comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃tis subtͣctis om̃ibꝰ iacłis compescens adũsa sugge¬
rens ꝓsꝑa. n tandui sopitũ ignẽ sine uił flãmis occul¬
tat. donec duas facłas uingens semel ambas accendat
Et tam du cessat seuitie sue tela suppon̾e: donec sic
ꝑitꝰ uenator quos occisurꝰ ẽ laq̃i sui uincłis alliget
At uͥ in solubili catena deuinctos. astrinserit. uelud
lanista ꝓtinꝰ duos gladiatores adu̾sꝰ inuicẽ cõpellit
armariꝰ ⁊ subinde stimulans m̃bra statĩ gladios¬
aptat. statim suocendit insania. ⁊ inuulnificos
ãplexꝰ impingens utrumq semel uno ictu mor¬
tificat. Sic explicat qđ ante prestare uidet᷑ sic
de simplici caritate amorẽ conflat illicitũ sic ꝑ
scĩtatẽ subinduc̃ int̾itũ dũ contentꝰ est ced̾e sic ua¬
let fortiꝰ occupare ⁊⁊ dũ sũmissꝰ patit᷑ semetipsum
p̃bere deuictũ sic pleniꝰ deuinc̾e głat᷑. Cuiꝰ uersu¬

Expanded text:
dimentis, subtractis omnibus iaculis conpescens aduersa, suggedimentis, subtractis omnibus iaculis conpescens aduersa, suggerens prospera, et tamdiu sopitum ignem sine ullis flammis occultat, donec duas faculas iungens semel ambas accendat: et tamdiu cessat saeuitiae suae tela supponere, donec sicut peritus uenator quod occisurus est laquei sui uinculis alliget. at ubi insolubili catena deuinctos adstrinxerit uelut lanista protinus duos gladiatores aduersus inuicem compellit armari et subinde stimulans membra statim. gladiosaptat, statim succendit insaniam et in uulnificos amplexus inpingens utrumque semel uno icto mortificat. sic explicat quod ante praestare uidetur, sic de simplici caritate amorem conflat inlicitum, sic per sanctitatem subinducit interitum, dum contentus est cedere, sic ualet fortius occupare et dum submissus patitur semet ipsum praebere deuictum, sic plenius deuincere gloriatur. cuius uersu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃. In concussos effic̃ uiu̾e ne ipsa societatis inicia ĩmat᷑o
temꝑe. fed̾a cepta conturbent. Usq adeo illos ꝓuidentibꝰ
cunctis ad ꝓfectum sc̃ĩtatis inuitat. fouet. sulleuat. ut
dĩ eẽ computent. beneficia ipsa contraria. quibꝰ indu¬
cunt᷑ ut ꝑ eant. nescientes ñquã clm̃ uiuare qđ uetat.
Qiubꝰ in tm̃ diabłs blandiens securitatẽ p̃parat sc̃imo¬
nie. ut coniurtos se magis estiment. ꝗͣ distunctos. im¬
mobiles cͥca libidinem ꝑdurare. Qs cũ om̃i tͣnqͥllitate
deducens nulł ꝓcelł aut fluctibꝰ inqͥetat. ⁊ uelut in
medio mari minꝰ cautos induc̃. larare uela nec q̃rere
gubernacła ut subita tẽpestate concitatos naufragos
ex insperata cõmotione sumergat. hanc pͥmo exhi¬
bet lenitatem ut duas naues oblectet adiniucẽ. conue¬
nire quas cum fecerit uinctas repentinis turbinibꝰ
in semetipsas elid̾e possit ⁊ frang̾e. Et his utit᷑ blan¬

Expanded text:
liter. inconcussos efficit uiuere, ne ipsa societatis initia inmaturo liter. inconcussos efficit uiuere, ne ipsa societatis initia inmaturo tempore foedera coepta conturbent. usque adeo illos prouidentibus cunctis ad perfectum sanctitatis inuitat fouet subleuat, ut Dei esse computent beneficia ipsa contraria, quibus inducuntur ut pereant, nescientes numquam Deum iuuare quod uetat. quibus in tantum diabolus blandiens securitatem praeparat sanctimoniae, ut coniunctos se magis aestiment quam disiunctos immobiles circa libidinem perduraro: quos cum omni tranquillitate deducens nullis procellis aut fluctibus inquietat et uelut in medio mari minus cautos inducit laxare uela nec quaerere gubernacula, ut subita tempestate concitatos naufragos ex insperata commotione submergat. hanc primo exhibet lenitatem, ut duas naues oblectet ad inuicem conuenire, quas cum fecerit iunctas, repentinis turbinibus in semet ipsas elidere possit frangere: et his utitur blan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pon̾e utilitatibꝰ spũaliũ ẽmodoꝵ. Et expediebat qͣlẽcumq
iur̃ inutilẽ sustin̾e ꝓestimatiõe turpissima. qđ salomon¬
mulier. Artificialia st̃ ista semꝑ diaboli ueneficia quibꝰ
ingeniũ sue calliditatis ex̾cens soĩmonie deditos dolosis cõ¬
moditatibꝰ uiuat ut ꝑdat. Et int̾ continentes qͣsi necessaria
tia. possit occid̾e dantes simplices animos adcastitatis uota
seruanda. Et exyugnationis sue arma subducens interim
quasi placidus fautor. sugg̾it sc̃itatis argum̃ta donec
diutiꝰ int̾ ambos inimicam nutͥat amiciciã. Fac̃ affabi¬
les inuicẽ sͥ ⁊ deseruire. ⁊ assentator infestꝰ impedim̃ta
remouens. uiniu̾sa: cõmoclis eoꝵ gaud et efficatiã cõmo¬
dare : ut cota eos sͥmet ipsis necessitate cõm̃dans. exhib̾e
eos possit in alterutrũ solitaq consolatione ꝑd̾e. N uult
eos in aliqͦ impedire ne separet tam sp̃ualr̃ quã carna¬

Expanded text:
praeponere utilitatibus spiritalium commodorum et expediebat qualemcumque praeponere utilitatibus spiritalium commodorum et expediebat qualemcumque uirum inutilem sustinere pro existimatione munienda quam bonmulier. artificialia sunt itaque semper diaboli beneficia, quibus ingenium suae calliditatis exercens sanctimoniae deditos dolosis commoditatibus iuuat ut perdat: et inter continentes quasi necessaria s fecerit per alterutra solacia possit occidere dantes simplices animos ad castitatis uota seruanda., et inpugnationis suae arma subducens interim quasi placidus fautor ~ suggerit sanctitatis argumenta, donec diutius inter ambos inimicam nutriat amicitiam. facit affabiles inuicem sibi et deseruire, et adsentator infestus impedimenta remouens uniuersa commodis eorum gaudet efficaciam commodare, ut tota eos sibimet ipsis necessitate commendans exhibere eos possit in alterutrum solita consolatione pendere. non uult eos in aliquo inpedire, ne separet tam spiritaliter quam carna
Abbreviated transcription (Latin):
rietẽ latro effodiat. Nam si deforis expugnans uix muris
ex pellit᷑ quantũ ualebit si infra muros. acceꝑit habitacłm. Et
Si uistus uix saluus fit pecrator ⁊ impius uͥ parebunt. Om̃s
gͦ rime ñ dicã porte claudende st̃ : ne ꝑ unum foram᷑ castͣ
omĩa penetͤnt᷑. Et uniu̾sa gͦ componenda st̃ munim̃ta ne¬
ꝑ uniu̾sa modicum ñ munitũ tota cuuitas ruat. sic̃ salomon
repetit dicens. Qsꝑnit modic̃ paulatĩ decidet. Stupeo aũ
pu̾sitatis huiꝰ arbitrio ut aclericis ad cõmunitatẽ femina
mag̃ quã mascłs eligat᷑. Nquid tm̃ mulier utilior ẽ dõmo¬
dis clerici. quantum ꝓdest mascłs continens. uł puer mascło
continenti. Nut ipsa erit decens utilitas qͣ indecens cõmu¬
nitas fac̃. Et ubierit qđ salomon ait om̃e animal diligit
simile sͥ. Et it̾um uolatilia ad similia conueniunt. S ⁊ si
femina utilior existimaret᷑ ñ oportebat carnalia emolum̃ta

Expanded text:
rietem latro suffodiat. nam si deforis expugnans uix muris rietem latro suffodiat. nam si deforis expugnans uix muris expellitur, quantum ualebit si intra muros acceperit habitaculum ? et si iustus uix saluus fit, peccator et impius ubi parebit ? omnes ergo rimae, non dicam portae claudendae sunt, ne per unum foramen castra omnia penetrentur, et uniuersa conponenda sunt munimenta, ne per modicum non munitum tota ciuitas ruat, sicut Salomon repetit dicens: qui spernit modica, paulatim cadet. Stupeo antem peruersitatis huius arbitrio, ut a olericis ad commnnitatem femina magis quam masculus eligatur. numquid tantum mulier utilior est commodis clerici, quantum prodest masculus continens uel puer masculo continenti? aut ipsa erit decens utilitas quam indecens communitas facit? et ubi erit quod Salomon ait: omne animal diligit simile sibi? ei iterum: uolatilia ad sibi similia conueniunt. sed et si femina utilior existimaretur, non oportebat carnalia. emolumenta
Abbreviated transcription (Latin):
du ab om̃ibꝰ se abstinet. ⁊ illi quidẽ ut corruptibilẽ coro¬
nam accipiant. nos aũ incorruptam. Pienitudo ẽ gͦ sc̃i¬
tatis ⁊ palma ꝑfecta ut ex om̃i parte secũ ñ habeat qdͣ
recuset. ne qd ꝓfitet᷑ odisse tenendo uideat᷑ amare. Qd̃ ei
aliqͥs dic̃ captiuũ teneo aduersarium meũ cui semꝑ insul¬
tem. uideat neforte adu̾sus eũ captiuus incipiat p̃ualere.
Nquama securꝰ cum thesauto. latio tenet᷑ inclus nec infra
inam caueam habitans cũ lupo securꝰ est agnꝰ. Ipse se uo¬
luuit penet̾ri qͥ hostẽ ꝓpͥum in suas portas incdux̃ ⁊ intestinũ
gladiũ s̾ ipse supposuit: qui locum habitatioĩs sue adũsis
ingressibꝰ reserauit. Et qui fretꝰ ẽ conu̾sari cum scandalo
sine causa ñ dic̃ pacatꝰ ẽẽ uolo cum diabolo contͣ apłm di¬
centẽ. nolice locũ dare diabolo. Om̃i gͦ mͦ muniendꝰ ẽ locus
iͥ fuit thesaurꝰ absconditꝰ. ne ꝑunam cau̾nam totum pa¬

Expanded text:
uidem ut corruptibilem coronam accipiant, nos autem incorruptam. plenitudo est ergo sanctitatis et palma perfecta, ut ex omni parte secum non habeat quod recuset, ne quod profitetur odisse tenendo uideatur amare. Quod si aliquis dicit captinum teneo adnersarium meum cui semper insultem\', uideat ne forte aduersus eum captiuus incipiat praeualere. numquam securus cum thesauro latro tenetur inclusus nec intra unam caueam habitans cum lupo tutus est agnus. ipse se uoluit penetrari qui hostem proprium in suas portas induxit, et intestinum gladium sibi ipse supposuit qui locum habitationis suae aduersarii ingressibus reserauit, et qui fretus est conuersari cum scandalo sine causa dicit \'pacatus uolo esse cum diabolo contra apostolum dicentem: nolite locum dare diabolo. omni ergo modo muniendus est locus, ubi fuerit thesaurus absconditus, ne per unam cauernam totum pa
Abbreviated transcription (Latin):
illic stabilẽ se ẽẽ ꝓnuitit. uͥ temptator audent̃ occurit.
Et suillic piclitam᷑ uͥ dĩ pcepta nos cong̾gant qͥd agimꝰ¬
ubi dĩ uissa nos separant. Et si turbam᷑ illic uͥ uoluntate dĩ¬
sic̃ ysaias ait. legem ingͥt inadiuitorium dedit. Sine uissĩ¬
onibꝰ ũ diuinis nullum potest. eẽ p̃sidiũ. Fliuio ẽ qł as
imꝑat face̾: ⁊ aliud uoluntati eiꝰ obsiste̾. Cuiꝰ ita st̃ man

Expanded text:
illic stabilem se esse promittit ubi temptator audenter occurrit? illic stabilem se esse promittit ubi temptator audenter occurrit? et si illic periclitamur ubi Dei praecepta nos congregant, quid agimubi Dei iussa nos separant? et si turbamur illic ubi Dei uoluntate sicut Esaias ait, legem, inquit, in adiutorium dedit: sine iussionibus uero diuinis nullum potest esse praesidium. Aliud est quod Deus imperat facere et Aliud uoluntati eius obsistere: cuius ita sunt man
Abbreviated transcription (Latin):
sa conuigalitas ignoret᷑. uͥ .xͦ. loquit᷑ aucdit᷑ atcendit᷑ n
ꝑomĩa ⁊ inom̃ibꝰ solus ẽ totum. testante apło ⁊ dicente
Ubi ñ est inquit uideꝰ ⁊ gͣcus cͥcuncisio ⁊ p̃putiũ bar¬
minis. in qͦ nulla ẽ discretio qͣlitatis. Cui tm̃ licet om̃s eqͣ¬
re. sine aliqͣ differentia. ut nec in ipso baptismate cuiꝰq
nuditas erubescat. uͥ ade ⁊ eue renouat᷑ infantia nec
exponit potiꝰ s accipit tunicam Qđ si ⁊ illic sit aliqͥs dia¬
bolo peior qͥ feminar̃ aspectibꝰ feriat᷑. de nullo tñ cong̃¬
gatio nr̃a culpat᷑ q̃ ꝓpt̃ celestia ñ ppt̃ terrena colligit᷑. Ui
d̾it si quis illic imꝓbꝰ luxuriosis obtutibꝰ fuit nullomͦ alt̃¬
is contͣdictiõibꝰ contͣdictores excludã ut ñ meis s suis p¬
positiõibꝰ cedant. Si int̾ sact̾a festa potest communis cõ¬
uentio scandalitari uͥ temptator ipse diabolꝰ tremit. qͥs

Expanded text:
sa coniugalitas ignoretur, ubi christus loquitur auditur adtenditur et sa coniugalitas ignoretur, ubi christus loquitur auditur adtenditur et per omnia et in omnibus solus eat totum testante apostolo et dicente: ubi non est, inquit, Iudaeus et Graecus, circumcisio et praeputium, barminis, in quo nulla discretio est qualitatis, cui tantum licet omnes aequare sine aliqua differentia, ut nec in ipso baptismate cuiusquam nuditas erubescat, ubi Adae et Euae renouatur infantia, nec exponit sed potius accipit tunicam. Quod si et illic sit aliquis diabolo peior qui feminarum aspectibus feriatur, de nullo tamen congregatio nostra culpatur quae propter caelestia, non rumtamen si quis illic luxuriosis obtutibus fuerit, nullo modo aiteis contradictionibus contradictores excludam, ut non meis sed suis propositionibus cedant. si inter; festa sacra potest communis conuentio scandalizari ubi temptator et ipse diabolus tremit, quis
Abbreviated transcription (Latin):
spe dominat᷑ ancillã semetipiam cognoscens. pila ue uo¬
luptatis usũ pdit ⁊ lurum dũ tctant᷑ celestia ali celes uaors
sc̃ã myst̾i̾a. Tota humanitas occupat᷑ uͥ ñ humana s diui¬
na st̃ omĩa. uͥ uen̾atio uł terror ⁊ tremor. incutit᷑ animis
uniu̾sis sepulta ẽ ꝓfecto substantia carnał. Int ipsa fere
carnis m̾cimonia multi uoluptatẽ corporis neglegunt
qnͣdo a legiõĩbꝰ excicia meditant᷑ armoꝵ. aut cͥͦpat litibꝰ
forũ. aut resonant li̾tis auditoria. aut negotiatores cõ¬
m̃ciis instant̃ inẽbunt: aut artifices in artificia sua
ꝓpensi st̃. qͣntomagis uͥ ñ carnale opꝰ hominũ: s sp̃uale
gͣit᷑ angłoꝵ : nicħ illic repͥugnationes posst̃ uͥ ⁊ ipsidemo¬
nes cedunt. Et nulla sexꝰ alicuiꝰ p̃mittit᷑ consid̾ari distã¬
tia uͥ nec etas nec dignitas s sola eqͣlitas regnat. fltq ut
plenius dicã om̃s illic tales sensus ꝑͣcipiunt. ut ⁊ ip¬

Expanded text:
s dominatur, ancilla semet ipsam cognoscens perdit suae uoluptatis usum, perdit et luxum dum tractantur caelestia, dum celebrantur sancta mysteria: tota humanitas occupatur, ubi non humana sed diuina sunt omnia: ubi ueneratio uel terror et tremor incutitur animis uniuersis, sepulta est profecto substantia carnalis. inter ipsa fere carnis mercimonia multi uoluptatem corporis neglegunt, quando a legionibus exercitia meditantur annorum aut crepat litibus forum aut resonant litteris auditoria aut negotiatores commerciis instanter incumbunt aut artifices in artificia ipsa propensi sunt: quanto magis ubi non carnale opus hominum sed spiritale geritur angelorum ? nihil illic inpugnationes possunt ubi et ipsi daemones cedunt, et nulla sexus alicuius permittitur considerari distantia , ubi nec aetas nec dignitas sed sola aequalitas regnat: atque ut plenius dicam, omnes illic tales sensus accipiunt ut et ip
Abbreviated transcription (Latin):
prdinis ꝓuocat ⁊ ulle parit fom̃ta peccanoi. ĩ pretans
doimoda sua. tempał uite cogitatioibꝰ senseret paulidu
relararo: siẽ salomon asserit dicens. Mepͥmit perrena co

Expanded text:
pidinis prouocat et illic parit fomenta peccandi , ubi pertractans pidinis prouocat et illic parit fomenta peccandi , ubi pertractans commoda sua temporalis uitae cogitationibus senserit paululum relaxari, sicut Salomon adserit dicens: d eprimit terrena co
Abbreviated transcription (Latin):
mala. ⁊ de sc̃itate p̃uidicat ut ĩmundiciã subtilit̃ int̾¬
neq mulier sine uiro neq uir sine muliere in lño. Ab¬
sit absit ut uͥq femine p̃scͥbant᷑ aut uͥq ꝑmissio tribu¬
at᷑. Habent loca sua cͥca maritũ cͥca filios. cirea fr̃s. cea¬
parentes. cͥca seruos ⁊ in domo oratioĩs. tm̃mͦ uixta cunc¬
tos clericos. in mansiõe qͦq sime cognatiõe ẽpecent̃ ñ
habent. socios. Hec ẽ libra q̃ stat. Stare uͭ ñ pocest. quic¬
s mnelmauit lidiã dicente sc̃pta. ñ delinab in cdextam
Nuist nõ tepantie modũ. qͥ ꝑ licentiã q̃ris excessum.
mea feminas int̃ sac sollẽpnia. ⁊ odio habe in cõmunio¬
ne puata si uis salomonis ten̾e doctnã. Tẽpris inꝗt a¬
mandi. ⁊tẽpus odiendi. Tc̃ gͦ eauenda st̃ femine par¬
ticipia. qͥnoo gͥit᷑ carnalium curar̃ otinua unanni¬
batsi fieq̃ntia Q ue int̃ curas suas caro incitam̃to sempcu¬

Expanded text:
mala; et de sanctitate praejudicat, ut immunditiam subtiliter intromala; et de sanctitate praejudicat, ut immunditiam subtiliter introneque mulier sine viro, neque vir sine muliere in Domino. Absit, absit, ut ubique feminae praescribantur, aut ubique permissio tribuatur. Habent loca sua circa maritum, cparentes circa seruos et in domo orationis tantummodo iuxta cunctos clericos. in mansione autem una sine cognatione conpetenter non habent socios. haec est libra quae stat. stare uero non potest quicquid inclinauerit libram dicente scriptura: non declinabis in dexteram disce nunc temperantiae modum qui per licentiam quaeris excessum. ama feminas inter sacra solemnia et odio habe in communione priuata, si uis Salomonis tenere doctrinam: tempus, inquit, amandi et tempus odiendi. Tunc ergo canenda sunt feminae participia, quando geritur carnalium curarum continua unanimitate frequentia, quoniam inter curas suas caro semper incitamenta cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se rationẽ redlet dõ. ⁊ unusqͥsq suã sarcinã portabit.
Q ñ uult gͦ ꝓ altero redłe rationẽ. nec causis eius aut nego¬
tiis. debet particeps illicitis int̾esse. ⁊ qui liber uł ĩmunis
cͥca sarcinas alienas conat᷑ exisfe nicħ alienum contͣria cõ¬
ditione teneat infra se. Nã necẽe est ratioi alt̾ius subiciat᷑
qͥ negotium tͣctau̾it alienũ. O portet eum dampno ꝑstringi
uel dispendio sarcinar̃ apud q̃ sub intuta custodia fr̃ĩcs
sarcine ꝑierunt. Quia quioqͥd in domo nr̃a sub minꝰ
idonea ꝑsona fuerit. aut latͥones effreg̾int. nr̃m est.:
a nob exigit᷑ qͥqͥd ꝑ mnertiã nr̃am male cõmissum ÷. c̃c̃ uͦ
ab inuicẽ lib̾i sumꝰ si nicħ ap̃ nos. de re alt̾uis reseruet᷑
Forsitan aliqͥs dicat. gͦ nec ad domũ oratioĩs debemꝰ parit̃
conuenire ne aliqͥs aliq̃ scandaliret. Heretice ꝓc̃fessioĩs
ẽ ista contͣlictio calũpniosa q̃ de bonis p̃sebit ut asserat

Expanded text:
 se rationem reddet Deo et unusquisque suam sarcinam portabit. qui non uult ergo pro altero reddere rationem, nec causis eius ant negotiis debet particeps inlicitus interesse, et qui liber uel inmunis circa sarcinas alienas conatur existere, nihil alienum contraria condicione teneat infra se. nam necesse est rationi alterius subiciatur qui negotium tractauerit alienum. oportet eum damno perstringi uel dispendio sarcinarum, apud quem sub intuta custodia fratris sarcinae perierunt, quia quicquid in domo nostra sub minus idonea tutela fuerit aut latrones effregerint, nostrum est et a nobis exigitur quicquid per inertiam nostram male commissum est. tunc uero ab inuicem liberi sumus, si nihil apud nos de re alterius reseruetur. Foreitan aliquis dicat: ergo nec ad domum orationis debemus pariter conuenire, ne aliquis aliquem scandalizet? haereticae professioonis est ista contradictio calumniosa quae de bonis prae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsi homines similiũ sͥ ñualent utilitates agnoscẽ:
nͥ accepit qł obseruent. multomagis mortales nesciunt
immortał dñi iusticiã ẽp̃hend̾e nͥ ipse uisticiar̃ suar̃ dig¬
net indicia demonstrare sicut salomon approbat diceno
Qs enĩ hominũ pot̾it scire consiliũ cdĩ aut̃ qͥs pot̾it cogi

Expanded text:
s hominum similium sibi non ualeant uoluntates agnoscere, nisi acceperint quod obseruent: multo magis mortales. nesciunt immortalis Dei iustitiam conprehendere, nisi ipse iustitiarum suarum dignetur indicia demonstrare, sicut Salomon adprobat dicens : quis enim hominum poterit scire consilium Dei? aut quis poterit co
Abbreviated transcription (Latin):
cõminationes religioso corde metuimꝰ ⁊ uerem᷑ plus de aliis
utilitatibꝰ obligam᷑. N q̃ sua st̃ inquit singłi cogit̾ates s alioꝵ
Et it̾um. nemo qđ suum ẽ q̃rat s qđ alt̾tus. S aliqͥs ar

Expanded text:
comminationes religioso corde metuimus et reueremur, plus de aliis comminationes religioso corde metuimus et reueremur, plus de aliis utilitatibus obligamur. non quae sua sunt, inquit, singuli cogitantes, sed aliorum. et iterum: nemo quod suum est quaerat sed
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ s enĩ alt̾ius cordis scrutator qͣlitatẽ unicuiꝰq ꝑpendat
ꝓ alt̾a ꝑsona contͣ sathanã repugnator cuta uero am̃
idoneus fideuissor ẽẽ p̃sumat: Ne semet ipso demens
ẽ qͥ aliquid pollicet᷑ ne dicã sietiam ꝓfemina sponfionẽ
quidem obliuiscens ad ea q̃ st̃ ante petens. ad reglłam
sequor ad palmã suꝑne uocatiõis dñi nr̃i iħu xp̃i. Qẽq¬
qͥ ñ iuidicat semetipsũ inqͦ ꝓbat alium. Qũauis gͦ nos
nec de nr̃a stabilitate certũ aliqͥd habemꝰ qͥ sine cessatioe
ꝯcutim᷑ int̾ fluctꝰ scłi. fustinentes ꝓcellosos inc̾sus tñ sia¬
licui tanta fiducia ẽ de ĩmobilitate ꝓpͥe firmitatis. saltẽ
sollicitꝰ reformidet ne ipse sit scandalũ uisibꝰ alienis. Si ter¬
ret᷑ uoce dñi cõminantis. ue inqͥt huic mundo abscandal
uerũptñ ue homini illi ꝑ quẽ scandalũ uenit. Si has dñi

Expanded text:
quis enim alterius cordis scrutator qualitatem uniuscuiusque perpendat quis enim alterius cordis scrutator qualitatem uniuscuiusque perpendat et pro altera persona contra satanan repugnator, circa Deum uero idoneus fideiussor esse praesumat? de semet ipso demens est, qui aliquid pollicetur, non dicam si etiam pro femina sponsionem quidem obliuiscens, ad ea quae sunt ante petens ad regulam sequor ad palmam supernae uocationis Domini nostri Iequi non iudicat semet ipsum, in quo probat alium. quamuis ergo nos nec de nostra stabilitate certum aliquid habeamus qui sine cessatione concutimur inter fiuctus saeculi sustinentes procellosos incursus, tamen si alicui tanta flducia est de immobilitate propriae firmitatis, saltim sollicitus reformidet, ne ipse sit scandalum uisibus alienis et terreatur uoce Domini comminantis: uae, inquit, huic mundo ab scandalis: uerumtamen uae homini illi per quem scandalum uenit. si has Domini
Abbreviated transcription (Latin):
moueant᷑ aut in alt̾os amores p̃ rapida incitam̃tis furi¬
alibꝰ stimulent᷑. Et erit nobis causa qcł peuis ẽ sine
causa. ut sornicatio nos maculet aliena apud qͦs sutt¬
gerit᷑ cet̾is occasio lupanaris. Et cͥmine alieni reatꝰ ab¬
sorbebim᷑ cui nos subornamꝰ ĩmundicie lenociniũ. Prop¬
t̃ qđ apłs paulꝰ de similibꝰ ita nos instrutt dicens. Si
ꝓpt̾ escam fr̃ tuuis scandalitat᷑: iã non incaritate am¬
bulas. Noli esca tua illum ꝑd̾e. ꝓpt̾ quem xp̃e mor
tus est. Et iter̃. bonum est ñ manducare carnẽ ne¬
q bibe uinum neq inqͦ fr̃ tuus offendit. aut scanda¬
utat᷑. aut infirmat᷑. Et alio loco Hoc inqͥt iudicate
mag̃ ne ponatis offendicłm aut scandalum fr̃i. Et
de semetipso sit ait. ꝓpt̾ qđ si cibꝰ scandalitat frẽm ĩa
ñ manducabo carnẽ in et̾nũ ne frẽm scandalizem. Cũ
gͦ nos pulsat coniunctionis huiꝰ molestia cdecestabił ⁊ si
adult̾os ñ potest fac̾e: fac̃ tñ lenones adult̾is ⁊⁊ incestis

Expanded text:
moueantur aut in alteros amores prae rapida aetate incitamentis furialibus stimulentur: et erit nobis causa, quod peius est, sine causa ut fornicatio nos maculet aliena, apud quos suggeritur ceteris occasio lupanaris, et crimine alieni reatus absorbebimur, cui nos ipsi subornamus immunditiae lenocinium. propter quod apostolus paulus de similibus ita nos instruit dicens: si propter escam frater tuus scandalizatur, iam non in caritate ambulas. noli esca tua illum perdere, propter quem Chrn manducare carnem neque bibere uinum neque in quo frater tuus offendit aut scandalizatur aut infirmatur. et alio loco, hoc, inquit, iudicate magis, ne ponatis offendiculum aut scandalum fratri. et de semetipso sic ait: propter quod si cibus scandalizat fratrom, iam non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem scandalizem. cum ergo nos pulsat coniunctionis huius molestia detestabilis, etsi adulteros non potest facere, facit tamen lenones adulteris et incestis.
Abbreviated transcription (Latin):
salomon asserit dicens. Q enim custodierint iuste iusta
iistificabunt᷑. Sinc̃iter gͦ sinceritas ipsa seruanda est
n om̃e qđ uoti ẽ etiam inactu signandum ẽ. ne aliud uo¬
uota cõm̃dent ⁊ aliuid actꝰ insinuent. ł ncliq ꝓbanda ẽ¬
etiam institutio uoluntatis ⁊ undiq consũmandꝰ est cur¬
sus uniuscuiꝰq c̃taminis. ne minꝰ sit aliqͥd ad tumphũ
si ñ pleniꝰ dimicet᷑ hinc paulꝰ apłs intͦduc̃ docum̃ta cer¬
taminũ. S ⁊ qͥ in agone inquit certat ñ coronabit᷑ nͥ¬

Expanded text:
Salomon adserit dicens: qui enim custodierint iuste insta iustificabuntur. sinceriter ergo sinceritas ipsa seruanda est et omne quod uoti est etiam in actu signandum, ne aliud uota commendent et aliud actus insinuent. undique probanda et institutio uoluntatis et undique consummandus est cursus uniuscuiusque certaminis, ne minus sit aliquid ad triumphum, si non plenius dimicetur. hinc Paulus apostolus introducit documenta certaminum: s
Abbreviated transcription (Latin):
stillam aq̃ q̃suut nec m̾uit. Consicłandũ ꝙͣ uehem̃ter¬
arguant᷑ comessatio ⁊ sũptuosa coniuuia. ꝑ ꝓph̾am ita.
ut comminet᷑ dñs se ñ dimissurũ hanc inqͥtatẽ his
qͥ eam libent̃ ambiunt. Dic̃ enim ꝑ ysaian. eccegau¬
diũ ⁊ leticia occidẽ uitłos ⁊ iugłare arietes. comedẽ
carnes ⁊ bib̾e uinũ. s si dimitet᷑ iniqͥtas hec uob̾: do¬
nec moriamini. Sic̃ om̃s carnales cupiditates absti¬
nentia resecant᷑ ita om̃s anime uirtutes edacitatis ui¬

Expanded text:
stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehemstillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehemarguantur comessatio et sumptuosa convivia per prophetam, ita ut comminetur Dominus se non dimissurum hanc iniquitatem his qui eam libenter ambiunt; dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia, occidere vicarnes et bibere vinum, si dimittitur iniquitas haec vobis, donec moriamini . » Sicut omnes carnales cupiditates abstientia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
uentͥ iungunt᷑. dũq unũ ex his ĩmodate reficit᷑ aliud ad
luxͦiam excitat᷑. Nam ad luxuriã uł ad sacttatẽ s tanto¬
modo ut corpꝰ sustentet᷑ epłis ẽ utendũ. Nã philosophi disse¬
rt̃ cibos inuentos ẽẽ. ut contineant animã ñ ut corrũpał̃
Qui nimiũ cibis uturt᷑ qͣntomag̃ uentr̃e pascunt: tanto
mag̃ sensũ m̃tis obtundunt. Nã g̾ci dix̾unt. excrasso
uentre subtilem sensum gigni ñ posse. nã gule satit᷑as
nimia aciem m̃tis obtundit. ingecuũq hebesc̾e fac̃. Libi¬
dinis ignis ciboꝵ fom̃tis increscunt. Corpꝰ aũ qcł absti¬
nentia frangit tẽptatio ñ exurit. Unde ⁊ tres pueros
abstinentes flamina babilonii incendii. ⁊ si tetigit ñ combussit
quia nimir̃ ⁊ si desidioꝵ carnaliũ ignis abstinentiũ m̃
inopia qͣnta hic epłar̃ fuerat copia. In hoc enĩ sclo
esurire ⁊ sitire noluit ꝓpt̾ea illuc inflamina sccieis

Expanded text:
ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium meninopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens,
Abbreviated transcription (Latin):
rima concupiscentie suggestio panis: Cui si mi¬
nime cedit᷑ diu̾sa edacitas desicłia compͥmunt᷑.
Unde ⁊ daniel panẽ inquit desicłii ñ comedi hoc est
huiꝰ concupiscentiã ñ impleui. Prima ẽ luxͤiae ma¬
teries nimia satitas panis. Unde i ꝓpħa sodomã de¬
panis sat᷑itate. accusat dicens. Hec fuit iniqͥtas sodomoꝵ
suꝑbia satiͦtas panis. ⁊ abundantia. Panẽ quippe sodo¬
mite inmocdate sum̃tes int᷑pitudines deflux̾e flagitioꝵ
atq ĩde m̾uert̃ comitante suꝑbia celestibꝰ aduri incendus¬
eoqđ modũ ñ tenuert̃ ecdacitatis. Utle ẽ cau̾e gulã ciboꝵ¬
q concupiscentiã. quid enim tam noxium quã ut ani¬
mꝰ seruiat uentͥ ⁊ escis q̃ st̃ destruenda testante apło ac
dicente. ds aũ ⁊ hunc ⁊ has destruet. Proxima est uentͥ
libido sic̃ loco sic uicio. Ubi enim uentris cura: ibi ⁊ eoꝵ
q̃ cͥca uentrẽ st̃ ꝓrima. In ordine namq m̃broꝵ genitalia

Expanded text:
rima concupiscentiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam depanis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia
Abbreviated transcription (Latin):
entes sumꝰ: qđ diuites: qđ potentes existimꝰ ñ altius s¬
potius diuino mun̾e sumꝰ. Utamꝰ gͦ optime diuina be¬
neficia qͣtinꝰ ii dm̃ ñ peniteat dedisse. ⁊ nob̾ accepisse sic
utile. Auferre dr̃. ds̃. homini donũ aliquod qđ hõ ñ ha¬
buit: id ẽ qđ acciꝑe ñ m̾uit. Sic ⁊ obdutare ds̃ dr̃ ho¬
minem ñ eius faciendo duriciam. s ñ auferendo eã q̃ ẽ
ipse nutͥuit. Non alr̃ ⁊ obcecare dr̃ qͦsclam ds̃. ñ ut in

Expanded text:
stimus, non alterius, spotius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Nteai peccãtibꝰ nob̃ suads̃ dona ñ retͣhit ut adspem
diuine ꝓpiciatioĩs m̃s humana consurgat. Nam ñ iuilt
conuersum spnere quẽ pecrantem suis beneficiis ꝓuocat
ad se redire. Confessio hõĩs nõ ẽ humane uirtutis. Nam
bona. grã p̃ueniente donant᷑. Nam nichil boni oꝑis dedi¬
mꝰ ꝑ quod confessionẽ fidĩ acciꝑe m̾erem᷑ Profectꝰ homi¬
nis. donũ. dĩ ẽ: nec ase potest quisqͣ s adño corrigi N
enim quidꝗͣ boni ht̃ ꝓpͥum homo cuiꝰ ua ñ est eiꝰ tes¬
ri arbitrii defensores nicħ posse in bonũ. sua p̃ualere
uirtute. nisi diuine gr̃e sustentet᷑ uiuamine. Unde ⁊¬

Expanded text:
nterdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam bona, gratia praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus, tesri arbitrii defensores, nihil posse in bonum sua praevalere virtute, nisi divinae gratiae sustentetur juvamine. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
inalt̃o Ñam qł in erechiele animaliũ ale alt̾a ad alt̾am
ꝑcutiunt᷑ uirtutes designant᷑ scõꝵ mittuo sese affectu
ꝓuocantium. atq alt̾no exẽplo inuicẽ sese erudientium
ꝯuña gr̃arum alii ista alii uͦ donant᷑ illa: Nec datͦ
um ut hi quos quidã iurtutũ excellentia antecedunt dĩ
repentina p̃uenti grã qͦdam cõpendio sc̃ĩtatis p̃ueniant
n dũ sint conu̾siõe postͤmi: subito efficiunt᷑ uirtutis
culmine pͥmi. Uũ quisq aliquod donũ. accipit ñ appe¬
tat ampliꝰ ꝙͣ qđ m̃uit. ne dũ alt̾iuis m̃bri. officiũ ar¬
riꝑe temptat id qđ m̃uit ꝑdat. C ontͣbat enim corꝑis or¬
dinem totũ: qui nõ suo c̃tẽptꝰ officio: surripit alienũ
Mali dona idõ addãpnationẽ accipuit. ꝙ illa ñ ad
dĩ laudẽ s ad suam uanitatẽ utunt᷑ . Bona male utũ¬
tur qui ea q̃ illis adõ donata st̃. in malos usus assu

Expanded text:
in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur um ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntu
Abbreviated transcription (Latin):
luim cuũ. Quasi dic̾et ut ꝑeas tuo m̾ito. ut salueris
meo auxilio. Hominis m̾tũ. suꝑna gr̃a ñ ut ueniat
inuenit s postꝗͣ uenerit fac̃. atq ad indignã m̃dem ds̃.
fac̃ inea m̾itũ qđ remuneret. qͥ solũ inuenerat qđ pu¬
niret. Q uid enim ex se ille latͦ meruit. qͥ de faucibꝰ infer¬
ni crucem ascendit. De cruce ꝑadisum aditt. Reus
quidem ille ⁊ fr̃no sanguine. uenit eruentꝰ s di¬
na gra in cruce mutat᷑. Sciendum qđ ⁊ nr̃a sit iusti¬
cia. in his q̃ recte agimꝰ: ⁊ dĩ grã eoqđ eam m̾eam᷑.
panem nr̃m dicimꝰ quẽ tñ adõ acciꝑe postulamꝰ. Spi¬
ritał grã ñ om̃ibꝰ distbuit᷑: s tantũm᷑ electis donat᷑. ñ
enim om̃ium ẽ fides. Quã licet usi plurimi suscipi¬
unt opꝰ tam̃ fidĩ. nõ cõsequunt᷑ Indiuisione donoꝵ
diuersi ꝑcipunt diu̾sa dĩ mun̾a. nõ tam̃ concedunt᷑
uni omĩa. ut sit ꝓ humilitatis studio qđ alt̃ amniret᷑

Expanded text:
I, 9. Quasi diceret: Ut pereas, tuo merito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibus diaboli crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitianostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur
Abbreviated transcription (Latin):
enim u̾fictis assertõibꝰ pͣuoꝵ disputatio innodat᷑ ut rec¬
ta ẽẽ simulent q̃ ꝑu̾sa ꝑsuadent. Lectio memorie axi¬
liũ eget. Qđ si fu̾it natalr̃ tardior: freq̃nti tñ medita¬
tioẽ accuit᷑ aclegendi assiduitate colligit᷑. Sepe plixa
lectio longitudinis causa memoriã legentis oblit̾eit.  đ
si breuis sit sumoto libro sentñtia recͣctet᷑ manimo tc̃ si¬
ne labore legit᷑ ⁊ ea q̃ lecta sunt. recolendo memoria mi¬
nime excedunt. Acceptabilior est sensibꝰ tacita lectio qͣ
gentis qui excitet. sub silentio lingͣ mouet᷑. Ham dare
legendo ⁊ corpꝰ lassat᷑ ⁊ uocis acum̃ obtundr̃.¬

Expanded text:
enim versutis assertionibus pravorum disputatio innodatur, ut recenim versutis assertionibus pravorum disputatio innodatur, ut recta esse simulent quae perversa persuadent. 7. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinsi brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, qgentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtund
Abbreviated transcription (Latin):
Um sit utił ad sciãm lectio adhibita aut̃ collatiõe
maiorem intelligentiam p̃bet. Melius est enum
conferre qͣleg̾e. Collatio docibilitatẽ fac̃. Nam pposia in¬
terrogationibꝰ cunctatio rer̃ excludit᷑. ⁊ sepe obiectioibꝰ la¬
tens u̾itas approbat᷑. Qd̃ enim obscur̃: aut dubiũ confe¬
causas in sinuant ⁊ nisi ꝑ aliꝗͣ eudentem ostensionẽ iux
apparent occulta legis inist̾ia. Sic̃ instruere solent. collatio¬
lectionis ita contentio destruit. Hec enim relicto sensu u̾i¬
tatis. lites gen̾at ⁊ pugnando u̾dis etiam ingͥit dõ blasphe¬
miam. Inde hereses ⁊ scisma qͥbꝰ subu̾tit᷑ fides. u̾itas cor¬
rũpit᷑ scindit᷑ caritas. Contentiosoꝵ studium. ñ ꝓu̾itate¬
ẜ ꝓappetitu laudis certat᷑. Cantaq est inhis ꝑu̾sitas ut
uitati credere nesciant. ipsamq rectam doctrinam euacu¬
are contendant. In disputatioe fideliũ cauenda ẽ ꝓposionũ
artificiosa subtilitas q̃ callidis obiectiõibꝰ recia denclit. Ita

Expanded text:
um sit utilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, confe insinuant; et, nisi per aliquam evidentem ostensionem, vix apparent occulta legis mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, relicto sensu tatis lites generat et pugnando verbis eciam deo blasphemat. Inde hereses et scismata, quibus subvertitur fides, veritas corrumpitur, scinditur caritas et contumeliosorum studio n appetitu laudis, certat; tantaque est in his perversitas, ut veritati cedere nesciant, ipsamque rectam doctrinam evacuare contendant. 300 6. In disputatione fidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita
Abbreviated transcription (Latin):
adcor. ⁊ ibi consulunt quid uelit occulta uoluntas dĩ
seseq subditõ debere eẽ sũmis orinatiõibꝰ cognoscentes
humiliant ceruicẽ cordis iugo diuine dispensatioĩs¬
on ft̃ ꝓmotiendi ad de indignis prepositis.
regim̾ eccłe qui adhuc uitiis subiacent. Hinc est
edificent. hocest ne eccłam doce p̃sumant. N debet ho¬
noris ducatũ suscipe qui nescit subiectos cͣmite uite
dotii contendit appet̾e ante inse discutiat. si uita hono¬
ri sit ꝯgrua. Qd si ñdiscͤpat humilit̃ adid qđ uocat᷑
accedat᷑̃ Reatũ qͥppe culpe geminat : siquisq cum
culpa ad sac̾dotale culm̃ aspirat. Uniꝰ cuiꝰq cas tante
maioris ẽ cͥminis qͣnto priꝰꝗͣ cad̾et maioris erat uir¬
tutis Precettentiũ nãq magnitudo uirtutũ cresc̃ ad¬

Expanded text:
ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. CAPUT XXXIV. De indignis praepositis. 1. regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est aedificent, hoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit subjectos tramite vitae dotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris erat virtutis. Praecedentium na
Abbreviated transcription (Latin):
i ctucisigi mundo ꝑmortificationẽ ꝓprie carnis
debet. ⁊ dispensattonem eccl̃astici. ordinis. siex dĩ uo¬
luntate ꝓuen̾it nolens qͥdẽ s humił gub̃nandã sus¬
cipiat. Multis int̾cipit sathanas fraudibꝰ eos qͥ
uite ⁊ sensꝰ utilitate p̃ stantes p̃esse  pdesse aluis nolt̃
Et dũ eis regim̃ animar̃ imponit᷑ renuunt. consultꝰ
arbitͣntes. ociosam uitam degere quam lucͥs ammar̃
insistere. Quod tñ decepti agunt. ꝑ argum̃tum diabłi
fallentis ꝑspeciem boni. ut dũ illos apastorali officiore¬
thit. neqͣꝗͣ ꝓficiant qui eorũ u̾bis atq exemplis instru¬
i pot̾ant. Sc̃i uiri nẽqꝗͣ occupationũ scłariũ curas
appecunt. s occulto ordine sibi suꝑ impositas gemũt
Et qͣuis illas ꝑ meliorem intentionem fugiant. tñ ꝑsub¬
ditam m̃tem portant. Quas quidẽ sũmoꝑe siliceat ui¬
tare festinant s tim̃tes occultã dispensationẽ dĩ suspici-
unt qđ fugiunt. ⁊ ex̾cent qd̃ uitare noscunt᷑. Intͣnt enĩ

Expanded text:
 crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae sensus et utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt; et dum eis regimen animarum imparbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim
Abbreviated transcription (Latin):
liud ẽ ñ peccare amore dilectionis clĩ aliuo timo¬
re supplicii Qui enĩ amore caritatis dĩ ñ peccat.
horresc̃ om̃e malũ. amplectendo iusticie bonũ. Sec eũ
delectat peccm̃: etiam si scełis impunitas ꝓmittat᷑. Qui
uero sola pena supplicii in se uicia repͥmit : Quamius
ñ expleat opus peccati iuuit tñ ineo uoluntas peccandi
doletq s illicitum qd̵ lex ꝓhide dinoscit᷑. Ille gͦ m̃ceclẽ
iusticiam fac̃. ñ is qͥ eam solo metu penar̃ inuitꝰ custo¬
dit. Quidã ⁊ cliligt̃ pecc̃m ⁊ faciunt: quidam diligt̃
tantum.⁊ ñ faciunt. Pleriq uͦ faciunt tm̃: ⁊ ñ diligt̃
Nonnulli pecc̃m ñ faciunt ⁊ tñ iusticiam odiunt õ¬

Expanded text:
liud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec eum delectat peccatum, etiam si sceleris impunitas promittatur. Qui vero poena sola supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi; doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem justitiam facit; non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. 2. Quidam et diligunt peccatum, et faciunt; quidam diligunt tantum, et non faciunt, plerique vero faciunt tantum, et non diligunt. Nonnulli peccatum non faciunt, et tamen justitiam odiunt
Abbreviated transcription (Latin):
peccamꝰ. nisi uidendo. audiendo. odorando. gustando atq
tangendo. unde ⁊ alias dr̃. Intͣuit mors ꝑfenestͣs nr̃as.
stalib Et̃ extͣnei ingͤdiebant᷑ ꝑ portas eius. ⁊ suꝑ ierłm¬
nuttebant. sortem. Extͣneos quippe ĩmundos dic̃ ẽẽ sp̃c
qui tanquam ꝑ portas ita ꝑ sensus earnis animam ir¬
reppunt ueam illecebrando deuincunt

Expanded text:
peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebantur per portas ejus, et suttebant sortem. Extraneos quippe immundos esse spiritus, qui tanquam per portas, ita per sensus carnis animam irrepunt, et eam illecebrando devincunt
Abbreviated transcription (Latin):
cuius hominis intentio oꝑis eiꝰ est. Sic gͦ inten¬
tio eiꝰ bonaest ⁊ opꝰ intentioĩs ipsius bonũ. ẽ Nu¬
oqui male intentionis etiam sibonum infactis eus¬
tione aut ꝓbat᷑ bonum au reꝓbat᷑ indignũ. Bona
aut uana gła est. Qui opus bonum bona intentiõe
ñ fac̃: ꝑ hoc mag̃ cecat᷑ opꝰ ꝑ quod illuminari po¬
tuerit Ynusquisq bonum opꝰ qđ agit intentione
bona agat qm̃ ꝓ mala intentione plerũq opꝰ bo¬
que apud hominis uidiciũ bona patent: apud examĩ
diligentissimi ⁊ acutissimi udicis reꝓba detegunt᷑.
dõꝙ omĩs sc̃s u̾et᷑ neforte bonum qđ agit ꝓ aliqͣ animi
intentione inocłis dĩ repbum sit. de sensibuis ⁊arniis.
ponet unꝰqͥsq solium suũ in intͦitu portar̃ ierłm. Re¬
na aqͥlonis uicia st̃ q̃ sedes suas inportis ponunt. qͣndo
ꝑ sensus carnis labem anime ingerunt: idõq in ipsis
portis adest in ipsis sensibꝰ regnant. Ñeq enin aliunde

Expanded text:
culus hominis intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis otione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona a est. 227 2. Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus boquae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sit. CAPUT XXVIII. ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃. hoc retinet. ut sub iectis om̃ibꝰ rectoris officiũ ꝓcuret. S
qualit̾ alios corrig̾e pot̾it. qui ꝓpͥos mores ne iniqui sint ñ
t᷑ gubnacła ppłoꝵ. Iusticiauͦ regis ẽ neminẽ iniuste ꝑ po¬
tentiã eriꝑe. sine acceptione ꝑsonar̃ int̾ iur̃ ⁊ ꝓximũ su¬
um uiste uidicare. aduenis ⁊ipupilł. uidius defen¬
sorem eẽ. cohibe fuita adult̾ia punire miqͦs ñ exaltare ĩ¬
pudicos ⁊ istriones ñ nutrire impudicos de t̾ra ꝑdere par¬
ricidas ⁊ ꝑuirantes uiu̾e ñ sine. Eccl̃as defendẽ pauꝑes ele¬
mosinis alere. iustos suꝑ regni negotia constituere. senes
⁊ sapientes ⁊ sobrios consiliarios habere. Magoꝵ ⁊ arioloꝵ
phitonissar̃ꝙ suꝑstitionibꝰ nõ indend̾e. iracondiã suã differ¬
re. pat̾am fortit ⁊ uiste contͣ aduersarios defendẽ. Pomĩa
in dõ confid̾e pꝑitatibꝰ animũ ñ eleuare. Cuncta adũsa
patient̃ tołare fidẽ catholicam in dm̃ habere. filios suos

Expanded text:
ectualiter hoc retinet, ut subjectis omnibus rectoris officium procuret. Sed qualiter alios corrigere poterit, qui proprios mores, ne iniqui sint, notur gubernacula populorum. Justitia vero regis est neminem injuste per potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter uirum et proximum suum iudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, inpudicos et histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et periurantes uiuere non sinere, ecclesias defendere, pauperes eleemosynis alere, iustos super reget sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum et hariolorum, pythonissarumque superstitionibus non intendere, iracundiam differre, patriam fortiter et juste contra adversarios defendere, per omnia in Deo confidere, prosperitatibus animum non elevare, cuncta adversa patienter tolerare, fidem catholicam in Deum habere, filios suos
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ mutat. ⁊ ante ꝓfert sententiã. ꝗͣ agnoscat. F u¬
ior inuidice inuestigationẽ ueri ñ ualet atting̾e qr m̃s
eius tͥbata furore ab scͥutatione alienat᷑ iusticie. Iracundꝰ
uidex uidicii exam̃ plene contueri ñ ualet. quia cali¬
gine furoris ñ uidet. Qui aũ repulso furore discutit
facilius ad contuendã u̾itatẽ m̃tis serenitate consurgit
⁊ sine ulla ꝑturbatioe adeqͥtatis intelligentiã ꝑuenit

Expanded text:
udicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis intelligentiam pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
Non tisu nr̃o alud dm̃ putare aliucl pu: ritudinem eiꝰ
atq aliuid magnitudinem eiuis. debemꝰ sicut aliud ẽ hõ
aliuid pulchritudo quia desistente pulchricudine hõ
manet. Ac per hoc qui ita intellig̃ dm̃ corporeum ẽẽ cͦdit
duni pulchritudo ⁊ magnitudo dĩ ipse dõ sit. Ideoq ds or̃¬

Expanded text:
are, aliud pulchritudinem ejus, atque aliud magnitudinem ipsius debemus sicut aliud est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus