comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰ. ds diligit et exaudit: et audito
competent̾ huuismodi glãm de¬
clinare: ñ ꝓpt̃ me inquit. s ppt̾ uo ᷤ¬
die metensiũ animos dñs inelinauit
ad pacem Ingressus enĩ sc̃s metensiũ
ciuitatẽ: ep̃m simul ⁊ ppłm. ad ea
quȩ pacis erant uehement urgebat.
Grauit aũ urebat illos uuluus ac¬
ceptũ. quib enĩ ualde satis repo¬
nere cogitauerant. secus qͣm uellent
remitt̾e cogebantur. In ip̃a hora obla¬
ca est ei mulier ꝑ. alitica de ciuitate ea¬
oem. Cuimarꝰ imponens et orans. dig¬
uatꝰ est pauiolũ qͦ ꝓpriũ quo utebat᷑
oere ꝓpt̃ astanti: et sub eodẽ uelami¬
ne debilia tangẽ m̃bra. Expleta añ o
rõne et bñdictione data erexit illã:
om̃ibq mirantib ꝑ mediũ illoꝵ in¬
columis ibat: qͣm attułant ĩ gͣbato
si flumie qͦ mosella dũ ob
intolerabilẽ ꝯcurrentiũ multitudinẽ
iuir sc̃s nauicula ueheret᷑. uiꝰ ex his

Expanded text:
imus, Deus diligit et exaudit; et audito imus, Deus diligit et exaudit; et audito competenter hujusmodi gloriam declinare: » Non propter me, inquit, sed prodie Metensium animos Dominus inclinavit 1153 ad pacem. Ingressus enim Sanctus Metensium civitatem, episcopum simul et populum ad ea quae pacis erant, vehementer urgebat. Graviter autem urebat illos vulnus acceptum: quibus enim valide satis reponere cogitaverant, secus quam vellent, remittere cogebantur. In ipsa hora oblata est ei mulier paralytica, de civitate eadem: cui manus imponens, et orans, dignatus est palliolum quoque proprium, quo utebatur o tradere prope astanti, et sub eodem velamine debilia tangere membra. Expleta autem oratione et benedictione data, erexit illam: omnibusque mirantibus, per medium illorum incolumis ibat, quam attulerant in grabato. In flumine quoque Mosella, dum ob intolerabilem concurrentium multitudinem Vir beatus navicula veheretur, unus ex his
Abbreviated transcription (Latin):
re et ualidis motib unu̾̃sa parit̾ m̃¬
bra concutiens. Cũ añ udetur guio¬
rib ortis difficultatib ꝓpe modũ ex¬
cidisse spes pacis. dño disponente.
uenit mulier ita trem̃s. nec minꝰ horri¬
bilis quã miserabilis: et om̃s partt̃
ad spectacłin conuenert̃. Oraute de¬
uq dĩ famulo: sub oculis om̃iũ pau¬
latim concussione sedata. ꝑfectã a dep¬
ta est. ꝓtinꝰ sospitatẽ. Que res in tan¬
tã adminaitionẽ etiã durissimos quosq
ꝑmouit: ut ꝑcutientes pec̾tora sua ꝑ
horã fere dimidiã cũ lacͥmis acclama¬
rent. Tantꝰ deniq factus ẽ impetꝰ et
concursus ꝓcidentiũ et deosenlantiũ
iuridi sacͣ uestigia. ut ꝓpemodũi com¬
pͥmeretur: donec collentes eũ fr̃s et
imponentes in nauiculam. a tr̃a mo¬
dice subduxerunt Cũq accedentes
Ad pͥncipes ut ceꝑat ꝓ pace rogaret:
suspirantes cdicebant. Oportet nos
libent̃ audire eũ. quẽ ut ip̃i cerm¬

Expanded text:
re et validis motibus universa pariter memre et validis motibus universa pariter membra concutiens. Cum autem videretur gravioribus ortis difficultatibus propemodum excidisse spes pacis, Domino disponente venit mulier ita tremens, nec minus horribilis quam miserabilis, et omnes pariter ad spectaculum convenerunt. Orante denique Dei Famulo, sub oculis omnium paulatim concussione sedata, perfectam adepta est protinus sospitatem. Quae res in tantam admirationem etiam durissimos quosque permovit, ut percutientes pectora sua, per horam fere dimidiam cum lacrymis acclamarent. Tantus denique factus est impetus et concursus procidentium et deosculantium Viri Dei sacra vestigia, ut propemodum comprimeretur, donec tollentes eum fratres, et imponentes in naviculam, a terra modice subduxerunt. Cumque accedentes ad se principes, ut coeperat, pro pace rogaret, suspirantes dicebant: « Oportet nos libenter audire eum, quem, ut ipsi cern
Abbreviated transcription (Latin):
de gle ⁊ cantiei pacis pparationem.
It̾m gͦ partib ꝯuocatis. ꝑ dies aliqͦt
de pace tractatũ. ẽ. et obmaximas
oifficultates oceurrentes ittuq se¬
pius desperatũ: nͥ qd̾ om̃s iã ꝯsola¬
bat᷑ quȩ om̃ib innotuerat. abb̃is seĩ
tam certa de reformanda ꝑnce ꝓmis¬
sio. Nec parũ ip̃a dilatio ꝓfiut. ins
p̃sertim qui uariis ii cõmodis labo¬
rantes. remedia dsequebant᷑ in carue:
seu etiã qui uidentes edificabantur
in fide. Tantus enĩ ꝯcursus erat. ut
multitudine parit̾ atq importun¬
date sua ip̃m qͦ negotiũ ꝯponendȩ
pacis pene desperabilit̾ impedirent:
uonec quesita tandẽ in mecdio flumi¬
ne insula. partis utricisq pͥmariim
naiuculis. iccesserunt. Ubi ꝯpositis õibꝰ
scdm̃ qd̾ fidelis arbit̾ diffiuiuit: datis
manũ serui sui ibidẽ p̃stitit dñs sani¬
tates: cele b̾rima fint cuiusdã euratio
mulieris. Hȩc ab. annis octo pessima
egͥtudine laborabat: uehem̃ti tremo¬

Expanded text:
dae Gloriae et cantici pacis praeparationem. » Interim ergo partibus convocatis, per dies aliquot de pace tractatum est, et ob maximas difficultates occurrentes utrinque saepius desperatum, nisi quod omnes jam consolabatur, quae omnibus innotuerat, Abbatis sancti tam certa de reformanda pace promissio. Nec parum ipsa dilatio profuit, his praesertim qui variis incommodis laborantes remedia consequebantur in carne, seu etiam qui videntes aedificabantur in fide. Tantus enim concursus erat, ut multitudine pariter atque importunitate sua ipsum quoque negotium componendae pacis pene desperabiliter impedirent: donec quaesita tandem in medio flumine insula, partis utriusque primarii in naviculis accesserunt; ubi compositis omnibus secundum quod fidelis arbiter definivit, datis manum servi sui ibidem praestitit Dominus sanitates, celeberrima fuit cujusdam curatio mulieris. Haec ab annis octo pessima aegritudine laborabat, vehementi tremo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑bine soluebat᷑: sola utͥnq iedita¬
bant᷑ arma: sola mibant ꝯsilia ma¬
eiũ ꝑ multas difficultates: ominotũ
id nosset: umotuit dicens. Uidebar
uͥi ꝑ nocturnũ soporem. missã cele¬
brare sollẽpnem. Cũq expleta pau¬
lominus orõne pͥma. recordarer au¬
gelicũ ex more canticũ. idest gła in
excelsis cdõ. p̃cedẽ debiusse: erubui.
et qd̾ oblitꝰ omiserã canticũ mehoans:
uobiscũ parit̃ ad finem usq ꝯpleui.
Iam mecliũ noctis tnsierat. eũ uir sc̃s

Expanded text:
bine solvebatur, sola utrinque meditabantur arma, sola inibant concilia maenim per multas difficultates, omnino tamen id nosset, innotuit dicens: « Videbar mihi per nocturnum soporem Missam celebrare solemnem. Cumque expleta paulo minus oratione prima recordarer angelicum ex more canticum, id est, Gloria in excelsis Deo, praecedere debuisse, erubui, et quod oblitus omiseram canticum inchoans, vobiscum pariter ad finem usque complevi. » Jam medium noctis t
Abbreviated transcription (Latin):
oidit audientem:
ccedens int̾ hec mulier honorata.
coloniensis itidẽ cuus. quȩ alteriꝰ
oculi lum̃ amiserat: plima iam ꝑ qͥn¬
quenniũ inutilit̾ sese in medicos expen¬
oisse dicebat. Et ipsam qͦ ꝯtinuo per
signũ crucis illuminans uir b̃s: quod
gͣtis acceꝑat. gͣtis dedit:
ed et matronam alteram in beati
basilica oblatã in lectulo. idẽ. xp̃i

Expanded text:
idit audientem. Accedens inter haec mulier honorata, Coloniensis itidem civis, quae alterius oculi lumen amiserat, plurima jam per quinquennium inutiliter sese in medicos expendisse dicebat. Et ipsam quoque continuo per signum crucis illuminans Vir beatus, quod gratis acceperat, gratis dedit. Sed et matronam alteram in beati Petri basilica oblatam in lectulo, idem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dem qui iunctus supradicto lapidi
fuit: hunc tantum specialem sc̃e
brigide lapidem nullomͦ tangere
molestia ĩgnis inmaguo molim in
cendio permansit plus incolumis¬
et postea hoc uiso miraculo uectus¬
ad monasterium ꝑductus ẽ: et uix¬
ta portam interioris ornati castel¬
li quod eccłia amibitur. ubi multi
conueniunt popuh obueneratio¬
inipsa porta honorifice positus est:
et de fidelib hunc brigide lapidem
tione eccłie facto tacendũ ẽ: in
qua glosa amboꝵ hoc ẽ archiep̃i cor¬
leath. et huius uirginis florentissi¬
me brigide corpora a dexiris et asi¬
instris altaris decorati imonum̃tiͤ
posita ornatis uario cultu auri et
argenti. et gemiarum. et preciosi
lap̾idis. atq coronis aureis et argen¬
teis desuꝑ pendentibus ac diuersis¬

Expanded text:
dem, qui junctus supra dicto lapidi dem, qui junctus supra dicto lapidi fuit, hunc tantum specialem sanctae Brigidae lapidem nullo modo tangere molestia ignis in magno molendini incendio permansit incolumis. Postea hoc viso miraculo ad monasterium perlatus est, et juxta portam interioris castelli, quo ecclesia ambitur, ubi multi conveniunt ob veneratioin ipsa porta honorifice positus est, et de fidelibus hunc lapidem tacendum est, in qua gloriosa amborum, hoc est episcopi Conleath et hujus virginis sanctae Brigidae corpora a dextris et a sinistris altaris decorati, in monumentis posita ornatis, vario cultu auri et argenti et gemmarum, et pretiosi lapidis, atque coronis aureis et argenteis desuper pendentibus requies
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ ignorante molinario qui opꝰ
moliture ȩxercebat suũ granũ ad
hunc transmisiss: molinũ: et quod¬
cũ inter hunis molares transiectu
et fusum fuiss lapides. illum supͣ¬
dictum lapidem molarem nillus
impetus fortis fluminis ẽ. directꝰ.¬
et nulla aquarum uis uiolenta. et
nulla artificũ ceuomina mouere¬
Et dum illi qui hoc iuderunt de hac
re cogitarent. numo ꝑculsi stupore.¬
tune granuͣ illud magi ẽẽ comperi¬
entes: nullomͦ. dubitabant quod ille
lapis molaris in quo sc̃a brigida uir¬
tutem oꝑata ẽ diuinam. granũ gen¬
tilis hominis informam comprunere
respuisset. Et in illa hora tollentes
foras granĩi ipsius pagan. et suũ
granũ monasteriale subter molarẽ
illum lapidem ponentes. cursu soli¬
tris et cotidianis sine ullis impedi¬
mentis repente reparatus ẽ mole.
Et post interuallũ temporis. acci¬
dit ut iste molinus igni cõbureret᷑.
ec et hoc paruum fuit.
miraculum cũ ignis domum
totam combureret. et alterũ lapi¬

Expanded text:
irum, ignorante molendinario, qui opus moliturae exercebat, suum granum ad hoc transmisit molendinum. Et cum inter hos molares transjectum et fusum fuisset lapides, illum supradictum lapidem molarem nullus impetus fortis fluminis et nulla aquarum violentia, nulla artificum conamina moEt dum illi qui hoc viderunt de hac re cogitarent, nimio perculsi stupore, granum illud magi esse cognoscentes, nullo modo dubitabant, quod ille molaris lapis in quo sancta Brigida virtutem operata est divinam, granum gentilis hominis in farinam comprimere respuisset. Et statim tollentes foras granum ipsius pagani, et suum granum monasteriale subter molarem illum lapidem ponentes, cursus solitus, et quotidianus sine ullis impedimentis reparatus est molae. Et post intervallum temporis accidit ut molendinum ipsum igne combureretur. Nec et hoc parvum fuit miraculum, cum ignis totam domum combureret, et alterum lapi
Abbreviated transcription (Latin):
rent. quod totam concluderet port̃a.
aut tabulam facere unctam inuet᷑
hostiũ ut postea sufficere posset. p̃¬
dictus doctor et omniũ preuius
artificũ hibernensiũ. prudenti lo¬
citus ẽ consilio. In hac suꝑuentura
nocte orare dñm uixta scãm brigidã
feliciter debemus: ut ipsa nobis de
mane quid inhoc opere acturi sumꝰ
ꝓuideat. Et sic orans uxta monum̃¬
noctem transegit. & de mane post¬
trudens ac ponens in suo cardine.
ianuam conclusit totam. Nec ali¬
quit defuit de eus plenitudine:
nec ulla ineius magnitudine
suꝑflua pars reꝑta ẽ. Et sic beata
brigida illud extendit maltitu¬
dinem ostium. ut tota porta illa
sit abeo conelusa nec mea ullus
locus patefactus uidetur. nisi cũ
ostium retruditur ut in eccłia in¬
tretur
hoc uirtutis dominice mira¬
tium. illam ianuam et ualuam
manifeste patet. Et quis sermone
explicare potest maximum deco¬
rem hius eccłie. et innumera il¬
nus miracula si fas ẽ dici ciuitas:

Expanded text:
rent, quod totam concludere portam, rent, quod totam concludere portam, aut tabulam facere junctam in vetus ostium, ut postea sufficere posset, praedictus doctor et omnium praevius artifex Hibernensium prudenti locutus est consilio: In hac superventura nocte orare Dominum juxta sanctam Brigidam fideliter debemus, ut ipsa nobis de mane, quid in opere hoc acturi sumus, provideat. Et sic orans juxta monumenoctem transegit. Et mane trudens ac ponens in suo cardine, januam conclusit totam: nec aliquid defuit de ipsius plenitudine, nec ulla in ejus magnitudine superflua pars reperta est. Et sic sancta Brigida illud ostium extendit in altitudinem, ut tota porta illa ab eo sit conclusa, nec in ea ullus locus patefactus videatur, nisi cum ostium retruditur, ut ecclesia intretur. Et hoc virtutis dominicae omiraculum, illam januam et valvam manifeste patet. Et quis sermone explicare potest, maximum decorem hujus ecclesiae, et innumera ilmus miracula? si fas est dici civitas
Abbreviated transcription (Latin):
nem parietem extensus ẽ. Et hec
tenet eccłia inse multas fenestras.
et unam u latere dextro ornatam
portam. ꝑ quam sacerdotes et po¬
pulus fideliᷤᷤ masculini generis se¬
xiis. uitrat ineccłiam. & alteram
portam insinistro latere: ꝑquͣa
uirgines et feminarum fidelium
congregatio intrare solet. Et sie in
uno basilica maxima populus gran¬
dis mordine et gradib et sexũ et
locis diuersus: interiectis inter se
partibus diuerso ordine in uno ani
mo ommipotentem orat domina¬
torem. Et cum ostium antiquitm
porte sinistralis. ꝑ quod scã solebat
brigida ineccłiam intrare. ab artifi¬
cibus in suis ẽet cardinib sitũ: to¬
tam concludere portam iustaura
enim porte pars aꝑta sine conclu¬
sione. et patefacta apparebat. Et
si addita et uinct̾a adaltitudinẽ
ostii quarta pars fuisset. tunc tot̾a
concludere portam posse altam.
et instauratam. Et cũ artifices alt̾m
maius nouum facere ostiũ delibera¬

Expanded text:
ne parietem extensus est. Et haec ne parietem extensus est. Et haec tenet Ecclesia in se multas fenestras, et unam in latere dextro ornatam portam, per quam sacerdotes et populus fidelis masculini generis sexus intrat Ecclesiam; et alteram portam in sinistro latere, per quam virgines et fidelium feminarum congregatio intrare solet. Et sic in una basilica maxima, populus grandis in ordine, et gradibus, et sexu, et locis diversis interjectis et inter se partibus, diverso ordine et uno animo Dominum omnipotentem orat. Et cum ostium antiquum portae sinistralis, per quod solebat sancta Brigida Ecclesiam intrare, ab artificibus in suis esset cardinibus situm, totam concludere portam instauratenim portae pars aperta sine conclusione et patefacta apparebat. Et si addita et juncta ad altitudinem ostii quarta pars fuisset, tunc totam concludere portam posset altam et instauratam. Et cum artifices alterum majus novum facere ostium delibera
Abbreviated transcription (Latin):
ro fidelium deutroq sexu solo. spa¬
tiosa et inaltum minaci ꝓceritate
porrecta ac decorata pictis tabuł:
tria intrinsecus habens oratoria
ampla et diusa. parietibus tabula¬
tis subimo culmine maioris domus.
Iuqua unis paries decoratus et ima¬
ginib depictus ac linteaminib tec¬
tus. ꝑ latitudinem in orientali eccłie
parte ac pariete ad alterum parie¬
tem eccłie se tetendit: qui in suis
extremitatib duo habet inse hostia.
et ꝑunum hostium indextͣ parte
positum intratur insanctuarium
adaltare: ubi suminus pontifex cũ
sua regulari stola. et his que sacris
deput᷑ata sunt inisteriis sacra ac dñi¬
ca inimolat sacrificia. Et ꝑ alterũ
hostium insinistra parte parictis
supradicti et transuersi positum.
abbatissa cũ sius puellis et iudeis
fidelibus tantum intrat ut coniu¬
uio corporis et sanguinis fruant᷑
iħu xp̃i. Atq alius paries pauui¬
mentum domis in duas equales
diuidens partes. apariete orien¬
tali usq ad transuersum in latitudi¬

Expanded text:
ro fidelium et utroque sexu, solo spatiosa, et in altum minaci proceritate porrecta, ac decorata pictis tabulatis, tria intrinsecus habens oratoria, ampla et divisa parietibus tabulatis, sub uno culmine majoris domus, in quo unus paries decoratus, et imaginibus depictus, ac linteaminibus tectus, per latitudinem in orientali ecclesiae parte, a pariete ad alterum parietem ecclesiae se tetendit; qui in suis extremitatibus duo habet in sua ostia; et per unum ostium in extera parte positum intratur ad sanctuarium ad altare summus pontifex cum sua regulari scola et his sacris sunt deputati ministeriis, sacra ad dominica et immolare sacrificia. Et per alterum ostium in sinistra parte parietis supra dicti et transversi positum, abbatissa cum suis puellis et viduis fidelibus tantum iverat  Leg. intrat, ut convivio corporis et sanguinis fruantur Jesu Christi. Atque alius paries pavimentum domus in duas aequales dividens partes, a parte orientali usque ad transversum in latitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ut quos uenerari debuissent: irri¬
tando non increparent. S cum
illi se nequaquam corrigerent.
subito pauimentũ aule irrisorib
cecidit: tantũq preiectus cum
penitentib residens ad mensam

Expanded text:
ut quos uenerari debebant irridendo non increparent. Sed cum illi non se corrigerent, subito pauimentum solarii cum irrisoribus cecidit et tantum Preiectus cum abstinentibus residens ad mensam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. Et sic signis et uirtutibus
suam confirmans doctrin̾a: sermo¬
nibus salutarib et sale diuino con¬
ditis plebem ortata est.
t hoc uirtutib ipsius uidetur
nobis ẽe deputandũ. Cũ aper
ferus singularis et siluestris terrtt

Expanded text:
pervenit, et sic signis et virtutibus pervenit, et sic signis et virtutibus sua confirmans, doctrina, sermonibus salutaribus, et sale divino conditis, plebem exhortata est. Et hoc virtutibus ejus videtur nobis esse deputandum. Cum aper ferus singularis et silvestris territ
Abbreviated transcription (Latin):
tes uia. impetus ingentis flumi¬
nis mundatione aquarui subita
facta conturbauit: nam flumen
instar muri erectũ scelestissimam
fraudem boum beate brigide ꝑse
trausire ꝑmisit: s eos fures de mer¬
gens et secum trahens. boues de ip¬
sorum manib liberati. loris incor¬
nib pendentib ad propriũ armen¬
tum ac boellium reuersi sunt.
cce et hic uirtus diuma ap¬
paret. Cum quadam die ipsa
scĩssima brigida. cogente aliqua
plebis uisitaret: incurru sedens in¬
equis binis uectabatur. Et cũ in suo
uehicło meditatione theoricam celes¬
tem agens interris uitam. suũ ut so¬
lebat dominatorem oraret: de alto
procidens loco. alter bruto animo
equus saliens subcurru: et iurefre¬
natus habenis fortiter se extorquens.
exterritus ꝑcampestria eucurrit.
et sic manus diuina iugũ pendens sñ
precipitio sustentans. et iudente tur¬
cura insuo orans uehiculo eĩi uno
equo. incurru posito ad plebis con¬
uentionem discursu placabili illesa

Expanded text:
tes viam impetus ingentis flumites viam impetus ingentis fluminis, inundatione aquarum subito facta, conturbavit. Non enim flumen instar muri erectum scelestissimam boum fraudem beatae Brigidae per se transire permisit; sed eosdem fures demergens et secum trahens, boves de ipsorum manibus liberati, loris in cornibus pendentibus, ad proprium armentorum ad bubulum reversi sunt. Ecce et hic virtus divina apparet. Cum quadam die ipsa sanctissima Brigida, cogente aliqua plebis visitaret, in curru sedens equis binis vehebatur, et cum in suo vehiculo meditatione theorica coelestem agens in terris vitam, suum, ut, solebat, dominatorem oraret, de alto procidens loco, alter bruto animo equus saliens in curru, et inrefrenatus habenis fortiter se excutiens, per campestria cucurrit; et sic manus Domini jugum pendens sine praecipitio sustentavit. Et vidente turcuta, in suo orans vehiculo cum uno equo sub curru posito, ad plebis conventionem, discursu placabili, illaesa
Abbreviated transcription (Latin):
tib enim ad eam undiq pauꝑib
et ꝑegrini s ingenti fama uirtu¬
tum et ninue largitatis tractis.
mul sibi donari poscebat. nec illa¬
ipsa eiꝰ audiens preces distulit: sed
mox illam qũa didicit optimã om
nium uaccam et alicirius nace ui¬
tulum elegantem et optimu ro¬
ganti infirmo uoluntarie dona¬
uit: et misericorditer suũ cũ illo
transiiitens currũ per iter longũi
et latissimum campum: ne molesti¬
am inuacca minanda infirmus lon¬
go fessus itinere sustineret. uitulũ
post tergum eius ineurrĩi poni
p̃cipiebãt: et sic eũ uacea lingua
tangens. et tanqu̾a ꝓpriũ dĩligens
nemine eam cogente usq ad soca
destinata consẽcuta ẽ. Carissimi fr̃s
uidetis quod et bruta contra consu¬
etudinem famulabant᷑ q animalia¬
t quodam interuallo temporiᷤᷤ
alii nequissimi fures qui nec de¬
um nec homines uenerabantur de
aliqua ꝓuintia oblatrociniũ ueni¬
entes. et ꝑ amnem grandem facili
meatu pedũ egredientes. boues ip¬

Expanded text:
tibus enim ad eam undique pauperibus et peregrinis, ingenti fama virtutis, et nimiae largitatis tracti, amul sibi donari poscebat. Nec ipsa ejus audiens preces distulit; sed mox illam quam optimam de omnibus vaccam, et alius vaccae vitulum elegantem et optimum roganti infirmo voluntarie donavit; et misericorditer suum cum illo transmittens currum pariter, longum et latissimum campum, ne molestiam in vacca minanda infirmus longo fessus itinere sustentaret, vitulum post tergum ejus in currum poni praecipiebat. Et sic eum vacca lingua lambens, et tanquam proprium diligens, nemine eam cogente, usque ad loca destinata consecuta est. Charissimi videtis fratres, quod et bruta contra consuetudinem ei famulabantur animalia. Quodam intervallo temporis alii nequissimi fures, qui nec Dominum nec homines verebantur, de aliqua provincia ob latrocinium venientes, per amnem grandem facili meatu pedum egredientes, bovem ip
Abbreviated transcription (Latin):
et fr̃e eiꝰ ramaldo barrensi comite.
alusq ꝑ sonis dam exclericali qͣm ex
militari ordine multis. Interĩ causa
extitit ut rogaret nobilẽ uirũ hen

Expanded text:
et fratre ejus Rainaldo Barrensi comite, aliisque personis tam ex clericali, quam ex militari ordine multis. Interim causa exstitit ut rogaret nobilem virum Hen
Abbreviated transcription (Latin):
Necmora. exiliit puer ⁊ ambulabat:
magnificans dm̃. Qtam duu scm̃¬
ꝓsecutꝰ ẽ ab euntẽ: donee ille inui¬
tũ licet ⁊ renitentẽ. redire precep̃.
admiratio. magna exultatio oĩũ
qͥuidebant: s p̾re oet̾is fr̃ uinior
in ipsiꝰ tanqͣm rediuiui oscła ruenꝰ:
multos eoꝵ ad lacͥmas usq ꝓmoũ
Hẽ quidẽ puerũ et post anos
quatuor in eocdem uico beato uiro
mat̃ offerens. sacros monebat
osculari pedes: hic est inquiens¬
et te michiz
oclem anno ap̃ eist̾ciũ iuxta mo

Expanded text:
Nec mora, exsiliit puer, et ambulabat Nec mora, exsiliit puer, et ambulabat magnificans Deum: qui tamdiu Sdonec ille invitum licet et renitentem redire praecepit. admiratio, magna exsultatio omnium qui videbant: sed prae caeteris frater junior in ipsius tanquam redivivi oscula ruens, multos eorum ad lacrymas usque permovit. Hunc quidem puerum et post annos quatuor in eodem vico beato Viro mater ejus offerens, sacros monebat osculari pedes: « Hic est, » inquienset te mihi. » 40. Eodem anno apud Cistercium juxta mo
Abbreviated transcription (Latin):
uallensi et abb̃e sc̃ĩ anastasis urbe
roma ad apłicã assũptꝰ cathedrã
gallias int̾isset: ibat cũ eo uir sc̃s:
nec minꝰ apłica uirtꝰ in illo: qmͣ in
illo dignitas p̾minebat. Tantꝰ enĩ
ad beatũ uirũ concursus erat. inꝯ¬
modis uariis laborantiũ: ut cum
aliq̃n sũmꝰ pontifex basilicã. uͥ ille
missarũ sollẽpnia celebrabat deuotꝰ
intrasset. expleto sacͥficio et ex more
accedentib eis qui curam desidera¬
a turbis: et uix potͥerit ꝑ ministro
manꝰ educi. Eplurimis sane quȩ in eiꝰd
apsici uiri facta st̃ comitatu. duo scͥ¬
bimꝰ: quȩ nos obliuisci. ip̃a qͣm ui¬
onnꝰ maginitudo leticiȩ ñ ꝑmittit.
er ferme decennis. ab anno pͥore
paraliticus sic iacebat: ut ne ip̃m̃
caput flect̾et. nͥ ab altero mou̾etur.
Quẽ afferentes in culcttͣ mat̾ eiꝰ
cet̾iq ꝓpinqui. offerebant uiro scõ:
ꝓpe eundẽ locũ ꝑstratã publicam
transeiti. At ille signatũ erigens:
statuit supͣ pedes suos. et ire p̃̾cep̃.

Expanded text:
allensi et abbate Sancti-Anastasii in urbe Roma, ad apostolicam assumptus cathedram, Gallias introisset; ibat cum eo Vir sanctus, nec minus apostolica virtus in illo, quam in illo dignitas praeeminebat. Tantus enim ad beatum Virum concursus erat incommodis variis laborantium, ut cum aliquando summus Pontifex basilicam, ubi ille Missarum solemnia celebrabat, devotus intrasset; expleto sacrificio, ex more accedentibus eis qui curam desideraa turbis, et vix potuerit per ministrorum manus educi. E plurimis sane quae in ejusdem apostolici Viri facta sunt comitatu, duo scribimus quae nos oblivisci ipsa quam vidimus magnitudo laetitiae non permittit. er ferme decennis ab anno priore paralyticus sic jacebat, ut nec ipsum caput flecteret, nisi ab altero moveretur. Quem afferentes in culcitra mater ejus caeterique propinqui offerebant Viro sancto, prope eumdem locum per stratam publicam transeunti. At ille signatum erigens statuit supra pedes suos, et ire praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ut̾o matͥs suȩ : corã om̃i ppło oblatꝰ
est uiro dĩ. Qui in digitos suos expu¬
ens ⁊ liniens ocłos eiꝰ. breuẽ fecit orõnẽ:
⁊ in nomine. xp̃i aꝑuit ocłos cecinati:
egnũ qͦ g̾maniȩ cum
intisset aliqñ uir b̃s. tã excellen¬
ter entuit in gr̃a sanitatũ: ut nec u̾¬
bis expͥmi. nec credi ualeat sidicatur.
Nam ⁊ testati ft̃ qͥ affuere in t̾ritorio
ꝯstantiensi. circa uicũ quẽ doinguẽ
nominant. ex his quȩ diligentiꝰ ue¬
stigart et uidert̃ oculis siuis: una die
illuminatos ad eiꝰ inpositionẽ mamus
dos erectos decẽ ⁊ octo. Cet̾m ne fecis¬
se nos mnopes copia uideat᷑: ex innu¬
mera multitudine saltẽ pauea memo¬
riȩ dm̃damꝰ. quȩ in locis celebriorib
facta noscuntur:
Um uenisset ꝯstantiani hõ dei.⁊
undiq se uirtutũ eius fama dif¬
fundet: abbas augensis. qd intͣ lacum
lemaunũ antiquũ extat ⁊ nobile mo¬

Expanded text:
ex utero matris suae, coram omni populo oblatus ex utero matris suae, coram omni populo oblatus est Viro Dei. Qui in digitos suos exspuens, et liniens oculos ejus, brevem fecit orationem, et in nomine Christi aperuit oculos caeci nati. egnum quoque Germaniae cum introisset aliquando Vir beatus, tam excellenter enituit in gratia sanitatum, ut nec verbis exprimi, nec credi valeat si dicatur. Nam et testati sunt qui adfuere in territorio Constantiensi, circa vicum quem Doniguem nominant, ex iis qui diligentius vestigarunt et viderunt oculis suis, una die illuminatos ad ejus impositionem manus dos erectos decem et octo. Caeterum ne fecisse nos inopes copia videatur, ex innumera multitudine saltem pauca memoriae commendamus, quae in locis celebrioribus facta noscuntur. Cum venisset Constantiam Homo Dei, et undique se virtutum ejus fama diffunderet, abbas Augiensis quod intra lacum Lemanum antiquum exstat et nobile mo
Abbreviated transcription (Latin):
tib multis: unꝰ de pueris ep̃i ciuitatis
ipsus qͥ ex uuln̾e gͣui alteriꝰ oculi lum̃
imiserat. sub manu eiꝰ uisũ recepit:
N pago qͦ engolism̃si loco eui
nom̃ ẽ castellare: post oblationẽ hostię
salutaris. astantib uenabilib ep̃is lã¬
berto engolism̃si. et gerardo lemoui¬
censi. puerũ ex matͥs utero claudum
et mancũ. cuiꝰ in modũ pilȩ cubiti cũ
genib imibilico. pedes aũ natib adhe¬
sissent: dĩ famulo offerebant. At ille sin¬
gula m̃bra edito priꝰ signo crucis atcͤc¬
lans: mira facilitate extendit ꝓtinꝰ et
sanauit. App̃hendens deniq manũ
eiꝰ erexit illũ: ⁊ dimisit lib̾e gradientẽ.
Populus aũ ꝓ tantis nimirũ uͥtutib
magnis uocib dnm̃ collaudabat:
am ⁊ die seqñti in pago
claruert᷑. Undiq enĩ ofluebant qui
incõmodis uaruis laborabant: ⁊ uir¬
tus erat dñi ad sanandũ eos. Ubi enĩ¬
int̾ cetõs puer ferme decennis. cecus

Expanded text:
tibus multis, unus de pueris episcopi civitatis ipsius, qui ex vulnere gravi alterius oculi lumen amiserat, sub manu ejus visum recepit. In pago quoque Engolismensi, loco cui nomen est Castellare, post oblationem hostiae salutaris, astantibus venerabilibus episcopis, Lamberto Engolismensi, et Gerardo Lemovicensi, puerum ex matris utero claudum et mancum, cujus in modum pilae cubiti cum genibus umbilico, pedes autem natibus adhaesissent, Dei Famulo offerebant. At ille singula membra, edito prius signo crucis, attrectans, mira facilitate extendit protinus et sanavit. Apprehendens denique manum ejus erexit illum, et dimisit libere gradientem. Populus autem pro tantis nimirum virtutibus, magnis vocibus Dominum collaudabat. Nam et die sequenti in pago claruerunt. Undique enim confluebant qui incommodis variis laborabant, et virtus erat Domini ad sanandum eos. Ubi inter caeteros puer ferme decennis, caecus
Abbreviated transcription (Latin):
tione uidetur cẽ et admirabile. Ad¬
uenientib enim episcopis. et cũ ea
habitantib cũ ñ haberet unde eos
cibaret ad utta dei multiplici uir¬
tute. solito more habundanter ut
sua poscebat necessitas. unam uac¬
cam eandemq trib contͣ consuetu¬
dinem inuna dic uiscibus mulsit
Et quod solet de optimis tribus uac¬
cis exprimi: ipsa mirabilis euentu
de una sua expressit uaccã.
cce et hanc uirtutem beatitu

Expanded text:
tione videtur esse, et admirabile. Advenientibus enim episcopis, et cum ea hospitantibus, cum non haberet unde eos cibaret, adjuta Dei multiplici virtute solito more abundanter, ut sua poscebat necessitas, vaccam unam tribus, contra consuetudinem, in una die vicibus mulsit. Et quod solet de optimis tribus vaccis exprimi, ipsa mirabili eventu de una sua expressit vacca. Ecce et hanc virtutem beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
ciens. ac breuit̾ orans: deponi illũ
iubet iambulare. Eoxcusante illo.
i dicente ñ possuĩ: ego tͥ ait in nõĩe
reuallensi abb̃i. dui desideratũ pre¬
ciosȩ mortis somnũ dare disponeret.
ꝙ ficdelem seruũ in requiẽ intͦduce̾
suã: cep̃ mag̾ ac mag̾ ꝓmptꝰ in ip̃m¬
ꝓficere sp̃e: caro infirma defice̾. Cõg¬
noscens enĩ uir sc̃s ꝓpe eẽ iã brauiũ.
solito currebat alacriꝰ: et t̾restͥs suȩ
habitationis dissolutionẽ sentiens
ĩminere: uotis uberiorib aspirabat
ad habitationẽ ex dõ. domũ ñ manu¬
factam. ȩternã in cȩłis. In cuiꝰ puris

Expanded text:
ciens ac breviter orans, deponi illum ciens ac breviter orans, deponi illum jubet, et ambulare. Excusante eo et dicente, « Non possum:--Ego tibi, ait, in nomine rae-Vallensi abbati diu desideratum pretiosae mortis somnum dare disponeret, et fidelem servum in requiem introducere suam; coepit magis ac magis promptus in ipitus, et caro infirma deficere. Cognoscens enim Vir sanctus prope esse jam bravium, solito currebat alacrius, et terrestris suae habitationis dissolutionem sentiens imminere, votis uberioribus aspirabat ad habitationem ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis. In cujus puris
Abbreviated transcription (Latin):
patiat᷑ int̾rogat. circunstantes: et
sibi illũ p̾cepit exhiberi. Suspica¬
ti hoĩes qd̾ ẽẽt ei ãpluis aliqͥd ipse
daturꝰ: dñe inquiunt claudꝰ est nec
moueri potest. nos ad eũ ferimꝰ qͦd
uolueris dare. Quo repetente uer¬
bũ & dicente. touite eũ afferte ad
me: pͥmo quidẽ pre admiratione
mutuo sese intuebant᷑. ignorantes
qͥd ẽẽt facturus. Demũ agnoscen¬
des eũ. clamabant ad inuicẽ. abbas
est clapeuallis: ⁊ ꝓtinꝰ ulũ sanabit.
Nimirũ solitus erat. qͦtiens potãt
operã dare ne in uicis agnosceret᷑.
& int̾cedere socios ne eui ex occren¬
tib manifestaient eũ: aut de eo
aliquid loquerent᷑: s querentib
qͥs transiret. dicerent monachos ẽẽ.
aut aliquã de ꝑsonis simł euntib
noĩarent. Igit᷑ agnito dĩ famulo
riuut undiq: et leuantes hominẽ
fert̾ ⁊ offert ei. Qui imponens ii¬
trãq manũ capiti eiꝰ ⁊ incęlũ suspi¬

Expanded text:
patiatur interrogat circumstantes, et patiatur interrogat circumstantes, et sibi illum praecipit exhiberi. Suspicati homines quod esset ei amplius aliquid ipse daturus:-- « Domine, inquiunt, claudus est, nec moveri potest; nos ad eum feremus quod volueris dare. » Quo respondente verbum et dicente, « Tollite eum, et afferte ad me; » primo quidem prae admiratione mutuo sese intuebantur, ignorantes quid esset facturus. Demum agnoscentes eum, clamabant ad invicem: « Abbas est Clarae-Vallis, et protinus illum sanabit. » 51. Nimirum solitus erat, quoties poterat, operam dare ne in vicis agnosceretur, et interdicere sociis ne cui ex occurrentibus manifestarent eum, aut de eo aliquid loquerentur; sed quaerentibus quis transiret, dicerent monachos esse, aut aliquem de personis simul euntibus nominarent. Igitur agnito Dei Famulo ruunt undique, et levantes hominem ferunt, et offerunt ei. Qui imponens utramque manum capiti ejus, et in coelum suspi
Abbreviated transcription (Latin):
lt̾ satiffaciens. & lib̾e annuens qͥc¬
qͥd fuerat postulatus
feminã cecã. Quã aliqͣntisꝑ intui¬
tus: cũ ex more a tnͣseuntib ele¬
mosinam flagitaret. tu inqͥt petis
argentũ: & dñs łͥ uisũ donabit.
Accedens gͥ tetig̃ eam: ⁊ ocłos eius
aperuit. Quȩ bñficiũ sentiens insꝑa¬
tũ: ñ mmꝰ misericordiȩ magnitudi¬
nẽ. qͣm lucẽ insolitam mirabat᷑:
sit̾ pͥmas ꝓpagines qͣs hec abundan¬
tissima uitis emisit: in remoꝵ parro¬
cha monasteriũ igniacense planta¬
tũ. felicit̾ radicauit. Qd̃ aliqñ uist¬
tans idem sc̃s: uicũ mat̾nȩ fluuio ꝓ¬
silut. Uir qͦ magnificꝰ ⁊ deuotissimꝰ
eiꝰ amator sanson remoꝵ archiep̾e.
comitabat᷑ illũ: solita uen̾atione de¬
oucens. Senex aũ claudꝰ. ad m̃di¬
candũ positꝰ erat in uia: cui unus
e frĩb clemosinã dedit. Secutꝰ abb̃s
sc̃s. cũ iam hominẽ ꝑtransisset conu̾¬
tit se: ⁊ paulisꝑ intendens in eũ. qͥd

Expanded text:
 satisfaciens, et libere annuens quidquid fuerat postulatus 50. feminam caecam. Quam aliquantisper intuitus, cum ex more a transeuntibus eleemosynam flagitaret: « Tu, inquit, petis argentum, et Deus tibi visum donabit. » Accedens ergo tetigit eam, et oculos ejus aperuit. Quae beneficium sentiens insperatum, non minus misericordiae magnitudinem, quam lucem insolitam mirabatur. Inter primas propagines, quas haec abundantissima vitis emisit, in Remorum paroecia monasterium Igniacense plantatum feliciter radicavit. Quod aliquando visitans idem Sanctus, vicum Maternae fluvio pmagnificus, et devotissimus ejus amator, Samson Remorum archiepiscopus, comitabatur illum, solita veneratione deducens. Senex autem claudus ad mendicandum positus erat in via, cui unus e fratribus eleemosynam dedit. Secutus Abbas sanctus, cum jam hominem pertransisset, convertit se; et paulisper intendens in eum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec beata agnes respondit. Si
filium tuũ quamuis iniquo amo¬
re uexatum. tamen uiuentẽ homi¬
nem recusaui: utiq hominem qui
est et rationis capar. qui et audi¬
re. et uidere. et palpare. et am¬
bulare potest. et fulgore lucis huiꝰ
cũ bonis ꝑfrui: si gͦ hunc causa
amoris xp̃i nulla possum. nulla

Expanded text:
Ad haec beata Agnes respondit: Si Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ra
Abbreviated transcription (Latin):
patam. ut dicat xp̃m põ sũ suu
grandi strepitu. suis etiam tribu¬
nalib sisti precepit: et primũ
quidem blandis eam sermonib
secretius ꝓuocat. deinde terrorib
concutitur nec blandimento se
sicut blandientẽ animo deridebat
Nidens itaq simꝑnius p̃fectus tan¬
tam inpuella constantiam paren¬
tes eꝰ alloquitur: et quia erant no¬
biles. et ium eis inferre non pote¬
rat: titulum eis xp̃ianitatis oppo¬
suit. Sequenti uero die agnems
psentari iubet: et iterum̃ atq ite¬
uiuenis amore sermonem. Cumq
omnes sermones eius casso labore
deficerent: sisti eam iterũ siuis tri¬
bunalib iussit. Cui et dixit. Suꝑ¬
stitio xp̃ianoꝵ de quoꝵ te magiciᷤ
actib iactas. nisi ate fuerit sẽgre¬
pectoris. neq equissimis consiliis
prebere consensum. Unde te adue¬
netabilem deam uastam ꝓpera¬
re necesse ẽ. ut cui ꝑseuerantia
uirginitatis placet. eius die noc¬
tuq sacrifitiis reuerendis. insistaˢ

Expanded text:
patam, ut dicat Christum sponsum patam, ut dicat Christum sponsum grandi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus isti nec blandimento sedsicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum itejuvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segrepectoris, neque aequissimis consiliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmi cuius opes numquam de¬
fitiunt. cuius diuitie non decrẽ¬
cunt. Ipsi soli seruo fidem. ip̃i me
tota deuotione cõmito: quẽ cumi
amauero casta sum. cũ tetigero
imunda sum. eũ accepero uirgosũ.
Nec de erunt post nuptias filii.
ubi partus sine dolore succedit:
et fecunditas cotidiana cumula¬
tur. Audiens hec insanissimus ui¬
uenis. amore carpitur ceco: et ĩt̃
angustias animi et corporis. an¬
heło crutiabatur sp̃u. Inter hec
lecto ꝓsternitur: et ꝑ alta suspiria
amor a medicis aperitur. funt no¬
ta patri que fuerant inuenta a me¬
dicis: et cadem paterna uoce. que
fuerant iam dicta afilio. ad peti¬
tionem uirginis reuoluuntur.
Abnegat agnes beatissima: et se nul¬
lo pacto asserit prioris sponsi fede¬
ra uiolare. Cumq pater diceret in
fascibus se constitutũ prefecturan
nes potestate głaretur. Tunc exti¬
tit quidam ex̃parasitis eius. qui
diceret hanc xp̃ianam cẽ ab in¬
fantia: et magicis artib ita oceu¬

Expanded text:
infirmi, cujus opes numquam deinfirmi, cujus opes numquam deficiunt, cujusque divitiae numquam decrescunt. Ipsi soli servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum praeturam nes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magicis artibus ita occu
Abbreviated transcription (Latin):
uenta suni: qui michi satis te me¬
liora obtulit ornamenta: et anu¬
lo fidei sue subarrauit me longe
te melior genere et dignitate: or¬
nauit ineftunabili dextrocherio
dexteram meam: et collum meũ
ut nullum preter ipsum amato¬
rem admutam. Induit me ciela¬
de auro texta: et inmensis monil¬
b ornauit me. Ostendit michi theᷤᷤ¬
auros incomparabiles: quos mi
tumeliam prioris amatoris. uel
bilitas fortior aspectus pulcrior.
amor suauior. et omni gr̃a elegan¬
tior. Aquo michi iam thalamus
collocatus ẽ. cuius michi organa
modulatis uocib resonant. cuius
machi uirgines castissimis uocib
cantant. Iam mel et lac exeiꝰ ore
suscepi: iam amplexib eius castis
astricta sum. Iam corpus eius cor¬
pori meo satiatum ẽ. et sanguis
eius ornauit genas meas: cuius
mater uirgo ẽ. cuuis pater femi
nam nescit. eui angeli seruiunt.
cuius pulcritudinem sol et luna
mirant᷑. cuius odore reuiuiscũt
mortui cuius tacui confortantur

Expanded text:
aeventa sum, qui mihi satis meaeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, quos mihtumeliam prioris amatoris vel itas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexibus ejus castis astricta 480 sum, jam corpus ejus corpori meo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus matli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur
Abbreviated transcription (Latin):
Tercio decimo etatis sue anno
mortem ꝑdidit et uitam inue¬
nit: quia solum uite dilexit auc¬
torem. Infantia computabatur
inannis: s erat senectus mentis
inmensa. Corpore quidem ui¬
uencula. s animo cana: pulchra
facie s pulcrior fide. Cum ascoliᷤ¬
reuertitur: aprefecti urbis filio
ad amatur. Cuius parentes
dũ requisiss et inueniss cepit of¬
ferre plura. et plurima reꝑmit
tere. Deniq deculit s ccũ precios¬
issima ornamenta: que abeata ag¬
ne ueluti quedam sunt stercorã
reputata. Unde factum ẽ ut ui¬
uenis maiori ꝑ urgeretur stimulo.
Et putans eam meliora uelle acci¬
pere ornamenta omnem lapidũ
et affines. cepit aures uirginis ap¬
pellare: diuitias domos possessio¬
nes familias. atq omñe mundi
delitias repmittere: si consensum
suum eius coniugio nonNegaret
Ad hec beata agnes tale iuueni fert᷑
dedisse responsum. Discede ame fo¬
mes peccati: nutrimentum faci¬
noris. pabulum mortis. Discede
ame quia iam abalio amatore p̃¬

Expanded text:
tis suae anno mortem perdidit, et vitam invenit; quia solum vitae dilexit Auctorem. Infantia quidem computabatur in annis, sed erat senectus mentis in moribus: corpore quidem juvencula, sed animo cana. Pulchra facie, sed pulchrior fide, et elrevertitur, a praefecti filio adamatur: cujus parentes dum requisisset, coepit offerre plurima, et plura promtere. Denique detulerant secum pretiosissima ornamenta, quae a beata Agne veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est ut juvenis majori perurgeretur amoris stimulo, et putans eam juvenis meliora velle accipere ornamenta, omnem lapidem et affines, coepit aures virginis appellare, divitias, domos, possessiones, familias, atque omnes hujus mundi delicias repromittere, si consensum suum ejus conjugio non negasset. 3. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amatore pr
Abbreviated transcription (Latin):
sius: uirginibus
sacris. Diem fes¬
tum sacratissime
uirginis celebre¬
mus. hinc psalmi
resonant: mde
concrepent lec̾ti¬
ones. hinc popłoꝵ
turbe letentur: inde sustentant᷑
pauꝑes xp̃i. Omnes gͦ gratulem̃
in domino: et ad edificationem uͥ

Expanded text:
sti virginibus sacris. 1. Diem festum sacratissimae virginis celebremus: hinc psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laetentur, inde subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedification
Abbreviated transcription (Latin):
rieũ de salmis. suꝑ u̾bo quodã qd̃
ip̃e ei ep̃e et alii qui ꝯuenerant sug¬
gerebant: ut uidelicet metensi cun

Expanded text:
ricum de Salmis super verbo quodam, quod ipse ei episcopus et alii qui convenerant, suggerebant, ut videlicet Metensi c
Abbreviated transcription (Latin):
amisisse ꝓrsus auditũ: ⁊ annos plures
in eodẽ inꝯmodo ꝑegisse. Quiꝰ auressig¬
no crucis edito. pat̾ sc̃s attrectans: ꝓti¬
nus ⁊ auditũ ei. ⁊ parentib eam red

Expanded text:
amisisse prorsus auditum, et annos plures in eodem incommodo peregisse. Cujus aures signo crucis edito Pater sanctus attrectans, protinus et auditum ei, et parentibus eam red
Abbreviated transcription (Latin):
At ille inuocato xp̃i nomine et eru¬
cis impresso uexillo. eum sub mom̃i
to pristine reftituit sanitati. Quod
princeps audiens: festinus accurrit.
genib scĩ ad uoluitur. supplex exorãs
quo particeps uite eterne fieri me¬
rere ur. Qũe uerbo di diligentissi¬
me insteuctũ pontifex uenerabilis
catezizauit: et sollempni ieuino ꝑ¬
acto cũ tota familia multaq nobili¬
um turba baptizanit. Qui intanto¬
ardore pietatis excreuit: ut domũ
suam scõ uiro traderet. quo ibi eccłiã
diumno cultui apta exstrueret. et lu¬
crandis xp̃o animab absq ullo inui¬
tilaret incõmodo. Iam tune gͦ impos¬
sibile dictu reor. quanto gaudio. qͣn¬
taue alacritate. cotidie xp̃o ĩnibi fie¬
rent lucra. diabolo uͦ detrimenta.
Omnis etas. om̃isq serus. ardentissi¬
mo amore. ad audiendum uerbum
dñi cõnfluebat. et certatĩm pre ire
alter alterum inscõ ꝓposito elabora¬
bat. factam gͥ bonoꝵ suoꝵ collatio¬

Expanded text:
At ille invocato Christi nomine et cruAt ille invocato Christi nomine et crucis impresso vexillo, sub momento eum pristinae restituit sanitati. Quod princeps audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur supplex exorans, quo particeps vitae aeternae fieri mereretur. Quem verbo Dei diligentissime instructum pontifex venerabilis catechizavit, et solemni jejunio peracto, cum tota familia multaque nobilium turba baptizavit. Qui in tanto pietatis ardore excrevit, ut domum suam sancto viro traderet, quo ibi ecclesiam divino cultui aptam exstrueret, et lucrandis Christo animabus absque ullo invigilaret incommodo. Jam tunc ergo impossibile dictu reor, quanto gaudio, quantave alacritate quotidie Christo inibi fierent lucra, diabolo vero detrimenta. Omnis aetas, omnisque sexus ardentissimo amore ad audiendum verbum Domino confluebat, et certatim praeire alter alterum in sancto proposito elaborabat. Factam igitur bonorum suorum collatio
Abbreviated transcription (Latin):
cato fide fenore numerus credentiũ
ccpit multiplicari. Multi enĩ in eo
ꝑbaptisinatis sacramentũ ueterem
homuiẽ exuerunt: et nouo qui sed̃m
dm̃ creatus ẽ inustitia et sc̃itate ue
ritatis uestiti sunt. Itaq non quiq
populares. s et nobilissimoꝵ pluri¬
ini cingula deponentes militie: tu¬
mida colla sua uigo xp̃i supponenteᷤᷤ
scoͣ uiro adherere. et scĩs enus gaude¬
bant informari ȩxeccipliᷤ. Cunq ful¬
gor tante claritatis quasi lucifer
natir pus solem iustitie nuntians
totam ꝓuntiam iam ꝑlustrasset̃
princeps ciuitatis det̾ensor nomine
ui glosus et sedm aducos huius
mund honores potentissimus. tot
nraculoꝵ norutate ꝑculsus d̃o dig¬
uim pentifidem ꝑ inter nuntios
enocaus. ut adse uenire dignaretur
suppliciter ecorat. Fidelissimus aũ
ininister xp̃i cũ ad pͥncipem accedẽt.
ante pͥncipalis aule ianuam obuiuĩ
habuit quendam cecũ. qui coram
eo ꝓcumbens flagitabat auxilium.

Expanded text:
cato fidei foenore numerus credentium cato fidei foenore numerus credentium coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismatis sacramentum veterem hominem exuerunt, et novum, qui secundum Deum creatus esritatis, vestiti sunt. 14. Itaque non quique populares, sed et nobilissimorum plurimi cingula deponentes militiae, tumida olim colla sua jugo Christi supponentes, sancto viro adhaesere et sacris ejus gaudebant informari exemplis. Cumque fulgor tantae claritatis, quasi Lucifer matutinus solem justitiae nuntians, totam provinciam jam perlustrasset, princeps civitatis Defensor nomine, vir gloriosus, et secundum caducos hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum novitate perculsus, Deo dignum pontificem per internuntios evocans, ut ad se venire dignaretur, suppliciter exorat. 15. Fidelissimus autem minister Christi cum ad principem accederet, ante principalis aulae januam obviam habuit quemdam caecum, qui coram eo procumbens flagitabat auxilium.