comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mopiam hñt ñ substantiã. egestatẽ ha
bent ñ subsistintiã. qi hȩc ñ uere sunt. s tran¬
seunt omnia sine fructu nam ⁊ qui peccando
lueratur aurũ uł huiꝰmodi: sine substantia ẽ
qr ⁊ hic fidem amittit. ⁊ in infernũ descendenᷤ.
hec ñ secum portat. Manis gͦ amisit ut minus
lucraret᷑. pecuniã auxit. fidem minuit uł extin¬
xit. abundat nescio quid in archa. s multoma¬
gis quidda diminutũ ẽ in corde de archa gau¬
accepit a patre. ⁊ adhesit unicitiũ regiõis ulliꝰ
I. diabolo pascens porcos .i. t̾renis ⁊ immundis
actib delectatus. desiderans manducare siliqͣs
porcoꝵ quȩ implent uentiẽ ⁊ non satiant. Ita
⁊ pecc̃a.⁊ si ad horam delectant. uerã tam̃ sacie¬
tatẽ ñ prestant. s totiꝰ boni indigentiã ingerũt.
Hȩc ẽ ouis errabunda quã pius pastor in ȩũglio
legitur quesisse relictis nonaginta nouẽ in de¬
serto. s antequã reduceret a longe ẽ cõminatuᷤ.

Expanded text:
quae inopiam habent, non substantiam; egestatem, et non subsistentiam, quia haec vere non sunt, sed transeunt omnia sine fructu. Nam et qui peccando lucratur aurum et hujusmodi sine substantia est, quia et hic fidem amittit, et in infernum descendens, haec non secum portat. Majus ergo amisit, ut minus lucraretur, pecuniam auxit, fidem neglexit, vel exstinxit. Abundat nescio quid in arca, sed multo magis quiddam diminutum est in corde; de arca gauaccepit a patre, et adhaesit uni civium regionis illius, id est diabolo, pascens porcos, id est terrenis et immundis actibus delectatus, desiderans manducare siliquas porcorum, quae implent ventrem, et non satiant . Ita et peccata etsi ad horam delectant, veram tamen satietatem non praestant, sed totius boni indigentiam ingerunt. Haec est ovis errabunda, quam pius pastor in Evangelio legitur quaesiisse relictis nonaginta novem in deserto ; sed, antequam reduceret a longe, est comminatus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum irasceret᷑ furor eoꝵ in noᷤ¬
set nos. ⁊ ceta̾. Ut supra uicit linguas
morte. sic si dominꝰ adest uincit iam minan¬
tes de quib ait. ⁊ cũ irasceret᷑ furor eoꝵ qui ẽ
sine ratione. qr ira ⁊ inuidia iudicio carent.
Qñ salomon. Stultum occidit iracundia.⁊
paruulu inuidia irasceret᷑ in nos nͥ qͥa dñs
erat in nob̃ forsitan absorbuisset nos aqua .i.
quos aqua maris absorbuit. acsi diceret nisi
ẽ ista aqua: Torrens ẽ fluit cum impetu s
Torrentem ꝑtransiuit anima
nr̃a. forsitan ꝑtransisset anima
nr̃a: aquam intolerabilem.
absorbuisset nos. s ꝑ dñm anima nr̃a ꝑtran¬
siuit torrentẽ. de quo ⁊ bibit caput in uia ⁊ tͣn

Expanded text:
Cum irasceretur furor eorum. Aug., Cassiod. Ut supra vicit linguas ivificatorum, sic, si Dominus adest, vincit jam minantes de quibus ait, et cum furor eorum, qui est sine ratione, quia ira et invidia judicio carent. Unde Job: Stultum occidit iracundia, et parvulum invidia . Irasceretur in nos, nisi quia Dominus erat in nobis, forsitan absorbuisset nos aqua, Auquos aqua maris absorbuit. Ac si diceret: Nisqualis est ista aqua? torrens est, fluit cum impetu, sed Torrentem pertransivit anima nostra; forsitan pertransisset anima nostra aquam intolerabilem. absorbuisset nos, sed per Dominum, anima nostra pertransivit torrentem, de quo et caput bibit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s erat. Quid gͦ possunt contra dmin nobis nͥ
in quã hoc ee̾t forte deglutissent nos uiuos .i.
scientes malum ⁊ tam̃ facientes. ut qui thuri¬
tui absorbent᷑ qͥ putant mału faciencdu qͦd faciũt.
lliui aũ qͥ qͥdem sciunt malũ eẽ qͦd faciut̃. sed ꝑ¬
secutione superatim societatem transeunt
impioꝵ. ⁊ do huiꝰ uite dulcedinẽ p̾ferunt. sicut
quidam qui timore mortis ydolis thurificaue¬
runt. Aitendit ⁊̃ qͦd perus .i. ecclia absorbet¬
multos. s non uiuos cui dicit᷑. Macta & m̃a
duca. Nullum enĩ manducat .i. membris in¬
serit. nͥ mactatũ .i. renunciantẽ diabolo. Ma¬
ctat᷑ g̃ in malo. s uiuificat᷑ in bono. qui man¬
ducatur a petro. econtra accidit illi quẽ deglu¬
tit diabolus. Sequitur. Et.

Expanded text:
Deus erat. Quid ergo possunt contra Dominum in nobis? nisi, inquam, hoc esset, forte deglutissent nos vivos, id est scientes malum et tamen facientes, ut qui thuritui absorbentur qui putant malum faciendum quod faciunt. Vivi autem, qui quidem sciunt malum esse quod faciunt, sed persecutione superati in societatem transeunt impiorum, et Deo hujus vitae dulcedinem praeferunt, sicut quidam qui timore mortis idolis thurificaverunt. Attende etiam quod Petrus, id est Ecclesia absorbetmultos, sed non vivos. Cui dicitur: Macta et maduca. Nullum enim manducat, id est, membris inserit, nisi mactatum, id est, renuntiantem diabolo. Mactatur ergo in malo, sed vivificatur in bono, qui manducatur a Petro. E contra accidit illi quem deglutit diabolus. VERS. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
fides enĩ in te. d̾s. ẽ. in te. si dormit .i. tepescit in te
fides ercita eam ut xp̃c dorimens in mari. excita¬
tus ẽ a discipuł. ⁊ saluati sunt. ita ⁊ tu si fidẽ
excitas: saluaris ⁊ ñ desereris.⁊ si ñ eripit qñ
uis. ñ iddo putes te deseri. Sripuit tres pueroᷤᷤ
de igne. s qui illos eripuit nunqͥd mr̃es de¬
serit ⁊ Absit. Et illos eripuit. ⁊ istos scilicet
tres pueros liberauit corporalit̾ ut ꝯfundan¬
tur infideles. martyres liberat sp̾ualit̾. ut
imitent᷑ fideles. eripiã eũ qͣi.d̾. Cũ ip̃o sum
in tͥbulatione. ⁊ p̾t eripiam eũ de scło ⁊ głifi¬
cabo eũ. in cęlo & tunc.¬

Expanded text:
Fides enim in te, Deus est in te. Si dormit, id est, tepescit in te fides, excita eam, ut Christus dormiens in navi, excitatus est a discipulis, et salvati sunt . Ita et tu si fidem excitas, salvaris, non desereris, et si non eripit quando vis, non ideo putes te deseri. Eripuit tres pueros de igne, sed qui illos eripuit, nunquid martyres deserit? absit. Et illos eripuit, et istos; sed tres pueros liberavit corporaliter, ut confundantur infideles; martyres liberat spiritualiter, ut eos imitentur fideles. Eripiam eum. Quasi dicat: Cum ipso sum in tribulatione, et post, eripiam eum, de saeculo, et glorificabo eum in coelo, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Notandu qͦd hũc psalmũ frequentat ec¬
clesia ꝑ totũ annũ. ⁊ maxime in qͣdragesi¬
ma. tũc enim ⁊ in u̾sicuł ⁊ in tractu. ⁊ multiͤ
modis cantat᷑ qͦd ido fit qi cũ xp̃c ieiunaret.
diabolus eũ de hoc põo temꝑtauit. ⁊ eiꝰ temp¬
tationib suꝑatis a xp̃o uictꝰ abscessit. Hũc
gͣ psalmũ ad completoriũ cotidie ⁊ diebus
ieiunii maxime frequentamꝰ ut quo tempo¬
re diabolus magis nitit᷑ ad decipiendũ eo tp̃r
nos mag̾ laboremꝰ ad resistendum.

