comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nę suȩ quasi quedã uestimenta hab̾e eristi¬
mant: ⁊ tãdiu illos uestitos ꝑutant. qndiu
hec que ipsi p̃dicauer̃ ab illis seruari con¬
siderant. Ex quib cũ quidã ad scãm eccłam
redeunt: eos protinꝰ doctrinę uestimenta ꝑ-¬
ari nequeat: querendũ nob̃ ẽ qͦmͦ pͥus nudi
i pꝰmodũ spoliati memorant᷑. S sciendũẽ.
qr om̃is qui cordis puritate ꝑfruit᷑: eo ipso
quo dupplicitatis togumentũ ñ hab&. nu¬
dus ẽ. Q sunt ñuulli apud hereticos qui
cordis puritatẽ habent: s tam̃ doctrinȩ coꝵ
dogmata ꝑuersa suscipiunt. Hii numrũ
⁊ex sua puritate nudi st̃: ⁊ quasi ex eoꝵ p̃¬
dicatione uestiunt᷑. Ꝙ qr tales quiq facile
ad scãm ȩxcłam redeunt eõ qđ dupplicita¬
tis malitia ñ utuntur: eos heretici nudos
fatent᷑. Quos ab ea dict̃ uestib expoliatos:
qr simplices qͦsq pigros atq hebetes putañ.
quos praua sua doginata ꝑdidisse conside¬
tatis soliditatẽ non tenent. eo nñquã stu¬

Expanded text:
quaedam vestimenta habere existimant, et tandiu illos vestitos putant, quandiu haec quae ipsi praedicaverunt ab illis servari considerant; ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta perari nequeat, quaerendum nobis est quomodo prius nudi, et post spoliati memorantur? 503 Sed sciendum est quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos qui cordis quidem puritatem habent, sed tamen doctrinae eorum dogmata perversa suscipiunt. Hi nimirum et ex sua puritate nudi sunt, et quasi ex eorum praedicatione vestiuntur. Et quia tales quique facile ad sanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogmata perdidisse considetatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam stu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperat. quẽ uitꝰ amat. Huic etiã in admi¬
ratione sponsȩ scriptũ ẽ. Quest ista que ascci¬
dit de deserto delitus affluens ͣ qr nunirũ
posset. Delitiis gͦ affluit ⁊ ascendit: qi dũ
mysticis intelligentus pascitur: ad suꝑna
cocidie contẽplanda subleuat᷑. Hinc psal¬
nusta ait. ⁊ nex illuminatio indelitiis
meis: qr dũ ꝑ intellectũ mysticũ studiosa
mens reficit᷑. iam in ea uitȩ presentis obscu¬
ritas fulgore diei subseq̃ntis illuminatur:
ut etiã in huiꝰ corruptionis caligine. intel¬
lec̾tũ illiꝰ uis futuri luminis crũpat: ⁊ uer¬
boꝵ. delitus pasta p̾gustando discat. qͥd
de pabulo ueritatis esuriat. Sequit ur

Expanded text:
properat, quem intus amat. Hinc etiam in admiproperat, quem intus amat. Hinc etiam in admiratione sponsae scriptum est: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens ? Quia nimiruposset. Deliciis ergo affluit, et ascendit, quia dum mysticis intelligentiis pascitur, ad superna quotidie contemplanda sublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mysticum studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subsequentis illuminatur, ut etiam in hujus corruptionis caligine in intellectum illius vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omĩpotentẽ delitus afflues. Suꝑ om̃ipo¬
tentẽ delitiis affluere ẽ: in amore illiꝰ scrip¬
curȩ saciȩ epulis. satiari. In cuiꝰ nimirũ uer¬
bis tot delitias inuenimꝰ. qͦ ⁊d profectũ
nr̃m intelligentiȩ diuersitates accipimus.
ut mnͦ nuda nos pascat hystoria᷑: mͦ sub tex¬
tu litterȩ uelata medullitꝰ nos refitiat mora¬
lis allegoria: mͦ ad altiora suspendat cõtẽpla¬
cio. in p̃scntis uitȩ tenebris iã de lumine et̃¬
nitatis int̾iicans. sciendũ qđ quisqͥsde¬
litiis affluit. in quadã sui remissione solui¬
t̃. atq ã laboris studio quasi ex lassitudine
relaratur: ꝙi nirũ anima cũ int̾nis de¬
litiis abundare ceꝑit. t̾renis iam oꝑib incu¬
bare munie consentit: s amore conditoris
capta. & sua captiuitate iã libera ad contẽ¬
plandã eius speciẽ deficiendo suspirat. ⁊ qͣsi
lassescendo conualescit: qr dũ sordida onera
portare iam nonualet. ad illũ ꝑ quietem

Expanded text:
per omnipotentem deliciis afflues. Super omnipotentem deiciis affluere, est, in amore illius Scripturae sacrae epulis satiari. In cuius nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad profectum nostrum intelligentiae diversitates accipimus, ut modo nuda nos pascat historia, mtu litterae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris jam de lumine aeternitatis 510 intermicans. Et sciendum quod quisquis deliciis affluit in quadam sui remissione solvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima cum internis deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit; sed amore conditoris capta, et sua captivitate jam libera, ad contemplandam ejus speciem deficiendo suspirat, et quasi lassescendo convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħs int̾ficiet spũ oris sui. & destrua
illustratione adueutꝰ sui: recte dr quis ar¬
guas corã couiã eiꝰ. Unde ssequit᷑. Et que
fecit quis redo&s ei. Quis nimirũ nisi dñs
qui solus illi ꝑdito homini que fecit redda.
dũ potestatẽ eius tam ualidã. ꝑ aduentum
suũ ccña cdãpnatione contriuerit Sed elatꝰ
iste pͥnceps maloꝵ in hac uita quãdii ẽ posi¬
tus. quid agat. audiamus. Sequit᷑. Ipse¬

Expanded text:
Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui , recte dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Unde et sequitur: Et quae fecit, quis reddet illi? Quis nimirum, nisi Dominus? Qui solus illi perdito homini quae fecit reddet, dum potestatem ejus tam validam per adventum suum aeterna damnatione contriverit. Sed elatus iste princeps malorum, in hac vita quandiu est positus, quid agat, audiamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ut resistere ualeant fultiuntur. Aliq̃ñ
enĩ inscriptura sacra cũ int̾rogando quis
gͦ quod sci uiri eius iniquitati contradic̃e.
ñ ipsi fc̃ qui uiam eius arguunt. s. ille est.
ex cuiꝰ grã confortantur. & quia p̾scitia
cius qua in homine uenturꝰ est multo a-¬
trocior in ꝑsequutione erit. quã nc̃ cũ mu¬
nime cernit᷑. qr spetialit̃ adhuc illo uase
suo ꝓpͥo ñ gestatur: bene dictũ ẽ corã eo.
ulti enĩ nc̃ uas antirp̃i diuidicantes
coiripiunt: s hoc quasi in eius absentia fa¬
ciunt. dũ illũ arguunt quẽ ad huc speci¬
alit̃ ñ intuentur. Cum uͦ in illo dãpnato
homine uenerit: quisqͥs eius p̃sentię resistit.
corã eo uiã eius arguit cuius tures ⁊ con¬
spicit. ⁊ contẽpnit. Uł certe uiã eius argu¬
ere est. ꝓsꝑitatẽ cursus eius etño supplitio
int̾ueniente turbare. Id qi solus dñs pro¬
pria uirtute facturꝰ ẽ. de qͦ scriptũ ẽ. quẽ

Expanded text:
ut resistere valeant, fulciuntur? Aliquando ut resistere valeant, fulciuntur? Aliquando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
coram eo uiã eius: dũ etiã iustis taantibus
hoc qͦq notũ sit. qr totiens hic iniqui uia
um iniqͦrũ caput uerba conuertit. Uidit
enĩ qđ infine mundi sathan homunẽ ui¬
grediens. quẽ sacra scriptura antixp̃m ap¬
pellat. tanta elatione excollit᷑. canta uir¬
tute pͥncipat᷑. tantis signis ⁊ prodigiis in
sc̃itatis oftensione se eleuat. ut argui ab ho¬
mine eius facta ñ ualeant. qr eũ potestate
t̾roris adiungent᷑ etiã signa osteuss scitatis.
uidelic& hominũ. illũ increꝑait audeat:
euiꝰ uisũ ferre ꝑtunescet Sed tam̃ eius
iuiã ñ solũ helyas ⁊ enoch qui u eius exꝑ¬
bratione ad mediũ reducentur. s etiam
om̃s electi arguent dũ contẽpnent. dũ
uirtute mentis. eius malitiȩ resistent.
Sed qr hoc ex diuina gr̃a ⁊ ñ suis uirib fa¬
ciunt: recte nic̃ dr̃ Eris argua corã eo uiã
cius: Quis ⁊eñ nisi ds̃. c̾uiꝰ adiutorio electi

Expanded text:
coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via um iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione elevatur, ut argui ab homine ejus facta non valeant quia cum potestate terroris adjungit etiam signa ostensae sanctitatis, audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Helias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium perducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim, nisi Deus, cujus adjutorio electi,
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ considerare nesciunt. Illos gͦ ut do¬
lorẽ suum considerent exquirit: quos in hoc
mundo contingit animũ ñ firisse. Hinꝑ sa¬
loͣnẽ dr̃. Aꝑi os tuũ muto: ⁊ causis om̃iũ
filioꝵ qui ꝑtranseunt. Muti enĩ dicuntur
qui p̃dicatoꝵ. uerbis contradicendo minime
resistunt. Qui etiam ꝑtranseuntes sunt. qi
uitentionẽ mentis. in amore uitę p̃sentis fi¬
gere dedignantur. Igitur qi malus addiẽ
ꝑditionis seruatur. ⁊ addiẽ furoris ducit᷑:
hoo ñ nͥ qui ẽ uiator intelligit: qm̃ qui cor
in p̃fentib fixit. que iniquũ sequant᷑ sup¬
plitia non deprehendit. De quo adhuc
dignationẽ conditoris sui quã inęt̾nũ pas¬
surꝰ ẽ. ⁊ in hac qͦq uita positꝰ exꝑitur: dum
prosꝑitatẽ quã amiat amittit. & aduersita¬
tem quã fonnidat inuenit: ⁊ quãuis incre¬
uersũ quẽq deiciunt. iustoꝵ increpatio con¬
ualescat. Qua aut̃ ratione nc̃ dr̃. qͥs aigu&

Expanded text:
electorum considerare nesciunt. Illos ergo ut doelectorum considerare nesciunt. Illos ergo ut dolorem suum considerent propheta exquirit, quos in hoc mundo contigit 497 animum non fixisse. Hinc eri os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt . Muti enim dicuntur qui praedicatorum verbis contradicendo minime resistunt. Qui etiam pertranseuntes sunt, quia intentionem mentis in amore vitae praesentis figere dedignantur. Igitur quia malus ad diem perditionis servatur, et ad diem furoris ducitur, hoc non nisi qui est viator intelligit, quoniam qui cor in praesentibus fixit, quae iniquum sequuntur supplicia non deprehendit. De quo adhuc dignationem conditoris sui, quam in aeternum passurus est, et in hac quoque vita positus experitur, dum prosperitatem quam amat amittit, et adversitatem quam formidat invenit. Et quamvis increerversum quemque dejiciunt, justorum increpatio convalescat. Qua autem ratione nunc dicitur: Quis arguet
Abbreviated transcription (Latin):
minime contẽpnit: ⁊ eaque ipse desid̾at cũ
abundare aliis uiderit. mirat᷑. Unde dđ
corde transierat. iniqͥ głam describens
dicebat. uidi impium suꝑ exaltatũ ⁊ eleua¬
tũ sicut cedros libani: s qi cor huic mun¬
do ñ subdidit. hc̃ iure desper̃. dicens. transi¬
tionẽ mimune transisset. S is qͥ ñ tran¬
seunti magnũ aliquid ẽẽ. transcunti ani¬
mo quã nicħ esset apparuit: qr dũ ęt̾̃na
retͥbutio cogitat᷑. presens gła quã sit nulla
cognoscitur. Hinc moxses cũ suꝑnę contẽ¬
plationis głam querer&s. dirit. Transiens
uidebo uisionẽ. Nisienĩ gressũ cordis ã
sdi amore remouiss&: nequaꝗͣ intelligere
suꝑna potuisset. Hinc iheremias luctũ
cordis sui consid̾ar deposcens: ait. Ouos
om̃s qui transitis ꝑ uiã. attendite & uide.¬
te. si est dolor. sicut dolor meus. Qui enĩ
presentẽ uitã ñ quasi uiã transeunt. sed
quasi pat̾am attendunt. luctũ corelis

Expanded text:
minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum abundare aliis viderit, miratur. Unde Dacorde transierat, iniqui gloriam descdicebat: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani. Sed quia cor huic mundo non subdidit, hunc jure despexit, dicens: Transitionem minime transisset. Sed is qui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur. Hinc Moyses, cum supernae contemplationis gloriam quaereret, dixit, Transiens videbo visionem . Nisi enim gressum cordis a saeculi amore removisset, nequaquam intelligere superna potuisset. Hinc Jeremias luctum cordis sui considerari deposcens, ait: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus . Qui enim praesentem vitam non quasi viam transeunt, sed quasi patriam attendunt, luctum cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ris ducit᷑. Sepe ⁊enĩ diu diuina patientia
tolerat. quos iam ad supplitia p̾scitos cõdẽp¬
nat: ꝑmittit florere. quos adhuc cernit de¬
terioia ꝑpetrare. Quia enĩ uidet ad quam
dãpnationis foueam tendant: hoc eis ꝓnichi¬
lo esse existimat. qđ hic ꝑuersis relinq̃nda
multiplicant. Sed quisquis presentis uitȩ
głam diligit. magnã esse felicitatẽ deputat.
hic scdm uotũ florere. quauis cogatur post¬
modum supplitia ȩt̾̃na toletare. Solus gͦ
ille conspicit nicħ esse qđ iniquus floret. qͥ
iam gressum cordis. ab amore p̃sentis scłi
amouet. Unde recte. cum de sub qͣnti dãp¬
natione impii diceret᷑. p̃mittit᷑. int̾rogate
quẽlibꝙ de uiatorib : ⁊ hec eadẽ illũ intel¬
ligere cognoscetis. Uiator quippe dr̃. qui
p̃sentẽ uitã. uiã sibi esse & ñ patͥã attendit:
qui indilectione p̃tercuntis scłi coifigere
despicit: qͥ ñ remanere in transeuntib s ad
uita uiator esse ñ appetit. huius uitę ꝓsꝑa

Expanded text:
gitant. --Saepe etenim diu divina patientia tolerat quos jam ad supplicia praescita condemnat, permittit florere quos adhuc cernit deteriora perpetrare. Quia enim videt ad quam damnationis foveam tendant, hoc eis pro nihilo esse existimat, quod hic perversi relinquenda multiplicant. Sed quisquis praesentis vitae gloriam diligit, magnam esse felicitatem deputat hic secundum votum florere, quamvis cogatur postmodum supplicia aeterna tolerare. Solus ergo ille conspicit nil esse quod iniquus floret, qui jam gressum cordis ab amore praesentis saeculi amovit. Unde recte cum de subsequenti damnatione impii diceretur, praemittitur: Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem illum intelligere cognoscetis. Viator quippe dicitur qui praesentem vitam viam sibi esse et non patriam attendit, qui in dilectione praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transeuntibus, sed vita viator esse non appetit, hujus vitae prospera
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiã ñ uid& habere quã pollicent᷑. Uñ bñ ꝑsalo¬
Pennati quippe sunt bonoꝵ sp̃s: quidũ ad
altiora ꝑspem ueritatis euolant. apposita
pͣuoꝵ hominũ deceptionis retiacula dedi¬

Expanded text:
nnocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salonnocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per SaloPennati quippe sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula decli
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a eus inme uacua non fuit: s abundantiꝰ
illis om̃ib laboraui. Qui cũ se de se nicħ esse
conspicers: ait. Non aut̃ ego. Et tam̃ qr se
esse aliquid cum grã inuenit: adiunr̃. Sed
grã dĩ mecũ. Non aut̃ dicen& inecũ sicum
preueniente grã subseq̃ns liberũ arbitrium
non haberae. Ut gͦ se sine gr̃a nieb ẽc̃ osten¬
dera&: ait. ñ ego. Ut uͦse cũ grã oꝑatũ esse
ꝑ liberũ arbitrium demonstrars: adiungit.
Sed gr̃a dĩ niccũ. Munditia itaq manuum
suarũ inocens saluabitur: qr qͥ hic p̃uenit᷑
douo ut unocens fiat. cum ad iuditiũ duci¬
t᷑. ex merito remunerat᷑. Que cuncta elipbar
sicut p̃dictũ ẽ ⁊ si recta ꝓtulit. cui tam̃ pro
in presenti uita afflictos inueniunt. eos er
culpa ꝑfidię ꝑcussos arbitrantur eisq si
sua doginata sequant᷑. salutẽ in nocentiȩ ꝑ
bonoꝵ oꝑum munditiã ꝓmittunt. S meis
fideliũ tanto eos altiꝰ despicit. qͣnto illos u¬

Expanded text:
us in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Qui dum se de nihil esse conspiceret, ait: Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret, mecum, si cum praeveniente gratia subsequens li. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non ego. Ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proin praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos i
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis uerba
In allegatione
defitiunt. sepe
etiam nota re¬
plicant. ne tacendo iuicti uideantur. Unͣ
eliphat beati iob sermonib pressus eadic̃
que nullus ignorat. Ait enĩ. Nũqͥd dõ
entia nr̃a ignorantia ẽ. Ex dĩnaq participa¬
tione sapimꝰ: ñ cõparatione. Quid gͦ mirũ
cum illud quasi ꝑ doctrinã dr̃ qđ sciripo¬
tuit. etiam si taceretur: Qui adhuc dĩ po¬
tentiã. quasi defendendo subiungit. Quid¬

Expanded text:
veritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus ignorat. Ait enim: CAPUT PRIMUentia nostra ignorantia est. Ex Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam quasi defendendo subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ se deliqͥsse innos meminit. ã nob mor
eccła cum qͦslib& ab hereticis ad ueritatem
fidei reuertentes recipit. prius ut confite¬
ri erioris sui culpã debeant ꝑsuad&: qua¬
si sub hereticoꝵ specie ꝑ elyphat dicitur.
Abstulisti pignus fr̃m tuoꝵ sine causa: id est
ab his qui ã nob̃ adte ueniunt. inutiliter
confessionẽ erroris ȩxegisti. Sin uͦ ut pre¬
lia suspicant᷑ amittere. Unde ⁊ sequitur.
& nudos spoliasti uestib. Eosquos heretici

Expanded text:
qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox Ecclesia quilibet ab haereticis ad veritatem fidei revertentes praecipit prius ut confiteri erroris sui culpam habeant, persuadet, et quasi per haereticorum speciem, per Eliphaz dicitur. Abstulisti pignus fratrum tuorum siab his qui a nobis ad te veniunt inutiliter confessionem erroris exegisti. Si vero, ut praelia suspicantur amittere. Unde et sequitur: Et nudos spoliasti vestibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpeudlũ dr̃. Quidedit nob̃ pignus sp̃s. Ad
hoc enĩ pignus accepimus: ut de ꝓmussio¬
ne que nob̃ fit. certitudinẽ teneamus. Do
ad interioris spei certitudinẽ roboratur. Nur¬
sum pignous nomine peccati confessio sol&
intelligi: sicut in lege scriptũ ẽ. Cum deb&
tͥ quippiam fr̃ tuus ⁊ ab stuleris pignus ab
eo: ante solis occasum pignus restitue. fr̃
mus in nos aliqͥd deliqͥsse monstrat᷑. Pecca
ca cotidie oratione p̃camur: dininte nob̃
debita nr̃a.sicut ⁊ nos dimittiꝰ debitori¬
b nr̃is. A debitore aut̃ nr̃o pignus acci
pimꝰ qͣndo ab eo qui innos peccasse cog¬
noscit᷑ peccati eiꝰ iam confessionẽ tenemus:
ꝑ quã relaxare peccatũ qđ in nos ꝑpetra¬
tum est postulamur: Qui enĩ peccatum
quod cõmisit fatetur ⁊ ueniã petit: iam
quasi pro debito pignus dedit. Qđ nimi¬
rũ pignus ante solis occasũ redđe iube
iustitiȩ occidat. debemꝰ confessionẽ ueniȩ
reddẽ. ã qͦ confessionẽ accepimus culpȩ: ut

Expanded text:
dicitur: Qui dedit nobis pignus Spiritus . Ad hoc enim pignus accipimus, ut de promissione quae nobis fit certitudinem teneamus. Donad interioris spei certitudinem roboratur. Rursum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi, sicut in Lege scriptum est: Cum debet tibi quidpiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Framus in nos aliquid deliquisse monstratur. Peccca cotidie oratione precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! A debitore autem nse cognoscitur, peccati eius iam confessionem tenemus; per quam relaxare peccatum, quod in nobis perpetratum est, postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur et veniam petit, iam quasi pro debito pignus dedit; quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubiustitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere, a quo confessionem accipimus culpae: ut,
Abbreviated transcription (Latin):
Fidelem popłm heretici a dõ discessisse exi¬
stimant: quia eũ suis p̃dicationib resisten¬
tẽ uident. Quem cũ malis p̃sentib affli¬
ctum conspitiunt: quasi ꝑ admonitionẽ
ad conditoris grãm trahere conant᷑ dicen¬
tes. Si reuersus fuens ad om̃ipotentẽ edifi¬
caberis. Ac si aꝑte dicant. Quia nr̃is dog¬
matib resistendo adño recessisti: idarco aui¬
stitiȩ edificatione destructus es. Tab̃naculũ
uero aliq̃ndo accipimus habitaculũ corpo¬
ris: aliquando uͦ habitaculũ cordis. Nam
sicut anima habitamus in corpore: ita ꝑ
cogitationem habitamus in mente. Iniqui¬
tas gͦ in tab̾naculo mentis est: ꝑuersa inten¬
tio instudio cogitationis. Iniquitas autẽ
in tabnaculo corporis: ꝑ expletionẽ oꝑis
actio carnalis. Cliphar itaq qr ⁊ anucꝰ¬

Expanded text:
Fidelem populum haeretici a Deo discessisse existimant, quia eum suis praedicationibus resistentem vident. Quem cum malis praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaq
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ: Infirmi quiq qui in hoc mundo flo¬
rere appetunt. ⁊ sicut magna mala siofla¬
gella ꝑtimescunt: ueis quos flagellatos aspi-¬
tiunt. culpas expena meti untur. Quos
enĩ ꝑcussos cernunt: dõ displiciuisse suspi¬
cantur. Unde amici beati iob quẽ ꝑcussũ
uider̃ impiũ fuisse credider̃: udelica esti¬
mantes. qr si impius ũ fuisset. eius tab̃na¬
cula ꝑmanerent. S ista ñ cogitat. nisiqͥ
adhuc ininfirmitatis tedio laborat. qui in
p̃sentis scłi ddlectatione gressũ cogitationis
figit. qui transire ad ȩtnã patriã ꝑfectis
desid̃iis nescit. Unde bene subiungitur.¬

Expanded text:
Infirmi quique, qui in hoc mundo floInfirmi quique, qui in hoc mundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delectatione gressum cogitationis figit, qui transire ad aeternam patriam perfectis desideriis nescit. Unde bene subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
tate requirebat: qr nullis exterioris dãpni
cogitationib mordebatur: eũ uermes cor
re dormiebat. Sequit᷑. Certe noui cogitati¬
ones ur̃as: ⁊ sententias contra me iniquas.
Cum scriptum sit. quis scit hominũ que st̃
hominis. nͥ sp̃s hominuis qui in ipso ẽ. qua
ratione nc̃ dr̃. certe noui cogitationes ur̃as.
Sed tc̃ sp̃s hominis ignoratur ab altero: cũ
tũ sit ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. ꝑ hoc
qđ foris agitur. quicqͥd int ͦ latet aꝑitur:
Unde recte quoq ꝑ salomonẽ dr̃. Quomodo
inaquis resplendent nultꝰ ꝑspitientium:
sic corda hominũ manifesta sunt pruden¬
tib. Proinde beatꝰ iob cũ amicoꝵ colloq̃n¬
tium cogitationes nosse se dicer&ꝵ. ad iun¬
xit. ⁊ sententias contra me iniquas. ut ex
patenti re ostender&. qi hoc qđ in eis late¬
bat inueniss&. Unde ipsas qͦq eoꝵ iniqͣs
sententias adiungit. dicens. Dicitis enim.
ubi est domus pͥncipis: & ubi tab̾nacula impi

Expanded text:
tate requirebat, quia nullis exterioris damni tate requirebat, quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordre dormiebat. Sequitur: Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est ? qua ratione nunc dicitur: Certe novi cogitationes piritus hominis ignoratur ab altero, cum um scriptum sit, Ex fructibus eorum cognoscetis eos , per hoc quod foris agitur quidquid intus latet aperitur. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquentium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostenderet quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi tabernacula impi
Abbreviated transcription (Latin):
te tenebras ñ uisurũ: ⁊ impetu aquarũ inun¬
dantiũ ñ opp̃ssũ iri. Ac si aꝑte dicat. Secu¬
ritatẽ pacis tͥ inspe ꝓposueras. ⁊ idcuco de
p̃sũptione tua quasi de luce gaudebas: nec
te ũꝗͣ. oppͥmi tribulationib eristunasti.
s ecce dum suꝑuenientib malis affligeris:
ansuit recta que tenes. ipsȩ que te oppͥniui.
tribulationũ tenebre ostendant. Quas uide¬
licet tribulationes eliphar aquis inundan¬
tib comparat : qr dũ alię suꝑ alias irruunt.
quasi aquis tumentib undȩ undas sequun-¬

Expanded text:
te tenebras non visurum, et impetu aquarum inunte tenebras non visurum, et impetu aquarum inundantium non oppressum iri. Ac si aperte dicat: Securitatem pacis in spe tibi proposueras, et idcirco de praesumptione tua quasi de luce gaudebas, nec te unquam opprimi tribulationibus existimasti. Sed ecce, dum supervenientibus malis affligeris, an sint recta quae tenes ipsae quae te opprimunt tribulationum tenebrae ostendunt. Quas videlicet tribulationes Eliphaz aquis inundantibus comparat, quia dum aliae super alias irruunt, quasi aquis tumentibus, undae undas sequun
Abbreviated transcription (Latin):
lum dr̃ Prohibentiũ nub̃e. ab stinere
ã cibis. quos ds̃ creauit ad ꝑcipiendum
cum gr̃arũ actione fidelib. Quia gͦ eos
ã carnali intentione suȩ suꝑstitionis re¬
uocat: heretici cum hos aspitiunt alit̾
uiuere. quam docuer̃ lacertos coꝵ ab oꝑa¬
tione quã p̾us tenuerant. cõminutos esse
ab eccłã detestantur. Unde un hoc tẽpore
disciplinę si quid ei aduersitatis euenerit.
hoc euenisse er digna peccatoꝵ retribu¬
tione suspicantur. Nam subditur.¬
Propt̾ea circũdatꝰ es laqueis. ⁊ conturbat
te fornido subita. Illum formido subi¬
ta conturbat. qui considerare negligit
quid ex districtione iuclicis uenientis
immineat. Quia ꝗg fidelẽ populum
heretici culpis ꝑfidiȩ opp̃ssum credunt:
cucũdatũ laqueis accusant. E qi eristimant
qđ futura non p̾uideat: inꝑcussione sua hc̃
subita formidine conturbatũ putant. Qui
adhuc insultantes adiungunt. Et putabas

Expanded text:
lum dicitur: Prohibentium nuberelum dicitur: Prohibentium nuberea cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius tenuerant comminutos esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc evenisse ex digna peccatorum retributione suspicantur. Nam subditurPropterea circumdatus es laquies et conturbat te formido subita. - Illum formido subita conturbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo fidelem populum haeretici culpis perfidiae oppressum credunt, circumdatum laqueis accusant. Et quia existimant quod futura non praevideat, in percussione sua hunc subita formidine conturbatum putant. Qui adhuc insultantes adjungunt: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
niusti. Plebes que hereticis p̃dicantibus
sunt subiectȩ. ex carnali intelligentia et¬
roꝵ eoꝵ semina ꝑuersa concipiunt. eisq
in sua dãpnatione sociant. S cũ sca ec¬
clesia ipsos erroꝵ p̃dicatores uł ratione
uictos ad se suscepit. uł studio ꝑuersita¬
tis obduratos sub disciplinę sue uincula
restringit : destituti heretia cum rema¬
nere apud se plebes sine predicatorib
uident. quid aliud ãscã ȩcclesia quam
uiduas uacuas relictas dolent:⁊ Ꝙ qi
subtractis hereticoꝵ magistris eoꝵ di¬
scipulos in suo oꝑe infirmari suspican¬
tur: quasi lacertos pupilloꝵ cõminutos
ab eccła esse conqueruntur. Uł certe qi
scã ȩccła dum quosdã ab heretias uenien¬
tes suscipit: liquet nimirũ qđ pͥstino
eoꝵ errori contradicit. Nam st̃ ñnulli
quitta uirginitati carnis student ut
nuptias dãpnent.Lst̃ ñnulli qͥ ita ab¬
stinentiam laudant.: ut sumentes alim̃¬
ta necessaria detestentur. De quib ꝑ pau¬

Expanded text:
nt. --Plebes quae haereticis praedicantibus sunt subjectae ex carnali intelligentia errorum eorum semina perversa concipiunt, eisque in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uugilabit. Quia sepulchia moituos tegunt:
quid aliud ꝑsepulcbra quã reꝓboꝵ corpora¬
signantur. inquib ertinctȩ auita beatitu¬
dinis animȩ uelut in sepulcris lateut Ini¬
quus gͦ iste ad sepulchia ducet᷑. qr in pra¬
uoꝵ cordib ircipietur: qm̃ soli eũ illi suscipi¬
unt. in quib mortuȩ adõ animȩ reꝑiunt᷑.¬

Expanded text:
gilat. --Quia sepulcra mortuos tegunt, quid aliud per sepulcra quam reprobi designantur, in quibus exstinctae a vita beatitudinis animae velut in sepulcris latent? Iniquus ergo iste ad sepulcra ducetur, quia in pravorum cordibus recipietur, quoniam soli eum illi suscipiunt, in quibus mortuae a
Abbreviated transcription (Latin):
sub orti gemitus int̾rũpunt. Unde ⁊ sub
tur: lucerna impii que uidebat᷑ extin¬
cta ẽ. Sepe impius p̃sentis honoris głam.
lucernã putat: s dũ sublata dignitate
deicitur: lucerna extincta ẽ. que ei iuxta
desidiũ lucebat. Sepe impius opes t̃re¬
nę substantiȩ adesse sibi quasi magnã
luminis lucernã putat: s cũ irruente
dãpno diuitias quas plus se amat ꝑdi¬
derit: quid iste aliud quã lucernã in cuiꝰ
lumine gradiebatur. amisit. Qui gͦ
gaudẽ de ęt̃nis ñ appetit: neq hic tibi

Expanded text:
suborti gemitus interrumpunt. Unde subditsuborti gemitus interrumpunt. Unde subdittur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impius praesentis honoris gloriam lucernam putat; sed dum, sublata dignitate, dejicitur, lucerna exstincta est, quae ei juxta desiderium lucebat. Saepe impius opes terrenae substantiae adesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possidebat: bona illoꝵ umanu erant:
qi potestate animi subiecta tenebant᷑. At
contra iniqui tta se totis desideriis in exte
rioꝵ appetitionib rerũ fundunt: ut non
ipsi habita tencant. s magis ab his que
habent. captiua mente teneant᷑. Quia gͥ
ñ sunt in manu eoꝵ bona sua: rec̾te sub¬
iungitur consiliũ eorũ longe sit ãme.
Quid nãq iniquoꝵ consiliũ nisi t̾renã głam
querere : ec̃nã negligere: salutẽ tẽporalẽ
cum dãpno int̾iori appetere: ⁊ dolores
transitonos ad ȩt̾nos gemitꝰ cõmutare
Uir gͥ sc̃s has iniquoꝵ cogitationes intuens
asꝑnctur ⁊ dicat. consiliũ eoꝵ longe sit
ame: qi nimirũ esse bonũ incõparabili¬
t̃ uidet. ad breue tempus eligi. hic sub
flagello gemere. quã ęc̃nę ultionis sup¬
plitia tolerare. Sed neq inhac uita hii
qui in ea ꝓsꝑari appetinit. continue
prosꝑantur. Nam plerũq eoꝵ gaudia.

Expanded text:
non possidebat, bona illorum in manu erant: non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum rerum appetitionibus fundunt, ut non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam negligere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dolores transitorios ad aeternos gemitus commutare? Vir igitur sanctus has iniquorum cogitationes intuens aspernetur, et dicat: Consilium eorum longe sit a me. Quia nimirum esse bonum incomparabiliter videt, ad breve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalit̾ pauꝑes. ⁊ illic beatitudine di¬
uites. in et̃nũ iuuant: s solis ut dictũ ẽ
uisibilib uitenti. labore postulationis.
renuunt inuisibilia mercari. Quisi suꝑ¬
na quererent. iã cum fructu laborẽ erci¬
perent: qr cũ mens inp̃cib ad auctoris sui
speciẽ auhelat. diuinis desideriis inflã¬
mata. suꝑnis conungitur. ab inferio
rib separatur: amore feruoris sui se ape¬
rit ut capiat. & capiens inflãmat: ⁊ su¬
ꝑiora amare. iam sursũ ire ẽ: dũq mag¬
no desidio ad çelestia inhiat. mito modo
hoc ipsum qđ acciꝑe querit degustat.
coꝵ bona sua: consiliũ eoꝵ longe sit ãme.
Bona inmanu hab&: qui despitiendo tẽ¬
poralia. sub dm̃o mentis p̃mit. Nam
quisquis ea nunie diligit: se magis illis
in hoc mundo diuites fuer̃. reb & honorib
fulti. hab̾e multa uidebantur. Quorũ men¬
tem q eoꝵ que aderant. delectatio nummia

Expanded text:
temporaliter pauperes et illic beatitudine ditemporaliter pauperes et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut dictum est, visibilibus intenti, labore postulationis rennuunt invisibilia mercari. Qui si superna / quęrerent, iam cum fructu laborem exciperent; quia cum mens in precibus ad auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammataribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare jam sursum ire est; dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degustat. m bona sua, consilium impiorum longe sit a me. - Bona in manu habet, qui despiciendo temporalia sub dominio mentis premit, nam quisquis ea minime diligit, se magis illis in hoc mundo divites fuerunt, rebus et honoribus fulti habere multa videbantur, quorum mentem quia eorum quae aderant delectatio nimia
Abbreviated transcription (Latin):
ra dona quer̃. ue cum ei seruientibus
deesse conspitiunt: ipsi seruire contẽpnuñ.
nob̵ prodest siorauerimꝰ illum Cum deus
in oiatione non queritur. citius animꝰ in
oratione lassatur: qͥa cũ illa quisq postulas.
que fortasse uirta occultũ iuditiũ ds̃ tri¬
buere recusat: ipse qͦq uenit infastidiũ.
qui ñ uult dare qđ amatur. Sed se magis
dñs quã eaque condidit uult amari: ger¬
na potius quã t̾rena postulari: sicut scrip¬
tũ ẽ. Querite regnũ dĩ: ⁊ hec om̃ia aditien¬
ꝓfecto indicat. aliud ͤ qͣd principalit̃ dat᷑.
aliud qđ suꝑ addit᷑. Quia enĩ nob̃ in inten¬
tione ęt̃nitas. in usu uͦ temporalitas esse
deb&: ⁊ illud dat᷑. ⁊ hoc nimirũ ex ab un¬
danti suꝑ additur. Ꝙ tam̃ sepe homines
dum bona tẽporalia postulant. et̃na uͦ
p̃mia non requir̃: petunt qđ adicitur.
⁊ illud ñ desiderant ubi aditiat᷑ nec lucrũ
suȩ esse petitionis deputant. si ħic sint

Expanded text:
ra dona quaerunt, cum eadem sevientibus ra dona quaerunt, cum eadem sevientibus deesse conspiciunt, ipsi servire contemnunt.nobis prodest, si oraverimus eum? - Cum Deus in oratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur; quia cum illa quisque postulat, quę fortasse iuxta occultum iudicium deus tribuere recusat, ipsi quoque venit in fastidio, qui non vult dare, quod amatur. Sed se magis dominus quam ea, quae condidit, vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite regnum dei, et haec omnia adicienprofecto indicat aliud esse, quod principaliter datur, aliud, quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen sępe homines, dum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt: Petunt, quod adicitur, et illud non desiderant, ubi adiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint
Abbreviated transcription (Latin):
rũq enĩ plus appetunt homines seruire
hominib quos corporalit uident: quam
scruire dõ quẽ ñ uident. ꝑ om̃e enĩ qđ
faciunt: ad finẽ ocłoꝵ tendunt.⁊ qr in
dõ ocłos corponis tendere ñ possunt: ei
fatigant᷑. Esse cnĩ sicut dictũ ẽ ñ credun:
quẽ corporalit̾ ñ intuent᷑. Iui si auctorẽ
om̃iũ dm̃ humilit̾ quererent: id qđ non
uidet᷑. ea rẽ que uidetur. esse. melius in
sein&. ipsis inuenirent. Ipsi quippe erani¬
ma inuisibili. ⁊ corpore uisibili subsistunt.
S si hoc ab eis qđ ñ uidet᷑ abstrahit᷑. ilico
corruit qđ uidetur: & patent quidẽ car¬
nis oculi. s uidere quicquã uł sentire ñ
possunt. Seusus enĩ uisionis ꝑut. qr ha¬
bitator recessit. E domus carnis reman&
carnales quiꝙ ex sema ipsis pensare de¬
buer̃: atq ꝑ hanc ut ita duerĩ scalã consi¬
dationis. tendẽ indm̃. qr eõ est quo inuisi¬
bilis ꝑman&: ⁊ eõ summus ꝑman&. qͦ con-¬
p̾hendi nequaquã potest. Sunt uͦ ñnulli

Expanded text:
rumque enim plus appetunt homines servire hominibus, quos corporaliter vident, quam servire Deo, quem non vident. Per omne enim quod faciunt, ad finem oculorum tendunt; et quia in Deum oculos corporis tendere non possunt, ei fatigantur. Esse enim, sicut dictum est, non credunt, quem corporaliter non intuentur. Qui si auctorem omnium Deum humiliter quaererent, id quod non videtur, ei rei quae videtur, esse melius, in semetipsis invenirent. Ipsi quippe ex anima invisibili et corpore visibili subsistunt; sed si hoc ab eis quod non videtur, abstrahitur, illico corruit quod videtur. Et patent quidem carnis oculi; sed videre quidquam vel sentire non possunt. Sensus enim visionis periit, quia habitator recessit; et domus carnis remanetcarnales quique ex semetipsis pensare debuerunt, atque per hanc, ut ita dixerim, scalam considerationis tendere in Deum: quia eo est, quo invisibilis permanet, et eo summus permanet quo comprehendi nequaquam potest. Sunt vero nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
ter ostendit. qi flagella dñica ñ ex offensio¬
ne susceꝑit: qm̃ si imquus quisq in hac ui¬
ta ꝑmittit᷑ ꝓsꝑari: necesse c̃ ut elestꝰ dĩde¬
beat sub flagelli fimo retineri. Exquare
solamini me frustra: cum responsio ur̃a
sermonib ueritati contraibant. Cũq hc̃
hypocritã uł impiũ dicerent. ꝑ hoc qđ ip¬
si mentientes ꝑpetrabant culpã. augebad̃
proculdubio penã iusti uulnerib afflicti
Nam scõꝵ mentes qi ueritatẽ diligunt.: etiã
culpa fallatię torquet alienȩ. Quanto
enĩ graue mendatii esse crimen aspituui:
tanto hoc ñ solũ inse. s etiã inaliis oderugꝰ
LIBERX¬

Expanded text:
ex offensione susceperit, quoniam si iniquus quisque in hac vita permittitur prosperari, necesse est ut electus Dei debeat sub flagelli freno retineri. Ex qua re solamini me frustra, cum responsio vestrsermonibus veritati contraibant. Cumque hunc hypocritam vel impium dicerent, per hoc quod ipsi mentientes perpetrabant culpam, augebant procul dubio poenam justi vulneribus afflicti. Nam sanctorum mentes, quia veritatem diligunt, etiam culpa fallaciae torquet alienae. Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed etiam in aliis oderunt. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quesiuit. partẽ suã exera dñm ignẽ
inuenit. ut ab eius facie exclusus. qr
gaudẽ in ipso ñ appetiit. sub ipso cru¬
cietur: Hoc sophar ita intulit. ut ꝑ ea
que contra hẏ pocritã dixerat. beati
iob uitã ferir&. eristimans qđ is qui
adño ꝑcussus esset. cuncta bena que
egerat mente simplici ñ egisset. Quẽ
enĩ ꝑcussũ uidit dõ displicuisse credi¬
dit. S amici beati iob etiã inhacre
hereticoꝵ spetiẽ tenent. qui in scã ȩccła
dũ quosdã bene agentes aspitiunt sub
flagellis gemere: cos extstimant bona
merita in bonis actib ñ hab̾e: & malos
credunt. quos afligi uerb̾e diuino consꝑi¬
tiunt: uidelicet nescientes qi multȩ tri¬
bulationes iustoꝵ: ⁊ flagellat om̃em fili

Expanded text:
non quaesivit, partem suam extra Dominum ignem invenit, ut ab ejus facie exclusus, quia gaudere in ipso non appetiit, sub ipso crucietur. Haec Sophar ita intulit, ut per ea quae contra hypocritam dixerat beati Job vitam feriret, existimans quod is qui a Domino percussus esset cuncta bona quae egerat mente simplici non egisset. Quem enim percussum vidit, Deo displicuisse credidit. Sed amici beati Job etiam in hac re haereticorum speciem tenent, qui in sancta Ecclesia dum quosdam bene agentes aspiciunt sub flagellis gemere, eos existimant bona merita in bonis actibus non habere, et malos credunt quos affligi verbere divino conspiciunt, videlicet nescientes quia multae tribulationes justorum ; et flagella
Abbreviated transcription (Latin):
t̃renȩ ⁊ domesticȩ diuitiȩ: quantũ ad iudia¬
um suũ ossa quidẽ habent. s medullas in
ossib ñ habent. Quia gͦ sic iste amator huiꝰ
scłi exteriori potestate fulcitur. ut etiã uit̾i¬
oriᷤ t̾renȩ domꝰ abundantia saginetur: dr̃
& medullis ossa illius irrigantur. Uł cer¬
te ossa huius diuitis. prauę ⁊ durȩ consuetu¬
dines: medullȩ uͦ iossib sunt. ipsa desidia
male uiuendi : que neq ex prauitatis satis¬
fac̾tione satiant᷑. Que medullȩ quasi ossa
irrigant: cum praua desidia ⁊ ꝑuersascon¬
suetudines suas in uoluptatũ delectatione
conseruant.Lst̃ ñnulli qui in hoc mun¬
do diuitias ñ habent. s hab̾e concupiscua:
elati esse appetunt. quãuis in hoc mun¬
do quod cupiunt obtinere ñ possunt. ꝙ
cum nullis reb uł honorib fulti sunit: ꝑ
mala tam̃ desidia inconspectu int̾mi uidi¬
cis reos conscientia addicit. Talis ⁊ enim

Expanded text:
terrenae et domesticae divitiae, quantum ad judicterrenae et domesticae divitiae, quantum ad judicium suum ossa quidem habent, sed medullas in ossibus non habent. Quia ergo sic iste amator hujus saeculi exteriori potestate fulcitur, ut etiam interiori terrenae domus abundantia saginetur, dicitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Vel certe ossa sunt hujus divitis pravae et durae consuetudines, medullae vero in ossibus sunt ipsa desideria male vivendi, quae neque ex pravitatis satisfactione satiantur. Quae medullae quasi ossa irrigant, cum prava desideria suetudines suas in voluptatum delectatione conservant. Et sunt nonnulli qui in hoc mundo divitias non habent, sed habere concupiscunt, elati esse appetunt, quamvis in hoc mundo quod cupiunt, obtinere non possint. Et cum nullis rebus vel honoribus fulti sint, per mala tamen desideria in conspectu interni judicis, reos conscientia addicit. Talis etenim
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ a letis reb temporalit̃ destructum
uidebant. Sed sc̃s uir tanto eos alta
considatione iudicit: quanto int̾ dãp¬
na que ꝑtulerat. infracta rectitudine
stabat. Quid enĩ eiforis rerũ dãpna uo¬
te dormient. ⁊ uermes oꝑient eos. siqͥs
forsitan acciꝑe ꝑ allegoriã uelit: erple¬
re breuit᷑ possumꝰ. si de unqͦ hoc diuite
ea que iã dicta sunt replicemus. Dicit᷑
nãq uiscera eius plena sunt adipe. Si¬
eut enĩ ex ab undanti cibo adeps. ita ex
abundantia uerũ suꝑbia nascitur: que
inpinguat mentẽ diuitis. dũ eleuat᷑
animus suꝑbientis. Suꝑbia quippe cor¬
dis: quasi quedã pinguedo est crassitu¬
dinis. Unde q pleriqͦ ex abundantia
peccata ꝑpetrant: ꝑ propħam dicitur.
Prodiit quasi ex adipe iniquitas coꝵ.
Sequit᷑. E medullis ossa illius urigantur.
Amatores huiꝰ scłi quasi ossa habent: quando
in hoc mundo fortitudinẽ dignitatũ pos¬
sident. Sed si in exteriori dignitate desuit

Expanded text:
quem, ablatis rebus, temporaliter destructum videbant. Sed sanctus vir tanto eos alta consideratione dijudicat, quanto inter damna quae pertulerat infracta rectitudine stabat. Quid enim ei foris rerum damna nore dormient, et vermes operient eos, si quis forsitan accipere per allegoriam velit, explere breviter possumus, si de iniquo hoc divite ea quae sunt jam dicta replicemus. Dicitur namque: Viscera ejus plena sunt adipe. Sicut enim ex abundanti cibo adeps, ita ex abundantia rerum superbia nascitur, quae impinguat mentem divitis, dum elevatur animus superbientis. Superbia quippe cordis quasi quaedam pinguedo est crassitudinis. Unde quia plerique ex abundantia peccata perpetrant, per Prophetam dicitur: Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum . Sequitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Amatores hujus saeculi quasi ossa habent, quando in hoc mundo fortitudinem dignitatum possident. 495 Sed si in exteriori dignitate desint
Abbreviated transcription (Latin):
culpa: qi ibi iam dolore constrictꝰ ad ra-¬
tionẽ oculos aꝑiet. quos hic uoluptati
deditꝰ clausit: ⁊⁊ pena torquente exigetur
ut sapiat. qui hic excecante se suꝑbia de¬
sipiebat: cui tam̃ sua sapientia iã mͣmni¬
me proderit : quia hic ubi oꝑari iuxta
sapientiã debuit. tempꝰ amsit. Pro sũ mo
hic nãq bono concupiscit germ̃ generis
habere: domo. familia. ⁊ opib repleri:
& diu in hac carnis corruptione uiuere.
Sed si fortasse aliquid ad eius desidiũ ue¬
niat. qđ tam̃ obtinere ñ possit. nsi cũ
offensione conditous: eius animꝰ ad pau
lulũ ꝑturbatur. Cogitat. qr sihoc egerit
unde offensã sui conditoris incurrat᷑. in
domo. in filiis. inuita ꝑcutit᷑ s suꝑbia
sua ꝓtinꝰ instigatꝰ. obdurescit: & quãliba¬

Expanded text:
culpa , quia ibi jam dolore constrictus ad raculpa , quia ibi jam dolore constrictus ad rationem oculos aperit, quos hic voluptati deditus clausit; et poena torquente exigitur ut sapiat, qui hic excaecante se superbia desipiebat. Cui tamen sua sapientia jam tunc minime proderit, quia hic ubi operari juxta sapientiam debuit, tempus amisit. Pro summo hic namque bono concupiscit germen generis habere, domum familia et opibus replere, et diu in hac carnis corruptione vivere. Sed si fortasse aliquid ad ejus desiderium veniat, quod tamen obtinere non possit nisi cum offensione conditoris ejululum perturbatur; cogitat quia si hoc egerit unde offensam sui Conditoris incurrit, in domo, in filiis, in vita percutitur. Sed superbia sua protinus instigatus obdurescit, et quamlib