comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis habuisse porem popłm apłos doctit.
Fuuangłium uͦ ueniens. crudelitatẽ legis amo.¬
uit. peccata quelex puniebat ꝑ sp̃m siruitutis
laxauit ꝑ sp̃m adoptionis filios ex seruis reddi¬
dit. amorem implende legis om̃ib donauit. &
si deinceps punienda commniserint: ꝑ eundẽ
ad optionis sp̃m indulget formam bñ agendi
p̃buit. & ut possint agi que docuit. ad uito¬
rem sp̃m insundit. Nam p̃cepta legalia ꝯꝑatiõe¬

Expanded text:
servitutis habuisse priorem populum Apostolus docuit . servitutis habuisse priorem populum Apostolus docuit . Evangelium vero veniens, crudelitatem legis amovit, peccata quae lex puniebat per spiritum servitutis laxavit, per spiritum adoptionis filios ex servis reddidit, amorem implendae legis omnibus donavit: et si deinceps punienda commiserint, per eumdem adoptionis spiritum indulget. Formam bene agendi praebuit, et ut possint agi quae docuit, adjutorem Spiritum infundit. Nam praecepta legalia comp
Abbreviated transcription (Latin):
animalia inmunda ꝓhibentur. hic in corꝑe
rp̃i id ẽ in scĩs sis non ammittitur:. quicquid
ꝑ mimunda animalia in mores hominũ signi¬
ficatur. Illic pecorib imimolatis carius &e san¬
guinis hostie offerebantur. hic sactificium
carnis & sanguinis offectur. xp̃i. quod ꝑ illa
ammalia figurabatur. Illic ex carne agni pa¬
scha celebratur. hic pascha nt̃m imiolatus
menie. id t̃ noue lune pͥncipia colebant᷑
hic noua creatura in xp̃o accipitur ut paulꝰ
ait. Si qua noua in xp̃o creatura. uet̾a transi¬
erunt: ecce facta sunt nona. Quid plura: In
lege quippe res geste: ꝓ figura in significatio
Item in lege mandata scͥpta sunt. & ꝓmissa
s in lege mandata tenentur. que lege̾ imple¬
ie. uł conseruare iubent: ꝓmissa uͦ: in eugłis
plenitudine consummantur. Item lex pecca¬
tum monstraiat non abstulit. & sub suo t̾rore
redactos homine seruos effecit. & inde sp̃m

Expanded text:
animalia immunda prohibentur, hic in corpore animalia immunda prohibentur, hic in corpore Christi id est in sanctis suis, non admittitur, quidquid per illa immunda animalia in mores hominum significatur. Illic pecoribus immolatis carnis et sanguinis hostiae offerebantur, hic sacrificium carnis et sanguinis offertur Christi, quod per illa animalia figurabatur. Illic ex carne agni pascha celebratur, hic pascha nostrum immolatmeniae id est, novae lunae principia celebrantur, hic nova creatura in Christo accipitur, ut Paulus ait: Si qua nova in Christo creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Quid plura? In lege quippe res gestae pro figura in significationItem: In lege mandata scripta sunt et promissa, sed in lege mandata tenentur, quae legem implere vel conservare jubent, promissa vero in Evangelii plenitudine consummantur. Item: Lex peccatum monstravit, non abstulit; sed sub suo terrore redactos homines servos effecit, et inde spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
nunciauerunt. hoc redditũ atq ꝯpletũ in euã¬
nt legem et euugłium hoc int̾est. quod in
lege litt̾a. in euuangłio gr̃ã. Illa habute um¬
bram ista maginem. Illa data ẽ ꝓpt̾ tͣnsq̃ssi¬
onẽ: ista ꝓpter iustificationẽ. Illa ignoran¬
In demonstrat peccatũ. ista agnitũ uiuat
ut uetetur. Illa flagiciis deditos increpat.
ista peccantes bonitate. ꝓpͥalib̾at. Illa talio¬
nem decuit reddere ista etiam ꝓmimicis orare
uissit. Illa comugio multas babere. ctesc̾ e gene¬
raie precepit ista continentiam suasit. Illic pre¬
dicatur cutinicisio carnis. hic lauachrũ in ab¬
lutione coidis ⁊ coiꝑis. Illic chanaan regnũ e ꝓ¬
missione terum temꝑalium continentur. hic
uita ct̾na. regnumq celoꝵ ꝓmitiitur. Illic sabb̾i
otium et requies celebratur. hic sabbi requies
in xꝑo habeuir. qui dix̃ uenite ad me om̃s qui
laboratis. & onerati estis. et ego uos resiciam. &
inueniens requiem animab ut̃is. Illic a scĩs

Expanded text:
urum praenuntiauerunt, hoc redditum adque conpletum in euanInter legem et Evangelium hoc interest quod in lege littera, in Evangelio gratia. Illa habuit umbram, ista veritatem; illa data est propter transgressionem, ista propter justificationem; illa ignoranti demonstrat peccatum, ista agnitum juvat ut vitetur.; illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat; illa talionem decrevit reddere, ista etiam pro inimicis orare jussit; illa conjuges multas habere, crescere et generare praecepit, ista continentiam suasit; illic praedicatur circumcisio carnis, hic lavacrum in ablutionem cordis et corporis; illic Chanaan regnum et promissiones temporalium rerum continentur, hic vita aeterna regnumque coelorum promittitur. Illic Sabbati otium et requies celebratur, hic Sabbati requies in Christo habetur, qui dixit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam, et invenietis requiem animabus vestris . Illic a sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
redactos homine seruos effecit. & inde sp̃m
seruitutis habuisse porem popłm apłos doctit.
Fuuangłium uͦ ueniens. crudelitatẽ legis amo.¬
uit. peccata quelex puniebat ꝑ sp̃m siruitutis
laxauit ꝑ sp̃m adoptionis filios ex seruis reddi¬
dit. amorem implende legis om̃ib donauit. &
si deinceps punienda commniserint: ꝑ eundẽ
ad optionis sp̃m indulget formam bñ agendi
p̃buit. & ut possint agi que docuit. ad uito¬
rem sp̃m insundit. Nam p̃cepta legalia ꝯꝑatiõe¬

Expanded text:
redactos homines servos effecit, et inde spiritum redactos homines servos effecit, et inde spiritum servitutis habuisse priorem populum Apostolus docuit . Evangelium vero veniens, crudelitatem legis amovit, peccata quae lex puniebat per spiritum servitutis laxavit, per spiritum adoptionis filios ex servis reddidit, amorem implendae legis omnibus donavit: et si deinceps punienda commiserint, per eumdem adoptionis spiritum indulget. Formam bene agendi praebuit, et ut possint agi quae docuit, adjutorem Spiritum infundit. Nam praecepta legalia comp
Abbreviated transcription (Latin):
inueniens requiem animab ut̃is. Illic a scĩs
animalia inmunda ꝓhibentur. hic in corꝑe
rp̃i id ẽ in scĩs sis non ammittitur:. quicquid
ꝑ mimunda animalia in mores hominũ signi¬
ficatur. Illic pecorib imimolatis carius &e san¬
guinis hostie offerebantur. hic sactificium
carnis & sanguinis offectur. xp̃i. quod ꝑ illa
ammalia figurabatur. Illic ex carne agni pa¬
scha celebratur. hic pascha nt̃m imiolatus
menie. id t̃ noue lune pͥncipia colebant᷑
hic noua creatura in xp̃o accipitur ut paulꝰ
ait. Si qua noua in xp̃o creatura. uet̾a transi¬
erunt: ecce facta sunt nona. Quid plura: In
lege quippe res geste: ꝓ figura in significatio
Item in lege mandata scͥpta sunt. & ꝓmissa
s in lege mandata tenentur. que lege̾ imple¬
ie. uł conseruare iubent: ꝓmissa uͦ: in eugłis
plenitudine consummantur. Item lex pecca¬
tum monstraiat non abstulit. & sub suo t̾rore

Expanded text:
invenietis requiem animabus vestris . Illic a sanctis invenietis requiem animabus vestris . Illic a sanctis animalia immunda prohibentur, hic in corpore Christi id est in sanctis suis, non admittitur, quidquid per illa immunda animalia in mores hominum significatur. Illic pecoribus immolatis carnis et sanguinis hostiae offerebantur, hic sacrificium carnis et sanguinis offertur Christi, quod per illa animalia figurabatur. Illic ex carne agni pascha celebratur, hic pascha nostrum immolatmeniae id est, novae lunae principia celebrantur, hic nova creatura in Christo accipitur, ut Paulus ait: Si qua nova in Christo creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Quid plura? In lege quippe res gestae pro figura in significationItem: In lege mandata scripta sunt et promissa, sed in lege mandata tenentur, quae legem implere vel conservare jubent, promissa vero in Evangelii plenitudine consummantur. Item: Lex peccatum monstravit, non abstulit; sed sub suo terrore
Abbreviated transcription (Latin):
Int om̃s duunas aucdoritates euuangłiũ me¬
głio demõstratͦ Ex libro differentiaꝵ ysidori.
nt legem et euugłium hoc int̾est. quod in
lege litt̾a. in euuangłio gr̃ã. Illa habute um¬
bram ista maginem. Illa data ẽ ꝓpt̾ tͣnsq̃ssi¬
onẽ: ista ꝓpter iustificationẽ. Illa ignoran¬
In demonstrat peccatũ. ista agnitũ uiuat
ut uetetur. Illa flagiciis deditos increpat.
ista peccantes bonitate. ꝓpͥalib̾at. Illa talio¬
nem decuit reddere ista etiam ꝓmimicis orare
uissit. Illa comugio multas babere. ctesc̾ e gene¬
raie precepit ista continentiam suasit. Illic pre¬
dicatur cutinicisio carnis. hic lauachrũ in ab¬
lutione coidis ⁊ coiꝑis. Illic chanaan regnũ e ꝓ¬
missione terum temꝑalium continentur. hic
uita ct̾na. regnumq celoꝵ ꝓmitiitur. Illic sabb̾i
otium et requies celebratur. hic sabbi requies
in xꝑo habeuir. qui dix̃ uenite ad me om̃s qui
laboratis. & onerati estis. et ego uos resiciam. &

Expanded text:
Inter omnes divinas auctoritates Evangelium megelio demonstratur. Ex lib. Differentiarum Isidori: « Inter legem et Evangelium hoc interest quod in lege littera, in Evangelio gratia. Illa habuit umbram, ista veritatem; illa data est propter transgressionem, ista propter justificationem; illa ignoranti demonstrat peccatum, ista agnitum juvat ut vitetur.; illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat; illa talionem decrevit reddere, ista etiam pro inimicis orare jussit; illa conjuges multas habere, crescere et generare praecepit, ista continentiam suasit; illic praedicatur circumcisio carnis, hic lavacrum in ablutionem cordis et corporis; illic Chanaan regnum et promissiones temporalium rerum continentur, hic vita aeterna regnumque coelorum promittitur. Illic Sabbati otium et requies celebratur, hic Sabbati requies in Christo habetur, qui dixit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
inde ut doceret. ⁊ p̃dicaret in ciuitatibꝰ eoꝵ
Ciuitates discipłoꝵ dicit. in quib erant uel
nati uł eruditi. Edicans itaq uidis. ñ saina¬
ritanis. ñ gentib fecit qͦd docuerat. ut scd̃m
ꝓmissa pͥꝰ offerat᷑ iudeis salutis occasio. Rxri.

Expanded text:
ceret et praedicaret in civitatibus eorum. Civitates discipulorum dicit, in quibus erant vel nati vel eruditi. Praedicans itaque Judaeis, non Samaritanis, non gentibus, fecit quod docuerat, ut secundum promissa prius offeratur Judaeis salutis occasio. R.
Abbreviated transcription (Latin):
uita ducis longior ent / uir pauꝑ caluĩpnians
pauꝑos simmilis est hymbu uehementi in quo
ꝑatur fames Ou derelinqut legem laudãt
impiũ qui custoduit. succendutur dõtra eum
uiri mali non cogitant iudiciũ qui aut̾ re¬
quirũt dnni ade aĩaduertũt omia melior
est pauꝑ ambulans in simplicitate sua ꝙ diues ĩ

Expanded text:
vita ducis longior erit vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames qui derelinquunt legem laudant impium qui custodiunt succenduntur contra eum viri mali non cogitant iudicium qui autem requirunt Dominum animadvertunt omnia melior est pauper ambulans in simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
logatus fidelis ei qui misit illum animam cuis
quieste fatitẜ nibes ⁊ uentus ⁊ pluue non sequentes
uir gliosus ⁊ promissa non complens / paciencia
leuietur princeps ⁊ linga mollis confringet
duritiam/ Mel inuenisti comede ꝙ sufficit
tibi ne forte saciatus euomas illud/ Subtrahe
pedem tiũ de domo proxuni tui ne qñ satiatus
odent te/ Iaculum ⁊ gladius ⁊ sagita atuta
homo qui loquitur concra proximũ fuũ falsũ¬

Expanded text:
ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatom eme ⁊ neli uende̾ sapiam s⁊ doctrinam
⁊ intelligenciam / Exultat pacer gandio iusti
Qui sapientem genuit letabitur in eo : Gandeat
pat̾ cuus ⁊ mater tua si exulcet qui genuit te
prebe fili mi cor tuũ michi / ⁊ occułi tui uias meas
eu stodiant// fouea enun profunda est meretrix
⁊ puteus augustus a liena infediatur quasi lacro¬
in uia ⁊ quos incautos uident interficiet Qui

Expanded text:
i vendere sapientem, et doctrinam, et intelligentiam. Exsultat gaudio pater justi: qui sapientiam genuit, laetabitur in eo. Gaudeat pater tuus, et mater tua, et exsultet quae genuit te. Praebe, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet
Abbreviated transcription (Latin):
Generacio q̃ fili mũda uidecun ⁊ eñ non est
lota sordib suis  Generacio cuiꝰ excelsi sũt
occłi ⁊ palẜebre eius in alta subrecte Sna̾cio
ꝯ. pre dencib gladios hẽc ⁊ d̃mandit molarib
suis ut comedat mopes de t̾ra ⁊ paupes ex

Expanded text:
generatio quae sibi munda videtur et tamen non est lota a sordibus suis generatio cuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectae generatio quae pro dentibus gladios habet et commandit molaribus suis ut comedat inopes de terra et pau
Abbreviated transcription (Latin):
continuit spm in manib suis. Quis colli¬
gauit aquas quasi ni uestimento.. Quit
suscitauit om̃s t̾minos terre quod nomen
eius est ⁊ quod nomen filiĩ eius si nosti
Om̃is fermo dei ignitus chipeus, est oñbus¬
sꝑancib in se ne addas quidꝙͣ uerbis illiꝰ
⁊ arguaris mueniansq mendax a duo ro¬
gaui te ne deneges michi anteꝙͣ monar
uanitatem ⁊ uerba mendacia longe fat a me

Expanded text:
is colligavit aquas quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanita
Abbreviated transcription (Latin):
sat. expͥmit butirũ ⁊ qui uehement̾ enungit
elicit sangunẽ ⁊ qui prouocat nras ꝓdlicit
discordras / / uerba lanmelis regis bisio qua
erudiuit eum mater sua  Quid dilce̾ ny
quid disecte uteñ mei: quid dilc̃e locoꝵ meoꝵ
e dedons mulierib sb̃am tuam ⁊¬
dimi cias tuas ad delendoo reges
Noli regibus o lamuel noli regibus date uinũ
quia millum fecretum est ubi regnat ebretas
ne forte bibant ⁊ obliui stantur bnficioꝵ euoꝵ
⁊ matent caulam filioꝵ pauꝑis date finterã¬

Expanded text:
ehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis date si
Abbreviated transcription (Latin):
tat cor suũ q̃rit uuinam. Qui ꝑuersi cordio
est non nuenit bonũ ⁊ qui uertit hugã incid
in malũ  natus est stultus in ignomimã
suã s nec pr̃ infatuo filio letabitur: Anmꝰ
gerudens etate floridam facit spũs criscis
exficcat ossa munera de simi impius accipit
ut puertat semitas iudicni In facie prudent᷑
lucet sapia. Occuli scultoꝵ in finib t̾re / ira
patris filius stultus. ⁊ dolor matris q̃ genuit
eũ Non est bonũ dampnũ inferre iusto
n ͭ pertute̾ principe qui recta auditat: Q

Expanded text:
rit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere princ
Abbreviated transcription (Latin):
die bñditõne carebit  ne dicas reddam mulũ
ꝓ malo expecta dnm ⁊ liberabit te/ Sibho¬
minacio est dño pondus ⁊ pondus Ota¬
scos ⁊ post uota recraccare/ dissipat impis
rex sapiens ⁊ intirruat suꝑ eos fornioem /¬

Expanded text:
as reddam malum pro malo. expecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus et pondus. staSanctos: et post vota retractare. Dissipat impios rex sapiens: et incurvat super eos fornicem
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝓpt̾ gratiam labiozo suo ⁊¬
hebit amnicũ regem. Octuli dni custodiut
sciam ⁊ suppłantantur uerba iniqui/ dicet piger
leo est foris in medio plateaꝵ eccidendus
sũ fouea profuda. os aliene / cui iratus
est dñs incid in eam. Ocultitia colligata ẽ

Expanded text:
propter gratiam labiorum suorbebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicet piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in ea. Stultiti
Abbreviated transcription (Latin):
astella fua / ⁊ laborat siad os suu eas conuert̾it
Sapiencior sibi piger uidecur .uii. uins
loquentib sinãs Sicut qui apprehendit
airib canem sit qui transit impaciens ⁊ cõ¬
mistetur rixe alt̾us Sicut noxius est q̃
mictit lancẽas ⁊ sagitas in moreem ita uin
qui fraudulent̾ nocet amico suo / ⁊ cũ fuit de¬
prehensus dicet ludens feci Cum de fet̾int
ligna extinguetur ignis. ⁊ susurrore subcͣcto
iurgia conquiestuñt Sicnt carbones ad
prĩmas ⁊r ligna ad ignem sic homo iracũdus
sustitat rixas uerba susurronis quasi simi¬
Quomodo si argento sordido ornare bolis
uas fictile sit labia tumencia eum pessimo
corde sotiata / labiis suis ineelligicur mũtꝰ
cũ in corde crattauit dolos quando subiifũt
boce fuã ne credideris ei/ quoniã sept̾ẽ nequi
cie sũt incorde illuis , Qui oꝑit odiũ fraue¬
dulent̾ reuelabitur malicia eius in confilio
Qui fodit foueam intid in eam/ ⁊ qui
uoluit lapidem reuercetur ad eum/ liuga

Expanded text:
 laborat si ad os suum eas converterit. Sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias. Sicut qui apprehendit auribus canem, sic qui transit impatiens et commiscetur rixae alterius. Sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas in mortem; sic vir qui fraudulenter nocet amico suo: et cum fuerit deprehensus, dicit: Ludens feci. Cum defecerint ligna, exstinguetur ignis; et susurrone subtracto, jurgia conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simQuomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credcie sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter: revelabitur malicia ejus in concilio. Qui fodit foveam: incidit in eam: et qui revolvit lapidem: revertetur ad eum. Lingua
Abbreviated transcription (Latin):
fili mi ⁊ letifica cor meũ ut possis exprobrante
responde̾ sermonem Ascutus sidens malum
abstendit se / ꝑuuili transeuntes sustimĩt dispedia
Tolle uestimentũ eius qui spopondit ꝓ exneo
⁊ pro alieno anfer ei pignus Qui bndicit
ꝓrimo suo uoce grandi de nocte consuygens
maleditenti simuł erit . Tecta ꝑ stillancia
in dit frigoris ⁊ litigiosa mulien comꝑantui

Expanded text:
fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sumas scandalũ ammne tue ⁊/ noliesse tũ
hiis qui de figut̃ manuis suas ⁊ qui uades se
offerut̾ pr̃o debitis. si em̃ non hes unde resti¬
tuas quid cause est at tollas õꝑimentuam
do cubili tuo / Ne transgre diats t̾minos
antiquos quos posu̾nt patres tui ⁊ bidisti uirũ
celocem in ope suo coraem regib stabit / nec
uando sederis ut comedas cũ penicipe
diligent̾ actende q̃ fut̾ poĩta ante faciem
tuam / ⁊ statue cultrũ in gature tuo
Si tñ habes in potestatem aĩam t̾uam ne desi¬
deres de tibis eus, in quo est pains mendacii
noli laborare ut diteris s prudencie tue pone
modum Ne erigas occulos tuos ad opes
quas non potes here, quia facait sibi pennas
quasi aquile ⁊ bolabut in celum/ ne come¬
das cũ honne inuido ⁊ ne defideres cibos eius
quomiã in fimilitadine anoli ⁊ ꝯiectoris extĩat
quod igtnorat. Comede ⁊ bibe dicet tibi ⁊ mẽs
eius non est tecũ eibos quos comedas euomes
pienciũ ne loquaris quia despitient docernã

Expanded text:
sumas scandalum animae tuae noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec cum principe, diligenter attende quae posita sunt ante faciem tuam: Et statue cultrum in gutture tuo, si tamen habes in potestate animam tuam, ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum cibos quos comederas evomes pientium ne loquaris quia despicient doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
quia bonũ est ⁊ fauũ dulcissimũ quenri cuo
sit ⁊ doccomia sapie tue aĩe / quã cũ inueneris
chebis in nouissinns speni, ⁊ spes tua non ꝑibit
ne insidieris ⁊ queras impietatem in domo
inste neq uastes requiem eius, Septies
om̃ cadit iustus ⁊ resurget ⁊ Impii aut̃ corruẽt
in malũ : Sum ceciderit inimitus tuus ne gau¬
deas/ ⁊ in uuina eius ne exultet cor cuum
ne forte uideat dñs ⁊ displiceat eit aufferat
ab eo iram suam Non concendas cũ pessis¬

Expanded text:
issimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pessi
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam confequetur, Beatus hõ qui semꝑ est
pauidus, qui berr mentis est duce corruet in
malum leo rugiens ⁊ ursus efirriens, princeps
impus suꝑ ppłm pauꝑeni dux indigons pri¬
dencia multos oppumet ꝓ calũpniam qui aut
odit auantiam longi fient dies eius ħõnnem
qui calũpnnat᷑. aie̾ sangniem eius si osq ad
lacũ fugit̾ nemo sustinet. Qui ambulat
simplicit saluus ent / qui ꝑuersis gradiet᷑
uiis concidet semel Qui oꝑatur t̾ram suã
saciotur panib: Qui sectatue otiũ replebr̃
egestate uir fidelis multum laudabũ qͥ
aut̾ festinat ditani non enit innocens
qui cognostit in iuditio faciem non bnfacit

Expanded text:
iam consequetur beatus homo qui semper est pavidus qui vero mentis est durae corruet in malum leo rugiens et ursus esuriens princeps impius super populum pauperem dux indigens prudentia multos opprimet per caodit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter salvus erit qui perversis ingreditur viis concidet semel qui operatur terram suam saturabitur panibus qui sectatur otium replebitur egestate vir fidelis multum laudabitur qui autem festinat ditari non erit innocens qui cognoscit in iudicio faciem non facit
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ / Ingrediatur ad docerinã cor tuum/
⁊ aures tue ad uerbasciẽ Noli subtrahẽ
a puero disciplinam/ si enm ꝑcutiens erem
uiritasnon monetur Tũ uirga pentis eũ
⁊ al̃am eius de inferno liberabis  Fili mi
si sapiens fuit amiinis tuus gaudebet tetumn
cor meũ / ⁊ exultabut̾ renes mei eũ loquta
fuerint reccũ labia tua. Non enniletur cor
tuũ peccores s in timore dñi esto cota die
quia ħebis spem in nouissio ⁊ prestolatio
tua non aufferetire. Sudi fili mi ci esto sapies
⁊ ainge in bia aii cuũ noli esse in con¬
nimiĩs potatois / nł in cõmessacõnib eoꝵ
qui carnes ad uestendum conferunt quia uactãtes
potib ⁊ dances simbõla confumentur/ ⁊ uestie tͣ

Expanded text:
ili, Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: et exultabunt renes mei, cum locuta fuerint recta labia mea. Non aemuletur cotuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt quia vacantes p
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ ne despes ⁊ Ad int̾feccionẽ aũt eis ne
ponas aĩa n tua ¶ Qui eni impatiens est sust¬
nebit dampnũ ⁊ cũ rupuecit a luid apponet
Audi consilium ⁊ fuscipe distiphnam: ut sis sa¬
piens in nouissimis tuis/ Multe cocticadõnes
homs indigens miseritors est, ⁊ melior
⁊ in plenitudine cõmombitur absq uilitatione

Expanded text:
nem autem eius ne ponas animam tuam qui inpatiens est sustinebit damnum et cum rapuerit aliud adponet audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis multae cogitationes homo indigens misericors est et melior  in plenitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ciam fuam, ne efficiaris ei fimilis Responde
stulte iuxͣ stulticiam suam ne sibi sapiens esse
uideatur  Clandus pedib ⁊ inquitatem
bibens qui mietit uerba ꝑ mĩtium stultum
Quomodo pulcras frustra het claudus tibias
fit in decens est in ore stultoꝵo ꝑabola, sicut
qui mittit lapidem in a ceruum mercurii.
ita qui tubuit infipienti honorem Quomoͬ
a spma nascatur in maini tenuileng sit ꝑa¬
bola in ore stulcoꝵ . Iuditium dec̾itumat cãs

Expanded text:
ei similis. Responde stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat caus
Abbreviated transcription (Latin):
dencie muemẽt bona, falsus tostis non
erit impunitus ⁊ qui loquitur mendatia
ꝑibit non decent scultũ delicie net ẜuũ
dominari principib/ doccrina uni ꝑ patĩam
nostitur/ ⁊ glia eius est ii qua prec̾iredi.
Picut fremitus leonis ita ⁊ regis ir̃a ⁊
sicut ros suꝑ chbam ita ⁊ hilaritas eius¬
Dolor pr̃is filius stultus ⁊ tetta iugit pestil¬
lancia licigiosa mulier, domus ⁊ dmicie dant
a patrib a domir añt ꝓp̾e uxoi prudens
Pugredo imnicit soporem ⁊ amma dissoluta
efuriet Qui custodit mandatũ custodit aĩa

Expanded text:
falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eiusdolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens pigredo inmittit soporem et anima dissoluta e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticipat odit aĩam suã Adiurante̾ audit
⁊ tro uidicat Qui tuet Hõiem cito cortuet
qui spat in dño sublenabr̃: Multi requi¬
egcedietur singłoꝵ Alhominãtur iusti
uirũ impiũ ⁊ abhominat᷑. impii eos qui

Expanded text:
dit animam suam: adiurantem audit et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requiegreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
deũ feruet ammo suo dinitie addut̃ amicos
plurnnos A pauꝑe aut̾ ⁊ hu quos hũerit
seꝑancur Testis falsus non erit imprũtꝰ
⁊ qui mendatia loquitur non effugiet mła
colut̃ ꝑsonam pocentis ⁊ amiti fũt dona tu¬
buentis fratres homis pauꝑis oderunt

Expanded text:
Deum fervet animo suo. Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et quos habuit separantur. Testis falsus non erit impunitus; et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sitatiũt sapiens reputabit᷑. et si
comptesserit labia sua intelliggerio
crasiones querit qui uolt recede abamico
om̃i cempore erit excetrabilis. Nõ
recipit stultus uerba peudencie insi
ea dix̾it que uersantux in corde etus. Impius
cũ in profundum uenit pocc̃oꝵ contempuit ẜ
sequitur eum ignomiiia ⁊ oppbrium Siquã
ꝓfunda uerba ex ore uin ⁊ correns redĩdans
fons sapiencie. Acciꝑe ꝑfonam impii in uidio

Expanded text:
t si conpresserit labia sua intellegens ccasiones quaerit qui vult recedere ab amico omni tempore erit exprobrabilis non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde eius impius cum in profundum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam im
Abbreviated transcription (Latin):
corde est sbir aut̃ prudens tacebit qui
ambulat frandulerit̾ reuelat archana. qͥ.¬
iut fidelis est celat annei cõmissum ubi non
est gubernator populus corruit ,/ salus aut
bbi multa confilia / a fligetur malo qui fidem
facit pyo extraneo ¶ Qui aũt cauet laq̃os

Expanded text:
rudens tacebit. qui ambulat fraudulenter, reuelat arcana: qtem fidelis est animi, celat commissum. ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa consilia. adfligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cauet laqueos,
Abbreviated transcription (Latin):
pedit magis urse occurce̾ raptis fetib / ꝙͣ fatuo
confidenti sibi in sculticra sua a Qui reddit mala
pro bonis non recedit malũ de domo eius Qui
dimittit aquam caput est megioꝵ. ⁊ anteꝙͣ pa¬
tiatur contumeliam iibitiũ deserit / Et qui
iustifitat impĩ ⁊ qui condempnat iustum
Alliominabiles est ut̾q apud deũ Ouid
ꝓdest hẽre diuicias stulco eu sapĩam emere nõ

Expanded text:
pedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo pedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua qui reddit mala pro bonis non recedet malum de domo eius qui dimittit aquam caput est iurgiorum et antequam patiatur contumeliam iudicium deserit et qui iustificat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere non
Abbreviated transcription (Latin):
Melior est paciens uiro fotti. ⁊ qui donnuat᷑ aĩo
suo. expugnatore corbium. Soites mirtũtur in sinu
S a domnno tempantur a¬
elior est bucella sicta cũ gandio ꝙͣ plena
domus uictimis cũ iurgio. Derius fapies
dominabit᷑. stulcis fitirs/ ⁊ inter fdes hẽ¬
ditatẽ diuidet. Sicut igne probatur argeneum
⁊ aurũ camius. ita corda probat deus Iazalus
obedit linigue miã ⁊ falax obtemꝑat labyis
mendatib/Qui despicit pauꝑem ex probat fcõꝵ
eius ⁊ qui in yuina letatur alt̾is non erit
imprinitus i Corona semũ filu filioꝵ e glona
filioꝵ patres eoꝵ i Non decent stultũ labia cõposita
nec principem labium mentions/ Gemina gra¬
tissima expoctatio p̾estelantis. Quocũq se uercit
prudenter intelligit. Qui celat delictũ. q̃nt
amicitias, qui alto sermone repetit seꝑat fedãtos
plus proficit corceccio apud prudentẽ ꝙͣ cencũ
plage apud stultum/. / Semꝑ urgia sq̃nt malꝰ
Aintelus aut crudelis mittetur cͣnn eũ i Ex¬

Expanded text:
Melior est patiens uiro forti, et qui dominatur animae suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobui in ruina laetatur alterius non erit inpunitus corona senum filii filiorum et gloria filiorum patres sui non decent stultum verba conposita nec principem labium mentiens gemma gratissima expectatio praestolantis quocumque se verterit prudenter intellegit qui celat delictum quaerit amicitias qui altero sermone repetit separat foederatos plus proficit correptio apud prudentem quam centum plagae apud stultum semper iurgia quaerit malus angelus autem crudelis mittetur contra eum ex
Abbreviated transcription (Latin):
muliere litigtiosa ⁊ in domo conuni.. Siã
impni defiderat malum I. non m ferebit᷑
proximo fuo. Mulctato pestilente / sapiẽ¬
cior ent puulus ⁊ si feccetur sapientem
sumet st̾iam ⁊ Excrgitat iustus de domo
impii ut decrahat impros a malo // Qui
obsturat aurem suam ad clamorem pauꝑis
⁊ ip̃e clamabit ⁊ non exaudietur Mamis
abstonditũ extinguit iras ⁊ donã infimi
indignationem maximam / Saudium /¬
uisto est face̾ iudicium ⁊ parior operantib/
iniquitatem/ uir qui errauit᷑ a uia doctane
in cetu gigancium cõmorabit᷑. Cui diligit
opulas in ogestate erit / Qui amat uiiũ
⁊ puignia non ditabit᷑ / pro iusto dabitur
impius ⁊ pro recto miqus melius est hi¬
tare in t̾ra deẜta ꝙͣ cũ muliere rixosa et ira¬
cunda Thesaurus defiderabilis ⁊ oleum/
i hicatulo iusti ⁊ imprudens homo dissi¬
catem fortium. astendie sapiens de struxitq
robire fiducie eius/.. Qui custodit os fuũ ⁊
singam suã. custodit al angustus animam

Expanded text:
muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit et non exaudietur. munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum commorabitur qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissigloriam civitatem fortium ascendit sapiens et destruxit robur fiduciae eius qui custodit os suum et linguam suam custodit a
Abbreviated transcription (Latin):
demolietur dñs ⁊ firmos faciet t̾minos uidue
Abomiacio dñi oogitatõnes male. ⁊ purus ẜmo
pulcherrimus firmabitur ab eoẜ goncturbat
donrũ suam qui fectatur auanitiam. Qui aut̃
ꝓs impioꝵ redundat matis/. longe est dñs
ab impiis et oro lustoꝵ exandiẽt / lux occloꝵ
lecifitat aĩam fama bona impingas ossa
Auris q audit inerepadõnes uile in medio
sapientũ cõmorabitur Qui abicis disciplinã
despicit aĩam suam. Qui aut̃ acquiesoit mere

Expanded text:
demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: qui autem os impiorum redundat malis. Longe est Dominus ab impiis; et orationes justorum exaudiet. Lux oculorum laetificat animam: fama bona impinguat ossa. Auris quae audit increpationes vitae, in medio sapientium commorabitur. Qui abjicit disciplinam, d
Abbreviated transcription (Latin):
ma gaudii luccus eccupat/ uiis suis ropplebit᷑
scultus ⁊ suꝑ eum erit uir bonus ⁊ Inuocens
oredit omi uerbo. Astutus confiderãt gressus suos
Sapiens tuet ⁊ dectinat a malo. Stultus tra¬
filit ⁊ confidit/. Impatiens oꝑabitur sculticiam
⁊ uir uerfutus odiosus eeit . possidebunt puuli
stultetiam. et expectabunt a stuti stiam. Iacebut
mali ance bours. ⁊ impii ance portas instoꝵ
Etiam proximo suo pauiꝑ erit odiosus eAmiei
uero dinitũ multi. Qui despicit proximũ suũ
peceat qui aut̾ miferetur pauꝑi. beãtus ent¬

Expanded text:
gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est possidebunt parvuli stultitiam et astuti expectabunt scientiam iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iustorum etiam proximo suo pauper odiosus erit amici vero divitum multi qui despicit proximum suum peccat qui autem miseretur pauperi beatus e
Abbreviated transcription (Latin):
bictime impio ꝑ abhominabiles dosno. uota
nistor placabilia/ Abhomĩacio est dño bita ipii
Qui sequitur nstitiam diligetur ab eos doccrina
mala de ferenciũ uiam uite i Qui increpadõnes
odit morietur. Inferms et ꝑdito corã dño q̃to
maitis corda filioꝵ hõmy .non amat pestilas
enii qui se corripit / nͨ ad sapiencer gradicur¬

Expanded text:
iorum abominabiles Domino vota iustorum placabilia abominatio est Domino via impii qui sequitur iustitiam diligetur ab eo doctrina mala deserenti viam qui increpationes odit morietur infernus et perditio coram Domino quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit n
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis. ⁊⁊ filius eius ent spes / Enor dĩ fos
uite ut declinet a riuna morties. In multitudie
populi dignitas regis ⁊ in pancitate plebis igno¬
mima pͥrincipis᷑.Qui faꝵ pations est multa
gubernatur sapiã. Qui aut̃ impatiens est exal¬
cae stulticiam suam / uita carmum sanitas cordis
pontredo ossiũ inuidia/ Qui calũpniatur egretes
exprobrat factori suo. honorat aut̾ eũ qmi

Expanded text:
titudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. uita carnium sanitas cordis: putredo ossuum inuidia. qui calumniatur egentem, exprobrat factori eius: honorat autem eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
udite filii disciplinam patris et accẽdite ut pͥdẽtiam
cobis, le gem meam ne derelinquatis
nam ⁊ ego filius fui patris ^ ceᷤ nellis ⁊
uingenitus coram matre mea ⁊ docebat me
atq dicebat Sustipiat nerba mea cor tuũ¬

Expanded text:
udite, filii, disciplinam patris, et attendite, ut vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuu
Abbreviated transcription (Latin):
eallidi est intellige̾ uiam suam. ⁊ imprudencia
stultoꝵ errans/ Scultus illudit peccmsinter
nistos morabitur gr̃a  Sor quod nouit ama¬
ricudinem aĩe sue̾ in gaudio eius non mistet᷑
extraneus ¶ domus imipioꝵ delebitur, caber¬

Expanded text:
llegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: taber
Abbreviated transcription (Latin):
minuetur q̃uraũt paulatim̃ colligitur manu
multi plicabit᷑. Spes q̃ differtur affligit aĩam
lignũ uice desiderium ueniens  qui detrahit aliciu
rei ip̃e se infuturũ obligat Qui aut¬
prece ptũ timet in pace uersabitur lex sapiẽ¬
tis fons uice ut declinet a ruina mortis
trna bona dabit gr̃m/ in icenere contep̃toꝵ
uorago / astutus om̃ia agit cũ consilio qui aut
fatuus est a ꝑret stulcitiam i nũtius impn cad
in matums legatus fidelis sanitas. Egestas ⁊
itnoniia ei qui deserit distipliam, qui aut

Expanded text:
minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autpraeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis. doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum uoragfatuus est: aperit stulticiam. Nuncius impii cadit in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
ubi fuit suꝑbia ibi ⁊ concumelia
¶bbi aũt ħiĩlitas ibi sapĩa / Simplicitas instor
diriget eos/ ⁊ suplantutio puersoꝵ uastabit
cos / non prodenit diuitie in die ultionis
institia aut̃ liberabit a moree / In sticia fimplicis
dinget uiam eius ⁊ in impiotate sua eorruet
iipius ¶ in stitia rectoꝵ liberabit cos. et
in insidiis suis capientur iniqui Mor¬
tuo h̃ie impio, nulla ent bleraspes, et ex¬

Expanded text:
ia: ubi autem humilitas, ibi et sapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruersorum perdet illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui. mortuo homine impio nulla erit ultra spes, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
eius ⁊ quafi murrus ualidus encũdans eums
Ancaꝙꝓ conceratur exalcabitur cor hom̃is ⁊
ãteꝙͣ glorificetur humiliatur : Qui prius respod
ꝙͣ audĩat stultũ se demonstrat esse ⁊ confulione
dignũ. Sp̃s aut̾ unĩ de suscentat imbecillitatẽ
suam ꝓ Sp̃m ueroad rrastondũ facilem quis
potit̃ sustine̾ Eeo prudentis possidebit sciam. ⁊¬

Expanded text:
i murus validus circumdans eum. Antequam conteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit sci
Abbreviated transcription (Latin):
de fruttu ous sui unus quisq replebitur
bonis. ⁊ nixͣ. oꝑa manuũ suaro recribuetur
eisbia sculti recta in occulis eius Sui aut
sapiens est audit confilia ẜ fatius inditat
scatim nam suam : qui ant dissimulat inn¬
nam callidus est/ Qui quod nouit loqͥt᷑.
iudex institie est  Ei aut̃ mentitur testis
est fraudulentus t est qui pronntit ⁊ quasi

Expanded text:
bitur bonis et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei via stulti recta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus est qui promittit et qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ibia bite eustodienti disciplinam  Qui aũt
intrepacõnes relinquit errat Abscondũt
odiũ labia mendaria squi profort contume¬
prudentissimus est /⁊ Argentũ eleccũ liga
insti: cor impioꝵ pys nichilo labia m̃sti
eruduĩt plurimos qui aut̾ indocti funt

Expanded text:
ia uitae custodientibus disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat abscondunt odium labia mendacia. qui profert contume, prudentissimus est. argentum electum lingua iusti: cor impiorum pro nihilo. labia iusti erudiunt plurimos: qui autem indocti
Abbreviated transcription (Latin):
nichil om̃o stiens sedit in foub domus sue
suꝑ fellam in excelso brbis locont botaret
tranfentes ꝑ uiam / ⁊ ꝑgentes in itinẽ suo
quis est ꝑmilus declinẽt ad me ⁊ becondi
erenta est / aque furciue du lcõres fut ⁊ panis
abstondicus suamior / ⁊ ignoranit ꝙ ibi sit

Expanded text:
idians, nunc sedet in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, ut vocet transeuntes per viam et pergentes itinere suo: Quis est parvulus, declinet ad me. Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus sua
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is forib loquitur dicens o uiri ad uos cla¬
mito ⁊ uor mea ad filios loñm: intelligite
ꝑui astutiam ⁊ infipientes aĩauertite
Audite qm de rebus magnis locntura sum
⁊ appientur labia mea ut recca predicent
beritatem meditabitur gutux meũ ⁊ labia
mea decestabintur impiũ Insti fut̾ om̃s ẜmo¬
nes mei non est in eis pranũ quid neq ꝑ
nersũ . recti funt incelligentib ⁊ eam mne

Expanded text:
icens o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum intellegite parvuli astutiam et insipientes animadvertite audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum recti sunt intellegentibus et ae
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊ ome de siderabile ei non potest compari
ego sapiã ħĩto in consilio ⁊ eruditis inter sum
cogitadonib Cmor dñi odit malum ⁊ arogã¬
ciam ⁊ fuꝑbiam ⁊ biam prauam ⁊ os bilingue
detestorsmeũ est confiliũ ⁊ equitas. mea᷑ est¬

Expanded text:
mis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ⁊ dicas: our decestatus sum distiplinã
⁊ intrepadonib non acquieuit cor meum/
nec audiui bocem docencium me ⁊ magris
noir intlinain anrem meam pene fuim
omi maloIn medio ecce ⁊ sinagoge

Expanded text:
tens dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum; nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam? Pene fui in omni malo, in medio ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
quas cũ ingressus fuis non arcabuntur gressꝰ
tui ⁊ curͣrens non hebis offendiculum
Tone distiplinam ne dimictas eam, onstodi ea
quia illa est uita tua. ne delẽtens somitis
impioꝵ  ne tibi placeat maloꝵ uia fuge
ab ea ne transeas ꝑ illam dechna ⁊ de sere
eam, non em doymnt nisi male fec̾mt
et rapitur sempinis ab eis nisi suplantau̾nt¬
Somẽduc̃ ꝑanom impietatis ⁊ unnũ iiquitatis
dibũt  Instoꝵ ante semita quasi lux sple
dens protedit ⁊ crestit nsq ad ꝑfectam diem
dia ipioꝵ conebro a nestintt obi cor¬
ruantFili mi astulta sermones meos
et ad eloquia mea melma anrem tuam nẽ
recedant ab occłis tuis Enstodi ea in medio
urdis eni uita etum sũt muenientib ea ⁊
uniõse caris sanitas Onni eustodia ẜua

Expanded text:
quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverintComedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux ndens procedit et crescit usque ad perfectam diem via impiorum tenebrosa nesciunt ubi corruant fili mi ausculta sermones meos et ad eloquia mea inclina aurem tuam ne recedant ab oculis tuis custodi ea in medio cordis tui vita enim sunt invenientibus ea et universae carni sani
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑientis erudret os eius. ⁊ labis illiuis addet
tram/. sauus mellis composita uerba. dultedo
amme est farntas ossium/. EEst uia q̃ uidetur hõr
retta ⁊ nouissima eius dutut admortem/. Anma
laberantio laborat sibi quia compulit eum̃ os suũ
uir insipieris fodit malum. ⁊ in labiis eius igrnis
andestit ihomo ꝑuerfus sustitas lites ⁊ uerboss¬

Expanded text:
is erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites