comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s int̾ p̃tes similit̃ dehebreo transtu¬
lerint. In eodem. Intellegã in nouis¬
simis eorum. Pro quo ingreco legisse
uos dicitis. & intellegam. sed hic. &.
con iunctio suꝑflua est. In eodem.
Defecit caro mea & cormeũ. Pro quo
male peruersum ordinẽ quidam te¬
nent. Defecit cormeũ & caro mea.
In eodem. Ut ad nuntiem om̃s predi¬
cationes tuas. Pro quo uos in greco
legisse dixistis. HACACTACAINEGIC COY
idest laudes tuas. Sed sciendũ quod
inhebreo. malocho chaħ. scriptum ha¬
uiter prȩtatisuit. lic& et laus &
p̃dicatio unũ utrumq signific&.¬
Ut quid ds̃ reppulisti infinem. Lx
Proquo male apud grecos legitur
ordine cõmutato. ut quid reppu¬
listi ds̃. In eodem. Quanta maligni¬
tus est uiimicus in sc̃o. Miror quis incodi
ce ur̃o emendando ꝑuerterit. ut pro¬
in scõ inueniatur. In eodem. Compri¬
mamus om̃s dies festos dĩ aterra¬
ꝑ roquo ingreco scriptumẽ. RATAΠAΥ¬
CΩMEÑ & nos ita transtulimus
qui escere faciamus om̃s dies festos

Expanded text:
 interpretes similiter de Hebraeo transtulerint. in eodem: inte11egam in nouissimis eorum. pro quo in Graeco legisse uos \' dicitis: et intellegam; sed hic \'et\' coniunctio superflua est. in eodem: defecit caro mea et cor meum. pro quo male peruersum ordinem quidam tenent: defecit cor meum et caro m e a. in eodem: ut adnuntiem omnes praecationestuas. pro quo uos in Graeco legisse dixistis: tag alveoeig cov, id est \'laudes tuas\'. et sciendum, quod in Hebraeo \'malochothach\' scriptum hainterpretati sunt, licet et laus et praedicatio unum utrumque significUt quid Deus repulisti in finem . Pro quo male apud Graecos legitur ordine commutato: Ut quid repulisti, Deus. In eodem: Quanta malignatus est inimicus in Sancto . Miror quis in codice vestro emendando in sancto inueniatur. in eodem: incendamus omnes dies festos dei a terra. pro quo in Graeco scriptum est xαταπαύσωμεv et nos ita transtulimus: quiescere faciamus omnes dies festos
Abbreviated transcription (Latin):
uox hominis certis modulationibus
ederetur. & instrumentoꝵ melos con¬
sona se uicinitate con iunger&. Sic
suauis illa & iocunda musica. excłam
catholicã tali actu prę̧dicabat. quae
ex diuersis linguis uarioq concentu.
in unã fidei concordiam erat dño
prestante creditura. ex quo numero
indita nomina frequenter intitulis
inuenimus. ut idithun. asaph. filu
chore. & his si:. ulia non quia ipsi ut
quidam uolunt auctores fuere psal
ad ministratores earum rerum pro¬
habiles extiterunt. ut honorẽ detali
com memoratione sumerent. qui offi¬
cio scõ deuotis mentibus serui ebat
maxime quia & nomina eorum in¬
tellectus rerum congruos indicare
noscuntur. Non enim supra dicti uiri
ad psal mos faciendos electisunt. sed
eos congregitos tantum legimus ad
canendum. Psalmigraphos aut̃ fuisse.
hystoria nulla testatur. & presũptũ
est dicere quod nulla possit auetorita¬
te firmari. Psalmos aũt adsolum pro¬

Expanded text:
vox hominis certis modulationibus vox hominis certis modulationibus ederetur, et instrumentorum melos consona se vicinitate conjungeret. Sic, suavis illa et jucunda musica Ecclesiam catholicam tali actu praedicebat, quae ex diversis linguis, varioque concentu in unam fidei concordiam erat, Domino praestante, creditura. Ex quo numero, indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut, Idithun, Asaph, filii Chore, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam volunt, auctores fuere psalmadministratores earum rerum probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant, maxime, quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla testatur. Et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate firmari. Psalmos enim ad solum pro
Abbreviated transcription (Latin):
cat plane quando res in cognitas ni¬
misq necessarias plocutionis benef:¬
cio sacit eẽ notissimas. Nam & quib
dataest facultas bene intelligendi uł
inter p̃tandi scripturas diuinas u¬
nere prophetiae non uidentur excepti
sicut apłs ait in epła adcoritithios pͥma
Sp̃s prophetarum prophetis subiectus est.
Sed qm̃ deprophetiae muneribus compe¬
tenter forsitan quȩ leguntur cognori¬
mus nunc quȩ restant sollicite per¬
scrutemur.II CUR IN ESALMORŨ
TITULIS QUASI AUCTORII NOMINA
DIUIRSA ETEPIPIUNTUR
Neramo libro parali pomenon legitur
cum propheta dauid deuota dño ętate
senuiss&. quat tuor milia iuuenum
e: ifrahelitico populo elegisse. qui psal¬
mos quos ipse dñi aspiratione protule
rat organis. citharis. nablis. tympanis.
suauis adunatio. tribus partib diuisa
conftabat. Rationalis ꝑtinebat ad
humanã uocem in rationalis ad in¬
strumenta musica. Communis aũt
deutrisq partib aptabatur. ut &

Expanded text:
cat plane, quando res incognitas nicat plane, quando res incognitas nimisque necessarias praelocutionis beneficio facit esse notissimas. Nam et quibus data est facultas bene intelligendi vel interpretandi Scripturas divinas, a munere prophetiae non videntur excepti, sicut Apostolus ait in Epistola ad Corinthios prima : Spiritus prophetarum prophetis subjectus est. Sed quoniam de prophetiae muneribus competenter forsitan quae leguntur agnovimus, nunc quae restant sollicite perscrutemur. CAPUT II. Cur in psalmorum titulis quasi auctorum nomina diversa reperiantur. In primo libro Paralipomenon legitur, cum propheta David devota Domino aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse qui psalmos, quos ipse Domini aspiratirat, organis, citharis, nablis, tympanis, suavis adunatio tribus partibus divisa constabat. Rationalis pertinebat ad humanam vocem; irrationalis, ad instrumenta musica. Communis autem de utrisque partibus aptabatur, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
descendente & manente in eo. hic ẽ
qui baptizat insp̃uscõ. Num quam
enĩ ꝓpriũ eet in dño xp̃o quod addi
tur. & manentem in eo. nisi ab aliis
non nũquã recedere ꝓbaretur. Inxp̃o
enim ꝑmansit. quiã peccata ñ habuit.
ab aliis iure discessit. quia pollutio¬
nis macuła ꝑcoeperunt. Sp̃ui enĩ
sc̃õ non potest ee cõmunio cũ de¬
lictis. Nam sic scriptum ẽ u libro
sapientiae salomonis. Sp̃s enim lẽs
disciplinȩ effugi& fietum. & aufe¬
r& se a cogitationib quae sunt sine
intellectu. E st aut prophetiae mag¬
nificum nimis & ueriloquum dicen¬
di genus. non humana uoluntite
compositum. sed diuina inspiratio¬
ne profusum. sicut ait petrus apłs.
Non enim uoluntate humana alla¬
ta est aliquando ꝓphetia. sed spuscõ inspi¬
rati locitti sunt᷑ scĩ dĩ homiuies. Nam &
paulus apłs dicit. Qui ꝓphetat homi¬
nibus loquitur ad edificationẽ & exor¬
tione & consolationẽ. & paulo post.

Expanded text:
descendentem et manentem in eo, hic est descendentem et manentem in eo, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Nunquam enim proprium esset in Domino Christo quod adtur; et manentem in eo, nisi ab aliis nonnunquam recedere probaretur. In Christo enim permansit, quia peccatum non habuit. Ab aliis jure discessit, quia pollutionis maculam perceperunt. Spiritui enim sancto non potest esse communio cum delictis; nam sic scriptum est in libro Sapientiae Salomonis: Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Est autem prophetia magnificum nimis et veriloquum dicendi genus, non humana voluntate compositum, sed divina inspiratione profusum, sicut ait Petrus apostolus: Non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia; sed Spiritu sancto inspirati, locuti sunt sancti Dei homines . Nam et Paulus apostolus dicit: Qui prophetat hominibus loquitur ad aedificationem, et exhortationem, et consolationem . Et paulo post:
Abbreviated transcription (Latin):
r&. Unde & sẽs hieronimus expo¬
nens euangelistam marcum. in loco
ubi att de iohanne. uidi apertos
caelos. & spm̃ tam quã columbam
desceudente & manentem in ipso
ita euidenti ratione tractauit. ut
nemo contra sententiam ipsius¬
uenire praesumat. In psalmo quoq
sp̃m scm̃ tuũ neauferas ame. Nam
sisemper ut ait beatus hieronimus
in prophetis ess& sermo diuinus.
& iuge in pectore eorũ haber& ho¬
spicium. nũ quã crebro ezechihel
poner&. & factus ẽ sermo dñi ad me
dicens. In libro quin etiã regũ heli¬
seus propheta dicit demuliere cuiꝰ
filius extremũ clauserat diem.
duntete eam quia in amaritudine
est. & dñs celauit ame. & non indi¬
cauit mihi. Apl̃s quoq dicit. Deuir¬
ginibus praeceptũ dñi non habeo.
consilium aut do. Item ipse com me¬
morat. hoc ego precipio non dĩis
quidem dñs locutus ẽ & ñ ꝓphetae.
& aliqua ꝓphetae & non dñs. Nec
baptizare. ipse dixit mihi. Suꝑque

Expanded text:
ret. Unde et sanctus Hieronymus exporet. Unde et sanctus Hieronymus exponens evangelistam Marcum in loco ubi ait de Joanne: Vidit apertos coelos, et Spiritum tanquam columbam descendentem et manentem in ipso : ita evidenti ratione tractavit, ut nemo contra ipsius sententiam venire praesumat, In psalmo quoqueSpiritum sanctum tuum ne auferas a me . Nam si semper, ut ait beatus Hieronymus , in prophetis esset sermo divinus, et juge in pectore eorum haberet hospitium, nunquam crebro Ezechiel poneret: Et factus est sermo Domini ad me dicens. In libro quinetiam Regum Eliseus propheta dicit de muliere cujus filius extremum clauserat diem: Dimitte eam, quia in amaritudine est, et Dominus celavit me, et non indicavit mihi . Apostolus quoque dicit: De virginibus praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Item ipse commemorat: Hoc ego praecipio, non Dominquidem Dominus locutus est, et non prophetae, et aliqua prophetae, et non Dominus. Nec sit me baptizare, ipse dixit mihi: Super q
Abbreviated transcription (Latin):
Peruisiones. sicut isaiȩ & erecbieli
& cęteris scĩs. Persomnia sicut
salomon & danieli. Pernubem a
uocem decęlo sicut moysi. Vnde
constat scm dauid non per opera¬
tiones hominũ. non ꝑnatiurtats
gemi norum. non ꝑ anglos. nouꝑ
uisiones non ꝑsom nium non per
nubem & uocẽ de cęlo non ꝑalio
quoscũq modos sed celȩfti aspuai¬
tione fuisse completũ. sicut de
ipso legitur in primo regũ uolu¬
mine & directus est sp̃iꝰ dñi ui
dauid adie illa & deinceps. Iple
quoq dñs in euangło dicit. Si dauui
in sp̃ũ uocat eum dnm. quo modo
dicttis quod filius euis est Quodie
Sciendum est sane. quod om̃is propte¬
tia aut de preterito aut depresent
aut defutoro tempore loquatiu
aut̃ agat aliquid. Anim aduertendũ
sanctissimis adtributũ. ut tamen
ad tempus ꝓinfirmitate carnis et
contrarietate peccati. ab ipsis offen¬
sus absceder&. et iterum placatus
sub oportunitate temporis adueni¬

Expanded text:
per visiones, sicut Isaiae et Ezechieli, per visiones, sicut Isaiae et Ezechieli, et caeteris sanctis; per somnia, sicut Salomoni et Danieli; per nubem et vocem de coelo, sicut Moysi. Unde constat sanctum David non per operationes hominum, non per nativitates geminorum, non per angelos, non per visiones, non per somnium, non per nubem et vocem de coelo, nec per alios quoscunque modos, sed coelesti aspiratione fuisse completum; sicut de ipso legitur in primo Regum volumine: Et directus est Spiritus Domini in David a die illa, et deinceps . Ipse quoque Dominus in Evangelio dicit: Si David in Spiritu vocat eum Dominum, quomodo dicitis quod filius ejus est ? Quo dSciendum est sane quod omnis prophetia, aut de praeterito, aut de praesenti, aut de futuro tempore loquatur, aut agat aliquid. Animadvertendum esanctissimis attributum, ut tamen ad tempus pro infirmitate carnis et contrarietate peccati ab ipsis offensus abscederet, et iterum placatus sub opportunitate temporis adveni
Abbreviated transcription (Latin):
esficiunt & sua uissima cantilena
Oymnba la sunt exꝑmixtis metallis
lucula artificiosa modulatione
collisae. acutissimũ sonũ delecta¬
bili corlatione restituunt.
UE PRO EHE TIA
PROPHETIA EST ASPIRATIO DIUIITA
quae euentus rerũm aut ꝑ facta
aut ꝑdicta quorumdã immobili
ueritate ꝓnuntiat. Dequa bene
quidã dixit. Prophetia est suauis
dictio. caelestis doctrinȩ fauus.
& dulcia diuini eloquii mella cõ¬
ponens. Vnde & ipse clauid incen¬
tesimo octauo decimo psalmo dietu¬
rus est. Quam dulcia faucib meis
eloquia tua suꝑ mel & fauum ori
meo. Multis aut̃ modis grãe istius
munera p̃stabantur. Seđ ut depliuri¬
mis pauea complectar. acta e̾ ꝑope¬
rationes hominũ. ut fuit arca noȩ
& sacrificium abrabae. & trausitꝰ
miaris rubri. Pernatiuitates quoq
geminorũ esau & iacob qui futu¬
rarum rerum sacramenta gesta¬
bant. Por angłos sicut locuti sunt
a brahie & loth. ⁊achariȩ & marie

Expanded text:
efficiunt et suavissimam cantilenam. efficiunt et suavissimam cantilenam. Cymbala sunt ex permistis metallis cula artificiosa modulatione collisae; acutissimum sonum delectabili collatione restituunt. e prophetia. Prophetia est aspiratio divina, quae eventus rerum, aut per facta, aut per dicta quorumdam immobili veritate pronuntiat. De qua bene quidam dixit: Prophetia est suavis dictio coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componens. Unde et ipse David in centesimo octavo decimo psalmo dicturus est: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! Multis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de plurimis pauca complectar, acta est per operationes hominum, ut fuit arca Noe, et sacrificium Abrahae, et transitus maris Rubri; per nativitates quoque geminorum Esau et Jacob, qui futurarum rerum sacramenta gestabant; per angelos, sicut locuti sunt Abrahae vel Loth, Zachariae et Mariae;
Abbreviated transcription (Latin):
in uicẽ setarum sudes acutissimȩ den¬
sissimȩq communiunt. & refugium
hab& semꝑ insaxis: Topation ẽ genus
lapidis pretiosum. qui duos feriur
babere colores. unũ auri purissimi
& alterum aetheria claritate gLue¬
tem pinguedo rosea uereeunda. ypuri¬
tis uiecnius lapidi chrisoprasso magni¬
tudine uel colore qui maxime la pat
cu solis splendore ꝑcutitur. quam si
polire uelis obscuras. sinature po¬
prrae relinquas inradiat. Nasei di
minsula toparion quae ẽ puuitie
thebaide unde & nomen accepim
Cristallum est in modũ uttri ꝑnume¬
rosas biemes glacies condurata Qi
induritiam saxi liquens ad modu
ꝑducta substantii. Orguium ẽ quiali
turris quedi diuersis fistulis fabrica¬
ta. quio flatu folliu uox copiosa de¬
stimitur. & ut eam modulatio deco¬
ra componat. linguis quibusdam
ligueis ab interiori parte conftruit᷑
quas disciplinabilit̃ magistrorum
digia reprimentes grandisona

Expanded text:
invicem setarum sudes acutissime deninvicem setarum sudes acutissime densissimeque communiunt, et refugium habet semper in saxis. Topazion genus est lapidis pretiosum, qui duos fertur habere colores, unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate elucentem. Pinguedo rosea verecundaque puritas, vicinus lapidi chrysopraso magnitudine, vel colore, qui maxime splendet, cum solis splendore percutitur. Quam si polire velis, obscuras; si naturae propriae relinquas, irradiat. Nasci dicitur in insula Topazion, quae est provinciae Thebaidae. Unde et nomen accipit. Chrystallum est in modum vitri per numerosas hiemes glacies condurata, et in duritiam saxi liquens admodum perducta substantia. Organum est quasi turris quaedam diversis fistulis fabricata, quibus flatu follium vox copiosissima distinetur, et ut eam modulatio decora componat, linguis quibusdam ligneis ab interiori parte construitur, quas disciplinabiliter magistrorum digiti reprimentes, grandisonam
Abbreviated transcription (Latin):
cialit̃ in asyae partib in ueniri posse
testantur. Istum sicut diei fulgur
abscondit. ita aduentus noctis produ¬
cit. & contra consuetudines auium t̾e
magis iugilare & escas querere incipit
quando se insoporem animantia cunc¬
ta componunt. Passer est auis parua
sed nimia sagacitate sollicita. que nec
facile laqueis in retitur. nec ꝑ inlu¬
uiem uentris escarũ ambitione de¬
cipitur. Haec propt̃ infirmitatẽ suã
ne aut ipsa apredatore capiatur. aut
foctus eius serpentinis deuorentur
insidiis. ad domorũ fastigia celsa concur¬
rit. Turtur auium castissimus una
tantum copulatione contentus esse
narratur. Frigorium est fascicul um
sarmenti aridum. non nisi ad incen¬
dium aptum. Fulica mansueta aius
& nigra est. anati equidẽ paruior.
sed corporis compositione consimilis.
qui instagnis delectabilit᷑ cõmorat᷑.
Frinatius quẽ uocamus eritium ani¬
malest om̃ino timidum. natura pro¬
uidente semꝑ armatum. cuius cutẽ

Expanded text:
cialiter in Asiae partibus inveniri posse cialiter in Asiae partibus inveniri posse testantur. Istum sicut diei fulgor abscondit, ita adventus noctis producit, et contra consuetudines avium tunc magis vigilare et escas quaerere incipit, quando se in soporem animantia cuncta componunt. Passer est avis parva, sed non minima sagacitate sollicita, quae nec facile laqueis irretitur, nec per ingluviem ventris escarum ambitione decipitur. Haec propter infirmitatem suam ne aut ipsa a praedatore capiatur, aut fetus ejus serpentinis devorentur insidiis, ad domorum fastigia celsa concurrit. Turtur avium castissimus, una tantum copulatione contentus esse narratur. Frixorium est fasciculum sarmenti aridum, non nisi ad incendium aptum. Fulica, mansueta avis et nigra, anati equidem, minor, sed corporis positione consimilis, qui in stagnis delectabiliter commoratur. Herinacius, quem vocamus ericium, animal est omnino timidum, natura providente semper armatum, cujus cutem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussum. sicut hominũ corpus dũ pro
dño tribulatione quatitur ad superna
mandata dulcius temperatur. Aspidũ
im mane genus est serpentiũ. qđ natu¬
rali obstinatione uerba in cantantiũ
non ꝑhibetur admittere. quia ne
uerba eorum exaudiat suasq latebras
derelinquat. unã aurẽ caudae suae
infixione dr̃ obturare. alteram uero
in terram deprimere. Pellicinus auis
aegyptia est ciconis corporis grandi¬
tate consimilis. quȩ naturali matiae
semꝑ affectae sunt. qm̃ sicut physilo¬
gi uolunt tenso intestino ꝑuiscera
quicquid escarũ accipit sine aliqua
recoctione transmittit. que non gre¬
gatim ut ceterae aues uolat. sed delec¬
tatione se solitaria consolatur. quorũ
genus stagnis in habitat. aliud ut dictũ
est in desertis locis secretisq uersatur.
Nocticorax grecȩ dr̃ noctis coruus. quẽ
quidam bubonẽ quidã noctua esie
dixerunt. alii magis coruo magnitu¬
dine & colore consimilem que spe¬

Expanded text:
percussum, sicut hominum corpus dum pro percussum, sicut hominum corpus dum pro Domino tribulatione quatitur, ad superna mandata dulcius temperatur. Aspidum immane genus est serpentum, quod naturali obstinatione verba incantantium non perhibetur admittere, quia ne verba eorum exaudiat, suasque la tebras derelinquat, unam aurem caudae suae inflexione dicitur obturare, alteram vero in terram deprimere. Pellicanus avis Aegyptia est, ciconiis corporis granditate consimilis, quae naturali macie semper affecta est, quoniam, sicut physiologi volunt, tenso intestino per viscera quidquid escarum accipit, sine aliqua recoctione transmittit. Quae non gregatim, ut caeterae aves, volat, sed electatione se solitaria consolatur, quorum genus stagnis inhabitat. Aliud, ut dictum est, in desertis locis secretisque versatur. Nycticorax Graece dicitur noctis corvus, quem quidam bubonem, quidam noctuam esse dixerunt. Alii magis corvo magnitudine et colore consimilem, quem spe
Abbreviated transcription (Latin):
castitatis asseritur. qui int̾ quadru¬
pedia & sensu plurimo ual&. & tem¬
perant̃ miscetur feminȩ suȩ. & con¬
iuge scđa ñ utitur. hoc pudicis femi¬
nis decent̃ aptatum ẽ.: Hysopus
quauissit herba paruissima. radi¬
cib suis saxorũ fertur uiscera pene¬
trare. haec & int̾nis hominũ sau¬
tiatis probatur accõmoda. & in libro
leuitico immolato sanguine intineta
supra leprosi corpus septies solebat
aspargi. signi ficans pretioso sanguine
dñi saluatoris maculas peccatorũ effica¬
citer ẽe diluendas. Ramnus spinarũ
genus est ꝑmoleftum. quod prius in
Berbam mollissimam pubescit. sedubi
adulta ętate calluerit. ramusculos pro¬
ducit acuminatus. posteaq cius sudes
durescunt in arboream firmitatem:
Naceria est saxorum sicca constructio.
quȩ sine aliquo ligamine in pensȩ
in altum ducta componitur
Tympanumẽ : quod tenso corio quasi
supra duas ut ita dixerim metas tibi ab
acuta parte copulatas sol& resonare

Expanded text:
castitatis asseritur, qui inter quadrucastitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimo valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur; hoc pudicis feminis decenter aptatum est. Hyssopus, quamvis sit herba minima radicibus suis, saxorum fertur viscera penetrare. Haec et internis hominum sauciatis probatur accommoda, et in libro Levitico immolato sanguine intincta supra leprosi corpus septies solebat aspergi, significans pretioso sanguine Domini Salvatoris maculas peccatorum efficaciter esse diluendas. Rhamnus spinarum genus est permolestum, quod prius in herbam mollissimam pubescit; sed ubi adulta aetate calluerit, ramusculos producit acuminatos, postea ejus sudes durescunt in arboream firmitatem. Maceria est saxorum sicca constructio, quae sine aliquo legamine impensae in altum ducta componitur. Tympanum est quod tenso corio quasi supra duas, ut ita dixerim, metas tibi ab acuta parte copulatas solet resonare
Abbreviated transcription (Latin):
xII. sonos habens digitis ꝑcugitur.
Cedrus non est utilis nisi succisa fuerit
Nullus eñi in sua radice manens ꝓfi¬
cuos generat fructus. sicut nec clatio
Hermon. paruus mons iuxta iordanen
est positus. sicut deutero nomii lectione
cognoscitur. Accepimus inquit intẽ¬
pore terram demanib duoꝵ regum
amorreoꝵ qui erant trans iordanen
atorrente arnon : usq ad montem
hermon. NT yrra mortem significat.
quam pro hominũ salute mediator
suscepit. Eutta quȩ dr̃ amoniaca.
duritias curat aliqua necessitate
contractas. quȩ pulere incarnationi
dñi comparatur. quia duritiã cordis
humani sca p̃dicatione dissoluit.
Vassia quȩ a nr̃is fistula dr̃. redẽptio
generis humani ꝑ aquam baptis matis
sis locis dr̃ in ueniri. his rebus & odor
in est suauis. ut merito scę incarnatio¬
ni & uirtus herbarũ & odoris suaui¬
tas comparetur : Ebur non ad solas
diuiti as intellegamus aptatum. sed
qm̃ defans cuius haec ossa sunt nimiȩ

Expanded text:
 sonos habens, digitis tangitur.  sonos habens, digitis tangitur. Cedrus non est utilis nisi succisa fuerit. Nullos enim in sua radice manens proficuos generat fructus, sicut nec elatio. Hermon parvus mons juxta Jordanem est positus, sicut ex Deuteronomii lectione cognoscitur. Accipimus, inquit, in tempore terram de manibus duorum regum Amorrhaeorum, qui erant trans Jordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon. Myrrha mortem significat, quam pro hominum salute Mediator suscepit. Gutta quae dicitur Ammoniaca, duritias curat aliqua necessitate contractas, quae pulchre Incarnationi Domini comparatur, quia duritiam cordis humani sancta praedicatione dissolvit. Cassia, quae a nostris fistula dicitur, redemptio generis humani per aquam baptismatis sis locis dicitur inveniri. His rebus et odor inest suavis, ut merito sanctae Incarnationi et virtus herbarum et odoris suavitas comparetur. Ebur non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephas cujus haec ossa sunt nimiae
Abbreviated transcription (Latin):
ni canorũ aq singulare aptatur corpo¬
ri dñi saluatoris. qm̃ sicut istud de
altiorib sonat. sic illud głosȩ institu¬
tionis suꝑna concelebrat. hoc apud
hebreos dr̃ nablum. Ipsum uͦ psalmũ
grecũ constat ce uocabulũ. quẽ dictũ
atangendo Nam & psaltrias cytharae¬
das uocamus docto pollice modulatio¬
nes musicas ex primentes. Psalmus
est cum ex ipso solo instrumento
musico idẽ psalterio modulatio quȩ¬
dam dulcis & canora profunditur.
Canticum ẽ. quando quis libertate
propriae uocis utitur. nec loquaci
in strumento cuiquã musieo conso¬
na modulatione sociatur. ꝑsalm est
hymnus alicuius metri lege cõpositꝰ.
qui ad similitudinẽ p̃dicti organi.
suꝑna nobis cognoscitur in dicare
uirtutem. Framea modo contum.
modo loricã. modo gladium bis acutũ.
lit tere specialit̃ dicunt lanceam
regis. nos aũt̃ frameam generaliter
gladium inscripturis sc̃is accipimus.
Cinura quidem ẽ .x. cordis coartata.
haec plec̾ tro ꝑcutitur. Nabla uero¬

Expanded text:
rpori Domini Salvatoris, quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic illud gloriosae institutionis superna concelebrat. Hoc apud Hebraeos dicitur nablum, ipsum vero psalmum Graecum constat esse vocabulum, quem dictum a tangendo. Nam et psaltrias citharoedas vocamus docto pollice modulationes musicas exprimentes. Psalmus est ex ipso secundo instrumento musico, id est, psalterio modulatio quaedam dulcis et canora profunditur. Canticum est, quando quis libertate propriae vocis utitur, nec loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione sociatur. Psalmus est hymnus alicujus metri lege compositus, qui, ad similitudinem praedicti organi, supernam nobis cognoscitur indicare virtutem. Framea modo contum, modo loricam, modo gladium significat blitterae specialiter dicunt lanceam regis. Nos autem frameam generaliter gladium in Scripturis sanctis accipimus. » Cinyra quidem est decem chordis coarctata: haec plectro percutitur; nabla vero
Abbreviated transcription (Latin):
TOOΝOΜATΟΛΠ OΝ COΥ sicuti & nos
in lat̾ uertimus. Ceterũ apud hebreos
ita esse cognoscite. quia magni ficasti
suꝑ om̃e nomen scm̃ tuum uerbũ tuum.
Iuxta editionẽ aut̃ latinã hic sensus est.
qͥm̃ inagni ficasti super om̃e nomen. hoc
est quod incaelo & int̾ra dici potest
scm̃ filium tuum. CxXXUIII¬
Quia non est sermo in lingua mea.
Proquo ingreco legisse uos dicitis. quia
non est dolus in lingua mea. qđ solum
sexta editio int̾ pretata est. ceterum
& uerbum scriptũ hab&. Deniq hebrai
extenderunt laqueũ pedibus meis.
sed hoc in loco suꝑfluum est. In eodem
Pro eo qđ est habitabt̃ recti cum uultu
tuo. in greco repperisse uos dicitis. &
habitabt᷑. sed hic haee coniunctio suꝑ¬

Expanded text:
to ayiov cov, sicuti et nos in Latinum uertimus. ceterum apud Hebraeos ita esse cognoscite: quia magnificasti super omne nomen tuum uerbum tuum. iuxta editionem autem Latinam hic sensus est: iam magnificasti super omne nomen, hoc est, quod in caelo et in terra dici potest sanctum, filium tuum\'. Centesiquia non est sermo in lingua mea. pro quo m Graeco legisse uos dicitis: quia a non est dolus in lingua mea, quod solum sexta editio interpretata est. ceterum et verbum, scriptum habet. Denique Hebraicextenderunt laqueum pedibus meis. Sed hoc in loco superfluum est. In eodem pro eo quod est: Habitabunt recti cum vultu tuo , in Graeco reperisse vos dicitis, Et habitabunt. Sed hic, et conjunctio su
Abbreviated transcription (Latin):
nisse uos dicitis & auerti. sed & hoc suꝑ¬
fluum ẽ. In eodem. Ego aut̃ in toto
corde scrutabor mandata tua. Ingre¬
co intoto corde meo legisse uos dicitis.
sed hic meo. superfluumẽ. In eodem.
Anima mea in manibus meis semper.
& legem tuam non sum oblitus. Proqͦ
ingreco legisse uos dicitis. anima mea
cum sic edisserunt. & est breuiter
hic sensus. cotidie periclitor. &
quasi in manib: meis sangui nẽ meũ
porto. & tamen legem tuã non
obliuiscor. In eodem. Exitus aqua¬
rum deduxerunt oculimei. quia
non custodierunt legem tuã
Proquo in greco legisse uos dicitis.
quia non custodiui legem tuã
sed hoc suꝑfluum ẽ. quia & in he¬
breo legitur riui aquarũ flueban
de oculis meis. quia non custodie¬
runt legem tuã. In eodẽ. Pronun¬
tiabit lingua mea eloquiũ tuũ.
uos legisse dicitis. quod uerbum
siue dicas pronuntiabit. sie effabi¬
tur. siue loquetur id ipsum signi¬
ficat. Deniq & nos dehebreo ita

Expanded text:
gisse uos dicitis: et auerti. sed et hoc supgisse uos dicitis: et auerti. sed et hoc superfluum est. m eodem: ego autem in toto corde scrutabor mandata tua. in Graeco in toto corde meo legisse uos dicitis; sed hic \'meo\' superfluum est. in eodem: anima mea in manibus meis semper; et legem tuam non sum oblitus. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: anima mea cum sic edisserunt et est breuiter hic sensus: \'cottidie periclitor et quasi in manibus meis sanguinem meum porto et tamen legem tuam non obliuiscor\'. in eodem: exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. pro quo in Graeco legisse uos dicitis, quia non custodiui legem tuam. sed hoc superfluum est, quia et in Hebraeo legitur: riui aquarum fluebant de oculis meis, quia non custodierunt legem tuam. in eodem: pronuntiabit lingua mea eloquium tuum. uos legisse dixistis, quod uerbum, siue dicas I \'pronuntiabit\' siue \'effabitur\' siue \'loquetur\', id ipsum significat. I denique et nos de Hebraeo ita
Abbreviated transcription (Latin):
Inp̃seriti aũt ita apud om̃s inueni
caN id est amici factisunt. quod
sion. Dicitis uos in grecis codicibus
tibus hab&. In eodem. Dominare in
medio inimicorũ tuorũ. Dicitis in
grecolegi & dominare. sed hoc nec
in hebreo habetur nec apud lxxx. &
greco in uenisse uos dicitis in toto cor¬
de meo. sed & hoc hic superfluũ ẽ¬
in greco legisse uos dicitis. in caelo &
te. & bene eur̃is quoq codicibus
era dendum est. In ipso. Placebo
dño in regione uiuorũ. Pro quo
in greco legisse uos dicitis placebo
codicib non inuenitur. sed & in lati¬
nis sub asterisco legendum est. CXxuiii.
dilexi. Ingreco uehementer ad ditum
legisse uos dicitis. sed hoc superfluũ est.
In eodem. Leuaui manus meas ad man¬
data tua quae dilexi. In greco legisse
Ingreco uias tuas legisse uos dicitis.
sed hoc superfluumẽ. & rectius meas
legitur. In eodem. Et auertisti pedes
meos intestimonia tua. Ingreco inue

Expanded text:
in praesenti autem ita apud omnes inuenimin praesenti autem ita apud omnes inuenimι έφιλίασαν, idest amici facti sunt, quod Sion. dicitis uos in Graecis codicibus tibus habet. in eodem: dominare in medio inimicorum tuorum. dicitis in Graeco legi: et dominare. sed hoc nec in Hebraeo habetur nec apud SeptuagiGraeco inuenisse uos dicitis: in toto corde m e o. sed et hoc hic superfluum ein Graeco legisse uos dicitis: in caelo et\'te\', et bene; e uestris quoque codicibus eradendum est. m ipso: placebo domino in regione uiuorum. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: placebo codicibus non inueniri; sed et in Latinis sub asterisco legendum est. Centesimodilexi. in Graeco uehementer additum legisse uos dicitis; sed hoc superfluum est. m eodem: leuaui manus meas ad mandata tua, quae dilexi. in Graeco legisse in Graeco iuxta uias tuas legisse uos dicitis, sed hoc superfluum est et rectius \'meas\' legitur. in eodem: et uerti pedes meos in testi
Abbreviated transcription (Latin):
& putatis uerbũ euerbo debere trans¬
ferri. & a maricauerunt. sed hȩc int̃¬
pretatio adnullationi similis est. siue
ad nichilationi. legite ez echi el. &
tationem & exacerbationẽ semper
expressum ubi dicitur. ORROC̃ HAPA¬
TTIΚΡE NΩN id est domus exasperanis.
In eodem. Et uidit cum tribularent᷑
& audiuit orationem eorum. Quic¬
qid̃ extra hoc ingreco uos inuenisse
dixistis. superfluum est. u¬
Et ftatuit procellam eius inauram.
& siluerunt fluctus eius. hoc ergo
quod proisto ingreco inuenisse uos
In codem. It deduxit eos inportũ uo¬
luntatis eorum. Proquo inuenisse
uos dicitis. in portum uoluntatis
suae. sed inhebreo non habet
epħsau quod uoluntatis suȩ signifi¬
te in ifto psalmo non hab&. quia nec
apud hebreos. nec apud ullum inter¬
pretem repperitur. sed habetur in
quin quagesimo sexto psalmo. de
quo mihi uidetur a quodã in istum
est sub ditisunt. sed hoc inquinqua¬
gesimo nono psalmo scriptum est.

Expanded text:
 putatis uerbum e uerbo debere transferri: \'et amaricauerunt\'. sed et haec interpretatio \'adnullationi\' consimilis est siue \'adnihilationi\'. legite Ezechiel et tationem et exacerbationem\' semper expressum, ubi dicitur: οἶκος παραπικραίνων, id est domus exasperans. in eodem: et ui dit, cum tribularentur, et audiuit orationem eorum. quidquid extra hoc in Graeco inuenisse uos dixistis, superfluum est. et statuit procellam eius in auram et siluerunt fluctus eius. hoc ergo, quod pro isto in Graeco -inuenisse uos m eodem: et deduxit eos in portum uoluntatis eorum. pro quo inuenisse uos dicitis: in portum uoluntatis suae. sed in Hebraeo non habet \'ephsau\', quod \'uoluntatis suae\' signifite in isto psalmo non habet, quia nec apud Hebraeos nec apud ullum interpretum repperitur, sed habetur in quinquagesimo sexto psalmo, de quo mihi uidetur a quodam in istum est \'subditi sunt\'. sed hoc in quinquagesimo nono psalmo scriptum est;
Abbreviated transcription (Latin):
greco. & quęritis quid signific&
NΥΚTΥ ROΡAC apud latinos. Inhebreo
pro necticorace uerbum. Gõs scrip
int̃ pretati sunt. Symmachus hupupã.
secta editio noctuã. quod & nos ma¬
gis sequimur. Deniq ubi apud nr̃os
& grecos legitur factussum sicut
neRtyROΡAT indomicilio. Apud
hebreos dr̃ factussum sicut noc tua
in ruinosis. Pleriq bubonẽ conten¬
tiose signifi cari putant. In eodem.
Afacie irȩ & indignationis tuȩ. Pro
quo ingreco inuenisse uos dicitis.
a facie irae tuȩ. cum manifestissimũ

Expanded text:
Graeco; et quaeritis, quid significet Graeco; et quaeritis, quid significet νυκτικοόραξ apud Latinos. in Hebraeo pro nycticorace uerbum \'bos\' scriinterpretati sunt, Symmachus \'upupam\', sexta editio \'noctuam\', quod et nos magis sequimur. denique, ubi apud nostros et Graecos legitur: factus sum νυκτικόραξ in domicilio, apud Hebraeos dicitur: factus sum sicut noctua in ruinosis. plerique \'bubonem\' contentiose significari putant. in eodem: a facie irae et indignationis tuae. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: a facie irae tuae, cum manifestissimum
Abbreviated transcription (Latin):
Oculi mei ad fideles terrae ut sederent
int̃ pretationẽ. ut uerbũ ad uerbũ
exprimens dicat. ut consederent:
to. Etdicitis uos ingreco in uenisse
EΠIΛΩ MACIN quod antiqui codi¬
in palestina enim & egẏpto ubi uel
scriptisunt diuini libri uel interp̃¬
tati. non habent intectis cul mina
sed ΛΩMATA quaerome uel sola¬
ria uel mediana uocant id est pla¬
na tecta. quȩ trans uersis trabibus
sustentantur. Deniq & petrus in
actibus apłorum quando ascendit
indomo intectũ ȩdificii ascendisse
credendus est. Et quando prȩcipitur
nobis ut faciamus domati nr̃o coro¬
nam. hoc prȩcipitur ut intecto facia¬
mus ꝑcircuitũ quasdam eminen¬
tias. ne facilis in prȩceps lapsus sit.
& in eugło. Quae inquit auditis
in aure. dicite superdomata. id est
super tecta. & in esaia. Quid inquit¬
uobis ẽ quod om̃s ascendistis in tecta
uana . & multa istius modi. In eodem.
Factussum sicut NyRtyROUAT indo¬
micilio. quod similit̃ habetur in

Expanded text:
Oculi mei ad fideles terrae, ut sedeant interpretationem, ut verbum ad verbum exprimens, dicat: Ut consederent ito . Et dicitis vos in Graeco invenisse έπὶ δώματι; quod antiqui codiin Palaestina enim, et Aegypto, ubi vel scripti sunt divini Libri, vel interpretati, non habent in tectis culmina, sed Δώματα, quae Romae vel solaria, vel Meniana vocant; id est, plana tecta, quae transversis trabibus sustentatur. Denique et Petrus in Actibus Apostolorum , quando ascendit in doma, in tectum aedificii ascendisse credendus est. Et quando praecipitur nobis, ut faciamus domati nostro coronam, hoc praecipitur, ut in tecto faciamus per circuitum quasdam eminentias, ne facilis in pret in euangelio: quae, inquit, auditis in aure, dicite super δώματα, id est super tecta. et in Esaia: quid uobis est, quod omnes ascendistis in tecta uana et multa istius modi. in eodem: factus sum sicut νυκτικόραξ in domicilio. quod similiter habetur in
Abbreviated transcription (Latin):
breo tonitrui tui. & miror quomo¬
do apud latinos scriptorum errore
subtractumsit. In eodem. Hoc ma¬
re magnũ & spatiosũ manibus.
Dicitis ingreco manib non haberi
& ego noui. sed exhebraico & de
theodotionis editione in lax sub
asterisco additum ẽ. Deniq & in
hebreo ita scriptumest. zeaian sadollu

Expanded text:
braeo tonitrui tui; et miror, quomobraeo tonitrui tui; et miror, quomodo apud Latinos scriptorum errore subtractum sit. in eodem: hoc marema-25 gnum et spatiosum manibus. dicitis in Graeco \'manibus\' non haberi. et ego noui, sed ex Hebraico et de Theodotionis editione in Septuaginta sub asterisco additum est. denique et in Hebraeo ita scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
coy. In eodem. Qm̃ placuerunt
seruis tuis lapides eius. & terrae
eius miserebuntur. Proterra. in he¬
breo. afar. positum est quod om̃s
ROYNH trans tulerunt. & potest tã
angłos suos. Aquibus breuit̃ querite
quomodo cum addm̃ sermosit quasi
alium loquens propheta repente
mutetur maxime cum sic incipiat.
& qui tegis in aquis superiora eius.
id est cacli. qui pones nubem ascen¬
sum tuũ. qui ambulas super pen¬
nas uentorum & statim sequitur.
quifacis angłos tuos sp̃s. & mini¬
stros tuos ignem urentem. Qui fun¬
dasti terramꝰ super stabilitatẽ suam.
& post paululum. Ab increpatione
tua fugient. auoce tonitrui tui
formidabunt. & in loco quẽ fun¬
dasti eis: qui emit tes fontes in con¬
uallibus. łtillud. ut educas panem
deterra. Si ergo omĩa ad sȩciridam
personam sunt id est addm̃. quomͦ¬
do in uno uersiculo tertia perso¬
na subito & extra ordinẽ introdu¬
citur: In eodem. Auoce tonitrui
tui formidabunt. hab& & in he¬

Expanded text:
. in eodem: quoniam placuerunt seruis tuis lapides eius et terrae eius miserebuntur. pro terra in Hebraeo \'afar\' positum est, quod omnes χοῦν transtulerunt; et potest tam angelos suos. a quibus breuiter quaerite, quomodo, cum ad deum sermo sit, quasi ad alium loquens propheta repente mutetur. maxime cum sic incipiat: orem induisti, et: qui tegis in aquis superiora eius — id est caeli —, qui ponis nubem ascensum tuum, qui ambulas super pennas uentorum. et statim sequitur: qui facis angelos tuos spiritus et ministr-os tuos ignem urentem. qui fundasti terram super stabilitatem suam. et post paululum: ab increpatione tua fugient, a uoce tonitrui tui formidabunt. et: in loco, quem fundasti eis. qui emittisfontesin conuallibus. et illud: uteducas panem de terra. si ergo omnia ad secundam personam sunt, id est ad deum, quomodo in uno uersiculo tertia persona subito et extra ordinem introducitur? in eodem: a uoce tonitrui tui formidabunt. habet et in He
Abbreviated transcription (Latin):
NoCCΥ ΕΥΟEG̃ quod hebraice dicit᷑
meolam adolam athhel. In eodem.
Qm̃ super uenit mansuetudo & cor¬
ripiemur. Ingreco uos dicitis
greco es. non habeat. Ego uobis am¬
plius dicam qđ apud hebreos. nec es.
positum. Si enim dicamus. beatus homͦ
quem erudies dñe. compositionis
elegantiam non habebit. & quando
dicitur dnẽ & apostropha fit ad dnm.
nichil noc& sensui siponatur & tu.
In eodem. It in malitia eorum disper¬
d& eoi Ingreco dicitis non e̾e prȩpo¬
sitionem. in. sed legi. malitiam eorũ
disperd&. Sciendum aut̃. quod & in
hebreo & incunctis int̾ pretib positum
sit. in malitiã eorum disperd& eos.
Siaũt uoluerimus legere malitiã eorũ
disperd&. id quod inlxx sequitur infi¬

Expanded text:
o θεός, quod Hebraice dicitur: meolam ad olam ath he!. \' m eodem: quoniam superuenit mansuetudo et corripiemur. in Graeco uos dicitis Graeco \'es\' non habeat. ego uobis amplius dicam, quod apud Hebraeos nec \'es\' positum. si enim dicamus: \'beatus homo, quem erudieris, domine\', conpositionis elegantiam non habebit. et quando dicitur \'domine\' et apostrofa fit ad dominum, nihil nocet sensui, si ponatur et \'tu\'. in eodem: et in malitia eorum disperdet eos. in Graeco dicitis non esse praepositionem \'in\', sed legi: malitia meorum disperdet. sciendum autem, quod et in Hebraeo et in cunctis interpretibus positum sit: in malitia eorum disperdet eos. si autem uoluerimus legere: malitiam eorum disperdet, id, quod in Septuagin
Abbreviated transcription (Latin):
securus est. nemobeatus ut cipria¬
nus ait satis tutus periculo ꝓoimꝰ
Exemplar epłae huius si acciꝰpere
macella nr̃a tribue. & memento
mei obsecrans. ut dñs iħs nr̃ conte¬
rat satanan subpedib nr̃is uelocit̃:¬

Expanded text:
securus est. Nemo, ut beatus Cypriasecurus est. Nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus, periculo proximus. Exemplar epistolae, si accipere Marcella, tribuito et memento mei obsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris uelocit
Abbreviated transcription (Latin):
quia & in hoc quoq numero septena
rio. sit mysticus intellectus. coph.
Res Sui. tau. uocatio capitis deritiũ
signa. Perdentes articulatata uox¬
ex primitur & signis his ad caput
quid hac uoluptate iocui dius
qui cibi. quȩ mella dulciora. quam
seire dĩ prudeittiã. & in abdita cius
intrare. & sensum creatoris in spice
& ceteri gemma bibant. strico nite¬
scant. plausu populi delectentur
& ꝑuarias uoluptates uincere di¬
sint uilege dĩ meditari die ac
nocte. pulsare ianuam non paten¬
tem. panes trinitatis accipere. &
scłi fluctus dño p̃eunte calcare.
Saluta blesillam & eusto chium
tirun culas nr̃as. Saluta felicianẽ
uere carnis & sp̃us uirginitate
felicem. Saluta reliquum chorũ¬
castitatis. &. domesticã tuã ȩccłam.
cuiom̃ia etiam quȩ tu̾a sunt timeo.¬
ne inimicus homo rirania super¬
re aliqui. ego ciuitas firma. ciui¬
tas quae non oppugnatur. nullus
nullus hostili obsidente exercitu

Expanded text:
quod et in ipso quoque septenario quod et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, Coph, Res, Sen, Thau, vocatio, capitis, dentium, signa. Per dentes articulata vox promitur, et in his signis ad caput quid hac uoluptate iucundius? qui cibi, quae mella sunt dulciora dei scire prudentiam, in adyta eius intrare, sensum creatoris inspiceregemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates disint in lege Domini meditari die ac nocte, pulsare januam non patentem, panes Trinitatis accipere, et saeculi fluctus, Domino praeeunte, calcare. Saluta Blaesillam et Eustochium tirunculas nostras. Saluta Felicianam, vere carnis et spiritus virginitate felicem. Saluta reliquum castitatis chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt timeo, inimicus homo zizania superre audeant: Ego civitas firma, civitas quae non oppugnatur , nullus, hostili obsidento exercitu,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc. uita. Quȩ enim potest esse alia
uita: nͥ scientia scripturarum. ꝑ quã
etiam ipse xp̃s cognoscitur qui est uita
credentium: Tertia cõnexiohab&. teth.
loth. bonum principium. Quia quã¬
uis nunc sciamus uniuersa quȩ scripta
sunt : tamen ex parte cognoscimus.
& ex parte prophetamus. & nunc per
speculum uidemus . & in eniginate.
cum aũt meruerimus cum xp̃o ẽe.
librorum doctrina cessabit. Quarta
conexio. caph. Lamech. manus cor¬
dis. siue disciplinȩ. Manus intellegun¬
tur opera. cor & disciplina int̃ pretant᷑
insensu. quia nihil facere possumus.
nisi prius quae facienda sunt scramus.
Quinta conexio. Mem. Nun. Samech.
Exipsis sempiternũ adiutorium. hoc ex¬
planatione non indig&. sed om̃iluce
manifestius est. exscripturis aeterna
subsidia ministrari. Sexta conexio est̾
Ai.ze. Sade. fons siue oculus. oris. iu¬
stitiae. scđm illud quod intertio nu¬
Sertima conexxioe. quȩ extremaestu

Expanded text:
haec, vita. QUAE ENIM ALIA POTEST esse vita haec, vita. QUAE ENIM ALIA POTEST esse vita sine scientia scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est uita credentium? Tertia conexio habet \'bonum principium\', quia, quamuis nunc sciamus uniuersa, quae scripta sunt, tamen ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus et nunc per speculum uidemus in aenigmate; cum autem meruerlibrorum doctrina cessabit. Quarta connexio est caph, lamed, manus, cordis, sive disciplinae. Manus intelliguntur in opere, cor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi quae prius facienda sint scierimus. Quinta connexio est mem, nun, samech; ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifestius est, Scripturis aeterna subsidia ministrari. Sexta connexio habet ain, phe, zadic, fons, sive oculus, oris, justitiae, secundum illud quod in tertio nuSeptima connexio est, quae et extrema,
Abbreviated transcription (Latin):
non potest quis adlegenda uerba
tenendaq procedere nisi prius abele¬
mentis coeperit: ita inscripturis diui¬
nis non ualemus ea quae malora sunt
nosse. nisi & hic habuerimus exordiũ.
scđm illud quod propheta dicit. Aman¬
datis tuis intellexi: quia uidelic& coe¬
perit post opera habere scientiam secre¬
torum. Uerum iam complendum eft
quod petisti. ut sensũs unius cuiusque
elementi int̃pretatione adnexa signi
nus. Lamech: disciplina siue cordis.
Mem: ex ipsis. Nun. sempiternũ. Samech
ad iutorium. Am: fons. siue oculus. łe
os abore non ab osse intellige. ne ambi
signa. Ecce intellige ne lit terarum
ambiguitate fallaris. Post interpreta¬
tionem elementorum intelligentig
ordo dicendus est. Prima conexio est.
domus. Plenitudo. tabularum. ista.¬
quod uidelic& doctrina eccłȩ quae
domus dĩ est in librorum reperiatur
plenitudine diui norum. Secunda
conexio. he. uau.zai. heth. ista &

Expanded text:
non potest quis ad legenda uerba non potest quis ad legenda uerba tegendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit, ita et in scripturis diuinis non ualemus ea, quae maiora sunt, nosse, nisi ethicae habuerimus exordium, secundum illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. uerum iam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adnexa signifnus\', LAMED \'disciplinae\' siue \'cordis\', MEM \'ex ipsis\', NUN \'sempiternum\', SAMECH \'adiutorium\', AIN \'fons siue \'oculus\', PHE \'os\' — ab ore, non ab osse intellege, ne littesigna. Ecce intellige, ne litterarum ambiguitate fallaris. Post interpretationem elementorum, intelligentiae ordo dicendus est. Aleph, domus, plenitudo, tabularum; quod videlicet doctrina Ecclesiae, quae domus Dei est, in librorum reperiatur plenitudine divinorum. 7. Secunda connexio est, He, Vau, Zai, Heth, ista, et
Abbreviated transcription (Latin):
debes quat tuor psalmos scđm or¬
dinem hebreorũ incipere lemen¬
& centesimum undecimum. &
centesimum octauum decimum. &
centesimum quadragesimum quar
metid iambico constant: ẽe sub¬
nexos. inferiores uero tetrametro
iambico constare. hicut in deutero no¬
mii cantico conscriptum est Incen¬
tesimo octauo decimo psalmo singu¬
las lit teras octoni uersus sequuntur:
incentesimo quad ragesimo quarto
singulis lit teris uersus deputantur¬
dupliccsi Sunt qui & alios putant
hor ordine incipere. sed falsa opinio¬
eorum est. habes & in lamentationi¬
bus iheremiae quat tuor alfabeta. equib
duo prima quasi saphico metro scripta
sunt: quia tres uersiculos quisibi conexi
sunt. & abuna tantum littera incipi¬
unt. heroici comma concludit. Tertiũ
uero alfabetum. tri metro scriptum est :¬
& aternis litteris. sed eisdem terni uer¬
sus incipiunt. Quartum alfabetum
simile est primo & scđo. Prouerbia quo¬
que salomonis extremum claudit

Expanded text:
debes quattuor psalmos sdebes quattuor psalmos sdinem Hebraeorum incipere elemen, centesimum undecimum, et centesimum octavum decimum, et centesimum quadragesimum quartmetro iambico versu constant esse subnexos, inferiores vero tetrametro iambico constare, sicuti et Deuteronomii canticum scriptum est. In centesimo quoque octavo decimo psalmo singulas in centesimo quadragesimo quarto singulis litteris singuli uersus deputantur. sunt, qui et alios putent hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae quattuor alfabeta, e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus incipiunt; quartum alfabetum simile est primo et secundo. Prouerbia quoque Salomonis extremum eludit