comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝑ sermonem cdĩ fuint homines dii. si par-
tari dii efficiuntur.⁊ uñ calefiunt ñ ẽ ds:
accedis ad liñ: illuminaris. & uit̾ fihos dei
numeraris: Si recedis a lumine: obseura-¬
ris. &e in tenebris computaris: Illud tam̃
lum̃ ñ accedit ad se: qr ñ recedit a se: Si gͦ
Pat̃ gͦ scĩficauit filium suum: & misit in
mundũ forte aliquis dicat: Si pat̾ eum
uit qͦmͦ genuit. Ut enim sc̃s esset gignen¬
do ei dedit: quia scm̃ eum genuit: Nã si
mus dõ patri scĩficetur nom̃ tuum. Si¬

Expanded text:
Si per sermonem Dei fiunt homines dii; si partitari dii efficiuntur, unde calefiunt, non est Deus? Accedis ad lumen, illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo Pater ergo sanctificavit Filium suum, et misit in mundum. Forte aliquis dicat: Si Pater eum vit, quomodo genuit: ut enim sanctus esset, gignendo ei dedit, quia sanctum eum genuit. Nam si mus Deo Patri: Sanctificetur nomen tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
S. oẽ ilti ex iudĩs erant: qͥ clamabant. bñ¬
dictꝰ qui uenit in nomine dñi: rex ifrł:
Ecce iln ex circumcisione illi ex p̃putio
uelut parietes duo ex diu̾so uenientes.
e in unam fid̃m xͥ pacis oseulo cõeur¬
rentes Audiamꝰ gͦ uocẽ lapidis angłaris:¬
Ihi aũ respondit eis dicens: Uenie hora
ut clarificet᷑ filiꝰ hominis hic quis iam for¬
sitan pucat: idõ se dixisse głificãdũ. qr gen¬
tiles uolebant eũ uicłc. N ita.ẽs uid̾bat ipsos
gentiles pꝰ passionẽ & resurrecꝰti onẽ suam
in omnibꝰ gentibꝰ credituros: qr sic̃ diẽ apłs
cecitas ex parte in urł facta ẽ. donec pleni¬
tudo gentuim intͣret. Ex occasione gͥistoꝵ
gentilium qͥ eũ uide cupiebant. anuũtiat
futurã pleinitudinẽ gentium: & ꝓmittit
iamiam q adesse horam glificationis fue.
qͣ facta ĩ ecelis.g̾s fuerant credititrȩ Uñ p̃¬
dictum ẽ: Exaltare sr̃ ccelos d̃s: & sũ om̃ẽ

Expanded text:
illi ex Judaeis erant, qui clamabant: Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Ecce illi ex circumcisione, illi ex praeputio, velut parietes de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes. Audiamus ergo vocem lapidis angularisit, respondit eis, dicens: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. » Hic quisquam forsitan putat ideo se dixisse glorificatum quia gentiles eum volebant videre. Non ita est, sed videbat ipsos gentiles post passionem et resurrectionem suam in omnibus gentibus credituros. Quia, sicut dicit Aposecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret . Ex occasione igitur istorum gentilium qui eum videre cupiebant, annuntiat futuram plenitudinem gentium, et promittit jam jamque adesse horam glorificationis suae, qua facta in coelis, gentes fuerant crediturae. Unde praedictum est: Exaltare super coelos
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ eum: sic̃ scͥptum ẽ: Noli timere fi¬
lia syon: Ecce rex tuus uenit. sedens sũꝑ
pullum asine In illo gͦ ppło erat filia
syon. Ipsa est ierłm que syon In illo
inqͣm ppło rẽꝓbo & ceco erat tamĩ filia
syon cui diceret᷑. Noli timere: ecce rex
tuus uenit sedens fr̃ pullum asinȩ: hec
filia sẏon eui diuinitꝰ ista dñr. ⁊ in itł erat
rat multitudine qͤ dñm uenientẽ tanta de¬
llocione laucdabat. tanto aginine deducebat
Eidictum ẽ noli timere. illum cognosee qͥate
sanguis fundit᷑ ꝑ qͦm tuum delictũ deleat᷑.

Expanded text:
 scriptum est, Noli timere, filia Sion: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam, populo reprobo et caeco, erat tamen filia Sion, cui diceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec filia Sion cui divinitus ista dicuntur, in illis erat rat multitudine quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Ei dictum est: Noli timere; illum agnosce, qui ecsanguis fundetur per quem tuum delictum deleatur
Abbreviated transcription (Latin):
se dñs ẽ: uñ alibi scͥptum ẽ: Pluit dñs a
domino. S ũba enis meluis nr̃m dirig̃t
intellectum : qui ait. Ego ueni ĩ nomine
pat̾s mĩ & ñ suscepistis me: alius uenret
in nomine suo hunc suscipietis humrili¬
tatis enĩ magist᷑ ẽ .xͨ :ͥ qui humiliauit semet¬
ipsum factꝰ obediens usq ad mortẽ: mor
qñ nos docet humilitatẽ: In illa patͥ ẽ
mił ne ꝑiremꝰ redemit. has ei laudes tur¬
ba dicebat. Osanna: bñdictꝰ qui uenit ĩ
nomine dni rex isrł. Quã erucẽ m̃tis. in¬
bat. Quid fuit dño regem eẽ ifrł Qͥd
magnum fuit regi scłoꝵ regẽ fieri ho
gendum tributum. uł ferro ex̃citum
armandũ hostesq uisibilit̃ debellandos:
s rex isrł qͦd m̃tes regat. qͦd ĩ aet̾nũ con¬
sulat. qͦd in regnum cceloꝵ credentes sꝑ¬
antes amantesq ꝑducat. Dĩ gͦ filiꝰ eqͣlis
patri. ũbum ꝑ qͦd fac̾ta st̃ omnnia: qͦdrex
serationis inclitium ẽ: ñ potestatis aug¬

Expanded text:
se Dominus est. Unde alibi scriptum est: Pluit Dominus a Domino. Sed verba ejus melius nostrum dirigunt intellectum, qui ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me; alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem quando nos docet humilitatem. In illa Patri est milis, ne periremus, redemit. Has ei laudes turba dicebat: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Quam vocem mentis inbat. Sed quid fuit Domino Regem esse Israel, qui magnum fuit Regi saeculorum, Regem fieri homgendum tributum, vel ferro exercitum armandum, hostesque debellandos, sed Rex Israel, quod mentem regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, quod rex serationis indicium est, non potestatis aug
Abbreviated transcription (Latin):
dũ: Et uos gͥ nc̃ quidem tristiciã habetis: Ite¬
rum aũ uedebo uos ⁊ gaudebit cor ur̃m:
& gaudium ur̃m nemo tollet a uob̾. Nec ista
similitudo ad intelligendũ uidet᷑ esse diffi¬
cił.i qm̃ comparatio eiꝰ in ꝓmptu ẽ: eodem
ipso exponente cur dicta sit: Parturicio qͥppe
tristicie: partꝰ aũ gaudio comꝑatur: Qd
tunc maius esse consueuit: qñ nõ puella s
puer nascit᷑: Qd uͦ ait gaudiũ ur̃m nemo toi

Expanded text:
tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur esse difficilis; quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur; quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed pu
Abbreviated transcription (Latin):
Cum finitum fũit: tc̃ sentiemꝰ qͣm modieũ
fu̾it: n gͦ sit gaudium nr̃m quale ht̃ inundꝰ.
de qͦ dictũ ẽ mundꝰ aũ gaudebit: Nec tñ in huiꝰ
desiderii parturitione siue gaudio tristes si¬
mꝰ: s sic̃ ait apłs. spe gaudentes. in tribu¬
latione pacientes: Quia ⁊ ipsa parturiens
cui comꝑati sumꝰ: plus gaudet de max fut᷑a
ꝓle. qͣm tristis ẽ de p̃senti dolorez. S huiꝰ
sermonis iste sit finis: hũt enĩ q̃stionẽ mo¬
lestissimã quȩ secuitur: nec breuitate co¬
artanda st̃. ut possuit cominodius si dñs

Expanded text:
c sentiemus quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum quale habet mundus, de quo dictum est, Mundus autem gaudebit: nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes simus, sed sicut ait Apostolus, Spe gaudentes, in tribulatione patientes ; quia et ipsa parturiens, cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequuntur, nec brevitate coarctanda sunt, ut possi
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑. ħ enim ẽ qͦd eos mouebat: qr clixit
modicũ ⁊ ñ uidebitis me. ⁊ it̾um modicũ
⁊ uidebitis me Nam ĩ p̃cedentibꝰ qr ñ dixe¬
rat modicũ. s cixerat ad patrẽ uado ⁊ iã ñ
uidebitis me. tamꝗͣ aꝑte illis uisus ẽ locutꝰ:
nec int̾ se de ħ aliquid quesier̃: Nẽ gͦ qͦd illis

Expanded text:
loquitur. Hoc enim est quod eos movebat, quia dixit, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Nam in praecedentibus quia non dixerat, Modicum, sed dixerat, Ad Patrem vado, et jam non videbitis me ; tanquam aperte illis visus est locutus, nec inter se de hoc aliquid quaesier
Abbreviated transcription (Latin):
ut nodum questionis hꝰ ipse dissoluat : lu¬
cendo in cordibꝰ nrĩs ad uidenda quȩ diẽ.
Puto enum quod ait. itum aũ uiclebo uos et
gauclebit cor ur̃m ⁊ gaulium ur̃m nemo
tollet a uob̾: ñ atl illud tempꝰ esse reftrẽdum
quo resurrex̃. eisq suã carnẽ cernendã tan¬
gendamq monstrauit: s potiꝰ ad illud und̾
iau clixerat. qui diligit me diliget᷑ a patre
m̃o. & ego diligã eum. ⁊ manifestabo me¬
ipsum illi: Iani quippe resurrexerat. iam se il¬
lis in carne ioustrauerat. iaui sedebat atl tlex¬
tam patris: qñ clicebat iclem ipse apłs ioħs euiꝰ¬

Expanded text:
ut nodum quaestionis hujus ipse dissolvat, luut nodum quaestionis hujus ipse dissolvat, lucendo in cordibus nostris ad videnda quae dicit. 5. Puto enim quod ait, Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, non ad illud tempus esse referendum quo resurrexit, eisque suam carnem cernendam tangendamque monstravit : sed potius ad illud unde jam dixerat, Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo meipsum illi . Jam quippe resurrexerat, jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebat idem ipse apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
catum ẽ qͦdait apłs. Xp̃s surgens a mortuis
iã ñ morit᷑: & mors ei ultͣ ñ qͥominabit᷑: huc¬
usq in Ifbo euangłii capitulo uñ hodie dis¬
putamꝰ. uelut facili utellectii omuia eu¬
currer̃ acrior necessaria ẽ in his quȩ se¬
cunt᷑ intentio Quid ẽ enim qͦd ait. ⁊ in illo
die me ñ rogabitis quicqͣm  hoc ũbum qͦd
significat: & grecum euangłiuni uñ hoc
trans latum ẽ. tale ht̃ ũbum quo utrumq
possit intelligi: ut hȩc ambiguitas nec inde
soluat᷑: Quamqͣm ⁊ si solueretur. ñ idõ nulla
questio remaneret: Dnm eium xͫ postea qͣm
resurrer̃: & int̾rogatũ legimꝰ ⁊ rogatũ:
llam int̾rogatꝰ ẽ a discipulis ascensurꝰ ĩ cȩ¬
sum uͦ iam esset in cęlo: rogatꝰ ẽ a scõ stepħo.
ut spm̃ enis acciꝑet: Et quis audeat uł co¬
gitare uł dicere. in cȩlo sedentẽ xͫ rogandũ
ñ esse. ⁊ oe in t̾ra manentẽ rogandum fuisse.
Roganclum ũ esse unmortalẽ:⁊ rogari de¬

Expanded text:
gens a mortuis, jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum, quod significat; et Graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum, quo utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas, nec inde solvatur; quanquam et si solveretur, non ideo nulla quaestio remaneret. Dominum enimresurrexit, et interrogatum legimus et rogatum. Nam interrogatus est a discipulis ascensurus in coecum vero jam esset in coelo, rogatus est a sancto Stephano, ut spiritum ejus acciperet . Et quis audeat vel cogitare vel dicere, in coelo sedentem Christum rogandum non esse, et in terra manentem rogatum fuisse? rogandum non esse immortalem, rogari de
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̃ nob̃: rectissime audimꝰ: Saucliũ ur̃m
nemo tollet a uob̾ de ħ etiam quȩ suꝑuis
dicta funt melius existimo intelligi: mos¬
dicum ⁊ iam ñ uidebitis me. & it̾ũ mo¬
dicũ ⁊ uidebitis me. Modicũ ẽ enĩ hoc to¬
tũ spatium : quo p̃sens ꝑuolat scłm: Uñ
dic̃ idem tpse euangłista in epła fua: No¬

Expanded text:
sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝑ speculum in enigmate: tẽ aũ facie ad
faciem Nunc scio ex paͬte: tunc aũ cognoscã
sic̃ ⁊ coguitꝰ sũ: hunc tocius laboris sui fru¬
ctũ eccłia nunc partu ibi rit desicłando:
tune ẽ paritura cer. sl ĩnt uendo: Partu¬
rit genĩdo. paritura sͥ le tando. Partu¬
rit orando: paritura laudando. Et ideo
fmẽ cuncta officia referunt᷑ ac̾tionis: Solꝰ
enun est liber: qr ꝓpt̾ se appetit᷑ ⁊ ñ refert᷑
ad alud huic seruit ac̾tio: Ad hunc enĩ
refert᷑ quicquid bñ agitur: qr ꝓpt̾ hũc
agitur: Ipse aũ ñ ꝓpt̾ aliud: s ꝓpt̾ se ip¬
sum tenetur ⁊ habetur: Ibi gͦ finis qui suf¬
ficit nob̃ ẜt̾nus gͥ erit:. Neq eiũ nob̾ suffi¬
cit funis: nisi cuiꝰ nullꝰ ẽ furis: hoc inspira¬
tum erat philippo: qñ dix̃. dnẽ ostende
nob̾ patrẽ ⁊ fuffic̃ nob̃ Iu qͣ ostensione et
se ꝓmisit filus dicens: Nõ eredis qr egoĩ
patre. ⁊ pat̾ ni uie ẽ : de hoc itaq quod

Expanded text:
nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem: nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo; nunc parturit gemendo, tunc paritura laetando; nunc parturit orando, tunc paritura laudando. Et ideo emplationis cuncta officia referuntur actionis. Solus est enim liber; quia propter se appetitur, et non refertur ad aliud. Huic servit actio: ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur; ipse autem non propter aliud, sed propter semetipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis qui sufficit nobis. Aeternus igitur erit: neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? De hoc itaque quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis mie: Eundo quippe ad patrẽ: facturꝰ erat
cꝰtibꝰ recessurꝰ. ⁊ s qͦd esset iturꝰ ad patrẽ: qͦd fec̃
dies couu̾satꝰ. ascendit in cęluni: Illis gͦ ait
modicũ ⁊ iam ñ uidebitis me. qui eũ corꝑa¬
lit̃ tẽ uidebant: qr iturꝰ erat ad patrẽ. et eũ
deiceps mortalẽ uisuri ñ erant. qualẽ eũ
ista loqueret᷑ iudebant: Qͦd uͦ adlidit ⁊ m̃ti
modicũ ⁊ udebitis me. unĩtse ħ ꝓmisit ee¬
cłis: sic̃ uiiu̾se ꝓmisit. ecce ego uob̾cũ sũ
usq in consuminationẽ scłi: Nõ tardat dñs

Expanded text:
e ad Patrem, facturus eratctibus recessurus; sed quod esset iturus ad Patrem, quod fecit dies conversatus ascendit in coelum . Illis ergo ait, Modicum et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia iturus erant ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur videbant. Quod vero addidit, et iterum modicum et videbitis me, universae promisit Ecclesiae: sicut universae promisit, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . No
Abbreviated transcription (Latin):
gine natꝰ. trahens de homine mortalita¬
tẽ . ñ trahens iniquitatẽ. Isti gͦ nich uide
bant hominẽ: nec intelligebant nec ere¬
debant dm̃ : atq int̾ cet̾a auclistis iam qͣm¬
admodum ei dixer̃: Tu de te testimoniũ
ꝑhibes: testimonium tuum ñ ẽ uerũ:
Aucdistis ꝙ̃ quid ille responcħt cũ hest̾no die
lectum ẽẽt.: & ꝓ nr̃is uiribꝰ disputatũ: ho¬
die u̾ba eiꝰ hec lecta sunt. Uos scđm car¬
mͥ inquit cdicitis. tu de te testimoniũ di¬
cis. testimonium tuum ñ ẽ uerũ: Quia
scłm carnẽ iudicatis qr dm̃ ñ intelligi

Expanded text:
irginis filius, trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. CCCXLVII. Debant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset, et pro nostris viribus disputatum. Hodie verba ejus haec lecta sunt, Vos secundum carmihi dicitis, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
onem scħ Ergo uerum ẽ testimoniũ lu¬
minis suie se ostendat siue alia: qr sine lu¬
mine ñ potes uide lum̃. &e sine lumine
ñ potes udere quodlibet aliud qͦd ñ ẽ lum̃:
Si idoneum ẽ lum̃ ad demonstranda ea
q ñ sunt lumina: nuinquid in se defiẽ ⁊
Num quid se ñ aꝑitꝰ sine quo alia patere
ñ possunt.  Locutus ẽ ꝓpħa uerum: sed
uũ hrẽt nͥ de fonte u̾itatis hauriret. Lo¬
introga: Nos om̃s inquit de plenitudine
eius accepimus Ergo idoneus ẽ cdñs

Expanded text:
onem saeculi . 6. Ergo verum est testimonium luonem saeculi . 6. Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia; quia sine lumine non potes videre lumen, et sine lumine non potes videre quodlibet aliud quod non est lumen. Si idoneum est lumen ad demonstranda ea quae non sunt lumina, numquid in se deficit? numquid se non aperit, sine quo alia patere non possunt? Locutus est Propheta verum; sed unde haberet, nisi de fonte veritatis hauriret? Lointerroga: Nos omnes, inquit, de plenitudine ejus accepimus. Ergo idoneus es
Abbreviated transcription (Latin):
go de me testimonium ꝑhibeo: uerumẽ
testimonium meũ: qr scio im̃ ueni ⁊ qͦ ua¬
dos Patrem uolebat intelligi: patͥ głam da¬
bat: filius equał głificat eum a qͦ ẽ missus:
qͣntum debet homo głificare eũ a qͦ ẽ cre¬
atus .ͤ Seio uñ ueni: & quo uado lste qͥ ĩ
p̾sentia nob̃ loquit᷑ ht̃ qͦd ñ deseruit: s tñ
uenit:. Nõ enim ueniendo mn discessit: aut
redeundo nos deteliquit. Quid miramini :
dĩ est: Nõ pot̾ hoc fieri. ab homine: nõ
pot̃ hoc fieri ab ipso sole: Qñ ꝑgit ad ocq¬
dentẽ dẽserit orientẽ : & donec oriturus re¬
deat ad orientẽ ñ ẽ ĩ oriente Dominꝰ aut̃
t si potes cape. si ñ potes crede dm̃ inqͥt
nemo uicdit uinqͣm ansi unigenitꝰ filius qͥẽ
in simi patris : ipse enarrauit: sĩ dix̃ fuit
ĩ simi patͥs: quasi ueniendo deseruerit si¬
num patris: hic loquebatur: & ib se esse
dicebat Quia & hinc discessurꝰ quid dix̃ :
ẜcce ego uob̾cum sum̃: usq in cõsũntati¬

Expanded text:
ium perhibeo, verum est testimonium meum; quia scio unde veni, et quo vado. Patrem volebat intelligi; Patri gloriam dabat Filius. Aequalis glorificat eum a quo est missus: quantum debet homo glorificare eum a quo est creatus? 5. Scio unde veni, et quo vado. Iste qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit: non enim veniendo inde discessit, aut redeundo nos dereliquit. Quid miramini? Deus est. Non potest hoc fieri ab homine; non potest hoc fieri ab ipso sole. Quando pergit ad occidentem, deserit orientem, et donec oriturus redeat ad orientem, non est in oriente: Dominus autet si potes, cape; si non potes, crede: Deum, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Non dixit, Fuit in sinu Patris, quasi veniendo deseruerit sinum Patris. Hic loquebatur, et ibi se esse dicebat: qui et hinc discessurus, quid dixit? Ecce ego vobiscum sum usque ad consummati
Abbreviated transcription (Latin):
S. coaet̾num s unigenitum sine tp̃r: ꝑ qͦm cõn¬
det tempr̃a. Sic gͦ accipe xͫ de suꝑnisci ut excedas
cogitatione tua omne qͦd factum ẽ: uniu̾sam
omnino ereaturã. omne corpꝰ. om̃e conditũ sp̃m.
om̃em rem quo qͦ modo minabilẽ: cotũ excede
estis: ego ñ sum de ħ mundo ¶ Sei gͦ uob: qr
moriemini in pecc̃is ur̃is Exp̃osuit nob fr̃s quid
intelligi uolu̾it: uos de ħ mundo estis Ideo
quippe dix uos de ħ mundo estis: qr peccõres
erant. qr unqui erant. qr inficdeles erant. qr t̾re¬
ia sapiebant: Nam quid uob̾ iudet᷑ de scĩs a¬
p łis : cantum int̾erat int̾ uideos ⁊ apłos. qͣn¬

Expanded text:
sibi, coaeternum sibi, unigenitum, sine tempore, per quem conderet tempora. Sic ergo accipe Christum de supernis, ut excedas cogitatione tua omne quod factum est; universam omnino creaturam, omne corpus, omnem conditum spiritum, omnem rem quoquo modo mutabilem: totum excede, estis: ego non sum de hoc mundo. Dixi ergo vobis quia moriemini in peccatis vestris. Exposuit nobis, fratres, quid intelligi voluerit, Vos de hoc mundo estis. Ideo quippe dixit, Vos de hoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui erant, quia infideles erant, quia terrena sapiebant. Nam quid vobis videtur de sanctis Apostolis? Quantum intererat inter Judaeos et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sequitur: Et si uidico ego: iutliciũ me¬
um̃ iustum ẽ: Ecce habes & uidicẽ: S ag¬
nosce saluatorem: ne sentras uidicem: Quare
aut̃ dix̃ uicditium suu uerum esse.Quia
solus inquit ñ sum: s ego e qui misit me pat̾:
dixi uob̾ fr̃s: quia ioħs iste euangłista sẽs mul¬
tum alte uolat. Uix ẽ eũ nĩte comp̃henłe.:

Expanded text:
quod sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habes et judicem, sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. Dixi vobis, fratres, quia Joannes iste evangelista sanctus multum alte
Abbreviated transcription (Latin):
re natus sum: s corripienda. tamꝗͣ dixe¬
rit ad hanc rem natꝰ fum. uł ad hoc
natus sum. siẽ ait ad hoc ueni in mun¬
dum: In greco namq euangħo nichil
est huius locͣtonis ambiguum: unde
manifestum est eum tempr̃alem nati¬
uitatẽ suã hic cominemorasse. qua ui¬
carnatꝰ uenit in muntlum: ñ illã sine
inuio qua d̃s erat. ꝑ qͣm pat̾ condidit
mundun: In hoc gͦ se dix natum. idest
ꝓpt̾ hoc natum ce ad hoc uenisse ĩ mun¬
dum utiq nascendo de uirgine: ut destimoni¬
um ꝑhibeat u̾itati S qr ñ omnium ẽ fids.
acdumxit atq ait. Omnis qui est ex ue¬
ritate: audit meam uocem: Audit utiq int̾
tundem ualeret si diceret eredit mͥ: Cum itaq
xͦ testimonium ꝑhibeat u̾itati: ꝓfecꝰto te¬
stimonium ꝑhibet sͥ Euis quippe uerẽ:

Expanded text:
re natus sum: sed corripienda, tanquam dixere natus sum: sed corripienda, tanquam dixerit, Ad hanc rem natus sum, vel ad hoc natus sum; sicut ait, Ad hoc veni in mundum. In graeco namque Evangelio nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mundum; non illam sine initio qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixit natum, id est propter hoc natum, et ad hoc venisse in mundum, utique nascendo de Virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides , adjunxit, atque ait: Omnis qui est ex veritate, audit meam vocem. Audit utique intetumdem valeret si diceret, Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibet veritati, profecto testimonium perhibet sibi: ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
est aũ regnum ñ iam de mundo: quicqͥd mñ
in xp̃o regeneratum ẽ. Sic enim nos d̃s e¬
ruit de potestate tenebrarum : & transtu¬
lit in regnum fuii claritatis suȩ. De quo
regno dic̾. regnum meũ ñ est de iundo¬
hoc: uł regnum meummi ũ est huic. Pixit
itaq ei pilatus: Ergo rex es tu. Respondit
tħs. Tu dicis quia rex sum ego: Non quia
regenistimuit confideri: s tu dicis ita li¬
bratumi ẽ ut neq ut neq se regem neget:
rex est enim cuiꝰ regnum ñ est de ħ mim¬
do: neq regeni talem se esse fateretur. cuiꝰ
regnum ꝑutetur esse de hoc mundo: Ta¬
lem quippe senciebat qui dixerat. Ergo
rex estu. Cui responsum est: tu dieis qr
rex sum ego: Dictum est enim tu dicis:
ac si dictum esset. carnalis carnalit̃ dicis:
Deinde subiungit: Ego in ħ natꝰ sum. et
ad hoc ueni in mundum: ut cestimoniũ
ducenda huius ꝓnominis sillaba qͦd at
in hoc natus sum. tamꝗͣ dixerit in hac

