comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ stetisse asserit ꝙ nesciri. qr ꝑ car nem dñs aꝵ irens ꝯ
sibilis extitit es. pore: ꝙ inuisibilis maiefiste. De quoti
subdit. Qui post me uenit ante me faclus est. Si nae
dr᷑ ante me fastus: ac si dicat᷑ ante me positꝰ. Post me tig
ue ut: qi post nodũ ratis. Ante autẽ factus est. quat
platus. S hec paulo suꝑius dicens eti ĩ prelatõis eiꝰ emn
cat. Inde me etiam post natꝰ suꝑat: quo eñ natiuntatis
sue tempora ũ angustant. Nam qui ꝑ matrẽ in tẽpds
nascit᷑. sine matre ex patre gn̾atur. Cui quante reuerti¬
tie humilitatẽ debeat. subdendo manifestat. Ciuuse
sũ dignus soluere torrigiam taltiam̃ti. Mos apus ntt¬
rtł fuit ut siquis cam q̃ sibi cõpeteret acciꝑe uxdre nola
illi caltiam̃tũ solueret. qui ad hanc sponsus uire ꝑpni
hał et sporisam sponsus est. S qͥa iobe̾m homines

Expanded text:
nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis exstitit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superiusdicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a patre generatus. Qui quantae reverentiae humilitatem habtc. Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc sponsus jure propihabet sponsam sponsus est . Sed quia Joannem homines
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ erat u̾bũ. Et̃ ex ipsa uĩa loquutõe cognosentis qr priꝰ
se esst asserit: quia u̾bũ p̃cedit. Aduentum raꝙ adm̃tũ¬
miunib audit᷑. Q uietiã in deserto clamat. quia dere¬
lite ac desticitt iudet solaciutn edemptoris aanum
Quid autẽ lamet: insinuat cũ subiungit: ãer igite u¬
am dñi sicut dixit esaias ꝓpħ. uia dñi aator aadis¬

Expanded text:
 erat uerbum". Ex ipsa nostra locutione cognoscitis quia prius se esse asserit quia uerbum praecedit. Idem in Hommnibus auditur. Qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet, insinuat cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor di
Abbreviated transcription (Latin):
gemus. Quisqͥs ergo insuꝑbiam mentẽ eleuat: quis quis
auarie estib anbela. quisqͥs se lixurie inquinationibi
luit cordis ostiũ ient᷑ u̾it. tẽ claudit. ꝙ ne ał se aũs m
at claustra animi seris uitioꝵ dampnat. D adhuc qͥ ms
sunt ꝑ. ua. int᷑. Qd gͦ baptitas situ ñ es helias: neq m̃¬
tia exercende emulationis dr᷑ euñgłista tacite inuorit
qui subunxit dicens. Et qͥ missi fuerant erant ex phas¬
is. Acsi aꝑte dicat. Illi iohem de suis actib reqͥrunt qu
doctrinam nestiunt q̃rere ħ inuicdere. S sc̃s quisq etiã s
aꝑuersa mente requirit᷑:. de bonitatis sue ftudio ñ me¬

Expanded text:
s ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt percontantur. Quid ergo baptizas, si tu non es Elias, neqitiae exercendae aemulationis dicitur, evangelista tacite innotuit,  VERS. 24.-- Et qui missi fuerant, erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque, etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non m
Abbreviated transcription (Latin):
helie dicit᷑. qi sic̃ helias sccłm dĩi aduentũ preneniet:
ita iohes p̃uenit pͥmũ. Sicut ille p̃cur sor uenturus est
iudicis ita iste p̃cursor factus est redẽptoris. Iohes gͥ in
spũ helias erat. in ꝑsona helias ñ erat. Qd̾ gͦ dñs fatetur
de spũ. hoc iohes dinegat de ꝑsona. Qͥa ꝙ uistũ sicerat
ut ꝙ discipłis dñs spiritalc̃ de ioħe sententiã dicrret. ꝙ io
hannes isdẽ turbis carnalib ũ de suo spũ s de tor pore res¬
sonuit: stñ au̾itatis tramite ñ recessit. Qui cũ se ctiã
ꝓꝓham negat. qi iudelicet ñ solũ poterat redẽpite ẽ pre¬
dicate. s etiã demoustrare. Quis nã sit ꝯtinuo expͥmit
dũ subiungit. Ego uot clamantis in descito. S̾citis ftẽs¬

Expanded text:
 Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sentenannes in turbis carnalibus, non de suo spiritu, sed de corpore ressonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto. Scitis, f
Abbreviated transcription (Latin):
botium prȩdicantis salutẽ: dictn
syon tegnabit ds̃ tuus. Uox specs¬
latorum tuorũ leuauerunt uoco
simul laudabunt: quia oculum
ad oculum uidebunt: cum on¬
utitent dñs syon. Gaudete & laudate
simul deserta hicrłmi: quia consolatus
est añs pͥopulum suũ. redemit hierłm.
Parabit dñs brachium scm̃ suum in
oculis om̃iu gentiũ: & uidebunt
om̃s fines terrȩ salutare dĩ nr̃i.

Expanded text:
is salutem dicentis Sion regnavit Deus tuus vox speculatorum tuorum levaverunt vocem simul laudabunt quia oculum ad oculum videbunt cum converterit Dominus Sion gaudete et laudate simul deserta Hierusalem quia consolatus est Dominus populum suum redemit Hierusalem paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium et videbunt omnes fines terrae salutare
Abbreviated transcription (Latin):
flos agri. Ei xsiccatum est fęnum. &
ceeidit flos: quia sp̾s dĩ sufflauit in
eo. Uere. fęnũ est populus. Ex sic¬
catũ est fęnũ & cetidit flos: uerbũ
autẽ dñi stabit in axternũ. Suꝑ
montem excelsum ascende tu qui
euuangeliras syon: ꝙ alta infor¬
titudine uocem tuã. qui euuange-

