comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ħ in uoluntatibus oꝑatur ut ñ sint. ħ ut ex malis bone. et
ex insidelibus sint fideles. & quȩ insemetipsiserant denebrelux
efficiantur indomino. Quod mortuum erat uiuficat᷑. qđ iace
qui eruunturde pocestate cenebrarũ. & transferunt᷑ integnũ si¬
li dilectionis dĩ. sine cuiusquam exceptione ꝑsone agere credi¬
mus grãm saluatoris. Quia sicut bic idem ꝓbabilit s ñ stabili¬
terdefimuit. dicimus acq defendimus ñ solum actuũ uerũ
etiam cogitationũ bonarũ exc dõ ẽẽ principiũ: qui nob̃ et

Expanded text:
 in voluntatibus operatur ut non sint, sed ut ex malis bonae, et ex infidelibus sint fideles; et quae in semetipsis erant tenebrae, lux efficiantur in Domino: quod mortuum erat, vivificatur; quod jacebhominibus, qui eruuntur de potestate tenebrarum, et transferuntur in regnum Filii dilectionis Dei, sine cujusquam exceptione personae, agere credimus gratiam Salvatoris. Quia, sicut hic idem probabiliter, sed non stabiliter definivit, dicimus atque defendimus: Non solum actuum, verum etiam cogitationum bonarum ex Deo esse principium; qui nobis et
Abbreviated transcription (Latin):
ciam mandatoꝵ dĩ. consummationẽq uircutũ diuinȩ gr̃e
deputandum ostendit. Quod ⁊ nosꝑintissime confitemur. &
commemoratis exemplis debalaam quẽ uolentẽ isrł̃i male.¬
dicere d̃s in benedictionis uerba cranstulerit. & de abimelec
firmationẽ definitionissuȩ. ut liberum arbitriũ qđ grẽ sedi¬
cir iuingere a parte quadam bumani generis quantũ in ip̃o
ẽ auferat: & in quadã parte consticuat dicens

Expanded text:
consummationemque virtutum divinae gratiae deputandam: quod et nos promptissime confitemur. Et commemoratis exemplis de Balaam, quem volentem Israeli maledicere, Deus in benedictionis verba transtulerit ; et de Abimelech, qfirmationem definitionis suae, ut liberum arbitrium, quod gratiae se dicit jungere, a parte quadam humani generis, quantum in ipso est auferat, et in quadam parte constituat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
rauctoris suiedicione purgate. nec iam ansin querenouẽ:
s quid do ceant demonstrandã. Igicur in libro cuꝰ p̃nocdũo
ducit. de grã d̃ĩ ⁊ libero arbicrio disserentẽ. cinusse ꝑ om̃a
ꝓasse ae fuscepisse ostencdit sencentiã. Ut iam non. ait
illo nob sit negocium quiforte tales opimones ꝯuas ait
negancio restucarit. aut eorri gendo dilneret s eum isto
qui ad instrumentum inimicoꝵ gr̃e cd̃i. talem studunit ꝓferre
doctrinam. que tamen inicia disputationis. a ueritatis pietate
non dissonat. & iusto honorari p̃conio mereret᷑. nisi p̃cipiti.
ltuoq ꝓgressi. ab inchoata rectitudine deuraret. Nam post
comparationẽ agricolȩ. cui formam sub gr̃a ac fide uuentis
aptauit. & cuius infructuosum ẽẽ dixit labor̃e. in ꝑomnia dĩ
auxilio iuuaretur. inculit de futionẽ catbolissimã dicens.

Expanded text:
et auctoris sui editione publicatae: nec jam, an sint, quaerendum est; sed quid doceant, demonstrandum. Igitur 311 in libro cujus praenotatio remonem  introducit de gratia Dei et libero arbitrio disserentem, cujus se per omnia probasse ac suscepisse ostendit sententiam: ut jam non cum illo nobis sit negotium, qui forte tales opiniones suas aut negando refutaret, aut corrigendo dilueret; sed cum isto, qui ad instrumentum inimicorum gratiae Dei, talem studuit proferre doctrinam. 2. Quae tamen inter initia disputationis a veritatis pietate non dissonat, et justo honorari praeconio mereretur, nisi praecipiti laevoque progressu, ab inchoata rectitudine deviaret. Nam post comparationem agricolae, cui formam sub gratia ac fide viventis aptavit, et cujus infructuosum esse dixit laborem, nisi per omnia Dei auxilio juvaretu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑauit: ut et nulla eoꝵ quȩ excisa sunt asserat. & quedã e
his que defensa sunt respuat: Ecce salua catholice pacr iusto¬
riȩ salua indissolubiliũ reuerentia decretoꝵ. parati sumulpi¬
tronos doctrinȩ ementatioris audire. ⁊ circũ cisas abommet
rore lineas subtilissime dispucationis agnoscere. Consticual
inimnediũ quod de nouis semꝑ emersit ingenuis. ne adobiçi

Expanded text:
peravit, ut et nulla eorum quae excisa sunt asserat, et quaedam ex peravit, ut et nulla eorum quae excisa sunt asserat, et quaedam ex his quae defensa sunt respuat? Ecce salva catholicae pace victoriae, salva indissolubilium reverentia decretorum, parati sumus patronos doctrinae emendatioris audire, et circumcisas ab omni errore lineas subtilissimae discretionis agnoscere: constituatur in medio, quod de novis emersit ingeniis . C
Abbreviated transcription (Latin):
trina lanietur: que nouoꝵ hereticoꝵ commenta disiecit.
& di abolicium ttimorẽ pelagiane pelagiane elationis eliot:
Uigiiti amplits anni sunt quod contrainimicos gc̃ẽ dai
catholica acies huius uiri ductu pugnat et uincit. E um¬
cit ddico quia ñ patitur respitare quos uicit. ⁊ in quorũ exci¬
dñ unam cunctoꝵ sacerdocũ manu sententiam scripsit.
Pulsi pontificio & cominunione pͥuati querant᷑ de nr̃e fil¬
citatt uictoris. ⁊ arment in nos linguas suas. qui exula
a ueritate quã ciues eẽ ȩccłiȩ maluerunt. Nr̃iaũt concor¬
corporales ⁊ conparcicipes g̃rȩ xp̃i. curde his armis quibꝰ õmu
mitidesẽ defensa causantur:: cur bellũ confectum recrasar
& munitione securȩ dudum pacis infirmant: anuictra
displicent. ⁊ uicti placent: Tantaq in solentia damꝑnati boca¬
curertores. ut prauicatis inuidia. & auctores nt̃ipulsent
cnidices. Anũ ita se nouoꝵ censoꝵ norma exactioi tẽ¬

Expanded text:
trina lanietur, quae novorum haereticorum commenta disjecit, trina lanietur, quae novorum haereticorum commenta disjecit, et diabolicum tumorem Pelagianae elationis elisit. Viginti amplius anni sunt, quod contra inimicos gratiae Dei catholica acies hujus viri ductu pugnat et vincit. Et vincit, dico, quia non patitur respirare quos vicit, et in quorum excidium unam cunctorum sacerdotum manu sententiam scripsit. Pulsi pontificio, et communione privati, querantur de nostrae felicitate victoriae, et arment in nos linguas suas, qui exsulare a veritate, quam cives esse Ecclesiae maluerunt: nostri autem concorporales, et comparticipes grnis fides est defensa, causantur ? Cur bellum confectum retractant, et munitiones securae dudum pacis infirmant? An victores displicent, et victi placent; tantaque insolentia damnati foventur errores, ut pravitatis invidia, et auctores nostri pulsentur dices? an vero ita se novorum censorum norma exactior tem
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine quam in uno cunctis ac p̃cipue apłicȩ se¬
dis pontificib intulerunt. ab indoctis ⁊ parum catius en¬
cellentioris scientie iudicatur. & misero paruoq su ccessu.
facilimendacio consensum eliciunt quia reuerentiam sibi
p̃sumptione pepererunt. Nec enim cum sit bonȩ opimo¬
nsuiri. creduntur ullom᷑ tarditate intelligentie. aut teme¬
ricate iudicici. in suꝑfluc querele conclamationẽ ꝓrum
tudio laborasse. ut subcilissimi tractacoris disputationibus
comp̃hensis cenfura nunc districtior & inspectio sagacior
inueniret. quod antea securꝰ fauor ⁊ benignitas incuriora
sit. unde in hano ansteritatẽ suꝑciliũ se theatrice fronais
armanit. utmensuras sensuum pondera locutionũ inlidi¬
se aliqui a conficere p̃sumat. si catholico p̃dicatori nocata
erroris affigat᷑. Quasi in cognitum aliquodopus & quod
hactenus latuerit impetatur. ac non illabis morsib doc¬

Expanded text:
magnitudine, quam in uno cunctis, ac praecipue apostolicae Semagnitudine, quam in uno cunctis, ac praecipue apostolicae Sedis pontificibus intulerunt, ab indoctis et parum cautis excellentioris scientiae judicantur, et misero perversoque successu facilem mendacio consensum eliciunt, quia reverentiam sibi praesumptione pepererunt. Nec enim, cum sint bonae opinionis viri, creduntur ullo modo tarditate intelligentiae, aut temeritate judicii, in superfluae querelae conclamationem potuistudio laborasse, ut subtilissimi tractatoris disputationibus comprehensis, censura nunc districtior et inspectio sagacior inveniret, quod antea securus favor et benignitas incuriosa nis? unde in hanc austeritatem supercilium se tetricae frontis armavit, ut mensuras sensuum, pondera locutionum, numeros syllabarum insidiquid conficere praesumat, si catholico praedicatori notam erroris affigat? quasi incognitum aliquod opus, et quod hactenus latuerit, impetatur; ac non illa his morsibus doc
Abbreviated transcription (Latin):
Ratiam dĩqua. cp̃iani sumus quidam
dicere audent a sc̃e memorie augustino
ep̃o. non recte eẽ defensam. librosq eiꝰ
contra errorẽ pelagianũ conditos im¬
moderatis calumpnus impetere non
eẽt quamforis latrans heretica loquacitas. nisi eiectis extra oui¬
le dominicum lupis qui sub nomine ouiũ sunt suffragarent᷑
cienda uideanttr. Si quidẽ habentes spẽm pictatis instadio
cuius uirtutẽ difficentur insenẜa. trahant ad se multos
in erudicos. & non habentia sp̃uum discretiones corda con¬
curbent: atq in eostacu deducere cau sa ģeclis molantar
ut dum nr̃os affirmant ñ ueracit̃ ꝓgr̃afuisse locutos.
in inicos gr̃ẽ ꝑsuadeant in iuste ẽẽ dampnatos. Nongͦ ne¬
gligendum ẽ hoc malũ quod ab occultis paruisq semimbꝰ
angetur eoitidie. & ab ortu suo latuas longiusq distendit᷑
S ftudendũ ẽ inquancum dominꝰ adiuuat uc fallaciũ ca¬
lumpmatoꝵ. ypocrisis decegatur. quiexipsa intur uȩ

Expanded text:
Gratiam Dei, qua Christiani sumus, quidam dicere audent a sanctae memoriae Augustino episcopo non recte esse defensam, librosque ejus contra errorem Pelagianum conditos immoderatis calumniis impetere non esset, quam foris latrans haeretica loquacitas; nisi ejectis extra ovile Dominicum lupis, 308 qui sub nomine ovium sunt suffragarentur, cienda videantur. Siquidem habentes speciem pietatis in studio, cujus virtutem diffitentur in sensu, trahunt ad se multos ineruditos, et non habentia spirituum discretiones corda conturbant: atque in eum statum deducere causam Ecclesiae moliuntur, ut dum nostros affirmant non veraciter pro gratia fuisse locutos, inimicos gratiae persuadeant injuste esse damnatos. Non ergo negligendum est hoc malum, quod ab occultis parvisque seminibus augetur quotidie, et ab ortu suo latius longiusque distenditur: sed studendum est, in quantum Dominus adjuvat, ut fallacium calumniatorum hypocrisis detegatur, qui ex ipsa injuriae
Abbreviated transcription (Latin):
non pareat abscisio. Oportet ecenim nos euugłici meminisse
mandati. quod ab ipa ueritate p̃cipitur: uc sinos oculus aut
pes aut dextera scandalirauerit manus. a compage corꝑis
uuiferatur. quia meluis sit his in eccłia carere menbris. quã
cumipsis inecna ire supplicia. Nam suꝑfluo extra eccłiam
positis resistimiꝰ. si abhisqui intus sunt meis quos decipiunt
uulneramur. Abicienda porsus pestifera hec facerdotali uigo¬
sicut heli quondam sacerdos. filioꝵ suoꝵ delicta tolerando.
cumipsis duimnȩ tasticiȩ sencentiã meruit exꝑiri. qi segni
indulgentia dissimilauir pͥectere peccatores. Quantum itag
oportiarntas inuitat oficii. teliogiosissimum pͥncipẽ dilec̾tiotua
staicieat frequentare. & non solum regiams ⁊ sacerdotalẽ ĩpiꝰ mñtẽ
catesint auma mysteria. quibus mdomo dĩ ꝓ seelerũ suorute
magncudine. nec habitandi tus residet nec orandi. Pata .ii.dꝰ¬

Expanded text:
non parcat abscissio. Oportet etenim nos evangelici meminisse non parcat abscissio. Oportet etenim nos evangelici meminisse mandati, quod ab ipsa Veritate praecipitur, ut si nos oculus, aut pes, aut dextera scandalizaverit manus, a compage corporis auferatur: quia melius sit his in Ecclesia carere membris, quam cum ipsis in aeterna ire supplicia . Nam superfluo extra Ecclesiam positis resistimus, si ab his qui intus sunt in eis quos decipiunt vulneramur. Abjicienda prorsus pestifera haec a sacerdotali vigoSicut Heli quondam sacerdos filiorum suorum delicta tolerando, cum ipsis divinae justitiae sententiam meruit experiri : quia segni indulgentia dissimulavit plectere peccatores. Quantum itaque opportunitas invitat officii, religiosissimum principem dilectio tua studeat frequentare, et non solum regiam, sed et sacerdotalem ipsius mentem, state sint divina mysteria, quibus in domo Dei, pro scelerum suorum magnitudine, nec habitandi jus residet, nec orandi. Data qui
Abbreviated transcription (Latin):
tione impussime heresis. disceptandi contra fidẽ acciꝑent potesta¬
cem. ut quantã in ipsis ẽ latius boc furore seuirent quẽ fr̃s ⁊ coe¬
piscopi nr̃i qui ad nosmiꝑex egyti partidus confugerunt.
se ptulise deplorant. quib ⁊ a xp̃ianissimo principe. ⁊ atuȩ frat̃¬
nitatis do płacita caritate. solacia pietatis impendi ñ ambige¬
rem. etiam si ipse ñ seriberes. Oportunũ aũt credii tit ad ipos
quoq scripta dirigerem. quȩ illos possint in commums fidei ꝓ¬
posito roborare. & quid ꝓ pacientia sua suꝑna iemuneratione
inereant᷑ agnoscerent. sictit beatus apłs docet dicens. Excipite
itaq illos cum omni gaudio in dño. & huiꝰ mõi cũ honore habete.
michi displicere significo. quod int̃ dilectionistuȩ dericos
& seueritate congrua cohercentis. debet diligentia tua iugi¬
unt insistere. itauthis quibus ꝓdesse ñ potuerit correctio.

Expanded text:
tionem impiissimae haeresis, disceptandi contra fidem acciperent potestationem impiissimae haeresis, disceptandi contra fidem acciperent potestatem, ut quantum in ipsis est, latius hoc furore saevirent, quem fratres et coepiscopi nostri, qui ad vos nuper ex Aegypti partibus confugere, se pertulisse deplorant; quibus et a Christianissimo principe, et a tuae fraternitatis Deo placita charitate solatia pietatis impendi non ambigerem, etiam si ipse non scriberes. Opportunum autem credidi ut ad ipsos quoque scripta dirigerem, quae illos possint in communis fidei proposito roborare, et quid pro patientia sua superna remuneratione mereantur, agnoscerent: sicut beatus apostolus docet, dicens: Excipite itaque illos cum omni gaudio in Domino, et hujusmodi cum honore habete, mihi displicere significo, quod inter dilectionis tuae clericos vestigandis, et severitate congrua coercendis debet diligentia tua vigilanter insistere: ita ut his quibus prodesse non potuerit correctio,
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiam necesarie soslicitudinis. quam fratnicas cua indi¬
tigencusadnos lit̃is ecequiturapprobamus. & acceptis ꝑfilium
nr̃m olimpium paginistuis. sacerdotalẽ inte curã ugere sen¬
ciis: cui nos quoq̾ quantũ dñs dat posse non desumus: ero¬
rantes dilectionẽ tuam. utquia tempus laboris incidit. in sc̃a
uigilantia ꝑseneres. donee dextera dm̃ faciat uirtutẽ: et sub pedibꝰ
ecełie suc conterat temptatorẽ. Consolatur etenim nos ꝑomnia
p̃parata d̃iuinitus cdementissimi pricipis fides. quẽ meo rursꝰ
sicoportuit sum cohortatus colloquio. ut impussimoꝵ latronĩ
ausibrs districtiore constantia faciat obuuari. quos nefas ẽ tantũ
de suo fauore p̃sumere. ut etiã apud constantinopolim atideant
isanire. Sed hoc eis idco diumȩ ꝓuidentiȩ ratione ꝑmictitur.
ut magis ac magis quo spũ agitentur appareat. ne dubicar i
possit in quantam essent audatiã ꝓrupturi. si post dampna¬

Expanded text:
Diligentiam necessariae sollicitudinis, quam fraternitas tua in dirigendis ad nos litteris exsequitur, approbamus, et acceptis per filium nostrum Olympium paginis tuis, sacerdotalem in te curam vigere sentimus: cui nos quoque, quantum Dominus donat posse, non desumus, exorantes dilectionem tuam, ut quia tempus laboris incidimus, in sancta vigilantia perseveres, donec dextera Domini faciat virtutem , et sub pedibus Ecclesiae suae conterat tentatorem. Consolatur etenim nos per omnia praeparata divinitus clementissimi 1318 principis fides, quem meo rursus, sicut oportuit, sum cohortatus alloquio: ut impiissimorum latronum ausibus districtiore constantia faciat obviari: quos nefas est tantum de suo favore praesumere, ut etiam apud Constantinopolim audeant insanire. Sed hoc eis ideo divinae providentiae ratione permittitur, ut magis ac magis quo spiritu agitentur appareat: ne dubitari possit, in quantam essent audaciam prorupturi, si post damna
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ corda concurrant. nulla penitus disputatione cuisqͣm
uetractationis adinissa. ne ꝑuanã fallacẽ uersuttã. aut infirma
uideantur ant dubra q̃ in ipso lapide angulari quiẽ xp̃c dñs ab
initio tundata sunt & sine fine mansura. hoc nob indesinent̃
manisib rtas a cramento singalarisfidei nemo inueniacur
alirnus. s dampnata impietate hereseos. milũ de ꝑdicione cu¬
iusquam catholica eccłia sentiat dlecrimentũ. Qd aũt pietatẽ
uram debis ꝑqnos meas misi epłas obsecrati. nunc qͦ similifi¬
ducra p̾cor ut uice mea aucturos commendatos ꝑ omma babere
dignerin. quosacisius acdiligentius. q̃ optimofidei ur̃ȩ ordina¬
tasunt stadio. salubri impleant᷑ effectu. Bata xiiii. Rł aug̾ti.¬

Expanded text:
omnium corda concurrant, nulla penitus disputatione cujusquam omnium corda concurrant, nulla penitus disputatione cujusquam retractationis admissa: ne per vanam fallacemque versutiam aut infirma videantur, aut dubisto fundata sunt et sine fine mansura. Hoc nobis indesinenter orantibus, ut a sacramento singularis fidei nemo inveniatur alienus, sed damnata impietate haereseos nullum de perditione cujusquam catholica Ecclesia sentiat detrimentum. Quod autem pietatem vestram de his per quos meas misi epistolas obsecravi, nunc quoque simili fiducia precor, ut vice mea acturos commendatos per omnia habere dignemini, quo facilius et diligentius quae optimo fidei vestrae ordinata sunt studio salubri impleantur affectu. Data quart
Abbreviated transcription (Latin):
adeo libent̃ accepi. ut quamuis eã fieri int᷑¬
italiã poposcissem. et aptius expectare tẽpus
optassem. quoscilicet plurimi possent ep̃i
etiam de longinquis ꝓuinciis euocari. mox
tamen ut mnpietatis ur̃e seripta st̃ tradita
& bonefacium de comprb̾is meis ab urbe direxerim. & de ep̃is
frẽm meum pascbasiũ de sicilia fecerim nauigare. qui uicẽ meã
sufficient᷑ implerent. datis ꝑcosdẽ epłis adeos qui legationẽ susce¬
perant ut ipsi quoq p̃dictis adimplendas partes mee p̃sentiȩ umn
spotamen affuturũ d̾i omnipotentis auxestiũ. quo om̃s ualeant
pop̾finitum tempusocturrere. & un animit᷑ cũ scẽ frat̃nitatis as¬
sensu. que unĩsali gcclie congruant definire. Compiessa eium
uel remota iquietudine ac prauitate paucoꝵ facilefirmabit᷑
pbantaconcordia. simeandẽ fiaiẽ quam euuglicis & apłicis p̃dica¬
tombus declaratã. ꝑ antiquos patres nrõs accepimus ⁊ tenemꝰ

Expanded text:
adeo libenter accepi, ut, quamvis eam fieri intrItaliam poposcissem, et aptius exspectari tempus optassem, quo scilicet plurimi possent episcopi etiam de longinquioribus provinciis evocari, mox tamen ut mihi pietatis vestrae scripta sunt tradita, et Bonifacium de compresbyteris meis ab Urbe direxerim, et de episcopis fratrem meum Paschasinum de Sicilia fecerim navigare, qui vicem meam sufficienter implerent, datis per eosdem epistolis ad eos qui legationem ante susceperant, ut ipsi quoque praedictis ad implendas partes meae praesentiae jspero tamen affuturum Omnipotentis auxilium, quo omnes valeant ad praefinitum tempus occurrere, et unanimiter cum sanctae fraternitatis assensu quae universali Ecclesiae congruant, definire. Compressa enim vel remota inquietudine ac pravitate paucorum facile firmabitur probanda concordia, si in eam fidem, quam evangelicis et apostolicis praedicationibus declaratam, per sanctos Patres nostros accepimus et tenemus,
Abbreviated transcription (Latin):
autem is qui mundatur extrinsecus etiam intrinsccus munat
est. uidelicet cum agit hecut hominib placeat. S &e illa speties
castimoniȩ obseruanda c̃. utine passim & libidus solius causa
feminis coeat quis. s posteritatis reparandȩ gr̃a. Que obsetuan¬
tia cum etiam in non nullis pecudib inueniatur. pudoris ẽ si ñ
ab hominib rationabilib &e dm̃ colentib obseructur Ergo om̃s
pectauerunt & egent auxilio dei. Propter qd̃ km̃i sestaminisem¬

Expanded text:
autem is qui mundatur extrinsecus, etiam intrinsecus mundus autem is qui mundatur extrinsecus, etiam intrinsecus mundus est, videlicet cum agit haec ut hominibus placeat, sed et illa species castimoniae observanda est, uti ne passim et libidinis solius causa feminis coeat quis, sed posteritatis reparandae gratia, quae observantia cum etiam in nonnullis pecudibus inveniatur, pudoris est si non ab omnibus rationabilibus et Deum colentibus observetur. Ergo omnes peccaverunt, et egent auxilio Dei. Propter quod, charissimi, se
Abbreviated transcription (Latin):
si qd lequela sit illius bom in quo caro diluitur. Sic enim e ma¬
gster noster quosdam pharioꝵ &e scribarum qui iudentur eẽ
ctc̾is melioreo & auulgo separatuncrepabat dicens eos ypocri¬
ds ꝗmu ca solummodo que hominib udebantur purificabais.
phatisei ypocrits quia mundatis calicis ce parapsidis qd defo¬
ris ẽ. intus autem plena sunt sordib. ꝑharisee cece munda pri
ꝗd̾intus ẽ. & quod deforis ẽ erit minidum. Uere enum simcus
mundetur luct scientiȩ tum ipsa fuerit munda ac splendida:
tunc etiam cus qui deforis ẽ hominis ipsa necessario curam gerit
io et uarnissue ut &e tp̃apuri tetut. Abi autem ista que dͥctoris
est purificatio carnis negligtur certum est neq de puritate men¬
tis ac mundiciam cordis curam geri. Ita gͦ fit ut is qui in trinse¬
cus mundus ẽ. muudetur sine dubio & extrinsecus. Nonsemꝑ

Expanded text:
sed quod sequela sit illius boni hoc, in quo caro diluitur, sicut enim et Mased quod sequela sit illius boni hoc, in quo caro diluitur, sicut enim et Magister noster quosdam Pharisaeorum et Scribarum, qui videbantur esse caeteris meliores et a vulgo separati, increpabat, dicens eos hypocritas, quia eo solummodo quae hominibus videbantur, purificabant, Pharisaei hypocritae, quia mundatis calicis et paropsidis quod deforis est, intus autem plena sunt sordibus. Pharisaee caece, munda prius quod intus est, et quod deforis est erit mundum. Vere enim si mens mundetur luce scientiae, cum ipsa fuerit munda ac splendida, tunc etiam ejus qui deforis est hominis ipsa necessario curam gerit, id est carnis suae, ut ipsa purificetur; ubi autem ista quae deforis est purificatio carnis negligitur, certum est neque de puritate mentis ac munditia cordis curam geri. Ita ergo fit ut is qui intrinsecus mundus est mundetur sine dubio et extrinsecus; non semper
Abbreviated transcription (Latin):
sugiat. ⁊ram suꝑbiam. iactantiam respuat ete &ẽ grecretut. Inuidi¬
in quoꝙ ⁊ cettrahis similia penitus a se ducat aliena. C̃ & sane
ꝓpͥa quedam nr̃e riligionis obseruantia. que non imponitur ho¬
minib quam ꝓpric ab uno quo ꝙ dñm̃ colenti eausa puritatis
xpetitur. De castimoniȩ dico cautila cuis sp̃cs multe funt. S
ut pͥmo obseruet umis quisꝙ ne menstruate mulicrimisctatur.
hoc emi exetrabile ducit lex dei. Quod &e silgx de his non ad¬
moninssit. nos ut catuili libenter nolueremur instercore: Debe¬
mus aliquid amplius habere animalib nt pote rationabiles
bomines & celesttum senfuum capaces. quib summi studiĩ cẽ
dibet ab omni inquinam̃to cordis conscientiam custodire. Bo¬
num ẽ autẽ & puritati conueniens eciam corpus aqua dilucre
Donum uꝰ dico non quasi pͥncipale illud in quo mens purificat᷑.

Expanded text:
fugiat, iram, superbiam, jactantiam respuat et exsecretur. Invidifugiat, iram, superbiam, jactantiam respuat et exsecretur. Invidiam quoque et caetera his similia penitus ad se ducat aliena. Est sane propria quaedam nostrae religionis observantia, quae non tam imponitur hominibus quam proprie ab unoquoque Dominum colente causa puritatis expetitur, de castimoniae dico cautela cujus species multae sunt. Sed ut primo observet unusquisque, ne menstruatae mulieri misceatur, hoc enim exsecrabile ducit lex Domini. Quod si lex de his non admonisset, nos ut catuli libenter volveremur in stercore. Debemus aliquid amplius habere animalibus, utpote rationabiles homines et coelestium sensuum capaces, quibus summi studii esse debet ab omni inquinamento cordis conscientiam custodire. Bonum est autem et puritati conveniens etiam corpus aqua diluere. Bonum vero dico non quasi principale illud in quo mens purificatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Confugiti gͦ ad aquas istas. Solcenim sunt que possunt ium fu¬
uri ignis extinguere. Ad quas qui moratur acced̾e constat in eom
fidditatis ad huc ydolum ꝑmanere. & ab ipso ꝓhibeti ad aquas
ꝓpirari que salutm conferunt. Sinc enim iustus siue sit intustus
baptismum ꝑ omnia necissarnim ẽ. Iusto quidem ut adimplea
nirmeo ꝑfectio a rtgeneretur deo. Inmsto uero. nt peccatoꝵ ã
gessit remissio concedatur. Ompib gͦ festinandum c̃ sine mora
renascideo & demum consignat᷑i ep̃o idest septiformem grãm sp̃c¬
sti ꝑciꝑe quia mcrrtus c̃ unusciꝰꝙ exitus int. Cum autait
gineratus fucrit per aquam &r postmodum septisormi sp̃e gr̃a
mo nequa quam poterit. nec sedem habere niter ꝑfectos. siñ
uressitati s incuria aut uoluntate remanscrit ut ab eato petro
nus ẽ ut ita iitiat sicut ipse uult. Uult autẽ unum quemꝙ ita
inuere ut homicidium & adulterium nesciat. odium a auariciã

Expanded text:
Confugite ergo ad aquas istas, solae sunt enim quae possunt vim futConfugite ergo ad aquas istas, solae sunt enim quae possunt vim futuri ignis exstinguere. Ad quas qui moratur accedere, constat in eo adhuc infidelitatis idolum permanere, et ab ipso prohiberi ad aquas properare quae salutem conferunt. Sive enim justus, sive sit injustus, baptismus per omnia necessarius est, justo quidem ut adimpleatur in eo perfectio et regeneretur Deo, injusto vero ut peccatorum quae gessit remissio concedatur. Omnibus ergo festinandum est sine mora renasci Deo, et demum consignari ab episcopo, id est, septiformem gratiam Spipere, quia incertus est uniuscujusque exitus vitae. Cum autem regeneratus fuerit per aquam, et postmodum septiformis Spiritus nus nequaquam poterit, nec sedem habere inter perfectos sine necessitate, sed incuria aut voluntate remanserit, ut habeat quod aejus est, ut ita vivat, sicut ille vult; vult autem unumquvivere, ut homicidium, et adulterium nesciat, odium et avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
Conftitur enimmeritum homini ex bonis gestis. s si itagerantur
sicut dͥs iubet. Os auttin iussit omnẽ colentẽ sc baptismo consigna¬
ri. Quod siuos renueritis ut uĩe uoluntati magis quam dci ob¬
temꝑcas. contrarii sinc dubio & inimici estis uoluntati ens. S
dicitis fortasse. Quid confrit aquȩ baptsmus ad dei cultũ: primo
quidem quia qd̾ deo placuit impletur. Scd̾o: ꝙ regenerato ex a¬
quis ae deo nato: fragilitas pͥoris natinitatis que uob ꝑ hominẽ
fasta ẽ amputatut.x ita demum ꝑuenire poteritis ad salutem.
rit exaqua uiua non introibit in regnum celoꝵ. Et iddeo accele¬
rate. Est enim in aquis istis miscdia cius quedam qui exiniciofe¬
ribatur suꝑ eas & agnoscit eos qui baptirantur sub appellati¬
one triplicis sacramenti. & cripit eos de suppliciis futuris quasi
donum queddam offerens deo ammas ꝑ baptisiaũ consetratas.

Expanded text:
Confertur enim meritum homini ex bonis gestis, sed si ita gerantur Confertur enim meritum homini ex bonis gestis, sed si ita gerantur sicut Deus jubet: Deus autem jussit omnem colentem se baptismo consignari. Quod si vos renueritis, ut vestrae voluntati magis quam Dei obtemperetis, contrarii sine dubio et inimici estis voluntati ejus. Sed dicetis fortasse: Quid confert aquae baptismus ad Dei cultum? Primo quidem, quia quod Domino placuit impletur. Secundo, quia regenerato ex aquis et Deo renato fragilitas prioris nativitatis quae vobis per hominem facta est amputatur, et ita demum pervenire poteritis ad salutem. rit ex aqua viva, non introibit in regnum coelorum . » Et ideo accelerate. Est enim in aquis istis misericordia ejus quaedam quae ex initio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptismum consecratas.
Abbreviated transcription (Latin):
aquis. Aqua uero ꝑ unigenitum ex mnitio facta ẽ. unige¬
niti uero ommpotens ds caput ẽ ꝑ quem tali ordine ut supdti¬
mus ꝑuenitur ad patrem. Cum autem ꝑuen̾̃tus: ignosciti hanc
ẽt uoluntatẽ aus ut ꝑ aquas quȩ pͥme crratȩ sunt denuo renas¬
camini. Qui cim regeneratus fuerit ꝑ aquam bonis oꝑib repli¬
tus. heres efficitur cius a quo in corruptione regeneratus ẽ. ꝓp¬
ter quod paratis animis accediti quasi filii ad patrem ut pccia
ta ur̃a diluantur. & causa eoꝵ sola ignorantia fuisse ꝓbetar apd̃
dm̃. Nam si post agnitionẽ hoꝵ ꝑmanetis in incridulitate:
uob iam ꝑditionio u̾ t causa e non ignorantie itputabitur.
Ace putetis quod ctiam si omnc̃ putatẽ colatis omnemq iusticiã.
baptismũ uͦ non accipiatis. spem possitis habere apud dm̃ immo
maiore pena digni critis qui bona opera nonbcne oꝑati estis.

Expanded text:
aquis, aqua vero per Unigenitum ex initio facta est, Unigeaquis, aqua vero per Unigenitum ex initio facta est, Unigeniti vero omnipotens Deus caput est, per quem tali ordine, ut supra diximus, pervenitur ad Patrem. Cum autem perveneritis, agnoscite hanc esse voluntatem ejus, ut per aquas, quae primae creatae sunt, denuo renascamini. Qui enim regeneratus fuerit per aquam, bonis operibus repletus, haeres efficitur ejus a quo in incorruptione regeneratus est. Propter quod, paratis animis accedite, quasi filii ad patrem, ut peccata vestra diluantur et causa eorum sola ignorantia fuisse probetur apud Dominum. Nam si post agnitionem horum permanetis in incredulitate, vobis jam perditionis vestrae causa, et non ignorantiae, reputabitur; nec putetis etiam quod si omnem pietatem colatis omnemque justitiam, baptismum vero non accipiatis, spem possitis habere apud Dominum, imo majore poena digni eritis qui bona opera non bene operati estis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduxit. ut suꝑiora quidem habitaculum facctit angłis: infe¬
tiora uero hominib. Propter uos iussu dei aqua quotrat suꝑ
faciem terix secessit ut terra uob̾ ꝓduceret fructus. Emetiam
humoꝵ uenas latenter inscruit ut uobis exia prossucunt
fontes & flumina. Propteruos ꝓductre uissa c̃ aniantia &
omina que ur̃ousui uoluntatiꝙ seruirent. Annon ꝓpteruos
uenti spirant ut ex ipsis concipiens fructus nob̾ term partu¬
riat: Nonne ꝓpteruos imbres ꝓfluunt. &e tempora uirissitu¬
dines mutant. Num ꝓpteruos sol oritur & occidit &e mutatio¬
nes luna ꝑpecitur: P᷑ropter uos mare exhibet famulatuma
sinim. ut uob̾ in gratis cuncta subiaceant. Nonne ꝓ his om¬
nib iusta erit ultionis pena quia hoꝵ omniũ largitorẽ quĩ
anti omnia ce agnoscere &e uenerari debuistis solum p̃cite¬
ris ignoratis: S & nunc idem uos ad huc inintelligenti¬
am eius duco. Uidetis &renim qd̾ omnia gignuntur es

Expanded text:
produxit, ut superiora quidem habitaculum faceret angelis, infeproduxit, ut superiora quidem habitaculum faceret angelis, inferiora vero hominibus. Propter vos jussu Dei aqua quae erat super faciem terrae secessit, ut terra vobis produceret fructus. Cui etiam humorum venas latenter inseruit ut vobis ex ea profluerent fontes et flumina. Propter nos producere jussa est animantia et omnia quae nostro usui voluntatique servirent. An non propter vos venti spirant? ut ex ipsis concipiens fructus vobis terra parturiat? Nonne propter vos imbres profluunt et tempora vicissitudines mutant? Num propter vos sol oritur, et occidit, et mutationes luna perpetitur? propter vos mare exhibet famulatum suum, ut vobis ingratis cuncta subjaceant? Nonne pro his omnibus justa erit ultionis poena, quia horum omnium largitorem quem ante omnia et agnoscere et venerari debuistis, solum 12 prae caeteris ignoratis? Sed et nunc per idem vos adhuc in intelligentiam ejus duco. Videtis etenim quod omnia gignuntur ex
Abbreviated transcription (Latin):
sciamus. S illum inquit cognoscere non potumus. istos autẽ
ae nomimus & in affectu habemus. Esto. non porinstis cognosa̾
quid sit ds. quid tamen non sit ds ꝑfacile scire potiustis. Nam
quomodo latere potuit hominẽ quod lignum aut lapis. aut
es ant alia hitius nodi mat̾ia non sit: Quod si mhis que fucaile
deprehendere potuistis animum ad discutiendum nolinstis i¬
tendere. certum est ꝙ & in agnitione dei impediti estis non impos¬
sibiliratis signamȩuicio. Nam siuoluassetis ꝑxhi ipsis imitilib
simulachris ꝓfecto acccpissetis intelligintiȩinam. Certume ꝗ
ꝑfcrrum facta sunt simulacta. ftrrumuero ꝑ ignẽ confictume
antem adeo mitium habee. Sic cium dicit moyses ꝓpba. In pͥn¬
cipio fent ds cilum &rtetram. T̃ erra autemn crat inuisibilis ⁊ meã
aquas. Qmsp̃c nissu dei quasi ipsa manus conditaris bucem se¬
parauit a tenebris. & post illuad muisibile cebum istudusibile

Expanded text:
sciamus, sed illum, inquit, cognoscere non potuimus, istos autem sciamus, sed illum, inquit, cognoscere non potuimus, istos autem et novimus, et in affectu habemus. Esto, non potuistis cognoscere quis sit Deus, quid tamen non sit Deus perfacile scire potuistis. Nam quomodo latere potuit hominem, quod lignum aut lapis aut aes vel hujusmodi materia Deus non sit? Quod si in his quae facile deprehendere potuistis animum ad discutiendum voluistis intendere, certum est quia et in agnitione Dei impediti estis, non impossibilitatis sed ignaviae vitio, nam si voluissetis ex his ipsis inutilibus simulacris profecto accepissetis intelligentiae viam. Certum est, quia per ferrum facta sunt simulacra, ferrum vero per ignem confectum est.  Spiritus autem a Deo mitium habet. Sic enim dixit Moyses propheta: « In principio fecit Deus coelum et terram. Terra autem erat invisibilisitus Domini jussu quasi ipsa manus Conditoris lucem separavit a tenebris, et post illud invisibile coelum istud visibile
Abbreviated transcription (Latin):
omnib haberi comiminẽ etiam cumhis quioderiet ces &e ꝑsen¬
cuntur. Senint tnim qr peccatum ipsoꝵ causa ignorantie ẽ. Prop¬
terea demq ipse magistet cum ab his qui ignorabant cum du
discipuli magistrũ. etiam ipsi cum paterentur simmliter ꝓ intir¬
fectonb suis orabant. Quod si disciplina nod̾ ẽ orare ctiam ꝓint̃¬
fectorib t ꝑsccutorib nr̃is quomodo non ctiam parentum &e ꝑ¬
pinquoꝵ ꝑsecutiones ferre oe ꝓ conuersione coꝵ oiare eredimur:
t̃um demde eciam illud diligentius consideremus que sit nob
cansa parentes diligendi. Pro eoinquit quod urtꝑ nĩx iudent᷑
auctores. Auctores quidem intȩ nr̃e parentes non sunt smminstͥ.
Non enim uitam p̃bent. s ingrediendi nob̾ adhanc uitam exhi¬
bent ministerium. Auctor autẽ urte unus ⁊ solus e ddẽ. Si autem
auctorem int ddiligere uolumus. illum autem nob̃ e diligendũ

Expanded text:
omnibus habere communem. Etiam cum his qui oderunt eos, et perseqomnibus habere communem. Etiam cum his qui oderunt eos, et persequuntur. Sciunt enim quia peccatum ipsorum causa ignorantiae est. Propterea denique ipse Magister cum ab his qui ignorabant eum ducdiscipuli magistrum, etiam ipsi cum paterentur, similiter pro interfectoribus suis orabant. Quod si disciplina nobis est orare etiam pro interfectoribus et persecutoribus nostris, quomodo non etiam parentum et propinquorum persecutiones ferre, et pro conversione eorum, orare credimur? Tum deinde etiam diligentius consideremus quae sit nobis causa parentes diligendi, pro eo, inquit, quia vitae nostrae videntur auctores. Auctores quidem vitae nostrae, parentes non sunt, sed ministri. Non enim vitam praebent, sed ingrediendi nobis ad hanc vitam exhibent ministerium, auctor autem vitae unus et solus est Deus. Si autem auctorem vitae diligere volumus, illum nobis esse diligendum
Abbreviated transcription (Latin):
tur a filio. aut filia amatre. Et hoc modo inter ꝓpinquos atq coi¬
sanguineos credentes atꝙ ineredulos scientiȩ atꝙ ignorantiȩ ue¬
ritatis ꝙ & erroris pugna consistit. Et ob hoc iterum dicebat qͥ
nos misit. Non ueni pacem mittere in terram s gladium. Quod
si dicit aliquis & quomodo iustum uidetur se parari filios apa¬
rentib: audi quomodo. quia cum ipsis si in errore ꝑmaneant. neꝙ
de iuistum c̃ separari eum qui saluari uult ab eo qui ñ uult. Sed
&e illud aduerte q non ex illis qui restius intelligunt uenit ista
separatio. Illi enim uolunt ẽẽ pariter &e ꝓdesse his & docere melio¬
ra. S &ilsud ꝓpͥum ignorantiȩ uicium ut confutantĩ se u̾itatis
lucem non ftrat de ꝓximo habere ce ideo exillis ista naseitur sepa¬
ratio. slam qui scientiam u̾itatis accipiunt q bonitatis plina est
tanquam abono deo data: cupiunt eam etiam si fieri potest cũ

Expanded text:
tur a filio, aut filia a matre. Et hoc modo inter propinquos atque contur a filio, aut filia a matre. Et hoc modo inter propinquos atque consanguineos credentes, atque incredulos, scientiae atque ignorantiae veritatisque et erroris pugna consistit. Et ob hoc iterum dicebat qui nos misit: « Non veni pacem mittere in terram, sed gladium . » Quod si dicit aliquis: Et quomodo justum videtur separari filios a parentibus ? Audi quomodo: quia cum ipsis si in errore permaneant, neque valde justum est separari eum qui salvari vult ab eo qui non vult. Sed et illud adverte, quia non ex illis qui rectius intelligunt, venit ista separatio, illi enim volunt esse pariter et prodesse his et docere meliora. Sed proprium est ignorantiae vitium, ut confutantem se, veritatis lucem non ferat habere de proximo. Et ideo ex illis ista nascitur separatio. Nam qui scientiam veritatis accipiunt, quia bonitatis plena est, tanquam a bono Deo datam, cupiunt eam si fieri potest cum
Abbreviated transcription (Latin):
maliciam declinasse. ñ continuo ei pactm in errorib posito dedit
ne cum confirmaret in malis. s ignorantiȩ cius rumis scicntiam
u̾itatis opposuit. ut si qui forte resipiscerent & lumen u̾itatis aspi¬
cerent. deceptos se & in p̃cipicia erroris abstractos merito dolerent
&e iracundiȩ salutaris ignẽ aduersum deceptricẽ suam conciꝑent
ignorantiam. Ob hoc itaq dicebat. Ignem ueni mutert in terram
quem uolo ut accendatur. Est gͦ pugna quedam que gerenda nob̾
c̃ in hac uita. Sermo enim u̾itatis & scientiȩ necessario separat
homines ab errore & ignorantia. sicut sepe uidemꝰ putrefactas &e
emortuas carnes corporis a connexione uiuentiũ membroꝵ ferro
secantis separari. Tale gͦ aliquid ẽ quod ait ũitatis agnitio. Hecesse
c̃ enim ut salutis causa. filius uerbi gra qui sermonẽ u̾itatis rece
ꝑit. a parentib separetur incredulis. aut rursum pater separe¬

Expanded text:
malitiam declinasse, non continuo ei pacem, in erroribus posito, dedit, malitiam declinasse, non continuo ei pacem, in erroribus posito, dedit, ne eum confirmaret in malis, sed ignorantiae ejus ruinis scientiam veritatis opposuit, ut, si qui forte resipiscerent, et lumen veritatis aspicerent, deceptos se, et in praecipitia erroris abstractos merito dolerent, et iracundiae salutaris ignem adversum deceptricem suam conciperent ignorantiam. Ob hoc itaque dicebat: « Ignem veni mittere in terram, quem volo ut accendatur . » Est ergo pugna quaedam quae gerenda nobis est in hac vita. Sermo enim veritatis et scientiae necessario separat homines ab errore et ignorantia, sicut saepe videmus putrefactas et emortuas carnes corporis a connexione viventium membrorum ferro secantis separari. Tale ergo aliquid est quod agit veritatis agnitio. Necesse est enim, ut salutis causa filius verbi gratia qui sermonem receperit veri tatis a parentibus separetur incredulis, aut rursum, pater separe
Abbreviated transcription (Latin):
ignis quidam qui uelut agro sterili immissus consumptis & ex¬
coctis raddicib pessime uoluptatis. bono semini uerbi dci fecundi¬
orem cordis ĩparet glib̾am. Puto autem quod satis dignas habea¬
tis causas iracundiȩ ex quib iustissimus ignis iste coalescat.si consi¬
deretis inquantos uos errores deduxerit ignorantis malum. qual¬
tosꝰ lapsus & quanta p̃cipicia ad peccandum dedit. aquantis uos
bonis abstraxit. & in que precipitauit mala &e quod ẽ suꝑomnna
ꝗramius quoduos infitturo scło eternis penis obnorios fecit. Non¬
ne ꝓhis omnib ubi u̾itatis ltim̃ uob̾ effulsit igniꝰ ĩtissime indig-¬
nationis accenditur. & iracundiȩ dto placitȩ intrauos consurgit
incendium quo consumatur a radigtus intireat omne germen¬
si quod forte intra uos malȩ concupiscentiȩ pullulauit: Unde
ce ipse qui misit nos cum uenisset c̾ ourac̃ mundum uidissit ad

Expanded text:
ignis quidam, qui velut agro sterili immissus, consumptis et exignis quidam, qui velut agro sterili immissus, consumptis et excoctis radicibus pessimae voluntatis, bono semini verbo Dei fecundiorem cordis praeparet glebam. Puto autem quod satis dignas habeatis causas iracundiae, ex quibus justissimus ignis iste coalescat, si consideretis in quantos vos errores deduxerit ignorantiae malum, quantosque lapsus et quanta praecipitia ad peccandum dedit, a quantis vos bonis abstraxit, et in quae praecipitavit mala, et, quod est super omnia gravius, quod vos in futuro saeculo aeternis poenis obnoxios fecit. Nonne pro his omnibus ubi vobis veritatis lumen effulsit, ignis justissimae indignationis accenditur, et iracundiae Deo placitae intra vos consurgit incendium, quo consumatur et radicitus intereat omne germen quod forte in terra malae concupiscentiae pullulavit? Unde et ipse qui misit nos cum venisset, et omnem mundum vidisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ur̃e ut hic sermo u̾itatis quiẽ uer̾ ee diligens cordis colonꝰ
assiditis excolat disciplins. estrumgͥ ẽ prebeit obedientiã
& occupationes ac sollicitudines suꝑfluas amputare. nebonum
utrbi scmen enecet noxnum grrmcti. Potest cnim ficti ut multi tẽ.¬
poris negligentiam breuis & assidua reparit diligntia. Incertum
namꝙꝑẽ unnus cimisꝙ uitȩ tempꝰ. et idco festinandumt᷑ ad salutẽ
ne forte cunctantem mois repentina p̃ueniat. & obhoc acrius in¬
nitendum est ut dum c̃ temporis spacium collecta male consuctu¬
dinis uicia resecentur Quod non aliter facere pottritis nisi ut iras¬
camini quodam modo aduersum uos metipsos ꝓhis que mnutilit̾
gessistis ac turpiter. Hec enim ẽ utilis uita & iusta &e necessaria ira¬
tunctia ut unusquisq in quib criauit &e ꝑperam gessit indignet᷑
&e seinet ipsum actuset. Ex qua indignatione accenditur in nob

Expanded text:
mentis vestrae, ut hoc sermo veritatis qui est verus et diligens cordis colonus mentis vestrae, ut hoc sermo veritatis qui est verus et diligens cordis colonus assiduis excolat disciplinis. Vestrum ergo est praebere obedientiam et occupationes, ac sollicitudines superfluas amputare, ne bonum verbi semen enecet noxium germen: potest enim fieri ut multi temporis negligentiam, brevis et assidua reparet diligentia. Incertum namque est uniuscujusque tempus vitae. Et ideo festinandum est ad salutem, ne forte cunctantem mors repentina praeveniat; et ob hoc acrius innitendum est, ut dum est temporis spatium collecta malae consuetudinis vitia resecentur. Quod non aliter facere poteritis, nisi ut irascamini quodammodo adversum vosmetipsos pro his quae inutiliter gessistis, ac turpiter. Haec enim est utilis vita, et justa, et necessaria iracundia, ut unusquisque in quibus erravit et perperam gessit, indignetur et semetipsum accuset. Ex qua indignatione accenditur in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
suis. qui maloꝵ homiriũ ꝑsuasionibꝰ aliqͣten᷑
deuiarant. & gentibꝰ int̾ quas habitabant.
tibq que enrta uos sunt. Oportet frẽs om̃s doctores qui ad sa¬
lutem animarum instituti sunt. & ad lucrandas animas ep̃i
sunt consecrandi ꝑ cunctis sollicitudinem gerere. & errantes ad
uiam u̾itatis. & ad portum salutis reducere. Et licet ꝓpter gen¬
tes que cirta uos sunt in modico uos errasse contigerit: melius
ĩ tanen redire ad u̾itatis uiam: quam diutnis in ipso errore ꝑdu¬
rare. Quos cumꝙ enim de his qui nos errare fecerunt. uel de his
qm ad huc uerbum p̃dicationis non audicrunt potestis uobis¬
cum assumite &e ad u̾itatis reducite. ne infructuosi dño imienia¬
mini. Et qm quidem sicut a cultore neglecta terra spinas &e tribu¬
los necessario ꝑducit. ita sensus uester longi temporis incuria
multas &e naxias opimones rerum &e intelligenti&̾ false scientiȩ
gerininauit. opus ẽ nuinc multa diligentia ad excolendum rus

Expanded text:
suis, qui malorum hominum persuasionibus aliquatenus deviarant, et gentibus inter quas habitabant. tibusque quae circa vos sunt. Oportet, fratres, omnes doctores qui ad salutem animarum instituti sunt, et ad lucrandas animas episcopi sunt consecrati, pro cunctis sollicitudinem gerere, et errantes ad viam veritatis et ad portum salutis reducere. Et licet propter gentes quae circa vos sunt in modico vos errasse contigerit, melius est tamen redire ad veritatis viam quam diutius in ipso errore perseverare. Quoscunque enim de his qui vos errare fecerunt, vel de his qui adhuc verbum praedicationis non audierunt, potestis, vobiscum assumite, et ad viam veritatis reducite, ne infructuosi Domino inveniamini. Et quoniam quidem sicut a cultore neglecta terra spinas et tribulos necessario producit, ita sensus vester longi temporis incuria multas et noxias opiniones rerum et intelligentias falsae scientiae germinavit, opus est nunc multa diligentia ad excolendum rus
Abbreviated transcription (Latin):
tur suꝑ ẽẽ brtur sit. Et ideo tam iuuenes quam senes oportet de con¬
ũsione cepenitentia ualde et sollicitos. & satis agert ut dereliq̃ or¬
nent animam suam ornamentis dignissimis. idest dogniatib
ũitatis. decore pudicicis. splendore iusticiȩ. candore pietatis aliisꝙ
omnib quib comptam decet eẽ rationabilem mentẽ. Unde con¬
non recedatis. ẜ cõmunc̃ uitam ducentes & scripturas satras ree¬
de intelligentes que dño touistis adimplerc satagatis. & oratiõ e
assidua cum dei grãm obtinere merucritis. tunc sine suspicione
mali interit᷑ꝰ uota possint celebrari festiua. D̾s autem pacis sit
cum omnib uob̾ am eN:
Incipiunt decreta anacleti papȩ de opp̃ssione ep̃oꝵ ⁊ de accu¬
satione ep̃oꝵ. ⁊ de orcdinatione archiep̃oꝵ & de pͥmatib ⁊ de¬

Expanded text:
tur superesse breve sit. Et ideo tam juvenes quam senes oportet de contur superesse breve sit. Et ideo tam juvenes quam senes oportet de conversione et poenitentia valde esse sollicitos, et satis agere ut de reliquo ornent animam suam ornet veritatis, decore pudicitiae, splendore justitiae, candore pietatis, aliisque omnibus, quibus comptam decet esse rationabilem mentem. non recedatis, sed communem vitam ducentes et Scripturas sanctas intelligentes, quae Domino vovistis, adimplere satagatis. Et cum oratione assidua obtinere merueritis, tunc, sine suspicione mali interitus, vota possint celebrari festiva. Deus autem pacis sit cum omnibus vobis. Amen. INCIPIUNT DECRETA ANACLETI PAPAE De oppressione episcoporum, et de accusatione episcoporum, et de ordinatione archiepiscoporum,
Abbreviated transcription (Latin):
ingeni intelligentiam legatur uel doctatur. Sunt enim multa
uerba infcripturis diuinis que possunt trahi ad eum sensum
quensͥ unusquisꝙ sponti p̃supsit. s fieri non oportet. Non
enim sensum quem extrmsecus attuleritis alienũ & extrane¬
um debetis querere. aut quomodo ipsum &e scripturarum au¬
ctoritate confirnctis. s ex ipsis scripturis sensum caꝑe ucri¬
tatis. Et ideo oportt ab eo intelligentiam discere scripturarũ.
qui cam a maiorib sidm ũitatem sibi traditam seruat. ut et ipse
possit ea que reste suscepit competenter asserert. Cumerim ee dr¬
uinis scripturis in tegram quis & firmam regulam ũ̾itatis suscepe¬
rit ab surdum ñ eritsi aliquid etiam ex truditione alib̾alib cõmu
tis conferat. ita tamen ut ubi uera didicit. falsa e smulata declini.
Incertum c̃ tiim cciam iuuenib uite tempus. senib autẽ iam nu̾nc
incertum ẽ. Nonenim dubitatur qd̾ quantumcumꝙ ẽ quod puta¬

Expanded text:
ingenii intelligentiam legatur vel doceatur. Sunt enim multa ingenii intelligentiam legatur vel doceatur. Sunt enim multa verba in Scripturis divinis quae possunt trahi ad eum sensum quem sibi unusquisque sponte praesumpsit, sed fieri non oportet: non enim sensum quem extrinsecus adulteratis, alienum et extraneum debetis quaerere, aut quomodo ipsum ex Scripturarum auctoritate confirmetis, sed ex ipsis Scripturis sensum capere veritatis. Et ideo oportet ab eo intelligentiam discere Scripturarum qui eam a majoribus secundum veritatem sibi traditam servat, ut et ipse possit ea quae recte suscepit competenter asserere. Cum enim ex divinis Scripturis integram quis et firmam regulam veritatis susceperit, absurdum non erit, si aliquid etiam ex eruditione communi ac liberatis conferat, ita tamen ut ubi vera didicit, falsa et simulata declinet. Incertum est enim etiam juvenibus vitae tempus, senibus autem jam nec incertum est, non enim dubitatur quin quantumcunque est quod puta