comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua. et ꝑfectus asseritur. cuius sc̃ĩtas eo magis est
admirabilis. quo toto prorsus aiustitia declinan¬
te mundo. solus iustus inuentus est. nec ab alio
sc̃itatis quesiuit exemplũ. s ipse prebuit. et id̾o
totiꝰ orbis imminente naufragio. solus ex om̃ibus
meruit audire. Intra tu et domꝰ tua in archa. quia
te uidi iustũ in gen̾atiõe ista corã me. Ante dm̃ aũt
ille iustus ꝓbatur. qͥ et corpore sc̃s est & corde. Mel¬
chisedech sacerdos deilegitur. cuius: ierͥtũ ex hoc
facile intelligi potest. qd̾ multo post futurũ dñi
sacram̃tum ante signauit. ac ꝑsacrificiũ panis et
uini misteriũ dñici corporis et sanguinis ex pressit:
acsacerdotiĩ si typexp̃i sacerdotiũ figurauit. cui
apatre dr̃. Tu es sacerdos inet̾nũ scđ̾m ordinẽ melchi¬
sedech. slam & qd̾ benedicit abrahã principẽ patri¬
fidẽ suam. et uideis donatit benedictionẽ & gentib.

Expanded text:
sua, et perfectus, asseritur: cujus sanctitas eo magis est sua, et perfectus, asseritur: cujus sanctitas eo magis est admirabilis, quod, toto prorsus a justitia declinante mundo, solus justus inventus est: nec ab alio sanctitatis quaesivit exemplum, sed ipse praebuit. Et ideo, totius orbis imminente naufragio, solus ex omnibus meruit audire: Intra tu et domus tua in arcam: quia te vidi justum in generatione ista coram me. Ante Deum autem ille justus probatur, qui et corpore sanctus est et corde. Melchisedec sacerdos Dei legitur : cujus meritum facile ex hoc intelligi potest, quod multo post futurum Domini sacramentum ante signavit: ac sacrificio panis et vini, mysterium corporis et sanguinis expressit: ac sacerdotii sui typo, Christi sacerdotium figuravit, cui a Patre dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . Nam et quod benedicit Abraham principem Patrifidem suam et Judaeis donavit benedictionem et gentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit̾ que legis sunt faciunt:. huiꝰ modi legem ñ
habentes. ipsi sibi st̃ lex. qͥ ostendt̃ opus legis scͥptũ
incordib suis: testimontum reddente eis conscientia
eorũ. et int̾ se inuicẽ accusantiũ cogitationũ aut eti¬
am defendentiũ. Hac lege usi sunt om̃s. quos inter
adam atq moysen. sc̃e uixisse et placuisse deo scͥp¬
tura cõmemorat. Quorũ tibi exẽpli causa aliqui ꝓ¬
ponendi sunt: ut facile intelligas quantũ sit natu¬
re bonũ cũ eam legis unce docuisse iustitiã proba
promeruit. ut cũ ei offerret hostiam. tã grate sacri
ficiũ eius acceptũ deo fit: ut frẽm in inuidiã con¬
citaret. Quẽ iustũ in cuãgłio añs ipse cõmemorãs:
breuit᷑ ꝑfectionẽ eius exposuit. Om̃s em̃ uirtutũ
ipeties. uno iustitie nomine continent᷑. Beatum
enochita placuisse do legimꝰ ut eũ demedio morta¬
liũ raperet.: & inmundo consũmatũ. de mundi
habitatione transferret. Noe iustus ingen̾atiõe

Expanded text:
modi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex: qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, testimonium reddente eis conscientia eorum, et inter se invicem accusantium cogitationum aut etiam defendentium . Hac lege usi sunt omnes, quos inter Adam atque Moysen sancte vixisse atque placuisse Deo Scriptura commemorat. Quorum tibi exempli causa aliqui proponendi sunt, ut facile intelligas quantum sit naturae bonum, cum eam Legis vice docuisse justitiam probavpromeruit, ut, dum ei offerret hostiam, tam ficium ejus acceptum Deo fuerit, ut fratrem in invidiam concitaret . Quem justum in Evangelio Dominus ipse commemorans , breviter perfectionem ejus exposuit. Omnis enim virtutum species, uno justitiae nomine continetur. Beatum Enoch ita placuisse Deo legimus, ut eum e medio mortalium raperet: et in mundo consummatum, de mundi habitatione transferret . Noe justus in generatione
Abbreviated transcription (Latin):
mus qui ante legẽ fuerunt: meliores etiã quam¬
qui fuerunt subiege. dicente apło peccatũ inuo¬
bis iam non dñabitur. ñ eñ estis sublege s sub gra ᷤ¬
Ꝙ qm̃ hinc sufficient ut puto diximꝰ. nc̃ institua¬
mus ꝑfectã uirginẽ. que exutroq semꝑ accensa.
et nature simul. & gr̃e bonũ morum sanctitate

Expanded text:
mus, qui ante Legem fuerunt, meliores etiam quammus, qui ante Legem fuerunt, meliores etiam quam fuerunt sub Lege, dicente Apostolo, Peccatum in vobis jam non dominabitur; non estis enim sub Lege, sed sub grati de his, ut puto, diximus: nunc instituamus perfectam virginem, quae ex utroque semper accensa, et naturae simul et gratiae bonum morum sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
i ẽ aduitia eruditi sumꝰ. quo mali eẽ etiã studui¬
mus. cũ ad incitamentũ nequitie. innocentia pro
stultitia duceretur. nunc nobis resistit. contiaꝙ
nosuenit. & nouã uoluntatẽ ĩpugnat usus uet:
et miram̃ cur nobis ꝑ otiũ atq delidiam nescien
tib quasi abalio sc̃itas conferat᷑: quinuliã consu¬
etudine facimꝰ boni cũ malũ tamdiu didicerimꝰ
Hec de nature uono cursim. quasi inalio oꝑe dic¬
ta sunt: qd̾ ideo faciendũ anobis fuit. ut tibi pla¬
niore uiam ad ꝑfectã iustitiam sterneremꝰ. quã
e facilius currere possis: quo in ea nichil asꝑum
nichil inaccessibile ẽẽ cognoueris. Namsi etiã
ante legẽ ut diximꝰ et multo ante dñi nr̃i salua¬
toris aduentul austo quida uixisse. & sc̃e referant᷑:
quantomagis post illustrationẽ aduentus euis.
nos id posse credendũ est. qui instructi ꝑxp̃i
ad ꝑfectã iustitiã incitati meliores aus eẽ debe¬

Expanded text:
id est, ad vitia eruditi sumus, quo mali etiam esse studuiid est, ad vitia eruditi sumus, quo mali etiam esse studuimus, cum ad incitamenta nequitiae innocentia pro stultitia duceretur, nunc nobis resistit, contraque nos venit, et novam voluntatem impugnat usus vetus. Et miramur cur nobis per otium atque desidiam nescientibus etiam quasi ab alio sanctitas conferatur, qui nullam consuetudinem boni facimus, cum malum tamdiu didicerimus. Haec de naturae bono cursim quasi in alieno opere dicta sint: quod ideo nobis faciendum fuit, ut tibi planiorem viam ad perfectam justitiam sterneremus, quam eo facilius currere possis, quo in ea nihil asperum, nihil inaccessibile esse cognoveris. Nam si etiam ante Legem, ut diximus, et multo ante Domini nostri Salvatoris adventum juste quidam vixisse et sancte referantur; quanto magis post illustrationem adventus ejus nos id posse credendum est, qui instructi per Chad perfectam justitiam incitati, meliores illis esse debe
Abbreviated transcription (Latin):
est argumentũ ad cõprobindũ nature bonũ. qd
pͥmi ilu homines ꝑtot annorũ sꝑatia abiq amimo¬
intione legis fuerint. ñ utiq qd ao aliquando.
creature sue cura ñ fuerti.s quia se talẽ sciebat fe¬
cisse hominũ natutã. ut eis prolege ad exercendũ
iustitiã sufficeret. Demq quadiu recentionꝰ ad¬
hic nature usus uiguit. nec humane rationiue¬
uit quandã caligiiẽ longus usus peccandi obdix̃.
sine lege dimissa ẽ natura. Ad qũã añs nuniis iã
uitiis obrutã et quadã ignorantie rubigine in¬
fectã. lunã legis admouit: ut huiꝰ trequenti am¬
monitione expoliretu: & adsitũ possit redire ful¬
goẽ. Nseq uͦ alia causa nobis quoq difficultatẽ
uene faciendi facit. quã longa consuetudo uitio¬
rũ: que nos cũ inficit a paruo. paulatimq per
multos. corrũpit annos: ita postea obligatos sibi
et addictos tenet. ut uim quoda mͦ uideat᷑ habere
nature. Om̃e illud tepus. quo negligent̃ edocti.

Expanded text:
 argumentum ad probandum naturae bonum, quod illi primi homines per tot annorum spatia absque ulla admonitione legis fuerunt; non utique quod Deo aliquando creaturae suae cura non fuerit, sed quia se talem sciebat hominum fecisse naturam, ut eis pro lege ad exercendam justitiam sufficeret. Denique quamdiu recentioris adhuc naturae usus viguit, nec humanae rationi velut quamdam caliginem longus usus peccandi obduxit, sine lege dimissa natura est. Ad quam Dominus nimiis jam vitiis obrutam, et quadam ignorantiae rubigine infectam, limam Legis admovit, ut hujus frequenti admonitione expoliretur, et ad suum posset redire fulgorem. Neque vero alia nobis causa difficultatem quoque bene faciendi facit, quam longa consuetudo vitiorum, quae nos infecit a parvo, paulatimque per multos corrupit annos, et ita postea obligatos sibi et addictos tenet, ut vim quodammodo videatur habere naturae. Omne illud tempus, quo negligenter edocti,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ob maius premiũ etiã ea que nobis ꝑmissast
respuamꝰ. Concedunt quidẽ nuptie. carmũ usus.¬
et uini: s horũ om̃tũ abstinentia consiio ꝑfecti¬
onis suadetur. Aduirginitatis honorẽ ꝑtinet. licẽ¬
tia nuptiarũ. et escatũ indulgentia iurtutẽ absti¬
nentie clariorẽ facit. Contẽpsisti uirgo conuigium
licitũ tibi priusquã contẽpneret᷑ maioris p̾mis
a more flagrans: uouisti ão nõ imꝑatã s laudatam
uirginitatẽ: et consiliũ apłi. legẽ tuã fecisti lati¬
orẽ certaminis ingressa campũ. nec tam laborem
cursus quã brauiũ uictorie cogitasti. Legeras
rei magnitudine. ac difficultate laudauit: & uolũ¬
tariis spadonib regna celorũ promittens ait. Qui
potest caꝑe. capiat. Remitaq tã magnã. ñ unꝑ o
ñ impono. s offero. neq quenquã ad hoc cogo. sed
tatis palma ꝓmittit᷑. Et apłs. de uirginib p̃ceptum

Expanded text:
aut ob majus praemium etiam ea, quae nobis permissa sunt, aut ob majus praemium etiam ea, quae nobis permissa sunt, respuamus. Conceduntur quidem nuptiae, carnium ususet vini: sed horum omnium abstinentia, consilio perfectiore suadetur. Ad virginitatis honorem pertinet licentia nuptiarum: et escarum indulgentia virtutem abstinentiae clariorem facit. Contempsisti, virgo, conjugium licitum tibi, priusquam contemneretur. Majoris praemii amore flagrans, vovisti Deo non imperatam, sed laudatam virginitatem: et consilio Apostoli, legem tuam fecisti latiorem. Certaminis ingressa campum: non tam laborem cursus, quam bravium victoriae cogitasti. Legeras, rei magnitudine ac difficultate laudavit: et voluntariis spadonibus regnum coelorum promittens, ait: Qui potest capere, capiat . Rem itaque tam magnam non impero, non impono, sed offero. Neque quemquam ad hoc cogo, sed tatis palma promittitur. Et Apostolus de virginibus praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
bona. concedunt᷑ media.: ꝑfecta suadent᷑. In auob uiᷤ
que priori loco st̃.: p̃cep tũ om̃e concluditur. Inutroq
eni ai continet᷑ imꝑiũ. et ñ solũ precipe. s et ꝓhibere
ipsũ uibentis est. Generalit̾ namq om̃ib mandatur
iustitia: quã saluator in euãgłio breuit᷑ quidẽ sed
plenissime cõprehendens ait. Quecũq uultis ut fa¬
ciant uobis homines bona. hec & uos facite alis.Hoc
ẽ ut nichil mali inferamꝰ aliis. et prestemꝰ om̃e qd̾
bonũ est: q uolumꝰ hoc abaliis innos utrũq serua¬
ri. hec sententia equo ure precepti unilisos tenet:
aec uili om̃ino transgredi licet. qd̾ om̃ib imꝑatũ
est: aꝑtusq contẽptus di est uel facere prohibita.
uel ussa ñ facere. Duo uͦ reliqua que sequuntur.
quonuĩ unũ conceditur suadetur aliud innr̃a potes¬
tate dimissa st̃. ut aut cũ minori gła concessis utam̃.

Expanded text:
bona, conceduntur media, perfecta suadentur. In duobus illis, bona, conceduntur media, perfecta suadentur. In duobus illis, quae priori loco sunt, peccatum omne concluditur: in utroque enim Dei continetur imperium; et non solum praecipere, sed et prohibere ipsum, jubentis est. Generaliter namque omnibus mandatur justitia, quam Salvator in Evangelio breviter quidem, sed plenissime comprehendens, ait, Quaecumque vultis ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis ; hoc est, ut nihil mali inferamus aliis, et praestemus omne quod bonum est, quia volumus hoc ab aliis in nos utrumque servari. Haec sententia aequo jure praecepti universos tenet, nec ulli omnino transgredi licet, quod omnibus imperatum est; apertusque contemptus Dei est, vel facere prohibita, vel jussa non facere. Duo vero reliqua quae sequuntur, quorum unum conceditur, et suadetur aliud, in nostra potestate dimissa sunt; ut aut cum minori gloria concessis utamur,
Abbreviated transcription (Latin):
rima gͥ uirginis cura. primũq stu¬
diũ sit. scire uoluntatẽ dñi sui. et
ͥo ei placeat. quidue displiceat
Ailigent̃ inquirere: ut scdm apłm
rationabile deo reddat obsequnũ:
totũq uite sue cursũ ex eiꝰ possit
ordinarẽ sententia. Impossibile ẽ eñi ei quẽquã pla¬
cere cui qͥd placet ignorat: fieriq potest. ut etiã
obsequendi uoto offendat: gui quomͦ obsequi debe¬
at ante ñ didicit. Et ut maiꝰ ẽ uoluntatẽ dei facere
qua nosse: ita prius ẽ nosse qũa facere. liuid eñĩ me¬
rito precedit. hoc ordine. Unde propha dicit. Et tu
isrt. noli ignorare. Et beatus apłs. Qui aut̃ ignorat.
ignorabitur. Itẽq alibi. Propterea nolite sieri ĩpru¬
aentes. s intelligentes quesit uoluntas dei. Initiũ
obedicntie ẽ. quid precipiat᷑ uelle cognoscere. et parͤ
est obsequĩ didicisse qͥd facias. Scito itaq in scͥptu¬
qua. ñ nuala suaderi. Prohibentur mala. p̃cipiunt᷑

Expanded text:
 primumque studium sit, scire voluntatem Domini sui, et quid ei placeat, quidve displiceat, diligenter inquirere, ut secundum Apostolum rationabile Deo reddat obsequium : totumque vitae suae cursum ex ejus possit ordinare sententia. Impossibile est enim ei quemquam placere, cui quid placeat, ignorat: fierique potest, ut etiam obsequendi voto offendat, cui quomodo obsequi debeat, ante non didicit. Et ut majus est, voluntatem Domini facere quam nosse: ita prius est nosse, quam facere. Illud enim merito praecedit: hoc ordine. Unde Propheta dicit: Et tu, Israel, noli ignorare. Et beatus Paulus: Qui autem ignorat, ignorabitur. Idemque alibi: Propterea nolite fieri imprudentes, sed intelligentes, quae sit voluntas Domini . Initium obedientiae est quid prest obsequii didicisse quid facias. Scito itaque in Scriptuqua, nonnulla suaderi. Prohibentur mala, praecipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
pena metuat: de innocentia głatur. Est eñĩ. est¬
in quã inanums nr̃is naturalis quedã. ut ita
dixerĩ scĩtas. que uelut inarce animi p̃sidens.
exercet boni ma liq uditiũ. & ut honestis. rec¬
tisq actib fauet.ita sinistra queq oꝑa cond̃e¬
nat. atq ad conscientie testimoniũ diu̾sas partes. do¬
mestica quadã lege diuidicat. nec ulio ꝓrsus inge¬
nio. aut fucato aliquo argum̃torũ colore decipitur:¬
dũ ipsis nos cogitationib. fidelissimis sane. et in¬
tegerrimis testib. aut arguit. aut defendit. Huiꝰ

Expanded text:
poena metuat, de innocentia gloriatur. Est enim, poena metuat, de innocentia gloriatur. Est enim, inquam, in animis nostris naturalis quaedam ut ita dixerim sanctitas: quae par velut in arce animi praesidens, exercet mali bonique judicium: et ut honestis rectisque actibus favet: ita sinistra opera condemnat, atque ad conscientiae testimonium diversas partes domestica quadam lege dijudicat. Nec illo prorsus ingenio, aut fucato aliquo argumentorum colore decipit: ipsis nos cogitationibus fidelissimis et integerrimis sane testibus, aut arguit, aut defendit. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
qui diuine quoq gr̃e uiuant᷑ auxilio. Age ĩa ad
anime nr̃e secreta ueniamꝰ. Se ipsũ unus quisq
attentiꝰ respiciat. Int̾rogemus. qͥd de hoc sentiant
proprie cogitationes. Ferat sententiã de nature
bono ipsa conscientia. Instruam᷑ domestico ma¬
gisterio anii. et mentis bona non aliunde ma¬
gis quã ab ipsa mente discamus. Quid illud obsec᷑ẽ.
qd̾ ad om̃e peccatũ aut erubescimꝰ aut tinemꝰ. et cul¬
pam facti. munc rubore uultus. nc̃ pallore monstra¬
mus. ac trepidante anmo etiã inminimis delictis
testẽ esfugimꝰ. conscientia remordem. Ediuerso aut̃
inom̃ibono leti constantes intrepidi sumꝰ. Idq si oc¬
suũ. quo ei malũ displicet. & dũ tantũ inbono
oꝑe confidit: qͥd solum eam deceat ostendit. Hinc
sceleris conscientie tormenta de seuiunt. et latentẽ
reũ secreta mentis pena ꝑsequitur: nec ullus post
um. Hin ẽ qd̾ econtrario innocens etiã. int̾ ipsa
tormenta fruit᷑ conscientie securitate. et cũ de

Expanded text:
IV. Age jam ad animae nostrae secreta veniamus. Seipsum unusquisque attentius respiciat: interrogemus quid de hoc sentiant propriae cogitationes; ferat sententiam de naturae bono ipsa conscientia; instruamur domestico magisterio animi, et mentis bona non aliunde magis quaeque, quam ab ipsa mente, discamus. Quid illud, obsecro, est quod ad omne peccatum aut erubescimus, aut timemus, et culpam facti nunc rubore vultus, nunc pallore monstramus, ac trepidante animo etiam in minimis delictis testem effugimus, conscientia remordemur; ex diverso autem in omni bono laeti, constantes, intrepidi sumus, idque si ocsuum, quo ei malum displicet: et dum in bono tantum opere confidit: quid solum eam deceat, ostendit? Hinc est sceleris, conscientiae tormenta desaeviunt: et latentem reum, secreta mentis poena persequitur. Nec ullus post um. Hinc est quod econtrario innocens etiam inter ipsa tormenta fruitur conscientiae securitate: et cum de
Abbreviated transcription (Latin):
armũ. s quẽ inermem extrinsecus eecerat meliꝰ
intus armauit. ratione scilicet atq prudentia: ut
ꝑ intellectũ uigorẽq mentis. qd̃ ceteris p̃stabat ani¬
malib. sactorẽ om̃iũ solus agnosceret. & inde serui¬
ret deo. unde aliis dñabat᷑. Quẽ tam̃ iusticie dñs.¬

Expanded text:
firmum. Sed quem inermem extrinsecus fecerat, melius firmum. Sed quem inermem extrinsecus fecerat, melius intus armavit: ratione scilicet atque prudentia, ut per intellectum vigoremque mentis, quo caeteris praestabat animalibus, factorem omnium solus agnosceret: et inde serviret Deo, unde aliis dominabatur. Quem tamen justitiae exs
Abbreviated transcription (Latin):
Quas tũ demũ bene exercere pot̾it. cũ eas se hab̾e
didicerit. Optima enĩ animi incitam̃ta st̃. cũ doce¬
tur aliqͥs posse qd̾ cupiat. Nam et in bello ea exhor¬
tatio maxima est. ea que plurimũ auctoritatis ha¬
bet: que pugraturũ aeuirib suis ammonet. Pri¬
mũ itaq debet nature humane bonũ de eiꝰ aucto¬
re metiri: do scilicet. Qui cũ uniu̾sa mundi. et que
intra mundũ st̃ oꝑabona. & ualde bona fecisse re¬
feratur. Quanto putas prestantiorẽ ipsũ hominẽ
fecit. ꝓpt̾ quẽ om̃ia etiamilla intelligit᷑ condidis¬
se : quẽ dũ adimaginẽ & similitudinẽ suã facere
magnitudine. uel armis dentiũ. multo ualentio¬
ra homine fecerat: satis declarat. quanto pulchriꝰ
sit homo ipse conditus. quẽ uel ex hoc uoluit na¬
ture sue intellig̾c dignitatẽ. dũ fortiora sibi sub¬
reliquit. nec diuersis ꝑiculis uelut exposuit in¬

Expanded text:
quas demum bene exercere poterit, cum eas se habere quas demum bene exercere poterit, cum eas se habere didicerit. Optima enim animi incitamenta sunt, cum docetur aliquis posse quod cupiat. Nam et in bello ea exhortatio maxima est, eaque plurimum auctoritatis habet, quae pugnatorem de viribus suis admonet. Primum itaque debes naturae humanae bonum de ejus auctore metiri, Deo scilicet, qui cum universa mundi, et quae intra mundum sunt, opera bona, et valde bona fecisse referatur: quanto, putas, praestantiorem ipsum hominem fecit: propter quem omnia etiam intelligitur illa condidisse! Quem dum ad immagnitudine, vel armis dentium multo valentiora homine fecerit: satis declarat, quanto pulchrius sit homo ipse conditus, quem vel ex hoc voluit naturae suae intelligere dignitatem, dum fortia sibi sube praesidio reliquit, nec diversis periculis velut exposuit in
Abbreviated transcription (Latin):
matris. et merito uirginis adiuuari. Quotiens mͥ¬
de institutione morũ. & sc̃e uite conu̾satione di¬
cendũ est. soleo prius humane nature uim qua¬
litatẽq monstrare. & qͥd effic̾e̾ possit ostend̾e. ac ĩã
inde audientis animũ adspecies incitare uirtutũ:
tendi om̃is conatus ꝑit. consequendi desꝑatione. Qũẽ
ego exhortationis ordinẽ cũ aliis quoq opusculis te¬
nuerim. tũ hic maxime obseruandũ puto. ubi eo
pleniꝰ nature bonũ declarari debet. qd̾ instituenda ẽ
uite ꝑfectiõ ne tanto remissior sit adurtutẽ animꝰ.
ac taidior: quantominꝰ se posse credit. dũ qd̃ inesse
sibi ignorat. id se existimat ñ habere. P roferenda
semꝑ innotitiam ea res ẽ cuius usus desid̾at᷑. et ex¬
plicandũ qͥd quid boni natura pot̃. cũ qͥcqͥd posse ꝓ¬
batur adimplendũ ẽ. Hec pͥma gͥ sc̃e ac spũalis uite
fundam̃ta iaciant᷑: ut uires suas uirgo cognoscat.

Expanded text:
matris, et merito virginis adjuvari. CAPUT Imatris, et merito virginis adjuvari. CAPUT Ide institutione morum, et sanctae vitae conversatione dicendum est, soleo prius humanae naturae vim qualitatemque monstrare, et quid efficere possit, ostendere: ac jam inde audientis animum ad species incitare virtutum: tendi omnis conatus perit consequendi desperatione. Quem ego exhortationis ordinem, cum in aliis quoque Opusculis tenuerim, tunc hic maxime observandum puto: ubi eo plenius naturae bonum declarari debet, quo instituenda est vita perfectior, ne tanto remissior sit ad virtutem animus ac tardior, quanto minus se posse credat: et dum quod inesse sibi ignorat, id se existimat non habere. Proferenda semper in notitiam ea res est, cujus usus desideratur, et explicandum est, quidquid bonum natura potest, cum quidquid posse probatur, impfundamenta jaciantur, ut vires suas virgo agnoscat:
Abbreviated transcription (Latin):
quirit inmorib. qm contẽpsit inreb. hunc itaq¬
tã deuote m̃tiᷤᷤ ardorẽ. hãc tante ꝑfectiõis sitĩ qd̾ ũꝙͣ satuabit
flumen ingenii: Que uis aliquando orationis.
que copia tantũ exprimere u̾bis pot̾it. quantũ
parata est uirgo reb ĩplere: Nobis uͦ donanda ẽ
uenia. qui ad ornandũ dñi tabernaculũ. scđm ui
res nrãs munꝰ offerimꝰ. Nec ueremur. ne temere
scribendo. ad tante nobilitatis uirginẽ: ultro nos
morsib tradamus inuidie. Scribimꝰ eñ petente
scã matre eius. ĩ mo ubente. idq anobis transmari¬
nis litt̾is miro cũ desidio anumi flag itante. Que
racile ostendit quo studio. quantaq cura in filia
germen celeste plantauerit. dũ illud tã sollicite
cupit abaliis irrigari. Remoti gͥ atemeritate. et
abambitione lib̾i proposito insudemꝰ oꝑi. nec de
mediocritate diffidamꝰ ingenii: qd̾ credimꝰ & fide

Expanded text:
quirit in moribus, quam contempsit in rebus. Hunc utiqquirit in moribus, quam contempsit in rebus. Hunc utiqtam devotae mentis ardorem, hanc tantae perfectionis sitim, quod unquam satiabit flumen ingenii? quae vis aliquando orationis, quae copia tantum exprimere verbis poterit, quantum parata est virgo rebus implere? Nobis vero donanda est venia, qui ad ornandum Domini tabernaculum secundum vires nostras munus offerimus. Nec veremur ne temere scribendo ad tantae nobilitatis virginem, ultro nos morsibus tradamus invidiae. Scribimus enim petente sancta matre ejus, imo jubente, idque a nobis transmarinis litteris miro cum desiderio animi flagitante: quae facile ostendit, quo studio quantaque cura in filia germen coeleste plantaverit, dum illud tam sollicite cupit ab aliis irrigari. Remoti ergo a temeritate, et ab ambitione liberi, proposito insudemus operi; nec de mediocritate diffidamus ingenii, quod credimus et fide
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ubtate mat̾ie cursũ orationis accendit. s no¬
bis alio magis itinere ꝑgendũ est. quib ꝓpositũ ẽ
institutionẽ uirginis. ñ laudẽ scribere: nec tam
paratas iamuirtutes eius exprimere quã paran¬
das. magisq reliquã ordinare uitã quã ornare pre¬
teritam. Est aut̃ difficillimũ. cũ eius ꝑsona face̾.
inqua cupiditas tanta discendi ẽ. tantusq ꝑfecti¬
onis ardor: ut ei quelibet ꝑfecta doctrina. par esse
uix possit. Meminit enĩ. recteq meminit. quas
mundi opes. głamq respuerit. quib uoluptatib
renuntiaui̾t: quas deniq contẽpserit uite p̾sentiᷤᷤ
illecebras: et ido contenta ñ est cõmuni hoc medi¬
ocriq gen̾e uiuendi. & qd̃ facile ipsa multorum
societate uilescit. Nouũ aliqͥd et inusitatũ requi¬
rit: precipuũ ac singłare qͥddã flagitat. Nonminꝰ
nobilis. apud dm̃ cupit ẽe nobilior. Tam p̃ciosa re¬

Expanded text:
ipsa ubertate materiae cursum orationis accendit: sed noipsa ubertate materiae cursum orationis accendit: sed nobis alio magis itinere pergendum est, quibus propositum est, institutionem virginis, non laudem scribere: nec tam paratas jam virtutes ejus exprimere, quam parandas: magisque reliquam ordinare vitam, quam ornare praeteritam. Est autem difficillimum cum ejus persona facere, in qua cupiditas tanta discendi est, tantusque perfectionis ardor, ut ei quamlibet perfecta doctrina par esse vix possit. Meminit enim recteque meminit, quas mundi opes gloriamque respuerit, quibus voluptatibus renuntiaverit, quas denique contempserit vitae praesentis illecebras. Et ideo contenta non est communi hoc mediocrique genere vivendi; et quod facile ipsa multorum societate vilescat, novum aliquid et inusitatum requirit: praecipuum ac singulare quoddam flagitat. Non minunobilis, apud Deum cupit esse nobilior. Tam pretiosa re
Abbreviated transcription (Latin):
i sũmo ingenio pariq fretꝰ scienͤ¬
tia. osfitiũ scribendi facile me
implere posse crederẽ. tam̃ tam
arduũ hoc opus ingredi. sine mag¬
no difficultatis timore ñ possem.
Scubendũ est eñi ad demetria¬
dem uirginẽ. xp̃i. uirginẽ nobi¬
lem. utginẽ diuitẽ. et qd̾ his maiꝰ est ardore fidei
uoluntatẽ. diuitiasq calcantẽ. quã utiq pro tam
facile. ita docere difficile ẽ. Cui enĩ oratio de esse
possit. ineius laude celebranda. que sũmo locona¬
ca. insũmis opib delitiisq nutrita. tantistamq
uariis uite huius blanduntis. uelut tenacissimis
quibdã irretita uinculis subito irruꝑit cunctaq
simul corporis bona animi uirtute mutauerit: q̃
siorẽ adhuc ipsũ ineuntis etatis quodã fidi gladio
a uoluptate succidit. & crucifigens cũ xp̃o carnẽ
suam. uiuã scãmq hostiam sacrauerit do: ac nobi¬
lssimi sanguinis posteritatẽ uirginitatis amore
contẽpserit. Pronaaut̃ & facilis dicendi uia ẽ. que

Expanded text:
i summo ingenio parique fretus scientia officium scribendi facile me implere posse crederem, tamen tam arduum hoc opus ingredi sine magno difficultatis timore non possem. Scribendum tamen est ad Demetriadem virginem Christi, virginem nobilem, virginem divitem, et quod his majus est, ardore fidei, nobilitatem divitiasque calcantem. Quam utique, pro tam facile, ita docere difficile est. Cui enim oratio deesse possit in ejus laude celebranda: quae summo loco nata, in summis opibus deliciisque nutrita, tantis tamque variis hujus vitae blandimentis, velut tenacissimis quibusdam irretita vinculis, subito eruperit, cunctaque simul corporis bona, animi virtute mutaverit? Quae florem adhuc ipsum incuntis aetatis, quodam fidei gladio, id est, voluntate succiderit? Et crucifigens cum Christo carnem suam, vivam, sanctamque hostiam sacraverit Deo, ac nobilissimi sanguinis posteritatem, virginitatis amore contempserit? Prona autem et facilis dicendi via est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo om̃iũ. mentẽ suam ad sapientiã requirẽ¬
damꝰ: et uitra licitũ se extendens uoluit causas rati¬
onesq cognoscere. quare paruuli corriperent a de¬
mone. cur naustagia. et iustos & impios partĩ absor

Expanded text:
mo omnium mentem suam ad sapientiam requirenmo omnium mentem suam ad sapientiam requirendam, et ultra licitum se extendens, voluit causas rationesque cognoscere: Quare parvuli corriperentur a daemone: Cur naufragia et justos impios pariter absor
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem.
unqͥdnam sicut animalia irrationabilia.
recte dicimꝰ inusus dari naturis excellen¬
D ec si uitiosis sicut aꝑtissime ineuãguio ui¬
demus porcos adusũ desid̾atũ concessos ẽẽ demo¬
nib. hoc et de homine recte possumus dicere: Am¬
mal ẽ eñi. s rationale. Et si mortale: anima ẽ ratio¬
nalis inilus menbris. que antis aflictionib pera
iuit.Dõ bonus ẽ. d̃ iustus est: & om̃ipotens ẽ. Hoc du¬
bitare. om̃ĩno dementis ẽ. Tantorũ gͦ malorũ que fiunt
in paruulis. causa iusta dicatur. Nempe cũ maiores
ista patiunt᷑. solemꝰ dicere. aut sicut in iob merita ex¬
aminari: aut sicut inhetode pecccata puniri. Et de
quibdam exemplis. que ds manifesta ẽe uoluit. alia
que obscura sunt hominũ comectare concedit᷑. sed
hoc inmaiorib Beparuulis aut̃ qͥd respondeamus
edissere̾. si penis tantis nullaineis sunt punienda pec¬
casa. Nlamutiq nulia ẽ inillis etatib exanimanda¬

Expanded text:
ermittere. numquidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda
Abbreviated transcription (Latin):
anime mee. Ponam spm meum suꝑ eum: et udicium
gentib nuntiabit. Non contendet neq clamabit. neq
audiet quisquam inplateis uocem eius. Harundinem
quassatam non confringet. & linum fumigans ñ extin¬
guet. donec eiciat ad nictoriam uidicium: et innomine
cius gentes sꝑabunt. Pro quo mnysaia iuxta septuaginta¬
interpretes sic scriptum est. lacob puer m̃s suscipiam
eumꝰ isrł electus ñs suscepit eum anima mea. Dedi spm
ineum suꝑ eumꝰ uidicium gentib proferet: non clama¬
bit neq dimititet. nec audietur foris uox cius. Harundi¬
nem confractam non conteret. & linum fumigans ñ ex¬
tinguet. s inueritate proferet iudicium. Splendebit
&e non quassabitur. donec ponat suꝑ terram iuditium:
et innomine eiꝰ gentes sꝑabunt. Nos aut ex hebreo ita
uertimus. Eoce puer ms. suscipiã eũ . lectus m̃s compla¬
cuit sibi in illo anima mea. Dedi suꝑ eum spm̃ meum :

Expanded text:
 eum et iudicium gentibus nuntiabit non contendet neque clamabit neque audiet aliquis in plateis vocem eius harundinem quassatam non confringet et linum fumigans non extinguet donec eiciat ad victoriam iudicium et in nomine eius gentes sinterpretes sic scriptum est: Iacob puer meus, suscipiam eum; Israhel electus meus, suscmeum super eum: judicium gentibus educet: non clamabit, neque dimittet: nec audietur foris vox ejus. nem confractam non conteret et linum fumigans non extinguet, sed in ueritate proferet iudicium. splendebit et non quassabitur, donec ponat super terram iudicium; et in nomine eius gentes sperabunt. nos autem ex Hebraeo ita uertimus: ecce puer meus, suscipiam eum, electus meus, conplacuit sibi in illo anima mea. dedi spiritum meu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uernũ tempus ad ueniat obsecro ut paueis michi
mensib. heremi concedatur ospitiũ: et si & hoc
tardũ uidet᷑. absccdo. Dñi est terra. et plenitudo tiꝰ.
sc̃o cirilo decli conscriptã fidẽ. Qui sic ñ credit: alie¬
nus axp̃o est. Ceterum ego fidei ur̃e ac mee. testes ha¬
beo aures tuas. & beati frĩs ⁊ enobiiquẽ tecũ om̃s
qui hic sumus plurimũ salutamus.

Expanded text:
dum uernum tempus adueniat, obsecro, ut paucis mihi dum uernum tempus adueniat, obsecro, ut paucis mihi mensibus heremi concedatur hospitium; aut si et hoc tardum uidetur, abscedo. domini est terra et plenitudo eius. sancto Cyrillo dedi conscriptam fidem. qui sic non credit, alienus a Christo est. ceterum ego fidei meae testes habeo aures tuas et beati fratris Zenobii, quem tecum omnes, qui hic sumus, plurimum salutamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cus sum. Quid adte : Quiesce: iam dictũ est. Pia¬
ne times. ne eloquentissimus homo insyro sermo¬
ne. uel greco. eccłias circũ eam: popłos seduc̃ã. scys¬
ma confitiam. Nichil alicu preripiti. nichil oci¬
osus accipio: manu cotidie. & proptio sudore que¬
rimus cibũ: scientes ab apło scriptũ e̾e. Qui autẽ
ñ oꝑatur. nec manducet. Hec uenerabilis. et sc̃e
pater.cũ quali gemitu. cũ quau dolore consc̾p¬
serim. testis est iħc. Ta cuiꝰ. ñ quid semꝑ tacebo.
dicit dñs : Non mͥ conceditur unus angulus
heremi: Cotidie exposcor fidẽ. quasi si ne fide
renatus sim. Confiteor. ut uolunt. non placet.
Subscriboꝰ non credunt. Unũ tantũ placet. ut
hinc recedam. Iam iam cedo.abripuerunt ame
unt. immo discedunt: melius e̾e dicentes inter
feras habitare. quã cũ taub xp̃ianis. Ꝙ ego ip¬
se. nisi me et corporis inueciitas. et hiemis re¬
tineret aspitas: iam modo fugerẽ. Uerũ tamen

Expanded text:
cus sum: quid ad te? quiesce, iam dictum est. placus sum: quid ad te? quiesce, iam dictum est. plane times, ne eloquentissimus homo in Syro sermone uel Graeco ecclesias circumeam, populos seducam, scisma conficiam. nihil alicui praeripui, nihil otiosus accipio. manu cotidie et proprio sudore quaerimus cibum scientes ab apostolo scriptum esse: qui autem non operatur, nec manducet. Haec, uenerabilis et sancte pater, cum quali gemitu, cum quali dolore conscripserim, testis est Iesus. tacui, numquid semper tacebo? dicit dominus. non mihi conceditur unus angulus heremi. cotidie exposcor fidem, quasi sine fide renatus sim. confiteor, ut uolunt: non placet. subscribo: non credunt. unum tantum placet, ut hinc recedam. iam iam cedo. abruperunt a meunt, immo discedunt melius esse dicentes inter feras habitare, quam cum talibus Christianis; et ego ipse, nisi me et corporis inbecillitas et hiemis retineret asperitas, modo fugerem. uerumtamen,
Abbreviated transcription (Latin):
Et cetcra. Que id circo degentili poeta sũpsimus:
ut qui rp̃i pacẽ ñ seruat. pacẽ saitẽ discat ab et¬
imico. Hereticus uocor: omoͬsion predicans trim¬
tatẽ. Sabeiiane impietatis arguor: tres subsisten¬
tes. ueras. integras. ꝑfectasq ꝑsonas indefessa uoce
pronuntians. Si ab arrianis. merito.Si ab orto¬
deris. qui huius modi arguunt fidẽ. ẽe ortodexi
desierunt. Aut si eis placet. hereticũ me cũ occi¬
dente. hereticũ cũ egypto. hoc ẽ cũ damaso. pe¬
troq condempnent. Quid unũ hominẽ excep¬
tis sociis criminantur: Si riuus tenuiter cur¬
rit: ñ est aluei cuipa. s fontis. Pudet dicere. de
cauernis celluiarũ dampnamus or bent᷑. In sac¬
co et cinere uolutati. de epĩs sententiam ferimꝰ.
Quid facit subtunca penitentis regius anmꝰ
Catene sordes. & come Nsunt diadematis signa.
s fletus. ꝑmuitant mͥ queso nichil loqui. Cur
eũ lacerant.: qui ñ meretur inuidiam. Hereti¬

Expanded text:
et cetera. quae idcirco de gentili poeta sumpsimus, et cetera. quae idcirco de gentili poeta sumpsimus, ut qui Christi pacem non seruat, pacem saltim discat ab ethnico. hereticus uocor homousiam praedicans trinitatem; Sabellianae inpietatis arguor tres subsistentes, ueras, integras perfectasque personas indefessa uoce pronuntians. si ab Arrianis, merito; si ab orthodoxis, qui huiusmodi arguunt fidem, esse orthodoxi desierunt aut, si eis placet, hereticum me cum occidente, hereticum cum Aegypto, hoc est cum Damaso Petroque, condemnent. quid unum hominem exceptis sociis criminantur? si riuus tenuiter effluit, non est aluei culpa, sed fontis. pudet dicere: de cauernis cellularum damnamus orbem, si in sacco et cinere uolutati de episcopis sententiam ferimus. quid facit sub tunica paenitentis regius animus? catena, sordes et comae non sunt diadematis signa, sed fletus. permittant mihi, quaeso, nihil loqui. cur eum lacerant, qui non meretur inuidiam? hereti
Abbreviated transcription (Latin):
thei expositione consũpsi: tantaq auiditate studia
omissa repetiui. ut qd̃ exercitationi lingue ꝓfuit.
nocuerit corporis ualitudini. Ce plicit.
Item Icrominꝰ ad marcum prb̃m calcide.
ecreueram quidẽ utendũ
centis. Cũ consisteret pec
abonis. Et iterũ. Ego uero
tanquã surdus ñ audiebã
& tanquã mutus ñ aperiens ossuũ : et factus sum
sicut homo ñ audiens. S qm̃ caritas omnia suꝑat.
et propofitũ uincit affectus. ñ tam iniuriam faci¬
entib reddo uicẽ: quã tibi respondeo postulanti.
Apud xp̃ianos cñ. ñ qui patitur. ut ait quidã. sed
qui facit contumeliam. miser est. Et primo quidẽ
antequã aefide mea. quã optime nosti tecũ loquar:
Adu̾sus barbariem istius loci. uersu cogor clamare
uulgato. Qd genus hoc hominũ: Queue hunc tã
barbara morẽ ꝑmittit patria : Hospitio ꝓhibem᷑
harene. Beua cient. primaq uetant. consistere t̾ra.

Expanded text:
tthaei expositione consumpsi. Tantaque aviditate studia tthaei expositione consumpsi. Tantaque aviditate studia omissa repetivi, ut quod exercitationi linguae profuit, nocuerit corporis valetudini. Post II. AD MARCUM PRESBVTERUM CHALCIDE. Decreueram quidem utendum centis: cum consisteret aduea bonis et iterum: ego uero tamquam surdus non audiebam et tamquam mutus non aperiens os suum factus sum ut homo non audiens, sed quoniam caritas omnia superat et propositum uincit affectus, non tam iniuriam facientibus reddo uicem, quam tibi respondeo postulanti. apud Christianos enim non qui patitur, ut ait quidam, sed qui facit contumeliam, miser est. Et primo quidem, antequam de fide mea, quam optime nosti, tecum loquar, aduersus barbariam istius loci uersu cogor clamare uulgato: quod genus hoc hominum? quaeue hunc tam barbara morem permittit patria? hospitio prohibemur arenae. bella cient primaque netant consistere terra
Abbreviated transcription (Latin):
est acede chodor la omor. et regũ. qui cũ eo erant in
ualle saue. hec est uauis regis. Dequo statim seqͥ¬
tur. & meichisedech rex salem. protulit panẽ ce ui¬
nũ. Et reuqua. Si gͦ hec ciuitas regis est. et uauis
aulonẽ palestini uocant: manifestũ est hominẽ fuis¬
se. qui interra. et uaue. ce urbe regnauit. Habes q̃
audierim. que legerim. demelchisedech. Mcũ fuit
recitare testes: tuũ defide testiũ est iudicare. Qd̃ sr
om̃s refeueris: tuũ certe illũ spũalem interpretem.
ñ recipies. qui imꝑitus sermone &e scientia. tanto su¬
perciuo. & auctoritate melchisedech spm̃ scm̃ pro¬
nuntiauit: ut uiud uerissimũ cõprobaret. qd̾ apud
grecos canitur. Imꝑitia confidentiã: eruditio timo¬
rẽ creat. Ego post longam egrotationẽ. uir inqua¬
dragesime dieb hec fabricare potui. et cũ alteri
me oꝑi prepararẽ. paucos dies qui suꝑ erant. in ma¬

Expanded text:
est a caede Chodorlahomor, et regum qui cum eo erant, in est a caede Chodorlahomor, et regum qui cum eo erant, in valle Sabe, haec est vallis Regis, de qua statim sequitur: Et Melchisedech rex Salem protulit panem et vinum, etc. Si ergo haec civitas Regis est, et vallisAulonem Palaestini vocant, manifestum est hominem fuisse qui in terrena et valle et urbe regnaverit. Habes quae audierim, quae legerim de Melchisedech; meum fuit citare testes, tuum est de fide testium judicare. Quod si omnes repuleris, tuum certe illum spiritalem interpretem non recipies, qui imperitus sermone et scientia tanto supercifio et auctoritate Melchisedech Spiritum sanctum pronuntiavit, ut illud verissimum comprobaret, quod apud Graecos canitur: Imperitia confidentiam, eruditio timorem creat. Ego post longam aegrotationem vix in quadragesimae diebus haec fabricare potui, ut cum alteri me operi praepararem, paucos dies qui supererant in Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nominet᷑:. cũ uocalib inmedio litt̾is ꝑtaro utant᷑
hebreis et prouarietate locorũ. ac uarietate re¬
gionũ. eadẽ uerba diuersis sonis. ato accentibus
proferant᷑. Hec ab eruditissimis uiriᷤ gẽti illiꝰ aidici¬
mus: qui intantũ ñ recipiunt spm̃ scm̃. uel angłm
fuisse melchisedech: ut etiã certissimũ hominis no¬
men ascribant. Et reuera stultũ est. id qd intypo
dicit᷑. eoqd̃ xp̃i saceidotiũ finẽ non habeat. & ipse
rex et sacerdos nobis utrũq donauerit. ut simus
genus regale. sacerdotale. & quasi anguiaris lapis
adanagogem ut historie auferant ueritatẽ. & dicãt
ñ fuisse regem. s imaginẽ hominis angłm demons¬
tratũ. cũ intantũ nitantut hebrei. meichisedech re¬
gẽ salem filium noe sem oftendere. ut añhoc scͥptũ sic
referant. E gressus est aũtrer sodomorũ inoccursũ
eius. haud dubiũ quin abraham. postquã reuers

Expanded text:
nominetur, cum vocalibus in medio litteris perraro utantur nominetur, cum vocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei, et pro voluntate lectorum ac voluntate regionum eadem verba diversis sonis atque accentibus proferant. Haec ab eruditissimis gentis illius didicimus, qui in tantum non recipiunt Spiritum sanctum vel angelum fuisse Melchisedech, ut etiam certissimum hominis nomen ascribant. Et revera stultum est id quod in typo dicitur, eo quod Christi sacerdotium finem non habeat, et ipse rex et sacerdos nobis utrumque donaverit, ut simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis lapis ad anagogem, ut historiae auferant veritatem, et dicant non fuisse regem, sed in imagine hominis angelum demonstratum; dum in tantum nitantur Hebraei Melchisedech regem referant: Egressus est autem rex Sodomorum in occursum et, haud dubium quin Abraham postquam reversus
Abbreviated transcription (Latin):
pisse a melchisedech decimiᷤ diuitiar̃ eiꝰ: s de spoliiᷤ hostiũ par¬
tẽaccepisse p̃õ tific̃e. Salẽ aũ ñ tit iosephꝰ: ñm̃ õsarbitnt᷑ e iers̃n¬
peregrine lingue mirtura demonstrat. s oppidum
iurta scitopolim. qd̾ usq hodie appellat᷑ salem:. et osten¬
ditur ibi palatiũ melchisedech. ex magnitudine rui¬
narũ. uet̾is oꝑis ostendens magnificentiã: dequo in
posteriori quoq parte geneds scriptũ est. Henit ia¬
cob insochoth. id c̃ intabernacula. et fecit sibi ibi
domos atq tentoria: et transiit insalem ciuitatẽ re
gionis sichem: que ẽ interra chanaan.Considandũ
quoq ẽ: quod abrahe acede nostiũ reuertenti quoᷤ
psequutus est usq dan. que hodie panear appeuat᷑.
ñ ceuia hierłm. s de oppido metropot sichem initi¬
nere suit. Dequo in cuã glio quoq legimus. Erat aũt
ioħs baptitans in ennonauxta salim. quia aque
multe erant ibi. Nec refert utrũ salim ansalem

Expanded text:
pisse a Melchisedech decimas divitiarum ejus, sed de spoliis hostium partem accepisse pontificem. Salem autem non, ut Josephus peregrinae linguae mixtura demonstrat, sed oppidum iuxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem. et ostentatur ibi palatium Melchisedech ex magnitudine ruinarum ueteris operis ostendens magnificentiam; de quo in posteriori quoque parte Geneseos scriptum est: uenit Iacob in Soccoth, id est in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tgionis Sichem, quae est in terra Chanaan . Considerandum quoque quando Abrahae a caede hostium revertenti, quos persecutus est usque Dan, quae hodie Paneas appellatur, non de via Hierusalem, sed de oppido metropoleos Sichem in itinere fuerit, de quo in Evangelio legimus, Erat autem Joannes baptizans in Arnon juxta Salim, quia aquae multae erant ibi . Nec refert utrum Salem an Salim
Abbreviated transcription (Latin):
hoc intelligendũ sit. uno statĩ uerbo explicati. ay¬
trem: s qd̾ subuo introducatur ingenesi occurrisse
abraham. a cede hostiũ reuertenti. et nec ante. nec pos¬
tea eius nomen feratur.ascriptũ. Affirmat aũ¬
apłs. qd̾ aaronsacerdotiũ. idẽ popłi iudeorũ. et pͥn¬
cipiũ habuerit & finẽ. Meichisedech aut̃. idẽ xp̃i et
habuerit auctorem. & qd̾ translato sacerdotio legis
quoq mutatio fiat. ut nequaquã deagar ancuia &e
monte syna. s de sara libera et arce syon egrediatur
uerbũ dm̃i. et lex dei de ierłm: & difficultatẽ rei proe¬
mio eraggerat dicenf.Suꝑ quo multus nobis set¬

Expanded text:
hoc intellegendum sit, uno statim uerbo explicari dyhoc intellegendum sit, uno statim uerbo explicari dytrem, sed quod subito -introducatur in Genesi occurrisse Abrahae a caede hostium re.uertenti et nec ante nec postea eius nomen feratur adscriptum. : adfirmat aus, quod Aaron sacerdotium, id est populi Iudaeorum, et principium habuerit et finem, Melchisedech autem, id est Chrisit nullumque habuerit auctorem et quod translato sacerdotio legis quoque mutatio fiat, ut nequaquam de Agar ancilla et monte Sina, sed de Sarra libera et arce Sion egrediatur uerbum domini et lex dei de Hierusalem. et difficultatem rei prooemio exaggerat dicens: super quo multus nobis ser
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ. intẏpũ precessisse sacerdotis fulii dĩ. de quo
aicit᷑ incentesimo nono psalmo: tu es sacerdos inet̾¬
nũ scd̃m ordinẽ melchisedech. Ordinẽ aut̃ eius mł¬
tismodis interpretant᷑. qd̾ solus et rex fuerit. & sa¬
cerdos. et ante circuncisionẽ functus sacerdotio.
ut ñ gĩs ex iudeiꝰ s uidei exgñtib sacdotiũ accepĩt. neq uc̃¬
tus oleo sactidotali. ut moysi precepta constitiuit̃.¬
holeo erultationis & fidei puritate: Neq carnis
ce sanguinis uictimas immolarit. & brutorum
sanguinẽ animalũ exta susceꝑit. s pane et ui¬
no. &e simplici puroq sacerdotio. xp̃i dedicauerit
sacramentũ. et multa alia que epłaris breuitas
ñ recipit. Preterea pienius ẽe tractatũ inepła ad
hebreos. quã om̃s greci recipiunt. & ñ nului latino¬
rũ. qd̃ iste melchisedech. idẽ rex iustus. rex fuerit
salem. id ẽ rer pacis. si ne patre. si ne matre: et quomͦ

Expanded text:
daeorum, in typum praecessisse sacerdotis Filii Dei, de quo daeorum, in typum praecessisse sacerdotis Filii Dei, de quo dicitur in centesimo nono Psalmo: Tu es Sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Ordinem autem ejus multis modis interpretantur, quod solus et rex fuerit, et sacerdos, et ante circumcisionem functus sacerdotio: ut non gentes ex Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acceperint, neque unctus oleo sacoleo exultationis et fidei puritate, neque carnis et sanguinis uictimas immolarit et brutorum animalium exta susceperit, sed pane et uino, simplici puroque sacrificio, Christi dedicauerit sacramentum, et multa alia, quae epistolaris breuitas non recipit. Praeterea plenius esse tractatum in epistula ad Hebraeos, quam omnes Graeci recipiunt et nonnulli Latinorum, quod iste Melchisedech, id est \'rex iustus\', rex fuerit Salem, id est \'rex pacis\', sine patre, sine matre, et, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sedech hominẽ fuisse chananeũ. regẽ urbis hiero¬
solime. que primũ salẽ. postea iebiis. ad extremũ
merłm appeliata sit᷑. Hec mirũ eẽ. si sacerdos dei
altissumm describat᷑. absq circuncisione. & legalibuis
cerimoniis. et genere aaron: cũ abel quoq. et enoch.
&e noe placueri nt deo. et uictimas optulerunt: &¬
in iob uolumine legerimus. qd̾ ipse & oblator mu¬
nerum fuerit ce sacetdos. et cotidie profiliis suis
hostias immolarit. & aiunt ipsũ quoq iob ñ fuis
de degen̾e leui. s de stirpe esau: licet & aliud hebtii
autument. Quomͦ aut̃ noe inebriatus indomosua.
&ẽ nudatus. atq derisus. a mediano fiuo. typũ salua
meretricis et pauꝑis dalile. muito plures hostium
mortuus quã uiuus occiderit. ut. xp̃i exprimeret
inaliqua re figurã expresserint saluatoris. sic et mel¬
chisedech. eoqd̾ chananeus fuerit. & ñ degenere iu¬

Expanded text:
sedech hominem fuisse Chananaeum regem urbis Hierosedech hominem fuisse Chananaeum regem urbis Hierosolymae, quae primum Salem, postea lebus, ad extremum Hierusalem appellata sit. Nec mirum esse si sacerdoaltissimi describatur absque circumcisione et legalibus cerimoniis et genere Aaron, cum Abel quoque et Enoch et Noe placuerint deo et uictimas obtulerint et in Iob uolumine legerimus, quod ipse et oblator munerum fuerit et sacerdos et cottidie pro filiis suis hostias immolarise de genere Levi, sed de stirpe Esau: licet aliud Hebraei autument. 3. Quomodo autem Noe inebriatus in domo sua, et nudatus atque derisus a mediano filio , typum Salvmeretricis et pauperis Dalilae, multo plures hostium mortuus, quam vivus occidit , ut Christi exprimeret  Prophetae, in aliqua re figuram expresserunt Salvatoris; sic et Melchisedech, eo quod Chananaeus fuerit, et non de genere Ju
Abbreviated transcription (Latin):
nib conuratũ. ne sꝑnerẽ precatorẽ: reuolui ueterũ
lbros ut uiderem quid singłi dicerent: & tibi qua¬
si de inuitorũ consilio responderẽ. Statimq infron¬
te geneseos. in prima omeliarũ origenis. repperi
scriptũ de meichisedech. inqua multiplici sermo¬
ne disputans uiuc deuolutꝰ ẽ. ut eũ angłm
diceret᷑. Iid̃  pene argumentis. quib scriptor
tuus de spũ scõ. ille desuꝑnis uirtutib est locutus.
Transiui addidimũ sectatorẽ eius: & uidi hominem
pedib inmagistri isse sententiam. Uerti me ad yppoli¬
tum hyreneum. eusebiũ cesariensem. et emisenũ.
appollinarẽ quoq nr̃m. et eustasium. qui prius
antichie ep̃c eccłie fuit. & contra arriũ clarissima
tuba bellicũ cecinit:. et deprehendi horũ omĩum
opiniones diuersis argumentationib. ac diuerti¬
culis ad unũ cõpitũ ꝑuenisse: ut dicerent melchi¬

Expanded text:
nibus adiuratum, ne spernerem precatorem, reuolui ueterum nibus adiuratum, ne spernerem precatorem, reuolui ueterum libros, ut uiderem, quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio responderem. Statimque in fronte Geneseos primam omeliarum Origenis repperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans illuc deuolutus est, ut eum angelum diceret, isdemque paene argumentis, quibus scriptor tuus de spiritu sancto, ille de supernis uirtutibus est locutus. transiui ad Didymum, sectatorem eius, et uidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. uerti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem et Emisenum, Apollinarem quoque et nostrumEustathium, qui primus Antiochenae episcopus ecclesiae contra Arrium cltuba bellicum cecinit: et deprehendi horum omnium opiniones diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchi