comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nchis moueri posse: nsi ab inmoto. Atq ut id doccamus eremplo
aigitũ certe msi ftante manu mouere non possumꝰ. MIotusarteni
brachii ao humeri stabilitate est. &ut non dite i comooremue
ua dendo intique pes umus figendus ẽ. unt altes promorecer quea
Leseistus paulisper: Cũ animi motũ a corporis motuelscerorñ.¬
Oi scutd ꝑ su pradictũest. asstabilit̃ mouetiut. Ric anama tẽ pora¬
uer lemporale est autẽ quod paulo ante suꝑba mine humilis.
prius lȩta mine tristis dilexit ante. numne odot. pori s oluurt oblr
nuine meminte: Huiusmodi autẽ motib anma non cõmunuataor¬
pors quibus inmoto nichil ominus eorpore moueture noeuas
uatellis animã ꝑ tempus inlocalit̃ moueri. atos ab eadẽ rorpus
& temporalit et localiter moueri. eamdẽ uero a corpore loca¬
ster non moueri. Ato ut hocipsũ si quomodo queam ulanĩ fariã
fabrefaciendũ ut manꝰ moueatur animȩ nuus intendituu a nima

Expanded text:
nihil moueri posse nisi ab inmoto, atque ut id doceamus exemplo, nihil moueri posse nisi ab inmoto, atque ut id doceamus exemplo, digitum certe nisi stante manu mouere non possumus, . motus autem brachii ab humeri stabilitate est. et ut non diutius inmoremur, in gradiendo utique pes unus figendus est, ut alter promoueri queat. tene istud cum paulisper animi motum a corporis motu discernNam sicut, ut supra dictum est, Deus stabiliter movetur, sic anima temporaliter. Temporale est autem, quod paulo ante superba, nunc humilis; prius laeta, nunc tristis; dilexit ante, nunc odit; prius aliquid oblita, nunc meminit. Hujusmodi autem motibus anima non communicat corpori, quiintellegi animam per tempus inlocaliter moueri atque ab eadem corpus et temporaliter et localiter moueri, eandem uero a corpore localiter non moueri. Atque ut hoc ipsum, si quo modo queam, uerbis planumibendum uel fabrefaciendum ut manus moueatur animae nutus intenditur. anima
Abbreviated transcription (Latin):
localis ẽ anima multimoda potest sectione cõminui. & frequentia
cõminutionis aboleri: Sed quia istud menssana ne dicã docta ñ
recipit. ut in localitas animȩ quantũ ꝑ nos sub ope diuina pro¬
ferri potuerit magis appareat. de motibus disseramꝰ. quia dubi¬
ũ non erit sicut corpus ẽ quod mouetur localit᷑. ita non esse
in localẽ. localẽq iã notũ est Stabilis motus dĩ ẽ. in localis a
nimȩ. localis corporis: Stabilis motus est quo ds̃ creaturam
non semꝑ fecit. & tamen eandẽ non noua uoluntate tunc r¬
are uoluit cũ creauit. quia semꝑ tunc uoluit creare cũ fecnt
Tunc tẽporis significatio ẽ. semꝑ non ad tẽpus ꝑtinet: Lunc
gͦ istud ad principiũ temporis ꝑtinet non ad tempus. quiatẽ¬
poraneũ motũ stabilitas sempiternȩ uoluntatis includit.
ac ꝑ hoc semꝑ tumne uelle stabilis motus ẽ. Hic oportes aectpias

Expanded text:
localis est anima, multimoda. potest sectione comminui et frequentia localis est anima, multimoda. potest sectione comminui et frequentia comminutionis aboleri. sed quia istud mens sana, ne dicam docta, non recipit, ut inlocalitas animae, quantum per nos sub ope diuina proferri potuerit, magis adpareat, de motibus disseramus, quia dubium non erit, sicut corpus est quod mouetur localiter ita non esse inlocalem localemque iam notum est. stabnimae, localis corporis. Stabilinon semper fecit, sed tamen eandem non noua uoluntate tunc creare uoluit cum creauit, quia semper tunc uoluit creare cum fecit. tunc temporis significatio est, semper non ad tempus pertinet. tunc ergo istud ad principium temporis pertinet, non ad tempus, quia temporaneum motum stabilitas sempiternae uoluntatis includit, ac per hoc semper tunc uelle stabilis motus est. hic oportet accipias
Abbreviated transcription (Latin):
quas idẽ aer intemperamentũ trium ȩlementorũ pulmonũ qͦq
in defessa agitatione disꝑgitlr Sed si haustus aer iuxta senten¬
tiam tuam ad animȩ ꝑtinet partũ. quia scilicet res aeria conue¬
nient̃ alitur aere ergo sicut supradictũ ẽ cũ corpore quod uegetar
recipit sectionẽ:. Uis certȩ memoriȩ ad totã sine quęstione animã
ꝑtinet: Omẽ porro corpus quãlibet magnũ qualibet paruũ secari
profecto potest. quod idcirco illi accedit quia partibus constat Nã
quicquid partẽ habet potest utique diuidi. quia pars potest a pare
diuelli Qua ꝓpter si corpus ẽ anima. recipit utique sectionẽ:
Si recipit sectionẽ. recipit inminutionẽ. Si inminutionẽ recipi
ꝑdita quisq uiui corporis parte: animȩ quoq ꝑdidit partem:
Cũ parte uero animȩ perut pars memoriae: Anima gͦ cuius in¬
minuta sustantia ẽ. minus debet utique meminisse Ac ꝑ hoc si

Expanded text:
quas idem aer in temperamentum trium elementorum pulmonum quoque quas idem aer in temperamentum trium elementorum pulmonum quoque indefessa agitatione dispergitur. sed si haustus aer iuxta sententiam tuam ad animae pertinet pastum, quia scilicet res aeria conuenienter alitur aere, ergo sicut supra dictum est cum corpore quod uegetat recipit sectionem. uis certe memoriae ad totam sine quaestione pertinet animam. omne porro corpus quamlibet magnum, quamlibet paruum secari profecto potest, quod idcirco illi accidit, quia partibus constat. nam quidquid partem habet, potest utique diuidi, quia pars potest a parte diuelli. quapropter si corpus est anima, recipit utique sectionem: si recipit sectionem, recipit inminutionem: si inminutionem recipit, perdita quisque uiui corporis parte animae quoque perdit partem. cum parte uero animae perit pars memoriae, anima ergo, cuius inminuta substantia est, minus debet utique meminisse. ac per hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
lũ in pectore ẽ sed eciam in capite. nec in capite tantũ sed in plan¬
ta atq in ossibus. et ubicũque animã localiter essẽ credis illie
etiam localiter sapere & localiter cogitare fateberis: & qm̃si
corporea ẽ eatenus in est corpori. ut sicut aqua utrẽ minore
sui parte minores partes eius impleat & maiore maiores. neces¬
sario sequitur ut maior illic cogitatio in pectore sit & minor in
digito. atq ita quo tam: partẽ quisque corporis uiuentis abs¬
eiderit. totã quoq partẽ animȩ uegetantis abscidit. ac ꝑhoc ñ
tanta erit in amma utique debili. uel cogitandi insuel poten¬
tia reminiscendi: Nerem nãq ex quo aut cuius simile amimã
esse pronuntias. diuiduũ secabilẽq nemo dubitat. Nam & cũ flamꝰ
ac reflamꝰ. particulas eius haurimus & reddimus. quas in partũ to¬
tius corporis uenae illae capiunt. quas arterias greci uocant. ꝑ

Expanded text:
lum in pectore est, sed etiam in capite: nec in capite tantum, sed in planlum in pectore est, sed etiam in capite: nec in capite tantum, sed in planta atque in ossibus? Et ubicunque animam localiter esse credis, illic etiam localiter sapere et locorporea est, eatenus inest corpori, ut, sieut aqua utrem, minore sui parte minores partes eius inpleat et maiore maiores, necessario sequitur, ut maior illi cogitatio in pectore sit et minor in digito. atque ita quotam partem quisque corporis uiuentis absciderit, totam quoque partem animae uege tantis abscidit, ae per hoc non tanta erit in anima utique debili uel cogitandi uis uel potentia reminiscendi. aerem namque, ex quo ant cui similem animam esse pronuntias, diuiduum secabilemque nemo dubitat nam et cum flamus et renamus, particulas eius haurimus et reddimus, quas in pastum totius corporis uenae illae capiunt, quas άρτηιας Graeci uocant, per
Abbreviated transcription (Latin):
titate subsistat quod euius periculisit itͥa eredere in conse¬
quęntibus demonstrabimus Nluno uer in hoc tractatus
nr̃i status habita discussione pendebit. uit si nec localis sit nec
quantitati subiaceat. e̾e̾ eam indubie incorpoream crede̾ns. si
uero eam demonstrauerimꝰ quantitatẽ decerminari. locoue con¬
cludi: consequent̃ eam etiam corpore contineri. nec ipse iã
dubites Statũ nẽpe tractatus tui in articuli istius conditi¬
one posuisti. ut si localis et quantitat subiacens anima. ꝓbar:
possit. consequent᷑ etiam corporea crederetur. quã tamen pau¬
lopost intra pectoris officinã uarietates cogitationũ suarũ
deas ipsa anima quo inloco sit corporis. In toto est. an in parte.
Si in parte est quẽ admodũ unuersũ ubique corpus mouet atq
sensificat: Suintoto ẽ. quomodo intra solus pecꝰtoris officu
cogitationes suas fingit. & motus exercet: Anforsitan nonso¬

Expanded text:
titate subsistat: quod cujus periculi sit credere, in consetitate subsistat: quod cujus periculi sit credere, in consequentibus demonstrabimus. Nunc vero in hoc tractatus nostri statu habita discussione pendebit, ut si nec localis sit nec quantitati subjaceat, esse eam indubie incorpoream credas. Si vero eam demonstraverimus quantitate determinari locove concludi; consequenter eam etiam corpore contineri, nec ipse jam dubites. Statum nempe tractatus tui in articuli istius conditione posuisti, ut si localis et quantitati subjacens anima probari possit, consequenter etiam corporea crederetur: quam tamen paulo post intra pectoris officinam varietates cogitationum suarum deas: Ipsa anima quo in loco sit corporis, in toto est, an in parte? Si in parte est, quemadmodum universum ubique corpus movet atque sentificat? Si in toto est, quomodo intra solius pectoris officinam cogitationes suas fingit et motus exercet? An forsitan non so
Abbreviated transcription (Latin):
quã singulae uł retinent uel sustment uel propellunt. Sed
se corpus quo subsistunt. licet multũ et incorporabiliter te¬
nuus quã nr̃a sint corpora Accipiatur ita si ita est Illudres¬
pondeas uesi. quis est iste qui dicit. habet anima corpus mar¬
porabiliter tenuus. quã nr̃a sint corpora. Si animȩ uerba isa
sunt. quid corpus et suũ dicit: quod ipsa ẽ. aut istud quodsen¬
sificat uegetatq caynale: ĩpsa enĩ dicit anima. tenuus est
corpus aminȩ quã corpus meũ Quod ẽ corpus qͦd suum
dicat amma. nisi illud quod ipsa est: Corpus est anima:
Nut igitur amima corpus ẽ. nec recte corpus istud cgne¬
um suũ dicit. quia potius illud est suũ quod ipsa ẽ. aut si istudcor¬
pus animȩ corpus ẽ. ipsa ut datur intelligi non est corpus Post
hinc ttidẽ consultori suo sic loquitur Obicis michi ideo animã
non eeͥ corpoream quia nec localis sit. nec qualitate aut quan

Expanded text:
quam singulae uel retinent uel sustinent uel propellunt. nunc quam singulae uel retinent uel sustinent uel propellunt. nunc se corpus quo subsistunt, licet multum et inconparabiliter tenuius quam nostra sunt corpora. accipiatur ita, si ita est. illud respondeas uelim, quia est iste qui dicit: habet anima corpus inconparabiliter tenuius, quam nostra sunt corpora? si animae uerba ista sunt, quod corpus esse suum dicit, quod ipsa est, aut istud quod sentificat uegetatque carnale ? ipsa enim dicit anima: tenuius est corpus animae, quam corpus meum. quod est corpus quod suum dicat anima, nisi illud quod ipsa est, si corpus est anima? aut igitur anima corpus est nec recte corpus istud carneum suum dicit, quia potius illud est suum quod ipsa est, aut si istud corpus animae corpus est, ipsa, at datur intellegi, non est corpus. post hinc itidem consultori suo sic loquitur : obicis mihi ideo animam non esse corpoream, quia nec localis
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ aliquã molem maior est. nec in singulis secundũ aliqũ
molem minor. quia uidelicet potentiae sunt illae non corpora
Creatas autẽ potentias creatrix utique potentia iure suꝑeminec.
eo ipso uel maxime quo creauit: Nlam et animã animȩ prestan¬
tiorẽ sepe experim᷑ & dicimꝰ. nec tamen eamdẽ quã secundũ po¬
tentiam prestantiorẽ dicimꝰ. secundũ molẽ quȩ nulla illi ẽ credi¬
mus ẽe maiorẽ. Illud eciam nec te arbitror diffiteri. quãlibet mu¬
tas animas ꝑfecte sapientes non plus sapere. idẽ anima ꝑfecte sa¬
piente. nec quod una omĩmodis uolet anima. multas id oĩmodis¬
uolendo plus uelle. nec quod quȩcũque optime meminerit
multas melius memoriae tenacitate meminisse: Corpus uero
& plus habet ponderis magnũ quã paruũ. et ualidior corpoꝵ
multitudo quã paucitas. et fortius quippiã manus multae

Expanded text:
secundum aliquam molem maior est nec in singulis secundum aliquam secundum aliquam molem maior est nec in singulis secundum aliquam molem minor, quia uidelicet potentiae sunt illae, non corpora. creatas autem poteo ipso vel maxime quo creavit. Nam et animam anima praestantiorem saepe et experimur et dicimus. Nec tamen eamdem quam secundum potentiam praestantiorem dicimus, secundum molem quae nulla illi est, credimus esse majorem. Illud etiam nec te arbitror diffiteri, quamlibet multas animas perfecte sapientes non plus sapere idem anima perfecte sapiente: nec quod una omnolendo plus uelle, nec quod quaecumque optime meminerit, multas melius memoriae tenacitate meminisse. corpus uero et plus habet ponderis magnum quam paruum, et ualidior corporum multitudo quam paucitas, et fortius quippiam manus multae,
Abbreviated transcription (Latin):
sibiliter posse misceri. Patet enĩ liquido quodlibet unũ corpus
paris corporis adiunctione duplicari. esse illic sursum deorsũ.
dextrũ sinstrũ. anterius atq posterius. esse illic pro modo mag¬
intudinis longitudinẽ. latitudinẽ. altitudinẽ. In dõ uero ipsa tri¬
nitate hunis secabilitatis et localitatis partes. et spatia esse non
hicimus. ad curus similitudinẽ imũ nos esse. secũq uri nos posse
dicit ipse qui fecit. sicut in apostolicis actis legimus. quod inũ
eredentiũ umũq uolentiũ erat anima et cor unũ Nontamen
reor multas animas ita sibi fuisse coniunctas. ut maior quȩdã ex multis
animabus anima fieret. quia trinitas ꝑ quã et cũ qua om̃s bonȩ am¬
mae fiunt unũ. nec in ulla ex eadẽ trintate ꝑsona minor est. quã
intribus. nec intribus maior est quã insingulis Sic & animȩ hu¬
manȩ sustantia ad eius imitationẽ cuius imago est. nec in multis

Expanded text:
sibiliter posse misceri. patet enim liquido quodlibet unum corpus sibiliter posse misceri. patet enim liquido quodlibet unum corpus paris corporis adiunctione duplicari, esse illic sursum deorsum, dextrum sinistrum, anterius atque posterius, esse illic pro modo magnitudinis longitudinem, latitudinem, altitudinem. in dei uero ipsa trinitate huius secabilitatis et localitatis partes et spatia esse non dicimus, ad cuius similitudinem unum nos esse secumque uniri nos posse dicit ipse qui fecit, sicut in apostolicis actis legimus, quod unus credentium unusque uolentium erat animus et cor unum. non tamen reor multas animas ita sibi fuisse coniunctas, ut maior quaedam ex multis animabus anima fieret, quia trinitas, per quam et cum qua omnes bonae animae fiunt unum, nec in ulla ex eadem trinitate persona minor est quam in tribus, nec in tribus maior est quam in singulis. sic et animae humanae substantia ad eius imitationem, cuius imago est, nec in multis
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem: Qui adheret dño. unus sp̃s est: Non autem indeo quopac¬
to corpus incorporeo contẽperari quȩat. ut unus spũs ure dicat᷑
Si enĩ corpus est anima. immutabitur ergo corporeũ. ut esse cũ
incorporeo unũ possit: Atq ita ad illã rationẽ necessario reditur.
qua incorporeũ aliquid ereari potuisse dicitii: Nlam si potest ex
corporeo incorporeũ fieri. potuit et ex nichilo creari. nisi for¬
te dicatur immutabilis dds ueluti corporascere. ut unũ possit ẽẽ
cũ corpore: Sed hoc ꝑditorũ quorũpiam fides habeat. quia si uel
angelo uł homini adherere dõ bonũ est. non ad ereaturã deterio¬
rabitur ereator incõmutabilis. sed ad creatorẽ mutabilis ereatu¬
ra proficiet. Unde in euangelio dñs dicit. Pater: sint isti in nobis
unũ. sicut et nos sumꝰ unũ: Nec uero credi licet quorũcũque con
iunctionẽ corporũ unitatẽ trinitatis imitari. aut eidẽ inconfu¬

Expanded text:
postolum dicentem: qui adhaeret domino, unus spiritus est. non autem uideo quo pacpostolum dicentem: qui adhaeret domino, unus spiritus est. non autem uideo quo pacto corpus incorporeo contemperari queat, ut unus spiritus iure dicatur. si enim corpus est anima, inmutabitur ergo corporeum, ut esse cum incorporeo unum possit, atque ita ad illam rationem necessario reditur, qua. incorporeum aliquid creari potuisse dicitur. nam si potest aliquid ex corporeo incorporeum fieri, potuit et ex nihilo creari, nisi forte dicitur incommutabilis deus ueluti corporascere, ut unum possit esse cum corpore. sed hoc perditorum quorumpiam fides habeat, quia si ut angelo uel homini adhaerere deo bonum est, non ad creaturam deteriorabitur creator incommutabilis, sed ad creatorem mutabilis creatura proficiet, unde in euangelio dominus dicit: pater, sint isti in nobis unum, sicut et nos sumus unum. iunctionem corporum unitatem trinitatis imitari aut eidem inconfu
Abbreviated transcription (Latin):
quia repugnat: intelligere nos oportet constare hominẽ ex cor¬
poreo ⁊ incorporeo. utroque in melius reformando. constare
angłm et corpore & spũ precipua inter creaturas dignitate for¬
mato. Sp̃s illi nãq est omĩ spũ creato potentior. corpus illi de
potissimo om̃iũ ȩlemento sublimius. scd̾m illud propheticũ. ubi
angelica sustantia duplex sine dubitatione phibetur. quo dic¬
tũ est. Qui facit angelos suos sp̃s. & ministros suos ignẽ urentẽ.
quia non istic allegoriee aliquid accipiendũ est. sicut illud ubiart
añs ignẽ ueni mitere in terrã. cũ de spũ scõ diceret: Non enĩ cre¬
di fas est animas humanas ad amorẽ diuinũ partitipatione ange¬
lici sp̃s inflãmari. quia eodẽ dono bonus ẽ homo quo bonus est
angelus. et eodẽ hono uterque beatus est Ambo idipsũ eadem uo¬
luntate. eodẽ scilicet spũ cupiunt. ambo hocidẽ incorporea capaci¬

Expanded text:
quia repugnat, intellegere nos oportet, constare hominem ex corquia repugnat, intellegere nos oportet, constare hominem ex corporeo et incorporeo, utroque in melius reformando, constare angelum et corpore et spiritu praecipua inter creaturas dignitate formato. spiritus illi namque est omni spiritu creato potentior, corpus illi de potissimo omnium elemento sublimius secundum illud propheticum, ubi angelica substantia duplex sine dubitatione perhibetur, quo dictum est: qui facit angelos suos spiritus et ministros suos ignem urentem. quia non istic allegorice aliquid accipiendum est, sicut illud ubi ait dominus: ignem ueni mittere in terram, cum de sancto spiritu diceret. non enim credi fas est animas humanas ad amorem diuinum participatione angelici spiritus inflammari, quia eodem dono bonus est homo, quo bonus est angelus, et eadem dono uterque beatus est. ambo id ipsum eadem uoluntate, eodem scilicet spiritu cupiunt, ambo hoc idem incorporea capaci
Abbreviated transcription (Latin):
homo angelo qualitate corporis ex aequabitur. dignitate sp̃s
prȩminebit: Quod si ut est utique uidetur absurdũ. duplex
gͦ angelica sicuti est humana sustantia. habens corpus totius
facilitaus. maximȩq pulchritudins. quod hominibus cũ ui¬
betur appareat. habens incorporeũ qm̃ dm̃ semꝑ uideat. uixta
illud euuangelicũ quo dictũ est. quia angłi eorũ semꝑ uidea
faciem patris mei: Ualde autẽ stupeo quomodo quispiam xp̃i¬
anus doctoris presertĩ loco definiat cuilibet pulchro. cuilibet
sublimi corpori. corpori tamen contẽplabilẽ dm̃ fore. & uni¬
uersalẽ uideri localit̾ posse. cũ dm̃ uidere hoc sit intelligere:
Intellectũ uͦ localẽ non eẽ uł intelligendo cognoscimꝰ. quia si
intellectus localis est. locale erit & quod intelligitur: Nichil
em̃ locale ẽ. quod non et ipsũ locus est. At si intellectus localis
& in hoc ds. quia hoc intelligitur ds̃. ergo localis est ds̃. Quod

Expanded text:
homo angelo qualitate corporis exaequabitur, dignitate spiritus homo angelo qualitate corporis exaequabitur, dignitate spiritus praeminebit. Quod si, ut est utique, videtur absurdum: duplex ergo est angelica, sicuti est humana, substantia, habens corpus totius facilitatis maximaeque pulchritudinis, quod hominibus cum jubetur appareat: habens incorporeum, quo Deum semper videat. Juxta illud evangelicum quo dictum est: Quia angeli eorum semper vident I POSSE. Valde autem stupeo quo modo quispiam christianus doctoris praesertim loco definiat cuilibet pulchro, cuilibet sublimi corpori, corpori tamen contemplabilem deum fore et uniuersalem uideri localiter posse, cum deum uidere hoc sit intellegere. intellectum uero localem non esse uel intellegendo cognoscimus, quia si intellectus localis est, locale erit et quod intellegitur. nihil enim locale est, quod non et ipsum locus est. at si intellectus localis et in hoc deus, quia hoc intellegitur deus, ergo localis est deus. quod
Abbreviated transcription (Latin):
tute superauit: Nlec par erit ut exaequetur dño. qui eidẽ cessit
inuitus. et in serui statu remaneat qui uicit uoluntarius. Quo¬
circa datur intelligi. quod sicut in hac uita animae humane sustan¬
tia incõparabiliter dignitate sui ante it corpus animale. ita p
resurrectionẽ remunerationẽq ante ibit corpus spiritale:
Om̃e autẽ quod sp̃itali corpore potius est. corpus ut arbitror ñ est
Ergo iuxta huius necessarii mei tractatũ qui angłos sola ecͥ tan¬
tũ corpora decerint. humanȩ sustantiae angelica natura erit
inferior Certũ nãq diuma auctoritate recinemꝰ scõrũ corpora
quȩ immutari merebuntur ingłam angelicis exȩquenda cor¬
poribus. dicente dño. & erunt sicut angłi in cęlo Si igitur an¬
geli sunt sp̃italia tantũ corpora uniusque sustantiae. et pro¬
uehetur corpus humanũ ad angelici corporis dignitatem.

Expanded text:
tute superauit, nec par erit ut exaequetur domino, qui eidem cessit tute superauit, nec par erit ut exaequetur domino, qui eidem cessit inuitus, et in serui statu remaneat, qui uicit uoluntarius. quocirca datur intellegi, quod sicut in hac uita animae humanae substantia incorporaliter dignitate sui anteit corpus animale, ita post resurrectionem remunerationemque anteibit corpus spiritale. omne autem quod spiritali corpore potius est, corpus ut arbitror non est: ergo iuxta huius necessarii mei tractatum, qui angelos sola esse tantum corpora decernit, humanae substantiae angelica natura erit inferior. certum namque diuina auctoritate retinemus sanctorum corpora, quae inmutari merebuntur inporibus, dicente Domino: Et erunt sicut angeli in coelo . Si igitur angeli spiritalia tantum corpora sunt uniusque substantiae, et provehetur corpus humanum ad angelici corporis dignitatem:
Abbreviated transcription (Latin):
non qui oculũ carnis sed qui oculũ cordis mundauerit dm̃ uide¬
bit Nam beati mundo corde. qm ipsi dm̃ uidebunt: Ergo forsa
beatificabitur corpus pro modo suo. et anima itidẽ ꝓ modo suo:
Illud immutabitur ut sp̃ui ꝑ om̃ia ad nutũ seruiat. eui contumax
sepe restitit. et hȩc immutabitur ut dm̃ uideat. quẽ flagrantia
uit. inquiens. ut integer sp̃s uester et anima et corpus. quia post
resurrectonẽ non animaliter uiuendũ est. scilicet ubi ñ edendũ
uel bibendũ. ubi non dormiendũ neq cocundũ est. transibit to¬
tũ animale corpus in sp̃itale corpus. quia et anima tota transi¬
bit in spm. et erit totũ sp̃itale corpus. propter in habitantẽ spm̃
Qu utique sp̃s si m hac uita concupunit aduersus carnẽ. et concu¬
piscenti aduersum se carm concessit. iuire in aeternũ nichil ab¬
illo difficultatis sentiet. cuius difficultates cęlestis auxilii uir¬

Expanded text:
non qui oculum carnis, sed qui oculum cordis mundauerit, deum uidenon qui oculum carnis, sed qui oculum cordis mundauerit, deum uidebit? nam beati Mundo corde, quon- \' iam ipsi deum uidebunt. ergo forsan beatificabitur corpus pro modo suo et anima itidem pro modo suo. illud inmutabitur, ut spiritui per omnia ad nutum seruiat, cui contumax saepe restitit, et haec inmutabitur, ut deum uideat, quem flagrantia uit inquiens: ut integer spiritus uester et anima et corpus, quia post resurrectionem non animaliter uiuendum est, scilicet ubi non edendum uel bibendum, ubi non dormiendum neque coeundum est, transibit totum animale corpus in spiritale corpus, quia et anima tota transibit in spiritum, et erit totum spiritale corpus propter inhabitantem spiritum. qui utique spiritus si in hac uita concupiuit aduersus carnem et concupiscenti aduersum se carni non cessit, iure in aeternum nihil illo difficultatis sentiet, cuius difficultates caelestis auxilii uir
Abbreviated transcription (Latin):
usus est. Nam sic causã loci huius ingreditur:. Dicit aliquis Quo
modo resurgent mortui : Quali autẽ corpore uenient: Et ab hoc
loco usq ad istã de sideribus cõparationẽ. iclipsũ sine alterus ciuus¬
quã causae interiectione ꝑsequitur. nullã faciens de anima men¬
tonẽ. ne scilicet illud quod de solis lunaeue stellarũq corporũ.
profecto cȩlestiũ differentiis disseruit. sceuo forte iuditio de am¬
de carnali sp̃ituale. secundũ apłm qui ait. seminatur corpus
animale. resurget corpus sp̃itale. Et anma humana sic nunc sp̃¬
talis ẽ. ut tamen corpus sit: Ergo humana caro tranffertur in
animȩ dignitatem. cũ facta fuerit corpus sp̃itale. et anima quȩ
corpori iuste dominata. quȩ dnõ pie famulata ẽ. quȩ dm̃ fidelit̃
credidit. aut fortassis et scunt. exaequata sibi carne sua ipsa quoq
nichil pro sustantiae aequalitate promouebitur: Et ubi est illud

Expanded text:
usus est. nam sic causam loci huius ingreditur: dicit aliquis, quo usus est. nam sic causam loci huius ingreditur: dicit aliquis, quo modo resurgent mortui? quali autem corpore uenient? w et ab hoc loco usque ad istam de sideribus conparationem id ipsum sine alterius cuiusquam causae interiectione persequitur nullam faciens de anima mentionem, ne scilicet illud, quod de selis lunaeue stellarumque, corporum profecto caelestium, differentiis disseruit, scaeuo forte iudicio de anide carnali spiritale secundum apostolum, qui ait: seminatur corpus animale, resurget corpus spiritale, et anima humana sic nunc spiritalis est, ut tamen corpus sit, ergo humana caro transferetur in animae dignitatem, cum facta fuerit corpus spiritale, et anima quae corpori iuste dominata, quae domino pie iusteque famulata est, quae deum fideliter credidit aut fortassis et sciuit, exaequata sibi carne sua ipsa quoque nihil pro substantiae qualitate promouebitur. et ubi est illud,
Abbreviated transcription (Latin):
retur. quia nec corpus umquã in animȩ naturã cõmutabitur
quãlibet eadẽ uegetante moueatur: Alioquin non erit corpus
Unde illud quod apłs dixit. et corpora cȩlestia et corpora terrestra
utrũnã de anglis an de sideribus. an terrenis quibusque corporib
de quibus non est quęstio intelligi uoluerit. ex consequentib appa¬
rebit. Indisumc tim nãq mox adicit. acdicit. alia coelestiũ gła.
alia autẽ terrestriũ. Et quȩ ista cęlestia e̾e̾nt corpora ut euident̃
ostenderet. alia inquit claritas solis. et alia claritas lunae. & alia
claritas stellarũ: Stella enĩ ab stella differt᷑ ingła. ita & resur¬
rectio mortuorũ. eamdẽ scilicet docens quȩ est in:sider ũ qualitate
discrepantiaresuscitatorũ corporũ fore pro meritorũ diuersitate
distantia  Hic utique absque ambiguo doctor gentiũ de solare¬
surrectione humanorũ corporũ difputans. huiusmodi cõparationib

Expanded text:
retur, quia nec corpus unquam in animae naturam commutabitur, retur, quia nec corpus unquam in animae naturam commutabitur, quamlibet eadem uegetante moueatur, alioquin non erit corpus. unde illud quod apostolus dixit: et corpora caelestia et corpora terrestria, utrumnam de angelis an de sideribus an <de> terrenis quibusque corporibus, de quibus non est quaestio, intellegi uoluerit, ex consequentibus adparebit. indisimctim namque mox adicit ac dicit: alia caelestium gloria, alia autem terrestrium. et quae ista caelestia essent corpora, ut euidenter ostenderet: alia, inquit, claritas solis et alia claritas lunae et alia claritas stellarum. stella enim ab stella differt in gloria. ita et resurrectio mortuorum, eandem scilicet docens, quae est in siderum qualitate discrepantia, resuscitatorum corporum fore pro meritorum diuersitate distantiam. hic utique absque ambiguo doctor gentium de sola resurrectione humanorum corporum disputans huius modi conparationibus
Abbreviated transcription (Latin):
pus et carnẽ. quia cũ om̃is caro eciam corpus sit.: non om̃e corp̃
est caro. Unde apłs. Alia caro uoluerũ. alia caro pisciũ. alia autem ho¬
minũ. et corpora gelestia. et corpora terrestria. etudent᷑ ostendens
terrenũ corpus etiam carnẽ fore. cȩleste uero non etiam carnẽ.
ne forte hic aptari conueniat illud. quod eũdem hieronimũ dicer
meminit: globos siderũ corporatos e̾ẽ sp̃s arbitrantur. ut ipsa sidera
siue angelorũ corpora. corpora utique cȩlestia sint: cũ illi sp̃s qui
istis corporati sint. corporei non sint. sicut et dm̃ dicimꝰ in carnatũ.
et sicut ipsa anima bumana incarnatur. utique cũ administrandã
suscipit carnẽ Cu quãlibet illud accidat quod scriptura testatur
dicens corpus quod corrũpitur ad grauat animã. non tam̃ eamdẽ
in corpus conuerti credendũ est. quãlibet pondere carnis one¬

Expanded text:
pus et carnem, quia cum omnis caro etiam corpus sit, non omne corpus pus et carnem, quia cum omnis caro etiam corpus sit, non omne corpus est caro. unde apostolus: alia caro uolucrum, alia caro piscium, alia autem hominum. et corpora caelestia et corpora terrestria, euidenter ostendens terrenum corpus etiam carnem fore, caeleste uero non etiam carnem. ne forte hic aptari conueniat illud quod eundem Hieronymum dicere meminit: globos siderum corporatos esse spiritus arbitrantur, ut ipsa sidera siue angelorum corpora corpora utique caelestia sint, cum illi spiritus qui istis corporati sunt corporei non sint, sicut et deum dicimus incarnatum, et sicut ipsa anima humana incarnatur utique, cum administrandam suscipit carnem. cui quamlibet illud accidat, quod scriptura testatur dicens: corpus quod corrumpitur, adgrauat animam, non tamen eandem in corpus conuerti credendum est, quamlibet pondere carnis one
Abbreviated transcription (Latin):
quid putas homo existimandus est : Quantũ uideo uolentissimus
disputator nec istud intelligit. Angłos enĩ et cȩlestia corpora uniꝰ
credit esse substantiae. ut melius de fideribus sentiat. quȩ corpora
tos sp̃s iudicat: Nam quid hic aliud uir doctus hieronimꝰ dixisse cen¬
sebitur. nsi angłorũ corpora habilitate sui atq potentia humanis
longe pręstare corporibus: Parit̾ cũ dixit. si angłi. et adiecit. eȩ¬
lestia etiam corpora. duo quȩdã intelligi uoluit. angłos & cȩlestia
corpora. quia cũ angłi sp̃s corporati sint. sunt in cęlo quȩdã quae
sola sunt corpora: Igitur euident̃ ostendit nullũ corpus quãlibet
supremũ loco. quãlibet potens motu. incorporeis posse componis
Rursũ ex cõparatione gradũ faciens. dicit ado diuinis hominem
cõparari non posse ut nec angłus possit: Discernit precerea cor¬

Expanded text:
quid putas homo existimandus est? Quantum video, violentissimus quid putas homo existimandus est? Quantum video, violentissimus disputator nec istud intelligit. Angelos enim unius credit esse substos spiritus iudicat. nam quid hic aliud uir doctus Hieronymus dixisse censebitur, nisi angelorum corpora habilitate sui atque potentia humanis longe praestare corporibus? pariter cum dixit: si angeli, etadiecit: caelestia etiam corpora, duo quaedam intellegi uoluit, angelos et caelestia corpora, quia cum angeli spiritus corporati sint, sunt in caelo quaedam quae sola sunt corpora. igitur euidenter ostendit nullum corpus quamlibet supremum loco, quamlibet potens motu incorporeis posse praeponi. rursum in conparatione gradum faciens dicit: adeo diuinis hominem conparari non posse, ut nec angelus possit. discernit praeterea cor
Abbreviated transcription (Latin):
corporeos fp̃s e̾ẽ dixissent. in eorũdem non definientiũ sed arbitran¬
tiũ potius auctoritate. totus nicbilominus argumentationis tuae
cardo titubaret Cũ uͦ illi non dubitant̃ sed scient̃ non corporeos
sed corporatos sp̃s dixerint. nonne dinoscitur quod cũque ẽ corpora¬
tũ non esse corporeũ: Alioquin corporeos non corporatos sp̃s esse di¬
xissent. quia illud ẽ corporeũ quod incorporeus sp̃s animat. illud autẽ
incorporeũ quo corpus animatur Quapropt̃ cũ dilueide iuuificatũ
corpus ab incorporeo uiuificante discreuerint. indetur michi quod
iste corporis aduocatus aut philosophicã de substantia incorporali
sententiam non intellexerit. aut nequaquã pro se obiectare debuerit:
Sub ipso scĩ hieronimi nomine. sequitur & adiungit: Si angłi inquit
cȩlestia etiam corpora ad cõparationẽ dĩ immunda esse dicuntur.

Expanded text:
corporeos spiritus esse philosophi dixissent, in eorumdem non definientium, sed arbitrancorporeos spiritus esse philosophi dixissent, in eorumdem non definientium, sed arbitrantium potius auctoritate totus nihilominus argumentationis tuae cardo titubaret. Cum vero illi non dubitanter, sed scienter, non corporeos, sed corporatos spiritus dixerint, nonne dinoscitur quodcunque est corporatum non esse corporeum? Alioquin corporeos, non corporatos spiritus esse dixissent: quia illud est corporeum, quod incorporeus spiritus animat; illud autem incorporeum, quo corpus animatur. Quapropter cum dilucide vivificatum corpus ab incorporeo vivificante discreverint, videtur mihi quod iste corporis advocatus, aut philosophicam de substantia incorporali sententiam non intellexerit, aut nequaquam pro se objectare debuerit sub ipso sancti Hieronymi nomine. II. Sequitur, et adjungit: Si angeli, inquit, coelestia etiam corpora ad comparationem Dei immunda esse dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dubietas arbitrantis. agnosce te nobis quȩrentib ueritatẽ pro una
quã polliceris scientia. multorũ nescientias actulisse. Nam cũ qua¬
si probatissimo testimonio eius utaris. qui de eis dubitans quorũ
testimoniis utitur. et eos dubitantes adfert quos testes adhibet qͥd
te posse pronuntiare censendũ est. qui ab auctoris tui dubitantis
aucꝰtore dubio tertius ipse iã dubitas: Istud ego tam̃ philosophos
repperio dicere. qui nonnullis disputionib adstruunt. & ipsos lu¬
nȩ uł solis globos incorporeis indelicet spiritib sub diuma quadã
mente uegecari sed oportet agnoscas hoc idẽ testimonũ non solũ
pro sententia tua contra nos nichil. sed aduersũ eandẽ pro nobis ua¬
lere plurimũ. Quod eo tibi accidit. quia pbilosophicã non intelli¬
gendo sententiã illud pro tua uidelicet parte posuisti. quod probe
intellectũ non nisi nr̃is tantũ possit partibus suffragari. Si enim

Expanded text:
dubiets arbitrantis, agnosce te nobis quaerentibus ueritatem 1 pro una dubiets arbitrantis, agnosce te nobis quaerentibus ueritatem 1 pro una quam polliceris scientia multorum nescientias adtulisse. nam cum quasi probatissimo testimonio eius utaris, qui de eis dubitans, quorum testimoniis utitur, eos dubitantes adfert, quos testes adhibet, quid te posse pronuntiare censendum est, qui ab auctoris tui dubitantis auctore dubio tertius ipse iam dubitas? reperio dicere, qui nonnullis disputationibus astruunt, et ipsos lunae vel solis globos incorporeis videlicet spiritibus sub divina quadam mente vegetari. Sed oportet agnoscas hoc idem testimonium, non solum pro sententia tua contra nos nihil, sed adversus eamdem pro nobis valere plurimum. Quod eo tibi accidit, quia philosophicam non intelligendo sententiam, illud pro tua videlicet parte posuisti, quod probe intellectum non nisi nostris tantum possit partibus suffragari. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
tione non sinitur. consequens ẽ ut idõ incorporeũ quippiam non
ereauerit. ne sibi creatũ aliquid incõprehensibile ee̾ possit. cũ ipse
sũmꝰ incorporeus sibi ignotus e̾e non possit: uide quã paruo negotio
ueritatis calor frigentiũ uerborũ pruinas liquefaciat: et cũ discer¬
nere nequeas a creato materiam. ab informi formatũ. ab aere spm̃
imaginẽ dĩ pronuntias tamquã potissimorũ scitus. qui minimorum
probaras. ignarus. Iam nunc testimoniorũ uel maxime penuria
coactus. de quodã opere scĩ hieronum capłm quoddã quod quidẽ te
constat non intellexisse subiungis. quo ait. Globos siderũ corpora¬
tos esse sp̃s arbitrant᷑. Omem qui arbitratur dubitare ñ dubiũ est.
Beatũ uͦ iheronimũ de spiritib corporatis quorũdã referrre dicis
arbitriũ. qui si arbitrantiũ hoc est dubitantiũ sequitur forte senten

Expanded text:
tione non sinitur, consequens est, ut ideo incorporeum quippiam non tione non sinitur, consequens est, ut ideo incorporeum quippiam non creauerit, ne sibi creatum aliquid inconprehensibile esse possit, cum ipse summus incorporeus sibi ignotus esse non possit. uide quam paruo negotio ueritatis calor frigentium uerborum pruinas liquefaciat. et cum discernere nequeas a creato materiam, ab informi formatum, ab aere spiritum, sic imaginem dei pronuntias tamquam potissimorum scitus, qui minimorum probaris ignarus. iam nunc testimoniorum uel maxime penuria coactus de quodam opere sancti Hieronymi capitulum quoddam, quod quidem te constat non intellexisse, subiungis, quo ait: globos siderum corporatos esse spiritus arbitrantur. omnem qui arbitratur dubitare non dubium est. beatum uero Hieronymum de spiritibus corporatis quorundam referre dicis arbitrium: qui si arbitrantium, hoc est dubitantium sequitur forte sentent
Abbreviated transcription (Latin):
esse decernis Si adhuc creatura materia est. nondũ gͦ formatus
es: quia dicitur dõ. qui creasti hominẽ ex materia informi For¬
marũ autẽ siue minꝰ siue amplius. pro qualitate uel genere spe¬
ciosarũ plenus est mundus. Materia uͦ informis est. mundusq
formatus. Non est gͦ creatura materia Post hȩc argum̃taris¬
ac dicis idcirco incorporeũ ereatũ nichil essẽ. quia quieqͥd¬
factorisuo cõprehensibile sit incorporeũ ẽẽ non possit. Sub hac
gͦ ratione ipse sibi ds ignotus est quisi id circo incorporeũ nchi
creauit. ne aliquid creatũ notitiam ereatoris excederet. cũ uel
corporeũ uł incorporeũ nichil nisi prȩcedente scientia creantis
extiterit. uidelicet quia nichil nesciens fecit. seipsũ ergo pre om̃ib
nescit. qui incorporalit̾ antecellit omẽm substantiam quã creaui
ac ꝑ hoc maior seipso ẽ. qui sui capax non est Quod quia dici ra¬

Expanded text:
esse decernis. si adhuc creatura materia est, nondum ergo homo formatus esse decernis. si adhuc creatura materia est, nondum ergo homo formatus est, quia dicitur deo: qui creasti hominem ex materia informi. formarum autem siue minus siue amplius pro qualitate uel genere speciosarum plenus est mundus, materia uero informis est mundusque formatus, non est ergo creatura materia. XI. QVOD OMac dicis, idcirco incorporeum creatum nil esse, quia quidqufactori s.uo conprehensibile sit incorporeum esse non. possitsub hac ergo ratione ipse sibi deus ignotus es.t: qui si idcirco incorporeum nihil creauit, ne aliquid creatum notitiam creatoris excederet, cum uel corporeum uel incorporeum nihil nisi praecedente scientia creantis exstiterit, uidelicet quia nihil nesciens fecit, se ipsum ergo prae omnibus nescit, qui incorporaliter antecellit omnem substantiam quam creauit, ac per hoc maior se ipso est, qui sui capax non est. quod quia dici ra
Abbreviated transcription (Latin):
Erat lux uera. quȩ inluminat omem̃ hominẽ. uenientẽ in hunc mun¬
dũ. & illud quod propheta sub peccatorũ ꝑsona loquitur: Lumengͦ
iustitiae non luxit nobis. et sol non est ortus nobis: Nũquid isti hunc
corporeũ solem uiuentes in hoc mundo non uiderant: Sed incor¬
porales oculi solem incorporeũ requirebant. Ualde autẽ mirũ ui¬
detur. silux ista habeat oculos quos inluminet. illa autẽ uera ñ habea
Aut si habet sicuti uere habet. unde uideri incorporeũ potest. non
solũ non aeriũ sed arbitb̃r non eẽ corporeũ: Illud iam quale est.
quod in ipso disputationis tuae principio admonendũ credidistiẽẽ
lectorẽ. ut ad subtiliora cogitanda animũ preparet. Asũmis ad
ima. ab incorporeis ad incorporea. rationale nr̃m conaris abducere.
& quasi docens nos ad subtilia mentis oculũ preparare. paulopost
adicis. ac dicis. quicquid creatũ ẽ materiam uideri. quã corporeã

Expanded text:
eratluxuera, quae inluminat omnem hominemuenientem inhunc muneratluxuera, quae inluminat omnem hominemuenientem inhunc mundum, et illud quod propheta sub peccatorum persona loquitur: lumen ergo iustitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis. numquid isti hunc corporeum solem uiuentes in hoc mundo non uiderant, sed incerporales oculi solem incorporeum requirebant P ualde autem mirum uidetur, si lux ista habeat oculos quos inluminet, illa autem uera non habeat: aut si habet. sicuti uere habet unde uideri incorporeum potest, non solum non aerium, sed arbitror non esse corpoream. quod in ipso disputationis tuae principio admonendum credidisti esse lectorem, ut ad subtiliora illa cogitanda animum praeparet? a summis ad ima, ab incorporeis ad corporea rationalem nostrum conaris abducere et quasi docens nos ad subtilia mentis oculum praeparare paulo post adicis et dicis: quidquid creatum est, materiam uideri, quam corpoream
Abbreviated transcription (Latin):
ne prestantior. Ulisus uͦ nobis ex igne. qui utique sensus homini
beluȩq cõmimis ẽ. sic tamen quod noniullȩ inrationales ani¬
mantes prȩ hominibus iugent a cumine iundendi. Si gͦ negari neqt
quod uisus exigne est. et scdm̃ tuã rationẽ anima ex aere. eminentior
ẽ est dignitate substantiae oculus pecudis quã anima hominis. quia
ille exigne & haec ex aere: Non immerito animã localem putat.
et claustro corporis confirmat includi. qui eamdẽ aeriã iudicat:
Alterutrũ nunc igitur eligas oportet. aut deteriorẽ usu pecudis
ammã. si aeriam. aut non aeriam. si prȩstantiorẽ: cernis. Quã fa¬
cile inddocte figmentũ presup̃tionis euanuit. preter quã innumera suꝑ
hoc argumentari prõptissimũ est. Nempe si aeria est. ergo tenebrae
illius corporei huius solis abscessus. et lux eius. hinus ipsius itidẽ solu
aduentus est: falsũq erit illud quod euangelista pronuntiat dicens.

Expanded text:
ne praestantior. Visus vero nobis ex igne est, qui utique sensus homini ne praestantior. Visus vero nobis ex igne est, qui utique sensus homini belluaeque communis est: sic tamen ut nonnullae irrationales animantes prae hominibus vigeant acumine videndi. Si ergo negari nequit quod visus ex igne est, et secundum tuam rationem anima ex aere; eminentior ergo est dignitate substantiae oculus pecudis, quam animo hominis. Quia ille ex igne, et haec ex aere. Non ergo immerito animam localem putat, et claustro corporis confirmat includi, qui eamdem aeriam judicat. Alterutnum nunc igitur eligas oportet: aut deteriorem visu pecudis animam, si aeriam; aut non aeriam, si praestantiorem. Cernis quam facile indoctae figmentum praesumptionis euanuit, praeterquam innumera super hoc argumentari promptissimum est. nempe si aeria est, ergo tenebrae illius corporei huius solis abscessus et lux eius huius ipsius itidem solis aduentus est. falsumque erit illud, quod euangelista pronuntiat dicens :
Abbreviated transcription (Latin):
lance pendebit. ut si animã aut ex aere factã aut aeri similẽ ratio
discussa patefecerit: nunc in aduersarii nunc in magistri senten¬
tantũ sed om̃is om̃ĩno anima. non solũ non exaere s ex nullo
prorsus corpore ratiotinando probabit᷑ fas erit. ut nobis aut
m̃to aeris. sicut loco ita etiam potentia preminere.: quod euiden¬
ter ostendit ignis iste terrenꝰ. qui mobilitate uix cõprehensibili
uelut in regionẽ suam. sursũ uersus naturali pondere rapitur
Quod si eciam ex hoc non daretur agnosei. uel hinc manifesto
possit intelligi: quod om̃ĩs aer solis prȩsentia clarescit. et tene¬
brescit absentia: Sed & illud maximȩ rationis ẽ quod aer ignẽ¬
patitur ut caleat. nec tamen ab aere aliquid patitur ignis ut
frigeat. Ner quibuslibet uasculis includi et contineri potest.
cũ hoc prorsus igni non accidat Est gͦ ignis aere ꝑspicua ratio¬

Expanded text:
lance pendebit, ut si animam aut ex aere factam aut aeri similem ratio lance pendebit, ut si animam aut ex aere factam aut aeri similem ratio discussa patefecerit, nunc in aduersarii, tunc in magistri sententantum, sed omnis omnino anima non solum non ex aere, sed ex nullo prorsus constare corpore ratiocinando probabitur, fas erit ut nobis aut mento aeris sicut loco, ita etiam potentia praeeminere. quod euidenter ostendit ignis iste terrenus, qui mobilitate uix conprehensibili uelut in regionem suam sursum uersus naturali pondere rapitur. quod si etiam ex hoc non daretur agnosci, uel hinc manifesto posset intellegi, quod omnis aer solis praesentia clarescit et tenebrescit absentia. sed et . illud maximae rationis epatitur ut caleat, nec tamen ab aere aliquid patitur ignis ut frigeat. Aer quibuslibet vasculis includi et contineri potest; cum hoc prorsus igni non accidat. Est ergo ignis aere perspicua ratio
Abbreviated transcription (Latin):
principaliter ex nichilo ereatũ sicut ȩlem̃ta sunt corporũ.
aut ex his analogica ratione formatũ. animã corpus e̾e̾ de.¬
cernens. maluit eandẽ ex uno principaliũ corpoꝵ factatii¬
quã ex om̃ib fuisse cõpositã : Callido uidelicet cautus ingenio. nolur
aminȩ substantiam multorũ corporũ congregare mixtura. ne ex is¬
dem contracta principiis quib corpus extrariũ si ꝑinde diceretur
potuisse formari. eatenꝰ uideretur posse dissolui. Qua propt̃ aerẽ
delegit. ex quo aut cui animã similẽ fore decernat. adiciens testi¬
moniũ sui nescio cuius auctoris. cuius hȩc uerba sunt. Nonnullae
sunt inquit spĩtales naturae. ut angłi archangeli. cecerȩq uͥtutes.
ipsa quoq anima nr̃a uel certe aer iste subtilis. tamen incorporeȩ
nullatenus aestimandae: Hȩccine mandant᷑ uerba mẽbranis.
Eo istud agitur negotiũ : Quod agimus missis om̃ib hac tantũ

Expanded text:
principaliter ex nihilo creatum, sicut elementa sunt corporum, principaliter ex nihilo creatum, sicut elementa sunt corporum, aut ex his analogica ratione formatum, animam corpus esse decernens maluit eandem ex uno principalium corporum fictaquam ex omnibus fuisse conpositam. callido uidelicet cautus ingenio noluit animae substantiam multorum corporum congregare mixtura, ne ex hisdem contracta principiis quibus corpus extrarium, si perinde diceretur potuisse formari, eatenus uideretur posse dissolui. quapropter aerem delegit, ex quo aut cui animam similem fore decernat adiciens testimonium sui nescio cuius auctoris, cuius haec uerba sunt: nonnullae sunt, inquit, spiritales naturae, ut angeli, archangeli ceteraeque uirtutes: ipsa quoque anima nostra uel certe aer iste subtilis, tamen incorporeae nullatenus aestimandae. haeccine mandantur uerba membranis? eo istud agitur negotium, quod agimus? omissis omnibus hac tantum
Abbreviated transcription (Latin):
uoces: Nũquid hinc aliquid sibi uindicat uisus : Per antra nariũ
generis innumeri capimus odores. Nichil certe dehis sentire ua¬
lec auditus. forte in saporũ exploratione. odoratui cõmunicat
gustus. aut sensu aspera uł lema gustatui promitut aliquid
tactus: Ecce uox insu sensu eminentiori non cernit᷑. lux ꝑinde
non auditur. uox narib certe non capit᷑. Qustu fraglantia ñ
pus ex om̃ib ȩlem̃tis infabricã corporis humani aet̾nȩ illiꝰ
musicȩ uix cogitabilib modis atq armoniae ratione ꝑmixtũ.
Elige nunc ex quo corporũ genere anima sit:. si corpus ÷ ani¬
ma. quia si non aut ex unohorũ aut ex aliquib aut ex om̃ibus
corporib est anima. non ẽ corpus. Sed quid nunc faciã quo me
uertã. acutissum et doctissimi disputatoris ingenio & arte prȩ¬
uentus. qui scilicet intelligens nullũ corpus e̾ẽ posse. nisi aut

Expanded text:
uoces. numquid hinc aliquid sibi uindicat uisus ? per antra narium uoces. numquid hinc aliquid sibi uindicat uisus ? per antra narium generis innumeri capimus odores, nihil certe de his sentire ualet auditus. forte in saporum exploratione odoratui communicat gustus, aut ad sentienda aspera uel lenia gustus permittit aliquid tactus? ecce uox uisu sensu eminentiore non cernitur, lux perinde non auditur, uox naribus certe non capitur, gustu fraglantia non pus ex omnibus elementis in fabricam corporis humani aeternae illius musicae uix cogitabilibus modis atque harmoniae ratione permixtum. elige nunc ex quo corporum genere anima sit, si corpus est anima. quia si non aut ex uno horum aut ex aliquibus aut ex omnibus corporibus est anima, non est corpus. sed quid nunc faciam? quo me uertam acutissimi et doctissimi disputatoris ingenio et arte praeuentus? qui scilicet intellegens nullum corpus esse posse, nisi aut