comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seraciõsbꝰ. Qͥ etiã replet desid̾iũ tuũ: in
bonis. Post coronã. si restat lucta in qua pa¬
ueris: s saciaris his quȩ hic de sidãdas. adq¬
sispirapias. Quando erit hoc. Quando reno
Dieit᷑ aqͥla dũi senio grauat᷑ rostra inmo¬
dice crescentis unco ñ posse os apire .ꝙ
cibũ caꝑe: ⁊ inde langueseit.s qͥda no¬
turali mͦ collidit rostrũ ad petra. ex
eutit rostrionꝰ qͦ cibꝰ impediebat᷑ ⁊ re¬
dit ad cibũ ⁊ om̃ia reꝑant᷑ ex ut fiat su¬
uens. Sie ⁊ qͦd nos impedit comedere pͥi¬
as clauditos oblitis comeqere pane
uia ẽ hic nobis : Nũqͥd deserimꝰ ñ. Qa¬

Expanded text:
a. » Qui etiam replet desiderium tuum in bonis. Post coronam non restat lucta, in qua juveris; sed satiaris his, quae hic desiderabas, ad qususpirabas. Quando erit hoc? quando renovDicitur aquila, dum senio gravatur, rostri immodice crescentis unco non posse os aperire, et cibum capere. Et inde languescit, sed quodam naturali modo collidit rostrum ad petram, et excutit rostri onus, quo cibus impediebatur, et redit ad cibum, et omnia reparantur ei, ut fiat juvenis. Sic et quod nos impedit comedere pamur, quibus vetustas claudit os oblitis comedere panem via hic nobis est? nunquid deserimur?
Abbreviated transcription (Latin):
uere: qm sꝑs qͥ ẽ in illo. ꝑ tͥnsibit ab eo. ł cce
qͥ tumebat.: ab iit. Hic ẽ eñi finis morienciũ:
⁊ illo exeunte. ñ subsistet homo. Uel ita S ꝑs
existens in illo ꝑtͣnsibit ab eo: qr dũ ẽ in illo
uariat᷑. ⁊ post exit. Unde subdit. ñ subsis

Expanded text:
ug. qui est in illo, pertransibit ab eo. Ecce qui timebat, abiit. Hic enim est finis morientium, et illo exeunte, non subsistet homo. Haym. Vel ita: Spiritus existens in illo pertransibit ab eo, quia dum est in illo variatur, et post exit. Unde subdit: Et non subsis
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt. ⁊ in se peccantibꝰ dimittunt
Nũc miscdie fructũ dñs seribens antra
cũ accusaret᷑ adultera.: ex igebat. Ante
enĩ in lapide scripsit ds̃ significans
iudeor duriciã s inclinatꝰ in carnẽ.
seripsit interra humane m̃tis. fructũ
paritura: nelinacio eñi ipsius incar¬
nacionis humilitatẽ significat ꝑ quã inxpi¬

Expanded text:
, et in se peccantibus dimittunt. Hunc misericordiae fructum Dominus scribens in terra, cum accusaretur adultera, exigebat . Ante enim in lapide scripsit Deus signans Judaeorum duritiam, sed inclinatus in carnem scripsit in terra humanae mentis fructum paritura. Inclinatio enim ipsius incarnationis humilitatem significat, per quam in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥbꝰ dã capit᷑ anima: s ñẽ tim̃dũ. qr sanat
om̃s infirmitates: nc̃ fouendo blandis. nc̃
secando asꝑis. Om̃i potenti enĩ medico: nul¬
lus insanabilis languor occurrit. Max ime
aũ infine sanabit languores: qr ipse est qͥ¬
languores: q ipse ẽ qͥ redimit prȩcio san-¬
guinis uit᷑a de interitu .i. de corrupeiõe
quȩ tanta ẽ in corꝑe ⁊ aggrauat anm̃a.
quã impedit ad ipsũ dm cogitandũ. atq
a sublimi intenciõe detorquet: s fimet᷑ cũ

Expanded text:
et quibusdam capitur anima; sed non est timendum, quia sanat omnes infirmitates tuas, nunc fovendo blandis, nunc secando asperis. Omnipotenti enim medico nullus insanabilis languor occurrit, maxime autem in fine sanabit languores, quando hoc languores, quia ipse est qui redimit pretio sanguinis, vitam tuam de interitu, id est de corruptione, quae tanta est in corpore, et aggravat animam quam impedit, ad ipsum Deum cogitandum, atque a sublimi intentione detorquent animam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nichil tortũ intrat. Ps almꝰ ipsi
ut benedicat dñm: uolens diffinire. eur sit be¬
nedicendꝰ. Causa enĩ laudis supponit: ne qͥs
ad hoc piger inueniat᷑. ⁊ ẽ sensus tituli. Ipsi
nediceredm. Scd̾o ꝑ ea quȩ antiqͥs c̃tulit. ⁊
posteris collaturꝰ ẽ ibi. Faciens miscdias.
Tercio ꝑ cȩlestes ⁊ om̃s alias creaturas. mo¬
uim animȩ .i. racionẽ exhortat᷑ anim̃a ad
benedicendũ dicens. O anima mea benedie
dño : .i. lauda dñm qͥ dicit. Sacrificiũ lau¬
dis honorificabit me. Clama gͦ uoce si est
homo qͥ audiat: sine uoce clama. Nnͣ est qͥ
audiat homo: ⁊ audit ds. Deinde iterat ex¬
pressius qͦd dixerat. Nom̃ĩa quȩ intra me

Expanded text:
nihil tortum intrat. PSALMUS ut benedicat Dominum, volens diffinire nedicendus. Causam enim laudis supponit, ne quis ad hoc piger inveniatur. Et est sensus tituli: Ipsi nedicere Deum. Secundo per ea quae antiquis contulit, et posteris collaturus est, ibi, faciens misericordias. Tertio per coelestes, et omnes alias creaturas, movim animae, id est rationem, exhortatur animam ad benedicendum, dicens: O VERS. 1.-- « Benedid est lauda Dominum, qui dicit: Sacrificium laudis honorificabit me . Clama ergo voce si homo est, qui audiat; sine voce clama, si non est qui audiat homo, quia audit Deus. Deinde iterat expressius quod dixerat: Et omnia quae intra me
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. ꝑ. moysen om̃s scos accipe. unõ
languidꝰ. ⁊ ꝓdat᷑ in qͥnq porticibꝰ qͥnq li¬
broꝵ legis. ñ sanet᷑: ut sic q̃rat medicũ:
sanat᷑ unitas inpiscina ad de scensũ ange
cendit.a popło passus ẽ. Lex gͦdata ẽ. ut
suꝑbꝰ humiliet᷑. humilis ꝯfiteat᷑: ⁊ sic sa¬
net᷑. eẜ heȩ st̃ oceultȩ iuię. quas ostendit
qͥs moysi. ꝑ quẽ lege̾ dedit. ut habunda¬
ret delictũ. Seq̃r. N filiis isrł ueris. no¬
tas fecit uoluntates suas: ⁊ dñs ẽ mise¬
modis. Cocat eñi beneficiis creaturȩ :
uocat inꝑciendo tẽpꝰ uiuendi: uocat ꝑ lec¬
torẽ. uocat ꝑ tractatorẽ: uocat ꝑ intim̃ã
cogitaeionẽ: uocat ꝑ flagellũ correcto

Expanded text:
Mosi. Aug. Per Mosen omnes sanctos accipe: uno planguidus, et prodatur in quinque porticibus quinque librorum legis, et non sanetur . Ut sic quaerat medicum, et sanetur unitas in piscina, ad descensum angelcendit, a populo passus est. Lex ergo data est, ut superbus humilietur; humilis confiteatur 222 et sic sanetur. Et hae sunt occultae viae, quas ostendit Deus Mosi; per quem legem dedit, ut abundaret delictum. Et filiis Israel veris, notas fecit voluntates suas. Et modis. Vocat enim beneficiis creaturae, vocat impertiendo tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ factꝰ Ero qͥbꝰ cł̃ debuisset homo reddere
deo sui simil itudine. reddidit dissimilitudi¬
nẽ.:⁊ ꝓ his malis reddidit d̾s bona. inspiran¬
do pęnitenciã: ⁊ p̃stando ueniã. Ido alibi di¬
cit. Qͥd retribuã dño: ꝓom̃ib quȩ retribu

Expanded text:
est factus, pro quibus cum debuisset homo reddere Deo sui similitudinem, reddit dissimilitudinem. Et pro his malis reddit Deus bona, inspirando poenitentiam, et praestando veniam. Et ideo alibi: Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retrib
Abbreviated transcription (Latin):
eur̃ Ecce hic dieit qd ꝑ se homo ẽ. dũ
dicit similis uanitat. Uanũ est. qͦd de
sua fubstancia cadens. uaneseit ut
fumꝰ. umbra: ita ⁊ ipse homo tabeseit.
aꝰ pretereunt siẽ umbra. Udet᷑ qͥdẽ
s ñ habet firmitate manendi ut
umbra: ⁊ dũ ẽ. in nocte ẽ. Seq̃s. Nũe¬
dauid precantis ꝓ incarnacione xꝑi¬
accipit᷑ ꝗͥ hic ĩa aꝑit qͦd supͣ dixͣ. in¬
nocuisti ei ꝙ tunc innotuit ds ho¬
mini. qͣndo in carnatꝰ apparuit. Qsi¬
Talis ꝑ se homo ẽ: s ut ꝑ te reforme¬
tͣ o dñe in clina celos tuos. ⁊ descen¬
de adnos: ꝙ hȩc nͥ inelinata deitate.
suscepit. Uel ex ꝑsona eccłe potest
dici. Numilis enĩ dauia plenꝰ gr̃a .i.¬
corpus xꝑi prȩsumens de deo: pug.¬
nans hic inuocat adiutoriũ dei. Qsi.
In lucta sumꝰ. s ut ñ deficiamꝰ .o. dñe
inelina cȩlos tuos .i. ⁊tẽpera homini¬
oꝵ ⁊ tange de gr̃a tua montes .i. elaciones
tͣrȩ. tumidas granditates .i. suꝑbos. ⁊ fumi¬

Expanded text:
dum dicit, similis vanitati. Vanum est quod de sua substantia cadens vanescit, ut fumus, umbra; ita et ipse homo tabescit. a, praetereunt sicut umbra. Videtur quidem, sed non habet firmitatem manendi ut umbra; et dum est, in nocte est. VERS. David precantis pro incarnatione accipitur, qui hic jam aperit quod supra dixit, innotuisti ei, quia tunc innotuit Deus homini, quando incarnatus apparuit, q est homo, sed ut per se reformetur, o Domine, inclina coelos tuos et descende ad nos, quia haec nisi inclinata Deitate fsuscepit. Aug. Vel ex persona Ecclesiae potest hoc dici. Humilis enim David, plenus gratiChristi praesumens de Deo pugnans, hic invocat adjutorium Dei; quasi dicat: In lucta sumus, sed ut non deficiamus, o Domine, inclina coelos tuos, id est contempera hominiorum; et tange de tua gratia montes, id est elationes terrae, tumidas granditates, id est superbos, et fumi
Abbreviated transcription (Latin):
o decacordo psallãtͥ. Hoc alio nomine sig¬
nificat legẽ: quã ꝑ qͥnq lapides signauit.
ẽ sensus. Inpsalterio decacordo psqlã tibi
.I in lege dec̾ẽ preceptoꝵ tͥ psallam. tibi gar¬
debo. tibi cantabo canticũ noui qr pleni¬
tudo legis caritas ẽ: qua qͥ caret. psalteriũ
portare potest. cantare ñ potest. Seq̃ꝵ. Qui
das salutẽ regibꝰ. Qn. T̃ ibi cantabo. qͥ das
salutẽ regibꝰ .i. montibꝰ iã fumigantibꝰ. Qͥ
de gladio maligno. Iđo addit maligno qr
ẽ ⁊ benignꝰ gladius. qͦ ds loqͥt᷑ ueritatem:
de qͦ dñs ait. ñ ueni pacẽ mittere in terrã.

Expanded text:
o decachordo psallam tibi, hoc alio nomine significat legem quam per quinque lapides designavit. Et est sensus: In psalterio decachordo psallam tibi, id est in lege decem praeceptorum tibi psallam, tibi gaudebo, tibi cantabo canticum novum, quia plenitudo legis est charitas , qua qui caret psalterium portare potest, cantare non potest. VERS. 11.-- « Qui das salutem regibus, quisalutem regibus, id est montibus jam fumigantibus, qude gladio maligno, ideo addit maligno, quia est benignus gladius quo Deus loquitur veritatem, de quo Dominus ait: Non veni pacem mittere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sint mala: s inde arguo eos. qr beatũ
dixer̃t popłm cuihȩe st̃: illud qͦd est in
smnistra. ponentes in dextera. ẜelicitas
qdẽ est habere filios in columes. ⁊ fili¬
as ornatas. ⁊ cet̾a tẽporalia: nec p̃cipit᷑
iustis eã defugere.s ñ dexterã pitare.
habundauit. sine amissȩ iusticiȩ dampno.
felicitas ẽ inhis ut dictũ ẽ s sinistra .i. tẽ
poralis. mortalis corꝑalis. Hec ad litterã ae¬

Expanded text:
sint mala; sed inde arguo eos, quia beatum dixerunt populum cui haec sunt. Illud quod est in sinistra, ponentes in dextera. Felicitas quidem est habere filios incolumes, et filias ornatas, et caetera temporalia; nec praecipitur justis eam fugere, sed non dexteram putare. abundavit sine amissae justitiae damno, felicitas est in his ut dictum est; sed sinistra, id est temporalis, mortalis, corporalis. Ita haec ad litteram ac
Abbreviated transcription (Latin):
plures merrore generant. qͥddit. habundan¬
tes in egressibꝰ suis. Non ait. in ingressibꝰ. qr
turis: boues eoꝵ st̃ crasse. Ad litterã. boues
cor ñ st̾ labore macri s ocio pingues: ut
his qͥ affluunt diuiciis. cũ ipsi sint auerita¬
te ieiuni. Uel mistice. boues eoꝵ st̃ magistri¬
ris in ortis uł iuneis fit. s nec ipsa ruit illis
Ad eo ꝓsꝑi st̾: nec transitꝰ. nec elamor turbidꝰ
int̾rũꝙit qͥetẽ eoꝵ. Uel misticȩ. maceria est
ars philosophor. quȩ ñ potest m eis destrui.
ut iusti fac̾ti. transeant addm. Neq elamor
di qͥẽ in angusta uia quȩ ducit ad urt̃a est
in ꝑlate is eoꝵ.i. in lata uia eoꝵ quȩ dueit
ad mortẽ. Hec p̃dicta st̃ eis. ⁊ beatũ dixer̃t
popłm: cui hȩc p̃dicta st̃. F ilii alieni hoc
dixer̃t: s tudaniq qd dicis: Quid dicis tu
ẽ ds eiꝰ potestate. Sciendũ qͦd de hac uictor¬
a quã psalmꝰ inte triũphalis decantat. qsi
t̃minũ omnũ mundanarũ terũ. sibi fecit

Expanded text:
plures in errore generant, abundantes in egressibus suis. Non ait in ingressibus suituris. Et boves eorum sunt, crassae, ad litteram. Boves eorum non sunt labore macri, sed otio pingues, ut his qte jejuni. Vel mystice, boves, magistrixis, in hortis, vel in vineis fit. Sed nec illa ruit illis, adeo prosperi sunt, nec transitus, nec clamor turbidus interrumpit quietem eorum. Vel mystice, maceria est ars philosophorum, quae non potest in eis destrui, Hier. ut justi facti transeant ad Christum. Neque clamor Dei, qui est in angusta via quae ducit ad vitam, est in plateis eorum, id est ad mortem. Haec praedicta sunt eis. Et beatum dixerunt populum cui haec, praedicta, sunt, filii alieni hoc dixerunt. Sed tu, David, quid dicis? quid dicis tu est, Deus ejus, potestate. Sciendum est quod de hac victoria quam psalmus iste triumphalis decantat, quasi terminum omnium mundanarum rerum sibi fecit
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rȩnis e sidicis qͣd os eoꝵ locutũ ẽ uanitatẽ.
Quid gͦ tu inter eos in uase pastorali habẽs
qͥnq lapides agis: Qmͦ inter eos te habes:
ẜcce qͦmͦ. Od̾s ego cantabo tͥ iter uerba il¬
loꝵ canticũ noũu .i. noui hominis: seiliaet
canticũ noui testam̃ti: eanticũ de noua

