comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitas eo usq impedit impcias
donec manet ad optio X ⁊ ear
quam pat̾ mens ad or a et
emancipauit. pot̾o uxorem dnc̾e
eque ⁊ si me emancipato illam i
potestate reani̾t. pot̾imus ini̾¬
gi m̃iino. itaq nolenti gen̾um
adoptare suadetur ut fiuã enxo¬
cipet. similit᷑ suadet᷑ ei qui uelit
nunimadoptart ut emãcipet
filium. ¶amitam quoq ⁊ma¬
terteram. Item magna quoq
amitam ⁊ materteram magnã
phibemur uxorem duc̾e. quãuis
magna amita ⁊ mat̾tera magna
quarto gͣdu sint. utiq aũt ma
tert᷑amaamitam magnã ꝓhibes¬
mur uxorem duc̾e ⁊ si ꝑ ad opto¬

Expanded text:
nitas eousque impedit nuptias, donec manet adoptio, ideoque eam, quam pater meus adoptavit et emancipavit, potero uxorem ducere. Aeque et si me emancipato illam in potestate retinuerit, poterimus jungi matrimonio. Itaque volenti generum adoptare suadetur, ut filiam ecipet: similiter suadetur ei, qui nurum velit adoptare, ut emancipet filium. Amitam quoque et materteram, item magnam quoque amitam et materteram magnam prohibemur uxorem ducere, quamvis magna amita et matertera quarto gradu sint. utique autem amitam et amitam magnam prohibemur uxorem ducere, etsi per adopt
Abbreviated transcription (Latin):
frõ ẽ si fr̃ consanguineus defutic¬
ticͥdat intẽm pociorem eẽ¶Siqui
uestiat se cognatum ẽe int̾cium
inure int̾dum in fc̃o enat. Na
⁊ silibum seẽẽ ⁊ ex quib natus
hre se nesciar muue errat. Lat si
quis sone expositus quorum
prrutum et ignonat. fortasse
ce in fc̃o magis quam inures¬

Expanded text:
frater consanguineus defuncti credat matrem potiorem esse. Si quis nesciat se cognatum esse, interdum in iure, interdum in facto errat. nam si et liberum se esse et ex quibus natus habere se nesciat, in iure errat: at si quis forte expositus quorum parentium esset ignoret, fortasse esse, in facto magis quam in iure
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. E ⁊ p̃uto offitio uidicis
contini ut siuolent hr̃des aco¬
muniõe ususf: disçedere: mo¬
iem cis gerat eũtio nib int̾¬
positis. ¶ Iuł. ait. Si alu fun¬
incari usum fructum ¶ usuᷤ
fructus ⁊ ex c̾to temporẽ ⁊ usq
adc̾tum tp̃c ⁊ alt̾ms annis ad¬
uiclican pot᷑. ¶Id ꝙ annis fun¬
do post litem contestatam allu¬
it equẽ euenit in hoc iudicui.
S ⁊ si dolo uł culpa quid in n¬
uenire pomp̃. ait. nam ⁊ oĩa
qu⁊ quis inhr̃ditate dolo ant
culꝑa fecit. in iuditium fami

Expanded text:
. Et puto officio iudicis contineri, ut, si uolent heredes a communione usus fructus discedere, morem eis ‹g›erat cautionibus interpositis. Iulianus ait, si alii functum. Vsus fructus et ex certo tempore et usque ad certum tempus et alternis annis adiudicari potest. Id quod amnis fundo post litem contestatam alluit, aeque venit in hoc iudicium. Sed et si dolo vel culpa quid in uuenire Pomponius ait: nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecit, in iudicium famil
Abbreviated transcription (Latin):
alicuis adeat ut es auenum
cuis suscipiat. uir ẽ ut suctur¬
n ei derrat insi fraude c̾clitoꝵ
id cõceptum sit. nec enimioco
datam ꝑ int̾cessioe̾m recipere
uelit fructus etiam lib̾os reci¬
pit ⁊ sires deu̾o fca fu̾it eono¬
mine magis extimetur. S
sicclitor qui pignus ꝑ int̾cessi¬
o̾em accepit roc alii uendiclit

Expanded text:
icuius adeat, ut aes alienum eius suscipiat, uix est, ut succurri ei debeat, nisi si fraude creditorum i‹d› conceptum sit: nec enim locodatam per intercessionem recipere uelit, fructus etiam liberos recipit et, si res deterior facta fuerit, eo nomine magis aestimetur. sed si creditor, qui pignus per intercessionem acceperit, hoc alii uendidit
Abbreviated transcription (Latin):
neratio placebat ⁊ pomp̾. ait
ipouire eo minue fidciussore̾
ex omnicctu debere ꝙ ex com¬
pensatione reus retinere pot̾.
nõ tenetur ipoiure in maio

Expanded text:
Neratio placebat et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potestnon tenetur ipso iure in maio
Abbreviated transcription (Latin):
erceptõem opponere potest. ca¬
uere d exceptione se nõ usu¬
ram ⁊ sic ad indicem̃ ĩ resiuter¬
cedert autem mulierem intel¬
ligendum ẽ etiam ꝓ eo qui ꝓ¬
auo obligar nõ possit. ł uti si
p ẜuo aleno intercedit. Sẽd
rescissa in t̾cessione in domi-¬
num restitenda ẽ accio. De cõ¬

Expanded text:
exceptionem opponere potest, cauere debebit exceptione se non usuram et sic ad iudicem ire. Intercedere mulierem intellegendum est etiam pro eo, qui obligari non possit, ueluti si pro seruo alieno intercedit: sed rescissa intercessione in dominum restituenda est actio. DE CO
Abbreviated transcription (Latin):
det potestate¶s si ẜiuis p̃sene
ẽ comimis abe̾ noc quisqua
ẜuum defendit ducendus erit
iussu p̾toris. S⁊ c̃ã cognita de¬
ut pomp̃. ⁊ uindius scribunt

Expanded text:
esset potestate. sed si seruus praesens est, dominus abest nec quisquam seruum defendit, ducendus erit iussu praetoris: sed causa cognita dout Pomponius et Uindius scribunt
Abbreviated transcription (Latin):
nora capud sequitur ac siue¬
nisset ¶Siabsens sit ẜñs ꝓ
quo noraus accio alici com¬
pctit. si quid domims non
negat in potestate suac̾e. com¬
peilendum putat uidiis ui
mum potu̾it se erhibiͣturũ si

Expanded text:
a caput sequitur, ac si uenisset.Si absens sit seruus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem dominus non negat in sua potestate esse, compellendum putat Uindius uemum potuerit, se exhibiturum: si
Abbreviated transcription (Latin):
aui. Seo ⁊ si pluros sustitu¬
ti sunt. singulis cauendumẽ.
ab sentem patrem quero an ui.¬
dicatũm solui satiscare debeat¬
mobilium ir satiscare nõ com¬
pelli possõr ibi autemis acci¬
piendus c̃ qui magro ur inci¬
uitate rem soli possidet aut ex
asse aut ꝓ pnte. s ⁊ qui uecti¬
galem .i. emphiteoticum agr̃¬

Expanded text:
um.Sed et si plures substituti sint, singulis cauendum estabsentem patrem: quaero an iudicatum solui satisdare debeatmobilium rerum satisdare non compelli. Possessor autem is accipiendus est, qui in agro vel civitate rem soli possidet aut ex asse aut ex parte, sed et qui vectigalem, id est emphyteuticum, agr
Abbreviated transcription (Latin):
tere quidam ꝓmiscrit ⁊ lib̾ fc̃s
sistatur. si de ip̃o ꝯtrou̾sia ẽ capi¬
talum accionum in uitia ruo¬
qr nomine nõ recte sistitur
quia alit de ẜuo suplicio ⁊ uer

Expanded text:
tere quidam promiserit et liber factus sistatur: si de ipso controversia est capitalium actionum iniuriarumque nomine, non recte sistitur: quia aliter de servo supplicium et
Abbreviated transcription (Latin):
exibere in quatunc ẽ donee in¬
qui ad expiendum non facit
nis actoriẽ deterius. ¶ Si desiat
iuissa sit. non uidi incadem
cã statum. lab̾. ait. uł sus qui
pari loco erat in litigando ce¬
pit eẽ incluriore ut loco ł per¬
datus sit. magis ẽẽ putat ut¬

Expanded text:
exhibere, in qua tunc est, donec iuqui ad experiendum non facit ius actoris deterius. si desinat missa sit, non videri in eadem causa statum Labeo ait: vel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, vel loco vel perdatus sit, magis esse putat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Iaur. Dedie ponenda in stiplõ¬
ne solet int̾ litigatores ꝯuem̃re
si nõ conueniat᷑. pecduis putat.
in potestate stipiuatorie ẽẽ mo¬
dato spacio. de hoc aiudice statu¬
endo. ¶Qui mulierẽ adhibet
ad satisdandum nõ uidetur ca¬
uere. s nec miles nec minor.¬
tał prtatur. in rem suam fide¬
iussuram mulierem. ¶Siẜ
uus int̾ueniat qui añquam
iudicuim accipiatur fideuissit
iudicatum solui succurrend̾ ẽ
actori ut ex in tegio caueatur.

Expanded text:
um.De die ponenda in stipulatione solet inter litigatores conuenire. si non conueniat, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de hoc a iudice statuend‹um›.Qui mulierem adhibet ad satisdandum, non uidetur cauere: sed nec miles nec minohae personae in rem suam fideiuuus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex integro caueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nie possideo. nec ad remꝑtinz.
tem pus cautionis expectandũ ẽ.
Nam sicuti ei qui post cautõe
possorem uendidit nich õbe
ita nec p̾de ei qui post cautõer

Expanded text:
nus possideo, nec ad rem pertintempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qui post cautionem possessionem uendidit, nihil obest, ita nec prodest ei, qui post cautionem
Abbreviated transcription (Latin):
s sianas caucre nõ pot̾ p̾dicẽ¬
dumẽ ei nõ usumimeum pri¬
uilegio si conuematur. ¶Si
necessaria satisdatio fuent. si
nõ facile poss cam reus ibi p̾
stare ubi conuenitur: pot̾ au¬
diri simana ciusdem ꝓuincie
cuitate. satisdationem p̾stare
patus sit E Sinautem satisca¬
tio uoluntaria est. nõ ĩalium
ilocum remittitur: n enim me
tis dãtum ꝓre mobili nõsit et

Expanded text:
s alias caueri non possit, praedicendum ei non usurum eum priuilegio, si conueniatur. Si necessaria satisdatio fuerit et non facile possit reus ibi eam praestare, ubi conuenitur: potest audiri, si in alia eiusdem prouinciae ciuitate satisdationem praestare paratus sit. si autem satisdatio uoluntaria est, non in alium locum remittitur: neque enim tisdatum pro re mobili non sit et
Abbreviated transcription (Latin):
fidenissore eius agitur. ¶ Qui
piti quautate euidentissime
Iocupletem uł si clubitetur ab ꝓ¬
batum fideuissorẽ in iuditio si¬
stendi cã ⁊c acceꝑit. Inuriarũ
accio adu̾sus cum eẽ pot̾. quia

Expanded text:
 fideiussore eius agetur.Qui pro rei qualitate euidentissime locupletem uel, si dubitetur, adprobatum fideiussorem iudicio sistendi causa non acceperit: iniuriarum actio aduersu
Abbreviated transcription (Latin):
calumpniam uocabatur ege¬
nũt. constat eum hoc ado teͣm¬
¶pretor ait no ue faciat dolꝰ
malo quo magis exmentur
slam ⁊ pot̃ sine dolo malo idfic
nueluti cum uista eã ẽ exẽptõis.

Expanded text:
calumniam uocabatur, exemerit: constat eum hoc edicto teneri.Praetor ait 'neue faciat dolo malo, quo magis eximeretur': nam potest sine dolo malo id fieri, ueluti cum iusta causa est exemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
um mittitur. plane si misso iã
q sese dicat in municipio cau̾e
impetrare nõ debebit. diu̾sum
si sine culpa aut dolonr̃dis mĩ
magis adu̾saru cã forsitan

Expanded text:
si misso iam que se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis mimagis aduersarii causa, forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
tio sissi ꝓmiserit. si alt̾um exi¬
beat ⁊ altum nõ. ex ꝓmissione
nõ uͣdctur eõsterisse. cum alter¬
qui inius uocator uienpiunt.¬
deniq pomp̃. scribit. Serui qͦ
nomine norale uiclicium red¬
denclum mnsisciente domino id
fecit. tunc cmm sine nore de¬
ditione mdicium suscipiet.
¶offilius putat locum Nuic edc̃o
can nõ potuit. exempta ẽ. ułu

Expanded text:
cio sisti promisit, si alterum exhibet, alterum non, ex promissione non uidetur eos stetissequi in ius uocatos ui erip‹i›unt.Denique Pomponius scribit serui quoque nomine noxale iudicium reddendum, nisi sciente domino id fecit: tunc enim sine noxae deditione iudicium suscipiet. Ofilius putat locum hoc edicto cari non potuit, exempta est, uel
Abbreviated transcription (Latin):
restitutus erit ei etiam huine
eclicti ꝯmodum sauium ¶ Pa¬
rentos patronetiam ad optini
excipiuntur s tãdiu qͣdiuadop¬
tio durat. Si tamen filiue meue
inadotionemdatus sit uocari
aubto meo inius non pot̾it. s
nec neps in adoptiua familia
uł curator uł defensor ul actor¬

Expanded text:
erit ei etiam huius edicti commodum saluum. Parentes patroni etiam adoptiui excipiuntur: sed tamdiu quamdiu adoptio durat. Si filius meus in adoptionem datus sit, uocari a liberto meo in ius non poterit: sed nec nepos in adoptiua familia nepotem accipimus.Si liberta ex pa
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate sua babebit. Puxo¬
rem. uł nurum. iniuidicium uo¬
c̃abit ir qualiscumq fideuissor
iuditio sistendi cã accipiatur.
¶d ait p̾tor libos ue suosacci¬
piemus ẽ ex femineo seru das¬
cedentes liboͥs pareñtiq dabimꝰ
hxx bñfitiũ nõ solum iuris sui
s ⁊ si in potestate sit alit̾uiꝰ. hoc
enim pomp̾. scribit. ⁊ filiue fi

Expanded text:
in potestate habebit, uel uxorem, uel nurum in iudicium uocabit: qualiscumque fideiussor iudicio sistendi causa accipiatur.' quod ait praetor 'liberosue suos', accipiemus et ex feminino sexu descendentes liberos. parentique dabimus hoc beneficium non solum sui iuris, sed etiam si in potestate sit alicuius: hoc enim Pomponius scr
Abbreviated transcription (Latin):
nõ id actum uidetur ut fieret ĩ¬
accepit. puto eum reu̾enciam
aliquo uł couogio uł cuntãt᷑e
singuios iuisꝰ uocabit. nam
d qua miue actorem corum
ꝯstituͣtum innuis sit uocatur.
mus. S ⁊ si ꝑ penam deporta

Expanded text:
non id actum uidetur ut fieret inaccepit, puto eum reuerentiamaliquo uel collegio uel ciuitate, singulos in ius uocabit: nam debet, quamuis actorem eorum constitutum in ius sit uocaturusmus.Sed si per poenam deporta
Abbreviated transcription (Latin):
nummttam: et ꝯstitutione di¬
bor. ¶Sstituta ꝯtralegem uẽ¬
ditionis uenditorem hãbebit
patronum. si haclege uenie¬
rat iisi ꝓstituta ẽet fieret lib̾a.
at siuenditor qui manus lic¬
ctionem excepit ip̃e ꝓstituit.
quoniam ⁊ hec ꝑuenit ad liber

Expanded text:
numittam, et ex constitutione dibor.Prostituta contra legem uenditionis uenditorem habebit patronum, si hac lege uenierat, ut, si prostituta esset, fieret libera. at si uenditor, qui manus iniectionem excepit, ipse prostituit, quoniam et haec peruenit ad liber
Abbreviated transcription (Latin):
at in pune posse eos muie uo
cani. pomp̾ scribit. ⁊ iñue c̃.¬
Uanł. ¶Quannius nõ adiciat
p̾tor cacoghiita se penale iudi
tium datinum tñ labes ait

Expanded text:
trono fuerit enixa, mutuo se ipsa et filius eius in ius non uocabunt.Sin autem liberi patroni capitis accusauerunt libertum paternum uel eis honor debetur.Praetor ait: 'in
Abbreviated transcription (Latin):
precepto p̾toris n sit fuius ꝗ
castrense habu̾it᷑ peculiim. te
enim cã cognita ꝑmittitur. s
naturalem parentem nee qui¬
dem dumẽ madoptius familia
quid pr̾onam. Patronimi acci¬
piendisunt qui exẜ uitute ma¬
numiserunt. uł si collusionem

Expanded text:
praecepto praetoris, nisi sit filius qui castrense habuit peculium: tunc enim causa cognita permittetur. sed naturalem parentem ne quidem dum est in adoptiua familia quit, 'patronam'. patroni hic accipiendi sunt, qui ex seruitute manumiserunt: uel si collusionem
Abbreviated transcription (Latin):
tun qui ap eum egerũt. ł
lege ł quo alio iurꝑsrum pu¬
to nicħ eorum Ieꝓban. hoc ẽ
humanius ẽscup etiam po
do mãgis ĩ umpatore obẜuã .ui¬

Expanded text:
 qui apud eum egerunt uel lege uel quo alio iure? et uerum puto nihil eorum reprobari: hoc enim humanius est: cum etiam potto magis in inperatore obseru
Abbreviated transcription (Latin):
rarc necesse ẽ. nñ ꝯstituendi
p̃fectorum p̃torio offitiporigo
quitum p̃fectos piorio anti¬
quitus institutos cẽ aqͥb¬
dam scͥptorib tͣclitum ẽ: Ila
cum ap̾ uet̾es cdictatorib ad
tẽmpus sũma potestas crede̾¬

Expanded text:
sse est, unde constituendi praefectorum praetorio  offic‹i› origo quitum praefectos praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. nam cum apud ueteres dictatoribus ad tempus summa potestas crede
Abbreviated transcription (Latin):
nes fi᷑: ¶ Aplegatum uo pro¬
consul nemo manumittę ꝓot̾.
enim nõ c̃ apud cumi legisac̾cõ.
ꝓosulum stratoros suos hr̃e
pot̾. s uce eorum muites mi¬
nist̾io. in ꝓuĩcus fungantur.
ꝓficisci au̾tem ꝓ ꝯsuem meliꝰ
quidem ẽ sinc urore¶s ⁊ cuz
uxore pot̾dum modo sciat.
senatum.cocta. ⁊ mesfala con¬
sulib censuissc̾ futurumait
si quid uxores eorum qui ad
officia ꝓficiscuntur deliquent̃:
ab ip̃is rõ ⁊ inndicta exigatur
ritas sit cum ꝓu̾ciatib. uł cõ¬

Expanded text:
nes fieri. Apud legatum uero proconsulis nemo manumittere potesenim non est apud eum legis actio. proconsulum stratores suos habere potest, sed uice eorum milites ministerio in prouinciis funguntur. Proficisci autem proconsulem melius quidem est sine uxore: sed et cum uxore potest, dummodo sciat senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et uindicta exigatur.ritas sit cum prouincialibus uel co
Abbreviated transcription (Latin):
dare iutisdictiõem legato suo
geber. nec hoc an fac̾e. quã fuĩt
ꝑuĩciã ing̾ssusẽ enim ꝓquam
absurdum ante quam ip̃e iu-¬
risclictioẽm nan. ciscatur. Nec
enim pꝰ ei competit quamĩ
eam ꝓuinciam uenit alii¬
pim eam mãdars quam ñ ht̃:
¶s si ⁊ antea fecit. ⁊ ingssus ua¬

Expanded text:
dare iurisdictionem legato suo debet nec hoc ante facere, quam fuerit provinciam ingressus; est enim perquam absurdum, antequam ipse iurisdictionem nanciscatur nec enim prius ei competit, quam in eam provinciam venerit alii eam mandare, quam non habet. sed si et ante fecerit et ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat uł applicet. Magni
enim facient ꝓuinciales. ser¬
uari sͥ ꝯsuetudinem istama
huiusmodi progatiuãs que¬
dam ꝓuincie ⁊ hoc hñt ut per
mart incam ꝓuinciam pro¬
consul ueniat᷑ ut asi a. silicet:
usq ad eo ut imꝑator nr̃anto¬
nimis aug. ad desideria asiano

Expanded text:
ueniat uel applicet: magni enim facient prouinciales seruari sibi consuetudinem istam et huiusmodi praerogatiuas. quaedam prouinciae etiam hoc habent, ut per mare in eam prouinciam proconsul ueniat, ut Asia, scilicet usque adeo, ut imperator noster Antoninus Augustus ad desideria Asiano
Abbreviated transcription (Latin):
uenirenec alium suffic̾e ei rei
quamcesarem. Itaq septem
cohoortes oportuns locis cõ¬
stituit᷑ut uinas regioes urb
una queq cohõs tucatur.
ꝓ̃positiis eis ⁊ tribunis ÷ suꝑ
omnes spectabili iuro pͥposito.
qui p̾fectus iugilum appella¬
tur¶Cognoscit p̾fegus iugi¬
luo de incencdiani feffractori¬
b furib raptoribꝰ receptatoribꝰͥ.
nisi si qua tã atrox.⁊ tãfamosa
sit᷑ ꝑsoꝑa. ut p̃fecto uibi ᷤ remi¬
ttatur.¶ Et quia plerͣumq in¬
cendia cuipa fiunt in habitã
qui negligencius ignem ha
gatõem remittit. ¶ Effracture
fiunt plerumq ininsuus ĩ
horreiscuͥ hominos pͥciosissimã
partem fortimꝓum suarm
ieponunt. cumuł cella esfrin¬
gitur. uł annarium uł artar
custodes plenimq pumũt᷑.
⁊ ita diuns ant̾. erito.claro re¬
scͥpsit. E Ait enim posse eum

Expanded text:
uenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes oportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili uiro qui praefectus uigilum appellatur. Cognoscit praefectus uigilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox et tam famosa persona sit, ut prefecto urbis remittatur. Et quia plerumque incendia culpa fiunt inhabitantium, qui negligentius ignem habgationem remittit. Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uel cella effringitur uel armarium uel arca: et custodes plerumque puniuntur et ‹ita› diuus Antoninus Erucio Claro rescripsit. ait enim posse eum
Abbreviated transcription (Latin):
nar.aut fustib castigare. añ
ult̾ius ꝓcedere ĩpenam cius so¬
let: slamq ⁊ puniendi plet̾q
sunt lib̾ticte si se delãtum alib̾¬
touł conspirasse eum ꝯͣ se cur
innmcis doceat. etiam nietal
pͥbeatur ad curam p̾fecture ꝑ¬
subipius cura ẽ /s⁊ ⁊ cet̃oruo
peceorum siue arm̃toꝵ que ad
huiꝰ modi p̃bitõem spectant: ad
ip̃nis curam ꝑtinent. ¶Qui¬
es quaq popularium E disci

Expanded text:
nari aut fustibus castigare aut ulterius procedere in poena eius solet: nam et puniendi plerumque sunt liberti. certe si se delatum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli‹p›raebeatur ad curam praefecturae sub ipsius cura est: sed et ceterorum pecorum siue armentorum quae ad huiusmodi praebitionem spectant ad ipsius curam pertinent. Quies quoque popularium et disci
Abbreviated transcription (Latin):
la sine cura u̾sati gͣiiore anima¬
du̾sioe indige̾r quamut suffi¬
ciat ciꝰ suspcc̃tom in famia.qͦs
ꝓbare potit uł nũmis datis tu¬
telam eccuꝑassesł pͥmio accepto¬
oꝑam declisse ut nõ idoneus tu¬
edendum pairsmonium quã¬
titatem minuisses uł euidẽti
fraude pupilli bona alienasse:
Ꝙ aute diciumẽ. ut ẜuos de
dominis querentes. p̃fectus
audiet. sic accipiemus nõ accu¬
santes dominos hoc enim neqͣ
cunde ex postiuent. si serutia.
si duricia si fapanc eos p̾mãt:
si obscenitatem in quameos cõ¬
puu̾i̾nt uł compellanta p̃ pre¬
fectum urbex ponam ¶xx quo¬
q officium p̃fecto urb adiuo

Expanded text:
la siue cura uersati grauiore animaduersione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia: quos probari poterit uel nummis datis tutelam occupasse, operam dedisse ut non idoneus tuedendum patrimonium quantitatem minuisse, vel evidenti fraude pupilli bona alienasse. Quod autem dictum est, ut servos de dominis querentes praefectus audiat, sic accipiemus non accusantes dominos hoc enim nequacunde expostulent, si saevitiam, si duritiam, si famem, qua eos premant, si obscenitatem, in qua eos compulerint vel compellant, apud praefectum urbi exponant. hoc quoque officium praefecto urbi a di
Abbreviated transcription (Latin):
que ex̃ urbem intͣ italiamrut
onẽ p̃sc̃o urb̾ missa declaratur.
¶Suos qui ad statuas cõfug̾mͣt.
uł sua pecunia emptos ut
manumitrantur x dominis
querentes audiet¶s patronos
egentes. de suis libti querentes:
audiet.marime si egros sese¬
et̃ clicant. deside̾ntq alibtis suiꝰ¬

Expanded text:
quae extra urbem intra Italiam, onem praefectum urbi missa declaratur. Seruos qui ad statuas confugerint, uel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet. egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥtorio appellan ⁊ uire liceret:¬
⁊ extarent exempla corum qui
di facultas int̾dicta credidit
enim princeps eos qui obsin¬
gularem industriam ex plora¬
ta corum fide gͣuitate. ad hui
offitii magnitudinem ad hi¬
bentur son aut̾ uidicaturos

Expanded text:
torio appellare et iure liceret et extarent exempla eorum qui ndi facultas interdicta est. credidit enim princeps eos, qui ob singularem industriam explorata eorum fide et grauitate ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos
Abbreviated transcription (Latin):
domicilium intlłig̾untur. q
quamuis ꝑ raro. ut nupte ut¬
nim mirioris clignitatis uiro.
nich ominus in ꝯsulari mane¬
ant dignitate: ut scio antomi¬
umaugustum iulie matrone.¬

Expanded text:
domicilium intelleguntur, ququamuis perraro, ut nuptae iterum minoris dignitatis uiro nihilominus in consulari maneant dignitate: ut scio Antoninum Augustum Iuliae Mamae
Abbreviated transcription (Latin):
rentes no dõnet plebeis nupcisᷤ
fu̾ĩt copłate.. camduu igitirr
clanssima fc̃mina erit. quam¬
du senatori mipta ẽt uł clari¬
ssimolaut sepata abeoalii in¬
fi̾oris clignitatis ñ hupsit.

Expanded text:
rentes uero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdiu igitur clarissima femina erit, quamdiu senatori nupta est uel clarissimo aut separata ab eo alii inferioris dignitatis non nupsit.
Abbreviated transcription (Latin):
tpetuotniatis᷑ ad similitudi¬
nem magistroꝵ. equitum: pre¬
fecti p̃torio a principib clecti
s. data eis pienidre licencia ad
dascipline publice emidãtioe:

Expanded text:
rpetuos translatis ad similitudinem magistrorum equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt. data est plenior eis licentia ad disciplinae publicae emendationem.
Abbreviated transcription (Latin):
uet quia dies postea m̃siss
ñ magis quam si cͤclitor pi¬
gnue distraxiss. post morte
debitoris die solutionis fini¬
taquia tam̃ lex comissoria di¬
plicebat er ꝓninciauit min
tegrum resfituendam. Mo¬
uet ctiam ullud imꝑatorem
ꝙ prioros tutores qui ñ resti

Expanded text:
ueri quod dies postea transisset, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita. quia tamen lex commissoria displicebat ei, pronuntiauit in integrum restituendam. mouit etiam illud imperatorem, quod priores tutores, qui non resti
Abbreviated transcription (Latin):
tutionis in executionib pe¬
narum. patum nõ ẽ Iteoq ĩ¬
iuriarum iudĩcium semeł o
petere uult quid alid qua
delicti ueniam .i. calum ꝑme
dep̾catur ⁊ cumn indelictis
n in calumꝑ matorib p̃ to¬
rem succurrere oport̾e cecti

Expanded text:
tutionis exsecutionibus poenarum paratum non est: ideoque iniuriarum iudicium semel ompetere uult, quid aliud quam delicti ueniam, id est calumniae deprecatur? et cum neque in delictis neque in calumniatoribus praetorem su
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩpedirent cognitõem presi
lit. q̃situm est si funta appel¬
lationis apud imꝑatorem co¬
gntione ⁊ in iusta appellatẽe
ꝑminciata eq̃ssi etatem᷑ dep̃¬
rendantur. an cetera negoci¬
a implere possunt. cum ꝑ
eos nõ stetĩt quo minus
res finem accipiat. R. scd ea¬

Expanded text:
ut impedirent cognitionem praesidlit. quaesitum est: si finita appellationis apud imperatorem cognitione et iniusta appellatione pronuntiata egressi aetatem depraehendantur, an cetera negotii implere possunt, cum per eos non steterit, quo minus res finem accipiat? re
Abbreviated transcription (Latin):
urr. annum solute sunt ad¬
olescenti pocume debite cãs¬
q male consumpsent que¬
rõ cuuis sit piculum. et qͥd
si ꝓcuratoreẽ quoq in eoder
se abad minstratione cura¬
tẽem ctiam restituissent an
piculum temrsus ꝙ post ꝑ¬
batametatem cessent at cee p
uerunt lib̾ati mre ip̃o: ñ derͥt
iterum conueniri.plane cu¬
ratores qui scientes eum in

Expanded text:
um annum solutae sunt adulescenti pecuniae debitae easque male consumpsit. quaero cuius sit periculum: et quid si curatores quoque in eodem se ab administratione, curationem etiam restituissent, an periculum temporis, quod post probatam aetatem cessit, ad eos peuerunt, liberati iure ipso non debent iterum conueniri. plane curatores, qui scientes eum min
Abbreviated transcription (Latin):
tutore auctore pupuue capt᷑
ꝓbari pͥossit. curatorem poster
ei datum nomine iuie min
tegrum restitutioem postiare
nõ ꝓhiben ¶ Et causa curatio¬
nis condempnata pupilla. adu̾¬
sus unum capud mĩe restiti uo¬
lebat ⁊ quia indebatur in cet̾is
litis sp̃eb releuata fuisse. actor

Expanded text:
tutore auctore pupillus captus probari possit, curatorem postea ei datum nomine ipsius in integrum restitutionem postulare non prohiberi. Ex causa curationis condemnata pupilla adversus unum caput sententiae restitui volebat, et quia videtur in ceteris litis speciebus relevata fuisse, actor
Abbreviated transcription (Latin):
int̾clum miseraͣtio etatis ad
medioerem penam iudicem
fatcatur dixi nec si q̃uio eo¬
rum cominiseit que ꝓad
ultio eadem lex punit. nelu¬
ti si aduitu dampnatam sci¬
ens uxorem dũxit aut in ad¬
nõ dimisent. questum ne de
aduit̾io uxoris fecit p̾cuirne

Expanded text:
interdum miseratio aetatis ad mediocrem poenam iudicem fateatur. dixi, nec si quid eorum commiserit, quae pro adulterio eadem lex punit, veluti si adulterii damnatam sciens uxorem duxerit, aut in adnon dimiserit, quaestumve de adulterio uxoris fecerit, pre
Abbreviated transcription (Latin):
Dant. E miliue largianꝰ
alouino fundimm puteo¬
lanum iege comissaria emat
data p̃te pecume. ita ut si ĩtͣ
duosmenses abemptione
reliquum p̾cium nõ mma¬
sset. similit eẽt in emptus.
Inter prioros duoc mses lar¬
giano cefuncto nitiliana pu¬
ꝑillaris etatis successerat. c̃¬

Expanded text:
milius Larianus ab Ouinio fundum Rutilianum lege commissoria emerat data parte pecuniae, ita ut si intra duos menses ab emptione reliquum pretium non numerasset, similiter esset inemptus. intra priores duos menses Lariano defuncto Rutiliana pupillaris aetatis success‹e›rat, c
Abbreviated transcription (Latin):
mutuam ininor accepit dis¬
sipauit: denegare d ꝑcõsu
t̾ius ꝓcedendum ñ ẽ. quam
ut iubeat iuiuenem acciombꝰ
sius quas ht ad u̾sus cum c̃
ipe c̾clidiss. cedere cͤclitorisuo
pclium quoq si erea pẽcsĩma
piusquam oporteret cmnt. ĩ
tempanda res erit ut inbeatur
piuris quam oporteret emit.
ut tam̃ ixc ⁊ supĩore casu ut̃¬
dito r qui p̾dium uendidit ⁊̃¬

Expanded text:
mutuam minor accepit, dissipauit, denegare debet procterius procedendum non est, quam ut iubeatur iuuenis actionibus suis, quas habet aduersus eum cui ipse credidisset, cedere creditori suo. praedium quoque si ex ea pecunia pluris quam oporteret emit, ita temperanda res erit, ut iubeatur pluris quam oportet emerit, ut tamen hoc e‹t› superiore casu uenditor, qui pretium reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
quam intestam̃to ei legatu¬
queniao modum maiorib u
legatum necessitas manum¬
filio. f. minori recuniam qr¬
didit meliorẽm cã consuĩtie.
nisuceuplectior ex hoc in ueni¬
atur utis contestate tem pore
is qui accepit ^mĩniores si in
iudicem com ꝓmiscrunt ⁊ tu¬
tore auctore stipũati sunt. ĩ¬
integrum restitutiõem adu̾¬
erra S inem̃ptione renes
se couãta minor ad iectione
arauo supeturimplorans in
integrum restitutionem au¬
ab eo rem fuisse aꝓpbetur uu¬
ti ꝙ maiorum ẽus fuiss ita
tamenut id q ex licitatatioe
accessit. ip̃e offerat uenditori.

Expanded text:
i legatuquemadmodum maioribus llegatum necessitas manumilias minori pecuniam credidit, melior est causa consumentis, nisi locupletior ex hoc inueniatur litis contestatae tempore is qui accepit. Minores si in iudicem compromiserunt et tutore auctore stipulati sunt, integri restitutionem adum.Si in emptionem penes se collatam minor adiectione ab alio superetur, implorans in integrum restitutionem auab eo rem fuisse adprobetur, ueluti quod maiorum eius fuisset: ‹ita› tamen ut id, quod ex licitatione accessit, ipse offerat uenditori.
Abbreviated transcription (Latin):
siquidemomina integra sint:
omnimodo audiendus ẽ. Siu
larorib substituti ueniat: repel¬
iendus Emuitoq parcius ex
hac cã hrdem ꝓimoris restituẽ¬

Expanded text:
si quidem omnia in integro sint, omnimodo audiendus est: si laboribus substituti ueniat, repellendus est: multoque parcius ex hac causa heredem minoris restituen
Abbreviated transcription (Latin):
aut. In integrum u̾o restitu¬
tiõe postulata ad u̾sus aditio
qui adlibertatem aditioẽ eius
ꝑuen̾unt aminore refundẽ¬
da nõ suñt. quead modum
per cͣcͣnu cum minor resti¬
tuitur ad adeundam hr̃dita¬
tem que antea gesta erant ꝑ
curatorem bonorũ de cieto
p̾toris ad cistrahenda rona

Expanded text:
um In integrum vero restitutione postulata adversus aditionqui ad libertatem aditione eius pervenerunt, a minore refundenda non sunt. quemadmodum per contrarium cum minor restituitur ad adeundam hereditatem, quae antea gesta erant per curatorem bonorum decreto praetoris ad distrahenda bona
Abbreviated transcription (Latin):
inditanos ex ficei cõmisso
re optimo consecuti i dent
nam ⁊ siquidam ex clitorib
pecuniam suam an restitu¬
tioe̾m abea recupassẽt otor

Expanded text:
ditarios ex fideicommisso re optimo consecuti uidentur. nam et si quidam ex creditoribus pecuniam suam ante restitutionem ab ea reciperassent, ceter
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio ⁊ mero iure munit
¶sit. nõ d eitribui et᷑ ordina¬
rim auxilium. ut putacũ
tutoris auctoritate. nec locu¬
circunscriptus societatem
coeierit uł etiam donationiᷤᷤ
cãm nullam ẽẽ societatem
nec int̾ m̃a̾iores quidẽ ⁊ ideo

Expanded text:
auxilio et mero iure munitus sit, non debet ei tribui extraordinarium auxilium, utputa cum tutoris auctoritate nec locucircumscriptus societatem coierit vel etiam donationis causa, nullam esse societatem nec inter maiores quidem et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dum erit nõ debere ei subue¬
nirishic eniz uelut affirma¬
tor fuit ⁊ fuasor ut cum mi¬
nore cͣchetur. Unde tractari
potest minormnint. restitu¬
ticem uttum adn̾sus credito¬
rem ati adũsus fideuissoreo.
implorare debeat ⁊ puto citiꝰ
adusus utrunq cã cnm co¬
ut si ꝑ contuͣmaciam desint.
in integr̾. restiqutões ppendẽde
sunt. ntclũm autem resti¬
tutio m̃rem datur minori .i.
clisti.potest desiderare unt̾du¬
rem suam ꝑdat ut re sua cãre¬
at. et hoc ut cognitione p̃to¬
Na: uł rescissa alienatiõe. dato
tor rursus cum auenauit. si
quidem emptor sequens scit
tem ita gestam restitutõcm
adu̾sus eum faciendam. Si
ignorauit ⁊ prior emptor sol¬
uendo ẽet nõ ec̃ faciendam.
Si nõ nõ eẽt soluendocquus.
ẽẽ minori succuri etiam adu¬
ui inquid custediendum est
meum qui rem bona fi de eme
tur postĩor emptor reu̾ti ada
uctorem suum potit ꝑ plurr
uent idem iuris ent.

Expanded text:
dum erit non debere ei subuenire: hic enim uelut adfirmator fuit et suasor, ut cum minore contraheretur. unde tractari potest, minor in integrum restitutionem utrum aduersus creditorem an et aduersus fplorare debeat. et puto tutius aduersus utrumque: causa enim couel si per contumaciam desint in integrum restitutiones perpendendae sunt.Interdum autem restitutio et in rem datur minori, id disti: potest desiderare interdurem suam perdat uel re sua careat, et hoc uel cognitione praetoria uel rescissa alienatione dato tor rursus eum alienauit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem aduersus eum faciendam: si ignorauit et prior emptor soluendo esset, non esse faciendam: sin uero non esset soluendo, aequius esse minori succurri etiam aduhil noui constituendum est in eum, qui rem bona fide emeritur, posterior emptor reuerti ad auctorem suum poterit: per puerit, idem iuris erit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uenire ⁊ redũcere huñc.ad
amministratiõem qui ppe¬
ram eet a p̾tore excusatus.¬
Sciend̾um ẽ autem ñ passĩ
minorib subuenin s causa
cognita si captieẽ ꝓponantur.¬
Item nõ restiturtur qui sobri¬
e rem suam aministrans: ce¬
casioe dampni ñ in ꝯsuite
accidentis s fato uelit re¬
ꝯstitui. Nõ enm euentus da

Expanded text:
interuenire et reducere hunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus.Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed causa cognita, si capti esse proponantur.Item non restituetur, qui sobrie rem suam administrans occasione damni non inconsulte accidentis, sed fato uelit restitui: nec enim euentus dam
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ꝓ inde quicquid hichr̃et
si nõ manumiscss id ei ñc p̃¬
stabitur. S ⁊ nomine earur
rr quas dominicas ẜuus ma¬
numissus supprimebat: com¬
petunt adu̾sus eum acciones
aderibendum ⁊ fuiti ⁊ cõclitt̃o

Expanded text:
ti: proinde quidquid hic haberet, si non manumisisset, id ei nunc praestabitur. sed et nomine earum rerum, quas dominicas seruus manumissus supprimebat, competunt aduersus eum actiones ad exhibendum et furti et condictio,
Abbreviated transcription (Latin):
lias successic̃es n solũ a fuliũ ꝗ
semiscuit ꝓrrie hr̃ditati s ⁊ si
aliqs sit exrccus ex nccesłame
minor annissimili modo re¬
stitutionem impetrabit. ue¬
luti si ẜuis sit cum lib̾tate i¬
stitutus. licendum enim erit
si se miscuit posse ei subuenĩ
etatis bñfitio ut hãt bonoru
suorum seꝑatiõem plan̾e qui
in lucio minorib succurrat᷑.
dolo .i. cuiisquam logatu
repudiau̾it. uł in adoptiõn
legato captus sit cum cleg̾it
dctiorcm. ut si duas rẽs ꝓmi¬
sit illam aut ulam ⁊ p̾recio
rib subueniendum dicitur
crum restituendꝰ sit: ⁊ cotidie
p̾tores eos restituunt ut rur¬
sus admittatur licitatio. Id̾
facuint ⁊ in hiis reb que ẜ¬
uari eis deberent. ꝙ curũspec¬
te erit faciendum. cctum nc¬
mo accedet ademptioem rr̃

Expanded text:
 successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subveniri aetatis beneficio, ut habeat bonorum suorum separationem. plane qui in lucro minoribus succurratur. m legatum repudiauerit, uel in optionis legato captus sit dum elegit deteriorem, uel si duas res promiserit illam aut illam et pretiosribus subueniendum dicitur,crum re‹s›tituendus sit? et cottidie praetores eos restituunt, ut rursum admittatur licitatio. idem faciunt et in his rebus, quae seruari eis debent. quod circumspecte erit faciendum: ceterum nemo acced
Abbreviated transcription (Latin):
ut sñia ꝯstitutionis dim maͬ¬
ci ad auficlium nctorinum
tui possit. ⁊ si quideo libertaᷤᷤ¬
dum ẽ posse ei subueniri.
Siũo postea quam dies ue¬
uit uoluntas maioris ue¬
clitoris lib̾tatem imponit¬
er fcõ quesitum ẽ ad olescentẽ
quid̃ acceꝑãt curatorem salui
bnfitio principis urbicaria¬
ꝓcuratt̃em ad emptus ẽ ⁊ ap̃
p̾torem se acura adolescenti¬
um excusauit ab sentib eis.
ad olescentes adierant pieto

Expanded text:
tentia constitutionis diui Marci ad Aufidium Uictorinum tui possit. et si quidem nondum libertadum posse ei subueniri: sin uero posteaquam dies uenit, uoluntas maioris uenditoris libertatem imponit.Ex facto quaesitum est: adulescentes quidam acceperant curatorem Saluiabeneficio principis urbicam procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusaverat absentibus eis: adulescentes adierant praeto
Abbreviated transcription (Latin):
uissores ꝓbandos ꝯstitutus
eum ꝓbauit an u̾o ip̃e adu̾¬
dum uidetur simino sit et
se circumuentum diteat. S
tem minor adut minus iucro

Expanded text:
res probandos constitutus eum probavit an vero ipse advedum videtur, si minor sit et se circumventum doceat. Sedtem minor adiit minus lucro
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ siauue ei mandass. no
succureretur cum co modo pociꝰ
cuius danipno res sit cessura.
S si ex cctu dampnumm¬
nor passurue sit quia ꝙ p̾sti¬
t̾it ẜuan abeo cuiue negocia

Expanded text:
nam et si alius ei mandasset, non succurreretur, cum eo modo maiori cuius damno res sit cessura. sed si euentu damnum minor passurus sit, quia quod praestiterit seruare ab eo cuius negotia
Abbreviated transcription (Latin):
ex dampno dato confiti poss
ne dupliteneatur. mauit ne¬
gare. in hoc solum restituẽduẽ.
ut ꝓ cofesso hãtur ergo ⁊ si po¬
tuit ꝓ fure dampinm decide̾
magis quamaccionem du¬
pli ant quadrupli patrei sub
ñ habendam. ẽ enm delictu
nõ molicum. nam ⁊ si adul¬
t̾ium minor comiserit. ei nõ

Expanded text:
um ex damno dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et si potuit pro fure damnum decidere magis quam actionem dupli uel quadrupli pati, ei sunon habendam: est enim delictum non modicum. nam et si adulterium minor commisit, ei non
Abbreviated transcription (Latin):
stituto s ꝙ ait. lib̾um manẽ.
tale ẽ qiͣno̾ ⁊ hr̃s mancat cu
pupillus impetrat restitutio¬
nem postea quam abstentus
c. cum enim pupulus hrs ñ
fiat. s ũtuee acciones hãt.sinc
clubio hr̃s manebit. qui ss¬
mel extitit ¶ Item si ñ ꝓuõca¬
uit intͣ cliem sub uenietur ei
ut ꝓuocet. finge enĩm desidã¬
re hoc. ¶Item ⁊ in heremodi¬
cũs ei subuemtumr ¶ sonstat

Expanded text:
bstituto. et quod ait liberum manere, tale est, quasi non et heres maneat, cum pupillus impetrat restitutionem posteaquam abstentus est: cum enim pupillus heres non fiat, sed utiles actiones habeat, sine dubio heres manebit, qui semel extitit. Item si non provocavit intra diem, subvenitur ut provocet: finge enim hoc desiderare. Item et in eremodiciis ei subvenitur. constat
Abbreviated transcription (Latin):
rium comꝑau̾it mox decesse¬
rit. nõ debere eum restitui.
N enim captus ẽ emendo
sibirem ꝑ necessariam lioct
mortalem ¶S ulccupleti mi¬
clitas lapsa sit. puta p̃dia
funt que chasmate pierũt.
in suie existe sũt.ẜ ui fugic¬
runt aut decesserunt. Int .i.¬

Expanded text:
rium comparauerit, mox decesserit, non debere eum restitui: neque enim captus est emendo sibi rem pernecessariam, licet mortalem. Si locupleti editas lapsa sit puta praedia fuerunt quae chasmate perierunt, insulae exustae sunt, serui fugerunt aut decesserunt: I
Abbreviated transcription (Latin):
e sie postiorẽ celsus scrib̃
nich referre. nam id biduũ
ꝓino die habetur ⁊ posfior
lies lialendarum int̾calqtur¬
S utrum solis pr̃ib fam᷑i¬
succurri deteat indendum.
maiorib sub uẽniatur. i.
patrib eorum ꝙ nequaquã
fuit p̾toris ꝓpositum. p̃tor
enin mmorib auxiuio ꝓ
misit⁊ nõ etiam maiorib.
ego autẽ iussimam arbitror
siu̾am existimancium fuiũ
famit. minorem annis.xxr.
uiint̾. restitui posse exhus
solis causis que ip̃us inter¬
sunt. puta si sit obligãtus.
ꝓ ide simssu uatris obliga¬
tus sit. pat̾ utiq pot̾it ĩ sõ¬
ldum conuenin. filius

Expanded text:
e siue posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno die habetur et posterior dies kalendarum intercalatur.Sed utrum solis patribus familsuccurri debeat, uidendum. maioribus subueniatur, id est patribus eorum: quod nequaquam fuit praetori propositum: praetor eoribus. ego autem uerissimam arbitror sententiam existimantium, filium familias minorem annis in integrum restitui posse ex his solis causis quae ipsius intersint, puta si sit obligatus. proinde si iussu patris obligatus sit, pater utique poterit in solidum conueniri: filius
Abbreviated transcription (Latin):
puto autem inspiciendu
ap̾tore quis captus sit pĩ
si ambo capti sunt. ubigracia
minor minori pecuniam de¬
dit ⁊ ille ꝑclidit melior ẽ cã¬

Expanded text:
puto autem inspiciendum a praetore, quis captus sit: proinde si ambo capti sunt, uerbi gratia minor minori pecuniam dedit et ille perdidit, melior est ca
Abbreviated transcription (Latin):
marcelus autem ap̃ iuilim
notat cessare in integrum
pletem h̾rditatem. ⁊ ꝙ fato
contingit cui ius pam. F̾
quamilis cdiligentissimo:
poss contĩg̾e. S hecres affer¬
re potest restutõeo minori
nire ut demoriantur manci

Expanded text:
Marcellus autem apud Iulianum notat cessare in integrum pletem hereditatem, et quod fato contingit, cuiuis patri familias quamuis diligentissimo possit contingere. sed haec res adferre potest restitutionem minori, nire, ut demoriantur manci
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓpͥo ⁊ hanc ꝑdid̾it dicendũ
ait ei subueniri qĩ gestum sit
cum eo. ⁊ ideo si min̾or cõue̾iat
cebĩtorem adhiberẽ d̾ curato¬
res ut ei soluatur pecina. ce¬
t̾um ñ ei compelictur solu̾e.
S hodie soiet pecuma mnede

Expanded text:
et hanc perdidit, dicendum est ei subueniri, quasi gestum sit cum eo. et ideo si minor conueniat debitorem, adhibere debet curatores, ut ei soluatur pecunia: ceterum non ei compelletur soluere. sed hodie solet pecunia in aedem
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditate cͣ dicebatur ei qua.¬
si maior fc̃s coip̃robasset. q
minori sibi placuit. puta¬
mus tn restituendum inin¬
tegrum inttio inspcͣctoIdc̃
puto ⁊ si auenam hr̾ditate¬

Expanded text:
hereditate: contradicebatur ei, quasi maior factus comprobasset, quod minori sibi placuit: putauimus tamen restituendum in integrum initio inspecto. idem puto, et si alienam adiit he
Abbreviated transcription (Latin):
rogandim sese ded̾it ⁊ ĩ ip̃a
arrogatione sese cucumuen¬
tum licat. finge enim a p̃¬
done eum homine̾ locupletẽ
artgatum. dico debere eum
audiri inintegrum se restitu¬
entẽ. ¶ Siquid minori fu̾it
filio. f legatum post mortẽ
patris ł ficei ꝯmissum relic¬
tum uatris ⁊ captus ẽ forte

Expanded text:
rogandum se dedit et in ipsa adrogatione se circumventum dicat finge enim a praedone eum hominem locupletem adrogatum: dico debere eum audiri in integrum se restituentem. Si quid minori fuerit filio familias legatum post mortem patris vel fideicommissum relictum et captus est, forte
Abbreviated transcription (Latin):
lem cquitatem secutus ꝓposuit
quõ tutelam minorum suscep̃.
nam cum int̾ omnes constet
frãgile ee ⁊ infirmum huĩmoi̾
tum insidus expositum auxi¬
uum eis p̾tor hoc ecc̃o pollicet᷑¬

Expanded text:
equitatem hoc edictum proposuit quo tutelam minorum suscepit. Nam cum inter omnes constet fragile esse et infirmum huius etarum insidiis expositum auxilium eis pretor hoc edicto pollicit
Abbreviated transcription (Latin):
turm intusit utilem accẽem in
sepulchrum uł i locum attius
intulisse dici potest.
effodere uł eruere sine dec̃to poniti¬
ficum seu uissu principis q̃oms

Expanded text:
tuum intulerit, utilem actionem in sepulchrum vel in locum alterius intulisse dici potest. effodere vel eruere sine decreto pontificum seu iussu principis, quaes
Abbreviated transcription (Latin):
dat ei incum ad quẽ eares ꝑtin
que acc̃o ⁊ in h̾rdem competitcu
qͣrͣ exempto accc̃em ꝯtineat¶Si
in locum publicis usib destina¬
tum initiit quis mortuum. p̃¬
tor meum inditium dat si dolo
fec̾it. ⁊ ent etͣ ordinem plectend.
⁊ ad edifitium ꝓducenda e ¶ Nec
solum domino hec accõ competit.
U̾m ei quoq qui euisdem lociht

Expanded text:
dat ei ad quem ea res pertinet: quae actio et in heredem competit, cum quasi ex empto actionem contineat. Si in locum publicis usibus destinatum intulerit quis mortuum, praetor in eum iudicium dat, si dolo fecerit et erit extra ordinem plectenduset ad aedificium producenda est. Nec solum domino haec actio competit, verum ei quoque, qui eiusdem loci
Abbreviated transcription (Latin):
ergo si ex uoluntate testaroris¬
quid impensume̾. Sciendũ est
nec uoluntatem sequendam si
res eg̾cliatur iistam sumptus
tõm: ꝑ modo autẽ facuita tñ opi
sumptus fi ¶ S int̾citm is
abarbitro ⁊ ppendendum quoa¬
mmo sumptus fc̃s sit. utrũ ne¬
gocium quis uł defunctił hrdiᷤ
geritł ip̃ius humanitatis an

Expanded text:
ergo si ex uoluntate testatoris impensum est? sciendum est nec uoluntatem sequendam, si res egrediatur iustam sumptus rationem, pro modo autem facultatium sumptum fieri. Sed interdum isarbitro et perpendendum, quo animo sumptus factus sit, utrum negotium quis vel defuncti vel heredis gerit vel ipsius humanitatis, an
Abbreviated transcription (Latin):
luntati defuncti ab̾hex repellit᷑.
arbitrantur: ꝓ facultatib uł di¬
gnitate defuncti ¶ꝓtor uł ma¬
gistratus mimicipales ad fimꝰ¬
sumptum dec̾nere d. si quidem
ꝑitura sunt quoꝵq retentio ho¬
ncrat hrditatem siminus. si ꝗdami¬
dantur. p̾torem ĩtuenire oport̾e
tucriq eius modi fc̃m siquis im¬
pecliat quo minus eiros uẽclite
ulatis eum funandum pomp̃.¬
tem̾. S ⁊ sires legate sint ate¬
statore de cuius fun̾e agnur nec
sit im funetur:ad eas quoq ma¬
ms mitt̾e oportet. sãcius ẽ enĩ
de suo testatorẽ fum̾arquam au¬
quos legata osequi. s si adita fu¬
ert poscea hrditas res emptori au¬
ferendañ ẽ quia bone ficci possõr¬
dice comꝑauit legatanum tñ le¬
gato carere nõ oportet. si potest
intempnis abhrde p̾star. ꝙ si ñ
pot̾ melius ẽ legatarium ñ uucͣn:
quam emptorem dampno affici.

Expanded text:
luntati defuncti, ab hoc repellitur. arbitrantur pro facultatibus vel dignitate defuncti. Praetor vel magistratus municipalis ad funusitura sunt, quorum retentio onerat hereditatem: si minus, si ntur, praetorem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae illatis eum funerandum Pompteneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferenda non est, quia bonae fidei possdice comparauit. legatarium tamen legato carere non oportet, si potest indemnis ab herede praestari: quod si non potest, melius est legatarium non lucrari, quam emptorem damno adfi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ꝗs hĩs existat eiꝰ s tc̃ locus fit
religiosus c̃ defuctisit. natura¬
ut̾ ẽnim uidetur ad mortuum
pertinere locus in quem in fer
cum tam oportune in ferri. ñ p̃o

Expanded text:
s eis existet. sed tunc locus fit religiosus, cum defuncti fuit: naturaliter enim uidetur ad mortuum pertinere locus in quem infertucum tam oportune inferri non po
Abbreviated transcription (Latin):
am autem ad sepulchru ñ hãt
⁊ auicino ue ꝓhibeatur. Imp̃r
ant᷑. cum patre rescripsit it ad
sepuichrum peti p̃cario ⁊ cõcedi
solcre. ut quociẽs nõ debetur im¬
petretur ab eo qui fundum ad
amaccõem cuule̾ inducit. s extͣ¬
nita t̾n ut ndex ⁊ de oportunitate
loci ꝓspiciat. ne uicinus magnũ
paciatur detrim̃tum Senatus
pͥtor ait q si fum̃s cã sumptus¬
clicium dabo hoc edictum iu sta
ex cã ꝓpositum e̾. ut qui fim̾auit
ꝑsequatur. id ꝙ impendit. sic enĩ
fi ne in sẽpuita corpora iacent. nc¬
ue quis de auieno fun̾cturFun
autem eum face̾ oportet. quem
detendes elegit. S si nõ ule fecit.
muiam ec̃ muus rei penamin a¬

Expanded text:
am autem ad sepulchrum non habeat et a vicino ire prohibeatur, imperator Antoninus cum patre rescripsit iter ad sepulchrum peti precario et concedi solere, ut quotiens non debetur, impetretur ab eo, qui fundum adiam actionem civilem inducit, sed exttamen, ut iudex etiam de oportunitate loci prospiciat, ne uicinus magnum patiatur detrimentum. Senatus Praetor ait: 'Quod funeris causa sumptusdicium dabo". Hoc edictum iusta ex causa propositum est, ut qui funeravit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neve quis de alieno funeretur. Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed si non ille fecit, nullam esse huius rei poenam,