comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
commendatur: quod om¬
nib intimetur. Petro e¬
nun ideo hoc singularit̃
creditur: quia cũnctis
ecclie rectorib petri foꝵ¬
ma preponitur.Manet
ergo petri priuilegium:
equitate iudiciũ. Nec n¬
mia est uel seueritas uel
remissio: nisi quod beatꝰ
pontifex. & apls petrus.
aut ligauerit. aut solue¬
rit. Ideo dilectissimi quã¬
quam uniuersalit̾ in om¬
nium scõrum cõmemora¬
tione sit letandum: ta¬
men in huius nr̃i excel¬
lentia padroni. merito ẽ
gratia intantum apicem

Expanded text:
commendatur, quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cūctis Ecclesiæ rectoribus Petri forma præponitur. Manet ergo Petri priuilegium, fertur æquitate iudicium. Nec nimia est vel seueritas vel remissio, nisi quod beatus pontifex & Apostolus Petrus, aut ligauerit, aut soluerit. Ideo, dilectissimi, quanquam vniuersaliter in omnium sanctorū commemoratione sit lætandum, tamen in huius nostri excellentia patroni, merito estgratia in tantum apicem
Abbreviated transcription (Latin):
mutum reddiderat: ad sa¬
lutandum noue preconẽ¬
gratie. osoe lingua rese¬
ratur. Nec solum facultas
benedicendi dm restituit᷑.
sed de eo etiam ꝓpħandi
uirtus augetur.x.¬
xcitati fama facti om

Expanded text:
mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconegratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti om
Abbreviated transcription (Latin):
tenens regis. a domo re¬
gia ꝑgit ad baptisteriũ:
subsequente regina et
populo. Dum autem si¬
mul ꝑgerent: rex inter¬
rogauit ep̃m dicens. Pa¬
trone: hoc est regnum
dei quod michi ꝓmittis:
Cui ep̃s. Non est hoc in¬
quit illud regnum: sed
initium iue ꝑ quam ue¬
nitur ad illud. Cum ue¬
ro ꝑuenissent ad bapti¬
sterium: clericus qui chriᷤᷤ¬
ma ferebat. apopulo est
interceptus: ut ad fontẽ
uenire nequiuerit. Scifi¬
cado autem fonte: nutu
diuino chrisma defuit.
Et quia ꝓpter populi
pressuram. ulli non pa¬
tebat egressus eccłie uel
ingressus: sanctus ponti¬
fex oculis ac manib pro¬
tensis in celum. cepit ta

Expanded text:
tenens regis, a domo regia pergit ad baptisterium, subsequente regina et populo. Dum autem simul pergerent, rex interrogavit episcopum, dicens: 'Patrone, est hoc regnum Dei, quod michi promittis?' Cui episcopus: 'Non est hoc', inquid, 'illud regnum, sed inicium viae, per quam venitur ad illum. Cum vero pervenissent ad baptisterium, clericus qui chrisma ferebat a populo est interceptus, ut ad fontem venire nequiverit. Sanctificato autem fonte, nutu divino chrisma defuit. Et quia propter populi pressuram ulli non patebat egressus aecclesiae vel ingressus, sanctus pontifex, oculis ac manibus protensis in caelum, cepit ta
Abbreviated transcription (Latin):
Iue rapitur: iste regredi¬
tur. Ille in celun rapit᷑
iste rapinam non arbit᷑¬
tus est. esse se equale deo.
Iue petitis ignib uindica¬
tur: hic ꝑsecutores suos

Expanded text:
e rapitur, iste regreditur: ille, inquam, rapitur, iste rapinam non arbitratus est esse se aequalem Deo: ille petitis ignibus vindicatur, hic persecutores suos
Abbreviated transcription (Latin):
inserere lectioni.qua¬
liter sanctum euis corpus¬
culum. in loco ubi nunc ad¬
oratur. fuerit angelo an¬
nuente translatum. Anno
sexagesimo quarto.post
transitum gloriosi domni
martini: beatus ꝑpetuuis
turonice sedis cathedre sor¬
titus est dignitatem. Ad¬
eptus hunc apicem: cum
sensu. sundamenta templi
ampliora quam suerant.
suꝑ beata menbra locare
disposuit. Quod sagaci
insistens studio: mirifice
mancipauit effectui. Oe
qua fabrica multum quod
loqueremur erat:sed qͥa
presens est. conticere exin¬
de melius putauimus.

Expanded text:
inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum sensu, fundamenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
iquide inerant ei
cum acerba etate:
matura iam studia. Et
auditurus incognita. re¬
ligiosis sensib: indaga¬
tor sollertissimus adhere

Expanded text:
iquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaere
Abbreviated transcription (Latin):
dens eam. induit se et
dixit. Gratias tibi ago
numero ancillaiũ tuaꝵ
computans: uestẽ michi
largiri precepisti. Ita nã¬
q ad mensurã corpuscu¬
li eius aptum erat indu¬
mentũ: &e ita nimio can¬
dore conspicuum: ut nul¬
lus dubitaret. hoc non¬

Expanded text:
dens eam induit se, et dixit: Gratias tibi ago,numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc ange
Abbreviated transcription (Latin):
dio consensum. Sicq ad
ꝓpriam leucorum repe
brauit natalem. cum coes¬
sentia quatuor pontificũ:
hugonis iudelicet de cysa
urbe italorũ. legati roma
contra omniũ aplicorum
morem.sumpto ꝑegrino
habitu romanũ iter arri¬
puit: indefesse sacris ora¬
ciomib ac dumne uacans
contemplationi: non tã
pro rerum sibi commissa¬
rum. quam pro cura ani¬
marum nimie intentus
sollicitudini. In qua me¬
ditatione. ap̃ud urbem
augustam suspensus. i¬
uinam ꝓmeruit consola¬
tionem: dum in reuelati¬
one au duit angelica uo¬
ce resonare armonicã mo¬
dulationẽ. dulcissime
concinentẽ. Dicit dñs
ego cogito cogitationes
pacis. & non afflictionis:
inuocabitis me. et ego ex

Expanded text:
io consensum. Sicque ad propriam Leucorum scilibravit Natalem cum coessentia quatuor pontificum, Hugonis scilicet de Cisa urbe Italorum, legati Romancontra omnium apostolicorum morem, sumpto peregrino habitu, Romanum arripuit iter, indefesse sacris orationibus ac divinae vacans contemplationi, non tam pro rerum commissarum sibi, quam pro cura animarum, nimiae intentus sollicitudini. In qua meditatione apud urbem Augustam suspensus, divinam promeruit consolationem, dum in revelatione audivit angelica voce resonare harmonicam modulationem dulcissime consonantem: Dicit Dominus, ego cogito cogitationes pacis et non afflictionis; invocabitis me et ego ex
Abbreviated transcription (Latin):
se formam. rationemq con¬
stituit. Est autem reuera
et imuolabilis fides. ex deo.
eternitatis: cui ob id quod
semꝑ filius fuerit. semꝑ &
uis patris et nomen sit:
ne si non semꝑ filius. non
semꝑ et pater sit: d̃m fili¬
um ꝓfecto fuisse: cui sit ex
eternitate parentis eterni¬
tas. Nasci autem eum uo¬
lunta s eius fuit: cuiusin
uirtute ac potestate inerat.
ut nasceretur. Est ergo
filius dei. ex deo d̃s: unus
in utroq. Teotetaꝵ enim.
quam deitatem latininun¬
cupant: eterni euis paren¬
tis ex quo nascendo est pro¬
fectus accepit. Accepit au¬
tem hoc quod erat: et na¬
tum est uerbum: quod fu¬
it semꝑ in patre. Atq ita
filius et eternus et natus
est: quia non aliud in eo
natum est. quam quõd
assumpsisse corpus. et ho¬
minem factum esse. ꝑfec¬
ta confessio est: quia sic̃
eternitas nature nr̃e cõrpꝰ

Expanded text:
se formam rationemque constituit. Est autem haec vera et inviolabilis fides, ex Deo aeternitatis cui ob id quod semper filius fuerit, semper et jus patris et nomen sit; ne si non semper filius, non semper et pater sit Deum filium profectum fuisse, cui sit ex aeternitate parentis aeternitas. Nasci autem eum voluntas ejus fuit , cujus in virtute ac potestate inerat ut nasceretur. Est ergo filius Dei ex Deo Deus, unus in utroque: theotetam enim, quam deitatem Latini nuncupant, aeterni 749 ejus parentis, ex quo nascendo est profectus, accepit. Accepit autem hoc quod erat: et natum est Verbum quod fuit semper in Patre. Atque ita Filius et aeternus et natus est: quia non aliud in eo natum est, quam quod aassumpsisse corpus, et hominem factum esse, perfecta confessio est: quia sicut aeternitas naturae nostrae corp
Abbreviated transcription (Latin):
& disputabat cum grecis.
Illi autem querebant oc¬
cidere eum. Quod cum
cognouissent fr̃s. deduxe¬
runt eum cesaream: et
dimiserunt tharsum. Ec¬
clesia quide ꝑ totã iudeã¬

Expanded text:
 disputabat cum Graecis: illi autem quaerebant occidere eum. Quod cum cognovissent fratres, deduxerunt eum Caesaream, et dimiserunt Tarsum. Ecclesia quidem per totam Juda
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidet me uidet et
patrem. non quia ipse sit
pater qui filuis: sed quod
a patris similitudine in
nullo prorsus discrepet fi¬
luis. Nam nisi duo essent
pater et filius: non dictũ
esset. si cognouissecis me.
et patrem̃ meum cogno

Expanded text:
Qui videt me, videt et Patrem: non quia ipse est Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset: Si cognovissetis me, et Patrem meum cogno
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorem uenire.hinc
non egrediar: nisi ille
uenerit. qui me in euis
nomine. in ista reclusio¬
ne constituit. Et statĩ
angłs domini: discessit
ab ceo.u

Expanded text:
peccatorem venire, hinc non egrediar, nisi ille venerit, qui me in eius nomine in ista reclusione constituit'. Et statim angelus Domini discessit ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
uoce. exaudime. ad de clamã¬
tem: ut si gregem tuũ lupi
rapido ore dilaniant: gluti¬
eoꝵ ac ouiũ meaꝵ ab ore
leonis eripias. ut possim de
eis tecum portare mamipu¬
los: ut sint mecũ in ouili
scõ. tuo gaudentes. sicut ꝓ
nus clamor. & luctus in
turba: et excreuit gemi
omnes uociferantes in plac¬
tum. At uir dei scĩssimus
seruatuis. exiit ab urbe
tungrensi. extra portã ciuiz¬
pidum treiectensium: ubi
modica febre pulsatus. re¬
cessit a corpore: ablatusq
a fidelib uxta ip̃m aggerẽ
publicum est sepultũs.¬

Expanded text:
ce: Exaudi me, ad te voci clamantem, ut si gregem tuum lupi rapido ore delaniant, glucieorum hac ovium meorum ab ore leonis eripias, ut possim de eas tecum portare manipulus, ut sint mecum in ovile sancto tuo gaudentes, sicut prnus clamor et luctus in turba, et excrevit gemitomnes vociferantes in planctum. Ad vir Dei sanctissimus Servacius exit ab urbe Tungros , extra portam civipiduin Treiectinsium. Ad modica febre pulsatus, recessit a corpore, ablatusque a fidelibus, iuxta ipsum agerem publicum est sepultus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et quid ꝑ septem de¬
monia: nisi uniuersa uicia¬
designant᷑: Quia en im
septẽm dieb omne tempꝰ
comprehenditur: recte
septenario numero uniu̾¬
sitas figuratur. Septem er

Expanded text:
t; et quid per septem daemonia, nisi universa designantur vitia! Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem er
Abbreviated transcription (Latin):
eniq fidelis opinio
est. quod unusqͥsq
scõrum cum illis in rege¬
dño acquisiuit. Cum
igitur uniuersi huuiscẽ¬
modi institutionis seqͣ¬
ces. in unum coacti fue¬
rint: quale signum apo¬
stolatus. benedicto tunc
ille copiosus exercitus se¬
ipsum exhibebit O qͣui
gaudio tunc ille tripudi¬
abit: qui sese illis cohor¬
tib immiscere potuerit.

Expanded text:
enique fidelis opinio est, quod vnusquisque sanctorum cum illis surget in regeDomino acquisiuit. Cum igitur vniuersi huiusce institutionis eces, in unum coacti fuerint; quale signum apostolatus Benedicto tunc ille copiosus exercitus seipsum exhibebit? O quali gaudio tunc ille tripudiabit, qui sese illis cohortibus immiscere potuerit!
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Septem quippe
filios sicut in gestis euis
emencdatiorib legitur.
sic post se timuit uiuos
cut carnales parentes
solent metuere. ne mor¬
tuos premittant. In ꝑ¬
secutionis enim labore
deprehensa. filioꝵ corda
in amorẽ suꝑne patrie
predicando roborauit:

Expanded text:
i. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos cut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit
Abbreviated transcription (Latin):
paulus abnegauerat cum
dicebat: uiuo autẽ iam
non ego. Extinctus quip¬
tor : & uiuere ceperat pius
predicator. Si enim ipse
esset : pius profecto non
esset. Sed qui se denegat
sancta uerba. que ꝑ doc¬
trinam ueritatis clamat:

Expanded text:
Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo ego, jam non ego. Exstinctus quiptor, et vivere coeperat pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset: sed qui se vivere ancta verba per doctrinam Veri
Abbreviated transcription (Latin):
mus: quia pleriq dum
bene ministrant exteriora
que accipiunt: ꝑ adiunc¬
tam gr̃am. ad intellectũ
quoq mysticum ꝑducũ¬
tur: ut etiam de interna
indelligentia polleant:
qui exͣceriora fideliter ã¬
ministrant.Ulii.

Expanded text:
mus, quia plerique dum bene ministrant, exteriora quae accipiunt per adjunctam gratiam ad intellectum que mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant, qui exteriora fideliter administrant. I
Abbreviated transcription (Latin):
romanorum
augusti. fuit
pontificum reliquoꝵo pro¬
cerum non modicus con¬
uentus: inter quos uene
uocatur: quippe sine euis
imꝑialem curiam dispo
nebatur: et repente illo
nil tale suspicante. ad onꝰ
apłici honoris suscipiendũ.
ficium humilitate commo¬
nente diutissime refugiens.
dum magis magisq cogit᷑:
triduanum consulendi spa¬
ieiuniis uacans et oratioĩb.
omnino sine cibo potuq
ꝑmansit.i.

Expanded text:
Romanorum Augusti fit pontificum reliquorumque procerum non modicus conventus. Inter quos hic vocatur: quippe sine cujus imperialem curiam nihil magni disponebatur. Et repente, illo nihil tale suspicante, ad onus apostolici honoris suscipiendum nus humilitate commonente diutissime refugiens, dum magis ac magis cogitur, triduanum consulendi depojejuniis vacans et orationibus omnino sine cibo potuque permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
hec est hereditas dñi. filii sũt qui
merces sunt: fructus illius qui
de maric uentre ꝓcessit. ip̃e fructus
uentris est: flos radicis. de quo
benc prophetauit ysaias dicens:
Exiet uirga de radice iesse. ⁊ flos
de radice eius ascendet. Radix rĩ¬
iesse est familia uideorũ. uirga
maria. flos marie xp̃s. qui ueluti
bone arboris fructus. pro nr̃e u̾tutis
processii: nunc floret. nũc fructificat
in nobis: nũc rediuiua corporis re¬
surrectiõe reparat᷑. Et unde hoc mͥ
ut nemiat mater dñi mei ad me:
Non eñi quasi ignorans dicit. scit
enĩ esse sc̃ti sp̃us gr̃am ⁊ operationẽ.
ut mater ꝓplxte a matre domini

Expanded text:
Hoc est, haereditas Domini filii sunt, qui merces sunt fructus illius, qui de Mariae ventre processit. Ipse fructus ventris est, flos radicis, de quo bene prophetavit Esaias dicens: Exiet virga de radice Jesse, et flos ex radice ejus ascendet ; radix enim est familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae Christus: qui veluti bonae arboris fructus pro nostrae virtutis processu nunc floret, nunc fructificat in nobis, nusurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non quasi ignorans dicit — scit enim esse sancti spiritus gratiam et operationem, ut mater prophetae a matre domini
Abbreviated transcription (Latin):
sunde gaudet: Quis pacẽ
ueram. nisi cũ illo potest
habere. quem ueracit̃ dili¬
git: Quis est longanunᷤ
in bono ꝑseuerant̾ manẽ¬
do: nisi ferueat diligen¬
do: Quis est benignus: nͥ
diligat cui opitulatur:
Quis bonus: nisi diligen¬
do efficiatur. Quis salu¬
briter fidelis: nisi ea fide.
que ꝑdilectionẽ oꝑatur:
Quis utilit̾ mansuetus:
cui non dilectio moderet᷑:
Ouis ab eo continet unde
turpatur: nisi diligat
unde honestatur

Expanded text:
unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem operatur? Quis utiliter mansuetus, cui non dilectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum fugere: in quo
non poterat gratia celsa la¬
tere: ãdeo ut non solum
corda hominũ. beluina fe¬
ritate crudelia. ad mansue¬
tudinem xp̃i domaret: fioe¬
lis seruus eius et prudens: sci¬
ens conseruis suis dare intem

Expanded text:
irtutum fugere, in quo non poterat gratia celsa latere; adeo ut non solum corda hominum beluina feritate crudelia ad mansuetudinem Christi domaret fidelis servus eius et prudens, sciens conservis suis dare in tem
Abbreviated transcription (Latin):
cificione magistri et domini.
Etas fedaretur. ne pollue¬
retur sabbatum. iudicio licet
iniquo predampnatus. qua¬
lem. qualem allegandi prose
acceꝑat facultatem: et ab ur¬
be eductus. extra portã cru¬
cifixus est: ministerio utiq
gentiliũ. qui d̃m non nõue¬
rant: et auctoritate publice

Expanded text:
cifixione magistri et domini. itas faedaretur, ne pollueretur Sabbatum, judicio licet iniquo praedamnatus, qualem qualem allegandi pro se acceperat facultatem, et ab urbe ductus, extra portam crucifixus est, ministerio utique gentilium, qui Dominum non noverant, et auctoritate public
Abbreviated transcription (Latin):
se alteram uitam igna¬
ram mortis.tristicie ne¬
sciam: in qua immorta¬
litas regnat. & ꝓpetua
gaudia cõmorantur: ꝓ¬
fecto uobiscũ ad illam fe¬
stinarent ꝑtingere: et
istam uitam pr̃o nichilo

Expanded text:
se alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
lumine: & quod in au¬
re auditis: predicate su¬
per tecta. Quod auditiᷤᷤ
in mysterio:aꝑtius pre¬
dicate. quod didicistis

Expanded text:
lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis
Abbreviated transcription (Latin):
Sumite psalmum & date
dympanũ: hoc est. lau¬
dem preclicationis. in cor¬
dis intentione ꝑcipite:
& deuotionem oꝑis. in
carnis castigatione redi¬
bite. T ympanũ quippe.
est pelsis in ligno exten¬
ta. Pellis uero in ligno ex¬
tenta. caro est nr̃a: ad ex¬
emplum dñice crucis af¬
flicta..
iues autem eius ode¬
rant illum: &e mise¬
runt legatio¬
nem
post illum.¬
centdes. Nolumus hunc

Expanded text:
Sumite psalmum, et date tympanum . Hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta. Pellis vero in ligno extenta caro est nostra ad exemplum dominicae crucis afflicta. Cives autem ejus oderant illum. Et miserunt legationem post illum,centes:
Abbreviated transcription (Latin):
uero confusus & do¬
lens: nuntio dixit. Na
ilatrocinio ut lateret ho¬
mines quod d̃m latere
non potuit. in cubicu¬
li absconso generatus ẽ:
recte uocabitur latro.

Expanded text:
ero confusus et dolens nuntio dixit: 'Quia latrocinio, ut lateret homines, quod Deum latere non potuit, in cubiculi absconso generatus est, recte vocabitur Latro.
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum dicit. ego sum
Iuitis uera. ab illa se
utiq discernit: cui dicit᷑.
Quomodo conuersa es in a¬
maritudine uitis aliene:
Nam quo pacto est urtisue¬
ra: que expectata est ut fa¬
ceret uuam. fecit autem spi¬

Expanded text:
ed cum dicit, Ego sum vitis vera , ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spi
Abbreviated transcription (Latin):
nes boni. Illud enim exa¬
men apum scriptorum
ipsuis nobis generabat
fauos:qui celestia dona
annuntiarent: et men¬
des hominũ de terris ad
celos erigerent. Uostea uͦ
cum adoleuisset. et esset
in urbe roma constitutꝰ
cum matre uidua et so

Expanded text:
nes boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero cum adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et so
Abbreviated transcription (Latin):
egra. sanata est: sed de
salute eius adhuc alii
egrotant. Nam simul
discumbentes.conque¬
sti sunt intra se dicentes.
Quis est hic qui etiam
peccata climitcit: Sed
celestis medicus egros ñ

Expanded text:
egra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. qui supra modũ
peccatores sumus:& lau¬
des euis attemptare pre¬
sumimus: Sed diuine
pietatis duutias atten¬
dentes. de euisde patris¬

Expanded text:
dum est, qui supra modum peccatores sumus, et laudes ejus attentare praesumimus? Sed divinae pietatis divitias attendentes, de ejusdem i
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ostendit. Dñs de
se quod minus est: disci¬
pulus de dño intimat qd̃
maus est. Oñs de se qͦd
factus est ꝓpter nos: disci¬
pulus declarat de dño. qd̾
ipse est qui fecit nos. Sic
& in euanglio dñs multo
crebrius se filium hominis.
quam filium dei appella¬
re consueuit: ut nosam¬
moneat dispensationis¬
carnis: quam pro nobis
suscepit. Sed & nos neces¬
se est tanto humilius di¬
uinitatis eius alta uenera¬
ri: quanto illum memi¬
nimus pro nr̃a exaltatio¬
ne ad humanitatis infi¬
ma clescendisse. Si enim
inter sacramenta incar¬
nationis euis. quib redẽp¬
ti sumus. potentiã diuini¬
seitis qua creati sumus. pia
semꝑ mente recolimus: fit
ut ip̃si quoq cum petro
suꝑne beatitudinis merce¬
de donemur. Nam confi¬
tente illo xp̃m filium dei
uiui: uideamus quid se¬
quitur. Respondens autẽ
ihe: dixit. Beatus es sy¬
mon bariona. Constat¬

Expanded text:
nitatis ostentet. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur. Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar
Abbreviated transcription (Latin):
cum alloqueretur plebẽ.
subito uox fertur infan¬
tis in populo insonuisse.
ambrosium ep̃m. Ad cu¬
ius uocis sonitum. totiꝰ
populi ora conuersa fc̃:
acclamantis ambrosiũ
ep̃m. Itaq qui antetur¬
bulentissime dissidebaił.
quia et arriani sibi et
ri: repente in hunc mira¬
bili &e increclibili concor.¬
dia consenserunt. Quod
ille cognoscens egressus
eccłiam: tribuinal sibi p̃¬
parari fecit: quippe mox
futurus ep̃c. ad altiora cõn¬
scendit.

Expanded text:
cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium episcopum. Ad cujus vocis sonum totius populi ora conversa sunt, acclamantis Ambrosium episcopum; ita qui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et ri, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7. Quo ille cognito, egressus Ecclesiam, tribunal sibi parari fecit; quippe mox futurus episcopus, altiora conscendit
Abbreviated transcription (Latin):
mortis iuincula non liga¬
bunt. Uox enim ista. uox
uite est: &e sicut confesso¬
res suos ad celestia proue¬
hit: ita negatores ad in

Expanded text:
mortis vincula non ligabunt: vox enim ista, vox vitæ est, & sicut confessores suos in cœlestia prouehit, ita negatores ad in
Abbreviated transcription (Latin):
qui ita crescendo. ꝓpriũ
pretergressus erat alueũ:
ut ꝑ septem dies totum
ibi cogeret remorari po¬
pulum. U¬

Expanded text:
qui ita crescendo proprium praetergressus erat alveum ut per septem dies totum ibi cogeret remorari populum.
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. Ande merito
scã ꝑ orbem eccłia. que
tot beatorum martyrũ
uictorias. quib ingressũ
regni celestis meruiere fre¬
quentat: huius tantũ¬
modo post dñm etiã nati¬
uitatis diem celebrare con¬
sueuit: quod nullatenꝰ
sine euangelica auctorita

Expanded text:
rantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evang
Abbreviated transcription (Latin):
rum expetit orationẽ atq
absolutionem. Itaq diui¬
na fauente gratia. cunc¬
tis applaudentib conse¬
eratur: ac dñica quadra¬
gesimalis iicii. idus fe¬
bruarii apłice cathedre
inthronizatur. Quantꝰ

Expanded text:
rum expetit orationem atque absolutionem. Itaque, divina favente gratia, cunctis applaudentibus, consecratur ac Dominica quadragesimalis initii, pridie Idus Februarii, apostolicae cathedrae inthronizatur. Quant
Abbreviated transcription (Latin):
prietatẽ eccłie compara¬
uit: bonum exemplũ
omnib ep̃is. tam suo tẽ¬
pore in carne uiuentib.
quam post eum in ordi¬
ne succedentib derelin¬
quens: ut pauꝑib aut

Expanded text:
ionem aecclesiae comparavit: bonum exemplum omnibus episcopis, tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedentibus, derelinquens, ut pauperibus aut
Abbreviated transcription (Latin):
ma illa. tanquam ros:qͥ
de celo descendit. Lidens
autem tyrannus.quia ni¬
re famula dei. iussit eam
decollari: & compleuit
martyrium cum sorore

Expanded text:
ma ipsa tamquam| ros qui de celo cendit+. Videns autem tyrannus| quia nire famule dei . iussit eam| decollare et compleuit martyrium suum cum| sorore
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis autem reuelauit
ds̃ ꝑ sp̃m suum. Cui si¬
mile est quod hic dñs cũ
interrogasset discipłos
quem eum dicerent esse¬
homines: ce alii diuersas
diuersoꝵ opiniones prõp¬
sissent: dicit illis. Uos
autem quem me esse di¬
citis Quasi ab hominũ
generalitate illos seque¬
strans. & deos ac dei filios
ꝑ adoptionem iam factos.
insinuans: iuxta illud
psalmiste. ego dixi dii
estis: &e filii excelsi om̃s.
Iespondens sy xi

Expanded text:
Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus, cum interrogasset discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Si
Abbreviated transcription (Latin):
eum et inignem mittent:
et ardet.
igna utiq uitis tan¬
to sunt contemptibiliora.
si i uite non manserint:
quanto glosiora si man¬
serint. Deniq sicut de
his etiam ꝑ ezechielem ꝓ¬
pħam dñs dicit: precisa
nuilis agricolaꝵ usib ꝓ¬
sunt: nullis fabrilib oꝑi¬
b deputantur. Unum
de duob palmiti congru¬
it: aut ignis aut uitis.
Sun uite non est: inig¬
ne erit. Ot ergo in ignẽ
non sit: in uite sit.Si
manseritis inquit in me:
et uerba mea in uob̃man¬
serint: quodcũq uolue¬
ritis petetis: et fiet uobis.

Expanded text:
eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiui dei es filius sempi¬
ternus. Tu dñe hominib
natus es homo: qui incogi
niens: impassibilis ꝑmaneᷤ
aꝑud patrem.U

Expanded text:
qui Dei vivi es Filius sempiternus: tu Domine ab hominibus natus es homo, qui incogitniens impassibilis permanes apud Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
ed qui iccirco meli¬
oris habitus uias.
& rectioris uite apprehen¬
dere arcem nolunt.quia
infirmos se esse conspici¬
unt: quasi peccatores
se fatentur. & dñm repel¬
lunt: eumq quem inse
sanctificare debuerant

Expanded text:
ed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant
Abbreviated transcription (Latin):
essecis: mundusqͦd
suum erat diligeret. Uni¬
uerse utiq hoc dicit eccłẽ.
quam plerumq etiã ipso
mundi nomine appellat.
sicut illud est. Os erat
in xp̃o: mundũ reconci¬
lians sibi. Itemq illud.
Non enim uenit filius ho¬
minis ut iudicet mun¬
dum: s ut saluet mun¬
dus ꝑ ipsum. Et in epłã
sua. iohannes ait.Aduo¬
catum habemus ad patrẽ
ergo mundus eccłia est:
& totus mundus odit ec¬
clesiam.

Expanded text:
essetis, mundus quod suum erat diligeret . » Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat; sicut est illud: « Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . » Itemque illud: « Non venit filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . » Et in Epistola sua Joannes ait: « Advocatum habemus ad Patrem ergo mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
er patientiam uero
possidemus animas
nostras: quia dum nobiᷤᷤ
ipsis dñari discimus: hoc
ipsum incipimus possi¬
dere quod sumus. Dati¬
entia uero est: aliena ma¬
la equammiter ppeti:

Expanded text:
er patientiam vero possidemus animas nostras; quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vera est, aliena mala aequanimiter perpeti
Abbreviated transcription (Latin):
& phariseos uocat: qui
sunt clerici iudeorum.
Estote ergo prudentes
sicut serpentes. & simpli¬
ces sicut columbe: ut ꝑ¬
prudentiam.deuitent in¬
sidias: ꝑ simplicitatẽ. ne
faciant malum. Serpen¬
tis astutia ponitur in ex¬
emplum: quia toto peri¬
clitante corpore. occultat
caput. & illud in quo
uita est ꝓdegit: ita ce nos
toto periculo corporis. ca¬
put nr̃m qui xp̃c est cu

Expanded text:
t Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. prudentiam devitent insidias, per simplicitatem non faciant malum. Serpentis astutia ponitur in exemplum: quia toto cortoto corpore occultat caput, et illud in quo vita est, protegit. Ita et nos toto periculo corporis caput nostrum, qui Christu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem fructum posse a
semet ipso ferre: cum dix¬
isset hic fert fructũ mul¬
tum. non aie. quia sine
me parum potestis facere:
sed nichil potestis facere.

Expanded text:
aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset. « Hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere, sed nihil potestis facere.
Abbreviated transcription (Latin):
bis illis que audierant.
licet exterriti essent de
luminis claritate. At ue¬
ro uir sanctus. sancta
repletus sapientia. ce¬
pit eos instruere. hanc
esse uisionis diuine at¬
q angelice consuetudi¬
nem: ut in aduentu
suo terreant corla mor¬
talium: sed subsequen

Expanded text:
bis illis quae audierant, licet exterriti essent de luminis claritate. At vero vir sanctus, sancta repletus sapientia, cepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequen
Abbreviated transcription (Latin):
to & ipse facius est ouis.
Itaq quis iam desperer
de magnitudine criminis.
aut de humilitate generis:
Nam beatissimũ petrum.
piscatorem. modo genib
ꝓuolutis. adorat genti¬

Expanded text:
to et ipse factus est ovis. Itaque quis jam desperet de magnitudine criminis, aut de humilitate generis? Nam beatissimum Petrum piscatorem modo genibus provolutis adorat e
Abbreviated transcription (Latin):
gestã inpromptu haben¬
tur: nos interim de illis
taceamus. Hoc tamen ad
enis honorificentiã refera¬
mus. quod non aliꝰ quili¬
bet ex magistris ecclie ui
insignis ille & disertissi
mus papa gregorius:qui
totum quod scripsit. qua¬
si aureum refulget. Di¬
uinitus enim dispositũ

Expanded text:
gesta in promptu habentur, nos interim taceamus de illis. Hoc tamen ad ipsius honorificentiam referamus, quod non alius quilibet ex magistris Ecclesiae insignis ille disertismus Papa Gregorius, qui totum quod scripsit, quasi aurum refulget. Diuinitus enim dispositu
Abbreviated transcription (Latin):
est in lege dñi: quia ome
mascusinũ adaꝑiens uul¬
uam: scm dño uocabitur.
Precepit namq lex: ut mu¬
lier que suscepto semine
peperisset filium. immun¬
da esset septem dieb: et
aptaret. Deinde etiam
alios triginta dies ab in¬
gressu templi. ac uiri tho¬
ro abstineret: donec qua¬
dragesimo natiuitatisdie.
filium cum hostiis ad dem¬
plum dm̃ deferret. Primo¬
genitum audem om̃e mas¬
cari: atq ideo muncla
queq offerri deo.immun¬
da autem mundis muta¬

Expanded text:
est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septem diebus, etaptaret: deinde etiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis mascari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis muta
Abbreviated transcription (Latin):
ttinera bone uoluntatis.
ouiculas suas. multis iã ꝑi¬
culis fessas. benignissimꝰ pa¬
stor inquirat: ut sicut de
die natiuitate gaudemus
ita de dei nr̃i reconciliatio¬
ne lecemur: cui est honor

Expanded text:
tinera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de die nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui honor
Abbreviated transcription (Latin):
miam putabant:For¬
tasse quia scĩficatus in
uulua est: sed non hie
iheremias. Iue scĩficatur.
hic scĩficat. Illius scĩfica¬
tio cepit ex tempore: Hic
sc̃s ex sc̃o. Cur etiam io¬
hanem baptistam: nisi
forte quia in matris utero
positus. dñi presentiam
sentiebat: Sed non iobes¬
hic. Ille adorabat in ute¬
ro: hic adorabatur. Ille
baptirabat in aqua: xp̃c
suadebãt: hic peccata do¬
nabat. Et ideo petrus

Expanded text:
miam putabant? fortasse quia sanctificatus in uulua est. sed non hic Hieremias. ille sanctificatur, iste sanctificat; illius sanctificatio coepit ex corpore, hic sanctus ex sancto. cur etiam Iohannem populus putat nisi forte quia in matris utero positus domini praesentiam sentiebat? sed non hic Iohannes. ille adorabat in utero, hic adorabatur; ille baptizabat in aqua, Chrissuadebat, hic peccata donabat. Et ideo Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
am.ꝑdet eam. Quod
id est. si amas ꝑdes. Si
cupis uitam tenere cum
pro xp̃o. Item alio mo¬
do. Qamat animã suã.
ꝑdet eam. Noli amare¬

Expanded text:
am perdet eam. Quod id est, si amas perdes, si cupis vitam tenere in pro Christo. Item alio modo, qui amat animam suam perdet eam
Abbreviated transcription (Latin):
Adoratus est in presepio ci¬
baria mansuetoꝵ: adora¬
tus est in templo xp̃c pu¬
er: ce asene symeone ge¬
status est in ulnas: aquo
ipse regebatur. Uulcher
ergo xp̃c in miraculis:

Expanded text:
Adoratus est in praesepio cibaria mansuetorum; adoratus est in templo puer Christus a sene Simeone, gestatus est in ulnis, a quo ipse regebatur. Pulcher ergo Christus in miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
ire existimans. suꝑ aquã
cucurrit⁊ eumq ꝑ capil¬
los tenuit: rapidoͬq redi
ram cetigit. ad scuersus

Expanded text:
ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cram tetigit, ad se reversus
Abbreviated transcription (Latin):
tias. Oui enim adherẽt
heret deo. unus sp̃s est.
Non ꝑmanebit inquit
sp̃s meus in hominib is¬
tis in eternum: eo quod
sunt carnes. Sed utinã
caro & sanguis non sint
qui audiunt: sed acar¬
nis & sanguinis remoti
cupiditatib. possint di¬
cere singuli. Nontimebo
quid faciat michi caro.
Qui enim carnem uice¬
rit. & ecclie fundamen

Expanded text:
fias. qui enim carni adhaeret, haeret deo unus spiritus est. non permanebit inquit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, propter quod sint carnales. sed utinam caro et sanguis non sint qui audiunt, sed a carnis et sanguinis remoti cupiditatibus possint dicere singuli: non timebo quid faciat mihi caro! qui enim carnem uicerit ecclesiae fundamen
Abbreviated transcription (Latin):
ne in iudiciũ traheretur:
ne conueniretur ab accu¬
satorib:ne appareret ante
faciem presidis: ne priui¬
legio sacri loci uel tempo¬
ris. aut dignitatis aut gra¬
dus. aut reformate pacis et
date securitatis conditione.
sacrilegas manus euaderet:
non gentiliũ. non hostiũ.
sed eorum qui legem dñi
ꝓfitebantur. et amicorum

Expanded text:
ne in judicium traheretur, ne conveniretur ab accusatoribus, ne appareret ante faciem praesidis, ne privilegio sacri loci vel temporis, aut dignitatis, aut gradus, aut reformatae pacis et datae securitatis conditione sacrilegas manus evaderet, non gentilium, non hostium, sed eorum qui legem Dei profitebantur et amicorum
Abbreviated transcription (Latin):
tyri aliquid prestitit:
Od enim. si non sepeli.¬
retur: ignorabat ille un¬
de suscitaretur: Illi et
in uictoria corona. & in
resurrectione seruata
est uita eterna: sed de
corpore eius. eccłie pre¬
stita est consolationis me¬
moria. Sic plerumq
ei cui datur: quam ei de
quo datur. Sic heliam
scm̃ cls per auem pasce¬
bat. Non autẽ & miscdia
dei &e om̃ipotentia defece¬
rat: ut semꝑ sic pasce¬
ret. Mititur tamen pas¬
cendiis ad iuduam. non
quia non erat quomͦ dei
seruus aleretur: sed ut fi¬
delis uidua. benedictio¬
nem mereretur. P restitit

Expanded text:
tyri aliquid praestitit? Quid enim? si non sepeliretur, ignorabat ille unde suscitaretur? Illi et in victoria corona, et in resurrectione servata est vita aeterna. Sed de corpore ejus, Ecclesiae praestita est consolationis memoria. Sic plerumqueei cui datur, quam ei de quo datur. Sic Eliam sanctum Deus per avem pascebat: non autem misericordia Dei et omnipotentia defecerat, ut semper sic pasceret. Mittitur tamen pascendus ad viduam : non quia non erat quomodo Dei servus aleretur, sed ut fidelis vidua benedictionem mereretur. Praestitit
Abbreviated transcription (Latin):
omo nobilis prbri.¬
ille est: cui cecus su¬
pra clamabat. Fili clauid
miserere mei: & uenienti
hierososimã: concinebait.
Osanna filio dauid: bene¬
dictus qui uenit in nomi¬
ne dñi. rex isrł. Conginqͣ
dẽ qua eidem homini no¬
bili. qui loquitur. ego
autem constititus sum rex
ab eo: dicitur a patre. Po¬
stula ame &e dabo tͥ genteᷤ
hereditatẽ tuam: &e posses¬
sionem tuam terminos ter¬
re. Que iudelicet heredi

Expanded text:
omo nobilis ille est cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei. Et venienti Hierosolymam concinebant: Hosanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domini , Rex Israel. Longinqua de qua eidem homini nobili qui loquitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae videlic
Abbreviated transcription (Latin):
usum uitiorum. Uberta¬
tis habundantiã. non
ad necessitatem carnis:
sed ad ꝑuersitatẽ intorsi¬
mus uoluptatis. Ipsa se

Expanded text:
us vitiorum, ubertatis abundantiam, non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis. Ipsa se
Abbreviated transcription (Latin):
fidei posse sufficere: semꝑ
crux portanda est: ut sem¬
per nos xp̃m amare docea¬
mus. Qui recipit uos: me
recipit: & qui me recipit:
reciꝑit eum qui me misit.

Expanded text:
fidei posse sufficere, semper crux portanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit.
Abbreviated transcription (Latin):
torum. Multi enim sunt¬
uocati: pauci uero electi.
lib eorum: ꝑmansura est
caritas. De qua scriptũ est.
Aqua multa. non poterit
extinguere caritatẽ. Et
ipse paulus. Ouis nos se¬
parabit a caritate xp̃i: Tri

Expanded text:
torum. Multi enim vocati, pauci vero electi. libus eorum permansura est charitas, de qua scriptum est: Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem . Et ipse Paulus: Quis nos separabit a c
Abbreviated transcription (Latin):
predicabitur hoc euange¬
lium regni. in uniuersõ
orbe. in testimoniũ cunc¬
lis gentib: & tunc ueni¬
et consummatio. Signũ
predicari: ut nullus sit
excusabilis.¬

Expanded text:
abitur hoc Evangelium regni in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet consummatio. Signum praedicari, ut nullus sit excusabilis
Abbreviated transcription (Latin):
locum: iterum uenio et
accipiam uos ad me ip¬
sum. ut ubi ego sum. et
uos sitis. Deinde addide¬
rat: et quo ego uado sci¬
tis. et uiam sc̃itis: nichilqs

Expanded text:
locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilq
Abbreviated transcription (Latin):
heredem esse faciam. Et
presentaliter ipsam uil¬
lam ad remensem ecclesi¬
am tradidit: & eidem
sancto presuli cartam o
uestituram secundum
morem legalem fecit. Mi¬
ramur. quia iuxta uer¬
bum helye. hydria fari¬
ne non defecit. & lechitus
olei non est imminutus:
miramur quia iuixta
uerbum helisei. de par¬
uo liquore olei. magna
repleta: miremur quia
liquore qui in eo erat.ui¬
num suꝑfusum etiam
in pauimentũ cellarii
reddundauit. Ui.

Expanded text:
heredem esse faciam'. Et presentaliter ipsam villam ad Remensem aecclesiam tradidit et eidem sancto presuli inde cartam et vestituram secundum morem legalem fecit. Miramur, quia iuxta verbum Heliae idria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminutus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna repleta. Miremur quia liquore, quod in eo erat, vinum superfusum etiam in pavimentum cellarii redundavit.
Abbreviated transcription (Latin):
celestis patrie.mori corã
se uoluit quos amauit.
Ipsa eorum uulnera acce¬
pit: sed ipsa in eis ad
regna ꝑuenientib excre¬
uit. Recte ergo hanc fe¬
minam ultra martyrem
dixerim: que totiens in
filiis est desiderabiliter
extincta. Dum mutciplex
martyriũ obtinuit: ip
sam quoq martyrii pal¬
mam uicit. Fertur apud
ueteres mos fuisse. ut
quisquis consul existeret:
iuxta ordinem tempoꝵ
ho noris sui locum teneret.
It si quis posterius ad con¬
sulatum ueniens. consul
non semel sed bis fortas¬
se aut tercio fieret: etiã
illos laude & honore
transcenderet. qui non
plus quam semel con¬
sules extrcissent. Uicit
ergo beata felicitas mar¬
tyres. que tot ante se mo¬
rientib filiis. pro xp̃o
frequenter occubuit:
quia ad amorem illius
sola mors minime suffe¬

Expanded text:
elestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit, quia et amori illius sola sua mors minime suffe
Abbreviated transcription (Latin):
la natiuitas: o si quod
credo in scripturis. uideã
oculis meis. Et ut noue¬
ritis quantum desideriũ
habebant scĩ. qui nõue

Expanded text:
la nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui nove
Abbreviated transcription (Latin):
Iere hic omniũ beatis¬
simus paruuloꝵ. qui
intra uiscera adhuc mat̾¬
na conclusus: adesse sal¬
uatorem mundi. quia
necdum sermone poterat:
ꝓpħico gaudio reuela¬
uit. Nullus ignorat km̃i.
omnẽ paruulũ mac̃no
ab utero ꝓdeuntẽ. inter
ipsa lucis exordia. mestis

Expanded text:
ere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ip
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiastica solet discipli¬
na. & quib deus offen¬
dlitur: ac ꝑ hoc regna so¬
lent subuerti. atq cle
gente in gentẽ transfer¬
ri. Quod de moyse scͥp¬
tum legimus. quia splen¬
dida facta est facies eius
dum respiceret in eum
dominus: hoc &e in be¬
atum remigium. luce
splendida illustratum

Expanded text:
ecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferri. Quod de Moyse scriptum legimus, quia splendida facta est facies eius, dum respiceret in eum Dominus, hoc et in beatum Remigium luce splendida illustratum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a mens omni dubitatio¬
ne postposita. in fide solida¬
tur. S ic quippe discipulũ
men in dubitatione dese¬
ruit: sicut ante natiuita

Expanded text:
ra mens, omni dubitatione postposita, in fide solidatur. Simen in dubitatione deseruit, sicut ante nativita
Abbreviated transcription (Latin):
quagenarios.clesuꝑ ue¬
niens flamma consũp¬
sit. Uirtus ergo subser¬
quens testificatur: qua
mente maleclictionis
sententia ꝓmitur. Cum
enim &e maledicentis
innocentia ꝑmanet.¬
& tamen eum qui ma¬
ledicitur. usq ad inte¬
ritum maledictio absor¬
bet: ex utriusq partis
fine colligitur: quia a
bono & intimo iudice.
in reum sententia sump¬
ta iaculatur. .Ull.

Expanded text:
quagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur. 23.
Abbreviated transcription (Latin):
tremor nimiusq metus &
mentis excessus accepit. Zo
nomine uEn uocasset. eum.
quem nunquam iuderat.
de quo nec unquam audi¬
erat: nisi manifestissime
ꝓuidentie gratia fuisset il¬
lustrata. F ecit audem cum
festinatione: quod iussũ ẽ¬
ei.Et exuensse pallio quo
erat indutus: terga uersus
proiecit ei. Illa accipiens.
in quantum potuit tegens
partem corporis.quam opor¬
dec plus degere ceteris. pre¬
cinxit se: &e conuersa ad
rosimam clixit ei. Quid
tibi uisum fuit abba. pec¬
catricem iudere muliercu¬
lam: Ouid querisame
uidere aut discere:Tan¬
tum non pigritasti laborẽ
ꝑtolerare: Tue autem in
terra prostratus:poscebat
benedictionẽ scđm morẽ

Expanded text:
tremor nimiusque metus et mentis excessus accepit Zosinomine non vocasset eum quem nunquam viderat, de quo nec unquam audierat, nisi manifestissime providentiae gratia fuisset illustrata. Fecit autem cum festinatione quod jussum est, et exuens se pallio quo erat indutus, terga versus projecit ei. Illa accipiens, in quantum potuit tegens partem corporis, quam oportet plus tegi caeteris, praecinxit se, et conversa ad Zosimam, ait ei: Quid tibi visum est, abba, peccatricem videre mulierem? Quid quaeris a me videre aut discere, quia tantum non pigritasti tolerare laborem? Ille autem in terra prostratus, poscebat benedictionem secundum more