comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ment̾e habebat in dño de¬
fixã. & ob hoc inregẽ eleua¬
tꝰ ẽ. ¶ saul cũ senili eͥet ȩ¬
tate. qͥa inse maligna neqͥ¬
ciã habuit: de culmine re¬
uator nrͣ. a senioribꝰ eruci¬
figit᷑. & ingressus iherosoli¬
mã.a paruulis conlaudatur.
sã & arbor si multor. annoꝵ
fuerit infructuosa. exci
& fertilis. colit᷑ ut magis
ampliorẽ ꝓferat fructum.
Ido as similitudines pono.
ut nec iuuenis nec senex
indomo tua. de salute sua.
uel etiq̃ de oꝑibꝰ suis eͣfidat.¬

Expanded text:
mentem habebat in Domino dementem habebat in Domino defixam, et ob hoc in regem electus est. Et Saül cum senili esset aetate, quia in se malignam nequitiam habuit de culmine revator noster a senioribus crucifigitur, et ingressus Jerosolymam a parvulis collaudatur. Nam et arbor si multorum annorum fuerit infructuosa, excid fertilis, colitur, ut magis ampliorem proferat fructum. Ideo has similitudines pono, ut nec juvenis nec senex in domo tua de salute sua, vel etiam de operibus suis confidat
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo q̃ longius fuerit
ꝓtracta & ẽfirmata. ñ cum
paruo labore uitat᷑. uel ex¬
ẽ ludere.: ꝑfecti aũ uiriluge¬
re. Na pͣsens luctꝰ leticiam
generat sempitͣnã. Omne
solucionẽ efficit anime: &.
negligentẽ erga dñi p̃cep¬
ta. Nec delicta sua facile po¬
te st ad memoriã reuocare:
& obliuiscens ea. ñ se insti-¬
gat ad penitenciã. & ita
paulatim ab omnibꝰ bonis¬
cadit. Nullũ habebit acces¬
sũ cordis cõpunctio: ubi
fuerint inmoderata uici¬
a .&. ꝯcupiscenciȩ male Ubi
aũ fuerint lacrimȩ.ibi
sꝑitalis ignis accendit᷑: qͥ
secreta m̃tis in luminet.
Nullos nos secłi amor ab a-¬
more xꝑi segreget. is totȩ
nr̃e cogitaciones ad pͣmia
future patriȩ tendant . &.
de cȩlestibꝰ meditent᷑. Hec
ẽ gła tua. hec ẽ ꝑfecti cur¬
sus certaminis tui. ꝑfect᷑
si fuerit mente ꝑfectꝰ. Nec
senilis ꝓderit ȩtas. si fuerit
paruulus sensu. Nã .&. dauid
cũ puer ee̾t &. ꝑfectꝰ. cor &

Expanded text:
nsuetudo quae longius fuerit nsuetudo quae longius fuerit protracta et confirmata, non cum parvo labore vitatur vel ex ludere, perfecti vero viri lugere; sed praesens luctus laetitiam generat sempiternam; jocus siorem efficit animam, et negligentem erga Dei praecepta, nec delicta sua potest ad memoriam revocare; sed obliviscens ea non se instigat ad poenitentiam, et ita paulatim ab omnibcadit. Nullum habebit accessum cordis compunctio, ubi fuerint immoderata vitia et concupiscentiae malae. Ubi autem fuerint lacrymae, ibi spiritalis ignis accenditur, qui secreta mentis illuminat. Nullus nos saeculi amor ab amore Christi segreget, et totae nostrae cogitationes ad praemia futurae patriae tendant, et de coelestibus meditentur. Haec est gloria tua, haec est perfectio cursus certaminis tui. Perfectsi fuerit mente perfectus: nec senilis proderit aetas, si fuerit parvulus sensu. Nam et David cum puer esset et perfectus, cor et
Abbreviated transcription (Latin):
truculentã tortoris: ñ famẽ.
ñsitim. nullã carnis egritu¬
dinẽ: ñ ultra aduersabitur
Cui nos paulo ante intra
corꝑis nr̃i hospiciũ. fecera¬
mꝰ mansionẽ. ¶ lȩti gauden¬
tesq futuri iudicii diem
expectabimꝰ. inqͦ singuloꝵ.
animȩ ꝓ suis acꝰtibꝰ recipi
suꝑbi. & adulteri. iracundi.
& cupidi. malediei. & ꝑiuri.
amarissime flebunt. s ma¬
In luctu maximo de gnebun¬
t᷑: om̃s qͥ carnis suȩ uolupta¬
tessec uti st̾.In merore &
gemitu sempit᷑no erunt: qui
uiciis & passionibꝰ seruieruns.
E cũ hii om̃s ꝓ criminibꝰ su¬
is & sceleribꝰ. gehenne ignis
deputandi erunt nos sideo
dũ in hoc corꝑe sumꝰ placu¬
erimꝰ. cũ scͣis sempĩtna pre¬
mia accepturi erimꝰ. Ido ẽ
flui sermones ꝓcedant ex o¬
re nr̃o. qͥa de ociosis sermoni¬
bꝰ reddituri sumꝰ racion̾ẽ in
die iudicii. Nec admaledicen¬
nes pessimas in omni actu m̃o.
siue etiã eogitacione. qͥa ẽ¬

Expanded text:
truculentam tortoris, non famem, truculentam tortoris, non famem, non sitim, non ullam carnis aegritudinem. Non ultra adversabitur cui nos paulo ante intra corporis nostri hospitium feceramus mansionem: et laeti gaudentesque futuri judicii diem exspectabimus, in quo singulorum animae pro suis actibus recipiesuperbi et adulteri, iracundi et cupidi, maledici et perjuri amarissime flebunt: sed maIn luctu maximo detinebuntur omnes, qui carnis suae voluptates secuti sunt: in moerore et gemitu sempiterno erunt, qui vitiis et passionibus servierunt. Et cum hi omnes pro criminibus suis et sceleribus gehennae ignibus deputandi erunt; nos, si Deo dum in hoc corpore sumus placuerimus, cum sanctis sempiterna praemia accepturi sumus. Ideo coflui sermones procedant ex ore nostro; quia pro otiosis sermonibus reddituri sumus rationem in die judicii. Nec ad maledicennes pessimas in omni actu nostro, sive etiam cogitatione: quia co
Abbreviated transcription (Latin):
uerset᷑ ultimꝰ dies & cũ dilu¬
culo surrexerimꝰ. ne aduesꝑã
in lectulo mẽbra deposueri¬
mꝰ. de lucis nͣ ꝯfidamꝰ aduen¬
tu. & facillime poterimꝰ corpꝰ
nr̃m auiciis &. cupiscenciis
malis refrenare. si sẽꝑ cor
nr̃m ꝓmissa cȩlestia medi¬
tet᷑. Om̃ia t̃rena q̃ possidemꝰ.
infuturas cȩł Isti mansiones
transfereonꝰ ut cũ ibi ꝓuec¬
ti fuerimꝰ. fruamͣ bonis cȩle¬
stibꝰ. Nã eredimꝰ qͥa eũ a car¬
nis uincło anima nr̃a fuerit
absoluta:. si bene & recte corã
deo uiximꝰ mox in occursum
nr̃m angeloꝵ chorꝰ occurret:
omniũq scõꝵ. agmina. innr̃as
miscent᷑ amplexus: & ad ad¬
orandũ uerũ iudice ꝑduceñ.
si dũ in corꝑe uiuimꝰ. sic̃ dixi.
qͣ deo st̃ placita faciamꝰ. Iunc
erit nobis pax incireuitu .&
sũma securitas: nec timebimꝰ
ultra diaboli ignita iacula.
nec ullũ quẽlibet inimicũ.
qͥ cupiunt animas nt̃as iacu¬
lare: ñ ferrũ ñ ignẽ. ñ facẽ

Expanded text:
setur ultimus dies, et cum diluculo surrexerimus, ne ad vesperam in lectulo membra deposuerimus, de lucis non confidamus adventu: et facillime poterimus corpus nostrum a vitiis et concupiscentiis malis refrenare. Semper cor nostrum promissa coelestia meditetur, omnia terrena quae possidemus in futuras coelestis regni mansiones transferamus: ut cum ibi provecti fuerimus, fruamur bonis coelestibus. Nam credimus quia cum a carnis vinculo anima nostra fuerit absoluta, si bene et recte coram Deo vixerimus, mox in occursum nostrum Angelorum chorus occurret, omniumque Sanctorum agmina in nostros miscebuntur amplexus, et ad adorandum verum judicem perducent. Si dum in corpore vivimus, sicut dixi, quae Deo sunt placita faciamus, tunc erit nobis pax in circuitu, et summa securitas: nec timebimus ultra diaboli ignita jacula, nec ullum quemlibet inimicum, qui cupit animas nostras jaculare; non ferrum, non ignem, non faciem
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ collocatꝰ ẽ mundꝰ. conse¬
quens erat ut impleret᷑
partib intra uniuersũ
q̃ de loco in locũ congru¬
is motib agerent᷑: cuius
generis herbȩ atq ar¬
bores ñ sunt. Radicibꝰ qͥp¬
pe ista fixa sunt tȩrrę:¬
& quãuis habeant motus
incrementoꝵ suoꝵ. de lo¬
cis tam̃ ꝓpriis ñ mouentꝰ
nisibꝰ suis. s ubi st̾. fixast̾.
ibi alunt᷑ & crescunt.
Propt̾ea magis ꝑtinent ad
terrã: quã ad genera re¬
rũ q̃ in aquis & terris mo¬
uentur. Quia gͦ uisibili
mundo constituendo. hoc
ti dies: restat ut his mobi¬
libꝰ .&. uisibilibꝰ partibꝰ quȩ
creant᷑ intra illũ. tres di¬
es reliqͥ deputent᷑. Et qͥa
priuseordmandũ huiꝰ mo¬
di partibꝰ suis: quarto di¬
e fiunt sydera qͥbꝰ suꝑ
terrã lucentib habita¬
cio qͦq illustret᷑ inferior
ne habitatores eiꝰ.in habi¬
tacionẽ tene brosã indu

Expanded text:
quo conlocatus est mundus, consequo conlocatus est mundus, consequens erat, ut inpleretur partibus intra uniuersum, quae de loco in locum congruis motibus agerentur. cuius generis herbae atque arbores non sunt. radicibus quippe istae fixae sunt terrae et, quamuis habeant motus incrementorum suorum, de locis tamen propriis non mouentur nisibus suis, sed, ubi fixa sunt. ibi aluntur et crescunt; propterea magis pertinent ad terram quam ad genera rerum, quae in aquis et terris mouentur. quia ergo uisibili mundo constituendo, hoc ti dies, restat, ut his mobilibus et uisibilibus partibus, quae creantur intra illum, tres dies reliqui deputentur; et quia, prius est ordinandum huiusmodi partibus suis, quarto die fiunt sidera, quibus super terram lucentibus habitatio quoque inlustretur inferior, ne habitatores eius in habitationem tenebrosam indu
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ diei &. noctis: & ut lũ totã suꝑiorẽ mundi par¬
tributa est : Sed qͥd agimꝰ
de pecoribꝰ & bestiis: quas
ipso die sexto in suagene¬
ra terra ꝓduxit: Quȩ illis
cũ celo potest e̾e collacioᷤ
An pocius qm̃ prima fac¬
ta intelligit᷑ lucis nomi¬
ne sꝑitalis creaturȩ forma¬
cio. consequens erat ut
corporalis qͦq creatura.
id est mundꝰ iste uisibilis fi¬
eret: qͥ factꝰ ẽ biduo ꝓpter
duas partes suas maximas
qͥbꝰ constat uniuersus cȩ¬
lũ scilicet & tȩrr̃a᷑ Scđm
hanc racionis collacionẽ.
qua &. ipsa uniuersa cre¬
atura sꝑitalis & corporahs
sepe cȩlũ & terra nomina¬
t᷑. ita ut globꝰ qͦq iste tur¬
bulencioris aeris trenȩ
parti deputet᷑ ex halaci¬
onibꝰ qͥppe humidis corꝑa¬
scit. siqͥd uͦ tͣnqͥlli aeris ẽ. uͥuento¬
siatq ꝓcellosi motꝰ ñ possint exi¬
stere. ad cȩle stẽ partem
ꝑtineat: post banc uniuer¬
sitatẽ molis corporeȩ. fa¬
bricatã q̃ uno loco tota ẽ.

Expanded text:
inem dei? an quia caelum totam superiorem mundi partributa est ? sed quid agimus de pecoribus et bestiis, quas ipso die sexto in sua genera terra produxit? quae illis cum caelo potest esse conlatio? An potius, quoniam primo facta intellegitur lucis nomine spiritalis creaturae formatio, consequens erat, ut corporalis quoque creatura, id est mundus iste uisibilis fieret, qui factus est biduo propter duas partes suas maximas, quibus constat uniuersus, caelum scilicet et terram? secundum hanc rationis conlationem, qua et ipsa uniuersa creatura spiritalis et corporalis saepe caelum et terra nominatur, ita ut globus quoque iste turbulentioris aeris terrenae parti deputetur — exhalationibus quippe humidis corporascit — si quid uero tranquilli aeris est, ubi uentosi atque procellosi motus non possunt existere, ad caelestem partem pertineat, post hanc uniuersitatem molis corporeae fabricatam, quae uno loco tota est,
Abbreviated transcription (Latin):
posui. siue aliqͦ alio modo
intelligendũ sit celũ sic̃
pellis extentũ. ꝓpt̃ moles¬
tos &. nimios eract ores
exposicionis ad litter̃a. hoc
dico qͦd sic̃ arbitror omiũ
sensibꝰ patet: utrũq enĩ
fortasse idest pellis &. came¬
ra figurate intelligi pos¬
test Utrũqͣ ad litterã qͦmͦ
possit: uidendũ ẽ. Si eñ ea¬
mera. ñ solũ curua. s etiã

Expanded text:
posui, siue aliquo alio modo posui, siue aliquo alio modo intellegendum sit caelum sicut pellis extentum, propter molestos et nimios exactores expositionis ad litteram hoc dico, quod, sicut arbitror, omnium sensibus patet . utrumque enim fortasse, id est et pellis et camera, figurate intellegi potest, utrumque autem ad litteram quomodo possit, uidendum est. si enim camera non solum curua, s
Abbreviated transcription (Latin):
& camere curua conuexio:
Qͦd si oportet sicuti oportet
hȩc duo sic intelligere. ut ẽ¬
cordare utrũq nec sibimet
repugnare uideat᷑: ita opor¬
tet etiã utrũlibet hoꝵ illis
ñ aduersari disputac ionibꝰ
sieas forte ueras certa racio
declarauerit. qͥbꝰ docet᷑ cȩlũ
sperȩ figura undiq eẽ con¬
uexũ. si tam̃. ꝓbat᷑. ¶ illa qͥdẽ
apud nos camere similitudo
etiã scđm litte rã accepta: ñ
impedit eos qͥ sperã dicunt.
Bene qͥppe credit᷑ scđm eam
partẽ q̃ suꝑ nos ẽ: de cȩli fi¬
gura scripturã loqͥ uoluisse.
Sigͦ spera ñ ẽ. ex una parte
camera ẽ: ex qua parte cȩlũ
tȩrrã contegit. Si aũ spera
ẽ: undiq camera ẽ. Sed illud
qͦd de pelle dictũ ẽ. magis
urget: ne ñ sperȩ qͦd huma¬
nũ ẽ forte cõmentũ. s ipsi
nr̃ȩ camere aduersũ sit. Quid
aũ allegorice senserim: ẽfessionũ
nr̃arũ liber t̃cius decimꝰ ha¬
bet. Siue igit᷑ ita ut ibi dif¬

Expanded text:
et camerae curua conuexio ? et camerae curua conuexio ? quodsi oportet, sicut oportet, haec duo sic intellegere, ut concordare utrumque nec sibimet repugnare inueniatur, ita oportet etiam utrumlibet horum illis non aduersari disputationibus, si eas forte ueras certa ratio declarauerit, quibus docetur caelum sphaerae figura undique esse conuexum, si tamen probatur. Et illa quidem apud nos camerae similitudo etiam secundum litteram accepta non inpedit eos qui sphaeram dicunt. bene quippe creditur secundum eam partem, quae super nos est, de caeli figura scriptura loqui uoluisse. si ergo sphaera non est, ex una parte camera est, ex qua parte caelum terram contegit; si autem sphaera est, undique camera est. sed illud, quod de pelle dictum est, magis urget, ne non sphaerae, quod humanum est forte commentum, sed ipsi nostrae camerae aduersum sit. quid autem hinc allegoriae senserim, Confessionum nostrarum liber tertius decimus habet. siue igitur ita, ut ibi
Abbreviated transcription (Latin):
monentibꝰ. uel narrantibꝰ.
uel prenunc iantibꝰ credat:
bre int dicendũ ẽ de figu¬
ra cȩli. hoc scisse auctores
nr̃os qͦd ueritas habet: sed
luisse ista docere homines.
nulli saluti ꝓfutura. Sed a¬
it aliqͥs. Quomͦ ñ ẽ contrari¬
ũ his qͥ figurã sperȩ cȩlo
tribuunt qͦd scriptũẽ in
luteris nr̃is: qͥ extendit cȩ̨¬
lũ sic̃ pellẽ : Sit sane c̃trari¬
ũ: si falsũ ẽ qͦd illi dicunt.
Hoc enĩ uerũ ẽ qͦd dicit diui¬
na auctoritas: pocius quã
illud qͦd humana conicit
infirmitas. Sed si forte illud
talibꝰ illi documentis ꝓba¬
re potuerint. ut dubitari
inde ñ debeat: de monstran¬
dũ ẽ. hoc qͦd apud nos de pel¬
le dictũ ẽ. ueris illis racio¬
nibꝰ ñ eẽ contrariũ: alioqͥn
ẽtrariũ erit etiã ipsis in
alio loco seripturis nr̃is.
ubi celũ dicit᷑ uelut came¬
ra eẽ suspensũ. Quid e nĩ tã
diuersũ .& sibimet aduersũ.
quã plana pellis extensio:

Expanded text:
monentibus uel narrantibus monentibus uel narrantibus uel praenuntiantibus credat, breuiter dicendum est de figura caeli hoc scisse auctores nostros, quod ueritas habet; sed luisse ista docere homines nulli saluti profutura.. Sed, ait aliquis, quomodo non est contrarium his, qui figuram sphaerae caelo tribuunt, quod scriptum est in litteris nostris: qui extendit caelum sicut pellem? sit sane contrarium, si falsum est, quod illi dicunt; hoc enim uerum est, quod diuina dicit auctoritas, potius quam illud, quod humana infirmitas conicit. sed si forte illud talibus illi documentis probare potuerint, ut dubitari inde non debeat, demonstrandum est hoc, quod apud nos de pelle dictum est, ueris illis rationibus non esse contrarium; alioquin contrarium erit etiam ipsis in alio loco scripturis nostris, ubi caelum dicitur uelut camera esse suspensum. quid enim tam diuersum et sibimet aduersum quam plana pellis extensio
Abbreviated transcription (Latin):
placuisse qͦd factũ ẽ. ut ꝓ
mͦ sui generis maneret qͦd
placuit ut fieret: cũ sꝑs
dei suꝑ ferebat᷑ suꝑ aquam.
Queri etiã solet qͣ forma &
figura cȩli ee̾ credenda fit.
scđm scripturas nr̃as. Mul¬
ti enĩ multũ disputant. de
his rebꝰ quas maiore pruden¬
cia nr̃i auctores omiserun
adbeatã uitã ñ ꝓfuturas
discentibꝰ. & occupantes qͦs
Ipeiꝰ ẽ. multũ p̃ciosa & rebꝰ si¬
lub̾bꝰ Impendenda tẽporũ
spacia. Qd enĩ ad me ꝑti¬
net. utrũ celũ sic̃ speraun¬
diq concludat tȩrrã in me¬
dia mundi mole libratam:
an eã ex una parte de suꝑ
uelut discus oꝑ iat: Sed qͥa
de fide agit᷑ scripturarũ.
ꝓptͣ illã causã quã ñ semel
cõmemoraui. ne qͥsquã elo¬
qͥa diuina ñ intelligens. cũ
de his rebꝰ tale aliqͥd uel in¬
uenerit in libris nr̃is. uel
ex illis audierit qͦd ꝑceptis
a se racionibꝰ aduersari uidea¬
t᷑. nullomͦ eis cetera ut ilia

Expanded text:
placuisse, quod factum est, ut pro placuisse, quod factum est, ut pro modo sui generis maneret, quod placuit, ut fieret, cum spiritus dei superferebatur super aquam.. Quaeri etiam solet, quae forma et figura caeli esse credenda sit secundum scripturas nostras. multi enim multum disputant de his rebus, quas maiore prudentia nostri auctores omiserunt ad beatam uitam non profuturas discentibus et occupantes, quod peius est, multum pretiosa et rebus salubribus inpendenda temporum spatia. quid enim ad me pertinet, utrum caelum sicut sphaera undique concludat terram in media mundi mole libratam, an eam ex una parte desuper uelut discus operiat? sed quia de fide agitur scripturarum, propter illam causam, quam non semel commemoraui, ne quisquam eloquia diuina non intellegens, cum de his rebus tale aliquid uel inuenerit in libris nostris uel ex illis audierit, quod perceptis a se rationibus aduersari uideatur, nullo modo eis cetera utilia
Abbreviated transcription (Latin):
rius illius fuit: Aut qͥs pͥor
dedit illi: & retribuet᷑ ei :
Qmͣ ex ipso .&. ꝑ ipsu̾ &e. in ip¬
so stͥ omĩa. Ex ipso gͦ disce¬
bant angeli. c ũ ineis fieret
cognicio ereaturȩ deinceps
faciende: ac deinde fieret
ingenere ꝓprio. Qua ꝓpter
ĩa luce facta inqua intelli¬
gimꝰ ab ȩt̃na luce formata
rac ionalẽ creaturã: cũ ince¬
teris creandis rebꝰ audimꝰ
& dix̃ ds fiat. intelligamꝰ ad
ȩt̃nitatẽ uerbi di. recurren¬
tẽ scripturȩ intencionem
Cũ uͦ audimꝰ. & sic ẽ factũ:
intelligamꝰ increatura in¬
tellectuali factã cognicio¬
nẽ racionis. q̃ in uerbo dei
ẽ condende creaturȩ: ut
in ea natura pͥus qͦdã modo
facta sit. quã ante riore qͦdã
motu. inipso dei uerbo pri¬
or faciendã ẽẽ cognouit: ut
postremo cũ audimꝰ repe¬
ti & dici. qͦd fecit d̾s: iã intel¬
ligamꝰ insuo genere fieri
ipsã creaturã. Porro cũ au¬
dimꝰ. & uidit ds̾ qͥa bonu̾ẽ.
intelligamꝰ benignitati dei

Expanded text:
t quis prior dedit illi, et retribuetur ei? quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. ex ipso ergo discebant angeli, cum in eis fieret cognitio creaturae deinceps faciendae, ac deinde fieret in genere proprio. Quapropter iam luce facta, in qua intellegimus ab aeterna luce formatam rationalem creaturam, cum in ceteris creandis rebus audimus: et dixit deus: fiat, intellegamus ad aeternitatem uerbi dei recurrentem scripturae intentionem. cum uero audimus: et sic est factum, intellegamus in creatura intellectuali factam cognitionem rationis, quae in uerbo dei est, condendae creaturae, ut in ea natura prius quodam modo facta sit, quae anteriore quodam motu in ipso dei uerbo prior faciendam esse cognouit, ut postremo, cum audimus repeti et dici, quod fecit deus, iam intellegamus in suo genere fieri ipsam creaturam. porro cum audimus: et uidit deus, quia bonum est, intellegamus benignitati dei
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ speciem. qualẽ acceꝑ¬
at cęlũ. s iã inferiorẽ & in¬
firmiorẽ. atq infirmita¬
ti ꝓrimã ut his pocius
uerbis cũ dicit᷑. congre¬
gent᷑ aquȩ & appareat an¬
da: acceꝑint hec duo spe¬
cies ꝓprias istas notissimas¬
nobisq tractabiles. aqua
mobilẽ: terra immobilẽ. Iđo
de illa dictũ ẽ. congreget᷑.
de hac. appareat. Aqa enim
ẽ labilit fluxa: terra sta

Expanded text:
talem speciem, qualem acceperat caelum, sed iam inferiorem et infirmiorem atque informitati proximam, ut his potius uerbis, cum dicitur: congregentur aquae, et: adpareat arida, acceperint haec duo species nobisque tractabiles, aqua mobilem, terra immobilem: et ideo de illa dictum est, congregetur; de hac autem, appareat: aqua enim est labiliter fluxa, terra sta
Abbreviated transcription (Latin):
deramen ordinatoris aduer¬
q̃dã creatura ẽ herbarum
atq lignoꝵ. ab specie trarũ¬
rari ñ possint: seorsũ de il¬
lis diceret᷑ ut exirent de
tȩrra. & seorsũ illis redde¬
rent᷑ illa solita. ut diceret᷑¬
quarto die q̃rendũ ẽ qͥd sibi
uelit ista ordinacio. ut pͥus¬
uel fierent uel secernerent᷑¬
germinaret.quã incelo sy¬
sumꝰ dicere electa eẽ quȩq¬
meliora: qͥbꝰ dierũ series ita

Expanded text:
deramen ordinatorisest creatura herbarum atque lignorum a specie terrari non possint, seorsum de illis diceretur ut exirent de terra; et seorsum illis redderentur illa solita, ut diceretquarto die quaerendum est, uelit ista ordinatio, ut puel fierent uel secernerentugerminaret, quam in coelo ssumus dicere electa esse quaeqeliora, quibus dierum series ita
Abbreviated transcription (Latin):
chil aliud his uerbis quã
materiȩ corporalis infor¬
mitatẽ. in sinuare uoluis¬
se.eligens eã usitacius
appellare quã obseurius:¬
si tam̃ tardo intellectui
ut quẽ forte ñ mouet q̃re¬
re quando species aqͣrũ¬
tͣrarũq creata sit. accipi

Expanded text:
hil aliud his verbis quam materiae corporalis informitatem insinuare voluisse, eligens eam usitatius appellare quam obscuriusSi tamen tardo intellectui ut quem forte non movet qre quando species aqurarumque creata sit, accipi
Abbreviated transcription (Latin):
nec si ueritas stare cȩlũ¬
ꝑsuaserit. impediri nos
cireuitu syderũ ne hoc
intelligere possimꝰ. Et ab
ipsis qͥppe ꝗͥ hoc curiosis¬
simȩ &. oc iosissime q̃fier̃t
inuentũ est: etiã ñ moto
celo sisola sydera mouerem
fieri potiusse omĩa q̃ in ipsis

Expanded text:
nec, si ueritas caelum stare penec, si ueritas caelum stare persuaserit, inpediri nos circuitu siderum, ne hoc intellegere possimus. et ab ipsis quippe, qui haec curiosissime et otiosissime quaesiuerunt, inuentum est etiam caelo non moto, si sola sidera mouerentur, fieri potuisse omnia, quae in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ca: pellis ẽ. De motu etã
cȩli. ñ nulli fr̃s questionẽ
mouent: utrũ stet. an mo¬
ueat᷑. Quia si mouet᷑ inqͥ¬
aũ stat. qͦmͦ sidera q̃ in illo
fixa credunt᷑. ab oriente
usq ad occidentẽ cireue¬
unt: septemtrionibꝰ breui¬
ores giros iuxta cardinẽ
pagentibꝰ: ut cȩlũ si est
alius nobis occultꝰ cardo ex
alio uertice. sic̃ spera: si aũ
nullus alius cardo ẽ. ue¬
lut discus rotari uideat᷑
Quibꝰ respondeo. multũ
subtilib & laboriosis raci¬
onibꝰ ista ꝑqͥri: ut uere ꝑ¬
cipiat᷑ utrũ ita. an ita sit.
Quibꝰ in eundis atq trac¬
tandis nec mͥ iã tempꝰ nec
illis eẽ debet: qͦs ad suã sa¬
lutẽ & sc̃e eccłȩ necessari¬
ã utilitatẽ. cupimꝰ in for¬
mari. Noc sane nouerint.
nec nom̃ firmamͣti cogere.
ut stare celũ putemꝰ. Fir¬
mam̃tũ enĩ ñ ꝓpt̾ stacio¬
nẽ. s ꝓpt̃ firmitatẽ aut
ꝓptͣ intrans gressibilẽ ter¬
minũ suꝑioꝵ & inferioꝵ
aqͦꝵ uocatũ ĩtellig̾e licet.

Expanded text:
ca pellis est. De motu etiam caeli nonnulli fratres quaestionem mouent, utrum stet anne moueatur. quia, si mouetur, inquautem stat, quomodo sidera, quae in illo fixa creduntur, ab oriente usque ad occidentem circumeunt septentrionibus breuiores gyros iuxta cardinem peragentibus, ut caelum, si est alius nobis occultus cardo ex alio uertice, sicut sphaera, si autem nullus alius cardo est, uelut discus rotari uideatur. quibus respondeo multum subtilibus et laboriosis rationibus ista perquiri, ut uere percipiatur, utrum ita an ita sit: quibus ineundis atque tractandis nec mihi iam tempus est nec illis esse debet. quos ad suam salutem et sanctae ecclesiae necessariam utilitatem cupimus informari. hoc sane nouerint nec nomen firmamenti cogere, ut stare caelum putemus — firmamentum enim non propter stationem, sed propter firmitatem aut propter intransgressibilem terminum superiorum et inferiorum aquarum uocatum intellegere licet —
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ta corꝑis quã animȩ cus¬
todire. Uirtꝰ ẽ animȩ tuȩ.
nere .&. om̃ia caduca calca¬
re. &. ꝓ illius amore qͥ te re¬
demit. dũ uiuis incorpore
laborare. & lirtꝰ ẽ animȩ tuȩ
humilitati studere. & suꝑbiam
ab hominari. Uirtꝰ ẽ animȩ tuȩ.

Expanded text:
 tam corporis quam animae custodire. Virtus est animae tuae, nere, et omnia caduca, calcare, et pro illius amore qui te redemit, dum vivis in corpore, laborare. Virtus est animae tuae, humilitati studere, et superbiam abominari. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
incidamꝰ in mortẽ. Iđo frat᷑
p̃cioso sanguine redemit &
qͥd ei debeamꝰ qͥ nos cũ tan¬
ta penuria redemit. Si tͣre¬
nos parentes cũ tanto affec¬
tu diligimꝰ. qͥ paruo tẽpore
ꝓ nobis sustinuer̃t laborẽ:
ñe magis nobis cȩlestis pa¬

Expanded text:
 frater pretioso sanguine redemit, et quid ei debeamus, qui nos cum tanta penuria redemit. Si terrenos parentes cum tanto affectu diligimus, qui parvo tempore pro nobis sustinuerunt laborem: nonne magis nobis coelestis Pa
Abbreviated transcription (Latin):
altissimo. Ap̃s ꝑ humilita¬
tẽ. cũ esset in forma di ex¬
maniuit semet ipsũ formã
serui accipiens. humilia¬
uit se patri. factꝰ obediens
usq ad mortẽ : diabolus
ꝑ suꝑbiã ⁊⁊ cupiditatẽ dicit.
supra astra dĩ exaltabo
soliũ meũ. Xp̃s cũ humi¬
litate dicit. discite a me
quia mitis sũ ⁊ humilis cor¬
de : diaboł cupid̃ ⁊ suꝑbus.
si dixero quia ñ noui eum.
ero similis uobis mendar.:
s noui eũ. ⁊ mandata eiꝰ
seruo: diaboł superbꝰ & cu¬
pidus dicit. mea st̃ flumi
na ⁊ ego feci ea. Ap̃c cum¬
humilitate dicit. ñ possum
m̃s in me manens ipse facit

Expanded text:
Altissimo : Christus per humilitaAltissimo : Christus per humilitatem, cum esset in forma Dei, exinanivit semetipsum formam servi accipiens, humiliavit se, Patri factus obediens usque ad mortem . Diabolus per superbiam et cupiditatem dicit, Supra astra Dei exaltabo solium meum : Christus cum humilitate dicit, Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Diabolus cupidus et superbus Si dixero quia non novi eum, ero similis vobis mendax; sed novi eum, et mandata ejus servo . Diabolus superbus et cupidus dicit, Mea sunt fna, et ego feci ea ; iste dicit: Non possum sum: Pater meus in me manens, ipse facit
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ẽ. nͥ dĩ contẽptꝰ quo
eiꝰ precepta contẽpnimus:
n hoc nulla res alia ꝑsuadet
homini nͥ suꝑbia. Porro su¬
ꝑbia ⁊ cupiditas. ĩn tantum
unũ ẽ malũ: ut nec suꝑbus
sine cupiditate. nec sine su¬
ꝑbia possit cupiditas inue¬
niri. De suꝑbia nãq nascun¬
tur hereses. scismata. detracꝰ¬
tiones. inuidie. ire. rixe.
dissensiones. contentiones.
animositates. ambitiones.
elationes. p̃sumptiones iac̃¬
tantia. uerbositas. uani¬
tas. in quietudo. mendatiũ.
periuriũ. & cetera huiꝰ modi.
que dinumerare ꝑ singła
longũ ẽ. Cupiditas quoq
facit homines gulosos. intẽ¬
perantes. ebriosos. auidos.
rapaces. fornicarios. adul¬
teros. stupͣtores. incestos fla¬
gitiosos. & alia innumera¬
bilia. ꝑ quod diabolus genuᷤᷤ
humanũ p̾cipitare solet ꝑ
tẽ dicit: in cȩlũ conscenda
Ap̃c cũ humilitate dicit.
humiliata ẽ in t̃ra anima
piditatẽ dicit. ero similis

Expanded text:
peccatum est, nisi Dei contemptus quo peccatum est, nisi Dei contemptus quo ejus praecepta contemnimus: et hoc nulla res alia persuadet homini, nisi superbia. Porro superbia et cupiditas in tantum unum est malum, ut nec superbia sine cupiditate, nec sine superbia possit cupiditas inveniri. De superbia namque nascuntur haereses, schismata, detractiones, invidiae, irae, rixae, dissensiones, contentiones, animositates, ambitiones, elationes, praesumptiones, jactantia, verbositas, vanitas, inquietudo, mendacium, perjurium, et caetera hujusmodi, quae dinumerare per singula longum est. Cupiditas quoque facit homines gulosos, intemperantes, ebriosos, avidos, rapaces, fornicarios, adulteros, stupratores, incestos, flagitiosos, et alia innumerabilia, per quae diabolus genus humanum praecipitare solet.  dicit, In coelum conscendam : Christus cum humilitate dicit, Humiliata est in terra anima piditatem dicit, Ero similis
Abbreviated transcription (Latin):
lme in xꝑo frat. dep̃can¬
qd nobis ẽ qiuina c lemͣ¬
cia. ut defidia carnalia.
delectacio sꝑitalis immi¬
nuat . &. pietas in nobis
crudelitatis irã resistat.
& malignitatẽ paciencia
coerceat: & libidinẽ pu¬
dicieia uincat . &. animo¬
sitatẽ tranqͥllitas tole¬
ret: scurrilitat̾e & uerbo¬
sitatẽ. tacitnitas mode¬
rata ẽpeseat. Curiosita¬
tẽ studiũ sꝑitale inuigi¬
liis &. oracionibꝰ &. elemo¬
sinis suecedat: ebrietat᷑ẽ
sobrietas domet. ire &.
furori. mansuetudo do¬
minet᷑: le uitatẽ matu¬
ritas regat. Luxurla ue¬
ra castitas exeludat.
mundi cupiditatẽ di & ꝓ¬
ximi caritas refrenet. iacꝰ¬
tantiã & suꝑbiam conculcet
ꝓfunda humilitas: quia hu¬
militas homines scĩs angłis
similes facit. Ꝙ ut euident̃¬
inttium i finis ⁊ causa. qm
non solũ pecc̾m ẽ ipsa super¬
bia. s etiam nullũ peccatũ
potuit. aut potest. aut po¬
terit. esse sine superbia. Si
quidem nichil aliud om̃e

Expanded text:
me in Christo frater, deprecanda nobis est divina clementia, ut desideria carnalia delectatio spiritualis imminuat, et pietas in nobis crudelitatis iram resistat, et malignitatem patientia coerceat, et libidinem pudicitia vincat, et animositatem tranquillitas toleret, scurrilitatem et verbositatem taciturnitas moderata compescat, curiositati studium spirituale in vigiliis et orationibus et eleemosynis succedat, ebrietatem sobrietas domet, irae et furori mansuetudo dominetur, levitatem maturitas regat, luxuriam vera castitas excludat, mundi cupiditatem Dei et proximi charitas refrenet, jactantiam et superbiam conculcet profunda humilitas: quia humilitas homines sanctis Angelis similes facit, et supeinitium, et finis, et causa: quia non solum peccatum est ipsa superbia, sed etiam nullum peccatum potuit, aut potest, aut poterit esse sine superbia. Si quidem nihil aliud omne
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd tactu blandũ. qͥcqͥd
ocłis delecꝰtabile. qͥcqͥd
corꝑi suo iocundũ exer¬
cet ac seqͥt᷑ qualit uult.
.&. quando uult. qͥa om̃ia
licita &. inlicita carnalit᷑
uult. Delectat᷑ inuesti¬
m̃tis pulcherrimis . ꝙ. eqͥt¬
bꝰ .&. armis sic̃ uult. & quan¬
qͥo uult. Et sic sic nͣ sed̾m¬

Expanded text:
dquid tactu blandum, quidquid dquid tactu blandum, quidquid oculis delectabile, quidquid corpori suo jucundum, exercet ac sequitur, qualiter vult, et quando vult; quia omnia licita et illicita carnaliter vult Delectatur in vestimentis pulcherrimis et equitibus et armis, sicut vult, et quando vult: et sic non se
Abbreviated transcription (Latin):
secłi uersatilis amor. Hec
ꝙ alias huiꝰ modi enume¬
rando ꝓtelaui: ut intel¬
ligat dulcissima fr̃nitas
tua. quatenꝰ homo car¬
ne mortuus. nec facere
potest ista q̃ dixi nec pa¬
tr Et ut his talibꝰ ñ tor¬
peamꝰ s studeamꝰ quan¬
tũ possumꝰ cũ de i adiu¬
torio corꝑa nr̃a cũ uici¬
is & concupiscenciis mor¬
tificare : & in duamͣ no¬
uũ hominẽ qͥ sedm qeũ
tate ueritatis. Nec hua¬
manis laudibꝰ delectemͣ
nec de tractoribꝰ liben¬
tͣ aur̃ẽ prȩbeamꝰ: nec
adulatoribꝰ nr̃is credamꝰ.
beati pedes qͥ ad pacem
les. idest carnalit̃ in hoc
dicit. si scđm carnẽ uixe¬
ritis. moriemini. Igit᷑ ille
scd̾m carnẽ uiuit qͥ sed̾m
se ipsũ uunt: qͥa ipse ho¬
ipsũ uiuit: idest ꝑgit quo
uutt. dormit quando
uult. & quãdiu uult: loqͥ¬
ubi uult: manducat ac
bibit quando uult .&. quã
uult. ridet & locat᷑ turpi¬
t̃ int̾ qͦs uult : & quando
uult. Postremo qͥcquid
naribꝰ suaue ẽ q̃rit. qͥc¬

Expanded text:
ersatilis amor facit. Haec et alia hujusmodi enumerando protelavi, ut intelligat dulcissima Fraternitas tua, quatenus homo carne mortuus nec facere potest ista quae dixi, nec pati; et ut his talibus non torpeamus, sed studeamus quantum possumus, cum Dei adjutorio corpora nostra cum vitiis et concupiscentiis mortificare , et induamur novum hominem, qui secundum Deum tate veritatis . Nec humanis laudibus delectemur, nec detractoribus libenter aurem praebeamus, nec adulatoribus nostris credamus, Beati pedes qui ad pacem les, id est, carnaliter in hoc dicit, Si secundum carnem vixeritis, moriemini . Igitur ille secundum carnem vivit, qui secundum seipsum vivit: quia ipse hoipsum vivit, id est, pergit quo vult, dormit quando vult, et quamdiu vult; loquubi vult; manducat ac bibit quando vult, et quantum vult; ridet et jocatur turpiter inter quos vult, et quando vult. Postremo quidquid naribus suave est, quaerit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ modis execrat᷑ ds. Inuidꝰ
aũ uir. similis ẽ naui q̃ iactat᷑
fluctibꝰ maris. &. inꝑtur baci¬
one ẽ semꝑ. Ut lupus rapax
insant inanit᷑. in miseria de¬
tinet᷑:. & tabescens ad mebi¬
lũ redigit᷑. Semꝑ furore ple¬
nꝰ particeps demonioꝵ. effi¬
ciet᷑. Nomo pacificꝰ securam
possidet mentẽ. totꝰ ẽ ab an¬
gelor. agmine munitꝰ. q
fructuiocunditatis repletꝰ.
gaudens & delectans in dño:
om̃ĩa eiꝰ inpace uersant᷑. Dis¬
cordiã fugat. secreta mentis
suȩ inlum inat: c̃sorciũ ange¬
lor. merebit᷑. & regnũ et̃ne
beatitudinis ꝑpetualit̃ obti¬
nebit. Ne q̃so fr̃ mi fabulo¬
sa arbitreris dei precepta.
aut quasi a me edita. dũ ex
fonte saluatoris nr̃i st̾ ema¬
nata. Ne frangat animã tuã
ulla aquersitas uel ꝓsꝑitas
mundi: a p̃ceptis a mandatis
dei .& a caritate quȩ ẽ inxꝑo¬

Expanded text:
exsecratur Deus. Invidus autem vir similis est navi quae jactatur fluctibus maris, in perturbatione est semper, ut lupus rapax insanit inaniter, in miseria detinetur, et tabescens ad nihilum redigitur, semper furore plenus, particeps daemoniorum efficitur. Homo pacificus securam possidet mentem: totus est ab Angelorum agmine munitus et fructu jucunditatis repletus, gaudens et delectans in Domino. Omnia ejus in pace versantur. Discordiam fugat, secreta mentis suae illuminat. Consortium Angelorum merebitur, et regnum aeternae beatitudinis perpetualiter obtinebit. sa arbitreris Dei praecepta, aut quasi a me edita, dum ex fonte Salvatoris nostri sunt emanata. Ne frangat animam tuam ulla adversitas vel prosperitas mundi a praeceptis et a mandatis Dei, et a charitate quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd ñ tibi utile. seo qͦd illi pla¬
citũ sit facias. Q uod tͥ ñuis fie¬
ri.: ne ꝓrimo tuo cupias eueni¬
re. Si eũ uidis in bonis actibꝰ con¬
uersantẽ. congratulare ei . &. il¬
lius gaudiuͣ. tuũ dicito. &. si ali¬
qͥd aduersũ patit᷑. illius tristi¬
ciã tuã deputa. Ne simulato
corde ũquã diligas ꝓximũ tu¬
uͣ. qͥa in his d̾s ad iracundiã ꝓ¬
uocat᷑. Qͥ enĩ amplectit᷑ pacẽ
inmentis suȩ hospicio. mansi

Expanded text:
d tibi utile, sed quod illi placitum sit facias. Quod tibi non vis fieri, ne proximo tuo cupias evenire . Si eum videris in bonis actibus conversantem, congratulare ei, et illius gaudium tuum ducito: et si aliquid adversum patitur, illius tristitiam tuam deputa. Ne simulato corde unquam diligas proximum tuum; quia in his Deus ad iracundiam provocatur. Qui enim amplectitur pacem, in ment
Abbreviated transcription (Latin):
dutus ef. s ille ꝓ lorica. ap̃i
caritate ÷ inditꝰ. Tu contra
inimicũ tuũ lanceas ⁊ sagit¬
tas emittis: ille contͣ inmii¬
cũ suũ humilitatẽ ⁊ salubria
uerba dirigere studet. Tu do-¬
nec pugnã perfitias arma
a temetipso ñ ꝓicis. ne ab ad¬
uersario uulnereris: ille ñꝗͣ
debet esse inermis: qr illius
hostis. quãdiu in corꝑe consi¬
stit. cũ illo pugnare ñ cessat.
Tua arma laboriosa ⁊ grauia
st̃ ad portandũ: illiꝰ uͦ arma
suauia ac leuia st̃. Tuꝓ labo¬
re terreno terrenũ accipis
rum brachia decorarisꝰ ille
uirtutũ ornam̃ta anime
suȩ. a xp̃o decorẽ accepit. Seꝑ

Expanded text:
dutus es; sed ille pro lorica Christi dutus es; sed ille pro lorica Christi charitate est vestitus. Tu contra inimicum tuum lanceas et sagittas emittis; ille contra inimicum suum humilitatem et salubria verba dirigere studet. Tu donec pugnam perficias arma a temetipso non projicis, ne ab adversario vulnereris; ille nunquam debet esse inermis, quia illius hostis quamdiu in corpore consistit, cum illo pugnare non cessat. Tua arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; illius vero arma suavis ac levia sunt. Tu pro labore terreno terrenum accipis rum brachia decoraris; ille virtutum ornamenta animae suae a Christo decorem accipit. Semper
Abbreviated transcription (Latin):
amus in pͥmis cupiditatẽ ma¬
lã ⁊ suꝑbiã diabolicã & cũ
omĩ humilitate xp̃i conemͦ
seqͥ uestigia. Et si quis militãs
imperatori t̾reno om̃ibꝰ ius¬
sis eiꝰ obedire decertat: qͣto
magis militaturus imꝑatori
cȩlesti debet custodirẽ p̃cep¬
animã tuã ad euigilandũ
eoccita. &̃ nullus eã pregrauet
somnꝰ. Miles terrenꝰ quocũq
loco mittit᷑. paratꝰ ac prõptꝰ ẽ:
neq se uroris aut filioꝵ gra
excusare poterit: multomag̃
miles ap̃i sine impedim̃to huiꝰ
debet obedire: qͥ ipsũ p̃tioso
sanguine redemit. Tu miles
terrenꝰ contra hostẽ iusibiłe
pergis ad pugnã: cũ illo uero
hostis inuisibilis cotidie dimi¬
care ñ cessat. Ui contra corꝑa
inimici tui pugnare decer-¬
tas. armis utens carnalibus :
illiꝰ uero aduerfus diabolũ ẽ
colluctatio. cũ armis sꝑitalibꝰ.
Tu in p̾lio galeã ferreã gestaᷤᷤ
in capite: s illiꝰ galea xp̃c ẽ.
Tu ne uulnereris. lorica in¬

Expanded text:
amus imprimis cupiditatem malam, et superbiam diabolicam, et cum omni humilitate Christi conemur sequi vestigia. Et si quis militans imperatori terreno, omnibus jussis ejus obedire decertat; quanto magis militaturus Imperatori coelesti, debet custodire praecepanimam tuam ad evigilandum excita, et nullus eam praegravet somnus. Miles terrenus quocumque loco mittitur, paratus ac promptus est, neque se uxoris aut filiorum gratia excusare poterit: multo magis miles Christi sine impedimento hujus debet obedire, qui ipsum pretioso sanguine suo redemit. Tu miles terrenus contra hostem visibilem pergis ad pugnam; cum illo vero hostis invisibilis quotidie dimicare non cessat. Tu contra corpora inimici tui pugnare decertas, armis utens carnalibus; illius vero adversus diabolum est colluctatio cum armis spiritualibus. Tu in praelio galeam ferream gestas in capite; sed illius galea Christus est. Tu ne
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut colligunt᷑ oua que de¬
relicta st̃: sic uniuersam
terrã ego congregaui. & ñ
fuit qͥ amoueret pennã i
apperiret os atq ganniret.
Ap̃s cũ humilitate dicit. si¬
milis factꝰ sũ pellicano soli¬
tario. uigilaui. ⁊ factꝰ sum
sicut passer solitariꝰ in tecto.
Diabolus ꝑ suꝑbiã ⁊ cupi¬
ditatẽ dicit. Rasiccaui u̾esti¬
gio pedũ meoꝵ om̃s riuos ag¬
Nunqͥd ñ possũ rogare patrẽ
meũ. & exibebit michi. plus
quã duodecĩ legiones angłoꝵ:
& ut ad ultimum conclud̾a.
diaboł cũ ruma magna ꝑ
suꝑbiã & cupiditatẽ ad infer¬
num p̃cipitatur: xp̃c cũ hu¬
militate ad cȩlos eleuat᷑. Ido
frat̃ carissime paucos tibi
diabolitȩ fraudis laqueos.
sc̃ȩ humilitatis gradus descrip¬
si: ut faciliꝰ tͥ subiectos uale¬
as docere. qͦmͦ ł qualit̾ hos
euadant: atq ꝑ humilitatẽ
regna cȩloꝵ possideant. W
nos si uolumꝰ ꝑficere nr̃i cer

Expanded text:
guntur ova quae derelicta sunt, sic universam terram ego congregavi, et non fuit qui moveret pennam, et aperiret os atque ganniret : Christus cum humilitate dicit, Similis factus sum pelicano solitario. Vigilavi, et factus sum sicut passer solitarius in tecto . Diabolus per superbiam et cupiditatem dicit, Exsiccavi vestigio pedum meorum omnes rivos aguid non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi plus quam duodecim legiones Angelorum ? Et ut ad ultimum concludam, Diabolus cum ruina magna per superbiam et cupiditatem ad infernum praecipitatur: Christus cum humilitate ad coelos elevatur. Ideo, frater charissime, paucos tibi diabolicae fraudis laqueos et sanctae humilitatis gradus descripsi, ut facilius tibi subjectos valeas docere, quomodo vel qualiter hos evadant, atque per humilitatem regna coelorum possideant. Et nos si volumus perficere n
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ animȩ tuȩ. omñẽ delectacio¬
nẽ carnis subicere. & mentẽ tuã
ad xꝑm erigere. Nlas gͦ uirtu¬
tes. facile. &. ꝑ facile potuisses
obtinere. si seculariũ eurͣa &.
eaducas ac t̾renas res deuita¬
re uoluisses .&. nichil amort
x ꝑi p̃posuisses. Omi fr̾ ex to¬
ta mente diligere dm: ut in
om̃ibꝰ actibꝰ tuis placeas illi.
Qͥ enĩ ẽiugio copulat᷑. festi¬
nat placere uxori suȩ: mul¬
tomagis anima xꝑi sangui-¬
ne redẽpta debet placere xꝑo
sponso suo. Deus enĩ nͣ se uult
uerbis tantũ diligi.s corde
puro a. oꝑibꝰ iustis: qͥa ñ uer¬
boꝵ ẜ cordis ẽ auditor &. in
nalis amor. amorẽ cȩlestẽ a
te excludat: nũꝙͣ queso te
huiꝰ fluctiuagi ac miserabilis

Expanded text:
est animae tuae, omnem delectationem carnis subjicere, et mentem tuam ad Christum erigere. Has ergo virtutes facile et perfacile potuisses obtinere, si saecularium curam, et caducas ac terrenas res devitare voluisses, et nihil amori Christi praeposuisses. ta mente dilige Deum, ut in omnibus actibus tuis placeas illi. Qui enim conjugio copulatur, festinat placere uxori suae: multo magis anima Christi sanguine redempta, debet placere Christo sponso suo. Deus enim non se vult verbis tantum diligi, sed corde puro et operibus justis; quia non verborum, sed cordis est auditor et insnalis amor amorem coelestem a te excludat: nunquam, quaeso, de hujus fluctivagi ac miserabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sustulit. Nec omia ꝑpessus ẽ.
ut nobis utã ȩt̃nã donaret.
¶eũ nob̾ tanta beneficia
prestet. nichil q̃rit a nob̾ ñ
ut diligamꝰ eũ & animas
nr̃as ae. corpora impolluta
mꝰ. Non enĩ postulat a nobis
aurũ neq argentũ. neq palli¬
sas. neq armillas. neq agros:
⁊cetera huiꝰ modi. Nos ipsos
q̃rit. in nob̾ reqͥescere cupit.
Accedamꝰ gͦ ad eũ: ut uitã ȩtͣnã
habeamꝰ. Nabeamꝰ in nob̾ dilee¬
tionẽ dei ⁊ primi. qͥa qͥ diligit
ꝓrimũ legẽ impleuit. Qͥ autẽ
econtrario odit homicida ẽ.
Qͥ diligit fr̃em fuũ: intranqͥl¬
ens. tẽpestate circũdatꝰ est.
Uir mitis ⁊ benignꝰ. etiã si pa¬
tit᷑ mala. ꝓ mchilo dueit. Ini¬
quus aũ. etiã parĩi uerbũ
audiens a ꝓrimo: contume¬
liã arbitrat᷑ Q caritate plenꝰ
ẽ tranqͥllo animo. ⁊ serenis¬
simo uultu ꝓcedt. Uir odio
plenꝰ ambulat iracundꝰ. Cu

Expanded text:
pertulit. Haec pertulit. Haec aret. Et cum nobis tanta beneficia praestet, nihil quaerit a nobis, nisi ut diligamus eum, et animas nostras et corpora impolluta mus. Non enim postulat a nobis aurum, neque argentum, neque pallisas, neque armillas, neque agros, et caetera hujusmodi: sed nos ipsos quaerit: in nobis requiescere cupit. Accedamus ergo ad eum, ut vitam aeternam habeamus. Habeamus in nobis dilectionem Dei et proximi: quia qui diligit proximum, legem implevit; qui autem e contrario odit, homicida est . Qui diligit fratrem suum, in tranquilens, tempestate circumdatus est. Vir mitis et benignus, etiamsi patitur mala, pro nihilo ducit: iniquus autem, etiam parvum verbum audiens a proximo, contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, tranquillo animo et serenissimo vultu procedit: vir odio plenus ambulat iracundus. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
nascerem᷑ in hoc secło. sua
ꝓuidencia parentes nobis
preꝑauit. quor. obseqͥo mi-¬
trirem: & ubera matris lac¬
Te repleuit. unde nutrire¬
mͦ. Ergo magis om̃ibꝰ diliga¬
mꝰ redẽptorẽ nrͣm. qͥ& nos
&. parentes nr̃os. ꝓpriis mani¬
bꝰ finxit. & cunctabona q̃
parentes nr̃os ut ꝓpria uis¬
cera diligere.si tam̃ accede¬
re nos ad seruieiũ xꝑi ñ ꝓ¬
hibeant. Si au ꝓhibuerint:
nec sepultura a nobis illis de-¬
rentes nr̃os: qͥa ñ nobis tri-¬
buunt parentes ea q̃ rꝑs. Ip¬
se enĩ dixͣ ineuangło. Qͥ amat
patrẽ aut matrẽ. aut filios
aut agros. plusquã me: ñ ẽ
me dignꝰ. Quanto qͥsq eum
plus amat: tanto felicior &
beacior efficiet᷑. Intantũ eñi
nos amauit: ut eciã ꝓ nobis
ebant. claiuis ꝓ nr̃a redẽpei¬
one ad fixȩ st̃ .&. ori mellifluo
qͦ salutaris doctrma ꝓflu¬
xit. fel ꝓcibo impii porre¬
xert. ¶ qͥ neminẽ lesit. ce¬
sus ẽ: & qͥ nullũ maledixit.
obꝓbria&. maledicta ꝓ nob̾

Expanded text:
nasceremur in hoc saeculo, sua providentia parentes nobis praeparavit, quorum obsequio nutriremur, et ubera matris lacte implevit, unde nutriremur. Ergo magis omnibus diligamus Redemptorem nostrum, qui et nos et parentes nostros propriis manibus finxit; et cuncta bona quae parentes nostros ut propria viscera diligere, si tamen accedere nos ad servitium Christi nhibeant; si autem prohibuerint, nec sepultura a nobis illis derentes nostros; quia non nobis tribuunt parentes ea quae Christus. Ipse enim dixit in Evangelio, Qui amat patrem aut matrem aut filios aut agros plus quam me, non est me dignus . Quanto quisque eum plus amat, tanto felicior et beatior efficietur. In tantum enim nos amavit, ut etiam pro nobis ebant, clavis pro nostra redemptione affixae sunt: et ori mellifluo, quo salutaris doctrina profluxit, fel pro cibo impii porrexerunt: et qui neminem laesit, caesus est; et qui nullum maledixit, opprobria et maledicta pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut facilius frat᷑mi. boni¬
tas tua intelligat si placet.
qualit̃ pͥmi homines adã
scilicet & eua. cõmiser̃t tã
grande peccatũ:pandã qua-¬
tenꝰ gr̃a dñi nr̃i iħ uxꝑi te
ab hoc sẽꝑ cauere concedat.
qͥa in illis duobꝰ originalit
totũ dãpnatũ ẽ genꝰ huma¬
nũ. Illi enĩ non ederent
de ligno. ꝓ hibito: ñ concu¬
pissent. Nec concupissent.
nͥ tẽp̃tati. Nec tẽp̃tarent᷑
nͥ deserti. Nec desererent᷑
adeo. nͥ ipsi pͥus deseruis¬
sent dm. Nec illi d̾m desere¬
rent. nͥ suꝑbirent: & simili¬
tudinẽ dei ad quã facti e¬
rant dãpnabilit̃ neglexis¬
sent. Pro qͦ morbida eor.
iuixta sentenciã dñi eo die
credunt᷑ mortui. qͦ ineis
penalit̃ facta ẽ nece ssitas

Expanded text:
Et ut facilius, frater mi, Bonitas tua intelligat, si placet, qualiter illi primi homines, Adam scilicet et Eva, commiserunt tam grande peccatum, pandam, quatenus gratia Dominiab hoc semper cavere concedat; quia in illis duobus originaliter totum damnatum est genus humanum. Illi enim non ederent de ligno prohibito, nisi concupissent; nec concupissent nisi tentati, nec tentarentur nisi deserti, nec desererentur a Deo, nisi ipsi prius deseruissent Deum, nec illi Deum desererent, nisi superbirent, et similitudinem Dei ad quam facti erant, damnabiliter neglexissent. Pro quo morbida eorum juxta sententiam Domini eo die creduntur mortui, quo in eis poenaliter facta est necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ renati sumꝰ ꝑ baptismũ.
& uiuimꝰ. Qͥd est imitari
adã. nͥ carnalibꝰ concupis¬
cenciis ac desideriis.morte
nos ꝑpetua occidi: Et qͥd
ẽ imitari xꝑm: nͥ carnalibꝰ
concupiscenciis ac deside¬
riis in nobis mortificari.
&. cũ ipso qͥ nos p̃cio sui san¬
guinis redemit.felicit᷑ reg¬
nare:¶ si quando madã
fuimꝰ om̃s in ipso cecidimꝰ¬

Expanded text:
quo renati sumus per Baptismum et vivimus. Quid est imitari Adam, nisi carnalibus concupiscentiis ac desideriis morte nos perpetua occidi? Et quid est imitari Christum, nisi carnalibus concupiscentiis ac desideriis in nobis mortificari, et cum ipso qui nos pretio sui sanguinis redemit, feliciter regnare? Et si quando in Adam fuimus, omnes in ipso cecidim
Abbreviated transcription (Latin):
cato. s suo. Qͥd est peccato
mori. nͥ oꝑibꝰ malignis in
nobis dãpnare: & hoc mise¬
rabile secłm fugere:Ut
sic̃ homo. mortuus inse¬
pulcrho carne.nullũ de¬
trahit. nemini uiolentꝰ ex¬
istit. ne minẽ calumpniat᷑.
neminẽ obpͥmit: ñ inuidet
bonis. ñ insultat malis: ñ
luxuriȩ carnis seruit. ñ

Expanded text:
cato. Quid est peccato mori, nisi opera maligna in nobis damnare, et hoc miserabile saeculum fugere? Ut sicut homo mortuus in sepulcro carne, nulli detrahit, nemini violentus existit, neminem calumniatur, neminem opprimit, non invidet bonis, non insultat malis, non luxuriae carnis servit, n
Abbreviated transcription (Latin):
mere aduersa ꝓ nomine il¬
sit . &. seqͣm quo ip̃se pͣcessit.
Non nos ullomͦ ab amore
rabilis dulcedo: neq excu-¬
sacio uxoris aut filior gr̃a.
scilicet. nec multa auri
argentiq possessionũde¬
lectacio: dũ t̾ribilit con¬
testat᷑ nobis sc̃s iohannes
apłs dicens. nolite dilige-

Expanded text:
mere adversa pro nomine ilsit, et sequamur quo ipse praecessit. Non nos ullo modo ab amore rabilis dulcedo, neque excusatio, uxoris aut filiorum gratia scilicet, nec multa auri argentique possessionum delectatio, dum terribiliter contestatur nobis sanctus Joannes apostolus, dicens, Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ q̃ a paradyso deliciarũ in
hoc mirabile exiliũ. ada &.
cio dei ab eis defecisset. nũꝗͤ.
diligere cȩpissent male su¬
adentis serpentis c̃siliũ. im¬
mo nec credidissent. Et con¬
cupiscencia carnis ab eis im¬
pleta ẽ: qͦd de ligno uegto
gustauert. Et concupiscen¬
cia ocłoꝵ. qͦd sibi aꝑire ocłos
cupiert. Et ambicio seculi:

Expanded text:
sunt quae a paradiso deliciarum in hoc miserabile exsilium Adam et io Dei ab eis defecisset, nunquam diligere coepissent male suadentis serpentis consilium, imo nec credidissent. Et concupiscentia carnis ab eis impleta est, quod de ligno vetito gustaverunt; et concupiscentia oculorum, quod sibi aperiri oculos cupierunt; et ambi
Abbreviated transcription (Latin):
pora sustinere: possunt &. a¬
aqͣrũ tenues halitꝰ qͥ scilicet
eidẽ aeri uirta undas & tras
circũfuso. atq obhoc infimȩ
ac t̃ręne partideputato.
uaporalit̃ inserunt᷑ & auras
intexunt: q̃ nocturnis rigo¬
ribꝰ aggrauate. sereno etiã
rore distillant.Si aũ uehem̃ci¬
us frigꝰ ẽ: etiã gelu candidi¬
us in albescunt. Et dix̃ ds.
Educat terra animã uiuam
scđm genꝰ: quadrupedia &
reptilia .&. bestias t̃rȩ scđm¬

Expanded text:
pora sustinere, possunt et apora sustinere, possunt et aaquarum tenues halitus: qui scilicet eidem aeri iuxta undas et terras circumfuso atque ob hoc infimae et terrenae parti deputato uaporaliter inseruntur et auras intexunt, quae nocturnis rigoribus adgrauatae sereno etiam rore destillant, si autem uehementius frigus est, etiam gelu candidius inalbescunt. Et dixit deus: educat terra animam uiuam secundum genus: quadrupedia et reptilia et bestias terrae s