Expanded text:
t: Dicis quod os eorum locutum est vanitatem. Quid ergo tu inter eos in vase pastorali habens quinque lapides agis? quomodo inter eos te habes? Ecce quomodo, o Deus, ego cantabo tibi inter verba illorum canticum novum, id est novi hominis, scilicet canticum Novi Testamenti, canticum de
Abbreviated transcription (Latin):
uersis rebꝰ farcita: ⁊ st̾ eruetancia : ꝙr de
illis pessimas eructaciões exalant. quȩ
fȩtent: ⁊ simplices corrũpunt. Eructan¬
fugiunt ad aliud instabiles: ꝙ ñ habeñ
ra dic̃e ueritatis. ⁊ oues eoꝵ st̾ fetose. Hoc
ad uitterã potest accipi: qr uult eos cadu

Expanded text:
diversis rebus farcita; et sunt eructantia, quia de illis pessimas eructationes exhalant quae fetent, et simplices corrumpunt. Eructanin uno victi fugiunt ad alium instabiles, quia non habent radicem veritatis. Et oves eorum fetae sunt. Haec ad litteram acci
Abbreviated transcription (Latin):
cłe: subdit. ẜripe. Esi dic̾et. Emnte manũ
⁊ ꝑ eã manũ. eripe me ⁊ lib̾a me de aquis
multis .i. de popłis multis: foris. uł intro
pugnantibꝰ. Hee st̃ aquȩ ⁊tradictionis. a
qͥbꝰ eruit ds humilitatẽ dauia sẜ qͥd est de
aquis multis : Ẽcce. scił de manu filioꝵ ali¬
enoꝵ qͥ scił de aduerso patre diabolo nati
dextera eoꝵ: ẽ dextera in iqͥtatis : .i. dexte

Expanded text:
ubdit, eripe. Quasi dicat: Emitte manum et per eam manum eripe me, et libera me de aquis multis, id est de populis multis, foris vel intro pugnantibus. Hae sunt aquae contradictionis, a quibus eruit Deus humilitatem David. Et quid est de aquis multis? ecce scilicet. De manu filiorum alienorum, qui scilicet de averso patre diabolo nati dextera e
Abbreviated transcription (Latin):
sua: .i. filii eoꝵ st̃ nouella plantacio. qͥ ñ
de apłis st̾ fundati.:  de ꝑuersitate noui¬
tatis gen̾ati. Ecce post mala ipsoꝵ enume¬
rata supͣ: nc̃ etiã bona eoꝵ accusat dicens
qͦd filii prauo dogniatę st̃ gen̾ati. qͥ ñ an¬
tiqͥs ritibꝰ patrũ uiguert . s nouis erro¬
ribꝰ pullulauer̃t: ⁊ filiȩ eoꝵr quȩ ñ ha

Expanded text:
 est filii eorum sunt novella plantatio, qui non de apostolis sunt fundati, sed de perversitate novitatis generati. Ecce post mala ipsorum enumerata supra, nunc etiam bona eorum accusat, dicens quod filii pravo dogmate sunt generati, qui non antiquis ritibus Patrum viguerunt, sed novis erroribus pu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ubi suꝑbis resistit. s humilibꝰ dat
gram. Intelligit etiã qͦd ds fecit. ut
intus manens multiplicet᷑. ñ foras ex¬
iens. minuat᷑ Hec uident recti ⁊ letan¬
t᷑ ⁊ iniqͥtas. ossuũ opilauit.

Expanded text:
n ubi superbis resistit, sed ubi humilibus dat gratiam . Intelligit etiam quid Deus fecit, ut intus manens multiplicetur, non foras exiens minuatur. Haec vident recti, et laetantur, et iniquitas os suum oppilat.
Abbreviated transcription (Latin):
factitata sint: Si gͦ tũc corꝑ alit̃ illos occidit
ũ ẽ ingen̾aciõe p̃senti ⁊ gen̾aciõe futura.
Genacio una ẽ qua renascimͣ ꝑ baptismũ.
altera qua resurgłmꝰ. ⁊ inutraq ẽ memori¬
ale dei: qr ñ est oblitꝰ ds in hac uocare. in il¬
tot fenit. ꝓpħas misit. post etiã filiũ ꝓprium.
Sͦ qr duri fuer̃t. iudicabit eos in futuro ⁊
dis: usq ad iudiciũ ꝑducta ẽ. Uel ita: ut depͣ¬
senti accipiat᷑. Iudieabit. Esi Ido laudand̾¬

Expanded text:
factitata sint. Si ergo corporaliter tunc illos occidit um est in generatione praesenti, et generatione futura. Generatio una est, qua renascimur per baptismum, altera qua resurgemus. In utraque est memoriale Dei, quia non est oblitus Deus in hac vocare, et in iltot fecit, prophetas misit, post et Filium. Sed quia duri fuerunt, judicabit eos in futuro, et dis usque ad judicium perducta est. Vel ita ut de praesenti accipiatur, judicabit. Quasi dicat: Id
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretat᷑ dissipacio. egyptꝰ ut diximꝰ. afflie¬
tio. Dissipacio gͦ p̃cedit ut rex: ⁊ seqͥt᷑ afflictio.
Dissipatienĩ affligunt ȩccłam: ut eñ affligañ.
dissipant᷑. I eq̃r. Qui ꝑcussit gñs multas. ⁊ ocei¬
dit reges fortes: Quas gñs. ⁊ qͦs roges: Seon regẽ
amorreoꝵ occidit. Audi nomina: saeramentis
grauida. Ieoneñ intͣpretat᷑ tẽp̃tacio ocłor: ꝙ
amorrei intͣpretant᷑ a maricantes Amarican.¬
tesgͦ. regẽ habent tẽptacionẽ ocłoꝵ. T ẽp̃tac¬
o ocłor ñ ẽ nͥ in m̃dacio ocłoꝵ: putat habere

Expanded text:
retatur dissipatio; Aegyptus, ut diximus, afflictio. Dissipatio ergo praecedit ut rex, et sequitur afflictio. Dissipati enim affligunt Ecclesiam, ut enim affligant dissipantur. Qui percussit gentes multas, et occidit reges fortes. Quas gentes et quos reges? Sehon regem Amorrhaeorum, occidit. Audi nomina sacramentis gravida. Seon interpretatur tentatio oculorum, et Amorrhaei interpretantur amaricantes. Amaricantes ergo regem habent tentationem oculorum; tentatio oculorum non est nisi in mendacio oculorum. Putat h
Abbreviated transcription (Latin):
bes ñ tantũ de isrł misit s ab extremo
tͣrȩ exeitat: ⁊ in fines orbis t̾re mitit.
de t̃roribꝰ irrigauit. Prȩdicatores namq
⁊ t̾rent. ⁊ blandiunt᷑: tͣrent cõminan¬
do ȩtͣna supplicia: mulcent. ꝓmittendo
ȩtna gaudia. Iđoq de manna legitur.
qͥd lique scebat ad solem: ⁊ indurabat᷑
adignem. Manna enĩ cȩlitꝰ datũ. figura ẽ diui¬
nieloquii. qͦd liquescit ad solẽ. dũ mentess
de liũ futurȩ claritatis. ꝓmissiõe letificat:
ut cũ an. fulgebt̃ iusti siẽ sol in regno patͥs
eor. Indurat᷑ uͦ ad igne. dũ peccanciũ com¬
sciencias futurȩ pene cõminaciõe adurit.¬

Expanded text:
eus non tantum de Israel misit, sed ab extremo terrae excitat, et in fines orbis terrae mittit. » de terroribus irrigavit. Praedicatores namque et terrent, et blandiuntur: terrent comminando aeterna supplicia; mulcent, promittendo aeterna gaudia. Ideoque de manna legitur quod liquescebat ad solem et indurabatur ad ignem . Manna enim coelitus datum figura est divini eloquii quod liquescit ad solem, dum mentes fidelium futurae claritatis promissione laetificat, ut cum ait: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. . Induratur autem ad ignem, dum peccantium conscien
Abbreviated transcription (Latin):
alatitudo caritatis. In caritate enĩ quȩ exten¬
dit᷑ usq ad iimicos latitudo ẽ: inodio angus
mꝰ dei nr̃i .i. in latitudine caritatis: ubi nul¬
⁊oꝑis: Sic̃ moyses manꝰ leuabat pugnante
popło isrł. ꝯtra amalech. Extollite dico in
scã: ut intencione ȩtͣnoꝵ bonũ oꝑemins: alit̃
cͥet. Benedicite. ut hoc possitis: Benedieat te
dñs. benedictione quȩ ẽ ex syon. qͥ potest. qr
ipse est qͥ fecit cȩlũ ⁊ tȩrr̃a. Nota qͦd supͣ borta¬

Expanded text:
a, latitudo charitatis. In charitate enim, quae extenditur usque ad inimicos, latitudo est, in odio angustmus Dei nostri, id est in latitudine charitatis, ubi nul Sicut Moyses manus suas levavit pugnante populo Israel contra Amalec, Extollite dico, in sancta: ut intentione aeternum bonum operemini, aliter te, et ut hoc possitis, Benedicat te Dominus, benedictione quae est ex Sion. Qui potest, quia ipse est, qui fecit coelum et terram.
Abbreviated transcription (Latin):
ent. Deinde zelusit om̃ia. ostendens qͦs nec
tifex potuit facere. s nͣ sꝑm dare: nec au¬
ditũ auribꝰ. Nec lucẽ ocłis: nec uoc̾e ori.
Hec seientes: irrident ydola.S qͥd nescxer¬
tes: Similes illis fiant interius. qͥ facuiñs
ea. ⁊ om̃s qͥ ⁊ fidunt in eis: ita ꝓeuldubio
fit. Ex pͥmit᷑ nãq in eis quędã similitudo
ydoloꝵ. ñ qͥde in carne eor. s in interiori
homine. Auresenĩ habent nec audiunt
đm: ad ipsos clamantem. Ocłos habent.
nec uident fide. nares habent. nec senci¬
nedierte dnm. Tercia pars: ubi post irri¬
saydola. laudes celebrare monet omnes
ordines. Q si dic̾et. Cultores ydoloꝵ simi¬
les illis fiant. s uos qͥ estis domꝰ isrł. sca

Expanded text:
od. Deinde concludit omnia ostendens quod nec tifex potuit facere, sed non spiritum dare, nec auditum auribus, nec lucem oculis, nec vocem ori. Hoc scientes, irrident idola, sed quid nescientes? ea, et omnes qui confidunt in eis. Et ita procul dubio fit. Exprimitur namque in eis quaedam similitudo idolorum, non quidem in carne eorum, sed in interiori homine. Aures enim habent, nec audiunt Deum ad ipsos clamantem. Oculos habent, non vident fide; nares habent nec sentiec est tertia pars, ubi post irrisa idola, laudes Dei celebrare monet omnes ordines: quasi dicat: Cultores idolorum similes illis fiant. Sed vos, qui estis domus Isra
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ st̃ hereditas isrł .i. fidelis popłi. quẽ pas¬
cunt tribulaciõe. docentes pacienc iã. Uel ido
dnͣt hereditas isrł: qr eas isrł colit. ꝯfirmando
sibi. alit̃ ab illo loco. ꝑcsit pͥmogenita egypti
ab homine usq ad pecus. Egyptꝰ. mundꝰ iste ẽ:
pͥmogenita st̃ pͥncipalia mundi uicia : quȩ des

Expanded text:
quae sunt haereditas Israel, id est fidelis populi, quam pascunt tribulatione docentes patientiam. Et ideo dicuntur haereditas Israel, quia eas Israel excolit conformando sibi. Aliter ab illo loco: Percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Aegyptus mundus est iste, primogenit
Abbreviated transcription (Latin):
dieit hoc ꝓpħa.⁊ facit qͦd alios facere docuit.
benedictus sit dñs qͥ uenit ex syon homo
factꝰ qͥ habitat in ihrłm: ubi ad litter̃a prȩ¬
dicauit. ⁊ multa miracła fecit. Uel iuxta in¬
t̃pretacionẽ nominũ. Syon eni int̃pretat᷑

Expanded text:
dicit hoc Propheta, et facit quod alios facere docuit. benedictus sit Dominus qui venit ex Sion, homo factus, qui habitat in Jerusalem, ubi ad litteram praedicavit et multa miracula fecit. Aug. Vel, juxta interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo eũ muteret ad filios ifrł. cũ di¬
risset ego sum qͥ sum. ⁊ dices filiis isrł
ab homine ita. Ego sum ds ab raham.
ds ysaach. ds iacob. Quod nom̃ ꝓpt ho¬
minẽ ne uid̾et᷑ tẽporale. addit. hoc nomͣ

Expanded text:
quando mitteret eum ad filios Israel, cum diquando mitteret eum ad filios Israel, cum dixisset: Ego sum qui sum, haec dices filiis Israel: ab homine, ita: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Quod nomen propter hominem ne videretur temporale addit: Hoc nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Uos serui laudate. qͥstatis. ñ titubantes: ñ ru¬
itis. unde eũ laudare debetis. Statis dico in
domo dñi. in atriis domꝰ dei nr̃i :÷. qͥstatis¬
bo laudis. causa explicata ẽ.si eñi omnia
laudant᷑. qr bona st̃: p̃cipus causa laudis ẽ.
qr bonꝰ ẽ ex se. ⁊ in se: cuiꝰ bonitas. ñ quali¬
tas. s ratura est. Ille bono suobonꝰ ẽ. ñ ali¬
unde participato bono: ile se ipso bonꝰ ẽ.
ñ adherendo alii bono. qͥ ñ eguit a qͦ fieret
bonꝰ. s eguert̃ illo cet̾a. ut fierent bona.
seo qr ipse a nob is ñ potest uideri. qualiter
dit se posse gustari carnẽ factũ. ut de
pane angeloꝵ. uiuat homo qͦd est prȩci¬
puũ inter cet̾a oꝑa. ⁊ ido ante alia hoc
ponit᷑: ẽ. ꝓsallite nomini eiꝰ .i. lauda¬
te eũ. qr id fecit qͦd res nominis sui exi
gustanti .i. res nominis. Eẜ. notandũ qͦd
ita tẽperat᷑ laus dei m hoc psalmo. ut
⁊ firmoꝵ sit ⁊ in firmoꝵ: sic̃ ⁊ ꝑ moysen

Expanded text:
os servi laudate, qui statis, non titubantes, non ruitis unde eum laudare debetis. Statis dico in domo Domini in atriis domus Dei nostri, id est qbo laudis causa explicata est. Si enim omnia laudantur, quia bona sunt; praecipua causa laudis est, quia bonus est ex se, et in se cujus bonitas, non qualitas, sed natura est. Ille bono suo, bonus est. Non aliunde participato bono. Ille seipso bonus, non adhaerendo alteri bono qui non eguit aliquo ut fieret bonus; sed eguerunt illo caetera, ut fierent bona. Sed quia ipse a nobis non potest videri qualiter dit se posse gustari carnem factum, ut de pane angelorum vivat homo: quod est praecipuum inter alia opera. Et ideo ante alia hoc ponitur. Et est, psallite nomini ejus, id est laudate eum, eo quod hoc fecit, quod res nominis sui exiggustanti, id est res nominis. Et notandum quod ita temperatur laus Dei in hoc psalmo, ut et firmorum sit et infirmorum. Sicut per Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratã oracione utens ꝓpħa. monet
dm laudare. ꝓpt᷑ eiꝰ potenciam: enumerans
eiꝰ magnalia. Scdo ydoloꝵ cultores redar¬
guit: ibi. Simulachra genciũ. Tereio om̃s
ordines monet ad laudẽ: ibi. Nomꝰ isrł. Pro¬
pħa gͦ qͣsi intencionẽ suã aꝑiens. post grad̾
p̃dictos stantes indomo alloqͥtur. ut post
ñ ipse. Deus eñi nec melior fit. siue lauda¬
ueris. nec deterior si ituꝑaueris: s tulqu¬
dando melior eris. uituꝑando deterior bonꝰ
aũ ille manet. ut est. Deinde qͥd. ⁊ qͣre lauda¬
re debeant: subdit. Laudate serur. Qsi qͥs¬

Expanded text:
demonstrativa oratione utens propheta, monet Deum laudare, propter ejus potentiam enumerans ejus magnalia. Secundo idolorum cultores redarguit, ibi, simulacra. Tertio omnes ordines monet ad laudes, ibi domus Israel. Propheta ergo quasi intentionem suam aperiens, post gradus praedictos stantes in domo alloquitur, ut post iores estis, non ipse. Deus enim nec melior fit, si laudaveris, nec deterior, si vituperaveris, sed tu laudando melior eris, vituperando deterior. Bonus autem ille manet ut est, deinde qui et quare laudare debeant, subdit: laudate, servi, Do
Abbreviated transcription (Latin):
cob .i. iudaicũ popłm qͥ intelligit᷑ ꝑ ia¬
cob. qͥ intͣpretat᷑ luctator. ⁊ significat
illos qͥ ꝯtra sꝑuales neqͥeias luctantur.
Aliis uerbis idem repetit. Isrł elegit
sibi inpossessionẽ. Ad litterã. ceteras gen
tes. sub angelis posuit custodiendas:
quẽ ut agrũ eoleret: seminaret. possidet¬

Expanded text:
cum populum qui intelligitur per Jacob qui interpretatur luctator, et significat illos qui contra spirituales nequitias luctantur. Aliis verbis idem repetit Israel elegit sibi in possessionem, ad litteram, caeteras tes sub angelis custodiendas quem ut agrum coleret, seminaret, posside
Abbreviated transcription (Latin):
uerba quȩ ñ licet homini loqͥ. qͥ dixͣ quod
posset bominibꝰ dici ⁊ tenuit apud se. qͦd nͣ
posset diei Sͦi enĩ illi dic̾emꝰ. rogamꝰ te. expli¬
ca magnitudine illius. ñne forte respon-¬
deret nobis. ñ ẽ ualde magnꝰ quẽ uideo: si a
me poterit explicari. Ieq̃e E ds nrͣ pre om¬
ra: qr eos fecit.Seqͣx. Omnia ꝗͣrũq uoluit

Expanded text:
, quae non licet homini loqui , qui dixit quod posset hominibus dici; et tenuit apud se quod non posset dici. Si enim diceremus illi: Rogamus te, explica magnitudinem illius. Nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Et Deus noster est prae omra, quia eos fec
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ ⁊ inignẽ mittet᷑. Inde in uet̾ lege in
ueste sũmi pontificis erat coceus bis trictꝰ.
qͥ habet speciem ignis. Ignis uͦ duo facit . u
Inde etiã ẽ. qͦd baculus pontificalis ex infe¬
riore parte pungit. suꝑius in anteriora
ex tendit᷑: ꝙ p̃dicator pungere debet ii¬
eia carnis. ⁊ m̃tis uires manteriora disige¬
re: ita tam̃ ut ad sui ꝯsid̾acionẽ seꝑ redeat.
ne cũ aliis p̃dicauerit. ipse reꝓbꝰ efficiatur:
⁊ in pͥncipio sermonis aceusator sit sui: ne
uideat festucã in ocło al terius. gestans tra¬
bẽ infuo. Ido hic dr fulgura in pluuiã fe¬
cit. Scq̃r. Qͥ ꝓducit uentos de thesauris
suis. Ie p̃dicatores: st̃ ⁊ nubes. ⁊ uenti. Nu

Expanded text:
et in igne mittitur . Ideo in veteri lege in veste summi pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis . Ignis vero duo facit, uriInde est, quod baculus pontificis ex inferiori parte pungit, superius in anteriora extenditur; quia praedicator pungere debet vitia carnis, et mentis vires in anteriora dirigere; ita tamen ut ad sui considerationem semper redeat, ne cum aliis praedicaverit, ipse reprobus efficiatur . Et in principio sui sermonis accusator sit sui, ne videat festucam in oculo alterius, gestans trabem in suo . Ideo dicitur, fulgura in pluviam fecit. Sequitur: Qui producit ventos de thesauris suis. Idem praedicatores et nubes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ de caritate dei: de qua hic agit. sic̃ supͣ
de caritate. primi ñ qͦd alia uirtꝰ sit qua dili¬
git᷑ as. ⁊ alia qua ꝓrimꝰ s qr diuersos actꝰ ha¬
benedicere d̾m: Seđo optat benedier ibi. ẜere¬
dicat. ¶onens gͦ ad benedicendũ: ait. Ecce.
faciat. detͣminat. ẽlos serui dñi om̃s. ad una¬
ti in unũ: nũc seił tot gradibꝰ ꝯscensis. uel ne¬

Expanded text:
psalmus de charitate Dei, de qua hic agit, sicut supra de charitate proximi. Non quod alia gratia sit qua diligitur Deus, et alia qua proximus. Sed quia diversos actus habenedicere Deum. Secundo optat benedici, ibi, benedicat. Monens ergo ad benedicendum ait: VERS.rationem determinat: vos servi Domini omnes, adunati in unum nunc, scilicet tot gradibus conscensis. Vel, n
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ agnoscere. Cȩlũ enĩ st̃ sꝑuales:
t̃ra carnales. Ex his qͥuobꝰ tanꝗͣ cȩlo &
t̃ra: ꝯstat ȩccła di. In his facit q̃eũq uult.
⁊etiã in mari facit qͦd uult : .i. in fidelibꝰ.
in qͥbꝰ nichil fit. nͥ iussu dei. Non enim
seuiunt. nͥ ꝑmittant᷑ a do: nec uindicat᷑

Expanded text:
 agnoscere. Coelum enim sunt spirituales, terra carnales. Ex his duobus tanquam coelo et terra constat Ecclesia; in his facit quaecunque vult. Et etiam in mari facit quod vult, id est in infidelibus, in quibus nihil fit sine jussu Dei, nec saeviunt, nisi permittantur a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
in mari qͦd cõmeat᷑ : ⁊ in om̃ibꝰ abissis scił
in ꝓfunditate ignoti oceani: qͦd firmiter
credendũ est Si gͦ om̃ia eiꝰ oꝑa cõprebende¬
re nͣ possumꝰ: hoc de eis firmit᷑ teneamꝰ. qͦd
rã: secretanature d̾m dicit ministrare.
cit eas ad mediũ t̃rȩ ut ibi pluant. E
fulgura feeit in ꝑluuiã: qr fulgura sine
pluuia t̃rerent.: ⁊ nichil darent. fulguri t̃rorẽ:
pluuia gaudiũ facit. Qͥ gͦ t̃ruit fulgure: refi¬
sauris suis .i. de occultis causis. nescis unde
ueniat. s scis qͦd iussu dei flat. Quod enim
fiat uentꝰ sentis: s qua causa flat. uł de qͦ
thesauro raciõis eductꝰ sit nescis. S̃ eq̃s Qui
ꝑcussit. ⁊ cet̾a. Hec quȩ secunt᷑ in hominib
fecit. ꝓptͣ popłm suũ. Ii dix̃ quȩ amares in
creaturis. audi quȩ timeas. Ipse ẽ enĩ qͥ ꝑcus¬
sit pͥmogenita ȩgyꝑti: ab homine usq ad
ƿecus. Hoc sepe repetit. ad indicandã poten¬
ciã dei. ut ñ casu hȩc facta putent᷑: sed in

