris scriptã diui¬
sic̃ tris libani. Innaso uͦ u̾bi di dispensato¬
res causa discrerionis designant᷑. triq assi
milant᷑. qͥ eminentissimũ locũ tenent in
ȩccła. Inuenit᷑ aliqñ curris incontrariã par¬
tẽ posita. hoc ⁊ qn altitudinẽ suꝑbiȩ signi¬
ficat. Hinc ⁊ illud qd̾ filii adam ingenesi
legunt᷑ turrẽ excelsũ edificare. uͥ et c̃fusa ÷
lingua eoꝵ. Itẽ turris excła ut in miohea.
et tu tr̃is gregis nebulosa filia syon: id est

Expanded text:
catae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur: ideo, quia omne cujusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. In turris significatione ipse Salvator intelligitur, ut est illud: Turris fortissima nomen Domini . Item turris Scriptura divisicut turris Libani. » In naso verbi Dei dispensatores, causa discretionis designantur, qui milantur, qui eminentissimum locum tenent in Ecclesia. Invenitur aliquando turris in contrariam partem posita: hoc est, altitudinem superbiae significat. Hinc est illud, quod filii Adam in Genesi leguntur turrim excelsam aedificare, ubi confusa est lingua eorum . Item turris Ecclesia, ut in Michea: Et tu, turris
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑ domꝰ oris ualliũ łdomꝰ bucȩ. Bechania uil¬
la inscdđo abelia miliario. in latere montis oli¬
ueti. u saluator lararũ suscitauit. cuiꝰ et mo¬
num̃tũ eccła nc̃ ibidẽ constructa demonstrat.
bethania qͦ intͣp̃tat᷑ domꝰ affuctionis. ł domꝰ
obȩditientiȩ. Bethsaida piscina inirłm ꝗͣ uoca
tur ꝓbaticȩ. ec a nob̾ intͣp̃tari montes peculiał.
hec qͥpe qͥnq qͦndã porticꝰ habuit. ostendunt᷑
solet. alt̾ mirłĩ in modũ rubens qͣsi cruentis
aqͥs antiqͥ uise oꝑis signa testat᷑: nã hostias mn eola¬
uari sac̾dotib solitas fert̃. unde et nomͣ acceꝑat.¬

Expanded text:
rpretatur domus oris vallium vel bacea. Bethania villa secundo ab Elia milliario in latere montis Oliveti, ubi Salvator Lazarum suscitavit, cujus monumentum ecclesia nunc ibidem constructa demonstrat. Bethania quoque domus afflictionis, vel domus obedientiae. Bethsaida piscina in Jerusatur probatica, et a nobis interpretari potest pecualis. Haec quinque quondam porticus habuit; ostenduntursolet, alter mirum in modum rubens, quasi cruentis aquis, antiqui in se operis signa testatur. Nam hostias in eo lavari a sacerdotibus solitas ferunt, unde et nomen acce
Abbreviated transcription (Latin):
mãbre usq ad constantii regis ĩꝑiũ monstͣ¬
bat᷑ eo mausoleũ eiꝰ inpͣsentiarũ cernit᷑.
Cũꝗ a nr̃is ibidẽ ȩccła iam extructa sit incir¬
cutru. acunctis gentib therebinchi locꝰ
suꝑsticiose colit᷑. eo qd̾ sub ea abrahã angłoᷤ
qndã hospitio susꝑͣit. Hȩc gͦ pͥmũ arbe.
pt ea acebrone uno filioꝵ caleph sortira uo¬
cabulũ ÷. Lege t̾iba dierũ. Chebron aut

Expanded text:
regis imperium monstrabatur, et mausolaeum ejus in praesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem Ecclesia jam exstructa sit, in circuitu a cunctis gentibus, Therebinthi locus superstitione colitur, eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbae, postea Hebron ab uno filiorum Caleb sortita voc
Abbreviated transcription (Latin):
oppidũ ingalilea gentiũ sitũ. infinib ⁊abulon
et neptali̾: capharnaũ aũ int̾pͣtat᷑ ager. ł uilla c̃¬
solationis. Emmaus deqͦ loco fuit cleopas: cuiꝰ lucaᷤ
ẽugłista msminit. hec ÷ nc̃ nichopoł: insignis pa
lestine. emmaus enĩ int̃p̾tat᷑ ppłs abrectꝰ. Epphra¬
im uicta desertũ adquã uenit iħc dñs cũ disci¬
płis suis. epphraim gͦ int̾pͣtat᷑ fertił ppłs. siue acu¬

