comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assensus: diuinitatis gr̃a suffra-¬
gante. cũ p̃sentiũ scriptoꝵ aucto¬
ritate sollemnnt̃ decernimꝰ ordi¬
nari. Illtd autẽ qd̾ uob̾ ab agilul¬
fo indicastis scriptũ: dilectionem
urãm ñ moueat. Nam nos in ho¬
minẽ qui ñ a catholicis & maxi¬
me a longobardis eligit᷑. nulla p̃¬
bemus ratione consensũ: nec fi ah¬
cuiꝰ p̃sumptionis usurꝑatione fac¬
tus fuerit. ullomodo in locũ uel
ordinem sacerdotis illũ suscipimꝰ.
quia uicarius scĩ ambrosii indlignꝰ
euident̾ ostenditur. si electus a
talib ordinatur. Nec enĩ est qd̾
uos hac ex causa deterreat. uel ali¬
qͣm uobis necessitatem incutiat:
quia unde possint alimenta sc̃o
ambrosio seruientib clericis mi¬
nistrari. nichil in hostiũ est locis:
sed in sicilia & aliis rei publice par¬
tib deo ꝓtegente consistit. Ut ergo
tnordinando eo qui a uobis electus¬
ẽ. nulla possit mora contingere:
pantaleonem notariũ nr̃m trans¬

Expanded text:
assensus, gratia divinitatis suffraassensus, gratia divinitatis suffragante cum praesentium scriptorum auctoritate solempniter decrevimus ordinari. Illud autem quod nobis ab Agilulfo indicastis scriptum, dilectionem vestram non moveat. Nam nos in homine, qui non a catholicis, et maxime a Longobardis eligitur, nulla praebemus ratione consensum; nec, si alicujus praesumptionis usurpatione factus fuerit, in locum vel ordinem illum sacerdotem suscepimus, quia vicarius sancti Ambrosii indignus evidenter ostenditur, si electus a talibus ordinatur. Nec enim est quod vos ex hac causa deterreat, ut aliquam vobis necessitatem incutiat, quia inde possit alimenta sancto Ambrosio servientibus clericis ministrari, nichil in hostium locis et in Sicilia et in aliis rei publicae partibus Deo protegente consistit. Ut igitur in ordinando eo qui a est nulla possit mora contingere, Pantaleonem notarium nostrum trans
Abbreviated transcription (Latin):
one ñ possumus. Sed qͣm mul¬
ta bona partes illȩ in uno homi¬
ne ꝑdiderunt: utinã minime
repentina calamitate sentiant.
Nam quẽadmodũ sollicitꝰ in ec
Sed qm̃ obeunte pastore sine ꝓpͥo
uos esse ñ decet antistite: om̃mo
grate suscepꝑimus. qd̃ d̾s dedit dia
unanimes elegisse dõ auctore sig-¬
nastis. Unde quia bonoꝵ stuctioꝵ
uesideria nulla debet tarditas im¬
pedire: tiota in eo ur̃a complere
cũ di gr̃a festinamus. Et quia pre¬
uictus uir nobis ñ morib s solũ
specietenꝰ notus ẽ. oportet ut qͣnto
in hac electione ñ solum ur̃am uti¬
litatem sed etiam causã dei agi
cognoscitis. tanto debeatis ẽe solli¬
citi: & si subtiliter requtrentes ni¬
chil est qd̾ ei ex anteacta uita tri-¬
minis ꝑ sacros possit canones ob-¬
uiare. aut si ad tenendã discipli¬
nam uel exhibendũ regrm̃ ido¬
neus repperit᷑. atq cunctoꝵ in eiꝰ
sicut scribitis electione concordat

Expanded text:
one non possumus. Sed quam mulone non possumus. Sed quam multa bona partes illae in uno homine perdiderunt, utinam vicinae repentina calamitate non sentiant. Nam quemadmodum Sed quoniam obeunte pastore sine proprio vos esse non decet antistite, omnino grate suscepimus quod Deusdedit diacm vos unanimes elegisse, Deo auctore, signastis. Unde, quia bonorum studiorum desideria nulla debet, tarditas impedire, vota in eo vestra complere cum Dei gratia festinamus. Et quia praedictus vir nobis non moribus, sed solum specie tenus notus est, oportet ut quanto in hac electione non solum vestram utilitatem, sed etiam 1095 causam Dei agi cognoscitis, tanto debeatis esse solliciti. Et si, subtiliter requirentes, nihil est quod ei ex anteacta vita criminis per sacros possit canones obviare, aut si ad tenendam disciplinam, vel exhibendum regimen idoneus reperitur, atque cunctorum in ejus, sicut scribitis, electione c
Abbreviated transcription (Latin):
Gr̃. ad codate illustri feminȩ.
t morã in clandis religuiis qͣs
głia ur̃a petiit faceremꝰ: non
uoluntate distulimus. s p̾ceden¬
tis rei casus nos fecit ambigere.
Ds̃ autẽ. omp̃c cordis ur̃i deuotio¬
nem intuens miraculoꝵ signis am¬
monentib a ur̃a nos intentione
fraudari ñ ꝑtulit: sed ideo deside¬
riũ ur̃m modica uoluit dilatione
differri. ut docentib miraculis &
amor uobis cresceret in uenerati¬
one scõꝵ. & maior fieret exultatio
gaudioꝵ. Quia gͦ in effectu po¬
stulate rei głe ur̃e uota comple¬
ta sunt: hortamur ut cuiꝰ p̃di¬
catores colitis. eius sollicite man-¬
uata seruetis. Et sicut religiosa
deuotione t̾rena scõꝵ honorib lo¬
ca construitis. sic qͦ cũ eis mansio¬
nem uobis ꝓcurare in celestib fe¬
stinetis: quatinꝰ & hic illos in om̃i¬
b adiutores. & in futura merea¬
mini habere uita consorte.¬
yantũ nos de obitu fr̃is &
coep̃i nr̃i constantii meror
afficiat: paginali explere locuti¬

Expanded text:
 Adeodatae illustri feminae. Ut moram in dandis reliquiis, quas gloria vestra petiit, faceremus, non voluntate distulimus, sed praecedentis rei nos casus fecit ambigere. Deus autem omnipotens cordis vestri devotionem intuens, miraculorum signis admonentibus, a vestra vos intentione fraudari non pertulit. Sed ideo desiderium vestrum modica voluit dilatione differri, ut, docentibus miraculis, et amor vobis cresceret in veneratione sanctorum, et major fieret exsultatio gaudiorum. Quia ergo in effectu postulatae rei gloriae vestrae vota completa sunt, hortamur ut cujus praedicatores colitis, ejus 1089 sollicite mandata servetis. Et sicut religiosa devotione terrena sanctorum honoribus loca construitis, sic quoque cum eis mansionem vobis procurare in coelestibus festinetis, quatenus et hic illos in omnibus adjutores et in futura mereamini habere vita consorteuantus nos de obitu fratris et coepiscopi nostri Constantii moeror afficiat, paginali explere locuti
Abbreviated transcription (Latin):
habere cognoscit. ante iudiciũ sa¬
cerdotii contemplatione restituat.
Int̃ querelas autẽ itiltiplices. ysi¬
dorus uir clarissimus a fr̃nitate
tua frustra se excõmunicatũ ana¬
thematiratũq conquestus ẽ. Qd̃
quam obrem factũ fuerit. dũ a
clerico tuo qui p̃sens erat uoluisse¬
mus addiscere: ꝓ nulla alia causa
nisi ꝓ eo qd̃ te iniuriauerat factũ
innotuit. Que res nos uehement̃
afflixit. quia si ita est nilte osten¬
dis de celestib cogitare: s t̾renam
te conuersationem habere signi
ficas. dũ ꝓ uindicta ꝓpriȩ imuriȩ
qd̃ sacris regulis ꝓhibetur. male¬
dictionem ahathematis inuexisti.
Unde de cetero om̃ino esto cir-
inferre denuo ñ p̃sumas. Nam
si tale aliquid feceris: in te scias

Expanded text:
habere cognoscit, ante judicium, sahabere cognoscit, ante judicium, sacerdotii contemplatione restituat. Inter querelas autem dorus vir clarissimus a fraternitate tua frustra se excommunicatum anathematizatumque conquestus est. Quod quam ob rem factum fuerit dum a clerico tuo, qui presens erat, voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, nisi pro eo, quod te iniuriaverat, factum innotuit. Quae res nos vehementer afftixit ; quia si ita est, nil te ostendis de caelestibus cogitare, sed terrenam te conversacionem habere sificas, dum pro vindicta propriae injuriae quod sacris regulis prohibetur maledictionem anathematis invexisti. Unde de cetero omnino esto circuuriae tuae inferre denuo non praesumas. Nam si tale aliquid feceris, in te scias
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus exigente paschali festi¬
uitate. quicquid sacroꝵ sollemni¬
tas poscit. te oꝑante modis om̃ib
ctis se fr̃nitas tua sollertem ingi¬
lantemq studeat exhibere: ut
p̾dictus uir absens nullomͦ senti¬
Iãministramus officiũ. mentiᷤ
integritate pensamus: sic nos cũ
filiis nr̃is indiuiduȩ caritatis de¬
bet unire concordia: ut sicut ꝑa¬
tres in nomine ita affectu ꝓbem᷑
in oꝑe. Dũ gͦ tales nos esse qua¬
les p̃fati sumus oporteat: mira¬
mur quia aduersus fr̃nitatem
tuam tanta querimoniarũ molẽ
exorta sit. Qd̃ quidem nos adhuc
credere dubitamus. s ut uerita¬
tem ualeamus agnoscere. ioħem
sedis nr̃e notariũ. nr̃a illuc p̃cep¬
tione suffultũ direximus. qui par¬
tes in electoꝵ compellat adeẽ ni¬
diciũ. & sua ad effectũ executio¬
ne que fuerint iudicata ꝑducat.
Quocirca fr̃nitatem tuã scriptis
p̃sentib adhortamur. ut causarũ
apud se prius debeat merita ꝑtrac¬
tare. & si qua se inuste tulisse uł

Expanded text:
quatenus, exigente Paschali festivitate, quidquid sacrorum solemnitas poscit, te operante, modis omnibus ctis te fraternitas tua solertem vigilantemque studeat exhibere, ut praedictus vir absens nullo modo sentinistramus officium mentis integritate pensemus, sic nos cum filiis nostris individuae charitatis debet unire concordia, ut sicut patres in nomine, ita affectu probemur in opere. Dum ergo tales nos esse quales praefati sumus oporteat, miramur cur adversus fraternitatem tuam tanta querimoniarum moles exorta sit. Quod quidem nos adhuc credere dubitamus. Sed ut veritatem valeamus agnoscere, Joannem sedis nostrae notarium nostra illic praeceptione suffultum direximus, qui partes in electorum compellat adesse judicio, et sua ad effectum exsecutione, quae fuerint judicata perducat. Quocirca fraternitatem tuam scriptis praesentibus adhortamur, ut causarum apud se ante debeat merita pertractare. Et si qua se injuste tulisse vel
Abbreviated transcription (Latin):
tanȩ clerus eccłiȩ huc ꝓ ordinando
sibi ueniens sacerdote: licentiam
eis de exquirendo sibi ep̃o nos de¬
oisse cognoscas. Qui reꝑientes de¬
peticionem necessariũ duximus
adimplere. Et ideo dilectio tua ei¬
in om̃ib solatiari ñ negligat: ut
tuo in om̃ib iutus auxilio. dũta¬
rat equitate seruata. causarũ
inguietudinib liberior in d̃i lau

Expanded text:
tanae clerus Ecclesiae huc pro ordinando sibi veniens sacerdote, licentiam eis de exquirendo sibi episcopo nos dedisse cognoscas. Qui reperientes Depetitionem necessarium duximus adimplere. Et ideo dilectio tua in omnibus ei solatiari non negligat; uttuo in omnibus adjutus auxilio, duntaxat aequitate servata, causarum 802 inquietudinibus liberior, in Dei lau
Abbreviated transcription (Latin):
di ad nos deferri fetimus: & sino¬
do quam habebamus ita eũ concor¬
dare inuenimus. ut in nullo dis¬
creparet & nichil aliud continet
in definitione anathematis & reꝓ¬
bationis. nisi qd̾ duodecĩ capitula
beatȩ memoriȩ cirilli reꝓbant.
hanc autẽ totam rationem multo
latius subtiliusq p̃dictis responsa¬
lib eius in p̃senti positis reddidimꝰ.
atq eis plenissime. satisfecimus.
Igitur ne uel hec uel aliqua simiha
illic subrepant. que sc̃am eccłiam
scandalizent: necesse nobis fuit.
hec ipsa scĩtati ur̃ȩ indicare. Et
alios cauti eẽ debemus: ut anteqͣm
ad publicũ ꝓdeant. erroꝵ semina
conculcentur. Scripta autẽ ur̃ȩ
sc̃itatis cõmum filio sabiniano di¬
acono ueniente. suscepi. Sed quia
hoꝵ lator iam ad egrediendũ pa¬
ratus retineri ñ potuit: ad hec re

Expanded text:
di ad nos deferri fecimus, et synodi ad nos deferri fecimus, et synodo quam habemus eum ita concordare invenimus, ut in nullo discreparet, et nihil aliud contineret in definitione anathematis et reprobationis, nisi quod duodecim capitula beatae memoriae Cyrilli reprobant. Hanc autem totam rationem multo latius subtiliusque praedictis responsalibus ejus in praesenti positi reddidimus, atque eis plenissime satisfecimus. Igitur ne vel haec, vel aliqua similia illic subrepant, quae sanctam Ecclesiam scandalizent, necesse nobis fuit haec ipsa sanctitati vestrae indicare. Et alios cauti esse debemus, ut antequam ad publicum prodeant, errorum semina conculcentur. Scripta autem vestrae sanctitatis communi filio Sabiniano diacono veniente suscepi. Sed quia horum lator jam ad egrediendum paratus retineri non potuit, ad haec re
Abbreviated transcription (Latin):
ra fide: Nos enĩ primũ hominem
qua die peccauit anima mortuũ
dicimus atq ꝑ hunc om̃e genus
humanũ in hac mortis & corrupti¬
onis pena damnatũ. E scłm uero
hominem & modo a morte anunȩ.
& postmodũ ab om̃i corruptione
carnis in et̾na resurrectione libera¬
ri nos posse confidimus. Sicut au¬
tem & p̃dictis responsalib diximꝰ.
ade animã mortuam in peccato di
cumuis. ñ a substantia uiuendi. s a
qualitate itiuendi. Quia enĩ aliud
est substantia atq aliud qualitas.
ñ est eius anima ita mortua ut ñ
esset. s ita mortira ut beata ñ eẽt.
rediit. Qd̃ uͦ diabolus cor hominis
ingrediatur: si engłio creditur non
negatur. Ibi enĩ scriptũ est: & post
misisset in cor uide. ut traderet
eũ iudas. Hoc autẽ qui negat: in
pelagianam heresim cadit. Quia
gͦ ꝑscrutantes ephesianam sinodũ.
nichil in ea tale contineri inueni¬
mus: de rauennati qͦ eccłia uetu¬
stũ ualde codicem eiusdem syno¬

Expanded text:
ra fide. Nos enim primum hominem ra fide. Nos enim primum hominem qua die peccavit, anima mortuum dicimus, atque per hunc omne genus humanum in hac mortis et corruptionis poena damnatum. Per secundum vero hominem, et modo a morte animae, et postmodum ab omni corruptione carnis in aeterna resurrectione liberari nos posse confidimus. Sicut autem et praedictis responsalibus diximus: Adae animam cimus, non a substantia vivendi, sed a qualitate vivendi. Quia enim aliud est substantia atque aliud qualitas, non est anima ita mortua ut non esset, sed ita mortua ut beata non esset: rediit. 884 Quod vero diabolus cor hominis ingrediatur, si Evangelio creditur, non negatur. Ibi enim scriptum est: Et postmisisset in cor Judae, ut traderet eum Judas. Hoc autem qui negat, in Pelagianam haeresim cadit. Quia ergo perscrutantes Ephesinam synodum, nihil in ea tale invenimus contineri, de Ravennati quoque Ecclesia vetustum valde Codicem ejusdem syno
Abbreviated transcription (Latin):
dicatione concedat. Latorem autẽ.
p̃sentiũ ysidorũ diaconem cõmu¬
nem filiũ cũ ea qua oportuit ca¬
ritate suscepimus. benedictionẽ
nobis scĩ marci enͣgłiste deferentẽ:
Et uos quidẽ bonȩ uitȩ merito
resplendentes. ea que a paradiso
uicina sunt. bene olentia nobis
ligna transmisistis. nos uͦ quia ui¬
delicet peccatores sumus. ab occi¬
dente uobis ligna transmisimus.
que construendis apta nauib tu
marinis semꝑ fluctib agitentur.
Et quidẽ transmittere maiora
uoluimus: s hec nauis angusta

Expanded text:
edicatione conceda. Latorem autem edicatione conceda. Latorem autem praesentium Isidorum diaconum communem filium cum ea qua oportuit charitate suscepimus, benedictionem nobis sancti Marci evangelistae deferentem. Et vos quidem, bonae vitae merito resplendentes, ea quae paradiso vicina sunt bene olentia nobis ligna transmisistis. Nos vero quia videlicet peccatores sumus, ab Occidente vobis ligna transmisimus, quae, construendis apta navibus, nmarinis semper fluctibus agitantur: et quidem transmittere majora voluimus, sed haec navis angusta
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate minꝰ est de ꝓpria do¬
ta nos a langobardoꝵ gladiis in
cotidiana nr̃oꝵ cuiũ dep̃datione
uel detruncatione atq interitu
patimur narrare recusamus: ne¬
dũ nr̃os dolores loguimur. ex com¬
passione gͣm nobis impenditis
ur̃os augeamꝰ. Pret̾ea ante aliqͣn¬
tũ temporis cõmuni fiho sabiniano
diacono responsa eccliae in regia¬
urbe facienti. scripta nr̃a transimi¬
mur cur nobis ad ea mimme re¬
spondistis. Et ido quia cauendũ
est ne cuiꝰlibet suꝑbia scandatũ ec¬
clesiis introducat: necesse ẽ ut ea¬
oem scripta subtilit̃ relegentes.
om̃i stuctio & tota intentione. que
ad honorem ur̃m & pacem eccłie
ꝑtinent conseruetis. Omp̃c autẽ
d̃s qui pietatis suȩ gr̃a sacerdota¬
lem uobis animũ & caritatem
contulit. in suo uos seruitio ꝓte¬
gat: atq ab om̃i adu̾sitate interiꝰ
exteriꝰq custodiat. & conu̾ti ad se
errantiũ animas. ur̃a ꝓpittus p̃-¬

Expanded text:
necessitate minus est de propria donecessitate minus est de propria dos. Quanta autem nos a Langobardorum gladiis in quotidiana nostrorum civium depraedatione vel detruncatione atque interitu patimur, narrare recusamus, redum dolores nostros loquimur, ex compassione quam nobis impenditis vestros augeamus. 837 Praeterea ante aliquantum temporis communi filio Sabiniano diacono responsa Ecclesiae in urbe regia facienti scripta nostra transmimur cur nobis ad ea minime respondistis. Et ideo quia cavendum est ne cujuslibet superbia scandalum Ecclesiis introducat, necesse est ut, eadem scripta subtiliter relegentes, omni studio et tota intentione quae ad honorem vestrum et pacem Ecclesiae pertinent conservetis. Omnipotens autem Deus, qui pietatis suae gratia sacerdotalem vobis animum et charitatem contulit, in suo vos servitio protegat, atque ab omni adversitate interius exteriusque custodiat, et converti ad se errantium animas vestra propitius pra
Abbreviated transcription (Latin):
ritate constringit: & in eius amo¬
re ꝓniores existere speciali quodã¬
modo lege compellit. Nam sicut
om̃ib liquet. qd̃ beatus euͣgłista
marcus a scõ petro apło magistro
suo alexandriã sit missus: sic huiꝰ
nos magistri & discipłi unitate con¬
stringimur. ut & ego sedi discipłi
p̃sidere uidear ꝓpter magistrũ. &
uos sedi magistri ꝓpter discipłm.
Ad hanc aut̾ẽ unitatem cordiũ eti¬
am ur̃e sc̃itatis meritis ligamur.
quos auctoris sui salubrit̃ sequi in¬
stituta cognoscimus. & semꝑ ad ma¬
gistri sui gremiũ unde illi p̾dica¬
tio salutis exorta est. tota se confer¬
re deuotione sentimꝰ. Atq ido scĩ¬
tatis ur̃ȩ susceptis apicib guantũ
cor nr̃m de frat̃na uisitatione ga¬
uisũ est. tantũ de indictis que sig-¬
nificastis onerib tristicia p̾mitur.
& fr̃na compassione uobiscũ gemi¬
mus qd̃ doletis. Sed quia diu̾sa se
tendit ubiq concussio. ex cõmumi

Expanded text:
ritate constringit, et in ejus amoritate constringit, et in ejus amore proniores existere speciali quodammodo lege compellit. Nam sicut omnibus liquet quod beatus evangelista Marcus a sancto Petro apostolo magistro suo Alexandriam sit transmissus, sic hujus nos magistri et discipuli unitate constringimur, ut et ego sedi discipuli praesidere videar propter magistrum, et vos sedi magistri propter discipulum. Ad hanc autem unitatem cordium etiam vestrae sanctitatis meritis ligamur, quos auctoris sui salubriter sequi instituta cognoscimus, et semper ad magistri sui gremium, unde illic praedicatio salutis exorta est, tota se conferre devotione sentimus. Atque ideo sanctitatis vestrae susceptis apicibus, quantum cor nostrum de fraterna visitatione gavisum est, tantum de indictis quae significastis oneribus tristitia premitur, et fraterna compassione vobiscum gemimus quod doletis. Sed quia diversa se tendit ubique concussio, in communi
Abbreviated transcription (Latin):
in penitentia deputatus est. relatio¬
ne comꝑimus nullũ illic eẽ ꝑrb̃m
qui sacra possit missarũ sollemnia
celebrare: intantũ ut etiam filios
suos sine baptismate asserant re¬
mansisse: Et quia hac ꝓ causa mag¬
noꝑe petiuerunt sibi in eadem eccħia
cui fr̾nitas ur̃a oꝑam usitationis im¬
dero eiusdem eccłiȩ requirere debea¬
tis. cuiꝰ uita & mores ad hoc possint
officiũ conuenire: & eũ illic ꝑrb̃m
festinetis auxiliante dño consecrare:
Nam ualde durũ est. ut quousq
causa ep̃i eoꝵ subtilit̃ requirat᷑. non
habeat eccłia illa prb̃m qui sacrũ
illic opus tialeat celebrare. Greg̃.
ater & custos bonoꝵ om̃niũ cari¬
tas que multoꝵ corda iguen¬
do constringit: absentem ñ estimat
tia. nil poterit regionũ uendicare
longinquitas: quippe quia scilicet
longe a nobis ñ sumus. qui unũ su¬
mus. Hanc autẽ ẽe nobiscũ ceteris
Est tam̃ aliguid qd̾ nos erga alexan¬
urinam eccłiam quadam peculia¬

Expanded text:
in poenitentiam 824 deputatus est, relatione comperimus nullum illic esse presbyterum qui sacra possit missarum solemnia celebrare, in tantum ut etiam filios suos sine baptismate asserant remansisse. Et quia hac pro causa magnopere petiverunt sibi in eadem Ecclesia cui fraternitas vestra operam visitationis imclero ejusdem Ecclesiae requirere debeatis, cujus vita et mores ad hoc possint officium convenire, et eum illic presbyterum festinetis, auxiliante Domino, consecrare. Nam valde durum est ut quousque causa episcopi eorum subtiliter requiratur, non habeat Ecclesia illa presbyterum, qui sacrum illic opus valeat celebrare. Mense ater et custos bonorum omnium charitas, quae multorum corda uniendo constringit, absentem non aestimatia, nihil poterit regionum vindicare longinquitas; quippe quia scilicet longe a nobis non sumus qui unum sumus. Hanc autem esse nobis cum caeteris Est tamen aliquid quod nos erga Alexandrinam Ecclesiam quadam peculia
Abbreviated transcription (Latin):
nefandissimus autharith in
hac que nuꝑ expleta est paschali
sollemnitate. langobardoꝵ filios
in fide catholica baptizari ꝓhibu¬
it. ꝓ qua culpa eũ diuina maie¬
stas extinxit. ut sollemnitatẽ pa¬
schȩ alterius ñ uideret: itrãm frat̃¬
nitatem decet cunctos ꝑ loca ut̃a
longobardos ãmonere. ut quia u¬
biq grauis mortalitas ĩminet. eos¬
oem filios suos in arriana heresi
baptizatos ad catholicam fidem cõ¬
potestis ammonete: quanta uirtu¬
te ualetis eos ad fidem rectam sua¬
dendo rapite: et̃nam eis uitam
sine cessatione p̃dicate: ut cũ ad
districti ueneritis conspectũ uidi¬
cis: possitis ex ur̃a sollicitudine lu¬
crũ in uobis ostentare pastoris.

Expanded text:
nefandissimus Autharit in hac, quae nuper expleta est paschali solemnitate Langobardorum filios in fide catholica baptizari prohibuit, pro qua culpa eum divina Majestas exstinxit, ut solemnitatem Paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Langobardos admonere, ut quia ubique gravis mortalitas imminet, eosdem filios suos in Ariana haeresi baptizatos ad catholicam fidem conpotestis admonete, quanta virtute valetis eos ad fidem rectam suadendo rapite, aeternam eis vitam sine cessatione praedicate; ut cum ad districti veneritis conspectum judicis, possitis ex vestra sollicitudine lucrum in vobis ostentare pastoris.
Abbreviated transcription (Latin):
illis p̾dicationis innotuit. Nã qui
alterus bonũ adiuuat: suũ facit.
S ut mercedis ur̃ȩ magis magisq
sit fructus uberior. petimus ut mo¬
nachis p̃sentiũ portitorib quos cũ
dilectissimis filiis nr̃is laurentio
prb̃ro & mellito abb̃e ad p̾dictum
illos qui secũ sunt sufficere sibi di¬
cit ñ posse transmisimꝰ. patrocinii
ur̃i suffragia benigniꝰ ministretis:
atq eis in om̃ib adẽe dignemini:
quatinꝰ dũ bonis excellentiȩ ur̃ȩ mi¬
tiis meliora successerint. & nullas
illic moras uel difficultates inuene¬
rint. tanto erga uos & dulcissimos
in huiꝰmodi causis miscłiter exhibe

Expanded text:
illic praedicationis innotuit. Nam qui illic praedicationis innotuit. Nam qui alterius bonum adjuvat, suum facit. Sed ut mercedis vestrae magis magisque sit fructus uberior, petimus ut monachis praesentium portitoribus, quos cum dilectissimis filiis nostris Laurentio presbytero, et Mellito abbate ad praedictum illos qui secum sunt sufficere sibi dicit non posse, transmisimus, patrocinii vestri suffragia benignius ministretis, atque ita eis in omnibus adesse dignemini, quatenus dum bonis excellentiae vestrae initiis meliora successerint, et nullas illic moras vel difficultates invenerint, tanto erga vos ac dulcissimos in hujusmodi causis misericorditer exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ cetera pietatis suȩ dona qͤ
excellentiȩ ur̃ȩ largitus ẽ: qd̃ ita
uos amore xp̃ianȩ religionis imple¬
uit. ut quicquid ad animarũ lucrũ.
quicqͥd ad ꝓpagationẽ fidei ꝑtinere
cognoscitis. deuota mente & pio ope¬
raristudio ñ cessetis. Quanto autẽ.
fauore. quantaq opitulatione excel
ad angloꝵ gentem adiuuerit: nec
ante silentio fama conticuit. & post¬
ea quidã ab eo ad nos monachi rede¬
untes subtilit̾ retulerunt. Et quidẽ
hec de xp̃iantate ur̃a mirent᷑ alii:
quib beneficia ur̃a adhuc minꝰ sunt
cognita. Nam nob̾ quib exꝑim̃tis
iam nota sunt. ñ mirandũi est sed
gaudendũ: quia ꝑ hoc qd̃ aliis im¬
penditis. uos iuuatis. Qualia igit᷑
quantaq in comu̾sione supͣscriptȩ
gentis redemptor ñr fuerit oꝑatus
miracula: excellentiȩ u̾rȩ iam notũ
est. Ex qua re magnã uos oportet
habere leticiam: quia maiorẽ sibi
partem hac in re p̾stitoꝵ ur̃oꝵ uen¬
dicant. cuiꝰ post dm̃ auxiliis uerbũ

Expanded text:
inter caetera pietatis suae dona quae excellentiae vestrae largitus est, ita vos amore Christianae religionis implevit, ut quidquid ad animarum lucrum, quidquid ad propagationem fidei pertinere ognoscitis, devota mente et pio operari studio non cessetis. Quanto autem favore quantaque opitulatione excellad Anglorum gentem adjuverit, nec ante silentio fama conticuit, et postea quidam ab eo ad nos monachi redeuntes subtiliter retulerunt. Et quidem haec de Christianitate vestra mirentur alii, quibus adhuc beneficia vestra minus sucognita; nam nobis, quibus experimentis jam nota sunt, non mirandum est, sed gaudendum, quia per hoc quod aliis impenditis, vos juvatis. Qualia igitur, quantaque in conversione suprascriptae gentis Redemptor noster fuerit miracula operatus, excellentiae vestrae jam notum est. Ex qua re magnam vos oportet habere laetitiam, quia majorem sibi partem hac in re praestitorum vepost Deum auxiliis verbum
Abbreviated transcription (Latin):
nos contristauerit cognita qͣm es
ꝑpessus iniuria: habemus tamen¬
aliqͣm consolationis materiã. qd̃
laudem tuam huic rei mẽe cog¬
nouimus. ob id qd̃ ꝓ equitatis rec¬
titudine. hoc quantũ directa nob̃
patefecit relatio ꝑtulisti. Ut gͦ
ad maiorem fr̃nitatis tuȩ głiam
applicetur: hec res constantiam tu¬
am nec frangere: nec a uia debet
ueritatis auertere. Nam maior
in sacerdotib merces est. in ueri¬
tatis tramite etiã post inutrias
ꝑmanere. Ac ne tantȩ impietatis
insania multa remaneat: & in
peius indisciplinatio ꝑnitiosa ꝓ¬
rumꝑat: scolastico uiro magnifi¬
co campaniȩ iudici quia hic pre¬
sens inuentus est. ut hec digna co¬
ercitione uindicare debuisset in¬
iunximus. Sed quia homines tui
a nobis ut ꝑsonam debuissemꝰ di¬
rigere petiuerunt: ꝓpterea epipha¬
nũ subdiaconũ illuc nos transmi¬
sisse cognosce. qui una cũ suprascͥp¬
to uidice inuestigare ualeat & ag¬
noscere ueritatem. quatimuis in eos

Expanded text:
nos contristaverit cognita quam es perpessus injuria, habemus aliquam tamen consolationis materiam, quod laudem tuam huic rei inesse cognovimus, ob id quod pro aequitatis rectitudine hoc, quantum directa 625 nobis patefecit relatio, pertulisti. Ut ergo ad majorem fraternitatis tuae gloriam applicetur, haec res constantiam tuam nec frangere, nec a via debet veritatis avertere. Nam major in sacerdotibus merces est, in veritatis tramite etiam post injurias permanere. Ac ne tantae impietatis insania inulta remaneat, et in pejus indisciplinatio perniciosa prorumpat, Scholastico viro magnifico Campaniae judici, quia hic praesens inventus est, ut haec digna coercitione vindicare debuisset, injunximus. Sed quia homines tui a nobis ut personam dirigere debuissemus petiverunt, propterea Epiphanium subdiaconum illuc nos transmisisse cognosce, qui una cum suprascripto judice investigare valeat, ac cognoscere veritatem, quatenus in eos
Abbreviated transcription (Latin):
ydiens qd̃ głam itrãm ue¬
hementer affrixerit luctus
& egritudo ualde condolui. sed ꝓ¬
timis agnoscens qd̃ ꝑfecte relique¬
rit dolorem mox in leticia uerti:
magnas ¶ om̃ipotenti deo grãs re-¬
tuli. quia ꝑcussit ut sanaret. af¬
flixit ut ad gaudia uera ꝑduce¬
ret. Hinc enĩ scriptũ est. Quem
oiligit dñs castigat: flagellat au¬
tem omnẽ filiũ quem recipit.
hinc ꝑ semet ipsam ueritas dic̃.
Pater meus agricola est: & omnẽ
palmnitẽ in me ñ ferentem fruc
tum tollet eũ. Omnẽ uero qui
fert fructũ. purgabit eũ ut fruc¬
osus purgari dicitur: quia ꝑ di¬
sciplinam redigitur. ut ad ube¬
riorem grãm ꝑducat᷑. Sicenm
spicarũ grana tribulis attrita.
aristis & paleis nudantur. sic oli¬
ue p̃lo presse. in olei pinguedi¬
nem defluunt: sic botri umearũ
tunsi calcib in uinũ liquescunt.
Gaude igit᷑ bone uir: qui in hoc
flagello tuo & ꝓuectu conspicis
qd̃ ab eterno iudice amaris. Prete¬
rea filiam meã głosam coniugẽ

Expanded text:
diens quod gloriam vestram vehementer afflixerit luctus et aegritudo, valde condolui. Sed protinus agnoscens quod perfecte reliquerit, dolorem mox in laetitiam verti, magnasque omnipotenti Deo gratias retuli, quia percussit ut sanaret, afflixit ut ad gaudia vera perduceret. Hinc enim scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit. Hinc per semetipsam Veritas dicit: Pater meus agricola est, et omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum; omnem vero qui fert fructum, purgabit eum, ut frucosus purgari dicitur, quia per disciplinam reciditur, ut ad uberiorem gratiam perducatur. Sic enim spicarum grana tribulis attrita, aristis et paleis nudantur. Sic olivae praelo pressae in olei pinguedinem defluunt. Sic botri vinearum tunsi calcibus in vinum liquescunt. Gaude igitur, bone vir, quia in hoc flagello tuo et provectu conspicis quod ab aeterno judice amaris. Praeterea filiam meam Gloriosam, conjugem
Abbreviated transcription (Latin):
ne differre bona desideria que
magis fouenda sunt uideamur.
Et ideo quia głosus aldio magist̃
militũ in ciuitate ipsius prb̃ros
uel diaconos om̃ino sicut suis nob̃
epłis indicauit. desiderat ordina¬
ri. eos qui ad consecrandũ eligun
eoꝵ ordinationem impediat. d̃o
ilios ꝓpitio studeat ordinare. Cũ
quib etiã loqui uos conuenit: ut
adhortationis sue sollicitudine
degentem ulic popłm ab infide¬
litate reuocare: ac contendant a
gentiliũ cultu suspendere: atq
cos in om̃potentis dei doceant
timore ꝑsistere. & p̃mia et̾ne ui¬
tȩ diligere: quatinus hec conse¬
cratio & itis ante dm̃ ad głam.
& habitanti illic popło ꝓficiat

Expanded text:
ebemus ne differre bona desideria que magis fouenda sunt uideamur.Et ideo quia gloriosus Aldio magister militum in civitate ipsius presbyteros vel diaconos omnino, sicut suis nobis epistolis indicavit, desiderat ordinari, eos qui ad consecrandum eligunteorum ordinationem impediat, Deo illos propitio studeat ordinare. Cum quibus etiam loqui 953 vos convenit, ut adhortationis suae sollicitudine degentem illic populum ab infidelitate revocare, ac contendant a gentilium cultu suspendere, atque eos in omnipotentis Dei doceant timore persistere, et praemia aeternae vitae diligere, quatenus haec consecratio et illis ante Deum ad gloriam, et habi
Abbreviated transcription (Latin):
cessor accedeł ut hac ꝓuisione &
poscenti feras auxiliũ. & uira p̃¬
positi ñ turbent᷑. Si qui uͦ sunt
qui iusta poposcerint. eis ꝑ te au¬
riltũ secdis apłice ñ est negandũ:
sed tam̃ ita seruanda est uniꝰcu¬
iusq ep̃i reuerentia. ut clericoꝵ
disciplina ꝑ defensionis tue expe¬
rientiã minime soluat᷑. Dictũ
etiam nobis est: qd̾ rustici posses¬
siones eiusdẽ caralitane eccłie iu¬
re ꝓprio deserentes. in priuatoꝵ
possessionib culturam laboris ad
hibeant. Ex qua re agitur. ut
pato cultore depereant: atq ad
tributa sua ꝑsoluenda idoneȩ ñ
existant. In qua re exꝑientiam
tuam uolumus om̃ino ẽẽ sollici
nros exinde deminori tua sollici¬
tudine contͣ te amimos cõmoueri.
Cognouimꝰ etiam qd̾ monasteria
seruoꝵ dei uiel etiam feminarũ ꝓ¬
suo quisq libitu. & diuersarũ cau¬
sarũ executione ꝑturbant. Qd̃
omino ñ grate suscepimꝰ. tciãq¬
ex hoc exꝑientiam cõmonemus.
ne quemqͣm hoc usurpare de¬

Expanded text:
cessor accede, ut hac provisione et poscenti feras auxilium, et jura praepositi non turbentur. Si qui vero sunt qui justa poposcerint, eis per te auxilium sedis apostolicae non est negandum. Sed tamen ita servanda est uniuscujusque episcopi reverentia, ut clericorum disciplina per defensionis tuae experientiam minime solvatur. Dictum est nobis etiam quod rustici possessionis ejusdem Caralitanae Ecclesiae, rura propria deserentes, in privatorum possessionibus culturam laboris 981 exhibeant. Ex qua re agitur ut ppato cultore, depereant, atque ad tributa sua persolvenda idoneae non existant. In qua re experientiam tuam volumus omnino esse sollicitnostros exinde de minori tua sollicitudine contra te animos commoveri. Cognovimus etiam quod monasteria servorum Dei suo quisque libitu et diversarum causarum exsecutione perturbat. Quod omnino non grate suscipimus, tuamque experientiam ex hoc commonemus, ne quemq
Abbreviated transcription (Latin):
latũ: plura in concilio numidiȩ.
contra patrũ tramitẽ. atq canonũ
statuta cõmicti. Quarũ rerũ fregͣnteᷤᷤ
querelas. quia diutius nullatenus¬
tolerare potuimus: columbo fr̃i &
ꝑmittit optnio: cõmisimus ꝑqui¬
rendas. Qdiã obrem patno salũ¬
tantes affectui. excellentiam ur̃am¬
hortamur: ut in cunctis que ad ee¬
cłiasticam correptionem ꝑtinent
ur̃i robur ei subrogetis auxilii: ne
si qd̃ male geritur quesitũ uel uin¬
dicatũ ñ fuerit. longoꝵ usurpatio¬
ne tempoꝵ cũ maiori licentia in fu¬
turos crescat excessus. Scito autẽ
excellentissime fili. si uictorias que¬
ritis. si de cõmissȩ uobis ꝓuintiȩ
securitate tractatis: nichil magis
uobis aliud ad hec ꝓficere qmͣ ⁊e¬
lari sacerdotũ uitas: & intestina

Expanded text:
latum plura in concilio Numidiae latum plura in concilio Numidiae contra Patrum tramitem atque canonum statuta committi. Quarum rerum frequentes querelas quia diutius tolerare nullatenus potuimus, Columbo fratri permittit opinio, commisimus perquirendas. Quamobrem paterno salutantes affectu, hortamur excellentiam vestram, in cunctis quae ad ecclesiasticam correptionem pertinent, vestri robur ei subrogetis auxilii, ne si quod male geritur quaesitum vel vindicatum non fuerit, longorum usurpatione temporum cum majori licentia in futuros crescat excessus. Scito autem, excellentissime fili, si victorias quaeritis, si de commissae vobis provinciae securitate tractatis, nihil vobis magis aliud ad hoc proficere, quam zetari sacerdotum vitas, et intestina
Abbreviated transcription (Latin):
matib qd̃ auertat dñs generetur
scandalũ. Sententia namq que a
uobis ꝓlata est in conclusione ge¬
stoꝵ. in qua dñ ꝓ inuestigandis illis
hereticis ammonetis: subintulistis
eos qui negligunt substantiarũ dig¬
nitatũq priuatione plectendos.
foris corrigenda sunt. prius caritas
int̾na seruetur: & simus mente. sub¬
iecti: qd̃ maxime nr̃ȩ grauitatis ꝓ¬
priũ iudicauimꝰ. etiã ꝑsonis dig¬
nitate minorib Cc̃ enĩ totis coad¬
unatis uirib hereticoꝵ cõmodius
obuiatis errorib : cũ scd̃m morem
R̃. Gennadio patͥcio & exarcho af
religiosȩ excellentiȩ ur̃e men¬
tem aduersus ea maxime que in
eccłiis gerunt᷑ incongrua: dnum
amoris emulatione succendi. Tanto
gͥ eccłiasticarũ correctionem causarũ
uobis libenter ingerimꝰ: quanto
de pia ur̃ȩ mentis intentione confi¬
oimus. Cognoscat siquidem excel¬
lentia ur̃a quib dam de affricanis
partib uenientib ad nos fuisse per¬

Expanded text:
matibus, quod avertat Dominus, generetur matibus, quod avertat Dominus, generetur scandalum. Sententia namque a vobis prolata est in conclusione gestorum. In qua dum pro investigandis illis haereticis admonetis, subintulistis 732 eos qui negligunt substantiarum dignitatumque privatione plectendos. foris corrigenda sunt prius charitas interna servetur, et simus mente subjecti quod maxime vestrae gravitatis proprium judicamus etiam personis dignitate minoribus. Tunc enim totis coadunatis viribus haereticorum commodius obviatis erroribus, cum secundum morem  Gennadio patricio et exarcho Africae. igiosae excellentiae vestrae mentem adversus ea maxime quae in Ecclesiis geruntur incongrua divini amoris aemulatione succendi. Tanto igitur ecclesiasticarum correctionem causarum vobis libenter ingerimus, quanto de pia vestrae mentis intentione confidimus. Cognoscat siquidem excellentia vestra quibusdam de Africanis partibus venientibus ad nos fuisse per
Abbreviated transcription (Latin):
os ur̃ȩ caritatis affectus. scd̃as nobis
ur̃as epłas cũ allegatione principã¬
liũ ussionũ. apud uos habitȩ cartu¬
lam synodi porrexit. Quib relectis
& de ur̃o gratulati sumus quem pa¬
storalit̾̃ geritis ⁊ elo: & piissimo s
oños occasione religionis illatas. ue¬
naliũ ꝑsonarũ remouisse calũmas:
maxime autẽ quia ita studuit fr̃¬
nitas ur̃a affricanam seruare ꝓuin¬
tiam: ut nullatenus deiuas heret¬
coꝵ sectas cũ feruore sacerdotali co¬
hercere negligeret. De quib etiam
om̃ib sopiendis. & anteqͣm caritatiꝰ
ur̃ȩ consuleremur apicib in tantũ
subtilius nos definisse meminimꝰ.
ut nichil rursus de his uobis respon¬
ueri necessartũ credamus. Quam¬
qͣm gͦ hec ita se habeant. & desidere¬
mus om̃s hereticos a catholicis sacer¬
ootib uigore semꝑ rationeq com¬
pesci: tamen subtiliter intuentes
om̃ino nos tetigit. ne ꝑ ea que apd̃¬
uos gesta sunt. alioꝵ concilioꝵ pri¬

Expanded text:
das nobis vestras epistolas cum allegatione principalium jussionum apud vos habitae synodi chartulam porrexit. Quibus relectis, et de vestro gratulati sumus, quem pastoraliter geritis zelo, et piissimos dominos occasione religionis illatas venalium personarum removisse calumnias. Maxime autem quia ita studuit fraternitas vestra Africanam servare provinciam, ut nullatenus devias haereticorum sectas cum fervore sacerdotali coercere negligeret. De quibus etiam omnibus sopiendis, et antequam charitatis vestrae consuleremur apicibus, in tantum nos subtilius definisse meminimus, ut nihil rursus de his vobis responderi necessarium credamus. Quanquam ergo haec se ita habeant, et desideremus omnes haereticos a catholicis sacerdotibus vigore semper rationeque compesci, tamen subtiliter intuentes omvos gesta sunt aliorum conciliorum pri
Abbreviated transcription (Latin):
crandus occurrat. Cõmonentes etiã
fr̃nitatem tuam ut nullũ cde altera
eligi ꝑmittatis eccłia. nisi forte. int̾̃
clericos earũdem ciuitatũ in quib
uisitationis impendis officiũ. nuuꝰ
ad ep̃atitm dignus qd̃ euenire non
credimus potuerit inueniri: ꝓuisu¬
rus ante om̃ia ne ad id cuiꝰlibet con¬
uersationis meritiue laicȩ ꝑsone
aspirare p̾sumant̾. & tu periculũ
ordinis cui qd̃ absit incurras. Gr̃¬

Expanded text:
crandus occurrat. Commonentes etiam crandus occurrat. Commonentes etiam fraternitatem tuam ut nullum de altera eligi permittas Ecclesia, nisi forte inter clericos ipsius civitatis, in qua visitationis impendis officium, nullus ad episcopatum dignus, quod evenire non credimus, potuerit inveniri: provisurus ante omnia, ne huc cujuslibet conversationis vel meriti laicae personae aspirare praesumant, et tu periculum ordinis tui, quod absit, incurras.
Abbreviated transcription (Latin):
mare. Gr̃ uenerio & stepħo ep̃is.
bitũ Paulimi taurimanensis ec¬
cłie: sed & illius turritane ecłie an¬
tisticũ: directa relatio patefecit.
Quaꝓpter uisitationis destitutarũ
eccłiarũ frat̃nitati tuȩ oꝑam sollem¬
nit̃ delegamus. Quam ita te conue¬
nit exhibere: ut nichil de ꝓuectioni¬
b clericoꝵ. reditu. ornatu. ministe¬
riisq uel quicquid illud est in patͥ¬
monio earũdem eccłiarũ. ⁊ quoqͣm
aliquo modo p̃sumatur. Et ideo di¬
lectio tua ad p̃dictas eccłias ire ꝓpe¬
ret: & assiduis adhortationib clerũ
plebemq earũdem eccłiarũ ammo¬
nere festinet: ut remoto studio uno
eodemq consenfu talem sibi p̃ficien¬
dũ expetant sacerdotem. qui & tan¬
to ministerio dignus ualeat repperi¬
ri. & a uenerandis canonib nullate¬
nus respuatur. Qui dũ fuerit postu¬
latus. cũ soliemnitate decreti omniũ
subscriptionib roborati. & dilectiomiꝰ
tuȩ testimonio litterarũ. ad nos sa¬

Expanded text:
rio et Stephano episcopis. Obitum Paulini Taurianensis Ecclesiae, sed et ill. Turritanae Ecclesiae antistitum directa relatio patefecit. Quapropter visitationis destitutae Ecclesiae fraternitati tuae operam solemniter delegamus: quam ita te convenit exhibere, ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque, vel quidquid illud est in patrimonio earumdem Ecclesiarum, a quoquam aliquo modo praesumatur. Et ideo dilectio tua ad praedictas Ecclesias ire properet, et assiduis adhortationibus clerum plebemque earumdem Ecclesiarum admonere festinet, ut, remoto seodemque consensu talem sibi praeficiendum expetant sacerdotem, qui et tanto ministerio dignus valeat reperiri, et a venerandis canonibus nullatenus respuatur. Qui dum fuerit postulatus, et cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et dilectionis tuae testimonio litterarum, ad nos sa
Abbreviated transcription (Latin):
quem tenere dicuntur. scłm leges
tenere ñ possunt. Et si potest fie¬
ri ad aliquid minus qͣm nos dedimꝰ
condescendant. & quicqͥd de eisdem
sexaginta solidis remanserit ipsi
trade: ut cũ filio suo uiuere uale¬
at. Si autẽ nl remanet. uel ad ean¬
stude: ut possit sibi libere postmo¬
dũ laborare. Hoc tamen sollerter
age. ut acceptis solidis ei munitio¬
nem plenariam scripto faciant.

Expanded text:
quem tenere dicuntur, secundum leges quem tenere dicuntur, secundum leges tenere non possunt. Et si potest fieri, ad aliquid minus quam nos dedimus condescendant; et quidquid de eisdem sexaginta solidis remanserit, ipsi trade, ut cum filio suo exinde vivere valeat. Si autem nil remanet, vel ad eamstude, ut possit sibi libere postmodum laborare. Hoc tamen solerter age, ut, acceptis solidis, ei plenariam munitionem scripto faciant.
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpter recolligendos filios eius. qͣnͣ¬
ta cognoueris qͣntitate componas.
Et quia ipse sicut dictũ est. hic ñ
habet unde restituat. de reb pau-¬
perũ ex p̃senti nr̃a auctoritate per¬
solue: sciens quicqͥd illic te ꝓuiden¬
te datũ fuerit. patͥmonii nr̃i pen¬
tiũ cosmas syrus in negotio qd̃ age¬
bat debitũ se contraxisse ꝑhibuit:
qd̃ & multis aliis & lacrimis euis at¬
testantib uerũ ẽe credimus. Et
quia centũ qͥnquaginta solidos de¬
beat. uolui ut creditores illius cũ eo
aliquid paciscerentur: q̃m & lex ha¬
tenus teneatur. si res defuerint qͦ
possint eidem debito addici. Cre¬
ditores gͦ suos ut asserit. ad octo¬
ginta sõlidos consentire possibile
est. Sed quia multũ est. ut a nil
habente homine octognnta solidos
petant. sexaginta tibi solidos ꝑ no¬
tariũ tuũ transmisimus: ut tu
cũ eisdem creditorib subtilit̾ loqͣ¬
ris rationem redlas. quia filiũ eius

Expanded text:
et propter recolligendos filios ejus, quanet propter recolligendos filios ejus, quanta cognoveris quantitate componas. Et quia, sicut dictum est, hic non habet unde restituat, de rebus pauperum ex praesenti nostra auctoritate persolve; sciens quidquid illic te providente datum fuerit, patrimonii nostri pentium Cosmas Syrus in negotio quod agebat debitum se contraxisse perhibuit, quod et multis aliis, et lacrymis ejus attestantibus verum esse credimus. Et quia centum quinquaginta solidos debebat, volui ut creditores illius cum eo aliquid paciscerentur, quoniam et lex hadebito teneatur, si res defuerint quae possint eidem debito addici. Creditores ergo suos, ut asserit, ad octoginta solidos consentire possibile est. Sed quia multum est ut a nil habente homine octoginta solidos petant, sexaginta tibi solidos per notarium tuum transmisimus, ut tu cum eisdem creditoribus subtiliter loquaris et rationem reddas, quia filium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ut de monasterio sc̃i andreȩ
qd̾ est suꝑ mascalas. baptisteriũ
ꝓpter monachoꝵ insolentias. de¬
buisset auferri: atq in eodem lo¬
co quo fontes funt altare funda¬
ri. Cui rei ꝑfectio. hactenus est
ꝑꝓtracta. Ammonemus gͥ fr̃ntatẽ
seras. sed repleto loco ipsoꝵ fontiũ.
altare ad sacra celebranda miste¬
ria illic sine aliqua dilatione fun¬
Detur: quatimis & p̃dictis mona¬
chis opuscłi securius liceat celebra¬
re & ñ de negligentia ur̃a contͣ
fr̃nitatem tuam nr̃ animus exci
losmas ex uariis periculoꝵ
necessitatib multis se dicit
uebitis obligatũ: ita ut ꝑ eis a
credditorib suis suos dicat filios
detineri. Que res si ita est: nos
om̃tno cõmouit. Quamobrem hor¬
tamur dilectionem tuam. ut qͥa
Ue reb pauperũ dandis agitur.
causam euis cũ sũma subtilitate
ꝑquiras. & si inueneris eũ p̃dictis
debitis ueracit᷑ inuolutũ. ut ñ sit¬
substantia unde possic hec ip̃sa ꝑ¬
soluere. p̃dictos creditores eius adeas.

Expanded text:
ut de monasterio sancti Andreae, quod est super Mascalas, baptisterium propter monachorum insolentias debuisset auferri, atque in eodem loco quo fontes sunt altare fundari. Cujus rei perfectio hactenus est protracta. Admonemus igitur fraternitatem inserere debeas; sed, repleto loco ipsorum fontium, altare ad sacra celebranda mysteria illic sine aliqua dilatione fundetur; quatenus et praedictis monachis opus Dei securius liceat celebrare, et non de negligentia vestra contra fraternitatem tuam noster animus exciCosmas ex variis periculorum necessitatibus multis se dicit debitis obligatum, ita ut pro eis a creditoribus suis suos dicat filios detineri. Quae res si ita est, nos omnino commovit. Quamobrem hortamur dilectionem tuam, ut quia de rebus pauperum dandis agitur, causam ejus cum summa subtilitate perquiras; et si inveneris eum praedictis debitis veraciter involutum, ut nsubstantia unde possit haec ipsa persolvere, praedictos creditores ejus adeas,
Abbreviated transcription (Latin):
anteriorib temporib eccłie tue con¬
stat esse seruata: ut nichil ꝓrsus
de priuilegiis etus doleas deminu¬
tũ. Et subscriptio dõm pape. Os
te incolumẽ custodiat. Data.xͦ. kł¬

Expanded text:
anterioribus temporibus Ecclesiae tuae constat esse servata, ut nihil prorsus de privilegiis ejus doleas diminutum. Et subscriptio domini papae. Deus te incolumem custodiat. Datum X K
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ noticia subt̃ annexa ẽ. Se¬
quenti uero anno. si om̃ipotenti
deo placuerit maiora p̾paramus.
missa suscepitsͥ & salutationiᷤ
alloquiũ ꝑsoluentes. petimꝰ ut be¬
atitudo ur̃a ꝓ nobis orare dignet᷑:
quatinꝰ & a malis p̃sentib merea¬
mmur citius eripi: & a futuris gau¬
diis ñ excludi.

Expanded text:
quorum notitia subter annexa est. Sequorum notitia subter annexa est. Sequenti vero anno, si omnipotenti Deo placuerit, majora praeparamus. missa suscepimus, et salutationis alloquium persolventes, petimus ut beatitudo vestra pro nobis orare dignetur, quatenus et a malis praesentibus mereamur citius eripi, et a futuris gaudiis non excludi.
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis qualit̾ sit passus indica¬
tur. s tantũmodo nomen. locus
&e dies passionis ponit᷑. Unde
fit ut multi ex diuersis terris atq
ꝓuintiis ꝑ dies ut p̃dixi singłos
cognoscant᷑ martirio coronati. Sed
hec habere uos beatissimos credimꝰ.
ea uero que transmitti uolustis.
querentes quidem ñ inuenimus.
sed adhuc ñ inuenientes querimꝰ:
& si potuerĩt inueniri transmitti¬
mus. De lignis autẽ qd̃ scribitis
quia breuia fuerint. nauis ꝑ qͣm
transmissa sunt qualitas fecit: qͥa
si maior nauis uenisset : potuimꝰ
ligna etiam maiora transmict̾e.
Qd̃ autẽ dicitis si maiora trans¬
mittimus. pretiũ datis: largitati
quidẽ grãs agimius. sed accipere
pretiũ euͣgłio int̾dicente ꝓhibe¬
mur. Nos enĩ ea que transmitti¬
mus ligna ñ emimus. & quomͦ pos¬
sumus pretiũ acciꝑe cũ scriptũ sit.
gratis accepistis gratis date : Nũc
ergo iuxta modũ nauis ꝑ naucle¬
rũ parua ligna transmittimus:

Expanded text:
ne quis qualiter sit passus 917 indicane quis qualiter sit passus 917 indicatur, sed tantummodo nomen, locus, et dies passionis ponitur. Unde fit ut multi ex diversis terris atque provinciis per dies, ut praedixi, singulos cognoscantur martyrio coronati. Sed haec habere vos beatissimos credimus. Ea vero quae transmitti voluistis quaerentes quidem non invenimus, sed adhuc non invenientes quaerimus, et si potuerint inveniri, transmittimus. De lignis autem quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quam transmissa sunt qualitas fecit, quia si major navis venisset, potuimus ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittimus, pretium dabitis, largitati quidem gratias agimus, sed accipere pretium, Evangelio interdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna non emimus, et quomodo possumus pretium accipere, cum scriptum sit: Gratis accepistis, gratis date ? Nunc ergo juxta modum navis per nauclerum parva ligna transmisimus,