Expanded text:
est autem regnum non jam de mundo, quidquid inde est autem regnum non jam de mundo, quidquid inde in Christo regeneratum est. Sic enim nos Deus eruit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : de quo regno dicit, Regnum meum non est de hoc mundo; vel, Regnum meum non est hinc. 3. Dixit itaque ei Pilatus: Ergo rex es tu? Respondit Jesus: Tu dicis quia rex sum ego. Non quia regem se timuit confiteri; sed Tu dicis ita libratum est, ut neque se regem neget rex est enim cujus regnum non est de hoc mundo, neque regem talem se esse fateatur, cujus regnum putetur esse de hoc mundo. Talem quippe ille sentiebat qui dixerat, Ergo rex es tu? cui responsum est, Tu dicis quia rex sum ego. Dictum est enim, Tu dicis, ac si dictum esset, carnalis carnaliter dicis. 4. Deinde subjungit: Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium ducenda hujus pronominis syllaba, quod ait, In hoc natus sum, tanquam dixerit, In hac
Abbreviated transcription (Latin):
dentes in eum quibꝰ dic̃ de ħ mundo ñ
estis. sic̃ ego ñ sum de mundo. s Quamuis
esse eos uellet in mundo: Ipt̾ quod de
illis dix̃ ad patrẽ: ñ rogo ut tollas eos de
mundo. s ut serues eos ex malo: Uñ et
hic ñ ait. regnum meũ ñ ẽ in hoc mun¬
do: s ñ est ex hoc mundo. Et cum hoc
ꝓbaret dicens. si ex hoc mundo esset reg¬
num meum. ministri nuĩ utiq decerta¬
rent ut ñ traderer uideis: ñ at nunc
aut̃ regnum neum ñ est hic. s ñ est hic̃:
hic est enun regnum eus usq in finẽ
scłi: hñs int̾ se commixta ⁊ rania usq ad
si regnum euis ũ esset hic: S tamĩ ñ est hinc:
quia ꝑegrinatur in mundo. Regno suo qͥppe
diẽ: de mundo ñ estis. s ego uos de mundo
elegi Erant gͦ de mundo. qñ regnum eiꝰ
ñ erant: s ad mnundi pͥncipẽ ꝑtinebant:
De mudo ẽ gͦ quicquid hominũ a uero
quidem dõ ereatum: s ex adam uiciata
atq dampnata stirpe generatum ẽ: Factũ

Expanded text:
uibus dicit, De mundo non estis, sicut et ego non sum de mundo? Quamvis eos esse vellet in mundo: propter quod de illis dixit ad Patrem, Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo . Unde et hic non ait, Regnum meum non est in hoc mundo; sed, non est de hoc mundo. Et cum hoc probaret dicens, Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis: non ait, Nunc autem regnum meum non est hic; sed, non est hinc. Hic est enim regnum ejus usque in finem saeculi, habens inter se commixta zizania usque ad si regnum ejus non esset hic. Sed tamen non est hinc, quia peregrinatur in mundo . Regno quippe suo dicit: De mundo non estis, sed ego vos de mundo elegi . Erant ergo de mundo, quando regnum ejus non erant, sed ad mundi principem pertinebant. De mundo est ergo quidquid humanum a vero quidem. Deo creatum, sed ex Adam vitiata atque damnata stirpe generatum est: factum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: nõ sibi aliqͥd ampliꝰ seruus adsiguet.
quã quod ꝑ illũ factũ ẽ electꝰ ad mag¬
nũ iinisteriũ: tamquã fidelis in do¬
mo stam̃ seruus agere scd̾m legẽ pot̾.
soluere a reatu legis nõ pot̃: Ler ergo
ꝑ moysen data ẽ: grã ⁊ ueritas ꝑ iħm¬

Expanded text:
id amplius servus assignet, quam quod per illum factum est. Electus ad magnum ministerium tanquam fidelis in domo, sed tamen servus, agere secundum Legem potest, solvere a reatu Legis non potest. Lex ergo per Moysen data est, Gratia et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
spũ de ħ iudicio mundus arguitur.
dant itaq homines in xpm̃: ne argu¬
ant᷑ de peccõ infidelitatis suȩ. qͦ pecc̃ã
oniuia detinent᷑. Transeant ĩ numerũ
fidelium : ne arguant᷑ cĩe iusticia eoꝵ
quos iustificatos ñ imitant᷑. Caueant
futurum uidiciũ: ne eũ mundi pͥnei¬
pe uidicent᷑. qm uidicatũ tmitantur.
Et enim ne sibi existuet parei suꝑbia
dura mortalium : de suꝑboꝵ supplicio

Expanded text:
u de hoc judicio mundus arguitur, dant itaque homines in Christum, ne arguantur de peccato infidelitatis suae, quo peccato omnia detinentur. Transeafidelium, ne arguantur de justitia eorum quos justificatos non imitantur. Caveant futurum judicium ne cum mundi principe judicentur, quem judicatum, imitantur. Etenim ne sibi existimet parci superbia dura mortalium, de superborum supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
animalis. sic audit quecumq audit de
dĩ natura. ut aliud qͣm corpꝰ cogitare ñ po¬
ssit: qͣmlibet amplissunũ uł im̃sũ. qͣmli¬
bet lucidum ac speciosim corpꝰ tam̃. Ideo
ꝓũbia illi funt queciunq dicta sapientiȩ de
cari: & sũ hac uita adhuc uelut ꝑ speculũ ex par¬
te ꝑspicit: tñ ñ ullo corꝑis sensu. ñ ulla imagi¬
naria cogitacione quẽ capit aut fingit qͣliũ¬
cumiq similitudines corꝑũ. s m̃tis c̃tissima ĩtel¬
ligentia dm̃ ñ corpꝰ eẽ s sp̃m. ⁊ ita palã de patre
mnunciante filio. ut eiꝰdẽ sub̾e conspiciat᷑ et
ipse qͥ annunciat. tc̃ ĩ eiꝰ nomine petunt qͥ pe¬
tunt.⁊ qr ĩ sono eiꝰ nominis ñ aluid ꝗͣ res ipsa ẽ.
qͦ hoc nomine uocat᷑ intelligt̃: nec anuimi ua

Expanded text:
animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt quaecumque dicta sapientiae de icari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione quae capit aut fingit qualiumcumque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, Deum non corpus esse, sed spiritum: ita palam de Patre annuntiante Filio, ut ejusdem substantiae conspiciatur et ipse qui annuntiat. Tunc in ejus nomine petunt qui petunt; quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec a
Abbreviated transcription (Latin):
mõ. Uñ qui ħ sentit de xͦ quod ñ ẽ de uni
eo filio dĩ sentiendimi: ñ petit in eiꝰ nomine.
etiã si ñ taceat litt̾ĩs ac sillabis xp̃m: qm̃ ĩ
Qui uͦ quod ẽ de illo senciendũ sentit. ipse
in euis nomine petit. & accipit qͦd petit:
si ñ contͣ salutẽ sempit̾nã petit: Accipit aũ.
qñ dlebet acciꝑe. Quecdam eium ũ negant᷑
s ut congruo dentur tpr̃. differit᷑. Ita
sane intelligendũ ẽ qͦd ait dabit uob: ut
ea bñficia significata sciantur his uerbis.
quȩ ad eos qui petunt ꝓprie ꝑtinent: Exau¬
diuntur quippe om̃i sc̃i ꝓse ipsis:. ñ aut̃
ꝓ omnibꝰ exaudiuntur uł amicis uł ini¬
micis fuis. uł quibꝰ libet aliis : qr ñ uteũq

Expanded text:
Unde qui hoc sentit de Christo quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiamsi non taceat litteris ac syllabis Christum; quoQui vero quod est de illo sentiendum sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra suam salutem sempiternam petit. Accipit autem quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore differuntur. Ita sane intelligendum est quod ait, dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur quippe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus exaudiuntur vel amicis vel inimicis suis, vel quibuslibet aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͥ in eius nomine ñ ulebil s gauchiun
plenum petant. qm̃ si aliud aliquid pe¬
tunt. idem aliquid nichil ẽ: exhortatur
dicens: Petite et accipietis: ut gaudutmn
ur̃m sit plenum:. Idest ħ in nomine mõ
petite. ut gaudium urm̃ plenũ sit: Et
accipietis Isto enim bono in petendo ꝑse¬
fraudabit:. hȩc inquit in ꝓũbiis locutus
sum uob̃. uenit hoia cum iam ñ in ꝓũbiss
loquar uob̾: s palã de patre mõ ãnũciabo
uob̾: Possem clicere hanc de qua loquit᷑
horam. futurum oportere scłm intelligi:
uͥ iudebimus palam. qͦd beatꝰ paulꝰ dicit
facie ad faciẽ. ⁊ ut qͦd ait hȩc ĩ ꝓũbiis
locutꝰ sum uob̾: ħ sit qͦd ab eodẽ apło di¬
ctum ẽ. uidemꝰ nc̃ ꝑspeculũ ĩ eniginate¬

Expanded text:
Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant, quoniam si aliquid aliud petunt, id aliquid nihil est, exhortatur, dicens: Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum, id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Iste enim bene in petendo persefraudabit. Haec, inquit, in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis. Possem dicere hanc de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem; ut quod ait, Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit quod ab eodem apostolo dictum est, Videm
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nomine xͥ petendum: si cdiuniã intelli¬
gimꝰ gr̃am. si uere beatã poscimꝰ uitã: Quic¬
quid aũ aliud petit᷑: nichil petitur Nõ qr
omnino nulla res ẽ: s quia in tante rei
comparatione quicquid aliud ꝯcupiscit᷑ ni¬
chil est: Neq enim ꝓrsus nulla res ẽ hõ:
de qͦ ait apłs. qui se putat aliquid eẽ cũ ni
chil fit. in comparatione quippe spãlis ho¬
minis. qͥ scit grã csĩ se eẽ̾ qͦd ẽ: Ausqͥi uana
p̃sumit nichil ẽ ẜtiã sic gͦ ielligi pot̾.¬
am̃ am̃ dico uob̾ siquid petieritis patrẽ in
nomine mõ dabit uob. ⁊ ut ħ quod ait si
quid. ñ quodlibet intelligat᷑: s. aliquid
qd ñ in beate uite comparatione sit nichil
et qͦd sequitur usq mͦ ñ petistis quicqͣm
ĩ nomine mõ. duobꝰ modis intelligi pot̾ ⁊ uł
noscenctum ẽ cognouistis: uł ñ petistis qͥc¬
quam. qm̃ in comparatione rei qͣm pet̾e.
cdebitistis. ꝓ nichilo hũdum ẽ qͦd petistis:

Expanded text:
endum, si divinam intelligimus gratiam, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud petitur, nihil petitur, non quia omnino nulla res est, sed quia in tantae rei comparatione quidquid aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid esse, cum sit nihil. In comparatione quippe spiritalis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, si quis vana praesumit, nihil est etiam. Sic eAmen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis; ut hoc quod ait, si quid, non quodlibet intelligatur, sed aliquid quod non in beatae vitae comparatione sit nihil. Et quod sequitur, Usque modo non petistis quidquam in nomine meo, duobus modis intelligi potest: tis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei, quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ẽ diligere dm̃. Ipse ut diligeret᷑ dedit: qͥ
ñ dilectꝰ dilex̃: Displicentes amati suuiꝰ: ut
esset ĩ nob̃ im̃ placeremꝰ: N enĩ amaremꝰ filiũ:
nͥ amaremꝰ ⁊ patrẽ: Amat nos pat̾ qr nos amamiꝰ
filium: eum a pat᷑ ⁊ filio acceꝑimꝰ. ut ⁊ patrẽ ⁊ fi
lium amemꝰ: Diffuuidit enĩ caritatẽ ĩ cordibꝰ nr̃is

Expanded text:
Dei est diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui Dei est diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut esset in nobis unde placeremus. Non enim amaremus Filium, nisi amaremus et Patrem. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium; cum a Patre et Filio acceperimus ut et Patrem amemus et Filium: diffundit enim charitatem in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uallo int̾posito int̾ os loq̃ntis ⁊ auriculas au¬
dientis: ce alia talia quȩ sͥ animales idemq car¬
nales in cordibꝰ fabrĩcant᷑. Quicquid eiũ tale sp̃a¬
libꝰ de dõ cogitantibꝰ ex corꝑũ confuetudine oc¬
eurrit. negando atq respuendo tamꝗͣ t̃por¬
tunas muscas ab int̾ioribꝰ ocłis abigunt. et since¬
ritatis eiꝰ luci adquieseunt: qͣ teste ac iudice. has
ipsas mmagnes corꝑũ suis int̾nis aspectibꝰ irru¬
entes. falsas om̃ĩno ẽẽ conuineunt:. hii possũt
exaudire cũ patre: qͦd eũ significasse arbitror uͥ
ait. ⁊ ñ dico uob̾ qr rogabo patrẽ de uob̾ ad ħ
quippe intuendũ qͣm ñ rogat patrẽ filiꝰ. s simul
uos me amastis: Idõ amat ille qi nos amamꝰ: an
pociꝰ qr ille amat. idõ nos amamꝰ: Ex epła sua
euangłista idem ipse respond̾at: Nos diligimꝰ
inqͥt qe ipse prior diex̃ nos: hinc gͦ factũ ẽ.
tit diligeremꝰ: qr dilecti sumꝰ:. ꝓrsus. donũ

Expanded text:
intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse convincunt. Hi possunt exaudire cum Patre; quod eum significasse arbitror, ubi ait: Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoc quippe intuendum, quomodo non rogat Patrem Filius; sed simuvos me amastis. Ideo amat ille, quia nos amamus? An potius quia ille amat, ideo nos amamus? Ex Epistola sua evangelista idem ipse respondeat. Nos diligimus, inquit, quia ipse prior dilexit nos . Hinc ergo factum est ut diligeremus, quia dilecti sumus. Prorsus donum
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ ñ ẽ eiectꝰ foras. ẜiectus est plaue.
Qmͦ gͦ dictum ẽ. nẽ eicietur foras. Quom pu¬
tannis: nͥ qe tunc qͦd in hominibꝰ paueissimis
factum ẽ. nẽ in multis magitisq ppłis iam
mox futurum esse p̃dictum ẽ. ⁊ Siẽ ulud qͦs

Expanded text:
s est plane. Quomodo ergo dictum est, nunc ejicietur foras? Quomodo putamus, nisi quia tunc quod in hominibus paucissimis factum est, nunc in multis magnisque populis jam mox futurum esse praedictum est? Sic et illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
spetie cdeclaratꝰ. cum uoce de caelo sonante
munclauit cum de paucissimis panibꝰ tãtã
multitudinem pauit: cum uentis ⁊ fluctibꝰ
imꝑruit. cum mortuos suscitauit Et it̾ũ
clarificabo cũ resurget a mortuis: cũ morsei
ult᷑ ñ dominabit᷑ : eũ exaltabit᷑ suꝑ ccelos ds̃.
⁊ aucdierat: dicebat chonitruum factũ ẽe̾
Alii dicebant: angłs ei locutꝰ ẽ Respondit
uos: hic ostendit illa uoce ñ sͥ indicatũ qđ
iam sciebat: s eis quibꝰ indicari oportebat
Sic̃ aũ illa uox ñ ꝓpt̾ eum s ꝓpt̃ alios diui¬
nitate facta ẽ: sie anima eiꝰ non ꝓpt̾ cum¬

Expanded text:
ae declaratus, cum voce de coelo sonante t atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit , cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit . Et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis , cum mors ei ultra non dominabitur , cum exaltabitur super coelos Deus, e: alii dicebant, Angelus ei locutus est. Respondit vos. Hic ostendit illa voce non sibi indicatum quod jam sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Sicut autem illa vox non propter eum, sed propter alios divinitate facta est; sic anima ejus, non p
Abbreviated transcription (Latin):
die lectum atq tractatum ẽ. qno nunciati s̃
gentiles illi qui eum uide cupiebant: uenit ho¬
ra ut clarificet᷑ filius homiiis hoc itaq isti
animo retinentes. & qͦd nc̃ ait cum exaltatꝰ
fuero a t̾ra mortem erucis intelligentes: q̃si¬
er̃ ab illo &e dixer̃: Nos audiuimus ex lege:

Expanded text:
die lectum atque tractatum est, quando nuntiati sunt die lectum atque tractatum est, quando nuntiati sunt Gentiles illi, qui eum videre cupiebant. Venit hora ut glorificetur Filius hominis . Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: Nos audivimus ex Leg
Abbreviated transcription (Latin):
siue ĩ diũsitatibꝰ ingenioꝵ om̃ibꝰ. siue in artiũ
licitarũ ⁊ utilium ꝓfessionibꝰ om̃ibꝰ ⁊ &e qͥcqͥd a¬
luid dici pot̃ scđm in nunnerabiles differẽtras
quibꝰ int̾ se p̃t̾ sola pecc̃a homines distant.
ab excelẽtissimis usq ad humilluos arege
inquit fuero a t̾ra: hoc ẽ cũ exaltatꝰ fuero:
Nõ enim dubitat futurum esse qͦd uenit ĩpłe.
hoc refertur ad illud qͦd suꝑius ait: si
aũ mortuum fu̾it gͣnum. multũ fructum
affert: Nã exaltacionem suam quid aliud dix
qͣm in eruce pasfionem: Qd ⁊ ipse enangłista
ñ tacuit: Subiimx enim: & ait: ħ aũ dicebat:
significans qͣ morte esset moriturꝰ: Respondit
ei turba: Nos audiuimꝰ ex lege: qr xͦ manec in
oet̾num. & qͦmͦ tu dicis oportet exaltari filium ho¬
minis: & quis ẽ iste filius hominis: Memorit᷑
tenucr̃: qͦd dñs dicebat assidue filium se esse
hominis: Nã hoc loco ñ ait si exaltatꝰ fuerit
a tra filius hominus. ⁊ s suꝑuis drc̃at qͦd hest̾no

Expanded text:
 sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest secundum innumerabiles differentias quibus inter se praeter sola peccata homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a reginquit, fuero a terra; hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud quod superius ait, Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert. Nam exaltationem suam quid aliud dixit quam in cruce passionem? Quod et ipse Evangelista non tacuit: subjunxit enim, et ait, Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus? 12. Respondit ei turba: Nos auaeternum; et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Et quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue se esse Filium hominis. Nam hoc loco non ait, Si exaltatus fuerit a terra Filius hominis: sed superius dixerat, quod hesterno
Abbreviated transcription (Latin):
seruato iuditio illo ĩ fine. uͥ nouissime uiui
& mortui ruchcandi s̃ Possidebat gͦ cdiabolꝰ
genꝰ humanũ & reos supplicioꝵ tenebat ẽ¬
rographo peccõꝵ. Domniabat᷑ ĩ cordibꝰ in¬
fidelium: & ad creaturam colendã deserto
creatore deceptos captiuosq ꝑthraebut: ꝑ¬
xͥ aũ fidem ꝗͣ morte eiꝰ .& resurrectone fir¬
mata ẽ. ꝑ eiꝰ sanguinẽ qͥ in remissionẽ fusꝰ
ẽ pecc̃oꝵ. milia credentiũ a cdñatu diabo
capite. imo eiꝰ spũ fidelia m̃bra uegetant᷑:
ħ uocabat iuditũ: hanc discretionẽ. hac̃
a suis redemptis diaboli expulsionẽ. De¬
niq attende quid dicat. Quasi q̃reremꝰ qͥd
esset qͦd ait nc̃ iucditium ẽ mundi: secutus ex¬
posuit: Ait enim: Nc̃ pͥnceps mundi hꝰ eiei¬
etur foras: Audiuimus quale dpcerit esse
iuditium: ñ gͦ illud qͦd ĩ fine uenturũ ẽ.
uͥ uiui ce mortu iudicandis. aliis ad clexte¬

Expanded text:
issime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque pertrahebat: esurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diabolcapite uno ejus spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique, attende quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut subeunde passionis. Turbat᷑ anima in¬
firma: ꝓpt̾ qͣm sponte turbata ẽ anima in¬
uicta p̃pone tuȩ uoluntati uoluntatẽ dĩ:
attende enim quid demide subiungat creator
tuus ⁊ magist᷑ tuus qͥ te fec̾: & ut te doceret
factꝰ ẽ a ipse qͦd fcc̃ Homo enĩ factꝰ ẽ qͥ homi¬
nẽ fec̃: s d̾̃s ĩ cõmutabił mansit: & hominẽ
ĩ meliꝰ commutauit audi gͦ quid in subiũgat
cum dixiss nc̃ anima mã turbata ẽ. & quid di¬
cam inquit: Pat̾ salutfica me ex hac hora: S
ꝓpt̾ea ueni in hanc horã Pat̃ clarifica nom̃
tuũ: docuit te qͥd cogites: docuit quid dieas.
qͣm inuoces. in qͦ sꝑes: cuiꝰ uoluntatẽ certã atq
diuinã tue uoluntati humane infirmẽq p̃¬

Expanded text:
aut subeundae passionis; turbatur anima inaut subeundae passionis; turbatur anima infirma, propter quam sponte turbata est anima invicta: praepone tuae voluntati voluntatem Dei. Attende enim quid deinde subjungat creator tuus et magister tuus, qui te fecit, et ut te doceret factus est et ipse quod fecit: homo enim factus est qui hominem fecit; sed Deus incommutabilis mansit, et hominem in melius commutavit. Audi ergo quid inde subjungat, cum dixisset, Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam, inquit? Pater, salvifica me ex hac hora: sed propterea veni in hanc horam. Pater, clarifica nomen tuum. Docuit te quid cogites, docuit quid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae infirmaeq
Abbreviated transcription (Latin):
cimc̾ta m̃ uileseunt Et rursꝰ ipsum dñm meum
qui ũbis me ilł ab infirmitate mã rapuit ad fir
bari uidõ annnam tuã: Qmͦ sufferã.⁊ qͦd gͣue
tanta firmitas sentit. Quale fundam̃tũ q̃rã:
si petra subcumbit: S uideor mͥ audire ĩ cogi¬
tacione mea inͥ respondentẽ dnĩmͫ ͤ ͥẽ qͦdam mͦ¬
clicentẽ: Magis seqͣris : qr sic me int̾pono ut suf¬
feras Audisti ad te uocẽ fortitudinis meȩ: audi
in me uocẽ infirmitatis tue. Uires sugero ut
curras. nec repͥmo qͦd acceleres: s tͣnffero in
me qͦd trepidas. & subst̾no qͣ transeas O dñe
mediator. ds supͣ nos. homo ꝓpt̃ nos: agnos¬
co mĩam tuã. sam qͦd tu tantꝰ tuȩ caritatis uo¬
luntate turbaris. multos in corꝑe tuo qͥ suȩ
infiriuitatis necessitate turbant᷑. ne desꝑan¬
do ꝑeant consolaris: Deniq hõ qui seqͥ iult:
audiat qua sequatur. accessit forte hora t̾ri¬
bił: ꝓponit᷑ optio aut faciendȩ miquitatis.

Expanded text:
cuncta vilescunt: et rursus ipsum Dominum meum, qui me illis verbis ab infirmitate mea rapuit ad firmbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitatione mea respondentem mihi icentem: Magis sequeris, quia sic me interpono ut sufferas: audisti ad te vocem fortitudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciendae iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphane sunt ũboꝵ nouitates: uͥ dicit
mulier insipiens &e audax. panes oc¬
cultos libent̃ attingite. & aquȩ furci¬
ue dulcedinẽ: Ab hac pollicitacione fal¬
sȩ scientiȩ ꝓhibet etiam illo loco apłs:
uͥ dicit. O tnnothee depositũ custodi:
deuitans ꝓphanas uocum nouitates.
& contradictones falsi nominis scien
fidem excider̃:. Nichil enĩ sie amant
isti qͣm scientiã ꝓmittere. & fidem
rerum uerarum quas crecdere pariui¬
li p̃cipuntur. uelut imꝑiciam deri

Expanded text:
fanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsae scientiae prohibet etiam illo loco Apostolus ubi dicit: « O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates, et contradictiones ffidem exciderunt, etc. Nihil enim sic amant isti, quam scientiam promittere, et fidem rerum verarum quas credere parvuli praecipiuntur velut imperitiam deri
Abbreviated transcription (Latin):
nã hummilitatẽ noui suꝑbientes in fut᷑o ppło
meoꝰ noui aliqͦs in aliqͣ excellẽtiore gr̃a
fut᷑os hoĩes it cũ uiderĩt idiotas aliquos
babtizari illi qr meliores sibi uident᷑
siue cõtinentia siue elemosinis siue
doctrina dedignabunt᷑ fortasse acciꝑe
qd̾ illi ĩferiores acceperit̃ Oportet ut sa¬
nem eosu̾t nõ dedignent᷑ uenire ad bab¬
tismũ dñi: qr ego ueni ad babtismũ ser¬
ui. Iã gͦ hoc nouerat ioħs :i nouerat dñm¬

Expanded text:
nam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua excellentiori gratia futuros homines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Jo
Abbreviated transcription (Latin):
tizati estis᷑ babtizauit gͦ paulꝰ tãꝙͣ. mi¬
nist̾: nõ tamꝗͣ ipsa potestas ẜabtirauit
aut̃ dñs tãꝗͣ potestas Intẽdite Et potuit
hãc potestatẽ seruo dare noluit: Sienĩ
rat̃ serui. Ut quomͦ dictꝰ ẽ babtismꝰ io¬
hãnis: sic dic̾et᷑ babtismꝰ petͥ. babtismꝰ¬

Expanded text:
izavit ergo Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam potestas. Intendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enimssent servi; ut quomodo dictum est baptisma Joannis, sic diceretur baptisma Pet
Abbreviated transcription (Latin):
sua  transferret a se babtizandi potesta¬
tẽ. ⁊ constitueret in aliqͦ seruo suo. ⁊ tan¬
tã iũ daret babtismo trans lato inser¬
uũ. quantã iũ baberet babtisus dat᷑ a
tizatoꝵ. a qͦ se babtizatos agnoscerẽt:
Noluit gͦ seruũ pon̾e spẽ in seruo ideoq¬
quȩ clamabiͣ apłs. Cũ uideret hoĩes uo¬
lẽtes pon̾e spẽ in se ipso: nũqͥo paulꝰ¬

Expanded text:
transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a tizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines vole