comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dixit. nc pͥnceps mundi huius
missus ẽ foras. utiq iudicatus ẽ: qm̃
iudicio ignis ȩt̃ni ir reuocabilit̾ desi¬
natus ẽ. Et de hoc itaq udicio quo
pͥnceps iudicatus ẽ mundi. arguitur
mundus arguitur. quando in sc̃o sꝑu
mines in xꝑm: ne arguantur de pec¬
cato infidelitatis suȩ. quo peccata
omĩa detinentur. Transeant innu¬
merum fidelium: ne arguant᷑ de iusti¬
cia eoꝵ. quos iustificatos ñ imitant᷑.
Caueant futurũ iudiciũ: ne cũ mun¬
di pͥncipe iudicentur. quẽ iudicat̾u
imitantur. Et enim ne sibi existimet
parci suꝑbia dura mortaliũ: de suꝑ¬
boꝵ supplicio t̾renda ẽ angłorum.

Expanded text:
hujus missus est foras , utique judicatus est; quoniam judicio ignis aeterni irrevocabiliter destinatus est. Et de hoc itaque judicio quo princeps judicatus est mundi, arguitur mundus arguitur, quando in Spiritu smines in Christum, ne arguantur de peccato infidelitatis suae, quo peccata omnia detinentur: transeant in numerum fidelium, ne arguantur de justitia eorum, quos justificatos non imitantur: caveant futurum judicium, ne cum mundi principe judicentur, quem judicatum imitantur. Etenim ne sibi existimet parci superbia dura mortalium, de superborum supplicio terrenda est angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uobiscum mͦ. Non uidebitis humi¬
lem. s excelsum: ñ uidebitis mortalẽ.
s sempit̾nũ: ñ uidebitis iudicandũ.
s iudicaturũ: & de hac fide ur̃a id
lum mundu. Arguet etiam de uidi¬
cio: quia pͥnceps mundi huiꝰ iudicatꝰ
ẽ. Quis ẽ iste nͥ de quo ait alio loco.
ecce uenit pͥnceps mundi. & in me
nichil inueniet: id est nichil iuris sui.
nichil quod ad eum ꝑtineat. nullũ
scilicet omino peccatum: Per hoc e¬
nim ẽ diabolus pͥnceps mundi. Non
enĩ cęli & t̾rȩ & om̃ium quȩ in eis sũt
ẽ diabolus pͥnceps. qua significatione
intelligitur mundꝰ uͥ dictũ ẽ. & mun¬
dus ꝑ eum factus ẽ: s mundi ẽ diabo¬
lus princeps. de quo mundo ibi con

Expanded text:
sum vobiscum modo; non videbitis humisum vobiscum modo; non videbitis humilem, sed excelsum; non videbitis mortalem, sed sempiternum; non videbitis judicandum, sed judicaturum: et de hac fide vestra, id lum mundum. 4. Arguet etiam de judicio, quia princeps hujus mundi judicatus est. Quis est iste, nisi de quo ait alio loco, Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet ; id est, nihil juris sui, nihil quod ad eum pertineat, nullum scilicet omnino peccatum? Per hoc enim est diabolus princeps mundi. Non enim coeli et terrae et omnium quae in eis sunt, est diabolus princeps, qua significatione intelligitur mundus, ubi dictum est, Et mundus per eum factus est: sed mundi est diabolus princ
Abbreviated transcription (Latin):
s dicendo iam ñ uidebitis me. uelut
nunqm eos de cȩtero uisuros xꝑm.¬
credere: cum ꝓpt̾ea laudetur fides ex
Postremo scđm hanc iusticiam nũqͥd
dicturi sumꝰ paulũ apłm ñ fuisse iustũ.
confitentẽ se uidisse xꝑm post ascen¬
sionẽ eius in celum: de quo utiq iã
tempore dixerat iam ñ uidebitis me:
Numqͥd scdm hanc iusticiam iustꝰ ñ
erat głosissimus stephanus: qui cũ la¬
pidaretur ait. ecce uideo cȩlũ aꝑtũ.
& filium hominis stantẽ ad dexter̃adi:
Quid gͦ ẽ ad pat̾re uado & iam ñ uide¬
bitis me. nͥ quomͦ sum. cũ uobiscũ sũ¬
nc̃: Tunc enĩ adhuc erat mortalis in
similitudinẽ carnis peccati: qui esu¬
rire poterat ac sitire. fatigari. atq
quit ur̃a iusticia qua mundꝰ argue¬
tur. quia uado ad patre & iam non
uidebitis me. qm̃ in eũ qũe ñ uidebi¬
tis. creditis in me: & quando me uide¬
bitis qd tunc eroͭ ñ uidebitis me quod

Expanded text:
sed dicendo, Jam non videbitis me, velut sed dicendo, Jam non videbitis me, velut nunquam eos de caetero visuros credere; cum propterea laudetur fides ex Postremo secundum hanc justitiam, numquid dicturi sumus Paulum apostolum non fuisse justum, confitentem se Christum vidisse post ascensionem ejus in coelum , de quo utique jam tempore dixerat, Jam non videbitis me? Numquid secundum hanc justitiam justus non erat gloriosissimus Stephanus, qui cum lapidaretur, ait: Ecce video coelum apertum, et Filium hominis stantem ad dexteram Dei ? Quid ergo est, Ad Patrem vado, et jam non videbitis me; nisi, quomodo sum, cum vobiscum sum? Tunc enim adhuc erat mortalis in similitudine carnis peccati , qui esurire poterat ac sitire, fatigari atque quit, vestra justitia, qua mundus arguetur, quia vado ad Patrem, et jam non videbitis me: quoniam in eum quem non videbitis credetis in me: et quando me videbitis, quod tunc ero, non videbitis me quod
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiam ex bono potest eoꝵ appare¬
re qui credunt. & q̃m ista uox infide¬
lium ẽẽ consueuit. quomͦ credimus
quod ñ uidemus: ideo credentiũ iusti¬
ciam sic oportuit definiri: quia ad pa¬
trem uado. & iam ñ uidebitis me. Bea¬
ti enĩ qui ñ uident: & credunt. Nam
& qui uiderunt xꝑm. ñ in eo lauda¬
ta ẽ fides eoꝵ. quia credebant qd̃ ui¬
debant. id ẽ filium hominis: s quia
credebant quod ñ uidebant. id ẽ fili¬
um dĩ. Cum uͦ & ipsa forma serui sub¬
tracta eoꝵ eẽt aspectib: tum uͭ ex om¬
ni parte impletũ ẽ. iustus ex fide iu¬
uit. Est enĩ fides sicut in epła quȩ
ad hebreos ẽ. diffinitur: sꝑantiũ sub¬
stantia conuictio rerũ quȩ ñ uident᷑.
S quid ẽ iam ñ uidebitis me: Non
enim ait ad patrẽ uado & ñ uidebitis
me. ut temporis int̾uallum quo ñ uide¬
bitur significasse intelligeret᷑. siue bre¬
ue. siue longum. tam̃ utiq t̃minatũ:

Expanded text:
verum etiam ex bono potest eorum appareverum etiam ex bono potest eorum apparere qui credunt. Et quoniam ista vox infidelium esse consuevit, Quomodo credimus quod non videmus? ideo credentium justitiam sic oportuit definiri, Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Beati enim qui non vident, et credunt . Nam et qui viderunt Christum, non in eo laudata est fides eorum, quia credebant quod videbant, id est Filium hominis; sed quia credebant, quod non videbant, id est Filium Dei. Cum vero et ipsa forma servi subtracta eorum esset aspectibus, tum vero ex omni parte impletum est, Justus ex fide vivit . Est enim fides, sicut in Epistola quae ad Hebraeos est definitur, sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur. 3. Sed quid est, Jam non videbitis me? Non enim ait, Ad Patrem vado, et non videbitis me; ut temporis intervallum quo non videbitur, significasse intelligeretur, sive breve, sive longum, tamen utique terminatum:
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ de iusticia: nͥ de iusticia creden¬
tium: Arguitur itaq de peccato. quia
in xꝑm ñ credidit: & arguitur de iusti¬
cia eorum qui credunt. Ipsa quippe fi¬
deliũ comparatio: infidelium ẽ uitupe¬
ratio. Hoc & ipsa expositio. satis indicat.
Uolens enim aperire quid dixerit. de
iusticia uͦ inquit. quia ad patre uado.
& iam ñ uidebitis me: ñ ait & iam ñ ui¬
debunt me. de quib dixerat quia ñ
credunt in me: s peccatum quid uo¬
caret exponens. de illis locutus ẽ di¬
cens. quia ñ credunt in me. Exponẽs
aut̃ẽ qm diceret iusticiam. de qua
mundus arguitur. ad ipsos quib lo¬
quebatur se conu̾tit atq ait: quia
ad patr̃e uado. & iam ñ uidebitisme.
Quappt̃ mundꝰ de peccato quidẽ suo.
de iusticia uͦ arguitur aliena: sicut
arguuntur. de lumine tenebrȩ. Om¬
nia enim quȩ arguuntur ait apłs:
a lumine manifestantur. Quantũ enĩ
malũ sit qui ñ credunt: ñ solũ ꝑ se ipsũ.

Expanded text:
dus est de justitia, nisi de justitia credendus est de justitia, nisi de justitia credentium? Arguitur itaque de peccato, quia in Christum non credit; et arguitur de justitia eorum qui credunt. Ipsa quippe fidelium comparatio, infidelium est vituperatio. Hoc et ipsa expositio satis indicat. Volens enim aperire quid dixerit, De justitia vero, inquit, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non ait, Et jam non videbunt me; de quibus dixerat, quia non crediderunt in me. Sed peccatum quid vocaret exponens, de illis locutus est dicens, quia non crediderunt in me: exponens autem quam diceret justitiam, de qua mundus arguitur, ad ipsos quibus loquebatur, se convertit, atque ait, Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Quapropter mundus de peccato quidem suo, de justitia vero arguitur aliena, sicut arguuntur de lumine tenebrae: Omnia enim quae arguuntur, ait Apostolus, a lumine manifestantur . Quantum enim malum sit eorum qui non credunt, non solum per seipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
mo uidendum ẽ. si recte quisq arguit᷑
de peccato: quomͦ recte arguitur &
de iusticia. Numquid enĩ si arguendꝰ
ẽ peccator ꝓpt̾ea quia peccator ẽ. argu¬
endum quisqͣm putabit. & iustũ ꝓpt̾aa
quia iustus ẽ: Absit. Nam & si aliqͣn¬
do iustus arguitur: ideo recte arguit᷑.
quia sicut scͥptũ ẽ:ñ ẽ iustus in terra
qui faciet bonũ & ñ peccabit. Quo cir¬
ca etiam cũ iustus arguitur. de pecca¬
to arguitur. non de iusticia: qm̃ & in
illo quod legimus diuinitus dictũ. no¬
li effici iustus multũ: ñ ẽ notata iusti¬
cia sapientis: s suꝑbia p̃sumentis. Qui
gͦ fit multũ iustus: ipso nimio fit in¬
iustus. Multũ enim se facit iustũ. qͥ
dicit se ñ habere. peccatũ: aut qui se
putat ñ gr̃a dĩ. s sua uoluntate suffici¬
ente effici iustũ: nec recte uiuendo
iustus ẽ: s potius inflatus. pucando
ẽẽ qd̾ ñ ẽ. Quo pacto gͥ mundꝰ arguen¬

Expanded text:
mo videndum est, si recte quisque arguitur mo videndum est, si recte quisque arguitur de peccato, quomodo recte arguatur et de justitia. Numquid enim si arguendus est peccator pendum quisquam putabit et justum propterea quia justus est? Absit; nam et si aliquando justus arguitur, ideo recte arguitur, quia, sicut scriptum est: Non est justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Quocirca etiam cum justus arguitur, de peccato arguitur, non de justitia, quoniam et in illo quod legimus divinitus dictum: Noli effici justus multum , non est notata justitia sapientis, sed superbia praesumentis. Qui ergo fit multum justus, ipso nimio fit injustus. Multum enim se facit justum, qui dicit se non habere peccatum; aut qui se putat non gratia Dei, sed sua voluntate sufficiente effici justum; nec recte vivendo justus est, sed potius inflatus, putando se esse quod non est. Quo pacto igitur mundus arguen
Abbreviated transcription (Latin):
tota uidea. & in samaria. & usq in fine̾
terrȩ. Hoc ẽ arguere mundũ. S quis
audeat dicere. quod ꝑ discipłos xꝑi ar
ritas in cordibus eorum. quȩ foras mit¬
tit timorem. quo impediri possint ne
arguere mundu qui ꝑsecutionib fre¬
mebat auderent: ꝓpt̾ea dixit. ille ar¬
guet mundu. Tanqm diceret. Ille dif¬
fundet in cordib ur̃is caritatem: sic
enim timore depulso. arguendi habe¬
bitis lib̾tarem. Sepe autẽ diximus.
inseparabilia ẽẽ oꝑa trinitatis: s singil¬
latim comm̃dandas fuisse ꝑsonas: ut
ñ solum sine separatione. uerũ etiam
sine confusione. & unitas intelligatur.
& trinitas. Exponit deinde quid dix¬
erit: de peccato. & de iusticia. & de u¬
dicio. De peccato quidẽ inquit: quia
ñ crediderunt in me. Hoc enim pec¬
catum quasi solũ sit p̃ceteris posuit:
quia hoc manente. cȩtera detinent᷑:¬
& hoc discedente. cȩtera remutuntur.
De iusticia uͦ inquit: quia ad patrem
uado. & iam ñ uidebitis me. Hinc pri¬

Expanded text:
n Samaria, et usque in fines terrae . Hoc est arguere mundum. Sed quis audeat dicere quod per discipulos Christi argritas in cordibus eorum , quae foras mittit timorem , quo impediri possent ne arguere mundum qui persecutionibus fremebat, auderent; propterea dixit, Ille arguet mundum: tanquam diceret, Ille diffundet in cordibus vestris charitatem; sic enim timore depulso, arguendi habebitis libertatem. Saepe autem diximus inseparabilia opera esse Trinitatis ; sed singillatim commendandas fuisse personas, ut non solum sine separatione, verum etiam sine confusione et unitas intelligatur et Trinitas. 2. Exponit deinde quid dixerit de peccato, et de justitia et de judicio. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me. Hoc enim peccatum quasi solum sit, prae caeteris posuit; quia hoc manente caetera detinentur, et hoc discedente caetera remittuntur. De justitia vero, inquit, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Hic pri
Abbreviated transcription (Latin):
tus eis fuissem. peccatum ñ haberent:
nunc autẽ excusationẽ ñ habent de
peccato suo: S ne forte quis dicat
hoc ad uideos ꝓprie ꝑtinere ñ ad mũ¬
dii: nonne ait alio loco si de mundo
eẽtis. mundꝰ quod suũ ẽẽt diligeret:
Numquid ñ arguit de iusticia᷑ ubi
ait. pater iuste mundꝰ te ñ cognouit:
Num qͥd ñ arguit de iudicio: ubi se
ait. sinstris ẽẽ dicturũ. ite in ignẽ
ȩt̃num qui paratus ẽ diabolo & an¬
gelis eius: Et multa alia repperi¬
untur in scõ eugł̃io: ubi de his xꝑc ar¬
guit mundũ. Quid ẽ gͦ. quod tamqꝙͣ
cutus ẽ. mundũ ñ uidetur arguis¬
se: ut ille intelligatur argui qui au¬
nam gentẽ intelligitur arguisse. s
mundũ. Nam hoc illis ait: ascensu¬
rus in cȩlum. Non ẽ ur̃m scire tẽpora.
que pat̾ posuit in sua potestate: s ac¬
cipietis uirtut̾e sꝑc seĩ. suꝑ uenientẽ

Expanded text:
s fuissem, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo? Sed ne quis forte dicat hoc ad Judaeos proprie pertinere, non ad mundum; nonne ait alio loco: Si de mundo essetis, mundus quod suum esset diligeret ? Numquid non arguit de justitia, ubi ait: Pater juste, mundus te non cognovit ? Numquid non arguit de judicio, ubi se ait sinistris esse dicturum: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Et multa alia reperiuntur in sancto Evangelio, ubi de his Christus arguit mundum. Quid est ergo quod tanquam cutus est, mundum non videtur arguisse, ut ille intelligatur argui qui aunam gentem intelligitur arguisse, sed mundum. Nam hoc illis ait ascensurus in coelum: Non est vestrum scire tempora vel quae Pater posuit in sua potestate: sed accipieti
Abbreviated transcription (Latin):
cet mundu: s ut saluetur mundꝰ
ꝑ ipsũ. Mundus eo iudicante dãp¬
natur: mundꝰ eo subueniente salua¬
tur: qm̃ sicut arbor foliis & pomis.
sicut area paleis & frumentis. ita in¬
fidelib & fidelib plenꝰ est mundꝰ. Prmn¬
ceps gͦ mundi huius. hoc ẽ pͥnceps
tenebrarũ harũ. id est infidelium:

Expanded text:
sed ut salvetur mundus per ipsum . Mundus eo judicante damnatur, mundus eo subveniente salvatur: quoniam sicut arbor foliis et pomis, sicut area paleis et frumentis, ita infidelibus et fidelibus plenus est mundus. Princeps ergo mundi hujus, hoc est princeps tenebrarum harum, id
Abbreviated transcription (Latin):
uidas iudeis infidelib: ut uenirent
ad eum & apprehenderent ꝑseqͣn¬
po. S iam hinc. in sermone dni qͥ
factus ẽ ad pios. anteqm̃ teneretur
ab impiis. intentior flagitatur audi¬
tor: & ideo eum precipitare ñ debet.
s differre potius disputator.

Expanded text:
Judas Judaeis infidelibus, ut venirent Judas Judaeis infidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potius disputator.
Abbreviated transcription (Latin):
putabant. quia loculos habebat
Quidas: quia dicit ei iħe. Pme ea quȩ¬
opus sunt nobis ad diem festum: aut
egenis ut aliquid daret. Habebat
gͦ e d̃ns loculos. & a fidelibus obla¬
ta conseruans: & suoꝵ necessitatib
& aliis indigentib tribuebat. Tunc
pͥmũ eccłiasticȩ pecuniȩ forma est
instituta: ubi intelligeremꝰ quod pre¬
cepit ñ cogitandũ ẽẽ de crastino. ñ
ad hoc fuisse p̾ceptum. ut nichil pe¬
cuniȩ seruetur a scĩs: s ne deo ꝓ ista
seruiatur: & ꝓpt̾ inopiȩ timorẽ iusti¬
cia deseratur. Nam & apłs inposte
rum ꝓuidens: ait. Si quis fidelis ha¬
bet iuduas. sufficient̃ tribuat eis:
ut ñ grauetur eccłia. quo ueris u¬
dius sufficere possit. Cum gͦ acce¬
pisset buccellam: exiuit continuo.
Erat autẽ nox. Et ipse qui exiit.:
erat nox. Cum gͦ exisset nox: ait ihe.
Nunc clarificatus ẽ filius hominis.
Dies gͦ diei eructuauit u̾bũ. id est¬
eum. & amarent sequendo. Et nox
nocti adnuntiauit scientiam. id ẽ

Expanded text:
habebat Judas, quia dixisset ei Jesus: Eme ea quopus sunt nobis ad diem festum, aut ut egenis aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus, quod praecepit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse pccunie servetur a sanctis, sed ne deo propter ista serviatur et propter inopie timorem iusticia drum providens ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit . Cum ergo accepisset buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Et ipse qui exivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id esteum, et amarent sequendo, et nox nocti annuntiavit scientiam , id est
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quod ait maiora hoꝵ facietis. soloᷤ
apłos ea putaremꝰ ẽẽ facturos: s qui
credit in me inquit. oꝑa quȩ ego fa¬
cio & ipse faciet: & maiora hoꝵ faciet.
p̃tereunt̾ ista tractanda sunt: nec de¬
bent festinatione precipitari: s ea co¬
git concludendus iam sermo iste dif¬
ferri¬

Expanded text:
tamen ait: Majora horum facietis, ut solos tamen ait: Majora horum facietis, ut solos apostolos ea putaremus esse facturos. Sed qui credit in me, inquit: Ita ne acit praetereunter ista tractanda sunt, nec debent festinatione praecipitari; sed ea cogit concludendus jam sermo iste differri
Abbreviated transcription (Latin):
Ipat̃ in filio. si quid petieritis in nomi¬
Sne meo. hec faciam. Ergo & illa maio¬
ra oꝑa se ipsũ facturũ ẽẽ ꝓmisit. Non
se extollat seruus supͣ dñm: & discipłs
supra magistr̃u. Maiora quã ipse facre
dicit ẽẽ facturos: s in eis uel ꝑ eos se faci¬
ente. ñ ipsis tamquã ex semet ipsis. Ei
quippe cantat᷑ : diligam te dne uirtus
An forte quod egͦs ipsis tͣnseuntib. etiã
eoꝵ umbra sanabat: Mauis ẽ enĩ: ut
sanet umbra. qũa fimbria. Illud ꝑ se.
hoc per ipsoᷤ. s utrumq ipse. Uerũtam̃
q̃n ista dicebat: uerboꝵ suoꝵ oꝑa comm̃¬
dabat. Sic enim dixerat. Uerba quȩ e¬
go loquor uobis a me ipso ñ loquor: pa¬
ter autẽ in me manens facit oꝑa ipse.
Quȩ oꝑa tunc dicebat: nisi uerba q̃
loquebatur: Audiebant & credebãt
illi: & eorũdem uerboꝵ fructus erat
fides illorum. Uerũtamen eugłizan¬
tib discipulis. ñ tam pauci qũa illi
erant: s gentes etiam credider̃t. Hȩc
sunt sine dubitatione maiora. Ne

Expanded text:
o, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. Verumtamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gensunt sine dubitatione majora. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
udite auribus. accipite
m̃tib dilectissimi: loqͤn¬
tib quidẽ nobis. s ipso
docente qui ñ recedit
a nob̾. Dñs dicit: qd mͦ
cum legerẽt audistis. Uerba quȩ ego
Iloquor uobis a me ipso ñ loquor: pat᷑

Expanded text:
udite auribus, accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso
Abbreviated transcription (Latin):
go in patre & pat̾ in me ẽ. Neq enim
si separati eẽmus: inseparabilit oꝑari
ulla ratione possemus. S quid ẽ quod
sequit᷑. amen am̃ dico uob̾. qui credit
Sm me. oꝑa que ego facio & ipse faciet.¬

Expanded text:
go in Patre, et Pater in me est: neque enim go in Patre, et Pater in me est: neque enim si separati essemus, inseparabiliter operari ulla ratione possemus. 3. Sed quid est quod sequitur, « Amen, amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ negando. sint uani. Si gͦ qm̃ dixit.
uerba quȩ ego loquor uob̾ a me ipso ñ
loquor ꝓpterea putatur usq ad eo im¬
paris potestatis. ut ñ quod ipse uult
faciat: audiatur qd dixit. Sicut pat̃
suscitat mortuos & uiuificat: sic & fi¬
lius quos uult uiuificat. Item si qm̃
alius ipse: audiat᷑ quod dixit. Quȩcũq
pat̾ facit. hec & filius similit̃ facit:
& intelligatur ñ bis unus. s duounum.
Uerũ quia sic ȩqualis alt̾ alteri. ut tam̃
alter ex altero: ideo ñ loquit᷑ a semet¬
ipso quia ñ ẽ a se ipso: & id̃õ pat̾ in illo
manens facit oꝑa ipse: quia ꝑ quẽ & cũ
quo facit. ñ ẽ nͥ ab ipso. Deniq adiun¬
git & dicit. Non creditis. quia ego in
patre. & pat̾ in me ẽ: Alioquin ꝓpter
oꝑa ipsa credite. Antea solus philippus
arguebatur: nunc autẽ ñ ibi eũ solũ
fuisse qui eẽt arguendus ostenditur.
Propt̾ oꝑa inquit ipsa credite: quia e¬

Expanded text:
rum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, rum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quonalius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur. Propter opera, inquit, ipsa credite quia e
Abbreviated transcription (Latin):
hinc uos autẽ illinc uenite: alteri ad
alteros tnͣsire nolite: s hinc atq illine
ad nos ueniendo. inuicem uos inueni¬
te. Sabelliani agnoscite quẽ p̃termit¬
titis: arriam equate quẽ subditis: &
in uia uera nobiscum ambulabitis.
Est enim: quod inuicẽ ex uob̾ alteri
ex alteris admoneri utriq debeatis.
Audi sabelliane. Usq ad eo ñ ipse pat̃.
s alter ẽ filius: ut eũ arrianꝰ in equa¬
łe asserat patri. Audi arriane. Usq
adeo filius ȩqualis ẽ patri: ut sabellia¬
nꝰ eundem ẽẽ dicat & patr̃e. Tu adde
quẽ tollis: tu ad imple quẽ minuis: &
nobiscum ambo consentitis: quia nec
tu tollis. nec tu minius eum. qui &
alter ẽ apatre. ut conuincas sabellia¬
nũ: & equalis ẽ patri. ut conuincas
arrianũ. Utrisq enĩ clamat: ego & pa¬
t unũ sumus. Quod ait unũ. audiant
arriani: quod ait sumꝰ. audiant sabel¬
liani: & nec illi inȩqͣlem. nec illi alte¬

Expanded text:
hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alte
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ d̾s ẽ quidẽ patri ȩqualis. s de
patre dõ. Ido ille ds s ñ de dõ: & lum̃.
s̃ ñ de lumine. Iste uͦ ds̃ de do: lum̃ de
lumine. Nam in his duab sententiis.
una qua dictum ẽ ñ a me ipso loquor.
alia qua dictũ ẽ pat̾ autẽ in me ma¬
nens facit oꝑa ipse: singulas tenentes¬
sententias diuersi nobis aduersantur
heretici: qui ñ ex una parte. s in cont᷑¬
ria conantes. a uia ueritatis exorbitãt.
Arriani quippe dicunt. Ecce in ȩqua¬
lis ẽ patri filius: ñ a se ipso loquitur.
Dicunt sabelliani contra: id ẽ patripas¬
siani. Ecce qui pat̾ ẽ: ipse & filius. Qd
ẽ enim pat̃ in me manens ipse facit
oꝑa: nͥ in me maneo ego qui facio:
Contraria dicitis: s ñ eo modo sicut ẽ
falsũ contrarium uͦ: s sic̃ sunt inter se
duo falsa contraria: errando in diu̾sa
itis: in medio est uia qũã reliquistis. Int̾
uos ipsos longiore int̾uallo separati estiᷤ:
qm ab ipsa uia cuiꝰ desertores istis. uos

Expanded text:
de Patre Deo. Ideo ille Deus, sed non de Deo; et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce qui Pater est ipse et Filius; quid enim est, Pater in me manens, ipse facit opera, nisi, in me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
nouerimus bonoꝵ om̃ium creatorẽ
reparandis angłis malis nichil grẽ
contulisse: cur ñ potius intelligimus
quod tanto dampnabilior eoꝵ uidica¬
ta sit culpa. quanto erat natura sub¬
limior: Tanto enim minus quã nos
peccare debuerunt: quanto melio¬
res nobis fuerunt. Nunc autẽ in offen¬
dendo creatorem tanto execrabilius
beneficio eius ingrati extiterunt:
quanto beneficientiuᷤᷤ sunt creati.
Nec eis satis fuit desertores ẽẽ illiꝰ:
nͥ & nr̃i fierent deceptores. Hoc ita¬
q nobis magnũ bonũ conferet. qͥ
dilexit nos sicut dilexit xꝑmrut¬
ꝓpt̾ ipsum cuiꝰ menbra eẽ nos uoluit.
equales angłis scĩs simus: quib &
natura inferiores conditi sumus. &
peccato indigniores facti. qui eorum
fieri qualescumq socii deberemus.

Expanded text:
noverimus bonorum omnium Creatorem noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Chrpter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemus.
Abbreviated transcription (Latin):
suis generib ordinata. ordinatissi¬
me diligit: Menbra quippe unige¬
niti ad angłorum scõꝵ ȩqualitatẽ.
gr̃ȩ suȩ largitate ꝑducit: unigenitꝰ
qua homo ẽ. quomͦ ñ excedit excellen¬
tiam cuiuslibet angłi: cum sit una
ꝑsona carnis & uerbi: Qũaqm̃ ñ de¬
sint qui etiam nos angłis p̾ferant:
quia ꝑ nobis inquiunt ñ ꝓ angłis mor¬
ait apłs: iuxta tempꝰ ꝓ imꝑiis mortu¬
us ẽ. Hic gͦ ñ meritum nr̃m: s deimi¬
sericordia comm̃datur. Nam quale ẽ
ideo se uelle laudari. quia uicio suo
tam detestabiliter egrotauit: ut ñ pos¬
set aliter quã medici morte sanari:
cina morboꝵ. An ido̾ nos preferimus
angłis: quia cum angłi peccauerint.
nichil eis tale unde sanarentur. im¬
pensũ ẽ: quasi aliquid eis uel parũ
fuerit impensũ: & nobis am pliꝰ
Quod si & hoc factũ ẽẽt: adhue
queri posset. utrum ideo fuisset
factum. qd̾ steteramus excellentius.
anqd̾ desperatius iacebamꝰ. Cum uͦ

Expanded text:
suis generibus ordinata ordinatissisuis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitusqua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis morait Apostolus, juxta tempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? cina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum fuerit impensum, et nobis amplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
sumpserat: nouerat simul in unoquaꝙ
nr̃m & odisse quod feceramus: & ama¬
re quod fecerat. Et hoc quid̾e in om̃i¬
b intelligi potest de illo: cui ueracit᷑
dicitur nichil odisti horum quȩ feciti
Non enim quod cũq odisset ẽẽ uolu¬
isset: aut om̃ino eẽt quod omĩpe eẽ
noluisset: nisi & in eo quod odit. eẽt
Fetiam quod amaret. Medicꝰ quippe
odit. & uelut a regula suȩ artis alie¬
nũ imꝓbat uicium: amat tam̃ suũ
etiam in uiciosis uel sanatione bene¬
ficium. uł dampnatione iudiciũ. Ita
ds: & nichil odit eorum quȩ fecit. sla¬
turarum enim ñ uicioꝵ conditor. ma¬
la quȩ odit ipse ñ fecit: & de malis
eisdem uel sanando ea ꝑ miscdiam.
uł ordinando ꝑ iudicium. bona sũt
ipsa quȩ fecit. Cum gͥ eoꝵ quȩ fecit
nichil oderit: quis digne possit elo¬
qui quantũ diligat menbra unige¬
niti sui: & quanto amplius ipsum
unigenitum. in quo condita sunt
omĩa uisibilia & inuisibilia. quȩ in

Expanded text:
sumpserat, noverat simul in unoquoque sumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusqm om̃ino aliquid eẽmus. Qd gͦ
reconciliati sumꝰ dõ ꝑ mortẽ filii eus:
ñ sic audiatur. ñ sic accipiatur. qua¬
si id̃o nos reconciliauerit ei filius. ut
iam inciꝑet amare quos oderat: sicut
reconciliatur inimicus inimico. ut
denide sint amici. & inuicem dili¬
gant qui oderant inuicem: sed iam
nos diligenti reconciliati sumꝰ ei. cũ
quo ꝓpt̾ peccatum inimicitias ha¬
bebamus. Quod utrum uerũ dicam:
attestatur apłs. Comm̃dat inquit
dilectionẽ suã ds̃ in nob̾: qm̃ cũ ad¬
huc peccatores eẽmus: xꝑe ꝓ nobis
mortuus ẽ. Habebat itaq illam er¬
ga nos caritatem. etiam cũ inimi¬
citias ad u̾sum eum exercentes oꝑa¬
remur iniquitatem: et tamen ei
uerissime dictũ ẽ. odisti d̃ne omnes
qui oꝑantur mniquitatẽ. Proinde
miro & diuino modo: & quando
nos oderat diligebat. Oderat enim
nos quales ipse ñ fecerat: & quia miqͥ¬
tas nr̃a opus eius ñ om̃i ex parte con¬

Expanded text:
priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat: sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant, qui oderant invicem; sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Chrismortuus est . Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversum eum exercentes operaremur iniquitatem: et tamen ei verissime dictum est, Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte con
Abbreviated transcription (Latin):
me misisti in mundũ. & ego misi eos
in mundu: tanqmͣ diceret. quia mi¬
sisti me. misi eos. Ita & hoc loco dilex¬
isti eos inquit sicut me dilexisti: qd
nichil aliud ẽ. qm dilexisti eos. qm̃ &
me dilexisti. Non enim m̃bra filii
ñ diligeret qui diligit filium: aut
alia causa ẽ diligendi m̃bra eius. nͥ
quia diligit eum. S diligit filiũ se¬
cundũ diuinitatẽ: quia genuit il¬
lũ ȩqualem sibi. Diligit eum etiam
scđm id qd̾ homo ẽ. quia ipsũ uni¬
genitũ u̾bũ caro factũ ẽ: & ꝓpter¬
uerbũ ẽ ei cara uerbi caro. Nos autem
diligit: qm̃ sumꝰ eius m̃bra quẽ diligit.
& hoc ut eẽmus: ꝓpt̾ hoc nos dilexit
anteqmͣ eẽmus. Quaꝓpt̾ in comp̃hen¬
sibilis ẽ dilectio qua diligit ds: neq
mutabilis. Non enim ex quo ei recon¬
ciliati sumus ꝑ sangunẽ filii eius
nos cȩpit diligere: s ante mundi con¬
stitutionẽ dilexit nos: ut cum eius
unigenito. etiam nos filii eius ẽẽmꝰ:

Expanded text:
me misisti in mundum, et ego misi eos me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum ; tanquam diceret, Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco, Dilexisti eos, inquit, sicut me dilexisti; quod nihil aliud est quam, Dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret qui diligit Filium; aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi; diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est, et propterVerbum est ei chara Verbi caro: nos autem quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. 6. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Ideo dixit ego in eis & tu in me:
tanqm diceret. Ego in eis ad quos
misisti me: & tu in me. mundũ recon¬
cilians tibi ꝑ me. Propt̾ea sequitur:
etiam illud qd̾ ait. Et̃ dilexisti eos:¬
sicut & me dilexisti. In filio quippe
nos pat̃ diligit: quia in ipso nos ele¬
git ante mundi constitutionẽ. Quia
enim diligit unigenitum: ꝓfecto di¬
ligit & menbra eius quȩ adoptauit
in eum ꝑ eum. Nec idõ pares sumus
unigenito filio ꝑ quẽ creati & recrea¬
ti sumꝰ: quia dictum ẽ dilexisti eos sicut
& me. Neq enim semꝑ equalitatem
significat. qui dicit sicut illud ita &
ullud: s aliqndo tantũ quia ẽ illud. ẽ
& illud: aut quia ẽ illud. ut sit &
illud. Quis enĩ dixerit eo ꝓrsus modo
ipse missus a patre: Ut enim alias ta¬
ceam differentias quas cominemora¬
re longũ ẽ: missi sunt certe illi cum
iam homines eeñt: missus ẽ autẽ ipse
ut homo eẽt: & tam̃ suꝑius ait. sicut

Expanded text:
sibi . » Ideo dixi: « Ego in eis, et tu in me; sibi . » Ideo dixi: « Ego in eis, et tu in me; tanquam diceret: Ego in eis ad quos misisti me, et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos,sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit, Sicut illud, ita et illud: sed aliquando tantum, Quia est illud, est et illud; aut, Quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo quomodo est ipse missus a Patre? Ut enim alias taceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent; missus est autem ipse ut homo esset: et tamen superius ait, Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qũauis dixerit ut om̃s unũ sint. &
in nobis unũ sint: ñ ait tam̃ sint con¬
sũmati in unum: atq ita subnex uit.
ut credat mundus quia tu me misisti:
hic uͦ. ut sint inquit consũmati in u¬
nũ: ac deinde ñ addidit ut credat¬
mundus: s ut cognoscat mundꝰ quia
tu me misisti. Quamdiu enim credi
mus quod ñ uidemus: ñdum sumus
ita consũmati quẽadmodum erimus.
cũ meruerimus uidere qd credimus.
Rectissime gͥ ibi ut credat mundus.
hic ut cognoscat mundꝰ: tam̃ & ibi &&
hic quia tu me misisti: ut nouerimꝰ
quantũ ꝑtinet ad patris & filii insepa¬
rabilem caritatem. hoc nos mͦ credere.
quo tendimus credendo cognoscere.
Si autẽ diceret ut cognoscant qͥa tu me
misisti: tantũdem ualeret. qͣntũ hoc qd
ait ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enĩ
mundus ñ ꝑmanens inimicꝰ. qualis ẽ
mundus dampnatione p̃destinatus.
s ex inimico amicus effectus: ꝓpt̃ quẽ
ds erat in xꝑo mundũ reconcilians

Expanded text:
quamvis dixerit ut omnes unum sint, et quamvis dixerit ut omnes unum sint, et in nobis unum sint, non ait tamen sint consummati in unum, atque ita subnexuit: Ut credat mundus, quia tu me misisti. rat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilimundus; sed, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quammus quod non videmus, nondum sumus ita consummati quemadmodum erimus, cum meruerimus videre quod credimus. Rectissime igitur ibi, « ut credat mundus; hic, ut cognoscat mundus: » tamen et ibi et hic « quia tu me misisti , » ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii insuperabilem charitatem, hoc nos modo credere quod tendimus credendo cognoscere. Si autem diceret, ut cognoscant quia tu me misisti, tantumdem valeret quantum hoc quod ait, « ut cognoscat mundus. » Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus, sed ex inimico amicus effectus, propter quem « Deus erat in Christo mundum reconcilians
Abbreviated transcription (Latin):
Quod gͦ nunc ait. ego in eis & tu in
me. ita dictum ẽ. ex ꝑsona mediato¬
ris: sicut illud quod apłs ait. uosxꝑi
xꝑc uͦ dei. Quod uero addidit. ut sin
consũmati in unũ: ostendit eo se per¬
ducere reconciliationẽ quȩ fit ꝑ me¬
diatorem: ut ꝑfecta beatitudine cui
nichil iam possit adici ꝑfruam᷑. unde
id quod sequitur. ut cognoscat mun
dus quia tu me misisti. ñ sic accipi¬
endum puto: tanqm dixerit iterum
ut credat mundus. Aliqͣndo enim &
cognoscere ꝓ eo quod ẽ credere ponit᷑.
ut ẽ quod ait aliquanto suꝑus. & cog¬
nouerunt uere quia a te exii: & cre¬
diderunt quia tu me misisti. Hoc
dixit posterius crediderunt: qd̾ pͥus
dixerat cognouerunt. S hic qnͣdo qͥd̾e
de consũmatione loquitur. talis est
intelligenda cognitio. qualis erit ꝑ
speciem: ñ qualis nunc ẽ ꝑ fidem. sa
uidetur ordo ẽẽ seruatus. in eo quod
pauloante dixit ut credat mundus:
hic autẽ ut cognoscat mundꝰ. Ibi enĩ

Expanded text:
Quod ergo nunc ait: Ego in eis, et tu in Quod ergo nunc ait: Ego in eis, et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud quod Apostolus ai Dei . Quod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod seqdus, quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit: Ut credat mundus. Aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ipsi in nobis unum sint: rogo ut mundnoverunt vere quia a te exii, et crediderunt quia tu me misisti. Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic, quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit: Ut credat mundus; hic autem: Ut cognoscat mundus. Ibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit claritatẽ qmͣ dedisti mͥ: qͥa
& ipse dedit eam sibi: nec patrem
facit alienum ab oꝑe suo. quauis dix¬
erit dedi eis : quia & pat̾ illã dedit
eis. Inseparabilia namq sunt oꝑa: ñ
solum patris & filii. uerũ etiam sꝑc
scĩ. Sicut autẽ ex eo quod patr̃e pro
sius om̃ib rogauit. hoc fieri uoluit.
ut om̃s unũ sint: ita ex hoc etiam
suo beneficio qd ait. claritatẽ qũa
dedisti mͥ dedi eis. id fieri nichilomi¬
nus uoluit. Nam continuo subiunr¬
it. Ut sint unũ: sicut nos unũ sumꝰ.
Beinde addidit. ego in eis & tu in me.
ut sint consũmati in unũ. Ubi se me¬
diatorẽ int̾ dm & homines breuiter
intimauit. Neq enim hoc ita dictũe.
tanqm pat̾ ñ sit in nobis. aut nosin
patre ñ simus: cum & alio loco dixe¬
rit. ueniemꝰ ad eum & mansionem
apud eum faciemus: & id pauloante
dixit mͦ: aut ipsi in me & ego in te
s tu in me. & ego in te & ipsi in nobis.

Expanded text:
dixerit, Claritatem quam dedisti mihi; quia dixerit, Claritatem quam dedisti mihi; quia et ipse dedit eam sibi: nec Patrem facit alienum ab opere suo, quamvis dixerit, dedi eis; quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia namque sunt opera non solum Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Sicut autem ex eo quod Patrem pro suis omnibus rogavit, hoc fieri voluit, Ut omnes unum sint: ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait, Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri nihilominus voluit; nam continuo subjunxit, Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. 4. Deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobis, aut nos in Patre non simus; cum et alio loco dixerit, Veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus : et hic paulo ante dixit modo: Aut ipsi in me, et ego in te, sed tu in me, et ego in te, et ipsi in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ipse. Nam inde ẽ. Soluite
templũ hoc inquit: & intriduo re¬
suscitabo illud. Proinde immorta¬
litatis claritatẽ qmͣ sibi a patre
datam dicit. etiam se fibi dedisse
intelligendꝰ ẽ: & si ñ dicit. Ideo quip¬
pe sepius solum patr̃e facere dicit
quod & ipse facit cum patre: ut qͥc
quid ẽ. ei tribuat de quo ẽ. S & ali¬
quando etiam tacito patre. se dicit
facere quod facit cum patre: ut
intelligamus ita filium ñ ẽẽ a patͥs
opere separandum. qndo se tacito
patr̃e dicit aliquid oꝑari: quẽadmo¬
dum nec ab oꝑe filii separatur. qn¬
do ipso tacito filius oꝑari dicit᷑: qd
nichilominus parit̾ oꝑantur. Cum
gͦ tacet filius in oꝑe patris oꝑatio¬
nẽ suam. humilitatẽ cõmendat ut
sit nobis salubrior: cum uͦ uicissim
in oꝑe suo tacet oꝑationẽ patͥs. pari¬
litatẽ suã cõmendat. ne credatur
inferior. Isto mͦ gͥ & hoc loco nec se
facit alienum. a patris oꝑe. qmuis

Expanded text:
etiam ipse. Nam unde est: Solvite etiam ipse. Nam unde est: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud? Proinde immortalitatis claritatem quam sibi a Patre datam dicit, etiam sibi ipse dedisse intelligendus est, etsi non dicit. Ideo quiptunc crediturus est mundus, quando in Patre et Filio unum omnes erimus? Nonne uid est, ei tribuat de quo est. Sed aliquando etiam tacito Patre se dicit non ut credamus, sed quia credidimus. intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum qPatrem dicit aliquid operari; quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur, quando ipso tacito Filius operari dicitur, quod nihilominus pariter operantur. Cum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem commendat, ut sit nobis salubrior: cum vero vicissim in opere suo tacet operationem Patris, parilitatem suam commendant, ne credatur inferior. Isto igitur modo et hoc loco nec se facit alienum a Patris opere, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
simus. U̾bi diligent̃ aduertendu est.
ñ dixisse dñm ut om̃s unũ simus.
s ut om̃s unũ sint: sicut tu pater
in me & ego in te. sub intelligitur
unũ sumus. Quod aꝑtius dicit᷑ pꝰea:
quia & pͥus dixerat de discipulis
qui cum illo tunc erant ut sint
unũ sicut & nos. Quamobr̃e ita ẽ
pat̃ in filio & filius in patre ut unũ
sint. quia unius substantiȩ sunt:
nos uͦ ẽẽ quidem in eis possumꝰ unũ
tamen cum eis ẽẽ ñ possumus: quia
unius substantiȩ nos & ipsi ñ sumꝰ:
in quantũ filius cum patre d̾s ẽ. Nã
in quantũ homo ẽ: eiusdem sub̾ȩ ẽ.
cuius & nos sumus. S nunc illud
potius uoluit cõmendare quod alio
loco ait. ego & pat unũ sumꝰ: ubi e¬
andem patris & suam significauit
ẽẽ naturam: ac ꝑ hoc & cum in nob̃
sunt pat̾ & filius uł etiam sꝑc sc̃s: ñ
uiuificat. Et quos. nͥ eosdem quos
pat̃: Quecumq enĩ pat̾ facit. non
alia s hec & filius: nec alit̾ s similit̃
facit: ac ꝑ hoc suscitauit & seipsũ

Expanded text:
 advertendum est non dixisse Dominum, ut omnes unum simus; sed, Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te subintelligitur, unum sumus; quod apertius dicitur postea: quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant, Ut sint unum sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substantiae sunt: nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus; quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejucujus et nos sumus. Sed nunc illud potius voluit commmendare, quod alio loco ait: Ego et Pater unum sumus. Ubi eamdem Patris et suam significavit esse naturam, ac per hoc cum et in nobis sinvivificat . Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecunque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius, nec aliter, sed similiter facit; ac per hoc suscitavit et seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
um dns iħc orasset
ꝓ discipłis suis quos
tunc secum habebat.
atq adiunxisset suos
alios dicens. ñ ꝓ his
autem rogo tantũ. s & ꝓ eis qui cre¬
dituri sunt ꝑ uerbũ eorum in me:
uelut quereremus quid uel quare

Expanded text:
us Jesus orasset pro discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, velut quaereremus
Abbreviated transcription (Latin):
de incorporea di natura dixi intͥnsecꝰ
ita dicere sicut scĩs angłis dicit. qui
semꝑ uident faciem patris: ñdum
ea portare possemus. Proinde quod
ait docebit uos omnẽ ueritatẽ. uel
deducet uos in om̃i ueritate: ñ arbi¬
tror in hac uita in cuiusquã mente

Expanded text:
de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris ; nondum ea portare possemus. Proinde quod ait, Docebit vos omnem veritatem, vel, deducet vos in omni veritate, non arbitror in hac vita in cujusquam mente