comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ uesaniam tol eret: qͥ conantur astrue¬
re uerum ñ esse. qd ueritas de eterno igne
minata est: Et dũ satagunt dñm ꝑhibe¬
re misericordem: ñ uerentur predicare fal¬
lacem. at inquiunt sine fine puniri ñ debet.
culpa cũ fine. Iustus nimirum ẽ om̃ip̃e d̾s:
et qd̾ non ȩterno peccato cõmissũ ẽ. ecernũ
non debet punire tormentũ. Quibus cici¬
us respondemus qd recte dicerent. si iudex
iustus districtusq ueniens. ñ corda hoĩnũ
s. facta pensaret. Iniqui enim tõo cũ fine deli¬
querunt: quia cũ fine ui rerunt. Holuissent
quippe sine fine uiuere: ut sine fine potis¬
sent in unquitatibus ꝑ manere. Nã magis
app̾etunt peccare. quã uiuere: et idõ hic sem¬
ꝑ inuere cupiunt. ut nũquã desinant peccare
cũ inuunt. Ad districti gͦ iudicis iusticiam ꝑ¬
tinet. ut nũquã careant supplicio. quoꝵ mens
in hac uita nũquã uoluit carere peccato: et

Expanded text:
eorum vesaniam toleret qui conantur astrueeorum vesaniam toleret qui conantur astruere verum non esse quod Veritas de aeterno igne minata est? Et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem. At inquiunt: Sine fine puniri non debet culpa cum fine. Justus nimirum est omnipotens Deus, et quod non aeterno peccato commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quibus citius respondemus quod recte dicerent si judex justus districtusque veniens non corda hominum sed facta pensaret. Iniqui enim ideo tunc cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt, voluissent quippe sine fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis sins iccuro fuñe ponere ne¬
gligunt: quia habere quandoq finẽ
suꝑ se futura iudicia suspicantur. Quibus bre¬
uiter respondemus. Si quandoq fimenda
sunt supplicia reproboꝵ: quandoq gͦ fini¬
enda sunt etiam gaudia beatoꝵ. ꝑ semetip¬
sã nãq neritas dicit. Ibunt hii in suppliciũ
eternũ. iusti autẽ in uitã eternam. Si gͥ hoc
uerũ non ẽ qd minatus ẽ: neq illud uerũ
ẽ qd promisit. At inquiunt id̾o ȩternam pe¬
nam peccantibus minatus ẽ. ut eos a pec¬
catoꝵ ꝑpetratione cõpesceret: quia creatu¬
re suȩ ęterna supplicia minari debuit. ñ in¬
ferre. Quibus cicius respondemus. Si falsa
minatus ẽ. ut ab iniusticia corrigeret: etiam
falsa pollicitus ẽ. ut ad iusticiam ꝓuocaret.
Et qͥs hanc eor uesaniam toleret: qͥ dũ pro¬
missionibus suis reprobor supplicia finire as¬
serunt: assertione sua etiã electoꝵ p̃mia. re¬
munerationesq confundunt: Quis hauc

Expanded text:
peccatis suis idcirco finem ponere nepeccatis suis idcirco finem ponere negligunt, quia habere quandoque finem super se judicia futura suspicantur. Quibus breviter respondemus, si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoque ergo finienda sunt etiam gaudia beatorum. Per semetipsam namque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret qui dum promissionibus suis reproborum supplicia finire asserunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Et uidentibus cunctis precipitabitur:
quia uisa mors eius tunc gaudiũ eribet:
cuius tolerata uita. nunc iustis cotidie in
cruciatibus bellũ mouet. Xc. De raptori¬
rapere: qͥd dñs in iudicio reprobis
dicat. sollicite debent audire. Ait
nãq. Esuriui enĩ et non dedistis mͥ mandu¬
care : sitiui. et ñ dedistis mͥ potum. ⁊ cetera.
Quibus etiã premittit dicens. Discedite
a me maledicti in ignẽ ȩternum: qui paratus
est diabolo & angłis eius. fece nequaquã audi¬
unt quia rapinas. uel quelibet alia molenta
cõmiserunt: & tam̃ ȩterne gehennȩ ignibus
mancipantur. Hinc gͦ colligendum est. quan¬
ta dãpnatione plectendi sunt. qui aliena ra¬
piunt: si tanta animaduersione feriuntur.
qui sua indiscrete tenuerunt. Ppendant quo
cos obliget reatu res rapta: si tali subicit pe¬
nȩ. non tradita. ꝑpendant quid illata mere¬
tur iniusticia: si tanta ꝑcussione digna ẽ pie¬
unt pleriq qͥ Mor̾. libro. xxxͦxiiͦii.

Expanded text:
tur: Et videntibus cunctis praecipitabitur, quia visa mors ejus tunc gaudium exhibet, cujus tolerata vita nunc justis quotidie in cruciatibus bellum movet. Sed audienrapere, quid Dominus in judicio reprobis dicat sollicite debent audire; ait namque: Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare: sitivi, et non dedistis mihi potum, etc. Quiba me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Ecce nequaquam audiunt, quia rapinas vel quaelibet alia violenta commiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur quia sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quid illata mereatur injustitia, si tanta percussione digna est pieunt
Abbreviated transcription (Latin):
considerandũ est: qr bona nr̃a cum sic om̃ipotentis
dei dona sint. ut in eis aliquid nr̃m ñ sit. cur nos qͣsi
pro meritis eternã retributionẽ queramꝰ: si autẽ ita
nr̃a sunt ut dona dei om̃ipotentis ñ sint. cur ex eis
om̃ipotenti deo grãs agamus: Sciendũ ẽ qr mala
nr̃a solũmꝰ nr̃a sunt: bona uͦ ña. ⁊ om̃ipotentis dei
funt et nr̃a: qr ipse aspirando nos preuenit. ut uelimꝰ.
qui adiuuando subsequit᷑ ne inaniter uelimꝰ. s possimꝰ
implere quod uolumꝰ. Preueniente aũ gr̃a. ⁊ bona uolũ¬
tate subsequente: hoc qd̾ om̃ipotentis dei donũ est.
fit meritũ nr̃m. Qd bene paulus breui sentencia ex¬
plicat dicens. Plus illis om̃ibus laboraui. Qui ne uide
retur sue uirtuti tribuisse quod fecerat: adiunxit.
Non autẽ ego: sed gr̃a dñi mecũ. Ac si diceret. In bo¬
no oꝑe laboraui: non ego. s ego. In eo enim qd̃ solo

Expanded text:
considerandum est quia si bono nostra sic omnipotentis considerandum est quia si bono nostra sic omnipotentis Dei dona sunt ut in eis aliquid nostrum non sit, cur nos quasi pro meritis aeternam retributionem quaerimus? Si autem ita nostra sunt ut dona Dei omnipotentis non sint, cur ex eis omnipotenti Deo gratias agimus? Sed sciendum est quod mala nostra solummodo nostra sunt; bona autem nostra, et omnipotentis Dei sunt, et nostra, quia ipse aspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando subsequitur ne inaniter velimus, sed possimus implere quae volumus. Praeveniente ergo gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat, dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne suae videretur virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . no opere laboravi non ego, sed et ego. In eo enim quod solo
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ enĩ ualet cõpassio frat̃na : et nos õĩpotenti
deo coniungũt miscd̃ie uiscera. Inde enĩ ei qui est
suꝑ omĩa ꝓpinquamꝰ. unde nos ꝑ ꝯpassionẽ ꝓcimi.
etiã sub nosiet ipsos deponiiꝰ. In reb corporalib
nemo alta tangit. nisi qui tendit᷑. In reb uero sp̃ua¬
libus certũ ẽ. qr quanto plus per cõpassionẽ attra¬
himur. tanto altis uerius propinquamꝰ: xl. De¬
ine me nichil potestis facere. Ex omĩpoten¬
tis dei gr̃a. ad bona oꝑa conari qͥdem possu¬
mus: sed hec implere si ipse ñ adiuuat qui iubet. ñ
ualemus. Sic paulus cũ discipulos admoneret dicens
cũ metu ⁊ tremore urãm ipsorũ salutẽ oꝑamini. ili¬
co quis ineis hec ipsa bona oꝑaretur. adiungit dicẽs.
Deus est enĩ qui oꝑatur in nobis. et uelle. ⁊ ꝑficere:
probona uoluntate. Hinc est quod ipsa ueritas disci¬
pulis dicit. Sine me nichil potestis facere. S in his

Expanded text:
Multum enim valet compassio fraterna, et nos omnipotenti Multum enim valet compassio fraterna, et nos omnipotenti Deo conjungunt misericordiae viscera. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit nisi qui tenditur. In rebus quoque spiritualibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. ne me nihil potestis facere . Ex omnipotentis Dei gratia ad bona opera conari quidem possumus, sed haec implere, si ipse non adjuvat qui jubet, non valemus. Sic Paulus cum discipuCum metu et tremore vestram ipsorum salutem operamini , illico quis in eis haec ipsa bona operaretur adjunxit dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Hinc est quod ipsa Veritas discipulis dicit: Sine me nihil potestis facere . Sed in his
Abbreviated transcription (Latin):
sua in nobis inuenienti dicemꝰ. nisi solũ quod nobis est
certũ refugiũ. solida spes. qr cum illo unũ facti sumꝰ
in quo princeps huius mundi ⁊ suũ aliqͥd requisiuit.
et inuenire minime potuit: qm̃ solus ẽ int̾ mortuos
liber: Et a peccati iam seruicio ueraci libertate solui¬
mur. qm̃ ei qui uera libertas est unim᷑. Cõstat enim
nec negare possumꝰ. s ueraciter fatem᷑. qr princeps
huius mundi habet in nobis multa: s tam̃ mortis
nr̃e tẽpore iã nos rapere ñ ualet: qr eiꝰ m̃bra sumꝰ
effecti. in quo ñ habet quioquã. S nichil ꝓdest qd̾
eidẽ redẽptori nr̃oꝑ fidẽ iũgimͣ: si ab eo morib disiũ
sunt iungenda: mala que fecimꝰ per cõtidiana lam̃¬
ta sunt diluenda: et ea que possumꝰ bona fratribus
ĩpendenda. Neq emĩ aliter redẽptoris nr̃i m̃bra effi¬
cimur. nisi inherendo deo. ⁊ cõpaciendo proximo.

Expanded text:
sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium et solida spes: quia cum illo unum facti sumus, in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit, quoniam solus est inter mortuos liber, et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quoniam ei qui vera libertas est unimur? Constat enim nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa, sed tamen in mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra sumus effecti, in quo non habet quidquam. Sed quid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjunsunt jungenda, mala quae fecimus per quot diana lamenta sunt diluenda, et ea quae possumus bona fratribus impendenda. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo et compatiendo proximo.
Abbreviated transcription (Latin):
one aliquid suũ princeps huius mundi habuit. S
idcirco illos uel post rapere. uel prius ten̾e ñ potuit:
qm̃ eos ille a debitis suis eripuit. qui ꝓ nobis sine
debito mortis debitũ soluit: ut nos ideo sub iure hos¬
tis nr̃i debita nr̃a non teneãt. qr pro nobis mediator
dei et hominũ homo xp̃c iħc gratuito reddidit qd̾
non debebat. Qui enĩ pro nobis mortẽ carnis in de¬
bitam reddidit: nos a debita morte anime libera¬
uit. Ait ergõ. Uenit enim princeps mũdi huius:
et in me non habet quicquã. Unde curandũ nobis
est. ⁊ cũ magnis fletib cotidie cogitandũ. quam
rapidus. quã terribilis sua in nobis oꝑa requirens.
in die nr̃i exitus princeps huius mundi ueniat. si
etiã ad dm̃ ear ne morientẽ uenit: ⁊ in illo aliquid
quesiuit. in quo nichil inuenire potuit. Quid itaq
nos miseri dicturi. quid acturi sumus: qui ĩnumera
mala ꝯmisimꝰ: Quid requirenti aduersario. ⁊ multa

Expanded text:
one aliquid suum princeps hujus mundi habuit. Sed one aliquid suum princeps hujus mundi habuit. Sed idcirco illos vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra 1650 non teneant, quia pro nobis mediator Dei et hominum homo Christus Jesus gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquaest, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam rapidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens, in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat; si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit, in quo nihil invenire potuit, quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario, et multa
Abbreviated transcription (Latin):
enit enim princeps mundi huius. Maligni
sp̃c non solum in egredientib ꝑuersorum
animabus opera sua requirũt. ut eas ad tormenta
trahãt: uerũ ad electos quosq ueniũt. ⁊ suũ in illis
aliquid requirũt. si p̃ualeant. Unus aũ in hominib
extitit: qui ante passionẽ suã libera uoce dixit.
Iam non multa loquar uobiscũ: uenit enĩ pͥnceps
mundi huius. ⁊ in me non habet quicꝗͣ. Quia enĩ
hunc mortalẽ hominẽ uidit: suũ in illo mundi
princeps aliquid inuenire se posse credidit. S sine
ullo peccato a mundi corruptione exiit: qui sine
peccato ad mundũ uenit. Hoc de se contra mundi
principẽ nullus dicere potuit. Nã cũ ꝓpħa dicat.
ecce enĩ in inqͥtatib conceptiis sũ. ⁊ in delictis peꝑit
me mater mea. nemo sine culpa in mũdo potuit esse
qui in mundo uenit cũ culpa. Constat enĩ qr om̃s
qui de carnis delectacione conceptisunt. in eorũ
proculdubio uel actione. uel locutione. uel cogitaci¬

Expanded text:
enit enim princeps hujus mundi . Maligni spiritus non solum ingredientibus perversorum animabus opera sua requirunt, ut eas ad tormenta trahant, verum ad electos quoque veniunt, et suum in illis aliquid requirunt, si praevaleant. Unus autem in hominibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce dixit: Jam non multa loquar vobiscum: venit enim princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam. Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire se posse credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit, hoc de se contra mundi principem nullus dicere potuit. Nam cum propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea : nemo sine culpa in mundo potuit esse qui in mundum venit cum culpa. Constat enim quia omnes qui de carnis delectatione concepti sunt in eorum procul dubio vel actione, vel locutione, vel cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis: est recte amator actionis. Unde ⁊
ipĩa ueritas discipulis dicit. uos amici mei estis: si fe¬
ceritis que ego precipio uobis. Amicus quippe: ani-¬
mi custos dicitur. Unde et non ĩmerito qui custodi
re uoluntatẽ dei in preceptis illius nititur: eius ami¬
cus uocatur. Hinc est quod rursũ eisdem discipulis
ueritas dicit. uos autẽ dixi amicos: qr oĩa quecũq
audiui a patre meo nota feci uobis: xlii. Quid

Expanded text:
veritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis . Amicus quippe animi custos diciture voluntatem Dei in praeceptis illius nititur ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos: quia omnia quaecunque audivi a
Abbreviated transcription (Latin):
est pacem quã possidẽt amãt. ad perpetuã ꝑue¬
nire ñ appetant. Perũq enim grauius intencio¬
nem mentiũ. rerũ tranquillitas tẽptat : ut quo
non sunt molesta que tenẽt. eo minus amabilia.
fiant que uocant: et quo delectant presentia. eo ñ
inquirãt eternã. Unde ⁊ ꝑ semetipsam ueritas loquẽs.
cum terrenã pacẽ a suꝑna distingueret.⁊ ad uentu¬
ram discipulos ex p̃senti ꝓuocaret: ait. Pacẽ relinquo
uobis: pacẽ meam do uobis. Relinquo scilicet tͣnsito¬
riam: do mansurã. Si ergo in eã cor que relicta est
figitur: nũquã ad illam que danda est ꝑuenit᷑. Pax
igitur p̃sens ita tenenda est. ut et diligi debeat. ⁊
contẽpni: ne si ĩmoderate diligitur. diligentis ani¬
mus in culpa capiatur: xxxix. De p̃meditaciõe

Expanded text:
est pacem quam possident amant, ad perpetuam perveest pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat, ut quo non sunt molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant: et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor, quae relicta est, figitur, nunquam ad illam quae danda est pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, ut et diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde etiam mone
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m uenienti facimꝰ: cum ad preceptũ illius uitã
preparamꝰ. Mansionẽ in corde nr̃o uenienti dño
preparamꝰ: cũ ueritatis sermonẽ humilit̃ audi¬
mus: et cum dilectione seruamꝰ. Quisquis autẽ
in suꝑbia mentẽ eleuat. quisquis auaricie estib
anhelat. quisquis se inquinationib luxurie pol¬
luit. cordis ostiũ contra ueritatẽ claudit: et ne
dñs ad se ueniat. ⁊ mansionẽ faciat: animi clau¬
stra seris uiciorũ dãpnat: xxxuii. De pace. mor̾.¬
meã do uobis. In scriptura sacra. aliter pax
plena dicit᷑: et aliter inchoata. Inchoatã quippe
ueritas discipulis dederat: cum dicebat. Pacem re¬
linquo uobis: pacẽ meã do uobis. Et plenã sime¬
on desiderauerat: cum exoraret dicens. Nunc
Pax enĩ nr̃a ex desiderio conditoris inchoatur:
ex manifesta autẽ uisione ꝑficitur. Plena quippe
tunc erit: cũ mens nr̃a nec ignorancia cecatur:
nec sue carnis impugnatione concutitur: xxxxuiii.

Expanded text:
 vitam praeparamus. Mansionem in corde nostro venienti Domino praeparamus, cum Veritatis sermonem humiliter audimus, et cum dilectione servamus. Quisquis autem in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se inquinationibus luxuriae polluit, cordis ostium contra Veritatem claudit, et ne Dominus ad se veniat, et mansionem faciat, animi claustra seris vitiorum damnat. CAP. XXXVII.-- Pacmeam do vobis . In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, et aliter inchoata. Inchoatam quippe Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Et plenam Simeon desideraverat, cum exoraret, dicens: NuncPax enim nostra ex desiderio Conditoris inchoatur. Ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra nec ignorantia caecatur, nec suae carnis impugnatione percutitur. CAP. XXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
gat : quos foris quasi insequendo castigat.
Ix fructibus eoꝵ cognoscetis eos.
Cũ unum eundẽq bonoꝵ et maloꝵ
habitũ cernimus. cũ ipsam in e¬
lectis et reprobis speciem professionis ui¬
demus. uñ nr̃e ĩtelligentię suppetat. ut
electos a reprobis. ut ueros a falsis cõpre¬
hendendo discernat: Qõ tam̃ citius agnos¬
cimus : si untima in memoria preceptoris
nr̃i uerba pensamus. qͥ ait. ex fructib eoꝵ
cognoscetis eos. Neq enim sunt pensanda.
quȩ ostendunt in imagine: s quȩ seruantꝰ

Expanded text:
gat quos foris quasi insequendo castigat. gat quos foris quasi insequendo castigat. A fructibus eorum cognoscetis eos . Cum unum eumdemque bonorum et malorum habitum cernimus, cum ipsam in electis et reprobis speciem professionis videmus, unde nostrae intelligentiae suppetat ut electos a reprobis, veros a falsis comprehendendo discernat? Quod tamen citius agnoscimus si intemerata in memoria praeceptoris nostri verba pensamus, qui ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Neque enim sunt pensanda quae ostendunt in imagine, sed quae servant
Abbreviated transcription (Latin):
ttendite a falsis ꝓphis qͥ ueniunt ad
uos in uestim̃tis ouiũ: in trinsecus
autẽ sunt lupi rapaces. Multi cũ
regiminis curam suscipiunt. ad lacerandũ
subditos in ardescunt: terrorem potestatis
exhibent: & qͥb: ꝓdesse debuerant nocent.
Et quia caritatis uiscera ñ habent. dm̃ u
deri appetunt : patres se ẽẽ minime recog¬
noscunt: humilitatis locũ in elationẽ do¬
minationis immutant: et si quando extͥn¬
secus blandiuntur. intrinsecus seuiunt:
de quib ueritas dicit. Ueniunt ad uos
in uestimentis ouium: intrinsecus autẽ st̃
lupi rapaces. Qui uͦ locũ regiminis susci¬
pit. mala inferre ñ debet. s. tolerare: ut
ex ipsa sua mansuetudine. iram seuientiũ
muitiget: et peccatoꝵ uulnera in aliis ipse
afflictionib uulneratus sanet. Quẽ et si qͣn¬
do zelus rectitudinis exigit. ut erga subiec¬
tos seuiat. furor ipse de amore sit ñ de cru¬
delitate : quatinus ⁊ iura disciplinę foris
ex hibeat : et intus paterna caritate dili¬

Expanded text:
ttendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium: intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Multi cum regiminis curam suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent; et quibus prodesse debuerant, nocent: et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant; et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt: de quibus Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. Qui vero locum regiminis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare: ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit, ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore fit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna charitate dili
Abbreviated transcription (Latin):
mercede potius quã munere pascebatur : nequa¬
quam datũ. sed fructũ se querere fatebatur. Uñ
et subdidit protinus dicens. Habeo autẽ omĩa:
et habundo. Predicatores igitur sancti. ipsa predi¬
eatione fatigati. auditorũ suorũ bonis operib
debent foueri: sicut ille faciebat qui audiebat.
Uiscera scõrum requieuerũt per te fr̃. Hoc oꝑe
bono fotus fuerat: qui in cathena religatꝰ dicebat.
Det miscd̾iam dñs onesiferi domui: qr sepe me
refrigerauit. et cathenã meam non erubuit:¬

Expanded text:
mercede potius quam munere pascebatur, nequamercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatebatur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo . Praedicatores igitur sancti ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus debent foveri, sicut ille faciebat qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater ; hic opere bono fotus fuerat qui in catena religatus dicebat: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui, qui saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit
Abbreviated transcription (Latin):
on quero datũ: sed requiro fructũ. Sanctis
p̃dicatorib debita ab audientib stipendia
debent inferri: et quos fatigat iniunctus labor
predicationis. exhibita a discipulis pinguedo boni
foueat operis: non quod p̾dicẽt ut alant᷑. s id̾o
alantur ut p̃dicẽt. idest ut p̃dicare subsistant:
non ut intencionẽ sum̃di fructus tͣnseat actio p̃di¬
cationis: sed ut ad utilitatẽ predicationis. deseruãt
ministeria fustentacioĩs. Unde ergo abonis p̃dicato¬
rib non causa uictus p̃dicatio impendit᷑: s causa
predicationis uictus accipit᷑. Et quotiẽs p̃dicantib
necessaria conferunt᷑ ab audientib : ñ solẽt de rer̃
munere. sed de conferentiũ gaudere mercedẽ. Uñ ꝑ
paulum dr̃. Non quero datũ: s requito fructum.
Datũ quippe est res ipsa que ĩpenditur: fructus
uero dati est. si benigna m̃te future studio merce¬
dis aliquid ĩpendatur. Ergo datũ accipimus in re:
fructũ in corde. Et quia discipłorũ fuorũ apłs.

Expanded text:
on quaero datum, sed quaero fructum . Sanctis praedicatoribus debita ab audientibus stipendia debent conferri, et quos fatigat injunctus labor praedicationis exhibita a discipulis pinguendo boni foveat operis: non quod praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent, id est ut praedicare subsistant. Non intentionem sumendi victus transeat actio praedicationis, sed ut ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. Unde ergo a bonis praedicatoribus non causa victus praedicatio impenditur, sed causa praedicationis ab eis victus accipitur: et quoties praedicantibus necessaria conferuntur ab audientibus, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercede. Unde per Paulum dicitur: Non quaero datum, sed quaero fructum. Datum quippe est res ipsa quae impenditur, fructus vero dati est si benigna mente futurae studio mercedis aliquid impendatur. Ergo datum accipimus in re, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
quispe perituri suꝑ cum uenit: qui peccatoris
interitũ p̃ueniens. eum sanctis exhortacionibus.
a culpe fouea reducit. Si enim magne mercedis ẽ.
eripere carnẽ amorte quandoq moriturã: multo
maioris meriti est liberare animã a morte. ĩ celesti
patria sine fine uicturam:

Expanded text:
quippe perituri super eum venit, qui peccatoris interitum praeveniens, eum sanctis exhortationibus a culpae fovea reducit. Si enim magnae mercedis est eripere carnem a morte quandoque morituram, multo majoris est meriti liberare animam a morte in coelesti patria sine fine victuram.
Abbreviated transcription (Latin):
si quis uenit ad me. Relinquat igit᷑ oĩa qͥ potest:
qui autẽ relinquere omĩa non potest. lauet lacri¬
mis maculas peccatorũ: helemosinis tergat. sacris
hostiis expiet. Singularit̃ nãq ad absolutionẽ
nrãm. oblata cũ lacrimis et benignitate mentis.
sacri altaris hostia sufflagatur: qm̃ is qui in se
surgens a mortuis iam non moritur. adhuc ꝑ hãc
in suo misterio pro nobis iterũ patit᷑. Nã quociens
hostiã ei sue passionis offerimꝰ: tociens nobis ad ab¬
sobutionẽ nrãm passionẽ illius reparamꝰ. Nolite
nime reliquistis per usum. Spem in solo redẽptore
sigite: ad eternam patriã mente tͣnsite. Si enĩ in
hoc mundo nichil amando possidetis: etiã possi¬
dendo cuncta reliquistis: ixc. De ãmonendis

Expanded text:
ia qui potest; qui autem relinquere omnia non potest, lavet lacrymis maculas peccatorum, eleemosynis tergat, sacris hostiis expiet. Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrymis, et benignitate mentis, sacri altaris hostia suffragatur, quoniam is qui in se surgens a mortuis, jam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quoties hostiam ei suae passionis offerimus, toties nobis ad absolutionem nostram passionem illius reparamus. Nolitenime reliquistis per usum. Spem in solo Redemptore figite, ad aeternam patriam mente transite. Si enim in hoc mundo nihil amando possidetis, etiam possidendo cuncta reliquistis. CAP. IX.-- Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib fouere: quos uehementer iacobi p̃¬
dicatio sancta rep̃hendit dicens. Si aũ frat̃ aut
soror nudi sunt. et indigẽt uictu cotidiano. di¬
cat aũ aliquis ex uobis illis ite ĩ pace. ⁊ calefica¬
mini. et saturamini. non dederitis aũ eis que
Dilectio itaq nostra semꝑ exhibenda ẽ. et uene¬
racione sermonis: ⁊ ministerio largitatis. Sũt
uero ñnulli qui pietatis sue uiscera tendereꝰ usq
ad incognitos nesciũt: sed solis quos ꝑ assiduita¬
tem noticie didicerũt miserent᷑: apud quos n¬
mirũ plus familiaritas quã natura ualet: dũ
quibusdã necessaria: non qr hoĩes. s qr noti sũt
quã noticia. Nam et unusquisq qui indiget: eoipso
quo homo est. ei iam incognitus non ẽ: iiii. De ueris¬

Expanded text:
sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: Si autem frater aut soror nudi sunt, et indigent victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini et saturamini; non dederitis autem eis quDilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio largitatis. Vetnonnulli qui pietatis suae viscera tendere usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum quibusdam necessaria non quia homines, sed quia noti sunt, quam notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus non est. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
senectute deprimitur: et quasi ad uicina in mor¬
tm molestiis crescentib urgetur. Nolite ergo fr̃s
mei diligere: quẽ uidetis diu stare non posse.
Precepta apłica in animo ponite: quib nos apłs
admonet dicens. Nolite diligere mundũ. neq ea
que in mundo sunt: qr si quis diligit mundũ.

Expanded text:
senectute deprimitur, et quasi ad vicinam morsenectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse: praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt: quia si quis diligit m
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet eũ quẽ amãt mox inueniũt. dum
transit is quẽ non amauerũt. Absit enĩ ut fidelis
quisq qui deum amat ⁊ ipsũ uidere desiderat.
de mundi ꝑcussionib lugeat: quem finiri eisdẽ suis
ꝑcussionib non ignorat. Qui ergo appropinquante
mundi fine. ñ gaudet. amicũ se illius testatur: et
per hoc inimicus dei esse conuincit᷑. Optandũ est
autẽ amicis dei. cicius de hoc mundo ꝑ̾gere: et
ad gaudia celestis patrie quã diligũt. breuiore uia
ꝑuenire. Quib enĩ malis non mundus urgetur:
Que nos tristicia: que aduersitaf non angustat :
Quid est uita mortalis: nisi uiar Et quale sit
fratres mei ꝑpendite. labore uie lassescere: ⁊ tam̃
eandem uiam nolle finire. Calcari fratres mundus
debet ac despici: qui in annis priorib uelut in iu¬
uentute uiguit. Ad propagandã humani generis
prolem mundus robustus fuit: salute corporum
uiridis. opulentia rerũ pinguis. At nunc ipsa sua

Expanded text:
quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, et per hoc inimicus Dei esse convincitur. Optandum est autem amicis Dei citius de hoc mundo pergere, et ad gaudia coelestis patriae quam diligunt breviore via pervenire. Quibus enim malis non mundus urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tandem eamdem viam nolle finiri? Calcari, fratres, mundus debet ac despici, qui in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis. At nunc ipsa sua
Abbreviated transcription (Latin):
ancti uiri qr breuitatẽ huius uite indesi¬
nenter aspiciũt. quasi cotidie morientes
uiuunt: et tanto se solidius mansuris p̃parãt.
quanto ⁊ nulla esse tͣnsitoria semꝑ ex fine pen¬
sant. Hinc quippe psalmista: ueloci cursu fugere
uitam peccatoris aspiciens ait. Pusillũ adhuc: et
non erit peccator. Hinc iterũ dicit. Homo sicut
fenũ dies eius. Hinc ysaras ait. Omĩs caro fenũ:
et gloria eius sicut flos feni. Hinc m̃tes p̃sumen¬
tium iacob corripit dicẽs. Que est uita uestra :
uapor est. ad modicũ parẽs. Immensũ quippe ẽ¬
quod sine t̾mino sequitur: et parũ est quicquid
finit᷑. Longũ nobis uideri non debet. quod cur¬
su ad occasum sui tẽporis tendit ut ñ sit: qd̾ dũ
per mom̃ta ducit᷑. ipsa hoc mom̃ta sua que dese¬
runt impellũt: et unde teneri cernitur. inde
tuitur. Qui dm̃ diligũt. ex mundi ꝑcussionibus
et ex eius fine gaudere debent. atq hilarescere:

Expanded text:
ancti viri, quia brevitatem hujus vitae indesiancti viri, quia brevitatem hujus vitae indesinenter aspiciunt, quasi quotidie morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista, veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium Jacobus corripit dicens: Quae est vita vestra? Vapor est ad modicum parens quod sine termino sequitur, et parvum est quidquid finitur. Longum nobis videri non debet quod cursu ad occasum sui temporis tendit ut non sit, quod dum per momenta ducitur, ipsa hoc momenta sua quae differunt impellunt, et unde teneri cernitur inde tuitur . . Qui Deum diligunt ex mundi percussionibus et ex ejus fine gaudere debent atque hilarescere,
Abbreviated transcription (Latin):
uestris: nolite gloriari et mendaces esse adueriũ uerita¬
tem. Non est ista sapiencia desursũ descendẽs: s t̾rena¬
animalis. diabolica. Que autẽ desursum ẽ sapiencia.
primũ pudica est: deinde pacifica. sudica uidilicet
quia caste intelligit: pacifica uero. qr per elacionẽ
se minime a praximorum societate disiungit:¬
etitis et non accipitis: eo qd̃ male petatis.
In scriptura sacra dici pauꝑes huiniles solẽt: q
illi sunt ueraciter pauꝑes. qui non sunt inflati su¬
perbie sp̃u: quos aperte ueritas exprimit. cũ dicit.¬
beati pauperes sp̃u. Et ꝓculdubio oportet ut eis
incũctanter detur. quicquid ab eis cũ humilitate
requirit᷑: idest quod non ex desiderio. s ex neces¬
sitate postulatur. Nam ualde suꝑbire est.extra
metas inopie aliquid desidetare : unde et suꝑbe
petentib iacobi uoce dicitur. Petitis. et ñ accipitis:
eoqd̃ male petatis: ut in concupiscenciis ur̃is in¬

Expanded text:
vestris, nolite gloriari, et mendaces esse adversum veritavestris, nolite gloriari, et mendaces esse adversum veritatem. Non est ista sapientia desursum descendens, sed timalis diabolica. Quae autem desursum est sapientia, primum pudica est, deinde pacifica. Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica vero, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungitetitis, et non accipitis, eo quod male petatis . In Scriptura sacra dici pauperes humiles solent, quia illi sunt veraciter pauperes qui non sunt inflati superbiae spiritu; quos aperte Veritas exprimit, cum dicit: Pauperes spiritu . Et procul dubio oportet ut eis incunctanter detur quidquid ab eis quod humilitate requiritur, id est quod non ex desiderio sed ex necessitate postulatur. Nam valde superbire est extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus Jacobi voce dicitur: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris in
Abbreviated transcription (Latin):
in uentrẽ sue malicie genus humanũ trax̃. De qͦ
recte dicitur. absorbebit fluuũ ⁊ non mirabitur:
qr pro magno ñ habet. cũ infideles rapit. Sed
graue est ualde qd̃ subditur. ⁊ habet fiduciam
quod influat iordanis in os eius : quia postquã
infideles quosq amundi origine rapuit. adhuc se
posse susciꝑe etiã fideles p̃sumit. Nam ore pestift¬
re ꝑsuasionis eos cotidie deuorat: in quib a confes¬
sione fidei. reꝓba uuita discordat. Qui ergo ea q̃
recta sunt de conditore per fidem intelligit. sed
tamen oꝑa fidei tenere contẽpnit. incredulitatis
redarguit᷑: qm̃ ab eo quod se ostendit credere.
primũ pudica est. Sepe dum quosdam sei¬
encia maior erigit. a ceterorũ societate disiungit:
et quasi quo plus sapiũt. eo a concordie uirtute
desipiscũt. Quibus recte per iacobũ dr̃. Quodsi
telum amarũ habetis. ⁊ contenciones sũt ĩ cordib

Expanded text:
in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur ; quia pro magno non habet, cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jo danis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere et fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Qui ergo ea quae recta sunt recondita per fidem intelligit, sed tamen opera fidei tenere contemnit, incredulitatis redarguitur, quoniam ab eo quod se ostendit credere primum pudica est . Saepe dum quosdam scientia major erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis, et contentiones sunt in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
credit. Quo contra de his qui fidem nominẽtenus
retinẽt: paulus dicit. Consitent᷑ se nosse deũ: factis
autẽ negãt. Hinc per ioħem dicit᷑. Qͥ dicit se nosse
iacobus ait. fides sinc oꝑib mortua est. hinc ad bea¬
tum iob de antiquo hoste generis humani: dñs dic̃.
Absorbebit fluuiũ ⁊ non mirabit᷑: et habet fiduci¬
am qd influat iordanis in os ens. Quis est enim
per fluiũ designatus: nisi generis humani fluxus:
Quod uidelicet genus ab hortu ad fint̃ defluit:
et quasi aque more. usq ad ꝯpetentẽ terminum
ex carnis liquore ꝑcurrit. Quid per iordanẽ: nͥ
baptizatorũ forma signatur: Quia enĩ in iordã¬
ne flumine. ipse auctor redẽptionis nr̃e baptitari
dignatus est : recte iordanis nomine eorũ multi¬
tudo exprimitur. qui intra sacram̃tũ baptisinatis
tenentur. Antiquus igitur hostis generis humani.
fluuiũ absorbuit: qm̃ ab origine mundi usq ad
redẽptoris aduentũ. uix paucis electis euadentib.

Expanded text:
credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc per Joannem dicitur: Qui dicitJacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprtenentur. Antiquus igitur hostis generis humani fluvium absorbuit, quoniam ab origine mundi usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sancti per naturam
in semetipsis habẽt
mutabilitatem propriam: s dum ĩmutabilitati stu¬
diose semper inherere desiderant. inherendo agunt.
ut ĩmutabiles fiant. Cũq ad hanc affectu toto se
tenent. quandoq accipiunt. ut suꝑ semet ipsos duc¬
ti uincãt hoc quod in semet ipsis mutabiles extitẽ¬
runt. Quid enĩ mutabilitas nisi mors quedam ẽ :
que dũ rem quãlibet in aliud ĩmitat. quasi occidit
qd̃ fuerat: ut incipiat esse qđ non erat: Et de
auctore omĩũ scriptũ est. qui solus habet ĩmutabi¬
litatem. qr uidelicet ĩ semetipso solus ẽ ĩmutabilis:
de quo per iacobũ dr̃. Omne datũ optimũ. ⁊ om̃e
donũ ꝑfectũ desursũ ẽ. descendẽs apatre luminũ:
apud quẽ non ẽ tͣnsinutacio. nec uicissitudinis ob¬
umbracio. Ipsa enĩ inutabilitas umbra ẽ: qua qͣsi
obscuraret lucẽ. si hãc ꝑ aliquas uicissitudines
permutaret. S quia in deo mutabilitas non uenit:
nulla eius lum̃ umbra uicissitudinis intercidit:¬

Expanded text:
sancti per naturam in semetipsis habent mutabilitatem propriam, sed dum immutabilitati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc affectu toto se tenent, quandoque accipiunt ut, super semetipsos ducti, vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est, quae dum rem quamlibet in aliud immutat, quasi occidit quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem : quia videlicet in semetipso solus est immutabilis, de quo per Jacobum dicitur: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum: apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit
Abbreviated transcription (Latin):
st autem fides sperandarũ substancia rerum:
argumentũ non apparentũ. Cum hoc paulus
apostolus dicit: ꝓfecto liquet. quia fides illar̃ rerũ
argum̃tũ est. que apparere ñ possũt. Que et enim
apparẽt: iam ñ habent fidem. sed agnicionẽ. Nã qd̃
obtutib humanis uisibiliter p̃sentatur. ⁊ potest ui¬
deri: melius dicitur sciri quam credi: xeii. De diset¬

Expanded text:
st autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium . Cum hoc Paulus apostolus dicit, profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam non habent fidem, sed agnitionem. Nam quod obtutibus humanis visibiliter praesentatur, et potest videri, melius dicitur sciri quam credi. CAP. XI
Abbreviated transcription (Latin):
rtus. Uestim̃to cũ uestim᷑: ex om̃i parte circũdam.
Ille ergo iusticia sicut uestim̃to se bene uestit. qui
se undiq bono opere ꝓtegit: et nullã partẽ actio¬
nis sue peccato nudam relinquit. Nam qui ĩ aliis
actionib iustus ẽ. in aliis iniustus. quasi hoc latus
cooꝑuit. illud nudauit: nec iam bona sunt opera
que subortis aliis prauis oꝑib inquinant᷑. Hinc
enim ꝑ salomonẽ dicitur. Qͥ ĩ uno offenderit:
multa bona perdet. Hinc iacob dicit. Quicũq
totã legem seruauerit. offendat autẽ ĩ uno: factus
est om̃ium reus. Quã uidelicet sentenciã suam.
ipse diligent̃ exposuit : cũ subiunx̃. Qͥ enĩ dixit
non mechaberis: dix̃ ⁊ non occides. Qd̃ si ñ mechã¬
beris. occidas autẽ: factus es trangressor legis.
Cordis igitur oculis circũ quaq porrectis. undiq
nobis adhibenda custodia est: ne mercedẽ quam
per has actiones colligimꝰ. per alias amittamus :
quia bona ꝓdesse nequeunt. si non cauentur

Expanded text:
reus . Vestimento cum vestimur, ex omni parte circumdamur. Ille ergo ex omni justitia sicut vestimento se bene vestit, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus, quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit; nec jam bona sunt opera quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Quam videlicet sententiam suam ipse diligenter exposuit, cum subjunxit: Qui enim dnon mechaberis: dixit et non occides. Quod si non mechaberis: occides autem: factus es trangressor legis.Cordis igitur oculis circumquaque porrectis undique nobis exhibenda custodia est, ne mercedem quam per has actiones colligimus per alias amittamus, quia bona prodesse nequeunt si non caventur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽm regis: inuisibilem enĩ tanquã uidẽs sustinuit.
seruersi quiq in actionib suis uerent᷑ horẽs quos
corporalit̃ uidẽt: dm̃q sibi p̃sentẽ non estimant
esse. quẽ non uidẽt. Quo contra in laude moysi
dicitur. dũ egipti regem contẽpneret. ⁊ d̾i manda¬
tis obediret: qr inuisibilẽ tanquã uidẽs sustinuit.
Peruersũ quippe terre principẽ quasi non uidit:
quem ab oculis sui cordis abiecit. Regem uero
inuisibilẽ. tanquã uidens sustinuit: qm̃ ab eius
timoris intiitu. mentis ocłi ñ deflex̃ & i. Diffini

Expanded text:
tem regis: invisibilem enim tanquam videns sustinuit. Perversi quippe in actionibus suis verentur homines quos corporaliter vident, Deum sibi praesentem non aestimant esse quem non vident. Quo contra in laude Moysis dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret, quia invisibilem tanquam videns sustinuit. Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit qui ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. CAP. XI
Abbreviated transcription (Latin):
mileti ualedicẽs afflictis ac gementib: humilitatẽ
suam ad memoriã reuocat dicẽs. Uigilate. memoria
retinentes: qm̃ per trienniũ nocte ⁊ die ñ cessaui
cũ lacrimis. monẽs unũquẽq ur̃m. Hinc gͦ colliga
si quando aliquid recte sentit. quanta humilitate
debeat magistro loqui discipłs: si ipse magister gen¬
tium in his que cũ auctoritate p̃dicat. tã submisse
discipłos rogat. Hinc unusquisq colligat. eis a qͥb
bene uiuendi eremplũ ꝑcipit. hoc qd̾ bene ĩtelli¬
git quã humilit̃ dicat: si paulus illis humili se
uoce subdidit. quos ad uitã ipse suscitaũ. Cũ itaq
quedã facta meliorũ deteriorib displicẽt. nequaquã
hoc qd̾ mentẽ mouet ẽ reticendũ. s cũ humilitate
magna ꝓferendũ: quatinꝰ intencio pie sencientis¬

Expanded text:
Mileti valedicens, afflictis ac gementibus humilitatem Mileti valedicens, afflictis ac gementibus humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate memoria retinentes, quoniam per triennium nocte et die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Hinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit. Cum itaque quaedam facta meliorum deterioribus displicent, nequaquam hoc quod mentem movet est reticendum, sed cum humilitate magna
Abbreviated transcription (Latin):
urandũ est pastorib quantũ loquantur:
ne si eis qui multa ferre ñ ualẽt. uerbum
uel exhortacionis uel increpationis longiꝰ trahant:
auditores suos ad fastidiũ ꝑducãt. Unde predicator
egregius loquit᷑ dicens. Obsecro uos fratres. ut suffe¬
ratis uerbũ solacii: et enim ꝑpaucis scripsi uobis.
Hoc tamen infirmis p̃cipue conuenit. ut pauca qui¬
dem. et que capere p̃ualẽt audiant: s que mentẽ
eorũ in penitencie dolore ꝯpungãt. Namsi eis uno
in tẽpore. exhortacionis sermo fuerit multipliciter
dictus : qr retinere ñ ualẽt multa. simul amittunt
omĩa. Si quando tam̃ sermo ꝓlixior tͣnseat modũ
suum: hoc auditorib non ẽ ꝑiculosũ. Notandũ ẽ
aũ qđ̾ paulus dũ mire hebreos admoneret. de mag¬
nis que dixcerat humiliter sensit: et dicta sua u̾ba
solacii uocauit. Auditorib quidem suis humiliter
multa dixerat: sed de ipsa exhortacione humili. pla¬
care eos adhuc humilius satagebat. Ephesiis quoq

Expanded text:
urandum est pastoribus quantum loquantur, ne si eis qui multa ferre non valent verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahant, auditores suos ad fastidium perducant. Unde praedicator egregius loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis. Hoc tamen infirmis praecipue congruit, ut pauca quidem et quae capere praevalent audiant, sed quae mentem eorum in poenitentiae dolore compungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia retinere non valent multa, simul amittunt omnia. Si quando tamen sermo prolixior transeat modum suum, hoc auditoribus non est periculosum. Notandum est autem quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, de magnis quae dixerat humiliter sentit, et dicta sua verba solatii vocavit. Auditoribus quidem suis humiliter multa dixerat, sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat. Ephesiis quoque