comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. & auctorẽ eius in mebris suis oppri¬
mendo uindemiant: qi creatoris nr̃i grãm
ꝑsequentes. dum quosdã de illa qui recti ui¬
debantur rapiunt: quid aliud quã spicas uł
botros animarũ tollunt.⁊ De quib adhuc
indumenta tollentẽs quib ñ est. oꝑimen¬
tum infrigore. Sicut uestimenta corpus.
sic bona oꝑa ꝓtegunt animã. Unde cuidã
dr̃. Beatus qui uigilat. & custodit uestimen¬
ta sua. ne nudus ambul&. Heretici itaq cũ
inquoꝵdã mentib bona oꝑa destruunt:
nimirũ uelamina indumentoꝵ tollunt.¬
Opimentũ quippe ad iustitiã ꝑtin&: frigus
ad culpam. ꝙ sunt ñnulli qui in quib dã
reb peccata faciunt: in quibdã uͦ tecta oꝑa
sequunt᷑. Qnigͦ ex aliis actib delinqͥt. atꝙ
er aliis iustiaiam ꝑagit: quid̃ iste isi in fri¬
gore uestitur: lget & togitur. qi eralio ope
feruescit ad iustitiam: atq er alio frigscit ad

Expanded text:
tunt, et auctorem ejus in membris suis oppritunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti videbantur rapiunt, quid aliud quam spicas vel botros animarum tollunt? De quibus adhuc indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: « Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet . » Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera destruunt, nimirum velamina indumentoOperimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad
Abbreviated transcription (Latin):
raꝑe conant᷑. ut ꝑ hec ꝑuersis filus panem
aoris prebeant. De quo uidelicet pane. ap̃
salomonẽ uerbis mulieris. prauitatis hereti¬
ꝙ typum gerentis. dicitur: Aquę furtiuȩ dul¬
siores sunt: & panis absconditꝰ suauior. Seqͥt᷑.
ui oppresserint uindemiant. Potest agri
nomine. scripturȩ sacix̧ latitudo signari: quã
herecici ñ suam demetunt. qr ex ea sententi¬
as longe a suis sensib diuersas tollunt. Que
uinex quoq appellatione exprimitur que
ꝑ ueritatis sententias botros uirtutũ ꝓfert.
uius uineȩ dũm id est scapturȩ saerę condi¬
torẽ ui oppͥmunt.: qr eiꝰsensum in uerba sacri
doquii inflectere uiolent̃ conantur. Qui dic̃.
deriure me fecisti in peccatis tuis: prebiusti mͥ
laborem in iniquitatib tuis. Ꝙ eandẽ uincã
uindemiant. qr ex ea sattutiarũ botros pro
suȩ intelligentie intentione coaceruant. Po¬
test agri uł uincę nomine. uniuersa ȩccła
signari. Quam ꝑuersi predicatores deme¬

Expanded text:
r conantur, ut per haec perversis filiis panem erroris parent. De quo videlicet pane apud Salomonem verbis mulieris pravitatis haereticae typum gerentis dicitur: « Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditur suavior . vi oppresserunt vindemiant. - Potest agri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia, per veritatis sententias, botros virtutum profert. Cujus vineae tamen, id est Scripturae sacrae, Condi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur, qui dicit: Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores deme
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ nuuiũ fuerunt. Ded eum carna¬
lia facta deserentes. in fide ad quã per¬
ducti sunt plus appetunt ꝑscrutari
in capiunt. amplius profecto calent.
seat ab aquis niuiũ. Ac si aꝑte dice¬
uir. Qui humilit̾ sub disciplinȩ uin
non restringitur: ab infidelitate sua
deuitans ait: non plus saꝑe quam
etet sapere. sed saꝑe ad sobrietatẽ. ne
aisse nimius calor int̾imer&. quos pͥus
r niuium idẽ infidelitatis uł torpen-¬
n actionũ frigora morituros tene¬
it. E quia ualde difficile ẽ. ut isqui
uipientẽ estimat. mentẽ ad humilitatẽ
uicat. ⁊ recta predicantib credat. sen¬
nq suȩ ꝑuersitatis abitiat: recꝰte sub

Expanded text:
aquae nivium fuerunt, sed cum carnaaquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent, seat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non restringitur, ab infidelitate sua,devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte su
Abbreviated transcription (Latin):
atur ęt̃nitatis. Sequitur. Ad niiiũ¬
co iniquitas frigori comparat᷑ qr peocan¬
tis mentẽ torpore constringit. Unde scͥp
tumẽ. Sicut frigidã facit cistna aquã
suã. sic frigidam fecit malitiã suã. Quo
contra caritas calor est. qr iudelicet men¬
tem accendit quã replet. De qͦ calore
scͥptumẽ. Habundauit iniquitas: refri¬
gescet caritas multoꝵ. Et sunt ñnulli
qui dum iniquitatũ suarũ frigora decli¬
nant. ad ueram fidẽ ł ad sc̃itatis habitũ
ueniunt: sed qr plusꝗͣ. necesse ẽ de suis sen¬
sibus p̾sumunt: sepe in fide quã accipiuns
ea que ñ capiunt ꝑscrutari uolunt: ut
ratione magis indõ quã fide teneant᷑.
Quia uero humana mens ꝑscrutari non
ual& diuina secreta. om̃e qđ ratione
ꝑscrutari non possunt. crede contẽpnus
& ꝑ inquisitionẽ niniã merrorem labun¬
tur: Hii itaq cum necdũ crederent. uł
adhuc ad iniquitatis oꝑa uacarent.

Expanded text:
atur aeternitatis. Sequitur: CAPUatur aeternitatis. Sequitur: CAPUco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constrtum est: « Sicut frigidam facit cisterna aquam suam, sic frigidam facit animam malitia sua . » Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem accendit, quam replet. De quo scriptum est: « Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . » Et sunt nonnulli qui dum iniquitatum suarum frigora declinant, ad veram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem hereditatis ꝑpetuę consũmatur.
Iuisquis uero ꝑuersa agit. & tam̃ ꝓsꝑa re¬
cipit. seq a malis actib nec donoꝵ largita¬
te cõpescit: prosꝑari quidẽ conspicitur: sed
reatu ꝑ petuę maledictionis ligatur. Unde
recte nẽ dr̃. maledicta sit pars eius int̾ra
qr ⁊ si ad tempus benedicit᷑. in reatu tam̃
maledictionis tenetur. De quo apte sũb¬
ditur. Nec ambulet ꝑ uiam uincarum.
Nia nãq uincarũ: ẽ. rectitudo eccłarũ. Qua
in re siue hereticũ. seu carnalẽ quẽ piam
nil obstat intelligi. quia uia uinearum
idẽ rectitudo ȩccłarũ amittitur. dũ uel
fides recta uł rectitudo iustitię ñ tenet᷑.
Ille nãq ꝑ uiam uinearũ ambulat. qui
scẽ uniuersalis ęccłe p̃dicationẽ pensano.¬
neq a fidei neq ãbonoꝵ actuũ rectitudi¬
ne declinat. In uiã quippe uinearũ am¬
bulare est. scẽ eccłe patres uelut depen¬
dentes botros aspicere: quoꝵ uerbis dũ
intendit. in labore itineris amore debri.¬

Expanded text:
matur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnnil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui sanctae universalis Eccneque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debri
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qui scãm eccłam ꝑsequuntur: qͥd aliud
quã torcular calcant Qđ diuina agi di¬
spensatione ꝑmittit᷑. ut anmarũ bot̾ri in
sp̃ale uinũ defluant. quȩ carne corrupti.¬
bili erutȩ. ad regna cȩlestia uelut in apo¬
tẽcam currant. Nã dũ iniusti iustes
depͥmunt. quasi botros sub pedib mittua
Compressi autẽ botri ad suꝑni conuun sa¬
ciecatẽ exub̃ant: qui pͥus quasi in huius ae
ꝓ torcularibus scribit. Sed om̃s qui uitã
fidelium ꝑsequuntur. calcant & sitiunt.
qr agendo crudelia foitiores fiunt. & impi¬
etatis suę meritis cecati. eo ambiunt gra
mentes ad ꝑsequendum ꝑtrahunt. & qͥb
ualent ꝑsuasi onib accendunt. Quos cum
crudelia agere contra catholicoꝵ uitam
conspitiunt: quasi in ipso solis feruore reqͥ¬
meridiati sunt. qui calcatis torcularib siti¬
unt. qr eoꝵ se multitudim adiungunt:
quos iam uident grauia agere & adhuc
sitire grauiora. Quoꝵ feruor dum eoꝵ de¬

Expanded text:
Omnes qui sanctam Ecclesiam persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius quasi in hujus aerpro torcularibus scribit . Sed omnes qui vitam fidelium pequia ad agenda crudelia ferociores fiunt, et impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt gravmentes ad persequendum pertrahunt, et quibus valent persuasionibus accendunt. Quos cum crudelia agere contra catholicorum vitam conspiciunt, quasi in ipso solis fervore requmeridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos jam vident gravia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum de
Abbreviated transcription (Latin):
negligunt. & ea que deserenda sunt se¬
quuntur. ex posteriorib eleuant᷑. & in
anteriorib cadunt. Qui recte qͦq stipu¬
lȩ ante faciẽ uenti ꝯparant᷑. qr irruente
aura temptationis dũ nulla subnixift̃
ratione grauitatis. eleuant᷑ ut corruanͭ.
& sepe cõ sẽ alicuiꝰ meriti eristere existimañ:

Expanded text:
negligunt, et ea quae deserenda sunt senegligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant,
Abbreviated transcription (Latin):
euis suꝑ faciem aquę. d plurali numero
ad singularẽ numerum redit: qr plerũq
unus male enchoat. & imitando multi
subsequunt. Sed eius principalit culpa ẽ:
qui ꝑuersis seq̃ntib exempla p̾buit ini¬
quitatis. Unde & ad illum redit crebro
sententia.: qͥ auctor extitit in culpa. Aquę
autẽ suꝑficies huc illucq aura ipelli¬
tur. & nulla stabilitate solida passim
leuis est: quia quelib& hanc aura temp¬
tationis attigerit. sine tarditare alicuiꝰ
recrac̾tationis trahit. Si enĩ cor fluxũ
cuus lib& ꝑuersi cogitamus: quid aliud
quã inuento positã aquę suꝑficiẽ cerm¬
mus. Nuno nãq illud aura impellit
nc̃ aura fallatię ꝑtrahit. Duꝑ faciem gͦ
aquȩ leuis ẽ is: quẽ cũ qͥlib& erroris uen¬
tus inuenerit. impellit. Unde bene qͦq
ꝑ psalmistã dr̃. Ds meus pone illos ut
rotã & sicut stipulã ante faciẽ uenti.
Ut rota quippe ponunt᷑ inqͥ: qͥ in circu¬
itu laboris missi. dũ ea que ante sunt

Expanded text:
est super faciem aquae. - A plurali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur: sed ejus principaliter culpa est, qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia, qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Unde adhuc apte subiungitur.t sciam¬
tis incorde nr̃o plemꝰ nascitur: qͥd sit qđ pec¬
cantib diuina districtio minat᷑: que erunt
illa reproboꝵ imꝓperia: qui t̃ror: que impli¬
eabilis maiestatis a miaduersio. Tanta enĩ
eos pati exequitate ꝑmiserit. Que nimitum
uerba a mĩaduersionis illuis. iusti dũ modo
sollicite metuunt euadunt. S quis i illo
fortitudinis maiestatẽ. uitã hominũ discuti
districte iudicatur: inole magnitudinuis
p̃mitur. In quib nimirũ tierbis hoc qͦq
intelligendum ẽ: qđ sc̃s uir dũ fortitudinẽ¬