Expanded text:
Galilaea gentium situm, in finibus Zabulon et Nephthalim. Capharnaum autem interpretatur ager, vel villa consolationis. Emmaus, de quo loco fuit Cleophas, cujus Lucas evangelista meminit: haec est nunc Nicopolis insignis civitas Palestinae. Emmaus enim interpretatur populus abjectus. Effraim juxta desertum, ad quam venit Dominus Jesus cum discipulis suis. E
Abbreviated transcription (Latin):
parietes domꝰ intrin secꝰ tabulatis oȩdrinis:
apaiim̃to domꝰ usq ad sũmitatẽ parietũ.
et usq ad laqͣaria oꝑuit lignis cedrinis.
Intrinsecꝰ et extrinsecꝰ qͥdẽ domꝰ cȩdro erat
uestita. naͣ furinsecꝰ ranto nitore lapis ipse
deqͦ facta fuerat fulgebat. ac si calculo eẽt
candido decta. Iuxta sensꝰ uͦ misticos. parie¬
tes tẽpli st̃ fideliũ ppłi. exqͥb scã uniu̾sa¬
lis consistit eccła. qͣ dilatationẽ ꝑ orbẽ la¬
titudo designat parietũ. spẽ uͦ et in ten¬
tionẽ omnẽ ad cȩlestia ȩrectã. Longitudo
ł certe altitudo parietis. q̃ exordinib lapi¬
dũ suꝑ inuicẽ positis constat. pͣsentis sta¬
tũ eccła significat. uelecti suꝑ fundam̃tũ¬

Expanded text:
intrinsecus tabulatis cedrinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis cedrinis intrinsecus. » Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido tecta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibus sancta universalis consistit Ecclesia, quorum dilationem per orbem, latitudo designat parietum: spem vero et intentionem omnem ad coelestia erectam, longitudo. Vel certe altitudo parietis quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi su
Abbreviated transcription (Latin):
deuotis cogitationib sic̃ capite m̃bra. ira ip¬
soꝵ oĩa ec oꝑa dirigunt᷑ eou̾ba. Duo aũ ca¬
pitella qͣ his capitib erant suꝑ posita. duo
st̃ restam̃ta. qͣ meditationi atq obseruan¬
tiȩ doctores scĩ toto et aĩo suldunt᷑ & corꝑe.
unde bene uirũq ca picellũ qͥnq cubitos

Expanded text:
tis cogitationibus sicut capite membra, ita ipsorum omnia et opera diriguntur et verba. Duo autem capitella quae his capitibus erant superposita duo sunt testamenta quarum meditationi atque observantiae doctores sancti toto et animo subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cu
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ut ecgs̃ et cur̃cisionẽ p̃dicando mȩccłam in¬
troducant. stabant inporticu ante fores tẽpli.
et ingressũ illiꝰ suo decore acpulc̾cudine exu¬
rraq parte mirabilit̃ ornabant. Hostiũ aũ tẽ¬
pli dñs ÷: qi nemo uenit ad patrẽ nͥ ꝑipsũ.
et sic̃ alibi dicit. ego sũ hostiũ. ꝑme siqͥs intro¬

Expanded text:
gentes et circumcisionem praedicando in Ecclesiam introducant. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine, ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem nisi per ipsum . Et sicut alibi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
liersĩq corꝑa insiro calore feruere: et noxi¬
os his eratib cibos qui calorẽ augent sanita

Expanded text:
lierumque corpora, insito calore fervere, et noxios his esse aetatibus cibos qui calorem augent: sanita
Abbreviated transcription (Latin):
faria intentificatione uariat᷑. Caligo um¬
bra ẽ. despisitudine aeris effecta. et dicta ca¬
ligo qd̾ maximȩ aeris calore gignẽt᷑. Iuxta

Expanded text:
faria significatione variatur. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta: et dicta caligo, quod maxime aeris calore gignatur. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
luendã uelud ad medicũ clamat egrotus.
tẽpꝰ. eẽ. subueniendi. ne morb̾ in grauan¬
tib salus ppłi potuisset assumi. Tempꝰ ÷
faciendi uͦ differendi qd̾ expedit. Iusserat eñĩ
re uerentissima deuotione coleret: s qm̃ hoc
in suã ꝑnitiẽ c̃tempsit olistinatio iudeoꝵ.
clamat ipłs fideł̾: tẽpꝰ faciendi. id ÷ ut mun¬
dosalutaris appareas. peccata dissoluas. mortẽ
iuncas. ipsũq diabolũ cũ sua cohorte ꝓster¬
nas. Hoc ÷ enĩ dñi facere pͣdictis tẽporib eue¬
enĩ quȩ dñs facit. aptissima dispofitione
expedit habere patientiã. expectare q̃ iussa

