comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ p̃uales sensum clationis inclina. Ul cer¬
te ad bcatum iob noticia ꝓ humilianda ciꝰ
agantur. qui mundũ deo subiciunt. eiq do¬
mitam potentũ huiꝰ scl̃i suꝑbiam flectunt.
ut tanto de se beatus iob minus estimet: qͣn¬
to aggregan deo tam difficiles animas ꝑ ali¬
os undet. Dicat gͦ: nũqͥd uolet rinocerus ser¬
uire tibi. subaudis. sicut ꝑ eos quos miscro ser¬
p̃sepe tuum: Presepe hoc loco ipsa scriptura
sacra ñ inconuenienter accipitur. in qua uer-¬
bi pabulo animalia sc̃a saciantur. De quib
ꝑ. ꝓpħam dicitur: animalia tua habitabunt.
in ea. Hinc etiã natus dñs a pastorib in p̃scpe
repperitur. quia ciꝰ incarnatio in ea quȩ nos re¬
ficiunt ꝓpħarum scripta cognoscitur. Rino¬
cerus itaq iste uidelicet om̃is elatus in pͥmor-¬
diis nascentis ęccl̃iȩ. cum patriarcharũ dicta.
cũ ꝓpħarum mysteria. cũ eugłii archana audi¬
ret irridebat. quia tanto in p̃dicatoꝵ p̃sepe

Expanded text:
d praevales elationis sensum inclina. Vel certe ad beati Job notitiam pro humilianda ejus agantur, qui mundum Deo subjiciunt, eique edomitam potentum hujus saeculi superbiam flectunt, ut tanto de se beatus Job minus aestimet, quanto aggregari Deo tam difficiles animas per alios videt. Dicat ergo: Nunquid volet rhinoceros tibi? Subaudis: Sicut per eos quos misero sert.---Praesepe hoc loco ipsa Scriptura sacra non inconvenienter accipitur, in qua verbi pabulo animalia sancta satiantur, de quibus per Prophetam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Hinc etiam natus Dominus a pastoribus in praesepi reperitur , quia ejus incarnatio, in ea quae nos reficit Prophetarum scriptura cognoscitur. Rhinoceros itaque iste, videlicet omnis elatus in primordiis nascentis Ecclesiae, cum patriarcharum dicta, cum prophetarum mysteria, cum Evangelii arcana audiret, irridebat, quia tanto in praedicatorum praesepi
Abbreviated transcription (Latin):
tes aspiciunt. eoꝵ quoꝵ pͥus cont̃psere uitam.
postmodũ obstupuere miracula. Unde mox
pauidi ad sua corda redeuntes. extimucrunt.
scitatem in miraculis. quã despexerant in pre.¬
ceptis. Per infirma gͥ confusa sunt fortia. qͥa
dum in uencrationẽ uita surgit humilium.
clatio cccidit suꝑboꝵ. Igitur qͥa beatus iob

Expanded text:
tes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam tes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis, quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgit humilium, elatio cecidit superborum. Igitur quia beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
N paradyso sano homini diabo¬
lus inuidens suꝑbiȩ uulnꝰ inflrcit.
ut qui mortẽ. ñ accꝑat conditus:
mereretur clatus. S quia diuinę
potentis. suppetit ñ solum bona de
nichilo facere. s ea ctiam ex malis quȩ
diabolus ꝑpetrauerat reformare:
contra hoc inflictũ uulnus suꝑbien¬
tis diaboli. medicina apparuit inter
homines humilitas dei. ut auctoris
exemplo humiliati surgerent: qui
unitatione. hostis dati ccciderunt.
Contra gͦ suꝑbientem diabolum.
apparuit inter homines homo factꝰ
humilis ds̃. Hunc potentes huius
scł̃i. id est membra diaboli suꝑbien¬
tes co despicabilem crediderunt: quo
humilem conspoccrunt. Uulnꝰ cnĩ
cordis eoꝵ qnto magis tumuit. tan¬
to ampliꝰ medicamentũ mite despex¬
it. Repulsa gͥ a uulncit suꝑboꝵ medicina
nr̃a. ꝑuenit ad uulnus humiliũ. Infirma
qͥppe. mundi degit ds̃. ut confundat fortia.
Actumq est cum pauꝑib. qd̃ post ctiam diuites
elati mirarentur. Nam dũ nouas in illis uirtu¬

Expanded text:
n paradiso sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus . Sed quia divinae potentiae suppetit, non solum bona de nihilo facere, sed ea etiam ex malis quae diabolus perpetraverat, reformare, contra hoc inflictum vulnus superbientis diaboli medicina apparuit inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humiliati surgerent, qui imitatione hostis elati ceciderant. Contra ergo superbientem diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus. Hunc potentes hujus saeculi, id est membra diaboli superbientis, eo despicabilem crediderunt, quo humilem conspexerunt. Vulnus enim cordis eorum quanto magis tumuit, tanto amplius medicamentum mite despexit. Repulsa igitur a vulnere superborum medicina nostra pervenit ad vulnus humilium: Infirma quippe mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum pauperibus quod post etiam divites erati mirarentur. Nam dum novas in illis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ similitudinẽ habet. s uolatus eoꝵ celcri¬
tatem ñ habet. Aterra quippe eleuari ñ ua-¬
let. & alas qͣsi ad uolatũ specietenus erigit.
s tam̃ numquã a terra se uolando suspendit.
Ita sunt nimirũ om̃s hypocritȩ. quidũ bo¬
noꝵ uitam simulant. imitationẽ scę uisionis
Habent qͥppe uolandi pennas ꝑ speciem. s in
terrã repunt ꝑ actionẽ. qͥa alas ꝑ figuram
scĩtatis extendunt. s curarũ scłarium ponde¬
re p̃grauati. nullatenus a terra subleuantur.
Spcciem nãq phariscoꝵ reꝓbans dñs. qͣsi stru¬
tionis pennã redarguit. que in oꝑe aliud exer-

Expanded text:
eorum similitudinem habet, sed volatus eorum celerieorum similitudinem habet, sed volatus eorum celeritatem non habet. A terra quippe elevari non valet, et alas quasi ad volatum spsed tamen nunquam se a terra volando suspendit. Ita sunt nimirum omnes hypocritae, qui dum bonorum vitam simulant, imitationem sanctae converHabent quippe volandi pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed curarum saecularium pondere praegravati, nullatenus a terra sublevantur. Speciem namque Pharisaeorum reprobans Dominus, quasi struthionis pennam redarguit, quae in opere ali
Abbreviated transcription (Latin):
Quicqͥd sentiunt contra bonos ostenderent.
si aꝑtum nequiciȩ tempꝰ inuenirent. S hec¬
ctiam argum̃ta prauoꝵ. ad electoꝵ augm̃ta
ꝓficiunt. Sc̃a enim ęccłia transire sine labo¬
re tẽptationis ñ potest. tempora peregrina-¬
tionis. Quȩ & si foris aꝑtos hostes ñ habet.
intus tam̃ tolerat fictos fr̃s. Nam contra u¬
tia semꝑ in acie. est. & habet ctiam euam pacis
tempore bellũ suum. Et fortasse grauius
affligitur. cũ ñ extraneoꝵ ictib. s suoꝵ mo¬
rib impugnatur. Siue itaq illo seu isto tẽ.¬
pore. est tam̃ semꝑ in labore. Nam & in ꝑ¬
sccutione pͥncipum timet ne amitant boni
qd̃ sunt. & in conuersione pͥncipũ tolerat.
quia mali simulant bonos se esse qd̃ ñ sunt.
Unde omp̃s ds quia rinoccrotam hunc loris
ligatum dixit. ilico prauoꝵ hypocrisin sub¬
pitrem nesciat. aues reliquas. qͣnta uolatus
sui uelocitate transcendat: Strutio uͦ penne

Expanded text:
Qui quid sentiunt contra bonos ostenderent, Qui quid sentiunt contra bonos ostenderent, si aptum nequitiae tempus invenirent. Vetiam argumenta pravorum ad electorum purgamenta proficiunt. Sancta enim Ecclesia transire sine labore tentationis non potest tempora peregrinationis, quae etsi foris apertos hostes non habet, intus tamen tolerat fictos fratres. Nam contra vitia semper in acie est, et habet etiam pacis tempore bellum suum; et fortasse gravius affligitur cum non extraneorum ictibus, sed suorum moribus impugnatur. Sive itaque illo, seu isto tempore, est tamen semper in labore. Nam et in persecutione principum timet ne amittant boni quod sunt, et in conversione principum tolerat, quia mali simulant bonos se esse, quod non sunt. Unde omnipotens Deus, quia rhinocerotem hunc loris ligatum dixit, illico pravorum hypocrisim subpitrem nesciat aves reliquas quanta volatus sui velocitate transcendat? Struthio vero pennae
Abbreviated transcription (Latin):
suç uirtutis extollat. Audiat rex & potens po¬
tintiores mundi reges qͣnta deo deuotione
famulentur. & uirtutẽ. suam qͣsi ꝓ singulari¬
tate. ñ trahat in clationis uitium. quȩ habet
in aliis exemplũ. quia & si tunc ci similem
dñs ñ uidit. multos tam̃ ꝑ quos ciꝰ głam re¬
tunderit p̃uidit. Igitur qͥa terrem p̾rincipes
magna se deo humilitate substernunt. pͣtu
homines qui dudũ contra ęccliam in infide¬
litate positi aꝑta aduersitate scuiebant. nunc¬
& ad alia fraudis argum̃ta uertuntur. Quia
ciũ illos religionẽ uenerari conspiciunt. ipsi
cultũ religionis assumunt. & bonoꝵ uitam
sub despectis uestib iniquis morib p̃munt.
Mundi qͥppe dilectores sunt. hocq in se qd̃
homines uenerentur ostendunt. atq eis qui
uere semetipsos despiciunt. ñ mente s ueste.
copulantur. Quia cm̃ p̃sentem głam amantes
asscqui ñ possunt. qͣsi despicientes sequunt᷑.

Expanded text:
suae virtutis extollat. Audiat et rex potens, posuae virtutis extollat. Audiat et rex potens, potentiores hujus mundi reges quanta Deo devotione famulentur, et virtutem suam quasi pro singularitate non trahat in elationis vitium, qui habet in aliis exemplum, quia etsi tunc ei similem Dominus non vidit, multos tamen per quos ejus gloriam retunderet praevidit. 10. Qui terrenorum princmagna se Deo humilitate substernunt, pravi homines qui dudum contra Ecclesiam in infidelitate positi aperta adversitate saeviebant, nunc ad alia fraudis argumenta vertuntur. Quia enim illos religionem venerari conspiciunt, ipsi cultum religionis assumunt, et bonorum vitam sub despectis vestibus iniquis moribus premunt. Mundi quippe dilectores sunt, hocque in se quod homines venerentur ostendunt, atque eis qui vere semetipsos despiciunt, non mente, sed veste copulantur. Quia enim praesentem gloriam amantes assequi non possunt, quasi despicientes sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
am congreget: Quid aliud semen nisi uer-¬
bũ p̃dicationis accipitur: Sicut in cuglio
ueritas dicit. exiit qui seminat seminare.
Et sicut ꝓpheta ait. bcati qui seminatis suꝑ
om̃s aquas. Quid aliud area nisi ęccł̃ia debit
intelligi: De qua p̃cursoris uoce. dicit᷑. & ꝑ
mundabit aream suam. Quis gͦ in initio nas¬
centis eccl̃iȩ crederet. dum contra cũ ille in¬
domitus pͥncipatus terrȩ tot minis & crucia¬
tib scuiret. qͥa rino cerus iste dco sementem
redderet. idest accc̃ptum p̃dicationis uerbum
oꝑib repensaret: Quis possit tunc infirmoꝵ
credere. qd̾̃ ciꝰ arcam congregaret: Ecce cni
gentes capere potucrit. ad fidci illas gr̃am sua¬
dendo ꝑducit. eisq eternã uitã indicat quib
captis p̃sentem seruat. Cur hoc: Quia uide-¬
licet nunc artam congregat. quã aliqͣndo
suꝑbo cornu disꝑgendo uentilabat. Audiat
gͥ beatus iob. qͥd gentilitatis pͥncipes faciant.
& nequaqͣm se apud semetipsũ de gła tantȩ

Expanded text:
am saeviebat.---Qui aliud semen, nisi verbum praedicationis accipitur? sicut in Evangelio Veritas dicit: Exiit qui seminat, seminare ; et sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Quid aliud area nisi Ecclesia debet intelligi? de qua Praecursoris voce dicitur: Et permundabit aream suam . Quis ergo in initio nascentis Ecclesiae crederet, dum contra eam ille indomitus principatus terrae tot minis et cruciatibus saeviret, quia rhinoceros iste Deo sementem redderet, id est acceptum praedicationis verbum operibus repensaret? Quis 1000 posset tunc infirmorum credere quod ejus aream congregaret? Ecce enimgentes capere potuerit ad fidei illas gratiam suadendo perducit; eisque aeternam vitam indicat, quibus captis praesentem servat. Cur hoc? Quia videlicet aream nunc congregat, quam aliquando superbo cornu dispergendo ventilabat. Audiat igitur beatus Job quid gentilitatis principes faciant, et nequaquam se apud semetipsum de gloria tantae
Abbreviated transcription (Latin):
lis metucbat petrus cũ diceret: aduersarius
ur̃ diabolus qsi leo rugiens circuit querens
quem deuoret. cui resistite fortes in fide.
Habent gͦ ucraces magistri suꝑ discipłõs su-
metuunt. qͣnto nec sibimetipsis qd̾ timere de¬
beant dep̃hendunt. Et qͥa obduratis cordib
uiuunt. ipsos ctiã quos generant filios nulla
pictate debiti amoris agnoscunt. Unde. ad huc
sub strutionis specie subditur. Duratur
ad filios. qͣsi ñ sint sui. Quẽ enĩ caritatis gr̃ã
ñ infundit. ꝓximũ suũ etiã si ipse hunc deo
genuit extrancum respicit: ut ꝓfccto sunt
om̃s hypocritȩ. quoꝵ uidelicet mentes dum
semꝑ exteriora appetunt. intus insensibiles fi¬
unt: & incunctis quȩ agunt dũ sua semꝑ ex¬
petunt. erga affectũ ꝓximi nulla caritatis com¬
passione mollescunt. O quã mollia uiscera ge¬
stabat paulus. qͣndo circa filios suos tanto
estu amoris inhiabat dicens: nunc uiuimus
in cugłio filii ciꝰ. qd̾ sine intermissione me¬

Expanded text:
 diceret: Adversarius vester diabolus, quasi leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Habent ergo veraces magistri super discipulos suosmetuunt, quanto nec sibimetipsis quid timere debeant deprehendunt. Et quia obduratis cordibus vivunt, ipsos etiam quos generant filios nulla pietasub struthionis specie subditur: Induratur ad filios quasi non sint sui. Quem enim charitas gratia non infundit, proximum suum, etiam si ipse hunc Deo genuit, ut extraneum respicit ut profecto sunt omnes hypocritae quorum videlicet mentes dum semper exteriora appetunt, intus insensibiles fiunt, et in cunctis, quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum passione mollescunt. O quam mollia viscera gestabat Paulus, quando circa filios suos tanto aestu amoris inhiabat, dicens: « Nunc vivimus in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione me
Abbreviated transcription (Latin):
trahatis uos ab om̃i frẽ ambulante mordina-¬
te. & ñ scdm traditionẽ quã acceꝑunt a nobis.
Hunc iohes pedem gaio formidabat. qui cũ
multa diotrepis mala p̃misisset. adiunxit:
carissime noli imitari malũ. s qd̾ bonum est..
Hunc ipse sẏnagoge dux infirmo suo gregi
metuebat dicens. qudo ingressi fueritis terrã
quã dñs ds̃ dabit tibi: caue ne initari uelis
abhominationes illarũ gentium. Obliuisci¬
tur etiã qd̾ bestia agri conterat. qͥa nimirum
si diabolus in hoc mundo seuiens. editos in
bona conuersatione filios rapiat. hypocrita
om̃ino ñ curat. Hanc̃ autẽ agri bestiam pau¬
lus ouis quȩ posuerat formidabat dicens:
tuneo ne sicut serpens cuam seduxit astutia
sua: ita corrũpantur sensꝰ ur̃i a castitate quȩ

Expanded text:
trahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis . Hunc pedem Joannes Caio formidabat, qui cum multa Diotrephis mala praemisisset, adjunxit: Charissime, noli imitari malum, sed quod bonum est . Hunc ipse Synagogae dux infirmo suo gregi metuebat, dicens: Quando ingressus fueris terram quam Dominus Deus dabit tibi, cave ne imitari velis abominationes illarum gentium . Obliviscitur etiam quod bestia agri conterat, quia nimirum si diabolus in hoc mundo saeviens editos in bona conversatione filios rapiat, hypocrita omnino non curat. Hanc autem agri bestiam Paulus ovis quae posuerat metuebat dicens: Timeo, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita corrump
Abbreviated transcription (Latin):
solide. iam tam̃ ꝑ contemplationis lumen dĩ
sapientia quasi in transitu uidetur. Quam
iuxta helui uerba uidere nequeunt. qui sibi
sapientes esse uidentur: quia ad conspicien-¬
dum dñm in clata cogitationũ suarum tur.¬
ba dep̾hensi ad huc sicomori arborem non
inuenerunt.

Expanded text:
solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia quasi in transitu videtur. Quam juxta Eliu verba videre nequeunt, qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba deprehensi, adhuc sycomori arborem non invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ficus fatua dicitur. Pusillꝰ itaq ⁊acheus si¬
comorũ subiit & dñm uidit. quia qui mun¬
di stulticiam humiliter eligunt: ipsi di sapi¬
entiam suptiliter contemplantur. Pusillani¬
mitatem namq nr̃am ad uidendum dñm tur¬
ba p̃pedit. quia infirmitatem humanȩ m̃tis
nc lucẽ ueritatis intendat curarum scłarium
tumultus p̃mit. S prudenter sicomorũ ascen¬
dimꝰ. si ꝓuide cam quȩ diuinitus p̃cipitur
stulticiam tenemꝰ. Quid enĩ in hoc mundo
stultiꝰ quã amissa ñ querere. possessa rapien¬
tib relaxare. nullam ꝓ acceptis in iurus iniu¬
riam reddert. immo adiundis aliis patienti-¬
am p̃bere: Quasi enĩ sicomorum nos ascende-¬
re dñs p̃cipit cum dicit. qui aufert quȩ tua
sunt ne repetas. Et rursum. siquis te ꝑcusse¬
rit in dexttram maxillam. p̃be illi & alteram.
Per si comorũ transicns dũs cernitur. quia ꝑ
hanc sapientem stulticiam & si necdum ut est

Expanded text:
ficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus syficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit, quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillanimitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit; quia infirmitatem humanae mentis, ne lucem veritatis intendat, curarum secularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur, stultitiam tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere Dominus praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dextram maxillam, praebe illi et alteram . Per sycomorum Dominus transiens cernitur, quia per hanc sapientem stultitiam etsi necdum ut est
Abbreviated transcription (Latin):
bunt contẽplari om̃s qui sibi uidentur essẽ
sapientes. Contemplari enĩ dĩ sapientiam ñ
possunt qui sibi sapientes uidentur. qͥa tanto
ab eiꝰ luce longe sunt: qnͣto apud scinctipsos
humiles ñ sunt: quia in coꝵ m̃tib dũ tumor
elationis crescit. aciem contẽplationis claudit.¬
& unde se lucere p̃ ceteris ȩstimant. inde. sel
lumine. ueritatis priuant. Si gͥ ueraciter sa¬
pientes esse atq ipsam sapientiam contempla
ri appetimus. stultos nos humiliter cognosca¬
mus. Relinquamꝰ noxiam sapientiam. disca¬
mꝰ laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scrip¬
tum est: stulta mundi clegit ds ut confundat
sapientes. Hinc rursum dicitur: siquis uide¬
tur inter uos sapiens esse in hoc sȩculo. stult
fiat ut sit sapiens. Hinc cugłice hẏstorie
uerba testantur. quia ⁊acheus cum uidere p̃
turba nil posset sicomori arborem ascendit.
ut transeuntẽ dñm cerneret. Si comorus qͥppe.

Expanded text:
bunt contemplari omnes qui sibi videntur esse bunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapieri appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt deiectos se exhibendo contemnunt. Sed
tam̃ apud se introrsus quasi ex ipso merito
ostensȩ uilitatis intumescunt: & tantomagis
in corde elati sunt. qͣnto ampliꝰ in specie cla-¬
tionem p̃munt. Que utraq uniꝰ elationis bel.¬
la magna dauid circũspectione dep̃hendit.
mira uirtute suꝑauit. Quia enim de semetip¬
so intus humilia sentiens honorem exttrius
ñ quexit insinuat dicens: ludam & uilior
fiam. Et quia ꝑ hoc qd̾ uilem se oxterius pre¬
buit. nequaqm interius intumescit. adiungit.
croq humilis in oculis meis. Acsi dicat. qualẽ
me ectiꝰ despiciens exhibeõtalem me & interiꝰ
attendo. Quid g̃ acturi sunt quos doctrina
leuat. si dauid ex carne sua uenturũ redemp¬
torem nouerat. etꝰq gaudia ꝓphetando nun¬
tiabat: & tam̃ in semctipso ceruicem cordis
ualida discretionis calce deprimebat dicens.
eroq humilis in oculis meis: Bene gͦ ꝑ he-¬
lui dicitur. ideo timebunt uiri. & ñ aude¬

Expanded text:
sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis in oculis meis. « SaceEliu dicitur: Ideo timebunt eum viri, et non aude
Abbreviated transcription (Latin):
tem coram dño semctipsum uicit. Quem mi¬
chol saul filia ad huc ex tumore regii gencris
insana cum humiliatũ despiceret dicens. quam
gloriosus fuit hodie. rex isrł discooꝑiens se an¬
te ancillas seruoꝵ suoꝵ. & nudatus est quasi si¬
nudetur unus de scurris: ꝓtinus audiuit.
Ante dñm ludam qui elegit me potius quã pa-¬
trem tuum. Ac paulopost ait: & ludam & ui-¬
lior fiam plusquã factus sum: eroq humilis
in oculis meis. Acsi aꝑte dicat. uilescere coram
hominib appeto: quia seruare michi coram do
dignitatẽ ꝑ humilitatem quęro. Sunt uͦ non¬
nulli qui de semetipsis humilia sentiunt. qͥa
in honorib positi nichil se esse nisi puluerem
fauillamq ꝑpendunt. S tam̃ corã hominib
uiles apparere refugiunt : & contra hoc qd̃ de
se interiꝰ cogitant. quasi rigida exterius ue¬
nustate palliantur. Et sunt ñnulli qui uiles
uideri ab hominib appetunt. atq om̃e quod

Expanded text:
tem coram Domino semetipsum vicit. Quem Mitem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus, quasi nudetur unus de scurris ; protinus audivit: Ludam ante Dominum, qui elegit me potius quam patrem tuum. Ac paulo post ait: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Deo regnum per humilitatem quaero. Sunt ergo nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt; qui in honoribus positi nihil se esse nisi pulverem favillamque, perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
to rege ad regni gubernacula ungi. timendũ
cunctis uno lapide goliam sternere. a rege
ꝓpposita extindis allophilis numcrosa p̃pucia
reportare. ꝓmissũ tandem regnum ꝑcipere.¬
cunctumq israheliticũ ppłm sine ulla contra¬
dictione possidere: Et tam̃ tum archam dei
ierłm reuocat. quasi oblitus p̃latum se om̃ib
ammixtus ppłis ante. archam saltat. & quia
coram archa saltare ut creditur uulgi mos
fuerat. rex se in diuino obsequio ꝑsaltatum
iccta exhibendo contemnit. Non potestas reg¬
ni ad memoriam reducitur. ñ subiectoꝵ ocu¬
lis saltando uilescere metuit. ñ se honore p̃¬
latum ceteris ante ciꝰ archam qui honorem
dederat recognoscit. Coram deo egit uilia
uel extrema. ut illa & humilitate. solidaret.
quȩ coram hominib gesserat fortia. Quid de
e factis ab aliis sentiatur ignoro: ego dauid:
plus saltantem stupco quã pugnantem. Pug-¬
nando quippe hostes subdidit. saltando au-¬

Expanded text:
to rege ad regni gubernacula ungi, timendum to rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere: et tamen cum arcam Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, admistus populis ante arcam saltat; et quia coram arca saltare ut creditur vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltatum jectum exhibendo contemnit; non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere meruit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando au
Abbreviated transcription (Latin):
ut & priꝰ subigantur uitia. & post sub circũ¬
spectione dona teneantur. Nam si in eis mens
incaute se deserit. ñ ꝑ hec aduita subuchitur.
s quasi ꝓ ante actis laborib remunerata re¬
ꝓbatur. Unde fit etiam ut accepta uirtus dũ
in usu transitoriȩ laudis assumitur. quia ui¬
tio militat. uirtus ñ sit. Quia enim origo
uirtutis humilitas est. illa in nobis uirtus
ueraciter pullulat. quȩ in radice. ꝓpria id est
in humilitate ꝑdurat. Aqua nimirũ si absci¬
ditur arescit. quia uiuificantem se in intimis.
humorem caritatis ꝑdit. S quia ꝑ hoc quod
ab helui dicitur ñ audebunt contemplari
om̃s qui sibi uident᷑ e̾ẽ sapientes occulta cordis
clatio repbatur. intueri libet qͣnta uirtutum
munera dauid ꝑceꝑat. atq in his om̃ib quã
forti se humilitate. seruabat. Quem enĩ ñ ex-¬
tolleret ora lconum frangere. ursoꝵ brachia
dissipare. despectis priorib fr̃ib eligi. repba.¬

Expanded text:
ut et prius subigantur vitia, et post sub circumut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona teneantur. Nam si in eis mens incaute se deserit, non per haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laboribus remunerata reprobatur. Unde fit etiam ut accepta virtus dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas veraciter pullulat, que in radice propria, id est in humilitate, perdurat, a qua nimirum, si abscinditur, arescit, quia vivificantem se in infimis humorem caritatis perdit. Libro 27, idab Eliu dicitur, Non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes, occulta cordis elatio reprobatur, intueri libet quanta virtutum munera David perceperat, atque in his omnibus quam forti se humilitate servabat . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reproba
Abbreviated transcription (Latin):
citer habentur. in malo flecti ñ possunt.
Bona autẽ sunt media. ꝓphctia. doctrina.
curationũ uirtus. & cetera. quȩ ita inter
utrumq sunt posita. ut aliqͣndo ꝑ hec sola
eterna patria. aliqnͣdo uͦ gła terrena requi¬
ratur. Medias gͦ has uirtũtes dicimꝰ. quas
ad qd̃cumq mens appetit inclinamus. Quib
ꝑceptis. ita uti animus sicut terrenis diuiti¬
is potest. Per terrenas namq diuitias alii in
gloriȩ ostentatione suꝑbiunt. alii gͦ ꝓxi-¬
moꝵ indigentiã ministeria pietatis operan¬
tur. Cum ꝑ doctrinam gͥ atq pphetiam laus
oxterior quęritur. quasi ꝑ corporales diuitias
terrenȩ gle culmen ambitur. Cum uͦ doc¬
trina atq ꝓphetia lucrandis animab impen¬
ditur. quasi acceptȩ diuitiȩ egenis frĩb lar-¬
giuntur. Quia gͦ sepe ꝑ ipsa dona quȩ se ꝑ¬
ciꝑe exultat a manu dantis incautus animꝰ
elongat. uigilanti. ꝓuisione curandum est.

Expanded text:
citer habentur, in malum inflecti non possunt. citer habentur, in malum inflecti non possunt. Bona autem sunt media, prophetia, doctrina, curationum virtus, et caetera , quae ita inter utrumque sunt posita, ut aliquando per haec sola aeterna patria, aliquando vero gloria terrena requiratur. Medias ergo has virtutes dicimus, quas ad quodcunque mens appetit inclinamus. Quibus perceptis ita uti animus sicut terrenis divitiis potest. Per terrenas namque divitias alii in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam ministeria pietatis operantur. Cum per doctrinam igitur atque prophetiam laus exterior quaeritur, quasi per corporales divitias terrenae gloriae culmen ambitur. Cum vero doctrina atque prophetia lucrandis animabus impenditur, quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa dona, quae se percipere exsultat, a manu dantis incautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter sentit: in locutionis suȩ fine se tetigit.
Uiri namq arrogantes & docti cum recte. ñ
uiuunt. s tam̃ recta dicere doctrinȩ. impul-¬
sionib cõpelluntur. ipsi damnationis suȩ ali-¬
quomͦ p̃cones fiunt: quia dũ ea quȩ agere
respuunt p̃dicantes insinuant. suis se uocib
damnantes clamant. Contra quos bene. ꝑ psal-¬
mistam dicitur: conuersi sunt in arcũ ꝑuersũ.
Arcus quippe ꝑuersus. ipsum a quo tenditur
ꝑcutit. In dictis autẽ siuis arrogantium lin-¬
guȩ arcui ꝑuerso sunt similes. quia dũ contra
clationem uerba faciunt. in sus auctorib sa-¬
gittas figunt. Unde sũma cura ꝓuidendum
est. ne accepta sapientia cũ ignorantiȩ. tenebras
illuminat lumen humilitatis tollat. etiam
sapientia esse nequeat. Quȩ & si iurtuit lo¬
cutionis fulgeat. clationis tam̃ uelamine.
bona sũma. alia bona media. Bona & enĩ
sũma sunt. fides. spes. caritas. quȩ cũ uera¬

Expanded text:
fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum perversum . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illuminat, lumen humilitatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine bona summa, alia bona media. Bona enim summa sunt, fides, spes, charitas. Quae cum vera
Abbreviated transcription (Latin):
ex specie. hoc tam̃ qd̃ iam se inuenisse consi¬
derat. adiungit dicens. Magnus fortitudi¬
ne. & iudicio & iusticia. & enarrari ñ potest.
Magnus quippe est fortitudine. quia fortem
aduersarium suꝑat: & de domo illiꝰ uasa con-¬
tumeliȩ auferens. in miscdiȩ uasa ꝑmutat.
Magnus iudicio: quia & si hic electos suos ꝑ
aduersa deprimit. cos qͣndoq in gła ȩternȩ
ꝓsꝑitatis extollit. Magnus usticia: quia & si
reꝓbos damnat. Bene autẽ subditur. & enar¬
rari ñ potest. Sentiri enĩ digne. ñ ualet. qͣnto
minus dici: S meliꝰ hunc ut cumq dicimꝰ.
si sub considerationis eiꝰ formidine ammiran¬
do taceamus. Sequitur. Ideo timebunt cum¬
cos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat.
Et notandum quod ñ ait. & ñ audebunt con¬
templari sapientes. s qui sibi uidentur esse. sa-¬
pientes. Quib uidelicet uerbis peritos quid̃e.
s arrogantes insinuat. Heliu gͦ dum multa

Expanded text:
ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse consiex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse considerat adjungit, dicens: IBID.---Magnus fortitudine et judicio et justitia, et enarrari non potest. Magnus quippe est fortitudine, quia fortem adversarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia etsi hic electos suos per adversa deprimit, eos quandoque in gloria aeternae prosperitatis extollit. Magnus justitia, quia etsi ne termino damnat. Bene autem subditur: Et enarrari non potest. Qui enim sentiri digne non valet, quanto minus dici? Sed melius hunc utcunque dicimus, si sub considerationis ejus formidine admirando taceamus. Sequitur: CAPUT eos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat. Et notandum quod non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Multitudo gͦ fidelium formidolosam
deo laudem optulit. quȩ saluatis gentib a
suo se murmure dona celestis gratiȩ ammi-¬
rando compressit. Vnde ipse quoq petrus
miratur dicens: in ucritate comperi. quod ñ
dem suscipiunt. cur abeis qui iam fideles
sunt formidolosa uenire laudatio dicitur.
cum lȩta uenire potius quã formidolosa de¬
buisset : S iccirco conuersis gentib ab he¬
brcis iam fidelib formidolosa laudatio ꝓ¬
diit. quia nimirũ iuste iudea repulsa est.
dum pie est gentilitas uocata. & damna sus
repulsionis timuit. dum lucra alicnȩ uocati-¬
onis uidit. Unde nos quoq cotidie dũ iniquos
quosq ad inopinatam uitȩ celsitudinẽ ꝓue¬
hi repente conspicimꝰ. sub occultis dĩ iudiciis
timendo gaudemus. ne ꝑ occulta iudicia quos¬
dam ds̃ qui digni putantur deserat. qui ꝑhȩc
ad se cos qui indigni estimantur uocat. Se¬
quia quicqͥd in illo sentimꝰ ex fide est: ñdũ

Expanded text:
dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem obtulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi quod non dem suscipiunt, cur ab eis qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos qui indigni aestimantur vocat. Sequia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non
Abbreviated transcription (Latin):
tio crumpat. ipsa nobis hẏstoria sacri elo-¬
quii ostendat. Scriptum quippe est: corneliꝰ
centurio cohortis quȩ dicitur italica. religio¬
sus & timens dm. cum om̃i domo sua faciens
clemosinas multas plebi & dep̃cans d̾m semꝑ.¬
angłm dĩ introeuntẽ ad se. & dicentem sibi.
Corneli. At ille intuens cũ timore correptus.
dixit. Quid est dñe: Dicit autem illi. Ora¬
tiones tuȩ & elemosinȩ ascenderunt in memo¬
riam in conspectu dĩ. Aurum gͥ ab aquilone ue.¬
nit. dum in conspectu dĩ ex gentilib cum elemo¬
sinis oratio ascendit. Qd̃ cum petrus frĩb re¬
tulisset. quomͦ uel corneliꝰ angłm. uel ipse de
celo summitu ad se lintheum cum bestiis rep-
ante baptisma gentilium corda ꝑfuderit. qui
numqͣm in iudeoꝵ mentib nisi post aquam
baptismatis uenit. ꝓtinus scriptum est. his
auditis tacucrunt. & głificauerunt dm̃ dicen¬
tes: ergo & gentib d̾s penitentiã ad uitam

Expanded text:
tio erumpat, ipsa nobis historia sacri elotio erumpat, ipsa nobis historia sacri eloquii ostendit. Scriptum quippe est: Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica, religiosus et timens Deum, cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semangelum Dei introeuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli. At ille intuens eum, timore correptus dixit: Quis 887 es, Domine? Dixit autem illi: Orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei . Aurum ergo ab Aquilone venit, dum in conspectu Dei ex gentibus cum eleemosynis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum bestiis reptianctus etiam ante baptisma gentilium corda perfuderit, qui nunquam in Judaeorum mentibus nisi post aquam baptismatis venit, protinus scriptum est: His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Unde post conuersionẽ gentiliũ petro dicit᷑.
quare. introisti ad uiros p̃putium habentes
& comedisti cum cis: Quo contra recte ꝑ ysai-¬
am dñs dicit. dicam aquiloni da: & austro
noli ꝓhibere. Sicut enim ꝑ aquilonẽ gentili¬
tas. sic ꝑ austrum uidea signatur. Quę quasi¬
meridiano sole. incaluit. quia redemptore. in
carne apparente feruorem fidĩ pͥma suscepit.
Aquiloni gͥ dicitur da. cum offerrt deo suȩ. fi¬
dei muncra gentilitas imꝑatur. Austro autẽ
iubetur ne ꝓhibeat. quia hebreis in fide con¬
sistentib p̃cipttur. ne uitam gentilium repel-¬
ungitur. Et a deo formidolosa laudatio.
Sic enim adeo dicitur. acsi abhis qui in par
ab aquilone ueniente a deo formidolosa
laudatio ꝓdiit. quia dũ claritate suȩ fidĩ gen-¬
tilitas optulit. multitudo hebreoꝵ fideliũ
diuina iudicia ꝑtimescendo laudauit. Sed
abhis qui sub deo sunt formidolosa lauda¬

Expanded text:
Unde post conversionem gentium Petro dicitur: Unde post conversionem gentium Petro dicitur: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et comedisti cum eis ? Quo contra recte per Isaiam Dominus dicit: Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli prohibere . Sicut enim per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signaturmeridiano sole incaluit; quia Redemptore in carne veniente fervorem fidei prima suscepit. Aquiloni ergo, Da, dicitur, cum offerre Deo suae fidei munera gentilitas imperatur. Austro autem jubetur ne prohibeat, quia Hebraeis in fide consistentibus praecipitur, ne vitam gentium repeluitur: Et a Deo formidolosa laudatio. - Sic enim a Deo dicab Aquilone veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia dum claritatem suae fidei gentilitas obtulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescendo laudavit. Sed ab his qui sub Deo sunt formidolosa lauda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aquilonem. nisi peccati frigore constricta
gentilitas designatur: Quã ille sub uigo suȩ
tẏrannidis tenuit. qui suꝑbiens dixit. sede¬
bo in monte testam̃ti in laterib aquilonis.
ascendam suꝑ altitudinẽ. nubiũ. ero similis
altissimo. Quid uͦ auri nomine. nisi animȩ
fideles expͥmuntur: De quib ꝑ icremiã dici-¬
tur. quomodo obscuratum est aurũ. mutatus
est color optimus: Aurum qͥppe obscuratum
doluit. quia in quib dam claritatẽ innocen¬
tiȩ uersam. in culpȩ nigredinẽ uidit. Ab aqui¬
lone gͦ aurũ uenire. dicitur: quia ꝑ respectũ
gr̃e redemptoris a gentilitate dudũ ꝑfidiȩ
torpore frigida intra scãm ęccł̃iam p̃ciosa dco
uita fidelium multiplicatur. Ab aquilone
& enim aurum uenit. cum ab ipsis ydoloꝵ
cultorib uera in dño fides clarescit. S conuer¬
sis ad fidem gentilib iuidea contradicit. &
ad p̃mia retributionũ celestium dedignatur
susciꝑe cos qui dudũ fuerant cultores ydoloꝵ.

Expanded text:
 Aquilonem, nisi peccati frigore constricta gentilitas designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo . Quid vero auri nomine, nisi animae fideles exprimuntur? De quibus per Jeremiam dicitur: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum quippe obscuratum doluit, quia in quibusdam claritatem innocentiae versam in culpae nigredinem vidit. Ab Aquilone ergo aurum venire dicitur, quia per respectum gratiae Redemptoris a gentilitate dudum perfidiae torpore frigida intra sanctam Ecclesiam pretiosa Deo vita fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedignatur suscipere eos qui dudum fuerant cultores idolorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cie in sccrcta requie quasi in cęloꝵ cardine. ab¬
scondit. S quia usq ad mortem p̃dicare ñ
desinunt. & p̃sentis uitȩ spatiũ more. nubiũ
cũ uerboꝵ pluuia excurrunt. quid coꝵ labo

Expanded text:
cie in secreta requie quasi in coelorum cardine abcie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verb
Abbreviated transcription (Latin):
sentiendo se colligant. & in uanis cogitatio¬
terrena desideria sparsum cum quasi aura
transiens. ꝓ uita carnis cura piscationis agi¬
tabat. Aer ctiam om̃s apłi extiterant. quia
iam ꝑ legem alta didicerant. s necdum ꝑ
fidem firma sapiebant. Subito auttm aer
in nubes coactus est. quia ꝑ respectum suꝑnȩ
gr̃e. fluxa corda piscantium. in soliditatem
uersa sunt p̃dicatoꝵ. ut coꝵ infirmȩ cogita¬
tiones fortia sentiendo densescerent. ac mo-¬
re nubiũ aquas scientiȩ caꝑent. & subter
iacentem terram uerbis p̾dicationis irriga¬
rent: quo ꝑacto ministerio ad celi sccreta
recurrerent. atq ad ȩternã requiem finito
labore ꝑuenirent. Unde. & bene mox sub¬
Uentus gͦ transiens nubes fugat. quia mor¬
talis uita ꝑcurrens p̃dicatores scõs a nr̃is ocu¬
lis corporaliter occultat. Uentus transiens
nubes fugat. quia uitȩ temporalis excursꝰ
a carne apłos subtrahit. & eos a terrȩ suꝑfi-¬

Expanded text:
sentiendo se colligant, et in vanis cogitatiosentiendo se colligant, et in vanis cogitatioterrena desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886 et bene mox subVentus ergo transiens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superfi
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat: homo de eternitate disserere cupi¬
rit homo deuorabitur. quia si effari homo
cternitatem sicut est appetit: etiam hoc sibi
subtrahit. qd̃ de illa uel tacitus sentit. Sed
ecce eternitas tunc hominib uere. in notuit.
cum se cis humanitate suscepta monstrauit.
Quȩ quia necdum reuelata fuerat. de cisdem
ꝑ. ꝓpħam dicitur. Populus qui sedebat in
tenebris. lucẽ uidit magnam. S hec eadem
lux qualiter ab hominib uideatur insinuat.
cum ꝓtinus subdit. Subito aer cogetur in
nubes. Aer quippe itã ipsa sua tenuitate spar-¬
gitur. ut nulla firmitate solidetur. Nubes
autẽ tanto firmiores sunt: qnto densiores:
Quid gͦ ꝑ acrem. nisi mentes scłarium desig¬
nantur: Quȩ innumeris huiꝰ uitȩ desidiis de¬
ditȩ. huc illucq more acris fluuidȩ disꝑgun¬
tur. S aer in nubes cogitur. cum fluxe men¬
tes ꝑ suꝑni respectus grãm uirtutis solidita¬
te roborantur. ut intra sinum cordis recta

Expanded text:
nesciat, homo, de aeternitate disserere cupinesciat, homo, de aeternitate disserere cupirit homo, devorabitur, quia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibucum se eis humanitate suscepta monstravit, quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem per Prophetam dicitur: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Sed haec eadem lux qualiter ab hominibus videatur, insinuat, cum protinus subdit: IBID.---Subito aer cogetur in nubes. Aer quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem, nisi mentes saecularium designantur? Quae innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur. Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta
Abbreviated transcription (Latin):
cum doctrina & arrogantia in uniꝰ mentis
habitatione confligit. a loquentis ore ñ solũ
sonat uiuendi leuitas s etiam grauitas senti-¬
endi: postqͣm helui ꝑ arrogantiam lcuiter in-¬
tumuit dicens. quis narrabit ci quȩ loquor.
mox ꝑ doctrinam subdidit. Etiam si locu¬
tus fucrit homo deuorabitur. Omẽ quod ali-¬
quid deuorat hoc introrsus trahens ab intu-¬
entium oculis occultat: & rem quȩ uideri in¬
suꝑficie potuit in ꝓfundũ rapit. Homo gͥ
cum de deo tacet. ꝑ rationem in qua est con¬
ditus esse aliquid iudetur. At si loqui de
magnitudinis illiꝰ immensitate. deuoratur.
& quasi in ꝓfundum raptus absconditur.
quia fari ineffabilem cupiens. ipsa suȩ ig¬
norantiȩ angustia deglutitur. Loquitur
enim caro de spũ. circumscriptus sp̃s de
incirtumscripto. creatura de creatore. tem¬
poralis de ęterno. mutabilis de immutabi¬
li. mortalis de uiuificante. Et cum in te¬
nebris positus internum lumen sicut est

Expanded text:
cum doctrina et arrogantia in unius mentis cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae loquor? mox per doctrinam subdidit: tus fuerit homo, devorabitur. - Omne quod aliquid devorat hoc introrsus trahens ab intuentium oculis occultat, et rem, quae videri superficie potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si aliquid dmagnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus abscondiquia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
mis ueraciter dicunt. nr̃a conuersatio in celis
est. Qui solidissimi ut ere fusi sunt: quia ab
integritate acceptȩ fortitudinis nulla muta¬
bilitatis rubigine consumuntur. Quib &
fortiter contra aduersa durantib auctoris uo¬
ce dicitur. uos estis amici mei. qui ꝑmansistis
mecum in temptationib incis. S: qͣmuis doc¬
tus & arrogans cum irridere scm̃ uirum niti-¬
tur irrisioni suş fortia dicta ꝑmisccat: a dic¬
tis tam̃ fortib semꝑ ad suꝑuacua uerba rela-¬
bitur. Nam iterum deridendo subiungit.¬
Ostende nobis quid dicamꝰ ei. nos quippe in-¬
uoluimur tenebris. Acsi dicat: tu qui iam
magnȩ intelligentiȩ luce. ꝑfrueris. doccre.
nos qui ignorantiȩ: tenebris inuoluimur de¬
bes. Qui mox ab irrisione resiliens despici
quor: Acsi aꝑte dicat. quȩ ego ei de suis lau¬
dib acute sentiens ñ audit loquor. quis hec
narrare uel postqͣm audierit potest: S quia

Expanded text:
mis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis mis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa durantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridendo subjungitOstende nobis quid dicamus illi, nos quippe involvimur tenebris. 885 66. Ac si dicat: Tu, qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui mox ab irrisione resiliens, despiciquor? Ac si aperte dicat: Quae ego ei de suis laudibus acute sentiens non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia