comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
excoleret: subito stiue firmitatẽ du¬
re glebe asꝑitas ꝑemit. atq confre¬
git. Quã cũ supͣdictꝰ frat componere
conaret᷑: subito & inopinato ictu fer¬
ram̃ti pollicẽ ex leua p̃cidit. sulcoq
conditũ suꝑposita gleba uelut funꝰ
sepulture tradit. Relictoq uomere
ad monast̾ium ꝑgit: patriq confessio¬
ne humo ꝓstratꝰ prodit. Qͦd uidens uir
di: ubi ẽ inqͥt pars abscisi pollicise At
ille fatet᷑ a se t̾re conditũ. si leoq sepul¬
tũ. Male ille ait fecisti. Cur mͥ ñ detu¬
listi: Concito gͦ gradu nulli causã indi¬
cans ꝑge: sumptoq eo. huc deporta. Il¬
le itaꝙ egressus ꝑgit: imꝑatumq pol¬
licis dampnũ deportat. Erat enĩ spatiũ
ꝑ ardui montis dorsa flexuoso itinere
tendentia. uł int̾fluentis triuie alueũ:
qͥsi miliarii uniꝰ. Porro uir łi suscipi¬
ens frusta pollicis. suo spudo illitum
manui iunxit: coniunctꝰq pollex car¬

Expanded text:
excoleret, subito stivae firmitatem duexcoleret, subito stivae firmitatem durae glebae asperitas peremit atque confregit. Quam cum supradictus frater componere conaretur, subito et inopinato ictu ferrament pollicem ex laeva praecidit, sulcoque conditum superposita gleba velut funus sepulturae tradit, relictoque vomere ad monasterium pergit, Patrique confessione humo prostratus prodit. Quod videns vir Dei: Ubi est, inquit, pars abscisi pollicis? At ille fatetur a se terrae conditum, sulcoque sepultum. Male, ille ait, fecisti; cur mihi non detulisti? concito ergo gradu nulli causam indicans perge, sumptoque eo huc deporta. Ille itaque egressus pergit; imperatumque pollicis damnum deportat. Erat enim spatium per ardui montis dorsa flexuoso itinere tendentia vel interfluentis Triviae alveum quasi milliarii unius. Porro vir Dei suscipiens frusta pollicis, suis salivis illitum manui junxit, conjunctusque pollex car
Abbreviated transcription (Latin):
rumpens aurora mundo ut lum̃ pan-¬
deret surgebat: & cepit intra semetip¬
sũ cogitans sinoaldꝰ dic̾e. Uadã: & uide¬
bo. si uiro di uiolenti fluctꝰ obedierint:
Uenitq ad ripã aluei: & uacuum cer¬
nens.spectabat qualit̾ alteriꝰ collis la¬
tera cederet. ut sibi alueũ qd̃ flueret
aꝑiret. Festitiꝰq ad uirũ dĩ uenit: ꝑ¬
acteq uictorie tropheũ nuntiauit:
Cui uir cłi: nullatenꝰ me inqͥt in hoc
scło uiuente ulli dic̃e p̾sumas. Pro¬
culdubio: ut ne fauor adulatoꝵ.cor
plenũ uirtutibꝰ macłaret. Qd̃ uitiũ
qͣmuis diuersis sint uirtutib dita¬
ti: ab om̃ib scĩs est studiose fugiendũ
Nam hoc callidꝰ hostis malitiose stu¬
det: ut dũ in maioribꝰ ac certis eulpis
scõs di macłare ñ ualet. saldẽ uł in
ꝯccultis quȩ minora uident᷑ polluat:
actũq ẽ deinceps: cũ aliqͦ in tp̃re
unus monachoꝵ noĩe fraimeriꝰ.
ad frum̃ta serenda uomere tellurẽ

Expanded text:
rumpens aurora mundo ut lumen panrumpens aurora mundo ut lumen panderet surgebat, et coepit intra semetipsum cogitans Sinoaldus dicere: Vadam et videbo si viro Dei violenti fluctus obedierint. Venitque ad ripam alvei, et vacuum cernens, spectabat qualiter alterius collis latera cederet, ut sibi alveum quo flueret aperiret. Festinusque ad virum Dei venit, peractae victoriae tropaeum nuntiavit. Cui vir Dei: Nullatenus me, inquit, in hoc saeculo vivente ulli dicere praesumas. Procul dubio ut ne favor adulatorum cor plenum virtutibus macularet. Quod vitium quamvis diversis sint virtutibus ditati, ab omnibus est sanctis studiose fugiendum. Nam hoc callidus hostis malitiose studet ut dum in majoribus ac certis culpis sanctos Dei maculare non valet, saltem vel in occultis quae minora videactumque est deinceps, cum aliquo in tempore unus monachorum nomine Fraimericus ad frumenta serenda vomere tellurem
Abbreviated transcription (Latin):
sinoaldũ diaconẽ: tu uͦ stratu recep¬
tus somnũ cape: nec metu aliqͦ deten¬
tus merori corda sũmittas. Erat enĩ
mane: pͥusquã aurora funderet gra¬
da lumina terris. Uenit gͦ sinoaldus
ad uirũ di. Cu beatꝰ attalus ait. Ap¬
prehenso bacło quo sustentor uade
ad bobium: imꝑantisq uoce dieito.
signo dñice crucis p̃lato. ut istas de¬
sinat ꝑfodere ripas: nec presumpte
audatie modos suppleat. s alia cedens
latera. ista sinat ẽe illesa: imꝑiisq
se cognoscat dñi recessurũ. quo uiri
dĩ imꝑio supͣdictꝰ uir obediens. cum
fidĩ aminiculo ꝑgit: et imposito ri¬
pe bacło imꝑat. ut se ex uiri dĩ pre¬
ceptis annuente diuina potentia. illo
ꝓmoueret a loco: aliaq collis latera
uiolento conatu cedat. Moxq obedi¬
ens fluuiꝰ. relicto alueo collis latera
cedens. fluenta ꝑ ardua collis latera.
uelut alis strictos latices sustentabat:
sustentante liqͥdo fluerent. Iamq pro¬

Expanded text:
Sinoaldum diaconem, tu vero stratu recepSinoaldum diaconem, tu vero stratu receptus somnum cape, nec metu aliquo detentus moerori corda submittas. Erat enim mane, priusquam aurora funderet grata lumina terris. Venit ergo Sinoaldus ad virum Dei, cui B. Attala ait: Apprehenso baculo quo sustentor vade ad Bobium, imperantisque voce dicito signo dominicae crucis praelato, ut istas desinat perfodere ripas, nec praesumptae audaciae modos suppleat, sed alia cedens latera ista sinat esse illaesa, imperiisque se cognoscat Domini recessurum. Quo viri Dei imperio supradictus vir obediens, cum fidei adminiculo pergit, et imposito ripae baculo imperat ut se ex viri Dei praeceptis, annuente divina potentia, illo promoveret a loco, aliaque collis latera violento conatu cedat: moxque obediens fluvius relicto alveo collis latera cedens, fluenta per ardua collis latera velut ales strictos latices sustentabat, sustentante liquido fluerent. Jamque pro
Abbreviated transcription (Latin):
lia ab eo patrata muacła. Esunt:
om̃ium in supͣdicto monast̾io fr̃m
testimonio apꝓbant᷑: int̾ quos ego
positꝰ & bĩ uiri minist̾io deputatus
tenebar. Cũ quodã in tẽpore fluuio¬
lus. cuiꝰ suꝑius mentionẽ fecimꝰ bobiꝰ
noĩe. turgidis aquarũ molib uio¬
lent̾ ac rapaci cursu defluens. ut so¬
lent torrentes ex alpiũ cacuminib
dilapsi. & ymbrium effusione aucti:
ita iste saxoꝵ rupes ⁊ arboꝵ conge¬
ries nimia ui tumescens coaceruaret:
molinum monast̾ii rapido eursu suf¬
fod̾e ac totã officinam otiꝰ demerge¬
re nitebat᷑. Quo fragor audido eustos
molini noĩe agebodꝰ. ad molinũ ꝑgit:
ut uideret si tanti fragoris moles. ini¬
bi cuspendii damna generaret. Ubi
cũ ueniss: uidit nisi celeri auxilio
subuenirent. cuncta fore diripienda.
festinꝰq patri nuntianda credit: ut
solam̃ prebeat qͦ oportune necessa¬
ria ex aquarũ fluctib lib̃arent. Ad
quẽ uir dĩ. Uade inquit uoca michi

Expanded text:
lia ab eo patrata miracula omnium in supradicto monasterio fratrum testimonio approbantur: inter quos ego positus et beati viri ministerio deputatus tenebar, cum quodam in tempore fluviolus cujus superius mentionem fecimus, Bobius nomine, turgidis aquarum molibus violenter ac rapaci cursu defluens, ut solent torrentes ex Alpium cacuminibus dilapsi et imbrium effusione aucti, ita iste saxorum rupes et arborum congeries nimia vi tumescens coacervaret, molinum monasterii rapido cursu suffodere ac totam officinam ocius demergere nitebatur. Quo fragore audito custos molini nomine Agebodus ad molinum pergit, ut videret si tanti fragoris moles inibi dispendii damna generaret: ubi cum venisset, vidit nisi celeri auxilio subvenirent, cuncta fore diripienda; festinusque Patri nuntianda credit, ut solamen praebeat, quo opportune necessaria ex aquarum fluctibus liberarent. Ad quem vir Dei: Vade, inquit, voca mihi
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatib subiugarent. Hinc enĩ
mala cuncta ꝓueniunt: dũ d̃s con¬
tempnit᷑. & uoluptates amant᷑. Per
has diabolus illicit ut decipiat: de¬
lectat ut fallat: blandit᷑ ut ꝑimat:¬
⁊ ne futura p̾sentib. celestia t̾renis.
ȩt̾na breuib anteponant᷑. insistit.
Uoluptatũ inqͥt amatores magis
qͣm dĩ: habentes spetiẽ qͥdem pieta¬
tis. uirtutẽ aut̃ eiꝰ abnegandes: hoc
eccłia constituti. pia eccłȩ membra
discerpunt. Quos apłs nobis ꝓtinus
pleni fallatiis. sibi qͦq non parcant:
⁊ secũ ipsi plerũq dissentiant. Tales
exꝑtus uir beatꝰ atq głiosus genitor

Expanded text:
cupiditatibus subjugarent. Hinc enim cupiditatibus subjugarent. Hinc enim mala cuncta proveniunt, dum Deus contemnitur, voluptates vero amantur. Per has diabolus illicit ut decipiat, delectat ut fallat, blanditur ut perimat; et ne futura praesentibus, coelestia terrenis, aeterna brevibus anteponantur, insistit: Voluptatum, inquit, amatores magis quam Dei, habentes speciem quidem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes , hoc Ecclesia constituti pia Ecclesiae membra discerpunt. Quos Apostolus nos protinus pleni fallaciis sibi quoque non parcant, et secum ipsi plerumque dissentiant. Tales expertus vir beatus atque gloriosus genitor
Abbreviated transcription (Latin):
dia. Sic frequent̾ int̾ ꝓpinqͦs feralia
suecedunt odia: sic uirgia nascunt᷑
infensa: sic usq ad sanguinẽ seuit in¬
explebilis & ceca malitia. dũ bonis
ds turbulenti:studiosis mnerdes: pla¬
cidis implacabiles: tranqͥllis ĩmites:
modestis demerarii: sapientib stulti:
simplicib callidi: mitissimis quoq
furiosi. S meliꝰ horũ mores. apłica
tuba redarguit. Nam cũ nouissimo¬
rũ ꝑicła tempoꝵ gentiũ doctor ex¬
primeret: intulit dicens. Erunt enĩ
hoĩes seipsos amantes: cupidi.elati.
suꝑbi. blasphemi. parentib ñ obedi¬
entes: ingrati. scelesti. sine affectio¬
ne.sine pace: cͥminatores. inconti¬
nentes. immites.sine benignitate :¬
ꝓditores ꝓt̾ui. tumidi: uoluptatũ
amatores. magisquã d̃i. Hinc beatissi¬
mus paulus quȩ suꝑiꝰ diffuse ꝓtulit
mira breuitate collegit: ostendens eos
idõ tales fore. qͥa uoluptatũ amato¬
res existerent: & qͥa uiciosissimis se

Expanded text:
dia. Sic frequenter inter propinquos prava dia. Sic frequenter inter propinquos prava succedunt odia, sic jurgia nascuntur infensa, sic usque ad sanguinem saevit inexplebilis et caeca malitia, dum bonis etissimis turbulenti, studiosis inertes, placidis implacabiles, tranquillis immites, modestis temerarii, sapientibus stulti, simplicibus callidi, mitissimis quoque furiosi. Sed melius horum mores apostolica tuba redarguit; nam cum novissimorum pericula temporum gentium Doctor exprimeret, intulit, dicens: Erunt enim homines semetipsos amantes, cupidi, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, protervi, tumidi, voluptatum amatores magis quam Dei . Hic beatissimus Paulus quae superius diffuse protulit, mira brevitate collegit; ostendens eos ideo tales fore, quia voluptatum amatores existerent, et quia vitiosissimis se
Abbreviated transcription (Latin):
omine uenerande michi
et in xp̃o qͦq magnificen¬
tissime: dyonisiꝰ. exiguus.
Pio uen̾ationis ur̃e ꝓpo¬
sito. qua ualui facultate responcli:
sẽi pachomii uitã sic̃ in greco reꝑta
ẽ.fide tranlatoris exsoluens. In qua
re cũ me diu morantẽ ur̃a cõpulis¬
set auctoritas: integrũ ñ erat ut qͥ
reus iã sponsionis extiterã ꝓmissa
differrẽ: presertĩ uob̃ quȩ uotũ po¬
atq unitanda ꝑagentes: auida uolun¬
tate beatoꝵ patrũ cupitis instituta
cognosc̾e: quatinꝰ eoꝵ studiis facta ꝓp̾¬
a cõponentes. futuris secłis docum̃tũ
diuini mun̾is singłare prestetis. Fate¬
mini qͥppe maximã uos oꝑam dare
uirtutib qͦs diligitis in conu̾satione
sc̃oꝵ. quib etiã illustriũ oꝑum carita¬
de choheretis: qͥa uirtutem nullus a¬
mat nisi qͥ sequit᷑. & similitudo moꝵ
magnũ prefert comunctionis inditiũ:
sic̃ e contiario dispar uita. grandis ẽ
⁊ in ipsa sanguinis affinitate discor¬

