comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trinȩ aduersatur quȩ ẽ scđm euuangeli¬
um głe beati dei: quod creditum eͣ michi.
Gras ago ei qui me confortauit xp̃o ihũ
A domino nr̃o: quia fidelem me existima¬
uit ponens in ministerio. qui prius fui blas¬
phemus & ꝑsecutor. & contumeliosus. s mi¬
sericordiam dei consecutus sũ. quia ignorans
feci in incredulitate. Suꝑhabundauit aũ

Expanded text:
trinae adversatur, quae est secundum Evangelium gloriae beati Dei quod creditum est mihi. Gratias ago ei qui me confortavit in Christo Jesu Domino nostro, quia fidelem me existimavit ponens in ministerio. Qui prius blasphemus fui et persecutor et contumeliosus, sed misericordiam Dei consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate. Superabundavit autem
Abbreviated transcription (Latin):
duo. Et de filiis sacerdotum. filii obia.
filii accos. filii ber zellai qui accepit de
filiab berzellai galaditis uxorem: et
uocatus ẽ nomine eoꝵ Hii quesierunt.
nerunt: et eiecti sunt de sacerdotio. et
dixit adthersathã eis ut non comede¬
rent de scõ scõꝵ: donec consurgeret sacer¬
dos docꝰtus atq ꝑfectus Omnis multi¬
tudo quasi unus. quadraginta duomilia
trescenti quadraginta: exceptis seruis
eorum et ancillis. qui erant septem
sis cantores atq can tatrices ducen¬
ti: & equi eorum sexcenti triginta &¬
sex. Muli eoꝵ: quadringenti quadra¬
ginta quinq. Cameli eoꝵ: quadrin¬
genti triginta quinq. A sini eoꝵ: sex
milia septingenti uiginti. Et de
principib patrum cum ingrederent᷑
templum domini quod ẽ in ierusalem:
sponte obtulerunt in domum dñi ad
exstruendam eam in loco suo. scđm ui
ressuas dederunt in impensas operis.
auri solidos quadragnita milia & mil¬
le: argenti minas qͥumq milia. et

Expanded text:
duo et de sacerdotibus filii Abia duo et de sacerdotibus filii Abia filii Accos filii Berzellai qui accepit de filiabus Berzellai Galaditis uxorem et vocatus est nomine eorum hii quaesierunt nerunt et eiecti sunt de sacdixit Athersatha eis ut non comederent de sancto sanctorum, donec surgeret sacerdos doctus atque perfectus. Omnis multitudo quasi unus, quadraginta duo millia trecenti sexaginta, exceptis servis eorum et ancillis, qui erant septem sis cantores atque cantatrices ducenti. Equi eorum septingenti triginta sex; muli eorum, ducenti quadraginta quinque; cameli eorum, quadringenti triginta quinque; asini eorum, sex millia septingenti viginti. Et de principibus patrum, cum ingrederentur templum Domini, quod est in Jerusalem, sponte obtulerunt in domum Dei ad exstruendam eam in loco suo. Secundum vires suas dederunt impensas operis, auri solidos sexaginta millia et mille, argenti minas quinque millia, et
Abbreviated transcription (Latin):
niuersi centum triginta et octo
Hathinnẽi. filii sya. filii asuphã.
filii thebbaoth. filii ceros. filii syaa.
filii phadon. filii leuanã. filii aga¬
bã. filii acchub filii agap. filii sel¬
mai. filii anan. filii gaddel. filii gaer.
filii rachaia filii rasm. filii nethodã
filii garem. filii azã. filii phaseã. filii
beseẽ. filii sennaã. filii munim. filii
nephusim. filii becbuc. filii acuphã
filii asur. filii besliith. filii maidã
filii arsa. filii bercõs. filii sysarã. filii
themã. filii naasia. filii athuphã.
filii seruorũ salomonis. filii sõtei. fi¬
lii supherẽth. filii pharuda. filii lala.
filii darcon. filii gedel. filii saphathia.
filii athil filii phocereth. qui erant de
asebaim. filii ammi. omnes nathinnẽi.
& filii seruorum salomonis. trescenti
etmer: & non potuerunt indicare do¬
mum patrum suorum. et semen suum:
utrum ex isrł essent. Pilii delaiã. filii
tubia. filii necoda: sexcenti qumnquaginta

Expanded text:
niversi centum triginta novem. niversi centum triginta novem. Nathinaei: filii Siha, filii Asupha, filii Tebbaoth, filii Ceros, filii Siaa, filii Phadon, filii Lebana, filii Agaba, filii Accub, filii Agab, filii Semlai, filii Anan, filii Gaddel, filii Gaer, filii Raaia, filii Rasin, filii Necoda, filii Gazem, filii Aza, filii Phasea, filii Besee, filii Asennaa, filii Munim, filii Nephusim, filii Becbuc, filii Acupha, filii Arur, filii Besluth, filii Maida, filii Arsa, filii Bercos, filii Sisara, filii Thema, filii Nasia, filii Athupha. Filii servorum Salomonis, filii Sotei, filii Sopheret, filii Pharuda, filii lala, filii Dercon, filii Geddel, filii Saphatia, filii Atil, filii Phochereth, qui erant de Asebaim, filii Amni: omnes Nathinaei, et filii servorum Salomonis trecenti Emmer et non potuerunt indicare domum patrum suorum et semen suum utrum ex Israhel essent filii Dalaia filii Tobia filii Necoda sescenti quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
iuigintitres. Uiri nepthaba: quinqua¬
ginta sex. Uiri anathot: centum ui¬
giti ocꝰto. Eilii armauẽth: quadra¬
ginta duo. Tilii cariathiarim. cęphira
& beroth: septingenti quadraginta
tres. Tilii rama & gabaa: sexcenti
iugm̃ti unus. Uiri machinas: centũ
iuginti duo. Uiri bethel & gai: ducen¬
ti uigiti tres. Eihi nebo: quinqua¬
ginta duo. Tilii mecbis: centũ quin¬
quaginta sex. Pilii ȩlam alterius:
mille ducenti quin quaginta quatuor
Tiln arim: trescenti uiginti. Pilii¬
milia sexcenti triginta sacerdotes.
Tilii idaia indomo hiesue: nongen¬
ti septuaginta tres. Tilii emmer:
mille quinquaginta duo. Pilii
phessur: mille ducenti quãdragin¬
ta septem. Tilii arim: mille decẽ
et septem. leuitȩ. Tilii iesue & ceth¬
mihel filioꝵ odouiȩ: septuaginta
quatuor. Cantores filii asaph: cen¬
tum uiginti & octo. Tilii ianitoꝵ.
filii sellum. filii azer. filii telmon.
filii accub. filii atita. filii sobai: u

Expanded text:
viginti tres; viri Netupha, quinquaviginti tres; viri Netupha, quinquaginta sex: viri Anathoth, centum viginti octo; filii Azmaveth, quadraginta duo; filii Cariath-Arim, Cephira, et Beroth, septingenti quadraginta tres; filii Arama et Gaba, sexcenti viginti unus; viri Machinas, centum viginti duo; viri Beth-El et Ai, ducenti viginti tres; filii Nebo, quinquaginta duo; filii Megbis, centum quinquaginta sex; filii Elam alterius, mille ducenti quinquaginfilii Arem trecenti viginti filmilia nongenti triginta sacerdotes filii Idaia in domo Iosua nongenti septuaginta tres filii Emmer mille quinquaginta duo filii Phassur mille ducenti quadraginta septem filii Arem mille decem et septem Levitae filii Iosue et Cadmihel filiorum Oduia septuaginta quattuor cantores filii Asaph centum quadraginta octo ianitores filii Sellum filii Ater filii Telmon filii Accub filii Atita f
Abbreviated transcription (Latin):
nosor rex hbabilonis in babilonem: &
in ciuitatem suam: qui uenerunt cum
rorobabel Hiesua. neemia. saraĩa. rahe¬
laia mardocai belsan. mesphar begu¬
aĩ reum baana. Humerus utrorum
popłi isrłꝑ ili phares: duo milia centũ
septuaginta duo. Pilii area: septingen¬
trescenti septuaginta duo. Tilii phet
moab filioꝵs iosue: duo milia octingen¬
ti. duodecim. Pilii ęlam: mille ducen¬
ti quinquaginta quatuor Pilii Recthua
nongenti quadraginta quinq. Pilii
zacchar: septingenti sexaginta T ilii
bani: sexcenti quadraginta duo ilii
bebai: sexcenti uiginti tres. Tilii ar¬
chad: mille ducenti uiginti duo¶ ilii
adonicam: sexcenti sexaginta sexli
beguai: duo milia quiquaginta sex.
Filii adin: quadringenti quinqua¬
ginta quatuor. Piliarer qui erant
ex hiezechia: nonagnita & octo ¶ iln
besai: trescenti uigmti tres. Piln io¬
ra: centum & duodecim. Tilii asõm: du¬
centi uiginti tres. Tilii gebbar: nona¬
ginta quinq. Tilii bethlehem: centũ

Expanded text:
bylonem, et in civitatem suam. Qui venerunt cum Zorobabel, Jesua: Neemia, Saraia, Raelaia, Mardochai, Belsan, Mesphar, Beguai, Reum, Baana. Numerus virorum populi Israel: Filii Pharos, duo millia centum septuaginta duo; filii Sephetitingenti septuaginta quinque; filii Phaeth Moab, filiorum Josue Joab, duo millia octingenti duodecim; filii Elam, mille ducenti quinquaginta quatuor; filii Zethua, nongenti quadraginta quinque; filii Zachai, septingenti sexaginti; filii Bani, sexcenti quadraginta duo; filii Bebai, sexcenti viginti tres; filii Azgad, mille ducenti viginti duo; filii Adonicam, sexcenti sexaginta sex; filii Beguai, duo millia quinquaginta sex; filii Adio, quadringenti quinquaginta quatuor; filii Ather qui erant ex Ezechia, nonaginta octo; filii Bezai, trecenti viginti tres; filii Jora, centum duodecim; filii Asom, ducenti viginti tres; filii Gebbar, nonaginta quinque; filii Beth-Leem, centum
Abbreviated transcription (Latin):
reges fortissimi fuerunt in ierłm. qui
& dominati sunt omni regioni quȩ trans
fiuuium ẽ. T ribitum quoq et uectigal
et rechitus. accipiebant. Hunc gͦ audite sen¬
tentiam ut ꝓhibeatis uiros illos ut urbs
illa non ȩdificẽtur: donec si forte a me
iussum fuerit. U idete ne negligenter
hoc impleatis: & paulatim crescat malũ
contra reges. Itaq exemplum edicti
artarxersis regis. lectum ẽ coram reum¬
beeltheem. et samsai scriba: et consilia¬
riis eoꝵs. Et abierunt festini in ierłm
ad iudeos: & ꝓhibuerunt eos in brachio
& robore. Tunc intermissum ẽ opus domꝰ
secundum regni darii regis persarum.
et zacharias filius addo. propħantes ad
iudȩos qui erant iniudẽa et ierłm: in

Expanded text:
reges fortissimi fuerunt in Jerusalem, qui reges fortissimi fuerunt in Jerusalem, qui et dominati sunt omni regioni, quae trans fluvium est: tributum quoque et vectigal, et redditus accipiebant. Nunc ergo audite sententiam: ut prohibeatis viros illos, et urbs illa non aedificetur, donec si forte a me jussum fuerit. Videte ne negligenter hoc impleatis, et paulatim crescat malum contra reges. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum est coram Reum, et Samsai scriba, et consiliariis eorum: et abierunt festini in Jerusalem ad Judaeos, et prohibuerunt eos in brachio et robore. Tunc intermissum est opus domusecundum regni Darii regis Persarum. et Zacharias filius Addo, prophetantes ad Judaeos, qui erant in Judaea et Jer
Abbreviated transcription (Latin):
ad reges hȩc noxa ꝑueniet. Nos gͦ
mẽmores salis quod mnpalatio comẽdmꝰ
et quia lesiones regis uidere nefas ducimꝰ.
idcirco misimus et nuntiauimus regi. ut
recenseas in libris historiarum patr̃u tuoꝵ
et inuenes scriptum in commentarus et
scies quoniam urbs illa urbs rebelus ẽ. et
nocens regib et prouintus. et bella conci¬
tantur m ea ex dieb antiquis. Quã obrẽ.
et cuntas ipsa destructa ẽ. Nuntiamus
nos regi. q̃m si ciuitas illa edificata fuerit.¬
& muri ipsius instaurati: possessionem tiis
fluium non habebis. Uerbum misit rex ad
reum beeltheem. et samsai scribam: et ad
reliquos qui erant in consilio eorum habi¬
tatores samariȩ. et cȩteris tͣnsfluiũ: salu¬
tem dicens et pacem. Accusatio quam
misistis ad nos. manfeste lecta ẽ coram
me: et ame p̃cep tum ẽ et recensuerunt.
mueneruntq qm̃ ciuitas illa a diebus
antiquis aduersum reges rebeilat: & sedi¬
tiones et p̃lia concitantur mea. Ham et

Expanded text:
ad reges haec noxa perveniet. Nos autem ad reges haec noxa perveniet. Nos autem memores salis, quod in palatio comedimus, et quia laesiones regis videre nefas ducimus, idcirco misimus et nuntiavimus regi, ut recenseas in libris historiarum patrum tuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, urbs rebellis est, et nocens regibus et provinciis, et bella concitantur in ea ex diebus antiquis: quamobrem et civitas ipsa destructa est. Nuntiamus nos regi, quoniam si civitas illa aedificata fuerit, et muri ipsius instaurati, possessionem trans fluvium non habebis. Verbum misit rex ad Reum Beelteem, et Samsai scribam, et ad reliquos qui erant in consilio eorum habitatores Samariae, et caeteris trans fluvium, salutem dicens et pacem. Accusatio, quam misistis ad nos, manifeste lecta est coram me. Et a me praeceptum est: et recensuerunt, inveneruntque quoniam civitas illa a diebus antiquis adversum reges rebellat, et seditiones, et praelia concitantur in ea: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
syriace: et legebatur sermone sẏro.
Neum beeltheem. et samsai scriba: scͥp¬
serunt epłam unam de ierłm artar¬
xersi regi. huiuscȩ modi. Reum beel¬
theem &e samsai scriba: & reliqui consi¬
liatores eoꝵ. dmĩȩi. & aphaii. thathei.
terphalȩi. apharsȩi. erchuei babylõmi
susanachȩi. deelamitȩ: et cȩteri de
gentib quas transtulit salmanassar
magnus et głosus. et habitare eas
fecit inciuitatib samariȩ: et in rt¬
liquis regionib transflumen in pace.
Hoc est exemplar eplȩ quã miserunt
adeum. Artarxersi regi. serui tui
uiri qui sunt transfluuiũ: salutem
dicunt. Hotum sit regi quia iudȩi
qui ascenderunt a te ad nos. uenert̃
in ierusalem ciuitatem rebellẽ & pessi¬
mam: quam ȩdificauerunt exstruen¬
tes muros eius. & parie tes cõponentes
Hunc igitur notum sit regi. quia si
ciuitas illa edificata fuerit᷑ & muri
eius instaurati. tributũ et uec tigal
& annuos reditus ñ dabunt: et usq

Expanded text:
Syriace, et legebatur sermone Syro. Syriace, et legebatur sermone Syro. Reum Beelteem, et Samsai scriba scripserunt epistolam unam de Jerusalem Artaxerxi regi, hujuscemodi: Reum Beelteem, et Samsai scriba, et reliqui consiliatores eorum, Dinaei, et Apharsathchaei, Terphalaei, Apharsaei, Erchuaei, Babylonii, Susanechaei, Deaei, Elamitae, et caeteri de gentibus quas transtulit Asenaphar magnus et gloriosus: et habitare eas fecit in civitatibus Samariae, et in reliquis regionibus trans flumen in pace. Hoc est exemplar epistolae quam miserunt ad eum: ARTAXERXI REGI, SERVI TUI, VIRI QUI SUNT TRANS FLUVIUM, SALUTEM DICUNT. Notum sit regi, quia Judaei, qui ascenderunt a te ad nos, venerunt in Jerusalem civitatem rebellem et pessimam, quam aedificant, exstruentes muros ejus, et parietes componentes. Nunc igitur notum sit regi, quia si civitas illa aedificata fuerit, et muri ejus instaurati, tributum, et vectigal, et annuos redditus non dabunt, et usque
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ad zorobabel & ad pͥncipes pa¬
trum. dixerunt eis. Edificȩ mus uo¬
biscũ. quia ita ut uos querimus dñm
dm̃ ur̃m. & nos immolamus uic timas
ex dieb asoraddan regis assur: qui
adduxit nos huc. Et dixit eis zoro¬
babel & iosuẽ: et reliqui yͥncipes pa¬
trũ isrł. Hon ẽ nobis et uobis ut edi¬
ficemus domum deo nr̃o. ẜ nos ipsi
soli ȩdificabimus dño deo nr̃o: sicut
precepit nobis cyrus rex ꝑsarum
Factum ẽ igitur ut popłs terrȩ
impediret manus popłi uidȩ: et tur¬
baret eos in edificando. Conduxerunt
quoq aduersũ eos consiliatores. ut
destruerent consilium eoꝵ omĩb diebꝰ
cyri regis ꝑsarum: et usq ad regnum
dari regis ꝑsarum. In regno autem
asueri. prm̃cipio regni enus. scripsert̃
accusationem aduersus habitatores
scͥpsit besellam mitridates. & thabel.
& reliqui qui erant inconsilio eoꝵ:
ad artarxersen regem persarum.
Epła autem accusationis. scripta erat

Expanded text:
dentes ad Zorobabel et ad principes padentes ad Zorobabel et ad principes patrum, dixerunt eis: Aedificemus vobiscum quia ita ut vos, quaerimus Deum vestrum: ecce nos immolamus victimas a diebus Asor-Addan regis Assur, qui adduxit nos huc. Et dixit eis Zorobabel. et Josue, et reliqui principes patrum Israel: Non est vobis et nobis ut aedificemus domum Deo nostro, sed nos ipsi soli aedificabimus Domino Deo nostro sicut praecepit nobis Cyrus rex Persarum. Factum est igitur ut populus terrae impediret manus populi Judae, et turbaret eos in aedificando. Conduxerunt autem adversus eos consiliatores, ut destruerent consilium eorum omnibus diebus Cyri regis Persarum, et usque ad regnum Darii regis Persarum. In regno autem Assueri, in principio regni ejus, scripserunt accusationem adversus habitatores scripsit Beselam Mithridates, et Thabeel, et reliqui qui erant in consilio eorum, ad Artaxerxem regem Persarum: epistola autem accusationis scripta erat
Abbreviated transcription (Latin):
& reliqui de fr̃ib eoꝵ sacerdotes & leui¬
tȩ: & om̃s qui uenerant de captiuitate
inierłm. et constituerunt leuitas ã
uiginti annis et supra: ut urgerent
in templo dñi. Tilii enadab. filii eoꝵs
et frs eoꝵs leuitȩ. I undato igitur a
cȩmentariis templodñi. steterunt
sacerdotes mornatu suo cum tubis:
& leuitȩ filii a saph. in cymbalis ut lau¬
darent dm. ꝑ manus dauid regis isrł.
et concinnebant in hẏmnis & confessi¬
miscđia eius suꝑ isrł. Omnis quoq
populus uociferabatur clamore mag¬
no in laudando dm̃: eoquod fundatũ
esset templum dñi. Plurimi etiam
de sacerdotib et leuitis. & principes
patrum & seniores. quiuiderãt t̃eplũ
prius quam fundatum esset. & hoc tẽ¬
plum in oculis eorum: flebant uoce
magna. Et multi uociferantes in leti¬
cia. leuabant uocem: nec poterat qͥs¬
quam agnoscere uocem clamoris le¬
tantium. et uocem fletus popłi Com¬
lanim quia filii captiuitatis ȩdifica¬
rent templum dñõ dõ isrł: & acce¬

Expanded text:
 reliqui de fratribus eorum sacerdotes, et Levitae, et omnes qui venerant de captivitate in Jerusalem, et constituerunt Levitas a viginti annis et supra, ut urgerent in templo Dei: filii Enadad, et filii eorum, et fratres eorum Levitae. Fundato igitur a caementariis templo Domini, steterunt sacerdotes in ornatu suo cum tubis, et Levitae filii Asaph in cymbalis, ut laudarent Deum per manus David regis Israel. Et concinnebant in hymnis et confessimisericordia ejus super Israel. Omnis quoque populus vociferabatur clamore magno in laudando Dominum, eo quod fundatum esset templum Domini: plurimi etiam de sacerdotibus et Levitis, et principes patrum, seniores, qui viderant templum prius, cum fundatum esset hoc templum in oculis eorum, flebant voce magna: et multi vociferantes in laetitia, elevabant vocem. Nec poterat quisquam agnoscere vocem clamoris laetantium, et vocem fletus populi: comjamin quia filii captivitatis aedificarent templum Domino Deo Israel; et acce
Abbreviated transcription (Latin):
m ierłm. Et surrexit iosue filius iosedech
et fratres enis sacerdotes: et rorobabel filiꝰ
salathihel & fr̃s eius. et edificauerunt al¬
tare dei isrł ut offerrent in eo holocaustõ¬
mata: sicut scriptum ẽ in lege moysi ui¬
ri dei. Collocauerunt autem altare suꝑ
bases suas: deterrentib eos ꝑ circuitum
popłis terrarum et obtulerunt super
illud holocaustum dño mane et uespere.
feceruntq sollempnitatẽ tab̃naculorũ
sicut scriptum ẽ. & holocaustum dieb
singulis ꝑ ordinem: scđm preceptum
opus diẽĩ in die suo. Et post hec holo¬
caustum iuge. tam in kalendis quã in
uniuersis sollempnitatib dñĩ quȩ erãt
consecratȩ: et in omĩb in quib ultro
offerebatur munus dno. Aprimo die
mensis septimi. cȩperunt offerre
holocaustum dño. Porro templum
dei. fundatum necdum erat. Dedert̃
autem pecunias latomis. et cem̃tariis.
cibum quoq et potum & oleum sydoniis.
tyrusq. ut deferrent ligna cedrina de

Expanded text:
s Josedec, et fratres ejus sacerdotes, et Zorobabel filius Salathiel, et fratres ejus, et aedificaverunt altare Dei Israel, ut offerrent in eo holocautomata, sicut scriptum est in lege Mosi viri Dei. Collocaverunt autem altare Dei super bases suas, deterrentibus eos per circuitum populis terrarum, et obtulerunt super illud holocaustum Domino mane et vespere: feceruntque solemnitatem Tabernaculorum, sicut scriptum est, et holocaustum diebus singulis per ordinem secundum praeceptum opus diei in die suo. Et post haec holocaustum juge, tam in kalendis quam in universis solemnitatibus Domini, quae erant consecratae, et in omnibus in quibus ultro offerebatur munus Domino. A primo die mensis septimi coeperunt offerre holocaustum Domino; porro templum Dei fundatum necdum erat. Dederunt autem pecunias latomis et caementariis: cibum quoque, et potum, et oleum, Sydoniis Tyriisque, ut deferrent ligna cedrina de
Abbreviated transcription (Latin):
ea cyrus rex ꝑsarum ꝑ manum mit¬
datis filii garabar: & ad numerauit ea
sasabassar principi uidȩ Et hic est
argentee mille: cultri uiginti nouem:¬
scyphi aurei triginta. scyphi argentei
scdi quadringenti & decem: uasa alia
mille. O mnia uasa aurea & argentta:
quinq milia quadringenta. Uniuer¬
sa uasa tulit sasabassar: cum his qui
ascendebant de transmigratione babi¬
lonis in ierłm. Hu sunt autẽ filii ꝓ

Expanded text:
em Cyrus rex Persarum per manum Metem Cyrus rex Persarum per manum Metridatis, filii Gazabar, et adnumeravit ea Sasabassar principi Iudae. Et hic est argenteae millę, cultri XX noscyphi aurei triginta, scyphi argentei secundi quadringenti decem: vasa alia mille. Omnia vasa aurea et argentea quinque millia quadringenta: universa tulit Sassabasar, cum his qui ascendebant de transmigratione Babylonis in Jerus
Abbreviated transcription (Latin):
rex psarum. O mnia regna t̃rȩ
dedit michi dñs ds gli et ipse p̃cepit mͥ
ut ȩdificarem ei domũ in ierusalẽ que
est in iudȩa. Quis ẽ in uobis de uniuerso
populo eius. sit dominus ds̃ illius cũ ipso:
ascendat ierłm quȩ ẽ in iudȩa: ut edificet
qui est in ierusalem. Et om̃s reliqui in
cunctis locis ubicumq habitant: ãdiuuẽt
eum uiri de loco suo. argento & auro. &
substantia. & pecorib: excepto quod uo¬
luntarie offerunt templo dei. quod est in
ierłm. Et surrexerunt principes patrum
de iuda & de beniamin. & sacerdotes. & le¬
uitȩ: omnis cuius suscitauit d̾s sp̃m ut as¬
cenderet ad edificandum templum domini:
quod erat in ierłm. Uniuersiq qui erãt
incircuitu adiuuerunt manus eorum
in uasis argenteis & aureis: in substantia
& iumentis. in suppellectili: exceptis his
quȩ sponte obtulerant. Rex quoꝙ cyrꝰ
ꝓtulit uasa templi domini quȩ tulerat
nabuchodonosor de ierusalem: et posue¬
rat ea in templo dei sui. Protulit autẽ¬

Expanded text:
ia regna terrae dedit michi Dominus deus coeli et ipse precepit michi, ut edificarem ei domum in Ierusalem, quae est in Iudea. Quis est in vobis de universo populo eius? Sit Deus illius cum ipso. Ascendat Ierusalem, que est in Iudea et aedificet qui est in Ierusalem. Et omnes reliqui in cunctis locis ubicumque habitant adiuvent eum viri de loco suo et argento et auro et substantia et peccoribus, excepto quod voluntarie offerunt templo Dei, quod est in Ierusalem'. Et surrexerunt principes patrum de Iuda et Beniamin et sacerdotes et levitae, omnis, cuius suscitavit Deus spiritum, ut ascenderent ad aedificandum templum Domini, quod erat in Ierusalem. Universique, qui erant in circuitu, adiuverunt manus eorum in vasis argenteis et aureis, in substantia et iumentis et subpellectili, exceptis his, quae sponte optulerant. Rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulit Nabochodonosor de Ierusalem et posuerat ea in templo dei sui. Protulit aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui post septuaginta trans latores
iam xp̃i euangelio coruscante. iudȩ¬
os & hebionitas legis ueteris inter¬
p̃tes. aquilam indelicet et sẏmmachũ
et theodotionẽ & curiose legunt: &
ꝑ origenis laborem in.Eza iinore.
ecclesiis decdicauerunt: quantõma¬
gis latini grati esse deberent. qͦd
exultantem cẽrnerent greciã ã se
aliquid mutuarr: Primũ enĩ mag¬
norum sumptuum ẽ. et infinitȩ
difficultatis. exemplaria posse habere
omnia: dẽinde etiam qui habuerint. &
hebrei sermonis ignari sunt. magis er

Expanded text:
qui post Septuaginta Translatores, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et curiose legunt, et per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis er
Abbreviated transcription (Latin):
e in ministerio eccłiȩ dĩ ꝙͣ ẽ cenerris: ut
eam suscipiatis in dño digne scĩs. & ad¬
sistatis ei in qͦcũq negotio ur̃i indigue¬
rit Etenĩ ipsa qͦq adstitit multis & m ipsi.
Salutate priscan & aquilã aduitores ⁊ ie¬
os in xp̃o ihũ: qͥ pro anima mea suas or¬
uices supposuerunt: qͥb ñ solus egi gr̃ãs
ago: s et cunc̾tȩ ęccłiȩ gentiũ &: do¬
mesticã eoꝵ eccsia᷑ i. Slutate ephenerũ

Expanded text:
est in ministerio ecclesiae quae est Cenchris ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis et adsistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit etenim ipsa quoque adstitit multis et mihi ipsi salutate Priscam et Aquilam adiutores meos in Christo Iesu qui pro anima mea suas cervices subposuerunt quibus non solus ego gratias ago sed et cunctae ecclesiae gentium et domestic
Abbreviated transcription (Latin):
Salutate rufũ dilecꝰtũ in dño: & matrem
eius atq meã. Salutate asincritũ. flegun¬
tiã. hermen. patrobã. hermam: & qͥ cũ
eis st̃ fr̃s. Saluitate filolõgũ & iuliam:
nereũ & sororẽ eius & olimpiadẽ & om̃s
qͥ cũ eis sunt scõs. Salutate ĩuicẽ: ĩ oscu¬
lo sc̃o. Salutant uos om̃s ȩccłiȩ xp̃i.

Expanded text:
salutate Rufum electum in Domino et matrem eius et meam salutate Asyncritum Flegonta Hermen Patrobam Hermam et qui cum eis sunt fratres salutate Filologum et Iuliam Nereum et sororem eius et Olympiadem et omnes qui cum eis sunt sanctos salutate invicem in osculo sancto sal
Abbreviated transcription (Latin):
sic offenderunt ut caderent: Absit᷑. Silloꝵ
delicto salus gentib: ut illos emulent᷑. Qã
si delictum illorũ diuitiȩ st̃ mundi: & di¬
minutio eorũ diutciȩ gentiũ: qͣntõmagis
plenitudo eorũ: Uobis enĩ dico gentibus.
quamdiu qͥdẽ ego sũ gentiũ apłs ministe¬
riũ meũ honorificabo: si qͦmͦ ad emular¬
dũ ꝓuocẽ carne̾ meã. & saluos faciã aliqͦs

Expanded text:
sic offenderunt ut caderent? Absit. Sed illorum delicto salus est gentibus, ut illos aemulentur. Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentium: quanto magis plenitudo eorum? Vobis enim dico gentibus: Quamdiu quidem ego sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo, si quomodo ad aemulandum provocem carnem mea
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: qmͣ ipsi pleni estis dilectione: re¬
pleti om̃i seientia: ita ut possitis alterutrũ
monere. Audatius autẽ scripsi uobis fr̃s
ex parte. tanqua in memoriã uos reducenᷤ.
ꝓptͣ gratiam que data ẽ mͥ a dõ. ut sim
minist᷑ xp̃i hũ in gentib scificans euu̾a

Expanded text:
uoniam et ipsi pleni estis dilectione: repleti omni scientia: ita ut possitis alterutrum monere. Audatius autem scripsi vobis fratres ex parte: tanquam in memoriam vos reducens: propter gratiam que data est mihi a Deo: ut sim Minister Christi Jesu in gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
It qͥd enim xp̃c cũ adhuc infirmi essemꝰ.
sc̃m te̾pus ꝓ ĩpiis mortuus ẽ: Uix
enim pro iusto qͥs moritur. Nã ꝓ bono
forsitan qͥs audeat mori. Commendat
autẽ suam caritatẽ deus in nobis: qm̃ cum
adhuc peccatores essemus. xpcͣ ꝓ nobis mor¬
tuus ẽ Multõmagis igitur iustificati nunc¬

Expanded text:
itur Ro. V: ‘Cum adhuc infirmi essemus Christus pro impiis mortuus est, uix enim pro iusto quis moritur, nam pro bono forsitan quis audeat mori, commendat autem deus suam caritatem in nobis quoniam cum adhuc peccatores essemus Christus pro nobis mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd isrł ñ cognou̾it: Primus moyses
dicit. Ego ad emulationẽ uos adducam
ĩ ñ gentem: in gentẽ insipientẽ. ĩ ir̃a uos
mittã. Ysaias autem aud& & dicit. Inuen¬
tus sũ non querentibus me: palã appa¬
rui his qui me non interrogabant. Ad
isrł aũ dicit. Totadie expandi manus me¬
as add populum ñ credentẽ. s& contͣdicentẽ

Expanded text:
Nunquid Israel non cognovit? Primus Moyses dicit: Ego ad aemulationem vos adducam in non gentem, in gentem insipientem, in iram vos mittam . Isaias autem audet et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me, palam apparui his qui me non interrogabant. Ad Israel autem dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem, sed cont
Abbreviated transcription (Latin):
tã Et erit in loco ubi dictũ ei ñ plebsmea
uos: ibi uocabuntur filii dei iiui. Usaias aitt
clamat pro istł. Si fuerit numerus filiorũ
isrł tanꝗͣ harena maris: reliquiȩ saluę fi¬
ent Uerbum enim consummans & adbreui¬
ans in equitate: quia uerbum breuiatũ fas¬
ciet adñs suꝑ terram. Et sicut pdixit ysaias.

Expanded text:
 Et erit, in loco ubi dictum est eis non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, reliquiae salvae fient . » Verbum enim consummans, et abbrevians in aequitate: quia verbum abbreviatum faciet Dominus super terram. Et sicut praedixi
Abbreviated transcription (Latin):
putata ẽ abrahę fides ad usticiã Iuomͦ gͦ
reputata ẽ In circu̾cisione: an ĩ pͣputio:
Non in circu̾cisione. s in p̃putio Et sig¬
num accepit circumcisionis signaculim
iusticie fidei quȩ ẽ in pͣputio: ut sit
pat᷑ om̃iũ credentium per preputium
ut reputetur & illis ad iustitiam: & sit pa¬
ter circumcisionis ñ his tantu qͥ st̃ excir¬
cumcisione: s & his qui sectantur uesti¬

Expanded text:
ad iustitiam quomodo ergo reputata est in circumcisione an in praeputio non in circumcisione sed in praeputio et signum accepit circumcisionis signaculum iustitiae fidei quae est in praeputio ut sit pater omnium credentium per praeputium ut reputetur et illis ad iustitiam et sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione s
Abbreviated transcription (Latin):
gentes uͦ qͦd cũ cognitũ de creatura creatorẽ
ut dm̃ debuerint uenerari: głam eiꝰ ĩ manu-
facta mutauerint simulacra. Utͦsq etiam
similit᷑ ueniã consecutos: eqͣles esse uerissima
ratione demonstrat. pͣsertim cum in eãdem
lege pͣdictũ. & iudeos & gentes ad xp̃i fidem
uocandos ostendit. Quam ob re uicissim eos
humilians: ad pacẽ & concordiã cohortatur¬
omani sunt partis italiȩ: Nii p̃uenti
sunt a falsis apostolis: & sub nomine

Expanded text:
gentes vero quod, cum cognitum de creatura Creatorem gentes vero quod, cum cognitum de creatura Creatorem ut Deum debuerint venerati, gloriam ejus in manu facta mutaverint simulacra: utrosque etiam, similiter veniam consecutos, aequales esse veracissima ratione demonstrat, praesertim cum in eadem lege praedictum et Judaeos et gentes ad Christi fidem vocandos esse ostendat; quamobrem vicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohortaturomani sunt partis Italiae. Hi praeventi sunt a falsis apostolis, et sub nomine
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃. ꝓpħarum semꝑ uobis uocib repro¬
missum. ñ solum suscipere noluistis. s etiã
morte pessima ꝑemistis. Nat Quem
nos ut cognouimus statim credidimꝰ: cum
nobis de eo ante nͣ fuerit pdictũ Unde
ꝓbatur qͦd idolis seruiuimus. ñ obstinatio¬
ni mentis: s ignorantiȩ deputandũ. Qui
enim agnitum ilico sequimur. oi utiq
sequeremur: si antea cognouissemus Sic
autem uos de generis nobilitate iacꝰtatis:
qͣsi ñ morũ imitatio magis ꝗͣ carnalis na-¬
tiuitas filios nos faciat ẽẽ scoꝵ: Deniq
esau & ismahel cũ ex abrahȩ stirpe sint:
minime tamen ĩ filios reputant᷑. His ergo¬
taliter altercantib apłs se mediũ intͣponens.
ita partiũ dirimit qͥstiones: ut neutrũ eoꝵ
sua iusticia salutẽ meruisse confirmaret. ãbos
uͦ popłos & scient & gͣuit̃ deliqͥsse. Iudeos qͥdẽ
qͦd ꝑ pͣuaricationẽ legis dm inhonorauerint.

Expanded text:
semper vobis vocibus reprosemper vobis vocibus repromissum, non solum suscipere noluistis, sed etiam morte pessima peremistis? Quem nos ut cognovimus, statim credidimus, cum nobis de eo antea non fuerit praedicatum. Unde probatur quod si idolis servivimus, non obstinationi mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim cognitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si antea cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas filios vos faciat esse sanctorum. Denique Esau et Ismael cum de stirpe sint Abrahae, minine tamen in filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deliquisse. Judaeos quidem, quod per praevaricationem legis Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
tͣrio respondebant. Quanto enim maiora
erga uos di beneficia narraueritis: tanto
maioris uos criminis reos esse monstrabi
tis. Sẽꝑ enĩ his omĩb exstitistis ingrati.
Nã ipsis pedib qͥb aridũ mare tͣnsistis.
ludebatis ante idola qͤ fecistis. & ipso cre
qͦ paulo ante ob necẽ aduersariorũ dño
cantaueratis. simulacra uobis fieri po¬
poscistis. Iilis oculis uenerauda qͥb dm̃¬
in nube ł igne conspicere solebatis: si¬
mulatra intuebamini. Manna qͦq uobis
fastidio fuit. & semper in deserto contra do¬
minum murmurastis. & ad egyptũ unde
uos manu ualida eiecerat redire cupien¬
tes Quid plura: Ita patres ur̃i crebra
prouocatione dnm irritauert᷑ ut om̃s in
heremo morerentur: nec plus ex senioribꝰ
eoꝵ ꝗͣ duo homines tͣrã reꝓmissionis in¬
trarent. S quid antiqͣ replicamus: cum
etiam si illa minime fecissetis. de hoc solo
uos nemo dignos uenia iudicaret. qͦd dnmͣ¬

Expanded text:
trario respondebant: Quanto enim majora trario respondebant: Quanto enim majora erga vos Dei beneficia narraveritis, tanto majoris vos criminis reos esse montis. Semper enim his omnibus extitistis ingrati. Nam ipsis pedibus, quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis: et in ipso ore quo paulo ante ob necem adversariorum Domino cantaveratis, simulacra vobis fieri poposcitis: illis oculis. quibus venerando Deum in nube vel igne conspicere solebatis , simulacra intuebamini. Manna quoque vobis fastidio fuit , et semper in deserto contra Dominum murmurastis, ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita patres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes in eremo morerentur, nec plus ex senioribus eorum quam duo homines terram repromissionis intrarent . Sed quid antiqua replicamus, cum etiam si illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos venia judicaret, quod dom
Abbreviated transcription (Latin):
omani st̃ qui ex nideis gentibꝰq
crediderant. Hii suꝑba conten¬
tione. uolebant se alterutrum
suꝑponere Nam iudei dicebant. Nos
sumus popłs đi. qͦs ab initio dilexit &
fouit. nos circumcisi ex genere abrahã.
signis dei & uirtutibꝰ liberati mare sicco
ꝑtransiuimus pede. cum inimicos nrͣs
grauissimi fluctus inuoluerent: Nlobis
filiis suis celeste pabulum ministrauit.
Nos die noctuq in columna nubis ignisq
pͣcessit : ut nobis in in̾uio iter ostendet
neficia taceamus: nos soli digni fuimus di
nobis ꝓmissus ẽ xp̃c: Ad quos etiam ip̃se
se uenisse testatus ẽ dicens. ñ ueni nisi
ad oues que periert domꝰ isrł. cũ uos
canes potius ꝙͣ. homines apellauerit:
bus ab initio deseriustis nobis cõparemini.
& ñ potius in proselitoꝵs locũ ex legis
auctoritate & consuetudine deputeminiᷤ
& hoc ipsũ ñ merebamini: nisi qͥa larga
dei semꝑ clementia uoluit uos ad nr̃am
imitationẽ admittere. Gentes etiã ẽ con¬

Expanded text:
ROMANI sunt qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. Nos circumcisi ex genere Abraham, signis Dei et virtutibus liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus involverent Exod. Xfiliis suis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderetneficia taceamus, nos soli digni fuimus Deinobis promissus est Christus, ad quos etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves quae perierant domus Israel ; cum vos canes potius quam homines appellaverit. ibus ab initio deservistis, nobis comparemini; et non potius in proselytorum locum ex legis auctoritate et consuetudine deputemini? Et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga semper Dei clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam econ
Abbreviated transcription (Latin):
ira dĩ de celo suꝑ omnem ĩpietatem
& iniusticiã hominuri. eorũ qui ueri¬
tẽ dei in iniusticia detinent: quia
quod notum ẽ dei. manifestũ ẽ ĩ illis.
Deus enim iluii reuelauit. Inuisibilia enĩ
ipsius. areatura mundi ꝑ ea quȩ̨ facta
sunt intellecta conspiciunt᷑. Sẽpiterna
quoq uirtus eius & diuinitas: ita ut sint

Expanded text:
ira dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum qui ueritatem dei in iniustitia detinent, quia quod notum est dei manifestum est in illis. Deus enim illis reuelauit. Inuisibilia enim ipsius a creatura mundi, per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoq
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ fidẽ inconcussã seruauerint ueri¬
tatis: s etiam in ꝑsecutione eruium
fuerint constantes inuenti. De hebreis
uͦ qͥd dicendũ ẽ. quoꝵs thessalonicenses
qui plurimũ laudati sunt imitatores fac̾ti
esse dicuntur. sicut ipse ait. & uos frͣs imi
tatores facti estis ȩcclesiarũ di quȩ sunt
in uidea : eadem enĩ passi estis & uos a
contribulibus ur̃is. quȩ & illi a uideis.
Apud ip̃sos quoq hebreos eadem cõmemo¬
rat dicens. nam & uincꝰtis cõpassi estis:
& rapinam bonorum ur̃oꝵs cũ gaudio
suscepistis. cognoscentes uos habere melio

Expanded text:
solum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed etiam in persecutione civium fuerint constantes inventi. De Hebraeis vero quid dicendum est, quorum Thessalonicenses, qui plurimum laudati sunt, imitatores facti esse dicuntur? sicut ipse ait: Et vos fratres mei imitatores facti estis Ecclesiarum Dei quae sunt in Judaea: eadem enim passi estis et vos a contributibus vestris, quae et illi a Judaeis . Apud ipsos quoque Hebraeos eadem commemorat, dicens: Nam et vincti compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis, c
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ aliquando prosperũ it̃ habeam in
uoluntate dei ueniendi ad uos. Desidero
enĩ uidere uos: ut aliquid imꝑtiar gre uebis
spiritalis ad confirmandos uos. id est simul
consolari in uobis ꝑ eam que inuicẽ est
fidem urãm atq ineam Nolo autẽ igno¬
rare uos fr̃s. quia sepe pri posui uenire ad
uos. & ꝓhibitus sũ usq adhuc: ut aliquem
fructum habeã & in uobis sicut & in ceteris

Expanded text:
habeam in voluntate Dei veniendi ad vos desidero enim videre vos ut aliquid inpertiar gratiae vobis spiritalis ad confirmandos vos id est simul consolari in vobis per eam quae invicem est fidem vestram atque meam nolo autem vos ignorare fratres quia saepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc ut aliquem fr
Abbreviated transcription (Latin):
nur: & sicut auint nos qͥdã dicere. faciamꝰ
mala ut ueniant bona. qͦrũ dãpnatio iusta
ẽ. Quid igitur: Precellimus eos: Neqͥqͣm. Cau¬
sati enĩ sumus uideos & grecos om̃s sub pecca¬
to esse: sicut scͥptũ ẽ. qͥa ñ ẽ iustus qͥsquam.
ñ ẽ intelligens. ñ ẽ reqͥrens dmͣ Omnes
declinauerunt. simul inutiles facti st̃ nͥ ẽ

Expanded text:
icut aiunt quidam nos dicere faciamus mala ut veniant bona: quorum damnatio justa est. Quid ergo? praecellimus eos? Nequaquam. Causati enim sumus, Judaeos et Graecos omnes sub peccato esse, sicut scriptum est: Quia non est justus quisquam, non est intelligens, non est requirens Deum. Omnes declinaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
te edocet adquisitos. Nam & duas tabulas
lapideas duorũ testamentorũ figurã habuisse:
uiri eruditissimi tdidert̃. Epistoła sane quȩ¬
eo qͦd nͣ sit nomine eiꝰ titulata: & propt̃ ser¬
monis stiliq distantiã. s aut barnabȩ iuxta
tertullianũ. aut luce iuxta qͦsdã. uł certe cle¬
apłos ordinati. Quib ita respondendũ ẽSi
ꝓpt̾ea pauli ñ erit quia eiꝰ ñ hab& nom̃: gͦ
nec alicuns erit. quia nullius noĩe titulat᷑
quoniam apud hebreoꝵ ȩccłias quasi destruc-¬
tor legis nidaice falsa suspitione habebatur.
uoluit tacito nomine de figuris legis &
ueritate xp̃i reddere rationẽ : ne odium
nominis fronte ꝓlati. utilitatẽ excluderet
lectionis Non ẽ sane mirum si eloqͣnti¬
Q uideatur in propͥo id ẽ hebreo: qua in
peregrino id ẽ greco. qͦ cet̾ȩ epłȩ scͥpte st̃¬

Expanded text:
te edocet acquisitos: nam et duas tabulas te edocet acquisitos: nam et duas tabulas lapideas duorum Testamentorum figuram habuisse viri eruditissimi tradiderunt. Movet etiam queo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique distantiam: sed aut Barnabae, juxta Tertullianum; aut Lucae, juxta quosdam; vel certe Cle. Quibus respondendum est: Si propterea Pauli non erit quia ejus non habet nomen, ergo nec alicujus erit, quia nullius nomine titulatuquoniam apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte praetitulati utilitatem excluderet lectionis. Non est sane mirum si eloquentior videatur in proprio, id est, Hebraeo, quam in peregrino, id est, in Graeco, quo caeterae Epistolae s
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum queritur quare post euuan¬
gelia que supplementũ legis stͣ
& in quib nobis exẽpla & p̃cepta
uiuendi plenissime digesta st̃ uoluerit
Hac autẽ causa factũ uidetur: scilic& ut¬
in initio nascentis ȩccłiȩ nouis causis ex¬
istentib & p̾sentia atq orientia resecar&e
uitia: & ut post futuras excluderet qͣsti¬
ones. exemplo ꝓpħarũ: qui post editam
legẽ moysi ĩ qͣ omĩa dĩ mandata lege¬
bantur: nchilõminus tam̃ de doctrina
sua rediuiua sẽꝑ popłi cõp̃ssere peccata.
moriam transmisert᷑. Demde queritur:
cur non ampliꝰ ꝙͣ decẽ epłas ad eccłias scͥp¬
serit. Decẽ st̃ enĩ: cũ illa quȩ dicit᷑ ad he¬
breos. Nã reliquę quatuor ad discipłos
non discrepare a ueteri testamento. & se nͣ con-¬
tra legem facere moysi: ad numerũ pͥmorũ
decalogi mandatoꝵ suas epłas ordinauit. & qͦt
ille p̃ceptis a pharaone instituit liberatos. toti¬
dem hic epistolis a diaboli & idolate seruitu¬

Expanded text:
rimum quaeritur quare post Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime digesta sunt, volueriHac autem causa factum videtur, ut scilicin initio nascentis ecclesiae novis causis existentibus, et praesentia atque orientia resecaret vitia et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata; moriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit: decem sunt enim cum illa quae dicitur ad Hebraeos; nam reliquae quatuor ad discipulos non discrepare a Veteri Testamento, et se contra Legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistolas ordinavit; et quot ille praeceptis a Pharaone instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitu
Abbreviated transcription (Latin):
suo uentri: & ꝑ dulces sermones & benedicꝰti¬
ones seducunt corda innocentiũ. Urã aũt
obedientia: in omnẽ locũ diuulgata ẽ. Gau¬
deo igitur in uobis. Sed uolo uos sapien¬
tes esse in bono: & simplices in malo. Ds
autẽ pacis. conterat satanan sub pedibus
cas. & iasõn: & sosipat̃ cognati mei. Saluto
uos ego tercius: qͥ scͥpsi hanc epłam ĩ dño.¬

Expanded text:
es et benedictiones seducunt corda innocentium vestra enim oboedientia in omnem locum divulgata est gaudeo igitur in vobis sed volo vos sapientes esse in bono et simplices in malo Deus autem pacis conteret Satanan sub pedibus cius et Iason et Sosipater cognati mei saluto vos ego Tertius qui scripsi epistulam i
Abbreviated transcription (Latin):
derunt sanguinem innocentem ꝑ circuitum
scificationis: & contaminauerunt sc̃ificationẽ
Et fugerunt habitatores iherłm propt̾ eos
& facta ẽ habitatio exterorũ. & facta ẽ exte¬
ra semini suo: & nati eius reliquerunt eam.
Sc̃ficatio eius desolata ẽ sicut solitudo: dies

Expanded text:
derunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut so
Abbreviated transcription (Latin):
nitas in uidȩa: munitionẽ quȩ erat in
iericho. & in amnaum. & in bethoro. &
bethel. & thamnatã. & fara. & thopo.
muris excelsis: & portis & seris. Et po¬
suit custodiam in eis: ut inimicitias
exercerent in isrł. Et muniuit ciui¬
tatem bẽthsuram. & gazara. & arcẽ: &
posuit in eis auxilia. & apparatũ ȩscarũ
Et accepit filios pͥncipũ regionis obsi¬
des. & posuit eos in arce in ierłm ĩ custodia
t anno centẽsimo quinqͣ

Expanded text:
nitas in Iudaea munitionem quae erat in nitas in Iudaea munitionem quae erat in Hiericho et in Ammaum et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in Israhel et munivit civitatem Bethsuram et Gazara et arcem et posuit in eis auxilia et adparatum escarum et accepit filios principum regionis obsides et posuit eos in arce in Hierusalem in custodia et anno centesimo quinq
Abbreviated transcription (Latin):
rati multi: & residui fugert̃ in montes.
Et acceperum omnia spolia eorũ: et
conuersȩ sunt nuptiȩ in luctum: et
uox musicorũ ipsorũ ĩ lam̃tũr: & uindie¬
uerunt uindictas sanguinis fratris sur
& reuersi sunt ad ripam iordanis. Et
audiuit bacchides & uenit die sabba-¬
torum ad oram iordanis: in uirtute
multa. Et dix̃ ad suos ionathas. Sur¬
gamus & pugnemus contra inimicos
nrõs: ñ ẽ enim hodie sicut heri & nu¬
dius tercius. Ecce enim bellũ ex ad¬
uerso: aqua uero iordanis. hinc & inde.
& ripe & paludes. & saltus: & ñ ẽ locus
diuertendi. Hunc gͦ clamate in celũ:
ut liberemini de manu inimicoꝵ nr̃oꝵ
Et commissum ẽ bellum: & extenait
ionathas manum suam ꝑcutere bacchi¬
dem: & deuertit ab eo retro. & desiluit
ionathas: & transnatauerunt ad eos iot¬
danem. Et ceciderunt de parte bac¬
chidis die illa mille uiri: & reuersi ftͣ
in ierłm. Et ȩdificauert ciuitates mu¬

Expanded text:
vulnerati et residui fugerunt in montem vulnerati et residui fugerunt in montem et acceperunt omnia spolia eorum et conversae sunt nuptiae in luctum et vox musicorum ipsorum in lamentum et vindicaverunt vindicta sanguinem fratris sui et reversi sunt ad ripam Iordanis et audivit Bacchides et venit die sabbatorum usque ad oram Iordanis in virtute multa et dixit ad suos Ionathas surgamus et pugnemus contra inimicos nostros non est enim hodie sicut heri et nudius tertius ecce enim bellum ex adverso aqua vero Iordanis hinc et inde et ripae et paludes et saltus et non est locus devertendi nunc ergo clamate in caelum ut liberemini de manu inimicorum vestrorum et commissum est bellum et extendit Ionatha manum suam percutere Bacchidem et devertit ab eo retro et desiluit Ionathan et transnataverunt ad eos Iordanem et ceciderunt de parte Bacchidis die illa mille viri et reversi sunt Hierusalem et aedificaverunt civitates mu
Abbreviated transcription (Latin):
desertum tecuẽ. & consederunt ad aꝗͣ.
lacus aspar. Et cegnouit bacchides:
& die sabbatorum uenit ipse & omnis
exercitus eius trans iordanem: & misit
fratrem suum ducem populi. & rogauit
nabutheos amicos suos ut commenda¬
r& illis apparatum suum qui erat copi¬
osus. Et exierunt filii iambri ex ma¬
dabas: & comprehenderunt iohannẽ
& omnia quȩ habebat: & abierunt ha¬
bentes ca. P ost hȩc uerba renuntia¬
tum ẽ ionathȩ. & sẏmoni fratri eius.
quia filii iambri faciunt nuptias mag¬
nas. & ducunt sponsã ex madaba: filiã
unius de magnis principib chanaan:
cum ambitione magna. Et recorda¬
ti sunt sanguinis iohannis fr̃is sui: &
ascenderunt & abscondert̃ se sub l¬
mento montis: & leuauerunt oculos
suos & uidert: & ecce tumultus. & ap¬
paratus multus. Et sponsus ꝓcessit:
& amicieius & frͣs eius obuiam illis
cum tympanis. & musicis. & armis mul¬
tis. Et surrexerunt ad eos ex insidus:
& occiderunt eꝯs. & ceciderunt uulne

Expanded text:
 consederunt ad aquam lacus Asphar et cognovit Bacchides et die sabbatorum venit ipse et omnis exercitus eius trans Iordanem et misit fratrem suum ducem populi et rogavit Nabatheos amicos suos ut commendaret illis adparatum suum qui erat copiosus et exierunt filii Iambri ex Madabas et conprehenderunt Iohannem et omnia quae habebat et abierunt habentes ea post haec verba renuntiatum est Ionathae et Simoni fratri eius quia filii Iambri faciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex Nadaba filiam unius de magnis principibus Chanaan cum ambitione magna et recordati sunt sanguinis Iohannis fratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis et levaverunt oculos suos et viderunt et ecce tumultus et adparatus multus et sponsus processit et amici eius et fratres eius obviam illis cum tympanis et musicis et armis multis et surrexerunt ad eos cum insidiis et occiderunt eos et ceciderunt multi
Abbreviated transcription (Latin):
mam: constituere cum illis amicitiam
& societatem: & ut auferrent ab eis
iugum grecorum: quia uiderunt qͦd
inseruitutẽ premerent regnum isrł
Et abierunt romam uiam multã ual¬
de: & introierunt curiam: & dixerunt
Iudas machabeus & fr̃s eiꝰ. & populus
iudeorum miserunt nos ad uos statu¬
ere uobiscum sotietatẽ & pacem: &¬

Expanded text:
mam constituere cum illis amicitiam mam constituere cum illis amicitiam et societatem et ut auferrent ab eis iugum Graecorum quia viderunt quod in servitutem premerent regnum Israhel et abierunt Romam viam multam valde et introierunt curiam et dixerunt Iudas Macchabeus et fratres eius et populus Iudaeorum miserunt nos ad vos statuere vobiscum societatem et pacem