comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunc lacus funcditus est dictus a cantico. cꝰ locũ.
Catilo: gulosus a catelli appetentia. Catini.ciphi.¬
meliꝰ neutro dicimus qͣm masculino. Nam ⁊ sali¬
num dr nichlominus neutro qͣm aptũ salibu ᷤ
et melius sic digmus: qͣm catinus uel salinus.¬
nitur in metallis eris: atq argent fornacib
insidente nidore. Lamq ut ipse lapis ex quo
fit es cathinia uocatur. sic rursus in fornacib
existit. et nominis sui originem recipit. Cathi

Expanded text:
nunc lacus funditur. Est dictus a Cati cuiusdam loco. Catillo, gulosus, a catelli appetentia. Confimelius neutro dicimus quam masculino. Nam et salinum dicitur nihilo minus neutro uas aptum salibus. Et melius sic dicimus quam catinus. Consnitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeri
Abbreviated transcription (Latin):
catellum. Castrum antiqui dicebant opidun
loco altissimo situm. qͣi casam altam. cuiꝰ pła¬
lis numerus castra. dumnutiuũ: castellum.
siue qd̃ castrabatur inibi licentia habitantiũ.
ne passim uaga hosti pateret. Castus pͥmum.¬
a castrastione nuncupabatur. Postea placuit
ueterib etiam eos sic nominari. qͥ ꝑpetuaml¬
bidinis abstinentiam pollic̾entur.
ta dicta ꝑ dimiuutionẽ a casa. qd̾ totum ho¬
minem tegat. qͦi minor casa. inde et cuculla.

Expanded text:
sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive quod castrabatur licentia inibi habitantium, ne passim vaga hosti pateret. Pagi a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. ta, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa. Inde et cuculla,
Abbreviated transcription (Latin):
re solent ad arbores. sunt enĩ cincinm siue uncz¬
nulz quib se uinectere uites et suspendere solent¬
ad arboros. quo adminiculo fret palmites uento ᷤ
ac turbines ꝯtempriere q̃ant. ⁊ si ne lapsu ꝑiculoꝵ
fructus suos sustineant. ac sese uaga ꝓceritate dif¬
fundant. Capros et capras: a carpendis uirgultis
sunt agrestes. capre qͣs greti ꝓ eo qd̾ acutissime ui

Expanded text:
capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate deuntur. Capros et capras a carpendis virgultis sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime vi
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres uocauunt arundiuem. Postea uaro dix̃.
Sciendũ sane qd̾ lagnum canna de lingua he¬
brea sumpsit. Apud eos enĩ calamus cannadr᷑.
Cicuta autẽ est: qd̾ est int̾ cannaꝵ nodos dicta
qd̃ lateat. In indicis stagnis nasc harundines
calamiq dnͣr. ex quoꝵ radicib exp̾sfum sua¬
uissimũ succum bibunt. Unde et uarro ait.
Inclica ñ magnũ in arbore crescit arundo. Iuiꝰ
et lentis p̾mitur radicib humor. Dultia cui
nequeant succo contend̾e mella. Ca̾namaula¬

Expanded text:
vocaverunt, arundinem vero postea Varro dixit. Sane sciendum, quod Latinum canna de lingua Hebraea sumptum est. Apud eos enim calamus canna dicitur. Cicuta autem est, quod est inter cannarum nodos, dicta, quod lateat. 58. In indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum succum bibunt, unde et Varro ait: Indica non magnum in arbore crescit arundo. Illius et lentis premitur radicibus humor: Dulcia cui nequeant succo concedere mella. 59. Sambu
Abbreviated transcription (Latin):
aro: a creando est appellata. Crem̃tum oñs
hominum corꝑa concipiuntur. Hinc et pare
aer in alitu. humor in saugͥne. ignis in calore.
et corpus diu̾sa sig̾rant. In carne semꝑ corpꝰ.
non semꝑ in corꝑe caro. Lam caro est q̃ uiuit.
idem et corpus. Corpus qd̾ non uiuit. idem nõ
Carpetium mare int̾ egyptum et rodum est.¬
ab insula carpato illic posita dictum. Carpato ᷤ.¬
una ex cicladib a mĩdie posita ꝯtra egẏptũ.
aqua carpatium mare appellatura est. uocata
ꝓpt̾ celerem fructuũ matitate. Est eni uit̾ egrp¬
tum et roduni. Ex hac insula dicte et carpasie
naues. magne et spaciose. Carpe mami:ꝰ ma
pentarius: spetiale nomen est. Carpentũ eñ
solum facit. sicut nauiculariꝰ qui tm̃ nauiũ est
fabricator et artifex. Carpentum pompaticum.¬

Expanded text:
 a creando est appellata. Inter. Quomodohominum corpora concipiuntur; hinc et parenaer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vet corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A una ex Cycladibus a Meridie posita contra Aegyptum, a 177 qua Carpathium mare appellatum est, vocata propter celerem fructuum maturitatem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et Carpasiae naves magnae et spatiosae. 25. Cytherapentarius speciale nomen est; carpentum enim solum facit, sicut navicularius quia tantum navium est fabricator et artifex. Sarcitector dic
Abbreviated transcription (Latin):
ro sunt. uel a creando. unde et agreris creas uo¬
usum ꝯcessas. Nam in inicio ꝑmissum ñ fuerat
nͥ tm̃ illd̾ qd̾ seͥptum est. lignum fructiferũ et
herbam seminalem dedi uobis in escam. Dostea
uero ꝑ noe data sunt in esum cuncta aĩalia.
Arnem et corpus taliter qͥdam doctoꝵ disłi¬
rit dicens. Omnis caro est corpus ñ omine ccrpꝰ
est caro. Caro est que ꝓp̾e sangͥne. nerius ossib q
distinguitur. Corpus u̾o qͣmqͣm et caro dicat᷑:
int̾dum tn̾ ethereum nommnatur. qd̾ tactui u¬
suiq subiaceat. ⁊ plerumꝙ uisibile est atq tã¬
gibile. Paries corpus est s non caro. lapis corpꝰ
dicitur. s non caro. Sic et apłs corpa appellat

Expanded text:
rae sunt, sive a creando: unde et a Graecis creas vousum concessa sunt: nam ab initio permissum non fuerat, nisi tantum illud, ut scriptum est: Lignum fructiferum et herbam seminalem dedi vobis in escam . Postea vero per Noe data sunt in esum cuncta animalia, arnem et corpus taliter quidam doctorum distinxit dicens: "Omnis caro et corpus, non omne corpus et caro est. Caro est quae proprie sanguine, neruis, ossibusque distinguitur; corpus uero, quamquam et caro dicatur, interdum tamen et aereum nominatur, quod tactui uisuique non subiacet, et plerumque uisibile est atque tangibile. Paries corpus est, sed non caro; lapis corpus dicitur, sed non caro. Sic et Apostolus corpora ca
Abbreviated transcription (Latin):
Cardo: est lotus in quo ostium u̾titur e semper
ac moueat. Unde et ꝓuerbiale est: in cardiue
ne celiest. Lam sine dubio celum u̾titur in sep¬
tẽtrionali orbe. Decumanus est: qͥ ab oriente
in octidentem ꝑ tnsuersum dirigitur qͥ ꝓ eo
qd̃ decem formas facit decumanus est appellat᷑.
Ager eñi bis diuisus: figuram denarii num̾i

Expanded text:
Cardo est locus in quo ostium vertitur et sempeac moveat. Unde et proverbiale est: 'In cardine ne celi est: nam sine dubio celum volvitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat, decumanus est appellatus; ager enim bis divisus, figuram denarii numeri
Abbreviated transcription (Latin):
an: cor grece. Cardia uocabulũ a corde sũp¬
sit. dum ex aliquo timore aut dolore afficit᷑.
Cor eñ grete: carclian uocant. Est enĩ coedis
passio cum formidabili metu.Cardiaq. Ue¬
inde q eam cardan appellau̾unt. Nam cor greci
onem nich aliud esse qͣm febrem acutam cum
minio sudoris fluxu ꝑ totũ corpus manantis. Sai¬

Expanded text:
a vi effecta. Cardiaca vocabulum a corde sumpsit, dum ex aliquo timore aut dolore afficitur. Cor enim Graeci καρδίαν vocant. Est enim cordis passio cum formidabili metu. Leindeque eam cardia‹ca›m appel­lauerunt, nam cor grec‹eonem nihil aliud esse quam febrem acutam cum nimio sudoris fluxu per totum cor­pus manantis
Abbreviated transcription (Latin):
a quo postra liberari optabis. Sca u̾o uirtutis c̃o¬
tempnere uim qͣm optime nous. Alii uo conti¬
nentiam in conugiis sp̾ualib. Castimoniam in
uirginib intelligunt. Item qͥdam castitatem
accipiunt in mente. u̾gini tatem in corpore. Iula
autem castitas uera est:que nec mente polluitur.

Expanded text:
a quo postea liberari optabis; secunda uero uirtutis, contemnere uim quam optime noueris. Alii continentiam in coniugiis spiritalibus, castitatem in uirginibus intellegunt. Item quidam castitatem accipiunt in mente, uirginitatem uero in corpore. Illa est autem uera castitas quae nec mente polluitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sa. ded uctisq ciuium romanoꝵ familiis q̃ eam
incołe̾nt: restaurata est et repleta magno ante
ꝓdigio p̾cedentes. Lam cum messores ad limi¬
tandum cartagiuensem agrũ. missi stipites
t̾minoꝵ iudices fixos et nocte alupis reuulsoᷤᷤ
morcdicus corrosq reꝑissent aliqͣmdiu hefita¬
tum est utrũ romane paci expediret cartaginẽ

Expanded text:
manorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi stipites, terminorum indices, fixos nocte a lupis reuulsos mordicus conrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret Carthaginem
Abbreviated transcription (Latin):
citur. gentis sue lingua nom̾ habens. similis ui
riditate smaragdo. s cum pallore. Dollitur aũt
ab indis insex angulas formas. ut hebitudo colo¬
ris reꝑtusso. reꝑcussione angulorum excitetur. aAlr̾
politus non ht fulgorem. Genera eiꝰ nouem. Beroth¬

Expanded text:
nitur, ventis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Ch
Abbreviated transcription (Latin):
Carcer est a quo ꝓhibemur erire. et dictus cra¬
cer a cohercendo hinc fronto. Ut ꝑagrari pot᷑
a menis locis qm cohercer carcere uideremur.
tur noxii. Et dictus carcer qd̾ eo homines coher¬
cȩantur .i. includantur: qͣi arce ab arcendo scił.
Locum autẽ in quo recluduntur noxis carce¬
rem ditimus. num̾o tm̃ singulari. Unde u̾o
emittuntur qͣ drige cartere mimo tm̃ płali.¬
in cacumine arboris troclee. qͣi .f. lit̾a ꝑ quaᷤᷤ
funes trahuntur. Cuma: lucida cũ fulgent
alti carceria mali. Lroclee autẽ uocate qd̾ rotu¬
las habeant. trocos enĩ grece rota drͦ. Carcesi

Expanded text:
Carcer est a quo prohibemur exire, et dictos carcer a coercendo. Hinc Fronto: Ut pergraecari potius amoenis locis, quam coerceri carcere viderentur.tur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamin cacumine arboris trochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotulas habent; τροχὸς enim Graece rota dici
Abbreviated transcription (Latin):
sime matͥo. Carenatorib: lanariis. Carcauũt.
.i. capiunt uel diuidunt. Carensis: pistorib
a caria. qͣm oscorum lĩgua panem esse dicimꝰ.
uendo parce careat. Cercia em̃ parte musti ami ᷤᷤ¬
sa qd̾ remansit carenun est. cui ntͣrra sapa. qͦ
feruendo ad tciam redacta descendi̾t. Cariofi.

Expanded text:
icunt. Carenatoribus, lanariis, quia cariunt id est carpunt uel diuidunt. a caria, quam Oscorum lingua panem esse dicunt. vendo partem careat; tertia enim parte musti amissa quod remanserit carenum est. Cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
lidrus: serpens qui et cersidros qͣi terim qui et
in t̾ris et in aquis moratur. Nam cirson dicũt
greci t̾ram. ydros aqͣm. hic ꝑ qͣm labit᷑ terrã
fumare facit. Qm sic macer descbit. Seu terga
expirant spumantia uirus: seu t̾ra fumat: qͣ
ter labitur anguis. Et lucanus. Cractiq ua fu
Nam si torserit se clum currit: stattm crepat.

Expanded text:
lydros serpens, qui et chersydros, quasi †cerim†, quia et in aquis et in terris moratur; nam χέρσον dicunt Graeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur anguis. Et Lucanus9, 711: Tractiquenam si torserit se, dum currit, statim crepat.
Abbreviated transcription (Latin):
Castor: animal est mansuetũ nimis. cuiꝰ testicul
in meditamento ualent: ad diuersas ualitudineᷤ.
cum inuestigau̾t eum uenator seqͥtur post eu̾.
Castor u̾o tu̾ respex̾it post se et uiderit uenatorem
uenientẽ statim morsu abscidit testiculos suos
et ꝓhicit eos ante faciem uenatoris et sic fugiens:
euadit. Uenator aut̃e ueniens: colligit eos. et ultͣ
iam non ꝑsequit᷑ eum. s recedit ab eo. Si autem
rursus uen̾it alter uenator. ⁊ ꝑquirens inueni¬
at eum. sequaturꝙ post eum. ille uidens se eua¬
dere non posse: erigit se. et demontrat uirilia sua
num dr̃. Castores: a castrando dicti sunt. Lam te¬
sticuli eoꝵ apti sunt medicamtinib int̾ quos cũ
p̾seuseriur uenatorem se sequi: ipsi se castrant. et
morsib uires suas aiputant. De quib cicero in
scauriana. Reddumint se ea parte corpis ꝓpt̾ qͣm
facit cupiens euadere dampno: testicul. Ipsi sũt
et fibr qui etiam pontici tanes uocantur. Castor.

Expanded text:
castor, mansuetum nimis, cuius testiculi in medicina proficiunt ad diuersas ualetudines. cum inuestigauerit eum uenator, sequitur post eum; castor uero, cum respexerit post se et uiderit uenatorem uenientem post se, statim morsu abscidit testiculos suos, et proicit eos ante faciem uenatoris, et sic fugiens euadit; uenator autem ueniens colligit eos, et ultra iam non persequitur eum, sed recedit ab eo. Si autem rursus euenerit ut alter uenator perquirens inueniat et sequatur post eum, ille, uidens se iam euadere non posse, erigit se et demonstrat uirilia sua re. 21. Castores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quod cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant, et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana: Redimunt se ea parte corporis propter quam facit cupiens evadere damno Testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam pontici canes vocantur. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
tates. Casus: a cadendo dicti. ꝑ eos enĩ infiexa no¬
mina uariantur et cadunt. Casus: ꝓuentus.¬
usu euenit. Casus: empedocleos. Empedoles: phi¬
losophus agrigentinus est siculus qͥ cum lacũ
tenderet: detidit in igneam foueam et incen¬

Expanded text:
t. Casus a cadendo dicti; per eos enim inflexa nomina variantur et cadunt. Noorientale. Casus Empedocleos. Empedocles philosophus Agrigentinus id est Siculus, qui cum lacum tenderet, decidit in igneam foueam et incen
Abbreviated transcription (Latin):
dines appellantur exercitus: cum in ꝓcnetu ꝑ¬
gunt. aut incerto quolibet loco uel itinerede¬
morantur. Castra sunt uͥmiles steterit. Dicta au
tẽ castra: qͣi casta. uel qd̾ ibi castretur libido.
nam nũqͣm his int̾eat mulier. Castratoꝵ: eu¬

Expanded text:
dines appellantur exercitus, cum in procinctu pergunt, aut in certo quolibet loco in itinere demorantur. Ctem ‘castra’ quasi casta, vel quod illic castraretur libido; nam numquam his intererat mulier. TEMPTAMVS
Abbreviated transcription (Latin):
uo. Casia: nascitur in arabia uirga robusti cor¬
ticis. et purpureiᷤᷤ foliis est ut piꝑis. Estautem
uirtutis cinamomi similis. s potentia inferior.
Unde ꝓcinamomi uice duplex eiꝰ pondus in me¬
dicamentis admiscetur. Casia: herba unde fit¬
siculo: reticulo. Cassis et retia dr᷑. et galea capi¬
tis. S hoc differt qr retia huiꝰ cassis facit. galea
u̾o. huiꝰ cassidis. Qcͣmuis qͥdam nominaturũ sic¬
tis qd̾ capiat. hinc qd̾ est in cassum dicimus .i.
sine causa. qͣi sine cassib sine quib uenatio

Expanded text:
. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis, ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde pro cinnamomi vice duplex ejus pondus in medicamentis admiscetur. 13. Calamus bi oportet. Cassis et retia dicitur et galea capitis. Sed hoc differt, quia retia ‘huius cassis’ facit, galea uero ‘huius cassidis’, quamuis quidam nominatiuum tis, quod capiat. Hinc est quod et incassum dicimus, id est, sine causa, quasi sine cassibus, sine quibus venatio
Abbreviated transcription (Latin):
lia melius qͣm triticũ pascit. et homines salu¬
moyses pͥmum inuenit qͣndo ꝑcussa egrp¬
to decem plagis. et pharaone subm̾so cũ ppłiᷤ
ꝑ insueta maris itinera ad desertum gratu¬
lando egressus est dicens. Cantemuis domino¬

Expanded text:
lia melius quam triticum pascit, et homines saluMoyses primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso, Israeliticus populus per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Domino
Abbreviated transcription (Latin):
Artam: grecum est. Cartarum: usum pͥmum
egyptus ministrauit. ceptum apud nienfiti¬
cam urbem. Menfis em̾ ciuitas est egyptioꝵ. tibi
carte usus inuentus est. pͥmum sicut ait lucanꝰ.
Confictur bibula menfitis carta papiro. Bibulã
autem papirum dixit qd̾ humorem bibat. Carta au¬
tem dicta qd̾ cartim ꝑ artem papiri tegnien de¬
cerptum glutinat᷑. Cuiꝰ genera qͣm płima sunt pͥ¬
maet p̾cipua. Augusha regia et maioris forme in
honorem octauii august ꝯppellam. Scd̾a: libiana:
ob honorem libre ꝓuincie. Percia heratica dicta. qd̾
ad sacros libros eligebatur similis augustie.s sub¬
colorata Quarta: teneotica a loco alexandrie qͥ ita
prefecto egypti pͥmum confecta. Septima empon¬

Expanded text:
artis. Cartarum usum primum Aegyptus ministravit, coeptum apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Aegyptiorum, ubi cartae usus inventus est primum, sicut ait Lucanus4, 135: Conficitur bibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui itpraefecto Aegypti primum confecta. Septima empo
Abbreviated transcription (Latin):
qr conche sunt crura habentes unmica ostrep ᷤ
animalia. Porum enĩ carnib uiuunt miro ĩ ge¬
nio. Ulam qr ualidam testam eiꝰ aꝑtre non potest
explorat qͣndo ostrea claustra testarũ aꝑiat:
Tunc cancer latenter lapillũ inicit. atqy ĩpedita
conclusione ostree carnes erodit. Traditut qͥdã
decem cantris cũ ocum manipulo colligatis om̃s
qͥ ibi sunt scorpiones ad eum locũ coituros. Duo¬

Expanded text:
quasi conchae, crura habentes, inimica ostreis animalia; eorum enim carnibus vivunt miro ingenio. Namque validam testam ejus aperire non potest, explorat quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillos injicit, atque impedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum coituros.
Abbreviated transcription (Latin):
ne dic̾e̾ pot̾unt. Pretentor et succentor. Drecẽtor¬
scł. qui uocem p̾mittit in cantu. Succentor qui
subsequens canendo respondet. Cantor autẽ ⁊ uo¬
ce et arte p̾clarus illust̾s q esse oportet. ita ut ob¬
lectamento dulcedinis animos intitent auditoꝵ.¬
Antiqͥ pͥdie qͣm cantandum erat cibis abstinebãt.
assidue. Unde et cantores apd̾ gentiles fabrarii.
dict sunt. Ueteres lamina pector supposita sub
ea cantica exclamauere psallendis uocib ratio¬

Expanded text:
nt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem ce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento dulcedinis animos incitet auditoAntiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, ebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres, lamina pectori imposita, sub ea cantica exclamantes alendis vocibus ratio
Abbreviated transcription (Latin):
uires defecerunt. Llam in eo qua draginta qͣtu¬
or milta romanoꝵ int̾fecti sunt. qͣmꝗͣ. ⁊ de exci¬
tu hanibalis magna pars cesa sit.Uullo tñ
punico bello romani adeo adextrema int̾nq¬
nium uictorie sue tres modios aureoꝵ anuloꝵ
cartaginem misit. quos ex manib int̾fectoꝵ

Expanded text:
res perdiderunt. Nam in ea pugna quadraginta quatuor millia Romanorum interfecta sunt, quamquam et de exercitu Annibalis magna pars caesa est: nullo tamen Punico bello Romani adeo ad extrema internenium uictoriae suae tres modios anulorum aureorum Carthaginem misit quos ex manibus senatorum
Abbreviated transcription (Latin):
uit dans simboli formam. qmͣ tota grecoꝵ et la¬
tinorum ꝯfessio in ecclhs preclicat.
Teitia synodus ephesina pͥma ducentorũ ep̃oꝵ
sub minore teodosio augusto eclita. que nestoriũ
duas ꝑsouas in xp̃o asserentem iuxto anathema¬
te condempnauit. ostendens manere in iuab
QUarta synodus calcidonensis.dc .xxx. sac̾do¬
tum sub martiano p̾ticipe habita est. in qua
euticem ꝯstatinopolitanũ abbatem uerbi dei et
carnis unam naturam ꝓnuntiant̾e et eiꝰ defen¬
sorem dioscorum qͦuodam alexandrinũ ep̃m.
et ip̃m rursus nestorium cũ reliquis hereticis
una sc̃oꝵ patrum sententia p̾dampnauit. p̾cdi¬
cans eadem synodus xp̃m dm̃ sic natũ de u̾gine
istoꝵ quatuor auccoritatem: omni manent

Expanded text:
it, dans symboli formam quam tota Graecorum et Latinorum confessio in ecclesiis praedicat. Tertia synodus Ephesina prima ducentorum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus Quarta synodus Chalcedonensis DCXXX, sacerdotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutichem Constantinopolitanum abbatem, Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et ejus defensorem Dioscorum quemdam Alexandrinum episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis, una Patrum sententia praedamnavit, praedicans eadem synodus Christum Deum sic natum de Virgine,istarum quatuor auctoritatem omni manent
Abbreviated transcription (Latin):
bantur ꝯueniebant omnes in unũ. ꝯmuniq¬
intentione tractabant. Unde et concilium a com¬
mun intentione dictum qͣi confilium. Lam ci¬
lia oculoꝵ sunt. unde a consilio cõsilium .a. in .i.
lut᷑am tͣnseunte. Cetus uero conuent᷑ est uel con¬
gregatio a coeundo .i. conueniendo inunum.

Expanded text:
bantur, conveniebant omnes in unum communiquintentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, quasi comcilium. Nam cilia oculorum sunt. Unde et considium consilium, D in L sentiunt unum. Coetus vero conventus est, vel congregatio a coeundo, id est conveniendo in unum,
Abbreviated transcription (Latin):
census fortus luce calescit. Cuiꝰ tauta est etiam
et sine igne firmitas. ut nullo huiore corrũpa¬
tur. nulla uetustate uincatur. Extinctus eñi tm̃
incorruptibilit̾ durat: ut hiqui liites figunt
eos in fossos t̾re subst̾nant. et lapidos desuꝑ figãt.
ad conuncendũ litigatorem pͦt qͣntalibet scła
fixũ q lapidem limitem esse agnoscant.
qd̾ sit igneus ut carbo. cuiꝰ fulgor nec nocte
eiꝰ sunt.xii. s p̾stantiores qͥ uidentur fulgere
et uelut ignem effundere. Carbuncłs autẽ gͤte
antra aicit᷑. gignitur in libia apd̾ trogoditas.
nis facere dicitur. qͣm qͣm multũ uilior srt aliis¬
gẽmis. Nascitur apud nasomonas imbre ur fer̾t
diuno. Inuenitur ad ixꝑcussum lune plene. Cai¬

Expanded text:
census fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem esse agnoscant. it ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte ejus XII; sed praestantiores, qui videntur fulgere, et velut ignem effundere. Carbunculus autem Graece ἄνθραξ dicitur. Gignitur in Libya apud Troglodytas.nis facere dicitur, quamquam multo vilior praedictis. Nascitur apud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae.
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ cameleontis corpuscłm ad colores qͦs uidet fa¬
cillima conu̾sione uariatur. qd̾ alioꝵ animaliũ
non est ita ad ꝯu̾sionem facilis copulentia. Came¬
lo parclus dictus qd̾ sit ut parclus. albis maculis
suꝑ asꝑsus. Collo equo similis. pedib bubalis. ca¬
pite tñ camelo est similis. Hunc ethiopia gignit

Expanded text:
Huius chamaeleontis corpusculum ad colores quos videt facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit
Abbreviated transcription (Latin):
o lexandrie p̾mus excogitauit. qũe postea
eusebius cesariensis secutus pleuiꝰ ꝯposuit.
Qui ideo facti sunt ut ꝑ eos inuenire et scire pos¬
simus qui reliquoꝵ eungelistaꝵ similia aut ꝓpͥa
dixunt. Sunt aut̾ẽ numero decem. Quoꝵ pͥmus
ꝯtinet numeros in quib qͣtuor eadem dix̾unt.
Math̾s. Marcus. Lucas. Ioh̾es. Scd̃s: in qͥb tres.
Math̾̃s. Marcus. liicas. Certiꝰ. in quib tres. Moa¬
cus. Lucas. Ioh̾es. QErtus: in quib tres. Matheus:
in quib duo. Lucas. Martus. Nonus. in quib duo.
lucas. Iohs. Decimus: in qrib singuli eoꝵ ꝓpͥadi¬
xerunt. Q uoꝵ expositio hec est. Der singulos uo̾
ennͣgłistas nuimerus qͥdam capitulu̾ affixus ad¬
iacet quib numeris subdita est. era queda mini¬
o notata que indicat in quoto canone sit posit᷑
numerus cui subiecta est era. Uerbi gr̾a. Si ẽ era
rum in suo canone quem indicat. ibiq inuenies

Expanded text:
lexandriae primus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis secutus plenius conposuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus qui reliquorum Evangelistarum similia aut propria dixerunt. Sunt autem numero decem, quorum primus continet numeros in quibus quattuor eadem dixerunt: Matthaeus, Marcus, Lucas, Iohannes. Secundus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decimus, in quibus singuli eoxerunt. Quorum expositio haec est. Per singulos enim Evangelistas numerus quidam capitulis adfixus adiacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: Si est aerarum in suo canone quem indicat, ibique invenies
Abbreviated transcription (Latin):
est uoluntarie ad id qd̾ preꝑantur urgeri. et
ꝑ ingenitam q̃ndam obedientie formulam. so¬
la lisciplinati tremoris expectatione suspench
donei ꝑagendi licentiam nutu signoue mit¬
tantur. Habent enĩ ꝓpͥos appetitus qͣntumbru¬
tis excellentiores: tantũ rationalib ꝓpinqͣntes
Hoc est. discerne̾. amare. seruire. Nam discer¬
nentes int̾ dños atq extraneos ñ eos quos ĩsec¬
tantur oderunt. s ꝓ his quos amant gelant.
et amantes dñm ac domum ũ qͣsi ex natura apti
corpis su uigilatit. s ex ꝯscientia solliciti amoris
ĩugilant. Un etiã mystico sacram̃to in eungelio¬
drꝰ. qd̾ edant micas catelli sub mensa dñoꝵ. et
cananea non erubuit dr̃e. et dis non fastidiuit
audire. Beatui etam robias dnicem angłm̾i seqñs
canem comitem hr̃e non spreuiis. Albanie t̾re ca-¬

Expanded text:
est, uoluntarie ad id quod praeparantur urgueri et per ingenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos insectantur oderunt sed iis quos amant zelant, et amantes dominum ac domum noni quasi ex natura apti corporis uigilant, sed ex conscientia solliciti amoris inuigilant. unde etiam mystico sacramento in Euangeliis, quod edant micas catelli sub mensa dominorum, et Chananaea non erubuit dicere et Dominus non fastidiuit audire. beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem habere non spreuit. igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ceruuntur. Cancet: a similitudine mariti¬
mi animalis uocatum uulnus sic̃ mediq di¬
cunt nullis medicamentis sanabile. ut gͦ p̾¬
cidi solet a corꝑe m̾brum uͥ nascitur. aut ut¬
aliqͣntum diutius uiuat. tñ inde mortem ꝗͣ.¬

Expanded text:
etur. 14. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore membrum ubi nascitur, ut aliquanto diutius vivat, 182 tamen inde mortem quam
Abbreviated transcription (Latin):
nicularis uocatur. Canicula stella q̃ ⁊sirius di᷑.
estiuis mensib in meclio centro celi est. ⁊ dum
sol ad eam descendit: ꝯuincta cum sole dupli¬
catur calor ip̃ius et dissoluunt᷑ corꝑa et uapo¬
rantur. Unde et exip̃a stella dies caniculares:
dnͣr qͣndo et moleste sunt purgationes. Canis
fłame candorem qd̾ eiꝰm sit ut p̾ceteris luc̾e¬

Expanded text:
ndunt. Canicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris luce
Abbreviated transcription (Latin):
uident. tñ omnes qui ueniunt. R Idem autem &
capree.i. ibires qͣi auices eo qd̾ ad instar auium
ardua et excelsa teneant et in sublime habitent
ita ut insublimitate uix humanis obtutib pate¬
ant. Uñ et meridiana pars ibices aues uocant
q̃ nili fluenta inhabitant. Hec itaq animalia ut
dixiius in petris altissimis ꝯmorant᷑. ⁊ si qͣndo fe¬
rarum uel hominũ adt̾sitatem ꝑsenserint de al¬
tissimis saxoꝵ cacuminib se p̾cipitantes in suis se

Expanded text:
ident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se
Abbreviated transcription (Latin):
Ianon autem grece: latine regula
nuncupatur. Regula autẽ dicta qd̃ recte dic̃
nec aliqͣndo aliorsum trahit. Alii dixerunt regu
autẽ gen̾alium concilioꝵ a temporib ꝯstantin
ceꝑunt. In p̾cedentib namq annis ꝑsecutione
feruente docendarũ plebium minime dabatur
tatem xp̃ianis libere congregari. Sub hoc etiã
sc̃i patres in concifie niceno de onin parte t̾rai
ꝯuenientes uixta fidem eungelicam et apłi̾cam¬
scd̾o post apłos simbolum tradiderũt. Int̾ cet̾a
autem ꝯcilia quatuor esse uen̾abiles synodos
que totam pͥncipaliter fidem cõplectuntur qͣsi
augusto imꝑante ꝑacta est. in qua arriane ꝑ¬
dosio seniore ꝯstantinopolun congregata est. q̾

Expanded text:
anon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulautem generalium conciliorum, a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis persecutione fervente docendarum plebium minime dabatur tatem Christianis libere congregandi. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes juxta fidem evangelicam et apsecundum post apostolos symbolum tradiderunt. § 1. Inter cetera autem concilia quatuor esse scimus venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem complectuntur, quasAugusto imperante peracta est; in qua Arianae pdosio seniore Constantinopoli congregata est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
se differunt. Callidus est in lisputando subdoł
Uersutus autẽ cuiꝰ. mens ad cuiꝰlibet fraudem fa¬
cile uertitur. Ergo callidus non ꝓ astuto tm̃ sed
et uersutum ab eo qd̾ animum cito uertat. Cal¬
pedum. s a calo .i. ligno uocatos sine quo: con¬
sur calcamenta non possunt. quas greti calo¬
podas dicunt. fiebant autẽ pͥus ex salice tm̃. Ca
lige uela callo pedum dicte: uel qr ligantur.
Lam socci non ligantur. s tm̃ intromittunt᷑.¬

Expanded text:
um. Callidus est in disputando subdolus, uersutus autem cuius mens ad quamlibet fraudem facile uertitur. Ergo callidum non pro astuto tantum, sedet versutum, ab eo quod animum cito vertat. Cpedum, sed a calo, id est, ligno vocatus, sine quo consui calceamenta non possunt, quos Graeci calopodas dicunt. Fiebant autem prius ex salice taligae vel a callo pedum dictae, vel quia ligantur. Nam socci non ligantur, sed tantum intromittunt
Abbreviated transcription (Latin):
tum eo qd̾ fuerit romane urbis et religionis ca¬
put sũmum. Alii dicunt cum tarquimꝰ pͥscus ca¬
pitolii fundam̃ta rome aꝑiret. iii loco fundamẽt
caput hominis littĩs tuscis notatum inuenit. et
ꝓinde capitolium appellauit. Capitolia dicta qd̾¬

Expanded text:
quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit. Arces sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Extra urbem enĩ et foris portam loca sunt ĩ qͥb
truncantur capita dampnatoꝵ. et caluarie .i.
decollatorum sũpsere nomen. Sin autẽ qͥspiam¬
contendere uoluerit ideo ibi crucifixum xp̃m ut
sangͥs ip̃ius suꝑadam tumulũ distillaret. int̾¬
rogemus eum qͣre et ei latrones in eodem loco:
crucifixi sunt. Ex quo apparet caluariũ non se¬
pulchrũ pͥmi hominis s locum significare decol¬

Expanded text:
Extra urbem enim et foras portam, loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariae, id est, decollatorum sumpsere nomen. Proptecontendere voluerit, ideo ibi Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum distillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sint? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum significare decol
Abbreviated transcription (Latin):
qi totus albus est. nullam partẽ hñs rigma. Cusꝰ
int̾ior fimus curat caliginem oculoꝵ iste ĩ atis
regum inuenitur. Calagurris: cuitas hyspa
q ad infames escas miseranda iopra coactam
ultima cede incendioq deleuit. Calamaula:¬

Expanded text:
ia totus albus est, nullam partem habens nigram; cuius interior fimus curat caliginem oculorum. Istud in atriis regum inuenitur. que. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit. percu
Abbreviated transcription (Latin):
gẽma ctuta qd̾ uiridis fit et turbida e̾reis uenis.
hec in egẏpto uel cypro insula nascitur. Calcos
a caltulis .i. lapidib minutis. quos antiqui in
manu tenentes numeros c̃oponebant. Calcul¬
in lufu tabulo uotat: qd̾ lenes sint et rotundi.
Unde et calculus dr᷑ lap̃is brxuis qui sine moles¬
tia sui breuitate calcatui. Item calcul qd̾ ꝓ ua ᷤ¬

Expanded text:
dicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro insula nascitur. Prasa calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebant. Conpilis. 1. Calculi vocati, quod leves sint et rotundi. Unde et calculus dicitur lapis brevis qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per v
Abbreviated transcription (Latin):
grandis et gͣndinis candorem prefert et figui¬
ram. duriga eque inuicta ut adamas. h̃t etiã
in igne posita manere suum frigus. Calathũ:
m̃ ex ligno. uel canna. uel iunco factum. in qͦ
lignum est a quo diriuatum calathũ. nam lati¬
ne quassillai cdrͣ. Citero in philippis. aut u̾o̾¬

Expanded text:
grandinis et candorem praefert et figuram, duritie quoque invicta, ut adamas; etiam in igne positae manet suum frigus. 6. men ex lino vel canna aut ex iunco factum, in qua lignum est, a quo dirivatum est calathum. Nam Latine quasillum dicitur. Cicero in Philippicis3,
Abbreviated transcription (Latin):
buxus dicatur. Lam suꝑfluam qͥdam uolunt fa¬
cere discretionem ut hecburus dearbore dicamus.
buxum u̾o de ligno compositum. Buxus arbor:¬
gretum nomen est. et ex parte a latinis corruptũ
Bixos enĩ appellatur.ap̃ eos. Arbor semꝑ uirens.
et lenitate mat̾ie elem̾torum apicib apta. Unde

Expanded text:
buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno composito. 343 aecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mus arboris est. penna aiuis cuiꝰ cacum̃ in dio
diuiditur. in toto corpore unitate seruata. cre¬
do ꝓpter myst̾ium. ut in duob apicib uetus
et nouum testamentũ signetur. quib expͥmit᷑
uerbi sacramentũ sangne passionis effusum. Cala¬
mus autẽ dictus qd̾ liquorem ponat. unde et apd̾¬

Expanded text:
mus arboris est, penna avis, cujus acumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata credo propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguine passionis effusum. 4. Dictus autem calamus quod liquorem ponat. Unde et ap
Abbreviated transcription (Latin):
sole ꝯtendit. siue qr et die et nocte uidetur. iun¬
gunt enĩ unũ equũ nigrum et alt̾m candidũ.
nascuntur ut multis ex equa et asino. burdoex
asina et equo. ibride ex capͥs et porcis. tytirus
ex oue et hyrco. musmo ex capra et ariete. est.ip.¬

Expanded text:
sole contendit sive quia et nocte et die videtur: iungunt enim unum nigrum, alterum candidum.generibus nascuntur, ut mulus ex equa et asino, burdo ex equo et asina, ybride ex apris et porcis, titirus ex ove et hyrco, musmo ex capra et ariete: est
Abbreviated transcription (Latin):
uel seinita. Callis: est iter pecudum int̾ montesan¬
gustum et tritum a callo pedum uocatum. fiue¬
cudum a calcando ita dicta. Pramites uero tnͣsu̾sa
sunt inagris iti̾a. Propͥe ergo callis semita tenu¬
toto pene aspectu a ceti̾s distant. Sunt enĩ ĩ facte
ꝓcducta barba. et lata cauda. Callit: auxitat. Cal¬

Expanded text:
et pecudum. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive calcando ita dicta. Tramites vero transversa sunt in agris itinera, proprie ergo callis semita tenutoto pene aspectu a ceteris distant, sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Et a simia
Abbreviated transcription (Latin):
creantur. Sicut autẽ cabrones nascunt᷑ de equoꝵ
carnib putͥdis: ita exeis sepe nascunt᷑ scarabei.
unde et cognominati sunt. ¶acabus: a sono¬
frruoris cognominatus. Cacenfaton. dictio obsce¬
Mala en̾i fuit compositio ab ea sillaba incipere

Expanded text:
ant. Sicut autem scabrones nascuntur de equorum carnibus putridis, ita ex eis iterum saepe nascuntur scarabei, unde et cognominati sunt. Tauri sunnon 'gramineum'. Cacemphaton dictio obsceMala enim fuit conpositio ab ea syllaba incipere,
Abbreviated transcription (Latin):
DUpestris animal est paruum in ytalia. simi¬
le scarabeo longipecdi. fallit int̾ herbas boueni
maxime unde. ⁊ nomen ht. deuoratumq tactu
felle: ita inflat ut rumpat. BUrbulia: intest¬
qd burros gallos p̾mum colonos habu̾it. qͥbus
antea cultorib adimpleta est. Burdo dr̃ qͥ ex eqͦ¬

Expanded text:
uprestis animal est parvum in Italia simillimum scarabaeo, longipedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rumpat. Cicindequod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet. Bucolicum .i. pastorale carm̃. plerisq sira¬
cusis pͥmum cõpositum a pastorib opinantur
n̾ nullia lacedemone. Namq tͣnseunte in gre¬
uciam xerse rege ꝑsarum cum spartane u̾gines
sub hostili metu neq egredi urbem. neq pom¬
pam choriunq agrestem diane de more erer¬
cerent turba pastorum. ne religio p̾terirent
eundem usum in conditis cantib celebrarunt
Appeslatur aũt bucolicum a bub de maiori
parte. qͣmius opilionum capͣriorumq sermones
in his et cantica inserantur. Bucolicũ ꝯstat exa¬
metro catalecto. id tũ ut qͣrtus pes dactilus partẽ
t̾minet. or̃onis. ut est hoc. Rustica siluestrem reso¬

Expanded text:
. Bucolicum, id est, pastorale carmen plerique Syracusis primum compositum a pastoribus opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Graeciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines, sub hostili metu, neque egredi urbem auderent, neque pompam chorumque agrestem Dianae de more exercerent, turba pastorum, ne religio praeteriret, eumdem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum a bubus, de majore parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in iis et cantica inserantur. 17. Hymnos metro catalectico, ita ut quartus dactylus partem determinet orationis, ut est hoc: rustica siluestres reso
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt: non p̾teribo. fertur ħ corniger u̾mis
comu̾ti pͥmum in sp̃ẽm causis atq in eu̾ mutaai
nat᷑am. Inde ꝓcessu qͦdam fi̾ bambiliꝰ nec eam tñ
pectant uellera. q̃ ad usus sͥ ꝓpͥos diuites uendicãt.
Unde et dñs ait. Qͥ d existis in desertum uidere.:

Expanded text:
s conuerti primum in speciem caulis atque in eandem mutari naturam, inde processu quodam fieri bombylius. nec eam tamen fpectunt uellera, quae ad usus sibi proprios diuites uindicarunt. unde et dominus ait: quid existis in desertum? uidere
Abbreviated transcription (Latin):
anis uomen latinum: grecam ethimologiam
habere uidetur. Grece enĩ cenos dr. licet eum qͥ¬
dam a canore latratus appellatum existiment.
eo qd̾ insonat. uide et canere arͣ. Lich̾ autẽ sagatꝰ
canib Blus eni sensus cet̾is animalib hñt. Lãq
soli sua nomina recognoscunt dnõs suos diligũt.
dñorum tecta defendiunt. ꝓ dius suis se morti ob¬
ciunt uoliuitarii. et cũ domino ad p̾dam currũt.
Corpus dñi sui etiam mortuu̾ non relinquut. oͦ
postremo natura est extra homines esse ñ posse. In
canib duo sunt. aut fortitudo aut uelogtas. licis¬
nib cum int̾ se forte miscent᷑. Solent et ude feri¬
nas canes noctu insilius alligatas admitti: adti
grides bestias a quib insiliri et nasci ex eodem fetu

Expanded text:
anis nomen Latinum Graecam etymologiam habere videtur; Graece enim κύων dicitur. Licet eum quidam a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. Cnibus, cum inter se forte miscuntur. Solent et Indi feminas canegrides bestias, a quibus insili, et nasci ex eodem fetu
Abbreviated transcription (Latin):
ethie nomen dedit. de quo marcialis. Bechis.
dis uellera tinguis aquis. eo qd̾ ibi lana pulcro
colore tinguatur. Bechis aut̾e dictus eo qd̾ humi¬
li solo decurrit. Bethin enĩ grece: humilem uel
m̃sum dicunt. Bethleem: ciuitas dauid. que ali¬

Expanded text:
e nomen dedit. De quo Martialis12, 98, 1:dis vellera tingis aquis; eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus eo quod humili solo decurrat: †bitin† enim Graeci humile vel mersum
Abbreviated transcription (Latin):
causa dum cathinꝰ a genoris filius europam sororẽ
a ioue raptam exprecepto genitoris q̾reret necre¬
ꝑiret: pat̾s iram formidans confirmato animo
elegit exilium. Lam bouis forte ꝯspecte secutus
uestgia amplexus est sedem ubi retubauerat. sic¬
q locum de nomine bouis boethiam noĩauit. uͥ
et thebas urbem ꝯstruxit. Eadem est eonia uoca¬
ta a fonte quodam apollinis: et musis ꝯsecrato.

Expanded text:
causa: dum Cadmus, Agenoris filius, Europam sororem a Iove raptam ex praecepto patris quaereret nec reperiret, patris iram formidans confirmato animo elegit exilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia, amplexus est sedem ubi illa recubaverat, sicque locum de nomine bovis Boetiam nominavit, ubi et Thebas urbem construxit. Eadem est Aonia vocata a fonte quodam Apollini et Musis consecrato,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Baittannia: occeani insula ꝑ longui
in boream extenditur. a meridie gallias habet
cuiꝰ ꝓximũ littus tnsmeantib ciuitas apparet.
q̃ dicitur ratubi portus. unde non longe a maaz¬
nis in austro positos menapos. batauosq ꝓspectat.
hec insula h̃t in longo milia passuũ octoginta. ĩ
lato: milia ducenta. At̾go aut̃e unde in finito
occeano patet: orcades insulas ht. quaꝵ uigĩti
deserte sunt. tredecim coluntur.
ARittannia occeani insula int̾fuso mari toto
Dorbe diuisa. a uocabulo sue gentis cognomina¬
ta. hec aduersa galliarum parte ad ꝓspectũ hyspa¬
nie sita est. circuitus eiꝰ quadragies octies septua¬
ginta qͥnq milia. Multa et magna flumina in
ea. fontes calid. et metallorum larga et uaria copi¬
a. Gagates lapis ibi plurimus et margͣte. Brito¬
nes qͥdam latine nominatos suspicantur eo qd̾
bruta sit gens intra occeanũ int̾fuso mari. qͣsi

Expanded text:
r. Britannia Oceani insula, per longum in boream extenditur. A meridie Gallias habet, cujus proximum littus transmeantibus civitas aperit, quae dicitur Rhutubi portus: unde haud procul à Morinis in austro positos Menapios Batavosque prospectat. Haec insula habet in longo millia passuum octingenta; in lato millia ducenta: a tergo autem, unde Oceano infinito patet, Orcadas insulas habet, quarum viginti desertae sunt, tredecim cBrittania Oceani insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadragies octies septuaginta quinque milia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritnes quidam Latine nominatos suspicantur, eo quod bruti sint, gens intra Oceanum interfuso mari quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Bubo: a sono uocis nomen ht. Auis feralis. orusta
quidem plumis. sed graui semꝑ detenta pigͥtia. ĩ
sepulos die noctuq uersatur. et somꝑ ꝯmorans
nuncia luctus. Ignauus bubo dirum mortalibus
omen. Deniq apd̾ augures malum portendere for¬
tur. Lam cum in urbe uisa fu̾i̾t. solitudinem sig¬
croceum. ocłis similem. unde et a grecis nom̃ acce¬
pit. Est caule similis molli foliis corianari. nascit᷑¬

Expanded text:
ocis conpositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans olucris venturi nuntia luctus, ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem sigcroceum, oculo similem; unde et a Graecis nomen accepit. Est autem caule molle, foliis coriandri si
Abbreviated transcription (Latin):
.i. flos. unde et apud latinos eris flos appellatur.
fit aut̾ẽ nunc multis in regionib Olim in hispa
bant. apendentes suꝑ ereas restes lapillis extentiᷤ
tum siccabatur tͥꝑinta diebi. fit autẽ nunc ali¬
bi inspeluntis. Qd̾ liqͥde collectũ deinde fusum
inqͦsdam botros solidatur. fit et scrobib cauatis.
quaꝵ elaterib decidentes gutte coalescunt. Fit. ⁊
salis mͦ ex fl agrantissimo sole. Adeo aut̃e ꝯstricte
uirtutis est: ut uileonum et ursoꝵ ora sparsum:
tantam uini habeat ad restͥngendum. ut morde¬
re non ualeant. ¶Alcaria dicta: qr in calte ho¬
minis ligantur. in p̾edis post̾iore parte. ad stimmu¬
landos equos quib aut puguandũ est aut cͦͫ¬
rendum ꝓpter pigͥnam animaliũ aut timorem.
Nam ex timore stimul nuncupati licet sint et

Expanded text:
 flos; unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispanbant, adpendentes super eas restes lapillis extentas,tum siccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat adstringendi ut non valeant minis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et
Abbreviated transcription (Latin):
ammalium. Blate: a colore nuncupate siqͥdem
et cõprehense manꝰ tingunt. Unde et blatte¬
um colorem dicunt. hoc autẽ animal lucemui¬
dere ñ patitur. ꝯtrarium musce. Lam musca
lucipeta: et blatta lucifuga est. ꝑ noctẽ enĩ tm̃

Expanded text:
ans lucet. Blattae a colore nuncupatae, siquidem et conprehensae manum tingunt; unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem animal lucem videre non patitur, contrarium muscae, nam musca lucipeta, et blatta lucifuga est; per noctem enim tantum