comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corpore. ipsa iam carnis elaustra contemplatione trars¬
bat : quod morte̾ quoquȩ quȩpene cunctis poena ẽ. uio
lic& ut ingressum uite. & laboris sui pręmium amab
Atnunc exoccasione curȩ pastoralis sȩcularium homi¬
num negotia patitur: & post tampulghram qui&is sue
speciem. terreni actus puluere foedatĩq Cumq se pr
condescensione multoꝵ. ad exteriora sparserit. & ias
cum interiora appoit̃. ad hȩc ꝓculdubio minõr redit
ꝑpendo itaq quid tolero: ꝑ pendo quid amisi: dixini
intueor illud quod ꝑdidi fit hoc griuius quod porto
Eoce & eni nunc maris fluctib quatior atq innaui m̃tis
tempestatis ualidȩ ꝓcellis illidor: & cum prioris uitȩ recolo:
quasi postergum ductis oculis uisolitore suspiro. Quodq
adhuc est grauius dum inm̃sis fluctibus turbatus feror
uix iam portum ualeo uidere quẽ reliqui: quia &ita sunt
casus m̃tis. ut prius quidem ꝑdat bonur quod ten&. sed tamen

Expanded text:
corpore, ipsa iam carnis claustra contemplatione transicorpore, ipsa iam carnis claustra contemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene elicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
UDAN: Dis: dum nimiis quorum¬
dam saecul aium tumultibus
depressus. quibus in suis ne gotiis
plerumq cogimur soluere. &iam
quod  Inos certume̾ non debere:
secr&um locu petii amicũ
ubi omne quod demẽa michi occupa¬
quȩ infligere dolorem consueuerant. congesta ante ocii¬
los licenter uenirent: Ibi itaque cum afflictus ualde &
diu tacitus sederem: dilectissimus filius m̃s p&rus diacon
ad fuit . michi aprimeuo uiuentutis flore inamicitiis
famili ariter obstrictus. atque insacri uerbi indagatione
sotius : qui graui exdo qui cordis languore meintuens. ar
Num quidnam noui aliquid accidit quod plastẽ solito
meror ten&: Cui inquam Meror petrequem cotie pa¬
nouus. In felix quippe animus meus occupationis sude
pulsatus uulnere. smeminit qualis aliquando in monasi¬
rio fuit. quomodo ei labentia cuncta subtẽrerant: qua¬
tum rebus om̃ib uȩ uoluuntur eminebat: quo dnu
nisi cęlestia cogitare consueuerat: quod &iam retentis

Expanded text:
dam die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupaquae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie panovus. Infelix quippe apulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cunta subtererant, quantum rebus omnibus que volvuntur eminebat, quod nulla nisi celestia cogitare consueverat, quod etiam retentus
Abbreviated transcription (Latin):
iam tocius urbis interitum minari uider&ur. Cumo
ꝓpinquiora sibi quęq loca ignis in uader&. lamq
urbis partem non modi cam consumpsiss&. & obsistes
nullus ualer&x. deductus inmanibus uenit ep̃s.
& tanta periculi necessitate compulsus. familiarib
suis se portantibus precepit dicens: Contra igneͬ
ie ponite. Quod ita sactum eͥ. atq into locõ est
positus. ubi tota uis flame uidebatur in cumbere.
Cȩpit autem miro moso ui semeo ipsum incendium
torquere acsi reflexione sui imp&us exclamar&
se epm̃ transire nonposse. Sic̃q factum eꝰ. ut flama
ncendi illo texmine refrenata in sem& ipso frigesa¬
ne: & contingere alterius quicquã ȩdificii non au¬
Perpendis petre: cuius scita.¬
tis fuerit egrum hominem¬
sedere & exorando flamas¬
PETRUS.

Expanded text:
jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auPerpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum homineme, et exorando flamPETR.
Abbreviated transcription (Latin):
Edicens Tusolus esꝰ quim me aꝑtos oculos habrusti.
qui despicientem se rusticum amplius amauit
ualis enim quisq aprd se lateat.  contumelia illata
ꝓbat Nam sicut suꝑbi honoribus. Neplerumq humiles
sua despectione gratulantur. Cumq se & in aliens
cculis uiles aspiciunt: iccirto gaudent quia hoc iudi¬
cium confirmare intelligunt. quod dese &ipsi apu
sem& ipsos habuerunt. Pe trus
It agnosco uiriste magnus foris fuit in miraculis
sed maior intus inhumilitate. GRegorius.
iusdem quoq anchonitanȩ antistes ȩccłe
urs uitȩ uenerabilis marcellinus fuit : Cuius
gressum dolore nimio podagra contraxerat.
eumq samiliares sui sic ubi necesse e&̃ in manibus fi¬
rebant. Quadam uero die ꝑculpam incuriȩ eadem
ciuitas anchonita succensa est Cumq uehemͣter arder
concurrerunt om̃s ut ignem extinguerent. Seo illis
aquam certatim ꝓicientibus. itacrescebat. flama: ut

Expanded text:
sset, dicens: Tu solus in me apertos oculos habuisti. sset, dicens: Tu solus in me apertos oculos habuisti. qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc iudicium confirmare intellsemetipsos habuerunt. PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitate cordis.Ejusdem quoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hora. casu contigerat: ut sõs uirstans in ligneis gradib:
pusillus: exili forma atq despecta. Cumq isqui
iouidendum eum uenerat. quisnam e& inquire¬
ror. atq obnixe pocer& ut sibi debuiss& ostendi.
hi qui illum nouerant monstrauerunt quis ess&.¬
ed sicut stultȩ mentis homines. meritũ exqualita¬
te corporis metiuntur. eum paruulum atq despec¬
tum uidens: ipsum hunc et̾ cępit om̃tno non cre¬
dere. In mte & enim rustica inter hoc quod audierat
& uidebat. quasi facta fuerat quedam rixa: & estimabat
tambreue̾ ꝑuissonẽ eẽ non posse. quemtam ingente
habuerit ꝑ opimonem Cui ipsum eẽ dum apluribus
grandem hominẽ credidi Iste autem de homine
ni dil hab&. Quod ut uirdiꝰ constantius audiuit.
ampades quas reficiebat ꝓtinus letus relinquens oa
eumq examore nimio constringere cepitbrachiis &
sculari magnasq gras agtre. quod dese talia iudica¬

Expanded text:
hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, pusillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dum a pluribus grandem hominem credidi, iste autem de homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, coeumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judica
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. quͨ i allato igne succendit Sieq aqua arsu
imlampadibus : acsi oleum fuiss& ꝑ pende igitur pe¬
tre. cuius meriti iste uir fuerit qui necessitate com¬
pulsus. elementi naturam mutauit. RetS eo¬
irum est ualde quod audio: sed uellẽ nosse¬
cuius humilitatis apud se intus eẽ potuit iste
quitante excellentiȩ foris fuit. gregoriys¬
Acer urtutes animũ congrue requiris quia multũ
ualde est. quod temptatione sua. intus mentẽ lacesui
niraquae foris fiunt. Seds huius constantii ues¬
ne rabilis. unum quod fecit audis. ciuus humilita.¬
tis fuerit. citius agnoscis ꝑ t T AUS
Dostquam illius facti tale miraculum dixisti¬
suꝑ ẽ &iam ut me dehumilitate mentis cius
i Geegorius.
Na ualde opinio scͥitatis eius excreuerat. multi
hunc ex diuersis ꝓ uinciis anxie uidere sitiebads
Quadam uero die exlonginquo loco. adui¬
endũ eum quidam rusticus uenit. Eadem uero

Expanded text:
posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellecujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixistisuperest etiam ut me de humilitate mentis ejus s. GREGOR. uia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero
Abbreviated transcription (Latin):
quiforis erant langobardi cognoscerent: quatinus locum
sacrũ temerare ulterius non auderent Sieq uirscs dum
discipulos defendit: &iam multis post remedium illuo
quod narro: qui inachonitana urbe ꝑannos multos in mo¬
nachi oohabitu deguit. ibiq uitam non mediocriter reb¬
giosam diexit: Cui etiam quidam nr̃i iam ꝓuectioris
adatis. qui ex eisdem sunt partibus at testantur. luxta
eam namq ciuitatẽ: ȩcđa beati mareyris stephani sitae
Inqua uiruite uenerabilis constantius nomine: mansu¬
narii finictus officio deserunebat Cuius scitatis opimo
sese ad noticiam hominũ longe lateq tetenderat: quia
isdem uirfunditus terrena despiciens: toco ad nisu m¬
tis. ad sola cęlestia flagrabat. Quadam uͦ die dum in ei¬
dem ȩcła oleum de ess&s & predictus dĩ famulus unde
lamꝑades accender& om̃i modo non habere om̃s lapadoa
ecdesiȩ impleuit aqua: atq exmore in medium papiru

Expanded text:
qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum
Abbreviated transcription (Latin):
factus. rebus illic omibus insua stabilitate manentibus. arcã
que suꝑ posita sepulchro eius fuerat extulit. longeq ꝓierit:
ut palam cuncti cognoscerent. quanti e& meriti cuius illic
corpus iacer&: Ea etiam quȩ subigo: prȩdicti uenerabilis
iuiri fortunati qui ualde michi a&ate &oꝑe &simplicitate
plac&. relatione cognoui: Eandem ualeriȩ proiuntiam
langobardis intrantibus: exmonasterio reuerentissimi uiri¬
a equitii in p̃dicto oratorio adsepulchrũ eius monahi fugert᷑
umq langobaroi seuientes oratorium intrassent. cęperunt
eosdem monachos forastrahere . ut eos aut pertormenta dis¬
cuterent: aut gladiis necarent. Quorum unus in gemuit .¬
atq acridolore cõmotus clamauit. E. sc̃e ȩquici: plac& t
quod trahamur & non nos defendas: Ad cuius uocẽ ꝓtinus
seulentes langobardos im mundus spiritus inuasit. Quicor¬
uentes interra tam diu uexatisunt: quo usq hoc cuncti &io

Expanded text:
factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam ea quae subjungo, praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eandem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equitii in praedicto oratorio ad sepulchrum eius monachi fugierunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit atque acri dolore commotus clamavit: 'E, sancte Equiti, placet tibi, ut trahamur, et non nos defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ habere. consueuerait. contra in nocentem ionathe¬
filium sententiam dedit cum uerba pueri mentientis
audiuit.: quod tamen quia ꝑdauid factum ẽ. & occulto
dĩ iuditio u̾stum credimus: & tam̃ humana racione quã¬
liter iustum fuerit. nonuidemus. Quid gͦ mirum siore
ronsumus : Multum uero e quod unius cuiusq prȩsu¬
lis mentem. curirũ densitas deuastat. Cumque
Humus diuiditur admulta. fit minor ad singula. tantoq
mnuna qualib& re subripitur: quantolatius in mubtis
occupatur. Petrus. Uera sunt ualde. quȩ dicis. Gregorius.
ilere nondebeo: quod dehoc iuro abbatẽ quondam meo. re.¬
icrentissimo ualentione narrante cognoui.: alebat namq
quia corpus eius dum inbeati laurentu martyris oratorio
e& humatũ. suꝑ sepulchrũ illius rusticus quidam arcam
cũ frum̃to posuit: necquantus qualisue uirillic lacer&.
ꝑpendere acuereri curauit. Cum repente turbo cęlitus

Expanded text:
spiritum habere consueverat, contra inspiritum habere consueverat, contra infilium sententiamdedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per Davidfactum est, et occultum Dei iudicium iustum credimus, et tamen humana ratione qualiter iustum fuerit non videmus. : Quid ergo mirumsi ore non sumus? Multumvero est quod uniuscuiusque presulis mentem curarum densitas devastat,cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula, tantoque in unaqualibet re surripitur, quanto latius in multis oilere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus
Abbreviated transcription (Latin):
bus comendans aut. Nogat pater ur̾ nefatigari deb eatis
uoq hec dĩ femulus audiss&.: contristatusate: Numquidt ne
die kesterno. dexi. quia si nonstatimpergeremus. lamꝑgeo
minime liceroe. Tunc ꝓcaritatis exhibitione qliquantu¬
lum eesecutorem suum incella rainuit: eiqe labon asscu
cõmodũ. & aẽto renitentiq dedit Cognosoe igtabo pene
i quanta dĩ cusco diasint. quiinhac uita seipsos despicen
nouerund: cumquibus intus ciuibus in honore numeran¬
tur: qui despecti foras hominibus eẽ non erubescint
Qui ceonera indiꝰ eculis iacent: qui apus suos & ꝓrcimorũ
oculos ꝑinanis głe appaitum tument Unde cequibu¬
dam ueritas dicit Uosestis qui iustificatis uos coram
hominibus asautem nouit corda urã. quia quos homini
altum ẽ. ab hominabile est ante dm̃. PetrusI NI om
ualde. Quod d&ali uiro subripi pontifica tanto potuerit.
GEE gorius Quid miraris pare quia fallimur qui homi¬
nes sumus. : an mente excidit. quod dauid qritp ph&ie

