comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis que quattuor libris erat describenda
certe quod uenturum eet tp̃s. quando cadẽ
precepta decalogi que tunc cum uno fi¬
liorum isrł ppło accepit. innotitiã cuncta¬
rum gentium que quattuor orbis partib
continentur: diuina grã largiente pande¬
rentur. Om̃sq ꝑhorum nationes obseruantiã
ad salutem ꝑuenirent ẽtnam. Uerum quia bre¬
uit̃ quam mirifico ascensu moyses ad accipien¬
dam legem ꝑueni̾t didicimus: iam nunc aures
simul et animos ad audienda que audiuit.
ac promodulo nr̃o exponenda ipsa legis mã¬
data conuertamus.¶ SE OUItuR.¬
ocutusq est dñs ad moysen L.iii.¬
dicens. Hoquere filiis isrł. ut tollant
michi primitias. ab om̃i homine qui offert
ultroneus. accipietis primitias michi.
Et nos primitias bonorum nr̃oꝵ dño tollimꝰ.
quando siquid boni agimus totũ hoc diuine
gr̃e tribuimus: ueracit et intimo ex corde pro¬
fitentes. quod ne mitium quidem bone acti¬

Expanded text:
ritatis, quae quatuor libris erat describenda, ritatis, quae quatuor libris erat describenda, certe quod venturum esset tempus, quando eadem praecepta decalogi, quae tunc cum uno filiorum Israel populo accepit, in notitiam cunctarum gentium, quae quatuor orbis partibus continentur, divina gratia largiente panderentur, omnesque per horum nationes observantiam, ad salutem pervenirent aeternam. Verum quia breviter quam mirifico ascensu Moyses ad accipiendam legem pervenerit didicimus, jam nunc aures simul, et animos ad audienda quae audivit, ac pro modulo nostro exponenda ipsa legis mandata convertamus. Sequiturocutus est Dominus ad Moysen dicens: Loquere filiis Israel, ut tollant mihi primitias. Ab omni homine qui offert ultroneus, accipietis primitias mihi . Et nos primitiquando si quid boni agimus, totum hoc divinae gratiae tribuimus veraciter, et intimo ex corde profitentes, quod ne initium quidem bonae acti
Abbreviated transcription (Latin):
ad montem di atq ad conspectum głȩ eius ha¬
bent: cum infirmi quiq in eccła  dm udere
sĩmioꝑe desid̾antes. oculos mentis sedulo in memo¬
riam ȩt̃ne cdaritatis fixos tenent. Quasi inuici¬
nia montisdi in quem moysen ascendisse no¬
uerunt com morantur. cũ in illo se mod era¬
mine uiuendi cohercent. quo numquam gressũ
suȩ oꝑationis. longius ab imnitatione sũmors
uiroꝵ abstrahant: tam et sinecdum plene
illoꝵ ad ꝑfectionem sequi uestigia possint.
nebule ascendit in montem: Et fuit
ibi quadraginta diebus. et qͣdraginta
ingressus ascendit in montem:
Cum p̃dicatores diuine legis in
quibus ipse moyses ęximiuis erat ad intuẽ¬
da sublimit̃ in certa et oculta sapienti e di¬
uinȩ inuitante ac ducente dño penetrant.
ut hoc numero tpr̃ĩs disceret. Quod illi solũ¬
modo de calogum legis quẽ cũ suo ppło acce¬
ꝑat possent implere. quos euangłice grã ue¬

Expanded text:
ad montem Dei, atque ad conspectum gloriae ejus haad montem Dei, atque ad conspectum gloriae ejus habent, cum infirmi quique in ecclesia se Deum videre summopere desiderantes, oculos mentis sedulo in memoriam aeternae claritatis fixos tenent. Quasi in vicinia montis Dei, in quem Moysen ascendisse noverant, commorantur, cum in illo se moderamine vivendi coercent, quo nunquam gressum suae operationis longius ab imitatione summorum vivorum abstrahant, tametsi necdum plene illorum ad perfectionem sequi vestigia possint. nebulae, ascendit montem: et fuit ibi quadraginta diebus, et quadragintae ingressus, ascendit in montem, cum praedicatores divinae legis, in quibus ipse Moyses eximius erat, ad intuenda sublimiter incerta et occulta sapientiae divinae, invitante ac ducente Domino, penetrant. uadraginta noctibus, ut hoc numero temporis disceret, quod illi solummodo decalogum legis, quem cum suo populo acceperat, possent implere, quos evangelicae gratia ve
Abbreviated transcription (Latin):
rat autem species głe dñi. quasi ignis arden
suꝑ uerticem montis. in conspecꝰtu filiors istł.
Quasi ignis namq ardens species głe dñi appa¬
ruit: quia corda electorum ec dono scientie celestiꝰ
illustrat: & ardore sue caritatis inflammat. In
nube gͦ caligine et igne. gładni uisa est. In nube
uidelicet: quia nos ab estu tẽptationum ꝓtegit.
Incaligine uõ quiapotentia maiestat̾is cius
anulla creatura ad integrum comp̃henditul.
Pax enim clĩ ex suꝑat omẽm sensum. Inigne
autẽ ardente: quia mentes fidelium. suꝑ norẜ
bonor et cognitione irradiat: & spe ac dile
ctione accendit. Et hanc quidem głam dñi
filu isrł de longe et abinferiorib aspiciunt
moyses uõ altius ascendendo penetrat. quia ni¬
mirum abdita misterioꝵ diuinoꝵ. ꝑfecꝰti qͥ
fragilitatis et inertie. et si hec intrare. comp̃¬
hendendo nequimus. saltem credendo. sꝑando.
diligendo. imꝓximo manere atq aspectare
curemus. Quasi enim filu isrł alonge oculos

Expanded text:
rat autem species gloriae Domini, quasi ignis ardens super verticem montis: in conspectu filiorum Israel. Quasi ignis namque ardens species gloriae Domini apparuit, quia corda electorum, et dono scientiae coelestis illustrat, et ardore suae charitatis inflammat. In nube ergo, caligine et igne gloria Domini visa est. In nube videlicet, quia nos ab aestu tentationum protegit; in caligine vero, quia potentia majestatis, a nulla potest creatura ad integrum comprehendi. Pax enim Dei exsuperat omnem sensum. In igne autem ardente, quia mentes fidelium supernorum bonorum cognitione irradiactione accendit. Et hanc quidem Domini gloriam filii Israel de longe et ab inferioribus aspiciunt, Moyses vero altius ascendendo penetrat; quia nimirum abdita mysteriorum divinorum perfecti quique emores fragilitatis et inertiae, etsi huc intrare comprehendendo nequivimus, saltem credendo, sperando, diligendo, in proximo manere, atque aspectare curemus. Quasi enim filii Israel a longe oculos
Abbreviated transcription (Latin):
bysso retorta et iacinthi. ac purpura coccoq¬
bistincto uariatas oꝑe plurie facies
abnaculũ dñifit ex cortinis diuersa color᷑ m
specie uariatis. quia scã uniuersalis eccłaex
młtis electoꝵ ꝑsonis. ex multis ꝑ orbem eccłus.
⁊uariis iurtutũ florib edificatur: cuiꝰ om̃is ꝑ¬
fectio indenario nũo continetur. Qui aqͦqͣ ꝑ uni¬
uersum eccda inundum in diuersis gentib itri¬
bub ⁊ ppłis ⁊ lingus diffusa est: tota insola di
⁊ ꝓximi dilectione que de calogo legis est cõ¬
phensa sub sistit. Neq alit̾ quisqua potest uera¬
cit᷑ ad ecd̃ȩ m̃braꝑ tingere. Nisi integro corde
⁊ eum ꝑquem edificatur ⁊ cos inquib edificatur
eccła. hoc est dm̃ ⁊ electos eius amare didicerit.
uarius autẽ colorũ detor quo ee dẽ sunt ordine
distincte. uariarũ ẽ grã uirtutũ. quib sca eccła
mirabili acprorsus cȩlesti arte composita incõ¬
spectu sui resplendet auctoris Qua ꝑfectouarie¬

Expanded text:
retorta, et hyacintho ac purpura, coccoqbis tincto, variatas opere plumario facies Tabernaculum Domini fit ex cortinis diversa colorum specie variegatis, quia sancta universalis Ecclesia, ex multis electorum personis, ex multis per orbem ecclesiis, ex variis virtutum floribus aedificatur. Cujus omnis perfectio in denario numero continetur, quia quaquaversum Ecclesia per mundum in diversis gentibus et tribubus et populis et linguis diffusa est, tota in sola Dei et proximi dilectione quae decalogo legis est comprehensa subsistit. Neque aliter quisquam potest veraciter ad Ecclesiae membra pertingere, nisi integro corde, et eum per quem aedificatur, et eos in quibus aedificatur Ecclesia, hoc est Deum et electos ejus amare didicerit. Varius autem colorum decor quo eaedem sunt cortinae distinctae, variarum est gratia virtutum, quibus sancta Ecclesia mirabili ac prorsus coelesti arte composita, in conspectu sui resplendet auctoris: qua profecto varie
Abbreviated transcription (Latin):
inquat̃ septenos extenditur cubitos: quia ꝑ
fidem ⁊ custodiam doctrine euangłice. ꝑque
exercitia spirit᷑alium quib diximus iurtutũ
patientia longammis sc̃e ecdȩ adrequiem
tendit ȩc̃nam Est aliud induo detricenario
numero sacramtum: eque ad septenaniũ
ꝑtinens. Sienim ab uno usq ad septem om̃s inme¬
dio numeros pleno ordine nuncrare uolueris:
iuginti :⁊ octo complebis. Unum namq: duo. et
tria.⁊ quattuor. ⁊ quinq ⁊ sex ⁊ septem: fuint
uiguiti octo. Quiagͦ in pertib septenaru nume¬
ri uicesimus ⁊ octauus inuenitur. merito in cooꝵ.¬
tinarum longitudo continetur. qm̃ fideset patien¬
tia scõrum uirtutum uarietate distin cta. om̃ib
que agit aut paritur. non humani głam fauoris:
ħ suꝑne beatitudinem quietis expectat. hincẽ
enim qd̾ huiꝰ numeri psalmus incolũmatione
tab̾naculi intitulatur. quenitotũ deꝑfectione

Expanded text:
in quater septenos extenditur cubitos, quia per in quater septenos extenditur cubitos, quia per fidem et custodiam doctrinae evangelicae, per quae exercitia spiritualium de quibus diximus virtutum potentia longanimis sanctae Ecclesiae ad requiem tendit aeternam. Est et aliud in duodetricenario numero sacramentum aeque ad septenarium pertinens. Si enim ab uno usque ad septem omnes in medio numeros pleno ordine numerare volueris, viginti et octo complebis. Unum namque et duo, et tria, et quatuor, et quinque, et sex, et septem, fiunt viginti octo. Quia ergo in partibus septenarii numeri vicesimus et octavus invenitur, merito in eo cortinarum longitudo continetur, quoniam fides et patientia sanctorum virtutum varietate distincta, in omnibus quae agit et patitur non humani gloriam favoris, sed supernae beatitudinem quietis exspectat. Hinc est enim quod hujus numeri psalmus, in consummatione tabernaculi attitulatur, quem totum de perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
Inlongitudine cortinarum. long anima
sc ⁊ eccłȩ patientia. in latitudine amplitudo ex pͥ¬
mitur caritatis. que ñ solum amantem se dm̃ &
num expanso suȩ dulcedinis gremio consueuit
excipere: suosq ꝑsecutores floxis inoratione.
genib dño cominendare dicenf. Dñe nestatuas
illis hocpeccatum Que latitudo apte quatiuor¬
erat cubitorum: quia quattuor sunt euangłi¬
orum libri. inquib dñi redẽptoris nr̃i exemplis
ac uerbis qualit̾ eadem caritas sittenenda do¬
cemur. quattuor uirtutes inquarũ oꝑatione
eadẽ est caritas exercenda idẽ tẽꝑantia. forti¬
tudo. iustitia. prudñtia. ut uidelicet incorrup¬
ta ind̾o caĩtas atq integra custodiatur. qd est
temꝑantiȩ. Nullis frangatur incõmodis. qd ẽ
fortitudinis: sua cuiq tribuat qd est iustitiȩ:
nũs quat̃narius septies ductus. S eptenario
autẽ numero: ꝓp̃t diem sabbati solet requies
et̃na scõrum figurari. Longitudo gͦ cortinaꝵ.

Expanded text:
In longitudine cortinarum, longanimis sanctae Ecclesiae patientia; in latitudine amplitudo exprimitur charitatis, quae non solum amantem, sed et Drium expanso suae dulcedinis gremio consuevit excipere, suosque persecutores flexis in oratione genibus, Domino commendare, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae latitudo apte quaterat cubitorum: quia quatuor sunt Evangeliorum libri, in quibus Domini redemptoris nostri exemplis ac verbis qualiter eadem charitas sit tenenda docemur. Et quatuor virtutes, in quarum operatione eadem est charitas exercenda, id est, temperantia, fortitudo, justitia, prudentia: videlicet incorrupta in Deo charitas atque integra custodiatur, quod est temperantiae; nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis; nulli alii serviat, quod est justitiae; numerus quaternarius septies ductus. Septenario autem numero propter diem sabbati, solet requies aeterna sanctorum figurari. Longitudo ergo cortinarum
Abbreviated transcription (Latin):
emtendat scłi futuri. Benc autem sequitus.
Unius mensurȩ fient uniuer satentoria.
Et si emimuariante pictura cortinȩ ab inuicẽ
differebant. una tamen om̃s erant longitudiniꝰᷤ
⁊ latitudinis mensura temꝑate: qui a ⁊ sidona¬
tiones habent electi scđm gram̃ que dataẽ
illis disferentes. unustam̃ dñs unafides unum
baptisma: unus ds̃ ⁊ pater om̃ium.

Expanded text:
uiem tendat saeculi futuri. Bene autem sequitur: Unius mensurae fient universa tentoria. Etsi enim variante pictura cortinae ab invicem differebant, una tamen omnes erant longitudinis et latitudinis mensura temperatae. Quod etsi donationes habent electi secundum gratiam, quae data est illis, differentes, unus tamen Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et pater omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
tuor cortinarũ coloribus: quattuor iustifica¬
tiones expͥmuntur electorum. Inbisso retor¬
ta. caro castitate renitens. iniacinto menssu¬
ꝑna desidanst Inpurpura. caropassionil sub¬
iacens. in cocco bistinto. mens int̾ passiones¬

Expanded text:
tuor cortinarum coloribus, quatuor justificatuor cortinarum coloribus, quatuor justificationes exprimuntur electorum. In bysso retorta, caro castitate renitens. In hyacintho, mens superna desiderans. In purpura, caro passionibus subjacens. In cocco bis tin
Abbreviated transcription (Latin):
mendans apłsart. Si conresurrexistis cumxp̃o que
sursum sunt querite. ubi xp̃s ẽ indextera dei
sedens. Purpura quia colorem sanguiniꝰ ostendit
ucra quoq purpura conciliorum sanguine tin¬
gͣitur. deuota coꝵ corda designat qui cdicere cũ
apło possunt Egoñsolũ alligari sac et mori ĩ
dño qm̃ꝓte morte afficimur totadie. estima¬
ti sumus ut oues occisionis. Coccus quia ignis
ħt speciem: merito flagrantissime scõꝵ dilce̾t¬
oni comꝑatur. uñ ⁊ quidã ex eis quihanc p̃sen¬
te ⁊ comitante secumdño conceꝑant a iebant.
Nonne cor nrm̃ ardens erat in nob̾. cum loque¬
retur inuia ⁊ aꝑiret nob̃ scͥpturas. Quo contra
dereꝓbis dicitur. Et qm̃ habundabit iniꝗtasͥ¬
refrigescet caritas multorũ. Hec quia si bic
dingͣitur cum amore di ⁊ꝓximi fła̾mescit. cum
illum ex toto corde. tota anima. tota uirtute:
Hunc sicut nos ipsos diligimus. Itaq inhis qt̃¬

Expanded text:
mendans Apostolus ait: Si conresurrexistis cum Christo, quae mendans Apostolus ait: Si conresurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Purpura quia colorem sanguinis ostendit, et vera quoque purpura conchyliorum sanguine tingitur, devota eorum corda designat, qui dicere cum Apostolo possunt: Ego non solum alligari, sed et mori in ropter te morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis . Coccus, quia ignis habet speciem, merito flagrantissimae sanctorum dilectioni comparatur. Unde et quidam ex eis, qui hanc praesente et comitante secum Domino conceperant, aiebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Cui contra de rerefrigescet charitas multorum .Haec quasi bis tingitur, cum amore Dei et proximi flammescit: cum illum ex toto corde, tota anima, tota virtute, hunc sicut nos ipsos diligimus. Itaque in his qua
Abbreviated transcription (Latin):
illi ut cooꝑiat se bissino splendenteͥ candido. Bis¬
sinum enĩ ustificationes sunt scoꝵ Dicit de cadẽ
figuram ex ponens. ceteros etiamfiguralit᷑ int̃pre¬
tandos insinuat. Bissusgͦ que de terra quidem. Ho¬
ritur. sed eruta deterra longo exercitio siccandi.
tundendi. purgandi. coquendi. et nen di gramine¬
um solet ꝑdere et candidum inse se recipere colo¬
rem. corporeas desinnat castitates nitidodeco¬
re. Quecum carnis qͣuidem in letebris nascentia
magno continentie labore quasi natiuum ex
sudant humorem. atq ad decorem d̃o digne
puritatis. sollerti ieiuniorum ⁊ iugiliarum brati¬
onum.⁊ lectionis patientiȩ ⁊ humilitatis instan¬
incortinus tab̾naculi. qñ non modo lũbos
carnis uerũ etiam p̾etrus ad monet. ut lumbos
m̃tis nr̃e insobrietate succingamꝰ. ut uidelicet
&s carnem alas quis motib & corabillecebrosis
electoꝵ om̃ispe ac desidio cȩlestia querentes
significat: cuius nob coloris sacramentum cõ¬

Expanded text:
i ut cooperiat se byssino splendenti candido : byssinum enim, justificationes sunt sanctorum. Dicit de eadem figuram exponens. caeteros etiam figuraliter interpretandos insinuat. Byssus ergo, quae de terra quidem oritur, sed eruta de terra, longo exercitio siccandi, tundendi, purgandi, coquendi, et nendi gramineum solet perdere, et candidum in sese recipere colorem, corpora designat castitatis nitida decore: quem cum carnis quidem illecebris nascentia magno continentiae udans numorem, ad decorem dignae Deo puritatis sollerti ieiuniorum et vigiliarum, orationum et lectionis, pacientiae et humilitatis instanin cortinas tabernaculi, quoniam non modo lumbos carnis, verum etiam ut Petrus admonet, Lumbos mentis nostrae in sobrietate succingimus . Ut videlicet et carnem a lascivis motibus, et cor ab illecebrosis electorum, omni spe ac desiderio coelestia quaerentes significat. Cujus nobis coloris sacramentum com
Abbreviated transcription (Latin):
Nͥ uestigatam auitissime que¬
stionem quantum niẽ men¬
tis igniculum lux diuina di
nicandãq curaui. tam urĩ cu¬
pidus uiditii. quã nr̃i studiosus¬
inuenti: qua inre. quid mͥ sit
animi. quotiens stilo cogitata
conmendo: tũ ex ipsa materie¬
difficultate. tũ exo ꝙraris idẽ
uob tantũ cũ loquor intelligi
one:⁊ inanib uulgi clamorib
excitam̃. d⁊ siquis ẽ fructus ex¬
ũor. hic: ñ potest aliam nisi
mat̾ię similẽ sꝑare sententiã.

Expanded text:
nvestigatam diutissime quaestionem, quantum nostrae mentis igniculum lux diuina dignicandamque curaui tam uestri cupidus iudicii quam nostri studiosusinuenti. Qua in re quid mihi sit animi quotiens stilo cogitata commendo, tum ex ipsa matericultate tum ex eo quod raris id est uobis tantum conloquor, intellegi  inanibus uulgi clamoribus excitamur; sed si quis est fructus exor, hic non potest aliam nisi materiae similem sperare sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ho.⁊ exintimis. sũpta philoso¬
phiȩ disciplinis. nouoꝵ ũboꝵ
significatioĩb uebo. ut ħ michi
tantum uobisq siquando ad
ca conũtitis oculos colloquã¬
tur. cet̾os uõ ita submouimꝰ. ut
ꝗ caꝑe intellectu nequiui̾nt:
adea etiam legenda uideant᷑¬

Expanded text:
 ex intimis sumpta philosophiae disciplinis nouorum uerborum significationibus uelo, ut haec mihi tantum uobisque, si quando ad ea conuertitis oculos, conloquantur, ceteros uero ita submouimus, ut qui capere intellectu nequiuerint ad ea etiam legenda uideant
Abbreviated transcription (Latin):
partim ignaua segnities: partĩ
eallidus liuor occurrit: ut cõ¬
tumeliã uideat᷑ diuinis tcͣtati¬
b irrogare. qui talib hõiũ mõ¬
stris. ñ agnoscenda ħ potius:
quam ꝓculcanda ꝓiecerit. Id

Expanded text:
partim ignaua segnities partim callidus liuor occurrit, ut contumeliam uideatur diuinis tractatibus inrogare qui talibus hominum monstris non agnoscenda haec potius quam proculcanda proiecerit. Id
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nobis moyses angłice conu̾sationis quam in mon¬
te contẽplationis uidit. preceptis legalib ostendit:
ꝑ quoꝵ obseruantiam ⁊ ipsi deterra editi. ad consor¬
tium angłoꝵ incelis ꝑuenire possims. Exemplum
idẽ nob̾. uitȩ ꝑfectioris ⁊ bcate retributionis: infigura
tabnaculi ⁊ ministerii sacerdo tał acleuitici quod
descͥpsi prebuit Erigitur autẽ tab̾naculũ unxta
exemplum qd illi inmonte monstratum est: Qñ ele¬
ctiquiq ad inmitationem angłicȩ puritatis quã
ipse in occulto contemplari meruit corpꝰ animũ¬
Q componunt. Hactenus de paricte templime¬
rudiano septemtrionali⁊ occidentali ꝓut dñs ocaͥ¬
expositum ẽ. Insequentib autẽ etiam orientali
latus qualĩt sit compositum manstrabitur:. sed
ptius scͥptura de medio pariete. quiscã scõrum
apriore tab̾naculo diuidebat. intimandum u¬

Expanded text:
enim nobis Moyses angelicae conversationis, quam in monenim nobis Moyses angelicae conversationis, quam in monte contemplationis vidit, praeceptis legalibus ostendit, per quorum observantiam, et ipsi de terra editi, ad consortium angelorum in coelis pervenire possimus. Exemplum idem nobis vitae perfectioris et beatae retributionis in figura tabernaculi et ministerii sacerdotalis ac Levitici, quod describit, praebuit. Erigitur autem tabernaculum juxta exemplum quod illi in monte monstratum est, quando electi quique ad imitationem angelicae puritatis, quam ipse in occulto contemplari meruit, opus animumque componunt. Hactenus de pariete templi meridiano, septentrionali, et occidentali, prout Doexpositum est: in sequentibus autem etiam orientale latus, qualiter sit compositum, monstratur. Sed prius Scriptura de medio pariete, qui sancta sanctorum a priore tabernaculo dividebat, intimandum ju
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑintpretationẽ misticam his: huiusmodi sensib
celestib acspiritalib ꝓbai unt᷑ eẽ ꝑlucida.
teriges tabnaculum iuxta exemplum quod
tibi inmonte monstratum est.
Etemplum tabͥnaculi moysi inmonte monstratũ
est. quia commorat insecreto cum dõ uidit subli¬
men angłice puritatis:⁊ inmortalitatis uitam ad
cuiuis instar humanam mnĩra conuersationem in
quantum mortalib mutari possibile fute an¬
stituiere iubebatur. Ut cumexemplo coꝵ mutue in
dm̃ dilecticliuinȩ laudationi unanimȩ pacusim¬
cere castitati. cecerisꝙ huius moĩ unturib int¬
rauacaremus.mereremur. Etincelis eoꝵ eẽ consor¬
tes. iuxta ꝓmissum diũdicentis. Illi autem quidi¬
gnibabebuntur scło illo ⁊ resurrectione exmols¬
tuis. neꝙ nubunt neꝙ ducunt uxores. hccꝑ enum
ultra mori poterunt. equales enimslnt anglis
silũ cłi: cum sint filii resuriectionis Exemplum

Expanded text:
interpretationem mysticam his et hujusmodi sensibus interpretationem mysticam his et hujusmodi sensibus coelestibus ac spiritualibus probabunt esse perlucida. Et eriges tabernaculum juxta exemplum, quod tibi in monte monstratum est. Exemplum tabernaculi Moysi in monte monstratum est, quia commoratus est in secreto cum Domem angelicae puritatis et immortalitatis vitam; ad cujus instar, humanam in terra conversationem, in quantum mortalibus imitari possibile fuit, instituere jubebatur, ut cum exemplo eorum mutuae in Deum dilectioni, divinae laudationi, unanimae paci, sincerae castitati, caeterisque hujusmodi virtutibus in terra vacaremus, mereremur et in coelis eorum esse consortes, juxta promissum Domini, dicentis: Illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubunt, neque ducunt uxores, neque enim ultra mori poterunt; aequales enim sunt angelis et filiis Dei, cum sint filii resurrectionis . Exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
lium uerbis infictȩ ueritatis ab incursu tẽpta¬
tionum p̃munit. Uerum quasi uettes ligneila¬
minis uestiuntur aureis cum hec eadem ledio
ꝑspirit᷑alem intelligentiam sacratiorib ple¬
na misteriis ostenditur Cum archa eccłam ca¬
tholicam aqua diluiui baptismum siginfica¬
re disioscitur.: munda ⁊ inmunda animalia spir¬
tͥles⁊ carnales quosꝙ in ccđła l igna arche
leuigata ⁊ bituminata. doctores grͣ fidei ro¬
boratos. Coruus de archa eq̃ssus net reuersus
eos quipõt baptisma ad apostasyam decidunt:
Ramꝰ oliue ꝑcolumbam in latus in archam. cosꝙ
fotis quidẽ hoc est int hereticos baptizati sunt. s
lumba de archa eg̃ssa neꝙ ultra reu̾sa. eos quicarne
soluti ad lib̾am lucẽ patriecelestis ꝑuolant nequa¬
quamampliꝰ ad labores t̾renȩ peregrinationis re¬
cdituri: circum dantur. Itaq auro uectes lignoꝵ
sechimꝰ. cum fumissima sacrȩ scͥpturȩ testimonia.

Expanded text:
lium verbis infictae veritatis, ab incursu tentalium verbis infictae veritatis, ab incursu tentationum praemunit. Verum quasi vectes lignei laminis vestiuntur aureis, cum haec eadem lectio per spiritualem intelligentiam sacratioribus plena mysteriis ostenditur, cum arca Ecclesiam catholicam, aqua diluvii baptismum significare dignoscitur, munda et immunda animalia, spirituales et carnales quosque in Ecclesia, ligna arcae levigata et bituminata, doctores gratiae fidei roboratos. Corvus de arca egressus nec reversus eos qui post baptisma ad apostasiam decidunt; ramus olivae per columbam illatus in arcam, eos qui foris quidem, hoc est inter haereticos baptizati sunt; sed lumba de arca egressa, neque ultra reversa eos qui carne soluti, ad liberam lucem patriae coelestis pervolant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis redituri. Circumdantur itaque auro vectes lignorum sethim, cum firmissima sacrae Scripturae testimonia per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fundes eis inquid anulos aureos: ꝑ quos
uec̾tes tabulata contineant.
ectes ꝑanulos aureos. tabulata continent. eĩ
uerba sacri eloquii ꝑpromissionem regnicȩlestis
statum scẽ eccłȩ confirmant. ut cominus ꝑtur
bationes mundi timeat. quo certus stabilitatem
ppetuȩ remunerationis dicit. Bencautẽ de cisde
uectib subditur. Quos oꝑies laminis aurtis la¬
nunis quippe aurcis uectes oꝑiuntur: cumuert
diuine legis que eẽ iuxta littere sensum fortiã
uidentur atq ad confirmandam uitam fidelua
aptissim᷑. suꝑior intellectus .i. euangłica clati¬
tate p̃fulgidus incẽ monstrabitur lt enimerẽ¬
pligrã unum testimonium ponam. culegimus
deleuit. mirabilit cum suis in archa seruatus e¬
uasit. Patet om̃ib in ea qd̾ ds diligens iustitiam
⁊ o dio habens inquitatem. pios noueri detc̃pta¬
tione eripere: impios uõ uista destri c̾tionepi¬
nie. Idõq talis lectio instar uegium impui¬
bilium tab̾naculum dm̃contin Quia m̃tes fide¬

Expanded text:
 fundes eis, inquit, annulos aureos, per quos vectes tabulata contineant. Vectes per annulos aureos tabulata continent, cum verba sacri eloquii per promissionem regni coelestis statum sanctae Ecclesiae confirmant, ut eo minus perbationes mundi timeat, quo certius stabilitatem perpetuae remunerationis didicit. Bene autem de eisdem vectibus subditur: Quos operies laminis aureis. Laminis quippe aureis vectes operiuntur, cum verbis divinae legis, quae esse juxta litterae sensum fortia videntur, atque ad confirmandam vitam fidelium aptissima, superior intellectus, id est, evangelica claritate ppli gratia unum testimonium ponam, cum legimudelevit, mirabiliter cum suis in arca servatus evaserit, patet omnibus in eo quod Deus diligens justitiam et odio habens iniquitatem pios noverit de tentatione eripere, impios vero justa districtione punire: ideoque talis lectio, instar vectium imputribilium, tabernaculum Domini continet, quia mentes fide
Abbreviated transcription (Latin):
let aliquotiens scͥptura sacra signari. Uñ scͥptum est.
funiculus triplex difficile rumpitur. quod nimirum
sc̃ptura que historico allegorico. morali. cosueuit sensu
int̃pretari. nulla hereticorũ siue paganorũ ualet ꝑ¬
uersitate corrumpi. Ipsa aut̃ tentoria siue uela ut re¬
cipere funes possent habebant necesse insuꝑiorib siu̾
ansas siue tirculos q̃uib idemfunes inmitterentus.
Et tusiuis tentoriũdĩ fieri. p̃para incorde tuo iecep¬
taculum sermonib euis: qͦ possis ad suꝑna suspendi.
Imponantur uõ paxillis colũpnatum funes tentorii.
ut sic expansa atq inaltum elata pulchritudinem
tabnaculi compleant. Cominitunt scĩpredicato
emplum sui abinfimis erigi commonent. Ex pansãfu¬
nib acsub leuata. uela siuetentoria. decus siuo¬
ꝑis mirificum quod inuoluta nequiuerant cunctĩ
longelateꝙ demonstrant. Ostendunt fidelibꝰ ꝑam¬

Expanded text:
let aliquoties Scriptura sacra designari. Unde scriptum est: let aliquoties Scriptura sacra designari. Unde scriptum est: Funiculus triplex difficile rumpitur. Quia nimirum Scriptura, quae historico, allegorico, morali consuevit sensu interperetari, nulla haereticorum sive paganorum valet perversitate corrumpi. Ipsa autem tentoria sive vela, ut recipere funes possent, habebant necesse est in superioribus suis ansas, sive circulos, quibus iidem funes immitterentur. Et tu, si vis tentorium Dei fieri, praepara in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad superna suspendi. Imponantur vero paxillis columnarum funes tentoriorum, ut sic expansa, atque in altum elata, pulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedichaec ad exemplum sui ab infimis erigi commoneant. Expansa funibus, ac sublevata vela, sive tentoria, decus sui operis mirificum, quod involuta nequiverant, cunctis longe lateque demonstrent. Ostendant fideles am
Abbreviated transcription (Latin):
eneas ac de insub iungͥ. cuncta uasa tab̾naculi
quam atru. ex ert facies. ¶lasa tabnaculi in om̃s
ususeiꝰ ⁊ cerimonias p̃ꝑata homines st̃ eccłȩ. indiuer¬
sis meritis gͣdibusq dño seruientes. Queuasa cun¬
cta fieruubentur enea: illius nimirũ ut sepe dictũ
est figura misteru. ut quisq pulsatꝰ aduersis ꝑse¬
ueret infinem. ne ꝓmissam sibi salutẽ desidia
ꝑdat. suie ut fidẽ quam didicit etiã inimicis oblu¬
ctantib palam confiteri nõmetuat. s & amicis do¬
na que ꝑcepit sedulus insonare meminerit. Es
namꝙ sonorum ⁊ nature duidurabilis est. Paxil¬
li aut̃ quos dicit tab̾naculi suieatrii adhocerant fac¬
tiut infixi colũpnarũ sũmitatib^ cminerent: inposi
tis sibiueloꝵ siuetentoriu funib sic ealcuantis at̃rasu¬
spenderent. quoꝵ factura ⁊ positione ñ absurde ipsa
doctorum potest lingua signari: q̃ predicando audien¬
tium corda tangit: ac tangendo subleuat. Funibꝰ eñiso¬

Expanded text:
es aeneas. Ac deinde subjungitur: Cuncta vasa tabernaculi  ejus, etc. Vasa tabernaculi in omnes usus ejus et caeremonias praeparata, homines sunt Ecclesiae in diversis meritis gradibusque Domino servientes; quae vasa cuncta fieri jubentur aenea, illius nimirum, ut saepe dictum est, figura mysterii; ut si quis pulsatur adversis, perseveret in finem, nec promissam sibi salutem desidia perdat; sive, ut fidem quam didicit, etiam inimicis obluctantibus palam confiteri non metuat, sed et amicis dona, quae percepit, sedulus insonare meminerit. Aes namque sonorum, et naturae diu durabilis est. Paxilli autem, quos dicit, tabernaculi sive atrii, ad hoc erant facti, ut infixi columnarum summitatibus foris eminerent, et itis sibi velorum sive tentoriorum funibus, sic ea levantes, a terra suspenderent. Quorum factura et positione non absurde ipsa doctorum potest lingua designari, quae praedicando audientium corda tangit, ac tangendo sublevat. Funibus et enim so
Abbreviated transcription (Latin):
socuturi iuuante dño defigura tab̃na.¬
culi et uas orum atq utensilium eus: pri¬
mo situm loci et circumstantias rerum. quͥo¬
modo se se habuerint qͣuando hȩc fieri p re¬
cepta Cant inspicere. atq adtentius consi¬
derare debemus. ¶ mĩa autẽ sicut apłs

Expanded text:
ocuturi, juvante Domino, de figura tabernaculi et vasorum, atque utensilium ejus, primo situm loci, et circumstantias rerum, quomodo sese habuerint, quandoque haec fieri praecepta sint, inspicere atque attentius considerare debemus. Omnia aute
Abbreviated transcription (Latin):
Si nulla erit culpa. medñtis. si
nichil eoꝵ que fieri oportebat
omiserit. Idemq incet̾is. At quã¬
cilior cẽdeb adueniã. uob̃ tñ
⁊̃ illud inspitiendũc̃: an ex
beatis dictis augustim scriptis
semina rationũ aliquos innos
uenientia fructus extulerit.
acde ꝓposita queslõe. hin su¬

Expanded text:
 nulla erit culpa medentis, si nihil eorum quae fieri oportebat omiserit. Idemque in ceteris. At quancilior esse debet ad ueniam. Vobis tamen etiam illud inspiciendum est, an ex beati Augustini scriptis semina rationum aliquos in nos uenientia fructus extulerint. Ac de proposita quaestione hinc su
Abbreviated transcription (Latin):
nplaga orientab septem similit̃ dependentes in plaga oc¬
cidentali. Sicq fit ut m̃sura sagorum inoc¬
cidentali latere duob cubitis excederet m̃siurã
cortinarum quia nimirum cortine desuꝑ uenientes siẽ ⁊ supͣ
cõmemorauimꝰ ꝗnq cubito̾ parieti tegebãt᷑. ꝗnꝙialiõ reliq¬
ais tegebãt: tresrelinq̃bãt intactos. Ethocẽ qdñc dicit᷑.
plius ẽ ex medietate eiꝰ oꝑies posteriora tabnaculi. Medie¬
tas naꝙ sagunlatitudine duo st̃ cubiti. Ex qͣuidlie medie¬
tate co oꝑiebant᷑ posteriora tab̾naculi idẽ cortinarũ q̃ be

Expanded text:
us, et septem similiter dependentes in plaga ocus, et septem similiter dependentes in plaga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortinarum; quia nimirum cortinae desuper advenientes, sicut et supra commemoravimus, quinque cubitos parietis tegebant, et tis tegebant, et tribus relinquebant intactos. Et hoc est quod nunc dicitur: amplius ex mediettas namque sagi in latitudine duo sunt cubiti, ex qua videlicet medietate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est duo cortinarum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Iorro sagatricenos hec de cortinis.
It quia undecimerant conuinctꝰ studinis
ad inuicem: ꝑ latera quadraginta quattuo Ru
cubitos implebant. Ponegͦ ⁊ has indomo ⁊ quia
concordat longitudo sagorum cum funiculo qͥ
domum metiebaris intransuersum: sit ut
sũmitas coꝵ ad terram usc ꝑ tingat: habebãt
enim denos cubitos equalitatis int̾ parietes. De¬
nos eque ascensionis. siue descensionis inutroq
latere. ⁊ hoc est quod ait. scͥptura. quia cubitus
Sabnaculum nãq ꝓprie uocat ipsam cortinaꝵ
facturam siue coniunctionem: quas unoutiꝙ̃
cubito transibant saga abaustrali latere domꝰ̃:
At̾o aseptemtrionali. Idoq ad terram ꝑuenie¬
bant. quia hec triginta cubitos longitudinis.
ille duos minus habebant. Item mensura sago¬
rum ꝑ longitudinem domus quadraginta quat¬
tuor cubitos tenebatur. Triginta uidelicet cu¬
bitos inequalitatem habens afronte domus
usq ad sũmitatem tabularum implaga occidñ¬
tali. septem cubitos dependentes afronte domꝰ¬

Expanded text:
o contegant. Haec de cortinis. tudinis; et quia undecim erant conjunctae ad invicem per latera, quadragintaquatuor cubitos implebant. Pone ergo et has in domo: et quia concordat longitudo sagorum cum funiculo, quo domum metiebaris in transversum, fit ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus Tabernaculum namque proprie vocat ipsam cortinarum facturam sive conjunctionem, quas uno utique cubito transiebant saga ab australi latere domus, altero a septentrionali. Ideoque ad terram perveniebant, quia haec triginta cubitos longitudinis, illae duo minus habebant. Item mensura sagorum per longitudinem domus quadraginta quatuor cubitis tendebatur, triginta videlicet cubitos in aequalitate habens, a fronte domus usque ad summitatem tabularum in plaga occidentali, et septem cubitos dependentes a fronte dom
Abbreviated transcription (Latin):
bonos impugnant temptomenta antiꝗ
hostis explicat. cũci pranus infirmos ne in mar¬
tyrio labantur.pus confortat ex ortationibus.
ũii uenerabiles episcopi: adoctores. q̃q tur¬
bare ecdłam poterant. longuis tẽptamentap¬
pellunt.⁊ queq eldem sint ad salutẽ ꝓficua
soletti indagine ꝓspiciunt. Quatiniis undiq
cota cõuersatio religiosa fidelium libo corde ur¬
tutibus studere. atq inconspectu sui conditoris.
⁊ oꝑe p̃fulgido lucere.⁊ ipsuis quoq contempla¬
tionis posit oculum mentis intendere. Uerum ꝗa
int scos p̃dicatores illi sunt maximo digni ho¬
nore. qui excepto quod osficio predications
nem fundunt: recte subditub.

Expanded text:
bonos impugnant, tentamenta antiqui bonos impugnant, tentamenta antiqui hostis explicat: cum Cyprianus infirmos, ne in martyrio labantur, piis confortat exhortationibus: cum alii venerabiles episcopi ac doctores quaeque turbare Ecclesiam poterant, longius tentamenta propellunt, et quaeque eisdem sint ad salutem proficua, solerti indagine prospiciunt, quatenus undique tuta conversatio religiosa fidelium libero corde virtutibus studere, atque in conspectu sui Conditoris et opere praefulgida lucere, et ipsius quoque contemplationi possit oculum mentis intendere. Verum quia inter sanctos praedicatores illi sunt maximo digni honore, qui excepto quod officio praedicationinem fundunt, recte subditu
Abbreviated transcription (Latin):
Saganamq cortinas ⁊ de suꝑ ⁊ infra ⁊ ex omĩlatere
ꝓ tegebant. atq ũille intus liba facie sue uenu¬
statis fulgerent. hec ab om̃i. Eas in uixia. tem¬
pestatum pluuiarum ⁊ caumatum foris imm¬
ti solent cura circum spicere. ut nec subsidia
carnis. nec uite spirit᷑aus eis auxilia desuit. ab¬
sint ⁊ dogmata hereticorum ⁊ prauoꝵ exemplaca¬
tholicorum: ad sit doctrina salutaris. qua cõfor¬
tati⁊ sapient̃ mal & docentum uerba repellere
⁊ sibi mala ingerentium patient᷑ possint facta
tol erare ¶dsit uita ipsorum celestis. qua cõfor¬
tau etĩam tacente lingua qͣsi uiua sẽ ꝑlectione
utantur. repellunt enim saga imbres. obsistunt
ꝓcellis. arcent solis ardores. Cuncta foris ad uer¬
santia fortiter abigunt ut dlecus cortinarum
interus intemeratum ꝑsistat. Cum auguslinꝰ
om̃ĩa que fidem turbare poterant hereticorum
uenena euacuat. Cum gregorius ȩquȩ mores

Expanded text:
Saga namque cortinas, et desuper et infra, et ex omni latere Saga namque cortinas, et desuper et infra, et ex omni latere protegebant: atque ut illae intus libera facie suae venustatis fulgerent, haec ab omni eas injuria tempestatum, pluviarum et caumatum foris immuti solent cura circumspicere, ut nec subsidia carnis, nec vitae spiritualis eis auxilia desint. Absint et dogmata haereticorum et pravorum exempla catholicorum. Adsit doctrina salutaris, qua confortati, et sapienter male docentium verba repellere, et sibi mala ingerentium patienter possint facta tolerare. Adsit vita ipsorum coelestis, qua confirmati et tacente lingua, quasi viva semper lectione utantur. Repellunt enim saga imbres, obsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris adversantia fortiter abigunt, ut decus cortinarum interius intemeratum persistat: cum Augustinus omnia quae fidem turbare poterant, haereticorum venena evacuat: cum Gregorius ea quae mores
Abbreviated transcription (Latin):
occicdontulis parietis cooꝑiebant: nec tamentre
reliqui qui remanserant usq ad terram nudi
tempestarum inuiriis patebant: s ad ductis ad
inuicem abutroq latere sagis septenoꝵ cubitoꝵ
que deficientib parietib suꝑ erant. his poste¬
riora domus. firmissime ad terram usq conte¬
gebantur. Neq autẽ hec tantum ad inuicem
ꝑtingere. ⁊ instar cortinarum sese in medio
parietis contingere poterant. S quia septenor¬
rum erãt cubitorum. medium pariecis mutra¬
ꝙ partem duob cubitis ex cedebant: ac sibi inui¬
cem suꝑ posita iungebantur. Quod eodem mõ
ꝑom̃ĩa etiãde orientali parte domus intelli¬
gendum eẽ putamus. Idõꝙ supra preceptũẽ.
ut sextum sagum infronte tecti duplicaret.
H ec de re difficillima ꝓut nob intellexisse uisi
sumus strictim ex plicare curauimus. Parati
ueriora in his discere. siquisnos docere uolu̾it.
In quib tamen om̃ib patet allegori e sensus ꝑlucid

Expanded text:
occidentalis parietis cooperiebant: nec tamen tres reliqui, qui remanserant, usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant; sed adductis ab invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem haec tantum ad invicem pertingere, et instar cortinarum sese in medio parietis contingere poterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medium parietis in utramque partem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur: quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte domus intelligendum esse putamus, ideoque supra praeceptum, ut sextum sagum in fronte tecti duplicaretur. Haec de re difficillima, prout nobis intellexisse visi sumus, strictim explicare curavimus, parati veriora in his discere, si qui nos docere voluerit. In quibus tamen omnibus patet allegoriae sensus perlucidus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nincastricta toium corpus oꝑiunt. eidaris capimor¬
nat balteum utrumq tunicam simul ⁊ suꝑbrume¬
rale attuis ad corpus aptat. Quib sex indumenit
inferus septimũ iungitur ⁊ octauum. feminalia
uidelicet linca adoꝑiendã carnem turpraactinio
⁊ samina aurea suꝑ cicdarim. que titulo nominis
strictis manicis. ut nulla ciomĩno ruga incet̃. Descendebat
autemusꝙ ad crura. Uñ etgrece poderis idẽ talaris uoca¬
batur. his octogñib uestium pontifex tpr̃e sacrificiiso¬
lebat indui. Equib erãt. iiͦii. etiamminoris ordinis
sacerdotib concessa. feminalia uidelicet: lineastunica bal¬
dicus. cidaris. Secebat enim ut quo maiore quis gradu
esset in signis. ẽo plurib &iurtutum actib admirand
fulgeret. Cuncta autem siunt de auro. pretiosisq colo¬
rib quia niliule ac sordidum insacerdotis ore ut oper
debet appartre. s cuncta qͦ. agit. uniuersa queloquit᷑
om̃ia que cogitat ⁊ coram om̃ib p̃clara: ⁊ inconspectu int̃

Expanded text:
isia, totum corpus operiunt. Cidaris caput ornat, baltheum utrumque tunicam simul et superhumerale, artius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis, inferius septimum jungitur et octavum: feminalia videlicet linea, ad cooperiendam carnem turpitudinis, et lamina aurea super cidarim, quae titulo nominis  arcta erat astrictis manicis, ut nulla ei omnino ruga inesset. Descendebat autem usque ad crura: unde et Graece poderis, id est, talaris vocabatur. His octo generibus vestium pontifex tempore sacrificii solebat indui, e quibus erant quatuor et minoris ordinis sacerdotibus concessa: feminalia videlicet, linea tunica, et baltheus et cidaris. Dicebat enim ut quo majore quis gradu esset insignis, eo pluribus et jam virtutum actibus admirandus fulgeret. Cuncta autem fiunt de auro pretiosisque coloribus, quia nihil vile ac sordidum, in sacerdotis ore vel opere debet apparere; sed cuncta quae agit, universa quae loquitur, omnia quae cogitat, et coram
Abbreviated transcription (Latin):
ec autẽ enint uestimenta que facient rationa¬
le ⁊ suꝑhumerale. tunica lineam. strigt amfti¬
darim: balteum facient uestimenta sca aaronfr̃
tuo filiiseius: ut sacerdotio fungantur miodi
ccipientq aurum ⁊ achinctum⁊ purpura es cclio¬

Expanded text:
ec autem erunt vestimenta quae facient: Rationale, et superhumerale, tunicam et lineam strictam, cidarim et balteum. Facient vestimenta sancta Aaron fratri tuo et filiis ejus, ut sacerdotio fungantur mihi. Accipientque aurum, et hyacint
Abbreviated transcription (Latin):
continet᷑. Nom̃enĩ iħu apudhebreos a lri̾ta ioth.
apud g̃cos a iota incipit. ꝗuęutraq insua gente de¬
⁊ꝓfessione p̃ferunt. Et fortasse huiꝰ grã sacramenti.
d̾ñs ineuangłio testatur iota unũ de lege p̃terire
ñ posse.quia uirtus decalogi que ibi continetur. fi
infidelium ꝑturbatione corrumpi. Qui habet in
nũo an uginti annis ⁊ supradabit p̃tium. Numerꝰ
uicenarius utriusq testam̃ti coniunctionẽ significat.
legis uidelicet que quinq libris scͥpta est:⁊ cuangłii qd̾¬
ppłidi: quia ille solumest electoꝵ consortio dignus. E
idecreta legis spalit̃ intellecta. ꝑgrãm ad iut euangłii

Expanded text:
continetur. Nomen enim Jesu apud Hebraeos a littera Iod, continetur. Nomen enim Jesu apud Hebraeos a littera Iod, apud Graecos a iota incipit; quae utraque in sua gente deprofessione proferunt. Et fortasse hujus gratia sacramenti Dominus in Evangelio testatur, iota unum de lege praeterire non posse ; quia virtus decalogi, quae ibi continetur, fidinfidelium perturbatione corrumpi. Qui habetur in numero a viginti annis et supra, dabit pretium. Numerus vicenarius utriusque Testamenti conjunctionem significat, legis videlicet, quae quinque libris scripta est; et Evangelii, qnumero populi Dei; quia ille solum est electorum consortio dignus, qui et decreta legis spiritualiter intellecta, per gratiam adjutus Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
detrectant. Diciturq detalib Nondabunt dõ plaiati¬
onẽ suã. necp̃tiũ redẽptionis animȩ suȩ. Redẽptio enĩ
animȩ uiridiuitie sue ut salomon ait. siue tp̃rales
scilicet cumeas distribuit ded̃itq pauꝑibus ut u¬
stitia eiꝰ maneat insłm scd̃i. seu spirit᷑ales hoc᷑ ipsa
iustitia qua f ecit uł miserendo pauꝑib uł alia bo¬
na faciendo. Dabit autẽ om̃is qui transit ad nom̃ dimi¬
dium sicli. hoc ẽ decem obolos. Qd ñaliuid aptius quã
obseruantia decalogi legis a nob ualet intelligi. Qui
enim hunc recte intelligere nouit. õmẽm incoꝰfidei at
ꝙ oꝑis plenitudinẽ. ⁊ suturȩ ꝓmissionẽ retributionis
in ẽẽ cognouit. Demq in p̾rimis trib dilectio di. ĩ
sequentib septem dilectio ẽ ꝓximi cõp̃hensa. Iapło te¬
ste plenitudo legis ẽ dilectio. S c aliud sacram̃tũ
nequaquã p̃tereundũ ẽ tr dem numero denario

Expanded text:
detrectant. Diciturque de talibus: Non dabunt Deo placatidetrectant. Diciturque de talibus: Non dabunt Deo placationem suam, et pretium redemptionis animae suae . Redemptio enim animae viri divitiae suae , ut Salomon ait: sive temporales, scilicet cum eas distribuerit dederitque pauperibus, ut justitia ejus maneat in saeculum saeculi; seu spirituales, hoc est, ipsa justitia quam fecit, vel miserando pauperibus, vel alia bona faciendo. Dabit autem omnis qui transit ad nomen, dimidium sicli, hoc est decem obolos; quod non aliud aptius quam observantia decalogi legis a nobis valet intelligi. Qui enim hunc recte intelligere novit, omnem in eo et fidei atque operis plenitudinem, et futurae promissionem retributionis inesse cognovit. Denique in primis tribus dilectio Dei, in sequentibus septem dilectio est proximi comprehensa; et Apostolo teste: Plenitudo legis est dilectio . Sed et aliud sacramentum nequaquam praetereundum, eodem numero denario
Abbreviated transcription (Latin):
hucusq factura altaris incensi suꝑẽ ad huc descͥp¬
tio labri enei inquo lauaret man̾suas acpedesin¬
g̃sssris intab̾naculũ sacerdotes. s p̃mititur unum
dñi mandatum qd̾ i nos brtuit᷑ tangere ac ꝓmodu¬
lo nr̃o exponere conuenit. Sequitus.¬
ocutus est dñs admoysendicens. qntuleris sũmã
filioꝵ isrłiuxta numerum dabunt singlip̃
midium sicli uixta m̃suram tẽpli. Sidus uignti
obolos ht̃. Media pars sidi osferetur dño. huius p̃¬
cepti oblitus ẽ clauid q̃nnumerauit ppłm adoq pla¬
gam numerand o cidemppło consciuit. Spiritali
autẽ sensu sũma filioꝵ isrł sumã om̃iũ designat electo
rũ. noĩa sunt scͥpta incelo. singłiq dant ꝑanimab suis
p̃tium dño. cũ inbonis oꝑib exhibent sedule seruitutĩ
obsequiũ. Alioquin plaga erit incis cumfuint recen¬
siti. quia nimirũ ultio manet ꝑ petua eos qui fideliũ
nũo nominetenꝰ sociati ꝑfecta ficłĩ oꝑa dño osferre

Expanded text:
hucusque factura altaris incensi, superest adhuc descriptio labri aenei, in quo lavarent manus suas ac pedes, ingressuri in tabernaculum sacerdotes; sed praemittitur unum Domini mandatum, quod et nos breviter tangere ac pro modulo nostro exponere convenit. CAPUTocutusque est Dominus ad Mosen dicens quando tuleris summam filiorum Israhel iuxta numerum dabunt singuli pmidium sicli iuxta mensuram templi siclus viginti obolos habet media pars sicli offeretur Domino cepti oblitus est David, quando numeravit populum, ideoque plagam numerando eidem populo conscivit. Spirituali autem sensu, summa filiorum Israel summam omnium designat electorum nomina scripta sunt in coelo. Singulique dant pro animabus suis pretium Domino, cum ei in bonis operibus exhibent sedulae servitutis obsequium. Alioquin plaga erit in eis, cum fuerint recensiti, quia nimirum ultio manet perpetua eos qui, fidelium numero nominetenus sociati, perfecta fidei opera Domino offerre
Abbreviated transcription (Latin):
que dicit Int̾rasua duplicia possidebunt. letitia sẽpi¬
terna eritcis. Cornua ex ipso procedent.
quam parietes et cornira. Cornua sepe inscpturis
solent eminentiã designare fidi uirtutũ. ꝑ quã obui¬
antĩnob antiqui hostis certamina. obtundere acͥ suꝑare de¬
bemus dicentes cũ ꝓpħadño. In te inimicos nrͣos uentila¬
bimꝰ cornu Qͥ mox de qͥ cornudixiss subd̾ndo delaraũ dicen
Et unõe tuo sꝑnemꝰ insurgñtes innos. sict e cotͣ ñnum qua bel¬
lauitior quenos expu gͥare moliunt᷑ cornuũ noĩe
tantum gñis animalia munda ẽe: i ppłodi comodii¬
da talia decernͥ nt̃. Que cnim ruminant atq ungu¬
lam fincdunt aminalia ea etiam cõstat ẽẽpornuta.
ut ostendat᷑ mistioe: quod illitantũ cededi spalicon¬

Expanded text:
quae dicit: In terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiquae dicit: In terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis . Cornua eipso procedent, etc. Cornua saepe in Scripturis solent eminentiam designare fidei et virtutum: per quam obviantia nobis antiqui hostis certamina obtundere ac superare debemus, dicentes cum propheta Domino: In te inimicos nostros cornu ventilabimus . Qui mox de quo cornu dixisset, subdendo declaravit dicens: Et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Sicut e contra, nonnunquam bella vitiorum, quae nos expugnare moliuntur, cornuum nomine tantum generis animalia munda esse, et populo Dei comestibilia decernuntur. Quae enim ruminant atque ungulam findunt animalia, ea etiam constat esse cornuta; ut ostendatur mystice quod illi tantum Ecclesi