Expanded text:
Notandum quia hunc psalmum frequentat Ecclesia per totum annum, et maxime in Quadragesima. Tunc enim et in versiculis et in tractu et multis modis cantatur: quod ideo fit, quia cum Christus jejunaret, diabolus eum de hoc psalmo tentavit, et ejus tentationibus superatis a Christo victus abscessit. Hunc ergo psalmum ad completorium quotidie, et diebus jejunii maxime frequentamus, ut quo tempore diabolus magis nititur ad decipiendum, eo tempore non magis laboremus ad resistendum.
Abbreviated transcription (Latin):
membra. Hec autẽ omĩa nomina diabolo con¬
ueniunt. ip̃e enĩ aspis cum occulte ꝑcutit. b¬
siliscus cũ palam uenenat. Basilicus enĩ rex
serpentiũ e. ⁊ nocet flatu. Leo uͦ est dum ꝑse¬
quitur uolent᷑. L eo enĩ rex animaliũ iurib
nocet. draco ẽ cũ deuorat negligentes. s aduẽ¬

Expanded text:
membra. Haec autem omnia nomina diabolo conveniunt. Ipse enim est aspis cum occulte percutit, basiliscus cum palam venenat. Basiliscus enim rex serpentum est, et nocet flatu; leo vero est, dum persequitur violenter. Leo enim rex animalium viribus nocet. Draco est cum devorat negligentes; sed in adven
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ militauit ad quã leuatã suꝑ cęlos ut sit
illuc duxcta spes nĩa. ñ accedunt flagella ut
pͥus accessert̾ in t̾ra. s caput in cęlo. pedes ht̃
in t̾ra. ꝓ quib dicit. Saule saule quid me ꝑ¬
sequeris: Discretio ẽ ꝑ loca. coniunctio ẽ ꝑ
affectus. s nec his pedib appiopiat flagellum.¬
tuũ.iut misso sp̃u soluas credentes a iratu
Qo ficit q uia pulio timore impleuit eos amo¬
re qͥ uinei ñ pͭ.¬

Expanded text:
nobis militavit, ad quam levatam super coelos, ut sic illuc directa spes nostra, non accedunt flagella ut prius accesserunt in terra; sed caput in coelo, pedes habet in terra; pro quibus dicit: Saule, Saule, quid me persequeris? Discretio est per loca, conjunctio est per affectus. Sed nec his pedibus flagellumtuum, ut misso Spiritu solvas credentes a reatu gis. Quod et fecit, quia pulso timore implevit eos amore, qui vinci non p
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ suꝑ basiliscũ.i. regem demonũ qui uelt
basiliscus nocet flatu. ⁊ concul. leonẽ ⁊ draconẽ.
.i. diabołu qui leo ẽ dum aꝑte seuit in marty¬
res. draco cũ occulte insidiatur ꝑ hereticos ut
corrumpat uirginẽ xp̃i. Unde apłs. D espõ¬
di enĩ uos uni uiro uirginẽ castam exhibere
xp̃o. T̃ imeo aũ ne sicut serpens seduxit euam

Expanded text:
er basiliscum, id est regem daemonum, qui velut basiliscus nocet flatu. Et conculcabis leonem et draconem, id est diabolum, qui leo est, dum aperte saevit in martyres; draco, dum occulte insidiatur per haereticos, ut corrumpat virginem Christi. Unde Apostolus: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Timeo a
Abbreviated transcription (Latin):
salem: et non erat qui sepeliret.
sine culpa. ⁊ hoc ñ tantũ intra muros. s ⁊̃ m
di. copia cedis notatur in urbe ⁊ extra. ita ut
ñ uacaret eis sepelire. dum om̃ib ꝑicłm ii¬
mineret. Unde subdit.⁊ ñ e. qui se pot̾ hoc¬

Expanded text:
salem; et non erat qui sepeliret. sine culpa et haec non tantum intra muros, sed etiadi. Copia caedis notatur in urbe et extra, ita ut non vacaret eis sepelire, dum omnibus periculum immineret. Unde subdit, et non erat
Abbreviated transcription (Latin):
osse ñ ab ore. ẽ gͦ quedam firmitas int̾ior quȩ
ẽ abscondita hominib s tu qui fecisti eam ui¬
des quȩ frangi non pot̾. Occidi enĩ possunt scĩ:
flecti nequeunt. Unde. hominib tͥstes eẽ extra
uidentur. d̾o aut̃ẽ qui intꝰ uidet gaudent. Qñ
apłs. Quasi tristes. semꝑ autẽ gaudentes. ⁊ sub¬
stantia mea ẽ in infiorib terre .i. ego subsisto in
carne corruptibili. ⁊ tam̃ os ñ cedit mał huiuᷤ

Expanded text:
osse, non ab ore. Est ergo quaedam firmitas interior, quae est abscondita hominibus; sed tu qui fecisti eam, vides quae frangi non potest. Occidi enim possunt sancti, sed flecti nequeunt. Unde hominibus tristes esse extra videbantur; Deo autem, qui intus videt, gaudent. Unde Apostolus: Quasi tristes, semper autem gaudentes et substantia mea et in inferioribus terrae, id est ego subsisto in carne corruptibili, et tamen os non cedit malis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
neos notiis menes lima. que ẽ initiũ mensis.
Npmo aute die septim m̃sis nussum erat iu¬
bant in memoria illius rei. qͦd dñs ostendit a¬
brahe: arietẽ int̾ uepres hñtem cornib quẽ ꝓ
ysaac immolauit. Seinde qͣi exponendo sub¬
ma ⁊ exałta uiocem tuã fic̃ tuba dico in neome¬
ma. scł in insign die sollemnitatis uĩe .i. ni
nouitate uitȩ. uͭ ẽ u̾tatis ꝯgnitio ⁊ a malis fe
moysen in qua hoc p̾cipit᷑ ⁊ hoc ẽ ido hoc qr
p̃ceptũ ẽ a do in isrł. hoc ẽ in iudeis. Ubi aũ
preceptũ. ibi ⁊ iudiciũ ẽ qi qͥ in lege peccat ꝑ¬

Expanded text:
nes  μήνη luna, quae est initium mensis; a primo autem die septimi mensis jussum erat Jubant in memoria illius rei quod Dominus ostendit Abrahae arietem inter vepres haerentem cornibus, quem pro Isaac immolavit. Deinde quasi exponendo subma, exalta vocem tuam , scilicet tuba. Dico in neomenia, scilicet, in insigni die solemnitatis vestrae, inovitate vitae, ubi est veritatis cognitio et a malis ferMoysen, in qua hoc praecipitur. Et hoc est. Ideo hoc, quia praeceptum est a Deo in Israel, hoc est in Judaeis. Ubi autem praeceptum, ib
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ a nathema. accipiunt᷑ peccatores. ꝑ sẏon
eccłia. Ros ẽ gͦ tenus aqua unde t̾ra germi¬
nat⁊ significar grãm qua paratores ꝯu̾tunt᷑.
Ros gͦ eius .i. herm̃o ẽ ros gr̃e qui pecc̃ores nu¬
trit in bono. qui ros descendit in montẽ syon
qñ illi hoc rore rigati. conuertunt᷑ ad eccłiam
quȩ eos recepit. ⁊ ẽ sensus. Ita ẽ ⁊̃ illud bonum
sicut ros hermon .i. gr̃a nutͥens peccatores qui¬

Expanded text:
anathema, accipiuntur peccatores; per Sion Ecclesia. Ros est tenuis aqua, unde terra germinat; et significat gratiam, qua peccatores convertuntur. Ros ergo ejus, id est Hermon est ros gratiae, qui peccatores nutrit in bono. Qui ros descendit in montem Sion. Quando illi hoc rore rigati convertuntur ad Ecclesiam, quae eos recipit. Et est sensus: Ita est etiam illud bonum, sicut ros Hermon, id
Abbreviated transcription (Latin):
descendit in montẽ sẏon .i. in ȩccłiam. Non eni
inuno ẽ ȩccłia nͥ eius dono ⁊ gr̃a. Idem gͥ hie sig¬
nificat sẏon qͥd supra barba ⁊ ora uestimenti.
Idem uͭ ros hermon qͥd supra unguentũ scił
graꝑ qua fit cohabitatio. Qui em̃ in uno simne
rore caritatis sunt. sunt in quietũ iumentum
in uuinctura. qͦd ñ trahit s turbat. odiosi eñi fcͥ
molesti sunt. turbulenti st̃. anxietate sua cet̾os
turbant ⁊ querunt. quid sinistri de aliis di¬
cant.ii ÷ murmurant de quib dicit᷑ ⁊̃ in libͤ
Mu fili syrach. Precelia fatui iota carri fe¬
num portat. ⁊ semꝑ murmurat hi tales sũt
qui rłmquunt᷑ in mola magro in lecto qui
in unum corpore solumm̃ sunt. Ceti u̾ assu¬
munt᷑ qui in unũ sunt corde. Uel ita hermon
mons paseuał ẽ. sicut mons sỹori. ꝑ hermon g̃¬

Expanded text:
 est in Ecclesiam. Non enim in uno est Ecclesia, nisi ejus dono et gratia. Idem igitur significat hic Sion, quod supra barba et ora vestimenti. Idem vero ros Hermon, quod supra unguentum, scilicet gratia, per quam fit cohabitatio. Qui enim in uno sine rore charitatis sunt, sunt inquietum jumentum in junctura, quod non trahit, sed turbat. Odiosi enim sunt, molesti sunt, et turbulenti sunt, anxietate sua caeteros turbant, et quaerunt quid sinistri de aliis dicant. Hi etiam murmurant, de quibus dicitur etiam in libro Jesu filii Sirach: Praecordia fatui, rota carri fenum portat, et semper murmurat . Hi tales sunt qui relinquuntur in mola, in agro, in lecto , qui in unum corpore solummodo sunt; caeteri vero assumuntur qui in unum sunt corde. Vel ita: Haym. Hermon mons pascualis est, sicut et mons Sio
Abbreviated transcription (Latin):
in fratrib qui habitant in unũ mandauit
dñs bñdictionẽ hic .i. precepit. ut hu bñdice¬
rent dm̃. Concordes eñĩ bͣndicunt dm̃: dis¬
cordes non. Nam in discordia ñ est uera bene-¬
dictio. qr si lingua sonat. cor silet. mandauit

Expanded text:
fratribus qui habitant in unum, mandavit Dominus benedictionem, id est hic praecepit, ut hic benedicerent Deum. Concordes enim benedicunt Deum; discordes non. Nam in discordia non est vera benedictio, quia si lingua sonat, cor silet. Et mandavit,
Abbreviated transcription (Latin):
temporib ecłiş sciłꝰ tp̃r antixͥ. ⁊ ẽ senfus. descend̾
mn oram uestimenti eiꝰ .i. usꝙ ad extremitates
ȩccłie in fine muncli. quȩ ẽ tunica indiisibił.
dcinde aliis uerbis diu̾sa notantib idem diẽ.
mon ad luterã mons ẽ trans iordanẽ. Si gͥad
luteram accipiat᷑. hoc mirũ ẽ qͦd in sẏon descen¬
dit ros ab eo. mimo impossibile. s sp̾ualit̾ in

Expanded text:
et sensus. Descendit in oram vestimenti ejus, id est usque ad extremitates Ecclesiae in fine mundi, quae est tunica indivisibilis. Deinde aliis verbis diversa notantibus idem dicitmon, ad litteram, mons est trans Jordanem. Si ergo hoc ad litteram accipiatur, mirum est quod ab eo ros descendit
Abbreviated transcription (Latin):
cendit in montem syon.
unũ habitant. ⁊ fit comparatio int̾ coha¬
bitationẽ frat̾nam ⁊ sp̾uałe unctionẽ. scilit
int̾ causam ⁊ effectũ. uł ora ad qũa descen¬
uestis. s quȩ in capite ẽ. tales sunt qui ha
caput hominis ut uestiat se. sic ꝑ fatnam

Expanded text:
cendit in montem Sion. unum habitant. Et fit comparatio inter cohabitationem fraternam et spiritualem unctionem, scilicet inter causam et effectum. Auest, ubi aperitur capitium. Tales sunt qui habcaput hominis, ut vestiat se; sic per
Abbreviated transcription (Latin):
Dei non est stare qui celum ⁊ tram complet
qui ẽ intra omia ñ inclustis. extra om̃ia non
exclusus. s ꝑ hoc breuit̾ dm hominẽ indi¬
eat. gͦ ds factus homo stecit in synagoga de
celsi dicit. ibi. Ego dixi dii estis: ⁊ filii excelsi
ẜilii autẽ sepe dicunt᷑: ñ solum gr̃a notui te¬
stamenti. s gr̃a uetis test̾. qua scił eos deegyp¬
to libauit. ⁊ t̾ram ꝓmissionis dedit. Nonta
diiudicat. scdm qͦd d̾s̾ stat homo. discernit
honorẽ. alia in contumeliam. hoc aũ facit
stans in medio. Qñ in euangłio iohis. Me¬
dius ur̃m stetit quẽ uos neseitis. Unde⁊
hic in sequenti dicit᷑. Nescierunt neq intel

Expanded text:
Dei non est stare qui coelum et terram implet, qui est intra omnia non inclusus, extra omnia non exclusus, sed per hoc breviter Deum hominem indicat, ergo Deus factus homo stetit in Synagoga deocelsi dicit, ibi, ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi n solum gratia Novi Testamenti, sed gratia Veteris, qua scilicet eos de Aegypto liberavit, et terram promissionis dedit. Non itdijudicat secundum quod Deus; stat homo, discernit honorem, alia in contumeliam . Hoc autem facit stans 185 in medio. Unde in Evangelio Joannis: Medius vestrum stetit, quem vos nescitis . Unde et hic i
Abbreviated transcription (Latin):
loquens erpbrat ip̃i asaph.i. synagoge. qus
⁊ dñm corporalit̾ uidit. ⁊ tam̃ ñ agnouit
Uñ ⁊ hic dicit. Stetit ds̃ in synagoga. Et
e sensus.Ps̃ iste fit asaph .. synagoge qua
hie redanguit᷑. ut saltem nũc intelligat ho
ñ ante. Intentione monet credere. xp̃m ue
rum dm ẽẽ ⁊ uerũ hominẽ. Modus tͥpttus
EPrimo nunciat d̾m stetisse.⁊ arguit atu

Expanded text:
st Synagogae, quae et Dominum corporaliter vidit, et tamen eum non agnovit. Unde et hic dicit: Deus stetit in Synagoga. Et est sensus: Psalmus iste sit Asaph, id est Synagogae, quae hic redarguitur, ut saltem nunc intelligat quod non ante. Intentio: Monet credere Christum verum Deum esse et verum hominem. Modus: Tripartius est. Primo nuntiat Deum steti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽxp̃c qui ẽ uertas patris manet in ȩt̾num. Siq̃n
eñ ñ fuit filiꝰ. aliqñ fuit pater sine ueritate.

Expanded text:
 qui est veritas Patris, manet in aeternum. Si quando enim non fuit filius, aliquando fuit Pater sine veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
num a suꝑiori ꝑ manuũ tactum. sic iste liber
docet bene oꝑari. non pro t̾renis. s ꝓ cȩlestib
qͦ sursũ sr̃. Consistit autẽ liber iste in centũ
quin quaginta psalmis. non preter altioris
significantiȩ rõnem. Hic enim numerus: ce¬
leberrimis annotatur mysteriis. Constat it
ex octogenario. ⁊ septuagenario. Et octoge.¬
narius: idem significat quod octonarius.
Et septuagenariꝰ. idem quod septenariuᷤ.

Expanded text:
num a superiori per manuum tactum, sic liber iste num a superiori per manuum tactum, sic liber iste docet bene operari, non pro terrenis, sed pro coelestibus, quae sursum sunt. Consistit autem liber iste in centum et quinquaginta psalmis, non praeter altioris significantiae rationem. Hic enim numerus celeberrimis annotatur mysteriis. Constat enim ex octogenario et septuagenario: et octogenarius idem significat quod octonarius, et septuagenarius idem quod septenarius.
Abbreviated transcription (Latin):
ei iuseranone constet eẽ locutos. dauid ꝓpħarũ
eximius. quodam digniori atq excellentiori mͦ.
uerboꝵ integumenta seił ꝑ somnia ac uisiones.
facta & dicta ꝑpħauerunt. dauid uͦ soluis spiritꝰ
scĩ instinctu. sine om̃i ext̾iori amminieulo: su¬
am edidit ꝓpħiam. Unde conuenient̾ dicitur
strumento. quod hebraice nablum. grece: psal¬
terium a greco psallim. quod ẽ tangere. latine
organum dicitur. quod e decacordu. & a suꝑi¬
ori reddit sonũ ꝑ tactum manuũ. Ab illo
autẽ instrumento ad litterã ideo nominat᷑
liber iste. quia ad uocem illius instrumenti:
dauid decantabat psalmos: ante archam in
tabernacło dñi. Et quẽadmodum singulȩ
modulationes illius instrumenti uocabant᷑
psalmi: ita ⁊ singulȩ istius libri particule uł
am: bene ab illo instrumento nomen sortit᷑.
quia sicut illud instrumentũ ẽ decacordum:
ita liber iste docet obseruantiam decẽ man¬
datoꝵ. Et sieut illud instrumentũ. reddit so¬

Expanded text:
i revelatione constet esse locutos, David prophetarum eximius quodam digniori atque excellentiori modo, verborum integumenta, scilicet per somnia ac visiones, facta ac dicta prophetarunt. David autem solius Spiritus sancti instinctu sine omni exteriori adminiculo, suam edidit prophetiam. Unde convenienter diciturstrumento, quod Hebraice nablum, Graece psalterium, a Graeco ψάλλειν quod est tangere, Latine organum dicitur, quod est decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrumenti vocabantur psalmi, ita et singulae istius libri particulae veam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit so
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sc̃i tui .i. membra tua accepto pignore sp̃c sc̃i.
tos fideles. Arehã gͦ quã surg̾e pircatꝰ erat. ꝑ
partes ipsius ȩccłiȩ distinguit subdens. Sacer¬
dotes tui.i. p̾lati induant᷑ iusticiam.⁊ aliis uir¬
tutib. ut em̃ in uet̾i testam̃to. sacerdotes diu̾sis
ornamentis uestiũ utebant᷑. ita hi euangłii sa¬
cerdotes. diu̾sis uirtutib adornant᷑. hec sunt
ornamenta quȩ d̾s exigit. Que eñ legales põ¬
tifices in uestib gestabant illa euangłici sacer¬
ip̾ꝰ dauid. rogantis dm patrem subditur.
Propter dauid seruum tuũ:
non auertas faciem xp̃i tui.
xp̃c a iudeis a quib crucifixus ẽ. faciem su¬
am au̾tit ad gentes. rogatur pat̾ ꝓpter reli¬
quias isrł. ut salue fiant. qͦd in apłis ⁊ in
dauid acsi diceret. mei ⁊̃ mem̃to ut ꝓpt̾ me
udeos: funditus non repellas.

Expanded text:
sancti tui , id est membra tua, accepto pignore Spiritus sactos fideles; arcam vero quam surgere precatus erat, per partes ipsius Ecclesiae distinguit dicens: Sacerdotes tuites diversis ornamentis vestium utebantur, ita hi evangelici sacerdotes 287 diversis virtutibus adornantur. Haec sunt ornamenta quae Deus exigit. Quae enim legales pontifices in vestibus gestabant, illa evangelici saceripsius David rogantis Deum Patrem, subditur: Propter David servum tuum, non avertas faciem Christi tui. Christus a Judaeis, a quibus crucifixus est, faciem suam avertit ad gentes, rogatur pquias, ut salvae fiant, quod in apostolis et in David, ac si diceret: Mei etiam memento, ut propter me Judaeos funditus non repellas.
Abbreviated transcription (Latin):
Quartꝰ decimꝰ gradus ẽ caritas ꝓximi quȩ facit
fratres habitare in unũ. Uñ ẽ bndictio ⁊ uita
⁊ ẽ hic psalmus athomꝰ.i. sine diuisione ubi
mittit alienationẽ seu diuisionẽ. hic gͦ uir
iustus de fratrum cohabitatione exultans. ait.¬

Expanded text:
Quartus decimus gradus est charitas proximi, quae facit fratres habitare in unum. Unde est benedictio et vita. Et est hic psalmus atomus, id est sine divisione, ubimittit alienationem mentis seu divisionem. Hic ergo vir justus de fratrum cohabitatione exsultans, ait
Abbreviated transcription (Latin):
men dispositis singłoꝵ diu̾sis officiis. qͦd ñ im¬
pedit unitatẽ. s facit. quȩ unitas erat int̾ illoᷤ.
de quib dicit᷑. Erat illis cor unũ ⁊ anima una
in d̾m. hoc autẽ scił quod hic dicit. scił habitare
in unũ om̃ib xp̃ianis ouenit. qui in unũ de¬
bent habitare mente.⁊ fide. s ꝓpͥe conuenit mo¬
nastiis ⁊ fratͥb in unũ cohabitantib. ñ mͦ corde
s t̃ corpore. ut ⁊ illis fratͥb de iudea qui om̃ib
suis positis ad pedes apłoꝵ in unũ habitabant
de quib dicit᷑. Erat illis cor unũ ⁊ anima u¬
na. ⁊ erant illis om̃ia cõmunia. Iste nanq uer¬
sus uelut dulcissonus ⁊ suauis melodia. toto
orbe notissimꝰ. ut tuba sp̃c scĩ. diuisos corpore
congregauit in unũ. ⁊ monast̾i̾a plurna pe-¬
ꝑit. a quib tam̃ b̾ndictio ad cȩto̾s descendit
qui si non corpore in unũ habitant: mente ta¬
m̃. ⁊ quia ostendendo dixerat ecce: ostendit
quã bonũ sit:⁊ quã iocundu: subdens.¬

Expanded text:
men dispositis singulorum officiis quod non impedit unitatem, sed facit quae unitas erat inter illos, de quibus dicitur: Erat illis cor unum, et anima una. Act. 4 Hoc autem quod hic dicit, scilicet habitare in unum, omnibus Christianis convenit, qui in unum debent habitare mente et fide; sed proprie convenit monasteriis et fratribus in unum cohabitantibus, non modo corde, sed etiam corpore, ut et illis fratribus de Judaea, qui omnibus suis positis ad pedes apostolorum, in unum habitabant de quibus dicitur: Erat illis cor unum, et anima una; et erant illis omnia communia . Iste namque versus velut dulcis sonus et suavis melodia, toto orbe notissimus, ut tuba Spiritus sancti, divisos corpore congregavit in unum, et monasteria plurima peperit, a quibus tamen benedictio ad caeteros descendit: qui, si non corpore in unum habitant, mente tamen. Et quia ostendendo dixerat, ecce, ostendit quam bonum sit et quam jucundum, subdens
Abbreviated transcription (Latin):
exeludat᷑ pemtus. s ñ dominẽt quia ñ pocest
penitus exeluddi. E st enĩ peccatũ in corpore.
ẜ non regnet. deinde addit om̃is qr ñ ualerĩ
aliis lege seruasse. si muno offendit. Qui
autẽ totam legem seruauerit. offenderit:
autẽ in uno. factus ẽ omniũ reus. ut ait iacobꝰ.¬

Expanded text:
excludatur penitus, sed non dominetur, quia non potest penitus excludi. Est enim peccatum in corpore, sed non regnet. Deinde addit, omnis, quia non valet in aliis legem servasse si in uno offendit. Qui enim totam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus, ut ait Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
netur mei omnis iniusticia.
eis qui diligunt te. ⁊ gressus meos dirige scđ̾m
doquiũ tuũ .i. fac me rectum scdm ꝓmissum tu¬
um. uł gressus meos dirige scd̾m eloquiũ tuũ
i motꝰ auimȩ meȩ dirige scd̃m tua iussa ne uicis¬

Expanded text:
netur mei omnis injustitia. eis qui diligunt te. Et gressus meos dirige secundum eloquium tuum, id est fac me rectum secundum promissum tuum. Vel, gressus meos dirige secundum eloquium tuum, id est motus animae meae dirige secundum ju
Abbreviated transcription (Latin):
abite dnĩr quẽ loth ebriꝰ de maiore filia sua
genuit. Qnde moab int̾pretat᷑ ex patre. qͦd
in malo accipit᷑. bonus quidẽ fuit pater.
quo filia illicite usa ẽ. s sicut ⁊ lex bona est.
siquis ea legitime utat᷑ ñ inceste. ꝑ moab
S significant᷑ gentes ex leges. que recedenteᷤᷤ
a d̾o ꝑatre sunt ex patre diabolo. S equitur.
Et agarreni qui dñr ab agar. ⁊ int̾pretant᷑¬

Expanded text:
abitae dicuntur, quem Loth ebrius de majore filia sua genuit . Unde Moab interpretatur ex patre, quod in malo accipitur. Bonus quidem fuit pater, quo filia illicite usa est; sed sicut lex bona est si quis ea legitime utatur, non inceste. Per Moab ergo significantur gentes exleges, quae recedentes a Deo Patre, sunt ex patre diabolo . Et Agareni, qui dicuntur ab Agar , et interpretant
Abbreviated transcription (Latin):
Idoq põmni qui hec duo in tytuł hñt de bona
oꝑatione ⁊ mentis iocunditate agunt sicut
iste p̃s. filii aũ chore sicut supradiximꝰ sunt
filii crucis. filii passionis. de quo plene supta
tractatũ ͤ. qͥd sit in finẽ sup̃ expositũ ẽ. qͥd autẽ
sequit᷑ ꝓmelech ad respondendu. hoc musitatũ
ht̃ iste tytulus. Melech autẽ int̾pretat᷑ horus
qui dicit᷑ ad respondendi ut canenti chorus ꝯ¬
huiꝰ ps̃mi ⁊ alioꝵ cantu factũ ẽ. ut p̾cmenti
chorus responderet. quamius alii alios tytulosᷤ
acceꝑint. S hoc factum existimo. causa uarie¬
tatis. qua fastidiũ leuaret᷑. Tytuli enim uari¬
ant᷑ ꝑ leuando fastidio. uł forsitan ꝓ alia ñ
satis nota causa. In quo autẽ myst̾io m̃ dictũ
.i.ut canenti ꝑ choꝵi respondeat᷑ exponã. Hie
passio xp̃i ꝑpħatur. cui debemꝰ mitando re¬

Expanded text:
Ideoque psalmi, qui haec duo in titulis habent de bona operatione et mentis jocundidate agunt, sicut iste psalmus. Filii autem Core, sicut supra diximus sunt filii crucis, filii passionis, de quo supra plene tractatum est, et quid sit, in finem, supra expositum est. Quod autem sequitur pro Maeleth ad respondendum, hoc inusitatum habet iste titulus. Maeleth autem interpretatur chorus, qui dicitur ad respondendum, ut canenti chorus chujus psalmi et aliorum cantu factum est ut praecinenti chorus responderet, quamvis alii alios titulos acceperint, sed hoc factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Tituli enim variantur pro levando fastidio, vel forsan pro alia non satis nota causa. In quo autem mysterio mihi dictest ut canenti per chorum respondeatur, exponam. Hic passio Christi prophetatur, cui debemus imitando re
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotionẽ meã. E ece qͣm confessionẽ amat.
de confitere motũ ⁊ euadis. Mox ut iudici el¬
ꝑa ñ negat᷑. liberat sicut petrũ liberauit suꝑ
aquã ambulantẽ ne mergeret᷑. qui dũo dixit.
Dñe si tu es iube me uenire ad te suꝑ aquas.

Expanded text:
Cassiod., Aug. Ecce quomodo confessionem amat Deus, confitere motum et evadis. Mox ut judici culpa non negatur, liberat, sicut Petrum liberavit super aquam ambulantem ne mergeretur, qui Domino dixit: Domine, si tu es, jube me venire ad t
Abbreviated transcription (Latin):
eis qui mutati sunt in xp̃o. qui ram non sũt
uidas ten̾et a doptionẽ quã acceꝑat. ñ ꝑtin̾er
ad eũ. uł sua preu̾ta uł patrũ miquitas. S ed
q rediit ad mala uetusti geni̾s. rediit iniqͥtaᷤ.
patrũ eiꝰ in conspectu dñi ut in eo puniretur.

Expanded text:
eis qui mutati sunt in Christo, qui jam non sunt Judas teneret adoptionem quam acceperat, non pertineret ad eum sua praeterita vel patrum iniquitas; sed quia rediit ad mala vetusti generis, rediit iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, ut in eo puniretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eis maior sit humilitas. ⁊ conturbatꝰ
sum adu̾sis. uł exaltatus sum pͥus tumido¬
corde. pꝰtea humiliatꝰ sum ꝑ confessionẽ¬
⁊ conturbatꝰ sum .i. confusus de pecc̃is ea dãp¬
m illate transierunt qr ñ manet ira di in
iustis. s transit. qi ñ de fideli s de infidel
dictum ẽ. Irai dĩ manet suꝑ eũ. flagellat
stigo. Et alibi. ꝑcutiam ⁊ sanabo. occidam
⁊ uiuere faciam. Sequit᷑. Et t̾rores tui contͣ¬
bauerunt me. O mẽ qͦd pot̾ accidere ⁊ si non
accidat prudent̾ timet᷑. tã grauit̾ ꝯt᷑bauert̃

Expanded text:
ut in eis major sit humilitas Et conturbatus sum adversis, vel, exaltatus sum, pcorde, postea, Humiliatus. Per confessionem. Conturbatus, id est, confusus de peccatis, ea damin justis, sed transit quia non de fideli, sed de infideli dictum est, ira Dei manet super eum. Flagellat stigo . Et alibi: Percutiam et ego sanabo; occidam et vivere faciam . Et terrores tui conturbaverunt me, omne quod potest accidere etsi non accidat, prudenter timetur. Tam graviter
Abbreviated transcription (Latin):
et morti non tradidit me.
scił castigare. ut ibi bñdicens bñdicam. qͣsi ħ
ꝑmisit d̾s mͥ fi̾ ad correptionẽ. ⁊̃ eu̾sio ẽ ad caute
lam. Quicqͥd enĩ faciunt: castigatio ẽ domim.
Nicħ gͥ sͥ uendicent impii. Non haberent em̃
p̾paret hereditatẽ. Q ue autẽ sit hereditas illa
ex eo potest agnosci quod sequitur.¬

Expanded text:
et morti non tradidit me. scilicet castigare, ut ibi benedicens benedicat , quasi hoc permisit Deus mihi fieri ad correctionem. Etiam eversio est ad cautelam. Aug. Quidquid enim faciunt, castigatio est Domini. Nihil ergo sibi vindicent impii. Non haberent enimpraeparet haereditatem. Quae autem sit haereditas illa, ex eo potest cognosci quod sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
portas ereas .i. naturałe cupiditatẽ. et uectes fer¬
reos .i. diabolicas suggestiones confregit. Porte em̃
ñ sinunt exire. Uectes sunt sp̃c immundi qͥ portaᷤᷤ
obsetrant. E iras autẽ portas ⁊ ferreos uectes ꝓ for¬
titudine ponit. s uirtus di hec frangit. Sequit᷑.

Expanded text:
portas aereas, id est naturalem cupiditatem; et vectes ferreos, id est diabolicas suggestiones confregit. Portae enim n sinunt exire. Vectes sunt spiritus immundi, qui portas obserant. Aereas autem portas et ferreos vectes, pro fortitudine ponit, sed vir
Abbreviated transcription (Latin):
in eo finiam.⁊ ostende faciem tuã ⁊ salui
erimus. Magna ẽ suanitas huiꝰ u̾sictili in ħ
regulam totiꝰ religionis exponit. Primo eni
d̾s nos ꝯu̾tit. cẽ. ⁊ ñ ante faciem ostendit.i.
lumine pietatis nos inspicit p̾t qͦd tandem

Expanded text:
in eo finiam. Et ostende faciem tuam, et salvi erimus. Magna est suavitas hujus versiculi; in hoc regulam totius religionis exponit. Primo enim Deus nos convertit tunc et nos ante faciem ostendit, id est lumine pietatis nos inspicit, postquam tandem
Abbreviated transcription (Latin):
passiont xp̃i sibi loca digebant. li sederent n
pogio dli anus ao det̃a. alius do siunstam
ante lucẽ uolebant isti suigere.s surrectis .i.
Surgite aũ pꝰtquã sederitis .s. pacta sessione .i. pͦt
humiliationẽ. dico postquã sed̾itis. ñ dico sedere
ad iudicandii uł ad gaudendu s ad humilian¬
dum. Unde subdit. Qui manducatis panem
designat. qͦd ostendit᷑ ꝑ hoc qͦd ait. qui mandu¬
catis panẽ doloris. Manducat panẽ doloris qͥ
gemit in hac ꝑegnatione qui in ualle ploratio¬
nis de afflictione se reficit dicens. Facte sunt mͥ
lacͥmȩ mee panes die ac nocte.⁊ qͣi quis diceret.
Modo sedere iubemur. mͦ sedere ꝓmutit᷑ nobis.
Sed quando hoc erit: subdit.¬

Expanded text:
passionem Christi, sibi loca eligebant, ubi sederent in regno Dei, unus ad dexteram, alius ad sinistram . Ante lucem volebant isti surgere, sed surrectio, id est Surgite autem postquam sederitis, scilicet peracta sessione, id est post humiliationem. Dico, postquam sederitis, non dico sedere ad judicandum vel gaudendum, sed ad humiliandum. Unde subdit, qui manducatis panem designat, quod ostenditur per hoc quod ait, qui manducatis panem doloris. Manducat panem doloris, qui gemit in hac peregrinatione, qui in valle plorationis de afflictione se reficit, dicens: Factae sunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Et quasi quis diceret: Modo sedere jubemur, modo surgere promittitur nobis; sed quando hoc erit? subdit
Abbreviated transcription (Latin):
arbusta eius cedros dei.
repetit ibi. Et ꝑfice eam quȩ ꝑfectio facta¬
ẽ gentib abiectis iudeis una tam̃ uinea cuꝰ
uinee cõmemoratio in hoc ps̃o caliginẽ face̾
soler minꝰ intentis. Intendamꝰ g̾ ne caligo in¬
t̾ram oꝑuit montes. Montes sunt ꝓphe. qͦs
cũcide infantẽ offer sacrificiũ arietis.
uituli. ⁊ alioꝵ noli mou̾i. Idõ oꝑuit monteᷤ

Expanded text:
arbusta ejus cedros Dei. repetit, ibi: Et perfice eam. Quae perfectio est facta gentibus abjectis Judaeis. Una tamen vinea, cujus vineae commemoratio in hoc psalmo caliginem facere solet minus intentis. Intendamus ergo, ne caligo interramcumcide infantem, offer sacrificium arietis, vituli et aliorum, nol
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia dedit ut hec sint habenda ꝓ sũmo
bono. s ad ilud netulit ubi summũ bonum
debet inquiri.
Et custodiant iustificationes eius:

Expanded text:
temporalia dedit, ut haec sint habenda pro summo bono, sed ad illud retulit, ubi summum bonum debet inquiri. Ut custodiant justificationes ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
seitus ẽ dñs tim̃tib se. qm̃ ip̃e cognouit fig¬
mentũ nr̃m .i. infirmitatẽ nrãm. Nouit qͥ
fecit quomꝰ lapsum sit. quom̃ reficiendu sit.
quom̃ adoptanłu sit. quom̃ ditanditm sit.
aus.
A factura enĩ ciratoris repulsi. ipsi nos fĩximꝰ
deinde exponit figmentum subdens.¬

Expanded text:
nus timentibus se, quoniam ipse cognovit figmentum nostrum, id est infirmitatem nostram. Novit quod fecit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit; Aug. a factura enim Creatoris repulsi, ipsi nos male finximus. Deinde exponit figmentum n
Abbreviated transcription (Latin):
respiciebam. ⁊ uidebam ip̃am dexteram quã
mali non uidebant. qui eñ in dexterã atten¬
dit. uidet. qui uͦ in sinistram attendit. excecat᷑.
Idõ ꝙ mali sinistrã attendentes: dexteram ñ ui¬
debant. ⁊ hoc ẽ quod sequitur. ⁊ non erat qui
cognosceret me. cum enim patĩs omĩa quis no¬
uit quid attendas: Atrum in dexteram ansi¬
nistram oculum dirigas. Sequitur.
Periit fuga a me: et non est. qui

Expanded text:
respiciebam, et videbam ipsam dexteram, quam mali non videbant. Qui enim in dexteram attendit, videt; qui vero in sinistram attendit, excaecatur. Ideoque mali sinistram attendentes, dexteram non vident. Et hoc est quod sequitur: Et non erat qui cognosceret me, cum enim pateris omnia, quis novit quid attendas, utrum in dexteram aut sinistram oculum dirigas? VERS. 6.-- « Periit fuga a me; et non est qui
Abbreviated transcription (Latin):
torculariᷤ sedm desid̾ia cordis eius .i. dedi eos s̃
Undde aps.T̃ radidit illes d̾s in concupiscentr
cordis eoꝵ ⁊ ip̃i ibunt in admuentionib suiᷤ.
uł affectionib. Aba btera quibuslibet. qͥa
ꝓpt traditiones suas irrita fec̾unt mandata
nice dicit. humiliassem mimicos eoꝵ omĩs ge¬
neris inimicos. omis generis hostes de quib
oquerit᷑ quod ꝑ eos peccet. Inimicos dico.
P ro nichilo cõputandos. uł ꝑ nchilo .i. gratiᷤᷤ
hoc fecissem uł sca̾m aliam litterã humiliasse
potentia mea. E xemplo istoꝵ patet qr si do re¬
sistimꝰ ip̃e ñ contradicit mimicis nr̃is nec ma

Expanded text:
esideria cordis eorum, id est dedi eos sibi. Unde Apostolus; Tradidit eos Deus in concupiscentias cordis eorum; Et ipsi ibunt in adinventionibus suis, vel affectionibus, alia littera, quibuslibet, quia propter traditiones suas irrita fecerunt mandatanice dicit, humiliassem inimicos eorum, omnis generis inimicos, omnis generis hostes, de quibus conqueritur quod per eos peccet, inimicos dico, pro nihilo computandos. Vel pro nihilo, id est gratis hoc fecissem. Vel secundum aliam litteram, humiliassem potentia mea. Exemplo istorum patet quia si Deo resistimus, ipse non contradicit inimicis nostris, nec man
Abbreviated transcription (Latin):
herditanũ. scił̃ iudaicũ ppłm. qͦd ñ gentes.
Ira eũ congegatio uirga hereditatis dicit᷑.
quã d̾o uolens ꝑosfidere uugam moysi uer¬
tit in serpentẽ. ẜ app̾hensa cauda rediit in
uugã. Qum enĩ dice̾t moy ses deo q̃d signum
dabo filis istł ut credant qͣd tu me misist. Ait
ad illuĩ. Quid tenes in manu tua: Qui respõ¬
dit. U iugam. Et ait illi d̾s. Proice illam in
Apprehende caudã eiꝰ ⁊ apphendit. Et reu̾sa
ẽ in statum suũ. Eirga facta sicut antea ũga
Ieronimꝰ. aliã literã ponit scił montẽ uł mõ¬
tis syon. sue in eo. ⁊ ẽ redemist. uigã heredi¬

Expanded text:
quod non gentes. Ipsa enim congregatio virga haereditatis dicitur, quam volens Deus possidere, virgam Mosi vertit in serpentem; sed apprehensa cauda, rediit in virgam. Cum enim diceret Moses Deo: Quod signum dabo filiis Israel, ut credant quia in me misisti? ait ad illum: Quid tenes in manu tua? Qui respondit: Virgam. Et ait illi Deus: ProApprehende caudam ejus. Et apprehendit, et reversa est in statum suum, virga facta, sicut ante virga Hieronymus aliam litteram ponit, scilicet montem vel montis Sion, sive in eo. Et est, redemisti
Abbreviated transcription (Latin):
plicia. mulcent ꝓmittendo ęt̾na gaudia. Idocꝑ
durabat᷑ ad ignẽ. Manna enĩ cȩlitus datum.
figura ẽ diumi eloquii q̃d liquescit ad solẽ .
dum mentes fidelium futurȩ claritatis ꝓmissi¬
one letificat. ut cum ait. Fulgebunt iust sic̃
sol in regno patris eoꝵ. Indurat᷑ uͭ ad ignẽ dã
pereantiũ ꝯseientias futuie pene cõminatione
adurit ut illud. Omĩs arbor quȩ ñ facit frucdũ
bonum excidetur ⁊ in ignẽ mittet᷑. Inde: in ue¬
tĩ lege. in ueste summi pontificis. erat coecus bis
tinctus qui habet species ignis. Ignis u duo facit
urit scił ⁊ lucet. qr predicator peccantiũ corda.¬
batulus pontificał ex inferiori parte pungit
sup in anteriora extendit᷑. qi p̾dicator pun¬
ge debet uicia carnis. ⁊ mentis uires in ante¬
tiora dingere. ta tam̃. ut ad sui ꝯsiderationẽ
trabem in suo ido hic dicit᷑. fulgura in ꝑbutu¬
am fecit. Sequit᷑. O in ꝓducit uentos de thesau¬

Expanded text:
plicia; mulcent, promittendo aeterna gaudia. Ideoque plicia; mulcent, promittendo aeterna gaudia. Ideoque durabatur ad ignem . Manna enim coelitus datum figura est divini eloquii quod liquescit ad solem, dum mentes fidelium futurae claritatis promissione laetificat, ut cum ait: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. . Induratur autem ad ignem, dum peccantium conscientias futurae poenae comminatione adurit, ut illud: Omnis arbor quae non facit fructum bonum exstinguitur et in igne mittitur . Ideo in veteri lege in veste summi pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis . Ignis vero duo facit, urit scilicet et lucet, quia praedicator peccantium cor adbaculus pontificalis ex inferiori parte pungitur, superius in anteriora extenditur, quia praedicator pungere debet vitia carnis, et mentis vires in anteriora dirigere. Ita tamen, ut ad sui considerationem trabem in suo . Ideo dicitur, fulgura in pluviam fecit. Sequitur: Qui producit ventos de thesau
Abbreviated transcription (Latin):
fraccarnales Ex his duob tanq̃ cȩlo ⁊ t̾ra ostat ȩx¬
clesia di. In his facit quecunq uult. ⁊ etiã inma¬
ti facit qͦd uult. id est in infidelib m quib ni¬
ao. nec uinclicatur in eoᷤ nͥ d̾s usserit. ⁊ ⁊̃ i om̃i¬
l abyssis quȩ uoluit fecit. abyssi sunt laten¬
tia cordda mortalium. ꝓfunde cogitationes ho¬
minũ. ⁊ ibi: facit d̃s quod uult. quia int̾rogat
iustum ⁊ impiũ: latet cor bonũ. latet ⁊ cor malu
⁊ in utroꝙ ẽ abẏssus. s d̾s hec uidet quẽ nieh
latet. ⁊ consolatur cor bonũ. ⁊ torquet cor ma¬
lum. Sequit᷑⁊ ip̃e ẽ. educens nubes ab extre¬
mo terrȩ. Nubes sunt p̾dicatores. Unde man¬
dabo nubib meis ne pluant ne pluant suꝑ¬
cam. imbrẽ. ⁊ item. Qui sunt isti qui ut nu¬
bes uolant: quas nubes ñ tantũ de isrł misit¬
in pluuiã fecit .i. minas ad miscdiam flexit.
de t̾rorib irrigauit. P redicatores namꝙ ⁊ t̾
tent ⁊ blandiunt᷑. t̾rent. cõminando et̾na suꝑ¬

Expanded text:
ra carnales. Ex his duobus tanquam coelo et terra constat Ecclesia; in his facit quaecunque vult. Et etiam in mari facit quod vult, id est in infidelibus, in quibus niDeo, nec vindicatur in eos, nisi Deus jussit; et in omnibus abyssis quae voluit fecit. Abyssi sunt latentia corda mortalium, profundae cogitationes hominum. Et ibi facit Deus quod vult, quia interrogat justum et impium, latet cor bonum, latet et cor malum, et in utroque est abyssus; sed Deus hoc videt, quem nihil latet, et consolatur cor bonum, et torquet malum. Et ipse est educens nubes ab extremo terrae. Nubes sunt praedicatores. Unde: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbres . Et item: Qui sunt isti qui ut nubes volant . Quas nubes non tantum de filiixit, de terroribus irrigavit. Praedicatores namque et terrent, et blandiuntur: terrent comminando aeterna sup
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Audi nomina sacram̃tis grauida. Seon¬
enim int̾pretat᷑ temptatio ocłoꝵ ⁊ amorrei int̾¬
pretant᷑ amaricantes. amaricantes gͣ reg̃e hñt dẽ¬
datio ocłoꝵ. putat hĩe rem. u̾itatẽ non habet
sequit᷑ amaricatio. Inde eñi amaricant. quia
fingunt. Secidit d̾s in homine ilłu regem cũ
ppło suo. qͣndo homo damnat simulationẽ. ⁊
diligit u̾itatẽ. ⁊ desinit amaricare. Occidit etiã
alium regem scił og irgem basan. og int̾pretat᷑
ꝯclusio. ꝑ quod significat᷑ diabolus. qui int̾elud
uiam ad qm. ne crecdat᷑ in eũ. sic̃ xp̃c aꝑit.⁊ ip̃e¬

Expanded text:
dit. Audi nomina sacramentis gravida. Seodit. Audi nomina sacramentis gravida. Seon interpretatur tentatio oculorum, et Amorrhaei interpretantur amaricantes. Amaricantes ergo regem habent tedacio oculorum. Putat habere rem, veritatem non habet.sequitur amaricatio. Inde enim amaricant, quia fingunt. Occidit Deus in homine illum regem cum populo suo, quando homo damnat simulationem et diligit veritatem, et desinit amaricare. Occidit etiam alium regem, scilicet Og regem Basan. Og interpretatur conclusio, per quod significatur diabolus, Aug. qui intercludit viam ad Deum, ne credatur in eum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tremo t̾ie.s sp̃c hominis. ignorat᷑ unde ueni¬
at. Qnde. reete dicitur. Q ui ꝑdricit uentos de
thesauris suis. Lel ꝓpt̾ aliud. uenti dicuntur
Sequit᷑. ꝙii ꝑcussit pͥmogenita egypti. Prmio¬
ꝑficit homo in meliꝰ. E gẏptus int̾pretat᷑ afl¬
ctio. ꝑcussit gͥ pmogenita egypti. qi quicunꝙ
affligit ȩccłiam ⁊ scandala facit. ⁊ si xp̃iantis
dicit᷑. ꝑdit fidem. ꝑcussit dico ab homine usꝙꝵ
ad petus .l.a docto usꝙ ad indoctum. Homo eñ
doctum significat qui ⁊ pt se trabit indoctas
turbas .i. pecora. S̾equit᷑. Emisit signa ⁊ ꝓdi¬
gia in medio tui egyptȩ. in pharaonẽ ⁊ in õs
seruos eiꝰ. Pharao interp̾tat᷑ dissipatio. egyptꝰ
ut diximus afflictio. dissipatio g̃ p̾cedit ut rex
⁊ sequit᷑ afflictio. disfipati enim affugunt ȩccłĩã
Yt eni aifligant dissipant᷑. Sequitur. Dui petis¬
sit gentes multas ⁊ occidit reges fortes. Quas
gentes ⁊ quos reges: Seon regẽ amorreoꝵ occi¬

Expanded text:
gnoratur unde veniat. Unde recte dicitur, qui producit ventos de thesauris suis, vel propter aliud, venti dicuntur Qui percussit primogenita Aegypti. Primoa proficit homo in melius. Aegyptus interpretatur afflictio. Percussit ergo primogenita Aegypti, quia quicunque affligit Ecclesiam et scandala facit, etsi Christianus dicitur, perdit fidem. Percussit dico, ab homine usque ad pecus, id est a docto usque ad indoctum. Homo enim doctum significat, qui et post se trahit indoctas turbas, id est pecora. Et misit signa et prodigia in medio tui, Aegypte in Pharaonem et in omnes servos ejus. Pharao interpretatur dissipatio; Aegyptus, ut diximus, afflictio. Dissipatio ergo praecedit ut rex, et sequitur afflictio. Dissipati enim affligunt Ecclesiam, ut enim affligant dissipantur. Qui percussit gentes multas, et occidit reges fortes. Quas gentes et quos reges? Sehon regem Amorrhaeorum, occi
Abbreviated transcription (Latin):
quia iam iudicauit dñs iudeos. alios assum̃¬
do. alios reꝑbando. quia separati inde sunt
iusti.⁊ remanserunt iniusti. hoc ẽ iudiciũ
discrecionis. de quo ip̃e ait. In iudiciũ ueni
in hunc mundum ut qui ñ uident uide¬
ant. ⁊ qui uident ceci fiant. ⁊ illis iudicatis
in seruis suis deprecabitur. uł aduocabitur
Non enim reppulit ds̃ plebem suã quã pre¬
sciuit. ht ⁊ seruos de om̃ib gentib. Unde con¬
uertit se ꝓpha ad exꝓbranda ydola. quȩ iam¬

Expanded text:
quia jam judicavit Dominus Judaeos, alios assumendo, alios reprobando, quia separati inde sunt justi et remanserunt injusti. Hoc est judicium discretionis de quo ipse ait: In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Et, illis judicatis, in servis suis deprecabitur, vel advocabitur. Non enim repulit Deus plebem suam, quam praescivit . Habet et suos de omnibus gentibus. Unde convertit se P
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc tunc ꝑacta cessasse: subdit dñe nom̃ tuum
noncessat manꝰ tua facere hȩc in scło que tunc
p̾nuntiasti m figura ⁊ o dñe memoriale tuũ
ẽ. in generatione p̾senti.⁊ generatione futura
Generatio una ẽ qua renascimur ꝑ baptismũ.
altã qua resurgemꝰ. ⁊ in utraq ẽ memoriale di
quia non est oblitus ds in hac uocare ⁊ in il¬
la coronare.

Expanded text:
haec tunc pacta cessasse, inquit: Domine, nomen tuum, non cessat manus tua facere haec in saeculo, quae tunc praenuntiasti in figura. Et, o Domine, memoriale tuum est in generatione praesenti, et generatione futura. Generatio una est, qua renascimur per baptismum, altera qua resurgemus. In utraque est memoriale Dei, quia non est oblitus Deus in hac vocare, et in illa coronare.
Abbreviated transcription (Latin):
confirmando sͥ. Alit̾ ab illo ꝑcussit pͥmogenita
egypti: ab homine usq ad pecus. E gyptus mũ¬
dus iste ẽ. pͥmogenita sunt pͥntipalia mundi uicia
quȩ destrait imprudentib ⁊ ydiotis. Et misit
t̾ra tremuit.⁊ sol obscuratꝰ ẽipharaonẽ & in
om̃s seruos eiꝰ. emisit signa .i. contͣ diabolum
⁊ malos homines. Qui ꝑcussit gentes multas .i.
innumera uicia.⁊ occidit reges fortes .i. dominã¬
tia uicia. Uł irges sunt immundi sp̃c. qui sũt
occisi. dum nequeunt in nob̃ quod uolunt.
uicia. Amara eni funt. que tollunt bitudinẽ.
quoꝵ rex diabolus qui dicit᷑ seon: qͦd transfigu¬
rat se in agłm lucis. Seon n int̾pretat᷑ tẽptatio

Expanded text:
. Aliter ab illo loco: Percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Aegyptus mundus est iste, primogenita sunt principalia mundi vitia, quae destruit in prudentibus et in idiotis. Et misit terra tremuit, et sol obscuratus est. Et insigna contra diabolum et malos homines. Qui percussit gentes multas, id est innumera vitia, et occidit reges fortes, id est dominantia vitia. Vel reges sunt immundi spiritus, qui sunt occisi dum nequeunt in nobis quod volunt.telliguntur vitia. Amara enim sunt qui tollunt beatitudinem, quorum rex, diabolus est, qui dicitur Seon, qui transfigurat se in angelum luc