comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corde meo. Cũ gͥ om̃is creatura¬
sꝑs sc̃s certis nature suȩ sit circũ¬
scripta limitibꝰ. siqͥdẽ & illa inuisi¬
bilia oꝑa quȩ nͣquȩ unt locis &. fini¬
bꝰ cõpre hendr substanciȩ suȩ tam̃
ꝓprietate claudunt᷑: quomͦ quis
audeat creaturã appellare sꝑm¬

Expanded text:
o. 81. Cum igitur omnis creatura certis naturae suae sit circumscripta limitibus; si quidem et illa invisibilia opera, quae non queunt locis et finibus comprehendi, substantiae suae tamen proprietate clauduntur: quomodo quis audeat creaturam appellare S
Abbreviated transcription (Latin):
pignꝰ sꝑm incordibꝰ nr̃is. Signa¬
ti gͦ sꝑu a deo sumꝰ. Sicut eñĩ in
xꝑo morim᷑ ut renascam᷑. ita e¬
tiã sꝑu signam᷑. ut splendorem
atq imaginẽ eiꝰ. & grãm tenere
possimꝰ. qͦd est utiq sꝑitale signa¬
cłm . Nã & ipsi specie signam᷑ in
corꝑe. ueritate in corde signam.
ginis cȩlestis effigiem. Quis igit᷑
audeat. dicere discretũ a đo
sũ ad imagine̾ &
similitudi  nẽ dei ee̾ merea

Expanded text:
. Signati ergo Spiritu a Deo sumus. Sicut enim in Christo morimur, ut renascamur; ita etiam Spiritu signamur, ut splendorem atque imaginem ejus et gratiam tenere possimus: quod est utique spiritale signaculum. Nam etsi specie signemur in corpore, veritate tamen in corde signamurginis coelestis effigiem. 80. Quis igitur audeat dicere discretum a Deo sum ad imaginem et similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũ pͥdie uigiliarũ natalis
añi Sedit gͦ in faciem al taris
cultu suo uestitꝰ & calciatus. &
sub euntibꝰ acerrimis dolorib
anxius .&. toto corꝑe sudore di¬
stillans. iãd sui cognicionẽ de¬
ductꝰ uice oblacionis in iusticiã
& sua peccata c̃fiteri cogebat᷑

Expanded text:
rat autem pridie vigiliarum Natalis rat autem pridie vigiliarum Natalis Domini. Sedit ergo in faciem altaris cultu suo vestitus et calceatus, et subeuntibus acerrimis doloribus anxius, et toto corpore sudore distillans, jam ad sui cognitionem deductus, vice oblationis justitiam et sua peccata confiteri cogebat
Abbreviated transcription (Latin):
homas aũ dñs castri qͦd cociacus
uocat᷑. in laudunenũ pago situm.
iturꝰ ad regẽ angloꝵ quendã ex
clientibꝰ suis radulfũ agnomento
cantellũ. eo qͦd fideliorẽ sibi illum
arbitrabat᷑. secũ ducere uolebat
Iussit gͦ: ut se pararet. Om̃ibꝰ gͥ ad
hanc ꝓfectionẽ expeditis: subito
aduersa in ualitudine radulfusille
ꝑuasus. om̃ibꝰ nerius cepis etrahi.
&. pęne om̃ibꝰ mẽbris in utils fi¬
erracutis doloribꝰ ossa &. medul¬
las eiꝰ uelut terebrantibꝰ. Huius
gͦ in tiutu uerac iõis uacacionẽ
accepit: ab officio ꝓfectionis.
Erat enĩ morbꝰ ignȩe pesti ualde
similis qͥ ꝑ uagabat᷑ menbra eiꝰ
sub extenta eutȩ depascens ..
sub uellens carnẽ ab ossibꝰ: un¬
de &. dolores acerrimos ad prȩ¬
sens sustinuit: s de formitatẽ
exterus apparentẽ euasit. ob
remediũ cite sub uencionis. Quã
cicius nãq potuit: domũ beatȩ
dei genitricis mariȩ expeciit.
opem flagitans sibi misero. E¬

Expanded text:
homas autem dominus castri quod Cociacus vocatur in pago Laudunensi situm, iturus ad regem Anglorum, quemdam ex clientibus suis Radulphum agnomento cantellum eo quod fideliorem sibi illum arbitrabatur secum ducere volebat. Jussit ergo ut se pararet. Omnibus igitur ad hanc profectionem expeditis, subito adversa valetudine Radulphus ille pervasus omnibus nervis coepit contrahi et pene omnibus membris inutilis fieri, acutis doloribus et ossa et medullas ejus velut terebrantibus. Hujus ergo intuitu vexationis vacationem accepit ab officio profectionis: erat enim morbus igneae pesti valde similis, qui pervagabatur membra ejus, sub extenta cute depascens et subvellens carnem ab ossibus, unde et dolores acerrimos ad praesens sustinuit, sed deformitatem exterius apparentem evasit ob remedium citae subventionis; quam citius namque potuit domum beatae Dei Genitricis Mariae expetiit opem flagitans sibi misero. E
Abbreviated transcription (Latin):
modulũ suũ obeustodiã illigatũ.
quẽ inc̃spectu popłi assũpsit . &. tam̃
nullo ꝓhibente. nullo obsistente. le¬
uatũ in eqũu secũ reuexit. Quan¬
tũ gaudiũ qͣntã lȩticiã egerit. qua¬
les gr̃as retulerit: bene factricisue
głose uugini masuȩ. ueniens ad do¬
mũ suam inanxietate sꝑẜ & humib¬
ato corꝑe: ñ est facile dictu.
De femina ceca &. illuminata.
uȩd̾a cȩca de cenomanne si

Expanded text:
modulum suum ob custodiam alligatum, modulum suum ob custodiam alligatum, quem in conspectu populi assumpsit, et tamen nullo prohibente, nullo obsistente levatum in equum suum revexit. Quantum gaudium, quantam laetitiam egerit, quales gratias retulerit benefactrici suae gloriosae Virgini veniens ad domum suam in anxietate spiritus et humiliato corpore, non est facile dictu. XXVII. De femina caeca illuminata. Quaedam caeca de Cenoma
Abbreviated transcription (Latin):
inpago ambianensi cuidã fenera¬
tori. & nimis amaro ex actori. fili¬
ũ suũ quȩdã nobilis femina. s tam̃
eris egens. tradiderat in uadẽ pro
multis marcis argenti .&. dũ mul¬
nplicant᷑ dies. sũma usure cresee¬
bat. Unde accidit: ut nͥ terrã suam
uenderent. puer ille a parentibus
sedimi ñ posset. Tunc mat̾ cuiꝰ al.¬
cior precordiis doloris sensus in he¬
serat. omĩ humana ope destituta
ẜdesꝑata. c̃tulit se ad diumũ au¬
riliũ .&. ad ꝓpicia matrem miseri.¬
cordiȩ: quȩ sꝑs c̃tritos exaudire so¬
lta est. Una gͦ dierũ stimulante &
nnullo remittente mat̾no dolo¬
se coacta ẽ adire ubi filius eiꝰ incu¬
todia &. catenis tenebat᷑ ut saltẽ
eerear et miseros ocłos suos. suꝑ
isione filiĩ sui: qͥ penas luebat ne¬
cessitatis patͣnȩ. Ueniens gͥ ad sc̃m ri¬
chariũ. qͦd oppidũ a frequentibꝰ popłis
in habitat᷑: repente inuenit filiũ suũ
in media platea boiis tam̃ ferreis aa

Expanded text:
in pago Ambianensi, cuidam foeneratori et nimis amaro exactori filium suum quaedam nobilis femina, sed tamen aeris egens tradiderat in vadem pro multis marcis argenti; et dum multiplicantur dies, summa usurae crescebat, unde accidit ut nisi terram venderent puer ille a parentibus redimi non posset. Tum mater cujus altior doloris praecordiis sensus inhaeserat, omni ope humana et desperata, contulit se ad divinum auxilium et ad propitiam matrem misericordiae, quae spiritu contritos exaudire solita est. Una ergo dierum stimulante et nullo remittente materno dolore coacta est adire ubi filius ejus in custodia et catenis tenebatur, ut saltem recrearet miseros oculos suos super visione filii sui, qui poenas luebat necessitatis paternae. Veniens igitur ad Sanctum Richarium, quod oppidum a frequentibus populis inhabitatur, repente invenitm ferreis ad
Abbreviated transcription (Latin):
uit eũ ingredientibꝰ intẽplũ. Eẜ bre¬
ui demoratꝰ ibidẽ. significauit qͥb̾da
e socis qͥ circũ illũ aderant. se au¬
ditũ recepisse: fandi facultate adhic
usq negata. Congratulantibꝰ socis
sacta oblacione. ex ẽstituto regredi
cepert .&. ipse mutꝰ cũ eis. Intererã
illi comitatui clerici atrebatense ra
& ima uenerant:s dũ suessione esseĩ
ad alia uidenda & audienda intera
de iniciato ꝑ auditũ in muto miraelo
nec dũ qͥcꝗͣ. rescierant. Iã uͦ in itinere
positi. narrantibꝰ sociis &. illo signisi¬
eqnte de auditu ꝑcepto eognouer¬
finc uͦ admirantes & gaudentes. eil¬
pant semet ipsos. qͦd tacito hoc ma¬
elo nullas grarũ laudes deo egises

Expanded text:
plum, et brevi demoratus ibidem, significavit quibusdam e sociis qui circum illum aderant se auditum recepisse, fandi facultate adhuc usque denegata. Congratulantibus sociis facta oblatione ex constituto regredi coeperunt, et ipse mutus cum eis. Intererant illi comitatui clerici Atrebatensis, qui et una venerant; sed dum Suessione essent, ad alia videnda et audienda intenti, de initiato per auditum in muto miraculo nec dum quidquam rescierant. Jam vero itinere positi, narrantibus sociis et illo significante de auditu recepto, tunc admirantes et gaudentes culpant semetipsos, quod tacito hoc miraculo nullas gratiarum laudes Deo egiss
Abbreviated transcription (Latin):
ut opus erat ei q̃ ꝑ ueritatẽ ueritati
reconciliabat᷑: cũ gemitu & dolore
c̃fessa ẽ. Rogabat sacerdotẽ ut pu¬
blice e diceret:ut tanto parceret
ei đs. qͥnto c̃fusione &. ignominia
ꝓ timore eiꝰ ꝑfunderet᷑. s ille mo¬
de racius intuens. suppressit. & edix̃
q̃ sibi uisa st̃. Ab solucione itaq ꝑ¬
cepta. renata & renouata. supplices
manꝰ ꝑ fusa lacrimis: ad t᷑bas cutũ¬
stantes ꝓtendere cȩpit. ut q̃ suis
diffidebat: eoꝵ meritis iuuaretur.
Obsecrat abbatissa eiꝰdẽ loci adesse.
q̃ & ad fuit. &. data manu. ex qͦ cȩ¬
pit eã deducere. tũc uͦ clamor in
ꝓseqͥt᷑ ab euntẽ .&. rũpit aera. &. pe¬
netrat ipsũ cęlũ. .&. uiolenciã ir¬
rogat ipsi deo. qͣlẽ ꝑferre uoluitꝰ.
&. ex torquet ab eo miscđiã quã ñ
inuitꝰ prestabat. Introducta gͥ in
eccłam. qͣntȩ laudes & gr̃arũ ac¬
ciones redditȩ sint deo .& głose uir

Expanded text:
ut opus erat ei quae per veritatem veritati ut opus erat ei quae per veritatem veritati reconciliabatur, cum gemitu et dolore confessa est. Rogabat sacerdotem ut publice ediceret, ut tanto parceret ei Deus, quanto confessione et ignominia pro timore ejus perfunderetur; sed ille moderatius intuens suppressit, et dixit quae ibi jussa sunt. Absolutione itaque percepta, renata et renovata, supplices manus perfusa lacrymis ad turbas circumstantes protendere coepit, ut quae suis diffidebat, eorum meritis juvaretur; obsecrat abbatissam loci adesse, quae et adfuit, et data manu ex quo coepit eam deducere, tunc vero clamor ingprosequitur abeuntem, et rumpit aera et penetrat ipsum coelum et violentiam irrogat ipsi Deo, qualem perferre voluit, et extorquet ab eo misericordiam quam non invitus praestabat. Introducta igitur in ecclesiam, quantae laudes et gratiarum actiones reddit
Abbreviated transcription (Latin):
cłam inducere tẽptat. Sed ut ipsa
postea retulit: tanto pondere graua¬
bant᷑ pedes eiꝰ ut massas plũbeas si¬
bi alligatas estimaret. Nlichil itaꝙ ꝓ¬
fecit: aut ꝓprio conamine. aut sacer¬
dotali uuamine: seu uiolento popu¬
laruimpulsu. Ducebat᷑ dextrorsũ aut
sinistrorsũ & liberũ ut cet̾ ꝓgressũ
habebat: ingredi uͦ eccłam paranti.
iuolencius uis archana obsistebat.
Tũ uͦ clamor popłi attollit᷑ s. dolor
.&. lacrime multitudinis sua peceata.
suũq iudiciũ in illa muliere ẽgemis¬
centis. Quid gͦ. Qͥd aliud restabat. nͥ
diuinã faciem ꝑ c̃fessionẽ placare:
&. sic miscdiã eiꝰ securius implorare:
Uoluit gͦ c̃fiteri eidẽ sacerdotr & qͦ
iudicio sit actũ incertũ habemꝰ: ut
ipsa aiebat. nullomͦ potuit. Polore
& timore ꝑ urgente. uoluit peccata
sua. ꝓclamare inpublicũ. s ꝓhibita
ẽ. Aduocato aũ alio sacerdote: quã
uerius & sincerius potuit. nimirũ

Expanded text:
clesiam inducere tentat. Sed ut ipsa clesiam inducere tentat. Sed ut ipsa postea retulit, tanto pondere gravabantur pedes ejus, ut massas plumbeas sibi alligatas aestimaret. Nihil itaque profecit, aut proprio conamine aut sacerdotali juvamine, seu violento populari impulsu: ducebatur dextrorsum aut sinistrorsum, et liberum ut caeteri progressum habebat, ingredi vero ecclesiam paranti, violentius vis arcana obsistebat. Tunc vero clamor populi attollitur, et dolor et lacrymae multitudinis sua peccata suumque judicium in illa muliere congemiscentis. Quid ergo? Quid aliud restabat nisi divinam faciem per confessionem placare, et sic misericordiam ejus securius implorare? Voluit ergo confiteri eidem sacerdoti, et quo judicio sit actum incertum habemus, ut ipsa aiebat, nullo modo potuit. Dolore et timore perurgente, voluit peccata sua proclamare in publicum, sed prohibita est. Advocato autem alio sacerdote, quam verius et sincerius potuit, nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ soluerent.¶Aafuit int̾ceteros qͣdã
mulier de pago laudunensi. id est
immemor peccatoꝵ. cũ aliis mona¬
steriũ beatȩ uirginis mariȩ ingres¬
sura ꝓcessit Cũ ecce uirtute inuisi¬
bili ab ingressu tẽpli arcet᷑ .&. brlt̃q
conata forcius repellit᷑ Admixta mul¬
titudini: dũ inꝓbe se ingerit. tantũ¬
dẽ ꝓfecit.ẽũ uͦ diuino ꝑ urgente
iudicio. eo qͦd p̃sens ueracio intellec¬
tũ dabat auditui. tandẽ sero accu¬
sante c̃sciencia. reatꝰ sui magnitudi¬
ne cõmota toto corꝑe tremere: & to¬
tis mẽbris p̃ nimio pauore uexari cȩ¬
pit. E ũc ꝓstrata infaciem. manũ di¬
uini iudicii suꝑ se senciens: magnis
clamoribꝰ circũstanciũ opẽ &. p̾ces
addđm ꝓse instant̃ obsecrabat. Ad est
sacerdos aduocatꝰ. qͥ missȩ celebran¬
dȩ iã paratꝰ fuerat. Fretꝰ gͥ officio &.
ueste sacerdotali qua indutꝰ erat. mi¬
serã mulierẽ iacentẽ erigit. & data
manu turbis eã impellentibꝰ in ec¬

Expanded text:
solverent. Adfuit inter caeteros quaedam mulier de pago Laudunensi, id est immemor peccatorum, cum aliis monasterium beatae virginis ingressa processit; cum ecce virtute invisibili ab ingressu arcetur, et bis terque conata fortius repellitur; admista multitudini dum improbe se ingerit, tantumdem profecit. Tunc vero divino perurgente judicio, eo quod praesens vexatio intellectum dabat auditui, tandem sero accusante conscientia, reatus sui magnitudine commota toto corpore tremere et membris totis prae nimio pavore vexari coepit. Tum prostrata in faciem manum divini judicii super se sentiens, magnis clamoribus circumstantium opem et preces ad Deum pro se instanter obsecrabat. Adest sacerdos advocatus qui missae celebrandae jam paratus fuerat. Fretus igitur officio et veste sacerdotali qua indutus erat, mulierem miseram jacentem erigit, et data manu turbis impellentibus in ec
Abbreviated transcription (Latin):
inȩ quã amiserant se redditos gra¬
tulabant᷑. Hanc gͥ ansbulantes & ad
domũ he remitarũ q̃ in uicino erat
uiȩ iuncta. suꝑ uenientes: respon¬
sũ accipiunt hoc e̾e̾ publicũ iter &
certissimũ. qͦd ducit ad scm̃ qͥntmũ
Hoc gͦ miracłm. testiũ tot numero
astruit᷑ qͦt ꝑsone ibi aderant. ñmi¬
nꝰ auiginti qͥnq ut diximꝰ: qͥ om̃s
nis marie cũ leticia uenientes: ex

Expanded text:
viae quam amiserant se redditos graviae quam amiserant se redditos gratulabantur. Hanc igitur ambulantes, et ad domum eremitarum quae in vicino erat viae juncta supervenientes, responsum accipiunt hoc esse publicum iter et certissimum quod ducit ad Sanctum Quintinum. Hoc ergo miraculum testium tot numero astruitur, quot personae ibi aderant non minus a viginti quinque, ut diximus, qui omnes osae cum laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
gis quã horroris pollicentẽ. eẜ in
medio splendoris illius intuent᷑
qͣsi imaginẽ femineã. speciei uir¬
ginee: cuius niuei candor indu¬
menti. & fulgor diuinȩ .&. cȩlestis fa¬
ciei discriminare &. obũbrare suo in¬
tuitu claritatẽ: que officioso obseqͥo
tes .&. hȩc efficacissima m̃te tenereÑ.
.ẜ gestuͣ .&. habitũ. &. linteamina ma¬
nicarũ. aura agente uentilari me¬
morit᷑ narrarent. Uidert᷑ om̃s: &
prȩ admiracione om̃s exclamaue¬
r̃t .¶. om̃iũ senteneia una fuit illue
ꝑtendere: ubi d̾s uocabat eos. Con¬
surgũt .&. bona spe meliores effecti.
qͥ melius poterat. sequentẽ ñ exspec¬
⁊ abat. Qͥ amore maturius cõpre¬
hendende uisionis. ꝑ asꝑa &. sentibꝰ
licet horrencia loca it̃ accelerauert
qͣsi eode mom̃to qͦ & certũ locũ ibi¬
dẽ positȩ claritatis tenuer̃t. ꝑ di¬
dert̃: s tam̃ callẽ publicũ certissi¬
me adp̃hendert: & ẽglobati in unũ.

Expanded text:
gis quam horroris pollicentem. Et in gis quam horroris pollicentem. Et in medio splendoris illius intuentur quasi imaginem femineam speciei Virgineae, cujus nivei candor indumenti, et fulgor divinae et coelestis faciei discriminatae et obumbratae suo intuitu claritatem, quae officioso obsequio tes et haec efficacissima mente tenerent, et gestum, et habitum, et linteamina manicarum aura agente ventilari memoriter narrarent. Viderunt omnes et prae admiratione omnes exclamaverunt. Et omnium sententia una fuit illic pertendere ubi Deus vocabat eos. Consurgunt et bona spe meliores effecti, qui melius poterat sequentem non exspectabat. Qui amore maturius comprehendendae visionis per aspera et sentibus licet horrentia loca iter acceleraverunt, quasi eodem momento quo et certum locum ibidem positae claritatis tenuerant. Sed tamen callem publicum certissime apprehenderunt, et conglobati in unum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq numero: carpebãt itͣ qͦd du¬
cit ad scm qͥntinũ. Dũq ꝓpinqua
accelerant ĩã noc te uiã. timorq
latronũ cogit eos festinare. qͥa
regio illa raptoribꝰ exposita est:
deuener̃t in qͣndã silua. ubi ĩa
ex p̃sencia densissimȩ nocꝰtis &
ignorancia uiarũ. itͣ rectũ ꝑ.¬
didert̃ &. ob errantes. ñ solũ ho¬
spiciũ qͦd maturns adpͣhende¬
re se sꝑabãt: s nec certitudinẽ
cuiꝰ libet & statꝰ aut ꝓgressus
tenuert. Erant gͦ c̃sternati om̃s.
nimirũ qͥa ex longa dieta .&. us¬
q in nocꝰtẽ extensa fatigati. &
to lassi ẽsederant. aliis omnia
tim̃tib q̃ poterant accidere.
aliis forc ioribꝰ & uegecioribus.
huc illucq iter amissũ ꝑ lustran¬
tibꝰ. Cũ ecce haut longe ab eo in¬
qͦ substiterãt loco. uident cando¬
rẽ claritatis inm̃se . &. ob noctis
caliginẽ multo amplius notabi¬
lẽ. plurimũ tam̃ blandim̃ti ma¬

Expanded text:
uinque numero, carpebant iter, quod duuinque numero, carpebant iter, quod ducit ad Sanctum Quintinum. Dumque propinqua accelerant jam nocte, viam timor latronum cogit eos festinare, quia regio illa raptoribus exposita est; devenerunt in quamdam silvam ubi jam ex praesentia densissimae noctis et ignorantia viarum iter rectum perdiderunt, et oberrantes non solum hospitium quod maturius apprehendere se sperabant, sed nec certitudinem cujuslibet aut status aut progressus tenuerunt. Erant ergo consternati omnes, nimirum quia ex longa diaeta usque in noctem extensa fatigati, etto lassi consederant, aliis omnia timentibus quae poterant accidere, et aliis fortioribus et vegetioribus huc illucque iter amissum perlustrantibus, cum ecce haud longe ab eo quo substiterant loco, vident candorem claritatis immensae, et ob noctis caliginem multo amplius notabilem, plurimum tamen blandimenti ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut liomo cõposite &. sane m̃tis se
habens. &. prudent̃ se gerens. as¬
censo ȩqͦ cũ hiis qͥ eũ adduxerãt
ad patriã regredit᷑. & cõpos animi
factꝰ semel & ꝑfectȩ redditꝰ ẽ uxo¬
ri & familiȩ: &. amicis dolentibꝰ &
lugentibꝰ illũ. eł ñ solũ suessione
ubi pͥmũ lux orta ẽ ei leticiȩ. sed
&. inpartibꝰ illis reddite st̃ deo lau¬
des. &. cũ gaudio tanto celebrata
eiꝰ sanitas quasi reduce uita ex
mortuis: ob amorẽ ꝙ głam der &
reuerenciã & honorẽ beatȩ & głosȩ
dei & dñi nr̃i iħu xꝑi genitricis.
ac ꝑ petuȩ uirginis madiȩ. De
oberrantibꝰ reductis ad uiam ꝑ¬
& alia celeberrima dei xꝑi
gante miracła: concursus & occur¬
sus diuersȩ ȩtatis utriusq sexus.
diuersȩ c̃dicionis longe lateq ad
urbẽ suessonicã ob amorẽ .&. pie¬
tatẽ sc̃ȩ̃ uirginis mariȩ fiebat.
Iunc & exciti homines & fȩminȩ
de montibꝰ inhayaco. usq ad iuginti

Expanded text:
ut homo compositae et sanae mentis se ut homo compositae et sanae mentis se habens et prudenter se gerens, ascenso equo, cum his qui eum reduxerant ad patriam regreditur, et compos animi factus semel et perfecte redditus est uxori, et familiae et amicis dolentibus et lugentibus illum: et non solum Suessione ubi primum lux orta est ei laetitiae, sed et in partibus illis redditae sunt Deo laudes et cum gaudio tanto celebrata est ejus sanitas, quasi reduce vita ex mortuis, ob amorem et gloriam Dei et reverentiam et honorem beatae et gloriosae Dei et Domini nostri Genitricis ac perpetuae virginis Mariae. XVIII. De oberrantibus reductis ad viam et alia celeberrima Dei Christi fama, miracula concursus et occursus diversae aetatis utriusque sexus, diversae conditionis longe lateque ad urbem Suessonicam ob amorem et pietatem Virginis sanctae fiebat. Tunc et exciti homines et feminae de montibus in Hainaco, usque ad viginti
Abbreviated transcription (Latin):
cilius eũ amitteret: siue ut dũ a¬
maritudo in amabilis uisionis in o¬
cłis om̃iũ ꝓtendit᷑. dulcior e̾e̾t &.
nocior graͣ lib̾aciõis: q̃ ꝓ rogata ds
celebrius glorificat᷑. Hic gͥ cathena
maioribꝰ eccłȩ scamnis affixus. & fu¬
nibꝰ ut dictũ ẽ alligatꝰ. tam̃ & scam¬
na ꝑ sȩpe trahebat: &. custodes suos
pene euincebat. Sed qͥd opꝰ ẽ insaniã
Postquã satis uisũ ẽ tibi dñe iħu¬
aduersaria potestas & redditꝰ ẽ ei
sensus suus: & leuauit ocłos suos ad
cȩlũ .&. glorificauit uiuentẽ insecła
secłoꝵ: qͥ potens ẽ suꝑbos humiliare
& arrogantes suo fastu deducere: &
eosdẽ statuere ẽtra faciem suã. Pro¬
cedens gͦ & hic ad altare ut mos e¬
rat. quã deuote & quã humiliter
etiã imaginẽ suȩ liberatricis. qͥb
uotis &. fupplicacionibꝰ potuit ho¬
norans. si gaudiũ fecerit amicis
suis & hiis qͥ ibi aderant.&. qs domi
teliq̃rat: ñ ẽ opꝰ dicere. Ex inde

Expanded text:
cilius eum auritteret, sive ut dum acilius eum auritteret, sive ut dum amaritudo inamabilis visionis in oculis omnium protenditur, dulcior esset et notior gratia liberationis prorogata; Deus celebrius glorificatur. Hic ergo catena majoribus ecclesiae scamnis affixus, et funibus, ut dictum est, alligatus; tamen et scamna persaepe trahebat et custodes suos pene evincebat. Sed quid opus est insaniam Postquam satis visum est tibi, Dominadversaria potestas, et redditus ei sensus suus, et levavit oculos suos ad coelum et glorificavit viventem in saecula saeculorum, qui potens est superbos humiliare, et arrogantes a suo fastu deducere, et eosdem statuere contra faciem suam. Procedens ergo et hic ad altare, ut mos erat, quam devote et quam humiliter etiam imaginem suae liberationis quibus votis et supplicationibus potuit honorans, si gaudium fecerit amicis suis et his qui ibi aderant, et quos domi reliquerat non est opus dicere. Exinde
Abbreviated transcription (Latin):
ca ex c̃uenientibꝰ angelis & hominibꝰ.
De furioso diuite doacensi.
furiosus nomine guarinꝰ adductꝰ est
uinctis a tͣgo manibꝰ. colla ferro & ca¬
tena in manu alligatꝰ. quẽ uix qͥnq
homines trahere poterãt: quẽq &
flagellis & uerberibꝰ eũ cõpellerent
Erat eñĩ plenꝰ uiribꝰ tã corꝑis quã ro¬
bustȩ ȩtatis .&. diues homo: unde &
hoc miracłm sui notieia cȩlari nͣ pa¬
tit᷑. Quacũq uͦ occasione diabolus¬
ineũ potestatẽ accepisset. siue ex
ira. siue ex dolore pęcuniȩ sibi frauda¬
te utiqͥd̾a arunt. ñ satiscõꝑtũ habui¬
c̃secuta ẽ sanitas: celeberrima habi
ta ẽ. Sustinuit enĩ d̾s eũ furent̾ẽ in
ȩccła ꝑ aliqͦt dies ad om̃iũ specꝰtacłn
iacere: siue ut post recepta sanitatẽ
pudore c̃funderet᷑. siuie ut traditꝰ
sathane ꝓpeccatis suis pęnas daret.
qͣtinꝰ dũ ad uotũ suũ aduersarius
eũ torq̃ret. habita satisfactione fa¬

Expanded text:
ca ex conventis angelis et hominibus. ca ex conventis angelis et hominibus. XVII. De furioso divite Doacensi. ensem, quidam furiosus nomine Guarinus adductus est vinctis a tergo manibus, colla ferro et catena immani alligatus, quem vix quinque homines trahere poterant, quanquam et flagellis et verberibus eum compellerent; erat enim plenus viribus tam corporis quam robustae aetatis et dives homo, unde et hoc miraculum sui notitia celari non patitur. Quacunque vero occasione diabolus potestatem in eum accepisset, sive ex ira, sive ex dolore pecuniae sibi fraudatae, ut quidam aiunt, non satis compertum habuiconsecuta est sata, sustinuit eum Deus furentem in ecclesia per aliquot dies ad omnium spectaculum jacere, sive ut post receptam sanitatem pudore confunderetur, sive ut traditus Satanae pro peccatis suis poenas daret, quatenus dum ad votum suum adversarius eum torqueret, habita satisfactione fa
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ as. Hec stͥ festa sollẽpnia: qͣlia
mandasti popło tuo exhiberi tibi.
Hii dies celebres. in qbꝰ ueri adora¬
tores ad orant patrẽ in sꝑu & ueri¬
tate. Gaudet gͦ om̃is eccła. parit᷑q
uota exhibet ꝓ hiis qͦq qͥ sanan¬
di erant: triũphant patroni pue¬
ri. quor. fides &. oꝑa e lucebat: &.
adducirit eũ ad abbatissã & alios
lier q̃da ꝑuasa a dȩmone. dũ uix
a partu c̃ualuerat. q̃ meadẽ eccła
beate uirginis mariȩ in manissime fu¬
rens iacuerat ꝑ aliqͦd dies. ita ut prȩ
assidua uexacione & infinitis clamori
ad altare ñ egens opis aliene: culpans
se & ream c̃fitens. qͦd ꝑ ignoranciã ore
furioso. c̃tra dñm &. matrem eius¬
dixerat.&. fecerat: c̃gaudentibꝰ amicis.
&. pie conlacrimantibꝰ. Tũ uͦ fidi ui¬
ribꝰ & caritatis necdũ tepescentibꝰ: ite¬
rata diuinȩ gr̃e benedictio effusa. dat
ꝑ se ueranc iã gaudioꝵ: &. tocius sacre
noctis excubiis fit qͣsi una res publ¬

Expanded text:
ntem? Haec sunt festa solemnia qualia mandasti populo tuo exhiberi tibi, hi dies celebres in quibus veri adoratores adorant Patrem in spiritu et veritate. Gaudet ergo omnis Ecclesia pariterque vota exhibet pro his quoque qui sanandi erant; triumphant patroni pueri, quorum fides et opera elucebant, et adducunt eum ad abbatissam, et alios lier quaedam pervasa a daemone dum vix a partu convaluerat, quae in eadem ecclesia Beatae Virginis immanissime furens jacuerat jam per aliquot dies; ita ut prae assidua vexatione et infinitis clamoribad altare non egens opis alienae, culpans se et ream confitens quod per ignorantiam ore furioso contra Deum et matrem ejusdixerat et fecerat, congaudentibus amicis et pie collacrymantibus. Tunc ergo fidei viribus et charitatis necdum tepescentibus, iterata divinae gratiae benedictio effusa dat perseverantiam gaudiorum et totius sacrae noctis excubiis fit quasi una respubli
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ: mulier q̃d̾a uteri &. mẽbroꝵ
tensa nimia in flacione anxie la¬
borabat. Huic dũ uir eiꝰ accelera¬
ret op̃e ferre ꝑ medicos. hȩc ut
longũ prestolari illa posse nega-¬
uit.& urgente uiolencia mor¬
bi. equũ sibi quã festinȩ p̃para¬
ri depoposcit: plena fide ĩa p̃su¬
mens de salute. dei matris si
mereret᷑ limina ẽtingere. Pro¬
fecta itaq ẽ ad urbẽ suessoni¬
cã: una cũ iuiro suo. Peducta gͥ
usq ad altare beatȩ unginis
nens: anulũ e digito quẽ nulla uis
ex torq̃re poterat. felici fide feruens
efflagitabat dicens. Dulcis dña: edu¬
gͦ feria que ẽ ante pascha. sustinuit
tumor̾e uteri qͦ pene rũpebat᷑. usq
qͥũ transito eiꝰdẽ festi die. & nocꝰte
subsecuta dormiens. ꝑfecte sanata
ẽ. Excussagͥ.&. nullã omnino graue¬
dinẽ senciens: ꝓ rũpit se festina ad
altare. At uir eiꝰ excitꝰ a somno &
turbatꝰ. qͦ inqͥt misera ꝓruis ĩa ĩa
rat notissima. inbreui sanitas fac¬

Expanded text:
situm, mulier quaedam uteri et membrorum tensa nimia inflatione anxie laborabat. Huic dum vir ejus accelerat opem ferre per medicos, hoc ut longum praestolari illa posse negavit, et urgente violentia morbi equum sibi quam festine praeparari deposcit, plena fide jam praesumens de salute Dei matris, si mereretur limina contingere. Profecta itaque est ad urbem Suessonicam una cum viro suo; deducta igitur usque ad altare Beatae Virginis nens, annulum e digito quem nulla vis extorquere poterat elici fide fruens efflagitabat dicens: « Dulcis Domina, eduergo feria quae est ante Pascha, sustinuit tumorem uteri, quo pene rumpebatur, usque dum transito ejusdem festi die et nocte subsecuta dormiens perfecte sanata est. Excussa ergo et nullam omnino gravedinem sentiens prorumpit se festina ad altare. At vir ejus excitus a somno et turbatus: « Quo, inquit, misera proruis jam rat notissima, in brevi sanitas fac
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ad huiꝰ dolores pleriq ꝑmoti
pietate subsistebant: s mor ꝓt̾riti.¬
transibãt: uota & p̃ces & cõpassio¬
nẽ tam̃ ꝓ illo impendentes. ut
ds &. beata uirgo maria subuen¬
ret ei. Quoꝵ. deuocionẽ. & miseri
angustiã qͣndo placitũ fuit adult¬
mũ respiciens grã diuina. ꝑfectȩ
sanauit egrotũ: ut fugato om̃i do¬
lore. & uires corꝑis. & plenã loquen¬
di facultatẽ acciꝑet. Congratula¬
bant᷑ gͦ sano. qͥ c̃doluert infirmo:¬

Expanded text:
re. Ad hujus dolores plerique permoti re. Ad hujus dolores plerique permoti pietate subsistebant, vota ettebant, vota et preces et compassionem tamen pro illo impendentes, ut Deus et beata Virgo subveniret ei. Quorum devotionem et miseri angustiam quando placitum fuit, ad ultimum respiciens gratia divina perfecte sanavit aegrotum, ut fugato omni dolore et vires corporis et plenam loquendi facultatem acciperet. Congratulabantur ergo sano qui c
Abbreviated transcription (Latin):
lã cuiꝰ lignũ &. liniam̃tũ ad m̃sura
corꝑis sui dũ adhuc parturiendo
ꝑiclitaret᷑ ꝓduxerat .&. seruatũ
etiã tũc̃ habebat. ad altare obtu¬
lit: ipsa sui ꝑicłi ꝙ lib̾ac iõis ꝑ bea¬
sima narratrix ut hii inqͥt lapides.
lapidesq .ptulit. me tacente testi¬
ficant᷑. Data gͦ laude deo altissimo
ut moris erat suꝑ euidentibꝰ mi¬
racłis: ꝑforati sunt lapides illi.
& suspensi &. ꝑ aliqͦt spaciũ tẽporis
euidentẽ huiꝰ facti memoriã ob¬
tulert.¬
tulerͣt. De paralitico sanat
uidã paraliticꝰ inporticu eiꝰdẽ
eccłȩ plurimo tẽpore iacu¬
itͣ: qͥ dissolutis uiribꝰ tocius corꝑis.
etiã loquendi facultatẽ amiserat.
Huic om̃i hora malũ erat: s ma¬
gis hiemis rigore duplicato frigo¬
re.egritudinis & tẽꝑis torq̃bat᷑.
dũ rigescentibꝰ mẽbris ob uolen¬
ciã morbi punctiones uelut lan
rugitꝰ qͥa loqͥ ñ poterat ingemina¬

Expanded text:
lam cujus licinum et lineamentum ad mensuram lam cujus licinum et lineamentum ad mensuram corporis sui, dum adhuc parturiendo periclitaretur, produxerat, et servatum etiam tunc habebat, ad altare obtulit, ipsa sui periculi et liberationis per beasima narratrix, ut hi, inquit, lapides lapidesque protulit me tacente testificantur. Data ergo Deo altissimo laude, ut moris erat, superevidentibus miraculis perforati sunt lapides illi et suspensi, et per aliquod spatium temporis evidentem hujus facti memoriam obtulerunt. XX. De paralytico sanato. Quidam paralyticus in porticu ejusdem ecclesiae plurimo tempore jacuit, qui dissolutis viribus totius corporis etiam loquendi facultatem amiserat. Huic omnis hora mala erat, sed magis hiemis rigore duplicato frigore aegritudinis et temporis torquebatur, dum rigescentibus membris ob violentiam morbi punctiones velut lancrugitus, quia loqui non poterat, ingemina
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłe beator martyrũ geruasii &
ꝓthasii. muller quȩd̾a parturiebat.
& ob partꝰ difficultatẽ. cepit ꝑicli¬
tari . T̃. ribꝰ gͥ ebdomadibꝰ c̃gnuis
doloribꝰ attenuata: morti ualde. ꝓ¬
xima erat.ꝑsuasa itaq a ẽuicinis
mulieribꝰ se nudis pedibꝰ aditur̃a ec¬
genitricis mariȩ. si ab instanti mortis
Sed ordine stupendo. Primũ emi¬
sit ex utero suo tres lapides. Primꝰ
eoꝵ magnitudine anserini ouĩ se¬
cundꝰ. fere oui galline: tͣcius ñ mi¬
nor aliqͣ nuce erat. Hiisgͦ lapidibꝰ
effusis. statim seqͥt᷑ eos partꝰ infan¬
tis: qͥ & grãm baptismatis accepit:
.&. paucos dies suꝑ uixit. Qũã pri¬
mũ gͦ potuit ex qͦ ab hac infirm ita¬
te ẽualuit. nudis pedibꝰ &. in lane¬
is ut ꝓmiserat. discriminis sui tes¬
tes & assertores diuinȩ opis lapides
secũ portans cũ uicaneis comitant¬
bꝰsecũ mulieribꝰ. ꝗͣ uniuersȩ rei ges¬
tocius generis humani & reginȩ
angelor. domũ expeciit . &. cande¬

Expanded text:
e Beatorum martyrum Gervasii et Protasii mulier quaedam parturiebat, et ob partus difficultatem coepit periclitari. Tribus igitur hebdomadibus continuis doloribus attenuata, morti valde proxima erat. Persuasa itaque a convicinis mulieribus se nudis pedibus adituram ecGenitricis Mariae, si ab instanti mortis sed ordine stupendo. Primum emisit ex utero suo tres lapides. Primus eorum magnitudine anserini ovi, secundus fere ovi gallinae, tertius non minor Gallica nuce erat. His ergo lapidibus effusis, statim sequitur eos partus infantis, qui et gratiam baptismatis accepit, et paucos dies supervixit. Quamprimum ergo potuit ex quo ab hac infirmitate convaluit, nudis pedibus et in laneis, ut promiserat, discriminis sui testes et assertores divini operis lapides secum portans, convicinis comitantibus secum mulieribus quae universae rei ges Reginae angelorum domum expetiit, et cande
Abbreviated transcription (Latin):
Q erpletis supplicacionibꝰ &. uotis: maior
huiꝰ uillȩ idẽ autrechiȩ recogno uit ibi
cognat᷑a suã prȩdictã mulierẽ. altare
Prȩsente itaq matildi abbatissa. meri¬
to inqͥt mea cognata huiꝰ modi ꝑcussa
ẽ cecitate: qͥa cũ sis ancilla dñę nostrȩ
q te ee̾.&. de familia eius ab negasti. Pon¬
fitere gͦ ueritatẽ: si aliqͣm opemuis ob¬
tinere a matre ueritatis. At illa uerbo
diligentis se. & flagro diuinȩ ꝑcussio¬
nis ammonita: credidit c̃silio. & super
dominio qͦd negabat cognita.&. ꝓfessa
ueritate: statim ocłi eiꝰ & facies ꝑfusa
ẽ claritate. Facta gͥ fidelitate: nullo
egens duce. gaudens remeauit ad pro¬

Expanded text:
 expletis supplicationibus et votis, major hujus villae, id est Austrechiae, recognovit ibi cognatam suam praedictam mulierem amplexanpraesente itaque Mathilde abbatissa: « Merito, inquit, mea cognata hujusmodi percussa es caecitate, quia, cum sis ancilla dominae nostrae que te esse et de familia ejus abnegasti. Confitere ergo veritatem, si aliquam opem vis obtinere a matre veritatis. » At illa verbo diligentis se et flagro divinae percussionis admonita credidit consilio, et super dominio quod negabat, cognita et professa veritate, statim oculi ejus et facies perfusa est claritate. Facta igitur fidelitate, nullo egens duce, gaudens remeavit ad pro
Abbreviated transcription (Latin):
primo: luce eugłistȩ ñ dedignatꝰ est
q̾s iterũ glorificare nomen suũ. etã
inusitato miracło. Papa in noceneius
ab emulo suo roma pulsus. ab eccłis
cis alpinis & regibꝰ a pͥncipibꝰ t̃rȩ
honorifice susceptꝰ: monasteriũ sc̃ĩ
medardi suessione qͦd est transflu¬
uiũ sitũ recens dedicauer̃t: ad quã
sollẽpnitatẽ tanta popłi frequen¬
cia c̃uenerat. qͦd facile dici ñ potest:
tã gra dedicac ionis. quã ut uota & pͣ.

Expanded text:
ie Lucae evangelistae, non dedignatus est Deus iterum glorificare nomen suum etiam inusitato miraculo. Papa Innocentius ab aemulo suo Roma pulsus, ab ecclesiis Cisalpinis et regibus et principibus terrae honorifice susceptus, monasterium Sancti Medardi Suessionensis quod est trans fluvium situm, recens dedicaverat, ad quam solemnitatem tanti populi frequentia convenerat, quod facile edici non potest tam gra
Abbreviated transcription (Latin):
me. ut lib̾arer. Ead̾e nocꝰte qͥ pri¬
or ia solutꝰ fuerat. transiuit elau¬
stra & custodias: .&. millo obsisten¬
te. ad saluacionẽ suã euasit. His
gͦ qͥ relictꝰ fuerat. ubi exꝑim̃to
didicit qͣntũ & qͣle e̾e̾t bonũ fid̾
socio destitutꝰ &. uidenti benefi¬
cio ad meliora ꝓuocatꝰ: tunc uen
ex corde anxio cepit appellare
sibi peccator ferret auxiliũ fau¬
lopost ille qͥ tenebat eũ incapei¬
one pauore motꝰ. uerens ne ibide
ei eripet᷑ ꝓposuit eũ ad tuciorẽ
custodiã transferre. Q uod dum
beate mariȩ. sanꝰ &. incolumi
euasit. Erat aũ ne pos milonis
de asceiaco. Ex qͦgͥ potuit. nu¬
dis pedibꝰ ad ȩccłam liberatricis suȩ
uenit. ñ ingratꝰ tanti beneficii . &.
omnia qͦ ordine gesta fuerant. letꝰ
& alacer edixit. Multa st̃ quor or¬
dinẽ explicare ñ possumꝰ eoqͦd mui¬
ta st̃. & uincant pauꝑtatẽ in genii

Expanded text:
me ut liberarer. » Eadem nocte qui prime ut liberarer. » Eadem nocte qui prior jam solutus erat, transivit claustras et custodias, et nullo obsistente ad salvationem suam evasit. Is ergo qui relictus fuerat, ubi experimento didicit quantum et quale esset bonum fidei, socio destitutus et evidenti beneficio ad meliora provocatus, tum vero ex corde anxio coepit appellare sibi peccatori ferret auxilium. Paulo post ille qui tenebat eum in captione pavore permotus, verens ne ibidem ei eriperetur, proposuit eum ad tutiorem custodiam transferre; quod dum gratiam Dei sanus et incolumis evasit. Erat autem nepos Milonis de Asceaco. Ex quo igitur potuit nudis pedibus ad ecclesiam liberatricis suae evenit, non ingratus tanti beneficii, et omnia quo ordine gesta fuerant laetus et alacer edixit. Multa sunt quorum ordinem explicare non possumus, eo quod multa sint et vincant paupertatem ingenii
Abbreviated transcription (Latin):
ior natu fuerat: recordatꝰ ẽ qͦd
ad constructionẽ ȩccłȩ beatȩ
uirginis mariȩ suessionẽ. inter
alia qͥbꝰ opus erat: qͥda etiã elauos
ferreos deferebãt &. offe rebant.
Uouit gͦ centũ clauos illuc se de¬
laturũ: si beata & głosa deige¬
nitrix masua opem illi ferret:
& de capcione eũ lib̾aret. Stat̃i
u:dentibꝰ ocłis eiꝰ discludi
mordacia ligna. pedẽ suũ libe¬
erat sedensq ibidẽ. noctẽ quȩ
apcior fuge orat p̃stolari cepit.
Tunc ait socio suo. Ego qͥd̃e ꝑ grãm
dei . &. opem sc̃e dei genitricis mariȩ.
liber sũ. &. possem abire. si ñ id qͦd
suꝑ est diei prȩpediret. Uoui eñi
beate uirgini mariȩ centũ elauos
ferreos me delaturũ ad ȩccłam
suam ȩdificandã. & ecce me liberũ
uides. Si tu itidẽ faceres: ex qͦ mnea
fidẽ haberes. ipsa te liberaret.
Certe inqͥd ille minor natu. ñ so¬
lũ centũ. sed & millenariũ clauor
illuc deferẽ. si pietat̾e haberet de

Expanded text:
jor natu fuerat, recordatus est quod jor natu fuerat, recordatus est quod ad constructionem ecclesiae Beatae Virginis Mariae Suessionensis, inter alia quibus opus erat, quidam clavos ferreos deferebant et offerebant. Vovit ergo centum clavos se illuc delaturum, si beata et gloriosa Dei Genitrix opem illi ferret, et de captione eum liberaret; statim igitur videntibus oculis ejus discludi mordacia ligna pedem suum libeci supererat, sedensque ibidem noctem quae aptior fugae erat, praestolari coepit. Tunc ait socio suo: « Ego quidem per gratiam Dei et opem sanctae Dei Genitricis Mariae liber sum et possem abire, si non id quod superest diei praepediret. Vovi enim beatae Virgini centum clavos ferreos me delaturum ad ecclesiam suam aedificandam, et ecce me liberum vides, si tu idem faceres; ex quo fidem in ea haberes, ipsa te liberaret. » -- « Certe, inquit ille minor natu, non solum centum sed et millenarium clavorum illud deferrem, si pietatem haberet de
Abbreviated transcription (Latin):
filii in exiguo fragmento acce¬
pisse se reputans: alacritate fidi
.&. spei ĩa melior facta. ꝑuolat ad
filiũ: portans secũ pastũ uitȩ &.
salutis. Quod acceptũ iuuenis ille.
ex qͦ deglutiuit. sub ito ꝑfecte a
tanta egritudine ẽualuit . &. sicut
dei est dare ñ ad mensurã. ut nec
uestigiũ pͥstinȩ passionis. aut
aliquã nota deinceps sensisse uisus
sit Hii st̾ fructꝰ fidi argum̃tosȩ
Q enĩ excolit ficũ sua̾ comedet
fructũ eiꝰ . eẜ. ꝑ hos transitorios
fructꝰ inuitamur ad illos qͥ minis¬
trant uitã ȩt̃nã: si tam̃ scđ̾m illos
fidẽ habuerimꝰ. Unicuiq enĩ dat᷑
scđm mensurã fidi. Unde & alia ẽ
fides q̃ meret᷑ hȩc tẽporalia: &
ualde alia ẽ quȩ meret᷑ eterna.
Dequobꝰ scutiferis de capeiõe
qunensi capti .&. abducti ultra
trũ qͦd aduesniȩ uocat᷑. &. uterq
incippo ciecti fuerant. Dũ itaq
sibi asseruant᷑. alt̃ eoꝵ ille qͥma¬

Expanded text:
filii in exiguo fragmento accefilii in exiguo fragmento accepisse se reputans, alacritate fidei et spei jam melior facta pervolat ad filium portans secum pastum vitae et salutis: quod acceptum juvenis ille ex quo deglutivit subito, perfecte a tanta aegritudine convaluit, et sicut Dei est dare non ad mensuram, ut nec vestigium pristinae passionis aut aliquam notam deinceps sensisse visus sit. Hi sunt fructus fidei argumentosae. Qui enim excolit ficum suam, comedit fructum ejus. Et per hos transitorios fructus, invitamur ad illos qui ministrant vitam aeternam, si tamen secundum illos fidem habuerimus, unicuique enim datur secundum mensuram fidei. Unde et alia est fides quae meretur haec temporalia, et valde alia est quae meretur aeterna. XXV. De duobus scutiferis de captione dunensi capti et abducti ultra Avesnia vocatur, et uterque in cippo conjecti fuerant. Dum itaque ibi asservantur, alter eorum, ille qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
parturire cõpellebat᷑ : Una gͦ dierũ
subiit in ment̾ẽ eiꝰ quendã ex uici¬
nis sius paucos ante dies reuersũ ex
detulisse: quẽ & infirmis petentibꝰ
sepe erogabat .&. c̃ualescebant. Ac¬
celerans gͥ addomũ illius homi¬
nis. adens fide. qͣlẽ dolores ute¬
rini. dolores interanei ex accue¬
bãt. mat̾no affectu pnstabat pe¬
tens ut aliqͥd de pane illo. de pa¬
ne a deo sc̃ificato mereret᷑ acciꝑe
ad opꝰ filii. ad remediũ doloris fui
q̃ mat̾ erat: ad reuocandã uita mo¬
rientis illius qͥ tã anxie labora¬
bat. At ille dũ importunitatẽ dep̃¬
cantis nitit᷑ a se abicere. opponens
uix aliqͥd modicũ sibi reseruare.
maiorẽ uͦ porcionẽ eiusdẽ saluti¬
feri panis insimilit egrotantib
expendisse: tande uictꝰ dolore
& instancia in sanientis .&. qͥe illo
modico. modieũ qd accipiens. lar¬
gitꝰ ẽ misere matri. Illa uͦ tanto
munere beatã se estimans .&. iut̾a

Expanded text:
parturire compellebatur? Una ergo dierum parturire compellebatur? Una ergo dierum subiit in mentem quemdam ex ejus vicinis suis paucos ante dies reversum ex detulisse, quem et infirmis petentibus saepe erogabat et convalescebant. Accelerans igitur ad domum illius hominis ardens fide qualem uterini dolores interanei exacuebant, materno affectu instabat petens ut aliquid de pane illo a Deo sanctificato mereretur accipere ad opus filii, ad remedium doloris sui, quae mater erat ad revocandam vitam morientis illius qui tam anxie laborabat. At ille dum importunitatem deprecantis nititur a se abjicere; opponens vix aliquid modicum sibi reservare, majorem vero portionem ejus salutiferi panis insimiliter aegrotantibus expendisse; tandem victus dolore et instantia insanientis, et de illo modico modicum quid accipiens largitus est miserae matri. Illa vero tanto munere beatam se aestimans, et vitam
Abbreviated transcription (Latin):
det. Iustꝰ aũ ex fide ẽ.& iustꝰ ex
fide uiuit. & fructꝰ fidi iusticia
ẽ. neq ẽ fructꝰ iusticiȩ. nͥ ex radice fi¬
niendũ: ut fructificare possit. Non
gͦ sufficiebat popłis fidelibꝰ ad re¬
media exposcenda adire locũ bea¬
te uirgini orariȩ dicatũ. in qͦ bene¬
ficia p̃stare solebat: sed & qͥ de re¬
motis partibꝰ se facilẽ recursũ il¬
luc habere desꝑabãt. aliqͥd memo¬
riale de eade eccła. ligni. uel terre.
uel panis. qͥ soccũ beatȩ uirginis¬
marie contigerat: etiã post accep¬
ta remedia. secũ reuehere c̃sueue¬
bo usq adeo uexabat᷑: ut pęne ꝑ sin-¬
głos dies dec̃e uicibꝰ misera mẽbra t̃¬
re collisa. cũ horrore spectancium
afflictarẽt᷑. Qͥd adhȩc infelix matͣ :
q̃ domesticã mort̾e cotidie cogebat᷑
intueri: Qd animi gestabat. quȩ fi¬
lii ora spumancia . &. artꝰ lȩtali frigo¬
re rigidos. in sinu refouere .&. uelut
genumo calore recreans: de nuo

Expanded text:
us autem ex fide est et justus ex fide vivit ; et fructus fidei justitia est. Non est fructus justitiae nisi ex radice finiendum ut fructificare possit. Non ergo sufficiebat populis fidelibus ad remedia exposcenda adire locum beatae Virgini dicatum, in quo beneficia praestare solebat, sed et qui de remotis partibus se facilem recursum illuc habere desperabant, aliquid memoriale de eadem ecclesia ligni, vel terrae, vel panis qui soccum beatae Virginis contigerat, etiam post accepta remedia secum revehere consuevebo usque adeo vexabatur, ut pene per singulos dies decem vicibus misera membra terrae collisa cum horrore spectantium afflictarentur. Quid ad haec infelix mater, quae domesticam mortem quotidie cogebatur intueri? Quid animi gestabat, quae filii ora spumantia, et artus lethali frigore rigidos in sinu refovere et velut genuino calore recreans denuo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ patronis pueri. cui nomͣ wascelnꝰ
erat. de quoꝵ. elemosina ĩa ꝑ qͥnq
annos uel amplius alebat᷑: ut sues¬
sionẽ ad memoriam sc̃ȩ dei genitri¬
cis marię: secũ deberent eũ addu¬
cere. eẜ ita factũ ẽ Nlocte gͥ illa quȩ

Expanded text:
est patronis pueri puero nomen Vasselinus est patronis pueri puero nomen Vasselinus erat, de quorum eleemosyna jam per quinque annos vel amplius alebatur, ut Suessionem ad memoriam sanctae Dei Genitricis Mariae secum deberent eum adducere; et ita fa
Abbreviated transcription (Latin):
cuius meritis hȩc beneficia prestaban¬
t᷑. Iunc uͦ bonꝰ dñs .&. dulcis. & beata
ultra in anẽ & sterilẽ remanere fi¬
dẽ .&. deuocionẽ eoꝵ. qͦs ñ piguit
ab itinere cepto retarqͥare: ut nͣ
in grati officio pietatis deseruirent.
Dũ gͦ morant᷑ .&. retardant .&. dum
tr̾ẽ pietatis respecꝰtant. homine
stante in medio. subito sol utũ est
uincłm lingue eiꝰ. &. loq̃bat᷑ recte
Noc uiso clerici illi. & fidi suȩ frue¬
tu iã fruentes. ẽualescunt: certa¬
tim laudes ad celũ tollere & conere¬
pantibꝰ signis. & choꝵ ancillarũ dei.
te dm laudamꝰ insublime tollentibꝰ.
clamor deuotȩ multitudinis se mis¬
cuit: & ẽ fuse uoces. tam̃ dei laudes
in cõmune c̃sonantes. De puero
nacione coloniensis. nutrieba¬
tur in pago beluacensi. apud castrũ
clarũ mont̾e nomine. Mat̾ enĩ sua
pauꝑcła adhuc infantẽ de partibꝰ
reni secũ aduexerat. s munere lo¬
quendi a d̾o ñ concesso. ab in eunte
ĩa duodennis mutꝰ euaserat. Uisũ

Expanded text:
ec beneficia praestabantur. Tunc vero bonus Dominus et dulcis, et beata ultra inanem et sterilem remanere fidem et devotionem eorum quos non piguit ab itinere coepto retardare, ut non ingrati officio pietatis deservirent. Dum ergo morantur et retardant, et dum trem pietatis respectant, homine stante in medio, subito solutum est vinculum linguae ejus et loquebatur recte. Hoc viso clerici illi et fidei suae fructu jam fruentes, convalescunt certatim laudes ad coelum tollere, et concrepantibus signis et choro ancillarum Dei Te Deum laudamus, in sublime tollentibus, clamor devotae multitudinis se miscuit et confusae voces, tamen Dei laudes in commune consonantes. XV. De muto puero ione Coloniensis nutriebatur in pago Belvacensi apud castrum Clarummontem nomine. Mater enim sua paupercula adhuc infantem de partibus Rheni secum adduxerat, sed munere loquendi a Deo non concesso, ab ineunte aetate jam duodenis mutus evaserat. Visum
Abbreviated transcription (Latin):
nis. quauis sopore graui qͣlis ẽ pue¬
roꝵ. mergeret᷑: tam̃ secũ inter eeͥ
iugiliis cõpellunt. Nã & tota uigi¬
lantibꝰ plena erat eccła. Iã gͦ decur¬
so ex parte matutinarũ officio.
dũ illud responsoriũ in choat᷑. ui¬
dete miracłm matris dñi: puer
ille de subito somnii pauore tur¬
batꝰ. uisũ enĩ sibi fuerat colũbam
caput eiꝰ circũuolitare: ac de inde
labia eiꝰ .&. linguã qͣsi uascendo &
cõminando uellicate. Hac gͦ uisioẽ
a facie ire colu̾̃bȩ ꝑ motꝰ. subtilis¬

Expanded text:
avi qualis est puerorum mergeretur, tamen secum interesse vigiliis compellunt, nam et tota vigilantibus plena erat ecclesia. Jam ergo decurso ex parte Matutinorum officio, dum illud responsorium inchoatur: Videte miraculum matris Domini, puer ille de subito somnii pavore turbatur: visum enim sibi fuerat columbam caput ejus circumvolitare, ac deinde labia ejus et linguam quasi irascendo et comminando vellicare. Hac ergo visione a facie irae columbae permot
Abbreviated transcription (Latin):
attollit᷑: tũ nomen beatȩ uirginis
mariȩ milies replicat᷑ : ita ut cla¬
more hominũ & clangore tẏmpa¬
nor. fragiles ad huc parietes eccłȩ
a fundam̃tis euerti uiderent᷑. Ihu
bone: nũqͥd ñ prȩsens eras huic
spectacło qͣle tu ipse plurimũ
diligis: cũ ardens fides .&. furor
diligenciũ te certatim rapiebat
a filio a compͥmente se popło. le¬
tis& fbatis clamoribꝰ c̃geminat
lũ ñlȩta audiebat fenina q
ocłm amissũ dolebat. Unde &. in
hȩc uerba prupit. O głosa &. pia¬
t eccła tua laudibꝰ plenare¬
sultat: m uͦ misere negatũ est
participẽ tanti ẽe̾ gaudu. Dum
hȩc & alia q̃ dictabat eiꝰ mesti

Expanded text:
attollitur, tum nomen beatae Virginis attollitur, tum nomen beatae Virginis millies replicatur, ita ut clamore hominum et clangore tympanorum fragiles adhuc parietes ecclesiae a fundamentis everti viderentur. Jesu bone, nunquid non praesenseras huic spectaculo, quale tu ipse plurimum diligis, cum ardens fides et furor diligentium te certatim rapiebanta filio et a comprimente se populo laetis et turbatis clamoribus congeminat. lum non laeta audiebat femina quae oculum amissum dolebat; unde et in haec verba prorupit: O gloriosa et piet ecclesia tua laudibus plena resultat; mihi vero miserae negatum est participem tanti esse gaudii. Dum haec et alia quae dictabat