Expanded text:
ibus, ait: Rogat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tibi, quia si statim non pergeremus, jam pergere minime liceret? Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra: quia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de tali viro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui prophetiae
Abbreviated transcription (Latin):
capuo & faciem tutudit. totumq illius uultũ tumente
acliuidum reddidit. Qui uehem̃t᷑ cȩsus: ad stratũ ꝓpriũ
tacitus recessit. Die uͦ altera: erat ꝓutilitate monasteru
causa conftituta: Expl&is igitur ymnis matutm alibus.
libemus ad lectũ abb̾tis uenit : orationẽ sibi humiliter
poait. Sciens uͦ illequantũ a cunctis honorar&c. quantũq
diligersur : ꝓ in uiria quam eiigesserat recedere eum
uelle ermonasterlo putabat: atq requisiuit dicens: Ubi
is ire : Cui ille respondit. Mon asterii causa constituta
est pater quad eclinare nequeo: quia hesterno die me hodie
turũ ꝓmisi: ibi ire disposui: Tunc ille afundo cordis consi.¬
rans asperitatẽ duritiamq sua̾. humilitatẽq aomansuetudi¬
nem libertini ex lecto ꝓsiliuit: pedes libertini tenuit : sepeoꝵ¬
casse sereum esse testatus ẽ : quia tanto taliq uiro tã crudelẽ
icere contumeliam presũpsit. At contra libertinus sescant᷑¬

Expanded text:
caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus ses
Abbreviated transcription (Latin):
quoq magistri pallium ferens. atq ad lordãnem ueniens. per¬
cussit semel: &aquas minime diuisit. Sed cumrepente dice
llo: & iter interaquas fecit. Perpendis poresquantũ in exiben¬
dis uirtutibus humilitas ual&. Tunc exhibere magistri uir¬
tutem potuit : quando magistri nom̃ admemoriam reduxit
Qui a enim ad humilitate̾ sub magistro rediit: quod magister
fecerat. & ipsefecit: Pacrus. Lib& quod dicis sed quȩ sote. est¬
ne aliquid altuo. quod ad huc deipso adnrãm a edificati¬
one narres. Gregorius. Est plane. sed sisit qui uelit imitari
Ego enim uirtute᷑ patientiȩ: signis & miraculis maiorem cred
Quadam namq die. isqui post uenerabilis honorati
exitum. monasterii regim̾ tenebat. contra eundem uenera¬
bilem libertinum ingraui uacundia exarsit. ita ut ineum
manibus exceder&: & quia uirgã qua eum ferire pass&
minime inuenit: conprȩhenso scabello sub pedaneo. e

Expanded text:
quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, perquoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente dicerlio, ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem narres? GREGOR. Est plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei
Abbreviated transcription (Latin):
timor nein usitata prȩsumera: dolor neorbatȩ mulieri
ñ subuenir&. Sed admaiorẽ dĩ głam: uicit piocas. illud
pectus uirtutis Quodideo fuit ualidum : quiã deuictũ
uiitutis enĩ pectus none&: sihoc piacas nonuicissoe. Itaq
descendit. genu flexit: ad cȩlum manus tetendit calicula
desimui ꝓrulit: suꝑ extincti pueri pectus posuit. Qlo orante.
ania pueri ad corpus rediit: quẽ manu conprehendit
oe fienti matri uiuentẽ reddidit. atq iter quoo coeperat
poit Perus Quid nam hoc eẽdicimus. uircutẽ tanti
miraculi honorati egit meritũ: anpaitio libercii. Gregorius¬
nestenslone tã admirabilis signi cũsi de feminȩ uirtus em¬
Mento utrorũꝙ Ate ideo liberemũ existimo ista potuisse.
quia plus didicenit: de magistri quã desua uirtute confibe¬
tre
Cuus enim caligam inpectore exticti corpusculi posuit: eius
nimirum anima obrinere quod p&ebat estimauit. Namheliseus

Expanded text:
timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Libertini? GREGOR. In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩrentes seuientesq franci. in ipso ingredientes inpinge¬
bant. & ipsi uidere non poteranͭ. sicq suacerriat semene¬
ꝑrocausa monasterii. abbatis iussu. quihonorato eius magifero
suecesserat.: rauennã ꝑgebat. Pro amore uͦ eiusdem uenerabi¬
lis honorati. quocũq libertinus ibat: eius semꝑ caligam insinu
portare consueuerat Itaque dum ꝑger&: accidit ut quȩda mulier
extinctifilii corpusculũ ferr& Quȩdũ seruũ dĩ ess& intuito
amore filii succensa. iumitũ eius ꝑ frenũ tenuit: atque cũ uira¬
m̃to dixit. Nullatenus recedis: nisi filium meu̾ suscitaueris.
Atille inufitatũ habens tale miraculũ. expauit p&itionis
illius uiram̃tũ: declinare mulierem uoluit: sed neꝗͣquã
prȩualens. hesit animo: Considerare lib&: quale quar¬
tumq in eius pectore certam fuerit: Ibi quippe pugna¬
bat. interse humilitas conuersationis: & ploas matris :

Expanded text:
quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingequaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingebant et ipsum videre non poterant. Sicque sua caecitate tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris:
Abbreviated transcription (Latin):
tangere. quasi mortale prȩpͥitium ꝑtimescebant. Cum q
diu cȩdendo sessoressinguli fatigarentur: unus eorum intu¬
lit: quia exculpa quã seruo dĩ mui a fecerant. illa sui itine¬
ris dispendia tolerabant Quistatim reuersi postse. Lib̾ti¬
num reppererunt inoratione ꝓstratũ: Cui cum dicer
surge tolle caballũ tuum: ille respondit Ite cumbono: ego
caballi opus nonhabeo. Descendentes uͦ inuitũ eũ incabal¬
lo dequo deposuerant leuauerunt: & ꝓtinus abscesserumt:
Quorum equi tanto cursu illũ quẽ prius transire nonpe¬
terant fluuium transierunt : acsi ille fluminis alueus.
aquã minime haber&. Sicq factũẽ. ut dũseruo dĩ unus
uenit. De monasterio uͦ prȩfati dĩ samuli rumor exiuit.
quodmultas pecunias hab er& Ingressi oratorium franci
cocperunt seuientes libtinũ quȩrere. lib̃tinũ clamare.
ubi ille moratione ꝓstratus iacebat . Mira ualderes:

Expanded text:
tangere quasi mortale praecipitium pertimiscebant. Cumque tangere quasi mortale praecipitium pertimiscebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpam, quam servo Dei in via fecerant, illa sui iteneris dispendia tolerabant. Qui statim reversi post se, Libertinum reperiunt in orationem prostratum. Cui cum dicerent: 'Surge, tolle caballum tuum', ille respondit: 'Ite cum bono, ego opus caballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res:
Abbreviated transcription (Latin):
ir reuerentissimꝰ libtinus quiregis totilȩ tempore. eiusdẽ
fundensis monasteru prȩpositus fuit̾. indiscipulatu illiũ
conuersus. itque eruditus ẽ: Dequo quauis uirtutes
multas plurimoꝵ narratio certa uulgauerit.: prȩgic
tam̃ latirencius religiosus uir qui nunc suꝑ ẽ. &ei ipso
intempore samiliarissimus fuit. multa michi deillo dicere
consuetit: exquib ea quȩ recolo. pauca narrabo. In eadem
gothorum comes cum exercitu in locum eundẽ ueniss&:
i seritus excaballo in quo sedebat. ab hominib eius proiectus
IoQ iumenti ꝑditi damnũ libentꝰ ferens &iam flagellũ
acis qualiter unmenetim hoc minare possitis: his dictis :¬
ptinus se inoratione̾ dedit Cursu aute̾ rapido. prȩdicti di
exercitus. ꝑuenit ad fluuium uulturnũ: ibiq equos suos
coeperunt singuli astis tundere. calcaribus cruentare.
sedtam equi uerberibus cęsi. calcarib eruentati. fatiga¬
ri poterant. moueri non poterant: sicq aquã fluminis

Expanded text:
ir reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgaverit, praedictus tamen Laurentius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso in tempore familiarissimus fuit, multa mihi de illo dicere consuevit. Ex quibus ea quae recolo, pauca narrabo. In eadem Gothorum comis cum exercitu in eodem loco venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat ab hominibus eius proiectus est. Qui iumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum atis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunSed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
exillo uasculo numquam deede: ac si in illo uasculo lignes
quod xp̃s dederat. uinum non auger&ur. sed nasceretur.
uꝑ quoq deeiusdem loci partibus. sen exquidam
Icdericus aduenit: qui ea quȩ de illo narrat silen¬
tio non sunt prȩm̃da. Namdicit quod quadam die in¬
gressus hortum : magna hunc erucae multitudine in uẽ¬
nit eẽ cooꝑtum.: qui om̃e holus deperire conspiciens:
ad easdem erucas conuersus docit. Ad uiro uos in nomin
dere molite. Quȩ statim ad uiri dĩ uerbum ita om nes
egressȩsunt : ut neuna quidem intra spatium horti rema.¬
ner&. Sed quiꝰ mirum quod haec de episcopatus eius

Expanded text:
ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem erucas conversus, dixit: Adjuro vos in nominedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ifs& . Cumq subito oculos aduestim̃tũ suum inter exten¬
sa brachia reduxiss&: repente insinu suo duodecim aures
inuenit. ita fulgentes: tamquam si exigne honi cadem fus¬
non eris. propter aũritiam tuam. Exqua sententiae
ueritate colligitur. quia eosdem solidos pb̃r pro adipiseen¬
do episcopatu prȩparabat: sed uiri dĩ sermo prȩualuit:
Nam isdem constantius in presbiteratus offitio. uitam fini¬
uit. Alio quoq tempore duo ad eum gothi hospita¬
litatis gr̾a uenerunt : qui rauennams festinare ꝓfessisunt:
Quib ipse paruum uas ligneum uino plenum manusua
prȩbuit : quodfortasse in prandio itineris habere potuissen
Ecquo illi quo adusq rauennam ꝑuenerunt biberunt
gothi. & aliquantis diebus incadem ciuitate morati sunt : &
uinum quod ascõ uiro acceperant. cotidie inusum habue¬
unt. Sicq usq ad eundem uenerabilem patrem ferentes
reuersi sunt: ut nullo die cessarent bibere. & tam̃ eisuinũ

Expanded text:
isset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extenisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem honon eris propter avaritiam tuam. Ex qua sententiae veritate colligitur quia, eosdem solidos presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis
Abbreviated transcription (Latin):
abeo pauperes uacui extrent. Cui repente ad memoriã
rediit. quia constantius prb̃r nepossuus equum quer
sedere consueuerat uendidiss& atq hoc ipsum iarcha si
prętium habene: Absente igitur eodem nepote suo accessti
adarcham xpie uiolentus. claustra arcȩ comminuit. Dua¬
cim aureos tulit: eosq indigentib ut placuit diuidit lti
constantius pb̃r reuersus exopere archam fractã repperit.
uiuunt. solus ego inhac domo uiuere non possum Ad cuius
aderant: Cumq eum uir dĩlocutione blanda tempertre
uoluisso: coepit illecum iurgio respondere dicens: omnes
tecum uiuunt. solus ego hic antete uiuere nom possim
i edde michi solidos meos: Quib: uocibus cõmotus ep̃s.
beate mariȩ semꝑ uirginis ȩccłam in gressus ẽ & eleuais
manib extenso uestim̃to stando coepit exorare: ut ei ros¬
der&. unde presbiteri furentis insanam: mitigare pocis¬

Expanded text:
ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, arcam fractam reperit, et vivunt, solus ego in domo hac vivere non possum. Ad cujusaderant. Cumque eum locutione blanda vir Dei temperare voluisset, coepit ille cum jurgio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potu
Abbreviated transcription (Latin):
bus iam semiuiuus leuatus ẽ. Die uero altero secundum
utri dĩ sententiam. funditus finiuit uitam. Qua inpe
pltie pensandum ẽ. quantussit sc̃is uiris timor exhiben¬
dus. Templa enim dĩsunt. &cum adiracundiam sc̃s¬
uir traitur: quis alius adirascendumnisi eiusdem
templi inhabitator excitatur: Tanto gͦ in&uenda est
ira iuistorum : quanto & constat qui aineorum cordib:
ille prȩsens ẽ : quiadinferendã ultionẽ quã uoluerit
inualidus non ẽ Tn autẽ.¬
llo quoq tempore predictus constantius pb̃r nepos
eius. equum suum duodecim aureis uendidit:
quos inpropriam arcam ponens. ad exercendum aliqđ¬
opus discessit. Cum subito ad episcopum pauperes
uenerunt : qui im portune prȩcabantur. ut eisscͥs
uirbonefacius ep̃s ad consolationem suȩ inoplȩ. ali¬
quid largiri debuiss&: Sed uir dĩ quia quodtribũ¬
er& non habebat. aestuare coepit in cogitatione : ne

Expanded text:
bus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum bus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi inhabitator excitatur? Metuenda ergo tanto est ira justorum, quanto et constat quia in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est. Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabili uiro postulauit. ut cum apud beatum ma¬
ꝙyrem missarum sollempnia agero: ad benedictionem
Aendam insuam domũ declinar&. Uirautẽ dĩ negare
non potuit. quod ab ẽs exfortunati mente caritas popos¬
iti ꝑactis igitur missarum sollemnis. cum ad predicti fõs¬
tunati m̾sam uenissoe: priusquam dõ ymnum dicera.
sicut quidam lud endi arte solent uictum quȩ rere. repen¬
de. ante ianuam uircumsimia adstitit: & cymbala ꝑcussit.
Quẽ sẽs uir sonitum audiens. dedignatus dreit: Heu heu
mortuuss miseriste : mortuus est miser iste.: Ego adm̃satm
reseccionis ueni: os adhuc aslaudem di non aperiu.
tamen: atque ait: łte. & procaritate eicibum potumq tri¬
buite: scitote tam̃ qui a mortuus ẽ. Qui infelpx uipdũ
panem aciunum exeadem domo ꝑcepiss&. egredi ianuã
uoluit. sed saxum ingens subito detecto cecidit. eique
inuerticem uenit. exqua percussione ꝓstratus. in mani¬

Expanded text:
venerabili viro postulavit ut cum apud beatum mavenerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum simia vir astitit, et cymbala percussit. Quem sanctus vir sonitum audiens dedignatus, dixit: Heu, heu, mortuus est miser iste, mortuus est miser iste. Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non aperui, tamen et ait: Ite et pro charitate ei cibum potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in mani
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor noster permortale corpus. omẽ quod
gł hoc nobis in eremplo actionis prebuit : ut pro
nr̃arum uirium modulo. eius uestigia sequentes. in offenso
pede operis. prȩsentis uitȩ carpamus uiam. Miraculum na
faciens. & taceri uissit. & tam̃ taceri non potuit : ut ui¬
delic& electi eius. exempla doctrine illius sequentes. in
magnis quȩ faciunt. latere quidem in uoluntate h.¬
beant : sed ut ꝓsint aliis. ꝓdantur inuiti: quatȩnus &
magnȩ humilitatissit. quod sua oꝑa taceri app&unt.
& magne aedificationis sit. quod eox oꝑa taceri non
potuit. sed quid u̾elle eius mebra debeant. quidue de
eis &iam nolentibus fiat: doctrine magifterlo exemplũ
dedit. PeTRUSPlac& quod dicisSRegorΙS
Adhuc pauca aliqua. quȩ debonefatii ep̃i opere suꝑ sudł
quia eius memoriam fecimus. exsequamur.eꝑ r¬
llo namq tempore. beati proculi martyris natalicius
propin quabat dies : Quo in loco uir nobilis fortunatꝰ
nomine manebat .: qui magnis prȩcibus ab eodem

Expanded text:
edemptor noster per mortale corpus omne quod egit, nobis hoc in exemplo actionis praebuit ut, pro ostrarum virium modulo, ejus vestigia sequentes inoffenso pede operis, praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet quod dicis. GREGOR. Adhuc pauca aliqua quae de Bonifacii episcopi opere supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem
Abbreviated transcription (Latin):
& in amore celestiũ gaudioꝵ animꝰ inflãmat᷑. Et qͥ pͥꝰ flebat ne duce¬
ret᷑ ad sippliciũ: postmodũ flere amarissime incipit. qͥa differtur
aregno. Contẽplat᷑ et enĩ mens qͥ sint illi angłoꝵ chori: q̃ ipsa societas
beator spĩrũ: q̃ maiestas ȩt̾nȩ uisionis dĩ:& ãpliꝰ plangit qͥa abonis
ꝑhennib deẽ: quã flebat priꝰ cũ mala ęt̾na metuebat. Sicq fit ut
perfecta cõpunctio formidinis: tradat animũ cõpunctiõi delecta¬
tionis. Qd̃ bene in sacra ueraciq historia figurata narratiõe dese̾¬
bit᷑. q̃ ait. qd̾ ara filia caleph sedens siꝑ asinũ suspirauit: Cui dirit
pat̾ suus. Qd habes: At illa respondit. Da mͥbenedictionẽ. Terrã¬

Expanded text:
ammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit quia a bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad compunctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem. Terra
Abbreviated transcription (Latin):
Inde & ꝑmoysen prȩcipitus. ut leuitȩ auiginti quinq:
nnis & supra ministrare debeant Ab anno uero qu¬
quagesimo. custodes uasoꝵ fiant. De. Iamꝰ quidẽ ꝓlati
testimonii mͥ aliquantũ intellectus intlũc&: sedtam̃

Expanded text:
Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum intellectus interlucet: sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
Ixͥa eius faciem uolitare cepit. eiusq uul¬
tui inportune insistere : ita ut capi manu poss&.
sihanc uir ic̃s tenere uoluissa: sed signo crucis edito
lignus sp̃s. ante eius mentis oculos redux̃. Tantoq igno
sexui dĩ animũ inspecie illius accendit. ut se incius
pectore amoris flama uyxcaper&e: & lam poene de¬
serere heremu. uoluptate uictus deliberar&. Cum
subito supernȩ gratie aspectu. ad sem& ipsũ reuer¬
suse. atq urticarũ & uẽpriũ iuxta densa succres.¬
cere frutecta conspiciens exiitus indum̃to nidum
se in illis spinarũ aculeis & urticarũ incendiis ꝓie¬
itaq pecoatũ : qr mutauit incendium. Ex quo uidelic&
temꝑe sicͣ post discipłis ipse ꝑhibebat. ita millo est
teptatio uoluptatis edomita: ut tale inse aliquid mini.
me sentir&. Cȩperunt postmodum. multi ia mundure-¬
linquere : atq ad eiusmagisterium festinare. Lib quippe
atẽptationis uiuo: iure iã factus ẽ uirtutũ magisterꝰ

Expanded text:
circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo cruclignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pedeserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projeitaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis dnicȩ paschalis diese᷑: abstinere tibi minime
congruit: quia ego ad hoc missussum. ut dona om̃ipo¬
tentis dñi parit̾ sumamꝰ. Benedicentes igitur dnm.
supserunt cibũ. Expl&a itaq refectione & conloquio:
ad ȩcdam pb̃r recessit. Fodem quoq tẽpore hunc inspe¬
cu latitantem. & iam pastores inuenerunt. Quẽ dum
uestitum pellib int̾frutecta cernerent. aliquã bestiam
eẽ crediderunt. sed cognoscentes difamulũ. eoꝵ multi ad
pietatis grãm. ab estiali mente mutatisunt. Nom̃ itaq
eius. ꝑuicina loca cunctis innotuit: factũq ẽ. ut exillo
iam tempore amultis frequentari coepiss&. Qui cur
ei cibos deferrent corporis: ab eius ore insuo pectore.
alimenta referebant uitȩ. cp̃.ii.

Expanded text:
tionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime tionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant vitae. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
ta suꝑ candelabrũ lucerna clarescere. quat nus oãi
qui indomo dĩ funt lucere: cuidã pbro longiuis manen¬
ti. qui refectionẽ sibi inpaschali festiuitate ꝓarauerat.
peruisum dñs apparere dignatus ẽdicens. Tutibi deheias
prȩparas. & seruus m̃s illo inloco fame crutiatur. Q uiptor
surrexit. atq imipsa sollemnitate paschali cu alim̾tis quȩ
sibi parauerat a dlocũ tetendit: & uirũ dĩꝑ abrupea mon¬
tium ꝑ concaua uallium. ꝑ defossa terrarum quȩssuit.
cumq latere inspecii repperit. Cumq oratione foeta¬
& benedicentes om̃ipotentem dñm consederent. post
dulcia uitȩ conloquia. is qui aduenerat pbi apxit.
Surge & sumamꝰ cibũ: quiahodie paschae. Qui urx
dĩ respondit dicens. Scio quodpascha ẽ. quia uidere
temerui. Longe quippe abhominib positus: quia di
eodem paschalis e& sollemnitas ignorabat. Uenerabilis
p̾br̃. rurfus ad seruit dicens. Ueracit᷑ hodie resurrec¬

Expanded text:
ta supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus ta supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilisr rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrec