comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terea declinaret ab eo. cum omnes
incircuitu eius montes siue de an¬
gelis siue dehominib uisitationis
sue grã dignaretur: et pauens tre¬
mensq aio ad me ipsum. Si sic ac¬
tum est cum angelo quid erit ter¬
ra deme et cinere: Ille incelo intu¬
inuit: ego insterꝰ quilimo. Quis ñ
tolerabiliorem in diuite subiam.
quam inpaupere ducait: Ue michi.
Si tam dure impotente illo adn¬
maduersum est. proeo quod elena¬
tum est cor illius. nec ei ꝓfuit qd̃
cognata potentib suꝑbia ẽẽ cog¬
noscitur. quid de me exigendum
et misero et suꝑbo: Deniq iam¬
de luo penas: iam acerbissime ua¬
pulo. Non sine causa sane ab heri
et nudius tercius inuasit melan¬
guos iste animi et mentis hebi¬
tudo: insolita quedam mertia
sp̃o. Currebam bene: s ecce lapis
offensioriis inuia: impegi et cor¬
rui. suꝑbia inuenta est in me: ⁊
dominus declinauit unrra a seruo
suo. hinc ista sterilitas anime mee:
or. Quo modo ita exaruit cor meũ

Expanded text:
terea declinaret ab eo, cum omnes terea declinaret ab eo, cum omnes in circuitu ejus montes, sive de Angelis, sive de hominibus, visitationis suae gratia dignaretur; et pavens tremensque aio ad memetipsum: Si sic actum est cum angelo, quid de me fiet terra et cinere? Ille in coelo intumuit, ego in sterquilinio. Quis non tolerabiliorem in divite superbiam, quam in paupere ducat? Vae mihi! si tam dure in potente illo animadversum est pro eo quod elevatum est cor illius, nec ei profuit quod cognata potentibus superbia esse cognoscitur; quid de me exigendum et misero, et superbo? Denique jam luo poenas, jam acerbissime vapulo. Non sine causa sane ab heri et nudiustertius invasit me languor iste animi, et mentis hebetudo, insolita quaedam inertia spiritus. Currebam bene: sed ecce lapis offensionis in via; impegi, et corrui. Superbia inventa est in me, et Dominus declinavit in ira a servo suo. Hinc ista sterilitas animae meae, or. Quomodo ita exaruit cor meum,
Abbreviated transcription (Latin):
et humili a respicit: et alta alon¬
ge cognoscit. Hec inqͣmͣ attendamꝰ
quo cautisi mus sponsi nos saluti¬
feris saltib preparare: ne ueluti
amontib gelboe forte transeat
et a nobis. si inlignos sua uisita¬
tione conspexerit. Quid suꝑbis t̾¬
ra et cinis: Et de angelis trãsilit
dominus: execrans eorum super¬
biam. Ergo repudiatio angeloꝵ
fiat emendatio hominum : scrip¬
ta est enim ad ipõrum correptio¬
nem. Gcoꝑetur michi in bonum.
etiam diaboli malum: et lauem
manus meas insanguine pecc̃oris
Qualiter inquis: Audi. superbo
certe diabolo horrenda et formi¬
dola maledictio intorquetur: pro¬
pheta dauid inspũ dicente de illo
subtypo gelboe ut supra memora¬
tum est. Montes inquit qui incrceu¬
ttu eius sunt iusitet dominus: agel¬
boe autem transeait. Sane ego hoc legẽ
referensq oculos in me. et intuens di¬
ligenter inuenio me peste ipsa infec¬
tum quam inangelo dominus in
tantum exhorruit. quatinus prop¬

Expanded text:
et humilia respicit, et alta a lonet humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Haec, inquam, attendamus, quo cauti simus Sponsi nos salutiferis saltibus praeparare, ne veluti a montibus Gelboe forte transeat et a nobis, si indignos nos sua visitatione conspexerit. Quid superbis, terra et cinis? Et de Angelis transilit Dominus, exsecrans eorum superbiam. Ergo repudiatio Angelorum fiat emendatio hominum: scripta est enim ad ipsorum correptionem. Cooperetur mihi in bonum etiam diaboli malum, et lavem manus meas in sanguine peccatoris. Qualiter, inquis? Audi. Superbo certe diabolo horrenda et formidolosa maledictio intorquetur, propheta David in spiritu dicente de illo sub typo Gelboe, ut supra memoratum est: Montes, inquit, qui in circuitu ejus sunt, visitet Dominus, a Gelboe autem transeat. 8. Sane ego hoc legens, referensque oculos in me, et intuens diligenter, invenio me peste ipsa infectum, quam in angelo Dominus in tantum exhorruit, quatenus prop
Abbreviated transcription (Latin):
tificat ciuitatem dei: saue ꝑhen¬
niter et affluenter. In nr̃os autẽ
montes qui interra sunt urinã
interdum fcã quasi inundatione
saltus dare aliquos non despiciat.
quib sufficienter irrigati. nobis
quoc qui ualles sumus. stillareul
raras guttulas poss̾ut: no omuino
aridi et steriles remaneamus. Mi¬
seria et egestas. et omnino fames
ualida inregione illa. que nullis un¬
quam istiusmodi uel saltib uel in¬
stillationib humestatur: preter flu¬
ente et transiliente illam fonte sa
suam insipientiam. Ecce uenit is
saliens in montib: transiliens colles.
Ad hoc salit ut transiliat. qui non
uult ad omnes ꝑtingere: neq enim
in omnib beneplacitum est deo.
fr̃s si iuxta sapientiam pauliscͥp¬
ta sunt ista ad correptionem no¬
stram obs eruemus sponsi discretos
et circumspectos saltus: quem¬
admodum uidelicet tam apudan¬
gelos quam apudnos. et inhu¬
miles saliat et superbos transili¬
at. Si quidem excelsus dominus

Expanded text:
tificat civitatem Dei, sane perentificat civitatem Dei, sane perenniter et affluenter. In nostros autem montes qui in terra sunt, utinam interdum facta quasi inundatione saltus dare aliquos non despiciat, quibus 1453 sufficienter irrigati, nobis quoque, qui valles sumus, stillare vel raras guttulas possint, ne omnino aridi et steriles remaneamus! Miseria, et egestas, et omnino fames valida in regione illa, quae nullis unquam istiusmodi vel saltibus, vel instillationibus humectatur, praeterfluente et transiliente illam fonte sapsuam insipientiam . 7. Ecce venit is saliens in montibus, transiliens colles. Ad hoc salit ut transiliat, qui non vult ad omnes pertingere; neque enim in omnibus beneplacitum est Deo. Fratres, si, juxta sapientiam Pauli, scripta sunt, ista ad correptionem nostram , observemus Sponsi discretos et circumspectos saltus, quemadmodum videlicet tam apud Angelos quam apud nos, et in humiles saliat, et superbos transiliat: siquidem excelsus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cultos uirtutib bonorum operum
fructib refertos: de rore celi tanqrͣa
de saltu sponsi cotidianam capian-¬
tes benedictionem. Cum quanto pu¬
tamus dolore et rancore aspiciat il¬
le cupiclissimus glorie. istos incir¬
cuitu suo tam głiosos montes. cum
se et suos & regione incultos.tene¬
brosos. bonis omnib infecundos des¬
piciat. tta ut se sentiat ẽẽ ob probri¬
um hominum et angelorum. qui
omnib exprobrabat. secundum il¬
lud inpsalmis. draco iste quem for¬
masti ad illudenclum ei: Atq hoc
quia obiporum suꝑbiam trasilit e¬
os sponsus. saliens inmontes qui
ineireuitu eius surct. tanquam fõs
ascendẽt demeclio paralisi irrigãs
uniuersa. et implens omne animal
benedictione. Beati quitorrente
uoluptatis huius potari interdũ
uel raro promerentur. inquib et¬
si non continue fluit. saltim per
horas salit a qua sapientie. et fons
uite. ut fiat inip̃is quoq fons a q̃
salientis inuitam eternam. Et cui¬
dem huius fiuminis impetus le¬

Expanded text:
cultos virtutibus, bonorum operum fructibus refertos, de rore coeli tanquam de saltu sponsi quotidianam capientes benedictionem! Cum quanto putamus dolore et rancore aspiciat ille cupidissimus gloriae istos in circuitu suo tam gloriosos montes, cum se et suos e regione incultos, tenebrosos, bonis omnibus infecundos despiciat, ita ut se sentiat esse opprobrium hominum et angelorum, qui omnibus exprobrabat, secundum illud in Psalmis: Draco iste quem formasti ad illudendum ei? 6. Atque hoc, quia ob ipsorum superbiam transilit eos Sponsus, saliens in montes qui in circuitu ejus sunt, tanquam fons ascendens de medio paradisi, irrigans universa, et implens omne animal benedictione. Beati qui torrente voluptatis hujus potati interdum vel raro promerentur in quibus etsi non continue fluit, saltem per horas salit aqua sapientiae et fons vitae, ut fiat in ipsis quoque fons aquae salientis in vitam aeternam. Et quidem hujus fluminis impetus lae
Abbreviated transcription (Latin):
n ipse stat post parietem. res¬
piciens perfenestras: prospi¬
ciens ꝑcancellos. Secundum litte¬
ram quidam uidete dicere. quia
his qui cum saltib aduentare ꝓ¬
spiciebatur. appropiasset usc ad
conturbernium sponse. et stans
post parietem euriosius intros¬
piceret perfenestras et rimas:
propiasse quidem nichilominus
intelligitur: s aliter. Ita sane. ꝙͣ¬
ad modum et a celsti sponso agi
oportuit: et a spũ scõ dici. Nil qͥp¬
pe quod uel auctorem de deceat
uel narratorem: uerus et sprri¬
talis intellectus ad mittet. Ergo
appropiauit parieti: tum ad he¬
sit carm. Caro paries est: et ap¬
propiatio sponsi. uerbi incarna¬
tio. porro cancellos et fenestras
ꝑ quas respicere perhibetur. sen¬
sus ut opmor carnis et humanos
dicit affectus: ꝑquos experimen¬
tum cepit omnium humanaꝵ
necessitatum. Deniq languores
nõs nr̃os ipse tulit et dolores
nr̃os ip̃e portauit. Humanis g
affectionib sensibq corporeis.
proforaminib usus est et fe¬

Expanded text:
n ipse stat post parietem, respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Secundum litteram quidem videtur dicere, quia is qui cum saltibus adventare prospiciebatur, appropiasset usque ad contubernium sponsae, et stans post parietem curiosius introspiceret per fenestras et rimas, propiasse quidem nihilominus intelligitur, sed aliter, ita sane quemadmodum et a coelesti sponso agi oportuit, et a Spiritu sancto dici. Nil quippe quod vel auctorem dedeceat, vel narratorem, verus et spiritualis intellectus admittet. Ergo appropiavit parieti, cum adhaesit carni. Caro paries est, et appropiatio Sponsi Verbi incarnatio. Porro cancellos et fenestras per quas respicere perhibetur sensus, ut opinor, carnis et humanos dicit affectus, per quos experimentum cepit omnium humanarum necessitatum. Denique languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Humanis ergo affectionibus sensibusque corporeis pro foraminibus usus est et fe
Abbreviated transcription (Latin):
medius luorum neqmͣ. risum malig¬
uantib daret. fletum fidelib: Et so¬
lus erat risui. qui solus poterat ẽẽ t̾¬
rori: solus honori debuerat. Unde gͥ
adu̾tit pulcritudinem erucifixi: et
quod is sit filius dei. qui cum iniquis
reputatus est: Respondere ad icl
a liquid nim: nec fas nec opus est.
slec enim eiuͣgłiste hoc diligentia
p̾terunt. Sic enim habes. Uidens
autem centurio qui exaduso stabat

Expanded text:
medius duorum nequam, risum maligmedius duorum nequam, risum malignantibus daret, fletum fidelibus? Et solus erat risui, qui solus poterat esse terrori, solus honori debuerat. Unde igitur advertit pulchritudinem Crucifixi, et quod is sit Filius Dei, qui cum iniquis reputatus est? Respondere aliquid ad id nostrum nec fas, nec opus est; nec enim evangelistae hoc diligentia praeteriit. Sic enim habes: Videns autem centurio q
Abbreviated transcription (Latin):
cis nr̃e suꝑ eum clicente ꝓph̾a: et do¬
minus posuit in eo iniquitatem om¬
uium nr̃m Unde debuit fr̃ib ꝑ omnna
similari: sicut ait apls: ut misericors
fieret. ꝓpterea. uox quidem uox ia¬
cob: manus autem manus sunt esa¬
u suum est quod auditur exeo: qd̃
in eo uidetur nr̃m. Quod loquitur sp̃s
et uita: quod apparet. mortale et moi
Aliuid cernitur: et aliud creditur. Ni¬
grum sensus renuntiat: fides cem¬
cliclum et formosum ꝓbat. Niger ẽ
s oculis insipientium᷑. nam fideliũ
mentib formosus ualde. Niger est:
s formosus. Niger reputatione he¬
roclis: formosus confessione latronis:
centurionis fide. Qmͣ formosum auer¬
terat: qui ex clamauit. Uere homo hic
filius dei erat. S in quo adu̾tit inde¬
amus. Si enim attenderet quod ap¬
parebat: quomodo formosus. quo¬
modo filius dei: Quid uͥ deforme et
iugium. oculis spectantium appare¬
bat: cum expansis incruce manib

Expanded text:
cis nostrae super eum, dicente propheta, et Docis nostrae super eum, dicente propheta, et Dominus in eo posuit iniquitatem omnium nostrum : unde debuit fratribus per omnia similari, sicut ait Apostolus, ut misericors fieret . Propterea vox quidem, vox Jacob est; manus autem, manus sunt Esau . Suum est quod auditur ex eo: quod in eo videtur, nostrum. Quod loquitur, spiritus et vita est: quod apparet, mortale et mors. Aliud cernitur, et aliud creditur. Nigrum sensus renuntiat, fides candidum et formosum probat. Niger est, sed oculis insipientium: nam fidelium mentibus formosus valde: niger est, sed formosus: niger reputatione Herodis, formosus confessione latronis, centurionis fide. 4. Quam formosum adverterat qui exclamavit: Vere homo hic Filius Dei erat! Sed in quo advertit, advertendum. Si enim attenderet quod apparebat, quomodo formosus, quomodo Filius Dei? Quid nisi deforme et nigrum oculis spectantium occurrebat, cum expansis in cruce manibus
Abbreviated transcription (Latin):
undus oleo leticie p̾consortib tuis. Un¬
de nunc gͦ ad instar esau pilosus et his¬
pidus: Cuius nam rugosa et tetrał mago
heo. et unde hi pilic mei sunt: nam pilo¬
se manus sumilitudinem exprimunt
pecc̃oris. Meos agnosco hos pilos: et ĩ
pelle mea uideo saluatorem deum meũ.
Non tamen rebecca sic illum induit. s
maria: tanto clignior est qui benedicti¬
onem acciperet: quanto sãctior que pe¬
ꝑit. Et bene inmeo habitu. quia michi
benedictio uendicatur: michi postulatͤ
hereditas. si quidem audierat postulat
a me et dabo tͥ gentes hereclitatem tuã:
et possessionem tuam terminos terre.
Tuam inquit hereclitatem: tuam et pos
sessionem tuam terminos terre. Tuam
inquit hereditatem tuamq possessionẽ
dabo tͥ. Quomodo dabis et si sua est:
Et quomodo suam mones ut postulet:
Aut quomodo sua si necesse habet ut
postulet:Michi ꝓiide postulat: qui
meam ad hoc induit formam. ut sus¬
cipiat causam. Quippe disciplina pa¬

Expanded text:
unctus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Ununctus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Unde ergo nunc ad instar Esau pilosus et hispidus? Cujusnam rugosa et tetra imago haec, et unde hi pili? Mei sunt: nam pilosae manus similitudinem exprimunt peccatoris. Meos agnosco hos pilos; et in pelle mea video Deum Salvatorem meum. 3. Non tamen Rebecca sic illum induit, sed Maria; tanto digniorem qui benedictionem acciperet, quanto sanctior quae peperit. Et bene in meo habitu; quia mihi benedictio vindicatur, mihi postulatur haereditas. Siquidem audierat: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Tuam, inquit, haeresessionem tuam terminos terrae . Tuam, inquit, haereditatem, tuamque possessionem dabo tibi. Quomodo dabis ei, si sua est? Et quomodo suam mones ut postulet? aut quomodo sua, si necesse habet ut postulet? Mihi proinde postulat, qui 1367 meam ad hoc induit formam, ut suscipiat causam. Quippe disciplina pa
Abbreviated transcription (Latin):
minum illuminandis. obscuretur inpaᷤ¬
sione turbetur incruce: palleat in mor¬
te. Ex toto non sit ei species neꝙ decor:
ut sͥ speciosam ac decoratam ac quirat
sponsam eccł̃iam. sine macula. et sine ru¬
ga. Agnosco pellam salomonis: unmo
uem. Habet et salomon ngredinem: s
impelle. fõris iger: incute niger: non in¬
tus. Alioquin: omnis gloria eius filie re¬
gis abintus. Intu cliumnitatis candor: de¬
ꝓsimilitudine absꝙ peccato. Agnosco de in¬
grate formam nature: agnosco tunicas
illas pelliceas ꝓthoplastorum peccantiũ
habitum. Denĩq semetipsum dengrauit
formam serui accipiens: insimilituclinẽ
hominum factus. et habitu inuentus
ut homo. Agnosco subpelle hedi qui pec¬
catum significat un et manum que por¬
catum non fecit. et collum ꝑquod mali
cogitatio nontͣnsiuit:⁊ deoq non est in¬
uentus dolus more eius. Noui quod sis
lenis natura. et mitis et humilis corde.
blandꝰ aspectu. suauis spñ: et quidem

Expanded text:
minum illuminandis obscuretur in pasminum illuminandis obscuretur in passione, turpetur in cruce, palleat in morte: ex toto non sit ei species neque decor, ut sibi speciosam atque decoram acquirat sponsam Ecclesiam sine macula et sine ruga. Agnosco pellem Salomonis, imo tor. Habet et Salomon nigredinem, sed in pelle; foris niger, in cute niger, non intus: alioquin omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Intus divinitatis candor, depro similitudine absque peccato. Agnosco denigratae formam naturae; agnosco tunicas illas pelliceas, protoplastorum peccantium habitum . Denique semetipsum denigravit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Agnosco sub pelle haedi, qui peccatum significat, et manum quae peccatum non fecit, et collum per quod mali cogitatio non transivit; ideoque non est inventus dolus in ore ejus . Novi quod sis lenis natura, mitis et humilis corde, blandus aspectu, suavis spiritu, et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dinem magis referenda putetur: reducẽ¬
iiurus plumarum. Neꝙ id frustra: s
ut his qui intus repositus erat ornatus.
uitidior seruaretur. Hoc exemplo. sponsa
non negat nigredinem. s exeu sat nec
ꝓbo clucit qualemtumq habitum quẽ
caritas formet: iudicium ueritatis non
imꝓbet. Demꝙ quis infirmatur eum qͦ
non imfirmetur: Quis scandaliz atur et
uum. ut morbum maltero passionis le¬
uet uel sanet: ingreseit candoris zelo lu¬
cro pulcritudinis Multos candidos fa¬
cit uinus denigratio. non contingitur
culpa: s cum cura afficitur. Expecdit in¬
quit ut unus moriatur homo ꝓppło: et
non tota gens ꝑeat. Expedit ut iuus
ꝓomnib demgretur. similitudine cariis
peccati: et non tota gens ingredine con¬
dempnetur peccati. splendor et figura
substantie dei obnubiletur informa ser
ui: ꝓuita serui. Candor uite eterne ni¬
grescat incarne: ꝓcarne purganda. spe¬
ciosus forma p̾filus hominum. ꝓfiliis ho¬