Expanded text:
Unde adhuc apte subjungitur: CAUnde adhuc apte subjungitur: CAntis in corde nostro plenius nascitur quid peccantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improperia, qui terror, quae implacabilis Majestatis aversio. Tanta enim eos pati ex aequitate permiserit. Quae nimirum verba animadversionis illius justi, dum modo sollicite metuunt, evadunt. Sed quis in illo fortitudinis Majestatem vitdistricte judicatur, mole magnitudinis premitur. In quibus nimirum verbis hoc quoque intelligendum est, quod sanctus vir, dum De
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑire: quid peccator homo mercat᷑ attende̾:
&̾ occultꝰ nc̃ ⁊ tacitus uider quã t̾ribilis post
appareat considare. Ex qua te agitur. ut ad
cognitionẽ sui anima subtilius reuocetur &
qͦ occultũ iudicẽ suũ magis t̃ribilẽ uidas. ꝙ
de suis actib formidolosius angustetur: An¬
xie trepidat: culpas suas lamentis insequitur:
penitendo increpat. qualẽ fuisse se memuinit.
Unde nc̃ qͦq postquã dictumẽ ponã corã eoui¬
ditium: recte sub iungitur. Os meum reple¬
bo iucrepationib Qui enĩ sibi in conspectũ
dĩ iuditium ponit. os suũ increpationibus
replet: qr dũ subtile examen trem̃di contia
se uidicis contẽplat᷑. amara se penitentiȩ u¬
uec̾tione ꝑsequitur. Sepe aut̃ dũ culpas
nr̃as pensare negligimus. que earũ rep̃hen¬
sio in iuditio sequat᷑ ignoramus. Dum uͦ
eas penitendo ꝑsequimur: quid nobis de cis
uider in suo eramine dicere possit inuenimꝰ.

Expanded text:
iderationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, iderationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, et occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judicio sequatur ignoramus; dum vero eas poenitendo persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit invenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tempoꝵ momenta sustineat. s ꝑmanente
gła incontẽplatione ȩt̃nitatis exurgat. ⁊¬
Que tam̃ uerba etiam in hac uita positis ui¬
stis eueniunt. Nam cum contͣ uotũ suũ
atq desidiũ quodlib& agi conspitiunt:
ad occulta dĩ iuditia recurrunt: ut meis
uideant. qr mordinate intus ñ disponit᷑.
qđ in ordinatũ foris currere uidetur. Cũ
enim p̃sidentẽ angłicis sp̃ib ciratorẽ om̃i¬
um fidei oculis contẽplant᷑: ad eius nimirũ
solium ueniunt. E quia considerant. qm̃
s qui mire angłos regit. iniuste homines ñ
disponit. ꝓfecto inueniunt causales ratio¬
nes quã iuste suit. dũ ipse causȩ extrinse
Oiudeantut iniustȩ. Dumq id humili¬
ter faciunt: sem&. ipsos sepe in sua uolun¬
tate rep̃ hendunt. Sua inse ñ ñquã uo¬
ta diuidicant. dum meliora esse ea que
disponit conditor pensant. Unde adhuc
dõ iuditium ponere est: intra secretũ
mentis ꝑ fidei contemplationẽ ad tremendũ

Expanded text:
temporum momenta sustineat, sed permanenti temporum momenta sustineat, sed permanenti gloria in contemplationem aeternitatis exsurgat? Quae tamen verba etiam in hac vita positis justis conveniunt. Nam cum contra votum suum atque desiderium quodlibet agi conspiciunt, ad occulta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus non disponitur quod inordinatum foris currere videtur. Cum enim praesidentem angelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetipsos saepe in sua voluntate reprehendunt, sua in se nonnunquam vota dijudicant, dum meliora esse ea quae disponit conditor pensant. Unde bene Deo judicium ponere est intra secretum mentis per fidei contemplationem ad tremendum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed aliud est cognosaere ꝑfidem: atq ali¬
ud ꝑ speciem. Aliud inuenire ꝑcredu¬
litatẽ: aliud ꝑ contemplationẽ. Et qua re
agitur: ut electi om̃s eum quẽ fide cogno¬
amore flagrantes estuant: qr eius dulcedinis
suauitatem iam in ipsa suę fidĩ certitudine
gione sanatꝰ ã demonib designat. qui uult
abire cum iħu. s ei ã magistro salutis dicit᷑.
Redi indomũ tuam: ⁊ narra qnͣta tͥ fecit ds̾.
Amanti enũ adhuc dilatio imponitur: ut ex
dilati amous desidio meritũ retributionis
ut ⁊ qͥddã monstrando de se occulta nos
inspiratione in suo amore succendat: & tam̃
abscondendo maiestatis suę głam. amoris
sui uim ꝑ estum desidu augeat. Nisienĩ
sc̃s uir uidẽ hunc insua maiestate quere¬
ret. non utiq sub inferr&. Lucniã usq ad
tisunt. Qui gͦ usq ad solium dĩ uenire
uult. quid aliud quã int̾esse angłicis spi¬
ritib concupiscit: ut nulla iam defectiua

Expanded text:
Sed aliud est cognoscere per fidem, atque aliSed aliud est cognoscere per fidem, atque aliud per speciem, aliud invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur, ut electi omnes eum, quem fide cognoamore flagrantes aestuant, quia ejus dulcedinis suavitatem jam ipsa suae fidei certitudine gione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu; sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio meritum retributionis ut et quiddam monstrando de se occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen abscondendo Majestatis suae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Nisi enim sanctus vir videre hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam usque ad ti sunt? Qui utique usque ad solium Dei venire vult, quid aliud quam interesse angelicis spiritibus concupiscit ut nulla jam defectiva
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscuuntur s inp̃sentis uitt exilio quasimce¬
citatis loco relegati gemunt. Semꝑ gͦ habñs
in hac manu plage gemitũ suũ. s cũ adhuc
etiam in hac uita aduersa accidunt. manꝰ
plage coꝵ etiam suꝑ gemitũ grauat᷑. Erat
enim plage gemitus. etiã cum p̾sentis uitę
aduersa deessent: s amaritudo pͥmȩ ꝑcussi¬
onis. etiam extẽptatione crescit aduersitatis.
Dicat gͦ ⁊ manus plage meę aggrauata est su¬
ꝑ gemitũ meum: qr iustũ quẽq in hac uita
aduersitas non letu ꝑculit. s in eo dolorem
uulneris multiplicauit. Fit tamen miro
om̃ipotentis dĩ modamine: ut cũ in hoc
mundo mens iusti aduersitatib plus labo¬
rat. auctoris sui contẽplandã faciem ampliꝰ
sitiat. Unde hic apte sabiungitur. Quis¬
mͥ tͥbuat. ut cognoscã unueniã illũ ⁊ ue¬
mam usq ad soliuĩ eius Electus quisq
nisi dĩm cognouisset: utiq non amar&s.

Expanded text:
fruuntur, sed in praesentis vitae exsilio quasi in caefruuntur, sed in praesentis vitae exsilio quasi in caecitatis loco religati gemunt. Semper ergo habent in hac vita manum plagae gemitum suum, sed cum adhuc etiam in hac vita adversplagae eorum etiam super gemitum gravatur. Erat enim plagae gemitus etiam cum praesentis vitae adversa deessent. Sed amaritudo primae percussionis etiam ex tentatione crescit adversitatis. Dicit ergo: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum: quia justum quemque in hac vita adversitas non laetum perculit, sed in eo dolorem vulneris multiplicavit. Fit tamen miro omnipotentis Dei moderamine ut cum in hoc mundo mens justi adversitatibus plus laborat, auctoris sui contemplandam faciem amplius sitiat. Unde hic apte subjungitur: am illum et veniam usque ad solium ejus? - Electus quisque nisi Dominum cognovisset, utique non amaret.
Abbreviated transcription (Latin):
cum meum: qi uidelicet᷑ inordinate consola¬
tionis intentio ꝑcussionẽ quã minucre debu¬
it. multiplicauit. In quib ninirũ uerbis.
ꝑ trpũ sc̃e eccłe etiã fideliũ dolor expͥmitur:
qui eo amplius gemunt. qͦ malos blandiri
conspitiunt: qr iurta pauli uocẽ ꝑ dulces ser¬
mones ⁊ benedictiones seducunt corda inuo¬
centiũ. Que etiã uerba ad ꝯs E ndã subtiliꝰ
mentẽ fideliũ recte referunt᷑. qui ẽẽ sine ama¬
ritudine nesciunt. etiam si in hoc mundo
ꝓsꝑari uideantur. Quib cũ ⁊ aduersitas eue¬
nit: eum quẽ inuenit inganinat dolorẽ.
Unde recte dr̃. nc̃ qͦq: ut aꝑte monstretur.
qr electoꝵ mens sine amaritudine ⁊ inꝓsꝑi¬
tate non fuerit. Bene autẽ dr̃. ⁊ manꝰ plage
meȩ aggrauata ẽ suꝑ gemitũ meũ. Oamus
quippe plagę est fortitudo ꝑcussionis. Pri¬
mam nãq ꝑcussionẽ suã electi consid̾ant.
qr ãconditoris sui uisione diuisi sunt: quia
nequaꝗͣ. illuminationis intimȩ claritate

Expanded text:
 quia videlicet inordinatae consolationis intentio percussionem, quam minuere debuit, multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, quia juxta Pauli vocem, « per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innont. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dolorem. Unde rquia electorum mens sine amaritudine et in prosperitate non fuerit. Bene autem dicitur: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo percussionis. Primam namque percussionem suam electi considerant, quia a conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. qđ ã diuina miscđia mereri pote¬
rant anuitunt: quãuis omp̃s ds̃ illud tẽ¬
pus unius cuiusq ad mortẽ presciat. qͦ niꝰ
uita terminat᷑. nec alio intẽpore mori qͥsquã
potuit. nisi ipso qͦ morit᷑. Nã si erechiȩ anni
additi ad uitam quindecĩ memorantur: tẽ¬
pus quidẽ uitȩ creuit ab illo t̃mino quo mo-¬
ri ipse merebat᷑: nã diuina dispositio eius
tempꝰ tẽ presci it. quo hc̃ pꝰmodũ ex p̃sen¬
tiuita subtrarit. Cũ gͦ itasit. quid ẽ quod
dr̃. qr iniqui sublati sunt aute tẽpus suum.
nͥ qđ om̃s qui presentẽ uitã diligunt. lon¬
giora sibi eiusdẽ uitȩ spatia promittuñ. sed
cũ eos mors suꝑueniens ãp̃senti uita subtra¬
hit. eoꝵ uitȩ spatia que sibi longiora qͣͤsi
in cogitatione tendẽ consueuerant. int̃tidil:¬

Expanded text:
tunt, quod a divina misericordia mereri potetunt, quod a divina misericordia mereri poterant amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiadditi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quo hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo ita sit, quid est quod dicitur, quia iniqui sublati sunt ante tempus suum, nisi quod omnis qui praesentem vitam diligit longiora sibi ejusdem vitae spatia promittunt? Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtraxit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, intercidi
Abbreviated transcription (Latin):
sublati sunt ante tempus suũ: ⁊ fluius
p̃firũ : q̃rendũ ualde ẽ qua ratione nc̃
dicit. quod uuqͥ ex p̃senti scło aute tempꝰ
ꝓpͥum subtrahantur. Omp̃s enĩ ds̃ ⁊ si
plerq mutat sententiã: consiliũ ñquam
Cogͦ tempore ex hac uita quisq subtrait᷑
quo er diuina potentia ante tẽpora p̾scit᷑.
S sciendũ. qr creans ⁊ ordinans nos omp̃s
ds̃. uirta singłoꝵ merita. disponit ⁊ t̃mi¬
num: ut uł malus ille breuit᷑ uiuat. ne
multis bene agentib noceat: uł bonꝰ iste
diutiꝰ in hac uita subsistat. ut multis boni
oꝑis adiutor existat: uł rursũ malus lon¬
gius differat᷑ in uita. ut praua adhuc
oꝑa augeat. ex quoꝵ temptatione purga¬
ti iusti uerius uiuant: uł bonꝰ citiꝰ subtra¬
hat᷑. ne si hic du uixerit. eiͦ innocentiam
malitia corrũpat. Sciendũ tam̃ qr benig¬
nitas dĩ ẽ. peccatorib spaciũ pęnitentię
largiri: s qr accepta tempora ñ ad fructũ
penitentiȩ. s ad usum iniquitatis uer¬

Expanded text:
sublati sunt ante tempus suum, et fluvius praefixum, quaerendum valde est qua ratione nunc dicitur quod iniqui ex praesenti saeculo ante tempus proprium subtrahantur. Omnipotens enim Deus etsi plerumque mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita, disponit et terminos, ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus 506 noceat; vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant; vel bonus citius subtrahatur, ne si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri. Sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, sed ad usum iniquitatis ver
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝗͣ głetur humiliabit᷑. Recte aut̃ dr̃ qui
inclinauerit oculos suos ipse saluabitur: qi
quantũ ꝑ menbroꝵ inuusteriũ dep̃bendipo¬
test. pͥma suꝑbiȩ ostensio esse moculis solet.
Hinc enĩ scriptũ ẽ. Loculos suꝑboꝵ humiliabis.
Hinc de ipso suꝑbientiũ capite dr̃. Om̃e subli¬
me uid&. Hinc de illa que ei ꝑ infidelitatẽ
adhesit. scriptũ ẽ. Generatio cuiꝰ excelsi sunt
oculi: & palpebix eiꝰ in alta subrectȩ. Oculos

Expanded text:
antequam glorietur, humiliatur . » Recte autem dicitur: Qui inclinaverit oculos ipse salvabitur, quia quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in a
Abbreviated transcription (Latin):
sententias adiungit. dicens. Dicitis enim.
ubi est domus pͥncipis: & ubi tab̾nacula impi
oꝵ: Infirmi quiq qui in hoc mundo flo¬
rere appetunt. ⁊ sicut magna mala siofla¬
gella ꝑtimescunt: ueis quos flagellatos aspi-¬
tiunt. culpas expena meti untur. Quos
enĩ ꝑcussos cernunt: dõ displiciuisse suspi¬
cantur. Unde amici beati iob quẽ ꝑcussũ
uider̃ impiũ fuisse credider̃: udelica esti¬
mantes. qr si impius ũ fuisset. eius tab̃na¬
cula ꝑmanerent. S ista ñ cogitat. nisiqͥ
adhuc ininfirmitatis tedio laborat. qui in
p̃sentis scłi ddlectatione gressũ cogitationis
figit. qui transire ad ȩtnã patriã ꝑfectis
desid̃iis nescit. Unde bene subiungitur.¬

Expanded text:
sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi tabernacula impiInfirmi quique, qui in hoc mundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delectatione gressum cogitationis figit, qui transire ad aeternam patriam perfectis desideriis nescit. Unde bene subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
tate requirebat: qr nullis exterioris dãpni
cogitationib mordebatur: eũ uermes cor
re dormiebat. Sequit᷑. Certe noui cogitati¬
ones ur̃as: ⁊ sententias contra me iniquas.
Cum scriptum sit. quis scit hominũ que st̃
hominis. nͥ sp̃s hominuis qui in ipso ẽ. qua
ratione nc̃ dr̃. certe noui cogitationes ur̃as.
Sed tc̃ sp̃s hominis ignoratur ab altero: cũ
uerb̃ uł oꝑib ñ demonstrat᷑. Nam cũ scͥꝑ¬
tũ sit ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. ꝑ hoc¬
qđ foris agitur. quicqͥd int ͦ latet aꝑitur:
Unde recte quoq ꝑ salomonẽ dr̃. Quomodo
inaquis resplendent nultꝰ ꝑspitientium:
sic corda hominũ manifesta sunt pruden¬
tib. Proinde beatꝰ iob cũ amicoꝵ colloq̃n¬
tium cogitationes nosse se dicer&ꝵ. ad iun¬
xit. ⁊ sententias contra me iniquas. ut ex
patenti re ostender&. qi hoc qđ in eis late¬
bat inueniss&. Unde ipsas qͦq eoꝵ iniqͣs

Expanded text:
tate requirebat, quia nullis exterioris damni tate requirebat, quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordre dormiebat. Sequitur: Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est ? qua ratione nunc dicitur: Certe novi cogitationes Sed tunc spiritus hominis ignoratur ab altero, cum verbis vel opibus non demonstratur. Nam cum scriptum sit. « Ex fructibus eorum cognoscetis eos . » pquod foris agitur quidquid intus latet aperitur. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquentium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostenderet quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas
Abbreviated transcription (Latin):
mul inpuluere dormient. ⁊ uermes oꝑient
cos. Inpuluere eiũ dormure est: in t̾renis
desidiis oculos mentis claudẽ. Unde uni¬
cuiq peccanti ⁊ inculpa sua dormienti
dr̃. Surge qui dormis ⁊ exsurge ãmoitu¬
is: ⁊ illuminabit te xp̃s. Uermes uͦ qui
de carne nacuntur. eos simuloꝑiunt: qi
siue diuitis siue pauꝑis suꝑbientis ani.¬
mũ curȩ carnales p̃munt. Inreb enum
t̾renis pauꝑ ⁊ diues ixꝓbus quãuis ñ pari
ꝓsꝑitate fulciant᷑ pari tam̃ anxietate tur.¬
bantur: qi qđ ille iã cũ metu hab&. iste
cum anxietate appetit: ꝙ quia hab̾e ñ
ual&s. dolet dicat᷑ gͦ. simul inpuluere
dormient. & uermes oꝑient cos. qi ⁊ siũ
simul reb temporalib subleuantur: simul
tamen incura ierũ temporalium mentis
corpore sopiunt᷑. simulq eos uermes oꝑi-¬
ent: qr uł istum ut concupita habeat. uł
illũ ne habita amittat. carnales cogitatio
tis rib elatꝰ fuerat. nec amissas cũ anxie¬

Expanded text:
mul in pulvere dormient, et vermes operient eos. In pulvere enim dormire est in terrenis desideriis oculos mentis claudere. Unde unicuique peccanti et in culpa sua dormienti dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Vermes vero qui de carne nascuntur eos simul operiunt, quia sive divitis, sive pauperis superbientis animum curae carnales premunt. In rebus etenim terrenis pauper et dives reprobus, quamvis non pari prosperitate fulciantur, pari tamen anxietate turbantur, quia quod ille jam cum metu habet, iste cum anxietate appetit; et quia habere non valet, dolet. Dicatur ergo: Simul in pulvere dormient, et vermes operient eos, quia etsi non simul rebus temporalibus sublevantur, simul tamen in cura rerum temporalium mentis torpore sopiuntur. Simulque eos vermes operiunt, quia vel istum ut concupita habeat, vel illum, ne habita amittat, carnales cogitationtis rebus elatus fuerat, nec amissas cum anxie
Abbreviated transcription (Latin):
lucernã putat: s dũ sublata dignitate
deicitur: lucerna extincta ẽ. que ei iuxta
desidiũ lucebat. Sepe impius opes t̃re¬
nę substantiȩ adesse sibi quasi magnã
luminis lucernã putat: s cũ irruente
dãpno diuitias quas plus se amat ꝑdi¬
derit: quid iste aliud quã lucernã in cuiꝰ
lumine gradiebatur. amisit. Qui gͦ
gaudẽ de ęt̃nis ñ appetit: neq hic tibi

Expanded text:
lucernam putat; sed dum, sublata dignitate, lucernam putat; sed dum, sublata dignitate, dejicitur, lucerna exstincta est, quae ei juxta desiderium lucebat. Saepe impius opes terrenae substantiae adesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rioꝵ appetitionib rerũ fundunt: ut non
ipsi habita tencant. s magis ab his que
habent. captiua mente teneant᷑. Quia gͥ
ñ sunt in manu eoꝵ bona sua: rec̾te sub¬
iungitur consiliũ eorũ longe sit ãme.
Quid nãq iniquoꝵ consiliũ nisi t̾renã głam
querere : ec̃nã negligere: salutẽ tẽporalẽ
cum dãpno int̾iori appetere: ⁊ dolores
transitonos ad ȩt̾nos gemitꝰ cõmutare
Uir gͥ sc̃s has iniquoꝵ cogitationes intuens
asꝑnctur ⁊ dicat. consiliũ eoꝵ longe sit
ame: qi nimirũ esse bonũ incõparabili¬
t̃ uidet. ad breue tempus eligi. hic sub
flagello gemere. quã ęc̃nę ultionis sup¬
plitia tolerare. Sed neq inhac uita hii
qui in ea ꝓsꝑari appetinit. continue
prosꝑantur. Nam plerũq eoꝵ gaudia.
sub orti gemitus int̾rũpunt. Unde ⁊ sub
tur: lucerna impii que uidebat᷑ extin¬
cta ẽ. Sepe impius p̃sentis honoris głam.

Expanded text:
rerum appetitionibus fundunt, ut non magis rerum appetitionibus fundunt, ut non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam negligere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dolores transitorios ad aeternos gemitus commutare? Vir igitur sanctus has iniquorum cogitationes intuens aspernetur, et dicat: Consilium eorum longe sit a me. Quia nimirum esse bonum incomparabiliter videt, ad breve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia, suborti gemitus interrumpunt. Unde subdittur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impius praesentis honoris gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilib uitenti. labore postulationis.
renuunt inuisibilia mercari. Quisi suꝑ¬
na quererent. iã cum fructu laborẽ erci¬
perent: qr cũ mens inp̃cib ad auctoris sui
speciẽ auhelat. diuinis desideriis inflã¬
mata. suꝑnis conungitur. ab inferio¬
rib separatur: amore feruoris sui se ape¬
rit ut capiat. & capiens inflãmat: ⁊ su¬
ꝑiora amare. iam sursũ ire ẽ: dũq mag¬
no desidio ad çelestia inhiat. mito modo
hoc ipsum qđ acciꝑe querit degustat.
coꝵ bona sua: consiliũ eoꝵ longe sit ãme.
Bona inmanu hab&: qui despitiendo tẽ¬
poralia. sub dm̃o mentis p̃mit. Nam
quisquis ea nunie diligit: se magis illis
in hoc mundo diuites fuer̃. reb & honorib
fulti. hab̾e multa uidebantur. Quorũ men¬
tem q eoꝵ que aderant. delectatio nummia
ñ possidebat: bona illoꝵ umanu erant:
qi potestate animi subiecta tenebant᷑. At
contra iniqui tta se totis desideriis in exte

Expanded text:
visibilibus intenti, labore postulationis visibilibus intenti, labore postulationis renuunt invisibilia mercari; qui si superna quaererent, jam cum fructu laborem exhiberent. Quia cum mens in precibus adjutoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammata, supernis conjungitur, ab inferioribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare jam sursum ire est; dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degustat. m bona sua, consilium impiorum longe sit a me. - Bona in manu habet, qui despiciendo temporalia sub dominio mentis premit, nam quisquis ea minime diligit, se magis illis in hoc mundo divites fuerunt, rebus et honoribus fulti habere multa videbantur, quorum mentem quia eorum quae aderant delectatio nimia non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum
Abbreviated transcription (Latin):
ra dona quer̃. ue cum ei seruientibus
deesse conspitiunt: ipsi seruire contẽpnuñ.
nob̵ prodest siorauerimꝰ illum Cum deus
in oiatione non queritur. citius animꝰ in
oratione lassatur: qͥa cũ illa quisq postulas.
que fortasse uirta occultũ iuditiũ ds̃ tri¬
buere recusat: ipse qͦq uenit infastidiũ.
qui ñ uult dare qđ amatur. Sed se magis
dñs quã eaque condidit uult amari: ger¬
na potius quã t̾rena postulari: sicut scrip
ꝓfecto indicat. aliud ͤ qͣd principalit̃ dat᷑.
aliud qđ suꝑ addit᷑. Quia enĩ nob̃ in inten¬
tione ęt̃nitas. in usu uͦ temporalitas esse
deb&: ⁊ illud dat᷑. ⁊ hoc nimirũ ex ab un¬
danti suꝑ additur. Ꝙ tam̃ sepe homines
dum bona tẽporalia postulant. et̃na uͦ
p̃mia non requir̃: petunt qđ adicitur.
⁊ illud ñ desiderant ubi aditiat᷑ nec lucrũ
suȩ esse petitionis deputant. si ħic sint
tẽporalit̾ pauꝑes. ⁊ illic beatitudine di¬
uites. in et̃nũ iuuant: s solis ut dictũ ẽ

Expanded text:
ra dona quaerunt, cum eadem sevientibus deesse conspiciunt, ipsi servire contemnunt.nobis prodest, si oraverimus eum? - Cum Deus in oratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur, quia cum illa quisque postulat quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipse quoque venit in fastidium qui non vult dare quod amatur; sed se magis Dominus quam ea quae condidit vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptquod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet; et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur; et tamen saepe homines, dum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt, petunt quod adjicitur, et illud non desiderant ubi adjiciatur; nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant, sed solis, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Unde ⁊ recte dr̃. usq ad t̃ciam
& quartã ꝓgeniẽ. Quia enĩ usq ad t̃ci¬
am ⁊ quartã progeniẽ eam quã imi¬
tantur filiĩ parentũ uitã possunt ui¬
de: usq ad eos ultio extenditur. qui ui-¬
pena aꝑit: recꝰte sub iungitur. Et
cum reddiderit. tc̃ sciet. Nescit enĩ
impius mala que fecit: nisi cũ ꝓ eisdẽ
get quod audiuit. cũ se iam ꝓ contẽp¬
tu uexari doluerit. hĩc balaã de sem&¬
ipso dicit. Dirit homo cuꝰ obturatꝰ ẽ
oculus: dirit auditor sermonũ dĩ. qui
uisionẽ om̃ipotentis intuitꝰ ẽ: qͥ cadit
& sic aꝑiuntur oculi eius. Consiliũ qͥp¬
pe contra istłitas p̃buit. s pꝰ in pena
uidit. quid pͥus ex culpa cõmiserat.
Clecti autẽ qr ne peccare debeant ꝓuid̾nt:
eis uidelicet oculi ante casũ patent. In¬
iquus uͦ pꝰ casũ oculos aꝑit. qm̃ pꝰ cul¬

Expanded text:
sunt? Unde recte dicitur, Usque ad tertiam sunt? Unde recte dicitur, Usque ad tertiam et quartam progeniem. Quia enim usque ad tertiam et quartam progeniem, eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur, qui vipoena aperit, recte subjungitur: Et cum reddiderit, tunc sciet. Nescit enim impius mala quae fecit, nisi cum pro eisdem git quod audivit, cum se jam pro contemptu vexari doluerit. Hinc per Balaam de semetipso dicitur: Dixit homo, cujus obturatus est oculus: dixit auditor sermonum Dei, qui visionem Omnipotentis intuitus est, qui cadet: et sic aperientur oculi ejus . Consilium quippe contra Israelitas praebuit, sed post in poena vidit quid prius ex culpa commiserit. Electi autem quia ne peccare debeant praevident: eorum videlicet oculi ante casum patent. Iniquus vero post casum oculos aperit: qu
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ñ ignorat. etiã suã adhuc maliti¬
am adiungere ñ formidat. & iustũ
est. ut qui sub districto iudice uias pa¬
rentis iniqui ñ tim& imitari: cogatur
inuita p̃senti etiã culpas parentis in¬
iqui ꝑ soluere. Unde ⁊ illic dictũ est.
ma que peccauerit ipsa morietur: qr in
carne ñuĩquã filii etiam ex patͥs peccato
ꝑ imuntur: deleto aut̃ originali peccato.
ex parentũ nequitia in anima ñ tenent᷑.
Quid enĩ ẽ qđ paruuli filii pler̃q demoni¬
b arripiuntur: nisi qđ caro filii ex patͥs
pena multat᷑  In sem&e ipso enĩ ꝑcutit᷑
pat̃ inriqusis: ⁊ ꝑ cussionis uĩ sentire con-¬
uratur: ⁊ dolor patris. carni filioꝵ reddi¬
tur: quatinꝰ ꝑ filioꝵ penas mens patris
iniqua puniat᷑. Cũ uͦ ñ par uuli s iam
ꝓuectiores filii ex parentũ culpa feriunt᷑
qͥd aliud aꝑte d̾atur intelligi. nisi qđ illoꝵ
etiam penas luunt. quoꝵ facta secuti

Expanded text:
dominum non ignorat, etiam suam adhuc malitidominum non ignorat, etiam suam adhuc malitiam adjungere non formidat. Et justum est ut qui sub districto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita praesenti etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: uae peccaverit, ipsa morietur , quia in carne nonnunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato ex parentum nequitia, in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire conuratur, et dolor patris in carnem filiorum redditur, quatenus filiorum poenis, mens patris iniqua puniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores filii ex parentum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam poenas luunt, quorum facta secuti
Abbreviated transcription (Latin):
sententia dũ dissimilis sensus inuenit᷑
auditoris animꝰ. ut discretionis uiã sub¬
tilit̃ requirat. instruit᷑. Peccatũ qͥppe
originale ã parentib trahumus: ⁊ nisi
ꝑ grãm ba ptismatis soluam᷑ etiã pa¬
rentũ peccata portamꝰ : qr unũ ad huo
uidelic& cum illis sumꝰ. Reddit gͦ pec¬
cata patrũ infiliqͥs: dũ ꝓ culpa paren¬
tis. ex origiali peccato anima polluit᷑
ꝓlis. Irursũ ñ reddit parentũ pecca¬
ta infiliis: qr cũ ab originali culpa per
baptismũ lib̾amur: non iã parentũ
culpas. s quas ipsi cõmittimꝰ habemꝰ.
Qꝗ tam̃ intelligi etiã alit̾ potest qr qͥsqͥs
praui parentis iniquitatẽ unitatur. etiã
ex eius delicto constringitur : quisqͥs aut̃
parentis iniquitatẽ ñ imitatur. neqͣꝗͣ¬
delicto illius grauat᷑. Unde fit. ut ini¬
quus filius iniqͥ patris imitator ñ solũ
sua que addidit. s etiã patris peccata
ꝑ soluat. cũ uiis patris quib irritum

Expanded text:
sententia dum dissimilis sensus invenitur, auditoris animus ut discretionis viam subtiliter requirat instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus trahitur et nisi per gratiam baptismatis solvatur, etiam parentum peccata portamus, qui unum adhuc videlicet cum illis sumus. Redditur ergo iniquitas patrum in filiis, dum pro culpa parentis ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursum, Non redditur parentum iniquitas in filiis, quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, non jam parentum culpas, sed quas ipsi committimus, habemus. Quod tunc intelligi etiam alpravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, neqdelicto illius gravatur. Unde fit ut iniquus filius iniqui patris, non solum sua, quae attulit, sed etiam patris peccata persolvat, cum vitiis patris, quibus iratum
Abbreviated transcription (Latin):
Oens enĩ homĩnis male exterius fusa. sic in
reb corporeis sparsaẽ. ut neq ad sem& ip¬
sã intꝰ redeat: noq eum qui ẽ inuisibilis
cogitare sufficiat. Unde carnales uiri. spi iu
ritalia contẽpnentes. dm̃ qi corporaliter
ñ uident: qñq ad hoc ꝑueniunt. ut eciã

Expanded text:
ens hominis male exterius fusa sic in rebus corporeis sparsa est, ut neque ad semetipsam intus redeat, neque eum, qui est invisibilis, cogitare sufficiat. Unde carnales viri jussa ritualia contemnentes, Deum quia corporaliter non vident, quandoque ad hoc perveniunt, u
Abbreviated transcription (Latin):
illud. sententię ex iniusta estimatione pro¬
feruntur. Unde ⁊ beatus iob ꝓtinus respon¬
doquia ut sepe iam diximꝰ aliq̃ñ ex ꝑsona
ꝓpria. aliqñ aut̃ ex uoce capitis: aliqñ aut̃
&x tẏpo sunt uniu̾salis eccłę sentienda. Ual¬
de uͦ affligitur anima iustoꝵ. qnͣ illi cont̾
bonos districtas sententias intoiq̃nt qui
bene uiuere ignorant. ⁊ ex uoce sibi iusti¬
tiam uindicant quã morib impugnant.
Unde amicis beati iob ut sepe iam dirimus.
hereticoꝵ tẏpum tenentib recte ab eodem
respondetur. Usqueqͦ affligitis animam
meã. ⁊ atteritis me sermonib: Atterunt᷑
enĩ bomi sermonib iniqͦrũ: quando contͣ

Expanded text:
illum sententiae ex injusta aestimatione proillum sententiae ex injusta aestimatione proferuntur. Unde beatus Job protinus responeloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo sunt universalis Ecclesiae sentienda. Valde vero affligitur anima justorum quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant; et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuis enim dixerat. expellet cũ de luce ad
tenebras. ⁊ de orbe transfer& eũ : cuiꝰ cum
mala subiuingera. adiunxit. hec sunt ta¬
b̾nacula iniqͥ. & iste locus eiꝰ qui ignorat
dm̃: uidelicet indicans. qr is qͥ nc̃ dm̃ igno¬
rando extollitur. tc̃ ad ꝓpͥa tab̃nacula ꝑue¬
nit. qñ eũ sua iniquitas insupplitia de¬
mergit: E locum suũ qnͣdoq inuenit tene¬
bras: qͥ dũ hic de falsa gauderx luce iusti¬
tiȩ. locum tenebat alienũ. Puersi enun
in om̃e qđ ꝑsimulationẽ faciunt. nomen
głe iustoꝵ quasi locũ occupare alienum
midus. sua hic habitacula construat: no¬
m̃ głe extendat. rura multiplicet: seq
abundantib opib dilatet. Cũ uͦ ad sup¬
plitia ȩt̾na ꝑuenerit ꝓfecto cognoscet. qr
hec sunt tabnacula iniqui. & iste locus
eius qui ignorat dm̃. Recte uͦ hec baldach
dixerat: s cui dicera. ignorabat. Uehemen¬
ter aut̃ iustũ cor affligitur: qnͣdo contra

Expanded text:
perius enim dixerat: Expellet eum de luce ad perius enim dixerat: Expellet eum de luce ad tenebras, et de orbe transferat eum. Cujus cum mala subjungeret, adjunxit: Hbernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum, videlicet indicans quia is qui nunc Deum ignorando extollitur, tunc ad propria tabernacula pervenit, quando eum sua iniquitas in supplicia demergit; et locum suum quandoque invenit tenebras, qui dum hic de falsa gauderet luce justitiae, locum tenebat alienum. Perversi enim in omne quod per simulationem faciunt nomen gloriae justorum quasi locum occupare alienum midus, sua hic habitacula construat, nomen gloriae extendat, rura multiplicet, seque abundantibus opibus delectet; cum vero ad supplicia aeterna pervenerit, profecto cognoscet quia haec sunt taus qui ignorat Deum. Recte vero haec Baldad dixerat, sed cui diceret ignorabat. Vehementer autem justi cor affligitur, quando contra