comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
PETUM. considera paxluai: ante potuit
illos nero occidere: quã a caritate ⁊ꝑi se¬
qm ita erant mente erant deo eopulati. ut in¬
sensibiles eẽnt ad omnia torm̃ta tolerare.
Nimqͥd nos sepabit tribulacio an angustia:
Angustia dr om̃is necessitas: om̃isq indigeneia.
P sec ueio est uis mali. Nã ꝑseq est apte iuim
cipit᷑. Cadius: potes significare. quȩliber
genera supplicior. fames & nuditas. ñ poteram
eos se parare: qr habebant pañe uerũ xꝑiii.¬

Expanded text:
Petrum, considerate Paulum; ante potuit Nero illos occidere quam a charitate Christi seeparari quoniam ita erant mente Deo copulati, ut insensibiles essent ad omnia toleranda tormenta. Nunquid nos separabit tribulatio, an angustia? Angustia dicitur omnis necessitas, omnisque indigentia: persecutio autem est vis mali. Nam persequi est aperte vim ius vero potest significare quaelibet genera suppliciorum. Fames et nuditas? Non poterant eos separare, quia habebant panem verum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Neq fortitudo: id: diabolꝰ pͥnceps demo¬
nuͣ. de qͦ dr̃. eũ fortis armatꝰ. eustodit atri¬
ũ suũ. Neq altitudo.id÷ astrologia: neq
ꝓfundũ ids nicromancia. quȩ inferiora
qͥse fatent᷑ racionẽ siderũ penetrare & cur¬
sus. uenerint ꝯtra nos. uł etiã illi ꝗͥ ꝑ micto¬

Expanded text:
fortitudo, id est diabolus princeps daemonum de quo dicitur: Cum fortis armatus custodit atrium suum . Neque altitudo, id est astrologia. Neque profundum, id est necromantia, quae inferiora qui se fatentur rationem siderum penetrare et cursus, venerint contra nos;
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd desidẽt sꝑs sẽs. habitans in eordibꝰ fideli¬
ñ suoꝵ qr unius sciencie st̃: uł qͥd nos desi¬
&. nolis utiba sini: itaui dicamꝰ positi mo
racione. Peus ęt̃nę qͥ absconditor. & futuror
es cognitor sicut scis nobis necessariũ eͥe
.i. sicut tibi placet. miserere nobis. Deo
gꝰ loquitꝰ sine strepitu uocis. cũ nobis ta¬
cere uidet᷑: qr& uidet. cũ ñ uideat᷑. eł.
hȩc petit quę scit deo patri placere: &
nobis ꝓ desse. ẽ inius eñi uoluntatis est¬

Expanded text:
 Spiritus sanctus, habitans in cordibus fidelium suorum, quia unius scientiae sunt, vel quid nos desiet nobis utilia sint, ita ut dicamus positi in oratione: Deus aeterne, qui absconditorum et futurorum es cognitor, sicut scis nobis necessarium esse et sicut tibi placet, miserere nostri. Deo ergo loquitur sine strepitu vocis cum nobis tacere videtur, quia et videt cum non videatur, et haec petit quae scit Deo Patri placere et nobis prodesse:
Abbreviated transcription (Latin):
đm patr̃ę ñ uoce s iniseracione: dũ coti¬
die hominẽ quẽ assumpsit. & grauissimũ
genꝰ mortis q̃d. ꝓ nobis sustinuit. uultui pa¬
terno offert: ut nr̃i misereatus
ius nos seꝑabit a caritate rꝑi : Ad su¬
piora ꝑtinet: ubi ait. Non st̃ con¬
dignę passiones huiꝰ tpr̃is. ad futurã głam:
qr omne qͦd inp̾senti ẽ. cõpatacione future

Expanded text:
iseratione, dum quotidie hominem quem assumpsit, et gravissimum genus mortis quod pro nobis sustinuit, vultui paterno offert, ut nostri misereatur. Quis ergo nos separabit a charitate Christi? Ad superiora pertinet, ubi ait: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quia omne quod in praesenti est, comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
rcti ẽ .d. plerũq ea quę nos petiuiꝰ nobis
tarid ipse inutat in melius. ui daildo qͦd
regno. Quigemitꝰ bene in enarrabiles dicumꝰ:
ꝗ nemo pocest enarrare qͥnta cõpunctio in
cordibꝰ sideliũ est: uł qͦnta remuneraciõe dig¬
in sĩ corã deo. Qui auͣ scrutai᷑ corda. seit. qͥd de

Expanded text:
ri; et plerumque ea quae nos petimus nobis contraria, ipse mutat in melius, non dando quod runtur a regno; qui gemitus bene inenarrabiles dicuntur, quia nemo potest enarrare quantae compunctiones in cordibus fidelium sint, vel quanta remuneratione digni sunt coram Deo. Qui autem scrutatur corda, scit quid de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qͦd dicit. głifieauit: morẽ sce̾ se ripture
tenens que sic solet nartare futura. quasi
p̃terita. Illos eñi qͥs uoeat &. iustificat inpre¬
senti secło: hos glorificabit indie uidicis
sicut id̾e apłs alias dicit. Cũ xps apparuerit
tiucq. uos app arebitisc u ipso ingła. euid ergo
actionẽ reddemꝰ ili qͥ gratis nullisq pͣceden
naturos secũ &. postea uocauit & iustificauit
dultimũ etiã glorificabit. T. ale ẽ &. illud
psalmste. Ouidretribuã dño: ꝓ om̃ibꝰ quȩ
retribint mͥ: Potest ꝙ ita intelligi. Qiid pͥ¬

Expanded text:
hoc quod dicit glorificavit, morem sacrae Scripturae tenens, quae sic solet narrare futura quasi praeterita. Illos enim quos vocavit, et justificavit in praesenti saeculo, hos glorificavit in die judicii: sicut idem Apostolus alias dicit: Cum Christus apparuerit, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria . Quid ergo actionem reddemus illi, qui gratis nullisque meritisnaturos secum, ac postea vocavit et justificavit, ad ultimum etiam et glorificabit. Tale est et illud Psalmistae: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Potest et intelligi: Q
Abbreviated transcription (Latin):
pant in p̃dicacione: ut omniũ genciũ
linguis loquerentꝰ: In miracłis quoq
qͥd ponebant infirmos &. mortuos inplate¬
is: ut ueniente petro salte̾ umbra illius
ueniret suꝑ illos .s sanarent. Beatũ qͦq
andreã. legimꝰ uno die. triginta &. eo an¬
plius mortuos suscitasse. Primicie qͥde
appellantꝰ optima quęq &. cariora: sicut
in lege habetꝰ. Offeres pͥmicias auri&
argenti tui dño: iđ÷ optima &̃ cariora.
Reeni uera dignũ erat. ut ꝑ quor in¬
nisteriũ doctrina euangelica & fides do¬
minica ꝑ quadrifidũ orbẽ diffamanda

Expanded text:
perunt in praedicatione, ut omnium gentium linguis loquerentur, in miraculis quoque stolorum quod ponebant infirmos et mortuos in plateis, ut veniente Petro saltem umbra illius veniret super illos et sanarentur. Beatum quoque Andream legimus uno die triginta et eo amplius mortuos suscitasse. Primitiae siquidem appellantur optima quaeque et chariora, sicut in lege habetur: Offeres primitias auri et argenti tui Domino, id est optima et chariora. Re enim vera ita dignum erat, ut per quorum ministerium doctrina evangelica, et fides Dominica per quadrifidum orbem diffamanda
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmꝰ ꝑotuert̃ audire : Aserit qͥq a postolus
cxemplo. ꝓphȩtieo .l. dicit. Quomꝰ pocuit ee̾ ui
ñ audirent: In omñe uerrã exiiui sonꝰ eor:
&ͥ infines orbis t̾re uerba eoꝵ Pixerat supra
idem psalmista. Nonsi̾ loquȩle neq sermo¬
nes: quor. ñ audianiꝰ uoces eoꝵ. Si scđm linguas
apłoꝵ. in ipsis gentibiꝰ quanto magis apua
iudeos ipsa lingua eoꝵ. id hebrea auditaest:

Expanded text:
 potuerunt audire? Asserit quoque Apostolus exemplo prophetico, et dicit: Quomodo potuit esse ut non audirent: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Dixerat supra idem Psalmista: Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Si secundum linguasolorum in ipsis gentibus, quanto magis apud Judaeos, ipsa lingua eorum Hebraea audita est?
Abbreviated transcription (Latin):
clectio ad eredentes gentiles etiã possit re¬
ferri: qͥunũ effecti st̃ eũ iudeis fidelibꝰ.E.ale
ẽ .x. illud psal miste. Iustꝰ dñs usticias dilexit.
id: iustos amatores iusticiȩ. Ceteri uͦ ex ce¬
cati st̃. in tenebris infidelitatis ẜicut enini
ille qͥ fid̾e habet. inluce đr consistere. sic qͥ
infidelis ẽ. inte nebris ignoranciȩ manet. Un¬
le idem egregius p̃dicator credentibꝰ dicit

Expanded text:
t referri, qui unum effecti sunt cum Judaeis fidelibus. Tale est et illud Psalmistae: Justus Dominus et justitias dilexit , id est justos, amatores justitiae: caeteri vero excaecati sunt tenebris infidelitatis. Sicut enim ille qui fidem habet in luce dicitur consistere, ita qui infidelis est in tenebris ignorantiae manet. Unde idem egregius praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
canis .a. ineet scriras gerant& ꝯtencioes
Scandalũ sigdẽ grecũẽ a. sonat inlatino fer¬
mone. afłensã ruuia. ułtiram. Pro offensi¬
onc em̃ x. ruinꝰ ponisꝰ: uhi dñs dicit. Ue
qsandalir aueris unui de pusillis istis. id
ILO II LOCO u dicit euangelista qͦdAu di¬
io pharisci uerbo. scandali:t st̃. id÷ ria¬

Expanded text:
rixas gerant et contentiones. Scandalum siquidem Graecum est, et sonat in Latino sermone offensam, ruinam, vel rixam: pro offensione enim et ruina ponitur, ubi Dominus dicit: Vae qui scandalizaverit unum de pusillis istis , idillo in loco ubi dicit Evangelista: Quod audito Pharisaei verbo scandalizati sunt , i
Abbreviated transcription (Latin):
senciũ f it mensa eui. in laqueũ. Ad men¬
sam solent tractate impu de nece innocen¬
eni. sicut herodes de obitune. icione beati
iobannis &. holofernes sputcissinꝰ de uiola¬
cione uidith Solent etiã eos uocare ad men¬
si ut dolo inc̃ficiant. sicut dolo incͣfec is
absadon frẽm suui ammon. Sic iudei intel¬

Expanded text:
gentium. Fiat mensa eorum in laqueum. Ad mengentium. Fiat mensa eorum in laqueum. Ad mensam solent tractare impii de nece innocentum, sicut Herodes de obtruncatione beati Joannis: et Holofernes spurcissimus de violatione Judith . Solent etiam eos vocare ad mensam, ut dolo illos interficiant: sicut Absalon interfecit fratrem suum Ammon . Sic Judaei intel
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ &. falsũ discernimꝰ. &. ñ est aliud mẽs
& aliud racio. Sps aũ cõpunetionis id¬
cireo appellai᷑ mens in uidenciȩ: qmͣ
plerũq dũ cernunt homnes felicitatem
potestatẽ suscipit. Bonꝰ gͦ ds exigentibꝰ eulpis
eos ꝑimat in anima: sicut  de philoᷤhis
genciũ dr. qͦd tradidit illos ds in repbũ sen¬
sũ. Oełos ut ñ uideant. Oesis qͥde corꝑis in¬
der̾t nidei dñm. s multa miracła ab eo fie¬
ris qr in mode ratę t̾renis nego cus imen¬
debant ocłis fidelitatis .x. amoris. ne quã.
meruert illũ cernere. oł aures ut ñ audi¬
ant: subaudit᷑ ꝑmisit eis habere. Iudiert᷑
xpm auribꝰ carnis. s ñ audier̾t auribꝰ eor¬
dis: quas dñs reqͥrebat cũ diceret. Qui ha¬
bet aures audiendi. audiat. Cecitas gͥ s. sur¬
hitas. atq ilens inuidenciȩ. usq in hodier¬
nũ diem in uidȩis manet: qr dũ nolunt obȩ¬
dire eugłio ad hoc ut in xꝑnicredant. liuo¬
re inuidie suecensi semꝑ inuident saluti

Expanded text:
verum et falsum discernimus, et non est aliud mens, atque aliud ratio. Spiritus autem compunctionis idcirco appellatur mens invidentiae, quoniam plerumque dum cernunt homines felicitatem potestatem suscipit. Bonus ergo Deus, exigentibus culpis eos perimat in anima, sicut et de philosophis gentium dicitur, quod tradiderit illos Deus in reproborum sensum: oculos ut non videant. Oculis quidem corporis viderunt Judaei Dominum, et multa miracula ab eo fieri; sed quia immoderate terrenis negotiis intendebant, oculis fidelitatis et amoris nequaquam meruerunt illum cernere. Et aures ut non audiant, subaudi permisit eis habere. Audierunt Christum auribus carnis, sed non audierunt auribus cordis, quas Dominus requirebat, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Caecitas igitur et surditas atque mens invidentiae usque in hodiernum diem in Judaeis manet, quia dum nolunt obedire Evangelio, ad hoc ut in Christum credant, livore invidiae succensi, semper invident saluti
Abbreviated transcription (Latin):
totũ tempꝰ dnice p̾diedeionis usq ad passi¬
onẽ illuis. Qui i ndelicet mianꝰ suas. dd eun¬
dẽ popłmextendu: qr munera ueneficioꝵ
suor. largissima bonitate exhibuit. Expan¬
sio &. eñi manuũ: donacionẽ munerũ desig¬
nat.eẜ. ille dr manꝰ ex pandere: qͥ poscentibꝰ be¬
neficia largissima cribuit. Nã mortuos illor.
pauis: multaq innu me rabilia bona eis impen¬
dit: qͥbꝰ semp illi ⁊tradixert̃. dicentes de illo.
in beeld ebuo pͥncipe demonioꝵ. eieit de mo¬
na: q ñ ẽ hic homo adeo: qͥ sabbatũ ñ eusto¬
dit. Si ue etiã manꝰ expandit.: dii eas in cruce
affigi ꝑ misit. Est qͦq isuetudo patrũ: i
expandant brachia qͥbꝰ ħm̃os filios. imple¬
rentꝰ .s. ingremiũ suũ collocent. Sic dñs iude¬
os amplexari uoluit. & in sinũ suȩ caritatis tra¬
dicentes. nescimꝰ hunc unde sit. Solet etiã m¬
trix ertendere manꝰ. ut delectet᷑ is qͥ nutrit᷑
uemiendo adeã: & discat ambulare. eẜ. popłs

Expanded text:
passionem illius. Qui videlicet manus suas ad eumdem populum extendit, quia munera beneficiorum suorum largissima bonitate exhibuit. Expansio enim manuum, donationem munerum designat. Et ille dicitur manus expandere, qui poscentibus beneficia largissime tribuit. Nam mortuos illorumpavit, multaque innumerabilia bona eis impendit, quibus semper illi contradixerunt dicentes de illo: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia , et: Non est hic homo a Deo, quia sabbatum non custodit . Sive etiam manus expandit, dum eas in cruce affigi permisit. Est quoque consuetudo patrum ut expandant brachia quibus carissimos filios amplexentur, et in gremium suum collocent: sic Dominus Judaeos amplexari voluit, et in sinu suae charitatis tradicentes: Nescimus hunc unde sit . Solet etiam nutrix extendere manus, ut delectatus is qui nutritur veniendo ad eam discat ambulare: et populus
Abbreviated transcription (Latin):
uentibꝰ deiiphas occiderint. Aitaria tu¬
a suffoder̃t. Dece̾ tribꝰ apud quis talia
fiebant. que uitulos aureos in dan .&. iii
bethel aib eroboam adorantes accepe¬
rant. altaria iherosolunitaui templi
ñ suffoderant: &. ia circo intelliginiꝰ qͦd
in ipsis decẽ tribubꝰ liees quidã altaria
dis genciũ edificarent. erant tam̃ qͥ deo
edificabant. & ibi immolabant: ñ au
qͥ illos a templo di arcebant. Hoꝵ altari
ađm uidelicet coleneiũ. illi qͥ ydola co¬
iebant suffodisse & funditꝰ euertisse in¬
telligunt᷑ .e ego relict sũ solus Sic
ei uidebat᷑ qͦd ipse solus remansisset
er om̃ibꝰ ꝓphis dñi prę magnitudine
stragis &. int̾fectionis quę seuiebat in
dei culiores. Quert anima meã.Sic e¬
nĩ minata fuerat ei iez abel impussima
hec faciant mͥ dñ & hec addant: si nͥ po
Sed qͥd dicit illi responsũ diuinũ: Reli¬
qͥ mͥ septe milia uiroꝵ: qͥ ñ curuaue¬
rt̃ genua ante baal. Cũ esset inspelun¬

Expanded text:
etas Domini occiderunt: altaria tua suffoderunt decem tribus, apud quos talia fiebant, qui vitulos aureos in Dan et in Bethel a Jeroboam ad adorandos acceperant, altaria Hierosolymitani templi non suffoderant, et idcirco intelligimus quod in ipsis decem tribubus. Licet quidam altaria diis gentium aedificarent, erant tamen qui Deo aedificabant, et ibi immolabant, non aul idololatras, qui illos a templo Dei arcebant. Horum altaria, Deum scilicet colentium, illi qui idola colebant, suffodisse ac funditus evertisse intelliguntur. Et ego relictus sum solus. Sic enim ei videbatur quod ipse solus remansisset ex omnibus prophetis Domini prae magnitudine stragis et interfectionis, qua saeviebatur in Dei cultores; et quaerunt animam meam. Sic enim minata fuerat ei Jezabel impiissima. Haec faciant mihi dii, et haec addant, si non poSed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal. Cum esset in spelun
Abbreviated transcription (Latin):
ista milia illoꝵ qͥñ adorauer̾t ydola mu¬
ta. significant milia illoꝵ qͦs ds dono gte su¬
e seruauit: nec cur uauer̃t genuasua ante
baal maan .s. inbethel: aut in aliqͦ delubro
ydoloꝵ. Sicut enĩ qͥnq prudentes uirgines
significant om̃s uistos. integritate fidĩ ser¬
uantes. &. imprudenies inuistos qͥnq etiã
fr̃s diuitis qͥ torq̃bat᷑ apud inferos. om̃s iude¬
os incredulos: sic septẽ milia illoꝵ: significau
om̃s qͥydola ñ idorauerĩ. Septenarius .&. e¬
ñi nume iꝰ plerisq in locis sacratꝰ ẽ. &. po
t. expofuit eũ dix. Benedic̃ã dnm inom¬
ni tprẽ. Iohannes qͦq in.apocalipsi sua. sep¬
tẽ ȩccłiis seribit: quȩ generalit᷑ onis ecele¬
sias significant. Sic gͦ & in hoc tpr̃e. id:

Expanded text:
ista millia illorum, qui non adoraverunt idola, multa significant millia illorum quos Deus dono gratiae suae servavit: ne curvarent genua sua ante Baal, in Dan et Bethel, aut in aliquo delubro idolorum. Sic enim quinque prudentes virgines significant omnes justos integritatem fidei habentes, et imprudentes injustos; quinque etiam fratres divitis, qui torquebatur apud inferos: omnes Judaeos incredulos; sic septem millia illorum significant omnes qui idola non adoraverunt. Septenarius etenim numerus plerisque in locis sacratus est, et ptibi, exposuit cum dixit: Benedicam Domino in omni tempore . Joannes quoque in Apocalypsi sua , septem ecclesiis scribit, quae generaliter omnes ecclesias significant. Sic ergo et in hoc tempore, id est
Abbreviated transcription (Latin):
lacionẽ uos ad duc̃a: in non gente̾. Emulaei¬
o que greco uocabillo : elus appellatꝰ: ñ uni¬
formit᷑. neq sub uno sensu semꝑ accipit᷑. Nã
ponit ꝓ imitacione. ꝓtudio. pͥ amiore: pinu¬
dencia sieut hic. Hoc aũ moyses ex ꝑsona om¬
mpotentis dei stra uideos loquit᷑. qͥ ademu¬
lacionẽ q. inuidiã ducti st̃ ꝯtra ñ gente. lł÷¬

Expanded text:
 vos adducam in non gentem. Aemulatio quae Graeco vocabulo zelus appellatur, non uniformiter, neque sub uno sensu semper accipitur. Nam ponitur pro imitatione, pro studio, pro amore, pro invidentia, sicut hic. Hoc autem Moyses ex persona omnipotentis Dei contra Judaeos loquitur, qui ad aemulationem et invidiam ducti s
Abbreviated transcription (Latin):
enormitatẽ malor trnscenderant condici¬
onis sue modũ. ut etiã gentis nomine ñ metu.¬
issent appellari. s canes: dicente dño in eipdi
Nonest uonũ sumere panẽ fiuioꝵ: .&. mittere ci¬
nibꝰ. Unde ñ gens uocabant᷑ ꝙ iacione ami issa¬

Expanded text:
enormitatem malorum, ita transcenderant conditionis suae modum, ut etiam gentis nomine non meruissent appellari, sed canes, dicente Domino in Evangelio: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus . Unde non gens dicebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ceredunt uł iiuocant illũ: qr pocest om̃s in
secredentes. &. apͣsentibꝰ tribulaeionibꝰ e¬
ruere & ad uitã ęternͣa ꝑducere: reddens
q. iudȩos: qr psonarũ accepcio ñ est apud il¬
lũ. nec sic intendit uni. ut se de neget alteri
Ergo si uox nr̃a ad om̃s qͥ audiunt equaliter
uenis .&. tamͣ una ẽ : multo magis ompͣs ds̃
exaudire om̃is misericordit᷑ pocest. nee dũ u¬
nũ audit. alterius precũ obliuiseit᷑. Qua¬
ꝓptͣ sub infert. Om̃is eñi qͥcũq inuoe queri
nom̃ dñi: saluus erit. Qucũq inuocauerit
nom̃ dñisieut inuocare debet. se ilieet fideo

Expanded text:
ant illum, quia potest omnes in se credentes a praesentibus tribulationibus eruere, et ad vitam aeternam perducere, reddens et Judaeos, quia personarum acceptio non est apud illum: nec sic intendit uni, ut se deneget alteri. Ergo si vox nostra ad omnes qui audiunt aequaliter venit, et tamen una est, multo magis omnipotens Deus exaudire omnes misericorditer potest, nec dum unum audit alterius precum obliviscitur: quapropter subinfert: Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. Quicunque invocaverit nomen Domini sicut invocari
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓraro: aliqͥndo ꝓnullo ponit᷑. Pro nullo:
qͥ credider̾t ex iudeis auditui apłoꝵ. Qui
qͥd extrinsecꝰ uoce corꝑali ad salut̾e audien¬
ciũ ꝓferre debuissent. Unde & ipse paulus
alias dicit. Anexꝑimentũ qͣritis eiꝰ qͥ in me
loquit᷑ x ps: eẜ dauid qͥd dicit: Audiã quid
loquat᷑ in me dñs ds. Ab hoc auditu apłor.

Expanded text:
o nullo, aliquando pro raro ponitur. Pro nullo, qui crediderunt ex Judaeis auditui apostolorumquid exstrinsecus voce corporali ad salutem auditorum proferre debuissent. Unde et Paulus alias ait: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Et David quidem dicit: Audiam quid loquatur in
Abbreviated transcription (Latin):
.xxi. passionẽ. resurrectionẽ. ascensionẽq
dãpnacione reybor: Sed ñ om̃s obediunt euan¬
gelio. Licet apłi euangelizassent hona pacrie
cȩlestis. tamͣ ñ om̃s uidei. neq onͣs genti¬
les obędienies extitert tunc ipr̃is eugłice
p̃dicaciom: sed neq adhue obediunt om̃s.
Usaias enĩ dicit. Dñe: qͥs credidit auditu nĩo:

Expanded text:
scensionem damnationem reproborum. Sed non omnes obediunt Evangelio. Licet apostoli bona evangelizassent patriae coelestis, tamen non omnes Judaei, neque omnes gentiles obedientes exstiterunt tunc temporis Evangelicae praedicationi, sed neque adhuc obediunt omnes. Isaias enim dicit: D
Abbreviated transcription (Latin):
Qnomꝰ ali pͣdicabunt eis p̾dicatores uerbũ
ine. n mntantꝰ : eẜ. est sensus. Ipsi occidert
psicatores qͦsdã ad se missos. sic ut iacobũ
frem ioliannis .& stephanũ.: reliqͦs uͦ flagel¬
lantes ase expulert. Q uodaũ dicit qͦ modo
p̃dicabunt nͥ inutant᷑: ita potest uno modo
deis uerbũ intę annunciare: de inde gentibꝰ.
is finibꝰ repuler̾t. Pocest q ita nͣ in eonueni¬
si pͥdicatores uerbũ uitȩ qͥ expulsi st̾ ab eis¬

Expanded text:
m praedicabunt eis praedicatores verbum vitae, nisi mittantur? Et est sensus: Ipsi occiderunt praedicatores quosdam ad se missos, sicut Jacobum fratrem Joannis, et Stephanum: reliquos vero flagellantes a se expulerunt. Quod autem dicit: Quomodo praedicabunt, nisi mittantur? ita potest uno modo daeis verbum vitae annuntiare, deinde gentibus:is finibus pepulerunt. Potest et ita non inconvenisi p
Abbreviated transcription (Latin):
scãm monita dñi dicentis. In quãeũq do¬
mũ intraueritis. pͥmũ offerte pac̾e dicentes.
Pax huie domui. Euangelis auer̃t bona futu¬
ri scilicet regni pͣmia: quȩ oełs ñ uidit. nec
auris audiuit. nec in eor hominis ascender̃t.

Expanded text:
secundum monita Domini, dicentes: In quamcunque domum intraveritis, primum offerte pacem, dicentes; Pax huic domui . Evangelizaverunt bona, futuri scilicet regni praemia quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Seriptũ est inqͥt in ẏsaia ꝓpħa. Quã speciosi
pedes euangeliranciũ pace̾: euangelizan¬
ciũ bona. Apłor pedes speciosi suert: qr a
dño st̃ abluti. Pedes qͦq inscriptura sacra.
aliqͥndo bonas actiones significant: sicut ⁊a¬
charias pat̾ iohannis baptistȩ ostendit di¬
cens. Uisitauit nos oriens ex alto. illumina

Expanded text:
 est in Isaia propheta: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona. Apostolorum pedes speciosi fuerunt, quia Domino sunt abluti. Pedes quoque in sacra Scriptura aliquando bonas actiones significant, sicut Zacharias pater Joannis Baptistae ostendit, dicens: Visitavit nos oriens
Abbreviated transcription (Latin):
ea fide quę ꝑ dilectione opat᷑. ñ ꝯfunde tur
iuder dicet. ite mignẽ ȩternũ. s pocius
gaudebit. cũ ab eo inque̾ eredidit remune¬
rabit᷑. aggregatꝰ numero & collegio electoꝵ
r d̾m cͣfitenciũ. Hoc exemplũ ualet ẽtra
iudeos: qͥ gentiles afide rꝑi putabant se¬
cernendos. Uiide .a. subdit. Non emii est
distinetio: subaudis inisto eremplo qͦd posun
Quoꝵ ñ est distinctio. siue se pacio: Iudei

Expanded text:
ea fide quae per dilectionem operatur, non confundetur. judex dicet: Ite in ignem aeternum , sed potius gaudebit, cum ab eo in quem crediderit remunerabitur, aggregatus numero et collegio electorum et Deum confitentium. Hoc exemplum valet contra Judaeos, qui gentiles a fide Christi putabant secernendos, unde et subdit: Non enim est distinctio, subaudis in isto exemplo quod posui. Quorum non est distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
fessio fit ad salutẽ. Prosequit᷑ ail¬
gencius. qͥd suꝑius de fide tetigerat. Fi¬
des incorde locanda ẽ. quę đin trinitate m
habere inꝑsonis.&. iuntat̾e inonmpotesi¬
cia maiestatis credat: filiũq humanatũ¬
.. scđ̾m eugłin firmit̾ teneat genꝰ huma¬
nũ sanguine illius redẽptui .ẜ. eaque eir¬
ea humanacione̾ eiꝰ st̃ facta deifice erii¬
bita ñ hesitet. In ore etiã ẽfessio debet
eeͥ: qr fides cordis: ꝓmenda ẽ officio oris
Illa eñi ꝯfessio fit adsialute. si tañi ex Ou¬
ta fuerit bonis oꝑibꝰ ꝑ spaciũ uitę. Nam
alit᷑. fides sine oꝑibꝰ in ortua ẽ. Non dicit
de salute corꝑis qua pocnnt᷑ etiã qͥ n con¬
fite nt᷑ am : s de salute interioris hominis
id÷ anime quę saluat᷑ ꝯfessione uere fidei.

Expanded text:
fessio fit ad salutem. Prosequitur diligentius quod superius de fide tetigerat. Fides in corde locanda est, quae Deum trinitatem habere in personis, et unitatem in omnipotentia majestatis credat, filiumque humanatum firmiter teneat genus humanum sanguine illius redemptum, et ea quae circa humanitatem ejus sunt facta, deifice exhibita non haesitet. In ore etiam confessio debet esse: quia fides cordis promenda est officio oris. Illa enim confessio fit ad salutem, si tamen exornata fuerit bonis operibus per spatium vitae. Nam aliter fides sine operibus mortua est . Non dicit de salute corporis, qua potiuntur etiam qui non confitentur Deum, sed de salute interioris hominis, id est animae quae s
Abbreviated transcription (Latin):
unde fama eiꝰ dd om̃s gentes cicius posset t̾ans¬
uolare. Reuertam᷑ iterũ ad siꝑiora. Igitur
in omnẽ cerrã exiuit sonꝰ pͣdicae ionis apłor.
&. infines orbis t̃rę uerba eorꝰ ꝙ pene ante
de fecit eis terra quã lingua. In hoc aũ ex¬
emplo. ꝑ terrã intelligere possumꝰ tͣrenas
omines: qͥtantũ sonũ. id: faiã PRICACIO¬

Expanded text:
unde fama ejus ad omnes gentes citius posset transunde fama ejus ad omnes gentes citius posset transvolare. Revertamur iterum ad superiora. Igitur in omnem terram exivit sonus praedicationis apostolorum, et in fines orbis terrae verba eorum, quia pene ante defecit eis terra quam lingua. In hoc autem exemplo, per terram intelligere possumus terrenos homines, qui tantum sonum, id est, famam praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
Oeiꝰd̾e eugłii eror dii sumpsit. ñ est pͣdicatũ:
maxime cũ&. ipsi mediterranei sint: Quod
aũ ihrłm in medio t̾rarũ sit posita. sicut
uinibilicus uentris: testat᷑ ꝓsaimista qͥdicit.
Deus aũ rex nrͣ. ante secła oꝑatus ẽ salutẽ
dñs loquit᷑. ista est inqͥens ihrłm. in medio
hoc factũ ẽe̾. ut qr ipsa exomnibꝰ gentib sola
cognicionẽ deiuerihabebat .s. lege scrip¬
tã suo cultu &. religione. ꝓuocaretił illias
ad cultũ ommipotentis dei: sicut plurimum
gentiliũ legimꝰ ad uidaismũ transisse. Uel
ideitco. ut si ipsa plebs legẽ seruaret derab
om̃ibꝰ incirei. itu suo honoraret᷑  tuneretꝰ.
sicut factũ ẽ tpribꝰ dauida. sal omonis. qͥndo
om̃s reges inciteuitu suo positi ei minera
mittebant: uel si alege is. cultura dei rece¬
detet ab hostibꝰ affligeret᷑ ac de popularet᷑:
ac genꝰ humonũ redẽpturꝰ. &. multa imiracła
inmundo positꝰ patraturꝰ: ibi hec agerent᷑

Expanded text:
Evangelii exordium sumpsit, non est praedicatum? maxime cum et ipsi mediterranei sint. Quod enim Hierusalem in medio terrarum sit posita, sicut umbilicus ventris, testatur Psalmista, dicens: Deus autem, rex noster ante saecula, operatus est salutem Dominus loquitur: Ista est, inquiens: Hierusalem, in medio hoc factum esse, ut quia ipsa ex omnibus gentibus solam cognitionem veri Dei habebat, et legem scriptam suo cultu et religione provocaret alias ad cultum Dei omnipotentis, sicut plurimos gentilium legimus ad Judaismum transiisse: vel idcirco, ut si ipsa plebs legem Dei servaret, ab omnibus in circuitu suo honoraretur ac timeretur, sicut factum est temporibus David et Salomonis, quando omnes reges in circuitu suo positi, ei munera mittebant: vel si a lege et cultura Dei recederet, ab hostibus affligeretur ac depopularetur, et genus humanum redempturus, et multa miracula in mundo positus patraturus ibi haec agerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
dei xpm: &. ñ audier̃t. Audier̃t aure corpis
s ñ aure m̃tis: quã dñs reqͥrebat inqͥens Q
habet aures audiendi: audiat. Insuꝑ etiara¬
uertert aures suas ne audirent uerba eiꝰqͦͥi¬
do illo elamante intemplo .d̾. dieente. siquis
sitit ueniat adme ꝙ. bibat. noluer̃t uenire
obedientes. Quomꝰ aũ audient sine pͣdican¬
sores ad pͣdicandũ iudeis ẽẽ missos axpisto
quor. minifterio docerent᷑: s illi ꝑsecuit
st̾ eos. expellentes eos ase. sicut in apłoꝵ. ae¬

Expanded text:
 audierunt: Audierunt aure corporis, sed non aure mentis, quas Dominus requirebat, inquiens: Qui habet aures audiendi audiat . Insuper et averterunt aures suas ne audirent verba ejus, quando illo clamante in templo et dicente: Si quis sitit, veniat ad me et bibat , noluerunt ad eum obedientes. Quomodo autem audient sine ptores ad praedicandum Judaeis esse missos a Christo, quorum ministerio docerentur: sed illi persecuti sunt eos, expellentes eos a se, sicut in Actibus a
Abbreviated transcription (Latin):
Ut mens gͦ pusstudus inte nta iuuet᷑.
Prelia diuinꝰ carnea uieat amor
Na templũ dñi ꝑ saera sile neia crescit.
Et tacite struit᷑ non ruitura domꝰ
noꝵ. augmenta sufficiunt. ut ñ semꝑ suꝑ sit ali¬
qͥd qͦd mens racionalis ⁊ intelligendũ defidẽt ⁊ Igen¬

Expanded text:
ens ergo piis studiis intenta juvetur, Praelia divinus carnea vincat amor. Nam templum Domini per sacra silentia crescit, Et tacite struitur non ruitura domusnorum augmenta sufficiunt, ut non semper supersit aliquid quod mens rationalis et intelligendum desideret et ge
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ enĩ scĩs suꝑ est qͦ crescere possint.
Et ꝑfector gła pͥncipiũ ẽ. Uirtutẽ uirtꝰ pariat
de iumine lum̃. Pdeat atq om̃is palma gradũfacͭ.
Nãcur ñ eupide mens quȩ rat quę ds̃ offert.
Cui danda ut recte posceret ipse dedit.¬

Expanded text:
crescere possint: Et perfectorum gloria principium est. Virtutem virtus pariat, de lumine lumen Prodeat, atque omnis palma gradum faciat. Nam cur non cupide mens quaerat quae Deus offert, Cui danda ut recte posceret ipse dedit
Abbreviated transcription (Latin):
gł orificate dđm. qr illi obsecrabunt &̾
prȩsens audeã. subaudis. uos redargue¬
re. ꝑ eã ꝯfidenciã. id÷ auet oritatem
qua existimor audere in quosd̃ã. subau¬
dis qͥ pece uiert̃. qͥ arbitrant᷑ nos tanqũa

Expanded text:
glorificate Deum, quia illi obsecrabunt et praesens audeam, subaudis vos redarguere per eam confidentiam, id est auctoritatem, qua existimor audere in quosdam, subaudis qui peccaverunt, qui arbitrantur nos tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
agit. Tinꝰqͥsq ꝓut destinauit incorde suo
ñ ex tristicia. aut ex uecessitate. Id÷ qͥntui
lisposuit in animo suo dare deo .x. pauiib
tantũ tribuat: qr melius ẽ ñ ꝓuntere cor¬
de aut uerbo. quã. punssũ nͥ ad implere.
Docet aũ apłs leto animo eande e lemiosi¬
ña uł uotũ ꝑficere: qr ex om̃ib his qͥ infe¬
r̃t̃ aliqͥd. hunc eligit &s eui retribuat᷑. qͥ
deuoto coede hoc oꝑat᷑. Unde p̃cipit. Non
extristicia inqͥens amim hoc faciat aliquis
urm. aut ex necessitate. id÷ coactꝰ .s. inuitiis
&. ni spontaneo de sidĩs. Ex tristieia hoc ad¬
implet. aut ex uecessitate: qͥ ii spat se meree¬

Expanded text:
agit. Unusquisque prout destinavit in corde suo, agit. Unusquisque prout destinavit in corde suo, non ex tristitia aut ex necessitate, id est quantum disposuit in animo suo dare Deo, et pauperibus, tantum tribuat, quia melius est non promittere corde aut verbo quam promissum non adimplere. Docet autem Apostolus laeto animo eamdem eleemosynam vel votum perficere quia ex omnibus his qui inferunt aliquid, hunc elegit Deus cui retribuatur qui devoto corde hoc operatur. Unde praecipit non ex tristitia, inquiens, animi hoc faciat aliquis vestrum, aut ex necessitate, id est coactus aut invitus, et non spontaneo desiderio. Ex tristitia hoc adimplet et ex necessitate, qui non sperat se merce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ dimntere ponit᷑: ut illud iurgiir Parce
eytherea metir id÷ dimitte me tũr. Aliqͦn¬
do ꝓ seruare: ut ibi. Hme canere incipia
apes id÷ seruatrices. eoqͦd seruent sua
mella. In hoc aũ loco. ꝑ hoc qͦd dix̃ aduer¬
bialit᷑. parce. uoluit significare auarũ
homin̾ẽ: cui ex torquęt᷑ eũ moleneia ut
aliqͥd largiat᷑. Eigo qui parce seminat
parce a. metet: id÷ qͥ parũ tribuit pau¬
ꝑi. parũ accipiet mercedis: ficut & ad
litterã ille qͥparũ seminat: parũ colligit.
C qͥ seminat in benedictionibꝰ. id: qͥ lar¬
git᷑ ele mosinã paupi eũ beniuolene ia
bonaq tẽporalia distribuit .&. sincerita
te m̃tis. ut neq laudẽ humanã ex inde
reqͥrat. neq illũ eui aliqͥd tribuit. uelit
ꝑ hoc sibi subditũ facere: de benedictio¬
nibꝰ a. metet. Hoc est de bona uolinitate ñ¬
tis. aecipiet mereedẽ et̾ne beatitudinis.
Ille in benedictione seminat. qͥ uona uo¬
luntate sub spe ęt̾nę remimerae ionis hoc

Expanded text:
ponitur, ut illud Virgilii: Parce metu, Cytherea, id est dimitte metum: aliquando pro servare, ut ibi: Hic canere incipiamapes, quasi servatrices, eo quod servant sua mella. In hoc autem loco per hoc quod dixit adverbialiter parce, voluit significare avarum hominem, cui extorquetur cum violentia ut aliquid largiatur. Ergo qui parce seminat, parce et metet, id est qui parum tribuit pauperi, parum accipiet mercedis, sicut ad litteram ille qui parum seminat, parum colligit. Et qui seminat in benedictionibus, id est qui largitur eleemosynam pauperi cum benevolentia, bout neque laudem humanam exinde requirat, neque illum cui aliquid tribuit, velit per hoc subditum sibi facere; de benedictionibus et metet, hoc est, de bona voluntate mentis accipiet mercedem aeternae beatitudinis. Ille in benedictione seminat, qui bona voluntate sub spe aeternae remunerationis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
debant &. cora corinthiis. q tales fres ad eos
dirigebant ad recipiendas donaciones quȩ
mitiende erant sc̃is iherosolimã. qͥ sua.p
x ꝑo similit̾ dimiserant. nec erant cupidi
diuiciarũ. aut amatores tͣrenarũ reril:
ne forte occasionẽ inuenirent eorinthis
t̃. Cora deo ut diximꝰ bona ꝓuidet. qui
deo placere desidat. & corͣa hominibꝰ qui
sine quȩ rela incedit. ne sit nimis iustꝰ sed
apud om̃s in omni uita sua & ꝯuersaciõe.
irrephensibilis habeat᷑. Misimꝰ cũ illis. cũ

Expanded text:
debant et coram Corinthiis, quia tales fratres ad eos dirigebant ad recipiendas donationes, quae mittendae erant sanctis Hierosolymam qui sua pro Christo similiter reliquerant, nec erant cupidi divitiarum, aut amatores terrenarum rerum, ne forte occasionem invenirent Corinthii ter. Coram Deo, ut diximus, bona providet, qui Deo placere desiderat: et coram hominibus, qui sine querela incidit ne sit nimis justus, sed apud omnes in omni vita sua et conversatione irreprehensibilis habeatur. Misimus cum illis, cu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuidigent : de bemꝰ dare ista tẽporalia.
ut meream᷑ accipe ęt̾na: sicut pluri
raliũ diuciarũ existens meruit pos¬
sidere cęlestes. ęt̃nas. atq in marce sei¬
biles coronas. Ut in om̃ibꝰ locupletati.
a. diuites effecti. habundetis in omñe
simplicitatẽ: quę simplicitas opat᷑ dẽo
gr̃arũ actionẽ ꝑ nos qͥ eiꝰ p̃dicatores
sumꝰ. Ea inteneione &. simplicitate
debet homo elemosinã impendere
ut ñ quęrat illũ subiectũ facere eii
tribuit: neq laudes ab hominibꝰ quȩ¬
rere. Glorificantes d̾min obedienci¬
A ẽfessionis urẽ . Obedienca ꝯfessionẽ
prestat homini. quando impletꝰ : qr li¬
cet homo caceat eui imꝑat᷑. in hoc
qͦd obedit. opus eiꝰ ostendit. &. ꝯficet᷑
illii ẽẽ ualde obedientẽ. uerbi gr̃a. Pre¬
cipit᷑ alicui ire cantatũ. in ambulaciõe
licet ipse nic hil responderit ei .x. tamen
ierit cantatũ: ipsa cantilena ꝑhibet
ei testimoniũ obedieneie .&. ẽfitet᷑ illũ

Expanded text:
indigent, debemus dare ista temporalia ut mereamur accipere aeterna: sicut plurimralium divitiarum existens, meruit possidere coelestes et aeternas atque immarcessibiles coronas. Ut in omnibus locupletati et divites effecti abundetis in omnem simplicitatem, quae simplicitas operatur Deo gratiarum actionem per nos, qui ejus praedicatores sumus. Ea intentione et simplicitate debet homo eleemosynam impendere, ut non quaerat illum sibi subjectum facere cui tribuit, neque laudem ab hominibus quaerere. Glorificantes Deum in obedientia confessionis vestrae. Obedientia confessionem praestat homini quando impletur: quia licet homo taceat cui imperatur, in hoc quod obedit, opus ejus ostendit, et confitetur illum esse valde obedientem; verbi gratia: Praecipitur alicui ire tantum in ambone, licet ipse nihil responderit ei, et tamen ierit cantatum, ipsa cantilena perhibet ei testimonium obedientiae, et confitetur illum
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta sꝑitalẽ intelligenciã. O nimpotens
ds qͥ administrat homii semen ad semi¬
nandũ. si elemosine fuerit deditꝰ. ipse pres¬
tabit ei pane ad manducandũ ex semine:
& multiplicabit semen eiꝰ in terra: ut qui
seminat qͥnq modios. colligat qͥnqͣginta:
qͥ decẽ. colligat centũ .eł. multiplicabit
augm̃ta frugũ iusticiȩ ur̃ȩ. id÷ substanciȩ
ur̃ę: quę bene iusticia apellat᷑. Alit̃. Peus qͥ
administrat homini semen ad seminan¬
dũ id: substane iã tẽpotalẽ unde elemosi¬
ña possit erogare: ipse utiq prestabit ei¬
in futuro panẽ ad manducandũ. ȩternam
scilicet sacietate̾. quȩ erit uisio p̃sentissi¬
mi uultꝰ ommipotentis dei. De qͦ pane dñs
multiplicat fubstaneiã eiꝰ sicut supra di¬
xiiiꝰ: ut habeat unde ualeat elemosinam
largiorẽ impendere. ꝓ qua augebit᷑ illi
augmentũ. id÷ merces &. recribucio iusti¬
cie eiꝰ frgo qr omnia bona que hane mus
dei st̾. s. semina .ꝙ. nascenera dei nucu e teseunt.

Expanded text:
uxta spiritalem intelligentiam. Omnipotens Deus qui administrat homini semen ad seminandum, si eleemosynae fuerit deditus, ipse praestabit ei panem ad manducandum ex semine, et multiplicabit semina ejus in terra, ut qui seminavit quinque modios, colligat quinquaginta; qui decem, colligat centum. Et multiplicabit augmenta frugum justitiae vestrae, id est substantiae vestrae, quae bene justitia appellatur. Aliter: Deus qui administrat homini semen ad seminandum, id est substantiam temporalem unde eleemosynam possit erogare; ipse utique ei praestabit in futuro panem ad manducandum, aeternam scilicet satietatem, quae erit visio praesentissimi vultus omnipotentis Dei. De quo pane dicimultiplicabit substantiam ejus, sicut supra diximus, ut habeat unde valeat eleemosynam largiorem impendere pro qua augebitur illi augmentum, id est merces et retributio justitiae ejus. Ergo quia omnia bona quae habemus Dei sunt, et semina et na
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit uos ẽẽ correctos. & emendatos
Illo in loco ẽ distinguendũ: & postea ad
alia transeundũ. Confidencia. subaudis. mͥ
ẽ multa in uos: siue ꝓtito qͥ est socius meus
inp̃dicacione. &. in uos adutor docendo sic
qͥmichi retuler̾t correctionẽ uiam .&. cͣuer¬
sacionẽ scãm. In illos. id÷ intitũ & lucam &
ꝓpollo. ostendi caritatẽ uram infacie eccła¬
rũ: id÷ in p̾sencia fideliũ. Ex habundanti.
tra corinthũ metropolim ciuitate̾ habitan:
ut ñ dicamꝰ uos in hac substancia. De fect
dictionis uł sentenciȩ in hoc loço est ñ
modicus. .& huimodi. Ut ñ dicamꝰ uos in hac
substancia. subaudis. carnali .s. t̃epoitili in¬
nꝰ fecisse: qͥ in om̃ibꝰ ꝑfecti estis. bona uolun¬
tate florentes. Necessariũ gͦ existimaui
sogare fr̃s. titiĩ uudelicet. sileam &. apollo:

Expanded text:
audivit vos esse correctos et emendatos. Isto in loco est distinguendum et postea ad alia transeundum. Confidentia, subaudis mihi est, multa in vos. Sive pro Tito, qui est socius meus in praedicatione, et in vos adjutor docendo sicmihi retulerunt correctionem vestram et conversationem sanctam. In illos, id est in Titum, Lucam et Apollo, ostendite charitatem vestram in faciem ecclesiarum, id est in praesentia fidelium. CAPUT tra Corinthum metropolim civitatem habitant. Ut non dicamus vos in hac substantia. Defectus dictionis et sententiae in hoc loco est non modicus et hujusmodi: Ut non dicamus vos in hac substantia, subaudis carnali et temporali, minus fecisse, qui in omnibus perfecti estis, bona voluntate florentes. Necessarium existimavi rogare fratres, Titum videlicet et Silam, et Apollo,
Abbreviated transcription (Latin):
explenda necessitat᷑e.ꝙ. cetera inusus
sc̃or. uł pauꝑũ expendant. Sicut scrip¬
hele mosinis dedito. ꝙ curã pauꝑĩ agen¬
ti. Dispsit dedit pauꝑibꝰ. iusticia eiꝰ ma¬
net meternũ. Iusticiã hic appellat laigi¬
taĩe substanciȩ tẽporalis: uł mercedem
eiꝰdem substanciȩ retributȩ. Quȩ laigitas.
bene iusticia appellat᷑: qr iustũ est. ut si¬
cut tęrra omib hominib cõmuniter
a đ̾o data ẽ ad posside ndũ. &. sic ut calor
solis & humor pluuiarũ. om̃ibꝰ cõmuni¬
t̃ tribuit᷑ a do: ita etiã quȩ intęrra dei
dono nascinit᷑. cõmunit̃ dispensent. &
cõnunit̾ utant᷑. e hȩc est iustic ia: ut qr¬

Expanded text:
explendam necessitatem, et caetera in usus explendam necessitatem, et caetera in usus sanctorum vel pauperum impendat. Sicut scripeleemosynas danti, et curam pauperum agenti: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum , justitiam hic appellat largitatem substantiae temporalis vel mercedem ejusdem substantiae distributae quae largitas bene justitia appellatur: quia justum est, ut sicut terra omnibus hominibus communiter a Deo data est ad possidendum, et sicut calor solis et humor pluviarum omnibus communiter tribuitur a Deo, ita etiam quae in terra Dei dono nascuntur, communiter dispensentur et communiter utantur; et haec est justitia, ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
rus &. turpis lueri ciqpid̃ uide at᷑. Idoq ex
hoc: ñ fruet᷑ mercede ȩtͣna. Dicit enim be¬
atꝰ augustinꝰ qr si panẽ dederis tristis. e pa
uꝰ animo elemosinã erogat pauꝑi: qͥ certus
ẽ de remineracione etͣnoꝵ p̾mioꝵ. quã da¬
bit ei ds̃. apud que̾ thesaurizat. Hy larẽ
eñi datorẽ. diligit ds. Hylaris debet ẽẽ
gaudet. Potens est enĩ ds omñe gram ha
bundare facere in uobis: ut iom̃ib sẽꝑ¬
sufficienciã .s. habundanciã habentes. ha¬
bundetis in om̃i oꝑe bono. Nolite inqͥt dif¬
fidere neq desꝑare de remimeracione.
si hẏlari amino elemosinã impenditis. qr
potens ẽ dł omñe grͣam abundare facere¬
facere in uobis. seilieet ut inp̾senti ab un¬
de tis fide. sp̃e. caritate. scieneia diuina.
omniq sub stancia tẽporali: .s in suꝑ in
futuro ȩt̃̾na̾ felicitat᷑ẽ tribuere. Hoc e¬
nͣi erit abiuidare in omi oꝑe bono. si
sibi retinent qͦd sufficit ad suã suoꝵ.q

Expanded text:
 turpis videatur: ideoque ex hoc non fruetur mercede aeterna. Dicit enim beatus Augustinus, quia si panem dederis tristis, et pavero animo eleemosynam erogat pauperi, qui certus est de remuneratione aeternorum praemiorum, quem dedit ei Dominus apud quem thesaurizat. Hilarem enim datorem diligit Deus. Hilaris debet esse gaudet. Potens est enim Deus omnem gratiam abundare facere in vobis, ut in omnibus sesufficientiam et abundantiam habentes, abundetis in omni opere bono. Nolite, inquit, diffidere neque desperare de remuneratione, si hilari animo eleemosynam impenditis, quia potens est Deus omnem gratiam abundare facere in vobis, scilicet ut in praesentia abundetis fidomnique substantia temporali: et insuper in futuro aeternam felicitatem tribuere. Hoc enim erit abundare in omni opere bono, si sibi retinet quod sufficit ad suam suorumque
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s modo hortat᷑ dicens. Hoc uobis utile
ẽ facere: quȩ uelle cępistis & ex parte
ad implete. Si eñĩ uoluntas promptã
& parata ẽ ad dandũ. sed̾in id accepta
ẽ quod habet. subaudis .&. dat. ñ sed̾n
id qͦa ñ habet: qr ñ ualet illud dare qͦd
ñ habet. licet uelit. Hoc qͥdem apua
homines ẽ. Ceterũ apud đm ipsa uo¬
luntas bona remunerat᷑. Non enim.
subaudis. iđo talia p̃cipio ut aliis sit re¬
missio. id ÷ habundancia &. refrigeriũ.
s ex equalitate. sub audis. hoc debet fa¬
cere. Uerbi gra. Oui habet centũ soli¬
dos quinqͥginta secũ retineat. & qͥnꝗͣ¬
ginta mittat his qͥ st̾ iherosolimis. Uel
ex equalitate. ut aliqͥd mittat illis . &.
sufficiencia ñ laboret. Notandũ ut
hic distinetio sit. ubi dicit. s ex eqͥlita¬
te. Inp̾senti tpre. id÷ in hac uita. ur̃a
habundancia illoꝵ in opiã suppleat. ut

Expanded text:
vobis utile est facere qui velle coepistis, et qui ex parte adimplete. Si enim voluntas prompta et parata ad dandum est, secundum id accepta est quod habet, subaudis et dat, non secundum id quod non habet, quia non valet illud dare quod non habet, licet velit. Hoc quidem apud homines est, caeterum apud Deum ipsa voluntas bona remuneratur. Non enim, subaudis ideo talia praecipio, ut aliis sit remissio, id est, abundantia et refrigerium, sed ex aequalitate, subaudis hoc debetis facere, verbi gratia: Qui habet centum solidos, quinquaginta secum retineat, quinquaginta mittat his qui sunt Hierosolymis. Vel ex aequalitate, ut aliquid mittat illis, et sufficientia non laboret. Notandum ut hic distinctio sit, ubi dicit, sed ex aequalitate: In praesenti tempore, id est in hac vita, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, u
Abbreviated transcription (Latin):
uangłio: ꝑ om̃s eccłas. Lucas qͥ& lucras.
tacito nomine hic intelligit᷑. qui iam
euangłm c̃scriptũ habebat mirificę. qͦd
dẽ habebat. Non solũ aũ laudat᷑ ꝑ om̃s
eccłas: s & ordinatꝰ ẽ comes ac socius
nr̃e ꝑegrinaciõis. Deuitante s̃ ꝙ cauentes
hoc. ne qͥs nos uituꝑet & rep̾hendat
in hac plenitudine. sub audis doctrine
.s mirdełor. que ministrat᷑ a nobis. uide¬
licet ne qͥs possit dicere. bene qͥde p̃dicat
apłs barnabas. timotheus. soenq eor
s. in hoc n bene agit. qr n habet eiam

Expanded text:
angelio per omnes ecclesias. Lucas qui et Lucius tacito hic nomine intelligitur, qui jam Evangelium conscriptum habebat mirifice, quod dem habebat. Non solum autem laudabatur per omnes ecclesias, sed et ordinatus est comes ac socius nostrae peregrinationis. Devitantes et caventes hoc ne quis vos vituperet et reprehendat in hac plenitudine, subaudis doctrinae et miraculorum, quae ministratur a nobis, videlicet ne quis posset dicere: Bene quidem praedicat Paulus, Barnabas, Timotheus, sociique eorum sed in hoc non bene agunt, quia non habent curam
Abbreviated transcription (Latin):
rtͣ in carcerẽ. Sͦꝑare eñi hic posuitꝓ ti¬
mere: sicut & inurgilio habet᷑. Nunc e¬
go si potui tantũ sꝑare dolorẽ: ꝓ eo qͦd est
timere.Primũ dedert se deo ueniendo. al
fidẽ .s. corrigendo errores suos: de inde nob̃̾
subdendo se nr̃o magisterio. Ita. subaudis.
deder̃t se ex toto dño .s. nobis subditi fue¬
r̃t. ut rogaremꝰ titũ qͥndo illũ aduos misi¬
mꝰ. ut ꝑficeret in uobis gram istã largitacis
ꝓ elemosine: ut sponte mittatis fr̃ibꝰ qͥ stꝰ
iherosolimis bona tẽporalia. sicut isti gra¬
tis sponte mittunt. Non qͦsi imꝑans dico

Expanded text:
enim hic posuit pro timore sicut et in Virgilio habetur: Hunc ego si potui tantum sperare dolorem, pro eo quod est timere: primum dederunt se Domino, veniendo ad fidem, et corrigendo errores suos, deinde nobis, subdendo se nostro magisterio, ita, subaudi dederunt se ex toto Domino, et nobis subditi fuerunt: ut rogaremus Titum, quando illum ad vos misimus, ut perficeret in vobis gratiam istam, largitatis et eleemosynae, ut sponte mittatis fratribus qui sunt Hierosolymis bona temporalia, sicut isti gratis et sponte mittunt. Non quasi imperans dico
Abbreviated transcription (Latin):
indigeneiã ap ꝓbare possim. bonũ ingemi¬
ui urę̃ caritatis: ut si isti tanta miser̾t qui
Omnia bona quę humano generi data
uos .&. om̃s credentes. egenꝰ factꝰ est &.
pauꝑ. intantũut nͣ haberet qͦd habent
uulpesꝰ ut illius inopia uos qnutes essetis
incȩlo. &. factꝰ ẽ homo ut nos faceret deos
uixta qͦd psalmista dient. Ego dixi dii es¬
tis. eł consiliũ in hoc do. subaudis. ut eiꝰ
pauꝑtat᷑e imitemini. Hoc eni uobis uti¬
le ẽ. sub audis. facere quȩ dico: qͥ ñ solum

Expanded text:
indulgentiam approbare possim bonum ingenium vestrae charitatis, ut si isti tanta miserunt qui Omnia bona quae humano generi data vos, et omnes credentes, egenus factus est, et pauper, intantum ut non haberet, quod habent vulpes, ut illius inopia vos divites essetis, in coelo: et factus est homo, ut nos faceret deos, juxta quod per Psalmistam dicit: Ego dixi: Dii estis . Et consilium in hoc do, subaudis ut ejus paupertatem imitemini. Hoc enim vobis utile est, subaudis facere quod dico, qui non solum