comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trinitate: unꝰ in potestate. Unita trinitas. sem¬
pit̾na maiestas. unũ potens ꝑ om̃ia. &e uni¬
tas in crinitate. & truutas in unitate consi¬
stit. Sed nec triitas diuidit᷑. nec unitas sẽ¬
parat᷑. Hac qͥ catholica fide armati atq in¬
structi n̾m̃i  nefandos arrianos hercticos
qui se hoc tempore impis iactitant. &
multos xp̃ianos nr̃os seducendo corrumpunt.
atq decipiunt breuit᷑ ꝑ contem: quomͦ orant
dim̃i. qui senciunt contͣ dnn : Respondent
nobis dicentes. Oramꝰ dñm itͣaqi in trinitate
sed ut legimꝰ patrẽ maiorẽ. siluĩ mniorẽ. sp̃m
scm̃ inferiorẽ. quia ipse. xp̃s dicit. pat̾ maior
tis dm̃ : Sic plane legimꝰ. sic colimꝰ. sic oramꝰ.
Ad hos dicimꝰ. Si gͦ ita dm̃ colitis &e aratis: hoc
non .ẽ. dm̃ maguũ unũ colers &e rogars : sed
tres deos facere. Et ubi.ẽ. qđ in lege diuina

Expanded text:
trinitate, unus in potestate, unitas, trinitas, sempiterna majestas, unum potens per omnia, et trinitas in unitate, et unitas in trinitate consistit: sed nec trinitas dividitur, nec unitas separatur. Hac igitur catholica fide armati atque instructi, charissimi, nefandos Arianos haereticos, qui se hoc tempore impie jactitant, et multos Christianos nostros seducendo corrumpunt atque decipiunt, breviter percontemur, quomodo orant Dominum, qui sentiunt contra Dominum. Respondent nobis, dicentes: Oramus Dominum utique in trinitate, sed ut legimus, Patrem majorem, Filium minorem, Spiritum sanctum inferiorem, quia ipse Christus dicit, Pater major tis Deum? Sic plane; sic legimus, sic colimus, sic oramus. Ad hos dicimus: Si ergo ita Deum colitis et oratis, hoc non est Deum magnum unum colere et rogare, sed tres deos facere: et ubi est quod in lege divina
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ : forcior. Si pietatẽ: clem̃tior.. Nul¬
la eniꝰ ratio patit᷑. ut uł faccura factori suo
ȩquet᷑. uł opus arcisici cõparet᷑. Sicut legit᷑
in ꝓpħa. Qui fecit forcia forcior . S̾ & qui
fecit pulcr a pulcrior. illis .c̃. Sic aut̃ huiꝰ¬

Expanded text:
titudinem, fortior; si pietatem, clementior. Nultitudinem, fortior; si pietatem, clementior. Nulla enim ratio patitur, ut vel factura factori suo aequetur, vel opus artifici comparetur: sicut legitur in propheta, Qui fecit fortia, fortior est; et qui fecit pulchra, pulchrior illis est . CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
cotidis nobis salubrit̃ recitant̃. ut ani¬
me nr̃e pascant᷑: in futuro autͣ scło
eãus epulis sagineut᷑. dicente ꝓpheta.
Satiabor. duni manifestabit᷑ gła tua. Qualis
sit aut̃ hec gła futura. ce quib diuitus floreat.
quanto q splendais p̃fulgeat: laudars
possumꝰ. explicare non possumꝰ. Quars: Quia
legimꝰ nec oculus uidit. nec auris audiuit. nec
in cor. hominis ascendis. quȩ p̾parauit ds̃ di¬
ligentib se. Si gͥ tanta ce talia sunt. bona et̾na
tholicis &e fidelib popłis: quid .ẽ. ipse ds̃ qui
tanta &e talia p̾parauit. Quid .ẽ. in quã om̃i¬
potens dĩ Quia. nͥ mnestimabilis. meffabilis.
in comp̃ hensibilis. ultͣ om̃ia. extra om̃ia. pret̃
omĩa : Om̃em enĩ creaturã suã excedis: om̃ẽ
facturã prec̃it. uniu̾sa p̃cellit. Si enĩ queras
maguitudinẽ: maior .ẽ. Si pulcritudinẽ:
pulcrior. Si dulcedinẽ : dulcior. Si splendo¬
rem: splendidior. Si iusticiã: iustioꝵ. Si for¬

Expanded text:
quotidie nobis salubriter recitantur, ut animae nostrae pascantur: in futuro autem saeculo aeternis epulis saginentur; dicente propheta, Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Qualis sit autem haec gloria futura, et quibus divitiis floreat, quantoque splendore praefulgeat, laudare possumus, explicare non possumus. Quare? Quia legimus, Nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Si igitur tanta et talia sunt bona aeternatholicis et fidelibus populis; quid est ipse Deus, qui talia et tanta praeparavit? Quid est, inquam, omnipia, extra omnia, praeter omnia? Omnem enim creaturam suam excedit, omnem facturam praeterit, universa praecellit. Si enim quaeras magnitudinem, major est; si pulchritudinem, pulchrior; si dulcedinem, dulcior; si splendorem, fulgidior; si justitiam, justior; si for
Abbreviated transcription (Latin):
tensam. Audi in lege & in ꝓphetis. in psal¬
tiis. & in euangłio: audi in apło ꝓcul dubio
declaratũ. Audi in quã in genesi. Fecit ds̃
hominem ad imaginẽ dĩ. Ut ostenderet si¬
mul inseparabilẽ trinitatẽ : ais in eo libro.
Et sp̃s dĩ ferebat᷑ suꝑ aquas. Audi ꝓpħam

Expanded text:
tensam. Audi in Lege et Prophetis, in Psaltensam. Audi in Lege et Prophetis, in Psalmis et in Evangelio, audi in Apostolo procul dubio declaratam. Audi, inquam, in Genesi: Fecit Deus hominem ad imaginem Dei. Ut simul ostenderet inseparabilem Trinitatem, ait in eo libro, Et Spiritus Dei ferebatur super aquas . Audi prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
test. Quomͦ aut̃ diuinitas a semet ipsa discer¬
ntt᷑. cum lucis splendor. aut solis casor. nulla¬¬
tenꝰ separat᷑ : Ecce enĩ sicut uidemꝰ in sole.
tria sunt: &e separari om̃ino non possunt.
Quȩ aut̃ tria sunt: uideam᷑. Cursus. splendor:
ce calor. Uideamꝰ enĩ solẽ in cęlo currentem.
fulgentẽ. calentẽ. Diuide gͦ si potes arriane
solẽ de tum demũ diuide trinitatẽ. Sed for¬
tassis de sols discernendo difficilis .ẽ. ratio.
quia ni cęlo . ẽ: &e a nobis longe posicus. est.
Ecce aliud ꝓponimꝰ elem̃tũ. quo d minus est:
& in tra nobiscum . ẽ. Ignẽ dico. qui in mani¬
bus nr̃is habet᷑. & tam̃ numq diuiditur.
Ignis enĩ tria ht̃ : sed diuidi non pocest. Hoc
est motũ. lucẽ & feruorẽ. Si gͦ nefande here¬
tice diuidere non potes creatũ solẽ. &. ignẽ.
quomͦ potes diuiders dm̃ onũum creatorẽ
Audi aut̃ &e disce hanc magnã & unicã trini¬
tatẽ ab exordio generis humaui fuisss os¬

Expanded text:
test ? Quomodo autem divinitas a semetipsa discer cum lucis splendor aut solis calor nullatenus separetur? Ecce enim sicut videmus, in sole tria sunt, et separari omnino non possunt. Quae autem tria sunt videamus: cursus, splendor, et calor. Videmus enim solem in coelo currentem, fulgentem, calentem. Divide ergo, si potes, ariane, solem, et tum demum divide Trinitatem. Sed fortassis de sole discernendo difficilis est ratio, quia in coelo est, et a nobis longe positus est. Ecce aliud proponimus elementum quod minus est, et in terra nobiscum est: ignem dico, qui in manibus nostris habetur, et tamen non dividitur. Et ignis enim tria habet, et dividi non potest: hoc est, motum, lucem et fervorem. Si igitur, nefande haeretice, dividere non potes creatum solem et ignem, quomodo potAudi autem et disce hanc magnam et unicam Trinitatem ab exordio generis humani fuisse os
Abbreviated transcription (Latin):
cum tu accepis qđ non habebas Crede. quia
si credideris hoc tunc suscitabit᷑ auima tua.
Et si suscitabit᷑. anima tua nunc: uenit hora
ce nunc. ẽi sunc bono tuo resurges caro tua
quando ueniet hora. ut om̃s qui suiis. in
momi m̃tis audiant uocẽ eiꝰ &e ꝓ dians. Non
enĩ quia audis &ꝑdis: iam gaudere debes.

Expanded text:
cum tu acceperis quod non habebas? Crede: quia cum tu acceperis quod non habebas? Crede: quia si credideris hoc, tunc suscitabitur anima tua. Et si suscitabitur anima tua nunc; Veniet hora, et nunc est: tunc bono tuo resurget caro tua, quando veniet hora, ut omnes qui sunt in monumentis, audiant vocem ejus, et prodeant. Non enim quia audis et prodis, jam gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
fecit qͥđ non erant: Hoc.ẽ. qđ rep̃ hendimus
dm̃ i qui non eramiꝰ &e facci sumꝰ Hoc repr̃e¬
hendimꝰ. ut eũ resuscitars posss qđ fecit non
credamꝰ  Hȩc .ẽ. merces. quã illi reddit. cro¬
atura sua. Idõ te feci dicit tͥ dñs o homo ante¬
quã e̾ẽs. ut non mͥ credas suturũ te. ẽẽ. quod
eras. qui potiusti. eẽ. qđ non cras: Sed eccs
inquit in sepulcro qđ uideo : fauilla .s̃. cinis
.ẽ. ossa sunt. Et hoc itẽ accipies uitã. cutẽ.
pulpas. carnẽ. & resurget: Quid fauilla
ista. ossa ista. quȩ uideo in sepulcro : Uel in
scpulcro uides fauillã. uides ossa. in utero
matris tus. iuchil eras. Hoc uides: uł sauills
sunt. uł ossa sunt. Tu ante quã esses: nec sa¬
uilla erat. nec ossa erant. Et tam̃ factus es:
cum hȩc om̃ino non ec̾nt. Et non credis quia
ossa ista quo quo mͦ sunt. qualia cumq sunt.
sunt tam̃. recipient formã quã habuerunt.

Expanded text:
fecit quod non erant? Hoc est quod rependimus fecit quod non erant? Hoc est quod rependimus Deo, qui non eramus, et facti sumus? Hoc illi rependimus, ut eum resuscitare quod fecit non posse credamus? Haec est merces quam illi reddit creatura sua? Ideo te feci, dicit tibi Deus, o homo, antequam esses, ut non mihi credas futurum te esse quod eras, qui potuisti esse quod non eras? Sed ecce, inquit, in sepulcro quod video, favilla est, cinis est, ossa sunt: et hoc item accipiet vitam, cutem, pulpas, carnem, et resurget? quid, favilla ista, ossa ista, quae video in sepulcro? Vel in sepulcro vides favillam, vides ossa: in utero matris tuae nihil erat. Hoc vides, vel favilla sunt, vel ossa sunt: tu antequam esses, nec favilla erat, nec ossa erant; et tamen factus es, cum omnino non esses: et non credis quia ossa ista quoquo modo sunt, qualiacumque sunt, sunt tamen recipient formam quam habebant,
Abbreviated transcription (Latin):
i. deoit ei u̾iddiciũ p̃otestatẽ sacere: qui siliuis
honiis.ẽ uolits mirari hoc. ⁊dõ dixr: quia ho¬
mine ab hominib opotiet udicari. Quib ho
nonuñtis. Quom exp̃ssit carne mortuos Qui
suant in inonunuis: quorũ iacent sepulta cadaue.¬
ra. quarũ fauills teccȩ sunt. quorũ ossa disꝑsa
sunt. qͥuorũ caro iam non. ẽ: &e tam̃ dõ integra
est. Ueniet hora quando om̃s qui sunt in monu¬
m̃tis audientꝰ uocẽ eĩ ce ꝓdient om̃s. Som suit
mali sint. audient uoce᷑ : & exient. Rum pent᷑.
om̃ia iuincula insernorũ: om̃e qđ perut. nuimo
perisse putat᷑ ressicuet᷑. Si enĩ fecit dĩ hominẽ
qiui non erat. non pocest reparare quod erat.
qus fies. sed non sit incredibilis: qr uide quis
facit. Ile dr̃ qđ suscitabit te : qui creauit. te.
Non eras ce es. &e factus non eris. Absit Ne cre¬
das. Oirabiliꝰ aliquid fecit. di: quando secit
qđ non erat. &e tam̃ fecit qđ non erat. Et non
credit reparaturus qđ erat. ab eis ipsis quos

Expanded text:
 facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari. Ideo dixi, quia hominem ab hominibus oportet judicari. Quibus homonumentis. Quomodo expressit carne mortuos? qui sunt in monumentis, quorum jacent sepulta cadavera, quorum favillae tectae sunt, quorum ossa dispersa sunt, quorum caro jam non est, et tamen Deo integra est. Veniet hora, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus, et prodient omnes. Boni sint, mali sint, audient vocem, et exient. Rumpentur omnia vincula inferorum: omne quod periit, imo perisse putatur, restituetur. Si enim Deus fecit hominem qui non erat, non potest reparare quod erat? quae fiet. Sed non sit incredibilis, quia vide qui facit. Ille dicitur quod suscitabit te, qui creavit te. Non eras, et es; et factus, non eris? Absit, ne credas. Mirabilius aliquid fecit Deus, quando fecit quod non erat: et tamen fecit quod non erat; et non creditur reparaturus quod erat, ab eis ipsis quos
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ. Deniq post istũ psalmũ dedicatio¬
nis domi. ubi offendut̃ resuscitatio capius nr̃i alẽ
.ẽ. psalmꝰ p̃ istũ non ante istũ. cuĩ sic.s̃. titulus.
quando domꝰ edificabat᷑ post captiuitatẽ. Reco¬
lite captiuitatẽ. ubi ante suerimꝰ: quando totũ
mundũ uelut massã nisideliũ diabolus possi

Expanded text:
resurrectionem. Denique post istum psalmum dedicationis domus, ubi ostenditur resuscitatio capitis nostri, alius est psalmus post istum, non ante istum, cujus sic habet titulus: Quando domus aedificabatur post captivitatem. Recolite captivitatem, ubi antea fuerimus, quando totum mundu
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ facere : qm̃ filius honiis. Ẽ. Ergo ad uidi¬
ciĩ illa forma uentura. G̃: forma hominis uen¬
tura.ẽ. ad udiciũ. Idõ ait potestatẽ dedit ei
iudiciũ facere: qm̃ filius hominis. ẽ. Iudex luc
erit filius hominis: forma illa hic iudicabit.
quȩ iudicata.ẽ. Audite & intelligite. Lam hoc
ꝓpħa dixerat. Uidebunt in quẽ pupugerunt.
Ipsã formã uidebunt: quã lancea ꝑcusserutt.
Sedebit uidex : qui stetit sub uidice. Dampnabit
ueros reos: qui factus .ẽ. falsus rtus. Ipse uerace
sorma illa ueniet. Hoc & in euangłio habes. Cũ¬
aut̃ ante oculos discipłorũ suorũ iret in cęlũ
stabant illi ce attendebant. & sonuit uox angłi¬
ca. Uiri galilei quid statis.Hic .ẽ. iłis. Sic uenioe
quomͦ eũ uidetis euntẽ in cęlũ. Quid . ẽ. sic ue¬
nies.In ipsa forma ueniet. Potestatẽ enĩ dedit
ei uidiciũ facere : qm̃ filius hominis. ẽ. Uidere
aut̃ qua ratione hoc oportebat: & hoc reccum
erat. ut udicandi uideant iudicẽ. Iudicandi

Expanded text:
lius hominis est. Ergo ad judicium illa forma ventura est. Forma hominis ventura est ad judicium: ideo ait, Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Judex hic erit Filius hominis; forma illa hic judicabit quae judicata est. Audite, et intelligite: jam hoc propheta dixerat, Videbunt in quem pupugerunt . Ipsam formam videbunt, quam lancea percusserunt. Sedebit judex, qui stetit sub judice. Damnabit veros reos, qui factus est falsus reus. Ipse veniet, forma illa veniet. Hoc et in Evangelio habes: cum ante oculos  attendebant, et sonuit vox angelica, Viri Galilaei, quid statis? etc. Hic Jesus sic veniet, quomodo eum videtis euntem in coelum . Quid est, sic veniet? In ipsa forma veniet, Potestatem enim dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est. Videte autem qua ratione hoc oportebat, et hoc rectum erat, ut judicandi viderent judicem. Judicandi
Abbreviated transcription (Latin):
esto. ne derelinquas me: incelligit᷑ etiã sp̃s sc̃s
ab oꝑatione patris & filii nequaquã discedere.
De patre gͦ & silio fr̃s audite. Facit aliquid pater
sine filio: Respondemꝰ. Non. An dubitatis:
Quid enĩ facit sine illo. ꝑ quẽ facta sunt omia:
Omia in quis ꝑ ipsũ facta sunt. & societatẽ incul¬
caus. tardis. duris. litigiosis: addidit. & siue ipso

Expanded text:
esto, ne derelinquas me ; intelligitur etiam Spiritus sanctus esto, ne derelinquas me ; intelligitur etiam Spiritus sanctus ab operatione Patris et Filii nequaquam discedere. De Patre ergo et Filio, fratres, audite. Facit aliquid Pater sine Filio? Respondemus, Non. An dubitatis? Quid enim facit sine illo, per quem facta sunt omnia? Omnia, inquit, per ipsum facta sunt. Et satiate inculcans tardis, duris, litigiosis, addidit, Et sine ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce seorsũ uenit filiꝰ in homine: seorsũ sp̃s scł de
sonuit. hic .ẽ. filiꝰ meus. Ubi. ẽ. inseparabilis dri¬
nitas . Foit uos ꝑ me ds̃ uitentos. orate ꝓ nobis
&e quasi apientes sinũ donec ipse unde qđ apu¬
istis impleat᷑. Collaborate nobis. Uidecis eniꝰ quid
suscepimꝰ. non solũ quid. uerũ etiã qui unde
uolumꝰ dicere. ubi positi. quomͦ positi. in corpore
qđ corrũpit᷑ ad grauat animã. & depͥmit terre¬
na iuhabitatio sensũ multa cogitantẽ. Quan¬
do gͦ istũ sensũ a multis exeraho .&. ad unũ dĩi
trinitatẽ iuseparabilt̃ colligo. ut aliquid iudeã
q̃uid dicã Putas ne in hoc corpore qđ adgra¬
uat animã. ut aliquid uobis digne loquar:
mone uersari. solet ꝓ hac multũ pulsari ad dm̃.
dicentib hominib. Facit aliquid pat̾ quod non
facit silius. aut facit aliquid filiꝰ qđ non facit pat᷑
Incerii de patre & filio dicamus. Cum aut̃ huic
ex pedieris conatũ nr̃m cui dicimꝰ. ad uitor. m̃s

Expanded text:
Ecce seorsum venit Filius in homine, seorsum Spiritus sansonuit, Hic est Filius meus. Ubi est inseparabilis Trinitas? Fecit vos per me Deus intentos. Orate pro nobis, et quasi aperientes sinum: donet ipse unde quod aperuistis impleatur. Collaborate nobis. Videtis enim quid susceperimus; non solum quid, verum etiam qui; unde volumus dicere, ubi positi, quomodo positi in corpore quod corrumpitur et aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quando ergo istum sensum a multis extraho, et ad unum Deum Trinitatem inseparabilem colligo, ut aliquid videam quod dicam; putasne in hoc corpore quod aggravat animam, ut aliquid vobis digne loquar, mone versari, solet pro hac multum pulsari ad Deum, dicentibus hominibus: Facit aliquid Pater, quod non facit Filius; aut facit aliquid Filius quod non facit Pater? Interim de Patre et Filio dicamus. Cum autem hinc expedierit conatum nostrum, cui dicimus, Adjutor meus
Abbreviated transcription (Latin):
a ruadisꝗt quebat᷑ aut̃ int bonos & malos: cons¬
picalis omũib Ds oecuteus: homo manifellus.
psiregent honunes: homo apparens it̃ homi¬
nensi oquebat᷑ gͦ int̃ illos: & dicebat. Qui di¬
lierit me: manddata mea custodit. Et qui dili.¬
ae mo  diliget᷑ a patre meo. & ego diligã eum.
E t quasi diceret᷑ uli. Et quid ei dabis: Et osteu¬
a ana iuiquit me ipsũ illi. Quando hoc dixit:
Quando  ab hominib udebat᷑. Quando hoc
airit  Quando & ab eis uidebat᷑ a quib non di¬
sigebat᷑. Quomi x se ostensurus erat dilectorib
sius: a quia tale̾ qualẽ non uidebant dilecto¬
res siu Ergo quia forma dĩ seruabat᷑: forma
nominis ostendebat᷑. ꝑfornã hominis hominib
loquens: conspicuus &e uisibilis. & bonis de ma¬
suis ͤ postꝰ resurrecuionẽ corpons: quando
ctolles impuis ne uide claritatẽ diũ. Cunc enĩ

Expanded text:
quebatur inter bonos et malos, et conspicuus omnibus, Deus occultus, homo manifestus; Deus regens homines, homo apparens inter homines: loquebatur ergo inter illos, et dicebat, Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et quasi diceretur illi, Et quid ei dabis? Et ostendam, inquit, me ipsum illi ? Quando hoc dixit? Quando ab hominibus videbatur. Quando hoc dixit? Quando et ab eis videbatur, a quibus non diligebatur. Quomodo ergo se ostensurus erat dilectoribus suis, nisi quia talem qualem non videbant dilectores sui? Ergo quia forma Dei servabatur, forma hominis ostendebatur: per formam hominis hominibus loquens, conspicuus et visibilis, et bonis et masuis? Post resurrectionem corporis, quando tolletur impius, ne videat claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
miortuus .c̃. ex illo quo filius hominis. ẜ non
scam illud qđ silius dĩ.ẽ. Mortuus.ẽ. tam̃ filiꝰ
di: sed seđim carnẽ mortuus. non scđm quod
uerbũ caro factũ . s̃. ce habitauit in nobis. Ergo
de natira ipsiꝰ uuumꝰ. Nec ille potuit mori
de suo: nec nos uiuere de nr̃o. Hoc gͦ tanq¬

Expanded text:
quod filius hominis est, non secundum illud quod Filius Dei. Mortuus est tamen Filius Dei: sed secundum carnem mortuus, non secundum Verbum quod caro factum est, et habitavit in nobis . Ergo de ipsius vivimus. Nec ille potuit mori de suo, nec nos vivere de nostro. Hoc ergo tanq
Abbreviated transcription (Latin):
qui audierint uuent. Sicut enĩ pat̾ ht̃ uitã
in semet ipso : sic dedit filio habere uitã in semoe¬
ipso. Non participando : sed in semet ipso. Nos
enĩ uos habemꝰ uitã in nobismet ipsis: sed in dõ
nro. Iue aut̃ pat̾ habet uitã in semet ipso & ta¬
lem genuit filiũ. qui haberes uitã in semes ipso
non fieret uite particeps: sed ipse uita ẽẽt. cuiꝰ
uitȩ nos participes essemus. Plane ut haberet
uitã insemet ipso  & eẽt ipse uita. It aut̃ sieres
siluis honunis a nolis accepit filiꝰ dĩ i seniet ip¬

Expanded text:
ui audierint, vivent. Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso: non participando, sed in semetipso. Nos enim non habemus vitam in nobis ipsis, sed in Deo nostro. Ille autem Pater vitam in semetipso habet: et talem genuit Filium, qui haberet vitam in semetipso; non fieret vitae particeps, sed ipse vita esset, cujus nos vitae participes essemus: plane ut haberet vitam in semetipso, et esset ipse vita. Ut autem fieret filius hominis, a nobis accepit. Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ut credit dr̃. Si dicit᷑: cogitat᷑. Si cogitat᷑ & dr̃
xe. iii aurib homiuũ uitrat. Et quia non dice¬
ret᷑ nͥ cogitaret᷑: & in cor hominis ascendit. Iani
ecce ipsa quȩstio tantȩ rei conturbat nos: ut
non possimꝰ explicare uobis questio nẽ. Quis expli¬

Expanded text:
ut credat, dicitur: si dicitur, cogitatur: si cogitatur et dicitur, et in auribus hominum intrat. Et quia non diceretur nisi cogitaretur, et in cor hominis ascendit. Jam ecce ista quaestio tantae rei conturbat nos, ut non possimus verbis explicare quaestionem. Quis expli
Abbreviated transcription (Latin):
NNobis aut̃ tanquã infantib in hac caͬtus atq
infirmitate iacenabus : & magnũ. ̃. qđ pro¬
mitait᷑ & non iii detͥ. Et erigiur fides qua
credimꝰ qđ uon iudemus: ut mereaui uidẽ
qd credimꝰ. Qucumq irridet ad huc haue
sidẽ. ut idõ putet non sibi. c̾ẽ. credendũ. quia ñ.
uidet. quando uenerit qđ non credebat. erubes¬
scet. confusus separabit᷑. separatus dampnatur.
Qui aut̃ crediderit segregabitur ad dexteram: &
stabit cum magna sidutia & lȩticia utõ illos quib

Expanded text:
ibus in hac carne atque infirmitate jacentibus, et magnum est quod promittitur, et non videtur: et erigitur fides qua credimus quod non videmus, ut mereamur videre quod credimus. Quicumque irridet hanc fidem, ut ideo putet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter il
Abbreviated transcription (Latin):
saccus: creatai. & creatus. Creator. matris: creatus
ex matre. Talis ad nos uenit. Scđm id qđ filius
dĩ.ẽ  ait. Ueniet hora & nunc est : quando mortui
audient uocẽ filii dĩ. Non dixit filũ homuus: ue

Expanded text:
factus, creator et creatus; creator matris, creatus factus, creator et creatus; creator matris, creatus ex matre: talis ad nos venit. Secundum id quod Filius Dei est, ait, Veniet hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Fil
Abbreviated transcription (Latin):
euangłm : & qui audierint id . ẽ. obȩdierint uiuent:
id . e. iustificabiuit᷑. & insideles iam non eruns: cũ
gͦ hoc dixisset. qmͣ uidit nos docendos.eẽ. & de re¬
surreccione carnis non sic relinquendos: secutus
.c̃. & ait. Sicut enĩ ht̃ pat̾ uitã in semet ipso: sic
dedit & filio uitã habers in semet ipso. Hoc ad
suscitandas m̃tes : hoc ad uiuificandas m̃tes. De¬
inde adiecit. Et potestatẽ dedit ei & iudiciũ face¬
re: qm̃ filius homius.ẽ. Iste fili̾ dĩ filius honuius
est. Et enĩ filius dĩ. si filuis dĩ maueret. & filuis
honunis non fieret: filios hominũ non liberaret
Ipss qui fecerat homiuẽ. factus. ẽ. qđ fecis: ns peri¬
ret qd̃ fecit. Sic aut̃ factus . ẽ. homo: ut iaueret
silius dĩ. Factus. ẽ. enĩ homo suscipiendo qđ non
erat: non ꝑdendo qđ erat. Manens ds : factus .s̃.¬
honio. Accepit te: non corruptus . ẽ. in te. Talis gͦ
ad nos uenit filus dĩ  siluis hominis. Faciens ce

Expanded text:
audierint, id est, qui obedierint, vivent, id est, justificabuntur, et infideles jam non erunt: cum ergo hoc dixisset, quoniam vidit docendos nos esse et de resurrectione carnis, non sic relinquendos, secutus est et ait, Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Hoc ad suscitandas mentes, hoc ad vivificandas mentes. Deinde adjecit, Et potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Iste Filius Dei, filius hominis est. Etenim si Filius Dei, Filius Dei maneret, et filius hominis non fieret, filios hominum non liberaret. Ipse qui fecerat hominem, factus est quod fecit, ne periret quod fecit. Sic autem factus est homo, ut maneret Filius Dei. Factus est enim homo suscipiendo quod non erat, non ptus est in te. Talis ergo ad nos venit, Filius Dei filius hominis, faciens et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eme si uis. Noli querere quid habeas : s quał
sis. R. es ista te ualet. Tantũ ualet: quantũ estu.
Te da: ce habebis illã. Quid turbaris: Quid exes¬
tuas: Numquid quesiturus este. aut empturus
es te: Ecce tu. Quis es : Qualis es. Da te illi
rer &e habebis illã. Sed malus sum inquies : &
forte me non accipit. Dando te illi: bonus eris.
Ut huic fidĩ ꝓmissioniq te des: hoc . ẽ. bonũ. es̃.
Cum aut̃ bonus fucris: preciũ ipsiꝰ rei eris. & ha
bebis non qđ dixi sola salutẽ. in columitaie̾. uis¬
tũ.ce sins sins uitã. non hoc solũ habebis. alia
adhuc tollo. Non ibi erit lassari. & dormire.
Non ibi erit esurire. & sitire. Non ibi erit crescere
&e senescere: quia nec nasci erit ubi numeri
uitegri manent. Numerus qui .ẽ. ipse .ẽ. nec opꝰ
.ẽ. ut augeat᷑: quia non ibi sit ut muiuat᷑. Ecce
quanta tuli : &e nondũ dixi qđ̃ ibi crit. Ecce iã¬

Expanded text:
hoc eme, si vis. Noli quaerere quid habeas, sed qualis hoc eme, si vis. Noli quaerere quid habeas, sed qualis sis. Res ista te valet. Tantum valet, quantum es tu. Te da, et habebis illam. Quid turbaris? quid exaestuas? Numquid quaesiturus es te, aut empturus es te? Ecce tu qui es, qualis es, da te illi rei, et habebis illam. Sed malus sum, inquies, et forte me non accipit. Dando te illi, bonus eris. Ut huic fidei promissionique te des, hoc est bonum esse. Cum autem bonus fueris, pretium ipsius rei eris, et ha dixi solum, salutem, incolumitatem, vitam, et sine fine vitam; non hoc solum habebis, adhuc alia tollo. Non ibi erit lassari et dormire: non ibi erit esurire et sitire: non ibi erit crescere et senescere; quia nec nasci erit, ubi integri numeri manent. Numerus qui est, ipse est; nec opus est ut augeatur, quia non ibi fit ut minuatur. Ecce quanta tuli, e
Abbreviated transcription (Latin):
sit : quã quid ibi sit. Ecce inc uiutiuꝰ  uiuemꝰ
ce ibi. Sam sumꝰ quando non egrotamꝰ neq
aliqͥa dolet in corpore. Salui erimꝰ & ibi. Et quan¬
do nobis bene .ẽ. in hac. uita: nullas pęnas patiͣ.
Nullas patiemͣ & ibi. Fons his gͦ homnis̃ uiueitis̃. sal¬
uum. nullas pęnias patientẽ. si ei douares quisq
ut semꝑ sic eẽt. & hoc bonũ non siuret. quantũ
gauderet. quantũ excolleret᷑. Quomͦ se nou ca¬
peret lȩacia. sius pęna. sine crutiatu. siue fine.
erat emendũ si uenale. ẽct: quantũ dandũ erat
totũ inundũ possideres. Et tam̃ uenale. ẽ. Eme
si ius. Nec multũ exestues. de re magna ꝓpter
precũ magnitudinẽ. Tantũ ualet: quantũ hs.
Ad aliquid gͦ magnũ ce p̾ciosũ cõparandũ coni-¬
parares aurũ uł argentũ. uł peccuniã. uł frucdꝰ
aliquos petorũ uł frugũ. qui in tua possessi¬
ons nascerent᷑. ut emeres nescio quid hoc mag¬
nũ. & p̃clarũ. quo uiueres in hac terra felix. Et

Expanded text:
sit, quam quid ibi sit. Ecce hic vivimus, vivemus et ibi. Salvi sumus quando hic non aegrotamus, neque aliquid dolet in corpore: salvi erimus et ibi. Et quando nobis bene est in hac vita, nullas poenas patimur: nullas patiemur et ibi. Pone ergo hic hominem viventem, salvum, nullas poenas patientem: si ei donaret quisquam ut semper sic esset, et hoc bonum non desineret, quantum gauderet? quantum extolleretur? quomodo se non caperet laetitia sine poena, sine cruciatu, sine fine erat emendum, si venale esset, quantum dandum erat,totum mundum possideres. Et tamen venale est: eme si vis. Nec multum exaestues de re magna propter pretii magnitudinem. Tantum valet, quantum habes. Ad aliquid ergo magnum et pretiosum comparandum parares aurum, vel argentum, vel pecuniam, vel fructus aliquos pecorum aut frugum, qui in tua possessione nascerentur, ut emeres nescio quid hoc magnum et praeclarum, quo viveres in hac terra felix. Et
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrari: & inseparabilit̾ oꝑari. Sufsicit
hoc. Non dico. pat̾ memoria. ẽ. filiꝰ intellectus
est: sp̃s uoluntas. ẽ. Non dico. Quomͦ libes in¬
telligat᷑ non audeõ. Seruemꝰ maiora capien¬
tibus : insirmis infirmi qđ possumꝰ. Non ista
dico illi trmitati uelut ȩquanda. quasi ad
aualogiã. id .s̃. ad rationẽ quaindã compa¬
rationis dirigendã: non hoc dico. Sed qudo
dico Fice ni te inuem tria separabilit̃. deion¬
srata. ii separabilit᷑ oꝑata. &e. corũ criũ unũ qđ q
tem hori unũ aliquid ꝑtinere. Crede iam ibi
qđ non potes uidere  si hns audisti & udisli &e
cenuisti. In te enĩ qđ.ẽ. potes nosse. In eo qui tẽ
fecit qđ .t̃. quic quid .c̃. quando potes nosse.
Et si poteris. nuidũ potes. Et tam cuiu poteris
tera que addenda suñt ut ꝑsiciat᷑ sensus ur

Expanded text:
demonstrari, et inseparabiliter operari. Sufficit demonstrari, et inseparabiliter operari. Sufficit hoc, non dico Pater memoria est, Filius intellectus est, 454 Spiritus voluntas, non dico quomodolibet intelligatur, non audeo. Servemus majora sapientibus, infirmis infirmi quid possumus? Non ista dico illi Trinitati velut aequanda, quasi ad analogiam, id est ad rationem quamdam comparationis dirigenda. Non hoc dico, sed quid dico? Ecce in te inveni tria inseparabiliter demonstrata, inseparabiliter operata, et eorum trium trium horum unum aliquid pertineret. Crede jam ibi quod non potes videre, si hic audisti et vidisti et tenuisti. In te enim quod est, potes nosse: in eo qui te fecit quod est, quidquid est, quando potes nosse? Et si poteris, nondum potes. Et tamen cum poteris, tera quae addenda sunt, ut proficiant sensus vestri,
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo gͦ mͥ dicat: nemo calũpuosus. ne infirmũ
ad paerẽ. id .c̃. ad similitu dinẽ patris  Quia
horũ ad filii: Quid horũ ad sp̃s sc̃i Non pos¬
sum dicere non possũ explicare. Aliquid co¬
gitantib relinquamꝰ aliquid & silentio lar¬
giam̃. Nedi ad te: ab om̃i flrepitu tolle. te
nora te uide sihabes illic aliqd secretariũ dul¬
cs conscientie tus ubi non ꝑstrepas. ubi non
litiges. aut lices pares. ubi nou dissensio ues ce
ꝑuicatiã mediteris. Esto mansuetus ad au¬
diendũ u̾bũ : ut intelligas. Forte dicturus es.
Auditui meo dabis exultationẽ & lȩticiã : & exul¬
tabunt ossa. sed humiliata non elata. Suffi¬
cit. gͦ quia osten dimꝰ tria quȩdã separabilit᷑
demonslrari inseparabilit̾ oꝑari. Si hoc in te
inuenisti si hoc ui homins. si hoc ui quadã
ꝑ sona in tra. ambulants. corpꝰ fragile qđ ad¬
grauat animã portantẽ crẽdo patrẽ & filiũ.
quasdã assumtȩ creaturȩ. posse & sẽparabilit̃

Expanded text:
Nemo ergo dicat mihi, nemo calumniosus me infirmum ad Patrem, id est, quasi ad similitudinem Patris, quid horum ad Filii, quid horum ad Spiritus sancti? Non possum dicere. non possum explicare. Aliquid cogitantibus relinquamus, aliquid et silentio largiamur. Redi ad te, et ab omni strepitu tolle te. Intra te vide, si habes illic aliquod secretarium dulce conscientiae tuae, ubi non perstrepas, ubi non litiges, aut lites pares, ubi non dissensiones et pervicaciam mediteris. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte dicturus es, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exsultabunt ossa, sed humiliata , non elata. cit ergo quia ostendimus tria quaedam separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Si hoc in te invenisti, si hoc in homine, si hoc in quadam persona in terra ambulante, corpus fragile, quod aggravat animam, portante; quasdam assumptae creaturae, posse et separabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
a mea. sed ego dixi. homo dixi. Om̃is homo
mendax. Ego dixi. Ego gͦ dixi in abundan¬
tia mea. Tanta erat abundantia : ut hoc dice¬
re auderẽ. nom mouebor in ęt̃nũ. Quid
demde : Dñs in uoluntate tua prestitisti
decori meo uirtutẽ: au̾cisti faciẽ tuã anis
&e faccus suni conturbatus. Ostendisti inquit
nͥi. quia illud quo abundabã: de tuo erat
Ostendisti mͥ unde peterẽ. cui tribuerẽ. qđ accs¬
ꝑim. cui gr̃as agere deberẽ. ad quẽ currerẽ.
sitiens unde implerer. & quo impletus eẽni
ad quẽ custodirẽ. Fortitudinẽ enĩ meaᷤ ad te
custodiã. Qđ te largitore impleor: te saluato
Hoc ut ostenderes mͥ aũcisti faciẽ tuã & factus¬
sum conturbatus. Conturbatus : qr siccatus.
Siccatus : quia exaltatus. Dic gͦ siccus & aridus
ut rursus implearis. Anima mea uelut terra
sine aqua tͥ. Dic anima mea : uelus terra sius
aqua tͥ. Tũ enĩ dixeras. non dñs dixerat: nou

Expanded text:
a mea. Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo a mea. Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc dicere auderem: Non movebor in aeternum. Quid deinde? Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ostendisti, inquit, mihi quia illud quo abundabam, de tuo erat. Ostendisti mihi unde peterem, cui tribuerem quod acceperam, cui gratias agere deberem, ad quem currerem sitiens, unde implerer, et quo impletus essem ad quem custodirem. Fortitudinem enim meam ad te custodiam , quo te largitore implear, te servatot ostenderes mihi, avertisti faciem tuam asum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus implearis: Anima mea velut terra sine aqua tibi . Dic, Anima mea velut terra sine aqua tibi. Tu enim dixeras, non Dominus dixerat, Non
Abbreviated transcription (Latin):
subuuixit.. Ds enĩ. ẽ. qui oꝑat᷑ in uobis & uelle
& oꝑari : ꝓ bona uoluntate. Ds .ẽ. qui oꝑat᷑ in
uobis: ideo cum timors & tremore ualle facite:
imbrẽ suscipite. Depressa impleut᷑. alta siccan¬
tur. Gr̃a pluuia . ẽ. Quid gͦ: Miraris si ds̃ suꝑ¬
bis resistit. hunulib aut̃ dat grãm: Idõ cum
tunors & treniore fãs. id .ẽ. cum humilitate.
Noli altũ saꝑe : sed time. Tm̃is ut implearis᷑ noli
uiã iustã. Opus erat ut discerẽ :  opꝰ erat ut ꝑ
doccrinã legis scirẽ. quid agerẽ. Habeo lib̾um
uoluntatis arbitriũ. Quis me ab ista uia separa¬
bit : Si legas diligent᷑: ĩnuenies quemdã de sua
quadã habundantia quã tam̃ acceꝑat extollere
militatẽ qđ dederat abstulisss. illũ uͦ subito
mopẽ remansisse. & miscđam dĩ recordatione
confessũ dixisse. Ego dixi ui abundantia mea
non mouebor. in ȩcͣ̃mĩ. Ego dixi in abundanti¬

Expanded text:
subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli viam istam: opus erat ut discerem, opus erat ut per doctrinam Legis scirem quid agerem: habeo liberum voluntatis arbitrium; quis me ab ista via separabit? Si legas diligenter, invenies quemdam de sua quadam abundantia, quam tamen acceperat, extollere militatem, quod dederat abstulisse; illum vero subito inopem remansisse, et misericordiam Dei recordatione confessum dixisse, Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ego dixi in abundanti
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ: in crucifixũ crede. ut sides tua lignũ
possit ascende. Non mergeris : sed ligno por¬
tab eris. Sic sic in huiꝰ scłi fluctib nauigabas ille
qui dicebat. Michi aut̃ absit. gloriari : nͥ in cru¬
ce dñi nr̃i iħu xp̃i. Mirũ . ẽ. aut̃ qđ p̃dicatũ
xp̃m crucisixũ audiunt duo: unus contẽpnit.
alt̃ ascendit. Qui contempint : imputet sibi. qͥ
ascendit. non arroget sibi. Audunt enĩ a ueraci
magistro. Nenio uenit ad ine : nͥ ei datũ fuerit
a patre. Gaudeat: quia datũ. ẽ. Gr̃as agat dan¬
a corde hunili non arroganti: ne qđ humilis
meruit. suꝑlus amittat. Nam etiã qui iam in
ipsa uia iusta ambulant si sibi eã tribueruit. &
iurib suis : ꝑeunt de illa. Idõ huuulitatẽ docens
nos scã scriptura : ꝑ apłm dicit. Cum timore &e
tremore uram ipsorũ salutẽ oꝑamini. Et ne s¬
inde aliquid darent. quia dix̃ oꝑaminr continuo

Expanded text:
tationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum tationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi fluctibus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini  crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docens sancta Scriptura per Apostolum dicit, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operamini: continuo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quidã qui non credunt. Ipsi dicebant.
durus . ẽ. hic sermio. Quis eũ potest audire:
Durus .ẽ. sed duris. hoc . ẽ. incredibilis. sed in
dom. e̾c̾. non meriti : sicut inquit dixi uobis. nemo
uenit ad me. uͥ cui datũ fuerit a patre meo. Ubi
aut̃ hoc dñs dixerit. si suꝑiora euangłii recola¬
mus: inueniemꝰ eũ dixisse. Iemo uenit ad me
nͥ pat᷑ qui misit me traxerit eũ. Non dixit du¬
xerit: sed traxerit. Ista uiolentia cordi sit : non
carm. Quid gͦ nuraris : Crede & uenis. Ania  &
traheris. Ne arbitreris istam aꝑam molestamq
uolentiã. Dulcis . ẽ. suauis.s̃: ipsa suauitas te
trahit. Nonns ouis tralit᷑. cum esurienti herba
monstrat᷑. Et puto quia non corpore impellit᷑
sed desidio colligat᷑. Sic ce tu. Ueni ad xp̃m:
noli longa itnera meditari. Ubi credis: ibi ue¬
nis. Ad illũ enĩ qui ubiq. ẽ. amando uenit᷑
non nau̾igando. Sed qm̃ etiã in tali ttnere
habundant fluctus. & tempestates diu̾sarũ tẽp̾¬

Expanded text:
quit, quidam, qui non credunt. Ipsi dicebant, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Durus est, sed duris: hoc est, incredibilis, sed incdoni esse, non meriti: Sicut, inquit, dixi vobis, nemo venit ad me, nisi cui datum fuerit a Patre meo. Ubi autem hoc Dominus dixerit, si superiora Evangelii recolamus, inveniemus eum dixisse, Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Christum: noli longa itinera meditari; ubi credis, ibi venis. Ad illum enim qui ubique est, amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus et tempestates diversarum ten
Abbreviated transcription (Latin):
Ioes nr̃a fr̃s non de isto tempore neq de
hoc mundo. ẽ: neq in ea selicitate qua
excȩcant᷑ homines qui obluuis cut᷑ dm̃.
Hoc nosse pruticꝰ & xp̃iano corde tenere
debenius. non ad p̃sentis temporis bona nos
factos. es̃. xp̃iauos: sed ad nescio quid aliud
qđ ds iani ꝓmittit. & homo nundũ capit. De
hoc enĩ bono dictũ.ẽ. Qđ oculus non iudis.
nec auris audunt: nec in cor hominis ascendi
quȩ p̾parauit as diligentib se. Ergo ͬ hoc bo¬
nũ tam magnũ. tam p̾clarũ. tam ineffabile
non inuenit hominẽ ꝑceptorẽ: tenebit dm̃
ꝓmissorẽ. Nunc enĩ qđ ei ꝓmissũ .ẽ. honio
cecus corde non ꝑcipit. nec ei potest ostendi
in p̃senti quid ipse cui ꝓmittit᷑ sit futurus
quia ce infans natus si posset u̾ba lo quentis
intelligers cum ipse loqui non possit. uec
amb ulare. nec aliquid agere. sed sicut eum
uidemꝰ iufirmũ. iacentẽ. indig.ũ opis alienȩ.
tantũ mͦ intelligere possit eũ qui sibi loqueret᷑

Expanded text:
 fratres, non de isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis bona nos factos esse christianos; sed ad nescio quid aliud, quod Deus jam promittit, et homo nondum capit. De hoc enim bono dictum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Ergo quia hoc bonum tam magnum, tam praeclarum, tam ineffabile, non invenit hominem perceptorem, tenuit Deum promissorem. Nunc enim quod ei promissum est, homo caecus corde non percipit: nec ei potest ostendi in praesenti, quid ipse cui promittitur sit futurus. Quia et infans natus si posset verba loquentis intelligere, cum ipse loqui non posset, nec ambulare, nec aliquid agere, sed sicut eum videmus infirmum, jacentem, indigum opis alienae, tantummodo intelligere posset eum qui sibi loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
Restat &e corporis. Qui resurgit in anima bono
suo resurgit in corpore. Non eni om̃s resurgunt
in anima attam̃ om̃s resurrecturi sunt in corpo¬
re. In anima inquã non om̃s resurgunt: sed qui
crediuit & obȩdiunt. quia quiaudierint uiuent
Sicut aut̃ ait. apłs : non om̃uini. ẽ. sides. Si gͦ non
om̃ium . ẽ. sides: non om̃s resurgunt in auina.
Cum uenerit hora resurrectionis corporis : oñs re¬
surgent. Boni suit mali suit: om̃s resurgent.
Sed qui priꝰ resurgit in anima : bono suo resurgi
in corpore. Qui non resurgit in anima: malo
suo resurgit in corpore. Qui rẽlurgit in aiima
resurgit in corpore ad uitã. Qui nou resurgit
ui anima: resurgit in corpore ad pęnã. Quia
gͦ dñs cõm̃dauit nobis resurrectionẽ istã anima¬
rum. ad quã om̃s debemꝰ festinare: in qua la¬
borare. ut uiuamꝰ. & uiuendo usq in finẽ ꝑse¬
ueremꝰ: restabat ut cõũdaret nobis ceiam resur¬
rectionẽ corporũ: quȩ futura . ẽ. in sine scł̃i. Sead

Expanded text:
surgit in anima, bono suo resurgit in corpore. Non enim omnes resurgunt in anima: omnes resurrecturi sunt in corpore. In anima, inquam, non omnes resurgunt: sed qui credunt et obediunt; quia qui audierint, vivent. Sicut autem ait Apostolus, Non omnium est fides . Si ergo non omnium est fides, non omnes resurgunt in anima. Cum venerit hora resurrectionis corporis, omnes resurgent: boni sint, mali sint; omnes resurgent. Sed qui prius resurgit in anima, bono suo resurgit in corpore: qui non prius resurgit in anima, malo suo resurgit in corpore. Qui resurgit in anima, resurgit in corpore ad vitam: qui non resurgit in anima, resurgit in corpore ad poenam. Quia ergo Dominus commendavit nobis resurrectionem istam animarum, ad quam omnes debemus festinare, in qua laborare ut vivamus, et vivendo usque in finem perserveremus; restabat ut commendaret nobis etiam resurrectionem corporum, quae futura est in fine saeculi. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ipsigła in scła scłorum am̃. Si igitur tam ue¬
terib quam nouis scripturis satis aꝑteq pro¬
batum ẽ. diuuinã unitatẽ. e̾e̾. trinitate᷑ inise¬
hereticũ post unã correptionẽ deuita : iam
fideles nr̃os popłos. de ipsa side catholica con-¬
firmemus. Nullȩ sunt quippe maiores diuitiȩ.
nulli thesauri. nulli honores. nulla mundi
hiuꝰ maior substantia. quam.ẽ. sides catholica
quȩ peccatores homines saluat. cȩcos illumi-¬
nat᷑. infirmos curat. cathecuminos baparat.
sideles iustificat. pęnitentes reparat. iustos
augm̃tat. marares coronat. uirgines. uidu¬
as. coniugales. casto pudore conseruat. cle¬
ricos ordinat. sacerdotes consecrat. regnis
cȩlestib p̃parat. in ęc̾na hereditate cũ sc̃ĩs
angłis cõmunicat. sicut ipse dñs ꝓ mitten¬
do confirmat. In resurrectione neq nu¬
bent. neq urores ducent. sed er̃ ȩquales

Expanded text:
ipsi gloria in saecula saeculorum . Si igitur tam veteribus quam novis Scripturis satis aperteque probatum est divinam unitatem esse Trinitatem inseHaereticum post unam correptionem devita ; jam fideles nostros populos de ipsa fide catholica confirmemus. Nullae quippe sunt majores divitiae, nulli thesauri, nulli honores, nulla mundi hujus major substantia, quam est fides catholica, quae peccatores homines salvat, caecos illuminat, infirmos curat, catechumenos baptizat, fideles justificat, poenitentes reparat, justos augmentat, martyres coronat, virgines, viduas et conjugales casto pudore conservat, clericos ordinat, sacerdotes consecrat, regnis coelestibus praeparat, in aeterna haereditate cum Angelis sanctis communicat. Sicut ipse Dominus promittendo confirmat: In resurrectione neque nubunt, neque uxores ducunt, sed erunt aequales
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ. quantũ ꝓ uita ȩt̃na laborare. debemus. Cum
uideamꝰ homines amatores p̃sentis uitę temporalis
atq finende sic ꝓ illa laborars. ut quando ue¬
neris mortis metus quicquid possunt faciant:
ut non auferant. sed ut differans mortẽ. Quantũ
hõ laborat. quando mors iniminet. fugiendo. la¬
tendo. quicquid ht̃ dando. & se redimendo. la¬
boraudo. crutiatus molestiasq sustinendo. medi¬
cos adhibendo. & quicquid aliud hõ potest.
Uidete. quia consũptis laborib & facultatib suis
ut aliquantũ uiuat potest facere: ut semꝑ iuuat
non potest. Si gͦ labore tanto. tanto conatu. tan¬
tis impendus. tanta instantia. tanta uigilantia.
tanta cura agit᷑. ut aliquantũ plus uiuat᷑.
quomͦ agendũ. ẽ. ut semꝑ uiuat᷑. Et si pruden¬
tes dicunt᷑ qui om̃ib modis agunt ut differant

Expanded text:
na laborare debemus, cum videmus homines amatores praesentis vitae temporalis atque finiendae, sic pro illa laborare, ut quando venerit metus mortis, quidquid possunt faciant, non ut auferant, sed ut differant mortem. Quantum homo laborat, quando mors imminet, fugiendo, latendo, quidquid habet dando, et se redimendo, laborando, cruciatus molestiasque sustinendo, medicos adhibendo, et quidquid aliud homo potest? Videte quia consumptis laboribus et facultatibus suis, ut aliquantum vivat, potest facere: ut semper vivat, non potest. Si ergo labore tanto, tanto conatu, tantis impendiis, tanta instantia, tanta vigilantia, tanta cura agitur, ut aliquantum plus vivatur; quomodo agendum est, ut semper vivatur? Et si prudentes dicuntur, qui omnibus modis agunt, ut differant
Abbreviated transcription (Latin):
nes uiuere in hac t̾ra  ꝓmissa . ẽ. illis uita. Et quia
multũ timent mori ꝓͥmissa .c̃. illis ęt̃na. Quid
anas: Uiuere. Hoc habebis. Quid times: Mori.
Non patieris. Hoc sufficere uisũ. ẽ. humans infirmi¬
tati : ut diceretur. Habebis uitã ęt̾̃nã. Capit hoc
mens humana : ut cumq ex hoc qđ agit qđ futu¬
rum . ẽ. capit. Sed quantũ capit ex hoc paruo qđ
agit quia uiuit & mori non uułt. a mat uitam
ȩt̾nã  uult semꝑ uiuere. numq mori. Sed & illi

Expanded text:
nes vivere in hac terra, promissa est illis vita; et quia multum timent mori, promissa est illis aeterna. Quid amas? Vivere. Hoc habebis. Quid times? Mori. Non patieris. Hoc sufficere visum est humanae infirmitati, ut diceretur, Habebis vitam aeternam. Capit hoc mens humana, utcumque ex hoc quod agit, quod futurum est capit. Sed quantum capit ex hoc parvo quod agit? Quia vivit, et mori non vult; amat vitam aeternam, vult semper vivere, nunquam mori. Sed et i
Abbreviated transcription (Latin):
N amq aliud uocat᷑ intellectus. aliud uoluntas:
istas sillabas oꝑareris. unde oꝑatus es hoc nom̃
qł ꝑtinet ad solã memoriã: Oꝑata .t̃. in te &.
inenioria ut teneres qđ dicebas: & intellectus
ut scires qđ tenebas. & uoluintas ut ꝓferres qđ
sciebas. Grãs dño dõ nr̃o : aduiuit nos. & in uob̾
ae in nobis. Uere dico caritati ur̃e hoc discutiendũ

Expanded text:
Namque aliud vocatur intellectus, aliud voluntas, Namque aliud vocatur intellectus, aliud voluntas, istas syllabas operareris, unde operatus es? Hoc nomen quod pertinet ad solam memoriam, operata est in te et memoria, ut teneres quod dicebas; et intellectus, ut scires quod tenebas; et voluntas, ut proferres quod sciebas. Gratias Domino Deo nostro. Adjuvit nos, et in vobis et in nobis. Vere dico Charitati vestrae, hoc discutiendum
Abbreviated transcription (Latin):
uocib ur̃is quẽ ad modũ intellȩxeritis ad uerto.
Presunio eũ adiuturũ : ut om̃ia intelligatis. Pria
ꝓmisi separabilis demonstrari : in separabilit᷑
oꝑari. Ecce nesciebã quid eet in animo tuo de¬
monstrasti mͥ. dicendo memoriã. Hoc u̾bũ. sonꝰ
isit. uox ista ꝓcessit ad aures meas ab animo
tuo. Hoc enĩ qđ. ẽ. menoriã tacite cogitabas
ce non dicebas. Ec̃de in te & nondũ uenerat in
me. It aut̃ qđ erat inte ꝓferret᷑ ad me: dixisti
ipsũ nom̃. id .ẽ. memoriã audiui. Quatuor.
sillabas. in nomine memoriȩ audiui. Quatuor
sillabarũ nom̃. ẽ. Uox .ẽ. sonuit. ad aurẽ meã
ꝓcessit: m̃ti aliquid insinuauit. Qđ sonuit
transiit: uude insinuatũ. ẽ. & qđ insinuatũ. ẽ
manet. Sed hoc quȩro quando dixisti hoc nomĩ
memoriȩ. Uides certe quia hoc nom̃ ñ ꝑtinet
nͥ ad memoriã. Cȩt̃a eiũ duo hũt nomina sua.

Expanded text:
ris, quemadmodum intellexeritis, adverto; ris, quemadmodum intellexeritis, adverto; praesumo eum adjuturum, ut omnia intelligatis. Tria promisi separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Ecce nesciebam quid esset in animo tuo, demonstrasti mihi dicendo, Memoria. Hoc verbum, sonus iste, vox ista processit ad aures meas ab animo tuo. Hoc enim quod est memoria, tacite cogitabas, et non dicebas. Erat in te, et nondum venerat ad me. Ut autem quod erat in te proferretur ad me, dixisti ipsum nomen, id est, Memoria. Audivi: quatuor has syllabas in nomine memoriae audivi. Quatuor syllabarum nomen est, vox est, sonuit, ad aurem meam processit, menti aliquid insinuavit. Quod sonuit transiit, unde insinuatum et quod insinuatum est manet. Sed hoc quaero, quando dixisti hoc nomen Memoria, vides certe quia hoc nomen non pertinet nisi ad memoriam. Caetera enim duo habent nomina sua.