comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris at regis ad inuicem copulanda. nr̃a cum in
hacurta multitudinis credentium ftt cor ⁊ aiã
una. ⁊ sunt illis om̃ia commnunia. Quid nͥ lapides
uiiii inedificium futurȩ domus dñi quadrantuł.
qui hinc inde translati: absqullius labore tardi¬
tatis. sius que q ordinib inscrantur: et sibimet al¬
terutrum copula diuimiꝰ simul & ꝓprie dibecti¬
onis uingantur.I tem figura utriusq scuaru po¬
test ita generalit distingui:. ut opꝰ tab̾nacłi tempꝰ sẏnagoge
dinem. Que post in carnationẽ dñicam ad fidẽ
uenit significet: qm̃ uidelicet tab̃naculũ moy¬
ses cum sola hebreoꝵ plebe consũmauit. Tẽplum
uero salomon collecta ꝓsilitoꝵ multitudine
ꝑfecit. Ad iuiuante etiam rege tyrio cumartifi¬
cibus sius: qui neq natur᷑ uid̃i neq ꝓfessione
fuerunt Constat enim quia priori di ppło doc
tores non nisi ex ipsa eoꝵ gente prefuerunt: at

Expanded text:
ditoris ac regis ad invicem copulanda. Nam cum in ditoris ac regis ad invicem copulanda. Nam cum in hac vita multitudinis credentium fiat cor et anima una, et sint illis omnia communia, quid nisi lapides vivi in aedificium futurae domus Domini quadrantur, qui hinc inde translati, absque ullius labore tarditatis, suis quique ordinibus inserantur, et sibimet alterutrum copula divinae simul et propriae dilectionis jungantur? Item figura utriusque sanctuarii potest ita generaliter distingui. Opus tabernaculi, tempus synagogae, dinem, quae post incarnationem Dominicam ad fidem venit, significet: quomodo videlicet tabernaculum Moyses cum sola Hebraeorum plebe consummavit, templum vero Salomon collecta proselytorum multitudine perfecit, adjuvante eum rege Tyrio cum artificibus suis qui neque natura Judaei, neque professione fuerunt. Constat etores non nisi ex ipsa eorum gente praefuerunt; at
Abbreviated transcription (Latin):
mussionis. ⁊ regno inea pͥotts construxit᷑.
Moyses tabnadm insolitudine. salomon templũ
mnierłm que int̾pretatur usio pacis. Q mhic
quidem eecła in labore et erũpna uite labentis
insiti et esurie regni ꝑhennis edificat᷑: illie
autẽ uusionem acꝑceptione uerȩ pacis cõsũ¬
matur. uñbene intempli constructione di¬
ctui e. qd malleus ⁊ securis ⁊ om̃e ferram̃tum
n sunt audita ineo cũ edificaretur: p̃ paratiꝰ
exia ierłm cunctis lapidib ac lignis. atq in
positionem ordinis sui de center aptartis̃. que
ibi facilime atq indubitant̃ suo queq loco
redddica. aut cemito necterent᷑ aut clauis. ꝗd
udelicet in pace suꝑͣ beautudinis non est tr¬
bulationib nr̃a examinanda sides aut uitap¬
banda S que imp̃senti iam scło castigata. et
celestibus  sedibus regularit᷑ aptatahbi
glutino ce uinculis mutuȩ caritatis. neꝑ pe¬
tuo dissolui queat inconspectu ei usdẽ sui cõ¬

Expanded text:
missionis, et regno in ea potitus, construxit. Moyses tabernaculum in solitudine, Salomon templum in Hierusalem, quae interpretatur visio pacis; quoniam hic quidem Ecclesia in labore et aerumna vitae labentis, in siti et esurie regni perennis aedificatur: illic autem in visione ac perceptione verae pacis consummatur. Unde bene in templi constructione dictum est, quod malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in eo, cum aedificaretur, praeparatis extra Hierusalem cunctis lapidibus ac lignis, atque in positionem ordinis sui decenter aptata esse: quae ibi facillime atque indubitanter suo quaeque loco reddita, aut cemento necterentur, aut clavis; quia videlicet in pace supernae beatitudinis non est tribulationibus nostra examinanda fides, aut vita probanda, sed quae in praesentibus saeculo castigata, et coelestibus erat sedibus regulariter aptata, ibi glutine et vinculis mutuae charitatis, ne perpetuo dissolvi queat, in conspectu etiam sui co
Abbreviated transcription (Latin):
nsulas iacintinas in laterib ac sũmitatibus:
facies cortinarum.ut possint inuicẽ copulari.
acintum diximus quoniã eri coloris est: cele¬
Istiumbonoꝵ significationi congruere: ansulis
giacintinis: cortine inuicem copulant᷑. Cũ
unicaspes suꝑ nȩ beatitudinis. om̃ia ꝑorbem cor¬
da electoꝵ inuna eadẽq deuotione coniungit.
Que iudelicet ansule aptedicunt᷑: quia ñ solum
inlaterib cortinarum etiam insũmitatib hocẽ etre¬

Expanded text:
nsulas hyacinthinas in lateribus ac summitatibus facies cortinarum, ut possint invicem copulari. Hyacinthum diximus, quoniam aerei coloris est, coelestium bonorum significationi congruere. Ansulis ergo hyacinthinis cortinae invicem copulantur, cum unica spes supernae beatitudinis, omnia per orbem corda electorum, in una eademque devotione conjungit. Quae videlicet ansulae apte dicuntur, quia non solum in lateribus cortinarum, verum etiam in summitatibus, hoc est extre
Abbreviated transcription (Latin):
iacintinaꝵ expositione: ut dicamus id circo cor¬
tinas huiusmodi ansulis eẽ coniunctas ut et
filu isrł. Tunc istapoculis habentes admone¬
rentur mandatoꝵ celȩstium. ⁊ nos modo istale¬
gentes meminerimus quodinbac uita degñtes
filii promissionis et̃nȩ &e temporib ab inuicẽ
dirimimur ⁊ locis. S incelis est patria que suos
cuics aquattuor uentis celi colletos indiuisi-¬
bili in ꝑpetuum societate conuingat.

Expanded text:
hyacinthinarum expositione, ut dicamus idcirco corhyacinthinarum expositione, ut dicamus idcirco cortinas hujusmodi ansulis esse conjunctas, ut et filii Israel tunc ista prae oculis habentes, admonerentur mandatorum coelestium, et nos modo ista legentes, meminerimus, quod in hac vita degentes filii promissionis aeternae, et temporibus ab invicem dirimimur et locis: sed in coelis est patria, quae suos cives a quatuor ventis coeli collectos indivisibili in perpetuum societate conjungat.
Abbreviated transcription (Latin):
torum celestium perceptionem geritur:
Ie quaquã ab inuicem diuersum. s pariet indissimili
habent om̃s ueritatis grã co nexum. Terminũ quoq
uite tpr̃alis cunc̾ti unius eiusdemq spei habemus
certitudine cõmunẽ. Cum ita oculos in morte
claudimus. ut percepto prius iuatico misterii celestiꝰ
citius nos inuera inueniendos uita. atq in hac ꝑpe¬
tuo mansuros confidamus Congruit huic loco
qd̾ inlibro nũoꝵ p̃cipitur filus isrł. ut faciant sibi
fimbrias ꝑangulos pallioꝵ. Ponentes incis uittas
induere laborant. Ut horum finem ñ in laude
mortaluum ponant. ne fortedicatur de cis ꝗa
receꝑunt mercedem s in eis potius int̃niarburi
oculos os premia requirant et̃na. Uñ ⁊ ibi protinꝰ
exponendo subiungitur. Quascum uiderint re¬
cordentur om̃ium mandatoꝵ dnĩ. Ne sequant᷑
cogitationes suas ⁊ oculos ꝑres uarias fornicantẽ
quib uerbis ⁊ nobis utendum est inansularum

Expanded text:
torum coelestium perceptionem geritur, nequaquam ab invicem diversum, sed pari et indissimili habent omnes veritatis gratia connexum. Terminum quoque vitae temporalis cuncti unius ejusdemque spei habemus certitudine communem, cum ita oculos in morte claudimus, ut percepto prius viatico mysterii coelestis, citius nos in vera inveniendos vita, atque in hac perpetuo mansuros esse confidamus. Congruit huic loco, quod in libro Numerorum praecipitur filiis Israel, ut faciant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in eis vittas e justitiae induere laborant, ut horum finem non in laude mortalium ponant, ne forte dicatur de eis, Quia receperunt mercedem suam : sed in eis potius inferni arbitri oculos et praemia requirant aeterna. Unde et ibi protinus exponendo subjungitur. Quas cum viderint, recordentur omnium mandatorum Domini, ne sequantur cogitationes suas et oculos per res varias fornicantes. Quibus verbis et nobis utendum est in ansularum
Abbreviated transcription (Latin):
summitas cortinarum terram tangere nom pos¬
sits m̃sura unius cubiti aterra altior absit.
tem uidebis quod cortine habent in equali¬
tate ꝑ longitudinem domus cubitos triginta:
inascensu autẽ siue descensu qui est in orinta¬
li ⁊occidentali latere domus. cubitos quinos
Idõq eadem lateralis sumitas cortinanim.
nequaquam ad terram usq ꝑtingit: sedqͥnis
cubitis aterra altior abẽ. Unde necesse est. uit fuit
quini illi cubiti cortinarum qui cessantibus
parietib suꝑ sunt. inducantur ad inuicem
inotientali. simul ⁊ occi dentali. latere sibiͣmu
tuo ungantur: ac sic fiat. ut undiq domum
cortine. excepto uno iuxta terram cubito contegant

Expanded text:
summitas cortinarum terram tangere non possummitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta, in ascensu autem sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis habetur terra altior; unde necesse fit, ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in orientali simul et occidentali latere, sibique mutuo jungantur; ac sic fiat, ut undique domum cortinae excepto uno juxta terram cubito contegant
Abbreviated transcription (Latin):
riun sursum. ⁊ ꝑ longitudinem totius domus
ad occidentalem usq parietem. acde inde
usq adbases Acorsum habebit funiculus ille
quinquaginta cubitos longitudinis: decem
udelicet ascensionis iuxta colũpnas trigin¬
ta. equalitatis siđm longitudinem domus.
decem rursum descensionis iuxta occidentalis
tuere mensuras cortinarum quib tegenda erat do
mus. qualĩt p̃fatis possuit conuenire m̃suris. Dcc̃ẽ¬
Q erant cortine habentes single longitudinis ui¬
ginti octo cubitosLatitudinis quattuor. Que
simul iuncte ⁊ inunum compołite: tab̃naculũ
implebant de lautidine sua cubitos quadra¬
guta. Suspende igͥ cortinas que hñt single
longitudinis uiginti octo cubitos. ⁊ pone indo¬
mo cuius ẽ mensura inirans uersum triginta
cubitoꝵ⁊ uidebis quia cortine babebunt ine¬
qualitate que est int parietes cubitos de nos:.
nascensu autem siue descensu quiest iuxtapa¬
rietes. habebunt cubitos nouenos. Sicq fit. ut

Expanded text:
rum sursum, et per longitudinem totius domus rum sursum, et per longitudinem totius domus ad occidentalem usque parietem, ac deinde usque ad bases ejus deorsum, habebit funiculus ille quinquaginta cubitos longitudinis, decem videlicet ascensionis juxta columnas, triginta aequalitatis secundum longitudinem domus; decem rursus descensionis juxta occidentalis tuere mmus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae habentes singulae longitudinis viginti octo cubitos, latitudinis quatuor: quae simul junctae et in unum compositae, tabernaculum implebant de latitudine sua, cubitos quadraginta. Suspende igitur cortinas quae habent singulae longitudinis viginti octo cubitos, et pone in domo cujus est mensura in transversum triginta cubitos, et videbis quia cortinae habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
uodautem suꝑ fuerit insagis que parantur tecto
dest unum sagum. quod ampluis est. ex medicta¬
te eius opies posteriora tabnaculi. ⁊ cubitus exuna
parte pendebit.⁊ alt̃ ex alt̾a. qui plus est insagoꝵ
longitudine. utrumꝙq latus tab̾naculi ꝓtegenꝰ.
Ctota ipsius tab̾naculi positione disputare ne¬
cesse est. Oiximus parietes tabna culi qu ex tabut
⁊ colũpnis constabant. longitudinẽ habuisse tri¬
ginta cubitoꝵ. latitudinem decem: altitudinẽ
similit aecem. Siquisg̃uelladomum inlatitu¬
dinem. aingere funiculo. uerbigrã. abasitabu¬
le unus meridiane̾ lateris usꝙ ad basinrtabu¬
le que ess&r e regione in latere septemtnionali
constat profecto eundem funiculum triginta
cubitor longitudinis eẽ debere. hoc est decem
cubitos habensascensionis in meridiano parie¬
te decem alios equalitatis sursum int parie¬
tes. decemtertio descensionis impariete septẽ¬
trionali. Item si ꝑ longitudinem domus exten¬
dene funiculum uelis. hoc est abasib colĩpna¬

Expanded text:
uod autem superfuerit in sagis quae parantur tecto id est unum sagum quod amplius est ex medietate eius operies posteriora tabernaculi et cubitus ex una parte pendebit et alter ex altera qui plus est in sagorum longitudine utrumque latus tabernaculi protegens tota ipsius tabernaculi positione disputare necesse est. Diximus parietes tabernaculi, quae ex tabulis et columnis constabant, longitudinem habuisse triginta cubitorum, latitudinem decem, altitudinem similiter decem. Si quis ergo vellet domum in latitudine cingere funiculo, verbi gratia, a basi tabulae unius meridiani lateris, usque ad basim tabulae, quae est et e regione in latere septentrionali; constat profecto eumdem funiculum triginta cubitorum longitudinis esse debere, hoc est decem cubitos habens ascensionis in meridiano pariete, decem alios aequalitatis rursum inter parietes, decem tertio descensionis in pariete septentrionali. Item si per longitudinem domus extendere funiculum velis, hoc est a basibus columna
Abbreviated transcription (Latin):
unam caritatis copulam ligat. Nam quanto
sequisq amplius infirmum eẽ ꝑpendit: ton¬
to studiosius auxilium ꝓximi quo confortẽt
inquirit: & bene sibule sunt encȩ quł młtũ
uocale constat eẽ metallum. Qua nimirum
magnam apud dm̃ ht uocem humilis coscien¬
tia iustorum unde pauꝑille dauiticus. cum
atixilzatus ect̃. ⁊ non in aurib hominum uoci¬
ferarct᷑ s inconspectu dñi effunderet oratio¬
nem suam dne exaudiorationem meam:¬

Expanded text:
unam charitatis copulam ligat. Nam quanto unam charitatis copulam ligat. Nam quanto se quisque amplius infirmum esse perpendit, tanto studiosius auxilium proximi, quo confortetur, inquirit. Et bene fibulae sunt aeneae; quia multum vocale constat esse metallum, quia nimirum magnam apud Deum habet vocem humilis conscientia justorum. Unde et pauper ille Davidicus, cum anxiatus esset, et non in auribus hominum vociferaretur, sed in conspectu Domini effunderet orationem suam: Domine, exaudi orationem meam
Abbreviated transcription (Latin):
tur anse.⁊ unum ex om̃ib oꝑimentum fiat.
Hec ut supra incortinis ex posuimus. ciam hic
intelligi possunt: quod uidelicet recordatio suꝑne
requiei que nuo quinquagenario solet exprimi. cor
dascõtum unculo pacis adunct. Aut si noui aliꝗd
audire delectat. qm̃ modo saga humilitatem sũ¬
blimium designant uirorum. qui amagis suoꝵ
meminisse delcͥctoꝵ. Quamiuitutes pdicasse suã
cupiunt: Amplius de eis quas app̃hendere nondũ
possunt uirtutib compungi. quam de illis qũs
iam adp̃hende tent student gloriari: Potest
numero ansarum siue fibulatum quinquage¬
natio. ipsa compunctionis eoꝵ humilitas
designari. Quinquagesimus namq peniten¬
tie psalmus est. ⁊ recte. quia donum penitentiȩ
non nisi spuscõ largiente conceditur: donum
mimstrante tribuitur. Et bene quinqua gen e
anse uł fibule saga inuicem nectunt: quia
nulla magis uirtus quamhumilitas fidelss in

Expanded text:
tur ansae, ut unum ex omnibus operimentum fiat. tur ansae, ut unum ex omnibus operimentum fiat. Haec, ut supra in cortinis exposuimus, etiam hic intelligi possunt; quia videlicet recordatio supernae requiei, quae numero quinquagenario solet exprimi, corda sanctorum vinculo pacis adunet. Aut si novi aliquid audire delectet, quoniam saga humilitatem sublimium designant virorum; quia magis suorum meminisse delictorum, quam virtutes praedicasse suas cupiunt, amplius de eis quas apprehendere nondum possunt virtutibus compungi, quam de illis quas jam apprehenderunt, student gloriari. Potest numero ansarum sive fibularum quinquagenario, ipsa compunctionis eorum humilitas designari. Quinquagesimus namque poenitentiae psalmus est. Et recte; quia donum poenitentiae non nisi Spiritu sancto largiente conceditur, donum tus gratia administrante tribuitur. Et bene quinquagenae ansae vel fibulae saga invicem nectunt; quia nulla magis virtus quam humilitas fidelis in
Abbreviated transcription (Latin):
ad angłum ꝓ tentum poni preceptum est. Idõ¬
ꝙ quantum ad formam oꝑis ipsuis ꝑtinct. Ibi
magis opuserat geminato sagorum munimento.
ubi solida parietis firmitas aberat. At uõ misti¬
ce infronte tecti sextum sagum cuplicatur. Cum
om̃s quiscãm intrant eccłam ita fide ⁊ sacram̃tiᷤ
dñice passionis initiãtur. ut in huius quoq
imitatione. sibi sc̃per cẽ uiuendum intelligan
Quasieñi ĩ ingiłli scũarii nobis sextus sagus
duplicatur: cum dominice passionis ⁊ sacramtio
consecramur.⁊ exemplis instruimur. Dicit nãꝙ
de sacramentoꝵ susceptione petrus. qui scđm
magnam miscdiam suam regn̾auit nos inspẽ
uiuam ꝑ resurrectionem iħuxpi ex mortuis. Di¬
cit de imitatione passionum. Xp̃o igitur pas¬
so incarne: uos eadem cogitatĩone armamini
Auesce quinquaginta ansulas inora sagi
alt̃o copuletur.
uinquaginta fibulas ertas quibus uingã¬

Expanded text:
ad angulum protentum poni praeceptum est: ideoqad angulum protentum poni praeceptum est: ideoque quantum ad formam operis ipsius pertinet, ibi magis opus erat geminato sagorum munimento, ubi solida parietis firmitas aberat. At vero mystice in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes qui sanctam intrant Ecclesiam, ita fide et sacramentis dominicae passionis initiantur, ut in hujus quoque imitatione sibi semper esse vivendum intelligant. Quasi enim in ingressu sanctuarii nobis sextum sagum duplicatur, cum dominicae passionis et sacramentis consecramur, et exemplis instruimur. Dicit namque de sacramentorum susceptione Petrus: Qui secundum magnam misericordiam suam regeneravit nos in spem vivam, per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis . Dicit de imitatione passionum: Christo igitur passo in carne, et vos eadem cogitatione armamini . Facies et quinquaginta ansulas in ora sagi altero copuletur; quinquaginta fibulas aureas, quibus jungan
Abbreviated transcription (Latin):
inad uitorium. dtq exemplum suȩ p̃dicationis
spirit᷑alĩt intellecta ad sum munt: quia passi¬
onem dñicam ꝑquammudus sexta sabbatire¬
dẽptus est. palam sius auditorib credendam
confitendamq pronuntiãt. Ac ꝑhuiꝰ solũmõ
sacramentum cossaluare̾ posse contestantus
Uñ recte p̃cipitur sextum sagum infronte tecti
duplicari: ꝓpt̃ consessionem iudelicet ⁊ imita¬
tionem eu̾isdem dñice passionis. Neq enimsuf¬
ficit credentes solum inconfessione mortis dñ
ac resurrectionis baptizari & consetrari. si nõ
etiam baptizatus quisq studuerit. inquantũ
ualct. simlitudini mortis dñi continenter u¬
uendo ac patiendo ꝓ illo assimilari: ut ⁊ resurrec̾tio¬
ns cus particeps᷑ cxistere mereatur. Siquidẽ
iuxta luteram frontem tecti ing̃ssum tab̾naculi
dicit. Uibi nõ tabulas ut supra breuit̃ diximus .sed
colũpnas & uecdem ab angulo tabularum usq

Expanded text:
in adjutorium atque exemplum suae praedicationis in adjutorium atque exemplum suae praedicationis spiritualiter intellecta assumunt; quia passionem dominicam, per quam mundus sexta sabbati redemptus est, palam suis auditoribus credendam confitendamque pronuntiant, ac per hujus solummodo sacramentum eos salvari posse contestantur. Unde recte praecipitur sextum sagum in fronte tecti duplicari, propter confessionem videlicet et imitationem ejusdem dominicae passionis. Neque enim sufficit, credentes solum in confessione mortis Domini ac resurrectionis baptizari et consecrari, si non etiam baptizatus quisque studuerit, in quantum valet, similitudini mortis Domini continenter vivendo, ac patiendo pro illo assimilari, ut et resurrectionis ejus particeps existere mereatur. Siquidem juxta litteram, frontem tecti ingressum tabernaculi dicit: ubi non tabulas, ut supra breviter diximus, sed columnas et vectem ab angulo tabularum usque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uaenit mensura sagorum om̃ium. equibs
byuinq uinges seorsum. et sibi mutuo copu¬
saois. itaut sextum sagum infronte cecdpli
plices. ã lna erit mensura sagorum omũim:
Quia nimirum una est fides quatora sal¬
uatur eccła: una eademq uita ad quam festinat
ȩĩna. uñ& hii qui inuinea dñi diuerso tpr̃e ado¬
pandum intrauetunt: uno om̃s denario rtmu¬
nerantur. Diuisiogͦ sagorum inquinq isex
uixta illud intelligi potest quod supra decorti¬
nis inquinq & quinq diuisis ex posuimus. ꝗa
uidelicet doctores utriusq testamenti designẽt.
Quinq et enim saga antiquis ppłidi magistris
apte comꝑantur: uł quia mosaice tantum legis
sacramenta p̃dicabant. quam uis ⁊ euanglice¬
ueritatis archana pͣdicarent. lił quia inquanq
mundi huiꝰ etatib uitam ducebant. Insexaut̃
sagis possunt. non inconuenient̃ noui testam̃ti
doc̾tores accipi. Quia uidelicet om̃ia que diui¬
na scͥpt̃a insex etatib scl̃i facta siue dicta refcit.

Expanded text:
ua erit mensura sagorum omnium, e quibus quinque junges seorsum, et sex sibi mutuo copulabis, ita ut sextum sagum in fronte tecti duplices. Una erit mensura sagorum omnium, quia nimirum una est fides in qua tota salvatur Ecclesia, una eademque vita ad quam festinat aeterna. Unde et hi qui in vinea Domini diverso tempore ad operandum intraverunt, uno omnes denario remunerantur . Divisio ergo sagorum in quinque et sex juxta illud intelligi potest, quod supra de cortinis in quinque et quinque divisis exposuimus, quia videlicet doctores utriusque Testamenti designent. Quinque etenim saga antiquis populis Dei magistris, apte comparantur, vel quia Mosaicae tamen legis sacramenta praedicabant, quamvis et evangelicae arcana praedicebant; vel quia in quinque mundi aetatibus hujus vitam ducebant. In sex autem sagis possunt non inconvenienter Novi Testamenti doctores accipi, quia videlicet omnia quae divina Scriptura in sex aetatibus saeculi facta sive dicta refert,
Abbreviated transcription (Latin):
parit᷑ & candelabrumẽ: quia scĩs edocta litteris.⁊
animam esurientẽ satiare bonis. sedentib intene¬
bris atq umbra mortis. lucernam uerbi sub ministra¬
re didicit. Cuilucerne dum sese humilit̃ subicit.
adagenda uidelicet quae di sermo p̃cipit. ã suis
se uoluptatib cohibens. adsperanda ac diligenda
que ꝓmisit. ausibilib segaudus sustollens. qͣsi
candelabrum eius esficitur. quia suis ꝑom̃ia uolunta¬
tib imꝑium celestepponit. se seq humilians clarita¬
tem uerbidĩom̃ib & p̃dicando ⁊ faciendo p̃mostrat
Iastile eius cͤalamos. sciphos& sperulas ac lilia.¬
ex illo procedentia. Hastile candelabri: ipseꝗẽ
side calimis ex hastili procedentib dicit apłs. ex quo
totum corpusco mexum.⁊ conuinctione submini¬
stratum ⁊ constructum crescit in augm̃tum ddi.

Expanded text:
pariter et candelabrum est; quia sanctis edocta litteris, et pariter et candelabrum est; quia sanctis edocta litteris, et animam esurientem satiare bonis, et sedentibus in tenebris atque umbra mortis lucernam verbi subministrare didicit. Cui nad agenda videlicet quae Dei sermone praecipiuntur, a suis se voluptatibus cohibens, ad speranda ac diligenda quae promisit, a visibilibus se gaudiis sustollens, quasi candelabrum ejus efficitur; quia suis per omnia voluptatibus imperium coeleste praeponit, seseque humilians claritatem verbi Dei omnibus, et praedicando et faciendo praemonstrat. Hastile ejus, calamos, scyphos, etcex illo procedentia. Hastile candelabri ipse qui asi de calamis ex hastili procedentibus dicit Apostolus: Ex quo totum corpus per connexus et conjunctiones subministratum et constructu
Abbreviated transcription (Latin):
mulorum eligi atq ordinari debent. qui gradum
sacerdotii uł doc̾arine subcant. Quodq inconclu¬
sione subuingitur. E tuntq aaron ⁊ filiorum eiꝰ:
duob modis accipi ꝑmisterium potest. Comme¬
dit namq aaroncum filiis sius panes scõs dem̃¬
sa tab̾naculi sublaitis cumsummꝰ pontifex nr̃ rap¬
tos dehac uita electos suos maugmentum corꝑis
sui qd̃ est incelis. hoc est sũme illius electorum
multitudinis introducit Iłcerte erunt panes
scĩ a arona filiorum eius: cumoꝵ p̃sules quiq &
Candelabrum tͤab̃naculi sicut & mensa: uniuer¬
salem p̃sentis tpris ecdam designat. Ido namq
sunt ante uelum intra quod archatestamenti
posita est: quia nec dum ad uisionem incelis
sui redẽptoris merie intromitti. Sed m̃sa est: ꝗa
his quiesuriunt ⁊ sitiunt uistitiã. incͦtũ cotidie
celestem ne intẽptationib deficiant impendit. Cã¬
delabrumẽ: quiaĩt lucis errantib ostendit. Mensa

Expanded text:
mulorum eligi atque ordinari debent, qui gradum mulorum eligi atque ordinari debent, qui gradum sacerdotii vel doctrinae subeant. Quodque in conclusione subjungitur, Eruntque Aaron et filiorum ejus, duobus modis accipi per mysterium potest. Comedit namque Aaron cum filiis suis panes sanctos de mensa tabernaculi sublatos, cum summus Pontifex noster raptos de hac vita electos suos in augmentum corporis sui, quod est in coelis, hoc est summae illius electorum multitudinis introducit: vel certe erunt panes sancti Aaron et filiorum ejus, cum praesules quique, et Candelabrum tabernaculi, sicut et mensa, universalem praesentis temporis Ecclesiam designat. Ideo namque sunt ante velum, intra quod arca testamenti posita est; quia necdum ad visionem in coelis sui Redemptoris meruit intromitti. Sed mensa est; quia his qui esuriunt et sitiunt justitiam, victum quotidie coelestem, ne in tentationibus deficiant, impendit. Candelabrum est; quia iter lucis errantibus ostendit. Mensa
Abbreviated transcription (Latin):
gendum est nͥ quod scĩ docꝰtores. immo om̃s iusti
& post oꝑabona quib ineccła claruerant. ad
requiemꝑuenunt: & ut bona delectentul.
oꝑari. spe future quieus ac beatitudinis accen¬
duntur. Amponebantur gͦ panes sabb̃o i
m̃sa dñi. eautiq intentione ponentium: ut
transacto sabbo ibidem ꝑ sex dies oꝑandi ma¬
nerent: his quoq transmissis. alto suꝑueniente sabbo
urefecuione sumini sacerdotis & filiorum ciꝰ consu¬
mirentur. Quiaminirum imprimordio. nob d̃ode¬
uotȩ conu̾sationis accipienda requies & uita çĩna
ꝓmittitur: eatamen conditione. itꝑlaborts ⁊ opera
bona uit s temꝑał. ad cadem ꝑtinere debeamꝰ. Qui a
autem ratione hec quod sũmis sacerdos ⁊ filii ciꝰ
panes propositionis cominedebant. ad ingrissũ
inte celestis ꝑtincat: in expositione uersiculi seqñti
aptius suo loco dicetur. Suscipiebantur autem
panes id̃e afilus isrł. quia dccctu sp̃ualium difa¬

Expanded text:
gendum est, nisi quod sancti doctores, imo omnes justi, gendum est, nisi quod sancti doctores, imo omnes justi, et post opera bona, quibus in Ecclesia claruerunt ad requiem perveniunt, et ut bona delectentur operari, spe futurae quietis ac beatitudinis accenduntur? Imponebantur ergo panes sabbato in mensa Domini, ea utique intentione ponentium, ut transacto sabbato ibidem per sex dies operandi manerent: his quoque transmissis altero superveniente sabbato, in refectionem summi sacerdotis et filiorum ejus consumerentur: quia nimirum in primordio nobis Deo devotae conversationis accipienda requies, et vita aeterna promittitur, ea tamen conditione, ut per labores et opera bona vitae temporalis ad eam pertinere debeamus. Qua autem ratione hoc quod summus sacerdos et filii ejus panes propositionis comedebant, ad ingressum vitae coelestis pertineat, in expositione versiculi sequentis aptius suo loco dicetur. Suscipiebantur autem panes iidem a filiis Isreel, quia de coetu spiritualium Dei fa
Abbreviated transcription (Latin):
bantur.Et chure incenso migne sacro in quo om̃ia ho¬
lo causta fiebant. aliud thus suꝑaliospanes adicie¬
bat᷑ : Quõq in libro regum scͥptum est quia da¬
ud tabnaculum ingssus. panes scm asacerdotibus
acceꝑit. sabbo mane factum est. Tleni eñĩ ad taber¬
naculum illahora: qu apanes septimane p̃cedñtis
sublati trant de mensa dñi ut ponerentur panes
noui. qui pridie fucrant cocti. sicq panes scõsaccep̃
ut ne ad momentum quidẽ hore mensa dñi sinc pa¬
ne remaneret. Unde sollertius ad huc c̃õsiderare
libet: quod panes ꝑsingła sabbata mutari uibetant̃.
Namq ttamutabantur: ut singłicoꝵ ⁊ sabdo im¬
ponerentur immensam. & sabbo rursum ablati
mesum ꝑficerent sacerdotum: Et sex quidem
diebus oꝑum in mensa positi apparerent. sed
idie sabbati idẽ requici impositi immensa. rur¬
sumq dic alt̾o sabb̃ti de mensa sublati. Incuiꝰ
ordine positionis quid nob aliud mistice intelli¬

Expanded text:
bantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia hobantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur, quodque in libro Regum scriptum est, quia David tabernaculum ingressus, panes sanctos a sacerdotibus acceperit, sabbato mane factum est. Venit enim ad tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis sublati erant de mensa Domini, ut ponerentur panes novi, qui pridie fuerant cocti: sicque panes sanctos accepit, ut ne ad momentum quidem horae mensa Domini sine pane maneret. Unde solertius adhuc considerare libet, quod panes per singula sabbata mutari jubebantur: namque ita mutabantur, ut singuli eorum et sabbato imponerentur in mensam, et sabbato rursum ablati in esum proficerent sacerdotum: et sex quidem diebus operum in mensa propositi apparerent, sed in die sabbati, id est, requiei, impositi in mensa, rursumque die altero sabbati de mensa sublati. In cujus ordine positionis quid nobis aliud mystice intelli
Abbreviated transcription (Latin):
no sublato pane. aliui loco euis substituitur. Dũsue¬
ce dentib sibiper ordinẽ ministris uerbi. nuinquam
ecde desunt qui apłice suic sidem pietatis seumun¬
ditiam actionis. & uerbis ostendant & factis. semꝑ
manente pulcherrima illa sententia que in laude
tibi noui cõstitues cos inrefectionẽ cordium spiritͥalem
fidelib totoorbe tetrarum. Panes gͦ ꝓ panibus mutabã¬
tur. mensa sẽꝑ eadem intab̾naculo stabat. quia habe¬
unt &e ueniunt doctores uerbi alusq cedentibus. suc¬
cedunt luo ordine alii. S cͥptura autẽ sacra. nullis
ab olenda per euum temporibus constat. usq dum infi¬
scribit duoduo diuisi añsabbatum. et sabbo mane
oblati super sacram mensam ponebantur seni ad
altetutros conuersi. duab pateris aurtis suꝑpositis tbu¬
it plenis que ꝑmanebant ad aluco sabbatum: et tẽ
ꝓ illis alii deportabantur. Illi uõ sacerdotibus exhibe¬

Expanded text:
no sublato pane, alius loco ejus substituatur, dum sucno sublato pane, alius loco ejus substituatur, dum succedentibus sibi per ordinem ministris verbi, nunquam Ecclesiae desunt, qui apostolice, sive fidem pietatis, seu munditiam actionis, et verbis ostendant et factis: semper manente pulcherrima illa sententia, qua in laudetibi novi, constitues eos in refectionem cordium spiritualium fidelibus toto orbe terrarum. Panes ergo pro panibus mutabantur, mensa autem semper eadem in tabernaculo stabat, quia abeunt et veniunt doctores verbi, aliisque cedentibus succedunt suo in ordine alii: Scriptura autem sacra nullis abolenda per aevum temporibus constat, usque dum in fiscribit , duo et duo divisi ante sabbatum: et sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis, thure plenis, quae permanebant usque ad aliud sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
temorationis designat quaidem doctores sucmi¬
nisterium p̃dicationis. simul &r deuotionem oꝑis
dño commendant. Namꝑthus orationem designari
testatur psalnnsta qui dicit. Dixigatur oratiomã.
sicut incensum inconspectu tuoꝰ Thus lucidissimũ
suꝑ pones ponitur. inmonimentum oblationis dñt.
Quando pie scõrum actioni ac deuotiõi oratiopu¬
ra suꝑad ditur: quo ꝑ hec utraq rite sociata. semꝑ
memoria sacre oblationis inconspectu summi
arbutris appartat᷑. B ene autẽ ꝑsingła sabbata pa¬
nes coram dño mutari mandantur. Panes nãq
quiper sex dics oꝑanddi imensa dnĩ fuerant positi sab
bato norus mutantub. cũ doctores quiq seẽ ecd̃ȩ comple¬
to tp̃re sui sc̃ilaboris. ct̾na incelis quicte remunerant᷑:
et alios post se muidem opus laborandi inuerbo. subcuis¬
dem spe retributionis relinquunt. Sicq fit. ut mnsa
dñi nunquam panis inobs remaneat. Uerum mox u¬

Expanded text:
tem orationis designat, quia iidem doctores suae mitem orationis designat, quia iidem doctores suae ministerium praedicationis, simul et devotionem operis Domino commendant. Nam per thus orationem designari testatur Psalmista, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Et thus lucidissimum super panes ponitur in monimentum oblationis Domini, quando piae sanctorum actioni ac doctrinae oratio pura superadditur, quo per haec utraque rite sociata, semper memoria sacrae oblationis in conspectu summi arbitri appareat. Bene autem per singula sabbata panes coram Domino mutari mandantur; panes namque qui per sex dies operandi in mensa Domini fuerant positi, sabbato nobis mutantur, cum doctores quique sanctae Ecclesiae, completo tempore sui sancti laboris, aeterna in coelis quiete remunerantur, et alios post se in idem opus laborandi in verbo, sub ejusdem spe retributionis relinquunt. Sicque fit ut mensa Domini nunquam panis inops remaneat, verum mox u
Abbreviated transcription (Latin):
d̃a qui quoniam usq ad consumationẽ scł̃i po¬
płm di alimonus ucrbi reficere non desinunt: pa¬
nes xii ꝓpositionis. numquã de mensã dñi rece¬
dunt. Et benc idempanes ñ dequaliba. farina. sed
dc simila fieri iubentur. Quia nimirum quiq̃q
alus uerbum uitȩ ministrant. pͥmo ipsos necesseẽ
uirtutum frugibus oꝑam dare. Quatinus eaque
predicando ammonent etiamfaciendo cõmen¬
dent. Configurati exemplis illius qui desemet
ipso ait. Nisi granumfrumenti cadens int̃ra mor¬
tuum fu̾it : ipsum solum manet. Bene etiamidẽ
panes seni altrinsctus suꝑ mensam statui preci¬
piuntur: ꝓp̃t concordiam scilicet caritatis et so¬
tietatis Nam& dñs binos adp̃dicandum discipu¬
los misise ꝑhibetur: Figuralit̾ insinuans. quia scĩ
doctores numquam ab inuicem uł in assertione
ueritatis. uł in affectu dilectionis discrepint. Quod
autem suꝑ panes thus lucidissimũ ponitur. uirtu¬

Expanded text:
clesia. Qui quoniam usque ad consummationem saeculi, poclesia. Qui quoniam usque ad consummationem saeculi, populum Dei alimoniis verbi reficere non desinunt, panes duodecim propositionis nunquam de mensa Domini recedunt. Et bene iidem panes non de qualibet farina, sed de simila fieri jubentur: quia nimirum quicunque aliis verbum vitae ministrant, primo ipsos necesse est virtutum frugibus operam dare, quatenus ea quae praedicando admonent, etiam faciendo commendent, configurati exemplis illius qui de semipso ait: Nisi granum frumenti, cadens in terram, mortuum fuerit; ipsum solum manet . Bene et iidem panes seni altrinsecus super mensam statui praecipiebantur, propter concordiam scilicet charitatis et societatis. Nam et Dominus binos ad praedicandum discipulos misisse perhibetur , figuraliter insinuans quod sancti doctores nunquam ab invicem vel in assertione veritatis, vel in affectu dilectionis discrepant. Quod autem super panes thus lucidissimum ponebatur, virtu
Abbreviated transcription (Latin):
plenius quot & quales faciendi. uł quomodo po¬
nendi fuerint refertur. Dicente dño ad moysen:
accipies quoq similam & coques ex ea dudecim
panes: qui singłi habebunt duas decimas. Quoꝵ
senos aluinsecus suꝑ mensam purissimam coram
dño statues. et ponessuꝑ tosthus lucidissimum:
ut sit panis inmonimentum oblationis domini.
Persingła sabb̃a mittabuntur coram dño: suscepti
afilus isrł. federe sempit̃no. Eruntq aarona
filiorumeius. ut commedant eos in loco scõ. Ubi
manifeste inprimis ipsoetiam numero panum. xͤii.
apłoꝵ.⁊ ii. formał monstratur. Quos apparens in
carne dñs pͥmos elegit: quoꝵ ministerio cibum u¬
te cunc̾ts gentib darct. Deniq esurientib inde¬
serto turbis dicit cisdem discipłis suis: nr̃is uide¬
licet apłis. date illis uos manducare. Et saturatis
dequinq panib quinq milib hominum. ipsicol¬
legerunt duodecim cophinos fragmentors:

Expanded text:
plenius, quot et quales faciendi, vel quomodo poplenius, quot et quales faciendi, vel quomodo ponendi fuerint, refertur, dicente Domino ad Moysen: Accipies quoque similam, et coques ex ea duodecim panes, qui singuli habeant duas decimas, quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues: et pones super eos thus lucidissimum, ut sit panis in monimentum oblationis Domini, per singula sabbata mutabuntur coram Domino suscepti a filiis Israel foedere sempiterno: eruntque Aaron et filiorum ejus, ut comedant eos in loco sancto . Ubi manifeste in primis ipso etiam numero panum duodecim apostolorum forma praemonstratur, quos apparens in carne Dominus primos elegit, quorum ministerio cibum vitae cunctis gentibus daret. Denique esurientibus in deserto turbis, dicit eisdem discipulis suis, nostris videlicet apostolis: Date illis vos manducare. Et saturatis de quinque panibus quinque millibus hominum, ipsi collegerunt duodecim cophinos fragmentorum
Abbreviated transcription (Latin):
trut dñs suꝑ samiliam suã: utdet et illis impr̃e¬
sintisi menfuram: mensuram quippe tritici cõ¬
seriuis dat intpr̃e fidelis dispensator ⁊ prudens.
qñdiscitus uerbi minister. non solum tp̃s opor¬
tunum indicendo obseruat: utrum etiam qua¬
litagem sensumq auditorum diligent exꝙ¬
niot. Et iuxta distantiam huius modum᷑ ser¬
monis tc̃ꝑat .s¬
luꝑ mensam positisemꝑ. doctores sunt spirita¬
les: qui inlegẽ dñi die ac nocte meditantes.
cunctis eccłam intrantib refectionem uerbi
celestis offerunt. Quirecte ꝓpositionis panes
uocanturquia in ꝑpatulo semꝑ ẽe debet imi¬
uersis fidelibus sermo salutis. Neq umqua
ineccła de eẽ oportet pus auditoribus uerbum so¬
latii. quod dñs ꝑ pricones ueritatis mundo ꝓpo¬
nens. inconspectu suo semꝑ appartre. etusqͥ ad fi¬
nem scłi hisqui esutiunt ⁊ sitiunt iustitiam. inces¬
sant habundare uoluit. Cehispanib in leuitico

Expanded text:
tuit Dominus super familiam suam, ut det illis ituit Dominus super familiam suam, ut det illis itritici mensuram ? Mensuram quippe tritici conservis dat in tempore fidelis dispensator et prudens, quando discretus verbi minister non solum tempus opportunum in dicendo observat, verum etiam qualitatem, sensumque auditorum diligenter exquirit, et juxta distantiam hujus modum sui sermonis temperat. mensam positi semper, doctores sunt spirituales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Qui recte propositionis panes vocantur: quia in propatulo semper esse debet universis fidelibus sermo salutis, neque unquam in Ecclesia deesse oportet piis auditoribus verbum solatii, quod Dominus per praecones veritatis mundo proponens, in conspectu suo semper apparere, et usque ad finem saeculi, his qui esuriunt et sitiunt justitiam, incessanter abundare voluit. De his panibus in Leviticum
Abbreviated transcription (Latin):
panib ac uasis ipsius. inquattuor circuł portat᷑.
arabis et accĩta bula ac phialas. tu suii.¬
ribula. & ciathos. inquibus offerenda f̾nt
sunt cdistinctiones eloquii diuint ꝓ dispari
capacitate audientium. Non enim una ea¬
demq omibus potest conuenire doctrina: a¬
lit̃ namq sapientes alit̃ insipientes: alit̃ duites. aliẽ
Alit semine. alit̃ celibes alĩt conuigati. Alĩt p̃lati.
alit̃ subditi docondisunt. Que tamen uasa omĩa ad
mensam tab̾naculi om̃ia ad offerenda libamina ꝑ¬
tiuent.: quia quecũq prudens doctor diuersa ꝓ
diuersitate audientium loquit᷑. unuiefsa mre¬
gla sacre scͥpturȩ reꝑiuntur: atq ad offerenda do¬
mino uota bonorũ oꝑum corda excitant auditoꝵ
Qut uidelicet opeta una ducrsitas scc̃ p̃dicationis
ipsus dñi ore de signabatur: cum diceret. Quispu¬
tus est fidelis dispensator & prudens. quẽ consti¬

Expanded text:
panibus ac vasis ipsius in quatuor circulis portant. panibus ac vasis ipsius in quatuor circulis portant. arabis et acetabula, ac phialas, thuribula, et cyathos, in quibus sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate audientium? Non enim una eademque, omnibus potest convenire doctrina. Aliter namque sapientes, aliter insipientes, aliter divites, aliter aliter feminae; aliter caelibes, aliter conjugati; aliter praelati, aliter subditi docendi sunt. Quae tamen vasa omnia ad mensam tabernaculi, omnia ad offerenda libamina pertinent, quia quaecunque prudens doctor diversa pro diversitate audientium loquitur, universa in regula sacrae Scripturae reperiuntur, atque ad offerenda Domino vota bonorum operum corda excitant auditorum. Quae videlicet opportuna diversitas sanctae praedicationis ipsius Domini ore designabatur, cum diceret: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem consti
Abbreviated transcription (Latin):
suas cogitationes & actus: ut potestatem ha
coronam erunt cutuli aurei.  mittantur uectes ꝑ cõ:
ut possit m̃sa portari. ipsos quoq uectes facies deli¬
gnis sethim: ⁊ circumdabis auro ad subuchendam
mensam Apte subt̾ coronam ẽrunt cutuli: quia
uõuitȩ suꝑnȩ fuuram incelis sꝑamus. ꝑ quos iuide¬
licet circulos imintitunt᷑ uec̾tes ad sub uehendam
mensam: quia doctores scĩ ut uerbis sacrieloquli
corcla audientium reficiant: Ipsi ꝑomĩa mentẽ
suam necesse est. Ineuaglica lectione fixam tene¬
ant: quatinus adfidem sensumq illius omnem
uũpretationis  ac doctrine luȩ intentionem
dirigant: curentq sedulo. nequid aliud agñdũ
spandum amandumue inscͥpturis om̃ib quam
quod inquattuor euangłii libris inuenitur. do¬
ceant. quidum uniuersa scͥpturatum eloquia
ad eamq̃ ineuangłus scͥpta est fidem ac dilccti¬
onem referunt: quasitotam dm̃mensam cum

Expanded text:
suas cogitationes et actus, ut potestatem habsuas cogitationes et actus, ut potestatem habcoronam erunt circuli aurei, ut mittantur vectes per eos, ut possit mensa portari. Ipsos quoque vectes facies de lignis sethim: et circumdabis auro ad subvehendam mensam. Apte subter coronam erunt circuli, quia vero vitae supernae futuram in coelis speramus. Per quos videlicet circulos immittuntur vectes ad subvehendam mensam, quia doctores sancti, ut verbis sacri eloquii corda audientium reficiant, ipsi per omnia mentem suam necesse est in evangelica lectione fixam teneant, quatenus ad fidem sensumque illius omnem interpretationis ad doctrinae suae intentionem dirigant, curentque sedulo ne quid aliud agendum, sperandum amandumve in Scripturis omnibus, quam quod in quatuor Evangelii libris invenitur, doceant. Qui dum universa Scripturarum eloquia, ad eam quae in Evangelii scripta est fidem ac dilectionem referunt, quasi totam Domini mensam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut popłs de egiptiaca seruitute ꝑsanguinem
agni saluatus. eccl̃am significat passione xpĩ
a demonica dnatione libatam. Tropologia
idest moralis elocutio: ad institutionem ⁊ correcti¬
onem morum. siue aꝑtis scu figuratis plata ser¬
monib respicit. Eꝑtis uidelieet: ut ioħes ammo¬
net dicens. Filioli mei. nondiligamus uerbo nqq
lingua. so oꝑe & ueritate. Figuratis uõ: ut sa¬
lomon ait. Omĩtpr̃e sint uestim̃ta tua candida.
et oleum de capitetuo non deficiat. Quod ẽ aꝑte
dicere. Om̃itpre sint oꝑatua munda: et caritas
de corde tuo non deficiat. A nagoge. idẽ adsu¬
ꝑiora ducens locutio est. que de p̃mus futuris
e ea que incelis est uita funira. siue misticis seu
aꝑtis sermonib disputat. aꝑtis scilicet. ut bea
ut beati qui lauant stolas suas ut sit potestas
illis inlignouite: Et ꝑportas intreł inciuitatẽ.
quod est patenter dicere. Beati qui mundant

Expanded text:
ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem agni salvatus, Ecclesiam significat, passione Christi a daemoniaca dominatione liberatam. Tropologica id est moralis locutio ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonibus respicit. Apertis videlicet, ut Joannes admonet dicens: Filioli mei, non diligamus verbo nec lingua, sed opere et veritate . Figuratis vero, ut Salomon ait: Omni tempore sint vestimenta tua candida: et oleum de capite tuo non deficiet . Quod est aperte dicere: Omni tempore sint opera tua munda, et charitas de corde tuo non deficiet. Anagoge, id est ad superiora ducens locutio est, quae de praemiis futuris, et ea quae in coelis est vita futura, sive mysticis seu apertis sermonibus disputat. Apertis scilicet, ut, Beaut: Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Quod est patenter dicere: Beati qui mundant
Abbreviated transcription (Latin):
uattuor quoq cutulos aureos p̃parabis. &. po¬
suimꝰ de ait᷑a. etiam hic accipienda sunt. Quatiuor
namq circuli aurei. quattuor funt euangłioꝵ
libri: ꝑ quoꝵ fidem contigit. ut om̃is scriptura
scã ꝑmundum legeretur ei. intelligeretur uni¬
uersum. Quattuor autempedes ħt mensa: ꝗa
quadriformi ratione om̃is diuinoꝵ eloquioꝵ
series distinguitur In libris namq om̃ib scĩs in¬
tueri oportet que ibi & et̃na intim̃t᷑ qͣfactanar̃nt᷑. q̃ futu
sa tab̃naculi quattuor ht̃ pedes: quia uerba cȩ¬
lestis oraculi uł istorico intellectu uł allegorico.
uł tropologico idẽ morali. uł certe anagogico
solent accipi. Historia namq est: cum resaliqͦ
quomodo secundum litteram facta siue dicta
sit pleno sermone refertur: Quomodo filii
isrł exegipto saluatus: tab̾naculũ dño fecisse in
radice iesse: et flos deradice eius ascendet. Quod est
aꝑtedicere. Nascetur uirga maria destirpe da¬
uĩo: & xp̃s destirpe eius orietur. Rebus autẽ:

Expanded text:
uatuor quoque circulos aureos praeparabis, et porca exposuimus, etiam hic accipienda sunt. Quatuor namque circuli aurei, quatuor sunt Evangeliorum libri, per quorum fidem contigit ut omnis Scriptura sancta per mundum legeretur, et intelligeretur universum. Quatuor autem pedes habet mensa, quia quadriformi ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae sa tabernaculi quatuor habet pedes, quia verba coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia namque est, cum res aliqua quomodo secundum litteram facta sive dicta sit, plano sermone refertur: quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus tabernaculum Domino fecisse in radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod est aperte dicere: Nascetur virgo Maria de stirpe David: et Christus de stirpe ejus orietur. Rebus autem,
Abbreviated transcription (Latin):
similĩt calamus. tres sciphos & sperulas tria habe¬
bat lilia: Quia multierant coniugati añ legẽ.
multi sub lege. multi indieb ꝓpħarum. qui uerbũ
dñi audire. qui uiam eius currere: qui bonorum pre¬
mia oꝑum ab ipso expectare gauderent. Itẽ ex alio la¬
tere hastilis & primus calamus & secundus et tertius.
tressciphos & sperulas. triaquoq lilia habebat: ꝗa
innouo quoq testamento. & indocꝰtorib & inconti¬
nentib et in coniugatis do deuotis. tres fuere ordi¬
nes tp̃roꝵ distantium. Hoc est unprimituia eccła de
isrł: in nr̃a electione degentib inultima collectiõe
reliquiarum isrł. Qui uniuersi suoquiq tp̃r̃e uer¬
bo uite debriafi: inuiam pacis ꝓperare: candoremꝑ
petue lucis uidere desiderarent.

Expanded text:
similiter calamus tres scyphos et sphaerulas, et tria habesimiliter calamus tres scyphos et sphaerulas, et tria habebat lilia, quia multi erant conjugati ante legem, multi sub lege, multi in diebus prophetarum, qui verbum Domini audire, qui viam ejus currere, qui bonorum praemia operum ab ipso exspectare gauderent. Item ex alio latere hastilis, et primus calamus et secundus et tertius, tres scyphos et sphaerulas, tria quoque lilia habebat, quia in Novo quoque Testamento, et in doctoribus, et in continentibus, et in conjugatis Deo devotis tres fuere ordines tempore distantes, hoc est in primitiva Ecclesia de Israel, in nostra electione de gentibus, in ultima collectione reliquiarum Israel, qui universi suo quique tempore verbo vitae debituri in viam pacis properare, candorem perpetuae lucis videre desiderarent.
Abbreviated transcription (Latin):
postea dõ de uote uixerunt. Fuerunt etenim iusti
ante legem: fuerunt sub lege. fuerunt tp̃rib ꝓpħaꝵ
Item post ascensionem dnicam congregata est eccła pͥ¬
mitiua de isrł: congregatur nunc eccła degñtibus:
congreganda est infine mundi de reliquiis isrł.
Habebat gͦ calamus primus inuno latere tres scipho
sperulas ⁊ lilia: quia imparte doctorum ante incar¬
nationem dni eranttres ordines: coꝵ qui haustũ
sime quasisperulȩ currerent. suꝑnȩ donum retri¬
butionis. quasi candorem liliorum odoremq gau¬
denter ex pectarent: Idest ante legem. sublege. sub
ꝓpħis. Scd̃s calamꝰ & ipse habebat tres sciphos. sperulaᷤᷤ
& lilia: quia continentes illius tp̃ris. eque tres or¬
dines scõꝵ im̃pfata distinctione tpr̃oꝵ habebãt:
potum spirit᷑alem desiderantes: uiam mandatoꝵ
dnĩ currentes: et cȩlestia p̃mia p̃stolantes G ertiu

Expanded text:
postea Deo devote vixerunt. Fuerunt etenim justi postea Deo devote vixerunt. Fuerunt etenim justi ante legem; fuerunt sub lege; fuerunt temporibus prophetarum: item post ascensionem Dominicam congregata est Ecclesia primitiva de Israel. Congregatur nunc Ecclesia de gentibus: congreganda est in fine mundi, de reliquiis Israel. Habebat ergo calamus primus in uno latere tres scyphos, sphaerulas et lilia, quia in parte doctorum ante incarnationem Domini erant tres ordines eorum qui haustum  promptissime quasi sphaerulae current, supernae donum retributionis, quasi candorem liliorum odoremque gaudenter exspectarent; id est ante legem, sub lege, sub prophetis. Secundus calamus et ipse habebat tres scyphos, sphaerulas et lilia, quia continentes illius temporis aeque tres ordines sanctorum in praefata distinctione temporum habebant, potum spiritualem desiderantes, viam mandatorum Domini currentes, et coelestia praemia praestolantes. Tertius