comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenti. sed aquarum magnitudi¬
ne ȩccła omni circudata qua
possent egredi non haberent.
ibiq se siti ac fame deficere for¬
midarent: ad eccłe ianuam ue
niebant. ad bibendum haurie¬
bant aquam: quȩ ut predixi
usq ad fenestras excreuerat. ꝙ
tamen intra ȩccłam nullomodo
defluebat hauriri itaq ut
aqua poterat: sed defluere ut
aqua non poterat. Stans autẽ
ante ianuam ad ostendendu
cunctis meritum martyris.
ꝙ aqua erat ad ad iuitorium:
& quasi aqua nonerat ad in¬
uadendum locum. Quod ego
antiquo antedicti ignis mira¬
culo uere prediri non fuisse
dissimile: qui trium pueroꝵ
ꝙ uestimenta non contigit. ꝙ
uincula incendit. Petrs.
ira sunt ualdẽ scõrum
facta quȩ uarras: ꝙ pͣsen¬
ti infirmitati hominũ. uehe¬
menter stupenda. S quia tan¬
tos nuper mitalia fuisse au¬
dio ad mirande uirtutis uiro ᷤ
nosse uellem: ullã eos contur¬
git antiqui hostis insidias ꝑtu¬
lisse: an ex insidiis. ꝓfecisse:

Expanded text:
venti, sed, aquarum magnitudiventi, sed, aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, qua possent egredi non haberent ibique ses siti ac fame deficere formniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praediximus, usque ad fenestras excreverat; et tamen intra ecclesiam nullo modo defluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed deaqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Quic tam antiquo
miraculo diebus nr̃is res
Esimilis ȩcontrario euenit elem̃to.
Nam pnetꝰ iohannes tribunus
relatione sua me docuit. quod
pronulfus coines eum illic ad ess
secum rege autharico eode tem¬
pore in loco eodem. ubi mira
res contigit affiusse: eamq se
cognouisse testatus est. Predic¬
tus & enim tribunus narrauit
diceus. quia ante hoc fere qͥn¬
quennium. quando apud hãc¬
romanam urbem alueum su-¬
iun tyberis ingressus est. tan¬
tumq crescens. ut eius unda
suꝑ muros urbis influeret. atq
inea maximas regiones occupa¬
ret: apud uero nensem urben
fluuius atesis exereens ad beati
zenoius martẏris atq pontifi¬
cis ecclesiam uenit. Cuis eccłȩ
dum essent ianue aperte aqua
mea minime intrauit: Que
paulisꝑ crescens. usq ad fenestͣ
ȩccłȩ quȩ erant tectis proxime
ꝑ uenit. Sieq stans aqua ȩccłȩ
ianuam clausit.: ac si illud elemͣ¬
tum liquidum. in soliditatem
parietis fuisset inmutatum.
Cumq essent mulci interuis in¬

Expanded text:
Huic tam antiquo miraculo, diebus nostris res similis e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, se cum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira res contigit adfuisse, eamque se cognovisse testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud haRomanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantumque excrescens, ut ejus unda super muros urbis influeret, atque in ea maximas regiones occuparet; apud Veronensem urbem fluvius Athesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae ianuam clausit, acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque essent multi interius in
Abbreviated transcription (Latin):
a dño suo fuerat: ut dĩ uiro
inmonasterium uino plena
duo lignea uas cula que a
uulgo flascones uocantur

Expanded text:
no suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
eius cȩpit̾. eisq respondit di¬
cens. Recedite ꝙ hec dice¬
re nolite̾. quia ussio omni¬
potentis di est. eui contra ire
nullus hominum potest. Il¬
lis itaq discedentibus: tristis
ex morte eiuis mausit episcopꝰ
Subsequente autẽ die dñco.
ante ex surgentis lucis crepꝰ¬
eulum. uocatis duobꝰ diaco¬
nibus suis ꝑrexit ad domũ
defuncti:. accessit ad locum
ibiq se morationem dedit:
Erplera autem prece surrex̃.
ꝙ uixta corpus defuncti sedit:
non autem grandi uoce de¬
functum ꝑ nomen uocauit
dicens. frater marcelle. Ille
autem ac si leuiter dormi-¬
ens ad uicinam uocẽ qͣmuis

Expanded text:
ejus coepit, eisque respondit, diejus coepit, eisque respondit, dicens: 201 Recedite, et haec dicere nolite, quia fussio omnipotentis Dei est, cui contraire nullus hominum potest. Illis itaque discedentibus, tristis ex morte ejus mansit episcopus. Subsequente autem die Dominico ante exsurgentis lucis crepusculum, vocatis duobus diaconibus suis, perrexit ad domum defuncti; accedensque ad locum ibi se in orationem dedit. Expleta autem prece surrexit, et juxta corpus defuncti sedit; non autem grandi voce defunctum per nomen vocavit, dicens: Frater Marcelle. Ille autem, ac si leviter dormiens, ad vicinam vocem quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
de eo ꝙ alia narrare: s quia
non nulli aderant ad quos
ex hortandos occupabar. iãq
diei tardior hora incubuẽ¬
rat. facta uenerabilis fortuna
ti du mͥ audire nõ licuit:
quȩ audire si liceat semper
uolo. s die alio isdẽ senex
rem de illo magis adhuc
mirabilem narrauit dicens.
In eadem tudertina urbȩ
in arcellus quidam bonȩ ac¬
tionis iur. eum duabꝰ soro¬
ribus suis habitabat: Qui
ueniente molestia corporis.
ipso sacratissimo uesperas¬
cenꝰ epte iam sabbato pasch¬
ali defunctus est. Cuiꝰ corpus
cum longuis ess efferendũ.
die eodem sepeliri ñ potuit
Cumq mora esset temporis
ad ex plendum debitũ sepul¬
turȩ. sorores eius morte iliꝰ
afflicte. cucurrerunt flenteᷤ
ad uenerabilem fortunatũ:
eiq magnis uocibus clamare
ceperunt: Scius quia apos¬
tolorum uitam tenes: lepsos
mundas. cecos illiuninasͣ
ueniꝙ resuscita mortuum
fratrem cognouit defunctũ.
flere ipse etiam de morte

Expanded text:
de eo et alia narrare. Sed quia de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati facta diu mihi audire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt flentes ad venerabilem virum Fortunatum, eique magnis vocibus clamare coeperunt: Scimus quia apostolorum vitam tenes, leprosos mundas, caecos illuminas, veni, et resuscita mortuum fratrem defunctum, flere ipse etiam de morte
Abbreviated transcription (Latin):
quos redditurum se ep̃o om¬
nino negauerat ad mediũ
dduxit: eosq diacono illus
reddidit dicens. Wade ꝙ dic
dño meo ep̃o quia maledix¬
isti mͥ. ecce ꝑ cussus sũ: sed
pueros quos quesisti recipe̾.
ꝙ pro me rogo iutercede.
Susceptos itaq̃ pueros. ad ep̃m
natus statim dedit diceus. Ua¬
de citius:ꝙ eam suꝑ iacentis
corpus proice. Prexit itaq
diaconus ad gothum: introg̃s¬
sus benedictam aquã super
membra illius aspersit. Res
nura: ꝙ uehementer stupen¬
da. Alor ut aqua benedicta
gothi coxam contigit. ita oĩs
fractura solidata est. ꝙ salu¬
ti pristine coxa restituta
ut hora eadem de lecto sur¬
geret: ꝙ ascenso ȩquo ceptum
iter ageret. ac si nulła umꝙͣ
lesionem corporis ꝑ tulisset.
factumq est. ut qui scõ iuiro
fortunato pueros es̃ p̃cio red¬
dere obedienti& subiectꝰ no¬
luit: eos sine p̃cio pęna sub¬
actus daret. His igitur ex¬
pletis. studebat ad huc senex

Expanded text:
quos redditurum se episcopo omquos redditurum se episcopo omnino negaverat, ad medium deduxit, eosque diacono illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo episcopo: Quia maledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos quaesisti, recipe, et pro me, rogo, intercede. Susceptos itaque puerulos diaconunatus statim dedit, dicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhuc senex
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑ manens. negando discessit.
Die uero altera digressurus.
rursus ad ep̃m uenit: quem
eisdem uerbis pro p̃dictis pu¬
eris iterum ep̃e rogauit. Cũq
ad reddendum nullomͦ consen¬
tire uoluisset: concristatꝰ ep̃e
dirit. Seio quia non expedit
tibi. qđ me contristato discedeᷤ
Quȩ gothus uerba despexit: atq
ad hospicium reuersus. eoscłe
pueros de quibus agebatur.
equo suꝑ inpositos. cum sus
hominibus premisit: ipse uͦ
statim ascendens ȩquũ suum¬
secutus est. Cumq in eadem
ciuitate. ante beati petri apħ
eccłam uenisset. ȩquo eius pes
lapsus est: qui cum eo corruit.
qꝙ euis mor coraᷤ fracta est. uta
ut induabus partibꝰ os esset
diuisum. Tunc leuatus in ma¬
nibus. reductus ad hospiciũ¬
est. Qui festinus misit. ꝙ pu¬
eros quos p̃miserat reduxitꝰ.
ꝙ uiro uenerabili fortunato
mandauit dicens. Rogo te
pater. mitte adme diaconũ
tuum. Cuius diaconus dum
ad iacentem uenisset. pueroᷤᷤ

Expanded text:
te permanens, negando discessit. te permanens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episcopum venit, quem eisdem verbis pro praedictis puerulis iterum episcopus rogavit. Cumque ad reddendum nullo modo consentire voluisset, contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi non expedit quod me contristato discedis. Quae Gothus verba despexit, atque ad hospitium reversus, eosdem pueros de quibus agebatur, equis superimpositos cum 200 suis hominibus praemisit. Ipse vero statim ascendens equum subsecutus est. Cumque in eadem civitate ante beati Petri apostoli ecclesiam venisset, equo ejus pes lapsus est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit, et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad jacentem venisset, pueros
Abbreviated transcription (Latin):
longe fuit ab istis homini¬
bus quos iudemus mͦ. Nam
quicquid ab omnipotenti do¬
mino pecut. ita dũ peteret
impetrauit: eiuus hoc unum
narro nuraculum. quod ad
p̃sens animo occurrit. Quod̾a
namq die gothi uirta tuder¬
tinam ciuitatem uenerũt. qͥ
ad partes rauennę ꝓperabat᷑.
s duos paruulos p̾ueros de
possessione abstulerant: quȩ
possessio p̃fate tudertinȩ ei¬
uitati subiacebat. ⁊loc eum
uiro sc̃issimo fortuato nun¬
ciatum fuisset. protinꝰ misit:
atq eosdem gothos ad se fecit
euocari. Quos blando sermo¬
ne alloquens. eorum priꝰ stu¬
duit asperitatem placare: q
post intulit dicens. Quale
uultis p̃cium dabo. ꝙ pueru¬
los quos abstulistis reddite:
prebete. Tunc is qui prior eo
uam istos pueroͣlos nullatenꝰ
reddemus. Cui uenerabilis
uir blande minatus est dic̾e̾s.
Contristas me ꝙ non audis pa¬
trem tuum: noli me contris¬
tare: ne non expediat᷑. S isdẽ
gothus in cordis sui ferocita¬

Expanded text:
longe fuit ab istis hominilonge fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro miraculum, quod ad praesens animo occurrit. Quadam namque die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Gothos ad se evocari fecit. Quos blando sermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstulistis reddite, praebete. Tunc is qui prior eoram istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis patrem tuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis sui ferita
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uͦ inp̃cibꝰ ne despiceref᷑
eius oblatio ꝑ seueraret: sẽs
iuir mediam duarum par¬
tium uiam tenens. ꝙ peticio¬
nem milicis audiuit: ꝙ munꝰ¬
suscipere pro exhibita uir¬
tute recusauit Prius nãq
dignum p̾cium pͣbuit. ꝙ
post ȩquum qui sibi offereba¬
tur accepit: quia enĩ si non
susciperet. eum contristari
conspexerat: caritate cogen¬
te. emit quod necessarium
non habebat. Neq hoc sile¬
re de huius uiri uirtutibꝰ
debeo: quod ante dies fere
duodecim agnoui: Q uidã
namq ad me deductꝰ est
senex pauꝑͬ atq ut mͥ senũ
collocutio esse̾ semꝑ amabi¬
lis solet. studiose hunc un¬
de esset inquisiui: qui se de
tudertina ciuitate esse res¬
pondit. Cui inquã. Queso te
pater. fortunatum ep̃m nos¬
ti᷑ Qui ait. Noui: ꝙ bene
noui. Tunc ipse subiunxi:
Die rogo si qua illius miracu¬
la cogno uisti: ꝙ desideranti
michi qualis uir fuerit in¬
notesce. Qui ait. N omo ille

Expanded text:
ipse vero in precibus, ne despiceretur ipse vero in precibus, ne despiceretur ejus oblatio, perseveraret, sanctus vir mediam duarum partium viam tenens, et petitionem militis audivit, et munus recipere pro exhibita virtute recusavit; prius namque dignum pretium praebuit, et postea equum qui sibi offerebatur accepit. Quia enim si non susciperet, eum contristari conspexerat, charitate cogente emit quod necessarium non habebat. Neque hoc silere de hujus viri virtutibus debeo, quod ante dies fere duodecim agnovi. Quidam namque ad me deductus est senex pauper; atque ut mihi senum collocutio esse semper amabilis solet, studiose hunc unde esset inquisivi, qui se esse de Tudertina civitate respondit. Cui inquam: Quaeso te, Pater, num Fortunatum episcopum nosti? Qui ait: Novi, et bene novi. Tunc ipse subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula nosti, et desideranti mihi qualis vir fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille
Abbreviated transcription (Latin):
ipse susciperet eum. quẽ uir
dñi fortunatus expuliss.¬
nam finis operis probat. qd̾
iten muda susceptio inoperatione
non fuerit. GREGORIUS.
lio autem tempore. dũ
oculorum quidã lum̃
amisisset. ad hne deductus.
intercessionis eis opẽ petiit:
& impetrauit: Uam eũ iur
di oratione facta: eius oculis
signum crueis inpruneret:
ab e protinus luce reddita
nox cecitatis abscessit Preterea
ȩquus cuuidam militis inra¬
biem fuerat uersus. ita ut a
multis teneri uix posset: sed
quoscumq potusset inuade¬
re. eorum membra morsibus
dilamaret: Tunc ut cũq amu¬
ltis ligatus: ad uirum di de¬
ductus est. Qui mox ͣ eiꝰ eapiti
extensa manu signũ erucis e¬
di dit. cunctam eius rabiem
i mansuetudinẽ mutauit:
ita ut mitior post existeret.
quã ante illam uesaniã fuiss.
Tunc isdem miles equũ suũ.
quem celerrimo miraculi
imperio. a sua uesama uidit
in mutatum: eidem sc̃o uiro
decreuit offerendum. Quẽ
cum suscipere ille re nueret.

Expanded text:
ipse susciperet eum, quem vir Domini Fortunatus expulissnam finis operis probabat, quod munda intentio in operatione non fuerit. GREGOR. Alio quoque tempore, cum oculorum quidam lumen amisisset, ad hunc deductus intercessionis ejus opem petiit, et impetravit. Nam cum vir Dei oratione facta oculis ejus signum crucis imprimeret, ab eis, protinus luce reddita, nox caecitatis abscessit. Praeterea equus cujusdam militis in rabiem fuerat versus, ita ut a multis teneri vix posset: sed et quoscunque potuisset invadere, eorum membra morsibus dilaniaret. Tunc utcunque a multis ligatus 197 ad virum Dei deductus est. Qui mox ejus capiti extensa manu signum crucis edidit, cunctam ejus rabiem in mansuetudinem mutavit, ita ut postea mitior existeret, quam ante illam insaniam fuisset. Tunc idem miles equum suum, quem celerrimo miraculi imperio a sua vesania vidit immutatum, eidem sancto viro decrevit offerendum. Quem cum suscipere ille renueret,
Abbreviated transcription (Latin):
strantur. aliis hoc ad at uuito¬
rium. aliis uero ad testimo nuĩ
fiat. ut isti uideant mala quȩ
caueant: illi uero eo amplius
puniantur. quo inferm sup¬
plicia nec iusa q cognita uita¬
re uoluerunt Pe trus
uid est queso te quod in
amenis locis ciuuscła domꝰ
Taterculis aureis edificari uide.¬
batur: Ridiculum est ualde
si credimus quod in illa uita
ad huc metallis talibꝰ egeamꝰ.¬
si sanum sapit intelli gat:
S ex eo quod illic ostensũ est
quisquis ille est eui mansio ita¬
illa construitur. aperte dat᷑
in telligi. quid est quod hic
operatur. Nam qm̃ p̃miũ
largitate p̃romerebitur: ni¬
mirum coustat quia auro
edificat mansionem suam.
Q uod enim superius memoriã
fugit ut dicerem: isdem mi¬
les qui hȩc uiderat narra¬
bat. quod eosdem latereuloᷤ¬
aureos ad edificationẽ domꝰ
senes ac uiuenes puelle ꝙ pͥue¬
ri ferebant. Qua exre colligi

Expanded text:
strantur, aliis hoc ad adjutostrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt. 436 PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamsi sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid est quod hic operatur. Nam qui praemium largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculoaureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligi
Abbreviated transcription (Latin):
uiris cepit ꝑ brachia sursum
trahi. Cumq hoc luctamen
esset. ꝙ hunc bõsũ sursum.
mali deorsum traberent: ip¬
se qui hȩc uidebat ad corpus
reuersus est. ꝙ quid de eo
pleuius gestum sit minime
cognouit. Qua inre de eiusdẽ
stephani uita daturꝰ intelligi:
quia ineo mala caruis. cũ ele¬
mosinaruni operatione certa¬
bant. Qui enim ꝑ coxas deor¬
sum. ꝑ brachia trahebatur
sursum : patet nimirum. quia
elemosinas amauerat. ꝙ car¬
nis uicũs ꝑ fecte non resticerat¬
e quȩ eum deorsum trahebat
S in illo occulti arbitris exami¬
ne. quid ineo uicerit: ꝙ nosꝙ
eum qui uidit. ꝙ reuocatꝰ est
latet. Constat tamen qͥa isdẽ
stephanus postquã sieut suptꝰ
narraui. ꝙ inferni loca uidit.
ꝙ ad corpus redũt. ꝑ fectȩ uirã
morrerit. Qui post faultos an¬
nos de corpore ad huc ad cer¬
tamen uiteꝙ mortis exiit. Qua
de re colligitur. quia ipsa qͦ
inferni supplicia cum demon¬

Expanded text:
viris coepit per brachia sursum viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecteorrexit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demon
Abbreviated transcription (Latin):
deorsum posigum in locis tet̾¬
runis magno ferri pondere¬
ligatum ac dep̃ssum uidisse
confessus est. Qui dum requi¬
reret cur ita esset: ea se dirit
audisse. quȩ nos qui eũ in hac
ȩcclesi astica domo nouimus.
scientes eius acta recolimus.
Dictum namq est. Hȩc iccirco
patitur: quia siquid ei ꝓfaci¬
enda ultione iubebatur: ad
inferendas plagas plus ex
crudelitatis desiderio. quam
obedientia seriuiebat. Quod
sic fiusse. nullus qui illũ no¬
uit ignorat. Ibi se etiam quen¬
dam ꝑegriuum pͣsbiterum.
uidiss fatebatur: qui ad p̃¬
dictum pontem ueniens. tan¬
ta ꝑ eum aucboritate transiit.
quanta ꝙ hic sinceritate uixit.
In eodem quoq ponte. hunc
quem pͣdixi: stephanum se re¬
cognouisse testatus est. Qui
dum transire uoluisset. eius
pes lapsus est: & ex medio cor¬
pore iam extra pontem deiec¬
tus. a quibusdam cet̾rimis ui¬
ris ex flumine surgentibus
ꝑ coras deorsum. atq a quibꝰ¬
dam albatis ꝙ speciosissimis

Expanded text:
deorsum positum, in locis tetedeorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis
Abbreviated transcription (Latin):
ponte. antena erant prata
atq uirentia. odoriferis her¬
barum floribꝰ exornata in
quibus albatorum homi¬
num conuenticula esse ui¬
debantur: tantusq in loco
eodem odor suauitatis ine¬
rat. ut ipsa suauitatis fla¬
graneia illic de ambulanteᷤᷤ
⁊habitantesq saciaret. Ibi
mansiones diuersorũ sin¬
gulȩ. magnitudine lucis
plene: ibi quedam mirȩ
potenciȩ edificabat᷑ domus
quȩ aureis uidebat᷑ lat̾cule¬
construi. s cuiꝰ esset non cog
nosci. Erant uͦ suꝑ ripam pre¬
dicti flumins nonuulla ha¬
bitacula: s alia ex urgentis fe¬
tore̾s nebula taugebantur. alia
autem ex surgeus fetor a flu¬
mine bangebat. łłec uͦ erat
inp̃dicto ponte probacio. ut¬
transire: intenebroso feten¬
tiq fluuio laberetur Iusti uͦ
quibus culpa non obsisteret.
securo ꝑ eum gressui ac libero.
ad loca amena ꝑuenirent
Ibi se etiam petrum ecclesiasti¬
ce familie maioreni. qui ante
quadriennium est defunctꝰ.

Expanded text:
ponte, amoena erant prata ponte, amoena erant prata atque virentia, odoriferis 433 herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in eodem loco odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mansiones diversorum singulae, magnitudine lucis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur lateconstrnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a flunime tangebat. Haec vero erat in praedicto ponte probaorum transire, in tenebrosum foetentemque fluvium laberetur: justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus,
Abbreviated transcription (Latin):
inhumatum. Qui ductus ad
inferni loca: iudit multa qͣ
prius audita non credidit᷑.
S cum pͣsidenti illie iudici
pͣsentatus fuisset. ab eo recep¬
tus nonest: ita ut diceret. nõ
hunc deduci. s stephanum
ferrarium uissi. Qui statim re¬
ductus incorpore est. ꝙ stepha¬
nus ferrarius qui uirta eũ
habitabat. eadem hõra de¬
functus est. Sieq probatum
est. uera fuisse uerba quȩ
audierat: dum hec effectus
mortis stephani demõ strauit.
UAnte triennium quoq in
hac pestilentia quȩ hanc ur¬
bem clade uehe mentissima
depopulauit. inqua etiam
corporali uisu sagittȩ cęlitꝰ
uenire & singulos quosq fe¬
rire. udebantur: sicut nos¬
ti idem stephanus defunctꝰ
est. Quidam uͦ nules in hac
eadem ur̃a urbe ꝑ cussus: ad
extrema ꝑuenit. Qui educ¬
tus ex corpore eranimis iacu¬
it. s eitus rediit. ꝙ quȩ cũ
eo fuerant gesta uarrauit.
Aiebat enimꝰ tnnc res eadem
etiam multis innotuit quia
decurrebat. Transacto aut̃

Expanded text:
inhumatum. Qui ductus ad inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus in corpore exanimis jacuit, sed citius rediit, et quae cum eo fuerant gesta narravit. Aiebat enim, sicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia decurrebat. Transacto autem
Abbreviated transcription (Latin):
in ignem mergi prohiberet.
Cui etiam dixit. Egredere: ꝙ
qualiter tibi post hȩc ui en¬
dum sit cautissime attende.
Post quam uocem. paulatim
recalescentibus membris. ab
ȩterne mortis somno eiugi¬
lans. cuncta quȩ circa illum
fuerant gesta narrauit: tan¬
tisq se postinodum uigiliis
ieuinũsq constrͥnritꝰ ut in¬
ferni eum uidisse ꝙ ꝑ timuisse
tormenta: etiam si taceret lin¬
gua. conuersatio loqueretur.
quippe eui onmpotentis d̃i
mira largitate inmorte actũ
est. ne mori debuisset . S quia
humanum eor grauis ualde
duricie est: ipsa quoq penaꝵ
ostensio eq om̃ibꝰ utilis est.
Nam illust riᷤ uir stephanus
quem bene nosti de senietip¬
so mͥ narrare consueuerat:
quia inconstantinopolitana
urbe pro quadam causa de¬
moratus. molestia corporis suꝑ¬
ueniente defunctus est. Cũq
medicus atq pigmentarius
ad aperiendum eum atq cõ¬
dienduni esset quesitus. ꝙ die
eodem minme inuentus. sub¬

Expanded text:
in ignem mergi prohiberet. in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
eum fit petre si bene
ꝑpenditur: non error. s
ammonicio est. Suꝑna enĩ
pietas ex magna inĩscđie suȩ
largitate disponit. ut non¬
nulli etiam post exitũ re
pente ad corpus redeant. ꝙ
tormenta inferi quȩ audi¬
ta nõ crediderãt: saltẽ uisa
nachꝰ
qui in hac urbe mecum in¬
⁊ monasterio uiuebat. michi
narrare consueuerat: quia quo¬
dam tempore cum adhuc in
heremo moraretur agnoue¬
rit. quod petrus quidam mo-¬
nachus ex regione ortus hibe¬
rie qui ei in soco uaste solitudi¬
nis. cui euasa nomen est inbe¬
rebat. sicut ipso narrante didi¬
cerat. priusquã heremũ pete¬
ret: molestia corporis interue¬
niente defunctus est. S pro¬
timis corpori restitutus. in¬
ferm supplicia: atq innumera
loca flamm arui  iudisse tes¬
tabatur. Qui etiam quosdam
huius seculi potentes in eisde
flamiis suspensos se uidisse
narrauit. Qui cum iã ductus
esset ut illo ꝙ ipse mergeretur:
subito angłm chorusci habitꝰ
apparuisse fatebatur: qui eum

Expanded text:
cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnpente ad corpus redeant et tormenta inferi, quae audita non crediderant, saltem visa nachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. dubium non est. quod
eandem serenitatem uolue¬
rit. inqua descenderat per¬
manere. S contra hoc quod
uoluit: inuirtute omnipotẽ¬
tis di. ex feminȩ pectore mi¬
raculum inuenit. Nec mir
quod plus illo femina quȩ
dui fratrem uidere cupiebat
in eodem tempore ualuit.
quia enim iuxta iohannis
uocem d̾s caritas est. iusto
ualde uidicio illa plus potu

Expanded text:
cimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potu
Abbreviated transcription (Latin):
rans. caput procinus in orati¬
onem flexit᷑. ꝙ eos quos fan¬
tas co reiperit igne deludi
uocauit fratres: ut oculos
suos signarent monuit᷑. &
sanumꝰ illud eoquine edifi¬
cium assistere cernerent.
ꝙ flammas quas antiquus
hostis finxerat non uiderẽt.

Expanded text:
rans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
propħa magnam illam ac terribi¬
lem usionem uidit. exqua etiã
uisione contremuit. prorinus
ad iunxit: ꝙ ega elangui ꝙ egro¬
taui ꝑ dies plurunos: Caro enĩ
ea quę̧ sunt sp̃c capere non ua¬
let. Et id eirco non numquam
cum meus humana ultra se
ad uidendum ducitur: necesse
est ut hoc carneum uasculũ
quod ferre talenti pondus

Expanded text:
propheta magnam illam ac terribipropheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus
Abbreviated transcription (Latin):
precor. GIEGORIUS
d huc suꝑsunt aliqui qͥ
theodorũ ens ȩccłe custo¬
dem nouer nt: ciuus narra¬
cione innotuit res quȩ ei con¬
tigit. ualde ͫrabilis: quod
quadam nocte dum cicius ad
melioranda iuxta ianuam lu¬
muina surrexisset: ex more ligne¬
is gradibus sub lampade posi¬
tis stabat. ꝙ lampadis refoue¬
bat lumen: cum repente beatꝰ
petrus apostolus instola can¬
dida deorsum in pauimento
constitit. eiq dixit. Conliberte
quare tamꝰ cicius surrexisti:
Quo dicto ab oculis aspicientis
euanuit: s tantus ineum pauor.
irruit: ut tota in illo corporis
uirtus deficeret: & ꝑ dies mul¬
tos de stratu suo surgere nõ
ualeret. Qua inre. quid iscłẽ
beatus apłs seruientibꝰ sibi uo¬
luit. nisi p̃sentiam sui respec¬
tus ostendere: quia quicquid
pro eius ueneratione agerent.
ipse hoc pro mercede retribu¬
tionis. siue intermissione sẽꝑ
Nichi hoc non tam apparet
uid suꝑ hac re miraris
uetrȩ: Nuinquid nam¬
menti excidit. quia eum damel

Expanded text:
Romae. GREGORIUS. Adhuc supersunt aliqui qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper Mihi hoc non tam apparet Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnammenti excidit, quia cum Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit: ubi scilicet tanta erat
aquarum profunditas: ut spẽ
requirendi ferramenti nulla
iam esset. Itaq ferro ꝑdito. tre¬
mebundus ad maurum mona¬
chum cucurrit gothus: damp¬
num quod fecerat nunciauit.
ꝙ reatus sui ȩgit penitentiam.
Quod maurus quoq monachꝰ
ad lacuͣ tulitꝗde manu gothi
manubrium. ꝙ misit in lacũ:
ꝙ mox ferrum de profundo
redũt. atq in manubriũ intͣ¬
uit. Qui statim ferramentũ
gotho reddidit. dicens. Ecce
labora. ꝙ noli contristari.

Expanded text:
cecidit, ubi scilicet tanta erat cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari.
Abbreviated transcription (Latin):
cauate. Ualet enĩ omnipotet
d̾s etiam millo montis caeu¬
mine aquam producere᷑: ut
uobis laborem tanti itiueris
dignetur auferre. Qui eunces
rupem montis quani benedie¬
tus p̾dixerat iam sudantem
inuenerunt. Cumq in ea cõ¬
catium locum fecissent. statĩ
aqua repletus est: quȩ tam
sufficienter emanauit. ut nũc
usq ubertim defluat: atq ab
illo montis cacumine. usq ad
inferiora diriuetur. Capitꝰ .ui.
lio quoq temꝑe gothus
quidam pauꝑ sp̃ũ ad con¬
uersionem uenit: quẽ uir
diũ benedictus libentissume
suscepit. Quadam uero die
ei dari ferramentum uissit.
quod ad falcis similitudinẽ
falcastrum uocatur. ut de
loco quodam uepres abscide¬
ret: quatinus illic fieri ortꝰ
deberet. Locus autẽ ipse quẽ¬
quem ad mundandum gothuˢ
susceperat. suꝑ ipsam laei ripã
iacebat. Cumq gothus isdem
densitatem ueprium tocsꝰ uir¬
tutisnisu succideret. ferrũ
de manubrio prosiliens in lac̃

Expanded text:
cavate: valet enim omnipotens cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur. CAPUT VI.lio quoque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriis quȩ in loco
eodem construxerat. tria sur¬
sum inrupibus montis erant
ꝙ ualde erat fratribꝰ labo¬
riosum semꝑ ad lacum des¬
cendere. ut aquã haurire
debuissent᷑ Alaxime quia
ex deuexo montis latere erat
graue descendentibus inti¬
more periculum. Tunc collee¬
ti fratres ex eisdem tribus
monasteriis ad di famulum
benedictum uenerunt. dicẽ¬
tes. Laboriosum nobis ẽ ꝓpt̃
aquam cotidie usq ad lacũ
descendere: ꝙ id circo ueces¬
se est ex eodem loco monas¬
teria mutari. Quos blande
consolatus dimisit: ꝙ nocte
eadem cum paruo puerulo
nomiine placido. euius suꝑiꝰ
memoriam feci. eiusde mon¬
tis ascendit rupem: ibiq
dutuis orauit. Et oracione
completa. tres petras in loco
eodem pro signo posuit atq
ad suum cunctis illie nesei¬
entibus monasteriũ redũt.
Cumq die alio ad eum ꝓ neces¬
sitate aquȩ p̃dicti frat᷑res re¬
dissent. dixit. Ite. ꝙ rupẽ ilła
inqua tres suꝑ inuicem positaᷤ
petras inueneritis. in modico

Expanded text:
monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico
Abbreviated transcription (Latin):
mis lauari debuisset. Qui in¬
gressus easdem termas: p̃dic¬
tum paschasium diaconiun
stantem. ꝙ obsequentẽ in ca¬
loribus inuenit. Quo iuso.
uehementer extimuit. ꝙ̃ qͥd
illic tantus uir faceret inqui¬
siuit. Cui ille respondit. Pro
nulla alia causa. in hoc pena¬
li loco deputatus sum: nisi qͥa
iuparte laurentii contra sym¬
machum sensi. Sed queso te
pro ine dñm dep̃care: atq in
hoc cognosces. quod exauditꝰ
sis: si huc rediens me non in¬
ueneris. Qua de re uir dm̃i
gerinanus se inp̃cibus cõstriux̃
÷ post paucos dief rediit: s
iam p̃dictum paschasiũ ĩ loco
eodem mimnie inuenit: qͥa
enim non malicie s ignoran¬
tiȩ errore peccauerit pur¬
gari post mortem potuit¬

Expanded text:
mis lavari debuisset. Qui inmis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem et obsequentem in caloribus invenit. Quo viso vehementer extimuit, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui ille respondit: Pro nulla 445 alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum sensi. Sed quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precibus constrinxit, et post paucos dies rediit, sed jam dictum Paschasiueodem minime invenit. Quia enim non malitia sed ignorantiae errore peccaverat, purgari post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
essem uuenculus atq in
laico habitu constitutus. narra¬
Eri a maioribꝰ atq scientibꝰ au¬
diui. quod paschasius huius
apłicȩ sedis diaconus. euius
apud nos rectissimi & Iuculen¬
ti de scõ spũ libri exstant. mire
sanctitatis uir fue̾rit elemo¬
siuarum maxime operibus
uacaus. cultor. pauperum ꝙ
contemptor. sui. S hic mea
contentione quȩ in ardescente
zelo fidelium inter symmna¬
chum atq laurentium facta
est. ad pontificatus ordinem
laurentium elegit. & ominũ
post unaminitate superatus.
insua tamen sentencia uiq
ad diem sui exitus persticit:
illum amando atq proferen¬
do quem episcoporum iudicio
p̃esse sibi eccła refutauit. H ic
itaq cum temporibus sy mina¬
chi apostolice sedis pͣsulis ess
defunctus eius dalmaticam
feretro suꝑpositam. demonia¬
eis tetigit᷑: statimq saluatus
est. Post multum uero temꝑi ᷤᷤ
gerinano capuano ep̃o euius
superius memoriam feci. me¬
dici pro corporis salute dicta¬
uerunt: ut in angulais ter¬

Expanded text:
essem juvenculus, atque in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. Hic itaque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo, cujus superius memoriam feci , medici pro corporis salute dictaverant, ut in Angulanis ther
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ pro eis oblationem dño
deferre consueuerat. eas de
sepulchris suis progredi. ꝙ. ex¬
ire ȩecłam uidebat. Quod dũ
sepius cerneret. quia ad uocẽ

Expanded text:
quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad voce
Abbreviated transcription (Latin):
nstimani qͦr
angusti temporib diuir
contra catholicorum uitam
exorta a uuandalis arriana
ꝑ secutio. ĩ affrica uelement̾
in sauiret quidam in defensione
u̾itatis ep̃i fortiter ꝑsistentes
ald mediũ sunt deducti. Qͦs
wandalorum rex. uerbis at
nuneribus flectere ad per¬
fidem ũ ualens: torm̃tis fran¬
gere posse se credidit. Iam
cum eis in ipsa defensione
u̾itatis sisencium iu diceret
nec tamen ipsi contra ꝑfi¬
diam tacerent. ne tacendo
forsitan consenfisse uideren¬
tur : raptus in furorem. eoꝵ
liuguas ab scidiradicitus
fecit. Res mira ⁊ multis

Expanded text:
niani quoque augusti temporibus dum contra catholicorum vitam exhorta a Wandalis Arriana persecutio in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furore, eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res mira et multis
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso est. Ita ꝙ quȩ dĩ sunt.
nemo cognouit: nisi sp̃c di
Qui ut se̾ ostenderet nosse qͥ
di sunt: ad iunxit. Nos autẽ
non spm̃ huius mundi acce¬
pimus: sed sp̃m qui ex dõ est.
Hinc iterum dicit. Quod ocłs
non uidit. nec auris audiuit.
nec incor. hom inis descendit.
quȩ p̃parauit ds diligentibꝰ
.se: Nobis autem reuelauit ꝑ
i gͦ eidem apostolo ea
suꝑ hoc quod proposui pre¬
misit dicens: o altitudo di¬
uitiarum sapientiȩ ꝙ scieu¬
tie dei. quam incomprehen¬
sibilia sunt udicia eius. ꝙ
in uestigabiles uiȩ eius: Sed
rursum michi hȩc dicenti.
alia sub oritur questio. Nam
dauid propheta. dño loquit᷑
dicens. In labiis meis pronun¬
ciaui omnia uidicia oris cui.
Et cum minus sit nosse quã
etiam pronunciare: quid ẽ
quod paulus in coͣpͣhensibi¬
lia esse di udicia asserit.
dauid autem hec se omnia
non solum nosse. s etiam u

Expanded text:
in ipso? Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per ergo eidem apostolo ea super hoc quod proposui, praemisit dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
langobardorum nirba que
ad illud mortis spectacułu ad¬
erat. in laudis fauorem conuer¬
sa mirari cepit: iurumq di cũ
timore uenerari: quia ꝓfecto
claruerat euius sanctitatis esset.
qui carnificis sui brachium in
aere ligasset. Itaq postulatus
ut surgeret: surrexit. Postulatꝰ
ut brachium sui carnificis sa¬
naret: negauit dicens. Ego pro
eo nullomodo iͦ ibo. nisi mͥ
ante iuramentũ dederit:. quia
cum manu ista. xp̃ianũ homi-¬
uem numquã occidat. Sed
langobardus isdem. qui ut ita
dieam brachium contra deui
tendendo ꝑdiderat: pena sua
exigente compulsus est uirare.
se xp̃ianum hominẽ nũquã
occidere. Tunc uir dñi p̃cepit
dicens. Depone manũ deorsũ.
Qui statim deposuit atq ilieo
adiunxit. Remitte gladiũ
inuaginã. Et statim remisit.
Onĩs igit᷑ tante uirtutis hõ¬
minem cognoscentes: boues
& uimenta quȩ dep̃dati fu¬
erant certatim ei offerre in
munere uolebãt: s uir dñ
tale munus suscipere re nu¬

Expanded text:
Langobardorum turba, quae Langobardorum turba, quae ad illud mortis expectaculum aderat, in laudis favorem conversa, mirari coepit virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, diceris: 'Ego pro eo nullo modo orabo, nisi mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente conpulsus est iurare, se christianum hominem numquam occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renu
Abbreviated transcription (Latin):
cumsteterunt uͣtreq acies.
Uir autem dñi deductus: in
medidͫ est: atq ex omnibus
uiris. forti s electus est unꝰ.
de quo dubium non esset.
quod uno ictu caput eius
ab scideret. Uenerandus gͥ
uir. inter armatos deductus.
ad sua arma statim eucurꝰ¬
rit Nam pecut: ut sibi pau¬
lulium orandi licentia daret᷑.
Qui dum concessum fuisset.
interram se strauit. ꝙ orauit.
Qui dum paulo duiciꝰ orał et.
hunc electus interfector cal¬
ce pulsauit. ut surgeret di¬
cens. Surge: & genuflexo ten
de ceruicem. Surrexit autẽ
uir dñi: genuflexit. ceruicẽ
tetendit: sed tenso collo. e¬
ductam contra se spatã in¬
tuens ait hoc unum fert᷑
publice dixisse. Sancte io¬
haunes suscipe illom. Tuuc
electus carnifex euaginatũ
gladium tenens. ad nisu
forti malt  brachiũ ꝑcus¬
surus leuauit: sed depone¬
re nullo modo potuit: Nã
repente diriguit. ꝙ erecto ĩ
cȩlum gladio. brachium in¬
flexibile ꝑ mansit. Tunc oĩs

Expanded text:
cumsteterunt acies. cumsteterunt acies. Vir autem Domini deductus in medium est, atque ex omnibus viris fortibus electus est unus, de quo dubium non esset quod uno ictu capud eius abscideret. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit. Nam petiit, ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatam intuens, hoc unum fertur publice dixisse: 'Sancte Iohanniss, suscipe illam'. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit; nam reperite diriguit, et erecto in caelo gladio, brachium inflexibile remansit. Tunc omnis