comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nequissimus spiritus cum septem aliis rediens domum scopis mundi¬
tam inuenit. quia mentem auirtutibus alienam replet. Sequitir
CISCIENT Quia propheta fueRΙT IUMCΟsΟCO
rumꝰ Malisscire bonos. aut ad adutorium salutis proficere.
aut ad testimonium daninationis solet. gciant ergo quia lxmedio
eorum propheta fuerit. Vt audita praedicatione aut ad iuuentus
ut surgant: Aut sic damnentur ut excusatione careant. Sequitur
UERSORES SUNTTECUM ET CUMSCORPIOUISUS
HABΙTAS. Patet adquam peruersos iN praedicatione mitt¬
tur. quine timeat ammonetur. Et quia prauiquiq bona sibi loques¬
tibus alia iniqua faciunt . & adhuc aliaminantur. propter illa quae
faciunt dicitur netimeas eos & propter hoc quodminantur adun¬
gitur. neq sermones eorum metuas. Vel certe quia reprobi &
malabonis ingerunt . & eorum semper actibus derogant. propha
missus ammonetur. Ne corum uel crudelitatem metuat. uel uerba

Expanded text:
nequissimus spiritus cum septem aliis rediens, domum scopis mundanequissimus spiritus cum septem aliis rediens, domum scopis mundatam invenit , quia mentem a virtutibus alienam replet. Sequitur: IBID.-- Et scient quia propheta fuerit in medio eorum. 11. Malis scire bonos, aut ad adjutorium salutis proficere, aut ad testimonium damnationis solet. Sciant ergo quia in medio eorum propheta fuerit, ut audita praedicatione aut adjuventur ut surgant, aut sic damnentur ut excusatione careant. Sequitur:versores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. 12. Patet ad quam perversos in praedicationem mittitur, qui ne timeat admonetur. Et quia pravi quique bona sibi loquentibus alia iniqua faciunt, et adhuc alia minantur, propter illa quae faciunt dicitur: Ne timeas eos; et propter hoc quod minatur, adjungitur: Neque sermones eorum metuas. Vel certe quia reprobi et mala bonis ingerunt, et eorum semper actibus derogant, propheta missus admonetur, ne eorum vel crudelitatem metuat, vel verba
Abbreviated transcription (Latin):
lapeccamus. Sed has omni potens ini quitates iudicans. lam priores
uostros abstulit . lam adiudicium uocauit : Nos adhuc ad paenttens¬
am expectat. nos ad reuertendum sustinet. Et qui iuillislam lud¬
cium exercuit. nobis suaepatientiae longanimitatem praerogat a
cum nostris prioribus perdat dicens. si forte uel ipsi audiant. & si por¬
tequiescant quia domus ex asperans est . Omnis anima post accepti
fidem inperuersitate sua aut permanens autreuertens domusexa¬
sperans uocatur: quia eum quem perfidem susceperat. repellit a se
prauis moribus habitatorem dm̃: Nam domus in habitatur adno
Siergo domus. quare exasperans: Si uero exasperans. quare domus
quae utiq: lam non habitatur. Sed domus. quialne a ds̃ per fidem
ihabitare coeperat:. Ex asperans uero est. quia ab ea prauis mo¬
ribus repulsus exiit utuacua remaneat: quam prius caelestis iphi¬
bitator replebat. Vnde etiam sicut ueritatis uoce cognouimus

Expanded text:
la peccamus. Sed ecce omnipotens Deus iniquitates judicans jam priores la peccamus. Sed ecce omnipotens Deus iniquitates judicans jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit: nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet; et qui in illis jam judicium exercuit, nobis suae patientiae longanimitatem praerogat, ne cum nostris prioribus perdat, dicens: « Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant, quia domus exasperans est. » Omnis anima etiam post acceptam fidem in perversitate sua aut permanens aut revertens domus exasperans vocatur. Quia eum quem per fidem suscpravis moribus habitatorem Deum. Nam domus inhabitatur a domino. Si ergo domus, quare exasperans? Si vero exasperans, quare domus, quae utique jam non habitatur? Sed domus, quia in ea Deus per fidem habitare coeperat; exasperans vero est, quia ab ea pravis moribus repulsus exiit, ut vacua remaneat, quam prius coelestis inhabitator replebat. Unde etiam, sicut Veritatis voce cognovimus
Abbreviated transcription (Latin):
si forte quiescant. quia ex magna multitudine pauci audituri siN
demonstratur : Per dubitationem ergo sermonum dĩ. quid significa
tur aliud: nisi paucitas auditorumꝰ Notandum uero: quod post¬
quam mala parentum defunctorum dixerat. mittens prophetam
adfilios dicat. si forte uel ipsi audiant. & si forte quiescant. Quid
est dicere uel ipsi : nisi quia corum patres quilniculpa de functi suNt.
audire noluerunt : Pensemus ergo quaeuir tussit in hoc dñici sermo¬
nis defectuutdicat. si forte uel ipsi audiant. Nobis hoc aperte dici¬
tur qui afflicti obsessi : conclusi : omnia quae in hoc mundo habuimus
bona perdidimus. Vrbes disruptas: c̃uersa castra : depopulatos agros:
iuffossas ecdesi a suidimus : & tamen adhuc parentes pros ad inuqui¬
tates sequimur ab eorum elatione quam uidimus non mutamun
Etilli quidem inter gaudia. Nos uero quod est grauius inter flagel

Expanded text:
« Si forte, quia ex magna multitudine pauci audituri sunt, « Si forte, quia ex magna multitudine pauci audituri sunt, demonstratur. Per dubitatitur aliud, nisi paucitas auditorum? 1253 9. Notandum vero quod postquam mala parentum defunctorum dixerat, mittens prophetam ad filios dicat: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant. Quid est dicere Vel ipsi, nisi quia eorum patres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu, ut dicat: Si forte vel ipsi audiant. Nobis hoc nobis aperte dicitur, qui afflicti, obsessi, conclusi, omnia quae in hoc mundo habuimus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc parentes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatione quam vidimus non mutamur. Et illi quidem inter gaudia, nos vero, quod est gravius, et inter flag
Abbreviated transcription (Latin):
ne dicitur: quumquid futurum sit ad nõ praesciatur : Vnũ uero
exduobus est quia si electi sunt. fieri non potest si autem fieri potest.
deco non sunt. Et tamendicitur. litinerrorem inducantur si fieri
potest etiam electi. Istaergo dñici sermonis dubitatio. & electoru
cordibus designatio temptationis fuit. quia qui electi sunt ad persi¬
scendum. persigna praedicatorum antichristi temptabuntur ad ca¬
dendum. Per hoc ergo quod dicitur si fieri potest. hoc exprimi¬
tur quod electi incor de temptabuntur Nutant enim. sed non ca¬
dunt. Dicitur ergo si fieri potest. quia trepidabunt. &tamen dicun¬
tur electi. quia noncadunt: Dubitatio itaq sermonis ad nõ. Inelec¬
tis exprimit trepidationem mentis. quoselectos nominat. quia cer¬
nit quod in fide & bono opere persistant. Vnde hic quoq: dicitur.
si forte audiant . & si forte qui escant. Per hoc enim quod dicitur

Expanded text:
ne dicitur, cum quid futurum sit a Domino praesciatur? Unm vero ne dicitur, cum quid futurum sit a Domino praesciatur? Unm vero ex duobus est, quia si electi sunt, fieri non potest; si autem fieri potest, electi non sunt. Et tamen dicitur, ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. » Ista ergo Dominici sermonis dubitatio ex electorum cordibus, designatio tentationis fuit, quia qui electi sunt, ad persistendum, per signa praedicatorum Antichristi tentabuntur ad cadendum. Per hoc ergo quod dicitur, si fieri potest, hoc exprimitur, quod electi in corde tentabuntur; nutant enim, sed non cadunt. Deus ergo dicit « si fieri potest, » quia trepidabunt, et tamen dicuntur electi, quia non cadunt. Dubitatio itaque sermonis a Domino, in electis exprimit trepidationem mentis; quos electos nominat, quia cernit quod in fide et bono opere persistant. Unde hic quoque dicitur: « Si forte audiant, et si forte quiescant. » Per hoc enim quod dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
aoquos eCΟantioł ẽ. Ecoceit unaculpa superbiar qu
pra euaricati sunt pactum Ecce altera obstinationis quiausq adac
uero tantae prauitatis tantaeq obstinationis sint hi ad quos praple
tamit hom quis ium non uideat quia persona prophetae aton pe¬
uersis hominibus despici ualeat : Sedecee auctore fl persanar te¬
uoce necesse est ut loquaris : Ne contemnaris ipse quimt̃ters
uerba mea proferens ostende quimisit: sequitur. SI HUNIC¬
quia domus EXΑsΡΕRAΧS ΕST Dumconstet quod
omm potens ds omina sciat. mirandum ualde est curdicitur. si forto
audiant & si forte quiescant. Qua propter sciendum nobis est. quia
istadubitatio loquutionis di non exignorantia sed exaliqua signifi¬
catione descendit. Nam quis nesciat quod qui fecit & uidet omnia.
omia sciat : Et per semetipsam In euangelio ueritas. de anti christi
praedicatoribus dicit. Dabunt signa magna & prodigia: Ita utiner¬
rorem iuducantur si fieri potest etiamelecti. Cur hoc sub dubitatio¬

Expanded text:
um, quasi Deus. Ecce est una culpa superbiae, quia praevaricati sunt pactum. Ecce altera obstinationis, quia usque ad diem  sunt. Cum vero tantae pravitatis tantaeque obstinatta mittitur, quis jam non videat, quia persona prophetae a tam perversis hominibus despici valeat? Sed ecce auctoritas personae trmea voce necesse est ut loquaris, nec contemnaris ipse qui mitteris, verba mea proferens, ostende eum qui misit. Sequitur: « Si forquia domus exasperans est. » Dum constet quod omnipotens Deus omnia sciat, mirandum valde est cur dicitur, « si forte audiant, et si forte quiescant. » Quapropter sciendum est nobis, quia ista dubitatio locutionis Dei, non ex ignorantia, sed ex aliqua significatione descendit. Nam quis nesciat quod qui fecit et videt omnia, omnia sciat? Et per semetipsam in Evangelio Veritas de Antichristi praedicatoribus dicit: « Dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Cur hoc sub dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ternentur &per omnes uicos eius alleluia cantabitur. Hoc nobis
carmen caelestis patriae nuntiare ciues eius uenerant qui concor¬
diterclamabant. Cloria in excelsisdõ. & interra pax hominib:
bonae uoluntatis Sed si adhuc praesenti saeculo mente inhaeres.
si adhuc terrenis uoluptatibus delectaris. Amare non potes gati¬
dia aeternaquae audis : Eognosce ergo in hoc uolumine uae quod
Ineo scriptum est. Atq ab animo per timorem expelle quod diligis.
lit possis exiudicio carmenamare quod legis Ibi quippe subunius
doonnori spetic maintud oomnis exprimitur reproborum : quan
noce ueritatis dieitir : Ligeatis pedibus ac manibus otate e÷ quaua¬
nebrois enterores. icert fletais & it ⁊ corerdias mitate eilin i ue¬
reprobi in eeteriores cacdunt qiua tuinc ininderioribus sune dicto

Expanded text:
ternentur, et per omnes vicos ejus alleluia cantabitur . Hoc nobis ternentur, et per omnes vicos ejus alleluia cantabitur . Hoc nobis carmen coelestis patriae nuntiare cives ejus venerant, qui concorditer clamabant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sed si adhuc praesenti saeculo mente inhaeres, si adhuc terrenis voluptatibus delectaris, amare non potes gaudia aeterna quae audis. Cognosce ergo in hoc volumine vae quod in eo scriptum est, atque ab animo per timorem expelle quod diligis, ut possis ex judicio carmen amare quod legis. Ibi quippe sub unius damnati specie multitudo omnis exprimitur reproborum, cum voce Veritatis dicitur: Ligatis pedibus ejus ac manibus, mittite eum in tenebras exterioresreprobi in exteriores tenebras cadunt, quia nunc in interiores sua se sponte
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Quae praegnantibus & nutrientibus inillis diebus: Pensandir
nobis ergo est quomodo haectria in sacro uolumine scripta sint. lam¬
tationes & carmen &uae. Lamentationes uidelicet. quia ineo scrip¬
tae sunt paenitentiae peccatorum Carmenuero. quia ibi praenun¬
tiantur gaudia iustorum. Uae autem. quia illic ex pressaẽ. damna¬
tio reproborum : Vt ergo peccata punias. lege quae in hocuolumine scrip¬
ta sint lamenta Scindite cordaura . & non uestimenta ur̃a Etrursus
Miseri estote & lugete . risus uester inluctum conuertatur & gaudi¬
um in merorem: Vt autem de promissione gaudii sequentis hilare¬
scas. cognosce quae in hoc uolumine scriptasi nt carmina laudis ae¬
ternȩ. Beatiqui habitant indomo tua dñe. In saecula saeculorum
laudabuntte. Et sicut perquendam sapientem decaelesti hierus a¬
lem dicitur. exlapide pretioso & mundo omnes plateae eius ex¬

Expanded text:
tis . Et, Vae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus . Pensandum ergo tis . Et, Vae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus . Pensandum ergo nobis est quomodo haec tria in sacro volumine scripta sint, lamentationes, carmen, et vae. 34. Lamentationes videlicet, quia in eo scripta est poenitentia peccatorum. Carmen vero, quia ibi praenuntiantur gaudia justorum. Vae autem, 1263 quia illic expressa est damnatio reproborum. Ut ergo peccata punias, lege quae in hoc volumine scripta sunt lamenta: Scindite corda vestra, et non vestimenta vestra . Et rursus: Miseri estote, et lugete; risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Ut autem de promissione gaudii sequentis hilarescas, cognosce quae in hoc volumine scripta sunt carmina laudis aeternae: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saeculum saeculi laudabunt te . Et sicut per quemdam sapientem de coelesti Jerusalem dicitur: Et lapide pretioso et mundo omnes plateae ejus s
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Tumihies refugium a praessura quae circum deditme. ei¬
tatio mea redime me acircum dantibus me Quienim circum darise
praessuris narrat & tamen dm̃ sibiesse exultationem nominat. pro¬
cul dubio carmen in nocte cantat. Quiaigitur pene semper in bono
carie ponere scriptura sacra consueuit: Ita a nobis etiam in hoc loco
debetintelligi. Uae autem in scriptura sacra saepius de aeternoluctu.
quam praesenti solet intelligi Vnde scriptũ est : Uae impio in malo
redr ibutio enim manuum eius fiet ei. Et beatus iobloquitur dicens
uimpius fuero. uaemihiest: Siautem iustus non leuabo caput. satu¬
ratus afflictione & miseria Iustorum enim afflictio. temporalis est
Vae ergo quod dixit atemporali afflictione distinxit. qui & iustum
afflictionem & impium uaehabere perhibuit: Per semetipsam ueri¬
tas dicit : Vaemundo abscandalis. & uaeuobis quiridetis qnm̃ flebi¬

Expanded text:
dicens: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me; exdicens: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me; exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Qui enim circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi esse exsultationem nominat, procul dubio carmen in nocte cantat. Quia igitur pene semper in bono carmen ponere Scriptura sacra consuevit, ita a nobis etiam in hoc loco debet intelligi. 33. Vae autem in Scriptura sacra saepius de aeterno luctu quam praesenti solet intelligi. Unde scriptum est: Vae impio in malo; retributio enim manuum ejus fiet ei . Et beatus Job loquitur, dicens: Si impius fuero, vae mihi est; si autem justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Justorum enim afflictio temporalis est. Vae ergo quod dixit, a temporali afflictione distinxit, qui et justum afflictionem, et impium vae habere perhibuit. Per semetipsam quoque Veritas dicit: Vae mundo a scandalis , et, Vae vobis qui ridetis, quoniam flebi
Abbreviated transcription (Latin):
carmen dño Et quum dauid uictoriam dehostibus fecisset. sorpas
est: Loquutus est dauid dño uerba carminis huius : galomonquos
ait. Acetum innitro. & quicantat carmina corde pessimo: Acetuns
quippe simittatur iunitro feruescit. Nitrum protinus ebullit: Etre¬
uersa mens quandoper increpationem corripitur aut per praedicao
onem inbona suadetur. decorreptione fit deterior: &inde sumurus¬
rationis iniquitate succenditur Vnde debuit ab iniquitate compesci
Perheliu quoq de ingrato ac se se desperante. dicitur : Et non dixt
ubi est ds̃ quifecit me. quidedit carmina si nocte. Carmen quppe
in nocte est:. laetitia intribulatione: Carmen iri nocte capimus quos¬
doiu praessuris praesentibus de futuris gaudiis consolamur : Cimi
nobis in nocte ostendebat apostolus quum dicebat Spe gaudentes
lutribulatione patientes: Carmen in nocte sedauid habere indicu

Expanded text:
carmen Domino . Et cum David victoriam de hostibus fecisset, scriptum carmen Domino . Et cum David victoriam de hostibus fecisset, scriptum est: Locutus est David Domino verba carminis hujus . Salomon quoque ait: Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo . Acetum quippe si mittatur in nitro, fervescit nitrum protinus et ebullit. Et perversa mens quando per increpationem corripitur, aut praedicationis dulcedinem bona suadetur, de correptione fit deterior; et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Per Heliu quoque de ingrato ac sese desperante dicitur: Et non dixit, Ubi est qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? . Carmen quippe in nocte est laetitia in tribulatione. Carmen in nocte accipimus, quando in pressuris praesentibus de futuris gaudiis consolamur. Carmen nobis in nocte ostendebat apostolus cum dicebat: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte se David habere indicat,
Abbreviated transcription (Latin):
dicatergo quierat scriptus intus & foris. Quia in sacro eloquioꝙ
Montes excelsiceruis . petra refugium erinaciis. Habeant enimmo¬
tesintellegentiae quilam contemplationis saltus dare nouerum
ed poctra sit refugiumermnacuis. quia nos paruul: & peccatorumin
rum ipinis cooperti & n intellegere alta non possumus in petracua
refugio. Idest in xp̃i fide saluamur Vnde & quibusdam dicitur
Acsidiceret. quia uos capere diuinitatis eius mysteria non posiepu¬
saui. sola uobis humanitatis eius infirma loquutus sum : Et scp
dubium nonest. quia & laetum carmen & lugubre carmendicert
possumus. Sed uos scripturae sacrae usum sequentes quae pene seon
carmen ponere in prosperissolet. hoc in loco probona parte dictum
carmen accipimus Nam quumomini potens ds̃ populum suum dens¬
rirubro liberasset. scriptum est : Tunc morses & fili israhel catns

Expanded text:
Dicat ergo: Qui erat scriptus intus et foris, quia in sacro eloquio et Dicat ergo: Qui erat scriptus intus et foris, quia in sacro eloquio et Montes excelsi cervis, petra refugium herinaciis . Habeant enim montes intelligentiae, qui jam contemplationis saltus dare noverunt. Sed petra sit refugium herinaciis, quia nos parvuli et peccatorum nostrorum 1262 spinis cooperti, etsi intelligere alta non possumus, in petrae nostrae refugio, id est, in Christi fide salvamur. Unde et quibusdam dicitur: . Ac si diceret: Quia vos capere divinitatis ejus mysteria non posse pensavi, sola vobis humanitatis ejus infirma locutus sum. Sequitur:dubium non est, quia et laetum carmen, et lugubre carmen dicere possumus. Sed nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene semper carmen ponere in prosperis solet, hoc in loco pro bona parte dictum carmen accipimus. Nam cum omnipotens Deus populum suum de mari Rubro liberasset, scriptum est: Tunc Moyses et filii Israel cecinerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nostros peruerba doctorum exponendo displicatur. Quiuero aqua¬
rum nomine. nisi scĩ angelorum signantur chori De quibus scriptir
est. Et aquae quae super caelossunt. laudent nomen dñi: Huius ergo
caeli superiora dñs inaquis tegit. quia alta sacrieloquii. Idest eaquae
denatura diuinitatis uel de aeternis gaudiis narrat. Nobis adhuc nesci¬
entibus solis angelis insecreto sunt cognita Caelumergo hoc &coram
nobis extenditur. & tamen in aquis superiora eius conteguntur. quia¬
& quaedam sacrieloquii lam nobis per apertionem sp̃s patent. & quae¬
dam quae solis angelis possunt esse manifesta. nobis adhuc seruantur
occulta De quibus tamen occultis. lam partem per spĩtalem intelle¬
gentiam sentimus. lam sc̃i sp̃spignus accepimus . Quia haec & plene
uecdum cognouimus. & tamen medullitus amamus & in multis
sp̃talibus sensibus quoslam cognouimus ueritatis pabulo pascimur :

Expanded text:
nostros, et per verba doctorum exponendo displicatur. Quid vero aquanostros, et per verba doctorum exponendo displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi purissimi angelorum signantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae, quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Hujus ergo coeli superiora Dominus in aquis tegit, quia alta sacri eloquii, id est ea, quae de natura divinitatis, vel de aeternis gaudiis narrat, nobis adhuc nescientibus, solis angelis in secreto sunt cognita. Coelum ergo hoc et coram nobis extenditur, et tamen in aquis superiora illius conteguntur, quia quaedam sacri eloquii jam nobis per apertionem spiritus patent, et quaedam, quae solis angelis possunt esse manifesta, nobis adhuc servantur occulta. De quibus tamen occultis jam partem per spiritualem intelligentiam sentimus, jam sancti Spiritus pignus accepimus qui haec et plene necdum cognovimus, et tamen medullitus amamus, et in multis spiritalibus sensibus, quos jam cognovimus, veritatis pabulo pascimur. 31.
Abbreviated transcription (Latin):
Liber enim sacrieloquii intus scriptus est per allegoriam. foris perhisto¬
riam Intus per spĩtalẽ intellectum. foris autem per sensum litterae
simplicem adhuc in firmantibus congruentem: Intus quia iniuisibilia
promitat. foris quia uisibilia praeceptorum suorum rectitudine dispen¬
ditur. Intus quia caelestia pollicetur. foris autem quia terren a&con¬
tem tibilia qualiter sint uel iniusu habenda uel ex desiderio fugienda
praccipit:. Alianamq desecretis caelestibus loquitur. Alia uero In
exterioribus actionibus iubet: Et eaquidem quae foris praecipit po¬
tent sed illa quae de internis narrat : plana ad prehendi nequeunt:¬
superiora eius. Quidenini caeli nomine. nisi sacra scriptura signatur:
dequa nobis & sol sapientiae & luna scientiae & exantiquis patrib
stellae exemplorum atq uirtutum lucent. Quod sicut pellis exten¬
ditur. quia perscriptores suos carnis lingua formatum. ante oculos

Expanded text:
» Liber enim sacri eloquii intus scriptus est per allegoriam foris, per histo» Liber enim sacri eloquii intus scriptus est per allegoriam foris, per historiam. Intus per spiritalem intellectum, foris autem per sensum litterae simplicem, adhuc infirmantibus copromittit: foris, quia visibilia praeceptorum suorum rectitudine disponit. Intus, quia coelestia pollicetur; foris autem, quia terrena et contemptibilia qualiter sint vel in usu habenda vel ex desiderio fugienda praecipit. Alia namque de secretis coelestibus loquitur, alia vero in exterioribus actionibus jubet. Et ea quidem quae foris praecipit patent, sed illa quae de internis narrat plane deprehendi nequeunt etc.--Quid coeli nomine, nisi sacra Scriptura signatur? de qua nobis et sol sapientiae, et luna scientiae, et ex antiquis patribus stellae exemplorum atque virtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur, quia per scriptores suos carnis lingua formatum ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
seminauit ⁊ itania inmedio tritici & abiit. Quum autem ereilis sede¬
ba ee fruetum fecisset. tunc apparuerunt & titania & reliqiai
caritas uestra ẽtiam me reticente reminiscitur : S ed librum quen
ltuolutum ostenderat expandit : quum hoc quodper enigmati ls¬
batur exposuit dicens: Qui seminat bonum semera: est filius homins
Ager autem est mundus: Sonum uero semen. In sunt fili regni : ra¬
pia autem. filii sunt nequam: Iuimicus autem qui seminauit ea. est du¬
bolus Messis uero consumimatio sacculiert q seminaut s. et art¬
sunt. Sicut ergo colliguntur ti tama &igni comburuntur sicert in
consummatione saeculi. In uolutus itaq: liber expanditur . quandohi
quod obscure prolatum fuerat. per latitudinem intellectus aperitur
Hunc inuolutum librum ueritas expandit. quando indiscipulis egit
quod scriptum est: Tunc aperuitillis sensum. Vtintelligerent scrip¬
turas: De quo adhuclibro subditur. Quierat scriptus intus &foris

Expanded text:
iit. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania , et reliqua quae charitas vestra etiam me reticente reminiscitur. Sed librum quem involutum 1261 ostenderat expandit cum hoc quod per aenigmata loquebatur exposuit dicens: Qui seminat bonum semen, est filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam. Inimicus autem qui seminavit ea est diabolus. Messis vero consummatio saeculi, messoresunt. Sicut ergo colliguntur zizania et igni comburuntur, sic erit in consummatione saeculi. » Involutus itaque liber expanditur, quando hoc quod obscure prolatum fuerat, per latitudinem intellectus aperitur. Hunc involutum librum Veritas expandit quando in discipulis egit quod scriptum est: « Tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. » De quo adhuc libro subditur: « Qui erat scriptus intus et foris.
Abbreviated transcription (Latin):
rtm quod reparare ads alutem nom possit  qui potuit omina exmhlo
encare. Unigenitus quippe ẽ. omni potenti patri coaeternus: quicũeo
uiuit & regnat humitate sp̃s sci ds̃ peromnia saecula sacculorũ ancis¬

Expanded text:
enim quod reparare ad salutem non possit, qui potuit omnia ex nihilo enim quod reparare ad salutem non possit, qui potuit omnia ex nihilo creare? Unigenitus quippe est omnipotenti Patri coaeternus, qui cum eo vivit et regnat in unitate Spiritus sancti Deus per omnia saecula saeculorum. A
Abbreviated transcription (Latin):
caelestium gaudiorum mentem releuare desideras. Ibi ad consolito¬
nem tuam inuenis carmen Sin uero & malaperpetrasti & halo te
per petrasse pnpaenitet: sedceruicem mentis erigis .: aduillas pe¬
nitentiae lamentationes inclinaris. pulla cuelestiumgauchoruanssee¬
pectatione corrigeris. Vielis nolis ibi scriptum audituru ses uic us
is quem pee timor ad paenitentiam humiliat qec spes a sperna pron
exaltat: damnationis suae lamnunc poenam prospiciat: & sinc excu¬
satione in aeternum supplicium cadat. Quidigitur fratres quidagoi¬
dum est miseris iobis Nisi ut euigilemus adhuus uerba uolum ns
&mala quaenos egisse meminimus fletibus pumamus it perlant
paenitentiae perueniamus ad carmeriuitae: Nesi affligimodo pic¬
nitendo nolumus. Vae postmodum sine fine sentiannus: Nec nos
toscrorumuul nerum multitudo indsperationem deprimat qui
maior est paerentia medici: quam magnitudo languore srr i. Quide

Expanded text:
coelestium gaudiorum mentem relevare desideras, ibi ad consolationem tuam invenis carmen. Sin vero et mala perpetrasti, et haec te perpetrasse non poenitet, sed cervicem mentis erigis, ad nullas poenitentiae lamentationes inclinaris, nulla coelestium gaudiorum exspectatione corrigeris, velis nolis, ibi scriptum auditurus es vae, ut quem nec timor ad poenitentiam humiliat, nec spes ad superna praemia exaltat, damnationis suae jam nunc poenam prospiciat, et sine excusatione in aeternum supplicium cadat. 35. Quid igitur, fratres, quid agendum est miseris nobis, nisi ut evigilemus ad hujus verba voluminis, et mala quae nos egisse meminimus fletibus puniamus, ut per lamenta poenitentiae perveniamus ad carmen vitae? Ne si affligi modo poenitendo nolumus, vae postmodum sine fine sentiamus. Nec nos nostrorum vulnerum multitudo in desperationem deprimat, quia major est potentia medici, quam magnitudo languoris nostri. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
quia quum peruersa non increpant: eis persuum silentium ꝑficio¬
di licentum praestant Sequitur: ApERIOS Tuucns fe
comede quaecumq ecodotiui Aperimus o
nostrum quum recta loquimur & come dimus quae ado accepini
quia & tribuitur & augetur in nostris sensibus cibus uitae quum prac¬
dicare coeperimus : Vfde propheta alius dicit. Osmeum a perui
& ad traxi sp̃m: Non enim sp̃m ad traheret nisi os aperiret : quiu
ad praedicandum proximis seiapenderet: sp̃italis doetrinae ittoar¬
tia noncreuisset Sequitur Et uIDI. Et eccemai
naunordo sic per librum quem accepit scripturae sacrae paginacio¬
siģ nantur. Liberautem in uolutus scripturae sacrae eloquiũ mobso¬
rum. quod profunditate sententia rum inuoluitur utnion facile s¬
suominium penetretur : Sed coram propheta liber expanditu
una coram praedicatoribus sacrieloquii obscurita s aperitur ui¬

Expanded text:
quia cum perversa non increpant, eis per suum silentium proficiequia cum perversa non increpant, eis per suum silentium proficiendi licentiam praestant. Sequitur: IBID.-- Aperi os tuum, et comede quaecunque do tibi. 28. Aperimus os nostrum cum recta loquimur; et comedimus quae a Deo accipimus, quia et tribuitur et augetur in nostris sensibus cibus vitae, cum praedicare coeperimus. Unde propheta alius dicit: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Non enim spiritum attraheret, nisi os aperiret, quia nisi ad praedicandum proximis se impenderet, spiritalis doctrinae in eo gratia non crevisset. Sequitur: VERS. 9.-- Et vitorum ordo, sic per librum quem accepit Scripturae sacrae paginae designantur. Liber autem involutus est Scripturae sacrae eloquium obscurum, quod profunditate sententiarum involvitur, ut non facile sensu omnium penetretur. Sed coram propheta liber expanditur, quia coram praedicatoribus sacri eloquii obscuritas aperitur. In
Abbreviated transcription (Latin):
incarnalem uitam suo sp̃u retentus. de semet ipso loquitur dicens
Dixit auditor sermonum dĩ. qui nouit doctrinam altissimi &uisiones
ommi potentis uidet. qui cadens apertos habet oculos. E adensa per¬
tos oculos habuit: qui rectum quod diceretuidit: sed recte uiuere
contemsit : Cadens uidelicet in peruerso opere. & apertos habens
oculos inscã praedicatione : Est tamen aliud quod possit intelligi
curbeatus hie techihel quiad praedicationem mitatur esse exaspe¬
rans prohibetur . Nisienim ad loquenda uerba quo mittebatur oboe¬
diret. omni potentem dnm sicut populus deperuerso opere: sic pro¬
phetade suo silentio ex asperasset : Nam sicut mali ideo dm̃ exaspe¬
rant quia loquuntur uel faciunt mala . ita nonnum quam bomexa¬
rant quia reticent bona Illis itaq: culpa est peruersa agere ltas
recta reticere: It hoc ergo cuminalis etiam boni simul dm̃ exasperas

Expanded text:
in carnali vita suo spiritu detentus, de semetipso loquitur, dicens: in carnali vita suo spiritu detentus, de semetipso loquitur, dicens: Dixit auditor sermonum Dei, qui novit doctrinam Altissimi, et visiones omnipotentis videt, qui cadens apertos habet oculos . Cadens apertos oculos habuit, qui rectum quod diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et apertos habens oculos in sancta praedicatione. 27. Est tamen aliud quod possit intelligi cur beatus Ezechiel, qui ad praedicationem mittitur, esse exasperans prohibetur. Nisi enim ad loquenda verba cum mittebatur obediret, omnipotentem Dominum sicut populus de perverso opere, sic propheta de suo silentio exasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni simul Deum exasperant,
Abbreviated transcription (Latin):
tatione delinquimus hm̃ contranos toties irritamus sed tamen susti¬
net &dementer expectat:. Per sepatientiam. per praedicatores
autem suos uerbum nobis exortationis praerogat : Omnis autẽ qui
recta praedicat: siauditur. iram irritati creatoris super praeuaricato¬
rem populum placat: Vnde necesse est ut ipse non debeat agere malu.
quod solet in populo furorem conditoris irritare: Propter quodetia
LOquOR ADTE. ET NOH ES SEEXASPERANS.SICUT
domus EXASPERAtRΙΧEST Id est mala quae fieri con¬
spicis ipse non facias. ne hoc quod prohibere niteris ipse committas. ̃¬
Omnis & enim qui praedicator est initenta semper debetmente pensare.
ne quimissus est lapsos erigere ipse in prauitate operis cum lapsis cadat:¬
& pauli hunc sententia feriat dicentis In quo alterum iudicas. te ipsu
condemnas : Vndebalaam dĩspurepletus adloquendumi sed tam̃

Expanded text:
tatione delinquimus, Deum contra nos toties irritamus. Sed tamen sustitatione delinquimus, Deum contra nos toties irritamus. Sed tamen sustinet, et clementer exspectat, per se patientiam, per praedicatores autem suos verbum nobis exhortationis praerogat. Omnis autem 1260 qui recta praedicat, si auditur, iram irritati creatoris super praevaricatorem populum placat. Unde necesse est ut ipse non debeat agere malum, quod solet in populo furorem conditoris sui irritare. Propter quod etialoquor ad te, et noli esse exasperans, sicut domus exasperatrix est. 26. Id est, mala quae fieri conspicis, ipse non facias, ne hoc quod prohibere mitteris ipse committas. Omnis etenim praedicator intenta semper debet mente pensare ne qui missus est lapsos erigere ipse in pravitate operis cum lapsis cadat, et Pauli hunc sententia feriat dicentis: In quo alterum judicas teipsum condemnas . Unde Balaam Dei spiritu repletus ad loquendum, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
prauortum nemala quae frequenter a spiciunt ecortigere
lentdeletentur imitari Siergo uerba preximorum aridiend
Co t idie sumuimius iumente. sicut flando atq respiran do adieun
lo fiert animum. ut tabescat delectatione prali opeti. undia
corun corda semper hhabitat. Nam sicut suporius dictu esi¬
simalosoffendimus timere minime debeiniis si qui aillis iccelir
actio diplicet. quibus ticc iustitia ereutoris placet ciuidego
timendum est. si nobis ingrati sunt. quido amabiles non funt:Vnd
rectenunc dicitur: Verba eorum netimeas. &uultus corum ne
formides quia domus exasperans est Acsi a perte diceretur. Timen¬
diessent . nisi meinsuis actibus exasperarent. De quibus adhuc subdit᷑¬
LoquERIS ERCOUERBAMEA AD EOS. SIPONTE
AUDIANT ET QUIESCANT QŨM IRRITATORESSUN
mnes qui peccant quid aliud quam conditoris sui ini se iracundiam
irritantio Et scimus quia quoties actii. quoties uerbo. quoties cogi¬

Expanded text:
pravorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere pravorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic enim verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trinficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, et aseorum corda semper si malos offendimus, timere minime debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris placet. Quid ergo timendum est, si nobis ingrati sunt, qui Deo amabiles noh sunt? Unde recte nunc dicitur: Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Timendi essent, nisi me in suis actibus exasperarent. De quibus adhuc subditeris ergo verba mea ad eos, si forte audiant, et quiescant, quia irritatores sunt. 25. Omnis qui peccat, quid aliud quam conditoris sui in se iracundiam irritat? Et scimus quia quoties actu, quoties verbo, quoties cogi
Abbreviated transcription (Latin):
muip ereres: qui &mparadiso cecidit  ed mindĩ suit omniaqu lar¬
tiotes indepsalmista ubiq in ho munde teniptaetit ese ono para¬
Etire & ipsum iibi locum puripetit propterq em locun quira¬
uit dicens Estomihi indm̃ protecterem &xi locum inauri mart
saliumine facias. Tolerandiergo ubiq sunt prtaxium iqui i
fier nonualet quem cammalitia no iexercet. Vnumueto est pro
quo uitari societas debeat malorum fcsi forcasse cerriginesibũ
adimitationem trahant: & quum ipsi asuant alitia coni u tanum
eos quisbi conucti fuerint peruertant. Q inde paulus ati
numpunt mores bonos. conlo quii mala Et sicut persi lo monen
dicitur. Noliesse amicus homini iracundo. Nec aonbulescuton¬
ne furioso ue forte discas semitis eius & sum as scandalum amna
quaa Siea scerȩo perfectiuiri peruer sos pro & mos tionie anir .ae
qui a d cos saepe adreetitudinem trahunt: & ipii adpeou er seot fug
qumqu am trahuntur. It in firimi quiq societateni decdist ca

Expanded text:
ui et in paradiso cecidit . Sed minus sunt omnia quae loquilo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias . Tolerandi ergo ubique sunt proximi, quia Abel fieri non valet, quem Cain malitia non exercet. Unum vero est, pro quo vitari sad imitationem trahant; et cum ipsi a sua nequitia non mutentur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Et sicut per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem declinare debent
Abbreviated transcription (Latin):
tiones tuae & elemo sinae tuae ascenderunt irmemori am licen sus
tudi &mox pro eadem a scensione praecipitur ut ad simoneninta
qui eiueniens praedi care debeat. Constat quia hoc peuit undene¬

Expanded text:
Orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspecOrationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei , » et mox pro eadem ascensione praeciqui ei veniens praedicare debeat, constat quia hoc petiit, unde me
Abbreviated transcription (Latin):
post se cadere dicuntur. quia ibi corruunt ubi quid eos tunc sequa¬
tur. modo uidere non possunt: Iusti uero quia inistis uisibilibus se
sporite deiciuni udit imui sibilibiis erigantur. quasi in faciẽ cadunt.
quia tunore compuncti uidente shumiliantur. Notandunuero
quod dicitur mitto egote ad filios i srahel adgentes a postutrios
quobre nseruntame Sicut enim duobiis modis adõ recedesia tieos
eluobuis nodis adõ a postuae homines fiunt Namionusquisq icon¬
tore suo aut fide recedit aut opere Si cut ergo quifide s pressi acon
teest ltaqui ad peruor sumopus quod deseruerat rede: abon i
teulo a postata absq ulla dubietate deputabitur etiam a foren
reuideatur. Vnum enimꝰ sine altero prodesse niluulet Quan
fides une operibus. Nec opera adiuuant sine fide: NIfenrt aia
audiri quam fidelis exii teret Qua exre collegitus utabon
opera proside percipienda faciebat Namcui ab angelo dicitur e

Expanded text:
post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi quid eos tunc sequapost se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatur modo videre non possunt. Justi vero, quia in istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia, timore compuncti, videntes humiliantur. 6. Notandum vero quod dicitur: Mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Sicut enim duobus modis a Deo receditur, ita duobus modis a Deo apostatae homines fiunt. Nam unusquisque a conditore suo aut fide recedit, aut opere. Sictata est, ita qui ad ipsum opus quod deseruerat redit, ab omnipotēti Deo, apostata absque vlla dubietate deputatur, etiamsi fidem tenere videatur. Vnum enim sifides sine operibus, nec opera adjuvant sine fide, nisi fortassaudiri, quam fidelis existeret. Qua ex re colligitur, quia bona opera pro fide percipienda faciebat, nam cui ab angelo dicitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
canticum praedicationis Sic paulus dum superbus damas cum
pergeret. redemptoris uoce prostratus iacuit: Et qui praedica¬
tor futuruserat. Non tameni mox ut praedi caret quod uiderat
audiuit sedei iacenti dicitur Ingredere inciuitatem. & dice¬
tur tibi quidte oporteat facere. sacen sergo hoc solum audire po¬
tuit ut surgens disceret quod audiret. surgens uero hoc didicit.
utquac cognouerat praedicaret: Sed quae rendum nobis esticur
hiezechihel & paulus in faciem cadunt: &de ascensore equi. idest
deco qui in huius mundi gloria elatus est dicitur. Vt cadat ascen¬
sor eius retro Rursumq de persequutoribus dni scriptum est
Abierunt retrorsum. &ceciderunt iuterram. Quidest hoc quo delecti
in faciem & reprobi retrorsum cadunt. Nisi quodomnis qui post
se cadit ibi proculdubio caditubi ponuidet: Qui uero ante se ceci¬
derit. ibi ceciditubiuidit Iniqui ergo qui a in in uisibilib cadunt.

Expanded text:
canticum praedicationis. Sic Saulus, dum superbus Damascum canticum praedicationis. Sic Saulus, dum superbus Damascum pergeret , Redemptoris voce prostratus jacuit. Et qui praedicator futurus erat, non tamen mox ut praedicaret quod viderat audivit, sed ei jacenti dicitur: Ingredere in civitatem, et dicetur tibi quid te oporteat facere . Jacens ergo hoc solum audire potuit, ut surgens disceret quod audiret; surgens vero hoc didicit, ut quae cognoverat praedicaret. 5. Sed quaerendum nobis est cur Ezechiel et Paulus in faciem cadunt, et de ascensore equi, id est de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadat ascensor ejus retro ? Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit ibi procul dubio cadit, ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit, ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nunrestut ad paenitentiuam cadamus Et quurilusir rtatẽ nrun
subtliter eognoscentes humiliter iacemus. perduumi uerbi corosola¬
tionem surgeite ad fortia opera iubemur. Etquum uon libono¬
rumoperum soliditate persistimus. Necesse est utu nde dosmeet
ipsos correcimus inide iam praedicantes & alios leuemus Iaceni
treo non praccipitur ut ad praedicationem pergat. pe ita firius
quisq hoc quoduerbo aedificare potest. opere destruatunusedeie
tecte quoq per psalmistam dicitur. Eduxit me delacumiseriae
& deluto fecis : Et statuit superpetram pedes ieos. & direnxnit
gressus meos Etinmisit inosineum canticum nouum. Ymnum
dõ uostro. Prius enim deluto prauitatis educitur. Liteius pedes
perfidem iu petra solidentur Sed qui a rectam fidem subsequi debet
operatio gressuscius directi sunt. lit post directionem gressuum.
idest post᷑ pro fectionem boni operis Inore accperet etiam porui

Expanded text:
num est ut ad poenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem nostram num est ut ad poenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem nostram subtiliter cognoscentes humiliter jacemus, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera jubemur. Et cum jam in bonorum operum soliditaipsos correximus, inde jam praedicantes et alios levemus. Jacenti ergo non praecipitur, ut ad praedicationem pergat, ne infirmus quisque hoc quod verbo aedificarecte quoque per Psalmistam dicitur: Eduxit me de lacu miseriae, et de luto fecis et statuit super petram pedes meos et direxit gressus meos et inmisit in os meum canticum novum carmDeo nostro . Prius enim de luto pravitatis educitur, ut ejus pedes per fidem in petra solidentur. Sed quia rectam fidem recta subsequi debet operatio, gressus ejus directi sunt, ut post directionem gressuum, id est post perfectionem boni operis, in ore acciperet etiam novum
Abbreviated transcription (Latin):
quid audierit adiungit dicens. PITI HOMIRIS CTO
pheta describit sua. Vit significet nostra: Nam quide st hoc qu
enacenti dicitur. sta superpedestuos. & loquar tecum qui
enim iacentiloquebatur. cur nonse nisi stanti promittit esselo¬
quuturum Sed sciendum: quia alia sunt quae lacentes alia
quae stantes audire debeamus. Iacentienim dicitur ut surgat
stanti autem praecipitur. ut ad praedicationem proficisci debeu
Adhucenim nobis in infirmitatis confusione iacentibus. praeberiu
debet auctoritas praedicationis. sed quum lam irbono opere sur¬
gimus . quum lam recti stare coeperimus dignum est ut adlucr¬
dos alios in praedicationẽ mitti debeamus: Stans ergo prophe
uisionem sp̃italem uidit &cecidit. cadens uero lam monitionis
uerbum suscepit ut surgeret : surgens autem praeceptũ audiuit
ut pracdicaret. Namqui adhuceniu perbue uetre renstas udis
quumicon de ae terni tatis timore aliquid sentire cocperimis. lig¬

Expanded text:
quid audierit adjungit, dicens: VERS. 2, 3.-- Et quid audierit adjungit, dicens: VERS. 2, 3.-- Et pheta describit sua, ut significet nostra. Nam quid est, quod jacenti dicitur: « Sta super pedes tuos et loquar tecum? » Qui enim jacenti loquebatur, cur non se nisi stanti promittit esse locuturum? Sed sciendum quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur ut resurgat. Stanti enim praecipitur ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis, sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coeperimus, dignum est ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Stans ergo propheta visionem spiritalem vidit, et cecidit; cadens vero jam monitionis verbum suscepit ut surgeret, surgens autem praeceptum audivit ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, cum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dig
Abbreviated transcription (Latin):
uiententia explicat dicens plus illis omnibus laboraui: Qui len
retursiue uirtuti tribuis se quod fecerat adiunxit Nonitee ue
sederatia dñi mecum. Ac si diceret ⁊ ni bono opere laboraui iuoror¬
sedetego Ineoenim quod solo dñi dono praeuentus sum. ponero
tieo autem quod donũ uoluntate sub sequutus: & ego. Hisignte
breuiter contrapelagium & caelestium dictis ad exponendiora¬
nem redeamus Filihominis sta superpedestuos & loquar teca
Netandus uobis est ordoloquutionis & operis: qui a prius similit¬
do lonide dim̃i apparet ut deiciat. postmodum adloqurtur ute la
deir de super abundantis gratiae sp̃im mittit & beuuit Rc suri
pedes statuit: Nisi enim aliquid de aeternitate inmente uiderons
tumquam in faciẽ nostrã paenitendo caderemus Sediam iaco tes
uox dñ consolatur. ut in opere surgamus : Quod tamen uos fu¬
laciumus recti post modum in bono opere stemus: Sed stans prophti

Expanded text:
evi sententia explicat, dicens: Plus illis omnibus laboravi. Qui ne suae evi sententia explicat, dicens: Plus illis omnibus laboravi. Qui ne suae videretur virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dsed et ego. In hoc enim quod solo Domini dono praeventus sum, non ego; in eo autem quod donum voluntate subsecutus, et ego. His igitur breviter contra Pelagium et Coelestium dictis, ad exponendi ordinem redeamus. Fili hominis, sta super pedes tuos, et loquar tecum . 3. Notandus nobis est ordo locutionis et operis, quia prius similitudo gloriae Domini apparet ut dejiciat, postmodum alloquitur ut elevet, deinde superabundantis gratiae spiritum mittit et levat, ac supra pedes statuit. Nisi enim aliquid de aeternitate in mente videremus, nunquam in faciem nostram poenitendo caderemus. Sed jam jacentes vox Domini consolatur ut in opere surgamus, quod tamen nos fajacuimus, recti postmodum in bono opere stemus. Sed stans propheta
Abbreviated transcription (Latin):
mini. Nlico quis in eis haec ipsabona operaretur adiungit dicens Ds
est enim qui operatur in uobis. & uelle et perficere probona uolunta¬
te. Hinc est quod ipsa ueritas discipulis dicit. Sine me Nihil potestis
facere. Sed in his considerandum est quiabonanostracũsicomnipoter¬
tisdi donasint . ut in eis aliquid nostrum non sit : Curnos quasi prome
ritis ae ternam retributionem quaeramus. Si autem ita nostra sunt.
ut donadĩ omnipotentis non sint. Cur ex eis omni potenti dõ gratias
agamus: Sciendum est quia mala nostra solum modo nostra sunt.
bona autem nostra &omni potentis di sunt & nostra. Quia ipse ad¬
spirando nos praeuenit utuelimus. qui adiuuando subsequitur
ie in aniteruelimus sed possimus implere quae uolumus. Praeue¬
niente autem gratia &bona uoluntate subsequente . hoc quod omni¬
poteneisdĩ donum est fit meritum nostrum: Quod bene paulusor¬

Expanded text:
mini , illico quis in eis haec ipsa bona operaretur adjunxit dicens: Deus mini , illico quis in eis haec ipsa bona operaretur adjunxit dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Hinc est quod ipsa Veritas discipulis dicit: Sine me nihil potestis facere . Sed in his considerandum est quia si bono nostra sic omnipotentis Dei dona sunt ut in eis aliritis aeternam retributionem quaerimus? Si autem ita nostra sunt, ut dona Dei omnipotentis non sint, cur ex eis omnipotenti Deo gratias agimus? Sed sciendum est quia mala nostra solummodo nostra sunt; bona autem nostra, et omnipotentis Dei sunt, et nostra; quia ipse aspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando prosequitur, ne inaniter velimus, sed possimus implere quae volumus. Praeveniente ergo gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est, fit meritum nostrum. Quod bene Paulus br