comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni: genuitq filios & filias. Et factum ẽ omne
tempus quod uixit adam anni nongenti tri¬
ginta: & mortuus est Uixit quoq seth centũ
quinq annis: & genuit enos. Uixitq seth post¬
quam genuit enos octingentis septem annis:
genuitq filios & filias. Et facti sunt omnes dies
seth nongentoꝵ duodecim annoꝵ. et mortuus
est. Uixit uero enos nonaginta annis. & genu¬
it caman. Post cuius ortũ uixit octingentis
quindec̃i annis: & genuit filios & filias factiq
sunt om̃s dies enos nongentoꝵ quinq annoꝵ:
et mortuus est. Clixit quoq cainan septu¬
aginta annis: & genuit malaleel. Et uixit
cainan postquã genuit malaleel octingen¬
tis quadraginta annis: genuitq filios & fili¬
as. Et facti sunt omnes dies cainan nongen¬
ti decem anni: & mortuus est Uixit autẽ
malalehel sexaginta quinq annis. & genuit
iared. Et uixit malalehel postquã genuit
iared octingentis triginta annis. & genuit

Expanded text:
ni genuitque filios et filias et factum est omne ni genuitque filios et filias et factum est omne tempus quod vixit Adam anni nongenti triginta et mortuus est vixit quoque Seth centum quinque annos et genuit Enos vixitque Seth postquam genuit Enos octingentis septem annis genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Seth nongentorum duodecim annorum et mortuus est vixit vero Enos nonaginta annis et genuit Cainan post cuius ortum vixit octingentis quindecim annis et genuit filios et filias factique sunt omnes dies Enos nongentorum quinque annorum et mortuus est vixit quoque Cainan septuaginta annis et genuit Malalehel et vixit Cainan postquam genuit Malalehel octingentos quadraginta annos genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni et mortuus est vixit autem Malalehel sexaginta quinque annos et genuit Iared et vixit Malalehel postquam genuit Iared octingentis triginta annis et genuit
Abbreviated transcription (Latin):
malleator in cuncta oꝑa eris & ferri. Soror¬
uxorib sius adȩ & sellȩ. Audite uocem meã
uxores lamech. auscultate sermonẽ meum.
Qm̃ occidi uirum in uulnꝰ meũ: & adolescen¬
tulum in liuorem meũ Septuplum ultio
dabitur de cain. de lamech uero septuagies
septies. Cognouit quoq adhuc adam uxxore
suam & peꝑit filium. uocauitq nom̃ eius seth
dicens: Fosuit michi ds̃ sem̃ aliud pro abel. quẽ
occidit camn. Sed et seth natus est filius. quẽ
uocauit enos. Iste cepit inuocare nomen dñi
Hic est liber generationis adam In die qua
creauit ds hominẽ. ad similitudinẽ di fecit il¬
lum. Masculũ & feminã creauit eos. & benedi¬
xit illis. uocauitq nomen eoꝵ adam. in die qͦ
creati sunt Uixit autẽ adam centũ triginta
annis. & genuit ad similitudinẽ & imaginẽ
suã. uocauitq nomen eus seth. Et facti sunt
dies adam postquã genuit seth octingenti an¬

Expanded text:
malleator in cuncta opera aeris et ferri. Cmalleator in cuncta opera aeris et ferri. Cudite vocem meam uxores Lamech auscultate sermonem meum quoniam occidi virum in vulnus meum et adulescentulum in livorem meum septuplum ultio dabitur de Cain de Lamech vero septuagies septies cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam et peperit filium vocavitque nomen eius Seth dicens posuit mihi Deus semen aliud pro Abel quem occidit Cain sed et Seth natus est filius quem vocavit Enos iste coepit invocare nomen Domini hic est liber generationis Adam in die qua creavit Deus hominem ad similitudinem Dei fecit illum masculum it illis et vocavit nomen eorum Adam in die qua creati sunt vixit autem Adam centum triginta annis et genuit ad similitudinem et imaginem suam vocavitque nomen eius Seth et facti sunt dies Adam postquam genuit Seth octingenti an
Abbreviated transcription (Latin):
Maior est iniquitas mea. quã ut ueniã me¬
rear. Ecce eicis me hodie a facie terrȩ. & a
facie tua abscondar. & ero uagus & ꝓfugus
in t̾ra. Omnis igitur qui inuenerit me: oc¬
cidet mc Dixitq ei dñs. Nequaquã fia& ita
sed oninis qui occiderit cain: septuplũ puni¬
etur. Posuitq dñs cain in signum. ut non in
terficeret eum omnis qui inuenisset eũ Eg̃¬
susq cain a facie dni habitauit in t̾ra ꝓfugus.
ad orientalem plagam eden. Cegnouit aut̃
cam uxorem suam. quȩ concepit & peperit
enoch. Et ȩdificauit ciuitatẽ. uocauntq no¬
men eius ex nomine filii sui enoch. Porro
enoch genuit irad & irad genuit mauiahel
&e mauiahel genuit matusahel. & matusael
genuit lamech. Qui accepit uxores duas. no¬
men uni ada. & nom̃ alteri sella. Genuitq
ada iabel. qui fuit pater habitantiũ in ten¬
toriis atq pastoꝵ. & nomen fr̃is eius iubal
Ipse fuit pater canentiũ cythara. & organo
Sella quoq genuit tubalcham. qui fuit

Expanded text:
iam merear ecce eicis me hodie a facie terrae et a facie tua abscondar et ero vagus et profugus in terra omnis igitur qui invenerit me occidet me dixitque ei Dominus nequaquam ita fiet sed omnis qui occiderit Cain septuplum punietur posuitque Dominus Cain signum ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum egressusque Cain a facie Domini habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Eden cognovit autem Cain uxorem suam quae concepit et peperit Enoch et aedificavit civitatem vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum et nomen fratris eius Iubal ipse fuit patSella quoque genuit Tubalcain, qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ma tua Dixitq illi isaac. Quis enim es tus
Qui respondit. Ego sum filius tuus primoge¬
nitus esau. Expauit isaac stupore uehem̃ti.
& ultra quam credi potest admirans ait. Qs
igitur ille est qui dudum captam uenatio¬
nem attulit michi: & comedi ex omnib pri

Expanded text:
tur: Dixitque illi Isaac, Quis enim es tu? Qui respondit, Ego sum filius tuus primogenitus Esau. Expavit Isaac stupore vehementi, et ultra quam credi potest admirans, ait: Quis igitur ille est, qui dudum captam venatione
Abbreviated transcription (Latin):
ro poruisti fii mi: Qui respondit. uoluntas
di fuit: ut cito michi occurreret quod uo¬
lebam. Dixitq isaac Accede huc ut tangam
te fili mi. & probem utrum tu sis filius meus¬
primogenitus esau an non Aecessit ille auli
patrem: et palpato eo dixit isaac uose qui¬
dem uax iacob est: sed manus manus sunt
esau. Et non cognouit eum. quia pilose ma¬
nus similitudine maioris expresserant. Bene

Expanded text:
 potuisti, fili mi? Qui respondit: Voluntas Dei fuit ut cito mihi occurreret quod volebam. Dixitque Isaac: Accede huc, ut tangam te fili mi, et probem utrum tu sis filius meus Esau, an non. Accessit ille ad patrem, et palpato eo dixit Isaac: Vox quidem, vox Jacob est: sed manus, manus sunt Esau. Et non cognovit eum, quia pilosae manus s
Abbreviated transcription (Latin):
N faciã si inuenero ibi triginta. Quia se¬
mel ait cepi loquar ad dñm meũ. Quid si
inuenti fuerint ibi uiginti: Dixit. Non
int̾ficiam propt̃ uiginti. Obsecro inquit
ne irascaris dñe. si loquar adhuc semel: Qͥa
si inuenti fuerint ibi decem: Dixit. Non
delebo propt̾ decem. Abiit dñs postquã ces¬
sauit loqui au abraham. & ille reuersus est
in locum siur Ueneruntq duo angeli so

Expanded text:
non faciam si invenero ibi triginta quia senon faciam si invenero ibi triginta quia semel ait coepi loquar ad Dominum meum quid si inventi fuerint ibi viginti dixit non interficiam propter viginti obsecro inquit ne irascaris Domine si loquar adhuc semel quid si inventi fuerint ibi decem dixit non delebo propter decem abiit Dominus postquam cessavit loqui ad Abraham et ille reversus est in locum suum veneruntque duo angeli
Abbreviated transcription (Latin):
utrum clamorẽ qui uenit ad me oꝑe complȩ¬
uerint. an non est ita ut sciam. Conuerte¬
runtq se inde. & abierunt sodomã: abraham
uero adhuc stabat coram dno & apꝓpinquãs
ait. Numqͥd ꝑdes iustum cum impio: Si fu¬
erint quinquaginta iusti in ciuitate. peribuss
simul a non parces loco illi. propt᷑ qͥnqͣginta
iustos si fuerint in eo s Absit ate ut hanc rẽ
facias. & occidas iustum cum impio. fiatq iu¬
stus sicut impius. Non est hoc tuum. qui
iudicas omnẽ terram: nequaquã facies iudi¬
cium. Dixitq̃ dñs ad eum. Si in uenero so¬
domis quinquaginta iustos in medio ciui¬
tatis. dimittã om loco propt̃ eos. Respon¬
dens abrahan ait. Ua semel cepi loquar
aci dñm : eũ: cum sim puluis et cinis. Quid
si minus quinquaginta iustis quinq fueria.
Sin autem quadragii.i inuenti fuerint.
quid facies: Ait. Non ꝑcutiam propt᷑ .xl.
Ne queso inquit indigneris dñe si loquar
Quid si inuenti fuerint ibi axx : Respondit

Expanded text:
e compleverint: an non est ita, ut sciam. Converterunt se inde, et abierunt Sodomam. Abraham vero adhuc stabat coram Domino. Et appropinquans ait: Nunquid perdes justum cum impio? Si fuerint quinquaginta justi in civitate peribunt simul? et non parces loco illi propter quinquaginta justos, si fuerint in eo? Absit a te, ut rem hanc facias, et occidas justum cum impio, fiatque justus sicut impius, non est hoc tuum: qui judicas omnem terram, nequaquam facies hoc judicium. Dixitque Dominus ad eum: Si invenero Sodomis quinquaginta justos in medio civitatis, dimittam omni loco propter eos. Respondens Abraham ait quia semel coepi loquar ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis quid si minus quinquaginta iustis quinque fuerint sin autem quadraginta inventi fuerint quid facies ait non percutiam propter quadraginta ne quaeso inquit indigneris Domine si loquar quid si inventi fuerint ibi triginta respondit
Abbreviated transcription (Latin):
uersum chodor laomor regem elamitarũ et
thadal regem gentiũ. & amrafel regem sen¬
naar. & arioch regem ponti. quatuor reges
aduersus quinq Uallis autem siluestris ha¬
bebat puteos multos bituminis. Itaq rex so¬
domoꝵ et gomorre terga uerterunt. cecide¬
runtq ibi Et qui remanserant. fugerunt ad
montẽ: Tulerunt autẽ omnẽ substantiã so¬
domoꝵ & gomorre. & uniuersa quȩ ad cibũ
ꝑtinent et abierunt. necnon & lot̾ꝰ & sub¬
stantiam eius filium fr̃is abram qui habita¬
bat in sodomis. Et ecce unus qui euaserat.
nunciauit abram hebreo qui habitabat in
conualle mambre amorrei frĩs eschol. & frĩs
aner. hi enim pepigerant fedus cum abram:
Quod cum audisset abram captiuũ uidelicõ
loth frẽm suum. numeraut. expeditos uer¬
naculos suos tredentos decem & octo. & ꝑsecu¬
tus est eos usq dan. Et diuisis socus irruit

Expanded text:
versum Chodorlahomor, regem Elamitarum, et versum Chodorlahomor, regem Elamitarum, et Thadal, regem Gentium, et Amraphel, regem Sennaar, et Arioch, regem Ponti: quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis. Itaque rex Sodomorum et Gomorrhae terga verterunt, cecideruntque ibi, et qui remanserant, fugerunt ad montem. Tulerunt autem omnem substantiam Sodomorum et Gomorrhae, et universa quae ad cibum pertinent, et abierunt: necnon et Lot et substantiam ejus, filium fratris Abram, qui habitabat in Sodomis. Et ecce unus qui evaserat, nuntiavit Abram Hebraeo, qui habitabat in convalle Mamre Amorrhaei, fratris Escol, et fratris Aner: hi enim pepigerant foedus cum Abram. Quod cum audisset Abram, captum videlicet Lot fratrem suum, numeravit expeditos vernaculos suos trecentos decem et octo, et persecutus est eos usque Dan. Et divisis
Abbreviated transcription (Latin):
naar et arioch rex ponti & chodor laomor
rex elamitarũ. et thadal rex gentiũ mirent
bellum contra bara regem sodomoꝵ & contra
bersa regem gomorre & contra sennaar re¬
gem adame. et contra semeber regem seboim
contraq regem bale. ipsa est segor. Om̃s hi
conuenerunt in uallem siluestrem quȩ nc̃
est mare salis. Duodecĩ eñi annis seruierant
chodorl aomor. & tertio decimo anno recesserats
dori domor & reges qui erant cum eo. & per¬
cusserunt raphaim in astaroth carnaim. et
urim cum eis. et emim in sabe cariathaim.
et chorreos in montib seir. usq ad campe¬
stria pharan quȩ est in solitudine Reuersiq
sunt et uenerunt ad fontem mefath ipsa
est cades & ꝑcusserunt omnẽ regionẽ ama¬
lechitarũ et amorreũ qui habitabat in asa¬
sonthamar. Et egressi sunt rex sodomoꝵ &
rex gomorre. rexq ad ame. & rex seboim
necnon & rex bale quȩ est segor & direxert̃
aciem contra eos in ualle siluestri. scilicet ad¬

Expanded text:
naar et Arioch rex Ponti et Chodorlahomor naar et Arioch rex Ponti et Chodorlahomor rex Aelamitarum et Thadal rex Gentium inirent bellum contra Bara regem Sodomorum et contra Bersa regem Gomorrae et contra Sennaab regem Adamae et contra Semeber regem Seboim contraque regem Balae ipsa est Segor omnes hii convenerunt in vallem Silvestrem quae nunc est mare Salis duodecim enim annis servierant Chodorlahomodorlahomor, et reges qui erant cum eo: percusseruntque Raphaim in Astaroth Carnaim, et Zuzim cum eis, et Emim in Save Cariathaim, et Horrhaeos in montibus Seir, usque ad Campestria Pharan, quae est in solitudine. Reversique sunt, et venerunt ad fontem Mesphat, ipsa est Cades: et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Ammorhaeum qui habitabat in Asason Thamar. Et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrhae, rexque Adamae, et rex Seboim, nec non et rex Balae, quae est Segor: et direxerunt aciem contra eos in valle Silvestri, scilicet ad
Abbreviated transcription (Latin):
gitq sibi loth regionem arca ioiclanem iet
recessit ab griente. Diuisiq sunt alterutrũ
a fre suo Abraham habitauit in terra chana¬
an & loth moratus est in oppidis que erant
circa iordanem & habitauit in sodomis
Nomines autẽ sodomitȩ pessimi erant & pec¬
catores coram dño nimis. Dixitq d̃ns ad abra.
postquã diuisus est loth ab eo Leua oculos
tuos et uide a ioco in quo nunc es ad aqui¬
lonem & meridĩem. ad orientẽ et ad occidentẽ
Omnẽ terrã quam conspicis tibi dabo & semi¬
nituo. usq in sempit̾nũ. faciamq sem̃ tuũ
sicut y uluerem terrȩ. Siquis potest honinũ
numerart pulueremi. semen queq tuĩe nar¬
merare poterit. Surge & ꝑambula terram
in longitudinẽ. & in latitudiñe suam. quia
tibi daturus sum eam. Mouens igit᷑ abram
tabernaculũ suum. uenit & habitauit iux¬
ta conuallem mambre quod est in ebron
Edificauitq ibi altare dño Factum ẽ au¬
tem in illo tempore. ut amraphel rex sen¬

Expanded text:
Iordanem et recessit ab oriente divisique sunt alterutrum a fratre suo Abram habitavit in terra Chanaan Loth moratus est in oppidis quae erant circa Iordanem et habitavit in Sodomis homines autem Sodomitae pessimi erant et peccatores coram Domino nimis dixitque Dominus ad Abram postquam divisus est Loth ab eo leva oculos tuos et vide a loco in quo nunc es ad aquilonem et ad meridiem ad orientem et ad occidentem omnem terram quam conspicis tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum faciamque semen tuum sicut pulverem terrae si quis potest hominum numerare pulverem semen quoque tuum numerare poterit surge et perambula terram in longitudine et in latitudine sua quia tibi daturus sum eam movens igitur Abram tabernaculum suum venit et habitavit iuxta convallem Mambre quod est in Hebron aedificavitque ibi altare Domino factum est autem in illo tempore ut Amrafel rex Sen
Abbreviated transcription (Latin):
bitabant in illa terra Pixit ergo abrã ad
loth. Ne queso sit iurgium inter me & te
et inter pastores meos e pastores tuos fr̃s¬
enim sumus. Ecce uniuersa terra coram te
estrrecede a me obsecro Si tu ad sinistrã ieris.
ego derterã tenebo Si tu dexterã elegeris.
ego ad sinistram ꝑgam. Eleuatis itacy loth¬
oculis uidit omñẽ circa regionem iordanes.
que uniuersa irrigabatur antequa subuer¬
teret ahns sodoma & gomorrã sicut paradꝑse¬

Expanded text:
bitabant in illa terra. Dixit ergo Abram ad bitabant in illa terra. Dixit ergo Abram ad Loth: Ne quaeso sit jurgium inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos: frenim sumus. Ecce universa terra coram te est: recede a me, obsecro: si tu ad sinistram ieris, ego ad dexteram tenebo: si tu ad dexteram elegeris, ego ad sinistram pergam. Elevatis itaoculis. vidit omnem circum regionem Jordanis. que universa irrigabatur. antequam subverteret Dominus Sodomam. sicut paradis
Abbreviated transcription (Latin):
ti michi: Quare non indicasti mͥ quod uxor
tua esset: Quam ob causam dixisti esse soro¬
rem tuam. ut tollerem eãmͥ in uxoreran
Hunc igitur ecce coniunx tua accipe eam
et uade Precepitq pharao suꝑ abrã uiris
& deduxert̃ eum et uxorem eius. et ommia
quȩ habebat Ascendit eigo abram de egyp¬
to ipse a uxor eius. & omnia quȩ habebat.
& loth cum eo ad australem plagam Erat
autem diues ualde. in possessione argenti
et auri. Reuersusq est ꝑ iter quo uene¬
rant a meridie in bethel usq ad locum
ubi prius ficerat tabernaculũ inter be¬
thel & hay. in loco altaris quod fecerat pri¬
us et inuocauit ibi nomen dni. Sed & loth
qui erat cum abram fuerunt greges ouiũ
et armenta & tabernacula Nec poterat eos.
cꝑe terra ut habitarent simul. Erat qo¬
pe substantia eo multa & non quibant
habitare cõmunit̃ Unde & facta est rixa
inter pastores gregum abram & lothi Eo
autem tempore chananeus & ferereus ha¬

Expanded text:
ti mihi? quare non indicasti quod uxor ti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? Quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi in uxorem? Nunc igitur ecce conjux tua, accipe eam, et vade. Praecepitque Pharao super Abram viris: et deduxerunt eum, et uxorem illius, et omnia quae habebat. Ascendit ergo Abram de Aegypto, ipse et uxor ejus, et omnia quae habebat, et Loth cum eo, ad australem plagam. Erat autem dives valde in possessione argenti et auri. Reversusque est pariter, quo venerat, a meridie in Bethel usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Hai: in locum altaris quod fecerat prius, et invocavit ibi nomen Domini. Sed et Loth qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul: erat quippe substantia eorum multa, et nequibant habitare communiter. Unde facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth. Eo autem tempore Chananaeus et Pherezaeus ha
Abbreviated transcription (Latin):
cauit quoq ibi altare dño. & inuocauit no¬
men eius. Prexitq abram uadens & ultra
ꝓgrediens ad meridiem. facta est autem fa¬
mes in terra. Descenditq abram in egyptum
ut ꝑegrinaretur ibi: preualuerat eñĩ fames
in terra Cumq ꝓpe esset ut ingrederetur
egyptum. dixit sarai uxori suȩ.Noui quod
pulchra sis mulier. et quod cũ uideriner
egyptui dicturi sunt uxor illius est& m
terficient me. & te reseruabus. Dic ergo ob¬
secro te quod soror mea sis. ut bene sit
michi propt᷑ te: et uiuat anima mnea oba¬
tiãm tiui Cum itaq ingressus essa abra
egyptum uiderunt egypti mulierẽ qđ
esset pulchra nimis. et nunciauert̃ prin¬
cipes pharaoni & lauidauert᷑ eam apuel
illum Et sublata est muliei in domũ pha¬
raonis abram uero bene usi sunt propt illã¬
familiȩ & cameli Flagellauit autem dns
pharaone plagis maximis. et domũ eius ꝓp¬
ter sarat uixorem abram Uocauitq pharao
abram et dixit ei. Quidnam est quod fecis¬

Expanded text:
cavit quoque ibi altare Domino, et invocavit nomen ejus. Perrexitque Abram vadens, et ultra progrediens ad meridiem. Facta est autem fames in terra: descenditque Abram in Aegyptum, ut peregrinaretur ibi: praevaluerat enim fames in terra. Cumque prope esset, ut ingrederetur Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra sis mulier: et quod cum viderint te Aegyptii, dicturi sunt: Uxor ipsius est: et interficient me, et te reservabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis: ut bene sit mihi propter te, et vivat anima mea ob gratiam tui. Cum itaque ingressus essAegyptum, viderunt Aegyptii mulierem, quod esset pulchra nimis, et nuntiaverunt principes Pharaoni, et laudaverunt eam apud illum, et sublata est mulier in domum Pharaonis. Abraham vero bene usi sunt propter illaasinae, et cameli. Flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis, et domum ejus, propter Sarai uxorem Abram. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Quidnam est quod fecis
Abbreviated transcription (Latin):
naculo suo. Quod cum uidisset cham pater
chanaan uerenda scilicet patris sui esse nuda¬
ta nunciauit duob frĩbus suis foras. At uero
sem & iafeth pallium imposuert᷑ humeris sius.
& incedentes retrosum oꝑuerunt uerenda
patris sui faciesq eoꝵ auersȩ erant & patris¬

Expanded text:
naculo suo. Quod cum vidisset Cham pater naculo suo. Quod cum vidisset Cham pater Chanaan, verenda scilicet patris sui esse nudata, nuntiavit duobus fratribus suis foras. At vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis, et incedentes retrorsum, operuerunt verenda patris sui: faciesque eorum aversae erant,
Abbreviated transcription (Latin):
omnis caro ab aquis diluuii. neq erit dein¬
ceps diluuium dissipans terrã Dixitq ds
Hoc signum fȩderis quod do inter me & uos.
& ad omnẽ animã uiuentẽ quȩ ẽ uobiscũ in ge¬
nerationes sempit̾nas. Arcum meũ ponam in
nubib cęli. & erit fignũ fȩderis inter me & in¬
ter terrã Cumq obduxero nubib cęlũ appa¬
rebit arcus meus in nubibus: & recordabor
fȩderis mei uobiscum. & cum omni anima uiuen¬
te quȩ carnem uegetat Et non erunt ultra a¬
quȩ diluiii ad delendam uniuersam carnem
Eritq arcus meus in nubibus & uidebo illum.
& recordabor fȩderis sempit᷑ni. quod pactum
de archa. sem. cham. & iafeth. Porro cham. ipse
est pater chanaan. Tres isti sunt filii noe. & ab
his disseminatũ est omne genus hominũ suꝑ
uniuersam terrã Cepitq noc uir agricola ex¬
ercere terram. & plantauit uineam. uibensq
uinum in ebriatus est. & nudatus in taber.¬

Expanded text:
omnis caro ab aquis diluvii, neque erit deinomnis caro ab aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium dissipans terram. Dixitque Deus: Hoc signum foederis quod do inter me et vos, et ad omnem animam viventem, quae est vobiscum in generationes sempiternas. Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me et inter terram. Cumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus: et recordabor foederis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod pactum de arca, Sem, Cham, et Japheth: porro Cham ipse est pater Chanaan. Tres isti sunt filii Noe: et ab his disseminatum est omne hominum genus super universam terram. Coepitque Noe vir agricola exercere terram, et plantavit vineam. Bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in taber
Abbreviated transcription (Latin):
malia terrȩ. et suꝑ omnes uolueres celi cum
uniuersis quȩ mouentur i teria. Om̃s pisces
maris manui ur̃e traditi sunt. Et omne qđ
mouetur & uiuit. erit uobis in cibum. Quasi
olera uirentia tradidi uobis omnia. excepto
quod carnẽ cum sanguine non comedetis.
Sanguinẽ enim animarũ ur̃arũ requirã de
manu cunctarũ bestiarũ: & de manu hõmi¬
nis. De manu uiri. & fr̃is eius requirã animã
hominis. Quicũq effuderit humanũ sangui¬
nem. fundet᷑ sanguis illius. Ad imaginẽ quip¬
pe dĩ. factus est homo Uos autem crescite et
multiplicamini. ingredimini suꝑ terrã. et
implete eam Hȩc quoq dixit ds ad noe & ad
filios eius cum eo Ecce ego statuam pactum
meũ uobiscũ. & cum semine ur̃o post uos. &
ad omnẽ animã uiuentẽ quȩ est uobiscum.
tam in uolucrib quam in ium̃tis et pecudib
terrȩ. cunctis quȩ egressa sunt de archa. et
uniuersis bestiis terrȩ. statuam pactum meũ
uobiscum & nequaquã ultra interficietur

Expanded text:
super omnes volucres caeli cum universis quae moventur in terra omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt et omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum quasi holera virentia tradidi vobis omnia excepto quod carnem cum sanguine non comedetis sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum et de manu hominis de manu viri et fratris eius requiram animam hominis quicumque effuderit humanum sanguinem fundetur sanguis illius ad imaginem quippe Dei factus est homo vos autem crescite et multiplicamini et ingredimini super terram et implete eam haec quoque dixit Deus ad Noe et ad filios eius cum eo ecce ego statuam pactum meum vobiscum et cum semine vestro post vos et ad omnem animam viventem quae est votam in volucribus quam in jumentis et pecudibus terrae cunctis, quae egressa sunt de arca, et universis bestiis terrae. Statuam pactum meum vobiscum, et nequaquam ultra interficietur
Abbreviated transcription (Latin):
ligasset isaac filium suum: posuit eum in
altari super struem lignoꝵ. exxtenditq ma¬
num & arripuit gladium: ut immolaret
de cȩlo dicens. Abraham abraham. Qui
respondit. Assum. Dixitq ei Non excten¬
das manum tuam super puerum: neque
facias illi quicquã Nunc cognoui quod
timeas dm̃: et non peꝑceris unigenito
filio tuo propt̃ me. Leuauit abraham
oculos. uiditq post tergum arietem inter
uepres herentem cornibus: quem assumens

Expanded text:
ligasset Isaac filium suum, posuit eum in altari super struem lignorum, extenditque manum, et arripuit gladium, ut immolaret  dicens: Abraham! Abraham! Qui respondit: Adsum. Dixitque ei: non extendas manum tuam super puerum, neque facias illi quidquam: nunc cognovi quod timeas Deum, et non pepercisti unigenito filio tuo propter me. Levavit Abraham oculos suos, viditque post tergum arietem inter vepres haerentem cornibus suis, quem ass
Abbreviated transcription (Latin):
uir iustus atq ꝑfectus fuit in generationib
sius. Cum dõ ambulauit. & genuit tres filios
sem. cham. & iapheth Corrupta est autẽ t̾ra
coram dõ. & replera es mniquitate. Cumq ui¬
disset ds terram esse corruptã. omnis quip
uaro corruperat uiam suã suꝑ terrã. diã ad
noe Finis uniuersȩ carnis uenit coram me

Expanded text:
stus atque perfectus fuit in generationibus suis, cum Deo ambulavit. Et genuit tres filios Sem, Cham, et Japheth: corrupta est autem terra coram Deo, et repleta est iniquitate. Cumque vidisset Deus terram esse corruptam omnis quippe caro corruperat viam suam super terram dixit ad Noe: Finis universae carnis venit
Abbreviated transcription (Latin):
ds ad mulierẽ. Quare hoc fecisti: Quȩ respõ¬
dit. Serpens decepit me. & comedi. Et ait
dñs ds̃ ad serpentẽ. Quia fecisti hoc. maledi¬
Ctus es inter omnia animantia. & bestias ter¬
rȩ. Suꝑ pectus tuũ gradieris. et terram co¬
medes cunctis dieb uitȩ tuȩ Inimicitias po¬
nam inter te & mulierẽ. & sem̃ tuũ. & semen
illius. Ipsa contret caput tuũ: & tu insidia¬
beris calcaneo eius. Mulieri quoq dix̃x. Mul¬
tiplicabo erumpnas tuas: & conceptus tuos
In dolore paries filios & sub uiri potestate

Expanded text:
respondit serpens decepit me et comedi et ait Dominus Deus ad serpentem quia fecisti hoc maledictus es inter omnia animantia et bestias terrae super pectus tuum gradieris et terram comedes cunctis diebus vitae tuae inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius ipsa conteret caput tuum et tu insidiaberis calcaneo eius mulieri quoque dixit multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos in dolore paries filios et sub viri
Abbreviated transcription (Latin):
septimo. uicesima septima die mensis. suꝑ mon¬
tes armeniȩ. At uero aquȩ ibant & decresceban
usq ad decimũ mensem. Decimo enim mense
prima die mensis. apparuerunt cacumina mon¬
tium. Cumq transissent quadraginta dies aꝑi¬
ens noe fenestrã archȩ quã fecerat: dimisit
coruũ. Qui egrediebatur & non reuertebatur

Expanded text:
igesima septima die mensis, super montes Armeniae. At vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem: decimo enim mense, prima die mensis apparuerunt cacumina montium. Cumque transissent quadraginta dies, aperiens Noe fenestram arcae, quam fecerat, dimisit corvum: qui egr
Abbreviated transcription (Latin):
ad abel frẽm suũ. Egrelamut st as. Cumq
essent in agro consurrexit cam aduersus abel
frẽm suũ & int̾fecit eum. Et ait dñs ad cai
Vbi est ał. ẽ si at̃ tuus: Qui respondit. Nescio cap
Nuimqͥd custos fr̃is mei sum: Dixitq ad eũ
Q id fecisti: Uox sangiuinis fr̃is tui. clamat
ad me de terra. Nunc ergo maledictus eris
suꝑ terram. quȩ aꝑuit os suũ. & suscepit san¬
guinẽ fr̃ĩs tui de manu tua. Cum oꝑatus fue

Expanded text:
ad Abel fratrem suum: Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum, et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit, Nescio. Num custos fratris mei sum? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Nunc igitur maledictus eris super terram, quae aperuit os suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu t
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. et mirant᷑ in petro & iohanne. quomͦ legẽ
sciant. cũ litteras non didicerint. Quicquid
eñi aliis exercitatio & cotidiana in lege medi¬
tatio retribuere solet. illis sp̃s sc̃s suggerebat.
Et erant iuxta quod scriptũ est docibiles do
SETUyaRToi. Duodecim annos saluator
impleuerat. & in templo sedens de questionib
legis int̾rogans. magis docet dum prudent̃ in¬
terrogat. nisi forte rusticũ petrũ rusticũ dici
cus. piscator indoctus. Et unde illa uox obse¬
cro. in principio erat uerbũ. & uerbum erat
latine multa significat. Nam uerbum ẽ et
ratio. & supputatio. & causa uniuscuiꝰq rei.
ꝑ quã sunt singula quȩ subsistunt. quȩ uni¬
uersa recte intelligimus in xp̃o. Hoc doctus
plato nesciuit. hoc demostenes eloquens igno¬
rauit. ꝑdam inquit sapientiã sapientiũ. et
prudentiã prudentiũ reꝓbabo. Uera sapien¬
tia. ꝑdet falsam sapientiã. Et quãquã stulti¬

Expanded text:
Domini et mirantur in Petro et Iohanne, quomodo legem Domini et mirantur in Petro et Iohanne, quomodo legem sciant, cum litteras non didicerint. Quicquid enim aliis exercitatio et cotidiana in lege meditatio tribuere solet, illis Spiritus Sanctus suggerebat, et erant, iuxta quod scriptum est, docibiles Deo, θεοδίδακτοι. Duodecim annos Salvator impleverat, et in templo sedens, de questionibus legis interrogans, magis docet, dum prudenter interrogat. Nisi forte rusticum Petrum, rusticum dicicus, piscator indoctus. Et unde illa vox, obsecro: In principio erat verbum, et verbum erat Graece multa significat; nam et verbum est, et ratio, et supputatio, et causa uniuscujusque rei, per quam sunt singula quae subsistunt. Quae universa recte intelligimus in Christo. Hoc doctus Plato nesciuit, hoc Demosthenes eloquens ignorauit. perdam, inquit, sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. uera sapientia perdit falsam sapientiam et, quamquam stulti
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis est officiũ. int̾rogatũ respondere
de lege. In deut̃onomio legimus. int̾roga
patrẽ tuũ & annunciabit tibi. seniores tu¬
os & dicent tibi. In psalmo quoq centesimo
octauodecimo. cantabiles michi erant iusti¬
ficationes tuȩ. in loco ꝑegrinationis meȩ. Et
am hoc intulit. in lege dñi uoluntas eius. &
in lege eius meditabit᷑ die ac nocte. Danihel
in fine sacratissimȩ uisionis iustos ait fulgere
quasi stellas. et intelligentes id est doctos quasi
firmam̃tũ. Uides quantũ int̾ se distent iu¬
sta rusticitas. et docta iustitia. Alii stellis. alii
cȩlo comparant᷑. quanquã iuxta hebraicam
ueritatẽ utrumq de eruditis possit intelligi
Ita eñi apud eos legimus. qui autẽ docti fue¬
rint fulgebunt quasi splendor firmamenti.
& qui ad iusticiã erudiunt multos quasi stellȩ
in ꝑpetuas et̃nitates. Cur paulus apł̃s uas ele¬
ctionis: Nempe quia uas legis. & scripturarũ
sc̃arum armariũ. Pharisei stupent in doctͥna

Expanded text:
ndere de Lege. Et in Deuteronomio legimus: Interroga patrem, tuum, et annuntiabit tibi; 273 seniores tuos, et dicent tibi . In Psalmo quoque centesimo decimo octavo. Cantabiles mihi erant justificationes tuae, in loco peregrinationis meae . Et  hoc intulit: In lege Domini voluntas ejus: et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Daniel in fine sacratissimae Visionis justos, ait, fulgere sicut stellas; et intelligentes, hoc est doctos, quasi firmamentum. Vides quantum inter se distent, justa rusticitas, et docta justitia? Alii stellis, alii coelo comparantur. Quanquam juxta Hebraicam Veritatem, utrumque de eruditis possit intelligi: ita enim apud eos legimus: « Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et, qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. cur Paulus apostolus uas electionis? nempe quia uas legis et sanctarum scripturarum armarium. ph
Abbreviated transcription (Latin):
plagis. cum decalogo. cum mysticis diuinisq
preceptis. In promptu ẽ leuiticus liber. in qͦ
singula sacrificia immo singulȩ pene sillabȩ
& uestes aaron. & totus ordo leuiticus spirant
cȩlestia sacramenta: Numeri uero nonne to¬
tius arimeticȩ & ꝓphetiȩ balaam. & quadra¬
ginta duarũ ꝑheremũ mansionũ mysteria
continent : Deut̃onomiũ quoq scda lea. et
euangelicȩ legis p̃figuratio. nonne sic ea ha¬
bet quȩ priora sunt ut tam̃ noua sint om̃ia.
De ueterib hucusq moyses. hucusq pentathe¬
ucus. quib quinq uerbis uelle se loqui apł̃s¬

Expanded text:
plagis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque plagis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totius arithmeticae et prophetiae Balaam et quadraginta duarum per heremum mansionum mysteria continent? Deuteronomium quoque, secunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen noua sint omnia de ueteribus? hucusque Moyses, hucusque πεντάτευχος, quibus quinque uerbis uelle se loqui
Abbreviated transcription (Latin):
quid dixerint hoc legem deputant. nescire
ad sensum suũ in congrua aptant testimo¬
nia. quasi grande sit & non uiciosissimũ di¬
cendi genus deprauare sententias. et ad uo¬
luntatẽ suam scripturã trahere repugnantẽ.
quasi non legerimus omero centenas. & uir¬
gilio centonas. ac sic non etiam maronẽ sine
ap̃o non possumus dicere xp̃ianũ. quia scrip¬
serit iam redit & uirgo. redeunt saturnia reg¬
na.iam noua ꝓgenies cęlo demittit᷑ alto. Et
patrẽ loquentẽ ad filium Nate mee uires.
mea magna potentia solus. Et post uerba sal¬
uatoris in cruce. Talia ꝑstabat memorans.
fixusq manebat. Puerilia sunt hȩc & circula.¬
torũ ludo similia. docere quod ignores. immo
ut cum stomacho loquar. nec hoc quidẽ scire
quod nescias. Uidelicet manifestissima ẽ ge¬
nesis. in qua de creatura mundi. de exordio
generis humani. de diuisione terrȩ. de confu
scribitur hebreoꝵ Patet exrodus cum decem

Expanded text:
quid dixerint, hoc legem dei putant nec sciquid dixerint, hoc legem dei putant nec sciad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas ac non sic etiam Maronem sine Christo possimus dicere Christianum, quia scripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis humani, de diuisione terrae, de confusgyptum scribitur Hebraeorum. patet Exodus cum decem
Abbreviated transcription (Latin):
artes ueniam. & quȩ non tam lingua quã
manu administrant᷑ Agricolȩ cȩm̃tarii.
fabri metalloꝵ lignoꝵq cesores. lanarii
quoq & fullones. & ceteri qui uariam sup¬
pellectilem & uilia opuscula fabricantu
absq doctore non possunt ẽẽ qđ cupiunt
Quod medicoꝵ est ꝓmittunt medici trac¬
tant fabrilia fabri. Sola scripturarũ ars
est quam sibi om̃s passim uendicant. Seri¬
bimus indocti. doctiq poemata passim.
hanc garrula anus hanc delirus senex.
hanc sophista uerbosus. hanc uniuersi p̾su¬
munt. lacerant. docent antequã discant
Alis adducto suꝑcilio grandia uerba truti.¬
nantes. int̾ mulierculas de sacris litteris phi¬
losophant᷑. Alii discunt propudor a feminis.
quod uiros doceant. Et ne parũ hoc sit
quada facilitate uerboꝵ immo audaciae.
disserunt aliis. quod ipsi non intelligunt
Taceo de meis similib. qui si forte ad scrip.¬
turas scãs post scłares litt̾as uenerint. & ser¬
mone composito aurẽ ppłi mulserint. quic¬

Expanded text:
artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam manu administrantur. Agricolae, caementarii, fabri, metallorum, lignorumve caesores, lanarii quoque et fullones, et caeteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse quod cupiunt. « Quod Medicorum est, » Promittunt Medici, tractant fabrilia fabri. . 7. Sola Scripturarum ars est, quam sibi omnes passim vindicant. Scribimus indocti, doctique poemata passim. . Hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc sophista verbosus, hanc universi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophantur, alii discunt — pro pudor! — a feminis, quod uiros doceant, et, ne parum hoc sit, quadam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si forte ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conposito aurem populi mulserint, quic
Abbreviated transcription (Latin):
et diuinarũ scripturarũ studia conci.¬
liant. Legimus in ueterib hystoriis
quosdam lustrasse ꝓuincias. nouos adis¬
se populos. maria transisse. ut eos quos
ex libris cognouerant: coram quoq ui¬
serent. Sic pythagoras memphyticos uates.
sic plato egyptum. & architam tarentinũ.
tandemq oram italię. quȩ quonda magna

Expanded text:
arum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae, quae quondam
Abbreviated transcription (Latin):
tam in uolatilib quam in bestiis. & uniuersis
reptilibus quȩ reptant suꝑ terram educ tecũ:
& ingredimini suꝑ terrã. Crescite & multiplica¬
mini suꝑ eam. Egressus est ergo noe. & filii eiꝰ

Expanded text:
tam in volatilibus, quam in bestiis, et universis tam in volatilibus, quam in bestiis, et universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum; et ingredimini super terram. Crescite et multiplicamini, et replete eam. Egressus est ergo Noe et filii
Abbreviated transcription (Latin):
pallium relinquendũ est Scilicet nisi tu
semꝑ recrastinans. & diem de die trabens
caute & pedetemptim tuas possessiunculas
uendideris. non habet xp̃e unde alat pau¬
peres suos Totum do dedit. qui seipsũ op¬
tulit. Apłi nauem tantũ. & retia reliquert̃
Uidua duo era mittit in gazophylatiũ. &
prefertur cresi diuitiis facile contempnit
omnia. qui se semꝑ cogitat ẽẽ moriturum
desideratas accepi epistolas. qui quodã pre¬
sagio futuroꝵ cum daniele sortitus est no¬
men. obsecrantis ut translatũ in latinã
linguã de hebreo sermone pentatheucum
nr̃orum aurib traderem. Periculosũ opus
certe & obtrectatoꝵ latratatib patens. qui
me asserunt in septuaginta int̾pretũ sug

Expanded text:
pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturumdesideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis ut translatum in linguam Latinam de Hebraeo sermone Pentateuchum nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum latratibus patens; qui me asserunt in Septuaginta interpretum sug
Abbreviated transcription (Latin):
inepte aliquid ac de ermagore timiditate ef¬
fundã. quicquid quȩsieris. tecũ scire conabor
Habes hic amantissimũ frẽm eusebium. qui
litterarũ tuarũ michi grãm duplicauit. refe¬
rens honestatẽ morũ tuoꝵ. contemptũ scłi.
fidem amicitiȩ. amorẽ xp̃i. Nam prudentiam
&e eloquii uenustatẽ etiam absq illo ipsa ȩpła
ꝓferebat festina queso te. & herenti in salo
nauiculȩ. funem magis p̃cide quã solue. Nemo
renunciaturus scło bene uendere potest. quȩ
contempsit ut uenderet. Quicquid in sumptꝰ
de tuo tuleris: ꝓ lucro computa. Antiquũ di¬
ctum est. auaro tam deest quod habet. quam
quod non habet. Credentis. totus mundus di¬
uitiarũ est. Infidelis autẽ. etiam obolo indiget
Sic uiuamus quasi nichil habentes. & omnia
possidentes. Uictus atq uestitus: diuitiȩ xp̃ia¬
norũ. Si habes in potestate rem tuã: uende
Si non habes: proice. Tollenti tunicã: et

Expanded text:
inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate efinepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et
Abbreviated transcription (Latin):
tam mysticas quã succinctas. & breues pariter
et longas. breues in uerbis. longas in sententus.
ut rarus qui non in earũ lectione cecutiat.
Apocalypsis iohannis tot habet sacram̃ta quot
uerba farum dixi. & ꝓ merito uoluminis. laus
omnis inferior est. In uerbis singulis. multipli
uiuere. ista meditari. nichil aliud nosse. nichil
querere. nonne tibi uidet᷑ iam hic in t̾ris regni
cȩlestis habitaculũ possidere: Nolo offendaris
in scripturis scĩs simplicitate. & quasi uilitate
uerboꝵ. quȩ uel uicio int̾pretũ. uel de indus¬
tria sic ꝓlata sunt. ut rusticam contionẽ facili¬
us instruerent. et in una eadeq sententia alit̃
doctus. alit̾ sentiret indoctus. Non sum pe
tulans & hebes. ut hȩc me nosse pollicear. et
me magistrũ renuens: comitẽ spondeo. Peten¬
ti datur. pulsanti aperitur: querens inuenit
Discamus in terris. quoꝵ nobis scientia ꝑseue¬
ret in cȩlo. Obuiis te manib excipiã. Et ut

Expanded text:
tam mysticas quam succinctas et breues pariter tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multipliceuiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et emagistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cupiuit anima mea desiderare iustificationes
tuas in omni tempore. Ceterũ socraticũ illud
impletur in nobis. hoc tantũ scio qđ nescio
micant. discurrunt fulgura. pedes habent
rectos. & in sublime tendentes. terga pennata
& ubiq uolantia. tenent se mutuo. sibiq
ꝑplexi sunt. & quasi rota in rota uoluuntur.
et ꝑgunt. quocũq eos flatus scĩ sp̃s duxerit.
Paulus apłs ad septem scribit ȩccłas. Octaua
enĩ ad hebreos. a plerisq extra numerũ ponit᷑
Timotheũ instruit ac titum. phylemonẽ ꝓ fu¬
gitiuo famulo deprecat᷑ suꝑ quo tacere melius
puto: quã parica scribere. Actus apłoꝵ nudam
quidẽ uidentur sonare hystoriã. & nascentis
eccłȩ infantiam texere. sed si nouerimus scrip¬
torem eoꝵ lucam esse medicũ. cuius laus in
eugłio. animaduerterimꝰ parit᷑ omnia uerba
illius animȩ languentis esse medicamina. Iaco¬
bus. petrus. ioħes. iudas. septem ȩpłas ediderunt.

Expanded text:
cupiuit anima mea desiderare in stificationes cupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\micant, discurrunt fulgora, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus apostolus ad septem scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos a plerisque extra numerum ponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus apostolorum nudam quidem sonare uidentur historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina. Iacobus, Petrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
epythalamiũ. Hester in eccłȩ typo ppłm libe¬
rat de ꝑiculo. & int̃fecto aman qui interp̃ta.¬
tur iniquitas. partes conuiuis. et diẽ celebrẽ
mittit in posteros. Paralipomenon liber id ẽ
instrum̃ti uet̾is epytomen tantus ac talis
est. ut absq illo si quis scientiã scripturarum
sibi uoluerit arrogare: seipsum irrideat. Per
singula quippe nomina iuncturaisq uerborũ
& prȩt̾missȩ in regum libris tangunt᷑ hystoriȩ.
et innumerȩ explicant᷑ euangelii questiones.
Estras & neemias adiutor uidelicet & consola.¬
tor a dño in uno uolumine artant᷑ & instau.¬
rant templũ. muros extruunt ciuitatis. om¬
nisq illa turba ppłi redeuntis in patriã & de¬
singulas familias muroꝵ ac turriũ oꝑa diuisa.
aliud cortice p̃ferunt. aliud retinent in me¬
dulla: Cernis me scripturarũ amore raptum
excessisse modũ epłȩ. & tam̃ non implesse qđ
uolui. Audiuimus tantũ quid nosse. qͥd cuꝑe
debeamus. ut & nos quoq possimus dicere. con¬

Expanded text:
pitula. Hester in ecclesie typo populum liberat de periculo. Interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, partes conuiuii et diem celebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est instrumenti ueteris ἐπιτομή, tantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quippe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et ditorum ac per singulas familias murorum et turrium opera diuisa aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excessisse modum epistulae et tamen non inplesse, quod uolui. audiuimus tantum, quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: con
Abbreviated transcription (Latin):
dis. optulit holocausta suꝑ altare odoratusq
est dñs odorem suauitatis & ait ad eũ. Nequa¬
quam ultra maledicã terre propt̃ homines.
Sensus enim & cogitatio humani cordis in ma¬
lum prona sunt ab adolescentia sua Hon igi¬
tur ultra ꝑcutiam omnẽ animam sicut feci
cunctis diebus terrę. Sem̃tis & messis. frigus
& estus estas & hiems. nox & dies non reqescent
S enedixitꝙ ds noe & filis eius & dixit ad eos

Expanded text:
dis obtulit holocausta super altare odoratusque est Dominus odorem suavitatis et ait ad eum nequaquam ultra maledicam terrae propter homines sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adulescentia sua non igitur ultra percutiam omnem animantem sicut feci cunctis diebus terrae sementis et messis frigus et aestus aestas et hiemps nox et dies non requiescent benedi