comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meror. quae multum sua as¬
persione polluerant arguen¬
tur deceptis populis non salu¬
tis fuisse sed sanguinis : Vnde
proph&icus sermo promittit
ut superfluentes lacrimas
quodinterp̃ tatur. dibon
Nonunum maerorem sed
plura merores additamen¬
ta congeminent. Vnde post¬
quam plenam egerint pae¬
nitentiam. & fugerint demo¬
ab. leonem principem habe¬
ant dñi. quem lxx dibrunt.
auiniel quod interprieta¬
tur leo dĩ quorum edicionem
in hoc loco dissereresuper¬
rimis ab hebraica ueritate
discordat. ex his quae inter¬
preetatisumus &iam illius
sensus potest intellegi : Emit¬
te agnum dominatorem terrae.
depecra deserti ad montem fi¬
liaesion. &erit sicut auis fugi¬
ens. & pullidenido auolantes.
sic erunt filiae moab intrans¬
censu arnon. ini consilium co¬
ge concilium pone quasi noctem
umbram tuam in meridie abs¬
conde fugientes &uagos ne pro¬
das. habitabunt apudte prosu¬
gimei: Moab esto latibulum
eorum d facie uastatorum :¬

Expanded text:
moeror, quae multos sua asmoeror, quae multos sua aspersione polluerant, arguentur deceptis populis non saluti fuisse, sed sanguini. Unde propheticus sermo promittit, ut super fluentes lacrymas, quod interpretatur Dibon, non unum moerorem, sed plura moeroris additamenta congeminent: ut postquam plenam egerint poenitentiam, et fugerint de Moab leonem, principem habeant Deum, quem LXX dixerunt ariel, qui interpretatur leo Dei: quorum editionem in hoc loco disserere superrimis ab Hebraica veritate discordat, et ex his quae interpretati sumus, etiam illius sensus potest intelligi. Cap. XVI Emitte agnum dominatorem terrae de Petra deserti ad montem filiae Sion et erit sicut avis fugiens et pulli de nido avolantes sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon ini consilium coge concilium pone quasi noctem umbram tuam in meridie absconde fugientes et vagos ne prodas habitabunt apud te profugi mei Moab esto latibulum eorum a facie vastatoris
Abbreviated transcription (Latin):
li pardi quorum in hieremia
uari&atis. & maculat non
mutantur. & a postatȩ. de
quibus inpsalmo legimus.
p̃uaricatores reputaui om¬
nes peccatores terrae. om¬
nis quoque herba & germen
& quicquid insermone eorũ
uiride uidebatur ex aruit.
& secundum magnitudinem
peccatorum adõ uisitati suNł
ut quem perbeneficia non sen¬
serant perflagella cognosce¬
rint. Denique ducenturad
uallem siue torrentem salicũ.
ut nullus in eis fructus mane¬
ut qui illud inpacolum hause¬
rit liberis careat: Vnde &
scĩ qui propter peccata in con¬
fusione huius mundi esse coe¬
perunt. insalicibus babiloni¬
orum fluminum sus pendunt
orgnasua. Omnes terminos
mo abitarum clamor circum¬
it uel prouocantium ad pae¬
nitudinem uel ꝓerrore ge¬
mentium ut offerrȩ possint
per ululatum suum uitulos
labiorum &usque ad fontem
dominicorum ari&um perue¬
nire siue fortium qui helim
utrumque significat: Aqua
autem dimon quod interp̃¬
tatur sufficiens. dolor siue

Expanded text:
li. Pardi sunt, quorum in Jeremia li. Pardi sunt, quorum in Jeremia varietates et maculae non mutantur , et apostatae, de quibus in Psal« Praevaricatores reputavi omnes peccatores terrae . » Omnis quoque herba et germen, et quidquid in sermone eorum viride videbatur exaruit, et secundum magnitudinem peccatorum a Deo visitati sunt, ut quem per beneficia non senserant, per flagella cognoscerent. Denique ducentur ad vallem, sive torrentem salicum, ut nullus in eis fructus maneut qui illud in poculo hauserit, liberis careat. Unde et sancti qui propter pecccata in confusione hujus mundi esse coeperunt, in salicibus Babyloniorum fluminum suspendunt organa sua. Omnes terminos Moabitarum clamor circuit, vel provocantium ad poenitudinem, vel pro errore gementium, ut offerre pper ululatum suum vitulos labiorum, et usque ad fontem Dominicorum arietum pervenire, sive fortium: quia Elim utrumque significat. Aquae autem Dimon, quod interpretatur sufficiens dolor, sive
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam prouoc&. uec tes aut̃
eorum xomnia firmamenta
q̃ habere in heresibus uideban¬
tur ad segor hoc est ad paruolam
usque peruenient ostenditur
non robustiesse sed fraglis. haec
autem segor. hoc est parua pae¬
nitentia. si perse uerauerit
perduc& eos ad perfectam salu¬
tem quod uitu latrium annorũ
significat. iuxta illud quod in
genesi legimus. ubi praecipi¬
tur abraham ut offerat uitu¬
lum ari&em. & hyrcum
trium annorum perfectum
scilic& sacrificium. ut heres
dñi eẽ mereatur : Cum que
egerint paenitentiam. perlu¬
it idest genarum lacrimas.
ad altarium conscendent. &
quasi meroris foramine atq:
introitu. clamorem contriti¬
onis leuabunt addnõ. ut possint
dicere : Sacrificium dõ sp̃scon¬
tribulatus. corcontritum &
humiliatum dr̃ non spern&.
& hocfi& quia aquae nem¬
brim id .ẽ. doctrina hereti¬
corum quae pardis & praeua¬
ricatoribus conparatur deser¬
taerit. & deduc&ur ad nihi¬

Expanded text:
nitentiam provocem. Vectes autem nitentiam provocem. Vectes autem eorum et omnia firmamenta, quae habere in haeresibus videbantur, ad Segor, hoc est, ad parvulum usque pervenient: et ostendentur non robusti esse, sed fragiles. Haec autem Segor, hoc est, parva poenitentia si perseveraverit, perducet eos ad perfectam salutem: quod vitula trium annorum significat, juxta illud quod in Genesi legimus, ubi praecipitur Abraham, ut offerat vitulum, arietem, et hircum trium annorum, perfectum scilicet sacrificium, ut haeres Domini esse mereatur . Cumque egerint poenitentiam, per Luith, id est, genarum lacrymas ad altiora conscendent. Et hoc quasi moeroris foramine atque introitu, clamorem contritionis levabunt ad Dominum, ut possint dicere: Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Et hoc fiet, quia aquae Nemrim, id est, doctrina haereticorum, quae pardis et praevaricatoribus comparatur, deserta erit, et deducetur ad nihi
Abbreviated transcription (Latin):
quid uirilitatis habere uideban¬
tur in barba. rasum. a uiro ecde¬
si astico effeminatum & debile
conprob&ur. Intriuiis quoq
eorum. idẽ deuerticulis eo¬
rum. errorum dum prouo¬
luntate fingit unus quis que
quoduoluerit. accingetur
sacco paenitentiae & super
tecta ac domata in quibus
primum se sublimes. ẽẽ cre¬
debant. & in plateis quia non
ingrediuntur per angustam
ad mortem erit ululatus. & ne¬
quaquam ascendent in super¬
bia. sed descendent infl&cum.
Tunc intellegent omnes cogi¬
tationes suas uanas. quod inter¬
p̃tatur esebon. & cassum ascen¬
sum superbiae quod eleale so¬
nat. ut uox eorum audiatur
usque ad mala opera quae fece¬
runt. & mandatum quod puta¬
bant dĩ. propria se confessione
damnantes: proptereaueetes
id .ẽ qui firmifuerint inmoab
xerrorem suũ intellexerint.
ululabunt & spem habere ꝓ
fectus incipient. Cum anima
eorum ululauerit sibi. Vnde
proph&a conpacientis effectu.
loquitur adeos quorum anima

Expanded text:
quid virilitatis habere videbanquid virilitatis habere videbantur in barba, rasum a viro Ecclesiastico, effeminatum et debile comprobetur. In triviis quoque eorum, id est, diverticulis errorum, dum pro voluntate sua fingit unusquisque quod voluerit, accingitur sacco poenitentiae, et super tecta ac domata, in quibus primum se sublimes esse credebant; et in plateis quia non ingrediuntur per angustam ad mortem erit ululatus. Et nequaquam ascendent in superbiam, sed descendent in fletum Tunc intelligent omnes cogitationes suas vanas, 268 quod interpretatur Esebon, et cassum ascensum superbiae, quod Eleale sonat, ut vox eorum audiatur usque ad mala opera quae fecerunt, et mandatum quod putabant Dei, propria se confessione damnantes. Propterea vectes, id est, qui firmi fuerint in Moab, et errorem suum intellexerint, ululabunfectus incipient, cum anima eorum ululaverit sibi. Unde Propheta compatientis affectu loquitur ad eos, quorum anima
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatur sesisio uel proph&ia me¬
daba. desaltu. & sebon. cogitati¬
oner eleale. ascensio iãsa.
factũ siue mandatũ segor parua
luit. genae monona in: fora men
meroris membrim pardi siue p̃¬
uaricatores. agallim. uituli uel
harenarum tumuli. helim. ari¬
&is siue fortes dimon sufficiens
meror. Quia igitur omne dogma
contrarium ueritati. quod abs¬
que inspiratione dĩ. Dehuma no
sensu inerroris tenebris nas¬
citur : Nocte uastatum est &
argumenta illius quae in telle¬
guntur muri ec desiastico ser¬
mone destructa sunt. Itaut
aerno silentio conticis cerent.
intantum ut uniuersorum fac¬
tio ad paenitentiam & lacrinas
uerter&ur. super nabo. id est
proph&iam. & sessionem idẽ
magistros eorum. & super
medaba. ubi non sunt arbores fruc¬
tuosae sed saltus infertilis. in quo
habitabunt bestiae. De quo in
ululatus & planctus & omniade
capitulis eorum eloquentiae or¬
namenta tollentur. itaut nu¬
dimaneant & deformes. & si

Expanded text:
pretatur sessio vel prophetia: Mepretatur sessio vel prophetia: Medaba, de saltu: Esebon cogitationes: Eleale, ascensio: Jasa, factum sive mandatum: Segor, parva: Luith, genae: Oronaim, foramen moeroris: Nemrim, pardi sive praevaricatores: Agallim, vituli vel arenarum tumuli: Elim, arietes sive fortes; Dimon, sufficiens moeror. Quia icontrarium veritati, quod absque inspiratione Dei de humano sensu in erroris tenebris nascitur, nocte vastatum est, et argumenta illius, quae intelliguntur muri, ecclesiastico sermone destructa sunt, ita ut aeterno silentio conticescerent, in tantum ut universa eorum factio ad poenitentiam, et lacrymas verteretur: super Nabo, id est, prophetiam et sessionem, id est, magistros eorum: et super Cariathiarim ubi non sunt arbores fructuosae, sed saltus infertilis in quo habitant bestiae, de quo in ululatus et planctus, et omnia de capitibus eorum eloquentiae ornamenta tollentur; ita ut nudi maneant et deformes. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
d&ur intriuus eius: accincti
sunt sacco & supertecta eius
& in plateis eius omnis ululat.
Discendit inflecu. &clamauit
sebon. &elealae . usque iasa
audita est. uoxeorum. superhoc
expediti moab ululabunt. ani¬
maeius ululabit sibi. corme¬
um admoab clamauit. uectes
eius usque ad segor uitulam cons¬
ternantem. per ascensum enĩ
luith. flens ascendit. &inuiã
oronaim clamorem contritio¬
nis. clamlugebunt. aquae enĩ
membrim desertae erunt. quia
aruit herba. defecit germen.
uiror omnis interut. secundum
magnitudinem operis. &uisitatio
eorum ad torrentem salicum
ducenteos qnm̃ circumut cla¬
morterminũ moab usque ad ga
mon repl&cȩ sunt sanguine. Po¬
namenim super dibon additam̃¬
ta his qui fugerint demo ab. leonẽ
& reliquis terrae ⁊ Quia omnis ꝓ
ph&ae huius planus est sensus. ne
eam perpartes ꝓponendo lacera¬
rem. simul uniuersam posui.
& quid mihi secundum a nago¬
genuideatur : insingulis breui
sermone ꝑcurram. Nabo inter¬

Expanded text:
detur in triviis eius accincti detur in triviis eius accincti sunt sacco super tecta eius et in plateis eius omnis ululat descendit in fletum clamavit Esebon et Eleale usque Iasa audita est vox eorum super hoc expediti Moab ululabunt anima eius ululabit sibi cor meum ad Moab clamabit vectes eius usque ad Segor vitulam conternantem per ascensum enim Luith flens ascendet et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt aquae enim Nemrim desertae erunt quia aruit herba defecit germen viror omnis interiit secundum magnitudinem operis et visitatio eorum ad torrentem salicum ducent eos quoniam circumiit clamor terminum Moab usque ad Galbon repletae sunt sanguine ponam enim super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab leonem et reliquiis trophetiae hujus pene unus est sensus, ne eam per partes proponendo lacerarem, simul universam posui, et quid mihi secundum anagogen videatur in singulis, brevi sermone percurram, Nabo inter
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes domus aduersae sapien¬
tiae & dibon quae int̾p̃tat᷑
fluxus eorum ascendit excel¬
sa inquibus superbierat ut
non hostias immolet sed plan¬
gat in quibus ante peccauerat.
Et re uera mendatium instar
fluminis transit & praeter¬
fluit et numquam potest
stabili mansione consistere :
Sermo autemdĩ. qui conpactus
& stabilis est . unde & manna
uidetur quasi glacies suꝑ fa¬
ciem terrae non praeter flu¬
it. sed consistit: porro uixta
Lxx. moabitae mererae iu¬
bentur & plangere non super
aliis hoc em̃ perfectorũ ẽ sed
suꝑ sem& ipsis quia & dibon & eo¬
rũ. id ẽ sermo compositus qui flue¬
bat more torrentis periturus
sit in quohabebat quasi aram
consecrationis suae. omnes
diuitias saeculares: Vnde &
in psalmis dicitur. Diuctiassi
affluant nolitecor ad ponere.
initium autem salutis & sua in¬
tellegere & flere peccata.: Su¬
pernabo & supermedabo moab
ululate. Incunictis capitibus
eius caluitium omnis barbara¬

Expanded text:
Omnis domus adversae sapienOmnis domus adversae sapientiae, et Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, ascendit excelsa, in quibus superbierat: non ut hostias immolet, sed plangat in quibus ante peccaverat. Et revera mendacium instar fluminis transit, et praeterfluit, et numquam potest stabili mansione consistere. Sermo autem Dei, qui compactus est, stabilis est. Unde et manna, quod videtur quasi glacies super faciem terrae, non praeterfluit, sed consistit. Porro juxta LXX, Moabitae moerere jubentur et plangere, non super aliis, hoc enim perfectorum est super semetipsis, quia et Dibon eorum, id est, sermo compositus, qui fluebat more torrentis, periturus sit: in quo habebant quasi aram consecrationis suae, et omnes divitias saeculares. Unde et in psalmo dicitur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere. Initium autem salutis est, sua intelligere et flere peccata. Super Nabo et super Medaba Moab ululabit in cunctis capitibus eius calvitium omnis barba ra
Abbreviated transcription (Latin):
fluctibus obruti sunt et loth
sodomis nocte pereuntibus ue¬
nit insegor. &ortus est ei sol
quod intellegens beatus a pos¬
tolus scribit desc̃is atq perfec¬
brarum sed sumus filudi
Nos enim qui dieisumus. uigi
lemus. induti loricam fidei
& caritatis. et quia noc tem
reliquerat. & filius dĩ ẽẽ
lam coeperat. loquitur ad
credentes: Nox praecessit
dies autem ad propinqua uit:
Quasi indie cum honestato.
ambulemus non in cõmes¬
sationibus & ebrietatib:
non cubilibus. et luxoria
Percunt autem nocte moabi¬
tidis &iãmurus eius qui di¬
alectica arte constructus est :
Ineadem nocte uastatus est.
atq destructus et aeterna
diu turnitate conticuit.
potno. ar. quod int̃p̃tatur
hoc ostendit quod haec sapi¬
entia quae aduersaria dĩ ẽ.
eclesi astico sermone contra
se pugnante superata sit:
Ascendit domus et dibon. ad
excelsa in planctũ .lxx. con¬
tristamini in uobis. peribit
etiam & dibon ubiara est
illuc ascendetis adplorandũ:

Expanded text:
fluctibus obruti sunt . Et Lot, fluctibus obruti sunt . Et Lot, Sodomitis nocte pereuntibus, venit in Segor, et ortus est ei sol . Quod intelligens beatus Apostolus scribit de sanctis atque perfecbrarum, sed sumus filii D» Nos enilemus induti lorica fidei et charitatis. Et quia noctem reliquerat, et filius diei esse jam coeperat, loquitur ad credentes: Nox praecessit, dies autem appropinquavit, quasi in die cum honestate ambulemus, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et luxuria . Pereunte autem nocte Moabitide, etiam murus ejus, qui dialectica arte constructus est, in eadem nocte vastatus est atque destructus, et aeterna taciturnitate conticuit. Porro Ar, quod interpretatur hoc ostendit, quod haec sapientia, quae adversaria Dei est, Ecclesiastico sermone contra se pugnante, superata sit. Ascendit domus, et Dimon ad excelsa in planctum. LXX: Contristamini in vobis, peribit enim Dimon, ubi ara est: illuc ascendetis ad plorandum.
Abbreviated transcription (Latin):
misticum prophetauit: Ori¬
n&ur stella exiacob & consur¬
gethomo exirrł. & percutit
principes moab: quia noc te
uastata est armoab conticuit.
quia nocte uastata ẽ murus
moab conticuit. .lxx. noc te
perut moabitis nocto eñ perut
murus moabitidis pro ur
quod solus theo dotio ita posuit
ut legitur in hebraco: Aquila
& symmachus urbem interp̃¬
tatisunt. Non considerantes
quod inter. Ain. et Rẽs.
elementa hebraica. Iõtu.
lit teram non haber&. quae
siesset recte ciuitas diceretur
sapientia saecularis. dequa
dñs loquitur perprophetam
perdam sapientiam sapienti¬
um & prudentiam pruden¬
tium reprobabo. quiaucto¬
rem sui sensum habet. qui ex¬
generaliter uidetur quidem
de patrinasci. quod interp̃¬
tatur moab. sed quia adult̃
est & aduersarius populo dĩ
de incesto &spelunca ac noc¬
tu generatur. unde in nocte
perit inerrore scilicit sem¬
piternot÷ & aegeptii martru¬
brouigilia matutina quae
nocturnum tempus ostendit:

Expanded text:
mysticum prophetavit: Orimysticum prophetavit: Orietur stella ex Jacob, et consurget homo ex Israel, et percutiet principes Moab . . Quia nocte vastata est Ar, Moab conticuit; quia nocte vastatus est murus, Moab conticuit. LXX: Nocte periit Moabitis, nocte enim periit murus Moabitidis. Pro AR  , quod solus Theodotio ita posuit, ut legitur in Hebraeo, Aquila et Symmachus, urbem interpretati sunt, non considerantes, quod inter AIN et RES elementa Hebraica, JOD litteram non haberet, quae si esset, recte civitas diceretur. Sapientia saecularis, de qua Dominus loquitur per Prophetam: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo : quia auctorem sui sensum habet, qui exgeneratur, videtur quidem de patre nasci, quod interpretatur Moab; sed quia adulter est, et adversarius populo Dei, de incestu, et spelunca ac nocte generatur. Unde in nocte periit, in errore scilicet sempiterno. Et Aegyptii in mari Rubro vigilia matutina, quae nocturnum tempus ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi possidebunt terram. E tati
qui audierint dñm loquentem
Discite ame qñm mansu&us sum
& humilis corde qui ante glo¬
riã humiliati sunt. Et audie¬
runt dicentem a postolum pe¬
sunt de quibus supra legimus
symmachus et theodotio:
adsumptio moab quomodo
circum cisio & carnalis est. &
spiritalis ÷ & de spiritalia ab
apostolo dicitur. Nosenim su¬
mus circum cisio quispudi ser ui¬
mus & gloriamur in dño & non
in carne confidimus et rursum
ad distinctionem sp̃italis inł
dicitur. de carnali: uidete isrł
secundum carnem. & uos gen¬
tes incarne. simo ab accipien
dus est. sp̃italiter qui inter p̃¬
tatur de patre siue aqua pat̃¬
na. de incestu & ebrietate
conceptus. quod quo idam mo¬
do absente immo nesciente patre
uideretur esse. generatus
inmultis scripturarum locis
demoab legimus. & maxime
innumerorum uolumine
Quando balac rex moabitarum
ad maledicendum balaam
inuitauit ariolum qui inter
cetera hoc etiam contramoab

Expanded text:
ipsi possideipsi possidequi audierunt Dominum loquentem: Discite a me quia mansuetus sum, et humilis corde . Qui ante gloriam humiliati sunt, et audierunt dicentem apostolum Pesunt, de quibus supra legimus:Symmachus et Theodotio: Assumptio Moab. Quomcircumcisio est carnalis, est et spiritalis: et de spiritali ab Apostolo dicitur: « Nos enim sumus circumcisio, qui spiritu Dei servimus, et gloriamur in Domino et non in carne confidimus ; » et rursum ad distinctionem spiritalis, Israel dicitur de carnali: « Videte Israel secundum carnem, et vos gentes in carne. » Sic Moab accipiedus est spiritualiter, qui interpretatur de patre, sive aqua paterna, de incestu, et ebrietate conceptus, quod quodammodo absente, immo nesciente patre, videretur esse generatus. In multis Scripturarum locis de Moab legimus, et maxime in Numerorum volumine, quando Balac rex Moabitarum ad maledicendum, Balaam invitavit hariolum, qui inter caetera etiam hoc contra Moab
Abbreviated transcription (Latin):
qui fumi huius agmen effugiat :
Nemo enim absq peccato nec
siunius diei fuerit uita eius:
Cum que philisteacorruerit. &
fumus cius uniuersa penetra¬
ueret Itaut eum nullus possit
effugere quid dicitur ange¬
lis qui singulis praesunt genti¬
bus admirantibus et scirea
cupientibus . cur sola sion ins¬
pecula & in sublimibus con¬
locata a maritudinẽ. fumi
huius euaserit : quid igitur
dicitur eis : nempe hoc quod
sequitur. quia dñs funda ue¬
rit eam Et ipse sit funda men¬
tum eius: Fundauerit autẽ
bus nominibus xp̃s intellegi¬
tur. dequo & a postolus ait.
fundamentũ autem aliud
nemopotest iacere : prae ter
eum. qui positus est iħm xp̃m.
qui autẽ fatuus .ẽ. & stulta
loquitur  & cor eius uana intel¬
legit : acdificat domum suama
super arenam quae non habet
funda mentum: In hac ergo sion
quae fundata estuã dño spera¬
bunt pauperes siue mansu&i
et humilis populi eius. De qui¬
bus dicitur. beatimites qñmt

Expanded text:
qui fumi hujus agmen effugiat; qui fumi hujus agmen effugiat; nemo enim absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus . Cumque Philisthaea corruerit, et fumus ejus universa penetrarit, ita ut eum nullus possit effugere, quid dicetur Angelis, qui singulis praesunt gentibus, admirantibus et scire cupientibus, cur sola Sion in specula et in sublimibus collocata amaritudinem fumi hujus evaserit? Quid igitur dicetur eis? Nempe hoc quod sequitur: Quia Dominus fundaverit eam, et ipse sit fundamentum ejus. Fundaverit autem bus nominibus Christus intelligitur, de quo et Apostolus ait: Fundamentum enim aliud nemo potest jacere, praeter eum qui positus est Jesum Christum . Qui autem fatuus est, et stulta loquitur, et cor ejus vana intelligit, aedificat domum suam super arenam, quae non habet fundamentum. In hac ergo Sion, quae fundata est a Domino, sperabunt pauperes sive mansueti, et humiles populi ejus, de quibus dicitur: Beati mites, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem. animam. quae ma¬
lorum cogitationum thesau¬
rus ẽ: haec ululare debet &
plangere. quia omnis pros¬
trata est in terram que de iecta:
& nihil inea sanae intellegenti¬
ae est dĩq sapientiae:
Quare ululat porta: quam ob
cai sam clamat ciuitus: quia
prostrata est omnis phrlistea :
quurque prostratasit : sequens
uersus ostendit: Ab aquilo¬
ne fumus uenit. & non ẽ. qui
effugiat agmen eius fumus
iste ardentibus diaboli iacolis
suscitatur. qui noxius est ocu¬
lis et contrarius lumini. et
ab aquilone oritur. i quo
inhieremia olla succenditur
Et a quo ex ardescunt mala su¬
peromnes habitatores terrȩ
qui non possunt dicere acco¬
lasum Et peregrinus sicut
omnes patres iei. sed inter¬
ra habitant: unde & in pro¬
uerbus legimus. Aquilo uen¬
tus durus. Nomine autem dex¬
ter uocatur. quicum perse du¬
rus sit & sinster & ceruice duris¬
sima iugumdĩ nolit recipere : uo¬
catur dexter: ab his qui ponunt
dulceamarum & amarum dulce

Expanded text:
civitatem, animam, quae macivitatem, animam, quae malarum cogitationum thesaurus est. Haec ululare debet et plangere, quia omnis prostrata est, in terramque dejecta, et nihil in ea sanae intelligentiae est Deique sapientiae. Quare ululat porta? quam ob causam clamat civitas? quia prostrata est omnis Philisthaea. Curque prostrata sit, sequens versus ostendit: Ab Aquilone fumus venit, et non est qui effugiat agmen ejus. Fumus iste ardentibus diaboli jaculis suscitatur, qui noxius est oculis, et contrarius lumini, et ab Aquilone oritur, a quo in Jeremia olla succenditur , et a quo exardescunt mala super omnes habitatores terrae, qui non possunt dicere: Accola sum et peregrinus, sicut omnes patres mei ; sed in terra habitant. Unde et in Proverbiis legitur: Aquilo ventus durus . Nomine autem alio dexter vocatur, qui cum per se durus sit et sinister, et cervice durissima jugum Dei nolit recipere, vocatur dexter ab his qui ponunt dulce amarum, et amarum dulce;
Abbreviated transcription (Latin):
monedĩ. Sed omnes eorũ reli¬
quiae intereant. nequid dema¬
lo semine germinet: ulula
porta. clama ciuitas. prostra:¬
taẽ philistea omnis. ab aqui¬
lone enim fumusuenit. & nonẽ
quieffugiat agmen eius. Et quid
res pondebitur nuntus genti um
quiadñs fundauit sion. & imipsa
sperabunt pauperes populieius.
pronuntis id est angelis quos
solus symmachus transtulit:
Omnes reges interp̃tati sunt.
uerbi umgui tate decepti.
quia praeter unam litteram
Alex quae in angelorum uoca¬
bulo addita est. eodem reges
et angeli apud hebraeos appel¬
lantur nomine idẽ malache
in libro hebraicorum nominũ
repperi phylistim interp̃tari
cadentes poculo. quiergo in e¬
briati sunt calice babrlonis et
biberint uinum in quo est omnis¬
luxoria. & intercetera uitia
propter ebrietatem regnumdĩ.
luxti apostolum non fuerint
consecuti. his praccipitur ut por¬
ta eorum ululet ecclamet ciui¬
tus : portam haereticorũ os
arbitror quoblas phemant. et¬

Expanded text:
mone Dei: sed omnes eorum relimone Dei: sed omnes eorum reliquiae intereant, ne quid de malo semine germinetur. Ulula porta clama civitas prostrata est Philisthea omnis ab aquilone enim fumus venit et non est qui effugiat agmen eius et quid respondebitur nuntiis gentis quia Dominus fundavit Sion et in ipsa sperabunt pauperes populi eius Pro nuntiis, id est, Angelis, quos solus Symmachus transtulit, omnes reges interpretati sunt, verbi ambiguitate decepti, quia praeter unam litteram ALEPH, quae in Angelorum vocabulo addita est, eodem reges et Angeli apud Hebraeos appellantur nomine, id est, MALACHE . In libro Hebraicorum Nominum reperi Philisthiim interpretari cadentes poculo. Qui ergo inebriati sunt calice Babylonis, et biberint vinum in quo est luxuria; et inter caetera vitia propter ebrietatem regnum Dei juxta Apostolum non fuerint consecuti , his praecipitur, ut porta eorum ululet, et clamet civitas. Portam, haereticorum os arbitror, quo blasphemant:
Abbreviated transcription (Latin):
trocinium quoque malorum o¬
perum quaesi erint : & diuer¬
sas finxerint hereses: Egoputo
serpentes. ẽe pennatos. qui se
ex altant et eleuant contra
scientiã dĩ. Et ponunt incaelo
ossuum. uel qui absorbunt uolu¬
cres. hoc ẽ quiuenenato ore sin¬
gulos quosq: uolare cupientes
& ad excelsa consurgere : suis
faucibus deuorant: et hoc int̃¬
im demalis : cȩterum qui non
contriuerunt uirgam et iugũ
percussorissui. sed ceruicem
suam dño subiecerint: & sunt
pauperes spũpascentur. &
dicent. dñs pascetme & nihil
mihi deerit. & adño audi¬
ent in pascua uberrima pascã
eos & ingredientur. & egre¬
dientur. et pascuam inueni¬
ent. & pascentur pauperes.
per eum. qui eos percutit ut
emendet. & in pace requies¬
cent: siue pustore sollicito
ipsi agent fiducialiter. et
cum lazaro requiescent insi¬
nu abraham: Qui autem con¬
triuerunt iugum et uirgã per¬
cussorissui. famem perpetuã
sustinebunt ut non alantur ser¬

Expanded text:
trocinium quoque malorum otrocinium quoque malorum operum quaesierint, et diversas finxerint haereses. Ego puto serpentes esse pennatos, qui se exaltant et elevant contra scientiam Dei, et ponunt in coelum os suum: vel qui absorbent volucres, hoc est, qui venenato ore singulos quosque volare cupientes, et ad exfaucibus devorant. Et hoc interim de malis. Caeterum qui non contriverunt virgam et jugum percussoris sui, sed cervicem suam Domino subjecerunt, et sunt pauperes spiritu, pascentur, et dicent: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit . Et a Domino audient: In pascuis uberrimis pascam eos ; et ingredientur et egredientur, et pascua invenient. Et pascentur pauperes per eum, qui eos percutit, ut emendet: et in pace requiescent, sive, pastore sollicito, ipsi agent fiducialiter, et cum Lazaro requiescent in sinu Abrahae . Qui autem contriverunt jugum et virgam percussoris sui, famem perpetuam sustinebunt; ut non alantur ser
Abbreviated transcription (Latin):
me consolata sunt. Haeo est
uirga et hõciugum quod cerui¬
cibus omnium uult saluator in¬
ponere. ut deposito iugo nabu¬
chodonosor portent iugum xp̃i
quod siquis abiecerit ad que
contriuerit statim desemine
siue radice serpentis. qui est
colubertortuosus. egredient᷑¬
aspides & regulus et de aspi¬
dibus exibunt serpentes uolan¬
tes siue qui absorbeant uolu¬
cresy Abiecto autem iugodĩ
& contrita dñi disciplina. pri¬
mum cogitatiobus nostris.
semen colubri radicatur se¬
cundo de semine pessimo nasci¬
tur regulus qui rex serpentiũ
est & a flatb suo atque cons¬
pectu. homines occidere dicit᷑.
siue genimina aspidum: De
quibus in psalmo canitur: Ve¬
nenum aspidum sublabus eoꝵ:
Quae peccata sunt uaria & de
cognationum pessimo thesau
romala opera prorumpunt.
Cumque regnauerint in homi¬
nibus alienigenis. quia dõ
alieni sunt. statim egredi¬
untur serpentes pennati. ut
non sufficiat eis cogitasse et
fecisse quae mala sunt. Nisi pa¬

Expanded text:
me consolata sunt . Haec est me consolata sunt . Haec est virga, et hoc jugum quod cervicibus omnium vult Salvator imponere, ut deposito jugo Nabuchodonosor, portent jugum Christi. Quod si quis abjecerit atque contriverit, statim de semine sive radice serpentis, qui est coluber tortuosus, egredientaspides, et de aspidibus exibunt serpentes volantes, sive qui absorbeant volucres. Abjecto autem jugo Dei, et contrita Domini disciplina, primum in cogitationibus nostris semen colubri radicatur, secundo de semine pessimo nascitur regulus, qui rex serpentium est, et afflatu suo atque conspectu homines occidere dicitur: sive genimina aspidum, de quibus in Psalmo dicitur: Venenum aspidum sub labiis eorum , quae peccata sunt varia, et de cogitationum pessimo thesauro in mala opera prorumpunt. Cumque regnaverint in hominibus alienigenis, qui a Deo alieni sunt, statim egrediuntur serpentes pennati; ut non sufficiat eis cogitasse, et fecisse quae mala sunt, nisi pa
Abbreviated transcription (Latin):
genas nec sermodĩ fieri pote¬
rat as propheta
Quod quidam et supra dixis¬
se me memini. quando ori¬
amortuo uidit esaias dnm
sedentem super thronum
excelsum et eleuatum. &
in exodo legimus quod post¬
quam mortuus est rex ae¬
grpti ingemuerint filurrł
ab operibus suis et exclama¬
uerint et ascenderit clamor
eorum ab operibus & exaũ¬
dierit dñs gemitum eorum:
Nisi enim esset misticum quod
te clamare debuerant quan¬
doluto & lateribus seruiebant
praccipitur ergophilistum¬
quos nunc palestinos uocant
niginae tranferuntur et dici¬
tureis. Negaudeat. ne lac¬
tentur. qñm contriuerint uir¬
gam uel iugum percussoris sui
quemenim diligit dñs corripit.
& castigat omnem filium quẽ
recepit & quasi filios nos eru¬
dit. Ds quando uisitat in
uirga iniquitates nr̃as & infla¬
gellis peccata nr̃a. ut mise¬
ri cordiam suam non auferat
a nobis. haec ẽ uirga dequa¬
& in alio psalmo scriptum est.
Virgatua & baculus tuus ipsa

Expanded text:
genas, nec sermo Dei fieri potegenas, nec sermo Dei fieri poterat ad Prophetam. Quod quidem et supra dixisse me memini, quando Ozia mortuo, vidit Isaias Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum. Et in Exodo legimus , quod postquam mortuus est rex Aegypti, ingemuerint filii Israel ab operibus suis, et exclamaverint, et ascenderit clamor eorum ab operibus, et exaudierit Dominus gemitus eorum. Nisi enim esset mysticum quod te clamare debuerant, quando luto et lateribus deserviebant. Praecipitur ergo Philistquos nunc Palaestinos vocant, nigenae transferuntur; et dicitur eis ne gaudeant neque laetentur, quoniam contriverint virgam, vel jugum percussoris sui . Quem enim diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit. Et quasi filios nos erudit Deus, quando visitat in virga iniquitates nostras, et in flagellis peccata nostra, ut misericordiam non auferat a nobis . Haec est virga de qua in alio Psalmo scribitur: Virga tua et baculus tuus ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
& cetera hissimilia. sed pro in¬
posubili. nullus enim poterit
dñi infirmare consiliũ: & ma¬
num eius ex celsam siue subli¬
mem ne percutiat auertere :¬
nanno quo mortuus est rex
achar. factum est onus istud.
Nela&aris phrlistea omnistu
qñm comminuta est uirga per
crem. & pascentur primoge¬
niti pauperum. et pauperes
fiducialiter requiescent. &
interficere faciam fame radicẽ
tuam & reliquias tuas interfi¬
ciam : Ixx. Anno quomortuus
est rex achaz. factum est uer¬
bum istud. nela&emini alieni¬
genaeomnis. contritum est enĩ
iugum eius qui percutiebat uos.
siquidem desemine serpentis
egredientur genimina aspidũ
Et de geminibus eorum egredi:¬
entur serpentes pennati. &
pascentur paupores per eam:
& pauperes homines in pacere
Mor tuo achar qui interp̃tatur
siue possessio. quem regem
impiissimum legimus. fit pon¬
dus istud super philistim siue
uerbum. Vi uente enim illo
& regnante in peccatoribus
nec ponedus contra aliem¬

Expanded text:
 caetera his similia; sed pro im caetera his similia; sed pro impossibili. Nullus enim poterit Domini infirmare consilium, et manum ejus extentam sive sublimem, ne percutiat, avertere. In anno quo mortuus est rex Achaz, factum est onus istud. Ne laeteris, Philisthaea omnis tuam comminuta est uirga perccrem. Et pascentur primogeniti pauperum, et pauperes fiducialiter requiescent, et interire faciam fame radicem tuam, et reliquias tuas interficiam. LXX: Anno quo mortuus est rex Achaz factum est verbum istud: Ne laetemini, alienigenae omnes, contritum est enim jugum ejus qui percutiebat vos. Siquidem ex semine serpentis egredientur genimina aspidum, et ex geniminibus eorum egredientur serpentes pennati. et pascentur pauperes per eum, et pauperes homines in pace reMortuo Achaz, qui interpretatur sive possessio, quem regem impiissimum legimus, fit pondus istud super Philisthiim, sive verbum. Vivente enim illo, et regnante in peccatoribus, nec pondus contra alieni
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ uirtutem inimicii Et a¬
postoli uerba testantur. dsri
conter& satanan subpedibus
uris uel ociter : Hoc consilium
quod cogitauit suꝑ omnẽ t̃ram.
Et haec manus extensa suꝑ uniuer¬
sas gentes.  Dñs enĩ exercituũ
decreuit. Et quis poterit in¬
firmare & manus eius extenta.
& quis auertet eam: Proomni
terra . lxx uniuersum orbem
interp̃tatisunt. infine oneris
uel uisionis contrababylonem
quod latitabat aperitur. Dm̃
cogitasse consilium suꝑ omnem
terram. ldeo orbem terrarum.
Et non contra terram chalda eo¬
rum & regem asfrriorum
atq chaldaeorum. Et exten¬
tam siue eleuatam manum e¬
ius super omnes gentes. & non
superunam gentem babylonem :
Ex quo ostenditur cuncta
quaedicta sunt. Non adunam
prouintiam specialiter: sed
contra orbem terrarum gene¬
raliter pertinene: quod que
dicitur quis poterit infirmare.
et quis auertit eam Non pro
difficilidebemus accipere sicut
illud legitur. quisfapiens & in¬
tellegit hacc. & quis putans
fidelis & prudens dispensator.¬

Expanded text:
omnem virtutem inimici . Et Apostoli verba testantur: Deus conteret Satanam sub pedibus vestris velociter . Hoc consilium quod cogitavit super omnem terram, et haec manus extenta super universas gentes. Dominus enim exercituum decrevit, et quis poterit infirmare? Et manus ejus extenta, et quis avertet eam? Pro omni terra LXX universum orbem interpretati sunt in fine oneris vel visionis contra Babylonem. Quod latebat aperitur, Deum cogitasse consilium super omnem terram, id est, orbem terrarum, et non contra terram tantum Chaldaeorum et regem Assyrium atque Chaldaeum: et extentam sive elevatam manum ejus super omnes gentes, et non super unam gentem Babyloniam. Ex quo ostenditur, cuncta quae dicta sunt non ad unam provinciam specialiter, sed contra orbem terrarum generaliter pertinere. Quodque dicitur: Quis poterit infirmare, et quis avertet eam? non pro difficili debemus accipere, sicut illud legitur: Quis sapiens et intelliget haec ? Et: Quis, putas, est fidelis et prudens dispensator
Abbreviated transcription (Latin):
li& me dr̃ meus & lugeãmultos.
quicnte pec cauer̃ & ñ egerunt
pęnitentiã : Vnde conpatientis
affectu ad alios loquitur : Quis
infirmatur &egoñ in firmor
quis scandali zcctur & ñegouror
Igitur & ꝓph&la uidens populũ
quondẽ uisionis uanc tecta con¬
scendere : Et inclamore uersare
cunctos qui principes ã fugisse.
& ligatos ẽẽ uinculis peccatorũ.
erũpit in lacrimas & abigđt
c̃solantes & fletuamarissimo
se flere testat᷑: Ñ suꝑfilios sed
suꝑ filias populi suiquȩ uirili¬
tatis ꝑdidit dignitatẽ. Dies enĩ
iudicu& int̃feotionis & concul¬
cationis. Nequa quẽc erit hie

Expanded text:
 Deus, et lugeam multos qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam. Unde compatientis affectu et ad alios loquitur: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Igitur et Propheta videns populum quondam visionis vana tecta conscendere, et in clamore versari; cunctosque principes ejus fugisse, et ligatos esse vinculis peccatorum, erumpit in lacrymas, et abigit consolantes, et fletu amarissimo se flere testatur, non super filios, sed super filiam populi sui, quae virilitatis perdidit dignitatem. Dies enim judicii, et interfectionis, et conculc
Abbreviated transcription (Latin):
suentis̃ inte uitictis parit̃ ꝓcul
fugier̃ Lxx et fortes inte longe
fugerunt : Adhuc sermo ꝓph&ȩ
contra uallem sion cuius habita¬
tores ascender̃ intecta uanae &cla¬
mar̃ clamore c̃fuso. Et uulnerotis
absq: p̃lio. cuius principes omnes
fuger̃ & dure ligatis̃ & qui fortes
int̃ eoserant longius aufugoruNt :
Quanto eñi quis inheretica ꝑuersi¬
tate prudentior. ẽ. tanto longius
recedit a dño: Quod autẽ dicit iux¬
tahebraicũ. omnes qui inuentis
inte. hoc notaredebemus: quod
heretibeos quos deciperint inue¬
nisse sedicant. sed inuentio eorũ
perditio ẽ deniq: parit̃ conligan¬
tur et proculfugiunt : nemi hi
plac& illa expositio. secundũ
diuersitatẽ aereseondiuersu
ẽẽ & spatia fugientium. Cum
scriptura scã dicat: Omnes qui
ab her&icis sunt reperti parit̃
spargit : Vnde demorsedicit᷑
Ad propinquauit morses solus

Expanded text:
sunt in te, vincti sunt pariter, procul fugerunt. LXX: Et fortes in te longe fugerunt. Adhuc sermo Prophetae contra vallem Sion, cujus habitatores ascenderunt in tecta vana, et clamaverunt clamore confuso, et vulnerati sunt absque praelio, cujus principes omnes fugerunt, et dure ligati sunt, et qui fortes inter eos erant, longius aufugerunt. Quanto enim quis in haeretica perversitate prudentior est, tanto longius recedit a Domino. Quod autem dicit juxta Hebraicum: Omnes inventi sunt in te, hoc notare debemus, quod et haeretici eos quos deceperint, invenisse se dicant: sed inventio eorum, perditio est. Denique pariter colligantur, et procul fugiant. Nec mihi placet illa expositio, secundum diversitatem haereseon diversa esse et spatia fugientium, cum Scriptura sancta dicat : omnes qui ab haereticis sunt reperti pariterspargit. Unde de Moyse dicitur , appropinquabat Moyses solus
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscer&ur ab aegrptis & i p¬
si cognoscerent eum. et quod of¬
ferront hostias & munora &
uota psoluerent & percussi
sunarentur. Et reuerterent᷑
ad dñm & placar&ur eis : &ite¬
rum sanarentur. sic& hoc quod
sequitur seruire aegyptios cessr¬
nus in bonam partem accipien¬
dum ẽ : seruitenim & cpostolus
credentibus ut lucricos faciat
et esccu subicitur fratrisuo ic¬
cob ut particeps ficet benedio¬
tionum eius : Igitur qui prio¬
res degentibus sulucti fuerin
& habuerint in secltaredñi
eos qui induritia perseuerant
suc seruite sclucbunt. Et com¬
mixtione ac soci & acte eorum
pergent ad cssirios. ut ussy¬
rios ducant adaegyptum
& postea possint adisrahe¬
liticum populum perueniro:
Obbanc causam reor & fidolẽ
mulierem seruire uiro in fedel:

Expanded text:
cognosceretur ab Aegyptiis, et ipsi cognoscerent eum; et quod offerrent hostias et munera, et vota persolverent et percussi sanarentur, et reverterentur ad Dominum, et placaretur eis, et iterum sanarentur: sic et hoc quod sequitur, servire Aegyptios Assyriis, in bonam partem accipiendum est. Servit enim et Apostolus credentibus, ut lucri eos faciat . Et Esau subjicitur fratri suo Jacob , ut particeps fiat benedictionum ejus Igitur qui priores de gentibus salvati fuerint, et habuerint in se altare Domini, eos qui in duritia perseverant, sua servitute salvabunt, et commixtione ac societate eorum, ipsi pergent ad Assyrios, ut Assyrios ducant ad Aegyptum; et postea possint ad Israeliticum populum pervenire. Ob hanc causam reor, et fidelem mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
sionib: sedrur sumeos inre¬
surrectione sanat : ut illorũ
uulneribus fides credentium
confirmetur. unde & adiob
dicitur putas metibi aliter
locutum pisiut appareres
iustus : Ipse enim dolor efacit¬
& reddit pristinae sanitati
& uisitat seruos suos inuirga
ut misericor dicem suc̃e non au¬
ferat abeis: unde filice &
nurus quae multum peccauer̃
& deuaricauerunt pedessuos
omnitr anseunti. non uisi tan¬
tur neq: corripientur. di¬
cente dño nonuisitabo suꝑ
filics ur̃cs cum fuerint for¬
nicatȩ Et su ꝑ nurus urur
cumadultercuerint : Per¬
cutit ergo ae grptios non ig¬
ne non gladio seduirga:
quis enim fibus ẽ quem non
eru dicet pater : ut postquã
sanati fuerint reuertant᷑
cad dñm & plac&ureis & rur¬
sum san& eos : semꝑ enim in¬
digomus miseri cordũdĩ. &
nullus .ẽ finis clemontiae :
Indie illa erituia de aegrpto
incessymos & intrabit assy¬
rius inaegyptum & aegrpti¬
us in assrios & seruient egrp

Expanded text:
sioni, sed rursum eos in resioni, sed rursum eos in resurrectione sanabit, ut illorum vulneribus fides credentium confirmetur. Unde et ad Job dicitur: Putas me tibi aliter locutum, nisi ut appareres justus? Ipse enim dolorem facit, et reddit pristinae sanitati; et visitat servos suos in virga, ut misericordiam suam non auferat ab eis. Unde filiae, et nurus, quae multum peccaverunt, et divaricaverunt pedes suos omni transeunti, non visitantur neque corripiuntur, dicente 299 Domino: Non visitabo super filias vestras, cum fuerint fornicatae: et super nurus vestras, cum adulteraverint . Percutit ergo Aegyptios Dominus, non igne, non gladio, sed virga. Quis enim filius est, quem non erudiat pater? Ut postquam sanati fuerint, revertantur ad Dominum, et placetur eis, et rursum sanet eos. Semper enim indigemus misericordia Dei, et nullus est finis ejus clementiae. In die illa erit via de Aegypto in Assyrios: et intrabit Assyrius in Aegyptum, et Aegyptius in Assyrios: et ser
Abbreviated transcription (Latin):
ao grptii dñm: colent eum in hos¬
tus sp̃italibus & muneribus
ut dicat cum dacuid sacrificiũ
dõ sp̃s contribulatus & eleua¬
tio manuũ meccrum sacrificiũ
uos ꝑtinum : Quando creden¬
tes innaz ar eum ipsi fuerint
na zarei. Vinum &sicera ñbi¬
bentes & ac&um quod o ño pro
onis populus &effund& san¬
guinem xp̃i anũ quiclumecuit
ad dnm. Et id circo egredi&
ci faciedĩ dicens desaluctore
crucifige crucifigeeum:
et nos non habemus regemnisi
cae surem: uotumoffert &
soluit dño qui ẽ scr corpore
us qui dimidiã partem subs¬
tantiae suae pauperibus repro¬
misit : Quaeritursi a egrptus
scluator & propugnator ẽ
missus quiliber ar&eos decn¬
gustiis : Quomodo nunc dicit᷑
sed consideremus quid sequit᷑:
& sc nabitecm : Quemenim
diligit dñs corripit : Et ipse sal
filio non pepercits tradidit
eum pronobis ut illius liuore
& uulneribus suno remur:
Tradidit dñs & martyres par¬

Expanded text:
Aegyptii Dominum, colent eum in hosAegyptii Dominum, colent eum in hostiis spiritualibus et muneribus; et dicent cum David: Sacrificium Deo spiritus contribulatus ; et: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum ; quando credentes in Nazaraeum, et ipsi fuerint Nazaraei, vinum et siceram non bibentes , et acetum quod Domino proponis populus, et effundet sanguinem christianum, qui clamabit ad Dominum ; et idcirco egredietur a facie Dei, dicens de Salvatore: Crucifige, crucifige eum ; et: Nos non habemus regem nisi Caesarem . Votum offert et solvit Domino, qui est sanctus corpore us, qui mediam partem substantiae suae pauperibus repromisit . Quaeritur, si Aegyptis salvator et propugnator est missus qui liberet eos de angustiis, quomodo nunc dicatur: Sed consideremus quod sequitur: Et sanabit eam. Quem enim diligit Dominus, corripit . Et ipse Salvfilio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis, ut illius livore, et vulneribus sanaremur : tradidit Dominus et martyres pas
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m exercituum : nunc infort᷑
Erit alitredñi in medio t̃rȩ
aegrpti: Quodonius secundũ
io sephum made intellegens im¬
pleretonatus ẽ &titulus dñi
in signum qucis & intestimoniũ
uniuerscrumgentium : quae
nunc ae gyptus aippellantur
Cumq persecutio creuerit afte¬
cie tribulantium nominis xp̃i¬
cni Tunc da mabunt in cor
torem quiliber& eos ut liberco¬
ti cognoscant dr̃m & ipsi cog¬
noscantur adño: Et ubiabun¬
dauit peccatum suꝑ abundabit
gratia : Vnum cũt altare ae¬
gypti id ẽ mundiistius dicit᷑
ut cuncta altaria quȩ õtru
ecdesiȩ eriguntur altaresci¬
umus eẽ non dñi : Vsq: ad finẽ
uisionis aegyptiue in libro ex¬
planationũ historiȩ quia ma¬
nifesta proph&ia erut. dixi¬
mus quod cuncta referantur
udxp̃m: Et cognoscent aegrptu
dñm indie illa et colenteum
in hostus & muneribus & uota¬
ti& dñs aegrptum plugam
& sunabit etm. & rouertent᷑
ad dñm & placabitur eis & sance¬
bit eos : Postquã cognouerunt

Expanded text:
m exercituum, nunc infertur: Erit altare Domini in medio terrae Aegypti, quod Onias secundum Josephum male intelligens implere conatus est. Et titulus Domini , in signum Crucis, et in testimonium universarum gentium, quae nunc Aegyptus appellantur. Cumque persecutio creverit a facie tribulantium nominis Christiani, tunc clamabunt in cordtorem qui liberet eos, ut liberati cognoscant Dominum, et ipsi cognoscantur a Domino; et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia . Unum autem altare Aegypti, id est, mundi istius dicitur, ut cuncta altaria, quae contra Ecclesiae eriguntur altare, sciamus esse non Domini. Usque ad finem visionis Aegyptiae, in libro Explanationis Historicae, quia manifesta prophetia erat, 298 diximus quod cuncta referantur ad Christum. Et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa: et colent eum in hostiis, et muneribus, et votainus Aegyptum plaga, et sanabit eam: et revertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Postquam cognoverint
Abbreviated transcription (Latin):
aegypto sumus &istius mundi uer¬
scmurtenebris. possumus loqui
linguac cananitidi quȩ ipt̃ acgrp
linguatiam & hebrȩam mediac ẽ &¬
tianͫ hebrȩde magna ex paerte con¬
finis : Chanican int̃p̃tatur
quasi cõmotio siuerespondens
Quando igitur aba egeptorece¬
dimus & exir euolumus depo¬
testate pharconis. ita ut t̾ra
nr̃co & confersio formido losco
sit aegrpto . Tunc mouemur
& quasi respondenus dñiuo
luntati et tamon quia ad¬
huc in p̃senti sȩculo sumus lin¬
gua hebrea nec dum loqui
possumus : Quodq sequitur
excituum. hoc significat quod
&iã hic positi ne qua quã dae¬
monum sed di recordemur
omni potentis : De his .v. ciui¬
tictib cum edicrum quattuer
ta ciitesint nomina: una dictt
solisciuitas quae mihiuid&ur
referria duisum: sicut enim
ut uide cotur ciuitus sole & luna
indig& it a ut oculinr̃i in lu¬
Eminentur indigemus soleiusti¬
tiae Indie illaerit alture
dñi in medio t̾re aegypti&ti

Expanded text:
Aegypto sumus, et in istius mundi verAegypto sumus, et in istius mundi versamur tenebris, non possumus loqui lingua Chananitide, quae inter Aegyptiam, et Hebraeam media est, et Hebraeae magna ex parte confinis. Chanaam, interpretatur, quasi commotio, sive quasi respondens. Quando igitur ab Aegypto recedimus, et exire volumus de potestate Pharaonis, ita ut terra nostra, et confessio formidolosa sit Aegypto: tunc movemur et quasi respondemus Domini voluntati, et tamen quia adhuc in praesenti saeculo sumus, lingua Hebraea necdum loqui possumus. Quodque sequitur:Dominum exercituum, hoc significat, quod etiam hic positi nequaquam daemonum, sed Dei recordemur omnipotentis. De his quinque civitatibus, cum aliarum quatuor tacita sint nomina, una dicitur solis civitas, quae mihi videtur referri ad visum. Sicut enim ut videatur civitas, sole et luna indiget; ita ut oculi nostri illuminentur, indigemus sole justitiae. In die illa erit altare Domini in medio ter