Expanded text:
luendam: velut ad medicum clamat aegrotus, tempus esse subveniendi, ne, morbis ingravantibus, salus populi potuisset adsumi: tempus est faciendi, non differendi, quod expedit. Jusserat enim reverentissima devotione coleret, sed quoniam hoc in suam perniciem contempsit obstinatio Judaeorum, clamat populus fidelis tempus faciendi, id est, ut mundo salutaris appareas, peccata dissolvas, mortem vincas, ipsumque diabolum cum sua cohorte prosternas. Hoc est enim Domini facere, praedictis temporibus adveenim, quae Dominus facit, aptissima dispositione expedit habere patientiam, exspectare quae jussa
Abbreviated transcription (Latin):
na et tẽpora et dies et annos. Tempꝰ aũ qd̃
grece chronos dr̃. ab initio mundi usq ad
finẽ scłi decurrit. ita mom̃tis. horis. dieb
iñsib. annis. lustris. scłis. ętatib. ut supͣ

Expanded text:
na et tempora et dies et annos. Tempus autem, quod na et tempora et dies et annos. Tempus autem, quod Graece chronos dicitur, ab initio mundi usque ad finem saeculi decurrit: ita ut momentis, horis, diebus, mensibus, annis, lustris
Abbreviated transcription (Latin):
culisꝙ et etatib: omĩa mortał uitȩ curricła
temꝑent᷑. Constat gͦ trimoda ratione cõ¬
potũ temꝑis. eẽ. discretũ. aut enĩ natura: aut
consuetudine. aut cerre auctoritate decurrit:
et ipsa quidẽ auctoritate bifariȩ diuisa. hu¬
mana uidelicet ut olimpiadas .iiii. annoꝵ.
nundinas octo dierũ: indictiones .xu. annors
ambitu cȩlebrari. Diem qͦ qui ex qͣdrantib
conficit᷑. m̃se februario łaugꝰto. int̾kalari.
greci egyptii. romaniq ꝓsuo qͥq captu iusseit.
D̾iuina aũ ut septima die sabbatũ agi. septi¬
mo anno arurali oꝑe uacari. qͥnqͥgesimum
iubileũ uocari dñs in lege p̃cepit. Porro na¬
t̃minari. totũq lune cur sũ decẽnouenali
currło cõp̃hendi. S et errantia sydera suis¬
q̃q spatiis ⁊odiaco circu iferri. q̃ natura
ñ iuxta ethnicoꝵ dem̃tia dea creatrix una
deplurib. s ab uno uero do creata est.
qm̃ siderib celo inditis p̃cepit. ut sint insig¬

Expanded text:
culisque et aetatibus omnia mortalis vitae curricula temperentur. Constat ergo trimoda ratione computum temporis esse discretum. Aut enim natura, aut consuetudine, aut certe auctoritate decurrit. Et ipsa quidem auctoritate bifarie divisa, humana videlicet, ut olympiades quatuor annorum, nundinas octo dierum, indictiones 14 annorum ambitu celebrari. Diem quoque qui ex quadrantibus conficitur, mense Februario vel Augusto intercalari Graeci, Aegyptii, Romani pro suo quique captu jusserunt. Divina autem, ut septima die Sabbatum agi, septimo anno a rurali opere vacari, quinquagesimum jubilaeum vocari Dominus in lege praecepit. Porro naterminari, totumque lunae cursum decennovali circulo comprehendi. Sed et errantia sidera suisque spatiis zodiaco circumferri, quae natura non juxta ethnicorum dementiam dea creatrix, una de pluribus, sed ab uno vero Deo creata est, quando sideribus coelo inditis praecepit ut sint in sig
Abbreviated transcription (Latin):
Ducina ẽ. qua signum datur in hoste. ddi¬
cta auoce quasi auocina. nam pagni a¬
grestes quȩ adomnẽ usum bucina ad cõpȩta
conuocabant᷑. ꝓpͥe gͦ hoc agrestib signum
fuit: de quo ꝑsius. bucina cogebat p̾riscos
ad arma quirites: huiꝰ clangor bucinũ dr̃.
Tubam tirreni pͥmi inuenert̃: tubã dictã
quasi tofam. idẽ. cauã. iterũ tubã qͣsi tibiam.
Int̾ tubam aũ ec bucinã ueteres discernebañ.
nam bucina insonans sollicitu dinẽ adbel
dira dedit. Tuba aũ prȩliũ indicabat. ut ad
in sequant᷑ eos quifugiunt: int̾dũ canit᷑¬
receprui. Nam receptꝰ dr̃ quo se exercit᷑ re¬
cipit. unde et signa receptui canere dicunt.¬
Tuba aũ siue bucina scõꝵ prȩdicatoꝵ uotẽ
significat. quȩ in toto mundo ꝑp̃dicatio¬
nem eũgłii sonat. et adcertamͣ spiritale
milites xp̃i ꝓuocat: indocendo ammonen¬
do. et exortando ppłm di instruunt: et qͥd
faciendum uł quid uitandũ sit de mon¬
strant. Quisquis aũ iuxta eiꝰ indicia se