Expanded text:
ominae venerandae mihi, et in Christo quoque magnificentissimae Dionysius Exiguus. Pio venerationis vestrae proposito, qua valui facultate, respondi, sancti Pachomii Vitam, sicut in Graeco reperta est, fide translatoris exsolvens: in qua re cum diu me morantem vestra compulisset auctoritas, integrum non erat ut qui reus jam sponsionis exstiteram, promissa differrem, praesertim vobis, quae votum poatque imitanda peragentes, avida voluntate beatorum Patrum cupitis instituta cognoscere, quatenus eorum studiis facta propria componentes, futuris saeculis documentum divini muneris singulare praestetis; fatemini quippe maximam vos operam dare virtutibus, quas diligitis in conversatione sanctorum, quibus etiam illustrium operum qualitate cohaeretis; quia virtutem nullus amat, nisi qui sequitur, et similitudo morum magnum profert conjunctionis indicium: sicut e contrario vita dispar grandis est et in ipsa sanguinis affinitate 112 discor
Abbreviated transcription (Latin):
mundi adu̾sa suꝑauit & uiꝰ ꝑfectam
uitȩ regłam sc̃oꝵ meritis ꝓpemodũ cõ¬
sonantẽ. nimis exopto ꝑfectoꝵ uiroꝵ
dicto atq fecunda oratione ꝑscribit ut
tanta claritudo ur̃i generis. tantumq
decus ex aliqꝰ parte noscat᷑: et uirtus
admiranda uiris uix antiqͥs effabilis.
qͤ fauente. xp̃o a uob̃ hereditario iure
ꝑficitur. lectionis officio posteris intune

Expanded text:
mundi adversa superavit. Cujus perfectam e regulam sanctorum meritis propemodum consonantem nimis exopto perfectorum virorum docta atque facunda oratione perscribi, ut tanta claritudo vestri generis, tantumque decus ex aliqua noscatur parte, et virtus admiranda viri vix antiquis effabilis, quae favente Christo a vobis haereditario jure perficitur, lectionis officio posteris intime
Abbreviated transcription (Latin):
tu inimici: grãs agebat d̃o qͦd ab eiꝰ
sanguine impollutas dñs suas ser¬
uasset manꝰ: memorans u̾siculum
psalmi. dñe respexisti humilitatẽ
meã. & saluã fecisti de necessitatib
aĩam meã. nec conclusisti me in ma¬
nus inimici: et fidelẽ famutũ suum
seruabit illesũ. Iam tũc suꝑna pietas.
⁊ diuina potentia. famulũ quẽ sibi dig¬
num sacerdotẽ fore p̃destinauerat:
adhuc in scłari habitu ab ingruenti¬
hus tempestatib diaboli saluabat:

Expanded text:
tum inimici, sed gratias agens Deo, quod ab eius sanguine inpollutas Dominus suas servasset manus, memorans illum versiculum psalmi: Domine, respexisti humilitatem meam efi salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici, et fidelem famulum tuum servasti inlesum. lam tunc superna pietas et divina potencia famulum, quem sibi dignum sacerdotem fore predestinaverat, adhuc in seculari abitu ab ingruentibus tempestatibus diaboli salvabat
Abbreviated transcription (Latin):
bor ut ab impetu turbinis euuilsa.
ab alto p̾ceps in t̾ram rueret. Et noc
hoc satis fuit : uertens se equus ille
iunctis pedib ꝑcussit eũ incerebro.
ita ut cruor ꝑ aures ⁊ nares ꝓrum¬
peret:usq adeo ut antequã leuare¬

Expanded text:
bor aut ab inipetu turbinis evulsa, bor aut ab inipetu turbinis evulsa, ab alto preceps in terram rueret. Et nec hoc satis fuit: vertens se equus ille, iunctis pedibus, percussit eum in cerebro, ita ut cruor per nares et aures prorumperet, usque adeo ut, antequam levare
Abbreviated transcription (Latin):
egenũ & pauꝑem: in die mala libera¬
bit eũ dñs: & ñ tradet eũ in manus
inimici eiꝰ. Dato triente: ingredit᷑
basilicã. Premissa oratione. uexillo
crucis se muniuit : qd̾ ẽ armatura
dei. Fidus de sua iusticia ⁊ de dñi
iusto iudicio: imꝑterritꝰ festimnꝰq ad
certam̃ ꝑgebat. Cũ ibidẽ prestolaret᷑
aduersarii aduentũ: ecce uenit quidã
ex ministris betheleni. anhelabundꝰ et
lugubri uultu: nuntians regi mortuũ
celerẽ eiꝰ interitũ: qualit̾ contigisset.
Ille his u̾bis ⁊ eo ordine exponebat
hest̾no ad placitũ: mansit sub auria¬
co. Et hodie cũ illuscesceret dies: ius¬
sit sͥ para. nri equũ mansuetissimũ:
Quo ascenso: tãquã fixus mansit im¬
mobilis. Cuiꝰ cũ calcarib latera ꝑfo¬
raret: exiliens sũma uelocitate ingen¬
di impetu cepit in diuersa flectere
mẽbra: caput iungere pedib. pedes
suꝑiores insublime excut̾e.Tam diu
memoratũ bethelenũ uentilauit atq
concussit: donec tamqͣm precisa ar¬

Expanded text:
mala liberavit eum Dominus et non tradet eum in manus inimici eius. Dato triante, ingreditur basilicam; premissa oratione, vexillo crucis se munivit, quod est armatura Dei: fidus de sua iusticia et de Domini iusto iudicio inperterritus festinusque ad certamen pergebat. Cum ibidem prestolaretur adversarii adventum, ecce! veniens quidam ex ministris Betheleni, anelabundus et lugubri vultu nuntians regi mortuum celerem eius interitum, qualiter contigisset. Ille his verbis et eo hordine exponebat hesterno ad placitum, mansit sub Anriaco. Et hodie cnm inlucesceret dies, iussit sibi parare equum mansnetissininm. Quo ascenso, tamqnam fixus mansit iminobilis. Cuius cum calcaribus latera perforaret, exsiliens summa velocitate, ingenti impetu coepit in diversa flectere membra, caput iungere pedibus, pedes posteriores in sublime excutere. Tam diu memoratum Bethelenum ventilavit atque concussit, donec tamquam precisa ar
Abbreviated transcription (Latin):
maligno. Quẽ post reditũ acerbissi¬
mis uincłis colligatũ: in castro tor¬
nothero mancipauit in carc̾e obs¬
citrissimo. Deinde quẽ niebil latuit
celesti dono miles. xp̃i: beatis auribꝰ¬
factũ rei meruit audire. Cuiꝰ rei
agnitudine mestus. ꝓpͥa cellula in
oratione ꝑsistens deuotꝰ: ut pius
dñs sibi illatã iniuriã uindicaret
exorator obtinuit. At ille ꝑsentiens
ostium patefactũ ergastuli: subito
m̃ite liber & corꝑe om̃iũ uincłoꝵ exi¬
do ligamine. cellulã uiri sc̃i expetens
innuit se lib̃um: quẽ & rursus nõ
credebat condẽpnandũ. Et qͥ ueni¬
am uernacłõ denegau̾ãt. incidit in
tribulationẽ maiorẽ: ut magis quã¬
ille qͥ iam euaserat existeret erimi¬
nosus. ardoribꝰ circũseptus. Ouirum
nefariũ. Ubi erat imꝑfecta caritas. ue¬
nit repentina & suꝑior calamitas: ut
nec panis nec poculi esum acciꝑe po¬
tiuss celesti pena dampuatꝰ: nͥ ad sc̃m

Expanded text:
malignum. Quo reditus, acervissimalignum. Quo reditus, acervissimis vinculis colligatum in castro Tornotiro mancipavit in carcerem obscurissimum. Dende, cui nichil latuit caeleste donum, miles Christi beatis auribus meruit obaudire. Qua de re magnitudine mestus, propria cellula in oratione persistens devotus, ut pius Dominus sibi illatam iniuriam vindicaret, exorator obtinuit. Ille persentiens patibulum patefactum, subito mente liber et corpore, omnium vinculum exuto ligamine, cellula viri sancti expetens, innuit se liberum, quem et rursus non credebat condempnatum. Et qui veniam vernaculum denegaverat, incidit in tribulatione maiora, ut magis, qui iam evaserat, extiterat crimnosus, ardoribus circumseptus. O virum nefarium! Ubi erat inperfecta karitas, venit repentina superiora calamitas, ut nec panis, ut nec poculi esum accipere potuisset, caelesti pena dampnatus. Nisi ad sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
terciũ pendebat in ligno. uidebat᷑
qͦsi iuuante sc̃o fidolo suis plantis¬
tatus: ut nec teneritas colli ipsiꝰ nec
fauciũ qualitas molestiã int̾nitionis.
nec corpꝰ ipsiꝰ pendendo sentiret
ille cũ ligaminibꝰ discussis. exilit ho¬
mo mortifer. cepit gressib gaudens
ris ille testatꝰ ẽ. int̾rogantib assifte¬
se liberũ : qͥa consors apłoꝵ eiꝰ pedi¬
ꝓbe: opus manifestũ mirare. Cui
denegaueras indulgere noxam. mi¬
impietatẽ incurrit tuã: merut ẽẽ
resolutꝰ ad ueniã. Quã preclarũ qͦq¬
ꝑ eum celestis dext̾a xp̃i. ostendit mi¬
seruus int̾cidente casu iniuriã
suo dño intulit. Q iracundũ ꝓ ad¬
furibundꝰ monast̾ium expetiit: utq
miscd̃iã inueniret. supplicit postu¬
postulatione compatrẽ suũ obsecra¬
int: ut exeusatꝰ ꝓfugus ad pristine
seruitutis iugũ rediret. Cui fallax
ingenii prestigiũ & praua calliditas
serpentino ore famulat᷑: ex omni re
ꝓmittit se nullũ supplitiũ adhibere

Expanded text:
tercia pendebat in ligno, videbatur ei, quasi, iuvante sanctum Fidolum, suis plantistum, ut ne teneritas colli ipsius nec faucium qualitas internicione nec corpus ipsius per pendendum sentiret ille cum ligaminibus discussis exilit, homo mortiferus coepit gressibus gaudens ris ille testatus est interrogantibus, se adsistere liberum, quia consors apostolorum eius pedi. Opus manifestum mirare iudex: cui denegaveras indulgere noxiam, miimpietate incurrerat, persisteret resolutus ad veniam. O quam praeclarum ad eum celestis dextera Christi ostendit irvus, intercidente casu, iniuriam suo domino intulit iracundus; a se adfuribundus ad monasterium expetiit; ut misericordiam inveniret, suppliciter postupostulatione compatre suo obsecravit, ut excusatus profugus ad pristini servitutis iugum rediret. Quem fallax Ingenium praestigii et prava calliditas, serpentino ore famulante, ex omni re promittit se in nullo supplicio adhibere
Abbreviated transcription (Latin):
indefesso. Uir sc̃s ut audunt admi¬
mine cũ baculo eũ qͦ in oratione iu
contẽpsit baculũ: et monachi consor¬
tium spreuit: eui etiã ⁊ intrandi aditũ
cdenegabat. Unde magis in reum ma¬
gisq uniu̾sa torm̃ta cruciatib ꝑage¬
bat. In eculei nãq ꝑmolesto militib
iubet patibulo suspend̾e eũ. & interi¬
re etiã usq in diem t̾erum: ut nec
exanime corpꝰ ad humandũ aliquis

Expanded text:
ndefesso. Vir sanctus ut audivit, amindefesso. Vir sanctus ut audivit, amimine cum baculo, in quo orationem iugcontempsit baculum et monachorum consorcium sprevit; cui ętiam et videndi aditum denegavit. Unde magis in reum magisque universa tormenta cruciatibus peragebat in aculeo permolesto: militibus iubet in patibulo suspendio interire; ętiam et usque in die tercia nec exanimum corpus ad huma
Abbreviated transcription (Latin):
uenientib fuit poculũ preparatũ: un¬
de singłis larga potione uicinalibus
diffusa semꝑ in cumulo crescebat ex¬
pensa. O illa singłaris ⁊ infinita largi¬
tas: ut in usu bibendi humanitas non¬
ueniente peccato euenit lues: qua cõ¬
misera tanta oppressione se sentiret dãp
raret stupefacta: matris parentele
studio ad sc̃m abbatẽ deducta. mox
alma manu imposita continuo tene¬
bras euasit inclusas. & claris oculis
meruit cern̾e celestẽ lucernã: simul¬
ꝙ foramen auriũ et indegrũ recepit
auditũ: gemina cũ ingenti gaudio
sospitate recepta ad ꝓpria remeauit:
Debemus namq promere labiis emi
mus. humana elatione suꝑbus: qͦn¬
dam uuenẽ forti sceleris culpa dãp¬
nabi clem ⁊ obnoxiũ. retinebat in
uincłis retrusũ. Cuiꝰ genitor condo¬
lens lam̃tando cursu sceleri ad dei
seruũ uenit: & cũ lacͥmis ⁊ singulti¬
bus suggestionẽ intulit. in oratione¬

Expanded text:
venientibus fuit poculum praeparatum, unvenientibus fuit poculum praeparatum, unde singulis larga pocione vicinalibus difusa, semper in cumulo crescebat expensa plus illa singularis et infinita largitas, ut in usu bibendi humanitas veniente peccato, evenit lues, conmisera tanta pressione sentiret dampnrabat stupefacta, matris parentele studio ad sanctum abbatem deducta, mox alma manum continuo a tenebris evasit incussa et claram oculis meruit cernere caelestem lucernam, similiterque foramen aurium integrum recepit auditum: geminam cum ingente gaudio sospitatem recepta, ad propria remeavit. Debemus namque promovere labiis eminomotus, humana elatione superbus, quendam iuvenem ob forte scelus culpa dampnabilem obnoxium detinebat in vinculis detrusum; cuius genitor condolens, lamentando cursu celere percurrit, cum lacrimis et singultibus suggessione intulit i
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq iustus dñs sanauit elisum:
ddendũ est aliud laudib: atq mi¬
ris uirtutib ascribendũ. Homo
sẽs e lauachro fontis saeri baptisma¬
tis gr̃a sp̃ualis fidĩ susceꝑat: premissa
postulatione ut domũ ipsiꝰ uisitaret.
unici optirant caritas. In einꝰ nouũe
fide integra. lagenã meri uini uberiꝰ
seruauerat plenã. Benedictionibꝰ ue¬
nerabilis compatris petiit ut manus
sc̃a dedicaret uasculũ: suo nomini
deputatũ. Oratione suꝑimposita. uiri
contunx interim detraxit ligni stipi¬
tem:et ueniente eminꝰ. decidit humo
duciculũ: s diuino nutu restitit un¬
da falerni conclusa. Tũc mulier ait.
Queso dñe. & obsecro. ut galidã uini
liquore abstracto: unde parit̾ hauria¬
mus. tua inclita pietas repleri iubeat
Quo dicto: illa ad officiũ recursitat
Mustũ qd̾ signaculũ erucis restiterat
anteclusũ: admirabilẽ iocunditatem
conuiuiis exhibuit atq inuitatis om̃ib.
ongo etiã exinde tẽpore uniu̾sis

Expanded text:
que iustus dominus sanavit elysum. 10. Addendum est aliud laudibus atque miris virtutibus adscribendum. Homo m e lavachro fontis sacri baptismatis gratia spirituale fide susceperat, praemissa postulatione, ut domum ipsius visitaret, unici obtinuit caritas. In cuius nomine fides integra lagenam meri vini uberius servaverat plena; benedictionibus venerabilis compatris peciit, ut manus sancta dedicaret vasculum in nomine suo deputatum. Orationem superimpositam, viri coniux Interim detracto manu ligni stipitem, evenientem eminus, decidit homo dociculum; divino nutu restitit unda Falerni conclusa. Mulier tunc ait: 'Queso, domine, obsecro, ut galidam, vini liquore abstracto, unde pariter hauriamus, tua inclita pietas repleri iubeat'. Quo dicto, aliquod ad officium recursitat; mustum, quod signaculum crucis restiterat anteclusum, admirabilem iocunditatem convivis exhibuit atque invitatis omnibus. Longo exinde tempore universis
Abbreviated transcription (Latin):
dore beatã sitire głam & et̾nam:
cepit suis deceptionib scandala¬
parare. qualiter ab isto sẽo ꝓposito dĩ
famulum inhibere posset:
rat tũc in palatio regis qͥdã po¬
testate preditꝰ. homo ferus ⁊ su¬
ꝑbiȩ nume deditꝰ. bethelenꝰ nomine:
qui temerario ordine qͥddã de fiscalibꝰ
reb fraudulent̃ occuparat. Unde dũ
argueret᷑ a rege: ostendit illi falsam
auctoritatẽ. Quis inqͥt rex hanc pre¬
ceptionẽ dedit: Dixit. Austregisilus
mappariꝰ. Accersitus austregisilus: in¬
trogatus. qd̃ ñ fecerat denegauit. Illos
disceptantes. rex in furorẽ uersus. ius¬
sit eos ex hoc in campo certare: ut
qͥs falłet dñi iuditio monstraretur:
Iã aduen̾at dies institutꝰ certandi.
Mane surgens austregisilus. clipeũ
cũ iaculo ꝑ pueros suos direxit in
campũ: ubi rex agonistas expectare
unũ trientẽ. Nã ⁊ si fuerant: in simi¬
le opus abierant.Uenit enĩ in mente

Expanded text:
dore beatam sitire vitam aeternam, dore beatam sitire vitam aeternam, coepit suis deceptionibus scandalparari, qualiter ab isto sancto proposito Dei famulum inhibere posset. Erat tunc in palatio regis quidam potestatem preditus, homo ferus et superbiae nimiae deditus Bethelenus nomine, qui temerario hordine quiddam de fiscalibus rebus fraudulenter occupaverat. Unde dum argueretur a rege, ostendit illi falsam auctoritatem. 'Quis', inquid rex, 'hanc preceptionem dedit?' Dixit: 'Austrigisilus mapparius'. Accersitus Austrigisilus, interrogatus, quod non fecerat denaegavit. Illos disceptantes, rex in furore versus iussit eos ex hoc in campo certare, ut, quis falleret, Domini iudicio monstraretur. Iam advenerat dies institutus certandi. Mane surgens Austrigisilus, clypeum cum iaculo per pueros suos direxit in campum, ubi rex agonistas expectare uno triante: nam etsi fuerant, in simile opus abierat. Venit ei in mente
Abbreviated transcription (Latin):
nullã uidebã nr̃i sexus adesse ꝑso¬
nã.nec puellã quã duceres.Et dico
hospiti tuo. Ubi ẽ puella qͣm hospes
ñr accepit:At ille. Nõne uides eã
in manib suis: Et ego aspexi. Aliud
ñ uidi nisi librũ eũgłii in manib
tuis. Tũc ille beatꝰ intellexit iuxta
suã uisionẽ ⁊ somniũ muliercule.
dñi uocatione ad sac̃dotale officnũ
se ꝓuocari. Cũ in palatiũ ꝑueniss:
pulsanti ostiũ ostiariꝰ aꝑuit. Et
eũ introiret in domũ regis. solito
ipse rex responsũ imposuit his
uerbis ⁊ eo ordine magna uoce.po¬
siuisti in capite eiꝰ coronã de lapid̃
p̃cioso: & cet̾a quȩ sequunt᷑. Iã ex¬
tũc confirmata ẽ in ipso spes fidei
de dñi uocatione: & cepit enixius
de bonis oꝑib ꝓficere. & de nup-¬
tiis ultra cessauit cogitare quid
ageret. Tũc tocius malitie artifex
⁊ inuidꝰ. Callidꝰq hostis humani
genĩs. cũ uideret eũ ingenti ar¬

Expanded text:
nullam videbam nostri sexus adesse personullam videbam nostri sexus adesse personam nec puellam quam duceres. Et dico ospiti tuo: „Ubi est illa puella, quam ospes noster accepit?" At ille: „Nonne vides eam in manibus suis?" Et ego aspexi; aliut non vidi nisi librum euangelii in manibus tuis". Tunc ille beatus intellexit iuxta suam visionem et somnium muliercule Domini vocatione ad sacerdotale officium se provocari. Cum in palatium pervenisset, pulsanti sibi hostium hostiarius aperuit. Et cum introiret in domum regis, solito ipse rex responsum inposuit his verbis et eo ordine magna voce: Posuisti in capite eius coronam de lapide precioso, et cetera quae secuntur. Iam extunc confirmata est in ipso spes fidei de Domini vocatione; coepit enixius in bonis operibus proficere et de nuptiis ultra cessavit cogitare quid ageret. 4. Tunc tocius malitiae artifex et invidus callidusque hostis humani generis, cum videret eum ingenti ar
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inueniss: dubiꝰ de peticione ibat.
solito ad aulã regis. ꝑuenit in bur¬
go: ubi diuersoriũ habebat. Inerant
ibi hospites congregati: pauꝑ uetera¬
nus cũ muliercula sua. quo uiso cepit
illa feminola dice. Hospes subsist e
paulisꝑ: & referã tͥ somniũ qd̃ nunc
dilucło de te uidi. Uidebar mͥ audi¬
re magni soni fragorẽ. quasi psallenti¬
um uoces:. & aio hospiti tuo. homo qͥd
ẽ istud qd audio: Num aliq̃ festiui¬
tas hodie a sac̃dotib celebrat᷑. ubi
ꝓcessio fiat : Et dixit mͥ. Hospes ñr
austregisilus uxorẽ ducit. Et ego
gauisa. sũma alacͥtate ꝓgressa sum¬
in platea uidẽ puellã: ut consid̾arẽ
uultũ & spetiẽ eiꝰ. Cumq p̾terirent
cłici ꝑ hanc plateã in albis uestibus
deferentes cruces. & psalmos ex more
ꝓcedentiũ canentes: ultimꝰ eoꝵ ueni¬
ens. tu ⁊ reliquũ uulgꝰ sequebat᷑ post
tergũ. Et ego curiosiꝰ consid̾abã: et

Expanded text:
non invenisset, dubius de petitione, ibat non invenisset, dubius de petitione, ibat solito ad aulam regis. Pervenit in burgo, ubi diversorium abebat. Inherant ibi ei ospites congregati, pauper veteranus cum anula sua. Quo viso, coepit illa feminola dicere: 'Ospes, substa paulisper, et referam tibi somnium, quod nunc diluculo de te vidi. Videbar mihi audire magnisonum fragorem quasi psallentium voces et aio ospiti tue: „Homo, quid est istud quod audio? Num aliqua festivitas hodie a sacerdotibus celebratur, ubi processio fiat?" Et dixit mihi: „Hospes noster Austrigisilus uxorem ducit". Et ego gavisa, summa alacritate progressa in platea videre puellam, ut considerarem vultum et speciem eius, cumque preterirent per hanc plateam clerici in albis vestibus, deferentes cruces et psalmos ex more procedentium canentes, ultimus eorum veniebas tu et reliquum vulgus sequebatur pos tergum tuum. Et ego curiosius considerabam et
Abbreviated transcription (Latin):
ca sc̃i ioħ̃is comminꝰ ab urbe cabiloni
sita: uotũ faciens. ut tres noctes sine
somni ꝑceptione in or̃one ꝑsisteret:
⁊ expletis triũ noctiũ spatiis.mittens
manũ qͦle dñs ei admoueri pictaciũ
dignaret᷑ arriꝑet: & euiꝰ in ipso serip¬
tũ nom̃ inueniret. eiꝰ filiã petere de¬
beret. Transacta una nocte absq di¬
gestione somm: aduemiente altera ce¬
pit somno grauari. Et circit̾ medie
noctis tp̃re cũ iam ferre ñ posset som¬
ni torporẽ: flexo genu incubuit for¬
mule & obdormiuit. Et ecce in uisu
astiterunt ei duo uiri ante altare: se¬
nes ⁊ decori uultu. Et ait unꝰ ad alterũ.
Cuiꝰ filiã hic austregisilus sponsabit:
At ille int̾roganti dicit. Ignoras qͥa
iã sponsatꝰ est: it. Cuiꝰ filiã: Respõ¬
dit. Iusti iudicis. In hac uisione ex¬
ꝑgefactꝰ. cepit delibabundꝰ herere:
quis nã hic iustꝰ esset qͥ & iudex fu¬
erit. & filiã haberet innuptã. Cum

Expanded text:
ca sancti Iohannis cumminus ab urbe Cavillono ca sancti Iohannis cumminus ab urbe Cavillono sita, votum faciens, ut tres noctes sine somnii perceptione in oratione persisteret. Et expleta trium noctium spatia, mittens manum, qualem Dominus ei admoveri pitthacium dignaretur, arriperet, et cuius in ipso scriptum nomen inveniret, eius filiam petere deberet. Transacta una nocte absque digestione somnii, adveniente altera, coepit somno gravari. Et cum circiter medium noctis temporis, cum iam ferre non posset somni torporem, flexo genu, incubuit formulae et obdormivit. Et ecce! in visu adstiterunt ei duo viri ante altare senes et decori vultu. Et ait unus ad alterum: 'Cuius filiam hic Austrigisilus sponsabit?' At ille interroganti dicit: 'Ignoras, quia iam sponsatus est?' Ait: 'Cuius filiam?' Respondit: 'Iusti iudicis'. In hac visione expergefactus, coepit deliberabundus herere, quisnam hic esset Iustus, et quis iudex fuerit, et filiam haberet innuptam. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
duc̾et. Ille amore pudicicie.casus et
molestias nuptiarũ deuitans. differe¬
bat nuptias dicens. In hac causa oꝑi¬
enda ẽ dĩ uoluntas & potestas: qͥa du¬
bium ẽ bonã an malã ducã. Si bonã:
timeo ꝑdere.Si malã: timeo ne possim
carere. Qͥd me in dubiũ uenire. & sub
uacua sollicitudine qͤ usib mulierũ
st̃ implicari:᷑ Cum possim lib̃ uiuere.
cur me alteriꝰ mancipabo seruitio:
Hec audientes parentes contͥstati cepe¬
in hac parte uoluntatẽ. Ille ne contris¬
tare eos uideret᷑ quos potius ouantes
hab̾e cupiebat. ita facturũ se ꝓmisit:
ut si eẽt dñi uoluntas fac̾et qͦd horta¬
antedicti regis. cepit secũ uoluere
de hac causa: ut quereret qͥd nãesset
ei condigniꝰ. Occurrit in m̃te tres ui¬
ros euicino haud longe eqͣles natione:
& rerũ familiariũ parili substantia.
Quoꝵ nomina scͥbens in tria pictaera.
misit ea suꝑ altare sub palla inbasili¬

Expanded text:
duceret. Ille amore pudicitiae casus et duceret. Ille amore pudicitiae casus et molestias nuptiarum devitans, differebat nuptias, dicebat: 'In hac causa opperienda est Domini voluntas et potestas, quia dubium est, bonam an malam ducam. Si bonam, timeo perdere; si malam, timeo, non possim carere. Quid me in dubium venire et sub vacua sollicitudine quae husibus mulierum sunt inplicari? Cum possim liber vivere, cur me alterius mancipabo servitio?' Haec audientes parentes, contristari coepein hac parte voluntate. Ille, ne contristare eos videretur, quos potius ovantes habere cupiebat, ita facturum se promisit, ut, si esset Domini voluntas, faceret quod hortantedicti regis, coepit secum volvere de hac causa, ut quereret, quidnam esset ei condignius. Occurrit in mente tres viros e vicino aut longe, aequales natione et rerum familiarium parili substantia. Quorum nomina scribens in tria pitthacia, misit ea super altare sub palla in basili
Abbreviated transcription (Latin):
GitUn austregisilus natꝰ agundino pa¬
tre: biturice eiuitatis indigena fuit:
Parentũ quidẽ clara ꝓgenies: tam̃ opu¬
lentia rerũ nec multũ diues nec in¬
digens: s sufficiens erat ex om̃ib re¬
rum substantiis. Cũq in pueritia. Sa¬
cris litt̾is fuiss institutꝰ. et a. minore
ad robustiorẽ tͣnsisset etatẽ: in obseqͥo
głosi regis guntͣnni deputat᷑ a patre:
ubi ñ modicũ tẽporis sꝑaciũ sub scła¬
ri disciplina prudent̾ militauit. Crat
regi gratissimꝰ ⁊ uniu̾sis cõmilitomibꝰ
amantissimꝰ : in tantũ ut lintheum qͦ
rex lotis manib tergere solitus erat.
ipse ꝓferret: & ob hoc mappariꝰ uo¬
cabat᷑. Tunc uͦ iam in scłari habitu ele
tuq uigilantissime insistebat: & ad ce¬
lestẽ patriã ineffabili gaudio anhela¬
bat. Iam in hoc scło fidelit̾ uidebatur
illi seruire: cui inhiant̾ in celestibꝰ in¬
separabilit̾ inherere cupiebat. Aliqͣn¬
do cepit a parentib cogi: ut uxorem

Expanded text:
gitur Anstrigisilus natus Augino patre Bituricae civitatis indigena fuit. Parentum quidem clara proienies, tamen opulentia rerum nec multum dives nec indigens, sed sufficiens erat ex omnibus rerum substantia. Cumque in pueritia sacris litteris fuerat institutus et a minore ad robustiorem transisset etatem, in obsequio gloriosi regis Guntchramni deputatur a patre, ubi non modico temporis spatio sub seculari disciplina prudenter militavit. Erat regi gratissimus et universis commilitonibus amantissimus, in tantum ut linteo quod rex lotis manibus tergere solitus erat ipse proferret, et ob hoc mapparius vocabatur. Tunc vero iam in seculari abitu elemuque vigilantissime insistebat et ad caelestem patriam ineffabili desiderio anelabat. Iam in hoc seculo fideliter videbatur illi servire, cui inianter in caelestibus inseparabiliter inherere cupiebat. 2. Aliquando coepit a parentibus cogi, ut uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cinxit se. Et conu̾sa ad zosimam:
ait ei. Qͥd tibi uisum fuit abba. pecca¬
tricem uidere mulierẽ: Qͥ queris a
me uidere aut discere: Tantũ nõ pi¬
gritasti laborẽ tolerare: Ille autẽ in
terra ꝓstratus: poscebat benedictionẽ
scd̃m morem acciꝑe. ꝓstrauit autẽ se
et ipsa. Utriq lacebant in t̾ra. unus ex
alio benedictionẽ poscens: & ñ erat ali¬

Expanded text:
praecinxit se, et conversa ad Zosimam, praecinxit se, et conversa ad Zosimam, ait ei: Quid tibi visum est, abba, peccatricem videre mulierem? Quid quaeris a me videre aut discere, quia tantum non pigritasti tolerare laborem? Ille autem in terra prostratus, poscebat benedictionem secundum morem accipere. Prostravit autem se et ipsa, et utrique jacebant in terra, unus ex alio benedictionem poscens. CAP. X.--Po
Abbreviated transcription (Latin):
quo stridorem luctus audiret.¬
Unc illud corpꝰ qd̃ fugiebat: talẽ
uocẽ emisit. Abba ⁊osima. ignos
me tͥ conuersa ñ possũ. Mulier enum
sum. & om̃ino corporeo tegmine nu¬
da ut ipse uides: & corꝑis turpitudi¬
nem habens intectam. Sed si uis pec¬
catrici mulieri orationẽ uere tribue¬
re: ꝓice mͥ indumentũ quo circũda¬
tus es: ut possim muliebrẽ infirmi
accipiam or̃ones. Tunc tremor nuni¬
usq metus ⁊ mentis excessus accepit
noĩe uocauit rosimam. Strenuus erat
uir ille ualde. et diuinitatis dono pru¬
dentissimꝰ: & cognouit qͥa ex nomine
ñ uocasset eũ. quẽ numqͣm uiderat.
de quo nũqͣm audierat: nisi manifes¬
tissime ꝓuidentie gr̃a fuisset illustra¬
ta. Fecit aut̃ cũ festinatione qd̾ uissũ
est ei & exuens se pallio qͦ erat indutꝰ.¬
terga uersus ꝓiecit ei. Illa aut̃ accipi¬
ens: ⁊ in qͦntum potuit tegens partem
corꝑis quã oportet plus tegere ceteris:

Expanded text:
quo stridore luctus audiret. CAP. XI--Tquo stridore luctus audiret. CAP. XI--Tunc illud corpus quod fugiebat, vocem talem emisit: Abba Zosima, ignoscme tibi conversa non possum. Mulier enim sum, et omni corporeo tegmine nuda, ut ipse vides, et corporis turpitudinem habens intectam. Sed si vis peccatrici mulieri orationem vere tribuere, projice mihi indumentum quo circumdatus es, ut possim muliebrem infirmitaccipiam orationes. Tunc tremor nimiusque metus et mentis excessus accepit  accepit Zosimam. Strenuus enim erat vir ille valde, et divinitatis dono prudentissimus, et cognovit quia ex nomine non vocasset eum quem nunquam viderat, de quo nec unquam audierat, nisi manifestissime providentiae gratia fuisset illustrata. Fecit autem cum festinatione quod jussum est, et exuens se pallio quo erat indututerga versus projecit ei. Illa accipiens, in quantum potuit tegens partem corporis, quam oportet plus tegi caeteris,
Abbreviated transcription (Latin):
cepit fugiens currere ad inferiorem
solitudinẽ. Tosimas aut̃ etatis senec¬
tam obͣliuiscens. & laborẽ ñ reputans
itineris: tetendit se rapidissimo eutr¬
su. desidans coniungi fugienti.Hic
enim sequebat᷑: illa aut̃ fugiebat. Erat
lulum efficiebat᷑ ꝓpinquior. Ubi aut̃
appropinqͣuit. ut iam uox etiã posset
audiri: cepit has uoces emittens cla¬
mare zosuas cũ lacͥmis. Cur me fu¬
Sta & tribue orationẽ ⁊ benedictio¬
nem seni: ꝑ dm̃ qͥ neminẽ aliqͣndo
ꝓicit. hec cũ lacͥmis zosima postu¬
lante: uenerũt currentes in qͤndã
locũ. in qͦ quasi aridus torrens de¬
apparebat. Ut uener̃t itaq in p̾dictũ
locũ illud qͦd fugiebat descendit: & ite¬
rum ascendit in aliã partẽ. Tosimas
aut̃ clamans & nusquã ꝓgredi ualens:
stetit in alia parte loci qui spetiẽ uide¬
batur hab̾e torrentis. Et addidit lacri¬
mas lae̾mis: et suspiria suspiriis am¬
pliauit: ut multomagis ex propin¬

Expanded text:
coepit fugiens currere apud inferiorem coepit fugiens currere apud inferiorem solitudinem. Zosimas autem aetatis senectam obliviscens, et laborem non reputans itineris, tetendit rapidissimo cursu, desiderans conspicere fugientem. Hic enim persequebatur; illa autem progrediebatur. Erulo efficiebatur propinquior. Ubi autem appropiavit, ut jam etiam posset vox audiri, coepit, has voces emittens, clamare Zosimas cum lacrymis: Cur me fuSta, et tribue orationem et benedictionem seni per Deum, qui neminem aliquando projecit. Haec cum lacrymis Zosima postulante, venerunt currentes in quemdam locum, in quo quasi aridus torrens deapparebat. Ut venerunt itaque in praedictum locum, illud quod fugiebat descendit, et iterum ascendit in partem aliam. Zosimas autem clamans et nusquam progredi valens, stetit in aliam partem torrentis, qui speciem videbatur habere torrentis, et addidit 385 lacrymas lacrymis, et suspiria suspiriis ampliavit, ut multo magis ex propin
Abbreviated transcription (Latin):
re solitudinẽ: sꝑans inuenire aliquẽ
patrẽ in ea habitantẽ. qui eũ posset
aliqͣntũ edificare siẽ desid̾abat. Et
sine cessatione iter agebat: ac si ad ali¬
quẽ manifestũ festinans. Uiginti aut̃
dierũ exegit iter. Cumq sexte hore
tempꝰ aduenisset: stetit modicũ ab
itinere. Et conu̾sus ad orientem: age¬
bat solitã orationẽ. Consueuerat enĩ¬
ꝑ constituta diei tẽpora figere itine¬
ris cursũ: & stans psallere. & genu¬
flexo orare. Dum aut̃ psalleret. et
celebrabat. umibram qͣsi humani cor
crueis se muniens. et a se timorẽ ex¬
cutiens : iam enĩ & orationis eiꝰ finis
instabat: conũtens ocłos. uidit aliqͤm
in ueritate ꝓꝑantẽ ad partẽ occiden
nigrata ÷ et capillos capitis habens
ut lanã albos & modicos: ipsosq
ñ ampliꝰ quã usq ad ceruieem eius¬
& predesudata dulcedine gauisus ef¬
currere ad eã partẽ. uibi ⁊ illud qd̃ aꝑ¬
paruit festinabat. Gaudebat enĩ gau¬
ut uidit econtra zosimam uenientẽ:

Expanded text:
inem, sperans invenire aliquem patrem in ea habitantem, qui eum posset aliquid aedificare, sicut desiderabat, et sine cessatione iter agebat, ac si apud aliquem manifestum festinans. Viginti autem dierum exigens iter, cum sextae horae tempus advenisset, stetit modicum ab itinere: et conversus ad Orientem, agebat solitam orationem. Consueverat enim constituto diei tempore figere itineris cursum, et stans psallere, et genuflexo orare. Dum autem psalleret, et orabat, umbram quasi humani corpcrucis se muniens, et a se timorem projiciens jam enim et orationis ejus finis instabat, convertens oculos, vidit aliquem in veritate properantem ad partem Occidentnigrata, et capillos capitis habens ut lana albos, modicos et ipsos, non amplius quam usque ad cervicem des et desideratae dulcedinis gavisus efcurrere in eam partem, ubi et aliud quod apparuit festinabat. Gaudebat enim gauut vidit econtra Zosimam venientem,
Abbreviated transcription (Latin):
ti deo. Illa enĩ quȩ ꝓpt̾ hoĩes fiunt. et
nasterii lege transmeauit iorda¬
nem. modicũ quid ꝓ corꝑis necessita¬
de deportans cibi: & uestẽ qua uteba¬
tur. Et canonẽ quidẽ celebrabat soli¬
tudinem ꝑtransiens: et tẽpore esce ne¬
cessitatẽ faciebat nature. Sedebat
nocte in t̾ra modicũ qͥescens. & som¬
num modicũ gustans: qͦcumq eum
uesꝑtinũ reꝑiebat tempꝰ. Biluculo

Expanded text:
li Deo. Illa enim quae propter homines fiunt, et li Deo. Illa enim quae propter homines fiunt, et nasterii lege transmeavit Jordanem, modicum quid pro corporis necessitate deportans congrua, et vestem qua utebatur; et canonem quidem celebrabat, solitudinem pertransiens, et tempore escae necessitatem faciebat naturae. Sedebat autem nocte in terra, modicum quiescens, et somnum ad modicum gustans, quocunque eum vespertinum reperieba
Abbreviated transcription (Latin):
& lex absq p̃uaricatione. ut ñ cognos¬
ceret aliquis sociũ suũ qualit̾ absti¬
nebat: aut quomͦ agebat. Iordanem
enĩ mox transmeantes. longe ab in¬
uicem se sequestrabant: & nullus se
iungebat ad sociũ: ciuitatẽ estiman¬
tes solitudinẽ. S et si unus ex ipsis a
longe uenientẽ ad se aliquẽ uideret:
mox declinabat de itin̾e: et ad aliam
partẽ ꝑgebat. Uiuebat aut̃ sibi & deo:
psallens freqͤnter. & cõstituto gustans
tẽpore cibũ. Ita omĩa ieruna celebran¬
tes. reũtebant᷑ ad monast̾ium. ante
cam cũ ramis palmarũ celebrare sc̃a
accepit eccłia. Reu̾tebant᷑ aut̃ unꝰqͥsq
habens ꝓprii laboris testem. ꝓpͥam cons¬
cientiã: cognoscentẽ qualit̃ oꝑatꝰ est.
⁊qualia laboꝵ semma seminauit.Et
nullus ullomꝰ int̾rogabat aliũ: quomͦ
canon: & ita ꝑfecte ⁊ optime custodi¬
ebat᷑. Unꝰquisq enĩ ut dictũ est ꝑ so¬
litudinẽ dõ iungebat᷑:. & in semetip¬
so decertabat ne hõib placeret s so¬

Expanded text:
 lex absque praevaricatione, ut non cognosceret aliquis consocium, qualiter abstinebat, aut quomodo agebat. Jordanem enim mox transmeantes, longe ab invicem se sequestrabant, et nullus se jungebat ad socium, civitatem aestimans solitudinem. Sed et si unus ex ipsis a longe venientem ad se aliquem videbat, mox declinabat de itinere, et ad aliam partem pergebat. Vivebat autem sibi et Deo, psallens frequenter et constituto gustans tempore cibum. Ita omnia jejunia celebrantes, revertebantur ad monasterium ante nicam cum ramis palmarum celebrare sancta accepit Ecclesia. Revertebantur autem, unusquisque habens proprii laboris testem propriam conscientiam, cognoscentem qualiter operatus est, et qualia laborum semina seminavit. Et nullus ullo modo interrogabat alium, quomodcanon, et ita perfecte et optime custodiebatur. Unusquisque enim, ut dictum est, per solitudinem Deo jungebatur, et in semetipso decertabat, ne hominibus placeret, sed so
Abbreviated transcription (Latin):
les monachos ꝑduxit. mane nob̾eũ
si ob hoc uenisti:et om̃s nos nutriet
pastor bonꝰ sẽi sp̃s sui grã qui ani¬
mam suã dedit lib̾ationẽ ꝓ nob̾: & ꝓ-¬
prias oues uocat ex noĩe. Hec dicen¬
te abbate. flectens iterũ zosimas ge¬
splendentes: sp̃u feruentes: & dño ser¬
uientes. Oratio ent̃ ibi erat incessabi¬
lis. totiꝰ noctis habens stabilitatẽ: et
in manibꝰ semꝑ oꝑatio: & in ore psal¬
mi diuini absq diminutione. Ser¬
mo ibi otiosus ñ ꝓficiebat: cogita¬
tio auri argentiq aut rei alicuiꝰ ua¬

Expanded text:
les monachos perduxit, mane nobiscum, les monachos perduxit, mane nobiscum, si ob hoc venisti, ut omnes nos nutriet pastor bonus sancti Spiritus sui gratia, qui animam suam dedit liberationem pro nobis, et proprias oves vocat ex nomine . Haec dicente abbate, flectens iterum Zosimas gesplendentes, spiritu ferventes, et Domino servientes. Psallentia ibi erat, incessabiles totius noctis habens stabilitates, et in manibus semper operatio, et in ore psalmi divini absque diminutione. Sermo ibi otiosus non proficiebat; cogitatio auri argentique, aut rei alicuju
Abbreviated transcription (Latin):
um fluminũ sanctiorẽ. dirigit᷑ ab eo
qͥ uocauit eũ in monast̾ium. ad quod
illũ õs uenire p̾cepit. Pulsans gͥ ma-
ianuã obseruabat: & ille nuntiauit
eum abbati. Qui suscipiens eũ. habitu¬
q & spetie religiosũ conspiciens: post¬
quã flexit genua ut mos ẽ monachis.
accepta orone hoc eũ int̾rogauit. Un¬
de frat̃ aduenisti: et quãobrem humi¬
lib de coniuxisti monachis: Tosi¬
mas aut̃ respondit. Unde quidẽ ue¬
nerum: ñ puto necessariũ dic̃e. Edi¬
ficationis qͦq gr̃a: pat̾ adueni. Audi¬
i de uob̾ magnalia ⁊ laude digna: et¬
int̾ uos posse dõ animã sociari. Dixit
aut̃ ei abbas. Ds̃ fr̃ qui solus sanat ani¬
mȩ infirmitatẽ. ipse te & nos doceat
diuina mandata: et dirigat ad ea oĩa
facienda qͤ oportuna st̃. Homo enim
hoĩem edificare ñ ualet: nisi unꝰquisq
atcendat semetipsũ frequent̾: & sobrio
bens cooꝑatorẽ. Tam̃ qm̃ ut dixisti
caritas te xp̃i ad uidendũ nos humi¬

Expanded text:
um omnium sanctiorem, dirigitur ab eo qui vocavit eum in monasterium in quod illum Deus venire praecepit. Pulsans igitur januam observabat, et ille nuntiavit eum abbati. Qui suscipiens eum, habituque et specie religiosum conspiciens, postquam flexit genu, ut mos est monachis, accepta oratione, hoc eum interrogavit: Unde frater, advenisti? et quam ob rem apud humiles te conjunxisti monachos? Zosmas autem respondit: Unde quidem veni, non puto necessarium dicere; aedificationis autem gratia, Pater, adveni. Audivi de vobis magnalia et laude digna, et posse Deo animam sociare. Dixit autem ei abbas: Deus, frater, qui solus sanat animae infirmitatem, ipse te et nos doceat divina mandata, et dirigat omnes ad ea facienda quae opportuna sunt. Homo enim hominem aedificare non valet, nisi unusquisque attendat semetipsum frequenter, et sobrio bens cooperatorem. Tamen quoniam, ut dixisti, charitas Christi te videre nos humi
Abbreviated transcription (Latin):
bus congrua: s ne oratoriũ abiq
diuinis relinquerent sollẽpniis. Unꝰ¬
cientia: aliꝰ caricas : aliꝰ paliarum
fructus dactilos: aliꝰ uero legumina
aquis infusa: alius nicħ preter corpꝰ
ꝓpriũ & uestum̃tũ quo induebatur.
Nutriebat᷑ aut̃ qͣndo necessitas natu¬
re exigebat: herbis qͤ nascebant᷑ per

Expanded text:
bus congrua, sed ne oratorium absque bus congrua, sed ne oratorium absque divinis relinquerent solemniis. Unuciens, alius carycas, alius palmarum fructus dactylos, alius vero legumina 384 aquis infusa, alius nihil praeter corpus proprium et vestimentum quo utebatur. Nutriebantur autem, quando necessitas exig