comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
men uerũ ait eugłista: quod i¬
luminat omnẽ hominẽ ueni¬
entem in hunc munctũSi ergo
omnẽ hominẽ. et ipsũ ioħem :
quia et ipse de hominib. Et¬
enim quanuis nemo exsurrex¬
erit maior ioħe in natis muli¬
erũ: unus tam̃ et ipse ex his.
qui nati sunt ex mulierib. Hũ¬
quid comparandus est ei. qui
quia uoluit. natus ẽ: Et ideo
nouo partu: quia nouus natus.
Ambe enĩ generationes dñi inu¬
sitate sunt: et diuina. et huma¬
na. Diuina ñ habet matrem:
humana ñ habet patrem. Ergo
unus de ceteris ioħs. sed tam̃ ma¬
ioris gracie: ita ut in natis muli¬
erum nemo exsurgeret maior
illo: tantã testificationẽ tribu¬
it dño nostro iħu xp̃o. ut illum
dicat sponsũ. se amicũ sponsiͥ
ñ cdignũ tam̃ soluere corrigiã
calciamenti ipsius. Hinc audi¬
uit iam multa caritas ũa: qđ
sequitur uideamꝰ. Aliquantũ
enĩ spissum ẽ ad intelligendũ.
Sed quoniã dicit ipse iohannes.
quia ñ potest homo acciꝑe qͥc¬

Expanded text:
men verum, ait Evangelista, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Si ergo omnem hominem, et ipsum Joannem; quia et ipse de hominibus. Etenim quamvis nemo exsurrexerit major Joanne in natis mulierum , unus tamen et ipse ex his qui nati sunt ex mulieribus. Numquid comparandus est ei qui, quia voluit, natus est; et ideo novo partu, quia novus natus? Ambae enim generationes Domini inusitatae sunt, et divina et humana: divina non habet matrem, humana non habet patrem. Ergo unus de caeteris Joannes, sed tamen majoris gratiae, ita ut in natis mulierum nemo exsurgeret major illo, tantam testificationem tribuit Domino nostro Jesu Christo, ut illum dicat sponsum, se amicum sponsi, non dignum tamen solvere corrigiam calceamenti ipsius. Hinc audivit jam multa Charitas vestra: quod sequitur videamus; aliquantum enim spissum est ad intelligendum. Sed quoniam dicit ipse Joannes, quia non potest homo accipere qui
Abbreviated transcription (Latin):
tu dñe iħu dixeris eam᷑. quid
opponemus contradictorib :
Omnes enĩ secte que se aliquam
religionẽ hominib inserere pre¬
sumpserunt. ñ negauerunt is¬
tam menttũ resurrectionẽ. ne
diceretur eis: si ñ resurgit am¬
ma. quare loqueris michi:
Quid in me facere uis: Si ñ
facis ex deteriore meliorem:
quare loqueris: Si ñ facis ex
linquo iustum: quare loque¬
ris: Si autẽ facis ex ĩiquo iu¬
stum: ex impio pium. ex stul¬
to sapientem: fateris resurgere
animã meã: si tibi obtempe¬
rauero. si tibi credidero. Nolen¬
tes ergo credi fibi. om̃s qui in¬
stituernt alicuiꝰ etiã falsere¬
ligionis sectam: negare istam
resurrectionẽ mentium ñ po¬
tuerunt. Om̃s de illa consen¬
serunt: sed multi carnis re¬
surrectionẽ negauerunt. Di

Expanded text:
tu, Domine Jesu, dixeris eam, quem tu, Domine Jesu, dixeris eam, quem opponemus contradictoribus? Omnes enim sectae, quae se aliquam religionem hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem: ne diceretur eis, Si non resurgit anima, quare mihi loqueris? quid in me facere vis? si non facis ex deteriore meliorem, quare loqueris? si non facis ex iniquo justum, quare loqueris? si autem facis ex iniquo justum, ex impio pium, ex stulto saanimam meam, si tibi obtemperavero, si tibi credidero. Volentes ergo credi sibi omnes qui instituerunt alicujus etiam falsae religionis sectam, negare istam resurrectionem mendacio non potuerunt. Omnes de ista consenserunt, sed multi carnis resurrectionem negaverunt. Di
Abbreviated transcription (Latin):
qui haberet uitã insemet ip¬
so: ñ sicut pater suscitat mor¬
tuos et iui̾ficat: sic et filius
quos uellet inuificaret. Quid
ergo de illa resurrectione cor¬
poris: Dam isti qui audirint
et uiuunt: unde insi audien-¬
douiuunt: Amicus enĩ spon¬
si stat et audit eum. & gaudio
gaudet propter uocem sponsi.
non propter uocem suam:hoc
ẽ participando ñ existendo au¬
diunt et uiuunt. Et omnes
qui audiunt uiuunt: qui a
om̃s qui obediunt uiuunt.
Dic aliquid dñe: etiã de re¬
surrectione caris. Fuerunt
enĩ qui eam negarent: et dicerẽt.
quia ista sola est resurrectio. que
fit per fidem. cuus resurrectio¬
nis modo dñs fecit commemora¬
tionem. et inflaminaut nos.
quia quidã mortui audrunt
uocem filii dei. et uiuent. Hon
eoꝵ qui audierint. alii morien¬
tur et alii iuent: sed om̃s qui
audierint uirient: quia om̃s
qui obedierint uiuent. Ecce
iudemus resurrectionẽ mentis.
Don ergo amittamꝰ de fide
resurrectionẽ carnis. Et insi

