comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitati subiecta ẽ q̃ intelligitur ee in
homine: ⁊ om̃ia uanicas. Que abun¬
dancia hominis in om̃i labore suo
q ipse laborat subsole An iste for¬
tassisᷤ hoc erat. ut ñ sit euss uita sub
sole uͥ om̃ia uanitas: s in illo sit in qͦ
se uiuificari petitꝰ Ille quippe ascen
magis qͣm subsole uiuunt qui non
inaniter audiunt qd̾ dirit apłs: q̃
sursum st̃ querite. ubi ap̃c ẽ indexte¬
ra di sedens. q̃ sursum st̃ sapite non

Expanded text:
intelligitur esse in homine; et, «Omnia vanitas: quae abundantia hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole» ? An iste fortassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippe «ascenmagis quam sub sole vivunt qui non inaniter audiunt quod dixit Apostolus: «Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non
Abbreviated transcription (Latin):
ip ctatu ps̃ dere dm̃: Quantum p̃stat cecõ. qui es¬
is xxruiii. ocłm sanauerit. ut uideat hanclucẽ:
Cũ sanꝰ fac̾tus fuerit ille. nec inuenit qͥd
dignũ rependat saluator suo. Qntũli¬
bet enim ille det. quid dabit tale quale
dabit. Ille lucem p̃stitit. Ut nouerit ille
qr nichil dat: uideat in tenchͥs qd̾ dat.
Quid gͦ dabimus nos medico ill oculos
int̾ĩoris nr̃ sananti ad uidendam qͣn¬
dam lucẽ et̃nam qd̃ ẽ ipse: Quid ill
dabimus : Queramꝰ inueniamus si
possumus: ⁊ in angustiis exquisitioniᷤᷤ
nr̃ȩ exclamemus. Qͥd retͥbuam dño
ꝓ om̃ib q̃ retͥbuit mͥ  Et quid inue¬
nit: Calicem salutaris accipiam ⁊ no¬
men dñi inuocabo.

Expanded text:
s, et videre Deum? Quantum praestat caeco, qui illi oculos sanaverit, ut videat hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec invenit quid dignum rependat sanatori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale dabit: ille lucem praestitit. Ut noverit ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid ergo dabimus nos medico illi, oculos interiores nostros sananti, ad videndam quamdam lucem aeternam, quod est ipse? quid illi dabimus? Quaeramus, inveniamus, si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et quid invenit? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus: qr flagellum sͥ de illo fec̃
pater meus: Illum assumpsit admi¬
nisteriũ. me erudit ad patͥmonium.
Nec atcendere debemꝰ qͣntum ꝑmittat
iniustis: s qͣntum seruet iustis. Uis

Expanded text:
iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
uitalis pͥuata sensui qualis adũti
in arborib potest.Nam ⁊ in nobis
sine sensu nr̃o fiunt corporis incremen
ta: ⁊ capilli nec cum preciduntur sen¬
tiunt. ẽt tamen crescunt. Iam uͦ ipsa
corporalis creatura. euidenciꝰ apparet
in nobis. Que licet ex cerra sit fact᷑a at¬
q formata: insunt tamen ill ex om̃ib
huius corporei mundi elementiᷤs que¬
dam particulȩ ad temperiem ualitu¬
dinis. Nam. ⁊ calore membra uegetan¬
tur qui ẽ ab igne: cuius etiam lux per¬
T oculos ẽmicat. ⁊ aere uenarum discur¬
sus. quas arterias uocant atq spiram̃¬
ta pulmonis implentur. Et humor
nisi esset: nulla spic̾amenta confiue¬
rent. uitãmq absumeret siccitas. Nã
⁊ ipse sanguis bumido lapsu alias ue¬
nas replens: quasi ruus ⁊ fluminib
ꝑcunct̾a diffunditur. Ita mallum est
creaturȩ genus. qd̃ non in homine
possit agnosci. Ac sic omnis creatu

Expanded text:
uitalis priuata sensu, qualis aduerti uitalis priuata sensu, qualis aduerti in arboribus potest. nam et in nobis sine sensu nta, et capilli nec cum praeciduntur sentiunt, et tamen crescunt. Jam vero ipsa corporalis creatura evidentius apparet in nobis, quae licet ex terra facta atque formata sit, insunt tamen illi ex omnibus hujus corporei mundi elementis quaedam particulae ad temperiem valetudinis. Nam et calore membra vegetantur, qui est ab igne, cujus etiam lux per oculos emicat; et aere venarum discursus, quas arterias vocant, atque spiramenta pulmonis implentur; et humor nisi esset, nulla sputamenta confluerent, vitamque absumeret siccitas. Nam et ipse sanguis humido lapsu alias venas replens, quasi rivis et fluminibus per cuncta diffunditur. Ita nullum est creaturae genus, quod non in homine possit agnosci: ac sic omnis creatu
Abbreviated transcription (Latin):
enciam expectamus. Quandui itaq
hic scd̃m carnem sumus. cuuis ad op¬
tionem ⁊ redemptionem ꝑ patienciã
spei adhuc expectamiss: tamdiu scd̾m
id ꝑ qd̾ subsole sumus. uanitati sub¬
nitatem. cum deserta soliditate ueri¬
tatis opinabilia sequitur. idẽ muta¬
bilia. Cum aũ inde merita ᷤᷤ penas
luit. subicitur ñ sponte uanitati. si¬
cut subiecta ẽ in homine peccante.
Hinc enio ait apłs. Om̃is creatura
uanitati subiecta ẽ ñ sponte: qr ⁊
in homine om̃is ẽ. Inest quippe bo
corprs. Om̃is enim creatura partĩ
uisibilis ẽ. partim inuisibilsᷤ.: nec
tam̃ ẽ omnis in corpore pecore. cui
mens intellectualis non inest. In
ne omnis creatũra ñ uniuersaliter
sicut ẽ celum ⁊ terra. ⁊ om̃ia que in
eis sunt. s generatim quodammͦ in¬
telligi potest: qr rationalis in illo ẽ.
creduntur: ⁊ ut ita dicam sensualis.
qua ⁊ bestiȩ non carent:᷑ utunt᷑ enĩ
sensib ⁊ sensualib motib ad appe¬
cenda utilia ⁊ uitanda contraria.

Expanded text:
am exspectamus.» Quamdiu itaque hic secundum carnem sumus, cujus adoptionem et redemptionem per patientiam spei adhuc exspectamus; tamdiu secundum id per quod sub sole sumus, vanitati subnitatem, cum deserta soliditate ueritatis opinabilia sequitur, id est mutabilia. cum autem inde meritas poenas luit, subicitur non sponte uanitati, sicut subiecta est in homine peccante. hinc enim ait apostolus: omnis creatura uanitati subiecta est non sponte, quia et in homine omnis est. inest quippe corpus; omnis autem creatura partim est uisibilis, partim inuisibilis, nec tamen omnis in pecore, cui mens intellectualis non inest. in ne omnis creatura non uniuersaliter, sicut est caelum et terra et omnia quae in eis sunt, sed generatim quodam modo: quia rationalis in illo est, creduntur, et ut ita dicam sensualis, qua et bestiae non carent; utuntur enim sensibus et sensualibus motibus ad appetenda utilia et uitanda contraria; et
Abbreviated transcription (Latin):
Acꝑ hoc uita nr̃a ibi ẽ ub ẽ ueritas:
ñ est uita nr̃a subsole ubi ẽ uanitas.
S hoctam magnũ bonum magiꝰ ha¬
benius inspe. non tenemus in re. ⁊ scd̾o
spem nr̃am beatꝰ apłs ista locutiss ẽ:
qr ⁊ illud cum dixisset. uanicati crea¬
tura subiect᷑a ẽ. subiecit atq ait. non
sponte. s ꝓpter eum qui subiecit eam¬
in spe. Ergo in spe qua sꝑamis nos ad¬
hesuros contemplande ueritati: sub¬
iec̾ti sumus interim uanitati. Creatu
ra ista spiritalis. animalis corpora¬
lis q om̃is in homine ẽ ĩmohomo ẽ.
S ponte peccauit: ⁊ inimica facta ẽ ueri¬
tati. S ut merito puniretur: ñ sponte
subiecta ẽ uanitati. Deniq pꝰ pauca
Non solum aũ inquit: s ⁊ nos pͥmicias

Expanded text:
c si vita nostra ibi est ubi veritas, non est vita nostra sub sole ubi vanitas. Sed hoc tam magnum bonum magis habemus in spe, non tenemus in re: et secundum spem nostram beatus Apostolus ista locutus est; quia et illud cum dixisset, «Vanitati creatura subjecta est,» adjecit atque ait, «Non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe.» Ergo in spe, qua speramus nos adhaesuros contemplandae veritati, subjecti sumus interim vanitati. Creatura quippe ista spiritualis, animalis, corporalisque omnis in homine est; imo homo est. Sponte peccavit, et inimica facta est veritati: sed ut merito puniretur, non sponte subjecta est vanitati. Denique post pauca, «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ips
Abbreviated transcription (Latin):
dirit a seruitute interitꝰ. qͦ illos
cecidisse qui in celi ᷤ agunt uitam
beatissimã ñ possumus c̃dere. S¬
siue illa qͣm crecuti sumꝰ. siue alia
aliqua huiꝰ capituli expositio ꝓfe¬
ratur: id tantum cauendum ẽ. ne
uolet aut uulneret catholicã fi¬
dem. Scio enĩ uanos hereticos de
hoc capitulo multa impia ⁊ inep¬

Expanded text:
dixit a servitute interitus; quo illos dixit a servitute interitus; quo illos cecidisse, qui in coelis agunt vitam beatissimam, non possumus credere. sive illa quam exsecuti sumus, sive alia aliqua hujus capituli expositio proferatur; id tantum cavendum est, ne violet aut vulneret catholicam fidem. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inep
Abbreviated transcription (Latin):
ritres que nunc ẽ spes. cũ apparuerit
quid erimus. idẽ similes illi. qm̃
uidebimꝰ eum sicut ẽ. Hoc capi¬
tulum sihoc m̃ ut cc̃tatum ests Ex cc̃ta¬
molestiaᷤᷤ quib pleriq homines .x.¬
dicere cogunt᷑. om̃s angłos sub¬
limẽsq uirtutes indolore ⁊ ge¬
mitib eẽ añquam nos penitꝰ li¬
b̾emur: qm dictum ẽ. om̃is c̃atu¬
ra congemiscit.⁊ dolet usq ad¬
biĩc. Quamuis enĩ adiuuent nõ
ꝑ suaᷤs sublimitates dum obtẽpe¬
rant do. qui ꝓ nob̾ etiam unicũ
filium suũ dignatus ẽ mutere:
tam̃ sine gemitu ⁊ dolorib id fa¬
cere c̃dendi sunt ne miseri exis¬
timent᷑. feliciorq sit de numero
nr̃o lararus ille qui iam in abra¬
he sinu requescit: p̃sertim qr dix̃
eamdẽ c̾aturam q̃ congemiscit ⁊
dolet uanitati ẽe subiectam: qd̾
de sũmis ⁊ excellentib uirtutũ
potestatuumq c̃aturis nefas est
c̃dere. Deinde lib̾andã eamdeo

Expanded text:
rit res quae nunc spes est, cum apparuerit rit res quae nunc spes est, cum apparuerit quid erimus; id est, similes illi, quoniam videbimus eum sicuti est. 7. Hoc capitulum si hoc modo, ut tractatum est, apmolestias, quibus plerique homines dicere coguntur, omnes Angelos sublimesque Virtutes in dolore et gemitibus esse, antequam nos penitus liberemur, quoniam dictum est, Omnis creatura congemiscit et dolet. Quamvis enim adjuvent nos pro sua sublimitate, dum obtemperant Deo, qui pro nobis etiam unicum Filium suum dignatus est mittere; tamen sine gemitu et doloribus id facere credendi sunt, ne miseri existimentur, feliciorque sit de numero nostro Lazarus ille qui jam in Abrahae sinu requiescit. Praesertim quia dixit, eamdem creaturam quae congemiscit et dolet, vanitati esse subjectam; quod de summis et excellentibus Virtutum Potestatumque creaturis nefas est credere. Deinde liberandam eam
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit d̾o. cui seruio in sp̃u meo. &
de quo dicitur. sp̃c quidem ꝓntus ẽ.
caro aũ infirma. S qr ad huc dicit.
infelir ego homo qͥs me lib̾abit de cor¬
pore mortis huius. ⁊ adhuc talib dici¬
tur. uuificabit ⁊ mortalia corpora
ur̃a ꝓpt̃ sp̃m manentẽ in uobis: ñdũ
ẽ holocaustum: erit aũ cum absorbe¬
bitur mors in uictoriam cum edicet᷑.
uͥ ẽ mors contentio tua: ubi ẽ mors acu¬
nos ips pͥmicias habentes sp̃c. id ẽ
no ᷤᷤ amme que iam pͥmiciaᷤᷤ mentes
nr̃as obtulimꝰ dõ. in nob̃ipsis conge¬
miscimus. id ẽ pret̃ corpus adoptionẽ
expec̾tantes. redemptionẽ corporiᷤᷤ nr̃i.
idẽ ut ⁊ ipsum corpus accipiens b̾nfici¬
um adoptionis filioꝵ qua uocati sumꝰ.
totos nos lib̾atos tͣnsactis om̃ib mole¬
stiis ex om̃i parte d̃ filio ᷤ e̾e manifes¬
tet. Spe enim salui facti sumꝰ. Spes
aũ que uidecur. non ẽ spes. Cunc gͦ e¬

Expanded text:
qui dicit: Deus cui servio in spiritu meo . Et qui dicit: Deus cui servio in spiritu meo . Et de quo dicitur: Spcaro autem infirma . » Sed quia adhuc dicit , « Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus, » et adhuc talibus dicitur , « vivificabit et mortalia corporar spiritum manentem in vobis, » nondum est holocaustum. Erit autem cum absorbebitur mors in victoriam, cum ei dicetur: « Ubi est mors contentio tua? Ubi est mors acunos ipsi primitias habentes spiritus: id est, nos animae, quae jam primitias mentes nostras obtulimus Deo, in nobis ipsis congemiscimus, id est, praeter corpus: adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri, id est, ut et ipsum corpus accipiens beneficium adoptionis filiorum, qua vocati sumus, totos nos liberatos, transactis omnibus molestiis, ex omni parte Dei filios esse manifestet. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Tunc ergo e
Abbreviated transcription (Latin):
homo congemiscit ⁊ dolet: om̃is cre¬
atura congemiscit ⁊ dolet usq ad¬
hiic. e̾isq adhuc aũ recte dixit: qr
etiã si sunt aliqui iam insinu abra¬
he. ⁊ latro ille cum dño in ꝑadyso con¬
stitutus illo die quo c̃didit. dolere de¬
stiterit: tam̃ usq adhuc om̃is c̃atu¬
ra congemiscit ⁊dolet: qr in his qui
ñdum lib̾ati sunt. om̃is ẽ. ꝓpter ani
Iinquit om̃is c̃atura congemiscit ⁊ do¬
Ilet. s ⁊ nos ipsi: idẽ ñ soluo in homine
corpuᷤ ⁊ anima ⁊ sp̃s simuldolentex
difficultatib corporis: s⁊ nos ipsi excep¬
cis corporib in nob̾ ipsis congemiscimꝰ.
Et b̾n dixit. pͥmicias babentes sp̃s. id est
quoꝵ iam sp̃s tanq̃m sacͥficium oblati
sunt do: ⁊ diuinȩ caritatis igne comp̃¬
hensi. Hee sunt p̾miciȩ hominis. qr ue¬
rita s pͥmum sp̃m nr̃m optinet. ut per
hunc cetera comp̃hendant᷑. Iam gͦ habet
pͥmicias oblatas d̾o: qui dicit. mente
seruio legi di. carne aũ legi peccati.⁊

Expanded text:
homo congemiscit et dolet, omnis creatura congemiscit et dolet usque adhuc. « Usque adhuc » autem recte dixit; quia etiamsi sunt aliqui jam in sinu Abrahae, et latro ille cum Domino in paradiso constitutus illo die quo credidit dolere destiterit, et tamen usque adhuc omnis creatura congemiscit et dolet; quia in his qui nondum liberati sunt, omnis e» inquit, omnis creatura congemiscit et dolet, « sed nos ipsi, » id est non solum in homine corpus et anima et spiritus simul dolent ex difficultatibus corporis, sed et nos ipsi, exceptis corporibus in nobis ipsis congemiscimus. Et bene dixit, primitias habentes spiritus: id est, quorum jam spiritus tanquam sacrificium oblati sunt Deo, et divino charitatis igne comprehensi sunt. Hae sunt primitiae hominis; quia veritas primum spiritum nostrum obtinet, ut per hunc caetera comprehendantur. Jam ergo habet primitias oblatas Deo, qui dicit: Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . Et
Abbreviated transcription (Latin):
enim filius d̾ unigenitus ñ potest ap-¬
pellari c̃atura. qͣndoquidem ꝑ ipsum
facta sunt om̃ia quecumq d̾s fecit. di¬
stinc̾te etiam nos uocamur c̃atura an
mur filii d̃: qͣmuis hoc adoptione me¬
reamur. Nam ille unigenitus nata
filius ẽ. Ergo expectatio creature.
idẽ expectatio nr̃a. reuelationẽ fili¬
reat qd̾ ꝓmissum ẽ: qͣndore ipsa ma¬
nifestum ẽ sit. qd̾ nunc spe sumus.
F ilii enimd̾ sumus. ⁊ ñdum apparu¬
it qd̾ erimus. Scimꝰ qr cum apparu¬
erit similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ
eum sicuti ẽ. Ipsa ẽ reuelatio filioꝵ

Expanded text:
enim Filius Dei unigenitus non potest enim Filius Dei unigenitus non potest dici creatura, quandoquidem per ipsum facta sunt omnia quae Deus fecit, distincte etiam nos vocamur creatura anmur filii Dei, quamvis hoc adoptione mereamur. Nam ille unigenitus natura filius est. Ergo, exspectatio creaturae, id est exspectatio nostra, revelationem filireat quod promissum est, quando reipsa manifestandum sit, quod nunc spe sumus; filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus enim quia cum apparuerit, similes ei erimus: quia videbimus eu
Abbreviated transcription (Latin):
uelabitur in nob̾. Hoc manifestum ẽ.
Drxerat enim suꝑuis. Si aũ sp̃u fac̾ta
carnis mortificaueritis: uiuetiꝰ. Qd̃
fieri ñ pocest sine molestia: cui patien¬
cia necessaria ẽ. Quo ꝑtinet. ⁊ qd̾ pau¬
lo añ ait: si cam̃ compatim᷑. ut ⁊ conglo¬
rificemur. Qd̾itaq ait. nam erpecta¬
tio cature. reuelationẽ filioꝵ di erpec¬
tat: hoc eum puto dicere. Nam ⁊ hoc
ipsum qd̾ in nobit᷑ dolet cum facta car¬
nis mortificamꝰ. idẽ cum esurimuss aut
sitinꝰ ꝑ abstinenciam: dum frenamus
delectationem concupiscenciȩ ꝑcarita¬
tem: dum iniuriaꝵ lacerationes. ⁊ contu¬
meliaꝵ aculeos ꝑpatienciam sustine¬
mus: dum neglectis atq reiectis uolup¬
tatib nr̃is ꝓfructu matͥs eccłiȩ labo¬
ramus. quicquid in nob̾ in hac atq hu
iusmodi attritione dolet. c̾atura ẽ. Bo¬
let enim corpus ⁊ anima q̃utiq c̃atura
ẽ ⁊ expectat reuelationem filioꝵ d̃. idẽ
expectat. quando appareat qd̾ uocatum

Expanded text:
estum est. Dixerat enim superius, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Quod fieri non potest sine molestia, cui patientia necessaria est. Quo pertinet et quod paulo ante ait, Si tamen compatimur, ut et conglorificemur . Quod itaque ait, Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat; hoc eum puto dicere. Nam et hoc ipsum quod in nobis dolet, cum facta carnis mortificamus, id est, cum esurimus aut sitimus per abstinentiam, dum frenamus delectationem concubitus per castitatem, dum injuriarum lacerationes et contumeliarum aculeos per patientiam sustinemus, dum neglectis atque rejectis voluptatibus nostris pro fructu matris Ecclesiae laboramus; quidquid in nobis in hac atque hujusmodi attritione dolet, creatura est. Dolet enim corpus et anima, quae utique creatura est, et exspectat revelationem filiorum Dei, id est exspectat quando appareat quod vocatum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tota s om̃is dixit. tanqͣm si qͥs di¬
cat. qm solem om̃s homines uident qͥ
cum oculis uident: ita in homine om¬
nis c̃atura ẽ. qr ⁊ intelligit. ⁊ uiuit ⁊
corpus habet: s non tota c̃atura in
ipso ẽ: qr sunt p̃ter ipsum ⁊ angłi qͥ
intelligant. ⁊ uiuant: sunt ⁊ pecora
q̃uiuant ⁊ sint. ⁊ corpora q̃ tantuomͦ

Expanded text:
si quis dicat, quoniam solem homines vident qui oti vident. Ita in homine omnis creatura est, quia intelligit, et vivit, et corpus habet; sed non tota creatura in ipso est, quia sunt praeter ipsum et angeli qui intelligant et vivant; sunt et corpora quae vivant et sint; et corpora
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur filioꝵ forma ꝑfecta s tantũ
uocat᷑ creatura: lib̾abitur a seruitur¬
te interitus. Qd̾ itaq ait. ⁊ ipsa libe¬
rabitur. facit intelligi. ⁊ ipsa quẽad¬
modum noᷤs: idẽ ⁊ de ipsis non est de¬
sꝑandum qui ñdum uocantur filis
d̃. qr nondum c̃diderunt. s tantũ¬
b̾abuntur a seruitute interitꝰ quẽ
admodũ nos qui iam filii d̾ sumus.
⁊ ipsi ex seruis liberi. ⁊ ex mortuis
głosi. inuita ꝑfect̾a qͣm habebunt
filii d. Scimus enĩ qr omnis c̃atura
congemiscit. ⁊ dolet usq ad hũc Om¬
nis catura in homine numeratur:
nentes uirtutes ac potestates. aut
celum ⁊ t̃̾ra. ⁊ mare & om̃ia q̃ ineis
Isunt: s qi om̃is creatura partim
spiricalis ẽ. partim animalis. partĩ
corporalis. Qd̾ ut ab inferiorib con¬
sidemus. corporalis c̃atura perloca
tenditur: animali s au uiuficat
corporalem: spiritalis animalem regit.
Et tuncb̾n regit: cum ipsa regendam se
subicit d̾o. Cum aũ tͣnsgreditur p̃cep¬

Expanded text:
iliorum forma perfecta, sed tantum vocatur creatura, liberabitur a servitute interitus. Quod itaque ait, et ipsa liberabitur, facit intelligi, et ipsa quemadmodum nos: id est et de ipsis non est desperandum, qui nondum vocantur filii Dei, quia nondum crediderunt, sed tantuberabuntur a servitute interitus, sicut et nos, qui jam filii Dei sumus,  ipsi ex servis liberi, et ex mortuis gloriosi in vita perfecta, quam habebunt filii Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit et dolet usque adhuc. Omnis creatura in homine numeratur: nentes virtutes ac potecoelum et terra et mare et omnia quae in eis sunt; sed quia omnis creatura partim spiritualis est, partim animalis, partim corporalis. Quod ut ab inferioribus consideremus, corporalis creatura per loca tenditur; animalis autem vivificat corporalem; spiritualis animalem regit, et tunc bene regit, cum ipsa regendam se subjicit Deo: cum autem transgreditur praecep
Abbreviated transcription (Latin):
bi ᷤ. Ipse dicit qui patiebatur:⁊ scie¬
bat ꝓ quo nomine patiebat᷑: ⁊ quo
fructu patiebatur. N on st̃ condigne
passiones huiꝰ temporis. ad futurã
increpet linguis ⁊ corruscet armis. qͥc¬
quid potest faciat: quid faciet ad id
qł accepturi sumus: Appendo qd̾
patior. cont᷑ id qd̾ spero. Hoc sentio.
illud credo. Et tam̃ plus ualet qd̾
credo. quã qd̾ sencio. Quicqͥd ẽ qd̃
seuit ꝓ nomine.xͥ. si potest uiui to¬
lerabile ẽ: si ñ potest uiiii. mig̃re
hinc facit. Non extinguit. s accele¬
rat. Quid accełat: Ipsum p̃miũ. ip¬
sam dulcedinem. Que cum uenerit:
sine fine erit. Opus cum fine. mer¬

Expanded text:
is. Ipse dicit qui patiebatur, et sciebat pro quo nomine patiebatur, et quo fructu patiebatur. Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat; quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero: hoc sentio, illud credo; et tamen plus est quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi, si potest vivi, tolerabile est: si non potest vivi, migrare hinc facit. Non exstinguit, sed accelerat. Quid accelerat? Ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine, mer
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. id ẽ caput ⁊ corpus. Membra
turi sumꝰ qd̾ ñ tͣnsibit: ⁊ hoc malum¬
cã sentenciaqua coheredes ꝙͥ sumus ñ minuit᷑ mul¬
rositate cohereduo. s tanta ẽ multiᷤ. qͣn¬
ta paucis: tanta singuliᷤᷤ. qͣnta om̃ib.¬

Expanded text:
hominem, id est caput et corpus. Membra hominem, id est caput et corpus. Membra turi sumus quod non transibit, et hoc malumautem in qua cohaeredes Christi sumus, non minuiturositate cohaeredum; sed tanta est multis quanta paucis, tanta singulis quanta omnib
Abbreviated transcription (Latin):
riamur. Precessores genuert̃ ÷ͥ succes¬
sores. Nuiqͥd genuert̃ sͥ cũ quib hic
semꝑuiuant⁊ B tanqͣm decessuri. qͥ
illis succederent genuert̃ sͥ. Ds̃ autẽ
pat̃ ⁊ mater eccłia ñ ad hoc generant.
Generant aũ ad uitam et̃nam. qr ⁊ ip¬
bũ carofactumẽ. ⁊ habitauit in nob̾.
nutͥtus creuit: passus. mortiuis. ⁊ re¬
suscitatꝰ. accepit hereditatẽ regnũ
celoꝵ. In ipso homine accepit resur¬
rectionẽ. ⁊ uitam et̃nam. In ipso ho¬
mine accepit: in uerbo aũ ñ accep̃:
qr incõmutabilit manet ab et̾̃noin
et̃num. Quia gͦ accepit resurrectio¬
nẽ ⁊ uitam et̾nam caro illa. qr resur¬
rexit. ⁊ uiuificata ascendit in celuor.
boc noħ ꝓmissum ẽ: ipsam heredita¬
tem expectamꝰ uitam et̾nam. Adhuc
enim ñ totum corpus accepit.: qr ca¬
put in celo ẽ. membra adhuc uit̾ra
sunt: nec caput solum accepturum ẽ
hereditatẽ. ⁊ corpꝰ relinquet᷑. Cotu ᷤ a p̃s
accepturus ẽ hereditatem. Cotus scdm

Expanded text:
riamur. Praecessores genuerunt sibi successores: numquid genuerunt sibi cum quibus hic semper vivant? Sed tanquam decessuri, qui illis succederent, genuerunt sibi. Deus autem pater et mater Ecclesia, non ad hoc generant: generant autem ad vitam aeternam, quia et ipbum caro factum est, et habitavit in nobis , nutritus crevit, passus, mortuus et resuscitatus accepit haereditatem regnum coelorum. In ipso homine accepit resurrectionem et vitam aeternam, in ipso homine accepit: in Verbo autem non accepit; quia incommutabiliter manet ab aeterno in aeternum. Quia ergo accepit resurrectionem et vitam aeternam caro illa, quae resurrexit et vivificata ascendit in coelum, hoc nobis promissum est. Ipsam haereditatem exspectamus, vitam aeternam. Adhuc enim non totum corpus accepit; quia caput in coelo est, membra adhuc in terra sunt: nec caput solum accepturum est haereditatem, et corpus relinquetur: totus Christus accepturus est haereditatem; totus secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sic aũ dictum ẽ ipsa creatura
lib̾abitur a seruitute interitꝰ in li¬
bertatem głȩ filioꝵ d̾i: quasi nos ñ
simus c̃atura s filii d̾. in quoꝵ głe
libertatem. lib̾abitur a seruitute cre¬
atura. Item dic̃. Scimꝰ enĩ qr om̃is
c̃atura congemiscit. ⁊ dolet usq ad¬
hũc. Non solum aũ illa s ⁊ nos ipsi.
tanqm aliud simus nos. aliud om̃ss
creatura. Totum gͦ capitulum parti¬
culatim consid̾andum ẽ. Existimo in¬

Expanded text:
tur. Sic autem dictum est, Ipsa creatura liberabitur a servitute interitus, in libertatem gloriae filiorum Dei: quasi nos non simus creatura, sed filii Dei, in quorum gloriae libertatem liberabitur a servitute creatura. Item dicit, Scimus enim quia omnis creatura congemiscit et dolet usque adhuc; non solum autem illa, sed et nos ipsi: tanquam aliud simus nos, aliud omnis creatura. Totum ergo capitulum particulatim considerandum est. 2. Existimo en
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Scimus qr cũ apparuerit simi¬
les ei erimꝰ: qm̃ uidebimus eũ sicuti
ẽ. Seruatur gͦ nob̾ nescio qd̾ dulce
spectacłm. Om̃ino ⁊ si cogitari er a¬
liqua parte in enigmate ⁊ ꝑspecłm
pocest. dici tamen nullomͦ potest
pulctudo illius dulcedinis quã ser¬
uat ds timentib se. ꝑficit aũ sꝑanti¬
b m se. Illiic parantur corda nr̃a.
ris ad magnum aliquid pararis. Un
uar cuiusdã iusti confirmat. Nonst̃
condigne passiones huiꝰ temporis.
ad futuram głam q̃ reuelabitur in

Expanded text:
 scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se . Illuc parantur corda nostraris: ad magnum aliquid pararis. Unde vox illa justi confirmati: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revela
Abbreviated transcription (Latin):
er nob̾ constet. S rursum quer potest
cuius morte etiam facti sumꝰ etiam nos
hereditas d̃ scdm illud. dabo tͥ gentes
heredicatẽ tuam nͥ forte huiꝰ mund qͦ
tuo illo qui nos possidebat: cũ ei renũ¬
ciamu ᷤꝰ. morimurq illi. ⁊ ipse nobis.
¶ Exrserino Talis enim ẽ uia iustoꝵ. talis ẽuia san¬
ne de uerbctoꝵ tenentiũ d̾m patrem. tenentiũ ec¬
cłiam matrẽ: nec illum parentẽ. nec
istam offendentes. s in amore utusq
parentis uiuentes. ⁊ adhereditatem
et̃nã ꝓꝑantes: ñ leso patre. ñ lesa ma

Expanded text:
ex nobis constet. Sed rursum quaeri potest, cujus morte simus etiam nos haereditas Dei, secundum illud, « Dabo tibi gentes haereditatem tuam , » nisi forte hujus mundi, qua tuo illo, qui nos possidebat, cum ei renuntiamus morimurque illi, et ipse nobis. sunt? Talis est enim via justorum, talis est via sanctorum tenentium Deum Patrem, tenentium Ecclesiam matrem, nec illum parentem, nec istam offendentes, sed in amore utriusque parentis viventes, et ad haereditatem aeternam properantes, non laeso patre, non laesa m
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ: s qm̃ cum uocati sumꝰ adhue par¬
uuli. ⁊ ad spũalia contemplanda minꝰ
idonei. usq ad humillimaᷤ nr̃as cogi¬
tationes se miscd̾ia diuina porrerit. ut
quomcumq cernere niterem̃ qd̾ non
euident̃ atq ꝑspicue cernebamꝰ. idip¬
sum moritur qd̾ in enigmate cerneba¬
mu s. cum facie ad faciem cernere cepe
rimꝰ. Conuenient᷑ gͦ dicitur morituriã
ẽẽ qd̾ auferetur. Cum au uenerit quod
ꝑfectum ẽ: auferetur qd̾ ex parte ẽ Ita
nob̾ quodam mͦ moritur pater in enig¬
mate: uidem ipse fit hereditas cũ facie
ad faciem possidet᷑: non q ipse mout᷑:
s imꝑfecta in eum nr̃a uisio. ꝑfecta
uisione ꝑimitur: ⁊ tam̃ ñ illa pͥor nos
nutret. ad aliam plenissimã ⁊ euiden¬
tissimã ñ efficeremur idone. Qd̾sictiã

Expanded text:
ed quoniam, cum vocati sumus, adhuc parvuli et ad spiritalia contemplanda minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se misericordia divina porrexit, ut quomodocunque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus. Id ipsum moritur, quod aenigmate cernebamus, cum facie arimus . Convenienter ergo dicitur moriturum esse quod auferetur. Cum autem venerit quo perfectum est, auferetur quod ex parte est . Ita nobis quodammodo moritur Pater in aenigmate, et idem ipse fit haereditas cum facie ad faciem possidetur, non quia ipse moritur, sed imperfecta in eum nostra visio perfecta visione perimitur. Et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idonei. Quod si etiam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃figurabatur. Si gͦ querat᷑ quomꝰ
simꝰ scd̾m uerba eiusdẽ apł cohere¬
heredita s morte decessoris firma te¬
neatur. nec ullo alio mͦ hereditas
possit intelligi: respondetur ipso
quidẽ mortuo factos noᷤ e̾e heredes:
qm̃ filii etiam eius dicti sumꝰ. Non
enĩ ieuiant inqͥt filii sponsi. qn¬
dui cũ illis ẽ sponsus. Heredes gͦ
dicimur. qr reliquit nob̾ pacis eccle

Expanded text:
Si ergo quaeratur quomodo simus secundum verba ejusdem Apostoli cohaereereditas morte decessoris firma teneatur, nec ullo alio modo haereditas possit intelligi, respondetur, ipso quidem mortuo nos factos esse haeredes, quo filii etiam ejus dicti sumus. Non jejunant, inquit, filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus. Haeredes ergo ejus dicemur, quia reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
enim q̃ndo ponit᷑ cũ fuerit res ipsa
reddita pignus aufertur. Arra aũ¬
de ipsa re datur. q̃ dando ꝓmittitur:
ut res quando recdditur. impleatur
ꝗd̾ datumẽ ñ mutecur. Quod
aũ marcus ñ solum pãter. s abba
pat̃ dñm dixisse cõmemorat: hoc ẽ
abba bebraice qd̾ latine pat̃. Et sor¬
tasse dñs ꝓpt̃ aliqd̾ sac̾mentuo utrũq
direrit: uolens ostendere illam se
tͥsticiam in ꝑsona sui corpors. idẽ
ecłie suscepisse. cui factus ẽ lapis
ꝗdait abba. partim exgentib adpłe ad Nas¬
ter. Et itum ait. Misit ds sp̃m filii
su in corda nr̃a: clamantem abba
pater. Oportuit enim ut bonꝰ magi¬
ster ⁊ uerus saluator infirmiorib
cõpatiens in se ipso demonstraret
̃ deb̾e suioᷤꝰ martires desꝑare. si quas ex¬
forte cordib eoꝵ irreperet subtempꝰ ser mo¬
passionis ex humana fragilitate cͥstine de¬
ciã cum eã uincereri. uoliuntat suȩ blasphe¬
̃ponendo uoluntatem d qrille scit mia sp̃¬

Expanded text:
enim quando ponitur, cum fuerit res ipsa reddita, pignus aufertur. Arrha autde ipsa re datur quae danda promittitur, ut res quando redditur impleatur quod datum est non mutetur. Quod  Marcns non solum pater sed abba pater eum dixisse commemorat, hoc est abba Hebraeice, quod est Latine pater. et fortasse dominus propter aliquod sacramentum utrumque dixerit uolens ostendere illam se tristitiam in persona sui corporis, id est ecclesiae suscepisse, cui factus est angularis od ait abba, partim ex gentibus, ad ter, et iterum ait: misit deus spiritum suum in corda nostra clamantem abba pater. oportuit enim ut bonus magister et uerus saluator infirmioribus conpatiens in se ipso demonstraret non debere suos martyres desperare, si qua forte cordibus eorum inreperet sub tempus passionis ex humana fragilitate tristitia, cum eam uincerent uoluntati suae praeponendo uoluntatem dei, quia ille scit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uagna beniuolencia: magna mi¬
scdia: unicus natus ẽ:⁊ noliit rema¬
nere unus. Multi homines cũ filios
ñ habuerint. ꝑ acta etate ad optant sͥ.
⁊ uoluntate faciunt. qd̾ natura ñ po¬
tuerunt. Hoc faciunt homines. Si ãu
aliquis habeat filium unicuoi. gaudet
ad illum magis qr solus om̃ia possessu¬
rus ẽ: ⁊ ñ habebit qui cum illo diuidant
hereditatem ⁊ pauperior remaneat. Nõ
sic d̾s. Unicũ eumdem ipsũ quẽ genue¬
rat. ⁊ ꝑ quem cuncta c̃auerat. misit in
hunc mundum ut ñ eet unus: s fĩs ha¬
beret adoptatos. Non enim nos nati
sumus de do. quomͦ ille unigenitꝰ. sed
adoptati ꝑ gr̃am ipsus. Ille enĩuenit
unigenitus soluere peccata: quib pec¬
catis implicabam᷑ ne adoptaret noꝰ ꝓpt̃
des: qr hereditas euis ñ fit angusta. s
multi possederint. Iui ipsi certe illo pos¬
sidente fiuint heredicas illuis: ⁊ ille ui¬
cissim fit hereditas ipsoꝵ: udi quomͦ
ipsi fiant hereditas ipsus. Dñs dycit ad

Expanded text:
Magna benivolentia, magna misericordia. Unicus natus est et noluit manere unus. Multi homines cum filios non habuerunt, perhacta etate adoptant sibi; et voluntate faciunt, quod natura non potuerunt; hoc faciunt homines. Si autem aliquis habeat filium unicum, gaudet de illo magis, quia solus omnia possessurus est et non habebit, qui cum eo dividat hereditatem, ut pauperior remaneat. Nec sic Deus. Unicum eundem ipsum, quem genuerat et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus de Deo, quomodo ille Unigenitus, sed adoptati per gratiam ipsius. Ille enim venit Unigenitus solvere peccata, quibus peccatis implicabamur, ne adoptaret nos propter des; quia haereditas ejus non fit angusta, si multi possederint. Illi ipsi certe illo possidente fiunt haereditas ipsius, et ipse vicissim fit haereditas ipsorum. Audi quomodo ipsi fiant haereditas ipsius: Dominus dixit ad
Abbreviated transcription (Latin):
clamantẽ abba pater: hoc ẽ clamare
facientem. Nos enĩ clamamꝰ. s in il¬
lo. idẽ ipso diffundente caritatem in
cordib nr̃is: sine qua inanit̃ clamat
quicumq clamat. Uñ item dic̃ Qͥs¬

Expanded text:
clamantem: abba pater, hoc est clamare facientem; nos enim clamamus, sed in illo, id est ipso diffundente caritatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. unde item dicit: quis
Abbreviated transcription (Latin):
reddit sp̃us nr̃o: qr sumus filii d̾Ad
ipsum enĩ ꝑtinet societas: qua effici sex tra¬
murunum corpus unici filii d̾. Unde etatu¬
si qd̾ solacium caritatis: si qua socie sod̾m ioł¬
pͥmitus uenit. linguis om̃ium gentiũ
cietas generis humani. Sic oportebat
ꝑ linguas omniũ gentium significa¬
ri istam societatem filioꝵ di. ⁊ m̃broꝵ
modũ tunc ille apparebat accepisse
sp̃m sc̃m qui loquebatur lingius orni¬
um gentiũ: ita nunc ille agnoscat bie¬
cepisse sp̃m scm̃. qui tenetur uincło pa¬
cis eccłiȩ. que diffunditur in om̃ibus
gentib. Uñ dicit apłs. Studentes ser¬
uare unitatem sp̃s. in uinculo pacis.¬

Expanded text:
ritui nostro, quia sumus filii dei. ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici filii dei. unde si quod solacium caritatis, si qua societas spiriprimitus venit, linguis omnium gentium ior est societas generis humani; sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membs: ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spiritum sanctum, qui loquebatur linguis omnium gentium; ita se nunc ille agnoscat accepisse Spiritum sanctum, qui tenetur vinculo pacis Ecclesiae, quae diffunditur in omnibus gentibus. Unde dicit Apostolus: Studentes servare unitatem Spiritus in vinculo pacis
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit mͥ aliquis. Ergo agimur. ñ agl¬
inus: Respondeo. Immo ⁊ agoᷤ. ⁊age¬
ris: ⁊ tunc b̾nagis. si abono agaris.
Sp̃c emmdĩ qui inte agit. agenti ad
uitor ẽ t̾. Ipsum nomen aduitoris pre¬
se̾bit tibi: qi ⁊ tu ipse aliquidagi. Ext¬
quot enim sp̃u dĩ agunturbii filii
sunt di. ñ littera s sp̃u: non lege preci¬
piente. muiante. ꝓmittente: ẜ sp̃u ex¬
hortante illuminante. adiuuante.
F orte dicturi eratis. Et lex sufficit nobis.
Lex timorem dedit. Et iidece quid hic sub¬
nim di diffusa ẽ in cordib nr̃is ꝑ sp̃m
scm̃ qui datus ẽ nobis: secutis adiunt̃.
Non cnim accepistis sp̃m seruitutis iterũ
in timorem. Quid ẽ iterumꝰ Quomo¬
do t̾rente molestissimo pedagogo. Quid
ẽ iterums Sicut in monte hyna accepi¬
stis sp̃m seruitutis. Dicit aliqͥs. Alus
ẽ sp̃s seruitutis: alius ẽ sp̃s libertati.
Si alius eẽt. ñ diceret apłs iterum. Idẽ gͦ

Expanded text:
Dicet mihi aliquis, ergo agimur non agDicet mihi aliquis, ergo agimur non agimus? respondeo imo et agis et ageris, et tunc ageris bene si bona agis. Spiritus enim Dei qui te agit, agenti tibi adjutor est, ipsum nomen adjutoris praescribit tibi, quia et tu ipse aliquid agis. Quotquot enim Spiritu Dei aguntur hi filii sunt Dei. Non littera sed spiritu, non lege praecipiente, minante, promittente, sed spiritu exhortante, illuminante, adjuvante, Forte dicturi eratis: Et Lex sufficit nobis. Lex timorem dedit: et videte quid hinc subnim secutus adjunxit, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Quid est, iterum? Quomodo terrente molestissimo paedagogo. Quid est, iterum? Sicut in monte Sina accepistis spiritum servitutis. Dicit aliquis: Alius est spiritus servitutis, alius spiritus libertatis. Si alius esset, non diceret Apostolus, iterum. Idem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
malum ẽ. Si autem spũ actiones car¬
nis mortificaueritis: uiuetss. Hoc est
opus nr̃m in hac uita actiones carnis
spũ mortificare cotidie. affligere. mi¬
nuere. frenare. int̾imere. Quã mul¬
ta enim ꝓficientes iam ñ delectant q̃¬
tes antea delectabant. Quando delecta¬
bat. ⁊ ñ ei consentiebatur: mortifica¬
batur. Quia iam ñ delectat: mortifi¬
spũ actiones carnis mortificaueritis
uuietis: idẽ illas concupiscenciaᷤᷤ car¬
nis quib ñ consentire magna lauᷤ ẽ.
quas ñ habere ꝑfectio ẽ: iam hic metu¬
endum ẽ ne quisq rursus ad mortifi¬
canda s actiones carnis de sp̃u suo p̃¬
sumeret: gͦ ne hic se extolleret huma¬
nus sp̃s. ⁊ ad hoc opus se idoneũ. fir¬
mumq iactaret: subiecit. ⁊ ait. Quos¬
quot enim spu di aguntur: hii filis
sunt dei ⁊ on qui scd̾m carnem suã
uiuunt. ñ qui carnis uoluntate du¬
cunt᷑. ñ qui spũ suo aguntur. s quot¬
quot spũ di aguntur: hii filii sunt di.

Expanded text:
arnis.--Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam non delectat, mortifiu actiones carnis mortificaveritis, vivetis, id est, illas concupiscentias carnis, quibus non consentire magna laus est, quas non habere perfectio est, jam hic metuendum est, ne quisquam rursus ad mortificandas actiones carnis, de spiritu suo praesumeret; ergo ne hic se extolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idoneum firmumque jactaret, subjecit, et ait: Quicunque enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non quivivunt, non qui carnis voluptate ducuntur, non qui spiritu suo aguntur: sed quotquot spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
seruus ꝑtinens ad timorem fora ᷤᷤ a ca¬
ritate mitendũ. De quo alib dicit.
Seruus ñ manet in domo in et̾̃nuo. filius
aũ manet in et̾num. Qm̃ itaq dedit no¬
bis potestatem filios d̾ fieri. ut ñ serui
s̃ filii simus. ut miro quodam. ⁊ in effabi¬
li s tamen uero modo seru. ñ serui ẽẽ
possimus: serui scilicet timore casto. ad
tendo. ad quem ꝑtinet seruus ñ manensᷤ
in domoinet̃num. Ut aũ tales serui ñ
serui simus: dñm facere scimus. Hoc
seruus ille nescit. qͥ nescit quid faciat
dñs eius. Et cum aliquid boni facit.
sic extollitur quas hoc ipse faciat ñ dñs
eus: ⁊głatur in se ñ in dño głatur: cũ
se ipse deceperit. qr sie głatur quas ñ¬

Expanded text:
servus pertinens ad timorem foras a chaservus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , non servi, sed filii simus: ut miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi non servi esse possimus; servi scilicet timore casto, ad tendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, Dominum facere sciamus. Hoc autem servus ille nescit, qui nescit quid faciat Dominus ejus; et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non Dominus ejus; et in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur, quasi n
Abbreviated transcription (Latin):
timores qui fac̃iunt duo generatimen¬
tium: sic due sunt seruitutes q̃ faciunt
duo genera seruoꝵ. Est timor quem
ꝑfecta caritaᷤᷤ foras mittit: ⁊ ẽ aliuᷤ ti¬
mor castus ꝑmanens in scłm sch. Illum
ciniorem qui ñ ẽ in caritate. attendebat sex libͦ¬
apłs cum dicebat. Nonenĩ accepistis sentenci.¬
sp̃m seruitutis iterum intimore. Illuo ꝓsperi.¬
aũ timorẽ castum attendebat cũ dicebat.
Nol altum sapere. s time. In illo timore
quẽ foraᷤ caritaᷤ mittit: ẽ etiam seruitꝰ
simul foras cum. ipsotimore mittenda.
U trumq enim uinxit apłs. hoc ẽ ⁊ serui¬
cutem ⁊ timorẽ. dicendo. ñ enim acce¬
pistis sp̃m seruitutis iteruo in timore.
Adhanc seruitutẽ seruum ꝑtinentem
intuebatur ⁊ dñs dicens. Iam ñ dico uos
seruos: q seruis s nescit quid faciat dñs
eiuᷤ. Non ille utiq seruis ad timorẽ
ꝑtinens castum. cui dicit᷑. euge bone
serue intra in gaudium dñi tui. sille

Expanded text:
timores, qui faciunt duo genera timentimores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculumaritate, attendebat Apostolus cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille
Abbreviated transcription (Latin):
filii fiant: nec sic cam̃ ut serui eẽ de¬
sistant. s ut tanqͣm filii dño ⁊ patri
lib̾alit̃ seruiant. qr ⁊ hoc acceperunt.
Dedit enim potestatem ille unitꝰ filios
d̾ fieri c̃dentib in nomine eius : eõsq
admonuit petere. querere. pulsare ut
accipiant.⁊ inueniant. ⁊ aꝑiatur eis.
addens inc̃pationem ⁊ dicens. Siuoꝰ cũ
sitis mal. nostis bona data dare filis
ur̃is: quantomagis pater ur̃ qui ẽ in¬
des que ꝑ dilectionem oꝑatur ñ ꝑtimo¬
rẽ. ñ formidando penam. s amando
iusticiam. Uñ gͦ ista dilectio. idẽ ca
in nob̾ quantacumq sit in nob̾. nͥ dif¬
fund̾etur in cordib nr̃is ꝑsp̃m sc̃m qͥ¬
datiis ẽ nob̾. Caritas quippe d̾ dicta ẽ
diffundi in cordib nr̃is. ñ qua nos ipse
diligit. s qua nos facit dilectores suos:
sicut iusticia d̾ qua iusti euis mune¬
re efficimur: ⁊ dñi salus. qua nos sal
facit. Hec ẽ uisticia d̾ quam ñ solum
docet ꝑ legis p̃ceptum: ucrum etiã dat

Expanded text:
c tamen, ut servi esse desistant; sed ut tanquam filii domino et patri liberaliter serviant, quia et hoc acceperunt: dedit enim potestatem ille Unicus, filios Dei fieri credentibus in nomine ejus : eosque admonuit petere, quaerere, pulsare, ut accipiant, et inveniant, et aperiatur eis; addens increpationem, et dicens, Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater des, quae per dilectionem operatur, non per timorem, non formidando poenam, sed amando iustitiam. unde ergo ista dilectio, id est cin nobis, quantacumque sit in nobis, nisi diffunderetur in cordibus nostris per sdatus est nobis. caritas quippe dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut iustitia dei, qua iusti eius munere efficimur, et domini salus, qua nos salufacit. haec est iustitia dei, quam non solum docet per legis praeceptum, uerum etiam dat
Abbreviated transcription (Latin):
trosq in uno corpore do: in qͦ corpore su¬
mus filii d̃. clamantes abba pat᷑. Ab¬
ba ꝓpt̃ illoꝵ linguam᷑ pater ꝓpt̃ nr̃am.
Hoc ẽ enim abba qd pat̃. Q In dñs qui dir
ñ sum missus nͥ ad oues q̃ perierunt do¬
mus isrł.ostendenᷤs illigenti recdditam
p̃sencia ipsius ꝓmissionẽ: ait tam̃ alio
loco. Habeo alias oues que ñ sunt ex
hoc ouili: oportet me ipsa ad ducere.
ut sit unus grex. ⁊ unus pastor eUu

Expanded text:
trosque in uno corpore Deo ; in quo corpore sumus filii Dei, clamantes, Abba, Pater : Abba propter illorum linguam, Pater propter nostram; hoc est enim Abba, quod Pater. Unde Dominus qui dixit, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel , ostendens illi genti redditam praesentiae ipsius promissionem; ait tamen alio loco, Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor :
Abbreviated transcription (Latin):
Q iii di quandu mortalit̃ uiuunt caru. e¬
cũ morte confligunt: ⁊ qͣmuis de ili psperi¬
sit ueracit dictum. quot qͦt sp̃udiagun¬
cur bii filii sunt d sic tam̃ sp̃u di erci¬
cantꝰ ⁊ tanqͣm filis d̾ ꝓficiunt ad dm.¬
ut etiam sp̃u suo matime aggͣuante
corruptibili corpore. tanqͣm filii homi¬
nis in quibdam humanoꝰ motib defi¬
ciant ad se ipsos: ⁊ id̾o peccent. Interest
quidem qͣntum. Neq enim q peccatuo
e om̃e cͥmen. ido crimen ẽ etiam omne
peccatum. Itaq scõꝵ hominum uitam
quandiu in hac morte uiuitur inueni¬
ni posse dicimus sine cͥmine. peccatum
nobis non ẽ. S neq de ipsis c̾minibus
q̃mlibet magnis remittendis in sc̃a ec¬
cdesia di misedia desꝑanda ẽ agentib pe¬
untenciam scdm modum sui cuiusq pec¬
cati. Inactione aũ penitenciȩ uͥ tale
cõmissum ẽ. ut is qui cõmisit abeciam¬

Expanded text:
ii Dei quamdiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illisit veraciter dictum, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Du suo, maxime aggravante corruptibili corpore , tanquam filii hominum quibusdam humanis motibus deficiant ad se ipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum: neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo crimen est etiam omne peccatum. Itaque sanctorum hominum vitam quamdiu in hac mortali vivitur, inveniri posse dicimus sine crimine: Peccatum ntur peccata. Sed neque de ipsis criminibus quamlibet magnis remittendis in sancta Ecclesia, Dei misericordia desperanda est agentibus poenitentiam secundum modum sui cujusque peccati. In actione autem poenitentiae, ubi tale commissum est, ut is qui commisit a C
Abbreviated transcription (Latin):
qͦimꝑtif᷑ gr̃a ⁊ regenãtio in uitã eter¬
nã dicit᷑. sp̃c aũ uiuificat.:cum supͣ
diceret᷑. litera occidit. idẽ lex conscͥp¬
t illi qui sub lege sunt ⁊ timore pe¬
ne iusticiam suam facere conant᷑: ⁊ id̾o
ñ faciunt di iusticiam qr carita seam
habeant in uoluntate. qua mallent
si fieri posset licere qd̾ ñ licet.⁊ illigͦ cre¬
dunt d̾o. am si om̃ino ñ crederent:
nec penam legis utiq formidarent s
ñ hanc fidem cõm̃dat apłs qui dic. Nõ
enim accepistis sp̃m seruituti s itũm in
timore: s accepistis sp̃m adoptionis fili¬
oꝵ in quo clamamꝰ abba pat̾. Cimorgͦ
ille seruilis ẽ: ⁊ id̾o in illo qͣmus dco
c̃datur. ñ tam̃ iusticia diligit᷑ s dãp¬
natio timetur: filii uͦ clamant abba
pacer. Quarum duaꝵ uocuꝯ una est
ex cirrumcisione: altera er p̃putio uides

Expanded text:
itur gratia et regeneratio in uitam aeternam, dicitur: spiritus autem uiuificat, cum supra diceretur: littera occidit, id est lex conscript illi qui sub lege sunt et timore poenae iustitiam suam facere conantur et ideo non faciunt dei iustitiam, quia caritas eam habeat in uoluntate qua mallet, si fieri posset, licere quod non licet. et illi ergo credunt deo; nam si omnino non crederent, nec poenam legis utique formidarent. sed non hanc fidem commendat apostolus, qui dicit: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo c 1 amamus: abba pater. timor ergo ille seruilis est et ideo in illo quamuis domino credatur. non tamen iustitia diligitur. sed damnatio timetur. filii uero clamant: abba pater. quarum duarum uocum una est ex circumcisione, altera ex praeputio, Iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
mine boc ẽ in uob̾ ipsis ñ in dño głari.
tiones carnis mortificatis. Ut enim ñ
se extollerent quib ista dicebat. eri¬
stimantes se suo sp̃u tanta hecbona
oꝑa facere posse ñ di: ꝓpterea cum
dirisset. si aũ sp̃u actiones carniᷤ mor

Expanded text:
oc est, in vobis ipsis, non in Domino gloriari, tiones carnis mortificatis. Ut enim non se extollerent quibus ista dicebat, existimantes se suo spiritu tanta haec bona opera facere posse, non Dei; propterea cum dixisset, Si autem spiritu actiones carnis mor