comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n hominẽ suꝑbia ẽ. qr inde manauit nr̃i origo
delicti. hoc telo nos pͥmum diabolus uuln̾auit.
⁊ ꝑculit. Nisi enim homo suasione serpentis decep-¬
tus. sicut d̾s eẽ uoluisset ⁊ suis non contentꝰ finib
int̾dicta temerasset nunquã ferał culpe ad nos
transisser hereditas. deniq hoc peccato cecidit ip̃e¬
diabolus. dum eñĩ dixit. Thronum meũ ponam
ab aquilone ⁊ ero simił altissimo. consortio cecidit
angłico cuiꝰ cͥminis digna mercede damnatꝰ ho-¬
minẽ sͥ participẽ requisiuit. in quẽ consortium
suȩ refunderet᷑ offense. Hoc gͦ pecc̃o nichil potest

Expanded text:
in homine superbia est, quia inde manavit nostri origo in homine superbia est, quia inde manavit nostri origo delicti. Hoc telo nos primum diabolus vulneravit et perculit. Nisi enim homo persuasione serpentis deceptus, sicut Deus esse voluisset, et suis non contentus finibus interdicta temerasset, nunquam feralis culpae ad nos transisset haereditas. Denique hoc peccato ipse cecidit diabolus. Dum enim dicit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimi , a consortio cecidit angelico, cujus criminis digna mercede damnatus, hominem sibi participem requisivit, in quem consortium suae transfunderetur offensae. Hoc ergo peccato ni
Abbreviated transcription (Latin):
tem dicit. qͦͥd ꝓiectus ẽ in mort̃s ꝑ pectato ade. qd
ualde infelicit᷑ in parachysi flicitate ommissũ est.¬
sio enim tanti nidicis firmat aminũ ⁊ uiuificat
afftictũ. T̃ empore namq temptationis de uerbo
anima nr̃a. dum tracditur temptator duris exa¬
ininanda. laborib ut baictet᷑⁊ certet. congresfum
b inuificat᷑ alloquio dĩ. hec ẽ enĩ animȩ nt̃e
uitał substantia. qua alitut ⁊ pascitar⁊ gub¬
timus. Panem nr̃m cotidianum da nob̾ hodie.
hoc pane sustentatꝰ ẽ moyses qͣdraginta dieb qͥb
commoratꝰ ẽ eũ dño in monte ad accipiend̾a legẽ
deinde ꝓsequit᷑ humilitatẽ. in qua spes est eũ
ista domuit iniꝙ agr. usꝙ quaq uł usq ualde
Magna uis mali ẽ in suꝑbis. ñ enim satis eis
qͦd impii sunt. nͥ ⁊̃ impios faciant. Iniq gͦ age¬
bant usq ualde. qi ñ solum impii erant s ⁊ pios
ꝑsequendo. impios ẽẽ cogebant. Marimũ peccatũ

Expanded text:
tem dicit, quod projectus est in mortem pro peccato Adae, quod valde infeliciter in paradisi felicitate commissum est.sio enim tanti judicis firmat animum, et vivificat afflictum, tempore namque tentationis de verbo anima nostra, dum traditur tentatori, duris examinanda laboribus; ut luctbus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et pascitur et gubtimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Hoc pane sustentatus est Moses quadraginta diebus, quibus commoratus est cum Domino in monte ad accipiendam legem . Deinde prosequitur humilitatem, in qua spes est eum ista domuit, inique agebant usquequaque, vel usque valde. Magna vis est mali in superbis. Non enim satis est eis quod impii sunt, nisi etiam impios faciant. Inique ergo agebant usque valde, quia non solum impii erant, sed etiam pios persequendo impios esse cogebant. Maximum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
bum manifesti ꝑsecutores. s ⁊̃ qui ficte intrant
odierunt. Q ui enim nolunt obseruare uerbũ
dei oderunt ȩcclesiam.
Fiant sicut fenum tectorum qͦd

Expanded text:
tum manifesti persecutores, sed etiam qui ficte intrant, oderunt. Qui enim nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam. Fiant sicut fenum tectorum
Abbreviated transcription (Latin):
quib ñ p̃dicauerunt apłi.⁊ hoc ẽ qͦd ait. ⁊ illi ñ
colligent᷑. quib ñ dixerunt illi qui p̾teribant
citur e contrario qr manit̾ oꝑantib. nulla bñdi¬
ctio datur. Illi gͦ qui pret̾bant sunt qui ꝑ ui¬
tam istam currendo transeunt ad pat̾am ut ꝓpħȩ
⁊ apłi qui radicatos caritate bñdicunt. suꝑbis uͦ¬
ñ dicunt. bñdictio dñi suꝑ uos. s qͦd futuri st̃
scił miseri. ⁊ ñ dixerunt talib bñdiximꝰ uobis¬

Expanded text:
quibus non praedicaverunt apostoli. Et hoc est quod ait: Et illi non colligentur, quibus non dixerunt illi qui praeteribant,citur e contrario, quia inaniter operantibus nulla benedictio datur. Illi ergo qui praeteribant, sunt qui per vitam istam currendo transeunt ad patriam, ut prophetae et apostoli, qui radicatos charitate benedicunt. Superbis vero dicunt, benedictio Domini super vos, sed quod futuri sunt, scilicet miseri, et n
Abbreviated transcription (Latin):
gena namq egypti ꝑcussit qͣndo głam scli
danmauit. quȩ putabatur precipua. luxus
enim. suꝑbia auaricia sunt que pͥmo generat
uent᷑.⁊ et ut caros filios ampletitur. sed d̾̃s
Qui eduxit isrł de medio corum.

Expanded text:
genita namque Aegypti percussit, quando gloriam saeculi damnavit; quae putabatur praecipua. Luxus enim, superbia, avaritia sunt, quae primo generat venter, et ut charos filios amplectitur; sed Deus Qui eduxit Israel de medio eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ custodes eonficatoꝵ. domus ẽ ppłs di. templum
di curitas cdi. Nd bant ascendit om̃s qui ꝑficit
eã dit ab hac. om̃is qui deficiti amando dm̃ ascu¬
dis amancio scĩm cadis. S unt eñ ista cantiea amã¬
tium. ⁊ quodam desicłio sc̃o flagrantiũ. Nisis
dũs edificauerit hanc domũ in uanũ laboraue¬
et̃ qui edificant eã. qͥa neꝙ qͥ plantat ẽ aliqͥd.
pdicant uerbum deiministri sacramentorũ
bei. Dostqũa egit de edificatione.: subdit de cu¬
stodia dicens.¬

Expanded text:
 custodes aedificatorum. Domus est populus Dei, templum Dei, civitas Dei. Ad hanc ascendit omnis qui proficit, cadit ab hac omnis qui deficit. Amando Deum ascendis, amando saeculum cadis. Sunt enim ista verba amantium, et quodam desiderio sancto flagrantium. Nisi ergo Dominus aedificaverit hanc domum, in vanum laborant qui aedificant eam; quia neque qui plantat, aliquid est praedicant verbum Dei, ministri sacramentorum Dei. Postquam egit de aedificatione, subdit de cuodia, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
pacificus qui fecit utraꝙ imũ. ⁊ in se lapide
angłari ȩccłiam de duob parietib iudeoꝵ⁊
gentiũ construxit. In cuiꝰ rei significatione sa¬
lomon templum edificauit. Unde ꝯgrue hic
Qͥ actipes illum salomonẽ. iło ꝑsalmꝰ ait. Nifi
dñs edifieai̾t domũ. In hoc spes ponenda. s
in nullo hominũ. qr ⁊ ille salomon cecidit qͥ
fuit mulierũ. ⁊ usq adeo laqueus fuit illi illa
cupieditas: ut y dolis a mulierib sacrificar coget᷑.¬

Expanded text:
ficus, qui fecit utraque unum , et in se lapide angulari Ecclesiam de duobus parietibus Judaeorum et gentilium construxit. In cujus rei significatione, Salomon templum aedificavit . Unde congrue hic ergo acciperes illum Salomonem, ideo Psalmus ait: Nisi Dominus aedificaverit domum . In hoc spes ponenda, non in ullo hominum, quia et ille Salomon cecidit, qui fuit mulierum, et usque adeo laqueus fuit illi illa cupiditas, ut idolis a mulieribus sacrificare coge
Abbreviated transcription (Latin):
plalmꝰ. Primo dicit qͣm̾ ascendentes se habere
debeant seił ut discant qͦd edificatio. eusto dia
n ñ a do est. ⁊ exultatio in futuro ñ ẽ nisi post
humiliationẽ. Sodo dicit quȩ sit hereditas ⁊
Quom̃ collecta ibi. E ce herecditas. Nequis g ali

Expanded text:
avit. Primo, monet quomodo ascendentes se habere debeant, scilicet discant quod aedificatio et custodia non nisi a Deo est. Et exaltatio in futuro non est nisi post humiliationem. Secundo, dicit quae sit haereditas, et quomodo collecta, ibi, Ecce haereditas. Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Patet.Item in hoc põo dm bñdicete moniet sic̃
in p̃cedenti agit enim de laudib d̾i mat̾iam
ad litteram religiose possint accipi. sunt tam̃
plena mystiis uixta litteram ex uisibilibus
oꝑib que hic dicunt᷑ inuisibilia dĩ debent
intelligi. sicut ex fabrice mundiał magnitu¬
dine. pulchritudine. fabticatoris in estimabił
magnitudo ⁊ pulchritudo. pot̾ ꝑpendi ⁊ ama¬
ri. ut sic tande̾ possit uidĩ. tam̃ in om̃ib spu¬
ał sensus queiendus ẽ.⁊ ꝑscrutandus. Intenti

Expanded text:
Item in hoc psalmo Deum benedicere monet, sicut in praecedenti. Agit enim hic de laudibus Dei, materiam ad litteram religiose possint accipi, sunt tamen plena mysteriis juxta litteram, ex visibilibus operibus quae hic dicuntur, invisibilia Dei debent intelligi, sicut ex fabricae mundialis magnitudine et pulchritudine, fabricatoris inaestimabilis magnitudo et pulchritudo potest perpendi et amari, ut sic tandem possit videri, tamen in omnibus spiritualis sensus quaerendus est, et perscrutandus. Intenti
Abbreviated transcription (Latin):
ram: ⁊ omnẽ ornatũ eoꝵ. Scdo dicit quom
eccliam ꝑ mare scłi traducit.⁊ ad portũ uite.
ibi. hoc mare. Tercio ꝓmittit se cantaturũ dño.
tantis beneficiis.⁊ mun̾ib que hic narrant᷑.
dñe d̾̃s meus magnificatꝰ es. ꝓponit magnifica
quȩ dicturus ẽ .i. ꝓponit hic dm ẽẽ magnificũ
posta dicturus ẽ in quib sit magnificus. In
quib om̃ib. ñ nisi ip̃e auctor lauclandus est
⁊ ꝯuertens ad ip̃m sermonẽ causam ostendit
quare sitbñdicendus. qͣi .ad̾. Icło ẽ bñdicendꝰ
qr o dñe d̾s meus. ꝓpͥe d̾s ⁊ m̃s qui magnus es
Unde magnificatus es. qui semꝑ in te magnus
qui ñ potes crescere uł minui. qui ꝑfectus es pͥer
scitur. qͦd ip̃e ẽ magnus. In homine gͥ magni¬
ficatur. ꝑ ꝯgnitionẽ qui in se in co̾mutabiliter
magnus ẽ. cuiꝰ magnitudo nec cepit nͦ desmit.
Et est sensus.¬
Confessionem & decorem indui¬
sti: amictus lumine sicut uesti

Expanded text:
r omne ornamentum eorum. Secundo dicit quomodo Ecclesiam per mare saeculi traducit ad portum vitae, ibi, hoc mare. Tertio promittit se cantaturum semper Domino, tantis beneficiis et muneribus quae hic narrantur. Domine Deus, magnificatus es. Proponit magnifica quae dicturus est, id est proponit hic Deum magnificum esse, postea dicturus in quibus sit magnificus, in non proprie nisi ipse auctor laudandus est, et convertens ad ipsum sermonem causam ostendit quare sit benedicendus. Quasi dicat: Ideo es benedicendus, quia o Domine Deus, proprie Deus et meus, qui magnus es ter. Unde magnificatus es, qui semper in te magnus, qui non potes crescere vel minui, quia perfectus es. Per scitur quod ipse est magnus. In homine enim magnificatur per cognitionem, qui in se incommutabiliter magnus est, cujus magnitudo nec coepit, nec desinit. Et est sensuconfessionem et decorem, Amictus
Abbreviated transcription (Latin):
la minat᷑. ñ timet quia paratũ ẽ cor eiꝰ spare
in dño ñ in mundo. ⁊ quia sꝑat confirmatũ
ẽ cor eiꝰ. quia nulla re scłi mollescit ⁊ ñ cõmoue¬
bitur uidens alios ridere in t̾ra morientium
res ueniat. Unde subdit. donec existens int̾ra
uiuentiũ. inde despiciat inimicos suos quoᷤ¬
cunq & ꝓpt̾ hoc futurum.

Expanded text:
paratum est cor ejus sperare in Domino, non in mundo; et quia sperat, confirmatum est cor ejus, quia nulla re saeculi mollescit. Et non commovebitur videns alios ridere in terra morientiume sua, donec res veniat. Unde subdit: Donec existens in terra viventium; inde despiciat inimicos suos quoscunque. Et propter hoc futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
manus. otinuatio bonoꝵ oꝑum. a quib nꝗ̃
cessauit. intelligit᷑. In cruce enĩ. nec tora
una die fuit illa extensio. nec totum pro par¬
te potest accipi. quia addit tota. ded qiua
hec opera eius non omnibus profuerant as¬

Expanded text:
manus continuatio bonorum operum, a quibus cessavit, intelligitur. In cruce enim nec una tota die fuit illa extensio, nec totum pro parte potest ahaec opera ejus non omnibus profuerunt, a
Abbreviated transcription (Latin):
stĩo. s ñ mortuos suscitare. S̾ ola enim gr̃a
d̃i reuiuiscunt ad fide. Unde nemo potest
uenie ad me ñ ꝑat̾ meus traxerit eũ. Sequit̃.

Expanded text:
sed non mortuos suscitare. Sola enim gratia Dei reviviscunt ad fidem. Unde: Nemo potest venire ad me nisi Pater meus traxerit eum . VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ auctoritas tanta ẽ. ut ꝓpt̾ mirabilem
ꝯsonantiã diuino sp̃u int̾pretati eẽ. credant̃.
ꝓpt̾ uocis similitudinẽ qua in hebrea lingua
medici ⁊ gygantes eode m sonãt ut exigua dit¬
ferentia distinguant᷑ medici ñ gygantes ñ
errore. s potius occasione posuerunt uolenteᷤ

Expanded text:
 mirabilem consonantiam divino spiritu interpretati esse credantur, propter vocis similitudinem, quam in Hebraea lingua medici et gigantes eodem modo sonant, ut exigua differentia distinguantur, medici non gigantes, non errore, sed potius occasione posuerunt, volentes
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. uͥ dicit quid amiei in passione eius¬
fecerint qͣi d̾. Induxisti hȩc suꝑ me ⁊ tũc feci¬
sti notos meos quib ego notus eram. Non
quos ꝓbat. longe a me loco uł mente ⁊ posue¬
runt abhominationẽ gͥ uł ip̃i noti qr hoc ge¬
nus mortis horrebant uł magis ꝑsecutores.
Graditus sum et non egrediebar
Sculi mei languerũt p̾ inopia.

Expanded text:
quid amici ejus in passione fecerint. Quasi dicat: Induxisti haec super me, et tunc fecisti nomen tuum quibus ego notus eram, non quos probat. Longe a me loco et mente, et posuerunt me abominationem sibi, vel ipsi noti, quia hoc genus mortis horrebant, vel magis persecutores. Traditus sum, et non egrediebar; oculi mei languerunt prae inopia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsunt eis. qr ad uitã fidi uisa eos ñ cõmouen.
Mortius eñĩ corpore facta sunt mirabiba eĩ
quidã reuixerunt & cũ dñs penetrauit in¬
serna. atq inde uictor mortis ascendit. Ma¬
gnum mortuis factum ẽ miracłm dicit eigo
Num qͥd mortius scił corde ñ corpore facis
suscitabunt homines. ⁊ suscitati ꝯfitebunt᷑ t.
Non. Amortuo enĩ corde ꝑit ꝯfessio. Nisi
enĩ fuscitet᷑ confiteri ñ ualet. s medici uł gi¬
gantes ñ suscitabunt homines ut ꝯfittar¬

Expanded text:
sunt eis, quia ad vitam fidei visa eos non movent. Mortuis enim corpore facta sunt mirabilia cum quidam revixerunt, et cum Dominus penetravit inferna, atque inde victor mortis ascendit, magnum mortuis factum est miraculum. Dicit ergo: Nunquid mortuis, scilicet corde, non corpore, facies suscitabunt homines, et suscitati confitebuntur tibi? non. A mortuo enim corde perit confessio; nisi enim suscitetur, confiteri non valet. Sed medici, vel gigantes non suscitabunt homines, ut confitean
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. qͣi.d̾. has iustificationes custodiam.
reus: punit᷑ et̾nalit̾. Unde iacobꝰ. Siquis totã
legem seruauerit: offendat autẽ in uno factuse
Qui autẽ in eis ñ ꝑspicit: in quo errit nescit. ⁊
tunc scił cum ꝑspexero ñ confundar. Ante-
eium in adam confusus es. ⁊ nudus factus. cũ
oꝑusti te foliis fici. qi confundebaris abscon¬
disti te a conspectu di. qi erubescebas. nunc aũ
utnis in conspectu cł̃i. ꝑ grãm liberatus. uł ita.
qͣi.Ido peto iustificationes custodire. qi tũc cũ¬

Expanded text:
uasi dicat: Has justificationes custodiam reus punitur aeternaliter. Unde Jacobus: Si quis totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est Qui autem non perspicit in eis, in quo erret nescit. Et tunc, scilicet cum perspexero, non confundar. Ante enim in Adam confusus es, et nudus factus, cum operuisti te foliis fici , quia confundebaris abscondisti te a conspectu Dei, quia erubescebas. Nunc autem venis in conspectu Dei per gratiam liberatus. Vel ita, ideo peto justificationes custodire, q
Abbreviated transcription (Latin):
cipe in adoptionẽ. alia littera filios .i. posteroᷤ
mortificatoꝵ. hoc semꝑ orauere sc̃ĩ marty res.
ne infructuosirs eẽt postĩs sangus eoꝵ. ut
mde cresceret seges. unde putabat᷑ ꝑitura.⁊ ẽ
ista pia precatio ne filios eoꝵ ꝓiciat. qͣui ꝓ eo
puuiti sunt. s pro eo multiplicet ⁊ hoe sed̃m
magnitudinẽ bracbi tui.i. potentie tus. Peeoia

Expanded text:
cipe in adoptionem, alia littera, filios, id est posteros, mortificatorum. Hoc semper oravere sancti martyres, ne infructuosus esset posteris sanguis eorum, ut inde cresceret seges, unde putabatur peritura. Et est ista pia precatio, ne filios eorum projiciat, qui pro eo puniti sunt, sed multiplicet. Et hoc secundum magnitudinem brachii tui, id e
Abbreviated transcription (Latin):
qua sola suꝑbia sanat᷑ que rogant ñ qͣi mala¬
sͥ auferri cum inde ꝑueniant ad coronam. s
qr noxium ẽ. illis qui inferunt. ut ⁊̃ illi ꝯu̾si:
martyria ament qͦd facłũ ẽ ⁊ ĩa ñ ẽ illud obꝑ¬
brium. s honor. Non est enim dignus obꝓbrio
qui testimonia exquisiuit. S qui talia p̾ca¬
bantur: illa patiebant᷑. Unde subdit.¬

Expanded text:
quae sola superbia sanatur, quae rogant, non quasi mala auferri sibi, cum inde perveniant ad coronam; sed quia noxium est illis qui inferunt, ut etiam illi conversi martyria ament quod factum est; et jam non est illud opprobrium, sed honor. Non est enim dignus opprobrio qui testimonia exquisivit; sed qui talia precabantur, illa patiebantur. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
maledicti sunt qui declinant. oro. Aufer a
me obybriũ qͣi.d̾. qͦd audio. ⁊ contẽptũ qͦd con¬
temnor. ido mͥ ẽ obꝓbriũ ⁊ contẽptꝰ quia exqui
siui te. qͣi de hac re ẽ mͥ obꝓbriũ ⁊ contemptus.
scił quia testimonia tua exquisiui quȩ grece
dicimt᷑ martyria ꝓ his patitur iste. Unde illoᷤᷤ
qui ꝓ u̾itate humiliati: usq ad mortẽ certaue¬
runt ñ testes qͦd latine utiq po̾semꝰ. s grece
martyres appellamus. Hos gͦ martyres dicũt
qui supbis sunt obpbrio. ⁊ derisui contemp-¬

Expanded text:
maledicti sunt qui declinant, oro, aufer a me opprobrium quod audio, et contemptum quo contemnor. Ideo mihi est opprobrium et contemptus, quia exquiac re est mihi opprobrium et contemptus, quia exquisivi testimonia tua, quae Graece dicuntur μαρτύρια pro his patitur iste. Unde illos qui pro veritate humiliati usque ad mortem certaverunt, non testes, quod Latine utique possemus; sed Graece martyres appellamus. Haec ergo martyres dicunt qui sunt opprobrio et derisui contem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc orando p̾dixit ꝓpħa. ante quã fieret. s mͦ
iam factũ ẽ ex parte. St̾ tam̃ multi qui nolũt
si uelint. qr ip̃a lux quȩ ostendit᷑ eis. ẽ. ⁊ salu¬
tare. unde addit ⁊ salutare tuũ da nob̃. Medicꝰ
homo caliganti lum̃ ostendit. sed aliud ẽ lu¬
m̃ aliud medicꝰ xp̃c. ⁊ lux ẽ quȩ ostendit mi

Expanded text:
Et hoc orando praedixit Propheta antequam fierent, sed modo jam factum est ex parte. Sunt tamen multi qui nolunt si velint, quia ipsa lux quae ostenditur eis est et salutare. Unde addit, et salutare tuum da nobis. Medicus homo caliganti lumen ostendit. Sed aliud est lumen, aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
De. iram s potius d̾s tu ꝯu̾tens. alia litrã
ad uitã ducit. uł secdđm lititrã nr̃ãm. d̾s tu ouͦ¬
sus ab ira tua in aduentu filii uiuifiçabis nos spe
tanto tempore ante quã res habeat᷑ ⁊ t̾e plebs
tua letabit᷑ in te que pͥus in se letabat᷑. Malele¬
tatur qͥs in aliare. Malo gͦ suo letabat᷑ in seibo¬
no suo letabitur in te. ut aurẽ hoc fit.¬

Expanded text:
iram tuam, sed potius, Deus, tu convertens, alia littera, ad vitam ducit. Vel secundum litteram nostram, Deus tu conversus ab ira tua, in adventu Filii tui, vivificabis nos spe tanto tempore, antequam res habeatur; et tunc plebs tua laetabitur in te, quae prius in se male laetabatur. Male laetatur quis in alia re. Malo ergo suo laetabatur in se; bono suo laetabitur in te. Ut autem hoc fi
Abbreviated transcription (Latin):
Uoq quo. Scła pars. Depretatio est hic pro
usq quo trasceris nob̾ usꝙ in finẽ. Qł. Nolt¬
.i. ne illa uastatio psetieret. s temꝑet correpti¬
onem. iam gͦ pircat᷑ qui supra deplorabat ⁊
orat qͦd futurũ scit. ⁊ tũc enĩ aliquid bomi
accendettr uelut ignis. N ccendetur usꝙ in
bationes eꝰ qui cũ tranquillitate iudicat sed
nomime ire uindicta iniquitatis accipit᷑. qͣndo
ꝑ cõmisso nr̃o punit. Nomine zeli exatio ca¬
stitatis intelligit᷑. ne anima legem dñ sui con¬
temnat ⁊ a d̾o suo fornicando disꝑeat: ut in
iob fuit. Et nota hȩc ꝓ peccatis ȩuenire hõĩb
licet iustis. sicut machabe int̾ seua torm̃ta
⁊ tres ꝑueri int̾ noxias flammas ⁊ scĩ ꝓpħȩ in¬

Expanded text:
unda pars, deprecatio est hic pro usquequo irasceris nobis usque in finem. Qid est ne illa vastatio perseveret, sed temperet correctionem. Jam ergo precatur, qui supra deplorabat et orat quod futurum sit, et tunc aliqui boni accendetur velut ignis, accendetur usque in bationes ejus qui cum tranquillitate judicat; sed nomine irae, vindicta iniquitatis accipitur, quando pro commisso nostro punit. Nomine zeli exactio castitatis intelligitur, ne anima legem Dei sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat, ut in Job fuit. Et nota haec pro peccatis, hominibus evenire, licet justis. Sicut Machabaei inter saeva tormenta, et tres pueri int
Abbreviated transcription (Latin):
mea ut sim minist̾ u̾bi eloquiũ tuũ non
otiosum uerbum. Unde reddenda ẽ rato
ẜ eloquiũ tuũ. ut salus. quod decet ꝓnuntia¬
n quia equitate fulget. Unde subdit quia
Sciens autẽ iste quȩ ꝑicula sequant᷑ docentem
a contradicentib addit.¬

Expanded text:
 ut sim minister verbi, eloquium tuum non otiosum verbum. Unde reddenda est ratio, sed eloquium tuum. Unde est salus, quod decet pronuntiari, quia aequitate fulget. Unde subdit, quiaSciens autem iste quae pericula sequantur docentem a contradicentibus, addit
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ splendere. Q ñ enim peccatũ remitatur
occidunt peccata.⁊ gr̃ã oritur. Peccata tan¬
quã in occasu sunt. gra qua liberaris in orto
C̃. Auerte gͦ ab occasu peratorũ.⁊ tende ad
ortum gĩe. ⁊ ita surgis ⁊ ꝓficis secit gͦ longe

Expanded text:
lumen splendere. Quando enim peccatum remittitur, occidunt peccata, et gratia oritur: peccata tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. Avertere ergo ab occasu peccatorum, et tende ad ortum gratiae, et ita surgis et proficis. Fecit ergo longe
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾m altitudinẽ celi a t̾ra. si cłu potest absaedẽ
a ꝑteclione teriȩ.⁊ ds̃ poti̾t ñ ꝓtegere timentes
se. A ttende aptam comparationẽ. Cȩlum em̃
undiq cura t̾ram. ẽ. inde ⁊ peceantib lur ꝓue¬
nit ad ocłos. inde aer inde spc̃. inde pliuna ad
t̾ram. unde fructus. S ine cȩlo deficit terra.
sic ꝓtectio di manet suꝑ timentes eũ. Et quid
fecit: Eoce.¬

Expanded text:
dum altitudinem coeli a terra. Si coelum potest abscedere a protectione terrae; et Deus poterit non protegere timentes se? attende aptam comparationem. Coelum enim undique circa terram est. Inde etiam peccantibus lux provenit ad oculos; inde aer, inde spiritus, inde pluvia ad terram, unde fructus. Sine Deo defixit terra, sic protectio Dei manet super timentes se. Et quid fecit? ecce
Abbreviated transcription (Latin):
natur tibi: ad linguã dolosam.
der᷑ tͥ aut quid apponat᷑ tͥ quo te munias ad a
cont᷑ linguã dolosam quȩ iniqua suadet. duo
ũba posint dari ⁊ apponi. qi sagittȩ dant᷑ mar¬
ma. ⁊ carbones apponunt᷑. qs i m ꝯsolationem
ñ añs respondens subitit suȩ int̾rogationi

Expanded text:
natur tibi ad linguam dolosam? detur tibi aut quid apponatur tibi, quo te munias ad, id est contra linguam dolosam quae iniqua suadet? Duo verba posuit, dari et apponi, quia sagittae dantur in arma, et carbones apponuntur quasi in consolatione. Unde Dominus respondens subjicit suae interrogationi
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ auctoritate. gͦ secure in eo exultant qui bñ
ꝑ cornu significat᷑. quia cornu carnẽ excedit
⁊ ȩccłie altitudo sp̃uał quȩ carnẽ excedit. xp̃c
ẽ qui ꝑ grãm nob̃ carnẽ uinc̾e prestat. cui io¬
hannes lucerna parat᷑. Unde subdit. Paraui
lucernã xp̃o meo. hȩc lucerna ẽ ioħes. qui illũ
ostendendo predicat dicens. hic ẽ qui baptirat
qͦd ioħes p̾currens xp̃m nuntiat homines bap¬
tismo assuefaciens: uiã p̾parat uerbo. Ip̃e n ẽ p̃co
uerbi. paranimphus sponsi: lucerna xp̃i. Inde
ẽ quod in dieb quib festum ñ celebrat᷑ unus
cereus ante euangłin defertur. hic ẽ iohes qui
xp̃m precessit p̾dicando. baptirando. In festi¬
uis autẽ dieb duo cerei p̾cedunt ꝑ qͦd signifi

Expanded text:
te et auctoritate. Ergo secure in eo exsultant, qui bene per cornu significantur, quia cornu carnem excedit, et Ecclesiae altitudo spiritualis, quae carnem excedit C qui per gratiam nobis carnem vincere praestat , cui Joannes lucerna paratur. Unde subdit: Paravi lucernam Christo meo. Haec lucerna est Joannes qui illum ostendendo praedicat, dicens: Hic est qui baptizatqui Joannes praecurrens Christum nuntiat, homines baptismo assuefaciens viam praeparat Verbo. Ipse enim est praeco Verbi, paranymphus sponsi, lucerna Christi. Inde est quod in diebus quibus festum non celebratur, unus cereus ante Evangelium defertur. Hic est Joannes qui Christum praecessit praedicando, baptizando. In festivis autem diebus duo cerei praecedunt, quia bini
Abbreviated transcription (Latin):
iste. septimus ẽ. penitentialiũ psalmoꝵ. qͥ ido
sunt septẽ. ut eodem numero quo peccamus.
peccata diluamus. Sicut eñĩ in ebdomada mũ
di peccamꝰ: ita hoc numero psalmoꝵ remediũ
penitentiȩ: peccatis opponitur. In quib pd̃is
tał ẽ forma qͦd a lacrimis incipit᷑ ⁊ in gaudio

Expanded text:
iste septimus est poenitentialium psalmorum, qui ideo sunt septem, ut eodem numero quo peccamus, peccata diluamus. Sicut enim in hebdomada mundi hujus peccamus, ita hoc numero psalmorum, remedium poenitentiae peccatis opponitur. In quibus psalmis talis est forma, quia a lacrymis incipitur, et in gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
absalon. Intentio. monet ad penitentiã ⁊ oratio¬
nem. Modus. quatuor sunt particiones. P mo
captat ꝑ exordium. Secło narrat mala sua⁊ quid
contra egerit ibi. Qina ꝑsecutus ẽ. Tercio ponit᷑
deprecatio: causis confirmata ibi. Uelocit᷑ exaudi
Q uarto ponitur leta conclusio ibi. sp̃c tuus. ad
orandum g̃ monens: in ꝑsona totiꝰ xp̃i. dicito¬

Expanded text:
Aug. Intentio: Monet ad poenitentiam et orationem. Modus: Quatuor sunt partitiones. Primo captat per exordium. Secundo narrat mala sua, et quid contra egerit, ibi quia persecutus est. Tertio ponitur deprecatio carnis confirmata, ibi, velociter exaudi me. Quarto ponitur laeta conclusio, ibi, spiritus tuus. Ad orandum ergo monens in persona totius Christi, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
si conatur efficere qͦd nouit ligatus ꝯfuetudine
praua nequit. ñ gͦ suis uirib conet᷑ s clamet ad
dm̃. ⁊ iam erit facile. qͦd erat difficile scił abstine̾
mał. Poterat hoc dñs dare sine difficultate. s
tũc largitorẽ huiꝰ boni ñ agnosc̾emꝰ nͥ priꝰ obniten¬
tes cupiditates sentiremus. ⁊ nos ⁊ hoc posse con¬
fideremus qͣi d̾. sacauit animã ĩanem ⁊ esurien
catis.⁊ in umbra mortis .i. in uiciosa uita quȩ est
ymago futurȩ mortis. illos dico uinctos in mendi¬
citate. qi ip̃i erant mendici. ꝑ indigentiã boni⁊
ferro. qr uincula peccatoꝵ. quȩ ligant eos ferita

Expanded text:
r efficere quod novit, ligatus consuetudine prava nequit. Non ergo suis viribus conetur, sed clamet ad Dominum, et jam erit facile quod erat difficile, scilicet abstinere a malis. Poterat hoc Dominus dare sine difficultate, sed tunc largitorem hujus boni, non agnosceremus, nisi prius obtinentes cupiditates sentiremus, et nos hoc etiam posse consideremus. Quasi dicat: Satiavit animam inanem et esurientcatis, et in umbra mortis, id est in vitiosa vita, quae est imago futurae mortis. Illos dico, vinctos in mendicitate, quia ipsi erant mendici per indigentiam boni, et ferro, quia vincula peccatorum quae ligant eos ferrea
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat. ⁊ erigit in eccłia scił quȩ ante aduen¬
iudices. s ip̃e ẽ qui facit st̾ilem sarram .i. eccłiam¬
de angulari duo parietes coniungant᷑. ⁊ fiat
unum ouile. ipãm dico letantẽ. ⁊ matr̃e filioꝵ
.i. fidelium. ꝑ om̃s gentes qui sunt filii mul¬
ti deserte. quia si non ommia relinquunt. faci

Expanded text:
suscitat et erigit in Ecclesia, scilicet quae ante advenjudices. Sed ipse est qui facit sterilem, scilicet Sade angulari duo parietes conjungantur , et ut fiat unum ovile . Aug. Ipsam dico laetantem matrem filiorum, id est fidelium per omnes gentes, quia sunt multi
Abbreviated transcription (Latin):
de quib ysaias loquens ad ȩccłiam ait. dicent
in aurib tuis filii quos amiseras. angustia ẽ
cõmemorem. tu uͦ dicis in corde tuo. quis gn̾a¬
uit michi istos: Quis gͦ istos ȩdueauit nichiꝰ
qͣ̃i cum sciam me ẽẽ sine filiis ⁊ uiduam:¬

Expanded text:
de quibus Isaias loquens ad Ecclesiam, ait: Dicent, inquit, in auribus tuis, filii quos amiseras; angustia estcommoremur. Tu vero dicis in corde tuo, quis generavit mihi istos? Quis ergo educavit mihi istos? quasi cum sciam me esse sine filiis et viduam
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe libera animã meã a labiis
losa. miquis quȩ miqua suadent ⁊ a
lingua dolosa. quȩ specie ꝯsulendi plus nocet
hȩc talia conu̾so mox occurrt̃. Unde pͥmuᷤ ho
corruit. labia enim miqua fuerunt. quib ex¬
pressum ẽ. comede. lingua dolosa qua pallia¬
to fine consilii dictũ ẽ. Eritis sicut dii. S do¬
minus qͣsi exeicens istum: dicit ei.¬

Expanded text:
ne, libera animam meam a labiis iniquis, quae iniqua suadent; et a lingua dolosa, quae specie consulendi plus nocet. Haec talia converso mox occurrunt, unde primus homo corruit. Labia enim iniqua fuerunt quibus expressum est: Comede . Lingua dolosa, qua palliato fine consilii dictum est: Eritis sicut dii . Sed Dominus quasi exercens istum, dicit e
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. litant᷑ in uiis dñi adducet dñs cũ
p̾sentes leticias amauerunt adducet ĩ obligari¬
oẽs culpe ⁊ pene. Inquitaᷤᷤ N obligat eoᷤ maliᷤ
nec sinit liberos. Eect pari sententia pereunt.
qui declinant iussa pͥncipis.⁊ qui alios oꝑari
uelle.: mala contendunt .i. deficientes cũ cogen¬
tib deficere. S quid erit iectis corde: Eiece par erͣ
suꝑ isrł uno uerbo om̃ia bona dicit. Uno enim

Expanded text:
lizantur in viis Domini, adducet Dominus cum praesentes laetitias amaverunt. Adducet dico, in obligationes culpae et poenae. Iniquitas enim obligat eos malis, nec sinit eos liberos. Ecce pari sententia pereunt, qui declinant jussa principis, et qui eos operari velle mala contendunt, id est deficientes cum cogentibus deficere. Aug. Sed quid erit rectis corde? ecce, pax erit super Israel uno verbo
Abbreviated transcription (Latin):
gracdus confidentia fidelissimi xp̃ian solidis¬
simis montib comparata. qũa ht̃ in dño ne
ꝑsupbiam quib sunt infiores ꝑ miquitatẽ.
Inale ⁊̃ ⁊ sor durũ fit conu yͥmbre gr̃e de
ne fructum ferat. qͦs attendentes infirmi nu¬
tant qualit̾ supra infirmi cuiꝰdam pedes pa¬
cem peccatoꝵ uidentis ñ fore legunt᷑ s erecien¬
dum ẽ sapientiȩ di. quod omnia bene facit ⁊ fi
tiam in dĩ uirtute ponit. Scdo precat᷑ ut bo¬
nis ꝓspitas: malis ueniat uindicta ibi. Bene¬
fac. Ostendens gͦ fidentẽ. in dño. ñ posse moue-¬

Expanded text:
gradus, confidentia fidelissimi Christiani solidissimis montibus comparatur, quam habet in Domino, ne per superbiam, quibus sunt inferiores per iniquitatem. Inde etiam cor durum fit contra imbrem gratiae Dei, ne fructum ferat: quos attendentes infirmi nutant, qualiter supra infirmi cujusdam pacem peccatorum videntis, moti pedes leguntur; sed credendum est sapientiae Dei, quod omnia bene facit, etsi ntiam in Dei virtute ponit. Secundo precatur ut bonis prosperitas, malis veniat vindicta, ibi Benefac. Ostendens ergo fidentem in Deo non posse move
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. Mons ille enĩ ad litteram in fine scłi mo¬
uebit᷑. uł ita scdm aliam litterã. Qui ꝯfidit in
dño est sicut mons syon illi solidissimo monti
nrãm ut partim pluralit̾ partĩ singłarit̾ legat᷑
sic. Qui ꝯfidunt in dño sunt sicut mons syon
ad litteram illi monti comparabiles. ⁊ ñ commo¬
uebitur iet̾num qui habitat in iherłm. Priꝰ
dicit confidunt pluralit̾. pꝰt: ñ commouebit᷑ sin¬
głarit̾ qi numo̾sa ẽ unitas huiꝰ ppłi .i. qr multi
sunt ⁊ unũ sunt. Deinde quał est ista iherłm bre-

Expanded text:
ille in fine saeculi movebitur. Vel ita secundum aliam litteram: Qui confidit in Domino, est, sicut mons Sion, id est illi solidissimo monti litteram nostram, ut partim pluraliter, partim singulariter, legatur sic: Qui confidunt in Domino sunt sicut mons Sion, ad litteram, id est illi monti comparabiles. Non commovebitur in aeternum qui habitat in Jerusalem. Prius dicit, confidunt, pluraliter; post, non commovebitur, singulariter: quia numerosa est unitas hujus populi, quia et multi sunt, et unum sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimꝰ ait. Gła ⁊ decor ẽ opus eius qr laula¬
bilia sunt ⁊ decora que facit ⁊ iusticia eiꝰ qua
iudicabit manet in commutabił in scłm scli
dum his dix̾it. ite in ignem emum. illis. uemi¬
te benelicti patris mei ⁊ ceta. uł ita ab illo Loco.
u̾i inͣ ada cenfitebor. qͥa magna sunt oꝑa dnĩ. oe¬
libet oꝑa eius sunt magna si sint exquisita in õs
uoluntates enus .i. si i eis indeat᷑ intentio.⁊ uo¬
luntas facientis dei .i. si intelligat᷑ qua intentiõe
uoluerit ea facere ds. Deinde aꝑit quȩ ẽ intento
.i. meroes quȩ iuste datur manet in scłm scłi acsi
diceret. Hec ẽ uoluntas enis. ut ex fius oꝑib in¬
sit homini confessio peccatoꝵ. ⁊ magnificentia bo¬

Expanded text:
ieronymus ait: Gloria et decor est opus ejus, quia laudabilia sunt et decora quae facit; et justitia ejus, qua judicabit, manet incommutabilis in saeculum saeculi, dum his dicit: Ite in ignem aeternum; illis: Venite, benedicti Patris mei , etc. Vel ita ab illo loco:  Ideo confitebor, quia magna sunt opera Domini, quaelibet opera ejus sunt magna, si sint, exquisita in omnes voluntates ejus, id est, si in eis videatur intentio et voluntas facientis Dei, id est si intelligatur qua intentione voluerit ea facere Deus. Deinde aperit quae est intentio est merces quae juste datur manet in saeculum saeculi. Ac si diceret: Haec est voluntas ejus, ut ex suis operibus insit homini confessio peccatorum, et magnificentia bo
Abbreviated transcription (Latin):
Retribue seruo
lutera humanã indigentiã ostendit ⁊ grãm
di contra eam poscit. humana uͦ indigen¬
tia. multiplex ẽ. scił infirmitates: ignoran¬
tia. exilium. hostes contͣ quã auxiliũ mul¬
tiplicis gĩe petit. Unde bene huic octonario
p̾mittit᷑ littera Gimel quȩ int̾pretat᷑ retri¬
butio. qr sibi multiplicit̾ grãm tͥbui petit.
dixerat enĩ supra. In quo corrigit adolescen¬
tior uiam suam. deinde subiungit in custo¬
diendo sermones tuos. nunc ut so faciat
petit auxiliũ dicens. Retribue. ñ utiq ꝓ
tribueret bona ꝓ mal. nullomͦ ẽẽt quib
retribueret bona ꝓ bonis. Atiq iustus est
retribuendo bona ꝓ bonis. qi misericors pͥ¬
us fuit. retribuendo bona pro malꝰ. qͣmuiᷤᷤ
⁊ ip̃a iusticia. qua retribuunt᷑ bona ꝓ bo
nis ñ ẽ sine miscdia. Et nota qͦd quatuor
sunt retributiones. retribuunt᷑ enĩ aut ma¬
la pro malis. uł bona ꝓ bonis. uł bona pro
mał. uł mala pro bonis. duȩ pͥores ꝑtinent

Expanded text:
Retribue servo littera humanam indigentiam ostendit, et gratiam Dei contra eam poscit; humana vero indigentia multiplex est, scilicet infirmitas, ignorantia, exsilium, hostes: contra quam auxilium multiplicis gratiae quaerit. Unde bene huic octonario praemittitur littera ghimel, quae interpretatur retributio, quia sibi multipliciter gratia tribui petit. Dixerat enim supra: In quo corrigit adolescentior viam suam. Deinde subjunxit; In custodiendo sermones tuos, nunc ut id fiat petit auxilium, dicens: VERS. 1 17.-- tribueret bona pro malis, nullo modo essent quibus retribueret bona pro bonis. Utique justus est retribuendo bona pro bonis, quia misericors prius fuit retribuendo bona pro malis, quamvis et ipsa justitia qua retribuuntur bona pro nobis, non est sine misericordia. Et nota quod quatuor sunt retributiones. Retribuuntur enim mala pro malis, aut bona pro bonis, vel bona pro malis, vel mala pro bonis. Duae priores pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
uuifica me. pͥus mortuũ ⁊ impotentẽ scire
uł oꝑari. s ꝑ fidem uuifica ꝑ quã ⁊ custo¬
diam sermones tuo ᷤ. Uiuus enĩ custodit et
ti. qui bñ sibi consciꝰ p̾mia boni opis expos¬
cit. Idõq conuement̾ p̾scribit᷑ littera simel
quȩ int̾pretat᷑ ietͥbutio. quia hic dicit᷑ imple¬
tio. ⁊ cognitio legis correcto retribui.qͣi.d̾. qr
sic correctus sum. ut supra ostendi. Retribue
mͥ seruo tuo. iam in ꝓcessu uirtutis positus p̾¬
cat᷑ sͥ retribui. scdm fidĩ oꝑisq m̾itum. qͦd nõ
debet arrogans. uł alienũ uidi̾. si remun̾ationẽ
a do ꝓ egregiis laborib postulet. p̾rogatiua it¬
fidi atꝙ iusticiȩ ẽ. de dñi fauore mercedẽ sꝑare.¬
lans. ut homo dubitauit. ñ ut apłs p̾sumpsit.
Iubemur gͣ in eũgłio fidem habere ⁊ ñ hesita¬
ie de his que supra hominẽ sunt gendis. A

Expanded text:
um et impotentem scire vel operari, sed per fidem vivifica, per quam custodiam sermones tuos. Vivus enim custodit, etti, qui bene sibi conscius praemia boni operis exposcit. Ideoque convenienter praescribitur littera Ghimel, quae interpretatur retributio, quia hic dicitur impletio, et cognitio legis jam correcto retribui, quasi dicat: Quia sic correctus sum ut supra ostendi, retribue mihi servo tuo. Jam in processu virtutum positus precatur sibi retribui, secundum fidei operisque meritum, quod non debet arrogans vel alienum videri, si remunerationem a Deo pro egregiis laboribfidei atque iustitiae de domini fauore mercedem usurpalans, ut homo dubitavit, non ut apostolus praesumpsit. Jubemur quoque in Evangelio fidem habere et non haesitare de his quae supra hominem sunt gerendis, A
Abbreviated transcription (Latin):
erequimur. Et loquit᷑ in hoc ps̃mo fidel
synagoga que malis exꝓbrat. Ut autẽ
malor reuerentia ⁊ auctoritas u̾bis suis adda¬
tur pͥmo inducit ip̃m dñm loquentẽ sic
estis ppłs meus. nos scił sumus ppłs ille. qui
⁊ congregatio xp̃i sumus. Attendite coide
legem meã .i. uitatẽ rei quȩ in figuris te¬
gitur. Hoc dicit d̾s qui legem dedit ⁊ qͣlit
subdit. Inclinate ꝑ humilitat̾e aurẽ uram
cordis. ⁊ sic bene attenditis. Tumor enĩ in¬
fusa repelł. Ande p̾ceptũ fuit in uet̾i lege
altare dñi concauũ fieri. ⁊ quadrangulum.
Ult mens nr̃a.iiͦi. munita uirtutib ꝑ humi¬
litatẽ sit concaua ad receptacłm diuini uer¬
qui inferiꝰ locuturꝰ ẽ ista. Quanta ⁊ cȩtera.
Idõ attendite quia.¬

Expanded text:
exsequemur. Etiam loquitur in hoc psalmo fidelis exsequemur. Etiam loquitur in hoc psalmo fidelis Synagoga, quae malis exprobrat. Ut autem major reverentia et auctoritas verbis suis addatur, primo inducit, ipsum Dominum loquentem sicestis populus meus. Nos, scilicet sumus populus ille qui et congregatio Christi sumus, attendite corde legem meam, id est veritatem rei, quae in figuris tegitur; hoc dicit Deus, qui legem dedit. Et qualiter subdit, inclinate per humilitatem aurem vestram, cordis, et sic bene attendetis. Timor enim infusa repellit, unde praeceptum fuit in veteri lege altare Domini concavum fieri, et quadrangulum, ut mens nostra quatuor munita virtutibus, per humilitatem sit concava ad receptaculum divini verqui inferius locuturus est ista, Quanta, etc. Ideo attendite, quia
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is testam̃ti refert᷑. noui testam̃ti gr̃a declarat᷑. Sic enĩ
iudeos ꝓ suis delictis dicit expulsos. ⁊xp̃iano ᷤᷤ
assit intromissos ut uttiusq legis intentio¬
nẽ in unũ facet pendere ad humilitatẽ mo¬
nentis. ⁊ quia omĩa in figura nr̃i ꝯtinge¬
intelligenda sunt. ñ mͦ in figura. Intelletꝰ
g a saph ẽ qͦd intellexit synagoga fidelis uł
qͦͣd sp̃ualit̾ debet intelligere. Q ue eñ tunc
mystice .i. figuralit̾ ilis ꝯtigerũt. eade mͣ
m re nob̾ frunt. Et sicut trnc ñ in om̃ib
asaph. sicut ex greco det̾minat᷑. Intentio tał
ẽ. Pacta in uer̾i ppło intendit monere ppłm
nouũ. ne sint ingrati bñficiis dĩ. ⁊ eꝰ iram
in se ꝑuocent. M odus .ix. particiones. pͥmo
attentos facit. qr quȩ uident᷑ aꝑta. para¬
bole sunt ⁊ enigmata. Sed̾o summatĩ di¬
cit. quȩ d̾̃s iud̾is fec̾it. tam̃ ingratis sͥ. ibi.
Quanta ⁊ cęt̾a. Tercio dicit. que ab exitu de
egypto fecit eis. nec tam̃ resipuert̃ ibi. Co

Expanded text:
teris Testamenti refertur, Novi Testamenti gratia declaratur. Sic enim Judaeos pro suis delictis dicit expulsos; et Christianos asserit intromissos, ut utriusque legis intentionem in unum faceret pendere ad humilitatem monentis. Et quia omnia in figura nostri contingeintelligenda sunt, non modo in figura. Intellectus ergo Asaph est quod intellexit Synagoga fidelis; vel quod spiritualiter debet intelligere. Quae enim tunc mystice, id est figuraliter illis contigerunt, eadem n re nobis fiunt. Et sicut tunc non in omnibuAsaph: sic ex Graeco determinatur. Intentio talis est: Per acta in veteri populo, intendit monere novum populum, ne sint ingrati beneficiis Dei, et ejus iram in se provocent. Modus. Novem sunt partitiones: Primo attentos facit, quia quae videntur aperta parabolae sunt et aenigmata, secundo summatim dicit quae Deus Judaeis fecit, tamen ingratis sibi, quanta audivimus. Tertio dicit quae ab exitu de Aegypto fecit eis, nec tamen resipuerunt, ibi, cor
Abbreviated transcription (Latin):
mino .i. lauda dominũ qui dicit. Saeficiũ laus
honorificab me. Clama gͥ noce. si ẽ hoino qui au¬
diat. sine uoce clama. si ñ ẽ qui auciat homo q
audit ds. deinde iterat expressiꝰ qͣd dixerat. omia
nulla discrepent. bñdicat nomini sc̃o eius ñꝗ¬

Expanded text:
id est lauda Dominum, qui dicit: Sacrificium laudis honorificabit me . Clama ergo voce si homo est, qui audiat; sine voce clama, si non est qui audiat homo, quia audit Deus. Deinde iterat expressius quod dixerat: Et nulla discrepent. Benedicat nomini sancto ejus
Abbreviated transcription (Latin):
omñã tolcro. ⁊ portio mea tu es q̃ hie ħ in t̾ra
uiuentiũ uͥ seip̃m uidendu dabit. uł in ꝑ¬
sona xp̃i potest legi. ab illo loco considabam
qui in passione ⁊̃ a discipuł dcrelictus ait. Con¬
sid̾abam ad dexteram ad litterã ⁊ uidebam si
essent ibi apłi mei. ⁊ non erat ibi qui cognosce̾t
me. Apłi eñ ñ stabant ad dexteram ut solebãt
qr carnali timore disꝑsi sunt. s ego ꝑstiti. Un¬
de sequitur. ꝑiit fuga a me. fuga scił tam cor¬
poris quã mentis.⁊ ñ est qui requirat animã
meã. quia nulla ei consolatio data ẽ. s solus
ad passionẽ relictus ẽ. Unde alibi. Et sustinui
qui consolaret᷑ ⁊ non inueni. ⁊ ido clamaui ad
te dñe.⁊ dixi tu es spes mea quia ex om̃ib te eli¬
go.⁊ tu es portio mea in t̾ra inuentiũ. humilit̾
dicit ⁊ cõmunit̾ portionẽ ͥ eẽ in terra uiuentiũ.

Expanded text:
o mea, tu es, non hic, sed in terra viventium, ubi se ipsum videndum dabit. Vel in persona Christi potest accipi ab illo loco: Considerabam, qui in passione etiam a discipulis derelictus ait: Considerabam ad dexteram, ad litteram, et videbam, si essent ibi apostoli mei. Et non erat ibi qui cognosceret me. Apostoli enim non stabant ad dexteram ut solebant, quia carnali timore dispersi sunt; sed ego perstiti. Unde sequitur: Periit fuga a me, fuga, scilicet tam corporis quam animi. Et non est qui requirat animam meam, quia nulla consolatio ei data est, sed solus ad passionem relictus est. Unde alibi: Et sustinui qui consolaretur, et non inveni. Et ideo clamavi ad te, Domine, et dixi: Tu es spes mea, quia ex omnibus te eligo, et tu es portio mea in terra viventium. Humiliter dicit et communiter portionem si
Abbreviated transcription (Latin):
torem di ⁊ hominis iħm xp̃m ⁊ fiant dies eiꝰ
accepit ppłs gentium umñu̾bũ misit ds̃ ĩ iacob
⁊ ccridit in isił. ł iant fili eius orphani amisso
tes transterant̃ fili eiꝰ ⁊ mendicent. eiciant᷑ de
habutationib sins ut sepe in captiuitate facdtũ
ẽ.⁊ m̃dicent sub regib gentiũ.⁊ phenerator
.i.diabolus. qui mala comm̃dat. uł ds qͥ bona
tunt᷑. qi in solo xp̃o dimittunt᷑. quẽ respuerũt.
⁊ alieni .i. diabolus ⁊ angl̃i eiꝰ diripiant labores ei.¬
qi ñ thesauritant in celo ñ sit illi adiutor. adiu¬
tor ñ ẽ ei cui xp̃c deest.⁊ pupillis eius quia amis¬
so regno uł patir dõ sic manserunt. ñ sit qui mi¬
seiratur. ñ dico ad temporalia s ad et̾na hñda.
generati fuerunt. redeat in memoriã in conspe¬
rami naturales fracti sunt. Pro eo qͦd ñ ẽ recordatꝰ
uł iudas uł ip̃e ppłs face̾ misccłiam. s melius dr¬

Expanded text:
iant dies ejusaccepit populus gentium. Unde, Verbum misit in Jacob Deus, et cecidit in Israel. Fiant filii ejus orphani, amisso tes transferantur filii ejus et mendicent, et ejiciantur de habitationibus suis. Ut saepe in captivitate factum est; et mendicent, sub regibus gentium, et foenerator, id est, diabolus, qui mala commendat, vel Deus qui bona tuntur, quia in solo Christo dimittuntur quem respuerunt. Et alieni, id est diabolus et angn sit illi adjutor: adjutor non est ei, cui Christus deest. Et pupillis ejus, qui amisso regno vel Patre Deo, sic manserunt, nec sit qui misereatur, non dico ad temporalia, sed ad aeterna habenda. generati non fuerunt. Et redeat in memoriam in consperami naturales fracti sunt , pro eo quod non est recordatus, vel Judas, vel ipse populus, facere misericordiam; sed melius d
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut dño adu̾sent᷑ s ut d̾s mala m̾ita eoꝵ non
obliuiseat᷑ in isto ⁊ ẽ. fiant contra dñm .i. in cõ¬
spectu dñi. qͦd ⁊ alii sic transtulerunt ⁊ memo¬
ria eoꝵ .i. parentũ eus. dispereat de t̾ra. de leta
ꝓgeme ꝓ eo quod ñ ẽ recordatus iudas facere

Expanded text:
ut Deus mala merita eorum non obliviscatur in isto. Et est, fiant contra Dominum, id est in conspectu Domini, quod et alii sic transtulerunt, Et memoria eorum, id est parentum ejus dispereat de terra deleta progenie, pro eo quod non est recordatus Judas facere
Abbreviated transcription (Latin):
doce me qͥd uriꝙ facies qi sp̃c tuns bomis de¬
ducet me in t̾ram iectam ñ sp̃e meus malus. qͥ¬
deduxit in t̾ram ꝑu̾sam. S deduci nullo mͦ
iħe uiuificab me. Ego me occidi ⁊ tu uiuifi¬
cabis me.⁊ hoc in equitate tua. uł nisticia¬
tua. ñ mea. Gr̃ã di hic commendatur. quia ñ
ex mitis s ge nomine qͦd ẽ iħc. se uiuificandum
diat. d̾ cum hac gr̃a equitatis meminit. qr
licet do omĩa gratis faciat. iusticiȩ tam̃ eius ẽ
supplices uiuificare. qͦs demones uid et impete
deris. Unde alibi: Non nob̃ dñe ñ nobis sed
nomini tuo da gloriam. Et¬

Expanded text:
Doce me, quod utique facies, quia spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam, non spiritus meus malus, qui duxit in terram perversam, sed deduci nullo modJesus, vivificabis me; ego me occidi, sed tu vivificabis me, et hoc in aequitate tua, non mea. Gratia Dei hic commendatur, quia non ex meritis, sed ex nomine quod est Jesus se vivificandum dicit. Sed cum hac gratia aequitatis meminit, quia licet Deus omnia gratis faciat, justitiae tamen ejus est supplices vivificare, quos daemones videt impeterederis. Unde alibi: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illa eis dare uelles .i. ñ temporale. s et̾nũ bom̃i
qͦd ꝑ patientiã expectat᷑. ⁊ ido ip̃i impatientes
murmurauert̾. ⁊ amaricauerũt. ⁊ temporalib
bonis fallacib atq fugacib beari uoluerunt. Et¬
nota qͦd duo funt quȩ bñficium di nob̾ cõm̃¬
dant .i. comm̃dabilia ostendunt scił intellectuᷤ
⁊ memoria. quoꝵ uirũq in eis redarguit ⁊ pri¬
mo intellectũ cũ ait. ñ intellexerunt mirabilia
tua. O pus enim fuit intellectu. ut ꝑ illa tempo¬
it hic memoriã eoꝵ. qr nec saltẽ temporalit̾ acta
recoluerunt. ut potestate ꝗͣ exꝑti erant cred̾ent se
ab mimicis liberandos.

Expanded text:
 illa eis dare velles, scilicet non temporale, sed aeternum bonum; quod per patientiam exspectatur. Et ideo ipsi impatientes murmuraverunt et amaricaverunt, et temporalibus bonis, fallacibus atque fugacibus beari voluerunt. e beneficia Dei nobis commendant, id est commendabilia esse ostendunt, scilicet intellectus et memoria. Quorum utrumque in eis redarguit, et primo intellectum, cum ait: Non intellexerunt mirabilia tua. Aug. Opus enim fuit intellectu, ut per illa tempoit hic memoriam eorum, quia nec saltem temporaliter acta recoluerunt, ut potestate quam experti fuerant crederent se ab inimicis liberandos.
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Signa sunt duris cordib qͣi caracteris
imp̾ssa uestigia. ⁊ qualit̾ posuit ꝑdigia sua
in campo thaneos. P rodigia sunt quȩ desi¬
gnabant aliqua futura. T hanis ciuitas est¬
⁊ int̾pretat᷑ humile mandatũ. qͦd hic nobis
necessariũ ẽ. ut in futuro erigamur.
flumina eorum: et im bres

Expanded text:
 Signa sunt duris cordibus, quasi characteris impressa vestigia. Et, qualiter posuit, prodigia sua, in campo Taneos, prodigia sunt quae signabant aliqua futura. Tanis est civitas, et interpretatur humile mandatum, quod hic nobis necessarium est, ut in futuro erigamur. flumina eorum; et imbres