comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutis: Neq enĩ tutũ illi uidẽri
põterat. tot signis prȩcurren¬
tib diuinȩ contradicere iussi-¬
oni : prȩsertim cũ luce & un¬
ctione scĩ sp̃c quȩ oleo uisibi¬
li designatur. interius illustrã¬
tus atq ꝑ unctus: ut & sc̃s
ysaias admittendũ se in diui¬
nũ ministeriũ debere potiuᷤ
offerre quã excusare didice¬
one. atq ancipiti submota
sententia. unanimitate epi¬
scoporũ remensis ꝓu̾inciȩ in¬
fuilis induitur sacerdotalib.
benedictione consecritur epi¬
scopali: atq insede presulatus
collocatur huius ciuitatis re¬
miorũ Ubi statĩ sic appãruit
aptus & deuotus : tam quã si
officio ad quod nõuit̃ asceñ¬
derat. iugiter pręfuisset: Tuit
namq in elemosynis largus :
in uigiliis sedulus in oratione
deuotus. in caritate ꝑfectꝰ. in
humanitate ꝓfusus: in doctri.¬
na piccipuus. in sermone pa¬
ratus: in conuersatione scĩssimꝰ
Sincęritãtẽ mentis uultus sui

Expanded text:
tutis; neque enim tutum illi videri tutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cum luce et unctione sancti Spiritus, que oleo visibili designatur, interius illustratus atque perunctus, ut et sanctus Esaias, ad mittendum se in divinum ministerium debere potius offerre quam excusare didiceone atque ancipiti submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset. Fuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimus. Sinceritatem mentis vultus sui
Abbreviated transcription (Latin):
minandarũ lux parabatur
animarũ. ipse quoq cũ ad
hoc opus asscisceret᷑. lumine
debuit declarari uisibili:
Ipse namq erat lucerna. quȩ
non sub modio curȩ corpo¬
reȩ. sed suꝑ candelabrũ puris¬
sime ac dõ dilectȩ conuersa¬
tionis erat ponenda: quatinꝰ
his qui in domo sc̃ȩ ecclesie¬
futuri erant. lumen optimȩ
institutiõnis prębẽret:
Ilacuit etiã om̃ipotentiae
diuinȩ. aliud huic mirãculo
addere. ad ostensionẽ meri¬
torũ beatissimi uiri Et enim
radio supra dicto se illustrante:
sensit capiti suo unguinis sacri
infusũ liquorẽ. quo totũ eius
delibutũ est caput. Et merito:
ut qui oleũ sp̃uale populis
quo eoꝵ quidem cãpira ui¬
sibili. mentes autẽ prȩdicati¬
one sp̃u scõ in se loquente
uncturus erat chrismate in¬
uisibili idest gra eiusdem sp̃c
scĩ: ipse quoq prius tali un¬
ctione insigniret᷑. Accȩptis
autẽ talib ac tantis auspĩciis.
diuinis timuit contra ire sta¬

Expanded text:
minandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus ascisceretur, lumine debuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae corporeae, sed super candelabrum purissimae ac Dei dilectae conversationis erat ponenda, quatenus his, qui in domo sanctae Ecclesifuturi erant, lumen optimae institutionis praeberet. VIII. Placuit etiam omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere, ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem; quo totum delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiusdem Spiritus sancti, ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire sta
Abbreviated transcription (Latin):
rebat in uultu: erga delinquen¬
tes faulus in sp̃u. ac sic conue¬
niente in uno diuersitate gra¬
tiarũ : illius pietatis. huius
erat emulator districtionis.
ita ut cũ prȩsentiã eius quis¬
quã uix sustineret. absentiã
ferre non poss&: Internorũ
autẽ bonoꝵ suoꝵ formas ac
species sicut nemo ad plenũ
potuit inspicere. ita nemo
sufficit explicare: quas sicut
ille studuit ex colere. ita
el aborauit occulere: & cum
hec uell& augeri. nolebat
diosius abscondi optat: tan¬
to clarius in notescat. & oc¬
cultatio ipsa prȩdicatio sit:
ꝑ populos tantorũ bonoꝵ
fama uolitabat: Eminebat
in ammiratione multorũ
ueluti ciuitas suꝑ uerticẽ
montis exposita: Nec iã lu¬
cerna poterat latẽre sub
modio. Gloriosa illa anima
aperuit latentes in se diui¬
tias cęlestiũ munerũ. & de
armario suaue olentiũ uir¬

Expanded text:
rebat in vultu, erga delinquentes Paulus in spiritu, ac sic conveniente in uno diversitate gratiarum, illius pietatis, huius erat emulator districtionis, ita ut, cum presentiam eius quisquam vix sustineret, absentiam ferre non posset. Internorum autem bonorum species, sicut nemo ad plenum potuit inspicere, ita nemo sufficit explicare. Quas sicut ille studuit excolere, ita et laboravit occulere; et cum haec vellet augeri, nolebat diosius abscondi optat, tanto clarius innotescat, et occultatio ipsa praedicatio sit: per populos tantorum bonorum fama volitabat. Eminebat in admiratione omnium, veluti civitas super verticem montis exposita, nec jam lucerna poterat latere sub modio. Gloriosa illa anima aperuit latentes in se divitias coelestium munerum, et de armario suave olentium vir
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: uerus agricola omnẽ uitis
uere palmitẽ fructũ ferentẽ
purgat ut fructũ plus affe¬
rat: oculoꝵ corporaliũ lumi¬
ne aliqͣndiu ẽ priuatus. quã¬
tinꝰ mentis oculis intentius
quȩ suꝑna sunt adquȩ toto
desiderio anhelabat contem¬
plari ualeret. Is autẽ stude¬
bat in suȩ ꝓbationis. tẽptati¬
õne sẽꝑ gras agere. ymnis dĩ
& laudib dieb ac noctib ua¬
care: fideli mente intelliger.
qm̃ qͥ humilit̾ flagella susci¬
piunt. post flagella sublimit᷑
ad reqͥem suscipiunt᷑: Quod &
in eo dñs in p̃senti uolens osten¬
dere: quasi pignꝰ ȩt̃nȩ lucis
anteqͣm decederet. uisum ei
restituit: unde sicut & de amĩ¬
siõne luminis nom̃ dñi bene¬
dixit: Et non post longũ spa¬
tiũ sciens ad esse diem sui¬
transitus. ꝑmissarũ celebratio:

Expanded text:
est, verus agricola omnem vitis est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo Dominus in presenti volens ostendere, quasi pignus aeternae lucis, antequam decederet, visum ei restituit; unde, sicut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium, sciens adesse diem stransitus, per missarum celebratio
Abbreviated transcription (Latin):
die ac nocte: qr sicut corpus
satiat᷑ de pane. ita de lacri¬
mis reficit᷑ anima: qm̃ ex inde
sperat remissionẽ peccatorũ
habere: dies uͦ & nox proscłi
diuersitate ponunt᷑. quia si
in ꝓsperis reb siue in aduer¬
sis desiderii sui lacrimas dm̃
desiderans anima fundit. sci¬
ens scriptũ. Uanũ ẽ uob ante
lucẽ surgere : surgite postꝗͣ
sederitis qui manducatis pa¬
nẽ doloris: Ante lucẽ quippe
surgere ẽ: priusquã claritas
ȩt̃nȩ retributionis appareat :
inprȩsentis uitȩ nocte gau¬
dere: Sedendt̃i gͦ prius ẽ. ut
post recte surgamꝰ qr quisquiᷤ
nunc se spoite humiliat:
hunc sequens gła exaltat:
Manducat autẽ panẽ doloriᷤᷤ.
qr gemit in hac peregrinati¬
one. & cȩlesti desiderio ad
ȩt̃nã anhelat patriã. Condito
siqͥdẽ testam̃to cͣuius textum
tẽporis qui illud legere uo¬
luerint huic opusculo sub¬
iungere utile duximꝰ & dispo¬
sitis om̃ib suis: qr ut scriptũ

Expanded text:
die ac nocte; quia sicut corpus die ac nocte; quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem peccatorum habere. Dies vero et nox pro seculi diversitate ponuntur; quia sive in prosperis rebus sive in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humiliat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac peregrinatione et caelesti desiderio ad aeternam anhelat patriam Ͻ. Condito siquidem testamento, cuius textum temporis, qui illud legere voluerint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ost prȩmissas aut̃ & alias
multas uirtutes quas dñs
ꝑ hunc sc̃m suũ operari di¬
gnatꝰ est : gemitus & suspiria
illius exaudiens quib dicebat.
quando ueniã & parebo ante
faciẽ dĩ. satiabor dũ manife¬
stabit᷑ gła eiꝰ. reuelauit ei
dñs consolans illũ imminere
diem obitus sui Quade re
scđm sacros canones testam̃tũ
rerũ suarũ condidit: ad he¬
reditatẽ illã festinans de
qua ꝓpħa dicit Cũ dederit
dilectis suis somnum. hȩc est
herẽditas dñi Om̃is qͥ dormit
in morte. ꝑdit hereditatem:¬
Sed cũ dederit dilectis suis
somnũ hȩc ẽ hereditas dñi.
qr electi dĩ postquã ꝑuene¬
rint ad mortẽ: tunc inue¬
niunt hereditatẽ. sicut sẽs
RE MIGIUS terrenã dere¬
linquens hereditatẽ accepit
ȩt̃nã : quia oliua fructifera
ꝑlucida miscđiȩ õꝑa extitit
in domo. uidelicet ȩccła dĩ:
unde sperauit iure in mise:¬
ricordia dĩ sui ueracit᷑ dices :
Fuert̃ mͥ lacrimȩ meę panes

Expanded text:
ost premissas autem et alias multas virtutes, quas Dominus per hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in mortesed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae opera extitit in domo, videlicet aecclesia Dei. Unde speravit iure in misericordia Dei sui, veraciter dicens: Fuerunt mihi lacrimae meae panes
Abbreviated transcription (Latin):
primentes se fiscalinos expe¬
tut. Puluerẽ quoq de pauim̃to
ȩccłȩ quantũ ualuit colle¬
git. & in panno ligauit. ac
in p̃dictã bennã misit. &
desuꝑ linteũ sicut supͣ corpꝰ
mortui affectari solet com¬
posuit. & cũ carro suo ad ꝓ¬
pria remeauit: Quicũq aut̃ I
de obuiantib eũ int̾roga¬
bant qͥd in illo carro duce¬
ret. respondebat se sc̃m Re¬
MIGryoo ducere: Et admi¬
rabant᷑ om̃s in dicto & fa¬
cto illius. putantes illũ ẽẽ
amentẽ Perueniens autẽ cũ
eodẽ carro in pratũ suũ. in qͦ
pastores pascentes diuersi gẽ¬
neris animalia de fisco rodeto
inuenit: Et inuocato scõ Re¬
aiGiO ut eũ contra oppreᷤᷤ¬
sores suos adiuuaret: cȩpert̃
boues & uaccȩ cũ maximis
mugitib inuicẽ se cornibus
impetere: hirci hircos. caprȩ
capras cornib impugnare.
porci cũ porcis confligere :
ueruices uero cũ ueruicibus
se collidere. pastores se fustib
& pugnis mutuo ꝑcitere :
Et leuato maxims turbine.

Expanded text:
primentes se fiscalinos expeciit. Pulverem quoque de pavimento aecclesiae, quantum valuit, collegit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper linteum, sicut supra corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit. Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine,
Abbreviated transcription (Latin):
Reuocemtꝰ ante oculos men¬
tis quicquid errando cõ¬
misimꝰ. & quod nequiter
egimꝰ flendo puniamus:
da cum manib leuare
est : orationis nr̃e studiũ.
cũ merito bonȩ operatio¬
nis erigere: Dat ꝓfecto.
dat tremori nr̃o fiduciã.
qui ꝑ propħam clamat.
nolo mortẽ peccatoris
sed ut conuertatur & ui¬
uat: Nullus autẽ de
iniquitatũ suarũ inma¬
nitate desperet. ueterno¬
sas nãq nineuitarũ cul¬
pas triduana pęnitentia
abstersit: & conuersus
latro. uitȩ premia etiã
in ipsa sententia suȩ mor¬
iam ꝑcepisse quod petimꝰ:
Citius ad precẽ iudex flecti¬
tur. si a prauitate sua pe¬
titor corrigitur: Imminen¬
te ergo tantȩ animaduer¬
sionis gladio: Nos inpor¬
tunis fletib insistamus.

Expanded text:
Revocemus ante oculos menRevocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus; et quod nequiter egimus, flendo puniamus. da cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet: veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit ; et conversus latro vitae praemia, etiam in ipsa sententia suae morjam percepisse quod petimus. Citius ad precem Judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis fletibus insistamus.
Abbreviated transcription (Latin):
exorsus est Oportet fr̃s
dilectissimi ut flagella
dĩ quȩ metuere uentura
debuimꝰ: saltẽ presentia
& experta timeamꝰ. Con¬
uersionis nobis aditũ do¬
lor aperiat : & cordis
nr̃i duritiã ipsa quã pa¬
timur pęna dissoluat:
Ut enĩ ꝓpħa teste p̃dictũ
est. ꝑuenit gladius usq
ad animã : Ecce &e enim
cuncta plebs cęlestis irȩ
mucrone ꝑcutitur. & re¬
pentina Singuli cęde
uastantur: Nec languor
mortẽ preuenit. sed lan¬
guoris moras ut cernitis
mors ipsa precurrit Per¬
cussus quisq ante rapit᷑.
quã ad lamenta pęni¬
tentiȩ conuertatur Pen¬
sate ergo qualis ad con¬
spectũ districti iudicis
peruenit. cui non uacat
flere qđ fecit: Habitato¬
res quiq: non exparte
subtrahunt᷑. sed parit̃ cor¬
ruunt: Domus uacuȩ re¬
linquunt᷑. filiorũ funera
parentes aspiciunt. & sui
eos ad interitũ heredes prȩ¬
cedunt: Unusquisq ergo
nr̃m ad pęnitentię lam̃¬
ta confugiat. dũ flere
ante ꝑcussionẽ llacat:

Expanded text:
exorsus est: « Oportet, fratres dilectissimi, ut flagella Dei, quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs, coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur. Nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt; domus vacuae relinquuntur; filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil enĩ carnis suȩ habebat᷑
adũsũ. nec discordia deside:¬
riorũ gignebat cõpugnan¬
tiã uoluntatũ : Sensus cor¬
porei uigebant sine lege
peccati : Et ueritas affectionũ.
sub moderamine dĩtatis & m̃¬
tis Nec tẽptabat᷑ illecebris:
nec cȩdebat iniuriis Uerus
homo uero unitus ẽ dõ. nec
scđm existentẽ prius animas
munẽ nobis in corpore animã¬
q naturã Non enĩ ẽẽt dĩ homi¬
nũq mediator: nͥ idem ds̃ idẽq:
homo: In utroq & unꝰ ẽẽt &
uerus Quã seruilẽ formam a
solo filio dĩ susceptã. tota sc̃a

Expanded text:
Nichil enim carnis suae habebat Nichil enim carnis suae habebat adversum, nec discordia desideriorum gignebat compugnantiam voluntatum; sensus corporei vigebant sine lege peccati, et veritas affectionum sub moderamine deitatis et mentis nec temptabatur illecebris nec cedebat iniuriis. Verus homo, verus unitus est Deo, nec secundum existentem prius animam munem nobis in corpore animaque naturam. Non enim esset Dei hominumque mediator, nisi idem Deus idemque homo in utroque et unus esset et verus. Quam servilem formam a solo filio Dei susceptam tota sa
Abbreviated transcription (Latin):
quaq ꝑsona semel dicta:
quȩ ẽ in trib ꝑsonis simul
nominatis Una uͦ tantũ ex
eadẽ scã trinitate ꝑsona filii
ꝑquẽ om̃a facta st. oꝑatione
ꝑpetuȩ uirginis MARIAE.
nr̃ȩ carnis substantiã anima¬
tã. nr̃ȩ nature anima ratio¬
nali & intellectuali de in¬
cõprehensibili nob uirtutis
suȩ oꝑe totũ scilic& hominẽ
ut totũ saluaret hominem
assũpsit in unitate ꝑsonae
diuinitatis suȩ Natiuitas
enĩ dñi scđm carnẽ quãuis
habeat quȩdã ꝓpͥa qͥbus hu¬
manȩ conditionis initia
transcendunt᷑. siue qđ solus
ab inuiolata uirgine sine
c̃cupiscentia ẽ c̃ceptꝰ & natꝰ.
siue qđ ita uiscerib matrisẽ
editus ut fecunditas pareret
& uirginitas ꝑmaneret : non
alterius tam̃ naturȩ erat eiꝰ
caro quã nr̃ȩ. nec alio illi
quã cę̧teris hominib anima
e inspirata pͥncipio: quȩ ex¬
celleret. Non diu̾sitate gene¬
ris. sed sublimitate uirtutis

Expanded text:
quaque persona semel dicta, quaque persona semel dicta, est in tribus personis simul nominatis. Una vero tantum ex eadem sancta Trinitate persona Filii, per quem omnia facta sunt operatione perpetuae virginis Mariae nostre carnis substantiam animatam nostre nature anima rationali et intellectuali de incomprehensibili nobis virtutis suae opere, totum scilicet hominem, ut totum salvaret hominem, assumpsit in unitate personae divinitatis suae. Nativitas enim Domini secundum carnem quamvis habeat quedam propria, quibus humanae conditionis initia transcendunt, sive quod solus ab inviolata virgine sine concupiscentia est conceptus et natus, sive quod ita visceribus matris est editus, ut fecunditas pareret, et virginitas permaneret, non alterius tamen nature erat eius caro quam nostrae, nec alio illi quam ceteris hominibus anima est inspirata principio, quae excelleret non diversitate generis, sed sublimitate virtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
& consubstantialẽ ac coequalẽ
sibimet ẽẽ. unius dĩtatis. essen¬
tudinis. maiestatis. & quicqͥd
ad se idest substantialit̃ dicit᷑.
relatiue autẽ tres ꝑsonas pa
inseparabilis naturȩ unitas
ñ posũt separabiles habere
ꝑsonas: Qđ & in hoc ostendit᷑
ꝑsonas ñ posse diuidi in scã
trinitate. qr cuius lib& ꝑsonȩ
nom̃ sẽꝑ ad alterã respicit
ꝑsonã Si patrẽ dicis. filium
ostendis Si filiũ nominas :
patrẽ prȩdicas Si sp̃m sc̃m
appellas: patris & filui esse
sp̃m necesse ẽ intelligas Et
hoc regularit̃ sit tenendũ
qd om̃a naturȩ nomina uł
essentiae sic̃ in una ꝑsona sin¬
gularit̃ : sic etiã in t̾rib sẽꝑ
Singulari numero sit dicen¬
dũ: Ꝙ in dõ nichil scđm ac¬
cidens sit dicendũ: qr nichil
in eo mutabile ẽ Et qualis
ac quantus sit pat̾. talis ac
tantus sit filius. talis ac tantꝰ
sit tres simul dictȩ ꝑsonȩ.
quã singula quȩq ꝑsona. qr
eadẽ magnitudo ẽ in una¬

Expanded text:
nsubstantialem ac coaequalem sibimet esse, unius Deitatis essentudinis, maiestatis, et quicquid ad se, id est substantialiter, dicitur, relative autem tres personas Patinseparabilis naturae unitas non possit separabiles habere personas. Quod et in hoc ostenditur, personas non posse dividi in sancta Trinitate, quia cuiuslibet persone nomen semper ad alteram respicit personam. Si Patrem dicis, Filium ostendis; si Filium nominas, Patrem predicas; si Spiritum sanctum appellas, Patris et Filii esse Spiritum necesse est infellegas. Et hoc regulariter sit tenendum, quod omnia naturae nomina vel essentiae, sicut in una persona singulariter, sic etiam in tribus semper singulari numero sit dicendum, et in Deo nichil secundum accidens sit dicendum, quia nichil in eo mutabile est; et qualis ac quantus sit Pater, talis ac tantus sit Filius, talis ac tantussit tres simul dictae persone, quam singula queque persona, quia eadem magnitudo est in una
Abbreviated transcription (Latin):
unc ad iustitiã credentes
corde & ad salutẽ confiten¬
tes ore. qr in patre totus est
filius. & totus in uerbo pat̾.
In patre simul & filio totus
filio totus idem ꝓcedit sp̃c
quod specie in futuro uide¬
bimꝰ: quando iuxta ꝓmissio¬
palã de patre annuntiabit.
quia ꝑ patefactã tunc maie¬
statis suȩ speciẽ. & quomodo
ipse gignenti non impar
oriatur. & quomͦ utriusq sp̃c
utriq coȩt̃nus ꝓcedat osten¬
d&: Aꝑte nãq tunc uidebimꝰ.
quando hoc qđ oriendo est.

Expanded text:
unc ad iustitiam credentes ore et ad salutem confitentes corde, quia in Patre totus est Filius et totus in verbo Pater, in Patre simul et Filio totus Filio totus idem procedit Spiritus, quod spetie in futuro videbimus, quando iuxta promissiopalam de Patre annuntiabit: quia per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar oriatur, et quomodo utriusque Spiritus utrique coaeternis procedat, ostendet. Aperte namque tunc videbimus quomodo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
clamare cȩpert̃: Mox ille
oculos subridendo c̃cutier.
quare me sollitare uoluistiꝰ
qui ab ipso huiꝰ diei pͥncipio
multis milib angłorũ cũ
diabolo ad iudiciũ steti. &
adiuuantib me scĩs Andrea
& Gregorio. cunctis eiꝰ obie¬
ctionib: bene respondi: Sci¬
atis aut̃. qr monasteru. sex¬
tariũ. modiũ. librã. c̃suetu¬
dinẽ elemosynarũ: & lumi¬
nũ omnẽq m̃surã curiosis¬
sime xp̃o q̃renti usq ad
scabellũ pedũ eiꝰ portaui
Sed de una obiectione fateo
sic̃ uidistis laborando ues
sũ & me adhuc liberare ñ
potui:Cũq fr̃s de ea reqͥ¬
rerent. ait: Non audeo
dicere. qr quando uos me
clamastis: & a scõ Gregorio

Expanded text:
clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concutiens: quare me sollicitare voluistis? Qui ab ipso hujus diei principio multis millibus angelorum cum diabolo ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autem quia monasterii sextarium, modium, libram, consuetudinem eleemosynarum et luminum, omnemque mensuram curiosissime Christo quaerenti usque ad scabellum pedum ejus portavi. Sed de una objectione, fateor, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, quia quando vos me clamastis, et a sancto Gregorio
Abbreviated transcription (Latin):
nomine meo ibi sum in me¬
dio eorũ : Repente lux tam
copiosa totã repleuit ȩccłam¬
ut claritatẽ solis euinceret:
Et cũ luce. uox parit̾ est audita
dicentis: Pax uobis. ego sum.
nolite timere Manete in
dilectione mea &post hȩc
uerba. lux quȩ aduenerat
recessit : & incredibilis suaui.¬
tatis odor in eãdẽ domo re¬
mansit. ut patent̃ ostenderet᷑
illuc auctorem lucis & pacis
atq suauitatis uenisse Quẽ
nemo eoꝵ qui aderant prȩ
runt: Iantaq claritatis gła
pontificẽ sc̃m ꝑfũdit. ut
splendor ex eo ꝓcedens. plus
conspicuam domũ in quã
sedebant reddiderit. quam
lucernarũ lumina ibidem
lucentia Rex itaq ac regina
pedib se scĩ sacerdotis ꝓster¬
nunt. & cũ magno pauore
ac gẽmitu consolationẽ eius
requirunt: & quid sibi ad uti

Expanded text:
nomine meo, ibi sum in menomine meo, ibi sum in medio eorum : repente namque lux tam copiosa, totam replevit eccut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis; ego sum, nolite timere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit, ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucis et pacis atque suavitatis venisse, quem nemo eorum qui aderant preterunt. Tantaque claritatis gloria pontificem sanctum perfudit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum in qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem eius requirunt, et quid sibi ad uti
Abbreviated transcription (Latin):
effundens lacrimas. & regina
in oratorio scĩ petri iuxta do¬
mũ regiam: expleta oratione
pontifex ad ostium regii
cubiculi pulsaturus accessit.
ut uidelicet ꝑalta silentia
noctis. aliis curis regi abso¬
lto: liberius poss& cõmit¬
tere sacra mysteria uerbi:
Quẽ ostus aꝑtis cubicularii
regis reuerent᷑ suscipiunt.
&cũ honore debito usq ad
penetralia regis introducun
Sed & rex alacrit̃ ei obuiam
psiliuit: eũq amplexus. cũ
ipso & uenerabili coniuge
in oratoriũ beatissimi apłoꝵ
principis petri. qđ ut dixi¬
mus cubiculo regis conti¬
guum erat ꝓcessit Cumq
illi tres. pontifex scilicet
& rex atq regina dispositisᷤᷤ
sedilib consedissent. circũ¬
stantib quibdã clericis qͥ
cũ pontifice uenerantꝰ. &
familiarib regis atq regi
nȩ. & sc̃s prȩsul regẽ moni¬
tis instrueret salutaribus. ac
euangeliris disciplinis imbu̾e¬
ret. ad confirmandã uerȩ fi¬
dei p̃dicationẽ ꝑ sc̃m deprom
duo uel tres congregati in

Expanded text:
effundens lacrimas et regina in oratorio sancti Petri iuxta domum regiam, expleta oratione, pontifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit, ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto liberius posset committere sacra mysteria verbi. Quem, hostiis apertis, cubicularii regis reverenter suscipiunt et cum honore debito usque ad penetralia regis introducunt. Sed et rex alacriter ei obviam prosilivit, eumque amplexus, cum ipso et venerabili coniuge in oratorium beatissimi apostolorum principis Petri, quod, ut diximus, cubiculo regis contiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet et rex atque regina, dispositis sedilibus consedissent, circumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et familiaribus regis atque reginae, et sanctus praesul regem montis instrueret salutaribus, ac evangelicis disciplinis imbueret: ad confirmandam verae fidei praedicationem, per sanctum deprompduo vel tres congregati in
Abbreviated transcription (Latin):
rent: meã quoq paruitatem
consciscens. preceperas. ut uitã
ipsius de scrinio sc̃ȩ sedis apo¬
stolicȩ. tañto plenius quan

Expanded text:
rent, meam quoque parvitatem consciscens, praeceperas ut Vitam ipsius de scrinio sanctae sedis apostolicae, tanto plenius, quan
Abbreviated transcription (Latin):
qđ te iniurauerat. factum
innotuit: Quȩ res nos uehe¬
m̃ter afflixit. qr si ita ẽ nil
te ostendis de cęlestib cõgi¬
tare. sed t̾renã te c̃uersationẽ
hab̾e significas dũ ꝓuindicte

Expanded text:
 te injuriaverat factum innotuit. Quae res nos vehementer afflixit, quia, si ita est, te ostendis de coelestibus cogitare, sed terrenam te conversationem habere significas, dum pro vindict
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atꝰ sedẽ ẽtra canones inua¬
serat. etiã sac̃ dotiũ c̃tra dm̃
ꝑ symoniacã heresim. epłis
dũ taxat ex cõmunicationiꝰ
corruptis ñ timuit ꝓmereri
fauente sibi occasione tẽporis.
ex cupiditte simulq insolen¬
tia augusti.quẽ disꝑgendo
facultates in uas eccłȩ adeo
defensorẽ scelerũ suorũ effecit.
ut Gregoriũ ñ solũ frequent̃
postularet. qͣtinꝰ indiscussã
maximi ꝓmotionẽ relinq̃ret.¬

Expanded text:
patus sedem contra canones invaserat, etiam sacerdotium contra Deum per simoniacam haeresim ab episcopis duntaxat excommunicatis, pretio corruptis, non timuit promereri: favente sibi occasione temporis ex cupiditate simul insolentiaque Augusti, quem dispergendo facultates invasae ecclesiae adeo defensorem scelerum suorum effecit, ut a Gregorio non solum frequenter postularet, quatenus indiscussam Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
dor er corpore. sic auditui
prẽn uox iuinciauit ex
nule. Qua uoce accepta
discipłi ꝙ in faciem ceci¬
derunt et tinuerũt ual¬
de: nõ de patris tantũ s
et de filii maiestate tre-¬
muerũt. Altiore enm
senisu unam utriusq in¬
tellexerunt deitatẽ: et
quia in fide nou erat
hesitatio. non fuit in ti¬
more discretio. Latum

Expanded text:
dor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ aũt monastice religionis per
hugonẽ psendo ep̃m imibifactam
sexagesimo secundo ab arnulpho
archipresule eidem loco ordinatus
est erardus abbas post huicinare
precipue bonitatis uirum et in ce¬
nobiali strenuum ordine sextus
Qui cum sagaci intend̾et animo
plures clñici gregis pastores sua
etate ꝑ gallias enituisse qͥ eccl̃iã
suas ex uetustate in potiorẽ statum
studuerant reformare deliberauit

Expanded text:
onem autem monasticae religionis per Hugonem pseudoepiscopum inibi factam sexagesimo secundo, ab Arnulfo archipraesule eidem loco ordinatus est Airardus abbas, post Hincmarum, praecipuae bonitatis virum et in coenobiali strenuum, ordine sextus. Qui Airardus cum sagaci intenderet animo plures Dominici gregis pastores sua aetate per Gallias enituisse, qui ecclesias suas ex vetustate in potiorem statum studuerant reformare, deliberavit
Abbreviated transcription (Latin):
Itia
romani & gallicani cantus
romȩ offensus. cũ gallorũ
ꝓcacitas cantũ anr̃atib qͥb¬
dã nenuis argum̃taret᷑ eẽ
corruptũ. nr̃iq e diuerso
autenticũ antiphonariũ
ꝓbabilit̃ ostentarent: inter¬
rogasse fertur. qͥs int̾ riuũ
& fontẽ limpidiorẽ aquã
conseruare soleret Quib¬
respondentib fontẽ : pru¬
dent̃ adiecit Ergo & nos qͥ
de riuo corruptã limpham
usq hactenꝰ bibimꝰ. ad ꝑennĩ
fontis necesse ẽ fluenta pͥn¬
cipalia redeamꝰ: Mox itaq
duos suoꝵ industrios clericoᷤᷤ

Expanded text:
tia Romani et Gallicani cantus Romae offensus, cum Gallorum procacitas cantum a nostratibus quibusdam naeniis argumentaretur esse corruptum, nostrique e diverso authenticum Antiphonarium probabiliter ostentarent, interrogasse fertur quis inter rivum et fontem limpidiorem aquam conservare soleret? Respondentibus fontem prudenter adjecit: Ergo et nos qui de rivo corruptam lympham usque hactenus bibimus, ad perennis fontis necesse est fluenta principalia recurramus. Mox itaque duos suorum industrios clerico
Abbreviated transcription (Latin):
stella autẽ ab stella dif¬
fert in claritate: sic et re¬
surrectio mortuoꝵ. Sed
quia nichil sole clarius
uidẽ nouerimꝰ. Nõ solũ
diũ sed et sanctorũ i re¬
surrectione gła solis as¬
pectui comparatur: quia
clatius sole aliquid unde
exemplum darctur hõib
ri. H anc autẽ clarificã
dominici corporis maies-¬
tatem. hanc sanctorum
corporum claritatẽ iuili
in iudicio reproborũ uid̾e
putandus est. ẽ antun⁊
uidebunt in quem traris¬
fitrrũt et plangent se su¬
per cũ omiẽs tribus terre.

Expanded text:
Stella autem a stella differt in claritate , sic et resurrectio mortuorum; sed quia nihil sole clarius videre novimus, non solum Domini, sed et sanctorum in resurrectione gloria solis aspectui comparclarius sole aliquid, unde exemplum daretur hominibus, re. Hanc autem clarificatam Dominici corporis majestatem, hanc sanctorum corporum claritatem, nullus in judicio reproborum videre putandus est. Tantum videbunt in quem transfixerunt, et plangent se super eum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
to & certius carpere studu¬
issem: Sed cũ ego ꝓpriae
inertiȩ conscius me meis
priorib ac ꝑ hoc sapientio

Expanded text:
to et certius carpere studuissem. Sed dum ego propriae inertiae conscius, me meis prioribus, ac per hoc sapientio
Abbreviated transcription (Latin):
It ne quis etiã c̃tra apłm dele¬
ctans uocũ nouitates dicere
p̃sumat utͣ sacras regulas c̃tra
hoc miscđiȩ dñi exemplũ con¬
stituisse. aut beatũ RcXIGrU
diuina p̃ceptione in hoc õpere
c̃tra sacras regulas de Genebaudo
egisse. aut ipsũ Genebaudũ con¬
tra regularẽ c̃stitutionẽ post
lapsũ in gradu mansisse: satis fa¬
ciat illi c̃sona catholicorũ pa¬
trũ sententia It inqͥens consti¬
tueret᷑ in ȩccła ne qͥsquã post
alicuius criminis pęnitentiã
clericatũ accipiat. uł adcleri¬
catũ redeat. uel inclericatu
maneat: ñ desperatione indul¬
gentiȩ. sed rigore factũ ẽ disci¬
plinȩ. Alioqͥn c̃tra claues datas
eccłȩ disputabit᷑. de qͥb dictũ

Expanded text:
t ne quis etiam contra apostolum delectans vocum novitates dicere presumat, aut sacras regulas contra hoc misericordiae Domini exemplum constituisse, aut beatum Remigium divina preceptione in hoc opere contra sacras regulas de Genebaudo egisse, aut ipsum Genebaudum contra regularem constitutionem post lapsum in gradu mansisse, satisfaciat illi consona catholicorum patrum sententia : Ut, inquiens, constitueretur in aecclesia, ne quisquam post alicuius criminis penitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ apłs mansit Sed ñ ideo
suꝑuacua putanda ẽ posterioꝵ
diligentia. qͥ ubi saluti nichil
detrahebat᷑. humilitati aliqͥd
addidert. qͦ salus tutius muni¬
ret᷑. exꝑtisali quoꝵ fictas peni¬
tentias. p̃ affectatas honõrum
potentias Cogunt enĩ multas

Expanded text:
t tamen apostolus mansit. Sed non ideo t tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. Cogunt enim multas
Abbreviated transcription (Latin):
culparũ uł penitentie. ligandi
ac soluendi quantoꝵcũq uel
qͣliũcũq peccatoꝵ dat᷑ auctori¬
tas. ut uidelicet agnitis peccan¬
tiũ causis. qͦs in peccatis quȩ ege¬
rint ꝑsistere cognouerit. illos
pennib supplicus obligandos in¬
sinuet Quoscũq uͦ humiles ac
uere pęnitentes aspexerit. hos
iã a timore ꝑpetuȩ mortis mi¬
serans absoluat. & purgatos al¬
tãri sacro sc̃õ restituat Ded ne
forsitan etiã de tectis criminib
spe honoris eccłastici animus
cuiusq peccantis intumescens
suꝑbe ageret pęnitentiã. seue¬
rissime placuit ut post actam
de crimine dãnabili pęniten¬
tiã nemo sit clericꝰ: ut despera¬
tione tẽporalis altitũdinis. me¬
dicina maior. & uerior esset
humilitas Nã & sc̃s Bauid de
criminib mortiferis egit peni¬
tentiã: & tam̃ in honore suo
ꝑstitit Et beatũ Pt TRUM quan¬
do amarissime lacrimas fudit.
utiq dñm eũ negasse pęnituit :¬

Expanded text:
um vel penitentiae ligandi ac solvendi quantorumcumque vel qualiumcumque peccatorum datur auctoritas, ut videlicet, agnitis peccantium causis, quos in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet; quoscumque vero humiles ac vere paenitentes aspexerit, hos iam a timore perpetuae mortis miserans absolvat et purgatos altari sacrosancto restituat. Sed ne forsitan etiam, detectis criminibus, spe honoris aecclesiastici animus cuiusque peccantis intumescens superbe ageret paenitentiam, severissime placuit, ut post actam de crimine dampnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et verior esset humilitatis. Nam et sanctus David de criminibus mortiferis egit penitentiam, et tamen in honore suo perstitit, et beatum Petrum, quando amarissime lacrimas fudit, utique Dominum eum negasse penituit, e
Abbreviated transcription (Latin):
centurio rogans ꝓ puero
suo. & dixisti: ego ueniã.¬
& curabo eũ Pendenti la¬
troni. paradysũ reserasti :
paralytico imperasti dices.
surge tolle lectũ tuũ
& ambula: Lazarus de

Expanded text:
centurio, rogans pro puero suo, et dixisti: Ego veniens curabo eum. Pendenti latroni paradisum reparasti, paralytico imperasti dicens: Surge, tolle lectum tuum et ambula. Lazarus de
Abbreviated transcription (Latin):
ne subiugat᷑. Qđ enĩ eẽt dia¬
cono gradũ amittere. hoc fuit
subdiacono famȩ plenitudine
caruisse:

Expanded text:
ne subjugatur. Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit subdiacono famae plenitudine caruisse
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit: ita feretrum est
aggrauatũ: ut nullomodo
quocũq ingenio. uel a quan¬
tiscũq hominib posset mo¬
ueri Et stupentib omnib
ac petentib dĩ om̃i potentiã
ut dignaretur ostendere.
in quo loco eiusdẽ scĩ sui
corpus uellet reponi: desi

Expanded text:
ostendit, ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocumque ingenio vel a quantiscumque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus ac petentibus Dei omnipotentiam, ut dignaretur ostendere, in quo loco eiusdem sancti sui corpus vellet reponi, desi
Abbreviated transcription (Latin):
Sartẽ etiã maximã silue. in
uosago p̃tio cõparauit. & man¬
sioniles ibidẽ constituit. qui
ab aquis suꝑ quib constituti
sunt cosla & gleni uocantur
hominesq in eisdẽ mansioni¬
lib de uicina episcopii uilla
quȩ berna dicit᷑ a francis sibi
data manere disposuit. ut
picem annuatĩ religiosis lo¬
cis eccłs rem̃sis administra¬
rent : quib & pensam dedit
quȩ usq hodie ab incolis ipsoꝵ
locorũ habet᷑ cũ qua debitũ
suũ exsoluunt Ipsiusq cõpa¬
rationis suȩ fines ꝑgirũ ad eo
ext̃minauit: ut & om̃ib ui.¬
dentib pateat ipsa ext̃mina¬
tio. & aꝓgenie in ꝓgenies
hactenus ipse exterminatio¬
nes ab eo factȩ nominẽtenꝰ
uocitent᷑ ac designent᷑: In qͥb
ext̃minationib quodã loco
infuste cauo manu sua pe¬
trã misit. quã om̃s qͥuolunt
manũ in cauerna in qua pe¬
tra posita est ponere possuN.
& ipsam petrã uoluere : &
eã a cauerna nullo ingenio
ualent extrahere. Post quȩdã

Expanded text:
artem etiam maximam silvae in Vosago pretio comparavit, et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis, super quibus constituti sunt, Cossa et Gleni vocantur: hominesque in eisdem mansionilibus de vicina episcopi villa, quae Berna dicitur, a Francis sibi data, manere disposuit, ut picem annuatim religiosis locis ecclesiae Rhemensis administrarent: quibus et pensam dedit, quae usque hodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua debitum suum exsolvunt. Ipsius quoque comparationis suae fines per gyrum adeo exterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies hactenus ipsae exterminationes, ab eo factae, nomine tenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna, in qua petra posita est, ponere, possunt et ipsam petram volvere, et eam a caverna nullo ingenio valent extrahere. Post quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
Sebastianus. cũ sit amicus
imperatorũ xp̃ianissimus
sit. & in eruditione diuina
noꝵ sua exhortatione reuo¬
cass&: et qđ satis idonea ratio¬
ne docuisset. istã uitã fugiti¬
uã & imaginariã ẽẽ: & sic
dũ teneri putatur. auferri:
N arrabat etiã quomͦ ueniens
repente lux de cȩlo ꝑlustrã
ꝑsex annos muta fuerat fe¬
cit eã loqui Cũ hȩc narras¬
set Nicostratus claudio: cor¬
ruit ad pedes nicostrãti clau¬
dius dicens Examissa con¬
iuge duos filios habeo. ex
quib unus hydropis mor¬
bo fatigatur: Alius diuersis
uulnerib opprimitur. ro¬
go ut iuheas eos uisitari
Non enĩ dubito qđ ille qui
potuit facere ut post sex
annos loqueret᷑ uxor tua:
faciat si uoluerit ut ad fi

Expanded text:
Sebastianus, cum sit amicus Sebastianus, cum sit amicus imperatorum, christianissimus sit, et in eruditione divina norum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustras, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur, alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
strati domũ ubi ista age¬
bant᷑: & dicit ncostrato.
Uehement᷑ pfectura cõmota
est. qđ ꝑsonas reoꝵ tuȩ domꝰ
custodia trudi iussisti. Hlac
de causa suis te iussit aspe
debeas interrogatus dare
responsũ Ingressus itaq ad
prȩfectũ rucostratus. cũ in¬
terrogatus fuiss&̾ cur eas ꝑ¬
sonas quas carceris claustra
retinebant. suȩ uoluerit do¬
mus mancipari custodie: re¬
spondit: Amplitudinis ur̃ȩ
iussu xp̃ianas intra domũ
meã custodiendas suscepi ꝑ¬
sonas: quib ut terrorẽ pas¬
sionis in cũterẽ. reoꝵ illos
feci sociari ꝑsonis: ut iussioni
ur̃ȩ & ꝑsuasioni Nr̃ȩ si non
consensu suo. saltẽ alieno
experimento consentiant :¬
& metuant ne similis eos
pęna concludat: Libentis¬
Sime igit᷑ hȩc audiens p̃fe¬
ctus. dimisit eũ a se dicens
Magno te censu a parentib
eorũ remunerari faciã: cũ
itaq ad domũ ficostratus
primiscrinius cũ claudio
cõmentariense. cepit uni¬
uersa referre: & qualit̃ sc̃s

Expanded text:
strati domum, ubi ista agebantur; et dicit Nicostrato. Vehementer praefectura commota est, quod personas reorum tuae domus custodiae tradi jussisti. Hac de causa suis te jussit praef. Vide quasi debeas interrogatus dare responsum. Ingressus itaque ad praefectum Nicostratus cum interrogatus fuisset, cur eas personas, quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit: Amplitudinis vestrae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, cum itaque ad domum suam Nicostratus primiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qualiter S.
Abbreviated transcription (Latin):
reptionis. sed cũ eiꝰdẽ corre¬
ctionis hora transisset. trarꝰ¬
ibat ꝓtinꝰ & suꝑducta graui¬
tas honestatis. Moxq ad leuia
uba rediebat. puellarũ gau¬
debat societate laicarũ: eiq
ꝑsona ualde honerosa erat
qcũq huic mundo dedita ñ
erat Quadã uͦ nocte huic łhar¬
sillȩ amitȩ meȩ q̃ int̾ sorores
afflictionis studiosȩ. absti¬
nentiȩ singulariꝰ: grauitate
uite uenerabilis. in honore
Felix huiꝰ romanȩ eccłȩ anti¬
stes apparuit: eiq mansionẽ
ꝑpetuȩ claritatis ostendit
dicens. Ueni qr in hac te luciꝰ
mansione suscipio Quȩ sub¬
seq̃nti mox febrȩ correpta.
ad diẽ ꝑuenit extremũ: &
sic̃ nobilib feminis uirisq
morientib multi c̃ueniur

Expanded text:
reptionis, sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis, in honore Felix, hujus Romanae Ecclesiae antistes, apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
litatis solidũ
cedentib aliis subsequentib
uitalia fidei serens semina:
ad prediũ cui uocabulũ
est proiliacus diuertit:
ngruentib autẽ noctis
tenebris. hospitium sibi
ꝑquiri iubet: At uero in ipso
aduentus eiꝰ articulo: puer
paruulus possessoris supra¬
dicti fundi filius ingrauasce.¬
nte uexatus molestia: defun¬
ctus est: Quod cũ uiro dĩ
nuntiatũ esset: alibi diuer¬
tere noluit: Sed scđm quod

Expanded text:
litatis solidum cedentibus, aliis sequentibus vitalia fidei serens semina, ad praedium, cui vocabulum est, Proiliacus , divertit. Ingruentibus autem noctis tenebris, hospitium sibi perquiri jubet. At vero in ipso adventus ejus articulo, puer parvulus possessoris supradicti fundi filius, ingravescente, qua vexabatur, molestia, defunctus est. Quod cum viro Dei nuntiatum fuisset, alibi divertere noluit, sed secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
tres eoꝵ negauerant uenie
cȩper̃: Quib cũ salute animȩ.
uestim̃ta qͦq baptizandis ha¬
bilia c̃ferebat: Unde faustino
defensori. Domina inqͥt abba¬
tissa monasterii scĩ Stephani
qđ in agrigentino ẽ territo¬
rio constitutũ indicante cõ¬
perimꝰ: multos iudȩoꝵ ad

Expanded text:
tres eorum negaverant, venire coeperunt. Quibus cum salute animae vestimenta quoque baptizandis habilia conferebat. Unde Fantino defensori: « Domina, inquit, abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est territorio constitutum, indicante, comperimus multos Judaeorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
in corde habenti flammas
extrinsecus ad mouebat. sed
ipse facib furoris accensus.
tamquã clibanꝰ intus ar¬
debat: & habitatorẽ suum
diabolũ concremabat Per
furiosas enĩ datian uoces
ꝑtruces oculos. & minaces
uultus & totius corporis
motus. ille habitator eius
interior mouebatur: et
ꝑhec signa uisibilia. tãquã
ꝑsui uasculi qđ impleue¬
rat crepantes rimulas pro-¬
diebatur. Paon tantũ mar¬
tyrẽ cruciabant plurima:

Expanded text:
in corde habenti flammas in corde habenti flammas extrinsecus admouebat, sed ipse facibus furoris accensus tamquam clibanus intus ardebat et habitatorem suum diabolum concremabat. per furiosas enim Datiani uoces, per truces oculos, minaces uultus et totius corporis motus ille habitator eius interior se mouebat et per haec signa uisibilia tamquam per sui uasculi, quod inpleuerat, crepantes rimulas prodebatur. non tantum martyrem cruciabat flamma
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ ait: Nolite premedi¬
tari. quomodo aut quid lo¬
quamini: Non enĩ uos estis
qui loqͥmini: sed sp̃s patris
ur̃i qͥ loquitur in uobis. Caro
ergo patiebat᷑. sp̃s loquebat᷑:
Et loquente sp̃u. Non solum
conuincebatur impietas :
sed etiã confortabat᷑ infir¬
mitas Clariorẽ nobis mar¬
Tẏre .tormenta faciebant:
Multiplici enĩ uulnerũ uarie¬
tate confossus. non deserebat
pugnã:. sed acrius iterabat:
Putares qđ eũ duraret flãma
non ureret: & tãquã figuli
fornax lutũ molle suscipi¬
ens. durã redderet testam:
Poterat martyr nr̃ dicere
datiano: Iã non urat ignis
tuus carnẽ meã: quiã ex¬
Aruit sicut testa uirtus
mea Et qm̃ ueracit̾ scriptũ
est uasa figuli ꝓbat fornax.
& homines temptãtio ĩustos¬
tribulationis: ꝓbatus atq
decoctus in illo igne UNOR¬
NI IUO: datianus uͦ arsit
& crepuit  Bi enĩ non arde¬
bat: unde cremabat: Quid¬
enĩ erant uerba irascentis:
nisi fumꝰ ardentis Grgo
martyri nr̃o refrigerium

Expanded text:
at: nolite praemeditari, quomodo aut quid loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. caro ergo patiebatur et spiritus loquebatur et loquente spiritu non solum conuincebatur impietas, sed etiam confortabatur infirmitas. clariorem nobis martyrem tormenta faciebant. multiplici uulnerum uarietate confossus non deserebat pugnam, sed acrius iterabat. putares, quod eum duraret flamma, non exureret et tamquam figuli fornax lutum suscipiens molle duram redderet testam. poterat martyr noster dicere Datiano: iam non curat ignes tuos caro mea, quia exaruit sicut testa uirtus mea. et quoniam ueraciter scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis, probatus est atque decoctus est illo igne Uincentius, Datianus uero arsit et increpuit. si enim non ardebat, unde fumabat? quid erant uerba irascentis nisi fumus ardentis? ergo martyri nostro refrigerium
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ diaconi fungi ꝑhibet᷑ of¬
ficio. si a decessore tuo non
factꝰ ẽ cardinalis ordinatis
a te diaconib nulla deb&
ratione p̃poni: Ne eos quos
c̃secrando ꝓbasse cognosceriꝰ.

Expanded text:
qui diaconi fungi perhibetur officio, si a decessore tuo non factus est cardinalis, ordinatis a te diaconis nulla debet ratione praeponi: ne eos, quos consecrando probasse cognosceri