comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. ut manifestata atq defensa incaruati¬
onis dñice ueritate: omis fraternitas qͥd
ubiq scd̾m doctrinam apłicam et tenendũ
et docendum eẽt agnosceret. accedente głio¬
sissimoꝵ principum studio diuinitus in¬
spirato: ut inciuitate calcedonensi synodo
congregata heretica dampnaretur impie¬
tas. ne uel quisquam sectator nestorii. uel
ullus discipłs euchicis liberum possit cũ
catholicis hab̾e consortium: Cum quod
ad sc̃ĩ concilii auctoritatem pertinet: nulla
usquam remanserit discordia Siqui
aut̃ sua obduratione cecati itam inreꝓbi
sensus amentiam transierunt ut mal¬
lent furere quam sanari: ad imꝑialem
ꝑtinet potestatem ut ꝑturbatores ecc łȩ
pacis. et rei publice. quȩ xpĩanis princi¬
pibus merito głatur inmici sollicitius
comprimantur Utaut̃ imꝑialis est ut
diximus potestatis tumłcus publicos ac-
seditiones sactilegas seuerius cohercere:
auctoritatis sacerdotalis monachis pre¬

Expanded text:
re, ut manifestata atque defensa incarnatire, ut manifestata atque defensa incarnationis Dominicae veritate, omnis fraternitas, quid ubique secundum doctrinam apostolicam, et tenendum et docendum esset, agnosceret, accedente gloriosissimorum principum studio divinitus inspirato, ut in civitate Chalcedonensi synodo congregata, haeretica damnaretur impietas, ne vel quisquam sectator Nestorii, vel ullus discipulus Eutichis liberum possit cum catholicis habere consortium, cum, quod ad sancti concilii auctoritatem pertinet, nulla usquam remanserit discordia. Si qui autem sua obduratione caecati, ita in reprobi sensus amentiam transierunt, ut mallent furere quam sanari, ad imperialem pertinet potestatem, ut perturbatores Ecclesiae pacis, et reipublicae, quae Christianis principibus merito gloriatur, inimici sollicitius comprimantur. Ut autem imperialis est, ut diximus, potestatis, tumultus publicos ac seditiones sacrilegas severius coercere, ita auctoritatis est sacerdotalis monachis prae
Abbreviated transcription (Latin):
anum quam constantinopolitanos cleri-¬
cos qui scẽ memoriȩ flauiano fidelibus
officiis adheserunt: eaqua debetis gr̃a
foueatis: De omĩb uero pietatem urãm
ꝑ nros quid fieri aut ordinari deberet
instruximus Data id̾ aprił ad helfio ui¬
ro clarissimo consule era. ccccͦ. lxxxuiiii.¬
itteras dilectionis tuȩ quas ꝑfilium
meum uirum illustrem ysitium direx¬
isti eo tempore accepi: quo recentioribus
epłis tius iterata iam occasione respon¬
deram: Unde quia etiam inhis alloqui¬
is tuis eadem de impiissimis hereticis i to
dolore conquestus es: congruum fuit
quo ad scribendi oportumtas extitit ñ
tacere: Incausa itaq fidei quicquid ꝓnr̃o
officio oportuit ac pocest iuiuante dño et
sollicite et libenter exequimur: ut euan¬
głio xp̃i inreprebensibiliter seruiamꝰ.
ne ꝑdesidiam nr̃ãm ulla pars eccłȩ catho¬
licȩ neglecta indeatur: Propter quod
sicut omnib notum est non destiti labora¬

Expanded text:
anum, quam Constantinopolitanos clerianum, quam Constantinopolitanos clericos, qui sanctae memoriae Flaviano fidelibus officiis adhaeserunt, ea qua debetis gratia foveatis. De omnibus vero pietatem vestram per nostros quid fieri aut ordinari deberet instruximus. Datum Idus Aprilis, Adelphio viro clarissimo consule, aera CCCCLXXXVIIII.Litteras dilectionis tuae quas per filium meum virum illustrem Isicium direxisti, eo tempore accepi, quo recentioribus epistolis tuis iterata jam occasione responderam. Unde quia etiam in his alloquiis tuis eadem de impiissimis haereticis justo dolore conquestus es, congruum fuit, quoad scribendi opportunitas exstitit, non tacere. In causa itaque fidei quidquid pro nostro officio oportuit, ac potest juvante Domino, et sollicite et libenter exsequimur, ut Evangelio et irreprehensibiliter serviamus, ne per desidiam nostram ulla pars Ecclesiae catholicae neglecta videatur. Propter quod sicut omnibus notum est, non destiti labora
Abbreviated transcription (Latin):
et catholicoꝵ communionem desidera-¬
re.tam nrõꝵ quam fr̃is et coepĩ mei ana¬
tholii cui testimonium ferre dignamini
relatione cognouimus. quoꝵ desideriis
sic prebenius effectum: ut correctis et
quȩ male sunt facta ꝓpria subscriptio¬
ne dampnantib participata nrõꝵ quos
misimus cura cum supradicto ep̃o: pa¬
cis grã tribuatur. quia deuotionis utrũq
est. xpĩanȩ. ut et ꝑtinaces ueritas iusta
coherceat: et conuersos caritas non repel¬
lat: Quia uero nouimus quantũ pie
sollicitudinis catholicis sacerdotib man¬
suetudo ur̃a dignetur impendere: indi¬
candum ẽẽ curauimus frẽm et coep̃m
meum eusebium nobiscum degere:
et nr̃e communionis ẽẽ consortem. cuius
comm̃damus eccłam quam dicitur uas¬
tare quulli in iuste asseritur subrogatꝰ.
Illud etiam atua pietate poscentes : qͣd
uos spontaneo facere nondubitamus ar-¬
bitrio. ut tam frẽm et coep̃m meum iuli¬

Expanded text:
et catholicorum communionem desideraet catholicorum communionem desiderare tam nostrorum, quam fratris et coepiscopi mei Anatolii, cui testimonium ferre dignamini, relatione cognovimus, quorum desideriis sic praebemus effectum, ut correctis et quae male sunt facta propria subscriptione damnantibus, participata nostrorum quos misimus cura cum supradicto episcopo pacis gratia tribuatur, quia devotionis utrumque est Christianae, ut et pertinaces veritas justa coerceat, et conversos charitas non repellat. Quia vero novimus quantum piae sollicitudinis catholicis sacerdotibus mansuetudo vestra dignetur impendere, indicandum esse curavimus fratrem et coepiscopum meum Eusebium nobiscum degere, et nostrae communionis esse consortem, cujus commendamus Ecclesiam, quam dicitur vastare qui illi injuste asseritur subrogatus: illud etiam a vestra pietate poscentes, quod vos spontaneo facere non dubitamus arbitrio, ut tam fratrem et coepiscopum meum Juli
Abbreviated transcription (Latin):
mouere. ut ineoꝵ transisset consortiũ
quoꝵ secutus eẽt exemplum: glosissima
augusta Libet igitur exultare cum gau
dõ uota ꝑsoluere. qui tibi ꝑ om̃s mun¬
di partes in quib dui euangłium pre¬
dicatur: duplicem iam et palmam con-¬
tulit et coronam: Clementia igitur
ura agnoscat omnem romanam ȩccłam¬
de uniuersis fidei ur̃ȩ oꝑib płimum
gratulari. siue quod legationem nrãm
pio ꝑ omĩa iuiustis affectu. et quod sacer
dotes catholicos qui de eccłiis suis inus¬
ta fuerant eiecti sententia reduxistis.
siue quod reliquias scẽ memoriȩ flaui-¬
ani innocentis et catholici sacerdotis
ad ȩccłam cuibene prefuit fecistis ho¬
nore debito reuocari Inquib utiq
tum. dum & scõs ꝓsuis meritis uenera¬
mini: et abagro anĩco spinas et tribu¬
los uultis auferri Quosdam sane epõs
dehis qui reb impiis uidentur p̃buisse
consensum reconciliationem reposcere:

Expanded text:
movere, ut in eorum transisset consortium movere, ut in eorum transisset consortium quorum secutus esset exemplum gloriosissima Augusta. Libet igitur exsultare cum gaudDeo vota persolvere, qui tibi per omnes mundi partes, in quibus Domini Evangelium praedicatur, duplicem jam et palmam contulit et coronam. Clementia igitur vestra agnoscat omnem Romanam Ecclesiam universis fidei vestrae opibus plurimum gratulari, sive quod legationem nostram pio per omnia adjuvistis affectu, et quod sacdotes catholicos, qui de ecclesiis suis injusta fuerant ejecti sententia, reduxistis, sive quod reliquias sanctae memoriae Flaviani innocentis et catholici sacerdotis ad Ecclesiam, cui bene praefuit, fecistis honore debito revocari. In quibus utiqntum, dum et sanctos pro suis meritis veneramini, et ab agro dominico spinas et tribulos vultis auferri. Quosdam sane episcopos de his qui rebus impiis videntur praebuisse consensum, reconciliationem poscere
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis diuersis prauoꝵ appetere¬
tur insidiis: uobis tam̃ presentib
et indefensionem eius adnõ prepara¬
tis non posse turbariz Non enim d̃s
aut suȩ miscdiȩ sacram̃tum. aut
urĩ laboris deserit meritum quod¬
dudum subdolum sc̃ȩ religionis hostem
abipsis uiscerib eccłȩ depulistis: cum
heresim suam tueri impietas nestoriana
non potuit. quia non fefellit famulam
et discipłam ueritatis quantum simpli-¬
cib infunderetur ueneni ꝑilla loquacis
hominis colorata mendatia Dequo uir¬
tutum agone ꝓcessit. ut ꝑ sollicitudinẽ
urãm ea quȩ ꝑeuthicem diabolus molitꝰ
est non laterent. et qui sibi singlas par¬
tes gemine impietatis elegerant: una
catholicȩ fidei uirtute ꝓcumberent:
Scdã ergo hȩc uobis deꝑempto euthice¬
tis errore uictoria est. quem siquid sani
cordis habuisset: Audum in auctoribus
sius ꝑculsum oluq ꝓstratum facile
potuerat declinare: nec desepultis cine¬
ribus rediuiua temptaret incendia cõ¬

Expanded text:
quamvis diversis pravorum appeteretur insidiis, vobis tamen praesentibus, et in defensionem ejus a Domino praeparatis, non posse turbari. Non enim Deus aut suae misericordiae sacramentum, aut vestri laboris deserit meritum, quodudum subdolum sanctae religionis hostem ab ipsis visceribus Ecclesiae depulistis, cum haeresim suam tueri impietas Nestoriana non potuit, quia non fefellit famulam et discipulam veritatis, quantum simplicibus infunderetur veneni per illa loquacis hominis colorata mendacia, de quo virtutum agone processit, ut per sollicitudinem vestram ea quae per Eutichen diabolus molitus est non laterent, ut qui sibi singulas partes geminae impietatis elegerant, una catholicae fidei virtute procumberent. Secunda ergo haec vobis de perempto Eutichetis errore victoria est, quem si quid sani cordis habuisset, dudum in auctoribus suis perculsum, olimque prostratum facile potuerat declinare, ne de sepultis cineribus rediviva tentaret incendia com
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionib elabora: & quicquio fuerit¬
dõ auxiliante dispositum: scire me facito.
ut ꝑductis ineffectum his quȩ rationabilĩt
ordinata sunt: pax fidei canonumq custo¬
dia: et securior ubiq habeatur et fortior:.

Expanded text:
suggestionibus elabora. Et quidquid fueritsuggestionibus elabora. Et quidquid fueritDeo auxiliante, dispositum scire me facito, ut perductis in effectum his quae rationabiliter ordinata sunt, pax fidei canonumque custodia, et securior ubique habeatur et fortior.
Abbreviated transcription (Latin):
epissime dilectionem tuam adhanc
curam et diligentiam meis sum
litteris cohortatus. ut de his quȩ circa fidem
aguntur sollicitudinem meam indesinent̃
instrueres. et cum omĩb occasionib scribere
non quiescam: Quibdam tam̃ scriptis meis
idest ꝑfilium nr̃m sub adiuuã rodanum
domesticum filii nr̃i uiri illustrissimi aspa¬
ratii datis: nullum responsum tuȩ frater¬
nitatis accepi. tamquam ratio temporis ñ
habuerit ut quid post mea scripta sit gestũ
potueris indicare: & ideo ꝑfilium meum
rodanum his litteris saluto. et ut oportu¬
nitatem scribendi non negligas in quo ques-¬
tus sollicitudims meȩ reuelatur ammo-¬
neo: Cum enim inte quandam mei con-¬
stantinopolitam habeant portionem dignũ
ꝓcominum amicitia est. et ꝓtotius ȩccłȩ
dilectione incessabili te uigore ꝓspicere:
nequid possit de statu fidei me latere: Quȩ
ergo ꝑpredictos uel adgłiosissimum prin¬
cipem. uł ad tuam dilectionẽ scripsi. ut
celerrime tradantur effectui oportunis

Expanded text:
epissime dilectionem tuam ad hanc curam et diligentiam meis sum litteris cohortatus, ut de his quae circa fidem aguntur sollicitudinem meam indesinenter instrueres. Et cum omnibus occasionibus scribere non quiescam, quibusdam tamen scriptis meis, id est, per filium nostrum subadjuvam Rodanum, domesticum filii nostri, viri illustrissimi Asparacii datis, nullum responsum tuae fraternitatis accepi; tamquam ratio temporis non hpotueris indicare, et ideo per filium meum Rodanum his litteris saluto, et ut opportunitatem scribendi non negligas, in quo questus sollicitudinis meae revelatur admoneo. Cum enim in te quamdam mei Constantinopolitani habeant portionem, dignum pro communi amicitia est, et pro totius Ecclesiae dilectione, incessabili te vigore prospicere, ne quid possit de statu fidei me latere. Quae ergo per praedictos vel ad gloriosissimum principem, vel ad tuam dilectionem scripsi, ut celerrime tradantur effectui opportunis
Abbreviated transcription (Latin):
nrẽ expiabantur offensȩ: Quia natura
quȩ innobis uicta semꝑ fuerat atq cap¬
tiua: in illo in nocens patiebatur et libe¬
ra. Ut adauferendum peccatum mun¬
di. ille hostiam se agnus offerret: quem
et omĩb corporalib substantia iungeret:
et abomĩb spiritalis origo discerneret:

Expanded text:
nostrae expiabantur offensae: quia natura, nostrae expiabantur offensae: quia natura, quae in nobis rea semper fuerat atque captiva, in illo innocens patiebatur et libera; ut ad auferendum peccatum mundi, ille hostiam se Agnus offerret, quem et omnibus corporalis substantia jungeret, et ab omnibus spiritalis origo discerneret
Abbreviated transcription (Latin):
irruerunt: et cum gladiis ac fustib com¬
prehensura xp̃m turba confluxit. ducẽ
sequens uidam scarioth: qui priuilegio
ꝑfidiȩ obtinierat infacinore principatũ:
ret offensio: nulla est negata dignatio:
S illius spũ inflaminatus exarsit: cui
ministerium sponte prebuit: et qualem
habuit mentem: talem inuenit et pre¬
sidem: Merito sicut ꝓpħa predixerat
oratio eius facta est inpeccatum: qm̃ con-
suminato scelere tam ꝑuersa impii con¬
uersio fuit: ut etiam penitendo pecca¬
fret:
Admittit ergo inse filius di impias manꝰ:
et quod seuientium furore agitur: pati¬
enti potestate compleuit: Hoc enim erat
illud magnȩ pietatis sacramentum: qͦd
xp̃s consecrabatur iiuiriis: Quas siaꝑta
potentia et manifesta uirtute ꝓpelleret:
duum tantum exerceret. non humana
curaret: In omĩb aut̃ quȩ illa ppłaris et
sacerdotalis insania contumeliosȩ et ꝓca¬
cit̾ inferebat: nrẽ diluebantur maculȩ.

Expanded text:
irruerunt, et cum gladiis et fustibus comirruerunt, et cum gladiis et fustibus comprehensura Christum turba confluxit, ducem sequens Judam Ischariot, qui privilegio perfidiae obtinuerat in facinore principatum. ret offensio, nulla est negata dignatio; sed illius spiritu inflammatus exarsit, cui ministerium sponte praebuit; et qualem habuit mentem, talem invenit et praesidem. Merito, sicut et propheta praedixerat, oratio ejus facta est in peccatum : 214 quoniam consummato scelere, tam perversa ipsius conversio fuit, ut etiam poenitendo peccaret. Admittit ergo in se Filius Dei impias manus, et quod saevientium furore agitur, patientis potestate completur. Hoc enim erat illud magnae pietatis sacramentum, quod Christus consectabatur injuriis: quas si aperta potentia et manifesta virtute propelleret, divina tantum exerceret, non humana curaret. In omnibus autem quae illi popularis et sacerdotalis insania contumeliose et procaciter inferebat, nostrae diluebantur maculae,
Abbreviated transcription (Latin):
dum uoluntate descenderat: ut hanc
diuersarum affectionum compugnan¬
tiam ꝑturbata quodã modo ratione pa-¬
teretur: s ut suscipientis suscepteq na-¬
turȩ eẽt mainfesta distinctio: quod erat
hominis diuinam desiderauit potentiã.
quod erat dĩ ad causam respexit huma-¬
nam: Suꝑiori igitur uoluntati uoluntas
cessit inferiorͣ. et cito demonstratum est
quid possit atrepidante orari: et quid
non debeat amedente concedi: Quia enĩ
nos quid oremus: sicut oportet nescimꝰ.
et utile nobis est ne fiat plerumq quod
uolumus: d̾s iustus et bonus quando ea
quȩ nocitura sunt petuntur. negando
miseretur: Noluntatis ergo nr̃ẽ correc¬
tionem dñs cum trina oratione firmasset᷑
grauatis adhuc merore discipulis. dormi-¬
te iam inquit et requiescite: ecce appro¬
pinquauit hora et filius hominis trade-¬
tur inmanus peccatoꝵ: Surgite eamus:
ecce appropin quauit qui me tradet: Int̾
ipsa aut̃ uerba dñi qui predicti fuerant

Expanded text:
dum voluntate descenderat, ut hanc dum voluntate descenderat, ut hanc diversarum affectionum compugnantiam perturbata quodammodo ratione pateretur. Sed ut suscipientis susceptaeque naturae esset manifesta distinctio, quod erat hominis, divinam desideravit potentiam; quod erat Dei, ad causam respexit humanam. Superiori igitur voluntati voluntas cessit inferior, et cito demonstratum est quid possit a trepidante orari, et quid non debeat a medente concedi. Quia enim nos quid oremus, sicut oportet, nescimus , et utile nobis est ne fiat plerumque quod volumus; Deus justus et bonus, quando ea quae nocitura sunt, petuntur, negando miseretur. Voluntatis ergo nostrae correctionem Dominus cum trina oratione firmasset, gravatis adhuc moerore discipulis, Dormite jam, inquit, et requiescite. Ecce appropinquavit hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Surgite, eamus. Eipsa autem verba Domini, qui praedicti fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
nis subueniret et passio Cum igitur¬
mana contempnat : illis aduersum
głam dñĩ calumpniantib. istis contra
humilitatem suꝑbientib: nos dĩ fili¬
um et insuis uirtutib: et in nr̃is infir¬
mitatib adoramus: Nec erubescimus
crucem xp̃iͫ et inter contradicentium
linguas: nec de morte ipsius neo de resur-¬
rectione dubitamus: Qm̃ quod suꝑbos
ad infidelitatem trabit. hoc nos ad fidem
dirigit: et quod apud illos est materia
confusionis: hoc apud nos est causa
pietatis: Ammonitis ergo discipłis dñs
ut contra uim temptationis instantis
uigilanti oratione certarent:ipse
patri supplicans ait: Pater si possibile
est: transeat calix iste ame: Ueruntam̃
non sicut ego uolo: s sicut tu Prima
petitio infirmitatis est: scda uirtutis:
Illud optauit ex nr̃o: hoc elegit inꝓprio:
Nec enim equalis patri filius omnia
do ẽẽ possibilia nesciebat: aut ad susci-¬
piendam crucem sine sua in hunc mun¬

Expanded text:
nis subveniret et passio. CAP. Inis subveniret et passio. CAP. Imana 213 contemnat; illis adversus gloriam Domini calumniantibus, istis contra humilitatem superbientibus: nos Dei Filium, et in suis virtutibus, et in nostris infirmitatibus adoramus; nec erubescimus crucem Christi, et inter contradicentium linguas nec de morte ipsius, nec de resurrectione dubitamus. Quoniam quod superbos ad infidelitatem trahit, hoc nos ad fidem dirigit; et quod apud illos est materia confusionis, hoc apud nos est causa pietatis. Admonitis igitur discipulis Dominus, ut contra vim tentationis instantis vigilanti oratione certarent, ipse Patri supplicans, ait: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Prima petitio infirmitatis est, secunda virtutis: illud optavit ex nostro, hoc elegit ex proprio: nec enim aequalis Patri Filius omnia esse Deo possibilia nesciebat, aut ad suscipiendam crucem sine sua in hunc mun
Abbreviated transcription (Latin):
ca offensio: aut gencilis corrumpat irti-¬
sio. ut quod ꝓ nobis non solum humiliter
sed etiam sublimiter gestum est: aut
scd̃m hominem impossibile. aut scd̾m
đm udeatur indfum. Utrumq aũ
recipi: utrumq conuenit credi: quia
nemo hominum possit nisi inutroq
saluari: Iustus enim et misericors ds
non sic inuiria suȩ uoluntatis est usus.
ut ad reparationem nrãm solam poteu-¬
tiam benignitatis exereret:.s. quia con-¬
sequens fuerat ut homo faciens pecca-¬
tum seruus ẽẽt peccati: sic medicina¬
egris. sic reconciliatio reis. sic redemptio
est impensa captiuis: ut condempnati¬
onis iuste sententia. iusto liberacoris oꝑe
solueretur: Nam si ꝓ peccatorib sola se
opponeret deitas: non tam ratio diabo¬
lum uinceret quam potestas & rursum
si causam lapsoꝵ sola ageret natura
mortalium: non exueretur aconditio¬
ne quȩ libera non eẽt agenere: Unde
carnem factum. et origo noui homi¬

Expanded text:
ca offensio, aut gentilis corrumpat irrica offensio, aut gentilis corrumpat irrisio: ut quod pro nobis non solum humiliter, sed etiam sublimiter gestum est, aut secundum hominem impossibile, aut secundum Deum videatur indignum. Utrumque autem recipi, utrumque convenit credi: quia nemo hominum potest, nisi in utroque salvari. Justus enim et misericors Deus, non sic jure suae voluntatis est usus, ut ad reparationem nostram, solam potentiam benignitatis exereret: sed quia consequens fuerat ut homo faciens peccatum, servus esset peccati , sic medicina aegris, sic reconciliatio reis, sic redemptio estimpensa captivis, ut condemnationis justa sententia justo liberatoris opere solveretur. Nam si pro peccatoribus sola se opponeret Deitas, non tam ratio diabolum vinceret quam potestas. Et rursum, si causam lapsorum sola ageret natura mortalium, non exueretur a conditione, quae libera non esset a genere. Unde  Verbum carnem factum et origo novi homi
Abbreviated transcription (Latin):
rerum xp̃s post inusita¬
tum sacrȩ uirginis par¬
tumpost adorata ma¬
gorum confessione cenabula. post mul¬
tiplicem doctrinam cęlestis eloquii.
et uariarum curationum medelas
imꝑio uerbi potentis effectas: aispen¬
sationes omium sacramentoꝵ omĩũq
uirtutum salucifera passione consũ¬
mat: Apĩanȩ igitur spei dilectissimi
uera ratio et principalis causa crux
xp̃i est: quȩ licet uideis sit scandalũ
gentib aucem stultitia: nobis tamen¬
est dei uirtus deiq sapientia Unde
summum hoc et potentissimũ diuinȩ
iniscdiȩ sacramentum semꝑ quidem
incordib nrĩs cum tota sui dignitate
retinendum est: s nunc uiuatiorem
animi sensum et puriorem exigit m̃tis
intuitum. quando nobis non solum
recursu temporis s etiam textu euan¬
głicȩ lectionis omne tempus nrẽ salu¬
tis ingeritur Nichil ergo apua nos
loci cogitationes habeant impioꝵ: nec
integritatem sane intelligentiȩ aut iudai-¬

Expanded text:
rerum Christus post inusitarerum Christus post inusitatum sacrae Virginis partum, post adorata magorum confessione 212 cunabula, et post multiplicem doctrinam coelestis eloquii et variarum curationum medelas imperio verbi potentis effectas, dispensationem omnium sacramentorum omniumque virtutum salutifera passione consummat. Christianae igitur spei, dilectissimi, vera ratio et principalis causa crux Christi est: quae licet Judaeis sit scandalum, gentibus autem stultitia, nobis tamen Dei virtus est, Deique sapientia . Unde summum hoc et potentissimum divinae misericordiae sacramentum semper quidem in cordibus nostris cum tota sui dignitate retinendum est, sed nunc vivaciorem animi sensum et puriorem exigit mentis intuitum, quando nobis non solum recursu temporis, sed etiam textu evangelicae lectionis omne opus nostrae salutis ingeritur. Nihil ergo apud nos loci cogitationes habeant impiorum, nec integritatem sanae intelligentiae, aut Judai
Abbreviated transcription (Latin):
est inomĩum uirtutum dignitate p̾stan
presidiis spetialius instruamus: ut ca-¬
ritatis oꝑe ac nitoie pudicitiȩ tamquam
duabus eleuati alis: de tertenis mere¬
amur cẽ cȩlestes: Quo desiderio qͥs quis
grã dĩ aduitus impletur. et de ꝓfectu
time honorat paschale sacramentũ. huiꝰ
binina uastator angss̃ sãguine. agni & signo cruciᷤ
p̃notata nͣłiratꝰ s pligi egiptiaᷤ ñ expauescit:
et isdem aquis hostes relinquit extinc¬
tos: quib est ipse saluatus Amplecta¬
mur itaq dilectissimi purificatis menti¬
b atq corporib salutis nrẽ mirabile sa¬
cramentum: et ab omĩ fermento mali¬
tiȩ ueteris emundati: pascha dnĩ cum
digna obseruantia celebremus: ut re-¬
gente nos spũ scõ. acaritate xp̃i nullis
temptationib separemur: qui insangui¬
ne suo pacificans omĩa. et maltitudi¬
nem paterne głȩ se recepit. et humili¬
tatem sibi seruientium non reliquit.
Reator et dñs omĩum

Expanded text:
est in omnium virtutum dignitate praestaest in omnium virtutum dignitate praesta his nos praesidiis specialius instruamus, ut charitatis opere ac nitore pudicitiae, tamquam duabus elevati alis, de terrenis mereamur esse coelestes. Quo desiderio quisquis gratia Dei adjutus impletur, et de profectu time honorat paschale sacramentum. Hujus limina vastator angelus sanguine agni et signo crucis praenotata non intrat. Is plagas Aegyptias non pavescit, et iisdem aquis hostes suos relinquit exstinctos quibus est ipse salvatus. Amplectamur itaque, dilectissimi, purificatis mentibus atque corporibus, salutis nostrae mirabile sacramentum, et ab omni fermento malitiae veteris emundati , Pascha Domini cum digna observantia celebremus: ut regente nos Spiritu sancto, a charitate Christi nullis tentationibus separemur, qui in sanguine suo pacificans omnia, et in altitudinem paternae gloriae se recepit, et humilitatem sibi servientium non reliquit, reator et Dominus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
nus impium omĩs sui confusione crea¬
tura dampnaret. et manifestam inreos
sententiam ipsa elementa ꝓferrent᷑.
quis uobis ammus uidei. quȩ conscientia
ftut. quando et iuditium uos uniuersi¬
tatis urgebat. et reuocari ad se consũma¬
to scelere impietas ur̃a non poterat: Qlis
confusio uos oꝑuit: quȩ corurm̃ pęna
suscepit: Cum igitur dilectissumni tanta
sit misodia dĩ ut etiam de tali ppło mul¬
tos ꝑfidem iustificare dignatus sit. nosq
subueteris quondam ignorantiȩ ꝓfunda
nocte pereuntes. inpatriarcharum sotie¬
tatem et insortem electi generis adopta¬
rit᷑. ad altitudinem spei ure̾ non segniter
neq cum tepore curramus: s prudent̃
ac fideliter cogitantes de quali captiuita¬
te. et quam misera seruitute. quo p̃tio
redempti. et quo brachio sumus educti:
głificemus am̃ incorpore nr̃õ: ut habita¬
re eum in nobis exipsa conuersationis
nr̃ẽ ꝓbitate monstremus Q quia nichil

Expanded text:
nus impium omnis sui confusione creanus impium omnis sui confusione creatura damnaret, et manifestam in reos sententiam ipsa mundi elementa proferrent: qui vobis animus, Judaei, quae conscientia fuit; quando et vos judicium universitatis urgebat, et revocari ad se consummato scelere impietas vestra non poterat? Qualis confusio vos operuit? quae cor vestrum poena suscepit? CAP. V Cum igitur, dilectissimi, tanta sit misericordia Dei, ut etiam de tali populo multos per fidem justificare dignatus sit, nosque sub veteris quondam ignorantiae profunda nocte pereuntes, in patriarcharum societatem, et in sortem electi generis adoptarit: ad altitudinem spei nostrae non segniter neque cum torpore curramus; sed prudenter ac fideliter cogitantes, de quali captivitate et quam misera servitute, quo pretio redempti, et quo brachio sumus educti, glorificemus Deum in corpore nostro; 211 ut habitare eum in nobis, ex ipsa conversationis nostrae probitate monstremus. Et quia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tam uelox fidei eẽt effectus: ut decru¬
dĩ credidit. paradisum iustificatus intra¬
uerit: Quis tanti muneris explicet
sacramentum: Quis potentiam tã
mire commutationis enarret: Exigno
temporis puncto. longoꝵ scelerum
reatus aboleturꝰ inter luctantis animȩ
dura tormenta. herens patibulo transit
ad. xpm̃ : et cui propria impietas intulit
degustato aceto dñs quodilla dabat iuinea
quȩ ab auctoris sui plantatione degenerans.
conuersa fuerat inamaritudinem uitis
alienȩ. consummatum estait: Hoc est
complete sunt scripturȩ : non est ampliꝰ
quod insaniam ppłi furentis expectem:
nichil minus ꝑtuli quam me eẽ p̃dixi
tur documenta uirtutis: Inclinato
itaq capite emisit spm̃: Q incorpus die
tercio suscitandum: quietem placidi so¬
poris admisit: Gui sacramento cum se
uitȩ auctor impenderet. et ad tantam di¬
uinȩ maiestatis inclinationem totius
mundi compago quateretur: cum faci¬

Expanded text:
tam velox fidei esset effectus, ut de crutam velox fidei esset effectus, ut de cruristum Filium Dei credidit, paradisum justificatus intraverit. Quis tanti muneris explicet sacramentum? quis potentiam tam mirae commutationis enarret? Exiguo temporis puncto, longorum scelerum reatus aboletur; inter luctantis animae dura tormenta, haerens patibulo transit ad Christum; et cui propria impietas intulit degustato aceto, Dominus, quod illa dabat vinea, quae ab auctoris sui plantatione degenerans, conversa fuerat in amaritudinem vitis alienae, Consummatum est , ait; hoc est, completae sunt Scripturae: non est amplius quod de insania populi furentis exspectem; nihil minus pertuli quam me passurum esstur documenta virtutis. Inclinato itaque capite emisit spiritum, et in corpus die tertio suscitandum, quietem placidi soporis admisit. Cui sacramento cum se vitae auctor impenderet, et ad tantam divinae majestatis inclinationem totius mundi compago quateretur, cum faci
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris impietatem: et ad uoluntariam
dnĩ ꝑtinet passionem Ipse enim ꝑ ysa¬
iam loquitur: Dorsum meum dedi
ad flagella: maxillas aut̃ meas ad palmas:
faciem aut̃ meam non auerti a confusione
sputoꝵ: Ipse ꝑdauid. dederunt inquit
mescam meam fel: et insiti mea potauert̃
me aceto Et iterum Circumdederunt
me canes multi: consilium malignanti¬
um obsedit me foderunt manus meas
et pedes meos: dinumerauerunt om̃ia
ossa mea Ipsi uero considerauerunt et
conspexerunt me: diuiserunt sibi uesti¬
menta mea. et suꝑ uestem meam mise¬
runt sortem E ne sceleris tantum ur̃i
uideatur ordo predictus nulla autem
potentia prenuntiata crucifixi: non
tiati habet altaris: ubi ꝑhostiam salu¬
tarem naturȩ humanȩ celebraretur
oblatio: Ibi sanguis immaculati agni
antiq preuaricationis pacta delebat:
ibi tota diabolicȩ dominationis concere¬
batur aduersitas: et de elationȩ suꝑbiȩ
uictrix humilitas triumphabat: Cum

Expanded text:
sceleris impietatem et ad voluntariam sceleris impietatem et ad voluntariam Domini pertinet passionem. Ipse enim per Isaiam loquitur: Dorsum meum dedi ad flagella, maxillas meas ad palmas, faciem autem meam non averti a confusione sputorum . Ipse per David, Dederunt, inquit, in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. . Et iterum: Circumdederunt me canes multi, concilium malignantium obsedit me. Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Et ne sceleris tantum vestri videatur ordo praedictus, nulla autem potentia praenuntiata crucifixi, non tiati habet altaris, ubi per hostiam salutarem, naturae humanae celebraretur oblatio. Ibi sanguis immaculati agni antiquae praevaricationis pacta delebat: ibi tota diabolicae dominationis conterebatur adversitas, et de elatione superbiae victrix 210 humilitas triumphabat; cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut inter clauos quib ligno tenebatur
afixus. ꝓ interfectorib suis paternȩ
dementiȩ supplicaret et diceret: Pater
ignosce illis. quia nesciunt quid faci¬
unt Principes aut̃ sacerdotum quib
indulgentiam saluator petebat. suppli¬
tium crucis irrisionum aculeis asꝑa¬
bant: et inquem manib amplius seui-¬
re nonpoterant: linguarum tela la¬
tiebant dicentes Alios saluos fecit.
se ipsum saltum facere non pocest:
Si rex isrł est descendat decruce: & cre-
dimus ei De quo erroris fonte iudei:
de quo inuidie lacu talium blasphe¬
miarum uenena potastis: Quis nobis
magister tradidit. quȩ doctrina ꝑsuasit.
quod illum regem isrł. illum dei filium
credere deberetis qui se crucifigi nonsineret:
aut aconfixione clauoꝵ liberum exeuteret:
Non hoc uobis legis mysteria: non pascha¬
lis obseruantie sacrainenta. nec ulla umꝙͣ.
ꝓpħarum ora cecinerunt: S illud uere
abundeq legistis: qͥuod ad dete stabilem ur̃i

Expanded text:
ut inter clavos quibus ligno tenebatur ut inter clavos quibus ligno tenebatur affixus, pro interfectoribus suis paternae clementiae supplicaret et diceret: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Principes autem sacerdotum, quibus indulgentiam Salvator petebat, supplicium crucis irrisionum aculeis asperabant, et in quem manibus amplius saevire non poterant, linguarum tela jaciebant dicentes: Alios salvos fecit, seipsum salvum facere non potest. Si rex Israel est, descendat de cruce, et cdimus ei . De quo erroris fonte, Judaei, de quo invidiae lacu, talium blasphemiarum venena potastis? Quis vobis magister tradidit, quae doctrina persuasit, quod illum regem Israel, illum Dei Filium credere deberetis, qui se aut crucifigi non sineret, aut a confixione clavorum liberum excuteret? Non hoc vobis legis mysteria, non paschalis observantiae sacramenta, nec ulla umquam prophetarum ora cecinerunt; sed illud vere abundeque legistis, quod ad detestabilem vestri
Abbreviated transcription (Latin):
xpectationi ur̃e dilectissimi
quod debetur dño largien¬
te reddendum est: ꝓmeren¬
tib orationib ur̃is ut nos
adsoluendum faciat idoneos. quiuos
adexigendum fecit intentos: Loquen¬
tes enim ꝓxime de dñi passione usq ad
euangłice historiȩ uenimus locum. in
quo pilatus impiis iudeoꝵ clamorib
ut iħs crucifigeretur cessisse narratur:
Pactis itaq omĩb quȩ diuinitas fieri
affixus est: Duob latronib uno addex¬
teram ipsius alio adsinistram similiter
crucifixis: ut etiam inipsa patibuli spe
tie monstraretur illa quȩ inuditio ip¬
sius onĩum hominũ est facienda dis¬
cretio: cum et saluandoꝵ figuram fides
credentis latronis exprimeret: et damp¬
nandoꝵ formam blasphemantis impi¬
etas prenotaret Passio igitur xp̃i: sa¬
lutis nr̃e continet sacramentum E de
instrumento quod iniquitas iudeoꝵ para¬
uit ad pȩnam : potentia redemptoris gradũ¬
nob̾ fecit adgłam: Quam dñs ihs ita
adom̃ium hominũ suscepit salutem:

Expanded text:
pectationi vestrae, dilectissimi, quod debetur, Domino largiente reddendum est, promerentibus orationibus vestris, ut nos ad solvendum faciat idoneos, qui vos ad exigendum fecit intentos. Loquentes enim proxime de Domini Passione, usque ad evangelicae historiae venimus locum, in quo Pilatus impiis Judaeorum clamoribus, ut Jesus crucifi geretur, cessisse narratur. Peractis itaque omnibus quae Divinitas fieri affixus est, duobus latronibus, uno ad dexteram ipsius, alio ad sinistram, similiter crucie monstraretur illa quae in judicio ipsius omnium hominum est facienda discretio, cum et salvandorum figuram fides credentis latronis exprimeret, et damnandorum formam blasphemantis impietas praemonstraret. Passio igitur Christi salutis nostrae continet sacramentum, et de instrumento quod iniquitas Judaeorum paravit ad poenam, potentia Redemptoris gradum fecit ad gloriam: quam Dominus Jesus ita ad omnium hominum suscepit salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
in dño et indono grẽ ipsius głamur. qͥ ntis
sicut dilectionis tuȩ litteris et frm̃ nrõꝵ
quos constantinopolim miseramus relati-¬
one cognouimus: sequacem te euangłice
erudicionis ostendit. ut ꝑsacerdotis ꝓbabi¬
lem fidem merito presuimamus qͥo tota
ȩccła eidem credita: nec rugam cuiusquã
sit erroris habitura nec maculam. dicente.
apło: Despondi enim uos uni iuro uirgi¬
nem castam exhibere. xp̃o: Illa est enm
uirgo ȩccła sponsa unius uiri xp̃i: quȩ
nullo se patitur errore uitiari. ut ꝑ totũ
mundum una nobis sit umus caste com-¬
munionis integritas: in qua sotietatem
tuȩ dilectionis amplectitur et gestoꝵ quȩ
sumpsimus seriem necessariis sicut opor¬
tuit munitam subscͥptionib approbamꝰ:
Ut ergo inuicem dilectionis tuȩ anmus
nrĩs confirmaretur alloquiis: filios nr̃os
casterium pb̃rm. patricium. et asclepiadẽ
diaconos qui ad nos tua scripta detulert̃:
cum epłis nr̃is post uenerabilem diem

Expanded text:
in Domino, et in dono gratiae ipsius gloriamur, qui, sicut dilectionis tuae litteris et fratrum nostrorum quos Constantinopolim miseramus relatione cognovimus, sequacem te evangelicae eruditionis ostendit: ut per sacerdotis probabilem fidem merito praesumamus quod tota Ecclesia eidem credita nec rugam cujusquam sit erroris habitura nec maculam, dicente Apostolo: Despondi enim 1039 vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Illa est enim virgo Ecclesia, sponsa unius viri Christi, quae nullo se patitur errore vitiari: ut per totum mundum una nobis sit unius castae communionis integritas, in qua societatem tuae dilectionis amplectimur; et gestorum quae sumpsimus, seriem necessariis, sicut oportuit, munitam subscriptionibus approbamus. Ut ergo invicem dilectionis tuae animus nostris confirmaretur alloquiis, filios nCasterium presbyterum, Patricium et Asclepiadem diaconos, qui ad nos tua scripta detulere cum epistolis nostris, post venerabilem diem
Abbreviated transcription (Latin):
apud d̾m ꝑire poterit. quod fidelis be-¬
ingnitas erogarit: dum quodcumq tri
buit. id sibi recondit ad premium: Beati
enim misericordes: qm̃ ipsoꝵ miserebitur
ds Nec delictoꝵ memoria erit: ubi testi¬
moniũ pietatis affuerit: Quarta igitur
et sexta feria inunemꝰ: sabbato aut̃ uigi¬
lias apud beatissimum petrum apłm ce-¬
lebremus: cunius nos orationib. et aspiri-¬
talib immicis. et acorporeis hostib con¬

Expanded text:
apud Deum perire poterit quod fidelis benapud Deum perire poterit quod fidelis benignitas erogarit, dum quodcumque tribuit ad subsidium, id sibi recondit ad praemium. Beati enim misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus ; neque delictorum memoria erit ubi 316 testimonium pietatis affuerit. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum Petrum aperamus, cujus nos orationibus et ab spiritualibus inimicis, et a corporeis hostibus con
Abbreviated transcription (Latin):
tudo est ordinata ieiunii: ut siquid forte
inter ipsa festiuitatum gaudia. negligens
libertas. et licentia mordinata p̃sũpsit:
hoc religiosȩ abstinentiȩ censura castiget:
Quȩ obhoc quoq studiosius exequenda
est: ut illa innobis. quȩ hac die eccłȩ
diuinitus sunt collata. ꝑmaneant: Tem-¬
plum enim facti sp̃s scĩ. et maiori quam
umquam. copia duuini fluminis irriga-¬
ti: nullis debemus concupiscentiis uinci.
nullis uitiis possideri: ut uirtutis habi¬
taculum. nulla sit contaminatione pol-¬
lutum: Quod utiq regente atq adiu-¬
uante dño. omĩb obtinere possibile est:
si ꝑ ieninii purificationem. ac miscdiȩ
largitatem. studeamus et peccatoꝵ sordibꝰ
liberariꝰ. et caritatis fructib ẽẽ fȩcundi:
Quicquid enim in cybos pauꝑum. incu¬
rationes debilium. in pretia captiuooꝵ.
et inquęlibet oꝑa pietatis impenditur:
ñ minuitur sed augetur: Nec uinquam

Expanded text:
tudo est ordinata jejunii: ut si quid forte tudo est ordinata jejunii: ut si quid forte inter ipsa festivitatum gaudia negligens libertas et licentia inordinata praesumpsit, hoc religiosae abstinentiae censura castiget: quae ob hoc quoque studiosius exsequenda est, ut illa in nobis quae hac die Ecclesiae divinitus sunt collata permaneant. Templum enim facti Spiritus sancti, et majore quam umquam copia divini fluminis irrigati, nullis debemus concupiscentiis vinci, nullis vitiis possideri, ut virtutis habitaculum nulla sit contaminatione pollutum. CAP. IV. Quod utique regente atque adjuvante Domino omnibus obtinere possibile est, si per jejunii purificationem, ac per misericordiae largitatem studeamus et peccatorum sordibus liberari, et charitatis fructibus esse fecundi. Quidquid enim in cibos pauperum, in curationes debilium, in pretia captivorum, et in quaelibet opera pietatis impenditur, non minuitur, sed augetur, nec umquam
Abbreviated transcription (Latin):
or. quanto fuerit substantia carnis
exemplis et tradi tionib suis õs
eccłȩ filios imbuerunt. tyrocinium
turi. abstinentiȩ arma raꝑent: quib
uitioꝵ incentiua truncarent: Inuisi¬
biles enim aduersarii. et incorporales
hostes non erunt contra nos ualidi:
si nullis carnalib desideriis fuerimꝰ
immersi Cupiditas quidem nocen¬
di. intemptatore ꝑpetua est: s ĩ ermis
atq inefficax erit. si nichil innobis unde
contra nos pugnet inuenerit: Quis aũt
hac fragili carne circũdatus. et inisto mor-¬
tis corꝑe ꝯstitutꝰ etiã qͥ multũ ualdeq ꝓfecerit.
ita iam de sua salute sit securus: ut
ab omĩum se illecebrarum ꝑiculo credat
alienum: Donet licet scĩs suis cotidianã
grã diuin̾a inctoriam: non aufert tam̃
dimicandi materiam: quia et hoc ipsũ
de miscđia ꝓtegentis est: qui naturȩ mu-
dentis exegimus. postq ꝑceptum scĩ sp̃s
donum. salubriter et necessariȩ. consue¬

Expanded text:
or, quanto fuerit substantia carnis or, quanto fuerit substantia carnis exemplis et traditionibus suis omnes Ecclesiae filios imbuerunt, tirocinium turi, abstinentiae arma caperent, quibus vitiorum incentiva truncarent. Invisibiles enim adversarii et incorporales hostes non erunt contra nos validi, si nullis carnalibus desideriis fuerimus immersi. Cupiditas quidem nocendi in tentatore perpetua est, sed inermis atque inefficax erit, si nihil in nobis unde contra nos pugnet invenerit. Quis autem hac fragili carne circumdatus, et in isto mortis corpore constitutus, etiam qui multum valideque profecerit, ita jam de sua salute securus sit, ut ab omnium se illecebrarum periculo credat alienum? Donet licet sanctis suis quotidianam gratia divina victoriam, non aufert tamen dimicandi materiam: quia et hoc ipsum de misericordia protegentis est, qui naturae mutadentis, exegimus, postque perceptum sancti Spiritus donum, salubriter et necessarie consue
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi festiuitatẽ dedes¬
censione scĩ sp̃s consecratam:
sequitur ut nostis sollenne
iciunium: quod animis corporibq curan¬
dis salubriter institutum: denota nobis
est obseruantia celebrandum: Repletis
namq apłis uirtute ꝓmissa: et incorda
eoꝵ spũ ueritatis ingresso: non ambigi.¬
mus inter cetera cȩlestis sacramenta doc¬
trinȩ. hanc sp̃alis continentiȩ discipli¬
nam de paracliti magisterio primitus
fuisse conceptam: ut scĩficatȩ ieiunio
mentes. conferendis sibi carismatib
fierent aptiores: Aderat quippe xp̃i dis¬
cipłis ꝓtectio omĩpotentis auxilii: et
principib nascentis ȩccłȩ. tota patris
filiiq diuinitas. in presentia sc̃ĩ sp̃s p̃si¬
debat: Sed contra instantes impetus
ꝑsequentium. contra mninaces fremitꝰ
impioꝵ. noncorporis fortitudine. nec
carnis erat saturitate certandũ: cum
hoc maxime hominis interiora cor-¬
rumpat. quod exteriora delectat: et
tanto fiat rationalis anima purgati¬

Expanded text:
dilectissimi, festivitatem descensione sancti Spiritus consecratam sequitur, ut nostis, solemne jejunium, quod animis corporibusque curandis salubriter institutum, devota nobis est observantia celebrandum. Repletis namque apostolis virtute promissa, et in corda eorum Spiritu veritatis ingresso, non ambigimus inter caetera coelestis sacramenta doctrinae, hanc spiritalis continentiae disciplinam de Paracleti magisterio primitus fuisse conceptam: ut sanctificatae jejunio mentes conferendis sibi charismatibus fierent aptiores. Aderat quidem Christi discipulis protectio 314 omnipotentis auxilii, et principibus nascentis Ecclesiae tota Patris Filiique Divinitas in praesentia sancti Spiritus praesidebat. Sed contra instantes impetus persequentium, contra minaces fremitus impiorum, non corporis fortitudine, nec carnis erat saturitate certandum; cum hoc maxime hominis interiora corrumpat, quod exteriora delectat; et tanto fiat rationalis anima purgati
Abbreviated transcription (Latin):
tu & iterum. si non potest inquit calu
iste transire a me nisi bibam illum: fiat
uoluntas tua. hecuox capitis: salꝰ ẽ totiꝰ corꝑis.
hec uox om̃s fideles instrux̃.: õs cõfessores acccn¬
dit. om̃s martyres coronauit. Ñqͥs mundi
odia. quis temptationum turbines. quis
posset ꝑsequutaꝵ suꝑare terrores. isi
uoluntas tua: Discant igitur hanc
õ gmps. gratis austificati: Et cum aduer¬
sras trorintis alicuius temptationis in¬
edf it pa e sidio podentissime rationis
aaatar ⁊ supato tremore formidinis.

Expanded text:
tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare terrores, nisivoluntas tua?  Discant igitur hanc dempti, gratis justificati; et cum adversitas violentae alicujus tentationis incubuerit, praesidio potentissimae orationis utantur: ut superato tremore formidinis,
Abbreviated transcription (Latin):
plena miraculis: ideo aut falsis lacrimis
aut simulato sopcie dormiuit: In nr̃a hu¬
militate contemptus: innr̃a mestitudine
contristatus: in nr̃o est dolore crucifixus
Passionem enim mortalitatis nr̃e. ob hoc
miscdia subiit ut sanatet. obhoc untꝰ reepit ut uinc̾et.
Qd ysaias aꝑtissime ꝓpħauit dicens. Hic peccata
nr̃a portat. & pronobis dolet: & nos puta¬
uimus illum ẽẽ indolore. et plaga. & uex¬
atione: Ipse aũt uulneratus est ꝓpter fa¬
cinora nr̃ã. et infirm atus est ꝓpter pec¬
Cum itaq dilectissim dĩ filius dicit.
pater si fieri potest transeat ame calix
iste. nr̃ȩ utitur uoce naturȩ. et causam
agit fragilitatis et trepidationis huma-¬
nȩ: ut inhis quȩ toleranda sunt et pa-¬
tientia roboretur: et formido pellatur:
Deniq cessans hoc ipsum petere excusa¬
to quadammodo nr̃e infirmitatis me-¬
tu. inquo nobis remanere non expedit:
in alium affectum transit. et dicit᷑. ue-¬
runtam̃ non sicut ego uolo: s sicut

Expanded text:
plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat et pro nobis dolet et nos putavimus ipsum esse in dolore et in plaga et vexatione, ipse autem vulneratus est propter facinora nostra et infirmatus est propter pecdilectissimi, Dei Filius dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , nostrae utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae: ut in iis quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rigendum. siquid inse inuentum fue-¬
rit quod reprehensione sit dignum:
Decet enim intalib causis hoc maxi-¬
me ꝓuideri. ut sine strepitu concerta-¬
tionum et caritas custodiatur: et ueri-¬
tas defendatur fr̃ km̃ȩ. Et ideo quia
dilectio tua de tanta causa necessar io
nos uidet eẽ sollicitos: quam plenissi¬
me et lucide uniuersa nobis quod an-¬
te facere debuit indicare festinet. ne
inter assertiones partium aliqua am-¬
biguitate fallamur: et dissensio quȩ
insiuis initiis abolenda est nutriatur
cum incorde nr̃o ea obseruantia deo
inspirante ꝑmaneat. ne consticutiones
uenerabilium patrum diuinitus robo¬
rate: et ad soliditatem fidĩ ꝑtinentes:
praua cuiusquam interpretatione uio-¬
lentur: Ds̃ te custodiat incolumem

Expanded text:
rigendum, si quid in se fuerit invenrigendum, si quid in se fuerit inventum quod reprehensione sit dignum. Decet enim in talibus causis hoc maxime provideri, ut sine strepitu concertationum et charitas custodiatur, et veritas defendatur, frater charissime. Et ideo quia dilectio tua de tanta causa nos videt necessario esse sollicitos, quam plenissime et lucide universa nobis, quod ante facere debuit, indicare festinet, ne inter assertiones partium aliqua ambiguitate fallamur, et dissensio, quae in suis initiis abolenda est, nutriatur, cum in corde nostro observantia, Deo inspirante, permaneat, ne constitutiones venerabilium Patrum divinitus roboratae et ad soliditatem fidei pertinentes prava cujusquam interpretatione violentur. Deus te incolumem
Abbreviated transcription (Latin):
qua iustitia a commnunione eccłȩ fue-¬
rit separatus: S respitientes ad cau-¬
sam factitui : nosse uolumus rationẽ.
et usq ad nostram notitiam cuncta
deferri : qm̃ nos qui sacerdotum dñi
matura nolumus ẽẽ iuditia. nicbil
possumus incognitis rebus incusquã
partis preuiditium diffinite: prius¬
quam uniuersa quȩ gesta sunt uera-¬
citer audiamus E ideo fraternitas tua
ꝑidoneam maxime aptamq ꝑsonam
plenssima nobis relatione significet
quid contra antiquam fidem nouita¬
tis emerserit. quod seueriori sententia
dignum fuerit uindicari: Nam et ȩccłȩ
moderatio et religiosissimi principis
fides. multam nobis sollicitudinem
xp̃ianȩ pacis indicunt: ut amputatis
dissensionib fides catholica inuiolata
seruetur. ethis qui praua defendunt
aberrore reuocatis : nr̃a auctoritate
quoꝵ fides ꝓbata fuerit mumantur:
Nec aliqua poterit exhac parte difficul¬
tas afferri: cum memoratus prb̃r libel-¬
lo ꝓpͥo sit ꝓfessus paratum se ẽẽ ad cor-¬

Expanded text:
qua justitia a communione Ecclesiae fuerit separatus. Sed respicientes ad causam, facti tui nosse volumus rationem, et usque ad nostram notitiam cuncta deferri; quoniam nos, qui sacerdotum Domini matura volumus esse judicia, nihil possumus incognitis rebus in cujusquam partis praejudicium definire, priusquam universa quae gesta sunt veraciter audiamus. Et ideo fraternitas tua per idoneam maxime aptamque personam plenissima nobis relatione significet, quid contra antiquam fidem novitatis emerserit, quod severiori sententia dignum fuerit vindicari. Nam et Ecclesiae moderatio et religiosissimi principis fides multam nobis sollicitudinem Christianae pacis inducunt, ut amputatis dissensionibus fides catholica inviolata servetur, et, his qui prava defendunt ab errore revocatis, nostra auctoritate, quorum fides probata fuerit, muniantur. Nec aliqua poterit ex hac parte difficultas afferri, cum memoratus presbyter libello proprio sit professus paratum se esse ad cor