comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
destia. qr ddi portio ẽ. Paulis quoq orationẽ deferri
p̃cipit cum uerecundra ⁊ sobrietate: pͥm̃a hanc &
quasi p̃utã uult cẽ orationis futurȩ. ut ñ głecur
peccatoris oratio: s quasi colore pudoris obducła.
qͥ plus desert uerecundiȩ de recordatiõe delicꝰh.
hoc uberiorẽ mercat᷑ grãm. Est etiã in ipso motu.
gestu. incessu. tenenda uerecundia. Habitꝰ en i
m̃tis. incorꝑis statucernit᷑. Hinc homo cordis nr̃i
absconditꝰ. aut leuior. aut iac tantior. ant t̃pidior.
aut contͣgrauior: i constantior. ⁊ purior ȩstimat᷑.¬
Itaq uooc queda ẽ. animi corꝑis motꝰ. ¶eministis
silii quenłã amicũ cum seduł se uideret᷑ cõm̃dare¬
in solentis incessus ũbere ocłos feriret meos: idq
dixi cum redderet᷑ pꝰ offensam maneri. Hoc solũ
excepi: nec fefellit sententra. Ut̃q eñi ab eccła re¬
cessit: ut quał incessu ꝓdebat᷑. tał ꝑfidia anmi de¬
monstraret᷑. Namq alt̃ arriane infestationis c̃ꝑe

Expanded text:
cum sit etiam sui juris remissior, nihil sibi usurpans, cum verecundia et sobrietate. Primam hanc et quasi praeviam vult esse orationis futurae, ut non glorietur peccatoris oratio: sed quasi colore pudoris obducta, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, hoc uberiorem mereatur gratiam . 71. Est etiam in ipso motu, gestu, incessu tenenda verecundia. Habitus enim mentis in corporis statu cernitur. Hinc homo cordis nostri absconditus, aut levior, aut jactantior, aut turbidior: aut contra gravior, et constantior, et purior, et mat est animi, corporis motus. 72. Meministis, filii, quemdam amicum, cum sedulis se videretur commendare; quia velut quodam insolentis incessus verbere oculos feriret meos. Idque dixi, cum redderetur post offensam muneri. Hoc solum excepi, nec fefellit sententia; uterque enim ab Ecclesia recessit, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Namque alter Arianae infestationis tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ rationẽ: uideamꝰ. ne reddamꝰ. ꝙ ocioso silen¬
tio. Est enim ⁊ negotiosũ silentiũ. ut erat fu¬
sannȩ: quȩ plus egit tacendo. quã sicẽt locu¬
ta. Tacendo enim ap̃ homines locuta ẽ do:
nec ullũ mas inditiũ suȩ castitatis inuenit. qũa
silentiũ. Conscientia loquebat᷑. ubi uox ñ au¬
diebat᷑: nec querebat ꝓse hominũ iuditium.
quȩ habebat dñi testimoniũ. Abillo gͥ uolebat.
absolui: qũe sciebat nullomͦ posse falli. Ipsc
dñs incũgłio tacens oꝑabat᷑ salutẽ om̃iũ. Rec¬
te gͦ dã ñ silentiũ sibi indrã ꝑpetuũ: s. custodi

Expanded text:
mus rationem, videamus ne reddamus et pro otioso silenmus rationem, videamus ne reddamus et pro otioso silentio. Est enim et negotiosum silentium; ut erat Susannae, quae plus egit tacendo, quam si esset locuta . Tacendo enim apud homines, locuta est Deo: nec ullum majus indicium suae castitatis invenit, quam silentium. Conscientia loquebatur, ubi vox non audiebatur: nec quaerebat pro se hominum judicium, quae habebat Domini testimonium. Ab illo igitur volebat absolvi, quem sciebat nullo modo posse falli. Ipse Dominus in Evangelio tacens operabatur salutem hominum. Recte ergo David non silentium sibi indixit perpetuum, s
Abbreviated transcription (Latin):
loquendo. Audiamꝰ g̃ cautionis magnteũ
Dtxi custodiã uias meas. hoc ẽ. mͥdixi. tacito
cogitationis p̃cepto indici mͥ: ut custodirẽ ui¬
as meas. Aliȩ sunt uiȩ quas debemꝰ sequi: aliȩ
quas debemꝰ custodire. Sequi uias dñi: custo¬
dire nr̃as: ne inculpam dirigant. Podes autẽ
custodire: siñ cito loquaris. Lex dic̃. Audi ifrł
adño do suo. Prima uorc dĩ. dic̃ tͥ. audi. Si
audias. custodis uias tuas. Et si lapsus es. cito
coerigis. Inqͦ em̃ corrigit iumor urã suã: nͥ in
custodiendo ũba dm̃i: Cacc gͣ priꝰ ⁊ audi: ut
ñ delinquas in ligua tua. Graue malum. ut
aliquis orc suo condc̃pnet᷑. Et eñi si pocioso
ũbo reddet imꝰquisq rationẽ: quantomagis
ꝓũbo impuritatis ⁊ tͣpitudinis : Graitiora
ocioso ũbo ratio poscit᷑: quantomagis ꝓ ser¬
mone impietatis pena exxołuitur. Qdgͥ e utoᷤ
⁊ẽ t̃pꝰ loquendi. Deinde si ꝓũbo ocioso reddi¬

Expanded text:
loquendo. 7. Audiamus ergo cautionis magistrum: loquendo. 7. Audiamus ergo cautionis magistrum: Dixi, custodiam vias meas, hoc est, dixi mihi, tacito cogitationis praecepto indixi mihi, ut custodirem vias meas. Aliae sunt viae quas debemus sequi, aliae quas custodire: sequi vias Domini, custodire nostras; ne in culpam dirigant. Potes autem custodire, si non cito loquaris. Lex dicit: Audi, Isra Domino Deo suo. Prima vox Dei dicit tibi: Audi. Si audias, custodis vias tuas: et si lapsus es, cito corrigis. In quo enim corrigit juvenior viam suam, nisi in custodiendo verba Domini ? Tace ergo prius, et audi, ut  ut aliquis ore suo condemnetur. Etenim si pro otioso verbo reddet unusquisque rationem , quanto magis pro verbo impuritatis et turpitudinis! Graviora otioso verbo ratio poscitur, quanto magis pro sermone impietatis poena exsolvitur! CAPUT III. et est tempus loquendi . Deinde si pro otioso verbo reddi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. qͥ nouit tacere. Deniq sapientia d̾i dicit.
Dñs dedit mͥlingũa cruditionis: quando o¬
porteat sermonẽ dicere. Merito gͦ sapiens
qui adño accepit: qͦ tẽpr̾ sibi loquendũ sit
Unde bene ait scͥptura. Homo sapiens. tace
uimnitium erroris humani sermo ẽ. hominis.
amant tacere. Deniq sc̃s dñi ait. Dixi custo
ut homo a flagello linguae suȩ absconderet᷑:
⁊aconscientiȩ suȩ testimonio. Uerberam᷑
enim tacito cogitationis nr̃ȩ obꝓbrio: &
iuditio conscientiȩ. Uerberam᷑ etcrã uocis
nr̃ȩ ũbere: cũ loqͥmͣ ea quoꝵ sono ceditur
animꝰ nr̃. ⁊ mens consautiat᷑. Quis enim ẽ.
qͥ mundũ cor apeccatoꝵ habeat colluitione.
aut ñ delinquat in lingia sua:. Et ido qr
neminẽ uidebat castũ scm os seruare
posse ab immunditia sermonis: ipse sibi si¬
lentio legẽ imposuit innocentiȩ. ut tacendo
culpã dedinaret: quã uix essugere possit̃

Expanded text:
ergo qui novit tacere. Denique Sapientia Dei dixit: ergo qui novit tacere. Denique Sapientia Dei dixit: Dominus dedit mihi linguam eruditionis, quando oporteat sermonem dicere . Merito ergo sapiens qui a Domino accipit, quo tempore sibi loquendum sit. Unde bene ait Scriptura: Homo sapiens tacebiet initium erroris humani, sermo est hominis, amabant tacere. Denique sanctus Domini ait: Dixi custodut homo a linguae suae flagello absconderetur, et a conscientiae suae testimonio . Verberamur enim tacito cogitationis nostrae opprobrio; et judicio conscientiae: verberamur etiam vocis nostrae verbere, cum loquimur ea quorum sono caeditur animus noster, et mens consauciatur. Quis autem est qui mundum cor a peccatorum habeat colluvione, aut non delinquat in lingua sua? Et ideo quia neminem videbat sanctum os servare posse ab immunditia sermonis, ipse sibi silentio legem imposuit innocentiae; 4 ut tacendo culpam declinaret, quam vix effugere posset
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pasioꝵ circũspecꝰtionẽ : s tantumꝰ intenti.¬
onẽ ⁊ diligentiã circa scͥpturas diuinas opto
assoqui: quã ultinĩa posint apłs int̃ ofsicia
sc̃oꝵ: ⁊ hanc ipsã. ut docendi studio possi disce̾
doceret. Homines autẽ disct̃ priꝰ qd deceaił:
⁊ abillo accipiunt qd aliiꝰ tradant: qd̾ nec
ipsũ quidẽ mͥ accidit. E go enim raptꝰ de
tribunalib: atq a ministrationis infulis
ad sacerdotiũ. docere uos cepi qd ipse ñ didici
Itaq factũ ẽ: ut priꝰ docere inciper̃e. qũa
debemꝰ discere qũã tacere ut possimꝰ loqui
ne priꝰuox me condẽpnet mea: qũa absol¬
uat alicna: S cͥptũ ẽ. enim. Ex ũbis tuis con¬
suscipere condẽpnationis loquendo: cum
tacendo possis ẽẽ tutior: Qua plures uidi lo¬
quendo peccatũ incidisse: uix qũeꝗͣ. tacendo.
doq tacere nosse qũa loqͥ difficiliꝰ ẽ. Scioloqͥ
plerosq: cum tacere nesciant. Rarum ẽ. tace¬
re quẽꝗͣ: cum sibi loqͥ nich ꝓsit. Sapiens ẽ

Expanded text:
non pastorum circumspectionem: sed tantummodo intentionem et diligentiam circa Scripturas divinas opto assequi, quam ultimam posuit Apostolus inter officia sanctorum, et hanc ipsam ut docendi studio possim discere. doceret: homines autem discunt prius quod doceant, et ab illo accipiunt quod aliis tradant. 4. Quod ne ipsum quidem mihi accidit. Ego enim raptus de tribunalibus atque administrationis infulis ad sacerdotium, docere vos coepi, quod ipse non didici. Itaque factum est ut prius docere inciperem, quam debemus discere, quam tacere, ut possimus loqui: ne prius me vox condemnet mea, quam absolvat aliena; scriptum est enim: Ex verbis tuis consuscipere condemnationis, loquendo; cum tacendo possis esse tutior? Quamplures vidi loquendo peccatum incidisse, vix quemquam tacendo: ideoque tacere nosse quam loqui difficilius est. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tacere quemquam, cum sibi loqui nihil prosit. Sapiens est
Abbreviated transcription (Latin):
Et qũauis septꝰ armatis. ñ recor qnebat con¬
uidiũ. ñ ultioñe querebat: eousq ut dicenti
sibi saruiȩ filio qd uindicare in eũ ullet: ñ
ꝑmiscrit. Ibat ꝗͣ tanꝗͣ mutꝰ i humiliatꝰ. ibat
tacens nec mouebat᷑ cũuir appdlarct᷑ sanguinis.

Expanded text:
et quamvis septus armatis, non retorquebat convicium, non ultionem quaerebat, eousque ut dicenti sibi Sarviae filio quod vindicare in eum vellet, non permiserit. Ibat ergo tamquam mutus et humiliatus, ibat tacens, nec movebatur, cum vir appellaretur s
Abbreviated transcription (Latin):
OP ARRO¬
gans uideri
arbitror. si m¬
ter filios sus¬
cipiã affectũ
docendi: cum
ipse humilita¬
tis magist̃ dixce¬
rit. Uenite filii
audite me: dimo¬
ĩqͦ licet ⁊ humilitatem
uerecundiȩ eiꝰ spec lare ⁊ grãm. Dicendo eñi
p̃ssit in signe docum̃tũ uerecundiȩ. Et tam̃
cũ ipse timor initium sapientiȩ ẽ. ⁊ effecꝰ tor
beatitudinis. qm̃ tm̃des dñm beati sunt: p̃cep¬
torẽ se sapientie edocendȩ. ⁊ demonstratorẽ
beatitudinis adipiscende. euident̃ significaũ
Et nos gͦ adimitandã uerecundiã. seduli ad
conferendã grãm. ñ usurpatores quȩ ille sp̃s
infudit sapientie. ea ꝑ illũ nob̾ manifestata &
usu cõpta. atq exemplo uob̾ quasi liberis
tradimꝰ: cũ ĩa effugere ñ possimꝰ officiũ docen¬
di: qd̃ nob̾ fugientib imposuit sac̾dotii ne¬
cessitudo. Dedit eñi d̃s quosdã qͥdẽ apłos. qs¬
dã autẽ ꝓpħas. alios autẽ eu̾głistas. alios ũ
pastores ⁊ doc tores. Nongͥ mͥ apłor głam

Expanded text:
on arrogans videri arbitror, si inter filios suscipiam affectum docendi; cum ipse humilitatis magister dixerit: Venite, filii, audite me; timoIn quo licet et humilitatem verecundiae ejus spectare et gratiam. Dicendo enim,nibus, expressit insigne verecundiae. Et tamen cum ipse timor initium sapientiae sit, et effector beatitudinis quoniam timentes Deum beati sunt, praeceptorem se sapientiae edocendae, et demonstratorem beatitudinis adipiscendae, evidenter significavit. 2. Et nos ergo ad imitandam verecundiam seduli, ad conferendam gratiam non usurpatores, quae illi Spiritus infudit sapientiae, ea per illum nobis manifestata, et visu comperta atque exemplo, vobis quasi liberis tradimus; cum jam effugere non possimus officium docendi, quod nobis refugientibus imposuit sacerdotii necessitudo: Dedit enim Deus quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios autem pastores et docto
Abbreviated transcription (Latin):
nuebant gratiam. Ipsa ꝓphetissa maria qͦ
opisse misteriũ adhuc nesciebat inmͥmu¬
rauerat adu̾sus fr̃em moysen. lepre macdis
inhorruit: ut uix tanto absoluta e̾e̾t con¬
tagio: nͥ moyses rogass. Qu̾auis ad tẏpum
sinagoge illa referat᷑ murmuratio. quȩ

Expanded text:
nuebant gratiam. 57. Ipsa prophetissa Maria, qunuebant gratiam. 57. Ipsa prophetissa Maria, quopissae mysterium adhuc nesciens, immurmuraverat adversus fratrem Moysen, leprae maculis inhorruit; ut vix tanto esset absoluta contagio; nisi Moyses rogasset . Quamvis ad typum Synagogae illa refertur admurmuratio, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uos ds a sinagoga israhel: Et infra: Quers¬
sacerdocio fungi gic tu & om̃is sinagoga
tua congregare adđm. & aaron quid ẽ. qͥ
murmuratis de eo : Consideratisgͥ. quȩ offen¬
sionis cause extiterint. qd̾ sacerdotio funq
indigni uellent. & ppterea dissiderent. & ñ
murarent. impbantes insacerdotis sui dectiõe
iudicium di. Ppterea totũ ppłm metꝰ ingens
corripuit. pene t̾ror inuoluit uniu̾sos. Obse¬
crantib tñ om̃ib ne paucoꝵ insolentia. om̃s
perirent: designantur sceleris rei. & a tocius
populi corpore ducenti quinqͣginta cũ aucto¬
rib suis separant᷑ uiri. In mugiens t̾ra ĩmedi
plebis scindit᷑. aꝑitur in ꝑfundũ sinꝰ. abripiun¬
tur noxii. & ab om̃ib mundi huiꝰ ablegant᷑
elementis: ut nec aerem haustu. nec gełũ aifi
nes mare tͣctu. nec t̾rã contaminarent sepul¬
chro Cessauit pęna: ñcessauit malitia E xs
maiore ueniȩ pudore donare. his quoꝵ ab¬

Expanded text:
vos Deus a synagoga Israel, et adduvos Deus a synagoga Israel, et addusacerdotio fungi, sic tu et omnis synagoga tua congregata ad Deum? Et Aaron quid est, quia murmuratis de eo? 55. Consideratis igitur, quae offensionis causae exstiterint, quod sacerdotio fungi indigni vellent, et propterea dissiderent, quod immurmurarent improbantes in sacerdotis sui electione judicium Dei: propterea totum populum metus ingens corripuit, poenae terror involvit universos. Obsecrantibus tamen omnibus, ne paucorum insolentia omnes perirent, designantur sceleris rei, et a totius populi corpore ducenti quinquaginta cum auctoribus suis separantur viri, immugiens terra in medio plebis scinditur, aperitur in profundum sinus, abripiuntur noxii, et ita ab omnibus mundi hujus ablegantur elementis; ut nec aerem haustu, nec coelum visu, nec mare tactu, nec terram contaminarent sepulcro. 56. Cessavit poena, non cessavit malitia: ex hoc majore veniae pudore donare iis, quorum ab
Abbreviated transcription (Latin):
grege quasi pastor bonus. pio obicer& affectu
Itaq infregit aculeũ mortis: impetũ tenuit.
tͣnsitũ negauit. pietatis meritum adiuuit
qͥpͣro ipsis se obtulit qui resistebant. Discant
gͥ dissidentes timere dm̃: cõmotion̾ẽ sacerdo¬
tis placare: qr dathan & abiron. & choreb.
nonne ꝓpter dissensiõem hẏatꝰ t̾rȩ absorbuit:
Nam cũ instigass choreb & dathan & abiron.
ducentos quinquaginta uiros. contͣ moysen. &
aaron: ut se separãrent abhis: insurrexer̃t
illi dicentes. Satis sit uobis qd̾ tota sinagoga
dñs qͥ st̃ eius & sauctos adduxit adse: & qͦs
ñ elegit ñ ad dux̃ adse. Et iussit dñs ut eli¬
gerent sͥ arulas. & incensum ponerent. chore
adu̾sum moysen & aaron sacer dotes dñi: ut
qͥ electꝰ e̾ẽta domino ipse sc̃s confirmarit᷑ it
leuitas dñi. Et dix̃ moyses ad core Audite me
filii le ui. Nũqͥd hoc pusillum ẽ nob̃: ꝗd sepai

Expanded text:
grege quasi pastor bonus pio objiceret affectu. grege quasi pastor bonus pio objiceret affectu. Itaque infregit aculeum mortis, impetum tenuit, transitum negavit. Pietas meritum adjuvit, quia pro ipsis se obtulit, qui resistebant. 52. Discant igitur dissidentes timere Domini commotionem, sacerdotes placare. Quid? Dathan et Abiron et Core nonne propter dissensionem hiatus terrae absorbuit ? Nam cum instigassent Core et Dathan et Abiron ducentos quinquaginta viros adversus Moysen et Aaron, ut separarent se ab iis, insurrexerunt illi dicentes: Satis sit vobis quod tota SynagogaDominus qui sunt ejus , et sanctos adduxit ad se: et quos non elegit, non adduxit ad se. Et jussit Dominus, ut eligerent sibi arulas, et incensum ponerent Core adversum Moysen et Aaron sacerdotes Domini; ut qui electus esset a Domino, ipse 1035 sanctus confirmaretur inter levitas Domini. 54. Et dixit Moyses ad Core: Audite me, filii Levi, numquid hoc pusillum est vobis, quod separavit
Abbreviated transcription (Latin):
& sine matre sacerdos e̾e̾ debeat: in quo non
generis nobilitas. s moꝵ eligit᷑ p̃rogatiua:
Uirtutũ p̾rogatiua sit ineo: fides & morum
maturitas. Non alt̾um sine altero: s utrũq
in uno cũ bonis oꝑib conueniat & factis. Uñ
noᷤ apłs paulus eoꝵ uult ẽẽ imitatores. qui ꝑ
fi d̾e inquid & pacientiam possident repiiᷤᷤ.¬
si ones abrahȩ : qui ꝑ pacientiam ꝓmisse̾ sibi
bene dictionis meruit acciꝑ e & posside gr̃am
Imitatores nos sanct aaron dđ̃ ꝓpħa nos ẽẽ
debere admonet: qui eum a inter scõs dm̃
ad imitandũ nobis constituit dicens. Moyses
& aaron insacerdotib eiꝰ: & samuel ĩter inuo¬
cantef nomen enis. Dignis plane uit. qui se¬
quendus ꝓponatur om̃ibꝰ. Nã cũ dira mors
ꝓpter contumaces inplebem serperet: me¬
diu̾ se int̾ uiuentes morientesq obiecit: ut
moitẽ statueret. ne plures ꝑirent. Uere uir
eminentis & anmi sacerdotalis: qui se ꝓ dñ

Expanded text:
et sine matre sacerdos esse debeat; in quo non et sine matre sacerdos esse debeat; in quo non generis nobilitas, sed morum eligatur gratia, et virtutum praerogativa. 50. Sit in eo fides, et morum maturitas: non alterum sine altero, sed utrumque in uno cum bonis operibus conveniat et factis. Unde nos apostolus Paulus eorum vult esse imitatores, qui per fidem, inquit , et patientiam possident repromissiones Abrahae, qui per patientiam promissae sibi benedictionis meruit accipere et possidere gratiam. Imitatores nos sancti Aaron David propheta debere esse admonet, qui eum inter sanctos Domini ad imitandum nobis constituit, dicens: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter invocantes nomen ejus . 51. Dignus plane vir qui sequendus proponatur omnibus; nam cum dira mors propter contumaces in plebem serperet, medium se inter viventes morientesque objecit; ut mortem statueret, nec plures perirent . Vere vir mentis et animi sacerdotalis, qui se pro Domini
Abbreviated transcription (Latin):
matis passionib tamq̃m consũmatꝰ ipse: sanitatẽ
dedit om̃ib peccatum tulit om̃ium. Id̾o & aaron
sacerdote ipse elegit: ut ñhumana cupiditas
ineligendo sacerdote p̃ponderar&: s gr̃a di.
Non uoluntaria oblatio. nec ꝓpͥap̃sumptio. s cȩ¬
lestis uocatio: ut is offerat munera ꝓ peccatis. qui
i frmitatẽ. usͥ qͥs honorẽ debe sumere: sed
uocari adeo. sic̃ & a aron. Ita & xꝑc non exẽgit : sed
sio generis. magis teneret beredes. qͣm iusticiȩ
consortes: ꝓpterea ad tẏpũ iusticiȩ rex uenit.¬
hoc enim habet nominis interp̃tatio. Sine patͤ
filium dei refert᷑. qͥmatrẽ in illa diuina genera¬
tione nesciuit: patrem in hoc mariȩ uirginis
partu ignorauit. Ex patre solo natus ant̾e scła:
ex uirgine sola oitꝰ in hoc scło. Intiũ dierum
habere̾ ñ potuit : qui erat inprincipio. Qmͦ
autẽ uitȩ fin̾e haberet: qui uitȩ auctor om̃ib
ẽ Ipse principiuni: & finis om̃ium . N re¬
fertur & ad exemplum ut tã qͣm sine p̃atre

Expanded text:
matis passionibus, tamquam consummatus ipse, sanitatem dedit omnibus, peccatum tulit omnium. 48. Ideo et Aaron sacerdotem ipse elegit , ut non humana cupiditas in eligendo sacerdote praeponderaret, sed gratia Dei, non voluntaria oblatio: nec propria assumptio, sed coelestis vocatio; ut is offerat munera pro peccatis, qui infirmitatem. Non sibi quis honorem debet sumere, sed vocari a Deo, sicut et Aaron; et ita Christus non exegit, sed sio, generis magis teneret haeredes, quam justitiae consortes; propterea ad typum illius Mehoc enim habet nominis interpretatio, sine patre, et ad Filium Dei refertur, qui matrem in illa divina generatione nescivit, patrem in hoc virginis Mariae partu ignoravit; ex Patre solo natus ante saecula, ex Virgine sola ortus in hoc saeculo, initium dierum habere utique non potuit, qui erat in principio. Quomodo autem vitae finem haberet, qui vitae auctor omnibus est? Ipse principium et finis omnium . Sed refertur et ad exemplum, ut tamquam sine patre
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb ĩ xp̃o ꝓfuit : Uirgo portauit: qu̾e mundus
iste caꝑe ac sustin̾e ũ potest. Qͥcũ ex mariȩ nas¬
ceret᷑ utero : genitał tam̾ septũ pudoris. & inteme¬
rata uirgmitatis conseruauit signacula. Igit᷑ in
om̃iũ dñs assumeret. ꝑ uirũ autẽ & mulierẽ caro
deiecta de paradiso: ꝑ uirginẽ iuncta ẽ d̾o. dio
de alt̾a moysi maria loqͣr. quȩ feminei dux ag¬
minis pede t̾nsinsit pelagi freta: Q mune au̾
uenerabilis tecda &̾ le̾nib fuit: ut adpedes p̃de¬

Expanded text:
o profuit? Virgo portavit, quem mundus iste capere ac sustinere non potest. Qui cum ex Mariae nasceretur utero, genitalis tamen septum pudoris, et intemerata virginitatis conservavit signacula. Itaque in omnium Dominus assumeret. Per virum autem et mulierem caro ejecta de paradiso, per virginem juncta est Deo. 34. Quid de altera Moysi sorore Maria loquar, quae feminei dux agminis, pedes transmisit pelagi freta ? Quo munere autem venerabilis Thecla etiam leonibus fuit; ut ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
mnundum fitis. Moyses solus qͥam̃ iuldiooi tis
ert̃ castra habebat tab̾naculum. qͣnd̃o loslit
cum do̾. Et hostiarũ quȩ ꝓpeccato fiebant p¬
gͥs quidẽ altarib inferebatur: corpora aiton
ext̾ castra comburebant᷑: qr uemo int̃ nauid
huius uica positꝰ. peccatum leponit: ec santꝰ

Expanded text:
mundum sitis. Moyses solus qui Deum videbat, mundum sitis. Moyses solus qui Deum videbat, extra castra habebat tabernaculum, quando loquebatur cum Deo : et hostiarum, quae pro peccato fiebant, sanguis quidem altaribus inferebatur , corpora autem extra castra, comburebantur; quia nemo intra mundi hujus vitia positus peccatum deponit, nec sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
sio typus ẽ. illius magni sabbi: illiuis quietis ꝑpetuȩ
gr̾e. & ido contẽplacione donat᷑. S. quid sibi uultꝰ
qd̾ uxores & filios & oñs disposut suos. & p̾cep̃
ut & ipsi adorarent super terram : Nlon utiq ut
elem̃tum qđ plerumq replet᷑ sanguine. inoͣ
officina ẽ scelerum : aut uastis plerũq horret
terumi: qd̾ te docuit dñs dicens. Nonsolũ sc̃ptiẽ.
esau. Imitamini sc̃m da. qͥ tanqͣm bonꝰ magister
reliquit nobis qd̾ initaremur dicers: s co utdi¬
ligerent me dethebant mͥ: ego autem orabam.
Et cũ maledicet᷑. orabat. Bonũ scutũ oratiã d̾
contumelia exduditur. maledictum repellit.
& in ipsos qui maledixerut frequent retorqͣtur.
ut suo telo uulnerentur. Maledicent inquitꝰ ⁊ẽ
tu benedices. Ambienda hominũ maledictio: que
& egredimini de hac terrena cuitate : qr entitaᷤ
urã supior ẽ iherłm. Ibi conusamini. ut dicats.

Expanded text:
sio, typus est illius magni sabbati, illius quietis perpetuae sio, typus est illius magni sabbati, illius quietis perpetuae gratiae; et ideo contemplatione donatur. 102. Sed quid sibi vult quod et uxores, et filios, et omnes disposuit suos, et praecepit ut et ipsi adorarent super terram ? Non utique ut elementum, quod plerumque repletur sanguine, in quo officina est scelerum, aut vastis plerumque horret terium, quod te docuit Dominus dicens: Non solum septies, Esau. Imitamini sanctum David, qui tamquam bonus magister reliquit nobis quod imitaremur, dicens: Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi: ego autem orabam ; et cum malediceretur, orabat. Bonum scutum oratio, qua contumelia excluditur, maledictum repellitur, et in ipsos qui maledixerint, frequenter retorquetur; ut suo telo vulnerentur: Maledicent, inquit, et tu benedices . Ambienda hominum maledictio, quae vos egredimini de hac terrena civitate; quia civitas vestra superior est Hierusalem. Ibi conversamini, ut dicatis:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Id̾o scriptum ẽ. Date locuni irȩ. Ne alt̾ius indig¬
natio te quoq in pec̾cm tͣhat. dumuis resistere.
consilio matris longmq̃ petiit. Et cuius matris :
Rebecce utiq hoc ẽ patientiȩ. Cuiꝰ eni ñpacien¬
tiȩ consilium hoc ẽe poterat. Amabat mat̾ filiũ.
utiq detulit iumori filio benedictiõem. qũa con¬
seruare poterat. Nonenim filium filio: s ĩpigrũ
otioso p̃tulit. fidelẽ infido. S ipsi seniori filio¬
ñ parum conculit amando minorem filium:. ne
generem: s eum quẽ infr̃e considerabat.Ideoq
ad orauit septies. numero scilicet remissioinis.
qr ñ homniẽ adorabat. s eũ quẽ incarne hominiᷤ
eẽ uent᷑um y̾uidebat sp̃u. ut tolleret peccatã
mundi. Qd tͥ ex pet̾ responsione aꝑit msteriũ
dicente eo. S ipeceduĩt ume fr̃ m̃s. quotiens re¬
mittam ei : usq septies: Uidesqm̃ peccatoꝵ remis¬

Expanded text:
bat. Ideo scriptum est: Date locum irae ; ne alterius indigbat. Ideo scriptum est: Date locum irae ; ne alterius indignatio te quoque in peccatum trahat, dum vis resistere, consilio matris longinqua petiit . Et cujus matris? Rebeccae utique, hoc est, patientiae. Cujus enim nisi patientiae hoc consilium esse poterat? Amabat mater filium;utrique detulit, juniori tamen filio benedictionem, quam conservare poterat, dedit; non enim filium filio, sed impigrum otioso praetulit, fidelem infido. Sed etiam filio ipsi seniori non parum contulit amandando minorem filium, ne generem; sed eum quem in fratre considerabat. 1047 Ideoque adoravit septies, numero scilicet remissionis; quia non hominem adorabat, sed eum, quem in carne hominis esse venturum praevidebat spiritu, ut tolleret peccata mundi . Quod tibi ex Petri responsione aperitur mysterium, dicente eo: Si peccaverit in me frater meus, quoties remittam ei? Usque septies ? Vides quoniam peccatorum remis
Abbreviated transcription (Latin):
uid in erastinũ differs: Potes & hodier num diẽ
Neriguũ detm̃tum ẽ uł hore unuis: & ĩã una hora
tocuis uite porcio ẽ. Sunt iuuenes qui cito uołt.
ad senectutẽ ꝑuenirẽ: ne subiaceant duituis semoꝵ
arbitrio S t̃ etiam senes: qui uelint si possint ad
niuentitẽ redire. Quoꝵ studium neutrum ꝓbo.
qr iuuenes fastidiosi p̃sentium. qͣsi ingrati mintatiõem
uiuendi requirunt. senes dilationem: cum possit
uuent᷑ senescere morib ⁊ senectus uuenescere moribus.
Neq enĩ em̃datioem moꝵd magis ȩtas affert. q̃m
disciplina. Cuanto gͦ mag̃is nos oportet spemattollere
Ad regnum đi. nͥ uitȩ nouitas. ubigr̃e erit: ñ etatis
comitacio. Nonotio ñ somno. merces parat᷑. Nullũ
op dormientis ẽ: nullus fructus otii: inmo magis
difpendium. Otiosus esau amisit primat᷑ benedic¬
t iouis: qr maluit cibum acciꝑe qͦm querere. La¬
boriosus iacob acłps utrumꝙ̃ parentẽ inuenit

Expanded text:
Quid in crastinum differs? Potes et hodiernum diem Quid in crastinum differs? Potes et hodiernum diem Non exiguum detrimentum est vel horae unius: et una hora totius vitae portio est. 98. Sunt juvenes, qui cito volunt ad senectutem pervenire; ne subjaceant diutius seniorum arbitrio: sunt etiam senes, qui velint, si possint, ad juventutem redire. Quorum studium neutrum probo; quia juvenes fastidiosi praesentium, quasi ingrati mutationem vivendi requirunt, senes dilationem; cum possit et juventus senescere moribus, et senectus virere operibus. Neque enim emendationem morum magis aetas affert, quam disciplina. Quanto ergo magis nos oportet spem attollere ad regnum Dei, ubi vitae novitas, ubi gratiae erit, non aetatis commutatio? 99. Non otio, non somno merces paratur. Nullum opus dormientis est, nullus fructus otii: immo magis dispendium. Otiosus Esau amisit primatus benedictionis; quia maluit cibum accipere, quam quaerere . Laboriosus Jacob apud utrumque parentem invenit
Abbreviated transcription (Latin):
Tecumbibit. & mͥ tuum sanguinem uendit
Qũa uera dice̾t. ꝓbaitit deniq xp̃c. Recessit ab eo
ipse quoq uidas. reliquit iħm secutus diabolum
Qua multos dũos habet: qui unun refugerit
S nos ñrefugiamꝰ. Quis refugiat eimi: quemꝰ secunt᷑
alligati uiculis: S uincuł uoluntariis: quȩ
soluunt ñalligant. Quib inculis. gloriantur
stringim̃. qͣm ab aliis absoluim᷑. & relaxamur.
Quis gͥ fugiat pac̾e. quis fugiat salutem: quis
fugiat miscd̾iam: quis fugiat redemptiõem:
Uidecis filii quales euaserint qͥ hȩc secuti st. qͦmͦ
opent᷑ defuncti. Quarum uirtutum laudẽ miran᷑.
carũ studeamꝰ ad ipisci industriam. Et qͣs mnaliis p̃
cogit᷑. & cogentes diripiunt illud: F estinantes patͤs.
aquũ mandueant. f est ina ẽ fides: alacris deuoto
spes impigra. Cont̃ dictiones animi ñ amat.: sed
t̾ductionẽ ab infructuoso otio. ad fructum laboꝵ.

Expanded text:
tecum bibit, et mihi tuum sanguinem vendidit. tecum bibit, et mihi tuum sanguinem vendidit. Quam vera diceret, probavit. Denique Christus recessit ab eo, ipse quoque Judas reliquit Jesum, secutus diabolum. 96. Quam multos dominos habet, qui unum refugerit! Sed nos non refugiamus. Quis refugiat eum quem sequuntur alligati vinculis, sed vinculis voluntariis, quae solvunt, non alligant, quibus vincti vinculis gloriantur stringimur, quam aliis absolvimur et relaxamur. Quis igitur fugiat pacem? quis fugiat salutem? quis fugiat misericordiam? quis fugiat redemptionem? 97. Videtis, filii, quales evaserint, qui haec secuti sunt, quomodo operentur defuncti? Quarum virtutum laudem miramur, earum studeamus adipisci industriam: et quas praedicamuorum cogitur, et cogentes diripiunt illud . Festinantes patres agnum manducabant. Festina est fides, alacris devotio, spes impigra: contradictiones animi non amat, sed traductionem ab infructuoso otio ad fructum laborum.
Abbreviated transcription (Latin):
habui: michi seruisti: mͣte millo au ro uendi¬
disti: mͥ te milla possessione adiudicasti. Ilon
conmino: illis cepi epularum retib egote ad¬
dictum te neo gulȩ tuȩ cyrographo. Anignoras
qr carius fuit mensȩ tuȩ: q̃m uitȩ precium:
Tuo te iudicio reunico: nega si potes: s negare
ñ potes. Deniq nichil ad uitam reseruasti: totũ
ad insam ex pendisti. Nonpot̾ dic̾e allulter. por¬
tio mea dits: qr uenit libido & dic̃. E go sumtib
porcio: ĩnte illius a dolescentulȩ ad dhixisti amore.
mn illius nocte meretricis. inmeas leges. iuiuea iura
mig̃sti. Nlon dic̃ ꝑditor portio mea xp̃c: qr statuim
ineurrit ineũ nequicia mali: & dicit. fallit te dñe
quasi possessioñe suã uendicans. quasi portionis
sue ius retinens. quasi dicens. Non iste tuus s m̃s
INeus certe minister. tuus ꝓditor: mñs tam̾ iste ẽ
Deniq tecum recumbit: & mhseruit. lecũ epulat᷑.¬
& mecum pascitur. Ate panẽ accipit: a me pecuniã.

Expanded text:
bui, mihi servisti, mihi te in illo auro vendidisti, mihi te in illa possessione adjudicasti. Non convivio, illis te cepi epularum retibus, ego te addictum teneo gulae tuae chirographo. An ignoras quia charius fuit mensae tuae quam vitae pretium? Tuo te judicio revinco: nega, si potes, sed negare non potes. Denique nihil ad vitam reservasti, totum ad mensam expendisti. Non potest dicere adulter: Portio mea Dominus; quia venit libido, et dicit: Ego sum tibi portio, mihi te in illius adolescentulae addixisti amore, in illius nocte meretricis in meas leges, in mea jura migrasti. Non dicit proditor: Portio mea Christus; quia statim irruit in eum nequitia mali, et dicit: Fallit te, Domiquasi possessionem suam vindicans, quasi portionis suae jus retinens, quasi dicens: Non est tuus iste, sed meus: meus certe minister, tuus proditor; meus plane iste est. Denique tecum recumbit, et mihi servit: tecum epulatur, et mecum pascitur: a te panem accepit, a me pecuniam:
Abbreviated transcription (Latin):
eruq ut qͥillũ mitatꝰ fuerit: peccata sua
sanguine suo diluat. Ad sỹntõ. conu̾timi¬
ni om̃s ad dñm iħm: sit inuob̾ uitȩ huius
delectatio mbona conscientia: pacientia mor¬
tis. cũ spe in mortalitatis: confirmatio re
fides cũ confidentia: abstiuentia cũ sanctitate:
industria cũ sobrietate. conu̾satio cũ modestia
eruditio sine uanitate: sobrietas doctrine fi¬
delis sine heresis temulentia:: fxelicit.¬

Expanded text:
cruci: ut qui illum imitatus fuerit, 1050 peccata sua cruci: ut qui illum imitatus fuerit, 1050 peccata sua sanguine suo diluat. 113. Ad summam, convertimini omnes ad Dominum Jesum. Sit in vobis vitae hujus delectatio in bona conscientia, patientia mortis cum spe immortalitatis, confirmatio resfides cum confidentia, abstinentia cum sanctitate, industria cum sobrietate, conversatio cum modestia, eruditio sine vanitate, sobrietas doctrinae, fidelitas sine haeresis temulentia. Grat
Abbreviated transcription (Latin):
adutorio inter mortuos lib̾. Suscepit quid̾e
ffectum parentis. s ñ quesiuit alterĩ auxiliũ.
hanc imitamini matres sc̃ȩ: quȩ municofilio
hlectissimo. tantũ mat̾nȩ uirtutis exẽplũ edidit
leꝙ enĩ uos dulciores liberos habetis: neque
ullum iurgo querebat solatium: qd̾ aliũ pos¬
 generare fibium. Dñi seruis inꝑate. ũ quasi
conditione subditis: s ita ut naturȩ eiꝰd̾e cuiꝰ
uos estis. consortes ẽẽ memineritis. Serui qͦ
dins seruite cũ uoluntate. Et enĩ unusqͣsꝙ
qoꝰ nat᷑ ẽ pacienter deb susciꝑe: nec solum
bonis s etiamasꝑis obȩdire dñis. Nã quȩ ẽ
ut̃a ser̾uitutis gra. sibonis seruiatis sedulo:
uullam hñt in ercedẽ. si peccantes pumant᷑
aiudicib ⁊ s illa merces ẽ. si & ñ peccantes.
Et uos qͥ contẽ placione dñi iħu. & iã sidiffic¬
& pacientia mirabili peccata nr̃a suȩ affixit

Expanded text:
adjutorio inter mortuos liber . Suscepit quidem adjutorio inter mortuos liber . Suscepit quidem affectum parentis, sed non quaesivit alterius auxilium. 111. Hanc imitamini, matres sanctae, quae in unico filio dilectissimo tantum maternae virtutis exemplum edidit; neque enim vos dulciores liberos habetis, neque illud Virgo quaerebat solatium, quod alium posset generare filium. 112. Domini servis imperate non quasi conditione subditis, sed ita ut naturae ejusdem cujus vos estis, consortes eos esse memineritis . Servi quoque dominis servite cum voluntate; etenim unusquisque quod natus est, patienter 1049 debet suscipere: nec solum bonis, sed etiam asperis obedite dominis. Nam quae est vestrae servitutis gratia, si bonis serviatis sedulo? nullam habent mercedem, si peccantes puniantur a judicibus: sed illa merces est, si etiam non peccantes. Et vos ergo contemplatione Domini Jesu etiamsi difficiet patientia mirabili peccata nostra suae affixit
Abbreviated transcription (Latin):
rt: que ad modum incruce positꝰ matrem
appellauerit : pluris putaus qd̾ uictor so¬
plicioꝵ pietatis officia matri eribebat : q̃
qd̾ regnum cȩleste donabat. Nam si religiosi est
qd̃ latro donat᷑ uenia: multo ub̾ioris pietatiᷤ
qđ a filio mater tanto affectu honoratur. Ped
inquit filius tuus: ecce mater tua. Testabat᷑
diuidebat pietatis officia sondebat dũs. ñ solũ
publicũ. s &̃ domesticum testam̃tum. łt
hoc testamentũ signabat iohannes: digniis
tanto testatore testis. Bonũ testam̃tũ ñ pecins¬
ya di uiuii. Lingua nica calamus scribȩ: uelocit᷑
seribentis. S nec inaria minor. qͣm matrẽ xꝑt̃
Aerebas. Fugientil apłis ante cruce stabat. &¬
isspectabat ocuł filii uulnera: qr expectabat
spignoris mortẽ .s. mundi salutẽ. Aut fortasse
n cognouerat ꝑ filii mortẽ. mundi rede̾ptionẽ:
ila regalis. etiam sua morte. putabat se aliqͥd
co seruauit. Uñ & dix̃. Factꝰ sum sic̃ homo sine

Expanded text:
runt, quemadmodum in cruce positus matrem runt, quemadmodum in cruce positus matrem appellaverit, pluris putans quod victor suppliciorum pietatis officia matri exhibebat, quam quod regnum coeleste donabat. Nam si religiosum est, quod latroni donatur venia; multo uberioris pietatis est, quod a filio mater tanto affectu honoratur: Ecce, inquit, filius tuus . . . . Ecce mater tua . Testabatudiscipulum dividebat pietatis officia. Condebat Dominus non solum publicum, sed etiam domesticum testamentum, et  testamentum eius signabat Iohannes, dignus tanto testatore testis. bonum testamentum non pecuniiritu dei uiui. lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. Sed nec Maria minor quam matrem Christi decebat fugientibus appiis spectabat oculis filii vulnera; quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi salutem. Aut fortasse quia cognoverat per filii mortem mundi redemptionem aula regalis, etiam ionem, qui dixit: factus sum sicut homo sine
Abbreviated transcription (Latin):
Compatimin his qͥalligati tenent᷑ uinculi. t̃¬
qͣmsimul alligati. Consolamim in lucti positõ.
Melius ẽ eñ ire indomum lud̾. q̃mi idomũ
conuuii. Illinc officiũ meritũ bom. hant iuq
lapsus refert᷑. Postremũ illinc mercede fuane
hic recepisti.Sentite laborantib tamq̃ smus
laborantes. Mulier uiro deferat ñ seruit.
regendam se p̃beat ñ cohercendani. Indiquat
comugio: quȩ digna ẽ iutgio. Uir quos iror
tanqͣmͦ gubernator regat. ut consorte ute
ablactate filios. diligite cos: & orateꝰ ut longeit¬
Nicħ eni longeuũ ĩ hac t̾ra. & qđ ẽ dui. brene
ẽ: & magislubricum Monete eos ut magĩ
cruc̾ẽ dñi tollant: qͣm hanc uitam diligant.
me ħ docuit. insi sc̾s iohanues eũ głista. Ih u¬
dum alii concussum inpassione dñi consc̃psert
cȩlum tenebris obductum: refugisse soleur: in
paradisum latronẽ. s post pian confessioẽm
receptum. Iohannes docuit qd̾ alii ñdocue¬

Expanded text:
Compatimini iis qui alligati tenentur vinculis, tamquam simul alligati. Consolamini in luctu positos: Melius est enim ire in domum luctus, quam in domum gaudii . Illic officii meritum boni, hic vitium lapsus refertur. Postremo illinc mercedem sperans, hic recepisti. Sentite 1048 de laborantibus tamquam simul laborantes. 107. Mulier viro deferat, non serviat. regendam se praebeat, non coercendam. Indigna est conjugio, quae digna est jurgio. Vir quoque uxorem tamquam gubernator dirigat, tamquam consortem vitae 8. Matres, ablactate filios, diligite eos: sed orate pro iinihil enim longaevum in hac terra; et quod est diu, breve est et magis lubricum. Monete eos ut magis crucem Domini tollant, quam hanc vitam diligant. me hoc docuit, nisi sanctus Joannes evangelista . Mundum alii concussum in passione Domini conscripserunt, coelum tenebris obductum , refugisse solem, in paradisum latronem, sed post piam confessionem receptum . Joannes docuit quod alii non docue
Abbreviated transcription (Latin):
dĩnib errabant. inter alta & condensa montiũ.
inuia rupium. speluncarũ horrida. fouearum
uadosa : quoꝵ conu̾satione dignus oib t̃rarũ
ñ erat. hinc illi. damhel. ananias. a rarras. mi¬
sa el: qͥ inaula regia pascebant᷑ ieiunio: alebant᷑
tanq̃m ĩ desertis cibo aspero potuq obuio: meri¬
toq regii seruuli. regnis p̃ualuert. & captim¬
tatis dĩscusso iugo. contẽpsert potestates. &¬
sub eger̃t. elem̃ta uicert̃: nat̾am ignis extinxert̃.
hebetart̃ fłamas: obtudarunt aciem gladii:
strinxer̃t ora leonum: & ubi infirmiores fieri
estimabant. ibi fortiores reꝑiebant᷑. Nlon refu¬
giebant ludibria humana: qui cȩlestia sꝑabant
p̃mia. Non horrebant tenebras carceris: quib

Expanded text:
dinibus errabant, inter alta et condensa montium, dinibus errabant, inter alta et condensa montium, invia rupium, speluncarum horrida, fovearum vadosa, quorum conversatione dignus orbis terrarum non erat. Hinc illi Daniel, Ananias, Azarias, Misael, qui in aula regia pascebantur, jejunio alebantur tamquam in desertis, cibo aspero, potuque obvio. Meritoque regii servuli regnis praevaluerunt, et captivitatem decusso jugo contempserunt, potestates subegerunt, elementa vicerunt, naturam ignis exstinxerunt, hebetarunt flammas, obtuderunt aciem gladii, strinxerunt leonum ora; et ubi infirmiores fieri aestimabantur, ibi fortiores reperiebantur: non refugiebant ludibria humana, quia coelestia sperabant praemia: non horrebant tenebras carceris, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ p̃ponderat grͣa. Nam qͥalios p̃ceptis suis
ligat: deb ipse legitina precepta inse custo¬
dire. Qũa resisteba. ne ordinarer Postremo
cũ cogerer ut saltẽ ordmatio ꝓtelaret᷑ : s ñ¬
p̃uałuit p̃scriptio. p̃ualuit imp̃ssio. Tam̃
ordinatioem meã occidentales eꝑi iudicio:
Si dilatio ordinatiom defuit uis cogentis ẽ: s ñ
deẽ humilitas cõpetens sacerdotio. Ubi causa ñ
heret: uitium non inputat᷑. Qd̾ si in aliis eccłiis
tanta suppetit ordinandi sacerdotis considera¬
tio: qͣnta cura expetit᷑ in uercellensi eccłia. ubi
coniunxit: ut & inciuitate positꝰ. instituta mo¬
nachoꝵ teneret. & ȩccłami reger& ieium sobri¬
etate. Multũ enĩ adium̃ti accedit ad sacertotis
gr̾am: si ad studiũ abstinentiȩ. & normã ĩtegͥtatiᷤᷤ
iuuentutẽ astringat. & u̾santes int̾ urbem.
egentes. angustiis & dolorib afflicti. in solitũ¬

Expanded text:
sicut praeponderat gratia; nam qui alios praeceptis suis sicut praeponderat gratia; nam qui alios praeceptis suis ligat, debet ipse legitima praecepta in se custodire. 65. Quam resistebam ne ordinarer! Postremo cum cogerer, saltem ordinatio protelaretur! Sed non valuit praescriptio, praevaluit impressio. Tamen ordinationem meam occidentales episcopi judicio, Si dilatio ordinationi defuit, vis cogentis est; si non deest humilitas competens sacerdotio, ubi causa non haeret, vitium non imputatur. 66. Quod si in aliis Ecclesiis tanta suppetit ordinandi sacerdotis consideratio, quanta cura expetitur in Vercellensi Ecclesia, ubi conjunxit; ut et in civitate positus instituta nonachorum teneret, et Ecclesiam regeret jejunii sobrietate. Multum enim adjumenti accedit ad sacerdotis gratiam, si ad studium abstinentiae, et ad normam integritatis juventutem astringat, et versantes intra urbem egentes, angustiis et doloribus afflicti, in solitu
Abbreviated transcription (Latin):
conuigii: s lexẽ. Qd̾ legis ẽ gͥ ñ remittitur
qͣsi culpa: s tenet᷑ qͣsi lex. Id̾o & apłs legem
posuit dicens. Siquis sine crimine: unius
uxoris uir. ł rgo qͥsine crimine ẽ uniꝰ uxoris
uir: tenet᷑ ad legem sacerdotii suscipiendi.
Aui aũ itauerit conuigiũ. culpã quid̾e non
habet comquinat: s p̃rogatiua exuitur
sacer dotis. Diximꝰ quid legis sit: dicamꝰ etiam
quid rationis. S prius cagnoscamiꝰ. ñ solũ hoc
apłm de ep̃o uł p̃sbitero stat iusse: s &ĩa pacs
in concilio niceno tͣctatꝰ addidisse: neq lericũ
qũeꝗͣ debere e̾e qͥscd̾a conugia sortitꝰ sit.
Quoiꝰ enĩ potest consolari uiduã honorare.
cohortari ad custodiendam uiduitatẽ: seruandã
marito fidem: qͣm ipse pͥori coniugio non
reseruauerit. Aut quid int̃ ppłm & sacer
dotẽ int̾ ẽet: si hisd̾e astringerent᷑ legib:
Debet p̃ponderare uita sacerdotis.

Expanded text:
conjugii; sed lex est. Quod legis et igitur non remittitur, conjugii; sed lex est. Quod legis et igitur non remittitur, qsuit, dicens: Si quis sine crimine est, unius uxoris vir . Ergo qui sine crimine est, unius uxoris vir, tenetur ad legem sacerdotii suscipiendi: qui autem iteraverit conjugium, culpam quidem non habet coinquinati, sed praerogativa exuitur sacerdotis. 64. Diximus quid legis sit, dicamus etiam quid rationis. Sed prius cognoscamus non solum hocm de episcopo et presbytero statuisse, sed etiam Patres in concilio Nicaeni tractatus addidisse, neque clericum quemquam debere esse, qui secunda conjugia sortitus sit. Quomodo enim potest consolari viduam, honorare, cohortari ad custodiendam viduitatem, servandam marito fidem, quam ipse priori conjugio non reservaverit? Aut quid interesset interdotem, si iisdem astringerentur legibus? Debet praeponderare vita sacerdotis,
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ. dispensantis miscdia: & cupientis auaricia:
Hȩc posui: quȩ cauenda acceꝑim. Uirtutũ
aũ magister apłs ẽ: qui cũ pacientia redargu¬
endos doceat cont̾dicentes: qͥ uinus uxoris uirũ
p̃cipiat ẽẽ: ñ e oitẽ excludat coniugii. nãhoc
supra legem p̾cepti ẽ: s ut conugali castimo¬
nia. seruet ablutionis suȩ gr̃am. Neq it̃um
ut filios in sacerdotio ereare apłica inuitetur
auctoritate: habentẽ enĩ filios dix̃. ñ facientẽ:
neq coniugium iterare. Qd ideo ñ p̃termisi: qr
pleriq ita argum̃tant᷑ . uxoris uirũ dici post
baptisiũ habitȩ. eo qd̾ baptismo uitiũ sit
ablutum. qͦ adferebat᷑ inpedim̃tũ: & uitia
quide atq peccata diluiitur om̃ia: ut si quis
contaminauerit suũ corpꝰ cũ plurib qͣs nulla
coniugi lege sociauerit remiitant᷑ ei om̃ia.
s conuigia ñ resoluunt᷑ siquis iterauerit. Culpa
enĩ lauachro: ñ lex soluitur. Nulla enĩ culpa

Expanded text:
 cupientis avaritia? 62. Haec posui, quae cavenda acceperim: virtutum autem magister Apostolus est, qui cum patientia redarguendos doceat contradicentes, qui unius uxoris virum praecipiat esse, non quo exsortem excludat conjugii nam hoc supra legem praecepti est, sed ut conjugali castimonia servet ablutionis suae gratiam: neque iterum 1037 ut filios in sacerdotio creare Apostolica invitetur auctoritate; habentem enim dixit filios, non facientem neque conjugium iterare. 63. Quod ideo non praetermisi, quia plerique ita argumentantur unius uxoris virum dici post baptismum habitae; eo quod baptismo vitium sit ablutum, quo afferebatur impedimentum. Et vitia quidem atque peccata diluuntur omnia; ut si quis contaminaverit suum corpus cum plurimis, quas nulla conjugii lege sociaverit, remittantur ei omnia: sed conjugia non resolvuntur, si quis iteraverit; culpa enim lavacro, non lex solvitur: nulla enim culpa
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩq ur̃ȩ & concordiȩ insigne edere: ut congru¬
atis assensum ad postulandũ sacerdotẽ. Et emm
siiuxta dñicam sentenciani. qđ duob comienerit
ubi uniu̾soꝵ postulacio congruit. dubitare
nos neqͣq̃moportet. ibi dñm iħm & uoluntatiᷤ
auctorẽ. & peticionis arbitrion fore. & ordmati¬
onis p̃sulem. uł largitorẽ gr̃ȩ : facite ergo¬

Expanded text:
tiaeque vestrae et concordiae insigne edere, ut congrutiaeque vestrae et concordiae insigne edere, ut congruatis assensu ad postulandum sacerdotem. 3. Etenim si juxta Dominicam sententiam, quod duobus convenerit ubi universorum postulatio congruit, dubitare nos nequaquam oportet, ibi Dominum Jesum et voluntatis auctorem, et petitionis arbitrum fore, et ordinationis praesulem, vel largitore
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia dm̃ quȩ ẽ inuob̾ sacerdotẽ ad huc ñ hab&.
ac sola nẽ ex om̃ib liguriȩ. atq emiliȩ. ueneti¬
arũq uł ecteris finitimis italiȩ partib huiꝰ mo¬
di eget officio. qd̾ ex ea sibi aliȩ ȩcłie petere so
in uobis dissensiones. quomͦ possumus aliquid
aut nos decernere. aut uos eligere: aut quisqͣm
ad quesc̾e ut int̃ dissidentes suscipiat hoc munꝰ:
qd̾ int̾ conuenientes uix sustinet᷑: hec illae
confessoris institucio: hȩc iustoꝵ soboles patrũ:
qui scm eusebium. que numqͣm añ cognoue¬
rant. post habitis ciuib simul ut uidert̃ & ꝓba-¬
uer̾t.: Tantumq int̾fuit ut ꝓbaret᷑. quantum
ut uideretur. Merito uir tantus euasit. quem
oͣis elegit eccłia: Merito creditũ qđ diuino e̾e̾t
electꝰ iudicio: quẽ om̃s postulauissent Conuemii
ͥ ut seqͣmimi exemplum patrũ. p̃sertĩ c̃ a sc̃o con¬
fessore institutos meliores patrib e̾ẽ oporteat.: qͣnto
uos melior doctor erudnut atq instituit. modes¬

Expanded text:
in vobis, sacerdotem adhuc non habet, ac sola nunc ex omnibus Liguriae 1023 atque Aemiliae Venetiarumque vel caeteris finitimis Italiae partibus hujusmodi eget officio, quod ex ea aliae sibi Ecclesiae petere solm sint in vobis dissensiones, quomodo possumus aliquid aut nos decernere, aut vos eligere, aut quisquam acquiescere; ut inter dissidentes suscipiat hoc munus, quod inter convenientes vix sustinetur? 2. Haec illa est confessoris institutio, haec justorum soboles patrum, qui sanctum Eusebium quem numquam ante cognoverant, posthabitis civibus, simul ut viderunt et probaverunt: tantumque interfuit, ut probaretur; quantum, ut videretur? Merito vir tantus evasit, quem omnis elegit Ecclesia: merito creditum quod divino esset electus judicio, quem omnes postulavissent. Convenit igitur ut sequamini exemplum parentum, praesertim cum a sancto confessore institutos tanto meliores patribus esse oporteat, quanto vos melior doctor instituit atque erudivit; modes
Abbreviated transcription (Latin):
miliant ĩ multis diuiciis. & recte ac prudent
Satis enĩ diues om̃ib nat̾e lex ẽ: cucito imie¬
mas qd̾ habundet. Cupiditatib aũ. om̃is
duntiarũ habundantia inopia ẽ. Deniq ne¬
mo pauꝑ nascit᷑: s fit. Non g nat᷑r pauptiᷤ
s opmionis ẽ. Ideoq cito imuenit̃ diues nat
difficile cupiditati. Et enim quo plis uñqsei
ad quisiuerit plussitit: & qͣsi q̃dam inardã¬
cit ebrietate cupiditatum suarum. Qtd qͥli
necessariũ queritis cumulum diuitiarin
Nichil tam necessariũ: qͣm cognosee. quid
ñsit necessariũ. Quid incarne retorqueris
ercusatioe mn: Ncorporis uent̾ insatiabilem

Expanded text:
miliant in multis divitiis, et recte, ac prudenter; miliant in multis divitiis, et recte, ac prudenter; satis enim dives omnibus naturae lex est, cui cito invenias, quod abundet: cupiditatibus autem omnis divitiarum abundantia inopia est. Denique nemo pauper nascitur, sed fit. Non ergo naturae paupertas, sed opinionis est; ideoque cito invenitur dives naturae, difficile cupiditati. Etenim quo plus unusquisque acquisierit, plus sitit, et quasi quadam inardescit ebrietate cupiditatum suarum. 91. Quid quasi necessarium quaeritis cumulum divitiarum? Nihil tam necessarium, quam cognoscere quid non sit necessarium. Quid in carnem retorquetis excusationem? Non corporis ven