Expanded text:
in mari, quod commeatur, et in omnibus abyssis, id est in profunditate ignoti oceani, quod firmiter credendum est. Si ergo omnia opera ejus comprehendere non possumus, hoc de eis firmiter teneamus quod ram. Secreta naturae Deum dicit ministrare. cit eas ad medium terrae, ut ibi pluant. Et fulgura fecit in pluviam quia fulgura sine pluvia terrerent, et nihil darent; fulgura terrorem, pluvia gaudium facit. Qui ergo terruit fulgure, refiAug. Id est de occultis causis nescis unde veniat, sed scis, quod jussu Dei flat. Quod enim flat ventus, sentis; sed qua causa flat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, nescitur. Ipse est qui percussit, etc. Haec quae sequuntur in hominibus fecit, propter populum suum. Si dixit quae amares in creaturis, audi quae timeas. Ipse est enim qui percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Hoc saepe repetit ad indicandam potentiam Dei, ut non haec casu facta putarentur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ueterẽ ut olim ñ subditis. s nou̾a ut
filiis: sꝑu sco seripta in cordibꝰ ut intel¬
ligant. ⁊ ex amore cõpleant. Qui eñi in¬
uitꝰ facit. nollet sibi iuberi: ⁊ mmundꝰ
uoluntate. ñ ẽ mundꝰ oꝑe. Hȩc au lex
ẽ iustificacionũ. Unde subdit. Uiã iusti
di. sit mͥ uia iustificacionũ tuarũ. ut
nusꝗͣ. diuertar: sic̃ imꝑator prȩscribit
ne ꝓ suo arbitrio uiã carpant: nec uo¬
luntaria captent cõpendia. nec recedañ
a signis. declinantes ad dextera. uł ad
sinistra: ut ⁊ añs leg̾e̾ uiandi filiis ifrł cõ¬
meantibꝰ dedit. p̃cedens eos in colunpna
nubis indie. ⁊ ignis in nocte. Quȩ cũ an¬
te ibat. ipsi seq̃bant᷑ : ⁊ cũ stabat uł eua¬
nescebat. ipsi morabant᷑ in castris. Lex
gͦ uiandi erat eis: colũpna ignis ⁊ nubis.
tadiu. ꝓficit᷑. Post hãc eñĩ uita. qͥ hic ꝓ¬
ficiebat. ibi ꝑficit᷑: ubi ꝑfectꝰ fine fine
c̃sistit. Lege̾ gͦ quã habet agendo. exqͥ

Expanded text:
n veterem, ut olim subditis; sed novam, ut filiis Spiritu sancto scriptam in cordibus, ut intelligant, et ex amore compleant. Qui enim invitus facit, nollet sibi juberi; et immundus voluntate, non est mundus opere. Haec autem lex est via justificationum. Unde subdit, vidi sit mihi via justificationum tuarum, ut nusquam divertar, sicut imperator praescribit ne pro suo arbitrio viam carpant, nec voluntaria captent compendia, nec a signis recedant, declinantes ad dexteram vel ad sinistram, ut et Dominus legem viandi filiis Israel commeantibus dedit, praecedens eos in columna nubis in die, et ignis in nocte, quae cum anteibat, ipsi sequebantur; et cum stabat vel evanescebat, ipsi morabantur in castris . Lex ergo viandi erat eis columna ignis et nubis. tandiu proficitur. Post hanc, enim vitam qui hic proficiebat, ibi perficitur; ubi perfectus sine fine consistit. Legem ergo quam habet agendo, exqui
Abbreviated transcription (Latin):
ripsi ueritati ad heserit: ueniens in liber¬
tate głe filioꝵ der ubi ĩã ñ udeat uani¬
Itatẽ secb.
uel hic ẽ alus sensus. que mͥ fate or plus place¬
re. ut ocłos interiores accipiamꝰ qͥbꝰ ꝯtẽpla¬
si bonũ ẽ qͦd facimꝰ. s p̃cipue sibonũ ẽ ꝓptͣ
qͦd facimꝰ cogitet᷑. p̃cat᷑ iste. ut eũ aliqͥd facit
ocłi interiores qͥ uident qͣre fit. ñ uideant¬

Expanded text:
ens in libertatem gloriae filiorum Dei, ubi jam non videat vanitatem saeculi. Et hic est alius sensus, quem mihi fateor plus placere, ut oculos interiores accipiamus, quibus contemplesi bonum est quod facimus, sed praecipue si bonum est propter quod facimus cogitetur, precatur iste, ut cum aliquid facit, oculi interiores qui vident quare fit
Abbreviated transcription (Latin):
tota anima diligere đm ⁊ ꝓximũr. Eẜ tu nͣ
in mea. s in tua eqͥtate. uł iusticia uiuifica
me .i. caritate quã ꝯcupiui imple in me: qͥ
in me morior. Uel uiuifica me inȩqͥtate tua.
homo: meus ꝓrimꝰ est. Ipse ẽ eñĩ uerbũ
ds. ⁊ uerbũ caro factũ est: ut esset

Expanded text:
tu, non in mea, sed in tua aequitate vel justitia, vivifica me, id est charitate quam concupivi imple me, qui in me morior Vel, vivifica me in aequitate tua, homo, meus proximus est. Ipse enim est Verbum Deus, et Verbum caro factum est , ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc iđo dicit. ꝙ multi eloqͥa dei ⁊ negligent
suscipiunt. ⁊ tanqͣ. a fabulis declinant Sed
timor qi sc̃s. qͣsi basis ẽ in quauerbũ statuit᷑
⁊ ipsũ uerbũ disciplina timoris ẽ. ne sit
alit᷑ casta: Adultera ne ueniat: casta ne dese

Expanded text:
Hoc ideo dicit, quia multi eloquia Dei, et negligenter suscipiunt, et tanquam a fabulis declinant; sed timor Dei sanctus, quasi basis est in qua verbum statuitur; et ipsum verbum disciplina timoris est, ne sit aliter casta: adultera, ne veniat; casta, ne dese
Abbreviated transcription (Latin):
nitate supini. ẜece ostendit ꝑ uniuersas
⁊ subtiles minucias. om̃e bonũ ado tribu
.⁊ ꝑ eũ seruari: ⁊ eiꝰ grã semꝑ augeri. In¬
clina dico: intestimonia tua. E estimoni¬
is aliqͥd. ꝓbat᷑ . e ds suas iustificaciões su¬
hoc nobiscũ. ut eũ gratis colamꝰ qͦd imi¬
pedit radix omniũ maloꝵ auaricia. De
qua subdit. ñ in auariciã: ut gratis
nis eni a nobis circũcidit᷑ auaricia. si
gratis colat᷑ ds. eẜ qr om̃ia sub sole uani¬
tas st̾: iđ̾o addit generalit. ⁊ auerte ocłos¬
uanitatẽ. ꝑ ocłos enĩ peccamꝰ. dũ ꝯspecta
ambimꝰ. Mors enĩ intrat ꝑ fenestras no¬
stror sensuũ. ꝗͦd hic notat᷑. Hoc gͦ magis¬

Expanded text:
ce ostendit per universas et subtiles minutias omne bonum a Deo tribui, et per eum servari, et ejus gratia semper augeri. Inclina dico, in testimonia tua. Aug. Testimoniis aliquid probatur, et Deus justificationes suhoc nobiscum, ut eum gratis colamus, quod impedit radix omnium malorum avaritia , de qua subdit, et non avaritiam, ut gratis,nis enim a nobis circumciditur avaritia, si gratis colatur Deus. Et quia omnia sub sole vanitas sunt , ideo addit generalitvanitatem, per oculos enim peccamus, dum conspecta ambimus. Mors enim intrat per fenestras nostrorum sensuum , quod hic notatur. Am
Abbreviated transcription (Latin):
terũ facere. Quia eñi occulta hominũ ñ iiden¬
tͣ datꝰ ẽ locus suspiciõibꝰ. ut audeat homo fal
sa plerũq ⁊ si uera. tam̃ in cognita: temere sus¬
minibꝰ. ne scił suã iusticiã facerent ꝓptͣ laudes
hominũ. uł pȩcuniã. uł etiã uictũ ⁊ uestim̃tũ:
q poteramꝰ alios. ꝓptͣ hȩc bona oꝑatos fuspica¬
ri. subdidit. nolite iudicare. qͦd ⁊ iste orat ase am¬
putari: deinde subiunxit. ⁊ ñ iudicabimini.
Unde ⁊ hic dicto. amputa obꝓbriũ meũ qͦd
suspicatꝰ sũ: addidit. qi iudicia tua iocun¬
da. Qsi dicͥet. Auerte ocłos meos: ⁊ amputa
ohꝓbriũ meũ qͦd suspicatꝰ sũ. Suũ ob ꝓbri¬
ũ dicit. qͦd de aliis suspicat᷑: ꝙ facilius in eo
putat. qͦd in se sentit. Precat᷑ gͦ auferri obꝑ¬
briũ qͦd inse sentit :⁊ in aliis suspicat᷑. Ca
na. ⁊ de bonis mala dicamꝰ: q̃ dueit in obꝑ¬
briũ. alit̾ putantes quã sit res: quã cul¬
pã a se optat amoueri iste amator uerita¬

Expanded text:
terum facere. Quia enim occulta hominum non videntur, datus est locus suspicionibus, ut audeat homo sa plerumque, et, si vera, tamen incognita temere susaudes hominum, vel pecuniam, vel etiam victum et vestitum; quia poteramus alios propter haec bona operatos suspicari, subdit: Nolite judicare , quod iste orat a se amputari. Deinde subjunxit: Et non judicabimini . Unde et hic dico: Amputa opprobrium meum quod suspicatus sum, addit, q. Quasi dicat: Averte oculos, et amputa opprobrium quod suspicatus sum. Suum opprobrium dicit, quod de aliis suspicatur, quia facilius in alio putat, quod in se sentit. Precatur ergo auferri opprobrium quod in se sentit, et in aliis suspicatur. Cna, de bonis mala dicamus, quae ducit in opprobrium, aliter putantes quam sit res. Quam culpam a se optat removeri iste amator verita
Abbreviated transcription (Latin):
puta obꝓbriũ meũ .i. peccatũ meũ qͦdsus¬
picatꝰ sũ: q ⁊ si nͣ habeo. nescio. ed melius
tu nosti. quã ego ipse. Unde apłs. Nichil mͥ ẽ¬
scius fũ: s ñ in hoc iustificatꝰ sũ. Tibi udi¬
ci audeo fateri. ꝙ iudicia tua st̃ iocunda .i.
dulcia c̃fitenti: ñ seuera.⁊ qr duleia st̃ iudi¬

Expanded text:
puta opprobrium meum, id est peccatum meum, suspicatus sum, quia et si non habeo, nescio, quod melius tu nosti quam ego ipse. Unde Apostolus: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Tibi judici audeo fateri. Quia judicia tua sunt jucunda, id est dulcia confitenti, non severa. Et quia dulcia sunt judi
Abbreviated transcription (Latin):
arta uia ẽ mandator tuoꝵ. quȩ tam̃¬
corde dilatato corde currit᷑. ¶. qͣre pecie¬
rit: subdit. Quia ipsã uolui. Ipsa eñi noua
grã ꝑ se placet: quȩ ducit ad celũ. Ido is¬
ste ait. uolui: s parũ ẽ mͥ uoluntas mea.
nͥ in eo qͦd uolo ducas: s ꝙ ⁊ ipsa uolun¬

Expanded text:
t via, mandatorum tuorum, quae tamen dilatato corde curritur, et cur petierit, subdit, quia ipsam volui. Ipsa enim nova gratia per se placet quae ducit ad coelum. Ideo iste ait, volui; sed parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volo ducas. Sed quia ipsa volun
Abbreviated transcription (Latin):
tulant᷑ ubi ñ alia dñt quã inaliis ꝓsal¬
mis dicta st̃. s ead̾e: qr repeticiõe cõmu¬
ni ꝯsulit᷑ in firmitati: ñ suꝑuaeue ite¬
rant᷑: ut repetita melius memoriȩ c̃õ¬
mendent᷑. Unde seriptũ ẽ in ꝓuerbiis.
T hesaurꝰ de sid̾abilis reqͥescit in ore sa¬
pientis: uiraũ stultꝰ glutit alũ q sa
piens quȩ audierit cogitat. ⁊ retractan¬
malia in lege quȩ ruminant:⁊ ista ñ¬
la in munda que ñ ruminant. Quod uͦ
ait. cũ eẽt dauid in spelunca. qd inte¬

Expanded text:
 quae in aliis psalmis dicta sunt, sed eadem quia repetitione communi consulitur infirmitati, non supervacue iterantur, ut repetita melius memoriae commendentur. Unde scriptum est in Proverbiis: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis ; vir autem stultus glutit illum, quia sapiens quae audierit cogitat, et retractanmalia in lege, quae ruminant, et ista immunda quae non ruminant. Quod vero ait, cum esset David in spelunca, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ebã: ⁊ idebã ipsã dexterã qua mali nͣ in
debant. Qui eñĩ indexterã attendit. uidet.
ad̃tendentes: Aexterã ñ uidebãt: hoc est
qͥd seqͥt᷑ : ñ erat qͥ cognosceret me. Cũ eñi
pateris om̃ia: qͥs nouit. qͥd attendas. utrũ
in dextera: an insinistrã ocłm girigas: Se
uł a forti. Conclusus enĩ fugere ñ ualet.
fortis ñ uult: ẽ duplex fuga: una quȩ fit
cor ꝑe. quã dñs ꝑ mrttit dicens. si uos ꝑsecu¬
ti fuerint in una ciuitate. fugite in aliam:
altera fit animo. quã dñs in eugłio uitu¬
ꝑat dicens merdennarius aũ ⁊ qͥ ñ ẽ pastor.
uidet lupũ uenientẽ.: ⁊ fugit. Talis qͥdem
fuga: ab isto ꝑiit. Idoq ait ꝑiit fuga a mȩ
.i. ñ fugi Ao illo eni ꝑ it fuga: qͥ ñ fugit. Qsi
cireũelusũ se dicit. qr sic̃ cire u̾elusus ñ
fugit corpe. qr ñ potest: ita iste ñ fugit m̃
git animo: licet corꝑe aliqͥndo. Seqñ. eẜ ñ
ẽ de illis ꝑsequentibꝰ qͥ reqͥrat animã meã

Expanded text:
ebam, et videbam ipsam dexteram, quam mali non debant. Qui enim in dexteram attendit, videt; attendentes, dexteram non vident. Et hoc est quod sequitur: Et non erat qui cognosceret me, cum enim pateris omnia, quis novit quid attendas, utrum in dexteram aut sinistram oculum dirigas? VEconcluso vel a forti. Conclusus enim fugere non valet; fortis non vult. Et duplex est fuga: Una quae fit corpore, quam Dominus permittit dicens: Si vos persecuti fuerint in unam civitatem, fugite in aliam ; altera, quae fit animo, quam Dominus in Evangelio vituperat, dicens: Mercenarius autem et qui non est pastor, videt lupum venientem, et fugit . Talis quidem fuga ab isto perit. Ideoque ait, periit fuga a me, id est non fugi. Ab illo enim periit fuga qui non fugit, quasi circumclusum se dicit, quia sicut circumclusus non fugit corpore, quia non potest, ita iste non fugit megit animo, licet corpore aliquando. Et non est de illis persequentibus, qui requirat animam meam,
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ ẽ. Lib̾tas domũ facit: seruitꝰ careerẽ.
Ita gͦ ñ caro quã ds fecit s corrupcio eiꝰ e.¬
tẽptacio. carter est: de qͦ prȩcat᷑ educi di¬
cens. Equc aminã meam. de custodia uel
carcere .I. de corrupeiõe corꝑis. qr in cor¬
rupciõe quȩ est pena corꝑis. angustiat᷑.
post quas angustias. in domo dei tota ui¬
ta erit c̃fessio .i. laus dei. Unde subdit.
Ad c̃fitendũ .i. ut c̃fiteat᷑ nomini tuo: mo¬
do impedit carcer ẽ fiteri. eqñ. Me ex¬
pectant. Hoc ex capite .i. ex ꝑsona cap̃i¬
tis subdit᷑. ñ mutata uoce: quale fuit illud qͦd
in fine p̃cedentis psalmi supͣ dixͣ. singłaris¬

Expanded text:
 carcerem. Ita ergo non caro, quam Deus fecit, sed corruptio et tentatio carcer est, de quo precatur educi, dicens: Educ animam meam de custodia, vel carcere, id est de corruptione corporis, quia in corruptione quae est poena corporis angustiatur, post quas angustias in domo Dei tota vita erit confessio, id est laus Dei. Unde subdit ad confitendum, id est ut confiteatur nomini tuo. Modo impedit carcer confiteri, me exspectant justi. Hoc ex capite, id est ex persona capitis subdit, non mutata voce, quale fuit illud quod supra in fine praecedentis psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥ reddet. Ibi gͦ effunde prx̧c̃ẽ tuã.S.
liomines reãdunt: ante eos effunde. Si uͭ¬
ds redditurꝰ ẽ. in occulto ora. sic̃ p̃cipit in
eugłio. Eu aũ cũ oraueris intra in cubi¬
ełm tuũ ⁊ elauso ostio ora patrẽ tuũ⁊ pat̾¬

Expanded text:
ille qui reddet. Ibi ergo effunde precem tuam; si homines reddunt, ante eos effunde. Si vero redditurus est Deus, in occulto ora, sicut praecipit in Evangelio: Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum, et clauso ostio ora Patrem tuum;
Abbreviated transcription (Latin):
.I. qr solus sũ tprͣe passionis: ꝙr nullus
cũ eo. uł ante eũ. ꝓ nomine eiꝰ passus
ẽ :⁊ apłi defecer̾t: in cruce pendens. u
nũ latronẽ comedit. Singłaris sũ dico.
donec transeã de mundo ad patre̾: tũc
c̃firmabo colũpnas eiꝰ. qr in resurrer᷑:¬
Singłarñ gͦ sũ donec transea̾: cũ ue¬

Expanded text:
re passionis, quia nullus cum ea vel ante eum pro nomine ejus passus est, et apostoli defecerunt, et in cruce pendens unum solum latronem comedit. Singularis sum dico, donec transeam de mundo ad Patrem. Tunc confirmabo columnas, quia in resurrecSingularis ego sum, donec transea
Abbreviated transcription (Latin):
ad te dñe. Seda pars: ubi agit de fine ma
y poreio mea tues. ñ hic. s interra uniuen¬
ciũ. ubi se ipsũ uidendũ dabit. Uel in ꝑ¬
sona xpi potest legi ab illo loco. considasbã.
qͥmipassione etiã a discipłis derelictꝰ ait.
c̃siq̾ abã ad dexter̃a. Ad littera. ⁊ uidebam
sceret me. Apłi enĩ ñ stabant ad dexter᷑ã
ut solebant. ꝙ carnali timore disꝑsi st̃.
s ego ꝑstiti. Unde seqͥt᷑. Piit fuga ame.
Gnga scił tam corꝑis. quã m̃tis . Et. ñ est
qͥ reqͥrat ammã meã. ꝙr nulla ei ꝯsola

Expanded text:
 Secunda pars, ubi agit de fine malEt portio mea, tu es, non hic, sed in terra viventium, ubi se ipsum videndum dabit. Vel in persona Christi potest accipi ab illqui in passione etiam a discipulis derelictus ait: Considerabam ad dexteram, ad litteram, et videbam, sceret me. Apostoli enim non stabant ad dexteram ut solebant, quia carnali timore dispersi sunt; sed ego perstiti. Unde sequitur: Periit fuga a me, fuga, scilicet tam corporis quam animi. Et non est qui requirat animam meam, quia nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ualuer̃t uerba mea. uerbis eor: Si eñĩ illi
locuti stͥ disertȩ: ego uere. Aliud ẽ laudare
loqͦcẽ: aliud cõmendare ueracẽ. Prȩterea uer¬
ba mea p̃dicant. qͥ ꝓeis nec mori timent :
seđm illud. Ecce ego mitto uos. sic̃ oues in
medio lupoꝵ: nolite timere eos qͥ occiqͥunt
corpꝰ. ⁊ cet̾a. dc si dic̾et. Nolite timere mortẽ.
Quid gͦ mortes illor fecer̃t: Ecce. Sscunt erassi¬
tudo tͣrȩ. Qͣsi dic̾et. Prost̾ uerba mea eis: ꝓst
etiã ⁊ mortes:ꝰ hoc ꝑ simile ostendit: qr siẽ
erassitudo t̾re erupta. uł dirupta ẽ suꝑ ter

Expanded text:
valuerunt verba mea verbis eorum. Si enim illi locuti sunt diserte, ego vere. Aliud est laudare loquacem, aliud commendare veracem. Praeterea verba mea praedicant, qui pro eis nec mori timent, secundum illud: Ecce ego mitto vos sicut oves in medium luporum ; et: Nolite timere eos qui occidunt corpus, etc. ; ac si diceret: Nolite timere mortem. Quid ergo mortes illorum fecerunt? Ecce sicut crassitudo terrae, etc.; quasi dicat: Prosunt verba mea eis; prosunt etiam mortes. Et hoc per simile ostendit, quia sicut crassitudo terrae erupta est, vel dirupta est supe
Abbreviated transcription (Latin):
qr ocłi mei st̃ ad te dñe: ñ ad minas ꝑsecu¬
tor. Noui enĩ qͦd. ꝓme passus sis. qͥd ꝓmise¬
ris: ⁊ ꝑ hoc securę sꝑaui inte: ⁊ ido ñ aufe¬
ras animã meã a bonis tuis. s spes mea sẽ¬
ꝑ fit inte: ⁊ ocłi mei semꝑ te intendͥant.
Non eñ̃ petit iste ꝯtra hoc qͦd sc̃i uolunt

Expanded text:
quia oculi mei sunt, ad te, Domine, non ad minas persecutorum. Novi enim quid pro me passus sis, quid promiseris, et per hoc secure speravi in te, et ideo non auferas a bonis tuis, sed spes mea semper sit in te: et oculi mei semper ad te intendant. Non enim petit iste contra hoc quod sancti volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fuerit. ipsũ solũ manet: si aũ mor¬
tuũ fuerit. multũ fructũ affert. Eẜ
itẽ.Cũ exaltatꝰ fuero a terra: om̃ia
trahã ad me. Ergo solus erat. anteꝙͣ.
eł̾t mortificatꝰ. ⁊ a tęrra exaltatꝰ. ꝓp¬
terea ñdũ habebat᷑ apłi tales uires.
Accepturi erant uires sequendi: nͣ ha¬
bebant uires p̃cedendi. Nemo enim
xꝑi moriendo antecederet xꝑm. es.
si enĩ multi mortui st̃. ⁊ martyres st̃:
⁊ licet ꝓpħȩ multi talia passi st̃: ñ ta¬
mͣ id̾o moriebant᷑ ꝙr prȩnuneiabant

Expanded text:
et; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Et item: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . Ergo solus erat antequam esset mortificatus, et a terra exaltatus. Propterea nondum habebant apostoli tales vires. Accepturi erant vires sequendi, quia non habebant vires praecedendi. Nemo enim Christi moriendo antecederet Christum. Etsi enim multi mortui sunt, martyres sunt. Et licet prophetae multi talia passi sunt, non tamen ideo moriebantur, quia praenuntiabant
Abbreviated transcription (Latin):
lia enĩ mundi elegit ds ⁊ ea quȩ ñ st̃. ut
ea quȩ st̾ euacuaret. Ex illis mͦ iã sagina¬
taẽ terra: exurgente segete ȩccłȩ Uide
sane qͦmͦ nobile ⁊ p̃cipuũ mundi. humi¬
liatũ ẽ. Imꝑator uenit romã.: q festinat.
Ad tẽplũ imꝑatoris: an ad memoriã pis¬
catoris. Utiq piscatori hominũ suppli

Expanded text:
im mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, ut ea quae sunt evacuentur ex illis . Modo jam saginata est terra, exsurgente segete Ecclesiae. Vide sane quomodo nobile et praecipuum mundi humiliatum est. Imperator venit Romam, quo festinat? Ad palatium imperatoris, an ad memoriam piscatoris? Utique piscatori hominum supplic