comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feno: ⁊ ꝑꝑ in domitam feritatem
Inchamo. ⁊ freno mayillas eoꝵ
noscetũ. õ bos. posso̾rem tuum:¬
⁊ õ tu asine p̃sepe domini tui. ut
ꝓphẽ dei fideles inueniant᷑. qm is¬
tasunt dei mirabilia plocuti. Cog¬
nosce pecus: quem ñ cognouistis
homo. Ad ora instabulo: quem
fugiebas inparadiso. honora p̃¬
sepe pium cuiꝰ cõtempsisti imperi¬
um: comede fenũ. quem pauem
causa uiquis tante deieccionis:
Profecto quod homo cum in hono¬
re eẽt: nõ intellexit. Quidñ intel¬
lexit : Non dicit: nosdicamus.
positus inhonore: non intellex¬
it qd̾ limus eẽt: hoũoris fastigio
delectatus. Et cõtimio in se exꝑtꝰ
est quod tanto post tempore homo
defilũs captiuitatis. ⁊ prudẽt
ad uertit: ⁊ ueraciter ꝓtulit
dicens. Qui seputat aliquid
esse cum ncħ sit: ipẽ se seduc̃.
Ue misero: qd̾ non fuit qͥ iam
tunc diceret ei. Quid suꝑbis
terra ⁊ cinis: Hinc egregia crea¬
tura: gregi admixta est: hinc ĩ¬
bestiali similitudine dei simili¬

Expanded text:
feno, et propter indomitam feritatem In camo et freno maxillas eorunosce tamen, o bos, possessorem tuum; et tu, asine, praesepe domini tui; ut prophetae Dei fideles inveniantur, qui ista sunt Dei mirabilia praelocuti. Cognosce, pecus, quem non cognovisti homo; adora in stabulo quem fugiebas in paradiso; honora praesepium cujus contempsisti imperium; comede fenum, quem panem, causa, inquis, tantae dejectionis? Profecto quod homo cum in honore esset, non intellexit. Quid non intellexit? Non dicit: Nos dicamus. Positus in honore non intellexit quod limus esset, honoris fastigio delectatus; et continuo in se expertus est, quod tanto post tempore homo de filiis captivitatis et prudenter advertit, et veraciter protulit, dicens: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Vae misero, quod non fuit qui jam tunc diceret ei: Quid superbis, terra et cinis? Hinc egregia creatura gregi admista est, hinc bestiali similitudine Dei simili
Abbreviated transcription (Latin):
uiciuora saluti. Nonne mediei
corporum medicine porcionem
diffiniunt. eligere insumendiᷤ
cibis. quid pͥus. quid posterius:
⁊ ad quem modum quidꝙ sumi
oporteat: Nam ⁊ si bonos constat
esse exbos quos deus creauit:
tu cũ ipõs tibi insumendo modũ
⁊ ordinem non obserues: red¬
dis plane non bouos. Ergo qd̃
dico de cibis. hoc sentite ⁊ de sci¬
enciis. S melius mitto uos
ad magistrum: Non est enim
putat aliquidscire: non dum
scit quomodo oporteat eum
scire. Uides quoniã non ꝓbat

Expanded text:
viciniora saluti. Nonne medici viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem definiunt eligere in sumendis cibis, quid prius, quid posterius, et ad quem modum quidque sumi oporteat? Nam, etsi bonos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi, si in sumendo modum et ordinem non observes, reddis plane non bonos. Ergo quod dico de cibis, hoc sentite et de scientiis. 3. Sed melius mitto vos ad Magistrum. Non est enim putat aliquid scire, nondum scit quomodo oporteat eum scire . Vides quoniam non probat
Abbreviated transcription (Latin):
diffrã est scienciarum: qñ alia
inflans alia cont̾stans est. Ti¬
bi uero uelim scire: quenam
harum uideatur utilior. seu
necessarior. ad salutem: illa¬
nȩq̃ tumet anque dolet: S
non dubito quin dolentem tu¬
menti preferas: quia sanita¬
tem quam tumor sumulat. do¬
lor postulat. Qu aũt postulat
ꝓpinquat saluti : qm̃ qui petit
accipit. deniq qui sanat con¬
tritos corde. erecratur inflatoᷤ.
dicente sapiente: quia deus
suꝑbis resistit: humilib aũt
dat grãm. Et apłs aie¬
bat. dico aũt ꝑ grãm que da¬
ta est michi omĩb qui sunt int̾
uos. non plus sapere quam oꝑti
sapere: s sapere ad sobrictatẽ.
gilantissime: quid scire magis
pͥusue oporteat. Tempꝰ enim
breue est. Est aũt quod inse est
omĩs sciencia bona. que tñ ueri¬
tate subrixa sit: s tu qui cum
timore. ⁊ tremore tuam ip̃ius
oꝑari salutem ꝑro demporis bre¬
uitate festinas: ea scire prius.
ampliusq curato: que senseris

Expanded text:
differentia est scientiarum, quando alia differentia est scientiarum, quando alia inflans, alia contristans est. Tibi vero velim scire quaenam harum videatur utilior seu magis necessaria ad salutem, illane quae tumet an quae dolet. Sed non dubito quin dolentem tumenti praeferas, quia sanitatem, quam tumor simulat, dolor postulat. Qui autem postulat, propinquat saluti; quoniam qui petit accipit . Denique qui sanat contritos corde, exsecratur inflatos, dicente Sapientia, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et Apostolus aiebat: Dico autem per gratiam quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos, non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . ssime observare quid scire magis priusve oporteat. Tempus enim breve est. Est autem, quod in se est, omnis scientia bona, quae tamen veritate subnixa sit: sed tu qui cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire potius ampliusque curato quae senseris
Abbreviated transcription (Latin):
lutem: in medio terre. Non
insapiencia que in ip̃is ess plꝰ
quam incuntiᷤ uiuẽtib. qͤmad¬
modũ sc̃s aliquis de semet¬
ip̃o confessus est: s infide et
lenitate ip̃orum saluos fecit
illos. etiam ⁊ scõs. eriam ⁊ magis¬
tros. Deniq notas mundo fece¬
rũtiuas intez ñ insublimitate
sermonis. aut in doctis huma¬
ne sapĩe uerbis: s sicut placu¬
it deo ꝑstulticiam p̃dicacionis
eorum saluos facere credentes:
quia mundus eum in sua sap̃a
non cognouit. Uidear forsan
nimiꝰ insuggillacione scientie:
⁊ qĩ reprehendere doctos. ae pro¬
hibere studia luterarum. Ab¬
sit. Nonignoro quantum eccłie
siue ad refell endoᷤ eos qui exad¬
uerso sunt: siue adsimplices ĩ¬
struendos. deniq legi. Quia
tu repulisti scienciam: repellã
fulgebunt qĩ spͥendor firma¬
menti. ⁊ qui adiusticiã erudiũt
mundos: quasi stelle inꝑꝑetu¬
as et̾nitates. S ⁊scioubi lege¬
rim. sciã inflat. ⁊ ruisum qui
apponit scienciam: apponit et¬

Expanded text:
in medio terrae. Non in sapientia, quae in ipsis esset plus quam in cunctis viventibus quemadmodum sanctus aliquis de semetipso confessus est, sed in fide et lenitate ipsorum salvos fecit illos, etiam et sanctos, etiam et magistros. Denique notas mundo fecerunt vias vitae, et non in sublimitate sermonis, aut in doctis humanae sapientiae verbis, sed sicut placuit Deo per stultitiam praedicationis eorum salvos facere credentes, quia mundus eum in sua sapientia non cognovit . 2. Videar forsitan nimius in suggillatione scientiae, et quasi reprehendere doctos, ac prohibere studia litterarum. Absit! Non ignoro quantum Ecclesisive ad refellendos eos qui ex adverso sunt, sive ad simplices instruendos. Denique legi: Quia tu repulisti scientiam, repellam et fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . Sed et scio ubi legerim: Scientia inflat : et rursum: Qui apponit scientiam, apponit
Abbreviated transcription (Latin):
N ergo mee ꝓmissiomi ꝰ
en ego desiderũs nris: en
ego etiam deo ꝓdebitu fa¬
mulatu. tͥpliciut ut uide¬
tis rõne urgeor ad loquendam:
pacti uitate. caritate fraterna:
timore dnĩ. Si tacuero: os
meum condempnabit
me. Quid siloquee: ꝓfecto ue¬
reor idem iudicium. neloquen¬
tem uidelicet. ⁊ non facientẽ:
idemitem os meum cõdemp
tet: ⁊ opere implere que loqͦr.
Non ignoratis hodiernum no¬
bis ꝓpositum ẽẽ sermonem de
ignorancia. uł pocuis deigno¬
ranciis: iquĩ due si meminis¬
tis ꝓposite sunt : nr̃i una. ⁊ alt̾a
dei. Quas: nouimꝰ ambas esse
cauendas : qd ambe dampna¬
biles sunt. Suꝑ est ut clarius
hoc ipm faciam: eoisseram ple¬
niis. S pͥus querendum exis¬
timo: sit ueignorancia omnis
dampnabil: Et mͥ quidemiu¬
iguoraneiad ampaiat. s mul¬
ta ⁊ innum̾a eẽ. qlie neseire
liceatbsq diminũcõne salu¬
tis. Uerbi guã. Si ignoras fa¬
brilem artem. seu carpenta
centur. nuinquid impedit ad
salutẽ: Etiam absꝙ omm. bus

Expanded text:
n ego meae promissioni; en ego desideriis vestris; en ego etiam Deo pro debito famulatu. Triplici, ut videtis, ratione urgeor ad loquendum; pacti veritate, charitate fraterna, timore Domini. Si tacuero, os meum condemnabit me. Quid, si loquar? Profecto vereor idem judicium, ne loquentem videlicet, et non facientem, identidem os meum condemnequae oportet, et opere implere quae loquor. Non ignoratis hodiernum nobis propositum esse sermonem de ignorantia, vel potius de ignorantiis; quoniam duae, si meministis, propositae sunt, nostri una, et altera Dei: quas et monuimus ambas esse cavendas, quod ambae damnabiles sint. Superest ut clarius hoc ipsum faciam, edisseram plenius. Sed prius quaerendum existimo, sitne ignorantia omnis damnabilis: 1399 Et mihi quidem vignorantia damnat; sed multa et innumera esse, quae nescire liceat absque diminutione salutis. Verbi gratia, si ignoras fabrilem artem, seu carpentarcentur, nunquid impedit ad salutem? Etiam absque omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Spreuerũt ⁊ maculauerũt
a turpi uita: ã turpi questu.
ã nirpi commercio: ã negotio
demq per ambulante intene¬
bris. Super est utiam de me¬
dio fiat demoniũ meridianũ.
ad se ducendos siqui in xp̃o resi¬
duisunt: ad huc permanen¬
tes in simplicitate sua. Siqͥ¬
dem ab sorbuit fluuios sapien¬
crum ⁊ torrentes potencium:.
⁊ ħt fidueiam iordanis in flu¬
at mos eiꝰ: id est simꝑlices et
bumiles qui sunt in eccłia.
solum diem s ⁊ meridiem ĩcie¬
tur: ⁊ excolletur supra io qs
dicitur. aut qd̾ colitur deus.⁊
quem dominꝰ iħc int̾ficiet
spũ oris sui. ⁊ destruet illus¬
tracione aduentꝰ sin: ut pote
uerus ⁊ et̾nus meridies. spõ

Expanded text:
Spreverunt et maculaverunt Spreverunt et maculaverunt me a turpi vita, a turpi quaestu, a turpi commercio, a negotio denique perambulante in tenebris. Superest ut jam de medio fiat daemonium meridianum ad seducendos si qui in Christo residui sunt, adhuc permanentes in simplicitate sua. Siquidem absorbuit fluvios sapientium, et torrentes potentium, et habet fiduciam ut Jordanis influat in os ejus , id est simplices et humiles qui sunt in Ecclesia. solum diem, sed et meridiem mentietur, et extolletur supra id quod dicitur, aut quod colitur Deus: quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui , utpote verus et aeternus
Abbreviated transcription (Latin):
lis. calcarib : plus calcaria qͦ
Inde redundancia toreula¬
riã. ⁊ ꝑromptuaria płena:
eruitancia ex hoc in illuo.
Inde dolia pigmentata: ĩ
referta marsupia. Phuius¬
modi uolunt eẽ. ⁊ sunt eccłia¬
rum p̃p̃ositi. decani. archidia¬
hec merito cedunt: s negocio
illi. quod ꝑ ambulat intene.¬
bris. Olim p̃dictũ est⁊ nẽ
tempꝰ implecioniᷤ aduenit.
Scce in ꝑace: amaritudo mea.¬
amaritudo a marissima. Ama¬
rapͥus in nece mr̃m amarior
post ĩ conflictu herethicorꝑ.
amarissima nũc in morib
domestichorum. Nonfugare.
non fugere eos potest.ata in¬
ualuerunt: ⁊ multiplicatisũt
suꝑ numerũ. In testina ⁊ pnsa¬
nabilis est plaga eccłie: ⁊ iõ in
pace amaritudo eiꝰamarissi¬
ma. S in qua pace: et par
est: ⁊ ñ est pay. Pax apagamiᷤ.
pax abhereticis: s non ꝓfecto
ã filiis. uox plangentis intem¬
ꝑore isto: filios enutui. ⁊ exas¬
taui: ip̃i aũt spreuerunt me.

Expanded text:
lis et calcaribus, et plus calcaria qualis et calcaribus, et plus calcaria quainde redundantia torcularia, et promptuaria plena, eructantia ex hoc in illud. Inde dolia pigmentaria, inde referta marsupia. Pro hujusmodi volunt esse et sunt ecclesiarum praepositi, decani, archidiahaec merito cedunt, sed negotio illi, quod perambulat in tenebris. 16. Olim praedictum est, et nunc tempus impletionis advenit: Ecce in pace amaritudo mea amarissima . Amara prius in nece martyrum, amarior post in conflictu haereticorum, amarissima nunc in moribus domesticorum. Non fugare, non fugere eos potest; ita invaluerunt, et multiplicati sunt super numerum. Intestina et insanabilis est plaga Ecclesiae; et ideo in pace amaritudo ejus amarissima. Sed in qua pace? Et pax est, et non est pax. Pax a paganis, et pax ab haereticis; sed non profecto a filiis. Vox plangentis in tempore isto: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me .
Abbreviated transcription (Latin):
te ab utraq illa malicia: s pla¬
ne feda a negocio ꝑ ambulante
intenebris. Ue gnãciomi huic
ã fermento phariseorum: qd̾
est xpocrisis. si tñ ypocrisis di¬
ci debet. que ĩam latẽ pre habũ¬
dancia non ualet. ⁊ pre impu¬
dencia non querit. Serpit ho¬
die pudida tabes ꝑ omne corpꝰ
eccłie. ⁊ quo latius eo desꝑatiꝰ.
eoꝙ ꝑiculosits quo in t̾ius. Nã
si insurgeret apertꝰ mimicꝰ.
hereticus mitteret᷑ foras ⁊ ares¬
ceret: si uiolentꝰ munic᷑ ab scõ¬
deret se forsitan abeo. Nunc
uero quem eiciet: aud ãquo
abscondet se: Omnesamiei
⁊ omnes inimici: omnes neces¬
sarũ. ⁊ om̃s aduersarii. om̃s
domestici: ⁊ nulli pacifici: om¬
nes proximii. ⁊ omnes que sua
sunt querunt: Et ministri
Honorati inceclunt de bonis
dm̃: cui domini honorem ñ
deferunt. Inde is quẽ cotidie
uides meretriciꝰ nitor. histriõ¬
ncus habitus. reguꝰ appara¬
tus .⁊ iñ aurum ĩ frenis. insel¬

Expanded text:
te ab utraque illa malitia; sed plate ab utraque illa malitia; sed plane foeda a negotio perambulante in tenebris. Vae generationi huic a fermento Pharisaeorum, quod est hypocrisis! si tamen hypocrisis dici debet, quae jam latere prae abundantia non valet, et prae impudentia non quaerit. Serpit hodie putida tabes per omne corpus Ecclesiae, et quo latius, eo desperatius; eoque periculosius, quo interius. Nam si insurgeret apertus inimicus haereticus, mitteretur foras et aresceret; si violentus inimicus, absconderet se forsitan 1393 ab eo. Nunc vero quem ejiciet, aut a quo abscondet se? Omnes amici, et omnes inimici; omnes necessarii, et omnes adversarii; omnes domestici, et nulli pacifici; omnes proximi, et omnes quae sua sunt quaerunt. Ministri Honorati incedunt de bonis Domini, qui Domino honorem non deferunt. Inde is quem quotidie vides meretricius nitor, histrionicus habitus, regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sel
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor temptaciones tẽptabo
suo ordine asignare ip̃i corpori
xp̃i: quod est eccłia.¶ Acce quam
breuiꝰ possum. percurro. Uide¬
te pͥmitiuam eccłiam: sinon.
pͥmo peruersa est acrit̾ nimis
ãtimore nocturro. Erat enim
nox: qñ om̃is qui int̾ficeret scõs:
albitrabatur obsequium se
prãre deo. Hacaũt tempta¬
cione deuicta ⁊ sedata tempeᷤᷤ¬
tate. inclita facta est: ⁊ iuxta
ꝓmissionem ad se feãm mbre-¬
in posita insuꝑbi am seculorũ
Et dolens mimicꝰ quod frustra¬
tus eis atimore nocturno: con¬
uercit se callide ad sagntam uo¬
lantem indie: ⁊ uulnerauit in
ea quosdam de eccłia. Et surrexe¬
runt homines uani cupidi głe:
⁊ uoluerunt sibi facere nomen:
⁊ exeuntes de eccłia᷑ diueandẽ
matrem suam afflixerunt. in
diuersis. ⁊ ꝑuersis doginatibus.
S ħ quoq pestis depulsa est in
sapã seor̃um: sicut ⁊ pͥma. in pa¬
ciencia martirũ. En tempora
ista libera quidem deo miserã¬

Expanded text:
quatuor tentationes tentabo quatuor tentationes tentabo suo ordine assignare ipsi corpori Christi, quod est Ecclesia. Et ecce quam brevius possum percurro. Videte primitivam Ecclesiam, si non primo pervasa est acriter nimis a timore nocturno. Erat enim nox, quando omnis qui interficeret sanctos, arbitrabatur obsequium se praestare Deo. Hac autem tentatione devicta et sedata tempestate, inclyta facta est, et juxta promissionem ad se factam, in brevi posita in superbiam saeculorum. Et dolens inimicus quod frustratus esset, a timore nocturno convertit se callide ad sagittam volantem in die, et vulneravit in ea quosdam de Ecclesia. Et surrexerunt homines vani, cupidi gloriae, et voluerunt sibi facere nomen: et exeuntes de Ecclesia, diu eamdem matrem suam afflixerunt in diversis et perversis dogmatibus. Sed haec quoque pestis depulsa est in sapientia sanctorum, sicut et prima in patientia martyrum. 15. En tempora ista libera quidem Deo miseran
Abbreviated transcription (Latin):
cum laborarent in remigando
uento aduersante ⁊ lactante na¬
uicłam: uidentes dominũ ami¬
bulantem supͣ mare. ⁊ putanteᷤ
ẽẽ fantasma: ita ut clamarent
pre timore: non ne aꝑtam me¬
ridiam suspicionẽ demonii pre¬
tenderunt: Ot recor damini scͥp¬
ture dicentis. quia quarta ui¬
gilia noctisuenit ad eos: ambu¬
lanssupra mare. Quarto igit᷑
id est sup̃mo demũ loco ħ tẽpta¬
tio formidetur: ⁊ quo se in sũmo
stare quis uiderit: eo sibi uigi¬
lancius ab incursu ⁊ demonio
meridiano cauendum intelli¬
gat. Porro discipłis uerꝰ se ma¬
nifestauit meridies: ineo quod
audierunt. Ego sum: nolite ti¬
mere. Et falsi suspicio ab eis depu¬
isa est. Iitinam ⁊ nobis quociẽs
palliata falsitas molitur irre¬
pere. enttet lucem suam ⁊ ue¬
ritatem suam ad prodendamil¬
lam oriens ex alto uerꝰ merroies.
⁊ diuidat lucem ãtenebris. ut
non notem᷑ aꝓpha tamquam
ponentes lucẽ tenebras: ⁊ tene¬
bras lucem: Adhuc nisi tedio
fuĩt longitud osermonis:Has

Expanded text:
do, vento adversante et jactante naviculam, videntes Dominum ambulantem super mare, et putantes esse phantasma, ita ut clamarent prae timore, nonne apertam meridiani suspicionem daemonii praetenderunt? Et recordamini Scripturae dicentis, quia quarta vigilia noctis venit ad eos ambulans supra mare. Quarto igitur, id est supremo demum loco, haec tentatio formidetur, et quo se in summo stare quis viderit, eo sibi vigilantius ab incursu et daemonio meridiano cavendum intelligat. Porro discipulis verus se manifestavit meridies in eo quod audierunt: Ego sum, nolite timere ; et falsi suspicio ab eis depulsa est. Utinam et nobis, quoties palliata falsitas molitur irrepere, emittat lucem suam et veritatem suam ad prodendam illam oriens ex alto verus meridies, et dividat lucem a tenebris, ut non notemur a propheta tanquam ponentes lucem tenebras, et tenebras lucem . 14. Adhuc, nisi taedio fuerit longitudo sermonis, has
Abbreviated transcription (Latin):
qd non est mentitur. Negocia¬
tur aũt omni tempore. formã
retinens pietatis ad sese occul¬
tandum: uirtutẽ aũt eius uẽ¬
ditans ⁊ emens honores: Post¬
rema temptacio est demonium
meridianum: quod soleat maxi¬
me insidiari ꝑfectis. qui uideli¬
cet tamquam uiri uirtutũ omĩa
suꝑ auerint: uoluptateᷤ. fanoreᷤ.
honores. Quid enĩ iam suꝑ est
ei qui temptat̾. in quo possit pug¬
nare palam adu̾sus huismodi:
benit ꝓiñ occultꝰ. qui manifestꝰ
ñ audet. ⁊ quem satis ex ꝑtus est
aꝑtum omne horrere malum:
falso bono supplantare mollitur.
tisunt cauere ã laqueo isto: Hĩe
est. quod maria angłica saluta¬
cione turbatur: dolum nͥ fallor
suspicans. Etiosue ñ pͥus amicu
angłm recipit: quam eẽ anicy
nouerit. Deniq scicitatur siuiᷤᷤ¬
ne sit. an aduersariorum: tamꝗͣ
qui exꝑtussit demonii meridia

Expanded text:
quod non est mentitur. Negotiaquod non est mentitur. Negotiatur autem omni tempore, formam retinens pietatis ad sese occultandum, virtutem autem ejus vindicans, et emens honores. 13. Postrema tentatio est daemonium meridianum, quod solea maxime insidiari perfectis, qui videlicet, tanquam viri virtutum, omnia superaverint; voluptates, favores, honores. Quid enim jam superest ei qui tentat, in quo possit pugnare palam adversus hujusmodi? Venit proinde occultus, qui manifestus non audet; et quem satis expertus est apertum omne horrere malum, falso bono supplantare molitur. Qti sunt cavere a laqueo isto. Hinc est quod Maria angelica salutatione turbatur , dolum, nisi fallor, suspicans; et Josue non prius amicum angelum suscipit, quam esse amicum noverit. Denique sciscitatur, suusne sit, an adversariorum , tanquam qui expertus sit daemonii
Abbreviated transcription (Latin):
to p̃ocenpati apusillanimita¬
te spiritus. ⁊ tempestate: a bono
cepto quod absit. resiliant: Suꝑa¬
ta aũt hac temptatione. arme¬
mus nos nicħominus adu̾sus
hominũ laudes: que de lauda.¬
bili potissimũ uita sumunt
mat̾iam. Allioqum patebimꝰ
uulnĩ. asagitta uolante in die:
que est manis gła. fama siqui¬
dem uolat: ⁊ iõindie. quia ex
oꝑibus luers. Si hec exsuflat᷑
tamquam manis aura: restat
ut solidius aliquid afferatur
de iudiciis ⁊ honorib seculi: si
forte qui ñ curat laudes. appe¬
tat dignitates. Et uide si non
hic ordo temptandi seruatus
est in dũo nr̃o: cui post sugges¬
tum ad solam uanitatem p̃ci¬
picium. ostensa sunt omnia
regna mundratq oblata Tu
ergo exemplo dnĩ: ⁊ istarenue.
Aliter necesse est circũueniri
te a negocio ꝑambulante in
tenebris: quod est ypocrisis.
Et enĩ ista de ambitione descẽ¬
dit ⁊ intenebris habitacio eiꝰ:
quippe abscondit quod est. et

Expanded text:
to praeoccupati a pusillanimitato praeoccupati a pusillanimitate spiritus et tempestate, a bono coepto, quod absit! resiliant. 12. Superata autem hac tentatione, armemus nos nihilominus et adversus hominum laudes, quae de laudabili potissimum vita sumunt materiam. Alioquin patebimus vulneri a sagitta volante in die, quae est inanis gloria. Fama siquidem volat; et ideo in die, quia ex 1392 operibus lucis. Si haec exsufflatur tanquan inanis aura, restat ut solidius aliquid afferatur de divitiis et honoribus saeculi, si forte qui non curat laudes, appetat dignitates. Et vide, si non hic ordo tentandi servatus est in Domino nostro, cui post suggestum ad solam vanitatem praecipitium, ostensa sunt omnia regna mundi atque oblata . Tu ergo exemplo Domini et ista renue. Aliter necesse est circumveniri te a negotio perambulante in tenebris, quod est hypocrisis. Etenim ista de ambitione descendit, et in tenebris habitatio ejus: quippe abscondit quod est, et
Abbreviated transcription (Latin):
staitimore: ⁊ pp̃ara ammam
tuam adtemptacionem. Itaq
pͥmordia nr̃e conũsionis iux¬
ta cõmunis quid expiencie rõ¬
nem pͥmus exagitat timor quẽ
intnͣtib statim orror uite in¬
gerit arcioris: ⁊ insuete anste¬
ritas discipline. Atq is timor
nocturnꝰ dicitur.: uł quia nox
inscͥpturis designare solet
sa pati aggredimur: io ñ dum
reuelatum est. Sienm dies
ille luceret in cuiꝰ lumine pa¬
riter. ⁊ labores ⁊ p̃mia uideremus:
timor omniõ quorun uiᷤ laboꝵ
nullus ess pre desiderio p̃miorũ:
dum clara luce appareret: quam
non sint condigne passiones hꝰ
tm̃ꝑis. ad futuram głam que re¬
uelabitur in nobis. Nunc uero
qm̃ abscondita sũt ab occłis noᷤ¬
tris. ⁊ nox est in t̾im in hac par¬
te temptamur ni mirũ a timo¬
re nocturno. ⁊ ꝓ boniᷤ que non
uidemꝰ formidamꝰ que inp̃sen¬
ciarũ sunt aduersa tollerare.
bigilandum ꝓinde.⁊ orandũ
pͥmo intrantib cõtrahane pͥ¬
mam temptacionem: ne subi¬

Expanded text:
sta in timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Itaque primordia nostrae conversionis, juxta communis quidem experientiae rationem, primus exagitat timor, quem intrantibus statim horror vitae ingerit arctioris, et insuetae austeritas disciplinae. Atque is timor nocturnus dicitur, vel quia nox in Scripturis designare solet uod adversa pati aggredimur, id nondum revelatum est. Si enim dies ille luceret, in cujus lumine pariter et labores et praemia videremus; timor omnino quorumvis laborum nullus esset prae desiderio praemiorum. dum clara luce appareret quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Nunc vero quoniam abscondita sunt ab oculis nostris, et nox est interim in hac parte; tentamur nimirum a timore nocturno, et pro bonis quae non videmus, formidamus quae impraesentiarum sunt adversa tolerare. Vigilandum proinde et orandum primo intrantibus contra hanc primam tentationem, ne subi
Abbreviated transcription (Latin):
se ex altat humiliabitur: ni mi¬
rum obuoluntariam uanitatẽ.
Ita ergo ñ qui humiliatur s qui
sponte se humiliat exaltabitur:
utiq obm̾itum uoluntatis. asto
eium qͥd̃ humilitatis materia
ꝑ alia ministratur: Uerbi grã.
ẜ bra. dampna. supplicia: nõ
tñ iccirco recte ab alio quam
a semetipõ humiliatus ille dice¬
tur: qui illa omnia tacita. ⁊ leta
consciencia: causa dei subeun¬
da decreuerit. S quo progre¬
dimur: Pacient̾ ut sencio sus¬
tinetis excessum in uerbo de
humilitate. ⁊ paciencia. s reũ¬
tamur ad locum: de quo disgreᷤ¬
si sumus: Id namꝙ incidit no¬
bis ex occasione responsi. quo gn¬
dia p̃sumentem sponsam repͥ¬
mendam censuit sponsus ⁊ nõ
ad insipienciam illi . s ut sane
exeo probabilioris ⁊ maioris hu¬
militatis daretur occasio. per
quam dignior potiorum atqs
eorum ipõrum que petebat ca¬
pacior efficeretur. Ueruntam̃
quia ad huc inianuis sumus
p̃sentis capituliͥ discussionis

Expanded text:
se exaltat, humiliabitur, nimise exaltat, humiliabitur, nimirum ob voluntariam vanitatem. Ita ergo non qui humiliatur, sed qui sponte se humiliat, exaltabitur; 1395 utique ob meritum voluntatis. Esto enim quod humilitatis materia per alium ministratur, verbi gratia, probra, damna, supplicia; non tamen idcirco recte ab alio, quam a semetipso humiliatus ille dicetur, qui illa omnia tacita et laeta conscientia, causa Dei subeunda decreverit. 5. Sed quo progredimur? Patienter, ut sentio, sustinetis excessum in verbo de humilitate et patientia; sed revertamur ad locum, de quo digressi sumus. Id namque incidit nobis ex occasione responsi, quo grandia praesumentem sponsam reprimendam censuit sponsus, et non ad insipientiam illi; sed ut sane ex eo probabilioris et majoris humilitatis daretur occasio, per quam dignior potiorum, atque eorum ipsorum quae petebat, capacior efficeretur. Verumtamen quia adhuc in januis sumus praesentis capituli, discussionis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio condiatur.⁊ holocau¬
stum nr̃m pinguefiat. Et enĩ
solã gr̃am quam prefert᷑. iliet᷑
leta ⁊ ab soluta humilitaᷤ. Que
enĩ coacta fiũtuł extorta qua¬
lis utiq est in uiro pastiente il¬
lo qui possidet aĩam suam. ħ
inꝗͣ humilitas ⁊ siuitam opti¬
ciam tñ grãm non habebit. ii
in exaltacione sua: qm̃ non spõ¬
te humiliatur. neq libenter.
Uis aũt uidere humilem recte
Libent̾ in quit głabor min
firmitatib meis: ut inhabitet
in me uͥtus xp̃i. Non dicit pa¬
esse quod humiliatur: nec suf¬
ficere iõ ut possideat animam
suam tamꝗͣ pacient̾ humilia¬
tus: nͥ ⁊ grãn accipiat: tam qͣm
sponte humiliatꝰ: Gnalem uͦ
hinc: audi regłam. Omnis qui
se humiliat ait. exaltabitur. Sig¬
nificat profecto ñ omnẽ exaltã¬
dam eẽ humilitatẽ: s eam tm̃
que de uoluntate uenit. nõ ex
tristicia. nec ex nece̾itate. Nec
enĩ ꝑcontͣrium omis qui exalta¬
tur humiliandꝰ erit. s tm̃ qui

Expanded text:
gaudio condiatur, et holocaugaudio condiatur, et holocaustum nostrum pingue fiat. Etenim sola gratiam, quam praefert, meretur laeta et absoluta humilitas. Quae enim coacta fuerit vel extorta, qualis utique est in viro patiente illo qui possidet animam suam; haec, inquam, humilitas, etsi vitam obtistiam tamen gratiam non habebit. Non in exaltatione sua ; quoniam non sponte humiliatur, neque libenter. 4. Vis autem videre humilem recte Libenter, inquit, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Non dicit paesse, quod humiliatur; nec sufficere omnino, ut possideat animam suam tanquam patienter humiliatus, nisi et gratiam accipiat tanquam sponte humiliatus. Generalem vero hinc audi regulam: Omnis qui se humiliat, ait, exaltabitur . Significat profecto, non omnem exaltandam esse humilitatem, sed eam tantum, quae de voluntate venit, non ex tristitia, nec ex necessitate. Nec enim per contrarium omnis qui exaltatur, humiliandus erit; sed tantum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt. Alii enm rancore hu¬
miliantinꝰ. alupacient᷑: alii:
libenter. Pmi rei sunt᷑. seqͣn¬
tes innoxii: ultimi iusti. Quã¬
quam ⁊ innocencia porcio ui¬
sticie est: s consuinatio eius
a puo hunulem: Qui ant di¬
cere potest. bonum mͥ quia
hunili asti me. Is uere hu¬
milis est. Non potest dr̃e qui
inuitus tolerat: minꝰ qui m᷑¬
munit. Neutͥhorum ꝓmitti
ne longe hu duo a se differa.¬
nt. ⁊ alter quidem ĩpaciencia
sua ꝑosfideat aĩam suam. alt̾
insuo mur mure ꝑereat. S
ꝓmeretur: quĩ nõ humiliatiᷤ:
s humilib deus dat grãin
Est aũt humilis qͥ humiliacio¬
nẽ conũtit ĩhumilitateni. ⁊ ipẽ
est qui dicit deo. bonum mͥ qd
humiliasti me. Nemimi ꝓrsus
qd̃ pacient̾ fert bonũ est: set
plane molestum. Semu aũt:
qui ahxlaren datorẽ diligit
deus. Unde ⁊ eũ ieiuinamus
uibem᷑ capud nr̃m ungere oleo.
⁊ faciem lauare. ut urin siliez
opꝰ bonum spiritasi quodam

Expanded text:
non sunt? Alii cum rancore hunon sunt? Alii cum rancore humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequentes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus apud humilem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia humiliasti me, is vere humilis est. Non potest hoc dicere qui invitus tolerat; minus, qui murmurat. Neutri horum promittimne longe hi duo a se differant, et alter quidem in patientia sua possideat animam suam, alter in suo murmure pereat. Sed meretur; quoniam non humiliatis, sed humilibus Deus dat gratiam. Est autem humilis, qui humiliationem convertit in humilitatem, et ipse est qui dicit Deo: Bonum mihi quod humiliasti me. Nemini prorsus, quod patienter fert, bonum est, sed plane molestum. Scimus autem quod hilarem datorem diligit Deus . Unde et cum jejunamus, jubemur caput nostrum ungere oleo, et faciem lavare , ut nostrum scilicet opus bonum spirituali quodam
Abbreviated transcription (Latin):
nem scdm cor dei : qui se ulcis¬
centi potiꝰ quã ex probanti᷑ succe¬
dendum putauit. Uñ ⁊ secura
consciencia loquebatur. Si red¬
didi retribuentib michi ma¬
la: decidam merito ab inimiciᷤ
meis manii Netuit ergo pro¬
hiberi maledicum cõuitiantẽ:
questũ estimans maledieta.
Et addit. dominꝰ misit illum:
ad maledicendum dauitł. ꝓr¬
sus sedm cor dei: qui de corde
dĩ ferebat sentenciam. Seuie¬
bat lingua maledica: ⁊ ille in¬
tendeb at quid moceulto ileuꝰ¬
ãgeret. Uox maledicentis in
aurib: ⁊ animꝰ inelinabat sead
bñ diccionem. Nuinquid nore
blasphemit deus: Abnt. Set
co usus estadhumiliandum
dauid. Nec latuit ꝓph̃am  qͥppe
cin incerta ⁊ occulta sapiencie
sue maifestauerat deus: et
iõ dicit. Bonũ michi qd humi¬
liasti me: ut discam iustifica¬
ciones tuas. Hides quia humi¬
litas iustificat nos: humilitaᷤ
dixi: ⁊ non humiliatio. Qnͣti
humiliantur: qui humiles

Expanded text:
nem secundum cor Dei, qui se ulcisnem secundum cor Dei, qui se ulciscenti, potius quam exprobranti succensendum putavit! Unde et secura conscientia loquebatur: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Vetuit ergo prohiberi maledicum conviciantem, quaestum aestimans maledicta. Et addit: Dominus misit illum ad maledicendum David . Prorsus secundum cor Dei, qui de corde Dei ferebat sententiam. Saeviebat lingua maledica, et ille intendebat quid in occulto ageret Deus. Vox maledicentis in auribus, et animus inclinabat se ad benedictionem. Nunquid in ore blasphemi Deus? Absit! Sed eo usus est ad humiliandum David. Nec latuit Prophetam; quippe cui incerta et occulta sapientiae suae manifestaverat Deus , et ideo dicit: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . 3. Vides quia humilitas justificat nos? Humilitas dixi; et non: Humiliatio. Quanti humiliantur, qui humiles
Abbreviated transcription (Latin):
tione humiliatur᷑. humilitate
meretur. Tuergo cum te hu¬
nuliari uideris. habeto idsigñ
inbonũ: omĩo argumẽtũ gr̾e
ꝓpinqͣntis. Namsicut añ ruinã
exaltatur cor: ita añ ex altatio¬
nem humiliatur. Sane utr̃q
legis: deum silicet ⁊ suꝑbis resis¬
tere: ⁊ humilib dare gram. ñ¬
ne deniq seruũ suum iob. cum
post insignem tͥumphũ tantã
⁊ tam ꝓbatam ip̃iꝰ pacienciam.
larga remunerandã benedicciõe
censeret. pͥnsinmultis. ⁊ distric¬
tis percuntacionib humiliare
curauit ⁊ sic parare uiam bñ¬
diccioni: At parum est. cũ ꝑ
se ipm humiliat nos ds̃. si tũc
libenter accipimꝰ ⁊ insi qñ ⁊ ꝑ
alium hoc facit. sãpiamꝰ simi¬
licer. Quamobrem accipe hꝰ
rei mirabile documẽtũ: de scõ
dauid. Aliqñ male dictum est
illi: ⁊ aseruo At ille nec cumu¬
latam iniuriam sensit: quia
p̃sensit grãm ÷ Quid mͥ ait et
uob̾ filui saruie: Ouere homi¬

Expanded text:
tione humiliatur, humilitate tione humiliatur, humilitate meretur. Tu ergo cum te humiliari videris, habeto id signum in bonum omnino argumentum gratiae propinquantis. Nam sicut ante ruinam exaltatur cor , ita ante exaltationem humiliatur, Sane utrumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, et humilibus dare gratiam Nonne denique servum suum Job, cum post insignem 1394 triumphum, tantam et tam probatam ipsius patientiam larga remunerandam benedictione censeret, prius in multis et districtis percunctationibus humiliare curavit, et sic parare viam benedictioni . 2. At parum est cum per se ipsum humiliat nos Deus, si tunc libenter accipimus, nisi quando et per alium hoc facit, sapiamus similiter. Quamobrem accipite hujus rei mirabile documentum de sancto David. Aliquando maledictum est illi et a servo; at ille nec cumulatam injuriam sensit, quia praesensit gratiam. Quid mihi, ait, et vobis, filii Sarviae? O vere homi
Abbreviated transcription (Latin):
res: egredere. ⁊ abi post
greges sodalium tuorum:
⁊ pasce edos tuos iuxta baberna¬
cula pastorum. Olim sc̃s mos¬
ses qm̃ multum p̃sumebat de
grã ⁊ familiaritate quam ĩue¬
nerat apird deum. aspirabat
ad quandam uisionem magnã.
ita mͣdiceret deo. Simueni grãm
in occłis tuis: ostende michi re
ipm̃. Accepit aũt pro ea uisio¬
nem longe inferiorem: exqua
tamen ad ipam quam uolebat:
poss aliquando ꝑuenire. fili
quoꝙ zebedei insimplicitate
cordis sui ambulantes magnũ
aliquid ⁊ ipi ausi sunt: s ad gͦ¬
dum nich ominꝰ sunt redueti
ꝑquem fuerat ascendendum.
Ita ⁊ modo sponsa. qm̃ rem grã¬
dem postulare iuidetur: repͥmi¬
tur sane austeriori responsioe:
s plane utili ⁊ fideli. Oportet
nam humiliter sentire dese.
intentem ad altiora: ne dum
supͣ se attollitur. cadat ase.nͥ
inse firmiter ꝑueram humi¬
litatem fĩt solidatꝰ. ⁊ quia nͥ
humilitatis merito: maxima
minime obtinentur. Propte¬
rea qui ꝓuehendus est correp¬

Expanded text:
res, egredere, et abi post greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum . Olim sanctus Moyses, quoniam multum praesumebat de gratia et familiaritate, quam invenerat apud Deum, aspirabat ad quamdam visionem magnam, ita ut diceret Deo: Si inveni gratiam in oculis tuis, ostende mihi te ipsum. Accepit autem pro ea visionem longe inferiorem, ex qua tamen ad ipsam quam volebat, posset aliquando pervenire . Filii quoque Zebedaei in simplicitate cordis sui ambulantes, magnum aliquid et ipsi ausi sunt, sed ad gradum nihilominus sunt reducti, per quem fuerat ascendendum . Ita et modo sponsa, quoniam rem grandem postulare videtur, reprimitur sane austeriori responsione, sed plane utili et fideli. Oportet namque humiliter sentire de se nitentem ad altiora, ne, dum supra se attollitur, cadat a se, nisi in se firmiter per veram humilitatem fuerit solidatus. Et quia nisi humilitatis merito maxima minime obtinentur, propterea qui provehendus est, correp
Abbreviated transcription (Latin):
sentem. Nec tamen ut agnoscat
aliquid: necessariũ ht re¬
nunciantis sensꝰ ministerium.
Nec solum uniuersa noscit
sine corpore: s ⁊ innotescit mũ¬
dis corde. sine corpore. Dico aũt
idem latiꝰ: ut planius fiat. S
forte quia finiendi iam sermo¬
nis angustia non admittit: cõ¬
silii magis ẽ ut incrastinum
differamꝰ.¬

Expanded text:
sentem; nec tamen ut agnoscat sentem; nec tamen ut agnoscat aliquid, necessarium habet renuntiantis sensus ministerium. Nec solum universa noscit sine corpore, sed et innotescit mundis corde sine corpore. Dico autem idem latius, ut planius fiat. Sed forte quia finiendi jam sermonis angustia non admittit, consilii magis est ut in crastinum differam
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ gͦ om̃ium quȩ facta sunt
ip̃e factor eoꝵ: s causale nõ
materiale. Tali pinde. digna¬
t̾ modo illa maiestas sui ᷤᷤ eẽ
creaturis: omnib quidẽ qd̃
sunt: animantib. autẽ quod
⁊ uiuunt. Porro ratione u¬
tentib lux. recte uͦ utentib
his om̃ib creandis. gub̾nan.¬
dis. administrandis. mouen.¬
dis. ꝓmouendis. innouandis.
firmandis: nullis corporeis ĩdigr ĩstru¬
mentis: qui omĩa solo uerbo. ⁊
corpora creauit.⁊ sp̃e. Animȩ
corporib ⁊ corporeis egent sensi¬
b: ꝑ que sͥ inuicem innotescant.
⁊ ualeant. At non ita omnipo.¬
tens . cui de sola uoluntate celeris
supperit efficientia. tã creandis
reb qua ordinandis: ꝓut uolu¬
erit. Ualet cui uult. quantu
uult: ⁊ absq corporalib offitio
obsequio ue menbroꝵ. Quid.d
Ad intuenda que condidit ip̃e:
putas sͥ requirat corporei sens̾
adiutorium. Nichil omnino
latet aut effugit lucenruͥq p̃¬

Expanded text:
se est ergo omnium quae facta sunt se est ergo omnium quae facta sunt ipse factor eorum, sed causale, non materiale. Tali proinde modo dignatur illa majestas suis esse creaturis, omnibus quidem quod sunt; animantibus autem quod et vivunt; porro ratione utentibus lux, recte vero utentibus his omnibus creandis, gubernandis, administrandis, movenmovendis, innovandis, firmandis, nullis corporeis indiget instrumentis, qui omnia solo verbo et corpora creavit, et spiritus. Animae corporibus et corporeis egent sensibus, quibus sibi invicem innotescant, et valeant. At non ita omnipotens Deus, qui de sola voluntate celeris suppetit efficientia tam creandis rebus, quam ordinandis prout voluerit. Valet qui vult, quantum vult, et absque corporalium officio, obsequiove membrorum. Quid? ad intuenda quae condidit ipse, putas sibi requirat corporei sensus adjutorium? Nihil omnium omnino latet, aut effugit lucem ubique prae
Abbreviated transcription (Latin):
tiffaciant. Hec in quam ht̃
ds̃ omnia ꝑ effecrũ: ñ ꝑ naturã.
Inuenit ꝓfecto apud dm̃ ⁊ ue¬
recunda confessio quo se humi¬
liando deiciat: ⁊ ꝓmpta de¬
uotio uͥ se innouando reficiat:
⁊ iocunda contemplatio uͥ ex¬
cedendo quiescat. Om̃ia oĩb
ẽ qui om̃ia administrat: nec qͥc¬
quam ẽ omniũ ꝓpriȩ. Nam qd̾
in se ẽ lucem habitat inaccessessi¬
bilem: ⁊ pax eiꝰ exuperat oĩnẽ
sensum: ⁊ sapientiȩ er non est
numꝰus. ⁊ magnitudinis eius
ñ ẽ finis: nec pot̃ eum uidere
hõ ut uiuat. Non quod longe
ab unoquoq sit. qui ẽe om̃iũ
ẽ. sine quo omnia nichilͥ sed
ut tu plus mireris. ⁊ nil eo
p̃sentius: ⁊ nil incomp̃hensibi¬
le. Quid nempe cuiq rei p̾¬
sentiꝰ. quam ẽẽ suum:ͦ Quid
cuiq tam incõphensibiliꝰ qũa
ẽẽ omniũ:  Sane. ẽẽ omniũ
dixerim dm̃: non quia illa s̃.
quod ẽ ille. s⁊ quia ex ip̃o.⁊ ꝑ
ip̃m. ⁊ in ip̃o sunt omnia. Es¬

Expanded text:
tisfaciunt. Haec, inquam, habet tisfaciunt. Haec, inquam, habet Deus omnia per effectum, non per naturam. Invenit profecto apud Deum et verecunda confessio, quo se humiliando dejiciat; et prompta devotio, ubi se innovando reficiat; et jucunda contemplatio, ubi excedendo quiescat. Omnia omnibus est qui omnia administrat, nec quidquam est omnium proprie. Nam, quod in se est, lucem habitat inaccessibilem , et pax ejus exsuperat omnem sensum ; et sapientiae ejus non est numerus , et magnitudinis ejus non est finis ; nec potest eum videre homo ut vivat . Non quod longe ab unoquoque sit qui esse omnium est, sine quo omnia nihil: sed, ut tu plus mireris, et nil eo praesentius, et nil incomprehensibilius. Quid nempe cuique rei praesentius, quam esse suum? Quid cuique tamen incomprehensibilius, quam esse omnium? Sane esse omnium dixerim Deum, non quia illa sunt quod est ille; sed quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Es
Abbreviated transcription (Latin):
riam dõ: dĩ dicitur non in con¬
gruȩ manum oscłari. Et uiho¬
minib quidem ẽẽ ita uidemus.
oscłari solere pedes. cum ab eis
ueniam petunt: ⁊ pauꝑes diui¬
tum manus. cũ ab eis munus ac¬
cipiunt. Serum. quia spiritꝰ
ẽ ds̃. ⁊ nulbaas simplex illa sub¬
stantia menbris distincta cor¬
poreis. erit forsan qui nullate.¬
nus de illo recipiat tale aliqͥd:
s a me gͥ dĩ manus uł pedes
flagitet demonstrari. sieq ꝓba¬
ri ꝗd de oscło pedum manus¬
ue diffinio. S quid.si ⁊ ego ui¬
cissim ab ip̃o meo sciscitatore de
ore quoq dĩ requisiero: quati¬
nus quod de oris oscło scriptura
loquitur ad dm̃ ꝑtin̾e demoir¬
stret: Nempe aut cum isto
simul ⁊ illam ht: aut cum ilł
parit ⁊ isto caret. S⁊ enimos ht̃
d̃s quo docet hominem scien¬
tiam. ⁊ manum ht̃ qua dat
escam omni carni: ⁊ pedeᷤ ht̃
quorum t̾ra scabellum ẽ: ad
quos nimirum peccatores t̃re
conuersi. atq humiliati. sa¬

Expanded text:
riam Deo, Dei dicitur non inconriam Deo, Dei dicitur non incongrue manum osculari. Et in hominibus quidem ita esse videmus, osculari solere pedes, cum ab ipsis veniam petunt; et pauperes divitum manus, cum ab eis munus accipiunt. 4. Verum quia spiritus est Deus , et nullis simplex illa substantia membris distincta corporeis; erit forsan qui nullatenus de illo recipiat tale aliquid, sed a me sibi Dei manus vel pedes flagitet demonstrari, sicque probari quod de osculo pedum manusve definio. Sed quid, si et ego vicissim ab ipso meo sciscitatore de ore quoque Dei requisiero, quatenus quod de oris osculo Scriptura loquitur, ad Deum pertinere demonstret? Nempe aut cum isto simul et illa habet, aut cum illis pariter et isto caret. Sed enim et os habet Deus, quo docet hominem scientiam; et manum habet, qua dat escam omni carni; et pedes habet, quorum terra scabellum est, ad quos nimirum peccatores terrae conversi atque humiliati sa
Abbreviated transcription (Latin):
pacis indicium ẽ: om̃es nouimus.
Porro aũt si ut scriptura loquitur:
peccata nr̃a seꝑant int̃ nos ⁊ dĩn.
tollatur de inmedio quod inter ẽ:
⁊ pax ẽ. Cum gͦ satiffacimus. ut
ablato quod seꝑat peccato. recon¬
ciliemur indulgentiam qũa reci¬
pius. quid nisi quoddam oscłm
dix̾im pacis: Idq ur̃im non ali¬
bi: quam ad pedes sumendum.
Humił quippe ⁊ uerecunda deb
ẽẽ satiffactio: qua emendatur
suꝑba transgressio. At cum etiã
aduiuendum emendatius. deoq
dignius conuersandum. placita
quadam amplioris gr̃e familiari.¬
tate donamur: ampliori fidu¬
cia caput iam leuamus de pul¬
uere. largitoris ut assolet manũ
oscłaturi: si tamen de accepto
munere. ñ nr̃am. s auctoris glo¬
riam querimꝰ. eiq sua donã.:⁊
ñ nob̾ ascribimus. Alioquin.
oscłari conuinceris. quod iuixta
beati iob sententiam. ẽ iniqui¬
tas maxima.⁊ nequitia in dm̃.
ri manum: profecto qui dat glo¬

Expanded text:
pacis indicium esse omnes novimus. pacis indicium esse omnes novimus. Porro autem si, ut Scriptura loquitur, peccata nostra separant inter nos et Deum , tollatur de medio quod interest, et pax est. Cum ergo satisfacimus, ut, ablato quod separat peccato, reconciliemur; indulgentiam quam recipimus, quid nisi quoddam osculum dixerim pacis? Idque interim non alibi, quam ad pedes sumendum. Humilis quippe et verecunda debet esse satisfactio, qua emendatur superba transgressio. 3. At cum etiam ad vivendum emendatius, Deoque 1276 dignius conversandum, placita quadam amplioris gratiae familiaritate donamur; ampliori fiducia caput jam levamus de pulvere, largitoris, ut assolet, manum osculaturi; si tamen de accepto munere non nostram, sed auctoris gloriam quaerimus, eique sua dona, et non nobis ascribimus. Alioquin sosculari convinceris: quod, juxta beati Job sententiam, est iniquitas maxima, et negatio in Deum ri manum; profecto qui dat glo
Abbreviated transcription (Latin):
me. pret̾ morẽ tamen usuniq
loquendi. distincte. ⁊ signant̃ ad¬
iec̃ oscło oris sui: nisi ut ostend̾et
ip̃m quod petebat oscł m sumiũ
eẽ ñ solum: Nonne deniq ita
inuicem loquimur. oscłare me.
uel da michi oscłm. ⁊ nemo sequitur
ut dicat. ore tuo. siue oscło oriꝰ tui:
Quid altutrum oscłari ꝑantes.
non uersꝰ inuicẽ ora tendimus: quȩ
tamen ab inuicem ñ requirimus
nominatum: Deniq qui narrat
u̾bi gr̃a a dño susceptum in osculo
ꝓditorem: ⁊ oscłatus ẽ ait eumĩnec
addidit ore suo. uel oscło oris sui.
Sic nimirum omnis ⁊ qui scribit.
⁊ qui loquitur consueuit. Sunt
gͣᷤ ii tres animarum affectus. siue
ꝓfectus. exꝑtis dum taxat satis
noti.⁊ manifesti: cum aut de actiᷤᷤ
mał indulgentian. aut de bonis
agendis grãm: aut ip̃ius etiam
indultoris ⁊ benefactoris sui pre¬
sentianr eo quidem modo. quo in
corpore fragili possibile ẽ. obti¬
uim: manifestius accipite. Oscłm

Expanded text:
me; praeter morem tamen usumque me; praeter morem tamen usumque loquendi, distincte et signanter adjecit, osculo oris sui, nisi ut ostenderet ipsum, quod petebat osculum, summum esse, non solum? Nonne denique ita invicem loquimur: Osculare me; vel: Da mihi osculum: et nemo sequitur ut dicat Ore tuo, sive, Osculo oris tui? Quid? alterutrum osculari parantes, tuum versus invicem ora tendimus, quae tamen ab invicem non requirimus nominatim? Denique qui narrat, verbi gratia, a Domino susceptum in osculo proditorem: Et osculatus est, ait, eum ; nec addidit: Ore suo, vel, Osculo oris sui. Sic nimirum omnis et qui scribit, et qui loquitur consuevit. Sunt ergo hi tres animarum affectus, sive profectus, expertis duntaxat satis noti et manifesti, cum aut de actis malis indulgentiam, aut de bonis agendis gratiam, aut ipsius etiam indultoris et benefactoris sui praesentiam, eo quidem modo quo in corpore fragili possibile est, obtierim, manifestius accipite. Osculum,
Abbreviated transcription (Latin):
quendam anmȩ
ꝓfectum. sub no-¬
mine tͥum oscłoꝵ:
sermo hesternus complexus ẽ.
Numquid excidit uobis. id¬
Is michi hodierna disputatione
prosenquendus erit: pro ut para.¬
re dignabitur in dulcedine sua
pauꝑi os̃. Diximus si recolitis
illa oscła sumi ad pedes. ad ma¬
num. ad os: singła singłis refe̾n¬
tes. In prio sane: primordia de¬
dicantur nr̃e conuersionis. Sed̾m
aĩit: ꝓficientib indulgetur. Porro
t̾eium. sola exꝑinr. ⁊ rara ꝑfectio.
Ab hoc solo quod ultimum po¬
situm ẽ. sũpressit exordium scrip¬
tura ista quam tractare suscepi.¬
mus: ⁊ ip̃ius causa. reliqua duo
a nob̾ adiuneta sunt. An uero
necessarie. uos iudicabitis. Iuto
enim facies ip̃a eloquis. facile ad¬
monet.⁊ ista requirere. Mirum
uero. si non ⁊ uos aduertitis. opor¬
t̾e reuera ẽẽ aliud. siue alia oscła:
a quib illud oris distinguere uo¬
luit ille qui dixit. oscłetur me o¬
scło oris sui. Cur enini cũ suffic̾e
pot̾it dixisse simpliciter oscłetur

Expanded text:
quemdam animae profectum sub nomine trium osculorum sermo hesternus complexus est. Nunquid excidit vobis? Is mihi hodierna disputatione prosequendus erit, prout parare dignabitur in dulcedine sua pauperi Deus. Diximus, si recolitis, illa oscula sumi ad pedes, ad manum, ad os, singula singulis referentes. In primo sane primordia dedicantur nostrae conversionis; secundum autem proficientibus indulgetur: porro tertium sola experitur, et rara perfectio. Ab hoc solo, quod ultimum positum est, sumpsit exordium Scriptura ista quam tractare suscepimus, et ipsius causa reliqua duo a nobis adjuncta sunt. An vero necessarie vos judicabitis. Puto enim, facies ipsa eloquii facile admonet et ista requirere. Mirum vero si non et vos advertitis, oportere revera esse aliud, sive alia oscula, a quibus illud oris distinguere voluit qui dixit: Osculetur me osculo oris sui . Cur enim, cum sufficere poterat dixisse simpliciter, osculetur
Abbreviated transcription (Latin):
nanter induitͥ. qͥ peccã nostra
tulit incorpore suõ suꝑ lignum.
Est : persecucionis que etiam
ꝓ summo ornamento habetur:
si quidẽ suscipiatur ꝓuisticia
mu̾itate. Uñ estillud. Ibant
gaudentes discipuli. ad cõspec¬
tum cõcilii: qm̃ digni habiti st̃
ꝓ noĩe iħu cõtumeliam pati.

Expanded text:
nanter induit, qui peccata nostra nanter induit, qui peccata nostra tulit in corpore suo super lignum . Est et persecutionis: quae etiam pro summo ornamento habetur, si quidem suscipiatur pro justitia et veritate. Unde est illud: Ibant gaudentes discipuli a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficie tm̃ sit ueri ingredo paci¬
fici. Peccati ingredo intus est:
⁊ pͥus int̾iora culpa cõmaculat
ꝗͣad occulos ꝓrodeat. Demiq de
corde exeunt cogitaciones ma¬
le. furta. homicidia. adult̾ia:
blaffemie: Et hec sunt que co¬
inquinant hominẽ: s absitut
salomonẽ: Minime ꝓrsus apd̾
uerum pacificum: istius modi
inquinamenta reꝑies. oportet
namq esse sine peccato eum.
qui tollit peccata mundi: quo
ad reconciliandos peccatores
inuentꝰ idoneus: iure sibi nom̃
uendicet salomonis. S est ni¬
gredo affligentis penitentie:
cum assũmit᷑ lamentacio ꝓde¬
lictis. hanc fortassis ñ abhorre¬
at in me salomon. sisponte tñ
induam mͥ pro peccatis meis:i
quia cor cõtritum ⁊ humiliacũ:
deus non despiciet. Est ⁊ affici¬
entis cõpassionis: si afflictio cõ¬
doleas ⁊ fr̃num te decoloret ĩ¬
cõmodũ.: ne hanc ꝓfecto reicien¬
dam putat᷑ noster pacificus:
quippe quã sibi ip̃e ꝓ nobis dig¬

Expanded text:
perficie tantum sit veri nigredo paciperficie tantum sit veri nigredo pacifici. Peccati nigredo intus est; et prius interiora culpa commaculat, quam ad oculos prodeat. Denique de corde exeunt cogitationes malae, furta, homicidia, adulteria, blasphemiae: et haec sunt quae coinquinant hominem ; sed absit ut Salomonem! Minime prorsus apud verum pacificum istiusmodi inquinamenta reperies. Oportet namque esse sine peccato eum qui tollit peccata mundi, quo ad reconciliandos peccatores inventus idoneus, jure sibi nomen vindicet Salomonis. 12. Sed est nigredo affligentis poenitentiae, cum assumitur lamentatio pro delictis. Hanc fortassis non abhorreat in me Salomon, si sponte tamen induam mihi pro peccatis meis; quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Est et afficientis compassionis, si afflicto condoleas; et fraternum te decoloret incommodum. Nec hanc profecto rejiciendam putat noster pacificus, quippe quam et sibi ipse pro nobis dig