Expanded text:
dinem magis referenda putetur, sicdinem magis referenda putetur, siciis pluviarum. Neque id frustra, sed ut is qui intus repositus erat ornatus, nitidior servaretur. Hoc exemplo sponsa non negat nigredinem, sed excusat; nec probro ducit qualemcunque habitum, quem charitas formet, judicium veritatis non improbet. Denique quis infirmatur, cum quo non infirmetur? quis scandalizatur, et vum, ut morbum in altero passionis levet, vel sanet; nigrescit candoris zelo, lucro pulchritudinis. 2. Multos candidos facit unius denigratio, non cum tingitur culpa, sed cum cura afficitur. Expedit, inquit, ut unus moriatur homo pro populo, et non tota gens pereat : expedit ut unus pro omnibus denigretur similitudine carnis peccati, et non tota gens nigredine condemnetur peccati: splendor et figura substantiae Dei obnubiletur in forma servi pro vita servi: candor vitae aeternae nigrescat in carne, pro carne purganda: speciosus forma prae filiis hominum, pro filiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
tates. et sublunitas erigat humilem
nedeficiat maluersis. et sublimãt hu¬
militas reprimat. ne rauanescat in ꝑsꝑiᷤ.
Pulchre omnino ambe res cum ad inui¬
cem contrarie suit : sponse tamen parit
cooꝑantur inbonum: subseruiunt in
salutem. Et hec ꝓeo quod sponsa uide¬
tur sub pellib salomonis inlucere sumi¬
litudinem. Restat tamen aꝑiendus
ille suꝑ eodem capitulo sensus. quem
imprincipio commemoraui. et ꝓmisi
qualiter uidelicet ad solam ingredi¬
nem similitudo referatur: qua quidẽ
non estis ꝓmissione. fraudandi. Cete¬
rum iel clifferendum inaliud sermonis
principium. tum quia hoc iam huiꝰ
flagitat longitudo: tum etiam ut
p̾ueniat ex more oratio. ea que inilau¬
deur et gloriam sunt referenda spõ
enetis credo. cuius et quib salo¬
monis pellib. decorem sponse
sentiam comꝑatum si tamen ad ostẽ¬
sionem commendationemq referatur. de¬
coris data ex bis similitudo. At si adigre¬

Expanded text:
tates et sublimitas erigat humilem, tates et sublimitas erigat humilem, ne deficiat in adversis; et sublimem humilitas reprimat, ne evanescat in prosperis? Pulchre omnino ambae res, cum ad invicem contrariae sint, sponsae tamen pariter cooperantur in bonum, subserviunt in salutem. 15. Et haec pro eo quod sponsa videtur de pellibus Salomonis inducere similitudinem. Restat tamen aperiendus ille super eodem capitulo sensus, quem in principio commemoravi et promisi, qualiter videlicet tota ad solam nigredinem similitudo referatur: qua quidem non estis promissione fraudandi. Caeterum id differendum in aliud sermonis principium; tum quia hoc jam hujus flagitat longitudo; tum etiam ut praeveniat ex more oratio ea, quae in laudem et gloriam sunt referenda sponsenetis, credo, cujus et quibus Salomonis pellibus decorem sponsae sentiam comparatum, si tamen ad ostensionem commendationemque referatur decoris data ex his similitudo. At si ad nigre
Abbreviated transcription (Latin):
nat: siue etiam in illustrib uiris.
quorum et in hac nocte sua sapien¬
tia atꝙ iurtutib. tanqm̃ celum suis
syderib ad ornatur. Unde ꝓpħa. Qui
fumamenti: et qui ad iusticiam eru¬
diunt multos: qͣsi stelle imꝑpetuas
eternitates. O humilitas. o sublimita
Et tab̾naculum cedar. et sanctua¬
rium dei: et tercenum habitaculũ
et celeste palatium. Et domus littea:
et aula regia. Et corpus mortis: et tẽ¬
plum lucis. Et despectio demꝙ suꝑbis:
et sponsa xp̃i. sligra est s formosa filie
ierłm: qm ⁊ si labo et dolor longi exilu
decolorat. species tamen celestis exornat:
exornant pelles salomonis. Si horretis
nigram: miramini et formosam. Si des¬
picitis humilem: sublimem suspicite.
Hoc ipsum qͣm cautum. qm plenum
consilui. plenum cliscretionis et congru¬
entie est: quod insponsa deiectio ista
et ista celsitudo secundum tempus qͥ¬
dem. eo moderamine sͥ pariter comtem¬
perentur. ut inter mundi huius uarie¬

Expanded text:
nat; sive etiam in illustribus viris, nat; sive etiam in illustribus viris, quorum, etiam in hac nocte, sua sapientia atque virtutibus, tanquam coelum suis sideribus, adornatur. Unde propheta: Qui firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . 14. O humilitas! o sublimitas! Et tabernaculum Cedar, et sanctuarium Dei; et terrenum habitaculum, et coeleste palatium; et domus lutea, et aula regia; et corpus mortis, et templum lucis; et despectio denique superbis, et sponsa Christi. Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem: quam etsi labor et dolor longi exsilii decolorat, species tamen coelestis exornat, exornant pelles Salomonis. Si horretis nigram, miremini et formosam; si despicitis humilem, sublimem suspicite. Hoc ipsum quam cautum, quam plenum consilii, plenum discretionis et congruentiae est, quod in sponsa dejectio ista, et ista celsitudo, secundum tempus quidem, eo moderamine sibi pariter contemperantur, ut inter mundi hujus varie
Abbreviated transcription (Latin):
am uerbi salutarem: tonant increpa¬
tionib: choruscant miraculis. Hi enar¬
rant gliam dei. Hi extenti sieut pel¬
les suꝑ omnem t̾ram. legera uite et
discipline. digito quidem dei scriptã
insemetipĩs ostendunt ad dlandam
scientiam salutis plebi eus. Ostendut̃
et engłm pacis: qm̃ salomonis sunt pel¬
les. Agnosce ĩghis iampellib suꝑnarũ
illarum imaginem: que insponsi orna¬
tu non longe suꝑuis describebantur.Ag¬
nosce sumliter et reginam astantem
adextris euis circumamictam similib
ornamentis: non tamen parib. Nam
et si huic etiam in loco ꝑegrinatiorus
sue et indie uirtutis sue insplendori¬
b scõrum. non minima claritatis
atꝙx decoris est portio: clifferenter
tamen illum coronat integritas et
consummatio głie beatorum. Qmͣqm
et sposam dixerim ꝑfectam atꝙ bea¬
tami: s ex parte. Nam ex parte: tab̾¬
naculum cedar. formosa tamen sine
in illa portione suiq iam beata reg¬

Expanded text:
am verbi salutarem, tonant increpaam verbi salutarem, tonant increpationibus, coruscant miraculis. Hi enarrant gloriam Dei, hi extenti sicut pelles super omnem terram, legem vitae et disciplinae digito quidem Dei scriptam in semetipsis ostendunt, ad dandam scientiam salutis plebi ejus: ostendunt et Evangelium pacis, quoniam Salomonis sunt pelles. 13. Agnosce jam in his pellibus supernarum illarum imaginem, quae in sponsi ornatu non longe superius describebantur . Agnosce similiter et reginam astantem a dextris ejus, circumamictam similibus ornamentis, non tamen paribus . Nam etsi huic etiam in loco peregrinationis suae, et in die virtutis suae, in splendoribus sanctorum, non minima claritatis atque decoris est portio; differenter tamen illum coronat integritas et consummatio gloriae beatorum. Quanquam et sponsam dixerim perfectam atque beatam, sed ex parte. Nam ex parte tabernaculum Cedar; formosa tamen, sive in illa portione sui, quae jam beata reg
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo celi latitudo tue anme et alti¬
tudo non dispar: s nec clissimilis pulcͥ¬
tudo: impletur ꝙ tunc demum in ea qd̃
dicitur extendens celum sicut pellem. In
quo iam mire latitudinis. altitudinis. ac
pulcritudinis. celo summus et in men¬
sus atꝙ głiosus. non modo dignanter ha¬
neqͣles inse habeat eccłia celos. cum sit
nichil ominus ipsa insua quidem iuu̾si¬
tate ingens quoddam celum extentum a
mar usꝙ admare. et aflumine usꝙ ad
t̾minos orbis traium: uide etiam conse¬
qnͣter. cui et in hoc ip̃o assimiles eam. si
tamen non tͥ excidet illud. quod paulo
aute memoratum est. huius rei exemplar
de celo udelicet celi. et celis celorum. Ergo
exemplo ilius que sursum est mater nrã
hec qͦ que ad huc ꝑ egrinatur. habet
celos suos homines sp̃itales: uita et
opinione conspicuos. fide puros. spe
firmos latos caritate: comtemplati¬
one suspensos. Et hi pluentes pluui¬

Expanded text:
latitudo coeli, latitudo tuae animae; et altilatitudo coeli, latitudo tuae animae; et altitudo non dispar, sed nec dissimilis pulchritudo; impleturque tunc demum in ea quod dicitur: Extendens coelum sicut pellem : in quo jam mirae latitudinis, altitudinis, ac pulchritudinis coelo summus et immensus atque gloriosus, non modo dignanter ha. Videsne quales in se habeat Ecclesia coelos, cum sit nihilominus ipsa, in sua quidem universitate, ingens quoddam coelum, extentum a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum? Vide etiam consequenter, cui et in hoc ipso assimiles eam, si tamen non tibi excidit illud quod paulo ante memoratum est hujus rei exemplar, de coelo videlicet coeli, et coelis coelorum . Ergo exemplo illius quae sursum est mater nostra, haec quoque quae adhuc peregrinatur, habet coelos suos, homines spirituales, vita et opinione conspicuos, fide puros, spe firmos, latos charitate, contemplatione suspensos. Et hi pluentes pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtimis largo quodam gremis bone uolũ¬
tatis. ad omnem se ipsam curet extendere
ꝓximum. diligendo unumquemq tanꝙͣ
se ipãm numquid iam illi recte clucitur. qͥd
ampliuis facis. quippe que se ipsam tam ã¬
plam facit: Amplum inqͣm gerit caritatis
sinum. que compleditur uniui̾sos: etiam
quib nulla se nouit carnis necessitudine
uiictam. nulla spe ꝑcipiendi commodi
cuiuscumꝙ illectam: nulla ꝑcepti redibi¬
tione obnoxiam. nullo deniq omninoa¬
strictam debito: nͥ illo sane dequo dicit᷑.
Nemini quicquam debeatis: nisi ut inut¬
cem cliligatis. Uerum si aclicias. etiam
us quaꝙ ium facere regno caritatis. ut
usꝙ ad ultimos eius terminos. occupare
illud pius inuasor preualeas. dum ne mi¬
micis quidem uiscera claudenda pietatis
estimet. bene facia his quoꝙ qui te aude¬
runt. ores et ꝓꝑsequentib ac calumpni¬
autib te. nec non et cum his qui oderunt
pacem eẽ pacificus studeas: tunc ꝓrsus

Expanded text:
dat, quatenus largo quodam gremio bonae volundat, quatenus largo quodam gremio bonae voluntatis ad omnem seipsam curet extendere proximum, diligendo unumquemque tanquam seipsam; nunquid jam illi recte dicetur: Quid amplius facis? quippe quae seipsam tam amplam facit. Amplum, inquam, gerit charitatis sinum, quae complectitur universos, etiam quibus nulla se novit carnis necessitudine junctam, nulla spe percipiendi commodi cujusquam illectam, nulla percepti redhibitione obnoxiam, nullo denique omnino astrictam debito, nisi illo sane, de quo dicitur: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis . Verum si adjicias etiam usquequaque vim facere regno charitatis, ut usque ad ultimos ejus terminos occupare illud pius invasor praevaleas, dum ne inimicis quidem claudenda viscera pietatis existimes; benefacias his quoque qui te oderunt, ores et pro persequentibus ac calumniantibus te, nec non et cum his qui oderunt pacem esse pacificus studeas: tunc prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
cdilectio eius: sicut ait apls. Dilatamini
incaritate. Nam ⁊ si anima mimime cum
men confert illi gr̃ã. quod negatum est a
natura. Crescit quidem et extenditur: s
sp̃italiter. Crescit non insubstautia. s murir¬
q amme. estimetur demensura caritatis
qm habet ut uerbi grã. que multum ha¬
bet caritatis magna sit: que paium parua
que u̾o nichil: nichil dicente paulo. Si ca¬
ritatem non habuero: nichil sum. Quod
si qͣntula cumq habere ceperit. ut saltĩ
cliligentes se diligere curet. ac salutare uł
fr̃s suos et cos qui se salutant: iam non¬
nichil quidem illam animani dycerim: que
inratione dati n et accepti. socialem sal¬
tim retraet caritatem. Uerumptanen uix¬
ta sermonem domini. quid amplius facit:
slec amplam ꝓrde nec magnam. s pla¬
ne angustam modicamq sensuerim a¬
minam: qm tam modice caritatis ẽẽ cog¬
nou̾m. It si grandescat et ꝓficiat. ita
ut transiens limitem angusti huius ob¬

Expanded text:
dilectio ejus, sicut dicit Apostolus: Dilatamini dilectio ejus, sicut dicit Apostolus: Dilatamini in charitate . Nam etsi anima minime, cummen confert illi gratia quod negatum est a natura. Crescit quidem et extenditur, sed spiritualiter; crescit non in substantia, sed in virsque animae aestimetur de mensura charitatis quam habet, ut verbi gratia, quae multum habet charitatis, magna sit; quae parum, parva; quae vero nihil, nihil, dicente Paulo; Si charitatem non habuero, nihil sum . Quod si quantulamcunque habere coeperit, ut saltem diligentes se diligere curet, ac salutare vel fratres suos, et eos qui se salutant; jam nonnihil quidem illam animam dixerim, quae in ratione dati et accepti socialem saltem retinet charitatem. Verumtamen juxta sermonem Domini, quid amplius facit? Nec amplam proinde, nec magnam, sed plane angustam modicamque censuerim animam, quam adeo modicae charitatis esse cognoverim. 11. At si grandescat et proficiat, ita ut transiens limitem angusti ob
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ubi possit recum bere cum ddiscipłi
suis: at tamen ubi saltimn reclinet ca¬
put. Alonge suspicio certe illos beatos
deqͥ̃b dicitur: et in habitabo meis et
de ambulabo millis. O qnͣta illi amme
latitudo qnͣta et meritorum p̾rogati¬
ua: que diuinam inse p̾sentiam et dig¬
na inuenttur susciꝑez et sufficiens ca¬
de ambu lantia ad opus quidem ma¬
iestatis: Ion est ꝓfecto intricata forensi¬
b causis. curisue secularib: nec certe uẽ¬
tri et lixirie dedita. s nec curiosa spec¬
tandi. seu cupida ommnino dominancdi
uel etiam tu micla domin atu. Oportet nam¬
cy. primo quidem his omnib uacuam ẽẽ a¬
nunam: ut celum fiet atꝙ habitatio dei.
AAlioquin. quomodo poterit uacare et uide
qm̃ ip̃e est deus:s et odio siue inuidie.
aut rãcori minime ꝓrsus indigendum: qm̃
inmaliuolam animam non introͥbit sapi¬
entia. Denide necesse est eam crescere ac cli¬
latari: ut sit capax dei. porro latitudo eiꝰ

Expanded text:
tum, ubi possit recumbere cum discipulis tum, ubi possit recumbere cum discipulis suis; attamen ubi saltem reclinet caput. A longe suspicio illos certe beatos, de quibus dicitur: Et inhabitabo in eis, et deambulabo in illis . 10. O quanta illi animae latitudo, quanta et meritorum praerogativa, quae divinam in se praesentiam, et digna invenitur suscipere, et sufficiens cadeambulatoria, ad opus quidem majestatis? Non est profecto intricata forensibus causis curisve saecularibus, nec certe ventri et luxuriae dedita; sed nec curiosa spectandi, seu cupida omnino dominandi, vel etiam tumida dominatu. Oportet namque primo quidem his omnibus vacuam esse animam, ut coelum fiat atque habitatio Dei. Alioquin quomodo poterit vacare, et videre quoniam ipse est Deus? Sed et odio sive invidiae aut rancori minime prorsus indulgendum, quoniam in malevolam animam non introibit sapientia . Deinde necesse est eam crescere ac dilatari, ut sit capax Dei. Porro latitudo ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
autem inscõ habitas laus isrł. Ma¬
nus ih̾c: quod utiq non quomodo ce¬
teros clixit tantum ut fieret: s ut pug¬
nauit ut adquireret: occubuit ut reli¬
meret. Ideo et post laborem uoto poti¬
tuss ait. Hec requies mea inscłm scli. hic
habitabo qm̃ elegi eam. Et beata eui dr
Uemi electa mea: et ponam uite thromĩ
meum. Quicd tu t̾stis es nunc o anima
mea: et qͣre conturbas me: pͥutas ne. ⁊
tu penes te iuenias locum domino: Et
quis nob̃ innob̾ locus. huic idoneus głie
sufficiens maiestati: Utinam uel merear
adorare uloco ubi steterunt pedes euis.
Quis dabit michi saltem uestigus ad he¬
rere sc̃e cuiuspiam anime: qm elegit in
habitationem sͥ: Tamen si clignetur. et¬
meam infundere animam unctione mĩe
utiꝙ cum ungitur dilatatur. qͣtinus
et ego licere ualeam. uam mandatoꝵ
tuorum cucurri. cum dilatasti cormeũ
potero etiam ip̃e fortassis ostendere in
me ip̃o. et si non cenaculum grande stra¬

Expanded text:
autem in sancto habitas, laus Israel . Maautem in sancto habitas, laus Israel . Manus Jesus, quod utique, non quomodo caeteros, dixit tantum ut fieret, sed pugnavit ut acquireret, occubuit ut redimeret. Ideo et post laborem voto potitus, ait: Haec requies mea in saeculum saeculi; hic habitabo, quoniam elegi eam . Et beata cui dicitur: Veni, electa mea, et ponam in te thronum meum. Quid tu tristis es nunc, o anima mea, et quare conturbas me? Putasne et tu penes te invenias locum Domino? Et quis nobis locus in nobis huic idoneus gloriae, sufficiens majestati? Utinam vel merear adorare in loco ubi steterunt pedes ejus. Quis dabit mihi saltem vestigiis adhaerere sanctae cujuspiam animae, quam elegit in habitationem sibi? Tamen, si dignetur infundere et meam animam unctione miserutique cum ungitur dilatatur, quatenus et ego dicere valeam: Viam 1364 mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum ; potero etiam ipse fortassis ostendere in me ipso, etsi non coenaculum grande stra
Abbreviated transcription (Latin):
lum est. Hinc deiq sapiens. o qmͣ pul¬
chra est inquit casta generatio cum
caritate. Porro stellas dixisse uirtu¬
tes non me penitet: considerantẽ
congruentiam similitulinis. Quo
modo nempe stelle innocte lucent.
inclie latent:sic uera uurtus que
sepe inpsꝑis non apparet eminet in
ad uersis. Illud sane cautele est: hoc
necessitatis. Ergo urtus est sydus:
et homo uirtutum celum. Nisi quis
forte cum deum ꝑ ꝓph̾am clixisse legit
celum michi se des est. celum hoc uo¬
lubile uisibileq intelligendum esti¬
met: ⁊ non potius illud de quo ali¬
bi aꝑtius scriptura commerorat.
anima inquiens iusti sedes est sa¬
pientie. Qui autem ex doctrina sal¬
uatoris sapit spm̃ ẽẽ deum. atꝙ in
spũ ad orandum: etiam sedem ei nõ
ambigit assignare sp̃i talem. Ego
u̾o fidenter id fecerim: non minus
inhominis iusti qͣm mangelico spũ.
Confirmat me inhoc sensu maxime
illa fidelis ꝓmissio. Ego et pater

Expanded text:
lum est. Hinc denique Sapiens: O quam pullum est. Hinc denique Sapiens: O quam pulchra est, inquit, casta generatio cum charitate! Porro stellas dixisse virtutes non me poenitet, considerantem congruentiam similitudinis. Quo modo nempe stellae in nocte lucent, in die latent, sic vera virtus, quae saepe in prosperis non apparet, eminet in adversis. Illud sane cautelae est, hoc necessitatis. Ergo virtus est sidus, et homo virtutum, coelum. Nisi quis forte cum Deum, per prophetam dixisse legit: Coelum mihi sedes est ; coelum hoc volubile visibileque intelligendum existimet, et non potius illud, de quo alibi apertius Scriptura commemorat: Anima, inquiens, justi sedes est sapientiae. Qui autem ex doctrina Salvatoris sapit spiritum esse Deum, atque in spiritu adorandum ; etiam sedem ei non ambigit assignare spiritualem. Ego vero fidenter id fecerim, non minus in hominis justi, quam in angelico spiritu. Confirmat me in hoc sensu maxime illa fidelis promissio: Ego et Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc gͦ interra uiuitur more celestiũ.
minus casto inheret amore. et si necclũ
quomodo illa iuncta ꝑspeciem. tamen
conformari satagit forme que decelo
uenit liscens ab eauereconda ẽẽ et so¬
bria clicens pulica et scã. cliscens pati¬
ens atq compatiens postremo cliscens
mitis et humilis corde. Et ideo morib
huiuscemoclo contenclit et absens pla
ticam dei ꝓbet dilectam ꝓbet spõsã.
Ego putoᷤ omnem animam talem nõ
modo celestem ẽẽ ꝓpter originem. s et
celum illum posse non in mercto appella¬
ri ꝓpter uitationem. Et tunc liquido
ostendit quia uere origo iplius decelis
est. cum conu̾satio euis incelis est.
Est gͦ celum scã aliqua anima. hñs
solem intellectum lunam fidem. ast̃
uirtutes. Uel certe sol iusticie zelus
aut feruens. carita et luna continen¬
tia. Quomodo enim clarttas aut aunt
lune. non uͥ asole est. sic absꝙ caritate
seu iusticia continentie meritum nul¬

Expanded text:
tunc igitur in terra vivitur more coelestium, tunc igitur in terra vivitur more coelestium, elesti viro nihilominus casto inhaeret amore, etsi necdum quomodo illa juncta per speciem, tamen conformari satagit formae, quae de coelo venit, discens ab ea verecunda esse et sobria, discens pudica et sancta, discens patiens atque compatiens, postremo discens mitis et humilis corde. Et ideo moribus hujuscemodi contendit et absens placticam Dei, probet dilectam, probet sponsam. 8. Ego puto omnem animam talem non modo coelestem esse propter originem, sed et coelum ipsum posse non immerito appellari propter imitationem. Et tunc liquido ostendit quia vere origo ipsius de coelis est, cum conversatio ejus in coelis est. Est ergo coelum sancta aliqua anima, habens solem intellectum, lunam fidem, astra virtutes. Vel certo sol, justitiae zelus aut fervens charitas; et luna continentia. Quomodo enim claritas, ut aiunt, lunae nonnisi a sole est, sic absque charitate seu justitia continentiae meritum nul
Abbreviated transcription (Latin):
te infreqũtia angelorum quos uidit
descendentes et ascendentes suꝑ filiũ
hominis: S melius dicimus. quod spõ¬
sam tunc uiderit. cum uerbum incame
uidit. agnoscens luos incarne una.
Num enim sc̃s ille emmanuel t̾ris intu¬
lit magisterium discipline celestis. dũ
supne illius ierłm. que est mater nr̃a
uisibilis quedam imago et species deco¬
ris eius. ꝑipsum nobis et imp̃o exp̃s¬
sa innotuit. quid nͥ insponso sponsam
ꝑspeximus. unum eundemq dnm̃ głie
anmirantes. ⁊ sponsum decoratum
corona ⁊ sponsam ornatam monilib
suis: Ip̃e gͥ qui descendit. ip̃e est̾ qui
ascendit. ⁊ uemo ascenclit incelum nͥ
qui decelo descendit:unus idemq domi¬
nus et sponsus incapite. et sponsa in
corpore. Nec frustra int̾ris uisus est ho¬
mo celestis. cum de t̾renis celestes qm pli̾¬
mos fecerit sͥ similes. ut sit quod legi¬
tur. qͣlis celestis tales et celestes. Ex¬

Expanded text:
te in frequentia angelorum, quos vidit te in frequentia angelorum, quos vidit descendentes et ascendentes super Filium hominis? Sed melius dicimus quod sponsam tunc viderit, cum Verbum in carne vidit, agnoscens duos in carne una. Dum enim sanctus ille Emmanuel terris intulit magisterium disciplinae coelestis, dum supernae illius Jerusalem, quae est mater nostra, visibilis quaedam imago et species decoris ejus per ipsum nobis et in ipso expressa innotuit: quid nisi in sponso sponsam perspeximus, unum eumdemque Dominum gloriae admirantes, et sponsum decoratum corona, et sponsam ornatam monilibus suis? Ipse igitur qui descendit, ipse est et qui ascendit, ut nemo ascendat in coelum, nisi qui de coelo descendit, unus idemque Dominus, et sponsus in capite, 1363 et sponsa in corpore. Nec frustra in terris visus est homo coelestis, cum de terrenis coelestes quamplurimos fecerit sibi similes, ut sit quod legitur: Qualis coelestis, tales et coelestes . Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quid: Credo ut s̃ ad quirat sponsã
de hominib. Mira res. Ad sponsam ueni¬
ebat: et absq sponsa non uemiebat. Que¬
rebat sponsam: et sponsa cum ip̃o erat.
Andue erant: Absit Una est enim ait
columba mea. S sicut dediuersis oui¬
um gregib unum facere uoluit. ut sit
unum ouile et unus pastor. ita cum ha¬
beret sponsam inherentem sͥ aprincipio
multitudinem angeloꝵ placuit ei et
de hominib conuocare eccliam atꝙ uni¬
re illi que decelo est: ut sit una spon¬
la. et sponsus unus. Ergo ex ad iecta
ista ꝑfecta est illa non duplicata et ag¬
noscit de se clictum. Una est ꝑfecta mea.
porro unam conformitas facit. nunt
quidem insimili deuotione: postea u̾o
et inpari gloria. Habes itaq utrumq
de celo. et sponsum scilicet ih̃m. et
sponsam ierlm. Et ille quidem ut uide¬
retur. semetipsum exinaniuit formã
ut homo. At illam inqua uam putamꝰ
forma seu specie. aut inquo habitu des
cendentem uiclit ille qui uidit: An for¬

Expanded text:
Ad quid? Credo ut sibi acquirat sponsam de hominibus. Mira res! Ad sponsam veniebat, et absque sponsa non veniebat. Quaerebat sponsam, et sponsa cum ipso erat. An duae erant? Absit! Una est enim, ait, columba mea. Sed sicut de diversis ovium gregibus unum facere voluit, ut sit unum ovile, et unus pastor , ita cum haberet sponsam inhaerentem sibi a principio multitudinem angelorum, placuit ei et de hominibus convocare Ecclesiam, atque unire illi quae de coelo est, ut sit una sponsa, et sponsus unus. Ergo ex adjecta ista, perfecta est illa, non duplicata, et agnoscit de se dictum: Una est perfecta mea . Porro unam conformitas facit, nunc quidem in simili devotione, postea vero et in pari gloria. 7. Habes itaque utrumque de coelo, et sponsum, scilicet Jesum, et sponsam, Jerusalem. Et ille quidem ut videretur, semetipsum exinanivit formam ut homo . At illam in quanam, putamus, forma seu specie, aut in quo habitu videlicet descendentem vidit ille qui vidit? An for
Abbreviated transcription (Latin):
unde originem diͣcit. Nam si ꝓpter
corpus quod de terra habet tab̾ua¬
culo cedar se assimilat: cur non ⁊
ꝓpter ammam que de celo est. eque
sumlem celo ẽẽ glorietur. p̾sertim
cum uita testetur originem. teste¬
tur nature dignitatem et patrie:
Unum deum adorat et colit quo
modo angeli. xpm suꝑ omnia amat
quomodo angeli: casta est. quomͦ
angeli. idq incarne peccati et fra¬
gili corpore. quod non angeli: que¬
rit postremo et sapit que apud il¬
los sunt. non que suꝑ t̾ram. Quod
euidentius celestis insigne origiras
qmͣ ingenitam et in regione dissi¬
militucdinis retinere similituclinẽ
exule usurpari incorpore demq pe¬
ne bestiali. uiuere angłm: Celestis
sunt ista potentie non terrene: ⁊ qd̾
uere de celo sit amina que hec po¬
test. aꝑte indicant. Auli tamen

Expanded text:
unde originem ducit. Nam si propter unde originem ducit. Nam si propter corpus, quod de terra habet, tabernaculis Cedar se assimilat, cur non et propter animam, quae de coelo est, coelo aeque similem se esse glorietur, praesertim cum vita testetur originem, testetur naturae dignitatem et patriae? Unum Deum adorat et colit, quo modo angeli, Christum super omnia amat, quo modo angeli, casta est, quo modo angeli, idque in carne peccati et fragili corpore, quod non angeli, quaerit postremo, et sapit quae apud illos sunt, non quae super terram. Quod evidentius coelestis insigne originis, quam ingenitam, et in regione dissimilitudinis, retinere similitudinem, exsule, usurpari, in corpore denique pene bestiali vivere angelum? Coelestis sunt ista potentiae, non terrenae, et quod vere de coelo sit anima quae haec potest, aperte indicant. Audi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
grandis ista pellis qmͣ plunmas
uise eque salomonis pelles: qm̃u
nus quisq beatus et sc̃s qui ibi est
pellis est utiq salomonis. Seigni
siquidem sunt. atq extenti inca¬
ritate ꝑtingentes us ad nos quib
optant: ita ut exip̃is huius rei
grã demorari apud nos non gra¬
uentur. seduli eica nos. et curam
gerentes nr̃i. omnes amministratorii
sp̃s missi inministerium ꝓpter eos
qui hereditatem capiunt salutis.
Qmͣ obrem sieut celum celi singula¬
riter clicitur uniuersa illa multitu¬
do collecta beatorum. sic et celi celoꝵ
ꝓpter singulos. qui utiq celi sunt
nominantur: et ad suigulos spectat
quod clicitur extendens celum sicut
pellem. Uidetis credo que nam ille
pelles. et cuius sint salomonis: de
qrum sponsa similitudine głiatur.
Nunc iam intuemini eius gliam q̃
et celo se comparat: et illi celo qd̃
tͣnͣto est głiosius qͣnto liuinus. Nec
inm̃ito usurpat inde similitucline:

Expanded text:
grandis ista pellis quamplurimas grandis ista pellis quamplurimas in se aeque Salomonis pelles, quoniam unusquisque beatus et sanctus, qui ibi est, pellis est utique Salomonis. Benigni siquidem sunt atque extenti in charitate, pertingentes usque ad nos, quibus optant; ita ut ex ipsis hujus rei gratia demorari apud nos non graventur, seduli circa nos, et curam gerentes nostri, omnes administratorii spiritus, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Quamobrem sicut coelum coeli singulariter dicitur universa illa multitudo collecta beatorum; sic et coeli coelorum propter singulos, qui utique coeli sunt, nominantur, et ad singulos spectat quod dicitur: Extendens coelum sicut pellem . Viderie, credo, quaenam illae pelles, et cujus sint Salomonis, de quarum sponsa similitudine gloriatur. 6. Nunc jam intueamini ejus gloriam, quae et coelo se comparat, et illi coelo, quod tanto est gloriosius, quanto divinius. Nec immerito usurpat inde similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ citra illud remanere celum: in
quo scit habitare dilectum. Ubi enim
thesaurus eius: ibi et cor eius. Gmu¬
latur sane assistentes uultui ad quẽ
suspirat: ⁊ quib se ĩt̾im non ualet
uidendo associare. studet conformare
uiuendo: morib magis qmͣ uocib cla¬
mans. Domine dilexi decorem domus
tue: et locum habitationis głie tue.
inclignum clucit ducere similitudi¬
nem. Hoc extentum sicut pellis. nõ
sapus tamen locorum s affectib
ammorum: hoc miris uarus ꝙ ar¬
tificis distinctum oꝑib. Diuisiones
autem sunt: non colorum s beati¬
tuclinum. Nam alios quidem po¬
suit angelos. alio autem archange¬
los. alios u̾o untites. alios domi¬
nationes. alios principatus alios
potestates. alios thronos alios che¬
rubin atq alios seraphin. Sic stella¬
tum celum hoc : sic depicta hec pel¬
lis. Hec una de pellib mei salomo¬
nis: ⁊ hec p̾cipua in omni ornatu
multiformis glorie eius. habet aũt

Expanded text:
tionem citra illud remanere coelum, in tionem citra illud remanere coelum, in quo scit habitare dilectum: ubi enim thesaurus ejus, ibi et cor ejus . Aemulatur sane assistentes vultui ad quem suspirat, et quibus se interim non valet videndo associare, studet conformare vivendo, moribus magis, quam vocibus clamans: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae indignum ducit ducere similitudinem. Hoc extentum sicut pellis, non spatiis tamen locorum, sed affectibus animorum; hoc miris variisque artificis distinctum operibus. Divisiones autem sunt, non colorum, sed beatitudinum. Nam alios quidem posuit angelos; alios autem, archangelos; alios vero, virtutes; alios, dominationes; alios, principatus; alios, potestates; alios, thronos; alios cherubin, atque alios seraphin. Sic stellatum coelum hoc; sic depicta haec pellis. Haec una de pellibus mei Salomonis, et haec praecipua in omni ornatu multiformis gloriae ejus. Habet autem
Abbreviated transcription (Latin):
asellum uestes suas discipulis substra¬
uerunt: significantes saluatorem seu
salutem. neq̃ qm insidere nude anime: ꝙ̃
non uidelicet: uestitam ⁊ inuenerit
doctrina et morib apłorum. Et ideo
eccłia ꝓmissionem habens future feli¬
citatis. eurat interim p̾ꝑasre se et p̾or¬
nare inuestitu de aurato. cucumdata
uarietate grarum atq uirtutum: quo
digna et capax plenitudinis gr̃e inue¬
niatur. Ceterum sp̃itali huic tam pul¬
chre uarietati qmͣ deprima int̾im stola
inqͣdam ueste sue sanctificationis acce¬
pit. nullo pacto ego comꝑaũm in de¬
core celum hoc rauisibile atꝙ corpore¬
um: qmͣius insuo genere quidem sydere¬
a uarietate pulcherrimum. s est celũ
celi. dequo ꝓph̾a . psallite inquit domino
qui ascendit suꝑ celum celi adorientẽ:
et hoc celum intellectuale ac sp̃itale.
Et qui fecit celos mintellectu. creauit
illud et statuit insempit̾num: ipm̃¬
q inhabitat. Ne u̾o putet spõse deuo¬

Expanded text:
asellum, vestes suas discipuli substraasellum, vestes suas discipuli substraverunt ; significantes Salvatorem seu salutem nequaquam insidere nudae animae, quam non videlicet vestitam invenerit doctrina et moribus apostolorum. Et ideo Ecclesia promissionem habens futurae felicitatis, curat interim praeparare et praeornare se in vestitu deaurato, circumdata varietate gratiarum atque virtutum, quo digna et capax plenitudinis gratiae inveniatur. 4. Caeterum spirituali huic tam pulchrae varietati, quam de prima interim stola in quadam veste suae sanctificationis accepit, nullo pacto ego comparaverim in decore coelum hoc visibile atque corporeum, quamvis in suo genere quidem siderea varietate pulcherrimum. Sed est coelum coeli, de quo Propheta: Psallite, inquit, Domino, qui ascendit super coelum coeli ad orientem . Et hoc coelum intellectuale ac spirituale: et qui fecit coelos in intellectu , creavit illud et statuit in sempiternum, ipsumque inhabitat. Ne vero putes sponsae devo