comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ȩdere in audientiũ corde po¬
tusset: dũq incautꝰ ꝑ loquacitatẽ
defluit: ñ ad usũ generis. s ad in¬
munditiã sem̃ fundit. nde paulꝰ
qͦ cũ discipłm de instantia p̃dica¬
tionis amoneret dicens: testificor
uiuos ac mortuos. & aduentũ ip¬
sius & regnũ eiꝰ. p̃dica uerbũ: insta
oportune importune : dicturꝰ im¬
portune. p̃misit oportune: quia¬
silicet auditoris mentẽ ipsa
sua utilitate se destruit: si habere
importuntatis oportunitatem

Expanded text:
tionis edere in audientium corde potionis edere in audientium corde potuisset. Dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiaquoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret dicens: Testificor vivos et mortuos per adventum ipsius et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus: importune, praemisit. opportune, quiapud auditoris mentem ipsa sua utilitate se destruit, si habere importunitas opportunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Im de tenende locutionis
Qui fluxũ seminis patit᷑: ĩmundus
erit.. Qd ẽ sermo: nͥ semen: Qui
dũ ordinate emittit᷑ : audientis
mens qͣsi cõcipientis utetꝰ ad boni
opis ꝓlem fetatur. Si uͦ importune
defluat: emutentẽ polluens. ge¬
nerandi uirtutẽ ꝑdit. In menteᷤ
qͥipe audientiũ sem̃ secuturȩ cogi¬
tationis. ẽ auditȩ qualitas locutio
nis : qr ꝑ aurẽ sermo cõcipit᷑ : cogi¬
tatio in mente generat᷑. Clam si
sermo semen ñ esset : de p̃dicante
paulo nequaqm athenienses dicerent.¬
Qd sͥuult seminiuerbius hic dicere:
De qͦ & lucas dic̃. Ipse enĩ erat dux u̾bi.
Sem̃ gͦ usui ꝓpaginis dicatũ. incope¬
tent᷑ fluens cet̾a membͣ coinquinat :
cũ sermo ꝑ quẽ in audientiũ sensib
nasci scientia debuit: si mordinate
ꝓdeat. etiã q̃ recta senserat fedat.
Qui gͦ fluxũ seminis sustinet: im¬
mundꝰ asserit᷑: qr qͥ młtilo quio
subdit᷑. ex eo se inquinat: qd̾ si or¬
dinate ꝓmeret: ꝓlem recte cogita¬

Expanded text:
m de tenenda locutionis Qui fluxum seminis patitur, etc.-- Quid est sermo, nisi semen? Qui dum ordinate emittitur, audientis mens quasi concipientis uterus, ab boni operis prolem fetatur; si vero importune defluit, emittentem polluens, generandi virtutem perdit. In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas nis; quia dum per aurem sermo concipitur, cogitatio in mente generatur. Nam si sermo semen non esset, de praedicante Paulo nequaquaQuid sibi vult seminiverbius hic dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux verbi . Semen ergo usui propaginis dicatum incompetenter fluens, caetera membra coinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat . Quod si ordinate promeret, prolem rectae cogita
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscimꝰ. atq hec a nr̃o oꝑe ui¬
tamus ÷ s ipsa nob culpa in alii
actib subripit: q̃ priꝰ noᷤ in alis
tenebat. Nam s̃ nõnulli qui
carnali ĩ munditiȩ subiecͦti. ad
semet ipsoᷤᷤ cõsiderantes redeunt.
reatũ suę pͣuitatis agnoscunt:
cumq se ab ĩmunda actione correxe¬
rint: statim de castitatis bono.
stulta elatione gloriantur : & qͦs
priꝰ ĩmunditia oꝑis tenebat in cor¬
pore: ho postmodũ ĩmunditia
elationis tenet in cogitatione.

Expanded text:
noscimus, atque haec a nostro opere vitamus; sed ipsa nobis culpa aliis actibus surrepit, quae prius nos in aliis tenebat. Nam sunt nonnulli qui, carnali immunditiae subjecti, ad semetipsos considerantes redeunt, reatum suae pravitatis agnoscunt. Cumque se ab immunda actione correxerint, statim de castitatis bono stulta elatione gloriantur, et quos prius immunditia operis tenebat in corpore, postmodum immunditia elationis tenet in cogitatione.
Abbreviated transcription (Latin):
IR¬
TU¬
Tas
LI¬
quȩ in diuino amore fuxx̧ ꝑsiitert̃:
lapsis suꝑbientib angelis hoc in mu¬
nere retributionis accepert̃. ut nulla
iam rubigine subripienteͥs culpe
mordeant᷑. ut in cõtemplatione con¬
de mundi origine historiȩ uerba
testant᷑. cũ & priꝰ factũ celũ dicit᷑. &¬
hoc idem postiodũ firmam̃tum uo¬
catur: quia uidelicet natura anglica
& priꝰ subtilis est in suꝑiorib cõdita.
& post ne umqͣm potuisset cadere
mirabiliꝰ cõfirmata. o¬

Expanded text:
irtutes liquae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conde mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata.
Abbreviated transcription (Latin):
tasse cõtigit ut in aliqͥ actione rep̃¬
hendat. Contͣ hc̃ tumorẽ suꝑbie sub¬
ditoꝵ mens ad custodia humilitatiᷤ
edomat᷑. si infirmitaᷤ. ꝓpria indesi¬
nent̾ attendit᷑. Nã qr iures nr̃as ue¬
racit̾ examinare negligimꝰ. & qr de
nob̾ fortia crȩdimꝰ: iccirco eoᷤᷤ qͥ nob̃
plati s̃ districte iudicamꝰ. Q enĩ noˢ¬
met ipsos minꝰ agnoscimꝰ : eo illo  qͦs ire¬
p̃hendere nitim᷑. plꝰ uidemꝰ. Singl̃a hee
mala s̃. q̃ sepe a subditis in plati. sepi
a p̃latis in subditis cõmittunt᷑: q w õs
subditos hii qͥ p̃sunt. minꝰ qm ipsi s̃ sa¬
pientes arbitrant᷑: & rursũ qͥ subiedi s̃
rectoꝵ suoꝵ actiones iudicant: & si
ipsos regim̃ tenere ꝯtingeret. se potiꝰ
agere meliꝰ putant. Unde plerũq: fit:
faciat: qd̾ dudũ fieri subiectꝰ arguelut:

Expanded text:
tasse contingit ut in aliqua actione repretasse contingit ut in aliqua actione reprehendat, contra hunc tumorem superbiae, subditorum mens ad custodium humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur; nam vires nostras veracitnobis fortia credimus, idcirco eos, qui nobis praelati sunt, districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur; quia et omnes subditos, hi, qui praesunt minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur: et rursum qui subjecti sunt, Rectorum suorum actiones judicant: et si ipsos regimen tenere contigeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit, faciat, quod dudum fieri subjectus ar
Abbreviated transcription (Latin):
q ppłi intimo cordis dolore ꝓftͣuit.
merita conectant᷑ & plębiũ: ut sȩ¬
pe ex culpa pastoꝵ det̾ior fiat ui¬
ta plebiũ: &. sepe ex merito plebiũ.
mutet᷑ uita pastoꝵ. S qr rectoreᷤᷤ
habent iudicẽ suũ: magna caute¬
la subditoꝵ ẽ: ñ temere uitã iudi¬
care regentiũ. Neq enĩ frust᷑ ꝑ se¬
met ipsũ dñs. es numular ioꝵ fudit.
& cathedras uendentiũ colubaᷤ eu̾tit.
quid̃ uitã iudicat plebiu. s ꝑ se¬
met ipsũ facta examinat magistroꝵ
Quãuis etia subditoꝵ uicia q̃ a ma¬
reseruent᷑. Igit dũ salua fide re̾ agit᷑:
uirtutis ẽ meritũ. si ͥeqͥd pͥoris ẽ tõ¬
leratur.
Debet tñ humilit̾ suggeri: si fortasse
ualeat qd̾ displicet emendari. S cu¬
randũ sũmoꝑe ẽ. ne in suꝑbia tͣnseat
iusticiȩ mordinata defensio: & dũ
rectitudo incaute diligit᷑ ipsa ma¬
gist᷑ rectitudiniᷤ humilita amittat᷑
ne eũ sͥ p̃eẽ qͥsq despiciat: quẽ for¬

Expanded text:
rdis dolore prostravit. merita connectantur et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, ut saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertiquidem vitam iudicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorū. Quamuis etiam subditi, quos modo mareservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur: debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari; sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio; et dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; nec eum sibi praeesse quisque despiciat, quem for
Abbreviated transcription (Latin):
pũ p̃dicatione generata: głam intꝰ h̃t:
qr hoc qd̾ agit. in ostentationis iactan¬
ñ appetens. uitȩ suȩ gaudia extͣ semet¬
ipsũ ponere ignorat. Occultanda gͦ s̃
q̃ agimꝰ : ne hec in huꝰ uitȩ itinere ĩcaute
portantes. latrocinantiũ sp̃uũ incursio

Expanded text:
praedicatione generata: gloriam intus habet, quia hoc quod agit, in ostentatione jactannon appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursio
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ patientiȩ seruare ñ sufficit. Ad
factũ ad memoriã reducat. Quẽ cũ
semei tot cõuiciis urgeret. & armati
ꝓceres ulcisci cõcenderent: aitͤ Iuid
mͥ & uob̃ filii sariuȩ : Dimittite eũ÷
ut maledicat. Dñs enĩ p̃cepit ei: ut
malediceret dd. E qͥs ẽ qͥ audeat dic̾e.

Expanded text:
tutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat; quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum ut maledicat; Dominus enim praecepit ei ut malediceret
Abbreviated transcription (Latin):
claudẽ. u̾bo cȩlos ad pluuiaᷤᷤ aꝑire:
suscitantẽ mortuoᷤ. uent᷑a quȩq p̃ui¬
dentẽ: & ecce rursꝰ aĩo oce̾rit. qͦ pauo¬
re ante unã mulierculã fugit. Consi¬
dero uirũ timore ꝑculsir de manu
dñi mortẽ pet̾e. nec acciꝑe: de manu
mulierisᷤᷤ mortẽ fugiendo uitare.
Quȩrebat enĩ mortẽ dũ fuger&s dicenᷤ.
sufficit mͥdñe. tolle qͣso aĩam meã:
neq enĩ melior sũ ꝙͣ patres mei.
Uñ enĩsic potenᷤᷤ ut tot illaᷤs uͥtutes
faciat: uñ sic ĩfirmꝰ ut ita feminã ꝑ¬
timescat : nͥ qr dispensationiᷤᷤ suꝑne
nutu m̃sura occulti libraminiꝰ appenis.
ut ipsi sc̃ĩ dĩ hoĩes & młtũ ualeant ꝑ po¬
tentiã dĩ: & rursũ qͣda insura modera

Expanded text:
ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem; et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere, nec accipere; de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolleneque enim melior sum quam patres mei. » Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ita ut feminam pertimescat, nisi quia dispensationes superni nutus mensura occulti libraminis appenduntur, ut ipsi sancti homines et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura modera
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ pietati cõcordat: & reꝓboꝵ senꝰ suȩ
malitiȩ seriuens: iudicio distͥctioniꝰ eiꝰ ob¬
gentib suis meritis accipiat᷑. Neq enĩ fa
ẽ cred̾e. bonũ sp̃m fallaciȩ deserture uo¬
luisse: ut diceret: eg̃diar & ero m̃dax
rex ex peccatiᷤ p̃cȩdentib dignꝰ erat. ut
tali debuiss deceptione damnari: qͣtinꝰ
qͥ sepe uolenᷤ cecidat inculpa. qͣndoq
nolens caperet᷑ ad penã: occulta iusnicia¬
licentia maligniᷤ sp̃ib dat᷑: ut qͦ uolenteᷤᷤ

Expanded text:
pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens judicio districtionis ejus obgentibus meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: « Egrediar et ero mendax rex peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitialicentia malignis spiritibus datur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dix. qͦ tẽpore mori ipse merebat᷑: ꝑ lar
distulit. qͦ an seł̾a ipse p̾sciuit. Plec ꝓpħa¬
qͥ fallax qi tẽpꝰ mortiꝰ inotuit. qͦuir ille
mori merebat᷑ : nec dñica ĩstituta ꝯuulsa
s̃. q ut ex largitate dĩ anni uitȩ cresce
augnito p̾scientie fuit intꝰ statutrm.¬

Expanded text:
it, quo tempore mori ipse merebatur. Per ldistulit, quo ante saecula ipse praescivit: nec p fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur, nec Dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae cresceraugmento praescientiae fuit intus statutum
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃iꝰ animũ ñ au̾tit: cũ a ꝓpħa aliqͥd
reqͥrit. illa audit dõ disponente. q̃ me¬
ret᷑ audire damnandꝰ. Ecce enĩ ut unũ
uł duo de młtis loqͣm᷑. ab oĩpotentĩ
di cultu domꝰ isrł sub idoloꝵ seruitute

Expanded text:
peccatis animum non avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit Deo disponente, quae merebatur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute
Abbreviated transcription (Latin):
tulit suꝑauit. cãq resurgendo ꝯsũpsit.
& resurrectionis głam ascendendo de¬
clarauit. Notandũ qͦ ẽ. qd helyas in
curru legit᷑ ascendisse: ut uidelicet aꝑte
mõstraret᷑ : qr ħo purꝰ adiutorio egebat
alieno. ꝑ angło ᷤ qͥppe illa facta & oftensa
s̃adium̃ta: qr nec ad cęlũ quid̃ aeriũ
ꝑ se ascendere poterat. quẽ nat᷑e suȩ

Expanded text:
t, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia purus homo adjutorio egebat alieno. Per angelos namque illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se asce
Abbreviated transcription (Latin):
ponam. Hic etenĩ tundim̃: ut illic sine
rep̃hensione ueniamꝰ. Hic malleꝰ. hic
securis hic om̃ia tunsionũ resonant
ferram̃ta: in domo aut̃ cdi nulli ictꝰ
sionũ fremitꝰ cõticescunt. Lequa qͣm
ibi malleꝰ ꝑcutit: qr nulla aĩadu̾sio
asfligit. Hequaꝗͣ securis incidit:
qr recȩpcoᷤ interiꝰ. nulla foras seueri¬
tatis sententia ꝓicit. Hequaqm gͦ
ferram̃ta ꝑstrepunt: qr nec quelibet
minima ult iã flagella sentiunt᷑. Ca¬
pides gͦ extͣ tunsi s̃: ut in cõstruc̃¬
tione tẽpli dñi absq mallei sonitupo¬
nerent᷑: qr uidel̃ nc̃ foras ꝑflagella
tundim: ut int̾ in tẽplũ dñi p̾ost¬
ficatione cõcordia caritatis liget.

Expanded text:
enim foris tundimur, ut illic sine reprehensione inveniamur. Hic malleus, hic securis, hic omnia tunsionum resonant ferramenta; in domo autem Dei nulli istus sionum strepitus conticescunt.ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. i extra tunsi sunt, ut in constructione templi absque mallei sonitu ponerentur. Quia videlicet nunc foras per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postficio concordia charitatis liget.
Abbreviated transcription (Latin):
designauit. Ascensionis eͦ suȩ dñs prȩ¬
nuncio & testes habuit. unũ an legẽ
aliũ sub lege: ut qnͣdoq ueniret ipse
qͥueracit̾ celos penetrare potuisset.
nde & ipse ordo in eoꝵ qͦ utroꝵq¬

Expanded text:
t. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoq
Abbreviated transcription (Latin):
Uultui nãq palliũ suꝑducere ẽ: ne alti¬
ora mens quȩrere audeat. hane cõsi-¬
deratione ꝓpͥȩ infirmitatis uelare:
ut nequaꝗͣ intelligentiȩ odoᷤᷤ uł tra
se p̃cipitant̾ aꝑiat: s ad hoc qd̃ app̃¬
hendere ñ ualet reuerent̾ claudat.
Qͥ hȩc agens. in speluncȩ ostio stetisse
describit᷑. Qs nãq spelunca nr̃a ẽ:
nͥ hec corruptionis habitatio. in qͣ adhuc
ex uetustate retinem : S cũ aliqͥo ꝑ¬
cuꝑe de cognitione diuinitatiᷤᷤ incipi¬
mꝰ: qͣsi iã in speluncȩ nĩe ostio stamꝰ.
Na enĩ ꝓgredi ꝑfecte ñ possumꝰ. ad
cognitionẽ tn ueritatis inhiantes. iã
aliqͥd de lib̾tatis aura captamꝰ.¬
In ĩgressu gͦ spelunce stare ẽ : repsĩo
nr̃e corruptionis obstaculo ad cogni¬
tionẽ tñ ueritatis inciꝑe exire. yñ
& nube in tab̃nacło descendente. isrłitȩ
e longinqͣ cernentes: in papilionũ
suoꝵ ostiis stetisse memorant᷑: qr hii
qͥ aduentũ diuinitatis utcũq cõspi¬

Expanded text:
Vultus namque pallium superinducere, est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc consideratione propriae infirmitatis velare: ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens in speluncae ostio stetisse describitur, quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus: Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libIn ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculo descendente, Israelitae e longinquo cernentes, in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur, quia hi adventum Divinitatis utcunque conspi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥb necessitatib ast̾licti: sua oꝑa co.¬
gunt᷑ fateri. S cũ eoꝵ dicta ĩiusti au¬
diunt: hoc ꝑ elationẽ potiꝰ ꝗͣ ꝑ ueritatẽ
cristimant plata. Ex suis eni corcdib¬
uba ustoꝵ pensant: & dicihumilit̃
posse uera bona ñ estimant. Sic̃ enĩgͣnis
culpa ẽ sͥ hoc hoĩem arrogare qd ñ
sic plerũq nulla culpa ẽ. si humilit̾bo¬
nũ dicat qd̾ ÷. Unde sepe ꝯtĩgit. ut

Expanded text:
i necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, sed cum eorum dicta injusti audiunt haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibrba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non aestimant. Sicut gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ. uerã fidẽ publice fatẽt᷑: ligg
nis & lapidib uł cuilibet ereat᷑ȩ fub¬
micti in adorationẽ renuit. Securꝰ
auditurꝰ ẽ. qd̾ adauditorẽ fidelẽ dic̃.
fident̾ dicã. si ab ĩmunditiis aliis atq
pͣuis actib recȩłsiss securꝰ eẽt. Nam
ritiȩ subiectꝰ ẽ. a cultu idoloꝵ lib̃ ñ ẽ:
Sigͦ is qͥ auaritiȩ estib anhelat: infide
quid̃ positꝰ eẽ uidet᷑. si aliena ambit acciꝑe.

Expanded text:
humanum, veram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securusauditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam si ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recepisset, securus esset. Nam ritiae subjectus est, a cultu idolorum liber non est. Si ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ incireũscͥptȩ ueritatis ꝯtẽplatione
subita subtilit̾ degustamꝰ. Tc̃ gͦ uerũ
ĩ qd̃ de dõ cognoscimꝰ: cũ plene nos
aliqͥd de illo cognoscere ñ posse sentimꝰ.
Uñ bñ illic subdit᷑ Qd̃ cũ audiss helyaᷤ.
oꝑuit uultũ suũ pallio. & ing̃ssus stecit¬

Expanded text:
rem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus, tunc ergo verum est, quod de Deo cognoscimus cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: « Quod cum audisset Elias, operuit vultu
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa int̾ficit. ut hȩc se amitt̾e ipse
animꝰ: &s tũ carnis suȩ delectationib uitꝰ.
bona q̃ genuit. amanꝰ ꝑdit. Ea q̃ patit᷑ dam
naꝯsiderat : nec tñ uͥtutiᷤ brachiu cõtͣ
regẽ babiloniᷤ leuat. S dũ uidens nȩqͥtiȩ

Expanded text:
bona opera interficit, ut haec se amittere ipse animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdit, ea quae patitur damna considerat, non tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum
Abbreviated transcription (Latin):
qr nȩ in uia comederet ꝓhibitioniᷤ
dẽ uia & seductꝰ comedit. & pastꝰ in¬
teriit: Qua in re qͥd subtili cõsi¬
deratione colligimꝰ: qͥd ut ita dix̾im
mox soliditate qͣssatꝰ ẽ: & inde eĩ
oꝑe culpa subripuit. uñ gła ĩ corde
surrex̃ : ut ꝓpħȩ falsi u̾bis deceptꝰ
disceret: qr nequaqͣm ꝓpris forti¬
tudinis fuerit. qd̾ ad u̾ba regiᷤ resti

Expanded text:
ia comederet, prohibitionis dem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim,mox soliditate quassatus est; et inde ei in opere culpa subrepsit, unde gloria in corde surrexit, ut prophetae falsi verbis deceptus disceret, quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit, quod ad regi
Abbreviated transcription (Latin):
Quã ꝓfecto intelligentiã ad hoc nouimꝰ
dari: ut añ dantiꝰ ocłoᷤᷤ ex bona debeat
actione restitui. Unde & recte is qͥferrũ
amiserat clamabat. Heu. heu heu dñe
mi: & ħ ipsũ mutuo accxꝑã. Hlabent
enĩ hoc electi ꝓpriũ: ut si qñ eiꝰ in sua
scientia furtiue uanȩ głe culpa subripit᷑:
ad cor uelocit̾ redeant: & qͥcqͥdĩse ante
distͥcti iudiciᷤ oło dãnabile ĩueniunt.
lacͥmis ĩ sequant᷑. S flentes ñ solũ caute
inspiciunt q̃ mala ꝯmisert: s ex accep¬
tomun̾e q̃ reddie etiã bona debuert̃ :
qr nimirũ tanto se ampliꝰ pecc̃ores senti¬
unt. qͣnto ex neglectis boniᷤ q̃ agere
pot̾ant. debitores tenent. Recte gͦ qͥ
ferrũ ꝑdidit. clamabat: heir heirheie

Expanded text:
Quam profecto intelligentiam ad hoc novimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeat actione restitui. Unde recte is qui ferrum amiserat clamabat: Heu! heu! heu! domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam; habent enim hoc electi proprium, si quando in eis sua scientia furtiva vanae gloriae culpa subripitur, ad cor velociter redeunt, et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequuntur; qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt, quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis quae agere poterant debitores tenentur: recte enim qui ferrum perdidit, clamabat, Heu! heu! he
Abbreviated transcription (Latin):
nert filii usq ad partũ. & utes ñ habet
prturien. Hȩc uxtalitt̾am peccati faci¬
entib uidemiꝰ: qr cũ hostes irruunt. defen¬
sores nr̃i p̃parant᷑: s nullatenꝰ ad p̃parata
ꝯualescunt. Scͥptũ nãq ẽ. Requiescet

Expanded text:
lii usque ad partum, et virenon habet parturiens. Haec juxta litteram peccatis facientibus videmus, quia cum hostes irruunt, defensores nostri praeparantur, sed nullatenus ad praeparata convalescunt. Scriptum namque est, Requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
salinaꝵ. Qd ꝑcussa młtitudine a dd̃ ĩ
salinaꝵ ualles signat᷑: nͥ qr redẽptor
nr̃ suo uidelicet districtionis examine
inhiis qͥ de illo pͣua sentiunt. stulticiã
ĩmoderati saporiͤ ixtinguit

Expanded text:
in percussa multitudine a David in Salinarum valle signatur, nisi quia Redemptor noster suae videlicet districtionis examine, in his qui de illo prave sentiunt, stultitiam immoderati saporis exstinguit
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥdgͥ ꝓsunt qͥ ꝑ osiliũ pparant᷑: dũ ad p̃li¬
um ꝑfortitudinẽ ñ ꝓcędunt: Afflctꝰ
gͦ atq tͣbatꝰ ezechiaᷤ rex loqͥt dicens.
Dies tbulationi & blaspheniȩ: dies iste.
Uener̃ filii usq ad partũ: & uires ñ habet
parturien. Fili qͥppe usq ad partũ ue

Expanded text:
prosunt qui per consilium praeparantur, dum ad praelium per fortitudinem non procedunt? Afflictus igitur atque turbatus Ezechias rex loquitur dicens: Dies tribulationis et blasphemiae dies iste; venerunt filii usque ad partum, et vires non habet parturiens. Fili
Abbreviated transcription (Latin):
scientia quid̃ . s uita dormientes. audito¬
res suo ͤ qͦ ꝑ uigiliaᷤ p̃dicationis nutri¬
unt: dũ qd̾ dicunt facere negligunt.
ꝑ somnũ teporis occidunt: & negligen¬
do oppͥmunt. qͦs alere u̾boꝵ lacte uide¬
bant᷑. Unde plerũq ipsi dũ rephensi¬
biles nequeunt. alieno  sͥ attrahere co¬
nant᷑: qͣtiꝰ dii bonoᷤ se habere seqͣces
ostendunt: apd̾ uidicia hoĩũ exeust
mala q̃ agunt: & qͣsi subditoꝵ uita
mortiferã tenent negligentiã. U̾n
um. quęsiuit alienũ: s tñ uerã ma¬
tremo examinans ira cistricti nidiciᷤ
demonstrat. U bi & illd̾ ẽ sollert᷑ in¬

Expanded text:
scientia, sed vita dormientes, auditores suos quos per vigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum torporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiles nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt: et quasi subditorum vita mortiferam tegant negligentiam. Unde um, quaesivit alienum. Sed veram matremo examine, ira districti judicis demonstrat. Ibi et illud est solerter in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑũ ꝑ aꝑtũ surgunt. Radicẽ gͦ deosu
mitt̾e :: cogitationẽ bonã in abditis
młtiplicare. Fructũ gͦ sur sũ facere ẽ.
esfectui oꝑis recta q̃ cogitauit ostendẽ.
Mittit gͦ radice deorsũ ut faciat fructũ

Expanded text:
per apertum surgunt? Radicem ergo deorsum mittere, est cogitationem bonam in abditis multiplicare. Fructum vero sursum facere, est efficacia operis recta quae cogitavit ostendere. Mittit ergo radicem deorsum ut f
Abbreviated transcription (Latin):
acta regentiũ: ut sp malo gregis ⁊̃
ufrsboni delinqͣt uita pastoriᷤ. Ile
enĩ dõ attestante laudatꝰ. ille suꝑ¬
Qa nidelicis scłm meritũ plebiũ: dis¬
ponunt᷑ corda rectoꝵ. Iustꝰ uͭ uidex
peccantis uiciũ ex ipsoꝵ aĩadu̾sione
corripuit: ex qͦꝵ causa peccauit.
S qr ipse sua scił uoluntate suꝑbienᷤ
a culpa alienꝰ ñ fuit: uindictã cul¬
pȩ etiã ipse suscepit. Nã ira seiuenᷤ

Expanded text:
acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatus, ille supquia videlicet secundum meritum plebium, disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam suscepit. Nam ira saevien
Abbreviated transcription (Latin):
Qa gͦ noᷤ de medicam̃to uulnꝰ fecimꝰ: fac̃
ille de uuln̾e medicam̃tũ : ut qͥuirtute
ꝑcutim: uicio curem᷑. Los nãq uirtu¬
tũ dona retorquemꝰ ad usũ uicioꝵ: ille
uicioꝵ illecebras assumit in arcẽ uir¬
tutũ: & salutis statũ ꝑcutit. ut seruet:
ut qͥhumilitatẽ curantis fugimꝰ. ei
saltẽ cadentes hereamꝰ. S int̾ hec
sciendũ ẽ: qd̾ pleriq hõĩuim qͦĩ młtiᷤ
corruunt. artiꝰ ligant᷑. Cũq ed antiqꝰ
hostis ex uno uicio ꝑcutit ut cõcidãt:
ex alio qͦ: obligat ne surgant. Con¬
sideret itaq hõ cũ qͦ adu̾sario bellũ
gerat: & si iã se in aliqͦ deliqͥsse ꝑpen¬
dit: saltẽ ad culiã ꝑthi ex culpã ꝑ¬
timescat: ut studiose uitent᷑ uul¬
nera. qͥb frequent̾ int̾ficit : qr ual¬
de rarũ ẽ. qd̾ hostiᷤ nr̃ electoꝵ salu¬
tem etiã uulnerib feruet. Erudi
endos enĩ sic̃ diximꝰ. electos suo dñs
sepe tẽptatio  st̃bicit:. sic̃ pꝰ parady¬

Expanded text:
 facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum: ille vitiorum illecebras assumit in arcem virtutum et salutis statum percutit, ut servet; ut qui humilitatem curantis fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est quod plerique hominum quia in multis corruunt, arctius ligantur. Cumque eos antiquus hostis ex uno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat. Et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequenter interficiet: quia valde rarum est, quod hostis noster electorum salutendos enim electos suos Dominus saepe tentatori subjicit. Sicut post paradi
Abbreviated transcription (Latin):
ta correxit. Qͥ cũ longe pꝰ contͣ hosti¬
um cuneo ᷤᷤ sederet: aquã bibere ex
eoꝵ cist̾na ex deudio uoluit. Cuiꝰ lec¬
timiliteᷤ int̾ cat̾uaᷤ adu̾santiũ mediaᷤᷤ
erũpentes: aqmͣ quã desidauerat il
lesidetulert̃: s uir flagellis eruditꝰ.
semet ipsũ ꝓtuiꝰ cũ pericło militũ
aquã desiderasse rep̃hendit: eãq
dño fundens libauit: sic̃ illic scͥptũ ẽ.
libauit eã dño. In sacͥficio qͥppe dñi
effusa aqͣ cõu̾sa ẽ : qr aquã cõcupis¬
centiȩ mactauit ꝑ penitentiã rep̃¬
hensionis suȩ. Qͥ g̃ qͥndã ꝯ cupiscere¬

Expanded text:
nta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere / ex eorum cisterna ex desiderio voluit. Cuius electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam, qlaesi detulerant. Sed vir flagellis eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic scriptum est: « Libavit eam Domino. » In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit, per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quonda
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib t᷑ctar̾: adiunctũ ẽ. de pęni¬
tentia dõ ꝓ bethsabee. Adhuc in
seͥptura sacra uiroꝵ taliũ. id ÷
ad̃ & petri peccata s̃ indita: ut
cautela minoꝵ sit. ruina maioꝵ
Ad hoc uͦ tro utroraq illic & pęniten¬
tia infinuat᷑ & uenia: ut spes pere¬
untiũ. sit recuꝑatio ꝑditoꝵ. De
statu gͦ suo dd cadente. nemo su¬
ꝑbiat : de lapsu etiã suo dđ sugen¬
te. nemo desperet. Eece ꝗͣ mirabi¬
lit̾ scͥptura sacra eodẽ u̾bo suꝑboᷤᷤ
p̃mit: qͦ u̾bo humiles leuat.
nã nãq rẽ gestãretulit: & diu̾somͦ.
suꝑboᷤᷤ quid̃ ad humilitatis formi¬
diuẽ: humile ᷤᷤ uͦ ad spei fiduciã re¬
uocauit. O inestimabile noui ge
subleuando arentia infundit᷑. De
maloꝵ nos lapsut̾ruit: s de repa¬
ratione nustoꝵ roboraũ. Sic qͥppe
seꝑ sic no ᷤ dniine dispensationis
miscłia & suꝑbientes repͥmit: &
ne ad desꝑationẽ corruamꝰ. fulcit
S qr exigente causa dd̃ ad mediũ de¬

Expanded text:
 adjunctum est: De poenitentia David pro Bethsabee. --Ad hoc in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia; ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo bos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi gensublevando arentia infundit! De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. Sic quippe semper, sic nos divinae dispensationis misericordia et superbientes reprimit, et ne ad desperationem corruamus fulcit. Sed quia exigente causa David ad medium de
Abbreviated transcription (Latin):
si hec ex sacͥ eloqͥi testimonioñ affir¬
mo. Lex c̾ce uet̾is testam̃ti alienã
uxorẽ cõcupisci ꝓhibet: a rege uͦ for¬
tia iuberi militib uł desiderari aquã.
ñ penalit̾ uetat. W cuncti nouimꝰ.
qd̾ dd̃ cõcupiscentiȩ mueront᷑ns¬

Expanded text:
si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucron
Abbreviated transcription (Latin):
& reddat mͥ bonũ ꝓ malelictione
qr ꝓ ꝑpetrato bethsabee scelere. exur¬
gente cõtͣ se filiũ fugiens: reduxit
ad animũ malũ qd̾ ꝑpetͣuit: & cotu¬
meliosa u̾ba ñ tã cõuicia qmͣ aduto¬
ria crȩdidit: qͥb se purgari sibiq
misereri posse. iudicauit. Tunc enĩ
illata cõuicia bñ toleramꝰ: cũ in se¬
creco m̃tis ad male ꝑpetͣta recurrimꝰ.

Expanded text:
 reddat mihi bonum pro maledictione pro perpetrato Bersabeae scelere, exsurgentem contra se filium, fugiens reduxit ad animum, malum quod perpetravit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se purgari sibique misereri posse judicavit; tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male
Abbreviated transcription (Latin):
audiat: qͣtinꝰ qͥ u̾ba dĩ audire in sacro
eloqͥo noluit. ut t̾rena despiceret ꝙ in¬
celestia amaret: illd̾ dõ iudice ex ꝓpħe
su ore audiat. unde ãpliꝰ obligatꝰ ca¬
dat. Dũ spe t̾renȩ głe delectat pasci¬
tur: suis desideriis ad ima sẽꝑ aucat᷑.
Neq aut̃ honꝰ fuit ille sp̃c: qͥm̃dax
ẽẽ appeciit in ore ꝓpħarz. Unde &
p̃missũ ÷: q exercitꝰ cęli stecit a dex ui¬
tris & a sinstriᷤᷤ eiꝰ. Ds̃ enĩ qͥicucũ. iii

Expanded text:
audiat, quatenus qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia ambiret, illud, Deo judice, ex prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur suis desideriis, ad ima semper ducatur. Neque autem bonus fuit ille Spiritus, qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissum est quia « exercitus coeli stetit a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
litate solidaret: q̃ corã hõib gesserat
fortia. Oͥ de eiꝰ factis ab aliis sentiat᷑ ig¬
noro: ego clauid plus saltantẽ stupeo ꝗ
pugnantẽ. Pugnando qͥppe hostẽ sub¬
didit: saltando aut̃ corã dño semet¬
ipsũ uicit. Quẽ michol filia saul adhus
ex tumore regii generis insana. cũ
humiliatũ despiceret dicens. quã
głosus ficit hodie rex isrł: discooꝑienᷤ
st ante ancillas seruoꝵ suoꝵ. & nudatꝰ

Expanded text:
litate solidaret quae coram hominibus gesserat litate solidaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas se
Abbreviated transcription (Latin):
sua irrisꝰ ẽ. Intueri libet qnͣta uirtu¬
tũ munera dauid ꝑceꝑat: atq in hiis
om̃ib qmͣ forti se humilitate serua¬
bat. Quẽ eni ñ extolłet ora leonũ
frangere: ursoꝵ brachia dissipare:
despectis priorib fr̃ib eligi. reꝓbato
rege ad regni gub̾nacula ungi: tim̃¬
dũ ctinctis imo lapidẽ goliã st̾nere. a
rege ꝓposita extinctis allophilis nume¬
rosa s̃putia. reportate: ꝓmissũ tan¬
dem regnũ ꝑciꝑe. cunctũ isrłiticũ
ppłm sine ulla cõtͣdictione possidere.
qͣsi oblitꝰ p̃latũ se om̃ib. ãmixtꝰ ppłis
ante archã saltat. Oo qi corã archa
saltare ut crȩdit᷑ uulgi mos fuerat:
rex se in diuinũ obsequiũ ꝑ saltatũ
rotat. Eece quẽ quẽ dñs cunctis singu¬
larit̾ p̃tulit: sese sub dño & exxquan¬
do minimis. & abiecta ex hibendo cõ¬
temnit. Non potestas regni ad menis¬
nore cȩt̾is ante eiꝰ archã qͥ honorẽ de¬
derat. recognoscit. Corã dõ egit
uilia uł extrema: ut illa ex humi¬

Expanded text:
ur, intueri libet quanta virtutum munera David perceperat, atque in his omnibus quam forti se humilitate servabat . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere ? quasi oblitus praelatum se omnibus, admistus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce quem Dominus cunctis singulariter praetulit, sese sub Domino et exaequando minimis, et abjecta exhibendo contemnit. Non potestas regni ad memocaeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humi
Abbreviated transcription (Latin):
edificabis mͥ tẽplũ: qr uir sanguinũ es.
Dei aut̃ tẽplũ edificat: qͥ corrigendiᷤᷤ
atq instruendis ꝓximoꝵ m̃tib ua¬
cat. Templũ qͥppe di nos sumꝰ: qͥ ad
uerã nitã ex eiꝰ habitatione cõstrui¬
mur. paulo at testante qͥ ait. Templũ
d̃i scm̃ ẽ: qd̾ estis uos. S ur san
qͥ adhuc actib carnalib incubat. ne¬
cesse ẽ. ut instruere sp̃ualit̾ ꝓximoꝵ¬

Expanded text:
uia vir sanguinum es. Dei autem templum aedificat qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei sanctum est quod estis vos . Sed vir san adhuc actibus carnalibus incubat, necesse est, ut instruere spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑ illã p̃dicari declarauit. Uriã
tñ ad domũ ire dd̃ cõmonet. pedes
lauare: qr incarnatꝰ dñs tieniens. ii¬
cdaico ppło p̃cepit ut ad cõscientiã re¬
lit̾ mandata legis intelligat: & pꝰ tantã
duritiã p̃ceptoꝵ. fontẽ baptismatis in¬
ueniens. ad aquȩ laborẽ recurrat.
S urias qͥ archã dñi eẽ sub pelłib memi
ta ddĩ in sacͥficiis carnalib uideo: &
redire ad cõscientiã ꝑ sp̃ualẽ intelli¬
gentiã ñ reqͥro. Quasi enĩ archã eẽ sub
pellib dicit: qr p̃cepta dĩ ñ nͥ ad ex¬
hibendũ ministeriũ sacͥficii carnaliᷤ
intelligit. Hunc tñ eciã redire ad do¬
mũ nolentẽ. dd̃ ad m̃sã uocat: qr qͣm¬
uis udaicꝰ ppłs ad cõscientĩa reu̾ti cõ

Expanded text:
er illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet, pedesque lavare: quia incarnatus Dominus veniens, Judaico populo praecepit ut ad conscientiam reliter mandata legis intelligat: et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias arcam Domini esse sub pellibus meminta Dei in sacrificiis carnalibus videbo, et redire ad conscientiam, per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem, David ad mensam vocat: quia, quamvis Judaicus populus ad conscientiam re
Abbreviated transcription (Latin):
puer in itin̾e lassat᷑ : nͥ qd̾ amator prȩ¬
sentis secłi. peccati sui nigredine oꝑtꝰ:
sepe ab eodẽ sgcdo infirmꝰ despectq:¬
relinquit᷑: ut cũ eo nequaꝗͣ currere
ualeat. s fractꝰ adu̾sitate torpescat
S hunc dd̾ inuenit: qi redẽptor nr̃
ueracit̾ manu fortẽ. nõnũꝗͣ qͦ des¬
pectoᷤ a mundigła reꝑit. in suo amo¬
re conu̾tit. Cibo pascit: qr u̾bi sci¬
entia reficit. Ducẽ itin̾is eligit: qr
suũ etiã p̃dicatorẽ facit. E qͥ ama¬
lechitã sequi ñ ualuit: dux dd̃ effici

Expanded text:
puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi, peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectrelinquitur, ut cum eo nequaquam currerat? Sed hunc David invenit, quia redemptor noster veraciter manu fortis nonnunquam, quos despectos a mundi gloria reperit, in suo amore convertit; cibo pascit, quia verbi scientia reficit; ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit; et qui Amalecitas sequi non valuit, dux e
Abbreviated transcription (Latin):
deliquerunt: qͣtinꝰ ieis nec ros
nec pluuia caderet. & ab om̃i eos
uiriditatis germine sententie ser¬
mo siccaret: S qr gelboe int̾pre¬
tat᷑ decursus : ꝑ sanl ant̃ unctũ &
mortuũ. morꝰ nr̃i mecdiatoris ex¬
prinit᷑: ñ t̃merito ꝑ gelboe mon¬
tes. suꝑba uideo corda signant᷑:
q̃ dũ in huiꝰ mundi desideriis de¬
fluunt. in xp̃i id ẽ uncti se morte
miscierunt. E qr in eis unctꝰ rex
corporalit̾ morit᷑: ipsi ab om̃i gr̃ẽ
rore siccant᷑. De qͥb & bñ dicit᷑:
ut agri primitiaꝵ eẽ ñ possint.
fructꝰ non ferunt. qr in redẽptoreᷤ
aduentu ex parte maxima in ꝑfi¬
dia remanentes: pͥmordia fidĩ
sequi noluerunt. Sc̃a naniq ȩcłia
in pͥmitiis sius multitudine gentiũ

Expanded text:
deliquerant, quatenus in eos nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluere. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis m
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs tenet : q̃ eiꝰ diuinitatẽ loqͥt᷑ cui
idẽ ppłs crȩdẽ dedignat᷑. Unde &
urias ad ioab cũ epłis ex qͥb occidi
debeat. mittit᷑ : qr idẽ ipse iudaicꝰ
ppłs legẽ portat. q̃ cõuincente mori¬
at᷑. Dũ enĩ mandata legis retinenᷤ im¬
plere renitit᷑: ipse nimirũ fert uidi¬
ciũ unde dapinet᷑. Qd gͦ ꝑ factũ istcl̃
acta narrat. ut uẽtura expͥmat:
sic in facto rẽ approbat: ut ei in my¬
sterio ꝯtͣdicat. Sio gesta damnat:
ut hȩc mystice gerenda ꝑsuadeat.

Expanded text:
ejus divinitatem loquitur, cui idem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitur, quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud acta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat.
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ. alt̾ uͦ apd̃ hoĩes laudẽ habere
ꝑmittit᷑. S falsamat̾. eũ quẽ ñ genuit.
occidi ⁊ occide ñ metuit: qr arrogan¬
tes magistri. & caritatis ignari. si plȩ¬
nissimũ nom̃ laudis ex alienis discipłis
cõseͥ nequeunt: eoꝵ uitã crudelit̾ in¬
sequnt᷑. Inuidiȩ enĩ face succensi. nolt̃
aliis annuere: qd̾ se cõspiciunt ñ posse
possidere. Unde & illic ꝑu̾sa mulier
clamat : nec miꝰ sit. nec istiꝰ. Ut enĩ
diximꝰ : qͦs sͥ obseqͥ ñ uident ad głam
tẽporalẽͥ eoᷤaliis inuident uiu̾e ꝑ carita
tẽ. Uera aut̃ mat̾ satagit ut eiꝰ filiuis
saltẽ apd̃ extͣncã sit & uiuat : q cõcȩ¬
dunt ueraces magist᷑ discipłis. ut ex
eoꝵ discipuliᷤ alii quid magistri lau¬
dẽ habeant: si tn integritatẽ uitȩ idẽ

Expanded text:
meritum, alter apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa mater eum quem non genuit, occidi non metuit, quia arrogantes magistri et charitatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur; invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos se conspiciunt non posse possidere; unde et illic perversa mulier clamat: Nec meus sit, nec istius; ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit ut ejus filius saltem apud extraneam sit et vivat. Quia et concedunt veraces magistri discipulis, ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant, si tamen integritatem vitae iide
Abbreviated transcription (Latin):
corporeoᷤ famulari more ꝙ rannidiᷤ
erigit: siusq uoluptatib ocłoᷤ seruire
cõpellit: atq ut itadicã: fenestraᷤ
luminis. ad tenebras aꝑit cȩcitatiᷤ.
nde & sc̃iuiri cũ sinstͣ pulsari
delectatione se sentiunt. ipsa ꝑ q̃
formȩ species ad m̃tẽ ingreditur
discipline magist̾io lumina restru¬
gunt: ne pͣuȩ cogitationis uisio le¬
nocinata famulet᷑ : q̃ siumꝗͣ subtilit̾
custodirinegligit᷑. cogitationiᷤᷤ im¬
munditia ꝓtinꝰ ad oꝑtionẽ tͣnsit.

Expanded text:
corporeos famulari more tyrannidis corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa, per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationis visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit.
Abbreviated transcription (Latin):
de cõcupiscentia dd in bechsabee.
Adhuc carnis corruptibilis pondere
gͣuati. nequaqͣm ualemꝰ sic iiuere:
ut nulla no ᷤ possit culpȩ delectatio pul¬
sare. S aliud ẽ nolentẽ tangi: aliud
cõsentientẽ animũ ꝑimi. Sc̃i aut̃ uiri
tanto uigilantiore se circũspectione
custodiunt. qnͣto se pulsari sinistͥs
p̃ssꝰ ꝑ disciplinȩ magisteriũ ocłs ui¬
dere recusaret. Sic̃ enĩ sepe ꝑ ocłoᷤ¬
tͥnsecꝰ. cõpellit sͥ extͥnsecꝰ ocłoᷤ deseruire.
Nã plerũq res quęlibet ĩnocenti m̃te
respicit. s ipso cõspectu animus. cõ¬
cupiscentiȩ gladio cõfodit᷑. Nõ enĩ dõ
uriȩ cõuigẽ. ido studiose respexit qr
cõcupiuerat: s potiꝰ iõ ꝯcupiuit qr ĩ¬
caute respexit. ⁊ it uͦ recte retͥbuti¬
onis examine: ut qͥ ext̾iori negligent̾
utit᷑: int̾iori ocło ñ ĩiuste oecetur. Sepe
aut̃ iã intͥnsecꝰ cõcupiscentia dominat᷑
& illecebratꝰ animꝰ ad usꝰ suo ᷤ. sensus

Expanded text:
De concupiscentia David in Bethsabee. --Adhuc carnis corruptibilis pondere gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiores se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistrispressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe ellit sibi extrinsecus, oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus
Abbreviated transcription (Latin):
abscondi possit. nec sermonib aꝑiri:
lis ꝓprietatib exprimat᷑. Ende dd̾
ꝓpħa intuens electoꝵ animaᷤᷤ tantũ
gaudiũ m̃te cõciꝑe. quantũ sermone
ñ ualent aꝑire: ait. Beatꝰ ppłs: qͥscit
iubilationẽ: Hon enĩ ait. qͥ loqͥt᷑. s qͥ
scit: qr sciri quidẽ iubilatio intelles

Expanded text:
nec sermonibus aperiri, lis proprietatibus exprimatur. David Propheta intuens electorum animos tantum gaudium mente concipere, quantum sermone non valeat aperire, ait: Beatus populus qui scit jubilationem . Non enim ait: Qui loquitur, sed qui scit, quia sciri quidem jubilatio inte
Abbreviated transcription (Latin):
dens anima manu gr̃e exaltantis ad¬
iuuat᷑: ab angusto ore ad latitudinẽ
ꝑuenit: qr uictis difficultatib oꝑe
bona ꝑficit. q̃ ꝯcupiscit. Dauid pro¬
pheta ꝯelusionẽ angusti oris aspex-¬
erat: cũ dicebat. Saluã fecistide
necessitatib animã meã: nec ꝯclusi¬
sti me in manib inimici.: Latissime
aut̃ saluatũ se nouerat: cũ subderet
dicens. Statuisti in loco spacioso pe¬
des meoᷤ In spacioso qͥppe loco pedes
stabiliti s̃: qͣndo ad cõgruentia bo¬
na tendimꝰ. & nulla difficultate prx̧¬
pedim. Quasi enĩ ꝑłatũ locũ qͦ uolumꝰ¬

Expanded text:
dens anima manu gratiae exaltantis addens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit: quia, victis difficultatibus, opera bona perficit, quae concupiscit. David propheta conclusionem angusti oris aspexerat, cum dicebat: Salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manibus inimici . Latissime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabiliti sunt, quando et ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum, quo volum
Abbreviated transcription (Latin):
foueã mergit. Si uͦ diut᷑na ꝑpetratio¬
ne. ł etiã ꝯsuetudine in iniqͥtatib op¬
primit᷑. ne ad suꝑiora iã possit exur¬
gere: qͣsi angusto ore putei coartat᷑.
Hine eͦ dauid sub specie peccantiũ orat
dicens: Nõ me demergat tẽpestaᷤᷤ aq̃.
Quẽ enĩ mali oꝑis niͥtas a bona stabi¬
litate cõmouet: qͣsi tẽ pestas aquȩ ra¬
puit. S si adhuc ꝯsuetudine ñ p̃ualuit:
ñ dimersit. Iam in puteo cccidit: qui
hoc qd̾ diuina lex ꝓhibet ꝑpetrauit.
S si adhuc longa ꝯsuetudo ñ depͥmit:
neqͣꝗͣ os suũ puteꝰ coangustauit. Tanto
gͦ faciliꝰ egredĩt: qͣnto minore ꝯsuetu¬
dine coartat᷑. Quȩdã nãq qͣsi ꝯclusionis
angustia ẽ: ab oppͥmenti mala ꝯsuetu-¬
dine exurg̾e uelle. nec posse: iã quidẽ
desid̾io ad suꝑna tendere. s adhuc actu
in infimis remanere : p̃ire corde. nec
tñ sequi oꝑe: atq in semet ipso ꝯtradiẽ¬
tione ꝑpeti semet ipsũ. Cũ uͦ traten¬

Expanded text:
petratione etiam consuetudine iniquitatis opprimitur, ne ad superiora jam possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur. Hinc ergo David sub specie peccantium orat dicens: Non me demergat tempestas aquae. Quem enim mali operis iniquitas a bona stabilitate commovit, quasi tempestas aqua rapuit. Sed si adhuc consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc, quod divina lex prohibet perpetravit. Sed si adhuc longa consuetudo non deprimit, nequaquam os suum putens coangustavit. Tanto ergo facilius egreditur, quanto minoris angustia est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse. Jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere, praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita ten