comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad
ħ ad suta̾m in datione legis fcã sunt
turbo antem significabat impetum ui¬
tiorum que ꝑ legem magis domata sũt.
Modo aũ uenitur ad serenstatem airtutũ
tionem ipsins legis: Siquis hoc uel illud
pellit. ħ est ẜnitus peccati secimdum oꝑa¬
tionem que ꝑ segem trahebat homines
modo antem requies est a nitiis in ꝑfestis.
⁊ tube sonum q̃ ẽ signum motionis ad
bellum qui significatur motus delectatõis
iim non ꝑ segem s ꝑ gr̃am extinguitur
uł somis tube sigͣct presentiam ⁊ adnẽ¬
tum dei omnipotentis.Uñ etiam sdera
apło alias dicit. loquens de aduentu xp̃i
ad iuditrum. In tuba dei descendet de ce
ne auderent legem transgredi non hic tͥ¬
uox u̾borum intelligit᷑ non ipsuis dei s
angelorum ꝑ subiectam enim creaturã¬
nocem tubarum ⁊ angelorum. Illi qui au¬
dierunt excusauerunt se ne eis fierot u̾¬
bum .i. ne eis loqueret dicentes maysi
locuieretn nobis. Non loquat᷑ nobis dñs
dous ne forte moriatn nsmio timore fue¬

Expanded text:
a. c ad litteram in datione legis facta sunt. Turbo autem significat impetum vitiorum quae per legem magis dominata sunt; modo autem venitur ad serenitatem virtutum tionem ipsius legis. Si quis hoc vel illud pellit. Haec est servitus peccati secundum operationem quae per legem trahebat homines, modo autem requies est a vitiis imperfectis.Et tubae sonum, quae est signum monitionis ad bellum, quo significantur motus delectationis, qui non per legem, sed per gratiam exstinguuntur sonus tubae significat praesentiam et adventum Dei omnipotentis. Unde etiam idem Apostolus alias dicit, loquens de adventu Christi ad judicium. In tuba Dei descendet, descene auderent legem transgredi. Non hic teVox verborum intelligitur, non ipsius Dei, sed angelorum. vocem tubarum et angelorum illi qui audierunt excusaverunt se, ne eis fieret verbum, id est ne eis loqueretur, dicentes Moysi: Loquere tu nobis, non loquatur nobis Dominus Deus, ne forte moriamur . Nimio timore fue
Abbreviated transcription (Latin):
matorem bom non formidatarem man
ait. siñe qua ne .ui. dñi. ex eo ip̃o ꝙ desi¬
d̾as te t̾ret. alud est timere penam ali¬
ud ẽ amare iusticram. Si timore gehẽ¬
ne ñ facis malum. est quidem in te fides
cinia cdis futurum deiiuditium. Gau¬
deo fidei tue. s adhuc timeo mantie tue
Sit gͦ m̃ te pax ⁊ sc̃imonsa sine qua
non nidebr̃ deus. Nam uisde deum usde:¬
amus non habebimiis. S conteridendo
iñ nobis ip̃m oculum extinxnmis.Si
mus pacifici ut agnoscamur faii. Simꝰ
munidi corde ut indeamus dm̃. beati e¬
min pacifici quo. fi. dĩ no. beati nim.¬

Expanded text:
matorem boni, non formidatorem mali. Ait, sine qua nemo videbit Deum, ex eo ipso quod desideras te terret. Aliud est timere poenam, aliud est amare justitiam. Si timore gehennae non facis malum, est quidem vitae fides, quia credis futurum Dei judicium. Gaudeo fidei tuae, sed adhuc timeo malitiae tuae. Sit ergo in te pax et sanctimonia, sine qua non videbitur Deus. Nam unde videamus Deum, non habebimus, si contundendo in nobis ipsum oculum exstinxerimus; simus pacifici, ut agnoscamur filii; simus mundi corde, ut videamus Deum. Beati enim pacifici, quoniam filii DeiAit, sine qua nemo videbit Deum, ex eo ipso quod desi
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sanet᷑ si errauit
uł timuit. uł recti
gͥ ssus funt pedib. recta intentio in oꝑs¬
bete rectam intentiõm iñ oꝑib ut ñ dan¬
dicans quis. in bonis oꝑib erret ã iuare¬
ctiudinis .i. recte intentionis magis añ
sanet᷑ a pecratis hona intentione oꝑan¬
do. ⁊ sequimini pacem cum omnibus
cumi tribrilationib ur̃is habeatis que ẽ
sola non fufficit. uł sc̃imoniam .i. castita¬
tem mentis ⁊ corꝑis. uñ. beati miido cor

Expanded text:
 sanetur, si erraverit vel timuerit. Vel recti gressus sunt pedibus, recta intentio in opebete rectam intentionem in operibus, ut non claudicans, quis in bono opere erret a via rectitudinis, id est rectae intentionis; magis autem sanetur a peccatis, bona intentione operando. Et sequimini pacem cum omnibus.cum tribulatoribus vestris habeatis, quae est sola non sufficit. Vel, sanctimoniam, id est castitatem mentis et corporis. Unde: Beati mundo cor
Abbreviated transcription (Latin):
inferior fum qui a domino deo ꝑfectus
sum ut nichil eẽt quod in collatione
mee ꝑfectionis addidi̾t. qui enum il¬
lis imꝑitis tͥbuit sensum: dedit ⁊ mi-¬
chi. uel ita contimia.: uerc deus nor
accipit ꝑsonam hominis quia si ita
esset egͥo paulus ante impnil an tales
nichid conferunt nonfuissem. s fui. ni¬
chil enim ⁊ cͥ. uel ita uinge. ⁊ legit᷑ aut̃

Expanded text:
inferior sum, qui a Domino adeo perfectus sum, ut nil esset quod in collatione meae perfectioni adderent. Qui enim illis imperitis tribuit sensum, dedit et mihi. Vel ita continua: Vere Deus non accipit personam hominis, qui si ita esset, ego Paulus, ante impius, cui tales nil conferret, non fuissem, sed fui. Mihi enim, etc. Vel ita junge, et legitur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta s quodammͦ adulta iusticia. Unde
non frustra dicit. humanum humanum e¬
plus deberet amari iusticia quam tunc fuit
res ⁊ contempnat omnia in mortem. Su¬
quitas ⁊ ideo magis amanda. Appende igͣ¬
enm iusticiam ⁊ inscraitatem tantum tiea¬
manda est ista: quomodo amata est illa. Ab¬
sit. ut sic ⁊ utinam uel sic ametur. gͦ plusa¬
manda plus ommnino miquitate secutus es
noluptatem ꝑm̃sticia tolerando dolorem.
hoc dicit nefides qnasi asꝑa ⁊ importabilis
fugeretur . Innemuntur emm forsitan a¬
liqui qni sunt iistitie peccati uoluptatem
ĩposuerunt. ita p̃ponant insticie delectatiõm
uoluptatib carnis. ꝑ insticia tamen penas
mortem q pati formident. humanum est ħ
parum est ut contempnas quieqid te
delectabat. contempne otiam quiemud
te t᷑rebat. carceres. tormenta etiam martẽ.
In utroq gͣdi amamatores iusticie uos

Expanded text:
perfecta, sed quodammodo adulta justitia. Unde perfecta, sed quodammodo adulta justitia. Unde non frustra dicit, humanum. Humanum e debet amari justitia quam tunc fuerit res, et contemnat omnia, etiam mortem. Suquitas, et ideo magis amanda. Appende enim justitiam et iniquitatem. Tantumne amanda est justitia, quomodo amata est illa? absit ut sic, et utinam vel sic ametur! Ergo plus amanda, plus omnino. In iniquitate consecutus es voluptatem, pro justitia tolera dolorem. Hoc dicit ne fides, quasi aspera et importabilis fugiatur. Inveniuntur tamen forsitan aliqui qui, sicut justitiae peccati voluptatem praeposuerunt, ita praeponant justitiae delectationem voluptatibus carnis, pro justitia tamen poenas mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat, contemne etiam quidquid terrebat, carceres, tormenta, etiam mortem. In utroque gradu, amatores justitiae, vos
Abbreviated transcription (Latin):
plus ẜ nit̾ttis debetis insticie quam pecato.
s parro infirmitati nr̃e non exigens plus bo¬
m ex nobis quam fecistis mali. Seͣ. Sicut
enim ⁊ c̾. hic ostendit illuo humanam pa¬
ne. tam sine onere ꝙ prorsus milla possit car¬
ms m̃firmitas excasare qnas dicet nere hi¬
manum dico. quiã hoc humanum. Sicut ex
hibuistis .i. uoluntate dnce p̃parastis membra
nr̃a que nr̃i iuris essent si nelletis serure ope¬
rando inmunditie carnis .i. hixurĩe que corpꝰ
inquinat ⁊ iniquitates mentis que ⁊ si cor¬
pus non inquinet. aninram tamen corrum¬
pit. iniquitati dico ducenti ad iniquitatẽ.
.i. ad mali consuminationem ita .i. similit̾
minc cum sitis lib̾ati a peccato. exhibete .i.
.i. ad boni consuminationem. ⁊ est sensus.
Sicut tunc nullus timoruos coegit ad peccan¬
dum. s libido uoluptas ꝙ peccati duxit. sic mͦ
adiuste uinendum non nos supplicũ metas
urgeat. s delectatio caritasꝙ insticie ducat ⁊¬
hoc quidem quantum michi ur᷑ nondum ẽ

Expanded text:
plus servitutis debetis justitiae quam peccato; sed parco infirmitati vestrae non exigens plus boni a vobis, quam fecistis mali. Sicut enim, etc. Hic ostendit illud humanum, puve, tam sine onere quod prorsus nulla possit carnis infirmitas excusare? Quasi dicat: Vere hmanum dico, quia hoc humanum. Sicut enim exhibuistis, id est voluntate duce praeparastis, membra vestra, quae vestri juris essent, si velletis, servire operando immunditiae carnis, id est luxuriae, quae corpus inquinat, et iniquitati mentis, quae etsi corpus non inquinet animam tamen corrumpit. Iniquitati dico ducenti, ad iniquitatem, id est ad mali consummationem. Ita, id est similiter nunc, cum sitis liberati a peccato, exhibete, id ionem, id est ad boni consummationem. Et est sensus. Sicut tunc nullus timor coegit vos ad peccanius libido uoluptasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae? et haec quid
Abbreviated transcription (Latin):
istis dico. inillis turpitudinb peccatorum
inquibus .i. in quorum memoria erubes¬
citis minc cum sanementis estis. Est enim
animi respicientis peccata sua ⁊ respesti¬
one horrentis ⁊ horrore ernbescentis ⁊ eru¬
bescendo corrigentis. Et nota ꝙ iõ mala pͥ
facit priora abhorrere ⁊ magis obnoxios

Expanded text:
istis dico, in illis turpitudinibus peccatorum, in quibus, id est in quarum memoria erubescitis nunc, cum sanae mentis estis. Est enim animi respicientis peccata sua, et respectione horrentis, et horrore erubescentis, et erubescendo corrigentis. Et nota quod ideo malafacit priora abhorrere, et magis obnoxios
Abbreviated transcription (Latin):
ac si dicat. cum hec predicta fuerint in no¬
bis sicut in gentibus. ne desꝑet gentilis
qum par isideis fiati quia ⁊ nos sicut
ilti eramiis filiĩ ire. In hac ira cum ẽẽnt
homines ꝑ originale peccatum tanto gͣ¬
uius ⁊ ꝑmtiosius quanto maiora uł plu¬
ra insuꝑ addiderant necessarius erat
mediator .i. reconcilator qiui hanc iram
singularis sacrificii oblatione placaret
eus autem
tamen conuiuifica¬
uit uos deus aũ
et non alius er boc
est. deus autem¬
qui diues est in

Expanded text:
cat: Cum haec praedicta fuerint in nobis sicut in gentibus, non desperet gentilis quin par Judaeis fiat, quia nos sicut illi eramus filii irae. In hac ira cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, id est reconciliator qui hanc iram singularis sacrificii oblatione placaret. eus autem tamen convivificat nos, Deus autem, et non alius, et hoc est, Deus autemqui dives est in
Abbreviated transcription (Latin):
debitores et̾ne pe¬
ne. ⁊ hoc natura.
ab eis trafhactum. cecĩtas enim in pri¬
mo homine ꝑ petcatum contigit de qͦ
omnes originem duxiitis. non solũ
mortis. s etiam iniquitatis. iõ apłs
ait. eramuis natura filii ire .i. filii um¬
dicte. filiĩ penc. filiĩ gehenne. quomͦ:
natura. qrua peccante peimo homine
uitrum pro natura moleuit. Teneba¬
turemi iusta dampnatione genus
humanum et erant ommes filii ire. de
qua ira dominus dicit qui non credit
in filium. non habet uitam. s ira dei
manet suꝑ eum non ait uenit s ma¬
net. cum hac quippe ira omnis homo¬
nascitur. Ipsa est illa ira cum qua om¬
nes nati simnis. tui nascendo hesimus i¬
ra de ꝓpagine mituitatis. demassa pet¬
cati et nota ꝙ ipsa uere ac ꝓpric natura
hominis dicitur. qualis sine uitio pͥmũ
condica est. translato antem u̾bo utim᷑
ut naturam dicanis etiam qualis nas¬
citur homo. secundum quam loquutio

Expanded text:
debitores aeternae poenae, et hoc natura, id ab eis traductum. Caecitas enim in primo homine per peccatum contigit, de quo omnes originem duximus, non solum mortis, sed etiam iniquitatis. Ideo Apostolus ait: Eramus natura filii irae, id est filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua ira Dominus dicit: Qui non credit in Filium, non habet vitam, sed ira Dei manet super eum . Non ait venit, sed manet. Cum hac quippe ira omnis nascitur. Ipsa est enim illa ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo haesimus, ira de propagine iniquitatis, de macula peccati. Et nota quod ipsa vere ac proprie natura hominis dicitur, qualis sine vitio primitus dicitur, translato autem uerbo utimur, ut naturam dicamus etiam, qualis nascitur homo, secundum quam locutio
Abbreviated transcription (Latin):
ciam nans ⁊ mains
feci .s. cum lib̾ essem
mitis obnoxius. fe¬
ci me ẜnum omniũ.
ut commodis ominũ
omium se fcm̃ dĩc:
dum se ꝑ humilita¬
tem similem ouini¬
ulm imbecillium ex¬
hibuit. ut eos ꝑpa¬

Expanded text:
ciam; nam et majus feci, scilicet cum liber essem meritis obnoxius, feci me servum omnium, ut commodis omnium omnium se factum dicit, dum se per humilitatem similem omnium imbecillium exhibuit, ut eos p
Abbreviated transcription (Latin):
indens in cibis acci
omntam causas
dnstria conforiet
libros tantum moy¬
si recipaunt quib
non coutuntur
idei factus sumqͣ¬
si essem sub lege. dũ
non nẽgat legem
ẽẽ a deo. s ex ea do¬

Expanded text:
ccipomnium causas dustria confovet libros tantum Moysi recipiunt, quibus non coutuntur Judaei, factus sum quasi essem sub lege, dum non negat legem esse a Deo, sed ex ea do
Abbreviated transcription (Latin):
misit᷑ ne ducat alium uł reconciliettar uxo¬
ri. Similis .i. foema ẜuat᷑ in uiro ⁊ in
muliere. Ambrosius tamen dicit iõ ñ subd̾.
h de uiro sic̃ de muliere qr licet uiro aliam
duce̾ qr infi̾or ñ onmino hac legentit᷑. qͣ
potior ꝙ a falsariis dicit᷑ eẽ apposittm.
Iam cetis postqͣme¬
git de coniũgio fide¬
lium transit ad im¬
paria comugia .&.¬

Expanded text:
it, ne ducat aliam, vel reconcilietur uxori. Similis enim forma servatur in viro, et in muliere. Ambrosius tamen dicit: Ideo non subdit hoc de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur qua potior. Quod a falsariis dicitur esse appositum. Nam caeteris. Postqugit de conjugio fidelium, transit ad imparia conjugia.
Abbreviated transcription (Latin):
issent. non malum facturi preuiderent᷑
quam ex ulis ysaie. dicunt enim nobis. si
non poterant credere tiod pecratum est.
hominis non facientes cnon pot̃ facere
si antem non credendo peccauerunt po¬
tuerunt ergo credere et non fecerunt. si
autem potnerunt tuomodo dicit enuange¬
lium non poterant credere quia dixit ỹsa¬

Expanded text:
issent, non malum facturi praeviderentuissent, non malum facturi praeviderentuquam ex illis Isaiae. Dicunt enim nobis, si non poterant credere, quod peccatum est hominis non facientis quod non potest facere. Si autem non credendo peccaverunt, potuerunt ergo credere et non fecerunt. Si autem potuerunt, quomodo dicit Evangelium, non poterant credere, quia dixit Isa
Abbreviated transcription (Latin):
unt enuangelio. Cum enim ex gratia sit
auditus. necessaria est etiam alia gratia
dierunt ꝓpħico firmat testimonia ysa
nor omnis. Condam int̾ se musitant ⁊
nbi possunt proclanant ⁊ turbulenta
disceptatione contendunt dicentes. Quid
fecerunt indei: uel que cupa eorum fint.
si necesse erat ut sermo impleretur ysa¬
quam questionem plus urgent et ꝑfisoi¬
ores faciunt ea que leguntur in eisuange¬
lio iohannis. ait enim p̃pea non poterant
credore quia chixit ysaras. ex cecauit gulos
eorum et milutant cor eorum. Quibus
respondemus ꝙ deus p̃scins futuoram ꝑ
ꝓpheram p̃dixit infidelitatemiudeorum s
non fecit. neq prescisset mala eorum insi
cata prenoiit. Illorum enuim peceata ꝑre¬
sciuit non fua. Ideoq si ea que ille pre¬
sciuit ipsorum non sunt ipsorum. non
nera ille prescinit. s quia uis p̃scienti
falli non potest. sinc dubio non alii s ip̃i
peccant. qnos dens peccaturos esse p̃scunt
et sdeo siñ malum s bonum facere uolir¬

Expanded text:
unt Evangelio. Cum enim ex gratia sit auditus, necessaria est enim alia gratia dierunt, prophetico firmat testimonio, non omnis. Quidam inter se mussitant, et ubi possunt proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat, ut sermo impleretur IsaQuam quaestionem urgent et profundiorem faciunt, per ea quae leguntur in Evangelio Joannis. Ait enim: Propterea non poterant credere quod dixit Isaias: excaecavit oculos eorum et induravit cor eorum . Quibus respondemus quod Deus praescius futurorum per prophetam praedixit infidelitatem Judaeorum, sed non fecit, neque praescisset mala eorum, nisicata praenovit, illorum enim praescivit peccata, non sua. Ideoque si ea quam ille praescivit, ipsorum non sunt, ipsorum non vera ille praescivit; sed quia illius praescientia falli non potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit: et ideo, si non malum, sed bonum facere volu
Abbreviated transcription (Latin):
commendandam ualent. ⁊t ꝑhec totum
bonum nr̃m a gratia ꝑuenireostendait᷑
Dicit enm̃ ꝙ credere exantitu est andi¬
re ex predicatione. predicare ex missio¬
neda. ut ita totun desteniat ex fonte
gr̃e preclicanio autem uere est ex missi¬
onei quiã etiam ꝑseudo benenitiantes
misit dens. qui in bono malis nouit uti.
Aliqñ etiam et malos malis mittit in
eormdem pen̾am ut uicissim ꝑ scꝑe
ant. sicut iustum est mitis eorum exigen
quo apparet a deo
missos. alioquinh
nnnitiantium pac̃e
.i. reconciliationem
uit᷑ populum ⁊ po¬
pulum. diruta ma

Expanded text:
commendandam valent, ut per hoc totum commendandam valent, ut per hoc totum bonum nostrum a gratia provenire ostendatur. Dicit enim quod credere ex auditu est, audire ex praedicatione, praedicare ex missione Dei, ut ita totum descendat ex fonte gratiae. Praedicatio autem vere est ex missione, quia etiam pseudo bene nuntiantes misit Deus, qui in bono malis novit uti. Aliquando etiam et malos malis mittit in eorumdem poenam, ut vicissim per se pereant, sicut justum est meritis eorum exigentquo apparet illos a Deo missos. Alioquin hnuntiantium pacem, id est reconciliationem er populum et populum diruta ma
Abbreviated transcription (Latin):
salmis erit. hoc autem non potest alituis
aduersus. quia tomodo iñ nocabunt
iñ quem non trẽdiderunt : non unoca¬
bit nisi credant. ant quomodo crcdẽt
ei quem non auilierunt: quasi non cre:¬
dent isi aniliant nec olim aliquis cre:¬
didit qui non aliquo modo auiluut uł
dent ei crnem non auilierunt: ĩ. tuĩ
non obetuerut: Aꝑtum est qmia non
c̾ilitur illi cui obestientia negatur. Qͦ¬
modo antem autlient sirie pretlicante.
ĩ. nisi precicetur eis : qnasi non audi¬
ent nisi precticetur. Uł quomodo autẽ
obsenrum est quia qui pretlicanti resi¬
stit auctorem ersis non recipit. Qnomͦ¬
yo̾ preclicabunt insi mittantur: Neq
istud recipit. qõ est. quia non sunt ueci
apłi nsi missi. nec ꝑtetlicabunt nisi
mittantur. Nulla eram signa uirtutũ
hiis ꝑhibeat testimonium. Eccepa¬
tet ꝙ etiam ad gentes missisunt predi¬
catores ⁊ fic refellit eos apłs qui pnta¬
bant iudeis tantum p̃dicanitum essẽe:
uuangelinm. heo antem ad ipsam gr̃ãm

Expanded text:
autem non potest aliquis adversus, quia quo modo invocabunt in quem non crediderunt? non invocabunt nisi credant. Aut quomodo credent ei quem non audierunt. Quasi dicat: Non credent nisi audiant, nec olim aliquis credidit qui non aliquo modo audivit, vel dent ei quem non audierint, id est cui non obedierunt. Apertum est, quia non creditur illi cui obedientia negatur. Quomodo autem audient sine praedicante? id est nisi praedicetur eis, quasi dicat: Non audient nisi praedicetur. Vel, quomodo autem obscurum est; quia qui praedicanti resistit, auctorem ejus non recipit. Aut quomodo praedicabunt, nisi mittantur? Neqistud recipit quaestionem, quia non sunt veri apostoli nisi missi, nec praedicabunt nisi mittantur. Nulla enim signa virtutum his perhibent testimonium. Ecce patet quod et ad gentes missi sunt praedicatores. Et sic refellit eos Apostolus quem putabant Judaeis tantum praedicandum esse Evangelium. Haec autem ad ipsam gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
terie legalis ritus in
ñ gentib ⁊ inter
deum. impios ꝑ fi
dem iũstificante m.
et hommes in eum¬
credentes. enuange¬
li zantium etiam¬
bona futura .i. pa
cem suꝑ pacem. qr¬

Expanded text:
erie legalis ritus in n gentibus, et inter Deum impios per dem justificantem, et homines in eumcredentes. Evangelizantium etbona futura, id est pacem super pacem, q
Abbreviated transcription (Latin):
si prius credat qui
ergo uere inocant
non modo crethunt.
s etiam orant. ut
postiinam creclidit᷑
alicuns animus ñ
desinat id postulare
ut autem ostendat
dit. Quomodo gͦ¬

Expanded text:
si prius credat. Qui ergo vere invocant, non modo credunt, sed etiam orant, ut postquam crediderit alicujus animus non desinat id postulare Ut autem ostendat dit, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
rant cansam qua non crediderunt quom¬
am ipse excecanit eos ⁊ inclurant.Au¬
distis pposutam questionem. et quam ꝑfim¬
da sit cernitis s respondemus ut possins¬
si enim ame quetatur quasi credero non
poterant respondeo quia uolebant. malam

Expanded text:
 vel quare non crediderunt, quoniam ipse excaecavit eos, et induravit. Audistis propositam quaestionem et quam profunda sit cernitis, sed respondemus ut possumus. Si a me quaeratur quare credere non poterant, respondeo quia nolebant. Malam
Abbreviated transcription (Latin):
tit ꝓpħa. nonuoluntatis illorum hanc .s.
excecanit oculos eoꝵ ⁊ indurat coreorũ
s ⁊ hic respondeo. corum uoluntatem hoc
mernisse. sic enim excecat deus sicnt obdu¬
rat ꝙ est deserendo non faciendo. ⁊ hoc muͥ¬
it noluntas. hoc emin nitinm cecitatis et
duricie suꝑ bientis audatia uolinitatis in¬
flycit. si ergo dicitnon possint indei crede.
quia ysaras predicit. respondes. immonõ
possuint crna nolunt ꝙy dens prescinit¬
ty non poterant credea quormn noluntas fic
suꝑba erat ut tantum suus inrib actribue¬
ninum anxilium ad bene ꝯperanitum tnot¬
tuoo enim tam suꝑbe sapint non possũt
tredere in xp̃m non quii mutar homines
in melius non possunt. s quam aiitalia
sapuint non possunt credero. sicut gͦ co dẽ
se ipsum negare non potest laus est uolun.¬
tatis diuine ita ꝙ illi non poterant crede
culpa est noluntatis humane. ssiquis istã
questionem melius nonit expone̾. absit.
nt non sim paratior discere ꝙͣ doc̾e. Sess.

Expanded text:
on voluntatis eorum, hanc scilicet excaecavit oculos eorum et induravit cor eorum. Sed hic respondeo eorum voluntatem hoc meruisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei credere, quia Isaias praedixit, respondeo imo non possunt quia nolunt, quod non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut tantum suis viribus attribuevinum auxilium ad bene vivendum. Quotquot enim tam superbe sapiunt non possunt credere in Christum, non quia mutari homines in melius non possunt, sed quandiu talia sapiunt, non possunt credere. Sicut ergo quod Deus seipsum negare non potest, laus est voluntatis divinae, ita quod illi non poterant credere culpa est voluntatis humanae. Si quis istam quaestionem melius novit exponere, absit, ut non sim paratior discere quam docere.
Abbreviated transcription (Latin):
dico m̃accessibilem
quia milus ad eam
datur dono eius ꝙ
intesligebat ppheta
dicens. Accedite ad
eum ⁊ illuminanũ
⁊ ita maccessibilis ẽ
lux illa quia ip̃e est quam nemo hominũ
uidit ex sei s deus factus uidet cum delu¬
de age̾t numc de ip̃o deo loquit᷑ quia idẽ
ipse est ⁊ lux. s nec uidere põt̃ homo in
hac uita post antem nidebit. Nichil..i
hic dictum est ꝙ non conueniat tͥnita¬
ti quia secundum ui̾tatem tͥnitas est
unus dens beatus ⁊ solus potens. rexre¬
gum ⁊ dominus dominantium qm so¬
lus habet inimortalitatem quia solus
ꝑ naturam est inmutabilis. quia non
cuusquam gr̃a s natura sua nec potuit
nec potest aliqua conusione mutari. nec
potuit nec poterit aliqua mutatione pet¬
tare cuicumq uõ cͥature rationali p̃sta¬
tur ut peccare non possit. non est hoe ꝑ¬
prie nature s dei gr̃e: Solus gͦ deus ht
immortalitatem ⁊ lucem habitat m̃ac.¬
secundu naturam qua deus est. nemo

Expanded text:
dico, inaccessibilem, quia nullus eam datur dono ejus: intelligebat Propheta, dicens: Accedite ad et illuminabit . Et ita inaccessibilis est lux illa, quia ipse est quem nemo hominum vidit ex se, sed Deus factus videt, cum de luce ageret. Nunc de ipso Deo loquitur, quia idem est ipse et lux; sed nec videre potest homo in hac vita; post autem videbit. Nihil hic dictum est quod non conveniat Trinitati, quia secundum veritatem Trinitas unus Deus est. Beatus et solus potens Rex regum et Dominus dominantium qui solus habet immortalitatem, quia solus per naturam est immutabilis, quia nec cujusquam gratia, sed natura sua nec potuit, nec potest aliqua conversione mutari, nec potuit, nec poterit aliqua mutatione peccare. Cuicunque vero creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc propriae naturae, sed Dei gratiae. Solus ergo Deus habet immortalitatem, et lucem habitat inacsecundum naturam qua Deus est nemo
Abbreviated transcription (Latin):
Diuitib supra egit de hiis qui diuites no¬
aboli. hic agit de
hiĩs qui diuites sũt¬
monens ñ sperare
in diuitiis. ⁊ quiã
dixit mala uenire
excupiditate ⁊ ccͣ

Expanded text:
uli. Supra egit de his qui divites vodiaboli, hic agit de his qui divites sunton sperare in divitiis. Et quia dixit mala venire ex cupiditate, et
Abbreviated transcription (Latin):
edecontra
cum uidissẽt
quod credi¬
tum est mi¬
gelium pre¬
putiz sicut
et petro cir¬
cumcisioni
ui enim
operatus ẽ
petro inapo¬
stolatum eͥ¬
cumcisionĩ
operatus ẽ
et michi in¬
ter gentes
Et cum cog¬
nouissent
gratiam di
que data ẽ

Expanded text:
econtra cum vidissent quod creditum est migelium praeputii, sicut et Petro circumcisionis qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes: et cum cognovissent gratiam, quae data est
Abbreviated transcription (Latin):
litatem. auctorica¬
tem putant ⁊ pa¬
rati adlites in subiectos tuidomtonãt.
non cupidum ut apłi qui p̃t̾ uictum ⁊
uestitum nil querebant in orbo cupidita¬
tis pene omnes laborant. iõ p̃cipit ep̃m
non ẽẽ cupidum quia facile a iusto deui¬
aret. domui slic .i. familie bene p̃positum
non ut opes augeat uel hinusmodi alia
faciat. s ut quod populis precepturus est¬
prius a domesticis exigat sic. s. filios habẽ¬
tem bñ subdatos in omni castitate ne i
mitentur filios hely. qui in uestibulotem¬
pli cum mulierib dormiebant. ⁊ religiom̃

Expanded text:
litatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumide intonant. Non cupidum, ut apostoli qui praeter victum et vestitum nihil quaerebant. Haimo Morbo cupiditatis pene omnes laborant, ideo praecipit episcopum non esse cupidum, quia facile a justo deviaret. Domui suae, id est familiae, bene praepositum, non ut opes augeat, vel hujusmodi alia faciat, sprius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibulo templi cum mulieribus dormiebant et religionem
Abbreviated transcription (Latin):
rursus .i. non sicut olim .s. non ita nẽ¬
gligenter ut olim. ut sicut prins cecide¬
runt sic iterum cadant uelita feramur
ecce in hiĩs. non solum uitam. s etiam a¬
liud culpat neluti commotis ⁊ opus ha.¬
bentibus fundamentum constituere cet̾a

Expanded text:
rursus, id est non sicut olim, id est non ita negligenter ut olim, ut sicut prius ceciderunt, sic iterum cadant. Vel ita, feramur Ecce in istis non solum vitam, sed etiam aliud culpat veluti commotis et opus habentibus fundamentum constituere. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis uel de hoc
quia priora bona¬
oꝑa peccando feye¬
runt irrita. mor¬
tua enim oꝑa dic
peccata. quia occi¬
dunt animas. undcin loge ꝓhibebat᷑
tangere mortuum. tangit enim mortu¬
um qui facit pcc̃m. uł priora bona ꝑse¬
quens malum. mortua erant penitere
autem ab hiis est fundamentum sĩne qͦ¬
nichilboni eclificatur. quid est autem a
mortus oꝑibrs penitere. nisi ab hnĩs q̃
oꝑtet mortificari ut uiuannis et iaciẽ¬
raiunde puitent esse iustitiam. ccͤ hanc
fecerunt. qui in lege insticiam cnerũt
et fandamentum etiam doctrine baꝑ¬
tismi:. Unum tamen dr̃ ẽẽ baptisma

Expanded text:
peccatis, vel de hoc, quia priora bonaera peccando fecerunt irrita. Motua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitere autem ab his est fundamentum quo nihil boni aedificabitur. Quid est autem a mortuis operibus poenitere, nisi ab his quae oportet mortificari ut vivamus? Et jacienaliunde putent esse justitiam. Contra hanc fecerunt qui in lege justitiam quaerunt; et fundamentum etiam doctrinae batismi. Unum tamen dicitur esse baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mñ. in reg.ce .i. qui non fuit renatus ea
regena̾tione qua renascunt᷑ illi qui re¬
mat̾um. finidamentum qͦ im̃positionis
manium quia mũ quis cͥdat ꝙ ꝑ manꝰ
impositionem det᷑ spc̃ sc̃s ad remissionẽ¬

Expanded text:
 , id est quae non fuerit renatus ea regeneratione qua renascuntur illi qui rematum. Fundamentum quoque, impositionis manuum, quia nisi quis credat quod per manus impositionem detur Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
gune ꝙ sacmentum baptismi celebͤ¬
turn mn aciua: accedente u̾bo. s quia
uicem baptismi supplet effusio sangni¬
ibi dimitaxat uln atticuius ncc̃itatis ñ
contentus religionis sacramentum bap

Expanded text:
uod sacramentum baptismi celebratur, nisi in aqua accedente verbo; sed quia vicem baptismi supplet effusio sanguiibi duntaxat, ubi articulus necessitatis non contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
rrnem mortuorum ñ habet ꝙ suꝑedifi¬
cet et fundamentum uiditii ettu. cima
quncquid ibi statuetur in etͥnumdura¬
bit. ꝙ iũditium qui ñ edit non ht̃ funda¬
mentum. hec illi quos supͣ argũt apostoł
non integre credebant. si enm scrent ĩ
baptismo omnia dimitti ⁊ ꝑ impositio¬
nem manuum spm̃ scm̃ dari lex super¬
flueret. nec p̃t̾ xp̃m aliquid quererent
si scirent ꝑ eum resurrecturos mortuos ⁊
uiuificandos ñ iudicandos. Et nota hec
sex recte dici funlamentum. sicut enim
eum qui ad doctͥnam litra̾rum mñducit᷑
nam hec scire integre ⁊ nil dubitare de
istis sinc quibus uita non aderit integia
ĩõ quicumq aliquos ad fidem conuertit
pͥus facit penitere. in deum crede̾. bapti¬
zari iñ remissionem peccatoꝵ. confirma¬
ri ꝑ impositiom manuum. ac rͦrnem. et
p̃cessi̾t in fundamento nemo bñ potest

Expanded text:
ionem mortuorum, non habet quod superaedificet, et fundamentum judicii aeterni, quia quidquid ibi statuet in aeternum durabit. Quod judicium qui non credit, non habet fundamentum. Haec illi quos supra arguit Apostolus non integre credebant. Si enim scirent omnia in baptismate dimitti, et per impositionem manuum Spiritum sanctum dari, lex superflueret, nec praeter Christum aliquid quaererent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctrinam litterarum inducitur num haec scire integre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remissionem peccatorum, confirmari per impositionem manuum, ac resurrectiopraecesserint in fundamento, nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
ctumi est. Initium omini pcc̃i suꝑbia est
Duꝑbierut antem: dicentes se eẽ sapien¬
des. non debebant sibi arrogare ꝙ deus
donan̾it. nec se iacstare ex eo ꝙ utiq nõ
a se ip̃is s ab illo habebaat. ꝙ ntiq illis e¬
dendum fuit ut ad hoo tenendum ꝙ ui
dere pota̾nt ab illo salnarent᷑ ꝙy dedat
ut uide̾nt si e̾mn hoc facen̾t hiumli¬
tatem ẜuarent ⁊ possent purgari atq
ili beatissime contemplatiomi coħere.
Quia uo̾ suꝑbia erat mcis obumbramt̃
eos cecitas. ꝙ enim curiositate miuene¬
dedit gratis: tulit ingratis. ⁊ comiisi st̃
a ui̾tate ad ydola ⁊ sẏmulacra. ⁊ adcl¬

Expanded text:
ctum est: Initium omnis peccati superbia est . Superbierunt autem dicentes se esse sapientes. Non debebant sibi arrogare quod Deus donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod utique illis credendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaerere. Quia vero superbia erat in eis, obumbravit eos caecitas. Quod enim curiositate invenedederat gratis, tulit ingratis. Et conversi sunt a veritate, ad idola et simulacra, et ad cul
Abbreviated transcription (Latin):
q̃e obscuratum õ
sit insipiens .i pan¬
latrm usq ad insi¬
pientiam cor eoꝵ¬
deductum est. neͣ¬
bula enim erro¬
ris doncexit cor il¬
actorem ex caturis
cognonissent. nec
cauissent ampliꝰ¬
obtusi sunt. unde
ore uł cordo se eẽ sapientes a se ñ a dõ
stulti fcĩ sunt iñ deum. Eece illa duo q̃

Expanded text:
 obscuratum est, sit insipiens, latim usque ad insipientiam cor deductum est. Nebula enim erroris contexit cor ilatorem ex creaturis cognovissent, nec cassent, ampliobtusi sunt. Unde ore vel corde, se esse sapientes a se non a Deo, stulti facti sunt in Deum. Ecce illa duo quae
Abbreviated transcription (Latin):
bidinis. Non occides. tangis sextamcordam
occidit bestia crudelitatis. Non furtum fa¬
ties. tangis septimam coedam ⁊ cecidit be¬
stia rapacitatis. Non falsum testimoniũ
dices. tangis octauani cordam ⁊ cecidit
bestia falsitatis. Non concupisces uxorem
ꝓcimi tui. tangis nonam cordam ⁊ cecid̾
bestia adultetime cogitationis. Aliud enĩ
est non faccre asitruid tale pp̃ uixorem in¬
am. aliud non appetere alienam uxorem
Ideo duo precepta sunt non mechaberis
non concupisces uxorem ꝑximi tui. non
concupisces rem ꝑxiim tui. Tangis decim̃ã
cordam ⁊ cecidit bestia crudelitatis. Itaq¬
intes ⁊c̾. alia cominen¬
datio caritatis hic ẽ
ssupra dixit cymalũ
non facit. hic dicit¬
ꝙ etiam oportimi¬
tatem parat bene¬

Expanded text:
bidinis. Non occides, tangis sextam chordam, bidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies, tangis septimam chordam, et cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices, tangis octavam chordam, et cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui, tangis nonam chordam, et cecidit bestia adulterinae cogitationis. Aliud est enim non facere aliquid tale propter uxorem propriam, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo praecepta sunt: non moechaberis, et non concupisces uxorem proximi tui. Non concupisces rem proximi tui, tangis decimam chordam, et cecidit bestia cupiditatis. Itantes. Alia commendatio charitatis est hic. Supradixit quod malum non facit. Hic dicid etiam opportunitatem parat ben
Abbreviated transcription (Latin):
has pugnas fac in occulto ⁊ non uincẽris
iñ aꝑto. ad hoc docentur manus nr̃e ad p̃¬
lium. non est in spectatulis nr̃is nenator
ꝙ titharista. alud agituenator. aliiso
citharista in spectatula dei numest.
tangif easdem dercm cordas ⁊ feras ocosdis
utrumq simul facis: Tangis prmiamcor¬
dam qua unus colitur deus cccidit bestia
suꝑstitionis. tangis secinsdam cordam qr
tion accipis nomen dei tui inuanam. ceci¬
dit bestia erroris ⁊ nefandarumheresum
Tangis t̾riam cordam ubi ꝑ spe fature qui¬
etis facis quicquid facis interficit᷑ crude¬
lior ceteris hestiis. amor seculi huis ꝓp̃a
morem huius sectili laborant homines ĩ
omnib negotiis. tu autem in omnib
oꝑib tuis labora non pp̃ amorem huius¬
pẜ amorem quem promisit deus. honora
prẽm tuum et mr̃em. tangis quartam
cordam ut honorem parentib deferas. ⁊
cecsoit bestia impietatis. Non mechab̾is
tangis qntam cordam. eccidit bestia li¬

Expanded text:
Has pugnas fac in occulto, et non vinceris Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aperto. Ad hoc docentur manus nostrae ad praelium. Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam chordam, quia non accipis nomen Dei tui in vanum, cecidit bestia erroris et nefandarum haeresum. Tangis tertiam chordam, ubi pro spe futurae quietis facis quidquid facis, interficitur crudelior caeteris bestiis amor saeculi hujus. Propter amorem hujus saeculi laborant homines in omnibus negotiis, tu autem in omnibus operibus tuis labora, non propter amorem squam promittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia li
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Non est ħ dilectio in omnib homi¬
omnem homsucm oꝑt in telligi qr nemo
⁊ se ipsum amare debet .s. uel quia instus
est. uel ut instussit. Qui emmalit se dili¬
git imuiiste se diligit. quia ad ħ se diligit
gem implet. ubi enim caritas est quid
est ꝙ possit deesse. ubi antem non est qͥ
est ꝙ possit ꝓdesse: Cur gͦ non dicimms
qui hanc uirtutem habet habere om̃s
cum plenitudo legis sit caritas que qͣnto
magis est in homine tancomagis est uͥ
tute preditus. Quanto antem minus
ranto mimis in est uirtus. quantomi¬
nus inest uirtus tantomagis mest uir¬
tus. In hac decalogus impletur legis. De¬
calogus enim legis decem precepta habet.
que sic sunt distributa. ut tria ꝑtineant
ad denmi. et septem ꝑtineant ad hominẽ
Est emi bellum ꝙ secum agit homo di¬
micans contra concupiscentias malas. ⁊
frenans auaritiam. elidens suꝑbiam. faf¬
focans ambitionem. trucidans libidinem.

Expanded text:
gunt. Non est haec dilectio in omnibus homigunt. Non est haec dilectio in omnibus homiomnem hominem oportet intelligi, quia nemo et seipsum amare debet, scilicet vel quia justus est, vel ut justus sit. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligiplet legem. Ubi enim charitas est quid est quod possit deesse? Ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Cur ergo non dicimus qui hanc virtutem habet, habere omnes, cum plenitudo legis sit charitas, quae quanto magis est in homine, tanto magis virtute est praeditus. Quanto autem minus, tanto minus inest virtus. Quanto minus inest virtus, tanto magis inest vitium. In hac Decalogus legis impletur. Decalogus enim legis decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem.
Abbreviated transcription (Latin):
fectu inheret illi. Si autem se pp̃se diligͥ.
non se refert ad deum s ad se ipsum comiᷤ¬
sus non ad incomimitabile aliꝙ comutit᷑
et iõ iam cum defecta aliquo se fritur. si
gͦ te ipsim non pp̃te debes diligere s pp̃ il¬
lum ubi dilectionis tue rectissimus finis
est: non succenseat alius homo s etiam ip¬
sum p̃p̃ denm diligis. ħ enim est regala
dilectionis diuinitas consiituta ut dili¬
gas ꝓximum pp̃ deum. deum uo̾ ex toto
corde. ex tota anima. ex totamente ut .s.
omnes cogitationes tuas ⁊ ommem uitã
⁊ omnem intellectum in illam conferas
a quo habes ea ip̃a que confers. Nemo gͦ
diligit ꝓxiium insi diligat deum. qͣn¬
tum gͦ pot̃ proximo impendat qiuem
diligit sicut se ip̃m ut ille diligat deum
et non diligens deuni non diligit ꝑxiñ
quia non diligit se ip̃m. Qui antem ꝓpt̃¬
se deum habengum diligunt iꝑsi uere se
diligunt. Qui gͦ ut se diligant deumdsti¬

Expanded text:
fectu inhaeret illi. Si autem se propter se diligit, fectu inhaeret illi. Si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum, sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur, et ideo jam cum defectu aliquo se fruitur. Si ergo teipsum, non propter te debes diligere, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum propter Deum diligis. Haec enim est regula dilectionis divinitus constituta, ut diligas proximum propter Deum. Deum vero ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente, ut scilicet omnes cogitationes tuas, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. Nemo ergo diligit proximum, nisi diligat Deum. Quantum ergo potest, proximo impendat quem diligit, sicut seipsum, ut et ille diligat Deum, et non diligens Deum non diligit proximum, quia non diligit seipsum. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum dili
Abbreviated transcription (Latin):
fine preximo nec pro¬
ximus fine deo dibigi
potest. hic autem di¬
lectio proximi ideo¬
non cominemorat᷑
quia dilectio proximi
in fastis apparet Pile¬
c̾tio uero dei ampli
latet. et sdeo hanc
specialus ponit de qͣ
dominus ait. Manda
tum manis dilectio¬
nis dei indetur esse
pretͥmissimi. S bñ
intesagentibus u¬
trumq innenitur
in singulis. quia qͥ
sancte acspĩtalit᷑ diligit ꝓroxiiim. qͥd
in eo diligit infi deum. ipsa est dilectio
ad omni iuindana dilectionc disereta
quam distingnendo dominus ait. Sicut
dilexi nos. Qnid enm nisi deum dilexit
iñ nobis: non quem babebamus s ut ha¬
beremus sicut medicus dicitur diligere egͦs.
et quid iñ eis diligit nisi salutem: quam
cupit utiq renocare non morbum tinem
uenit repellere. Sicut ergo et nos minc̃e
diligamus ut quantum possimis in ui¬
cem ad habenttum in nobis deum curã
dilectionis aitrabams. sime quippe op¬
timis homo est. cum tota inta sua ꝑgit
in incomimitabilem uitam. et toto af¬

Expanded text:
sine proximo, nec proximus sine Deo diligi potest. Hic autem dilectio proximi ideo commemoratur, quia dilectio proximi in factis apparet. Dilectio vero Dei amplius latet, et ideo hanc spiritualius ponit, de qua Dominus ait: Mandattum majus dilectionis Dei videtur esse praetermissum. Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis; quia qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo Dominus ait: Sicut dilexi vos . Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quem habebamus, sed ut haberemus; sicut medicus diligere dicitur aegros? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit utique revocare, non morbum quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ait, quantum possumus invicem ad habendum Deum in nobis curam dilectionis attrahamus. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit, in incommutabilem vitam, et toto af
Abbreviated transcription (Latin):
instauratur .i. conti¬
netur ⁊ impletun
m̃ hoc uerbo .i. ni hoc
mandato. ꝙ moyses
fecit in leuitico .s. di
liges proximum tu.
sicut te ip̃m. In bono
diligendus est ꝓximꝰ
non in malo. Quo¬
mam qui diligit ĩ¬
iquitatem odit am¬
mam suam. ⁊ ita nõ
se iptam diligit. qrͣ

Expanded text:
instauratur, id est continetur et impletur. In hoc verbo, id est in hoc mandato, quod Moyses fecit in Levitico, scilicet: Diliges proximum tuum sicut teipsum. In bono diligendus est proximus, non in malo, quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam ; et ita non seipsum d
Abbreviated transcription (Latin):
dumsit tamen cutũ discretione ⁊ qualit᷑
iñcpaueris pix etatis honore ne m̃dig¬
ne ferens se a iiniore correctum magis ex
potest emi commonitus uereri ne pꝰtea
corripiatur ꝙ turpe ẽ semioribus. Senior
ris causa se cominoneri facilnis secorri¬
gant. anus ut mr̃es ut cum miti sermo¬
ne doceantur. ⁊ sic honorifice ꝑficiat. ñinẽ¬
culas ut sorores ut prompte possint bo¬
ne conu̾sationis acciꝑe disciplinam ⁊ hoc
fac ĩ omni castitate ut nutis cͣc eas fiat
iñ alloquiõ iuuencularm recte iune¬
nis de castitate monetur. ¶idiras que
tamen uere uidue sunt .i. sicut a uiro

Expanded text:
iscretione. Et qualiter increpaveris proprietatis honorem, ne indigne ferens se a juniore correctum magis exaPotest enim commonitus veteri ne postea corripiatur: quod turpe est seniori. Senior ris causa se commoneri, facilius se corrigant; anus ut matres, ut cum miti sermone doceantur, et sic honorifice proficiant; juvenculas ut sorores, ut prompte possint bonae conversationis suscipere disciplinam. Et haec fac in omni castitate, ut nec nutus contra eas fiat. In alloquio juvenculorum recte juvenis de castitate monetur. Viduas quae tamen verae viduae sunt, id est sicut a viro
Abbreviated transcription (Latin):
unus imponit ma¬
num cetis assenti¬
entibus. manus
autem impositiõis¬
sunt quibus addũ¬
tur uba mystica¬
tmbiis confiyma¬
tur ad hoc opuis ele¬
ctus auctoritatem
accipiens teste con¬
scientia sua ut ausdeat uice domini sacͥ
uel quuiã impositio mantium dat pres¬
bitii ordinato. Hec predicta ad of¬
ficium tirum ꝑtinentia meditare qr
ad hec electus es et in hiĩs esto. ⁊ hoc exe¬
quere assiduo actu. ita .s. ut profectus
tuis manifestussit omibus .i. ut millus
ĩgnoret te ommbris ꝓficere ⁊ ut ꝑficias
attende non dico doctrme ⁊ tͥ. s tibies

Expanded text:
unus imponit manum, caeteris assenttibus. Manus autem impositisunt quibus adduntur verba mysticabus confirmatur ad hoc opus elctus auctoritatem accipiens, teste conscientia sua, ut audeat vice Domini sacriVel quia impositio manuum dat presbyterium ordinato. Et haec praedicta ad officium tuum pertinentia meditare, quia ad haec electus es, in his esto, id est haec exsequere assiduo actu, ita, scilicet ut profectus tuus manifestus sit omnibus, id est ut nullus ignoret te omnibus proficere. Et ut proficias, attende, non dico doctrinae et tibi, sed tibi et
Abbreviated transcription (Latin):
n̾sa dona sunt m
hominib ñ officit
unitati. s facit. quasi unum corpus esse
debemus unicuiq autem nr̃m diuersa
gr̃a plenus est. ad mensuram dat homi¬
nibus. mensura est dauisio quedam di

Expanded text:
rsa dona sunt in hominibus non sicut unitati, sed facit quasi unum corpus esse debemus. Unicuique autem nostrum diversa gratia plenus est, ad mensuram dat hominibus. Mensura est divisio quaedam di
Abbreviated transcription (Latin):
bylone. ne comimu¬
nicarent babyloni¬
is. inter qnos habi¬
estis. exite demedio
eorui quia estis
.in medio ebrummne
quicie. exite auitẽ:
non corporaliter. s¬
spiritualiter: ut nõ
mali pro pace. nec

Expanded text:
bylone, ne communicarent Babylois inter quos habiestis, exite de medio eorum, quia estis in medio eorum quitiae. Exite autem, non corporaliter, spiritualiter, ut non mali pro pace, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lerintis tnt eos habicaibant. quos mere¬
pabanit. unum tempmi eum eilmtia¬
barit. eadem sacramenta telebrabant M
est g exre ore non parcere. s redarguere.
corres monere. hoc est separare. ct eassta
re. c est immimidum non tangere uolũ¬
tate non consentire. hec omma prop he
focerunt. spãtalit᷑ gͦ. non corꝑalit recede
debemus amans quia maras malam ⁊̃
sepatione᷑ bonorum cominiitimus .i. dñ
corporalit̾ separamus nos aboms p̃ꝑ ma¬
los. tinam fugimns iñ coninetionema¬
talnon imputat deus peccata suia. quiao
non fecit aliena non: quia non approba¬
uit non negligenttam. quia non tacuit.
non saꝑbiam quia in imitat ꝑmansut.
sanitem corꝑaant recedit᷑ suꝑbus est ⁊ scis¬
maticus et ego. quasi ita fatite ut digoi
et ego recipiam uos añ eiectosi ⁊ ero uobis
receptis. in prem meip̃ma dans nabal. ⁊
uos eritis michi .s. ad głam ⁊ honoreias¬

Expanded text:
bitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est ergo exire, ore non parcere, sed redarguere, corripere, monere; hoc est separari, contra eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. Haec omnia prophraliter recedere debemus, quia majus malum in separatione bonorum committimus, id est dum corporaliter separamus nos a bonis propter malos, quam fugimus in conjunctione matali non imputat Deus peccata sua, quia non fecit; aliena non, quia non approbavit; non negligentiam, quia non tacuit, non superbiam, quia in unitate permansit. Si autem corporaliter recedit, superbus est, et schismaticus. Et ego, quasi dicat: Ita facite ut dixi, et ego recipiam vos, ante ejectos, et ero vobis, receptis in patrem, meipsum dans vobis, et vos eritis mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
exne non est. face̾
ꝙ ꝑtinet ad corre¬
ctionem malorum.¬
quantum licet pro
gradu ciusq salm¬
pace. ⁊ cumexieritis:
seꝑamini ab eis. ut¬
nec consensum cum
eis habeatis. uł seꝑa¬
tis paraticont᷑ eos
sient prins proeis
eratis ⁊ hoc dicit domiis nobis cruabi

Expanded text:
e vero est facere quod pertinet ad correctionem malorum,quantum licet, pro gradu cujusque salpace. Et exieritis, separamini ab eis, utnec consensum cum eis habeatis. Vel, sepatis parati contra sicut prius pro eis eratis. Et hoc dicit Dominus vobis, quasi