comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nemer sacađ: iuxta tropologiã quimagni putant᷑
in ecđa : quia confringunt iugum &rum punt uincu¬
la idoir cotraduntur in igͥnominiam passionunut
faciant quȩ non conueniunt: super quo propitius tibi¬
esse potero  filiitui dereliquerunt me : &iurant in
his qui non suntdii : saturauieos & mechati sunt & in
domomere tricis luxuriabantur: Equi amatores
infeminas & admissari facti sunt mihi : unus quis que
aduxorẽ ꝓximisui hinmebat: num quid super his
nonuisi tabo dicit dñs & ingente tali non uloiscetus
animamea RATAXΟΤΟC peccatorum hierusale
dumdicit seignorare ds̃. qua possit eius occasionem
misereri : filui in quidtui dereliquerunt me : nequa¬
quã mei sed tui: quiaiurant in his qui non sunt dui
satura uieos & mechatisunt: Audi anthoo qui accep¬
tis adño diuitiis incubantes luxuriȩ seruiunt et
amatores infeminas facti sunt: pro a đmisaruis

Expanded text:
\'nemer sacad\', iuxta tropologiam: qui magni putantur \'nemer sacad\', iuxta tropologiam: qui magni putantur in ecclesia, quia confringunt iugum et rumpunt uincula, idcirco traduntur in ignominiam passionum, ut faciant, quae non conueniunt. esse potero? filii tui dereliquerunt me, et jurant in his, qui non sunt dii: saturavi eos, et moechati sunt, et in domo meretricis luxuriabantur. Equi amatores et in foeminas admissarii facti sunt: unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat. Numquid super his non uisitabo? dicit dominus, et in gente tali non ulciscetur anima mea? Κατάλογος peccatorum Hierusalem, dum dicit se ignorare deus, qua possit eius occasione misereri. \'filii\', inquit, \'tui dereliquerunt me: nequaquam mei, sed tui, quia iurant in his, qui non sunt di. saturaui eos et moechati sunt\'. audiant hoc, qui acceptis a domino diuitiis incubantes luxuriae seruiunt. equi amatores in femi nas facti sunt. pro \'admissariis\'
Abbreviated transcription (Latin):
cuius in ore treserant ordines: pardus uigilans super
ciuitates eorum: alexan dri impetum praefigurans
& uelocem de occidente us que adinsidiam percussio¬
nem: pardum autem uocat ob uariȩ tatem & qui a
plurimis silu subditis gentibus contramedos dimica¬
uit & persas : & quattuaa inquit erant capita inbesti᷑a :¬
& potestas data estei : & quia non de futuro uaticinat¬
sed de precerito uł iam ĩamque uenturis texit historiam:
Idcirco autẽ deromanotac&ꝰ imperio. dequo forsitan dicit᷑
omnis quie gressus fuerit exeis capiecur : causasque red¬
dit curista perpessis qui a multiplicate sunt praeuari¬
cationes eorum & per seuerauer̃ intrans gressionibus
undedicitur : & confortates auersiones corũ: Illud
quod in principio posuimus uerbum hebraicum
sacađ sonare uigiliã in p̃sentiloco ostenditur : ubi enĩ
nos diximus pardus uigilans in ebraico scriptũ est

Expanded text:
cuius in ore tres erant ordines; pardus uigilans super cuius in ore tres erant ordines; pardus uigilans super ciuitates eorum Alexandri impetum praefigurans et uelocem de occidente usque ad Indiam percursionem. pardum autem uocat ob uarietatem et, quia plurimis sibi subditis gentibus contra Medos dimicauit et Persas. et quattuor, inquit, erant capita in bestia et potestas data est ei. et quia non de futuro uaticinatsed de praeterito uel iam iamque uenturis texit historiam, idcirco autem de Romano tacet imperio, de quo forsitan dicitur: omnis, qui egressus fuerit ex eis, capietur. causasque reddit, cur ista perpessi sint: quia multiplicatae sunt praeuaricationes eorum et perseuera, uerunt in transgressionibus. unde dicitur: et confortatae sunt auersiones eorum. illud, quod in principio posuimus uerbum Hebraicum \'sacad\' sonare \'uigiliam\', in praesenti loco ostenditur; ubi enim nos diximus \'pardus uigilans\', in Hebraico scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
pus aduesperam uastauit cos. pardus uiga lans suꝑciuita¬
tes eorumomnis. quiegressus fuerit ex eis capietur: quia
multiplicats sunt praeuaricationes eorum Confortatȩ
sunt auersiones eorum: quos magistros putabam. inuen¬
ti sunt peioresesse discipulis: & quanto indiuitibus ma¬
ior auctoritas: tantomagis insolentia peccatorum: Con¬
fregerunt enim iugum legis dicente a postolo : Nuncego
quid temptatis dm̃ in ponere iugum super ceruicẽ discipu¬
lorum quod neque patres nr̃i neque nos portare potui¬
mus sed pergratiam dñiihũ credimus saluari quem¬
ad modum & illi : ruperunt que uincula pracceptra
dĩ & non phariseorum : de quibus insecundo psalmo
dicitur: Disrum pamus uincula eodum & proicia¬
mus a nobis iugum ipsorum: quid igitur. ista fecerunt᷑
percus sit eos leo desilua regnum uidelic& babr loniũ
lupus adues peram uastauit eos maedos persasque sig¬
nificans: proquo inuisione damhelis ursa ponitur

Expanded text:
pus ad uesperam u uesperam eos, pardus uigilans super ciuitapus ad uesperam u uesperam eos, pardus uigilans super ciuitates eorum. omnis, qui egressus fuerit exeis, ca P capietur, quia multiplicatae sunt p ra euar icattones eorum, confortatae sunt auersiones eorum. \'Quos magistros putabam, inuenti sunt peiores esse discipulis, et quanto in diuitibus maior auctoritas. tanto maior insolentia peccatorum\'. eonfregerunt enim iugum legis dicente apostolo: nunc ergo quid temptatis deum inponere iugum super cer uicem discipulorum. quod neque patres nostri neque nos portare potuimus? sed per gratiam domini Iesu credimus saluari, quemadmodum et illi, ruperuntque uincula praeceptorum dei et non Pharisaeorum, de quibus in secundo psalmo dicitur: disrumpamus uincula eorum et proiciamus a nobis iugum ipsorum. quia igitur ista fecerint, percussit eos leo de silua, regnum uidelicet Babylonium; lupus ad uesperam uastauit eos Medos Persasque significans, pro quo in uisione Danihelis \'ursa\' ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
& loquar ens : ipsienim cognouerunt uiam dm̃iꝰ di sui: iudicuõ
pauperes hic & optimates non in opia dicit & diuitus:
sed populum principibus conparat : & estsensus : cer¬
nens infidelis populi ꝑtinatiam & quod indurata
facie noluerint recipere disciplinam: Hoc mecum
ratione tractabam̃ forsitam uulgus ignobile nom po¬
test dĩ nossedoctrinã : & ideirco excusabile est : quia
ꝓpt̃ im̃ peritiam dĩ nonualet scire mandata: ꝑgã
igitar ad sacer dotes & ad eos qui prȩsunt populo &
Loquar eis: ipsienim uoluntatem dñi cognouerune:
& sciunt iudicium dñ sui. hoc autem dicit sermone dubitan¬
tis iuxta illud euangelicum: mittamfilium meum forsi¬
tan ipsum reuerebuntur: ut ex ambiguitate sententiae
& suspensione uerborum liberum hominis monstretur
arbitrium: & eccemagis hisimul confregerunt iugum.
ruperunt uincula : id circo percussit eos leo desilua lu¬

Expanded text:
et loquar eis: ipsi enim cognouerunt uiam domini, indicium dei sui. et loquar eis: ipsi enim cognouerunt uiam domini, indicium dei sui. Pauperes hic et optimates non inopia dicit et diuitiis, sed populum principibus conparat. et est sensus: \'cernens infidelis populi pertinaciam et, quod indurata facie noluerit recipere disciplinam, hoc mecum ratione tractabam: forsitan uulgus ignobile non potest dei nosse doctrinam et idcirco excusabile est, quia propter imperitiam dei non ualet scire mandata. pergam igitur ad sacerdotes et ad eos. qui praesunt populo. et loquar eis; ipsi enim uoluntatem domini cognouerunt et sciunt iudicium dei sui\', hoc autem dicit sermone dubitantis iuxta illud euangelicum: mittam filium meum, forsitan ipsum reuerebuntur. ut ex ambiguitate sententiae et suspensione uerborum liberum hominis monstretur arbitrium. Et ecce magis hi simul con fregerunt iugum, ruperit uincula. idcirco percussit eos leo de silua. lu
Abbreviated transcription (Latin):
plinam: Indurauerunt faciessuas superpecram : & no¬
luerunt reuerti : Post uerba dñi quibus imperauerat
dicens circumite uias hierusalem & ceteral propheta
lo quitur addñm: Dñ eoculitui respiciunt fidem quȩ
hebraice dicitur. emunã. non opera iudaeorum
in quibus iuxtalegis cersmonias exultabant̃ sed fidei
xp̃i a norum ꝑ quã gratia salui factisumus: hoc dutem
capitulo discimus ideir comferri supplicia ut uitia cor¬
rigantur : deniqueait : ꝑcussistieos & nondoluerunt:
at triuistieos & rennuerunt accipere disciplinam:
peromma enim tormenta at quae flagella emenda¬
tu hierusalem : & superhaec uniuersa neue recun¬
diam quidem suorum habuere uitiorum sed instar
petre indurantes frontis impudentiã noluerunt
ad melicoa conuerti: Ego autem dixiforsitan pau¬
peres sunt & stulti siue nom potuerunt ignorantes
uiam dñriudicium dĩ sui: Iboigitur ad optigmates

Expanded text:
plinam; indurauerunt facies suas super petram et noplinam; indurauerunt facies suas super petram et noluerunt reuerti. Post uerba domini, quibus imperauerat dicens: circumite uias Hierusalem et cetera, propheta loquitur ad dominum: domine, oculi tui respiciunt fidem. quae Hebraice dicitur \'emuna\', non opera Iudaeorum, in quibus iuxta legis caerimonias exultabant, sed fidem Christianorum, per quam gratia salui facti sumus. hoc autem capitulo discimus idcirco inferri supplicia, ut uitia corrigantur. denique ait: percussisti eos et non doluerunt; attriuisti eos et rennuerunt accipere disciplinam. per omnia enim tormenta atque flagella emendatur Hierusalem; et super haec uniuersa ne uerecundiam quidem suorum habuere uitiorum, sed instar petrae indurantes frontis impudentiam noluerunt ad meliora conuerti. Ego autem dixi: forsitan pauperes sunt et stulti — siue non potuerunt — ignorantes uiam domini, indicium dei sui. ibo igitur ad optimates
Abbreviated transcription (Latin):
& considerate & queri tem plateis eius : an inuenut¬
tiss uirum qui faciat iudicium : & quaerat fidem &
ꝓpitius eroeius : quod si&iam uiuit d̃s dĩcerint uo¬
& hoc falso iurabunt : Grandis a moriustẽtat iũtua¬
qua quam iuxta interrogationem ab rabo ecres pon¬
sionem dĩ prodecem uiris iustis ds̃ liberet aiuitateo:
Sed siunum in uenerit iam iam que peritura hibidi¬
salem qui faciat iudicium & querat fidemisiue
ut srminachus transtulit ueritatem : tamen dsmix¬
sereatur hierus alem: & quia poter i fiemut aliqui
inuenirentur in populo quisimularent cultiem
di & iunirent perdnm̃ : hoc praeuemt quod nequa¬
quam ds̃ uanis sormonibus sed ueritate fidei delec¬
tetur & diał non cos diligo quia iurant permȩ &
iurant mmen datio: sed quorum corda labia quae consenti¬
unt : Dñe oculitui respiciunt fidem: percussifteos & non
doluerunt: at triuistiillos & rennuerunt accipere disci¬

Expanded text:
et considerate et quaerite in plateis eius, an inueniaet considerate et quaerite in plateis eius, an inueniatis uirum, qui faciat iudicium et quaerat fidem, et propitius ero eius. quodsi etiam: uiuit dominus, dixerint, et hoc falso iurabunt. Grandis amor iustitiae, ut nequaquam iuxta interrogationem Abrahae et responsionem dei pro decem uiris iustis deus liberet ciuitatem. sed si unum inuenerit iam iamque peritura Hierusalem, qui faciat iudicium et quaerat fidem — siue, ut Symmachus transtulit. ueritatem - tamen deus misereatur Hierusalem. et quia poterat fieri, ut aliqui inuenirentur in populo, qui simularent cultum dei et iurarent per dominam, hoc praeuenit, quod nequaquam deus uanis sermonibus, sed ueritate fidei delectetur, et dicit: non eos diligo, quia iurant per me et iurant in mendacio. sed quorum corda labiaque consentiunt. Domine. oculi tui respiciunt fidem. percussisti eos et non doluerunt; attriuisti illos et rennuerunt accipere disci
Abbreviated transcription (Latin):
nentads̃ quibus amatoribusts anteplacusti : Vocem
enim quasi parturientis dudiuĩ angustias si uegeinitus ut
per perȩ : uox fili aosion muermorientis expande sues que
manus suas: uaemibi quia defecit animamaa: propter
interfectos: ad similitudinem mulieris puepere idest
qua e primos parit fecus describit urbem hierusalom he¬
iulantem aoquedamantem : Quomodo enim mulier
pariens & pecdum dolorem parturitionis experta inter¬
moritr angustũs sustinet ũ lx potest respirare spar¬
sisque manibus conlabitur : sic & filia sion cum suosui¬
derit libros imerfectos inhaec uerba proruripit & dicit
uaemihĩ quia defecit animamea propterinterfectos:
Duo autem exempla : muno capitulo comparata sumt
parturientis filios & iugentib : ut quic quid mulier
patitur infetu uel moribus filiorum hierusalem pat¬
tiatur inpopulas : Circũite uiashierus alem &c aspicite

Expanded text:
menta deus, quibus amatoribus tuis ante placuisti\' Uocem menta deus, quibus amatoribus tuis ante placuisti\' Uocem enim quasi parturientis audiui, angustias — siue gemitus — ut puerperae; uox filiae Sion intermorientis expandentisque manus suas: uae mihi, quia defecit anima mea propter inter fectos! Ad similitudinem mulieris puerperae, id est quae primos parit fetus, describit urbem Hierusalem heiulantem atque clamantem. quomodo enim mulier pariens et necdum dolorem parturitionis experta intermoritur — angustias sustinet, uix potest respirare sparsisque manibus conlabitur —, sic et filia Sion, cum suos uiderit liberos interfectos, in haec uerba prorumpit et dicit: uae mihi, quia defecit anima mea propter interfectos! duo autem exempla in uno capitulo conparata sunt: parturientis filios et lugentis, ut, quidquid mulier patitur in fetu uel mortibus filiorum, Hierusalem patiatur in populis. Circumite uias Hierusalem et aspicite
Abbreviated transcription (Latin):
cino & ornatafueris monilidureo & pinxeris stibio ocu¬
los tuos frustra conponeris : contempserunt te amatores
tui. animamtuam quaerent : Subfigura mulieris
adultere loquitur cum se mel offenderis dm̃ : & quasi
uirum tuum reliqueris creatorem : frustra ornamenta
perquiris : contempseruntte daemones amatoristur & ne¬
quaquam stupri inmunditiam sed ammȩ tuae querent
interitum : Hoc idem intellegendum spiritaliter contra
eos qui coniugales affectus & uere fidei pudititiã per¬
diderunt:. Sitein quit uestieris coocino sanguinis XP̃I
adsumpseris fidem : si monilior naueris aureo meditati¬
onem habueris sensus & intellegentiae spiritalis: &
pinxeris oculos tuos stibio habueris studium misterio¬
rum & dĩ secreta noscendi frustra componeris : hoc enim
etiam tuis amatoribus praeparas. & idcircolectus an¬
gustus utrum que capere non potest: necrecipit orna¬

Expanded text:
cino et ornata fueris monili aureo et pinxeris stibio ocucino et ornata fueris monili aureo et pinxeris stibio oculos tuos, frustra conponeris: contemserunt te amatores tui, animam tuam quaerent. Sub figura mulieris adulterae loquitur: \'cum semel offenderis deum et quasi uirum tuum reliqueris creatorem, frustra ornamenta perquiris; contemserunt te daemones amatores tui et nequaquam stupri inmunditiam, sed animae tuae quaerent interitum\'. hoc idem intellegendum Spiritaliter contra eos, qui coniugales allectus et uerae fidei pudicitiam perdiderunt. \'si te,\' inquit, \'uestieris coccino — sanguinis Christi adsumseris fidem —, si monili ornaueris aureo — meditationem habueris sensus et intellegentiae spiritalis — et pinxeris oculos tuos stibio — habueris studium mysteriorum et dei secreta noscendi —, frustra conponeris. haec enim etiam tuis amatoribus praepararas et idcirco lectus angustus utrumque capere non potest nec recipit orna
Abbreviated transcription (Latin):
tentis sagittam siue intentis arcum fuit omnisciuitas
siueregie ingressi sunt ardua : & ascenderunt rupes: quod que
sequitur & in gressisunt saltus siuespeluncas : alxx. additum
estiumuersa e urbes derelicte sunt & non habgat in eis homo:
Describit autem sermo diuinus baby lonii furentis exercitum.
quod a tremore eius c̃unctus populus dereliquerit ciuitatem
& ardua quȩque conscenderit : & tameniram dñi non potuerit
declinare: Quicquid autem ut supra diximus in historia in¬
tellegitur contrahierusalem reserri a decclesiam cum offen¬
derit dm̃ & traditafuerit aduersarius uel per secutionis
tempore uel certeuitus at que peccatis : Tuautem uastata
quid facies prouastata quodhebraice dicitur. sadud
quod solus interpraecatus est aquila : Alii transtulerunt
miseram at quemis erabilem culpasui: quaeclementem
offenderit dm̃ : Deni que sequitur cẽn uestieriste coc¬

Expanded text:
tentis sagittam — siue intendentis arcum — fugit omnis ciuitas tentis sagittam — siue intendentis arcum — fugit omnis ciuitas siue regio —; ingressi sunt ardua et ascenderunt rupes — quodque sequitur: et ingressi sunt saltus siue speluncas a LXX additum est —, uniuersae urbes de relictae sunt et non habitat in eis homo. Describit autem sermo diuinus Babylonii furentis exercitum, quod a tremore eius cunctus populus dereliquerit ciuitatem et ardua quaeque conscenderit et tamen iram domini non potuerit declinare. quidquid autem, ut supra diximus, in historia intellegitur contra Hierusalem, refer ad ecclesiam, cum offenderit deum et tradita fuerit aduersariis uel persecutionis tempore uel certe uitiis atque peccatis. Tu autem uastata quid facies? Pro uastata\'. quod Hebraice dicitur \'sadud\'. quod solus interpretatus est Aquila, alii transtulerunt \'miseram\' atque \'miserabilem\' culpa sui, quae clementem offenderit deum. denique sequitur: Cum uestieris te coc
Abbreviated transcription (Latin):
ramus adecclesiam dĩ cum offenderit dm̃ & uel uitus
fuerit uel ꝑsecutione uastata : ut ubi quondam erat uir¬
tutum chorus atqueletitia ibi peccatorum & merorũ
multitudo uersetur: Haec enim dicit dñs: desertaerit
omnis terra sed tamen consummationem non faciam :
lugebit terra & merebunt caeli desuper: eo quod locu¬
tussim: cogitaui & non paenituit me nec auersussum
ab eo : mixtairae misericordia dĩ omnisterra deserit᷑
sed nonfit comi summatio: ut sint qui intellegant cle¬
mentiam eius: Caelum quoque triste uideb qtur de¬
super & ipsa terra lugebit : eo quod dñi sententia ad
finem usque peruenerit nec paenituerit eum super
his quae cogitauerit & locutussit: paenitentia aut̃
dĩ dicitur quando aufertur praedicta sententia
& ira seuiens adfinem usque non per uenntiminatus est
ꝑionam & inpendentem gladium lacrimarum &
gemitum multitudo superauit: A uoce equitis &mit¬

Expanded text:
ramus ad ecclesiam dei, cum offenderit deum et uel uitiis ramus ad ecclesiam dei, cum offenderit deum et uel uitiis fuerit uel persecutione uastata, ut, ubi quondam erat uirtutum chorus atque laetitia, ibi pecccatorum et maerorum multitudo uersetur. Haec enim dicit dominus: deserta erit omnis terra. sed tamen consum mationem non fa- ciam : lugebit terra et maerebunt caeli desuper eo, quod locutus sim, cogitaui et non paenituit me nec auersus sum ab eo. Mixta irae misericordia dei omnis terra deseritur, sed non fit consummatio, ut sint, qui intellegant clementiam eius. caelum quoque triste uidebitur desuper et ipsa terra lugebit eo, quod domini sententia ad finem usque peruenerit nec paenituerit eum super his, quae cogitauerit et locutus sit. paenitentia autem dei dicitur, quando aufertur praedicta sententia et ira saeuiens ad finem usque non peruenit. minatus est per Ionam et inpendentem gladium lacrimarum et gemituum multitudo superauit. A uoce equitis et mit
Abbreviated transcription (Latin):
tia nequaquam sustineat quae formĩdat: uacuater¬
ra est habitatore deleto: caeli non habent lumen t̃ro¬
ris magnitudine : populo non uidente: ipsimontes &
colles intuita habent latitubula : & ꝑ s̃ nesdours
moueri uidentur. atquae turbari intuitus est: & huc illucque
circum spexi & neauis quidem potuit in ueniri : Iram enim dĩ
& muta sentiunt elementa : & in rationalia pertimes cunt
animantia: hoc uerum esse Nunctotus orbis ostendit : ut cae¬
sa hominum multitudine: uolatilia quo que quae solent
habitatores sequi abierint & perierint : ipse quoque car¬
melus quimari imin& magno oleis coñsitus & arbustus
uin eis quae condensus ad tantam uenu& solitudinem ut he¬
remi habeat uastitatem : omnes quoque urbes desercae
fient : & uniuersorum mn alorum haec causa est : quod
uitio populi delinquentes iradm̃i concitata cͥstt: quicquid
iuxta histariam dehierusalem diximus. & iudea. refe¬

Expanded text:
tia nequaquam sustineat, quae formidat. uacua tertia nequaquam sustineat, quae formidat. uacua terra est habitatore deleto, caeli non habent lumen terroris magnitudine populo non uidente. ipsi montes et colles intuta habent latibula et per ύπερβολΥν moneri uidentur atque turbari. intuitus est et huc illucque circumspexit et ne auis quidem potuit inueniri; iram enim dei et muta sentiunt elementa et inrationalia pertimescunt animantia. hoc uerum esse nunc totus orbis ostendit, ut caesa hominum multudine uo-\' latilia quoque, quae solent habitatores sequi, abierint et perierint. ipse quoque Carmelus, qui mari imminet magno, oleis consitus et arbustis uineisque condensus ad tantam ueniet solitudinem, ut heremi habeat uastitatem; omnes quoque urbes desertae fient. et uniuersorum malorum haec causa est, quod uitio populi delinquentis ira domini concitata sit. quidquid iuxta historiam de Hierusalem diximus et Iudaea, refe
Abbreviated transcription (Latin):
& filii saeculi huius sapientioressunt filus lucis : &uili¬
cus iniquitatis quaedam sapienter fecisse narraturi &
serpens im paradiso prudentior cunctis bestus legitur:
Illa est ergo uera sapientia : quac dĩ timori iungitur alio¬
quin ubi insidiae sunt & tergi uersatio non sapientia sed
uersutia & calliditas appellanda rest proeo quod nos
diximus qui astultus populus meus me noncog nouit̃
Lxxx transtulerunt qui a principes populimei me
non cognouerunt : ut magistrorum sit magisculpa
quam populi dĩ scientiam non habentis : Aspexiterrã
& ecce uacuaerat: & pibili & caelos & nonerat lux ineis :
uidimontes & eccemo uebantur : & omnes colles contur¬
batisunt: Intuitussum & nonerat homo & uolatile
caeli recessit : Aspexi &ecce carmelius desertus &
omnes urbes eius destructȩsunt a facie dñi & a faciȩ irȩ
furouis eius ÷ proph& acernit inspũ quaeuentura
sunt : ut audiens populus terreatur : & acta paeniten¬

Expanded text:
et filii saeculi huius sapientiores sunt filiis lucis et uiliet filii saeculi huius sapientiores sunt filiis lucis et uilicus iniquitatis quaedam sapienter fecisse narratur et serpens in paradiso prudentior cunctis bestiis legitur. illa est ergo uera sapientia, quae dei timori iungitur; alioquin, ubi insidiae sunt et tergiuersatio, non sapientia, sed uersutia et calliditas appellanda est. pro eo, quod nos diximus: quia stultus populus meus me non cognouit, LXX transtulerunt: quia principes populi mei me non cognouerunt, ut magistrorum sit magis culpa quam populi dei scientiam non habentis. Asperi terram. et ecce uacua erat et nihili, et caelos, et non erat lux in eis. uidi montes, et ecce mouebantur ebantur et omnes colles conturbati sunt. intuitus sum, et non erat homo et uolatile caomnes ururbes eius destructae sunt a facie domini et a facie irae furoris eius. Propheta cernit in spiritu, quae uentura sunt. ut audiens populus terreatur et acta paeniten
Abbreviated transcription (Latin):
nit in ecclesia & inconuentculis suis olamareper¬
dicem & dĩ requiem mbella conuerti : unde sequitur
us quequo uidebo fugientes audiam uocem buciꝰae :¬
uel fugientes regem babylonium uel fugientes siue &
ameo seruitio recedentes : qui a staltus populusme¬
us menon cognouit filii insipientes sunt & uȩcordes
sapientes suntꝰ ut fuciantm ala: beneautem facere
nescierunt: caesa contritionis uastatis fugebucnȩ¬
quiastultus factus est . populus non natura sed studio uo¬
luntatis : ⁊psa questultitia hic probatur. quod non cogno¬
uerint dm̃ & prosiliis sapientibus stulti filii facti sunt &
uaccordes: Quaeenim maior potestese stultitia quam
cognoscente bouem possessorem suum & asino praesepe dñi
sui: israel dñm non cognoscere & pracsentem contempnere
quem semper uidere cupiebat : quod que infercur sapi¬
entessunt ut faciant mala beneautem facere nes cierunt᷑:
hic sapientia promalitia accipienda sunt : Iuxta quod

Expanded text:
nit in ecclesia et in conuenticulis suis clamare pernit in ecclesia et in conuenticulis suis clamare perdicem et dei requiem in bella conuerti. unde sequitur: usquequo uidebo fugientes, audiam uocem bucinae?Uel fugientes regem Babylonium uel fugientes me et a meo seruitio recedentes. Quia stultus populus meus me non cognouit. filii insipientes sunt et uaecordes: sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem facere nescierunt . Causa contritionis, uastitatis, fugae, bucinaquia stultus factus est populus non natura, sed studio uoluntatis. ipsaque stultitia hinc probatur, quod non cognouerint deum: et pro filiis sapientibus stulti filii facti sunt et uaecordes. quae enim maior potest esse stultitia quam cognoscente boue possessorem suum et asino praesepe domini sui Israhel dominum num non cognoscere et praesentem contemnere, quem semper uidere cupiebat? quodque infertur: sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem facere nescierunt, hic sapientia pro malitia accipienda est, iuxta quod
Abbreviated transcription (Latin):
chum posuimus turbati sunt : & in hebraico scriptum est
homae : Ixx. & theo dotio posuerunt aie uaccei
Quod uerbum usque m presentiarum quid signific&
ignoro: aquila autem posuit oxaccei : quod &ipsum tantal¬
tum sonat: hoc de uerbo dictum sit : super quoscio apud ple¬
rosque magnum efsecertamen: uox autem propheȩ & ꝑ
proph&am dĩ loquentis inducitur. quoddoleat super
contritionẽ populisu & instar hominis uiscera eius int̃¬
nalacerentur quomodo & saluator superlatari marte
doluit & planxithierusalem : neçcelare dolorem silentio:
omnis que langorbũcinȩ & fremitus proeliorum illi¬
us turbat affectum : dummala cumulantur malis
es upi uersa duarum tribuum terra uastatur: dum
non putabam in quit tab facula quondam apelles meae ÷¬
babrlonio furente populata sunt & in predam ostium
mea quondam cessore hospitia loquitur autem hoc
idem ds̃ quan do seditionis turbas at que discordias cer¬

Expanded text:
chum posuimus turbati sunt et in Hebraico scriptum est chum posuimus turbati sunt et in Hebraico scriptum est \'homae\', LXX et Theodotio posuerunt μαιμάσσει, quod uerbum usque in praesentiarum, quid significet, ignoro. Aquila autem posuit όχλάζει, quod et ipsum \'tumultum\' sonat. hoc de uerbo dictum sit. super quo scio apud plerosque magnum esse certamen. uox autem prophetae et per prophetam dei loquentis inducitur, quod doleat super contritione populi sui et instar hominis uiscera eius intna lacerentur. Quomodo et Salvator super Lazari morte doluit , et planxit Hierusalem , nec celare voluit omnisque clangor bucinae et fremitus proeliorum illius turbat affectum, dum mala cumulantur malis et uniuersa duarum tribuum terra uastatur. \'dum non putabam,\' inquit, tabernacula quondam ei pelles meae Babylonio furente populata sunt et in praedam hostium mea quondam cessere hospitia\'. loquitur autem hoc idem deus, quando seditionis turbas atque discordias cer
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiam prouocauit: Si enim iunor cos nonha¬
bent potestatem aduersariȩ fortiudines. quanto na¬
gis in homines : & homines quondam ciuitatis dĩ  iiȩ
tuiae & cogitationistuae fecerunt haectibi istama¬
litiãtuã : quia amara tetigit cortuum: facita pos¬
tropham a durbem hierus alom quoduiae illius & co¬
gitationes quibus &opcieere & sermone pecca uit
fecerint ei ueomnia quae uene runt: malitiã que
illius quae perse a marasit teeigisse corillius & animȩ
interna penecrane  Quic quid ergonobis accidit nos¬
tro accidit uitio quidulcm dĩ inamaritu dinem¬
s uertimus & cogimus seuire nolenem : uenerẽ meũ
uentrem meum doleo scensus cordismei turbatisunt:
Non tacebo qm uocem bucinae audiuit anima mea la
morem proclii: contritio super contritionem uocata est.
& uaftata est omnis terra: repente uastata sunt tab¬
nacula mau subito pelles meae: ubi nos iuxta srmma¬

Expanded text:
iracundiam prouocauit\'. si enim in porcos non hairacundiam prouocauit\'. si enim in porcos non habent potestatem aduersariae fortitudines. quanto magis in homines et homines quondam ciuitatis dei! Uiae tuae et cogitationes tuae fecerunt h haec tibi i; ista malitia tua, quia amara, tetigit cor tuum. Facit apostropham ad urbem Hierusalem, quod uiae illius et cogitationes, quibus et opere et sermone peccauit. fecerint ei uenire omnia, quae uenerunt, malitiamque illius, quae per se amara sit. tetigisse cor illius et animae interna penetrasse. quicquid ergo nobis accidit, nostro accidit uitio, qui dulcem deum in amaritudinem uertimus et cogimus saeuire nolentem. Uentrem meum, uentrem meum doleo, sensus cordis mei turbati sunt. non tacebo, quo- niam uocem bucinae audiuit anima mea, clamorem morem proelii. contritio super contritionem uocata est et uastata est omnis terra; repente uastata sunt tabernacula mea, subito pelles meae. Ubi nos iuxta Symma
Abbreviated transcription (Latin):
im uenire describit: posttribum quippe đan incerprȩ¬
t̃atũr succedit terra ephraim. perquam uenitur hieru¬
salem : đan interpractatur iudicium : ephraim uber¬
tas : ueniet igitur iudicium dñi int̾ramdan delin¬
quentem : cum omni ubertate supplicii: dicite gentib:
ecce auditum est in hierus alem cus ips uenire det̃ralon¬
ginqua &dederunt supraciui tates iuda uocem suam:
quasi custodes agrorum factisunt super eam incircui¬
tu: quia meadiracundiam prouocauit ait dñs uult
omnes in circuitu nationes dĩnosse sententiam. & flagel¬
la hierus alem cunctos recipere disciplinam: cele¬
briiquit inhierusalem sermone narratur aduersa¬
rios uenire de terra longinqua & fremitũ contraeã
surgere ulu lantis exercitus quitam diligent̃ obside¬
ant ciuitatem & claudant uerbum munitionibus :
ut nontam aduersarios putes esse : quam agrorũ uinea¬
rum quecustodes : Hoc autem totum factum est non
hostium uiribus sed culpa hierusalem quia dm̃ ad

Expanded text:
im uenire describit. post tribum quippe Dan succedit terra Ephraim, per quam uenitur Hierusalem. \'Dan\' interpretatur \'indicium\', \'Ephraim\' \'ubertas . ueniet igitur indicium domini in terram domino delinquentem cum omni ubertate supplicii. Dicite gentibus: ecce auditum est in Hierusalem custodes uenire de terra longinqua; et dederunt super ciuitates Iuda uocem suam quasi custodes agrorum facti sunt super eam in circuitu. quia me ad iracundiam prouocauit. ait dominus. Uult omnes in circuitu nationes dei nosse sententiam et flagellata Hierusalem cunctos recipere disciplinam. \'celebri,\' inquit, in Hierusalem sermone narratur aduersarios uenire de terra longinqua et fremitum contra eam surgere ululantis exercitus: qui tam diligenter obsideant ciuitatem et claudant urbem munitionibus, ut non tam aduersarios putes esse quam agrorum uinearumque custodes. hoc autem totum factum est non hostium uiribus. sed culpa Hierusalem, quia deum ad
Abbreviated transcription (Latin):
dubium quinbabrlonis at que caldeae: si enim uos
pregrina religio delectat quid neces se est longin
quum errorem suscipere : Habitate cum talibus im¬
mo seruite his quorum deos colitis : Potest hoo & su¬
perhereticis accipi dequibus scriptum est: ex nobis
exi erunt sed non fuerunt ex nobis : Si enim fuissent
ex nobis mansissent᷑ utique nobiscum: quod proici¬
at de ecclesia hereticos dñs qui multo temporo subno¬
mineeius mendatiorum suorum simula crauenerati
sunt ut foris colant quodintus prius penerab antur.
& paleae separentur atritigo EXPLICIT IN HIE

Expanded text:
dubium quin Babyloniis atque Chaldaeae. si enim uos dubium quin Babyloniis atque Chaldaeae. si enim uos peregrina religio delectat, quid necquum errorem suscipere? Habitate cum talibus, immo servite his quorum deos colitis. Potest hoc et super haereticis accipi, de quibus scriptum est: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum , quod projiciat de Ecclesia haereticos Dominus, qui multo tempore sub nomine ejus mendaciorum suorum simulacra venerati sunt, ut foris colant, quod intus prius venerabantur, ut paleae separentur a tritico. LIBER SE
Abbreviated transcription (Latin):
ram : nec dubium quinregnum assrriorũ.babrlonio¬
rum medorum at que persarum sagittandi peritissi¬
mũsit : simul que de soribit uastitatem terrȩ iudgȩ¬
interfectionẽ que multorum ablectionem peccorũ :
sub uersionem urbium atque murorum: quod gladio
hostili cuncta capiantur: Et tamen in tantis malis
non eos perdat usque adinternitionẽ sed reliqui assal¬
uas faciat uel eocum qui in babylone duoci sunt : dinis¬
sis que adculturam a grorum terrae iudaeȩ uel corũ.
qui post persecutionis ardorem uel fuga uel confessione
fidem dñi seruauerunt: Quod dixeritis qua refecit dñs
ds̃ noster nobis hae comnia : dicesadeos: sicut de reliquis¬
time & seruists dõ alieno uel dus alenis in terra uestra:
sic seruiecis alienis in terra non uestra : Grandis stulti¬
tia nescire curpassi sint cumtanta peccauerint : bre¬
uis que atlambigentes responsiꝯsicut seruistis dõ alieno

Expanded text:
ram. nec dubium, quin regnum Assyriorum. Babylonioram. nec dubium, quin regnum Assyriorum. Babyloniorum. Medorum atque Persarum sagittandi peritissimum sit. simulque describit uastitatem terrae Iudaeae fectionemque multorum, abactionem pecorum, subuersionem urbium atque murorum, quod gladio hostili cuncta capiantur et tamen in tantis malis non eos perdat usque ad internecionem, sed reliquias saluas faciat uel eorum, qui in Babylonem ducti sunt dimissique ad culturam agrorum terrae Iudaeae. uel eorum, qui post persecutionis ardorem uel fuga uel confessione fidem domini seruauerunt. Quodsi dixeritis: quare fecit dominus dens noster nobis haec omnia? dices ad eos: sicut de re- liquistis me et seruistis deo alieno — uel dis alienis - in terra uestra, sic seruietis alienis in terra non uestro. Grandis stultitia nescire, cur passi sint, . cum tanta peccauerint, breuisque ad ambigentes responsio: sicutseruistis deo alieno
Abbreviated transcription (Latin):
segetes tuas & panemtuđm deuorabit filios tuos & filias
tuas comed& gregem tuum & armentatua cõmed&. uine¬
amtuam & ficumtuam : & conter& urbes munitastuas
inquibus tuhabes fidutiam gladio: Uerum tam en in
diebus illis ait non faciam uos in consumptione: nequa¬
quã multo post tempore : neut falso creditis prophetae
uobis loquentur inuentum sediam nunc adducam super
uos gentem babr lomorum quae ueni& de longinquogen¬
tem robustam. proquo in hebreo scriptum est. etham:
gentem antiquam cuius quondam dominatus est nebrot
gigans cuius ignor abilis linguam: Siue ut in hebreo
scriptum est nec intelleges quidlo quatur:  estenĩ
malorum solatium sullos hostes habeas quos possis ro¬
gare : & quituas intellegant praeces: quod que sequit᷑
pharetraeius quasi sepul chrum patens: & in lxxedi¬
tione non dicitur : baby loniam significat anmatu¬

Expanded text:
segetes tuas et panem tuum, deuorabit filios tuos et filias segetes tuas et panem tuum, deuorabit filios tuos et filias tuas, comedet gregem tuum et armenta tua, comedet uineam tuam et ficum tuam et conteret urbes munitas tuas, in quibus tu habes f fiduciam, gladio. uerumtamen in diebus illis, ait, non faciam uos in consumtionem. \'Nequaquam multo post tempore nec. ut falso creditis, prophetae uobis loquentur in uentum, sed iam nunc adducam super uos gentem Babyloniorum, quae ueniet de longinquo, gentem robustam\' — pro quo in Hebraeo scriptum est \'ethan\' — ,\'gentem anti quam\' — cuius quondam dominatus est Nebrod gigans —, lcuius ignorabis linguam siue\' — ut in Hebraeo scriptum est - \'nec intelleges, quid loquatur; est enim malorum solacium, si illos hostes habeas, quos possis rogare et qui tuas intellegant preces\'. quodque sequitur: pharetra eius quasi sepuiehrum patens et in LXX editione non dicitur, Babyloniam significat armatu
Abbreviated transcription (Latin):
runt nec habuerunt responsum : hoc est or aculum
siue sermo dĩ non fuit ieis: Ideo sustinebunt
quȩ sequens sermo describit: Audiat hocecđa
neglegens & prouidentiam dĩ refutans q̃ uod & gla¬
dium & famem sus tineat nisiuentura crediderit
quȩ dicuntur: hȩc dicit dñs ds̃ exercituum : quia
locuti estis uerbum istud: ecceego do uerbamea
uentura sunt qua ominantur: propterea opro¬
ph&a do uerba mea in ore tuo. quȩ ignis habeant
potestatem & populum istum in ligna conuer¬
tant  ut sermone tuo & proph&e in creduli
conore menitur : sicas ignis consumens dicitur :
ut consummat in nobis sisuper fundamentum
xp̃iedisi cauerimus faonum ligna stipulam : Ecce ogo ad ducã
superuos gentem delongin quo domus israel. ait dñs gen¬
tem robustam gentem antiquam gentem cuius igno rabilis
linguam nec intelleges quidloqutur : pharetra eius
quasi sepulchrum patens uniuersi fottes : & comedet

Expanded text:
rant nec habuerunt responsum, hoc est oraculum, rant nec habuerunt responsum, hoc est oraculum, siue sermo dei non fuit in eis\', ideo sustinebunt, quae sequens sermo describit. audiat hoc ecclesia neglegens et prouidentiam dei refutans. quod et gladium et famem sustineat, nisi uentura crediderit, quae dicuntur. Haec dicit dominus deus exercituum : quia locuti estis uerbum istud, ecce ego do uerba meauentura sunt, quae minantur; propterea, o propheta. do uerba mea in ore tuo, quae ignis habeant potestatem et populum istum in ligna conuertant, ut sermone tuo et prophetia increduli concrementur.\' sic deus ignis consumens dicitut consumat in nobis, si super fundamentum aedificaverimus, fenum, ligna, stipulam . « Ecce ego adducam super vos gentem de longinquo, domus Israel, ait Dominus: gentem robustam, gentem antiquam, gentem cujus ignorabis linguam, nec intelliges quid loquatur. Pharetra ejus quasi sepulcrum patens, universi fortes. Et comedet
Abbreviated transcription (Latin):
perdidit : eo quod prȩ uaricata sit indm̃ domusi srł
& domus uda : decemtribus & duas significans :
audiet hoc ecclesia quod citomuri & ꝓpropugnacula
dissipentur eorum qui non habent spem in dño &
praeuaricentur in eum: sed tamen nonfiat con¬
summatio. propter clementiã iudicis: & non
propt̃ meritõ delinquentium : negauerunt dñm
& dixerunt : non est ipsesi ue nos haec : ne superuom& suꝑ
nosmalum gladium & famem non uidebimus: ꝓfecȩ
fuerunt inuentum & responsum siue sermo non fuitin
eis : haecergo euenient illis: Quia negauerunt dm̃ si¬
uementitisunt dño & dixerunt non est ipse cuiusiu¬
dicio fient omnia sed fortuito haec omnia accide¬
runt: neque euement quae nobis profetarum uo¬
cesminantur nec uidebimus gladium nec famem sus¬
tinebimus obsidionis: & quicquid locuti sunt pro¬
phȩce inuentum locuti sunt : &irrita omnia transie¬

Expanded text:
perdidit eo, quod praeuaricata sit in deum domus Israhel perdidit eo, quod praeuaricata sit in deum domus Israhel et domus Iuda decem tribus et duas significans. audiat hoc ecclesia. quod cito muri et propugnacula dissipentur eorum, qui non habent spem in domino et praeuaricentur in eum, sed tamen non fiat consummatio propter clementiam iudicis et non propter merita delinquentium. Negauerunt dominum et dixerunt : non est ipse — siue non sunt haec — nec superueniet super nos malum; gladium et famem non uidebimus. prophetae fuerunt in uentum et responsum — siue sermo — non fuit in eis. haec ergo euenient illis. Quia negauerunt dominum — siue mentiti sunt domino — et dixerunt: \'non est ipse, cuius iudicio fient omnia, sed fortuito haec omnia acciderunt neque euenient, quae nobis prophetarum uoces minantur, nec uidebimus gladium nec famem sustinebimus obsidionis et, quidquid locuti sunt prophetae. in uentum locuti sunt et irrita omnia transie
Abbreviated transcription (Latin):
quã uocatur populus dũ sedgens aquam recessit anima
dĩ: secundum illud quod scriptum est ineo meas uestras
& sabbata & diesfestos oditanimamea: quod autem in
ue terites tamento dicitur proaffectu: innouoscriptumẽ
proueritate saluato redicente: potestatẽ habeo ponendi
animammeã : Potestatem habeo somen duillã: ascendite
muroseius siue propugnacula & disspate : consummatio¬
nemaũ nolite facere: Auferte propagines eĩ siue sus¬
tentacula quia non sunt dñi: Praeuaricationem eĩ
p̃uaricata est inmedomusisrł & domus iuda ait dñs:
Imperat gentibus de quibus supra dixerat : percus sit
eos leo desi lua lupus uasta uiteos & pardus inciuitati¬
bus eorũ ut ascendant᷑ muros hierusalem siue pro¬
pugnacula: & dissipent eam: Consumationem autem
non faciant ut saluentur reliquie : & sit quiad nun¬
ci&ꝰ ingentibus glori am dũ seueritatiq misc& dem̃¬
tiã : quod que intulit. Auferte propagines eius siue
sustentacula : omnia tolli auxilia iub& quȩ suouitio

Expanded text:
ecessit anima dei secundum illud, quod scriptum est: numeuias uestras et sabbata et dies festos odit anima mea. quod autem in Ueteri Testamento dicitur pro affectu. in Nouo scriptum est pro ueritate saluatore dicente: potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo sumendi illam.. Ascendite muros eius — siue propugnacula — et dissipate, consummationem autem n nolite facere! auferte propagines eius — siue sustentacula -, quia non sunt domini! praeuaricatione enim praeuaricata est in me domus Israhel et domus Inda, ait dominus. Imperat gentibus, de quibus supra dixerat: percussit eos leo de silua, lupus uastauit eos et pardus in ciuitatibus eorum, ut ascendant muros Hierusalem siue propugnacula et dissipent eam, consummationem autem non faciant, ut saluentur reliquiae et sit, qui adnuntiet in gentibus gloriam dei; seueritatique miscet clementiam. quodque intulit: auferte propagines eius siue sustentacula, omnia tolli auxilia iubet, quae suo uitio
Abbreviated transcription (Latin):
INCIPIT LIBERSECUNDUS
Decundum frater eusebi in hieremiam librum celeri
sermone dictamus : a uertentes parumper aures
neaudiamus iudicium sanguinis & inter fecaoꝵ
animas deploremus : quiopinione uirtutum cotidiȩ
corruunt in superbiam : & dõ sesimiles arbitrant᷑
ut aequali tatem quamim pia arrianorum here¬
sis infilio negat cunctis hominibus tribuant & po¬
nant inxaelum ossuum : & nihil futurȩ sac nocorum
beatitudim amplius derelinquant: Quorum

Expanded text:
ico. LIBER SECUNDUS. | Secundum, frater Eusebi, in Hieremiam librum celeri sermone dictamus auertentes parumper aures, ne audiamus iudicium sanguinis et interfectorum animas deploremus, qui opinione uirtutum cotidie corruunt in superbiam et deo se similes arbitrantur, ut aequalitatem, quam impia Arrianorum heresis in filio negat, cunctis hominibus tribuant et ponant in caelum os suum et nihil futurae sanctorum beatitudini amplius derelinquant. quorum
Abbreviated transcription (Latin):
dissipatum. ut confirm& illud
etrobor&. et doceat. et̃ ꝓpetuum
nocassa di promissio iudicetur
ab in carationis cempore usque
in sempiternum : properea
dutem .⁊.elus. Id ẽ emulatio
dñi exercituũ fecit hoc quia
ipsicum adȩmulationem prouo¬
cauerunt in his quinonerant dĩ.
Et illecos prouocauit ad aemulan¬
dum ingenem quac non erat
gens cocpta emmanuhelis
et nascentis pueride uir gine ꝓ¬
phetia ex colo co ubidicitur adahar
petetibi signum ad nõ dõtuo
Versiculoistofinitu est. quo
infertur zelus dñi exercituũ
faci& hoc. N unc adreli¬
quu trunseamus

Expanded text:
dissipatum, ut confirmet illud dissipatum, ut confirmet illud et corroboret, et doceat esse perpetuum ne cassa Dei promissio videretur ab Incarnationis tempore usque in sempiternum. Propterea autem zelus, id est, aemulatio Domini exercituum fecit hoc, quia ipsi eum ad aemulationem provocaverunt in his qui non erant dii, et ille eos provocavit ad aemulandum in gente, quae non erat gens . Coepta Emmanuelis et nascentis pueri de Virgine prophetia, ex eo loco ubi dicitur ad Achaz: Pete tibi signum a Domino Deo tuo, versiculo isto finita est, quo infertur: Zelus Domini exercituum faciet hoc . Nunc ad reliqua transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
princibus suis cpostolis. et a posto¬
licisuiris. et sanitatem dogmatũ
suorum credentibus dereliquid
Quod autem sc̃quitur. Multipli¬
cabitur eiusimperium. et pucis
noneritfinis. Proquo lxx
transtulerunt. magnus princi¬
patuscius : scire debemus quod
uerbum hebraicum ceha. et
hic et supra LXX ΑΡXΗΑ idẽ
principatum interpretati sunt.
proquonos supra principatum:
hicimperium uertimus : Ccqui¬
la autem uerbi ambiguitate de¬
ceptus Met poc. Idest mensurã
interprecatus est quae ethe¬
brueice et latine eodem appellan¬
tur nauine nec dubitare pote¬
rit demultiplici saluatoris impcrio
& pacecius qua e non habeat finẽ qui
in psalmis legit : postula ame &
dabotibigentes hereditatemtuã
& posressionentuã t̃minost᷑rae
et rur sumet multitudo pacis donec
auseraturluna id ẽ usque ad consũ¬
mationem saeculi. principatus
autemillius et imperiumerit suꝑ
solium etregnumdauid quod post
⁊captiuitatembabrloniam fucrat

Expanded text:
principibus suis, Apostolis et apostoprincipibus suis, Apostolis et apostolicis viris, et sanitatem dogmatum suorum credentibus dereliquit. Quod autem sequitur: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis: pro quo LXX transtulerunt: Magnus principatus ejus: scire debemus quod verbum Hebraicum MESRA et hic et supra LXX ἀρχὴν id est, principatum interpretati sunt. Pro quo nos supra principatum, hic imperium vertimus. Aquila autem verbi ambiguitate deceptus μέτρον, id est, mensuram interpretatus est, quae et Hebraice et Latine eodem appellatur nomine. Nec dubitare poterit de multiplici Salvatoris imperio et pace ejus, quae noin Psalmis legerit: Postula a me et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae . Et rursum: Et multitudo pacis, donec auferatur luna , id est, usque ad consummationem saeculi. Principatus autem illius et imperium erit super solium et regnum David, quod post captivitatem Babyloniam fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
in latino dicitur dr̃ in hebraico ħeł
scriptum est quod que sequitur
fortis hebrdice gibbor appellatur
unde & incoloco aibi idempropheta
commemorat. erunt confidentes
suꝑ dõ scõ isrł inueritate et quod
residuũ ẽ. iacobsuperdõ forti pro
dõ forti in hebraicoscriptum hab&
heł gibbor: putromautẽ futurisae¬
culi et resurrectionis quodin nr̃a
uocatione completur: et principẽ
pacis quilocutus ÷ ad a postolos
Pacemmeam douobis pacẽmeã
relin quo uobis non dubitabit qui
pacem nostram iuxta a postolum
paulum legerit saluatorẽ quia nomi¬
nũ maiestate peritos. Lex reorñ
cẽ ausos de puero dicer uodax¬
te dr̃ appellandus sit : & c&era
sedꝓhis sex nominib: posuisse quod
in bebraico non hab&ur magni
consilu angelum : & adducam
spacem suꝑ principes & sanitatẽ
udetur magniconsilu angelus ese:
quinunctiauit nobis abiciendum
procem poreisr ł. Et gentes cẽ
saluandas dedit que pacem

Expanded text:
in Latino dicitur Deus, in Hebraico EL in Latino dicitur Deus, in Hebraico EL scriptum est. Quodque sequitur, Fortis, Hebraice GIBBOR appellatur. Unde et in eo loco ubi idem propheta commemorat: Erunt confidentes super Deo sancto Israel in veritate: et quod residuum est Jacob super Deo forti , pro Deo forti in Hebraico scriptum habet EL GIBBOR. Patrem autem futuri saeculi et resurrectionis, quod in nostra vocatione completur; et principem pacis, qui locutus est ad ApPacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Non dubpacem nostram juxta Paulum apostolum legerit Salvatorem. Qua nominum majestate perterritos LXX reor non esse ausos de puero dicere, quod aperte Deus appellandus sit, et caetera: sed pro his sex nominibus posuisse, quod in Hebraico non habetur, magni consilii Angelum, et adducam pacem super principes, et sanitatem videtur: Magni consilii Angelus est, qui nuntiavit nobis abjiciendum pro tempore Israel, et gentes esse salvandas: deditque pacem
Abbreviated transcription (Latin):
et lic& ex eo quodsupradixerat
emmanuhel id ẽ nobiscum dr̃¬
dm̃ illum eẽ monstrauerit : tam̃
nuncdicit faccumillius principatũ
superłimerum cus uel quod crucẽ
suam ipsepor cauerit. uel perume¬
rum ostendensbrudu fortitudinem
codem iscci adicente : reuelauit dnr
dr̃ brachium scm̃suum omnibus gen¬
tibus : ctrur sum : dnẽ quis credidit
auditiu nostror et bradium dñĩcui
reuelatum e. Nocabitur ergo
post duo nomina sex alis nominibus
ad mirabilis. consiliurius dẽfortis
pat̃ futuri saeculi princeps paccis:
Ñ enim utpleri que putant bina iun¬
gendu sunt nominu : ut legamus
admirabilis consiliarius. etrur¬
sum dr̃fortis sedadmirabilis legen¬
dum est sepuratim. quod hebreice
guueorum appellat᷑ ĩões et dr̃
separatim qui hebracicȩ heł dicitur: de¬
nique in consequentibus ubilegimus tues
enimdr̃ et nesciebumus. eti terum.
Ego sum dr̃ & non cstalius p̃terme:
et multa hissimilia : proco quod

Expanded text:
Et licet ex eo quod suprEt licet ex eo quod suprEmmanuel, id est, nobiscum Dominum, illum esse monstraverat, tamen nunc dicit factum illius principatum super humerum ejus velut quod crucem suam ipse portaverit, vel per humerum ostendens brachii fortitudinem, eodem Isaia dicente: Revelavit Dominus Deus brachium sanctum suum omnibus gentibus . Et rursum: Domine, quis credidit auditui nostro: et brachium Domini cui revelatum est ? Vocabitur ergo post duo nomina, sex aliis nominibus: Admirabilis, Consiliarius, Deus, Fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis. Non enim, ut plerique putant, bina jungenda sunt nomina, ut legamus, Admirabilis consiliarius, et rursum, Deus fortis; sed, Admirabilis legendum est separatim, quod Hebraice gua eorum appellatur IDES : et Deus separatim, qui Hebraice EL dicitur. Denique in consequentibus ubi legimus: Tu es enim Deus, et nesciebamus: Et iterum: Ego sum Deus, et non est alius praeter me , et multa his similia: pro eo quod