comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
classe nos uobis. imino cõmemorasse
uos quod om̃is eruditus in scã aeccła.
nosse deb&. unde ciues sumus. & ubi peregri¬
nem᷑ & pere grinationis nr̃ae causam esse
peccatũ. reuersionis autẽ munus. remissionẽ
peccatorũ. & iustificationꝰ egrãe dĩ Duas
ciuitates ꝑ mixtas sibi interim corpore. &
corde separatas. currere ꝑ ista uolumina sȩ¬
culorũ usque infinẽ. audifus & nostis Vnã
cui finis non est : pax aeterna & uocatur bie¬
rusalẽ : alterã oui gaudiũ est pax temporalis
& uocat᷑ babylonia Inter p̃tationes etiã no¬
mium. si non fallor tenetis Hierusalem in¬
t̃ p̃tari uisionẽ pacis. babyloniã confusionẽ
Hierusalem inbabylonia. captiua tenebat᷑
non tota Ciues enĩ eiꝰ & angłi sunt sed
quod adtin& ad homines p̃destinatos in głam
dĩ: Futuros ꝑ adoptionẽ coheredes xp̃i. quos
de ipsa captiuitate redemit sanguine suo
Particulã ergo istã ciuitatis hi erusalẽ capti¬
uã teneri in baby lonia ꝓpeccato. incipere

Expanded text:
obis, imo commemorasse vos, quod omnis eruditus in sancta Ecclesia nosse debet unde cives simus, et ubi peregrinemur, et peregrinationis nostrae causam esse peccatum, reversionis autem munus remissionem peccatorum et justificationem gratiae Dei. Duas civitates permixtas sibi interim corpore, et corde separatas, currere per ista volumina saeculorum usque in finem, audistis et nostis; unam cui finis est pax aeterna, et vocatur Jerusalem; alteram cui gaudium est pax temporalis, et vocatur Babylonia. Interpretationes etiam nominum, si non fallor, tenetis: Jerusalem interpretari, Visionem pacis; Babyloniam, Confusionem. Jerusalem in Babylonia captiva tenebatur non tota; cives enim ejus et Angeli sunt. Sed quod attinet ad homines praedestinatos in gloriam Dei, futuros per adoptionem cohaeredes Christi, quos de ipsa captivitate redemit sanguine suo: particulam ergo istam civitatis Jerusalem captivam teneri in Babylonia pro peccato, incipere
Abbreviated transcription (Latin):
lis non potest: tale nomen accepit. Hac dex¬
tera tua me saluũ fecisti: non scd̾m salutem
temporalem Nam crispina occisa est: Sed
nũquid deseruit illam as: Non illã fecit sal¬
uam in sinistra: sed fecit in dextera Machaber
quanta tormenta ꝑ pessi sunt& Tres eñi pueri
in medus ignibus de anibulando laudauerunt
dm̃ Illorũ salus indextera: istorũ etĩa in sinis¬
tra Aliquando ergo non saluat in sinistra scõs
suos: sed semꝑ saluat dextera Impios autem ple¬
rũque saluat insinistra: non saluat in dextera
Nam illi qui persequebant᷑ crispinã: sani erant
incorporẽ: Illa occisa est: illi uiuunt. Illorũ
salus in sinistra: illius indexterã Et saluum
Ego non retribuo: retribues ꝓ me Sęuiant
ini mici quantũ libet: tu rerribues quod ego
non possum Dñe retribues ꝓme In ipso nr̃o¬
capite adtendite. Reliquit enĩ nobis exem¬
plum. ut sequamur uestigia eiꝰ: qui peccatum

Expanded text:
lis non potest, tale nomen accepit. Hac dexlis non potest, tale nomen accepit. Hac dextera tua salvum me fecisti, non secundum salutem temporalem. Nam Crispina occisa est; sed numquid deseruit illam Deus? Non illam fecit salvam in sinistra, sed fecit in dextera. Machabaei quanta tormenta perpessi sunt ! Tres autem pueri in mediis ignibus deambulando laudaverunt Deum . Illorum salus in dextera, istorum etiam in sinistra. Aliquando ergo non salvat in sinistra sanctos suos; sed semper salvat in dextera. Impios autem plerumque salvat in sinistra, non salvat in dextera. Nam illi qui persequebantur Crispinam, sani erant in corpore: illa occisa est, illi vivunt. Illorum salus in sinistra, illius in dextera: «Et salvumEgo non retribuo; tu retribues pro me Saeviant inimici, quantum libet; tu retribues quod ego non possum. «Domine, retribues pro me.» In ipso capite nostro attendite. Reliquit enim nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. «Qui peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt ista. partim crediderunt. partim pe¬
rierunt. pauci timidi remanserunt Quanta
ira ini micorũ seuiebat. quando sanguis mar¬
tẏrũ fundebat᷑: Quomodo se putabant no¬
men xp̃i anũ delere de terra: Suꝑ iram
inimicorũ extendisti manũ tuã. & saluum¬
ỹ me fecit dextera tua Ecce illi qui marty¬
res ꝑ sequebant᷑: memorias martyrũ inquirt᷑
Aut ibi orent. aut ibi se in ebrient: querunt
tamen. Suꝑ iram inimicorũ extendisti ina¬
nũ tuã. & saluũ me fecit dextera tua secun¬
dum desideriũ. saluũ me fecit dextera tua
Est quȩ dam salus. indextera: Nam est altera
salus in sinistra Salus temporalis. carnalis: in
si nistra est: Salus ȩterna: cũ angelis in dextera
est: Ideo iam in ipsa in mortalitete positus
xp̃s dicit᷑ sedere ad dexterã dĩ Non eñi ds
habet inse ipso dexterã aut sinistrã. Sed dex¬
tera dĩ: dicit᷑ felicitas illa. quȩ qm̃ ostendi ocu¬

Expanded text:
dicunt ista, partim crediderunt, partim pedicunt ista, partim crediderunt, partim perierunt, pauci timidi remanserunt. Quanta ira inimicorum saeviebat, quando sanguis martyrum fundebatur! Quomodo se putabant nomen Christianorum delere de terra! «Super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua.» Ecce illi qui martyres persequebantur, memorias martyrum inquirunt, aut ubi adorent, aut ubi se inebrient; quaerunt tamen. «Super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua.» Secundum desiderium «salvum me fecit dextera tua.» Est quaedam salus in dextera; nam est altera salus in sinistra: salus temporalis et carnalis, in sinistra est; salus aeterna cum Angelis, in dextera est. Ideo jam in ipsa immortalitate positus Christus, dicitur sedere ad dexteram Dei . Non enim Deus habet in seipso dexteram aut sinistram; sed dextera Dei dicitur felicitas illa, quae quoniam ostendi ocu
Abbreviated transcription (Latin):
optionẽ expextantes redemptionẽ corporis
nr̃i. Hanc uitam quã nobis peccantibus dedit
ds. ubi etiam necesse est ut conterat᷑ adam
insudore & labore uultus sui: cũ terra ei
tribulos & spinas parit. Num quid aliquis
inmicus plus potuit ꝓcurare s Suꝑ iram
inimicorũ extendisti manũ tuã. sed tamen
non ad desperationẽ. Sequit᷑ eñi. & saluũ
me fecit dextera tua Potest & sic intelligi:
suꝑ iram inimicorũ extendisti manũ tuã
Irascebant᷑ ini mici: uindirasti me de ini¬
micis Peccator uidebit & irascet᷑: den-¬
tibus suis frem& & tabesc& Ubi sunt qui
dicebatit. pereat nomen xp̃r anorũ de t̾ras
certe aut moriunt᷑ aut conuertunt᷑
Ergo suꝑ iram inimicorũ : extendisti manũ¬
tuam. Quam diu dicetur quod scriptũ
est. inimici mei dixerunt mala mihi. quan¬
do morietur & peribit nomen eiuse Quando
delebit᷑ nomen xp̃ianorũ de terras Cum

Expanded text:
optionem exspectantes, redemptionem corporis optionem exspectantes, redemptionem corporis nostri . Hanc vitam nobis peccantibus dedit Deus, ubi etiam necesse est ut conteratur Adam in sudore et labore vultus sui, cum terra ei tribulos et spinas parit . Numquid aliquis inimicus plus potuit procurare? «Super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam:» sed tamen non ad desperationem. Sequitur enim: «Et salvum me fecit dextera tua.» 14. Potest et sic intelligi, «super iram mimicorum meorum extendisti manum tuam:» irascebantur inimici, vindicasti me de inimicis. «Peccator videbit et irascetur, dentibus suis frendet et tabescet» . Ubi sunt qui dicebant: Pereat nomen Christianorum de terra? Certe aut moriuntur, aut convertuntur. Ergo «Super iram inimicorum extendisti manutuam,» quamdiu diceretur quod scriptum est: «Inimici mei dixerunt mala mihi, quando morietur et peribit nomen ejus» ? quando delebitur nomen Christianorum de terra? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
inimici: Pecuniam tollere. expoliare. ꝓ¬
scribere. In exilium mnittere. doloribus tor¬
mentisq cruciare. ad postremũ si ꝑ missi fue¬
rint : & occidere. Num quid ampliusᷤ
Tu autem dñe suꝑ iram immicorũ: exten¬
disti manũ tuam. Super id quod mihi pos¬
sunt facere inimici: tu extendisti manũ
tuam Non enĩ inimici possunt separare¬
me ate. tua utẽ amplius uindicas: quia
ad huc differs me. suꝑ iram inimicorũ
extendisti manũ tuam Saeuiat quantũ
potest inimicus: non me separat adõ. Tuaut̃
dñe ad huc me non recipis. ad huc me in
peregrinatione conteris. adhuc gaudiũ
dulcedinẽq tuã non prȩbes. nondũ in ebri¬
asti ab ubertate domus tuae. & torrente
uoluptatis tuȩ nondũ potasti Apud te eñĩ
est fons uitae: in lumine tuo uidebimus
lumen. Sed ecce de disti primitias sp̃s. & cre-¬
didi inte : & seruio mente legidĩ Tamen
in nobis met ipsis ad huc ingemiscimus. ad¬

Expanded text:
inimici? Pecuniam tollere, exspoliare, pinimici? Pecuniam tollere, exspoliare, proscribere, in exsilium mittere, doloribus tormentisque cruciare; ad postremum, si permissi fuerint, et occidere: numquid amplius? Tu autem, Domine, «super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam:» super id quod mihi possunt facere inimici, tu extendisti manum tuam. Non enim inimici possunt me separare a te; tu autem amplius vindicas, quia adhuc differs me: «Super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam.» Saeviat quantum potest inimicus, non me separat a Deo: tu autem, Domine, adhuc me non recipis, adhuc me in peregrinatione conteris, adhuc gaudium dulcedinemque tuam non praebes; nondum inebriasti ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae nondum potasti. Apud te enim est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Sed ecce dedi primitias spiritus, et credidi in te, et servio mente legi Dei ; tamen in nobismetipsis adhuc ingemiscimus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia non amas Ama alterã uitã: & uidebis
quia ista uita tribulatio est. quacũque ꝓ¬
speritate fulgeat. quibus lib& delicris abun¬
d& atque circũ floreat. Quando nondũ
est illud gardium sineulla temptatione soli¬
dum certissimũ : quod nobis in fine seruat d̃s:
sine dubio tribulatio est. Ergo in telligamꝰ
& buius tribulationẽ fr̃s Si ambulauero
in medio tribulationis. uiuificabis me. Non
sic ait tamquã dicer&. si forte euenerit iihi
tribulatio aliqua: liberas inde me Sed quo¬
modo: Si ambula uero im medio tribulati¬
onis. uiuificabis me Id est aliter non uiuifi¬
cabis me: nisi in me dio tribulationis amhula¬
uero Si ambulauero in medio tribulationis
uiuificabis me Uae ridentibus. Beati lu¬
gentes. Si ambulauero in medio tribulatio¬
ius. uiuificabis me: suꝑ iram immicorũ meoꝵ
extendisti manũ tuã. & saluũ mefecit dextera
tuã Saeuiant inimici. quid possunt facere

Expanded text:
Quia non amas. Ama alteram vitam, et videbis Quia non amas. Ama alteram vitam, et videbis quia ista vita tribulatio est: quacumque prosperitate fulgeat, quibuslibet deliciis abundet atque circumfluat; quando nondum est illud gaudium sine ulla tentatione certissimum, quod nobis in fine servat Deus, sine dubio tribulatio est. Ergo intelligamus et hujus tribulationem, fratres. «Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me.» Non sic ait, tanquam diceret, Si forte evenerit mihi tribulatio aliqua, liberabis inde me. Sed quomodo? «Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me;» id est, aliter non vivificabis me, nisi in medio tribulationis ambulavero. «Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me. Vae ridentibus; beati lugentes» : «Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me.» 13. «Super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua.» Saeviant inimici; quid possunt facere
Abbreviated transcription (Latin):
Si aosulauiero iN medio tribulatioNiS
uiuificabis me. Uerũ est. in quacũ que tri¬
bulatione fueris: confitere. in uoca. liberat
te. iuuificat te Sed tamen aliquid bie de¬
bemus melius intelligere: quo iam familia¬
rius inbereamus dõ. dicamusq ei: cito ex au¬
di me. Dixerat eñi: excelsa a longe cognoscit
Et excelsa superba: nou norunt tribulatiͦnẽ :
Non norunt in quã tribulationẽ De qua dicit᷑
alio loco TRIBTLANIONE & dolorem inuenii
& nomen dñi inuocaui Quid eni magnum
si tribulatio te inueniat : si aliquid potes : tu
in ueni tribulationẽ Et quis est inquit qui
inueniat tribrlationẽ : Aut quis illam uel
quȩrate in medio tribulationis es & nescis e
Uita ista: parua tribulatio est. ͦSi non est
tribulatio non est pere grinatio Si autẽ pe¬
regrinatio est: aut parum patriam diligis:
aut sine dubio tribularis. Quis eñi non
tribuletur. non se esse cũ eo quod desiderat:
Sed unde tibi non indetur ista tribulatioe

Expanded text:
Si ambulavero in medio tribulationis, Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me.» Verum est: in quacumque tribulatione fueris, confitere, invoca; liberat te, vivificat te. Sed tamen aliquid hic debemus melius intelligere, quo jam familiarius inhaereamus Deo, dicamusque illi, «Cito exaudi me.» Dixerat enim, «Excelsa a longe cognoscit:» et excelsa superba non norunt tribulationem. Non norunt, inquam, tribulationem de qua dicitur alio loco, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Quid enim magnum, si tribulatio te inveniat? Si aliquid potes, tu inveni tribulationem. Et quis est, inquis, qui inveniat tribulationem? aut quis illam vel quaerat? In medio tribulationis es, et nescis? Vita ista parva tribulatio est? Si non est tribulatio, non est peregrinatio; si autem peregrinatio est, aut parum patriam diligis, aut sine dubio tribularis. Quis enim non tribuletur, non se esse cum eo quod desiderat? Sed unde tibi non videtur ista tribulatio?
Abbreviated transcription (Latin):
male faciendo non ate auertis oculis dĩ. Quid
eñĩ ibi sequit᷑. UULIUS AUIEM OÑ ISUpeR FaCI¬
entes mala Sed adquide Ut perdar de tenRa
memoriã eorũ Uides te uideri. uides te
latere non posse Cum ergo quicquid fece¬
ris uidearis. quare nouhoc facis. unde place¬
humilia enĩ respicit Excelsa quid: Alonge
cognoscit Quid sibi ergo prestat superbus.¬
nisi ut alonge uideat᷑. non ut non uideatur:
Nec putes te ideo securũ ẽe. debere : quia
minus te bene uid& quia longe te uidet
Tu eni quando alonge uides: non bene uides
Ds & si alonge te uid&. ꝑfecte te uidet &
tecũ non est. Hoc agis non ut minus ꝑfecte
uidearis: sed ut nonsis cũ illo a quo uideris.
At uero humilis quid sibi prestat: prope est dñs
his qui obtriuerunt cor. Frigat se ergo suꝑb
quantũ uoluerit: certe in altũ habitat ds.
in cȩlo est d̃s. Uis tibi propinquet : Humi¬
lia te Nam tanto a te erit altior quanto
tu elatior. Excelsa autẽ : a longe cognoscit

Expanded text:
male faciendo, a te non avertis oculos Domini. Quid enim ibi sequitur? «Vultus autem Domini super facientes mala.» Sed ad quid? «Ut perdat de terra memoriam eorum.» Vides te videri? vides te latere non posse? Cum ergo quidquid feceris videaris, quare hoc non facis unde place«humilia» enim «respicit. Excelsa,» quid? «A longe cognoscit.» Quid sibi ergo praestat superbus? Ut a longe videatur; non ut non videatur. Nec putes te ideo securum esse debere, quod minus bene te videt, qui a longe te videt. Tu enim quod a longe vides, non bene vides: Deus etsi a longe te videt, perfecte te videt, et tecum non est. Hoc agis, non ut minus perfecte videaris; sed ut non sis cum illo a quo videris. At vero humilis quid sibi praestat? «Prope est Dominus his qui obtriverunt cor» . Erigat se ergo superbus, quantum voluerit; certe in alto habitat Deus, in coelo est Deus: vis tibi propinquet? Humilia te. Nam tanto a te erit altior, quanto tu elatior: «Excelsa autem a longe cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
faciam quod uolo Quis enĩ me uid& : homi¬
nem lat& ds̃ Non uult me uidere: quia
humilis non sũ Ille autẽ buinilia respiciti
quod uolo facio. Omportune. nũquid hoc
diceres. si scires quid amare deberes : Ecce
si nolit te uidere ds̃. hoc ipsum non tunes.
quia non te uult uideres Si salutes aliquẽ
maiorẽ. patronũ tuũ. & in tentus in aliud
non te uideat. quo modo tibi animadol&:
Si autẽ ds̃ te non uideat. securũ teputas: non
te uidet saluator. & uid& de p̃dator : E ⁊
tamen & ipse ds̃ uid&. non te prites non uideri
Immo roga. ut merearis uideri. a quo uideris.
Dictum est eñi. Oculi dñi suꝑ iustos quia non
suꝑ in iustos. faciant ergo quod uolunt in iusti
Oculi dñi super iustos. Sequat᷑ ad huci &
aures eius ad preces eorũ. In iusti ergo qui
securos se putabant: quia non erant oculi
dñi suꝑ eos. non timent quia non sunt aures
eꝰ ad prȩces eorũ : Nonne melius. & oculi

Expanded text:
faciam quod volo. Quis enim me videt? homifaciam quod volo. Quis enim me videt? hominem latet; Deus non vult me videre, quia humilis non sum, ille autem humilia respicit: quod volo facio. O importune, numquid hoc diceres, si scires quid amare deberes? Ecce si nolit te videre Deus, hoc ipsum non times, quia te non vult videre? Si salutes aliquem majorem patronum tuum, et intentus in aliud non te videat, quomodo tibi anima dolet? Si autem Deus te non videat, securum te putas? Non te videt Salvator, et videt depraedator . Et tamen et ipse te Deus videt. Non te putes non videri; imo roga ut merearis videri a quo videris. Dictum est enim: «Oculi Domini super justos.» Quia non super injustos, faciant ergo quod volunt injusti: «Oculi Domini super justos.» Sequatur adhuc: «Et aures ejus ad preces eorum.» Injusti ergo qui securos se putabant, quia non erant oculi Domini super eos, non timent, quia non sunt et aures ejus ad preces eorum? Nonne melius et oculi
Abbreviated transcription (Latin):
Cantent inuiis dñitreges terrȩ Inquibus
uiis cantent : De quibus supra dictum est.
Inmiseri cordia tua & ueritate tua: quia uni¬
uersȩ uiȩ dñi misericordia & ueritas Non
sint ergo reges terrę̧ suꝑbi: sed humiles
Iunc cantent in uiis dñi. si humiles siit
ament & cantabunt Nouimus uiatores.
cantatores. cantant. & ꝑ uenire festinant
Sunt cantica mala: tamquã ueteris homi¬
nis Sed canticũ nouũ: ꝑtinet ad homne
nouũ Ambulant ergo & reges terrȩ inuus
tuis: ambulent & cantent inuus tuis Quid
uiis. humiliter portantes dñm. non se ex.¬
tollentes ad uersus dñm. Nam si se extulerint
quid sequit᷑ : Qm̃ ex celsus dñs. & humilia respi¬
cit. Uolun ergo reges respici: humiles sint
Quid si se ex tulerint in suꝑbiam: latere illius
oculos possunt: Ne forte quia audisti. hu¬
milia respicit: suꝑbus uelis esse. & dicas inani¬
ma tua. humiles respicit ds. me nou respicit

Expanded text:
Cantent in viis Domini reges terrae. In quibus Cantent in viis Domini reges terrae. In quibus viis cantent? De quibus supra dictum est, «In misericordia tua et veritate tua;» quoniam «universae viae Domini misericordia et veritas.» Non ergo sint reges terrae superbi, sed humiles sint. Tunc cantent in viis Domini, si humiles sint: ament, et cantabunt. Novimus viatores cantatores; cantant, et pervenire festinant. Sunt cantica mala tanquam veteris hominis; sed canticum novum pertinet ad hominem novum. Ambulent ergo et reges terrae in viis tuis, ambulent et cantent in viis tuis. Quid viis, humiliter portantes Dominum, non se extollentes adversus Dominum. Nam si se extulerint, quid sequitur? «Quoniam excelsus Dominus, et humilia respicit.» Volunt ergo reges respici? Humiles sint. Quid? si se extulerint in superbiam, latere ipsius oculos possunt? Ne forte quia audisti, «humilia respicit,» superbus velis esse, et dicas in anima tua: Humiles respicit Deus, me non respicit;
Abbreviated transcription (Latin):
uellus in area: conpluat᷑ uellus. area sic ca
sit: & factũ est. Complutũ est uellus solũ
area sicca erat Petiuit iterũ signũ. area
tota compluta sit: & solũ uellus siccum in¬
ueniatur. & hoc factũ est Compluta est
area fr̃ss nonne orbis terrarũ  Quid uelluss
tamquã gens iudȩa. in medio orbe terrarũ.
habens grȩ sacramentũ. non in manifesta¬
tione: sed innube secreta tamquã in uela¬
mento pluuia in uellere. Uenit tempus.
quando reu elaret᷑ pluuia in area mani¬
festata est non operta Factũ est ergo
quod dictũ est Confiteant᷑ tibi dñe
om̃s reges terrȩ : qm̃ audierunt omĩa
uerba oris tui Quid est isrł quod abscon¬
debas. quã diu ab scondebas: Ex pressũ
est uellus: & exut de te pluuia Solus xp̃s:
suauitas pluuiȩ Ipsũ solũ non agnoscis in
scripturis: prop̃t quẽ facte sunt scripturȩ
At uero om̃s reges terrȩ confiteant᷑ tibi
dñe. qm̃ audierunt om̃ia uerba oris tui Et

Expanded text:
«vellus in area; compluatur vellus, area sicca «vellus in area; compluatur vellus, area sicca sit.» Et factum est: complutum est vellus solum, area sicca erat. Petiit iterum signum: «Area tota compluta sit, et solum vellus siccum inveniatur.» Et hoc factum est: compluta est area, fratres? Nonne orbis terrarum? Quid vellus? Tanquam gens Judaea in medio orbe terrarum, habens gratiae sacramentum, non in manifestatione, sed in nube secreti, tanquam in velamento pluviam in vellere. Venit tempus quando revelaretur pluvia in area; manifestata est, non operta. Factum est ergo quod dictum est, «Confiteantur tibi, Domine, omnes reges terrae; quoniam audierunt omnia verba oris tui.» Quid est, Israel, quod abscondebas? quamdiu abscondebas? Expressum est vellus, et exiit de te pluvia. Solus Christus suavitas pluviae: ipsum solum non agnoscis in Scripturis, propter quem factae sunt Scripturae. At vero «omnes reges terrae confiteantur tibi, Domine; quoniam audierunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ Sed & ipsi cũ tͥ confitent᷑. cũ landant
te: non terrena desiderent ate. Quid eñi
reges terrȩ desideraturi sunt : Nonne iã
babent ipsũ imperiũ : Quic quid amplius
desiderauerit homo in terra: usque ad im¬
periũ est desideriũ eius Quid amplius po¬
test s altior sub limitas necessaria est : Sed
fortasse. quanto altior: tanto periculosior.
Ideoq reges: quanto sunt in maiore subli¬
mitate terrena: tanto magis humiliari
dõ debent Et quid faciunt. Qm̃ audi¬
erunt om̃ia uerba oris tui. Odñe om̃ia
uerba oris tui. in nescio quagente abscon¬
dita erant: lex & ꝓphetae: onĩia uerbaoris
tui Sed iugente iudȩorũ sola: erant om̃ia
uerba oris tui. quã gentẽ laudans apłs ait
Quid ergo amplius est iudȩo. aut quę uti¬
litas circũcisioni : Multũ ꝑ omnẽ modũ:
Primũ quidem : quia credita sunt illis eloquia
dĩ ibi erant uerba dĩ. Sed da mihi illum.
te quale signũ petiuit adño Ponã inquit

Expanded text:
Sed et ipsi cum tibi confitentur, cum laudant te, non terrena desiderint a te. Quid enim reges terrae desideraturi sunt? Nonne jam habent ipsum imperium? Quidquid amplius desideraverit homo in terra, usque ad imperium est desiderium ejus. Quid amplius potest? Altior sublimitas necessaria est. Sed fortasse quanto altior, tanto periculosior. Ideoque reges quanto sunt in majore sublimitate terrena, tanto magis humiliari Deo debent. Utquid faciunt? «Quoniam audierunt omnia verba oris tui!» O Domine, «omnia verba oris tui!» Nescio in qua gente abscondita erant Lex et Prophetae, «omnia verba oris tui.» Sed in gente Judaeorum sola erant «omnia verba oris tui:» quam gentem laudans Apostolus ait, «Quid ergo amplius est Judaeo? aut quae utilitas circumcisionis? Multum per omnem modum. Primum quidem, quia credita sunt illis eloquia Dei» . Ibi erant verba Dei. Sed da mihi illum Gum; videte quale signum petivit a Domino: «Ponam,» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
non concupiui: tuscis. E ece martyr seã cris¬
pina sidesiderar& dien hominũ. uegaret xp̃m:
Plus bic uiuer&: sed in ȩteriũ non uiuera. Ma¬
luit in ȩternũ uiuere : quam paulo amplius
tua inȩternũ: quia martyres liberasti. & sic
cito de hac uita abstulisti. Dñe miscdia tua
Non dico dñe ne despicias opera ianium
mearũ  non me iacto de operibus meis
Ex quȩ siui quidem dnm̃ manibus meis
nocte coram eo & non sum decepͣs. Sed ta¬
men non cõmendo o pera manuũ mearũ.
timeo necũ inspexeris: in uenias plura pecca¬
ta quã merita hoc solũ dico. hoo rogo. boc
impetrare desidero : opera manuũ tuaruin
nede spicias. Opus tuũ in me uides non
meũ Nam meũ siuideris: dampnas Tuũ
siuideris: coronas. Quia & quȩ cũque sunt
bona opera mea: abste mihi sunt Et ideo
tuamagis: quã mea sunt Audio quippe ab
hoc non ex uobis. sed dĩ donũ est Non ex
operibus: ne forte quis extollat᷑. Ipsius eñi

Expanded text:
non concupivi; tu scis» . Ecce martyr sancta Crisnon concupivi; tu scis» . Ecce martyr sancta Crispina si desideraret diem hominum, negaret Christum: Plus hic viveret, sed in aeternum non viveret. Maluit in aeternum vivere, quam paulo amplius tua in aeternum,» qua martyres liberasti, et sic cito de hac vita abstulisti. «Domine, misericoNon dico, Domine, Ne despicias opera manuum mearum; non me jacto de operibus mei. «Exquisivi,» quidem «Dominum manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus» ; sed tamen non commendo opera manuum mearum: timeo ne cum inspexeris, invenias plura peccata quam merita. Hoc solum rogo, hoc dico, hoc impetrare desidero: «Opera manuum tuarum ne despicias.» Opus tuum in me vide, non meum; nam meum si videris, damnas; tuum si videris, coronas. Quia et quaecumque sunt bona opera mea, abs te mihi sunt, et ideo tua magis quam mea sunt. Audio quippe ab hoc non ex vobis, sed Dei donum est. Non ex operibus ne forte quis extollatur, ipsius enim
Abbreviated transcription (Latin):
ine. Merito habemus primũ piscem hamo cap¬
tum. hamo cõ prȩhensum. primũ surgentẽ de
mari: primo genitũ amortuis. In eius ore:
inuenimus duas didragmas. id est quatuor
dragmas. In eĩ ore: inuenimus quatuor erian¬
gelia Istis quatuor dragmis ab exactione scłi
liberamur. Per quatuor euangelia debito¬
res non remanebimus: ibi eñi om̃ia peccata nr̃a¬
soluunt᷑ Retribuit ergo ꝓ nobis : gratias
misericordiȩ ipsius Nihil debebat. ꝓse non
reddidit: sed ꝓ nobis reddidit Ecce inquit
uenit princeps mundi buius. & in me nihil in¬
ueni&. Quid est in me nihil inueni&: Nullũ
peccatũ in me mueni& Quare occidatine. nori
hab& Sed ut sciant om̃s ait. quia uoluntatem
patris mei facio: surgite eamus hinc Quid
est surgite eamus hinc: Id est non ne cessitate.
sed uoluntate patior. reddens quod non debeo
laboraui sub sequens te dñe: & diem hominis

Expanded text:
tribues pro me.» Merito habemus primum piscem hamo captribues pro me.» Merito habemus primum piscem hamo captum, hamo comprehensum; primum surgentem de mari, primogenitum a mortuis. In ejus ore invenimus duas didrachmas, id est quatuor drachmas: in ejus ore invenimus quatuor Evangelia. Istis quatuor drachmis ab exactione hujus saeculi liberamur; per quatuor Evangelia debitores non remanebimus: ibi enim peccata nsolvuntur. Retribuit ergo pro nobis: gratias misericordiae ipsius. Nihil debebat; pro se non reddidit, sed pro nobis reddidit. «Ecce,» inquit, «venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet.» Quid est, «in me nihil inveniet?» Nullum peccatum in me inveniet; quare occidat me, non habet. «Sed ut sciant omnes,» ait, «quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Quid est, «surgite, eamus hinc?» Id est, non necessitate, sed voluntate patior, reddens quod non debeo:laboravi subsequens te, Domine, et diem hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Rim̃i: A płs dicit. sed date locũ irae Scriptũ
est enĩ Mihi uindictam ego retribuã dicit
dñs. Dñe retribues ꝓ me E. st hic alius intel¬
lectus non neglegendus: & forte magis eligen
dam: rapui. tu quod non rapiusti soluisti Dñe
retribues ꝓ me Uide illũ rstribuentem ꝓ nobis
Uenerunt qui tributũ exigerent Exigebant
tributũ didraginas. id est duas dragmas in uno
homine: uentũ est ad dñm. ut soluer& tributũ :
Immo non ad ipsũ. sed ad discipulos. & dictũ est
illis. Magister ur̃t nondat tributũ e llli re¬
tulerint ad eũ. Et ille Reges terrȩ aquibus
exigunt tributũ : a filiis suis. an ab alienis :
Responderunt. ab alienis. Ergo inquit liberi
sunt filii Sed tamen nescandaliczemus : it
petro Uade mitte hamum in mare. & qui
primus piscis ascenderit: aperi os eiꝰ & inuenies¬
ibi staterẽ. id est duas di dragmas. Stater pon¬
deris genus est: babens quatuor dragmas.

Expanded text:
s dicit: «sed date locum irae. Scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus» . «Domine retribues pro me.» 16. Est hic alius intellectus non negligendus, et forte magis eligenddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad Dominum, ut solveret tributum; imo non ad ipsum, sed ad discipulos; et dictum est illis: «Magister vester non solvit tributum?» Illi retulerunt ad eum. Et ille: «Reges terrae a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis?» Responderunt: «Ab alienis. Ergo,» inquit, «liberi sunt filii. Sed tamen ne scandalizemus eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas.
Abbreviated transcription (Latin):
nibus seruiebant Natus est ex abraham
isaac: magnificatus est suꝑ illã domũ ds̃
Inde iacob magnificatus est: & suꝑ illum ds̃.
qui dicit. ego sũ ds abraham. & ds isaac. &
dsia cob In de duodecim filii. inde populus
isrł liberatus ab aegypto: duc tus ꝑ mare ru¬
brũ exercitus inberemo. eiectis gentibus:
in terra ꝓ missionis conlocatus est Magni-¬

Expanded text:
nibus serviebant. Natus est ex Abraham nibus serviebant. Natus est ex Abraham Isaac; magnificatus est super illam domum Deus: inde Jacob; magnificatus est Deus, qui dicit, «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» : inde duodecim filii, inde populus Israel liberatus ab Aegypto, ductus per mare Rubrum, exercitatus in eremo, ejectis Gentibus in terra promissionis collocatus est. Magni
Abbreviated transcription (Latin):
in miseri cordia tua & ueritate tua. Indu¬
obus istis confitemur. sicut eñi & aliopsal¬
mo legit᷑ imiuersȩ uiȩ dñi miseri cordia
& ueritas. Induobus istis confitem᷑: intua
misericordia & in tua ueritate Mi sericor¬
dia peccatorem respexisti: ueritate pro¬
missionẽ reddidisti In tua ergo miseri¬
cordia & ueritate confitebor tibi Has
etiã ego ꝓmeis uiribus reddo : quas mihi
donasti. faciens misericordiã & ueritatẽ
Miseri cordiam in sub uenendo: ueritatem
iniudicando His ad iuuam᷑ adõ: bis prome¬
rem᷑ dm̃ Merito ergo misericordia & ue¬
ritas: unniuersȩ uiȩ dñi Non sunt aliȩ uie ÷
quibus ad nos uenit: non sunt aliȩ uie
quibus ad illũ ueniamus. Qm̃ magnificasti
suꝑ omẽ nomen scm̃ tuũ. Quał ista gratu¬
latio fr̃s Mlagnificauit nomen suum
scm̃: suꝑ abrabam Credidit eñi abrabã
dõ: & deputatũ est illi adiustitiam. Cete¬
rȩ om̃s gentes: idolis immolabant : & de mo¬

Expanded text:
in misericordia tua et veritate tua.» In duin misericordia tua et veritate tua.» In duobus istis confitemur: sic enim et in alio psalmo legitur, «Universae viae Domini misericordia et veritas» . In duobus istis confitemur; «in tua misericordia, et in tua veritate.» Misericordia peccatorem respexisti, veritate promissionem reddidisti. «In tua» ergo «misericordia et veritate» confitebor tibi. Has etiam ego pro meis viribus reddo, quas mihi donasti, faciens misericordiam et veritatem; misericordiam in subveniendo, veritatem in judicando. His adjuvamur a Deo, his promeremur Deum. Merito ergo «misericordia et veritas universae viae Domini.» Non sunt aliae viae, quibus ad nos veniat; non sunt aliae viae, quibus ad illum veniamus. 6. «Quoniam magnificasti super omne, nomen sanctum tuum.» Qualis ista gratulatio, fratres? Magnificavit nomen suum sanctum super Abraham. Credidit enim Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam . Caeterae omnes gentes idolis immolabant, daemo
Abbreviated transcription (Latin):
si eꝰiꝰ fideles. ẽẽ. uoluerimus. Uidete si hoc
non est Templũ enĩ dĩ scm̃ est ait apostolus:
quod estis uos. Certe tamen quod manifes¬
tũ est : in angelis babitat ds̃ Ergo cum
gaudiũ nr̃m de spu alibus rebus. non de ter¬
renis bonis assumit canticũ dõ. ut psallat cor̃ã
angelis: ipsa congregatio angeloꝵ templum
dĩ est Adora ad templũ dĩ: aecclesia de or¬
sum. & aecdesia sursum Ecdesia deorsũ.
inom̃ibus fidelibus Ecdesia sursũ in om̃ib
ueni ministrari: sed ministrare. Quid nobis
ministrauit. nisi quod hodie manducamus
& bibimus: Cum ergo dñs angłorũ nobis
ministrarit: non desperemus nos futuros equa¬
les angelis Maior eñi angelis: de scendit
ad bominẽ: & creator angelorũ. suscepit
hominẽ. Dñs angelorũ: mortuus est ꝓ homine
Ad orabo ergo ad tem plũ sc̃m tuum In¬
telligo templũ tuũ: non manu factũ. sed qđ
tu feristi tibi. Et confitebor nomini tuo

Expanded text:
si ejus fideles esse voluerimus. Videte si hoc si ejus fideles esse voluerimus. Videte si hoc non est: «Templum enim Dei sanctum est,» ait Apostolus, «quod estis vos» . Certe tamen, quod manifestum est, in Angelis habitat Deus. Ergo cum gaudium nostrum de spiritualibus rebus, non de terrenis bonis assumit canticum Deo, ut psallat coram Angelis; ipsa congregatio Angelorum templum Dei est, adoramus ad templum Dei. Ecclesia deorsum, et Ecclesia sursum: Ecclesia deorsum in omnibus fidelibus, Ecclesia sursum in omnibus «ministrari, sed ministrare» . Quid nobis ministravit, nisi quod hodieque manducamus et bibimus? Cum ergo Dominus Angelorum nobis ministrarit, non desperemus nos futuros aequales Angelis. Major enim Angelis descendit ad hominem, et Crea or Angelorum suscepit hominem, Dominus Angelorum mortuus est pro homine. «Adorabo» ergo «ad templum sanctum tuum:» intelligo templum tuum non manu factum, sed quod tu fecisti tibi. 5. «Et confitebor nomini tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
ebat insummo nubes. quando sedẽ suã segre¬
g abat suꝑ uentos. Sedes autẽ eiꝰ: templũ
eius Quo ergo ibimus: suꝑ uentos ad ora¬
turi sumuse Si suꝑ uentos ad orat᷑ aues
nos uincunt Si autẽ intelligamus uentos
animas. id est uentorũ nomine significatas
animas. sicut ait quodã loco scriptura.
Uolauit suꝑ pennas uentorũ. Hoc est suꝑ
untutes animarũ. Vnde & flatus dĩ dicit᷑
anima : tam quã uentus. Non ut iste intel¬
ligat᷑ uentus. quo corpus ꝓ pellente senti.¬
mus: sed ut eiꝰ nomine significet᷑ aliꝗd
in uisibile. quod neque oculis cernipotest :
nec sentiri auribus. nec odoratu duci: nec
palato gustari. nec manu contrectari: qđ
est utique uita quȩdã quauiuimus. quȩ ani¬
madicit᷑. Si hos uentos intellexerimus:
non est. qua re quȩ ramus pennas uisibiles.
ut cũ auibus uolemus ad orandũ ad templũ
dĩ. sed suꝑ nos ipsos inueniemus dm̃ sedere:

Expanded text:
ebat in summo nubes quando sedem suam segreebat in summo nubes quando sedem suam segregabat super ventos» . Sedes autem ejus templum ejus. Quo ergo ibimus? Super ventos adoraturi sumus? Si super ventos adoratur, aves nos vincunt. Si autem intelligamus ventos animas, id est, ventorum nomine significatas animas, sicut ait quodam loco Scriptura, «Volavit super pennas ventorum» ; hoc est, super virtutes animarum: unde et flatus Dei dicitur anima , tanquam ventus, non ut iste intelligatur ventus quo corpus propellente sentimus, sed ut ejus nomine significetur aliquid invisibile, quod neque oculis cerni potest, nec sentiri auribus, nec odoratu duci, nec palato gustari, nec manu contrectari; quod est utique vita quaedam, qua vivimus, quae anima dicitur: si hos ventos intellexerimus, non est quut cum avibus volemus ad adorandum ad templum Dei; sed super nos ipsos inveniemus Deum sedere,
Abbreviated transcription (Latin):
de inferioribus corã hominib est : gaudiũ
de superiorib corã angłis est. Non eñi no¬
uit impius: gaudiũ iusti Non est gaudere
impis: dicit dñs. Gaudet iuiquus inpopina:
gaud& in artyr & in catena: quomodo gaude¬
bat scã ista crispina: cuius bodie sollemsnitas
cȩlebrat᷑. Gaudebat cũ tenebatur: cũ
ad iudicẽ ducebat᷑: cũ in carcere mittebat᷑.
cũ ligata ꝓducebãt᷑: cũ incatasta leuabatur.
cũ audiebat̃ cũ dampnabatur. In his om̃ib
gaudebat: & eam miseri miserã putabant
ut ad oremnus. Grauidũ cor nr̃m parturit.¬
& ubi pariat quȩ̨rit. Quis ille locus est ubi
ad orandus est ds: qui mundus. quod aedifici¬
um. quȩ denique sedes incȩlo & int̃stellasᷤ
Quȩrimus inscripturis sc̃is: & in ueninus
in uerbis sapientiae Ego inquit eram cũ
illo Ego eram ad quã gaudebat cotidie:
Et dicit opera eiꝰ & exponit nobis sedem
ipsirs. Quam c quando ualidas inquit faci¬

Expanded text:
de inferioribus, coram hominibus est; gaudium meum de inferioribus, coram hominibus est; gaudium meum de superioribus, coram Angelis est. Non enim novit impius gaudium justi: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» . Gaudet iniquus in popina, gaudet martyr in catena. Quomodo gaudebat sancta ista Crispina cujus hodie solemnitas celebratur ? Gaudebat cum tenebatur, cum ad judicem ducebatur, cum in carcerem mittebatur, cum ligata producebatur, cum in catasta levabatur, cum audiebatur, cum damnabatur; in his omnibus gaudebat: et eam miseri miseram putabant, ut adoremus. Gravidum eor nostrum parturit, et ubi pariat quaerit. Quis est ille locus ubi adorandus est Deus? qui mundus? quod aedificium? quae deniqne sedes in coelo et inter stellas? Quaerimus in Scripturis sanctis, et invenimus in verbis Sapientiae: «Ego,» inquit, «eram cum illo; ego eram ad quam adgaudebat quotidie.» Et dicit opera ejus, et exponit nobis sedem ipsius. Quam? «Quando validas,» inquit, «faci
Abbreviated transcription (Latin):
quo respitiã ad me ipsum: sed totus inte
estuem. totus inte ardeam: totus dili¬
gam te. tam quã in flammatus abste
CoNFIresor tibi dñe intoto corde meo
qm̃ audisti om̃ia uerba oris mei. Quius
oris mei nisi cordis meie Ibi enĩ habemus
uocem quã ds̃ exaudit: quã prorsus auris
Ihumana non nouit Clamabant certe
qui susannam ac cusabant. & ad caelũ
oculos non leuabant Illa tacebat &¬
corde clamabat Unde illa meruit ex¬
audiri: inde illi puniri. Est ergo õs intus:
ibi rogamus: inde rogamus Et si hospitium
uel domũ dõ prȩparꝰ uimus : ibi loquimur:
ibi exaudim̾. Non cñi est ille longe positꝰ
mur& sumus. Longe te adõ non facit:
nisi iniquitas sola derce mediũ parietem
peccati: & cũ illo esque rogas. Audisti in¬
quit uerba oris mei Confitebor tibi : &
coram angelis psallam tibi Noncorã ho¬
minib psallam . sed corã angelis psallam
psalteriũ meũ. garidiũ meũ Sed gaudiũ

Expanded text:
quo respiciam ad meipsum; sed totus in te quo respiciam ad meipsum; sed totus in te aestuem, totus in te ardeam, totus diligam te, tanquam inflammatus abs te. «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; quoniam audisti verba oris mei.» Cujus «oris mei,» nisi cordis mei? Ibi enim habemus vocem, quam Deus exaudit, quam prorsus auris humana non novit. Clamabant certe qui Susannam accusabant, et ad coelum oculos non levabant; illa tacebat, et corde clamabat: unde illa meruit exaudiri, inde isti puniri . Est ergo os intus; ibi rogamus, inde rogamus: et si hospitium vel domum Deo praeparavimus, ibi loquimur, ibi exaudimur. Non enim est ille longe ab unoqvemur et sumus . Longe te a Deo non facit, nisi iniquitas sola: dejice medium parietem peccati, et cum illo es quem rogas. «Audisti,» inquit, «verba oris mei; confitebor tibi.» 3. «Et coram Angelis psallam tibi.» Non coram hominibus psallam, sed coram Angelis psallam. Psalterium meum, gaudium meum: sed gaudium meum
Abbreviated transcription (Latin):
loco auditũ fuerit: confitebor tibi. aut¬
do sit intelligendi. manus currant ad pectus
tundendum. Us que ad eo nonsolent homi
tor fuit. qui ait in euangelio Confitebor
tibi pater dñe caeli& terrȩ ⁊ Secutus enĩ
ait Quid confiteret᷑ ut intelligerenus
confessionẽ laudis: non iniquitatis. Con¬
fiteor inquit tibi pater dñe caeli & terrae:
qui abscondisti haec asapientibus & pruden¬
tibus: & reuelasti ea paruulis . Laudauit
patrẽ: laudauit dm̃. quͥa non despicit hu-¬
mules: sed despicit suꝑbos. Et hic talem
confessionẽ audituri sumus laudis dĩ &
gratulationis: confitebor tibi dñe intoto
corde meo. Iotũ cor meũ in aram tuae
confessionis in pono: holo caustũ laudis
tibi offero. Holo caustũ eñidicit᷑ sacrifici¬
um: ubi totũ incenditur Grece quippe
bor tibi dñe intoto corde meo Totum
inquit cormeũ flam ma tui amoris ac-¬
cendit: nihil in me relinquãt᷑ mibi: nec

Expanded text:
loco auditum fuerit, «Confitebor tibi, loco auditum fuerit, «Confitebor tibi, dine sic intelligendi, manus currant ad pectus tundendum; usque adeo non solent homihristus peccator fuit, qui ait in Evangelio: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae?» Secutus enim ait quid confiteretur; ut intelligeremus confessionem laudis, non iniquitatis: «Confiteor,» inquit, «tibi, Pater, Domine ci haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Laudavit Patrem, laudavit Deum, quia non despicit humiles, sed despicit superbos. Et hic talem confessionem audituri sumus, laudis Dei, et gratulationis. «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo.» Totum cor meum in aram tuae confessionis impono, holocaustum laudis tibi offero. Holocaustum enim dicitur sacrificium ubi totum incenditur: graece quippbor tibi, Domine, in toto corde meo.» Totum, inquit, cor meum flamma tui amoris accendat: nihil in me relinquatur mihi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
itulus psalmi huius breuis & sim¬
plex est Neque nos tenet scientes:
cuius figurã portauerit dauid: & in
eo etiã nos ipsos agnoscentes: quia &
nos menbra illius sumus corporis
Agnoscamus ergo: hic uocẽ ȩccła. sinul¬
q. gaudeamus : quod in ea eẽ. meruimꝰ.
cuius uocem cantantis audiuimus
Totus titulus est: ipsi dauto. Videamus
ergo quid ipsi dauid: CoNtTEBOR TIBIDNE
ixioro corde meo Sol& nobispsalmi
tituliis indicare: quid agat᷑ intus. Hic autẽ
qm̃ titulus non hoc indicat. sed tantũ cui
cantet᷑ indicat: quid agatur in toto psalmo:
primus uersus indicat᷑ Confitebor tibi
dñe in toto corde meo Hanc ergo confes¬
sionẽ audiamus. sed prius commemoro
uos. confessionẽ inscripturis cũ confitem᷑
dõ. duob modis dici solere : uel peccatorũ
uel laudis. Sed confessionẽ peccatorũ :¬
om̃s nouerunt. Laudis autẽ confessionẽ:
pauci aduerterunt. Nam ita nota est con¬
fessiopeccatorũ: ut in quocũque scripturarũ

Expanded text:
hujus brevis et simplex est, neque nos tenet, scientes cujus figuram portaverit David, et in eo etiam nos ipsos agnoscentes, quia et nos membra sumus illius corporis. Agnoscamus ergo hic vocem Ecclesiae, simulque gaudeamus quod in ea esse meruimus, cujus vocem cantantis audivimus. Totus titulus est, «Ipsi David.» Videamus ergo quid ipsi David. 2. «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo.» Solet nobis Psalmi titulus indicare quid agatur intus: hic autem quoniam titulus non hoc indicat, sed tantum cui cantetur indicat; quid agatur in toto Psalmo primus versus annuntiat, «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo.» Hanc ergo confessionem audiamus. Sed prius commemoro vos confessionem in Scripturis, cum confitemur Deo, duobus modis dici solere, vel peccatorum, vel laudis. Sed confessionem peccatorum omnes noverunt; laudis autem confessionem pauci advertunt. Nam ita nota est confessio peccatorum, ut in quocumque Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
mes & te abstulisti ab om̃i corporea. ab
om̃i terrenarẽ : ab om̃i desiderio seculari.
ut diceres dõ multiplicabis me manima
meae Ad huc explana quid desideres.
Multi plicabis me inquit ianima inea
uirtute. Expressũ uotũ expressũ desideri¬
um: ab om̃i confusione circũ cisum Si di¬
ceret multiplicabis me terrena nescio quȩ
cogitares. ad dit manuma mea Rursus ne
inanima uicia cogitares: addit uirtute
Nibil est quol amplius adõ de sideres: siuis
bona & uera forte dicere: cito ex audi

Expanded text:
me,» et te abstulisti ab omni corpore, ab me,» et te abstulisti ab omni corpore, ab omni terrena re, ab omni desiderio saeculari, ut diceres Deo, «Multiplicabis me in anima mea?» Adhuc explana quid desideres, «Multiplicabis me,» inquit, «in anima mea, virtute.» Expressum votum, expressum desiderium, ab omni confusione circumcisum. Si diceret, «Multiplicabis me;» terrena nescio quae cogitares: addidit, «in anima mea.» Rursus, ne in anima vitia cogitares, addidit, «virtute.» Nihil est quod amplius a Deo desideres, si vis bona et vera fronte dicere, «Cito exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
rent alienos Proicer& quȩ peperit: colli-¬
ger& quȩ non peperit. Illa contempner&.
illa diliger&. illa frustra mater carne. illa
uerior uoluntate. Cum ergo sint multȩ
multiplicationes: & multa genera multipli.¬
cationũ: quã multiplicationẽ quȩrit qui
dixit. cito ex audi me: Ait eñi. multiplica¬¬
bis me Ex pectamus audire in quibus
Audi ergo in anma mea. Non incarne
mea: sed in anima mea multiplicabis me
In anima mea est ne adhuc quod addat᷑.
ne forte multiplicatio inanima. non con¬
tinuo felicitatẽ signific& Et enĩ curis
homines in anima multiplicant᷑ Mul¬¬
tiplicatus uidet᷑ in anima: in quo etiam
multa sunt uitia Ille tantum modo auarꝰ
est: ille tantũ suꝑbus: ille tantũ luxuriosus.
Iste & auarus & superbus & luxuriosus. mul¬¬
tiplicatus est in anima sua: sed malo suo
Multi plicatio ista: egestatis est non uber-¬
tatis. Ergo quid tu qui dixisti. cito ex audi

Expanded text:
rent alienos; projiceret quae peperit, collirent alienos; projiceret quae peperit, colligeret quae non peperit; illa contemneret, illa diligeret; illa frustra mater carne, illa verior voluntate. Cum ergo sint multae multiplicationes, et multa genera multiplicationum, quam multiplicationem quaerit qui dixit, «Cito exaudi me?» Ait enim, «Multiplicabis me.» Exspectamus audire in quibus. Audi ergo: «In anima mea.» Non in carne mea, sed «in anima mea: Multiplicabis me in anima mea.» Estne adhuc quod addatur, ne forte et multiplicatio in anima non continuo felicitatem significet? Etenim curis homines in anima multiplicantur. Multiplicatus videtur in anima, in quo etiam multiplicata sunt vitia. Ille tantummodo avarus est, ille tantummodo superbus, ille tantummodo luxuriosus; iste et avarus, et superbus, et luxuriosus: multiplicatus est in anima sua, sed malo suo. Multiplicatio ista egestatis est, non ubertatis. Ergo quid tu qui dixisti, «Cito exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
Multiplicabis me Multis modis: multipli¬
catio intelligi potest. Est multiplicatio ter¬
renȩ generationis. scđm primã naturȩ nr̃ȩ
bene dictionẽ quã audiuimus. Crescitę &
multi plicamini. & implete terrã. & domina¬
mini eius. Sic eñi ille uolebat multiplica¬
ri qui dicebat. cito ex audime. & ista plane
inulti plicatio fructuosa est : & non uenit
nisi de bene dictione di. Iam quid dicam
de aliismultiplicationibus: Multiplicatus
est ille auro: ille argento. ille pecore. ille
fainilia. ille possessionibus. ille his om̃ibus
Multȩ sunt terrenȩ multiplicationes.
felicior autẽ filiorũ. quã quã hominibus aua¬
ris: etiã ipsa fecunditas molesta est: Timent
eñi ne pauperes relinquant᷑: qui multi nasci
potuerunt. Quȩ sollicitudo plerosque ad
impietatẽ coegit. ut obliuiscerent᷑ quod
parentes essent: om̃iq humanitatis affectu
ex poliati: ex ponerent filios suos ut eos face¬¬

Expanded text:
«Multiplicabis me.» Multis modis multipli«Multiplicabis me.» Multis modis multiplicatio intelligi potest. Est multiplicatio terrenae generationis, secundum primam naturae nostrae benedictionem, quam audivimus: «Crescite, et multiplicamini, et implete terram, et dominamini ejus» . Sicne ille volebat multiplicari, qui dicebat, «Cito exaudi me?» Et ista plane multiplicatio fructuosa est, et non venit nisi de benedictione Domini. Jam quid dicam de aliis multiplicationibus? Multiplicatus est ille auro, ille argento, ille pecore, ille familia, ille possessionibus, ille his omnibus. Multae sunt terrenae multiplicationes; felicior autem filiorum: quanquam hominibus avaris etiam ipsa fecunditas molesta est. Timent enim ne pauperes relinquantur, qui multi nasci potuerunt. Quae sollicitudo plerosque ad impietatem coegit, ut obliviscerentur quod parentes essent, omnique humanitatis affectu exspoliati, exponerent filios suos, ut eos face