Expanded text:
qui haberet vitam in semetipqui haberet vitam in semetipso, non sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vellet vivificaret. 14. Quid ergo de illa resurrectione corporis? Nam isti qui audiunt et vivunt, unde, nisi audiendo, vivunt? Amicus enim sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi , non propter vocem suam; hoc est, participando, non existendo audiunt et vivunt: et omnes qui audiunt, vivunt; quia omnes qui obediunt, vivunt. Dic aliquid, Domine, etiam de resurrectione carnis. Fuerunt enim qui eam negarent, et dicerent quia ista sola est resurrectio quae fit per fidem. Cujus resurrectionis modo Dominus fecit commemorationem, et inflammavit nos, quia quidam mortui audient vocem Filii Dei, et vivent. Non eorum qui audierint alii morientur, et alii vivent; sed omnes qui audierint vivent, quia omnes qui obedierint vivent. Ecce videmus resurrectionem mentis: non ergo amittamus fidem de resurrectione carnis. Et nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ a filio: filius uita in semet¬
ipso. sed a patre. A patre genit.
ut esset uita in semet ipso. pat̃
uero ñ genitus. uita in semet¬
ipso. Nec minorẽ filium ge¬
niut: qͥ crescendo fieret equa¬
lis. Don enĩ ad sui perfectio¬
nem adiutus est tempore. ꝑ
quẽ perfectũ creata sunt tem¬
pora. Ante om̃ia tempora: pa¬
tri coeternus ẽ. Non enimun¬
quã pater sine filio. E ternus
autẽ pater est: ergo coeternus et
filius. Quid tu: Anima mor¬
tua eras: amiseras uitã. Audi
patrẽ et filiũ. Surge. recipe
uitam: ut in eo recipias uitam
quã non habes inte. qui habet
uitam in semet ipso. Uiuificat
ergo te pater et filius: et agitur
prima resurrectio. quando re¬
surgis ad participandã uitam
quod tu ñ es: et participando:
efficeris uiuens. Resurge amor¬
ti tua in uitã tuam. que ẽ d̾s
tuis: et transi a morte in ui¬
tam eternã. Habet enĩ uitã
ecernam pater in semet ipso:
et nisi filiũ talem generaret.

Expanded text:
n a Filio; Filius vita in semetn a Filio; Filius vita in semetipso, sed a Patre. A Patre genitus ut esset vita in semetipso: Pater vero non genitus vita in semetipso. Nec minorem Filium genuit, qui crescendo fieret aequalis. Non enim ad sui perfectionem adjutus est tempore, per quem perfectum creata sunt tempora. Ante omnia tempora Patri coaeternus est. Non enim unquam Pater sine Filio: aeternus autem Pater est; ergo coaeternus et Filius. Quid tu, anima? Mortua eras, amiseras vitam, audi Patrem per Filium. Surge, recipe vitam; ut in eo recipias vitam quam non habes in te, qui habet vitam in semetipso. Vivificat ergo te Pater, et Filius; et agitur prima resurrectio, quando resurgis ad participandam vitam quod tu non es, et participando efficeris vivens. Resurge a morte tua in vitam tuam, qui est Deus tuus; et transi a morte in vitam aeternam. Habet enim vitam aeternam Pater in semetipso; et nisi Filium talem generaret,
Abbreviated transcription (Latin):
ligrdedit: tanquã si cuiquã
diceremꝰ. Dedit tibi deus esse.
Cui dedit: Si alicui iã excis¬
centi dedit esse. ñ ei dedit c̃ẽ :
quia erat ante quã daretur¬
el. qui posset accipere. Cum
ergo audis. dedit tibi esse. ñ
eras qui acciperes: et existen¬
do accepisti ut esses. Dedit
structor domui huic. ut esset.
Sed quid ei dedit: Eit domuᷤ
esset. Cui dedit: Huic domyi.
Quid ei dedit: Ut domus
esset. Quomodo potuit dare
domui ut domus esset : Et e¬
nim si domus erat. cui daret.
ut domus esset: quando iam
domus erat: Quid est ergo.
dedit ei ut domus esset : fecit
ut clomus esset. Q uid ergofi¬
bio dedit: Dedit ei ut filius
esset: et genuit ut uita esset:
in semetipso: ut esset uita ñ
egens uita : ne participando
intelligatur habere uitã. Si
enim participando. habere ũitã
posset: et amittendo esset sine
iuta. Hoc in filio ne accipias:
ne cogites. ne credas. Manet
ergo pater uita: manet et filiꝰ
uita. Pater uita in semet ipso.¬

Expanded text:
ligi dedit, tanquam si cuiquam ligi dedit, tanquam si cuiquam diceremus, Dedit tibi Deus esse. Cui dedit? Si alicui jam existenti dedit esse, non ei dedit esse; quia erat, antequam ei daretur, qui posset accipere. Cum ergo audis, Dedit tibi esse, non eras qui acciperes, et existendo accepisti ut esses. Dedit structor domui huic ut esset. Sed quid ei dedit? Ut domus esset. Cui dedit? Huic domui. Quid ei dedit? Ut domus esset. Quomodo potuit dare domui ut domus esset? Etenim si domus erat; cui daret, ut domus esset, quando jam domus erat? Quid est ergo, Dedit ei ut domus esset? Fecit ut domus esset. Quid ergo Filio dedit? Dedit ei ut Filius esset, genuit ut vita esset: in semetipso, ut esset vita non egens vita, ne participando intelligatur habere vitam. Si enim participando haberet vitam, posset et amittendo esse sine vita: hoc in Filio ne accipias, ne cogites, ne credas. Manet ergo Pater vita, manet et Filius vita: Pater vita in semetipso, no
Abbreviated transcription (Latin):
de est fons uite: et in lumine
tuo uidebimus lum̃. Non er¬
go sicut anima aliquid ali¬
ud est ante quã illuminet᷑.
et fit melius cũ illuminatur
participatione melioris: ita et
uerbũ dĩ. filius di aliquid ali¬
ud erat. ante quã acciperet ui¬
tam. ut participando habeat
uitam: sed uitam habet in se¬
met ipso. ac per hoc. ipse est
ipsa uita. Quid ergo ait. de¬
dit filio uritã habere in semet¬
ipso: Breuiter dixerim. Genu¬
it filiũ. Neq enĩ erat sine ui¬
ta. et accrpit uitã: sed nascen¬
do uita ẽ. Pater uita est ñ nas¬
cendo: filius uita ẽ uascendo.
Pater de nullo patre : filius
de deo patre. Pater quod est. a
nunlo est.Quod autẽ pader ẽ:
propter filiũ est. F ilius uero.
et quod filius est: propt̾ patrẽ
est. et quod ẽ. a patre est. Hoc¬
ergo dixit. uitã dedit filio. ut
haberet cam in semet ipso: tã¬
quã diceret. Pater qui ẽ uita
in semet ipso: genuit filiũ qͥ
esset uita in semet ipso. Pro eo
enĩ quod genuit. uoluit intel¬

Expanded text:
e est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . 13. Non ergo sicut anima aliquid aliud est antequam illuminetur, et fit melius cum illuminatur participatione melioris; ita et Verbum Dei, Filius Dei, aliquid aliud erat antequam acciperet vitam, ut participando habeat vitam: sed vitam habet in semetipso; ac per hoc ipse est ipsa vita. Quid ergo ait, Dedit Filio vitam habere in semetipso? Breviter dixerim, Genuit Filium. Neque enim erat sine vita, et accepit vitam; sed nascendo vita est. Pater vita est non nascendo; Filius vita est nascendo. Pater de nullo patre, Filius de Deo Patre. Pater quod est, a nullo est: quod autem Pater est, propter Filium est. Filius vero et quod Filius est, propter Patrem est; et quod eergo dixit: vitam dedit Filio, ut habeat eam in semetipso, tanquam diceret: Pater, qui est vita in semetipso, genuit Filium, qui est et vita in semetipso. Pro eo enim quod genuit, voluit intel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iudico quenquã: sed et sim
dico ego. rudiciũ meũ uerũ
quia solus ñ sum: sed ego. et
qui mifit me pater. In lege
uestra scriptũ est. quod duo¬
rũ hominũ testimoniũ ue¬
rum est. Ego sum qͥ testimo¬
mũ perhibeo de me: et testi¬
moniũ perhibet de me. qui
misit me pater. E x his uerb
hesterno ut dixi die: reddit᷑
ẽ sermo aurib et mentibꝰ ue¬
stris. Hec cũ dixisset dñs: illi
qui audierunt. uos scđm car¬
nem iudicatis. manifestauert̃
quod audierunt. Responde

Expanded text:
judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responde
Abbreviated transcription (Latin):
tasꝙ folioꝵ. Uiriditas. ẽt¬
nitas erit. Illis ergo tanquã
aridis dicetur. Ide in ignem
eternrũ. E oce enĩ inquit secu¬
ris ad radicem arboris posita
est.Omnis ergo arbor que ñ
facit fructũ bonũ : excidetur
et in ignem mitcetur. Dicari
ergo de de si proficis inxpisto:
mines: seducit turbas. De ip
so toto corpore xp̃i hoc dicit᷑.
Cogita corpus xp̃i adhuc in
mundo cogita corpus xpisti
adhuc in area:uide quẽadmo¬
dũ blasphemetur a palea.Si¬
mul quidem triturant᷑: sed
palee conteruntur. frumenta
purgantur. Quia dictum ẽ

Expanded text:
tasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . Ecce enim, inquit, securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, mines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
ti crediderunt in nomine erus.
uidentes signa eius que faciebat.
Ipse aũt ihc non credebat semet
ipsum eis. eo quod ipse nosset
omnes. et quia opus ñ erat ei.
ut quis testimoniũ perhiberet
de homine. Ipse enĩ sciebat qͥd
esset in homine. Erat autẽ ho¬
mo ex phariseis. nichodemꝰ no¬
mine: princeps iudorũ. Hie ue¬
nit ad eũ nocte: et dixit ei. Bab¬

Expanded text:
ti crediderunt in nomine eius videntes signa eius quae faciebat ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis eo quod ipse nosset omnes et quia opus ei non erat ut quis testimonium perhiberet de homine ipse enim sciebat quid esset in homine erat autem homo ex Pharisaeis Nicodemus nomine princeps Iudaeorum hic venit ad eum nocte et dixit ei
Abbreviated transcription (Latin):
portune nob̃ dñs procu¬
uit hodierno die: lectiõis
hurius ordinem. Nam quiaes
ordine eugłium sccłm iohanñ
considerare atꝙ tractare suscrpi¬
mus: credo quod aduertit cari¬
tas ur̃a. O portune ergo occur¬
rit. ut hodie audiretis ex euan

Expanded text:
portune nobis Dominus procuravit hodierno die lectionis hujus ordinem: nam quia ex ordine Evangelium secundum Joannem considerare atque tractare suscepimus, credo quod adverterit Charitas vestra. Opportune ergo occurrit ut hodie audiretis ex Evan
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ibo inquit a sp̃u tuo:
et quo a facie dua fugiam:
Si ascendero in cebũ. tu illic
es. De terra erat questio. Au¬
di quid sequitur. Si descende¬
ro ad infernũ. ades. Si ergo
et in inferno dicitur qđ ad¬
sit: quid rerũ remanet. ubi
ñ sit : Uox enĩ dei est apud
propħam: celũ et terrã. ego
impleo. Ubiq ergo est: qui
nullo clauditur loco. Noli
ab illo auerti: et tecũ est.Si
uis ad eũ peruenire: noli pi¬
ger esse amare. Don emĩ ꝓe¬
dib. sed affectib curris. Yno
loco manens. uenis: si credis
et diligis. E rgo ubiq est. Si
ubiq est: quomodo cũ filio¬
ñ est: Itane cũ filio ñ est. qͥ
si credis. et tecũ est: Tnde
ergo uerũ est iudiciũ eius:
nisi quia uerus est filrus eiꝰ:
Hoc enĩ cdixit: et si iudico.
uerũ est iudiciũ meũ: quia
solus ñ sum. sed ego et qui mi

Expanded text:
Quo abibo, inquit, a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es. De terra erat quaestio; audi quid sequitur: Si descendero ad infernum, ades . Si ergo et in inferno dicitur quod adsit, quid rerum remanet ubi non sit? Vox enim Dei est apud prophetam, Coelum et terram ego impleo . Ubique ergo est, qui nullo clauditur loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amare: non enim pedibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus venis, si credis et diligis. Ergo ubique est: si ubique est, quomodo cum Filio non est? Itane cum Filio non est, qui, si credis, et tecum est? 9. Unde ergo verum est judicium ejus, nisi quia verus est Filius? Hoc enim dixit, Et si judico, verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Si aũt accepisti: confite¬
re cũ amico sponsi. Non po¬
cest homo accipere quicquam.
nisi datũ fuerit ei de celo con

Expanded text:
tate. Si autem accepisti, confitere cum amico sponsi, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei de coelo. Con
Abbreviated transcription (Latin):
se testis: Quia ñ querit aliũ:
unde cognoscat qui sis. Qua¬
re ipse iudex. Quia ipse ha¬
bet potestatem mortificandi.
et uiuificandi: damnandi.
et absoluendi: in gehennam
precipitandi. et in celos leuan¬
di: diabolo cõrungendi. & cũ
angelis coronandi. Cũ ergo ipse

Expanded text:
se testis? Quia non quaerit alium se testis? Quia non quaerit alium unde cognoscat qui sis. Quare ipse judex? Quia ipse habet potestatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum Augelis coronandi. Cum ergo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia hoc modo per myste¬
rium trinitas commendata ẽ.
in qua ẽ perpetua stabilitas
ueritatis: Uis habere bonã
causam: Habeto duos uł tres
testes: patrem. et filrũ. et sp̃m
sanctũ. Demq quãdo susan¬
na casta femina fidelisq con¬
iunx duob falsis testib urge¬
batur: trintas illi in conscien¬
tia. atq in occulto. suffragaba¬
tur. Illa trinitas de occulto.
unrũ destem damelem excita¬
uit: et duos conuicit. Ergo.
quia in lege uestra scriptumẽ.
duoꝵ uł triũ hominũ testimo¬
niũ uerũ esse: accipite meũ tes¬
timoniũ: ne sentiatis iudici¬
um. Ego enĩ inquit ñ iudico
quenquã: sed testimoniũ per¬
hibeo de me. Differo iudiciũ
ñ differo testimoniũ. E liga¬
mus nob̃ fratres contͣ linguas
hominũ. contra infirmas su¬
spiciones generis humani. de¬
um iudicem: dm testẽ. Non
enĩ dedignatur cestis esse. qͥ
uudex ẽ : aut promouet᷑ cũ
fit iudex: quoniã qui testis
est. ipse iudex erit. Quare ip¬

Expanded text:
nisi quia hoc modo per mysterium Trinitas commendata est, in qua perpetua stabilitas veritatis est? Si vis habere bonam causam, habeto duos vel tres testes, Patrem et Filium, et Spiritum sanctum. Denique quando Susanna casta femina fidelisque conjux duobus falsis testibus urgebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur: illa Trinitas de occulto unum testem Danielem excitavit, et duos convicit. Ergo quia in lege vestra scriptum est: duorum hominum testimonium verum esse, accipite nostrum testimonium, ne sentiatis judicium. Ego enim, inquit, non judico quemquam, sed testimonium perhibeo de me: differo judicium, non differo testimonium. 11. Eligamus nobis, fratres, contra linguas hominum, contra infirmas suspiciones generis humani Deum judicem, Deum testem. Non enim dedignatur testis esse qui judex est, aut promovetur cum fit judex; quoniam qui testis est, ipse judex erit. Quare ip
Abbreviated transcription (Latin):
dixit discipulis: sed ibi ñ est
uerbũ dubitationis: quia ñ
fuit causa increpande infide¬
litatis. Dam quod modo di¬
xit iudeis. si me sciretis. forsi¬
tan et patrẽ meũ scrretis. di¬
xit et discipulis: quando e¬
um philippus interrogauit.
immo postulauit et ait. do¬
mine ostende nob̃ patrẽ. et
sufficit nobis. Quasi diceret
et ipsi. te iam nouimus: ap¬
pariusti nob̃: uidimus te:
dignatus es eligere nos. secu¬
ti sumus de. Mirabilia tua
uidimus: uerba salutis au¬
diuimus: precepta suscepimꝰ
promissa speramus: multum
nobis cõferre presentia tua ip¬
se dignatus es. Sed tam̃ cum
te nouerimus.quia patrem
nondũ nouimus: inflãma¬
mur illius desiderio uiden¬
di. quẽ nondũ nouimꝰ. Ac
per hoc. quia te nouimus. s
nobis ñ sufficit. donec et pa-¬
trem nouerimus: ostende no¬
bis patrẽ. et sufficit nob̾. Et
dñs. ut scirent ñ se nosse quod
se putabant iam nosse: tanto
tempore inquit uobiscũ sũ.

Expanded text:
dixit discipulis: sed ibi non est dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis, Nam quod modo dixit Judaeis, Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis: dixit et discipulis quando eum Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ apud te. ut transeat ad me:
sonũ quasi uehicłm querit.
Assumit ergo sonũ: imponit
se quodãmodo in uehiculũ:
transcurrit aerem:uenit ad
me. nec recedit a te.Sonus
aũt ut ueniret ad me.reces¬
sit a te:. nec perstitit apud
me. Uerbũ ergo quod erat
in corde tuo: numqͥd sono p̃¬
tereunte. p̃teriit: Quod co¬
gitabas. dixisti: et ut ad me
peruemiret quod apud te la¬
tebat. fillabas sonuisti: sonts
sillabarũ perduxit ad aurẽ
meã cogitationẽ tuã. Per au¬
rem meã descendit in cor me¬
um cogitatio tua: sontis me¬
dius trans uolauit. Terbũ
uero illud quod assumpsit
sonũ: ante quã sonares. erat
apud te. Quia sonuusti. est a¬
pud me : et ñ recessit ate. Hoc
attende: quisquis es examina¬
tor sonoꝵ. Uerbũ dei cõtem¬
nis: qui uerbũ hominis non
comp̃hendis: Scit ergo om¬
nia. per quẽ facta sunt om̃a.
et tam̃ dubitando increpat:
sitan sciretis: increpat infide¬
les.Nam talem sententiam

Expanded text:
est apud te, ut transeat ad me, est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, nec recedit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus syllabarum perduxit ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis! 5. Scit ergo omnia per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
mani: cũ uenerit inquit fili¬
us hominis. putas inuemet fi¬
dem interra: Iam quantum
existimo intellexistis qͦmo¬
dosit positũ. forsitan: ne quis
uerboꝵ appensor et sillabaꝵ
examinator.uelut latine lo¬
qui sciens. reprehendat uerbũ
quod dixit dei uerbũ: et repre¬
hendendo di uerbũ. ñ eloquẽs
sed mutus remaneat. Quis emĩ¬
sic loquit᷑ quomodo loquit᷑
uerbũ: quod inprincipio e¬
rat apud dm: Noli uerba
ista considerare. et ex his uerb̃
asfuetis illud uerbũ metiri
uelle. quod d̃s est. Audisemĩ
uerbũ et contemnis: audi de¬
tun. et dime. In principio erat
uerbũ. Tu reuocas ad usũ ser¬
mocinationis tue: et dicis a¬
pud te. Quid est uerbũ: qͥd
magnũ est uerbũ: Sonat. et
transit. Uerberato aere. aurẽ
percutit: postea ñ erit. Audi
adhuc. Uerbũ erat apud de¬
um. Manebat:ñsonando
transibat. Adhuc forte con¬
demnis. Deus erat uerbum.
Apud te ipsũ o homo cũ est
in corde tuo uerbũ: aliud est
quã sonus. Sed uerbũ quod

Expanded text:
venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens, sed mutus remaneat. Quis enim loquitur sic, quomodo loquitur Verbum quod erat in principio apud Deum? Noli verba ista considerare, et ex his verbis assuetis illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time: In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod
Abbreviated transcription (Latin):
utiq diceret. Non enĩ talia
illi ueritati dicerent: nisi eos
diaboli falsitas irritaret. Qd
ergo respondit. audiamus
tranquille: et tranquillum
bibamus. Unũ opus feci:
et omnes miramini. Tanꝗͣ
dicens.Quid. si omnia mea
opera uideretis: Ipsius em̃ ope¬
do: et ipsũ qui fecit omnia. ñ
uidebant. ⁊ecit unã rem. et
turbati sunt: quia saluũ fecit
hominẽ insabbato. Quasi ue¬
ro si quisquã egrotus sabbato
sinceraret. alius illũ sanũ fecis¬
set: quã ile qui eos scandaliz a¬
uit. quia unũ hominẽ sabba¬
alios saluos fecit. quã ipsa salꝰ:

Expanded text:
utique diceret. Non enim talia illi veritati dicerent, nisi eos diaboli falsitas irritaret. Quid ergo respondit? Audiamus tranquille, et tranquillum bibamus: Unum opus feci, et omnes miramini. Tanquam dicens, Quid si omnia opera mea videretis? Ipsius enim opet, et ipsum qui fecit omnia non videbant: fecit unam rem, et turbati sunt, quia salvum fecit hominem sabbato. Quasi vero si quisquam aegrotus sabbato sinceraret, alius illum sanum fecisset quam ille, qui eos scandalizavit, quia unum hominem salvalios salvos fecit quam ipsa sal
Abbreviated transcription (Latin):
dit michi. ñ perdam ex eo S ic
ñ est uoluntas in conspectu
patris uestri: ut pereat unus
de pusiluis istis. De tumentib

Expanded text:
dit mihi, non perdam ex eo. Sic non est voluntas in conspectu Patris vestri, ut pereat unus de pusillis istis. De tumentib
Abbreviated transcription (Latin):
sum. et ñ cognouistis me pbi¬
lippe: Qui me iudet: uidet
et patrem. Quare illi ñ illum
& patrem ñ uidebant. Uide¬
bant carnem: sed maiestas la¬
cebat. Quod uidebant disci¬
puli qui amauerunt: uder̃t
et iudei qui crucifixerunt. In¬
tus ergo erat totus ille: et sic
intus in carne: ut apud pa¬
trem maneret. Non enĩ dese

Expanded text:
sum, et non cognovistis me, Phisum, et non cognovistis me, Philippe? Qui me vidit, vidit et Patrem. Quare illi non illum et Patrem non videbant: videbant carnem, sed majestas latebat. Quod videbant discipuli qui amaverunt, viderunt et Judaei qui crucifixerunt. Intus ergo erat totus ille, et sic intus in carne, ut apud Patrem maneret: non enim dese
Abbreviated transcription (Latin):
iustis me philippe Posset hic
philippus respondere. Cogno¬
inmus te. Sed nunqͥd dixximꝰ
tibi. ostende nobis te: Te cog¬
nouimus: sed patrẽ querimus.
Subiecit statim. Qui me iri¬
dec: uidet et patrem.Si ergo
equalis patri missus c̃: non esti¬
memus eũ ex infirmitate carm:
sed cogitemus maiestatẽ indu¬
cam carne: ñ oppressam carne.
Manens enĩ deus apud patrẽ.
apud homines factus est homo:
ut tu per illũ qui ad te factus
est homo fieres talis. quał capit
đm. Don enĩ homo poterat ca-¬
pere dm. Uidere poterat homo
hominẽ: capere dm ñ poterat.
Tnde ñ poterat capere deum:
Quia ocłm cordis unde caꝑet
ñ habebat. Erat ergo aliquid
intus sauciũ: et aliquid foris
sanum. Corporis oculos ha
bebat sanos:saucios habebat
cordis. Factus ille homo ad cor¬
poris ocłm: ut credens in eum
qui uideri corporalit̃ potuit.
curreres ad eũ ipsũ uidendũ:
quẽ spiritaliter uidere ñ pote¬
ras. Tanto tempore uobiscũ

Expanded text:
vistis me, Philippe? Posset hic vistis me, Philippe? Posset hic Philippus respondere, Cognovimus te; sed numquid diximus tibi, Ostende nobis te? Te cognovimus, sed Patrem quaerimus. Subjecit statim: Qui me vidit, vidit et Patrem . Si ergo aequalis Patri missus est, non eum aestimemus ex infirmitate carnis, sed cogitemus majestatem indutam carne, non oppressam carne. Manens enim Deus apud Patrem, apud homines factus est homo, ut tu per illum qui ad te factus est homo, fieres talis qualis capit Deum. Non enim homo poterat capere Deum: videre poterat homo hominem, capere Deum non poterat. Unde non poterat capere Deum? Quia oculum cordis unde caperet, non habebat. Erat ergo aliquid intus saucium, et aliquid foris sanum: corpobebat sanos, cordis habebat saucios. Factus est ille homo ad corporis oculum, ut credens in eum qui videri corporaliter potuit, curareris ad eum ipsum videndum quem spiritualiter videre non poteras. Tanto tempore vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
mus aliquid minus nob̃ missũ:
quã est pater.Pater filiũ mit¬
tens: se alterũ misit. Namq
putantes adhuc discipłi. qͥa
pater aliquid maius est quã
filius. uidentes carnẽ. et ñ in¬
telligentes diuinitatẽ: dixe¬
runt ei. Dñe ostende nob pa¬
trem: et sufficit nob̃. ẽ anquã
licerent. lam nouimus te. et
benedicimus te. quia nouimꝰ
de. Or̃as enĩ tibi agimus. quia
ostendisti te nob̾. sed patrẽ non¬
dũ nouimus. Propterea cor no¬
strũ ardet: et satagit concur¬
scentia quadã sancta uiden¬
di patris tui: qui te misit. Ip¬
sum nob ostende: et nicħ am¬
plius a te desiderabimꝰ. Suffi¬
cit enĩ nobis. cũ ille fuerit de¬
monstratus: quo maior esse ne¬
mo potest. Bona concupiscen¬
cia. bonũ desiderium: sed par¬
uuis intellectus. Attendens emĩ
ipse dñs iħc paruos magna que¬
rentes. et se ipsũ magnũ inter
paruos. parirũ inter paruos:
ait philippo qui hoc diocerat
uni ex discipulis. Tanto tem¬
pore uobiscũ sum. et ñ cogno¬

Expanded text:
mus aliquid minus nobis missum quam est Pater. Pater mittens Filium, se alterum misit. 12. Namque putantes adhuc discipuli quia Pater aliquid majus est quam Filius, videntes carnem et non intelligentes divinitatem, dixerunt ei: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Tanquam dicerent, Jam novimus te, et benedicimus te, quia novimus te: gratias enim tibi agimus, quia ostendisti te nobis; sed Patrem nondum novimus: propterea cor nostrum ardet, et satagit concupiscentia quadam sancta videndi Patris tui qui te misit; ipsum nobis ostende, et nihil amplius a te desiderabimus: sufficit enim nobis cum ille fuerit demonstratus, quo major esse nemo potest. Bona concupiscentia, bonum desiderium; sed parvus intellectus. Attendens enim ipse Dominus Jesus parvos magna quaerentes, et se ipsum magnum inter parvos, et parvum inter parvos, ait Philippo qui hoc dixerat, uni ex discipulis: Tanto tempore vobiscum sum, et non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
go quid iniudeoꝵ cordib fa¬
ctum sit. cũ hec audirent. quid
in nobis fiat cũ hec audimus.
amplius cogitemus. Deq enĩ
aliunde nate sunt hereses. et
quedã dognata peruersitatis
illa queantia animas. et in ꝓ
fundum precipitantia:. nisi
dum scripture bone intelligũ¬
tur ñ bene: et quod in eis non
bene intelligitur. etiã temere
et audacter asseritur. Itaq ca¬
rissimi ualde caute hec audi¬
re debemus. ad que capienda
paruuli sumus: et corde pio
et cũ tremore sicuit scriptumẽ
hanc tenentes regulam sani¬
tatis: ut quod scd̾m fidẽ qua
imbuti sumus. intelligere ua¬
luerimus: tanquã de cibo gau¬
deamus. Quod autẽ scđm sa-¬
nam fidei regłam intelligere ñ¬
dum poterimꝰ. dubitationem
auferamus: intelligentiã diffe¬
ramus: hoc est. ut etiã si quid
sit. nescimus. bonũ tam̃ et ue¬
rum esse. minime dubitemus.
Et ego fratres qui suscepi loqͥ
uobis. cogitandus sũ a uobis
qui susceperim. et que susce¬
perim. Suscepi enĩ tractan¬

Expanded text:
go quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim enim nate sunt hereses et quedam dogmata perversitatis ilrofundum praecipitantia, nisi dum Scripturae bonae intelliguntur non bene; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et audacter asseritur. Itaque, charissimi, valde caute haec audire debemus, ad quae capienda parvuli sumus; et corde pio et cum tremore, sicut scriptum est, hanc tenentes regulam sanitatis, ut quod secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere valuerimus, tanquam de cibo gaudeamus: quod autem secundum sanam fidei regulam intelligere nondum potuerimus, dubitationem auferamus, intelligentiam differamus; hoc est, ut etiam si quid sit nescimus, bonum tamen et verum esse minime dubitemus. Et ego, fratres, qui suscepi loqui vobis, cogitandus sum a vobis qui susceperim, et quae susceperim: suscepi enim tractan
Abbreviated transcription (Latin):
Uelut si uellet dicere se esse
ueritatem: et dicentib tu qͥs
tem:. cũ uideatur ad id quod
dictum ẽ tu quis es. debuisse¬
ritas sum. Sed altius respon¬
dit. cũ uideret eos ita dixcisse:
tu quis es. Aesi dicerẽt. Quo¬
niam abste audiuimus. nisi
credideritis quia ego sũ. quid
te esse credemus: Ad hoc respõ¬
dit. Principiũ. Tanquã di¬
ceret: principiũ me credite.
Et addidit. Qui et loquor
uob̾: id est. quia humilis pro¬
pter uos factus: ad ista uerba
descendi. Dam si principiũ
sicuti est. ita maneret apud
patrẽ ut ñ caperet formãser¬
ui. et homo loqueretur ho¬
minib: quomodo ei crede¬
rent. cũ infirma corda intel¬
ligibile uerbũ sine uoce sen¬
sibili audire ñ possent: Er¬
goinquit credite me ẽe pͥnci¬
pium: quia ut credatis. ñ so¬
lum sum. sed et loquor uob̾.
Sed de hac re. multũ iam est
loqui uobis. Placeat itaq cari¬
tati uestre: ut quod restat. il¬
lo adiuuante seruemus. cra¬
stino reddituri. E xplicit

Expanded text:
si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis tem; cum videatur ad id quod dictum est, Tu quis es? responderitas sum. Sed altius respondit, cum videret eos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? ad hoc respondit, Principium: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobis: id est, quia humilis propter vos factus, ad ista verba descendi. Nam si principium sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi et homo loqueretur hominibus; quomodo ei crederent, cum infirma corda intelligibile Verbum sine voce sensibili audire non possent? Ergo, inquit, credite me esse principium; quia, ut credatis, non solum sum, sed et loquor vobis. Sed de hac re jam multum est loqui vobis: placeat itaque Charitati vestrae ut quod restat, illo adjuvante servemus, crastino reddituri. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
ñ appareat. quia in illis cunc
factis. futura figurata sunt. qͣn¬
doquidẽ dicit apłs: ipsũ adam
formã futuri esse: Qui est in¬
quit forma futuri. Prefigura¬
bantur omĩa mystice. Neq e¬
nim uere ñ poterat deus uigilã¬
ti costam educere: feminamꝙ¬
formare: An forte ne doleret latꝰ
quiando costa detracta est. propt̾
hoc oporcebat ut ille dormir&:

Expanded text:
non appareat quia in illis tunc non appareat quia in illis tunc factis futura figurata sunt, quandoquidem dicit Apostolus ipsum Adam formam futuri esse? Qui est, inquit, forma futuri . Praefigurabantur omnia mystice. Neque enim vere non poterat Deus vigilanti costam educere, feminamformare. An forte ne doleret latus quando costa detracta est, propter hoc oportebat ut ille dormir
Abbreviated transcription (Latin):
rapinã arbitratus est. esse se eqͣ¬
lem deo: sed semet ipsũ ecinani¬
uit. formã serui accipiens. Hoc
est enim. reliquit patrem: non
quia deseruit et recessit a patre:
sed quia ñ in forma ea apparuit
hominib. in qua equalis est pa¬
tri. Quomodo reliquit matrẽ:
Relinquendo synagogam iude¬
orum. de qua scđm carnẽ natus
est: et inherendo eccłe quã ex
omnib gentib congregairit.
Ergo et prima hydria habe¬
bat prophetiã de xp̃o.Sed qͦn¬
do ista que loquor ñ preticabã¬
dur in popłis: adhuc aqua erat:
in uinũ mutata nondũ erat.
Et quia illuminauit ꝑ apłos
sententia. erunt duo in carne
una. sacramentũ magnum in
xp̃o et in eccła. iam licet nobis
ubiq xp̃m querere: et de his¬
omnib hydriis uinrũ potare.
Uormit adam ut fiat eua:
moritur xp̃c. ut fiat eccła. Dor¬
mienti adam.fit eua de latere:
mortuo xp̃o. lancea percutitur
latus:ut profluant sacramen¬
ta. quib formetur eccła. Cui

Expanded text:
rapinam arbitratus est esse aequarapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Hoc est enim, reliquit Patrem, non quia deseruit et recessit a Patre; sed quia non ea in forma apparuit hominibus in qua aequalis est Patri. Quomodo reliquit matrem? Relinquendo synagogam Judaeorum, de qua secundum carnem natus est; et inhaerendo Ecclesiae, quam ex omnibus gentibus congregavit. Ergo et prima hydria habebat prophetiam de Christo: sed quando ista quae loquor non praedicabantur in populis, adhuc aqua erat, in vinum mutata nondum erat. Et quia illuminavit nos per sententia, Erunt duo in carne una; sacramentum magnum in Christo et in Ecclesia; jam licet nobis ubique Christum quaerere, et de omnibus hydriis vinum potare. Dormit Adam ut fiat Eva: moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormienti Adae fit Eva de latere : mortuo Christo lancea percutitur latus , ut profluant sacramenta, quibus formetur Ecclesia. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃s utiq gentes pertine¬
bat: quib est salus in xp̃o.
Quid ergo dicam potissimũ
de aqua prime hydrie: nisi qđ̃
apłs ait de adam et eua: Ne¬
mo enĩ dicet me praue intelle¬
xisse: quando intellectum ñ
meũ sed apłi profero. Illud er¬
go unũ quantũ mysterrum de
xp̃o continet. quod cõmemo¬
rat apłs dicens. et erunt duo ĩ
carne unaͬ.sacramentum hoc
magnũ est: Et nequis istam¬
magnitudinẽ sacramenti in
singulis quibusq hominibus
uxores habentib incelligeret:
ego aũt inquit. dico. in xp̃o et
in eccła. Quod est hoc sacram̃¬
tum magnũ: Erunt duo in
carne una. Cum de adam et
eua scriptura geneseos loquere¬
tur. unde uentũ est ad hec uer¬
ba. propterea relinquet homo
patrem et matrẽ: et adherebit
lixori sue: et erunt duo in car¬
ne una. Si ergo xp̃c ad hesit ec¬
clesie. ut essent duo in carne una÷.
quomodo reliquit patrẽ. quo¬
modo reliquit matrẽ. Patrem.
quia cũ in forma dei esset. ñ

Expanded text:
ad omnes utique gentes pertinebat, quibus salus est in Christo. Quid ergo potissimum dicam de aqua primae hydriae, nisi quod Apostolus ait de Adam et Eva? Nemo enim me dicet prave intellexisse, quando intellectum non meum, sed Apostoli profero. Illud ergo unum quantum mysterium de Christo continet, quod commemorat Apostolus, dicens, Et erunt duo in carne una: sacramentum hoc magnum est ? Et ne quis magnitudinem istam sacramenti in singulis quibusque hominibus uxores habentibus intelligeret, Ego autem, inquit, dico in Christo et in Ecclesia. Quod est hoc sacramentum magnum, Erunt duo in carne una? Cum de Adam et Eva Scriptura Geneseos loqueretur, unde ventum est ad haec verba, Propterea relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una . Si ergo Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem? quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non
Abbreviated transcription (Latin):
las significabatur. Tenit ali¬
quando. qui per medullam
ordei ostendebatur: per paleã
uero ordei occultabat᷑. Te¬
nit ipse unus: utrãq perso

Expanded text:
las significabatur: venit aliquando qui per medullam hordei ostendebatur, per paleam vero hordei occultabatur. Venit ipse unus utramque perso
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. Messis prima de crui¬
ce uentilata est: ut esset semen
unde alia messis consurgeret.
Nunc uero cũ fama eugl̃ri.
et bono enis odore excitati.
credunt fideles eius per om

Expanded text:
derunt. Messis prima de cruce ventilata est, ut esset semen unde alia messis consurgeret. Nunc vero cum fama Evangelii et bono ejus odore excitati credunt fideles ejus per om
Abbreviated transcription (Latin):
illi: quos iã nec nominare suffi¬
cimus. Circuit ergo aliqͥs eme¬
re columbam: unusquisq ad pro¬
postum suũ laudat qđ uendit:
Auertatur illius cor ab omni
uendenteͥ ueniat ubi gratis ac¬
cipitur. Nec sic erubescunt frẽs:
quia ꝑ ipsas dissensiones suas a¬
maras et maliciosas. cũ sibi tri¬
buunt quod ñ sunt. cũ extol¬
lunt᷑. putantes se aliquid esse

Expanded text:
illi, quos jam nec nominare suffiilli, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis accipitur. Nec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s affectus a calib concu¬
piscentiis fratres mei. Qui talia
querunt: uendunt. Nam & sy¬
mon ille ido uolebat emere spi
catores tales ẽẽ: quales dñs de tẽ¬
plo flagello eiecit. Talis enĩ ipse
erat: et quod uenderet: emere
uolebat. De illis erat qui colũ¬
bas uendunt. Et enĩ in colũba
apparuit sp̃s sanctus. Qui ergo
uendunt columbas fratres: qui
sunt. nisi qui dicunt. nos damꝰ
sp̃m sanctũ: Quare enĩ hoc di¬
cunt: et quo precio uendunt:
Preciũ honoris sui accipiunt. pre¬
cium cathedras temporales: ut
uideantur ipsi uendere colũbas.
Caueant a flagello de resticulis.
Columba ñ est uenalis: gratis
datur : quia gracia uocat. Ideo
fratres mei. quomodo uidetis eos.
qui uendunt propolarios: qͥsq
quod uendit latidat: quot pro¬
posta fecerunt: Alterũ propostũ
habet carthagine primianus:
alterũ habet maximianus: al¬
terũ habet in mauritania rogat᷑:
alterũ habent in numidia uli et

Expanded text:
omnes affectus a talibus concuomnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Simon ille ideo volebat emere Spircatores tales esse, quales Dominus de templo flagello ejecit. Talis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat: de illis erat qui columbas vendunt. Etenim in columba apparuit Spiritus sanctus . Qui ergo vendunt columbas, fratres, qui sunt, nisi qui dicunt, Nos damus Spiritum sanctum? Quare enim hoc dicunt, et quo pretio vendunt? Pretio honoris sui. Accipiunt pretium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et
Abbreviated transcription (Latin):
Crimiculis enĩ peccatoꝵ su¬
oꝵ unusquisq constringit᷑.
Illud dñs dicit: aliud alia seri¬
ptura dicit. Sed utrunq dñs
dicit. De peccatis suis ligant᷑
homines: et mittunt in tene¬
bras exteriores. Qui sunt ta¬
men qui uendunt boues:
Tt in figura queramus my¬
sterium facti: qui sunt qui bo¬
ues uendunt et columbas: Ip¬
si sunt qui sua querunt in ee¬
clesia: ñ que iħu xp̃i. Tenale
habent totũ: quia nolunt re¬
dimi. E mi nolunt: et uende¬
re uolunt.Bonũ est enĩ eis.
ut redimant᷑ sanguine xp̃i:
et ꝑueniant ad pacem xpisti.
Quid enĩ prodest adquirere
in hoc scło quodlibet tempo¬
rale. et transitoriũ. siue sit pe¬
cunia. siue sit uoluptas uents
et gutturis: siue sit honor ĩ
laude humana:⁊onne
omĩa fumus & uentiis: Non¬
ne om̃ia transeunt et currũt:
Et ue his qui heserint transe¬
untib: quia simul transeũt.
Ponne omĩa fluuius p̾ceps.
eurrens in mare: Et ue qui
ceciderit: quia in mare tra¬
hetur. Ergo tenere debemꝰ

Expanded text:
Criniculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores. 6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Qui sunt qui oves vendunt et columbas? Ipsi sunt qui sua quaerunt in Ecclesia, non quae Jesu Christi . Venale habent totum, qui nolunt redimi: emi nolunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis ut redimantur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc saeculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humana? Nonne omnia fumus et ventus? nonne omnia transeunt, currunt? Et vae his qui haeserint transeuntibus, quia simul transeunt. Nonne omnia fluvius praeceps currens in mare? Et vae qui ceciderit, quia in mare trahetur. Ergo tenere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
quisquã ex istimet. ñ fuisse il¬
lam legem di. quia ñ dictum
ẽ in lege di: sciat ita dictũ esse
in lege uestra: tanquã diceret.
in lege que uob data est.Aquo.
nisi a dõ: Sicrit dicimꝰ. panẽ
nostrũ coticdianũ: et tamen
dicimus.da nobis hoctie. Ex

Expanded text:
quisquam existimet non fuisse illam legem Dei, quia non dictum est, In lege Dei: sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da nobis hodie .
Abbreviated transcription (Latin):
quam intellectus iam elucescat:
cum superius dictum esset. ue¬
nit hora. addidit. et nunc ẽ
modo aũt. uenit hora. et ñ
addidit. et nunc est:tam̃ om¬
nes ansas. om̃s clauicłas ca¬
lummarũ. om̃s nodos laque¬
oꝵ. aperta ueritate dirũpat.
Nolite mirari hoc. quia ue¬
nit hora: in qua omnes qui
in monumentis sunt.Quid
euidentius: Quid ex pressi¬
us: C orpora sunt in monu¬
mentis: anime ñ sunt in mo¬
numentis. nec iustoꝵ. nec in¬
quoꝵ. Iusti anima in finu a¬
brahe fuit: iniqua anma a¬
pud inferos torquebatur. In
monum̃to nec illa. nec illa.
Superius quando ait. uenit
hora et nunc est. obsecro in¬
tendite: nostis fratres. quia
ad panem uentris cũ labore
peruenitur: quanto magis ad
panem mentis: Cum labore
statis et auditis: sed nos cum
maiore stamus et loquimur.
Si laboramus propter uos.

Expanded text:
quam jam intellectus elucescat. quam jam intellectus elucescat. Cum superius dictum esset, Venit hora; addidit, et nunc est: modo autem, Venit hora; non addidit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes claviculas calumniarum, omnes nodos laqueorum aperta veritate disrumpat. Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius? quid expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad panem ventris cum labore pervenitur; quanto magis ad panem mentis? Cum labore statis, et auditis; sed nos cum majore stamus, et loquimur. Si laboramus propter vos
Abbreviated transcription (Latin):
Forma ergo serui uidebitur:
occulta ent forma dei. Occultꝰ
erit in seruo filius di. et appare¬
bit filius hominis: quia pote¬
statem dedit ei et iudiciũ face¬
re: quia filius hominis est. Et
quia solus apparebit informa
serui. pater autem ñ appare¬
bit quia non ẽ indutus for¬
ma serui: ido superius ait.
Pater ñ iudicat quenquã. s
omne rudiciũ decdit filio. Be¬
ne ergo dilatum est: ut ipse
esset expositor. qui propositor.
Superius enĩ occultũ erat. nũe
iam ut arbitror manifestum
est. quia dedit ei potestatem
et iudiciũ facere: quia pater
ñ ructicat quenquã. sed om̃e
iudiciũ dedit filioᷤ. quia iudi¬
cium per illam formã futurũ
est : quã non habet pater. Et
quale iudiciũ: Nolite mira¬
ri hoc. quia uenit hora. ñ ea
que nunc ẽ ut resurgant ani¬
me. sed que futura ẽ ut resur¬
gant corpora. Expressius
hoc dicat: ut calumniã he¬
reticus negator resurrectionis
corporis non inueniat.Quan¬

Expanded text:
Forma ergo servi videbitur, Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Et quia ipse solus apparebit in forma servi, Pater autem non apparebit, quia non est indutus forma servi; ideo superius ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Bene ergo dilatum est, ut ipse esset expositor qui propositor. Superius enim occultum erat; nunc jam, ut arbitror, manifestum est quia dedit ei potestatem et judicium facere, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia judicium per illam formam futurum est, quam non habet Pater. Et quale judicium? Nolite mirari hoc; quia venit hora: non ea quae nunc est, ut resurgant animae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. Expressius hoc dicat, ut calumniam haereticus negator resurrectionis corporis non inveniat: quan