comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cens. unde hoc mͥ ut ueniat mat̾
dñi mei ad me: cõmendabat et
uocẽ salutantis. adiciens. ut fac¬
ta est uox salutationis tuȩ in au¬
rib meis exultauit ingaudio
infans in utero meo: & beatifica¬
uit fidem credentis. beata inqͥ¬
ens que credidisti qm̃ ꝑficientur
inte. quȩ dicta sunt tͥ a domino.
Magna quide p̃conia. sed deuota
humilitas nil sibi passa retine¬
re ineum magis unuiersa refu¬
dit: cuius in se beneficia lauda¬
bantur. Tu inquit magnificas
matrem dni: sed magnificat aĩa
mea dñm. In uoce mea filium ꝑhi¬
bes exultasse ingaudio: sed exulta¬
uic sp̃c m̃s in do salutari meo: et
gaudio gaudeat ad uocem sponsi
Beatam esse dicis quȩ credidisset &
credulitatis & beatitudinis causa
respectꝰ est suꝑnȩ pietatis: ut ex hoc
magis beatam medicant om̃s ge¬
nerationes: quia ancillam humi¬
lem &e exiguam respexit ds̃. Uerũ¬
tam̃ numqͥd putamꝰ frẽs elisa¬

Expanded text:
cens: Unde hoc mihi, ut veniat Mater cens: Unde hoc mihi, ut veniat Mater Domini mei ad me? Commendabat et vocem salutantis, adjiciens, Ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo: et beatificabat fidem credentis: Beata, inquiens, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae aicta sunt tibi a Domino. Magna quidem praeconia: sed et devota humilitas nihil sibi passa retinere, in eum magis universa refudit, cujus in se beneficia laudabantur. Tu, inquit, magnificas matrem Domini: sed magnicat anima mea Dominum. In voce mea filium perhibes exsultasse in gaudio: sed exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo; et gaudio gaudet ad vocem sponsi. Beatam esse dicis quae credidisset; sed credulitatis et beatitudinis causa respectus est supernae pietatis, ut ex hoc magis beatam me dicant omnes generationes , quia ancillam humilem et exiguam respexit Deus. 13. Verumtamen nunquid putamus, fratres, Elisa
Abbreviated transcription (Latin):
melinabat. Obsecro uos filioli
emulamini hanc uirtutẽ. sima¬
llam diligitis: si contenditis ei
ꝑlacere emulamini modesti¬
am eiꝰ Nichil enĩ tam ydone¬
um homini. nil tam congru¬
um xꝑiano: maximeq mona¬
chum nichil ado decet. Et qui¬
d̾e manifesta satis iuirgine
ex hac ipsa mansuetudine uirtꝰ
humilitatis elucet. Nimirum
collacdaneȩ sunt humilitas &
mansuetudo: in eo confederatȩ
germaniꝰ qui dicebat. Discite ame
quia mitis sum &e humilis corde.
Sicut enĩ mater p̾sumptionis ela¬
tio: sic mansuetudo uera: ñ nisi
ex uera humilitate ꝓcedit. Nec in
sola tam̃ mariȩ taciturnitate cõ¬
mendat᷑ humilitas: sed euiden¬
tuis resonat in sermonẽ. Audie¬
rat qd̃ exte nascetur scm̃. uocabi¬
tur filius di: & nichil aliud qm
ancillam eiꝰ se esse respondit.
Inde uentũ est ad elizabech. et
continuo uirginis gła singłaris
eidem ꝑ sp̃m reuelata. Deniq ce
mirabat᷑ ꝑsonam uenientis. di¬

Expanded text:
inclinabat. Obsecro vos, filioli, inclinabat. Obsecro vos, filioli, aemulamini hanc virtutem, si Mariam diligitis; si contenditis ei placere, aemulamini modestiam ejus. Nihil enim tam idoneum homini, nihil tam congruum Christiano, maximeque monachum nihil adeo decet. 12. Et quidem manifesta satis in Virgine ex hac ipsa mansuetudine virtus humilitatis elucet. Nimirum collactaneae sunt humilitas et mansuetudo, in eo confoederatae germanius, qui dicebat: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Sicut enim mater praesumptionis elatio, sic mansuetudo vera nonnisi ex vera humilitate procedit. Nec in sola tamen Mariae taciturnitate commendatur humilitas, sed evidentius resonat in sermone. Audierat: Quod ex te nascetur Sanctum, vocabitur Filius Dei: et nihil aliud quam ancillam ejus se esse respondit. Inde ventum est ad Elisabeth, et continuo Virginis gloria singularis eidem per Spiritum revelatur. Denique et mirahatur personam venientis, di
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: sed in his omĩb quotiens ue¬
recundissimȩ u̾ͥginis. qͦtiens pu¬
dicissimȩ turturis uox memo¬
rat᷑ audita: Deniq legis in actib
oliueti: unanimiter ꝑseuerabãt
inoratione. Qui: Si forte maria
affluit nominet᷑ pͥma. que su¬
ꝑra om̃s est: tam filii p̃rogati¬
ua. qmͣ suȩ pͥuilegio sciͣtatis.
ẜetrus ⁊ andreas ait. iacobus
& iohes ce ceteri qui secuntur:
hii om̃s ꝑseuerabant unammi¬
ter cũ mulierib ce maria matre
iħu. Ita ne ⁊ mulierũ sese ultimã
erhibebat. ut nouissima omĩũ
illos contentio de pͥmatu cũ ma¬
ria qnͣto maior erat humilia¬
rec se non mͦ inomĩb. sed & pre
omĩb. Merito facta est nouissi¬
ma pͥma: quȩ cũ pͥma esset. om¬
niũ sese nouissimã faciebat.
Merito facta ẽ omniũ domina:
que se omĩum exhibebat ancil¬
lam. Merito deniq suꝑ angłos
exaltata est: que &e infra uiduaᷤ
& penitentes. infra eam de qua
eiecta fuerant septẽ demonia.
ineffabili sese mansuetudine

Expanded text:
sed in his omnibus quoties verecundissimae virginis, quoties pudicissimae turturis vox memoratur audita? Denique legis in ActibusOliveti unanimiter perseverabant in oratione. Qui? si forte Maria adfuit, nominetur prima, quae supra omnes est, tam Filii praerogativa, quam suae privilegio sanctitatis. Petrus et Andreas, ait, Jacobus et Joannes, et caeteri qui sequuntur. Hi omnes perseverabant unanimiter cum mulieribus, et Maria matre Jesu. Itane et mulierum sese ultimam exhibebat, ut novissima omnium illos contentio de primatu ; cum Maria, quanto major erat, humiliaret se non modo in omnibus, sed et prae omnibus. Merito facta est novissima prima, quae, cum prima esset omnium, sese novissimam faciebat. Merito facta est omnium domina, quae se omnium exhibebat ancillam. Merito denique super angelos exaltata est, quae et infra viduas et poenitentes, infra eam de qua ejecta fuerant septem daemonia, ineffabili sese mansuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝑfectum ẽ: & euacuetur qd̾ est
deficiens: qui uniuersam irrigat
suꝑficiem paradysi. Nec mͦ irrigat.
sed inebriat. fons orton. puteus aqua¬
rũ uiuentium que fluunt impe¬
tu de lybano: fluminis impetus
letificat ciuitatem di. Quis uͦ fons

