comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctur. cem̃ si uolu̾it ratum
timentum. s si suꝑurrit p̾t
mortem aui mno. adhuc
pr̃e rumpet. quod nouus
illi tunc prmius ħ̾rs agiusci¬
tur itatñ ut miniquim pꝰ¬
sit duorum suma test̾i ruꝑe

Expanded text:
tur. Deinde si voluerit ratum tamentum. Si supervixerit post mortem avi vivo adhuc patre, rumpet; quod novus illi nunc primum haeres adnascitur. Ita tamen, ut nunquam possit duorum simul testame
Abbreviated transcription (Latin):
ał ad opus facicnoum. post
quod solam ꝓculam uolunt
fac̾e inputaturam coħrdi ⁊¬
eł instatua. et inẜuitute cctis¬
q que dunsioncm non rccipi¬
uut. idem dinis mntus irpsit.¬
¶ Si quis opus fac̾e nissus ꝑatus
sit pctium dare ei .p. ut ip̃e¬
stator ꝑ ip̃m id fi̾ nolu̾it et iti

Expanded text:
at ad opus faciendum, post quod solam Proculam voluerunt facere imputaturam coheredi et in statua et in servitute ceterisque, quae divisionem non recipiunt, idem divus Marcus rescripsit. Si quis opus facere iussus paratus sit pecuniam dare rei publicaestator per ipsum id fieri volu
Abbreviated transcription (Latin):
cutris nominc que¬
ratur et defcrente li¬
tum excadem cã ꝓficititur
q admodum facilis ẽ cirta bo¬
norum possionem mulieri
iticalumpinam cic imp¬
mntam non relinqu̾e. ꝑca

Expanded text:
tris nomine quaeratur et deferente hetum ex eadem causa proficiscitur, quemadmodum facilis est circa bonorum possessionem dandam ita calumniam eius impunitam non relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
tatu decessisse pr̃cmip¬
illi nomine deftudatur fłm¬
ue testm̃ nomimic pupili
dicitur. et si pr̃mis eriscit le¬
gittimus tutor futus ab utt¬
stato. qr tutorem hũti: tuto
dan non põt. nim commod¬
ius ip̃e qui scriptura conti¬
netur ap̾tore dabitur. ut sñ
ullolitis p̾mdicõ instus tn¬
tor actor pupitio ad cncem
fictlittm. ¶tum autem ip̃e
pris quem tutorem innũ
sibi dicebat pupinus cẽ fui

Expanded text:
tatum decessisse patrem pupilli nomine defendatur falsumue testamentum nomine pupilli dicatur et si patruus exstet legitimus tutor futurus ab intestato, quia tutorem habenti tutor dari non potest. nam commodius ipse, qui scriptura continetur, a praetore dabitur, ut sine ullo litis praeiudicio iustus tutor auctor pupillo ad eam litem fiat. Cum autem ipse patruus, quem tutorem legitimum sib
Abbreviated transcription (Latin):
cutam excusicons inre sus¬
atis submonendus erit q
filus cius relictasimt miosi
legati filii non affectõne ppͥa.
s in honorem pris mernc̾tũt
u̾bis fidcicommissumm minu¬
missus non iure tutor testõ
oris ad tutelm uocitur.
simpubi lib̾to promis frus¬
tritutorcm dabit. s nolim¬

Expanded text:
s iure susatis summouendus erit, quae filiis eius relicta sunt, modo si legata filii non affectione propria, sed in honorem patris meruerunt. Uerbis fideicommissi manumissus non iure tutor testameoris ad tutelam uocatur. Impuberi liberto patronus frustra tutorem dabit, sed uol
Abbreviated transcription (Latin):
er altero fiuo h̾rdes nstitiufsi. ane¬
pote petit ut si nuitra annũ. dir.
moreretur hrclitatem pitnuosuo
restitucret nepos fuue relictis intra
etitem sup̃ scriptam uita decesset fi¬
dei cõmissi condõm couiectina pita¬
tis. benderi de fecisse quod muiue
scriptum qm dr̃mfuerit iueuiret᷑
post .x. anno datosi satis ab hrdib
condicõ ertitit. ¶ Dem¬

Expanded text:
ex altero filio heredes instituisset, a nepote petit, ut, si intra annum trigesimum moreretur, hereditatem patruo suo restitueret: nepos liberis relictis intra aetatem supra scriptam uita decessit. fideicommissi condicionem coniectura pietatis respondi defecisse, quod minus scriptum, quampost decem annos dato, si satis ab herede condicio exstitit. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
oc genus iegati siticõ nõ nupsit
per inde hncdum ẽ. acsi post mortẽ
ticin egatum fuisset. ⁊ io nec inua¬
ana satͥdaicõne int̾posita capere le¬
gatum post. set iami mibendo in¬

Expanded text:
Hoc genus legati 'si Titio non nubserit' perinde habendum est, ac si post mortem Titii legatum fuisset, et ideo nec Muciana satisdatione interposita capere legatum potest. sed et alii nubendo n
Abbreviated transcription (Latin):
ii. s sicum duos erhramit uri¬
innħrdem inscitint fundirr
cͣͣnco leganit ut putat martesł¬
lins inius filios emancipiss. et
postea fumdum alicruss. s sioni¬
nes filii ħrdes instituti sunt ex
uiriles nonẜrditanis ꝑtesinco
huũt. u̾m ẽ enim infamiba reliq¬
sse. l. uin reliquiss. item suim̃¬

Expanded text:
 et si, cum duos exheredauit, unum heredem instituit, fundum extraneo legauit, ut putat Marcesi uiuus filios emancipasset et postea fundum alienasset.Sed si omnes filii heredes instituti sint ex uiriles, non hereditarias partes in eo habeant: uerum est enim in familia reliquisse, licet uni re liquisset.Item si
Abbreviated transcription (Latin):
urcint duius scucrus. et antoni¬
nus. repserunt cos qui intestrm̃¬
to uetant quid alicumi. nec ex
pectu hoc atestatore dispõitum ẽ
nullius ẽt momenti scripturam

Expanded text:
rint.Diui Seuerus et Antoninus rescripserunt eos, qui testamento uetant quid alienari nec caupectu hoc a testatore dispositum est, nullius esse momenti scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
acta qnͣto amplins cepit itodi
quam cancõnem it⁊ tommnitti
siprius legatarius cecesẜit. qmͣ
rius andiendns. si uelit totum
fundum p̾stire si derestituendo
duis .c. uł non. multo plutis ẽ qͦ
iire utimnt. ¶Si quid alicm li

Expanded text:
acta quanto amplius ceperit reddi: quam cautionem ita committi, si prius legatarius decesserit, quam rius audiendus, si uelit totum fundum praestare, si de restituendo dus centum uel non multo pluris est: quo iure utimur.Si quid alicui li
Abbreviated transcription (Latin):
no põt us ad ꝑtensibi cẽbitam
ficcio. relinquere q ma si testame¬
tum fac̾et liccbat ei ꝑtem debit¬
am solam relinque. ¶qui ab in¬
testato decedit et scit uonisir ad
fiscum ꝑuentura incancia fitei

Expanded text:
no potest usque ad partem debitam fideicommissum relinquere, quia, si testamentum faceret, licebat ei partem debitam solam relinquere. Qui intestato decedit et scit bona sua ad fiscum perventura vacantia, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tie ħ ẽ ut semel tebentur. ¶Siab
impub̾e legatum fin̾t subcond¬
icõne siad pͥub̾tatem ꝑuei̾t et
asubstituto repetitum finit ieg¬
atum cebetur et asubstituto. ncc
iutetur repetit cõdo̾ que mutile

Expanded text:
est, ut semel debeantur.Si ab impubere legatum fuerit sub condicione 'si ad pubertatem peruenerit' et a substituto repetitum fuerit, legatum debetur et a substituto nec uidetur repetita condicio, quae inutile
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣstułim. hic cirog rapha debito¬
rum et pecumim cum ec̃t ꝑfec¬
turus murbem lat̾ilib condidit
et cyrographis ex actis que petu¬
ma crog̾ata ren̾suc inpatriam po¬
tãtem post bieninum alia ciros¬
riphi p̾diorum que postea com

Expanded text:
tulerim'. hic chirographa debitorum et pecuniam, cum esset profecturus in urbem, in lateralibus condidit et chirographis exactis quam pecunia erogata reuersus in patriam post biennium alia chirographa praediorum, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
dius lenes quas desigilliribus
lencs quidem uonemerat. lances
autem emptas he̾bat et dictar̾at
testamentum ante tridinm qmͣ
moreretur. qĩtum ẽ an hes lanc¬
es quis emptas desigillarib ha¬
bñit legato ced̾ent cum nullas
alias desigillaxib em̾it uec lega¬

Expanded text:
uolo': is de sigillaribus leues quidem non emerat, lances autem emptas habebat, et dictauerat testamentum ante triduum quam moreretur: quaesitum est, an hae lances, quas emptas de sigillaribus habuit, legato cederent, cum nullas alias de sigillaribus emerit nec lega
Abbreviated transcription (Latin):
ex todrante iustitutus comm¬
isso edicto semissem accepit bo¬
norum possessionis exsemisse
tanti legata substitutus debe¬
bit. quo mõ cuim augentur

Expanded text:
ex dodrante institutus commisso edicto semissem acceperit bonorum possessionem, ex semisse tantum legata substitutus debebit: quo modo enim augentur,
Abbreviated transcription (Latin):
mo iusorum hũt. pculue u̾o
recte ait. si cuec quidemsint ua¬
ses. non autem cornichie non
dcbͥi. ¶ Cn testitudinca logata
ceũt cilectos testidincos pedi¬
b margentatos deb̾i. labeo. treb.¬

Expanded text:
mero uasorum habuit.Proculus uero recte ait, si aeneae quidem sint, non autem Corinthiae, non deberi.Cui testudinea legata essent, ei lectos testudineos pedibus inargentatos deberi Labeo Treb
Abbreviated transcription (Latin):
eriuis urbunis quideam urbana
mancipu. non loco s oꝑe scpant.
ut i in pͥdris rusticis suit tñ si
opus rusticum non facrunt ur¬
uani indentur. dicenoum autẽ
ẽ ꝙ urbam intelligendi sunt:
are solitus sit. quod mixime ex¬
libellis familic. item excibariis
tepͥhendi põt. ¶ucratores et an¬
cupes uitum in urbanis. an inru¬
sticis contineantur. põt dubitri.
¶nuiliones de urbano iniist̾io
sunt. nisi pp̃ opus ruresire testat¬
or cos costinitos hebat. ¶cum
qui nitus ẽ exancilla urbana et
missus in uillam milricudus ẽ

Expanded text:
is legatis quidam urbana mancipia non loco, sed opere separant, ut, licet in praediis rusticis sint, tamen si opus rusticum non faciant, urbani uidentur. didendum ‹au›tem est, quod urbani intellegendi sunt, are solitus sit: quod maxime exlibellis familiae, item cibariis deprehendi poterit. Venatores et aucupes utrum in urbanis an in rusticis contineantur, potest dubitarMuliones de urbano ministerio sunt, nisi propter opus rurestre testator eos destinatos habebat. Eum, qui natus est ex ancilla urbana et missus in
Abbreviated transcription (Latin):
ratorem consticuidebe quionu¬
nia curet et acciones exceat dem¬
q eciam scribit eum quicum ĩ¬
pube missus est. inpossõm acci¬
ones posse adũsus curatorent
initent̾e ncc̃e phibendum. Nuil¬
illum sisatis dediss recte erpuetũ
¶Auciens mpubes satisnodat
sarius cominitti & administraci¬
onem: satisdare d pupillo. cet̾m
sisatis nondet drcurator constit
quetemporepiture ant det̾iores
ꝑfuture sint detrabe d. item a debi¬
torib qui tp̃e lib̾abuntur exig̾e¬
dr. cet̾atamen pupillo possidebͥ¬
sit is qui ercarbomiano uissusẽ
uideamnus. ⁊ siquidem satisim¬
pubes delit. sũ decrent preses si¬
ne nõ diminnet uescendi causa
et ħ minnis restituet hrditatis
peticiori ꝙ si satis dareno potunt.
et alt̾ abesenidetur. uoposse dim¬

Expanded text:
ratorem constitui debere, qui omnia curet actiones exerceat. denique scribit etiam eum, qui cum impubere missus est in possessionem, actiones posse aduersus curatorem intendere nec esse prohibendum: nulillum, si satis dedisset, recte experiretur. Quotiens impubes satis non drsarius committi sibi administrationem, satis dare debet pupillo: ceterum si satis non det, debet curator constitui, quae tempore periturae aut deteriores futurae sint, distrahere debet: item a debitoribus, qui tempore liberabuntur, exdebet: cetera cum pupillo possidebissit is qui ex Carboniano missus est, uideamus. et si quidem satis impubes dedit, siue decreuit praeses siue non, deminuet uescendi causa et hoc minus restituet hereditatis petitori. quod si satis dare non potuit et aliter alere se uidetur no
Abbreviated transcription (Latin):
si qui subiectus c̃ẽ dicitur ercaie
presentan soir. ¶Qugicns car¬
lomanum dec̃tu int̾ponitir
eoder locorem hab̾i oportet qͦ
eet sinulla contionsia fieret eiq
bonorum possõm accepit. Euur¬

Expanded text:
si, qui subiectus esse dicitur, ex causa repraesentari solet. Quotiens Carbonianum decretum interponitur, eodem loco rem haberi oportet, quo esset, si nulla controuersia fieret ei, qui bonorum possessionem acceperit. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
est eciam si ab intestato adbono¬
rumpossõm ꝑuemiant lib̾i. tam
mum aui huic eclicto locus est si
status et brclitatis controũsia sit
nimsitantum status qd̾serius
puta dicatur ẽe. nec ulla bonorũ¬
possom controñsia sit. ħcasuliba¬
ieuidicium statim epplicandũ
ent. ¶Q pupillo contionsiam
bebit. nec quicquam debonis cli¬

Expanded text:
est etiam si ab intestato ad bonorum possessionem ueniant liberi, tamemum autem huic edicto locus est, si status et hereditatis controuersia sit: nam si tantum status quod puta seruus dicatur esse nec ulla bonorum controuersia sit, hoc casu liberale iudicium statim explicandum erit. Qui pupillo controuersiam bebit nec quicquam de bonis dem
Abbreviated transcription (Latin):
uefamepeat filins quamiue ni¬
nor lirlitas ad peticionempue¬
miat.⁊ si appariut filumm noc̾e.¬
¶ Marime au̾pnto simissus funt
inpossõe adu̾sanius: desidaud
aptore neisbrumta in possõm
suamrocligat. cet̾m decipietiur
curator constituendus est quibo¬
na adiinistret. et qñ. ci quiiu¬
dico uicerit. restituat. ꝯmacum¬
E bouis mãtris an decretumm
tponendum sit quentur et decre

Expanded text:
ne fame pereat filius, quam ne minor hereditas ad petitorem perueniat, si apparuit filium non esse. Maxime autem puto, si missus fuerit in possessionem aduersarius, desiderandum a praetore, ne instrumenta in possessionem suam redigat: ceterum decipietur curator constituendus est, qui bona administret et quandoque ei qui iudicio uicerit restituat. que bonis matris an decretum interponendum sit, quaeritur. et decre
Abbreviated transcription (French):
Imipubes negetur une adopta¬
tus etio pat̾uelirditatis contro¬
u̾si a ei fiat nõent iinquumsu¬
nule carboniano dec̾tũ iit̾poñe.
tẽsuumpubes iiadoptionedat᷑
cẽ dicatur. et io negetur. natu¬
ralis ꝑatris hrditas adcum tiũ¬

Expanded text:
impubes negetur iure adoptatus et ideo paternae hereditatis ei controuersia fiat, non erit iniquum simile Carboniano decretum interponi. Item si impubes in adoptionem datus esse dicatur et ideo negetur naturalis patris hereditas ad eum pertine
Abbreviated transcription (Latin):
ud ergo ẽ cu ag̾e pꝰ Pomp̃.¬
sit cͥdit᷑or ex testõ non alit̾ brs con¬
tempniri cebebit quim sicancatur
eialusus debitorem defensum iri.
item agẽte tebito:e nich amplio
h̾es pͥstare di. quĩ ut cum adusus
nbacõnem leget. uilianus ibidem
libanorm. alioqum si ficcuissore
cepit conueniri alia rõne reus con

Expanded text:
d ergo est, cum agere poterit creditor ex testamento? non aliter heres condemnari debebit, quam si caueatur ei aduersus debitorem defensu iri. item agente debitore nihil amplius heres praestare debet, quam ut eum aduersus reo liberationem leget, Iulianus ibidem liberandum: alioquin si fideiussorem coeperit conuenire, alia ratione reus
Abbreviated transcription (Latin):
tieantui. itiq ea demum pen¬
oris eẽ que alendi cã libentur q̃
in min̾io antidotum nonẽ. et
sane cassius uͥm scnsit. et q: qui¬
dam negaunt. et piper et ligus¬
aser. et cet̾a. lniͦ in perui nouẽẽ

Expanded text:
tineantur. itaque ea demum penoris esse, quae alendi causa biberentur, quo in numero antidotum non est. et sane uere Cassius sensit.Sed quod quidam negauerunt piper et ligusaser et cetera huiusmodi in penu non esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ħt ⁊ ideo si legatarius auͣt decesse¬
nt al h̾rdemeuis legatum nõ trã¬
sit. qui. a nõ cessit dies uiuo eo. qm¬
ius certum fuit eum incritirum
hrdemi mẽ aũt condico legatiene¬
luti cum ita loganius ꝙ ex aretusa
natum fu̾it u̾rs dato aut fructus¬

Expanded text:
t ideo si legatarius ante decesserit, ad heredem eius legatum non transit, quia non cessit dies uiuo eo, quamuis certum fuerit moriturum heredem.Inest autem condicio legati, ueluti cum ita legamus: 'quod ex Arescusa natum fuerit, heres dato' aut 'fructus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a conlico insittum dies cert̾
uent dies solui tamen possunt
qui ac̾tum ẽ ea debitum irslies
aũt incertus ẽ cum ita scrbituri
ħ̾re meus cum morietur .x. dato¬

Expanded text:
ipsa condicio insit.Cum dies certus uenerit, solui tamen possunt, quia certum est ea debitu iri.Dies autem incertus est, cum ita scribitur 'heres meus cum morietur
Abbreviated transcription (Latin):
nens tutor eẽ inidebitur. p̃r
aũt cius iocirto cau̾e noni
nult. ut filium sium tute¬
la cximat. et inhoc artificõ¬
di recte occursurum. ut et
filius ctip̃e ad tutelam lib̾
orum clemencius gͥcudum
filio tutorem dedit cdez¬
torem constituit. quero cũ
citra applłoem se ercusare
ex qua die temprique mex¬
marchus constituit comp¬
utanda sunt. uitum ex die
apti testamti. mexquo ad
negti gerida uocatur id est

Expanded text:
neus tutor esse uidebitur, pater autem eius idcirco cauere non uult, ut filium suum tutela eximat, et in hoc artificdi recte occursurum, ut et filius et ipse ad tutelam liberorum Clementis gerendam filio suo tutorem dedit etorem constituit: quaero, cum citra appellationem se excusare, ex qua die tempora, quae in exMarcus statuit, computanda sunt, utrum ex die aperti testamenti, an ex quo ad negotia gerenda uocatur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tutcliroic agebatur eł
hii tuto:o cimiq ad minis¬
tricom subierant. ¶uec
tũ titulo teuus tutores ere
alicno alegito pecinna
abutintur qum mutuã
accepuit o ꝑtebit p̾tore:

Expanded text:
tutela Romae agebatur et hi tutores eam quoque administrationem subierant.Ne tamen titulo tenus tutores aere alieno allegato pecunia abutantur quam mutuam acceperunt, oportebit p
Abbreviated transcription (Latin):
cium non libum arbitri¬
um c̃ datum distribendi
res pupillros s iti demuz
et si ꝑmisit cre alieno non
allegaco conscquent᷑ dice¬

Expanded text:
enim non liberum arbitrium datum est distrahendi res pupillares, sed ita demum, et si permiserit aere alieno non allegato, consequenter dice
Abbreviated transcription (Latin):
contendat crh̾rdatum et̃. ⁊
Calium tutorem pupil o
dan recepta patrui extusa¬
nem pct̾e remoto atntla
italitem cchrditate ex pe
pupilio h extusare scatu¬
tela non põt. insi forte cer
se uult etusare qui płires
hãt excrsacones et de quib¬
dam non ꝓbar̾nt alis uti
itr temꝑa non ꝓhibet᷑¬
¶L datus ẽ trtor ad muil

Expanded text:
contendat exheredatum esse et est tutorem pupillo dari recepta patrui excusanem petere, remoto eo a tutela ita litem de hereditate expedipupillo habet, excusare se a tutela non potest, nisi forte de se uult excusare, si plures habet excusationes et de quibusdam non probauerit, aliis uti intra tempora non prohibetur.Licet datus tutor ad u
Abbreviated transcription (Latin):
declarctur non constituent᷑
irriti. ¶ pauł. uotit. s sint ĩ¬
testitus moreretur incidit
tabulas et hooc applinut hu
qui ab intescito uenire te¬
sidunt ascriptis id nocabit᷑¬

Expanded text:
declaretur, non constituentur irrita. Paulus notat: sed si, ut intestatus moreretur, incidit tabulas et hoc adprobauerint hi qui ab intestato uenire desiderant, scriptis auocabit
Abbreviated transcription (Latin):
retinendiqz p̾rimonii si rerq
cuusq cum moritur fu̾it. ¶i¬
nnito antem nommbonori pos¬
sessio. icquiritur. ¶ aminncipib
et socictatib et decimriis et corpori¬
b bonorim possõ agnosci põt.
pm̃ suic actor coriimꝰ nomine al¬
mittit suic quis alius recte com¬
petet bonorum posso. ¶ Sic et si
ncmo petat uł agnou̾it bonorũ
hũit depcculio castrensi. uł qi cas¬
trerisi. ¶Sr et cins qui ap̾ hostos
decessit bonorum possone. xlmit¬
ti posse qnͣis inẜuitutt deced¬
at. nuilla dubitacõ ẽ. ¶acquire¬
re quis bonorum possom põt.¬

Expanded text:
retinendique patrimonii siue rei, quae cuiusque cum moritur fuit. Inuito autem nemini bonorum possessio adquiritur. A municipibus et societatibus et decuriis et corporibus bonorum possessio adgnosci potest. proinde siue actor eorum nomine admittat siue quis alius, recte competet bonorum possessio: sed et si nemo petat uel adgnouerit bonorum habuit de peculio castrensi uel quasi castrensi. Sed et eius, qui apud hostes decessit, bonorum possessionem admitti posse, quamuis in seruitute decedat, nulla dubitatio est. Adquirere quis bonorum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
test. quu tutor pupillo et prĩfm¬
tifilio bonorum possom pet̾e pos¬
sunt. ¶ diẽs quib tutor. unt pr

Expanded text:
test. Quia tutor pupillo et pater infanti filio bonorum possessionem petere possunt, dies, quibus tutor aut p
Abbreviated transcription (Latin):
non alibi dabitur quam ꝓtribu¬
uali. qui n decrctum deplano ĩ¬
tͥ pomi. n cĩ cogniti bonorum pꝰ¬
sessio. alibi quim ꝓtribimali da⁊
põt. ¶ mbonorum possone scic̃¬
dum c̃ nis ẽẽ accrescendi. ꝓuide
sipiures sint quib bonorum pͦ

Expanded text:
non alibi dabitur quam pro tribunali, quia neque decretum de plano interponi neque causa cognita bonorum possessio alibi quam pro tribunali dari potest. In bonorum possessione sciendum est ius esse adcrescendi: proinde si plures sint
Abbreviated transcription (Latin):
tib patromopas locauit. quosto
ĩtium magis oparum quamince¬
ti sui mcdicinani uonfacerent mł¬
toples impantes sibi hiturum pos¬
tulabat ut sequerenturseucq o pꝰ
facerent. idius est. necne. Ridius
tempore et ualicuduus et honesta¬
tis sue racionem here sineret¶Item¬
rogauisihas opas lib̾tidarc uolũ¬
non quantum exincommodo cla¬
udo ill. siphiberet cos meclicuam
face cominiglum patronus consec
iu est debeeum nonsolum ip̃i pat¬
ronos eciam. amicorum luclis gͣtu
libtum qui melicui amexdet ũm
est uoluntate ꝑ. atromicuraturum
ludos semꝑfac̾e antegiotar ul

Expanded text:
tibus patroni operas locant: quo facto pretium magis operarum quam merceerti sui medicinam non facerent, multo plures imperantes sibi habiturum, postulabat, ut sequerentur se neque opus facerent: id ius est nec ne? respondtempore et valetudinis et honestatis suae rationem hrogaui, si has operas liber‹t›i dare nollnon quantum ex incommodo dando illis, si prohiberet eos medicinam facere, commodi patronus consecuverum est debere eum non solum ipsi patrono, sed etiam amicorum ludis gratulibertum, qui medicinam exercet, verum est voluntate patroni curaturum ludos semper facere aut aegrotare.
Abbreviated transcription (Latin):
Atronus qui opas ub̃ti sui locat ñ
statun incelligendus ẽ m̃cedem
uauisiquis pautonimũ ur archi¬
mumum lib̃tum b̾at et in medio¬
cris patrimonii sit ut no atrariso¬
pis eius uti possit quam si locau̾it
cas erig̾e magisopas quam ĩce¬
dem cape existim andus est. item
plerum medici semo ciusdemi .x¬
tis libertes plucunt quorum opis
petuoutinonałr possuit quarant.
eis locent eadem et incetis artificib
dici possinit. set quiopis sin ubci u¬
ni pot et locando pcum eorn conse

Expanded text:
atronus, qui operas liberti sui locat, non statim intellegendus est mercedem Nam si quis pantomimum vel archimimum libertum habeat et eius mediocris patrimonii sit, ut non aliter operis eius uti possit quam locaverit eas, exigere magis operas quam mercedem capere existimandus est. Item plerumque medici servos eiusdem artis libertos perducunt, quorum operis perpetuo uti non aliter possunt, quam ut eas locent. ea et in ceteris artificibus dici possunt. Sed qui operis liberti sui
Abbreviated transcription (Latin):
ditattm. ut insubstitutum acto
detur et hoc uͥm ẽ. s delegatis et le¬
gis falcidie rõne ualde dubitatur.
utrum is inqlem solum dotis ac¬
cõ datur legata integra ex ꝑsõ
nos dotem p̾strent. in dotem to

Expanded text:
ditatem, ut in substitutum actio detur: et hoc uerum est.Sed de legatis et legis Falcidiae ratione belle dubitatur, utrum is, in quem solum dotis actio detur, legata integra ex persona redes dotem praestarent, an dot
Abbreviated transcription (Latin):
um ab imo hrte mulieri ꝓcote
compensandi animo legatini cẽt
eique dotem suam ferre nug̃ qm
legatum maluit utrum in om̃s
hrtes. anmeum solum aquo le¬
gatumc̃ actõ de dote ciceare cebe¬
at. queritur. mił. ieum primũ
aquo legatum sitactõm dandar

Expanded text:
um ab uno herede mulieri pro dote compensandi animo legatum esset eaque dotem suam ferre quam legatum maluit, utrum in omnes heredes, an in eum solum, a quo legatum est, actio ei ‹de› dote dari debeat, quaeritur.Iulianus in eum primum, a quo legatum sit, actionem danda
Abbreviated transcription (Latin):
ta dit̾it se pͥgnantem ordose
natus consisiti crpõitus scq̃
obstetrices ad hib̾e et notan¬
dum ẽ ꝙ non ꝑmititur in¬
arito uł muilie obstetritẽ
ad hib̾e. s omnes ap̾tore al¬
hibende siit. ¶Ittm ptori

Expanded text:
ta dixerit se praegnatem? ordo senatus consultis expositus sequeobstetrices adhibere.Et notandum, quod non permittitur marito uel mulieri obstetricem adhibere, sed omnes a praetore adhib
Abbreviated transcription (Latin):
Sioumes uł plurts remin¬
an mułr possit inuiruru
erꝑiri exhac causa. et magic
puto cam ag̾e in umriaru
posse. s tñsi in iurie faciende
emsa id maritus desid̾anit.
constante mñmonio ħ fuige¬
bat. cquissimuu crit ignosci
marito. ¶meminisse auter¬

Expanded text:
Si omnes uel plures renunan mulier possit iniuriarum experiri ex hac causa? et magis puto agere eam iniuriarum posse, sic tamen, si iniuriae faciendae causa id maritus desiderauit:co‹n›stante matrimonio hoc fingebat, aequissimum erit ignosci marito.Meminisse aute
Abbreviated transcription (Latin):
aut quisunt isti.utrimu
obsidione forte melius icͣi
ꝓbabitur cos solos qui ma¬
cie amittuntur ꝑtẽe deb̾e
cuiucumq sexuc ut ctat

Expanded text:
autem, qui sunt isti, utrum obsidione forte. melius igitur probabitur eos solos, qui in acie amittuntur, prodesse debere, cuiuscumque sexus vel aetat
Abbreviated transcription (Latin):
utoris ant porcõne priis cos
conicnni debe qui ꝓ cose ob¬
ligau̾int. uł migr̃atus qui cũ
ded̾mnt. tunc sisolidum pup¬
illus conscqui non pot̾uit: de
officõ contutoris qutitridũ
tim cum suspectum cum postu¬
lasse quo: dicatur al quitem
cum migrãtus puunt tutor oc
dant. non pͥus aocosituti pup

Expanded text:
utoris autem portione prius eos conueniri debere, qui pro eo se obligauerunt uel magistratus qui eum dederunt: tunc si solidum pupillus consequi non potuerit, de officio contutoris quaerendum,praesertim cum suspectum quoque eum postulasse dicatur. alias quidem cum magistratus plures tutores dant, non prius ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
sse ut.adcił. quid sint pucit
bouorum possonem. uł nt
rem ħditarum drstealut
aut ꝯid sipertam bonorũ
possonem ratam hñit. mor
ominib adicitoner ec̃ int̾¬
ducendum. ¶ ꝓrfilio it scri¬
psit scio filii quod ꝓpͥtium
prudenciam iningilabis hr¬
ditati delate tibi lucu ticii pu¬
to iussu prĩs abisse. ¶quod
si manduint si ex pedut . ⁊di¬
adito erit iussu aditum.

Expanded text:
t bonorum possessionem? aut ut rem hereditariam distrahat? aut quid si petitam bonorum possessionem ratam habuit, mox omnibus aditionem esse introducendam. Pater filio ita scripsit: 'scio, fili, quod pro tua prudentia inuigilabis hereditati delatae tibi Lucii Titii'. puto iussu patris adisse. Quid si mandauit: 'si expedit adiadito'? erit iussu adi
Abbreviated transcription (Latin):
affiuib. qr aũ exsubstitutis aut
examicio defuncti aut excreditori¬
br.s erhus utiqris qui ydoneus ni¬
debr̃. aut sidepsonis eorum qd mo
neatur. uirbonus eligitur ꝙ si ñ¬
dum curator constitutus sit qr¬
płi aut nõ petitur aut tradius
retitur aut seinus datur. senuꝰ
niebat res h̾rditanas hrdemin¬
stitucum uł substitutum obsigĩe
non deb̾e. s. tantum ꝑumare et
mulien assignare. idem ait adcũ¬
tolieuda ea que sinccustodia sai
naee nopost̾ custodem ab hrdepo¬
nenclum ut puta p̾toris et sino¬
dum messis uindenna ue fc̾a sit
et si funit controu̾sia quancum di¬
mium oporte at arbitriundan¬
d̾.curatore ant̾ constituto. ħomi
ma cessare puto conscrib̾e cumi cͣa

Expanded text:
adfinibusque aut ex substitutis aut ex amicis defuncti aut ex credi‹t›oribus, sed utique is, qui idoneus uidebitur: aut si de personis eorum quaestio moueatur, uir bonus eligitur.Quod si nondum sit curator constitutus quia plerumque aut non petitur aut tardius petitur aut serius datur, Seruius aiebat res hereditarias heredem institutum uel substitutum obsignare non debere, sed tantum pernumerare et mulieri adsignare.Idem ait ad custodienda ea, quae sine custodia salua esse non possunt, custodem ab herede ponendum ut puta pecoris, et si nondum messis uindemiaue facta sit: et si fuerit controuersia, quantum deminui oporteat, arbitrum dandum.Curatore autem constituto haec omnia cess
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sipr nuru p̾guante filiumeman¬
cipaunt uon intotum repelliutere
touingi. et gen̾ałr quib casib pat᷑
niugiturnatus admutendus est
eẽ c̾cendatur. decretum int̾pomit pre¬
tor ad exemplum carbomamedicti
etita duius adrauus dlaudiopru¬
lo p̾tori scripsit ut sum mnatim e re
cognosceret. ⁊ si maiifesta calim¬
manidebitur eius que uentris no¬
mine in possom unti desiderat. in
noui doc̾neret. sidubitan dei pofito
pamdaret ucquod p̾uidicu nisiat¬

Expanded text:
re.Si pater nuru praegnate filium emancipauerit, non in totum repelli uterus cto iungi. et generaliter quibus casibus patri iungitur natus, admittendus est se contendatur: decretum interponit praetor ‹ad› exemplum Carboniani edicti. et ita diuus Hadrianus Claudio Proculo praetori rescripsit, ut summatim de re cognosceret et, si manifesta calumnia uidebitur eius, quae uentris nomine in possessione mitti desiderat, nihil noui decerneret: si dubitari de re poterit, operam daret
Abbreviated transcription (Latin):
is curato: datus est. possunt de soci
creditoros. cumpiculum ad curato¬
rem ꝑtineat. id arco curatores boni
erinquisicione danctum ydoneum
scil or creditores curare ursiquis.a¬
luis est qui non edicto ptu suoces¬
sionem spet ħ autem uire utiuir¬
atq circunspectus id fi debebit et
plures sidesiderentur. dandisũt.
sũ quib fetrs sustiu̾ise et adptu
us ꝑduci nõ possit sum̃c exbonis d
et in haric reni curatorcõstituend̾
ẽ. qui cibum potum et uestiturt
tectum mulieri p̾stet.et ꝓfaccuit¬
atib defuncti et ꝓdignitate eius
atqr nuillens. deminuco aũ adh¬
os sumptus fid. pͥmum expeccun¬
ia numata. s ea ñfuit exhus reb
que patrimonia hon̾are magis mi¬
pendio quam aug̃e fructib cõsu¬
euerunt ¶Item sipiculumẽ neĩ¬
tim res usucapiantur ne debitoꝵx
tempore lubcntur. idem curare d¬
ita igitur curam ħ quoq officio ad¬
nnustrabit quosolent curato ree
atqr tutores pupiliorum. ¶Elig
au̾curator. aut hus qui tutorosi

Expanded text:
e securi creditores, cum periculum ad curatorem pertineat. idcirco curatorem bonis ex inquisitione dandum, idoneum scilicet, oportet creditores curare vel si quis alius est, qui non edito partu successionem speret. Hoc autem iure utimuratque circumspectius id fieri debebit et plures, si desiderentur, dandi sunt.sine quibus fetus sustineri et ad partum usque produci non possit, sumere ex bonis debet: et in hanc rem curator constituendus est, qui cibum potum uestitum tectum mulieri praestet pro facultatibus defuncti et pro dignitate eius atque mulieris.Deminutio autem ad hos sumptus fieri debet primum ex pecunia numerata: si ea non fuerit, ex his rebus, quae patrimonia onerare magis impendio quam augere fructibus consueuerunt.Item si periculum est, ne interim res usu capiantur, ne debitores tempore liberentur, idem curare debet.Ita igitur curam hoc quoque officio administrabit, quo solent curatores atque tutores pupillorum.Eligitur autem curator aut
Abbreviated transcription (Latin):
uemiendus ẽ adcollegam ꝙͥ¬
adiuodum si solus dediss. s
dicͥcmus pͥne cum demñcolle¬
gam aggrediendum. ¶Si
qͣñ desimit incuntite ex qͣi
pupilli ornundisunt qui
rdonci uidcantur offm̃ est
migratinmi ex quirert ex

Expanded text:
ueniendum ad collegam, quemadmodum, si solus dedisset, diceremus prius eum, deinde collegam adgrediendum. Si quando desint in ciuitate, ex qua pupilli oriundi sunt, qui idonei uideantur, officium est magistratuum exqu
Abbreviated transcription (Latin):
tus is nascaturquirepeuitur idẽ
ent dicendum et simułr quefunt
iupossoe abortiuum feciss. setsi
subconclicione posẽ sit etlr¬
datus. pendente condicione pocͥ¬
i sentenciam admictunus esti¬
mantis posse uentrem inpossõc
mitti quia subincertoutilis
est uentiem ali ¶ Suient abm
sticutis echrdatus sit a substitu¬
tis pt̾itus maicellus negat mp
datus uinus institutis mittend̾
est inpossõm. qd sinon iaut.
negat mittendum qui a adeu
gradum deuoluta est hrditas as
echrdatus est. ¶Sifuius abhost¬
cetur. intersuos hrdes futunm ũ
putasi preius aput hostes deceda
siet siquis it auentrem exh dasset
qui michuntra mensestres mor¬
tis mee natus ent. erħrs esto nei
iiquocasusins hrs futurus est
et sane benigniorem ee p̾toremĩ
hac ꝑtem oportebit. ucquis sꝑa¬
tur añ nitam nocetur. rectissime
añ p̾tor nonuniquam uuoris ñ¬
tempe uror uo fuit que se ercop̾g

Expanded text:
dem erit dicendum et si mulier, quae fuit in possessione, abortum fecisset. Sed et si sub condicione postumus sit exheredatus, pendente condicione Pedii sententiam admittimus existimantis posse uentrem in possessionem mitti, quia sub incerto utilius est uentrem ali. Si uent‹er› ab institutis exheredatus sit, a substitutis praeteritus, Marcellus negat in eredatus, uiuis institutis mittendus est in possessionem: quod si non uiuant, negat mittendum, quia ad eum gradum deuoluta hereditas esexheredatus est. Si filius ab hostcitur inter suos heredes futurum, ut puta si pater eius apud hostes decedat. Sed et si quis ventrem exheredasset: "qui mihi intra menses tres mortis meae natus erit, exheres esto" vel liquo casu suus heres futurus est: et sane benigniorem esse praetorem in hanc partem oportebit, ne qui speratur ante uitam necetur. Rectissime autem praetor nusquam uxoris fetempore uxor non fuerit, quae se e
Abbreviated transcription (Latin):
ita ẜuus lib̾tatem accepit res pe¬
culii ꝓfessiomi sub tractas nõ ind̾i
maimisso tacite concessas appa¬
ruit. ¶ testõ oiti ub̾tate peculiũ
legauat.cundem qz postea manu¬
nuẜat lib̾tus. ut et nominui
peculii actõnes ei pͥstarentur ex

Expanded text:
ita seruus libertatem accepit. res peculii professioni subtractas non uideri manumisso tacite concessas apparuit.Testamento data libertate peculium legauerat eundemque postea manumiserat: libertus, ut et nominum peculii actiones ei praestarentur, ex
Abbreviated transcription (Latin):
est statu libo ut pecumimi solũ¬
ct. n minicium temporis eiusq
futurum esset. isscͥptimiẽ. ab xli¬
ta hrditate cedere dies incipit. qura
absurdum iussimmiẽ aute diemp¬
t̾itere ꝙͣ is et isteret quemoport̾et
accipere. et hoc modis ominib
.qui dare hedi iusti sunt dicẽdũ

Expanded text:
atulibero, ut pecuniam solveret, neque initium temporis eius quod futurum esset, adscriptum est, adita hereditate cedere dies incipit, quia absurdum visum est ante diem praeterire, quam is existeret, quem oportet accipere. et hoc in omnibus, qui heredi dare iussi sunt, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
tem ita delit ille simeus erit lib̾
esto logitum uł h̾rditatem siuecõ¬
dicõne dedit ei. deude eum alien:¬
uit debebitur domino cius logatũ
Nam id ex p̾ssit si meus ent nlib̾¬
tate duandi quo futurimihoc erati
ut impediretur ubtas eciam sierp̾¬
ssum nou ect. sepe inuuo tñ nuta¬

Expanded text:
ille, si meus erit, liber esto": legatum vel hereditatem sine condicione ei dedit: deinde eum alienavit. debebitur domino eius legatum nam id expressit "si meus erit" in libertate danda, quo futurum erat ut impediretur libertas, etiamsi expressum non esset. saepe
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. ẜm ꝙ si stichum optau̾o
ta aũ qmͣ optaret coridicõ statute
lbtitic defecissi anstichum opt¬
ate possit. puto mucunt senteu¬
cic assenciendum qui plic plici
ip̃alib̾tate legitum perinti. nõ rõ¬

Expanded text:
undum quod si Stichum optauerota, antequam optarem, condicio statutae libertatis defecisset, an Stichum optare possim. puto Mucianae sententiae adsentiendum, qua placet ipsa libertate legatum peremi, no
Abbreviated transcription (Latin):
nt alt corum ꝑtem suam acq¬
rat: alt repudiet. ¶Silegatũ
nob̾ relictum constitiumus
mus nec confusas fintutes.
Si forte p̾dnim mnͥ legatum

Expanded text:
ut alter eorum partem suam adquirat, alter repudiet. Si legatum nobis relictum constituerimus mus nec confusas seruitutes, si forte praedium mihi legatum
Abbreviated transcription (Latin):
triudie dato. ad corꝑa iega¬
tanon ꝑtinz. s⁊ ad ea que pon¬
uentur. et ad ea tm̃i legita ꝑ¬
tinent in quib dies non est
appoitus. ꝓunite si forte pure
legatimi est et hac ad icctõne
progabitur. ¶quio si forte
daibuntur: an u̾o pͥsentaa ttait
qmͣus igitur suꝑrtiu sitħ¬

Expanded text:
trima die dato', ad corpora legata non pertinet, sed ad ea quae ponnentur. Et ad ea tantum legata pertinet, quibus dies non est adpositus: proinde si forte pure legatum est, ex hac adiectione prorogabitur. Quid si forte dabuntur an uero praesentia? et ait quamuis igitur su
Abbreviated transcription (Latin):
icie tertores meos omnes pt¬
quim quos hoc testamento
gun lego cumeent quidam
ct unc hũdem et textores la¬
bedait. qm̃ noc quos ticic terto¬
res non legauit ałr apparere
possit quam sicogitum fuit
quos corum pioite iegai̾t.
nec quos ploice iuias nom

Expanded text:
iae textores meos omnes, praeterquam quos hoc testamento gaui, lego.' Cum essent quidam et uernae idem et textores, Labeo ait, quoniam nec quos Titiae textores non legauerit, aliter apparere possit, quam si cognitum fuerit, quos eorum Plotiae legauerit, nec quos Plotiae uernas non
Abbreviated transcription (Latin):
auit sinon apureat dequo
sticho scusit quemłrs cleg̾it
dr pͥstare. ¶Si ꝑti cuntatis
aliquid sit rilictum quod id
orntran uł compendumi i¬

Expanded text:
it, si non apparet, de quo Sticho sensit, quem elegerit debet praestare. Si parti ciuitatis aliquid sit relictum, quod ad ornatum uel conpendium
Abbreviated transcription (Latin):
quo minus ibi ubi id eẽ trat̾e̾
sid posteasine tolo et culpa
hrdis picrit det̾ior sit legata¬
rii conbicõ. ¶ cum bonorum
ꝑit legata dubium sit urrur
rctumꝰ ptes anestimatõ quẽ¬
admodum debeatur. sabius
quitem et cissins estimitõr
ꝓculus et uerui rerum ꝑtes
c̃e legatas estimau̾nt s or hr

Expanded text:
minus ibi ubi id esset traderet, si id postea sine dolo et culpa heredis perierit, deterior fit legatarii condicio. Cum bonorum parte legata dubium sit, utrum rerum partes an aestimatio debeatur, Sabinus quidem et Cassius aestimationem, Proculus et Nerua rerum partes esse legatas existimauerunt. sed opor
Abbreviated transcription (Latin):
giti sit quimins alt̾ in rez
rumet. ¶ls adiccto ei no¬
mine cirusdam qui hrs iso
sit dare dampnitus totum
legatum o. nam et siduor
erh̾rdib sius nominatan
quis dampiiss et alt hrdi¬
tatem non aduss quiadu¬
ssi totum debͥet siꝑs eius
qui non aduiss ad cum q¬
non aduss ꝑuen̾it. ¶Si
ticõ et postumo legatu
sit non iuto postumo to¬
tum ticius uendicibit. s¬

Expanded text:
gata sit, quamvis alter in rerum rum esse. Heres adiecto ei nomine cuiusdam, qui heres non sit, dare damnatus totum legatum debet: nam et si duos eredibus suis nominatim quis damnasset et alter hereditatem non adisset, qui adisset totum deberet, si pars eius qui non adisset ad eum qui adisset peruenerit. Si Titio et postumis legatum sit, non nato postumo totum Titius uindicabit. s
Abbreviated transcription (Latin):
gitum testatorem comuolasse
dolum post̾iorem ad lcgatu
ꝑuenire placet. ¶ Sĩ iuitem
hic nimime apparere põt pro
nitili porcõne ad legatum om
scriptura nimitestissĩe eet
utrumq corimm solidum. acci
tũ ut non hãt licentum alt̾o
tum in nonissimum priori ñ
cebeb. tam et si nouissimis
talis sit incinus ꝑsom legatũ
non consistit. ac si cominctim
disumctim ne conmurti suit
conuincti iumis ꝑsone potãte

Expanded text:
gatum testatorem conuolasse, solum posteriorem ad legatum peruenire placet: sin autem hoc minime apparere potest, pro uirili portione ad legatum omnscriptura manifestissimus est utrumque eorum solidum accipetamen, ut non habeat licentiam altero tum in nouissimum, priori non debebitur, tametsi nouissimus talis sit, in cuius persona legatum non constitit. at si coniuncti disiunctiue commixti sint, co
Abbreviated transcription (Latin):
legitirns petiimus sit. anb̃
minus qͣi fundi titiam et dẽ¬
sierit cum nr̃a cestimcõne
fundorum nomini et comus
non intura constituentur et

Expanded text:
legatarius petiturus sit an hoc minus, quasi fundi Titiani esse desierit, cum nostra destinatione fundorum nomina et domus, non natura constituerentur. et
Abbreviated transcription (Latin):
quas petius legu quib
dies appõitus nouẽ aninia
biia.trina die łirs meus da¬
boc egisse testitorem ut con¬
fumiret que ntilusunt. s
nt diem utilib ꝓrogaret.
itemet intodem loco etsim
substituto impubi scripsit.
ut si fu̾it. ib ipubt mutiłr
legatum sub stitutus ħ debe¬
at. sihoc amplins legatum
ab eosit relictum. id. nec ssie¬

Expanded text:
pecunias legaui, quibus dies adpositus non est, annua bima trima die heres meus dahoc egisse testatorem, ut confirmaret quae inutilia sunt, sed ut diem utilibus prorogaret. Idem eodem loco et in substituto ‹im›puberis scribsit, ut, si fuerit ab impubere inutiliter legatum substitu‹tu›s hoc debeat, si 'hoc amplius' legatum ab eo sit relictum aliquid nec i
Abbreviated transcription (Latin):
ut non lrs s ut p̃r rogari
idetur et io si filio roga¬
tus sit p̃r post mortemi
sium quod ad sc pucint
er legato ur ex h̾rditate fi¬
lio relictis restitu̾e isq in¬
no pre decedat ommmo
fideicominissum et ꝑso¬

Expanded text:
ri uidetur. et ideo si filio rogatus sit pater post mortem suam, quod ad se peruenit ex legato uel hereditate filio relictis, restituere isque uiuo patre decedat, omnimodo fideicommissum ex perso
Abbreviated transcription (Latin):
in filiabr leganit si men¬
tionem aliqͦna ꝑte testa¬
menti postine fecit inte¬
tur infiligrum legato et
se quod ita accipieudimi

Expanded text:
i filiabus legauit, si mentionem aliqua parte testamenti postumae fecit, uidetur in filiarum legato et se: quod ita accipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
rum posso̾e accepta decessent is q
inpotestate est.adcolłom bonorũ
cogendum emancipatum ut tã
tam bonorum possõm decesserit
suus h̾rdem ens p̾torita tueru
debebit inquit pea ꝑte qua scp̃tꝰ¬
colłomi autem non adimitit cũ
nnihunc casum quiabonorum poᷤᷤ¬
sõ admissa nonest. ¶Iubet ani p̾tor
Sifr cau̾e non possit: curator
porciomis enis constituituꝵ. ap
queni refacta peocum a collocet᷑
ut tuncdemum recipiat ꝙ reda¬
ctum est cum bona ꝓpͥacontule¬
maciam acciones denegate sint
oblata p̾eacancione recepit p̾sti¬
num uis QQuamins auteme¬
dictum p̾toris decaucione loqͣt᷑¬
bonasua sua cum fratribsatis

Expanded text:
rum possessione accepta decesserit is qui in potestate est, ad collationem bonorum cogendum emancipatum, ut tantam bonorum possessionem decesserit suus, heredem eius praetor ita tueri debebit, inquit, pro ea pcollationem autem non admittit eum in hunc casum, quia bonorum possessio admissa non est.Iubet autem praetor r cauere non possit, curator portionis eius constituitur, apud quem refecta pecunia collocetur, ut tunc demum recipiat quod redactum est, cum bona propria contulemaciam actiones denegatae sint, oblata postea cautione recipit pristinum ius.Quamuis autem edictum praetoris de cautione loqbona sua cum fratribus et q
Abbreviated transcription (Latin):
tat ꝑticipesq faciat cum hus
qui surit in potestate bonorum
pat̾norum conseqũs ẽe credidit
ut sua quoq bona inmedium ꝯ¬
ferant qui appetant patua ¶In¬
est. plane sumuorem ułalium
qui restitũe mutegrum solet p̾¬
torrestitũit ad bouorum possõm
cc̈ tabulas petendam quam o¬
miserat utiq et colłoiuis cõmo
d̾ restituẽt. ¶Siexdodrante fu¬
it iustitutus filius quierat in po¬
testate: exͣnens exq̃drante: em¬
ancipatum accipientem ccͣ ta
bulas ꝑquadrante tm̃ bona
sua collaturum.iurait. quiaso¬
lum quadrantem frĩ.abstulit ar¬
girnentum ꝓbacsentericia af¬
fert pomponius ꝙ filius eman¬
cipatus nepotib ex senatis sor
conferre cogituꝵ. ¶Pat̾ filium
quẽ inpotestate habebat et ex̃ne¬

Expanded text:
tat participesque faciat cum his, qui sunt in potestate, bonorum paternorum: consequens esse credit, ut sua quoque bona in medium conferant, qui appetant paterna.Inest.Plane si minorem uel alium, quem restituere in integrum solet praetor, restituerit ad bonorum possessionem contra tabulas petendam quam omiserat, utique etiam collationis commodum ei restituit.Si ex dodrante fuit institutus filius qui erat in potestate, extraneus ex quadrante, emancipatum accipientem contra tabulas pro quadrante tantum bona sua collaturum Iulianus ait, quia solum quadrantem fratri abstulit: argumentum pro hac sententia adfert Pomponius, quod filius emancipatus nepotibus ex se natis solis conferre cogitur.Pater filium quem in potestate habebat et ex
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ua habiturus est Gociens gͥ
collacioni locus est quetiens aliqͦ
incommnodo affectus est is qui u
potestate ẽ int̾uentu cmancipati
cet̾um sinon est collo cessabit uel
inaxime. añtunc emancipatum

Expanded text:
paterna habiturus est.Totiens igitur collationi locus est, quotiens aliquo incommodo adfectus est is qui in potestate est interuentu emancipati: ceterum si non est, collatio cessabit.Uel maxime autem tunc emancipatum
Abbreviated transcription (Latin):
Ifiliofa. tos data sĩt sine ius¬
su prĩs depetrino quidem
agetur. si sine ꝓp̾ impensas
na filii manis petulumi sit. et
su totum ẽ pͥstandum muil¬
icri ꝙ ẽ inpetulio quia ad hc
sit ꝙ urori debent. maritum
i reddenda dote de dolo ma¬

Expanded text:
familias dos data sit iniussu patris, de peculio quidem agetur: sed sive propter impensas na filii, maius peculium fit, et sic totum est praestandum mulieri quod est in peculio, quia adhuc sit quod uxori debeatur. Maritum in reddenda dote de dolo ma
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iurggenturadbonorũ possõi
peti aouem.n rona cdiinacerent.
Saneno nũquam urgentibcro¬
ditoribnt̾iogandisunt inire
ansibi bonoꝵ possõmadimitãt.
ut sirepudiare sedicant sciant.
creditores qu̾d s̾agendinnẽ et si
celibare seadhuc dicaut p̾cipitã¬
di uonsunt. ¶ Siquis aut apa¬
tre suo ipubi filio sit substitu¬
tus nomtra anniũ s inga cliẽ
centesimm lonorũpossompete¬

Expanded text:
ipsi urguerentur ad bonorum possessionis petitionem neque bona diu iacerent. sane nonnumquam urguentibus creditoribus interrogandi sunt in iure, an sibi bonorum possessionem admittant, ut, si repudiare se dicant, sciant creditores, quid sibi agendum esset: si deliberare se adhuc dicant, praecipitandi non sunt.Si quis autem a patre suo impuberi filio sit substitutus, non intra annum, sed intra diem centensimum bonorum posses
Abbreviated transcription (Latin):
io c̾coppositum ẽ uebo N
iacerent uł manet et ne creditor¬
lit etdare int̾ co successionemis
maturius possent cieditores sci¬
re utrum hant cun quo ingred¬
iautur. anio bona nacanciafis¬
pudiare pot̾ alienam no pot̃. ꝓi¬
de ꝓturitor meus sine mea uolũ¬
tate meam bonorum possonire
pudiait ño pot̾.pseruũ delata

Expanded text:
o propositum est, ne bona iacerent et creditorlit, et dare inter eos successionem, ut maturius possint creditores scire, utrum habeant, cum quo congrediantur, an uero bona uacantia fisrepudiare potest, alienam non potest.Proinde procurator meus sine mea uoluntate meam bonorum possessionem repudiare non potest.Per seruum delatam
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾beneficium q. petat. s et sicunt¬
premancipati filii bonorũ possõe
contra tabulas acaꝑe uesit anio
tempris eicompete coustat. ige¬
nsis lib̾is pentib q̃ intrriannũ
ronorũ po ssõm compete Na p̃.

Expanded text:
beneficium, quae petat.Sed et si pater emancipati filii bonorum possessionem contra tabulas accipere uelit, anni tempus ei competere constat.Et geusis liberis parentibusque intra annum bonorum possessionem com
Abbreviated transcription (Latin):
ln ant̾ uxoris nunis. filic u̾onig
eñ appellatur uxor libi exalia uro¬
renati noñca dr̃ matris un ex alio
inronatis inctricus appellatu eor
utuiz natos Alunde p̾nigues pͥng¬
scc̃ est uroris mee socus ẽ illa. pat̾

Expanded text:
lii autem uxor nurus, filiae uero uir gener appellatur. uxor liberis ex alia uxore natis nouerca dicitur, matris uir ex alio uiro natis uitricus appellatur: eorum uterque natos aliunde priuignos priuigsocer e‹s›t uxoris me
Abbreviated transcription (Latin):
fuit eristimantis cet̾is quo
¶finito autem officõ haric
actõnem tompet̾e dicmius
tutori: cet̾um quam di
durat non dum competit.
si si ꝓtutore negocu gessit.
unt locus crit iudicõ ecim
statim quia hoc cañ imp̃m
quo stitim actõ competit.
p̾tͥca si tutcle indicõ quis i¬
conueniatur reputart po¬
test id quod in rempupill
inpendit sic erit arbitru
cus. utrum compensare a
pet̾t uelit sumptus. ¶qd̾
ergo si uidex compensac̾oic
o iudicõ crꝑm possit. et uti

Expanded text:
fuit existimantis ceteris quoFinito autem officio hanc actionem competere dicemus tutori: ceterum quamdiu durat, nondum competit. sed si pro tutore negotia gessit vit, locus erit iudicio etiam statimctio competit. Praeterea si tutelae iudicio quis convenietur, reputare potest id quod in rem pupilli impendit: sic erit arbitrii eius, utrum compensare an petere velit sumptus. quid ergo, si iudex compensationis o iudicio experiri possit? et utiq
Abbreviated transcription (Latin):
tebitor accepto libetur que res
aceeptilicõm solucõm compira¬
tur et q̃ad̾m sistichum soluiss
stichi libari. ¶ Sci si debitoreui .r.
damputus sit hrs ui .rx. ubate

Expanded text:
ur: quae res acceptilatio solutioni comparatur, et quemadmodum, si Stichum soluissetStichi liberari. Sed si debitorem decem damnatus sit heres uiginti libe