comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutile legatum ẽ. ¶ Siquis pꝰ
testam̃tum fcm̃ fundo ticrano
legato ꝑtem aliqͣm adiet̾at quã
sundo ticiatio destinaret. id ꝙ ad
iectum est exigi a legatario põt
⁊ similis est causa alinuonis. et
maxime si ex alio agro qui fu̾it
eiꝰ cum testam̃tum fac̾et. eam ꝑ¬
temadietit᷑ ꝙ si pꝰ testam̃timn
fc̃m ex sundo ticiano aliquid de¬
traxit.⁊ alii fundo adiecit.inden¬
legatariꝰ petiturꝰ sit. an ħ minus
quasi fundi ticiaui desierit ẽẽ.¬

Expanded text:
tum est.Si quis post testamentum factum fundo Titiano legato partem aliquam adiecerit, quam fundi Titiani destinaret, id quod adiectum est exigi a legatario potest et similis est causa alluuionis et maxime si ex alio agro, qui fuit eius cum testamentum faceret, eam partem adiecit.Quod si post testamentum factum ex fundo Titiano aliquid detraxit et alii fundo adiecit, uidenlegatarius petiturus sit an hoc minus, quasi fundi Titiani esse de
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. O rege legato ⁊ que post¬
ea accedunt ad legatariũ ꝑtinẽt.
cora iiuo testa tore mortua eẽnt
m eoꝵq locum aliqua eẽnt sub¬
stituta einnd̾ gregem iunder ⁊ si
diminutum ex ed grege pecus
dicare posse. qͣmuis grex desisset
eẽ.q̃mad̾m insula legata si con¬
Abustaeẽt area posset uendicari.

Expanded text:
.Grege legato et quae postea accedunt ad legatarium pertinentcora uiuo testatore mortua essent in eorumque locum aliqua essent substituta, eundem gregem uideri: et si deminutum ex eo grege pecus dicari posse, quamuis grex desisset esse: quemadmodum insula legata, si combusta esset, area possit uindicari.
Abbreviated transcription (Latin):
R ut relarum estapud sextum
mancipasset pacer filiam ipm̃
quo ꝯuenm posse. ¶Lucius ti¬
tuis filie sue nomme .c. in dotem
ꝓmisit seio gaio. ⁊ intͥgaium ⁊¬

Expanded text:
t relatum apud Sextum mancipasset pater filiam, ipsum quoque conueniri posse. Lucius Titius filiae suae nomine centum doti promisit Gaio Seio: inter Gaium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓbetur culpa mulieris mͣ¬
tamonium dissolutum
an possit maritus ꝑꝑ culpam
R. etiam si ut heres institu¬
tusa patre ticius queniret᷑
tamen si sponsalib non cõ¬
õsensiss culpam mulieris ml¬

Expanded text:
betur culpa mulieris matrimonium dissolutum, an possit maritus propter cu respondit, etiamsi ut heres institutus a patre Titius conueniretur, tamen, si sponsalibus non consensisset, culpam mulieris m
Abbreviated transcription (Latin):
nod̾ sit usus fruct᷑ ĩ dotẽ datus.Si
eũ hr̃et mulier ftuctũ uiro cunis
erat ꝓpͥctas fũdi usũsruttũ cesserit.
inch muhiet ħedi fuo relmq̃t de be¬
bat᷑ emĩ er usus fruct᷑ qui ad ħ̾edes ñ
solet tnsireQuod s̃di sui fruit̃
Siu̾o alienata sit ꝓpͥetas autaliquis
fundi suusũfructũ mulietis inssu
und eiꝰ ded̾it ĩ dotẽ inspiciend̾ ẽ pͥmũ
q̃mad̾m mulieri possit restitui. põt
uiruite suo cedat mulieti. simq eã
patiat᷑uil si se actõmodai̾t dñs ꝓpͥe¬

Expanded text:
modum sit usus fructus in dotem datus. si, cum haberet mulier fructum, uiro, cuius erat proprietas fundi, usum fructum cessit, nihil mulier heredi suo relinquet: debebatur enim ei usus fructus, qui ad heredem non solet transire. quod si fundi sui fructum si uero alienata sit proprietas aut aliquis fundi sui usum fructum mulieris iussu uiro eius dederit in dotem, inspiciendum est primum, quemadmodum mulieri possit restitui: potest uir iure suo cedat mulieri fruique eam patiatur, uel, si se accommodauit dom
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ eẽt dos oĩs scieuxori ł gaio
seio auo mat̾no reod̾et. restituet᷑¬
q̃ro cum seiꝰ anus mat̾mis stacim
uita definictꝰ sit. ⁊ sei pꝰea sine crapa
sua di̾tit. uno pr̃e suo ĩ cuiꝰ põta¬
te ẽ anrcinaccio ex hoc pacto ex sti¬
pulatõne ꝯpetat. ⁊ utr̃ h̾ediaui n¬
at̾mi exstipłatu an nepti ꝯpeti ͭ s.
ĩ ꝑsoia quid̾ neptis ind̾i ĩntiliter

Expanded text:
ctum esset, dos omnis Seiae uxor‹i› uel Gaio Seio auo materno redderetur restitueim uita defunctus sit et Seia postea sine culpa sua diuorterit uiuo patre suo, in cuius potestate est, an et cui actio ex hoc pacto e‹t› stipulatione competat et utrum heredi aui materni ex stipulatu an nepti. respondi in persona quidem neptis uideri inutiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. Hocalem senmiur
inuita uxoremaniusit he¬
res solusamiꝰ a lib̾tonistitucuᷤ
porcõem heonatis qͣm ut pãt¬
mis ꝯseqm potuit acdeuint.
restituere d arcͥam u̾o portõm
dotis iuditis si modo uxor mna

Expanded text:
. Dotale‹m› seruum uir inuita uxore manumisit. heres solus uir a liberto institutus portionem hereditatis, quam ut patronus consequi potuit ac debuit, restituere debet, alteram uero portionem dotis iudicio, si modo uxor ma
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Preoio eincto sine dolo et
cisspau p̾cium pecẽti mulie¬
ri doli mali exceptõm obet̃. ꝯseqͥ
em̃ eam p̾cuim fũdi eiucti eudẽs
causa dos redoidebet. ip̃eres restitue¬
tõnisluri bom arbit᷑tu. q̃ u̾s ñ ex¬

Expanded text:
 praedio euicto sine dolo et culpa uiri pretium petenti mulieri doli mali exceptionem obesse: consequi enim eam pretium fundi euicti euidens causa dos reddi deberet, ipsae res restituetionis uiri boni arbitratu, quae ue
Abbreviated transcription (Latin):
beralem assumptos ꝙͣuis seruã
postea fuisse donstit̾it peti ñ pos¬
se placuit sumptꝰ uero nccͣios
⁊ utiler in p̾dia que dotalia nde¬
bantur factos ꝯpensatis fructibꝰ
ꝑceptisad finem suꝑfim su̾ari
ꝯuenit. ¶ usuras mi̾ate dotis

Expanded text:
beralem absumptos, quamuis seruam fuisse postea constiterit, peti non posse placuit. sumptus uero necessarios et utiles in praedia quae dotalia uidebantur factos, compensatis fructibus perceptis, ad finem superflui seruari conuenit. Usuras numeratae dotis
Abbreviated transcription (Latin):
¶donũnumꝰ oꝑas ĩpom eiqmex fidei¬
posse seidretusare obugari se passus
donasseiidetur. Hermog̾.ł
⁊ ꝓnepos qui lib̾tempciis ꝯsensit ope¬
rarinu eractõem anitit nam hec

Expanded text:
munus operas imponi ei, qui ex fideiposse se id recusare, obligari se passus donasse videtur. Hermogeniaet pronepos, qui libertae nuptiis consensit, operarum exactionem amittit: nam haec,
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti silibratiꝰ sit⁊ aliᷤ patronꝰ uiłoꝵ
stribendoꝵ oꝑas edat. alteru̾o ꝑegre
cum sins ꝓsicisceus oꝑa tustodte domꝰ
cimdixit suchil enimuetat dũ
custodit domũ tibros strid̾e hocita
ncratiꝰ nbris ñbranaꝵ scͥpsit. Her̃.

Expanded text:
ueluti si librarius sit et alii patrono librorum scribendorum operas edat, alter uero peregre cum suis proficiscens operas custodiae domus ei indixerit: nihil enim uetat, dum custodit domum, libros scribere. hoc ita Neratius libris membranarum scripsit. 50
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sint ⁊ ĩ qͣntũ fac̾epossunt dampnã¬
tur uer exceptões doli patiutail uis
metus ue cã. uł int̾ccm. uñ ui uł qd̾
ui patiunt᷑ uec defe̾ntes insimand̃
de calumpina uiant uͦ non ⁊ si uen¬
itis nõie ĩ posso̾em calumpnie cansa¬

Expanded text:
non sint. Et in quantum facere possunt, damnantur. Nec exceptiones doli patiuntur uel uis metusue causa, uel interdictum unde ui uel quod ui patiuntur. Nec deferentes iusiurandum de calumnia iurant. Nec non et si uentris nomine in possessionem calumniae ca
Abbreviated transcription (Latin):
neritad lib̾catem oꝑe ei ĩpoĩte ulłm
esfcm̃ hẽbuntꝰ s necis cui hona addi¬
fidei ꝯunssarias acceꝑunt. qͣnnuis si¬
dei ꝯmnssanas lib̾tates qmacceꝑunt
lib̾ciut sunt ꝓprii quos nulla nccͣite
cogente maiumisst. ¶Iudicium de
oꝑis tunc locum ht̃ cumoꝑe pret̾ie¬
ñ ꝑhibetur. patronꝰ oꝑas erige̾ Si
inpribes sit patronꝰ uoliuitate eiꝰ ñ
indet᷑ lib̾tamipta isi tutoris auct̃as
noluntati accessit. ratiquo habitio
possedm̃s consentiunt. ¶Ip̃ .x¬

Expanded text:
nerit ad libertatem, operae ei impositae nullum effectum habebunt. Sed nec cui bona addifideicommissarias acceperunt, quamvis fideicommissarias libertates qui acceperunt, liberti, ut sunt proprii, quos nulla necessitate cogente manumisimus. Iudicium de operis tunc locum habet, cum operae praeterienon prohibetur patronus operas exigere. Si impubes sit patronus, voluntate eius non videtur liberta nupta, nisi tutoris auctoritas voluntati accesserit. Rati quoque habitio posse omnes fere consentiunt. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
site sint dubita ñ oꝑt aduutti pos¬
sebonoꝵ posso̾em. nec enĩopꝰ ẽ aꝑire
noscatim scmł aũt exaitisse tabłas
mortuo testatore desid̾atim tam ⁊ si
etare desid̾antur. qr̃isi⁊ p̾teamt̾

Expanded text:
sitae sunt, dubitari non oportet admitti posse bonorum possessionem: nec enim opus est aperire noscatur. Semel autem exstitisse tabulas mortuo testatore desideratur, tametsi exstare desierint: quare et si postea
Abbreviated transcription (Latin):
licet sine ꝑte hr̃s institut᷑ ẽ nam qͥ
sine ꝑte hr̃s institutꝰ est uacantem
portẽem uł aliam assem octupat ꝙ
qua ĩstitut᷑ ẽ. uet bonoꝵ posso̾em pe¬
tere põt id eueĩt si quis hr̃dem insti¬
tuat ticiꝰ qͣuarta ex ꝑte pͥore testõ eũ
hr̃dem smptum labeo hr̃s esto. ist¬

Expanded text:
licet sine parte institutus sit: nam qui sine parte heres institutus est, uacantem portionem uel alium assem occupat. quod qua institutus est, nec bonorum possessionem petere potest. id euenit, si quis ita heredem instituat: 'Titius quanta ex parte priore testamento eum heredem scriptum habeo, heres esto'
Abbreviated transcription (Latin):
ilibͥtus moram ĩ oꝑis fea̾t fideussor
tenet᷑ mora fidenissoris ĩ nuillo extat
ĩ noĩe debito. fideuissor ⁊̃ ex sua mora
in obligatõne retinetur.dem. ł
negociatõer in eadem cuntate ⁊ eo¬
dem loco ĩinto patrono ex̾cere possit.¬

Expanded text:
libertus moram in operis fecerit, fideiussor tenetur: mora fideiussoris nulla est. at in homine debito fideiussor etiam ex sua mora in obligatione retinetur. 45 Idenegotiationem in eadem ciuitate et eodem loco inuito patrono exercere possit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ eẽ dicatun forte exanciaia eoitus.
Iuł stripsit adbuc carbon ano locũ
eẽ ꝙ ⁊ diuus puis sepsit. Nam uel
cissimꝰ quisq maiore ĩiuria ĩpube¬
reniafficiat ꝙ ⁊ pluia ⁊ grauiora
decomentiatur s ⁊s ip̃e defudtꝰ

Expanded text:
e dicatur forte ex ancilla editus, Iulianus scripsit adhuc Carboniano locum esse: quod et diuus Pius rescripsit: nam uel cissimus quisque maiore iniuria inpuberem adficiat, quod et plura et grauiora de eo mentiat
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ciancipat̾ intestati ꝑr̃is bouoꝵ
posso̾em accep̃ niepos ex eodem ĩ faum¬
lia retent᷑ s euussẽ hr̃ditatis cũ eno¬
limũto conatõishẽbit. Idem nepos
si postea posso̾em ĩtestati pr̃is accipi¬
⁊ ĩ familia retento bona sua ꝯferre

Expanded text:
mancipatus intestati patris bonorum possessionem accepit. nepos ex eodem in familia retentus semissem hereditatis cum emolumento collationis habebit. idem nepos si postea possessionem intestati patris accipiet in familia retento bona sua conferre
Abbreviated transcription (Latin):
ulianꝰ .ł. unr tabule testam̃ti
płium sigtus signate eẽnt q̃dam
ex huis ñ parent. septemi tñ signa
ĩnaneant sufficitad lonoꝵ possd̃¬
uenidandam septem testiũ signa
parcre. licet ñ oĩm qui signau̾int
maneant signa. ¶ deurł¬

Expanded text:
um. Cum tabulae testamenti plurium signis signatae essent et quaedam ex his non parent, septem tamen signa maneant, sufficit ad bonorum possessionem dandam septem testium signa comparere, licet non omnium qui signauerint maneant signa. 8 Ide
Abbreviated transcription (Latin):
nadierit hr̃ditatemi s ⁊ filia uel
ueptis maũmssa sit ⁊ prułauus
que lib̾tati stã ułmposita su̾rnt.
precorinch̾ edicit. et iõ fristra pat̾
oꝑa scipuladĩ de fio Map̃ .ł.

Expanded text:
adierit hereditatem. sed et si filia uel neptis manumissa sit et pater uel auus quae libertatis causa imposita fuerint, praetor nihil edicit, et ideo frustra pater operas stipulabitur de f
Abbreviated transcription (Latin):
iure ei accrestet hr̃or enim scripto sit̃
portõ hr̃ditatis ita ⁊ bonoꝵ possoᷤ accͥscit.
¶Si sinis hr̃s scriptus sit ei dnõ defcur
bonoꝵ posso̾ad q̃m hr̃ditas ꝑtinebit.
ambistabatenum cum diũo bonoꝵ p̾¬
enmalienauit ⁊ cepit eẽ septicii eue¬
uitut si septiciꝰcum uissit. septicio

Expanded text:
iure ei adcrescet: heredi enim scripto sicut portio hereditatis, ita et bonorum possessio adcrescit. Si seruus heres scriptus sit, ei domino defertur bonorum possessio, ad quem hereditas pertinebit: ambulat enim cum dominio bonorum poseum alienauit et coepit esse Septicii: euenit, ut, si Septicius ‹e›um iusserit, Septicio
Abbreviated transcription (Latin):
ftñ ẽ. ⁊ iõ qi incentenariilib̾ti uõis
iccum ħebit patronꝰ. quicad igitur
quaq̃ rõneanenauit es alienatio
nultiꝰ ẽmoñitiꝰ prine si qua aliena¬
rat ĩ fraudem patroni adhuctamẽ
postauenatõem maior ceritenanio
temaneataliemtõ quid̃ uires ha¬
bebit. umptam̃ ꝑ famanã ⁊ calui¬

Expanded text:
t, et ideo quasi in centenarii liberti bonis locum habebit patronus: quidquid igitur quaqua ratione alienavit, ea alienatio nullius momenti est. plane si qua alienaverit in fraudem patroni, adhuc tamen post alienationem maior centenario remaneat, alienatio quidem vires habebit, verumtamen per Favianam et Cal
Abbreviated transcription (Latin):
unam lũt qui ĩ põtate remansit
alt̾am nepos adoptatꝰ ĩ iocum ali
t̾riam emãcipatꝰ cum filio suo qui
neptis loco su̾it s̾ ⁊ si mortuo filio
alt̾ ex nepotib ĩ locumi silii adopta¬
tus fu̾it tres ꝑtess bouis sient. c̃sit
equiꝰ eiumn qui ĩ locũ filua doptatꝰ ẽ

Expanded text:
unam habeat qui in potestate remanserit, alteram nepos adoptatus in locum filii, tertiam emancipatus cum filio suo, qui nepotis loco fuerit. sed etsi mortuo filio alter ex nepotibus in locum filii adoptatus fuerit, tres partes in bonis fient, cum sit aequius eum, qui in loc
Abbreviated transcription (Latin):
tis aitin semisses bonoꝵ fient
stunc nͥo post ꝯsticutõem diui pii
si ꝯseriatur pais nepoti utrũ iurit
anqͣrta debeat seruari. siam si in
ĩunam ꝑten cum pr̃e suo ⁊ ꝓpona

Expanded text:
ris attinet, semisses bonorum fient: nunc uero post constitutionem diui Pii si conseruatur pars nepoti, utrum uirilis an quarta debeat seruari? nam si in in unam partem cum patre s
Abbreviated transcription (Latin):
beac unde sustentare se p̾sit. qura
uideutur queita pr̃ant ip̃i pr̃ari qui
ĩntero ẽ Euratoruentri datus sol¬
forte ei quinat bonoꝵ posso̾r futinꝰ
ẽdenegassealmĩta indeam᷑. dẽ ⁊̾¬

Expanded text:
beat, unde sustentare se possit, quia uidentur quae ita praestantur ipsi praestari qui in utero est. Curator uentri datus solforte ei, qui natus bonorum possessor futurus est, denegasse alimenta uideamur. 7
Abbreviated transcription (Latin):
resesto. uł quposttre. mĩses neut̾
ĩ posso̾em utiq mictet. quia aliqͦ
caũ suus hẽs futurꝰ ẽ. et sane benig¬
tebit ne quis sꝑaturanteuitam
necetur. ¶Restissimeã pretor nꝰ¬

Expanded text:
res esto' uel 'qui post tres menses', uenter in possessionem utique mittetur, quia aliquo casu suus heres futurus est: et sane benigtebit, ne qui speratur ante uitam necetur. Rectissime autem praetor nu
Abbreviated transcription (Latin):
sieo .x minꝰ d ferre nepos ĩ locũ filii
adoꝑtatꝰ qͣm si ab extraneo ec̃tadop¬
tatus. Illudñ int̾eit quota portõ hr̃¬
ditatis ad nepotẽ ꝑtineatan ꝑ qͣm
modicã nam⁊ s modica sitat tam̃

Expanded text:
im minus debet ferre nepos in locum filii adoptatus, quam si ab extraneo esset adoptatus. Illud non interest, quota portio hereditatis ad nepotem pertineat, an perquam modicam: nam et si modica sit, attamen
Abbreviated transcription (Latin):
isse dic̃. quero si bona sua eimnan¬
ciptus ꝯferre debeat. pauł. notat
puto eo ꝯfendum eẽ exacta cautõ¬
neutuictus sic̃ hr̃ditatẽ Ita ⁊ q̃
collata sut pr̃et.Iuhanꝰ quo¬
tui: enrancipata bona sua ꝯfre

Expanded text:
isse dicit: quaero, si bona sua ei emancipatus conferre debeat. Paulus notat: puto conferendum esse exacta cautione, ut uictus sicut hereditatem, ita et quae collata sunt praestet. Iulianus. Quotur, emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ex quone potes ñ sunt aũ filius
scmissem cum frliis sinẜ ita ut qua¬
diantem hr̃dicatis ip̃e ferat qͣdranᷤ
ĩ liberos eiꝰ diuidatur S siambo fi¬
tes ferant. nepotes ã residuos qͣdran¬

Expanded text:
tis, ex quo nepotes non sunt, alius filius semissem cum filiis suis ita, ut quadrantem hereditatis ipse ferat, quadrans inter liberos eius diuidatur. sed si ambo fites ferant, nepotes autem residuos quadran
Abbreviated transcription (Latin):
sitiplus h̃tut᷑ ẽ is cui legotum erit
qͣmemancipatꝰ. decreto itaq ista tem¬
ꝑari debẽt. ut hr̃ditatis ꝑtemieman¬
cipatꝰ pr̃et ita nescriptus hr̃s ampliꝰ
tum bonoꝵ possõis nõie remansur
cium fusciañ muindielegatun.
placuit ꝑentes⁊ lib̾os hr̃des quo nisti¬
tutos tueriusq ad ꝑtem uirdlem exẽ¬
plo legator neplus hr̃ent ex istitu¬

Expanded text:
fuerit, plus habiturus est cui legatum erit quam emancipatus. decreto itaque ista temperari debebunt, ut et hereditatis partem emancipatus praestet ita, ne scriptus heres amplius tum bonorum possessionis nomine remansurcium Fuscianum Numidiae legatum placuit parentes et liberos heredes quoque institutos tueri usque ad partem virilem exemplo legatorum, ne plus haberent ex institu
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͣm ĩ reb su̾it hinuaniscum
tere nec legata cinqͣm pr̃anda. ꝙ
si p̾t mortem testatoris añ aditam
hr̃oitatem institut deressint. ꝯtra
ipõs quid̾ inderi petitã u̾mptam̃

Expanded text:
quisquam in rebus fuerit humanis, cum tere nec legata cuiquam praestanda: quod si post mortem testatoris ante aditam hereditatem instituti decesserint, contra ipsos qui
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾tus an petitam bonoꝵ posso̾em
arrogand̾ seded̾itanuitit ꝯtrata¬
bulas bonoꝵ possoem. Siquis
filio suo emancipato nepotẽ ꝯ̃m
ex eo retinuerat ded̾it ĩ adoptõem

Expanded text:
ritus ante petitam bonorum possessionem adrogandum se dederit, amittit contra tabulas bonorum possessionem. Si quis filio suo emancipato nepotem, quem ex eo retinuerat, dederit in adoptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
der̾e explorareũ ꝑ calũpniã satispe¬
tatudeauaressimatim d cognos¬
cere Si ꝓcuratorsatis legatoꝵ ie
gatoꝵ dessdet.si qmid̾ mandatũ ei sig
ũ ħebit nct̾e derato cau̾e.s erit ei
satisdandꝰ. Si u̾odubitetaumanda.¬
tum sit ułũ sit de nuo cautõ entexi¬
genda ¶Si semei alit satudatum

Expanded text:
ere explorare, num per calumniam satis petatur: de qua re summatim debet cognoscere. Si procurator satis legatorum desideret, si quidem mandatum ei sit, non habebit necesse de rato cauere, sed erit ei satisdandum: si uero dubitetur, an mandatum sit uel non sit, de rato cautio erit exigenda. Si semel fuerit satisdatum,
Abbreviated transcription (Latin):
fiscum ⁊ ꝯtra reni puplicam adm¬
n debeantamdã ut puta uenter.
It furiosus itemis qui captun bo¬
noꝵ possoem petit ¶Ubicumq
leruł senatꝰ uł ꝯstitutõ caꝑe hr̃dita¬
tem ꝓhilet⁊ honoꝵ possõ cessat.¬

Expanded text:
fiscum et contra rem publicam admitti debeant quidam, ut puta uenter, item furiosus, item is qui captiui bonorum possessionem petit. Ubicumque lex uel senatus uel constitutio capere hereditatem prohibet, et bonorum possess
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰsõem denegariei ꝑ secutõem hr̃¬
ditatis frĩs mnpub̾is mortui amia
pr̃e substitutus ẽ. ¶ Gilegata fue¬
runt relicta libis ⁊ extrancis. licet
utroꝵq pr̃acio legis falcidie locum
fac̾et legata quo lib̾oꝵ resciid̾et
legata lib̾oꝵ augentur. s ⁊̃ si por¬

Expanded text:
denegari ei persecutionem hereditatis fratris impuberis mortui, cui a patre substitutus est. Si legata fuerint relicta liberis et extraneis, licet utrorumque praestatio Falcidiae locum faceret legataque liberorum reccideret, legata, liberorum augentur. S
Abbreviated transcription (Latin):
epda ẽ est enĩuitis magis qͣm corpo¬
rib posso. deiuq ⁊ si nichil corꝑare
s sit ̃ hr̃dunte at tam̃ reste erus bo¬
noꝵ posso̾em agnitam labeoant.
turfiut. Inuntoã nemim bonoꝵ
tatib ⁊ deciiis ⁊ corꝑib bonoꝵ pos

Expanded text:
m corporis possessio. denique etsi nihil corporale est in hereditate, attamen recte eius bonorum possessionem adgnitam Labeo ait.tur fuit. Inuito autem nemini bonorum tatibus et dec
Abbreviated transcription (Latin):
ita hr̃ditate extestam̃co nullꝰ sit
momĩtrideoq ñ obstareeam nec
ꝵb sietestam̃tum ꝑ omĩa irtitũ
ad notam exhĩdatõis solani ꝓfecis¬
seuideat redit res ad intectati exi¬
tum. ut adu̾sus filĩ sinĩ exasse
hẽtem. auintestato pr̃eemanci¬
patiis p̾torm ꝑtem dimdian cu

Expanded text:
ita hereditate ex testamento nullius sit momenti ideoque non obstare eam nec  testamentum per omnia irritum ad notam exheredationis solam profecisse uideatur, redit res ad intestati exitum, ut aduersus filium suum ex asse heredem ab intestato patr‹i› emancipatum praetor in parte dimidia tu
Abbreviated transcription (Latin):
gis udetur hinc nepotem non
ro enĩ⁊emancipato pr̃e nepotem
quo ⁊ cum pr̃e suo ex eddõ ad nt¬
ti Esliũ hadint ⁊ ex eo uepotem. filiꝰ
emancipatꝰ uł ĩ põtatemanens
admictend̾. de porgatos enĩ mortu¬
oꝵ loco hũdosisi ⁊ pr̃ ⁊ filiꝰ deporta¬
ti sunt. ⁊ ambo restitutr. dicemꝰ ad

Expanded text:
gis uidetur hunc nepotem non to enim et emancipato patre nepotem quoque cum patre suo ex edicto admitti. Filium habuit et ex eo nepotem: filius emancipatus uel in potestate manens admittendum: deportatos enim mortuorum loco habendos. Si et pater et filius deportati sint et ambo restitu
Abbreviated transcription (Latin):
nora p̾stit̾ut hĩdes scͥpti qͣmusure
fuĩme redacte ꝯpetebãt an ⁊ residuas
pr̃are ꝯpeni debeant tocłꝰ tpr̃is an ex
tur statim uẽĩt neu̾int. utrũ iu̾ce¬
cu⁊m̾cedes seruoꝵ restituendis sen¬
sisse. ꝑiuirib hr̃dib institutis in
solidos cosdem fundos obtin̾et. Ocmnde

Expanded text:
nora praestiterint heredes scripti, quam usurae summae redactae competebant, an et residuas praestare compelli debeant totius temporis an ex tur, statim uenierint, utrum merceet mercede seruorum restituenda sensisse. Pluribus heredibus institutis, in solidos eosdem fundos optineret: deinde
Abbreviated transcription (Latin):
cãs ⁊ ꝯdões meẽsciend̾ est. ꝓñ si qua
sit exreptõ que ⁊ petẽtileg̾atũ expõi
solet eamd̾ ex stipłatuquo agẽti
opponendam ẽẽ placet. ¶ Ecuratori
ti noĩe sndeat hr̃s. offiliꝰ atrita ca¬
uere deb̾e. suscuiꝰ nõie taueat dicat

Expanded text:
e sciendum est: proinde si qua sit exceptio, quae petenti legatum opponi solet, eandem ex stipulatu quoque agenti opponendam esse placet. Procuratori ti nomine spondeat heres, Ofilius ait ita cavere debere, si is, cuius nomine caveat, vivat,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ualũtatedenĩcteita demũ locaumi
uabent si die sidei ꝯmissicedente filiꝰ
⁊ nepos eoꝵ inrer̃ natira eẽnt. Cim
aũt ñ suꝑuixit ad diẽ fideiamiss ne¬
pos seq̃ns scnpt᷑a cesset s scd̾mea q̃¬

Expanded text:
ex uoluntate defunctae ita demum locum haberent, si die fideicommissi cedente filius et nepos eorum in natura essent, cum autem non superuixit ad diem fideicommissi nepos, sequens scriptura cesset. respondit ea q
Abbreviated transcription (Latin):
supͣsensum ẽ ĩ boĩs mułiis ꝯpura¬
ri. smeñ sintrestitute q̃ qr ex suipło¬
ne de dote reddenda intͥpoĩca resti¬
lẽoitate̾ ꝯputari. ¶ Que hebat
silũ ⁊ ex eanepotem utrosq ĩmari¬
ti põtateminaritũ exasse scͥpsit hr̃¬
marit᷑ me̾mͥ lñs erit peto sideiq eiꝰ¬

Expanded text:
sponsum est in bonis mulieris computari, sive non sint restitutae, quia ex stipulatione de dote reddenda interposita restihereditatem computari. Quae habebat filium et ex eo nepotem utrosque in mariti potestate, maritum ex asse scripsit heremaritus me
Abbreviated transcription (Latin):
tiut deccta qͣrta. qĩtum ẽ cum uxor
qͣrtam ꝑtem hr̃ditatis p̾sentioie ⁊
reliqͣm post tp̃ alii togata a testaco¬
resinss restitu̾e. an id ꝙ hĩs ei detra¬
xisset qͣrte noĩe ĩ restituendo fideiꝰ¬

Expanded text:
it detracta quarta: quaesitum est, cum uxor quartam partem hereditatis praesenti die et reliquam post tempus alii rogata a testatore fuisset restituere, an id, quod heres ei detraxisset quartae nomine, in restituendo fideic
Abbreviated transcription (Latin):
uamius uñnia res iegata sit uł
Comatur ab hr̃de uł eo nõie caue
sunt legatariũ siue fidei quiis¬
sanũ preror legatoꝵ suandoꝵ cã
mutit. ¶abeo .x¬

Expanded text:
uamuis minima res legata sit uel soluatur ab herede uel eo nomine caueasunt, legatarium siue fideicommissarium praetor legatorum seruandorum causa mittit. 14 Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
alũpno meo p̾tetatem sup̃scͥptam
Dat̾annuas tot ex fiuctu bonoꝵ ꝙ̃
uxori leganis accessura filii prĩmo¬
mõ pret̃ exhibitõem qͣm eque matͥ
nãdauitad annũ etatis eiꝰ.xxu. uixd¬

Expanded text:
alumno meo post aetatem supra scriptam Pater annu‹a› tot ex fructu bonorum, qu‹e›m uxori legauit, accessura filii patrimonio praeter exhibitionem, quam aeque matri mandauit, ad annum aetatis eius ui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponentur ñ dełe restitu̾e ꝑceptõem
cum ip̃e tegator⁊ legata exciꝑe nolu¬
iss. ¶ Maritus uxore instituta br̃de
rimneedariuoloafiliismeis sũmam
dotis eiꝰ quemͥ ꝓ ea illata ẽ eiꝰtemq
ixoris fideioiusitut ꝑtem hr̃oitatis

Expanded text:
ponerentur non debere restituere praeceptionem, cum ipse testator et legata excipi uoluisset. Maritus uxore instituta herederi meae dari uolo a filiis meis summam dotis eius, quae mihi pro ea illata est' eiusdemque uxoris fidei commisit, ut partem hereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
precatẽ tuam qͥtqͥdad te ꝑuen̾it
ex hr̃oitatemea sticho alio meo
restitins ꝙ ut facias sidei tue ꝯmit¬
to q̃itum ẽ cum seiꝰadierit hr̃dita¬
misłtaut unciam hĩditatis ex qua
so restitu̾e debeat. sꝵ. ñ ꝓponisem̃¬
sutan sialiqͣm ꝯtro. u̾siam seiꝰ de
hauc solam unciã exqua ĩsticut᷑ ẽ¬

Expanded text:
pietatem tuam, quidquid ad te peruenerit ex hereditate mea Sticho filio tuo restitues: quod ut facias, fidei tuae committo'. quaesitum est, cum Seius adierit hereditamiserit, an unciam hereditatis, ex qua so restituere debeat. respont, an, si aliquam controversiam Seius de hanc solam unciam, ex qua Stichus
Abbreviated transcription (Latin):
erum spatium tm̃ modo ad ꝯ¬
testandas extusatõis causas.per¬
tinet. þagendo enim negocio
ex die nominatõis ꝯtinui .iiii.
menses constituti sunt.¬
aulus .ẜ. D ost susceptam tu

Expanded text:
erum saptium tantummodo ad contestandas excusationum causas pertinet: peragendo enim negotio ex die nominationis continui quattuor menses constituti sunt. Post susceptam tu
Abbreviated transcription (Latin):
datus cutor fu̾at adico pretore
dixi ͭ letres ubos habere. adiet̃
pret̾ea habenti patruum legi¬
timum tutorem. seuiciose tu¬
tutorem datum. pretorita dec̾¬

Expanded text:
tutor datus fuerat, adito praetore dixit se tres liberos habere, adiecit praeterea habenti patruum legitimum tutorem se uitiose tutorem datum. praetor ita dec
Abbreviated transcription (Latin):
ticius ex trib filiis incolomib
unim babe̾at emancipatum
eius etatisut atratores acciꝑe
debeat Quero sudem ticius
pater petente eodem filio ei¬
ancipato curator ap̃tore detim
an inrepuplro uti possit. et
nichilonim tm filioꝵ no

Expanded text:
Titius ex tribus filiis incolumibus unum habet emancipatum eius aetatis, ut curatores accipere debeat: quaero, si idem Titius pater petente eodem filio emancipato curator a praetore detur, an iure publico uti possit et nihilo minus trium filiorum no
Abbreviated transcription (Latin):
hũti tutor datus e̾ non ẽ tibi
ueccĩa extusatio. Quero ꝯ neo
patruus inpub̾i tutor eẽt an
luchilomiinꝰ tutor remansit
b̾et non caenẽ. rẽ extusatum

Expanded text:
utor datus es, non est tibi necessaria excusatio'. quaero, cum nemo patruus impuberi tutor esset, an nihilo minus tutor remansit.beret, non tamen esse excusatum
Abbreviated transcription (Latin):
dem.ł Quidautem si se ñ
excusau̾it. s amitt̾e noluit cõ¬
tempt᷑ quod cet̾r idoner eẽnt.
hic eium pot̾it conueĩri si ab il¬
lis reseruari non potuiss. s hoc
est piuenda cius qui quodam¬
modo st excusauit. multomag̾
quis dicere debebit. indignum
iudicio pr̃is quia ut suspectus
remonendus est a tutela.
dem ⁊fidelissimos parentes li¬
beris cutores elig̾e solere.⁊ideo
ad suscipiend̾ honus tutele
⁊̃ honore legati eos ꝑsequi. s
cum ꝓponatur id de quo queri¬
tur in pestam̃to legatum me¬
riussysdem pupillo sũbstitut᷑.

Expanded text:
tem, si se non excusauerit, sed administrare noluerit contentus, quod ceteri idonei essent? hic poterit conueniri, si ab illis res seruari non potuisset. sed hoc punienda est eius, qui quodammodo se excusauit. multo magis quis dicere debebit indignum iudicio patris, qui ut suspectus remotus est a tutela. dem et fidelissimos parentes liberis tutores eligere solere et ideo ad suscipiendum onus tutelae etiam honore legati eos persequi. sed cum proponatur is de quo quaeritur in testamento legatum meruisse et idem pupillo substitut
Abbreviated transcription (Latin):
dema. Philosopbi oratores
gramatiti qui puplice iuuenib
ꝓsunt extusantura tutelis nam
posseare puplica qͣmins semei ꝓ¬
batus sit imꝑator nr̃ cum ꝓr̃e ieo

Expanded text:
 Philo- sophi oratores grammatici, qui publice iuuenibus prosunt, excusantur a tutelis. Namposse a republica, quamuis semel probatus sit, imperator noster cum patre Laelio
Abbreviated transcription (Latin):
tatis pupillo ꝯuinctus. uł si pa¬
tronus pupilli liu̾ti tucelam
gerit. ⁊ quis eoꝵa tutela remo¬
uendus ideat optinuĩ fcm̃ est
curatorem ei potius aduingi
pectus remotus ꝑicusum suturi
temꝑis non ꝑgͥnetiliquũ er̃
uidetur remou̾i quid̃a tutela
uel cura rri fuairum aũt non¬

Expanded text:
tatis pupillo coniunctus sit uel si patronus pupilli liberti tutelam gerit et quis eorum a tutela remouendus uideatur, optimum factum est curatorem ei potius adiungi pectus remotus periculum futuri temporis non timet: iniquum enim uidetur remoueri quidem a tutela uel cura
Abbreviated transcription (Latin):
inpnũ uobis ded̾it ticu ẜuus si
cũ eo agti erit noxali aqlie ⁊¬
tioin. locus ncdampnatus ĩso¬
lid̾singnlis notis ded̾e coga. s
potest dici quasi uurũ dampu¬
uiu sit ⁊ mia obligatio ulutriᷤ¬
officio inclicis suuł nttisq no ee

Expanded text:
mnum nobis dederit Titii seruus, si cum eo agemus, erit noxali Aquiliae actioni locus, ne damnatus in solidum singulis noxae dedere cogatur. sed potest dici, quasi unius damnum sit et una obligatio, aut utrisofficio iudicis simul utrisq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊q ad hedc̃m actinet ĩpotistate
cins ẽ matiue sicopiam ht̃retu¬
pandi hois. ¶⁊ uisqui pignori
accepit uł qui p̾cario rogai nõ
ceuet᷑ notati actõne licet eĩ inste

Expanded text:
 ad hoc edictum attinet, in potestate eius est, maxime si copiam habeat reciperandi hominis. Is qui pignori accepit uel qui precario rogauit non tenetur noxali actione: licet enim iuste
Abbreviated transcription (Latin):
ic. in aceruus sit ¶Quetab¬
ule picte ptectorio inctudũ¬
tur.item custe marmoree edi¬
uin sunt reticun curacolum¬
pnas. pluteicirca pietes. itẽ
celicia uela edium non sunt

Expanded text:
at an acervus sit. Quae tabulae pictae pro tectorio includuntur itemque crustae marmoreae aedium sunt. Reticuli circa columnas, plutei circa parietes, item Cilicia vela aedium non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenit utaliquid fac̾em ꝙsi
stipłacu petat ex uendito gẽ
pot. si ꝯsecutus fin̾t qnͣtum penie
nomnne itipłatus eẽtagentẽ
ex stiplatudoli .i. excepcio sõ¬
mouebit. si exstipłatu penã
ꝯsecutus fu̾it ip̃o iure ex uendi¬
to ag̾e non pot̾it isimid ꝙ płis¬

Expanded text:
enit, ut aliquid facerem: quod si stipulatu petat, ex vendito agere t: si consecutus fuerit, quantum poenae nomine stipulatus esset, agentem ex stipulatu doli mali exceptio summouebit: si ex stipulatu poenam consecutus fueris, ipso iure ex uendito agere non poteris nisi in i
Abbreviated transcription (Latin):
unitũ si ꝑpetuo tu̾rt poĩtee
diumisunt ¶Castella plum¬
den putea oꝑcula priteoru
epitone fistule applumba
ea quo q̃ ex edificio detc̃ta it
ut irponanturedificusut.
atqͣ pati sunt ut imponan

Expanded text:
n si perpetuo fuerint positae, aedium sunt. Castella plumbea, putea, opercula puteorum, epitonia fistulis adplumbatEa, quae ex aedificio detracta sunt ut reponantur, aedificii sunt: at quae parata sunt ut imponant
Abbreviated transcription (Latin):
Ui res sb̃ odõe legata erat iseaz
imprudensab hrdeennt acco¬
ne exempto pot̾it osequi emp
mistiprius qmͣ tibitrad̾etur fur¬
tum mchi fecit qmͣius ea res ꝙͣ
surriput iit̾ierit incħominꝰ
retentionemeo nomine expe¬
culiome bĩturumiait. ide
ip̃o nure obid fc̃m mimutum eẽ
ksi iam traditus furtum mͥ fe
hitu qͣi plus debito solium pos¬

Expanded text:
ui res sub condicione legata erat, is eam imprudens ab herede emit: actione ex empto poterit consequi emptmisti, priusquam tibi traderetur, furtum mihi fecit. quamvis ea res quam subripuit interierit, nihilo minus retentionem eo nomine ex peculio me habiturum ait, id est ipso iure ob id factum minutum esse si iam traditus furtum mihi fl quasi plus debito soluerim pos
Abbreviated transcription (Latin):
aũ discenciamus enitõem
treas emat q̃ nonsuntscum ꝑ
uendicorem itet̾it quominꝰ
rem tirdat om̃is utilitis ẽp̃¬
toris mestimacõem uenit

Expanded text:
autem dissentiamus, emptionem treas emat, quae non sunt. Cum per uenditorem steterit, quo minus rem tradat, omnis utilitas emptoris in aestimationem uenit
Abbreviated transcription (Latin):
pites eoꝵ int̾m defossi sunt ꝙsi
ĩp̃terrm sunt ruptis ⁊ cens
cedunt ¶tegule q̃ nũdum edi¬
ficuis poĩte sunt qmum tegendi
gm allati sunt in rutis.⁊ cesis
hñtiu iliud iuris est ⁊ in hns
q̃ de tcͣte sunt siue reponentur
edib eium accedunt.

Expanded text:
pites eorum in terra defossi sunt: quod si supra terram sunt, rutis et caesis cedunt. Tegulae, quae nondum aedificiis impositae sunt, quamvis tegendi gratia allatae sunt, in rutis et caesis habentur: aliud iuris est in his, quae detractae sunt ut reponerentur: aedibus enim accedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
huic actenus dabimus acc̃oe
exempto ut diximus insuꝑi¬
oricãusiquis. apupillo sirie
ligatus eit pupulo pupillũ
hiticoem excepit ut inquili¬
uoliceat hitare uł colono u
gis ẽe ẜunus putibat exuẽ¬
ditoee acc̃oem demq tubero¬

Expanded text:
huic hactenus dabimus actionem ex empto, ut diximus in superiore casu. Si quis a pupillo sine tligatus est pupillo, pupillum habitationem exceperit, ut inquilino liceat habitare, vel colono ut gis esse Servius putabat ex vendito esse actio
Abbreviated transcription (Latin):
regionio fund̾ int̾te⁊ titi¬
umudex dusit sine dubio
ꝑtemque. ad iudicta ẽ emp¬
tori trade debes ¶Si quid ẜuo
duticto uenditor donau̾it
antetradoem hec quo rest
acquisite. ⁊ legati om̃ia nec

Expanded text:
regionibus fundum inter te et Titium iudex diuisit, sine dubio partem, quae adiudicata est, emptori tradere debes. Si quid seruo distracto uenditor donauit ante traditionem, hoc quoque restadquisitae et legata omnia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
non debut facił eẽ ad tem̾ariã
rudiecõem ¶di uenditor dolo
fecit ut rem płis uendid̾it put
de artificio m̃titus ert. aut depe¬
culio empti eum iudo ten̾rut
tius uictor decessiss relicto u̾rde
fr̃e suo ⁊ res quasdam delrdita¬

Expanded text:
e ad temera‹ria›m indicationem. Si uenditor dolo fecerit, ut rem pluris uenderet, puta de artificio mentitus est aut de peculio, empti eum iudicio tenertius Uictor decessisset relicto herede fratre suo et res quasdam ex heredita
Abbreviated transcription (Latin):
minus fuit uenditor facit ⁊ ep̃¬
uictõis nomimneuenditorem
cogitin redibicoem quo cõ¬
tineri emꝑtriudo ⁊ labeo ⁊ sa¬
biius putant ⁊ nos ꝓbamus
aralum quor uenditorcau̾e

Expanded text:
minus fuit uenditor, facit et empeuictionis nomine uenditorem cogitur. Redhibitionem quoque contineri empti iudicio et Labeo et Sabinus putant et nos probamus. Animalium quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
siqui medificia distractaer
cisi megri sucurationeqd
impensimeit añ tracoem
uit siquid in disciptntis qͣs
ĩnssimisle erat q̃ emptorem
uelle impendi ł oc implius
labeont ⁊ siquid in funus
mortui fui ccapensunsitee
uendito ꝯseqi o port̾e simo
sine culpa uenditoris mortẽ
obiertitem siꝯ uem̾it tum
resuenuet ut locuplex ab.¬
emptore reus detur ex uen¬
dito agirosseut id sutp

Expanded text:
si quid in aedificia distracta in aegri serui curationem impensum est ante traditionem aut si quid in disciplinas, quas uerisimile erat etiam emptorem uelle impendi. hoc amplius Labeo ait et si quid in funus mortui serui impensum sit, ex uendito consequi oportere, si modo sine culpa uenditoris mortem obierit. Item si conuenerit, cum res ueniret, ut locuples aemptore reus detur, ex uendito agi posse, ut id fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
mł u̾issimam ẽẽ arbitror in
pignorib quoꝵ uam si ture
creditor uendid̾it dem̃ si fu¬
um resticuendum exempto
ne uendicor pr̾abit demq q̃

Expanded text:
 uerissimam esse arbitror in pignoribus quoque: nam si iure creditoris uendiderit, deinde haec fuum restituendum ex emptone uenditor praestabit, denique
Abbreviated transcription (Latin):
stare ostendimu. siquis rem
uendid̾it ⁊ ci accessurum ꝗd
dgc̃it om̃ia q̃ quid̃ dicimus in
o cpom̃squi añ hr̃e licere
pseuementes q a se ꝑsonas ñ¬
scribit. ⁊̃ si aꝑteuenditor ꝓmn¬
tiat ꝑ sep̾rdemq suum non
fi quomiuus hre uceat posse
defendi e tempto eiumn in hoc
or is int̾est ĩuntũ ut p̾cium red¬
dat tenibidemait id ẽedõm

Expanded text:
debere ostendimus. Si quis rem vendiderit et ei accessurum quid dixerit, omnia quidem, quae diximus in  Qui autem habere licere per se uenientesque a se personas nscribit, etiamsi aperte venditor pronuntiet per se heredemque suum non fieri, quo minus habere liceat, posse defendi ex empto eum in hoc oris interest, verum tamen ut pretium reddat teneri. ibidem ait idem
Abbreviated transcription (Latin):
cum futur iactum retis
apiscatore einimur.aut in¬
d.gmem plogis impoi̾tis aue¬
ncitore uł pantheram ab au¬
niinus emptor p̾cium prare
nc̃ce h̾ebit s in sup̃scriptis ꝯuẽ¬

Expanded text:
cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a venatore, vel pantheram ab auminus emptor pretium praestare necesse habebit: sed in supra scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
debiuexempto hebis. iccõem
remittende eius ruitutis grã
quam pati non deteis.
do em̃it toue eos noluit exuẽ¬
dito agicum eopoc̾it ut eos¬

Expanded text:
debui, tu ex empto habebis actionem remittendae ‹e›ius seruitutis gratia, quam pati non debeas. do emerit, tollere eos nolit, ex uendito agi cum eo potest, ut eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut o.¶ siquis mrgniem se e¬
mere putass cum młru̾oueĩ¬
sł ⁊ sciens erigre cum uendi¬
empcoem ut pͥcio restitutomłr
reddatur ¶Iequruma emit ar¬
re nomine c̃ti sumamdedit
poea ꝯuen̾at ut empcio irrita
t̾ĩet iuł. ecempto agi posse nt
ut ara restituatur utilem q
ẽe accõem etempto ⁊̃ addus ra¬
bendam inquit empcõetrse¬
sgo illud q̃to sia uulusdatus

Expanded text:
t'. Si quis uirginem se emere putasset, cum mulier uenisset, et sciens err‹a›re eum uendiemptionem, et pretio restituto mulier reddatur. Is qui uina emit arrae nomine certam summam dedit: postea conuenerat, ut emptio irrita fieret. Iulianus ex empto agi posse ait, ut arra restiesse actionem ex empto etiam ad distrahendam, inquit, emptionem. ego illud quaero: si anulus datus
Abbreviated transcription (Latin):
cum sciret debi ẜuitutem cela¬
sinon ammonuit s ⁊ai nega¬
to eumexemptotem̃ qr puitu¬
debebatur cr̃sciss. s suoegir
necognosc̾et emptõr aliom fer¬
infutandeb̃i opinor eum ex
celanda fuitutedefe eum tem̾
non si securititi sue ꝓspectũ
essecelatun quiscit n cerciorari
debuit qui non ignorauit.
¶ uacua possõ emptori tradita ñ
intelligatur/ giemptor nacu¬
Lam pond̾e̾m tradi stipłatus
sit ⁊⁊ ex stiplatu agrt. fructꝰ
non uement in eam accõeu
qr iqui fundum dari scipła¬
uetur uacuam quor poidez¬

Expanded text:
cum sciret deberi, seruitutem celasi non admonuit, sed et si negato eum ex empto teneri, quidebebatur et scisset. sed si id egit, ne cognosceret emptor aliquam servitutem deberi, opinor eum ex celanda servitute, debere eum teneri, non si securitati suae prospectum esse celatus qui scit neque certiorari debuit qui non ignoravit. . Vacua possessio emptori tradita non intellegatur. Si emptor uacuam possessionem tradi stipulatus sit et ex stipulatu agat, fructus non uenient in eam actionem, quia et qui fundum dari stipularetur, uacuam quoque posse
Abbreviated transcription (Latin):
pͥẜtun si ou̾ntp̃r pactus fuit tͣ¬
d̾e. Item non o eius loci p̾cia
spectari mquo agatur. s euu
sciens furemuł noxiumẽe uẽ¬
didis quͣius duplam ꝓmisis
tenebis mͥ exempto qnti mea
tus est. qr ubi modommorĩue¬
nitur non pot̾ estimari bom¬
tas lociquinon exstet s nonso

Expanded text:
tim si omni tempore paratus fuit tradere. item non oportet eius loci pretia spectari, in quo agatur, sed eiusciens furem uel noxium esse, uendideris, quamuis duplam promiseris, teneris mihi ex empto, quanti meatus est, quia, ubi modus minor inuenitur, non potest aestimari bonitas loci qui non exstat. sed non sol
Abbreviated transcription (Latin):
norem furoi mod eẽ ¶Si ueri¬
didi tibi insulam certa pecina
utaltam in sulam memi refi¬
cẽs. agam ex uendito ut refici¬
assi aut̃ hoesolum. ut reficiae
eamꝯueniss non intelłir ẽp¬
cio ⁊ uendicio stã ut irasius

Expanded text:
norem fundi modum esse. Si uendidi tibi insulam certa pecunia et ut aliam insulam meam reficeres, agam ex uendito, ut reficias: si autem hoc solum, ut reficeres eam, conuenisset, non intellegitur emptio et uenditio facta, ut et Neratius
Abbreviated transcription (Latin):
pp boc adqunere fuitutem
non potũis qr dominus inici¬
m fundi non fũs s si fund̾
tibi uendido. ⁊ ei fundo iter
accessurum drc̃o omĩim̃o
tenebor itriu̾is nomine qr u
uendita exempto eononũe
acc̃o emptori ꝯpetitinam ⁊
oꝵ ut id ꝙ pr̃aturum se ẽẽ po¬
llicitus at uenditor emptori
pr̃ari oporten ¶ Suenditor
sciens obugnitimant ilienĩ
uenoidissi ⁊ adiectum sitne¬
ue eo nomine quid pr̃aet es

Expanded text:
 hoc adquirere servitutem non potueris, quia dominus vicini fundi non fueris. Sed si fundum tibi vendidero et ei fundo iter accessurum dixero, omnimodo tenebor itineris nomine, quia uendita, ex empto eo nomine actio emptori competit: nam et  ut id, quod praestaturum se esse pollicitus sit uenditor emptori, praestari oporteat. Si uenditor sciens obligatum aut alienum uendidisset et adiectum sit 'neue eo nomine quid praes
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓlatam pampbilam ⁊stic̃
de quib qͥreretur si manimus¬
si non fint lib̾os non ẽe claudi
duus marcus ex legedõi lib̾t¬
tis inuendendo qmͣuis nonma¬
mumilos foreutos insem̾utri¬
toris distulit uenditor lib̾itrẽ.

Expanded text:
hoc prolatam Pamphilam et Stichum, de quibus quaereretur, si manumissi non sint, liberos non esse. Claudius: Diuus Marcus ex lege dicta libertatis in uendendo quamuis non manumissos fore liberos in semenstritoris distulit uenditor libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Uin uendet pamphllamasti¬
cum uendõi infuit pactums
uentum ut ne eadem mancipi¬
a pamphilam ⁊ stichum qͦs
fuiturem q̃m sen patentur po
mortemq eius inuogitemo¬

Expanded text:
um venderet Pamphilam et Stichum, venditioni inseruit pactum conventum, uti ne eadem mancipia Pamphila et Stichus, quos servitutem quam Seii paterentur post mortemque eius in libe
Abbreviated transcription (Latin):
age̾ me posse exuendito ⁊ ut
enm aliquid ex reuendicaa¬
pud te suꝑẽes. ex uenditome
hr̃e accoemostit ¶Si locum
potis ad eum reu̾ci. Omasau

Expanded text:
e me posse ex uendito et ut enim aliquid ex re uendita apud te superesset, ex uendito me habere actionem constat. Si locum poteris ad eum reuerti. Si u
Abbreviated transcription (Latin):
did̾is itaut affirmares inregr
non id actum sit ut integrũ
p̃sterdolum . m dutaxat p̃¬
stare tedełe. lareo cc purat ⁊
illud solum obẜuandumut
nisi inccͣrum idactum sit õi¬
modo ingegrum pr̃aridebeat

Expanded text:
dideris ita, ut adfirmares integrum, non id actum sit, ut integrum praestes, dolum malum dumtaxat praestare te debere. Labeo contra putat et illud solum observandum, ut, nisi in contrarium id actum sit, omnimodo integrum praestari debeat
Abbreviated transcription (Latin):
Iticastreusi poculio inte patẽ
creclicut᷑ naria simplicitate
deceptus uec uiris iguoran¬
tia s qua publice p̾at᷑. fa.
plcris in debatut. sic agebat

Expanded text:
 patrem credidit non uana simplicitate deceptus nec iuris ignorantia, sed quia publice pater familias plerisque uidebatur, sic agebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tipatus at̾ exħredatus erit
qui uc abstiumt se hreclita¬
te eis crĩ inpocestate cum
morcret᷑. fucrit eius iri uõĩ
qui inpotestate eẽt sñ sua no¬
luntate sine impeculmm ip̃

Expanded text:
cipatus aut exheredatus erit quiue abstinuit se hereditate eius cuius in potestate cum moritur fuerit, eius rei nomine, cum is in potestate esset, siue sua uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Inciau primus p̃po¬
isdandis ⁊ pignorib accip¬
ciacotib ordeisolebat ꝓcinp¬
tore suscipe debiti. et soł¬
ucre crm fugiss ẜus ctis
cui delegatus fũat dare. p̾ci¬

Expanded text:
um. Titianus Primus praepois dandis et pignoribus acciptiatoribus hordei solebat pro emptore suscipere debitum et soluere. cum fugisset seruus et is, cui delegatus fuerat dare pre
Abbreviated transcription (Latin):
idcm crit mcctis successorib e
Aligẽ quis d qua actẽr expiat᷑.
utͣr depecuho au tribritoria cu
u sit regressum adaliam uõ
futinũ: ¶Dlane siquis ac¬
lit ex alia cã tributoria age

Expanded text:
in ceteris successoribus. Eligere quis debet, qua actione experiatur, utrum de peculio an tributoria, cum scit sibi regressum ad aliam non futurum. plane si quis velit ex alia causa tributoria age
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli uł furiosi scicute crito¬
it ułcuratore mince peculia¬
ri ingocictur dolum quidrmi
tutoris uł curatoris uoccr ri
pupillo uł furioso uon debrre

Expanded text:
pupilli vel furiosi sciente tutore vel curatore in merce peculiari negotietur, dolum quidem tutoris vel curatoris nocere pupillo vel furioso non debere
Abbreviated transcription (Latin):
pcculio ꝙ ordmnario delxtur.
cirid q m deletur deducat᷑.
Ssi ut̾r scicrim ectributoriã
⁊ depeculio. actionemꝯ pet̾e a¬
it. tributoriam incarn uoĩei
depecuno uoordinarir. cligẽ
cũ dełe agentem qr pocins ac

Expanded text:
peculio, quod ordinario debetur, cum id quod mihi debetur deducatur. sed si uterque scierimus, et tributoriam et de peculio actionem competere ait, tributoriam vicarii nomine, de peculio vero ordinarii: eligere tamen debere agentem, qua potius ac
Abbreviated transcription (Latin):
obreptum accop̾it instito ne
locus ẽ idcra fidenissori quii
pinstitore int̾uent institor¬
iã petit cius crã rri sequcla ẽ.
Si Abalio institor sit p̾poĩtus
enis extitit quicodem instito¬
re utatur sine clubio cerã eu
oportebit. nec non si añ adi¬
tam hreclitatem cum coꝯͣcit̃
eqnñ est ignorargi daꝵ ĩsti¬
toriam actionem. S tpcura

Expanded text:
e locus erit. Item fideiussori, qui pro institore intervenerit, institoria competit: eius enim rei sequella est. Si ab alio institor sit praepositus, ei extiterit, qui eodem institore utatur, sine dubio teneri eum oportebit. nec non, si ante aditam hereditatem cum eo equum est ignoranti dari institori
Abbreviated transcription (Latin):
sumest non debi qr eas none¬
merit cum añ qm̃ fundum
eñut desieñt fundiẽe.s si
ignorauit empcorde iectas
de arbores uenditor a sit ne
ut res piculo emptoris ẜuore¬
tur puto pactum uałe¶Inli

Expanded text:
sum est non deberi, quia eas non emerit, cum ante, quam fundum emerit, desierint fundi esse. sed si ignorauit emptor deiectas esse arbores, uenditor auteut res periculo emptoris seruaretur, puto pactum ualere. 11
Abbreviated transcription (Latin):
noisa eisit quid enm sunt᷑ pel¬
lauo uenditorem ⁊ non debeb¬
ded̾it idq emĩam deñi poitea
orferente ilio ego non accepe
seut uenditor moram idhi¬
bulit cum pon seab solũẽcqũ
torinontenebr ⁊ sinich alrõ

Expanded text:
sa ei sit. quid enim si interpellauero uenditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non accepersent, uenditor moram adhibuerit, cum posset se exsoluere, tori nocere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdr̃em emptoris facit. uiuio. x ꝑ
t̾um si non atadiectum udend̾¬
ee quod detp̃r actum sitaut de¬
mintiare ei ut tolat uinum c̃¬
te aũqm̃ adundeniram fui̾nt

Expanded text:
em emptoris facit. Uino autem per terum si non sit ad‹ie›ctum, uidendresse, quid de tempore actum sit, aut denuntiare ei, ut tollat uinum: certe antequam ad uindemiam fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
uendid̾it s forte. amphoras
uł q suigła dolia si dolium
signatum sit abemptoretre¬
batius ait traditum id iuderi
uenditori. uł effund̾e uinum
sidiem admeciend̾ pͥstitit n

Expanded text:
uendidit, sed forte amphoras uel etiam singula dolia. Si dolium signatum sit ab emptore, Trebatius ait traditum id uideri:uenditori uel effundere uinum, si diem ad metiendum praestituit nec