comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uamꝙͣ in ꝯcilio ant̾iori qd̃ anno pͥmo gło¬
sissimi pͥncipis nr̃i habitũ ẽ. de hiniꝰmo¬
Dire fuerit ꝓmulgata sententia tam̃ pla¬
cet iterata iuxta qd̃ ꝯuenit custodire. Itaq
regis uita ꝯstante. nullus sibi aliqͦ oꝑe ł de
liberatione seu cuiꝰtũq dignitatis laicus
seugradu episcopatꝰ. pb̃rii aut diaconii ꝯse¬
cratus. cet̾iq dericatꝰ officiis deditus. futu.¬
rũ regẽ ꝓuideat. cont᷑ uiuentis regis utili¬
tatẽ. & ꝓculdubio uoluntatẽ blandim̃to
ł suasione ꝑ eandẽ spem aut alios in se tͣ¬
hat. aut ipse in aliũ acqͥescat. Iniguũ enĩ
& ualde erecrabile a xp̃ianis debet haberi.
futuri tẽporis illicitis ꝓspic̾e̾. & uite sue ig¬
naros uentura dispon̾e. Qd̾ si quisꝙͣ iã talia
inigua deliberatone cũ qͦcũq ẽ meditatꝰ. hoc
sibi nouerit ẽẽ sacerdotali moderatione con¬
cessũ. ut siuenialit̃ poscit. hoc sine mora p̃¬
sentis pͥncipis aurib studeat publicare. Si

Expanded text:
uam in concilio anteriori quod anno primo gloriosissimi principis nostri habitum est, de hujusmodi re fuerit promulgata sententia: tamen placet iterata juxta quod convenit custodire. Itaque regis vita constante, nullus sibi aliquo opere, vel deliberatione, seu cujuscunque dignitatis laicus, seu gradu episcopatus, presbyterii, aut diaconii consecratus, caeterique clericatus officiis deditus, futurum regem provideat, contra viventis regis utilitatem, et procul dubio voluntatem, blandimento, vel suasione per eamdem spem, aut alios in se trahat, aut ipse in alium acquiescat. Iniquum enim et valde execrabile a Christianis debet haberi, futuri temporis illicitis prospicere, et vitae suae ignaros ventura disponere. Quod si quisquam jam talia iniqua deliberatione cum quocumque est meditatus, hoc sibi noverit esse sacerdotali moderatione concessum, si veniabiliter poscit, ut hoc sine mora praesentis principis auribus studeat publicare. Si
Abbreviated transcription (Latin):
suasit synodalis decernere. ut quicũq
lan̾coꝵ adu̾sitate ꝓpͥe gentis. aut patͥe: uł
regie potestatis. ad exteras partes se ꝯfe̾ndo
noxiꝰ fuerit ultͣ reꝑtus. ꝑpetua sit excõica¬
tione dãnatꝰ. & nũqͣm illi p̾ter in ultimo
mortis sue cõmumio tribuat᷑. Ut nlłs p̾su¬

Expanded text:
suasit synodalis decernere, ut quicunque laicorum adversitate propriae gentis, aut patriae, vel regiae potestatis, ad exteras partes se conferendo noxius fuerit ultra repertus, perpetua sit excommunicatione damnatus, et nunquam illi praeter in ultimo mortis suae communio tribuatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicimꝰ abinitio int̾ cet̾as intellec¬
tuales naturas. nec semel creatas ut
origenes fingit. neq cũ corꝑib ꝑ coi¬
tũ semmari sic̃ luciferian & cyrillus. & aqͥla
latinoꝵ p̃sum̃tes affirmant. qͣsi nat᷑e ꝯseq̃n¬
tia seruiente. s dicimꝰ corpꝰ tantũ ꝑ ꝯuigii co¬
pulã semmari. di uͦ iudicio coagulari inuul¬
ua & fingi atq formari. formato iã corꝑe ani¬
mã creari & infundi ut uiuat in utero hõ ex
aĩa ꝯstans & corꝑe. egrediat᷑q uiuus ex utero
plenꝰ sub̃a creationẽ uͦ aĩe solũ creatorẽ om̃i¬
Son duas aĩas ẽẽ dicimꝰ in uno hoĩe. Itm̃.
sic̃ qͥdã iacob. & alii syroꝵ disputatores scri¬
b̾unt. ut una aia sit de qͣ amimet᷑ corpꝰ. & in¬
mixta sit sanguim. & alt̾a sp̃ualis q̃ rationẽ
& corpꝰ sua societate uruificet & semet ipsũ
sua rõne disponat. habens in se lib̾tatẽ arbi¬
trii. ut in sua sub̃a eligat cogitationẽ ꝙͣ uult.

Expanded text:
sse dicimus ad initio inter caeteras intellectuales naturas, nec semel creatas, ut Origenes fingit: neque cum corporibus per coitum seminari, sicut Luciferiani et Cyrillus, et aliqui Latinorum praesumentes affirmant, quasi naturae consequentia serviente: sed dicimus corpus tantum per conjugii copulam seminari, Dei vero judicio coagulari in vulva, et fingi, atque formari. Formato jam corpore, animam creari, et infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans, et corpore, egrediaturque vivus ex utero, plenus substantia. Creationem vero animae, solum creatorem omnion duas animas esse dicimus in uno homine, sicut quidam Jacob, et alii Syrorum disputatores scribunt, ut una anima sit de qua animetur corpus, et immixta sit sanguini, et altera spiritalis, quae rationem et corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in sua substantia eligat cogitationem quam vult
Abbreviated transcription (Latin):
nuntient ipsã excõmunicationẽ. ut ne
qͥs ꝑ ignorantiã cõmunicet excõicato.
Oportet eciã ut aliis ep̃is ipsa excõmunicatio
manifestet᷑. Precepit enĩ toletanũ ꝯciliũ ut

Expanded text:
nuntient ipsam excommunicationem, ut ne quis per ignorantiam communicet excommunicato. Oportet etiam ut aliis episcopis ipsa excommunicatio manifestetur. Praecipit enim Toletanum concilium ut
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. quã qd̃ ipse dñs tradidit. hoc ẽ paniᷤᷤ affricano¬
lac qd uno die sollemitissimo infantũ mi¬
sterio solet offerri. quãuis in altari offeran¬
tur. suã tam̃ habeant ꝓpriã benedictionẽ.
ut a sacram̃to corꝑis dñici & sangiuinis di¬
stinguant᷑. nec ampliꝰ in pͥmitiis offerat᷑.
quam de uius ce frum̃tis. De passione

Expanded text:
nus tradidit, hoc est, panis elac quod uno die solemnissimo in infantum mysterio solet offerri, quamvis in altari offerantur, suam tamen habeant propriam benedictionem, ut a sacramento corporis Dominici et sanguinis distinguantur, nec amplius in primitiis offeratur, quam de uvis et frumentis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̃ & cauendũ. ne horis illis atq tẽpori¬
b quib d̾o psauitur uel sacrificat᷑. unicͥq
diuinis singularit̃ officiis insistenti. ꝑ nici¬
osa passio uł corꝑis qualibet ualitudo oc¬
currat. que aut corpus subito subrui faci¬
at. aut mentẽ alienatione uł t̃rore ꝯfun¬
dat. Phuiusmodi gͦ ausib p̾cauentes ne¬
cessariũ duximus instituere. ut ubi tẽpo¬
ris uł loci siue cleri copia suffragat᷑. habe
at quisqͥs ille canens d̃o atq sacrificans.
post se uicimi solaminis aduitorẽ. ut si a¬
liquo casu ille qui officia impleturꝰ acce-¬
dit turbatus fuerit. ł ad t̾ram elisus. a t̃¬
go semꝑhabeat qui eius uicẽ exeguat᷑ in¬

Expanded text:
 temporibus quibus Domino psallitur vel sacrificatur unicuique divinis singulariter officiis insistenti perniciosa passio vel corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat aut mentem alienatione vel terrore confundat. Pro hujusmodi ergo casibus praecavendis necessarium duximus instituere, ut ubi temporis vel loci sive cleri copia suffragatur habeat semper quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem, ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit vel ad terram elisus, a tergo semper habeat qui ejus vicem exsequatur in
Abbreviated transcription (Latin):
hibent: sibilic̾e̾ ñ patiant᷑. Sub religionis
uisciplina. scłi potestates fubiecte st̃. Et ꝙͣ¬
ius culmine regni sint p̃diti. uinculo tn
fidi cenent᷑ astricti. ut fidẽ. xp̃i suis legib
p̃dicent. & ipsã fidei p̃dicationẽ morib bo

Expanded text:
hibent, sibi licere non patiantur. Sub religionis disciplina seculi potestates subjectae sunt. Et quamvis culmine regni sint praediti, vinculo tamen fidei tenentur astricti, ut fidem Christi suis legibus praedicent, et ipsam fidei praedicationem moribus bo
Abbreviated transcription (Latin):
simulare nouit. ñ qd̾ inqͥtati eoꝵ ꝯsenti¬
at.s qd̾ aptũ tempꝰ correctionis expectet. qͣn
eoꝵ uicia ł em̃dare ualeat uł punire. Multi
adu̾sus pͥncipes ꝯuirationis crimine dete¬
gunt᷑ s ꝓbare uolens d̾s clem̃tiã pͥncipũ:
illos male cogitare ꝑmiteit. istos ñ deserit.
De illoꝵ male bene istis facit. dũ culpas qͣs
illi agunt. isti mira pacientia indulgent.
Redd̾e malũ ꝓ malo: uicissitudo ẽ iusticie.
S qui clem̃tiã addit iusticiȩ: ñ malũ ꝓ ma¬
lo culpatis reddit. s bonũ ꝓmalo offensis

Expanded text:
iniquitati eorum consentiat, sed quod aptum tempus correctionis exspectet, quando eorum vitia vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo bene istis facit, dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo vicissitudo est justitiae. Sed qui clementiam addit justitiae, non malum pro malo culpatis reddit, sed bonum pro malo offensis
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos. qd̾ quidã preter eccł̃ia¬
stica statuta facientes ꝯuolart̃ ad po
facto duo metͦpolitani ẽẽ uideant᷑ in u¬
na ꝓtuncia. Statuit gͦ sc̃a synodꝰ de reli¬
quo nichil ab ep̃is tale tẽptari. Alioquin
qui hoc adnisus fuerit. amissioni gradus
ꝓprii subiacebit. Quet̃q uͦ ciuitates litt̾is
imꝑialib metͦpolitam nõis honore sub¬
nixe st̃. honore tantũmodo ꝑfruant᷑. &
qui eccłiam eiꝰ gubernat ep̃c saluis scilicet
ueris met᷑polis priuilegiis suis. De illis

Expanded text:
ervenit ad nos quod quidam praeter eccstica statuta facientes convolarunt ad facto duo metropolitani esse videantur in una provincia. Statuit sancta synodus de reliquo nihil ab episcopis tale tentari, alioquin qui hoc adnisus fuerit, amissioni gradus proprii subjacebit. Quaecunque vero civitates litteris imperialibus metropolitani nominis honore subnixae sunt, honore tantummodo perfruantur, et qui Ecclesiam ejus gubernat episcopus, salvis scilicet verae metropoli privilegiis suis  Edi
Abbreviated transcription (Latin):
udebaris effice̾ : Cantũ ẽ ne ꝯcidas aĩo neq
spẽ abscidas bonoꝵ. Ne queso ne accidat tibi
qd̃ impiis solet. Non enĩ pecc̃oꝵ multitudo
indespationẽ adducit animã.s impietas.
Impioꝵ gͦ ẽ desꝑare salutẽ: ñ peccatoꝵ. yn¬
de diuina miscd̃ia pollicet᷑ dicens. Gaudiũ
erit in celo corã angłis dĩ suꝑ itno peccõre.
Et pꝰpauca. Stantib siceciderint minat᷑
penã. lapsis ut surg̾e appetant ꝓmittit
miscd̃iam. Iuos t̾̃ret ne p̃sumant in bonis.
illos refouet ne desꝑent in malis. Iustꝰ es irã
ꝑtimesce: ne corruas. Pecc̃or es. p̃fume de
miscd̾ia ut surgas. Ꝙ sic̃ lapsꝰ gͣuissimꝰ cerui¬
cib anime in cõbens. semꝑ eã deorsũ in t̾rã
cogit aspic̾e: ad dm̃ uͦ sursũ ñ finit ocłos le¬
uare: sic uirił anime sue pondꝰ. ut ait ꝓpħa.
Sic̃ ocłi ancille in manib dñe sue ita ocrili

Expanded text:
prius videbaris efficere! Tantum ne concidas animo, neque prius videbaris efficere! Tantum ne concidas animo, neque spem abscidas bonorum. Ne quaeso te, ne accidat tibi quod impiis solet. Non enim peccatorum multitudo in desperationem adducit animam, sed impietas. Impiorum ergo est desperare salutem, non peccatode divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo coram angelis Dei super uno peccatore. Et post pauca: Stantibus, si ceciderint, minatur poenam: lapsis, ut surgere appetant, promittit misericordiam. Illos terret, ne praesumant in bonis: illos refovet, ne desperent in malis. Justus es, iram pertimesce ne corruas; peccator es, praesume de misericordia ut surgas. Et sicut lapsus gravissimus cervicibus animae incumbens, semper eam deorsum in terram cogit aspicere, ad Deum vero sursum non sinit oculos levare: sic virilis animae suum pondus, ut ait Propheta: Sicut oculi ancil
Abbreviated transcription (Latin):
urbisut dixi capte excidia defleo. nec uilis
uulgi captiuitatẽ lam̃tor. s insignis aninie
lapsũ. & templi in qͦ xp̃c habitat excidiũ. ħ
enĩ lam̃tatio insignis amme quã ego defleo.
tanto ẽ illa cdurior & amarior. quanto &
uerior. Inde utiq÷ qd ego irremediabilit̃
plango. ꝙ notti & incessabilĩt lugeo. dũ re.¬
cordor. Usq quo ⁊terũ te tͥpudiare uideã ad
pͥoris głie statũ: Qd̃ & si apd̾ homines ĩpos¬
sibile uidet᷑. apd̾ dm̃ tam̃ om̃ia possibilia st̃.
Ipse ẽ enĩ qͥ alleuat de t̾ra inopem. & de ster¬
core erigit pauꝑem. ut collocet eũ cũ pͥncipi¬
b popłi sui. Ipse ẽ qui sterilẽ facit matrẽ.
suꝑ filios letantẽ. Non gͦ clubites neq desꝑeᷤᷤ
mutari te posse in meliꝰ. Si enĩ tantũ potu¬
it cliabolꝰ ut a celsis uitutũ uestigiis in ꝓ¬
fundũ te duc̾et maloꝵ qͣntomagis poterit¬
d̃s ad bonoꝵ t̾iticẽ uocare. & ñ sosu m id te
restituere qd̾ fuisti. s beatiorẽ multo quã

Expanded text:
urbis, ut dixi, captae excidia defleo, nec vilis vulgi captivitatem lamentor, sed insignis animae lapsum, et templi in quo Christus habitat excidium. Haec enim lamentatio insignis animae quam ego defleo, tanto illa est durior et amarior, quanto et verior. Inde utique est quod ego irremediabiliter plango, quia novi, et incessabiliter lugeo dum recordor. Usquequo iterum te tripudiare videam ad prioris gloriae statum? Quod etsi apud homines impossibile videtat de terra inopem, et de stercore erigit pauperem, ut collocet eum cum principibus populi sui. Ipse est qui sterilem facit matrem super filios laetantem. Non ergo dubites, neque desperes mutari te posse in melius. Si enim tantum potuit diabolus, ut a celsis virtutum fastigiis, in profundum te duceret maloDeus ad bonorum verticem revocare, et non solum in id te restituere, quod fuisti, sed beatiorem multo quam
Abbreviated transcription (Latin):
& si placet aꝑiamꝰ scolã medicine nr̃e: & a
pͥncipio canonis uulnerũ ac medicaminũ
spẽs ꝑquiramꝰ. Ecce in ipsiꝰ intͦitu scole oceͣ̃¬
runt illi seminis carnał auctores. qͥuene¬
nato serpentis dente ꝑcussi. ñ statĩ penȩ
mortis ad dictist̃. s eiecti de paradisi deliciis.
inriqͥ pͥncipis potestate demersũ. desꝑati¬
onis lapidib obruamꝰ. Imitem᷑ illũ ethio¬
pẽ qui scm̃ ieremiã in lacu ab iniqͦ rege
demersũ. assũptis .xxx. hominũ auixiliis. &
missis ad eũ panins & funib ueterib lib̾a¬
uit. facilis esto ad lapsũ. ruuãq miseroꝵ.
Porrige manũ iacenti fr̾i. qͥ ꝯfusuᷤ pudore
peccati. nec erigere. se. aut oculos audet attol¬
lere. Comple legẽ moysi. Cecidit asmꝰ fr̾is fub
pondẽ. hoc ẽ caro euicta pecc̃o. acdina te & hu¬
milia & subleua de ruina. Quid erubescis
ꝯingi homini pecc̃ori: Respice illũ qͥ dicit.
noli iimiũ ẽẽ tustꝰ. Magist̾ ñ̾r a latronib

Expanded text:
si placet, aperiamus scholam medicinae nostrae, et a principio canonis vulnerum, ac medicaminum species perquiramus. Ecce in ipsius introitu scholae occurrunt illi seminis carnalis auctores, qui venenato serpentis dente percussi, non statim poenae mortis addicti sunt, sed ejecti de paradisi deliciis, iniqui principis potestate demersum, desperationis lapidibus obruamus. Imitemur illum Aethiopem qui sanctum Jeremiam in lacu ab iniquo rege demersum, assumptis 30 hominum auxiliis, et missis ad eum pannis et funibus veteribus, liberavit . Facilis esto ad lapsum ruinamque miserorum. Porrige manum jacenti fratri, qui confusus pudore peccati nec erigere se, aut oculos audet attollere. Comple legem Moysi: Cecidit asinus fratris sub pondere, hoc est, caro evicta peccato, acclina te, et humilia, et subleva de ruina . Quid erubescis conjungi homini peccatori? Respice illum, qui dicit: Noli nimium esse justus . Magister noster a latronibus
Abbreviated transcription (Latin):
eis roraret aqͣ de celo. id÷ donec ꝓuenia eoꝵ
miscd̃ie celestis scintilla defluxerat. Delior
fuit ille uidas machabeꝰ. qͥ etiã ꝓ mortius fr̃ibꝰ
orõnẽ credidit ẽe faciendã. qͦs dãpnata de

Expanded text:
eis roraret aqua de coelo, id est, donec pro venia eorum eis roraret aqua de coelo, id est, donec pro venia eorum misericordiae coelestis scintilla defluxerat. Melior fuit ille Judas Machabaeus, qui etiam pro mortuis fratribus orationem credidit esse faciendam:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtua desꝑatione desꝑant. ne putent se
urã uirtutis inced̾e: si ce ad cã redisse ñ ui¬
deant. Respice q̃so ce qͣntꝰ ñc meror om̃iũ
scõꝵ fr̃m habeat choꝵ. & qͣntaleticia atq
exultatio ineredut fiat. qͣntaq eisac p̃ci¬
pitia lxurie. decrescat auctoritãs. Nec erit
post hec aliguris qͥ quolibet lapsu deiectus.
ne religionis. ꝙͣ magister nr sacrificio
docuit ẽe meliorẽ: Ecce iacet fr̾ab hoste ꝑ¬
culsus. ad huc forsitan palpitans. & uos qͣsi
sine uulu̾e ret̾timini. nec ꝯsolationẽ plage
illiꝰ deferre tẽptatis. Nolite ẽe sine formidi¬
ne fr̃s. fortiorẽ ꝑcussit inimicꝰ. ut facilior
ei aditꝰ eẽt ad reliqͦs. Utqͥd gͦ sꝑnitis uulne¬
ratũ. aut sicut putatis & mortuũ: Melior ÷¬
ꝯcubina saul filia resfa. q̃ corꝑadefunctoꝵ qͦs
dauid ꝓ gabaonitaꝵ ultione ꝑcusserat. eo usq
accincta sacco. hoc ẽ cilicio custodiuit. donec

Expanded text:
pro tua desperatione desperant, ne putent se pro tua desperatione desperant, ne putent se viam virtutis incedere, si te ad eam redisse non videant. Respice, quaeso, te, quantus nunc moeror omnium sanctorum fratrum habeat chorum, et quanta laetitia atque exsultatio incredulis fiat, quantaque eis ad praecipitia luxuriae decrescat auctopost haec aliquis, qui quolibet lapsu dejectus ae religionis, quam magister noster sacrificio docuit esse meliorem? Ecce jacet frater ab hoste percussus, adhuc forsitan palpitans, et vos quasi sine vulnere revertimini, nec consolationem plagae illius deferre tentatis? Nolite esse sine formidine, fratres, fortiorem percussit inimicus, ut facilior ei aditus esset ad reliquos. Ut quid ergo spernitis vulneratum, aut sicut putatis et mortuum? Melior concubina Saul filia Resfa, quae corpora defunctorum quos David pro Gabaonitarum ultione percusserat, eo usque accincta sacco, hoc est cilicio, custodivit, donec
Abbreviated transcription (Latin):
Etenĩ mulier illa q̃ in eugłiis dragmã qͣm ꝑ¬
uiderat inuenit. ꝯuocat amicas & uicinã. ut
ꝯgͣtulent᷑ ei. E ego ꝯuocabo amicos tuõ meõq
& uicinos nr̃os dep̃cabor eos ꝯuenire. ñ ut
gaudeant s ut ltigeant mecũ. nec ut gͣtu¬
lent᷑ s ut lam̃tent᷑ & ingentẽ planctũ sub¬
leuatis ad celũ una mecũ uocib reddant. di¬
cendo ad eos. Ululate mecũ amici. plangite.
& ꝓfundite fontes fletuũ. ñ qr autri pond
in ipsũ fert᷑ ꝑditionis ꝓfundũ. Noli desꝑa¬
re de lapsu. ne cadas. Qui enĩ aliũ desꝑat
ht̃ ueniã. Qui uͦ desꝑanerit se ipsũ. nullã.
qr ille ñ ẽ dñs m̃tis alt̾tus. Sic gͦ & amma
si semel salutẽ suã ceꝑit desꝑare. iã nec in¬
telligit quomͦ ł m quie mala p̃cipitet᷑ ita
& qui desꝑatione capti st̃. intolerabiles fi¬
unt. & ꝑ om̃s malicie uias discurrunt. łxur¬
ge exurge q̃so exꝑgisc̾e aligñ. & diabolicã
hanc depone temulentiã. Parce cunctis qͥ

Expanded text:
ae in Evangeliis drachmam quam perdiderat, invenit, convocat amicas et vicinas, ut congratulentur ei . Et ego convocabo amicos tuos, meosque et vicinos nostros, deprecabor eos convenire, non ut gaudeant, sed ut lugeant mecum, nec ut gratulentur, sed ut lamententur, et ingentem planctum, sublevatis ad coelum una mecum vocibus reddant, dicendo ad eos: Ululate mecum, amici, plangite et profundite fontes fletuum, non quia auri pondus in ipsum fertur perditionis profundum. Noli desperare de lapsu, ne cadas. Qui enim alium desperat, habet veniam. Qui vero desperaverit semetipsum, nullam, quia ille non est dominus mentis alterius. emel salutem suam coeperit desperare, jam nec intelligit quomodo, vel in quae mala praecipitetur: ita et qui desperatione capti sunt, intolerabiles fiunt, et per omnes malitiae vias discurrunt. Exsurge, exsurge, quaeso, expergiscere aliquando: et diabolicam hanc depone temulentiam. Parce cunctis qui
Abbreviated transcription (Latin):
oiu̾sitas fuerit. canta qͦ & ipsa estimane
incendia ẽe p̃parata: Unus quidẽ ẽ gehe¬
ne ignis. s ñ uno mͦ om̃s c̾ruciat pecc̃ores. Uni¬
cuiꝰq etenĩ qͣntũ exigit culpa tantũ illic sen¬
tiet᷑ pena. Nã sicut in hoc mundo sub uno
sole multi ꝯsistunt. nec tam̃ eiꝰdẽ solis ardo¬
rẽ eqͣliter sentiunt. qi aliꝰ plus estuat. atq ahiꝰ
minꝰ. ita illic in uno igne ñ unꝰ ẽ modꝰ incen¬
ii.qr qd̃ hic diu̾sitas corpoꝵ. hoc illic agit di¬
u̾sitas pecc̃oꝵ. ut & ignẽ ñ dissimilẽ habeãt.

Expanded text:
uerit, tanta quoque et ipsa aestimanda sunt incendia esse praeparata?--Unus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tantum illic sentietur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt: quia alius plus aestuat, atque alius minus, ita illic in uno igne non unus est modus incendii: quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum; ut et ignem non dissimilem habeant
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ q̃ necdũ sacro uelamine tecte. tam̃ in ꝓpo¬
sito uirgnnali sẽꝑ se simulauert̃ ꝑmanere.
licet uelate ñ fuerint. sinupserint aliqͣnto
tẽpore: his agenda penitentia ẽ. qr sponsio
earũ a dũo tenebat᷑. Si enĩ int̾ hoĩes solet
bone fidi ꝯtractus nulla ratione dissolui.
gͣndomagis ista pollicitatio quã cũ d̾o pepi¬
git. solui sine uindicta ñ poterit : & cet̃.
Nã si uirgines nondũ uelate talit̾ peniten¬
entiȩ atq ꝯsilii existunt. uiroꝵq ꝯsortio
multociens use st̃. & habitũ religionis as¬
sũpsert̃ & demũ apostatauert̃. atq ad pͥo¬
rẽ uomitũ st̃ reu̾se. ã nob̃ & ab oĩb fidelibꝰ¬

Expanded text:
cdum sacro velamine sint tectae, tamen in proposito virginitatis semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, si nupserint, aliquando tempore his agenda poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis pollicitatio quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poteritNam si virgines nondum velatae taliter poenitenentiae atque consilii existunt, virorumque consortio multoties usae sunt, et habitum religionis assumpserunt, et demum apostataverunt atque ad priorem vomitum s
Abbreviated transcription (Latin):
Diaconꝰ ł monachus scłm ordinẽ ut scͥp¬
tũ ẽ. seu & religi clerici & ministri iuixta
ordinẽ iudicio sacerdotis peniteant. Lai¬
ci uelut uota ñ habentes. si mebriant᷑ ar¬
guant᷑ a sacerdote qd̾ ebriosi regnũ di
ñ possidebunt: & interitꝰ sit ebrietas. &
cõpellat eos penitere. Qui cogit hominẽ
ut inebriet᷑. humanitatis gr̃a acerrime.
corripiat᷑. & yii. dies peniteat. Si ꝑ ꝯtẽptũ
xxx. dies. Hullus xp̃ianus aliũ xp̃ianũ pluᷤᷤ
bibere cogat: quã nature sufficiat. Qd̃ si fe¬
cerit: iuxta id qd̾ in penitentiali habet᷑ peñ.¬

Expanded text:
hus secundum ordinem ut scriptum est ceu et reliqui clerici et ministri juxta ordinem judicio sacerdotis poeniteant. Laici velut vota non habentes, si inebriantur arguantur a sacerdote, quod ebriosi regnum Dei non possidebunt , et interitus sit ebrietas, et compellat eos poenitere. Qui cogit hominem ut inebrietur humanitatis gratia, acerrime corripiatur, et septem dies poeniteat; si per contemptum 30 dies. Nullus Christianus alium Christianum plus bibere cogat quam naturae sufficia Quod si fecerit, juxta id quod in poenitentiali habetur, poen
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus ñ ita ut male sit. s ita perit ut
n sit. q̃rendũ ẽ quid sit. qd̾ ñ ita ut ñ sit s
ita perire optat᷑ ut male sit. Humana enĩ
aĩa seu eugłicus sp̃c ita ĩmortał ẽ. ut mo¬
ri possit ita mortalis ut mori ñ possit. Hã
beate iiti̾e siue ꝑ uiciũ seu ꝑ supplicrã ꝑ¬
suppliciũ amictit. Equalitate enĩ niuendi
deficit. s om̃ino dũ subsistendi interitũ nͦ
moriens sentit. Ut gͦ breuit᷑ dixerĩ. & ĩmor¬
talit̾ mortał ẽ. & mortalit̃ ĩmortał. Qd̾̃ cor

Expanded text:
tempus non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit, quaerendum est quid sit, quod non ut ita non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit: ita mortalis, ut mori non possit. Nam beate vivere, sive per vitium, seu per supplicium psupplicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et immortaliter mortalis est, et mortaliter immortalis.  R
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽq credat auctorẽ & dm̃. si diabolus
non ꝑconditionẽ s ꝑ arbitͥũ suũ factꝰ sit
malus. Querendũ etiã ab eo. si credat hinꝰ
quã gestamꝰ. & ñ alteriꝰ carnis resurrectionẽ.
sicredat udiciũ futurũ. & recepturos sin
matͥmonia ñ condẽnet. si carmũ ꝑceptio¬
nem ñ culpet. si penitentib reconciliatis
cõmunicet. si in baptismo omia peccata.
id est tã illud originale ꝯtractũ. quã illa q̃
uoluntarie admissa st̃ dimittant᷑. si extͣ
eccłiam catholicam millꝰ saluet᷑. Cũ in his õĩbꝰ

Expanded text:
eumdemque credat auctorem et Deum; si diabolus non per conditionem, sed per arbitrium factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo si credat hujus quam gestamus, et non alterius, carnis resurrectionem; si credat judicium futurum, et recepturos singmatrimonia non damnet, si carnium perceptionem non culpet, si poenitentibus reconciliatis communicet, si in baptismo omnia peccata, id est tam illud originale contractum quam illa quae voluntarie admissa sunt, dimittantur; si extra Ecclesiam cath
Abbreviated transcription (Latin):
ye semel dedicata st̃ monasteria ꝯsilio Eꝯd. caleido¬
cuit ꝑpetuo monasteria. & res q̃ ad ea ꝑti¬
nent monasteriis reseruari deb̾e. nec pos¬
se ea ultra fieri scłaria habitacula. Qui uͦ
hoc fieriꝑmiserint: canonũ sententiis sub-¬
lti contͣ canonũ ꝯstituta. sicec Iserint.¬
cłias quas edificauerint postulant ꝯsecra
ep̃i ordinationẽ ñ ꝑtinere. Qd̃ factũ & in p̃¬
teritũ displicet. & in futuro ꝓhibet᷑ s om̃a¬

Expanded text:
e semel dedicata sunt monasteria consilio episcorpetuo monasteria: et res quae ad ea pertinent, monasteriis reservari debere, nec posse ea ultra fieri saecularia habitacula. Qui vero haec fieri permiserint, canonum sententiis sublti, contra canonum constituta, sic ecclesias, quas aedificaverint, postulant consecrarepiscopi ordinationem non pertinere. Quod factum, et in praeteritum displicet, et in futuro prohibetur, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
altare salib c̃m exorcir etyr. Si eccłia iuola¬
ta fuerit iterũ consecrety.
i homicidio uł adulterio eccłia fuerit Exeod̾¬
uiolata diligentissime expurget᷑. & denuo ͤaỹ..
celebrare. s iactari foras & mundari oportet.

Expanded text:
altare, salibus tantum exorcizetur. § 1. Si hota fuerit, iterum consecretur. Si homicidio vel adulterio Ecclesia fuerit violata, diligentissime expurgetur, et denuo consecelebrare, sed jactari foras et mundari oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
t hoc attendendũ est. ut missȩ peculi¬
ares que ꝑ dies sollemnes a sacerdotibꝰ
fiunt. ñita in publico fiant. ut ꝑ eas po¬
płs apublicis missarũ sollemniis que
hora t̾cia canonice fiunt abstrahat᷑. quia
pessimꝰ usus ẽ apd̃ quoscdã in dñicis dieb
siue in quib libet festiuitatib mox missã
celebrare. quã qͥs & si ꝑ defunctis sit cum¬
audierit abscedat. & ꝑ totũ diem a primo
mane ebrietati & cõmessationi potiꝰ quã
d̃o deseruiat. Admonendꝰ ẽ popłs. ut an¬
te publicũ ꝑactũq officiũ ad cibũ ñ accedat.
s om̃s ad publicã scãm matrẽ eccłiam missa¬
rũ sollẽnia. & p̾dicationẽ audituri ꝯueniãt.
& ut sacerdotes missas hora t̃tia celebrent.
ut popłs apublicis sollẽnib ñ abstrahat᷑.
S sacerdotes qui in circuitu urb̃ aut in eadẽ
urbe sunt. & popłs ut p̃diximꝰ in unũ ad
publicã missarũ celebrationẽ ꝯueniant.
exceptis d̾o sacratis feminis. quib mos est

Expanded text:
t hoc attendendum est, ut missae peculiares, quae per dies solemnes a sacerdotibus fiunt, non ita in publico fiant, ut per eas populus a publicis missarum solemnibus, quae hora tertia canonice fiunt, abstrahatur; quia pessimus usus est apud quosdam in Dominicis diebus sive in quibuslibet festivitatibus mox missam celebrare, quamvis, etsi pro defunctis sit, cumudientes abscendant, et per totum diem a primo mane ebrietati et comDeo deserviat. Admonendus est populus, ut ante publicum peractumque officium ad cibum non accedat, sed omnes publica ad sanctam matrem Ecclesiam missarum solemnia, et praedicationem audituri conveniant: et ut sacerdotes missas hora tertia celebrent, ut populus a publicis solemnibus non abstrahatur. Sed sacerdotes qui in circuitu urbis aut in eadem urbe sunt, sive populus, ut praediximus, in unum ad publicam missarum celebrationem conveniant, exceptis Deo sacratis feminis, quibus mos est
Abbreviated transcription (Latin):
tus. d̾r penitens. dr misericors. r p̃scius. ut
qr castitatẽ aĩe uniꝰ qͥsq custodit. humano
mi ꝑturbatione moueat᷑. & qr ipse ĩmuta¬
bilis id qd̾ uoluerit mutat. penit̾e d̾r. quãuis
rẽ mutat tonsiliũ ñ mutet. E cũ miserie no¬
stre subuenit. misericors uocat᷑. Cur ds̃ suos

Expanded text:
s, dicitur misericors, dicitur praescius: ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano imi turbatione moveatur; et quia ipse immutabilis, id quod voluerit mutat, poenitere dicitur, quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors voca
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. Qd̃ d̾s clicat᷑ ⁊ elans. dicat᷑ iratꝰ. dicat᷑
penitens. dicat᷑ misericors. dicat᷑ p̃sctus.
tate nr̃a. nullo m̃tis cruciatu tangit᷑. : Quomͦ
irascit᷑ qͥ in ulciscendis uiciis nr̃is nulla ꝑtur¬
batione antimi cõmouet᷑ : Quomͦ ẽ penit̾ns¬

Expanded text:
d Deus dicatur zelans, dicatur iratus, dicatur poenitens, dicatur misericors, dicatur praesciutate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. si postea publice nupserint. ł se clan¬
culo torruperint. ñ eas admittendas ẽe ad
agendã penitentiã. nͥ is cui se iunxerant. de
mundo recesserit. Si enĩ de hominib hec ra¬
tio custoditur. ut quecũq uiuente uiro al¬
teri nupserit adultera habeatur. nec ei agen¬
de penitentiȩ licentia ꝯcedatur. nͥ unus ex
his fuerit defunctꝰ. qͣntomagis de illa tenen¬
da ẽ. que ante ĩmortali se sponso ꝯumxe¬
rat. & postea ad humanas nuptias transmi

Expanded text:
bunt, si postea publice nupserint, vel se clanculo corruperint, non eas admittendas esse ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerant de mundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque vivente viro alteri nupserit adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus: quanto magis de illa tenenda est, quae ante immortali se sponso conjunxerat et postea ad humanas nuptias transmi
Abbreviated transcription (Latin):
nouerint decimas & oblationes qͣs a fidelibꝰ
accipiunt. pauꝑm & hospitũ & ꝑegrinoꝵ
ẽẽ stipendia. & ñ qͣsi suis. s qͣsi cõmendatis
uti. De quib õĩb sciant se rationẽ posituros
in ꝯspectu di. & nͥ eas fidelit̃ pauꝑib & his
qͥ p̃missi st̃ administrauerint. dãna pasfuros.
Quałr uͦ dispensari debeant. canones sc̃i in¬
stituunt. scilicet ut qͣtuor partes inde fiant.
una ad fabricã eccłie releuandã. alt̾a panꝑi cxliui¬
b distribuenda. t̾tia prb̃ro cũ suis dericis
habenda. quarta ep̃o reseruanda. ut qͥcqͥd
exinde iusserit prudenti ꝯsilio fiat. Ubi t̃

Expanded text:
es quas a fidelibus accipiunt, pauperum et hospitum et peregrinorum esse stipendia, et non quasi suis, sed quasi commendatis uti. De quibus omnibus sciant se rationem posituros in conspectu Dei, et nisi eas fideliter pauperibus et his qui praemissi sunt administraverint, damna passuros. Qualiter vero dispensari debeant, canones sancte instituunt. Scilicet, ut quatuor partes inde fiant, una ad fabricam ecclesiae relevandam, altera pauperibus distribuenda, tertia presbytero cum suis clericis habenda, quarta episcopo reservanda, ut quidquid exinde jusserit, prudenti consilio fiat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
yatuor aũ tã de reditibꝰ quã de obla S¬
tionib fideliu̾̃ ꝓut cuiꝰlibet eccłie fa¬
cultas admittit. sic̃ dudũ rationabilit̾ ẽ
decretũ: ꝯuenit fieri portiones. Quarũ
sit una pontificis. altera clericoꝵ. t̃cia
sic̃ sacerdotis int̾erit. incegrã ministris ec-¬
cłie memoratã depende qͣntitatẽ. sic derus
ult᷑ delegatã sibi sũmã nicħ insolent̃ noue¬
rit expecendũ. Ea uͦ q̃ eccłiasticis edificiis at¬
tributa st̃. hinc oꝑi ueracit p̃rogata. locoꝵ
ooceat instauratio manifesta sc̃oꝵ. qr nefas
ẽ si sacris edib destitutis. in lucrũ suũ p̃sul
impendia his designata ꝯu̾tat. Ipsã nichilo¬
minꝰ asscriptã pauꝑib portionẽ: quãnis di¬
uinis rõnib se dispensasse monstraturꝰ ẽe
uideat᷑. tñ uixta qd̃ scriptũ ẽ. ut uideant
oꝑa ũra bona. & głificent patrẽ urm̃ qͥ in¬

Expanded text:
atuor autem tam de redditu quam de oblatione fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit, sicut dudum rationabiliter decretum, convenientes fieri portiones: Quarum sit una pontificis, altera clericorum, paupsicut sacerdotis intererit integram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem, ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesta sanctorum, quia nefas est si sacris aedibus destitutis in lucrum suum praesul impendia his designata convertat. Ipsam nihilominus ascriptam pauperibus portionem, quamvis divinis rationibus se dispensasse monstraturus esse videatur, tamen juxta quod scriptum est: Ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. inhiantes. cecidiuina sapientia. De
talib dixit gregoriꝰ naz̾anzenꝰ. Timeo ħ
qd̾ canes assectant᷑ offictũ pastorale: ma¬
xime cũ semetipsis nichil pastorał p̃para¬
uerint discipline. Erechiel nãq ait.
Ue pastorib isrł qͥ pascebant semet ipsos
ebant᷑. & qd̾ crassũ fuit manducabant
qd̃ fractũ fuit ñ alligabant. & rł. Itẽ ez e¬
chielait. Ue sacerdotib qͥ comed̃t peccata
popłi mei. hoc ẽ sibi eoꝵ sum̃tes uictimas.
& ñ orantes ꝑ eis. comedentes hostias & ñ
corripientes. qͥ ubi morituros hõies audi¬
unt in de gaudent. & p̃parant se ad p̃dã.
mis ꝓpt̃ dm̃ cogitet. ut discat ea q̃ ei neces¬
saria sint. antequã manꝰ ep̃i caput eiꝰ tan¬
gat. id psalteriũ. lectionariũ. cũ eugłiis.
sacram̃toꝵ librũ. baptisteriũ. & cõpotũ cũ

Expanded text:
num inhiantes, caeci divina sapientia. De talibus dixit Gregorius Nazianzenus: Timeo hoc quod canes assectantur officium pastorale, maxime cum in semetipsis nihil pastoralis praeparaverint disciplinae. Ezechiel namque ait: Vae pastoribus Israel, qui pascebant semetipsos, ebantur, et quod crassum fuit, manducabant, quod fractum fuit, non alligabant, et reliqua. Item Ezechiel ait: Vae sacerdotibus, qui comedunt peccata populi mei, hoc est sibi eorum sumentes victimas, et non orantes pro eis: comedentes hostias, et non corripientes; qui ubi morituros homines audiunt, inde gaudent, et praeparant se ad praedammis propter Deum cogitet, ut discat ea quae ei necessaria sint, antequam manus episcopi caput ejus tangat: Id est, Psalterium, Lectionarium, cum Evangeliis, Sacramentorum librum, Bapt
Abbreviated transcription (Latin):
litas. leuitas. uaniloqͥũ. ĩmundicia corꝑis.
instabilitas m̃tis. ebrietas. libido. hebetudo
sensus. De luxuria generat᷑ cecitas m̃tis. in¬
ꝯsideratio. mnꝯstantia oculoꝵ. ł totiꝰ corꝑis
p̃cipitatio. amor ĩmoderatꝰ fui. odiũ man¬
Datoꝵ di. affectꝰ p̃sentis scłi. horror & desꝑa
tio futuri. Itẽ de uirtutib quib ead̾ uicia
suꝑari possint & de ꝯclusione penitentię.
rgo si suꝑb usq mͦ fuisti:. humilia de ip¬
sũ in ꝯspectu dm̃. Si uanã głiam dilexisti.
cogita ne ꝓpt̃ tͣnsitoriã laudẽ et̾nã ꝑdas mer¬
cedẽ. Si inuidie rubigo de hucusq ꝯsũpsit.
qd̃ ẽ peccatũ maximũ. & suꝑ om̃ia detestabi¬

Expanded text:
litas, levitas, vaniloquium, immundicia corporis, litas, levitas, vaniloquium, immundicia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido, hebetudo sensus. De luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia oculorum, vel totius corporis praecipitatio, amor immoderatus sui, odium mandatorum Dei, affectus praesentis saeculi, horItem de virtutibus quibus eadem vitia superari possint, et de conclusione poenitentiae. Ergo si superbus usque modo fuisti, humilia teipsum in conspectu Dei. Si vanam gloriam dilexisti, cogita ne propter transitoriam laudem, aeternam perdas mercedem. Si invidiae rubigo te hucusque consumpsit, quod est peccatum maximum, et super omnia detestabi
Abbreviated transcription (Latin):
cati ẽ: & regina om̃iũ maloꝵ. nascit᷑ om̃is
mobedientia. om̃is p̃sũptio. & om̃is ꝑtina¬
tia. ꝯtentiones. hereses. arrogantia. De
uana gła. iactantia. arrogantia. indignatio.
discordia. inanis głie cupido. & ypocrisis. De
inuidia. nascit᷑ odiũ. fusurratio. detͣctio. exul¬
tatio in adu̾sis ꝑximi. afflictio in ꝓsꝑis. De
ira oriunt᷑ rixẽ: tumor m̃tis. ꝯtumeliȩ: clamor.
indignatio. p̃sũptio blasphemiȩ. sanguinis
effusio. homicidia. ulciscendi cupiditas. iniu¬
riaꝵ memoria. De tͥsticia nascit᷑ malicia.
rancor anmi. pusillammitas. amaritudo.
desꝑatio. torpor. uagatio m̃tis. sepe etiã & p̃¬
sentis uite nulla delectatiõ De auaricia.
orunt᷑ inuidie: furta. latrocina. homicidia.
m̃dacia. ꝑuiria. rapinȩ. uiolentiȩ: inqͥetudo.
iniusta iudicia. ꝯtẽptꝰ ueritatis. future bea¬
titudinis obliuio. obduratio cordis. De uen¬
tris ingltruie: ꝓpagat᷑ inepta leticia. scurri¬

Expanded text:
regina omnium malorum, nascitur omnis inobedientia, omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia. De vana gloria, jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis. De invidia, nascitur odium, susurratio, detractio, exultatio in adversis proximi, afflictio in prosperis. De ira oriuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. De tristitia nascitur malitia, rancor animi, pusillanimitas, amaritudo, desperatio, torpor, vagatio mentis, saepe etiam et praesentis vitae nulla delectatio. De avaritia oriuntur invidiae, furta, latrocinia, homicidia, mendacia, perjuria, rapinae, violentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritatis futurae, beatitudinis oblivio, obduratio cordis. De ventris ingluvie propagatur inepta laetitia, scurri
Abbreviated transcription (Latin):
aut bouẽ. aut alia eiꝰ animalia. aut fortio¬
debes penit̾e. & si sepe fecisti: tantomagis
debes augere penitentiã. Si paruũ furtũ fe¬
cisti .x. diesin pane & aqͣ debes penit̾e. Pueri
.y. dies in pane & agua peniteant. Si ra
pinã fecisti. grauiꝰ debes penitere: qr mise¬
rabilius ẽ qd̃ ꝑ uim se uidente rapusti. ꝙͣ
qd̃ sibi dormiente ł absente furatꝰ es. Si fe.¬
cisti furtũ necessitatis causa. sic dico ut ñ
haberes unde uiui̾es. & ꝓpt̾ famis penuri¬
am. & tantũ furatꝰ es uictualia extra ec

Expanded text:
aut bovem, aut alia ejus animalia, aut fortioaut bovem, aut alia ejus animalia, aut fortiodebes poenitere. Et si saepe fecisti, tanto magis debes augere poenitentiam. Si parvum furtum fecisti, decem dies in pane et aqua debes poenitere: pueri quinque dies in pane pinam fecisti, gravius debes poenitere: quia miserabilius est quod per vim se vidente rapuisti, quam quod sibi, dormiente vel absente, furatus es Si fecisti furtum necessitatis causa, sic dico ut non haberes unde viveres, et propter famis penuriam, et tantum furatus es victualia extra ec
Abbreviated transcription (Latin):
Si sacram̃to te obligasti. ut ad pacẽ alicuiꝰ
iniici tui nullomͦ redires. ꝓ ꝑiurio annũ
unũ a corꝑe & sangume dm̃i sis segregatꝰ. &
Si definisti ł uiram̃to te obfirmasti aliqͥd a¬
gere qd̾ d̃o ñ place̾t. uuixta modũ pecc̃i penit̃¬
tiã age. & hoc qd̾ tem̾e & iniuste definisti: in
irritũ reuocet᷑. Si aliqͥd te incaute iurasse
ꝯtigerat. qd̾ obseruatũ peiorẽ u̾teret᷑ in exi¬
tũ. iurta smodalia decreta. mutandũ de¬
de eccłastico thesauro infra eccłiam. siue aur̃
siue argentũ. siue gẽmas siue libros. siie
pallia altaris. siue sacerdotalia uestim̃ta.
siue uela. siue tapetia. seu aliqͥd qd̾ ad eccłie
usũ ł datũ ẽ. ł factũ ẽ. si fecisti: redde qd̾ tu¬
listi: & iiͦi. carrinas cũ .uii. seq̃ntib annis pe¬
niteas. Si ipsas sacras reliquias furatꝰ es. re¬
portatis sacris.uii. carrinas. ieiunare debes.
Si infregisti alicuiꝰ. xp̃iani domũ ꝑ noctẽ.
& ibi tulisti eiꝰ quadrupetia. id aut equũ

Expanded text:
Si sacramento te obligasti ut ad pacem alicujus inimici tui nullo modo redires, pro perjurio annum unum a corpore et sanguine Domini sis segregatus, et Si definisti, vel juramento te obfirmasti aliquid agere quod Deo non placeret, juxta modum peccati poenitentiam age, et hoc quod temere et injuste definisti, in irritum revocetur. Si aliquid te incaute jurasse contigerat, quod observatum pejorem verteretur in exitum, juxta synodalia decreta mutandum dede ecclesiastico thesauro infra ecclesiam, sive aurum, sive argentum, sive gemmas, sive libros, sive pallia altaris, sive sacerdotalia vestimenta; sive vela, sive tapetia, sive aliquid quod ad ecclesiae usum vel datum est, vel factum est? si fecisti, redde quod tulisti, et tres carinas cum septem sequentibus annis poeniteas. Si ipsas sacras reliquias furatus es, reportatis sacris, septem carinas jejunare debes. Si infregisti alicujus Christiani domum per noctem, et ibi tulisti ejus quadrupedia, id est aut equum
Abbreviated transcription (Latin):
posst̃. & adimple̾ qd̾ in penitentiali scͥpt̃ ÷.
ui ieumare potest & impłe qd̃ in peni¬
tentiali scͥptũ ẽ: bonũ ẽ. & d̾ogr̃as referat.
le. ut nec sibi nec alicui necesse sit. nec desꝑa¬
psalmos genib flexis in eccłia si fieri pot̃
occantet. Sinautẽ in loco ꝯuenienti eadẽ
faciat. & unũ pauꝑem pascat. & eo die ex¬
cepto utno carne & sagimine: sumat qͥcqͥd
uelit. Alio modo..
sit. faciat aũ sic infra eccłiam si fieri
potest. Sinaũ in uno loco stando intente
lxt. psalmos ꝑ ordinẽ decantet. & pauꝑẽ
pascat. & eo die excepto uino.carne. & sagi¬
mine. sumat quicquid uelit. Itẽ alio mͦ.
yi ineccłia gentia centies flexerit. id:
sicenties ueniã petierit. si fieri pot̾ ut¬
in eccłia fiat. hoc iustissimũ ẽ. Si aũ hoc fie¬
ri ñpotest. secrete in loco ꝯuenienti ead̃ faci¬
at. Si sic fecerit. eo die excepto uino carne
& sagimine. sumat qd̾ placeat. Itẽ alio mͦ.

Expanded text:
entiali scriptum est. Qui jejunare potest, et implere quod in Poenitentiali scriptum est, bonum est, et Deo gratias referat. le, ut nec sibi, nec alicui necesse sit, nec desperapsalmos genibus flexis in Ecclesia, si fieri potest, decantet: sin autem, in loco convenienti eadem faciat, et unum pauperem pascat, et eo die excepto vino, carne et sagimine, s Alio modo. sit, faciat autem sic: infra Ecclesiam, si fieri potest: sin autem, in uno loco stando intente, LXX psalmos per ordinem decantet, et pauperem pascat, et eo die excepto vino, carne et sagimine, sumat quQui in Ecclesia genua centies flexerit, id est, si centies veniam petierit, si fieri potestin Ecclesia fiat, hoc justissimum est. Si autem hoc fieri non potest, secrete in loco convenienti eadem faciat; si sic fecerit, eo die excepto vino, carne et sagimine, sumat quod placeat. CAP. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uno die. De redẽptione uniꝰ ebdomad
quã in pane & aqua ieumare debet.¬
unare.ccc. psalmos genib flexis in ec¬
clia decantet. Si aũ hoc face ñ potest. tͥa
psalteria in eccłia. ł in loco ꝯuementi in¬
tente decantet. & postꝙͣ psallerit. excep¬
to uino. carne. & sagimnine. sumat qͥcquid

Expanded text:
Pro una hebdomada quam in pane et aqua jejunare debet,CCC psalmos genibus flexis in ecclesia decantet. Si autem hoc facere non potest, tria Psalteria in ecclesia, vel in loco convenienti intente decantet. Et postquam psallerit, excepto vino, carne et sagimine, sumat quid
Abbreviated transcription (Latin):
ciat᷑ de sicco cibo. id pane & leguminib
siccis. s coctis. aut pomis. aut holerib cru¬
dis. unũ eligat ex his tribꝰ & utat᷑. & cerui¬
unã ante natale dñi. scd̃am ante pascha.
iii. ante missã sc̃i ioħis. Et si totã. xlmã ãn¬

Expanded text:
ciatur de sicco cibo, id est, pane et leguminibus siccis, sed coctis, aut pomis, aut oleribus crudis, unum eligat ex his tribus, et utatur, et cerviunam ante Natale Domini, secundam ante Pascha, tertiam ante missam sancti Joannis; et si totam quadra
Abbreviated transcription (Latin):
in pane & aqua ieuinandꝰ ẽ: tał ẽẽ de¬
bet. In una quaq ebdomada. iii. dies. id:.ii.
no. medone: mellita ceruisa. a carne & sagimi¬
ne. & a caseo. & ouis. & ab om̃i pingui pisce se
abstineat. Manducet aũ minutos pisciculoᷤ
si hab̾e potest. Si hab̾e ñ potest. tantũ uniꝰ
generis piscẽ & legumina. & holera & poma
si uult comedat. & ceriusã bibat. Et in dieb
uñicis. & in natł. dñi illos .iiii. dies. & in epipha¬
na dñi unũ diẽ. & in pascha usq in octauũ

Expanded text:
in pane et aqua jejunandus est, talis esse debet: In unaquaque hebdomada tres dies, id no, medone, mellita cervisia, a carne, et sagimine, et a caseo, et ovis, et ab omni pingui pisce se abstineat. Manducet autem minutos pisciculos si habere potest. Si habere non potest, tantum unius generis piscem, et legumina, et olera, et poma, si vult comedat, et cervisiam bibat. Et in diebus Dominicis, et in Natali Domini, illos quatuor dies. Et in Epiphania Domini, unum diem. Et in Pascha usque in
Abbreviated transcription (Latin):
chã. debilẽ. infirmũ. sanũ. fornicantẽ cũ ãi¬
inꝯtinentẽ. uoluntate. necessitate: ł casu.
seu inpublico peccantẽ ł in abscondito. &
qͣli cõpunctione ħ oĩa em̃det ut & loca & tẽ¬
pora penitendi discernat. Hec omĩa de ca¬
nonib & de sc̃oꝵ patrũ sententiis. & de ie¬
ronimo. de augustino. gregorio. theodoro. Be¬
ua. & expenitentiali romano uera collegimꝰ.
& ut milli necesse sit perire. scientib & in¬
telligentib aĩarũ medicis hec tẽꝑanda cõ¬
miscdiam. suꝑexaltet aũ miscd̃ia iudiciũ.¬
Et sc̃s augustinꝰ dic̃ de illis qui uerã peni-¬
tentiã faciunt in ienimo. & fletu. in elemo¬
sinis. in orõnib. & ut ꝑpetrata iterũ ñ fa¬
ciant. & si fecerint tam̃ ñ ꝑseu̾ent in eis.
qr d̃s̃ dix̃. Malũ cogitasti. ignoui. Malũ di¬
xisti. ignoui. Dalũ fecisti. ignoui. Eseuera¬
re in malo. ñ ignosco. Ergo qui ꝑseuerant
in malo ñ ignosce. s iudica districtũ iudi¬

Expanded text:
antem cum aniincontinentem, voluntate, necessitate, vel casu, seu in publico peccantem, vel in abscondito, et quali compunctione haec omnia emendet, ut et loca, et tempora poenitendi discernat. Haec omnia de canonibus, et de sanctorum Patrum sententiis, et de Hieronymo, de Augustino, Gregorio, Theodoro, Beda, et ex Poenitentiali Romano vera collegimus: et ut nulli necesse sit perire, scientibus et intelligentibus animarum medicis, haec temperanda commisericordiam . Superexaltet autem misericordia judiciuEt sanctus Augustinus dicit, de illis qui veram poenitentiam faciunt, in jejunio, et fletu, in eleemosynis, in orationibus, et ut perpetrata iterum non faciant: et si fecerint, tamen non perseverant in eis. Quia Deus dixit: Malum cogitasti: ignovi. Malum dixisti: ignovi. Malum fecisti: ignovi. Perseverare in malo non ignosco. Ergo qui perseverant in malo, non ignosce, sed judica districtum judi
Abbreviated transcription (Latin):
nitentialiũ. theodori ep̃i. & romanoꝵ pon¬
tificũ. & bede ordinet᷑. S in penitentiali
bede plura inueniunt᷑ utilia. plura aũ in¬
ueniunt᷑ ab aliis inserta. q̃ nec canonibꝰ nec
aliis penitentialib ꝯueniunt. Sapiens aũ
medicꝰ exciptat queq meliora. ut discreti¬
ones om̃iũ causaꝵ inuestigare possit. sine
qͥb rectũ iudiciũ ñ potest stare. qr scͥptũ ẽ.
In nulla re appareas indiscretꝰ. s distingue.
qͥd. ubi. ꝙ̃ duu. qͣndo. qͣlit̃ debeas fac̾e. Non
om̃ib gͦ in una eadẽq libra pensandũ ẽ.

Expanded text:
um, Theodori episcopi, et Romanorum pontificum, et Bedae ordinetur. Sed in Poenitentiali Bedae plura inveniuntur utilia: plura autem inveniuntur ab aliis inserta, quae nec canonibus, nec aliis Poenitentialibus conveniunt. Sapiens autem medicus excipiat quaeque meliora, ut discretiones omnium causarum investigare possit, sine quibus rectum judicium non potest stare. Quia scriptum est: In nulla re appareas indiscretus, sed distingue quid, ubi, quandiu, quando, qualiter debeas facere. Non omnibus ergo in una eademque libra
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat in dieb patrũ nr̃oꝵ. rectas uias nũ¬
quã deseruit. qui instituert̃ penitentib
atq lugentib suas passiones. ac uicia me¬
dicam̃to salutis et̃ne suꝑare. Quia diu̾sitã
cislparũ. diu̾sitatẽ facit penitentib medi¬
cam̃toꝵ. uelut medici corpoꝵ diu̾sa medi¬
camina ł potiones solent fac̾e ꝯtra diu̾sita¬
tẽ infirmitatũ. ł iudices scłariũ causarũ
diu̾sa ag̃t uidicia. qͥ boni st̃ & recta pensãt.
atq tractant. quomͦ uidicent recte inter
miseros & diuites. int̾ causã & causã. Qnͣto
magis gͥ sacerdotes di diu̾sa medicam̃ta
aĩarũ iniusibiliũ hõib pensare & tractare¬

Expanded text:
fiebat in diebus patrum nostrorum rectas vias nunquam deseruit, qui instituerunt poenitentibus atque lugentibus suas passiones ac vitia medicamento salutis aeternae superare. Quia diversitas culparum, diversitatem facit poenitentibus medicamentorum; velut medici corporum diversa medicamenta, vel potiones solent facere, contra diversitatem infirmitatum. Vel judices saecularium causarum diversa agunt judicia, qui boni sunt, et recta pensant, atque tractant quomodo judicent, recte inter miseros et divites, inter causam, et causam: Quanto magis igitur sacerdotes Dei diversa medicamenta animarum in