comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patrem &e filium &e sp̃m sc̃m unum
dm colimus & confitemur. Non sic
unum dm qͣsi solitarium. nec eundẽ¬
q qui ipse sibi pater sit ipse &e filius:
s patrem uerum qui genuit filiũ ue¬
rum. ut ẽ ds de deo lum̃ de lumine.
d̾m uerum de deo uero. omĩpotentẽ
de om̃ĩpotente. uitam ex uita. ꝑfectũ

Expanded text:
Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum Deum colimus et confitemur. Non sic unum Deum quasi solitarium; nec eum denique qui ipse sibi pater sit, ipse et filius; sed Patrem verum, qui genuit Filium verum, id est, Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, omnipotentem de omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
Non uobis dico. quia sine peccato
hic uiuetis: s sunt uenialia. sine
quib uita ista ñ ẽ. Propter omĩa
peccata. baptismꝰ inuentꝰ ẽ. P ropter
leuia sine quib ẽẽ ñ possumꝰ: oratio
inuenta. Quid habet oratio: Dimit¬
te nobis debita nr̃a. sicut ce nos di¬
mittimus debitorib nr̃is. Semel
abluimur baptismate: cotidie ab¬
lumur oratione. S nolite illa cõ¬
muttere: ꝓ quib necesse ẽ ut a xp̃i
corpore separemini. Quod absit a
uobis. Illi enĩ quos uidetis agere
penitentiã. scelera cõmiserunt: aut
adulti̾a. aut aliqua facta immania:
inde agunt penitentiã. Nam si le¬
uia peccata ipsoꝵ eẽnt: ad hȩc coti¬
diana oratio delenda sufficeret.
orõne: in humilitate maioriᷤ penitẽtiȩ.
Tam̃ d̾s ñ dimittit peccata: nͥ bap-¬
tiratis. Ipsa pecc̃a quȩ pͥmum di-¬
mittit: ñ nisi baptizatis dimit¬
tit. Quando: Quando baptizan¬
t᷑. Peccataq postea: orantib dimit¬

Expanded text:
Non vobis dico quia sine peccato Non vobis dico quia sine peccato hic vivetis; sed sunt venialia, sine quibus vita ista non est. Propter omnia peccata Baptismus inventus est; propter levia, sine quibus esse non possumus, oratio inventa. Quid habet oratio? Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Semel abluimur Baptismate, quotidie abluimur oratione. Sed nolite illa committere, pro quibus necesse est ut a Christi corpore separemini: quod absit a vobis. Illi enim quos videtis agere poenitentiam, scelera commiserunt, aut adulteria, aut aliqua facta immania: inde agunt poenitentiam. Nam si levia peccata ipsorum essent, ad haec quotidiana oratio delenda sufficeret. oratione, in humilitate majore poenitentiae: tamen Deus non dimittit peccata, nisi baptizatis. Ipsa peccata quae primum dimittit, non nisi baptizatis dimittit. Quando? Quando baptizantur. Peccata quae postea orantibus dimit
Abbreviated transcription (Latin):
estis uos: ait apłs. Ipsa ẽ eccłia sc̃a.
eccł̃ia una. ecclia uera. eccl̃ia catho¬
lica: contra om̃s hereses pugnans
pugnare potest: expugnari tam̃ ñ
potest. Hereses om̃s de illa exierunt:
tanquã sarmenta mnutilia de uite
p̾cisa. Ipsa autẽ manet in radice
sua. in uite sua. in caritate sua: por¬
te inferoꝵ ñ uincent eam. Remissio
ꝑfecte in uobis. Quando baptira¬
mini. nemo dicat illud feci: forte
ñ mͥ dimitit᷑. Quid fecisti: Quan¬
tum fecistie Dic immane aliquid
qͦd cõmisisti. graue. horrendũ: quod
etrã cogitare horret. Quicqͥd uis fece¬
ris: ñ quid xp̃m occidisti: Non est
isto facto aliquid peuis: qͥa & xp̃o
nichil ẽ melius. Quantũ nefas ẽ oe¬
cidere xp̃m: Iude tamen eum occi-¬
derunt: & multi in eum postea cre¬
diderunt: &e biberunt eiꝰ sanguinẽ.
Dimissum ẽ illis peccatũ: qͦd cõmise¬
runt. Cum baptizati fueritis. tene¬
te uitã bonã in p̾ceptis di: ut bap¬
tismum custodiatis usq in finẽ.

Expanded text:
estis vos . Ipsa est Ecclesia sancta, Ecclesia una, Ecclesia vera, Ecclesia catholica, contra omnes haereses pugnans: pugnare potest, expugnari tamen non potest. Haereses omnes de illa exierunt, tanquam sarmenta inutilia de vite praecisa: ipsa autem manet in radice sua, in vite sua, in charitate sua. Portae inferorum non vincent eam . CAPUT VII. perfecte in vobis, quando baptizamini. Nemo dicat: Illud feci, forte non mihi dimittitur. Quid fecisti? quantum fecisti? Dic immane aliquid quod commisisti, grave, horrendum, quod etiam cogitare horres: quidquid vis feceris, numquid Christum occidisti? Non est isto facto aliquid pejus, quia et Christo nihil est melius. Quantum nefas est occidere Christum? Judaei tamen eum occiderunt, et multi in eum postea crediderunt, et biberunt ejus sanguinem: dimissum est illis peccatum quod commiserunt. Cum baptizati fueritis, tenete vitam bonam in praeceptis Dei, ut Baptismum custodiatis usque in finem.
Abbreviated transcription (Latin):
tomagiᷤ heretici. S hereticis baptis¬
mum ñ mutamꝰ. Quare: Quia sie
habent baptismũ: quomͦ desertor
habet caracterẽ. Ita &e isti habent
baptismũ: habent. s unde damp¬
nentur: ñ unde coronent᷑. Et tam̃
si desertor ipse correptꝰ incipiat mili¬
tare. nunquid audet quisquã ei ca¬
racterẽ mutare: Credimꝰ etiã resur-¬
rectionem carnis. quȩ p̾cessit in xp̃o:¬
ut hoc etiam speret corpꝰ. qͦd p̾cessit
Quom carnis resurrectionẽ: Ne forte
putet aliquis quom lazari: ut scias
ñ sic ẽẽ. additũ ẽ in uitã et̾nam. Rege¬
neret uos ds conseruet &e tueat᷑ uos ds
in se. qui ẽ ipsa uita ȩt̾na. ꝑducat uoᷤ

Expanded text:
to magis haeretici? Sed haereticis Baptismum non mutamus. Quare? Quia sic habent Baptismum, quomodo desertor habet characterem: ita et isti habent Baptismum; habent, sed unde damnentur, non unde coronentur. Et tamen si desertor ipse correctus incipiat militare, numquid audet quisquam ei characterem mutare? CAPUT IX. 17. De resurrectione carnis in ut hoc etiam speret corpus, quod praecessit Quomodo carnis resurrectionem? Ne forte putet aliquis quomodo Lazari, ut scias non sic esse, additum est, In vitam aeternam. Regeneret vos Deus, conservet et tueatur vos Deus; in se, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in uob̾ ẽ sp̃c sci: quẽ habetis a deo:
Templum habet d̃s. Nlam & salomon
rex & ꝓpħa: iussus ẽ edificare tempłu
deo. Si edificaret templum soli aut
lune aut stelle alicui. aut alieui
angło: ñne dampnaret illum de:
Quia gͦ templum edificauit deoos¬
tendit se colere dm. Et unde edifica¬
uit: De lignis & lapidib quia dig¬
natus ẽ d̾s facere sibi ꝑ seruum suũ
domum in terra: uͥ rogaret᷑. ubi mo¬
raret᷑. Vnde dicit beatus stephanus.
Salomon edificauit illi domũ: sed
altissimꝰ ñ in manufactis templis
inhabitat. Si gͦ corpora nr̃a. tem¬

Expanded text:
itus sancti, quem habetis a Deo ? Templum habet Deus: nam et Salomon rex et propheta jussus est aedificare templum Deo. Si aedificaret templum soli, aut lunae, aut stellae alicui, aut alicui angelo, nonne damnaret illum Deus? Quia ergo templum aedificavit Deo, ostendit se colere Deum. Et unde aedificavit? De lignis et lapidibus: quia dignatus est Deus facere sibi per servum suum domum in terra, ubi rogaretur, ubi memoraretur. Unde dicit beatus Stephanus: Salomon aedificavit illi domum, sed Altissimus non in manu factis templis inhabitat . Si ergo corpora nostra tem
Abbreviated transcription (Latin):
patre ꝓcedentẽ. patris &e filii spiritũ
semꝑ in patrem &e filium: patri ce fi¬
lio coȩt̾num: & coequalem & cooꝑato¬
rem confitemur & ueneramur. Ido¬
q in nomine patris &e filii & sp̃c scĩ
unum confitemur dm: qͥa ds nom̃
ẽ potestatis. ñ ꝓpͥetatis. Propͥum nom̃
ẽ patri pater: & ꝓpͥum nom̃ ẽ filio
sp̃c sc̃s. Hanc trinitatẽ unũ d̾m cre¬
dimus: quia ex uno patre qͦd uniꝰ
cũ patre naturȩ sunt. uniusq sub¬
stantiȩ & unius potestatis. Pater fi
quẽ omĩa facta sunt que in celis &e
quȩ in terra uisibilia & muisibi¬
lia. ad nos saluandos & ad impłẽ¬
das scͥpturas uenit a patre: qͥ nun¬
quam desinit eẽ cum patre. Quẽ
credimus conceptum de sp̃u sc̃o.
& natum uirgine maria. u̾bum
caro factum ñ dimutatũ: s d̾m ꝑ¬
manentẽ. etiam hominẽ natũ:

Expanded text:
iritum, semper in Patre et Filio, Patri et Filio coaeternum, et coaequalem, et cooperatorem confitemur et veneramur. Ideoque in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti unum confitemur Deum: quia Deus nomen est potestatis, non proprietatis. Proprium nomen est Patri pater, et proprium nomen est Filisanctus. Hanc Trinitatem unum Deum credimus: quia ex uno Patre quod est, unius cum Patre naturae est, uniusque substantiae, et unius potestatis. Pater Filquem omnia facta sunt, quae in coelis et quae in terra, visibilia et invisibilia, ad nos salvandos et ad implendas Scripturas venit a Patre, qui nunquam desiit esse cum Patre, quem credimus conceptum de Spiritu sancto, et natum de virgine Maria; Verbum carnem factum, non demutatum, sed Deum permanentem; hominem n
Abbreviated transcription (Latin):
quid poma format: Nunquid
nuditatẽ lignoꝵ uestit umbra
folioꝵ: Nunqͥd tale aliquid intͥn¬
secus agit: Et quis agit hoc: Au¬
dite agricolam apłm: & uidete qͥd
sumus. & audite magistrũ int̾iorẽ.
Ego plantaui. apollo rigauit.s ds
increm̾tum dedit: neq qui plantat
ẽ aliquid. neq qui rigat. s qui in¬
crementũ dat ds. Hoc gͦ uobis dici¬
mus. siue plantemus. siue rigemꝰ
loquendo. non sumꝰ aliquid. s ille
qui increm̃tum dat ds. id est unctio
illiꝰ quȩ docet uos de om̃ib. Ex¬

Expanded text:
quid poma format? numquid quid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Hoc ergo vobis dicimus: sive plantemus, sive rigemus loquendo, non sumus aliquid; sed ille qui incrementum dat Deus, id est, unctio illius quae docet vos de omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
S quib unctio illa intus ñ loqͥ¬
tur. quos sp̃c sc̃s intus ñ docet:
indocti redeunt. Magist̾i̾a forin¬
secus. adiutoria quedam sunt: &
ammonitiones. Cathedram in
çȩlo habet: qui corda docet. De do¬
mino dico. Propterea ait &e ipse
in euangłio. Nolite uobis dicere
magistrum in terra:unus est ma
loquat᷑. quando nemo hominũ il¬
lic est: quia & si aliquis ẽ a latere
tuo: nullus ẽ in corde tuo. Et non
sit ullus in corde tuo: xp̃c sit in
corde tuo: unctio ipsius sit in cor¬
de. ne sit in solitudine cor sitienͤ.
& non habens fontes quib irrige¬
tur. Int̾ior gͦ magister ẽ qui docet: xp̃c
docet. inspiratio ipsius docet. Ubu il¬
lius inspiratio. & illius unctio ñ ẽ:
forinsecus mnanit̾ ꝑstrepunt uerba.
Sic sunt ista uerba frs̃. que forinse¬
cus dicimus: quomͦ ẽ agricola ad
arborem. forisecus oꝑatur: adhi¬
bet aquam & diligentiam culturȩ.
quelibet forinsecus adhibet. Nũ¬

Expanded text:
sed quibus unctio illa intus non loqused quibus unctio illa intus non loquitur, quos Spiritus sanctus intus non docet, indocti redeunt. Magisteria forinsecus, adjutoria quaedam sunt, et admonitiones. Cathedram in coelo habet qui corda docet. Propterea ait et ipse in Evangelio: Nolite vobis dicere magistrum in terra: unus est maloquatur, quando nemo hominum illic est; quia etsi aliquis est a latere tuo, nullus est in corde tuo. Et non sit nullus in corde tuo: Christus sit in corde tuo; unctio ipsius sit in corde, ne sit in solitudine cor sitiens, et non habens fontes quibus irrigetur. Interior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus inaniter perstrepunt verba. Sic sunt ista verba, fratres, quae forinsecus dicimus, quomodo est agricola ad arborem: forinsecus operatur, adhibet aquam et diligentiam culturae: quaelibet forinsecus adhibeat, num
Abbreviated transcription (Latin):
non habetis necessitatẽ ut aliqͥs
doceat uos: quia unctio ipstꝰ do¬
cet uos de omĩb. Quid gͦ nos fa¬
cimꝰ fr̃s : quia docemꝰ uos: Si un¬
ctio ipsius docet uos de omĩb qͣ¬
si nos sine causa laboramꝰ. Et ui¬
quid tantũ clamamꝰ : Dimitta¬
mus uos unctioni ipsiꝰ. &e doceat
uos unctio ipsius. S mͦ mͥ facio
questionẽ. &e illi ipsi apło facio. Di¬
gnetur audire paruulũ. querer¬
tem a se. Ipsi ioħi dico. Unction
habebant: quib loquebaris: Tu
dixisti: quia unctio ipsiꝰ docet uoᷤ
deom̃ib Ut quid talem epłamfe¬
cisti: Quid illos tu docebas.: Quid
instruebas: Quid edificabas: Iam
hic uidete magnũ sacram̃tũ fr̃s
magister intus ẽ. Nolite putare
quemquã hominẽ aliqͥd discere
ab homine. Ammonere possumꝰ
ꝑ strepitum uocis nr̃e: si non sit
intus qui doceat. inanis fit stre
Nunquid ñ sermonẽ istum om̃s
audistis: Quam multi hinc in¬
docti exituri sunt: Quantum ad
me ꝑtinet om̃ib loquutus sum.

Expanded text:
s necessitatem ut aliquis vos doceat, quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Quid ergo nos facimus, fratres, quia docemus vos? Si unctio ejus docet vos de omnibus, quasi nos sine causa laboramus. Et utquid tantum clamamus? Dimittamus vos unctioni illius, et doceat vos unctio ipsius. Sed modo mihi facio quaestionem, et illi ipsi apostolo facio: dignetur audire parvulum quaerentem a se; ipsi Joanni dico, Unctionem habebant quibus loquebaris? Tu dixisti, Quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Utquid talem Epistolam fecisti? Quid illos tu docebas? quid instruebas? quid aedificabas? Jam hic videte magnum sacramentum, framagister intus est. Nolite putare quemquam aliquid discere ab homine. Admonere possumus per strepitum vocis nostrae; si non sit intus qui doceat, inanis fit strepNumquid non sermonem istum omnes audistis? Quam multi hinc indocti exituri sunt? Quantum ad me pertinet, omnibus locutus sum;
Abbreviated transcription (Latin):
tio quam ipse pollicitꝰ ẽ nobis. ui-¬
tam ȩternam. Hec scͥpsi uobis de
his qui uos sediicunt. Nemo uos
seducat ad mortẽ. P romissionẽ uite
eternȩ desiderate. Quid potest mũ¬
pus ꝓmittere: Quicquid libet ꝓ¬
mittat. fortassis crastino moritu¬
ro ꝓmittit. Et qua fronte ad illũ
qui manet in eternum: exiturus
es⁊ S minatur mͥ potens homoͤ ut
aliquid mali faciat. Quid minat᷑
Carceres.cathenas: ignes. tormenta.
bestias. Nunquid ignẽ ȩternũꝰ Ex¬
horresce. qͦd minat᷑ omp̃c. Ama qͦd

Expanded text:
o quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt. Nemo vos seducat ad mortem; promissionem vitae aeternae desiderate. Quid potest mundus promittere? Quidquid libet promittat, fortassis crastina morituro promittit. Et qua fronte ad illum qui manet in aeternum, exiturus es? Sed minatur mihi potens homo, ut aliquid mali faciam. Quid minatur? Carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias: numquid ignem aeternum? Exhorresce quod minatur Omnipotens, ama quod
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qui m̃tiuntur: nondu sunt
ex xp̃o. Non dixit quoddã m̃da¬
cium ex ueritate: &e quoddã menda¬
cium ñ est ex ueritate. Sententiã
attendite: ne uos palpetis. ne uoᷤ
aduletis: ne uos decipiatis. ne uoᷤᷤ
illudatis. O mẽ mendaciũ ñ ẽ ex
ueritate. Uideamus gͦ quomͦ anti¬
.xp̃i mentiunt᷑: quia ñ est unũ ge¬

Expanded text:
 qui mentiuntur, nondum sunt ex Christo. Non dixit quoddam mendacium ex veritate, et quoddam mendacium non ex veritate. Sententiam attendite; ne vos palpetis, ne vos aduletis, ne vos decipiatis, ne vos illudatis: Omne mendacium non est ex veritate. Videamus ergo quomodo antichristi mentiuntur quia non est unum ge
Abbreviated transcription (Latin):
distis: &e gauisi exclamastis. Ama¬
te quod audistis. & liberamini a
laborib urĩs in requiem uitȩ et̾¬
nȩ. E cce. quid ꝓmittit dsꝰ Uitam
ȩternam. Ecce.quid minat᷑ deus
Ignem ȩternũ. Quid illis ad dex¬
teram constititis: Nenite bene¬
dicti patris mei. ꝑcipite regnũ qͦd
uobis paratũ ẽ ab origine mundi.
Ad sinistram quid: Ite in ignem
ȩternũ: qui paratus ẽ diabolo. et
angłis eius. Illud nondum amas:
uł hoc time. Mementote gͦ fris¬

Expanded text:
distis, et gavisi exclamastis: amadistis, et gavisi exclamastis: amate quod audistis, et liberamini a laboribus vestris in requiem vitae aeternae. Ecce quid promittit Deus, vitam aeternam. Ecce quid minatur Deus, ignem aeternum. Quid illis ad dexteram constitutis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ad sinistram quid? Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Illud nondum amas, vel hoc time. 12. Mementote
Abbreviated transcription (Latin):
&e dicam dõ meo. Propter u̾ba la¬
bioꝵ tuoꝵ. ego custo diui uias du¬
ras. Ad quam gͦ mercedem: Au¬
di &e noli deficere. Si deficiebas in
laborib ꝓmissa mercede fortis es¬
to. Quis ẽ qui oꝑat᷑ inuinea. et
recedat illi de corde qͦd accepturꝰ
ẽa facillum oblitum mercedem
suam. deficiunt manus. Memoria
ꝓmissȩ mercedis: ꝑ seuerantẽ facit
in opere. Et homo ꝓmisit:qui te
potest fallere. Quanto fortior ẽẽ de¬
bes in agro dĩ. qͣndo ꝓmisit ueritaᷤᷤ.
cui nec succedi potest. nec mori. nͨ
fallere potest eum cui ꝓmissum ẽ:
Et quid ẽ ꝓmissum: Uideamus
quid ꝓmissum ẽ. Aurũ est qͦd hic
multum amant homines. an ar-¬
gentum. an possessiones ad quas
fundunt homines aurũ. quãuis
multũ amant aurũ: an amena
p̾dia. ample domus. multa man¬
cipia. animalia numerosa: Non
hȩcẽ quedã merres:ad quam nos
hortatur. ut in labore duremꝰ. Qͥd
dicit᷑ merces ista: Uita ȩterna. Au¬

Expanded text:
et dicam Deo meo, Propter verba laet dicam Deo meo, Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Ad quam ergo mercedem? Audi, et noli deficere. Si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. Quis est qui operetur in vinea, et recedat illi de corde quod accepturus est? Fac illum oblitum mercedem suam, deficiunt manus. Memoria promissae mercedis perseverantem facit in opere: et homo promisit qui te potest fallere. Quanto fortior esse debes in agro Dei, quando promisit veritas, cui nec succedi potest, nec mori, nec fallere potest eum cui promissum est? Et quid est promissum? Videamus quid promisit. Aurum est, quod hic multum amant homines, an argentum? An possessiones, ad quas fundunt homines aurum, quamvis multum ament aurum? An amoena praedia, amplae domus, multa mancipia, animalia numerosa? Non haec est quaedam merces ad quam nos hortatur, ut in labore duremus. Quid dicitur merces ista? Vita aeterna. Au
Abbreviated transcription (Latin):
tassis in scͥptionem minat᷑. Si au¬
diat a litigante qͦd antixp̾c sit:
dicit ei xp̃c. Patiens esto. Si falsũ
audisti. gaude mecũ: qͥa &e ego
falsa ab antixp̃is audio. Si aut̃ẽ
uerum audisti:. conueni conscien¬
tiam tuam. Et si audire times:
eẽ plus time. Ergo uos quod ab
mitio audistis: in uobis maneat.
Quod sim uob̃ manserit quod ab
mitio audistis: & uos in filio &e pa¬
tre manebitis. Hec ẽ pollicitatio: ꝗͣ
ipse pollicitus ẽ nobis. forte enim
quereres mercedem: & diceres. Ec¬
ce in me qͦd ab initio audiui. cu¬
stodio. obtempero: ꝑicła. labores.
temptationes. pro ista perman¬
sione sustineo. Quo fructu: Qua
mercede: Quid mͥ postea dabit:
qͥa in hoc scło me uideo laborare
inter temptationes: Non uideo
hic requiem eẽ aliquã: mortalitaᷤᷤ
ipsa aggrauat animã: & corpus
quod corrumpit᷑ p̾mit ad inferi¬
ora. S tolero omĩa ut illud quod
ab initio audiui maneat in me:

Expanded text:
tassis inscriptionem minatur, si autassis inscriptionem minatur, si audiat a litigante quod antichristus sit. Dicit ei Christus: Patiens esto; si falsum audisti, gaude mecum, quia et ego falsa ab antichristis audio: si autem verum audisti, conveni conscientiam tuam; et si audire times, esse plus time. 11. Ergo vos quod ab initio audistis, in vobis maneat. Quod si in vobis manserit quod ab initio audistis; et vos in Filio et Patre manebitis. Haec est pollicitatio quam ipse pollicitus est nobis. Forte enim mercedem quaereres, et diceres: Ecce in me quod ab initio audivi custodio, obtempero; pericula, labores, tentationes pro ista permansione sustineo: quo fructu? qua mercede? Quid mihi postea dabit, quia in hoc saeculo me video laborare inter tentationes? Non video hic requiem esse aliquam; mortalitas ipsa aggravat animam, et corpus quod corrumpitur premit ad inferiora: sed tolero omnia, ut illud quod ab initio audivi, maneat in me;
Abbreviated transcription (Latin):
repit: laudant ista omĩa dñm.
Nunquid audistis: qͥa laudat do¬
minũ auaritia: Nunqͥd audistis.
qͥa laudat dñm ebrietasͥ. qͥa lau¬
dat luxuria. laudat nugacitas:
Quicqͥd ibi ñ audis laudem dare
dño: ñ fecit dñs. Corrige quod tu
fecisti: ut saluet᷑ in te. quod in te ds
fecit. Si autẽ non uis & amas et
amplecteris peccata tua: contra¬
rius es xp̃o. Intus sis. foris sis an¬
tixpc̃ es. Intus sis. foris sis: palea
es. S quare foris ñ esꝰ Quia occasi¬
onem uenti. ñ inuenisti. Iam ista
manifesta sunt fr̃s. Nequis dicat
xp̃m ñ colo. s d̃m colo patrẽ ipsiꝰ.
omĩs qui negat filium. nec filiũ.
nec patrẽ habet: et qͥ confitet᷑ fi¬
lium: & filiũ & patrẽ habet. Uos
grana alloquit᷑ & qui palee erant.
audiant. & grana fiant. Unusqͥsq
considerans conscientiam suam.
si mundi amator est. mutet᷑: & fi
ei dixerit qͦd antixp̾c sit. irascitur.
inuiriam sibi factam putat: for¬

Expanded text:
repit, laudam ista omnia Dominum. repit, laudam ista omnia Dominum. Numquid audisti quia laudat Dominum avaritia? numquid audisti quia laudat Dominum ebriositas; quia laudat luxuria, laudat nugacitas? Quidquid ibi non audis laudem dare Domino, non fecit Dominus. Corrige quod tu fecisti, ut salvetur quod in te Deus fecit. Si autem non vis, et amas et amplecteris peccata tua; contrarius es Christo. Intus sis, foris sis, antichristus es: intus sis, foris sis, palea es. Sed quare foris non es? Quia occasionem venti non invenisti. 10. Jam ista manifesta sunt, fratres. Ne quis dicat: Christum non colo, sed Deum colo Patrem ipsius. Omnis qui negat Filium, nec Filium nec Patrem habet: et qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet. Vos grana alloquitur; et qui palea erant, audiant, et grana fiant. Unusquisque considerans conscientiam suam, si mundi amator est, mutetur; fiaei dixerit quod antichristus sit, irascitur, injuriam sibi factam putat; for
Abbreviated transcription (Latin):
resistant isti xp̃o: Si aliquando eue¬
nit ut aliqui male faciant. & mci¬
piant coeripi: quia xp̃m ñ audeil
blasphemare: ministros eius blas¬
phemant. a quib corripiunt᷑. Si
autẽ ostenderis illis. quia xp̃i u̾
ba dicis. non tua: conant᷑ qͣntum
possunt. ut te conuincãt uerba
tua dicere. ñ uerba xp̃i. Si autem
manifestum fuerit. quia uerba
Nonne dicunt hoc cotidie hoĩes.
conuicti de factis suis: Praui uo¬
artificem accisant. C lamat illis¬
artifex de cȩlo: quia ipse nos fecit.
& nos refecit. Quid te fecie ł go
hominẽ feci. ñ auaritiam: ego
hominẽ feci. ñ latrociniũ: ego ho¬
minẽ feci ñ adulteriũ. Audistieᷤ
quia laudant me oꝑa mea: ex
ore trium pueroꝵ: ipse ymnus
erat: qui ab ignib defendebat.
Laudant oꝑa dñi. dñm:. laudat
celum. terra. mare. Laudant oĩa
quȩ sunt in celo: laudant angłi:
laudant stellȩ. laudant lumina¬
ria: laudat quicqͥd natat. qͥcqͥd
uolat: quicqͥd ambulat. quicqͥd

Expanded text:
isti Christo? Aliquando evenit ut aliquid mali faciant, et incipiant corripi; quia Christum non audent blasphemare, ministros ejus blasphemant, a quibus corripiuntur: si autem ostenderis illis quia Christi verba dicis, non verba tua; conantur quantum possunt ut te convincant verba tua te dicere, non verba Christi: si autem manifestum fuerit quia verba Nonne dicunt hoc quotidie homines convicti de factis suis? Prava voartificem accusant. Clamat illisartifex de coelo quia ipse nos fecit, qui nos refecit: Quid te feci? Ego hominem feci, non avaritiam; ego hominem feci, non latrocinium; ego hominem feci; non adulterium. Audisti quia laudant me opera mea. Ex ore trium puerorum ipse hymnus erat qui ab ignibus defendebat . Laudant opera Domini Dominum; laudat coelum, terra, mare; laudant omnia quae sunt in coelo; laudant Angeli, laudant stellae, laudant luminaria; laudat quidquid natat, quidquid volat, quidquid ambulat, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciatis quia unctionẽ habetis
Et nos unctionẽ quam accepimꝰ
ab eo: ꝑmaneat in nobis. U nctio
nis sacram̃tum ẽ uirtꝰ ipsa mui¬
sibilis: unctio inuisibilis. spc sc̃s.
Unctio inuisibilis caritas ẽilla. ͦ
in qͦcunq fuerit. tanquã radix illi

Expanded text:
Ut sciatis quia unctionem habetis, et nos unctionem quam accepimus ab eo, permaneat in nobis . Unctionis hujus sacramentum est virtus ipsa invisibilis, unctio invisibilis Spiritus sanctus, unctio invisibilis charitas illa est, quae in quocunque fuerit, tanquam radix vi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sint antixp̾iñ sint contrarii xp̃o:¬
Si enim ñ sunt antixp̃i. non po.¬
test fieri ut remaneant foris. s
de uoluntate sua quisq aut anti
sumus:aut in humorib malis.
Qui se in melius commiitat. in cor¬
pore membrũ ẽ: qui autẽ in ma¬
licia ꝑmanet. humor malus est.
Et qͣndo exierit: releuabunt᷑ qui
p̾mebant᷑. Ex nobis exierunt. s
ñ erant ex nobis. Quod si fuisseit

Expanded text:
non sint antichristi, non sint contrarii Chrisnon sint antichristi, non sint contrarii Christo? Qui non sunt antichristi, non potest fieri ut remaneant foris. Sed de voluntate sua quisque aut antisumus, aut in humoribus malis. Qui se in melius commutat, in corpore membrum est: qui autem in malitia permanet, humor malus est; et quando exierit, relevabuntur qui premebantur. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: quod si fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
me: Nonde carne mea p̾cisi sunt:
s pectus mͥ p̾mebant. cum ineẽnt.
Ex nobis exierunt.: s nolite tristes
eẽ. ñ erant ex nobis. Unde ꝓbas:
Quod si fuissent ex nobis: ꝑmansis¬
sent utiq nobiscum. Hinc gͦ uideat
ex nobis. accipiunt nobiscum sacra¬
mentaͥ accipiunt nobiscum bap¬
tismum: accipunt nobiscũ quod
norunt fideles se acciꝑe. benedicti¬
onem. eucharistiam. Et quicqͥd
in sacramentis scĩs est. & ipsius
altaris cõmunicationẽ accipuit
nobiscum: & non sunt ex nobis.
Temptatio ꝓbat: quia ñ sunt ex
nobis. Quando illis temptatio ue¬
nerit. uelut occasione uenti. uo¬
lant foras: quia grana ñ erant. Om̃ᷤ
autẽ tunc uolabunt. quod sepe di¬
cendum ẽ. cũ area dnica ceꝑit uen¬
tilari. in die iudicii. Ex nobis ex¬
ierunt.s ñ erant ex nobis. Quod si
fuissent ex nobis: ꝑmansissent u¬
tiq nobiscum. Nam uultis nosse
km̃ii. quam certissime dicat᷑ hoc.
ut qui forte exierunt & redeunt.

Expanded text:
me? Non de carne mea praecisi sunt, me? Non de carne mea praecisi sunt, sed pectus mihi premebant cum inessent. 5. Ex nobis exierunt; sed, nolite tristes esse, non erant ex nobis. Unde probas? Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Hinc ergo videat ex nobis, accipiunt nobiscum Sacramenta, accipiunt nobiscum Baptismum, accipiunt nobiscum quod norunt fideles se accipere, Benedictionem, Eucharistiam, et quidquid in Sacramentis sanctis est; ipsius altaris communicationem accipiunt nobiscum, et non sunt ex nobis. Tentatio probat quia non sunt ex nobis. Quando illis tentatio venerit, velut occasione venti, volant foras; quia grana non erant. Omnes autem tunc volabunt, quod saepe dicendum est, cum area dominica coeperit ventilari in die judicii. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: Nam vultis nosse, charissimi, quam certissime dicatur hoc, ut qui forte exierunt et redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o contrarii. foras nullomͦ posse¬
exire. Qui enim ñ ẽ xp̃o contrariꝰ.
in corpore ipsius heret: & in mem¬
bris computat᷑. Nunquam sunt
membra sibi contraria. Corporis
integͥtas ex uniu̾sis membris con¬
stat. Et quid de concordia mem¬
broꝵ. dicit apls: Si patitur unũ
membrũ. compatiunt᷑ omĩa mẽ¬
bra. Et si głificat᷑ unum membrũ:
congaudent omĩa membra. Si
gͦ in głificatione membri ꝯtera
membra congaudent: & in passi¬
one.omĩa m̾bra patiunt᷑: concor¬
dia membroꝵ ñ habet antixp̃m.
Et sunt. qui intus sic sunt in cor
dem adhuc curat᷑ corpus ipsiꝰ qe
sanitas ꝑfecta ñ erit nisi m resur¬
rectione mortuoꝵ: sic sunt in cor¬
pore xp̃i quomͦ humores mali. Qͣnͣ¬
do euomunt᷑: tunc releuat᷑ corpus.
Sic & mali quando exeunt. tunc
eccłia releuat᷑. e dicit qͣndo eos
euomit. atq proicit corpus. Ex
me exierunt humores isti. s non
erant ex me. Quid est ñ erant ex

Expanded text:
Christo contrarii, foras exire nullo modo possChristo contrarii, foras exire nullo modo posse. Qui enim non est Christo contrarius, in corpore ipsius haeret, et membrum computatur. Nunquam sibi sunt membra contraria. Corporis integritas universis membris constat. Et quid de concordia membrorum dicit Apostolus? Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Si ergo in glorificatione membri caetera membra congaudent. et in passione omnia membra patiuntur; concordia membrorum non habet antichristum. Et sunt qui intus sic sunt in corpndoquidem adhuc curatur corpus ipsius, et sanitas perfecta non erit nisi in resurrectione mortuorum: sic sunt in corpore Christi, quomodo humores mali. Quando evomuntur, tunc relevatur corpus: sic et mali quando exeunt, tunc Ecclesia relevatur. Et dicit quando eos evomit atque projicit corpus: Ex me exierunt humores isti, sed non erant ex me. Quid est, non erant ex
Abbreviated transcription (Latin):
habere multos antixp̃os. nhora nouifsi¬
maꝰ Quos dixit antixp̃os. seqͥt᷑.
ce exponit. Unde cognoscimus
quod nouissima sit hora: Unde :
Quia antixp̃i multi facti sunt.
Ex nobis exierunt. Uidete anti¬
xp̃os: ex nobis exierunt. Ergo plan¬
gimꝰ dampnũ udi consolationẽ:
S ñ erant ex nobis. Om̃s hereti¬
ci. om̃s scismatiei ex nobis exiert̃.
id est ex eccl̃ia exeunt: sed ñ exirent
si ex nobis eẽnt. Ante quã exirent
gͦ ñ erant ex nobis. Si antequam
exeunt. non erant ex nobis: mul¬
ti intus sunt. ñ exierunt: s tamen
antixpĩ sunt. Audemus hoc di-¬
debet unusquisq conscientiã suã.
an sit antixp̾c. Latine enim anti
dictum eẽ. quod ante xp̃m uentu¬
rus sit. id est post eum uenturu ᷤ
sit xp̾cͥ non sic dicitur. nec sic scri¬
bitur: s anti xp̃c ad est contra¬
rius xp̃o. Iam quis sit contrariꝰ
xp̃o. nunc adu̾titis ipso exponen¬
teͥ &e intelligitis non posse exire fo¬
ras nͥ antixp̾os: eos autẽ qͥ ñ sunt

Expanded text:
habere multos antichristos, nisi hora novissima? 4. Quos dixit antichristos? Sequitur, et exponit Unde cognoscimus quod novissima sit hora. Unde? Quia antichristi multi facti sunt. Ex nobis exierunt: videte antichristos. Ex nobis exierunt: ergo plangimus damnum. Audi consolationem: Sed non erant ex nobis. Omnes haeretici, omnes schismatici ex nobis exierunt, id est, ex Ecclesia exeunt; sed non exirent, si ex nobis essent. Antequam exirent ergo, non erant ex nobis. Si antequam exireat, non erant ex nobis; multi intus sunt, non exierunt, sed tamen antichristi sunt. Audemus hoc didebet unusquisque conscientiam suam, an sit antichristus. Latine enim Anticdictum, quod ante Christum venturus sit, id est, post eum venturus sit Christus: non sic dicitur, nec sic scribitur; sed Antichristus, id est, contrarius Christo. Jam quis sit contrarius Christo, nunc advertitis ipso exponente, et intelligitis non posse exire foras nisi antichristos; eos autem qui non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
erant ex nobis om̃s. ideo addidit.
ut manifestarent᷑: quia & intus
cum sint. ñ ex nobis sunt. ñ tam̃
manifesti sunt: s ex eundo mani¬
festant᷑. Et uos unctionẽ habeti ᷤᷤ
a scõ: ut ipsi uobis manifesti sitis.
li. hanc unctionẽ xp̃i discunt õs.
qui habent cognoscere bonos et
malos: nec opus esse ut doceant᷑:
quia ipsa unctio docet. Scribo uo¬
bis. non quod nescierits ueritatẽ.
s quia nostis eam: & qͥa om̃e men¬
datium ñ ẽ ex ueritate. Ecce amnio¬
niti sumꝰ: quomͦ cognoscamꝰ anti

Expanded text:
erant ex nobis. Ideo addidit, ut manifestarentur, quia et intus cum sunt, non ex nobis sunt; non tamen manifesti sunt, sed exeundo manifestantur. Et vos unctionem habetis a sancto, ut ipsi vobis manifesti sitis. li. Hanc unctionem Christi dicit omnes qui habent, cognoscere malas et bonos; nec opus esse ut doceantur, quia ipsa unctio docet eos. 6. Scribo vobis, non quod nescieritis veritatem; sed quia nostis eam, et quia omne mendacium non est ex veritate. Ecce admoniti sumus quomodo cognoscamus Anti
Abbreviated transcription (Latin):
nem uenit: usq ad diuinitatẽ ñ
uenit. Quid autẽ magnum ẽ us¬
q illuc attingere: quo usq ꝑsecu¬
tores. qui crucifixerunt: Illud ẽ
magnum intelligere u̾bum. dm a¬
pud d̾m in pͥncipio. ꝑ qͦd facta st̃
omnia: qualem se cognosci uolebat
qͣndo ait philippo. Tanto tempore
uobiscum sum & ñ cognoiuistis
me: Philippe qui me uidet: uidet
&e patrem. S ne quis piger sit ad
ꝓficiendum: audiat. Pueri no¬
uissima hora est. Proficite. curri-¬
rite. crescite: nouissima bora est.
Ipsa nouissima hora diuturna ẽ:
tam̃ nouissima hora ẽ. Horam enĩ
pro tempore posuit nouissimo:
quia in nouissimis temporib ue
quomͦ nouissima hora: Certe priꝰ
uemet antixp̃c: & tunc ueniet di¬
es iudicii. Nidit ioħ̃es cogitatio¬
nes istas. Ne quasi securi fierent.

Expanded text:
nem venit, usque ad divinitatem non nem venit, usque ad divinitatem non venit. Quid autem magnum est, usque illuc attingere, usque quo persecutores qui crucifixerunt? Illud est magnum, intelligere Verbum Deum apud Deum in principio, per quod facta sunt omnia: qualem se cognosci volebat, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem . 3. Sed ne quis piger sit ad proficiendum, audiat: Pueri, novissima hora est. Proficite, currite, crescite, novissima hora est. Ipsa novissima hora diuturna est; tamen novissima est. Horam enim pro tempore posuit novissimo; quia in novissimis temporibus vequomodo novissima hora? certe prius veniet Antichristus, et tunc veniet dies judicii. Vidit Joannes cogitationes istas: ne quasi securi fierent,
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrem. Quid est hocꝰ. Discipuli
se palpandũ p̾buit: & mariȩ conta¬
ctum uitauit: Nonne ipse est qui
dubitanti discipło dixit᷑ mitte di¬
gitos. & palpa cicatrices: Nunqͥd
iam ad patrẽ ascenderat: Quare gͦ
maniam ꝓhibet ce dicit: noli me
tangere ñdum ascendi ad patremꝰ
An hocdicturi sumus. quod a uiris
se tangi ñ timuit. & a mulierib
tangi timuit. cum tactus illiꝰ om¬
nem carnem mundat: Quib pri¬
mum uoluit manifestari:ab his se
timuit contrectari: Nonne uris
resurrectio eiꝰ ꝑ feminas nuntiata ẽ.
ut contraria arte serpens uinceret᷑:
Quia enim ille mortẽ pͥmo homi¬
ni ꝑ feminam nuntiauit: & uiriᷤ
uita ꝑ feminam nuntiata ẽ. Qua¬
re gͦ se tangi noluit: nͥ quia conta¬
ctum illum spiritalit̾ intelligi uo¬
luit: Contactus spiritalis. de corde
mundo. Ille attingir de corde mun¬
do xp̃m: qui eum intelligit patri
coequalem. Qui autẽ nondu in¬
telligit diuinitatẽ xp̃iͥ usq ad car¬

Expanded text:
ad Patrem. Quid est hoc? Discipulis ad Patrem. Quid est hoc? Discipulis se palpandum praebuit, et Mariae contactum vitavit? Nonne ipse est qui dubitanti discipulo dixit, Mitte digitos, et palpacicatrices ? Numquid jam ad Patrem ascenderat? Quare ergo Mariam prohibet, et dicit, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem? An hoc dicturi sumus, quod a viris se tangi non timuit, et a mulieribus tangi timuit? Contactus illius omnem carnem mundat Quibus primo voluit manifestari, ab his se timuit contrectari? Nonne viris resurrectio ejus per feminas nuntiata est, ut contraria arte serpens vinceretur? Quia enim ille mortem primo homini per feminam nuntiavit; et viris vita per feminam nuntiata est. Quare ergo se tangi noluit, nisi quia contactum illum spiritualem intelligi voluit? Contactus spiritualis est de corde mundo. Ille attingit de corde mundo Christum, qui eum intelligit Patri coaequalem. Qui autem nondum intelligit divinitatem Christi, usque ad car
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. In hac lectione pueros alloquit᷑.
ut festinent crescere:quia nouissi¬
ma bora ẽ. Etas corporis non ẽ in
uoluntate. Ita nullus scđm car¬
nem crescit quando uult. sicut
nullus quando uult nascitur.
Ubi autẽ natiuitas in uoluntate
ẽ. & crem̃tum in uoluntate ẽ. Ne¬
mo ex aqua & spu nascitur: nisi
uolens. Ergo si uult crescit: si ñ¬
uult decrescit. Quid est crescere:
Proficere. Quid ẽ decrescere: Defi¬
cere. Quisquis nouit natum eẽ se.¬
ut audiat quia puer est &e infans:
auide inhiet uberib matris: & cito
crescit. Est autẽ mater eccłia: et u¬
bera eius duo testam̃ta scͥpturarũ
diuinarũ. Hinc sugatur lac om̃i¬
um sacram̃toꝵ. temporalit̾ proȩt̾
atq roboratꝰ ꝑueniat ad mandu¬
lis patri. Lacte te nutrit. ut pane paᷤ¬
cat. Nam corde contingere ih̃m spi¬
ritaliter: hoc ẽ cognoscere quia eqͣ¬
lis est patri. Propt̾ea & mariam ꝓ¬
hibebat tangere. & dicebat ei. Noli
me tangere: nondum enĩ ascendi

Expanded text:
ac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacramentorum temporaliter pro atque roboratus pervoniat ad mandulis Patri. Lacte te nutrit, ut pane pascat: nam corde contingere Jesum spiritualiter, hoc est cognoscere quia aequalis est Patri. 2. Propterea et Mariam prohibebat se tangere, et dicebat ei: Noli me tangere; nondum enim ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
quod exiuimꝰ ab eis: &e nos illos si¬
militer. S designauit hȩc epła anti¬
xp̃os. Quicumq negat quod iħc ñ
ramꝰ quis neget. &e ñ attendamꝰ ad
linguam. s ad factum. Si enim om̃s
interrogent᷑ om̃s uno ore confitent᷑
lingua: uitam interroga. Siinuene¬
rimus hoc. si ipsa scͥptura nobis dix¬
erit. quia negatio ñ tantũ lingua
fit. s & factis: certe inuenimꝰ multoᷤᷤ
& morib dissentiunt a xp̃o. Ubi in¬

Expanded text:
quod exivimus ab eis; nos illos siquod exivimus ab eis; nos illos similiter: sed designavit haec Epistola antichristos. Quicumque negat quod Jesus non ramus quis neget, et non attendamus ad linguam, sed ad facta. Si enim omnes interrogentur, omnes uno ore confitenturlingua, vitam interroga. Si invenerimus hoc, si ipsa Scriptura nobis dixerit quia negatio non tantum lingua fit, sed et factis, certe invenimus multos et moribus dissentiunt a
Abbreviated transcription (Latin):
in humilẽ ñ offendit. ñ formida¬
bit excelsum. O m̃ib enĩ malis:
lapis offensioniᷤᷤ ẽ xp̃c. Quicquid
dicit xp̃c: amarũ est illis. Eteñ
audite. &e uidẽte. O m̃s certe qui
exeunt de ecclia. & ab unitate
eccłiȩ precidunt᷑ antixp̃i sunt.
Nemo dubitet. ipse em̃ sic designa¬
uit. Ex nobis exierunt: s ñ erant
ex nobis. Nam si fuissent ex nob̾:
ꝑmansissent utiq nobiscum. Qi

Expanded text:
in humilem non offendit, non formidain humilem non offendit, non formidabit excelsum. Omnibus enim malis lapis offensionis est Christus; quidquid dicit Christus, amarum est illis. 7. Etenim audite, et videte. Omnes certe qui exeunt de Ecclesia, et ab unitate Ecclesiae praeciduntur, antichristi sunt nemo dubitet; ipse enim designavit, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, permansissent
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ꝓpͥum nom̃ ẽ illi. Quomͦ moy se ᷤᷤ¬
ꝓpͥo nomine appellatus ẽ. quomͦ
helias. quomͦ abraham. sic tanqͣm
menti nom̃ e. Quomͦ si dicat᷑ pro¬
pha. quomͦ sidicat᷑ sacerdos: sic xp̃c
commendat᷑ unus: in quo eẽt re¬
demptio totiꝰ urł̃. Iste xp̃c spera
batur uenturꝰ a ppło uideoꝵ: &e qͥa
humilis uenit. ñ ẽ agnitus. Quia la¬
pis paruus erat. offenderunt in il¬
lo. & fracti sunt. s creuit lapis. et
factus ẽ mons magnꝰ. Et̃ quid ait
scͥptura: Quicunq offenderit ĩ
lapidem istũ conquassabit᷑: & su¬
ꝑ quẽ uenerit lapis iste. conteret
eum. Discernenda sunt uerba. Of¬
fendentẽ dixit conquassari: suꝑ
quem autẽ uenerit. conteri. Primũ
quia humilis uenit. offenderunt
in illum homines: quia excelsuᷤ
uenturus ẽ ad iudicium. suꝑ quẽ
uenerit. conteret eũ. S illum ñ
conteret uenturus: quẽ ñ quassa¬
uit. cum uenit. Qui in humiłe ñ
offendit. non formidabit excel-¬
sum. Breuit̾ audistis fratres. qui

Expanded text:
um nomen est illi. Quomodo Moyses proprio nomine appellatus est, quomodo Elias, quomodo Abraham; sic tanquammenti nomen est. Quomodo si dicatur propheta, quomodo si dicatur sacerdos; sic Christus commendatur unctus, in quo esset redembatur venturus a populo Judaeorum; et quia humilis venit, non est agnitus; quia lapis parvus erat, offenderunt in illum, et fracti sunt. Sed crevit lapis, et factus est mons magnus ; et quid ait Scriptura? Quicumque offenderit in lapidem istum, conquassabitur; et super quem venerit lapis iste, conteret eum . Discernenda sunt verba: offendentem dixit conquassari; super quem autem venerit, conteri. Primo quia humilis venit, offenderunt in illum homines: quia excelsus venturus est ad judicium, super quem venerit, conteret eum. Sed illum non conteret venturus, quem non quassavit cum venit. Qui in humilem non offendit, non formidabit excelsum. Breviter audistis, fratres: qui
Abbreviated transcription (Latin):
cum adhuc peccatores essemꝰ xp̃c
pro nobis mortuus ẽ. Crede gͥ hoc
& tu: & pro salute tua. noli eru¬
bescere confiteri. Corde enĩ credit᷑
ad iusticiã: ore autẽ confessio fit
ad salutẽ. Deniq ne dubitares.
ne erubesceres: qͣndo pͥmũ credi¬
disti: signum xp̃i in fronte tanꝗͣ
in domo pudoris accepisti.Re-¬
cole frontẽ tuã. ne linguã expaueᷤ¬
cas alienam. Qui enim inquit
ipse dñs confusus me fuerit. corã
hominib: confundet illum filiꝰ
hominis coram angłis di. Noli gͦ
erubescere ignominiã crucis: quã
ꝓ te ipse d̾s ñ dubitauit excipere.
Dic cum apło. Michi autẽ absit

Expanded text:
cum adhuc peccatores essemus, Christus cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est . Crede ergo hoc et tu, et pro salute tua noli erubescere confiteri. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Denique ne dubitares, ne erubesceres, quando primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. Qui enim, inquit, ipse Dominus, confusus me fuerit coram hominibus, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non dubitavit excipere; et dic cum Apostolo: Mihi autem absit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Parũ hoc forsitan uideat᷑: qͣd pro
hominib ds̃. ꝓ peccatorib iustus.
ꝓ reis innocens. ꝓ captiuis rex. pro
seruis dñs. carnem humanitatis
indutꝰ aduenit. In t̾ris uisus est:
&e cum hominib conu̾satꝰ ẽ. Cruci¬
fixus insuꝑ. mortuus & sepultus ẽ
Non credis: dicis forte. Quando hoc
factum est: Audi quo tempore.
Sub pontio pilato. In significatio¬
ne etiã tͥ nom̃ iudicis positũ est:
ne uł de tempore dubitares. C re¬
de gͦ filiũ di crucifixũ sub pontio
pilato: & sepultum. Maiorẽ aũ hac
caritatẽ nemo habet: quã ut animã
Et iterum dicit. Cum inimici eẽmꝰ.
reconciliati sumus do ꝑ mortẽ filii
eiꝰ. Ec̃cc gͦ in xp̃o maiorem inueni¬
mus caritatẽ: quia aminã suã ñ ꝓ
amicis: s ꝓ suis tradidit inimicis.
Quantus amor cdi erga. homines :¬
& qualis affectio sic amare etiam
peccatores: ut amore eoꝵ moreret᷑:
Cominendat enim caritatẽ suam¬
d̾s in nobis. Apłi uerba sunt: qͥa

Expanded text:
. Parum hoc forsitan videatur, quod pro hominibus Deus, pro peccatoribus justus, pro reis innocens, pro captivis rex, pro servis Dominus carne humanitatis indutus advenit, in terris visus est et cum hominibus conversatus est: crucifixus insuper, mortuus et sepultus est. Non credis? Dicis forte: Quando hoc factum est? Audi quo tempore: sub Pontio Pilato. In significatione tibi etiam nomen judicis positum est, ne vel de tempore dubitares. Crede ergo Filium Dei crucifixum sub Pontio Pilato et sepultum. Majorem autem hac charitatem nemo habet, ut animam Et iterum dicit: Cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus charitatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba sunt; quia
Abbreviated transcription (Latin):
catur de sp̃u scõ integra eccl̃ia. Sc̃m
qd nascetur de homine matre sine
homine patre. uocet᷑ filius di: qm̃
qui natꝰ ẽ de do patre sine ulla ma¬
tre mirabilit̾. oportuit ut fieret
hominis filiꝰ in ea carne natus: ut
ꝑ clausa uiscera paruus exiret: in
qua resuscitatus.ꝑ clausa hostia
magnus intraret. Mira sunt hec
quia diuina: sunt ineffabilia. qͥa
& inscrutabilia. Non sufficit expli¬
cando os hominis: qͥa nec inuesti¬
gando cor hominis. Credidit ma¬
ria: ce in ea qͦd credidit factum ẽ.
Credamus &e nos: ut ce nobis possit
ꝓdesse qͦd factum ẽ. Quamuis ergo
mirabilis sit etiam ista natiuitas :
tam̃ cogita ohomo. quid ꝓ te ds.
tuus. creator ꝓ creatura susceꝑit. ut
d̾s in deo manens et̾no.cũ eterno
uiuens. equalis filius patri. ꝓ reiᷤ
& ꝓ peccatorib seruis. formã serui
ñ dedignaretur induere. Neq eñĩ
meritis humanis exhibitũ: nam ꝓ ini¬

Expanded text:
catur de Spiritu sancto integra Ecclesia. Sanctum catur de Spiritu sancto integra Ecclesia. Sanctum quod nascetur de homine matre sine homine patre, vocetur Dei Filius; quoniam qui natus est de Deo Patre sine ulla matre, mirabiliter oportuit ut fieret hominis filius; in ea carne natus, ut per clausa viscera parvus exiret, in qua resuscitatus per clausa ostia magnus intraret. Mira sunt haec, quia divina sunt; ineffabilia, quia et inscrutabilia: non sufficit explicando os hominis, quia nec investigando cor hominis. Credidit Maria, et in ea quod credidit factum est. Credamus et nos, ut et nobis possit prodesse quod factum est. Quamvis ergo mirabilis sit etiam ista nativitas: tamen cogita, o homo, quid pro te Deus tuus, Creator pro creatura susceperit; ut Deus in Deo manens, aeternus cum aeterno vivens, aequalis Filius Patri, pro reis et pro peccatoribus servis formam servi non dedignaretur induere. Neque enim meritis humanis est exhibitum. Nam pro ini
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli: &ẽ tam̃ laudare compelli¬
mur:. ne tacendo remaneamus in¬
grati. S deo gr̃as: quia id qͦd compe¬
tenter ñ potest dici. potest fidelit̾
minũ nr̃m natũ de sp̃u sco. ex uir¬
gine maria. Nam ce ipsa beata
maria quẽ credendo peꝑit: creden¬
do concepit. Cum enim ꝓmisso sibi
filio quesisset. quemad modum fi¬
eret. quoniam uirum non cognos¬
ceretꝰ utiq solus ei modus cognos¬
cendi atq pariendi notus erat:
quem quidem ipsa experta non
fuerat: sed ex aliis feminis natura
frequentante didicerat. ex uiro
scilicet et femina hominem
nasci: responsum ab angelo
tus altissimi obumbrabit tͥ. Propte¬
rea qͦso nascet᷑ ex te sc̃m: uocabitur
filius dĩ. Quȩ cum dixisset angls:
illa fide plena. & xp̃m priꝰ mente qͣ
uentre concipiens. ecce inquit ancil¬
la dñi: fiat michi scđ̾m uerbum tu¬
um. fiat inquit sine uirili semine.
conceptus in uirgine: nascat᷑ de sp̃u
scõ & integra femina: in quo renas¬

Expanded text:
parvuli; et tamen laudare compelliparvuli; et tamen laudare compellimur, ne tacendo remaneamus ingrati. Sed Deo gratias, quia id quod competenter non potest dici, potest fideliter minum nostrum, natum de Spiritu sancto ex virgine Maria. Nam et ipsa beata Maria, quem credendo peperit, credendo concepit. Cum enim promisso sibi filio, quaesisset quemadmodum fieret, quoniam virum non cognosceret; utique solus ei modus cognoscendi atque pariendi notus erat, quem quidem ipsa experta non fuerat, sed ex aliis feminis natura frequentante didicerat, ex viro scilicet et femina hominem nasci: responsum ab Angelo tus Altissimi obumbrabit tibi; propterea quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. Quae cum dixisset Angelus, illa fide plena, et Christum prius mente quam ventre concipiens, Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Fiat, inquit, sine virili semine conceptus in virgine; nascatur de Spiritu sancto et integra femina, in quo renas