comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mi suis in libris officialibus excusantem Sine loqui
senecam et hanc ipãm miris laudibus celebrantem et
multis in locis disputantem certis ex causis arcessan-¬
daui manu mortem uerior altera multoq melior
cyceroniana sententia qua et tibi piisq omnibus re-
tinendus est animus in custodia corporis Nec iniussu
eius a quo ille nobis est datus ex hominun uita
migrandum Ne scilicet assignatum nunus diffugisse
uideamini quin et illud e celo tibi est eciam dictum
crede nisi te deus is cuius est templum hoc omne qd̾
conspicis istis te corporis custodiis liberauerit Huc
tibi aditus patere non potest Et ad summam caue ne
aut ullo unꝙͣ uite tedio ita mortem cogites ut occupa¬
re alias anticipare illam tibi licitum putes aut
ullo gaudio ita non cogites ut incautum illa ãm̃i
improuisa eiciat. De grauedine corporis .xcuiii. Dolor.¬
Rauis sum corpore Ratio. Queri posses
si ut uolucris ad uolatum non ut uir ad

Expanded text:
mi, suis in libris officialibus excusantem; sine loqui mi, suis in libris officialibus excusantem; sine loqui Senecam, et hanc ipsam miris laudibus celebrantem, et multis in locis disputantem, certis ex causis arcessendam manu mortem. Verior altera multoque melior nisi Ciceroniana sententia, qua “et tibi et piis otinendus animus est in custodia corporis nec iniussu eius, a quo ille est uobis datus, ex hominum uita migrandum est, ne munus adsignatum a deo diffugisse ucrede: “Nisi Deus is, cuius est templum hoc omne quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest.” Et, ad summam, cave ne aut ullo unquam vite tedio ita mortem cogites, ut occupare illam tibi licitum putes, aut ullo gaudio ita non cogites, ut incautum illa animum improvisa deiciat. 99 DE GRAVITATE CORPORIS Gravis sum corpore. Queri posses, si ut volucris ad volatum, non ut vir ad
Abbreviated transcription (Latin):
ĩte mee tedium ingens me tenet Ratio.
Ex premissis ortum malum quo nescio an
uix aliud periculosus quippe molestissimũ
per se desperationi quoq contiguum atq ad illam uiam
est pro quo nominatim institutum est nostris in tem-¬
plis auxilium implorare felitium animarum que
terrenis tediis uinculisq corporeis resolute celestibus
perfriutur gaudiis ac sereuitate mentis eterna¬
Dolor. Multa me undiq uite tedia circundant¬
Ratio. Propellenda tedia cogitationibus letis ac
spe bona et amicorum solatio et librorum et delecta/¬
tionum honestarum alterna uarietate atq excerciciis
iocundis atq mercie fuga Sed in p̾mis paciencia
rerum et longanimitate inuicta neq uel presentiũ
odio uel futuri desiderio nec metu deniqz nec spe
ulla anticipandus uite finis Quod stulti quidam
ac miseri fecerunt qui dum pauperiem uiteq tedia
ac labores temporales fugiunt in eternos incidunt
Sine cyceronem uestrum loqui mortem cathonis ulti-¬

Expanded text:
ite me tedium ingens tenet. Ex premissis ortum malum, quo nescio an vix aliud periculosius, quippe molestissimum per se, desperationi quoque contiguum, atque ad illam via est; pro quo nominatim institutum est vestris in templis auxilium implorare felicium animarum, que, terrenis tediis vinculisque corporeis resolute, celestibus perfruuntur gaudiis ac serenitate mentis eterna. Multa me undique vite tedia circundant. Propellenda tedia cogitationibus letis ac spe bona, et amicorum bona solatio, et librorum et delectationum honestarum alterna varietate atque exercitiis iucundis, et inertie fuga, sed in primis patientia rerum et longanimitate invicta; neque vel presentium odio, vel futuri desiderio, nec metu denique nec spe ulla anticipandus vite finis, quod stulti quidam ac miseri fecerunt, qui dum paupertatem viteque tedia ac labores temporales fugiunt, in eternos incidunt. Sine Ciceronem nostrum loqui, mortem Catonis huius ulti
Abbreviated transcription (Latin):
Epero me regi meo carum Ratio. Id de quo speras
quale sit cogita fundamentum fragile tremulum
caducum crebre noteq regum indicant ruine per-¬
tex nubilosus turbidus inquietus quod sic esse uita
regum probat tristis occupata difficilis uide ergo
ubi struxeris ut fortuna sic uoluntas regum uaria
et inconstans ac semper incerta est ꝙͣꝙͣ nec stan-¬
tibus illis boni aliquid ista res habeat malimul
tum Gaudium. Amiciciam regis mei multis
periculis ac sudore promeriu. Ratio. Heu quanto
tucius ꝙͣtoq melius ac facilius regis omiium
amiciciam meruisses.
De amicorum habundancia. L. Gaudium.

Expanded text:
pero me regi meo carum. Id de quo speras quale sit cogita: fundamentum fragile, tremulum, caducum crebre noteque regum indicant ruine; vertex nubilosus, turbidus, inquietus, quod sic esse vita regum probat tristis, occupata, difficilis. Vide ergo ubi struxeris: ut fortuna, sic voluntas regum varia et inconstans ac semper incerta est, quanquam nec stantibus illis boni aliquid ista res habeat, mali multum. Amicitiam regis mei multis periculis ac sudore promerui. Heu quanto tutius, quantoque facilius Regis omnium amicitiam meruisses! 50 DE AMICORUM ABUNDANTIA Am
Abbreviated transcription (Latin):
rans in precordia yma descendat quod fecisse legit᷑.
plotyno ingenti platonyco in aĩam certe descendere
nsi ip̃a consenserit non potest quia incolumi non
pluris extrinsecus corporis sui habitus apud illam
erit quam bene ualentem apud hospitem ꝙ hospicii
forte paries extrenus uentis atq ymbribus scabi-¬
.ei sit Reatrs. Quid ꝙ lepra possessorem suum
uulgo eripit consortioq hominum¬

