comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fła naricii ducis
ẜt Eagas pelago srates
Furus appulit insule
Dolis edita semine
Miscet hospitil nomis
Tatta carmiẽ pocula
Quos ut in uarios modos
dertit herbipotens manus
Ille marmaritus leo
Sente g crestit ⁊ unguibz
hit luꝑis iper additus
flore dn parat ululat
Ille cigris et indica
Tecta mitis obcoubulat
S licet sariĩs malis
numien archadis alitis
Obsitum misetans ducem
Peste soluerit hospitis
Ian tamen mala rouuges
Ore pocula traxerant
Iam sues cerealia
ꝓlande pabula uerterant
Et nichil mauet integrum
Eoceł corpore perditis
Sola mons stabilis super
mõstra q̃ patitur genũt¬
¶ O leuẽ niinlũ manũ
nec potencia gramiã
aembra q̃ ualent licet
Corda uertere non ualent
qutus est hõmi uigor
Arte ꝯditus abdita

Expanded text:
a Maricii ducis et uagas pelago rates Eurus appulit insule Solis edita semine miscet hospitibus nouis tacta carmine pocula. Quos ut in uarios modos uertit herbipotens manus, ille Marmaricus leo dente crescit et unguibus; hic lupis nuper additus flere dum parat ululat, ille tigris ut Indica tecta mitis obambulat. Sed licet uariis malis numen Arcadis alitis obsitum miserans ducem peste soluerit hospitis, iam tamen mala remiges ore pocula traxerant, iam sues Cerealia glande pabula uerterant et nihil manet integrum uoce, corpore perditis. Sola mens stabilis super monstra quae patitur gemit. O leuem nimium manum nec potentia gramina, membra quae ualeant licet, corda uertere non ualent! Intus est hominum uigor arce conditus abdita
Abbreviated transcription (Latin):
ita imꝓbis nequicia ip̃a suppliciũ ẽs fã
uero quisquis afficitur peria malo se
affectũ non dubitat esse / Si igr̃
Ip̃i exstimare ueluit poss ũt ne
sibi supplicũ expertes uideri quos om̃i
malorũ extrema nequtia nõ afflcit mrᵒ
scerũ eciã Belem̃ter inficit s uide autem
ex aduersa porte bonorp que imꝓbos pe¬
na conitetur om̃e nãq quod sit uiudẽ

Expanded text:
ita improbis nequitia ipsa supplicium est. Iam uero quisquis afficitur poena malo se affectum esse non dubitat. Si igitur ipsi aestimare uelint, possuntne sibi supplicii expertes uideri, quos omnium malorum extremo nequitia non affecit modo, uerum etiam uehementer infecit? Vide autem ex aduersa parte bonorum quae improbos poena comitetur; omne namque quod sit unum esse
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ bonũ ẽẽ creditur quis boĩ ꝯpotem
premii Iudicet ẽẽ expertẽ. at cuiꝰ p̾mii
oĩi pulchertimi maxĩ q. meniẽto
et eĩ coͣ larii illius quod paulo añ preci¬
puũ dedi at si collige. cũ ipm̃ bouũ bt̃ĩ
deos fieri ¶ Que cũ ita sint de malorũ peã¬

Expanded text:
quoniam bonum esse creditur, quis boni compotem quoniam bonum esse creditur, quis boni compotem praemii iudicet expertem? At cuius praemii? Omnium pulcherrimi maximique; memento etenim corollarii illius, quod paulo ante praecipuum dedi, ac sic collige. Cum ipsum bonum bdeos fieri. Quae cum ita sint, de malorum quo
Abbreviated transcription (Latin):
des ne igitur quãto in steuo ꝑ¬
Era uoluantur. Qua ꝓbitas luce
resplendeat. In qͦ ꝑspicuũ est mĩ¬
p̃ boms p̾mia. nũꝙͣ sua scelerib deesse
supplitial perũ et ir q̃ gerũtur allud
ipt̃ quod dua q̃q res geritur eiusdem
rei p̃mũdesse nõ iuintia uideri potest.
Etitiurẽti in stadio ꝓpt̃ quã curritur p̃¬
ipm uonũ ꝓpt̃ quod omiã gerũtur ostẽ¬
dimꝰ / ¶igitur huãnis actib ipm̃ bonũ
ueu̾iti p miũ tõe ꝓpõitũ Ait qui hͦ a bonis
ꝓbos mores sua p̃mia nõ reliquũt ¶Quã¬
tũlib igitur semãt mali sapiẽtibtamẽ
corona nõ decidet non arescet. neqz. ir
probis aĩs ꝓp̃ũ decus aliena decipit Imꝓ¬
bitas. ꝙͣ si ext̾usetus accepto letaretur¬
bouo poterat hoc uel alius quispiã uel
ipẽ etiã qui ꝯtullisset aufferre. Sed
qm̃ id sua cuiq ꝓbitas ꝯfert tũt suo
p̾ͥmio carebit Cum ꝓb ẽẽ desierit / po¬
sarino cũ õe p̾uũ idcirto appetatur

Expanded text:
desne igitur quanto in coeno probra volvantur, qua probitas luce resplendeat? in quo perspicuum est, nunquam bonis praemia, nunquam sua sceleribus deesse supplicia. Rerum etenim quae geruntur, illud propter quod unaquaeque res geritur, ejusdem rei 5 praemium esse non injuria videri potest: uti currenti in stadio, propter quam curritur, jipsum bonum, propter quod omnia geruntur, ostendimus; est igitur humanis actibus ipsum bonum veluti praemium commune propositum. Atqui hoc a bonis quare probos mores sua praemia non relinquunt. ua-ntumlibet igitur saeviant mali, sapienti tamen corona non decidet, non arescet: neque enim probis animis proprium decus aliena decerpit improbitas. Quodsi extrinsecus accepto laetaretur, poterat hoc vel alius quispiam vel ipse < etiam, qui contulisset, auferre; sed quoniam id sua cuique I probitas confert, tum suo praemio carebit, cum probus esse desierit. Postremo cum omne praemium idcirco appetatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uos uides sedere celso¬
Solii culmie reges
Pireputa claros intente
Deptos tristib armis
Ote toruo quunantes
Rabie cerdis hanelos
Retrahat si quis superbis
bani tegnnã cultus
iam uidebit initus artas
Tbnnõs ferre cathenas
ħunt ir libido uersat
auidis corda uenenis
hint flagellat ita mẽtẽ
fluctus turbida tollens
Meror aut captos fatigat
Iut spes lubrita torquet
Ergo cũ caput tot unũ
Cernas feire tuannos
Non fatit quod optat ipẽ
Doninis pressus Iusquis

Expanded text:
uos uides sedere celsosolii culmine reges Purpura claros nitente saeptos tristibus armis Ore toruo comminantes rabie cordis anhelos, Detrahat si quis superbis uani tegmina cultus, Iam uidebit intus artas dominos ferre catenas. Hinc enim libido uersat auidis corda uenenis. Hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens Maeror aut captos fatigat aut spes lubrica torquet Ergo cum caput tot unum cernas ferre tyrannos, Non facit quod optat ipse dominis pressus iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
natirrã. Quod eero ab hac deficit eẽ
ab ĩbetillitate de scendit. Possunt ar mala
q̃ mĩme Ealerẽt si in bouoꝵ efficiẽtia
minẽ pocuissẽt. Que possibilitas eos
eidẽcius ulchil posse demonserat. nã
s Eti paulo añ collegimꝰ malũ nchil
est cũ mala iñimͦ possuit uichil posse
telligas q̃ nã sit quiꝰ potẽtie uis sũmo
bono nichil potẽtiꝰ poulo ẽẽ añ diffini

Expanded text:
naturam; quod uero ab hac deficit, essab imbecillitate descendit. Possunt enim mala quae minime ualerent, si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse demonstrat. Nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse tellegas quaenam sit huius potentiae uis, summo bono nihil pote
Abbreviated transcription (Latin):
aũtur¶ In ꝯͦ bonoꝵ uires eminẽt sicut
.ar. eũ qui p̃edib incedẽs ad eũ locum
usq ꝑuẽite potuisset Quo nehil ult̾iꝰ
ꝑuium iaceret ĩtessui ambulãdi potẽ
tissi m eẽ censeres Ita eũ qui expetẽdoꝵ
Iudices. Ex qͦ fit quod huic adiacet. Et
cia se crantur iusticia ne bonorẜ. S q̃
ennatiꝰ ig ãtie cetitate. an seccauda nõ¬
ner̃t s transũsos eos libido precipitat
sit q ĩtemꝑancia fragiles. qui obluctari
Ricio ueq̃unt. an scientes nolẽtes q
bonũ deserũt et ad uicia defbectunt. S
hoc modo non solũ potẽtes ẽẽ s oĩo ẽẽ
finẽ relinquũt parit̃ q eẽ desiscuit.
quodq̃d̃ cmpiã mirũ forte uideatur
Et malos qui plutes hõm sunt cofh
non ẽẽ dicamꝰ. si ita sese ues habet : Nã
qui mali sunt eos ẽẽ malos nõ abnuo
uti cadauer hõnm mortuũ dixeris sump̾¬

Expanded text:
s eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum usque peruenire potuisset, quo nihil ulterius peruium iaceret incessui, ambulandi poten- tissimum esse censeres, ita eum qui expetendorum iudices. Ex quo fit quod huic obiacet, ut tia sectantur? inscitiane bonorum? sed quid enervatius ignorantiae caecitate? An sectanda noverunt? sed transversos eos libido praecipitat, sic quoque intemperantia fragiles, qui obluctari vitio nequeunt. An scientes, volentesque bonum 5 deserunt, ad vitia deflectuntur? Sed hoc modo non solum potenteis esse, sed omnino esse finem relinquunt, pariter quoque esse desistunt. Quod quidem cuipiam mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus; sed ita sese res habet. Nam qui mali sunt eos malos esse non abnuo;r nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simp
Abbreviated transcription (Latin):
ñs liquet. solos quod de siderẽt face̾ posse
saipiẽtes. Imꝑbos uero exccẽ quid̃ qd
ribeat quod no desiderãt explere non
posse. faciũt . ir q̃libet dñ ꝑ ea quib
delertantur id bonũ quod desiderant se
adepturos putãt. S mĩme adipiscãtur

Expanded text:
desiderent facere posse sapientes, improbos uero exercere quidem quod libeat, quod uero desiderent explere non posse. Faciunt enim quaelibet, dum per ea quibus delectantur id bonum quod desiderant se adepturos putant; sed minime adipiscuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quod explitari q̃at defitiente et eiũ
Colũtate net ag̾dtur quid est quisq qs
nõ uult / At si ptãs as sit uolũtas frustra
sit. qruo fit et siqño uideas adipisti
uelle quod mnĩme adipistatur huic op¬
tiuendi qd uoluerit defuisse balenciã
dubitare nõ possis.b. Pspituũ est

Expanded text:
Deficiente etenim voluntate, ne aggreditur quidem quisque quod non vult: at si potestas absit, voluntas frustra sit. Quo fit; ut si quem videas adipisci velle, quod minime adipiscatur, huic obtinendi quod voluerit, defuisse valentiam 15 dubitare non possis. Perspicuum est
Abbreviated transcription (Latin):
bõi ac mali ĩdiscirta ĩtentione ad
est p̃ S cectũ est adoptõe boĩ bonos
cẽ non possent. b Ita est. P qn
igr̃. ecriq bonũ petãt s hii quid̃ adi¬
pistãtur ibl uõ mĩme nõ dubiũ est

Expanded text:
discreta intentione ad est. Sed certum est, adeptione boni, bonos esse non possent. Ita est. Cum igitur utrique bonum petant, sed hi quidem adipiscant
Abbreviated transcription (Latin):
teus ambulare conetit. quis horũ
qure ualẽtior exiscimari pocest .b cõ¬
potens eo qui ideni neqat ealẽtior fit
nullus ambigit P d sĩmũ boᷝᵘ
quod eque malis bonis q ꝓpõitũ est
bom quid̃ natutaħ officio uirtutũ pe¬
tunt / Mali es serriã ꝑ cupiditatõ ꝙ¬

Expanded text:
conetur, quis horum iure ualentior existimari potest? Conpotens eo qui idem nequeat ualentior sit, nullus ambigat. Sed summum bonum, quod aeque malis bonisque propositum, boni quidem naturali officio uirtutum petunt, mali uero uariam per cupiditat
Abbreviated transcription (Latin):
unt. et onĩ pẽne uolutres michi
qrue celsa conscendãt pͥoli
Neris auensi smperat globum
uubes q post cergũ didet
Quiq agili motu calet etheris
Tcanscendit iguis uectitem
couet in ascuferas surgat domos
fuit conutetut It̃ gelid̃ senis
anles coruse poderis
uel quoq micas nox piugr̃
recuirat ascri cirtulud
sitq ubi iã exausti fuerit satis
poll̃ relinquit estinũ
Soi sa q uelotu premat ctheris. Ed¬
pos uerendi liũs. hit regũ sceptiũ dñs
tenet Oiblq halenas temperat. Et
uolucrẽ currũ scabilis regit. Rerũ co¬
iustus arbiter ¶ huc te si reducẽ ferat
Sia. Quã nũc requiris ĩmenor. hec
dites memini patria est michi. Huic
ortus hic figam grad̃. qd̾si terrarũ pla
ceat tibi : noctem relutã insere. Quos
miseri coruos ppłi tunẽt. Cernes cy¬
rannos exules

Expanded text:
unt etenim pennae uolucres mihi quae celsa conscendant poli; immensi superat globum nubesque postergum uidet quique agili motu calet aetheris transcendit ignis uerticem, donec in astriferas surgat domos aut comitetur iter gelidi senis miles corusci sideris uel quocumque micans nox pingitur recurrat astri circulum atque ubi iam exhausti fuerit satis polum relinquat extimum dorsaque uelocis premat aetheris compos uerendi luminis. Hic regum sceptrum dominus tenet orbisque habenas temperat et uolucrem currum stabilis regit rerum coruscus arbiter. Huc te si reducem referat uia quam nunc requiris immemor, “Haec,” dices, “memini, patria est mihi, hinc ortus, hic sistam gradum.” Quodsi terrarum plceat tibi Noctem relictam uisere, Quos miseri toruos populi timent Cernes tyrannos exules
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ quidꝰ potẽtes ẽẽ bonos. malos Es
abiettos semꝑ atq ĩbetilles. net sme
tutes. bonis felicia. malis semꝑ q̃or¬
tuata ꝯtĩgere multa q d genus q̃
sopitis q̃relis fumate soliditate oourlorẽt
Et qm̃ dere formã uc̃itudis me dudĩ
monstrãte uidisti quo easita sit agno¬
isti. decursis om̃ib q̃ piemittere ncm̃¬
gã. Pernas etiã cue mẽti quib se ĩ
alcũ excollẽ possit adiugã. Et ꝑturbacõe
depulsa soppes in priã aeo ductu mea
senuta in ea etiã uehiculis reu̾taris

Expanded text:
e bonos, malos vero abiectos semper atque imbecillos nec sine tutes, bonis felicia, malis semper infortunata contingere multaque id genus, quae sopitis querelis firma te soliditate corroborent. Et quoniam verae formam beatitudinis me dudum monstrante vidisti, quo etiam sita sit, agnovisti, decursis omnibus, quae praemittere ndam. Pennas etiam tuae menti quibus se in altum tollere possit adfigam, ut perturbatione depulsa sospes in patriam meo ductu, mea semita, meis etiam uehiculis reuertaris
Abbreviated transcription (Latin):
dis calcatur Et in locũ faciuoꝵ suppli¬
cialuit. q̃ fieri in rego sciẽtis oĩã potẽ¬
tis omia ses cãtũ modo Eona uolẽtis
dei nemo satis potest net adimirari n ͨ
ris om̃ib q horribiliꝰ mõst̾ris si eti
tu estimas in tanti ueluti parriffamilias
dispositissiã domo uilia casa sordesce̾nt̾¬

Expanded text:
calcatur et in locum facinorum supplicia luit. Quae fieri in regno scientis omnia, potentis omnia sed bona tantummodo uolentis dei nemo satis potest nec admirari nec ris omnibusque horribilius monstris, si, uti tu aestimas, in tanti uelut patrisfamilias dispositissima domo uilia uasa colerent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nod pugnãtia sciã fedua ꝑpetuũ
tenẽt
Quod płiebus roseũ diẽ curru ꝓuehiit
aureo¬
Et quas duxerit hesperus phebe nottibz
Imperet
Et fluttus auidũ mare certosine coher¬
ceat
ne t̾ris liceat Ragis latos tẽdẽ t̾mmos
bant rerũ seriẽ ligat terras ac pelagus
regẽb
Et celo imꝑltãs amor hit si freua re¬
miferit
Quidquid nut amat ĩnicẽ bellũ ꝯtunuo
geret
et quã aut̃ socia fide pulthris motib
icitant
Certent soluẽ machiãr hic sc̃o ꝓpłos qͦs
urnctos fedẽ ꝯtinet/ luc et̾ quigĩ sacrũ
¶distis uettit amoris hic fias eciã sua
Dictat iura sodalib o felix hõmi geuꝰ
Si nr̃os aĩõs amor Quo celidregit Regat

Expanded text:
Quod pugnantia semina Foedus perpetuum tenent, Quod Phoebus roseum diem Curru prouehit aureot quas duxerit Hesperos Phoebe noctibus imperet, Vt fluctus auidum mare Certo fine coerceat, Ne terris liceat uagis Latos tendere terminos. Hanc rerum seriem ligat Terras ac pelagus regens Et caelo imperitans amor. Hic si frena remiserit, Quidquid nunc amat inuicem Bellum continuo geret Et quam nunc socia fide Pulchris motibus incitant, Certent soluere machinam. Hic sancto populos quoque unctos foedere continet, hic et coniugii sacrum castis nectit amoribus, hic fidis etiam sua dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, si uestros animos amor quo caelum regitur regat
Abbreviated transcription (Latin):
Priuiꝰ q lacer dẽte cruẽto. demitor rabi¬
das mmibuit Iris¬
¶ Que carit astis gauula ramũs. ales cance
clanditur ãtro
Quit licet iarta potula melle. largas q
dates dulci studio
li dius uõm cura nũstret. Si tñ arto sa¬
lleus tettoo
nemotũ gratas Eiderit umibrat. sparsas
pedil proterit escas
Sibuas tm̃ mesca requirit. Siluas dulti
eoce su surrat
¶Calidis quond

Expanded text:
primusque lacer dente cruento domitor rabidas imbuit iras. Quae canit altis garrula ramis ales caueae clauditur antro; huic licet inlita pocula melle largasque dapes dulci studio ludens hominum cura ministret, si tamen arto saiens texto nemorum gratas uiderit umbras, sparsas pedibus proterit escas, siluas tantum maesta requirit, siluas dulci uoce susurrat. Validis quond
Abbreviated transcription (French):
I sere᷑ ĩgeniud̃ uolet agrũ. sibat
alco rubos filicẽ qi resetat. Et no¬
na fiuge gͣnis ceres ear
Dulcior est apĩ mage labor. Si malus
ora p̃us sapor edat
Gicitius astra nicent u nothus. asunt
ĩbriferos dare sonos
lucifer ut tenebras pepulerit. Pulchia
dies roseos agit equos

Expanded text:
olet agrum, Liberat Falce rubos, filicemque resecat, Ut nova fruge gravis Ceres eat. 174 Dulcior est apium mage labor, Si malus ora prius sapor edat. Gratius astra nitent, ubi notus Desinit imbriferos dare sonos. Lucifer ut tenebras pepulerit, Pulchra dies roseos agit equos
Abbreviated transcription (Latin):
sit sine cunctatõe demõstra. Nfa¬
ciã inquit ilła tu cã libenter. S qͣlie
tibi causa notior est eã pus designare
Cerbis atqr ĩformare conabor. Et ea ꝑ¬
spetta cũ in ꝯtrariã partẽ flexeris o¬
culos uere specimẽ Ot̃ĩtuds̃ possis a

Expanded text:
sit sine cunctatione demonstra. – Fasit sine cunctatione demonstra. – Faciam, inquit illa, tui causa libenter; sed quae tibi causa notior est, eam prius designare uerbis atque informare conabor, ut ea perspecta cum in contrariam partem flexeris oculos uerae specimen beatitudinis possis a
Abbreviated transcription (Latin):
Im cantũ illa finierat. cud me¬
audiẽd aiidũ scupẽtẽ qr arrectis
adhuc aurib carmĩs mulcedo de¬
fixerat. Itaq paulo post. oo inꝙͣ sũnũd
lapsorũ solamẽ aĩorp quãtũ. me
Cel sẽtẽtiarũ pondẽ uel cauẽdi ecian
Iocunditate refonisti. adeo ut rãme
pest h ͦ imparẽ fortuẽ ictib cẽ non
arbitror. Itaqi temedia q̃ paulo ante¬
acriora esse dicebas. nõ m ͦ uõ ꝑhorresto.
Saudẽdi auidus uelemĩter efflagito.
ꝑsCuin illa seusi inquit cũ uerba
nrã tatitus accentus q rapiebas. eud¬
q tue mẽtis habitũ Eel expectami uel
quod est ueriꝰ ipã ꝑfeqi. Talia suit
quippe q̃ restãt et degustata quid̃ mor¬
deant interiq aut̃ recepta dulcestãt
¶ S ꝙ tu te audiẽdi cupidũ dicis quãto
ardore flagrares si quo nã te dude ag̃¬
Ad uerã inquit felicitatẽ quã tiues
quoq sompniat adꝰ. s occupato ad yͣ¬
giies uisu ipãr illã nõ pt̃ ĩtueri .b.
tũ ego fat es obfecco et q̃ illa uera

Expanded text:
m cantum illa finierat, cum meaudiendi aviilum, stupentemque arrectis adhuc auribus carminis mulcedo defixerat. Itaque paulo post: O, inquam, summum lassorum solamen animorum, quam tu me uel sententiarum pondere uel canendi etiam iucunditate refouisti, adeo ut iam me posthac imparem fortunae ictibus esse non arbitrer! Itaque remedia quae paulo acriora esse dicebas non modo non perhorresco, sed audiendi auidus uehementer efflagito. – Tum illa: Sensi, inquit, cum uerba nostra tacitus attentusque rapiebas, eumque tuae mentis habitum uel exspectaui uel, quod est uerius, ipsa perfeci; talia sunt quippe quae restant ut degustata quidem mordeant, interius autem recepta dulcescant. Sed quod tu te audiendi cupidum dicis, quanto ardore flagrares si quonam te ducere aggAd ueram, inquit, felicitatem, quam tuus quoque somniat animus, sed occupato ad imagines uisu ipsam illam non potest intueri. – Tum ego: Fac, obsecro, et quae illa uera
Abbreviated transcription (Latin):
Goluptate defluĩ ¶ Sut eciã qui harp
fines cãsq alt̾ũtro pnuitãt ut qui
diuicias os potẽtiã uoluptates qr desidant
uel qui potẽtiã seu petinẽ cã seu pre¬
frrẽdi nõis petut ¶ In hus igitur ceti̾s¬
sutur intẽtio ueluti nobilitas fauor ꝙ
popularis q̃ uidentur quãdi claritatẽ
ꝓpare. uxor ac liberi q̃ hoeu̾ditatis grã

Expanded text:
Sunt etiam qui horum fines causasque alterutro permutent, ut qui diuitias ob potentiam uoluptatesque desiderant uel qui potentiam seu pecuniae causa seu proferendi nominis petunt. In his igitur ceterissatur intentio ueluti nobilitas fauorque popularis, quae uidentur quandam claritudinem comparare, uxor ac liberi, quae iucunditatis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ uolũptatẽ eẽ ꝯscituit ꝙ cetera
oiã Ioꝯditatẽ aĩo uideãtur afferir ¶ S
ad hõim scudia cen̾tor quorꝭ aĩͥ et si
caligãte meroria tñ bonũ su ͫ repetit
S uelut ebriꝰ domũ qͦ eraunte reu̾ta¬
tur ignorat Nõ .ar. uidẽtur errare hũ
qui nchilo medigẽ nitũtur. At qui
alieui egãs si sibi  ipẽ sufficiẽs. Nũ
uero labũtur hi qui ꝙ sit optiũi id eciã
tẽtio. an in bonis nõ est manda potẽ᷑
Quid igiur: ñ ĩbecille ac sure bi¬
esse preciosuis. an claritudo nchil pen¬
deuda est: S seq̃strari nequit qli om̃e
ꝙ excellatissiuu st u eciã uideatur
eẽ clarissiuũ. nã nõ eẽ auxiã triste

Expanded text:
stituit, quod cetera omnia iucunditatem animo uideantur afferre. Sed ad hominum studia reuertor, quorum animus etsi caligante memoria tamen bonum suum repetit, sed uelut ebrius domum quo tramite reuertatur ignorat. Num enim uidentur errare hi qui nihilo indigere nituntur? Atqui nalieni egens sed sibi ipse sufficiens. Num uero labuntur hi qui quod sit optimum id etiam tentio. An in bonis non est numeranda potentia? Quid igitur, num imbecillum ac sine uiesse praestantius? An claritudo nihili pendenda est? Sed sequestrari nequit quin omne quod excellentissimum sit id etiam uideatur esse clarissimum. Nam non esse anxiam triste
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ̃mo q̃is ufurpat. Et quid̃ crebro q ͦ¬
rũd malã ẽẽ fortimã. Pl uis ne
igr̃ in quid paulisper uulgi ẜmoib
accedanrꝰ ne ninuũ uelut ab hu¬
manitatis Ssu recessisse uideanur¬
b. ut placet in quã. P. nõne igr̃
Inꝙͣ P Que eero auit excercet᷑
aut corrgit prodest .b. fateor Iuq̃¬
sdituna eoꝵp est qui sunt in uirtu¬
te põiti contra aspeta bellũ gerũt
Sel a uicũs declinãtes uirtutis
Iter arcpuũ. B. negare inꝙͣ neq̃d
P Quid eõ iocunda q̃ in p̾mid
tribuitur uonis. nũ eulgus malã
est Ita q eẽ optimã esse penset
p. ¶uid ieliqua q̃ cĩõ sit asꝑa iusto¬
Sel sapplitio iudicio malos cohdet
Nũ bonã ppls putat. s ymo oĩ¬

Expanded text:
communis usurpat, et quidem crebro, quorundam malam esse fortunam. – Visne igitur, inquit, paulisper uulgi sermonibus accedamus ne nimium uelut ab humanitatis usu recessisse uideamur– Vt placet, inquam. – Nonne igitur inquam. – Quae uero aut exercet aut corrigit, prodest? – Fateor, inqud haec eorum est qui uel in uirtute positi contra aspera bellum gerunt uel a uitiis declinantes uirtutis iter arripiunt. – Negare, inquam, nequeo.  Quid vero iucunda, quae in praemium tribuitur bonis, num vulgus malam est. ita QUoque esse optimam censet. — Quid reliqua., quae cum sit aspera, iusto supplicio malos cohercet, num bonam populus putat? — Immo o
Abbreviated transcription (Latin):
est Tam et si nemo audeat ꝯti¬
teri .Pa Quare inquit ata uir
sapiẽt moleste ferce nõ detet qti¬
ons in fortime certamẽ addut̃
ut uirĩ fortẽ nõ decet indignari
quotiens increpint bellicꝰ cuml¬
tus. utriq .i. huic quid̃ glẽ ꝑpa¬
gande illi u̾o ꝯfirmãde sapie dip̃si¬
cultas ipã m ͣ esst. E ql eciã uit

Expanded text:
est, tametsi nemo audeat confiteri. – Quare, inquit, ita uir sapiens moleste ferre non debet quotiens in fortunae certamen adducitur, ut uirum fortem non decet indignari quotiens increpuit bellicus tumultus. Vtrique enim huic quidem gloriae propagandae illi uero conformandae sapientiae difficultas i
Abbreviated transcription (Latin):
Dedet interea conditor altus
Rerũ q regens flectit habenas
sex et dus fous et origo
lex et sapiens arbiter equi
Et que motu ꝯcitat Ire
Discit retrahens ac uaga firmat
Nani nisi rettos reuocans Attus
flexos iteriõ cogat in orbes
Que nũc stabłis ꝯtinet orbo
Discepta suo fonte facistant
hic est cunctis cois amor
Repetũto boĩ fine teneri
Qui a nõ alit̾ durare quernt
rsi ꝯũso iursus amore
Repluãt cause q̃ dedit ẽẽ¬

Expanded text:
Sedet interea conditor altus Sedet interea conditor altus Rerumque regens flectit habenas Rex et dominus fons et origo Lex et sapiens arbiter aequi Et quae motu concitat ire. Sistit retrahens ac uaga firmat. Nam nisi rectos reuocans itus Flexos iterum cogat in orbes, Quae nunc stabilis continet ordo Dissaepta suo fonte fatiscant. Hic est cunctis communis amor Repetuntque boni fine teneri, Quia non aliter durare queant, Nisi conuerso rursus amore Refluant causae quae dedit e
Abbreviated transcription (Latin):
uis celsi iura touãtis
Pura solers cernẽ mẽte
Aspice sũim culimã celi
Illic tu̾sto federe rerũ
deterem seruant sedera pacem
non sol rutilo ꝯcitus ignie
Gelidũ plebes Impedit agem
net que sũmo uertice mũdi
flectit rapidos ursa meatus
tumꝙ̃ occidis lota ꝓfundo
setera cernens sydera mergi
Sirpit octrano tͥnigẽ flãmas
demꝑ uicib tẽꝑis equis
uesper setas nũciat umbtas
Renehitq dem lucifer aliuũ
Sic cm̃ios reficit currsus
silt̾uus amor. sit astrigeris
bellũ discors exulat horis
het concordia temperat equis
ulemẽta modis. St pugnancia
uicib cedant inurnda siccis
uugãt q fidẽ frigora flãmis
Pendulus ignis surgat in alcum
Terre q granes pondere sideant¬
hũ sd̃em causis uere tepenti
Spirat florig̃ ãnꝰ odores
Estas cererem feruida futat
Remeat pons granis antũpius
hyemem defliuus Irrigat ymber
het temperies alit ac ꝓfert
Quidquid uitam spirãt in orbe
Fadem rapiẽs condit et aufert
obitu mergens orta supren

Expanded text:
uis celsi iura Tonantis pura sollers cernere mente, aspice summi culmina cȩli; illic iusto federe rerum ueterem seruant sydera pacem. Non Sol rutilo concitus igne gelidum Phebes impedit axem nec, que summo uertice mundi flectit rapidos Vrsa meatus, numquam occiduo lota profundo cetera cernens sydera mergi Cupit oceano tingere flammas. Semper uicibus temporis aequis Vesper seras nuntiat umbras Reuehitque diem Lucifer almum. Sic aeternos reficit cursus Alternus amor, sic astrigeris Bellum discors exulat oris. Haec concordia temperat aequis Elementa modis, ut pugnantia Vicibus cedant umida siccis Iungantque fidem frigora flammis Pendulus ignis surgat in altum Terraeque graues pondere sidant. Isdem causis uere tepenti Spirat florifer annus odores, Aestas Cererem feruida siccat, Remeat pomis grauis autumnus, Hiemem defluus inrigat imber Haec temperies alit ac profert Quidquid uitam spirat in orbe. Eadem rapiens condit et aufert Obitu mergens orta supremo.
Abbreviated transcription (Latin):
senistis ꝓp̾liũ cũ dnũ fortuna in¬
mis acre ꝯseritisme eos aut tri¬
scis opprimiat aut qocunda ꝓrum¬
pat ficinis mediũ sirib occupate
Quidꝙͣ aut infra sus fiscit aut ul¬
tra ꝑgreditur. halet ꝯtemptum
felicitatis nõ habet pͥmiũ labo¬
ris s In ura .n. sitũ est mauu qͣlẽ
uobis fortuuã formare mabtis. omĩs
i. que bidetur asꝑa. nͥ aut exẽdet aut
conigit. puuit i g¬

Expanded text:
ortuna animis acre conseritis ne uos aut tristis opprimat aut iucunda corrumpat. Firmis medium uiribus occupate; quicquid aut infra subsistit aut ultra progreditur habet contemptum felicitatis, non habet praemium laboris. In uestra enim situm manu qualem uobis fortunam formare malitis; omnis enim quae uidetur aspera, nisi aut exercet aut corrigit, punit.
Abbreviated transcription (Latin):
un meigr̃ uides quid ħ omia
q̃ dixmuꝰ ꝯsequãtur . b. Quid¬
Cui om̃is fortuma cel gotũda uel
aspera tum remimerad ne ext̃¬
çenda bonos Tum puendi corriged¬
ne tmbos cã deferatur Omis bõ
quã uel iustã astat ẽẽ uel utilem.
Et si quã paulo añ dociusti ꝓuidẽtiã

Expanded text:
ur uides quid haec omnia quae diximus consequatur? – QuidCum omnis fortuna uel iucunda uel aspera tum remunerandi exercendiue bonos tum puniendi corrigendiue improbos causa deferatur, omnis bona quam uel iustam constat esse uel utilem. , si quam paulo ante docuisti prouidentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ille centautos donuit suꝑbos
AI
fixit et certis uolutres sagutis
Aureo leua grauior metallo
uittor ĩluitẽ posuisse fertur
Straust antheñ liditis harenis

Expanded text:
ille Centauros domuit superboi, Fixit et certis volucres sagittisaureo laeuam grauior metallo, uictor immitem posuisse fertur strauit Antaeum Libycis harenis
Abbreviated transcription (Latin):
Ella bis q̃nis operatus ãinis¬
ustor atrides frigie ruinis
fratris amissos chalamos piauit
Ille Aun graye uela dare class
optat et uentos rediunt cruore
Eauit patrẽ amẜus q tristis
fedarat nate Iugulũ sacerdos

Expanded text:
ella bis quinis operatus annisUltor Atrides Phrigie ruinis Fratris amissos thalamos piavit; Ille dum Graie dare vela classi Optat, et ventos redimit cruore, Exuit patrem miserumque tristis Federa nate iugulum sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
D unũ id ip̃m mõstianimꝰ eẽ quod s¬
N .G. ita quid. P. Cuncta igitur. so¬
appetũt ꝙ quid̃ ita destribas licet ipm boͫ
esse quod desiaeretur: ab õib. s ncħil ĩꝙ̃
Serꝰ excogitar pt̃. nã Eeł ad nichilum
cuutta referũtur Et uno eluti uertite¬

Expanded text:
d unum idipsum monstravimus esse, quod bonum est. Ita quidem. Cuncta igitur bonum petunt: quod quidem ita describas licet, ipsum bonum esse, quod desideretur ab omnibus. Nihil, inquam, verius excogitari potest. Nam vel ad nihilum cuncta referuntur, et uno
Abbreviated transcription (Latin):
Apit qr nullis ille demis falli
tñ se iruoluat ĩcnm lucẽ uisus
songos qr ĩ orbẽ cogat ĩflectẽs motꝰ
Im̃ q deceat ꝙ̃ qͣ extra molitur
Suĩs recrusũ possidere chesantis
Tudũ qd atra cexit erroris nbes
lucebit ipõ ꝑspitatiꝰ phebo
Nõ om̃e namq mẽte depulit liẽ
Obluuosã corpus ĩbehẽs molẽ
heret ꝓfecco semẽ retrorsũ Seri
q excitatur uẽtilante doct̾ua
nã au rogaci sponte retta cẽsetis
ui m̾sus alco uiuẽt fomes corde

Expanded text:
alli, In se reuoluat intimi lucem uisus Longosque in orbem cogat inflectens motus Animumque doceat quidquid extra molitur Suis retrusum possidere thesauris. Dudum quod atra texit erroris nubes Lucebit ipso perspieacius Phoebo. Non omne namque mente depulit lumen Obliuiosam corpus inuehens. molem. Haeret profecto semen introrsum ueri Quod excitatur uentilante doctrina. Nam cur rogati sponte recta censetis, Ni mersus alto uiueret fomes corde
Abbreviated transcription (Latin):
aiãta eẽ credũtur. Regi nõne quod̾ suũ ẽ
quoq sili racõe desiderãt/ Cur ir flãmas
neũ est id uniqdq ꝯferuat situti ea q̃
sũt ĩsiuita conũpũt tã sero q̃ sunt¬
dura Et lapides adhecĩt tenacissiẽ parti¬
b suis Et ne facile aspoluãtur resistũt
que Gero siquẽtia sunt Et aer atqraqua
facile quid̃ ddeutib cedunt s cito in
ea rursus a quib sunt abstisa relabũtur.
Igius cero oẽi refugit sectionẽ ł neq unt
nos de uolũ tarũs aie cognostẽtis moti
u s naturali ĩtẽtione trattamꝰ. sicuti ẽ

Expanded text:
ta esse creduntur nonne quod suum est quaeque simili ratione desiderant? Cur enim flammas neum est id unumquodque conseruat, sicuti ea quae sunt inimica cosint, ut lapides, adhaerent tenacissime partibus suis, et, ne facile dissolvantur, resistunt. Quae vero liquentia 239 ut aer atque aqua, facile quidem dividentibus cedunt, sed cito in ea rursus a quibus sunt abcissa relabuntur. Ignis vero omnem refugit sectionem. Neque nunc nos de voluntariis animae cognoscentis motibus, sed de naturali intentione tractamus. Sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
cito extestẽ atq itenite nõ possĩt nã alie
quid cãpis alie mõtib ouũtur. Illias
ferũt paludes. alie saxis herẽt. aliarĩ
fetiuide sunt sceriles harene. quas si ĩalia
quispiã loca tranfferie conetur arescent.
Sed dat cuiq natura quod quẽit Et
no dũ mane̾ possũt intereãt elaborat. ꝙ̃¬

Expanded text:
 atque 5 interire non possint. Nam aliae quidem campis, aliae montibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles arenae, quas si in alia quispiam loca transferre conetur, arescant. Sed dat cuique natura quod convenit, et, ne, dum manere possunt, intereant, elaborat.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ atq idẽ omia suit nichil htẽ qͦ ic̾
expetẽda muuerẽtur.b. demõsitatid ĩqͣi
uec dubitari ullo modo potest. P. Que
igitur Cum distrepãt nĩme baia sũt
Cũ uero unũ ẽẽ ceperũt bona fuĩt nõ¬
ne liet et bona suit unitatis fieri adep¬
om̃e quod uonũ est boĩ ꝑticipacłe bonũ

Expanded text:
unum atque idem omnia sint, nihil habere quo inter expetenda numerentur? – Demonstratum, inquam, nec dubitari ullo modo potest. – Quae igitur cum discrepant minime bona sunt, cum uero unum esse coeperint bona fiunt, nonne haec ut bona sint unitatis fieri adepomne quod bonum est boni participatione bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. am̃ie igitur mẽbra sut Iilioq̃n ex
uuo mẽbro ucĩtudo uidebitur ee ꝯũtta
Cero cetã iefeni pala est. dcutoͫ iuffici
potẽtia quĩ id q ẽẽ creditur bonũ Ide
de renducia claritudĩe pocũditate giectu¬
rati licet. Oñii igitur expetẽdoꝵꝭ sũma
peti nulloniͦ pt̃ Contra q q̃ uera kaͣ¬
appetũtur ¶Luo sit ut sũma condo ata cã
expetẽdor om̃i uoĩtas eẽ iure credat ͦ¬
¶ Quiꝰ sero cã quid expetitur id maxie
Gidetur optarp ueluti si salutis cã q̃spiã
Celit eq̾tare nõ tã equitandi motũ desi¬
derat ꝙͣ salutis effcm̃ ¶Cum igr̃ oĩa¬

Expanded text:
sunt; minime igitur membra sunt. Alioquin ex uno membro beatitudo uidebitur esse coniuuero cetera referri palam est. Idcirco enim sufficipotentia quoniam id quoque esse creditur bonum. Idem de reverentia, claritudine, jucunditate, conjectare licet. Omnium igitur expetendorum summapeti nullo modo potest. Contraque appetuntur. Quo fit, uti summa, cardo, atque causa expetendorum omnium, bonitas esse jure credatur. Cujus vero causa quid expetitur, id maxime videtur optari. Veluti si salutis causa quispiam velit equitare, non tam equitandi motum desiderat, quam salutis effectum. Cum igi
Abbreviated transcription (Latin):
derenas hĩtas libido mẽtes
shet erit nobis requies laborum
hic portus platida manes quiete
hoꝵ patẽs unũ niẜis asililii
donat aut hermꝰ Rutilãte cipa
Aut indus calido ꝓpĩqrus orbi
Candidis iisteus birides lapillos
Illustrãt aciem mag̃ q cecos
In suas ꝯcludũt aĩõs tenebtas
infuiis tellus aluit cauius
Splendor qͥ regitur uiget ꝙ celum
uitat obscuras aiẽ ritinas
hauc quisq̃s poterit notate lucẽ
Candidos phebi rados negalit u¬

Expanded text:
terrenas habitans libido mentes: haec erit uobis requies laborum, hic portus placida manens quiete, hoc patens unum miseris asylum. donat aut Hermus rutilante ripa aut Indus calido propinquus orbi candidis miscens uirides lapillos inlustrent aciem magisque caecos in suas condunt animos tenebras. infimis tellus aluit cauernis; splendor quo regitur uigetque caelum uitat obscuras animae ruinas; hanc quisquis poterit notare lucem candidos Phoebi radios negabit
Abbreviated transcription (Latin):
bom forma sidisti mit demonstrã¬
dũ reor quo nã hec felicitatis ꝑ¬
sco ascituta sit ¶In qͦ illud pͥluũ arbitibi
inquirẽdũ an aliquod srĩoi soid̃ quale
paulo añ diffiuisti in rerũ naͣ possit ex¬
stere le nos preter rei subiette ueritatẽ
casra cogitatõis ymago decipiat ¶E q̃n
existat sic qr hͦ ueluti q̃d̃ oñi frus bouorꝭ

Expanded text:
boni forma uidisti, nunc demonstrandum reor quonam haec felicitatis perfectio constituta sit. In quo illud primum arbitror inquirendum, an aliquod huiusmodi bonum quale paulo ante definisti in rerum natura possit exsistere, ne nos praeter rei subiectae ueritatem cassa cogitationis imago decipiat. Sed quin exsistat sitque hoc ueluti quidam omnium fons bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ceat mortẽ sero ꝑuiciẽꝙ deuitat s q̃s
de herbis arborib q qd de ĩadatis oĩo
ꝯsenciam Reb ꝓrsus dubito. P atqui
nõ est ꝙ de lot qr possis ambigc Cũ her¬
bas atq arbores ĩtuearis p̃mũ sibi q̃en

Expanded text:
rat, mortem uero perniciemque deuitat. Sed quid de herbis arboribusque, quid de inanimatis omnino consentiam rebus prorsus dubito. Atqui non est quod de hoc quoque possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis primum sibi con
Abbreviated transcription (Latin):
fencior inꝙ̃ camita ir firmissis
inquit estimabis Si bouũ ipm qd̾
sit agnouerib. u. infiito inꝙͣ diqͥdem
michi parit deũ ꝙ qui bonũ est ꝯtĩgat
agnoste̾. Patqui hoc uerissiã inquit
sacõe patefticiã Maueãt modo q̃ paulo
añ cõclusa sunt. b. mnebũt. Pi nõne
ĩquit mõstmimꝰ ea q̃ appetũtur a plib

Expanded text:
entior, inquam, cuncta enim firmissimis inquit, aestimabis, si bonum ipsum quid sit agnoueris? Infinita, inquam, si quidem mihi pariter deum quoque qui bonum est continget agnoscere. Atqui hoc uerissima, inquit, ratione patefaciam, maneant modo quae paulo ante conclusa sunt. Manebunt. Nonne, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
quod quebimus retineatur. Sic enĩ faci¬
endiu est ut contra uniusam naturam nul con¬
cendamus. Ea tñ cõseruata propriã natura
sequanuur ut eciã sisint alia grauiora atq
meliora cñ nos studia nostra regula metia
sequi quod assequi nõ queas. Eꝑ quo ma¬
gis emerigit quale sit decorum illud. Ideaq
aduersante ⁊ repuguante nã. Omĩno si qui¬
quã est decorum/ nil est profecto magis ꝙͣ
equabilitas uiu̾ise uite. tũ singłarũ actio¬
num quõ cõseruare nõ possis/ si alioꝵ na¬
turam imitaris obiittas tuaz ut eñ ser¬
mone eo uti debenus qui notus est nobis
ne ut quidam greca uerba inculcantes iure
optimo irrideamur. Sic in actiones om̃ez¬
q uitam nuillam discrepantiã cõferre debe

Expanded text:
quod quaerimus, retineatur. Sic enim est faciquod quaerimus, retineatur. Sic enim est faciendum, ut contra universam naturam nihil contendamus, ea tamen conservata propriam nostram sequamur, ut, etiamsi sint alia graviora atque meliora, tamen nos studia nostra nostrae naturae regula metiamsequi, quod assequi non queas. Ex quo magis emergit, quale sit decorum illud, ideo est adversante et repugnante natura. Omnino si quicquaaequabilitas universae vitae, ac singularum actionum, quam conservare non possis, si aliorum naturam imiteris, omittas tuam. Ut enim sermone eo debemus uti, qui notus est nobis; ne, ut quidam, Graeca verba inculcantes, iure optimo rideamur; sie in actiones omnemque vitam nullam discrepantiam conferre debe
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃cem seguntos sinẽ ulla hylaritate. Cal¬
lidum hanibalem ex penoꝵ ex noĩs du¬
sonem ceteris aũpouũt. In p̾mis ueisucum et
se sunulauit. Gunt his alii multũ dissimules
purant ueritiͣs cultores fraudis inimiq. Itẽ¬
q alii qui quidius perpetrãtur miuste cũ¬
ius deẜmant dũ quod uelint assequãtur ut
Sillam ⁊ .m. crassum iudebamꝰ. quo in gen̾e
classis propimꝰ post lisandrũ fuit. Itemq
in ẜmonib aliu qui quãuis prepotens sit
effic̾e tamẽ ut unus de multis eẽ Gideatur
qd in catulo et in pr̃e et filio iddem q in Q.
mucio mãtia uidinius. Audini ex maio¬
ub natu hoc iddem fuisse in p. scipione ua¬
sica. Contraq prẽm eius illum qui T. grac¬
ci conatus ꝑdicos uindicauit millam comi¬
tatem hũisse sermonis. Necnion penocra
les alie dissmmulitudines sunt nature mo¬
rũq mime tamen uitapandore ad modũ
aũt tenenda sunt sua cuiq nõ uiciosa s
taniẽ propria quo facilius decoro illud̃

Expanded text:
consecutos sine ulla hilaritate. Callidum Hannibalem ex Poenorum, ex nostris dusonem ceteris anteponunt, inprimisque versutum et se simulavit. Sunt his alii multum dispares, sputant, veritatis cultores, fraudis inimici, itemque alii, qui quidvis perpetiantur, cuiis deserviant, dum, quod velint, consequantur, ut Sullam et M. Crassum videbamus. Quo in genere classis proximus post Lysandrum fuit; itemque in sermonibus alium quemque, quamvis praepotens sit, efficere, ut unus de multis esse videatur; quod in Catulo, et in patre et in filio, itemque in Q. Mucio ° Mancia vidimus. Audivi ex maioribus natu hoc idem fuisse in P. Scipione Nasica, contraque patrem eius, illum qui Ti. Gracchi conatus perditos vindicavit, nullam comitatem habuisse sermonis ne Xenocratles aliae dissimilitudines sunt naturae morumque, minime tamen vituperandorum. Admodum autem tenenda sunt sua cuique non vitiosa, sed tamen propria, quo facilius decorum illud,
Abbreviated transcription (Latin):
canq uisum est atq ad cor studia iusti¬
cis parentum imbuti ad eorp consuetudi¬
nem morem ꝙ deducimur. alii multitu¬
diuis iudicio feruntur. queq maiori
parti pulcherrima uidentur ea mapie
exoptant. Non nulli tamẽ sine facilita¬
te quadam/ sine bonitate nature sine
parentũ disciplina rectam inte sequuti
sunt uiam. Illud aut maxĩe rarũ genu¬
est eor qui aut epcellente ingerii magn¬
tudine, aut preclara eruditione atq doc¬
toma aut utraq re ornati spaciũ eciam
de liberandi habuñt quẽ potissimũ uite
cursum sequi uellent. In qua delibera¬
cione ad suam cuiusq naturã cõsilium
est omẽ reuocandũ. Nã cũ in omibz que
aguntur ex eo ꝙ quisq modo nactus est
ut supradictum est quod deceat exquin¬
nius cum in tota uita cõstituenda. mlto

Expanded text:
cuique visum est, atque ad eorum studia insticuique visum est, atque ad eorum studia institium praeceptis imbuti ad eorum consuetudinem moremque deducimur; alii multitudinis iudicio feruntur, quaeque maiori parti pulcherrima videntur, ea maxime exoptant; non nulli tamen sive felicitate quadam sive bonitate naturae sine parentium discisunt viam. Illud autem maxime rarum eorum, qui aut excellente ingenii magnitudine, aut praeclara eruditione atque doctrina, aut utraque re ornati spatium deliberandi habuerunt, quem potissimum vitae cursum sequi vellent, in qua deliberatione, ad suam cuiusque naturam consilium est omne revocandum. Nam cum omnibus, quae aguntur, ex eo modo, quo quisque natus est, ut supra dictum est quid deceat, exquirimus: tum in tota vita constituenda, multo
Abbreviated transcription (Latin):
dam institutum cõsequãtur. Mapime q ple¬
rũq in eo elaborant hi qui magna sibi ꝓ¬
porũt. obscuris orti maiorib. Hec em̃ꝰ
om̃ia cũ querumꝰ. quid deceat cõplecti aĩo
et cogitacõe debeuius. In primis aut̃ cõ¬
sticuendum est quos nos ⁊ quales ẽẽ be¬
limus ⁊ in quo gene uite que deliberaci¬
nus etatis degende consticuit quod ma¬
pue adamaiit Itaq implicacur aliqͦ.
certo genere cursu q uiuendi ꝙͣ pocuit q̃d
optunũ es iudicaure. Famiq herculem pro¬
digum dicant ut est aput xeuofontem cuz
priuũ pubefceret quod tempus a na elige¬
dum quã quisq miã uiuendi sit ingressu¬
rus dãtũ est exisse in solitudinez atq ibi
sedentem dui fecum mlaum dubitasse, cuz
duas cerneret uias unam uoluptatis. al¬
teram uirtutum utrain ingredi melius eet
hoc herculi ioui saco potuit fortasse cõtin¬
gere. nobis nõ iddem qui nuitamur qͦs

Expanded text:
dam institutum consequantur, maximeque in eo pledam institutum consequantur, maximeque in eo plerumque elaborant ii, qui magna sibi proponunt obscuris orti maioribus. Haec igitur omnia, cum quaerimus, quid deceat, complecti animo et cogitatione debemus; in primis autem constituendum est, quos nos et quales esse velimus et in quo genere vitae, quae deliberatinus aetatis degendae constituit, quod maxime adamavit; itaque ante implicatur aliquo certo genere cursuque vivendi, quam potuit, quod optimum esset, iudicare. Nam quodHerculem Prodicus dicit, ut est apud Xenophontem, cum primum pubesceret, quod tempus a natura ad deligendum, quam quisque viam vivendi sit ingressurus, datum est, exisse in solitudinem atque ibi sedentem diu secum multumque dubitasse, cum duas cerneret vias, unam Voluptatis, alteram Virtutis, utram ingredi melius esset, hoc Herculi Iovis satu edito potuit fortasse contingere, nobis non item, qui imitamur, quos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt sequami᷑ ꝙͣ ut uicia fugiamus.
At duab hus ꝑsonis quas supradixi¬
tercia adiuugitur quã casus aliquis aut tempꝰ
imponit. Quarta eciã quã nobisimet ipis iu¬
dicio nr̃o accomodamꝰ. Nam regna imꝑia no¬
uilitates. honores diuicie opes eqz q̃ sunt in
contraria in casu sita temporib reguntur et¬
gubernantur. Ipĩ aut quã ꝑsonã gerere ue¬
limꝰ a nrã uoluntate profistitur. Itaq
se alii ad phĩãm. alii ad ius cuule. alii ad
eloqueciã applicant. ip̃aꝵ q iurtutũ ĩ alia
iure cli pauli filius a facanus in re mili¬
tari. quidam aut ad eas laudes quas a pa¬
crib acceperunt. addunt eciã suã ut hic ide
africanus eloquentia cumulaint bellicam
gliam. Quod idem fecit Timoteꝰ cenoins
filius, qui cũ belli laude nõ inferior fuiss.
ꝙ pacer/ ad eam laudem doctrine ⁊ ĩgenii
itloriam adiecit. fit aut̃ incerdum ut nõ nul¬
li obiissa imitacõne suoro maioꝵ suũ qd̃¬

Expanded text:
non sint, sequamur, quam ut vitia fugiamus. non sint, sequamur, quam ut vitia fugiamus. Ac duabus iis personis, quas supra dixitertia adiungitur, quam casus aliqui aut tempus imponit; quarta etiam, quam nobismet ipsi iudicio nostro accommodamus. Nam regna, imperia, nobilitas, honores, divitiae, opes eaque, quae sunt his contraria, in casu sita temporibgubernantur. Ipsi autem quam personam gerere velimus, a nostra voluntate proficiscitur. Itaque se alii ad philosophiam, alii ad jus civile, alii ad eloquentiam applicant, ipsarumque virtutum in alia iure civili, Pauli filius Africanus in re militari. Quidam autem ad eas laudes, quas a patribus acceperunt, addunt aliquam suam, ut hic idem Africanus eloquentia cumulavit bellicam gloriam; quod idem fecit Timotheus Cononis filius, qui cum belli laude non inferior fuisset quam pater, ad eam laudem doctrinae et ingenii gloriam adiecit. Fit autem interdum, ut non nulli omissa imitatione maiorum suum quod
Abbreviated transcription (Latin):
cupiebat aliquãdo ueniret. At quo aiax a
mino traditur. nulies optere mortẽ ꝙͣ illa
ppeti maliuss. Que cotemplantes expen¬
dere oꝑtebit quid quisq ħeat sui eaq mo¬
deran nec uelle experiri ꝙͣ se aliena dece
suũ ingeniũ atͥremq se ⁊ bonoꝵ et uici
orum idice p̾beat ne stenici plusꝙͣ nos
uideantur ħere prudencie. Illi eñ nõ op¬
timas s sibi accomodacissimas fabulas
eligunt. Qui eiñ noce freci sunt. Epygo¬
nas medũq. Qui gestu melampicõ dite¬
mestram. Semꝑ iutilius quẽ ego memi¬
ni anciopan. nã sepe esopus aiacer. Igi¬
tur histlio hoc indebit in stena quod nõ
idebit sapiens sibi in uica. Ad quas ũ
res apcissum erimus in hiis potissimũ
elaborabimꝰ. Sin aliqñ neccessitas nos
ad ea detruserit que nr̃i ingenii nõ erũt
omĩs adhibenda erit cura meditacio di¬
ligencia ut ea si nõ decore at ꝙͣ mũme
indecore fac̾e possumꝰ. Nec tamẽ est eui¬
tendum ut pocius bona q̃ nobis data

Expanded text:
iebat, veniret. At Aiax, quo animo traditur, milies oppetere mortem quam illa perpeti maluisset. Quae contemplantes expendere oportebit, quid quisque habeat sui, eaque moderari nee velle experiri, quam se aliena decea ingenium acremque se et bonorum et vitidicem praebeat, ne scaenici plus quam nos videantur habere prudentiae. Illi enim non optimas, sed sibi accommodatissimas fabulas eligunt; qui voce freti sunt, Epigonos Medumque, qui gestu, Melanippam, Clytemnestram, semper Rupilius, quem ego memini, Antiopam, non saepe Aesopus Aiacem. Ergo histrio hoc videbit in scaena, non videbit sapiens vir in vita? Ad quas igitur res aptissimi erimus, in iis potissimum elaborabimus; sin aliquando necessitas nos ad ea detruserit, quae nostri ingenii non erunt, omnis adhibenda erit cura, meditatio, diligentia, ut ea si non decore, at quam minime indecore facere possimus; nec tam est enitendum, ut bona, quae nobis data
Abbreviated transcription (Latin):
bt uimi ut nũꝙͣ mortẽ sibi ip̃i constitere ali¬
to fuit alia ceteri qui se in africa cesari tra
esset si se interemissent ꝓpterea ꝙ leuior eors
uita ⁊ mores fuerant faciliores S catoni
cũ incredibile tubuiss natura grauitate.
eam q ipãm ꝑpetua constantia roborass
semꝑq in proposito susceptoq consilio
perinanpiss moriendũ potius ꝙ̃ tp̃ranu
uultus aspiciendus fuit. S multa pas¬
sus est ulipes in illo errore diuono et¬
nocturno cum mulierib circe ⁊ Calipso si mu¬
lieres appellande sunt inẜuiret ⁊ ini oĩ ẜuioẽ

Expanded text:
t non numquam mortem sibi ipse consciscere alito fuit, alia ceteri, qui se in Africa Caesari tradesset, si se interemissent, propterea quod lenior eorum vita et mores fuerant faciliores, Catoni cum incredibilem tribuisset natura gravitatem eamque ipse perpetua constantia roboravisset semperque in proposito susceptoque consilio permansisset, moriendum potius quam tyranni vultus aspiciendus fuit. Quam multa passus est Ulixes in illo errore diuturcum et mulieribus, si Circe et Calypso mulieres appellandae sunt, inserviret et in