comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mum. ut in eos primi hominis transire pec¬
catum. qd̃ lauacro regenerationis abluitur
noluerit confiteri: qũauis & negare ñ ausꝰ
sit. &. ꝓꝑt̃ hanc dubitationẽ suã ñ clamnaue.¬
rit eos qui dicunt. quod peccatum ade ip¬
sum solum leserit. & ñ genus humanum:
& quod infantes qui nascunt᷑ in eo statu
sint. in quo adam fuit ante p̾uaricationem
In libello autẽ qũe rome edidit. qui gestiᷤ
ibi eccłiasticis allegatus ẽ. ita de hac re lo¬
quitur: ut hoc se credere ostendat. unde
hic dubitare se dixerat. Nam uerba eius
ista sunt. Infantes autẽ inquit debere ba¬
ptizari in remissionẽ peccatoꝵ scdm regułã
uniuersalis eccłiȩ. & scdm euangłii senten¬
diam confitemur: quia dñs statuit regnũ
celoꝵ ñ nisi baptizatis posse conferri. Q d̃
quia uires nature ñ habent: conferri
necessarium ẽ ꝑ gr̃e lib̾tatem. Si nichil
de hac re deinceps diceret. qͥs non eũ cre¬

Expanded text:
mum, ut in eos primi hominis transire pecmum, ut in eos primi hominis transire peccatum, quod lauacro regenerationis abluitur, noluerit confiteri, quamuis et negare non ausus sit et propter hanc dubitationem suam non damnauerit eos qui dicunt \'quod peccatum Adae ipsum solum laeserit et non genus humanum et quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\'. In libello autem, quem Romae edidit, qui gestis ibi ecclesiasticis allegatus est, ita de hac re loquitur, ut hoc se credere ostendat, unde hic dubitare se dixerat. nam uerba eius ista sunt: \'infantes autem\', inquit, \'debere baptizari in remissionem peccatorum secundum regulam uniuersalis ecclesiae et secundum euangelii sententiam confitemur, quia dominus statuit regnum caelorum nonnisi baptizatis posse conferri. quod quia uires naturae non habent, conferri necessarium est per gratiae libertatem\'. si nihil de hac re deinceps diceret, quis non eum cre
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Nega te illa docuisse. Aurelius ep̃e
dixit. Rogo quid collegerim ego ex huius
obiectione. Dico. adam constitutus in pa¬
radẏso quod ante dicatur inext̾minabilis
factus: postea ꝑ transgressionẽ precepti factꝰ
sit corruptibilis. Hoc dicis frat̃ pauline ⁊
Paulinus diaconus dixit. Hoc dñe. Aure¬
lius ep̃c dixit. Status certe infantũ hodie
baptizandoꝵ. utrum talis sit qualis fuit.
ante transgressionẽ adam. an certe de ea¬
dem origine peccati de qua nascitur. trans¬
gressionis culpam trahat: hoc uult diaco¬
nus paulinus audire. Daulinus diaconꝰ
dixit. Utrum docuit hoc an non: neget. Ce¬
lestius cdixit. Iam de traduce peccati dixi.
quia intra catholicam constitutos plures
audiui destruere. necñ & alios astruere:
licet questionis res sit ista. ñ heresis. Infan¬
des semꝑ dixi egere baptismo: ac debere bap¬
trrari. Quid querit aliud: Nempe cernitiᷤs
sic celestium consensisse paruulis baptis¬

Expanded text:
dixit: nega te illa docuisse. Aurelius episcopus dixit: nega te illa docuisse. Aurelius episcopus dixit: rogo, quid collegerim ego ex huius obiectione, dico, Adam constitutus in paradiso quod ante dicatur inexterminabilis factus, postea per transgressionem praecepti factus sit corruptibilis. hoc dicis, frater Pauline? Paulinus diaconus dixit: hoc, domine. Aurelius episcopus dixit: status certe infantum hodie baptizandorum utrum talis sit, qualis fuit ante transgressionem Adae, an certe de eadem origine peccati, de qua nascitur, transgressionis culpam trahat, hoc uult- diaconus Paulinus audire. Paulinus diaconus dixit: utrum docuit hoc an non neget. Caelestius dixit: iam de traduce peccati dixi, quia intra catholicam constitutos plures audiui destruere necnon et alios astruere, estionis res sit ista, non haeresis. infantes semper dixi egere baptismo ac debere baptizari. quid quaerit aliud\'? Nempe cernitis sic Caelestium concessisse paruulis baptis
Abbreviated transcription (Latin):
sit cum scõ paminachio: ego audiui illũ di-¬
centem quia tradux peceati ñ sit. Paulinus
diaconuᷤ dixit. Est aliquis alius: Celestiꝰ dix̃.
Audiui et plures dicere. Paulinus diaconꝰ
dixit. Dic nomina ipsoꝵ. Celestius dixit. ħ
dibi sufficit unus sacerdos: Et ptꝰ aliqua
alio loco. Aurelius ep̃c dixit. Reliqua libel¬
li legantur. Et recitatum ẽ qd̃ infantes qͥ
nascuntur in eo statu sint. in quo fuit adã
ante transgressionẽ. usq in finem libelli
minoris suꝑius inserti. Aurelius ep̃e dixit.
Dociusti celesti aliquando ut dicit diaconꝰ
paulinus: quod infantes qui nascunt᷑ in eo
statu sint. in quo fuit adam ante transgreᷤᷤ¬
sionem: Celestius dixit. Exponat qͥd dixit
ante transgressionem. Daulinus diaconꝰ dix̃.
Tu nega hoc te docuisse. Unum ẽ e duobr.
aut neget se docuisse: aut iam damnet istũd.
Celestius dixit. Iam dixi: exponat quomͦ di¬
uit ante transgressionẽ. Paulinus diaconꝰ

Expanded text:
sit cum sancto Pammachio; ego audiui illum disit cum sancto Pammachio; ego audiui illum dicentem, quia tradux peccati non sit. Paulinus diaconus dixit: est aliquis alius? Caelestius dixit: audiui et plures dicere. Paulinus diaconus dixit: dic nomina ipsorum. Caelestius dixit: non tibi sufficit unus sacerdos? et post aliqua alio loco: Aurelius episcopus dixit: reliqua libelli legantur. et recitatum est, quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo fuit Adam ante transgressionem, usque in finem libelli minoris superius inserti\'. \'Aurelius episcopus dixit: docuisti, Caelesti, aliquando, ut dicit diaconus Paulinus, quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo fuit Adam ante transgressionem? Caelestius dixit: exponat quid dixit \'ante transgressionem\'.. Paulinus diaconus dixit: tu nega te hoc docuisse. unum est e duobus: aut neget se docuisse aut iam damnet istud. Caelestius dixit: iam dixi, exponat quomodo dixit \'ante transgressionem\'. Paulinus diaconus
Abbreviated transcription (Latin):
berior: usq adeo. ut neq episcopali iudicio
apud carthaginem damnare uoluerit eos.
qui dicunt quod peccatũ ade ipsũ solum
leserit. & non genus humanũ. &e qd̾ infanteᷤ
qui nascuntur. in eostatu sint in quo adam
fuit ante p̾uaricationem. Et in urbe roma
in libello suo quẽ beatissimo pape zosimo
dedit. id asseuerauit exp̾ssius: quod paruu¬
loꝵ neminẽ obstringat originale peccatũ.
De gestis enim eccłiasticis carthagiensib:¬
hec eius uerba descripsimꝰ. Aurelius ep̃c dix̃
Sequentia recitentur. Et recitatum ẽ. quod
peccatũ adȩ soli ipsi obfuerit: &e ñ generi hu¬
mano. Et cũ recitatum eẽt: celestius dixit.
De traduce peccati dubium me ẽẽ: ita tam̃¬
ut cui donauit ds grãm ꝑitie consentiam:
quia diuersa ab eis audiui. qui utiq in ec¬
cłia catholica constituti sunt prb̃ri. Paulinꝰ
diaconus dixit. Dic nomina ipsoꝵ. Celestiꝰ
dixit. Sc̃s prb̃r rufinus nomine. qui man¬

Expanded text:
berior usque adeo, ut neque in episcopali iudicio berior usque adeo, ut neque in episcopali iudicio apud Carthaginem damnare uoluerit eos qui dicunt \'quod peccatum Adae ipsum solum laeserit et non genus humanum et quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\'. et in urbe Roma in libello suo, quem beatissimo papae Zosimo dedit, id asseuerauit expressius, \'quod paruulorum neminem obstringat originale peccatum\'; de gestis enim ecchaec ejus verba descripsimus: Aurelius episcopus dixit: Sequentia recitentur. Et recitatum est, Quod peccatum Adae ipsi soli obfuerit, et non generi humano. Et cum recitatum esset, Caelestius dixit: Dixi de traduce peccati dubium me esse; ita tamut cui donauit deus gratiam peritiae consentiam, quia diuersa ab eis audiui, qui utique in ecclesia catholica constituti sunt presbyteri. Paulinus diaconus dixit: dic nobis nomina ipsorum. Caelestius dixit: sanctus presbyter Rufinus Romae qui man
Abbreviated transcription (Latin):
Am nunc diligenter aduertite de baptisma¬
de paruuloꝵ. quam caute debeatis audire
homines eiusmodi: qui neq aꝑte illi etati
lauachrũ regenerationis & peccatoꝵ remis¬
sionis audent negare. ne hoc xp̃ianȩ aureᷤ
ferre non possint: et tam̃ opinionem suam
qua putant peccato primi hominis car¬
nalem generationem obnoxiam ñ teneri.
dueri et defensare ꝑsistunt: quauis eis bap¬
tisinum uideantur in peccatoꝵ remissione
concedere. Nempe ipsi apelagio uos p̃sen¬
de scripsistis audisse. recitante uobis de libel¬
lo suo quem etiã romã se misisse asserebat.
quod isdem sacram̃ti uerbis dicant debere
baptitari infantes. quibr & maiores. Quis
post ista uerba putaret eis de hac re ullam
mouendam ẽẽ questionẽ: auit cũ faceret. eui
non calumniosissimus uideretur si ñ eoꝵ
manifesta uerba legerentur: ubi negant
paruulos trahere originale peccatum. om̃s¬
qr sine ullo uitio natos ẽẽ contendunt.:
Et celestius quidem in hoc extitit errore li¬

Expanded text:
am nunc diligenter aduertite de baptismate paruulorum quam caute debeatis audire homines eius modi, qui neque aperte illi aetati lauacrum regenerationis et peccatorum remissionis audent negare, ne hoc christianae aures ferre non possint, et tamen opinionem suam, qua putant peccato primi hominis carnalem generationem obnoxiam non teneri, tueri et defensare persistunt, quamuis eis baptismum uideantur in peccatorum remissionem concedere. nempe ipsi a Pelagio uos praesente scripsistis audisse recitante uobis de libello suo, quem etiam Romam se misisse asserebat, quod \'isdem sacramenti uerbis\' dicant \'debere baptizari infantes quibus et maiores\'. quis post ista uerba putaret eis de hac re ullam mouendam esse quaestionem? aut cum faceret, cui non calumniosissimus uideretur, si non eorum manifesta uerba legerentur, ubi negant paruulos trahere originale peccatum omnesque sine ullo uitio natos esse contendunt? Et Caelestius quidem in hoc exstitit errore li
Abbreviated transcription (Latin):
neribꝰ: uultũ tuum
dep̃cabuntur om̃s
diuites plebis. Om¬
nis gla eiꝰ filie regis
reis: circũamicta ua-¬
rietate. Adducent᷑
regi uirgines pꝰ eã.

Expanded text:
neribus, vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis. Omnis gloria ejus filiae regis reis circumamicta varietate. Adducentur regi virgines post eam,
Abbreviated transcription (Latin):
ũe ds m̃s. Hystoriã un occasionẽ ꝓpħa sũꝑsit. ĩ sodõ libro regũ facile
ẽ ognosee. legitur: ꝙ dauid fugiens absalon filiũ suũ: de ciuitate mi¬
dis plantis exiuit. cuiꝰ ꝯsilio chusi amicꝰ eiꝰ cessit ĩ partẽ absalõ. ad ex¬
ploranta osilia ⁊ renũtianda: q̃ adu̾cꝰ patrẽ ille moliebatur: auctore achitofel.
qͥ defecãt ab amicitia dauio. ⁊ filiũ aducꝰ patrẽ ꝯsiliis qͥb pot̾at ĩstruebat. cui
int̾ alia ħ ꝯsiliũ dedit. uͥ absalon ĩpetũ ꝑmitt̾. fiᷤᷤ in patre suũ. eũq occidi. quod
mutatũ ẽ prudentia chusi. qͥ ꝯsuluit dauid. ⁊ secreto mandauit : ũ de cãpestĩ
fug̾. ĩ solitũdinẽ. Uñ achitofel dolore omotꝰ: sese suspendit. historie huic allu

Expanded text:
. Historiam unde occasionem propheta sumpsit, in secundo libro Regum facile est cognoscere, ubi legitur, quod David, fugiens Absalon filium suum de civitate nudis plantis exivit, cujus consilio Chusi amicus ejus cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campestribus fugeret in solitudinem, unde Achitophel dolore commotus laqueo se suspendit. Huic h
Abbreviated transcription (Latin):
forte ad uxorẽ intͣret. ut eiꝰ ocubitu grauida credẽt᷑.
Urias aũ noluit: dñ in castͥs ppłs dñi laboraret:Scͥp¬
sit gͦ rex duici exercitꝰ ioab:. ut uriã pone̾t ĩ illa ꝑte
p̃lii ubi occideret᷑. Hac epła sus mortis urias accepta.
dedit ioab. qͥ ita fecit sicut p̾ceꝑat dauid. ⁊ occubiit
urias. Sic gͥ dauid cũ adult̾i culpã celass: nathan

Expanded text:
orte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis accepta, Urias dedit Joab, qui ita fecit sicut praeceperat David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset, Nathan
Abbreviated transcription (Latin):
do sp̃m meũ in manꝰ tuas .i. tue potestati om̃do. cito recepturꝰ eũ.
hec st̃ u̾ba q̃ in crucẽ dixit. Unde docr se ĩ hoc psalmo ẽẽ locutũ
Redemisti. ⁊ c̾. Hȩc u̾ba ppło passione redẽpto ꝯueniũt. Posst̃¬
etiã p̃cedentia de eod ppło accipi. qͥ in extasi pauẽs: a spe tñ
in et̾nũ. ⁊ qr ñ statno meã iusticiã in qͣ dãpnares: in tua iusti¬
⁊ esto in domũ refugii. Seruꝰ ab irato dño sugit. ubi ñ ẽ dñs
suꝰ. s a d̾o fugiẽs qͦcũq duu̾tat: dm̃ iratũ inuenit. Placatũ
uͦ ĩuenit. qͥcũq uolens euade̾ dm̃ : fugit ad ip̃m Ipse enĩ ẽ
refugiũ in dõmo. q̃ est eccłia. in qͣ saluant᷑ hoĩes sic̃ ĩ archa
noe. Unde seqͥtur. ut saluũ me facias. Id̾o aũ te ñ aliũ q̃ro.¬

Expanded text:
endo spiritum meum in manus tuas, id est tuae potestati commendo cito recepturus eum. Haec sunt verba, quae in cruce dixit, unde docet se in hoc Psalmo locutum esse: Redemisti me, etc. Haec verba populo Passione redempto conveniunt. Noetiam praecedentia de eodem populo accipi, qui in exstasi pavens, a spe tamen in aeternum. Et, quia non statuo meam justitiam, in qua damnares, in tua just protege, et esto in domum refugii. Servus ab irato domino fugit, ubi non est dominus suus; sed a Deo fugiens, quocunque divertat, Deum iratum invenit. Placatum vero invenit quicunque volens evadere Deum fugit ad ipsum. Ipse enim est refugium in domo, quae est Ecclesia, in qua salvantur homines, sicut in arca Noe. Unde sequitur: Ut salvum me facias. Ideo autem te, non alium q
Abbreviated transcription (Latin):
modis: uł qͣndo mens pauet t̾rena: uł qñ cȩlestib intenta:
cet̾a obliuiscit᷑ q̃ ꝯmuniũ negotioꝵ cura ꝑtractat. In hoc aũ
tiũ ⁊ dẽ fidei defectu turbati. Pmo ꝯtra pauorẽ pmittt᷑ spes
⁊ oratio. c̾titudo lib̾ationis ⁊ gaudiũ. Scdo enumerant᷑: quȩ ⁊
qͣnta ꝑturbãt. ibi. iserere. Cont᷑ quȩ seqͣr oratio .ibi.ri¬
pe. Tercia ẽ scło. in qͣ qͥd intend̾i̾t aꝑit. exemplo sui nos ãmo¬
nens bñ oꝑari. ẽ spe ⁊ dilectione. ibi. iligite. Loqͣr aũ totꝰ
grãs agit. ibi. edemisti me. Post̾ea idẽ ppłs diu suã ꝑtbationẽ
enarrat in soła parte. Circa finẽ uͦ ⁊ in fine. ꝓpħe uox int̾po

Expanded text:
uando mens pavet terrena, vel quando coelestibus intenta caetera obliviscitur, quae communium negotiorum cura pertractat. In hoc autesecutione, et de fidei defectu turbati. Primo, contra pavorem praemittitur spes et oratio, certitudo liberationis et gaudii. Secundo, enumerantur, quae et quanta perturbant; ibi: Miserere. Contra quae sequitur oratio ibi: Eripe. Tertia est, in qua quid intendit, aperit, exemplo sui nos admonens bene operari cum spe et dilectione; ibi: Diligite. Loquitur autem gratias agit; ibi: Redemisti me. Postea idem populus diu suam perturbationem enarrat in secunda parte. Circa finem vero, et in fine interpo
Abbreviated transcription (Latin):
nos: q̃ ñ uidet᷑ ab eo.⁊ id̾o ñ luct nob̾. s c̃ recedit ab eo : illustrat᷑ ab ea ꝑte.
qͣmi hit̃ ad nos. donec sole recedente: plena suigat ab ouiente. Cũ aũ ex alia
ao nos: donec iole recedente. plena surgat al
excere aut ñ lib aut ñ uacat. aut animꝰ ip̃e ñ uali: satis ht̃ omissis obscuris causi:
attend̾e ppłarib ocłis ĩciem̃ta ⁊ ddetͥm̃ta lune. quȩ si deficit ut renouet᷑ : notat eccłiã.
ubi:÷ c̃ di resurrectio mortuoꝵ futura. ecce. qͣłi luna sig̾cat ȩccłiam. nẽ uidend̾ est

Expanded text:
nos, quae non videtur ab eo, et ideo non lucet nobis: sed cum recedit ab eo, illustratur ab illa parte, quam habet ad nos, donec sole occidente plena surgat ab oriente. Cum autem ex aliaad nos, donec sole occidente plena surgat ab exercere aut non libet, aut non vacat, aut animus ipse non valet, satis habet, omissis obscuris causis, attendere popularibus oculis incrementa et detrimenta lunae, quae si deficit ut renovetur, notat Ecclesiam, ubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesiam. Nunc videndum est
Abbreviated transcription (Latin):
uiscunt᷑. aurem obturant cauda. Si uero respiciunt ea
in lucem. Alia litt̾a. Que non exaudiet uocem incantan¬
tium: ⁊ medicam̃ti medicati a sapiente. Sensus nõ mu¬
tatur. sed cuiꝰmodi sit ista uox incautatoꝵ ostenditur.
s non medicatũ. quod nemo pot̾at ferre nec eo curari Hũc
aũ medicatum est aduentu dñi. qui legem ÷ ꝓpħas un¬
pleuit. Hoc medicamto medicato. Stephanis ircantabat
contra quod uidei aures dauserunt. ⁊ incantaror suũ
lapidauerunt. Tales nunc quoꝙ patimur. tari u̾itas¬

Expanded text:
urant aurem cauda. Si vero respiciunt ea,educantur de tenebris in lucem. Alia littera est: Quae non exaudiet vocem incantantium et medicamenti medicati a sapiente. Sensus non mutatur: sed cujusmodi sit ista vox incantantium, ostendit. sed medicamentum quod nemo ferre poterat, nec eo curari. Nunc autem medicatum est adventu Domini, qui legem et prophetas implevit. Hoc medicamento medicatus Stephanus incantabat, contra quem Judaei aures clauserunt, et incantatorem suum lapidaverunt. Tales quoque nunc patimur, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. cdatan & abiron. erectos contra moysen terra uiuos ab¬
sorbuit: cum tabernaculis et omni substantia eoꝵ Cho¬
re uͦ & ducentos quinꝗͣginta. seorsum ab aaron offe¬
ientes incensum: eignis egressus a dño interfecit
deinde quatuordecĩ milia & septingentos de ppło ua¬
stauit incendium. qui studio contentionis accensi: a fuis¬

Expanded text:
uia Dathan et Abiron erectos contra Moysen terra vivos absorbuit cum tabernaculis et omni substantia eorum. Core vero et ducentos quadraginta seorsum ab Aaron offerentes incensum ignis egressus a Domino interfecit. Deinde quatuordecim millia, et septingentos de populo vastavit incendium, qui studio contentionis resipis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sac̾dotes ungi. ut aaron. in fig᷑a
sumꝰ xp̃i. ⁊ c̃ illo sumꝰ unꝰ xp̃s. caput ⁊ m̃b. Sic̃ aũ dd ĩ sig᷑a fut᷑i regni apd̾ patr̃e unctꝰ
ẽ: ita nos ĩ domo diaboli existentes: ungim in sacͣm̃to future ĩpassibilitatis. in qͣ
sic̃ dauid aute regnũ laborat sub hostib ⁊ desid̾at regnũ: ita nos laboramꝰ inte¬
rim ⁊ gemimꝰ adoptionẽ filioꝵ dei expectantes. qͣ sod̃o linamur in regno. Unde
remonẽs ab hystoria: dicit in finẽ. Finis iste ꝯsu̾matiois ẽ. in quẽ dirigens p̾s iste.
attͥbuit᷑ daurd.s. cuilib fideli. agens de his quȩ ꝑtiuent ad ea quȩ fecit pͥusꝙͣ
scdo liniretur: susceptus in regnũ. In pͥma aũ parte ostenditur qualit̾ post pͥ¬
mã unctionẽ inter aduersa scłi lãborans : sꝑet in dñm. certus de scda unctio¬
ne. In altera uͦ parte exponitur labor. gemitus. oratio. ut scl̃a unctio possit

Expanded text:
et sacerdotes ungi, ut Aaron in figura istus, caput et membra. Sicut autem David in figuram futuri regni apud patrem unctus est, ita nos in domo diaboli existentes ungimur in sacramentum futurae impassibilitatis, in qua sicut David ante regnum laborabat sub hostibus et desiderabat regnum, ita et nos interim laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes, qua secundo liniamur in regno. Unde removens ab historia dicit in finem. Finis iste consummationis est, in quem dirigens psalmus iste attribuitur David, seu cuilibet fideli agens de his quae pertinent ad ea, quae fecit, priusquam secundo liniretur susceptus in regnum. In prima autem parte ostenditur qualiter post primam unctionem inter adversa saeculi laborans speret in Dominum certus de secunda unctione. In altera vero parte exponitur labor, gemitus, oratio, ut secunda unctio possit
Abbreviated transcription (Latin):
uit in stabulis. ut uoce forinsecus ammota: redirent preuaricatores ad
cor. Hanc: omnes facile locunt᷑. ut siqͥs int̾rogatus quid sit meliꝰ. aurũ
an fides. Locutus iusticiã: auro fidem p̾ponit: qd forte tñ comiñdatũ
deste remoto: negare cogitat. & dum ueritatem cupiditas excludit
aurum potius eligit. Itaꝙ non uere locutits est iusticiam.
Aluid enim dicit in ore. aliud in corde eligit Similiter
uidei dicentes. scimus quia uerax es: ficte locuti sunt rͦꝰti¬
ciam qd̾ patet exꝑimento iudicii. qd̾ dixerunt crucifige

Expanded text:
vit in tabulis, ut forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor. Hanc omnes facile loquuntur, ut si quis interrogatus quid sit melius, aurum an fides, locutus justitiam auro fidem praeponit, quod forte tamen commodatum teste remoto negare cogitat, et dum veritatem cupiditas excludit, potius aurum eligit. Itaque non est vere locutus justitiam. Aliud enim dicit ore, aliud in corde eligit. Similiter Judaei dicentes: « Scimus quia verax es , » ficte locuti sunt justitiam, quod patet experimento judicii, quo dixerunt: « Crucifige,
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Sciendum qd non undecumq datur simili¬
tudo res ipsa laudatur. Non enim laudauit dũs
iquum iudicem quia uiduam nolebat audire
Nec laudant pigrum qui tres panes peteriti tedio
uictus: ⁊ tam̃ ude similitudinẽ traxio. Ita ⁊ hic
similitudo data est de marso qui aspidem incantat.
de cauerna ad lucem uolens educere eam. Illa uero
nolens exire: allidit unam aurem terre.⁊ de cauda

Expanded text:
unt. Sciendum quod non undecunque datur similitudo, res ipsa laudatur. Non enim laudavit Dominus iniquum judicem, qui viduam audire nolebat, nec laudavit pigrum, qui tres panes dedit petenti taedio victus, et tamen in similitudinem traxit. Ita et hic similitudo data est de Marsis, qui aspidem incantant, de caverna ad lucem volentes educere eam: illa vero exire nolens allidit unam aurem terrae et de cauda
Abbreviated transcription (Latin):
culatio it ĩ errorẽ: nͥ dñs ĩ habitet ĩ ea. Seqͥt᷑. ⁊ ãnũtiate int̾
studendũ ẽ. s qͣi dicãt: q̃ missi st̃ euangelizare: nemo credit nob̾.
s occidimͦ: respondi. ñ fine fructu et̾nitatis occidunt᷑ missi a
⁊ gła occiso erit. recordatꝰ est suoꝵ głificando eos: ⁊ ꝯsolando.
⁊ int̾fectores puniendo. Recordatꝰ aũ dicit: ñ ꝙ obliuio cadat
ĩ dm̃. ⁊ pꝰ obliuionẽ memor fiat: s qi pꝰ longũ tẽpꝰ futurũ ẽ iu

Expanded text:
culatio it in errorem, nisi Dominus in ea habitet, annuntiate inter studendum est. Sed, quasi dicant qui missi sunt evangelizare: Nemo credit nobis, sed occidimur, respondet: Non sine fructu 20 aeternitatis occiduntur missi aet gloria occiso erit, recordatus est suorum, glorificando eos et consolando, et in terrores puniendo. Recordatus autem dicit, non quod oblivio cadat in Deum, et post oblivionem memor fiat, sed quia post longum tempus futurum est ju
Abbreviated transcription (Latin):
fłamã ignis. Ignis ẽ fomes peccati. fłama ignis: consensꝰ.
actus: ꝯsuetudo. Hãc fłamã dñs ñ ex toto aufert. s dato
sp̃u ꝯsilii int̾cidit. ut osensꝰ ñ ueniat usq ad actũ. uł actꝰ
ñ ꝯsuescat. Hos etiã qͦslib lapsꝰ penitẽtia it̾rũpit. ẽ iustꝰ
cadit ⁊ resurgit. Int̾cidit᷑ etiã fłama. ẽ fortes ex spu ꝯsilii
agunt : ne ꝑ ociũ ignis fomitis erũpat ĩ fłamã. Potest
etiã ħ p̃ter seriẽ lectionis de dño accipi. ita rox dñi int̾¬
cioentis fłamã ignis .i. sine lesione ardorẽ ꝑseq̃ñtiũ. tͣnse¬
untis. uł int̾cidentis fłamã.i. diuidentis irã illoꝵ ut
alios ꝯu̾t̾et ad se. alios ĩ malicia sua relinq̃ret. uox dñi¬
Cades sic̃ in exodo legr ẽ locꝰ ille ĩ deserto ubi fluxit
aqͣ de pet᷑. Int̾pretat᷑ aũ cades sc̃m legis. sine quo

Expanded text:
flammam ignis. Ignis est fomes peccati. Flamma consensus, actus, consuetudo. Hanc flammam Dominus non ex toto aufert, sed dato Spiritu consilii intercidit, ut consensus non veniat usque ad actum, vel actus non consuescat. Hos etiam quoslibet lapsus poenitentia interrumpit, cum justus cadit et resurgit. Interciditur etiam flamma, cum fortes ex Spiritu consilii agunt, ne per otium ignis fomitis erumpat in flammam. Potest etiam hoc praeter seriem lectionis de Domino accipi ita: Vox Domini intercidentis flammam ignis, id est sine laesione ardorem persequentium transeuntis. Vel intercidentis flammam, id est dividentis iram illorum, ut illos converteret ad se, alios in malitia sua relinqueret. Cades, sicut in Exodo legitur, est locus in deserto, ubi fluxit aqua de petra . Interpretatur autem Cades sanctum legis, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
iã in capite tanqͣm in fundam̃to fcã est. qi xp̃s resur¬
gens in ĩmortalitate. ꝯfirmat᷑ est. qͣntũ ad eccłiam fir
in futuro. qͣn iusti sus capiti sociati stabt̃ in magna cõ¬
stantia. Cũ aũ in suꝑiori ꝑsalmo age̾tur de ꝯsũmati¬
one tab̾nacłi tẽpore belli: hic ẽ p̃s cantici .i. exultatio¬

Expanded text:
jam in capite tanquam in fundamento facta est, quia Christus resurgens in immortalitate confirmatus est: Quantum ad Ecclesiam, fiet in futuro, quando justi suo capiti sociati stabunt in magna constantia . Cum autem in superiore psalmo ageretur de consummatione tabernaculi tempore belli
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimus ambiguum: qm̃ potest respon¬
dere legem se dicere doctrinamue xp̃ianã:
qua naturalis illa possibilitas adiuuetur.
Dos autẽ illam grãm in eoꝵ confessione requi¬
rimus: de qua dicit apłs. Non enĩ dedit no¬
bis d̾s sp̃m timoris: s uirtutis. et caritatis.
et continentiȩ. Non est autẽ consequens:
ut qui habet donum scientie quo nouerit
quid agere debeat: habeat etiam caritatis
ut agat. Illos etiam quos in eiscłe litteris:
quas misit ad sc̃ȩ menioriȩ papam inno¬
centium.libros suos uł scripta cõmemorat
legi p̃ter unam epłam. quã se breuem misiˢ¬
se ad sc̃m constantium ep̃m dicit: nec alicu¬
bi potuit r̾eꝑire hanc eum grãm confiteri.
qua non solum possibilitas naturalis uo¬
luntatis et actionis. quam dicit nos habe¬
re etiamsi nec uolumus nec agimus bonũ:
s ipsa etiam uoluntas & actio subministͤ¬
ante duodecim fere annos scripsimus: que

Expanded text:
inuenimus ambiguum, quoniam potest responinuenimus ambiguum, quoniam potest respondere legem se dicere doctrinamue christianam, qua naturalis illa possibilitas adiuuetur. nos autem illam gratiam in eorum confessione requirimus, de qua dicit apostolus: non enim dedit nobis deus spiritum timoris, sed uirtutis et caritatis et continentiae. non est autem consequens, ut qui habet donum scientiae, quo nouerit quid agere debeat, habeat etiam caritatis, ut agat. Illos etiam, quos in eisdem litteris, quas misit ad sanctae memoriae papam Innocentium, libros suos uel scripta commemorat, legi praeter unam epistulam, quam se breuem misisse ad sanctum Constantium episcopum dicit, nec alicubi potui reperire hanc eum gratiam confiteri, qua non solum possibilitas naturalis uoluntatis et actionis, quam dicit nos habere etiamsi nec uolumus nec agimus bonum, sed ipsa etiam uoluntas et actio subministrante duodecim fere annos scripsimus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogantib respondit ut scribitis: infan¬
des in remissionem peccatoꝵ ꝑciꝑe baptismũ.
Don enĩ & hic dixit. in uerbis remissionis pec¬
catoꝵ: s eos baptirari in ipsam remissionem
confessus est: & tam̃ si ab eo quereretis. quid
peccati eis credatur remitti: ñ eos aliquid ha¬
bere contenderet. Quis crederet sub hac qͣsi
manifesta confessione sensum latere contra¬
rium: nisi eum celestius aꝑuisset: Qui in
libello suo quem rome gestis eccłiasticis al¬
legauit. paruulos & baptirari in peccatoꝵ
remissionem confessus ẽ: & negauit ullum
habere originale peccatum. Se non de bap¬
dismate paruuloꝵ. s de adiutorio gr̃e potiꝰ.
etiam in libello fidei suȩ que rom̃ã misit. qͥd
pelagius senserit attendamus. Liberũ in¬
quit sic confitemur arbitriũr: ut dicamꝰ nos di¬
incligere semꝑ auxilio. Ecce iterũ querimꝰ
quo auxilio nos indigere fateatur: & it̾um

Expanded text:
interrogantibus respondit, uti scribitis, infaninterrogantibus respondit, uti scribitis, infantes in remissionem peccatorum accipere baptismum\\ non enim et hic dixit \'in uerbis remissionis peccatorum\\ sed eos baptizari in ipsam remissionem confessus est; et tamen si ab eo quaereretis, quid peccati eis credatur remitti, non eos aliquid habere contenderet. Quis crederet sub hac quasi manifesta confessione sensum latere contrarium, nisi eum Caelestius aperuisset? qui in libello suo, quem Romae gestis ecclesiasticis allegauit, \'paruulos et baptizari in peccatorum remissionem\' confessus est et negauit <ullum habere originale peccatum\'. sed nunc non de baptismate paruulorum, sed de adiutorio gratiae potius etiam in libello fidei suae, quem Romam misit, quid Pelagius senserit attendamus. liberum'\\ inquit, \'sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos indigere dei semper auxilio\'. ecce iterum quaerimus, quo auxilio nos indigere fateatur, et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
Isti autẽ libero arbitrio sic applicant sidem:
ut. fidei udelicet reddi uideatur ñ gratinta
s debita gr̃a. Ae ꝑ hoc iam nec gr̃a: quia nisi
gratuita. non est gr̃a. S ab his litteris pelagi¬
us ad fidei suȩ librum uult transire lectorẽ:
cuius uobis cõmemorationem fecit᷑. in quo ea
de quibr non interrogabatur multa disseruit.
S nos de quib cum illis agimꝰ: ipsa uideamꝰ.
Cum enim ab unitate tͥnitatis usq ad resur¬
rectionem carnis. quod ab illo nemo quere¬
bat. disputationem quantã uoluit termi¬
nasset: & baptisma inquit unum tenemꝰ
quod isdem sacram̃ti uerbis in infantibr.
quib etiam in maiorib dicimꝰ ẽẽ celebran¬
dum. Hoc certe uos & a presente audisse di¬
xistis. Ꝙ quid ꝓdest quod eisdem uerbis in par-¬
uulis. quib & in maiorib celebrari dicit
baptismi sacram̃tum: cumres a nobis ñ sola
uerba querantur. Plus est quod uobis ore ꝓpͥo

Expanded text:
isti autem libero arbitrio sic applicant fidem, isti autem libero arbitrio sic applicant fidem, ut fidei uidelicet reddi uideatur non gratuita, sed debita gratia, ac per hoc iam nec gratia, quia nisi gratuita non est gratia. Sed ab his litteris Pelagius ad fidei suae librum uult transire lectorem, cuius uobis commemorationem fecit, in quo ea de quibus non interrogabatur multa disseruit. sed nos de quibus cum illis agimus, ipsa uideamus. cum enim ab unitate trinitatis usque ad resurrectionem carnis, quod ab illo nemo quaerebat, disputationem quantam uoluit terminasset, \'et baptisma\', inquit, unum tenemus, quod isdem sacramenti uerbis in infantibus quibus etiam in maioribus dicimus esse celebrandum\'. hoc certe uos et a praesente audisse dixistis; sed quid prodest, quod eisdem uerbis in paruulis quibus et in maioribus celebrari dicit baptismi sacramentum, cum res a nobis, non sola uerba quaerantur? plus est quod uobis ore proprio
Abbreviated transcription (Latin):
lemlibet significet: quã tam̃ aꝑte ñ expͥmit.
Dam cum eos remunerandos dicit. qui
bene utuntur libero arbitrio. & ido mere¬
ri dñi grãm: debitum eis reddi fatet᷑. Ubi
gͦ est illud apłi iustificati gratis ꝑ grãm ip̃iꝰ.
Ubi est & illud:. grã salui estis: Et ne putaren
ꝑ oꝑa: addidit ꝑ fidem. Rursus ne ipsam
fidem sine d̃i gr̃a sibi putarent ẽẽ tribuend̾a:
&e hoc inquit non ex uobis. s donum cłi ẽ.
Hempe gͦ illud unde incipit omne qd̃ m̾to
accipe dicimur. sine mi̾to aecipimus id est
ipsam fidem. Aut si negatur dari: quid est
quod dictum est. sicut unicuiq d̾s partitꝰ
est mensuram fidei: Si autẽ sie dicitur dari.
ut reddatur mitis non donetur: quid ẽ qd̃
iterum dicit. uobis donatum est a xp̃o ñ solũ
ut credatis in eum. uerũetiam patiamini ꝑ eo:
Utrumq enim donatum ẽẽ testatus ẽ. & qd̾
credit in xp̃m: &. quod patitur quis qr ꝑxp̃o.

Expanded text:
lemlibet significet, quam tamen aperte non exprimit. lemlibet significet, quam tamen aperte non exprimit. Nam cum eos remunerandos dicit, qui bene utuntur libero arbitrio, et ideo mereri Domini gratiam, debitum eis reddi fatetur. Ubi est ergo illud apostoli: iustificati gratis per gratiam ipsius? ubi est et illud: gratia salui facti estis? et ne putarent per opera\', addidit: per fidem. rursus ne ipsam fidem sine dei gratia sibi putarent esse tribuendam, et hoc, inquit, non ex uobis, sed dei donum est. nempe ergo illud, unde incipit omne quod merito accipere dicimur, sine merito accipimus, id est ipsam fidem. aut si negatur dari, quid est quod dictum est: sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei? si autem sic dicitur dari, ut reddatur meritis, non donetur, quid est quod iterum dicit: uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, uerum etiam patiamini pro eo? utrumque enim donatum esse testatus est, et quod credit in Christum et quod patitur quisque pro Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
equaliter ꝑ naturam: s in solis xp̃ianis iuu.¬
dur a grã. Iterum querimus qua gr̃a: & ad¬
huc poterit respondere. lege atq doctrina
xp̃iana. Deinde quãlibet sentiat grãm. ipsis
xp̃ianis scdm merita daridicit. cũ eos qui
hoc dicunt. iam in palestina sicut supra cõ¬
memoraui sua illa preclara purgatione dã¬
nauerit. Nam uerba eius ista sunt. In illis
inquit nudum & inerme ẽ conditionis
bonum. In eis dicit: qui xp̃ianinon sunt.
detis adhue incertum ẽẽ quo auxilio: scd̾m
ea que supra diximus.Sr adhuc sequit᷑ de
his qui xp̃iani non sunt: et dicit. Illi id̾o
iudicandi atq damnandi sunt: quia cũ
habeant liberum arbitrrum ꝑ qd ad fid̾e
uenire possent. & cłi grãm ꝑmereri: male¬
utuntur libertate concessa. Hii uͦ remune¬
randi sunt: qui bene libero utentes arbit̾o
merentur dñi grãm: & eius mandata custo¬
diunt. Nempe manifestum ẽ eum grãm di

Expanded text:
aequaliter per naturam, sed in solis christianis iuuaaequaliter per naturam, sed in solis christianis iuuatur a gratia\'. iterum quaerimus: qua gratia? et adhuc poterit respondere: lege atque doctrina christiana. Deinde quamlibet sentiat gratiam, ipsis gratiam secundum merita dari dicit, cum eos qui hoc dicunt iam in Palaestina, sicut supra commemoraui, sua illa praeclara purgatione damnauerit. nam uerba eius ista sunt: <in illis\', inquit, \'nudum et inerme est conditionis bonum\' — in eis dicit, qui christiani non sunt — detis adhuc incertum esse quo auxilio secundum ea quae supra diximus. sed adhuc sequitur de his qui christiani non sunt et dicit: \'illi ideo iudicandi atque damnandi sunt, quia cum habeant liberum arbitrium, per quod ad fidem uenire possent et dei grautuntur libertate concessa. Hi vero remunerandi sunt, qui bene libero utentes arbitrio merentur Domini gratiam, et ejus mandata custodiunt. » Nempe manifestum est, cum dicere
Abbreviated transcription (Latin):
quitates ope¬
ramini in t̾ra:
iniusticias ma-¬
nus uestre cõ¬
cinnant. Ali¬
enati sunt
peccatores a
uulua: erra¬
uerunt ab
utero locuti
sunt falsa.
Furor illis se¬
cundum si¬
militudinẽ
serpentis: si¬
cut aspidis
surde et ob¬
turantis au¬
res suas.
ue non ex

Expanded text:
quitates operamini in terra, injustitias manus vestrae concinnant. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero, locuti sunt falsa. Furor illis secundum similitudinem serpentis, sicut aspidis surdae et obturantis aures suas. Quae non ex
Abbreviated transcription (Latin):
aũ peccata que in hac uita delectant. p̾ea pungunt. Dum
uero delectant. siquis futuram non cogitat punctionem:
non utelligit ramnum Ioest enu intelligere ramnum.
attondere quod hec delectationis mollities pꝰ in torm̃ta du¬
rescat. Spine uero ramnum intelligent. cum exꝑim̃to
penarum impii docebunt᷑. quod neo eos p̾sens iubet ne
scire molidies. Int̾im uero .i. priusquam intelligerent
ur̃as ramnus: qd idem est .i. prius quam uoluptatũ
torm̃ta ꝓceclat: hic quoꝙ pena non carent. Ham
ignis qui suꝑcecilit absorbet eos .i. eoꝵ malam uitã
ira. s sicut inira. que .s. non est ira comꝑatione fut᷑e
U el quia tranq illi s iudicat etabitur. Quasi.¬

Expanded text:
 peccata, quae in hac vita delectant, postea pungunt. Dum vero delectant, si quis futuram non cogitat punctionem, intelligit rhamnum. Id enim est intelligere rhamnum, attendere, quod haec delectationis mollities post in tormenta drescat. Spinae vero rhamnum intelligent, cum experimento poenarum impii docebuntur, quod nunc eos praesens llit mollities. Interim vero, id est, priusquam intelligantras rhamnus, quod idem est, id est priusquam voluptatum tormenta procedant, hic quoque poena non carent. Nam um, qui supercecidit, absorbet eos, id est eorum vitam icut in ira, quia scilicet non est ira comparatione futurae irae, vel quia tranquillus judicat. Laetabitur jus
Abbreviated transcription (Latin):
cifrxo dño titulum suꝑposuit. cui ppłs uoleoꝵ qui non¬
factus est. Tituli autem inscriptio non est deleta quis i¬
fhetatum erat in alio psalmo. ne corrumꝑas tuili inscp¬
Monem. Legimus autem in pͥmo libro regum. daiid cũ
quereretur a saule uenisse quidem ad achis regem gech
que erat ciuitas allophiloꝵ: sed eum ibi retentum esse nõ
legimiis Ergo dauid meluis intelligitur xꝑc integer quẽ
allophili. idest alienigene. qui a scĩs longe facti sunt. denue¬
runt in geth. quod dicitur torcular. Nam & olim ipsum
dicunt titulo: tenent in torculari idest pͥssura. que infru¬
ctuosa non est cum ibi manat uua que ante torcular inte
sterilis est. Non audem incongrue dicitur teneri xꝑc in
menbris. in quib ipse clamat. saule saule: quid me ꝑsequ¬
uers. Hic est nobiscum ꝑ caritatem.⁊ hec compago tanqua
unius hominis: facit duos in carne una sponsum & sponsan
Ergo ꝓ ppło saluando. uel ꝓpplo idest contra ppłm qui longe¬

Expanded text:
cifixo Domino titulum supra posuit, cui populus Judaeorum, qui nonctis longe factus est; tituli autem inscriptio non deleta, quia prophetatum erat in alio psalmo: Ne corrumpas tituli inscriptionem. Legimus autem in primo libro Regum David, cum quaereretur a Saule, venisse ad Achis regem Geth, quae erat civitas Allophylorum, sed eum ibi retentum esse non legimus. Ergo David melius intelligitur Christus integer, quem Allophyli, id est alienigenae, qui a sanctis longe facti sunt, tenuerunt in Geth, quod dicitur torcular. Nam et olim ipsumdicunt titulo, tenent in torculari, id est in pressura, quae infructuosa non est, cum ibi manat uva, quae ante torcular integra sterilis est. Non autem incongrue dicitur Christus teneri in membris, in quibus ipse clamat: « Saule, Saule, quid me persequille vero hic est nobiscum per charitatem; et haec compago facit tanquam unius hominis duo in carne una, sponsum et sponsam. Ergo pro populo salvando, vel pro populo, id est contra populum, qui est long
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus dde quo in euangelio inimicus homo hoc fecit. con¬
culcauit me. sicut uuam in torculari. ut exeat uinum.
& aꝑtius idem repetit. Impugnans homo uisibiliter. die
bolus inuisibiliter. unde ꝑiculosior. tribulauit me. ⁊ hoc¬
tota die. idest toto tempore. Semꝑ enim qui pie uolunt in

Expanded text:
diabolus, de quo in Evangelio dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Conculcavit me, sicut uvam in torculari, ut vinum exeat; idem repetit apertius. Impugnans homo visibiliter, vel diabolus, invisibiliter, unde periculosior est. Tribulavit me tota die, id est toto tempore. Nullus enim vivit in
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾posita conuersione inimicoꝵ. In hac quoꝙ parte se
ꝑ spem non timere concludit: Tercio: de malis seculi libe
dicit se lauołe in futura beatitudine cantaturam. Ibi.
net ad constantiam. Sunt autem temptationes itiles
ualde. quib homo interrogatur. incipit̾ suam infirmitat
cognoscere. & de se deuiceps non p̾sumens. dum tenetur

Expanded text:
 interposita conversione inimicorum in hac quoque parte se per spem non timere concludit. Tertio de malis saeculi liberam dicit se laudem in futura beatitudine canturam ibi: In simpliciores monet ad constantiam. Sunt autem tentationes utiles valde, quibus dum homo interrogatur, infirmitatem suam cogitur cognoscere, et de se deinceps non praesumens, dum tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
sagittis uuln̾ati. tanto amore regni celoꝵ ardẽt: u oĩa resisten¬
tia ⁊ a pposito reuocantia: ꝯtẽpnãt dicentes. qͥs me seꝑabit a
dentib studio: eadẽ loca st̃ sagittȩ. qi ip̃a difficłtate t̃celligendi
exc̾itant᷑: it sane caꝑe ualeãt: ⁊ aliis aꝑire. Ut uasa mor. ⁊ sag:¬
icit ħeticos. qͥ ex eod̾ artu sacrȩ sc̃ptue. ĩ aĩas ñ caritate infła¬
peccã: male ĩtelligãt ĩ scͥpturis. ꝙ ẽ eis pena peccati. ⁊ illi:
ũ scpturis ĩtelligendis ĩugilẽt. u manifesti fiãt: qͥ ꝓbati ft̃
argñto. ħ aũ d̾iuinȩ dispositiõi attͥbuit᷑. ñ qi ip̃a peccõres
faciat: s qi ip̃a de malis eoꝵ ordinat: c̃ peccauerĩt. uel de
sunꝰ soor mortis ĩ mortẽ: aliis odor uitȩ ĩ uitã. ⁊ ẽ sꝰ. ⁊ ĩ eo arcũ .i. ĩ sacͫ sqͥ tura ꝑauit

Expanded text:
ttis vulnerati, tanto amore regni coelorum ardent, ut omnia resistentia, et a proposito revocantia contemnant, dicentes: Quis nos separabit a ardentibus studio eadem loca sunt sagittae, quia ipsa difficultate intelligendi exercitantur, ut sane capere valeant, et aliis aicit haereticos, qui ex eodem arcu sacrae Scripturae in animas non charitate inflapeccata male intelligant in Scripturis, quod est eis poena peccati; et illi t, ut manifesti fiant qui probati sunt argento. Hoc autem divinae dispositioni tribuitur, non quia ipsa peccatores faciat, sed quia ipsa de malis eorum ordinat, cum peccaverint; vel de sumus odor mortis in mortem, aliis odor vit
Abbreviated transcription (Latin):
t̃clit. ꝑ abiiti peceatũ uoluntatis.ꝑ stertt:
peceatũm oꝑis. ꝑ sedit: peccatũ uerbi uel cõ¬
Sedit: cũ se stulte excusando. ⁊ culpam in
creatorẽ refependo: in suꝑbia ꝯfirmat᷑ est
uicens. Mulier qͣm dedisti mͥ seduxit me̾.
non ualens redire nisi ꝑ eum liberatꝰ qui
nichil hoꝵ habuit. Ee dicit᷑ hoe a simili exu.¬
lantiũ. qui dum sunt in uia: facilius re¬
uocantur. cũ iam stan: dfficiliꝰ. difficilli

Expanded text:
sedit. Per abiit, peccatum voluntatis; per stetit, peccatum operis, per sedit peccatum verbi, vel consedit, cum se excusando et culpam in Creatorem referendo in superbia confirmatus est , dicens: Mulier quam dedisti mihi seduxit me, AUG. non valens redire nisi per eum liberatus, qui nihil horum habuit. Et dicitur hoc a simili exsulantium, qui dum sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficilli
Abbreviated transcription (Latin):
at lox n requirit Ita gͦ in extremo examine. ⁊ legalis illũ intiectio ꝑcuat. qi ab eoꝙ
ꝓfossione tenuit: actione declinauit. ⁊ iste sinẽ uioicii examinatiõe uel inuestionẽ¬
ꝑmut : qui lege fidei ñ tenet᷑. Ex electoꝵ uͦ parte. alii uidicant᷑ ⁊ regnãt. qͥ uitẽ ma¬
culas lacmis tergunt. Qui mala p̃cedentia factis subseq̃ntib redim̃tes. qͥcqo illicitt̃
aliq̃n fecerunt: ab oculis nutoicis elemosinaꝵ suꝑductione cooꝑiunt. Quib iuoex ueni¬
ens: in aecteram ꝯsistentib dicit. Esuriui: ⁊ dedistis mͥ manoncare. ⁊ c̾. Alii aũ non iu¬

Expanded text:
t teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare;
Abbreviated transcription (Latin):
tulos aũ esdras ꝓpħa psalmis apposuit. qui sunt
qĩ elaues ⁊ ianuȩ psalmoꝵ. ꝑ eoꝵ nãq intelligentiã: sub¬
iectoꝵ psalmoꝵ clarescit sententia. Lic enĩ in titulis fre¬
q̃nter tangat᷑ hystoria. uel ponant᷑ aliquoꝵ noĩa: unde ad
litterã ñ agitur in psalmis: tñ hẏstoria mistice ĩ tellecta. et
nõia ꝯgͥrue int̾p̃tata: psalmoꝵ ꝯtinentiã aꝑiunt. Ut hic:
ubi ponit᷑ daiuid. ꝙ int̾p̃tat᷑ manu fortis. uł desid̾abił aspe¬

Expanded text:
uit, qui sunt quasi claves et januae psalmorum. Per eorum namque intelligentiam suborum psalmorum clarescit sententia. Licet enim in titulis frequenter tangatur historia, vel ponantur aliquorum nomina, unde ad litteram non agitur in psalmis; tamen et historia mystice intellecta, et nomina congrue interpretata psalmorum continentiam aperiunt, ut hic ubi ponitur David, qui interpretatur manu fortis, desiderabilis aspe
Abbreviated transcription (Latin):
plagis urĩs: qm̃ omĩa membra ur̃a plena st̃
uulneribꝰ. Adhibui sepiꝰ curationẽ. &e mͦ nul¬
lam part̾e corporis reꝑio. quȩ ñ sit iam ꝑcussa.
plenaq plagis. Uel certe ita potest intelligi.
Nullas inuenio plagas. neq ulla flagella. qͥb
possim frangere duriciã cordis ur̃i. qͥa qͦ ma-¬
iora st̃ torm̾ta: eo ampliꝰ crescit impietas. mur¬
muratio. atq suꝑbia rebellionis. Quib uer¬
ñ tam plena sit eiꝰ afflictio: quã em̃datio. Qua
re ñ fuerit locus aptus in quo potuisset eis
medicinã salubrẽ inferre: declarat cũ infert.
Omẽ caput languidũ. & om̃e cor merens. Qͥa
gͥ int̾ omĩs sensus corporis & int̾ omĩa membra
pͥncipalitatẽ qͦdamm obtinet caput: in corde
qͦq reqͥescit doctrina & sapientia. ñ incõpetent᷑
metaphorice ꝑ caput pͥncipes a quib regitur
ppłs sicut a capite m̃bra. & ꝑ cor intelliguntur
sapientes. doctoresq. Om̃e inqͥt caput langui¬

Expanded text:
lena sunt vulneribus. Adhibui saepius curationem, et modo nullam partem invenio quae non sit jam percussa, plenaque plagis. Vel certe potest intelligi ita: Nullas invenio plagas, neque ulla flagella, quibus possim frangere duritiam cordis vestri: quia quo majora sunt tormenta, eo amplius crescit impietas, murmuratio, atque superbia rebellionis. Quibus vernon tam poena sit eis afflictio, quam emendatio. Quod non fuerit locus aptus, in quo potuisset eis medicinam salubrem inferre, declarat cum infert. « Omne caput languidum, et omne cor moerens. » Quia igitur inter omnes sensus corporis, et inter omobtinet caput, in corde quoque requiescit doctrina et sapientia: non incompetenter metaphorice per caput principes a quibus regitur populus, sicut a capite membra: et per cor intelliguntur sapientes, doctoresque. Omne, inquit, caput langui
Abbreviated transcription (Latin):
diuit anima mea. facta st̃ mͥ molesta. subau¬
dit᷑ om̃ia ista quȩ cõmemoraui. Festiuitates in¬
qͥt nr̃as ñ meas odiuit anima qͥa male abutimi
si diceret. Cȩtus ur̃i &e solłepnitates ur̃ȩ ñ pla¬
cuert̾̃ mͥ. neq ista quȩ cõmemoraui. s potiꝰ fa¬
cta st̃ mͥ molesta. qm̃ iniqua mente impleta st̃
auobis. Laboraui sustinens id est laborare me
fecistis in expectando conu̾sionẽ &e penitentiã
urãm. Et cũ extenderitis manꝰ ur̃as ad me tem
pore tͥbulationiᷤ ut uos exaudiã &e liberẽ: au̾¬
dem ppło dicit. Tu gͦ noli orare ꝓ eis qͥa ñ exau¬
diam. Redditq causam quare au̾tat ocłos su¬
semꝑ fuert. parati ad fundendũ sanguinem
iustoꝵ. insuꝑ & ipsius dm̃ ad se missi. Unde
saluator imꝑat illis dicens. Et uos implete m̃¬
suram patrũ ur̃oꝵ. Quod ẽ dicere. Qͦd illi mi¬
nus fecerunt uoᷤ supplete. Illi int̾fecert̃ seruoˢ.
gitur oꝑatio. ꝑ sangum̾ẽ uͦ peccatã. Unde psal¬

Expanded text:
 molesta. » Subauditur omnia ista quae commemoravit. Festivitates, inquit, vestras, non meas, odivit anima mea, quia male abutiminsi diceret: Coetus vestri et solemnitates vestrae non placuerunt mihi, neque ista quae commemoravi, sed potius facta sunt mihi molesta: quoniam iniqua mente impleta sunt a vobis. « Laboravi sustinens, » id est, laborare me fecistis, exspectando conversionem et poenitentiam vestram. « Et cum extenderitis manupore tribulationis, ut vos exaudiam et liberem, avedem populo dicit: Tu ergo noli orare pro eis, quia non exaudiam te. Redditque causam quare avertat oculos susemper fuerunt parati ad fundendum sanguinem justorum, insuper et ipsius Domini ad se missi. Unde Salvator improperat illis dicens: « Et vos implete mensuram patrum vestrorum . » Quod est dicere, quod illi minus fecerunt, vos supplete. Illi interfecerunt servos, pitur operatio, per sanguinem