Expanded text:
rans in precordia ima descendat, quod fecisse legitur rans in precordia ima descendat, quod fecisse legitur Plotino, ingenti Platonico: in animam certe descendere, nisi ipsa consenserit, non potest; qua incolumi, non pluris extrinsecus corporis sui habitus apud illam erit, quam bene valentem apud hospitem, quam hospitii forte paries extimus ventis ac imbribus scaber sit. Quid, quod lepra possessorem suum vulgo eripit, consortioque hominum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in contumeliam Uerum cuucta fragilia finxeit
atq mortalia Dolor. Ergo ego te consule sine
murmure et gemitu lepram feram Ratio. Plane
me consule atq auctore Cui si ostenderis murmur
aut gemitum utilem tibi leuamienq aliquid mali
esse uersis ultro consiliis utrumq permiserim seu
usserim Ꝙ si indignatio et querele nil aliud ꝙͣ
accessio mali sunt Quid morbo corporis addere aĩ
morbium iuuat teq miseriorem flendo facere et illũ
tibi forsan facere infestiorem qui labores hominum
ex alto uidet pacientiamq considerat quam aut re¬
medio compenset aut premio An uero aduersus
ommes corporeas pestes/ seu quoniam nominatim
unam defles parum solacii contra hancipãmn esse
nosse Lepram superficiei uitium uel coloris esse nõ
ualitudinis aut integritatis sensuum atq mem/¬
brorum ut augustino uisum scimus nec phisici
contradicunt sed ut cutem penetret artusq̃ dilace-¬

Expanded text:
hoc in contumeliam, verum cuncta fragilia finxerit hoc in contumeliam, verum cuncta fragilia finxerit atque mortalia. Ergo ego te consule sine murmure et gemitu lepram feram? Plane me consule atque auctore, cui si ostenderis, murmur aut gemitum utilem tibi, levamenque aliquod mali esse, versis ultro consiliis, utrunque permiserim seu iusserim. Quod si indignatio et querele nil aliud quam accessio mali sunt, quid morbo corporis addere animi morbum iuvat, teque miseriorem flendo facere, et illum tibi forsan infestiorem, qui labores hominum ex alto videt, patientiamque considerat, quam aut remedio compenset aut premio? an vero adversus omnes corporeas pestes seu, quoniam nominatim unam defles, parum solatii contra hanc ipsam est, nosse lepram superficiei vitium, vel coloris esse, non valitudinis aut integritatis sensuum atque membrorum? Aut Augustino visum scimus, nec Physici contradicunt; sed ut cutem penetret, artusque dilace
Abbreviated transcription (Latin):
anius superior fuerit semper abiit uictor Dolor.
Quid uero si doloris intollerantiam morbi feditas
grauat et fastidium et pudor Quid si lepra putre
corpus ac miserum inuasit quid michi hic sermo
tuus iste contulerit Ratio. Multum sane ny res-¬
puis ostendet tibi te qui cuncta respiciens te non
uides iubebit meniiusse terrenum et mortale
corpusculum tibi esse non aereum neq eternũ Nec
mirari quidem oportere neq indignari si putredo ĩ
terram suamq scilicet in sedem fluxerit esse homĩs
mentem et sup̃ma eius ny rebellent ad felicitatem
perpetuitatemq disposita eiusdem partes infirmas et
morti obuoxias et ommnis miserie capaces Seu lepra
igitur seu epilensia seu quid hiis turpius aut tristius
inciderit cogitandum tibi acriter in miseriarum
pasculum descendisse quod suu erat destinatumq
illi figulo ab eterno Contra quem ne lutea uasa
murmurent admoneautur ꝙ illud in honorem

Expanded text:
animus superior fuit, semper abiit victor? animus superior fuit, semper abiit victor? Quid, vero, si doloris intolerantiam, morbi feditas gravat et fastidium et pudor? Quid si lepra putre corpus ac miserum invasit? quid hic michi sermo tuus iste contulerit? Multum sane, ni respuis. Ostendet tibi te, qui, cuncta respiciens, te non vides; iubebit meminisse terreum et mortale corpusculum tibi esse, non aerium neque eternum; nec mirari quidem oportere, nec indignari, si putredo in terram, suam scilicet in sedem fluxerit; esse hominis mentem et suprema eius, ni rebellent ad felicitatem perpetuitatemque disposita, eiusdem partes infimas, et morti obnoxias et omnis miserie capaces. Seu lepra igitur seu epylepsia seu quid his turpius aut tristius inciderit, cogitandum tibi acriter, in miseriarum vasculum descendisse, quod suum erat, destinatumque illi figulo ab eterno, contra quem lutea vasa ne murmurent admonentur, quod illud in honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
non doceas satis magnum et si nil addideris per se
dolor malum Cuius ego non noscendi consilio sed fe/¬
rendi seu quod malum depellendi ego noui nossemq
utinam minus quid est dolor Ratio. Et ego dolorem
Rem acerbam scio inntem horridani amaram tris/¬
tem nature aduersam sensibus odiosam Sed que
uirtutis ope non dico dulcescere quod Epycurus
dixit secum dissentiens sed leniri frangiqz fers
tiri parce aut quodammodo nec sentiri quidẽ possit¬
Dolor. Armatus au iuermis ego dolorem ualde
sentio et malum grande profiteor Ratio. Profes-¬
sionem aliam ex te optabam Dolor. Heu rursus
ad speciosa retrahimur delectant aures uerba mag¬
nnifica sed uera animum quid si dolor enim corporis
anim paciencia maior est Ratio. Quid si m̾ille
corporis pel illecebre uel molestie nulli anguores
stantis atq obstantis amini uiribus pares sunt
quid si in omni luctamine modo non uolens terga
dederit sed toto nisuac bona fide restiterit semper

Expanded text:
ne doceas, satis magnum etsi nil ne doceas, satis magnum etsi nil dolor malum, cuius ego non noscendi consilio, sed ferendi seu quod malim depellendi egeo; novi enim nossemque utinam minus! quid est dolor. Et ego dolorem rem acerbam scio, immitem, horridam, amaram, tristem, nature adversam, sensibus odiosam, sed que, virtutis ope, non dico dulcescere, quod Epicurus dixit, secum ipse dissentiens, sed leniri frangique, fortiri parcius, aut quodammodo nec sentiri quidem possit. Armatus an inermis, ego dolorem valde sentio, et malum grande profiteor. Professionem aliam ex te optabam. Hem, rursus ad speciosa retrahimur! delectant aures verba magnifica, sed vera animum. Quid, si dolor enim corporis, animi patientia maior est? Quid si nulle corporis vel illecebre vel molestie, nulli angores stantis atque obstantis animi viribus pares sunt? quid si in omni luctamine modo non volens terga dederit, sed toto nisu ac bona fide restisterit, semper
Abbreviated transcription (Latin):
uni casus dedit ad cunctos sed quod multis uirtus
tribuit ad unum traho ad omnes tracturus liben¬
tius sed in uno eciam defatigor Dolor. At nõ oĩa
possuuius onmes non poeticum modo sed posteroꝵ
uerbum Ratio. Scio sed te posse aliquid quod non
omes possunt ymmo nã potentes uelle cupio th¬
Dolor. Quid heu miserum inquietas Non me
satis torquet dolor Ratio. Quietem pocius afferre
et hunc tibi tortorem auferre meditor quod nisi tu
qui potes manum dederis solari non possium Dolor.
Pape quid est hoc quod me posse ais an possum
dolorem non sentire quen sentio aut malũ negare
quod pessimum experior Ratio. Primum non Re-¬
quiro obstat ennu natura Alterum ne impetrem
non natura non ueritas sed error solus obstiterit
Prochsuperbi quorsum hec inauia q̃
phica dicitis Scio plane dolorem non esse auinn ui¬
tium sed corporis scio dolorem aliud esse ꝙͣ perfidiã¬
scio dolorem aliud esse ꝙ furari hec me ut noua

Expanded text:
uni casus dedit, ad cunctos, sed quod virtus multis uni casus dedit, ad cunctos, sed quod virtus multis tribuit, ad unum traho, ad omnes tractura libentius, sed in uno etiam defatigor. At non omnia possumus omnes non poeticum modo sed pastorium est verbum. Scio, sed te posse aliquid, quod non omnes possint, immo iam potes, velle cupio. Quid, heu, miserum inquietas? Num me satis igitur torquet dolor? Quietem potius afferre, et hunc tibi tortorem auferre meditor; quod nisi tu, qui potes, manum dederis, sola non possum. Pape! Quid hoc est quod me posse ais? an possum dolorem non sentire quem sentio, aut malum negare quod pessimum experior? Primum non requiro, obstat enim natura; alterum ne impetrem, non natura, non veritas, error solus obstiterit. Proh superi, quorsum hec inania que philosophica dicitis! scio plane dolorem non esse animi vitium sed corporis; scio dolorem aliud esse quam perfidiam, dolere aliud quam furari, hec me ut nova
Abbreviated transcription (Latin):
paucorum Estq ultima et exacta raritas nullitati
proxima Non multum inter fenicem et chymerã
interesse dixerim Illos sequor qui chymerã inchil¬
esse uolunt Apud alios namq cilicie mons es¬
Ratio. Quasi uero uuitandus tibi proponat᷑.
femx et non acies uirorum que quo rarior eo dignior
cui similis fieri uelis quisquis raros sequi negliget
Rarus esse uir non poterit Dolor. Uideo unum
ex paucis fieri iubes unus ex multis sum Ratio.
Prope nullum te maluerim ꝙͣ ex multis unum
Nescio enim au non esse an stultum esse sit melius
Atqui plurimorum idem et stultorum e numero sit
oportet Dolor. Ego uero nil peius esse ꝙͣ iul esse
scio Ratio. Nescis quid malisit esse aliquid nec
esse quod debeas Dolor. Ita hoc dicis quasi quod
uni forte accidit debitum sit omnibus idq ad oẽs
trahi uelis Ratio. Male ais forte uirtus enim nõ
fortuita sed deliberata prorsus et electiua est Non
casu equidem querenda sed studio Neq ego quod

Expanded text:
paucorum; estque ultima et exacta raritas nullitati paucorum; estque ultima et exacta raritas nullitati proxima: non multum inter Phenicem et Chymeram interesse dixerim illos sequor, qui Chymeram nichilesse volunt, apud alios namque Cilicie mons est. Quasi vero imitandus tibi proponatur Phenix et non acies virorum, que quo rarior, eo dignior cui similis fieri velis; quisquis raros sequi negliget, rarus esse vir non poterit. Video unum ex paucis fieri iubes; unus ex multis sum. Prope nullum te maluerim, quam ex multis unum; nescio enim an non esse, an stultum esse sit melius. At qui plurimorum, idem et stultorum e numero sit oportet. Ego vero nil peius esse quam nil esse scio. Nescis quid mali sit esse aliquid, nec esse quod debeas? Ita hoc dicis, quasi, quod uni forte accidit, debitum sit omnibus, idque ad omnes trahi velis. Male ais “forte”: virtus enim non fortuita, sed deliberativa prorsus et electiva est, non casu equidem querenda, sed studio; neque ego quod
Abbreviated transcription (Latin):
corpuscula uim doloris ferre non ualent Ratio.
fragilia corpora humana non negem sed non usq
adeo quin ad tollerantiam omnis aduersi satis uiriũ
habitura sint nisi maior multo esset infirmitas
ammorum et illa est que uiro indignos eiulatus
et muliebres atq humiles uoces elicit Quid
est enim oro te cur impossibile homini censeas qd̾
sepe olim et potuisse uides hominem et fecisse he¬
Dolor. Heu michi rursus ad historias uocor et
in medio doloꝵ estu uix presentium uix mei ipsius
menior in memoriam protrahor antiquoꝵ Ratio.
An non ergo clarorum recordatio uirorum qui silia
fortiter passi sunt magnum aufert in omni Rerũ
asperitate solatium lenimenqz alias leuainenqz¬
Dolor. Sentio ad imitandum rarissimos horta/¬
tores gloriosa consilia sed alta nimium supraq ho¬
minem Natio Quid supra hommem dicis non¬
tibi deorum sed hominum rationes honinumq exem¬
pla propomimus Dolor. Hominum fateor sed

Expanded text:
corpuscula vim doloris ferre non valent. corpuscula vim doloris ferre non valent. Fragilia corpora humana non negem, sed non usque adeo quin ad tolerantiam omnis adversi sat virium habitura sint, nisi maior multo esset infirmitas animorum. Illa est, que viro indignos eiulatus, et muliebres atque humiles voces elicit. Quid est enim, oro te, cur impossibile homini censeas, quod sepe olim et potuisse vides hominem et fecisse. Heu michi, rursus ad historias vocor, et in medio dolorum estu, vix presentium, vix mei ipsius memor, ad memoriam protrahor antiquorum! An non ergo clarorum recordatio virorum, qui similia fortiter passi sint, magnum affert in omni rerum asperitate solatium lenimenque? Sentio ad imitandum rarissimos hortatores gloriosa consilia, sed alta nimium supraque hominem. Quid supra hominem dicis, non deorum tibi sed hominum rationes, hominumque exempla proponimus. Hominum fateor, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bunturq facilius ꝙͣ probantur Ratio. Ymmo uero
et ad dolorem et ad egritudinem et ad mortem pro¬
sunt sed non omnibus quippe quia non omnium
inserere pectoribus et profecto quibus credita non
sunt salubria esse non possunt Dolor. Heu ego
crucior tu disputas Ratio. Iste tuus dolor aut
nrecessario lentus erit aut intensus atq ita uel fa-¬
cilem uel breuem pacientiam requirit Dolor.
Heu michi summo crucior dolore Ratio. Si sulnꝯ
nempe breuis est dolor parce gemitibus aut fuget
aut fugiat est necesse Sic utrimq libertas in forib
Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac ui¬
rile est Dolor. Speciosum dictu fateor factu nec
possibile quidem Reor Ratio. Non impossibilitas
rerum est sed mollicies hominum que uirtutis in-¬
numeros desertores fecit et faciet Et duni omme
difficile tanꝙͣ impossibile respuitus uirtus perit
Cuius materia difficultas quidem sed honesta
est Dolor. Suinus hommes non dii et moribũda

Expanded text:
bunturque facilius, quam probantur. Immo vero bunturque facilius, quam probantur. Immo vero et ad dolorem, et ad egritudinem, et ad mortem prosunt, sed non omnibus, quippe que non omnium insedere pectoribus, et profecto quibus credita non sunt, salubria esse non possunt. Heu, ego crucior tu disputas! Iste tuus dolor, necessario, aut lentus erit, aut intensus, atque ita vel facilem vel brevem patientiam requirit. Heu michi, summo crucior dolore! Si summus, nempe brevis est dolor; parce gemitibus: aut fuget aut fugiat est necesse; sic utrinque libertas in foribus. Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac virile est. Speciosum dictu, fateor, factu ne possibile quidem reor. Non impossibilitas rerum est, sed mollities hominum, que virtutis innumeros disertores fecit et faciet; dum omne difficile tamquam impossibile respuitur, virtus periit, cuius materia difficultas quidem, sed honesta est. Sumus homines non dii, et moribunda
Abbreviated transcription (Latin):
religioso uiuendum est ut sibi nl repentinum aut
subitum esse possit Et si quid tale incidat animo
celeritas ip̃a non noceat et prosit corpori.
De tocius corporis dolore ac languore uario. cxiii. dolor.¬
Oto corpore langueo Ratio. Si non lan-¬
guet hospes corporis animus bene est
Quidquid tuguriolo suo eueniat saluus
erumpet Dolor. Toto corpore crucior ingẽs malũ¬
Ratio. Stoyci unum in rebus humanis bonum-
dicunt uirtutem Et ꝙͣuis alii aliter hec uerior
tamen uiriliorqz sententia uisa est cui consequens
est unum quoq quod huic bono obicitur malũ esse
uitium quo fit ut dolor corporis molestissimus licet
malum tamen utiq non sit Dolor. Heu michi
misero ego torqueor tu disputas ph̾icas fabellas¬
Ratio. Iure te miserum dicis uel hoc ip̃o ꝙ hũane
uite regulas fabellas uocas Dolor. Sonora hec
in scolis faiosa per libros sed nec equuleos nec
egrotantium ascensura grabatulos dicuntur seri/¬

Expanded text:
religioso vivendum est, ut sibi nil repentinum aut religioso vivendum est, ut sibi nil repentinum aut subitum esse possit, et, si quid tale incidat animo, celeritas ipsa non noceat et prosit corpori. 114 DE TOTIUS CORPORIS DOLORE AC LANGUORE VARIO Toto corpore langueo. Si non languet hospes corporis, animus, bene est; quicquid tuguriolo suo eveniat, salvus eruperit. Toto corpore crucior, ingens malum. Stoici unum in rebus omnibus humanis bonum dicunt, virtutem, et quamvis alii aliter, hec verior tamen viriliorque sententia visa est; cui consequens est, unum quodque quod huic bono obicitur malum esse, vitium; quo fit ut dolor corporis, molestissimus licet, malum tamen utique non sit. Heu michi misero, ego torqueor, tu disputas, Philosophice fabelle. Iure te miserum dicis, vel hoc ipso, quod humane vite regulas fabellas vocas. Sonora hec in scholis, famosa per libros, sed nec equuleos nec egrotantium ascensura grabatulos: dicuntur scri
Abbreviated transcription (Latin):
Aduentare extasim intelligo Ratio. Uix id quidẽ
intelligere est Namn et repente aduenit et presens
intellectum uiribus suis priuat Dolor. Linqui
animo incipio Ratio. O felix qui rem necessariã
utq ayunt durissimam sine sensu sis obiturus¬
Dolor. Sepe extasim incurro Ratio. Sepe mor-¬
tuus reuiuiscis Dolor. Extasim sepe mortiferam
experior Ratio. Hanc plus ꝙͣ semel experiri nequis
Nemo enim plus ꝙ̃ semel moritur Quod autem¬
genus optimum mortis esset inter doctos et pre-¬
claros uiros aliquando quesitum est ubi iulius ce-¬
sar interfuit suminus uir et imperio et doctrina
qui et ip̃e tempore extremo ut de illo scriptũ est
Repente linqui amino solebat/. Quam questionem
ille sic absoluit. Ut repentinum atq inopinum
interitum commodissimum diffimret Que sentẽtia¬
et si pietati bereq feligioni fortasse asperior uideat.
sic tamen et culibet sapienti et presertim pio uiroq

Expanded text:
Adventare extasim intelligo. Vix id quidem Adventare extasim intelligo. Vix id quidem intelligere est; nam et repente advenit, et, presens, intellectum viribus suis privat. Linqui animo incipio. O felix qui rem necessariam, utque aiunt, durissimam, sine sensu sis obiturus! Sepe extasim incurro. Sepe mortuus reviviscis. Sepe extasim mortiferam experior. Hanc plusquam semel experiri nequis: nemo enim plus quam semel moritur. Quod autem optimum mortis genus esset, inter doctos ac preclaros viros aliquando quesitum est; ubi Iulius Cesar interfuit, summus vir et imperio et doctrina, qui et ipse tempore extremo, ut de illo scriptum est, repente linqui animo solebat, quam questionem ille sic absolvit, ut repentinum atque inopinum interitum commodissimum diffiniret; que sententiaet si pietati vereque religioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuilibet sapienti, et presertim pio vereque
Abbreviated transcription (Latin):
trariorum lex hec est Alterum ex alterius fine orit᷑.¬
Dolor. Dolore torqueor yliaco Ratio. Species
est fateor acerba solacii nil acerbius pati posse¬
Dolor. yliaco trucior dolore Ratio. Qui dolet ac
metuit ille miser est undiq Tibi pars altera mise-¬
rior albe miserie metus eripitur Nam quid oro me-¬
tuat qui ipam que ab omnibus pre omnibusq me-¬
tuitur mortem sperat Dolor. yliaco dolore excru¬
tior Ratio. Diste uiuens mori quodqz non nisi se-¬
mel fit sepius experire facies securius tandẽ semel
Quod tam sepe temptaueris nichil enim noui faci-¬
es Oimilimus dolor yliacus morti est nisi ꝙ mors
facilior breuiorq ut qui hunc fortiter tulit nisi me-¬
tus alter interueniat multo iam forcius sit laturꝰ¬
Dolor. Dolore rumpor yliaco Ratio. Magnitudo ip̃a
doloris fiuem spondet Nemo enim diu moritur¬
Dolor. Quid ꝙ dolor extasim parit Ratio. Lon¬
gos febriuin dolores breui transis suspirio Dolor.

Expanded text:
trariorum hec lex est: alterum ex alterius fine orittrariorum hec lex est: alterum ex alterius fine oritur. Dolore torqueor iliaco. Species est, fateor, acerba solatii, nil acerbius pati posse. Yliaco crucior dolore. Qui dolet ac metuit ille miser est; undique tibi pars altera miserie, metus, eripitur. Nam quid, oro, metuat, qui ipsam que ab omnibus preque omnibus metuitur mortem sperat? Yliaco dolore discrucior. Disce vivens mori, quodque non nisi semel fit sepius experire; facies securius tandem semel, quod tam sepe tentaveris; nichil enim novi facies: simillimus dolor iliacus morti est, nisi quod mors facilior breviorque, ut qui hunc fortiter tulit, nisi metus alter interveniat, multo illam fortius sit laturus. Dolore rumpor iliaco. Magnitudo ipsa doloris finem spondet: nemo enim diu moritur. Quid quod dolor extasim parit? Longos febrium dolores, brevi transigis suspirio.
Abbreviated transcription (Latin):
debitur nec dies creticus nec mors quidẽ Dolor.
ffebribus uror Ratio. Uermium cibus excoquit᷑.
fer te aliis uri cui tociens alia usta sunt Et de sup-¬
plicio consiliũ capere Ex quibusdam malis reme-¬
dia conflantur Sepe parnus dolor pñs ut uen-¬
turis ac grauibus occurreretus admonuit fuitq
utilis qui molestus erat felix incendium breue qd̾
eterui refrigerii causa est Dolor febribus exceor¬
Ratio. Eris iam bone ualitudinis estimator ydo-¬
neus uos enim homines dei dona nisi amissa uel
intermuissa non noscitis ingratum genus Dolor.
febre uexor importuua Ratio. Diu simul esse nõ
potestis Nemo diu ardet Aut illa te deseret aut tu
illam. De dolore yliaco. cxii. Dolor.
lyacum pacior dolorem Ratio. Sperare
incipe quando quidem quid iam tristius
metuas nil est Sicut autem ad extrema
gaudii peruenisse principium est doloris Sic extre-¬
mitas dolorum principium sit gaudii oportet Con-¬

Expanded text:
debitur, nec dies criticus nec mors quidem. debitur, nec dies criticus nec mors quidem. Febribus uror. Vermium cibus excoquitur; fer te aliis uri, cui totiens alia usta sunt, et de supplicio consilium cape, ex quibusdam malis remedia conflantur. Sepe parvus dolor ac presens, ut venturis ac gravibus occurreretur admonuit, fitque utilis qui molests erat: felix incendium breve, quod eterni refrigerii causa est. Febribus exerceor. Eris iam bone valitudinis extimator ydoneus. Vos enim homines Dei dona nisi amissa vel intermissa non noscitis, ingratum genus. Febre vexor importuna. Diu simul esse non potestis; nemo diu ardet: aut illa te deseret, aut tu illam. 113 DE DOLORE ILIACO ATQUE EXTASI Yliacum patior dolorem. Sperare incipe, quandoquidem quod iam tristius metuas nil est. Sicut autem ad extrema gaudii pervenisse, principium est doloris, sic extremitas doloris, principium gaudii sit oportet; con
Abbreviated transcription (Latin):
Ebribus estuo Ratio. Estus hic aut te¬
pore finiendus aut frigore utrũuis fece-¬
rit bene erit Dolor. febribus urgeor¬
Natio. Dumis hic contra naturam motus plus
habet impetus ꝙͣ diuturnitatis et sepe duorum facit
alterum aut corpus expurgat aut aiam absoluit¬
gum tenebris Expecta cito te uel oportet sauũ esse
uel liberum utrumiq optimum Dolor. febribus
laboro Ratio. Illico requiesces Natura cum morte cõ¬
fligit operare exitum duelli prope est hora uel huic
morbo uel onniibus exemptura Dolor. Febribus
ardeo Ratio. Minus mali est corpus ardere ꝙ̃ aniniũ
de quo precedentes tue septem proxime sunt querele
Quid si ardor alterius salubris est alteri qui si hic
ardor ꝙuis asper optabilis est quantum deniq bdĩ
est presentis uite mala breui gustu perhennis
admonere supplicii ut infirmitates et amaritudiẽs
declinare studeant qui tam grauiter paucis horis
amariuscula tollerant Atqz hiis angustiis discant
illas euadere quibus nec phisicus nec herba me/¬

Expanded text:
ebribus estuo. Estus hic aut tempore finiendus aut frigore; utrumvis fecerit, bene erit. Febribus urgeor. Omnis hic contra naturam motus, plus habet impetus quam diuturnitatis, et sepe duorum facit alterum: aut corpus expurgat, aut animam absolvitgum teneberis. Expecta: cito te vel sanum oportet esse vel liberum, utrunque optimum. Febribus laboro. Illico requiesces. Natura cum morte confligit: operire exitum duelli; prope est hora, vel huic te morbo, vel omnibus exemptura. Febribus ardeo. Minus mali est corpus ardere quam animum, de quo precedentes tue septem proxime sunt querele. Quid, si ardor alterius, salubris est alteri? Quid, si hic ardor quamvis asper optabilis est? Quantum denique boni est presentis vite mala, brevi gustu, perennis admonere supplicii, ut infinitas amaritudines declinare studeant, qui tam graviter paucis horis amariuscula tolerant, atque his angustiis discant illas evadere, quibus nec Physicus, nec herba me
Abbreviated transcription (Latin):
sic uiuere ut abstinenciam et grauitatem tuam
nmici stupeant ꝙͣ ut lasciuiam amici excusent Cla¬
rior fama est cui nec uerum crimen quisꝙ̃ obicere
potest nec falsum audet ꝙͣ cui obicitur seu purgat᷑.
accusatorem perfecta uirtus exterret mediocris ir-¬
ritat Quod ad sobrietatem attinet malim te cesari
similem quem uini parcissimum ne nimici quidem
negauerunt ut tranquillus ait ꝙͣ cathoni nõ cen-¬
sorium illum senem loquor De ciius sobrietate iam
diximus Sed hunc ⁊ ultimum cui obiectam ebri¬
etatem seneca sic Refellit ut dicat facilius effectu-¬
rum ꝙ quis obiecit crimen honestum ꝙͣ turpem ca-¬
thonem Quoad id uero de quo agitur nullo modo
tripudies malim ꝙ ut scipio Ꝙ si illuc urget aĩꝯ
quo nolim hiis te saltem ducibus uti uelim ut si
penitus tibi insidit illud lyricum Nunc est biben¬
dum nunc pede libero pulsanda tellus Sic uinũ
bibas ut catho dic terram pede pulses ut scipio.

Expanded text:
sic vivere ut abstinentiam et gravitatem tuam sic vivere ut abstinentiam et gravitatem tuam inimici stupeant, quam ut lasciviam amici excusent. Clarior fama est cui nec verum crimen obicere quisquam potest nec falsum audet quam cui obicitur sed purgatur: accusatorem perfecta virtus exterret, mediocris irritat. Quod ad sobrietatem attinet, malim te Cesari similem, quem vini parcissimum ne inimici quidem negaverunt, ut Tranquillus ait, quam Catoni; non Censorium illum senem loquor, de cuius sobrietate iam diximus, sed hunc ultimum, cui obiectam ebrietatem Seneca sic refellit, ut dicat facilius effecturum quisquis obiecit crimen honestum quam turpem Catonem. Quod ad id vero, de quo agitur, nullo modo tripudies malim, quam ut Scipio; quod si te illuc urget animus quo nolim, his te saltem ducibus uti velim, ut, si penitus tibi insedit illud lyricum Nunc est bibendum, nunc pede libero pulsanda tellus, sic vinum bibas ut Cato, sic terram pede pulses ut Scipio.
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitatem animi stilo inquirit Scipio inqͥ.
triumphale illud et militare corpus mouet ad
numeros non molliter sed infringens ut nunc
mos est eciam incessu ip̃o ultra nuiliebrem mol¬
liciem fluentibus Sed ut illi antiqui uiri solebãt
inter lusum ac festa tempora uirilem in modum
tripudiare non facturi detrimentum Eciam si
ab hostibus suis spectarentur Quibus in uerbis
quid de sua iam tunc etate sentiret prospicis felix
qui non uidit tuam Quãnis autem ille et tripu¬
dii et uini remissionem probet ueniendumq nõ-¬
nũꝙͣ usq ad ebrietatem dicat Quod a tam Rigi¬
do ingenio dictum miror Si fideli consilio uti
uis Bino parce utere tripudio abstine Alia sũt
honestiora Remissionum genera quibus fastidienti
fessoq animo moderare In omnibus tamen op-¬
timum fuerit quod hic pltimum dixerit attende
Et quecũq ages ita agere tamqz te hostes tui ui-¬
deant atq obseruent Multo quidem est sauctius

Expanded text:
tranquillitatem animi stilo inquirit: “Scipio” inquit tranquillitatem animi stilo inquirit: “Scipio” inquit “triumphale illud et militare corpus movet ad numeros, non molliter se infringens — ut nunc mos est etiam incessu ipso ultra muliebrem mollitiem fluentibus —, sed ut antiqui illi viri solebant inter lusum ac festa tempora virilem in modum tripudiare, non facturi detrimentum etiam si ab hostibus suis spectarentur”. Quibus in verbis quid de sua iam tunc etate sentiret perspicis: felix qui non vidit tuam! quamvis autem ille et tripudii et vini remissionem probet veniendumque nonnunquam usque ad ebrietatem dicat, quod a tam rigido ingenio dictum miror. Si fideli consilio uti vis, vino parce utere, tripudio abstine: alia sunt honestiora remissionum genera quibus fastidienti fessoque animo medeare. In omnibus tamen optimum fuerit quod hic ultimum dixit attendere et quecunque ages ita agere tanquam te hostes tui videant atque observent. Multo quidem est satius
Abbreviated transcription (Latin):
nibus uirilis rigor immineat Ditq tripudium
uel quisquis erit is ludus Relaxatio fatigati aniimi
mentium Exemplo libencius abstinuissem sum-¬
niorum uirorum imitatio non omnibus tuta es ⁊
Non ommne penuatum alis aquilam seq̃ potest
Imitatoꝵ Alii contrarium faciunt Aln uo aliud
Nonnulli idem aliter Pauci ad plenum quod imi-¬
tantur effingunt Catho hic ulteriꝯ ałs ultimus
Rei publice curis pressum animum uio leuare
solitus fertur fecit idem apud grecos Solon Hos
aliquis sequi uolens pnum semper officium aget
bibet quodq illis modicum ac rarum huic inmiẽ¬
sum et continuum quod illis remedium huic erit
ebrietas facile idem in rebus aliis posset ostendi
Sed hoc uno intelliges quid est quod nũc tecum
uerear Ex quo tanen dampnate Rei patrociniũ
et suscipere coegisti sumini uiri exemplum quod
uel non sequaris uel non imites Accipe hisipĩs
quibus apud Senecam est uerbis In eo libro quo

Expanded text:
nibus, virilis rigor emineat sitque tripudium, nibus, virilis rigor emineat sitque tripudium, vel quisquis erit is ludus, fatigati animi rmentium. Exemplo libentius abstinuissem: summorum virorum imitatio non omnibus tuta est — non enim omne pennatum animal aquilam sequi potest, imitatorum alii contrarium faciunt, alii vero aliud, nonnulli idem aliter, pauci ad plenum quod imitantur effingunt —. Cato hic ultimus reipublice curis pressum animum vino levare solitus fertur; fecit idem apud Grecos Solon. Hos aliquis sequi volens unum semper officium aget: bibet, quodque illis modicum ac rarum, huic immensum et continuum, quod illis remedium, huic erit ebrietas. Facile idem in rebus aliis posset ostendi; sed hoc uno intelligis quid est, quod nunc tecum verear. Ex quo tamen damnate rei patrocinium ut susciperem coegisti, summi viri exemplum, quod vel non sequaris vel non mutes accipe, his ipsis quibus apud Senecam est verbis, in eo libro, quo
Abbreviated transcription (Latin):
agit furor In cunctis ferme actibus atq consiliis
Nec nullus orpheus yconiam rotam siscit Sed
uisibilibus in choreis pbi oĩo uolubilitas corpora
secum circumiuoluit Et idcirco cum de omnibus
dici possit De hiis proprie dicitur quod scriptum
est In circuitu impii ambulant hic ludus mul/¬
torum dedecorum causa fuit Sepe ibi matrona
diu seruatum decus perdidit Sepe infelix uir-¬
guncula ip̃o nupcialidie didicit quod melius
iguorasset Gaudiũ. Honestior tripudio libẽter
excerceor Ratio. Uellem aliud genus excercicii
elegisses sed quo pergas et quid uelis uideo inter/¬
dictum tolli ueniam dari normamiq prescribi
Quando igitur sic affectus es seu is morbus seu
consuetudo qua mala nichil est peius qua bona
nichil est melius Ea tibi in hiis omnibus Lex
erit. ut quibus carere penitus non posses modestis-¬
sime utaris ac rarissime Ne quid ulla in re molle
uel femineun agas sed ubiqz non suis eciam in fi-¬

Expanded text:
agit furor in cunctis fere actibus atque consiliis — agit furor in cunctis fere actibus atque consiliis — nec ullus Orpheus Ixioniam rotam sistit — sed visibilius in choreis ubi animorum volubilitas corpora secum volvit. Et idcirco cum de omnibus dici possit de his perproprie dicitur quod scriptum est: “In circuitu impii ambulant”. Hic ludus multorum dedecorum causa fuit, sepe ibi matrona diu servatum decus perdidit, sepe infelix virguncula ipso nutiali die didicit quod melius ignorasset. Honesto tripudio libenter exerceor. Vellem aliud genus exercitii delegisses! Sed quo pergas et quid velis video: interdictum tolli, veniam dari normamque prescribi. Quando igitur sic affectus es, seu is morbus seu consuetudo est, qua mala nichil peius, bona nichil est melius, ea tibi in his omnibus lex erit, ut quibus carere penitus non potes modestissime utaris ac rarissime, nequid ulla in re molle vel femineum agas, sed ubicunque, non suis etiam in fi
Abbreviated transcription (Latin):
cercentur quid pe congressi iterum acturi sint sil.
discent seu discipuli magistro absente Quid eo
reuerso loqui debeant meditantur Tolle radici¬
tus hanc speciem ingeniosam atq improbram tolle
libidinem sustuleris et choream Crede michi cũ
dauid rege Nemo aute donimum saltabit ne quem
forte sua uxor irrideat cum tamen nllus irride¬
atur ante dominam saltans siue eciã pandirigãs¬
Gaud̾. Delectabiles sunt choree Ratio. Sen-¬
tenciam meam tenes si delectant propter aliud
delectant Perse enim tota quidem insulsa res est
est aliud in gyrum uolui ꝙͣ extire alias excitare uer¬
tiginem Et sine ternino uolui Uiam ire inter lo-¬
cales septem motus quos plato diuuuerat Hos
scilicet ante betro dextrorsum Sinistrorsum sursũ
deorsum ac circuitum solus septimus infinitꝰ est
Atq hunc ideo que perpetua sunt hoc est celum ser-¬
uant et sydera hunc in terris perpetuus hominũ

Expanded text:
ercentur quidve congressi iterum acturi sint simul ercentur quidve congressi iterum acturi sint simul discunt, ceu discipuli qui magistro absente quid eo reverso loqui debeant meditantur. Tolle radicitus hanc spem ingeniosam atque improbam, tolle libidinem: sustuleris et choream. Crede michi cum David rege, nemo ante Dominum saltabit, ne quem forte sua uxor irrideat, cum tamen nullus irrideatur ante dominam saltans sive etiam pandurizans. Delectabiles sunt choree. Sententiam meam tenes: si delectant, propter aliud delectant. Per se enim tota quidem insulsa res est no est aliud in gyrum volvi quam excire vertiginem, et sine termino viam ire inter locales septem motus quos Plato dinumerat — hos scilicet: ante, retro, dextrorsum, sinistrorsum, sursum, deorsum ac circuitum? solus septimus infinitus est atque hunc ideo que perpetua sunt, hoc est celum servat et sidera, hunc in terris perpetuus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
queso unꝙ̃ absurdius aut deliracius audisti¬
alias uidisti Nunc motus inconditus lyre so-¬
nus aut tybie hoc est amencia una aliã tegit¬
Gaud̾. Choreis delector Ratio. Non tam
tibi delectatio presens est ꝙͣ sperate delectatiomis
auspicium ueneris prelũdium Illud quidẽ sono
stupidas ac misellas circumducere atq uergere al.¬
urgere et stringere ac specie urbanitatis attingere¬
alias atterere Libere ibi manus Liberi ibi ocli
Libere uolant uoces pedum strepitus et multoꝵ
cantus dissom et tubarum clangor concursatio et
puluis et que sepe ludis additur hostis pudicicie
et amica sceleris uox alias nox ip̃a hec sunt que
timorem ac pudorem pellunt hn sunt libidinuz
stimuli hec laxamenta licencie Et hoc est ne me
falli facile putes illa delectatio quam simpliciter
et uelud innocue chorearum appellatione profite¬
bratis Et si enim solos inter uiros seu solas inter
feminas hec nũꝙͣ fiant illic tamen separatim ex-¬

Expanded text:
queso, unquam absurdius aut delirantius vidistqueso, unquam absurdius aut delirantius vidisti? Nunc motus inconditos lyre sonus aut tibie, hoc est amentia una aliam regit. Choreis delector. Non tam ibi delectatio presens est quam sperate delectationis auspicium, Veneris preludium illud quidem, sono stupidas ac misellas circumducere atque urgere et stringere ac specie urbanitatis atterere: libere ibi manus, liberi oculi, libere volant voces; pedum strepitus et multorum cantus dissoni et tubarum clangor, concursatio et pulvis et, que sepe ludis additur hostis pudicitie et amica scelerum, nox ipsa: hec sunt que timorem ac pudorem pellunt, hi sunt libidinum stimuli, hec laxamenta licentie. Et hec est, ne me falli facilem putes, illa delectatio quam simpliciter et velut innocua chorearum appellatione profitebitis. Etsi enim solos et inter viros seu solas inter feminas hec nonnunquam fiant, illic tamen separatim ex
Abbreviated transcription (Latin):
horeis gaudeo Ratio. Mirabar nisi
fidium cantus et tybie choreas susci-¬
tarent Et prescripto de morte uanitas
panitatem sequeretur Uerum maior multũq
deformior Ex cantu enim dulcedo aliqua et sepe
utilis ac sancta percipitur Ex choreis nichil
unꝙͣ nisi libidinosum ac mane spectaculum
honestis inuisum oculis uiro indignum Gaud̾.
Choreis cupide intersum Ratio. Corpꝰ aũz
tegit ac detegit manuum iactatio pes mobilis
oculus uagus ac petulans Tale aliquid arguũt
in animo esse quod non cernitur Itaqz cauen-¬
dum est ualde modestie cultoribus ne quid ef-¬
feminatum agant aut loquantur Occulti enĩ
affectus et pectorum latebre sepe de paruis in-¬
diciis patescunt motus cessio accubitus gestꝰ
risus incessus sermo signa sunt aniuii Gaud̃.
Dulcedinem quandam ex choreis capioRatio.
O dulcedo ridicula finge enim tibi choream
cernere neq tybiciuem audire atq ita stultas
mulierculas et uiros mulierculis molliores
in silentio circunferri ridere ineptire Quid

Expanded text:
horeis gaudeo. Mirabar nisi fidium cantus et tibie choreas suscitarent et prescripto de more vanitatem vanitas sequeretur, verum maior multoque deformior. Ex cantu enim dulcedo aliqua et sepe utilis ac sancta percipitur, ex choreis nichil unquam nisi libidinosum ac inane spectaculum, honestis invisum oculis, viro indignum. Choreis cupide intersum. Corpus animum tegit ac detegit. Manuum iactatio, pes mobilis, oculus vagus ac petulans tale aliquid arguunt in animo esse, qui non cernitur; itaque cavendum valde est modestie cultoribus nequid effeminatum agant aut loquantur; occulti enim affectus et pectorum latebre sepe parvis indiciis patescunt. Motus, sessio, accubitus, gestus, risus, incessus, sermo signa sunt animi. Dulcedinem quandam ex choreis capio. O dulcedo ridicula! Finge enim te choream cernere neque tibicinem audire atque ita stultas mulierculas et viros mulierculis molliores in silentio circumferri, ridere, ineptire: quid,
Abbreviated transcription (Latin):
Dolor. Auditus languet Ratio. Bene ꝙ hoc
prius tibi non accidit ꝙͣ fidem que auditu maxime
constat acciperes Illam habens quid queris Si ho¬
minum cantus aut uolucrum non percipis cantibꝰ
cor intende celestibus internamq aur̃e deo applica¬
Dolor. Non audio Ratio. At cogita et dic tibi si
non audio se quid seu ad me seu de me homines
loquantur Audiam quid loquatur in me dominꝰ
deus Illi enim sepe bellum hic loquitur pacẽ semꝑ¬
Dolor. Nil penitus audio Ratio. Multi silentiũ
petentes longis peregrinationibus fatigati sunt ut
aliquibus abditis ac semotis in locis quod cuperent
inuenirent Tu quod ab aliis operose queritur ubi-
libet tecum habes Sisce iam bono tuo uti et trãs¬
acti menor strepitus ueterumq tumultuũ tandẽ
incipe silentio delectari.

Expanded text:
 Auditus elanguit. Bene quod hoc  Auditus elanguit. Bene quod hoc tibi prius non accidit, quam fidem que auditu maxime constat, acciperes; illam habens, quid quereris, seu quid queris? si hominum cantus aut volucrum non percipis, cantibus cor intende celestibus, internamque aurem Deo applica. Non audio. At cogita, et dic tibi: “si non audio quid seu ad me, seu de me homines loquantur, audiam quid loquatur in me dominus Deus.” Illi enim sepe bellum, hic loquitur pacem semper. Nichil penitus audio. Multi, silentium appetentes, longis peregrinationibus fatigati sunt, ut aliquibus abditis ac semotis in locis quod cuperent invenirent; tu quod ab aliis operose queritur, ubi libet tecum habes. Disce iam bono tuo uti, et transacti memor strepitus veterumque tumultuum, tandem incipe silentio delectari.
Abbreviated transcription (Latin):
libros lege et legendos ab hominibus libros stribe
Celum preterea ac terras et maria respice horũq
ominum auctorem in silentio contemplare Nil ad
hoc surditas ista nocuerit multum fortasse ꝓfuerit¬
Dolor. Auditus me destituit Ratio. Quibus
tonis aut minimis dyapente constet aut dyapason
quibus ue proportiones alie tractantur a nusicis
noste uel surdus potest Et ꝙͣuis humane uotis
fidiumnq uel orgam modos auribus non audiat si
tamen causas animo tenet delectationẽ intellectus
haud dubie preferret aurium uoluptati fingat et hos
ip̃os musicos nuuieros alios mĩmos surdo ignotos¬
Dummodo uirtutis nuneri noti sint seq in illis excer-¬
ceat bene est Nil hic quoq surditas nocet Melius
enim multo est bonum fieri ꝙͣ doctum Et si habun¬
de doctus ac sapiens sit quisq habunde bonus Ita
malus idem et insipiens et indoctus om̃ licet q̃
sub celo sunt eruditissimus sit licterarum Dolor.¬

Expanded text:
libros lege et legendos ab hominibus libros scribe. libros lege et legendos ab hominibus libros scribe. Celum preterea ac terras et maria respice, horumque omnium auctorem in silentio contemplare: nil ad hoc surditas ista nocuerit, multum fortasse profuerit. Auditus me destituit. Quibus tonis aut numeris diapente constet aut diapason, quibusve proportiones alie que tractantur a musicis nosce vel surdus potest; et quamvis humane vocis fidiumque vel organi modos auribus non audiat, si tamen causas animo tenet, delectationem intellectus haud dubie prefert aurium voluptati. Finge autem et hos ipsos musicos numeros surdo ignotos: modo virtutis numeri noti sint, seque in illis exerceat, bene est; nil hic quoque surditas nocet. Melius enim multo est bonum fieri, quam doctum, etsi abunde doctus ac sapiens sit, quisquis abunde bonus est, at qui malus, idem et insipiens, et indoctus, omnium licet que sub celo sunt eruditissimus literarum.
Abbreviated transcription (Latin):
luntur homines ꝙͣ uerdis nichil hinc est periculi
surdo Dolor. Obtorpuere aures michi Ratio.
Periculosa pars hommibus corporis precipueq pñ¬
cipibus qui per illam adulatorum flatibus tume-¬
facti sepe cum populorum risu suaq perincie
crepuere Dolor. Auditus deest Ratio. Si cum
aliis colloqui prohibitum sit tecum loquere Cyce¬
roniauy menior illius Qui secum potest loqui
sermonem alterius non requiret quãuis et colloqui
surdo quoq permissum Legendo scilicet et sc̃bendo
Cum antiquis nempe loquitur qui legit ac cũ
posteris qui scribit Ad hoc celestis philozophie li-¬
bros et qui legit deumi audit et qui orat alloquit᷑.
In hoc quidem gemino colloquio nec liugua nec
auribus opus est sed oculis digitisq ac deuoto aĩo
Et hoc igitur ut in multis nostri consilium cyce-¬
ronis amplectimur ut sicut cecus aurium sic se
surdus oculorum subsidio consoletur Tu proinde
si audire hommnes non potes scriptos ab hominibus

Expanded text:
luntur homines quam verbis; nichil hinc periculi luntur homines quam verbis; nichil hinc periculi est surdo. Obtorpuere aures michi. Periculosa pars corporis, precipueque principibus, qui per illam adulatorum flatibus tumefacti, sepe cum populorum risu suaque pernicie crepuere. Auditus hebet. Si cum aliis colloqui prohibitum est, tecum loquere, Ciceroniani memor illius: qui secum loqui potest, sermonem alterius non requiret, quamvis et colloqui surdo quoque permissum, legendo scilicet scribendoque; cum antiquis nempe loquitur qui legit, et cum posteris qui scribit; ad hec, celestis philosophie libros et qui legit Deum audit, et qui orat alloquitur. In hoc quidem gemino colloquio nec lingua, nec auribus opus est, sed oculis digitisque ac devoto animo. Et hic igitur, ut in multis, nostri consilium Ciceronis amplectimur, ut sicut cecus aurium, sic se surdus oculorum subsidio consoletur. Tu proinde, si audire homines non potes, scriptos ab hominibus