Expanded text:
rfectum est, et evacuetur quod est deficiens, qui universam irrigat superficiem paradisi. Nec modo irrigat, sed inebriat, fons hortorum, puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Libano: et fluminis impetus laetificat civitat
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Alioꝵ quippe u̾ecundiam
suam reputans sustinere ñ po¬
tuit: ñ potuit uini dissimulare
defectũ. Ubi sane tamqm incre
nec tam̃ desꝑauit: minist᷑s am¬
monet facere qd̾ diceret eis. Num
quid ñ ab iuitio uenisse pastores.
&e primã omniũ mariam inue¬
nisse legunt᷑: Inuenerunt ait
eugłista mariam ⁊ ioseph ce Ii¬
fantẽ positum inp̾sepio Sic & ma¬
gi quoq si recolis ñ sine maria
matre eiꝰ puerũ iuensre: & in
ducens in cempłu d̾ni templi
dnm. multa quid̃e a symeone
audiuit. tam de eo. qmͣ de se ip¬
sa. ad loquendu tarda. uelox
ad audiendum. Et quidẽ ma¬
ria conseruabat omĩa uerba hec.
conferens incorde suo: sed in his
omĩb neq de ipso incarnatio
comici pleni rimarũ effluimꝰ
undiq. Gociens deniq maria fili¬
um audiuit. ñ mͦ turbis loquen¬
tẽ in parabolis. sed oe discipłis se¬
orsum regni d̃ĩ mysteria reue¬
lantem: uidit miracła facientẽ.
uidit demũ in cruce pendentẽ.

Expanded text:
fuit. Aliorum quippe verecundiam fuit. Aliorum quippe verecundiam suam reputans, sustinere non potuit, non potuit vini dissimulare defectum. Ubi sane increpata esnec tamen desperavit, ministros admonens facere quod diceret eis. 11. Nunquid non ab initio venisse pastores, et primam omnium Mariam invenisse leguntur? Invenerunt, ait evangelista, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio . Sic et magi quoque, si recolis, non sine Maria matre ejus puerum invenerunt , et inducens in templum Domini templi Dominum, multa quidem a Simeone audivit tam de eo, quam de se ipsa , ad loquendum tarda, velox ad audiendum. Et quidem Maria conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo : sed in his omnibus neque de ipso incarnationcomici, pleni rimamarum effluimus undique . Toties denique Maria filium audivit, non modo turbis loquentem in parabolis, sed et discipulis seorsum regni Dei mysteria revelantem, vidit miracula facientem, vidit deinde in cruce pendentem,
Abbreviated transcription (Latin):
sima sane gẽma indiademate
micans. in caꝑite stella. rubor in
facie. hominis uerecondi Annon
quis putat qd̾ hac caruerit gr̃a.
quȩ gr̃a plena fuit: Pudibunda
fuit maria: ex eugłio hoc ꝓbamꝰ.
Ybienĩ aliqñ loquax: ubi presũp¬
tuosa suisse uidetur: foris stabat.
querens loqui filio. nec materna
auctoritate aut sermonẽ int̾rupit:
aut habitationẽ irruit. in qͥ
filius loquebatur. In omĩ
deniq cęxtu quatuor cugłioꝵ: si
bene meminimꝰ. ñ nisi quater ma¬
ria loquens auditur. Primo qui¬
d̾e ad angłm. sed cũ iam semel
atq iterũ alloquutꝰ eam fuisset:
scdo ad elrxabeth quando uox sa¬
lutationis eiꝰ ioħem crultare fecit
in utero: & ea magnificante ma¬
riam. ipsa magis dnm magnifi¬
care curauit: tercio ad filium
pater eiꝰ dolentes quesissent eum:
quarto innuptiis adfilium & mi¬
nistros. Et his quidem sermo cer¬
tissimꝰ index ingenitȩ mansuetu¬
dinis & uirginalis uerecundiȩ

Expanded text:
sima sane gemma in diademate, sima sane gemma in diademate, micans in capite stella, rubor in facie hominis verecundi. An vero quis putat, quod hac caruerit gratia, quae gratia plena fuit? Pudibunda fuit Maria: ex Evangelio id probamus. Ubi enim aliquando loquax, ubi praesumptuosa fuisse videtur? Foris stabat quaerens loqui filio , nec materna auctoritate aut sermonem interrupit, aut habitationem irrupit, in qua Filius loquebatur. In omni denique textu quatuor Evangeliorum, si bene meminimus, nonnisi quater Maria loquens auditur. Primo quidem ad angelum, sed cum jam semel atque iterum allocutus eam fuisset: secundo, ad Elisabeth, quando vox salutationis ejus Joannem exsultare fecit in utero, et ea magnificante Mariam, ipsa magis Dominum magnificare curavit : tertio, ad Filium, pater ejus dolentes quaesissent eum : quarto, in nuptiis ad Filium et ministros . Et is quidem sermo certissimus index ingenitae mansuetudinis, et virginalis verecundiae
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio admirationẽ concipi¬
mꝰ: s uenerationẽ. s deuotionẽ.
sed ꝯsolationem. Geterũ quȩ re¬
stant adhuc & imitationẽ reqͥ¬
runt Non ẽ nobis ante ortum
tam multipharie multisq mo¬
dis ꝓmitti diuinitꝰ celitꝰ prenin¬
tiari: sed nec ab archangło ga¬
briele tam nouȩ salutationis
obsequiis honorari. Oius aũ
cetera duo cõmunicat nobis:
plane secretũ suum sibi. Sola
enĩ est. de qua dicitur. qd̾ in ea
dicit᷑. qd ex te nascetur sanctũ.
uocabit᷑ filius di. Offerant᷑ regi
uirgines. sed pꝰ eam: nam pͥmatũ
sola uendicat sibi. Multomag̃
aũ sola sine corruptione concep̃:
sine grauamine tulit. sine dolore
filiũ parcuriuit. Idaq nichil
hoꝵ a nobis erigitur: sed exigitur
plane ñ nichil. Numqͥd enĩ si de¬
fuerit etiã nobis mansuetudo
pudoris. si humilitas cordis. si
magnanimitas fidei. si compassio
m̃tis: negligentiã nr̃am mune¬
rũ singłaritas excusabit: Gratis¬

Expanded text:
sine dubio admirationem concipisine dubio admirationem concipimus, sed venerationem, sed devotionem, sed consolationem. 10. Caeterum quae restant adhuc, et imitationem requirunt. Non est nobis ante ortum tam multifarie multisque modis promitti divinitus, coelitus praenuntiari: sed nec ab archangelo Gabriele tam novae salutationis obsequiis honorari. Minus autem caetera duo communicat nobis: plane secretum suum sibi. Sola enim est, de qua dicitur: Quod in ea ndicitur: Quod ex te nascetur Sanctum, vocabitur Filius Dei . Offerantur regi virgines, sed post eam: nam primatum sola vindicat sibi. Multo magis autem sola sine corruptione concepit, sine gravamine tulit, sine dolore filium parturivit. Itaque nihil horum a nobis exigitur; sed exigitur plane nonnihil. Nunquid enim, si defuerit nobis etiam mansuetudo pudoris, si humilitas cordis, si magnanimitas fidei, si compassio mentis, negligentiam nostram munerum singularitas excusabit? Gratis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amisit ut longe głosior fiat
oe uirginitas ex fecunditate. et
ex uirginitate fecunditas. acmu¬
tuis sese radiis illustrare: hȩc duo
sydera uideantur. Magnũ enĩ
uirginem ẽẽ: sed uirginẽ matre
esse: longe ampliꝰ ꝑ omẽm mo¬
dũ. Iure etiã illud molestissi¬
mũ tedium quo reliquȩ om̃s
gͣuidȩ mulieres laborare nos¬
cunt᷑: sola ñ sentit. quȩ sine libi¬
dinosa uoluptate concepit.
Unde & in ipso suȩ conceptionis
initio qͣndo potissimũ ceterȩ
uirgines miserabiliꝰ affligunt.
maria tota alacritate montana
conscendit. ut elizabech ministͣ
depositũ. portans illud onus
leue: portans a quo portabatur
Sic ce in parcu qmͣ lucidum est
qd̃ noua exultatione nouã edi¬
dit ꝓlem: sola int̾ mulieres a
cõmuni maledicto & dolore par¬
turientiũ aliena: Sirerũ precia
de raritate pensamꝰ: nichil hiis
in omĩb istis: nec pͥmam simiłe
uisa ẽ. nec habere sequentem. E
quib nos si ea fidelit̾ intuemur.

