comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus est xp̃s: ubieius scã sunt impraessauestigia: ubi ambulauerunt
sunt toti. sunt apostoli comitati : ubiest septiformis aecclesia᷑ aqua
uos concisos esse. Nonsolum nondoletis. sed quod am modo gratula¬
mini: quia unitatem dõ placitam habemus. pollutos uocas: Quia
corinthis. galathis. thessalonicensibus adsensum ad commodauimus.
Communionem quae coniunximus. pollutos uocas: quia furti¬
uas uobiscum non legimus lectiones. pollutos uocas aut nega¬
te uos alienas lectiones legere sipotestis: utquid audetis episto¬
lacs ad corinthios scriptas legere. qui corinthis communicare
Noluistis: ut quid adgalathas ad thesaloniaenses scriptare¬
citatis. In quorum communionenonestis: cumhaec omnia
ita esse const&. In tellegiteuos ab aeclesia scã esse concisos.
& pos non essepollutos ubiest ergo quod tibi putas aggrum ꝓph&cã
tis lectum esse. quod tetigerit pollutus pollutumest: fac aliquem

Expanded text:
tus est Christus, ubi eius sancta sunt inpressa uestigia, ubi ambulauerunt tus est Christus, ubi eius sancta sunt inpressa uestigia, ubi ambulauerunt sunt tot apostoli comitati, ubi est septiformis ecclesia. a qua uos concisos esse non solum non doletis sed quodammodo gratulamini. quia unitatem deo placitam amauimus, pollutos uocatis; quia Corinthiis, Galatis, Thessalonicensibus adsensum adcommodauimus communionemque coniungimus, pollutos uocatis; quia furtiuas uobiscum non legimus lectiones, pollutos uocatis — aut negate uos alienas lectiones legere, si potestis. ut quid audetis epistulas ad Corinthios scriptas legere, qui Corinthiis communicare noluistis? ut quid ad Galatas, ad Thessalonicenses scripta recitatis, in quorum communione non estis? cum haec omnia ita esse constet, intellegite uos ab ecclesia sancta esse concisos et nos non esse pollutos. ubi est ergo, quod tibi putas Aggaeum prophetam tis lectum esse: quod tetigerit pollutus, pollutum est. fac aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
uelleconfugere. ubi scriptumest. Quaet&igert pollutus polluta sunt:
liuore inter ueniente. facileest iratis iactare conuicium, sed semper
dumintenditur crimei. necessaria est manifesta probatio: Quisenim
nrm̃ intrauit templac: quis uidit sacrasacrilega pollui homines possunt
plum. quis incendit idolis. quis inmundis nidoribus maculatus est.
quisanguinem uel pecudis inmundȩ uel hominis fundi aspexit : quem
probatis ad aliquod facinus conmodasse consilium: Insoci &ate
alicuius sceleris uelunum episcopum conuincite si potestis: sicuti¬
supra diximus. in haccausa Quicquid asperefieripotuit. dum illares
in origine uocatur. ad principes uestros pertinere monstrabimus:
undeest quod catholicos qsi pollutos appellas. añ quia uoluntatem
& iussionem dĩ secuti sumus : A mando pacem. communicando toto
orbi terrarum. sociati orientalibus. ubi secundum hominem suum na¬

Expanded text:
uelle confugere, ubi scriptum est: quae tetigerit pollutus, polluta sunt. uelle confugere, ubi scriptum est: quae tetigerit pollutus, polluta sunt. liuore interueniente facile est iratis iactare conuicium; sed semper dum intenditur crimen, necessaria est manifesta probatio. quis enim nostrum intrauit templa? quis uidit sacra sacrilega? pollui homines possunt plum? quis incendit idolis? quis inmundis nidoribus maculatus est? quis sanguinem uel pecudis inmundae uel hominis fundi aspexit? quem probatis ad aliquod facinus commodasse consilium? in societate alicuius sceleris uel unum episcopum conuincite, si potestis. supra diximus, in hac causa quicquid aspere fieri potuit, dum illa res in origine reuocatur, ad principes uestros pertinere monstrauimus; unde est, quod catholicos quasi pollutos appellas? an quia uoluntatem et iussionem dei secuti sumus amando pacem, communicando toto orbi terrarum, sociati orientalibus, ubi secundum hominem suum na
Abbreviated transcription (Latin):
uos postea mutas seconsilium. & altaria auobis iam non frangi. sed
radi tantũ modo aut remoueri si hoc sufficiebat illa quaeprius
facta sunt. & bis indicatis quia fieriminime debuerunt a uobis
hoctameni in manefacinus geminatũ est. dumfregistis &iã calices
xp̃i sanguinis portitores. quorũ species reuocastis in massas. mer¬
cedem nefariis nundinis prouocantes aquam Necemptores elige¬
res uoluistis: sacrilegidum in considerate uendidistis. passi estis
&iam comburimanus urãs. quibus antenos eosdem calices tractabatis.
eam rem tam̃ passim uendi iussistis emerunt Forsitan inusus suos
sordidae mulieres. emerunt pagani. facturi uasa In quibus incenderent
idolissuis: Õscelus nefarium. õfacinus inauditum: auferredõ qd̃
idolis praestes. subducere xp̃o quod proficiat sacrilegio: sed uideo
hocuos loco. inuidiam nobis falso conflantes : d aggeum ꝓph&am

Expanded text:
uos postea mutasse consilium et altaria a uobis iam non frangi nec uos postea mutasse consilium et altaria a uobis iam non frangi nec radi, sed tantummodo remoueri. si hoc sufficiebat, illa, quae prius a uobis facta sunt, et uos indicatis, quia fieri minime debuerunt. Hoc tamen inmane facinus a uobis geminatum est, dum fregistis etiam calices, Christi sanguinis portatores, quorum species reuocastis in massas merces nefariis nundinis procurantes — ad quam mercem nec emptores eligere uoluistis — sacrilegi, dum inconsiderate uendidistis, auari, dum uenditis. passi estis etiam conburi manus uestras, quibus ante nos eosdem calices tractabatis. eam rem tamen passim uendi iussistis, emerunt forsitan in usus suos sordidae mulieres, emerunt pagani facturi uasa, in quibus incenderent idolis suis. o scelus nefarium, o facinus inauditum auferre deo, quod idolis praestes, subducere Christo, quod proficiat sacrilegio! Sed uideo hoc uos loco inuidiam nobis falso conflantes ad Aggaeum prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid fuerit ablatum minui potest mutari non potest Rasisti
equidem quod tibi uisumest. sed adhuc ibiest quododisti:
Quid quod hoc sisic coniurastis. ut quae a nobis innominedĩ in
ipsoministerio tacta sunt inmunda uiderentur : quis fidelium
Nescit inperagendis mrsteriis. ipsaligna linteamine cõperiri:
Inter ipsa sacramenta. uelameni potuit tangi. Nonlignum autsitactu
possunt penetrari uelamina. ergopenetrantur &ligna: si penetrari
possunt ligna penetratur & terra: si auobis lignum raditur. & terra
quae subter est fodiatur: altam facite scrobem. dumprourõ arbitrio
quęritis puritatem: sed obseruate neueniatis ad inferos. &illic in¬
uenietis choreb. dathan & abiroꝵ scismaticos magistros scilicet
uros. ergo & fregisseuos &rasisse constat altaria: ouidest quod
in hac re subi tour̃ q̃si languereui sus est furor: uidimusenĩ

Expanded text:
aliquid fuerit ablatum, minui potest, non potest inmutari. rasisti aliquid fuerit ablatum, minui potest, non potest inmutari. rasisti equidem, quod tibi uisum est; sed adhuc ibi est, quod odisti. quid? quodsi sic coniurastis, ut quae a nobis in nomine dei in ipso ministerio tacta sunt, inmunda uiderentur? quis fidelium nescit in peragendis mysteriis ipsa ligna linteamine cooperiri? inter ipsa sacramenta uelamen potuit tangi, non lignum; aut si tactu possunt penetrari uelamina, ergo penetrantur et ligna; si penetrari possunt ligna, penetratur et terra; si a uobis lignum raditur, et terra, quae subter est, fodiatur, altam facite scrobem, dum pro uestro arbitrio quaeritis puritatem. sed obseruate, ne ueniatis ad inferos et illic inueniatis Core; Dathan et Abiron scismaticos, magistros scilicet uestros. ergo et fregisse uos et rasisse constat altaria. quid est, quod in hac re subinde uester quasi languere uisus est furor? uidemus enim
Abbreviated transcription (Latin):
seductionibus diuisistis: Inter haecomnia uel altaribus parcer&is cur
uota & desideriahominũ cũipsis altaribus confregistis illic ad aures
dĩ ascenderepopuli solebat oratio: Cur concidistis praecibus uiam:
& neaddm̃ supplicatio demore solito ascensum haberet. Impiamanu
quodam modo scalã subduce relaborastis : & tamen cũ omniũ urm̃
una sit coniuratio. In hoctitulo similierrore dissimiliter delinquis¬
tis: si sufferat remouere. ponlicuit frangere, siopostuit frange¬
re. rasisse peccatumest: Sienim nonlicuit. sicut interplacuit. recce
uidetur fregisse quifregerit. iamreusest qui maiorem pastem ra¬
dendo seruabit. Quaeest istanoua & stulta sapientia: Nouitatem
quȩrere inuisceribus u&custatis. & remota qͣsi quad am corporis
cute in latenti corpore Cutem q̃si alteramq erere : donet
quod ad desepertin&. & insetotũ est quod unum est. undecum

Expanded text:
seductionibus diuisistis. inter haec omnia uel altaribus parceretis. cur seductionibus diuisistis. inter haec omnia uel altaribus parceretis. cur uota et desideria hominum cum ipsis altaribus confregistis P illinc enim ad aures dei ascendere populi solebat oratio. cur concidistis precibus uiam? et ne ad deum supplicatio de more solito ascensum haberet, inpia manu quodammodo scalam subducere laborastis? et tamen cum omnium uestrum una sit coniuratio, in hoc titulo simili errore dissimiliter deliquistis. si suffecerat remouere, non licuit frangere; si oportuit frangere, rasisse peccatum est; si enim non licuit, sicut inter uos placuit, recte uidetur fregisse, qui fregit. iam reus est, qui maiorem partem radendo seruauit. quae est ista noua et stulta sapientia nouitatem quaerere in uisceribus uetustatis et remota quasi quadam corporis cute in latenti corpore cutem quasi alteram quaerere! donum, quod ad se pertinet et in se totum est, quod unum est, inde cum
Abbreviated transcription (Latin):
illic ubi corpus xp̃i habitabat feristis & ur̃as: Hoc modo iudȩos
estis imitati illiimecerunt xp̃o manus incruce. auobis percussus est
in altare: sicatholicos illic insectari uoluistis. uelurĩs illicantiquis
oblationibus parcer&is: ibi modo superbus inuentuses. ubi iam¬
dudum humilis offerebas: ibi libenter peccas. ubi promultorum
peccatis orare consueuerasꝰ hoc faciendo innumerũ sacrilegorum
sacerdotum libenter intrastis. soci&ati sceleribus profanorum. De quibus
apud dnm̃ helias propheta querelã deponit hisenim locutus est uerbis.
quibus & uos interalios ab ipso accusare meruistis. Duẽ. inquit
altariatua confregerunt: dumdicit tua. Indicat quiares est dĩ. ubidõ
aliquid aquocumq oblatũ est: sufficer&t in saniȩurãe. quod mẽ brec
laniastis aecclesiae: quoddĩ populos iamdudũ inunitatepositos. ur̃is

Expanded text:
illic, ubi corpus Christi habitabat, feristis et uestras. hoc modo Iudaeos illic, ubi corpus Christi habitabat, feristis et uestras. hoc modo Iudaeos estis imitati: illi iniecerunt Christo manus in cruce, a uobis percussus est in altari. si catholicos illic insectari uoluistis, uel uestris illic antiquis oblationibus parceretis. ibi modo superbus inuentus es, ubi iamdudum humilis offerebas, ibi libenter peccas, ubi pro multorum peccatis orare consueuerap. hoc faciendo in numerum sacrilegorum sacerdotum libenter intrastis, sociati sceleribus profanorum, de quibus apud dominum Helias propheta querelam deponit; his enim locutus est uerbis, quibus et uos inter alios ab ipso accusari meruistis: domine, inquit, altaria tua confregerunt. dum dicit \'tua\', indicat, quia res est dei, ubi deo aliquid a quocumque oblatum est. sufficeret insaniae uestrae, quod membra laniastis ecclesiae, quod dei populos iamdudum in unitate positos uestris
Abbreviated transcription (Latin):
sedes & corporis & sanguinis xp̃i. haecom̃a furor ur̃. aut rasit. aut
fregit. autremouit: Hocigitur in expiabile nefas. sidealiqua nati¬
onedescendit. unomodo fieridebuit: sedut aestimo alioloco copia
ubiq tamen. nefasest. dũtantȩ reimanus sacrilegas &umpias intulistis:
ouidperditorũ conductam referam multitud inẽ &uinũ inmercedem.
sceleris datum: Quodut inmundo opere sacrilegis haustibus biberetur
calida defragmentis altarium factaest: siliuoris iudicio nos uobis
sordidi uidebamur. Quiduobis fecerat ds̃. qui illic inuocari consue¬
uerat: Quid uos offenderat xp̃s. Cuius illic perc& eramomenta corpus
& sanguis habitabat : quiuos offenditis &iam uos ipsi. ut illa altaria
franger&is. In quibus antenos perlongatemporum spacia scaẽ
ut arbitramini obtulistis: Dũ impie persequimini manus nr̃as

Expanded text:
sedes et corporis et sanguinis Christi? haec omnia furor vester aut rasit, aut sedes et corporis et sanguinis Christi? haec omnia furor vester aut rasit, aut fregit, aut removit. Hoc igitur inexpiabile nefas, si de aliqua ratione descendit, uno modo fieri debuit. Sed, ut aestimo, alio loco copia ubique tamen nefas est, dum tantae rei manus sacrilegas et inpias intulistis. quid perditorum conductam referam multitudinem et uinum in mercedem sceleris datum? quod ut inmundo ore sacrilegis haustibus biberetur, calida de fragmentis altarium facta est. si liuoris iudicio nos uobis sordidi uidebamur, quid uobis fecerat deus, qui illic inuocari consueuerat? quid uos offenderat Christus, cuius illic per certa momenta corpus et sanguis habitabat? quid uos offendistis etiam uos ipsi, ut illa altaria frangeretis, in quibus ante nos per longa temporum spatia sancte, ut arbitramini, obtulistis? dum inpie persequimini manus nostras
Abbreviated transcription (Latin):
n hoc sexto libro continctur hocest episcopi pirtis donati contrailegem fregisse
altaria & inconsiderate conflasse & passim uendidisse uasa dominica &lauisse
quelauandanonerant &mitellas puellis mutasse dequibus nulla scriptura
stratũ est. indiuinis sacramentis quidnefarie feceritis :
iam illac ostendenda sunt. quaecrudeliter ac stultae uos
fecisse Negaremini mepoteritis Quidenim tam sacrilegũ.
quam altariadĩ In quibus &uos aliquando obtulistis. frange¬
re. radere. remouere: In quibus uota populi & membra xpĩ
portata sunt: Quods̃ omnp̃s inuocatussit. qulpostulatus
Descendit sp̃s sc̃s.: unde a multis pignus salutis acternȩ. &e tutela fidei
& spes resurretionis acceptaest: altaria in quã quibus fraternitatis
munera noniussit saluator poni. Nisiquiessent depace condita.
Deponeinquit munustuũ antealtare. & rediprius concorda cum
fratr&uo. ut possit pte sacerdos offerre: Quidestenim altare. Nisi

Expanded text:
n hoc sexto libro ostenditur episcopos partis Donati contra legem fregisse altaria, et inconsiderate conflasse, et passim vendidisse vasa dominica, et lavisse quae lavanda non erant, et mitellas puellis mutasse, de quibus nulla scriptura stratum est, in divinis sacramentis quid nefarie feceritis. Jam illa ostendenda sunt, quae crudeliter ac stulte vos fecisse, negare minime poteritis. Quid enim tam sacrilegum, quam altaria Dei in quibus et vos aliquando obtulistis frangere, radere, removere? in quibus et vota populi, et membra Christi portata sunt: quo Deus omnipotens invocatus sit: quo postulatus descenderit Spiritus sanctus: unde a multis et pignus salutis aeternae, et tutela fidei, et spes resurrectionis accepta est. Altaria, inquam, quibus fraternitatis munera non jussit Salvator imponi, nisi quae essent de pace condita: Depone, inquit, munus tuum ante altare, et redi prius, concorda cum fratre tuo, ut possit pro te sacerdos offerre . Quid est enim altare, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tecũmihi frater parmeniane. sit is tomodo conlatio. ut quia tractatus
tuos quos inmanibus & in oremultorũ cẽuoluisti. Non aspernatussum
Nequecontẽpsi. sed om̃a ate dicta pacienter audiui : oudias &tuhumi¬
litatis nrae responsa. Nam &ego intellego. & tunonnegas: Etqui¬
uis sapiens peruid&te Nulla alia ratione tam prolixȩ tractisse.

Expanded text:
tecum mihi, frater Parmeniane, sit isto modo conlatio, ut, quia tractatus tecum mihi, frater Parmeniane, sit isto modo conlatio, ut, quia tractatus tuos, quos in manibus et in ore multorum esse uoluisti, non aspernatus sum neque contempsi, sed omnia a te dicta patienter audiui, audias et tu humilitatis nostrae responsa. Nam et ego intellego et tu non negas et quiuis sapiens peruidet te nulla alia ratione tam prolixe tractasse
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt. & peccata sualaudant . & conuitia contranos catholicos meditantur
Om̃s quidem persingulaloca. maledicis uocibus per strepunt. Sedunũ quidẽ
scilic& fratremnrm̃. si tamen seanobis uel hoc nominenuncupari permittit:¬
& quia colleguĩ episcopalenolunt nobiscũ habere commune. Nonsint collogę
sinolunt: tamq iut supradiximus fratressunt. Fratermeus igitur parme¬
nianus. Neu&cose acnude ut r&ceriloquer&ur : Quicquid sentire potuit
nonsolũ dixit : sed &iam inscriptura digessit: Cuiusdictis cũ respondere
ueritatecogente conpellimur. Erit internos absentes quo quomodo conla¬
tio eodemmodo satisfi&. & desideriis aliquorũ. Nam amultis saepe
desideratũ est. ut aderudiendã ueritatẽ. ab aliquib defensoribus pastium
conflictus haber&cur. & ficripotuit. Scd quõ & accessum prohibent &¬
aditus intercludunt. & consensum uitant. & conloquiũ denegant. Vel

Expanded text:
ponunt et peccata sua laudant et conuicia contra nos catholicos meditantur. ponunt et peccata sua laudant et conuicia contra nos catholicos meditantur. Omnes quidem per singula loca maledicis uocibus perstrepunt, quibus ad aliquscilicet fratrem nostrum. si tamen se a nobis uel hoc nomine nuncupari permittit. et quia collegium episcopale nolunt nobiscum habere commune. non sint collegae, si nolunt; tamen, ut supra diximus, fratres sunt. frater meus igitur Parmenianus, ne uentose ac nude ut ceteri loqueretur, quicquid sentire potuit, non solum dixit sed etiam in scriptura digessit. cuius dictis cum respondere ueritate cogente conpellimur, erit inter nos absentes quoquomodo conlatio. eodem modo satisfiet et desideriis aliquorum. nam a multis saepe desideratum est, ut ad eruendam ueritatem ab aliquibus defensoribus partium conflictus haberetur. et fieri potuit. sed quoniam et accessum prohibent et aditus intercludunt et consessum uitant et conloquium denegant, uel
Abbreviated transcription (Latin):
quitales sunt. abesaiȩ proph&ae uocibus ex orbitare non possumus : Quam¬
uis &illi non negent & omnib notumsit quodos adiohabeant & execrent᷑.
Et nolunt sedici fratres nrõs : tam̃ nos recedere atimoredĩ nom possumus
dici fratres urõs : uostamen diciteeis fratres nr̃ estis: Sunt igtur sine
dubio fratres: quãuis non boni: quare nemomir&cur eos meappellare
ftares: quinon possunt noncẽfratres : Est quidem nobis ccillis
spiritalis. una natiuit as. sed diuersi sunt actus: Nam&cham qui patris sui
risit impiȩ puditatẽ fraterin nocentiũ fuit: &ꝓmerito suo iugũ seruitutis incur¬
rit. ut eẽt fratrib frater addictus: Ergohoe nomen fratemitatis: necinteruẽ¬
nientepeccato deponit᷑ sed deistinũ fratrũ delicas dicã alioloco. Quiseden¬
tes aduersũ nos d&crahunt. & contranos scandalaponunt. & cum illo fure
concurrunt. quidõ fustũ faciunt. & cũ maechis. id est cũ her&icis pastemsuã

Expanded text:
qui tales sunt, ab Esaiae prophetae vocibus exorbitare non possumus. Quamvis et illi non negent, et omnibus notum sit, quod nos odio habent, et exsecrentur, et nolint se dici fratres nostros, tamen nos recedere a timore dei non possumus, dici fratres uestros, uos tamen dicite eis: fratres nostri estis\'. sunt igitur sine dubio fratres, quamuis non boni. quare nemo miretur eos me appellare fratres, qui non possunt non esse fratres. est quidem nobis et illis spiritalis una natiuitas, sed diuersi sunt actus. nam et Cham, qui patris sui risit inpie nuditatem, frater innocentium fuit et pro merito suo iugum seruitutis incurrit, ut esset fratribus frater addictus. ergo hoc nomen fraternitatis nec interueniente peccato deponitur, sed de istorum fratrum delictis dicam alio loco, qui sedentes aduersus nos detrahunt et contra nos scandala ponunt et cum illo fure concurrunt, qui deo furtum facit, et cum moechis, id est cum haereticis, partem suam
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽmcã relinquouobis. Siigitur pax xpĩanis omnib dataest. quã
remdi esseconstat᷑. dumdicit mea . Cũ autẽdicit douobis. ponsolũ suam
uoluitesse. sed& uniuersorũ in secredentium. Quaepax siut dataerat
sic integra in uiolataq mansiss&. necabauctoribus scismatis turba¬
r&cur internos & fratres nrõs hodienoncet̃ ulla dissentio: nec illi in con¬
sclabiles dõ lacrisas facerent. quod esuias ꝓph&ratestatur : pec falsorum uatum
nomqs & actus incurrerent : Necrui nosum acdealbatũ ex trucrent pari&ẽ :
uecminus astutas sed tantũ simplices euesterent mentes. Nec male inponen¬
doomnibus captiuis manũ euersionis uelamentẽ obtenderent: Nec male¬
dicerentdõ: Necrebaptie apent fideles : Necnos euersas autocisas in nocenti¬
um animas doleremus guas prius dolutads̃. perezahielem ꝓph&ã dicens
Vae facientibus uelamqi superomnecaput & super omnẽ acatem ad uer¬
tendas animas: animȩcuersae sunt populimei: & maledicebant mihi in po¬

Expanded text:
pacem meam relinquo uobis. igitur pax christianis omnibus data est, quam rem dei esse constat, dum dicit: meam; cum autem dicit: do uobis, non solum suam uoluit esse sed et uniuersorum in se credentium. Quae pax si, ut data erat, sic integra inuiolataque mansisset nec ab auctoribus scismatis turbaretur, inter nos et fratres nostros hodie non esset ulla dissensio, nec illi inconsolabiles deo lacrimas facerent, quod Esaias propheta testatur, nec falsorum uatum nomen et actus incurnec minus astutas, sed tantum simplices everterent mentes: nec male imponendo omnibus capitibus manum, eversionis velamenta obtenderent: nec maledicerent Deo: nec rebaptizarent fideles: nec nos eversas aut occisas innocentium animas doleremus: quas prius doluit Deus, per Ezechielem prophetam, dicens: Vae facientibus velamen super omne caput, et super omnem 4 aetatem ad evertendas animas. Animae eversae sunt populi mei, et maledicebant mihi in po
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ recider̃t. diuinoꝵ dictoꝵ
in capaces:&. cũ nͣ conueniat tre¬
pidacioni & libertati. festinaci¬
oni a. excusacioni. qͣrelȩ & adhor¬
tacioni. diffideneie & int̾cessiõi:
diuinȩ ꝓfessionis natureq imme¬
mores. ad arguonͣtũ impietatis
suȩ. dispensaciõis gesta & dicta

Expanded text:
pietatem reciderunt divinorum dictorum incapaces. Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispens
Abbreviated transcription (Latin):
ne gauerint. uineit. At uero
cũ subsistentẽ xꝑm ante secła
hi aduersũ eũ demonstrant semꝑ
oꝑatũ: de c̃dempnato secũ sabel¬
lio nobis triũphant: m qͥdem
uerũ seientes: s dei filiũ nescien¬
tes. Hebion aũ ab utroq ita uin¬
cit᷑ ut hic ante secła subsisten

Expanded text:
negaverint, vincit. At vero cum subsistentem Christum ante saecula hi adversus eum demonstrant semper operatum, de condemnato secum Sabellio nobis triumphant, Deum quidem verum sciente, sed Dei filium nesciente. Hebion autem ab utroque ita vincitur, ut hi
Abbreviated transcription (Latin):
biciet᷑ ei qͥ ei subieeit om̃ia. ut
sit d̾s omia inomĩibꝰ. qͥa subiec¬
⁊ io & infirmitat̾ẽ subiecti ꝓtes¬
tet᷑ . &. dominantis significet po¬
testate̾. In his qͦq cũ sũma reli¬
gionis demonstracione trae¬
tandis. liber undecimꝰ oceupa¬
t᷑: etiã exhis ipsis dietis aposto¬
licis demonstrans. ñ modo ñ ad
diuinitatis infirmutatẽ subiee:

Expanded text:
bjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . Quia subjectio et infirmitatem subjecti protestetur, et dominantis significet potestatem: in his quoque cum summa religionis demonstratione tractandis liber undecimus occupatur, 22 etiam ex his ipsis dictis apostolicis demonstrans, non modo non ad divinitatis infirmitatem subje
Abbreviated transcription (Latin):
sit potestas. in aliqͦ infirmitat᷑e
fidi trepidȩ impediret. qͥa ꝑ sui
difficultatẽ egerrime speretur.
qͦd & magis optat᷑ ꝙ minꝰ credit᷑
uerbũ ds caro factũ est: ut ꝑ d̾m
uerbũ carn̾e factũ. caro ꝓfice¬
ret ind̾m uerbũ. Ac ne uerbũ
caro factũ. aut aliqͥd aliud esset
quã d̾s uerbũ. aut ñ nr̃i corpo¬
ris caro e̾e̾t. habitauit in nobis:
ut dũ habitat. ñ aliud quã d̾s
maneret: dũ aũ habitat in no¬
bis. ñ aliud quã nr̃ȩ carnis dds

Expanded text:
sit potestas, in aliquo infirmitatem fidei trepidae impediret, quia per sui difficultatem aegerrime speretur quod et magis optatur et minus creditur, Verbum Deus caro factum est, ut per Deum Verbum carnem factum caro proficeret in Deum Verbum. Ac ne Verbum caro factum, aut aliquid aliud esset quam Deus Verbum, aut non nostri corporis caro esset, habitavit in nobis: ut dum habitat non aliud quam Deus maneret: dum autem habitat in nobis, non aliud quam nostrae carnis Deus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa desꝑatissimos homines. ne ip¬
sa qͥde resurrectionis gła intra
religionis intelligeneiã edoctos
cohibuit. s aut ꝑ dignacionis
ꝓfessionẽ impietatis suȩ arma
sumpsert. aut saeram̃ti reuela¬
cionẽ ad dei cͣtumeliã transtu¬
lerͣt: ut ꝑ id qͦd dictũ ẽ. ascendo
ad patr̃e meũ & ad patr̾e ur̃m.¬
cõmunis nobis atq ipsi &. pater.
patͣ est.&.d̾s. ds est. extra excep¬
cionẽ dei ueri sit in ꝓfessione
cõmuni. eũq sicut nos &. ereaei¬
onis necessitas. creatori deo sub¬
dat . & ad opcio assumat infiliũ:
ĩã uero nulla in eo diuinȩ natu¬
re ꝓprietas existimanda sit.
om̃ia subiecta st̃ illi pret̃ eum
qͥ subiecit om̃ia. cũ eñi fueriÑ

Expanded text:
quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrcommunis nobis atque ipsi et Pater pater est, et Deus Deus est, extra exceptionem veri Dei sit in professione communi, eumque sicuti nos et creationis necessitas creatori Deo subdat, et adoptio assumat in filium; jam vero nulla in eo divinae naturae proprietas existimanda sit, Omnia subjecta sunt, praeter eum qui subjecit ei omnia; cum enim fu
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ &. ꝑfectȩ inse maiestatis esse
memorata. Nãq his sibi dictis
ut religiosȩ impii sint blandum¬
t᷑ tristis ẽ anima mea usq admor¬
tẽ: ut longe a beatitudine atq
incorrupcione dei sit. in euiꝰ ani¬
mũ dominans metꝰ tristiciȩ im¬
minentis inciderit. qͥ et ã usq ad
dubio timere uideret᷑ ꝑpeti qͦd
ne pateret᷑ orauerit:qr. pacien¬
di trepidacio causã attulerit
dep̃candi. In tantũ uͦ infirmi¬
tatẽ eiꝰ obtinuerit uis doloris.
ut in ipso crucis tẽpore diceret.
ds ds meus quare me de reliqͥsti.
Qui etiã usq ad gͣrelã de solaci¬
onis suȩ. passionis acerbitate cõ¬
motꝰ. auxilĩ in ops patͣni. sꝑm
one turbatꝰ. tuendũ hunc deo
patri comendauerit: qͥa cõmen¬
dacionis necessitat᷑e desꝑacio se¬
mi atq impiissimi homines. ñ
intelligentes nichil ẽtrariũ in
rebꝰ hisdẽ ab eodẽ dictũ fuisse.
uerbis tantũ inherentes. cau¬
sas ipsor. dictoꝵ. reliquęrunt.

Expanded text:
rae et perfectae in se majestatis esse memorata. Namque his sibi dictis, ut religiose impii sint, blandiuntur: Tristis est anima mea usque ad mortem ; ut longe a beatitudine atque incorruptione Dei sit, in cujus animam dominans metus tristitiae imminentis inciderit: qui etiam usque ad dubio timere videretur perpeti, quod ne pateretur oraverit; quia patiendi trepidatio causam attulerit deprecandi: in tantum vero infirmitatem ejus obtinuerit vis doloris, ut in ipso crucis tempore diceret: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? qui etiam usque ad querelam desolationis suae, passionis acerbitate commotus, auxilii inops paterni, spiritum one turbatus tuendum hunc Deo patri commendaverit; quia commendationis necessitatem desperatio semi atque impiissimi homines, non intelligentes nihil contrarium in rebus iisdem ab eodem dictum fuisse, verbis tantum inhaerentes, causas ipsas dictorum reliquerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
causas ex his ipsis uel int̾rogacionũ
uel tẽpor. uel disputacionũ ge-¬
nerib attulimꝰ. causis pocius uer¬
ba subdentes. nͣ causas uerbis de¬
putantes: ut cũ a se dissideat. pa¬
tͣ maior me ẽ .a. ego &. patͣ unũ
sumꝰ. neq idem sit. nemo bonꝰ
sitate c̃traria sint. pat᷑. omnia
tua mea st̃. &. mea tua: &. iterũ.
ut cognoscant te solũ uerum

Expanded text:
causas ex his ipsis vel interrogationum causas ex his ipsis vel interrogationum vel temporum vel dispensationum generibus attulimus, causis potius verba subdentes, non causas verbis deputantes: ut cum a se dissideat, Pater major me est ; et, Ego et Pater unum sumus ; neque idem sit, Nemo bonussitate contraria sint: Pater, omnia tua mea sunt, et mea tua ; et, Ut cognoscant te solum verum
Abbreviated transcription (Latin):
ueri dĩ excepcio. significatȩ ꝓpri¬
etatis ñ excedat auctorẽ: ñ ambi¬
guȩ aũhoc ab eo dictũ ee̾ intelli
de exemplo oꝑis possit oꝑari. na¬
turȩ in eo intelligat᷑ infirmitas
qͥa neqͣꝗͣ sit om̃ipoteneiȩ cõparan¬
dũ. qͦd aliene oꝑaciõis subiectũ ẽ
necessitati a&. racio intelligeneiȩ
hoc suadeat. in om̃ibꝰ ase posse &
ñ posse differre: differre auͣ eo usq
ut de patre deo hȩc ita ꝓfessus
sit. pat̾ maior me ẽ. &. cesset in ꝓfes¬
sione absoluta. aduersandi cꝰalũp¬
nia: qͥa impie uesaniȩ sit. honorẽ
ac naturã dei tribuere annuen¬
t omii aũ modo in tantũ eũ a
ꝓprretate ueri di ab e̾e̾. ut etiã
testatꝰ hec fuerit. de die aũ illa
longe alienꝰ sit nesciens a seiente.
qͥa natura ignoracioni obnoxia.
ñsit eiꝰ uirtutis & potestatis. quȩ
dommatui ignoracionis excepta
toq sensu impiissime ita intel¬
lec ta e̾e̾ monstrantes. om̃s dictoꝵ

Expanded text:
Dei veri exceptio, significatae propriDei veri exceptio, significatae proprietatis non excedat auctorem. Non ambigue autem hoc ab eo dictum esse intellide exemplo operis possit operari, naturae in eo intelligatur infirmitas; quia nequaquam sit omnipotentiae comparandum, quod alienae operationis subjectum est necessitati; et ratio intelligentiae hoc suadeat, in omnibus a se posse et non posse, differre. Differre autem eo usque, ut de patre Deo haec ita professus sit: Pater major me est et cesset in professione absoluta adversandi calumnia; quia impiae vesaniae sit honorem ac naturam Dei tribuere abnuenti. Omni autem modo in tantum eum a proprietate veri Dei abesse, ut etiam testatus haec fuerit: De die autem illlonge alienus sit nesciens a sciente; quia natura ignorationi obnoxia, non sit ejus virtutis et potestatis, quae a dominatu ignorationis excepta toque sensu, impiissime ita intellecta esse monstrantes, omnes dictorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietatibꝰ &. pat̾nȩ & unigenitȩ
maiestatis sacram̃tũ dociumꝰ. cũ &
in patre filuuis intellectꝰ &. patͣ in
filio cognitꝰ unigeniti dei natiui¬
tatẽ .&. ꝑfecti in eo dei ostendent
tẽ maxime necessariss. sola ea ad
satisfactione fidi afferre. q̃ ꝓpria
st̃. qͥa plerũq blandiente sensu
fallant dictoꝵ nr̃oꝵ in explora¬
te asserciones: nͥ etiã ꝓposicionũ
aduersarũ demonstratȩ uanita¬
tes. fid̾e nrãm in eo ipso qͦd ipse ri¬
dicłȩ eẽ arguant᷑. affirment. suiiiͦi¬
Nonꝰ itaq liber. totꝰ in refellen¬
dis his q̃ ad infirmandã unigeni¬
ti dei diuinitatẽ ab impiis usur¬
pant᷑. intentꝰ ẽ: qͥ dispensacionis
occulti a secłis mysterii in memo¬
res: euangelica fide d̾m atq ho¬
minẽ p̃dicari ñ recordent᷑. Namq
lẽ deo eẽ &. ȩqualem. ut d̾m filiu
& extra bonitate dei sit. qͥ bonꝰ ẽ:
&. in di nͣsit ueritate. qͥ unꝰ ẽ. Quibꝰ
nec uerꝰ ip̃se nec ds sit. qͥa solius

Expanded text:
prietatibus, et paternae et unigenitae majestatis sacramentum docuimus: cum et in Patre Filius intellectus, et Pater in Filio cognitus, unigeniti Dei nativitatem, et perfecti in eo Dei ostenderent tem maxime necessariis, sola ea ad satisfactionem fidei afferre, quae propria sunt: quia plerumque blandientes sensum fallant dictorum nostrorum inexploratae assertiones, nisi etiam propositionum adversarum demonstratae inanitates, fidem nostram in eo ipso, quod ipsae ridiculae esse arguantur, affirment. Nonus itaque liber totus in repellendis iis, quae ad infirmandam unigeniti Dei nativitatem ab impiis usurpantur, intentus est: qui dispensationis occulti a saeculis mysterii immemores, evangelica fide Deum atque hominem praedicari non recordentur. Namque lem Deo esse et aequalem ut Deum filium  extra bonitatem Dei sit, qui bonus est, et in Dei non sit veritate, qui unus est. Quibus nec verus ipse, nec Deus sit; quia solius
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliud e̾e̾t qua nuncuparet᷑.
neq nuncupacio. ñ natuitatis
ee̾t: neq natiuitas naturã ami¬
sisset. neq natura ñ retinuisset
potestatẽ: neq potestas ñ eciam
ẽscia sibi ueritatis ꝓfessione in¬
notesceret. Causas g om̃s sin¬
głor generũ. ita ex euangeliis
excerptas subiecimꝰ: ut nec ꝓfes¬
sio tacuerit potestat᷑e. nec pote¬
stas ñ exereuerit naturã: nec
natura ñ suȩ natiuitatis sit. nec
natiuitas ñ sui nominis: ut ꝑ id
ñ relinq̃ret᷑ impietatis calũpnia.
cũ dei ueri ex deo uero diunita¬

Expanded text:
n aliud esset quam nuncuparetur, neque nuncupatio non nativitatis esset, neque nativitas naturam amisisset, neque natura non retinuisset potestatem, neque potestas non etiam conscia sibi veritatis professione notesceret. Causas ergo omnes singulorum generum ita ex Evangeliis excerptas subjecimus, ut nec professio tacuerit potestatem, nec potestas non exseruerit naturam, nec natura non suae nativitatis sit, nec nativitas non sui nominis: ut per id non relinqueretur impietatis calumnia, cum Dei veri ex Deo vero divinita
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpħis pͥmũ d̾i filiũ. post etiã dm
uerũ cũ sacram̃to unitatis prȩ¬
dicassemꝰ: rursũ legẽ ac ꝓpħas ꝑ
euangelia firmantes. primũ ex
his dei filiũ. post etiã d̾m uerũ
doceremꝰ. Competentissimũ ita¬
q fuit. post nom̃ filii. ueritatem
eiꝰ ostendere: quãꝗͣ. sed̾m cõmu¬
nẽ sensũ ueritatis. absolucionẽ
nuncupaeio filii obtineret. Sed
ne qͥd aduersantibꝰ unigeniti dĩ
ueritati occasionis ad fallendũ
.& illudendũ relinq̃ret᷑. ipsam

Expanded text:
um Dei filium, post etiam Deum verum cum sacramento unitatis praedicassemus; rursum legem ac prophetas per Evangelia firmantes, primum ex his Dei filium, post etiam Deum verum doceremus. Competentissimum itaque fuit, post nomen filii, veritatem ejus ostendere: quamquam, secundum communem sensum, veritatis absolutionem nuncupatio filii obtineret. Sed ne quid, adversantibus unigeniti Dei veritati, occasionis ad fallendum et illudendum relinqueretur; ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
cͣfiteri ir religiositas sit .ꝙ. c̃fesso
unigenito deo. xꝑo. ñ unũ dm
uͦ tenet eũ responsionis ordinẽ:
quẽ heretiei instituerant ꝓfessi¬
onis. Nãq eũ unũ d̾m p̾dicare
se scđm lege̾ ementiti essent. u¬
nũ qͦq d̾m uerũ ex eadẽ. ꝓfer¬
re se fefellert: ut ꝑ excepcionẽ
dei .&. unius &. ueri. natiuitatẽ
dño xꝑo adimerent: qͥa ubi na¬
tiuitas est. ibi & intelligeneia
sit ueritatis. Nos aũ hisdẽ gra¬
dibꝰ qͥbꝰ id ipsũ negabat᷑ docen¬
tes nec duos dos. nec solitarnĩ
uerũ d̾m. s patr̾e uerũ deum
ita ex lege & ꝓpħis prȩdicauimꝰ.
ne aut unius dei fidẽ corrũꝑe¬
mꝰ. aut natiuitat᷑e denegaremꝰ.
Sed qͥa scd̾m illos creato poei¬
us quã nato. nomen dei dño
iħ u xꝑo deputaret᷑ pocius
quã in esset: diuinitatis ueritas
ita ex aue toritatibꝰ ꝓpħicis demon¬
strata ẽ: ut nos dño iħu xꝑo deo¬

Expanded text:
confiteri irreligiositas sit; et confesso confiteri irreligiositas sit; et confesso unigenito Deo Christo, non unum Deum onsionis ordinem, quem haeretici instituerant professionis. Namque cum unum Deum praedicare se secundum legem ementiti essent; unum quoque Deum verum ex eadem proferre se fefellerunt: ut per exceptionem Dei et unius et veri, nativitatem Domino Christo adimerent; quia ubi nativitas est, ibi et intelligentia sit veritatis. Nos autem iisdem gradibus, quibus idipsum negabatur, docentes, nec duos deos, nec solitarium verum 16 Deum, sed Patrem verum Deum ita ex lege ac prophetis praedicavimus, ne aut unius Dei fidem corrumperemus, aut nativitatem denegaremus. Sed quia, secundum illos, creato potiusquam nato nomen Dei Domino Jesu Christo deputaretur potius quam inesset; divinitatis veritas ita ex auctoritatibus propheticis demonstrata est, ut nos, Domino Je
Abbreviated transcription (Latin):
ita sensu concipiant ut est. ac
nuncupat᷑. agnituri ab solutissi¬
me in his quȩ dicta st̃. qͦd neq ñ
ipsa ueritas sit nominis: neq ñ
demonstratȩ trinitatis sermo¬
nẽ. teius liber. &̾ si sensim. tam̃
iã ꝓficient᷑ incedit. Nã id qͦd ul¬
tra humani sensus intelligenci¬
ã dñs de se ꝓfessus est. quantis
potest potenciȩ exemplis ad in¬
telligenciȩ fidẽ coaptat: Aicens.
ego inpatre .&. pat̾ inme: ut qͦd
ab homine ꝑ naturã hebet̾e ñ
capit᷑. id fides ĩa racionabilis sci¬
encie ẽsequat᷑: qͥa neq ñ creden¬
deinde liber. iniciũ sui ex hereti¬
coꝵ. doctrinis auspicat᷑. se ipsũ
uiciis qͥbꝰ fides eccłe infamatur
expurgans: ipsam illã ꝑfidiȩ ex¬
posicionẽ a multis olm edita ꝓ¬
ferens .&. subdole eos ac ꝑ id im̃¬
piissime unũ d̾m ex lege defen¬
disse ẽiuncens: om̃ib legis &
ꝓphetarũ testimoniis ita de mon¬
stratis. ut sine deo. rꝑo unũ d̾m

Expanded text:
ita sensu concipiant, ut est ac ita sensu concipiant, ut est ac nuncupatur; agnituri absolutissime in iis quae dicta sunt, quod neque non ipsa veritas sit nominis, neque nodemonstratae Trinitatis sermonem, tertius liber, etsi sensim, tamen jam proficienter incedit. Nam id, quod ultra humani sensus intelligentiam Dominus de se professus est, quantis potest potentiae exemplis ad intelligentiae fidem coaptat, dicens: Ego in Patre, et Pater in me : ut quod ab homine per naturam hebetem non capitur, id fides jam rationabilis scientiae consequatur: quia neque non credendeinde liber initium sui ex haereticorum doctrinis auspicatur, se ipsum vitiis, quibus fides Ecclesiae infamatur, expurgans: ipsam illam perfidiae expositionem a multis non olim editam proferens, et subdole eos, ac per id impiissime, unum Deum ex lege defendisse convincens, omnibus legis ac prophetarum testimoniis ita demonstratis, ut sine Deo Christo unum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
mane intelligenciȩ necessariam:
a. ab inuidia ẽẽ liberã ñ satisfaci¬
entis exempli. fergemꝰ itaq de do
locuturi dei uerbis: sensũ tam̃
nr̃m. rerũ nr̃arũ specie imbuen¬
ꝓfectibꝰ conexor. sibi libelloꝵ or¬
dͥo succederet. Nichil enĩ in cõpo¬
sitũ indigestũq placuit afferre:
ne oꝑis in ordinata ẽgeries. rust¬
cũ quend̾a tumultũ ꝑturbata
uociferacione p̃beret. Sed quia
mllus ꝑ p̃rupta c̃scensus ẽ. nisi
substratis gradibꝰ paulatim feratur
gressus ad sũma: nos qͦq quȩdam
gradiendi micia ordinantes. ardu¬
ũ hoc intelligenciȩ iter eliuo qͥsi
molliore lenuumꝰ. ñ ĩã gradibꝰ in¬
cisũ s planiciȩ surrepente deue¬
.xĩ: ut ꝓpe sine scandenciũ sen
Post hunc eñi pͥmi huiꝰ sermonis
Ilibellũ. sequens ita sacramentũ
edocet diuinȩ generacionis. ut
baptizandi in patre &. filio &
ueritat᷑e. neq uocabulis intelli¬
genciã confundant: sed unũqͦdq

Expanded text:
manae intelligentiae necessariam, manae intelligentiae necessariam, et ab invidia esse liberam non satisfacientis exempli. Pergimus itaque de Deo locuturi Dei verbis, sensum tamen nostrum rerum nostrarum specie imbuenprofectibus connexorum sibi libellorum ordo succederet. Nihil enim incompositum indigestumque placuit afferre: ne operis inordinata congeries rusticum quemdam tumultum perturbata vociferatione praeberet. Sed quia nullus per praerupta conscensus est, nisi substratis paulatim gradibus feratur gressus ad summa; nos quoque quaedam gradiendi initia ordinantes, arduum hoc intelligentiae iter clivo quasi molliore lenivimus non 15 jam gradibus incisum, sed planitie subrepente devexum, ut prope sine scandentium sens--Post hunc enim primi hujus sermonis libellum, sequens ita sacramentum edocet divinae generationis, ut baptizandi in Patre et Filio etveritatem, neque vocabulis intelligentiam confundant, sed unumquodque
Abbreviated transcription (Latin):
nat: &. retulerit magis quã at¬
tulerit: neq cogat id uideri dic¬
tis c̃tineri. qͦd ante lectionẽ pͣ¬
sũpserit intelligendũ. Cũ itaq
de rebꝰ di erit sermo. concedamꝰ
cognicionẽ sui deo: dictisq eius
pia ueneracione famulemur.
doneus eñi sibi testis est: qͥ nisi ꝑ se
ra dei &. de natuitate tractan¬
tes. cõparacionũ exempla affe¬
remꝰ: nemo ea existimet absolutȩ
inse racionis ꝑfectionẽ ẽtinere.
Comparacio enĩ tͣrenoꝵ ad deum
mitas coegit species quasdã ex in¬
ferioribꝰ tamꝗͣ. suꝑiorũ indices
q̃rere: ut rerũ familiariũ consue¬
tudine admonente. ex sensus nr̃i
c̃sciencia. ad insoliti sensus opini¬
oñẽ educerem. Om̃ss gͥ cõparacio
homini pocius utilis habeat᷑. quã
deo apta: qͥa intelligenciã magis
significet quã expleat: neq natu¬
ris carnis &. sꝑs. &. inuisibiliũ ac
tractabiliũ coequandis p̃sũpta re¬
putet᷑. ꝓtestans & infirmitati se hu¬

Expanded text:
nat, et retulerit magis quam atnat, et retulerit magis quam attulerit, neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum itaque de rebus Dei erit sermo, concedamus cognitionem sui Deo, dictisque ejus pia veneratione famulemur. Idoneus enim sibi testis est, qui nisi per se ra Dei et nativitate tractantes comparationum exempla afferemus, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Comparatio enim terrenorum ad Deum ligentiae coegit species quasdam ex inferioribus tanquam superiorum indices quaerere: ut rerum familiarium consuetudine admonente, ex sensus nostri conscientia ad insoliti sensus opinionem educeremur. Omnis igitur comparatio, homini potius utilis habeatur, quam Deo apta, quia intelligentiam magis significet, quam expleat: neque naturis carnis et spiritus, et invisibilium ac tractabilium coaequandis praesumpta reputetur, protestans et infirmitati se hu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs fidi calor & ignorante mundo ac
sapientibꝰ mundi. ueritatis studi¬
ũ ad legendũ uocauit. meminisse
oportet t̾renarũ menciũ infir¬
mas atq inbecilles opiniones esse
ab iciendas: & om̃s imꝑfectȩ sen¬
tenciȩ angustias. religiosa discen¬
di exspec tacione laxandas. Nouis
enĩ regenerati ingenĩ sensibꝰ o pꝰ
ẽ: ut unũquẽq c̃sciencia sua scđ̾m
cȩlestis originis munꝰ illuminet. Io¬
Standũ itaq ꝑ fidẽ antea ẽ. ut
rꝰ. sensũ suũ ad ea q̃ dĩ substanciȩ
sint digna. moderet᷑. Moder:et᷑
aũ nͣ aliqͦ modo intelligendi. ẜ in¬
finitate. Quin etiã ẽscius sibi di¬
umȩ nature se participẽ. ut bea¬
tꝰ apłs petrus inepistola sua al¬
tera. ait effectũ fuisse:. dei natu¬
r̃a ñ naturȩ suȩ legibꝰ meciat᷑. sed
diuinas ꝓfessiones scd̾m magnifi¬
cenciã diuinȩ de se ꝓtestacionis
expendat. Optimꝰ eñi lector est.
qui dictoꝵ intelligenciã exspec¬
tet ex dictis pocius quã impo¬

Expanded text:
quos fidei calor et ignoratae mundo ac sapientibus mundi veritatis studium ad legendum vocavit, meminisse oportet terrenarum mentium infirmas atque imbecillas opiniones esse abjiciendas, et omnes imperfectae sententiae angustias religiosa discendi exspectatione laxandas. Novis enim regenerati ingenii sensibus opus est, ut unumquemque conscientia sua secundum coelestis originis munus illuminet. Standum itaque per fidem ante est, ut rus, sensum suum ad 14 ea quae Dei substantiae sint digna moderetur; moderetur autem non aliquo modo intelligendi, sed infinitate. Quin etiam conscius sibi divinae se naturae participem, ut beatus apostolus Petrus in epistola sua altera ait , effectum fuisse, Dei naturam non naturae suae legibus metiatur, sed divinas professiones secundum magnificentiam divinae de se protestationis expendat. Optimus enim lector est, qui dictorum intelligentiam exspectet ex dictis potius quam impo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dignũ ẽẽ deo arbitrabat᷑. quã
ita eũ ultra intelligencias rerũ e̾eͥ
ut in qͣntũ se ad aliquẽ pręsũptȩ
licet opinionis modũ mens infi¬
nita ꝓtenderet. intantũ omme
ꝑsequentis se naturȩ infinitatẽ.
infinitas in moderata et̃nitatis
exced̃eret. Quõd cũ a nobis pie in¬
telligeret᷑ : tam̃ a ꝓpħa hec ita di¬
cente. manifeste c̃firmabat᷑. Quo
ibo a sꝑu tuo: aut qͦ a facie tua
fugiã gi ascendero incęlũ. tu il¬
lic es: si descendo in infernũ & ibi
ades: Si sũpsero pennas meas ante
lucẽ. & habitauero in extremis ma¬
ris: & eñi illuc manꝰ tua deducet
me. & tenebit me dextera tua.
Nullus sine deo locꝰ neq ullus ñ
in deo locꝰ ẽ. In cęlis ẽ. in inferno
ẽ: ultra maria est. In est interior: ex¬
cedit exterior. Ita cũ habet atq
habet᷑ : neq ñ in aliqͦ ipse. neq ñ in

Expanded text:
quid dignum esse Deo arbitrabatur, quam quid dignum esse Deo arbitrabatur, quam ita eum ultra intelligentias rerum esse, ut in quantum se ad aliquem praesumptae licet opinionis modum mens infinita protenderet, in tantum omnem persequentis se naturae infinitatem infinitas immoderatae aeternitatis excederet. Quod cum a nobis pie intelligeretur, tamen a propheta haec ita 6 dicente manifeste confirmabatur: Quo abibo a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam? Si adscendero in coelum, tu illic esmeas ante lucem, et habitavero in postremis maris: etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Nullus sine Deo, neque ullus non in Deo locus est. In coelis est, in inferno est, ultra maria est. Inest interior, excedit exterior. Ita cum habet, atque habetur; neque in aliquo ipse, neque non in
Abbreviated transcription (Latin):
ceptꝰ auditu. Na conclusũ palmo
cęlũi. rursũ deo thronꝰ ẽ. & t̃ra q̃
pugillo ẽtinet᷑ eade .&. scabellũ
pedũ eius est: ne inthrono &. sca¬
bello scđ̾m habitũ ẽsidentis ꝓten¬
sio specie corporee posset intelli¬
giꝰ cũ id qͦd sibi thronꝰ &. scabellũ
ẽ. rursũ ipsa illa infiitas potens
palmo ac pugillo cõprehendente
coneluderet. sed ut in his cunctis
originibꝰ creaturarũ. d̾s intra extra¬
q &. suꝑ eminens .&. intͣnꝰ. id est cir¬
cũ fusus &. infusus in om̃ia nosceret᷑.
cũ & palmꝰ pugillusq c̃tnens. po¬
testat̃e naturȩ exterioris ostende¬
ret: ac thronꝰ & scabellũ substrata
ee̾ ut int̃no exteriora monstraret:
cũ ex teriora sua interior insidens.
ipse rursũ exterior intͣna conelu¬
deret. atq ita totꝰ ipse intra extra¬
a cunctis. neq cuncta ei qͥ infinitꝰ
ẽ ñ in essent. His gͥ religiosissimis
de deo opinionibꝰ ueri studio deten¬
tꝰ animꝰ delectabat᷑. Neq eñi ahud

Expanded text:
onclusum palma coelum rursum Deo thronus est; et terra, quae pugillo continetur, eadem et scabellum pedum ejus est: ne in throno et scabello, secundum habitum considentis, protensio speciei corporeae posset intelligi, cum id, quod sibi thronus et scabellum est, rursum ipsa illa infinitas potens palma ac pugillo apprehendente concluderet; sed ut in his cunctis originibus creaturarum Deus intra extraque, et supereminens et internus, id est, circumfusus et infusus in omnia nosceretur, cum et palma pugillusque continens potestatem naturae exterioris ostenderet; ac thronus et scabellum substrata esse ut interno exteriora monstraret, cum exteriora sua interior insidens, ipse rursum exterior interna concluderet: atque ita totus ipse intra extraa cunctis, neque cuncta ei qui infinitus est non inessent. His igitur religiosissimis de Deo opinionibus veri studio detentus animus delectabatur. Neque enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
oñe. inter sabelliũ &. hebionẽ .&.
hos ñ ueri di pͣdicatores lite cer¬
tauit: cur sabellius subsistere
ante secła negaret. quẽ creatũ
alii ẽfiterent᷑. Ignorabat eñĩ sa¬
bellius subsistentẽ filiũ. dũ d̾m
uerũ oꝑatũ in corpore ẽe̾ ñ am¬
bigit. Hi aũ negabant natiuita¬
tẽ. & affirmabant creatura: dũ
gunt. Lis enͣi eoꝵ: fides nr̃a est.

Expanded text:
onem, inter Sabellium et Hebionem et onem, inter Sabellium et Hebionem et hos non veri Dei praedicatores lite certavit, cur Sabellius subsistere ante saecula negaret, quem creatum alii confiterentur. Ignorabat enim Sabellius subsistentem Filium dum Deum verum operatum in corpore esse non ambigit. Hi autem negabant nativitatem, et affirmabant creaturam, dum gunt. Lis eorum, fides nostra est.