comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ uanũ ẽ. Quomͦ gͦ potest t̾ẽ in ore
eorũ ueritas: qͦrũ cor fallit᷑ de peccato
& pęna peccati: unde reuocant᷑ homi
cationẽ referri potest: ꝓpt̃qͣm plerũq
homines adhulatione mentiuntur.
sẽꝑ inhiat illa uoracitas. non ut sepul¬
chra quȩ receptis cadauerib muniunt᷑
Potest & illud intellegi. qđ m̃dacio &
blanda adulatione trahunt ad se quos
ad peccata inlectant: & eos tãquã deuo¬
rant. cũ in suã uitã conuertunt. Qd
quib contingit qm̃ peccato moriunt᷑.
recte illi a quib inducunt᷑ sepulchra
tis: & mortuos inse recipiunt. qͦs ũbis
m̃dacib & uano corde intẽptos in se
conuertunt. Linguis suis dolose agebant :¬
id÷ linquis malis. Nã hoc uidetur
significare. cũ dicit suis. Mali enĩ ma¬
lãs habent linquas: idẽ mala locunt᷑.
cũ locunt᷑ dolũ. Quib dr̃is dic̃. Quo¬
modo potestis bona loqui. cũ sitis mali:

Expanded text:
eorum vanum est: quomodo ergo potest esse in ore eorum vanum est: quomodo ergo potest esse in ore eorum veritas, quorum cor fallitur de peccato et poena peccati? Unde revocantur homicationem referri potest, propter quam plerumque homines adulatione mentiuntur. uoniam semper inhiat illa voracitas, non ut sepulcra quae receptis cadaveribus muniuntur. Potest et illud intelligi, quod mendacio et blanda adulatione trahunt in se quos ad peccata illectant, et eos tanquam devorant cum in suam vitam convertunt. Quod quibus contingit quoniam peccato moriuntur, recte illi a quibus inducuntur, sep, et mortuos in se recipiunt, quos verbis mendacibus et vano corde interemtos in se conest linguis malis: nam hoc videtur significare, cum dicit suis, mali enim malas habent linguas; id est, mala loquuntur, cum loquuntur dolum. Quibus Dominus dicit: Quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali . 13.
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertet᷑ dolor eĩ in caput eiꝰ: &
in uerticẽ eiꝰ iniqͥtas eĩ descendet: Cũ
gͦ punit ds̃. ut uidex punit eos qui
legẽ p̃tereunt : ñ eis inferens de scipso
m̃alũ: sed in id qđ elegerunt eos ex¬
pellens. ad c̃plendã Sũmã muiseriarũ.
Homo aut̃ cũ malũ ꝓ malo reddit.
malo uoto id fac̃: & ob hoc prior
ipse maliis est: dũ punire uult ma¬
lũ. Dirige in c̃spectu tuo it̃ meũ.
Nichil manifestius: qͣm id tẽpꝰ eam
c̃m̃dare qͦ ꝓficit. Hoc ẽ eñ iter : qđ
ñ terrarũ locis ꝑagtt᷑ : sed affectibus
animarũ. In cͣspectu in qͥt tuo dirige
it̃ meũꝰ id ÷ ubi nullus hominũ ui¬
d&. qͥb credendũ nonẽ laudan¬
tibus aut uituperantibus. Non enĩ¬
ullo modo possunt de aliena c̃scien¬
tia iuidicare. inqua it̃ dirigit᷑ ad dm̃:
ideo subiecit. Qm̃ ñ est in ore eoꝵ ue¬
ritas. Quib utiq uidicantib non est
credendũ: & ideo intro ad conscientiã
& ad dĩ c̃spectũ confugiendũ est. Cor

Expanded text:
convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ejus iniquitas ejus descendet . Cum ergo punit Deus, ut judex punit eos qui legem praetereunt, non eis inferens de seipso malum, sed in id quod elegerunt eos expellens ad complendam summam miseriarum. Homo autem cum malum pro malo reddit, malo voto id facit; et ob hoc prior ipse malus est, dum punire vult malum. 11. Dirige in conspectu tuo iter meum. Nihil manifestius est, quam in tempus eum commendare quo proficit; hoc est enim iter quod non terrarum locis peragitur, sed affectibus animorum. In conspectu, inquit, tuo dirige iter meum: id est, ubi nullus hominum videt, quibus credendum non est laudantibus, aut vituperantibus; non eniullo modo possunt de aliena conscientia judicare, in qua iter dirigitur ad Deum. Ideo subjecit, Quoniam non est in ore eorum veritas, quibus utique judicantibus non est credendum, et ideo intro ad conscientiam et ad Dei conspectum confugiendum est. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
Cantat gͦ psalmũ dño anima ꝑfec¬
ta. quȩ iã digna ẽ nosse secretũ di
cantat ꝓ u̾bis chusi: qr meruit nosse
ũba illius silentii. Apud infideles enĩ
& ꝑsecutores. filentiũ ẽ illud atq secre¬
tũ. Apud suos aut̃ qͥb dictũ est iã ñ
dicã uos seruos. qr seruus nescit quid
faciat dñs eiꝰ: uos aut̃ dixi amicos. qr
silentiũ id ÷ chusi dr̃ filius gemini:
id est dextri. N enĩ abscondendũ erat
tũ illud innotuit ꝓ ũbis chusi idr
ꝓ cognitione eiusdẽ secreti. quod
secretũ dext̾ ds̃ idest fauens atq
ꝓpitius ei oꝑatus ẽ. Qua re hoc
silentiũ filius dextri appellatur:
quod ẽ chusi filu gemini.¬

Expanded text:
Cantat ergo Psalmum Domino anima perfecta, quae jam digna est nosse secretum Dei; cantat pro verbis Chusi, quia meruit nosse verba illius silentii. Apud infideles enim et persecutores, silentium est illud atque secretum: apud suos autem, quibus dictum est, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat Dominus ejus; vos autem dixi amsilentium, id est Chusi, dicitur filius Jemini, id est dextri: non enim abscondendum erat tum illud innotuit, pro verbis Chusi, id est pro cognitione ejusdem secreti; quod secretum dexter Deus, id est favens atque propitius ei, operatus est: quare hoc silentium Filius dextri appellatur, quod est Chusi, filii Jemini
Abbreviated transcription (Latin):
one fieri ñ potest. Nichil itaq impeđ
sic accipere. & illud qđ sequitur. Conuer¬
tant᷑ & erubescant: id ÷ c̃uertantur ad dm̃
& erubescant se in pͥorib tenebris pecca¬
toꝵ aliquando głatos: sic̃ apłs dic̃. Quã
enĩ głam habuistis aliquando in his: in¬
qͥb nc̃ erubescits  Qo aut̃ addidit ual¬
de uelocit̃. aut ad optantis affectũ aut
ad xp̃i potentiã referendũ ẽ: qͥ gentes
quȩ ꝓ idolis suis ꝑsequebant᷑ eccłam¬

Expanded text:
one fieri non potest. Nihil itaque impedit one fieri non potest. Nihil itaque impedit sic accipere et illud quod sequitur, Convertantur et erubescant, id est, convertantur ad Deum, et erubescant se in prioribus tenebris peccatorum aliquando gloriatos, sicut Apostolus dicit, Quam enim gloriam habuistis aliquando in his quibus nunc erubescitis . Quod autem addidit, valde velociter, aut ad optantis affectum, aut ad Christi potentiam referendum est: quam gentes, quae pro idolis suis persequebantur Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
S ualde uelocit᷑. Cũ enĩ iã desperare̾ ce¬
perit iudicu dies: cũ dixerint pax &
sccuritas : tc̃ eis repentinꝰ ueni& interit᷑.
Quando cũq aut̃ uencrit. celerrime
uenit. qđ desperat᷑ ẽẽ uenturũ: & lon¬
gitudinẽ uitȩ huĩ ñ fac̃ sentiri. nͥ spes
uiuendi. Nã nichil uidet᷑ eẽ celerius:
cu dies uenerit: tc̃ sentient peccatores
quã ñ sit longa om̃is uita quȩ transit.
Nec om̃ino eis uideri poterit tarde
uenisse : qd ñ desiderantib sed potius
ñ credentib uenerit. Quamquã &
illud accipi potest: ut tãꝗͣ gem̃tẽ &
tã sepe diuq flentẽ ds̃ ex audiũ. intel¬
legat᷑ liberata a peccatis. & om̃s ꝑuer¬
sos motꝰ carnalis affectionis domuisse :
fletus mei. Qd cũ ei ꝓuenerit: non
mirũ ẽ si iã ita ꝑfecta ẽ. ut oret ꝓ¬
inimicis sus. Potest gͦ ad hoc ꝑtinere
qđ dix̃. erubescant &  c̾turbentur om̃s¬
inimici meiꝰ ut de percatis sius agant
pęnitentiã: qđ sine c̃fusione & c̃turbati¬

Expanded text:
 valde velociter; cum enim jam desperari coeperit judicii dies, cum dixerint, Pax, tunc eis repentinus veniet interitus . Quandocumque autem venerit, celerrime venit quod desperatur esse venturum: et longitudinem vitae hujus non facit sentiri, nisi spes vivendi; nam nihil videtur esse celerius, cii dies venerit, tunc sentient peccatores quam non sit longa omnis vita quae transit; nec omnino eis videri poterit tarde venisse, quod non desiderantibus, sed potius non credentibus venerit. Quaillud hic accipi potest, ut quam gementem, et tam saepe diuque flentem Deus exaudivit, intelligatur liberata a peccatis, et omnes perversos motus carnalis affectionis domuisse, sinus vocem fletus mei. Quod cum ei provenerit, non mirum si jam ita perfecta est, ut pro inimicis suis oret. Potest ergo ad hoc pertinere, quod dixit, Erubescant inimici mei, ut de peccatis suis agant poenitentiam, quod sine confusione et conturbati
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: exclamaũ qͣsi qͦdã ipsius altitu¬
dinis horrore ꝑcussus. O altitudo
diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ
quã inscrutabilia st̃ uidicia eius.
& inuestigabiles uiȩ eĩ. Quis enim
cognoũ m̃tẽ dñi. aut qͥs c̃siliarius
cius fuit Ita magnũ illud silenti¬
ũ ñ expositione magis aꝑit: quã ad¬
miratione c̃m̃dat Hoc silentio dñs
sacram̃tũ uenerabilis passionis occul¬
tans. uoluntariã riunã frĩs id ÷ nefa¬

Expanded text:
Apostolus, exclamavit quasi quodam ipsius altituApostolus, exclamavit quasi quodam ipsius altitudinis horrore perculsus: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius! Quis enim cognovit mentem Domini, aut quis consiliarius illius fuit ? ita magnum illud silentium non expositione magis aperit, quam admiratione commendat. Hoc silentio Dominus sacramentum venerabilis passionis occultans, voluntariam ruinam fratris, id est, nefa
Abbreviated transcription (Latin):
scdm̃ q̃d patris pax int̾p̃tet᷑. quia paca¬
tꝰ erga illũ extint pat̾. qͣmiuis ipsẽ dolis
suis bellũ haber& in corde: sic̃ in psalmo
t̃cio tractatũ ẽ. Quẽ ad modũ aut̃ inue¬
nit᷑ in eugłio filios dñi nr̃i ihu xp̃i dic
tos eẽ discipulos: sic in eodẽ eugłio inue¬
nit᷑ & iã fr̃s eẽ appellatos. Resurgens
enĩ dñs ait : uade & dic fr̃ib meis. Ꝙ
apłs eũ dic̃ pͥmogenitũ in multis frĩb
Discipuli enĩ eĩ ruina ꝙͣ eũ tradidit¬
recte intellegit᷑ fr̃is ruina: qđ achitofel
interp̃tari diximꝰ. Chusi aũ qđ int̃pre¬
tat᷑ silentiũ recte accipit᷑ adu̾sus illos dolos
dnm nr̃m silentio dimicasse: id ÷ altis¬
simo secreto quo cecitas ex parte in isrł
facta ẽ cũ dnm ꝑsequebant᷑ ut pleni¬
tudo gentiũ sub intraret: & sic om̃is
isrł saluus fieret. Ad hoc ꝓfundũ
secretũ atq silentiũ cũ uenis set

Expanded text:
secundum quod Patris pax interpretatur; quia pacasecundum quod Patris pax interpretatur; quia pacatus erga illum exstitit pater, quamvis ipse dolis suis bellum haberet in corde, sicut in psalmo tertio tractatum est. Quemadmodum autem invenitur in Evangelio filiotos esse discipulos , sic in eodem Evangelio invenitur etiam fratres esse appellatos; resurgens enim Dominus ait, Vade, et dic fratribus meis , et Apostolus eum dicit primogenitum in multis fratribus : discipuliris ruina, quod Achitophel interpretari diximus. Chusi autem, quod interpretatur Silentium, recte accipitur adversus illos dolos Dominum nostrum silentio dimicasse, id est altissimo secreto quo caecitas ex parte Israel facta est, cum Dominum persequebantur, ut plenitudo Gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus fieret. Ad hoc profundum secretum altumque silentium cum venisset
Abbreviated transcription (Latin):
ystoriã quidẽ unde occasionẽ istã
ꝓphȩtia suꝑsit. in regnoꝵ scđo libro
cognoscere facile ẽ. Ibi enã chusi amitꝰ
regis dauid transitũ fec̃ in partes absa¬
lon filu eĩ. qͥ adũsus patrẽ bellũ gere¬
bat: ad exploranda õsilia & renunti¬
anda quȩ adũsus patrẽ ille moliebat᷑
auctore achitofel. qͥ defecerat ab ami¬
cicia dd : & filiũ eĩ aduersꝰ patrẽ c̾si¬
lus qͥb posset instruebat Sed qm̃ ñ
ipsa hystoria in hoc psalmo c̃sideran¬
da ẽ. de qua ꝓphęta mysterioꝵ uelam̃
assumpsit: si transitũ ad xp̃m ficimꝰ.
auferat᷑ uelam̃: & pͥmo ipsoꝵ nominũ
significationẽ int̾rogemꝰ qͥd sibi uelit.
Non enĩ defuer̃t int̾p̃tes. qͥ hȩc ipsa
ñ carnalit̾ ad litterã. sed sp̃italit̾ inues¬
tigantes edicerent nob̃: qđ chusi int̾¬
p̾tet᷑ silentiũ gemini aut̃ dext̃: achi¬
tosel aut̃ fr̃is ruina. Quib int̃preta¬
tionib rursũ praditor ille uidas
occurrit: ut absalon eĩ imaginẽ gest&.

Expanded text:
storia quidem unde occasionem ista prophetia sumpsit, in Regnorum secundo libro cognoscere facile est. Ibi enim Chusi, amicus regis David, transitum fecit in partes Abessalon filii ejus qui adversus patrem bellum gerebat, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium ejus adversus patrem consiliis quibus posset instruebat. Sed quoniam non ipsa historia in hoc psalmo consideranda est de qua Propheta mysteriorum velamen assumpsit, si transitum ad Christum fecimus, auferatur velamen . Et primo ipsorum nominum significationem interrogemus quid sibi velit. Non enim defuerunt interpretes qui haec ipsa non carnaliter ad litteram, sed spiritualiter investigantes, edicerent nobis quod Chusi interpretetur Silentium; Jemini autem, Dexter; Achitophel, Fratris ruina. Quibus interpretationibus rursum nobis traditor ille Judas occurrit, ut Abessalon ejus imaginem gestet,
Abbreviated transcription (Latin):
hac enĩ dicit in alio psalmo. tu in¬
luminab̾ lucernã meã dñe. Et de
iohanne dr̃. qr ñ erat ille lum̃: sed
testimoni ũ ꝑhibebat de lumine.
Ille erat lucerna ardens & lucens.
Lum̃ gͦ illud unde animȩ tãꝗ lucer¬
nȩ accendunt᷑. ñ alieno sed ꝓpͥo splen¬
dore p̃tulg&: qđ ẽ ipsa ueritas. łta
in nocentiã meã suꝑ me: tãꝙ si
lucerna ardens & lucens dicer&. ui¬
dica me scđm flãmã quȩ suꝑ meẽ.
id ÷ ñ qua sũ ego. sed qua fulgto accen¬

Expanded text:
almo, Tu illuminabis lucernam meam, Domine ; et de Joanne dicitur, quia non erat ille lumen, sed testimonium perhibebat de lumine . Ille erat lucerna ardens et lucens . Lumen ergo illud unde animae tanquam lucernae accenduntur, non alieno, sed proprio splendore praefulget, quod est ipsa veritas. Itainnocentiam meam super me, tanquam si lucerna ardens et lucens diceret: Judica me secundum flammam quae super me est, id est, non qua sum ego, sed qua fulgeo accen
Abbreviated transcription (Latin):
tenti simꝰ. incidet in istoꝵ sacrilegã dica¬
ciaie: & ab eis qͥ sanari nołt uocat᷑ insa¬
nꝰ: & sepe ne hoc uocet᷑ a desperatis ho¬
minib trepidat facere: & differt qđ
om̃iũ fidelissimus & potentissimꝰ medi¬
cus imꝑaũ. Non gͦ nc isti possunt eru¬
bescere. qͥb ne nos crubescamꝰ optandũ
impediamur. ł tardem: sed ueniet
tẽpꝰ ut illi erubescant dicentes ut scrip¬
tũ ẽ. Hi st̃ qͦs aliqͣndo habuimꝰ in risupm̃
& in similitudinẽ imꝓperii. Nos insen¬
sati uitã illoꝵ estimabamꝰ insaniam:¬

Expanded text:
dit in istorum sacrilegam dicacitatem, et ab eis qui sanari nolunt vocatur insanus; et saepe ne hoc vocetur a desperatis hominibus, trepidat facere et differt quod omnium fidelissimus et potentissimus medicus imperavit. Non ergo nunc isti possunt erubescere, quibus ne nos erubescamus optandum impediamur, vel retardemur. Sed veniet tempus ut illi erubescant, dicentes ut scriptum est: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii: nos insensati, vita
Abbreviated transcription (Latin):
in imicoꝵ meoꝵ Fines dix̃ ipsã pos¬
sessionẽ ubi uult dm̃ exaltari po¬
tius id÷ honorificari & glarificari.
quã diabolũ dũ impii iustificant᷑
& laudant dm̃. Et exurge dñe ds̃¬
in p̃cepto qͥd mandasti: id ÷ quia humi¬
litatẽ p̃cepistĩ humilisappare. Et tu
prior imple qđ p̃cepistiꝰ ut exemplo
tuo uincentes suꝑbiã ñ possideantur
a diabolo. qr adũsus tua p̾cepta suꝑ¬
biã ꝑsuasit dicens: manducate & ape¬
rientur oculi ur̃i & eritis tãꝗ du.

Expanded text:
inimicorum meorum. Fines dixit ipsam posinimicorum meorum. Fines dixit ipsam possessionem, ubi vult Deum exaltari potius, id est honorari et glorificari, quam diabolum, dum impii justificantur et laudant Deum. Et exsurge, Din praecepto quod mandasti: id est, quia humilitatem praecepisti, humilis appare; et tu prior imple quod praecepisti, ut exemplo tuo vincentes superbiam, non possideantur a diabolo, qui adversus tua praecepta superbiam persuasit, dicens: anducate, et aperientur vobis oculi, et eritis
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Exurge dñe in ira tua. Quid ad¬
huc iste quẽ ꝑfectũ dicimꝰ. ad iram
ꝓuocat dm̃ ñne uidendũ ẽ ne po¬
tius ille ꝑfectus sit. qui cũ lapida¬
ret᷑ dix̃: dñe nestatuas illis hocad
peccatũus An & iste ñ adũsus homi¬
nes hȩc p̾cat᷑. sed adũsus diabolũ
& angłos eĩ. qͦrũ possessio peccatores
atq impu homines suntas ñ gͦ seuiens
sed misericors. aduersus eũ orat: quis¬
qͥs orat. ut ei auferat᷑ ista possessio
ab illo dño qͥ iustificat impiũ.
Cũ enĩ iustificat᷑ impius. ex impio
fit iustꝰ. & ex possessione diaboli mi¬
grat in tẽplũ dĩ. Et qm̃ pęna ẽ ut
cuiq auferat᷑ possessio inqua dñari
desiderat. banc pęnã dicit irã dĩ
adũsus diabolũ: ut desiciat posside¬
re quos possidet. Exurge dñe in ira
tua. Exurge hic appare dix̃. huma¬
nis udelic& & latentib uerb. quasi
ds̃ dormiat cũ in secretis suis in cog¬
nitꝰ manet. & ex altare infinibus

Expanded text:
 Exsurge, Domine, in ira tua. Quid adhuc iste quem perfectum dicimus, ad iram provocat Deum? Nonne videndum est ne potius ille perfectus sit, qui cum lapidaretur, dixit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? An et iste, non adversus homines haec precatur, sed adversus diabolum et angelos ejus, quorum possessio peccatores atque impii homines sunt? Non ergo saeviens, sed misericors adversus eum orat, quisquis orat ut ei auferatur ista possessio ab illo Domino qui justificat impium : cum enim justificatur impius, ex impio fit justus, et ex possessione diaboli migrat in templum Dei; et quoniam poena est, ut cuique auferatur possessio in qua dominari desiderat, hanc poenam dicit iram Dei adversus diabolum, ut desinat possidere quos possidet. Exsurge, Domine, in ira tua: Exsurge, hic appare dixit, humanis videlicet et latentibus verbis, quasi Deus dormiat, cum in secretis suis incognitus latet. Exaltare in finibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓbauer̃ inqͥt habere dm̃ in notitiã:
dedit illos ds̃ in rȩꝓbũ sensũ. Ab ista
morte & ab isto inferno tutã se p̃be¬
ri anima dep̃cat᷑: dũ molit᷑ c̃uersi¬
one ad dm̃. & sentit difficultates.
in gemitu meo. Et tãꝗ parũ ꝓfu¬
erĩt: addidit & dic̃. Lauabo ꝑ singu¬
las noctes lectũ meũ lectꝰ ẽ hoc
loco appellatus ubi reqͥescit animꝰ
eger & infirmꝰ: id÷ in uoluptate cor¬
pͥoris & om̃i delectatione scłari. Quã
delectationẽ lacrimis lauat: qͥ sese
ab illa conat᷑ extraherẽ. Uidet enim
se dãpnare carnales concupiscentias.
& tam̃ delectatione tenetur infirmi¬
tas. & in ea libent̃ iacct: unde surge¬
re nͥ sanatus animꝰ ñ potest. Qo aũ
ait ꝑ singulas noctes. hoc fortas se
accipi uoluit qd ille qͥ spũ promptꝰ
sentit aliquã lucẽ ueritatis. & tam̃
in delectatione huĩ scłi ꝑ carnis in
firmitatẽ aliquando requiescit. tãꝗ
dies & noctes alt̃no affectu cogitur

Expanded text:
nt, inquit, habere Deum in notitia, dedit illos Deus in reprobum sensum . Ab ista morte et ab isto inferno tutam se praeberi anima deprecatur, dum molitur conversionem ad Deum, et sentit difficultates. in gemitu meo. Et tanquam parum profuerit, addit et dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum. Lectus est hoc loco appid est in voluptate corporis et in omni delectatione saeculari; quam delectationem lacrymis lavat qui sese ab illa conatur extrahere. Videt enim jam se damnare carnales concupiscentias; et tamen delectatione tenetur infirmitas, et in ea libenter jacet: unde surgere nisi sanatus animus, non potest. Quod autem ait, Per singulas noctes: hoc fortasse accipi voluit, quod ille qui spiritu promptus sentit aliquam lucem veritatis, et tamen in delectationefirmitatem aliquando requiescit, tanquam dies et noctes alterno affectu cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate factũ ẽ. Quã c̃tẽpnens
ꝑsequentiũ mułtitudo circũ dedit
eũ de qͣ dictũ ẽ. quare fremuerunt
gentes. & ppłi meditatist̃ in ania.
Credentiũ aut̃ ꝑ eĩ humilitatẽ mul¬
titudo ita eũ circũ dedit: ut uerissi¬
me diceretur. cęcitas ex parte in isrł
facta ẽ. ut plenitudo gentiũ intrar&.

Expanded text:
ns persequentium multitudo, circumdedit eum, de qua dictum est, Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? credentium autem per ejus humilitatem multitudo ita eum circumdedit, ut verissime diceretur, Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃ ossa meaꝰ id÷ firmam̃tũ ani¬
mȩ meȩ uł fortitudo. Hoc enĩ ossa
significãt. Dicit gͦ anima fortitu¬
dinẽ suã ẽẽ turbatã : cũ ossa no¬
minat. Neq enĩ credendũ ẽ: qđ ha¬
beat ossa quȩ uidemꝰ in corpore.
Qua ꝓpt̃ ad expositionẽ ꝑtin&
qđ subicit᷑. Et anima mea turbata
ẽ ualde  ne qđ ossa appellauit: cor¬
poris intellegerent᷑. Et tu dñe usqueqͦ
Quis ñ intellegat significari animã
luctantẽ cũ morbis suis: diu aut̃ di¬
latã a medico ut ei ꝑsuaderet᷑ in quȩ̨
mala peccando se p̾cipitauerit us
Qͥd enĩ facile sanat᷑: ñ multũ cauct᷑.
Ex difficultate aut̃ sanationis : erit
diligentior custodia receptę sanita
sed tã ꝗ bonꝰ ꝑ suasor animȩ qͥd mali
sibi ipsa pepererit. Nondũ enĩ tam
ꝑfecte orat hȩc anima ut ei dici poss&
adhuc loquente te dicã. ecce ad sũꝰ si¬
patiunt᷑: sic̃ alio loco scriptũ ẽ. Si
iustus uix saluus eritꝰ impius & pec

Expanded text:
ta sunt ossa mea, id est firmamentum animae meae, vel fortitudo; hoc enim ossa significant. Dicit ergo anima fortitudinem suam esse turbatam, cum ossa nominat: neque enim credendum est, quod habeat ossa quae videmus in corpore. Quapropter ad expositionem pertinet quod subjicitur, Et anima mea turbata est valde; ne quod ossa appellavit, corporis intelligerentur. Et tu, Domine, usquequo? quis non intelligat significari animam luctantem cum morbis suis, diu autem dilatam a medico, ut ei persuaderetur in quae mala se peccando praecipitaverit? Quod enim facile sanatur, non multum cavetur; ex difficultate autem sanationis, erit diligentior custodia receptae sanitatsed tanquam bonus persuasor animae, quid mali sibi ipsa pepererit; nondum enim tam perfecte orat haec anima, ut ei dici possit: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum . Sipatiuntur; sicut alio loco scriptum est: Si justus vix salvus erit, peccator et
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ait apłs̃ &iã incos qui ñ peccaue¬
r̃t̃. Regnauit aut̃ ex similitudine p̃¬
uaricationis adȩ: sicut idẽ dicitꝰ qm
usq ad moysen accipiendũ est qͦusq
legis oꝑa id ÷ carnalit̾ obseruata illa
sãcram̃ta diã eos obstrictos tenuer̃t
certi misteru gr̃a: qͥ uni dõ subditi
erant. Ab aduentu aut̃ dm̃ ex qͦ ad
circuncisionẽ cordis ã carnis circun¬
cisione transitũ ẽ. facta uocatio ẽ.
ut scdm animã uiueret᷑. id ÷ scdm in¬
teriorẽ hominẽ : qͥ diã nouus homo
ꝓpt̃ regenerationẽ dr̃: morũq: sp̃ita¬
liũ innouationẽ. Manifestũ ẽ aut̃
ad corpꝰ qͣternariũ numerũ ꝑtinere.
propt̃ notissima ȩlem̃ta ui. qͥb con¬
stat: & qͣtuor qualitates: siccã. hu¬
midã. calidã. frigidã. Unde .uͦuͬ. & iã
tẽporib administratur : ũno. ȩsta¬
te. autimino. hicme. Hec sunt no¬
tissima. Nã de ꝗͣ ternario numero
corporis tractatur & iã subtilius sed
obscurius: qđ in hoc sermone uitan¬

Expanded text:
 peccaverunt. Regnavit autem ex similitudine praevaricationis Adae, sicut idem dicit; quoniam usque ad Moysen accipiendum est, quo usque Legis opera, id est carnaliter observata illa sacramenta, etiam eos obstrictos tenuerunt certi mysterii gratia, qui uni Deo subditi erant. Ab adventu autem Domini, ex quo ad circumcisionem cordis a carnis circumcisione transitum est, facta vocatio est, ut secundum animam viveretur, id est secundum interiorem hominem, qui etiam novusmorumque spiritualium innovationem. Manifestum est autem ad corpus quaternarium numerum pertinere, propter notissima elementa quatuor quibus constat, et quatuor qualitates, siccam, humidam, calidam, frigidam. Unde quatuor etiam temporibus administratur, verno, aestate, autumno, hieme. Haec sunt notissima. Nam de quaternario numero corporis tractatur etiam alibi subtilius, sed obscurius: quod in hoc sermone vitan
Abbreviated transcription (Latin):
tens se orat. ut ad cã conũtat᷑ & ds̃.
sic̃ dictũ ẽ. Conuertimini ad me:
& c̃uertar ad uos dic̃ dñs. An ex illa
locutione intellegendũ ẽ. c̃uertere
dñe. id ÷ fac me conũtiꝰ cũ in ipsa sua
c̃uersione difficultatẽ laborẽq sen¬
tir&us. Nã ꝑfecta nr̃a conũsio para¬
tũ inuenit dñm. sic̃ ꝓpheta dicit.
Tamꝗ dilu culũ p̃paratũ inuenie¬
mus cũ. qm̃ ut eũ amitteremꝰ. ñ eĩ
absentia qui ubiq adẽ : sed nr̃a fecit
auersio. In hoc mundo erat inqͥtꝰ. &
mundus per eũ factus t̃: & mundus
eũ non cognouit.Di gͦ in hoc mundo
erat. & mundꝰ eũ ñ cognoũ: nr̃a in¬

Expanded text:
s se, orat ut ad eam convertatur et Deus, sicut dictum est: Convertimini ad me, et convertar ad vos, dicit Dominus . An ex illa locutione intelligendum est, Convertere, Domine, id est, fac me converti, cum in ipsa sua conversione difficultatem laboremque sentiret? Nam perfecta nostra conversio paratum invenit Deum, sicut Propheta dicit: Tanquam diluculum paratum inveniemus eum . Quoniam ut eum amitteremus, non ejus absentia qui ubique adest, sed nostra fecit aversio: In hoc mundo erat, inquit, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Si ergo in hoc mundo erat, et mundus eum n
Abbreviated transcription (Latin):
gantur : qͥ huic fundam̃to super¬
ȩdificant. ligna fęnũ. stipulam
Detrimtũ enĩ patientur : sed sal¬
ui erunt tamqͣm ꝑ ignẽ. Quid gͦ
iste orat: qͥ ñ uult in ira dñi ueł
argui uł em̃dario Duid. nisi ut
sanet᷑  Ubi enĩ sanitas ẽ : nec mors
metuenda ẽ. nec urentis nec se¬
cantis medici manꝰ Seqͥt᷑ uaq¬

Expanded text:
gantur, qui huic fundamento supergantur, qui huic fundamento superaedificant lignum, foenum, stipulam; detrimentum enim patientur, sed salvi erunt tanquam per ignem . Quid ergo iste orat, qui non vult in ira Domini vel argui vel emendari? Quid, nisi ut sanetur? ubi enim sanitas est, nec mors metuenda est, nec urentis aut secantis medici manus.
Abbreviated transcription (Latin):
corripias me. Corripias. minius ui¬
det᷑. Ad em̃dationẽ enĩ uale. Nã
qͥ arquit᷑ id ÷ accusat᷑ : metuendũ ẽ
ne finẽ habeat dãpnationis. Sed
qm̃ furor plus uidet᷑ ẽẽ ꝗͣ ira: potest
duob u̾bis significatã. Aã in gre¬
cũ latini uellent &iã ipsa duo ũba
ponere: quȩsitũ ẽ ꝗͥd ẽet uicinũ irg
& positũ ẽ furor: idõ uarie codices
habent. Nã in aliis prius inuenit᷑
ira deinde furorꝰ: in alus prius furor
deinde ira: in alus ꝓ furore indigna¬
tio ponit᷑. aut bilis. Sed qͥcqͥđ illud ÷
motus ẽ animi ꝓuocans ad pęnã infe¬
rendã. Qui tam̃ motꝰ ñ tãꝗͣ animȩ
dõ tribuendũs ẽ de qͦ dictũ ẽ tuaut̃
dñe uirtutũ cũ tranqͥllitate uidicas
gͦ cadit in dm̃ uidicẽ ꝑturbatio. sed
corripi: id ÷ em̃dari uel erudiri. Nã
erudias. Arquunt᷑ aut̃ indie uidi¬
cu om̃s qͥ ñ habent fundam̃tũ qd
est xp̃c: em̃ dantur aut̃ idẽ pur¬

Expanded text:
corripias me: corripias, mitius vicorripias me: corripias, mitius videtur; ad emendationem enim valet. Nam qui arguitur, id est accusatur, metuendum est ne finem habeat damnationem. Sed quoniam furor plus videtur esse quam ira, potest duobus verbis significatam: nam in graecum Latini vellent etiam ipsi duo verba ponere, quaesitum est quid esset vicinum irae, et positum est furor. Ideo varie codices habent: nam in aliis prius invenitur ira, deinde furor; in aliis, prius furor, deinde ira; in aliis pro furore indignatio ponitur, aut bilis. Sed quidquid illud est, motus est animi provocans ad poenam inferendam: qui tamen motus, non tanquam animae Deo trutum, cum tranquillitate judicas ergo cadit in Deum judicem perturbatio; sed corripi, id est emendari vel erudiri: nam erudias. Arguuntur autem in die judicii omnes qui non habent fundamentum quod est Christus: emendantur autem, id est pur
Abbreviated transcription (Latin):
qi ex eo qd triplicit᷑ dm̃ diligere iu¬
bem᷑: ex toto corde. ex tota anima.
extota m̃te. De qͥb singulis . ñ in
psalterio sed in eugł̃io disputandũ
ẽ. Nc̃ ad testimoniũ t̾narii numeri
ad animã ꝑtinentis. satis puto ẽẽ
qđd dictũ ẽ. Pactis gͥ numeris: cor¬
poris ad ueterẽ hominẽ & ad uetus
testam̃tũ ꝑtinentib : ꝑ acus & iam
numeris: animȩ ad nouũ hominẽ
& ad nouũ testam̃tũ relatis. sic
septenario. numero transacto quia
unũ qđq tẽpralit̃ agit᷑. qͣ ternario
incorpꝰ. t̾nario in animã distributo.
ucni&e octauus idicu dies: qͥ merins
tribuens qd debet᷑. iã ñ ad opr̃a tẽ
poralia. sed ad uitã ȩtͣnã sc̃os trans¬
ferat. impios uͦ dãpnae in ȩĩnũ: quã
dãpnationẽ metuens orat ȩcdã in
hoc psalmo dicens.
Ne ne in ira tua arguasme. Dicit
in qͥt irã indie irȩ iusti uidicu dĩ.
nqͣ se ñ uult argui: qͥsqͥs in hac uita
sanari desiderat᷑. Aec infurore tuo

Expanded text:
od tripliciter Deum diligere jubemur, ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente : de quibus singulis non in Psalterio, sed in Evangelio disputandum est. Nunc ad testimonium ternarii numeri ad animum pertinentis, satis puto esse quod dictum est. Peractis igitur numeris corporis ad veterem hominem et ad Vetus Testamentum pertinentibus, peractis etiam numeris animi ad novum hominem et ad Novum Testamentum relatis, sicut septenario numero transacto, quia unumquodque temporaliter agitur, quaternario in corpus, ternario in animum distributo, veniet octavus judicii dies, qui meritis tribuens quod debetur, jam non adporalia, sed ad vitam aeternam sanctos transferet, impios vero damnet in aeternum. Quam damnationem metuens, orat Ecclesia in hoc psalmo, dicens: Domine, ne in ira tua arguas me. Et inquit, iram in die irae justi judicii Dei ; in qua se non vult argui, quisquis in hac vita sanari desiderat. Nec in furore tuo
Abbreviated transcription (Latin):
quęrens quẽ deuor&. Itaq cũ dice¬
r& ꝑ pluralẽ numerũ. saluũ mefac
ex om̃ib ꝑsequentib me: singulari¬
t̃ postea intulit dicens. nequando
rapiat ut leo animã meã. Non enĩ ait
inimicꝰ: & ꝑfecte animȩ uehem̃ter
Saduersꝰ. Dũ ñ ẽ qͥ redimat. neq qui
saluũ faciat. id ÷ ne ille rapiat. dum
tu ñ redimis. neq saluũ facis. Si enĩ
ds ñ redimat neq saluũ faciat: ille
fraudulentissimȩ insidiȩ cauendȩ st̃:
uide qͥd sequat᷑. Dñe d̾s̃ meus si feci
istud. Quid ẽ hoc qđ uocat istud as
An quia ñ dic̾ nom̃ peccatĩ uniuer¬
sale peccatũ intellegendũ ẽ as qͥ intel¬
lectus si displicet: illud accipiamꝰ dici
qđ sequit᷑. Lãquã si int̾rogassemꝰ qͥd
Sẽ hoc qđ dicis . Irespondet. Si est in¬
Siquitas in manib meis. lã gͦ mani¬
Sfestũ ẽ. de om̃i peccato dici Si red¬
Sdidi inquit retribuentib mͥ mala.
Qd ñ potest uere dicere. nͥ ꝑfectꝰ.

Expanded text:
oret. Itaque cum diceret per pluralem numerum: salvum me fac ex omnibus persequentibus me, singularem postea intulit dicens: ne quando rapiat ut leo animam meam. Non enim ait: inimicos, et perfectae animae vehementer adversus. Dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat: id est, ne ille rapiat, dum tu non redimis neque salvum facis; si enim Deus non redimat neque salvum faciat, ille fraudulentissimae insidiae cavendae sunt, vide quid sequatur: Domine Deus meus, si feci istud. Quid est quod vocat istud? an quia non dicit nomen peccati, universale peccatum intelligendum est? Qui intellectus si displicet, illud accipiamus dici quod sequitur: tanquam si interrogassemus. Quid est hoc quod dicis, istud? respondet: Si est iniquitas in manibus meis. Jam ergo manifestum est de omni peccato dici, Si reddidi retribuentibus mihi mala; quod non potest vere dicere, nisi perfectus.
Abbreviated transcription (Latin):
noscatꝰ ab eo qđ scriptũ est. Qmͣ ad te
orabo dñe. mane exaudies uoct̃ meam :
usq ad iuirũ sanquinũ & dolosũ abho¬
minabit᷑ dñs. Tertio sperat se domũ
dĩ futurã. & nc̃ ei apꝓpinquare in ti¬
more ante consũmationẽ quȩ expellit
timorẽ: ab eo qͦd scriptũ ẽ. ego aut̃ in
multitudine miscdĩȩ tuȩ: usq ad ora¬
bo ad templũ scm tuũ intimore tuo.
Quarto ꝓficientẽ se atq ꝓmouentẽ int̃
ut adiuuet᷑ intrinsecus. ubi nemo ho¬
minũ uid&. ne auertatur malis lin¬
quis: ab eo qđ scriptũ ẽ. dñe deduc me
in iustitia tua ꝓpt̃̾ inimicos meos: usq¬
ad id. linquis suis dolose agebant. Quin
nuert: ab eo quod scriptũ ẽ. iudica illos
nfinẽ in ymnis de octauo: psalmꝰ dđ
çȩtera in hoc titulo. manifestiora sunt
uentus cõputatis annis ab adã post
seant: deinde illud tẽpus tamꝗͣ dies
octauus adueniat. Sed qm̃ dictũ ẽ a dño

Expanded text:
m ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam, usque ad, Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Tertio, sperat se domum Dei futuram, et nunc ei appropinquare in timore ante consummationem quae expellit timorem; ab eo quod scriptum est, Ego autem in multitudine miserationis tuae, usque ad, Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficientem se atque promoventem inter ut adjuvetur intrinsecus, ubi nemo hominum videt, ne avertatur malis linguis; ab eo quod scriptum est, Domine, deduc me in tua justitia propter inimicos meos, usque ad, Linguis suis dolose agebant. Quintnuerunt; ab eo quod scriptum est, Judica illos, finem, in hymnis de octavo, Psalmus Dar obscurum; nam caetera in hoc titulo manifestiora sunt. ventus, computatis annis ab Adam, postseant, deinde illud tempus tanquam dies octavus adveniat. Sed quoniam dictum est a Do
Abbreviated transcription (Latin):
luntas dĩ p̾cedit bonã uoluntatẽ nr̃am.
ut peccatores uocet in pęnitentiã. & ip¬
sa sunt arma quib expugnat᷑ inimicꝰ:
contra quẽ dr̃. Quis accũsabit adu̾sus
electos dĩ: Et sids ꝓ nobis. quis con
tra nos: Qui unico filio suo ñ peꝑcͣ
sed ꝓ nobis om̃ib tradidit illũ. dienĩ
cũ adhuc inimici essemꝰ. xpͥc ꝓ nobis
mortiuis ẽ. multomagis reconciliati
salui erimꝰ ab ira ꝑ ipłũ. Hoc ẽ inuic¬
tissimũ scutũ. ꝗͦ repellit᷑ inimicus. des¬
perationẽ salutis suggereis. multtu¬
dinẽ tribulationũ & tẽptationũ. Lotꝰ
gͦ textꝰ psalmi. ẽ oratio ut exaudiat᷑
ab eo qd scriptũ ẽ. Uerba mea exaudi
de intellectꝰ eoꝵ quȩ impediunt ad

Expanded text:
luntas Dei praecedit bonam voluntatem nostram, ut peccatores vocet in poenitentiam. Et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, contra quem dicitur: Quis accusabit adversus electos Dei? et, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui unigenito Filio suo non pepercit; sed pro nobis omnibus tradidit illum. Si enim cum adhuc inimici essemus, Chris multo magis reconciliati, salvi erimus ab ira per ipsum . Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. 18. Totus ergo textus Psalmi est oratio ut exaudiatur; ab eo quod scriptum est, Verba mea exaudi, de intellect
Abbreviated transcription (Latin):
expelle. Hoc ẽ enĩ scdm multitudinẽ
impietatũ corũ : id ÷ ut multũ expel¬
lantur. Expellunt᷑ gͦ impii ab illa he¬
reditate. quȩ intellegendo & uidendo
dõ possideturꝰ. sicut expellunt᷑ mor¬
bidi oculi splendore lucis: cũ illis ea
pęna est: quȩ aluis lȩntia Non gͦ ipsi
mane adstabunt & uidebunt. Et tam
magna pęna ẽ ista expulsio: qͣm mag
num
cauer̃ te dñe. Egosũ inquit panis qui
de cȩlo descendi: et operamini escã quȩ
suauis est dñs. Peccatorib aut̃. panis
ueritatis amarꝰ ẽ. Unde os uera dicentis
oder̃. Ipsi gͦ amaricauer̃t dm̃ꝰ qͥ peccan¬
do in eã egritudinẽ deuener̃: ut cibũ
tib suauis ẽ dñs. Inęternũ exultabunt
& habitabis in eis. Ipsa gͦ erit ȩt̃na exul¬
tatio. cũ templũ dĩ fiunt iustiꝰ & erit
gaudiũ ipsoꝵ ipse incolatꝰ eorũ. Et gła¬
bunt᷑ inte om̃s qui diligunt nom̃ tuu
Tamꝗͣ cũ ad ẽ eis ad fruendũ qđ dilig̃t¬
& bene inte. tamqͣn possidentes here¬

Expanded text:
expelle; hoc est enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videbunt. Et tam magna poena est ista expulsio, quam magnum caverunt te, Domine. Ego sum, inquit, panis qui de coelo descendi : et, Operamini escam quae suavis est Dominus . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum tibus suavis est Dominus. In aeternum exsultabunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possidentes haere
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ istorũ repettuone uoluuntur :
octauus forte ille dictus est. qui uari¬
etatẽ istã non habebit. Est aliud qđ
hic ñ absurde accipi potest. cur octa¬
uũ dicat᷑ iudiciũ. qđ post duas gene¬
ratones futurũ ẽ: unã quȩ ad corpꝰ.
alierã quȩ ad animã ꝑtin&e. Ab adam
enĩ usq ad moysea genꝰ humanũ iuxit¬

Expanded text:
dierum istorum repetitione volvuntur, octavus forte ille dictus est, qui varietatem istam non habebit. Est aliud quod hic non absurde accipi potest, cur octavum dicatur judicium, quod post duas generationes futurum est, unam quae ad corpus, alteram quae ad animam pertinet. Ab Adam enim usque ad Moysen genus humanum
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝗͣ furẽ uenire diẽ dñi. satis aꝑte os¬
tendit. nemine̾ sibi oportere arroqa¬
re scientiã illius tẽporis. computatio¬
potest annis cͣputatis aduentũ eur.
addiscere. Ubi gͦ erit. qđ nec filius
hoc nouit: Qd utiq ideo dictũ est
qr ꝑ filiũ homines hoc ñdiscunt: N
sciat. id ÷ ut scire uos faciatꝰ. et exur¬
ge dñe. id ÷ fac nos exurgere. Cũ qͦ
ita dicat᷑ nescire filiũ hc̃ diẽ ñ quod
nesciat sed quod nescire saciat eo
quib hoc ñ expedit scire. id ÷ ñ eis hoc
ostendatꝰ. ꝗͥd sibi uult nescio quȩ p̃sumpti¬
o. quȩ annis cõputatis certissimũ sperat
post uii. annoꝵ milia diẽ dñi: Nosqͥ¬
scribit᷑ de octauo. Potest qͥdẽ &iã nul¬
la annorũ temeraria supputatione
dies iudicu octauus intelleqi. qđ iã
post finẽ huĩ scłi accepta ęt̃na uita.
t̃c ñ erunt animȩ iustorũ obnoxie

Expanded text:
 furem venire diem Domini , satis aperte ostendit neminem sibi oportere arrogare scientiam illius temporis, computatiopotest annis computatis adventum ejus addiscere: ubi erit ergo, quod nec Filius hoc novit? Quod utique ideo dictum est, quia per Filium homines hoc non discunt, non sciat , id est, scire faciat vos; et, Exsurge, Domine , id est, fac nos exsurgere. Cum ergo ita dicatur nescire Filius hunc diem, non quod nesciat, sed quod nescire faciat eos quibus hoc non expedit scire, id est, non eis hoc ostendat; quid sibi vult nescio quae praesumptio, quae annis computatis certissimum sperat post septem annorum millia diem Dominscribitur De octavo. Potest quidem, etiam nulla annorum temeraria supputatione, dies judicii octavus intelligi, quod jam post finem hujus saeculi accepta aeterna vita, tunc non erunt a
Abbreviated transcription (Latin):
Spotentiã tuã & ueniꝰ qm̃ uidebat eẽ
uenturũ: quã quã possit &iã hoc mͦ
accipi qđ dictũ c̃ decidant a cogitatio¬
nib suis: ut magis bene ab eo optatũ
credatur. dũ cadunt a cogitationib
suis malis. idẽ utiã non cogitent ma¬
la. Sed uetat sic intellegi qđ sequit᷑. ex¬
pelle eos. Nullo enĩ mͦ potest in bonã
partẽ accipiꝰ cũ quisq expellit᷑ a dõ.
Qua ꝓpt̃ ꝑ ꝓphetiã dictũ ñ ꝑ maliuo¬

Expanded text:
m videbat esse venturum. Quanquam possit etiam hoc modo accipi quod dictum est, decidant a cogitationibus suis, ut magis bene ab eo optatum credatur, dum cadunt a cogitationibus suis malis, id est, ut jam non cogitent mala. Sed vetat sic intelligi quod sequitur, expelle eos; nullo enim modo potest in bonam partem accipi, cum quisque expellitur a Deo. Quapropter per prophetiam dictu
Abbreviated transcription (Latin):
IITUTUS psalmi ẽ ꝓ ea quȩ heredita¬
tem accepit. Intelligit᷑ gͦ eccła quȩ accepit
rens beata sit: scđm illud Beati mites: qm
ipsi hereditate possidebunt t̾rã Quã terrã:
nisi de qua đr. spes mea estu. portio mea
in terra uiuentiũ : & illud manifestius.
Dñe pars hereditatis meȩ: & calicis mei. Di¬
citur & hereditas di uicissim ȩccła: scdm
illud. Postula a me & dabo tibi gentes here¬
ditatẽ tuã. Ergo hereditas nr̃a ds dicitur.
quia ipse nos pascit & continetꝰ. & hereditas dĩ
dicim᷑: quia ipse nos administrat & regit. Qua¬
propt̃ uox ȩxclesiȩ est in hoc psalmo uocatȩ
nequitiã scłi huius. & ad eũ ꝑueniat. Intel¬
lige clamorẽ meũ. Bene ostendit quis iste
sit clamor: quã interior de cordis cubili
sine strepitu corporis ꝑueniat ad dm
Quando quide uox corporalis audit᷑: spi¬
ritalis aut̃ intelligit᷑. quãquã hoc sit etiã
audire di. ñ aure carnali: sed maiestatis

Expanded text:
Titulus Psalmi est: Pro ea quae haereditaTitulus Psalmi est: Pro ea quae haereditatrens beata sit secundum illud: Beati mites, quia ipsi haereditate possidebunt terram ; quam terram? nisi de qua dicitur: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium ; et illud manifestius: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Dicitur et haereditas Dei vicissim Ecclesia secundum illud: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Ergo haereditas nostra Deus dicitur, quia ipse nos pascit et continet: et haereditas Dei dicimur, quia ipse nos administrat et regit. Quapropter vox Ecclesiae est in hoc psalmo vocatae nequitiam saeculi hujus, et ad eum perveniat. Intellige clamorem meum: bene ostendit quis iste sit clamor, quam interior de cordis cubili sine strepitu corporis perveniat ad Deum; quandoquidem vox corporalis auditur, spiritualis autem intelligitur. Quanquam hoc sit etiam exaudire Dei, non aure carnali, sed majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
miã & sominũ capiã. Tunc corruptibile hoc
induet᷑ incorruptionẽ. & mortale hoc in¬
duetur immortalitatẽ. tunc absorbebit᷑
mors in uictoriã. Hoc ẽ unde dr. Si aut̃
quod ñ uidemus speramꝰ: ꝑ patientiã expe¬
ctamus. Qua propt̃ congruent̃ ultimũ ad¬
spe habitare fecisti me. Hic ñ dixit facies
sed fecisti. In quo gͦ iam ista spes est : erit ꝓ¬
fecto etiã qđ sperat᷑. Et bene ait singularit̃
Potest eñi referri aduersus illos multos
qui multiplicati a tẽpore frum̃ti uini
& olei sui: dicunt qͥs ostendit nobis bona
Perit eñĩ hȩc multiplicitas. & singularitas
tenet᷑ in sc̃is: de quib dr in actib apłorũ
Multitudinis aut̃ credentiũ erat anima
una & cor unũ. Singulares gͦ & simplices
idest secreti a multitudine ac turba nas¬
centiũ rerum atq morientiũ: amatores
et̃nitatis & unitatis esse debemꝰ. si uni dõ et
dño nr̃o cupimus inherere. Explicit de¬

Expanded text:
miam et somnum capiam. Tunc corruptibile hoc miam et somnum capiam. Tunc corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate; tunc absorbebitur mors in victoriam . Hoc est unde dicitur: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus spe habitare fecisti me. Hic non dixit, Facies; sed, Fecisti. In quo ergo jam ista spes est, erit profecto etiam quod speratur. Et bene ait, singulariter: potest enim referri adversus illos multos qui, multiplicati a tempore frumenti vini et olei sui, dicunt: Quis ostendit nobis bona? perit enim haec multiplicitas, et singularitas tenetur in sanctis, de quibus dicitur in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum . Singulares ergo et simplices, id est, secreti a multitudine ac turba nascentium rerum ac morientium, amatores aeternitatis et unitatis esse debemus; si uni Deo et Domino nostro cupimus inhaerere. IN
Abbreviated transcription (Latin):
rabilib cõpleta fantasmatib sic multiplica¬
ta ẽ ut ñ possit agere qđ p̃ceptũ ẽ senti¬
te de dño in bonitate: & in simplicitate cor¬
dis querite illũ. Ista enĩ multiplicitas: illi
̃simplicitati uehement̃ adũsa ẽ. Et ideo
istis relictis qui multi st̃. multiplicati sci¬
lic& temporaliũ cupiditate. & dicunt quis
ostendit nob̃ bona. quȩ ñ oculis foris sed
intus cordis simplicitate quęrenda sunt:
uir fidelis exultat & dicit. In pace in id ip
omnimodo m̃tis ab alienatio a mortalib
rebus & miseriarũ scłi huius obliuioꝰ. quȩ
nomine obdormitionis & sõnii decent᷑ &
ꝓpheticȩ significat᷑: ubi sũma pax nullo
tumultu interpolari potest. Sed hoc non
iam tenet᷑ in hac uita. sed post hanc uitã
sꝑandu est. Hoc etiam ipsa uerba osten¬
dunt: quȩ futuri sunt temporis. Non eñĩ
dictũ est aut obdormiui & somnũ cȩpi.
aut obdormio & somnũ capioͭ. sed obdor¬

Expanded text:
rabilibus completa phantasmatibus sic multiplicarabilibus completa phantasmatibus sic multiplicata est, ut non possit agere quod praeceptum est: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum ; ista enim multiplicitas illi simplicitati vehementer adversa est. Et ideo istis relictis qui multi sunt, multiplicati scilicet temporalium cupiditate et dicunt, Quis ostendit nobis bona, quae non oculis foris, sed intus cordis simplicitate quaerenda sunt, vir fidelis exsultat et dicit: In pace, in idipsomnimoda mentis abalienatio a mortalibus rebus et miseriarum saeculi hujus oblivio, quae nomine obdormitionis et somni decenter et prophetice significatur, ubi summa pax nullo tumultu interpellari potest. Sed hoc jam non tenetur in hac vita, sed post hanc vitam sperandum est. Hoc etiam ipsa verba ostendunt, quae futuri sunt temporis: non enim dictum est, aut, Obdormivi et somnum cepi; aut, Obdormio et somnum capio; sed, Obdor
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ & frumentũ dĩ. Siquidẽ est panis
uiuus: qui de cęlo descendit. Et est uinũ
di. nam in ebriabunt᷑ inquit ab ubertate
domus tuȩ. Et oleum di: de quo dictũ ẽ.
impinguasti oleo caput meũ. Isti aut̃ mul¬
ti qui dicunt qͥs ostendit nob̃ bona. & reg¬
nũ cęloꝵ intra se esse ñ uident̾. a tẽpore fru¬
m̃ti & iuni & olei sui multiplicati st̃. Non
enĩ multiplicatio semꝑ ubertatẽ signifi¬
cat. & ñ plerũq exiguitatẽ: cũ dedita tem¬
poralib uoluptatib anima semꝑ exardes¬
cit cupiditate. nec satiari potestꝰ & multi¬
plici atq erũpnosa cogitatione distenta.
simplex bonũ uidere ñ sinitur: qualis illa¬
ẽ de qua dr. corpus eñi qđ corrũpit᷑ aggra¬
uat anima. & deprimit terrena in habita¬
tio sensũ multa cogitantẽ. Talis anima tẽ¬
poraliũ bonoꝵ decessione & successione idest
a tẽpore frum̃ti & uini & olei sui innume¬

Expanded text:
est enim et frumentum Dei, siquidem est panis est enim et frumentum Dei, siquidem est panis vivus qui de coelo descendit ; est et vinum Dei, nam Inebriabuntur, inquit, ab ubertate domus tuae est et oleum Dei, de quo dictum est: Impinguasti in oleo caput meum . Isti autem multi qui dicunt, Quis ostendit nobis bona? et regnum coelorum intra se esse non vident , a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt. Non enim multiplicatio semper ubertatem significat, et non plerumque exiguitatem: cum dedita temporalibus voluptatibus anima semper exardescit cupiditate, nec satiari potest, et multiplici atque aerumnosa cogitatione distenta, simplex bonum videre non sinitur; qualis est illa de qua dicitur: Corpus enim, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Talis anima temporalium bonorum decessione et successione, id est, a tempore frumenti, vini et olei sui, innume
Abbreviated transcription (Latin):
impressionẽ i maginis suȩ. sic & ds: ut quẽ¬
admodũ illi reddit᷑ nũmus: sic do anima
lumine uultus eius illustrata atq signata
Dedisti lȩticiã in corde meo Ngͦ foris quȩ¬
renda ẽ lȩtitia ab his qui adhuc grauescor¬
de diligunt uanitatẽ & quert̃ mendaciũ:
sed intus ubi signatũ ẽ lum̃ uultus di In
interiore eñi homine habitat xp̃e ut ait
apłs. Ad ipsum eñĩ ꝑtinet uidere uerita¬
tem: cũ ille dixerit: ego sum ueritas. Et cũ
loquebat᷑ in apło dicente an uultis exꝑi¬
mentũ acciꝑe eiꝰ qui in me loquit᷑ xp̃c.: non
ei foris utiq sed in ipso corde. idest in illo
nichil aliud nouert̃ dicere. nisi quis osten¬
dit nob̃ bona̾. cũ uera & certa bona intra
sem& ipsos uidere ñ possint . ltaq conseq̃n.¬
ter de his rectissime dr: qđ adiungit. Atẽ¬
pore frum̃ti. uini & olei sui multiplicati
sunt. Non enĩ uacat qđ additum ẽ sui

Expanded text:
impressionem imaginis suae, sic et Deus; ut quemimpressionem imaginis suae, sic et Deus; ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata. Dedisti laetitiam in cor meum. Non ergo foris quaerenda est laetitia, ab his qui adhuc graves corde diligunt vanitatem et quaerunt mendacium, sed intus ubi signatum est lumen vultus Dei: in interiore enim homine habitat Christus , ut ait Apostolus; ad ipsum enim pertinet videre veritatem, cum ille dixerit: Ego sum veritas . Et cum loquebatur in Apostolo dicente: An vultis experimentum ejus accipere qui in me loquitur Christus ? non ei foris utique; sed in ipso corde, id est, in illo nihil aliud noverunt dicere, nisi Quis ostendit nobis bona? cum vera et certa bona intra semetipsos videre non possint. Itaque consequenter de his rectissime dicitur, quod adjungit: A tempore frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt. Non enim vacat, quod additum est, sui: