comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ego. Iusa atq ꝑfecti głam laudis fu¬
gientes. et animarũ lucra querentes. aliquando
uirtutes suas predicãt. bona que diuinitus acce¬
perunt narrant: non ut ipsi apud homines
ostensione sua ꝓficiant: sed ut eos quib p̃dicãt.
exemplo suo ad uitam trahant. Unde paulus
apłs quotiens fustib cesus. quotiens lapidatus.
quotiens naufragiũ ꝑtulit. quanta ꝓ ueritate
sustinuit: quod ad terciũ celum raptus. quod
in paradisum ductus sit. corithiis narrat. ut
eorũ sensum a falsis predicatoribus auertat:
et dum se ĩnotesceret qualis esset. illi eis uilesce¬
rent. quos ab eis cognouerat iniq uenerari.
Eisdem igitur corinthiis honorẽ fugiens. di¬
cit. Non enim nosmetipsos predicamus. sed
per ihm ccp̃m. Quos tamen uidẽs falsorum
a postolorũ ꝑsuasionib. a uere fidei tramite deu¬
are : eis se sũmopere quantũ esset uenerandus. ostẽ¬
dit dicens. In quo quis audet : in insipiencia dico
audeo et ego. Hebrei sunt: et ego. Israhelite sũt:

Expanded text:
et ego . Justi atque perfecti gloriam laudis fugientes, et animarum lucra quaerentes, aliquando virtutes suas praedicant; bona quae divinitus acceperunt, narrant: non ut ipsi apud homines ostensione sua proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate sustinuit, quod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat , ut eorum sensum a falsis praedicatoribus avertat; et dum se innotesceret qualis esset, illi eis vilescerent quos ab eis cognoverat inique venerari. Eisdem igitur Corinthiis, honorem fugiens, dicit: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed m . Quos tamen videns falsorum apostolorum persuasionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere, quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae sunt, 624
Abbreviated transcription (Latin):
bi sp̃e dñi: ibi libertas. Qui flagella metu¬
unt. et ꝓpt̾ea ĩnocenter unuũt. si malis ue¬
raciter carere desiderant. eterna supplicia ꝑhorres¬
cant: neq in hoe suppliciorũ timore remaneant.
sed ad amoris grãm nutrim̃to caritatis excrescant.
Seriptũ quippe est. Perfecta caritas. foras mittit
timorem. Et rursum scriptũ ẽ. Non accepistis spm̃
seruitutis iterũ in timore: sed sp̃m adoptionis fi¬
liorum. in quo clamamꝰ abba pater. Unde idem
doctor iterũ dicit. Ubi spc̃ dñi: ibi libertas. Si
ergo adhue a praua actione. formidata pena ꝓ¬
hibet i ꝑfecto formidantis animũ. nulla sp̃c li¬
bertas tenet. Nam si penã non metueret: culpã
proculdubio perpetraret. Ignorat itaq mens
grãm libertatis: quã ligat seruitus timoris. Bo¬
na enim pro semetipsis amanda sunt: et non penis
cõpellentib exsequenda. Nam qui ꝓptẽa bona facit
quia torm̃torũ mala metuit : uult ñ esse quod
Imetuat. ut audenter illicita cõmittat. Unde luce

Expanded text:
ini, ibi libertas . Qui flagella metuunt et propterea innocenter vivunt, si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi Spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam procul dubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce
Abbreviated transcription (Latin):
et sydone factȩ fuissent uirtutes.
quȩ in te factȩ sunt: olim in cinere et eilicio
penitentiã egissent. In cilicio quippe asperi¬
tas. et punctio peccatoꝵ: in cinere uͦ puluis
ostenditur mortuor. Et iccirro utrumq hoc
ad hiberi solet ad penitentiam: ut in pune¬
tione cilicii cognoscamus quid ꝑ culpã feci¬
inus: et in fauilla cineris ppendamus. qͥd
ꝑ iudicium facti sumus. Considerentur gͦ in
cilicio pungentia uicia: consideretur in cine¬
re. ꝑ mortis sententiam subsequens pena
iusta uicior. Quia eñi post peceatum car¬
nis contumeliȩ surrererunt: uideat homo
in asperitate cilicii suꝑbiendo qͥd fecit:
uideat in cinere usq quo peccando puenit.
Potest quoq cilicio ipsa ꝑ recordationem
& penitentiam doloꝵ punctio designari:
quia quasi quodã cilicio peccator. pungit᷑.
dũ in mente sua asperis redargutionum sti¬
inulis confricatur. In cinere qͦ penitentiam
agit: quia ex primo peccato quid ꝑ iustũ

Expanded text:
et Sidone factae fuissent virtutes, quae in te factae sunt, olim in cinere, et cilicio poenitentiam egissent. In cilicio quippe asperitas et punctio peccatorum, in cinere vero pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque hoc adhiberi solet ad poenitentiam, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens poena justa vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipso per recordationem et poenitentiam dolorum punctio designari, quia quasi quodam cilicio peccatorum pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere quoque poenitentiam agit, quia ex primo peccato quid per justum
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ ioħ̾s baptista redemptoris gr̃am pre¬
currens penitentiam predicat: ut peccator
qͥ ex culpa mortuus ẽ ꝑ conuersionẽ uiuat.
ꝓfecto a diebus ioħis baptistȩ regnũ cȩlor
uim patiter. Qd ẽ autẽ regnũ cȩłoꝵ. nͥ locus
iustor: Solis eñi iustis cȩlestis patriȩ pre¬
mia debentur: ut humiles. casti. mites.⁊ mi¬
sericordes. ad gaudia suꝑna ꝑueniant. Cũ uͦ
qͥs uel superbia tumidus. uel carnus facino¬
re pollutus. uel iracundia accensus. uel cru¬
delitate impius. post culpas ad penitenti¬
am redit. ⁊ uitã ȩ̨teruam ꝑcipit: quasi in
locũ peccator intrat alienum. A diebus gͦ
ioħis baptistę regnũ cęloꝵ uim patitur. et
uiolenti rapiunt illud: quia qͥ penitentiã
peccatorib indixit: qͥd aliud quã cȩlor.¬
regno fieri uiolentiam docuit: Recogite
nosmetipsos assiduis lamentis atteramus.
Hereditatẽ iustoꝵ quã ñ tenuimus ꝑ uitã.

Expanded text:
Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praeCum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa mortuus est, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regjustorum? Solis enim justis coelestis patriae praemium debetur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit? Recogitemnosmetipsos assiduis lamentis atteramus. Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
diebus ioħis baptistȩ. regnũ cęlor¬
uim patitur. Turbas quȩ ueniebãt
ad suum baptismũ ioħs admone¬
bat dicens. facite fructus dignos penitentię.
Et rursus. Qui habet duas tunicas. det non
habenti. Unde patenter datur intelligi. qͥd
ẽ iam qđ ueritas dicit. a diebus ioħis bap¬
tistȩ. usq nunc regnum cęloꝵ uim patitur:
& iuolenti diripiunt illud. Quȩ supernȩ
uerba sententię nobis sunt magnoꝑe ꝑer¬
scrutanda. Nã querendũ est. qͦm̾ uim ꝑꝑe¬
ti regnũ cęloꝵ possit. Qs enim cęlo uiolen¬
tiã irrogat : Et rursus querendum ẽ si pa¬
ti uim regnũ cęloꝵ potest: et uiolenti rapi¬
unt illud: cur cande uim a dieb ioħis bap¬
tistȩ. et non etiã ante pertulerit. In lege uͦ
scriptũ ẽ. si qͥs hȩc uel illa fecerit. morte mo¬
riatur. Cunctis gͦ legentib liquet. quia pec¬
catores quosq: pena suȩ seueritatis ꝑculit.
ñ autẽ ꝑ penitentiam ad uitam reduxrit.

Expanded text:
diebus Joannis Baptistae regnum coelorvim patitur . Turbas quae veniebant ad suum baptismum Joannes admonebat, dicens. Facite fructus dignos poenitentiae. Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Unde jam patenter datur intelligi quid est quod Veritas dicit: A diebus autem Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit. Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, et violenti rapiunt illud, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit? In lege vero scriptum est: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. Cunctis ergo legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem poenitentia ad vitam reduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
re semꝑ faciem patris possunt. si ad mi¬
nisterium exterius ꝓ nr̃a salute mittun¬
tur: Qd̃ tam̃ cicius soluimus: si quante
subtilitatis sit angłica natura pensamus.
seq eni sic a diuina uisione foras exeunt.
ut internȩ contemplationis gaudus pri¬
uentur: quia si conditoris aspectũ exeun¬
tes amitterent: nec iacentes erigere: nec
ignorantib uera nuntiare potuissent: fon¬
temq lucis. quẽ egredientes ipsi ꝑderent.
cecis nullatenus ꝓpinarent. In hoc ẽ itaq
nunc natura angelica. a nature nr̃e condi¬
tione distincta. quo nos et loco cucũscribi
s tam̃ eoꝵ scientiȩ longe suꝑ nos in compa¬
rabiliter dilatantir: Interuis quippe exte¬
riusq sciendo distincti sunt: qi ipsũ fontẽ
scientiȩ contemplantur. Qd enim de his quȩ
unt: For itaq scientia. comparatione nr̃a
ualde dilatata ẽ: s tam̃ diuine comparatio
corpus. Et faciem gͦ patris semꝑ uident: et

Expanded text:
re semper faciem Patris possunt, si ad mire semper faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc est itaque nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quia nos et loco circumscribimsed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque sciendo diffusi sunt, quia ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de hiunt? Eorum itaque scientia comparatione nostrae valde dilatata est, sed tamen comparatione cedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et
Abbreviated transcription (Latin):
minem.Sicut in ueteri testamento
ex teriora opera obseruantur: ita
in nouo testamento. ñ tã qđ exterius agi¬
tur. quã to qđ interius cogitatur: sollici¬
ta intentione attenditur: ut subtili senten¬
tia puniatur. Nã cũ multa lex uelud inmun¬
da manducare ꝓhibeat: in euuangłio tam̃
dñs dicit. Non qđ intrat in os comquinat
hominem: s. quȩ ereunt de corde. illa sũt
que coinquinant hominem. Et paulopost
subiecit exponens. Ex corde ereunt cogi¬
tationes male. Ubi ubertim indicatũ est.
qm̃ illud ab om̃ipotente deo pollutũ ẽẽ
ostenditur in opere. qđ ex pollutȩ cogita¬
tionis generatur radice. Unde qͦ paulus
apłs dicit. Om̃ia munda mundis: coiqui¬
uatis et infidelib aut̃ẽ nichil ẽẽ inundũ:
et mox eius de causam coinquinationis ad¬
nuntians subiungit: coinquinata sunt e¬
nim eor. mens et conscientia. Non ẽ gͦ ei¬
bus inmundus ei : cui mens uimunda ñ

Expanded text:
enim in veteri Testamento exteriora opera servabantur, ita in Testamento novo non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur sollicita intentione attenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducari praecipiat, in Evangelio tamen Dominus ait: Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quae exeunt de corde, illa sunt quae coinquinant hominem. Atque paulo post subjecit, exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae. Unde ubertim indicatum est qostenditur in opere quod ex pollutae cogitationis generatur radice. Unde Pauluss dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil esse mundum : et mox ejusdem causam coinquinationis annuntians subjungit: Coinquinata sunt enim eorum mens et conscientia. Non est ergo cibus immundus ei, cui mens immunda non
Abbreviated transcription (Latin):
unc dicet et his qͥ a sinistris eiꝰ erunt.
Ite maledicti in ignẽ eternum. Duos ordines
pars reprobor. continet. Alii nãq iudicantur
et pereunt: alii ñ iudicantur et pereunt. Iudi¬
cantur et pereunt: quibus in clamatione dm̃i¬
care: sitiui. et non dedistis mͥ bibere: hospese¬

Expanded text:
unc dicet et his qui a sinistris ejus erunt: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Duos ordines pars reproborum continet. Alii namque judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt. Judicantur et pereunt quibus dominitur: Esurivi, et non dedistis m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiunt: quia eius reuerentiam. nȩc uerbo¬
tenus seruare uoluerunt. Illi legaliter pere¬
unt. quia sub lege positi peccauerunt: istis
in ꝑdicione sua de lege nichil dicitur. quia
nichil habere. legis conati sunt. Princeps nã¬
q terrenã publicam rem regens. aliter pu¬
nit ciũẽ interius. delinquentẽ: atq aliter
host̾e exterius rebellantẽ. In illo uirasua con¬
sulit: eũq sub uerbis dignę inuectionis. ad¬
dicit. Contra hostem uͦ bellum mouet. instru¬
m̃ta ꝑdicionis exercet. dignaq eius maliciȩ.
corm̃ta retribuit: de malo uͦ eius qͥd lex habe¬
at ñ requirit: neq enim lege necesse ẽ. peri¬
mi: qͥ lege nũquam potuit teneri. Ita gͦ in ex¬
tremo iudicio.&. legalis illũ inuectio ꝑcutiti
qui ab eo qd̾ professione tenuit. actione decli¬
nauit: & iste sine iudicii inuectione premit᷑.

Expanded text:
percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbopercipiunt, quia ejus reverentiam nec verbotenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub Lege positi peccaverunt, istis in perditione sua de Lege nihil dicitur, quia nihil Legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens, aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem. In illo jura sua contulit, eumque sub verbis divinae invectionis addicit. Contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus malitiae tormenta retribuit, de malo vero ejus quid lex habeat non requirit: neque enim lege necesse est perimi qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio, et legalis illum invectio percutit qui ab eo quod professione tenuit actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur
Abbreviated transcription (Latin):
premittitur. Discedite a me maledicti in ignẽ
eternum qui paratus ẽ diabolo et angłis ciꝰ
Alii uͦ in ea tremo iudicio ñ iudicantur et pe¬
reunt: de qͥbus ꝓpħa ait. ñ resurgunt impii
in iudicio: et de qͥbus dñs dicit. qͥ autem non
credit iã iudicatus ẽ: et de qͥbus paulus ait.
qui sine lege peccauerunt. sine lege peribunt.
Resurgent uͦ om̃s etiam infideles. s ad torm̃¬
tũ ñ ad iudiciũ: non enu eoꝵ tunc causa dis¬
cutitur: qui ad conspectum districti uidicis ia
cũ dampnatione suȩ infidelitatis accedunt.
Professionẽ uͦ fidei retinentes. s. professionis o¬
pera ũ habentes. redarguuntur ut pereant.
Qui uͦ nec fidi sacramenta tenuerunt. increpa¬
tionẽ iudicis in extrema examinatione non
audiunt: quia preiudicati infidelitatis suȩ̨
tenebris. eius quẽ despererant inuectione re¬
dargui non merentur. Illi saltẽ uerba iudicis.
audiunt. quia eius fidi saltẽ uerba tenuerunt.
isti in dãpnatione sua iudicis ȩterm nec uerba

Expanded text:
cti in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Alii in extremo judicio non judicantur et pereunt; de quibus Propheta ait: Non resurgunt impii in judicio ; et de quibus dicitur: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Resurgent vero etiam omnes infideles, sed ad tormentum, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutitur qui ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi tantum verba judicis audiunt, quia ejus fidei tantum verba tenuerunt. Isti in damnatione sua judicis aeterni nec verba
Abbreviated transcription (Latin):
ospes fui: et suscepistis me. Hospitalita
amate. Hinc et eñi ꝑ paulũ dicitur. Cari¬
tas fraterna maneat in uobis: et hospitalitatẽ
nolite obliuisci: ꝑ hanc enĩ placuerunt qͥdã
angłis hespicio receptis. Hinic petrus ait. Hos
pitales inuicẽ: sine murinuratione. Ninc ip¬
sa ueritas dicit. Nospes fui: et suscepistis me.
Cũ gͥ ante iudiciũ dñs ꝑ m̃bra sua suscipitur:
in udiciũ ueniens susceptores suos recognos¬
cet dicens. Qd̃ uni ex minimis meis fecistis.
mͥ fecistis. Pensate gͦ fratres quanta hospitali¬
tatis uirtus sit: ⁊ ad hospitalitatis gr̃am ne si¬
tis pigri. Peregrim ad hospiciũ ñ solũ sunt in¬
uitandi: s etiã trahendi. ad mensas ur̃as xp̃m
suscipite: ut uos ab eo suscipi. ad ȩterna con
uiuia ualeatis. Prebete mͦ in peregrino. xp̃o
hospicium: ut uos in uidicio ñ quasi peregri¬
nos nesciat: s ut ꝓprios recipiat ad regnũ.

Expanded text:
ospes fui, et suscepistis me . Hospitalitatamate. Hinc etenim per Paulum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in uobis et hospitalitatem nolite obliuissci per hanc enim placuerunt quidam angelis hospitio receptis. Hinc pitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me. Cum igitur ante judicium Dominus per membra sua suscipitur, in judicium veniens susceptores suos recognoscet, dicens: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Pensate ergo, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit, et ad hospitalitatis gratiam ne sitis pigri. Peregrini ad hospitium non solum invitandi, sed etiam trahendi. Ad mensas vestras Christum suscipite, ut vosvivia valeatis. Praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt. Illic eos a sorte humiliũ iudex sẽparat:
qͥ se hic in suꝑbiȩ comibus exaltant. Regnũ cȩ¬
lor percipere nequeunt: qͥ hic et in cęlesti fi¬
de positi. toto desiderio terrena querunt.

Expanded text:
serviunt. Illic eos a sorte humilium judex separat serviunt. Illic eos a sorte humilium judex separat qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Regnum coelorum percipere nequeunt, qui hic et in coelesti fide positi toto desiderio terrena quaerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: et separabit cos ab inuicẽ sicut pastor
segregat oues abhedis: & statuet oues a dex¬
tris. hedos autẽ a sinistris. Ad sc̃am ȩccłiam fra¬
tres l̃ni. quã multi conuenimus. eccłiȩ parie¬
tes implemus: et tam̃ nemo nr̃m potest scire
quot sint qͥ in illo elector dei numerentur gre¬
ge. Ecce uox om̃ium xp̃m clamat. s uita om¬
uiũ non clamat: pleriq dm̃ sequunt᷑ uocib.
s fugiunt moribus Hinc et enĩ ad titũ pau¬
lus dicit. Qui confitentur se nosse dm̃: factis
autẽ negant. Hinc iacobus ait. fides sine operi¬
bus ociosa est. Hic gͥ multis fidelibus ꝑ confes¬
sionẽ admiscentur: s ꝓpter uitam reprobam
in sortẽ fideliũ in die iudicii numerari ñ meren¬
tur. Hoc ouile sc̃ȩ eccłiȩ hedos rẽcipit cũ agnis:
s attestante euuangłio. cũ iudex uenerit. bo¬
nos sc̃parat a malis: sicut segregat pastor oues
ab hedis. Neq et em̃ illic in ouiũ grege nume¬
rari possunt: qui hic carnis suę uoluptatibus

Expanded text:
rabit eos ab invicem, sicut pastor segregat oves ab haedis, et statuet oves a dextris, haedos autem a sinistris . Ad sanctam ecclesiam, fratres charissimi, quam multi convenimus, ecclesiae parietes implemus, et tamen nemo nostrum potest scire qui sint qui in illo electorum Dei numerentur grege. Ecce vox omnium Christum clamat, sed vita omnium non clamat: plerique Deum sequuntur vocibus, sed fugiunt moribus. Hinc etenim ad Titum Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est Hic igitur multi fidelibus per confessionem admiscentur, sed propter vitam reprobam in sorte fidelium in die judicii numerari non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos recipit cum agnis; sed attestante Evangelio, cum judex venerit, bonos separat a malis, sicut pastor segregat oves ab haedis. Neque etenim illic in ovium grege numerari possunt qui hic carnis suae voluptatibus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dico uobis nescio uos. Suꝑna dis¬
pensatio hẏpochritis largitur bo¬
num operis. ⁊ sortem denegat he¬
reditatis. Operandi munera cumulat: et tñ
uota operantis ignorat: quia dum percep¬
tũ munus ad laudẽ ꝓpriam trahitur: in
conspectu lucis intimȩ umbra elationis obs¬
curatur Cũ gͥ a presentis uitȩ fauoribus int̾¬
ueniente morte fuerit separatus. internus
eũ arbiter negat: seq cũ nescire denuntiat.
quia simulatoris untã iustȩ reprobando ueri¬
tas ignorat: nec recognoscit eius bona quȩ
ẽgit : qm̃ hȩc ex intentione: recta ñ proculit.
Unde et fatiuns uirginibus in iudiciũ ueniens
dicet. Am̃ amen dico uobis nescio uos. In qͥb
dũ corruptionẽ m̃tis. considerat: carnis etiã
incorruptionẽ dampnat. Nescire aut̃e dei reꝓ¬
bare est : unde et qͥb dã quos reprobat in fi¬
ne dicturus ẽ. Nescio uos unde sitis: discedite
a me om̃s operarii iniquitatis. Sicut etiam
nescire m̃tiri uir ueras dr̃: qui labi ꝑ menda¬

Expanded text:
 dico vobis, nescio vos . Superna dispensatio hypocritis largitur bonum operis, et sortem denegat haereditatis, operandi munera cumulat, et tamen vota operantis ignorat, quia dum perceptum munus ad laudem propriam trahitur, in conspectu lucis intimae umbra elationis obscuratur. Cum igitur a praesentis vitae favoribus, interveniente morte, fuerit separatus, internus eum arbiter negat, seque eum nescire denuntiat, quia simulatoris vitam juste reprobando Veritas ignorat, nec recognoscit ejus bona quae egit, quoniam haec ex intentione recta non protulit. Unde et fatuis virginibus in judicium veniens dicet: Amen, amen dico vobis, nescio vos. In quibus dum corruptionem mentis considerat, carnis etiam incorruptionem damnat. Nescire autem Dei reprobare est. Unde et quibusdam quos reprobat in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis. Discedite a me, omnes operarii iniquitatis. Sicut etiam nescire mentiri vix verax dicitur qui labi per menda
Abbreviated transcription (Latin):
menta pietatis: quatinus pariter panẽ de¬
tis et uerbum: panẽ refectionis cũ uerbo cor¬
reptionis: & duo a uobis alimenta ꝑcipiat. qͥ
unũ querebat: dũ ex terius cibo. et interius
saciatur eloquio. Pauper gͦ cũ reprehensibilis
cerinitur. moneri debet. et despici ñ debet:
si uͦ rep̃hensionis nil habet. uenerari sũmo¬
pere sicut intercessor. debet. S: ecce multos
ceruitis. qͥs cuius sit meriti nescitis. Oñs gͥ
honorate: quos pauperes cernitis: et quos
foris uidetis despectos scłi: intus arbitrami¬
ni amicos dei. Cũ his participamini qd̾ habe¬
tis : ut hoc quandoq qd̾ habent. dignent᷑
uobiscũ participari. Pensate qd̾ ore magis¬
tri gentium dicitur. In hoc tempore ur̃a a
bundantia illoꝵ inopiam suppleat: ut et
illoꝵ abundantia ur̃ȩ inopiȩ sit supplem̃¬
cũ. Pensate qͥd ipsa ꝑ se ueritas dicat. Quã¬
diu fecistis uni de his fr̃ibus meis minimis

Expanded text:
menta pietatis, quatenus pariter panem dementa pietatis, quatenus pariter panem detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis, et duo a vobis alimenta percipiat qui unum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernitis qui cujus sint meriti nescitis. Omnes igitur honorate quos pauperes cernitis, et quos foris videtis despectos saeculi, intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque quod habent dignentur vobiscum participari. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quid ipsa per se Veritas dicat: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis,
Abbreviated transcription (Latin):
uãdiu fecistis umi de his fr̃ibus mcis
minimis.: qn fecistis. ante fucurum
iudicium fratres km̃ sollerter agite: culparũ
ur̃arũ intercessores querite: aduocatos uobis
in die iudicu pauperes procurate:. Fece impor¬
cune se pauperes offerunt: atq his indigent.
quȩ nobis iam saciatis. cotidie de mensa ca¬
dunt. Ecce nos rogant: qui cunc ꝓ nobis in¬
tercessores ueniant. Certe nos om̃ino rogare
debuinus: et tam̃ rogamur. Uidete si nega¬
re debemus qd petimur: quando patroni sũt
qͥ petunt. Nolite gͦ miscdiȩ tempora perdere:
nolite accepta remedia dissimulare: ante sup¬
pliciũ. de supplicio cogitate. Cũ quoslibet in
hoc mundo abiectos aspicitis. etiã si qua re¬
p̃hensibilia eoꝵ ẽẽ uid eantur: uolite despice¬
re: quia fortasse quos morũ infirmitas uul¬
nerat. medicina paupertatis curat. Quoꝵ si
qua sunt talia quȩ iure debeant reprehendi.
hȩc si uultis ad usum uĩx mercedis uflectite.
ut ex ipsis eoꝵ uicus cumulentur uobis incre¬

Expanded text:
uandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ante futurum judicium, fratres charissimi, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite, advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Ecce importune se pauperes offerunt, atque his indigent quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Ecce nos rogant qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, et tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare, ante supplicium de supplicio cogitate. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiam si qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat; quorum si qua sunt talia quae jure debeant reprehendi, haec si vultis ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incre
Abbreviated transcription (Latin):
partes elector scilicet atqͣ reprobor: s bim or¬
dines eiꝰdem singłis partibus continentur. Alii
nãq uidicantur & regnant: alii ñ iudicantur
et regnant: alii iudicantur ⁊ pereunt: alii non
iudicantur et pereunt. Ex parte quippe elector
iudicantur et regnant: qui ite maculas lacri¬
mis tergunt: qui mala p̃cedentia factis sequẽ¬
tibus redim̃tes: quicqͥd illicitũ aliquando fece¬
runt. ab ocłis uidicis elemosinatũ suꝑductione
cooperiunt: quibus iudex ueniens indextera
consistentibus dicit. Esurim et dedistis mͥ man¬
ducare: situn et dedistis mͥ bibere: hospeserã
et collegistis me: nudus & cooperuistis me:
infirmus et uisitastis me: in carcere eram. et
uenistis ad me. Quibus premittit dicens. Heuite
benedicti patris mei: possidete paratũ uobis
regnũ. a constitutione mundi. Alii aut̃e non u¬
dicantur et regnant: qui etiam precepta legis
hoc solũ quod cunctis lex diuina precipit. im¬
plere contenti sunt: s prestantiori desiderio

Expanded text:
partes, electorum scilicet atque reproborum, sed bini ordines eisdem singulis partibus continentur. Alii namque judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant, alii judicantur et pereunt, et alii non judicantur et pereunt. Ex parte quippe electorum judicantur et regnant qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt; quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et colleginfirmus, et visitastis me; in carcere eram, et venistis ad me . Quibus praemittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei: possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis hoc solum quod cunctis quae divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
e hominibus qui uel plura ambiunt.
uel tenere cuncta quȩ ambierint
possunt: audite qd scriptũ est. Eo prodest
homini. si cotũ mundum lucretur: animȩ
uͦ sue detrim̃tum faciat : Ac si aperte ueritas
dicat. Quid pro dest homini si totũ qd extra
se ẽ congregat: si hoc solum quod ipse est dã¬
nat: Sit gͦ res temporalis. in itinere: deside¬
retur ȩt̾na in peruentione: sic terrena quȩ li¬
bent nr̃o corpori seruiant: quatinus cordi
ininime obsistant: ne nos ad cȩlestem patri¬
am. quo nos uocat dñs p̃pediant. Nichil
sic qd̾ desiderium nĩx m̃tis retardet: nul¬
lius nos iei in hoc mundo delectatio impli¬
cet.Si bonũ diligitur. mens in bonis melio¬
ribus. idẽ in cęlestibus delectetur: si malum
metuitur. mala animo ęterna ꝓponantur:
ut dũ illic ẽẽ conspicit. et amplius qd dili¬
gat: & amplius qd̾ pertimescat: hic om̃ino

Expanded text:
 fiunt. Cum vel plura ambiunt, vel obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant quod scriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum faciat ? Ac si aperte Veritas dicat: Quid prodest homini si totum quod extra se est congregat, si hoc ipsum solum quod ipse est, daesideretur aeterna in perventione, sint terrena quae nostro corpori serviant quatenus cordi minime obsistant, ne nos ad coelestem patriam quo nos vocat Dominus, praepediant. Nihil sit quod desiderium nostrae mentis retardet, nullius nos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur; si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur; ut dum illic esse conspicit, et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino
Abbreviated transcription (Latin):
tulit dicens. Nobilis in portis uir eius: quan¬
do sederit cũ senatoribus terie. Hu itaq extre¬
mo iudicio ñ iudicantur & regnant: quia cũ
auctore suo etiam iudices ueniunt. Relinquẽ¬
tes quippe om̃ia plus prompta deuocione ere
Speciali nãq iussione paucis ꝑfectioribus
& ũ generaliter om̃ibus dicitur. hoc qd̾ adoles¬
cens diues audiuit. uade uende que habes.

Expanded text:
ortis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur, et regnant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia, plus prompta devotione exsespeciali quippe jussione paucis perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur hoc, quod adolescens dives audivit: Vade, vende qu
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt aliquid nos de hoc mundo possidere.S: ali¬
ud ẽ qd̾ ꝑscripturã sacram generaliter om̃ibus
precipitur: aliud qđ specialiter ꝑfectioribus
imperatur. Hi gͦ recte sub generali iudicio non
tenentur: quia et p̃cepta generalia inuendo
uicerunt. Sicut enĩ non iudicantur et pereunt.
qͥ suadente ꝑfidia. legẽ tenere contẽpnunt:
ita ñ iudicantur. et regnant. qͥ suadente pie¬
tate. etiã ultra generalia diuinȩ legis p̃cep¬
ta proficiunt. Hinc ẽ quod paulus etiã specia¬
liter precepta transcendens. plus opere exhi¬
buit. quã institucione ꝑmissionis accepit.
Cũ enim accepisset ut euuangłium p̃dicans.
de euuangłio inueret: ⁊ euuangłiũ audientib
contulit: & cam̃ euuangłi sumptibus sustenta¬
net: qui minus quod seruaret accepit: s magis

Expanded text:
t aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, et quia praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta proficiunt. Hinc est quod Paulus, etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit quam institutione permissionis accepit . Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans de Evangelio annuntiavit, et tamen Evangelii sumptibus sustentanet, qui minus quod servaret accepit, sed majus
Abbreviated transcription (Latin):
phariseus idcirco de tẽplo absq iustificatiõe des¬
cendit: qr bonorũ oꝑum merita sibi quasi sin-¬
gulariter tribuẽs. oranti publicano se pretulit.
Sc̃i quoq apłi ab hoc elaciõĩs uicio reuocantur:
qui de p̃dicatione redeuntes. cũ elati dicerent. dñe in
nomine tuo etiam demonia nobis subiecta sunt: ne
de hac miracłorũ singularitate gauderẽt. ilico eis dñs¬
respondit dicens. uidebam sachan uelut fulgur de
celo cadentẽ. Ipse quippe singularit̃ elatus dixerat.¬
Super astra celi exaltabo soliũ meũ. sedebo ĩ monte
testam̃ti. in laterib aquilonis: similis ero altissimo.
Et mire dñis ut in discipłorũ cordib elacionẽ pre¬
meret. mox iudiciũ ruine retulit. qd̾ ipse magis¬
ter elacionis accepit: ut in auctore suꝑbie disce¬
rent. quid de elacionis uicio formidarent:

Expanded text:
Pharisaeus idcirco de templo absque justificatione desPharisaeus idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti Publicano se praetulit. Sancti quoque apostoli ab hoc elationis vitio revocantur, qui de praedicatione redeuntes, cum elati dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt , ne de hac miraculorum singularitate gauderent, illico eis respondit Dominus, dicens: Videbam Satanam velut fulgur de coelo cadentem . Ipse quippe singularitSuper astra coeli exaltabo solium meum: sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, similis ero Altissimo. Et mire Dominus ut in discipulorum cordibus elationem premeret, mox judicium ruinae retulit quod ipse magister elationis accepit; ut in auctore superbiae discerent quid de elationis initio formidarent
Abbreviated transcription (Latin):
bere qd̾ habẽt. A semet ipso enim bonũ se habere
iactabat: cui ꝑ apłm dicitur. Quid aũ habes qd̾
ñ accepisti: Si aũ accepisti: quid głaris qͣsi non
acceꝑis: Rursũ ne dari nobis bonũ gr̃e ꝓ nr̃is
dicens. Gracia estis saluati ꝑ fidem: et hoc ñ exx
glorietur. Qͥ etiam de semetipso ait. Qͥ priꝰ fui
blasphemꝰ. ⁊ ꝑsecutor. ⁊ contumeliosus: s miscd̾iã
consecutus sum. Quib uerbis aꝑte declarat. qd
gr̃a non ꝓ meritas tribuat᷑: dum ex se ipso docuit
et quid de malicia meruit: et quid de beniuolẽ¬
cia accepit. Rursũ ñnulli iactant se habere qd̾ ñ
habent: sicut angelo eccłe laodicie dicit᷑. qr dicis
qd̾ diues sũ et locuplex. et nullius egeo: ⁊ nescis
qr tu es miser ⁊ miserabilis. ⁊ pauper. ⁊ cecus. et
nudus. Rursum ñnulli despectis ceteris: uideri ap¬
petunt singłarit̃ bonũ habere. qd̾ habẽt. Unde ⁊

Expanded text:
bere quod habent. A semetipsobere quod habent. A semetipsom dicitur: Quid autem habes quod non accepisti, 737 quid gloriaris quasi non acceperis ? Rursum ne dari nobis bonum gratiae pro ndicens: Gratia estis salvati per fidem, et hoc non ex glorietur . Hinc etiam de semblasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso det quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut angelo Ecclesiae Laodiceae dicitur: Quia dicis quod dives sum et locupletatus, et nullius egeo: et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus . Rursum nonnulli, despectis caeteris, videri appetunt singulariter bonum habere quod habent. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ante nos enim et̾na sunt. post nos tẽporalia: qr
et illa ꝑgentes inuenimꝰ: et ista recedentes quasi
tensus. eorũ que retro sunt oblitus fuerat: qr tẽpora¬
lia despiciens. sola que sunt eterna requirebat.xxxii.¬
Num predicatores ad adnuncian libro. xxͦxuͦ.
dum dñs mitteret: binos misisse testatur
os discipulos: et misit illos binos ante faciẽ suam
in omnẽ ciuitatẽ ⁊ locũ. quo erat ipse uenturus.
Ideo aũ bini missi esse describunt᷑: ut qr uel duo
sũt precepta caritatis. uel qr societas haberi minꝰ
quã ĩt̃ duos non potest: scĩ p̃dicatores ex
ipsa qualitate sue missionis cognoscerẽt. qͣntũ
concordiam caritatis amarent: xxxxiii. De ꝗͣdri¬
uatuor sunt species quib omĩs tumor
arrogantiũ demõstrat᷑: cum bonũ aut
a semet ipsis habere se estimant: aut sibi desuꝑ
datũ credũt. pro suis hoc se meritis accepisse pu¬
tant: aut certe cũ se iactant habere qd̾ ñ habẽt:
aut despectis ceteris. uideri singłarit̃ appetũt ha¬

