comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aberrares publicum tibi iter ostenditur siue id qui¬
dem satis ingeritur uel curuatus incende Golent
çeci in uiam manu retrahi Dolor Subito senui¬
Ratio. ynmo sensim pedetentim paulatim leui-¬
ter sed nichil cogitantibus omnia subitanea uidẽt᷑
Et econtra cogitantibus omnia nichil est subitum
Ꝙ si flenda tibi fuerat senectus tibi singuli di-¬
es uite flendi erant Illis enim passibus ad hunc
terminum ibas Dolor. Heusenu Ratio. O poto/¬
rum instabilitas huc maxime hauelabas huc
peruemire optabas huc non posse pertingere for-¬
midabas/ Quo cum peruentum sit ingemisceris
monstrum incredibile inisi tam crebrum esset se¬
nes fieri uolunt onmes, senex esse pult uemo ỹmo
uero senex esse ad miseriam senex dici ad iuuriã
trahunt ꝙͣ sit probrum senuisse Quod profecto
nullis uideri debet insi quibus dedecus sit uixisse
que ingens non inficior turba est Cui te tamen
exemptum esse oportet ut modo colloquio friu pos-¬

Expanded text:
aberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id quiaberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id quidem est satis, ingredi vel curvatus intende. Solent ceci in via manu retrahi. Subito senui. Immo sensim, pedetentim, paulatim, leniter; sed nichil cogitantibus omnia subito eveniunt, sicut, econtra, cogitantibus omnia nichil est subitum; quod si flenda tibi fuerat senectus, singuli dies vite flendi erant: illis enim passibus ad hunc terminum ibas. Heu senui. O votorum instabilitas: huc maxime anhelabas, huc pervenire optabas, huc non posse pertingere formidabas, quo, cum perventum esset, ingemisceres. Monstrum incredibile, nisi tam crebrum esset: senes fieri volunt omnes, senex esse vult nemo; immo vero senex esse ad miseriam, senes dici ad iniuriam trahunt, quasi sit probrum senuisse, quod profecto nullis videri debet, nisi quibus dedecus sit vixisse; que ingens, non inficior, turba est, cui te tamen exemptum esse oportet, ut nostro colloquio frui pos
Abbreviated transcription (Latin):
Senui o si mea nunc redeat iuuentus Ratio. Reuer-¬
suram modo illam dixi iam reuersam dico Si tain
facile notoruui ominum compos fias Nichil in casu
uoles/ Pauper certe diuicias optare potest/ libertatẽ
seruus decorem de formis, sauitatem eger fessus re-¬
quiem exul reditum At iuuentutem optare nequit
uerus senex puerile pocius uotum est Dolor. Senui
heui cur tam cito dulcis me iuuenta deseruit Ratio.
Nunꝙͣ non deseruit quod iuuabat Nmꝙ̃ non propre¬
alias proprie affuit quod augebat / Uanum est autem
optare quod haberi nequit nocuitq habitum Et si
redeat nociturum sit sed iam parce suspiriis dum hoc
animo fueris cito canus fieri poteris senex nnꝙͣ
desiderium enim iuuentutis in sene quid est aliud
ꝙ quedam puericia senectutis Dolor. Senuui in¬
curuatusq sum Ratio. Iam terram aspice unde ue-¬
nis et quo pergis cogita hinc egressus huc redis Na-¬
tura te principii simulq finis admonet poteris ne¬

Expanded text:
Senui. O si mea nunc redeat iuventus! ReverSenui. O si mea nunc redeat iuventus! Reversuram modo illam dixi; iam reversam dico. Si tam facile votorum omnium compos fias, nichil incassum voles; pauper certe divitias optare potest, libertatem servus, speciem deformis, sanitatem eger, fessus requiem, exul reditum; at iuventam optare verus senex nequit; puerile potius votum est. Senui. Heu cur tam cito dulcis me iuventa deseruit? Nunquam non cito deseruit quod iuvabat, nunquam non prepropere affuit quod angebat; vanum autem est optare quod haberi nequit, nocuitque habitum, et si redeat nociturum sit; sed iam parce suspirii: dum hoc animo fueris, cito canus fieri potes, senex nunquam; desiderium enim iuventutis in sene, quid est aliud, quam quedam pueritia senectutis? Senui incurvatusque sum. Iam iam terram aspice; unde venis, et quo pergis cogita: hinc egressus, huc redis. Natura te principii simulque finis admonet; poteras
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimum onnum dicunt ubi te reliquimus ne quẽ
lateat ꝙͣ uos preteritarum peniteat feditatum qui
non nisi tempus apprime illis ydoneum exoptatis¬
Dolor. Semiu cur non cum uirgiliano rege suspirẽ
O michi preteritos referat si iupiter annos Ratio.
At nl tale suspirantem legimus socratem nl pla¬
touem iul fabium nil cathonem et fuerunt senes
sed sunt fateor sapientes rariores regibus Itaq rex
euander fuit sapiens Non eque sane illud euandriũ
suspirium iam cõe uestris est sembus uulgatumq
Surdam stulti senes et profugam dumi adolescentiam
reuocant suspirant nec suspiriis tantum sed alias seu
tacitis sed medicaminibus ieritis atq Inam artificio
nature ius alias uis aufertur iudomite Qua in re
facere admodum lusit Adrianis princeps canescenti
ciudam quod petebat negauerat Eundem postea ad
easdem preces meditato interim crine redeuntem ita
repulit. Uade inquit hoc iam patri tuo negaui dolor.

Expanded text:
vigesimum annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem vigesimum annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem lateat, quam vos preteritarum peniteat feditatum, qui non nisi tempus apprime illis ydoneum exoptatis. Senui: cur non cum Virgiliano rege suspirem: O michi preteritos referat si Iuppiter annos!? At nil tale suspirantem legimus Socratem, nil Platonem, nil Fabium, nil Catonem, et fuere senes; sed sunt, fateor, sapientes regibus rariores; itaque si rex Evander fuit sapiens, non eque sane illud Evandrium suspirium, iam commune nostris senibus vulgatumque. Surdam, stulti senes, et profugam adolescentiam revocant ac suspirant; nec suspiriis tantum seu tacitis votis, sed medicaminibus irritis, atque inani artificio nature vis affertur indomite; qua in re facete admodum lusit Hadrianus princeps, canescenti cuidam, cui aliquid negaverat; eundem postea, ad easdem preces, medicato interim crine, redeuntem, ita repulit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavi”.
Abbreviated transcription (Latin):
tot difficultatibus tantisq terroribus obsesse queso
quenam pars bona est sed intelligo nempe etatem
probris ac libidinbus aptiorem bonam dicitis Et
huic quidem fraudi mos ut bonum dicatun quod af¬
fectui mentis aptissimum est ꝙͣuis affectus ipse sit
pessimus dic cathenam predo captis insontibus sic
tyrannus arcem libertati plebis impositam Sic uene-¬
ficus pũcaneuui actonitum sic siccarius pugionẽ prõp-¬
tum cedibus bonum uocat Sic uos ergo etatem bonã
que ad id scilicet quod maxime cupitis apta est Itaq
neminem istorum qui annos irreduces deplorant pu-¬
ericiam quidem uel infanciam uideas optare Que
profecto optime partes essent si abesse longissime a
seno bonuni esset ut menorant Sed neq adultam
atq sollidam iuuentutem neq incipientem et adhuc
piridem senectam pessimam onmes et periculosissimam
uite partem adolescenciam requirunt O quartum et¬

Expanded text:
tot difficultatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, tot difficultatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, queso, pars bona est? Sed intelligo: nempe etatem probris ac libidinibus aptiorem bonam dicitis. Est hic quidem fandi mos, ut bonum dicatur, quod affectui utentis aptissimum est, quamvis affectus ipse sit pessimus. Sic catenam predo, captis insontibus; sic tyrannus arcem libertati plebis impositam; sic veneficus presentaneum aconitum; sic sicarius pugionem promptum cedibus, bonum vocat; sic vos igitur etatem bonam, que ad id scilicet, quod maxime cupitis, apta est, vocatis. Ita neminem istorum, qui annos irreduces deplorant, pueritiam quidem vel infantiam videas optare; que profecto optime partes essent, si abesse quam longissime a senio bonum esset, ut memorant; sed nec adultam ac solidam iuventutem, nec incipientem nec adhuc viridem senectam: pessimam omnes et periculosissimam vite partem, adolescentiam, requirunt; “o quintum
Abbreviated transcription (Latin):
ac si alcius aspires non efficax Redibit enĩ in tẽpore
et ut scriptum uides Renonabitur ut aquile iuuentus
tua Dolor. Demu et etas bona retro est Ratio. Oĩs
etas ut boua bonis sic male utentibus mala utrisq̃
autem breuis prorsus et extrema proxima est ubi
nos manet hic bonorum merces huc supplicium
malorum quenam hec igitur etas bona ubiq asꝑa
semper fugax nisi quantum ad eternitatem uia est
Alioquin et si dulce aliquid messet omnem fuga dulce-¬
dinem extiuctura uideretur Quis enim fugiens de¬
gustat fugienti dario fetide atq obsceue potus aque
suauissimus fuit/. Sitim ytputat cycero et ut ego
sentio gustum metus extiuperat urgebat in tergum
alexander uictor uos a tergo rapidum tempus p̃mit
amiu celeres precipitesq dies horeq uolatiles ante
oculos autem mors est Neq artatus reditus nec im¬
pulsus mora Neqz preuentus est transitus uie huiꝯ

Expanded text:
at, si altius aspires, non inefficax: redibit enim in tempore, at, si altius aspires, non inefficax: redibit enim in tempore, et, ut scriptum, vides. “Renovabitur ut aquile iuventus tua.” Senui et etas bona retro est. Omnis etas ut bona bonis, sic male viventibus mala, utrisque autem brevis, prorsus et extremo proxima est, ubi vos manet hinc bonorum merces, hinc supplicium malorum. Quenam hec igitur etas bona, ubique aspera, semper fugax, nisi quantum ad eternitatem via est? Alioquin, etsi dulce aliquid inesset, omnem fuga dulcedinem extinctura videretur: quis enim fugiens degustat? Fugienti Dario fetide atque obscene potus aque suavissimus fuit; sitis, ut putat Cicero, ut ego sentio, gustum metus extinxerat: urgebat in tergum Alexander victor. Vos a tergo rapidum tempus premit, anni celeres, precipitesque dies, hore volatiles. Ante oculos autem mors est; nec arctatis reditus, nec impulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius,
Abbreviated transcription (Latin):
Talibus uitam impleuere iudiciis ut melius putet esse
quod peius est optimumiq quod pessimum Ceterum
dies omnes in se bom Bonus est enin rex et conditor
seculorum Itaq hic feruidus hic gelidus hic siccus
hic himidus hic nubilus hic serenus hic turbidus
hic tranquillus di ad uniuersi decorem natureq
ordinem aspicias boi omnes Ad uos autem uestrũq
Iudicium relati ex quo prope omnes mali mesti dubni
solliciti laboriosi auxii auari queruli flebiles crimi-¬
nosi In hiis tu michi nescio quos nomiuas letos dies
qui dum aderant, tristes latentibusq malis pleni erãt
Nunc ut leti uideantur nichil est cause nisi ꝙ abierũt
quodq illis precium desiderium tibi augent irredi-¬
turi multaq secum tibi olim segnius forsan amata
rapientes Stultus enim nichil plene amat nisi qd̾
perdidit Dolor. Semu o si dilapsa redeat iuuentꝰ¬
Batio. Non minus stultum ꝙ inane uotum ut tu sentis

Expanded text:
talibus vitam implevere iudiciis, ut melius putet esse talibus vitam implevere iudiciis, ut melius putet esse quod peius est, optimumque quod pessimum. Ceterum dies omnes in se boni: bonus enim Rex est et conditor seculorum, itaque hic fervidus, hic gelidus, hic siccus, hic humidus, hic nubilus, hic serenus, hic turbidus, hic tranquillus: si ad universi decorem natureque ordinem aspicias, boni omnes. Ad vos autem vestrumque iudicium relati, ex equo prope omnes mali, mesti, dubii, solliciti, laboriosi, anxii, amari, queruli, flebiles, erumnosi. In his tu michi nescio quos nominas letos dies, qui, dum aderant, tristes lamentisque suis pleni erant, nunc ut leti videantur, nichil est cause nisi quod abierunt quidque illis pretium, desiderium tibi auget, irredituri, multaque secum tibi olim segnius forsan amata rapientes. Stultus enim nichil pene amat nisi quod perdidit. Senui. O si dilapsa redeat iuventus! O non minus stultum quam inane votum ut tu sentis,
Abbreviated transcription (Latin):
honestabit. Dolor. Senui rugisq informibus ob-¬
situs uix meip̃m agnosto Ratio. Hoc tibi iam ab
micio euenturum dixi minus quidem auide speculo
Imminebis nimus tuis forsitan minus haud dubie
muliercularum oculis placebis quibus placere uelle¬
maior te uanitas aut libido sit nescio At qui fidem qui
constanciam qui grauitatem qui prudentiam querunt
cercius iuter has rugas ꝙͣ in planis ac mollibus max¬
illis se quod cupiunt reperturos separent Dolor.
Senui meliorq post tergum hora alias etas remanz¬
Ratio. ymino deterior non semper que delectant
magis atq optantur meliora sunt Multi malũ suũ
concupiscunt quod non esset nisi quia illud satyrici
uerum est/ Pauci discernere possunt uera bona Dolor
Senui et leciores abierunt dies Ratio. Omnmium
ferme dies temporum equales inter se sumilium aĩ
hominum diuersi quando unus idemiq anmus secũ
discors huic iuuente furor hinc impaciencia senecte

Expanded text:
honestabit. Senui, rugisque et informi situ obhonestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initio eventurum dixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan, minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere vellemaior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudentiam querunt, certius inter has rugas, quam in planis ac mollibus maxillis, se quod cupiunt reperturos sperent. Senui meliorque post tergum etas remanet. Immo deterior, non semper que delectant magis, atque optantur, meliora sunt: multi malum suum concupiscunt; quod non esset, nisi quia illud Satyrici verum est: Pauci discernere possunt vera bona. Senui et letiores abierunt dies. Omnium ferme dies temporum inter se simillimi, animi hominum diversi; quin unus idemque animus, secum discors, hinc iuvente furor, hinc impatientia senecte,
Abbreviated transcription (Latin):
nunus sed neglectum dilatumq reseruauit Dolor.
Senui solitisq uoluptatibus careo Ratio. Nouis assu-¬
esce habet et senectus uoluptates suas quas gustare
ut ceperis que nunc doles amissa fastidias et reuerti
Dom senis ueneranda canicies plus habet nõ modo
auctoritatis sed honeste eciam poluptatis ꝙͣ fede omnes
iuuenum illecebre Neq uero inutati coloris te peni-¬
teat Nam quis tam corrupto sensu tamq obliquo põt
esse iudicio ut non candidorum calatas liliorum ꝙͣ
ingrantium carbonum cistas aspicere seq transformã-
duni tigno similem malit esse ꝙ̃ coruo Dolor. Seuui
et squalentes arant uultum ruge Ratio. Et tellus
arata fructum fert uberius et ex uite maturiores fruc-¬
tus bene culta in senectute proueniunt Ruge te of-¬
fendunt oris pultum animi compone Non illum
ruge occupant non uariant anni nisi ut formosior sit
in dies Deniqz semper te si non tu eum ne glexeris

Expanded text:
munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum calathos liliorum, quam nigrantium carbonum cistas aspicere, seque, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te offendunt oris? Vultum animi compone: non illum ruge occupant, non variant anni, nisi ut formosior sit in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris,
Abbreviated transcription (Latin):
itum quiesce, amens uiator est qui labore uie exhau-¬
stus pelit ad initium Remeare Nichil confessis gracius¬
tibi placuit uite labor seu eum terminasse fers grauĩt¬
isti si oportebat paruisti Et quis sane mentis uel qd̃
fieri optauerit factum doleat uisi male si optasse sen -¬
ciat uel quod neq omitti nec sine labore multo agi
poterat actum esse non gaudeat, Undiq igitur gau-¬
dendum tibi est seu uoti compos delectabilis Seu
graui et necessario functus officio es Dolor. Senui
et uoluptates corporis fugat etas Ratio. Utere amimi
uoluptatibus que nec minores et profecto stabiliores
sunt nec unꝙͣ fugiunt nisi cum amina huic herent
hanc sequuntur At corporee uoluptates uenientes cul-¬
pam ferunt abeuutes penitenciam pudorisq et do-¬
loris materiam relinquunt hiis explicitum ac libe-¬
rum gaudere debes et liberatrici tue graciam habere
que te manibus tuorum hostium eduxit tibiq debitũ

Expanded text:
itum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhauitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratiustibi placuit vite si eum transisse fers gravitisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod neque omitti, neque sine multo labore agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum tibi est, seu voti compos delectabilis, seu necessario et gravi functus officio es. Senui et voluptates corporis fugavit etas. Utere animi voluptatibus, que nec minores et profecto stabiliores sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic herent, hanc sequuntur. At corporee voluptates, venientes, culpam ferunt; abeuntes, penitentiam pudorisque et doloris materiam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum
Abbreviated transcription (Latin):
duium fauoris iudicium menmisti ut egiptium illũ
senem cesar alloquitur nec ingratum deis etatis asse-¬
rit arguniento Dolor. Senui Ratio. Hac re saltem
uius ex paucis Ex tot enim millium millibus eoꝵ
qui nascuntur quota pars illorum est qui usqz ad se¬
mun perueniunt Ex hiis ip̃is perpaucissum sunt
quibus iustum senectutis spacium explere datum sit¬
Dolor. Seniu ualde Ratio. Prodigiun ac stupor
ualde senis occursus mecienti animo ꝙ ille periculosis
passibus huc uenerit Insignis quidem senum raritas
Ingens casuum uite mortalis argumentum Dolor.
Seni Ratio. Durum ac difficile cucurristeͣ sta¬
dium mirum uisi iam fessus et quietem appetens
lete proximam methami spectes Dolor. Cito senui¬
breuissimus, Longus nũꝙ durus semper asperqz et
ambiguns huius ultima pars senectus fiis aute est
mors Quid hic habes querimonie singularis Se-¬
musti peregisse iam debes uite munus Uenisti ad ex-¬

Expanded text:
divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re saltem unus ex paucis: ex tot enim millibus millium eorum qui nascuntur, quota pars illorum est, qui ad senium usque perveniant! Ex his ipsis perpaucissimi sunt, quibus iustum senectutis spatium explere datum sit. Senui valde. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite mortalis argumentum est. Senui. Durum ac difficile stadium cucurristi: mirum nisi iam fessus et quietis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senubrevissimus, longus nunquam, durus semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
Enui Ratio. Niuere optabas et uixisse
te penitet an quid aliud Rei est Dolor
Semu Ratio Ibas assidue et ꝑuenisse
te stupes stupendum pocius insi quo semper ires ali¬
quando peruenires Dolor. Seniu Ratio. Qui diu
uiuere senueris et enudo processeris an tu etatem
retrogradam expectabas ut uelox atq instabile sic et
irremeabile tempus est Dolor. Uelocissime senui¬
Batio. Dicebam tibi tempus fugere iam credere ĩ¬
cipis dici nequit Non modo inter opiiones hominũ
diuersorum sed unius eiusdemq hominis quid intersit
Iuuenis ante oculos etatem habens longissimam opi-¬
natus hancipam senior a tergo iuspiciens uidet esse
breuissimam Semper futura preteritis longiora ui-¬
deutur cum uel eque sunt breuia uel eo eciam breuĩ¬
ora quo ad finem properantibus naturalis motus so-¬
let esse uehementior Dolor. Senui Ratio. Est unde
gaudeas si tu non inter uicia serusti aut si ad ultimũ
surrexisti Bona tibi et utilis est senectus nec exiguum

Expanded text:
enui. Vivere optabas, et vixisse te penitet. An quid aliud rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi quo semper ires aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. Dici nequit, non modo inter opiniones hominum diversorum, sed unius hominis opinionis quid intersit. Iuvenis ante oculos etatem habens, longissimam opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo, ad finem properantibus, naturalis motus solet esse vehementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum
Abbreviated transcription (Latin):
hic autem et quid putas nisi quod ceteri non rediit
sed relatus est Et drusum quidem non qualem
acceperat germania Rome anthiochia gerinanitũ
marcellynum bayona restituit Uestrarum expec¬
tationum sors coĩs Tu tibi nunc aliam fingis et
forsan ueniet quem expectas qui cum uenerit for-¬
tassis ut abeat et sperare incipies et optare Gau
Amici absentis aduentum spero¬
Ratio. Quis

Expanded text:
hic autem et quid putas nisi quod ceteri? Non rediit hic autem et quid putas nisi quod ceteri? Non rediit sed relatus est; et Drusum quidem non qualem acceperat Germania Rome, Antiochia Germanicum, Marcellinum Baie restituit. Vestrarum expectationum sors communis; tu tibi nunc aliam fingis et fors veniet quem expectas, qui cum venerit fortassis ut abeat et sperare incipies et optare. Amici absentis adventum spero. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
dasq diis gratias uicta nocte lumimbus fractoq
cauentimn dalua Roma salua patria saluus est
germanicus Quis uero tandem Rei exitus Is
nempe qui humanis in rebus creberrimus uenit
nuncius cercior obiisse germanicum hinc publica
dolor ac genntus non edictis aut diebus festis
aut ullis omnmo consolationibus coherceri qͥuit
Nota est historia libro cesarum quarto Gaudium
Spero iuuenem filium reuersurum Ratio ln
hn parum iuuenes de quibus dixi Accipe iumiorẽ
Marcellinus eiusdem diui augusti nepos ex sorore
quantum putas expectaretur ab auunculo qui eũ
sic dilexit ut uirgilianum illud carmen nobilis¬
simum quo summus uates adolestentis illius pene
pueri memoriam honestauit sine lacrimis audi¬
re non posset et auctori silentium imperaiet
Quomodo mater octauya que illũ sic amauit
ut usq ad ultimum finem uite sue quasi tunc ex¬
tinctum continuo deploraret onneniq consola-¬
torem non tantum contempneret sed odiss Quid

Expanded text:
dasque diis gratias, victa nocte luminibus fractoque dasque diis gratias, victa nocte luminibus fractoque entium: Salva Roma, salva patria, salvus est Germanicus! Quis vero tandem rei exitus? Is nempe qui humanis in rebus est creberrimus: venit nuntius certior obiisse Germanicum; hinc publicus dolor ac gemitus, non edictis aut diebus festis aut ullis omnino consolationibus coerceri quivit. Nota est historia libro Cesarum quarto. Spero iuvenem filium reversurum. An hi parum iuvenes de quibus dixi? Accipe iuniorem. Marcellinus eiusdem divi Augusti nepos ex sorore quantum putas expectaretur ab avunculo — qui eum sic dilexit, ut Virgilianum illud carmen nobilissimum, quo summus vates adolescentis illius pene pueri memoriam honestavit, sine lacrimis audire non posset et auctori silentium imperaret —, quomodo mater Octavia, que illum sic amavit, ut usque ad ultimum vite sue finem quasi tunc extinctum continuo deploraret omnemque consolatorem non tantum contemneret sed odisset, quid
Abbreviated transcription (Latin):
expectatum drusum in expectata mors abstulit
morbo quo constat raptus Et ꝙ magni sunt auc-¬
tores ex fractura cruris equo superlabente sus¬
cepta qui uiuus uictorq reuersurus sperabatur
in patria exammis est reuectus Quid filium
huius loquar germanicum nullius credo unqͣm
hominis expectatio maior fuit Non hunc pater
non augustus ambo iam defuncti sed Roma oĩs
eopectabat tanto dessoerio quasi totius uibis unꝯ
animus husq et bidue et non insi uincum habẽtis
filium matris esset. Itaq ad primũ egritudinis sue
nuncium attonita penitus ac deiecta ciuitas uul¬
tusq omnium atq habitus nutati et mestum
tota urbe silentium fuit Ubi autem lecior fama
incertis licet auctoribus superuenit conualuisse
illum et uiuere subitus clamor atq letissinus un¬
diq sublatus ip̃m quoq Tyberium excitauit con¬
cursusq in capitolium nigens factus et pene con¬
uulse templorum fores ad persoluenda uota agen¬

Expanded text:
Expectatum Drusum inexpectata mors abstulit; Expectatum Drusum inexpectata mors abstulit; morbo, quod constat, raptus et, quod magni sunt auctores, ex fractura cruris equo superlabente suscepta, qui vivus victor reversurus sperabatur, in patriam exanimis est revectus. Quid filium huius loquar Germanicum? Nullius credo unquam hominis expectatio maior fuit; non hunc pater, non Augustus, ambo iam defuncti, sed Roma omnis expectabat tanto desiderio quasi totius urbis unus animus isque et vidue et nonnisi unicum habentis filium matris esset; itaque ad primum egritudinis sue nuntium attonita penitus ac deiecta civitas vultusque omnium atque habitus mutati et mestum tota urbe silentium fuit. Ubi autem letior fama, incertis licet auctoribus, supervenit convaluisse illum et vivere, subitus clamor atque letissimus undique sublatus ipsum quoque Tiberium excitavit concursusque in Capitolium ingens factus et pene convulse temporum fores ad persolvenda vota agen
Abbreviated transcription (Latin):
domitis carus esset Ita ut eum paulo adorarent
quorum mirificos effectus erga illius memoriam
usq ad hec tempora si unꝙͣ inter germanoꝵ proceres
fusti te sentire potuisse arbitror Certe illa gesse-¬
rat quibus uero gloriaretur ꝙ Romanis in saxis
primus aliquot sillabis casu aliquo deiectis alias¬
desculptis nunc eciam sculptum uiget uersiculis¬
hostiles depopulatus agros Dum tibi roma decus
eternaq sudo trophea hister pacatis lenior ibit
aquis Talem habent alias hunc iuuenem qua¬
liter expectet mundi augustus dominus qui eũ
sibi filium fecerat amando Qualiter mater
lyuia augusta cui natura illum carum fecerat
cariorem uirtus carissimum reor frĩs ignauia
Qualiter deniq super alias frater ip̃e qualiscũq
erga alios tanti certe fratris amantissimus Ad
postremum qualiter roma ip̃a atq uniuersa Res¬
publica que de nullo tunc hominum sic pẽdebat
Quid ergo quis tam multiplicis spei finis

Expanded text:
domitis carus esset, ita ut eum paulominus adorarent, domitis carus esset, ita ut eum paulominus adorarent, quorum mirificos affectus erga illius memoriam usque ad hec tempora, si unquam Germanorum inter proceres fuisti, te sentire arbitror potuisse! Certe illa gesserat quibus vere gloriaretur, quod Romanis in saxis primis aliquot syllabis casu aliquo deiectis nunc etiam sculptum viget his versiculishostiles depopulatus agros dum tibi Roma decus eternaque sudo trophea Hister pacatis levior ibit aquis. Talem hunc iuvenem qualiter expectabat mundi dominus Augustus, qui eum sibi filium fecerat amando, qualiter mater Livia Augusta, cui natura illum carum fecerat, cariorem virtus, carissimum, reor, fratris ignavia, qualiter denique frater ipse, qualiscunque erga alios, tanti certe fratris amantissimus, ad postremum qualiter Roma ipsa atque universa respublica, que de nullo tunc hominum sic pendebat? Quid ergo? Quis tam multiplicis spei finis?
Abbreviated transcription (Latin):
generi indixere finge ad tam benignum sydus ꝑt ha
pestis terris exulet alias quoq arcebit pehiculor
et equorum lapsus fluuiorum ac torrentium in¬
sultus et rumas pontium et ceterorum equoreasq
et aereas tempestates Adde ferotium incirsus
animalium quibus non singulos tantum homines
Dycearchus curiosissimus indagator rerũ talium
sed quedam hominum genera docet occubuisse Et
ad summami quot sunt casus humanarum rerum
quorum nullus est nuimerus Tot sunt hostes hom̃
qui spem tuam non dico retardare possint sed extin¬
guere ut nichil minus ueuiat, Mors quam dixi
et euntibus et stantibus ubiqz contigua est insi
itinerantibus eo fortasse uicinor quo iter et uec¬
tatio et locorum comniuitatio pluribus casuum
generibus uidetur exposita Gaudium. Sper
amicum prospero exacto negotio reuersurũ Ratio¬
Qͣ gloriose ꝙͣ prospere res gesserat drusus Mero
diui augusti priuignus ut omnibus eciam hostibus

Expanded text:
generi indixere? Finge aliquod tam benignum sidus, ut hec generi indixere? Finge aliquod tam benignum sidus, ut hec pestis terris exulet: alias quis arcebit, vehiculorum et equorum lapsus, fluviorum ac torrentium insultus et ruinas pontium ac tectorum, equoreasque et aereas tempestates? Adde ferocium incursus animalium, quibus non singulos tantum homines Dicearchus curiosissimus indagator rerum talium, sed quedam hominum genera docet occubuisse. Et, ad summam, quot sunt casus humanarum rerum, quorum nullus est numerus, tot sunt hominum hostes, qui spem tuam, non dicam retardare possint, sed extinguere. Ut nichil interveniat, mors quam dixi et euntibus et stantibus ubique contigua est, nisi itinerantibus eo fortasse vicinior, quo iter et vectatio et locorum commutatio pluribus casuum generibus videtur exposita. Spero amicum prospero exacto negotio reversurum. Quam gloriose, quam prospere res gesserat Drusus Nero divi Augusti privignus, ut omnibus etiam hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
Spero amicum reuidere R¬
Ratio. Rem predul¬
cem speras sed fallacem fragili res hominũ statu
tremunt, forsitan quem expectas iam nunc
obiit hoc probasse potes si uixisti impedimẽtoꝵ
mille sunt genera unumi cõe omnibus mors¬
Gaudium. Amici conspectum exoptatum spero¬
Ratio Sunt hec uere cõuincta optare et sperare
Si multis assidue casibus disiunguntur ꝙͣ multos
marchi marcelli huius ultimi alias uel cũ reditũ
expectantes contra autem pie medio hostis illum
crudelissimus expectabat Cuius potencior fuit in¬
manitas ꝙͣ uictoris clementia aduersarium ab
exilio reuocantis Potuit igitur cesar precibus Se-¬
natus marcello ueniam dare non potuit marcelli
cliens graue magis pati ut is cesaris beneficio ute¬
retur Gaudium. Spero amicum et expecto hoste
quolibet carentem Ratio. Quis est hic hominĩ
hoste carens ut sit aliquis priuatarum expers an
publicis inimiciciis quisꝙͣ uacat Syccarioꝵ dico
et predonum qui auaricia duce bellum humans

Expanded text:
Spero amicum revidere. Rem predulcem speras, sed fallacem: fragili res hominum statu tremunt; forsitan quem expectas iam nunc obiit; potes hoc probasse si vixisti. Impedimentorum mille sunt genera, unum commune omnibus mors. Amici conspectum exoptatum spero. Sunt hec fere coniuncta optare et sperare, sed multis assidue casibus disiunguntur. Quam multMarci Marcelli huius ultimi reditum expectantes? Contra autem vie medio hostis illum crudelissimus expectabat, cuius potentior fuit immanitas quam victoris clementia adversarium ab exilio revocantis. Potuit igitur Cesar precibus senatus Marcello veniam dare, non potuit Marcelli cliens Gneus Magius pati ut is Cesaris beneficio uteretur. Spero amicum et expecto hoste quolibet carentem. Quis est hic hominum hoste carens? Ut sit aliquis privatarum expers, an publicis inimicitiis quisquam vacat, sicariorum dico et predonum, qui avaritia duce bellum humano
Abbreviated transcription (Latin):
Filiam uiro dedi Ratio. Noli nimiium hiic gaudere
multis auxie et infelicis uite principium fuerunt mip¬
cie ut lete omia succedant Operosa res est coniuux
In laboriosam coloniam durumq negotium quam
amabas misisti Nascentur filii Illi suus scaturet
fons curarum finge non nasci et idip̃m miserum
molestumq Sic fecunditas onerosam sterilitas odio-¬
sam faciet mansisse tecum forsan optabit pietatemq¬
Ratio. Ociose finem uite principiũ actuose sarcinã¬
Rei familiaris grauem mundi noticiam experienciam
siuppsus Gaudiũ. Filia uirum habet Ratio. At
perdidit libertatem unginitatem Requiem nõ equa
pernutatio Gaudium. Dedi filio uxorem Ratio.
Grauior est inmiissa mrus ꝙͣ emissa filia semper
intestinum malum periculosius externo est pate-¬
fecisti arcem hosti forsitan aut profecto participi
Iam non solus Rerum dominus tuarum refert qua-¬
lis interuenerit Gaudiũ. Generosam filio con-¬

Expanded text:
Filiam viro dedi. Noli nimium hinc gaudere. Multis anxie et infelicis vite principium fuerunt nuptie: ut lete omnia succedant, operosa res est coniunx; in laboriosam coloniam durumque negotium quam amabas misisti. Nascentur filii domi: illi suus scaturiet fons curarum. Finge non nasci: et id ipsum miserum molestumque. Sic fecunditas onerosam, sterilitas odiosam faciet; mansisse tecum forsan optabit pietatemqi. Otiose finem vite, principium actuose, rei sarcinam familiaris, gravem mundi notitiam, experientiam sui ipsius. Filia virum habet. At perdidit libertatem, virginitatem, requiem: non equa permutatio. Dedi filio uxorem. Gravior est immissa nurus quam emissa filia; semper intestinum malum periculosius externo est. Patefecisti arcem hosti forsitan aut profecto participi, iam non solus dominus rerum tuarum; refert qualis intraverit. Generosam filio con
Abbreviated transcription (Latin):
est inconsultius non scio rem maioris apud uul-¬
gos ꝙ̃ apud doctos precii neutris tamen contemp/¬
nendum sed tum honestius tum cercius locandum
in suis corruptibilibus uasis ac solidis in uirtute
propria in rebus gestis in litteris Dolor. Sine
natis morior Ratio. Mon sunt in quos tue sese
spergant cure In te uerte omnes quo instructior li¬
beriorq digredere te unum respiciens te metiens
scis ꝙͣ miser et ꝙͣ felix moriare nec incertꝰ mo-¬
ueris an uel miserie sit addendum uel felicitati
detrahendum tue aliena seu turpitũdine seu fortuna
Et sienim aliis aliter uideatur in quoꝵ ego sina
sum pronior ut magnis tamen esse uisum scimus
prophetis alias philoz ophis filiorum euentibus
imminuitur paterua felicitas Imbecille bonum
quod in crastinum prominet et pendet ex altero Ꝙ
si opinionem hanc admittimus quid huic sit intel/¬
ligis Dubitari enin nequit quin felicius multi
obituri fuerint si sine filiis obiissent

Expanded text:
est inconsultius, non suo, rem maioris apud vulest inconsultius, non suo, rem maioris apud vulgus, quam apud doctos pretii, neutris tamen contemnendam, sed cum honestius, tum certius locandam in suis incorruptibilibus vasis ac solidis, in virtute propria, in rebus gestis, in literis. Sine natis morior. Non sunt in quos tue sese spargant cure; in te verse omnes, quo instructior liberiorque digredere, te unum respiciens, te metiens. Scis quam miser et quam felix moriare, nec incertus moreris, an vel miserie sit addendum vel felicitati detrahendum tue, aliena seu turpitudine seu fortuna. Etsi enim aliis aliter videatur, in quorum ego sententiam sum pronior, ut magnis tamen scimus visum esse Philosophis, filiorum eventibus imminuitur paterna felicitas. Imbecille bonum, quod in crastinum prominet, et pendet ex altero. Quod si opinionem hanc admittimus, quid hinc fit intelligis: dubitari enim nequit quin multi felicius obituri fuerint, si sine filiis obiissent. 132
Abbreviated transcription (Latin):
amplius non erit eligeres seu in prelio mortis ath-¬
letam ip̃am ipsunq mortalem seu deniq comi¬
tem ad sepulchrum ultra enim ne te quidem tui
comitentur nec metallum sui Breuis a lectulo
mortis ad sepulchrum uia est/ Quid refert an hic
solus iaceas au ibi friuole prorsus et mepte cause
filios adoptandi Nam si in illis ut uulgo dicit᷑.
seruari ac perpetuari tuum nomen optabas ip̃e
quoq pulgariter fallebaris Siquidem filiorum
obscuritas profecto creberrima nec illustrare ip̃a
ptiq nec seruare nomen paternum potest at
perrara filiorum claritas ut ipõs semper filior
claros facit Sic alias sed parentes interdum
in ciuitate sua contegit obscuratq quasi minora
sol sydera quod nusꝙ̃ eiudentius ꝙͣ in iulii cesa¬
ris patre cognoscitur quem pene ignotum filii
splendor fecit Et ad summam quisquis in filio
sui nommis spem repouit Rem pertenuem labi¬
lemq in uase fictili locat ac ruinoso Quodq

Expanded text:
amplius non erit, eligeres, seu in prelio mortis athamplius non erit, eligeres, seu in prelio mortis athletam ipsum quoque mortalem, seu denique comitem ad sepulcrum? ultra enim nec te tui quidem comitentur, nec Metellum sui. Brevis a lectulo mortis ad sepulcrum via est; quid refert an hic solus iaceas, an ibi? Frivole prorsus et inepte cause filios optandi: nam si in illis, ut vulgo dicitur, servari ac perpetuari tuum nomen optabas, ipse quoque vulgariter fallebaris, si quidem filiorum obscuritas, profecto creberrima, nec illustrare ipsa utique, nec servare paternum potest nomen. At perrara filiorum claritas, ut ipsos semper filios claros facit, sic parentes interdum vicinitate sua contegit obscuratque, quasi minora sol sidera, quod nusquam evidentius quam in Iulii Cesaris patre cognoscitur, quem pene ignotum filii splendor fecit. Et, ad summam, quisquis in filio sui nominis spem reponit, rem pertenuem labilemque in vase fictili locat ac ruinoso, quodque
Abbreviated transcription (Latin):
nunc domui mee disponam orbus morior Ratio.
Magnam uero pietatis magnam laudis oblatam
tibi ne respuas materiam Et ꝙ filiis forsan ingratis
ac uel male cumulaturis pel quoniam alias qui¬
utraq mors alias mos est in usus pessimos uersura
breuiq omnia profusura conferre decreueras ꝯfer
honestius ꝯfer utilius stabiliusq pergamy quidã¬
actaueris alias attalus Rex populum Romanum
nec egentem certe et asyaticis profecto diuiciis corrũ-¬
pendum testamento sibi heredem fecit Ego tibi
alium populum quem instituas ostendam. Hinc
te amicorum hinc egentium turba circunstat Et ex
utraq tibi filios adoptare periniseris quorum alii
te dignissimi dulci secum commemoratione detineãt
Ali te quo pergis pia precuui festinatione preueni-¬
ant ut que hic erogaueris illic centuplicata reci¬
pias fenus uberrimum certissimumq uiaticum
iter istud acturis Dolor. Morienti michi nullus
est filius Ratio. Quid si nulti essent an ex hyis
tibi seu custodem domus ac pecunie que tua certe

Expanded text:
nunc domui mee disponam? orbus morior. Magnam vero pietatis, magnam laudis oblatam tibi ne respuas materiam, et quod filiis forsan ingratis ac vel male cumulaturis, vel quoniam uterque mos est, in usus pessimos versuris, brevique omnia profusuris conferre decreveras, confer honestius, confer utilius, confer stabilius. Pergami quidem rex Attalus, Populum Romanum nec egentem certe, et Asiaticis profecto divitiis corrumpendum, testamento sibi heredem fecit. Ego tibi alium populum, quem instituas ostendam. Hinc te amicorum, hinc egentium turba circumstant; ex utraque tibi filios adoptare permitteris, quorum alii te digressum dulci secum commemoratione detineant, alii te quo pergis pia precum festinatione preveniant, ut que hic erogaveris, illic centuplicata reperias, fenus uberrimum certissimumque viaticum iter istud acturis. Morienti michi nullus est filius. Quid, si multi essent? an ex iis tibi, seu custodem domus ac pecunie, que tua certe
Abbreviated transcription (Latin):
le uobis est iter neq ulla eius in parte subsistit᷑.
neq diuersior neq lencior usꝙͣ gressus et sompnꝰ
et uigilia et labor et requies et morbus et sani-¬
tas equi sunt gradus ad mortem Gau. Ancipiti
egritudine absolutus sum Ra. Creditricem ha-¬
bes infallibilem dilata solutionis dies sed non
cassa Racios alias obligatio. Habes egrotare iteꝵ
et mori.
De uiribus corporis cap̃.u.¬

Expanded text:
le vobis est iter neque ulla eius in parte subsistitur, le vobis est iter neque ulla eius in parte subsistitur, neque diversorium, neque lentior usquam gressus; et somnus et vigilia et labor et requies et morbus et sanitas eque sunt gradus ad mortem. Ancipiti egritudine absolutus sum. Creditricem habes infallibilem: dilata dies solutionis est, sed non cassa ratio; habes egrotare iterum et mori. 5 DE VIRIBUS CORPORIS Viriu
Abbreviated transcription (Latin):
Onga egritudine liberatus gaudeo Ra.
Graciorem fateor sanitatem reddi tanꝙͣ
retentã. Ingra tissimi mortales bona
uestra non . uix aliter ꝙͣ perdendo cog-¬
noscitis et perdita ergo pos cruciant et recupe-¬
rata letificant Gau. Grauissima febris me desti-¬
tuit Ra. Drauissimas febres medici dicunt q̃
ip̃is in ossibus ac medullis estuant quanto ille
sunt grauiores que in anima intus latent hiis
te maxime liberatum uelim Gau. Egritudo abiit¬
Ratio. Egritudo presens sepe profuit dum debili-¬
tatis uiribus corporis anime sanitatem peperit
Consequenter igitur et digressa nocuit et anime
lumen imiimuit et corporis auxit insolenciam
ꝙͣuis mala ꝙͣnus pessima egritudo uideat᷑. Opta¬
bile malum tamen quod mali remedium sit ma-¬
ioris Gau. Tandem egritudo longior finẽ habet¬
Ra. O stultissime si tu mortem reris effugisse
ad quam curris assidue Nunc propinquior mor-¬
ti es ꝙͣ dum illi contiguus uidebaris Irremeabi-¬

Expanded text:
onga egritudine liberatus gaudeo. Gratiorem, fateor, sanitatem redditam quam retentam. Ingratissimi mortales bona vestra vix aliter quam perdendo cognoscitis; et perdita ergo vos cruciant et recuperata letificant. Gravissima febris me destituit. Gravissimas febres medici dicunt que ipsis in ossibus et medullis estuant. Quanto ille sunt graviores, que in anima intus latent! His te maxime liberatum velim. Egritudo abiit. Egritudo presens sepe profuit, dum debilitatis viribus corporis anime sanitatem peperit. Consequenter igitur et digressa nocuit et anime lumen imminuit et corporis auxit insolentiam. Quamvis mala, quamvis pessima egritudo videatur, optabile malum tamen, quod mali remedium sit maioris. Tandem egritudo longior finem habet. O stultissime, sic tu reris mortem effugisse, ad quam curris assidue? Nunc propinquior morti es quam dum illi contiguus videbaris: irremeabi
Abbreviated transcription (Latin):
peritura sectanimi et pudendos affectus honesto
tegentes uelo libidinem dicitis amorem illũ colitis
illum fandi licencia deum facitis ut probra uestra
que uix celum tegit excuset Quid enim deo auctore
fit perperam Ite iam erigite deo uro aras ac thu-¬
ra porrigite Ille uos ad celum euehet ymino uero

Expanded text:
peritura sectamini et pudendos affectus honesto peritura sectamini et pudendos affectus honesto tegentes velo libidinem dicitis amorem. Illum colitis, illum fandi licentia deum facitis, ut probra vestra, que vix celum tegit, excuset. Quid enim deo auctore sit perperam? Ite iam, erigite deo vestro aras ac thura porrigite: ille vos ad celum evehet! Immo vero
Abbreviated transcription (Latin):
ad summami uix inuenies quod per serpm sit laude
uel infaiia dignum quin paucis additis laus et
uituperatio altera locum sumat alterius Tu quid
ames uideris Gaudium. Quid amem nisi quod
ceteri Ratio. Non omnes idem amant fuerunt qͥ
amauerunt deuin tamn enixe ut pro amore hec
omnia quidem et seipõs uitamq suam proiecisse lu-¬
crum dicerent fuerunt qui non alcius aspirantes
pro nuda uirtute aut pro patria idem facerent
Numerarem nisi innuuerabiles essent Gaudiũ.
Ego nec in celo fiui unꝙͣ nec uirtutem uidi Amo
que cerui possunt Ratio. Si nichil igitur amas
nisi quod cerni potest nichil igitur magnũ amas
Quidqd̃ directe obuias precepto illi uulgatissimo
Nolite amare que uidentur sed que non uident.
Que enim uidentur temporalia sunt que autem
non uidentur eterua Uos autem ceci anmo de-¬
ditiq oculis eternum nichil non dican amare s
nec intelligere nec cogitare quidem ydonei uobistũ

Expanded text:
ad summam, vix invenies quod per seipsum sic laude ad summam, vix invenies quod per seipsum sic laude vel infamia dignum sit; quin paucis additis laus ac vituperatio altera locum sumat alterius. Tu quid ames videris. Quid amem nisi quod ceteri? Non omnes idem amant: fuerunt qui amarent Deum tam enixe, ut pro amore hec omnia quidem et seipsos vitamque suam proiecisse lucrum ducerent, fuerunt qui non altius aspirantes pro nuda virtute aut pro patria idem facerent; numerarem, nisi innumerabiles essent. Ego nec in celo fui unquam nec virtutem vidi; amo que cerni possunt. Si nichil amas nisi quod cerni potest, nil igitur magnum amas. Quid quod directe obvias precepto illi vulgatissimo: “Nolite amare que videntur, sed que non videntur; que enim videntur temporalia sunt, que autem non videntur eterna”. Vos autem ceci animo deditique oculis eternum nichil non dicam amare, sed nec intelligere nec cogitare quidem idonei, vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
cuspide pyramum yphym alias phillym laqueo
pereuntem quodq est cercius alias sonancius Et
grecorum duces de amore certantes et notis troyã
flamiuis ardentem Absq hiis omnibus et nille
sumulibus satis duo illi quos premisimus ad pro-¬
bandum de quo agitur uel magnitudine nõm
uel hystorie fide sufficiant Gaudium. Amo quid
de odio duces si amorem dampnas Ratio. Ut tu
accipis utrumq dampnabo Neq ideo bonum aliquid
dicam quod aduersum malo sit Duo enĩ extrema
sibimuicem aduersa pariterq a medio id est a uirtu-¬
te distantia pariter mala sunt Gaudiũ. Ergo
malum est amare hoc ego fateor malo nichil meliũs
inuenio Ratio. Credo hercle ut est aninius sed tua
opinio rem non mutat Gaudiũ. Oderint quos
delectat ego amabo Ratio. Odium atq amorem
in differencia dixerim Nam ut odisse uicium Et
amare uirtutem eque laudabile est Sic seu uirtu-¬
tis odium seu uicii amor eque dampnabile est Et

Expanded text:
cuspide Pyramum, Hyphin laqueo cuspide Pyramum, Hyphin laqueo pereuntem quodque est certius atque sonantius, et Grecorum duces de amore certantes et notis Troiam flammis ardentem. Absque his omnibus et mille similibus satis duo illi quos premisimus ad probandum de quo agitur vel magnitudine nominum vel historie fide sufficiunt. Amo. Quid de odio dices, si amorem damnas? Ut tu accipis, utrunque damnabo neque ideo bonum aliquid dicam quod adversum malo sit. Duo enim extrema, sibi invicem adversa pariterque a medio, hoc est a virtute, distantia pariter mala sunt. Ergo malum est amare. Hoc ego, fateor, malo hoc nichil melius invenio. Credo hercle, ut est animus; sed tua opinio rem non mutat. Oderint quos delectat, ego amabo. Odium atque amorem indifferentia dixerim: nam ut odisse vitium et amare virtutem eque laudabile est, sic seu virtutis odium seu vitii amor eque dannabile: et
Abbreviated transcription (Latin):
clarissimarum gentium duos longe prestantissimos
duces ad menoriam reuoca Iulius cesar uictor in
galliis in germania in brytannia in hyspaniis in
ytalia in thessalia in egipto Idemq mox in Arme-¬
nya in pontho in affrica Et rursus in hyspania sõp¬
nio marte uicturus in medio tantarum uictoriarũ
ab amiore Regio Interim apud alexandriam uictus
est hanybal apud tycinum apud trebyam apud trãs¬
menum apud cannias uictor ac demum in patria
pincendus sua Prius apud salapiam apulye opi-¬
dum quo inexcusabilior sit meretricio amore subactꝰ
est Quanta tibi uidetur mali uis que tam duros
animos tam rigida pectora leui frangit incursu tã
rapidos pedes tam forcia brachia fragilibus uincu¬
lis liget Luiquo fabulosa et uetera nimis In be¬
luas transformatum iouem ridiculis martem uin-¬
culis implicitum duris uentem alias nempe¬
pensa digitis herculem adhec et leandrum fluc-¬
tibus biblida lacrimis procriq telis uiri propria

Expanded text:
clarissimarum gentium duos longe prestantissimos clarissimarum gentium duos longe prestantissimos duces ad memoriam revoca: Iulius Cesar victor in Galliis, in Germania, in Britannia, in Hispaniis, in Italia, in Thessalia, in Egypto idemque mox in Armenia, in Ponto, in Africa et rursus in Hispania supremo Marte victurus, in medio tantarum victoriarum ab amore regio interim apud Alexandriam victus est. Hannibal apud Ticinum, apud Trebiam, apud Transimenum, apud Cannas victor ac demum in patria vincendus sua, prius apud Salapiam Apulie oppidum, quo inexcusabilior sit, meretricio amore subactus est. Quanta tibi videtur mali vis, que tam duros animos, tam rigida pectora levi frangat incursu, tam rapidos pedes, tam fortia brachia fragilibus vinculis liget? Linquo fabulosa et vetera nimis: in beluas transformatum Iovem, ridiculis Martem vinculis implicitum, duris nentem pensa digitis Herculem, ad hec et Leandrum fluctibus, Biblida lacrimis, Prochryn telis viri, propria