comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. quod alibi ait. pater
maior me . ẽ. sicut & nos
est nobis. Hloc ex eo quod
missus . ẽ. factũ. ẽ. Missio
quippe eius exinanitiasti¬
met ipsius est: & formae
seruilis . acceptio. Quod rec¬
te intelligitur. seruata etiã
filii cũ patre ęqualitate
naturȩ. Maior . ẽ. enĩ pat̾
homine filio. sed ȩqualem
habet dm̃ filiũ. cum idem
te accipiuntur hȩc uerba.
Ac si diceret . Ut ego uiuam
tamquã maiorẽ referam
uitã incã. Exinanitio mea
ducat me. Ego itaq humi-¬
liatus uiuo ꝓpt̾ patrẽ. ille

Expanded text:
trem, quod alibi ait, Pater major me est ; sicut et nos est nobis: hoc ex eo quod missus est, factum est. Missio quippe ejus exinanitio suimetipsius est, et formae servilis acceptio: quod recte intelligitur, servata etiam Filii cum Patre aequalitate naturae. Major enim est Pater homine filio, sed aequalem habet Deum Filium: cum idem te accipiuntur haec verba, ac si dtanquam ad majorem referam vitam meam, exinanitio mea ducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille
Abbreviated transcription (Latin):
quo pergerent ignoraban.
sequi non poterant salua.¬
torem Multȩ foueae in
ihericho. multȩ rupes. &
prȩrupta in profundum
uergentia: Idcirco dñs st
ut uenire possint. & uocari
iub&. ne turbȩ ꝓhibeant.
& interrogat quasi igno¬
rans quid uelint. ut ex
responsione cȩcoꝵ mani¬
festa debilitas pereat. &
uirtus ex remedio cognos¬
catur. Misertus autẽ eori
iħc. tetigit oculos eorũ &
confestim uiderunt. &est
cuti sunt eũ. Tangit ocu.¬
los & prȩstat artifex quod
natura non dederat. aut
certe quod debilitas tule

Expanded text:
quo pergerent ignorabant, et sequi non poterant Salvatorem. Multae foveae in Jericho, multae rupes et praerupta in profundum vergentia: idcirco Dominus stat, ut venire possint et vocari jubet, ne turbae prohibeant: et interrogat quasi ignorans quid velint, ut ex responsione caecorum manifesta 159 debilitas pateat, et virtus ex remedio cognoscatur. Misertus autem eorum Jesus, tetigit oculos eorum: et confestim viderunt, et secuti sunt eum. Tangit oculos, et praestat artifex quod natura non dederat. Aut certe quod debilitas tule
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis: quia clausa le¬
gis & ꝓphetiȩ sacram̃ta
eis qui per mundũ prae¬
dicent patefacit Et subla¬
tum est quod superfuit
illis fragmentoꝵ cophini
duodecim. Quod turbis
super est a discipłis sustol¬
litur: quia sacratiora mys¬
teria quȩ a rudibꝰ capi ne-¬
queunt: Non neglegenter
omit tenda : sed sunt in qui¬
renda perfectis Nam ꝓ
cophinos duodecim apłi.
foris quidem hominibus
despecti. sed intus salutaris
cybi reliquiis ad alenda
humiliũ corda cumulati:
Constat enĩ cophinis opera
seruilia geri solere: sed
ipse cophinos panũ fragm̃¬
tis impleuit: qui infirma
huius mundi ut fortia
confunderet elegit iho¬

Expanded text:
discipulis, quia clausa legis et prophetiae sacramenta eis qui per mundum praedicent patefacit. Et sublatum est quod superfluit illis fragmentorum cophini duodecim. Quod turbis superest, a discipulis sustollitur, quia sacratiora mysteria, quae a rudibus capi nequeunt, non negligenter omittenda, sed sunt inquirenda perfectis. Nam per cophinos duodecim, apostforis quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit
Abbreviated transcription (Latin):
lata extitit. ubi bestias ha-¬
buit: Ibi angusta ubi ho¬
mines seruauit. Quia nimirũ
scã ȩccła in carnalib ampla
est : In sp̃ualibus angusta

Expanded text:
lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta
Abbreviated transcription (Latin):
uitarent: Misit semel: mi¬
sit iterũ. quia incarnatio.¬
nis dñicȩ prȩdicatores. &
prius ꝓphetas: & post modũ
apłos fecit His itaq seruos
ad inuitandum misit: quia
incarnationẽ unigeniti. &
ꝑ prophetas dixit futuram:
Et ꝑ apłos nuntiauit factã :
Sed quia hi qui prius inui¬
tati sunt. ad nuptiarũ con-¬
uiuium uenire noluerunt:
In secunda inuitatione iã
dicit᷑ Ecce prandiũ meum
paraui. tauri mei & altilia
occisa sunt : & omnia parata
Quid in tauris uel altilibis
pimus: Quia enĩ uulgo

Expanded text:
vitarent. Misit semel, mivitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis iad invitandum misit, quia incarnationem unigeniti, et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi, qui prius invitati sunt, ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. 4. Quid in tauris vel altilibus,pimus? Quia enim vulgo
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: Quando hunc in utero
uirginis humanȩ naturȩ
coniunxit: Quando dm̃ ante
scła. fieri uoluit hominẽ
in fine scłoꝵ: Sed quia ex
duabus ꝑsonis fieri solet
ista coniunctio: Absit hoc
ab intellectib nr̃is. ut per¬
sonam dĩ & hominis redẽp¬
ꝑsonis credamꝰ unĩtam:
Ex duab quippe atq iN
duab hunc naturis existere
dicimus. Sed ex duab ꝑso¬
nis compositũ credi. ut
nefas. ẽ. uitamꝰ: Apertius
igitur atq sȩcurius dici po-¬
test. quia in hoc pat̾ regi
filio nuptias fecit: Quo ei
ꝑ incarnationis mysteriũ
scãm ęccłam sociauit:
Uterus autẽ genitricis uir.¬
ginis : huius sponsi thalamꝰ
fuit Vnde & psalmista dic̃:
In sole posuit tabernaculum
suũ : & ipse tamquã sponsus
ꝓcedens de thalamo suo
Iamquã sponsus quippe de
thalamo suo ꝓcessit: Quia
ad coniungendã sibi eccłam
incarnatus ds̃ de incorrupto
utero uirginis exiuit:
Misit ergo seruos suos : ut
ad istas nuptias amicos in¬

Expanded text:
fecit, quando hunc in utero fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemppersonis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos in
Abbreviated transcription (Latin):
prandium cęna uocabat᷑:
Sȩpe autẽ iam dixisse me
memini: quod plerumque
in scõ euangelio regnum
cęloꝵ pręsens eccła nominat᷑.
Congregatio quippe iustoꝵ
Regnum cęloꝵ dicitur:
Quia enĩ per ysaiam dñs
dicit: Cęlũ michi sedes est.
& salomon ait. Anima iusti
sedis sapientiȩ. Paulus etiã
sapientiam:. Liquido colligere
debemus Quia si ds̃ sapien¬
tia. anima autẽ iusti sedes
sapientie : Dũ cęlũ dicitur
sedes dĩ. cęlũ ergo est ani-¬
ma iusti Hinc ꝑ psalmistã
de scĩs prȩdicatorib dicit᷑:
Cęli enarrant gloriam dĩ
Regnũ ergo cęloꝵ. ẽ. ecclesta
iustoꝵ: Quia dũ eoꝵ corda
in terra nil ambiunt: per¬
hoc quod ad superna suspi-¬
rant. iam in eis dñs quasi in
cȩlestib regnat:. Dicatur
ergo: Simile.ẽ. regnũ cęloꝵ
homini regi: Qui fecit nup¬
regis filii pater Ille nimi.
rum: Cui psalmista ait:
titiã tuã filio regis: Qui
fecit nuptias filio suo Iunc
enĩ dĩ pater dõ filio nuptias

Expanded text:
prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorum regnum coelorum dicitur. Quia enim per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est ; 1635 et Salomon ait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus etiam sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psacatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est ecclesia justorum. Quia dum eorum corda in terra nihil ambiunt, perhoc quod ad superna suspirant jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuprerum cui Psalmista ait: titiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
pictura niger color sub¬
fternitur. ut albus uel
ruheus clarior uideatur:
Sicut dictũ est tanto bo¬
nis sua gaudia ex crescut̃.
quanto eoꝵ oculis dãna-¬
torũ mala subter iacent
quȩ euaserunt. & quãuis
eis sua gaudia ad perfru¬
endũ plene sufficiant.
mala tamen reproborũ
absq dubio semꝑ aspiciuñ:
Quia qui conditoris sui
claritatẽ uident: Nichil
in creatura agitur quod
uidere non possint:
Petenti autẽ diuiti ut la¬
zarus mittatur. ab raham
ꝓtinus respondit Habent
moysen & ꝓphetas audi¬
ant illos: Sed qui dĩ uer-¬
ba despexerat. hȩc audire
non posse suos sequaces es¬
timabat Unde & respon¬
dit diues Non pater mi.
sed siquis ad eos ex mor¬
tuis ierit credent Cui
mox ueraci sententia cil¬
citur Si moysen & pro¬
phetas non audiunt. neque
siquis ex mortuis resurrexerit
credent ei: Quia nimirum
qui uerba legis despiciunt:
redẽptoris p̾cepta qui ex
mortuis resurrexit. quanto
subtiliora sunt tanto haec
difficilius implebunt:

Expanded text:
pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnationis effugiat sum¬
missus obsecrando deposcit :
Cũ is qui ꝓpt̾ peccata im
minentem sibi mortem.
ut pote dampnandus me¬
dit clementiȩ. & per uerã
poenitentiam ac purã ani¬
mi intentionẽ conuertit
addm̃: ꝓmittens se in reli¬
quum redditurũ dõ debi
dentẽ sibi ꝑditionẽ mortis
euaserit Qui enĩ agit oꝑa

Expanded text:
damnationem effugiat, submissus obsecrando deposcit; cum is qui propter peccata sua imminentem sibi mortem, utpote damnandus meinae clementiae, et per veram poenitentiam ac puram animi intentionem convertit ad Deum, promittens se in reliquo redditurum Deo omnia dentem sibi sententiam mortis evaserit. Qui enim universa
Abbreviated transcription (Latin):
Minus est enim quicquid
per legẽ dicitur: quã hoc
quod per dñm iubetur:
lla enĩ dari decimas pre¬
cipit. redẽptor uero nr̃ ab
his qui perfectionẽ secunt᷑
om̃a dimitti iub& Illa
peccata carnis resecat.
Redẽptor uero nr̃ illicitas¬
etiam cogitationes dandi
Si ergo moẏsen & ꝓphetas
Non audiunt. neq siquis ex
mortuis resurrexerit cre¬
dent ei: Quia hi qui uiliori
legis p̃cepta implere ne.¬
glegunt. saluatoris nostri
mandatis altioribꝰ obȩdire
quando conualescunt
Et nimirũ constat quia
cuius implere dicta ren¬
nuunt: ei ꝓculdubio ere

Expanded text:
Minus est enim quidquid per legem dicitur , 1659 quam hoc quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio cre
Abbreviated transcription (Latin):
gat. extrinsecus operatur:
Hoc facimus Sed neq qui
plantat est aliquid neq.
qui rigat. sed qui incre¬
mentum dat ds̃ Hoc est
erunt om̃s docibiles dĩ
Qui omnes . Omnis qui
audit a patre & didicit:
uenit ad me Uidete quo-¬
modo trahit pat᷑ Docen

Expanded text:
gat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum aat Deus : hoc est, Erunt omnes docibiles Dei. Qui, omnes? Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Videte quomodo trahit Pater: docen
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quȩdã uulnerũ ruptio
Quia peccati uirus salubrit̃
aperitur in confessione.
quod pestifere latebat in
mente. Uulnera & enim
cutis. in superficiem tra¬
hunt humorẽ putredinis

Expanded text:
nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis
Abbreviated transcription (Latin):
linguam suam Nam quia
ipse xp̃c uerbum dĩ. ẽ: etiam
factũ uerbi. uerbũ nobis est:
Hoc ergo miraculũ. sicut au¬
diuimus quã magnum sit :
quaeramꝰ &iam quã ꝓfundũ
sit: Non tantũ eius suꝑficie
delectemur. sed etiam alti¬
tudinẽ ꝑscrutemur: Habet
enĩ aliquid intus. ħoc quod
miremur foris: Uidimus.
expectauimus: magnũ quid¬
dam. pręclarũ quiddam: &
omnino diuinũ. quod fieri
Nisi adõ non posset Lau¬
dauimus de facto factorẽ
Sed quẽ admodũ si litteras
pulchras alicubi inspiceremꝰ.
non nobis sufficeret laudare
scriptoris articulũ. qm̃ cas
etiam legeremus quid nobis
ꝑ illas indicauerit. ita factũ
hoc qui tantũ inspicit: de¬
lectatur pulchritudine
¶aliter uidentur littere :
Picturam cũ uideris. hoc est
totũ uidisse. laudasse: Litte¬
ras cũ uideris. Non hoc est
totũ. qm̃ commonẽris & le¬
gere : Et enĩ dicis cũ uideris
litteras. si forte non eas nosti
legere: Quid putamus esse

Expanded text:
linguam suam. Nam quia linguam suam. Nam quia ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi Verbum nobis est. Hoc ergo miraculum sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris. Vidimus, exspectavimus magnum quiddam, praeclarum quiddam et omnino divinum, quod fieri nisi a Domino non possit, laudavimus de facto factorem. Sed quemadmodum si litteras pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articulum, quomodo etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum aspicit, delectatur pulchritudine er videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est, totum vidisse, laudasse; litteras cum videris, non est hoc totum, quoniam commoneris et legere. Etenim dicis cum videris litteras, si forte non eas nosti legere. Quid putamus esse
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. quam saturatio quinq
miliũ hominũ de quinque
panibus. & tamen: hȩc nemo
miratur Illud mirantur ho¬
mines. Non quia maius est:
sed quia rarũ est Quis enĩ
& nunc pascit uniuersum
mundũ. Nisi ille qui de pau¬
cis granis segetes creat
ecit ergo quomodo ds̃. Unde
enĩ multiplicat de paucis
granis segetes. Inde in manibꝰ
sius multiplicauit quinque
panes: Potestas erat in manib
.Unixp̃i Panes autẽ illi quinque
quasi semina erant. non qui¬
dem terrę mandata : sed eb
eo qui terrã fecit multipli¬
cata: Hoc ergo ammotũ. ẽ.
sensibus quo erigeret᷑ mens:
& exhibitũ oculis ubi exer¬
ceretur intellectus. ut iiui¬
sibilẽ dñi ꝑuisibilia opera
miraremur: & erecti ad fidẽ
& purgati per fidem. & iam
ipsum inuis inlitu uidere
cuperemus : quem de rebus
uisibilibus inuisibilẽ nosce¬
remus: Nec tamen sufficit
hȩc intueri: In miraculis xp̃i:
Interrogemꝰ ipsa miracula
quid nõbis loquantur de xp̃o
Habent enĩ si intellegantur

Expanded text:
mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi quinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem, et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibiliter nosceremus. Nec tamen sufficit haec intueri miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula quid nobis loquantur de Christo. Habent enim, si intelligantur,
Abbreviated transcription (Latin):
iiuo propter patrem: idest ut ad illum
tanq̃ ad maiorẽ referam uitam meam.
ex nanitio mea fecit in qua me misit. Ut
tn quisquam uiuat propter me
par ticipacio fecit qua iaducat mnc:
ego taq humiliatus inuo propter pa¬
trem ille erectus uunt propter me. Non
de ca natura dixit qua semper est cqual
patri: sed ea in qua minor factus est pr̃e¬
De qua eciam suꝑuis dixit. Sicut pater
habet uitam in semctip̃o. sic dedit filio
uitam habere in semctip̃o: idest genuit
filium habentẽ iutam en semctipso: Et

Expanded text:
ivo propter Patrem; id est, ad illum tanquam ad majorem refero vitam meam, quod exinanitio mea fecit; in qua me misit. Ut autem quisque vivat propter me, participatio facit qua manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille erectus vivit propter me. Non de ea natura dixit, qua semper est aequalis Patri, sed de ea in qua minor factus est Patre. Qui etiam superius dixit: Sicut Pater habet vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso , id est, genuit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ali habitu constituta.
In urbe hac iuxta beatẽ
mariȩ semper uirginis
eccłam manebat: Haec
illius herundinis discipu¬
la fuerat : quȩ magnis
uirtutibꝰ pollens super
prȩnestinos montes uitã
heremiticã duxisse fere¬
batur Huic duȩ in eodẽ
habitũ discipulȩ aderant.
una nomine romula. &
altera quȩ nunc adhuc
super est. quam quidem
facie scio. sed nomine ne.¬
scio Tres itaq hȩ in uno
hab̾itaculo commanentẽ¬
fuerunt. morũ quidem
diuitiis plenã: sed tamen
rebus pauperẽ uitã duce¬
bant: Haec autẽ quam
prȩfatus sum romula.
aliam quã prȩdixi con¬
discipulã suã magnis uitę̧
meritis ante ibat: Frat
quippe mirȩ patientiae .

Expanded text:
ali habitu constituta, ali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilia eẽ eorũ uideant᷑:
Nolite despicere: Quia
fortasse quos morũ infir¬
mitas uulnerat: medicina
pauꝑtatis curat Quorũ
sĩqua sunt talia quȩ debe¬
ant iure reprȩhendi : haec
si uultis ad usum ur̃ȩ mer¬
cedis inflectitis ut ex ipsis
eorũ uitiis cumulentur
uobis incrementa pietatis.
quatinus panẽ pariter
detis & uerbũ: panẽ refec¬
tionis. cũ uerbo correpti¬
onis. & duo a uobis alim̃ta
percipiat. qui unũ quę̧re
bat. dũ & exterius cibo
& interius satiatur eloqͥo:¬
Pauper ergo cũ rep̾hensibi¬
lis cernitur: moneri deb&.¬
& despici non debet Si uͦ
rep̾hensionis nichil hab& :
uenerari sum mopere sicut
intercessor deb& Sed ecce
multos cernimꝰ. quis cuius
sit meriti nescimus Om̃s
ergo uenerandi sunt:
Tantoq necesse est ut oni¬
nibus te humiliare debe
Lis qui presto est frater
& conpresbiter meus spe¬
ciosus nouit Eodem tẽ¬
pore quo monasterium
petii: Anus quȩdã redẽp¬
ta nomine. in scĩ moni¬

Expanded text:
hensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percbat, dum exterius cibo et interius satiatur eloqPauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeais qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoni
Abbreviated transcription (Latin):
tacendo laxare. sed loquen¬
do ꝑuocem: radiando per
lumen. exemplo suȩ mise¬
ricordiȩ: Nr̃a ad penitentiã
uoluit corda conuertere
Allocutus est: Ecee nr̃is
quoq tẽporibus. peccator
& poenitens uocem de cę¬
lestib audiuit Illi dictũ
est quid me ꝑsequeris: iste
sum est peccatũ tuũ: Lon¬
ge est inferior meritis pec

Expanded text:
tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando per lumen, exemplo suae misericordiae nostra ad poenitentiam voluit corda concutere. allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Iste sum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis pec
Abbreviated transcription (Latin):
est tu me misisti: Ego pro eis¬
non promundo rogo. Sed pro
his quos dedisti mͥ Mundum
uult modo intelligi: Qui uiuunt
scđm concupiscentiam mundi.
& non sunt in ea sorte gratiae :
ut ab illo eligantur ex mundo:
Non itaq ꝓmundo: Sed ꝓhis
quos ei pat̾ dedit rogare se dicit:
Per hoc enĩ quod eos illi pater
iam dedit: factũ. ẽ. ut non per¬
tineant ad eum mundũ: ꝓ quo
non rogat: Deinde subiungit:
Quia tui sunt: Neque enĩ quiã
pat̾ eos filio dedit amisit ipse
quos dedit: Cũ ad huc filius
sequatur ac dicat. & mea om̃a
tua sunt : Et tua mea Ubi satis
appãret. quomodo unigeniti
filii sunt om̃a quȩ sunt̾ patris:
per hoc utiq quod etiam ipse
ds̃. ẽ. & de patre Patri .ẽ. natus
ficationẽ tamquã facta sit
dicit: Cũ ad huc ess& futura
Dicendo enĩ esse iam factũ:
Ostendit iã fuisse p̃destinatũ.
& certũ haberi uoluit. quod
ess& futurũ: Et iam inquit
non sũ inmundo : Et hi inmudo

Expanded text:
est, tu me misisti. Cum ergo diest, tu me misisti. Cum ergo dirogo, non pro mundo rogo, sed pro eis quos dedisti mihi. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertnon rogat. Deinde subjungit: « Quia tui sunt. » Neque enim quia Pater filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat: « Et mea omnia tua sunt, et tua mea. » Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sunt omnia quae Patris. Patet hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus ficationem, tanquam facta sit, dicit, cum adhuc esset futuradicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. 4. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
addiscendũ mora agitur.
iomne quod uoluerit.
Mox tetigerit mentem
doc&. solumq tetigisse :¬
docuisse est: Nam huma¬
num animum: Subito ut
illustrat inmutat Abne-¬
gat hunc repente quod
erat: Ex hib& repente quod
non erat: Pensemus scõs
p̾dicatores nr̃os. quales
hodierna die repperit :
Quales fecit Certe qui
in uno concłaui ꝓ iudȩoꝵ
metu residebant: Natiui¬
uis suȩ singuli linguam
nouerant. & tamen nec ea
ipsa lingua quã nouerant̃:
aperte xp̃m loqui prae¬
sumebant Uenit sp̃e: Et
inore eos ꝑ diuersitatem
ineguarum docuit. iN
mente autẽ ex auc tori¬
tate roborauit: CoeperuN
& in aliena xp̃m eloqui.
qui de illo prius & in sua

Expanded text:
ad discendum mora agitur ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctortate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ non loqui Et illi qui.¬
dem ibant gaudentes a cons¬
pectu concilii: Qm̃ digni
habiti sunt ꝓ nomine iħu
contumelias pati: Ecce gui.¬
det petrus in uerberibus:
qui ante in uerbis timebat
Et qui prius ancillę uocẽ
requisitus timuit: post aa¬
uentũ scĩ sp̃c. uires princi¬
pum cȩsus premit: Libet
oculos fidei in uirtute opi¬
ficis huius attollere: Atq
sparsim patres testamenti
noui ac ue teris considerare
Ecce apertis eisdem oculis
fidei: Dauid. Amos. Daniele
petrum. Paulum. Matheu
intueor: Et sc̃s iste sp̃e qul
lis sit artifex considerare
uolo. sed in ipsa mea consi¬
deratione deficio Implet
namq eytharẽdum pueris
Et psalmistam facit Imple
pastorem armentarium.
sicomõros uellicantem: &
ꝓphetam facit Implet
abstinentem puerum: Et
iudicẽ senũ facit Implet
piscatorẽ: & p̃dicatorem
facit: Impl& persecutorẽ:
Et doctorem gentiũ facit:
gelistam facit O qualis
est artifex iste sp̃c : Nulla

Expanded text:
vimus non loqui . Et illi quivimus non loqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatorem facit . Implet persecutorem, et doctorem gentium facit gelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla
Abbreviated transcription (Latin):
di huiꝰ potestatibꝰ contra ire
non p̃sumerent: Nisi eos scĩ
sp̃c fortitudo solidass&
Quales namq doctores scẽ
ęcdȩ ante aduentũ huius
sp̃c fuerint scimꝰ: Et post
ad uentũ illius. cuius forti¬
tudinis sint facti conspicimꝰ:
Certe iste ipse pastor eccłę:
ad cuius sacratissimũ corp̾
sedemus: Quantȩ debilitatis.
quantȩq formidinis ante
ad uentũ sp̃c fuerit: Ancilla
hostiaria requisita dicat:
Una enĩ mulieris uoce per¬
culsus. dũ mori timuit: ui¬
tam negauit Et pensandũ.
quia comp̾hensũ petrus
negauit in terra: Quẽ sus¬
pensum latro. ẽ. confessus
in cruce: Sed uir iste tan¬
amus Fut conuentus magis¬
tratus atq senioꝵ. cęsis de¬
nuntiatur apłis Ne iN¬
nomine iħu loqͥ debeant :
Petrus magna auctoritate
respondit Oboedire opor¬
tet dõ.: Magis quã hominibꝰ.
Et rursus: Si iustũ. ẽ. in cons¬
pectu dĩ uos potius audire
quã dm̃: ludicate: Non enĩ
possumꝰ quȩ uidimꝰ & audi¬

Expanded text:
di hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negaviquia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tanamus. Fit conventus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apnomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audi
Abbreviated transcription (Latin):
hamo audẽ esca ostenditur:
aculeus occultatur: Hunc
ergo pater omnipotens
hamo coepit : quia ad mor.¬
tem illius unigenitũ filiy
incarnatũ misit: in quo
& caro passibilis uideri
posset: & diuinitas in pas.¬
sibilis uideri non posset¬
Cumq in eo serpens iste
per manus per sequentiũ
escam corporis momor.¬
dit: diuinitatis illum
aculeus perforauit
rus uero eũ in miraculiꝰ
dm̃ cognouerat: sed de
cognitione sua ad dubita.¬
tionẽ cecidit: quando hun
passibilem uidit: Quasi
hamus ergo fauces glui.¬
tientis tenuit : dũ in illo
esca carnis patuit. quam
deuorator appeterẽt: &̾
diuinitas passionis tem¬
pore latuĩt quȩ necaret:
n hamo eius incarnatio¬
nis captus est: quia du
in illo appetit eseã cor¬
poris: trans fixus est acu¬
leo diuinitatis Ibi qͥppe
in erat humanidas. que
ad se deuoratorẽ duceret :
ibi diuinitas. quȩ per¬
foraret : Ibi aperta in

Expanded text:
hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem 234 vidit. Quasi hamus ergo fauces deglutientis tenuit, dum in illo esca carnis apparuit, quam devorator appeteret, et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia, dum in illo appetiit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs a morte resurgeret:
nouerant angelicȩ in eģlo
uirtutes. iure se subditas
homini: quẽ ã suo condi.¬
tore specialiter assũptũ
esse uidebant: Sed caeci
in terra homines: dedig.¬
nabantur ei subici. quem
communi se cũ mortali.¬
tate cognouerant indutỹ:
Contẽpnebant eius uirtut
in miraculis intelligere
diuinã: cui infirmitatẽ
in passionib in esse cer¬
nebant humanã Propter
quod: benigne mediator
ipse dĩ & hominũ. etiam
hominib in terra notum
fieri uolens : quia data si
ei omĩs potestas in cę̧lo &ͥ
in terra. quatinus & ipsi
cũ angłis in cęlo uitam
possent haberẽ perennẽ.
misit doctores. qui cunc¬
stis per orbem nationib
Euntes inquit docete om̃s
gentes: baptizantes cos

Expanded text:
 a morte resurgeret, noverant angelicae in coelo virtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit et doctores qui cunctis per orbem nationibus Euntes ergo docete omnes gentes, baptizante
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃c scĩ. docentes eos ser¬
uare omĩa quȩcumque
mandaui uobis Rectissi¬
mus autẽ ordo prȩdicandi :¬
& modernis quoq prȩdica¬
torib ȩccłȩ diligentissime
sectandus. ut primo qͥdem
doceatur auditor: deinde
fidei sacramentis imbuat᷑.
deinde seruandis dñi man¬
datis: ex tempore liberi.¬
us instruatur: Quia neq
in doctus quisq & igna¬
rus xp̃ianȩ fidei. potest
eiusdem fidei sacram̃tis
ablui: neq lauaero bap¬
tismi ã peccatis mundari
sufficit. si non post bap.¬
tisma: studeat quisq bo¬
nis operib insistere
rius ergo docere gentes.
id est scientia ueritatis
instituere : ac sic baptiz a¬
re prȩcipit: Quia & sine
fide impossibile est pla.¬
cere dõ. & nisi quis rena¬
tus fuerit ex aqua & sp̃u:

Expanded text:
 sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia et: Sine fide impossibile est placere Deo ; et: Nisi quis renatus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
cos seruare omia quae
Quia sicut corpus sine sp̃u
mortuũ. Eͣ: ita &e fides si¬
ne operib mortua est:
Quanta autẽ merces piȩ̾
conuersationis quale pignꝰ¬
futurȩ beatitudinis etiam
inpręsenti fideles mancat:
subsẽquent᷑ in sinuat dicens

Expanded text:
 quae quia sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est . Quanta autem merces piae conversationis, quale pignfuturae beatitudinis, etiam in praesenti fideles maneat, subsequenter insinuat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
credimus ꝓpt̃ quod & lo¬
quimur Propheta dixit.
Credidi ꝓpt᷑ quod locut
sũ: Apls dicit. & nos cre-¬
dimus. ꝓpt̃̾ quod & loqui.¬
mur Ut scias autẽ quod
una sit fides: Audi dicentẽ:
Habentes eundem sp̃m fi¬
dei & nos credimus Sic
a alio loco Nolo enĩ uos
ignorare fr̃s quia patres
nr̃i om̃s sub nube fuert᷑:
& om̃s per mare transie¬
runt. & om̃s in moysen

Expanded text:
credimus, propter quod et locredimus, propter quod et loquimur . Propheta dixit, Credidi, propter quod locutus sum : Apostolus dicit, Et nos credimus, propter quod et loquimur. Ut scias autem quod una sit fides, audi dicentem, Habentes eumdem spiritum fidei, et nos credimus. Sic et alio loco, Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes i
Abbreviated transcription (Latin):
occidendũ: sed non audie¬
runt eos oues: Maior hȩc
questio est. non audierus
lis uenit in carnẽ prȩces¬
serunt iusti. sic in eũ cre¬
dentes uenturũ. quomodo
nos credimus in eũ qͥuenit:
Tempora uariata sunt non
fides. quia & ipsa uerba ꝓ
tẽporȩ uariantur. cũ uarie
est sonus uenturis esta
uenit : Eadem tam̃ fides
utrosq coniungit. & eis
uenturũ. eẽ. & eos qui cũ
uenisse crediderunt: Di¬
uersis quidem tẽporibis.
sed utrosq per unũ fide
ostium. hoc est per xp̃i
uidemus ingressos Nos cre
passum esse. resurrexisse.
in cȩlũ ascendisse: Totũ hec
sicut uerba auditis p̃terit
tẽporis: Impletũ. ẽẽ. iam
credimus In eius sunt fidei
societate nobiscũ & illi pa-¬
tres qui crediderunt de
uirgine nasciturũ. passu.¬
rũ. resurrecturũ. in cęlos
ascensurũ: Illos enĩ osten¬
dit apłs. ubi ait. habentes
autẽ eundem sp̃m fidei
sicut scriptũ est. Credidi
ꝓpt̃ qđ locutꝰ sũ: Et nos

Expanded text:
occidendum. 9. Sed non audieoccidendum. 9. Sed non audierunt eos oves. Major haec quaestio est, non audieruntlis venit in carne, praecesserunt justi, sic in eum credentes venturum, quomodo nos credimus in eum qui venit. Tempora variata sunt, non fides. Quia et ipsa verba pro tempore variantur, cum varie est sonus, venturus est, et venit: eadem tamen fides utrosque conjungit, et eos qui venturum esse, et eos qui eum venisse crediderunt. Diversis quidem temporibus, sed utrosque per unum fidei ostium, hoc est per Christum, videmus ingressos. Nos credpassum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse: totum hoc, sicut verba auditis praeteriti temporis, impletum esse jam credimus. In ejus sunt fidei societate nobiscum et illi patres, qui crediderunt de Virgine nasciturum, passurum, resurrecturum, in coelum ascensurum: illos enim ostendutem eumdem spiritum fidei, sicut scriptum est, Credidi, propter quod locutus sum; et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Amen amen dico uob. quia
ego sum ostium ouium:
cce ipsũ ostium quod elau¬
sum proposuerat. aperuit:
pse.ẽ. ostiũ: Agnouimus.
intremus. aut nos intras¬
se gaudeamꝰ: Om̃s quot¬
quot uenerunt. fures st̃ &
latrones Quid est hoc
dñe. Omnes quot quot
uenerunt: Quid enim.
tu non uenistiꝰ Sed in¬
tellige: om̃s quot quot
uenerunt. Dixi utiq p̃ter
me Recolamꝰ gͦ Ante
aduentũ ipsius uenert̃
ꝓpħȩ. Numquid fures
& latrones fuerunt
Absit. Non prȩter illũ
uenerunt. quia cũ illo
uenerunt: Venturus
p̃cones mittebat. sed eoꝵ
corda quos miserat pos¬
sidebat Uultis nosse qͥa
cũ illo u̾enerunt. qui E
ipse¬
semper: Carnẽ quippe ac¬
cȩpit ex tẽpore Quid. ẽ. gͦ
semper In principio erat
uerbũ: Cũ illo gͦ uenert̃.
qͥ cũ uerbo dĩ uenerunt:
Ego sũ inquit uia & ueritas
& uita Si ipse est ueritas:
cũ illo uenerunt qͥ ueraces
fuerunt: Quot quot ergo
p̃ter illum : fures st̃ & latro¬
nes. id est ad furandum &

Expanded text:
Amen, amen dico vobis, quia ego sum ostium ovium. Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat, aperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Quid enim? tu non venisti? Sed intellige: Omnes quotquot venerunt dixi, utique praeter me. Recolamus ergo. Ante adventum ipsius venerunt Prophetae; numquid fures et latrones fuerunt? Absit. Non praeter illum venerunt, quia cum illo venerunt. Venturus praecones mittebat, sed eorum corda quos miserat, possidebat. Vultis nosse quia cum illo venerunt, qui est ipsesemper? Carnem quippe accepit ex tempore. Quid est ergo semper? In principio erat Verbum . Cum illo ergo venerunt, qui cum verbo Dei venerunt. Ego sum, inquit, via et veritas et vita . Si ipse est veritas, cum illo venerunt qui veraces fuerunt. Quotquot ergo praeter illum, fures et latrones; id est, ad furandum et
Abbreviated transcription (Latin):
ea: Ille .ẽ. qui diligit me:
Qui autẽ diligit me : diliget᷑
a patre meo. & ego diligã eũ.
Et manifestabo eiꝰ me ipsum
Ubi om̃i intentione conside¬
randũ. quia xp̃m uere dili¬
gere est: Non ipsam dilecti¬
onẽ labiis ꝓfĩteri. sed man¬
data xp̃i quȩ discendo habe.¬
mus: Operando seruare:
Unde & lohannes admonens
dit: Filioli mei. non diligamꝰ
uerbo nec lingua: Sed
opere & ueritate. Omni
illa erit: Qua. eẽ. maior nul¬
la poterit. Nos scilicet a
patre & filio diligi: Nobis
contemplandã ꝑpetuo filii
dĩ głam reuelari Non aut̃
dubitandũ. quia quibꝰ gła
filii reuelabit᷑: Cisdẽ quoq
patris & sp̃c scĩ liceat ad eẽ.
conspectui. Quia quorum
una . ẽ. diuinitas: Una utiq

Expanded text:
qui diligit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum quia Christum vere diligere est non ipsam dilectionem labiis profiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare. Unde et Joannes admonens, ait: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate . Omni illa erit qua esse major nulla poterit, nos scilicet a Patre et Filio diligi, nobis contemplandam perpetuo Filii Dei gloriam revelari. Non autem dubitandum quia quibus gloria Filii revelabitur, eisdem quoque Patris et Spiritus sancti liceat adesse conspectui, quia quorum una est divinitas, una utiq
Abbreviated transcription (Latin):
quod cũq dixerit fiat: fiet ei:
Solent gentiles qui contra
eccłam maledicta scripsere
inproperare nr̃is. quod
non habuerint plenã fidẽ
dĩ quia nunquã montes
transferre potuerint :
Quib respondendũ nor
omnia scripta. eẽ. quȩ
in ȩccła sunt gesta. sicut
etiã de factis ĩpsius xp̃i dĩ
testat᷑ Unde & hoc quoq
fieri potuisse ut mons
ablatus de t̾ra mitteretur

Expanded text:
quodcunque dixerit fiat, fiet ei. Solent gentiles qui contra Ecclesiam maledicta scripsere, improperare nostris quod non habuerint plenam fidem Dei, quia nunquam montes transferre potuerint. Quibus respondendum, non omnia scripta esse quae in Ecclesia sunt gesta, sicut etiam de factis ipsius Christi, testatur, unde et hoc quoque fieri potuisse, ut mons ablatus de terra mitteretur
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinen biberest qui manducat
icam cariem et biit meum sangũez
in me maiet et egtn eo: Hoc est ergo
manducire illam̃scam et illum bibx
potum. a xp̃o maere et illum enauen¬
tem iushabere: sper hoc qui nõ manct
ul dubio non manducat spualuer ur.
carnem: licet camaliter et iusibiliter pre¬
mentum ad iudicium sibi maducat et
bibit. qui ĩmmundus presumpserit ad
xp̃i accedere sacramenta: que alius non
digne sumit uisi qui mundus est. de qͥb
dicitui beati mundo corde quomam ip̃i
icut me misit inquit uiuens p̃r

Expanded text:
sanguinem bibere. « Et qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo. » Hoc est ergo manducare illam escam et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se bibere. At per hoc qui non manet cul dubio nec manducat spiritualiter ejus carnem, licet carnaliter, et visibiliter prementum ad judicium sibi manducat et bibit, qui immundus praesumpsit ad Christi accedere sacramenta, quae alius nemo digne sumit, nisi qui mundus est, de quibus dicitur: « Beati mundo corde, quoniam ipsi icut me misit, inquit, vivens P
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis impletũ est Et lic&
multa etiã informa serui. diui¬
nitatis signa radiauerint: ꝓpͥe
tamen illius tẽporis actio. ad
demonstrandã suscepti hominis
pertinuit ueritatẽ Post passi¬
onẽ uͦ : Ruptis mortis uinculis.
quȩ uim suã in eũ qui peccati
erat nescius. in cȩdendo perdide¬
rat: Infirmitas inuirtutẽ. mor

Expanded text:
humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mor
Abbreviated transcription (Latin):
potum. societatẽ nult intelligi corpo¬
ris e membrorum suorum: quod est
bair contendimus: sacrficium ecclĩe duob
confici duobus constare. iusibili clem̃tor
speris et inuisibili domimi nostu ihesu
ip̃i carne et sanguine: sacramento et re
sacramenti. id est corpore xp̃i: sicut xp̃i
pcisona constat et conficitur ex deo et ho
mine. cum ip̃e xpũs uerus sit deus et ue

Expanded text:
potum societatem vult intelligi corporis et membrorum suorum, quod est robare contendimus sacrificium Ecclesiae duobus constare, duobus confici: visibili elementorum specie et invisibili Domini nostri Jesu Christi carne et sanguine; sacramento et re sacramenti, id est corpore Christi, sicut Christi persona constat et conficmine, cum ipse Christus verus sit Deus et ve
Abbreviated transcription (Latin):
codicib legitur. emundat.
quia Nimirũ praua mens
si non prius ꝑtimorẽ euer¬
titur: ab assuetis uitiis Non

Expanded text:
codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non
Abbreviated transcription (Latin):
nem. non oues isti. oues illi:
Adhuc man& quȩstio. quȩ mͥ
interim nunc udet᷑ ita pos¬
se dissolui Est aliqua uoxͣ
Est inquã uox aliqua posto¬
ris. in qua oues non audiunT
alienos. inqua non oues non
audiunt xp̃m Quȩ . ẽ. ista
uox: Qui perseuerauerit
usq infinem. hic saluus erit
Hanc uocẽ non neglegit ꝓ¬¬
prius. non audit alienus:
Nam & ille hoc ei pͣdicat᷑.
ut perseueret apud ipsum
usq infinẽ. sed non apud
eũ perseuerando: non audit
hanc uocẽ Uenit ad xp̃m.
audiuit alia & alia uerba.
illa & illa. omnia uera.
sana omnia. inter quȩ om̃a:
est & illa uox. qͥ ꝑseuera¬
uerit usq infinem hic sal

Expanded text:
nem non oves isti, et oves illi. nem non oves isti, et oves illi. Adhuc manet quaestio, quae mihi interim nunc videtur ita posse dissolvi. Est aliqua vox, est, inquam, vox aliqua pastoris, in qua oves non audiunt alienos, in qua non oves non audiunt Christum. Quae est ista vox! Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Hanc vocem non negligit proprius, non audit alienus: nam et ille hoc ei praedicat, ut perseveret apud ipsum usque in finem, sed non apud eum perseverando non audit hanc vocem. Venit ad Christum, audivit alia et alia verba, illa et illa, omnia vera, sana omnia: inter quae omnia est et illa vox, Qui perseveraverit usque in finem, hic sal
Abbreviated transcription (Latin):
electionẽ ouiũ ante consti¬
tutionẽ mundi Nam & hoc
dicit apł̃s. sicut᷑ elegit nos in
ipso ante constitutionem
mundi Secundũ gͦ istã pre
scientiãm dĩ & prȩdestinatio.¬
nẽ : quã multȩ oues foris.
quã multi lupi intus. & quĩ
multȩ oues intus. & quã mul¬
ti lupi foris: Quid. ẽ. quod
dixi quã multę oues foris:
quã multi modo luxuriant̃
casti futuri: quã multi blas¬
phemant xp̃m. creditur in
xp̃m Quã multi se in ebri¬
ant futuri sobrii. quã mul
ti rapiunt res alienas. dona¬
turi suas Uerumtamen il
alienã uocẽ audiunt. aliens
secuntur Item quã multi
intus laudant blasphema.¬
turi. casti sunt. fornicatus
sobrii sunt. se uino postea se.¬
pulturi. stant casuri. non suN
oues De p̃destinatis enĩ loqͥ¬
mur. de his loqͥmur quos no¬
uit dñs qͥ sunt eius. & tamen
ipsi quãdiu recte sapiunt.
xp̃i uocẽ audiunt: Fcce audi¬
unt ipsi. non audiunt illi :¬
& tamen scđm p̃destinatio¬

Expanded text:
electionem ovium, ante constitutionem mundi: nam et hoc dicit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi . Secundum istam ergo praescientiam Dei et praedestinationem, quam multae oves foris, quam multi lupi intus; et quam multae oves intus, et quam multi lupi foris! Quid est quod dixi, quam multae oves foris? Quam multi modo luxuriantur, casti futuri; quam multi blasphemant Christum, credituri in Christum; quam multi se inebriant, futuri sobrii; quam ti rapiunt res alienas, donaturi suas. Verumtamen modo alienam vocem audiunt, alienos sequuntur. Item quam multi intus laudant, blasphematuri; casti sunt, fornicaturi; sobrii sunt, se vino postea sepulturi; stant casuri, non sunt oves. De praedestinatis enim loquimur; de his loquimur, quos « novit Dominus qui sunt ejus ; » et tamen ipsi quandiu recte sapiunt, Christi vocem audiunt. Ecce audiunt ipsi, non audiunt illi, et tamen secundum praedestinatio
Abbreviated transcription (Latin):
nis. bonȩ spei fidelibꝰ. ali¬
quando mala contingun:
Seducuntur in errorem.
& post errorẽ reuocant᷑:
Quando seducti sunt iner¬
rorem: & rebaptizati sunt.
aut post ouilis dñici socie¬
tatẽ rursus in errorem
pristinũ reuoluti sunt.
oues erant annon eranta
Utiq catholici erant Si ca-¬
tholici: fideles erant. oues
erant Si oues erant. quomͦ
uocẽ alieni audire potuer̃
cũ dñs dicat non audierun
eos ouesͣ Audistis fr̃s alti¬
tudinẽ quȩstionis : Dico gͦ:
Nouit dñs qui sunt eius:
Nouit prȩscitos. nouit prę̧

Expanded text:
nis, bonae spei fidelibus, aliquando mala contingunt; seducuntur in errorem, et post errorem revocantur: quando seducti sunt in errorem, et rebaptizati sunt, aut post ovilis dominici societatem rursus in errorem pristinum revoluti sunt, oves erant an non erant? Utique catholici erant. Si catholici fideles erant, oves erant. Si oves erant, quomodo vocem alieni audire potuerunt, cum Dominus dicat, non audierunt eos oves? 12. Audistis, fratres, altitudinem quaestionis. Dico ergo: Novit Dominus qui sunt ejus . Novit pr