Expanded text:
Ante nos enim aeterna sunt, post nos temporalia, quia et illa pergentes invenimus, et ista recedentes quasi tentus, eorum quae retro sunt oblitus fuerat, quia, temporalia despiciens, sola quae sunt aeterna requirebat. AnCum praedicatores ad annuntiandum Dominus mitteret, binos misisse testatur ginta duos discipulos: et misit illos binos ante faciem suam, in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Ideo autem bini missi esse describuntur, ut quia vel duo sunt praecepta charitatis, vel quia societas haberi minus quam inter duos non potest, sancti praedicatores ex ipsa qualitate suae missionis cognoscerent quantum concordiam societatis amarent. CAP. XXXIV.-- VidebQuatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur: cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut sibi desuper datum credunt, et pro suis hoc se meritis accepisse putant, aut certe cum se jactant habere quod non habent, aut despectis caeteris, videri singulariter appetunt ha
Abbreviated transcription (Latin):
emo mittẽs manũ ad aratrũ. omł .iiͬi.
Electi dei sic a terrenis actib ad sp̃ualia
ꝑtranseũt: ut ad ea que reliquer̃t ulternus nul¬
latenus reflectant᷑. Quo contra de reꝓbis dicit᷑:
quia corde reuersi sunt in egiptũ. Et ꝑ semetip¬
sam ueritas dicit. Nemo mittẽs manũ ad aratrũ
et respiciens retro: aptus est regno dei. Manum
quippe ad aratrũ mittere ẽ : quasi per quendam
ꝯpũctionis uomerẽ ad ꝓferendos fructus terram
sui cordis aperire. S retro post aratrũ aspicit:
qui post exordia boni operis. ad mala reuertit᷑ que
reliquit. Quod electis dei minime contingit: qr
ad ea que reliquer̃t nullo iam appetitu respiciunt:
sed in eternis que appetũt. suc m̃tis contẽplacione

Expanded text:
emo mittens manum ad aratrum, etc. . Electi Dei sic a terrenis actibus ad spiritualia pertranseunt, ut ad ea quae reliquerunt ulterius nullatenus reflectantur. Quo contra de reprobis dicitur: Quia corde reversi sunt in Aegyptum. Et per semetipsam Veritas dicit: Nemo mittens manum ad aratrum et aspiciens retro, aptus est regno Dei. Manum quippe in aratrum mittere est quasi per quemdam compunctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis aperire; sed retro post aratrum aspicit qui post exordia boni operis ad mala revertitur quae reliquit. Quod electis Dei minime contigit, quia ad ea quae reliquerunt nullo jam appetitu respiciunt, et in aeternis quae appetunt suae m
Abbreviated transcription (Latin):
astores uenerunt festinantes: et in¬
uenerunt mariam ⁊ ioseph et infan¬
tẽ positũ in presepio. Presepe scriptura sacra.
ñ inconuenienter accipitur: in qua uerbi pa¬
bulo. animalia sc̃a saciantur: de qͥbus ꝑ prophe¬
cã dicitur adminalia tua habitabunt in ea. Natus
gͥ dñs a pastorib in presepe repperitur: qm̃ eiꝰ
incarnatio in ea quę nos reficiunt. ꝓpħarum

Expanded text:
astores venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio . Praesepe Scriptura sacra non inconvenienter accipitur, in qua verbi pabulo animalia sancta satiantur, de quibus per Prophetam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Natus igitur Dominus a pastoribus in praesepe reperitur, quoniam ejus incarnatio in ea qua nos reficiunt pr
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ nr̃am illa iam angłica celsitudo ñ des¬
picit. Ad pacẽ nr̃am angeli redeunt: intentionẽ
prioris discordiȩ. post ponunt: et quos prius
infirmos abiectosq despererant. iam socios
uenerantur. Hinc ẽ eñĩ qd̾ loch et iosuȩ ange¬
los adorant: nec tam̃ adorare prohibentur:
ioħ̾s uͦ in apochalipsi ad orare angelũ uoluit:
s tam̃ hunc idẽ angłs ne se debeat adorare
cõpescit dicens. Hide ne feceris: conseruus tu¬
us eñi sum. et fr̃m tuor. Qd ẽ quod aute redẽp¬
toris aduentũ. angłi ab hominibus adorantur.
⁊i tacent. postinodũ uͦ ad orari refugiunt: nͥ qd
naturam nr̃am quã prius despearerant. postꝗͣ
hanc suꝑ se assumpt̃a conspiciunt. ꝓstratam sibi¬
uidere ꝑtimescunt: Non eñi iam subse uelud
infirmam contempnere ausi sunt. quã suꝑ se
uidelicet in cęli rege uenerantur: nȩc habere
dedignantur. hominẽ socium: qui suꝑ se ado¬

Expanded text:
mitatem nostram illa jam angelica celsitudo non desmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit, ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt, et quos prius infirmos abjectosque despexerant jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth et Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur; Joannes vero in Apocalypsi adorare angelum voluit, sed tamen hunc idem angelus ne se debeat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, videre pertimescunt? Non enim jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli rege venerantur, nec habere dedignantur hominem socium qui super se ado
Abbreviated transcription (Latin):
do: extrancos nos a suo consortio deputabant
tor uenit: seq hominẽ etiã sub ipsis exhibuit:
sicut de illo patri ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Minuisti cũ
paulominus ab angłis. Et quia inter nos et
scandalum repperit: mira potentia. mirabilio¬
ri etiam pietate sũma creans. una suscipiens.
ima cũ sũmis iunxit. Hinc c̃ gͥ quod eodẽ rege
nato angłoꝵ chori in cius ammiratione. ꝓ de¬
unt. hẏmnum dicunt: et deuicta praue inte
discordia. nos quos dudũ despexerant. ciues
agnoscunt consono ore predicantes. Gła in ex¬
celsis d̾o: et in terra pax hominib bonȩ. uolun¬
tatis. Ac si aperte dicant. Quos a nobis mali¬
cia disiunxerat: ĩã nunc in terra nata bonitas
iungat. Is gͦ qui ꝓpter nos minor. angelis ex¬
titit: ȩ quales nos angelis uirtute suȩ mino¬
rationis fecit. Et quia cognomius regẽ nr̃m
recognouerunt nos angłi ciues suos. Quia
enim rex cęli terrã nr̃e carnis assũpsit: infir¬

Expanded text:
Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant tor venit, seque hominem etiam sub ipsis exhibuit, sicut de illo Patri per Prophetam dicitur: Minuisti eum paulo minus ab angelis . Et quia inter nos et scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est igitur quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, nos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat jam nunc in terra nata bonitas jungat. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit, aequales nos angelis virtute suae minorationis fecit. Et quia cognovimus regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim rex coeli terram nostrae carnis assumpsit, infir
Abbreviated transcription (Latin):
loria in eaxelsis deo: ⁊ in terra par ho¬
minib bonȩ uoluntatis. Ds pater om¬
mpõtens unicũ filiũ quẽ sine tempore genuit.
saluandis hominibus cũ tempore ostendit: qͥ
profecto filius humanam naturam suscipiens. ad
una de sublimibus uenit. Quius mcarnationis
misterium. etiam electi angłi mirati sunt: qui
eodẽ misterio redempti non sunt: et cum redẽp¬
tis in fine mundi hominib largitatẽ gr̃e suꝑ¬
nȩ glorificauerunt. Ipsi quippe ut nos ad lau¬
dẽ conditoris accenderent: orto ꝑ carnẽ dño
clamauerunt gła in eacelsis d̾o. Redemptoris gͦ
potentiam laudant et glorificant: quia redẽp¬
tioni m̃x uoces suȩ exultationis accõmodant:
quia dũ nos conspiciunt iecipi: suum gaudent
numerũ repleri. Antequã gͥ redẽptor ñr ꝑ car¬
nẽ nasceretur. discordiam cũ angłis habuunus:
a quor claritate et munditia ꝑ prime culpe
meritũ. et ꝑ cotidiana delicta longe distaba¬
mus. Quia eñi peccando extranei eramus a

Expanded text:
loria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Deus Pater omnipotens unicum Filium, quem sine tempore genuit, salvandis hominibus cum tempore ostendit; qui profecto Filius humanam naturam suscipiens, ad ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis mysterium etiam electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt; et cum redemptis in fine mundi hominibus largitatem gratiae supernae glorificaverunt. Ipsi quippe ut nos ad laudem Conditoris accenderent, orto per carnem Domino, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo. Redemptoris ergo potentiam laudant et glorificant, quia redemptioni nostrae voces suae exsultationis accommodant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum gaudent numerum impleri. Antequam igitur Redemptor noster per carnem nasceretur, discordiam cum angelis habuimus, a quorum claritate et munditia per primae culpae meritum et per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a
Abbreviated transcription (Latin):
parare uias cius. Uia dñi ñ inconueni¬
enter accipitur. hoc qd̃ ad cor. nr̃m uenit: seseq
nobis intrinsecus infundit. Hinc gͦ iohanni per
sp̃m dicitur: preibis ante faciem dñi parare ui¬
as eius. Quisqͥs et eni predicando a sordibus ui¬
cior corda audientium mundat: uenienti dño
lluminare his qͥ in tenebris. et in umbra mortis
sedent. In scriptura sacra umbra mortis aliquan¬
do oblimo m̃tis accipitur quia sieut mors hoc
intercipit. agit ut ñ sit in memoria. Uude recte
quia ioħs hebreor. ppło eũ cuius obliti fuerant
dm̃ predicare ueniebat: ꝑ tachariam dr̃. Illumi¬
nare his qͥ in tenebris et in umbra mortis sedent.
In umbra enm mortis sedẽre ẽ: a diuini amõ.¬
ris noticia. in obliuione lassescere. uiiii. De. uia¬

Expanded text:
parare vias ejus . Via Domini non inconvenienter accipitur hoc quod ad cor nostrum venit, seque nobis intrinsecus infundit. Hinc ergo Joanni per Spiritum dicitur: Praeibis ante faciem Domini parare vias ejus. Quisquis enim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti Domino Illuminare his qui in tenebris, et in umbra mortis sedent . In Scriptura sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, quia sicut mors hoc intercipit agit ut non sit in memoria. Unde recte quia Joannes Hebraeorum populo eum cujus obliti fuerant Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra morti
Abbreviated transcription (Latin):
d dirigendos pedes nr̃os in uiam pacis.
Uiam pacis graditur: quisqͥs a uerita¬
tis itinere in uiam scandali ñ flectitur. Unde ꝑ
tachariam dicitur. Ad dirigendos pedes nr̃os
ui uiam pacis. Tunc eñi pedes nr̃os in uiam pa¬
cis dirigimus: quando ꝑ illud actionũ iter per
gunus: in qͦ ab auctoris nr̃i gr̃a non discordemꝰ¬

Expanded text:
d dirigendos pedes nostros in viam pacis . Viam pacis graditur quisquis a veritatis itinere in viam scandali non flectitur. Unde per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando gimus, in quo ab actoris nostri gratia non discordem