comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes clisꝑdet et plantansti eos
afflixisti populos et expulisti
cos. Pic emimeratio decora ꝑte¬
dit. quanta ntłitico populouir¬
tus anima p̃stitĩt. ut beneficia
dm̃ et in ꝓsperis rebus et ĩ ad¬
ũsis. que dicturus ẽ manifestiꝰ
clucescant. IDer manum sic̃
sepe dictum ẽst significatur po¬
testas quia ꝑtropologiam ma¬
mi cdñi gentes referuntur af¬
flicte.ꝑ quam nos maxime so¬
lemus opari. Exeuntib eñi
amorreis uł cetheis de ppriis.
t̾ris: hebrei in corum seclibus
leguntur eẽ plantati. Planta¬
ti p̾lane: qui ꝓtessu dienm:
mimere dñi crementis ingibꝰ
angebantur. Affligit autem
populos adũsarios cum sacer¬
dotum tubis canentibus. mu¬
n ihenco confragose ueces so¬
nitu corruerunt. quos de ciui¬
tate constat expulsos. quãdo
cdio suo possederunt tr̃am. et
brachium eorum non sal¬
uauit eos. Ne putarent he
brer tuumphatores suis ui¬
tibus extitisse. ꝓfitentut illos
non insuo glachio fuisse uicto¬

Expanded text:
tes disperdidit, et plantasti eos: tes disperdidit, et plantasti eos: afflixisti populos, et repulisti eos. Hinc enumeratio decora procedit, quanta Israelitico populo virtus divina praestiterit; ut beneficia Domini et in prosperis rebus, et in adversis quae dicturus est manifestius elucescant. Per manum sicut saepe dictum est significatur potestas; quia per tropologiam manu Domini gentes referuntur afflictae, per quam nos maxime solemus operari. Exeuntibus enim Amorrhaeis, vel caeteris de propriis terris, Hebraei in eorum sedibus leguntur esse plantati. Plantati plane, qui processu dierum munere Domini crementis jugibus augebantur. Afflixit autem populos adversarios, cum sacerdotum tubis canentibus muri Jericho confragosae vocis sonitu corruerunt ; quos de civitate constat expulsos, quando dio suo possederunt terram, et brachium eorum non salvavit eos. Ne braei se triumphatores suis viribus exstitisse, profitetur illos non in suo gladio fuisse victo
Abbreviated transcription (Latin):
runt nobis.
Opus qd oꝑatus es indieby
corum. indiebꝰ antiquis.
Primo posuit deus. Quodin¬
itium aut letus homo facit.
aut afflictione minia sautia¬
tus. S que dictim erant ne
putarentur ambigua. audis¬
se se ppriis auribus dicunt. ut
maior fides tei potuiss ad̾qͥri.
Et considera. quia non iiue¬
nes neq adoloscentes s cli
cunt retulisse que facta sunt.
clicere potuissent. Annuintiaue
mini uoluerunt eẽ manifes¬
tiana sint oꝑa mundum suis
beneficis continere. ut omnia
constituta lege decurrant. ta¬
men tunc eum dicimis ope¬
ratum. quando aliquod sig¬
num nouitatis ostendit. pa¬
tres ergo suos retulisse testant᷑
opus quod opatus ẽ dominus
inclielo cori. hoc ẽ indiebus
antiquis. quando isrliticum po¬
pulum illesum ꝑ maris rubri
fluẽta tramduxit. et hostium
suorum sine labore pprio fecit
c̃ẽ uictores. Luoc argumentu
dicitur adictis factisq maioꝵ
quando testimonii  ponclus:
grauissima patrum auctorita¬
te firmatur. Manus tuagẽ¬

Expanded text:
runt nobis opus quod operatus es in diebus eorum, in diebus antiquis. Primo posuit, Deus, quod initium aut laetus homo facit, aut afflictione nimia sauciatus. Sed quae dicturi erant, ne putarentur ambigua, audiisse se propriis auribus dicunt, ut major fides rei potuisset acquiri. Et considera quia non juvenes neque adolescentes sibi dicunt retulisse quae facta sunt; dicere potuissent. Annuntiaverumini voluerunt esse manifesdiana sit opera mundum suis beneficiis continere, ut omnia constituta lege decurrant; tamen tunc dicimus eum operatum, quando aliquod signum novitatis ostenderit. Patres ergo suos retulisse testantur opus, quod operatus est Deus in diebus eorum; hoc est in diebus antiquis, quando Israeliticum populum illaesum per maris Rubri fluenta traduxit, et hostium suorum sine labore proprio fecit esse victores. Hoc argumentum dicitur A dictis factisque majorum, quando testimonii pondus gravissima patrum auctoritate firmatur. Vers. 2. Manus tua gen
Abbreviated transcription (Latin):
faciem coloris sui tegumine
uestiebat. Ex ꝓbrare ẽ infa¬
cie maleclicete. qͣi indocora cri¬
nrina iaculari. Obloqui est
absenti detrahere. ⁊ doloso ali¬
quem sermone mordete. Afa¬
cie nimici. id clum ꝓximum
uidet qui eum capitalat᷑ oclit.
Et ne putares adũsarium
leuem: addidit et ꝑsequẽtis.
qd̃ oclium ꝓbatur acerrimum.
quia non solum corpo extin¬
guere. s ipãs animas cupiũt
sua prauitate trucidare. Hec¬

Expanded text:
faciem coloris sui tegmine faciem coloris sui tegmine vestiebat. Exprobrare est in faciem maledicere, quasi indecora crimina jaculari. Obloqui est absenti detrahere, et doloso aliquem sermone mordere. A facie inimici, id est dum proximum videt qui eum capitaliter odit. Et ne putares adversarium levem, addidit, et persequentis; quod odium probatur acerrimum; quia non solum corpus exstinguere, sed ipsas animas cupiunt sua pravitate trucidare. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus. cõmotionẽ capitis
in populs. Respice ꝑ figurã
anaphoran que latine reuela¬
tio dicitur. ũbum ip̃m iteratũ.
io posuisti quod incapite ante¬
tioris ũsus iam clictum ẽ: ut
frequens repetitio. nim passio¬
nis ex aggeret. Mres enim ĩ
similitudinem xp̃i gentibus
constat appositos quando eos
comparibus penis et cruciatibꝰ
affecerunt. Comotio uocapi¬
tis inimicorum et mr̃ibus cõ
clia ad momentum uenire. ⁊
breui tempore sedata discedẽ.
Ista u̾o grauissima fuit que ni¬
giter ꝑmanebat. Erat enmmi
cunctia. uehemensq confusio.
quando ilos sͥ iugiter insiu¬
tare cerniebat. quos impios ẽẽ
cognouerat. Et intuere descrip¬
tio uerecundie quam decora cõ¬
sequitur. Nam quodam pallio
confusionis uultum suum dic̃¬
ẽẽ coopertum. dum nube san¬
guinca facies eius inflãmata
rucilanit. S cum dicit oꝑuit
Usq adistum ũsum. confusio¬
nis illius descriptio ꝑseuerat.
Hunc clicitur ude uenit il¬
le roseus amictus: qui nudã

Expanded text:
tis in plebibus. Respice per figuram anaphoram, quae Latine relatio dicitur, verbum ipsum iteratum; id est posuisti, quod in capite anterioris versus jam dictum est; ut frequens repetitio vim passionis exaggeret. Martyres enim in similitudinem Christi gentibus constat appositos, quando eos comparibus poenis et cruciatibus affecerunt. Commotio vero capitis inimicorum et martyribus cdia ad momentum venire, et brevi tempore sedata discedere. Ista vero gravissima fuit, quae jugiter permanebat. Erat enim cundia, vehemensque confusio, quando illos sibi jugiter insultare cernebat, quos impios esse cognoverat. Et intuere, descriptio verecundiae quam decora consequitur. Nam quodam pallio confusionis vultum suum dicit coopertum, dum nube sanguinea facies ejus inflammata rutilavit. Sed cum dicit, operuit Usque ad istum versum confusionis illius descriptio perseverat: nunc dicitur unde venit ille roseus amictus, qui nudam
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit imimobilem passioẽz.
Ihi enim dintumus quis eẽ
creditur. ubi et positus appro¬
batur: Obꝓbrium contra ꝓ¬
bum positum ẽ. Ham sicut:
omnia ꝓba decora sunt: sic in¬
decentia cuncta monstrantur
obpbria. S istudobpbrium:
non erat ante conspectum dñi.
s ante oculoᷤ uicinorum qui il¬
la nou̾ant inlicare. que de pra¬
uatus sensus docebatur aduer¬
tere. Derisio u̾o uox ẽ confusa
letitie. insultationem suam
ĩmoderata hylantate demin¬
tians. contemptum significat
abiectissimam ulitatem. quã
mr̃es cñi tracliti diu̾sis passio¬
nibus sustinebant. Qui incir¬
cuitu nr̃o sunt. scilicet infideles
et ꝑfidos exponit qui quaqua¬
ũsum semꝑ ambulant. nec no¬
b̾cum recto dogmate gradiũt᷑.¬

Expanded text:
ostendit immobilem passionem. ostendit immobilem passionem. Ibi enim diuturnus quis esse creditur, ubi et positus apprbatur. Opprobrium contra probum positum est; nam sicut omnia proba decora sunt, sic indecentia cuncta monstrantur opprobria. Sed istud opprobrium non erat ante conspectum Domini, sed ante oculos vicinorum, qui illa noverant judicare, quae depravatus sensus docebatur advertere. Derisus vero vox est confusa laetitiae, insultationem suam immoderata hilaritate denuntians. Contemptus significat abjectissimam vilitatem, quam martyres Domini traditi diversis passionibus sustinebant. Qui in circuitu nostro sunt; scilicet infideles et perfidos exponit, qui quaquaversum semper ambulant, nec nobiscum recto dogmate gradiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ mistica ut solet alusione:
ploratu. Pretium enim uidet᷑
acciꝑe deus. cum bene mentls
populis subiigat infideles.
Tradit enim irreligiosos. ut
adquirat deuotissimos. Tunc
autem si ne p̾tio quasi uendit
deus. quando alienigenis af¬
fligendum. tradit populum
xp̃iamu. qd fit frequenter
occulto iudicio. aut ad ꝓbatio¬
nis meritum. aut ad correctio¬
nis effectum. Et nota hoc ge
dicatur uenditum: ubi non ꝯs¬
ta p̃tium datum. Addidit. Et
non fuit multitudo incõmu¬
tatiomibus eorum. homies
qui cõmutant. traditae rei:
p̾atia consec̾untur. Hic aute
deo nulla multitudo p̃cii. ĩtã¬
te rei compensatione ꝓuenit.
quando xp̃iani sunt traditi.
ꝑsecutores eorum dominoñ
tẽptum his qui sunt ĩcutui
tu uͦ. E numerant quanta
fuerant afflictione ꝑculsi. ut
int̾ eriminas multiplices. de¬
uotionis qualitas augeret᷑.
Grais enim afflictio quam
patimur auicinis.quia non
transitorie dicitur. quod a cir¬
cumstantibus iugit̾ imputa¬
tur. Nam quod dicit posusti.

Expanded text:
tica, ut solet, allusione prolatum. Pretium enim videtur accipere Deus, cum bene meritis populis subjugat infideles. Tradit enim irreligiosos, ut acquirat devotissimos. Tunc 148 autem quasi sine pretio vendit Deus, quando alienigenis affligendum tradit populum Christianum. Quod fit frequenter occulto judicio aut ad probationis meritum, aut ad correctionis effectum. Et nota hoc gendicatur venditum, ubi non constat pretium datum. Addidit, et non fuit multitudo in commutationibus eorum. Homines qui commutant, traditae rei paria consequuntur; hic autem Deo nulla multitudo pretii in tantae rei compensatione provenit, quando Christiani sunt traditi, dum persecutores eorum Domino non temptum his qui in circuitu nostro sunt. Enumerant quanta fuerant afflictione perculsi; ut inter aerumnas multiplices devotionis qualitas augeretur. Gravis enim est afflictio quam patimur a vicinis, quia non transitorie dicitur, quod a circumstantibus jugiter imputatur. Nam quod dicit: Posuisti nos,
Abbreviated transcription (Latin):
Inluantur pudore et tenerẽ¬
tia. Quasi quodam cilicio pe¬
nitentie. quasi ueste lugub¬
ri. pudorem contra au̾oatiã
ponit: quam habuerunt fu¬
rentes. reuentiam contra ĩ¬
pudentiam falsitatis. ut dua¬
bus uirtutibus curent. quod
cluobꝰ cõmisere criminibꝰ.
Magna enim clixit locutos.
id supba. modum prauitatis
excetentia. sicut beatus iohos
in apocalipsin commemorat.
uidi os loquens magna ad¬

Expanded text:
induantur pudore et revereninduantur pudore et reverentia. Quasi quodam cilicio poenitentiae, quasi veste lugubri. Pudorem contra audaciam ponit, quam habuerunt furentes; reverentiam contra impudentiam falsitatis, ut duabus virtutibus curent, quod duobus commisere criminibus. Magna enim dixit locutos, id est superba modum probitatis excedentia, sicut beatus Joannes in Apocalypsi commemorat: Vidi os loquens magna ad
Abbreviated transcription (Latin):
subire sententiam. O ĩgẽs
et inmensa pietas creatoris.
Non patitur cos letos tempo¬
raliter telinqui. ne debeant
et̾ua calamitate ꝑcelli. Absor¬
bere ẽ autem in corꝑe alteriꝰ
subita scelentate transmit̾ti.
quod accidit illis qui aliquibꝰ
suꝑstitionibus deglutiti. aue
fidei uiua cecitate discedunt.
B hoc petit adinformandos
fidelos. ceterum in effabili en
pietati. talla non poterant e¬
tur malis meis. Induantur
pudore et teuerentia. qui ma¬
gna locuntur adũsum me.
Idigna uinclicta. pena suffici¬
ens. Nam qui erubescit actus
suos. ꝓpria estimatione damp¬
natus ẽ. et se ultore torquet᷑
qui uinculo confusionis ĩuol¬
uitur. Potest tamen aliquis
etubescete. et reuerentiam ñ
habere. Hic autem addiclit
et reuereantur simul. ut con¬
ũsionis eorum inditia decla¬
raret. Reu̾entia ẽ enim dñi
timor cum amore ꝑmixtus.
qd̾ ulis ꝓuenit: qui uolunta¬
te sincerissima confessionis
muera consecuntur. Seqͥt᷑.

Expanded text:
subire sententiam. O ingens subire sententiam. O ingens et immensa pietas Creatoris! non patitur eos laetos temporaliter relinqui, ne debeant aeterna calamitate percelli. Absorbere est autem in corpus alterius subita celeritate transmitti; quod accidit illis qui aliquibus superstitionibus deglutiti, a verae fidei vivacitate discedunt. Sed hoc petit ad informandos fideles. Caeterum ineffabili ejus 118 puritati talia non poterant etur pudore et reverentia, qui maligna loquuntur adversum me. Digna vindicta, poena sufficiens. Nam qui erubescit actus suos, propria aestimatione damnatus est, et se ultore torquetur, qui vinculo confusionis involvitur. Potest tamen aliquis erubescere, et reverentiam non habere. Hic autem addidit, et revereantur simul, ut conversionis eorum indicia declararet. Reverentia est enim Domini timor cum amore permixtus; quod illis provenit qui voluntate sincerissima confessionis munera consequuntur. Sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
similis. causa u̾otalis cum
nullo poterat ẽẽ cõmunis.
S que ẽ ista causa que a doo
petebatur intendi: scilicet ut
qui dare uenerat salutem.
humano generi abinsanis
et ꝑfidis ꝓbaretur occidi. Iu¬
tuam domine deus meus.⁊
non insultent in me inimici
mei. Quamuis haberet opti¬
niam causam qui pcc̃a non
fecerat. tamen se petit scdm
deret pcationis exemplum.
qui tale non poteramus ha¬
bere negotium. Sequitur qͤs
et non insultent inme ĩimi¬
cimei. scilicet ne dicant quod
insultantium pot̃ habete ne¬
quitia. id ẜotuimus. fecimꝰ.
egimus. s p̃catut ut mala su¬
a potius salutarit tristes de¬
fleant quam se exitialiter
implesse congandeant. Hõ
sorbuimus eum. Exp̃ssit
insultationem quam suꝑiꝰ
fecerat sentiendam. Pon di¬
cant euge euge ld bene be¬
ne. Uerba sunt enimista
scelerata mente letantium.
que iam dicere nõ possunt.
dum compunctionibus:
affliguntur. Bampnent
ergo malam conscientia
suam. ne possint penalem

Expanded text:
similis; causa vero talis cum similis; causa vero talis cum nullo poterat esse communis. Sed quae est ista causa, quae a Deo petebatur intendi? scilicet ut qui dare venerat salutem humano generi, ab insanis et perfidis probaretur occidi. tuam, Deus meus; et non insultent in me inimici mei. Quamvis haberet optimam causam qui peccata non fecerat, tamen se petit secunderet precationis exemplum, qui tale non poteramus habere negotium. Sequitur quoque: Et non insultent in me inimici mei: scilice ne dicant quod insultantium potest habere nequitia, id est potuimus, fecimus, egimus; sed precatur ut mala sua potius salutariter tristes defleant, quam se exitialiter implesse congaudeant. Verssorbuimus eum. Expressit insultationem quam superius fecerat sentiendam. Non dicant: Euge, euge, id est, bene, bene. Verba sunt enim ista scelerata mente laetantium, quae jam dicere non possunt, dum compunctionibus affliguntur. Damnent ergo malam conscientiam suam, ne possint poenalem
Abbreviated transcription (Latin):
zeuxis. quando sine aliqua ĩt̾¬
Ad hec et ista tria u̾ba ꝑtinent.
que suꝑius dinoscuntur esse
narrata. Uidisti. hoc ẽ ꝓbasti.
completa: que contrã me pre¬
uideras ẽẽ cogitanda. Sic enĩ
dicimus: quando aliquid ĩme¬
moriam reuocare desideramꝰ.
Uidisti quam crudelis extitit
michi : iidisti quanta mine
fecerit latronis imꝓbitas:
He sileas. id non differas da¬
re sententiam. quod utiq ta¬
cendo non potest fieri s loq̃n¬
do. Nam quod dicit ne disce¬
das ame. aparte accipiẽdũ ẽ
humanitatis. que subiacuit
dictum ẽ ab humana consu
etudine. exurge dicitur uli
qui semꝑ uigilat. semꝑ intẽ¬
tus ẽ. Etcum iugiter om̃ia
respiciat. tunc tamen putatꝰ
intenlisse dum uindicat.
Iudicio meo. qd ꝑtuli aiude¬
is. Iudicium sineiure. tor¬
menta sine scelere. mortem
sine pc̃co. Bene autẽ dixit
meo. qd reuera ꝑtulerat.
Puichre si quidem dixit in
causam meam respice non
inpenam. Pena enim scelera¬

Expanded text:
zeuxis, quando sine aliqua intezeuxis, quando sine aliqua inteAd haec et ista tria verba pertinent quae superius dignoscuntur esse narrata. Vidisti, hoc est probasti completa, quae contra me praevideras esse cogitanda. Sic enim dicimus, quando aliquid in memoriam revocare desideramus: Vidisti quam crudelis exstitit mihi; vidisti quanta in me fecerit latronis improbitas. Ne sileas, id est non differas dare sententiam, quod utique tacendo non potest fieri, sed loquendo. Nam quod dicit, ne discedas a me, a parte accipiendum est humanitatis, quae subjacuit Detudine, Exsurge dicitur illi qui semper vigilat, semper intentus est; et cum jugiter omnia respiciat, tunc tamen putatur intendisse dum vindicat. Judicio meo, quod pertulit a Judaeis, judicium sine jure, tormenta sine scelere, mortem sine peccato. Bene autem dixit meo, quod revera pertulerat. Pulchre siquidem dixit, in causam meam respice, non in poenam; poena enim scelera
Abbreviated transcription (Latin):
euge uiderunt oculi nr̃i. Pi¬
lataũunt utiq os suum. ꝙͣdo
clamabant crucifige crucifi¬
ge. Iam non anmientes ocu¬
lis. non dolose cogitantes.s
apta et lib̾a uoce dampnan¬
tes. Oscelestum facimis. Ne¬
gauit udex fieri. qd populus
clamabat impleri. Seclint᷑
u̾ba letaliter letantium in¬
deorum Ac si dicerent. Bene
bene uitemus de te quod de¬
siderabamus efficere. ut dis¬
suasor plebis. cum latronib
incruce penderes. Eo mira
pacientia. in qua erat sũma
maiestas. Huinquid nõ ua¬
luit ad confundendos eos ui
uiuus descendere decrucis
patibulo. qui mortuus clie
tc̃ia resurgere poruit de sep¬
ulchro: E non conueniebat
diuine uirtuti. ad ũba in sul¬
tantium cõmoueri. ut am¬
plius erubescerent. dũ om̃ia
p̃dicta constarent. S quã¬
uis iudeos enge euge cdixisse
in eugłio non iegatur: simi¬
lia tamen insultationuim ũ¬
ba locuti sunt.ut una res per
scrmonum uarietates ueraci¬
ter ꝓbetur eẽ nartata. Euge
euge ꝑ figuram dictum ẽ epi¬

Expanded text:
iderunt oculi nostri. Dilataverunt utique os suum quando clamabant: Crucifige, crucifige ; jam non annuentes oculis, non dolose cogitantes, sed aperta et libera voce damnantes. O scelestum facinus! Negavit judex fieri quod populus clamabat impleri. Sequuntur verba lethaliter laetantium Judaeorum; ac si dicerent: bene, bene videmus de te quod desideramus efficere; ut dissuasor plebis cum latronibus in cruce penderes. En mira patientia, in quo erat summa potestas. Nunquid non valuit ad confundendos inimicos vivus descendere de crucis patibulo, qui mortuus die tertia resurgere potuit de sepulcro? Sed non conveniebat divinae virtuti ad verba insultantium commoveri, ut amplius erubescerent, dum omnia praedicta constarent. Sed quamvis Judaeos Euge, euge dixisse in Evangelio non legatur, similia tamen insultationum verba locuti sunt, ut una res per sermonum varietates veraciter probetur esse narrata. Euge, euge per figuram dictum est epi
Abbreviated transcription (Latin):
dominus qui uolunt pacem
setui eius. Postꝙͣ de ꝑsecuto¬
rib sufficienter edictum est.
uenit ad ꝑtem sidelium. illos
obtans salubri penitudine
cruciari. istos summa beatitu¬
dinis exultationes compleri.
Et illud respice. quod merita
eorum ip̃a quoq u̾ba distin.¬
gunt. Persecutores enĩ solẽt
clicere euge euge anime nr̃e.
quod temporale gaudium.
et fugitiua letitia. Beata u̾o¬
dicunt semꝑ magnificetut:
dominus. qd̃ et̾num ẽ atq ꝑ¬
petuum. Ili animabus suis
mundanas conferunt uolup¬
tates. isti ad cluũ ꝓpria uota
comũtunt. et exultationem
suam non inse. s melꝰ laudi¬
bus ponunt. Quod autem
dixit seruri eius: ad humilita¬
tis respicit formam. quia in
assumpta carne humilitas
ẽ. in maiestate u̾o potentia.
Sic utrumiq ꝑfectum atq
uerissimumm. unus ẽ dominꝰ¬

Expanded text:
minus, qui volunt pacem servi ejus. Postquam de persecutoribus sufficienter edictum est, venit ad partem fidelium: illos optans salubri poenitudine cruciari, istos summa beatitudinis exsultatione compleri. Et illud respice, quod merita eorum ipsa quoque verba distinguunt. Persecutores enim solent dicere, Euge, euge, animae nostrae, quod temporale gaudium et fugitiva laetitia est. Beati vdicunt: Semper magnificetur Dominus, quod aeternum atque perpetuum est. Illi animabus suis mundanas conferunt voluptates; isti ad Dominum propria vota convertunt, et exsultationem suam non in se, sed in ejus laudibus ponunt. Quod autem dixit, servi ejus, ad humilitatis respicit formam: quia in assumpta carne humilitas est, in majestate vero potentia. Sic utrumque perfectum atque verissimum, unus est Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et lingua mea mocli ta¬
bitur iusticiam tuam. tota la
udem tuam. Lingua ip̃ius
moditata ẽ iusticiam. quãdo¬
g nouum testamentum populis
rclicauit. Tota die sicut sepe
ostenclit. S quia humanitati
in possibile iudetur liñ continu¬

Expanded text:
. Et lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam. Lingua ipsius meditata est justitiam, quando Novum Testamentum populis praedicavit. Tota die, sicut saepe ostendit. Sed quia humanitati impossibile videtur
Abbreviated transcription (Latin):
scimus quia uerax es. et uiã
dei inuertate doces. Licet tti¬
butum dare cesari. an non: S
pot̾ dolum cogitare. etiamqͥ
non clisponit occidete. ut siqͥs
peccuniam aut possessionem:
ꝓximo machinetur aufferre.
S addidit nam: ut dolos eoꝵ
exitiales fuisse declararet. hoc
adillud refertur. quando dolo

Expanded text:
scimus quia verax es, et viam scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces: licet tributum dare Caesari, an non ? Sed potest dolum cogitare etiam qui non disponit occidere, ut si quis pecuniam aut possessionem proximo machinetur auferre. Sed addidit iram, ut dolus eorum exitialis fuisse declaretur. Hoc ad illud refertur, quand
Abbreviated transcription (Latin):
non in leuibus paleis. s ĩ fru¬
mentalibus granis noscitꝰ
constitutus. Quem ueniens
aura temptationis de area
xp̃i non abicit. s uentilatio¬
nibus purgatur potius quã
longe ꝓicitur. Qua ꝓpt̾ ĩgra¬
ui populo laudatur dominꝰ.
Ordo ũborum talis ẽ. Non
insultent in me: qui adũsan¬
tur michi mniq. anmuentes
cculis qui oderunt megratis.
Insuitant heretici: quando ali¬
quos de numero fidelium:
q quando de pereuntiumer¬
rore letantut. hoc ne fiat. pia
dñi int̾cessione deposcitur..
Sequitut. Qui odetunt me
nocui. maniter si quidem ex¬
secratut. cui lesionis causa
nulla p̾mititur. Inẽtes
autem oculis dixit. quod so¬
let fieri quando uoluntatẽ
nr̃am tacita et dolosa signi¬
ficatione declaramus. ⁊ ubi
uoce ꝓdi nolumus: oculoru
iram dolose cogitabant.
Preclicitur uideorum nefã¬
da dolositas.que non nr̃s
s ũbis euangelicis inlicit᷑.
Pacifice loqui uidebantur.
quando dicebant. M agisx̃

Expanded text:
non in levibus paleis, sed in frunon in levibus paleis, sed in frumentalibus granis noscitur constitutus. Quem veniens aura tentationis de area Christi non abjicit, sed ventilationibus purgatur potius quam longe projicitur. Quapropter in gravi populo laudatur Dominus;Ordo verborum talis est: Non insultent in me qui adversantur mihi inique, annuentes oculis, qui oderunt me gratis. Insultant haeretici, quando aliquos de numero fidelium que, quando de pereuntium errore laetantur. Hoc ne fiat pia Domini intercessione deposcitur. Sequitur, qui oderunt me nocui. Inaniter siquidem exsecratur, cui laesionis causa nulla praemittitur. Annuentes autem oculis dixit, quod solet fieri quando voluntatem nostram tacita et dolosa significatione declaramus; et ubi voce prodi nolumus, oculorum ntur, et super iram dolose cogitabant. Praedicitur Judaeorum nefanda dolositas, quae non nostris, sed verbis evangelicis indicitur. Pacifice loqui videbantur quando dicebant: Magister,
Abbreviated transcription (Latin):
uertete uoluerunt. que licet
sit isti cõmunis. unica tam̃
facta ẽ. quia de uirgine. quia
sine pc̃c̃o. quia sotiata ẽ ũbo.
hoc est filio dei. Siue unicam
catholicam ecc̃am intelliga¬
mus. que intoto mundo ima
ẽ et delectatione magna imi¬
ca nuincupatur. aqua heretico¬
rum conuenticula om̃imo¬
cdis excluduntur. Ham ut ꝓ¬
bes ip̃am dici inicam. sequẽs
ũsus ostendit quã de ecc̃a lo¬
cuturus ẽ. Et respice rerum
ordinem pulchettime fuisse
setuatum. prius ꝓ resurrectio¬
ne sua dep̾catus ẽ que reuera
lam contingit. post orauit
de ecc̃e lib̾atione. que tẽpore
iudicii. ab om̃i erit in quietu¬
domino confiteri. Huas di¬
rimus eẽ confessiones. unã
lauclis. altam penitentie.S
hic ut p̃conialem debuisses
adũtere. paulo post sequitur.
laudabo te. Magna uo ecc̃a
ẽ populus xp̃iamis recte fidei
tenax. qui amplitudine sui
totius mundi spatia comp̃¬
hendit. Sequitur. In popu¬
lograui. utiq fructuoso. qui

Expanded text:
vertere voluerunt, quae licet vertere voluerunt, quae licet sit ista communis, unica tamen facta est, quia de Virgine, quia sine peccato, quia sociata est Verbo, hoc est Dei Filio. Sive unicam, catholicam Ecclesiam intelligamus, 117 quae in toto mundo una est, et dilectione magna, unica nuncupatur, a qua haereticorum conventicula omnimodis excluduntur. Nam ut probes ipsam dici unicam, sequens versus ostendit, qui de Ecclesia locuturus est. Et respice rerum ordinem pulcherrime fuisse servatum: prius pro resurrectione sua deprecatus est, quae revera jam contigit: post oravit de Ecclesiae liberatione, quae tempore judicii ab omni erit inquietuDomino confiteri. Duas diximus esse confessiones, unam laudis, alteram poenitentiae. Sed hic ut praeconialem debuisses advertere, paulo post sequitur, laudabo te. Magna vero Ecclesia est populus Christianus, rectae fidei tenax, qui amplitudine sui totius mundi spatia comprehendit. Sequitur, in populo gravi, utique fructuoso, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cere non pot̾ copiosissime sig¬
nificatur impleta. ut benedi¬
cens benedicam te. maleclices
maleclicam te. edificans edi¬
ficabo te et his similia. quod
argumentum dicitur nota¬
tio. cum ex ũbi positione. elici¬
tur similitudo sermonis. Se¬
quitur. Sctidetunt in me dẽ¬
tib suis. qd̾ fit a seius hõibus.
quando ratione uincuntur.
Hamcum eis proueritate
ũba defecerint: tunc ĩpaciẽt̃
dentib fremunt. suasq uolũ¬
tates tacita int̃minatione de¬
nunciant. S hoc totum ad
magnam humani generis
edificationem refertur. ne mẽ
leonibꝰ imicam meam. Quã¬
do respicies. ꝓ consuetudine
infumitatis humani dicit᷑.
cui morosum uidetur qd̾cũq
futurum ẽ. que mox ut cupit
aliquid festinat impleri. Res¬
titue u̾o dixit. quasi ereptũ
redde. hoc ẽ p̾sta. Ressirgere
a malefactis. quia iniuste ꝓ¬
babatur occisus. Alconibus :¬
autẽ apotestatibꝰ cruentis
atq crudelib signifĩcat. Uni¬
cam quidam carnem dñi ad¬

Expanded text:
es aliqua copiosissime significatur impleta; ut, Benedicens benedicam te, maledicens maledicam te, aedificans aedificabo te, et his similia. Quod argumentum dicitur notatio, cum ex verbi positione elicitur similitudo sermonis. Sequitur, striderunt in me dentibus suis, quod fit a saevis hominibus, quando ratione vincuntur. Nam cum eis pro veritate verba defecerint, tunc impatienter dentibus fremunt, suasque voluntates tacita interminatione denuntiant. Sed hoc totum ad magnam humani generis aedificationem refertur: ne membleonibus unicam meam. Quando respicies? pro consuetudine infirmitatis humanae dicitur, cui morosum videtur quodcunque futurum est, quae mox ut cupit aliquid, festinat implere. Restitue vero dixit, quasi ereptam redde; hoc est, praesta resurgere a malefactis: quia injuste probatur occisus. A leonibus enim, a potestatibus cruentis atque crudelibus significat. Unicam, quidam carnem Domini ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dichim istum quẽ di¬
ximus uitiorum nocẽ¬
tium transilitorem formã
nb̾ iustihominis p̃bet. In
primo ordine psalmi con¬
tra insidiatores mimicos.
in maximam se phibet uti

Expanded text:
dithum iste, quem diximus vitiorum nocentium transilitorem, formam nobis justi hominis praebet. In primo ordine psalmi contra insidiatores inimicos in maximam se perhibet uti
Abbreviated transcription (Latin):
gradus cettos ãmirande dis¬
positionis ascendant. Quocd
schema dicitur emphasis. P¬
mo enim posuit magnus:
dominus. additum est ⁊ lau¬
dabilis. S ne hoc quoq puta¬
res mediocrit̾ cẽ faciendum:
ponicur nimis. qd̾ non hab
tminum neq finem. s assi¬
duitate sui semꝑ augeatur.
Magnus ergo quia potẽt᷑
omnia fecit. L audabilis. qr
pulchra et mira facit. Hec
tamen sufficit dnm̃ patrem
nimis dixisse laudanctum.
nsi et ubi p̃licaretur edicẽnt.
et ciuitas non dei nr̃i. ut ba¬
bylon illa clbłi. ubi non deus
colitur. s magis exectabili de¬
mentia blasphematur. Qua¬
ꝓpt̾ necessane consecutum ẽ
ubi dominus laudaretur.
ne eum int̾ hereticas suꝑsti¬
tiones. aut synagogas ue¬
tetes ꝑutaret aliquis ẽẽ p̃¬
dicancdum. S ne uł illud
dubitares ubi ẽ p̾dicata ecc̃a
constituta. intulit in mõte
et culmen oc̃te sue. Iste mons
Creuit lapis et factus ẽ mõs.
ita ut impleret uniũs amfa¬
tiem t̾re. Considemus quod

Expanded text:
ertos admirandae dispositionis ascendant. Quod schema dicitur emphasis. Primo posuit, Magnus Dominus; additum est, laudabilis. Sed ne hoc quoque putares mediocriter esse faciendum, ponitur, nimis; quod non habet terminum neque finem, sed assiduitate sui semper augetur. Magnus ergo, quia potenter omnia fecit. Laudabilis, quia pulchra et mira fecit. Nec tamen sufficit Dominum Patrem nimis dixisse laudandum, nisi et ubi praedicaretur edicerent;et civitas non Dei nostri, ut Babylonia illa diaboli, ubi non Deus colitur, sed magis exsecrabili dementia blasphematur. Quapropter necessarie consecutum est ubi Dominus laudaretur; ne eum inter haereticas superstitiones, aut in synagoga veteri putaret aliquis esse praedicandum. Sed ne vel illud dubitares, ubi esset praedicta Ecclesia constituta, intulit, in monte et culmen Ecclesiae suae. Iste mons Crevit lapis et factus est mons, ita ut impleret universam faciem terrae . Consideremus quod
Abbreviated transcription (Latin):
nartate in turtibus eius.
Dostqͣm utrumq sexum pi
sacerdotes cõmomierunt.
ueniunt ad ecc̃asticos ordi¬
nes. qui domum del affectio¬
sa deuotione circundant.
Entuindate adhonores ꝑti¬
net exhibendos. complectim¬
mi.ad karitatem. Que nomẽ
dñi sinibꝰ cordis amplectitur.
Adlitum ẽ narrate inturti¬
bus eius. ut areligioso ẜmo¬
ne cessare non debeant. qui
scis ordinibus obsecundant.
Et qm̃ ecca ciuitas dei est:
turtes ibidem competenter
aptante sunt. id  altitudiẽs
et monitiones contra hostes
hereticos. S quia increluł
narrari sua debeant qui foris
abecc̃a morabantur. nõ de
domibus. non de porticibꝰ.
s de altis turribus clicunt
eẽ p̃dicandum. unde populꝰ
audire possit extrancus.

Expanded text:
arrate in turribus ejus. Postquam utrumque sexum pii sacerdotes commonuerunt, veniunt ad ecclesiasticos ordines, qui domum Dei affectuosa devotione circumdant. Circumdate, ad honores pertinet exhibendos: complectimini, ad charitatem quae nomen Domini sinibus cordis amplectitur. Additum est, narrate in turribus ejus; ut a religioso sermone cessare non debeant, qui sanctis ordinibus obsecundant. Et quoniam Ecclesia civitas Dei est, turres ibidem competenter aptatae sunt; id est altitudines et munitiones contra hostes haereticos. Sed quia incredulis narrare suadebant, qui foris ab Ecclesia morabantur, non de domibus, non de porticibus, sed de altis turribus dicunt esse praedicandum, unde populus audire possit extraneus.
Abbreviated transcription (Latin):
te eius. et cdistribuite domꝰ
eius ut ennartetis inꝓienie
altã. E t animi fidelium
audicndo letitiam et exulta¬
tionem aliqua remissione
da dicunt eẽ reponenda. idͦ
ikaritate qua uirtute nich
docet. Manent autẽ fides.
spes. karitas tria hec. maio¬
rum aut horum ẽ karitas.
Distribuit aut graclus ecc̃e
qui officia ciꝰ distincta ordi¬
natione disponit. Sunt eĩ
continet honorum uarieta¬
te distincta. Hec ergo piisa¬
cerdotes cõmonent debere
clistribii. ut ꝑcos in gen̾ati¬
one altã magnalia dni debe¬
ant p̾dicare. Altãm enim ꝓ¬
num. qui ab hebreo quẽpri¬
mum dominuis elegit. scds
nr inet̾num et in scłm scłi ip̃e
reger nos inscla. Loc ẽ qõ
pordines ecc̃asticos sicut ho¬
die fit narrari uoluerunt po¬
pulo fideli. Sencentia quidẽ
breuis. s qui uniũsa conclu

Expanded text:
stribuite gradus ejus: ut enarretis in progenie altera. Ne animae fidelium audiendo laetitiam et exsultationem aliqua remissione da, dicunt esse reponenda; id est in charitate, qua virtute nihil docet: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec; major autem horum charitas Distribuit autem gradus Ecclesiae, qui officia ejus distincta ordinatione disponit. Sunt enim continet honorum varietate distincta. Haec ergo pii sacerdotes commonent debere distribui, ut per eos in generatione altera magnalia Domini debeant praedicari. Alteram enim pnum, qui ab Hebraeo, quem primum Dominus elegit, secundus n aeternum, et in saeculum saeculi: ipse reget nos in saecula. Hoc est quod per ordines ecclesiasticos, sicut hodie fit, narrare voluerunt populo fideli. Sententia quidem brevis, sed quae universa conclu
Abbreviated transcription (Latin):
incinitate deinr̃i. ut catholi¬
cam solam intelligeres: ne
sibi hoc nomen et hereticorũ
ralem debuisses acciꝑe. ĩ eter¬
num ecc̃am dicit eẽ firmatã.
que sola ueracit ciuitas lm̃i
nũcupatur. Gaudeant xp̃ia¬
ni. et tota mentis exultatõe
lecentur. quando audiunt.
a domino ẽẽ fundatam. Inq̃
se firmiter consistere posse ñ
cdubitant. Dam licet scłi istiꝰ
ꝓcella quatiuntur. iure non
metuitur. qd̾ transitorium nõ¬

Expanded text:
in civitate Dei nostri, ut catholiin civitate Dei nostri, ut catholicam solam intelligeres, ne sibi hoc nomen et haereticorumralem debuisses accipere, in aeternum Ecclesiam dicit esse firmatam, quae sola veraciter civitas Domini nuncupatur. Gaudeant Christiani, et tota mentis exsultatione laetentur, quando audiunt a Domino esse fundatam, in qua se firmiter consistere posse non dubitant. Nam, licet saeculi istius procella quatiantur, jure non metuitur quod transitorium co
Abbreviated transcription (Latin):
t̾arsis. Actus ip̃e dominice
natiuitatis exponitur. Ha
ut quidam dice uoluerunt
spẽ uehemens erat: quando.
hetodes desuotegno sollicite
magos miserat. ut regem
natum uident. sibiq cogni¬
tum iuitiarent. S illis ñ
adse redeuntibus. necesse ha¬
buit uehementi sp̃u cõmoñi.
et cetert naues tarso cilicie.
Que plictos magos occulte
insuam puintiam transpo¬
suisse crẽdebantur. quod fieri
solet aregibus calumpinã¬
tibus. ut quando sua deside¬
ria implere nequeunt. per
dampna humilium tormẽ¬
taq discuitant. Insꝑice qͣn¬
tum crebuit ista nartatio.
quo principio nchoata ad
sunt innatiuitate dñi salua¬
toris. sequitur digna conclu¬
sio. ita fuisse uisu. sicut fue¬
rat ante ꝓphatum. Ita ũo qd̃
clictum ẽ rerum fidem diligẽ¬
ter exp̃ssit. quia totum sic ꝯs¬
tabat factum. quemadinod̾
fuerat et ꝓmissum. Additũ ẽ
inciuitate dñi uirtutum. ubi
et uerum aucditur: et ꝓmissũ
omne conspicitur. Repetit᷑

Expanded text:
res naves Tharsis. Actus ipse dominicae res naves Tharsis. Actus ipse dominicae nativitatis exponitur. Nam ut quidam dicere voluerunt, spiritus vehemens erat, quando Herodes de suo regno sollicitus, magos miserat ut Regem natum viderent, sibique cognitum nuntiarent. Sed illis non ad se redeuntibus necesse habuit vehementi spiritu commoveri, et conterere naves Tharso Ciliciae, quae praedictos magos occulte in suam provinciam transposuisse credebantur. Quod fieri solet a regibus calumniantibus; ut quando sua desideria implere nequeunt, per damna humilium tormentaque discurrant. Inspice quantum creverit ista narratio, quo principio inchoata, adsunt in nativitate Domini Salvatoris, sequitur digna conclusio, ita fuisse visum sicut fuerat ante prophetatum. Ita vero quod dictum est, rerum fidem diligenter expressit; quia totum sic constabat factum, quemadmodum fuerat et promissum. Additum est, in civitate Domini virtutum, ubi et verum auditur, et promissum omne conspicitur. Repetitur
Abbreviated transcription (Latin):
iegerunt. Ip̃si uidentes tũc
admirati sunt et conturba¬
ti sunt. et cõmoti sunt. Ip̃i
indei scilicet. qui herodi dixe
erat ut admnatio de tanta
gła nasceretur. Sz ista ãmi¬
ratio.non leuis.non otiosa
fuit. Conturbati sunt. qr se
nou̾ant pcc̃ores. Cõmoti q
detanta maiestate cognoscẽ
meruerunt. Illos enim cõmo¬
tos dicimus.quos et crectidis¬
dit eos ibl dolores sicut par¬
fienti. Puichenime conse¬
quens rerum ordo seruatꝰ ẽ.
Primo eos dicunt uidisse.
pora admiratos. deinde con¬
turbatos. ad postremum tre¬
more concussos. Ip̃e eium
uehemens pauor est. qui ꝑdu¬
cit homines adtremorem. qr
necesse ẽ animum grauiter
fluctuare: cuius corpꝰ atre¬
more contigetit app̃hendi.
Nec solum istud in tã mag¬
na causa sufficit. S statim se¬
cuta penitencia ẽ. ubi dolores
cruciant tãqͣm matres partu¬
rientes. Grauis enim dolor
ẽ qui mulieribus ꝓpena pcc̃t
constat inclictꝰ. s quia partu¬
tientis audiuimus fructum.
inde putemus confessione:

Expanded text:
ers. 5. Ipsi videntes tunc admirati sunt, conturbati sunt, et commoti sunt. Ipsi, Judaei scilicet qui Herodi dixererat ut admiratio de tanta gloria nasceretur. Sed ista admiratio non levis, non otiosa fuit. Conturbati sunt, quia se noverant peccatores. Commoti, quia de tanta majestate cognoscere meruerunt. Illos enim commotos dicimus, quos et credidisndit eos ibi: dolores sicut parturientis. Pulcherrime consequens rerum ordo servatus est. Primo eos dicunt vidisse, postea admiratos, deinde conturbatos, et ad postremum tremore concussos. Ipse enim vehemens pavor est, qui perducit homines ad tremorem; quia necesse est animum graviter fluctuare, cujus corpus a tremore contigerit apprehendi. Nec solum istud in tam magna causa suffecit; sed statim secuta poenitentia est, ubi dolores cruciant tanquam matres parturientes. Gravis enim dolor est, qui mulieribus pro poena peccati constat indictus. Sed quia parturientes audivimus, fructum inde putemus confessione h
Abbreviated transcription (Latin):
miam tuam inmedio tẽpli
tui. Uenetunt ꝑn sacerdotes
ad sccłam partem. ubi magna
lctitia cordis exuitant. Gus¬
cepimus deus non debet ge¬
ñaliter accipi. quia non om̃s
ctediderunt. s ad catholicos
ta secuti sunt. Miam clicunt
mundo misertus ẽ. et ad hoc
so uoluit uideri. ut om̃is cre¬
dens potuiss absolui. Aptur
nomen cetta ꝓmissio. ut ille
m̃ia uocaretur. qui et salua¬
tor uete dicitur et redemptor.
In medio templi tui. sr̃nago¬
gam uoluit intelligi. ad quã
mectio templi dictum ẽ. ut
non credentium ĩꝓbitas gra¬
nius arguatur. qui contemp¬
serunt sequi. quem in medio
sine dubio creditur adoran¬
dum. Possunt enim aliqui
nescire quemadmodum sit.
colenclus. nullus tamen ẽ
qui isti nomini non se putet
ẽẽ subiectum. Hoc ergo dñt.
sicut in toto orbe tr̃arum re¬
uerentia tui nominis dila¬
tatur. ita et mec̃ca que per
totum muncdum distencdit᷑.
deuotio tibi laudis offẽrat᷑.
Sequitur. Iusticia plena est
dextera tua. Locum signifi¬

Expanded text:
iam tuam in medio templi tui. Venerunt pii sacerdotes ad secundam partem, ubi magna laetitia cordis exsultant. Suscepimus non debet generaliter accipi, quia non omnes crediderunt; sed ad catholicos ta secuti sunt. Misericordiammundo misertus est; et ad hoc tantum se voluit videri, ut omnis credens potuisset absolvi. Aptum nomen, certa promissio; ut ille misericordia vocaretur, qui et Salvator vere dicitur et Redemptor. In medio templi tui, synagogam volunt intelligi, ad quam medio templi dictum est, ut non credentium improbitas gravius arguatur, qui contempserunt sequi, quem in medio sine dubio creditur adorandum. Possunt enim aliqui nescire quemadmodum sit colendus, nullus tamen est qui isti nomini non se putet esse subjectum. Hoc ergo dicunt: Sicut in toto orbe terrarum reverentia tui nominis dilatatur: ita et in Ecclesia, quae per totum mundum distenditur, devotio tibi laudis offertur. Sequitur, justitia plena est dextera tua Locum signifi
Abbreviated transcription (Latin):
tua domine. ⁊er montem
sron ecẽa catholica significat᷑.
que interp̃tatione ip̃ns no¬
minis. inspeculatione popłi
noscitur constituta. Lec opta¬
tur letari. quia ex muñe ip̃iꝰ.
etña gauclia possidebit. Fili¬
as iude onmes scãs feminas
declarat. Per uidum enim
iustarum feminarum genꝰ
dñi gauisuram ẽẽ monstra¬
rent. Addunt ꝓpt̃ iuclicia tu¬
a domine. Iỹa ẽ enim mag¬
ne causa leticie. nt ꝓpt̾ iudici¬
a dñi exuitent. ubi se ad bea

Expanded text:
tua, Domine. Per montem Sion Ecclesia catholica significatur, quae interpretatione ipsius nominis in speculatione populi noscitur constituta. Haec optatur laetari, quia ex munere ipsius aeterna gaudia possidebit. Filiae Judae, omnes sanctas feminas declarat. Per Judam enim justarum feminarum genusDomini gavisuram esse monstrarent. Addunt, propter judicia tua, Domine; ipsa est enim magna causa laetitiae, ut propter judicia Domini exsultent, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
scriptumẽ in regnorum. Ait
dominus adheliam. Ecce
dñs transiet. et spc̃ magms
et fortis. E rubescat arrianoꝵ
insana ꝑsuasio. Quis ẽ togo
minor. cum pat̾ et filius et
latans exultationem imi¬
u̾se tr̃e. montes syon latã a¬
quilonis. ciuitas deiñi.
Ne plictum montem loca¬
lem suscipe debuisses: dicit
eum om̃i tre gauclia cõdo¬
nare. Quis ẽ enim iste nisi
Tertam hic inbono accipete.
significat enim iustos qui
copiosa et et̾na p̃mia consec̾ũ¬
tur. Mons uosyon sicut sepe
dictum ẽ designat ecc̃am. q̃
incerp̃tatione ip̃ius nomĩs.

Expanded text:
scriptum est in Regnorum libro. Ait Dominus ad Eliam: Ecce Dominus transiet, et spiritus magnus et fortis . Erubescat Arianorum insana persuasio. Quis est, rogo, minor, cum Pater, et Filius, et Dilatans exsultationes universae terrae mons Sion, latera aquilonis civitas Regis magni. Ne praedictum montem localem suscipere debuisses, dicit eum omni terrae gaudia condonare. Quis est enim iste, nisiTerram hic in bono accipe; significat enim justos, qui copiosa et aeterna praemia consequuntur. Mons vero Sion sicut saepe dictum est designat Ecclesiam, quae interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
ab stella cliffert inclaritate.
sic etit et tesuitectio mortu¬
orum. Tunc enim inet̾nam
beatitudinem suscipitur..
quando ili ppetua gaudia:
concedintur: Ibi deus dinos¬
citur id potent̾ia ip̃ius untus¬
q declaratur. cum ec̃ce sue
donat que mĩqͣm finienda
depeant. Hic enim creditur.
quod ibi manifesta uisione
congregati sunt conuene¬
nint in unum. Hec sunt la¬
tera aquilonis que suꝑius.
dixit. quia licet contra deum
conspirata mente uenerunt.
multi tamen corum credidis¬
se noscuntur. Reges tr̃e hoc
iccosignificant principes iu¬
deorum. quos herodes cogre¬
gans ab eis ꝑquisunt ubi xͥ
dominus nasceretur. S il¬
li comuenient᷑ ac consentiẽt᷑
dixerunt. scłm scuipturas:

Expanded text:
ab stella differt in claritate, ab stella differt in claritate, sic erit et resurrectio mortuorum . Tunc enim in aeternam beatitudinem suscipitur, quando illi perpetua gaudia conceduntur. Ibi Deus dignoscitur, id est, potentia ipsius virtusque declaratur, cum Ecclesiae donat, quae nunquam finienda depereant. Hic enim creditur, quod ibi manifesta visione congregati sunt, et convenerunt in unum. Haec sunt latera aquilonis, quae superius dixit; quia licet contra Deum conspirata mente venerint, multi tamen eorum credidisse noscuntur. Reges terrae, hoc loco significantur principes Judaeorum, quos Herodes in unum congregans, ab eis perquisivit ubi Christus Dominus nasceretur. Sed illi convenienter ac consentienter dixerunt secundum Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
Donam sedem meam ab aqͥ¬
lone. et etosimilis altissimo.
S quia pcc̃ores qui a cdbło te¬
nebantur ob noxii deo miserã¬
te comĩsi sunt: modo mons
syon et latera aquilonis. id ͤ
natio iudeorum et ppligen¬
tium facta est ouitas regis
magni. hoc ẽ occ̃a catholica::
quam de uniũso mundo cõs¬
tat eẽ collectam. Ip̃a ẽ sccła sab¬
bati quam titulus dixit. cdi¬
cuntur quidem et trarum
principes regis. Magnus at
rex ueraciter dici non potest.
nisi solus deus. Quod autẽ
clixit mons spon. et acdclidit la¬
tera aquilonis aiuitas regis
magni. figura ẽ exergasia. id
quotiẽs aliquid breuiter pro¬
ponitur. et subtuit᷑ ac latius
eam. Futurum tempus
magne illius iudicationis
ostenditur. quando dominꝰ
ecc̃am suam suscipiens ĩgra
dinoscitur. id ẜotentia ip̃ius
untusq declarabitur. quã¬
do ecc̃a illi beatos uiros oftẽr¬
re ip̃o largiente monstrabit᷑.
cdum scłs gradus mentoꝵ
sc̃a plebs addextam colloca¬
ti. sicut dicit apłs. Stella

Expanded text:
onam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Sed quia peccatores, qui a diabolo tenebantur obnoxii, Deo miserante, conversi sunt; modo mons Sion, et latera aquilonis, id est natio Judaeorum et populi gentium, facta est civitas Regis magni, hoc est Ecclesia catholica, quam de universo mundo constat esse collectam. Ipsa est secunda sabbati quam titulus dixit. Dicuntur quidem et terrarum principes, reges: Magnus autem Rex veraciter dici non potest, nisi solus Deus. Quod autem dixit, Mons Sion, et addidit, latera aquilonis civitas Regis magni, figura est exergasia: id est quoties aliquid breviter proponitur, et subtiliter ac latius eam. Futurum tempus magnae illius judicationis ostenditur, quando Dominus Ecclesiam suam suscipiens, in grdignoscetur, id est, potentia ipsius virtusque declarabitur, quando Ecclesia illi beatos viros offerre, ipso largiente, monstrabitur: dum secundum gradus meritorum sancta plebs ad dexteram collocatur, sicut dicit Apostolus: Stella
Abbreviated transcription (Latin):
sub głosa ꝑpetuita ᷤᷤ custodit
Conclusio..
Atema nob̾ et sacerdota¬
ua clicta sonuerunt. ut ab õĩ
parte pulsati. ad rectam sem¬
itam mereamur ad duci. Quã¬
ta tibi tex bone cura ẽ homi¬
num. quibus tam multipli¬
cem meclicinam lignaris ĩ¬
gerere iussionum: Nõ uis
semel dicete qd̃ humanita¬
tem non pateris ignorare.
¶Undiq ad mones. undiq
doces. et fidem nr̃ãm introcĩ¬
uctas ꝑsonas clamare facis.
ut locus ignorantie fũditꝰ
uideatur abscidi. Merito sõs
tius iob dicit. Quid faciã
tibi ocustos hominum: Tu
ad mones qd̃ querere debea¬
mus. tu pr̃as quod nos me¬
rere posse nescimis. Expli
cit psalimus. xuiii. Inci
ne filii chore psalmius.
Ituli huius ũba sicut

Expanded text:
sub gloriosa perpetuitate custodit. Conclusio psalmi. Paterna nobis et sacerdotalia dicta sonuerunt, ut ab omni parte pulsati, ad rectam semitam mereamur adduci. Quanta tibi, Rex bone, cura est hominum, quibus tam multiplicem medicinam dignaris ingerere jussionum? Non vis semel dicere, quod humanitatem non pateris ignorare. Undique admones, undique doces, et fidem nostram per introductas personas clamare facis, ut locus ignorantiae funditus videatur abscidi. Merito sanctus tuus Job dicit: Quid faciam tibi, o custos hominum ? Tu admones quod quaerere debeamus; tu praestas quod nos mereri posse nescimus. EXPOSITIO IN PSALMUM XLVIII. In liis Core psalmus. Tituli hujus
Abbreviated transcription (Latin):
gitut in ꝓpha. Iuer natus ẽ nobis.
Que locutus est ad clum ũba cãtici
huiꝰ. Post hec addisputanda sũt
ut sit ũborum plenior et absoluta
contextio. Quod autẽ dictũ ẽ cã¬
tici. ad contẽplatõe ꝯstat terũ celes¬
historia mẽtis nr̃e hereret intuitus.
Indie qua eripuit eũ dñs de manu
om̃iũ mimicoꝵ el. et demanu saul.
et dixit. Hic actus rogũ lc̾one notissi

Expanded text:
uer natus est nobis . Qui locutus est ad Dominum verba cantici hujus; post haec alia deputanda sunt, ut sit verborum plenior et absoluta contextio. Quod autem dictum est cantici, ad contemplationem constat rerum coeleshistoria mentis nostrae haereret intuitus. In die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul, et dixit. Hic actus Regum lectione notissi
Abbreviated transcription (Latin):
naturas ĩ cõfusas atq ĩ cõmutabiles.
qui ĩ xp̃o dño hocdie que manult credẽ.
nõ pot̃ aliqua decipi falatate. UInde
tes igit᷑ moclũ incarnatõis uidemus.
qr due nature ꝑ inliuiduã unitatẽ.
incõfuse atq indemutabuit᷑ ĩ uicẽ
sͥ conuenint. Caro namq caro est.
et nõ deitas. licet dei facta sit caro.
Similit̾ etiam ũbũ d̾s ẽ et nõ caro.
licet dupensatorie ꝓoriã fec̃it carnẽ
Hec aũt sine offensione decurit. qͥ
nulla s ꝓprii erroris ligamẽta rep¬
pererit. Luiꝰ etiam płmi numerũ
et quãtitas ꝓpħalis ornauit. ut m̾ito
ĩ hoc mũdo incarnatio dñi relata eẽ

Expanded text:
naturas inconfusas atque incommutabiles qui in Christo Domino hodieque mavult credere, non potest aliqua decipi falsitate. Unde tes igitur modum incarnationis, videmus quia duae naturae per individuam unitatem inconfuse atque indemutabiliter invicem sibi convenerint. Caro namque caro est, et non Deitas, licet Dei facta sit caro. Similiter etiam Verbum Deus est, et non caro, licet dispensatorie propriam fecerit carnem. Haec autem sine offensione decurrit, qui nulla sibi proprii erroris ligamenta repererit. Hujus etiam psalmi numerum et quantitas prophetalis ornavit, ut merito in hoc numero incarn