Expanded text:
non amisit; ut longe gloriosior fiat non amisit; ut longe gloriosior fiat et virginitas ex fecunditate, et ex virginitate fecunditas, ac mutuis sese radiis illustrare haec duo sidera videantur. Magnum enim est virginem esse; sed virginem matrem esse, longe amplius per omnem modum. Jure etiam illud molestissimum taedium, quo reliquae omnes gravidae mulieres laborare noscuntur, sola non sensit, quae sola sine libidinosa voluptate concepit. Unde et in ipso suae conceptionis initio, quando potissimum caeterae mulieres miserabilius affliguntur, Maria tota alacritate montana conscendit, ut Elisabeth ministradepositum, portans onus leve, portans a quo portabatur. Sic et in partu quam lucidum est quod nova exsultatione novam edidit prolem, sola inter mulieres a communi maledicto et dolore parturientium 1010 aliena. Si rerum pretia de raritate pensamus, nihil his in omnibus istis nec primam similem visa est, nec habere sequentem. E quibus nos, si ea fideliter intuemur,
Abbreviated transcription (Latin):
ficatione maria concipet. Nam
est luminis: nec facile dixerim
qd̃ uł angłicus ocłs ad huius ful¬
goris uehem̃tiam ñ caliget. De
cetero sane & uirginitatẽ carnis
ꝓpositũ uirginitatis. maxime et
ipsiuis quoq ꝓpositi nouitas eui¬
dent̾ illustrat. qd̾ uidelicet in liber¬
tatẽ sp̃c legis mysaicȩ decreta
tran¶cẽdens illibatã deo corpori
simul & sp̃c scĩmoniam uouit.
ꝑrobat enĩꝓpositi iniuiolabile fun¬
dam̃tũ quod tam constanter pro¬
mitcenti filium angło responde¬
tur. Quomꝰ fiet istud. qm̃ iuirũ
ñ cognoscoͦ forte enĩ ꝓꝑterea
pͥmo turbata est in sermone eiꝰ
& cogitabat qualis esset ista
salutatio: qd̃ benedictam sese
audisset inmulierib. quȩ nmi¬
rũ benedici in uirginib semꝑ
uͦ in ꝓmissione filii manifestum
uͥginatis ꝑicłm uidebat᷑: ñ potuit
ultra dissimulare. qͥn diceret.
Quomͦ fiet istud. qm̃ uirum non
ꝯgnosco: Merito ꝓinde & illam
meruit benedictionẽ. & hanc

Expanded text:
ficatione Maria conciperet. Naest luminis: nec facile dixerim, quod vel angelicus oculus ad hujus fulgoris vehementiam non caliget. De caetero sane et virginitatem carnis et propositum virginitatis, maxime et ipsius quoque propositi novitas evidenter illustrat: quod videlicet in libertate spiritus legis Mosaicae decreta transcendens, illibatam Deo corporis simul et spiritus sanctimoniam vovit. Probat enim propositi inviolabile fundamentum, quod tam constanter promittenti filium angelo respondit: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Forte enim propterea primo turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista salutatio, quod benedictam sese audisset in mulieribus, quae nimirum benedici in virginibus semper vero in promissione filii manifestum virginitatis periculum videbatur, non potuit ultra dissimulare quin diceret: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Merito proinde et illam meruit benedictionem, et hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotalis uirga dũ sine radi¬
ce floruit: hanc gedeonis uellus
dũ in medio siccȩ areȩ maduit.
hanc in ihezecielis uisiomĩ ori¬
entalis porta quȩ nulli umqͣm
patuit. p̃signabat: hanc deniq
pre ceteris ysaias nunc ugam ex
radice iesse oriturã ꝓmitcebat.
nunc euidentiꝰ uirginẽ paritu¬
ram. Merito signũ hoc magnũ
in cęlo apparuisse scribitur: qd̾
tanto ante de celo noscitur ẽẽ
ꝓmissum. Dñs ait: ipse dabit
uobis signum. Ecce uirgo con¬
cipiet. Magnũ ꝓfecti signum
dedit: quia & magnꝰ ipse qui de¬
dit. Huiꝰ gͦ prerogatiuȩ fulgor.
quoꝵ ñ uehemĩter reuerberat
aciem ocłoꝵ: Iam in eo qd̃ reue¬
renter atq officiosissime ab ar¬
changło salutata ẽ. ut iam tunc
in regali solio supra om̃s cȩlesti¬
um ordines legionũ exaltatã
cernere uideret᷑: & paulominus
adoraturꝰ feminã qui solebat ab
hominib actenꝰ equanimit̾ ado

Expanded text:
sacerdotalis virga, dum sine radisacerdotalis virga, dum sine radice floruit ; hanc Gedeonis vellus, dum in medio siccae areae maduit ; hanc in Ezechielis visione orientalis porta, quae nulli unquam patuit , praesignabat. Hanc denique prae caeteris Isaias nunc virgam de radice Jesse orituram promittebat ; nunc evidentius virginem parituram. Merito signum hoc magnum in coelo apparuisse scribitur, quod tanto ante de coelo noscitur fuisse promissum. Dominus ait: Ipse dabit vobis signum. Ecce virgo concipiet . Magnum profecto signum dedit, quia et magnus ipse qui dedit. Hujus ergo praerogativae fulgor quorum non vehementer reverberat aciem oculorum? Jam in eo quod tam reverenter atque officiosissime ab archangelo salutata est, ut jam tunc in regali solio supra omnes coelestium ordines legionum exaltatam cernere videretur, et paulo minus adoraturus feminam, qui solebat ab hominibus hactenus aequanimiter ado
Abbreviated transcription (Latin):
cundo inangłica salutatione.
tercio in sp̃c suꝑuentione: quar¬
to in filii di inenarrabili concep¬
tione. Sic & in his quoq sydere¬
um plane radiat decus: quod
uirginitatis pͥmiceria. qd̃ sine
corruptione fecunda. qd̃ sine gra¬
uamine grauida. qd̃ sine dolo¬
re puerꝑa. Nichilominꝰ etiã hȩc¬
do pudoris. deuotio humilita¬
tis. magnanimitas credulitatis.
martyriũ cordis. Urẽ quidẽ se¬
dulitatis erit singła quȩq dili¬
gentĩ intueri: nos interĩ satis fe¬
cisse uidebim᷑. si breuiter ea potu¬
erimꝰ demonstrare. Qd̃ gͦ sydere¬
um micat in gen̾ãtione marie:
Elane qd̃ exregib orta. qd̃ ex semi¬
ne abrahȩ. qd̃ generosa ex stirpe
dauid. Siid parũ uidetur: adde
qd̃ generatiomi illi ob singłare pͥ¬
uilegiũ scĩtatis duinitꝰ noscitur
c̃ẽ concessa. qd̾ longe ante eisdem
patrib celitꝰ rȩꝓmissa. qd mysticis
p̃figurata miracłis. qd̃ oraculis
prenuntiata. ꝓpħicis. Hanc enĩ

Expanded text:
cundo, in angelica salutatione; cundo, in angelica salutatione; tertio, in Spiritus superventione; quarto, in Filii Dei inenarrabili conceptione. Sic et in his quoque sidereum plane irradiat decus, quod virginitatis primiceria, quod sine corruptione fecunda, quod sine gravamine gravida, quod sine 1009 dolore puerpera. Nihilominus etiam specdo pudoris, devotio humilitatis, magnanimitas credulitatis, martyrium cordis. Vestrae quidem sedulitatis erit singula quaeque diligentius intueri. Nos interim satis fecisse videbimur, si breviter ea potuerimus demonstrare. 8. Quid ergo sidereum micat in generatione Mariae? Plane quod ex regibus orta, quod ex semine Abrahae, quod generosa ex stirpe David. Si id parum videtur, adde quod generationi illi ob singulare privilegium sanctitatis divinitus noscitur esse concessa; quod longe ante eisdem patribus coelitus repromissa; quod mysticis praefigurata miraculis; quod oraculis praenuntiata propheticis. Hanc enim
Abbreviated transcription (Latin):
uit eam filiuis suus. In capite
Bignũ plane stellis coronari ca¬
put. qd̾ ce ipsis longe clarius mi¬
cans. ornet eas potiꝰ qm ornetur
ab eis. Etͥd ni coronent sydera:
qmͣ sol uestit: Sicut dies uerni
ait circumdabant eam flores
rosarum: & lylia conuallium.
Nimirũ leua sponsȩ sub capite
eiꝰ. & iam dextera illius amplexabi¬
tͣ eam. Quis illas estimet gem¬
mas. quis stellas nominet: e qui¬
b mariȩ regium diadema com¬
pactũ est: Supͣ hominẽ est. coro¬
nȩ huiꝰ rationem exponere: indi¬
care cõpositionem. Nos tamen
ꝓ modulo nr̃ȩ eriguteatis absti¬
nentes aꝑiculoso scrutinio secre¬
toꝵ ñ incongrue forsitan duode¬
cim stellas istas. duodecim pre
adornatur. Siquid̾e inuenire ẽ.
in maria p̃rogatuas cordis: & si¬
fuerit t̾narius iste ꝑ quat̾nariũ
multiplicatꝰ. habeamꝰ forte stel¬
ma fulgeat uniuersis. Michi sa¬
ne singłaris rutilat fulgor: pͥmo
quidẽ in mariȩ generatione. se¬

Expanded text:
vit eam filius suus. 7. In capite vit eam filius suus. 7. In capite Dignum plane stellis coronari caput, quod et ipsis longe clarius micans, ornet eas potius quam ornetur ab eis. Quidni coronent sidera quam sol vestit? Sicut dies verni, ait, circumdabant eam flores rosarum, et lilia convallium . Nimirum laeva sponsi sub capite ejus et jam dextera illius amplexatur eam . Quis illas aestimet gemmas? quis stellas nominet, quibus Mariae regium diadema compactum est? Supra hominem est coronae hujus rationem exponere, indicare compositionem. Nos tamen pro modulo nostrae exiguitatis, abstinentes a periculoso scrutinio secretorum, non incongrue forsitan duodecim stellas istas, duodecim praeadornatur. Siquidem invenire est in Maria praerogativas coeli, fuerit ternarius iste per quaternarium multiplicatus, habemus forte stelpraefulgeat universis. Mihi sane singularis rutilat fulgor; primo quidem, in Mariae generatione; se
Abbreviated transcription (Latin):
amictũ. Non est uͥtutis humanȩ:
s ne angłicȩ quidẽ. Sublimior
quedã necessaria est. Sp̃c sc̃s inqͥt
tͥ. Nichil itaq mirũ. sitali obum¬
neat᷑ amictꝰ. Mulier inqͥt amicta
sole. Piane amicta lumine sic̃
uestim̃to. Non ꝑcipit forte carna¬
lis: nimirũ sp̃ale est stulticia illi
uidetur. Non sic uidebat᷑ apło:
qͥ dicebat. Induimini iħm xꝑm
ꝑrima: ĩmo qm intima fieri me¬
riusti. qnͣtam inuenisti gr̃am
apud cũm. Inte manet &e tuin eo.
ce uestis eum. & uestiris ab eo. Ue¬
stis eum substantia carms: & ue¬
stit ille te suȩ gla magestatis.
Hestis nube solem: & sole ipsa ue¬
stiris. Nouũ enĩ fecit d̾ns super
t̾ram. ut mulier circũdaret ui¬
ecce uir oriens nom̃ eius. Nouũ
quoꝙ fecit in celo: ut mulier so¬
le appareret amicta. Deniq et
coronauit eum: & uicissim ab eo
meruit coronari. Egredimini
filiȩ syon ce uidete matrẽ salo¬
monis: in diademate quo corona

Expanded text:
amictum. Non est virtutis humanae, amictum. Non est virtutis humanae, sed nec angelicae quidem: sublimior quaedam necessaria est. Spiritus sanctustibi . Nihil itaque mirum si sub tali obumneatur amictus. 6. Mulier, inquit, amicta sole. Plane amicta lumine tanquam vestimento. Non percipit forte carnalis: nimirum spirituale est, stultitia illi videtur. Non sic videbatur Apostolo, qui dicebat: Induimini Dominum proxima, imo quam intima fieri meruisti, quantam invenisti gratiam apud eum! In te manet, et tu in eo; et vestis eum, et vestiris ab eo. Vestis eum substantia carnis, et vestit ille te gloria suae majestatis. Vestis solem nube, et sole ipsa vestiris. Novum enim fecit Dominus super terramEcce vir, Oriens nomen ejus . Novum quoque fecit in coelo, ut mulier sole appareret amicta. Denique et coronavit eum, et vicissim ab eo meruit coronari. Egredimini, filiae Sion, et videte regem Salomonem in diademate, quo corona
Abbreviated transcription (Latin):
Amplectam mariȩ uestigia fr̃ẽs:
&e deuotissima supplicatione bea¬
tis illius pedib ꝓuoluamur.
Teneamꝰ eam nec dimittamꝰ: do¬
nec benedixerit nobis. Potens ẽ
enĩ. Nempe uellus ẽ mediũ inter
rorem & aream: mulier int̾ solem
constituta. Sed forte miraris non
tam uellꝰ oꝑtum rore: qmͣ amic¬
tam sole mulierem. Mag¬
na siquidẽ familiaritas:
sed mira omĩno uicinitas solis
oe mulieris. Quomͦ enĩ intam
sichem̃ti feruore. tam fragilis na¬
tura subsistit: Merito quidem
admiraris moyses scẽ: & curiosiꝰ
desideras intueri Uerumtam̃
solue calciam̃ta de pedibus tuis:
ce in uolucra pone carnaliũ cogi¬
tationũ si accedere concupiscis.
uado inquit & uidebo uisionem
hanc magnã. Magna plane uisio
rubus ardens sine conbustione:
magnũ signũ mulier illesa. ma¬
nens amicta sole. Non ẽ rubi na¬
tura oꝑtum undiq flamis mane¬
re nichilommꝰ inconbustũ: ñ mu¬
lieris potentia. ut sustineat. solis

Expanded text:
Amplectamur Mariae vestigia, fratres mei, Amplectamur Mariae vestigia, fratres mei, et devotissima supplicatione beatis illius pedibus provolvamur. Teneamus eam, nec dimittamus donec benedixerit nobis: potens est enim. Nempe vellus est medium inter rorem et aream, mulier inter solemclesiam constituta. Sed forte miraris non tam vellus opertum rore, quam amictam sole mulierem. Magna siquidem familiaritas, sed mira omnino vicinitas solis et mulieris. Quomodo enim in tam vehementi fervore tam fragilis natura subsistit? Merito quidem admiraris, Moyses sancte, et curiosius desideras intueri. Verumtamen solve calceamenta de pedibus tuis, et involucra pone carnalium cogitationum, si accedere concupiscis. Vado, inquit, et videbo visionem hanc magnam . Magna plane visio, rubus ardens sine combustione; magnum signum, mulier illaesa manens amicta sole. Non est rubi natura, opertum undique flammis, manere nihilominus incombustum; non mulieris potentia, ut sustineat solis
Abbreviated transcription (Latin):
sub mariȩ pedib conculcatꝰ. &
tem. Nimirũ ipsa est quondam
adeo ꝓmissa mulier serpentis
antiqui caput uircutis pede con¬
tͥtura: cuiꝰ plane calcaneo in mul¬
causa. sola enĩ contͥuit uniuer¬
sam hereticã prauitatem. Ali¬
us ñ de substantia carnis suȩ
xꝑm edidisse domatizabat. aliꝰ
paruulũ ñ peꝑisse. sed repperis¬
tam blasphemabat. alius dei
matrẽ audire ñ sustinens. mag¬
nũ illud nomen theothocos
impiissime suggillabat sed con¬
triti sunt insidiatores. conculta¬
ti supplantatores. confutati de¬
rogatores: & beatam eam dicũt
omies generationes. Beniq et
parienti: ut nascentem excipi¬
ens filium deuoraret qd̃ inimiciȩ
essent. inter semen mulieris et
qd̃ uidelicet ñ ex se splendeat: sed
ab eo qui dicit sine me nichil pote¬
stis facere: habes mediatͥcem quã
tͥ pauloante cõmendauimꝰ euiden¬
ter expressam. Mulier inquit a¬
micta sole & luna subpedib eꝰ.

Expanded text:
sub Mariae pedibus conculcatus et sub Mariae pedibus conculcatus et tem. Nimirum ipsa est quondam a Deo promissa mulier, serpentis antiqui caput virtutis pede contritura: cujus plane calcaneo in mulcausa. Sola enim contrivit universam haereticam pravitatem. Alius non de substantia carnis suae Christum edidisse dogmatizabat; alius parvulum non peperisse, sed reperistam blasphemabat; alius Dei Matrem audire non sustinens, magnum illud nomen Theotocos impiissime suggillabat. Sed contriti sunt insidiatores, conculcati supplantatores, confutati derogatores, et beatam eam dicunt omnes generationes. Denique etidiatus est parienti, ut nascentem excipiens filium devoraret, quod inimicitiae essent inter semen mulieris et o, quod videlicet non ex se splendeat, sed ab 1008 eo qui dicit: Sine me nihil potestis facere ; habes mediatricem, quam tibi paulo ante commendavimus, evidenter expressam. Mulier, inquit, amicta sole, et luna sub pedibus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
na solus sꝑlendor atq omnino
mutabilis & incertꝰ: qui ñqm
in eodem. statu ꝑmaneat. Iure
gͦ maria sole ꝑhibẽt ãmicta. quȩ
ꝓfundissimã diuinȩ sapientiȩ
ultra qͣm credi ualeat penetrauit.
abyssum. ut quantũ sine ꝑsonali
unione creaturȩ condicio patit᷑.
luci illi in accessibils uideat᷑ im¬
mersa. Illo nimirum igne ꝓpħe
labia purgant᷑: illo igne seraphyn
accendunt᷑. Longe uͭ alit̃ maria
meruit. ñ uelut sum matim
di. Candidissimꝰ saneꝰ & calidissi¬
mus huius mulieris amictus
cuiꝰ omĩa cam excellenter irra¬
diata noscuntur: ut nichil in
ea ñ dico tenebrosum. sed ne
obscurum saltem. uł minꝰ luci¬
dum. sed ne tepidũ quidẽ aliqͥd
aut ñ feruentissimũ liceat suł.¬
picari Insipientia uͦ omĩs lon¬
ge sub pedib eius: ut penitus
absit hȩc ab insipientiũ mulie¬
rũ numero. & collegio uͥginum
fatuarũ. Immouͦ & unicus il
sapientiam ꝑdidit in decore suo.

Expanded text:
na solus splendor, atque is omnino na solus splendor, atque is omnino mutabilis et incertus, qui nunquam in eodem statu permanet. Jure ergo Maria sole perhibetur amicta, quae profundissimam divinae sapientiae, ultra quam credi valeat, penetravit abyssum: ut quantum sine personali unione creaturae conditio patitur, luci illi inaccessibili videatur immersa. Illo nimirum igne prophetae labia purgantur , illo igne seraphin accenduntur. Longe vero aliter Maria meruit, non velut summatim di. Candidissimus sane, sed et calidissimus hujus mulieris amictus: cujus omnia tam excellenter irradiata noscuntur, ut nihil in ea, non dico tenebrosum, sed ne subobscurum saltem, vel minus lucidum, sed ne tepidum quidem aliquid, aut non ferventissimum, liceat suspicari. 4. Insipientia vero omnis longe sub pedibus ejus est, ut penitus absit haec ab insipientium mulierum numero, et collegio virginum fatuarum. Imo vero et unicus illsapientiam perdidit in decore suo,
Abbreviated transcription (Latin):
ea est que ueld̃ alterum solem in¬
sic ipsa quoq ñ discutit merita:
sed omĩb sese exorabilem. omnib
clem̃tissimã p̃bet. omniũ deniq
necessitates amplissimo. quodam
miseratur affectu. Nam & defectꝰ
omĩs sub ea & quicqͥd fragilitatis
corruptionis ẽ. excellentissima qua¬
d̾a sublimitate preceteris omĩb ex¬
cedit &e suꝑgreditur creaturis: ut
merito sub pedib ciꝰ luna ẽẽ dicat᷑.
Auoqͥn nichil magnũ dixisse ui¬
debimur: ut sit luna ista
raphin exaltatam: nefas est du-¬
bitare. Solet aũ luna ñ mͦ defec¬
tum corruptionis. sed ce stulticiã
temporis. designare. Illam qͥd̃e
ꝓpter mutabilitatem hanc sa¬
ne. ꝓpter susceptum aliunde
splendorem. Utraq uͦ ut ita di¬
xerim luna sub mariȩ pedibus
congrue satis ponitur: alio ca¬
m̃ atq alio modo. Si quide stultꝰ
ut luna mutat᷑. sapiens autem
ꝑmanec ite sol. In sole nimirum
&e feruor & splendor stabilis. in lu¬

Expanded text:
ea est, quae velut alterum solem inea est, quae velut alterum solem insic ipsa quoque praeterita non discutit merita; sed omnibus sese exorabilem, omnibus clementissimam praebet, omnium denique necessitates amplissimo quodam miseratur affectu. Nam et defectus omnis sub ea: et quidquid fragilitatis seu corruptionis est, excellentissima quadam sublimitate prae caeteris omnibus excedit et supergreditur creaturis, ut merito sub pedibus ejus luna esse dicatur. Alioquin nihil magnum dixisse videbimur, ut sit luna ista raphin exaltatam nefas est dubitare. Solet autem luna non modo defectum corruptionis, sed et stultitiam temporis designare; illam quidem propter mutabilitatem, hanc sane propter susceptum aliunde splendorem. Utraque vero, ut ita dixerim, luna sub Mariae pedibus congrue satis ponitur, alio tamen atque alio modo: siquidem stultus ut luna mutatur; sapiens autem permanet ut sol . In sole nimirum et fervor, et splendor stabilis; in lu
Abbreviated transcription (Latin):
ria: de cecero suspectã habeas.
ce accedere uerearis. Quod sut
uere sunt plena mag̃ omĩa pieta¬
tis ce gr̃e. plena mansuetudinis &
misodiȩ. quȩ ad eam ꝑtinent inue¬
mediatͥcem benignissima mise¬
ratione ꝓuidit. in qua nichil pos¬
sit ẽẽ suspectum. Deniq omĩb om¬
nia facta est sapientib & insipien¬
tib copiosissima caritate debitͥcem
se fecit: om̃ib miscdiȩ sinum a¬
ꝑuit: ut de plenitudine eiꝰ acci¬
piant uniuersi. captiuus redẽp¬
tionẽ. eger curationem. tristis¬
consolationẽ. peceator ueniam.
iustꝰ gr̃ãm. angłs leticiam: deniq
tota tͥnitas głam. filii ꝑsona car¬
nis humanȩ substantiã: ut ñ sit
qui se abscundat a calore eius:
Putas ne ipsa est sole amicta muli¬
er: Esto siquidem ut de p̾sentiȩc¬
cłia ad intelligendum ꝓpħicȩ ui¬
sionis series ipsa demonstret: sed
so plane ñ inconuenienter mariȩ
uidebitur atcͥbuendum. Nimirũ

Expanded text:
ria, de caetero suspectam habeas, ria, de caetero suspectam habeas, et accedere verearis. Quod si, ut vere sunt, plena magis omnia pietatis et gratiae, plena mansuetudinis et misericordiae, quae ad eam pertinent invemediatricem benignissima miseratione providit, in qua nihil possit esse suspectum. Denique omnibus omnia facta est, sapientibus et insipientibus copiosissima charitate debitricem se fecit. Omnibus misericordiae sinum aperit, ut de plenitudine ejus accipiant universi, captivus redemptionem, consolationem, peccator veniam, justus gratiam, angelus laetitiam, denique tota Trinitas gloriam, Filii persona carnis humanae substantiam; ut non sit qui se abscondat a calore ejus. 3. Putasne, ipsa est sole amicta mulier? Esto siquidem, ut de praesenti Ecclesia id intelligendum propheticae visionis series ipsa demonstret; sed id plane non inconvenienter Mariae videtur attribuendum. Nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid i uereat᷑ peccator accedere
ne quẽadmodũ fluit cera a faci¬
e ignis. sic pereat ipse afacie di:
Itaq iam ne ipsa mulier benedic¬
ta in mulierib uidebitur ocio¬
sa: inuenietur equid̾ẽ locus eiꝰ
in hac reconciliatione. Opus enĩ
mediatore ad mediatorem istũ:
nec alter nob̾utilior. qͣm ma¬
ria. Crudelis nimirũ mediatrix
eua. ꝑ quã serpens antiquus pe¬
stiferum & ipsi uiro uirꝰ infu¬
dit: sed fidelis maria. quȩ salu¬
tis anthidotum & uiris & muli¬
erib ꝓpinauit. Illa enĩ mini¬
stra seductionis. hec. ꝓpinationiᷤ.
illa suggessit preuaricationẽ.
hȩc ingessit redemptionẽ. Quid
ad mariam trepidet humana
fragilitas: Nichil austerum in
ea nicħil t̾ribile: tota suauis est.
omnib offerens lac & lanam. Re¬
uolue diligentiꝰ euglicȩ hystoriȩ
seritem uniuersam: & siquid for¬
te increpatoriũ. siquid durũ.
siquod deniq signũ uel tenuis
indignationis occurrerit in ma¬

Expanded text:
Quidni vereatur peccator accedere, Quidni vereatur peccator accedere, ne, quemadmodum fluit cera a facie ignis, sic pereat ipse a facie Dei? 2. Jam itaque nec ipsa mulier benedicta in mulieribus videbitur otiosa: invenietur equidem locus ejus in hac reconciliatione. Opus est enim mediatore ad mediatorem istum, nec alter nobis utilior quam Maria. Crudelis nimium mediatrix Eva, per quam serpens antiquus pestiferum etiam ipsi viro virus infudit; sed fidelis Maria, quae salutis antidotum et viris, et mulieribus propinavit. Illa enim ministra seductionis; haec, propitiationis: illa suggessit praevaricationem, haec ingessit redemptionem. Quid ad Mariam accedere trepidet humana fragilitas? Nihil austerum in ea, nihil terribile: tota suavis est, omnibus offerens lac et lanam. Revolve diligentius evangelicae historiae seriem universam: et si quid forte increpatorium, si quid durum, si quod denique signum vel tenuis indignationis occurrerit in Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Uehementer quidem nob dilecdis¬
simi uir unꝰ & mulier una nocue
restaurantur: nec sine magno
fenore gr̃arum. Neq enĩ sicut.
delictum. ita ce donum. sed exce¬
dit dampni estimationem bene¬
ficii magnitudo. Sic nimirum
prudentissimus & clementissimꝰ
artisex qd̾ quassatum fuerat. ñ
ex ueteri. & euam transfunderee.
in mariam. Et quid̾e sufficere
poterat rꝑo: siquidem ce nunc
om̃ĩs sufficiencia nr̃a ex eo est.
sed nobis bonũ non erat esse bo¬
minẽ solum. Congruum mag̃
ut adesset. nr̃e reparationi sexus
uterq quoꝵ corruptioni neuter
defuisset. fidelis plane & p̃potens
mediator dĩ ce hominũ homo
uerentur homines magestatem.
Absorta udetur inditatem hu-¬
manitas. ñ qd̃ sit mutata substã¬
tia: sed affectio dificata. Non sola
illi cantatur miscd̃ia. cantatur
pariter & iudicium: quia ce si di¬
dicit ex his que passus est compas¬
sionẽ. ut misericors fieret: habec
tam̃ ce iudiciariam potestatem.
Beniq d̾s nr̃ ignis consumens ẽ.

Expanded text:
ehementer quidem nobis, dilectissimi, vir unus et mulier una nocuerrestaurantur; nec sine magno fenore gratiarum. Neque enim sicut delictum, ita et donum; sed excedit damni aestimationem beneficii magnitudo. Sic nimirum prudentissimus et clementissimus artifex, quod quassatum fuerat, non Adam ex veteri, et Evam transfunderet in Mariam. Et quidem sufficere poterat Christus; siquidem et nunc omnis sufficientia nostra ex eo est; sed nobis bonum non erat esse hominem solum. Congruum magis, ut adesset nostrae reparationi sexus uterque, quorum corruptioni neuter defuisset. Fidelis plane et praepotens mediator Dei et hominum homo verentur homines majestatem. Absorpta videtur in deitatem humanitas, non quod mutata sit substantia, sed affectio deificata. Non sola illi cantatur misericordia, cantatur pariter et judicium ; quia, etsi didicit ex his quae passus est compassionem, ut misericors fieret, habet tamen et judiciariam potestatem. Denique Deus noster ignis consumens est .
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ crebris susptriis & feruentissi¬
ma affectione abrumꝑe hinc. & in
illa tã felicia agnuna iaculari a¬
mmos studeamus: Ue nobis adu¬
ritia cordis nr̃i. ue apeccato gentiũ
quas apłs memorat sine affectioẽ
fuisse. Prestolatur nos ȩcłia illa
pͥmitiuoꝵ & negligimꝰ. desiderant
nos sc̃i &e parupendimꝰ. expectant
nos iusti &e dissimulamꝰ. Excitem᷑
aliquando frẽs. resurgamꝰ cũ xꝑo.
queramꝰ quȩ sursũ sunt. quȩ sur¬
sũ st̃ sapiamus. Besideremꝰ desi¬
derantes nos: p̃stolemꝰ p̃stolantes
nos. expectantes nos uotis p̃occu¬
pemus animoꝵ. Ecce enĩ in hac
nr̃a cõmunione nichil securita¬
tis. nicħ ꝑfectionis. nicħ quietis:

Expanded text:
ut non crebris suspiriis et ferventissiut non crebris suspiriis et ferventissima affectione abrumpere hinc, et in illa tam felicia agmina jaculari animos studeamus? Vae nobis a duritia cordis nostri! vae a peccato gentium, quas Apostolus memorat sine affectione fuisse! Praestolatur nos Ecclesia illa primitivorum, et negligimus; desiderant nos sancti, et parvipendimus; exspectant nos justi, et dissimulamus. Excitemur aliquando, fratres; resurgamus cum Christo, quaeramus quae sursum sunt, quae sursum sunt sapiamus. Desideremus desiderantes nos, properemus ad praestolantes nos, exspectantes nos votis praeoccupemus animorum. Ecce enim nihil in hac nostra communione securitatis, nihil perfectionis, nihil quietis:
Abbreviated transcription (Latin):
fatio nr̃a in cęlis ẽ. Uerumtam̃
ñ sic nr̃a. sicut illoꝵ. Ipson enim¬
ibi substantia ẽ. nr̃a autẽ desideria.
ipsi ꝑ p̃sentiam nos ꝑmemortam
ibi sumꝰ. Quando & nos addem᷑
ad patres nr̃os. quando essentia¬
lit̃ p̃sent abimur eis: Hoc enim
pͥmũ desiderium quod in nobis
scõꝵ menoria uł excitat uł incitat
magis. ut eoꝵ tam optabili societa¬
te fruamur: ut meream conciues
& contubernales esse spĩum bea¬
toꝵ. misceri cetui patͥarcharum.
cuneis ꝓpħarum. senatui apłoꝵ.
marcyrũ exercitib mimerosis.
confessoꝵ collegiis. uirginũ choris.
in omĩum demq colligi & collecta¬
ri cõmunione sc̃oꝵ. Singuloꝵ qͥp¬
pe recordationes quasi scintille sin¬
gulȩ. ĩmo quasi ardentissimȩ faces
se reputent. mͦ ad om̃s simul. mͦ
ad illos uel ad illos. tota aiuiditate
& uehem̃tia corda uibrantes. Alio¬
quin quid istud negligentiȩ. quid
pigritiȩ. immo quid uecordie est.

Expanded text:
satio nostra in coelis est; verumtamen satio nostra in coelis est; verumtamen non sic nostra, sicut illorum. Ipsorum enim substantia ibi est, nostra autem desideria; ipsi per praesentiam, nos per memoriam ibi sumus. Quando et nos addemur ad patres nostros? quando essentialiter praesentabimur eis? Hoc enim primum desiderium, quod in nobis sanctorum memoria vel excitat vel incitat magis, ut eorum tam optabili societate fruamur, et mereamur concives et contubernales esse spirituum beatorum, misceri coetui patriarcharum, cuneis prophetarum, senatui apostolorum, martyrum exercitibus numerosis, confessorum collegiis, virginum choris; in omnium denique colligi et collaetari communione sanctorum. 6. Singulorum quippe recordationes, quasi scintillae singulae, imo quasi ardentissimae faces, se reputent, mode ad omnes simul, modo ad hos vel ad illos tota aviditate et vehementia corda vibrantes. Alioquin quid istud negligentiae, quid pigritiae, imo quid vecordiae est,
Abbreviated transcription (Latin):
lutari tuo ad idendũ inbonitate
electon tuoꝵ ad lecandum in letici¬
a gentis tuȩ ut latideris cũ heredi¬
tate tua. Nonenĩ ait ut lauderis
ab hereditate tria. sed cũ hereditate
tar ut cõmunis intelligat᷑ futura
ab apło audiamus. bunc imquit
unicuiq laus erit. Aquoͦ Adeo.
Magnus laudator & uehementer
ambienda laudatio. felix cõmutatio
laudis: ubi & laudare beatum ẽ &
nos quos uixca ueracem filii ꝓmis¬
sionẽ honorificat pager cȩlestis: Quo
quã eis nr̃a deuotione prestatur.
Piane qd̃ eoꝵ memoriam ueneram᷑:
nr̃a interest ñ ipsoꝵ. Uultis scire
quantũ interest nr̃a: Ego in me fa¬
teor ex hac recordatione sentio defi¬
deriũ uehemens inflammari. &
desiderium iͥplex. Sulgo dicitur
qd̃ ñ uidet oculus. cor ñ dolet.
Ocłs meus memoria mea: & cogi¬
tare de scĩs quodammͦ eos uidere
est. Sic nempe portio nr̃a int̾ra
uiuentium: nec modica sane por¬
tio sitam̃ ut decet memoriam af¬
fectio comitetur᷑ sic unqmͣ conuer¬

Expanded text:
tuo, ad videndum in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae, ut lauderis cum haereditate tua . Non enim ait: Ut lauderis ab haereditate tua; sed, cum haereditate tua, ut communis intelligatur futura ab Apostolo audiamus. Tunc, inquit, unicuique laus erit. A quo? A Deo . Magnus laudator, et vehementer ambienda laudatio. Felix commutatio laudis, ubi et laudare beatum est, honores, quos juxta veracem Filii promissionem honorificat Pater coelestis? Quo dquam eis nostra devotione praestatur. Plane quod eorum memoriam veneramur, nostra interest, non ipsorum. Vultis scire quantum interest nostra? Ego in me, fateor, ex hac recordatione sentio desiderium vehemens inflammari, et desiderium triplex. Vulgo dicitur: Quod non videt oculus, cor non dolet. Oculus meus, memoria mea; et cogitare de sanctis, quodam modo eos videre est. Sic nempe portio nostra in terra viventium, nec modica sane portio: si tamen, ut decet, memoriam affectio comitetur. Sic, inquam, conver
Abbreviated transcription (Latin):
&e celebritatis. Neq tamqͣm tͥum¬
phantes honorari posse uidentur.
qui nũqm pugnasse noscuntur.
Auter tam̃ honorandi sunt nimis
eciã ipsi tamqm amici tui ds̃. cuiꝰ
nĩmirũ uoluntati semꝑ adheser̃t.
tanta utiq felicitate. quanta fa¬
cilitate. Nisi forte meo pugnasse.
creduntur. qd̾ peceantib aliis ui¬
rilit̾ ꝑstiterunt. ñ abeuntes in con¬
silio impioꝵ. s singuli quiq di¬
centes: mͥ aũ adherere dõ bonum ẽ.
Celebranda gͦ in eis grã p̾ueniens
in benedictione dulcedinis. hono¬
randa benignitas d̃i ñ ad peniten¬
tiam adducens: sed abducens ab
omĩb quib penitentia deberetur
ñ eripiens a temptatione. sed a
tẽptatione conseruans. Aliud sane
in his sc̃itatis genus & ꝓprio mͦ uide¬
bitur honorandũ. qui uenerunt
ex magna tͥbulatione. & dealbauer̃t
stolas suas insangͥne agni: qui post
multos agones iam nunc tͥumphant
enĩ scĩ qui adhuc militant. ad huc

Expanded text:
et celebritatis. Neque enim tanquam triumet celebritatis. Neque enim tanquam triumphantes honorari posse videntur, qui nunquam pugnasse noscuntur. Aliter tamen honorandi sunt nimis etiam ipsi, tanquam amici tui, Deus, cujus nimirum voluntati semper adhaeserunt, tanta utique felicitate, quanta facilitate. Nisi forte in eo pugnasse creduntur, quod peccantibus aliis viriliter perstiterunt, non abeuntes in concilio impiorum, sed singuli quique dicentes: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Celebranda ergo in eis gratia praeveniens in benedictione dulcedinis; honoranda benignitas Dei, non ad poenitentiam adducens, sed abducens, ab omnibus, quibus poenitentia deberetur; non eripiens a tentatione, sed a tentatione conservans. 2. Aliud sane in his sanctitatis genus, et proprio modo videbitur honorandum, qui venerunt ex magna tribulatione, et dealbaverunt stolas suas in sanguine 1039 Agni : qui post multos agones jam nunc triumphant enim sancti qui adhuc militant, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
estiua nobis ẽ dies hec: & int̾
precipuas sollemnitates hodi¬
erna sollemnitas numeratur.
Qͥd ergo dm̃s cuius apli. cuiꝰ mar¬
tyris. cuiꝰ scĩ: Nonunius alicuiꝰ
singłariter: sed parit̾ uniuerson.
omẽs siquid̾e nouimꝰ festiuitatẽ
omĩum scõn dici & esse: quã ho¬
die celebramus. Omniũ anqm
siue celestiũ siue terrestrium.
Sunt enĩ scĩ decȩlo: & sunt scĩde
terra. Item q eoꝵ qui de terra ft̾.
quid̾a adhuc int̾ra aliqui iam
in celo. Celebratur gͦ festiuitas
hoꝵ omniũ cõmuniter: sed forsitan
ñ uniformit᷑. Neq hoc mirum cũ
ñ sit ne ipsa quidem sc̃itas omĩum
uniformis: sed int̾ scõs & scõs distet.
id q ñ parum. Nec mͦ dico. quia
alius alio sanctior: hȩc enĩ quanti¬
tatis potius qm qualitatis distan¬
tia est: sed qd̃ non mͦ magis & minꝰ
uerũ etiã aliter atq alit̾ scõs dici.
& uere dici inueniamus. Et forte
int̾ angłos atq homines assigna¬
ri possit diuersitas: scĩtatis parit

Expanded text:
estiva nobis est dies, et inter praecipuas solemnitates hodierna solemnitas numeratur. Quid ergo dicimus? cujus apostoli, cujus martyris, cujus sancti? Non unius alicujus singulariter, sed pariter universorum. Omnes siquidem novimus festivitatem Omnium Sanctorum dici, et esse, quam hodie celebramus. Omnium, inquam, sive coelestium, sive terrestrium. Sunt enim sancti de coelo, et sunt sancti de terra: itemque eorum qui de terra sunt, quidam adhuc in terra, aliqui jam in coelo. Celebratur ergo festivitas omnium horum communiter, sed forsitan non uniformiter. Neque hoc mirum, cum non sit ne ipsa quidem sanctitas omnium uniformis, sed inter sanctos et sanctos distet, idque non parum. Nec modo dico, quia alius alio sanctior haec enim quantitatis potius, quam qualitatis distantia est; sed quod non modo magis et minus, verum etiam aliter atque aliter sanctos dici, et vere dici inveniamus. Et forte inter angelos atque homines assignari possit ista diversitas sanctitatis pariter
Abbreviated transcription (Latin):
sicut idem ait. Bãti qui habitant
terim festiuitas in timore dei. nã
cõprehendi. Siquidem ñ est qd̃
laudare uereamur: uerissime
certissime ꝙ laudabiles. ñ est quod
głificare cunctemur sic absortos in
gła: ut nr̃a omĩno nequeant lauda.¬
tione moueri. Non enĩ est quo ua¬
nitas intret: ubi ueritas iã totũ
occupauit. S quenã unquies
gła scĩs: Neq eñĩ singuli sese głi¬
ficant: quia scͥptum ẽ ñ te laudet
os tuũ. Non uicissim alter alterũ
laudat: quia ui laudem condito¬
ris intenti & extenti. in quo ni¬
mirũ tota eis reposita est bea¬
tituo mutius nuqm uacare lau¬
dib possunt. dicente ꝓpħa. sicut
supͣ quoq meminimꝰ. Beati qui ha¬
bitant in domo tua d̾ne: in secula

Expanded text:
sicut idem ait: Beati qui habitant sicut idem ait: Beati qui habitant terim festivitas, in timore Dei: nam tera comprehendi. Siquidem non est quod laudare vereamur verissime, certissimeque laudabiles: non est quod orificare cunctemur sic absorptos in gloria, ut nostra omnino nequeant laudatione moveri. Non enim est quo vanitas intret, ubi veritas jam totum occupavit. Sed quaenam, inquies, gloria sanctis? Neque enim singuli sese glorificant, quia scriptum est: Non te laudet os tuum . Non vicissim alter alterum laudat, quia in laudem Conditoris intenti et extenti, in quo nimirum tota eis reposita est beatitudo, mutuis nunquam vacare laudibus possunt, dicente Propheta, sicut supra quoque meminimus: Beati qui habitant in domo tua, 1040 Domine; in saecul
Abbreviated transcription (Latin):
lauda uirtutem quoꝵ iã certa
uictoria ẽ: illos deuotis extolle pre¬
coniis quon securis potes adgaude¬
re coionis. Cantauimꝰ scĩs hac noc¬
bamur: quia scͥptum ẽ. iam ñ erit
timor in finib nr̃is. Illis potius
dicebamꝰ scĩs quib custodia multi¬
plex necessaria ẽ ꝓmultitudine
ꝑiculoꝵ. Siquidem ñ est eius col¬
luctacio aduersus carnem &e sangͥ¬
nẽ tantũ: sed aduersꝰ quoq pͥnci¬
patus &e potestates. aduersus mũ¬
di rectores tenebrarum harum con-¬
tra sꝑualia nequitiȩ in cȩlestibus.
tꝰ dec̾e̾ timores. ut m̾ito his dicatur.
Timece dũm om̃s scĩ eius. Botam
terim beatitudo nr̃a est timere dm̃.
dicente scͥptura. beatꝰ homo qui sem¬
ꝑ est pauidus. Et item ait psalmi¬
sta. Bãti om̃s qui timent dnm: qui
ambulant in uiis eius. Cecerum
longe aliter beati. in quib iam ꝑfec¬
ta caritas foras mutit timorem.
nec iam timent ambulantes inuiis.
s laudant potiꝰ habitantes in domo:

Expanded text:
lauda virtutem, quorum jam certa lauda virtutem, quorum jam certa victoria est; illos devotis extolle praeconiis, quorum secure potes adgaudere coronis. Cantavimus sanctis hac nocbamur, quia scriptum est: Jam non erit timor in finibus nostris. Illis potius dicebamus sanctis, quibus custodia multiplex necessaria est pro multitudine periculorum. Siquidem non est eis colluctatio adversus carnem et sanguinem tantuue et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . tus deesse timores, ut merito his dicatur: Timete Dominum, omnes sancti ejus. Tota interim beatitudo nostra est timere Deum, dicente Scriptura: Beatus homo qui semper est pavidus . Et item Psalmista ait: Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus . Caeterum longe aliter beati, in quibus jam perfecta charitas foras misit timorem, nec jam timent ambulantes in viis, sed laudant potius habitantes in domo,