Expanded text:
los agri exsiccatum est faenum et cecidit flos quia spiritus Domini sufflavit in eo vere faenum est populus exsiccatum est faenum cecidit flos verbum autem Dei nostri stabit in aeternum super montem excelsum ascende tu quae evangelizas Sion exalta in fortitudine vocem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Manet semꝑ ut possint habere uir¬
tutem: ut mirabiliter ⁊psi uiuant:
Uenit ad tempus ut &iam aliis ꝑ
miraculorũ signa quales sint
intus effulgeant. Eit ego uidi
inquit & testimoniũ perhibui.
quia hic est filius dĩ. Supra dixerat
post me uenit uir qui ante me fac¬
tus ẽ: nunc testimonrũ perhibet
quia hic est filius dĩ. utriusq naturȩ
urritate. humanȩ uidelico & di-¬
uinae in una eadeq xp̃i persona
manifeste designans. E tubescat¬
manicheus. audiens uenit uir.
Conticescat fotinus. audiens hic ẽ.
filius dĩ. Audiant mansueti &
lȩtentur : quia uenit uir post
iohannem fortior ⁊ ohanne qui
baptirat in sp̃u sco: & quia hic
est filius dĩ. Quia cñi ꝑsuꝑbiam
ipse & ꝑdiuinitatẽ patri & per
humanitatem congrueret nobis:
Per humanitatem similis nobis. pro
nobis cum hoste confligere: ꝑ diui.¬
nitatem patri consubstantialig
ad imaginem dĩ & similitudinema
quam peccando amisimus. posso

Expanded text:
Manet semper, ut possint habere virManet semper, ut possint habere virtutem qua mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus, effulgeant. Et ego vidi, inquit, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. Supra dixerat, Post me venit vir qui ante me factus est, nunc testimonium perhibet, Quia hic est Filius Dei, utriusque naturae veritatem, humanae videlicet et divinae, in una eademque Christi persona manifeste designans. EManichaeus, audiens: Venit vir. Conticescat Photinus, audiens: Hic est Filius Dei. Audiant mansueti et laetentur, quia venit vir post Joannem, fortior Joanne, qui baptizat in Spiritu sancto, et quia hic est Filius Dei. Quia enim per superbiam ipse et per divinitatem Patri et per humanitatem congrueret nobis; ac per humanitatem nostri similem pro nobis cum hoste configere, per divinitatem Patri consubstantialem, ad imaginem nos Dei et similitudinem, quam peccando amisimus, posset
Abbreviated transcription (Latin):
cum descenderit & manserit sp̃s
cum oeiam discrpulis ipse promit
dicens. Eit ego rogabo patrem & ali
paraclytũ dabit uobis. ut maneat
uobiscum in arternum: spiritum
ueritatis. Et paulo post: qui dapus
uos manebit. & in uobis crit. S̾i
enim apud seruos dĩ electos manet.
& in illis erit sp̃s.: quid magni est
filio dĩ quod in ipso manere sp̃s
astruatur.: Notandumq quod
tim maneat in arternum: parte
rediturus secedit. Manet quiss
apud eos ut bonis insistant acti
uoluntariam paupertatem dil¬
gant: mansuetudinem consequas
ꝓ arterno desideno lugeant: esi¬
riant & sitiant iustitiam: miser¬
cordiam: munditiam cordis:
& tranquillitatem pacis ample¬
tantur: sed & pro obseruationt
iustitiae persequutionem pau
non utreantur: elemosinis. orde¬
fructibus insistere desi derent
Recedit autẽ ad tempus. ne semꝑ
infirmos curandi. mortuos susci¬
tandi. dȩmones eicrendi. uel & ia
prophetandi habrant facultatem.

Expanded text:
eum descenderit et manserit Spiritus, eum descenderit et manserit Spiritus, cum etiam discipulis ipse promittat, dicens: Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis . Et paulo post: Quia apud vos manebit, et in vobis erit. Si enim apud servos Dei electos manet, et in illis erit Spiritus, quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astruatur? Notandumque quod tim manet in aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntariam paupertatem diligant, mansuetudinem consequantur, pro aeterno desiderio lugeant, esuriant et sitiant justitiam, misericordiam, munditiam cordis, et tranquillitatem pacis amplectantur: sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur, eleemosynis, oratfructibus insistere desiderent. Recedit autem ad tempus, ne semper infirmos curandi, mortuos suscitandi, daemones ejiciendi, vel etiam prophetandi habeant facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
conceptus .ẽ. Unde & ia potesta¬
tem dandi hominibus nonminus
habet ipse quam pater: ipso attes¬
tante qui ait. Paraclytus autem
sp̃s sc̃s quem mito pater in no.¬
mine meo. ille uos docebit om̃ia.
Et alio loco quod ipse hunc mittat
ostendit. Si enim non abiero para¬
chytus non ueniet aduos: si autem
abiero mittam eũ ad uos: Quia ni.¬
mirũ una est indiuinitate substan¬
tia in seperabilis operatio. patris
deipso spu quod sua sponte urniat
ubi uelit. & sua potestate operet᷑
quȩ uelit testatur filius ubi ait.
quod & supra commemoraui. sp̃s
ubi uult spirat. Hȩc autẽ om̃u
inquit apłs operatur unus atq
idem sp̃s. diuidenis singulis prouti
uult. Idcrico autẽ super eum in
quo semꝑ manebat baptizatum
sp̃s descendere ostenditur. ut &
baptista ipse celsius iam quem
baptiatos aqua sp̃s eiusdem pose
baptisma mereri. Qugrendum
interea quomodo speciale filii di as¬
noscendi signum fuerit quod suꝑ

Expanded text:
conceptus est. Unde etiam potestaconceptus est. Unde etiam potestatem dandi hominibus Spiritum non minus habet ipse quam Pater, ipso attestante qui ait: Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia . Et in alio loco quod ipse hunc mittat, ostendit, dicens: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Quia nimirum una est in divinitate substantia, insperabilis operatio Patris, de ipso Spiritu, quod sua sponte veniat ubi velit, sua potestate operetur quae velit, testatur Filius ubi ait, quod et supra memoravi: Spiritus ubi vult spirat. Haec autem omnia, inquit Apostolus, operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Idcirco autem super eum, in quo semper manebat, baptizatum Spiritus descendere ostenditur, ut et Baptista ipse celsius jam quem baptizatos aqua, Spiritus ejusdem posse baptisma mereri. Quaerendum interea quomodo speciale Filii Dei agnoscendi signum fuerit, quod super
Abbreviated transcription (Latin):
gentius intuendum. ẽ : quia cum
dixiss& super quem uideris spm
dtscendentem. addidit & manen¬
tem suꝑ eũ. Et in scõs enim eius
sp̃s desceudit: uerum quia qua diu
sunt in corpore. peccato carere
nequeunt: quia cęlestium contẽ.¬
plationi semꝑ oculum mentis
intendere non sufficiunt. sed so¬¬
pius hunc ad terrenȩ curã conuer-¬
sationis inflectunt: in eoru ꝓcul
dubio corodibus sp̃s aliquando uenit:
aliquando recedit. Unde dictũ
est. Sp̃s ubi uult spirat. & uoerͣ
eius audis. sed non scis unde ueniat.
& quo uadit. Uenit quippe ad
scos: uadit ascis sp̃s: ut quem semꝑ
habert idonei non sunt eius perꝰ
tempora redeuntis crebra luce
reficiantur. In solo autẽ media
nec in quo nec sordidȩ cogitatio.¬
nis maculam quam refugeret
ullam inuenit. Mansit autem
totus in illo. non ex eosolũ tempote
quo hunc iohanires suꝑ tum uidit
descrudentẽ. sed ex quo homo fieri
incipiens. eius ministerio & oꝑe

Expanded text:
gentius intuendum est quia cum gentius intuendum est quia cum dixisset: Super quem videris Spiritum descendentem, addidit, Et manentespiritus descendit: verum quandiu sunt in corpore, peccato carere nequeunt, quia coelestium contemplationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt; sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt: in eorum procul dubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed non scis unde veniat, aut quo vadat . Venit quippe ad sanctos, vadit a sanctis Spiritus, ut quem semper habere idonei non sunt, ejus per tempora redeuntis crebra luce reficiantur. In solo autem mediat manet, in quo nec sordidae cogitationis maculam, quam refugeret, ullam invenit. Mansit autem totus in illo non ex eo solum tempore quo hunc Joannes super eum vidit descendentem, sed ex quo homo fieri incipiens ejus ministerio et opere
Abbreviated transcription (Latin):
cendentem cognoui. S ed qui misit
me bapttiare in aqua. ilbe mihi
dixit. Super quem uideris spm̃
descendentem & mantatẽ suꝑ eũ.
grãm precata dimittendo. Siue
enim ipse aqua aliquos discrpulo-¬
rum suorũ primus baptirauerit.
ꝑ quos ad cȩteros fideles baptismi
ruuus proflueret. eosdem & iam
sp̃u baptitabat peccata illis relax
fideles eius inuocato nomine ipsuis
a qua baptirent electos. & chrismate
ipse sp̃u scõ baptirat: quia nemo
pix̧ter ipsum peccatorũ nexus
solurere. aut sp̃s sc̃i ual& dona tri¬
buere. Vnde euuangelista iohannes
cum dixisset. audierunt pharisȩi quia
iħs plures discipulos facit. & baptuat plus-¬¬
quam iohannes. ꝓtinus adiunxit:
Le discrpuli iħ̃ri in nomine eiꝰ aqua
baptizant. ipse tamen magis bapti¬
rare intelligendus est qui peccata
dimittit. Baptiat quoq dñs in
spũ scõ.: cum per afflationem eiꝰdẽ
cũ cuilib& electorum dat manifes
Uos autem baptitabimini spu sco̾.

Expanded text:
cendentem, cognovi. Sed qui misit cendentem, cognovi. Sed qui misit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem supegratiam peccata dimittendo. Sive enim ipse aqua aliquos discipulorum suorum primus baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat, peccata illis relaxafideles ejus, invocato nomine ipsius, aqua baptizent electos, et chrismate ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ipsum peccatorum nexus solvere, aut Spiritus sancti valet dona tribuere. Unde evangelista Joannes cum dixisset: Audierunt pharisaei quia Jesus plures discipulos facit et baptizat quam Joannes, protinus adjunxit:si discipuli Jesu in nomine ejus aqua baptizant, ipse tamen magis baptizare intelligendus est qui peccata dimittit. Baptizat quoque Dominus in Spiritu sancto cum per afflationem ejusdemcum cuilibet electorum dat manifestVos autem baptizabimini in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
non suam tantum modo uel cius in
quem descendit in nocentiam simpli¬
citatemq designat: sed eorũ atque
qui sentiunt de illo in bonitate: & in
simplicitate cordis quȩrunt illum.
Quorum unanim sm pietatem ac man¬
suctudinem spirituali gratia donatã
dñs ipse laudans loquitur. Una .e.
columba mea. una .ẽ. matri suae.
decta genitrici suae. Matrẽ quippe
qua inspirante percepit. ut ipsa
quoq possit columba recte nuncu¬
pari. Deniq hebrȩo sermone quo
seriptura scã .c̃. edita. sp̃s genere
feminino appellatur. Propter quod
conuenienter ȩccłã una xp̃i colu̾ba.
& hȩc matri ac genitrici suac electa
nominatur: quia nimirũ quod in
unitate fidei xp̃ianȩ multis degen¬
tibus congregatur : quod colũbina
ad inuicem pace lȩtatur : quod
electionis sorte beatur. non suo
habet merito: sed dono accepit
grae spiritalis. Et ego inquit
nescrebam cũ: subaudis. tam subli¬
miter quam cum sp̃m in eum des¬

Expanded text:
non suam tantummodo, vel ejus in non suam tantummodo, vel ejus in quem descendit innocentiam simplicitatemque designat, sed eorum aeque qui sentiunt de illo in bonitate, et in simplicitate cordis quaerunt illum. Quorum unanimem pietatem ac mansuetudinem spirituali gratia donatam, Dominus ipse laudans loquitur: Una est columba mea, una matri suae, electa genitrici suae . Matrem quippe qua inspirante percepit ut ipsa quoque possit columba recte nuncupari. Denique Hebraeo sermone, quo Scriptura sancta est edita, spiritus genere feminino appellatur. Propter quod convenienter Ecclesia una Christi columba, et haec matri ac genitrici suae electa nominatur: quia nimirum quod in unitate fidei Christianae multis de gentibus congregatur, quod columbina ad invicem pace laetatur, quod electionis sorte beatur, non suo habet merito, sed dono accepit gratiae spiritualis. Et ego, inquit, nesciebam eum. Subaudis tam subtiliter quam Spiritum in eum des
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ueni inaqua baptizans. quia
peccata mundi baptizando toller
possim: sed ut cum bapttiando ac
prȩdicando manifestarem populo
isrł : qui inspu scõ baptirans adtl¬
lenda peccata non solum i frł. scl
totius mundi si ei credere uolueri
idoneus est. Propterea ueni ego in
illi uiam prȩpararẽ qui baptua
in remissionem peccatorũ. Ent thi¬
monium phibuit iohannes dicens
fideles non aliter cius spũ se posse
repleri. nisi simplices fuerint. ins
ureram cum fratrib habutrint
pacem: quam significant oscula
columbarũ Habent autem oscula
& corui. sed laniant. quod columba
om̃ino non facit : signi ficantes eos
qui loquuntur pacem cũ proximo
suo: mala autẽ sunt in cordib corũ.
Columbȩ autẽ natura quae alaniatu
in nocens. ẽ. illis in nocentibus aptis¬
sime congruit. Qui pacem secuntur
cum om̃ibus & scimoniam: solliciti
seruare unitatem sp̃s in uinculo pacis.
tq idto sp̃s in columba descendendo.

Expanded text:
ideo veni in aqua baptizans, quia ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptizando tollere possum, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui in Spiritu sancto baptizans ad tollenda peccata non solum Israel, sed totius mundi, si ei credere voluerint, idoneus est. Propterea veni ego in illi viam praepararem qui baptizaret in remissionem peccatorum. Et testimonium perhibuit Joannfideles non aliter ejus Spiritu se posse impleri, nisi simplices fuerint, nisi veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit: significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mali autem sunt in cordibus eorum. Columbae autem natura, quae a laniatu innocens est, illis innocentibus aptissime congruit qui pacem sequuntur cum omnibus et sanctimoniam, solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis. Atque ideo Spiritus in columba descendendo
Abbreviated transcription (Latin):
ens sp̃u scõ: a quo seipsum ab lui
desiderabat dicens. Ego ate
debro baptirari: & tu uenis ad
it. Quomodo ergo dieit et
ego nescrebam eũ. nisi quia eũ
quem antea nouerat ꝑfectius
iam cum baptira retur agnouit.
Quem mund saluatorẽ &̃ iudiẽe
noutrat. huius potentiam matesi¬
tis altius sp̃u sc̃o suꝑ eũ deseendena
cognouit. Neq en̾i dubitandũ ẽ. qu
bratꝰ iohannes cum sp̃m scm lic& cor¬
porali specie uideret. cum uoce̾ pam
lic& corporaliter sonantem men¬
isset audire. multum ex hoc uisua
auditu profecerit: multu de diu
potestatis excelbentia reurlatisoru
mentis screntiae cęlestis acceptrit
adeo ut ad comparationem inteli¬
gentiae qua tunc in lustrari cȩpem
eatenus illum quantus ess& omni¬
modis sibi uideretur ignorasse. Qu
testimonium in quod
missus est. dño diligent
perhibris adiungit. se
ut manifestaretur in isti
propterea ueni ego in aqua bapt¬
rans. Quod est aperit dicere. Na

Expanded text:
ens, Spiritu sancto, a quo seipsum ablui ens, Spiritu sancto, a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem antea noverat, perfectius jam cum baptizaretur agnovit? Quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altius Spiritu sancto super eum descendente agnovit. Neque enim dubitandum est quia beatus Joannes cum Spiritum sanctum licet corporali specie videre, cum vocem Patris licet corporaliter sonantem meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia revelatis oculis mentis scientiae coelestis acceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperit, eatenus illum quantus esset omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quod missus est, Domino diligenter perhibens, adjungit: Sed ut manifestaretur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: Non
Abbreviated transcription (Latin):
m̾e orat. Post nie uenit tur: post
me natus est in mundo post nre
prȩdicare ineipi& mundo. Qui
ante me factus est: qui me poten
apparens ante cellit. Quia prior
ne erat. Quia in principio erat
utrbum: & uerbum erat apud
dm̃: & ds erat uerbũ. Post inr uenit
uir tempus humanae natiuitatis
lige. Qui ante me factus est.:
primatũ regiȩ potestatis quo & ĩa
angelis prȩsidet intuere. Quia
prior me erat arternitatem
diuinae maiestatis qua patri est
aequalis intellige. Post nir utuit
uir qui ante me factus est: quia
prior nie erat. Post nie uenit
humanitate: qui ideo ne prȩcellit
dignitate : quia prior me erat di¬
uiuitate. Et ego nescrebam cũ
inquit. Certum est quia screbat
dñm iohannres cui testimonium
perbibere missus est: que iudice
om̃rum uenturu̾ prȩdicabat di¬
ceus. curus uentilabru in manu
sua. & ꝑmundabit aream suam.
a quo sp̃m scm dari debere testa¬
batur. ipse uos baptirabit inqui¬

Expanded text:
me erat. Post me venit vir, post me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post me praedicare incipiet mundo; qui ante me factus est, qui me potentapparens, antecellit. Quia prior me erat, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae nativitatis lige; Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere; quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam ; a quo Spiritum sanctum dari debere testabatur, Ipse vos baptizabit, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
cata mundi. lauatq nos apec¬
catis nr̃is cotidie in sanguine suo
cum eiusdem beate passionis ad
altare memoria replicatur: cum
panis & uini creatura in sacra¬
mentũ carnis & sanguinis eius
ineffabili sp̃s scificatione trans¬
fertur. Sicq corpus & sanguis
illius. infidelium manibus ad per¬¬
nicrem ipsorã funditur & occidit᷑.
sed ficdelium ore suam sumitur
agnus in lege paschalis ostendit.
qui semel porulum de ȩgyptia
seruitute liberans. in mẽmoriã
eiusdem liberat mis ꝑ oms annos
immolatione sua po̾pulũ cundẽ
scificare solebat: donee ueniret
ipse cui talis hostta testimoniũ
dabat: oblatusq patri pro nobis
in hostiam odoremq suauitatis
mysterium suae passionis oblato agno
increaturam panis. uiniq trans.¬
fert sacerdos factus inęternum.
scđm ordinem melchi sedech.
Sequitur. Iohannes testimonium
ꝑhibens de dño. hie est inquit¬
de quo dixi. Post nie uenit uir
qui ante me factus est: quia pͥor

Expanded text:
cata mundi. Lavat itaque nos a peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur recte figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatione sua populum eumdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis oblato agno in creaturam panis vinique transferret, sacerdos factus in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Sequitur: Joannes testimonium perhibens de Domino, Hic est, inquitde quo dixi: Post me venit virqui ante me factus est, quia prior
Abbreviated transcription (Latin):
Eicct agnus dĩ: ecce in nocens. & ab
om̃i peccato inmunis: ut pote qui
os quidem de ossibus adam. & carnẽ
de carnt adam: sed nullã de carne
peccatrice traxit maculam culpȩ.
Ecce qui tollit peccatũ mundi.
Eccc qui iustus inter peccatores.
mitis inter impios: Hoc est quasi
agnus inter lupos appatens. & rã
peccatores & impios iustificandi
habet potestatem. Quomodo aut̾e
peccata mundi tollat. quo otdine
iustific& impios: apłs pttrus osten¬
dit qui ait. Non corraptibilibus.
argento ueł auto tedempti estis
de uana itra conuersatione
paterne traditionis. sed prȩtioso
sanguine quasi agni incontami¬
nati & in maculati iħu xp̃i. Et¬
cuius est hoc euuangelium. qui
dilexit nos inquit : & lauit nos
apeccatis nris in sanguine suo.
Non solum autem lauit nos apec-¬
catis nr̃is in sanguure suo. quando
sanguinem suñ dedit incruce
pro nobis: uel quando unusquisq
urͣm mysterio sacroscę passionis
illius baptismo aquȩ ablutus est:
urrum &iam cotidie tollit pec¬

Expanded text:
Ecce Agnus Dei. Ecce innocens, et ab omni peccato immunis, ut pote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi. Ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati et immaculati Jesu Christcujus est hoc Evangelium: Qui dilexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit pec
Abbreviated transcription (Latin):
ROT EXASTI me aconuentu
malignantium : amultitu.¬
dinc operantiũ iniquitatem. Iam
tpsum caput nrm intueamur.
Multi martyres talia passi sunt.
sed nib il sic elucos. qu̾omodo capiti
martyrũ. Ibi melius intuemur
quod illi exꝑti sunt. ꝑtotectus
est amultitudine malignantium
ꝓtegente se do: protegente se¬
catuem suam tpso filio & homi¬
ne quem gerebat: quia filrus ho¬¬
minis est. & filius dĩ est. Filius
di propter forinam dĩ. filius ho-¬
minis propter formã serui: ha¬
bens in potestate ponere animã suã
& recipere eam. Quid deo potu¬
erunt facere in imici. Occidert̃
mar& exemplo. Nostis qui con

Expanded text:
rotexisti me a conventu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem. Jam ipsum caput nostrum intueamur. Multi martyres talia passi sunt: sed nihil sic elucet quomodo caput martyrum; ibi melius intuemur quod illi experti sunt. Protectus est a multitudine malignantium, protegente se Deo, protegente carnem suam ipso Filio et homine quem gerebat: quia Filius hominis est, et Filius Dei est; Filius Dei propter formam Dei. Filius hominis propter formam servi : habens in potestate ponere animam suam, et recipere eam . Quid ei potuerunt facere inimici? Occideruntmaret exemplo. Exaudi, in
Abbreviated transcription (Latin):
curauit om̃is languidos eorã. prȩr¬
dicauit regirum cȩlorũ. Non tacuit
uicia ut ipsa potius cis displicerent
non medicus : aquo sanabantur.
his om̃ib cirationibus eius in¬
grati. tamquam multa febri frene¬
tci insanientes in medicum. qui
uenerat curare cos. Eix cogita¬
uerunt consilium perpendi eũ.
ianquam ibi uolentes probare.
utrũ uerus homo sit qui mori
possit : an aliquid suꝑ homures
sit. & mori se non ꝑmittat. Cber¬
bum ipsorũ agnoscimus in sapien¬
tia salomonis: morte turpisfima
inquiunt condem purmus eum :b

Expanded text:
ravit omnes languidos eorum, praedicavit regnum coelorum, non tacuit vitia eorum, ut ipsa potius eis displicerent, non medicus a quo sanabantur: his omnibus curationibus ejus ingrati, tanquam multa febri phrenetici, insanientes in medicum qui venerat curare eos, excogitaverunt consilium perdendi eum; tanquam ibi volentes probare utrum vere homo sit qui mori possit, an aliquid super homines sit, et mori se non permittat. Verbum ipsorum agnoscimus in Sapientia Salomonis: Morte turpissima, inquiunt, condemnemus eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ccollationem marcyrii crbestia regua
ie sutrauit. quasi ad dexterã dñi sedit.
uia iohannes euuangelista ꝑ nultũ
tempus ultra exteros apłõs ad anuos
plurimos perdurauit. quasi ad si¬
pstram illius. Per sinistram enim
presens uita designatur. ꝑ dextera
iutem celestis beatitudo significatur.
sicut incanticis canticorũ dicitur.

Expanded text:
decollationem martyrii coelestia regna decollationem martyrii coelestia regna penetravit, quasi ad dexteram Domini sedit. Quia Joannes evangelista per multum tempus ultra caeteros apostolos ad annos plurimos perduravit, quasi ad sinistram illius sedit. Per sinistram enim praesens vita designatur, per dexteram autem coelestis beatitudo significatur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
principem bibit. & in lesus ꝑmanst
Nam & iam cum reliquis apłis flagl¬
latus legitur. Eit lic& ꝑ pęnam
& effusionem sanguinis uitam non
transierit. tamen calicem passionis
bibit. quia animus & uoluntas illiuꝰ
ad passionem perferendam semprr
parata fuit. Pedere autt̃ addexto
ram siue ad sinistram non est mei
daie uobis. Considerandũ est qł d
dicit. non est meũ dare uobis. Uobis
uidelic& suꝑbis. & cupidis uane
głae. Et est sensus. Regiũ di
non est dantis. sed accipientis.
Non enim possunt accipere regnu
dĩ tales quales uos estis. sed quales
uos esse debrtis. Non est meum
date uobis. ⁊ dest superbis & clati.
Estote ergo primũ humiles. & sic
ad dignitatem regni ꝑuenietis.
Prȩparate uos tales. ut sitisapti
regni celorũ. Uolunt autẽ quidan
doctores corcessum esse his discipuls
quod petrerant. ut unus federi
Ml dexteram dñi & alter &iamas
sinistram. Cum eñi iacobus pes

Expanded text:
principem bibit, et illaesus permansit, principem bibit, et illaesus permansit, necnon etiam cum reliquis apostolis flagellatus legitur. Et licet per poenam et effusionem, sanguinis vitam non transierit, tamen calicem passionis bibit, quia animus et voluntas illius ad passionem perferendam semper paratus fuit. « Sedere autem ad dexteram meam sive ad sinistram, non est meum dare vobis. » Considerandum quod dicit, « non est meum dare vobis. » Vobis videlicet superbis et cupidis vanae gloriae. Et est sensus: Regnum Dei non est dantis, sed accipientis. Non enim possunt accipere regnum Dei tales quales vos estis, sed quales vos esse debetis. « Non est meum dare vobis, » id est superbis et elatis. Estote ergo vos primum humiles, et sic ad dignitatem regni pervenietis. Praeparate vos tales, ut sitis apti regno coelorum. Volunt autem quidam doctores concessum esse his discipulis quod petierant, ut unus sederet ad dexteram Domini, et alter etiam ad sinistram. Cum enim Jacobus per
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Prȩtiosa in conspectua dñi.
mors scõrũ cius. Baptismo & iã
plerũq passio designatur. sicut
dñs dicit. Daptismate habeo
baptizari. id est passionem habeo
sustinere. Interrogat ergo dñs
si possent calicem bibere quem
ipse bibituras erat. id est si candẽ
passionem possent ferre quam
ille passurus erat pro illis. In
quibus uerbis aperte ostendit
quia prius sustinetur suppliciũ
ac drinde peruenitur ad regnu
¶ alicem quidem ieum bibetis
idest passionem meam sustinebitis
Quod quȩ rendum est quomodo intel¬
legatut. De iacobo ueto quod ipso
dñi calicem biberit nulla dubitato
est: quia abherode capite truncats
est. De iohanne itero dubrũ est. cu
ipse ꝑmartyri pȩnani uitam hanc
non finierit. Sed ipse lic& per
effusionem sanguinis de hoc scło non
transirrit tanen calicem ipse sal¬
uatoris bibit. quia ipse ad omiciano
impussimo imperatore inferuenti
olti dolium missus. & uenenũ ante

Expanded text:
dicens: « Pretiosa in conspectu Domini dicens: « Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus. » Baptismo etiam plerumque passio designatur, sicut Dominus dicit: « Baptismate habeo baptizari , » id, est passionem habeo sustinere. Interrogat ergo Dominus, si possent calicem bibere, quem ipse bibiturus erat, id est, si eamdem passionem possent ferre, quam ipse passurus erat pro illis. In quibus verbis aperte ostendit, quia prius sustinetur supplicium, ac deinde pervenitur ad regnum. « Calicem quidem meum bibetis, » id est, passionem meam sustinebitis. Quod quaerendum est, quomodo intelligatur. De Jacobo vero quod ipse Domini calicem biberit, nulla dubitatio est, quia ab Herode capite truncatus est. De Joanne vero dubium est, cum ipse per martyrii poenam vitam hanc non finierit. Sed ipse licet per effusionem sanguinis de hoc saeculo non transierit, tamen calicem ipse Salvatoris bibit. Quia ipse a Domitiano impiissimo imperatore in ferventis olei dolium missus, et venenum ante
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem suam ꝑmille
annos esset regnaturus in terra
corporaliter. & dignitatem ter-¬
renã suis electis ess& distributu.¬
tus. Hoc ergo feruore multer
incitata ad dnm accessit. ut post
resurrectionem suam daret filiis
suis potestatem sedendi unum
achextris & alterũ asinistris.
Respondens autẽ iħs dixit. Nes¬¬
citis quid petatis. Mater qui dẽ
petierat sed dñs discrpulos incre.¬
pauit. quia intellexit ꝑ potentiã
suae diuinitatis petitionem qua
mater ei attulerat. ex suasione
filiorũ descendisse. Et nihil mira
est si dñs his duobus discrpulis
dicat nescitis quid petatis. cum
de petro apło euuangelista dicat
quia nescrebat quid dicer&. Po¬
testis bibere calicem quem ego bi-¬
biturus sum: Calicis nomine
& baptisini sicut alius euuange.¬
lista exponit passiont̾ defignat.
Unde & psalmista dicit. Quid
tetribuam dño pio om̃ibus quȩ̃
retribuit mihi. Calice̾ salu¬
taris accrpiam. Et mox sub¬¬
tunxit. quid esset calix salutaris

Expanded text:
resurrectionem suam per mille annos esset regnaturus in terra corporaliter, et dignitatem terrenam suis electis esset distributurus. Haec ergo fervore muliebri incitata ad Dominum accessit, ut post resurrectionem suam daret filiis suis potestatem sedendi, unum a dextris, et alterum a sinistris. « Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis. » Mater quidem petierat, sed Dominus discipulos increpavit, quia intellexit per potentiam suae Divinitatis petitionem, quam mater ei attulerat, ex suasione filiorum descendisse. Et nihil mirum est, si Dominus his duobus discipulis dicat, « Nescitis quid petatis, » cum de Petro apostolo evangelista dicat quia nesciebat quid diceret. « Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? » Calicis nomine et baptismi, sicut alius evangelista ponit, passionem designat. Unde per Psalmistam dicitur : « Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam. » Et mox subjunxit quid esset calix salutaris,
Abbreviated transcription (Latin):
mundo honores & dignitates
quȩreret. sed ut ipse potius aliis
ministraret. Proponit dñs semet¬
ipsum in exemplum humilitatis.
Quid ministrauit dñs apostolis suis:
Uictum & uestimentum. & cȩtera
necessaria corporis. & prȩdicationẽ
uerbi diumni: & ad ultimum in
tantum se humiliauit. ut crucẽ
& passionem pro cis subiret. Hoc
& iam & nobis nuinistrauit. Unde
& dñs dicit. Et dare animam
suam tedemptionem promultis.
Non dixit pro om̃ibus sed ꝓmultis
quia uidelic& dñs pro om̃i geuere
humano lic& crucem subiret. his
dum taxat eius passio profuit.
qui eodem spu tenati sunt aduitã
quo ille conceptus est inuterum
matris.

Expanded text:
mundo honores et dignitates mundo honores et dignitates quaereret, sed ut ipse potius aliis ministraret. Proponit Dominus semetipsum in exemplum humilitatis. Quid ministravit Dominus apostolis suis? Victum et vestimentum, et caetera necessaria corporis, et praedicationem verbi divini, et ad ultimum in tantum se humiliavit, ut crucem et passionem pro eis subiret, hoc etiam et nobis ministravit. Unde et Dominus dicit: « Et dare animam suam redemptionem pro multis. » Non dixit pro omnibus, sed pro multis, quia videlicet Dominus pro omni genere humano licet crucem subiret, his duntaxat ejus passio profuit, qui eodem spiritu renati sunt ad vitam, quo ille conceptus est in utero matris.
Abbreviated transcription (Latin):
me dicentem. Diseite ame quia
mitis sum & humilis corde. Eet
audientes decem: indignati sunt
de duobus fribus. Et illi carnalit᷑
petierunt. & isti carnaliter indig.¬
nati sunt. Et tamen apłi nͨ contra
matiem indignantur filiorui. quȩ¬
petitionem attulit. sed contra filios:
quia intellexerunt istam petitionẽ
q uoluntate filiorũ processisse
Dñs autem mitis & humilis nec
matrem arguit cupiditatis. nec
apłos atguit inuidiȩ & liuoris. sed
utrisq proponit exemplum humi.¬
litatis. dicens illum potius maiore᷑
esse in regno cęlorum: quicumq
se inferiorem prębuerit obsequio.
S̾citis quia principes gentium. Lxii¬
dominantur corũ. & qui maiores
sunt potestatem exercent inter
illos: Proponit dñs exemplum
de gentibus. quarum principes
ꝙercent potestatem inter eos.
Cit illo proposito subiunxit. non
ita erit inter uos. id est non simi¬
liter contendetis de principatu
sed utnit ministrare. hoc est non
utnit filius hominis ut in hoc

Expanded text:
entem: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . » « Et audientes decem, indignati sunt de duobus fratribus. » Et illi carnaliter petierunt, et isti carnaliter indignati sunt. Et tamen apostoli non contra matrem indignantur, quae filiorum petitionem attulit, sed contra filios: quia intellexerunt istam petitionem ex voluntate filiorum processisse. Dominus autem mitis et humilis, nec matrem arguit cupiditatis, nec apostolos arguit invidiae et livoris, sed utrisque proponit exemplum humilitatis, dicens illum potius majorem esse in regno coelorum, quicunque se inferiorem praebuerit obsequio. « Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores sunt, potestatem exercent inter illos. » Proponit Dominus exemplum de gentibus, quarum principes exercent potestatem inter eos. Et illo proposito, subjunxit: « Non ita erit inter vos, » id est, non similiter contendetis de principatu , sed ministrare. » Hoc est, non venit Filius hominis ut in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iam superius passione
suam prȩdixerat. & te¬¬
pus & locum & modum &ia suȩ
passionis. Quid ergo est qđ iterũ
repetit: Sed quia multa inter¬
locutus fuerat & poterat memo¬
ria suae passionis amentibus dis-¬
cipulorum suorũ elabi. ideo repetit
sepius contumeliam passionis suae.
& ut pararet animas eorũ adtepͣ¬
tationem. ut uenientes hieroso¬
lymis tanto minus terrerentur.
quanto sepius id adño prȩdictũ
esse meminissent. Et accessit
adeu̾ mater filiorũ zebedei cum
filiis suis. adorans & petens ali-¬
quid ab eo. Mater filiorum
tebedei matertera fuit saluatoris.
mater uidelic& iacobi & ioħis.
Quid autem pertiuit ad hane
mulierem ut cum audierat adño
contuneliam & pȩnam passionis
abillo glãm & dignitatem pretera&e
filiis suis: Nihib enim predix.¬
erat de glã regni. sed solu̾modo
de supplicio passionis. Ped for¬
sitan incitata ad prtendam dig¬
nitatem filiis sus intellexerat
sermonem dñi quem dixit.
quod post tertia die resutree¬

Expanded text:
s passionem suam praedixerat, et tempus et locum et modum etiam suae passionis. Quid ergo est quod iterum repetit? Sed quia multa interlocutus fuerat, et poterat memoria suae passionis a mentibus discipulorum suorum elabi, ideo repetit saepius de contumelia passionis suae, ut et pararet animas illorum ad tentationem, ut venientes Hierosolymam, tanto minus terrerentur, quanto saepius id a Domino praedictum esse meminissent. « Et accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis, adorans et petens aliquid ab eo. » Mater filiorum Zebedaei, matertera fuit Salvatoris, mater videlicet Jacobi et Joannis. Quid autem pertinuit ad hanc mulierem, ut cum audierat a Domino contumeliam et poenam passionis, ab illo gloriam et dignitatem peteret filiis suis? Nihil enim praedixerat de gloria regni, sed solummodo de supplicio passionis. Sed forsitan incitata est ad petendam dignitatem filiis suis, quod intellexerat sermonem Domini, quem dixit, quod post tertia die resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
tentię in remissionẽ peccatorũ.
Cunctis legentibus liquet quia ioh̃es
baptismum pęratentię non solum
prȩdicauit: uerũ &iam quibusdam
dedit. Sed tamen baptismũ suum
in remissiontm peccatorũ dare non
potuit. Remissio & eñi peccatorũ.
in solo nobis baptismate xp̃i tribuit᷑.
Notandum itaq quod dicitur prȩdi.¬
cans baptismum pęnitentiae in
remissionem peccatorũ: qm̃ bap¬
tismum quod peccata soluer& quia
date non poterat prȩdicabat.
Ut sicut incarnatũ uerbũ patris
prȩcurrebat uer& bo prȩdicati¬
onis: ita baptismum penitentiae
quo peccata soluuntur. pręcurrer&
suo baptismate quo peccata solui
non possunt: Ut quia eius sermo
prȩcur tebat prȩsentiã redẽptoris:
ipsum quoq eius baptisma prȩce¬
dendo fier& umbra utritatis.

Expanded text:
. Cunctis legentibus liquet quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum, in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur, praedicans baptismum poenitentiae in remission quia dare non poterat, praedicabat, ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
soliditate confirment. Et hoc opo¬
ture aduesperos fitri complacuit:
ut iudelic& fatigata ꝑdrem ac dis¬
tenta diuersis cogitationibus mens
nra incumbente tempore quictis
adunionem se suȩ considerationis
colliger&: iamq salubriter ad mo¬
nita quicquid suꝑfluũ uel nociuu
diurna uagatione contraxisset. toti
hoc nocturnis denuo pręcibus ac
lacrimis extempore mundaret.
Uerum nos quia in longum duximus
fermonem. iam conuersi ad dñm
clementiam ipsius postulenus: ut
& nremoriã bratę marię congruis
ueneremur officiis: & ad cȩlebran
dominicȩ natiuitatis solle npnu
purioribus animis irenire meream
Adiuuat ipse ad facienda opera spis¬

Expanded text:
soliditate confirment. Et hoc opposoliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperes fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem ac distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret, jamque salubriter admonita, quidquid superfluum vel nocivum diurna vagatione contraxisset, totum hoc nocturnis denuo precibus et lacrymis ex tempore mundaret. Verum nos quia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae nativitatis solemnia purioribus animis venire mereamur, adjuvante ips
Abbreviated transcription (Latin):
nos appetitus delectat: reminiscam
quia iudex noster diuites dimitat
inaires. Si temporalis afflictio forte
mentem conturbat. recogitemus
quia & humiles ex altat. Num qu̾a
dein petranda admissenam uenia
desperemus: quia mi scđia eius
aprogenie in ꝓgenaes timentibus
cum. Nulli inter mala quȩ fecit
grauior inpȩnitendi culpa subripu
quia ds suꝑbis resistit: eosq ab eatorꝰ
sorte secernens. per uaria pęnarum
loca ꝓpeccatorum uarietate disꝑgita
Fit autem largiente dño: ut si bratę
mariȩ semper actus & dicta reco.¬
lamus. semꝑ in nobis & obseruantu
castitatis & uirtutis opera ꝑseueren
Nam & optimus ac saluberrimus
in sc̃a ȩccła mos mnoleuit. ut hymn
ipsius cotidie cum psalmodia ires.¬
ꝑtinȩ laudis ab om̃ibus canatur.
quatinus ex hoc animos fidelium
& frequentior dominice incarna¬
tionis memoria ad affectũ dt uotin¬
onis accendat: & recogitata sepius
exempla genitricis illius in uirtuti

Expanded text:
nos appetitus delectat, reminiscamur nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes. Si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda admissorum venia desperemus, quia misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. Nulli inter mala quae fecit gravior impoenitendi culpa subrepat, quia Deus superbis resistit, eosque beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper acta et dicta recolamus, semper in nobis et observantia castitatis et virtutis opera perseverent. Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit ut hymnus ipsius quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior Dominicae incarnationis memoria, ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ut uideret. & uidit & gauisus
est. Hinc ornim apłs ait. Si autẽ
aute in conclusiore subiungitur
in scła: quia ni mirũ prȩfata pro-¬
missio suꝑnę hereditatis. nullo
uniquam fine claudetur. Nam &
usq infurem scłi huius nõn decrunt
qui in xp̃m credendo semen fiant
abrahȩ & futurae bratitudinis
eidem semmi manebit gła ꝑennis.
acterna merces adño promittitur.
indefesso nisu mentis ꝓcius percep¬¬
tiore luctati. O portet en̾i ut pto
optinendo bono quod sine fine cũ¬
pimus habere sine ulla int̾nissione.
donec accipiamus certate curemus.¬
frequenti meditatione reuoluamꝰ:
exempla beatȩ dĩ genitricis semꝑ
animo retineamus. ut & in con.¬
spectu dĩ humibes uiuenti. & ꝓximis
quoq debito honote submissi. me.¬
reamur una cum ipso perpetuo
sublimati. Studtamus sollicite
ne nos indebite laridantium fauor
extollat. cum illam uideanius i nt
uerba urrȩ laudationis. in concussã
humilitatis tenuisse constantiam.
Si inmoderatus temporalium rerũ

Expanded text:
tavit ut videret, et vidit et gavisus est. Hinc autem Apostolus ait: Si autem autem in conclusione subjungitur, In saecula, quia nimirum praefata promissio supernae haereditatis nullo unquam fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi hujus non deerunt, qui in Christum credendo semen fiant Abrahae, et futurae beatitudinis eidem semini manebit gloria perennis. , quibus aeterna merces a Domino promittitur, indefesso nisu mentis pro ejus perceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemus.frequenti meditatione revolvamus, exempla beatae Dei genitricis semper animo retineamus, ut in conspectu Dei humiles inventi, et proximis quoque debito honore submissi, mereamur una cum ipsa perpetuo sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne nos indebite laudantium favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum