comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit singulis: sic ad est singulis. ut si¬
mul om̃ib numꝗͣ desit . s Nam & si
quosdã peccantes deserit: eisdẽ tam̃
ipsis adest ꝑ udiciũ: quib deesse
cernit᷑ ꝑ adiumentũ. Sic itaq exte¬
riora circũdat. ut interiora imple
at: sic interiora implet. ut exteriora
circũd&. Sic sũma regit. ut una ñ
deserat: sic imis presens est. ut a su¬
periorib non recedat. Sic lat& in¬
sua specie: ut taiñ cognoscat᷑ in oꝑati¬
one. Sic cognoscit᷑ in suo oꝑe. ut tam̃
cõprehendi non ualeat cognoscentis
ȩstimatione. Sic adest. ut uideri nequeat:
sic uideri ñ ualet. ut tam̃ eius presen¬
tiã ipsa sua udicia testent᷑. Sic se
nobis intelligendũ preb&. ut tamen
ipsũ nobis radium sui intellectus obnu-¬
bilet: & rursũ sic caligine nos ignoran¬
tiȩ reprimit. ut tam̃ menti nr̃ȩ radiis
suȩ claritatis intermicet: quatinus &
subleuata quippiã uideat: & reuerbe¬

Expanded text:
sit singulis, sic adest singulis, ut sisit singulis, sic adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interat; sic interiora implet ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latsua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat a cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet: quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverbe
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ nouit ds: ꝙ quasi ꝑ caliginẽ
iudicat. nubes latibulũ eius: nec nr̃a
considerat. & circa cardines cęli ꝑain-¬
bulat. Sunt pleriq ita hebetes: ut
formidare nesciant. nisi qđ corpora¬
liter uident. Unde fit: ut din ñ me¬
tuant quẽ uidere non possunt. Here¬
tici aũ quia eẽ se sapientes arbitrant᷑
uerba contra catholicos irrisionis ꝓfe¬
runt: atq ab eis illũ non timeri suspi¬
cant᷑. quẽ uidere corporalit nequeuit.
ut quasi ꝑ torporẽ sensus auctorem
suũ existiment. quia excelsior cȩlo
est. & suꝑ stellarũ uertices sublunat᷑.
ex longinquo uideri ñ posse: & qͥa
inter nos & cęlestẽ sedẽ partes aeriȩ¬
site sunt. quasi in nube latens ꝑ
caliginẽ iudicet. & superiorib inten¬
tus minus ima ꝑpendat: et dum cęli
cardines ambiendo constringit. interi¬
ora ñ uideat. Sed quis de do̾ ista uel
desipiens suspicat᷑: qui minirũ dũ sit
semꝑ omp̃s. sic intendit om̃ib ut ad¬

Expanded text:
quasi per caliginem judicat. Nubes latibulum ejus, nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat. - Sunt plerique ita habetes ut formidare nesciant nisi quod corporaliter vident. Unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem, quia se sapientes arbitrantur, verba contra catholicos irrisionis proferunt, atque ab eis illum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt, ut quasi per torporem sensus Auctorem suum existiment, quia excelsior coelo est, et super stellarum vertices sublimatur, ex longinquo videre non posse; et quia inter nos et coelestem sedem partes aeriintersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus minus ima perpendat; et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper omnipotens, sic intendit omnibus ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suꝑba audatia respondent. Et tunc
se doctos pre om̃ib credunt: cũ loqui
de incognitis infelicius presumunt. Sca
uͦ eccłia dũ quẽpiã uid& esurire qđ ei
ñ ꝓsit accipere: aut si iam sunt sibi cog¬
nita modeste subprimit: aut si adhue
uident᷑ incognita humiliter fatet᷑. Eosq
sobrietatẽ. & rursũ. Noli altũ sapere. s
time. Atq iterũ. Altiora te ne quesieris:
& fortiora te ue scruratꝰ fueris. Et rursũ.¬
⁊ Mel inuenisti. comede qđ sufficit tibi:
ne forte saciatus euomas illud. Mel qͥppe
inuenire est: sc̃i intellectus dulcedinẽ
degustare. Qđ tiuic sufficient̃ comedit᷑:
quando nr̃a intelligentia. iuxta m̃surã
sensus sub moderamine tenet᷑. Nã saci-¬
atus mel euomit: qui plus appetens pene¬
trare quã capit. & illud ꝑdit unde
potuit nutriri. Quia gͦ sc̃a ęccłia ab
infirmis mentib ꝓhib& alta ꝑscrutari:
beato iob dr̃. esurienti subtraxisti panẽ.

Expanded text:
cum superba audacia respondent. Et tunc cum superba audacia respondent. Et tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui de incognitis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita, modeste supprimit, aut si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosqusobrietatem . time . Atque iterum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab infirmis mentibus prohibet alta perscrutari, beato Job dicitur: Esurienti subtraxisti panem.
Abbreviated transcription (Latin):
& esurienti subtraxisti panẽ. heretici
quo ueritatis soliditatẽ ñ tenent. eo
nonnũꝗ̃ student. ut loquatiores appa¬
reant: & contra catholicoꝵ fidẽ quasi
de doctrinȩ scientia głant᷑. Cunctos qͦs
aspiciunt. prauis ad se trahere sermo¬
nib querunt: & unde sibi alios ad inte¬
citer putant. Eos uͦ lassos dicimus: qui
sub huiꝰ scłl onere laboriosiꝰ fatigant᷑.
Unde & ꝑ semet ipsam ueritas dicit. ueni¬
te ad me om̃s qui laboratis & onerati
estis: & ego uos reficiam. heretici g qr
sua doginata predicare ñ cessaut: scam̃
ȩccłiam quasi de imperitia irrident
dicentes. Aquã lasso ñ dedisti: & esuri¬
enti subtraxisti panẽ. Se enĩ aꝗͣ lasso
dare existimant: cũ quibusdã sub ter¬
reno fasce laborantib. sui poculũ erro¬
ris prebent. Et panẽ se esurientib ñ
subtraxisse suspicãt᷑: quia etiã de inuisi¬
bilib atq incõprehensibilib requisiti.

Expanded text:
et esurienti subtraxisti panem. Haeretici et esurienti subtraxisti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad inteciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estisua dogmata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imperitia irrident, dicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti panem subtraxisti. Se enim aquam lasso dare existimant cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus sui poculum erroris praebent. Et panem se esurientibus non subtraxisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incomprehensibilibus requisiti,
Abbreviated transcription (Latin):
Et tã diu illos uestitos putant: quã diu
hȩc quȩ ipsi predicauerint ab illis ser¬
uari considerant. Ex quib cũ quidam
ad scam̃ ȩccłiam redeunt: eos ꝓtinus
doctrine uestimenta ꝑdidisse suspicant᷑.
S ed cũ nudus spoliari nequeat: querendũ
nobis est quomͦ prius nudi: & post spoli¬
ati memorant᷑. Sed sciendũ ẽ. qr omĩs qͥ
cordis puritate ꝑfruit᷑: eo ipso qͦ dupli-¬
citatis tegumentũ non hab&. nudus ẽ.
Et sunt nonnulli. apud hereticos. qͥ
cordis quidẽ puritatẽ habent: s tam̃
doctrine eoꝵ dogmata ꝑuersa suscipiunt.
Hii nimirũ & ex sua puritate nudi sunt:¬
& quasi ex eoꝵ predicatione uestiuntur.
Et quia tales quoq facile ad scãm ȩccle¬
siã redeuist. eo qđ dupplicitatis malitia
ñ utant᷑: eos heretici nudos fatent᷑. qͦs
ab ea dicunt uestib expoliari. Quia sim¬
plices quosq pigros atq hebetes putant:
quos praua sua dogmata ꝑdidisse consi¬

Expanded text:
et tandiu illos vestitos putant, quandiu et tandiu illos vestitos putant, quandiu haec quae ipsi praedicaverunt, ab illis servari considerant. Ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta perdidisse suspicantur. Sed cum nudus exspoliari nequeat, quaerendum nobis est, quomodo prius nudi, et postmodum exspoliati memorantur. Sed sciendum quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos qui cordis quidem puritatem habent, sed tamen doctrinae eorum dogmata perversa suscipiunt. Hi nimirum et ex sua puritate nudi sunt, et quasi ex eorum praedicatione vestiuntur. Et quia tales quique facile ad sanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogmata perdidisse consi
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ qđ in nobis ꝑpetratũ est postu.¬
lamur. Qui enĩ peccatũ qđ cõmisit
fatet᷑. & ueniã pecit: iam quasi ꝓ de¬
bito pignus dedit. Qđ nimirũ pignus
ante solis occasũ reddere iubem᷑: quia
prius ꝙͣ in nobis ꝑ dolorẽ cordis sol iusti¬
ciȩ occidat: debemus ei confessionẽ ue¬
niȩ reddere. a quo confessionẽ accepimꝰ
culpȩ: ut qui se deliquisse in nos meini¬
nit: a nobis mox relaxatũ sentiat qđ¬
ab hereticis ad ueritatẽ fidei reuertenteᷤᷤ
recipiens. pͥus ut confiteri erroris sui
fratrũ tuoꝵ sine causa. Id ẽ ab his qui a
nobis ad te ueniunt: inutilit̃ confessio¬
nẽ erroris exegisti. Sin uͦ ut p̃diximus.
stulisse: quia eos qui ad illã ueniunt.
dona sp̃ualia suspicant᷑ amittere. Unde¬
& sequit᷑ Ee nudos spoliasti uestibus.
E os quos heretici ꝑuersis predicationib
trahunt: precepta doctrinȩ suę quasi
quedã uestimenta habere existimant.

Expanded text:
peccatum, quod in nobis perpetratum est, postupeccatum, quod in nobis perpetratum est, postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur et veniam petit, iam quasi pro debito pignus dedit; quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur, quia, priusquam in nobis per dolorem cordis sol iustitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere, a quo confessionem accipimus culpae: ut, qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox relaxatum sentiat qab haereticis ad veritatem fidei revertentes praecipit prius ut confiteri erroris sui fratrum tuorum sine causa, id est, ab his qui a nobis ad te veniunt inutiliter confessionem erroris exegisti. Si vero, ut praediximus, stulisse, quia illos qui ad illam veniunt, dona spiritualia suspicantur amittere. Unde sequitur: Et nudos exspoliasti vestibus. - Eos quos haeretici perversis praedicationibus trahunt, praecepta doctrinae suae quasi quaedam vestimenta habere existimant,
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra appellatione pignoris. ali¬
quando dona sp̃s sc̃ĩ: aliquando uero
signat᷑ confessio peccati. Pignus namq
Qui dedit nobis pignus sp̃s. Adhoc enĩ
pignus accepimus: ut de ꝓmissione quę
nobis fit. certitudinẽ teneamꝰ. Donũ gͦ¬
ad interioris spei certitudinẽ roborat᷑.
Rursũ pignoris nomine peccati confessio
solae intelligi: sicut in lege scriptũ est.
Cũ deb& tibi quippiam fr̃ tius. & abstu¬
leris pignus ab eo: ante solis occassum
pignus restituȩ. fr̃ & enim nr̃ debitor
nobis efficit᷑: cũ quilib& proximus in
nos aliquid deliquisse monstrat᷑. Peccata
quippe debita uocamus. Unde peccato¬
ri seruo dr. O m̃ẽ debitũ dimisi tibi.
Et in dominica cotidie oratione p̾cam᷑.
dimitte nobis debita nr̃a: sic̃ & nos di¬
mittimus debitorib nr̃is. A debitore aũ¬
nr̃o pignu accipimus: quando ab eo qͥ
in nobis peccasse cognoscit᷑. peccati eius
ĩa confessionẽ tenemus: ꝑ quã relaxare

Expanded text:
tura sacra pignoris appellatione aliquando dona Spiritus sancti, aliquando vero signatur confessio peccati. Pignus namque Qui dedit nobis pignus Spiritus . Ad hoc enim pignus accipimus, ut de promissione quae nobis fit certitudinem teneamus. Donum ad interioris spei certitudinem roboratur. Rursum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi, sicut in Lege scriptum est: Cum debet tibi quidpiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Frater etenim noster debitor nobis efficitur cum quilibet proximus in nos aliquid deliquisse monstratur. Peccquippe debita vocamus, unde peccatori servo dicitur: Omn debitum dimisi tibi. Et in dominica cotidie oratione precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! A debitore auquo pignus accipimus, quando ab eo, qui in nobis peccasse cognoscitur, peccati eius iam confessionem tenemus; per quam relaxare
Abbreviated transcription (Latin):
septima generatione nascit᷑: quia sui
dedicationẽ gaudiielecti in extͦme retͥbu-¬
tionis gła requirunt. Et quia cotidia¬
no temporis lapsu ipsa presentis uitȩ
truit: recte de iniquis dr̃. & fluuius
sub uertit fundamentũ eoꝵ: id ÷ ipse
cursus mutabilitatis statũ in eis subruit
in eius dictis exposiumus: propt̃ legen¬
tis fastidium replicare deuitamꝰ. Sequit᷑.¬

Expanded text:
septima generatione nascitur, quia sui septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. Et quia quotidiano temporis lapsu ipsa praesentis vitae truit, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fundamentum eorum. Id est, ipse cursus mutabilitatis statum 507 in eis subruit in ejus dictis exposuimus, propter legentis fastidium replicare devitamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
nis reb ꝑ desideriũ solidant᷑. Sic pͥmꝰ
in terra cam ciuitatẽ construxisse des¬
stͣtur. qr ip̃e in t̾ra fundam̃tũ posuit. qͥ a solidi¬
tate et̃ñe pat̾e al enusfait. Regͥnꝰ qͥppe a sũmis.¬
fundam̃tũ in insimiꝰᷤ posuit: qͥ statiõem cordi̾ i t̾re-¬
na delectatõne collocauit. Uñ ⁊ in eiꝰ stirpe enoch
nie enoch septimꝰ fuise memorat᷑: qi uidelic⁊ repbi
in hac uita que ante ẽ sem& ipsos edifica ndo
dedicant. flecti uͦ ȩdificationi suȩ dedi-¬
cationẽ in fine tẽporis: id ẽ in septimo
expectant. Uideas nãq plurimos tem¬
poralia sola cogitare: honores querete:
ambiendis reb inhiare. nil ptꝰ hãc uitã
reqͥre̾. Ed itaq isti: nͥ in pͥma se gn̾atiõe dedicãt:¬
& uideas electos nil presentis głȩ quere¬
re: libenter in opiã sustinere: mala
mundi ȩquanimiter ꝑpeti: ut possint
in fine coronari. Eiectus uͦ enoch in

Expanded text:
nis rebus per desiderium non solidantur. Unde nis rebus per desiderium non solidantur. Unde et primus Cain civitatem construxisse destraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aetfundamentum in infimis posuit, qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit . Unde et in ejus stirpe Enoch, nie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est in septimo, exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nil post hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos nil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in
Abbreviated transcription (Latin):
tis uertunt. qđ a diuina miscđia me-¬
reri poterant amittunt: quãuis omp̃s
d̾s illud tempus uniuscuiusq ad mortẽ
presciat. qͦ eius uita terminat᷑ : nec alio
in tempore quisꝗͣ moti potuit. nͥ ipso
quo morit᷑. Nam si erechiȩ anni additi
ad uitã quindecĩ memorant᷑ : tempus qͥdẽ
uite creuit ab illo termino qͦ mori ip̃e m̾e¬
bat᷑. Nã diuina dispositio eius tempus
tunc prescuuit: quo hunc postinodũ ex
p̃senti uita subtraxit. Cum gͦ ita sit.
tempus suũ: nͥ qd om̃s qui presentẽ uitã
diligunt. longiora sibi eiusdẽ uitȩ spa-¬
cia ꝓmittunt. SSed cũ eos mors suꝑue¬
niens ã presenti uita subtrahit: eors
uitȩ spatia quȩ sibi longiora quasi in
cogitatione tendere consueuerant. inter¬
corde transire ad ȩterna negligunt. &
cuncta presentia fugitiua ẽe non intuent᷑:
mentẽ in amore uitę presentis figunt.
& quasi longe habitationis in ea sibi
fundam̃tũ construunt: quia in terre¬

Expanded text:
tis vertunt, quod a divina misericordia metis vertunt, quod a divina misericordia mereri poterant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quod hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo ita sittempus suum? » Nisi quod omnes qui praesentem vitam diligunt, longiora sibi ejusdem vitae spatia promittunt. Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, intercorde transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
diuina nobis prescientia sit ꝓculdubio
prefixũ: querendũ ualde ẽ. qua ratione
nẽ dicit. qđ iniqui ex p̃senti scło ante
tempus ꝓprium subtrahant᷑. Omp̃s enĩ
ds̃. & si plerũq mutat sententiã: consi¬
liũ nũꝗͣ. Eo gͦ tempore ex hac uita qͥsq
subtrahit᷑: quo ex diuina potentia ante
tẽpora prescit᷑. Sed sciendũ ẽ. quia creais
& ordinans nos omp̃s ds. iuxta singuloꝵ
merita disponit & terminũ: ut uel
malus ille breuit̃ uiuat. ne multis
bene agentib noceat: uł bonus iste
diutius in hac uita subsistat. ut multis
boni oꝑis adiutor existat: uel rursũ
in alus longius differat᷑ in uita. ut
praua adhuc oꝑa augeat. ex quorum
teptatione purgati iusti uerius uiuant:
uel bonis citius subtrahat᷑. nesi ħ diu
uixerit. eius innocentiã malitia cor-¬
rũpat. Sciendũ tainen est. qr benigni¬
tatis dĩ est. peccatorib spaciũ peniten¬
tiȩ largiri: s quia accepta tempora ñ
ad fructũ penitentię. ad usũ uͦ iniqͥta¬

Expanded text:
ul dubio praefixum, quaerendum valde est qua ratione nunc dicit quod iniqui ex praesenti saeculo ante tempus proprium subtrahantur. Omnipotens enim Deus, etsi plerumque mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita disponit et terminum: ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant, vel bonus citius subtrahatur, ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ds ins̃ estu: qm̃ bonoꝵ meoꝵ non indiges.
Ipse enĩ uere nobis dñs. quia & utiq ds̃ ẽ.
qui bono non indigor seruientis. s boni-¬
tatẽ confert quã recipit: ut oblata bo¬
nitas non ipsi. s prius accipientib &
post reddentib ꝓsit. Nam et in uditi¬
ũ dñs ueniens dicit. quã dui fecistis uni
de his frĩb meis minimis mͥ fecistis: mi

Expanded text:
s tu, quoniam bonorum meorum non indiges . Ipse enim vere nobis Dominus, quia et utique Deus est, qui bono non indiget servientis, sed bonitatem confert quam recipit, ut oblata bonitas non ipsi, sed prius accipientibus et post reddentibus prosit. Nam etsi in judicium Dominus veniens dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis,
Abbreviated transcription (Latin):
nib resistentẽ uident. Qũe cũ malis pre¬
sentib afflictũ conspiciunt: quasi ꝑ am¬
monitionẽ ad conditoris sui grãm t̾here
conant᷑ dicentes. Si reuersus fueris ad
om̃ipotentẽ: edificaberis. Ac si aꝑte di-¬
cant. Quia nr̃is doginatib resistendo ã
dño recessisti: idcirco a iusticiȩ ȩdificati¬
one destructus es. Tabernaculũ uͦ ali¬
quando accipimus habitaculũ corporis:
aliquando uͦ habitaculũ cordis. Nã sic̃
anima habitamus in corpore: ita ꝑ cogi¬
tationẽ habitamus in mente. Iniquitas
g in tabernaculo mentis est: ꝑuersa in¬
tentio in studio cogitationis. Iniqͥtas aũ
in tabernaculo corporis: ꝑ expletionẽ ope¬
ris actio carnalis. Elifar itaq quia
amicus beati uiri exstitit. quedã uera
sentiens. & tam̃ in his quib a rectitudi¬
ne deuiat. hereticoꝵ speciem tenens:
beatũ iob ex uirtutib flagellatũ nesciens.
errasse credidit que ꝑcussũ uidit: eiq
si reuersus ad om̃ipotentẽ fuerit polli¬

Expanded text:
is praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudine deviat, haereticorum speciem rtutibus flagellatum nesciens 509 errasse credidit, quem percussum vidit, eique, si reversus ad Omnipotentem fuerit, polli
Abbreviated transcription (Latin):
existimant qđ futura ñ preuideat:
in ꝑcussione sua hunc subita formidi¬
nebras ñ uisurũ: & impetu aquarũ in¬
undantiũ ñ op̃ssũ iri. Ac si aꝑte dicat.
Securitatẽ pacis tͥ in spe ꝓposueras: & io¬
circo de presumptione tua quasi de
luce gaudebas. Nec te umꝗͣ opprimi
tribulationib existimasti. s ecce suꝑ
uenientib malis affligeris. An sint
recta quȩ tenes: ipsȩ quȩ te opprimues
tribulationũ tenebre ostendunt. Quas
uidelicae tribulationes elifar aquis in¬
undantib cõparat: quia dũ aliȩ suꝑ
alias irruunt: quasi aquis tum̃tib
undę undas secunt᷑. Sequit᷑. An co¬

Expanded text:
existimant quod futura non praevideat existimant quod futura non praevideat in percussione sua hunc subita nebras non visurum, et impetu aquarum inundantium non oppressum iri. Ac si aperte dicat: Securitatem pacis in spe tibi proposueras, et idcirco de praesumptione tua quasi de luce gaudebas, nec te unquam opprimi tribulationibus existimasti. Sed ecce, dum supervenientibus malis affligeris, an sint recta quae tenes ipsae quae te opprimunt tribulationum tenebrae ostendunt. Quas videlicet tribulationes Eliphaz aquis inundantibus comparat, quia dum aliae super alias irruunt, quasi aquis tumentibus, undae undas sequuntur. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã ab hereticis uenientes suscipit:
liquet nimirũ qđ pristino eoꝵ errori
contradicit. Nam sunt uinulli. qͥ ita uir¬
ginitati carnus student: ut nuptias
dãpnent. Et sunt nonnulli. qui ita
abstinentiã laudant: ut sum̃tes alim̃¬
ta necessaria detestent᷑. De quib ꝑ pau¬
⁊a cẏbis : quos ds creauit ad ꝑcipiendũ
cũ grãꝵ actione fidelib. Quia gͦ eos
a carnali intentione suę suꝑstitionis
reuocat: heretici cũ hos aspiciunt
alit̾ uiuere ꝗͣ docuerunt: lacertos eoꝵ
ab oꝑatione quã prius tenuerant cõmi¬
nutos ẽẽ ab ęccłia detestant᷑. Unde &
in hoc tp̃r disciplinȩ. si qͥd ei aduersita¬
tis euenerit: hoc euenisse ex digna pec¬
turbat te formido subita. Illũ formido
subita conturbat : qui considerare neg¬
ligit. quid ex districtione iudicis ueni¬
entis immineat. Quia gͦ fidelẽ popłin
heretici culpis ꝑfidiȩ oppressũ credunt.
circũdatũ laqueis accusant. Et quia

Expanded text:
quosdam ab haereticis venientes suscipit, quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus pa cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius tenuerant comminutos esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc evenisse ex digna pecturbat te formsubita conturbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo fidelem populum haeretici culpis perfidiae oppressum credunt, circumdatum laqueis accusant, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sequit᷑. In fortitudine brachii tui
possidebas terrã: & potentissimꝰ obtiue-¬
bas eã. Ac si patenter dicat. Qdđ in pre¬
dicatione tua terrã uniuersaliter occupa¬
sti: potentia fortitudinis. ñ ratio ueritatis
fuit. Quia enĩ xp̃ianos principes p̃dica¬
tionẽ eius tenere conspiciunt: hoc qđ
reticis predicantib st̃ subiectȩ. ex car¬
nali intelligentia erroꝵ eoꝵ seimna ꝑ-
uersa concipiunt: eisq in sua dãpnatio¬
ne sociant᷑. Seo cũ scã ȩcclia ipsos erroꝵ
p̾dicatores uel ratione uictos ad se
suscipit. uel studio ꝑuersitatis obdu¬
ratos. sub disciplinę suȩ uinela restrin¬
git: destituti heretici cũ remanere apuo
se plebes sine predicatorib uident: ꝗd
aliud ã scã eccłia quã uiduas uacuas
relictas dolent . Et quia subtractis
hereticoꝵ magistris. eoꝵ discipulos in
suo oꝑe infirmari suspicant᷑: quasi la¬
certos pupilloꝵ cõminutos ab ęccłia ẽẽ
conquerunt᷑. Uel certe qr scã ęccłia dũ

Expanded text:
achii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. - Ac si patenter dicat: Qui in praedicatione tua terram universaliter occupasti, potentia fortitudinis, non ratio veritatis fuit. Quia enim Christianos principes praedicationem ejus tenere conspiciunt, hoc quoreticis praedicantibus sunt subjectae, ex carnali intellrversa concipiunt, eisque in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid tunenste. arguit te. & ueniet
sentiat. qđ dñs ex timore nos arguat :¬
dubio ad otiosa dicta dilabunt᷑. In qͥb
si se minime reprehendunt: statim ad
noxia ⁊ contumeliosa u̾ba ꝓsiluĩt. Unoe
elifaz quia otiosa intulit: ad contumeli¬
osa ꝓtinꝰ uerba ꝓrupit dicens. Et non
propt̃ malitiã tuã plurimã: & infinitas
iniquitates tuas. Ecce a torpenti corde
ad uerba uenit otiosa: ab otiosis etiam
uerbis ꝑ cruñ fallatię ad contumelias
exarsit. Isti quippe sunt casus culpę
crescentis: ut lingua cũ non restringit᷑.
nequaꝗͣ. ubi ceciderit iaceat: s sẽꝑ ad
interiora descendat. Ea uͦ quȩ subiunc¬
ta sunt. quia ualde iuxta hẏstoriã pa-¬
tent: expouenda ad litterã ñ st̃. Sed qr
amicos beati iob hereticoꝵ tenere speciẽ
diximus. ipsũ uͦ significationẽ sc̃ȩ eccłiȩ
gerere: iã nunc elifar uerba quomodo
hereticoꝵ falsitati congruant demon-¬

Expanded text:
Nunquid timens arguet te? » Quis sentiat, quod Deus ex timore nos arguat, edubio ad otiosa dicta dilabuntur, in quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa prosiliunt. Unde Eliphaz, qui odiosa intulit, ad contumeliosa protinus verba prorupit dicens: Et non propter malitiam tuam plurimam, et infinitas nitur. --Ecce a torpenti corde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitur nequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat. Ea vero quae subjuncta sunt, quia valde juxta historiam patent, exponenda ad litteram non sunt. 5. Sed quia amicos beati Job haereticorum speciem tenere diximus , ipsum vero significationem sanctae Ecclesiae gerere, jam nunc Eliphaz verba quo modo haereticorum falsitati congruant, demon
Abbreviated transcription (Latin):
licos presumunt. Tunc eni eos putant¬
bant dõ adquiescere: si illos contigerit
eoꝵ ꝑuersitatib consentire. Et adqͥescen-¬
tib pacẽ ꝓmittunt : qr contra eos qͥ sibi
consentiunt ĩa uirgari desistunt. Fructꝰ
aũ optimos sibi consentientib pollicent᷑:
quia eos solos bona oꝑa agere ęstimant:
qͦs ad sua doginata trahere se exultant.
Q uib hoc congruit qđ adiungit. Suscipe
ex ore illius legem: quia ea quȩ ipsi sen¬
tiunt. ex ore di ꝓcedere suspicant᷑. Et
pone sermones eius in corde tuo. Ac si
astruat dicens. Quos nẽ usq in ore: & ñ
in corde tenuisti. Quia enĩ eoꝵ ꝑuersa
dogmata respuit: ñ eam uerba dĩ in
sensu. s in ostensione habuisse criminan¬
t᷑. Unde quasi sub specie dulcedinis. in¬
fundunt uirus pestiferę ꝑsuasi¬
onis: ut uerba di ęccłiã in corde suo
ponere ammoneant. quȩ si umꝗͣ
a corde illius recesserint. ab illis alia
nullatenus audirae. Sequit᷑. Si reuersus¬

Expanded text:
licos praesumunt. Tunc enim putlicos praesumunt. Tunc enim putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire, et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. Quia enim eorum perversa dogmata respuit, non eum verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse criminantur. Unde quasi sub quadam specie dulcedinis infundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae si unquam a corde illius recessissent, ab illis talia nullatenus audiret. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
nis us Hic nãq iniqui erecti sunt. qr ĩ
prauis actionib extollunt᷑: qr & ꝑuerse
agunt. & tam̃ ꝓ ꝑuersis actib minime
feriunt᷑. Peccant & florent: peccata
augent. & terrena bona multiplicant.
S egerectio tunc succidit᷑: cũ uel a pre¬
senti uita ad interitũ. uel a conspectu
dium ꝑtrahunt᷑. Qui & si hic mortuã
suã carnẽ relinquunt: ipsã quoq in re-¬
surrectione recipiunt: ut cũ carne ar-¬
deant in qua peccauerunt. Sicut enĩ
eoꝵ culpa in mente est & corpore: ita
eoꝵ pęna in anima erit pariter & carne.
Quia gͦ nec hoc eis erit ã tormento liberũ.
qđ hic mortuũ relinquunt: recte nẽ đr.
reliquias eoꝵ deuorabit ignis. Sequit᷑.¬
Adquiesce gͣ. ei ꝙ habeto pacẽ: & ꝑ hȩc ha¬
bebis fructus optimos. Suscipe ex ore illiꝰ
legem: & pone sermoues eius in corde
tuo. Culpa suꝑbiȩ est. docẽ meliorẽ ꝙͣ se.
Quã sepe heretici ꝑpetrant: qui de his
quȩ praue sentiunt. quasi docere catho¬

Expanded text:
i. --Hic namque iniqui erecti sunt, quia in pravis actionibus extolluntur, quia et perverse agunt, et tamen pro perversis actibus minime feriuntur. Peccant et florent peccata augent et terrena bona multiplicant. Sed eorum erectio tunc succiditur, cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu dium pertrahuntur. Qui etsi hic mortuam suam carnem relinquunt, ipsam quoque in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc eis erit a tormento liberum, quod hic mortuum relinquunt, recte nunc dicitur: Reliquias eorum devoravit ignis. Sequitbeto pacem, et per haec habebis fructus optimos. Suscipe ex ore illius legem, et pone sermones ejus in corde tuo. - Culpa superbiae est docere meliorem. Quam saepe haeretici perpetrant, qui de his quae prave sentiunt, quasi docere catho
Abbreviated transcription (Latin):
UI: CONRA
sepe iam nota repli-¬
cant. ne tacendo
uicti uideant᷑. Unde
eliphar beati iob sermonib pressus:
ea dicit quȩ nullus ignorat. Ait enim.
& enĩ dĩ: scientia nr̃a ignorantia est.
Ex dĩ nãq participatione sapimꝰ ñ cõpara¬
tione. Quid gͦ mirũ cũ illud quasi ꝑ doc¬
trinã di cit᷑ : qđ sciri potuit etiã si tace¬
ret᷑  Qui adhuc dĩ potentiã quasi defen¬

Expanded text:
ui contra etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur; unde Eliphaz beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus ignorat; ait enim:  enim Dei, scientia nostra ignorantia est. Ex Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam quasi defen
Abbreviated transcription (Latin):
labore uacua transeant uitȩ momenta. forinidat.
Aduersis gaudet᷑. passione reficit᷑: merore refouet᷑:
qr subsequentis uitȩ prȩmiis. tauto se remunerari lar¬
gius conspicit: quanto ꝓ amore illius cotidianis se
mortib uerius impendit. Hinc nãq ẽ qđ ciues su¬
ꝑnȩ patriȩ. conditori eius psalmistȩ uocib dicunt.
Propter te morte afficimur tota diȩ. Hinc paulus
dicit. Ob quã causam hȩc pacior: sed ñ confundor.
Scio enĩ cui credidi & certus sũ: quia potens est
depositũ meũ seruare in illũ diem. Scĩ gͥ uiri quot
labores nunc ueritati cõmendantes exhibent: tot
iã remunerationis suȩ pignora. intra spei cubiculũ
clausa tenent. Sed grauis nunc sentit᷑ estus in oꝑe:
ut quandoq refrigerium ꝑcipiat᷑ ex quiete. Unde

Expanded text:
labore vacua transeant vitae momenta formidat; labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte afficimur tota die . Hinc Paulus es . Hinc iterum dicit: Ob quam causam haec patior, sed non confundor; scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem . Sancti igitur viri quot labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex quiete. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mur: mundo quȩ mundi sunt reddere coartamur.
& alieno quidem labore fatigam᷑: sed tam̃ p̾mia nr̃a
ꝑcipimus. Et ꝑ hoc ꝑuenimus ad ꝓpria: qđ pure mi¬
nistramus aliena. Quocontra quibusdã ueritas dicit.
Si in alieno fideles non fuistis: qđ urm̃ ẽ quis dabit
uobis ᷤ Sciendũ quoq ẽ qđ mercennarius sollicite
curat inspicere. ne umꝗͣ dies uacuus labat᷑ ab opere:
& expectatus finis tẽporis inanis ueniat a remunera¬
tione. In laboris nãq studio conspicit: quid ꝑcipere
ui tẽpore remuuerationis possit. Nam cũ opus cres¬
cit. p̃mii fidutia ꝓficit. Cum uͦ opus torpuerit: spes
a remuneratione lassescit. Unde & electus quisq ui¬
tã suã quasi mercennarii dies pensans. tanto fidentius
spe tendit ad prȩmium: quanto nunc robustius ꝑ¬
durat ad laboris incrementũ. Qui sit decursus p̃sen¬
tis temporis pensat: dies cum oꝑib numerat: ne a

Expanded text:
mur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; mur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; et alipercipimus, et per hoc pervenimus ad propria, quod pure administramus aliena. Quo contra quibusdam Veritas dicit: « Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? » Sciendum quoque est quod mercenarius sollicurat inspicere ne unquam dies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit. Nam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a
Abbreviated transcription (Latin):
decrescit. Uita gͦ nr̃a militia est: quȩ quo ad aug¬
mentũ ducit᷑: eo ut non sit finit᷑. Bene gͥ dr̃.mili. iiI¬
tia est uita hominis suꝑ terrã: quia dũ ꝑ spacia
temporũ crescere appetit: ab eorũ spacio qđ ꝑdendo
colligit. crescendo ꝑtransit. Unde apte quoq ipse
militiȩ cursus exprimitur: cũ ꝓtinus subinfertur.¬
cennarius citius euolui exoptat: ut ad laboris sui pre-¬
miũ sine tarditate ꝑueniat. Dies itaq hominis uera
& ȩterna sapientis. recte dieb mercennarii cõparãtur.
quia presentẽ uitã uiam non patriam. miliciã ñ palmã
deputat. Et eo se abesse longius a prȩmio conspicit:
quo tardius ad finẽ uenit. Considerandũ quoq est:
qđ merceniiarius in alienis laborib exsudat. sed tam̃
regnum meũ non est de hoc mundo. Om̃s gͦ qͥ spe
cȩlestium prȩditi. excercitio uitȩ p̃sentis atterimur:
in alieno laboramus. Nam sepe & reꝓbis seruire cogi¬

Expanded text:
decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augdecrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitur dicita hominis super terram, quia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, crescendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, cum protinus subinferturcenarius evolvi citius exoptat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aeterna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitam, viam non patriam, militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat, sed tamenRegnum meum non est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qd senserit ꝓphetiam putat: quia sibi hanc &
cũ non habet tribuit. & in quantũ habere potuit
amittit. Sicq fit. ut inde post alioꝵ merita tristis
uirtutib ad cęleste prȩmiũ surgere non ualet: aut
ditata donis spũalib. aliquando deterius ex occasi¬
qđ quiddam nobis appellatione militiȩ amplius
quã nomine temptationis uinuitur. Hoc namq
nr̃o intellectui expressione militiȩ auget᷑: qđ ni¬
mirũ ꝑ militiã ad finẽ cotidie tenditur. Cũq ꝑ
ordiuẽ militiȩ locus crescit: tota siul hominũ mi¬
litia deficit. Militia gͦ est uita hominis suꝑ ter¬
ram: qr sicut & suꝑius diximus. unusquisq dum
cotidie ad uitȩ terminũ ꝑ tempoꝵ augmentũ ten-¬
dit: augendo uitã uiuere desint. Dies quippe ex¬
pectat ut ueniant. sed cũ ad augmentũ uitȩ ue¬
niunt. iam ab augnento uitȩ subtrahunt᷑: qr ⁊ iti¬
nerantis gressus dũ in auteriora ꝓficit. qđ restat it̃

Expanded text:
omne quod senserit prophetiam putat, quia sibi hanc et omne quod senserit prophetiam putat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quantum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasiquod quiddam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae terminum per temporum augmenta tendit, augendo vitam, vivere desinit. Dies quippe exspectat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter
Abbreviated transcription (Latin):
Iste ab eruditione diuinȩ legis alienus. ignorantia
sua deprimit᷑: ne quid obtinendȩ salutis oꝑetur.
Iue diuinȩ legis scientia preditus. dũ sibi pre ceteris
gaudet intellectũ subpetere: quia priuato gaudio
exultat. ꝑcepti intellectus in se munera dissipat.
Et inde in udicio ceteris deterior exhibet᷑: unde
clarior ceteris ad tempus ostendit᷑. Hunc qr uirtutũ
dona ñ subleuant. etiã uiam simplicẽ rectitudinis
declinat: & uelud extraneũ se a cęlesti munere de¬
putans. quasi eo securius praua agit: quo suꝑni do-¬
ni sublimia munera non ꝑcepit. Illũ ꝓphetiȩ sp̃s re¬
plet. ad prescientiã subleuat: eiq uentura quȩq
iam presentia ostentat. Sed dũ sepe & in multis suꝑ
semet ipsũ tollit᷑. ut fut᷑a ueraciter contẽplet᷑: mens
in sui confidentiã deducta. eum qui haberi semꝑ
ñ potest. semꝑ sibi adesse ꝓphetiȩ spmn estimat. Cũq

Expanded text:
Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae spiritus replet, ad praescientiam sublevat, eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, mens, in sui confidentiam deducta, eum qui haberi semper non potest semper sibi adesse prophetiae spiritum aestimat; cumque
Abbreviated transcription (Latin):
uat. Alius amore conditoris excitatus. a terrenis co-¬
gitationib mentẽ curat assidua oratione suspendere:
atq hanc in secreta quietis intime securitate colloca¬
re. Sed in ipso suȩ orationis ascensu dũ eleuari ab
infinis nitit᷑: infimoꝵ fantasmate reuerberat᷑. Atq
ad intuendã lucẽ mentis oculus tendit᷑: sed ex cor¬
poreo usu surgentib terrenarũ rerũ imaginib ob¬
scurat᷑. Unde sit plerumq ut intentus animus
ipsa sua infirmitate fatigatus. aut orationẽ de-¬
serens desidia torpeat: aut si diu in oratione ꝑ-¬
manserit: ante euis oculos ĩportunarũ imaginũ cali¬
suꝑ teriã: quando ibi quoq reatũ descensionis inue¬
nit. ubi se ꝓuectũ cõprehendere ascensionis putauit.
& unde mens confundit᷑. unde surgere a confusione
nitebat᷑: ut ꝑ hoc ad scmetip̃am diuerberata redeat: ꝑ
qđ semet ipsã iam collecta & coadunata transibat.

Expanded text:
at. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis coat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum calisuper terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat.
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Cumq seruari simul & zeli auctoritas & ꝓpo¬
sitionis humilitas uix possit. sibun& ipsi homo ex ꝑ¬
turbatione incognitus redditur: ita ut uehementer
ambigat. ne apud seductũ animũ aut suꝑbia se
auctoritatẽ zeli insinuet: aut torpor pauidus hu¬
militatẽ fingat. Alius quanta sit fallacie culpa con-¬
siderans. muniri arce ueritatis decernit. ut ex ore eiꝰ¬
ĩã falsus sermo ñ ꝓdeat̾. seseq funditus a mendatii
transgressione disiungat. Sed fit plerũq ut cũ uerũ
dr: uita proximi grauet᷑. Cũq ingerere alteri lesi¬
onẽ metuit: ad hoc qđ dudũ presserat fallatiȩ uitiũ.
quasi exstudio pietatiͤ ñ ñ ꝗͣred̾. Sicq sit. ut & si mali¬
cia mentẽ non tenet: in ea tam̃ ueritatis radiũ um¬
bra mendatii obscuret. Uiide & sepe quia ꝑcunctat᷑
quisq conticescere non ual&: aut falsũ dicens suam
mentẽ trueidat: aut uera loquens proximi uitã gra-¬

Expanded text:
bat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propobat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam grav
Abbreviated transcription (Latin):
nis gła ad abstinentis animũ. cũ uerbis fauoris ue¬
nit : quã concussa mens dũ subigere ñ ualet: eũ ꝑ
quẽ uenerat tergere a facie pallorẽ quęrit. Sicq fit.
ut infirmitatis nexib ligata. aut pallorẽ abstinentiȩ
fugiens. iterũ ꝑ alimenta subdi luxuriȩ metuat: aut
impulsũ luxuriȩ ꝑ abstinentiã suꝑans. pallorẽ suũ ina¬
ni głȩ militare ꝑtimescat. Alius lapsũ suꝑbiȩ suꝑans:
toto iã desiderio statũ humilitatis apprehendit. Cũq
suꝑbientes quosdã usq ad oppressiones innocentium
erũpere conspicit: zeli excitatione succensus. postpo¬
nere aliquatenus cogiur qđ decreuit. Uim recti-¬
tudinis exerit: prauisq ñ mansuetudine sed auctori-¬
tate contradicit. Unde plerumq fit. ut aut humi¬
litatis studio zelũ rectitudinis deserat: aut rursum
zelo rectitudinis. turb& humilitatis studiũ qđ tene¬

Expanded text:
nis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tene