comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in morte ipsius baptizati sumꝰ. Consepulti
enĩ sumꝰ cum illo ꝑ baptisimũ in morte. Et
Et sĩ uere cõplebit᷑ in intelligibili balaam.
ut moriat᷑ anima eius int̾ animas uistoꝵ¬
Qͦd aut̃ dic̃ fiat sem̃ meũ sic̃ sem̃ iustoꝵ.
possit quidẽ & de illo balaã intelligi. scdm
hoc qͦd magi illi qui de oriente uenientes
pͥmi adorauert̃ ihm̃ de semine eiꝰ eẽ uideant᷑
siue ꝑ successionẽ generis. siue ꝑ discipline
traditionẽ. euident̃ enĩ constat illos agno¬
scere illã quã p̃dixerat balaã orituram
gem qͥnatꝰ ẽ in isrł. conueniet tam̃ popło

Expanded text:
in Christo baptizati sumus, consepulti enim sumus cum illo per baptismum in morte . Et Et sic complebitur intelligibili Balaam, ut moriatur anima ejus inter animas justohabet, ut fiat semen meum sicut semen justorum, posset quidem et de illo Balaam intelligi, sed hoc quod magi illi, qui de Oriente venientes, primi adoraverunt Jesum, de semine ejus esse videantur, sive per successionem generis, sive per disciplinae traditionem. Evidenter enim constat illos agnovisse stellam, quam praedixerat Balaam orituram gem, qui natus est in Israel. Conveniet tamen et po
Abbreviated transcription (Latin):
illũ qͥ in occulto uideus est: & qui circũpisus
est corde ñ carne. Ipse ẽ gͦ solus qui dinume¬
rare potest & inuestigare. & ipse scđm ingͥ¬
fabilem & in cõp̃hensibilẽ sapientiã suam.
ad illã cȩlestem formã quã ipse solus scire po¬
test. posuit etiã istos numeros qͦs habemꝰ
in manib. in quib p̃cepit ut scdm cogna¬
tiones suas: scđm domos familiarũ suarum
ex nomine omĩs maseulus ꝑ capita numerit᷑

Expanded text:
illum qui in occulto Judaeus est, et qui circumcisus illum qui in occulto Judaeus est, et qui circumcisus est corde non et carne. Ipse ergo solus est qui dinumerare potest et investigare; et ipse, secundum ineffabilem et incomprehensibilem sapientiam suam, ad illam coelestem formam quam ipse solus scire potest, posuit etiam istos Numeros quos habemus in manibus. In quibus praecepit ut secundum cognationes suas, secundum domos familiarum suarum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ gentes ultra reputabit᷑. Quis inuesti¬
gabit semen iacob & quis dinumerabit plebes
istahel  Simile ẽ hoc illi quod scriptũ est.
quia edux̃ ds̃ abrahã foras. & ait ei. Respice
ad celũ. & dinumera stellas si potes dinumera¬
re eas. & ait. ita erit sem̃ tuũ. Et credidit
abrahã dõ. & reputatũ est ei ad iustitiã.
S abrahã quidẽ & aliꝰ quiliboe hominum.
etiã angłoꝵ. fortassis aut̃ et suꝑioꝵ uirtu¬
cũ sĩ poterat munerare stellas. nec semen
abraham de qͦ seriptũ est : sic erit sem̃ tuũ.
Ds̃ aut̃ de quo seriptũ ẽ. qui numerat multitu¬
dinẽ stellarũ. & om̃ib eis nomina uocat.
& qui dix̃. ego stellis mandaui om̃ib. potest
inuestigare sem̃ iacob & dicumerare plebes
isrł. Ip̃se enĩ scit solus quis uerꝰ sit iacob:
& quis uere sit isrł. Non ad eũ qui in ma¬
nifesto uideus ẽ respicit. neq ad eam quȩ¬
manifesta est in carne circũsio. s uidelic&

Expanded text:
inter gentes ultra reputabitur. Quis investiinter gentes ultra reputabitur. Quis investigabit semen Jacob et quis dinumerabit plebes Israel? Simile est illi hoc quod scriptum est, quia eduxit Deus Abraham foras et ait illi: Respice ad coelum, et dinumera stellas si potes dinumerare. E ait: Ita erit semen tuum. Et credidit Abraham Deo, et reputatum est quidem et alii quilibet hominum, aut etiam angelorum, fortassis autem et superiorum virtutum, non poterat numerare stellas, nec semen Abraham, de quo scriptum est: Sic erit semen tuum. Deus autem de quo scriptum est: Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat . Et qui dixit: Ego stellis omnibus mandavi, potest investigare semen Jacob, et dinumerare plebes Israel. Ipse enim solus scit, quis vere Jacob, et quis vere sit Israel. Non enim ad eum qui in manifesto manifesto in carne est circumcisio; sed videt
Abbreviated transcription (Latin):
accessimꝰ ad syon montem. & ad ciuitatem
dĩ uiuentis hierlłem celestem. & uenimꝰ ad spũ¬
alem uideã que est portio dni & in t̾ris positi
ibi habemus conũsationem. uere ñ reputam᷑
int̾ cetas gentes. nec reliquarũ nationum
fines cũ nr̃is finib admiscent᷑. etiã si restitu¬
at᷑ sodoma in antiquũ. & igyptꝰ in statum
suũ redeat. si quid aliud cale in ꝓphetis
seriptũ est. uero tam̃ illi iacob & spũali istł
cum ad eccłãm primitiuoꝵ ascencłint nullꝰ
exequabit᷑. nullꝰ a dmniscebit᷑ etiã si iste
gentes sedm̃ dicta ꝓphetica fuerint restitu¬
de. Nisi enĩ insertus fuerit ramꝰ oleastri.
cẽ socius factꝰ fuerit radicis & pinguedinis
oliue. qͦmͦ potest sociari & coniungi ad iacob
uł isrł. cũ sine ista radice nec iacob quisquã
possit appellari nec isrł: Neq gͦ ex iacob
uł si qui peccat iacob dici uł isrł potest: neq
ex gentib si qui ingressus fuerit eccłam dñi

Expanded text:
ssimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et venimus ad spiritalem Judaeam, quae est portio Dei, et in terris positi ibi habemus conversationem, vere non reputamur inter caeteras gentes, nec reliquarum nationum fines cum nostris finibus admiscentur, etiamsi restituatur Sodoma in antiquum, et Aegyptus in statum suum redeat; et si quid tale in prophetis scriptum, verumtamen illi Jacob et spiritali Israel, cum ad Eexaequabitur, nullus admiscebitur, etiam si istae gentes secundum dicta prophetica fuerint restitutae. Nisi enim insertus fuerit ramus oleastri, et socius fuerit factus radicis pinguedinis olivae, quomodo potest sociari et conjungi ad Jacob vel Israel, cum sine ista radice nec Jacob quisquam possit appellari, nec Israel. Neque ergo ex Jacob si quis peccat, Jacob dici vel Israel potest; neque ex gentibus si quis ingressus fuerit Ecclesiam Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligam. ut futurũ cempus signific&.
illud sine dubio qͣndo omnis isrł ad fidem
celsã & celestem uitã consurgentes cũ xꝑo
exercuerunt suꝑ trã. S & quod dixit
de iacob quidem uidebo. de isrł autẽ intel¬
ligã. etiã hoc aptissima distinctione susci¬
piendũ est : ut alud ad actꝰ uisibiles. aliud
ad inuisibilem fidẽ. atq intelligibilem scientiã
conferat᷑. Aut si ad futurũ scłm ista conũ¬
timꝰ. idest ad resurrectionis tempus. iacob
uideho. potest de corporib dictũ intelligi.
ifrahel aut̃ intelligã: sp̃s & animas signifi¬
care surgentiũ. Ecce inquit popłs solus
habitabit. & in nationib ñ reputabit᷑
Potẽ quidẽ & scd̃m litterã stare. Solus enĩ
popłs iacob ñ est ꝑmixtꝰ ceteris hominib
nec int̾ eȩt̃as gentes reputatꝰ est. Habuit
enĩ certa queq pͥuilegia in obseruationib
& in legitimis suis. ex quib sequestratꝰ a

Expanded text:
intelligam, ut futurum tempus significet intelligam, ut futurum tempus significet illud sine dubio, quando omnis Israel ad fidem celsam et coelestem vitam consurgentes cum Christo, exercuerunt super terras. Sed et quod dixit: De Jacob quidem videbo, de Israel autem intelligam, etiam hoc aptissima distinctione suscipiendum est, ut aliud ad actus visibiles, aliud ad invisibilem fidem atque intelligibilem scientiam conferatur. Aut si ad futurum saeculum convertimus, id est, ad resurrectionis tempus, Jacob videbo, potest de corporibus dictum intelligi, Israel autem intelligam, spiritus et animas significare resurgentium. Ecce, inquit, populus solus habitabit, et in nationibus non reputabitur. Potest quippe et secundum litteram stare. Solus enim populus Jacob non est permistus caeteris hominibus, nec inter caeteras gentes reputatus est. Habuit enim certa quaeque privilegia in observationibus suis et in legitimis, ex quibus sequestratus a
Abbreviated transcription (Latin):
resecet᷑. ñ quo iudicandi ueritas que homines
lacet. & ꝓnuntiandi auctoritas ꝑimatur.
& tam̃ quid cause sit qͦd ñ maledicat dñs
iacob. neq isrł ab ipso nichilominꝰ balaã.
umo a ũbo qͦd posuit dñs in ore eiꝰ diligen¬
tius audiamus. Qm̃ de uerticib inquit
montiũ intuebor eũ. & a collib intelligã
eũ. Quia inquit in excelsis montib & altis
collib positꝰ est isrł. hoc ẽ in edica uita &
ardua. ad quã contuendã & intelligendã
ñ facile quis idoneus fiat. nͥ ascendat ad
eminentẽ & excelsam scientiam. idcirco inqͥt
ñ ei maledicit ds̃. Est enĩ uita eiꝰ alta &
p̃celsa. ñ humulis & deiecta. Qͦd cam̃ non
in uidetur. qr ñ de illo isahel qui scd̃m caruẽ
isrł est dixerit. s de illo euiꝰ supra terram
ambulantis conũsatio in celis est. Aut si
etiã ad illum popłm dicta hec referenda st̃.¬
recte cum distinctione dicit. intuebor &

Expanded text:
resecetur, non quo judicandi veritas, quae homines resecetur, non quo judicandi veritas, quae homines latet, et pronuntiandi auctoritas perimatur. Et tamen quid causae sit, quod non maledicat Dominus Jacob neque Israel, ab ipso nihilominus Balaam, imo a verbo quod posuit Deus in ore ejus, diligentmontium intuebor eum, et a collibus intelligam eum. Quia, inquit, in excelsis montibus et altis collibus positus est Israel, hoc est in edita vita et ardua, ad quam contuendam et intelligendam non facile quis idoneus fiat, nisi ascendat ad eminentem et excelsam scientiam, idcirco, inquit, non ei maledicit Deus. Est enim vita ejus alta et praecelsa, non humilis et dejecta. Quod tamen mihi non videtur, quia de illo Israel, qui secundum carnem Israel est, dixerit; sed de illo cujus super terram ambulantis conversatio in coelis est. Aut si etiam ad illum populum dicta haec referenda sunt, cum distinctione dicit, ut intuear et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dic̃. ue uob̃ seribe et pharisei hẏpoerite.
& ue uob̃ diuitib. & singła huiusmodi
quid aliud nͥ maledictis eos uidet᷑ urgere.
S quid dicimꝰ qͦd mandacũ ꝑ apłm datur.
ubi dicit. benedicite & nolite maledicere
Qͦd gͦ ab hominib ñ uult fieri. hoc ipse facit
qͥ exemplũ hominib ponit : Non ita est.
Ds̃ enĩ quib maledicit meritũ designat eiꝰ
cui maledicit. & sententiã ꝓmit. ut pote
quẽ ñ fallit neq peccati qualitas. neq peccan
tis effectꝰ. Homo aut̃ quia hec ñ potest scire
agnoscere potest. id circo etiã si uidicantis
aut sententiã ꝓmentis intuitu ꝓferat ma¬
ledictũ. ñ potest eẽ iusta maledicentis causa.
ubi ignorat᷑ peccantis effectꝰ. maxime cum
humanũ uiciũ tc̃sciat maledicta ꝓferre.
cũ forte conuiciis aut inuiriis ꝓuocatur.
maledicta & conuicus conuicia ꝓuocemꝰ
mandatũ necessariũ ponit. ut benedicamꝰ
& ñ maledicamꝰ. quo conuiciandi uicium

Expanded text:
cum dicit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae . Et, Vae vobis divitibus , et singula hujusmodi. Quid aliud, nisi maledictis eos videtur urgere? Sed quid diximus, quod mandatum per Apostolum datur ubi dicit: Benedicite et nolite maledicere? Quod ergo ab hominibus vult fieri, hoc ipse facit, qui exemplum vitae omnibus ponit? Non ita est. Deus enim quibus maledicit, meritum designat ejus cui maledicitur, et sententiam promit, utpote quem tis affectus. Homo autem, quia haec non potest scire cognoscere potest, idcirco etiam si judicantis vel sententiam promentis intuitu proferat maledictum, non potest esse justa maledicendi causa, ubi ignoratur peccantis affectus, maxime quum humanum vitium tunc sciat maledicta proferre, quum forte conviciis aut injuriis provocaturmaledicta, et conviciis convicia provocemus, mandatum necessarium ponit, ut benedicamus et non maledicamus : quo conviciandi vitium
Abbreviated transcription (Latin):
montib accersitur & balaam hic. Quales ait̃
st̃ isti montes: talem habent & orientem.
Haboꝵ enĩ & ortũ luminis sui ille qui conũtit ẜ
sic̃ angłm lucis. hab& illã lucẽ de qua scrip¬
tum est. lux impioꝵ extinguet᷑. Et sic̃ ista
lux impioꝵ. & illa que conũtit se sic̃ angłim
lucis contraria est illi luci que dicebat egosũ
lux mundi. ita & iste oriens contrarius est illi
orienti de quo scriptũ est in hierenua. ecce uis
oriens nomen eiꝰ. Ex illius gͦ ñ huiꝰ orientis
finib ueniebat balaam. illuminatꝰ sine dubio

Expanded text:
montibus accersitur et Balaam hic. Quales autem montibus accersitur et Balaam hic. Quales autem sunt isti montes, talem habent et Orientem. Habet enim et ortum luminis sui ille, qui convertit se sicut angelum lucis. Habet illam lucem de qua scriptum est: Lux impiorum exstinguetur, et sicut ista lux impiorum, et illa quae convertit se sicut in angelum lucis, contraria est illi luci, quae dicebat: Ego sum lux mundi , ita et iste Oriens, contrarius est illi Orienti, de quo scriptum est in Jeremia: Ecce vir, Oriens nomen ejus. Ex illius ergo non istius Orientis finibus veniebat Balaam, illuminatus sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
ista fuerit babylonis flumina. si quis reuiua¬
tib libidinis inundat᷑. & luxurie estib
circumluit᷑. iste ñ dr̃ stare s sedere. Et
bylonis ibi sedimus et fleuimꝰ. cũ recorda¬
remur syon. S ne flere quidẽ ante possunt
nͥ cũ recordati fueruit syon. Bonoꝵ namq
recordatio. maloꝵ causas lam̃tabiles facit.
Nisi enĩ quis recordet᷑ syon. nͥ legẽ dĩ et scriptu¬
rarũ montes aspiciat. mala sua flere non
incipit. Ex istis gͦ fluminib uocat᷑ balaã.
& ab istis orientis montib inuitat᷑. Montes
fundam̃ta eiꝰ in montib scĩs. Et iterũ.
Hierłem quȩ edificat᷑ ut ciuitas. euiꝰ
participatio eiꝰ in idipsum. Montes in
eireuitii eiꝰ. & dñs in cireuitu popłi su
Non st̃ gͦ tales mesopotamie monces. s
illi de quib dr̃ montes tenebrosi. Et iterũ
de quo dr̃. Ecce ego ad ce mons corrupte.
lsti sunt mondes. in quib est omĩs altitudo.
extollens se adũsus scientiã dĩ. Ab istis ergo

Expanded text:
lonis, si quis rheumatibus libidinis mundatur, et luxuriae aestibus circumvolvitur, iste non dicitur stare, sed sedere. Et bylonis, ibi sedimus cum recordaremur tui, Sion. Sed nec flere quidem ante possunt, nisi recordati fuerint Sion. Bonorum namque recordatio, malorum causas lamentabiles facit. Nisi enim quis recordetur Sion, nisi legem Dei et Scripturarum montes aspiciat, mala sua flere non incipit. Ex istis igitur fluminibus vocatur Balaam, et ab istis Orientis montibus invitatur. Montes undamenta ejus in montibus sanctis . Et iterum: Jerusalem, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum. Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . Non sunt ergo tales Mesopotamiae montes, sed illi de quibus dicitur: Montes tenebrosi. Et iterum de quibus dicitur: Ecce ego ad te, mons corrupte. Isti sunt montes, in quibus est omnis altitudo extollens se adversus scientiam Dei. Ab istis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lacob quidẽ ũ maledic̃ dũs nec istł. sed ali pu¬
tas alicui maledicit : Legimnꝰ seriptũ. qua
dic̃ dñs ad serpentẽ. Maledictꝰ tu in om̃ib
bestus t̃re. Et iterũ ad adam. Maledicta
sanguinẽ fratris tui de manib tuis. Et
maledictꝰ omuis qͥ facit sculptile aut fusile.
Uerũ ne putes hec in ueterib cantũmͦ licteris
contineri. in euangłiis similia reperies. Scriptũ

Expanded text:
Jacob quidem non maledicit Dominus, nec Israel, sed alicui putas alii maledicit. Legimus scriptum, quia dicit Dominus ad serpentem: Maledictus tu in omnibus bestiis terrae . Et iterum ad Adam: Maledicta sanguinem fratris tui de manibus tuis . Et, Maledictus omnis, qui facit sculptile aut fusile . Verum ne putes haec in veteribus tantummodo litteris contineri, etiam in Evangeliis similia invenies scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificat aras. & uictimas imponit demonib.
& apparatu magico poscit diuina consulta.
Culpabilis est. cũ consiliũ pessimũ dat. ut
popłs decipiat᷑ ꝑ mulieres madianitas : &
cultũ idoloꝵ. Rursus laudabilis ostendit᷑.
cũ ũbũ dĩ ponit᷑ in ore eius. cũ sp̃s dĩfit
suꝑ eũ. cũ de xp̃o ꝓphetat. cũ uideis & genti¬
b de aduentu xp̃i mysteria futura p̃nuntiat.
cũ ꝓ maledictionib benedictiones populo lar¬
git᷑. & nom̃ isrł suꝑ uisibilem głam mysticis

Expanded text:
aedificat aras, et victimas imponit daemoniis, et apparatu magico poscit divina consulta: culpabilis est, cum consilium pessimum dat, ut populus decipiatur per mulieres Madianitas, et cultum idolorum. Rursus laudabilis ostenditur, cum verbum Domini ponitur in ore ejus, cum Spiritus Dei fit super eum, cum de Christo prophetat, cum Judaeis et Gentibus de adventu Christi mysteria futura pronuntiat, cum pro maledictionibus benedictiones populo largitur, et nomen Israel super visibilem gloriam mysticis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs diximꝰ. S iste numerꝰ tunc demum sa¬
cratꝰ est & placitꝰ dõ. cũ. ipso p̃cipiente nu¬
merit᷑. Si aut̃ contͣ p̃ceptũ dnĩ uoluerit al¬
quis numerare. liece ille dauid sit. lic& magnꝰ
ꝓpheta. contra legẽ agit. & arguitur per
propham. & patit᷑ illa quȩ in sedo regnoꝵ li¬
bro leginꝰ seripta. Solus gͦ ipse qui numerat
multitudinẽ stellarũ: & qui omĩa mensura

Expanded text:
Dominus, diximus. Sed iste numerus tunc demum sacratus est et placidus Deo, cum ipso praecipiente numeratur. Si autem contra praeceptum Domini voluit aliquis numerare, licet ille de Deo sit, licet magnus propheta, contra legem agit, et arguitur per prophetam, et patitur illa quae in II libro Reg. legimus scripta: Solus ergo ipse, qui numerat multitudinem stellarum, et qui in mensura
Abbreviated transcription (Latin):
ut manducarent idolis immolata & fornica¬
rent᷑ ꝓpt̃ qͦd & cecidit popłs. & plaga ma¬
gna facta est in eo. donec phynees ꝑempto
israhelite qui fornicabat᷑ cum madianitide
sedauit furorẽ dĩi. Et post hec inquit
ꝓdux̃ phinees exer citũ contra madianitas.
& int̾fecerunt duodecim milia uiros. & bala¬
am filiũ beor ingladio. S hec ante tempus
ꝑ excessũ quendã introduximꝰ. ut ostenderemꝰ
quia balaam ñ in corde s in ore tantũm habu¬
it ũbum dĩ. Interun quȩ ꝓfert. que loquit᷑.

Expanded text:
ut manducarent idolis immolata, et ut fornicaut manducarent idolis immolata, et ut fornicarentur. Propter quod et cecidit populus, et plaga magna facta est in eo, donec Phinees perempto Israelita qui fornicabatur cum Madianitide, sedavit furorem Domini. Et post haec, inquit, produxit Phinees exercitum contra Madianitas; et interfecerunt duodecim millia viros: et Balaam filium Beor in gladio. Sed haec ante tempus per excessum quemdam introduximus, ut ostenderemus, quia Balaam non in corde, sed in ore tantummodo habuit verbum Dei. Interim, quae profert, quae loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ampliore ui & maiore intentione maledictionẽ
isrł quã in iacob balac uideret᷑ exposcere. Donec
enĩ quis tantũ iacob est. hoc est in actib solum
& in oꝑib positꝰ. inferiorib maledictionib
impugnat᷑. Ubiaut̃ ꝓfecerit. & interiorem
hominẽ ad udendum dm̃i reuelato mentis oculo
exacuere & ꝓuocare iam ceꝑit. tc̃ ñ solũ maledi
uehementiorib maledictoꝵ iaculis impugna¬
bit᷑. S cunc quidẽ os balaani maledictione &
a maritudine plenũerat. & sub lingua eiꝰ labor
& dolor. & sedebat in insiduis cum diuitib.
expectabat enĩ mercedes a diuite rege. ut in
solus. ex inimicis oꝑat᷑ salutem. Iniecit enuim¬
ũbũ inos eiꝰ. quãuis ñdũ cor eiꝰ caꝑe poss&
uerbũ dĩ. Adhuc enim erat in corde eius mer¬
cedis cupiditas ꝓ pt̃ quod etiã post uerbũ
dĩ qͦd habuit in ore suo dicebat ad balac.
Ueni & do tͥ consiliũ. Et docebat eũ qͦmͦ
mitter& scandalũ in conspectu filioꝵ isrł

Expanded text:
 Ampliore vi et majore intentione maledictionem in Israel quam in Jacob Balaam videtur exponere. Donec enim quis tantum Jacob est, hoc est, in actionibus solum et operibus positus inferioribus, maledictionibus impugnatur. Ubi tamen profecerit, et interiorem hominem ad videndum Deum, revelato mentis oculo exacuere et provocare jam coeperit, tunc non solum maledicvehementioribus maledictorum jaculis impugnabitur. Sed tunc quidem os Balaam maledictione et amaret dolor, sed et in insidiis cum divitibus . Exspectabat enim mercedes a divite rege, et in solus, ex inimicis operatur salutem. Injecit verbum in os ejus, quamvis nondum cor ejus capere posset verbum Dei. Adhuc enim erat in corde ejus merces cupiditatis, propter quod etiam post verbum Domini, quod habuit in ore ejus, dicebat ad Balac: Veni et do tibi consilium. Et docebat eum quomodo mitteret scandalum in conspectu filiorum Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
sit: & lex p̃cipiat quia si tacuerit accipiat pec¬
catum eiꝰ. sciendum ẽ qͦd si quis ea quȩ uidet in
delicto ꝓximi sui uel non iundicat scdm regulã
suꝑius datã. uel in testimoniũ uocatꝰ non que
uera sunt dixerit. peccatũ qͦd cõmisit ille qũe
celat ipse suscipiet. & pena cõmissi reuoluet᷑

Expanded text:
sit, et lex praecipiat, quia si tacuerit, accipiet peccatum ejus: sciendum est quod si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat secundum regulam superius dictam, vel in testimonium vocatus, non quae vera sunt, dixerit, peccatum quod commisit ille, quem celat, ipse suscipiet; et poena commissi revolvetur
Abbreviated transcription (Latin):
prior dixeris. & sacrificium penitentie obtu¬
ferenda. & tradideris carnẽ tuã in interitum.
ut sp̃s saluus fiat in die dñi. dicetur & tibi. qr
recepisti tu in uita tua mala tua. nunc uͦ hic re¬

Expanded text:
prior dixeris, et sacrificium poenitentiae obtuprior dixeris, et sacrificium poenitentiae obtuet tradideris carnem tuam in interitum, ut spiritus salvus fiat in diem Domini , dicetur et tibi, quia recepisti in vita tua mala tua, nunc vero re
Abbreviated transcription (Latin):
Si peccauerit inquit unũ aliquid de istis. ꝓnunti&
peccatum qͦd peccauit. Est aliquid in hoc mira¬
bile secretum. quod iub& ꝓnuntiare peccatum.
Et enim om̃i genere ꝓuuntianda sunt: & in pub¬
licum ꝓferenda cuncta quȩ gerimus. Si quid in
occulto gerimus. si quid in sermone solo. uł etiã
intra cogitationũ secreta cõmisimus. cuncta
necesse est publicari. cuncta ꝓferri. ꝓferriaũ
ab illo qui et aceusator peccati est et incentor.
Ipse enĩ nunc nos ut peccemus instigat. ipse enĩ
cũ peccauerimꝰ accusat. Si gͦ in hac uita p̃¬
ueniamꝰ eum. et ipsi nr̃i accusatores simus.
nequitiã diaboli inimici ur̃i & accusatoris ef¬
fugimus. Sic enĩ et alibi ꝓpħa dicit. Dic tu
inquit iniquitates tuas prior. ut uistificeris. Nonne
euident̃ mẏsterium de quo tractamꝰ ostendit.
cum dieit dic tu prior. ut ostendat tͥ quia p̃ne¬
nire illũ debeas qui paratꝰ est ad aceusandum:
Tu gͦ inquit die pͥor. ne te ille p̃ueniat. quia si

Expanded text:
Si peccaverit, inquit, unum aliquid de istis, pronuntiet peccatum suum quod peccavit. Est aliquid in hoc mirabile secretum, quod jubet pronuntiare peccatum; etenim omni genere pronuntianda sunt, et in publicum proferenda cuncta quae gerimus, si quid in occulto gerimus, si quid in sermone solo, vel etiam intra cogitationum secreta commisimus, cuncta necesse est publicari: proferri autem ab illo, qui et accusator peccati est et incentor. Ipse enim et nos ut peccemus instigat; ipse etiam cum peccaverimus accusat. Si ergo in hac vita praeveniamus eum, et ipsi nostri accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri et accusatoris effugimus: sic enim et alibi propheta dicit: Dic tu, inquit, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Nonne evidenter mysterium quod tractamus ostendit, cum dicit: Dic tu prior? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad accusandum. Tu ergo, inquit, dic prior; ne te ille praeveniat. Quia si
Abbreviated transcription (Latin):
numerus. frequent̃ imio pene semꝑ ꝓ quinque
hoc mͦ istos quinq seĩs posse restitui. ut si force
addamus qui sunt interioris hominis sensus.
ꝑ quos uł mundi corde effecti dm̃ uidemus.
uel aures habemus ad audienda ea que docet
sumimꝰ. illum de qͦ dicit ꝓpħa gustate et
uidete qm̃ suauis est dñs. uel tactum illũ quẽ
dicit ioħs. quia oculis nr̃is inspeximꝰ. et ma¬
nus nr̃ẽ palpauerunt de ũbo uitȩ. His autẽ
om̃ib unũ suꝑaddimꝰ. ut ad unũ dm̃ hec.

Expanded text:
numerus frequenter, imo pene semper, pro quinque hoc modo istos quinque sanctis posse restitui, ut si forte addamus, qui sunt interioris hominis sensus, per quos vel mundi corde effecti, Deum videmus, vel aures habemus ad audienda ea quae docet sumimus illum, de quo dicit Propheta: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus , vel tactum illum, quem dicit Joannes: Quia oculis nostris perspeximus et manus nostrae palpaverunt de verbo vitae . His autem omnibus unum superaddimus, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
stetit fluxus sangiunis eiꝰ. & repente facta
est munda. quȩ ante ꝑ tantũ tempꝰ uxit
immunda. Et quẽ admodũ cũ tetigisset dñm
&e saluatorem dix̃ ipse. quis me tetigit. ego
bio uirtutem que mulierem sanauerat. et fece¬
rat eam mundam sic intelligendũ ẽ: quia si qͥs
contigerit peccatum. exeat ex ipso peccato
uirtus quedã maligna. quȩ eum qui se ẽtigit
faciat imnmundũ. & hoc ẽ uere contigisse
immundũ. Simili ratione etiã de morticino
hominis uł de morticino pecoris mundi aut

Expanded text:
stetit fluxus sanguinis ejus, et repente facta stetit fluxus sanguinis ejus, et repente facta est munda, quae ante per tantum tempus vixit immunda. Et quemadmodum cum tetigisset Dominum et Salvatorem, dixit ipse: Quis me tetigit? Ego bio virtutem intelligimus quae mulierem sanaverat et fecerat eam mundam; sic intelligendum est, quia si quis contigerit peccatum, exeat ex ipso peccato virtus quaedam maligna, quae eum qui se contigit faciat immundum. Et hoc est vere contigisse immundum. Simili ratione etiam de morticino hominis, vel de morticino pecoris mundi aut
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit mulierem ad concupiscendũ. iã mechatꝰ
est eam in corde suo. Tetigit enĩ cor eiꝰ concupis¬
centiȩ uiciũ. et immunda facta est anima eiꝰ.
Si quis gͦ hoc mͦ contingat aliquã rem. idest uel
ꝑ mulieris concupiscentiam. uel ꝑ pecuniae
cupiditatẽ. ł alio quolibet peccati desiderio.
imundũ tetigit & inqͥnatꝰ est. Oportet gͦ te
si quid tale contigeris scire. quomͦ offeras sacri¬
ficium scđm ea quȩ suꝑiorib memorauimꝰ
ut mundus effici possis. Uis tibi ostendam
quȩ ẽ anima que tetigit immundũ & ĩmun¬
da facta ẽ. & rursum cetigit mundũ et facta ẽ
munda: Illa quȩ ꝓfluuiũ sanguinis passã ẽ:
& erogauit omnẽ substantiã suam in medicos.
nec aliquid ꝓficere potuit. ꝑ immunditiam
peccati in hoc deuoluta est. Cetigerat enĩ pec¬
catum. et id circo flagellum carnis acceperat.
Sed postea quã fide plena tetigit fimbriã ihũ.

Expanded text:
viderit mulierem ad concupiscendum, jam moechatus viderit mulierem ad concupiscendum, jam moechatus est eam in corde suo . Tetigit enim cor ejus concupiscentiae vitium, Si quis ergo hoc modo tangit aliquam rem, id est vel per mulieris concupiscentiam, vel per pecuniae cupiditatem vel alio quolibet peccati desiderio, immundum tetigit, et inquinatus est. Oportet ergo te, si quid tale tetigeris, scire quomodo offeras sacrificium, secundum ea quae in superioribus memoravimus, ut mundus effici possis. Vis tibi ostendam quae est anima quae tetigit immundum, et immunda facta est, et rursum tetigit mundum, et facta est munda? Illa quae profluvium sanguinis passa est, et erogavit omnem substantiam suam in medicos, nec aliquid proficere potuit, per immunditiam peccati in hoc devoluta est. Tetigerat enim peccatum, et idcirco flagellum carnis acceperat; sed posteaquam fide plena tetigit fimbriam Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq tetigerit omnẽ rem immundã aut morti¬
cinum ium̃tor immundoꝵ & latuerit eum &
inquinatꝰ est : aut si cetigerit ab immunditia
hominis ab omĩ ummundicia ex qua inquinet᷑
& ceta. Hec quidem apud iudeos indecenter
satis et inutilit̃ obseruant᷑. Ut quid enĩ in¬
mundus habeat᷑. qui contigerit ũbicausa ani¬
mal mortuũ. aut corpus hominis defuncti:
Quid si ꝓpħȩ corpus sit: Quid si patriarchȩ.
uel etiam ipsius abrahȩ corpus Quid si et ossa
contigerit unmundus erit: Quid si helisei ossa
contingat quȩ mortuũ suscitant. immunduserit
ille qui contingit. & ĩmundum faciunt ossa ꝓ¬
phete. etiã ipsũ illum quẽ amortius suscitant:
Uide quã unconueniens sit udaica intelligentia.
Sed nos uideamꝰ primo quid sit tangere. & qui sit
tactꝰ qui faciat immundũ. quiue sit tactus qui¬
mulierẽ ñ tangere. Hie tactꝰ immundꝰ est. Hoc
ẽ enĩ illud. qͦd dñs in euangłio dixit. Si quis

Expanded text:
aecunque tetigerit omnem rem immundam, aut morticinum jumentorum immundorum, et latuerit eum, et inquinatus est; aut si tetigerit ab immunditia hominis ab omni immunditia ex qua inquinetur , etc. Haec quidem apud Judaeos indecenter satis et inutiliter observantur. Ut quid enim immundus habeatur qui contigerit, verbi causa, animal mortuum, aut corpus hominis defuncti? Quid si prophetae corpus sit? Quid si patriarchae, vel etiam ipsius Abrahae corpus? Quid si et ossa contigerit Samuelis, immundus erit? Quid si Elisei ossa contingat quae mortuum suscitant? immundus erit ille qui contingit, et immundum faciunt ossa prophetae etiam illum ipsum quem a mortuis suscitant? Vide quam inconveniens sit Judaica intelligentia. Sed nos videamus primo quid sit tangere, et quid sit tactus qui faciat immundum. Apostolus dimulierem non tangere . Hic tactus immundus est; hoc est enim illud quod Dominus in Evangelio dixit: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. sine dubio qui inique aut egit aliquid aut
uirauit. Hoc etiã scd̃m historiã nos edificat
& docet. ne uinquã in peccatis alterius pollua¬
mus conscientias nrãs. ne consensũ male agen¬
tibus p̃beamus. Consensũ autẽ dico. ñ solum
pariter agendo. sed etiã que illicite gesta sunt
reticendo. Uis autẽ scire quia consentiant hec
etiã euangłicis p̃ceptis : Ipse dñs dicit. Si ui¬
deris frem̃ tuũ peccare. argue eum int̾ te et
ipsum solũ. Si te audierit: lucratus es frẽm
tuũ. Quod si ñ te audierit: adhibe tecum alios
duos uł tres. Eͦd si nec ipsos audierit. dic eccłẽ.

Expanded text:
ejus sine dubio, qui inique aut egit aliquid, aut juravit. Hoc etiam secundum historiam nos aedificat, et docet, ne unquam in peccatis alterius polluamus conscientias nostras, nec consensum male agentibus praebeamus. Consensum autem dico, non solum pariter agendo, sed etiam quae illicite gesta sunt reticendo. Vis autem scire quia consentiant haec etiam evangelicis praeceptis? Ipse Dominus dicit: Si videris fratrem tuum peccare, argue eum inter te et ipsum solum; si te audierit, lucratus eris fratrem tuum; quod si te non audierit, adhibe tecum alios duos vel tres. Quod si nec ipsos audierit, dic Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħarum. in qua est ipse angularis
incidere in peccatũ. audi apłm paulum
tectꝰ fundam̃tũ inqͥt posui. alius suꝑ¬
edificat. Unusquisq aũ uideat. qͦmͦ super¬
edific&. fundam̃tũ enĩ aliud nemo potẽ
ponere. p̃ter id qͦd positũ ẽ. qͦd ẽ xp̃c iħe.
Si qͥs aut̃ suꝑ fundam̃tũ hoc ȩdificat au¬
rum. argentũ. lapides p̃ciosos. ligna. fe¬
nũ. stipulã. Uides gͦ quia potest supͣ funda¬
mentũ xꝑi edificari ligna. fenũ. stipula. hoc est
oꝑa peccati. Qui edificat. sine dubio uendit
domum suã emptori pessimo diabolo. A quo
unꝰ quisq peccantiũ peccati p̃ciũ consequit᷑.
satisfactionẽ desiderui sui. Hoc si forte incur¬
rerit aliquis qͦd absit. cito redimat. cito re¬
par& dũ tempꝰ est reparandi. dum peniten¬
tiae locus est: dep̃cantes in cõmune. ne
ȩt̃ne domus habitatione fraudem᷑. s digni
habeamur recipi in et̃na tabnacula. ꝑ¬

Expanded text:
arum, in qua est ipse angularis incidere in peccatum, audi apostolum Patectus fundamentum, inquit, posui, alius superaedificat; unusquisque autem videat quomodo superaedificet: fundamentum enim aliud nemo potest ponere pSi quis autem supra fundamentum hoc aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos, lignum, fenum, stipulam . Vides ergo quia potest supra fundamentum Christi aedificari ligna, fenum, stipulam, hoc est opera peccati, quae qui aedificat, sine dubio vendidit domum suam emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in aeterna tabernacula.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiã. sac̃dotis mens dõ consecrata dr̃
& leuita appellat᷑ is qui indesiunent᷑ assistĩt dõ.
& uoluntati eits ministrat. Perfectio gͦ intel¬
lectu et oꝑe. in fide et actib sac̃dos et leuita
accipiendus est. Huic itaq ꝑfecte menti si
acciderit aliquando domũ quã habet ñ mani¬
factã et̃nã in celis uendere. & in manꝰ alte¬
rius dare. sicut contigit aliqudo magno pa¬
triarche dauid. cum de tecto suo uriȩ cethei
aspexit uxorem. statĩ eã redunit. statim re¬
parat. statĩ enĩ dic̃. peccaui. lmmo uͦ ad huc
aliquid sublunius in hoc sensu debemꝰ inspicere.
qͦmͦ domꝰ sac̃dotum et leuitarũ idẽ ꝑfecta¬
rum mentiũ semꝑ delicta redimant᷑. semꝑq

Expanded text:
intelligentiam. Sacerdos mens Deo consecrata dicitur; intelligentiam. Sacerdos mens Deo consecrata dicitur; et levita appellatur is qui indesinenter assistit Deo, et voluntati ejus ministrat. Perfectio ergo in intellectu, et opere in fide et actibus sacerdos et Levites accipiendus est, huic itaque perfectae menti si acciderit aliquando domum quam habet non manufactam aeternam in coelis vendere, et manus alterius dare, sicut contigit aliquando magno patriarchae David cum de tecto suo Uriae Ethei aspexit uxorem, statim eam redimit, statim reparatur, statim enim dicit: Peccavi; imo vero aliquid adhuc sublimius in hoc sensu debemus inspicere. Quomodo domus sacerdotum et levitarum, id est, perfectarum mentium semper delicta redimantur, semper
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit que ñ ui crimine mortali. non in
blasphemia fidei. que muro eccłastici et apo¬
stolici dognatis cincta est : s uł in sermonis
uł in morũ uicio consistat. hoc est uendidisse
domum. que in agro est uł in uico. eui murꝰ
non est. Hec gͦ uenditio & huiꝰ cemodi culpa
semꝑ reparari potest. nec aliquando tͥ intdi¬
citur de cõmissi huiuscemodi penitudinem
gerere. ln grauiorib enun eriminib. semel
frequent̾ incurrimus. semꝑ penitentiã recipi¬
unt. & sine in t̃missione redimuntur:
Quod si sac̃dotalis fuerit inquit ista domꝰ.
aut leuitica. ubicũq fuerit siue in ciuicate
siue in agro. seꝑhabet redemptionem. In
hoc loco sacerdotalem sensũ. & leuiticã intelligen¬
tiã quero. Non enĩ inferior eẽ deb& auditor
hoꝵ si fieri potest. illo ipso qui hec scripsit et
sanxit. Quid est gͦ quod sacerdos & leuita domꝰ
sue semꝑ habent redemptionem. & ubicumq
fuerit habent redemptionem: Scdm spũalem

Expanded text:
venerit quae non in crimine mortali, non in venerit quae non in crimine mortali, non in blasphemia fidei, quae muro ecclesiastici et apostolici dogmatis cincta est, sed vel in sermonis vel in morum vitio consistat, hoc est vendidisse domum quae in agro est, vel in vico cui murus non est; haec ergo venditio, et hujusmodi culpa, semper reparari potest, nec aliquando tibi interdicitur de commissis hujusmodi poenitudinem gerere, in grafrequenter incurrimus, semper poenitentiam recipiunt, et sine intermissione redimuntur. Quod si sacerdotalis fuerit, inquit, ista domus vel levitica ubicunque fuerit, sive in civitate sive in agro semper habet redemptorem. In hoc loco sacerdotalem sensum et leviticam intelligentiam quaero; non enim inferior esse debet auditor horum si fieri potest, illo ipso qui haec scripsit et sanxit. Quid est ergo quod sacerdos et levita, domus suae semper habent redemptionem? et ubicunque fuerit habet redemptionem, spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
gatum. &e manib idest labore boni operis
inuentum. Annus autẽ iste intelligi potest
quẽ uenit uocare dñs annũ acceptũ. quo dunit¬
tat confractos in remissionem. & salutem delicta
quȩ in celo eẽ dr̃. in ciuitate nurata intelligͥ¬
tur. Murus est enim huiꝰ cemodi domib. ipsũ
celi firmamentũ. Sed talem domum rari quiq
habere possunt. illi fortassis qui suꝑ t̾ram am¬
bulantes. conũsationem habent in celis. Et
de quib dicit apłs. dĩ edificatio estis. Ceteri
autẽ in uicis habent domos. quib non est
murus. Est aut̃ eis adiacens ager fecundus.
illis fortassis qui sibi habitaculũ p̃parant in
t̾ra uiuentium. & in illa t̾ra quã mansuetis
dñs ꝓmictit dicens. Beati mites. qm̃ ipsi
hereditate possidebunt t̃ram. Istas gͦ domos
si forte aliquis sic̃ supͣ exposuimꝰ lapsus accide¬
rit . semꝑ est recuperandi facultas. ut ũbi
grã dicamꝰ. si nos aliqua culpa mortalis in¬

Expanded text:
gatum, et manibus, id est, labore boni operis gatum, et manibus, id est, labore boni operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta quae in coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi fortassis qui super terram ambulantes, conversationem habent in coelis; et de quibus dicit Apostolus, Dei aedificatio estis . Caeteri autem in vicis habent domos, quibus non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra quam mansuetis Dominus promittit dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditatem possidebunt terram . Istas ergo domos, si forte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis in
Abbreviated transcription (Latin):
tauerit domũ. Nec de aliquo alio seriptũ est
qr edificauerit domũ. qui ñ habuerit timo¬
rem dĩ. Quȩ est gͦ ista domꝰ. & quale edifi¬
ciũ est : Paulus apłs exponit aꝑtius cum
dicit. Domũ habemꝰ non manil factaui.¬
etnã in cęlis. Hec gͦ est domꝰ. quã ȩdificare.
nemo potest nͥ timeat dm̃. Hec est domꝰ. quam exstru¬
ere ł habitare nemo potest. nͥ in simplicitate m̃¬
tis ⁊ puritate cordis. S qm̃ accidere solet. ut
etiam qui bene edificauerit & domum sibi cȩlestẽ
bene agendo et bene uiuendo ac recte creden¬
do construxerit. incurrat alicuiꝰ peccati debi¬
tum. & hauc a cruentissimo feneratore uenun¬
dare cogat᷑. ac labores suos transfundere in aliũ.
pietas et clementia legis lacoris occurrit. ut intͣ
certũ tempus redimi possit. si camen inuenerit
inquit manꝰ tua p̃cium quod restituas. Quale
p̃cium: Penitentiȩ sine dubio lacrimis congre¬

Expanded text:
taverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, taverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Paulus apostolus exponit apertius cum dicit: Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen invenerit, inquit, manus tua pretium quod restituas. Quale pretium? Poenitentiae sine dubio lacrymis congre
Abbreviated transcription (Latin):
hec referamꝰ ad nos. quib lex xꝑi si eam sequa¬
mur. nec in t̾ra possessiones. nec in urbibus
domos habere ꝑmittit. Et quid dico domos:
Nec plures tunicas. nec multã concedit posside¬
re pecuniã. Habentes enĩ inquit uictũ et
uestitũ. his contenti sius. Quomͦ gͦ nos da¬
tas de domib siue intra ciuitatem muratam
positis. siue in uicis quib muri ñ sunt. obserua¬
bimus leges : lnuenimus in aliis scripturȩ locis.
quod serio diuinus maiore quodã sacramento
nominet domũ. ut cum dicit de iacob & qͦsi
ꝓlaude illius ponit. erat enim inqͥt iacob
homo simplex. habitans domũ. & iterum in¬
uenio de obstetricib hebreoꝵ scriptum: & qr
inquit timebant dm̃ obstetrices: fecerunt sibi
domos. Uideamꝰ gͦ qͦd obstetricib quidem
faciendarũ domoꝵ causa fuerit tunor dĩ.
iacob uͦ simplicitas & innocentia causam de¬
derit ut habitar&& domũ. Deniq et esau
quia malus fuit. ñ ẽ scriptũ de eo quia habi¬

Expanded text:
ec referamus ad nos, quibus lex Christi si eam sequamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquit, victum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? Invenimus in aliis Scripturae locis, quod sermo divinus majore quodam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob homo simplex habitans domum . Et iterum invenio de obstetricibus Hebraeorum scriptum: Et quia, inquit, timebant Deum obstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domorum causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus fuit, non est scriptum de eo quia habi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mͦ domꝰ eoꝵ semꝑ redimit᷑. quia semꝑ
ꝓ culpis eoꝵ purgatio & satisfactio a docto¬
rib adhibet᷑. ostendentib ex diuinis scriptu¬
ris formas fuisse hȩc & imagines rerũ futura¬
rũ. non quib arguerent᷑ delicta scõꝵ. sed
pios in partem scõꝵ soci eatemq con¬
scisci. Numquã gͦ sac̃ dotalis possessio a sacer¬
dote separatur. Etiã si ad tempus fuerit.
ablata. etiã si fuerit distracta. semꝑ redima
semꝑ reparatur. Uelut si diceroꝵ. Caritas
que ꝑfecta est. omia patit᷑. omĩa sperat.

Expanded text:
 domus eorum redimitur, quia semper pro culpis eorum purgatio et satisfactio a doctoribus adhibetur ostendentibus ex divinis Scripturis, formas fuisse haec et imagines rerum futurarum; non quibus arguerentur delicta sanctorum, sed pios in partem sanctorum, societatemque conscisci. Nunquam ergo sacerdotalis possessio a sacerdote separatur, etiam si ad tempus fuerit ablata, etiam si fuerit distracta; semper redimitur, semper reparatur; velut si diceret: Charitas quae perfecta est omnia patitur, omnia sperat,
Abbreviated transcription (Latin):
bus celebrat᷑ . Ait quippe sermo diuinus.
Cũ habueritis diẽ festum. azima suꝑ amaritu¬
dines manducabitis. Simul aut̃ disserendã
puto. quid sibi uelit hec iussio: qr precipit
agentem pascha dĩ azuna eũ amaritudinib
manducare. Et de azimis quidem meam
int̃p̃tationem apłs paulus exposuit. de ama¬
ritudine uͦ qđ sequitur necesse ut aliquid apo¬
stolicȩ disputationi simile reꝑiatur. De
ritudinib necesse ẽ ut talis ratio reddatur.
quȩ doceat sic eas celebrandas. qͦmͦ a ⁊ ina
comedant᷑. Habeto sinceritatẽ ⁊ ueritatem.
& a maritudines sequent᷑ : et manducabis
azia cũ sinceritate ⁊ ueritate. Paulus qr¬
istiꝰ modi azima comedebat. sequebat᷑ eum
amaritudo dicentẽ: inimicꝰ factꝰ sum uera
dicens. Manducabat amaritudines in dolo¬
re ⁊ labore. ĩ uigilus frequent̃. in fame ⁊ siti.
extra cȩt̃a quib ꝓ totius mundi salute con¬
tendebat. & que eũ faciebant p̃sidem ue¬

Expanded text:
ibus celebratur? Ait quippe sermo divinus: ibus celebratur? Ait quippe sermo divinus: Cum habueritis diem festum, azyma super amaritudinem manducabitis . Simul autem considerandum puto quid velit haec jussio, quae praecepit agentem pascha Dei azyma cum amaritudinibus manducare. Et de azymis quid est mea interpretatio, Apostolus Paulus exposuit. De amaritudine vero quod sequitur, necesse est ut aliquid Apostolicae disputationi simile reddatur. De ritudinibus necesse est ut talis ratio reddatur, quae doceat sic eas celebrandas, quomodo azyma comedantur. Habeto sinceritatem et veritatem, et amaritudines te sequentur, et manducabis azyma cum sinceritate et veritate. Quia Paulus istius modi azyma comedebat, sequebatur eum amaritudo dicentem: Inimicus vobis factus sum vera dicens . Manducabat amaritudines in dolore, in labore, in vigiliis frequenter, in fame et siti , extra caetera quae pro totius mundi salute pandebat, et quae eum faciebant praesidem ve
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ꝓpħas tuos occidert̃. alcaria tua suffo¬
derunt. & ego relictꝰ sum solus: & quert̃
animã meã acciꝑe illã. Si aut̃ uoluerimꝰ¬
& saeratius aliquid acciꝑe in eo quod dr̃.
solus sedebam. forsitan inueniemus dignã
int̃p̃tationẽ spũ scõ. Quando uitã multi¬
tudinis unitamur. nec ẽ conũsatio nrã a
popło melior. nec c̃tenta uidice dõ ab omĩ
malitia separata. ñ possumꝰ dicere soluᷤ se¬
debam. sedemꝰ quippe cũ plurimis. A ndo
aut̃ uita nr̃a fuerit istiꝰmodi. ut nullꝰ nob̃
sensu. sermone. gestis coȩquet᷑. tẽ possumus
dicere. solus sedebã. Lic& et ei qui non ẽ prbr
decoratꝰ eccłae dignitate. bene uiuenti dicere.
solus sedebã. Quia amaritudine plenus eram
Si arta et angusta uia ẽ quȩ ducit ad uitam
expedit tͥ ab onũ dulcedine recedenti. ut
amaritudine in p̃senti scło cõplearis. An ig.¬
noras qm̃ sollemnitas dĩ unctis amaritudim¬

Expanded text:
Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoDomine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam accipere illam . Si autem voluerimus sacratius aliquid accipere in eo quod dicitur: Solus sedebam, forsitan inveniemus dignam interpretationem Spiritu sancto. Quando vitam multitudinis imitamur, nec conversatio nostra a populo melior, nec, contempto judice Deo, ab hominum malitiis separatur, non possumus dicere: Solus sedebam; sedemus quippe cum plurimis. Quando autem vita nostra fuerit istiusmodi, ut nullus nobis sensu, sermone, gestis coaequetur; tunc possumus dicere: Solus sedebam. Licet ei qui non est presdecoratus Ecclesiae dignitate, bene 854 viventi dicere: Solus sedebam, quia amaritudine plenus sum . Si arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, expedit tibi ab omni dulcedine recedenti, ut amaritudine in praesenti saeculo complearis. An ignoras quoniam solemnitas Dei adjunctis amaritudin
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis. & uacauerit lusib mundi istius.
qͥ ueniunt a prauitate : fit c̃siliũ ludentiũ.
ed tinebã a facie manꝰ tue. Cũ duo mihi
eent ꝓposita. sedere ĩ c̃silio ludentiũ. &
offendere maiestatẽ. aut certe surgere de
eo & ea facere quȩ tͥ placita erant. magis
elegi surgere de congregatione ludentium.
& amicus tuus ẽẽ. quã contraria faciens.
int̾ eos qͥ tui hostes sunt cõputari. Non
sedi in c̃cilio ludentiũ: s timebã a facie manꝰ
tuȩ. Et saluator nr̃ ñ sedit in concilio lu¬
dentiũ. s surrexisse se docens ait. Dimit te¬
tur uob̃ domus urã deserta. Reliquit enun
sermo diuinꝰ c̃ciliũ iudeoꝵ: & aliud sibi
conciliũ e gentib congregauit. Solus
sedebam. & ipse tautũ sine expositione ser¬
mo ȩdificat audientes. Qͦndo ẽ multitudo
peccantiũ. nec sustinet secũ iustũ ⁊ pium u
& imitari ꝓpħam loquentẽ. solus sedebam.
imitari helẏam miserabilit̾ conquerentem.

Expanded text:
ligionis, et vacaverit lusibus mundi istius, ligionis, et vacaverit lusibus mundi istius, qui veniunt a pravitate, fit concilium ludentium. sed timebam a facie manus tuae. Cum duo mihi essent proposita, sedere in concilio ludentium, et offendere majestatem tuam, aut certe surgere de eo, et ea facere quae tibi placita erant, magis elegi surgere de congregatione ludentium, ut amicus tuus essem, quam contraria faciens, inter eos, qui hostes sunt, computari. Non sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Et Salvator noster non sedit in concilio ludentium, sed surrexisse se docens ait: Dimittetur vobis domus vestra deserta . Reliquit enim sermo divinus concilium Judaeorum, et aliud sibi concilium ex gentibus congregavit. Solus sedebam. Et ipse tantum sine expositione sermo aedificat audientes, quando est multitudo peccantium, nec sustinet secum justum pie  Al.et imitari prophetam loquentem: solus sedebam: imitari Eliam miserabiliter conquerentem: