comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenus ubicũq hospitari sinant᷑. aut
aliquo modo ipsi p̃sumant. s assidue apd̃
suas eccłias ẽẽ studeant ꝓpt̾ sacra misteria
ł ministeria fidelib exhibenda nec etrã ali¬
bi habitare ꝑmittant᷑. Neq mulieres quã¬
cũq habitationẽ habeant in locis. in qͥb
prb̃ri aliquẽ recursũ habuerint. Qd̃ si ob¬
seruare parmpenderint. ita ut transgres¬
sores. & qui contra indicta fecerint uidi¬
b̃r suixorẽ acceꝑit ab ordine deponat᷑.
Si uͦ fornicatus fuerit. aut adulteriũ ꝑ¬
Hetrauerit. amplius pelli debet. & ad peni
dem peccato succubuerit. ab ordine mini
sterii subtrahatur.Oe eadem re.
clero est. licere subintroductã habere mu¬
giunt.de eadem re: .9.9

Expanded text:
tenus ubicunque hospitari sinantur, aut aliquo modo ipsi praesumant, sed assidue apud suas ecclesias esse studeant propter sacra mysteria, vel ministeria, fidelibus exhibenda, nec etiam alibi habitare permittantur. Neque mulieres quamcunque habitationem habeant in locis in quibus presbyteri aliquem recursum habuerint. Quod si observare parvipenderint, ita ut transgressores, et qui contra interdicta fecerint, judi uxorem acceperit, ab ordine deponatur. Si vero fornicatus fuerit, aut adulterium perpetraverit, amplius pelli debet, et ad poendem peccato succubuerit, ab ordine ministerii subtrahatur. CAP. CIX.-- ino qui in clero est, licere subintroductam habere mugiunt. De eadem re.
Abbreviated transcription (Latin):
Tydex criminosũ discutiens. ñ ante senten¬
tiã ꝑferat finitiuã. quã aut reus ipse ꝯfite¬
suos parrochianos in synodo accusare debat.
N sc̃o ꝯcilio decretũ ẽ ut pb̃ri suos plebesa¬
nos & accusare & testimoniare possint. Si
au neglexerint. sin gradus ꝑiculo subiace¬
bunt. De illis qui ꝯuicti fuerint aliqͦs ad fal

Expanded text:
dex criminosum discutiens, non ante sententiam proferat capitalem, quam aut reus ipse confitesuos parochianos in synodo accusare debeant. In sancto concilio decretum est, ut presbyteri suos plebesanos, et accusare, et testimoniare possint. Si autem neglexerint, sui gradus periculo subjacebunt. CAP. 8. De illis qui convicti fuerint aliquos ad fal
Abbreviated transcription (Latin):
centis ñ maculet᷑ ꝑnicie accusantiũ. ad̾o
ut quisqͥs a quolibet criminat᷑ ñ ante ac
cusatus supplicio deputet᷑. quã accusator
p̃sentet᷑ atq ut & canonũ sententia erit ex¬
quirat᷑. ut si indigna ad accusandũ ꝑsona
inuenit᷑. ad eiꝰ accusationẽ ñ nidicet᷑. Ut nł¬

Expanded text:
centum non maculetur pernicie accusantium, adeo ut 443 quisquis a quolibet criminatur, non ante accusatus supplicio deputetur, quam accusator praesentetur, atque ut et canonum sententia erit exquiratur: ut si indigna ad accusandum persona invenitur, ad ejus accusationem non judicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ꝯu̾sus ingemueris. tc̃ saluus eris. Ꝙ alibi.
Dic imqͥtates tuas prior: ut iustificeris. Itẽ.
deidonis ñ debe.mꝰ ẽẽ difficiles. nec se
accusantiũ gemuitꝰ latͥmasq neglig̾e. cũ
ipsã penitendi afflictionẽ ex d̃ĩ credamꝰ in¬
spiratione ꝯcessã dicente apło. Ne forte det
ius d̾s penitentiã ut resipiscant a diaboli

Expanded text:
conversus ingemueris, tunc salvus eris. » Et alibi: « Dic iniquitates tuas prior, ut justificeris. » ItemDei donis non debemus esse difficiles, nec se accusantium gemitus lacrymasque negligere, cum ipsam poenitendi afflictionem ex Dei credamus inspiratione concessam, dicente Apostolo: « Ne forte det illis Deus poenitentiam ut resi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i tẽpore incontinentiȩ uoluptatib dedi¬
diti iextremo fine uite sue penitentiã si¬
mul & reconciliati ẽ onẽ cõmuiionis expo¬
scunt. De his obseruatio prior durior. po¬
sterior. int̾ueniente: miscd̾ia inclinatior ẽ.
Nã ꝯfuetudo prior tenuit. ut ꝯcederet᷑ eis
penitentia. s cõmunio negaret᷑. Nã cũ illis
tẽporib crebre ꝑsecutiones eẽnt. ne cõmu¬
monis ꝯcessa faclitas. hoĩes de reconciliatio¬
ne securos. ñ reuocaret a lapsu. merito ne¬
gata cõmunio ẽ: ꝯcessa penitentia. ne co¬
tũ penitꝰ negaret᷑. & duriorẽ remissionẽ fe¬
sequi uideamur. Tribuet᷑ gͦ cũ penitentia
extreia cõmunio. ut hoĩes huiꝰmodi. ł in

Expanded text:
omni tempore incontinentiae voluptati dediti, extremo fine vitae suae poenitentiam simul et reconciliationem communionisscunt. De his observatio prior durior, posterior interveniente misericordia inclinatior est. Nam consuetudo prior tenuit ut concederetur eis poenitentia, sed communio negaretur. Nam cum illis temporibus crebrae persecutiones essent, ne communionis concessa facilitas homines de reconciliatione securos non revocaret a lapsu, merito negata communio est, concessa poenitentia; ne totum penitus negaretur: et duriorem remissiorem fesequi videamur. Tribuetur ergo cum poenitentia extrema communio: ut homines hujusmodi vel in
Abbreviated transcription (Latin):
anta pristena misiȩ: in incopolĩ tracie mu¬
tatꝰ ẽ. Hierophilus de traperopoli frisie tͣns¬
migratꝰ ẽ in platinoposi cracie. Optimꝰ ab
agardamia frigiȩ in antiochiã pisidie tͣns¬
migratꝰ ẽ. Siluanus a filipopoli tracie tͣns
mutatꝰ ẽ in troadam. Explicit lib̾ primus.

Expanded text:
ante Pristena Mysiae, in Nicopolim Thraciae muante Pristena Mysiae, in Nicopolim Thraciae mutatus est. Hierophilus, de Trapezopoli Frisiae, transmigratus est in Platinopolim Thraciae. Optimus, ab Agardamia Frigiae, in Antiochiam Pisidiae transmigratus est. Silvanus, a Philippopoli Thraciae, mutatus est in Troadam.
Abbreviated transcription (Latin):
yia uͦ ep̃oꝵ plurimi ex aliis ciuitatib ad
alias ꝓpter necessitatẽ seu utilitatẽ tẽ¬
poꝵ st̃ migrati & transmutati quoꝵ nõia ħ
romanȩ ciuitatis ep̃c uissit eũ inthroniza¬
ri in corintho metropoli defuncto eiꝰ ep̃o eiq
oonec aduixit eccłie p̾̃fuit. Dosideũ seleutie
ep̃m alexander antiocenus ep̃c in tharsũ ci¬
litie transmuitauit. Reuerentius ab ar¬
chis feniciȩ in tyrũ transimgratꝰ ẽ. Ioħes
de gordolima mutatꝰ ẽ in ꝓchonixũ. & ei
p̃sedit eccłiȩ: Palladius ab helinopoli. in adri¬
anopolĩ mutatꝰ ẽ in asponã. Alexander ab
helia heliopoli in adrianopolĩ mutatꝰ est.
Gregoriꝰ nazanzenꝰ priꝰ ciuitatis capadociȩ fu¬
it ep̃c que sasima dicit᷑. dem̃ a beato basilio
Meletius priꝰ sebastie eccłie p̃fuit. & postea
antiochie p̾sul ẽ ꝯstitutꝰ. Theusebius ab apa¬
nua asie transfert᷑ in erdoxiopolĩ que du¬
dũ salambria uocabat᷑. Policarpus de urbe

Expanded text:
iscoporum plurimi ex aliis civitatibus ad alias propter necessitatem seu utilitatem temporum sunt migrati et transmutati, quorum nomina haec Romanae civitatis episcopus jussit eum inthronizari in Corintho metropoli, defuncto ejus episcopo eique donec vixit Ecclesiae praefuit. Dosideum Seleuciae episcopum, Alexander Antiochenus episcopus in Tharsum Ciliciae transmutavit. Reverentius ab Argis Phoeniciae in Tyrum transmigratus est. Joannes de Gordolinia mutatus est in Proconixum, et ei praesedit Ecclesiae. Palladius ab Helinopoli mutatus est in Asponam. Alexander, ab alia Helinopoli, in Andrinopolim mutatus est. Gregorius Nazianzenus prius civitatis Cappadociae fuit episcopus quae Sasima dicitur, deinde a beato Basilio Meletius prius Sebastiae Ecclesiae praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. Theusebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salambria vocabatur. Polycarpus, de urbe
Abbreviated transcription (Latin):
clrxyii De ordinatis qui solent ꝯtͣ eccliastica mandata au¬
rib principis molestiã inferre.
clxxyiii. De illis qͥ ep̃is suis ne eos ad ampliorẽ honorẽ in ec¬
cłia sua ꝓmoueant contradicunt.
clxxir De prb̃ro certo crimine deposito si de ministerio
sibi int̾dicto aliqͥd agere p̃supserit.Iiestꝰ extiterit.

Expanded text:
CLXXVII. De ordinatis qui solent contra ecclesiastica mandata auribus principis molestiam inferre. CLXXVIII. De illis qui episcopis suis ne eos ad ampliorem honorem in Ecclesia sua promoveant, contradicunt CLXXIX. De presbytero certo crimine deposito, si de ministerio sibi interdicto aliquid agere praesumpserit.
Abbreviated transcription (Latin):
ccxxii De numero certo diaconoꝵ. exxiii. De eadẽ re.
cexriii Tt chiaconi coram prb̃ris ñ sedeant.
ccxiy De diaconib qui se prb̃ris anteponunt.
ccxryi A t exorciste energuminis manꝰ imponant.
cexryii De honore uniu̾sis ordinib cõpetente.

Expanded text:
CCXIX. De numero certo diaconorum. CCXX. De eadem re. CCXXI. Ut diaconi coram presbyteris non sedeant. CCXXII. De diaconibus qui se presbyteris anteponunt. CCXXIII. Ut exorcistae energumenis manus imponant. CCXXIV. De honore universis ordinibus competente.
Abbreviated transcription (Latin):
Et mullus alt̾ius parrochianũ retmi̾e p̃simat.
xlii Ut nemo clericũ alienũ fuscipiat sñ uoluntate siu¬
xliii. Dt nlłs ep̃c alienũ clericũ sine litt̾is sui ep̃i suscipia
xly. De eadẽ re xlyi. Ut quisq ordinatꝰ litt̾as ab ordi¬
natore suo accipiat: xlyii. At orcdinatꝰ quisq in
alis locis ꝑmaneat ad que ordinatus est. łuerit.¬

Expanded text:
episcopus alterius parochianum retinere praesumat. XL. XLII. Ut nemo clericum alienum suscipiat, sine voluntate  alienum clericum sine litteris sui episcopi XLV. De eadem re. XLVI. Ut quisque ordinatur litteras ab ordinatore suo accipiat. XLVII. Ut ordinatus quisque in illis locis permaneat ad quae ordinatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i in ꝓtegendis popłis Ibigãt.
ac defendendis: impositã a d̾o sibi
curã ñ ambigant. Id̃oq dũ ꝯspi¬
tiunt iuidices. ac potentes. paupe¬
rũ opp̾ssores exist̾e: prius eos sacerdotali ã.¬
monitione redarguant. & si ꝯtẽpserint
pauꝑes oppͥmunt. si cõmoniti a pontifi¬
ce suo ñ em̃dauerint: excõmunicent᷑. De
eccłiasticas p̃uidere. regere. & gub̾nare.
atq dispensare scd̃m canonũ auctoritatẽ.
Uolumꝰ ut laici in eoꝵ minist̾io obedrant
ep̃is ad regendas eccłias di. uiduas &e orpha¬
nos defendendos. & ut obedientes sint eis
ad eoꝵ xp̃ianitatẽ seruandã. & ep̃i ꝯsentien¬
tes comitib & iudicib ad iusticias faciendas.
& ut nullatenꝰ ꝑ aliguoꝵ m̃datiũ ł falsũ te¬
stimoniũ. neq ꝑ ꝑuiriũ. aut ꝑ p̃miũ lex tu¬

Expanded text:
pi in protegendis populis ac defendendis, impositam a Deo sibi curam non ambigant. Ideoque dum conspiciunt judices, ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant: et si contempserint peres opprimunt, si commoniti a pontifice suo non emendaverint, excommunicentur. esiasticas praevidere, regere, et gubernare, atque dispensare, secundum canonum auctoritatem, volumus ut laici in eorum ministerio obediant episcopis, ad regendas Ecclesias Dei, viduas et orphanos defendendos, et ut obedientes sint eis ad eorum Christianitatem servandam: et episcopi consentientes comitibus et judicibus ad justitias faciendas: et ut nullatenus per aliquorum mendacium, vel falsum testimonium neq
Abbreviated transcription (Latin):
Qd aiuina clem̃tia fixis in t̾ram genib exo
sollẽnitatib quib sc̃a & imiu̾salis eccłia
ob recordationẽ cñice resurrectionis solet
stando orare. fixis in t̾ram genib supplicit
oñs nob dedit exemplũ. S ce stephanꝰ mar.¬
tir & apłs paułꝰ eadem fecisse lib̾ actus apłoꝵ
cestis ẽ. ex quib intelligidatur. oport̾e xp̃ia¬
nũ humilit̃ in t̾ram ꝓsterni. ne forte au

Expanded text:
d divina clementia fixis in terra genibus solemnitatibus, quibus sancta et universalis ecclesia ob recordationem Dominicae Resurrectionis solet stando orare, fixis in terra genibus supplicitDominus nobis dedit exemplum . Sed Stephanum martolum Paulum eadem fecisse, liber Actuum apostolorum testis est . Ex quibus intelligi datur, oportere Christianum humiliter ad terram prosterni, ne forte illi
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ãmonere: ut qñ ad eccłiam ꝯuemi¬
unt. sine strepitu ac tumultu eã ingrediant᷑
in qͣ etiã quãctiu in or̃onis causa morant᷑. nẽ
s⁊ tẽꝑore quo missaꝵ solemnia celebrant᷑. ñ
solũ ab ociosis & imuitilib u̾b. uerũetiã & aꝑ¬

Expanded text:
dmonere, ut quando ad ecclesiam conveniunt, sine strepitu ac tumultu eam ingrediantur: in qua etiam quandiu orationis causa morantur, neqiones, sed tempore quo missarum solemnia celebrantur, non solum ab otiosis et inutilibus verbis, verum etiam et a
Abbreviated transcription (Latin):
retrũ pone. ybi fideles sepeliri debeant.
Destat ꝓpt̃ instantẽ que tc maxima occur¬
rit necessitatẽ ubicũq facultas rerũ et
opdrtunitas tempoꝵ occlirrͣit. sepulturã
morientiũ apd̾ eccł̃iam ubi sedes ẽ ep̃i cele¬
brari. Si aũ bocꝑꝑpt̾ itineris longiquitatẽ
aut adiacentẽ alicuiꝰ importunitatis diffi¬
cultatẽ: impossibile uideat᷑. expectet eũ t̾ra
sepulturȩ suȩ. quo canonicoꝵ aut monacho¬
rũ siue sc̃imonialiũ. ꝯgregatio sc̃a cõmunit̃
denegat. ut eoꝵ orõnib iudici suo cõmenda¬
tus occurrat. & remissionẽ delictoꝵ quã me¬
ritis ñ obtinet. illoꝵ int̾cessionib ꝑcipiat. Qd̾
si os hoc ineptũ & difficile estimet᷑. ubi deci¬
mã ꝑsoluebat uiuus. sepeliat᷑ mortius. Ut

Expanded text:
 Ubi fideles sepeliri debeant. Restat propter instantem, quae tunc maxima occurrit, necessitatem ubicunque facultas rerum et opportunitas temporum suppetat sepulturam morientium apud ecclesiam, ubi sedes est episcopi, celebrari. Si autem hoc propter itineris longinquitatem aut adjacentem alicujus inopportunitatis difficultatem impossibuo canonicorum aut monachorum sive sanctimonialium congregatio sancta communiter degat, ut eorum orationibus judici suo commendatus occurrat, et remissionem delictorum, quam meritis non obtinet, illorum intercessionibus percipiat. Quod si et hoc ineptum et difficile aestimetur ubi decimam persolvebat vivus
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ monachis ac monachab qͥse sacͥlega ꝯta¬
charũ q̃ abiecto ꝓposito sc̾itatis illicita ac sa¬
crilega ꝯtagione se miscuer̃t. & in abrutũ
ꝯscientie desꝑatione ꝑducte. de illicitis cõ¬
tũ eccłiarũ ꝙ ꝯuentib eliminandas esse.
mandamiis. quatinꝰ retruse in suis ergastu¬
lis. tantũ facinus ꝯtinua lam̃tatione deflen-¬
tes. purificatorio possint penitudinis igne
decequi. ut eis uł ad mortẽ saltim solus mi¬
scd̃ĩe intuitu. ꝑ cõmumionis gr̃am possit sub¬

Expanded text:
De monachis et monachabus, qui se sacrilega charum, quae, abjecto proposito sanctitatis, illicita ac sacrilega contagione se miscuerunt, et in abruptum conscientiae desperatione perductae, de illicitis comtu ecclesiarumque conventibus eliminandas esse mandamus, quatenus retrusae in suis ergastulis tantum facinus continua lamentatione deflentes, purificatorio possint poenitudinis igne decoquere, ut eis, vel ad mortem, saltem solius misericordiae intuitu, per communionis gratiam possit ind
Abbreviated transcription (Latin):
euotis qͦ uirginib nͥ aut in epiphania.
oictũ est. graui languore correptis. ne sine
hoc munere de scło exeant. implorantib ñ
tem placuit. ut quicũq ep̃oꝵ necessitate pe¬
riclitantis pudicitie uirginalis. cũ ł petitor
potens. ł raptor aliquis formidat᷑ ł sietiã ali¬
gnͣdo mortis ꝑiculoso scrupulo cõpuncta fu¬
erit. ne ñ uelata moriat᷑. aut exigentib pa¬
rentib. aut his ad quoꝵ curã ꝑtinet uelaue¬

Expanded text:
evotis quoque virginibus, nisi aut in Epiphania, dictum est, gravi languore correptis. Ne sine hoc munere de saeculo exeant, implorantibus non tem placuit, ut quicunque episcoporum necessitate periclitantis pudicitiae virginalis, cum et vel petitor potens, vel raptor aliquis formidatur: vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum curam pertinet, velave
Abbreviated transcription (Latin):
icũq ex scłarib accipientes penitentiã
se totondert̃. & rursus p̃naricantes laici
effecti st̃ cõprehensi ab ep̃o suo. ad peniten¬
tiã ex qua recesserunt reuocent᷑. Qd̾ si aliqͥ
ꝑ potentiã irreuocabiles st̃. nec ãmoniti re¬
u̾tunt᷑. uere ut apostate corã eccłia anache
matis sententia ꝯdeminent᷑. Nonalit̃ & hi
qͥ tonsi collaudantib parentib fuerint. aut
sponte sia amissis parentib se ipsos religi¬
oni deuouert̃. & postea habitũ scłarẽ sũpse¬
runt. & idẽ a sacerdote cõprehensi. ad cultũ
religionis acta prius penitentia reuocent᷑.
Qd̃ fi reu̾ti nolunt. uere ut apostate ana¬
thematis sententie subiciant᷑. Que forma¬

Expanded text:
icunque ex saecularibus accipientes poenitentiam se totonderunt, et rursus praevaricantes laici effecti sunt, comprehensi ab episcopo suo ad poenitentiam ex qua recesserant revocentur; quod si aliqui per poenitentiam irrevocabiles sunt nec admoniti revertuntur, vere ut aposmatis sententia condemnentur; non aliter et hi qui tonsi collaudantibus parentibus fuerunt, aut sponte sua amissis parentibus seipsos religioni devoverunt, et postea habitum saecularem sumpserunt, ut iidem a sacerdote comprehensi, ad cultum religionis, acta prius poenitentia, revocentur. Quod si reverti nolunt, vere ut apostatae anathematis sententiae subjiciant
Abbreviated transcription (Latin):
administrationẽ loci celebrioris ambierit.
& ad maiorẽ se plebem quacũq ratione
transtulerit a cathedra quidẽ pellatur
aliena. s carebit & ꝓpria. ut nec ills p̃si¬
deat quos ꝑ auaritiã ꝯcupiuit. nec illis
quos ꝑ suꝑbiam spreuit. Suus gͥ t̾minis
quisq ꝯtentus sit. nec supra m̃nsurã iuris¬

Expanded text:
amministrationem loci celebramministrationem loci celebret ad majorem se plebem quacumque ratione transtulerit, a cathedra quidem pellatur aliena, sed carebit et propria, ut nec illis praesideat quos per avaritiam concupivit, nec illis quos per superbiam sprevit. Suis igitur terminis quisq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c alienã ciuitatẽ que ñ ẽ illi subiecta
ñ adeat nec ad possessionẽ accedat. que
ad eũ ñ ꝑtinet. nec ordinationẽ ibi facere
p̃sumat. nisi forte cũ ꝯfilio & uoluntate
regionis ep̃i. Si quis aũ tale aliquid fac̾e
tẽptauerit. irrita sit eiꝰ ordinatio. & ipse
coerteatur a synodo. Ut nullomͦ de parro
ad aliã. nec sponte sua ꝓrsus insiliens.
nec ui coactus apopłis. nec ab ep̃is neces¬
sitate cõpulsus. Maneat aũ in eccłia qͣm
primitꝰ ado sortitus ẽ. nec inde transini¬
gret scd̃m pristinũ cerminũ de hac re
ꝯstitutũ. De p̃sũptione aliene diocesis.
iquis ep̃c ñ rogatus de alia ꝓuincia
in aliã uenerit p̃sũptiue irruens
ad ordinationẽ & ꝯstitutionẽ clericoꝵ.
& ad ea que ad illũ ñ ꝑtinent ĩportunꝰ exi¬
stat. uacua sint & mania om̃ia q̃ ab eo fu¬
erint ꝯstituta. Ipse aũ digna increpati¬
one excõmunicetur & abhominet᷑ a sc̃o
ciuitatis suȩ mediocritate despecta.

Expanded text:
pus alienam civitatem, quae non est illi subjecta, non adeat; nec ad possessionem accedat quae ad cum non pertinet, nec ordinationem ibi facere praesumat, nisi forte cum concilio et voluntate regionis etentaverit, irrita sit ejus ordinatio, atque coerceatur a synodo. » Et sicut prad aliam, nec sponte sua prorsus insiliens, nec vi coactus a populis, nec ab episcopo necessitate compulsus: maneat autem in Ecclesia quam primitus a Deo sortitus est, nec inde transmigret, secundum pristinum de hac reI.-- De praesumptione alienae dioecesis. Si quis episcopus non rogatus de alia provincia in aliam venerit, praesumptive irruens ad ordinationem et constitutionem clericorum, rum qui ad illum nom pertinent importunus existat, vacua sint et inania omnia quae ab eo fuerint constituta: ipse autem digna increpatione excommunicetur et abominetur a sancto civitatis sue mediocritate despecta,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ debeant femine q̃ captis Inupserunt.¬
uiris & incaptiuitatẽ ductis aliis uiris
nupserant. putantes int̾emptos maritos
remeatis de captiuitate pͥorib uiris copula¬
ri. ut cuiq id qd̾ legitime habuit reformet᷑
& recipiat unꝰquisq qd̃ suũ est. & redintegͣnt᷑
iã ñ eẽ existimabat᷑ assũpsit. Si enĩ multa
q̃ ad eos qui in captiuitatẽ ducti st̃ ꝑtine¬
bant. in us alienũ transire potuert̃. tam̃
plenũ iusticie ẽ. ut isdem reu̾sis. ꝓpria refor¬
ment᷑. Qd̃ si in mancipiis uł in agris aut
etiã in domib ac possessionib rite seruat᷑.
qͣntomagis in ꝯugioꝵ redintegͣtione facien¬
dũ sit ut qd̃ bellica necessitate turbatũ est.
ores maritos redire noluerint. uelut ĩpie eccła¬

Expanded text:
d debeant feminae, quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captibant in jus alienum transire potuerunt, et tamen plenum justitiae est ut iisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis, vel in agris, aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur; quanto magis in conjugiorum redintegrationem faciendum est, ut lieres ad priores maritos redire noluerint, velut impiae ecc
Abbreviated transcription (Latin):
copulã dissoluere uis: tantũ ne simulate
frat ꝯcedtimꝰ. Nam licet sit scriptũ. qd̃ d̾s
ꝯnuxit homo ñ separet d̃s t̾n & ñ homo
seꝑat. qñ diuini amoris intuitu ex ꝯsensu
hoc mͦ iuis. g̃tuito ꝑmittimꝰ animo. celerẽq
p̃bemꝰ assensũ. alit̾ aũ fieri mutuã seꝑatio
tias fugerint. aut suos seniores secuti fue
aliũ ducatũ seu ꝓuinciã fugerit: & tixor apd̃ yer
suarũ eũ seqͥ noluerit. ipsa om̃i tẽpore quã¬
diu utr eiꝰ quẽ secuta ñ fuit uiuit sẽꝑ innuip¬
ta ꝑmaneat. Iue uͦ qͥ necesfitate cogente in
alia patria manet. si nũquã in suã patriã
se reu̾surũ sperat. si se ꝯtinere ñ potest. aliã
uxorẽ accipiat. tam̃ cũ penitentia.

Expanded text:
copulam dissolvere vis, tantum ne simulate copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit, homo non separet, Deus tamen et non homo separat, quando divini amoris intuitu, ex consensu hoc modo vis, gratuito permittimus animo, celeremque praebemus assensum; aliter autem fieri mutuam separati qui in alias provincias fugerint, aut suos seniores secuti fueralium ducatum seu provintiam fugerit, et uxor ejus cum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore, quandiu vir ejus quem secuta non fuit, vivit, semper innupta permaneat. Ille vero qui necessitate cogente in alia patria manet, si nunquam in suam patriam se reversurum sperat, si se continere non potest, aliam uxorem accipiat, tamen cum poenitentia.
Abbreviated transcription (Latin):
quã auenerandis romaras legib in huꝰ¬
modi ꝯtrou̾siis reqͥrunt᷑. Hec idcirco diximꝰ.
ut ostendamꝰ quẽ legũ ꝯftictũ lothariꝰ con¬
gredi posse autumat: cũ ꝑsona quã in suᷤᷤ
penetralib cotidie fatigat & ꝯterit. Qfido
uult ad nidiciũ educ̃: qñ uult ad claustra
reducit. & qñ educta fuerit nͥ ea ꝓfiteat᷑ q̃
mit᷑ ꝯflictus. oportet liberari. atq sius libe¬
ralit᷑ uti. & suspectas ꝑsonas ꝯuenit declina¬
re: q̃ se ab obiectis ostendere cupit ĩmunẽ.
ac cdiligere ꝓcurato. & ne illã a te ullo pas¬
to ꝯsentias discedere. uigilant̃ attende. Yn¬
de si uult a te discedere corripe ĩmo corrige
eam. & a tali intentione ꝑ om̃ia reuocare
satage. Iam uͦ si amore pudicitie seꝑatio¬
nẽ querit. & ꝯiugalis comibii solutionẽ ef¬
flagitat. certũ ẽ qr apło dicente. qr mulier
fuicorꝑis potestatẽ ñ habet. s uir. Uerũ si
& ipse pudicitiã sectatꝰ religionis obtentu

Expanded text:
in humodi controversiis requiruntur. Nec idcirco diximus ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat, cum personam quam in suis penetralibus quotidie fatigat et conterit, et quando vult ad judicium, quando vult ad claustra reducit, et quando educta fuerit, nisi ea profiteatur quae initur conflictus, oportet liberari, atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis ostendere cupit immunem. ac diligere procurato, et ne illam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attende. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, quia mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus religionis obtentu
Abbreviated transcription (Latin):
yditũ ẽ aliquos prb̾ros missã celebrare Ex ꝯcł. Aure¬
& ñ cõmunicare. qd̾ om̃ino in canonib liañsi. Cap̃. ⁊¬
apłoꝵ int̾dictũ ẽẽ legitur. uel quomͦ dicere
recte potest siũ cõmunicauerit sũpsimꝰ
bet ex sacerdotali cathalogo. facta obla cap̃ .xi.¬
tione ñ cõmunicauerit: aut causã dicat.
& si rationabilis fuerit ueniam ꝯsequat᷑.
aut siñ dicerit: cõmunione pͥuetur. tanꝙͣ
qͥ popło causalesionis extiterit. Ut in ec

Expanded text:
ditum est aliquos presbyteros Missam celebrare et non communicare, quod omnino in canonibus apostolorum interdictum esse legitur. Vel quomodo dicere recte potest si non communicaverit: « Sumpsimus, bet ex sacerdotali catalogo, facta oblatione, non communicaverit: aut causam dicat, ut, si rationabilis fuerit, veniam consequatur; aut si non dixerit, communione privetur, tanquam qui populo causa laesionis exstiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
mitti. modis oĩb ꝯstituo sũmoueri. De peni¬
tentia scilicet q̃ a fidelib postulat᷑. ne de sin¬
głoꝵ gen̾e pecc̃oꝵ libellis scͥpta ꝓfessio pu
tib indicari ꝯfessione secreta. Quãuis enĩ
plenitudo fidłi uideat᷑ ẽẽ laudabilis. q̃ ꝓpt̃
dĩ timorẽ apd̾ hoĩes erubesc̾e ñ uereatur.
tam̃ qr ñ om̃iũ huiꝰmodi st̃ pecc̃a. ut ea qͥ pe¬
nitentiã posct ñ cimeant publicare. amo¬
ueat᷑ impbabiis consuetnos. ne multi a pe¬
nitentiȩ remediis arceant᷑. dũ aut erubesc̃t.
aut mettiunt inmicis suis sua facta reser¬
uari. qͥb possint legũ ꝯstitutione ꝑcelli. Suf¬
ficit enĩ illa ꝯfessio. q̃ pͥmũ dño fert᷑. c̃c etiã sa¬
cerdoti. qͥ ꝓ delictis penitentiũ p̃cator accedit.
Tc̃ enĩ plures ad penitentiã poter̃t ꝓuocari.
si popłi auribꝰ ñ publicet᷑ ꝯscientia ꝯficentis.

Expanded text:
stituo submoveri. De poenitentia scilicet quae a fidelibus postulatur, ne de singulorum genere peccatorum libellis scripta professio pubtibus indicari confessione secreta. Quamvis enim plenitudo fidei videatur esse laudabilis, quae propter Dei timorem apud homines erubescere non vereatur: tamen quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt, non timeant publicare, amour improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut metuunt inimicis suis facta reservari, quibus possint legum constitutione percelli. Sufficit enim illa confessio quae primum Domino fertur, tunc etiam sacerdoti qui pro delictis poenitentium precatTunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis.
Abbreviated transcription (Latin):
e uiris ordinatis quoꝵ occulta peccata
st̃. nec manifeste ab aliquo argui pꝰst̃.
de. s feruent̃ & sollicite. ac sic se tieniã pec
catoꝵ a dño ꝑcepturos. & gradũ se reten¬
sanguinẽ & sem̃ uiri sui & testã hõis cõbus¬
serit. & hec oĩa uiro suo ad potandũ dedrit.
e his etiã suꝑ quib int̾rogasti hoc est
de illa femina q̃ m̾struũ siñ sanguinẽ
imiscuit cibo ł potui & dedit iuiro srio
ut comecłet. & de illa q̃ sem̃ uiri siti in po¬
tu bibit & de ea q̃ testã hõĩs cõbussit igni.
& uiro suo dedit ꝓ infirmitate uitanda.
qͣli penitentia sint plectende. ut nob̾
uidr tali sentñtia st̃ feriendȩ. sic̃ magi
& arioli qͥ magicã artẽ exercuisse noscũ¬
tur. Nã de his̃ qui magicã artẽ exeica
isse noscunt᷑. & qui anguria attendt̃ et
oiuinationes obseruant. theodori archiep̃i
gentis angloꝵ ꝯstitutiones habemꝰ in qͥb
scͥptũ ẽ. Qui ĩmolat demoniis in minimᷤ.

Expanded text:
e his autem quorum occulta peccata sunt, nec manifeste ab aliquo argui possunt, sde, sed ferventer et socatorum a Domino percepturos, et gradum se retensui, et testam hominis combusserit, et haec omnia viro suo ad potandum dederit. De his etiam super quibus interrogasti, hoc est, de illa femina, quae menstruum suum sanguinem immiscuit cibo vel potui, et dedit viro suo ut comederet, et de illa quae semen viri sui in potu bibit, et de ea quae testam hominis combussit igni, et viro suo dedit pro infirmitate vitanda: quali poenitentia sint plectendae? Ut nobis videtur, tali sententia feriendi sunt, sicut magi et arioli, qui magicam artem exercuisse noscuntur. Nam disse noscuntur, et qui auguria attendunt, et divinationes observant, Theodori archiegentis Anglorum constitutiones habemus, in quibus scriptum est: « Qui immolat daemoniis in minimis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipuellis raptis nondũ desponsatis.
cidoñsi ꝯcilio scriptũ ẽ. Eos qͥrapiunt puellaᷤ
sub nõie simul habitandi cooꝑantes & com¬
bentes raptorib decreuit sc̃a sẏnodꝰ ut si qͥdẽ
clerici st̃. decidant de gradu ꝓpͥo.Siuͦ laici:
anathematizent᷑. Quib u̾bis dat᷑ intelligi
qualit̃ huiꝰ mali auctores dãnandi st̃. qñ par¬
ticipes ꝯsiliũ conibentes tanto anathemate
feriunt᷑. & uixta canonicã auctoritatẽ ad con¬
iugia legituma raptas sibi iure uendicare
nullatenꝰ posst̃. De eadem Re.

Expanded text:
puellis raptis nondum desponsatis. cedonensi concilio scriptum est: Eos qui rapiunt puellas, sub nomine simul habitandi, cooperantes et conniventes raptoribus, decrevit sclerici sunt, decidant de gradu proprio: si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis datur intelligi, qualiter hujus mali auctores damnandi sunt: quando participes consilium conniventes tanto anathemate feriuntur, et juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vindicare nullatenus poss
Abbreviated transcription (Latin):
ta nr̃a. ut hoc ꝓ aliis potiꝰ qͣm ꝓ se uistꝰ pet̾e
intelligat᷑. anathema sit. Sc̃s enĩ & iustꝰ e¬
rat apłs iacob cũ dicebat. In multis enĩ of¬
fendimꝰ om̃s. Nã qͣre additũ ẽ om̃s. nͥ ut ista
sententia ꝯueniret: Et in psalmo ubi legit᷑
Non intres inuidiciũ cũ seruo tuo. qr ñ tu¬
stificabit᷑ in ꝯspectu tuo om̃is uiuens. Et in
or̃one sapientissimi salomonis. Nonẽ h̃o qͥ
ñ peccauit. Q in libro sc̃i iob. In manu om̃is
hõis signũ. ut sciat om̃is ħo infirmitatẽ suã.
Unde etiã daniel sc̃s & iustꝰ cũ in orõne pła¬

Expanded text:
liis potius, quam pro se justus petere intelligatur, anathema sit. Sanctus enim et justus erat apostolus Jacobus, cum dicebat: In multis enim offendimus omnes. Nam quare additum est omnes: nisi ut ista sententia conveniret? Et in Psalmo ubi legitur: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non jujustificabitur in conspectu tuo omnis vivens: et in oratione sapientissimi Salomonis: Non est homo qui non peccet tibi: et in libro sancti Job: In manu omnis hominis signat, ut sciat omnis homo infirmitatem suam: unde etiam Daniel sanctus et justus cum in or
Abbreviated transcription (Latin):
pane & a qͣ ieninare debet. psalmos mille
oucentos genib fexis decantet. Si aũ hoc
fac̾e̾ ñ potest. sine genu flexione: sedñdo
aut stando. in eccłia si fieri potest. Sinaũ
inuno loco mille. dc.lxxx. psalmos decantet.
Et om̃i chie. si uelit. & se abstin̾e ñ uult. re¬
ad nonã. & a carne & a sagimine. & a ui¬
no. totũ mensẽ se abstineat. altũ aũ ci-¬
bũ postquã psalmos supͣdictos decanta¬
uerit. sumat. Isto ordine: totꝰ ille annꝰ redi

Expanded text:
et aqua jejunare debet, psalmos mille ducentos genibus flexis decantet. Si autem hoc acere non potest, sine genuflexione, sedaut stando, in ecclesia, si fieri potest, sin autem, in uno loco 1680 psalmos decantet. Et omni die, si velit, et se abstinere non vult, read nonam. Et a carne, et sagimine, et a vino totum mensem se abstineat; alium autem cibum postquam psalmos supradictos decantaverit, sumat. Isto ordine totus ille annus redi
Abbreviated transcription (Latin):
It neganda ẽ accusatis licentia cͥminan-¬
di. priꝰqͣm se crimine qͦ p̃munt᷑ exue¬
rint. qr ñ ẽ credendũ contraalios eoꝵ con-¬
fessioni. qui criminib implicati st̃. nisi se
priꝰ ꝓbauerint innocentes. qm̃ ꝑiculosa
ẽ & admitti ñ debet rei adu̾sus quẽtũq ꝓ¬
fessio. familiares uͦ & sponte ꝯfessi atq
scelerib irretiti. ñ debent admitti. nec hi
qui hesterna die aut ꝑendie: aut ante

Expanded text:
 neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint. Quia non est credendum contra alios eorum confessioni, qui criminibus incriminati sunt, nisi se pridie probaverint innocentes. Quoniam periculosa est et admitti non debet, rei adversus quemquam professio. Familiares vero et sponte professi atque sceleribus irretiti non debent admitti, nec hi qui hesterna die aut ante
Abbreviated transcription (Latin):
t popłs ãmoneat᷑ ut in dñicis & festis
dieb om̃s ad uesꝑas & nocturnas ui¬
gilias. & ad missã om̃imodis occurrant.
& ut decam in ciuitatib & in uicis pu¬
blicis uiri ueraces & dm̃ timentes consti¬
tuant᷑ qui desides & negligentes cõmone.¬
ant. ut ad di seruitiũ absq occasione ꝓpe¬
rent & ut ipsi decam sacram̃to asstrin¬
gant᷑. ut nulla int̃uemente causa scilicet
aut amoris. aut timoris. aut ꝓpinquita¬
tis. aut muneris negligentes & transgrẽ¬
sores reticeant. quin sacerdotib ꝓpͥas eoꝵ
culpas maifestent. Sacerdotũ aũ erit.
ita eoꝵ uicta delo &e amore diuino cũ de¬
bita disciplina corrigere: sic̃ ipsi nolunt
ꝓ alioꝵ erratib sententrã iustȩ dãpnati¬
onis susciꝑe. & ut dies festi auesꝑa usq ad
uesꝑam absq oꝑe seruili cũ debito ho¬

Expanded text:
t populus admoneatur ut in Dominicis et festis diebus omnes ad vesperas et nocturnas vigilias et ad missam omnimodis occurrant. Et ut decani in civitatibus et in vicis publicis viri veraces et Deum timentes constituantur, qui desides et negligentes commoneant ut ad Dei servitium absque occasione properent. Et ut ipsi decani sacramento astringantur ut nulla interveniente causa, scilicet aut amoris, aut timoris, aut propinquitatis, aut muneris, negligentes et transgressores reticeant, quin sacerdotibus proprias eorum culpas manifestent. Sacerdotum autem erit ita eorum vitia zelo et amore divino 354 cum debita disciplina corrigere sicut ipsi nolunt pro aliorum erratibus sententiam justae damnationis suscipere. Et ut dies festi a vespera usque ad vesperam absque opere servili cum debito ho
Abbreviated transcription (Latin):
uł uiduas rapuint. & ꝓgressu etiã cͥminis
in ꝯiugiũ sumunt publice penitentie subigã¬
t᷑. Ip̃e uͦ femine locis ꝯgrus pemtentie retru¬
dant᷑. & ad habitũ religionis redire cogant᷑.
Ipse aũ incestuosus. sine spe uxorie copulatio¬
ns ꝑhennit̾ maneat. nͥ nescisse se uelatã ex¬
purgare potuerit. Si uͦ qd̾ absit ꝯiugia itera¬
ãplius ꝓpellant᷑. Qui si forte obedire monitĩ
salutarib noluerint. anathematirent᷑. Ut

Expanded text:
 viduas rapiunt, et progressu etiam criminis in conjugium sumunt, publicae poenitentiae subigantur. Ipsae vero feminae locis congruis poenitentiae retrudantur, et ad habitum religionis redire cogantur. Ipse autem incestuosus sine spe uxoriae copulationis perenniter maneat, nisi nescisse se velatam expurgare potuerit. Si vero, quod absit! conjugia iteraamplius propellantur. Qui si forte obedire monitis salutaribus noluerint, anathematizentu
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃mis suis ꝑmittente saluatore nr̃o. a
unt etiã ñc̃ lex antiqͣ regularisq serua¬
bit᷑. ita ut si quis egredit᷑ ẽ corꝑe: ultimo &
necessario matico minime pͥuet᷑. Qd̃side
munionẽ orõnis tantũm ꝯsecunt᷑. Generałr
aũ om̃i cuilibet tu exitu posito. & poscenti
sibi cõmunionis grãm tribui. ep̃e ꝓbabilit̃

Expanded text:
supremis suis permittente Salvatore nostro, a t etiam nunc lex antiqua regularisque servabitur, ita ut si quis egreditur de corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur. Quod smunionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem omni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, epi
Abbreviated transcription (Latin):
ã ligatꝰ. Crudelior tam̃erit sub antixp̃i
tuit. qͣnta solutꝰ faciet: Quanto ꝓpinqͥus fi¬
nẽ mundi diabolꝰ uidet. tanto crudeliꝰ ꝑsecu¬
tiones exercet. ut qr se ꝯtimio dãnandũ ꝯspic̃
socios sibi multiplicet. c̃ qͥb gehenne ignib
addicat᷑. Qnͣto breue tẽpꝰ uidet diabolꝰ sibi
restare ut dãnet᷑. tanto in magna ꝑsecutiõis
ira mouet᷑. diuina iusticia ꝑmittente ut głi¬
ficent᷑ usti. sordent᷑ iniqͥ. & ut diabolo durior

Expanded text:
etiam ligatus , crudelior tamen erit sub Antichrisetiam ligatus , crudelior tamen erit sub Antichristuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet, ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet cum quibus gehennae ignibus addicatur. Quanto breve tempus videt diabolus sibi restare ut damnetur , tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur justi, sordidentur iniqui, et ut diabolo durior
Abbreviated transcription (Latin):
antix᷑ multa m̃bra eiꝰ p̃cessert̃. & p̃ue actiõis
etiã anteꝙͣ reuelet᷑. Magnitudo signoꝵ fa¬
tendi : Ergo ibt̃ ibẽ in errorẽ titubatiõ.s
deiciendi ft̃ sic̃ ab stabilitate sua t̾roꝵ ĩpul¬
su atq signoꝵ Unde & id̾o ponit᷑ si fieri po¬
test. qr electi perire ñ posst̃. s cito resipiscũ¬
tes cordis errorẽ religione coercebt̃. scientes
ñ ꝯturbent᷑ scĩ. Tã mira facturꝰ ẽ ꝓdigia &
signa dũ tienerit antixp̃c. ut etiã electis qd̃¬
dã cordis gignat᷑ scrupulũ. qd̾ tã cito ex suꝑet
in illis rõ. ꝓ qͣ scient in deceptione reꝓboꝵ
stinuert̃. & facientes ꝓdigia. Find̃ & cduriꝰ
bellũ sustinebt̃. qr ñ solũ contͣ ꝑseq̃ntes. sed
etiã contͣ miraculis choruscantẽ dinnicati
sunt. Grauꝰ sub antixp̃i ca  cont̃ eccł̃am
desemet sinagoga. quã in ipso uentu sal¬
uatoris xp̃ianos eẽt ꝑsecuta. dũ ma res di¬
abolus iã exercuerit magna crudeli ec

Expanded text:
stus, multa membra ejus praecesserunt, et pravae actionis etiam antequam reveletur . Magnitudo signorum fatendi? Ergo ibunt in errorem titubationis endi sunt a stabilitate sua terrorum impulsu atque signorum. Unde et ideo ponitur si fieri potest, quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem religione coercebunt: scientesnon conturbentur sancti. 5. Tam mira facturus est prodigia et signa, dum venerit Antichristus, ut etiam electis quidam cordis gignatur scrupulus, quod tamen cito exsuperet in illis ratio, per quam scient in deceptionem reprobstinebunt, et facientes prodigia. Proinde et durius bellum sustinebunt, quia non solum contra persequentes, sed etm desaeviet Synagoga, quam in ipso adventu Salvatoris Christianos est persecuta. Dum in martyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem
Abbreviated transcription (Latin):
It nullus ep̃c aliũ ep̃m ꝯculcet eũq ca¬
lũniare ł imuriari p̃sumat. Qͦd si fe
ui aũ ex ur̃o collegio fuerit. & ab auxi¬
lio ur̃o se subtraxerit magis scismaticꝰ
quã sacerdos esse ꝓbabit᷑. Ecce inquit ꝓ¬
pheta. quã bonũ & quã iocundũ habita¬
re frẽs inunũ. Illi uͦ ñ in unũ habitant
qͥ a frm̃ se solatio subtrahunt. & qd̾ dete¬
rius ẽ fr̃ĩb insidias p̃parant. aut laqueoᷤᷤ
poñt. Item post pauca. Nos gͦ qui discipłi
dñi & dici & eẽ cupimus. portare crucem
eis insidias aut foueas p̃parare. qr talio¬
nẽ meret᷑ qui fr̃ib foueam parat. Nolite
errare fr̃es. qr d̾s̃ ñ irridetur. Huiꝰ rei g̾ra
uob̾ dñs cõmisit eccłiam suã. ut ꝓ om̃ib
laboretis. & cunctis opp̃ssis opẽ ferre ñ ne¬
& eruite ii oppressos de manu calũpni¬
antis. ne forte egrediatur quasi ignis
indignatio mea. & succendat᷑. & ñ sit qui
extinguat. þos gͦ qui in sũmo speculo a

Expanded text:
t nullus episcopus alium conculcet, eumque calumniare vel injuriare praesumat. Quod si fecui autem ex vestro collegio fuerit, et ab auxilio vestro se subtraxerit, magis schismaticus quam sacerdos esse probabitur: Ecce, inquit Propheta, quam bonum, et quam jucundum, habitare fratres in unum . Illi vero non in unum habitant qui a fratrum se solatio subtrahunt, et quod deterius est, fratribus insidias praeparant aut laqueos ponunt. Item post pauca: Nos ergo, qui discipuli Domini et dici et esse cupimus, portare crucem eis insidias aut foveas praeparare, quia talionem meretur qui fratribus foveam parat. Nolite errare, fratres, quia Deus non irridetur. Hujus rei gratia vobis Dominus commisit Ecclesiam suam, ut pro omnibus laboretis et cunctis oppressis opem ferre non neruite vi oppressos de manu calumniantis; ne forte egrediatur, quasi ignis, indignatio mea, et succendatur, et non sit, qui exstinguat . Vos ergo qui in summo speculo a
Abbreviated transcription (Latin):
De prb̃ris & diaconibꝰ qͥsñ litt̾is ep̃i sui abulãt.
rb̃r & diaconꝰ. aut clericus sisine antisti¬
tis sui epłis ambulat. cõmunionẽ nullꝰ
litteris ꝓficisci canonicis. Ut quisq
rdinatus litt̾as ab ordinatore suo accipiat.
einde placuit ut quicũq deinceps ab ẽp̃iꝰ
ordinant᷑ litteras accipiant ab ordinato¬
rib suis. manu eoꝵ subscriptas. ꝯtinentes
aniũ dm̃ & diem. ut nulla alt̾catio de po¬
steriorib ł anteriorib oriat᷑. Ut ordinatꝰ¬

Expanded text:
eris et diaconibus qui sine litteris episcopi sui ambulant. Presbyter et diaconus, aut clericus, si sine antistitis sui epistolis ambulat, communionem ei nullitteris proficisci canonicis. CAP. XLVI.-- Ut quisque ordinatus litteras ab ordinatore suo accipiat. Deinde placuit, ut quicunque deinceps ab episcopis ordinantur, litteras accipiant ab ordinatoribus suis, manu eorum subscriptas, continentes annum Domini et diem, ut nulla altercatio de posterioribus vel anterioribus oriatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
s tm̃ ꝓ religione nom̃ prb̃ri portet. Si aũ
ñ ipse ꝯfessus. s alio publice ꝯuictus. nec hoc
ipsũ habeat. ut nom̃ prb̃ri portet. Simiłr
& de diaconib obseruandũ ẽ. ut supse
ꝯfessus fu̾it ordinẽ subdiaconi retineat.

Expanded text:
 pro religione nomen presbyteri portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice convictus; nec hoc ipsum habeat, ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconibus observandum est: ut si ipse confessus fuerit, ordinem subdiaconi retineat.
Abbreviated transcription (Latin):
post actũ diuinũ misteriũ & necessa¬
riã collationẽ ñ quasi ad plenã refectionẽ
s quasi ad prandiũ ibi ad tabulas reside¬
ant: ne ꝑ talia inbonesta ꝯuruia se inuicẽ
grauent. qi in decens ẽ & onerosũ. Sepe
etiã carde ad eccłiam redeuntes. maiꝰ dãnũ
tua ꝯtrahunt. quã lucrũ ibi faciant. Nã de
huiꝰodi ꝯuentu paulus corithios repre-¬
hendit. qui inconuenient̃ cenã dm̃cã man¬
ducare ꝯueniebant. Sic & qͥ ad cenã dñcã
id ẽ ad collationẽ u̾bi sub occasione ꝯueni
unt. & ex ueritate uentris causa ꝯuingunt᷑.
rep̃hensibiles corã do & hõib habentitr.
Et ido ꝑactis om̃ib. qui uoluerit panẽ cũ
caritate in domo fr̃ĩs sui simul cũ fr̃ibus
frangat. & singuli singłos bibere faciant.
maxime ut ultra t̃ciam uicẽ pocłm ñ con

Expanded text:
post peractum divinum mysterium et necessariam collationem, non quasi ad plenam refectionem, sed quasi ad prandium ibi ad tabulas resideant, ne per talia inhonesta convivia se invicem gravent: quia indecens est et onerosum. Saepe etiam tarde ad ecctua contrahunt quam lucrum ibi faciant. Nam de hujusmodi conventu Paulus Corinthios reprehendit, qui inconvenienter coenam Dominicam manducare conveniebant . Sic et quid ad coenam Dominicam, id est ad coate ventris causa conjunguntur, reprehensibiles coram Deo et hominibus habentur: et ideo, peractis omnibus, qui voluerit, panem cum charitate in domo fratris sui simul cum fratribus frangat, et singuli singulos bibere faciant, maxime ut ultra tertiam vicem poculum non con
Abbreviated transcription (Latin):
iniusticia. ꝙͣ in eis ipse ñ fecit. In illis enĩ oꝑa
stia głificat. in istis aũ oꝑa sua ꝯdemnat. Itẽ

Expanded text:
injustitia quam in eis ipse non fecit. In illis enim opera sua glorificat, in istis autem opera sua condemnat.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. quendã eccłiȩ nr̃e famulũ nõie eber¬
hardũ sacris ordinibs oblatũ ad altaris cor-¬
nu nobiliũ uiroꝵ in p̃sentia. ꝑ hoc auctori¬
tatis testamentũ statuo. ita ut ab hodierno
die & temꝑe bene ingenuus. atq ab om̃i ser-¬
uitutis uinculo securꝰ ꝑmaneat. tanqͣm si
ab ingenuis fuisset parentib ꝓcreatꝰ. ł na¬
tus. eandemq ꝑgat partẽ quãcũq uolens
canonice elegerit. ita ut deinceps nec nob̃
neq fuccessorib nr̃is ullũ debeat noxie ꝯdi¬
tionis sertutiũ. s om̃ib dieb uitȩ sue sub
certa plenissimaq ingenuitate sic̃ alii qui
euisdem st̃ ingenuitatis. ꝑ hc̃ manumissio¬
nis atq ingenuitatis titulũ. bene semꝑ inge¬
nuus atq securꝰ existat. Suũ uͦ peculiare qd̃
habet aut qd̃ ab hinc assequi poterit. faciat
inde scđm canonicã auctoritatẽ libere quic¬
quid uoluerit. Et ut hec ingenuitatis pagi

Expanded text:
pus, quemdam Ecclesiae nostrae famulum, nomine Eberhardum, sacris ordinibus oblatum, ad altaris cornu, nobilium virorum in praesentia, per hoc auctoritatis testamentum statuo, ita ut ab hodierno die et tempore bene ingenuus, atque ab omni servitutis vinculo securus permaneat, tanquam si ab ingenuis fuisset parentibus procreatus vel natus: eamdemque pergat partem quamcunque volens canonice elegerit, ita ut deinceps nec nobis neque successoribus nostris ullum debeat noxiae conditionis servitium, sed omnibus diebus vitae suae sub certa plenissimaque ingenuitate, sicut alii qui ejusdem sunt ingenuitatis, per hunc manumissionis atque ingenuitatis titulum, bene semper ingenuus atque securus existat. Suum vero peculiare quod habet, aut quod abhinc assequi poterit, faciat inde secundum canonicam auctoritatem libere quidquid voluerit. Et ut haec ingenuitatis pagi
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑcipiunt. ut nullũ sibimet in eis ob¬
sequiũ patromis retentet. isti si sine crimine
capitali st̃ ad clericatus ordinẽ liberi suscipi¬
ant᷑. qr directa manumissione absoluti ẽe no¬
scunt᷑. Qui uͦ retento obsequio manumissi
st̃. ꝓ eo qd̾ adhuc patroni seruitute tenent᷑ ob¬
noxii. nullatenꝰ st̃ ad eccłiasticũ ordinẽ pro¬
mouendi. ne qñ uoluerint eoꝵ dñi fiant
net. insuꝑ & maiestas regia canonice reli¬
gioni assensũ prebet. ut quẽtũq ad sacros or
dines ex familia ꝓpria ꝓmouere eccłia queq
delegerit: in p̃sentia sacerdotũ canonicoꝵ
simul & nobiliũ laicoꝵ. eius cui subiectus ẽ¬
subscriptione ł manumissione. sub lib̾tatis
testam̃to sollemnnt̃ roboret᷑. Idcirto ego bur¬

Expanded text:
rcipiunt ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem libere suscipiantur, quia directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus ad ecclesiasticum ordinem promovendi sunt, nequando voluerint eorum domini, fiant net, insuper et majestas regia canonicae religioni assensum dines ex familia propria promovere ecclesia quaeque elegerit, in praesentia sacerdotum canonicorum simul et nobilium laicorum eius, cui subiectus est, manumissione sub libertatis testamento sollemniter roboretur. Idcirco ego
Abbreviated transcription (Latin):
cos ꝓmoueri debeant. statutũ ẽ ut in po¬
testate dñoꝵ ꝯsistat. quicqͥd ante lib̾tatẽ.
habuert̃. utrũ illis ꝯcedere uoluerint. an
sciente qd̾ seruus sit. diaconꝰ aut prb̃r
fuerit ordinatꝰ. ipso in clericatꝰ officio ꝑma
niũ ꝑhibent. aut eũ supplicauerit ordinari
simili redibitione teneant᷑ obnoxii. De his¬

Expanded text:
statutum est, ut in potestate dominorum consistat quidquid ante libertatem habuerunt, utrum illis concedere voluerint, an sciente quod servus sit, diaconus aut presbyter fuerit ordinatus, ipso in clericatus officio pernium perhibent, aut eum supplicaverint ordinari, simili redhibitione teneantur obnoxii.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ita. & cimino ut ipse dñs testat᷑ decimas
daret. cur ñ maiori studio plebs eugłica
eandẽ impleat uissionẽ: sui & maior
numerꝰ ẽ sacerdotũ. & sincerior cultꝰ sacͣ¬
m̃toꝵ. Id̾o gͦ dande st̃ ut hac deuotione¬
õs placatus. largius p̃stet q̃ necessaria
sunt. sic̃ suꝑiꝰ ostendimꝰ. Et ut sacerdotes
ac ministri eccłie cura & sollicitudine ne¬
cessitatũ corꝑaliũ. sine quib hec uita tͣnsi¬
gi ñ potest releuati. liberiores fiant ad
meditationẽ diuinȩ legis & doctrine admi-¬
nistrationẽ atq spiritalis seruitii uolunta¬
riã expletionẽ. Et ut munꝰ popłi in cotidia¬
na oblatione dño ĩmolet᷑. necñ scd̃m statu¬
ta canonica in sustentationẽ pauꝑm & re¬
staurationẽ eccłiarũ ꝓficiat. Quatuor enĩ
partes iuxta canones fieri de fideliũ oblati¬
onib debent. ut una sit ep̃i. altera dericoꝵ.
t̃cia pauꝑm. quarta restauratiomi eccłiarũ

Expanded text:
menta et cimino, ut ipse Dominus testatur, decimas menta et cimino, ut ipse Dominus testatur, decimas daret, cur non majori studio plebs Evangelica eamdem impleat jussionem? Cui et major numerus est sacerdotum, et sincerior cultus sacramentorum? Ideo ergo dandae sunt, ut hac Deus devotione placatus, largius praestet quae necessaria sunt, sicut superius ostendimus. Et ut sacerdotes ac ministri Ecclesiae cura et sollicitudine necessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, relevati, liberiores fiant ad meditationem divinae legis et doctrinae administrationem, atque spiritalis servitii voluntariam expletionem. Et ut munus populi in quotidiana oblatione Domino immoletur, nec non secundum statuta canonica in sustentationem pauperum, et restaurationem ecclesiarum proficiat. Quatuor enim partes juxta canones fieri de fidelium oblationibus debent, ut una sit episcopi, altera clericorum, tertia pauperum, quarta restaurationi ecclesiaru