comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st semel ad studi. um contrarietatis erupe¬
rint. siue prauum scu rectum quid ã con¬
tradicentib audiant. aduersis hoc respon¬
sionib impugnant: qr cum ꝑsona ꝑ contͣ¬
rictatẽ displicet. nec recta que ꝓtulerit pla¬
cent. At contra bonoꝵ corda quib modi¬
um ñ uenit ꝑsona s culpa. sic ꝑuersa diui¬
dicant: ut rectaque dicuntur assumans
Discernendis quippe contradicentiũ sen¬
sib equissimi arbures resident. ⁊ sic mala
ꝓlata respuunt ut tam̃ apꝓbent. que ex
ueritate cognoscunt. Solet nãq int̾ sꝑina¬
rum multitudines etiã de frugis semine spi
atur: quatinus qui studet eradicare qd̾¬
bene hes a contra prano eggnerabirt ꝓlata con¬
sonienns studium ꝓpris defensionis calcate
scio ꝗđ ita sit ⁊ quod non iustificabit᷑ homo
cõpostus dõ. Homo quippe suppositus deo
usitiã ꝑcipit cõpositus amittit. quia qͥsͥs
so auctori bonorũ cõparat. bono se qđ acce¬
perat priuat. Quienĩ accepta bona sibiar¬

Expanded text:
si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spicatur, quatenus qui studet eradicare quobene haec et contra pravos generaliter prolata conspiciens, studium propriae defensionis calcat, scio quod ita sit, et quod non justificetur homo compositus Deo. - Homo quippe suppositus Deo justitiam percipit, compositus amittit. Quia quisquis se Auctori bonorum coperat privat. Qui enim accepta bona sibi ar
Abbreviated transcription (Latin):
sponte semel ocłos ꝑdidi: qm̃ quesite noctis
cecitatẽ patior. nec ortũ iã nec occasũ solis
agnosco. & tam̃ homo qui infirmitatispe¬
na p̃mitur: & cecitatis suȩ galigine graua.¬
tur ad suꝑnę lucis uditiũ ꝓꝑat: ut suoꝵ¬

Expanded text:
sponte oculos perdidi, quoniam quaesitae noctis caecitatem patior, nec ortum jam, nec occasum solis agnosco. Et tamen homo qui infirmitatis poena premitur, et caecitatis suae caligine gravatur, ad supernae lucis judicium properat, ut suo
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit. quia qui de ꝑfoctione se crigit. hab̾e se
bene uiuendi nec initium ostñdit᷑ Unũ nãq
pno mille responde non possumus: qi cũ de bo¬
nȩ uite ꝑfectione extollimur: hane nos nec ui¬
choasse monstramus. Sed tunc uerius de ur̃a
infirinitate concutimur: si quã sit unmen¬
sa potentia udicis considando pensamus. Un

Expanded text:
sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostendit. Unum namque pro mille respondere non possumus, quia cum de bonae vitae perfectione extollimur, hanc nos nec inchoasse monstramus. Sed tunc de nostra infirmitate verius concutimur, si quam sit immensa potentia judicis, considerando pensamu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ in millenario numero. nͥ ad ꝓferen¬
dam nouam sobolẽ ꝑfecta uniuersitas p̾sci¬
te generationis exprimitur: Hinc et ꝑ
ioħem dicitur regnabunt cum co mille
annis: qi uidelicet regnũ scȩ eccłȩ uniuer¬
sitatis ꝑfectione solidatur. Quia uͦ monãs
multiplicatꝰ in denarium ducit᷑ denariꝰ
ꝑsemet ipsũ ductꝰ in centenariũ dilatat᷑
quirursus ꝑdenariũ ductus. inmillenari¬
um tenditur. cũ ab uno incipimus ut ad
millenariũ ueniamus. quid hoc loco uniꝰ
appellatione. nͥ bene uiuendi mitiũ. qud
millenarii mimeri amplitudine nͥ eiusdẽ
bone uitȩ ꝑfectio designatur: Cũ dõ aut̃
contendẽ ẽ ñ eitribuere s s głam suȩ uir¬
tutis arrogare. S sc̃s uir conspitiat. qr
⁊ qui sũma dona iã ꝑcepit. si de acceptiser¬
tollitur: ciuicta que acceꝑat amittit. ⁊di¬
cat. Si uoluerit contende cumeo. ñ pot̾it
responde ei unum ꝓ mille. Quienĩ cũ aue¬
tore contendit. unũ ꝓmuille responde non

Expanded text:
go in millenario numero, nisi ad proferendam novam sobolem perfecta universitas praescitae generationis exprimitur? Hinc et per Joannem dicitur: Et regnabunt cum eo mille annis , quia videlicet regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfectione solidatur. Quia vero monas multiplicata in denarium ducitur, denarius per semetipsum ductus in centenarium dilatatur, qui rursus per denarium ductus in millenarium tenditur, cum ab uno incipimus, ut ad millenarium veniamus, quid hoc loco unius appellatione, nisi bene vivendi initium, quid millenarii numeri amplitudine nisi ejusdem bonae vitae perfectio designatur? Cum Deo autem contendere est non ei tribuere, sed sibi gloriam suae virtutis arrogare. Sed sanctus vir conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit, et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non
Abbreviated transcription (Latin):
entes scłi caurũ uocant: ex quo augeri sol mer¬
pit: atq ad extendenda diei spacia feruentior
exurgit. Quid itaq post oriones. s adum nomi¬
tis martrrib eo iã tempore ad mundi notitiã
uenerunt. quo fides clarius elucet:  rep̃ssa in¬
fidelitatis hieme altꝰ ꝑ corda fideliũ solue¬
ritatis calet: qui remota tempestate ꝑsccutio¬
lucidior annus aꝑitur. Nec inmerito docto¬
ressci radũ nũcupatione signantur. Greco
quippe eloquio recos pluuia uocatur a ra
dubio ymbres ferunt. Bene gͦ radũ appel¬
latione exp̃ssi sunt: qui ad statũ uniuersalis
eccłȩ quasi inceli faciẽ deducti suꝑ arentem
t̾rã humani pectoris. scȩ p̃dicationis ymbres
fuderunt: Si enĩ p̃dicationis sermo pluuia ñ
esset. moi ses minime dixisset. expectecur sicut
pluuia eloquiũ meũ: nequaqũ ꝑ ysaiam ueri¬
tas dicerit. ⁊uaudabo nubib ne pluant suꝑ eã¬

Expanded text:
entes saeculi Taurum vocant, ex quo augeri sol incentes saeculi Taurum vocant, ex quo augeri sol incipit, 295 atque ad extendenda diei spatia ferventior exsurgit. Qui itaque post Orionas Hyadum nomitis martyribus, eo jam tempore ad mundi notitiam venerunt quo fides clarius elucet, et, repressa infidelitatis hieme, altius per corda fidelium sol veritatis calet. Qui, remota tempestate persecutiolucidior annus aperitur.  Vet. res sancti Hyadum nuncupatione signantur. Graeco quippe eloquio hyetos pluvia vocatur, et dubio imbres ferunt. Bene Hyadum appellatione expressi sunt, qui ad statum universalis Ecclesiae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram humani pectoris sanctae praedicationis imbres fuderunt. Si enim praedicationis sermo pluvia non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum ; nequaquam per Isaiam Veritas diceret: Mandabo nubib
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso pondere temporis hiemalis oriunt᷑.⁊
suoq ortu tẽpestates excitant: ⁊ maria t̾rasq
ꝑturbant. Quid gͥ post arturum. ꝑ oriones.
statũ p̃dicationis enigunt pondus perseqn¬
tiũ molestias q passuri. ad cli faciẽ quasi in
hieme uenerunt. His et em̃ natis. mare t̾raq
turbatae: quia dum gentilitas mores suos destrui
apparente illoꝵ fortitudine doluit ĩncoꝵ uocem
ñ solum iracundos. ac turbides.s etiam placidos
ererit. Ex orionib itaq hiemps in horruit. qi¬
lium. ad tempestatẽ se ꝑsecutionis excitauit.
Oriones gͦ celũ edidit: cum sc̃a eccła martr res mi¬
sit. Qia dũ loqui recta rudib ausisunt. om̃e
pondus exfrigoris aduersitate ꝑtulerunt. Be¬
ne aut̃ protimis sadas subdit. quę iuuenes¬
cente uerno ad celi faciẽ ꝓdeunt: & cũ soliam
caloris sui uires exerit. ostenduntur. Illiusqͥp¬
pe signi initiis coniunc̾tȩ inherent. qđ sapi¬

Expanded text:
in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Oriones, statum praedicationis erigitur, pondus persequentium molestiasque passuri, ad coeli faciem quasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos destrui, apparente illorum fortitudine, doluit, in eorum necem non solum iracundos ac turbidos, sed etiam placidos erelium ad tempestatem persecutionis excitata est. Oriones ergo coelum edidit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta rudibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate pertulerunt. Bene autem protinus Hyadas subdit, quae juvenescente verno ad coeli faciem prodeunt, et cum jam sol caloris sui vires exerit ostenduntur. Illius quippe signi initiis inhaerent quod sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dũm dicit: ꝑ que signari ꝓpͥe ea que sp̃alit̃
geruntur. intelligit. Quid nãq arturi nomi¬
ne. qͥ in cęli are constitutus seꝑtẽ stellarũ radi¬
is fulget. nͥ eccła uinuersalis erpͥmitur que
in ioħis a pocalipsi ꝑseptẽ ecłas septẽq can¬
delabra figuratur: Iue dũ dona inse septi¬
formis gr̾e sp̃s continet. clantate sũmȩ uir¬
tutis ipradians. quasi ab axe ueritatis lucas
Pensandũ qͦq ẽ qđ arturꝰ semꝑ uersatur. et
ditminũ sine defectu ꝑdunit. Sepe nãq¬
ꝑsecuti st̃: quasi hanc se funditus extintis¬
se crediderunt. Sed eo multiplitius ad
statũ sui profectꝰ redit: qͦ int̾ manus ꝑse¬
quentium moriendo laborauit: rcutus
gͣ dũ uersatur engit᷑: qi tr̃ scã ecclesia ua¬
lentiꝰ inueritate reficitur:. cum ardentius
ꝓ ueritate fatigatur. Unde qͦq post arfir¬
rũ o̾riona prͥotinus subdit. Oriones quippe

Expanded text:
Dominum dicit, per quae signari propriae ea quae spiritualiter Dominum dicit, per quae signari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dum in se dona septiformis gratiae spiritus continet, claritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus semper versatur, et di terminum, sine defectu perdurat. Saepe namqursecuti sunt, quasi hanc funditus exstinxisse crediderunt, sed eo multipliciter ad statum sui perfectior rediit, quo inter manus persequentium moriendo laboravit. Arcturus ergo dum versatur, erigitur; quia tunc sancta Ecclesia valentius in virtute relicitur, cum ardentius pro veritate fatigatur. Unde apte quoque post Arcturum protinus Orion subdit; Oriones quippe
Abbreviated transcription (Latin):
stri. Nequaꝗͣ scrino neritatis uanas hesiodi. ara¬
ti& calimarei fabulas sequit᷑ ut arturũ nomi¬
nans extremã stellarũ septẽ catidã ursȩ suspi¬
cetur a quasi orion gladiũ tenere. amator
insanꝰ. Hec quippe aistioꝵ nomina ã cultorib
sapientie carnalis inuenta sui. Sed̾ scriptura
saera idciro eisci uocabulis utitur. u t res quas
insinuiare appetit. notitia usitate appellatio¬
niserpͥmantur. Namsi astim que uellet ꝑigno¬
ta nob nomina dicere: horno ꝓ qͦ hec eadẽ sctir¬
tura facta ẽ. nescirae. ꝓculdubio quid audita
Sicigitur in sacro eloqͥo sapientes dĩ sermonẽ
ant conspicit. nequaꝗͣ postquã aliquid fca¬
rit. penitendo resipiscit. Quid ergo mirũ sispi¬
ritales uiri utuntur uerb̾ carnaliũ qndoip¬
se inestabilis ⁊ creator om̃iũ sp̃c. ut ad intelle¬
cdũ suũ carnẽ ꝑtrabat. inse ipso carnis sermo¬
nẽ format. Inscriptura gͥsacra dũ nota astirs
nomina audimus. de quib astris sermo ĩno

Expanded text:
s: « Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem, caudam ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat, amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt. Sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res, quas insinuare appetit, notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra, quae vellet, per ignorata nobis nomina diceret; homo pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio, quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sermonem ant, conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit, poenitendo resipiscit. Quid ergo mirum, si spirituales viri utantur verbis carnalium, quando ipse ineffabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format. In Scriptura igitur sacra, dum nota astrorum nomina audimus; de quibus astris sermo habea
Abbreviated transcription (Latin):
datio ñ indiget: qi ueritas fulciri ñ querns
auxslio falsitatis. Heretici autẽ qr ea que
prauede dõ intelligunt ex ueritate tuen
ñ posst: quasi ad approbandã radiũ lu¬
minis. umbras falsitatis requir̃: ⁊ ꝓ eo do¬
los loquunt᷑. dum infirmas mentes in
intellec̾tu illius stulta seduc̾tione deci¬

Expanded text:
dacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit dacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione deci
Abbreviated transcription (Latin):
intendi : qđ mendaces fabricatores dicun᷑.
locutio .s. sensus uentatis ẽ: qsi munit a
moles. ñ ex fabrica s ex natura consuig̃.
indomo que untꝰ inenbra lateant igno¬
rat᷑ sic pler̾q stultꝰ si tacuerit. utrũ sapi¬
ens ansit stultꝰ absconditur: sitam̃ nulla
alia oꝑa prodeunt que sensũ etiã tacen¬
pitiens uelle apparere qđ ñerant: eos ad
tacendũ ad monuit. ne possent apparete
qđ erant. Unde i ꝑsalomonẽ dr. Stultꝰ
si tacuerit sapiens putabit᷑. S qi stultꝰ qͥ
loquit᷑ ꝑ hoc qđ sua infeit. sapientiũ ut¬
ba pensare ñ sufficit: recte adhuc posqu
silentiũ indixit. ad iungit. Nudite s̃¬
correctiones meas ti iuditiũ labioꝵ moor
attendite. Bene aut̃ prius correctionẽ. ⁊ pͥ¬
modũ iuditiũ intulit qr nisi ꝑ correctio¬
nẽ pͥus tumor stulti depͥmatur:. nequaq̃
ꝑ intelligentiã uiditiũ iusti cognoscit̃ Se¬
quit᷑. Numquid ds̃ indiget ur̃o menda¬
tio: ut ꝓ illo loquamini dolos: U men.¬

Expanded text:
intendi quod mendaces fabricatores mendaciilocutio, sed sensus est veritatis, quasi munita moles in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacenpiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc, postquam silentium indixit, adjungit: CAPUT correptiones meas, et judicium labiorum meorum attendite . Bene autem prius correptionem et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscit Nunquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus men
Abbreviated transcription (Latin):
cautela nr̃a grauius erramꝰ. Quid itaq hoc
nisi humane̾ uitę miseria ẽ Qđ amissa
çȩlesti patria repulsus homo delectat᷑ exilio:
gͣuat᷑ curis. & tam̃ cogitare dissimulat ꝗͣ
grauesit qr multa cogitant᷑: qd pͥuatꝰ ẽ in-¬
t̃no lumine. ⁊ tam̃ in hac uita di uult
ꝑpeti cecitatẽ suã . Quid hoc aliud quã de
pęna nr̃a. nata miseria ẽ S quia quã¬
uis diu hic stare desidera&. ipso tam̃ cursu
mortalis uitȩ impellit᷑ ut egrediat᷑. uir

Expanded text:
cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine: et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam. Quid hoc aliud, quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitur ut egrediatur
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑtius dicat᷑. Quid inse hab&s fortitudi
nis qui natꝰ ẽ ex infirmitate Breui uiueis
tempore: replet᷑ multis miseriis. Ecce sc̃i ui¬
ti uocib pęna hominib breuit᷑. ẽ. exp̃ssa. qi angu¬
stat᷑ ad uitã. ⁊ dilatatur ad miseriã. Si enĩ
subtilit̾ considẽtur om̃e qđ hic agit᷑. pę¬
na ⁊ miseria ẽ. Ipsienĩ corruptioni carnis
seruire ad necessaria atq concessa. miseriaẽ:
ut contͣ frigꝰ uestũta. cont̃ famẽ alim̃ta.
contͤ estũ fr̾igora requirant᷑. qđ multa cau¬
tela custoditur salus corporis: qđ etiã custo¬
dita amittit᷑ : amissa cũ graui labore repa-¬
mamꝰ amicos. suspec̾ti ne offendi ualean:
formidamꝰ in imicos. atq securi de eis non
sumꝰ utiq quos formidamꝰ : Quod plerͣqͣ
in imicis sic fident̾ quasi amicis loquim᷑:
tasse diligentiũ. quasi uerba suscipimꝰ in-¬
imicoꝵ  ⁊ qͥ falli ñꝗͣ uł fallere uolumꝰ. ex

Expanded text:
si apertius disi apertius dinis, qui natus est ex infirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur, quod hic agitur, poena et miseria est; ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque cut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur. Quod multa cautela custoditur salus corporis; quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore repaamamus amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur, tasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓ infirmitate. Pro sexuquippe: sicut
scͥptũ ẽ. Misit dĩ filiũ suũ factũ ex mulie¬
re : factũ sub lege. Pro infumitate uͦ. sicus
ꝑ quendã sapientẽ dt̃. Melior ẽ iniquitas
uirr quã benefaciens mulier. Uir ienim
mens infirma uł indiscreta accipit᷑. Et se¬
pe contingit. ut etiã discretꝰ quisq subito la¬
bat᷑ inculpã : atq indiscretꝰ aliꝰ ⁊ infirmꝰ
bonã exhibeat oꝑationẽ. S is qui indiscre¬
tꝰ atq infirmus est. ññquã de eo qđ bene
egerit. ampliꝰ eleuat᷑ : atq grauiꝰ inculpam
cadit. Discretꝰ uͦ quisq etiam ex eo qđ male
se egisse intelligit ad districtionis regulã
arcius reducit: ⁊ inde altius ad iustit̾iam
ꝓficit. unde ad tẽpꝰ ãiustitia cecidisse uide¬
eciã culpa fortium. occasio uirtutis fit: et
uirtꝰ infirmoꝵ occasio peccati. Hoc gͥ loco
mulieris nomine. quid nͥ infirmitas desig¬
natur cũ dr̃. homo natꝰ de muliere: Ac

Expanded text:
aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: Misit Deus filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit, ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. ita homo in semet ipso hab& putredinẽ
de qͣ consumat᷑. Atq hoc ẽ quod ẽ: unde
consumit᷑ ut ñ sit. Quod intelligi ⁊ alit̾ po¬
test: si ex uoce temptati hominis dicat᷑. Qui
quasi putredo consumendussũ: ⁊ quasi uesti¬
mentũ qđ comedit᷑ atinea. Homo enĩ quasi
putredo consumit᷑: dũ carnis suȩ corruptione
conteritur. Cin quia imnunda tẽꝑtatio ñ
aliunde s a semet ipso nascit᷑: more tineȩ car¬
nẽ tẽptatio. quasi uestẽ de qua erit consumit
Insemet ipso quippe hab& homo. unde tẽpte¬
t᷑. Quasi gͦ tinea uestẽ consumit: que ex ue¬
ste eadẽ ꝓcessit. Sciendũ qͦq qđ tinea sine
sonitu ꝑforet uestim̃tũ.  plerq cogitatio
ita transfigit mentẽ: ut mens ipsa ñ senti¬
at. nisi postꝗͣ fuerit eius aculeo transfira.
Bene gͦ dr̃ qđ homo tãꝗͣ uestimentũ ãtinea
fossi inmentẽ fuerimꝰ. Quam uidelicet in¬
firmitatẽ nr̃am bene adhuc sc̃s uir consi¬
In sacro eloquio mulier aut pro sexuponit᷑:

Expanded text:
tur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa.ntum a tinea m ab eis confossi in mente fuerimus. Quam videlicet infirmitatem nostram bene adhuc sanctus vir consi--In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ initiũ reducunt. seq tantũ de suis pn¬
mordiis rep̃hendunt. qnͣtũ ⁊ grauitate m̃¬
tis altius ꝓfecer̾. qi eo indiscretos se fuisse in¬
ueniunt. quo discretionis arcẽ pꝰmodũ ple
niꝰ consequunt᷑ : recte nc̃ ꝑ sc̃i uiri uocẽ adole¬
scentiȩ peccata formidantur. Qđ si adipsã¬
litterã ẽ tenendũ: hinc consid̾andũ ẽ qnͣtum
sint grauia peccata iuuenũ ⁊ senũ: si & illud
sic iusti metuunt. ꝗđ in infirma ȩ̨tate deli¬

Expanded text:
rum initium reducunt, seque tantum de suis prirum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discrtmodum consequuntur; recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Sequilitteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deli
Abbreviated transcription (Latin):
abira tuaͣ Quia uidelic& petcanti in pa¬
radi so homini iratꝰ semel de mortalitate
carnis m̃x sententiã fixit: que ⁊ nẽsusq ad
ultimũ mutari nullomͦ ualebit. Dicat gͦ.
Scribis contra me amaritudines. Ubi adhuc
tute sua se peccasse ñ inuenit: adolescentię
facta ꝑtimescit. S sciendũ ẽ qi sicut incor¬
pore: ita sunt etiã increm̃ta ętatis inmeiie.
Prima quippe homiius ętas infantia ẽ: cũ isi
mnocent᷑ꝰ uiuit: nescit tam̃ fari innocentiã
quã hab&. Ac denide pueritia scqͥt᷑: in qua
iã ualet dicere qđ uult. Cui succedit ad¬
olescentia: que uidelicet pͥma ẽ ȩcas inoꝑa¬
timͦme Quã uiuentus sequit᷑. scilicet apta for¬
titudim: ac pꝰmodũ senectus. etiã ꝑ tẽpusiã
congrua maturitati. Quia gͥ pͥmã etatem
aptã bonis actib adolescentiã diximꝰ. ⁊ iusti
uiri cũ inmagnamentis maturitate ꝓsi¬
ciunt. nontĩꝗͣ ad memoriam actionũ sua.¬

Expanded text:
ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adhuc tute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus, et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum sua
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑ ostendis potentiã tua᷑ ⁊ stipulã siccam
ꝑ sequeris. esi aꝑte deploret dicens. Cur
tanta rectitudine impetis eũ. que sic infir¬
mũ eẽ intẽptatione cognoscis:: Sequit᷑.
ds ñ loqui s scrib̾e amaritudines dr̃. cũ diusiꝑ¬
nos eiꝰ flagella ꝑdurant. Samel qͥppe peccan¬
ti hõi dictũ. est Terra es: ⁊ int̾tã ibis d sepe
apparentes angłi hominib p̃cepta dede¬
runt. Moy ses legis lator ꝑ distric̾tionẽ per¬
cata cohercuit: ipse uigenitꝰ sũmi patris
ad nos redimidos uenitꝰ moriendo mortẽ
absorbuit: uitã ꝑpetuã deñtiaũ nob̾ quã
ostendit inse. S tam̃ illa que inparad¬
so data ẽ de moite carnis sententia nrȩ: ab
ipso mitio generis humani usq ad finem
scłi ñ mutat᷑. Quis ẽ enĩ homo qͥ iiuit er
ñ uidebit mortẽ : Qđ benc rursũ psalmista
intuens ait. Tu t̾ribilis es.⁊ quis resistet tibi

Expanded text:
pitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam pitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si aperte deploret, dtanta rectitudine impetis eum, quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? Sequitur: Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diunos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi?
Abbreviated transcription (Latin):
uat: aliqñdo uͦ inordinatꝰ timor in infimis
deponit. Quia gͦ tot tẽptationũ flatib le¬
uat᷑ ⁊ ducit᷑: recte folio homo cõparat᷑. Un¬
de bene qͦq ꝑ ysaiã dr̃. Cecidimꝰ qͣsi foliũ
umuersi: ⁊ iniquitates nr̃e quasi uentus
abstuler̃ nos. Quasi uentꝰ quippe nos mi¬
quitas abstulit᷑ qr nullo firos uirtutis pon¬
dere. in uanã elationẽ leuauit. Bene aut̃¬
post folium. etiã stipula appellat᷑ homo. qͥ
enĩ arbor fuit inconditione. foliũ aseme ĩp¬
so factꝰ est in tẽptatione: s pꝰ stipula apparu¬
it indeiectione. Quia enĩ de alto cecidit. foli.¬
um: qi uͦ ꝑ carnẽ t̾rȩ proximꝰ fuit. ei ã cũ stare
uidebatur. stipula esse memorat᷑. Sed qr ui¬
riditatẽ intimi amoris ꝑdidit᷑: iã stipula
sicca est. Considera itaq uir sc̃s ⁊ homo
quantȩ ui litatis sit. ⁊ deus quante distric̾¬
tionis: & dicat. Contra foliũ qđ uento ra¬

Expanded text:
vat; aliquando vero inordinatus timor in infimis vat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autepost folium etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de alto cecidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento ra
Abbreviated transcription (Latin):
giat: atq hoc ipsũ qđ auctorẽ suũ ñ uidet
grauit̃ ꝑ horrescat. Quo uidelicet desid̾io
conpunctꝰ sc̃s uir. clamat. Cur faciẽ tuam
abscondis .&̾ arbitraris me inimicũ tuu᷑ qr
si ut amicũ aspiceres: tuȩ me uisionis lumi¬
ne ñ pͥuares. Qui inobilitatẽ qͦq cordis hu¬
mani subsequens adiungit. CUntra fo¬
liũ qđ uento rapit᷑ ostendis potentiã tuam:
istipulã siccã ꝑsequeris. Quid est enĩ homo
nͥ foliumͦ. Qꝑ uidelicet in paradyso ab arbo¬
re cecidit. Quid ẽ nͥ foliũ. qͥ tẽptationis uen¬
to rapit᷑ & desidĩoꝵ flatib leuat᷑ Nensqͥp¬
pe humana quot tẽptationib qͣatt᷑: quasi
tot flatib mouet᷑. Hanc ⁊euĩ plerq iraꝑ
turbat. Cũ recedit ira: succedit inepta le¬
titia. Luxunię stimulis urgetur: estu aua¬
ritiȩ longe lateq ad ambienda que t̾rena¬
sunt. tendit᷑. Aliquando hanc suꝑbia ele¬

Expanded text:
giat, atque hoc ipsum quod Auctorem suum non videt giat, atque hoc ipsum quod Auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens adjungit: CAPUT rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Quid est enim homo nisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus levatur? Mens quoque humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc etenim plerumque ira perturbat, cum vero recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis arguitur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae tsunt tenditur. Aliquando hanc superbia ele
Abbreviated transcription (Latin):
qui in eam cocitatẽ uenimꝰ. ut nosin& ipsos
dep̃hendimꝰ uł ꝑpetrata. Exclusa quippe
amina aluce ueritatis: nicħ uise nͥ tenebras
inueñ.  pler̃q in peccati foueã pedẽ porri¬
git: ⁊ nescit. Quod nimirũ de sola exilii sui ce¬
citate patit᷑: qr ab illuminatione dñi repulsa¬
& semet ipsam uiderr ꝑdidit. que auctoris sui
faciẽ namauit. Unde subdit᷑. Ui faciẽ
tuã abscondis: & arbitraris me minicũ tuũ:
Humanũ genus contẽplationẽ lucis intime
habuit in paradrso. s sibima ipsi placens.
qͦ ase recessit lum̃ conditoris ꝑdidit. eiꝰq fa¬
ciẽ ad ligna parach. si fugit: qi pꝰ culpã uidẽ
metuebat. quẽ amare consueuerat. S ecce
post culpã uenit inpenã: ex pena aut̃ ad
amorẽ redit. qr quis fuerit culpe fructꝰ inue¬
nit: atq illã faciẽ qmͣ timuit inculpa excitatꝰ
reqͥut ex pena: ut iã caliginẽ cecitatis suȩ fu¬

Expanded text:
qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis nihil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abscondis, et arHumanum genus contemplationem lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quod ad se recessit, lumen Conditoris perdidit ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena: ut jam caliginem caecitatis suae fu
Abbreviated transcription (Latin):
usu loquendi. plus iniquitas quã peccatũ
sonat: & om̃is se homo lib̾e peccatorẽ fate¬
tur: iniquũ uͦ dicere ññquã erubescit. Int̾
scelera uͦ ⁊ delicta hoc distat᷑: qđ scelus etiã
pondus peccati transit. delictũ uͦ pondus
ꝑlegẽ iubetur nimirũ p̃cipit᷑ sicut ꝓ pec¬
aũu̾ pler̃q in sola cogitatione Unde ⁊ ꝑ
psalmistã dr̃. Delicta quis intelligit: qi
uidelicet peccata operis tanto citus cog¬
noscuntur: quanto ex terius uidentur.
Peccata uͦ cogitationis eo ad intelligendũ
difficilia sunt: qͦ inuisibiliter ꝑpetrantur.
Quisquis gͥ e̾̃nitatis desidio anxus apparere
uenturo iudici desiderat mundus: tanto
se subtilius nc̃ examinat. qnͣto minirum
cogitat. ut tc̾ trori illius liber adsistat: ẽt
offendi sibi exorat ubi displica: ut boc in
se ꝑ penitentiã pumat᷑ seq hic diuidicais
iniudicabilis fiat. S int̾ hec intueri necesse
est. qnͣta ꝑegrinationis nix pena nos ꝑculit

Expanded text:
en loquendi usu plus iniquitas, quam peccatum sonat. Et omnis se homo libere peccatorem fatetur; iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero et delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero peccaper legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro pec plerumque in sola cogitatione. Unde per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur. Peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis, aeternitatis desiderio anxius, apparere venturo Judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorat ubi displicet, ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans injudicabilis fiat. Intueri necesse est quanta peregrinationis nostrae poena nos perculit,
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Quod idcrco agunt ut inconspr¬
ctu ec̃ni iudicis ⁊ ipsi inueniri in qnͣtũ ẽ¬
possibile in rep̃hensibiles debeant: ⁊ biqͥ
eos sic se iudicate conspiciunt. em̃dare
semet ipsos aculpis grauiorib m ardescañ¬
Quod uidelicet beatus iob coram anucis suis
tẽporalẽ głam tenentib ⁊ transeuntia bo¬
na laudantib secerat: s tam̃ eoꝵ sensum
ad cognoscendã utilitatẽ flagelli sui ꝑ¬
ducere ñ ualebat: ut scilicet pͦensare pis¬

Expanded text:
nant. Quod idcirco agunt, ut in conspenant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum possibile est, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt, emendare semetipsos a culpis gravioribus inardescanQuod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare pos
Abbreviated transcription (Latin):
urcȩ delectationib saciari desid̾at: quasi
fructꝰ ante tẽpꝰ comedere festinat. Qui
gͥ uuã acerbã comedit dentes eiꝰ obstupe¬
seunt qi qͥ p̃sentis mundi delectatione
pascitur. int̾m eius sensus ligant᷑. ut iã
spalia mandẽ idẽ intelligere nequeaq̃.
quia unde in exteriorib delectati sunt.
inde in intimis obstupescunt: idũ pecca¬
to anima pascitur. panẽ iustitiȩ edere
ñ ualet : qm̃ ligati dentes ex peccati con.¬
suecudine iustum qđ intꝰ sapit. edẽ neqͦ¬
ꝗͣ possunt. Hoc gͥ loco q dentes ut diri¬
mus int̾nos sensus accipimꝰ: considare
magnoꝑe quid agere iusti sole ant debe¬
mus. Qui pler̃q siqua inse quãliba leuit̃
carnalia esse dep̾hendunt. hec int̾nis sen¬
sib recrac̾tantes. uehem̃t᷑ insem& ipsis in¬
sequuntur. Afflictione se conter̃. m̃ag¬
nisq crutiatib uł minuna ise praua
diiudicant atq hec ꝑ penitentiã dãp¬

Expanded text:
vitae delectationibus satiari desiderat quasi vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, inmagnopere quid agere justi soleant, debemus; qui plerumque si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam dam
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra dentes. aliqnͣdo sc̃ĩ p̃dicatores.
aliqnͣdo uͦ int̾ni accipi sensus solent. De
scis enĩ p̃dicatorib sponsȩ dictũ ẽ. Denteᷤ
tui sicut grages tonsarũ: que ascenduis
de lauacro. Unde ⁊ uni eoꝵ ostensis in
figura gentib dr̃. Matta ⁊ manduca. id
est uetustatẽ earũ contere: ⁊ in corpus soẽ¬
ecłȩ uidelicet in tua menbra conuerte.
Rursũ qr dentes interiores sensus accipiso¬
lent iheremias ꝓpħa testat᷑ dicens. fregis
ad numerũ dentes in eos. ꝑdentes ⁊ enim
cib frangitur. ut glutiatur. Unde ñi
metito indentib int̾nos sensus accipimꝰ:
qui singula que cogitant qͣsi manduis.
peccati. intelligentiȩ cecitas generat᷑ in
obstupescat qđ de int̾nis atq inuisibilib
est. Om̃is homo qui comederit uuã acer¬
bã. obstupescent dentes eiꝰ. Quid nãq a
cerba uua nͥ peccatũ ẽ. Uua quippe acer¬
ba ẽ: fructꝰ ante tempꝰ. Quisqͥs enĩ p̾sentis

Expanded text:
tura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, tura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Pecibus frangitur ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt peccati intelligentiae caecitas generatur inobstupescit quod de internis atque invisibilibus homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
a designari. Ceriux itaq inlutũ tedigit᷑
cum suꝑb quisq humiliat᷑ in morte et
elata caro tabescet in putredine. Intuea¬
m̃ enĩ qualia insepulchris iaceant diui¬
tũ cadauera: que illa inextuncta carne
sit imago mortis. que tabescit in corrup¬
tione Et certe ipsi erant qui extollebant᷑
honorib habitis reb tumebant. Desptci¬
ebant ceteros. ⁊ quasi solos se ẽẽ gaudebans
Edũ non ꝑpenderent qͦ tendebant i escieba
quid erant. S inlutum ceruix redactaẽ
qr despecti iacent inputredine. qui tume¬
bant inuanitate. In lutũ ceruix redigit᷑¬
qi qͣntũ carnis potentia ualeat. tabes corrup¬
carnis loquutos indicat᷑ quos idcuro ad
silentiũ restringit. ut eaque illi mens sug¬
gesserit dicat. Ac si aꝑte dicat. Non egoᷤ
Unde mox ad alta conscendit: seq unmi¬
steruis eleuat: ⁊ increpationẽ quã ꝓtule¬
rat. ad mystica uerba ꝑmutat. dicens.¬

Expanded text:
a designari. Cervix itaque in lutum redigitur, a designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant inquia quantum carnis potentia valeat, tabes corrupcarnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego cUnde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qui cogitatione tina huic scło con¬
formantur: ꝑ om̃e qđ agunt huic mini¬
do relinquere sui memoriã conant᷑. Alis
belloꝵ ticulis. alii altis edificioꝵ menib
alii disertis doctrinarũ scłariũ libris in¬
stant᷑ elaborant: sibi q memoriȩ nomen
edificant. Sed cum ipsa ad fine̾ celerius
uita ꝑcurrat: quid in ea fixũ stabit qͣnͣdo
⁊ ipsa celerit᷑ mohilis ꝑtransit : dura et¬
enĩ cierẽ rapit sicut scriptũ ẽ. Nonsic
impii ñ sic: s tãꝗͣ puluis quẽ ꝓicit uentꝰ
a facie terire. Recte gͦ stultoꝵ inemona ci¬
neri cõparat᷑: qr illic ponit᷑. ubi aura ra
głam sui nominis elaboret: memoriam
suã quasi cinerẽ posuit: qi hanc eitius uen¬
tꝰ mortalitatis rapit. Quo contra de iusto
scriptũ ẽ. In memoria ęt̾na erit iustus
Co ipso enĩ quo facta sua solidius dĩ oculis
inpͥmit: nom̃ suę memouę in ec̃nitatẽ figis
Sicut poculũ uisus: sic ꝑ ceruicẽ solet suꝑbi¬

Expanded text:
--Omnes qui cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapcienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Sicut per oculum visus, sic per cervicem solet superbi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ reducat᷑ corda filioꝵ ad patres eoꝵ ut
doctrina senũ que nc̃ ãiudeoꝵ corde abla-¬
taẽ. it̃ miserante dño redeat: qnͣdo hoc
de dño intelligere ceper int filii. qđ p̾di¬
cauer̃ patres Si uͦ senes cosdĩ qͦq iudeos¬
accipimus. qui suadente ꝑfidia ueritatis uer¬
bo contraire conatisunt: doctrina senũ ablata
ẽ. postquã hanc ȩała exgentib uidelicet iu¬
uencula accepit que ꝑ psalmistã dicit. Suꝑ¬

Expanded text:
quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino coeperint filii quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeosaccipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
retributionẽ tendunt. Si enĩ ipse sũmi pa¬
tris unigenitꝰ. qi ꝑ hoc qđ factꝰ ẽ homo et̾na
ñtiauit. magni consili angelꝰ est uocatus ÷
recte consiliarios p̃dicatores accipimꝰ. qui
suis auditorib consiliũ uitt p̃bent. Sed
cũ p̾dicator quisq idco et̃na p̃dicat ut cẽ¬
poralia lucra consequantur: profecto in
stultũ finẽ deducit᷑ qr illuc ꝑ laborem ten¬
dit. unde ꝑ mentis rectitudinẽ fugere de¬
iectoꝵ uitã nequaqͣ sollicite discutit. nec
quẽ qualit̾ corigat agnoscit in stuporen
iuder deductus ẽ. qi qui iuidicare male
acta debuit nequaꝗͣ ca que iudicanda sus
dep̃hendit Sequitur. Palteũ regum¬

Expanded text:
ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem 374 deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere dejectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt deprehendit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
imanu suoꝵ oꝑum dimissũ. hunc ut ad
peiora ꝓruat deserit: sicut scriptũ ẽ. Qui no¬
cet noceat adhuc: ⁊ qui insordib ẽ sordescas
adhuc. Nouit qͦq ⁊ eũ qui decipit᷑ qr sepe
cõmittunt homines mala que sciunt: et
idcirco ꝑmitunt᷑ decipi. ut cadant etiã in
mala que nesciunt. Quod tam̃ deceptis ali¬
qñdo ad purgationẽ aliqͣndo uͦ ad ultionis

Expanded text:
manu suorum operum dimissum hunc ut ad manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓbare: ⁊ scit unquũ qi cognoscendo diui¬
dicat. Noq enĩ iniquũ quẽpiã iudicasset
si nequaꝗͣ cognoscera: ⁊ tam̃ inquũ nescit
qi euis fac̾ta ñ approbat ⁊ nouit eigo quia
deprehendit aͣ ñ nouit qr hunc insuȩ sapi¬
entię sp̃e non recognoscit: sicut de ueraciqͦ¬
libii uiro dr̃. quia falsitatẽ nesciat: ñ quia
cũ uł ab aliis falsũ dr̃. hoc rep̃hendere ig¬
norat. s eandẽ ipsã fallatiã ⁊ scit in exami¬
ne ⁊ nescit in amore: ut uidelicet ipse hãc
ñ agat. quã actam ab aliis dãpnat. Q fit
plerumq ut ñnulli in insidus uacantes
alienȩ uite. puersitati suȩ lag̃os tendani:
icũ quis nesciens eisdẽ laqueis capiconspi¬
citur : utrum hec diuinitꝰ uideant᷑ fortasse
decipientẽ: ⁊ eũ qͥ decipit᷑. Nouit ⁊ enĩ deci¬
pientẽ: qi plerũq anteriora eius mala con¬
spicit ⁊i hc̃ iusto iuditio cadere etiã inalia
peccata ꝑmittit. Nouit decipientẽ: qr in

Expanded text:
bare, et scit iniquum quia cognoscendo dijudicat neque enim iniquum quempiam judicasset, si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
lestia meminit. quid euasit. In illa itaq lȩti¬
tia. sic tunc sine tedio mala nr̃a conspicimꝰ.
sicut nc̃ in luce positi. sine ulla cordis ca¬
ligine. animo tenebits uidemꝰ: Quia et¬
si obscurũ.ẽ. qđ m̃te cernimꝰ. de iudicio.ẽ.
hoc luminis. ñ de passione cecitatis. Et in er¬
nũ gͥ laudẽ miscdiȩ lirgitori nr̃o referimꝰ:
⁊ nequaqũa miseriȩ conscientia grauam᷑.
Qui dũ mala nrã sine aliqͥ mentis malo res¬
picimꝰ. ⁊ nimq erit qđ corda laudantiũ de
transactis iniquitatib polluat: ⁊ semper
erit qđ hec ad laudẽ cͣreatoris accendat.
Quia gͦ int̾ne lucis requies sic inse magnos
subleuat. ut tam̃ nec paruulos derelinquat:
dicat᷑ recte. Paruus ⁊ magnꝰ ibi sunt. Quia aũ
sic ibi conũsi peccatoris animus culpe sue
memoria tangitur. ut tam̃ nulla eiusdem
inemoriȩ confusione de pͥmat᷑. congrue

Expanded text:
lestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetilestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Quia ergo internae lucis requies sic in se magnos sublevat, ut tamen nec parvulos derelinquat, dicatur recte: Parvus et magnus ibi sunt. Quia autem sic ibi conversi peccatoris animus culpae suae memoria tangitur, ut tamen nulla ejusdem memoriae confusione deprimatur, congrue