comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ multũ formido: Uindiq causarum fluctib quatior ac tẽpestatib deprimor
ita utrecte dicã ueni in altitudinẽ maris & tempestus demersitme : Redire post
uiusas ad cordesidero sed uanis ab eo cogitationib: tumultibꝓ exclusus: redire non
possũ: Et hoc ergomichi longeest factum quod intra meest itaut oboedire nequiã
pphetice uoci quadicitur. Redite preuaricatores adcor: Sed stultis pressus cog¬
tationib: solum modo exclamare compellor. & cormeũ dereliquidme: Conten¬
platiue uitȩ pulchritudinẽ uelut rachelem dilexi sterilẽ. sed uidentẽ acpul¬
elirã Quȩ & siquiete sua nunt gen erat. lucẽ tamen subtilius iud&: Sed quo
iudicio nescio. liamichi in nocte coniuneta est: Aeriua uidelic& uita feda
sed lippa minus uidens: Quamuis amplius pariens Sedere ad pedesdni cũ maria

Expanded text:
sunt multum formido. Undique causarum fluctibus quatior, ac tempestatibus deprimor, sunt multum formido. Undique causarum fluctibus quatior, ac tempestatibus deprimor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me . Redire post causas ad cor desidero; sed vanis ab eo cogitationum tumultibus exclusus, redire non possum. Et hoc ergo mihi longe factum est, quod intra me est, ita ut obedire nequeam propheticae voci, qua dicitur: Redite, praevaricatores, ad cor . Sed, stultis pressus cogitationibus, solummodo exclamare compellor: Cor meum dereliquit me . Contemplativae vitae pulchritudidinem velut Rachelem dilexi sterilem, sed videntem ac pulchram; quae etsi per quietem suam minus generat, lucem tamen subtilius videt. Sed quo judicio, nescio, Lia mihi in nocte conjuncta est, activa videlicet vita fecunda, sed lippa, minus videns, quamvis amplius pariens. Sedere ad pedes Domini cum Maria
Abbreviated transcription (Latin):
disse exterius uideor Vnde mea condicoris mei facie longe expulsũ deploro
Conabarnamq cotidie extramundũ extracarnẽ fieri: Cuneta fantas mata
corporis ab oculis mentis abigere & superna gaudia incorporalit̃ uidere & nĩ
solis uocib sed medullis cordis ad dĩspeciem anhelans dicebam: Tibidixit cor
meuni quȩsiui uultũ tuum. uultumtuũ dñe requirã: Nichil aut̃ in hoemun¬
do appetens. nichil pertimescens. uideba turmichi in quodã rerum uerticestare
itutinme paene implaum crederem. quod pollicitante dño expropheta didicis¬
sem: sustollãte superaltitudines terrȩ: Superaltitudines & enimterrȩ sustollit̾
qui& ipsa quealta acgloriosa presentis uidentur scłi. permentis despectun ⁊¬
calcat: Sed repente arerum uertice tẽptationis huiꝰ turbine impulsus ad ci¬
mores pauoresq corrui: Quia & simichi nidultimeo eis tam̃ quimichi commissi

Expanded text:
disse exterius videor, unde me a Conditoris mei facie longe expulsum deploro. disse exterius videor, unde me a Conditoris mei facie longe expulsum deploro. Conabar namque quotidie extra mundum, extra carnem fieri, cuncta phantasmata corporis ab oculis mentis abigere, et superna gaudia incorporaliter videre, et non solum vocibus, sed totis medullis cordis ad Dei speciem anhelans, dicebam: Tibi dixit cor meum: Quaesivi vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram . Nihil autem in hoc mundo appetens, nihil pertimescens, videbar mihi in quodam rerum vertice stare, ita ut in me pene impletum crederem quod, pollicente Domino, ex propheta didicissem: Sustollam te super altitudines terrae . Super altitudines etenim terrae sustollitur, qui et ipsa quae alta et gloriosa praesentis videntur saeculi, per mentis despectum calcat. Sed repente a rerum vertice tentationis hujus turbine impulsus, ad timores pavoresque corrui, quia et si mihi nihil timeo, eis tamen qui mihi commissi
Abbreviated transcription (Latin):
menterq confraetm indignus infirmus q. suscepi undiq.ei. fluctus intrans. &
cotidiana acualida tempestate quassatȩ putridȩ naufragiũ tabulȩ sonant: Per
omnipotentẽ dnm̃ rogo. ut in hoc michi periculo orationis tuȩ michi manũ por¬
rigas. quia tanto enixius potestis exorare. quanto & aconfusione tribulationi
quas in hac terrapatimur longius statis:TEM THEOCTISTAE
deuotione substernitur. explere uerbis nequeo nec tamen prodere laboro
qͣui a & metacente In uro corde legitis. quid demea deuotione sentiatis: Miror
aut̃ quod mecũ collatas dudum continentias urãs ex hac moderna pastorał of¬
ficii continentia de traxistis. inqua sub colore episcopatus ad sȩculũ sum reduet
inquatantis terrę curis inseruio. quantis me inuitalaica nequaquã deseruisse
reminiscor: Pternaenĩ quietis meȩ gaudia perdidi. & intus corruens ascen¬

Expanded text:
menterque confractam indignus ego infirmusque suscepi; undique enim fluctus intrant, et menterque confractam indignus ego infirmusque suscepi; undique enim fluctus intrant, et quotidiana ac valida tempestate quassatae putridae naufragium tabulae sonant, per omnipotentem Dominum rogo ut in hoc mihi periculo orationis tuae manum porrigas, quia tanto enixius potestis exorare, quanto et a confusione tribulationum quas in hac terra patimur longius statis. » 47. Item devotione substernitur explere verbis nequeo; nec tamen me prodere laboro, quia et me tacente, in vestro corde legitis quid de mea devotione sentiatis. Miror autem quod in me collatas dudum continentias vestras ex hac moderna pastoralis officii continentia distraxistis, in qua sub colore episcopatus ad saeculum sum reductus, in qua tantis terrae curis inservio, quantis me in vita laica nequaquam deservisse reminiscor. Alta enim quietis meae gaudia perdidi, et intus corruens, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
domno leone ex consuleueniente. uos insitilia remanere non suspicor. & cũ ipse
quoq tuo honore religatꝰ romã retineri coeperis quid meroris. quid a maritudi¬
nis egopatiaragnosce s Nieniente aut̃ iuro magnifico domno maureritio
chartulario eiquȩso in romanȩ urbis necessitate concurrite. quia hostilib: gladiis
foris sinecessatione confodimur. sed seditionemilitũ interno periculo grauius
Itino politano: Si caritatis uirtus in proximi dilectione consistit. si sic dili¬
gere ꝓximos sicutnos iubemur. quid est quod me beatitudo ura nonita utse
diligit : Quoenim ardore quostudio epis copatus pondera fugere uoluerit
scio: Ettamen hȩc eadem episcopatꝰ pondera nemichi deberent imponi.
non resirtitit: Constatergo quia nonme sicutuos diligitis. quia illame uoliustis
honera suscipere. quȩ uobis imponi noliustis: S ed quia uetustam nauim uehe¬

Expanded text:
domno Leone exconsule veniente, vos in Sicilia remanere non suspicor; et cum ipse domno Leone exconsule veniente, vos in Sicilia remanere non suspicor; et cum ipse quoque tuo honore religatus Romae retineri coeperis, quid moeroris, quid amaritudinis ego patiar, agnosces. Veniente autem viro magnifico domno Maurentio Chartulario, ei, quaeso, in Romanae urbis necessitate concurrite, quia hostilibus gladiis foris sine cessatione confodimur, sed seditione militum interno periculo graviustinopolitano: « Si charitatis virtus in proximi dilectione consistit, si sic diligere proximos sicut nos jubemur, quid est quod me beatitudo vestra non ita ut se diligit? Quo enim ardore, quo studio episcopatus pondera fugere volueritis scio, et tamen haec eadem episcopatus pondera ne mihi deberent imponi non restitistis. Constat ergo quia non me sicut vos diligitis, quia illa me voluistis 39 onera suscipere quae vobis imponi noluistis. Sed quia vetustam navim, vehe
Abbreviated transcription (Latin):
& apud pari apłoꝵ principis tẽplũ sunimꝰ pontifex consecrat᷑.
erum quia sunt nonnulli langobardoꝵ persidie. qui gregoriũ appetisse magis
quã fugisse opere preciũ reer ꝑaucademultis inserere. quibus cum inquantũ
isse. luceclarius manifestem: Ait enim pene in ipso consecrationissuȩ principio. in
epła paulo scolastico: Quic quid michiex bnͦre sacerdotalis officu extraner ar¬
rident non ualdepenso: Deuobis aut̃ michi hac exre arridentib: nonminime doleo.
qui desiderium meũ plenissime scitis. & tam̃ ꝓfecisse mecreditis Summus
enim michi profectus fuerat. si potiussem implere quod uolui: Si uolunta¬
tem meam quã dudum cognitã habetis persicere. optate quietis perceptione
ualiussem: Atnunc quia honoris huiꝰ uinculis inciuitate teneor romana
religatus. habeo aliquid quod &iam uestrȩ gloriȩ exultẽ quia uiro eminentissimo

Expanded text:
 apostolorum principis templum summus pontifex consecratur. 45.  apostolorum principis templum summus pontifex consecratur. 45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse magis pontificium autument quam fugisse, operae pretium reor pauca de multis inserere, quibus eum, in quantum isse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae principio, in epistola Paulo scholastico: « Quidquid mihi ex honore sacerdotalis officii extranei arrident, non valde penso: de vobis autem mihi hac in re arridentibus, non minimum doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuissem implere quod volui, si voluntatem meam, quam dudum cognitam habetis, perficere optatae quietis perceptione valuissem. At quia honoris nunc hujus vinculis in civitate teneor Romana religatus, habeo aliquid quod etiam vestrae gloriae exsultem, quia viro excellentissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ut intraunius horȩ spatium dũuoces plebs ad dnm supplicationis emitter&.
octoginta homines ad terrã corruentes. spm̃ exalarent: Sed nequaquam
destitit facundissimus rethor populo predicare neaboratione cessareNt.
donecmiiseratione diuina pestis ipsa quiescera:
Inimutro quum adhuc futurus ar
putaret seprincipem a consensu consecrationis suȩ penitꝰ auertisse: cognouit
tandem suas litteras agermano prefecto urbis interceptas fuisse: Cuius reigrã
imperialeres ponsũ quod uidelic& uoluntati suę contrariũ rebatur preueniens.
quiapalam egredi portas ciuitatis ñ poterat: anegotiatorib exponendũ sedissimu¬
lato ut fertur habitu callidus impetrauit. siluarum saltus exp&iit. cauerna¬
rum latibula requisiuit. in quib: dũ abomnib summa sollicitudine quȩreretur.
indicio coluninȩ sulgidȩ superseiugit̃ acȩlo dependentis agnoscit᷑: Capit᷑. tral¬

Expanded text:
ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit facundissimus rhetor populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. 44. Enimvero, cum adhuc futurus antistes putaret se principem a consensu consecrationis suae penitus avertisse, cognovit tandem suas litteras a Germano praefecto urbis interceptas fuisse. Cujus rei gratia imperiale responsum, quod videlicet voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibula requisivit. In quibus dum ab omnibus summa sollicitudine quaereretur, indicio columnae fulgidae, super se jugiter a coelo dependentis, agnoscitur, capitur, tra
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus urm ad terrena opera in agros exeat Nullus quod lib& negociũ
agere presumat. quatinꝰ ad scȩ̃ genitricis eccłam conuenientes. quisimulom̃
peccauim. simulom̃s malaquȩ fecimꝰ deploremus Ut districtus ludex dum
culpas nrãs nos punisse cor¬
isiderat. ipse asententia proposite damp¬
natior¬
iis parcat
&etania dericoꝵ exeat abȩxcła sũ iohannis. baptistȩ: Laetania uiroꝵ. ab
exła scĩ martrris marcelli Letania monachoꝵ. ab ȩccła scoꝵ mar¬
trrum iohannis & pauli: Laetania ancillarũdĩ. ab ȩccła beatorum
martrrum cosme & damiani: Laetania feminarũ conuigatarũ. ab eccła
beati primi martrris stephani: Laetania uiduarum. abȩccła beatimartyris
gitur dummagna multitudo communis & tatis
sexus ati. professionis. iuxta preceptionẽ leuitȩ gregorii die constituta

Expanded text:
Nullus vestrum ad terrena opera in agros exeat; nullus quodlibet negotium Nullus vestrum ad terrena opera in agros exeat; nullus quodlibet negotium agere praesumat, quatenus ad sanctae genitricis Dei ecclesiam convenientes, qui simul omnes peccavimus, simul omnes mala quae fecimus deploremus, ut districtus Judex dum culpas nostras nos punisse considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. 42. « Litania clericorum exeat ab ecclesia sancti Joannis Baptistae; litania virorum ab ecclesia sancti martyris Marcelli; litania monachorum ab ecclesia sanctorum martyrum Joannis et Pauli; litania ancillarum Dei ab ecclesia beatorum martyrum Cosmae et Damiani; litania feminarum conjugatarum ab ecclesia beati primi martyris Stephani; litania viduarum ab ecclesia martyris tyris. » 43. Igitur dum magna multitudo omnis aetatis, sexus 38 atque professionis, juxta praeceptionem levitae Gregorii, die constituta
Abbreviated transcription (Latin):
peret: Ueternosas namq nneuitarũ culpas. triduana poenitentia abstersit:
Etconuersus latro. uitȩ premia &iam in ipsa sententia suȩ mortis emeruit:
Mutemus igitur corda & presumamus nos iam percepisse quod p&imus: citius
ad precem iudex flectitur. sia prauitatesua p&itor corrigatur: Iniminente
ergotantȩ anim aduersionis gladio nos importunis precibus insistamus:
anamq quȩ ingrata esse hominib: inportunitas sol&. iudicio ueritatis plac&
Quia pius acmisericors ds̃. uult a seprecib ueniam exigi. quia quantũ merem᷑
non uult irasci: Hinc& enĩ ꝑpsalmistam dicit: Inuocame in dietribulationis
tuȩ eripiamte & magnificabis me Ipseergo sibi testis est. quia inuocantibus
misereri desiderat quiammonet ut inuocet᷑ : Pro inde fr̃s lem̃i cũ contrito corde¬
distributionem inferius designatam. deuotacum lacrimis mente ueniamus:

Expanded text:
peret. Veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit , peret. Veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit , et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit . Mutemus igitur corda, et praesumamus nos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem Judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis precibus insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus solet importunitas, Judici veritatis placet, quia pius ac misericors Deus vult a se precibunon vult irasci. Hinc etenim per psalmistam dicit: 'Invoca me in die tribulationis tuae et eripiam te, et magnificabis me'. Ipse ergo sibi testes est, quia invocantibus miserere desiderat, qui ammonet, ut invocetur. Proinde, fratres karissimi, contritdistributionem inferius designatam, devota cum lacrymis mente veniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quã adlamenta poenitentiae conuertatur: Pensate ergo qualis antecons peitum
districti i idicis peruenit. cui non lic& flere quod fecit: Et habitatores quidẽ non
exparte subtrahuntur : sed parit̃ corruunt: Domus uacuȩ relinquunt᷑. filiorum
funera parentes aspiciunt. & sui eos ad interitũ heredes p̃cedunt: Vnus quisq:
ergonr̃m ad poenitentiȩ lamenta confugiat. dumflere antepercussionẽ uacat Re¬
uocemus anteoculos mentis. quicquid errando commisim. & quod nequit̃ egimꝰ
fendopuniamꝰ: Preueniamus faciem eius in confessione. & sicut propheta ad mo¬
n&. leuemꝰ corda nr̃a cum manib: addm̃: Addm̃ quippe corda cũmanib leuare
est: orationis nrȩ studiũ cũ merito bone operationis erigere: Pat profecto
dat tremori nr̃o fiduciã quiperpro phetã clamat : Nolo mortem peccatoris. sed
ut conuertatur & uiuat Nulliis aut̃ demniquitatum suarũ immanitate des¬

Expanded text:
quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum districti Judicis pervenit, cui non licet flere quod fecit. Et habitatores quidem non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et, sicut propheta admonet, levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate des
Abbreviated transcription (Latin):
manus nomine eius nuntiũ anticipauit Comprehensumq ac disruptis episto lis
consensumquẽ popłs secerat imperatori dixerat: Atille grãs agens dõ ꝓ amiticia
diaconi eo quod locũ deferendi ei honoris. ut cupierat repperiss&: Data p̃ceptione
ipsum ordinari precepit: interim dũ aburbe regia imperatorius presto laret᷑ as¬
sensus & lues ipsa popłm uehementius deuastaret uenerabilis leuita gregorius
uerbum adplebem exorsus est dicens.
s expertatimeam : Conuersionis nobis aditum dolor aperiat. & cordis nr̃i duriciã.
ipsaquã patimur poenadissoluat: Ut enim ꝓphetateste predictum est. ꝑuenit
gladius usq ad animã : Ecce & enimplebs cuncta cȩlestis ire mucrone per¬
cutitur. & repentina singulicede uastantur: Nec languor mortẽ preuenit.
sed languoris moras utcernitis mors ipsa preturrit: Percussus quisq. anterapit᷑.

Expanded text:
manus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis, manus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum ad plebem exorsus est, dicens:et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa jam quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: 37 Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur
Abbreviated transcription (Latin):
draco quime ad deuorandũ susceperat fugit: Orationib: ur̃is expulsus est: stare
non potuit Propercitis meis modo intercedite quia conuero & serularẽ urtam
relinquere funditus sum paratus: Homoergo quisicut dictumest ab extrema fu¬
Seilpestilentia supramodũ saeuiente. quia ȩccła dĩ si nerectore xX xXXiIIII¬
er̃ non poterat. gregoriũ licettotis uirib renitentẽ clerussenatꝰ. populusq. roman
sibi concordit̃ pontificẽ delegerunt: Quemille apicẽ totis uirib: euitare decer¬
nens sese indignum. tulihonore clamitabat. Uidelic& metuens nemundipõpa
quã prius abiecerat. ei sub ȩcclesiastici coloreregiminis aliquomodo supripere
tubi decretum generalitatis euaderepotuiss&.
nequiuit. consensurũ secandem aliquando simulauit. & lmperatori mauricu
cuuis silium exlauacro scõ susceperat. latenter litteras destinauit⁊ Adiurans &

Expanded text:
draco qui me ad devorandum susceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare draco qui me ad devorandum susceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti et saecularem vitam relinquere funditus sum paratus. » Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema pt . 39. Sed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et
Abbreviated transcription (Latin):
orare quantum eum iam uidelant subceleritate discedere Cum repente coepte
risdeni fratrib ad sistentib: clamare. atq. cũ magnis uocib orationes eoꝵ interrũ¬
pere dicens Recedite. eccedraconi addeuorandũ datussum. qui propt̃ uestrã
p̃sentiã medeuorare non potest: Caput meũ insuo oreiam absorbuit. Date locũ
utnonme amplius cruci&. sed faciat quod facturus est: Siei ad deuorandũ datus
sum quare ꝓpt̃uos moras patior : Tunc fr̃s cũ gregorio coeperunt ei dicere: Quid
est quod loqueris fr̃: Signumtibi scȩ̃ crucis imprime: Respondebatille cũm
magnis clamorib: dicens : Uolo me signare. sed non possum. quia squamis huus
draconis prȩmor: Cumque fr̃s hoc audirent: unacum leuita dĩ gregorio int̃ra
pros trati cum lacrimis. coeperunt pro ereptione illius uehementius dnm̃ depre¬
cari Et eree subito coepit aeger cum magnis uocib clamaredicens: Qrãs dõ ecce

Expanded text:
orare, quanto eum jam videbant sub celeritate disorare, quanto eum jam videbant sub celeritate diseisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam me devorare non potest. Caput meum in suo ore jam absorbuit; date locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? » Tunc fratres cum Gregorio coeperunt ei dicere: « Quid est quod loqueris, frater? signum tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamoribus, dicens: « Volo me signare, sed non possum, quia squammis hujus draconis premor. » Cumque hoc fratres audirent, una cum levita Dei Gregorio in terram prostrati, cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius Dominum deprecari. Et ecce subito coepit aeger cum magnis vocibus clamare, dicens: « Gratias Deo, ecce
Abbreviated transcription (Latin):
percutere uiderentur: Quȩ lnmense undecimo ueniens. primum om̃iũ iuxtailu.
qđ ine terhiele ppħa legit᷑ A scũ ariomeo incipite pelagiũ papã perculit. & sine
mora extinxit: Quodefuncto : ita in reliquũ uulgus de seuit ut subtractis habita¬
torib: domos inurbe plurimas uacuas ominino reliquerit. I XXX UIII¬
Codemtem p̃r in monasterio uenerabilis leuitę gregorii puer inquietꝰ ualde
thieodorus nomine cum fratre religioso magis necessitate quã uoluntate de¬
non solũ facere. sed &iam audire non poterat: Num quã se ad sc̃ȩ conuersationis
habitum uenire. Iurando. irascendo. ac deridendo testabat᷑: Quitam̃ rius deni
pestilentiae cladepercussus in inguine ẽ ꝑductus ad mortẽ: Cumq. excremũ
lam corpus eius ađ extrema fuerat parte p̃mortuũ. insolotantũ modo pectore iu¬
talis adhuccalor anhelabat: Cunctiaut̃ quiaderant tantum coepert̃ ꝓeo enixii

Expanded text:
percutere viderentur. Quae in mense undecimo veniens, primum omnium, juxta illud percutere viderentur. Quae in mense undecimo veniens, primum omnium, juxta illud quod in Ezechiele propheta legitur: A sanctuario meo incipite , Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, subtractis habitatoribus, domos in urbe plurimas vacuas omnino reliquerit. 38. Eodem tempore in monasterio venerabilis levitae Gregorii puer inquietus valde, Theodorus nomine, cum fratre religioso magis necessitate quam voluntate denon solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, ac deridendo testabatur: qui tamen ejusdem pestilentiae clade peJam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius
Abbreviated transcription (Latin):
sita ac fame deficere formidarent: ad excłe ianuam ueniebant. adbibendũ hau
pe qior urq arsc auriri ttaq ut aqua poterat. sed dorluero ut aqua non potrilt
fluere nullo modo preualebat: Stans aut ante lanuam ad ostendendũ cunctis
meritũ martrris. & aquaerat ad adutoriũ. & aquanonerat adoccupandũ locum:
Quodnimirum miraculũ. babilonici illius ignis miraculo non dissimilepotert
destimari. quitriũ pueroꝵ & uestimenta nontetigit. & iuncula incendit. XXX
Iunc &iam innumerabilis multitudo serpentium cummagno dracone in modũ
trabis ualidepertrberimi fluminis alueũ inmare descendit. sed suffocatȩ bestiae
intersalsos maris turbidissimi fluctus sinemora inlitore deciderunt. suaq
putredine totum aerem corruperun
ecuta est ÷ uestigio clades inguinaria. quȩronanã urbem ad eo uehementi pesti¬
lentia laniauit. ut &iam corporali usu sagitȩ cęlitꝰ uenire. & singulos quosq.

Expanded text:
fame et siti deficere formfame et siti deficere formdo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterataqua nullo modo diffluebat. Stans autem ante januam, ad ostendendum cunctis meritum martyris, et aqua ad adjutorium erat, et aqua non erat ad occupandum locum. Quod nimirum miraculum Babylonici illius ignis miraculo non dissimile poterit aestimari, qui trium puerorum et vestimenta non tetigit, et vincula incendit . 36. Tunc etiam innumerabilis multitudo serpentium cum magno dracone, in modum trabis validae per Tiberini fluminis alveum, in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidissimi fluctus sine mora in littore deciderunt suaque putredine totum aerem corruperunt . 37. Secuta est e vestigio clades inguinaria, quae Romanam urbem adeo vehementi pestilentia laniavit, ut etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur postquã romã gregorius uenerabilis leuita reuersus est. aliquanto in¬
teriecto tẽpore tanta inundatione tyberis fluuius alueum suum egressus est.
tantumq excreuit uteius unda supermuros urbis influeret atq in earegiones ma¬
ximas occupa s&. antiquarũ edium plurima moni menta deiceret. ecclesiastica
horrea uiolenter subuerter&. in quib: ñ nulla modiorum tritici milia periere.
Puncsiquidem apud ueronensem urbem fluuius atesis XXX U¬
utidem gregorius refert excrescens. adbeati z enonis martrris atq. pontificis
ȩccłam uenit: Cuius ȩxcłȩ dumessent lanuȩ apertȩ. aqua in eã minime
intrauit Quȩ paulisper crescens. ufq. ad fenestras ȩccłȩ que erant tectis ꝓxime
peruenit Sicq. stans aqua. ęccłȩ lanuam clausit: ac sullud elimentum liquidũ.
aquarum multitudine circũdata om̃i ȩccła quapossent egredi ñ haberent. ibiq. se

Expanded text:
Igitur postquam Romam Gregorius venerabilis levita reversus est, aliquanto inIgitur postquam Romam Gregorius venerabilis levita reversus est, aliquanto interjecto tempore, tanta inundatione Tiberis fluvius alveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda super muros urbis influeret, atque in ea regiones maximas occuparet, et antiquarum aedium plurima monimenta dejiceret, ecclesiastica quoque horrea violenter subverteret, in quibus nonnulla modiorum tritici millia periere. 35. Tunc siquidem apud Veronensem urbem fluvius Athesis, ut idem Gregorius refert , excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum aquarum magnitudine circumdata omni Ecclesia, qua possent egredi non haberent, ibique se
Abbreviated transcription (Latin):
ut eorum aninias benignꝰ susciperet. quoꝵ corporam tãpauendamorte tradidiss&:
Sed omp̃s ds̃ quieorũ mentem mirabiliter terruit. eorum quoq uitã permeritũ
N amdieb uiii nauis eadem usq ad superiores tabulas aquis plena. It̃ propriũ
peragens enatauit Nono aut̃ die: Inxoͣnensis castri portudeducta est Ex qua
exierunt om̃s in colomes. quicũ p̃dicto maximiano uiro uenerabili nauugaban:
Cumq posteos ipsequoq suiss& egressus: mox in eiusdem portus ꝓfundũ nauis
demersa est. acsi illis egredientib: propondere subleuatione caruissa. & quȩ plena
hominib: inpelago aquas portauerat atq natauerat. maximiano cĩ fr̃ib receden¬
te aquas sine hominib: inportu nec portare ualuit necnatare: Uthic om̃ps ds̃
ostenderet. quia permeritũ gregorii quẽ fr̃s uisitauerant. hanc onustã suamanu
tenuerat. quȩ ab hominib uacua permanereñ potuit suꝑ aquas.xuI

Expanded text:
ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentem mirabiliter terruit, eorum quoque vitam per merituNam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto Maximiano viro venerabili navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis 35 egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat atque natarat, Maximiano cum fratribus recedente, aqua sine hominibus in portu nec portare valuit nec natare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia per meritum Gregorii, quem fratres visitaverant, hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua permanere non potuit super aquas. 34.
Abbreviated transcription (Latin):
tios quiuirum dñi reuocarent gregorium. quoc ipse sibi commeantibus lam
predixerat fore futurum¬
amq trium dierũ itinere profligato ad quendã locũ requieturi forte diuerterant:
Quosingulis quiescentib gregorius lectitabat. quem locusta superueniens coegit
paululum alegendo quiescere & exconsideratione suinominis docuit. eum in eodẽ
loco restare debere Statimq comites adhortatus. festinantius ire certabat. sed per
uenientibus a postolicis nuntuis. lic& magnopere tristaretur. redire ad proprii
compulsus est monasterii curan¬
enique cernens benedictus uenerabilis pontifex uirtutum gradib gregoriũ
ad alta conscendere. uiolenter eum aquiete sui monasterii abstrahens. ecclesi as
tici ordinis officio sublimauit. leuitamq. septimũ. ad suum adiutoriũ conse¬
crauit: In quo uenerabilis leuita gregorius tanta humilitate uiguit. tanta

Expanded text:
tios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam tios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurumque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem loco se stare debere.  Tunc evenientibus apostolicis nuntiis, licet magnopere tristaretur, redire tamen ad proprii compulsus est monasterii curaenique cernens Benedictus, venerabilis pontifex, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, violenter eum a quiete monatici ordinis officio sublimavit levitamque septimum ad suum adiutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
habent. & tales incęlis angelorũ dec& esse conciues Iterum ergo interrogat. quod
nomen haber& ipsa ꝓiuntia: Mercatorrespondit: Prouintiales illi de iriuocantur:
ox itaque accedens adbenedictum apłicȩ sedispontificẽ. coepit uehement᷑ ex peter
ut in brittaniam aliquos uerbi ministros emitteret: Quocumneminẽ ire uelle
cognosceret. semet ipsum quoq non dubitauit ingerere. dum modo pontifex sibi li¬
centiam commodaret: Quilic& cummagna cunctatione totius cleri acpopuli
gregorium sponte proficiscicupientẽ. abi repermisit. Imprecatus ei diuinitus
ecuius absentia romani plurimũ perturbati deliberato consilio. trifariae
intur. eumq. turmatim talit̃ alloquunt᷑: Patrum offendisti. romam destruxisti.
gregorium dimisisti: Quibus sententiis omnino papaperterritꝰ. misit continuo nun¬

Expanded text:
habent, et tales in coelis angelorum decet esse concives. Iterum ergo interrogavit quod habent, et tales in coelis angelorum decet esse concives. Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa provincia. Mercator respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. antari . 22. Mox itaque accedens ad Benedictum, apostolicae sedis pontificem, coepit vehementer expetere ut in Britanniam aliquos verbi ministros mitteret. Quo cum neminem ire velle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permisit, imprecatus ei divinitus i. 23. De cujus absentia Romani plurimum perturbati, deliberato consilio, trifarie rtiuntur, eumque turmatim taliter alloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nun
Abbreviated transcription (Latin):
uit & gregorium iurũ dõ dignissimũ preterire: Quicernens inceralia pueros
corpore candidos formapulherrimos. uultu uenustos. cipillorũ quoq: ntore perspi¬
cuos eẽ uenales. in terro gabat mercatorẽ dequapatria illos attuliss&: Ilere sponđ
Debrittania insula. cuius in colarũ omniũ facies similicandore fulgesen: Areorii
dix̃ : Xp̃iani sunt idem insulani. an adhucpaganis tenentur errorib Impliro¬
u ercatorrespondit: Non sunt xp̃ian i. sed paganis tenentur laqueis irrea una
gregorius acriter ingemescens. heu prodolor inquit. quã splendidas facies princeps te¬
nebrarum nunc possid&. tantaq. frontis pecisgrã. uacuã ad internã dĩ graentem
gestat: Rursus int̾rogat. quod ess& uocabulũ gentis illius Mercator respondit
Angliuocantur: Atille: Beneinquit angli: quasi angeli. & quia angelicos uultꝰ

Expanded text:
tigit et Gregorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros tigit et Gregorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator respondit: Non sunt Christiani, sed paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc Gregorius acriter ingemiscens: Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: Bene, inquit, Angli, quasi angeli, quia et angelicos vultus
Abbreviated transcription (Latin):
natus est. atq. conualuit: Rem quã uiderat narrauit. seque perbienniũ indĩ seruitio
sic̃ p̃dixit ultraaetatis suȩ annos ex hibuit: Euolutis aut̃ duobus annis. cum quidã fr̃
fuissa mortuus. atq in monasterii eiusdẽ cymiterio agregorio fratribusq. sepultus:
inctis indediscedentib: isdem iohannes sicut postmnodũ ꝑallens & tremens. gregorio
& fr̃ĩb indicauit. solus inuentꝰ ab eodem fracre quisepultus fuerat desepulchro uoca¬
tus est: Quod mox &iam consequens finis ostendit: Nam post dies decem correptus
scimonia ceteris possint attestationib predicari. quȩ &iam exrelatione maiorũ
scripturis ue prioꝵ cõpererim his inserenda decreui.
Qua damdie cumaduenientibus nupernegotiatorib multauenalia inforum
romanȩ urbis fuissent ꝓposita. multiq ademendum undiq confluxissent. con¬

Expanded text:
natus est atque convaluit. Rem quam viderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, natus est atque convaluit. Rem quam viderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit: Evolutis autem duobus annis, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in monasterii ejusdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens Gregorio et fratribus indicavit, solus inventus, ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis ostendit. Nam post dies decem correptus sanctimonia certis possunt attestationibus praedicari, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, his inserenda decrevi. 21. Quadam die, cum advenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique confluxissent, con
Abbreviated transcription (Latin):
decęlo incaput illius descendebat: Quimox molestia corporis occupatꝰ. cũ magna se¬
curitate animi atq. hilaritate defunctus est: Ad cuius sepulchrũ dũ post anno s
quattuor decim. parus qui pontisicatus istius gregorii tempore monasterio eidẽ prefuit.
sibi sepulturã facere uoluiss&. tanta deeodem sepulchro fr̃is meruli flagrantia suaui¬
tatis emanauit. acsiillic florum om̃ium suissent odoramenta congesta: Ex quare ma¬
ad olescens qui a̧tatem sua intellectus & humilitatis dulcedine & grauitatemorũ.
imminente  gregorio transcendebat : Huicergotanto atq ad extremũ ꝑducto. per
nocturnam usionẽ sub habitusenis beatꝰ apł̃s andreas apparuit. & hunc uirgatetigit.
eiq dixit: Surge. ex hacenĩ molestia modominime morieris: Sed paratꝰ esto. quia lon¬
gum tempus hic facturus noneris: Quidum iamess& aniedicis desperatus. repente sa¬

Expanded text:
de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna sede coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re maadolescens, qui aetatem suam intellectus et humilitatis dulcedine, et gravitate morum, imminente Gregorio, transcendebat. Huic aegrotanti, atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem sub habitu senis beatus apostolus Andreas apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge; ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sa
Abbreviated transcription (Latin):
lunexit: Seribemarcellũ ualentinianũ. agnellũ. atii. alios quor ego cogniti¬
onem non habeo: Quib explais: addidit dicens: Seribe & hunc ipsum. quinos
aspicit: Ex quauisione gerontius certus effectus. factomane in notuit frĩbus
quot & qui essent ex eodem monasterio morituri. seq illos continuo secuturũ:
cumdiealio predictifrĩ mori coepert̃. ati. sub eodem ordine se in mortẽ secuti
sunt. quo fuerant indescriptione nominati: Adultimum uero & ipse
Nobut: quieosdem fratres morituros preuiditI XUIIII¬
Alius &iam frater in eodem monasterio merulus dicebatur. ueliementor¬
lacrimis atq elemosynis ex gregorii uiri uenerabilis doctrina intentꝰ: Palmodiauero
ex ore illius penenullo tẽpore cessare consueuerat. excepto cumaut alimentũ corpori.
autmenbra dediss& sopori: Nuic nocturnauisione apparuit. quia ex albis florib: corona

Expanded text:
junxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios, quorum cognitijunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios, quorum cognitionem ego non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. 19Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementlacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona
Abbreviated transcription (Latin):
deserens. ad contẽplacionẽ cȩlestis patriae peruolaret: Huic per nocturnan
uisionẽ dictum est: Paratus esto & quia dñs iussit migra: Cumq ille ñ habere
se sũptus admigrandũ dicer& : Responsũ ꝓtinꝵ audiuit dicens: Sidepeccatis
tius agitur: dimissa sunt : Quoddum semel audiss&e & magno ad huc mau
trepidar&e nocte quoq alia in eisdem est uerbis ad monitus: Postiuinq uero dies
febrecorreptꝰ cunctis fratrib: flentib: orantibusq defungit᷑ NNO ueroaus
neodem monasterio quidã fr̃ gerontius dicebatus Quidum graui moleste
corporis fuiss& depressus. inuisione nocturna albatos uros &clari omnim
habitus. in hoc ipsum monasterium descendere desuperioribus aspexit: Quidũ
coram lecto lacentis assisterent. unus eorum dixit : Ad hocuenim ut demo¬
nasterio gregorii quosdam fr̃s inmiliciã mittamꝰ : Ati. alteri precipiens ad¬

Expanded text:
deserens ad contemplationem patriae coelestis pervolaret. Huic per nocturnam deserens ad contemplationem patriae coelestis pervolaret. Huic per nocturnam visionem dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. Post quinque vero dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus flentibusque, defungitur . 18. In eodem monasterio frater quidam Gerontius dicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, ad
Abbreviated transcription (Latin):
osus nescirae quid proeo frĩ auctore gregorio agerent. & srs ignorarent quid deeo copi¬
osus uidissa. uno eodemq tempore ium agnoscit ille oblationẽ. isti audiunt sõnium
Iricesimumiq diemcognoscunt : concordantesimul uisione & sacrificio: Res a perte
cliruit. quia fs̃ quẽ sub anim aduersionis sententia gregorius mori permiserat. per
salutarẽ hostiam a supplicio liberarat
ed quia isdem uenerabilis pater quem ad modũ fr̃ib terrori fuerit exparte lamte¬
tigi qualiter eius exemplis idem profecerint breuit̃ indicandũ putaui Erater
quidam in eodem monasterio gregorio antonius nomine sedulus adherebat: Qui
tanti patris uerbis exemplisq commonitꝰ multis cotidianisq lagimis. ad gaudia
patriae cȩlestis anhelabat: Cumq studiosissime. & cũ magno feruore desiderii
punctionis inqufrebat : Quatinꝰ perhȩc incitata menseius ex ardesceret. & ima

Expanded text:
osus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnium, trigesimumque diem cognoscunt; concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit, quia frater quem sub animadversione sententiae Gregorius mori permiserat, per salutarem hostiam a supplicio liberarat Sed quia idem venerabilis Pater quemadmodum fratribus terrori fuerit, ex parte jam tetigi, qualiter ejus exemplis iidem profecerint, breviter indicandum putavi. Frater quidam in eodem monasterio, nomine Antonius, tanti Patris verbis exemplisque commonitus, multis quotidianisque lacrymis ad gaupatriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii punctionis inquirebat, quatenus per haec incitata mens ejus inardesceret, et ima
Abbreviated transcription (Latin):
p̃posito tristis dixit: Diu est quod fr̃iustus quide functus est in ignecruciat᷑ debeniꝰ
ei aliquid caritatis impendere. & ei in quantum possum uteripiat᷑ adiutoriũ com¬
modare: uadeitaq & ab hodiernadie continuis trigintadieb: offerre proeo sacri¬
ficium stude. ut nullus omnino pret̃mittaturdies. quo pro absolutione illius. salu¬
taris hostia non mactetur: Quiprotinus abscessit: & paruit: Qregorio autẽ¬
alia curante. ati. euolutos dies minime numerante. isdemfr̃ quidefunctus fuerat.
noctequadam frĩ suocopioso peruisionẽ apparuit: Quem illecũ uidissa : inqui¬
siuit dicens: Quid est fr̃: quo modo es: Cuirespondit : Nunc usq male fui sed iã
modo benesum quia hodie communionẽ recepi : Quodisdem copiosus comperies.
& ipsumdiem inuenerunt fuisse. quo proco tricesima oblatio fuerat impleta: Cũ & copi¬

Expanded text:
praeposito, tristis dixit: « Diu est quod frater Justus, qui defunctus est, in igne cruciatur; debemus praeposito, tristis dixit: « Diu est quod frater Justus, qui defunctus est, in igne cruciatur; debemus ei aliquid caritatis impendere, et ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commodare. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus pergens proet ipsum diem fuisse invenerunt quo pro eo trigesima oblatio fuerat completa; cum et Copi
Abbreviated transcription (Latin):
& istos auaritia tanta dãpnatio. musceri talib pro hiberet: Quodita factum es ł:
mendare nullusq frm̃ ei applicari uelloqui tẽptar& ei carnalis fr̃ curabomĩb ess&
ab hominatꝰ aperuit: Ille ꝓtinꝰ ut audiuit. dereatusuo uehement̃ ingemuit. atq.
in ipsa tristicia de corporeexiuit: Quilta est sepultꝰ ut gregorius iusserat. sed fr̃s
om̃s eadem eiꝰ sententia perterriti. coeperunt singuli extrema quȩq & uilia. & quȩ
cis habereregularit̃ semperlicuerat. ad medium ꝓferre. uehementerq formidare.
nequid apud seess& undereprehendi potuiss&
Sum uero postinoraem frĩf triginta iamessent dies euoluti. coepit animꝗ gregorii
miseri corditer ei compati. eiusq. cum grauimerore suppliciapensare. & si quodess&
creptionis eiꝰ remedium querere: Tunc euocato adse eodemprecioso monasteriis iu

Expanded text:
et istos avaritiae tanta damnatio misceri talibus prohiberet, atque a culpa prohibeet istos avaritiae tanta damnatio misceri talibus prohiberet, atque a culpa prohibemendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui tentaret, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia, et quae eis regulariter semper habere licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. 16. Cum vero post mortem fratris triginta jam essent dies evoluti, coepit animus Gregorii misericorditer ei compati, ejusque cum gravi moerore supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se eodem Pretioso, monasterii sui