comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
melius putant. Unde plerumq fit. ut & rec¬
tores minus prudenter ca quȩ agenda sunt ui¬
deant : quia coꝵ oculos ipsa nebula clationis
obscurat. Et ñ num qm is qui subicctus est hoc
cum p̃latus fuerit faciat. qd̃ dudum fieni sub¬
iectus arguebat : & ꝓ eo quod illa quȩ iudicaue.¬
rat ꝓpctrat. saltem quia udicauit erubescat
Igitur sicut p̾latis curandum est. ne. eoꝵ corda
estimatione singularis sapientiȩ. locus superior
extollat: ita subiectis ꝓuidendum est. ne sibi
rectoꝵ facta displiceant. Si autem magistroꝵ
uita iure rep̃henditur: oportet ut eos subditi
etiam cum displicent uenerentur. S hoc est sol¬
lerter intuendum. ne aut quẽ uenerari neces-¬
se est unitari appetas. aut quẽ imitari despicis
uenerari contemnas. Suptilis & enĩ uia tenen¬
da est rectitudinis & humilitatis: ut sic repre¬
hensibilia magistroꝵ facta displiccant. quati-¬
nus subditoꝵ mens a seruanda magisterii re¬

Expanded text:
melius putant. Unde plerumque fit, ut et recmelius putant. Unde plerumque fit, ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is, qui subjectus est, hoc, cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo, quod illa quae judicaverat, perpetrat, saltem quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est, ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus sextollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi, etiam cum displicent, venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas, aut quem imitari despicis venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii re
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Debet tam̃ humiliter suggeri: si fortas¬
se ualcat qd̾ displicet emendari. S curandũ
summoꝑe est. ne in suꝑbiam transeat iusticiȩ
inordinata defensio. ne dum rectitudo in cau-¬
te diligitur. ipsa magistra rectitudinis humili¬
tas amittatur : ne eum sibi p̃esse quisq despici¬
at. quem fortasse contigit ut in aliqua actio¬
ne rep̃hendat. Contra hunc tumorem suꝑ¬
biȩ subditoꝵ mens ad custodiam humilita¬
tis edomatur. si infirmitas. ꝓpria incessanter
attenditur. Nam uires nr̃as ueraciter exa¬
minare. negligius. & q̃uia de nobis fortio¬
ra credimus: iccirco eos qui nobis prelati st̃
districte iudicamus. Quo enĩ nosmetipsos
minus agnoscimꝰ. eo illos quos rep̃hendere.
nitimur plus uidemus. Singula hȩc mala
subditos hii qui p̃sunt minus quam ipsi sunt
sapientes arbitrantur. & rursum qui subiecti
sunt rectoꝵ suorum actiones iudicant. & si ip¬
sos regimen tenere contingeret. se potius agere

Expanded text:
retur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasretur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat, quod displicet emendare. Sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio, ne, dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur: ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit, ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires nostras veraciter examinare negligimus: et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos, qui nobis praelati sunt, districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala subditos hi, qui praesunt, minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt, rectorum suorum actiones judicant, et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere
Abbreviated transcription (Latin):
tate suꝑbicns a culpa alienus ñ fuit: uindictã
culpȩ. ctiã ipse suscepit. Nam ira scuiens quȩ
corporaliter ppłm ꝑculit: rectorem quoq ppłi
intimo cordis dolore ꝓstrauit. Certum uͦ est
qd̾ ita sibi inuiccm & rectoꝵ merita conectant᷑¬
& plebium : ut sepe ex culpa pastoꝵ deterior.
fiat uita plebium: & sepe ex merito plebium
mutetur uita pastoꝵ. S quia rectores habent
iudicem suum. magna cautela subditoꝵ est.
ñ temere uitam iudicare regentium. Neq enĩ
frustra ꝑ semnctipsum dñs ęs nũmularioꝵ fu¬
dit. & cathedras uendentiũ columbas euertit:
nimirum significans. quia ꝑ magistros quidẽ
uitam iudicat plebium. s ꝑ scmetipsum facta
oxaminat magistroꝵ: qmuis ctiã subditoꝵ
uicia quȩ a magistris mͦ uel dissimulantur ui¬
dicari uel nequcunt. eius ꝓculdubio iudicio¬
reseruantur. Igitur dum salua fide res agitur.
uirtutis est meritum. si quicqͥd prioris est tole¬

Expanded text:
tate superbiens a culpa alienus non fuit, vindictam tate superbiens a culpa alienus non fuit, vindictam culpae suae etiam suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certe verum est, quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit: nimirum significans, quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum: quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est merito, si quidquid prioris est tolle
Abbreviated transcription (Latin):
legimus quid ex nr̃a estimatione penscmus: qͣm¬
uis plerumq & electi subiaccant repbis. Unde.
& dii dauid saulem ꝑtulit: s subscquente
culpa adulterii ꝓditur. quia dignus tunc
fuit qui tanta p̃positi asꝑitate premeretur.
nȩ regentium. ut sepe qui uidentur boni ac¬
cepto mox regimine ꝑmutentur. sicut scrip¬
tura sacra de codem saule intulit. quia cor
cum dignitate mutauit. Unde scriptum est.
cũ essesparuulꝰ ĩ oculiᷤ tuis: caput te. constitui in
tribub isrł. Sic ꝓ qualitatib subditoꝵ dis
ponuntur acta regentium: ut sepe ꝓ malo
grege etiam uere. honi dclinquat uita pastoris.
Iile enim do attestante laudatus. ille suꝑnoꝵ
mysterioꝵ conscius dauid ꝓpħa. tumore. re¬
pentinȩ clationis inflatus ppłm numerando
peccauit: & tamen uindictam ppłs dauid pec¬
cante suscepit. Cur hoc: Quia uidelicet
scdm meritũ plebium. disponuntur corda
causa peccauit : s quia ipse sua scilicet uolun¬

Expanded text:
colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamcolligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et electi subjaceant reprobis. Unde et diu David Saulem pertulit ; sed subsequente culpa adulterii proditur, quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi asperitate premeretur. nae regentium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur; sicut Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Isponuntur acta regentium, ut pro malo gregis etiam viri boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatus ; ille supernorum mysteriorum conscius David propheta tumore repentino elationis inflatur, populum numerando, quod peccavit: et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? Quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda causa peccavit. Sed quia ipse sua videlicet volun
Abbreviated transcription (Latin):
tunt uideri qd̃ ñ sunt Ille namq pͥncipali¬
ter hẏpocrisin sumet. quia cũ sit damnatus
homo & nequã sp̃c. dm̃ se esse mentitur. Sed
ꝓcul dubio ex cius nunc corpore ꝓdeunt. qui
iniquitates suas sub tegmine sacri honoris ab¬
scondunt: ut ꝓfessione uideri appetant. qd̾
esse oꝑib recusant. Quia enim scriptum est.
om̃is qui facit peccatum scruus est peccati. qͣn¬
to nunc liberius ꝑagunt ꝑuersa quȩ uolunt.
tanto ciꝰ seruicio obnoxius obligantur. Sed
nullus qui talem rectorem patitur. eum quẽ
patitur accuset: quia nimirum sui fuit meri¬
ti. ꝑuersi rectoris subiacere ditioni. Culpam
g ꝓpriȩ magis accuset oꝑis: quam inusticiã
gubernantis. Scriptum namq est: dabo tibi
reges in furore nco. Quid g̾ illos nobis p̃esse
despicimus. quoꝵ suꝑ nos regimina ex dñi fu¬
rore suscipimus: Si gͥ irascente deo scdm nr̃a
mertta rectores acccpimus. in illoꝵ actione.

Expanded text:
tunt videri quod non sunt? Ille namque principalitunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumit, qui cum sit damnatus homo, et nequam spiritus, Deum se esse mentitur. Sed proculdubio ex ejus nunc corpore prodeunt, qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant. Quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ caritatem ueritatis ñ receꝑunt ut salui fie¬
rent: id̾o mitait illis ds̃ oꝑationem erroris
ut credant mendacio. In co gͣ qd̃ dicitur. qui
regnare facit hominẽ hẏpocritam ꝓpter pec.¬
cata ppłi. potest ipsum om̃ium hypocritarum
caput anticristus designari. Seductor quippe
ille tunc scĩtatem simulat: ut ad iniquitatem
trahat. Sed propter peccata populi regnare per¬
mittitur. quia nimirum tunc ipsi sub illius
regimine. p̃ordinantur. qui digni cius dominio
ante secula p̃sciuntur. qui peccatis subsequen¬
tib oxigunt. ut sub illo iudiciis p̃currentibus
disponantur. Qd̃ gͦ tunc anticristus suꝑ im¬
pios regnat. ñ est ox iniusticia uidicis s ex culpa
patientis: qͣmuis pleriq & pͥncipatum illiꝰ ñ
uiderunt. & tam̃ cius pͥncipatui peccatoꝵ suoꝵ
conditione deseruiunt: quia & quẽ dominan¬
tem sibi minime. conspicunt. eum ꝓculdubio
ꝑuerse uiuendo uenerantur. An ñ cuis mem¬
bra sunt. qui ꝑ affectatȩ speciem scĩtatis. appe¬

Expanded text:
aritatem veritatis non receperunt, ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio . In eo ergo quod dicitur: Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi, potest ipsum omnium hypocritarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, qui ejus dominio digni ante saecula praesciuntur, qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicantis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum proculdubio perverse vivendo venerantur. An non 807 ejus membra sunt, qui per affectatae sanctitatis speciem appe
Abbreviated transcription (Latin):
libet sero de hac uita tollantur iniqui. subito
& repente tolluntur: quia finem suũ cogitando
p̃uidere nesciunt. Subitum est. qd̾ ante cogita¬
ri non potuit. Subito diues ille tultus est:
qui horrea quȩ p̃parabat deseruit: & inferni lo¬
cum quem ñ p̃uidebat inuenit. Ad aliud exer¬
cebat animam ꝑ cogitationem: s ad aliud cmi¬
sit ꝑ sententiam. Aliud dum uiueret contem¬
platus est: aliud dũ moreretur exꝑtus. Reli¬
quit enim diu tractata temporalia: & inopina¬
ta inuenit çterna. Unde ci ꝓpter hanc ignoran¬
tiam cecitatis suȩ: bene ꝑ diuinam sententiã
dicitur: hac nocte animã tuam repetunt a te.
In nocte quippe ablata est: quȩ in obscuritate.
est cordis amissa. In nocte ablata est. quȩ con¬
siderationis lucem habere noluit. ut qd̾ pote¬
rat pati p̃uideret. Unde bene discipulis futu¬
ra cogitantib paulus apłs dicit: uos autẽ fr̃s
non estis in tenebris. ut uos dies illa tamqͣm fur
cõprchendat. Om̃s enim uos filii lucis estis.

Expanded text:
libet sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt. Subitum est homini, quod ante cogitare non potuit. Subito dives ille tultus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam dicitur: Hac nocte repetunt animam tuam a te . In nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur c
Abbreviated transcription (Latin):
de discutimur. quis inter ista remanet sa¬
lutis locus. qͣndo & mala nr̃a pura mala
sunt & bona quȩ nos habert credimꝰ pu¬
ra bona esse nequaqm possunt: S hoc mͥ
facere oꝑep̃cium credo. qd̃ fraternis aurib
om̃e qd̃ in me latenter ipse rep̃hendo. in¬
cunctanter aꝑio. Quia cnĩ exponendo non
celaui qd̃ sensi. confitendo ñ abscondo qd̃
patior. Per expositionem pateftcidona. ꝑ
confessionem detego uulnera. Et quia in
hoc tam magno humano genere. nec parui
desunt. qui dictis ncis debeant instrui. nec
magni desunt qui cognite meȩ ualeant in¬
firmitati misereri. ꝑ hec utraq aliis fr̃ĩbus
qntum possum curam confero. ab aliis spe¬
ro. Iilis dixi exponendo qd̃ faciant. istis
aꝑio confitendo qd̃ parcant. Illis uerboꝵ
medicamenta ñ subtraho. istis lacerationẽ
uulnerũ ñ abscondo. Igitur queso ut quisqͥs
hec legerit. apud districtum iucaum toiali¬
um m suȩ orationis impendat. & om̃e qd̃ in

Expanded text:
cte discutimur, quis inter ista remanet sacte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvi desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in
Abbreviated transcription (Latin):
tentiarũ ramis. dum ipsam suptiliter radicẽ
mex̧ intentionis inspicio. d̾o quidt ex ea me
sũmoꝑe. placere uoluisse cognosco s cidem
intentioni qua dõ placcit studeo furtim se
nescio quom̃ intentio humanȩ laudis inter¬
serit. Qd cum iam postmodũ tardeq discer¬
no. inuemo me aliter agere. qd̾ scio me aliter
inchoasse. Sic enĩ sepe intentionem nrãm
dum ante dĩ oculos recte incipitur. occulte
subiuncta & cam uelut in itinere. comp̃hen
cut ꝓ necessitate. quidẽ cibus sumitur. s in
ipso esu dum furtim gula subripit. edendi
delectatio ꝑmiscetur. Unde plerumq con¬
tingit. ut refectionem corporis quã causa
salutis cepimꝰ. causa uoluptatis explcamus
Fatindum est gͥ qd̾ rectam quidem intentio¬
nem nrãm quę soli dõ placere appetit. non¬
numqm̃ intentio minus recta quȩ de donis
di plactre hominib querit. insidiando co¬
mitatur. Si autem de his diuinitus distri¬

Expanded text:
tentiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem tentiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo quidem ex ea me summopere placere voluisse cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere studeo, furtim se nescio quomodo intentio humanae laudis interserit. Quod cum jam postmodum tardeque discerno, invenio me aliter agere quod scio me aliter inchoasse. Sic enim saepe intentionem nostram, dum ante Dei oculos recte incipitur, occulte subjuncta, et eam velut in itinere comprehendt pro necessitate quidem cibus sumitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subripit, edendi delectatio permiscetur; unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus. Fatendum est igitur quod rectam quidem intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitatur. Si autem de his divinitus distri
Abbreviated transcription (Latin):
ga futura spes. & erga p̃terita fides ligat.
hoc oꝑt. ad me michi uideo esse. re¬
deundũ. Multũ quippe mens nr̃a
citam̃ cũ recte loqui conatur. extra semitipsã
spargitur. Integritatẽ naniq anum dũ co¬
gitantur uerba qualiter. ꝓferantur. quia tra¬
hunt extrusecus minuunt. Igitur a publi¬
co locutionis redeundũ est ad incuriã cordis.
ut quasi in quodã concilio consultationis ad
meipsum discernendũ conuocem cogitatio¬
nes mentis. quatinꝰ ibi uideam ne aut in cau
mala aut bona ñ bene dixerim.
Dunc euim bei ie dicitur bonum. cũ is qui di¬
cĩt soli ei a quo accipit. ꝑ id appetit placere
qd̃ dicit. Et quidem mala me aliqua & si
dixisse ñ inuenio. tamen quia om̃ino ñ dixe¬
rim ñ defendo. Bona uͦ siqua diuinitus acci¬
piens dixi. meo uidelicet uicio minꝰ me bent
dixisse. ꝓfitcor. Nam ad me. intrinsetus redi¬
cus postpositis uerboꝵ folus. postpositis sen¬

Expanded text:
ga futura spes, et erga praeterita fides ligat. ga futura spes, et erga praeterita fides ligat. opere, ad me mihi video esse redeundum. Multum quippe mens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa hoc qd̃ de sacro eloquio intelligendo ꝑcc¬
ꝑit. ante eterm iudicis oculos ehibendo
oꝑib ostendit. Mori autem dicitur. qͥa cũ
illam ȩternitatis contẽplatio absorbuerit. ab
hac inutabilitatis suȩ uicissitudine funditꝰ
extinguit. ut in ea iam hoc qd̾ acumen inti¬
mȩ uisionis impediat. ullomodo nichil ui¬
uat. Tanto cnĩ tunc ueriꝰ interna conspicit.
qͣnto cunctis exteriorib plenius occumbit.
Hanc itaq mortem. hanc dierum plenitudi¬
nem & in beato iob uno. id est membro ȩcclie.¬
credamus factam. & in tota simul eccłi̾a sꝑe¬
mus esse faciendam. quatinꝰ ita tencatur rei
gestȩ ueritas. ut ñ euacuetur rei gerendȩ
ꝓphetia. Bona enim quȩ de scõꝵ uita cog¬
noscimꝰ si ueritate carent nulla sunt. si my¬
a fide hẏstoriȩ ñ ncedat: quatinꝰ tanto
fixior animꝰ in suo intellectu ꝑmaneat. qnͣ¬
to hunc qͣsi in quod̾a medio constitutũ & er¬

Expanded text:
quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo percquia hoc quod de sacro eloquio intelligendo perceperit, ante aeterni judicis oculos exhibendo operibus ostendit. Mori autem dicitur, quia cum illam aeternitatis contemplatio absorbuerit, ab hac mutabilitatis suae vicissitudine funditus exstinguit, ut in ea jam hoc quod acumen intimae visionis impediat ullo modo nihil vivat. Tanto enim verius tunc interna conspicit, quanto cunctis exterioribus plenius occumbit. Hanc itaque mortem, hanc dierum plenitudinem, et in beato Job, uno scilicet membro Ecclcredamus factam, et in tota simul Ecclesia speremus esse faciendam, quatenus ita teneatur rei gestae Veritas, ut non evacuetur rei gerendae prophetia. Bona enim, quae de sanctorum vita cognoscimus, si veritate carent, nulla sunt; si mya fide historiae non recedat, quatenus tanto fixior animus in suo intellectu permaneat, quanto hunc quasi in quodam medio constitutum, et er
Abbreviated transcription (Latin):
rum moritur. cui labentes anni ñ transeui.
s stantium actuũ retributione solidantur.
Plena dierum moritur. quȩ ꝑ hec transcun¬
tia tempora id qd̾ ñ transit oꝑatur. Unde
apłis dicitur: oꝑamini ñ cibum qui perit:
s qui ꝑmanet in uitam eternã. Dies itaq
suos scã ęciłia etiam cũ p̃sentem uitam dese¬
rit ñ amitut: quia in electis suis tanto coꝵ
lucem multipliciꝰ inuenit. qͣnto nunc in eis
ab om̃i temptatione. se cautiꝰ sollicitiꝰq cu¬
stodit. Dics suos eccłia ñ amitiit. quia sest.
in hac uita cotidie uigilanter pensare non
negligit. & ad om̃e qd̾ recte facere. ualet. in¬
ertia nulla torpescit. Hinc est enim qd̃ de
illa ꝑ salomonem dicitur: considerat semi¬
tas domus suȩ: panem otiosa ñ comedit.
Semitas qͥppe domus suȩ considerat: quia
cunctas suȩ conscientiȩ cogitationes suptili¬
ter inuestigat. Pancinq ociosa ñ comedit.

Expanded text:
rum moritur cui labentes anni non transeunt, rum moritur cui labentes anni non transeunt, sed stantium actuum retributione solidantur. Plena dierum moritur quae per haec transeuntia tempora id quod non transit operatur. Unde et apostolis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Dies itaque suos sancta Ecclesia, etiam cum praesentem vitam deserit, non amittit, quia in electis suis tanto eorum lucem multiplicius invenit, quanto nunc in eis ab omni tentatione se cautius sollicitiusque custodit. Dies suos Ecclesia non amittit, quia sese in hac vita vigilanter quotidie pensare non negligit, et ad omnia quae recte facere valeat inertia nulla torpescit. Hinc est enim quod de illa per Salomonem dicitur: Considerat semitas domus suae, et panem otiosa non comedit . Semitas quippe domus suae considerat, quia cunctas suae conscientiae cogitationes subtiliter investigat. Panem otiosa non comedit,
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit. qͥa hac ctate qua annus quatuor
temporib uoluitur. usq ad finem mundi
ꝑ ora p̾dicantiũ nascentes sibi cotidie sobo¬
les contemplatur. Nec abhorrit a uero. qd̃
ꝑgenerationes dicimꝰ tempora designari.
Quid enĩ unaqueq successio. nsi quędam
ppago est gentris: Et pincerna regis egỹp¬
ti cum uidisset somniũ qd̾ tres ꝓpagines
duceret. ioseph p̃ditus in solutione somni¬
oꝵ. tres ꝓpagines tres dies denuntiat desig¬
nare. Si gͦ ꝑ tres ꝓpagines spacium trium
dierum exprimitur: cur ñ etiam ꝑ quatuor
generationes. annua quatuor tempora figu¬
rentur: Sc̃a itaq eccłia uidet filios suos. cũ
primã fideliũ sobolem conspicit. Tidet fi¬
lios filioꝵ. cũ ab eisdem fidelib ad fidem
gigni & alios agnoscit. Que etiam senex &
plena dierũ moritur. quia subsequente. luce
ex mercede cotidianoꝵ oꝑum. deposito cor-¬
ruptionis pondere. ad incorruptionẽ spiri¬
talis patriȩ mutatur. Plena uidelicet die¬

Expanded text:
 quae 1167 annuis quatuor temporibus volvitur, usque ad finem mundi per ora praedicantium nascentes sibi quotidie soboles contemplatur. Nec abhorret a vero quod per generationes dicimus tempora designari. Quid enim unaquaeque successio, nisi quaedam propago est generis? Et pincerna regis Aegypti cum vidisset somnium quod tres propagines duceret , Joseph praeditus in solutione somniorum, tres propagines, tres dies renuntiat designare. Si ergo per tres propagines spatium trium dierum exprimitur, cur non etiam per quatuor generationes annua quatuor tempora figurentur? Sancta itaque Ecclesia videt filios suos, cum primam fidelium sobolem conspicit. Videt filios filiorum, cum ab eisdem fidelibus ad fidem gigni plena dierum moritur, quia subex mercede quotidianorum operum, deposito corruptionis pondere, ad incorruptionem spiritalis patriae mutatur. Plena videlicet die
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib ad hereditatem ueniunt: quia infirmi
illuc cum frĩb ammittuntur. quatinꝰ siqͥs
ꝑ imꝑfectionem ñ crit summꝰ. ad heredita¬
tis tamen sortem ꝑ humilitatem ñ sit extra¬
neus. Quas bene paulus mansiones iuxta
merita distributas insinuat. cum ait: alia
claritas solis. & alia claritas lunȩ. & alia cla¬
ritas stellarũ. Stella enim ab stella differt
in claritait. Sequitur. ¶ Lixit autẽ post

Expanded text:
fratribus ad haereditatem veniunt, quia infirmi fratribus ad haereditatem veniunt, quia infirmi illuc cum fortibus admittuntur, quatenus si quis per imperfectionem non erit summus, ab haereditatis tamen sorte per humilitatem non sit extraneus. Quas bene Paulus mansiones unicuique secundum merita distributas insinuat, cum ait: Alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum. Stella enim ab stella differt in
Abbreviated transcription (Latin):
memorantur: ipse etiam qͣsi ex imꝑfectoꝵ ty¬
po. uelut infirniȩ. hereditatem intqr fr̃s acci¬
piunt. Usus namq uitȩ uettris ñ habebat.
ut hcreditatem feminȩ inter masculos sorti¬
rentur. quia legis seueritas fortia eligens. infir¬
ma contemnens. districta potiꝰ studuit quã
benigna sancire. S pio nr̃o redimptore uei¬
miente. nullus infirmitatis suȩ couscius. de
sortienda celestis patrimonii hereditate dẽ¬
speret. pater enĩ nr̃ inter masculos etiã femi¬
nis uira successionis tribuit. quia inter fortes
atq ꝑfectos. infirmos & humiles ad sortem
suꝑne hereditatis admitat. Unde ipsa ueri¬
tas in eugłio dicit. in domo patris inei man¬
siones multe sunt. In domo quippe. patris⁊¬
mansiones multȩ sunt. qͥa in illa beatitudi¬
nis uita ñ dispari. unus quisq uicta dispar
meritũ. locũ disparẽ ꝑcipit. s eiusdem dis¬
parilitatis damna ñ scntit. quia tantũ sibi
qͣntum ꝑceperit sufficit. Sorores gͦ cum

Expanded text:
memorantur, ipsae etiam quasi ex imperfectorum typo velut infirmae haereditatem inter fratres accipiunt. Usus namque vitae veteris non habebat ut haereditatem feminae inter masculos sortirentur, quia legis severitas fortia eligens, infirma contemnens, districta potius studuit quam benigna sancire. 1166 Sed pio nostro Redemptore veniente, nullus infirmitatis suae conscius de sortienda coelestis patrimonii haereditate desperet. Pater enim noster inter masculos etiam feminis jura successionis tribuit, quia inter fortes atque perfectos, infirmos et humiles ad sortem supernae haereditatis admittit. Unde ipsa Veritas in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Apud Patrem quippe mansiones multae sunt, quia in illa beatitudinis vita non dispari unusquisque juxta dispar meritum locum disparem percipit, sed ejusdem disparilitatis damna non sentit, quia tantum sibi quantum perceperit sufficit. Sorores ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
nus dicrum. In scriptura sacra ñ facile plenꝰ
dicrũ ponitur. nisi is cuiꝰ ꝑ candem scriptu¬
ram uita laudatur. Uacuiis quippe dierum
est. qui qͣmlibet multũ uixerit. etatis suȩ tem¬
pora in uanitate consumit. At contra plenꝰ¬
apud iustum iudicem & postq̃m transacti fue
spiritali intelligentiȩ congaudendũ. si quatu¬
ordetim ꝑ denarium ducimꝰ. ad centesimum
& quadragesimũ numerũ ꝑuenimus. Et rec¬
te uita scẽ ȩccłiȩ ꝑ multiplicata decem & qua¬
tuor computatur: quia utrũq testamentũ
custodiens. & tam scdm legis decalogum. quã
scdm quatuor eugłi libros uiucns. usq ad ꝑ¬
fectionis culmen extenditur. Unde & paulus
tamen eccl̃ia ñ ampliꝰ quã quatuordecim te¬
net. ut ex ipso cpłarum numero ostenderet.
qd̾̃ doctor egregius legis & cugłii secreta rimas
set. Bene autem beatus iob post flagella ui-¬
uere dicitur. quia & scã ȩccłia priꝰ discipline.
flagello ꝑcutitur. & postiodum uite ꝑfecti

Expanded text:
siae.---In Scriptura sacra non facile plenus dierum ponitur, nisi is cujus per eamdem scripturam vita laudatur. Vacuus quippe dierum est qui, et quamlibet multum vixerit, aetatis suae tempora in vanitate consumpsit. At contra plenapud justum judicem et postquam transacti fuerspiritali intelligentiae congaudendum, si quatuordecim per denarium ducimus, ad centesimum et quadragesimum numerum pervenimus. Et recte vita sanctae Ecclesiae multiplicata per decem et quatuor computatur, quia utrumque Testamentum custodiens, et tam secundum legis decalogum, quam secundum quatuor Evangelii libros vivens, usque ad perfectionis culmen extenditur. Unde et Paulustamen Ecclesia non amplius quam quatuordecim tenet, ut ex ipso Epistolarum numero ostenderet quod doctor egregius legis et Evangelii secreta rimatus esset. Bene autem beatus Job post flagella vivere dicitur, quia et sancta Ecclesia prius disciplinae flagello percutitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut filiȩ iob in uniuersa terra. E lectorum
qͥppe anime om̃e humanũ genus qd̃ in terra
scd̾m hominẽ conuersatur. sue pulchittudi¬
nis decore transcendunt. qͣntoq se exterius
affligendo despiciunt. tanto intus ueriꝰ com¬
ponuntur. Hinc est enim qd̃ sc̃ẽ ecclie que ele¬
ctoꝵ pulchritudine decoratur. ꝑ psalmistam
dicitur: concupiuit rex speciem tuam. De qua
paulopost subditur: om̃is gła cius filiȩ regũ
abintus. Nam si foras głam quererit. intus
speciem quã rex concupisceret ñ haberet. In
ant. atq ipsa uiuendi ꝑfectione ceteroꝵ meri
ta excedant: ñ nulli tamen quia ad altiora asse-¬
quenda ñ sufficiunt. infirmitatis suȩ conscu
pictatis ciꝰ gremio continentur: quia in qͣntũ
p̃ualent mala uitant. qͣmuis in qͣntũ appctus

Expanded text:
Electorum quippe animae omne humanum genus, quod in terra secundum hominem conversatur, suae pulchritudinis decore transcendunt; quantoque se exterius affligendo despiciunt, tanto verius se intus componunt. Hinc est enim quod sanctae Ecclesiae, quae electorum pulchritudine decoratur, per Psalmistam dicitur: Concupivit rex speciem tuam . De qua paulo post subditur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Nam si foris gloriam quaereret, intus speciem, quam rex concupisceret, non haberet. ant, atque ipsa vivendi perfectione caeterorum merita transcendant, nonnulli tamen quia ad altiora assequenda non sufficiunt, infirmitatis suae conscii, pietatis ejus gremio continentur. Qui in quantum praevalent m
Abbreviated transcription (Latin):
s ex ueri ac solidi oꝑis ascensu gencratur. Be¬
ne autem subditur. ex quib te delectauerunt
filiȩ regũ in honore tuo. Sc̃e namq animȩ.
ab antiquis patrib ad cognitionẽ ueritatis edi
tȩ. redemptorẽ suum in honore. ciꝰ delectant.
quia ex eo qd̃ bene agunt. sue laudi nil uendi¬
cant. Quia uͦ tercio ordine humanũ genus
etiã carnis resurrectione renouatum. in illo
concentu eterne laudis assumttur. tercia filia
cornus tibii uocatur. Qͥd enim ꝑ cornu tibii.
tur. ubi canticũ laudis d̾i ñ iam ex fide. s spe¬
cie. contemplata cantabitur. Ibi a nobis con¬
ditor nr̃ laudum suarũ ueraces cantus recipit.
qui humanũ genus & condendo diem. & redi¬
mendo cassiam. & assumendo cornus tibii fecit.
Qui enĩ lux fuimꝰ conditi. & nunc sumꝰ cassia
redẽpti. erimus qndoq cornus tibii in gculta¬
tione eternȩ laudis assumpti. S priusqͣm ad
nuptiarum thalamũ sponsa ꝑueniat. om¬

Expanded text:
sed ex veri ac solidi operis ascensu generatur. Besed ex veri ac solidi operis ascensu generatur. Bene autem subditur: Ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo. Sanctae namque animae ab antiquis patribus ad cognititae Redemptorem suum in ejus honore delectant, 1165 quia ex eo quod bene agunt suae laudi nihil vindicant. Quia vero tertio ordine humanum genus etiam carnis resurrectione renovatum in illo concentu aeternae laudis assumitur, tertia filia Cornustibii vocatur. Quid enim per Cornustibii ntur, ubi canticum laudis Dei non jam ex fide, sed ex specie contemplata cantabitur. Ibi a nobis conditor noster laudum suarum veraces cantus recipit, qui humanum genus et condendo diem, et redimendo casiam, et assumendo cornustibii fecit. Qui enim lux fuimus conditi, et nunc sumus casia redempti, erimus quandoque cornustibii, in exsultatione aeternae laudis assumpti. Sed priusquam ad nuptiarum thalamum sponsa perveniat, om
Abbreviated transcription (Latin):
ablatam. Et quia om̃s hi annisus nr̃e repa¬
rationis. magnis intra scãm ȩccl̃iam opinio¬
nib pollent. nomen scdẽ filiȩ uelut cassia¬
ex merito redolet. ut qͥa pͥma filia qͣsi dies ex¬
titit ꝑ dignitatem conditionis. scdã cassia sit
ꝑ flagrantiã fortitudinis ex gr̃a redemptio¬
nis. Unde & eidem uenienti redemptori. ꝑ¬
ꝓpħam dicitur: myrra & gutta & casia a uesti¬
mentis tuis a gradib eburneis: ex quib te de¬
lectauerunt filic regum in honore tuo. Qͥd
cnim myrrȩ & gutte & casiȩ nomine nisi uir¬
tutũ suauitas designatur: Quid eburneis
gradib. nisi magna nitens fortitudine ꝓfici¬
entiũ ascensus exprimitur: Redemptor gͥ ue¬
niens myrra. gutta & elsia in uestimento utit᷑
quia ex electis suis quib se miscdĩter induit.
mire uirtutis flagrantiã asꝑgit. In quib isdẽ
odor ab eburneis gradib ducitur. quia in cis
uirtutũ opinio ñ ex ostensione simulationis.

Expanded text:
ablatam. Et quia omnes hi annisus nostrae repaablatam. Et quia omnes hi annisus nostrae reparationis magnis intra sanctam Ecclesiam opinionibus pollent, nomen secundae filiae ex merito redolet, ut quia prima filia quasi dies exstitit per dignitatem conditionis, secunda Cassia sit per fragrantiam fortitudinis ex gratia Redemptionis. Unde et idem venienti Redemptori am dicitur: Myrrha, et gutta, et casia a vestimentis tuis a gradibus eburneis, ex quibus te delectaverunt filiae regum in honore tuo . Quid enim myrrhae, guttae et casitutum suavitas designatur? quid eburneis gradibus, nisi magna nitens fortitudine proficientium ascensus exprimitur? Redemptor igitur veniens, myrrha, gutta, et casia in vestimento utitur, quia ex electis suis, quibus se misericorditer induit, mirae virtutis fragrantiam aspergit, in quibus idem odor ab eburneis gradibus ducitur, quia in eis virtutum opinio non ex ostensione simulationis,
Abbreviated transcription (Latin):
conditus fuerat. tantis qͣntis nunc opus est
uirtutib ñ indigebat. quia si stare sicut est
conditus uellet. hostem extra positũ uincere
sine difficultate potuisset. Postqͣm uͦ ꝑ assen¬
sum hominis semel aduersariꝰ ad intima ir¬
rupit. laboriosiꝰ iam uictor eicttur. qui ad¬
huc impugnans sine. labore repelleretur.
paradẏso necessaria ñ fucrunt. Nunc qͥppe.¬
opus est uitute. patientiȩ. laboriosa erudi¬
tione doctrinȩ. castigatione corporis. assi¬
duitate precis. confessione delictoꝵ. munda¬
tione. lacrimarum. Quoꝵ ꝓfecto om̃iũ con¬
ditus homo ñ eguit. quia salutis bonũ ex
ipsa sua conditione ꝑcepit. Egro quippe
amarũ poculũ porrigitur. ut ad salutis
statũ morbo sublato reuocctur. Sano au¬
tem nequaqͣm p̃cipitur. quid accipiat ut con¬
ualcat. s a quib caueat ne languescat. Nc̃
gͦ maiorib studiis utimur. cũ salutẽ nequa¬
quã seruamus habitam. s reparart curamꝰ

Expanded text:
conditus fuerat tantis quantis nunc opus est conditus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus non indigebat, quia si stare sicut est conditus vellet, hostem extra positum vincere sine difficultate potuisset. Postquam vero per assensum hominis semel adversarius ad intima irrupit, laboriosius jam victor ejicitur, qui adhuc impugnans sine labore repelleretur. paradiso necessariae non fuissent, inopus est virtute patientiae, laboriosa eruditione doctrinae, castigatione corporis, assiduitate precis, confessione delictorum, inundatione lacrymarum; quorum profecto omnium conditus bono non eguit, quia salutis bonum ex ipsa sua conditione percepit. Aegro quippe poculum amarum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem nequaquam praecipitur quid accipiat ut convalescat, sed a quibus caveat ne languescat. Nunc ergo majoribus studiis utimur, cum salutem nequaquam servamus habitam, sed reparare curamus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ paulum dicitur: xp̃i bonus odor sumꝰ dõ.
Hinc est qd̃ scã eccłia in electis suis quandam
flagrantiam suauitatis odorata. in canticoꝵ
cantico loquitur dicens: donec rex in retubi¬
tu suo est: nardus mea dedit odorem suum.
Acsi aꝑtius dicat: quo usq meis optitib rex
apud se. in requie secreti cęlestis absconditur.
electoꝵ uita miris uirtutũ odorib exercetur.
ut quo ad huc eum quẽ appetit ñ uidet. arden¬
tiꝰ ꝑ desiderium flagret. Rege quippe in it¬
cubitu suo posito nardus odorem dat: dum
quiescente in sua beatitudine dño. scõꝵ uir¬
tus in eccłia magnȩ nobis grãm suauitatis
amministrat. Quia gͦ & conditũ luce in no¬
centiȩ claruit. & redemptũ genus humanum
exertitio bonoꝵ oꝑum odorũ suauitas asper¬
sit. & pͥma filia ret dies. & scdã ñ incongrue
cassia nominatur. Bene autem cassia dicit᷑
quȩ in tanto sublimis uitȩ. odore dilatatur.
In ipsa qͥppe sua origine. in qua iustus homo

Expanded text:
icitur: Christi bonus odor sumus Deo . Hinc est quod sancta Ecclesia, in electis suis quamdam fragrantiam suavitatis odorata, in canticorum Cantico 1164 loquitur, dicens: Donec rex in recubitu suo est, nardus mea dedit odorem suum . Ac si aperte dicat: Quousque meis obtutibus rex apud se in requie secreti coelestis absconditur, electorum vita miris virtutum odoribus exercetur, ut quo adhuc eum quem appetit non videt, ardentius per desiderium flagret. Rege quippe in recubitu suo posito, nardus odorem dat, dum, quiescente in sua beatitudine Domino, sanctorum virtus in Ecclesia magnae nobis gratiam suavitatis administrat. Quia ergo et conditum luce innocentiae claruit, et redemptum genus humanum exercitio bonorum operum odorem suavitatis aspersit, prima filia recte Dies, et secunda non incongrue Casia nominatur. Bene autem Casia dicitur, quae in tanto sublimis vitae odore dilatatur. In ipsa quippe sua origine in qua justus homo
Abbreviated transcription (Latin):
cundi sp̃s lesus quisq a dilectione resilit.¬
& se cum exterius grauari ñ tolerat: intus se
ꝑ amissum lumen caritatis obscurat: nec ui¬
det iam quo tendat pedem boni operis: qui
oculum ꝑdidit dilectionis. Sed scĩ uiri hu¬
merus a iunctura sua ñ cadit: quia udelicet
euis dilectio a socialis urtȩ concordia per im¬
patientiam ñ recedit: ciusq brachium mini¬
me frangitur: quia om̃is ciꝰ opcratio in con-¬
iunctione humcri. idest in caritatis connexi¬
one custoditur. S qua consideratione bo¬
na hȩc tanta egerit: atq a malis omnib
se st abstimierit. adiungit dicens. S emꝑ

Expanded text:
cundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit,cundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit, et cum se exterius gravari non tolerat, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditur, Sed qua consideratione bona haec tanta egerit, atque a malis omnibus sese abstinuerit, adjun
Abbreviated transcription (Latin):
uersitatis aliquid ferre ammus ñ ualens. fra¬
ternã concordiam relinquit. Et quasi mem¬
brũ separatur acorpore. cum is qui operari
bona poterat. a bonoꝵ om̃ium absciditur
uniuersitate. Neq enim uiqͣm seruari con-¬
cordia. nisi ꝑ solam patientiam ualet. Cre.
bro namq in humana actione. nascitur. un¬
de mentes hominũ uicissim a sua unitate ac
dilectione separentur. Et nsi ad aduersa
toleranda se animus p̃paret. ꝓcul dubio hu¬
merus corpori ñ inheret. Hinc & enim paulus
Nait. inuicem oncra ur̃a portate. & sic adim¬
plebitis legem xp̃i. Hinc ꝑsemctipsam ueritas
urãs. Recte autẽ humero cadente subiungit᷑.
& brachiũ meum cũ suis ossib conteraturͣ.
quia nimirũ cuncta nr̃a operatio cum quibꝰ¬
libet uideatur esse uirtutib soluitur. nisi
ꝑ caritatis uinculum patientia conseruetur.
Sua ciũ bona ꝑdunt operarii: qui aliena
mala renuunt ppeti. Feruore quippe ira¬

Expanded text:
versitatis aliquid ferre animus non valens, fraversitatis aliquid ferre animus non valens, fraternam concordiam relinquit: et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat, a bonorum omnium abscinditur universitate. Neque enim unquam servari concordia, nisi bro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus praeparet, procul dubio humerus corpori non inhaeret. Hinc etenim Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legemvalet. Recte autem humero cadente subjungitur: Et brachium meum cum suis ossibus conteratur. Quia nimirum cuncta nostra operatio cum quibuslibet videatur esse virtutibus, solvitur, nisi per charitatis vinculum patientia conservetur. Sua enim bona perdit operari qui aliena mala renuit perpeti. Fervore quippe ira
Abbreviated transcription (Latin):
est corporis membrũ ꝑdam: ut uidelicet ca¬
dat a corpore. qd̃ exercere nolui ad utilitatẽ.
Si uͭ hec maledieti sententia ad spirttalcm est
intelligentiam restrenda: liquet ꝓfecto qd̾ bra¬
chium corpori ꝑ humerum ungitur. Et si¬
cut ꝑ brachium hona opcratio: ita ꝑ hume¬
rum socialis uite comundio designatur.
Unde ꝓpħa quoq intuens scõs umuer salis
eccłiȩ populos dĩ concorditer seruituros. ait.
Et scruient a humero uno. In co gͦ quod
dicit. si leuaui suꝑ pupillum manũ meam¬
ctiam cũ uiderem me in porta suꝑiorem: mi¬
ram uirtutẽ patientiȩ seruasse se asserit. qui
grauari se a ꝑsonis minimis. nec contra hoc
quod sibi iuste cõpetere poterat declinauit.
Qd̃ tamen si minime fecerit adiungit. hu¬
merus ms̃ a iunctura sua cadat. quia nimi¬
rum qui patientiã seruare contempnit. so-¬
cialem uitam citius ꝑ impatientiam deserit
Aiunctura & enim humerus cadit. cum ad¬

Expanded text:
est, corporis membrum perdam, ut videlicet caest, corporis membrum perdam, ut videlicet cadat a corpore quod exercere nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritalem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur, et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socialis vitae conjunctio designatur. Unde propheta quoque intuens sanctos universalis Ecclesiae populos Deo concorditer servituros, ait: « Et servient in humero uno . » In eo ergo quod dicit: « Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem, » miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si minime fecerit, adjungit: Humerus meus a junctura sua cadat. Quia nimirum qui patientiam servare contempsit, socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sciunt quippe quia om̃is humana iusticia in¬
iusticia esse rep̃henditur. si diuinitus districte
iudicetur. Unde hoc qd̃ sibi competit cauent
uehementer exigere. ne coꝵ actus suꝑnam rec-¬
titudinẽ contingat suptiliter examinare.
Sed ut inueniri iusti in diuino examine uale¬
ant. plerumq apud humana uidicia graua¬
ri se & iniuste patiuntur. Bcatus autem iob
uitȩ suȩ celsitudinẽ narrans: & multa sunt
& mira quȩ dixit. Sed quia plcrũq mens hu
mana renuit hona credere quȩ nescit operari.
maledicti sibi sententiam ꝓtinus subicit. si
qua hoꝵ quȩ dixcrat opere ñ impleuit diccis.¬
Humerus meus a iunctura sua cadat: & bra¬
chium meũ cum suis ossib conteratur. Quia¬
oꝑatio corporea ꝑ humerum ac brachium
agitur. bona quȩ ore ꝓtulit si opere ñ imple¬
uit. cadere sibi humerũ & conteri brachium
exoptat. Ac si aꝑte dicat. Si ea quȩ dixi ope¬
rari renui. ipsum qd̾ mͥ ad operandum datũ

Expanded text:
Sciunt quippe quia omnis humana justitia inSciunt quippe quia omnis humana justitia injustitia esse reprehenditur, si divinitus districte judicetur. Unde hoc quod sibi competit cavent vehementer exigere, ne eorum actus supernam rectitudinem contingat subtiliter examinare. Sed ut inveniri justi in divino examine valeant, plerumque apud humana judicia gravari se et injuste patiuntur. Beatus autem Job vitae suae celsitudinem narrans, et multa sunt et mira quae dixit. Sed quia plerumque humana mens renuit bona credere, quae nescit operari, maledicti sibi sententiam protinus subjicit, si qua horum quae dixerat opere non implevit, dicHumerus meus a junctura sua cadat, et brachium meum cum suis ossibus conteratur; lioperatio corporea per humerum ac brachium agitur, bona quae ore protulit, si opere non implevit, cadere sibi humerum et conteri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: Si ea quae dixi, operari renui, ipsum, quod mihi ad operandum datum
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres fuit ut ad portam seniores sederent.
qui certantium uirgia iudiciaria examinati¬
one discernerent. quatenus urbem in qua
concorditer oporteret uiucre. discordes mi¬
itaq loco quid portȩ nomine exprimitur.
nisi id quod agebatur in porta: Sicut eñ
pugnare contradicimus ꝓ co quod pugnat᷑
in castris: ita iudicum qd̾ in porta agi con¬
sucuerat porta nominatur. In porta gͦ se
suꝑiorem uidit. qui se melioris partis esse in
iudicio ȩquitatis merito conspicit. Beatus gͥ
iob quia nec tunc contra pupillum manum
crexerit cum se cuã ꝑ iusticis meritum potio¬
rem uidit. nobis timoris regulam insinuans
dicit. si leuaui suꝑ pupillũ manũ meam. eti¬
am cum uiderem me. in porta superiorem.
Ac si patenter dicat. neq tunc utilitatis meȩ
negocia uirtute. contra pupillum exequi uo¬
lui: quando me in iudicio etiam ex iusticia po
nis minorib contentionũ negocia subeunt.
dum grauare uel in minimis timent: ipsi con-¬
tra iusticiam grauari nequaqm refugiunt.

Expanded text:
veteres fuit ut ad portam seniores sederent, qui certantium jurgia judiciaria examinatione discernerent; quatenus urbem, in qua concorditer oporteret vivere, discordes mium. . Hoc itaque loco quid portae nomine exprimitur nisi id quod agebatur in porta? Sicut enim pugnare castra dicimus, pro eo quod pugnatur ex castris; ita judicium, quod in porta agi consueverat, porta nominatur. In porta ergo se superiorem videt, qui se melioris partis esse in judicio aequitatis merito conspicit. Beatus igitur Job, quia nec tunc contra pupillum manum exeruit, cum se etiam per justitiae meritum potiorem vidit, nobis timoris regulam insinuans, dicit: Si levavi super pupillum 694 manum meam, etiam cum viderem me in porta superiorem. Ac si patenter dicat: Neque tunc utilitatis meae negotia virtute contra pupillum exsequi volui, quando me in judicio etiam ex justitia potnis minoribus contentionum negotia subeunt, dum gravare vel in minimis timent, ipsi contra justitiam gravari nequaquam refugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum miseratio: & de utero matris incȩ egres¬
sa est mecum. Miscratio & enĩ. & si cius fuit
arbttrii ut cum ipso ꝓficeret. liquet tamen
quia eiꝰ arbitrii ñ fuit. ut cum illo de utero
cxiret. Constat gͦ quia suȩ uirtuti nl tri¬
buit. qui ꝓfecto testatur. quia hoc ex condi¬
tionis munere accepit. Bonum gͥ quod a con¬
ditione habuisse se intimat: liquet ꝓcul du¬
bio quia ad laudem conditoris narrat. indi-¬
cans ab ipso se accepisse ut pius esset. a quo
accepit ut esset: quia sicut suo opere in ute¬
ro conditus ñ fuit. ita nec sua uirtute. ab ute
ro pius fuit. Sed pensandũ nobis est quod
asserit. creuit mecũ. Nonnulli enĩ quo ad eta¬
tem crescunt. ab innocentia decrescunt. E lec¬
tis uͦ cum foris ȩtas corporis: intus si dici lice¬
at crescet ȩtas uirtutis. Sequitur. Si de¬

Expanded text:
cum miseratio, et de utero matris meae egrescum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum. - Miseratio etenim etsi ejus fuit arbitrii ut cum ipso proficeret, liquet tamen, quia ejus arbitrii non fuit, ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nihil tribuit, qui tionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero 692 pius fuit. Sed pensandum nobis est, quod asserit: Crevit mecum. Nonnulli enim quoad aetatem crescunt, ab innocentia decrescunt. Electis vero cum foris aetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas virtutis. Sequitur: