comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rõ siquit aliter esset esfectũ
rc̾ iõem tocius hõis ostendam Singuloꝵ quebroꝵ
que In corpore aperta aut operta suus uerlitates ⁊ h̃trs
explicabo. Cũ igitur statuisset deus ex oĩbus aĩalib solũ/oͭ ͦ
facere celestem cetera uniu̾sa terrena hũc ad cele cõtem¬
plationem rigidũ erexit bipedem ꝙ constituit scilicet ut
cadem spectaret unde illi orgo est Illa eo depressit ad t̾rã
Ut quia nulla hiis ⁊̃mortalitatis exp̾tatio est coto corpore
ĩ humũ proiecta uẽtri pabulo q seruurẽt Hoĩs itaq
solius rõ recta et sullunis status et uultus deo patri cõis
poris est sortita dñãtũ. sor sũmo capite collocata tãquã
m arce sullii speculatur oĩa et contuetur Hãt eues
aulani non obdrictam porrectam ꝙ formauit Ue In
mutis aĩantibus Sed orbi et globo similem ꝙ orbis io¬
cunditas perfecte rõis est ac sigure Eo ig̃r mẽs et ignis

Expanded text:
ratio, si quicquam aliter esset effectum. ratio, si quicquam aliter esset effectum. Nunc rationem totius hominis ostendam singulorumque membrorum quae in corpore aperta aut operta sunt, utilitates et habitus explicabo. cum igitur statuisset deus ex omnibus animalibus solum hominem facere caelestem, cetera uniuersa terrena, hunc ad caeli contemplationem rigidum erexit bipedemque constituit, scilicet ut eodem spectaret unde illi origo est, illa uero depressit ad terram, ut quia nulla his inmortalitatis expectatio est, toto corpore in humum proiecta uentri pabuloque seruirent. hominis itaque solius recta ratio et sublimis status et uultus deo patri communis a, sed etiam sui corporis est sortita dominatum, in summo capite conlocata tamquam in arce sublimi speculatur omnia et contuetur. hanc eius aulam deus non obductam porrectamque formauit ut in mutis animalibus, sed orbi et globo similem, quod orbis rotunditas perfectae rationis est ac figurae. eo igitur mens et ignis
Abbreviated transcription (Latin):
brũ ⁊ detrahas imper sectũ sit aĩal ac debile Ubi aũt uritio
neq hõie tecto excogitari quitquã cuipius possit Cũ aũt ip̃a
nuditas hõi mire ad pulcritudinẽ ualeat non tamen ecuam
capiti congruetat Texit ergo illud pilo Et quia in sũmo fue¬
curũ erat iĩ sũmũ edisicu caliuen ornaꝵ Qui ornatus non
est in orbem coactus aut in siguram piler teres factus ne
quibusiꝰ partibus mudis esset insormis Sed aubi effusus alibi
uetractus pio cuiꝰlbet loci decencia. Frons ergo uallata per
circulũ et a timporibus effusi ante aures capilli Et eoyũ
sũme partes In corone modũ aucte ł cuicte et occipitiurm
om̃e contectũ speciem miri decoris ostentat Iam barbe
rõ incredibile est quãtũ conserat ad dinoscendũ corporis ma¬
turitatem uel ad drĩam sexus uel ad decorem unrilitatis dt yo¬
boris ut uideatur oĩo non conscituta fuisse tocius corporis

Expanded text:
brum si detrahas, inperfectum fit animal ac debile. ubi autem ratio brum si detrahas, inperfectum fit animal ac debile. ubi autem ratio neque homine tecto excogitari quicquam turpius possit. sed tamen cum ipsa nuditas hominis mire ad pulchritudinem ualeat, non tamen etiam capiti congruebat. texit ergo illud pilo et quia in summo futurum erat, quasi summum aedificii culmen ornauit. qui ornatus non est in orbem coactus aut in figuram pillei teres factus, ne quibusdam partibus nudis esset informis, sed alicubi effusus alicubi retractus pro cuiusque loci decentia. frons ergo uallata per circuitum et a temporibus effusi ante aures capilli et earum summa pars in coronae modum cincta et occipitium omne contectum speciem miri decoris ostentat. iam barbae ratio incredibile est quantum conferat uel ad dinoscendam corporum maturitatem uel ad differentiam sexus uel ad decorem uirilitatis ac roboris, ut uideatur omnino non constatura fuisse totius operis
Abbreviated transcription (Latin):
Tertam oculi Certam nares Item os quoq et in eo dentes
et liugua Que oiti cũ sint cadem in ouobus aĩantibus tami
prõdictiora aut contractiora liueamẽtis differentibus cõ¬
prehensa sint Quid illud nõne drunũ ꝙ in tanta uiuẽtiũ
multitudĩe unũquodq aĩal In suo genere et specie pulcher¬
rimũ est Ut siquid uicissun de altero in alterũ tũ feratur
nichi impeditues ad uerlitate nichil de forimꝰ ad asperm
uideri necesse sit: Ut si elephanto ceruicem prolixam
tribuas aut camelo breuem uel si sripentibus pedes aut
ffulti in lubricos tractus sinuoss flexibis laberentur
In quadrupedibus aũt idem opisex contextũ spine a sũmo
capite deductũ longis exera corpus eduxis et acuminaue
ni caudam Ut ob scẽne corporis partes uel pp̃ feditatẽ cege¬
rentur uel pp̃ teneritudiner munirentur ut aĩalia q̃dã
minuta et nocentia motu eius arcerentus a corpore. Quod ñe¬

Expanded text:
certam oculi, nares item, os quoque et in eo dentes certam oculi, nares item, os quoque et in eo dentes et lingua. quae omnia cum sint eadem in cunctis animantibus, tamen ae dixi aut productiora aut contractiora liniamentis uarie differentibus conprehensa sunt. quid ? illud nonne diuinum, quod in tanta uiuentium multitudine unum quodque animal in sui generis specie pulcherrimum est, ut si quid uicissim de altero in alterum transferatur, nihil inpeditius ad utilitatem, nihil deformius ad aspectum uideri necesse sit? ut si elephanto ceruicem prolixam tribuas aut camelo breuem uel si serpentibus pedes aut ffulti in lubricos tractus sinuosis flexibus laberentur. in quadrupedibus autem idem opifex contextum spinae a summo capite deductum longius extra corpus eduxit et acuminauit in caudam, aut ut obscenae corporis partes uel propter foeditatem tegerentur uel propter teneritudinem munirentur aut ut animalia quaedam minuta et nocentia motu eius arcerentur a corpore: quod mem
Abbreviated transcription (Latin):
operuit ut quẽcũꝙ locũ decebat utq solida ossa concluesa te¬
gerentur sccm uisceribus ip̃is uenas admmiscuit qtͣ riuos per
om̃e corꝑus dicusos Per que discurres humor et sangirs
uniu̾sa mebra suaos uitalelus irugaret Et ea uiscera forma¬
ta in cũdem modũ qui unieruq genert ac loco aptus fuit
superiecta pelle contexis Quã uel sola pulcritudĩe decora¬
uit bel setis adoperiit uel quams muniuit. uel plumis
isignibus adornauit. Illud uero cõmentũ dei mirabile
ꝙ bna dispositio ⁊ unus habitus ĩmiabiles aĩantia preserat
uarietats Namĩ oĩbus fere que spirat eadem series toido
mẽbroꝵ est Omũ ẽiũ caput et huic ãnexa ceruix Itẽ eallo
pectus adiuttũ et ex eo prominetes armi ⁊dherẽs pectori
uenter. Item uentu subnexa genitalia Ultĩo loco semĩalia
pedesq
ee solũ mẽbra suũ tenore ac sitũ in oũubus seruant

Expanded text:
operuit ut quemque locum decebat, ut quae solida essent, conclusa teoperuit ut quemque locum decebat, ut quae solida essent, conclusa tegerentur. item uisceribus ipsis uenas admiscuit quasi riuos per corpus omne diuisos, per quas discurrens umor et sanguis uniuersa membra sucis uitalibus inrigaret, et ea uiscera formata in eum modum qui uni cuique generi ac loco aptus fuit, superiecta pelle contexit: quam uel sola pulchritudine decorauit uel setis adoperuit uel squamis muniuit uel plumis insignibus adornauit. illud uero commentum dei mirabile, quod una dispositio et unus habitus innumerabiles imaginum praeferat uarietates. nam in omnibus fere quae spirant eadem series et ordo membrorum est: primum enim caput et huic adnexa ceruix, item collo pectus adiunctum et ex eo prominentes anni, adhaerens pectori uenter, item uentri subnexa genitalia, ultimo loco femina pedesque. nec solum membra suum tenorem ac situm in omnibus seruant,
Abbreviated transcription (Latin):
nature osficio quos seruite aĩantes ad quod est queque
generata: Sed uidelicet quii sũmã ip̃am uitatis amises
semper erret necesse est Si eñĩ non procudencia sed fortuitis
athomoꝵ concursionibus nascũcur oĩa cur iũiquã fortuito
accidit sic coire illa pͥncipia ut efficiãt aĩal inuꝰmodi quẽd
naribus pociuis audiret aut odoraretur oculis aut auribus ui¬
deret: Si em̃ pͥmor dia nullũ genus positionis ieliuquũt
mẽbroꝵ ordo pposterus et usus longe diu̾sus existeret Cum
uo uniu̾sa genera et uniuer sa quaq mẽbra leges suas et
ordines et usus sibi actributos tueantur maĩ sestũ est nichil
alias refellemus epicurũ Nũt de prouidencia ut cepimius
disstramus
eus em̃ solidamẽta corparis que ossa dicictur nodata
Et quid̃ nullo labore uullo conatu sed uel minima suitri tocis
coiponis molem temperaret ac frecteret Hec aũs uisceribus

Expanded text:
naturae officioque seruire animantes ad quod est quaeque naturae officioque seruire animantes ad quod est quaeque generata? seduidelicet qui summam ipsam ueritatis amisit, semper erret necesse est. si enim non prouidentia, sed fortuitis atomorum concursionibus nascuntur omnia, cur numquam fortuito accidit sic coire illa principia, ut efficerent animal eiusmodi quod naribus potius audiret, odoraretur oculis, auribus cerneret? si enim primordia nullum genus positionis inexpertum membrorum ordo praeposterus et usus longe diuersus existeret. cum uero uniuersa genera et uniuersa in quoque membra leges suas et ordines et usus sibi attributos tueantur, manifestum est nihil tua seruatur. uerum alias refellemus Epicurum: nunc de prouidentia ut coepimus disseramus. Deus igitur solidamenta corporis quae ossa dicuntur nodata et quidem nullo labore nulloque conatu, sed uel minimo motu totius corporis molem temperaret ac flecteret. haec autem uisceribus
Abbreviated transcription (Latin):
assumpserat ad iecit aliud delirametũ superioꝵ cõgruens
Tixit eiũ oculos neq ad uiden esse natos neq aures
Ad audiend neq pedes ad ã bulane qm̃ĩ mẽbra hec prius
nata sunt ꝙͣ esset usus uidendi et audiendi et ãbulandi
sed hoꝵ om̃ii officia ex natis exertisse Uereor ne hmus¬
modi portenta et ridicula refutare non minꝰ ineptam
esse uideatur Sed libet ĩeptire qm̃ cũ ĩepto aginus ne se
illt minꝰ argutũ putet Quid ais epicure: Non sunt
oculi ad uidendũ nati Cur igitur uident: Postea inquit
usus eoꝵ apparuit Uidendi ergo causa nati sunt siquidem
causa nata suut ip̃e usus ostendit Qui utiq nullo modo
posset existere nisi essẽt mẽbra oĩa tam ordinata ꝙͣ pru¬
denter esfecta ut usu possent hr̃e Quid si dicas aues ad
uolandũ non esse natas nec feras ad seuiendũ nec pisas
ad natand nec hoĩes ad sapiendum caui appareat ei

Expanded text:
assumpserat, adjecit aliud deliramentum superiori congruens. assumpserat, adjecit aliud deliramentum superiori congruens. Dixit enim, neque oculos ad videndum esse natos, neque aures ad audiendum, neque pedes ad ambulandum, quoniam membra haec prius nata sunt sed horum omnium officia ex natis extitisse. uereor ne huiusmodi portenta et deridicula refutare non minus ineptum esse uideatur, sed libet ineptire, quoniam cum inepto agimus, ne se ille nimis argutum putet. quid ais, Epicure? non sunt oculi ad uidendum nati? cur igitur uident? postea inquit eorum usus apparuit. uidendi ergo causa nati sunt, siquidem causa nata sint, ipse usus ostendit: qui utique nullo modo posset existere, nisi essent membra omnia tam ordinate, tam prouidenter effecta, ut usum possent habere. quid enim si dicas aues non ad uolandum esse natas neque feras ad saeuiendum neque pisces ad natan- . dumneque homines ad sapiendum, cum appareat ei
Abbreviated transcription (Latin):
essicere nisi iõ non potest maĩsestũ est nchil oc̃o rltiorus
expers pocuise gu̾adi It eiũ prouisũ est in suigulis qͥla
fingendis quatenus et ministerro mẽbroꝵ ad necessania
uite uterẽtur et quatenus adiugatis corporibus data sirto¬
les uniu̾sas gu̾atin cõseruaret aĩantes. Nam s peritus
architectus cũ magnũ aliqd̾ edificiũ fac̾e cõstibut primo
om̃i cogitat que suma per fecti edisicii futura sit Et ante
cũctatur quẽ locũ leue pondus exptet ubi magni opis
statura sit moles que tolũnaꝵo interualla qui aut ubi
aquaꝵ cadentiũ decursus et exitus et receptacula Hec ĩquã
prius preuides ut quetũq snt perfecto oꝑi iã ucciͣa cum¬
ĩ machiandis aĩalibus non ãte preuidisse que ad uinãi
nccͣia essent quã ipãui uitam daret que utiq constare nõ
Cossent susi prius e fecta essent quibus cõstant.
ĩdebat igitur epicurus in corporibus aĩaliũ diuine
rõis sollerciã Sed ut essiceret qd̾ ante ĩprudenter

Expanded text:
test, manifestum est, nihil omnino rationis expers potuisse generari. Ante enim provisum est in singulis quibusque fingendis, quatenus et ministerio membrorum ad necessaria vitae uteretur, et quatenus adjugatis corporibus elata soboles, universas generatim conservaret animantes. Nam si peritus architectus, cum magnum aliquod aedificium facere constituit, primo omnium cogitat, quae summa perfecti aedificii futura sit, et ante emetitur, quem locum leve pondus expectet, ubi magni operis statura sit moles, quae columnarum intervalla, qui, aut ubi aquarum cadentium decursus et exitus, et receptacula, haec, inquam, prius providet, ut quaecumque sunt perfecto jam operi in machinandis animalibus non ante providisse, quae ad vivendum necessaria essent, quam ipsam vitam daret? Quae utique constare non posset, nisi prius effecta essent quibus constat. Videbat igitur Epicurus in corporibus animalium divinae rationis solertiam: sed ut efficeret, quod ante imprudenter
Abbreviated transcription (Latin):
mendi cibi facultas aut cocũdi generandi ꝙ ratio deseci¬
sset Uideliat ut athionus sus locũ faceret dinã prouidẽtiã
uoluit exclud̾e ded cũ uideret ĩ oĩbus que spirãt mirablłe

Expanded text:
mendi cibi facultas aut coeundi generandique ratio defecimendi cibi facultas aut coeundi generandique ratio defecisset. uidelicet ut atomis suis locum faceret, diuinam prouidentiam uoluit excludere. sed cum uideret in omnibus quae s
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiliter effectũ est Deus ciũ qui prouidentiã et pote¬
statenr sũa multaꝵꝰ reꝵ mirabłe uarietate uoluit oñde̾¬
qm̃ caput eues aĩalis non tam Ionge contexerat ut t̾rã
ore possot contiuge quod euat futurũ horrible atq tetrũ
et qr os ip̃m pirfusis dentibus sic armauerat ut ecianisi
cõtingeret pascendi tam̃ facultãtẽ dentes adimerent
produxit inter eos a sũma fronte molle et flexibile mẽsi
quo prende quo tenere quodlibet possit ne rõemi uictus
capiendi uel dentiũ prominẽs magnitudo uel cerrucis
Gieuitas ĩpediret
on possum hoc loco teneri quominus exieuri stulti
ciũs Qui ut ostende̾t aĩalia non artificio alig ͦ dĩcis mẽfis
ud ut solet fortuuito esse nata dixit in pͥncipio mondi alias
quasos ĩmu̾abiles aĩantes miranda specie ac magnitudr̃e
fuissẽ natas Sod eas permau̾e non potusse o illis aut su¬

Expanded text:
mirabiliter effectum est. deus enim qui prouidentiam et potemirabiliter effectum est. deus enim qui prouidentiam et potestatem suam multarum rerum mirabili uarietate uoluit ostenge porrexerat, ut terram posset ore contingere, quod erat futurum horribile atque tetrum, et quia os ipsum profusis dentibus sic armauerat, ut etiamsi contingeret, pascendi tamen facultatem dentes adimerent, produxit inter eos a summa fronte molle ac flexibile membrum quo prendere, quo tenere quodlibet posset, ne rationem uictus capiendi uel dentium prominens magnitudo uel ceruicis breuitas inpediret. Non possum hoc loco teneri quominus Epicuri stultitiam tius. qui ut ostenderet animalia non artificio aliquo diuinae. d, ut solet, fortuito nata esse, dixit in principio mundi alias quasdam innumerabiles animantes miranda specie ac magnitudine fuisse natas, sed eas permanere non potuisse, quod illas aut su
Abbreviated transcription (Latin):
cauata et ad uigorem corpons conseruandũ medullis ĩtrin¬
opeyculo texit Qd̾ dicitur cartilago Ealices ut sine attritu
et sine sensu doloris aliquo flecterentur Eosdem non ini unũ
modũ formauit fllis em̃ fecit simplices et in orbem iotãdos¬
et ĩ huis dũtaxat aticulis in quibus mouere mẽbra in om̃es
partes oportelas ut In scapulis Q̃ manus utrũlibe̾t agitaꝵ
et torqueri necessartũ est ⁊liosaũt latos et equales et in
uñã partem rocũdos Et in hues utiq locis ubr tantũ modo cur¬
uar mẽbra oportebat Ut In genibus et Ir cubitis et in maĩ¬
bus ip̃is Ilam sicrit manus ex eo loco unde oyiũtur ubus estis
moueri peciosũ simul et utile suit. sic profecto se hoc idem
eciam cubitis accideret et superuacuꝰ esset hingmodi motꝰ
et turpis Iam ciũ manus amissa dignitate quã nũc ba¬
bet mobilitate nimia promostidis similis uideretur essetq

Expanded text:
cavata et ad vigorem corporis conservandum medullis intrincavata et ad vigorem corporis conservandum medullis intrinoperculo texit, quod dicitur cartilago; scilicet, ut sine attritu et sine sensu doloris aliquo flecterentur. Eosdem tamen non in unum modum informavit: alios enim fecit simplices, et in orbem rotundos, in iis dumtaxat articulis, in quibus moveri membra in omnes partes oportebat, ut in scapulis; quoniam manus utrolibet agitari et contorqueri necessarium est: alios autem latos, et aequales, et in unam partem rotundos, et in his utique locis, ubi tantummodo curvari membra oportebat, ut in genibus et in cubitis, et in manibus ipsis. Nam sicut manus ex eo loco, unde oriuntur, ubique versus moveri, speciosum simul et utile fuit: sic profecto, si hoc idem etiam cubitis accideret, et supervacuus esset ejus modi motus, et turpis. Jam enim manus amissa dignitate, quam nunc habet, mobilit
Abbreviated transcription (Latin):
media costas idest tũsucrsa et plana ossa porrexͤ
in diuersum Quibus clementer curuatis et inse uelut ĩ cir¬
culũ pene conductis interna uiscera contegãtur Ut ea q̃
mollia et mimus ualida fieri opus ereat illiuis soliditatis ã¬
plexu possent esse munita in sũma ꝟo constructõis eiug
quã similem nauis carme diximus caput collotauit Inquo
esset regũũ tocius aĩantis. datũ ꝙ illi hoc nomen est us quid
uario ad cit̾onem scribit ꝙ hĩc tamãt initiũ scrisus et nertu
a ꝟo que dixnnus de corpore uel ambulandi uel faciẽdi
uel uolandi causa esse prodricta neq niue lougis p̃p
cełerem mobilitatem nrq nimiuã breuibus pp firmitatẽ sid et
paucis et magnis ossibus constare uoluit. Aut em̃ bina st̃
Ut in hõie aus trina ut in quadrupede Que tãm̃ nõ secit
solida ne in gradiendo pigricia et grauitas retardaret sd ca

Expanded text:
media costas, id est transversa et plana ossa porrexit media costas, id est transversa et plana ossa porrexit in diversum, quibus clementer curvatis, et in se velut in circulum pene conductis, interna viscera contegantur, ut ea, quae mollia et minus valida fieri opus erat, illius solidae cratis amplexu possent esse munita. In summa vero constructionis ejus, quam similem navis carinae diximus, caput collocavit, in quo esset regimen totius animantis; datumque illi hoc nomen est, ut quidem Varro ad Ciceronem scribit, quod hinc capiant initium sensus ac nervi. Ea vero, quae diximus de corpore, vel ambulandi, vel faciendi, vel volandi causa esse producta, neque nimium longis, propter celerem mobilitatem, neque nimium brevibus, propter firmitatem, sed et paucis et magnis ossibus constare voluit. Aut enim bina sunt ut in homine; aut quaterna, ut in quadrupede: quae tamen non fecit solida, ne in gradiendo pigritia et gravitas retardaret, sed
Abbreviated transcription (Latin):
corporis s̃ma produxit caput. Item produxie mẽsͣ
motibus solo fya perducerẽt aialia quo mens
culisset aut quo parandi cibi necessitas prouoca¬
sset Ex ip̃o queq uasculo corporis quatuor fecit
extantia Bina posterius que̾ saus Ir orrẽb peres
Item bina collo et capiti propĩa que uarros
aĩantibus usus prebent, In pecridibus st poste
manus que non ad ãbulandũ sed ao facrendĩ
tenent q sunt nate Est et itoruẽ genus aᵈ In
quo pora illa neq pedes neq manus st sed ale
In quibus per ordinẽ pẽne fye uolandi exhibee
usirui Ita una fictio diuersas pr̃s et usus habet
Eq ut ip̃am corporis crassitudiue sirmiter
comprehenderes maronbus et breuorebres
O Iibus ĩuicen colligatis quasi carinam cõpegit
Quã q nos spinaũ dicimꝰ ecm nolut ex uns
ppetuo q fermare. ne gradiendi flocte nor ep se
facultatem aĩal non haberet Ex euis parte qr

Expanded text:
corporis summa produxit caput; item produxit membra corporis summa produxit caput; item produxit membra motibus solo fixa producerent animal, quo mens tulisset, aut quo petendi cibi necessitas provocasset. Ex ipso autem vasculo corporis quatuor fecit extantia: bina posterius, quae sunt in omnibus pedes; item bina capiti et collo proxima, quae varios animantibus usus praebent. In pecudibus enim ac manus; quae non sunt ad ambulandum, sed ad faciendum temperandumque sunt natae. Est et tertium genus, in quo priora illa, neque pedes, neque manus sunt, sed alae, in quibus pennae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Ita una fictio diversas species et usus habet. Atque ut ipsam corporis crassitudinem firmiter comprehenderet, majoribus et brevibus ossibus invicem colligatis, quasi carinam compegit, quam nos spinam dicimus, eamque noluit ex uno perpetuoque osse formare, ne gradiendi flectendique se facultatem animal non haberet. Ex ejus parte quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpul sanda pericła supetens robur nee ullrs
alt̾iꝰ auxilio indigeret que societs esset que ueretio
Sed quĩ ĩbecillis est nec perss potest sine hoĩe uiucte
societatem agetit ut cõis uita et ornatior fiat et
tutior Uide igitur seui sõis rationẽ in eo maxĩe
stare ꝙ nudus fragilis q nascitur & morbis aspicit᷑
sed minis die de uebus apertis disputo cũ/
liquidũ nchil siue prouidencia nec factũ eẽ
unquã nec fieri potursse Decuus operebis uni̾
ducere ut in eo dĩpe prouidencie potestatem quãta
fuerit ostendam hus dũ taxat ĩ rebues que st̾ con¬
prehensibiles et aperte. Nam illa que seuie aĩe nec
subici oculis nec comphendi queũt Nuue de ipso
Uase hõis loquamius quod uidemus¬
rocũdam formã speciem q globare atq calli¬
gere ut et moueri ad ambuland et flectere se
ni quãlibet partem facile possrrt ued ex opsa

Expanded text:
ad propulsanda pericula suppetens robur nec ullius ad propulsanda pericula suppetens robur nec ullius us auxilio indigeret, quae societas esset, quae sed quoniam inbecillus est nec per se potest sine homine uiuere, societatem adpetit, ut uita communis et ornatior fiat et tutior. uides igitur omnem hominis rationem in eo uel maxime stare, quod nudus fragilisque nascitur, quod morbis adficitur, sed nimis diu de rebus apertissimis disputo, cum sit liquidum nihil sine prouidentia nec factum esse umquam nec fieri potuisse. de cuius operibus uniuersis nstitui dicere, ut in eo divinae providentiae potestatem, quanta fuerit, ostendam his dumtaxat in rebus, quae sunt comprehensibiles et apertae; nam illa quae sunt animae, nec subjici oculis, nec comprehendi queunt. Nunc de ipso vase hominis loquimur, quod videmusrotundam formae speciem conglobare atque colligere, ut et moveri ad ambulandum, et flectere se in quamlibet partem facile possent: sed ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uentrs aut ĩbres aut fergora meturret quoꝵ uis ĩ
eo est ꝙ morbos asserãt Idcirco oĩa accepit sapiẽtiam
ut aduersus nocencia feagilitatem suã mumat de¬
quitur necẽe est ut isũi reciuẽde roĩs cã morbos capis
etiã moytem emper acceprat Quia es ad quã mors
non uenit sirmus sit necẽe est Infirmitas eĩe habet
ise mortis condicõem tirmitas uo ubr fucois. nec se¬
nectus locũ p̃s hr̃e nec mors que secart euectutẽ
Preterea si mors certe esset cõ sertuta ecati fieret
homo isolenti siuriꝰ et hrmanitale õi carest Nam
fere iura oĩa hũaĩtatis in quibus inter uoo coherems
ex metu et conscĩa fragilitatis Oruitus Demq
ĩbecilliora et tondiora qurq aĩalia congrrgãtier
ut qũi uirilus turri se nequeue multitridĩe curãt
Iortiora aũt sulitudiues appetut quĩ robore uiri¬
bus q con fidũt bomo quoq si eod modb haberet

Expanded text:
uentos aut imbres aut frigora metueret, quorum uis in uentos aut imbres aut frigora metueret, quorum uis in eo est ut morbos adferant? idcirco enim accepit sapientiam, ut aduersus nocentia fragilitatem suam muniat. sequitur <quod> necesse est, ut quoniam retinendae rationis causa morbos capit, etiam mortem semper accipiat, quia is ad quem mors non uenit, firmus sit necesse est. infirmitas autem habet in se mortis condicionem, firmitas. uero ubi fuerit, nec senectus locum potest habere nec mors, quae sequitur senectutem. praeterea si mors certae constituta esset aetati, fieret homo insolentissimus et humanitate omni careret. nam fere iura omnia humanitatis, quibus inter nos cohaeremus, ex metu et conscientia fragilitatis oriuntur. denique inbecilliora et timidiora quaeque animalia congregantur, ut quoniam uiribus tueri se nequeunt, multitudine tueantur, fortiora uero solitudines adpetunt, quoniam robore uiribusque confidunt. homo quoque si eodem modo haberet
Abbreviated transcription (Latin):
ed isti rocu con sequẽtiũ non uidẽt qr seuel cirauert
ĩ ip̃a sũma Exclusa eiũ derebus huaĩs ip̃a proudẽ
necessario Auebatur ut oĩa sua sppnte sĩt nata Uic ĩ¬
uenerũt illas minutoꝵ seuuuũ plagas et cõcursiones sor¬
tuitas Quia ueꝵ orgnie nou uidebaut In quas se ãgusti¬
as cũ cõrecissent iaui cogebat eos urcisIitas ex istrãre
aĩas cũ corporebus nasci et iterũ cũ corporbus exeĩgui
A sumpsexãt eiu nnichil fieri mẽs̃ dĩna Qd̾ ipm nor
aliter prrbare poterãt ꝙͣ s ostenderẽt eẜe alig inqul
uideretur prouidencis nntio clandicare Rep̾henderũt
igitur ea In quibus uel maxĩe diuinitatõ suã proudõtia
minibło expresit Ut illa que retuli de morbis de ĩ¬
matura morte cũ deburrĩt cogitare hus assumptis
que necessario sruerẽtur
Equutur aũt ip̃a que dixi si morbũ nõ reciperet
neci tectis neq uestibus indigeret Quid enim

Expanded text:
sed isti rationem sequentium non uident, quia semel errauerunt sed isti rationem sequentium non uident, quia semel errauerunt in ipsa summa, exclusa enim de rebus humanis diuina prouidentia necessario sequebatur ut omnia sua sponte sint nata. hinc inuenerunt illas minutorum seminum plagas et concursiones fortuitas, quia rerum originem non uidebant. in quas se angustias cum coniecissent, iam cogebat eos necessitas existimare animas cum corporibus nasci et item cum corporibus extingui: adsumpserant enim nihil fieri mente diuina. quod ipsum non aliter probare poterant quam si ostenderent esse aliqua in quibus uideretur prouidentiae ratio claudicare. reprehenderunt igitur ea in quibus uel maxime diuinitatem suam prouidentia mirabiliter expressit, ut illa quae rettuli de morbis et inmatura morte, cum debuerint cogitare his adsumptis quid necessario sequeretur. secuntur autem illa quae dixi: si morbum non reciperet, neque tectis neque uestibus indigeret. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
posse Sed si prohibere ab alterr uictus potest mori
poccoit Res ergo exigis ut hõi qui ale certũ dĩe mo¬
ri non potest ciboꝵ aliuẽtis qr subtrahe possrent opꝰ
non sit Si opus cilo non erit non iã houio ille ra
deus fiet frgout superius dixi qui de frrgilitate hõis querũt
id potissie querũtur ꝙ noui ĩmortales sempit̾niq st̃ nati
Nemo insi sener debẽt mori. Aequi mortalitas non potest
cũ ĩmortalitate cõmgi ui eũi mortalis est in stuertute
ĩ mortalis ĩ adolestencia esse non potest Nec est abeo con¬
dicio mortis aliena qui quandoq moriturꝰ est Nec ulla
ĩmortalitas est cuisit lerminus cõstitutus Ita fit ue ĩmuor¬
talitas exclusa ĩ ꝑpetuũ et ad tempus recepta mortalitas
horeũ cõstituat ĩ ea condicõe ut sit In quałe etale mor¬
talis Quadrat igr nece sitas undiq nec debuisse aliter
nec fas fuisse

Expanded text:
posse: sed, si prohiberi ab altero victu potest, mori posse: sed, si prohiberi ab altero victu potest, mori poterit; res igitur exigit, ut homini, qui ante certum diem mori non potest, ciborum alimentis, quia subtrahi possunt, opus non sit. Si opus cibo non erit, jam non homo ille, sed deus fiet. ergo, ut superius dixi, qui de fragilitate hominis queruntur, id potissimum queruntur, quod non inmortales sempiternique sint nati. \'nemo nisi senex mori debet\'. atquin mortalitas non potest cum inmortalitate coniungi. si enim mortalis est in senectute. inmortalis esse in adulescentia non potest nec est ab eo condicio mortis aliena qui quandoque moriturus est, nec ulla inmortalitas est cui sit terminus constitutus. ita fit ut et inmortalitas exclusa in perpetuum et ad tempus recepta mortalitas hominem constituat in ea condicione, ut sit in qualibet aetate mortalis. quadrat igitur necessitas undique nec debuisse fieri aliter nec fas fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oĩa que uideri ac tangi posseus superest ut aluso
ex celo petant quĩ ĩgerra incꝰu est qd̾ non set ĩslomu
Cũ igitur homo sic formandus esset adeo ut mortalis
esset aliquando res ip̃a exigebat, ut terreno ⁊ srrigile cor¬
pore fingeretur. Necesse est igitur ut mortem ircipiant
quandolibet qm̃ corporales sae hoĩes Corpus eiũ qdit
solubile atq mortale est dtultissimi egẽ qui de morte
ĩmatura querũtur/ qm̃ nature conditro illi locũ facit
Ita con sequẽs erit ut morbis quoq subitus sit Reqs
cũe patitur natura ut abesse possit ĩhomitas abeo cor¬
pore quod aliquando soluend est
ed putemus fieri posse quẽadinod uolũt ut homo
non ea condicione nascatur quo morbo morte¬
Ue subiectus sit nnsi peracto ecatis sie sacio ad ultomiũ
processeoit seuectutis Non igitur uidens si ita sit cõ¬
stitutũ quid sersuatuꝵ oẽ utiq tp̃e ceteir mori nullo mͨ

Expanded text:
sunt omnia, quae videri, ac tangi possunt. Superest, ut aliquid sunt omnia, quae videri, ac tangi possunt. Superest, ut aliquid ex coelo petant, quoniam in terra nihil est, quod non sit infirmum. Cum ergo homo sic formandus esset a Deo, ut mortalis esset aliquando, res ipsa exigebat, ut terreno et fragili corpore fingeretur. Necesse est igitur, ut mortem recipiat quandolibet, quoniam corporalis est; corpus enim quodlibet solubile atque mortale est. Stultissimi ergo, qui de morte immatura queruntur; quoniam naturae conditio locum illi facit. Ita consequens erit, ut morbis quoque subjectus sit; neque enim patitur natura, ut abesse possit infirmitas ab eo corpore, quod aliquando solvendum est. Sed putemus fieri posse, quemadmodum volunt, ut homo non ea conditione nascatur, qua morbo mortive subjectus sit, nisi peracto aetatis suae spatio, ad ultimam processerit senectutem. Non igitur vident, si ita sit constitutum, quid sequatur, omni utique caetero tempore mori nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
fieret ut ad ẽũ morbus et egrieudo adire non posses
nec mors qued posset quĩ mors sersuela morborray ẽ
Ĩmatura uo moys quouiͦ abesset ab es cue esset consti¬
cuta natura: Nempe nullũ hoĩem mori uolũs insicũ
cẽtesiũ etatis compleuerit ãnui Qui ͦ illis In tauta
repugnatia reꝵ poterit iõ cõstare It eu as cẽtũ
auos mori quisq non possit aliquid ille roboris qd̾sit ẽ¬
mortale tribuend est Quo concesso necesse condiõtun
mortis ex cludi Id aũt ip̃m cuꝰ modi potest esse sd̾ hoicm
contra morbos et ictus extraueos solidĩe atq ĩ expugna¬
bilem faciat: Cũ oĩi consset ex ossibus et nerrus es
uisceribus et saugiue quid ioꝵ porest esse tam sromũ
ut ferigilitaserꝰ repellat ac mortem: Et igieur ouco
ĩ dissolubilis sit ante id tempus quod putãt ille oportuisss
cõstitui Et qua ciũ ei mat̾ia corpus attorbuãt fragilia

Expanded text:
fieret, ut ad eum morbus et aegritudo adire non posset, fieret, ut ad eum morbus et aegritudo adire non posset, ne mors quidem posset, quoniam mors sequella morborum est. inmatura uero mors quomodo abesset ab eo cui esset constituta matura? nempe nullum hominem mori uolunt nisi cum centesimum aetatis conpleuerit annum. quomodo illis in tanta repugnantia rerum poterit ratio consum mori quisque non possit, aliquid illi roboris, quod sit immortale, tribuendum est. Quo concesso, necesse est conditionem mortis excludi. Id autem ipsum cujusmodi potest esse, quod hominem contra morbos et ictus extraneos solidum atque inexpugnabilem faciat? Cum enim constet ex ossibus, et nervis, et visceribus, et sanguine, quid horum potest esse tam firmum, ut fragilitatem repellat ac mortem? Ut igitur homo indissolubilis sit ante id tempus, quod illi putant oportuisse constitui, ex qua ei materia corpus attribuent? Fragilia
Abbreviated transcription (Latin):
cõnerleret ĩ ea aialia quoꝵ sortem pre serũt slie Iaui
profecto cupiãt remigrare magnis ꝙ clamoribusꝰ con¬
dicionem prisanã flagitent Quia non est tanti robur
ac firmitas corporis ut officio liugne careas. Aut auiũ
nus prestant ꝙͣ louitas usus ꝙ pẽnaꝵ plus liugua
ꝙͣ tocus corporis fortitido Que igitur aiuentia est
ea preserre que i data ss accipere detrectis
esse subi tos Indignãtur uidelicet non deos se natos esse.:
Mimiue ĩquiũt Sed ex Ioc ostendimus hoĩer mulla prrri¬
decicia factũ esst ꝙ aliter sieri debuit Quid s ostendero id
ip̃i magna rõe prouisũ esse ut morbis uexare posset
et uita sua ĩ medio eursus Nu /pacio nomperetur.
Cũ eiũ dous aĩal quod fecerat sua sponte ad mortẽ
tũsire coguouisset us mortem ypau que est dissolutõ
nature capere poset dedit ee sorigilitater que morti
adicũ ad dissoluendũ aẽal ĩueiret Naui si eius roboris

Expanded text:
converterit animalia, quorum sortem praeferunt suae, jam converterit animalia, quorum sortem praeferunt suae, jam profecto cupiant remigrare, magnisque clamoribus conditionem pristinam flagitent; quia non est tanti robur ac firmitas corporis, ut officio linguae careas, aut avium nus praestant quam leuitas ususque pinnarum, plus lingua quam totius corporis fortitudo. quae igitur amentia est ea praeferre quae si data sint, accipere detrectes? esse subiectum. indignantur uidelicet non deos esse se natos. minime\', inquiunt sed ex hoc ostendimus hominem nulla prouidentia esse factum, quod aliter fieri debuit\'. quid si ostendo id ipsum magna ratione prouisum esse, ut morbis uexari posset et uita saepe in medio cursus sui spatio rumperetur? cum enim deus animal quod fecerat sua sponte ad mortem transire cognouisset, ut mortem ipsam, quae est dissolutio naturae, capere posset, dedit ei fragilitatem, quae morti aditum ad dissoluendum animal inueniret. nam si eius roboris
Abbreviated transcription (Latin):
ornandũ erendũ ꝙ soiem̃ ut nichil potuerit maiꝰ aut
melis adeo dari
eniq cũ et corporis non magui hõ et exegnaruui
uniũ et ualitudĩs At ĩstome tam̃ quĩ id quod est
maiꝰ accepit et ĩstructior est cetis aĩalibus et ornatior
Na cũ sragilis ĩbecillis ꝙ nascitur tam̃ et a uurtis
oĩbus tutus est et ea oĩa quie firmioser na scrintur
eciãsi unꝰ celi fortiter patiũtur ab hõĩe tam cuta
poris esfice̾ Potest quonunꝰ aret opp̾mãtur a nobis auet
nr̃e subiecta suit posestati poest ne ergo alresius crm
hõi queri deopisice ieꝵ deo ꝙ modicas uires perpariũ
corpus acceperit nec benesicia ĩse dĩna promerito
exguiet qd est ingrati Ĩmo ut ueris loͣne insam
lato ut hos credo ingrritos reselleret nalurs gra¬
cias egit ꝙ homo nabub esset Quãto melis
et sauiꝯ qui seusit condicõem soĩs esse meliorẽ ꝙ istr¬
qui se pecudes osse naltos maluerũt Quos sideus sorte

Expanded text:
ornandum tuendumque hominem, ut nihil potuerit maius ac ornandum tuendumque hominem, ut nihil potuerit maius ac melius a deo dari. denique cum et corporis non magni homo et exiguarum uirium et ualitudinis sit infirmae, tamen quoniam id quod est maius accepit, et instructior est ceteris animalibus et ornatior. nam cum fragilis inbecillusque nascatur, tamen et a mutis omnibus tutus est et ea omnia quae firmiora nascuntur, etiamsi uim caeli fortiter patiuntur, ab homine tamen tuta poris efficere potest quominus aut opprimantur a nobis aut nostrae subiecta sint pohomini, queri de opifice rerum deo, quod modicas uires, quod paruum corpus acceperit, nec beneficia in se diuina pro merito aestimat? quod est ingrati aut ut uerius loquamur, insani. Plato ut hos credo ingratos refelleret, naturae gratias egit, quod homo natus esset. quanto magis melius et sanius, qui sensit condicqui se pecudes natos esse maluerunt. Quos si Deus in ea forte
Abbreviated transcription (Latin):
Uero ut̃r ab hus qui condicõrui pecudũ sue prestount
quid eligant si deus hiis deferaat optionẽ: Utrui małit
humianã sapĩam cũ ĩbecillitate an pecudũ firmitatẽ cũ illaꝵ
natura: Salicet non tam pecudes suut ut non mãlit uel
ferigiliorem ouulto ꝙͣ nũt est dũ modo huana ꝙͣ illam nr̃o¬
naleu firmitatem Sod indelicet prridentes bire neq poĩs
yõem uolũt cũ fragilitate neq mutoꝵ firmitatem sins yõe
Qd̾ nichil est tam repugnans tamꝙ contrariũ ꝙ unuasałq
aĩal aut rõ instruat necẽẽ est aut conditio nature E
naturalibus ẽstrrui munimẽtis ĩstruarꝰ supernacua rãto
est Quid cũi excogitabit quid facies aut qrd molietus
art ĩquo lumeqi mgeni ofendet cũ ca que possert esse
rõis blero natura conredas. Di aũt rõe sit preditũ quis
opus erit sepimẽtis corporis eũ seiuel conce ẜa urito
nature mumis possit ĩ plece Que quid ualet tantiẽ ae

Expanded text:
quaero igitur ab iis qui condicionem pecudum suae praeferunt, quaero igitur ab iis qui condicionem pecudum suae praeferunt, quid eligant, si deus iis deferat optionem, utrum malint, humanamne sapientiam cum inbecillitate an pecudum firmitatem cum illarum natura. scilicet non tam pecudes sunt, ut non malint uel fragiliorem multo quam nunc est dummodo humanam quam illam inrationabilem firmitatem. sed uidelicerationem volunt cum fragilitate, neque mutorum firmitatem sine ratione. Quod nihil est tam repugnans, tamque contrarium, quod unumquodque animal, aut ratio instruat necesse est, aut conditio naturae. Si naturalibus munimentis instruatur, supervacua ratio est. Quid enim excogitabit? quid faciet? aut quid molietur? aut in quo lumen illud ingenii ostendet, cum ea, quae possunt esse rationis, ultro natura concedat? Si autem ratione sit praeditum, quid opus erit sepimentis corporis? cum semel concessa ratio naturae munus possit inplere? quae quidem tantum ualet ad
Abbreviated transcription (Latin):
Etiã ciboꝵ experles ĩcubant oĩs Et quĩ setars destris
corporibus alere non datuẽ est tibos cõueyũt et tolos
dies in hurhds distursione cõ sumũt noctibus uo deseudũt
fouẽt prolegñs Quid amplus ioĩes face̾ possant Mlesi
hoc solũ fortasse ꝙ non expellũt adultos srd ꝑpetua
necessitudĩe at uinculo caritatis adiũctos habens. Qd
ꝙ auiũ setus multo fragilior est ꝙ uoĩs: quia nõ ma¬
terno corpore ip̃iu aĩad edũt Sed id quod materm
corpors setu ac calore tepefactũ est aĩal esficiat qd̾
tames cr̃a spri fuerit aĩatũ Id uo ĩplume ac serierr̃
non Modo uolandi sed ambulandy quo usu caret
Nu coggo ĩ extissimꝰ siquis putet male cũ uolucreb
egisse naturam pmu ꝙ bis nascũtuy Donde ꝙ tam
ĩ sirme ue sit quesitis per labores cibis aparẽtib nutede:
Sed illi fortiora eligunt imbecilliora pretereũt

Expanded text:
etiam ciborum expertes incubant ouis et quoniam fetus de suis etiam ciborum expertes incubant ouis et quoniam fetus de suis corporibus alere non datum est, cibos conuehunt et totos dies in huiusmodi discursatione consumunt, noctibus uero defendunt fouent protegunt. quid amplius homines facere possint nisi hoc solum fortasse, quod non expellunt adultos, sed perpetua necessitudine ac uinculo caritatis adiunctos habent? quid quod auium fetus multo fragilior est quam hominis, quia non ipsum animal edunt, sed id quod materni corporis fotu et calore tepefactum animal efficiat? quod tamen cum spiritu fuerit animatum, id uero inplume ac tenerum non modo uolandi, sed ambulandi quoque usu caret. non ergo ineptissimus sit si quis putet male cum uolucribus egisse naturam primum quod bis nascantur, deinde quod tam infirmae, ut sint quaesitis per laborem cibis a parentibus nutriendae? sed illi fortiora eligunt, inbecilliora praetereunt.
Abbreviated transcription (Latin):
possit ꝙͣͣ fragilicatis sue conditorm ploratu ⁊ flet̾ibus
cõminari ł nõ ĩare Cui tantũ in uita restat trãsire
maloꝵ Que cũ dicũt uelseuẽter sapere cordũtur spra
cũ hec loquũtuy Consideras eũ conditionem
reꝵ intelligo nichil aliter fieri debursse ut non dicam
poeuisse qr deus potest oĩa Sed necese est ꝙ ella pro¬
ĩ hoĩe deesse qr ĩbecillior nascitur cordãt: Nũ iec̾to
minꝰ ediecẽtur hor̃es: Nũ minꝰ ad aĩmũ uobur prs
uehantus: Nũ ĩbecillitas aut ĩtrruiẽtũ ĩ pediat aut
pecudũ stilicet conditio melior ꝙ hee om̃es ceem
fecũ ediderit non insi pastu sui curam gerũt Ex qͦ
esficitur ut uberibus sua sponte distentis a liuẽtũ la¬
ctis fecibus mmimstretur et id cogẽte natura siue solli¬
mane intellugentie a liqurd habere uideãtur Nidos er̃
aut luto edificãt aut uirgultis et srondibus cõstruũt

Expanded text:
possit quam fragilitatis suae condicionem ploratu ac fletibus possit quam fragilitatis suae condicionem ploratu ac fletibus ominari, scilicet cui tantum in uita restet transire malorum. quae cum dicunt, uehementer sapere creduntur, propcum haec locuntur. considerans enim condicionem rerum intellego nihil fieri aliter debuisse, ut non dicam potuisse, quia deus potest omnia, sed necesse est ut proin homine deesse, quia inbecillior nascitur, credant, num idcirco minus educentur homines, num minus ad summum robur aetatis prouehantur, num inbepecudum scilicet conditio melior, quod hae omnes, cum foetum ediderint, non nisi pastus sui curam gerunt; ex quo efficitur, ut uberibus sua sponte distentis, alimentum lactis foetibus ministretur, et id cogente natura, sine matrum sollihumanae intellegentiae\' habere uideantur? nidos enim aut luto aedificant aut uirgultis et frondibus construunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nde ego pħoꝵ qui epicurũ sequĩtur auiẽtiã ulro
moyari qui natiue opera rep̾hendr̃ẽt Ut osseudãt
nulla proiidencra factũ esse ac regi mondũ sed origiem
ieꝵ ĩsecablibus at /ulidis corporibus assignãt Quorũ
fortuitis concur sibas unuusa nascantuyr et nata Nũs
ĩsanũt Id sumio qd̾ ad iem dequa nũc agunꝰ pcrtinet
Querũtur hoĩen ninoes ĩbecillũ et fragilem naser
protinꝰ In pedes ergi et gestore distuys ibus statu¬
q ceri tolerando ydouea esse ꝙ In lucẽ naturaliburs
indiuuẽtis muni ta processerunt. Horem cõtra nudim
et ĩ comem tanꝙͣ ex nausragio ĩ hiiꝰ uite mistiras proici
et expelle Qui neq mouere se loco ubi effusus est possit
nec aluuiẽtũ lactis appeserr. nec ĩiuriã t̾pĩs ferre Itais
naturã non esse mrem̃ huai gru̾s sed nouercã que cr̃i
mutis tam aberału gesserit hoĩem̃ uo sic effude uit
ut ĩops et ĩsiomꝰ et oĩ auxilio indigẽs nicꝰ il aliud

Expanded text:
equuntur, amentiam soleo mirari, qui naturae opera reprehendunt, ut ostendant, nulla providentia instructum esse ac regi mundum; sed originem rerum insecabilibus ac solidis corporibus assignant, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur, et nata sint. insaniunt: id sumo, quod ad rem de qua nunc agimus pertinet. Queruntur hominem nimis inbecillum et fragilem nasci protinus in pedes suos erigi et gestire discursibus statimque aeri tolerando idonea esse, quod in lucem naturalibus indumentis munita processerint, hominem contra nudum et inermem tamquam ex naufragio in huius uitae miserias proici et expelli, qui neque mouere se loco ubi effusus est possit nec alimentum lactis adpetere nec iniuriam temporis ferre. itaque naturam non matrem esse humani generis, sed nouercam, quae cum mutis tam liberaliter gesserit, hominem uero sic effuderit, ut inops et infirmus et omni auxilio indigens nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sapientꝭ pirsecto nullam aliani ob cãm uiuere oplarie
puqi ꝙ dt aliquia faciano quod uita dignũ sit et qd̾ utili¬
tatem legentibus et si non ad eloquẽtiã qr temus in
nobis facanzie riuꝰ est ad uiuend tãm afferat qd est
maxie necesssriu Quo perfecto satis me uixis arbi¬
trabor et offictei hois ĩplesse si labor meꝰ aluiss soĩes ad
erroribus lilrontos ad iter celeste direxerit

Expanded text:
sapienti, profecto nullam aliam ob causam uiuere optauerim sapienti, profecto nullam aliam ob causam uiuere optauerim quam ut aliquid efficiam quod uita dignum sit et quod utilitatem legentibus etsi non ad eloquentiam, quia tenuis in nobis facundiae riuus est, ad uiuendum tamen adferat: quod est maxime necessarium. quo perfecto satis me uixisse arbitrabor et officium hominis inplesse, si labor meus aliquos homines ab erroribus liberatos ad iter caeleste direxerit
Abbreviated transcription (Latin):
arguiẽtandi disserendi ꝙ subtilitas quẽuis facile doce¬
perit Cuos partun nr̃is arnis partuq uo ex hpsoꝵ it ie
concertatõe sumpeps reuince mus ut apparrat eos ĩdure¬
sse potius cirorem ꝙͣ sustulisse
ortasse noreris ꝙ tantũ facinees audear patiem᷑¬
ne igitur extingii aut opprrni uitatem Egoo
libentiꝰ sub̾ ioc onere de fecerim. Nari si martus tullis
eloquẽtie ipdꝰ unicũ exemplar ab ĩdoctis et ĩ eloquitib
quia tũ prs ioo intebart sepe suꝑatus est cur despe¬
reuus uitater ip̃aꝵ contra fallacem captiosame q
facũdiam sia ipira ui et claritate ualit urami: Illquad
se pationbs ultatis profaeri ulerit. Sed quis porst eam
yem desende quã non didicit aut illustrare apud alios
et ip̃e non nouit Magnu uideor polliaeꝵ Sed celisti
opus ost nun̾i̾e. ut nobis facultas a aut tempꝰ ad pro¬
posita prosefuenda tribuatur. Ꝙ ye uita est optanda

Expanded text:
argumentandi disserendique subtilitas quemuis facile deceargumentandi disserendique subtilitas quemuis facile deceperit: quos partim nostris armis partim uero ex ipsorum inter se concertatione sumptis reuincemus, ut appareat eos induxisse potius errorem quam sustulisse. fortasse mireris quod tantum facinus audeam. patiemurne igitur extingui aut opprimi ueritatem? ego uero libentius uel sub hoc onere defecerim. nam si Marcus Tullius, eloquentiae ipsius unicum exemplar, ab indoctis et ineloquentibus, quia tamen pro uero nitebantur, saepe superatus est, cur desperemus ueritatem ipsam contra fallacem captiosamque facundiam sua propria ui et claritate ualituram? illi quidem sese patronos ueritatis profiteri solent: sed quis potest aut eam rem defendere quam non didicerit, aut inlustrare apud alios quod ipse non nouerit? magnum uideor polliceri, sed caelesti opus est munere, ut nobis facultas ac tempus ad proposita persequenda tribuatur. quod si uita est optanda
Abbreviated transcription (Latin):
discedit Illagna est cm̃ uis hõis magna rõ magnũ sacrauistid
A quo siques non defecerit nec fidem suã deuotionẽ s perded̾it
hic beatus hic demiq ut breuũ finiam snuolis sit ceo uecosse et
Errat eiu quisgus hoĩem carne metit᷑ Ilam hoc corpusculd
quo iuduti siurꝰ hões receptacłiu est Nam ipo hõ neq tangi
neq aspici neq comprehendi porest qr lalet ĩtra hoc quod
uidetur Qui si delicatus ac tener in hac uita fucrit ꝙ rõ c
cadet et premitur ĩ terram. Si aũt ue debet statũ suũ quẽ¬
uec recte sortitus est et ꝓrompte constanter q defenderit
Si terre quã calcare ae uinr̾e debet non sereierit uitaa
uerebitur seuipie ernam.
et ad te demetriane interiui pauces et obscuriꝰ
fortasse ꝙ decuit pro reꝵ ac ip̃is necessitate pr¬
soraui quibus contentus esse debeas. plura et meliora
laturus si nobis indulgentia celitus uenerit. Tũc gͦ
peruiciosi et granes Incirditilis eĩ us eloquẽtie et

Expanded text:
isci. magna est enim uis hominis, magna ratio, magnum sacramentum: a quo si quis non defecerit nec fidem suam deuotionemque prodiderit, hic beatus est, hic denique, ut breuiter finiam, similis deo sit necesse est. errat enim quisquis hominem carne metitur: nam hoc corpusculum quo induti sumus, hominis receptaculum est. nam ipse homo neque tangi neque aspici neque conprehendi potest, quia latet intra hoc quod uidetur. qui si delicatus ac tener in hac uita fuerit quam ratcadet et premetur in terram, si autem ut debet statum suum quem rectum sortitus est, prompte constanterque defenderit, si terrae quam calcare debet ac uincere non seruierit, uitam merebitur sempiternam. Haec ad te, Demetriane, interim paucis et obscurius fortasse quam decuit pro rerum ac temporis necessitate peroraui, quibus contentus esse debebis plura et meliora lecturus, si nobis indulgentia caelitus uenerit. tunc ego te iciosi et graues. incredibilis enim uis eloquentiae et
Abbreviated transcription (Latin):
uirmꝰ ꝙ genus Nam preterꝙ ꝙ ipiꝰ bineficio ẽtolu¬
mies suuiꝰ coipore et ꝙ unctũ nolis ex necessarus relas
nullo modo portest Ideo q et de sapiẽtbus stulti et destultis
sapientes nascũtur Quod gudam fato ae siderib aseg¬
nãt ued nõ est uũc locus de fato disserend. Hoc diͦ
satis est ꝙ ecia si astra osficientiã ieꝵ cõtmẽt ichilonu¬
nͥ adeo oĩa firri qui astra ip̃a et fecit et ordinauit
Inepti ergo qui posestatu hãc doo detrahũt et operi
ous actribuũt. ¶oc igitur dei mun̾e celesti atq p̾claro
euĩ concesso ip̃iu hoĩem uirtutos sacramẽto ie ligauᵗ. quo

Expanded text:
nam praeter quod ipsius beneficio incolumes sumus corpore et quod uictum nobis ei uariis rebus nullo modo potest. ideoque et de sapientibus stulti et de stultis sapientes saepe nascuntur: quod quidam fato ac sideribus adsignant. sed non est nunc locus de fato disserendi, hoc dicere satis est, quod etiamsi astra efficientiam rerum continent, nihilo minus a deo fieri omnia, qui astra ipsa et fecit et ordinauit. inepti ergo qui hanc potentiam deo detrahunt et operibus eius attribuunt. hoc igitur dei munere caelesti atque praeclaro enim concesso ipsum hominem uirtutis sacramento religauit, quo