Expanded text:
cina, qua signum datur in hoste, dicta a voce, quasi vocina: nam pagani agrestesque ad omnem usum buccina ad compita convocabantur. Proprie ergo hoc agrestibus signum fuit, de quo Propertius: Buccina jam priscos-cogebat ad arma Quirites. Hujus clangor buccinium dicitur. Tubam Tyrrheni primi invenerunt, tuba dicta, quasi tofam, id est cavam. Item tubam quasi tibiam. Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans sollicitudinem ad bellDira dedit. Tuba autem praelium indicabat, ut: Atinsequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur, quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntTuba autem sive buccina sanctorum praedicatorum vocem significat, quae in toto mundo per praedicationem Evangelii sonat, et ad certamen spiritales milites Christi provocat: ii docendo, admonendo et exhortando populum Dei instruunt: et, quid faciendum, vel quid devitandum sit, demonstrant. Quisquis autem juxta ejus indicia se
Abbreviated transcription (Latin):
caput omniũ eminens. uniu̾soꝵ uidelicet
scorͣ. qͦs etiã et fr̃s uocar inpsalmis. Beniamĩ
int̾p̃tat᷑ filiꝰ dexterȩ qđ : uirtutis. Nam mat̾
eiꝰ moriens uocauerat nomͣ eiꝰ beno. idẽ.
filiꝰ doloris mei. Pat̾ aũ hoc mutauit. filiũ dex¬
terȩ nominans. Beniamin aũ pauli apłi i
maginẽ p̃tulit. qr et minimꝰ apłoꝵ fuit. et
detribu eiꝰ ascendit. Iste ẽ. lu pꝰ rapax. mane
ꝑseq̃r diripiens. uesꝑe doctor pascens. Qd aũ
dix̃ moyses in benedictione beniamin. aman¬
tissimꝰ dm̃ habitabie cͣfident̃. in eo qͣsi intha¬
lamo tata die morabit᷑. et int̾ humeros illiꝰ
reqͥscet. uidet᷑ quidẽ scđm hystoriã tangẽ. qd̾
beniamin apatriarcha simul et ꝓpłia sp̃u

Expanded text:
caput omnium eminens, universorum videlicet sanctorum; quos etiam et fratres vocat in psalmis. Benjamin, qui interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Nam mater ejus moriens vocaverat nomen ejus Benoni, id est filius doloris mei; pater autem hoc mutavit, filium dexterae nominans. Benjamin autem Pauli apostoli imaginem praetulit, quia et minimus apostolorum fuit, et de tribu ejus ascendit. Iste est lupus rapax, mane persecutor diripiens, vespere doctor pascens. Quod autem dixit Moyses in benedictione Benjamin: Amantissimus Domini habitabit confidenter; in eo quasi in thalamo tota die morabitur, et inter humeros illius requiescet , videtur quidem secundum historiam tangere, quod Benjamin a patriarcha simul et propheta spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tias sp̃uales pugnaturꝰ. mninfirmitate carniᷤᷤ
nr̃e uirtute diumitatis suȩ p̃cinctꝰ appa¬
rure. Qui in latitudine benedictꝰ ÷ cũ ñ solũ ex
iudeis. s exom̃ib etiã nationib amplissimũ
apatre intoro mundo regnũ accepit. impleco¬

Expanded text:
tias spirituales pugnaturus, in infirmitate carnis nostrae virtute divinitatis suae praecinctus apparuit; qui in latitudine benedictus est, cum non solum ex Judaeis, sed ex omnibus etiam nationibus amplissimum a Patre toto
Abbreviated transcription (Latin):
gis quã se iꝰtificatos. eẽ. fatebunt᷑. Pignora enũi
adulteratrix legis. s ostendit uirgã signũ pas¬
sionis et monilȩ legis legitimȩ. et anulũ pig¬
nus ĩ mortalitatis. Qq aũ script᷑a dic̃ parien¬
cẽ thamar. et duos inutõ geminos habentẽ.
trix ligauit coccinũ. Et dehinc illo manũ
intrinsecꝰ retrahente: posti̾or qͥ fares uocat᷑
porrex̃ manũ. ec nascendo p̃cessit. figura¬
liter eͣgruit qd̾ extendio isrł inlegis oꝑa ma¬
nũ suã. et eam ꝓpħarũ et ipsiꝰ saluatoris pol¬
lurã cruore c̃traxerit. Postea uͦ ꝓruꝑit ppłs¬

Expanded text:
gis quam se justificatos esse fatebuntur. Pignora enim gis quam se justificatos esse fatebuntur. Pignora enim adulteratrix legis; sed ostendit virgam signum passionis, et monile legis legitimae, et annulum pignus immortalitatis. Quod autem Scriptura dicit parientem Thamar et duos in utero geminos habentem, trix ligavit coccinum; et dehinc illo manum intrinsecus retrahente posterior, qui Phares vocatur, porrexit manum, et nascendo processit: figuraliter congruit quod extenderit Israel in legis opera manum suam, et eam prophetarum et ipsius Salvatoris pollutam cruore contraxerit; postea vero p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire adsem̃ abrahȩ. Illo ñcognoscente
ui seruiet mͥ. Accepit in occulto a nulũ et
monile. et uirgã. uocatione signat᷑. iꝰtificati¬
one decorat᷑. glorificatione exaltat᷑. Quos
enĩ p̃destinauit illos et uocauit. qͦs aũ uo¬
cauit illos et iꝰtificauit. et qͦs iꝰtificauit illos
et glorificauit. S hȩc ut diximꝰ in occulto. uͥ
fit et cceptio scẽ ub̾tatis. Mitat᷑ aũ ꝓmistꝰ¬
hȩdꝰ. tanꝗͣ meretrici. hȩdꝰ exꝓbratio peccati.
ꝑeundẽ odollamitẽ tanꝗͣ increpantẽ et di¬
centẽ. generatio uiꝑarũ. S ñ eã inuenit
peccati exꝓbratio. quã mutauit cͣfessionis
amaritudo. Post uͦ iã p ublicis signis amili.¬
et monił et uirge. uicit temere iudicantes
iudeos. qͣ iã ꝑsonã iudas ipse gestabat. qͥ
m̃ẽ uocationis ĩtificationisq et glorificatioĩs
erubesct̃. sine dubio et c̃fundent᷑ et nosma¬

Expanded text:
peruenire ad semen Abrahae; illic a non agnoscente peruenire ad semen Abrahae; illic a non agnoscente ui, seruiuit mihi. accepit in occulto anulum, monile et uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exaltatur. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autanquam meretrici. Haedus exprobratio peccati per eumdem Odolamitem tanquam increpantem et dicentem, Generatio viperarum: sed non eam invenit peccati exprobratio, quam mutavit confessionis amaritudo. Post vero jam publicis signis annuli, monilis et virgae vicit temere judicantes Judaeos. Quorum jam personam Judas ipse gestabat, quinostrae vocationis, justificationis et glorificationis, erubescunt sine dubio et confunduntur, et nos ma
Abbreviated transcription (Latin):
diuisi appellabant᷑. Tara fr̃ eiꝰ incuiꝰ manu¬
erat coccinũ int̾p̃tat᷑ oriens. siue qi primap
paruit. siue qd̾ plurimi ex eo iꝰti nati st̃. ut
inlibro paralime non cͣcinet᷑. Thamar mu¬
tat habitũ. mutat et nom̃. et fie desinago¬
ga ȩccła. s in eapriꝰ nom̃ amaritudinis man&e.
ñ illiꝰ amaritudinis inqͦ dño fel ministrauit.
s illiꝰ inqͦ petrꝰ amare fleuit. Nam et iudas
latine c̾fessio ẽ. Confessionigͦ amaritudo
misceat᷑. ut uera pęnitentia p̃signet᷑. Hac
penitentia fȩc̾dat᷑ ecclła in om̃ib gentib
c̃stituta. Oportebat enĩ xpmpati. et resur¬
gere t̾cia die. et p̃dicari innoĩe eiꝰ peniten¬
tiã ec remissionẽ peccõꝵ ꝑom̃s gs. incipien
tib ab irłm. Nam er ipse habitꝰ meretricis:
c̃fessio peccõr ẽ. Tpũ quippe eccłe gerte cha¬
mar exgentibꝰ euocate. Sedens cũ habitu ad
portã enam uł enanin qd int̃p̃tat᷑ fons. Cu¬
currit eñĩ uelud ceruus ad fonces aquarũ.

Expanded text:
ppellabantur. Zara, frater ejus, in cujus manu coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo justi nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur. Thamar habitum mutat, mutat et nomen: et fit de Synagoar. sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit. sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem pecctibus ab Hierusalem. nam et ipse habitus meretricius confessio peccatorum est. typum quippe iam ecclesiae gerit Thamar ex gentibus euocatae. sedens cum hoc habitu ad portam Aenan uel Enaim, quod interpretatur "fontes." cucurrit enim uelut ceruus ad fontes aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi. ec pͥmi futi eẽnt qͥ erant nouissimi. Ioħ
aũ ut quidã suspicant᷑. inlibro geneseos.
iobal noĩat᷑. et destirpe esau generatione qͣr¬
ta natꝰ credit᷑. Econt᷑ iudei asert᷑ eũ denachor
stirpe. eẽ generatũ. Nam elyfar qͥ unꝰ detͥb
amicis iob. ẽẽ. legit᷑. in libro hebraicarũ q̃sti¬
onũ scriptũ repꝑi. qd ipse fuerit filiꝰ esau
exada uxore. Inlatinũ qͦ u̾tit᷑ iob dalens. Et
recte dolens: ꝓpt̃ ꝑcussionẽ carnis et passioes
dolors. Calamitates enĩ suas noĩs echimo¬
logia p̃figurauit. Hicgͦ infactis dictisꝙ suiᷤ
ꝑsonã ex pͥmit redẽptoris. deq̃ scriptũ ÷ Ipse¬

Expanded text:
mi futuri essent qui erant novissimi. Job autem, ut quidam suspicantur, in libro Geneseos Johab nominatur, et de stirpe Esau generatione quarta natus creditur. E contra Hebraei asserunt eum de Nachor stirpe esse generatum. Nam Eliphaz, qui unus de tribus amicis Job esse legitur, in libro Hebraicarum Quaestionum scriptum reperi, quod ipse fuerit filius Esau ex Ada uxore sua. In Latinum quoque vertitur Job, dolens. Et recte dolens, propter percussionem carnis et passiones dolorum; calamitates enim suas nominis etymologia figuravit. Hic ergo in factis dictisque suis personam exprimit Redemptoris, de
Abbreviated transcription (Latin):
di studiũ geit᷑ seducendi. Eliu uͦ qͥ contra eũ
suꝑbȩ locutꝰ ÷ doctorẽ suꝑbũ et arpgantẽ
demonstrat. qͥ duriꝰ increpatione sua fideli¬
um intͣ scãm ȩccłam arguit et increpat tur¬
De aliis quibusdã uiris siue feminis quorum

Expanded text:
. Eliud vero, qui contra eum superbe locutus est, doctorem superbum et arrogantem demonstrat, qui durius increpatione sua fidelium intra sanctam Ecclesiam arguit et increpat turDe aliis quibusdam viris sive feminis, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
in irłm fuit eo tp̃r locꝰ quẽ elegit dñs. ut eẽt
tris ꝑmanet.quia indexta uirtutis sedet et
regnat in excelsis. S et dehumanitate eiꝰ intel¬
ligi pot̃. q inea diuinitas habitet c̃fident̃ ꝙͣ
sibi c̃uinxͣ inunitate ꝑsonȩ. Qd̃ aũ dicit. in
thalamo morabit᷑. et int̾ humeros illiꝰ reqͥes¬
cet: significat qđ inut̃o uͥginis qlesti sponso
c̃iuncta ẽ. eccła. quȩ infortirudine potentiȩ
m̃tis ht̃. Manasse dictꝰ: ab eo qd sit pat̾ eiꝰ obli¬
tus laboꝵ suoꝵ. Ita em̃ hebraice uocat᷑ obliuio.
Aũ gentiũ significat ppłm. qͥ ꝑbenedictionẽ
patriarchȩ p̃positꝰ ÷ maiori ppło iudeorum.
Thamar int̾ptat᷑ amaritudo ꝓuiris mortuiᷤᷤ.
itẽ et cõmutans. Muta uis enĩ se inhabitũ
meretricis. qñ cũ socero suo c̃cubuit. fares
int̾pͣtat᷑ diuisio. ab eo qd̾ diuiserit mͬebranu¬

Expanded text:
m fuit eo tempore locus quem elegit Dominus ut esset tris manet, quia in dextera virtutis sedet, et regnat in excelsis. Sed et de humanitate ejus intelligi potest, quia in ea divinitas habitat confidenter, quam sibi conjunxit in unitate personae. Quod autem dicit, « in thalamo morabitur, et inter humeros illius requiescet, » significat quod in utero virginis coelestis sponso conjuncta est Ecclesia, quae in fortitudine potentiae mentis habet. Manasses dictus est ab eo quod sit pater ejus oblitus laborum suorum. Ita Hebraice vocatur oblivio; autem gentium significat populum, qui per benedictionem patriarchae praepositus est majori populo Judaeorum. Thamar interpretatur amaritudo pro viris mortuis. Eadem et commutans; mutavit enim se in habitum meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares interpretatur divisio, ab eo q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsoliditatẽ fidei qͣs suꝑ murũ amore pul¬
chritudinis xp̃i ascense discurrt̃. ut uerũ
sponsũ ꝑc̃cẽplationẽ aspiciant. e oscło cari¬
ratis illi copulent᷑ atq cohȩreant. S obiur¬
gati funt eũ. qnͣ falsis cestimoniis calũnian¬
tes scm̃ dñi oppͥmere sinagoge ppłi cogitaue¬
runt. Inuidert̃ illi habentes. Neq eñi qͥsqmͣ
inioseph c̃iecit sagiitas uł aliqd̾ uulneriste
indo. qͥ fortis ⁊ ꝓpugnator. Cuiꝰ uirtute c̃ci¬
det̃ oĩs neqͥtia ꝑsidoꝵ. Et dͥissoluta st̃ uincta
brachioꝵ eiꝰ. quib fẽs ẽ uinetũ adpilatum

Expanded text:
pulchritudinis Christi accensae discurrerunt, ut verum sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur atque adhaereant. Sed objurgati sunt eum, quando falsis testimoniis calumniantes sanctum Deum opprimere Synagogae populi cogitaverunt. Inviderunt illi habentes jacula. Neque enim quisquam in Joseph conjecit sagittas, vel aliquod vulneris tein Deo, qui fortis est propugnator. Cujus virtute concidetur omnis nequitia perfidorum. Et dissoluta sunt vincula br
Abbreviated transcription (Latin):
uestiti. triũphantes inregnũ intrabt᷑ ȩ f̾nũ.
oseph. ab eo qd̃ sibi aliud additam̃tũ aptaue¬
rat mat̾ uocauit augm̃tũ. hc̃ pharao seꝑha¬
nech appellaure. qd̃ hebraicȩ absconditor re¬
ꝑtorẽ sonat. ꝓeo qd obscura sõna reuelauit.
et sterilitatẽ p̃ dixit. Tam̃ quia hoc nom̃ abe¬
gyptio ponit᷑. ipsiꝰ linguȩ debet hr̃e rationẽ.
Int̾ptat᷑ gͦ sephanech egyptio sermone salua¬
tor mundi: eo qd orbem t̾rȩ abĩminente fa¬
mis excidio lib̾aret. Qđ aũ iosepħ afr̾ib uen¬
ditꝰ in egyneo sudlmat᷑: redem ptorẽ nr̃m signi¬
ficat a ppło iudeoꝵ inmanib ꝑsequentiũ tra¬
ditum. et nc̃ ingentib exaltatũ. Cui pat̃ inbe¬
nedictione sua ait. filiꝰ q̃crescens ioseph. filiꝰac¬
murũ. s exasꝑauert᷑ eũ. ec iurgati st̃. inuide¬
pallionẽ dm̃ pat̾nȩ uocis imaginẽ pretulit.
qr redeuntẽ incelũ pt uictoriã xp̃m pat̾̃ allo¬

Expanded text:
vestiti triumphantes in regnum intrabunt vestiti triumphantes in regnum intrabunt oseph ab eo quod sibi aliud additamentum optarat mater, vocavit augmentum. Hunc Pharao Sephaneth appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit, eique sterilitatem praedixit. Tamen quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Sephaneth Aegyptio sermone Salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberaret. Quod autem Joseph a fratribus venditus in Aegypto sublimatur, Redemptorem nostrum significat a populo Judaeorum in manibus persequentium traditum, et nunc in gentibus exaltatum. Cui pater in benedictione sua ait: Filius accrescens et decmurum, sed exaspassionem Domini paternae vocis imagine praetulit; quo redeunte in coelum post victoriam Christum allo
Abbreviated transcription (Latin):
apłicũ cuiꝰ c̃sona p̃dicatione uniu̾sũ mun¬
dũ erat ꝑagraturꝰ. qͣsi pede̾ int̾ra adhuc c̃si¬
stentẽ oleo sp̃s sci copiosissime unx̃. Ex qͦ cͣcep¬
ta uirtute nullo labore deficẽt.s in marces¬
sibilis sẽꝑgaudii alacritate pollẽret. Quietiã
incorruptibił calciam̃ti p̃stitit munim̃tũ.
infine scłi melectis ꝑseuerat uigor fidi et ar¬
dor caritatis usq infinẽ. Hic rectissimꝰ. ẽ. as¬
censor cęli. quia supͣ om̃s uirtutes celestes&
potestates angłicas pt᷑ resurrectionẽ suã
ascendit. ec sedet ad dexterã patris. Magni¬
ficentia eiꝰ discurit̃ nubes. doctores uideli¬
cer et p̃dicatores eũgłu in roto orbe disse¬
minant u̾bũ di. Cauꝰ st̃ brachia sempit̾na.
qr cunctis hostib uictoria eiꝰ fit ꝑpetua qͥ
eͥciet afacie sua inmicũ diabolũ. et aic̃ c̃te¬
rere. qñ nouissima mimica destruet᷑ mors.
et electi om̃s ĩmortalitate et incorruptione

Expanded text:
dicatione universum mundum erat peragraturus, quasi pedem in terra adhuc consistentem oleo Spiritus sancti copiosissime unxit; ex quo concepta virtute nullo labore deficeret, sed immarcescibilis semper gaudii alacritate polleret, cui etiam incorruptibilis calciamenti praestitit munimentum, in fine saeculi in electis perseverat vigor fidei, et ardor charitatis usque in finem. Hic rectissimus est ascensor coeli, quia super omnes virtutes coelestes et potestates angelicas post resurrectionem suam ascendit et sedet ad dexteram Patris . Magnificentia ejus discurrunt nubes . Doctores videlicet et praedicatores Evangelii in toto orbe disseminant verbum Dei. Cujus sunt brachia sempiterna : quia cunctis hostibus victoria ejus fit perpetua. Qui ejiciet a facie sua inimicum diabolum, et dicit: Contere, quando novissima inimica destruetur mors, et electi omnes immortalitate et incorruptione
Abbreviated transcription (Latin):
tib Quia uͦ ꝑhumilitatẽ passionis ad tantã
excreuit głam celsitudinis: apte deeiꝰ morte
subungit᷑. Quasi leo requieuit. cepitq bra¬
chiũ et uticẽ. et cęt̾a. Inreqͥetione enĩ leonis po¬
testas expͥmit᷑ ipsiꝰ passionis. qͥ brachio fortitu¬
dinis suȩ potestatss mundanas religioni suȩ
melinauit. Subiectis quippe sibi regib et
gentib unu̾sis pͥncipatꝰ eiꝰ potentia claruit.
ubiꝙ. dño cooꝑante ec sermonẽ confirman¬
tium. qui ec delicias p̃bec regib hoc ẽ. corꝑis
filiis. et placens fr̾ib suis: cũ credentes meũ

Expanded text:
ia vero per humilitatem passionis ad tantam excrevit gloriam celsitudinis, apte de ejus morte subjungitur: Quasi leo requievit: cepitque brachium et verticem, etc. . In requietione enim leonis, potestas exprimitur ipsius Salvatoris, qui brachio fortitudinis suae potestates mundanas religioni suae inclinavit. Subjectis quippe sibi regnis et gentibus universis principatus ejus potentia claruit. ubique, Domino cooperante et sermonem confirmantium, quia et delicias praebet regibus, hoc est, corporis filiis, et placens fratribus suis, cum credentes in eum
Abbreviated transcription (Latin):
ininiqͥtatib dignitate mundiextollit᷑. retio
cadere dr̃. Dic̃ enĩ moyses inbenedictione.
Dan catulꝰ leonis fluit largit̾ debasan. Leo eñi
ferocitatẽ significat drabolũ. Antixp̃e gͦ fili᷑
ẽ. ferocis diaboli. hic largit᷑ fluet debasan:
qͥa plenꝰ: confusione. Basan enĩ intprat᷑ c̾fusio
siue pinguedo uł bruchꝰ. Pinguedo eñi hic
nimietatẽ significat suȩ auaritiȩ atq luxu¬
riȩ. Bruchi aũ similitudinẽ ht̃ inhac. qd̃
sicͣ bruchꝰ herbas: ita ipse uirtutũ deuastat
em̃ de illo inbenedictione pat̾ ia cob. Gad¬
Accinetꝰ p̃liabit᷑ ante eũ. et ipse accinget᷑ reccor¬
sum. Totũ aũ illud ẽ. qd̾ ante ruben et dimidi¬
am tribũ manasse adfilios quos trãsiord anẽ
impossessione dimiserat ꝑtꝰ quattuor dec̃i an¬
nos reu̾tens. p̃liũ adu̾sũ eos gentiũ uicinarũ¬

Expanded text:
in iniquitatibus dignitate mundi extollitur, retro in iniquitatibus dignitate mundi extollitur, retro cadere dicitur. Dicit enim Moyses in benedictione: Dan catulus leonis fluit largiter de Basan . Leo enim ferocitatem significat diabolum. Antichristus ergo filius est ferocis diaboli. Hic largiter fluit de Basan, quia plenus est confusione. Basan enim interpretatur confusio, sive pinguedo, vel bruchus. Pinguedo enim nimietatem significat suae avaritiae atque luxuriae. Bruchi autem similitudinem habet in hoc, quod sicut bruchus herbae, ita ipse virtutum devastat el eventu. Dicit enim de illo in benedictione pater Jacob: Gaaeliabitur ante eum, et ipse accingetur retrorsum . Totum autem illud est, quod ante Ruben et dimidiam tribum Manasse ad filios quos trans Jordanem in possessione diviserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentiu