comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid quod suit panis. quoniã id quol fuit paniͤ
est aliud omnino quam fuerat. Sed corpus xp̃i est
omnino sdem quod fuit. Situt iniquum quod
fuit saulus est paulus. non tamen paulus est ini¬
quum quod fuit saulus. Quod enim sc̃m natu¬
ram contigit in accidentib. hoc scd̃m mitałma
accidit in naturis. Est autem duplex conuersio
grbstanti alis uidelicet & formalis. Nam sicut
aliquando forma conuertitur sine substantia: Sic
interdum substantia conuertitur sine forma. Hõ¬
nũquam utraq cum altera. Substantia uero
quandoq conuertitur iu id quod fit. & non erat.
ut uirga in colubrum. ⁊ tunc forma conuertit᷑
cum suba. quandoꝙ conuertitur in id quod erat¬
⁊ nonfit. ut panis ua encharistiam. & tunc sub¬
stantia conuertitur sine forma. Sed desinamus
est illa unio quadens factus est homo. sic ineffabi¬
lis est illa conuersio. qua panis fit caro. nec tanĩ

Expanded text:
quid quod fuit panis, quoniam id quod fuit panis, quid quod fuit panis, quoniam id quod fuit panis, est aliud omnino quam fuit; sed corpus Christi est omnino idem quod fuit. Sicut iniquum quod fuit Saulus est Paulus, non tamen Paulus est iniquum, quod fuit Saulus. Quod enim secundum naturam contingit in accidentibus, hoc secundum miraculum accidit in naturis. Est autem duplex conversio, substantialis videlicet et formalis. Nam sicut aliquando forma convertitur sine substantia, sic interdum substantia convertitur sine forma, nonnunquam utraque cum altera. Substantia vero quandoque convertitur in id, quod sit, et non erat, ut virga in colubrum Exod. VII, et tunc forma convertitur cum substantia. Quandoque convertitur in id quod erat, et non fit, ut panis in eucharistiam, et tunc substantia convertitur sine forma. Sed desinamus est illa unio qua Deus factus est homo, sic ineffabilis est illa conversio qua panis fit caro. Non tamen ita
Abbreviated transcription (Latin):
accipit esse corporis. quia panis transit in corpus.
non porpus in panem. Cum gͦ concluditur quoni¬
amꝰ adenit corpus xp̃i quod nec fuit natum. nec pas¬
sum. si relatio fiat ad predicatum: est falsum. Si uͦ
ad subiectum: est uerum. sed uide non prouenit.
gͦ corpus xp̃i s̃ fuit natum nec ꝑassur. sicut non
sequitur. aliquid est pater quod nee genuit. nec¬
autem infertur. hoc & illud etunt idem. ⁊ non sius
idemi. Hoc gͦ fiet illud. non prouenit. sed rectius¬
ita infertur. Hoc gͥ fiet aliquid̃ quod erit illud. Si¬
cut pater ⁊ filius sunt idem. non tamen pater est
filius. sed idem quod est filius. Licet autem hoc
erit illud. ñquam tamen erit uerum hoc esse il¬
lud. qm̃ hoc desinit esse hoc ⁊ incipit ẽẽ illud. Sic̃¬
sanum eẽ egrum. quia sanũ desinit esse sanum.
& incipit esse egrum. Quãuis etiam id quod fuit
panis fit corpus xp̃i. non tamen corpus xp̃i est ali¬

Expanded text:
accipit esse corpus, quia panis transit in corpus, accipit esse corpus, quia panis transit in corpus, non corpus in panem. Cum ergo concluditur, quoniam aliud erit corpus Christi, quod nec fuit natum, nec passum. Si relatio fiat ad praedicatum, est falsum. Si vero ad subjectum, est verum, sed inde non provenit. Ergo corpus Christi nec fuit natum, nec passum, sicut non sequitur, aliquid est Pater, quodautem infertur, hoc et illud erunt idem, et non sunt idem, hoc igitur fiet illud, non provenit, sed ita rectius inferretur, hoc ergo fiet aliquid quod illud erit. Sicut Pater et Filius sunt idem, non tamen Pater est Filius, sed id quod est Filius. Licet autem hoc erit illud, nunquam tamen erit verum hoc esse illud, quoniam hoc desinit esse hoc, et incipiet esse illud. Sicaegrum; quia sanum desinit esse sanum, et incipiet esse aegrum. Quamvis etiam id quod fuit panis sit corpus Christi, non tamen corpus Christi est ali
Abbreviated transcription (Latin):
possent inferri: que penitus a ueritate discoidant.
Propter hec & alia que cura presentem artitłm¬
magis subtiliter quam utiliter possent inquiri:
Non desunt qui dicunt quod ea rõne dicitur panis
mutari. uel conuerti. seu transub̾ari. siue transire
in corpus xp̃i. quia corpus xp̃i sub eisdem accidentib
loco parns incipit esse. Sicut dicitur a gmaticis qd̾
a. mutatur in .e. cum a presenti formatur p̃t̾itũ.
ago. egi. quia loco huius littere .a. ponitur hec litte¬
ra .e. Quidam autem expresse dixerunt quod ip̃a
pauis essentia uere mutatur in corpus xp̃i substan¬
tiam. nec redigitur panis ranichilum. quia desi¬
nit ẽẽ quod fuit. sed mutatur in aliud. qm̃ inci¬
pit ẽs̃ quod non fuit. fit autem ip̃a conuersio ñ
scłm umonem. sed scdi transicionem. quia neqͣ
ut perid quod accedit. id ad quod accedit mauis ali¬
quid stat: Sed id quod accedit fit unũ cum illo ad
quod accedit: Net corpis accipit esse panis sed pami

Expanded text:
quae penitus a veritate discordant. Propter haec et alia quae circa praesentem articulum subtiliter magis quam utiliter possent inquiri, non desunt qui dicunt, quod ea ratione dicitur panis mutari, vel converti seu transsubstantiari, sive transire in corpus Christi, quod corpus Christi sub eisdem accidentibus loco panis incipit esse, sicut dicitur a grammaticis, quod a mutatur in e, cum a praesenti formatur praeteritum, ago egi, quia loco hujus litterae a ponitur haec littera e. Quidam autem expresse dixerunt, quod ipsa panis essentia vere mutatur in corporis Christi substantiam nec redigitur panis in nihilum, quia desinit esse quod fuit, sed mutatur in aliud, quoniam incipit esse quod non fuit. Fit autem ipsa conversio non secundum unionem, sed secundum transitionem, quia nequaut per id quod accedit id ad quod accedit, majus aliquid fiat, sed id quod accedit, sit unum cum eo ad quod accedit. Nec corpus accipit esse panis, sed panis
Abbreviated transcription (Latin):
corpus xp̃i. uel post consecrationeni. id quod stantiat
fuit panis est corpus xp̃i. Quod tam̃ uidetur. oms¬
qm̃ qui sacerdos fit. erit sacerdos. & qui sacerdos est
factus sacerdos est. Similiter quod corpus fit. erit
corpus. & quod corpus est factum ⁊ est corpus. Quuis
enim dixerit quod hoo sit illud. si numquã hoc erit
illud: Tradit etiam augustinus. ante consecratio
Post consecrationem uero carnem & sanguinem. qb̾
beneclictio consetrauit. Et ambrosius in heo uerba.
Quod erat panis ante consectationem: iam est xp̃i
corpus post consecrationem. Nam re̾ si pauis nͭ erit
corpus xp̃i.nec aliud: Panis itaq nichil erit. & ica
panis ad nichilabitur. gͦ nec fit corpus xp̃i. nec aliud.
Si uero dicatur quod panis erit corpus xp̃i. statim in¬
fertur aliqͥd fore corpus xp̃i. quod neo fuit natũ. nec
passum. nec mortuum. nec sepultum. Demonstra¬
tis quoq diuersis pauib oportebit concedi. quod

Expanded text:
corpus Christi, vel post consecrationem, id quod panis corpus Christi, vel post consecrationem, id quod panis fuit, est corpus Christi. Quod inde videtur, quoniam qui sacerdos fit, erit sacerdos, et qui sacerdos est factus, sacerdos est. Similiter quod corpus fit, erit corpus, et quod corpus est factum, est corpus. Quis enim dixerit, quod hoc sit illud, si nunquam hoc erit illud. Tradit etiam Augustinus, ante consecratiopost consecrationem vero carnem, et sanguinem, quod benedictio consecravit. Et Ambrosius in haec verba, quod erat panis ante consecrationem, jam est corpus Christi post consecrationem. Nam etsi panis nec erit corpus Christi, nec aliud, panis ibi nihil erit, et ita panis annihilatur, ergo nec fit corpus Christi, nec aliud. Si vero dicatur, quod panis erit corpus Christi, statim infertur, aliud fore corpus Christi, quod nec fuit natum, nec passum, nec mortuum, nec sepultum, demonstratis quoque diversis panibus, oportebit concedi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. ⁊ ita in crea torem. Sic gͦ creatura cotidie fit cre¬
ator. Quidam uoluerunt astruere quod panis tran¬
substantiatur in xp̃m. non tam̃ in creatorem. quta
xp̃c dicitur sccłm naturam humanam. scđm quam
tantum panis transubstantiatur in ip̃m. Nam si¬
cut xp̃c dicitur manducari. quia corpus eius come¬
ditur. ita panis dicendus est in ip̃m mutari. quoni¬
am in corpus eius conuertitur. Ego sum inquit
⁊ carnem suam nomine panis appellat. ut ostendat
ex hoc quod panis sicut uere mutatur in carnem ip̃iꝰ.
ita uere mutatur in ip̃m. Ego tamen sicut in aliis
ita pariter & in hoc diuina sacramenta magis uene¬
randa quam discutienda ꝓfiteor. Scriptum est enĩ.
Non comedetis ex eo crudum quid nec coctum aqua
sed assum tantum igni. Et si scd̃m um inferentie ñ
sequatur. quod si panis transubstantietur u corpus
humanũ ideo panis non transubstantietur in ho¬
minem. quia non homo sed hommis pars est corpus.
tionem sit concedendum. panis erit tr¬

Expanded text:
et ita in Creatorem. Sic ergo creatura quotidie fit Creator. Quidam voluerunt astruere quod panis transsubstantiatur in Christum, non tamen in Creatorem, quia Christus dicitur secundum naturam humanam, secundum quam panis transsubstantiatur in ipsum. Nam sicut dicitur Christus manducari, quia corpus ejus comeditur, ita panis credendus est in ipsum mutari, quoniam in corpus ejus convertitur. Ego sum, inquit seipsum et carnem suam nomine panis appellat, ut ostendat ex hoc, quod panis sicut vere mutatur in carnem ipsius, ita vere mutatur in ipsum. Ego tamen sicut in aliis, ita pariter in hoc divina sacramenta magis veneranda quam discutienda profiteor. Scriptum est enim: Non comeditis ex eo crudum quid, nec coctum aqua, sed assum igni Exod. XII. Et si secundum vim inferentiae non sequatur: Quod si panis transsubstantiatur in corpus humanum, ideo panis transsubstantietur in hominem, quia non homo, sed hominis pars est corpus. tionem sit concedendum, panis erit
Abbreviated transcription (Latin):
i forsan hac arte ñ ꝓficit: returrit ad aliam. aduocat
symonẽ. ⁊ accedit ad gieri. ꝑ hunc ab illo nitit᷑ euehi
qd ꝑ se ñ p̾ualet obtiuere. Supplicat & ꝓmittit. offert
& tribuit. Probpudor. Grãm quã gratis adipisci ñ potu
insistit. & inuadit uiolent̾ honorẽ. & ĩpudent̃ ambit di¬
gnitatẽ anncoꝵ suffragio. p̃sidio ꝓpiuquoꝵ. tantoꝙ dũa
tionis inflãmatur ardore. tanta libidine p̃̾sidendi: ut
scisma ñ horreat. scandalum nĩ formidet. Sed̾ giet lepra
percussit. & symon ꝑiit cum pecunia. Chore cũ cõplicib
ignis absũpsit. & dathan ⁊ abẏron t̾ra uiuos absorbuit.

Expanded text:
Qui forsan hac arte non proficit, recurrit ad aliam, advocat Qui forsan hac arte non proficit, recurrit ad aliam, advocat Simonem et accedit ad Giezi, per hunc ab illo nititur emere, quod per se non praevalet obtinere: supplicat et promittit, offert et tribuit, proh pudor! gratiam quam gratis adipisci  al., oinstat et invadit violenter honorem, et impudenter arripit dignitatem, amicorum suffragio, praesidio ptionis inflammatur ardore, tanta libidine presidendi, ut scisma non horreat, scandalum non formidet. 2 Sed Giezi lepra percussit, et Simon periit cum pecunia, Chore cum complicibus ignis assumpsit, et Dathan et Abiron terra vivos absorbuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sis indinat. frequentat curias. uisitat optimates.
assurgit ⁊ amplecatur. Applaudit & adulatur. Bũ
nouit illud poetitũ. Et sinullus erit puluis. tam̃ excu
ydoneus. ut reputetur acceptus. ut laudet᷑ ab om̃ib. ut
a singł̃is approbetur. &̃ ecce guẽ intra se sustinet pugnã
difficilemq conflictum. Dum iuiquitas pulsat aninũ
⁊ ambitio continet manũ. & quod illa suggerit facien¬
dũ: hec fieri ñ permittit. Colludunt tam̃ ad inuicem
mater & filia. Iniquitas & ambitio. Nam mater in
aꝑto subsistit. ⁊ in occulto filia ñ resistit. Hec gͦ ueridi¬
cat sibi publicũ. illa secretũ. Ambitiosus libent̾ agio
de pͥncipatu quẽ ambit & dicit. Qquando principabit᷑
illis qui seuerus sit in iusticia. puis in misccłia. qui ñ
deuiet amore uel odio. qui ñ corrumpat᷑ p̾ce uel precio.
qui credat fidelib. acquiescat supplicib. qui sit humił.
De nimia concupiscentia abitionis

Expanded text:
rsis inclinat, frequentat curias, visitat optimates, rsis inclinat, frequentat curias, visitat optimates, assurgit et amplexatur, applaudit et adulatur, bene novit illud poeticum: Etsi nullus erit pulvis, tamen excuidoneus, ut reputetur acceptus, ut laudetur ab hominibus, et a singulis approbetur. Et ecce gravem intra se sustinet pugnam, difficilemque conflictum, dum iniquitas pulsat animum, et ambitio continet manum al. malum, et quod illa suggerit faciendum, haec fieri non permittit. Colludunt tamen ad invicem mater et filia, iniquitas et ambitio, nam mater in aperto subsistit, et filia in occulto non resistit. Haec enim vindicat sibi publicum, illa secretum. Ambitiosus ergo libenter agit de principatu quem ambit, et dicit: O quando principabitur ille qui severus sit in justitia, pius in misericordia, qui non declinet amore vel odio, qui non corrumpatur prece vel pretio, qui credat fidelibus et acquiescat supplicibus, qui sit humilis UT XXVII. De nimia concupiscentia ambitiosorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ena docinit quid hec culpa promeruit. Pluit
enĩ dñs suꝑ sodomã ⁊ gomorrã sulphur &̾ ignẽ a dñ¬
huius pene cõmaittere. Sed sibi ip̃i uindictã huius
sceleris reseruauit. scłm illud. Mea est ultio. & ego
fetorẽ luxurie. ignẽ suꝑ ardorem libidinis. quatinꝰ
pena similis esset culpe. Nec misisse dicitur sed plu
isse. quatinus ip̃o uerbo magnitudinẽ & habundan¬
tiam pene notaret. Nemini peꝑcit oculus eus.
sed om̃s simul extinxit. Uxorẽ quoq loth que retro
respexit. iii statuam salis mutauit. nec solũ urbes
exhibet patientiam: tanto duriorẽ sue seu̾itatis in
uoluptates gulosus degustat: & luxuriosus exer¬
cet. Honores ambitiosus affectat: & suꝑb excollit.
Ambitiosus autẽ semꝑ est pauidus. semꝑ attentus.
nequid dicat uel faciat quod in ocłis hominũ ua¬
leat displicere. humilitatem simłat. honestatem
m̃titur. affabilitarẽ exhibet. benignitatem ostendit.
Subsequitur ⁊ obsequitur. Eiuictos honoiat. Uniu̾¬

Expanded text:
ena docuit quid hec culpa promeruit: «Pluit enim Dominus super Sodomam et Gomorram sulphur et ignem huius pene committere, sed sibi ipsi vindictam huius sceleris reservavit secundum illud: «Mea est ultio, et ego fetorem luxurie, ignem super ardorem libidinis, quatinus pena similis esset culpe. Nec misisse diisse, quatenus ipso verbo magnitudinem et abundantiam poenae notaret. Nemini pepercit oculus ejus, sed omnes simul exstinxit. Uxorem quoque Loth, quia retro respexit, in statuam salis mutavit, nec solum urbes,exhibet patientiam, tanto duriorem suae severitatis ivoluptates gulosus degustat, et luxuriosus exercet; honores ambitiosus affectat, et superbus extollit. Ambitiosus autem semper est pavidus, semper attentus, ne quid dicat vel faciat quod in oculis hominum valeat displicere, humilitatem simulat, honestatem mentitur, affabilitatem exhibet, benignitatem ostendit, subsequitur et obsequitur, cunctos honorat, unive
Abbreviated transcription (Latin):
messem suã. P saias quoq cũ audisset uocem dm̃ dicen¬
tis. Quẽ muttam. & quis ibit ex uobis. Respondit. Ecce
ego sum mitte me. Dixitꝙ dñs. Uade & dices ꝑopło huic.
Audite audientes ⁊ cet̾. Pontifex gͦ uisibłiter bñdicit
dyacono qui lecturus est ewangłium. quod ñ fecerat

Expanded text:
Luc. X. Isaias quoque cum audisset vocem Domini dicentis: Quem mittam? et quis ibit ex vobis? Respondit: Ecce ego, mitte me; dixitque Dominus: Vade, et dices populo huic, Audite audientes, etc. Isa. VI. Pontifex ergo visibiliter benedicit diacon
Abbreviated transcription (Latin):
et ignominiosam morphosim oꝑatur. quam
tam̃ apłs ñ tonfunditur nominare. Pr̾opt̾ea
inquit tradidit illos deus ui ꝑassiones ignominie.
Nam femine eoꝵ cõmuttiuerunt nat᷑alem usũ. iu
eur qui est contra naturam. Simiłr &̾ mascłi re
suis in inuicẽ. mascłi in mascłos turpitudinẽ oꝑan¬
tes. Quro hac turꝑitudine turpuis. quid hoc crimi¬
ne crumiuosius: In lege quasi patia coniungunt᷑.
concubitus maris cum mascło. & coitus hominis cũ
ium̃to. Sic enĩ legitur in leuitico. Cum mascło non
cõmiscebis coitu femineo quia abhominatio est. Cũ
om̃i petore ñ coibis. nec maelaberis cũ eo. Utriq par
pena subscribitur. Qun dormierit inquit cũ mascło
coitu femineo : uterq oꝑati sunt nephas. morte mori¬
quoq occidite. Qui habet aures aioiendi audiat: im¬
mo qui desipit. resipiscat.
De pena huiꝰ sceleris.

Expanded text:
ec ignominiosam morphosim operatur, quam tamen apostolus non confunditur nominare: «Propterea, inquit, tradidit eos Deus in passiones ignominie. Nam femine eorum commutaverunt naturalem usum in eum qui suis invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes». Quid hac turpitudine turpius? Quid hoc crimine criminosius? 2 In lege quasi paria coniunguntur concubitus maris cum masculo et coitus hominis cum iumento. Sic enim legitur in Levitico: «Cum masculo non commisceberis coitu femineo, quia abhominatio est. Cum omni pecore non coibis, nec maculaberis cum eo». Utrique par pena subscribitur: «Qui dormierit, inquit, cum masculo coitu femineo, utrique operati sunt nefas, morte moriquoque occidite». Qui habet aures audiendi audiat, immo qui desipit resipiscat. XXV De pena huius sceleris.
Abbreviated transcription (Latin):
Q fero plum÷ senes captutat forma trahunt᷑:
Illerebra. celeres ad sua uota uolant.
Ergo p̾ces fundunt. gͦ dant. gͦ mirantur.
N il p̾ce. nil donis. nil ualuere mrinis.
Erimen fingemus in tua dãpna nouum.
Te sponsi fedus lesisse fatebimur. istuil:
Mens trahitur ueloq spei. uentoq timoris.
S pemq metumq seqñs int̾ uterq uolat.
Deuotaq uolans ad celum mence loquelam:
Fietibus undantem fudit in aure senum.
N auis quo fugiet geminis inpulsa ꝓcellis:
Hinc mͥ nulla salus. hĩc fuga nulla patet.
Syrces incurret fugiens mea cỹba caribdim:
⁊ mea fata cauens in mea fata ferat.
Pecc̃e ÷ peccantem me puniet ira iehenne:
Claniem : clamantem puniet ira senum.
L eniet iuferni uerbere tͥta caro.
U t dampnũ carnis aĩam lucretur. ematq :
P ortum celestem naufraga uita modo.
Dixit. ⁊ obsistit. ⁊ p̃ualet una duobus:
M alleus hĩc uiciis. iñ nocere potest.
U t mea uox celeri sit digna fide. locus istos.

Expanded text:
Quid sero plura? Senes captivat forma, trahuntur Quid sero plura? Senes captivat forma, trahuntur Illecebra; celeres ad sua vota volant. Ergo preces fundunt, ergo dant, ergo minantur. Nil prece, nil donis, nil valuere minis. CCrimen fingemus ad tua damna novum. Te sponsi foedus laesisse fatebimur; istud InMens trahitur veloque spei, ventoque timoris, Spemque metumque sequens, inter utrumque natat. Devotaque volans ad coelum mente, loquelam Fletibus undantem misit in ora senum. Navis quo fugiet geminis impulsa procellis? Hinc mihi nulla salus; hinc fuga nulla mihi: Syrtes incurret fugiens, mea cymba Carybdim; Et mea fata cavens, in mea fata ferar. Peccem? peccantem me puniet ira gehennae: Clamem? clamantem puniet ira senum. Leniet inferni verbere trita caro. Ut damnum carnis animam lucretur, ematque Portum coelestem, naufraga vita mihi.Dixit, et obsistit; sic praevalet una duobus SMalleus hic uncus. . . . nocere potest. Ut mea vox populi sit digna fide, locus istos
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ equum. s equum. ñ inopes s opes.
Hereuit seu uanis. seu uinis. siue uenenis:
Querunt uana. colunt uina. uenena uomunt.
Libras ñ libros relegũt. parentq monetis
N on monitis. p̃cio nõ p̃ce qũeq utuant:
Ñ alleluuia ructare s allia norunt:
P lus in falmone quã salomone legunt.
Ñ ẽ ordo dei quẽ docuere rei.
Qemq sequar breuit̾. ⁊ sñ nube doli.
stus enit color instabat. sol flammeus undas:
Ihusserat in memores frigoris ẽe sui.
Ruuus qui ludens ioachim lasciuit morto:
Lampadis eiusdem uitepefactus erat.
Illie in uitant susarmam dalnea. surgit:
H uc ꝓpert. fraudem uescit ad ẽẽ loco.
T emptat aquam. laudat tẽptatam. nuda sub intͣt᷑.
Laudatam. nudam indit ut̾q senum.
U idit. ⁊ in caluit cõcepte pabula flamine.
h uiꝰ utreq gene sunt in utroq sene.
Errat amando puer. seuit amando senex.
F ornax sedari non sine fonte potest.
Extingui leuius pueroꝵ. flamraa meretur:
R ore premi modico flamma nouella solet.

Expanded text:
n inopes, sed opes. Haerent sed vanis, sed vinis, sive venenis; 1234 Quaerunt vana, colunt vina, venena spuunt. Libras, non libros relegunt; parentque monetis, Non monitis; pretio non prece quemque juvant. Non alleluia ructare, sed allia norunt: Plus in Solmone quam Salomone legunt. Non est ordo rei quem docuere rei. Remque sequar breviter, sed sine nube doli. Aestus erat, calor instabat, sol flammeus undas Jusserat immemores frigoris esse sui. Rivus qui ludens Joachim lascivit in horto, Lampadis ejusdem vi tepefactus erat. Illuc invitant Susannam balnea; surgit, Huc properat, fraudem nescit inesse loco. Tentat aquam, laudat tentatam; nuda subintrat: Laudatam nudam vidit uterque senum: Vidit et incaluit; conceptae pabula flammae, Ejus utraeque genae sunt in utroque sene. Errat amando puer, saevit  sicut  amando senex. m. Sedari fornax non sine fonte potest. Exstingui levius puerilis culpa meretur; Parvo rore premi flamma novella potest.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ irrpem ꝓdebat habitus qntus amorem¬
S eformũq noce testis ⁊ obses erat.
S ignis stue notis ⁊ sino uoce reatum
I inpure m̃tis hec potuere loqui.
f rõs stellata rosis. picte lasciuia zoue¬
E ollum torque uitens. auris inaure micans.
P es lenis ⁊ uestis rugis crispata suꝑbis:
⁊ come dectignans. iuncla magistra pati.
e ur sio: ut placeat magis. ut mag̃ urat amantem.
Qluis gͥ placuit. plus suus arsit amans.
A sta. uir leuor. pigrior illa fuit.
A ssiumnis. illa stupet. loqtimur. rubet. illa. minau:
I sta dolet. causam querimꝰ. illa silet
N os quasi subsarnars oeło susanna suꝑbo:
Q uesitum surda preterit aure soebus.
Indicat illatum uł fronte uł ore reatum:
f rous rubet eore pudor. os silet ecce pauor.
N ec fallit sermo uulgari tritus more:
Donec fracturam sentiat olla rocã.

Expanded text:
 Turpem prodebat habitus quaesitus amorem, Deformisque notae testis et obses erat. Signis sive notis, etsi non voce, reatum Impurae mentis haec potuere loqui. Froas stellata rosis, pictae lascivia zonae, Collum corque tumens, auris in ore nitens. Pes levis et vestis rugis impacta superbis, Et coma dedignans vincula magistra pati. Cur sic? Ut placeat magis, et magis urat amantem. Plus igitur placuit, plus et inarsit amans. Illa stat, ille ruit, tardior illa fuit. 1233 Adsumus, illa stupet; loquimur, rubet illa; minamur, Illa dolet; causam quaerimus, illa tacet. Nos quasi subsannans oculo Susanna superbo Quaesitum surda praeterit aure scelus. Indicat ipsa tamen vel fronte, vel ore reatum. Frons rubet, cece pudor; os silet, ecce favor Nec fallit sermo vulgi tam tritus in ore: Donec fracturam sentiat olla, natat.
Abbreviated transcription (Latin):
Talis ut̾q docet. nocit. ungit. pũgit. obẽẽ:
Pbus. prodesse minꝰ. nostis utrũq tñ.
C um doceant alios. se nõ hortant᷑. adinstar:
C andele. spargunt insua dampna iubar.
P roficit hec aliis. sͥ soli deficit isti.
P roficiunt aliis. deficiuntq sibi.

Expanded text:
Talis uterque docet, nocet, ungit, pungit: obesse Plus, prodesse minus, nostis utrumque tamen. Cum doceant alios, se non hortantur, et instar Candelae faciunt in sua damna jubar. Proficit haec aliis, sibi soli deficit ipsi; Proficiunt aliis, deficiuntque sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uis turbam turbo turbauit: quis sonas urbem
Iirpulit. unde fragor intonat. uñ dolor:
H os sua culpa ligat. hac sua eausa uiuat.
P andere nõ equo susanne causa pependit.
Ñ tunuit. mendax ẽẽ statera senummi.
Canicies etiam m̃tiri nouit. ⁊ albam.
Ñ semꝑ retinet alba senecta fidem.
Inde potest ipsis irasci moribus etas:
E stiꝙpet insero iam senuisse senes.
Hos gradus insiguit. s uita p̃mit. nͨ honori:
Ambo p̾ibiteri. s nõ p̾bent iter ulli:
Ambo iudei. s sine lege dei.
Cumq rigant alios tñ adulcedine moꝵ:
I eunis remanet tantus honoris apex.

Expanded text:
Quis turbo turbam turbavit? Quis sonus urbem Impulit? Unde fragor intonat, unde dolor? Hos sua culpa ligat, hanc sua causa juvat. Pondere non aequo Susannae causa pependit. Non timuit mendax esse statera senum. Canities etiam mentiri novit, et albam Non semper retinet alba senecta fidem. Ergo potest ipsis irasci moribus aetas, Quae stupet in senio non senuisse senHos gradus insignit, sed vita pressit, honoris Ambo presbyteri, sed non praebent iter ulli Ambo videntes, sed sine jure, Dei. Cumque regant alios, tamen a dulcedine morum Jejunus remanet tantus honoris apex.
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑnit mecha uirũ. sꝑnit iniqua dm̃.
Uir tuti uicium. sinceris tͣpia legi:
Illecebram fidei p̃tulit illa dolum
N os urit grauit᷑ res hee. opꝰ Hoc. scelus istud:
Res deformis. opꝰ flebile. tͥste scelus.
Iuris enĩ nr̃i ẽ tales euellere plantas.
N e pariat frurtus arbor iniqua malos.
Praua quidem cito frudificant. ⁊ fercił arbor:
Pene concessit ultio nr̃a moram.
Greutiluetur res ordine fc̃a. rotamq:
L ingue currentis uiris habera reget.
C um sol estuum libraret tempꝰ ⁊ urbis:
L ibrass causas nr̃a statera diu.
Surginius. egredim᷑. ioachim nos excipit ortas:
F loridus ut recieet tedia lom nr̃a locus.
Nr̃o dlanditur locus arridetq labori:
R identem reddunt quatuor ista locum.
H ec sunt arbor. humꝰ. ⁊ fous. auis. hic uiret arbor:
U ernat humꝰ. garrit fons eẏcharizat auis.
Arbor fronde uiret pubeseit germine tellus:
Sedimus hie gͥ fallendo sub arbore solem:
Sors insusannam lumina nr̃a tulit
Pulsauit portam. patuit pulsata. patentem:

Expanded text:
Sprevit moecha virum, laesit iniqua Deum. Virtuti vitium, sinceris turpia, legi Illecebram, fidei praetulit illa dolum. Nos urit graviter res haec, opus hoc, scelus istud Res deformis, opus flebile, triste scelus. Juris enim nostri est, tales evellere plantas, Ne pariat fructus arbor iniqua malos. Parva  Prava  quidem cito fructificant, at fertilis arbor Poenae concessit ultio nostra moram. Ergo revolvatur res ordine ducta, rotamque Linguae currentis auris habena reget. Cum sol hesternum libraret tempus, et urbis Librasset causas statera nostra diu. Surgimus, egredimur, Joachim nos excipit hortus, Floridus ut recreet taedia nostra locus. Nostro blanditur locus, arridetque labori. Ridentem reddunt quatuor ista locum. Haec sunt: Arbor humus, et fons, et avis; viret arbor, Vernat humus, garrit fons, citharizat avis. Arbor fronde viret, pubescit germine tellus, Sedimus hic igitur fallendo sub arbore solem, Fors in Susannam lumina nostra tulit. Pulsat posticam, paruit pulsata, patentem I
Abbreviated transcription (Latin):
Unica poderis que iacinstini coloris erat in ueteri
sacerdotio tintinnabulis & malis punicis ab intferi¬
oii parte pendentib. ut pontifex totuᷤ uocalis incederet: ce¬
lestim xp̃i doctrinam insinuat. cuius noticiam habueruñs
omnes quib dicitur per ꝓpħami. In montem excelsum
ascende tu qui eneingłizas syon. Precipue ramen hanc
heresib scindere moliantur.

Expanded text:
unica poderis, quae hyacinthini coloris erat in veteri sacerdotio, tintinnabulis et malis punicis ab inferiori parte pendentibus, ut pontifex totus vocalis incederet, coelestem Christi doctrinam insinuat. Cujus notitiam habuerunt homines, quibus Deus per prophetam ait: In montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . » Praecipue vero hanc habuit haeresibus scindere moliantur.
Abbreviated transcription (Latin):
M ox deus adduxit animantia singła t̾re.
p̃beat ut cunctis nomina rebus adam
Hebraiceq loquens imponit noĩa rebus
O manib ille. pͥor ista loquela fuit.
P ost inadam misit uͥtus diuina soporem.
Non sompnꝰ. s erat extasis ille sopor
In qua ꝑspicue causas uidisse suꝑnas.
Fertur ⁊ euigilans inde ꝓpħ̾a fuit.
Iudiciũ ꝑ aquam ꝑflaminã uidit ⁊ ortũ
x p̃i p̃didicit. eccłieq fidem.
I sta ꝓphetie misteria  nouit ibidem
Inq suis libris hec reserauit adam¬

Expanded text:
Mox Deus adduxit animantia singula terrae: Praebeat ut cunctis nomina rebus Adam. Hebraiceque loquens imponit nomina rebus Omnibus ille. Prior illa loquela fuit. Post in Adam misit virtus divina soporem. Non somnus, sed erat exstasis, ille sopor. In qua perspicuae causas vidisse supernas Fertur, et evigilans inde propheta fuit. Judicium per aquam, per flammam, vidit, et ortum Christi praedidicit, Ecclesiaeque fidem. Ista prophetiae mysteria novit ibidem. Inque suis libris haec reseravit Adam
Abbreviated transcription (Latin):
& penitentia. fauus enl distillans labia meretͥcis.
& nitidius oleo guitur eius. Nouissima uero illuis
ñ procul sed ꝓpe. ñ exterius sed initerius. luxurie.¬
tam uirtus eius in babis eius. ⁊ fortitudo eius in
umbilico uentͥs enis. Numqua fugatur ubi fugitur.
Nũquã mactatur. nisi cũ maceratur. ⁊to causam ex¬
igit libertatẽ ⁊ habundantia. sed repperit ad effectũ :
gradũ ꝑuercit. Inuadit enĩ senes & iuuenes. ma¬
amplexaut᷑. mane uirgiẽ uen̾antur. Eurpe dictu.¬
ueneris agitant in cubili. mane filiũ uirginis offe¬
runt in altari
De diu̾sis spẽb luxurie.

Expanded text:
inquit Salomon, distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus. Novissima autem illius n procul, sed pnam «virtus eius in lumbis eius, et fortitudo eius in umbilico ventris eius». Nunquam fugatur, nisi cum fugitur, nunquam mactatur, nisi cum maceratur. Ad causam exigit libertatem et habundantiam, sed reperit ad effectum fagradum pervertit. Invadit enim senes et iuvenes, maamplexantur, mane vero Virginem venerantur. Turpe dicVeneris agitant in cubili, mane filium Virginis offerunt in altari. XXIII De diversis speciebus luxurie.
Abbreviated transcription (Latin):
stum est ut qui ii sordib est sordescat adhut.
Om̃s adult̾antes quasi clybanus succensus a coquente
ceperunt pͥncipes furere a uino. Uent̾ enĩ opipare sat᷑.
libenter uerierem amplexatur. O extrema libroms
turpitudo que ñ solũ u̾tem effenuinat. sed corpus ener¬
uat. Non solum mnaculat animã. sed fedat ꝑsonam.
Om̃e naniq peccatũ quodcũq fecerit homo: extra cor¬
pus suũ est. Qui autẽ fornicatur in torpus suñ peccat.¬

Expanded text:
st enim ut «qui in sordibus est, sordescat adhuc». «Omnes enim adulterantes quasi clibanus succensus a coquente. Ceperunt principes furere a vino»: Venter enim opipare satus libenter Venerem amplexatur. O extrema libidinis turpitudo, que non solum mentem effeminat, sed corpus enervat, non solum maculat animam, sed fedat personam. «Omne namque peccatum quodcunque fecerit homo, extra suum corpus est, qui aute
Abbreviated transcription (Latin):
uis eius młtiplices spẽs sufficienter ualeat
explicare: Hec etũ pentapolĩ cum adiacenti
regione subuertit. Sichem cũ ppło iut̾emit. Her.
& onam filicis uide percussit. Iu̾deũ ⁊ madianitidẽ.
pugione transfodit. Eribũ beniamin ꝓ uxore leuite
deleuit. filios heli sacerdotis in bello prostrauit. Hẽc
uriam occidit. Amon interfecit. Presbiteros laꝑida
statare faciunt sapientes. Hec młtos uulneratos deie¬
cit ⁊ fortissum quiq int̾fecti sunt ab ea. Uie inferi
domus euis penetrantes in inferiora mortis. Hec ui¬
res eneruat. Serisus diminure. dies consumit. opes
effunoit.
uroit. De coitu contra naturam.

Expanded text:
uis eius multiplices species sufficienter valeat explicare? Hec enim Pentapolim cum adiacenti regione subvertit, Sichem cum populo interemit, Her et Onam filios Iuda percussit, Iudeum et Madianitidem pugione transfodit, tribus Beniamin pro uxore levite dulteros, filios Eli sacerdotis in bello prostravit stupraUriam occidit , presbyteros lapidavit statare faciunt sapientes, et arguunt secit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea, vie inferi domus eius, penetrantes in interiora mortis». Hec vires enervat, sensus diminuit, dies consumit, opes effundit. XXIIII De coitu contra naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
is õ cupide scire quare semꝑ es uacuus ⁊ nũꝗͣ
impleris: ctouerte. Non est plena mensura que
quantũcũq contineat. adhuc capax est amplioris. Sed
est plenis nisi deũ habeat. cuius semꝑ est captet. Si uis
gͦ cupide satian desinas ẽẽ cuꝑidus. quia dũ cupidus
fuetis: satiari ñ poteris. Non est enĩ conuentio lutis
ad tenebras. neq: xp̃i ad belial. quia nemo potest deo¬
Di falso nomine uiuitiaꝵ

Expanded text:
is, o cupide, scire quare semper es vacuus et nunquam impleris? Adverte: Non est plena mensura, que quantumcumque contineat, adhuc capax est amplioris. Sed est plenus nisi Deum habeat, cuius semper est capax. 2 Si vis ergo, cupide, satiari, desinas esse cupidus, quia dum fueris cupidus satiari non poteris. Non est enim conventio lucis ad tenebras, neque Christi ad Belial, quia nemo potest serVIII De falso nomine divitia
Abbreviated transcription (Latin):
inenta signantur. Eỹdaris uero. celum empittum. Lami¬
ua suꝑposita: dł̃m signisicat presidentem om̃ib. Hanc qui¬
dem allegonam libri sap̃ie confirmat auctoritas uicens.
In ueste poderis quam habebat: totus erat orbis terraꝵ.
a parentum magnalia: in quatuor ordinib laꝑidum erant
sculpta. & magnificentia tua in diademate caꝑitis illius
erat scripta.

Expanded text:
a signantur. Cidaris, coelum empyreum: lamina superposita Deum signabat omnibus praesidentem. Hanc quidem allegoriam libri sapientiae confirmat auctoritas, dicens: In veste poderis quam habebat, totus erat orbis terrarum, et parentum magnalia in quatuor ordinibus lapidum erant sculpta, et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta S
Abbreviated transcription (Latin):
totius orbis preferebat ymaginem. lega¬
femninalia namq byssina: ⁊erram congrut figͤabant.
quia byssus de tirra ꝓteu̾it. D̾alte cum unus & nastulis.
cutiumuolutionem occeani designabatit. Tunra iacin¬
dtina. ip̃o colore aera preferebat. Per tintuinabł̃a. sonitu
tonitruun. ꝑ malogranata: choruscationes fulgarum
signabantur. Quatuor minous sacerdotis. & quatuor
sumini pontificis inbinnenta: quatuor mitrocosini. &̾
quatuor megatosini partes ip̃o nu̾o besignabant .i. qua¬
tuor humores. & quatuor elementa. Ephor sui uarceta¬
te. celum sydereum ostendebat. Quod autem aurum
ul duo emisperia denotabant. Duodecum gemine
pectorales: duo decim sigia in zodiaco preferebant. Ratio¬
nale quidem erat i medio: quta tatione plena sund
uniuersa qua terrena celestib herent. unmo ratio
terrenoꝵ & tempor. calcris & frigons. & duplex int̾ utrũꝙ
temperus. de celi cursu & ratione descendit. Peranulos.

Expanded text:
totius orbis praeferebat imaginem. Femoralia namque byssina congrue terram figurabant, quia byssus de terra procedit. Balteus cum vittis et vasculis circum volutionem Oceani designabant. Tunica hyacinthina ipso colore aera praeferebat. Per tintinnabula sonitus tonitruorum. Per malagranata coruscationes et fulgura figurabantur. Quatuor minoris sacerdotis et quatuor summi pontificis indumenta, quatuor microcosmi et quatuor megacosmi partes ipso numero designabant, id est quatuor humores et quatuor elementa. Ephod sui varietate coelum sidereum ostendebat. Quod autem erat vel duo hemisphaeria denotabant; XII gemmae pectorales, XII signa in zodiaco praeferebant. Rationale quidem, quod erat in medio, quia ratione plena sunt universa, quo terrena coelestibus haerent. Imo ratio terrenorum et temporum et caloris et frigoris, et duplex inter utrumque temperies, de coeli cursu et ratione descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
sui tp̃i cuius meubrum est representans personam. dum
pedib assumit sandalia illud incarnationis donunite calci¬
am incarnationem meam. Uenit rium ad nos calciata diui¬
nitas. ut pro nobis dei filius facerdotio fungeretur. Per ligłas
quib ip̃a pedib sandalia constringuntur: illud idem accipi¬
mus. quod per corrigiam calciamenti. ioħes baptista significa¬
gias intelligimus. Mediantib uͦ caligis pedes sandaliis coniun

Expanded text:
sti, cujus membrum est, repraesentans personam, dum pedibus assumit sandalia, illud incarnationis Dominicam incarnationem meam. Venit enim ad nos calceata Divinitas, ut pro nobis Dei Filius sacerdotio fungeretur. Per ligulas, quibus ipsa pedibus sandalia constringuntur, illud idem accipimus, quod per corrigiam calceamenti Joannes Baptista significagias intelligimus. Mediantibus vero caligis pedes sandaliis conjung
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium figurabant. Quid eium ꝑ munus offe¬
rentis de prunogenitis gregis nisi xp̃c exprimitur.
ose fuit interfectus a fr̃e. sic ip̃e maliciose fuit occisus
a popło uideoꝵ. ⁊sam scd̃m apocalypsim ioħis ip̃e est
agnus qui occisus est ab origine mundi. Quid ꝑ sacri
passio dñi designatur. De quo dicit apłs. Proprio filio
suo ñ pepercit deus. sed pro nobis ominib tradidit illũ
Oblatio uͦ melchisedech tam ꝓprie nouũ sacrificium
p̃signauit. ut inde predictum sit. Tu es sacerdos ine
ternũ. Abel dicitur puer ñ tam a puericia quam a pu¬
ritate. sc̃m illud. Eoce puer meus eledus quẽ elegi
ñ tam isrutite plebis. quam popłi xp̃iani. Ilius ꝑ car¬
nem. huiusq per fidem scł̃m illud. Non uocabitur¬
multaꝵ gentiũ constitui te. Melchisedech int̾pretat᷑
rex iusticie. deinde rex salem .i. patis. ꝓpt̾ illud quod
legitur. Orierur in dieb eus iusticia & habundantia

Expanded text:
sacrificium figurabant. Quid enim per munus Abel offesacrificium figurabant. Quid enim per munus Abel offerentis de primogenitis gregis nisi Christus exprimitur pose fuit interfectus a fratre, sic ipse malitiose fuit occisus a populo Judaeorum. Nam secundum Apocalypsim Joannis: Ipse est Agnus qui occisus est ab origine mundi Apoc. XIII. Qupassio Domini designatur? De quo dicit Apostolus: Dilecto Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradiOblatio vero Melchisedech tam proprie novum sacrificium praesignavit, ut inde praedictum sit: Tu es sacerdos in a Hebr. VII. Abel dicitur puer, non tam a pueritia, quam a puritate, secundum illud: Ecce puer meus electus quem elegin tam Israeliticae plebis quam populi Christiani: illius per carnem, hujusque per fidem, secundum illud: Non ultra vocabitte Gen. XVII. Melchisedech interpretatus est rex justitiae, deinde rex Salem, id est pacis propter illud quod legitur: Orietur in diebus ejus justitia et abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
scientes uni taremur. patrios ab illo deus exegit affectꝰ.
Tolle inquit filium tuũ unigenitum quẽ diligis
ysaac. & offer eũ in holocaustũ. suꝑ unũ montium
quem monstrauero tibi. Staturiq prõptũ & obedien¬
tem inuenit. ĩmo nobis ostendit. Melchisedech quoq:
nisi se prius acceptũ deo sacrificium obtulisset: futu¬
roꝵ causas mirame p̃uidisset. quax intuitu mysticsi
diuidimus. prius nos ip̃os in sacrificiũ offeramꝰ. arriei¬
nã ꝓteruam. feritatem taurinam hẏrtirãq libidi¬
nem iugulantes. iuxter quod in psalmo cantauimus.
holocausta medullata offeram tibi cum incenso arie¬
tum. offeram tibi bouis cũ byrcis. Ac deinde sicut mu¬
nus abel. sicut sacrificium abeahe. sicut hostiam mel¬
chisedech uota nr̃a dñs acceptabit. uerũ non solũ in¬
offerentib. sed in ip̃is obłonib debemus similitudi¬
nem intueri. Nani illa uetera sacrificia. nouũ hoc

Expanded text:
scientes imitaremur, patrios ab illo Deus exegit affectus. scientes imitaremur, patrios ab illo Deus exegit affectus. Tolle, inquit, filium tuum unigenitum quem diligis Isaac, et offer illum in holocaustum super unum montium quem dixero tibi , statimque promptum et obedientem invenit, imo nobis ostendit. Melchisedech quoque, nisi se prius acceptum Deo sacrificium obtulisset, futurorum causas minime praevidisset, quarum intuitu mysticum dividimus prius, nos ipsos in sacrificium offeramus, arietinam propter viam, feritatem taurinam, hircinamque luxuriam jugulantes. Juxta quod in Psalmo cantavimus: Holocausta medullata offeram tibi cum incenso arietum, offeram tibi boves cum hircis . Ac deinde sicut munus Abel, sicut sacrificium Abrahae, sicut hostiam Melchisedech, vota nostra Dominus acceptabit. Verum non solum offerentibus, sed etiam in ipsis oblationibus debemus similitudinem intueri. Nam illa vetera sacrificia, hoc novum
Abbreviated transcription (Latin):
mit quantitatẽ. Multo quippe acceptius est
hoc sacrificium quam quod obtulit abel. quã quod
obtulit abraham. quod obtulit melhisedech. Ua¬
let enim ampluis res quam umbra. ueritas quã
figura. Ipãm gͦ similitudinẽ magis quã quanti¬
tatem debemus attendere. Sinules. gͦ offerendo su¬
mus abel. si recte quidem offerentes recte nichilomi¬
mis diuidamus. quod quia caym ñ egit: peccauit.
Sua namq recte cui debebat obtulit deo. sed retinenᷤᷤ
sibi se ip̃m. & cor suum auferens deo male diuisit.
Abel autem acceptũ deo intus ui corde obtulit holocau¬
stũ. quia ñ se sibi retinuit. sed deo se totũ subdidit
& imperdit. Et ideo respexit deus ad abel ⁊ ad mun̾a
euis. tto eayͥm autem & ad munera eius ñ respexit.
Prius respetit ad abel. & postea ad munera eius. qͥa
ab offerente. Simiłr abraham egregia fioe totum se
prus offerebat altissimo. Et propterea cũ sua duceret
offerenda : placidas ei hostias offerebat. Quod ut nol

Expanded text:
mit quantitatem. Multo quippe acceptius est hoc sacrificium, quam quod obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melchisedech. Videtur enim amplius res quam umbra, veritas quam figura. Ipsam ergo similitudinem magis quam quantitatem debemus attendere. Similes ergo offerendo sumus Abel, si recte quidem offerentes, recte nihilominus dividamus, quod quia Cain non egit, peccavit Gen. IV. Sua namque recte, cui debebat, obtulit Deo, sed retinuit sibi seipsum, et cor suum auferens Deo, male divisit. Abel autem acceptum Deo justus in corde obtulit holocaustum, quia non se sibi retinuit, sed Deo se totum subdidit et impendit. Et ideo respexit Deus ad Abel et ad munera ejus. Ad Cain autem et ad ejus munera non respexit ibid. Prius respexit ad Abelab offerente. Similiter Abraham egregia fide totum se prius offerebat Altissimo, et propterea cum sua duceret offerenda, placidas hostias offerebat, quod ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
falsa diuitiaꝵ felicitas que diuite ueraciter ef
egenũ. at opes nuidi ñ auferunt. sed afferunt egesta¬
ꝑdidit auaricia. Salaa̾ asella retarguit.
cẽ pedes sedentis attriuit quia captus cupidine pro¬
extinxit. quia de p̃cio agri defrandauerunt apłm.
gentum: quasi humũ. & aurũ : ut lutũ plateaꝵ
sed ecce dñs possidebit eam & ꝑcutiet in mari fortitu¬
dinẽ eius. & hec igni deuorabitur.¬
erũ est gͦ qd̾ sapiens ꝓtestatur. Mitos
perdid̾it auruĩ &̾ argentũ. Qui aurũ di¬
ligit ñ iustificabitur. Ue. illis qui sectant᷑ illud. Ec
quia sicut camelus ñ potest introire ꝑ foramen acus:
ita difficile est diuitẽ intrare in regnũ cełoꝵ. Arta est
enuĩ uia ⁊ angusta porta. per quã itur ⁊ intratur ad
uitam. Apłs gͦ secutus regulam ueritatis aiebat. Argen
Repleta est terra argento ⁊ auro. & ñ est finis thesau¬
toꝵ eius. ꝓpter iniquitatẽ auaricie eius iratus sum
& percussi eam¬

Expanded text:
falsa divitiarum felicitas, quae divitem veraciter efficit egenum. At opes mundi non, auferunt, sed afferunt egestaperdidit avaritia! Balaam asella redarguit, et pedes sedentis attrivit, quia captus cupiditate proexstinxit, quia de pretio agri defraudaverunt apostogentum quasi humum, et aurum quasi lutum platearum, sed ecce Dominus possidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et haec igni devorabiturerum est quod sapiens protestatur: «Multos perdidit aurum et argentum». «Qui aurum diligit non iustificabitur». Ve illis qui sectantur illud: «Ecin zonis vestris». Quia sicut camelus non potest introire per foramen acus, ita difficile est divitem intrare in regnum celorum. Arcta est enim via et angusta porta, per quam itur et intratur ad vitam. Apostolus ergo secutus regulam veritatis aiebat: «Argen«Repleta est terra argento et auro et non est finis thesaurorum eius». «Propter iniquitatem avaritie eius iratus sum et percussi
Abbreviated transcription (Latin):
&e ostensionem. In uia nãq nomen patris sauctifi¬
catur infiliis. qñ sanctificatõis effedtũ operatur
in eis. uel qnͣdo sanctificat̾õ quam acceperunit in
nomine patris: perseuerat in illis. In patria uero no¬
iñ patris sc̃ificatur in filiis. quia sanccitur & confir¬
matur incis ut nũquam possint a filiationis gr̾a
separari. Hinc etum quasi mobile manet nom̃ pr̃is
Pro qua possibłitate mouendi. apłs dixit. Pastigo tor¬
pus meum & in seruitutẽ redigo ne forte cum alus
ficatur in filiis. quia tales ibi surit fili in quib
pater sanctus apparet. Tunc erunt manifesti. qui
nunc sunt occulii. scd̃m illud. Nos insensati uitã¬
bis pacem .i. motuum interioꝵ quietẽ. ut caro ñ
filiis. quatins in p̃senti difficie. in futuro nũquã
a filiationis gr̾a separentur. Quod est manifeste
contra luxuriam. qua qui laborat si iocundatur in
deo. Pacem mĩtis non habet. qui filius dei non est. sed
uuñto assimilatur. quia quasi iumentũ in suo ster¬

Expanded text:
Patris sanctificatur in filiis, quando sanctificationis effectum operatur in eis, vel quando sanctificatio quam acceperunt in nomine Patris perseverat in illis. In patria vero nomen Patris sanctificatur in filiis, quia sancitur et confirmatur in eis, ut nunquam possint a filiationis gratia separari. Hic est enim quasi mobile nomen Patris pro qua possibilitate manendi dixit Apostolus: Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte cum aliis ficatur in filiis, quia tales ibi sunt filii, in quibus Spiritus sanctus apparet, tunc erunt manifesti qui nunc sunt occulti, secundum illud: Nos insensati vitabis pacem, id est motuum interiorum quietem, ut caro non filiis, quatenus in praesenti difficile, in futuro nequaquam a filiationis gratia separentur. Quod est manifeste contra luxuriam, qua qui laborat non jucundatur in Deo, id est pacem Dei non habet; filius Dei non est, sed jumento assimilatur, quia quasi jumentum in ster
Abbreviated transcription (Latin):
chini auro. quib duodetim nomina filioꝵ isrł etant
insculpta. sex in uno. & sex in alio. Quod autem zamu¬
el. & daruid induti leguntur ephet: aliud erat lineum
ce̾ quod ꝓprie ephotar dicebatur. Tertium hebraiee dice¬
batur hesen. grete logyon. latine rationale uocatur.
contetimi. habens duodecim lapides. per ordines quatuor.
In primo. sardium. ẽopatium. & Smaragdum. In sccl̃o:
Garbuncłm. Saphirum. & Iaspidem. In ititioligurium.
achatem. & Ametistum. In quario. Crisolitum. Onichinũ.
nomina. Purin. & chumin .i. ueritas & doctrina. Inse¬
rebatur autem logyor suꝑhumerali a suꝑiori parte per duos
anlos. & diras catenulas aureas un missas duob uncinis
ꝗri sub duob predictis onichiuis. in suꝑhumerali contine¬
bantur infixi. Ab inferiori parte per duos anulos aureos.
capitis ornam̃tũ erat ꝯͥdaris a. mait᷑ in acutiui ꝓcedens ha¬
bins arculum aureuni cum malogranatis aNorib de qua

Expanded text:
ychini, quibus duodecim nomina filiorum Israel erant ychini, quibus duodecim nomina filiorum Israel erant insculpta, sex in uno et sex in altero. Quod autem Samuel et David induti leguntur ephod, aliud erat lineum; et proprie quidem ephobar dicebatur. Tertium Hebraice dicebatur heusen, Graece λόγιον, Latine vero rationale vocatur, contextum, habens duodecim lapides per ordines quatuor. In primo sardium, topazium et smaragdum. In secundo carbunculum, sapphirum et jaspidem. In tertio ligurium, achatem et amethystum. In quarto chrysolithum, onychinum nomina purim et tymim, id est veritas et doctrina. Inferebatur autem λόγιον superhumerali, a superiori parte per duos annulos et duas catenulas aureas, immissas duobus uncinis, qui sub duobus praedictis onychinis, in superhumerali continebantur infixi. Ab inferiori vero parte per duos annulos aureos ccapitis ornamentum erat cidaris, id est mitra in acutum procedens, habens circulum aureum cum m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi sacerdotum communta. Priraum dicebatur ma
test. de hysso retorta contextum. Scd̃m: cethemone.
quod nos lineam siue subutulam: sed moyses abanec
appłłauit. Hebrei uero discentes a babyloniis emisantam
uocauerunt. eratq byssinum. & duplex. Tercium:
balthens.i. zona uel cingłm. latus quasi digitis qͣ¬
tuor. sic reticulatus: ut quasi pellis uperea uidere¬
tar. contextum de bysso. cocco. purpura. & iacincto.
Quartum tyara: quod hebrei maniphel. nos autem in¬
erat tunca iacractina: quam hebreus uicit nethir. gre¬
terscalari modo disposita. ut audiretur sonus cum
pontifex ingrederetur sanctuarium. ne forte more¬
retur. Sc̃m erat ephot.i. superhumerale. de qua¬
tuor predictis colorib auroq contextum sine mani¬
cis ad moclum colobii. habens aꝑturam in pectore
quadram ad mnagnitudinem palmi. in quo logy on
eiusdem mensure inserebatur. in tuius parte suꝑiori
uidelicet suꝑ humeros infibłati erant duo lapides on¬

Expanded text:
i sacerdotum communia. Primum dicebatur mantest, de bysso retorta contextum. Secundum cathemone, quod nos lineam sive subuculam, sed Moyses abanec appellavit. Hebraei vero discedentes a Babyloniis, emissan eam vocaverunt, eratque byssinum et duplex. Tertium balteus, id est zona vel cingulum, latum quasi digitis quatuor, sic reticulatum, ut quasi pellis viperea videretur, contextum de bysso, cocco, purpura et hyacintho. Quartum tiara, quod Hebraei manephei, nos autem inerat tunica hyacinthina, quam Hebraice dixit nathir, Graetercalari modo disposita, ut audiretur sonus, cum pontifex ingrederetur sanctuarium, ne forte moreretur. Secundum erat ephod, id est superhumerale, de quatuor praedictis coloribus auroque contextum, sine manicis, ad modum colobii, habens aperturam in pectore quadram, ad magnitudinem palmi, in qua λόγιον ejusdem mensurae inserebatur. In cujus parte superiori, videlicet super humeros, infibulati erant auro duo lapides on