comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scđm pͣceptionẽ sui ãpulla qua
oleũ benedictũ habuerat uacua
fuiss& allata. uehem̃tifsime scã
dĩ famula genouefa turbata. qͥd¬
nã ager& hesitabat: Nã pontifex
quioleũ benedicer& deerat . Int̾ea
solo recubans. opitulationẽ sibi decȩ
ut aboratione surrex̃. in mani¬
b eius ampulia oleo impleta t̃
ra uirtutes xp̃o cooꝑante prã

Expanded text:
 sui ampulla, que oleo benedicto habuerat, vacua fuisset allata, vehementissime sancta Dei famula Genuvefa turbata, quidnam ageret, aesitabat; nam pontifex, qui oleum benediceret, deerat. Interea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ut ab oratione surrexit, in manibus eius ampulla oleo impleta est, ra virtutis, Christo cooperante,
Abbreviated transcription (Latin):
&iã uidentes eulogias quȩ illi deferente
archidia conosuerant allatȩ: metuen¬
tes dm̃ ͦa quȩ ab archidi conodiceban¬
tur mirantes. dissipato prauo consilio.
insidiandi finẽ fecer̃. Impl&ũq. ẽ in
ꝓuirtutũ suarũ admiratione ual¬
de laudatis: eo qđ unꝰ eoꝵ apud uan¬
gionũ ciuitatẽ pꝰpridie inbellũ in¬
ermis offerend. utriuꝰq. exercitus
seuitia sed ata sȩđ obtinuit: Alt̃
uero aurelianensiũ urbẽ ab ex¬
ercitu hunoꝵ. circũ septã. auxili¬
antib gothis meritis orationum
suarũ ne periret ꝓmeruit : Porro
r& procul abegit
Aquinto decimonãq usq ad quin¬
quagesimũ eeatis suȩ annũ ut cru¬

Expanded text:
ac videntes eulogias, que illi, deferente ac videntes eulogias, que illi, deferente arcediacono, fuerant allate, metuentes Deum et his qui ab arcediacono dicebantur mirantes, dissipato pravo consilio, insidiandi finem fecerunt. Inpletum est in pro virtutum suarum admiratione valde laudati sunt, eo quod unus aput Vangionum civitatem post pridie in bello inhermis offerendus, utriusque exercitus sevitia sedata, foedus obtenuit, alter vero Aurilianorum urbem ab exercito Chunorum circumseptam, auxiliantibus Gotis, meritis orationum suarum, ne periret, promeruit. Porro t, procul abegit? 15. A quinto decimo namque usque ad quinquagensimo aetatis sue annum a
Abbreviated transcription (Latin):
nuntia refert᷑: quod attila hunox rex
seuitia superatus gallias decreuis s&
perculsi parisiaci
ferre nitebant᷑. Quox matronas con¬
uocans genouefa. suadebat ut ieium¬
is & orationib ac uigiliis insisterent.
quatinꝰ possint sic̃ udith & hester
onsentientes ergo genouefȩ. & ꝑdies
aliquot inbaptisterio uigilias ex¬
ferrent. Nã illas ciuitates quas tẽ
tutiores credebant gensirata
uastar& parisiũ u
incon¬
taminatã ab imi¬
micis
parisioꝵ. dicentes. pseudo prophe¬
tissã suis tẽporib appariiis se. eoqđ
prohiberent᷑ ab ea quasi añperitura
ciuitate: in alias tutiores urbes bo¬
nasua transferre : Trac tantib ergo
aut lapidib tunsã aut uasto gurgiti
germano. aduenit ab autisiodoren¬
facere: ac de int̾emptione eiꝰdẽ con¬
tionari Quicũ consiliũ eoꝵ cognouis
s& dix̃ ad eos. Nolite ociues tã nefan¬
tes ergo supͣ dicti ciues genouefã testimo¬
nio scĩ germani dĩ eẽ fidelissimã famulã:

Expanded text:
o, Attela Chunorum regem sevitia superatum Gallia provintia perculsi Pariseorumferre nitebantur. Quorum matronas convocans Genuvefa, suadebat, ut ieiuniis et orationibus ac vigiliis insisterent, quatenus possint, sicut Iudith et Ster, Consentientes ergo Genuvefe, dies aliquod in baptisterio vigilias exferrent: nam illas civitates, quas esse tutiores credebant, gens irata vastaret; Parisius vero incontaminata ab inimicis, Parisiorum, dicentes, pseudoprophetam suis temporibus aparuisse, eo quod prohiberentur ab ea quasi a peritura civitatem in alias tucioris urbis bona sua transferre. 13. Tractantibus ergo aut lapidibus obrutam aut vasto gurgite erea adveniente ab Alceoderenfacere ac de interemptione Genovefe contionari. Qui cum consilium eorum cognovisset, et dixit ad eos: 'Nolite, cives, tantes ergo Parisiorum cives, Genovefa testimonium sancti Germani Dei esse fidelissima famula,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. ante cuiꝰ ianuã sc̃s martinꝰ intẽ¬
pesta nocte ꝓuinctis rogaturꝰ ad¬
uenisse legit᷑ quẽ &iã colafizatũ ab
angłolectio tradit. ut ante fores do¬
mus suȩ sco martino occurrisse.
& om̃a quȩ p&eer& prestitisse fert᷑¬

Expanded text:
mum, ante cuius ianuam sanctus Martinus intempesta nocte pro vinctus rogaturus advenisse legitur; quem etiam colafizatum ab angelo lectio tradit, ut ante fores domos suae sancto Martino occurrisse et omnia que peteret prestetisse fer
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimȩ. ⁊ infans ipse iã caticu¬
minꝰ fact̃. fide ĩbuebat᷑ catholica.
Quri inꝓxima pasche uigilia bap¬
tizatꝰ. cellomeris.ẽ. nuncupatꝰ eo qđ
incellula sȩpe dictȩ genouese uitã
qua amiserat recepit. x¬
N meldorũ urbe occurrit ei homo

Expanded text:
quadraginsime, et iufans ipse iam caticuminns factus, fide induebatur catolica, quin immo in paschae vigilia babtizatus, Cellomeris nuncopatus est, eo quod in cellolam sepe dicte Genovefe vitam quam amiserat recipissetIn Meldorum urbe occurrit ei homo
Abbreviated transcription (Latin):
lulũ nauigantes adripã apppinquare
pͣcepit. ⁊ oratione facta arborem inci¬
diiussit. Quã cũ ictib securiũ nauigan¬
tes eiꝰdẽ socii cepissent incidere: ultro
orante genouefa ruit auulsa. Protimꝰ
duo monstra fuer̃ uario colore ab eo¬
dẽ locorgressa: dequoꝵ. nidore duab:
fere horis nauigantes fȩdissimo flatu
ꝑculsis. nullusq deinceps in eodem
loco naufragiũ pass. enauigantibus
fertur¬
Pemnde cũ arciacũ oppidũ fuiss& ingres¬

Expanded text:
 navigantibus ad ripam adpropinquarae precoepit et, oratione facta, arborem incidi iussit. Quam cum hictibus securium navales eiusdem socii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes foededissimo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufragium passus a navigantibus ferturDeinde cum Arciaca oppidum fuisset ingre
Abbreviated transcription (Latin):
uefauꝰ conspicata generis hu¬
mani aduersariũ inãpille
ore sedentẽ. cõminanter in¬
sufflans in eã. statĩ pars deorȩ
ipsius ãpule fracta ac dilapsaẽ¬

Expanded text:
efa conspicata generis humani adversarium in ampulle ore sedentem, comminans insufflavit in eum, statimque pars de ore ipsius ampulle fregit ac ce
Abbreviated transcription (Latin):
sugientib baptisteriũ qđ interna
erat se. sponte reserauit: Sic itaq
predicta puella ab huꝰ mundinau¬
fragio ⁊ contagione liberata. usq
genouese puellã de ministeriofuc
Cui biennio fere egrotanti. & iã
pedũ usus fuerat ablatꝰ. Quã ut
manib genouefa c̃trectauit: confes¬

Expanded text:
ul et baptisterium quod interius erat reseravit. Sic itaque predicta puella ab huius mundi naufragium vel contagione liberata usque Genovefe puellam de ministerio suo, cui biennio fere egrotante etiam pedum usus fuerat ablatus. Quam ut manibus Genovefa contrectavit, confes
Abbreviated transcription (Latin):
qui tantã grãm diligentib se prei¬
tare dignatꝰ ẽ. Et remeante gt¬
nourfa ab ipsa urbe: psallentes
& exultantes popłieã deduxer̃.xX
neratione childericꝰrex francoꝵ¬

Expanded text:
qui tantam gratiam diligentibus se prestare dignatus est, et remeante Genuvefa ab ipso oppido psallentes et exultantes populi deduxerunt. ntiles Childericus rex Franco
Abbreviated transcription (Latin):
cȩreuꝰ quiner dũ abigne contactꝰ¬
fuerat. diuinonutu succensus. in
manu eiꝰ illuminatꝰ ẽ: Itẽ incel¬
lula sua aiunt cęrei anũ eiꝰ
sine succensione ignis illuminatũ :
de quo & iã cȩreo multi infirmi fide
instigante paululũ cũ reuerentia
auferentes. pristinã receperunt
sanitatem
ꝑuenit: c̃tinuo oculoꝵ. lum̃ amisit :
Ergo ut cognouit furuncula ce¬
litꝰ inse ulcisci in iuriã genouefȩ::
alteriuꝰ ducatu adeã reuectans cal¬
ciam̃ta. ruensque ad pedes eius.
iꝯnosci sihi parit̾ ⁊ lum̃ restitui ulu¬
lans ex orabat: Genouefauꝰ ut erat
benignissima. manu eã abhumo
subridens leuauit: & signans oculos
eiꝰ pristinũ lum̃ restituit. Ix GIIII

Expanded text:
cereos necdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam receperunt sanitatem. rvenit, continuo oculorum lumen amisit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniuriam Genuvefae, alterius ad eam ducatu revectans calciamenta ruensque ad pedes Genovefae, ignosci sibi pariter et lumen restitui ululans exorabat. Genuvefa vero, ut erat benignissima, manu eam ab umo subridens levavit, et signans oculos eius, pristinum visum restituit. 25. In
Abbreviated transcription (Latin):
cum fletu õrare cepit. Admni
itu omĩum sege tes pluuia riga.
r&. nec messẽ nec messores ge¬
nouesȩ saltẽ ullus gut tarum
ne nauali ꝓficisceret᷑ itinere
itaut solet fieri celi decepta
fraude sereni: orta tẽpestate¬
ut nauicula ei uento conlisa.
pene fluctib operiret᷑ ꝓtinus
genouefa suspiciens incelũ ma¬
nib extensis. auxiliũ ad dñm pͣ¬
tranquillitas. ut sine dubio xp̃in
nsuꝑ &iã ꝑgros iugit᷑ oleo benedic¬
to delibitos sospites reditebat

Expanded text:
 cum fletu orare coepit. Admiramnium segetes pluvia rigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim ullus guttarum una navali proficisceretur itinere, ita ut solet fieri, caeli decepta fraude sereni, orta tempestatem, navicula eius vento conlesa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa suspiciens in caelum, manibus expansis, auxilium a Domino prtranquillitas, ut sine dubio univer52. Egros iugiter oleo benedicto dilibutos sospi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd minxculi ꝑeã dñs fec̃ edicere
series lectionis expostulat Adur¬
niente genouefa haud ꝓcul a iam¬
inoccursũ eiꝰ uenit. Int̾ quos ⁊ paren¬
tes cuiꝰdã puellȩ uener̾. quȩ norẽ
annis itaerat paralysis egritudine
afflicta. ut nequiuerit cuiꝰquam
iudicare cõpagẽ mebroꝵ. supplican¬

Expanded text:
d miraculi per eam Dominus fecit, edicere series lecciones expostulat. Adveniente Genuvefa aut procul ab iin occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretudinem adflicta, ut nequiverit cuiusquam iudicare conpage menbrorum. Supplican
Abbreviated transcription (Latin):
responda se inscĩmonio c̃secrirtã
uttacco corpore xp̃odignũ pre¬
bere famulatũ. Ec̃trario geno¬
qui corpei uiolauerat exposuit.
Atilla quȩ incassũ se xp̃isponsã ꝓfi¬
tebat᷑ conscientia c̃uirta. ꝓtinꝰ ad
pedes genouesȩ corruit. exposcens¬

Expanded text:
respondit, se in sanctimonio consecratam, intacto corpore, Christo dignum prebere famulatum. E contrario Genoqui corpus eius violaverat exposuit. Ad illa, que in cassum se Christi sponsa profitebatur, conscientia convicta, protinus ad pedes Genovefe corruit. M
Abbreviated transcription (Latin):
per eani aueratione demonũ¬
erendie deniq: cũ scĩmartini
int̾r& uigiliis. in angulobasili¬
ce orans acbenedicens ⁊ laudas
dnm. ac media in cognitastaros
cat̃ualunꝰ expsalletib arept
admone lanians ꝓprios art
quos mente captꝰ alienos eẽ cre¬
debat. ab absida ad genoue fam
ĩmundũ a corpore hominis iube
uefa feda relinquens uestigia.
tũ eã euntẽ acredeuntẽ quidã¬

Expanded text:
e demonuerendie, cum sancti Martini interesset vigilia, et in angulo basilice orans ac benedicens et laudans Dominum, in media incognita staret caterva, unus ex psallentibus areptus a demone, lanians proprius artus, quos mente captus esse alienus credebat, ab absida ad Genuvefam inmundum a corpore hominis iubervefa, foeda relinquens vestigia, tum eam euntem hac redeuntem u
Abbreviated transcription (Latin):
tantã grãm famulę sue genouese
dignatus ÷ conferre: Perquirentes
ergo loca inquib siti trant forni
calcis deqtib custodes poacorũ
pleuit: Egressisq dedomosua
prbis. poplitib ĩplicatis genibq
int̾ra ss. noctẽ totã in oratio¬
ne ⁊ lacrimis c̃sũmauit. obsecrans
sibi ad ño opitulationẽ atq au¬
xiliũ conferri. quatinꝰ possit in
honorẽ sũmi antistitis ac marteris
scĩ dronisi basilicã construere
quas ds̃. ꝓuiderat indicauit: Et¬
deniq: ciuib genouefa ĩplorante
auxiliũ ferentib in honorẽ sȩpe
lectis carpentariis qui ea quȩ acre¬
brodictũ edificiũ delignis op̾erant
insaltu: alii inciderent ac dolarent.
alii inplaustra conueherent N
c̃tigit ut potũ deficer&: Sedgu¬

Expanded text:
tantam graciam famulae suae Genuvefe dignatus est conferre. Conperientes ergo loca, in quibus siti erant furni calces, de quibus custodes porcorum plevit obortis, egressique de domo sua presbiteri, poplitebus inplicatis genibusque in terra fixis, noctem totam in oratione et lacrimis consummavit, obsecrans, sibi a Domino opitulationem adque auxilium conferri, quemadmodum possit in honorem summi antestites ac martires sancti Dionisi basilicam construere. quas Deus providerat, indicavit. Etdenique civibus, Genuvefa inplorante, auxilium ferentibus, in honorem sepe lectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium de ligno opus erant, in salto alii inciderint ac dolarent, alii in plaustra conveherent, contigit, ut potum deficeret, sed Ge
Abbreviated transcription (Latin):
genouefam cȩpit. quatin opi¬
ficescoaret᷑ quousq ille ad
ciuitatẽ ꝑger& potũq uelocit̃ ex¬
hiber& His auditis genouefa. uas
inquo potũ delatũ fuerat qđcupã
nuncupamꝰ. sibi pett it monstrari:
Quȩcũ fuiss& ostensa: expostulauit
ase om̃s seoesũ discedere & illa
genib in tellure fixis. lacrimas
fundens: Ubi se sensit obtinuisse
quȩ p̾cabat̾ surgens oratione cõ¬
pleta. signũ crucis suꝑuas pocula
fecit: Mirabile dictu staticupausq

Expanded text:
efa coepit, quatenus oppifices coortaret, quousque ille ad civitatem pergeret potumque velociter exhiberet. His auditis, Genuvefa vas, in quo potum dilatum fuerat, quod cupam noncupamus, sibi petiit monstrari. Que cum fuisset ostensa, expostulavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgens, oratione conpleta, signum crucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque
Abbreviated transcription (Latin):
bat̃ cernensq. hunc cereũ extine¬
tũ stacĩ sibidaripetiit: Quẽ cũ
mani accepissa. continuo illi¬
minate Eumq in manuges¬
ip serigne consumXUII¬

Expanded text:
 cereum extinctum sibi dare petiit. Quem cum in manu accepisset, continuo inluminatus est, eumque in manu gesipse igne consumtu
Abbreviated transcription (Latin):
c&u eminus sc̃s germanꝰ intuitꝰ insp̃u
magnanimẽ genouefam ilico adsede¬
duci p̾cepit: Cui caput osculans sciscita¬
bat̾ a turba nom̃ puelle: & cuiꝰ ess& filia¬
genouesȩ acircũstante popło edictuẽ:¬

Expanded text:
coetu eminus sanctus Germanus intuitur in spiritu magnanimen Genovefam, quam ilico ad se deduci precepit. 4. Cui caput osculans, sciscitatur a turba et nomen puelle et cuius esset filiaGenovefe a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ filia sua in suose collocare recepta
ras ita ut usserat a genitore suo ad¬
ducta. nescio ꝗd inea de inceps cȩleste
sc̃s germanꝰ conspicatus. ait adeã: Aue
filia Genouefa: Remirisceris ꝗd hȩst̾na
die decorporis tui integritate mihisis
pollicita:. Cui genouefa nespondit
Reminiscor ꝗd tibi dõq pat̾ scẽ promisi.
qm̃ uitȩ huiꝰ ꝓpositũ me auidissime
nũmũ ȩreũ dĩnutu allatũ habentẽ
signũ crucis atellure colligens. pro
magno munere dedit: inquiens ad eã
Hunc tranforatũ ꝓmemoria eiꝰ & collo
suspensũ sẽꝑ hab&o. nulliuꝰq maalli
neq aurineq argenti. seulib& mar

Expanded text:
cum filia in suo conlocare receptacrras, ita, ut iusserat, a genitore suo allata, nescio quid in ea deinceps celeste sanctus Germanus conspicatus, ait ad eam: 'Have, filia Genovefa! Reminisceris, quid esterna die de corporis tui integritate mihi sis pollicita?' Cui Genovefa respondit: 'Reminiscor , quod tibi Deoque, pater sancte, promisi quoniam vite huius propositum avidissime me nummum aereum Dei notu allatum, habentem signum crucis, a tellure colligens pro magno munere dedit, inquiens ad eam: 'Hunc transforatum pro memoria mei et collo suspensum semper habeto; nullius metalli neque auri neque argen
Abbreviated transcription (Latin):
affatꝰ ẽ: F elicesuos tãuenerande sobolis
genitores : Inhuiꝰ natiuitate magnogau¬
dio ⁊ exultatione celebratũ misterium
in cȩlo noueritis ab anglis. Prit enim¬
hȩc magna corã dño. ⁊multi eiꝰ uitã ꝓpo¬
sitũq scm̃ mirantes declinabt̃ amalo.¬

Expanded text:
anus: 'Felices vos tam venerandae sobolis genitores! In huius nativitate magnum gaudium et exultatione caelebratum mysterium in celo noveritis ab angelis. Erit haec magna coram Domino, et multi eius vitam propositumque sanctum mirantes, declinabunt a malo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliqđ tẽpꝰ ita. ẽ ibi corp̾ eiꝰ obsessũ pa¬
ralysi ut laxatis artub: nulla cõpa¬
ges mẽbroꝵ adherere suo crederet᷑
loco: De qua infirmitate nimium
ꝓfligata triduo corpꝰ eiꝰ iã exanimȩ
solis paululũ genis rubentib cus¬
todiebat᷑. Quȩ cũ denuocorporalẽ
fuiss& adepta sanitatẽ: ꝓfitebat᷑ se
inspũ ab angło in requiem iustoꝵ. &
suppliciũ impioꝵ. deductã. & ibi se
uidis se parata diligentib dm̃pmia.
quȩ incredibilia apud infideles ha¬
bent᷑: Plurib nãq de inceps in hoc
secretas conscientias manifestissimȩ

Expanded text:
 aliquod ita est corpus eius obsessum paralisi, ut, laxatus artus, nulla conpago adherere suo crederetur loco. De qua infirmitate nimium afflicta, triduo corpus eius iam exanime, solis paululum genis rubentibus, custodiebatur. Que cum denuo corporalem fuisset adepta sanitatem, profitebatur se in spiritu ab angelo in requiem iustorum et subplicio impiorum deducta et ibi se vidisse parata diligentibus Deum premia, que incredibilia apud infideles habentur. 10. Pluribus namque in hoc secreta con
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ : Est nob uoluntas edificandi¬
copia detͣ. Quib genouesa spĩiscõ
repl&a : claro uultumente precla¬
riorȩ. uaticinans manifestũ dedit
eloqͥũ. dix̃q ad eos: Egrediat᷑ quȩ so
tatis. & quȩ audieritis renuntia¬
te mihi Quicũ egressi fuissent in
pleci. stabant at toniti: Et ecce
duo cus todes porcoꝵ ñ longe abeis
stantes. cũ int̾se sermocinarent᷑.
ait unꝰ ad alte
Dũ suis uestigiũ obpartũ uagantis
legerẽ: inueni fornũ calcis mirȩ

Expanded text:
candicopia deest'. Quibus Genovefa, Spiritu sancto repleta, claro vultu, mente preclariore vaticinans manifestum dedit eloquium dixitque ad eos: 'Egrediatur, queso, tates, que audieritis renuntiate mihi'. Qui cum egressi fuissent in pleti, stabant attoniti, et ecce! duo custodes porcorum non longe ab eis stantes, cum inter se sermocinarentur, ait unus ad alterum: 'Dum suis vestigio ob partum vagantes legerem, in
Abbreviated transcription (Latin):
tifex genoriefã uirginib quȩ illi
prȩponebant᷑ sublimiorẽ : & ait:
lla quȩ post sequit᷑ ante ponat᷑: qm̃
hȩc cȩlitus iã est sc̃ ĩ ficationẽ ad epta:
Sic itaq benedictionẽ consecutȩ: ab op¬
tutu pontificis discesser̃:
arentib defunctis. accersita amatre
sua spiritali in parisiũ urbẽ transiuit:
Et ut uirtꝰ dnĩi in infirmitate eꝰ ꝓbare t̾¬

Expanded text:
efa, virginibus que illi proponebantur multum sublimiores ait: 'Illa que postergum sequitur anteponatur, quoniam haec celitus iam est sanctificationem adepta'. Sic itaque benedictionem consecute, ab obtutu pontificis discesserunt. 9. Parentibus defunctis, arcessita a matre sua spiritalem, in Parisius urbem migravit. Et ut virtus Domini in infirmitate eius probaret
Abbreviated transcription (Latin):
& genouefã quã domi remanere pre¬
ceperat nequaꝗ poss& r&inere. cla¬
mantẽ. cũ lacrimis & dicentẽ: ego fidem
quentabo ut sponsa . xp̃i eẽ menear.
quatinus margaritis ac uestib eiꝰ dig¬
na repperiar : ulico mat̃ eiꝰ iracundia
repl&a. ut filie a lapã dedit. statĩ ultio¬

Expanded text:
et Genovefa, quam domi remanere preceperat, nequaquam possit abigere, clamantem sibi cum lacrimis et dicentem: 'Ego fidem, quentabo, ut sponsa Christi esse merear, quatenus margaritis ac vestibus eius digna repperiar', ilico mater eius iracundia repleta, ut filiae alapam dedit, statim l
Abbreviated transcription (Latin):
quid testimonii de filia sua sũmꝰ antistes
ritoriũ ⁊ ꝓpere ꝑge ad puteũ. ut exibeas
aquã obsecrote filia mea Cũque sũma
festinatione ad puteũ ueniss&. ⁊ super
matrisuȩ: Mat̃ uͦ eiꝰ extendens manus
ad cȩlũ. cũ fide ⁊ ueneratione aquam
cepit : Cũq hoc bis terq feciss&. lum̃
amissũ pristinũque usque quaq¬

Expanded text:
unc testimonii de filia sua summus pontifexritorium, properans perge ad puteum, exhibe aquam, obsecro te, filia mi'. Que con summa festinatione ad puteum venisset et super matri sue. Mater vero eius expandens manus ad celum, cum fide et veneratione aquam cepit. Cumque hoc bis terque fecisset, lumen amissum pristinumque re
Abbreviated transcription (Latin):
perauit restitui pristinȩ locitionis offi¬
cium : Cuius explurimis licet pauca ꝑstrita
sunt:Tam̃ uidẽtur ut cũq uitȩ qualitas¬
÷ replicanda : anis fere uiginti& quinq: expe
lectul diacendi laborẽ suꝑpositus tabul ae
sustinebat. Cui indumentũ non nisi cons¬
etudo semꝑ cilicii fuit. Deinde unius tun¬
cȩ semꝑ usu contentus. in orationib sem ꝑ¬
ꝑuigil alternis noctib ꝑdurabat:
Biduanis i eiuniis defatigato corpuscus
iuuentutis incentiua prosternens. fleti
ora futurorũ intentus indefesse rigabat
iugietiam intentione omnisabbato suꝑ¬
ponens. qua non nisi refectione panis
ordeacei resoluebat : Nec sacre inni¬
mor legis cens: s̃ suos inopus pauperum
trans mi grauit. & in redemptionem
transtulit captiuorũ: sciens elemo sin
calorũre sa brnapossemercari¬
oni sincõturiiis iepe quos detinere desperati
in cõmodorepperis set ũ isitatione celeri
refouebat : Interquos scilicet carissimũ clau¬

Expanded text:
peravit restitui pristinae locutionis officium. 7. Cuius, ex plurimis licet pauca perstricta sint, tamen videtur utcumque vitae qualitas replicanda. Annis fere viginti quinque expers lectuli iacendi laborem superpositus tabulae sustinebat, cui indumentum non nisi consuetudo semper cilicii fuit. Deinde unius tunicae semper usum contentus, in orationibus pervigil alternis noctibus perdurabat. Biduanis ieiuniis defatigato corpusculo, iuventutis incentiva prosternens, fletibus ora futororum intentus indefesse rigabat, iugi etiam districtione omni sabbato superponens, quam non nisi refeccione panis ordiaciae resolvebat. 8. Necsacre inmemor legis censossuos in opus pauperum transmigravit et in redemptionem transtulit captivorum, sciens elymosinis caelorum regna posse mercari. Nam plurimis sepae, quos detinere desperationes incommodo repperisset, visitatione celeri refovebat, inter quos scilicet clarissimum Clau
Abbreviated transcription (Latin):
locis plurimis nonsilendum est: quã sẽpe
dȩmonũ purgator extiterit: merito
intantoꝵ̃ preconiis. magistri laus
gloriosa signatur: Incuius sededigni
ꝓfecto anti sts camilianus. morũ ꝓbit¬
te successor electus est: N amglorio
memoriae pontifex lupus. etati pui
annis quinquaginta duob: sacerdo¬
tio functus. uitȩq prȩsentis debitũ co¬
plens. spm̃ emisit ad celu : dignis in teri
laudib: excolendus : Vndenun nobis
quo sublimis euectus est. p̃rȩsidium glo¬
sus impendat oramus. Praestante

Expanded text:
locis plurimis, non silendum est, quam sepe locis plurimis, non silendum est, quam sepe demonum purgator extiterit. Merito in tantorum praeconiis magistri laus gloriosa Signatur. 12. In cuius sede dignus profecto antestis Camilianus morum probitate successor est electus. Nam gloriosae memoriae pontifex Lupus, aetate profecta, annis quinquaginta duobus sacerdotio functus vitaeque praesentis debitum complens, spiritum emisit ad caelum, dignis in terra laudibus excolendus. Unde nunc nobis, quo sublimius efectus est, praesidium gloriosius inpendat, oramus, praestante
Abbreviated transcription (Latin):
regib:. eidẽ reuerentiȩ seruaret᷑ affeo
spetialius arege uulto obedientiȩ fuit hor
impensus: Na bruegonenses uidelicet. quo
alamannoru qͣonda cȩpit immanitas. scripto
inlectus. non prȩda hominũ captus. Non au¬
ripondere nec precio uictus. sedregia dig¬
nitate sublimis. cunctos dempsit hostiliserui¬
rio: Lamnimiȩ dominationis acerbitate de pres¬
sos. et uelut̃ deuotus reipublice legbus. statũ
uẽ amiserant uniuersĩ. in eius absolutione
libertate pristine reparauit: Cuius rei
estȩ relationẽ. posteris tradunt prȩsentiũ¬
cempla factorũ : quȩ fuerint uero exsc̃olis disci
ĩgnib: miraculis prȩminebant. Vndem
tergũ manib: demonib: imperaret. et pri
ueris ordinatũ primȩ germanie genꝰ¬
ab predicantem : apłoꝵ non ambi ginu
societati ꝑmixtum Scm̃ quoq alpinus
catala unicȩ pontificem ciuitatisaresple¬
dentẽ prȩrogatiua diutinȩ scĩtatis.

Expanded text:
regibus eidem reverentiae servaretur affectus, regibus eidem reverentiae servaretur affectus, specialius a rege Gebavulto obedientiae fuit honor inpensus. Nam Brigonenses, videlicet quos Alamannorum condam cepit immanitas, per presinlectus, non praeda hominum captus, non auri pondere nec praecio victus, sed regia dignitate sublimis, cunctos dempsit hostili servitio, iam nimiae domin ationis acerbitate depressos. Et velut devotus rei publicae legibus, statum quem amiserant universi in eius absolutionis et libertates pristinae reparavit. 11. Cuius rei gestae relationem posteris tradiderunt exempinsignibus miraculis praeminebant. Unde in tergum manibus, daemoniacis imperaret, et dictveris ordinatum, primae Germaniae gentibus praedicantem, apostolorum non ambigimus societate permixtum. Sanctum quoque Albinum Catalaunicae pontificem civitatis, resplendentem praerogativa diutinae sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
& spem uiuen
ostendit infatiem. sicque in columena sub ope
orpaternis reformauit affectib
ecminoris miraculi res est. Vno eodemq:
pore et alibi extendisse uirtutẽ Nãcla¬
sima matris familias. germana scĩ acue¬
rabilis prbi rustici. quȩ laetalidudum
strin gebat᷑ defectioniei menbrorũ
cuimensib: decemeq: pes neque manus s̃.¬
implebat offitium. a b eo uisitari desiderans¬
pdic̃tũ epmadse intuens uenientẽ. Inter preces
fletus ad miscens. palmas tetendit utr
inquiens. siuis potes me mundare: At il
ter addm̃ inoratione ꝓcubens. lacrima¬
rũ imbreꝑfusus. conpellauit ȩ grotam
Quȩ magna cũ uoce ꝓclamans nihil
sẽ dolero desisse languorẽ cuiam fuera
uoluntas refectionis ablata: extẽplo
uictus alimoniam flagitauit: Illud
autẽ singularis gratiae benefitium si¬
qđ ei inter ꝓceres scłi erat diuinitate
concessũ. sollicitȩ memoriȩ tradid
retinendũ : Quippe cũ ab omnib: gen

Expanded text:
 spem viventes ostendit in faciem. Sicque incolomem sub ope Christi paternis reformavit affectibus. 9. Nec minoris miraculi res est uno eodemque tempore et alibi extendisse virtutem. Nam clarissima matrisfamilias, germana sancti ac venerabilis presbyteri Rustici, quae laetali dudum constringebatur defectione membrorum, cui mensibus decem neque pes neque manus inplebat officium, ab eo visitari desiderans. Quem ad se intuens venientem, inter praeces fletos admiscens, palmas tetendit utrasque, inquiens: 'Si vis, potes me sanare. Ad ille terquet ad Deum in oratione procumbens, lacrimarum imbre perfusus, conpellavit aegrotam. Quae magna cuin voce proclamans, nihil se doloris sensisse languorem; cui iam fuerat volumtas refectionis ablata, extemplo victus alimoniam flagitavit. 10. Illud autem singularis gratiae beneficium, quod ei inter proceres saeculi erat divinitate concessum, sollicitudo memoriae tradedit retenendum. Quippe cum ab omnibus gentium
Abbreviated transcription (Latin):
nõ amare. Lectiõg sctãs libet᷑
Mala sua preterita cũ lachuia¬
mis. uel gemitu quotidie ĩ or̃o¬
mendare. Desideria camis nõ
ꝑfice. uolũtatẽ propriã odite.
Sdreceptis maioꝵ in oĩbus obe¬
dire: etiã si ip̃i alit̾ quod absitꝰ¬

Expanded text:
non amare; lectiones sanctas libenter mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratiomendare, desideria carnis non perficere, voluntatem propriam odisse; praeceptis abbatissae in omnibus obedire, etia
Abbreviated transcription (Latin):
faciũt face̾ nolite. Nõ uelle dic
sctũm anteꝙͣ sit sed p̾us eẽ qd̾
uenus dicat᷑. Ydrecepta dei quo¬
tidie fetĩs ad ĩplere. Castitatem
amate. Nullũ odire. zelũ et ĩ¬
uidias nõ habe. Contentiões nõ
fuge̾. Seniores ueneran. Iuni¬
orẽs diligete. In xp̃i amore pro
inimicis orare. Cũ discordanti¬
bus ante solis occasũ in pacem
die noctuq incessabilit̾ ad imple¬
ta. et indie iudicii reconsigna¬
ta. illa merces a dño nob̾ recom¬
pẽsabit᷑: quã ip̃e promisit qd̾
oculus nõ uidit. nec auns au¬
diit. nec in cor hõĩs ascendit

Expanded text:
Non velle dici sanctum antequam sit, sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odisse, zelum et invidiam non habere, contentionem non et seniores venerari, juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
nisi prius ĩdicatũ fuent priorisse
qd̾ si iusserit suscipi ĩ priorisse sit
contristet̾soror cui forte dicectũ
occa ͦ diabolo : ꝙsi alit̾ presũpse¬
nt discipline regulari subiace-

Expanded text:
nisi prius indicatum fuerit abbati. Quod si jusserit suscipi, in abbatis sit contristetur frater, cui forte directum occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit, disciplinae reg
Abbreviated transcription (Latin):
reinez mea. asꝑgat corpꝰ aqͣ postea fossam. Dem̃
thurificato corꝑẽ tradat thuribulum illi quiẽ in
fossa. ut eam thurific. Moxq deporatur corpꝰ. ⁊ i t̾m
asꝑgatur ab abbate. ⁊ ab eo qui ẽ ĩ fossa thurifitet᷑.
Quo oꝑto⁊ c̃ dem̃ fu̾it. De t̾ra plisirasti me. ałbas¬

Expanded text:
ectam, aspergat corpus, postea fossam. Deinde thurificato corpore, tradat thuribulum illi qui est in fossa, ut eam thurificet. Moxque deponatur corpus, et iterum aspergatur ab abbate, et ab illo qui in fossa est thurificetur. Quo o
Abbreviated transcription (Latin):
gatione. Sapiens. maturus cteoccut¬
gationi sit sicut pater curam gerat de
onũb. sine ułsione abbatis nicħ facat
que iubentur custodiat. fratres nõ con
tristet: S rationabilit̾ cũm humilitate
male petenti deneget. Animam suam custo¬
diat. iemor sꝙ illius apłici p̾cepti. quia
qui bñ miuistrau̾it: gradtini bonim
sibi acquirit. Infirmoꝵ. senũ. hospitum.
panꝑm q cum omĩ sollicitudine curã
iuiditii rationem yedditurꝰ ẽ. Omĩa ua¬
sa nimistii sui. cunctam q substantiam
at si altaris uasa sagrutã conspiciat. Ni¬
chil ducat negligeridum neq auaricie
studeat. neq ꝓdigus sit ⁊ exstirpator
substantie tnoniffir. S omĩa mensurate
fatiat. ⁊ scd̾m uissionem abbatis. humili¬
gatur bonus ut scriptum ẽ. Sermo bo¬
nus suꝑ donũ optimũ. Omĩa q̃ ei ĩiuxe¬
yit abbas. ip̃a hãt sub cura suai. a qͥb
gatioꝰ maior fuerit lolatia ei dent. aqͥ
tium sibi cõmissum horis competentib

Expanded text:
gatione sapiens, maturis gationi sit sicut pater. Curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custtristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illud apostolicum, quia qui bene ministraverit, gradum bonum sibi acquirit . Infirmorum, infantium, hospitum pauperumque cum omni sollicitudine curam ationem redditurus est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam quasi altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum. Neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, et exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat secundum jussionem abbatis. Humiligatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua, a quibus gatio major fuerit, solatia ei dentur, a qcium sibi commissum. Horis competentibus et
Abbreviated transcription (Latin):
carium ẜuiuit. frustus sic ꝑceptos tene᷑
amittit qui non residet cedunt inutili¬
tatem residenciũ. in quo caũ d fiꝰ resti¬
tutõ cõitati residenciũ credo ⁊̃ ꝙ hec re¬
strtucio facienda ÷ de bonis prĩmoniali¬
b. aut aliunde ꝙͣ de eccã acqͥsitis. si hẽan

Expanded text:
carium servivit, fructus sic perceptos tenetur amittit qui non residet, cedant in utilitatem residentium; in quo casu debet fieri restitutio communitati residentium. Credo etiam quod hec restitutio facienda est de bonis patrimonialibus aut aliunde quam de ecclesia acquisit
Abbreviated transcription (Latin):
debent ⁊ hin
fauorẽ fidoi nͦ
eas hẽant ꝑ u
surã ĩ quo cãu
debent eas res¬
iituere. aut p̃¬
ciũ eaꝵ. si de
usura fu̾int

Expanded text:
debent et hoc in favorem fidei, nisi eas habeant per usuram, in quo casu debent eas restituere aut pretium earum, si de usura fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
tandos: qͥ de infidelib
baptirandos subu̾t̾e
attẽptau̾int ⁊ siłes pe¬
rias ꝓut qͣutas delicti
exposcit. sepe statuit
Inuindcãm sangͥniᷤ
transire minime ui¬
deat᷑: talis enĩ pena in¬
distincte telinqũdaẽ
drachio scłari ꝓbant̾¬

Expanded text:
tandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes perias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit in vindictam sanguinis transire minime videatur. Talis enim pena indistincte relinquenda est brachio seculari. Ext
Abbreviated transcription (Latin):
¶Done ꝙ uidei occupãt
diara ⁊ domosque apro¬
chianis solebant inhĩ¬
tari nũꝙͥ pot̾it eccã pe¬
tere aiudeis qcͥqͥd solu̾e̾¬

Expanded text:
od Iudei occupant edia et domos, que a parochianis solebant inhabitari; nunquid poterit ecclesia petere a Iudeis quicquid solve
Abbreviated transcription (Latin):
¶Indei dñr qͥ legẽ mo¬
saycam ad litt̃am te¬
nent se cͥcũcitendo et
alia legalia faciendo.
¶Dñr uidei a nõie digni
lias bellicosior. pͥmã a¬
ciem in bellis optine
bu crearetur rex. sic̃
ex trib leui sac̾dotes.
pͥus ã dicebantur he¬
brei adheber cuiꝰ fami¬
lia cultũ tenuit uniꝰ
dĩ cet̾is ydolat᷑a fedatiᷤ¬
¶Sarraceni dñr qͥ nͦ
nonũ nͨ uetus recipĩt
la abͣhe de qua eoꝵ fuit
origo agarenos uoca¬
ri uolũt. s pocius a sar¬
ra elꝰ uxore et lib̾asar¬
racenos seappellau̾ũt.
Sunte tñ it̾ sarrace¬
nos quidã qui receꝑ¬
unt .u. libͦs moyst̾s
ꝓp h̾as respuerunt. hũ

Expanded text:
i dicuntur qui legem mosaicam ad literam tenent, se circuncidendo et alia legalia faciendo. Dicti Iudei a nomine digniolias bellicosior primum primam aciem in bellis et regibu crearetur rex, sicut ex tribu Levi sacerdotes. Prius autem dicebantur Hebrei ab Heber, cuius familia cultum tenuit unius dei, ceteris idolatria fedatiSarraceni dicuntur qui nec novum nec vetus recipiuntla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaverunt. Sunt tamen inter sarracenos quidam qui receperunt V libros Moysi, sed prophetas respuerunt. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
¶hodie uudartant.uͥ
eadẽ cã ꝓ hibitõis. et
idẽ ꝑ iculum. utrobi¬
q Excipitur tñ casꝰ
inqno licite possimsꝰ
utibi cibis qui nob̾
apaganis apponũt᷑.
hoc tñ cũ modestia ⁊
grãꝵ actõne seruata

Expanded text:
hodie iudaizant. Unde eadem causa prohibitionis et idem periculum utrobique. Excipitur tamen casus, in quo licite possumus uti cibis, qui nobis a paganis apponuntur. Hoc tamen cum modestia et gratiarum actione, servata
Abbreviated transcription (Latin):
uiolent̾ rapitur.
s usus eiꝰ ea ꝓ hibẽ¬
te iuolent̾ usmpa¬
mittitur raptus:
ꝯ ip̃e raptor ñ des¬
ponsau̾at pͥmoip¬
sam puellã .xxxui.¬

Expanded text:
nter rapitur, sed usus eius ea prohibente violenter usurpamittitur raptus, cum ipse raptor non desponsaverit primo ipsam puellam. I
Abbreviated transcription (Latin):
Pena p̃donis eadẽ ÷
qne ⁊ raptoris. cũ
nt̾ raptor dici pꝰsit.
ut p̃do ꝯtineatin
sub raptore tãqmͣ
Sp̃es subgn̾e ⁊ ita
quos ꝑ facinꝰ coĩ¬
quinat ⁊ eqͣt: pena
deb simił comitari

Expanded text:
Pena predonis eadem est que et raptoris, cum uterque raptor dici possit, ut predo contineatur sub raptore tamquam species sub genere. Et ita quos par facinus coinquinat et equa pena debet similisque comitari
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ cã utile non uide¬
tur. ne forte estimẽt
nos Rrisionis penu¬
ria declinare c̾tamen.
et fides eoꝵ ledatur
ñ intelligencium ꝑ¬

Expanded text:
a, utile non videtur, ne forte existiment nos responsionis penuria declinare certamen, et fides eorum laedatur, non intelligentia pr
Abbreviated transcription (Latin):
ab alitiquo fu̾it de¬
cimał. ⁊ una ead̾q¬
res ñdebeat dupli¬
ci iure censeri. exͣ.
in eccã. secus forte
pꝰs dici in laico ad
ceptͥo lapidicinis ñ
cine que tuncappa¬
rebant licz plures
alie eẽnt infundo
q̃ ñ apparebant¶ It¬

Expanded text:
ab antiquo fuerit decimalis et una eadon debeat duplci iure censeri. Sed cclesia. Secus forte posset dici in laico, adceptis lapidicinis, nocine que tunc apparebant, licet plures alie esse possent in fundo que non apparebant.
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ decimas ĩpignꝰ. te ͦ fructꝰ om̃s quos
iñ recepit restitu̾e. ñ laico qui nlłm
iuis Ibi hu̾it. s eccẽ ꝑrochialił cũ ea
bona fide ꝯpon̾e. fidẽ bonã dico cũ ille
qͥ fac̃ restitucionẽ exponit seadple

Expanded text:
huiusmodi decimas in pignus, tenetur fructus omnes quos inde recepit restituere, non laico, qui nullum ius ibi habuerit, sed ecclesie parochiali, vel cum ea bona fide componere. Fidem bonam dico, cum ille qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
sit hoĩes. It si dubi¬
taretur de ꝯsuetu¬
dine utr̃ decĩe p̃di¬
ales dant᷑e sint ca¬
pelł nͥ audiũtur
tismali debent dari
¶Ad aluid dico ꝙ de
lacte feno ⁊ lana
sita sunt. q cum iñ
suscipiant totũ nu¬
tͣm̃tũ tales decĩe p¬
diales censent ar

Expanded text:
set ei. Item si dubitetur de consuetudine, utrum decime prediales dande sint capellis ubi audiuntur tismali debent dari Ad aliud dico, quod de lacte, feno et lana,sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales censentur
Abbreviated transcription (Latin):
eccã nõ petit ab
hiꝰ rusticis decima ᷤ.
ci. nec pocoãt tałr
soluendonͥ placeat
eis eccãm talit̾
de frandari ain¬
re suo

Expanded text:
esia non petit ab huiusmodi rusticis decimas, sci, nec peccant taliter solvendo, nisi placeat eis ecclesiam taliter defraudari a iure suo
Abbreviated transcription (Latin):
ad sm dico x si rusti¬
ci sciunt uł credũt
milites licites ⁊ aũc
abeis ns ccͣ dic̃ mili¬
ciꝑe decĩas. ał si scirẽt
eos illicite reciꝑe nõ
lib̾arentur si tñ pp̃t
metũ persolu̾ent ex¬
cusarentur a pccõn

Expanded text:
dum dico, quod si rustici sciunt vel credunt milites licite et auctoab eis, nec contradicit milicipere decimas. Alias si scirent eos illicite recipere, non liberarentur. Si tamen propter metum persolverent, excusantur a peccato, non
Abbreviated transcription (Latin):
acolitus accepit rixorẽ:
uidetur ꝙ ad huc tene¬
tur deferre cornam.
cantare ĩ eccã ⁊ clica¬
trarium puta duxit

Expanded text:
acolythus accepit uxorem? Videtur adhuc quod tenetur deferre coronam, cantare in ecclesia, clericaontrarium, puta duxit
Abbreviated transcription (Latin):
apostasia hoc
fecit. aut si ⁊̃ exosfõ tala fec̾it ñ dimis¬
sa tonsura uł hĩtu cłicali. n tunc derĩ:
cũt̾. monitus ab epõ se coenige̾ nolletia
taub desistere. ut exͣ. de sen. exꝯ ñau

Expanded text:
apostasia hoc fecerit. Aut si etiam ex officio talia fecerit non dimissa tonsura vel habitu clericali, nisi tunc demum, cum ter monitus ab episcopo, se corrigere nollet et a talibus desistere. ITE
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtitante si forte ẽ
ĩmortali ⁊ moriaᷤ
ĩpenitens siu̾o mai¬
festat formidat ip̃m
plane ur̃ sentire au

Expanded text:
latitante, si forte est in mortali et moriatur impenitens. Si vero non manifestat, formidat ipsumPlane videtur sentire Au
Abbreviated transcription (Latin):
pccm̃ sit: p uit̾ alia
ex .ix. que intalib lu¬
dis attendũt᷑. Primũ
desid̾iũ lucrandi ecce
cupiditas que radix oĩ
ecce rapina. Terciũ ẽ

Expanded text:
m sit patet inter alia ex novem que in talibus ludis attenduntur. Primum, desiderium lucrandi, ecce cupiditas que radix est ecce rapina. Tertium est
Abbreviated transcription (Latin):
ens. desinat. dãpnet᷑.
pꝰ collige. ꝙ si ñ ducĩt
ĩ consuetudurẽ. ñ susti
cessare: enitabit pe
ultinis colligit᷑. qd̾
tale pocm̃ sit morta¬
le ⁊ graue 9tales pe¬
ne nõ suit ĩponende
possidentis. alii dicũt

Expanded text:
ens, desinat, damnetur, primo collige quod si non duxit in consuetudinem, non sustincessare, evitabit penultimis colligitur, quod tale peccatum sit mortale et grave cum tales pene non sunt imponende sidentis. Alii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
cipies s ⁊̃ sanitatẽ
corꝑis ꝯsequeris It
augꝰ qui p̾miũ cõ¬
ꝑare aut pccõꝵ de¬
siderat indulgĩam
dare studeat pauꝑ¬
ib. qui uͦ ñ dat: Pu¬
nitur ĩ oppõitis uñ

Expanded text:
em corporis consequeris. Item nus: Qui premium comparare aut peccatorum desiderat indulgentiadare studeat pauperibus. Qui vero non dat, punitur in oppositis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ de latere dormiẽ¬
tis ade qͥ erat Forma
futuri assũpta ẽ cos¬
ta de qua forta eua:
Ita dormiuit xͤ sõpno
mortis: ut de latere
dormientis de quo
aqua que sũt nr̃e
redẽptõnis sacͣm̃ta:
formet᷑ sibi sponsa

Expanded text:
sicut de latere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta, formetur ei sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑ coactõnẽ atrͣctus:
an ꝑ mecũ inductꝰ in
credimꝰ excõicacione
ñ ter̾ cũmagis pati
culpam attenuet. qr
dit. cũ ã millo metu

Expanded text:
actionem attractus aut per metum inductus. In credimus excommunicatione teneri, cum magis pati culpam attenuet, non dit, cum pro nullo metu
Abbreviated transcription (Latin):
lum accͤatõnis facere.
⁊̃ adpenã talionis se¬
¶ Obligare. s si coram
onẽ Tenet᷑ ei dare ei¬
libellũ acca̾tõnis. s
ñ deb se obligare ad
penam talionis qm̃¬

Expanded text:
lum accusationis facere, et ad penam talionis se obligare. Sed si coram onem, tenetur ei dare libellum accusationis, sed non debet se obligare ad penam talionis, q
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat ¶ẽẽ de iusto bei¬
lo. s credebat ꝓbabiłr:
Nam om̃s micini suis
maior ꝑs uł adminꝰ
ꝓut sibi empter uide¬
te sibi hcͣ bona fide.¬
S si pꝰea sciat rẽ eẽ

Expanded text:
ciebat esse de iusto bello, sed credebat probabiliter, nam omnes vicini sui vel maior pars vel ad minus ut sibi emptori videte sibi hac bona fide.si
Abbreviated transcription (Latin):
quid capientes debent dimitt̾e ^ uͦb̾os.Ro.
credo ꝙ sic nͥ in castellau̾int eccãm. aut ĩ de
impugnauerint hostes in hoc eĩ caũ cũ ip̃i
uiolant emunitatẽ eccẽ impugnando. nõ
debent gaud̾e anunitate eccẽ. idẽ cͤto si re¬
ponant ibi uictualia sua de quib susten¬

Expanded text:
quid capientes debent eos dimittere liberos? Credo quod sic, nisi incastellaverint ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc enim casu, cum et ipsi violant immunitatem ecclesie impugnando, non debent gaudere immunitate ecclesie. Idem credo, si reponant ibi victualia sua, de quibus susten
Abbreviated transcription (Latin):
onem taliũ eiꝰ etas
suffice̾ nõ ualebat
seualia cã legitima
fu̾it ĩpeditis eiꝰ acca¬
tõ d audiri. Alioqͥn¬

Expanded text:
onem talium ejus aetas sufficere non calebat, seu alia causa legitima fuerat impeditus, ejus accusatio debet audiri. Alioq
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝙ si de consuetu¬
ani ĩc̾tis ⁊ p̾cipu
adtenendã piã
ꝯsuetudinẽ ñ ap̾¬
to̾em: s ab epõ cu.¬

Expanded text:
d si de consuetuani in certis et precipuiad tenendam piam consuetudinem, non a prtionem, sed ab episc
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜ intlłiguntur Re
¶aliis obłomib de
quib supͣdcm̃ est.
In ħ tñ Concordant.
nec hr̃et unde sus¬
tentaretur. Poss
eis subtͣh̾e dĩna
officia. qr nemo
cogitur ut ait apꝰ.
sins stipendiis mi¬

Expanded text:
ntur de aliis oblationibus de quibus supra dictum est. In hoc tamen concordant, nec haberet unde sustentaretur, posset eis subtrahere divina officia, quia nemo cogitur, ut ait apostolus, suis stipendiis mi
Abbreviated transcription (Latin):
fi. Si aũt ex toto di¬
am ut peniteat ⁊ cõ¬
teratur doleat ⁊̃ qr
ita tardꝰ penitet et
pot̾it nre oportunita¬
tẽ ⁊ sic ꝯficiat ⁊ sumat.

Expanded text:
fine. Si autem ex toto diam ut peniteat et conteratur. Doleat etiam quod ita tarde penitet et poterit habere opportunitatem et sic conficiat et sumat.
Abbreviated transcription (Latin):
minora.i sꝑ eligant᷑¬
quia ⁊ qui muroꝵ un¬
diq ambitu ne fugi¬
at clauditur ibi se
ĩfugam p̾cipitat ubi
breuior murꝰ ing̾it᷑¬

Expanded text:
minora semper eligantquia, qui murorum ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenit
Abbreviated transcription (Latin):
eo uibente patꝰ sit fa¬
uitanda corꝑis moi¬
te ⁊ hoc cum desiderio:
qr uitã recuꝑat infi¬
nitam ut deus. Cum
talis futurꝰ que fac̾et¬

Expanded text:
eo jubente paratus sit favitanda corporis morte, et hoc cum desiderio, quia vitam recuperat infinitam, ut Deus. Cum talis futurus quae face
Abbreviated transcription (Latin):
Iannũ. intlłige uͥ¬
aiꝰ statutus ẽ adp-¬
bõnẽ. idẽ enĩ crederẽ
de alio tempore si
eẽt ad hoc statutũ.
¶Qd si non appare̾t
enident̾ ꝙ uolu̾it ui-¬
tã mutare ⁊ ĩ religi¬
one ꝑpetuo deseruire.

Expanded text:
annum, intellige ubs statutus est ad probationem. Idem enim crederem de alio tempore, si esset ad hoc statutum. Quid si non apparet evidenter quod voluit vitam mutare et in religione perpetuo deservire,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝙ morit̾ uxorq̃
extͣrat eum demõa¬
st̾io ñ ꝙͥ tenetur re¬
dire admoãst̾ium:
ł nũꝙͥ pot̾it ducere
aliã inuxorẽ. ł nũ¬
illa sã pot̾it exig̾ede¬
bitum: ad pͥmum
dico ꝙ cessante ĩpe¬
dim̃to monendꝰ est
diligent̾ redire ad
monasterium. Et
peccat sinon fec̾it.ar.¬

Expanded text:
 moritur uxor, que extraxerat eum de monasterio, nunquid tenetur redire ad monasterium? Vel nunquid poterit ducere aliam uxorem? Vel nunilla secunda poterit exigere debitum? Ad primum dico, quod cessante impedimento monendus est diligenter redire ad monasterium et peccat si non f
Abbreviated transcription (Latin):
ñ petita licentia ab alt̾o. intt᷑ monast̾iũ.
ĩ reliquo.⁊̃ iuri exeigendi debitũ. Uñ uotũ u¬
tͥusq tenuit. ⁊ quo ad exigend̾. ⁊̃ quo ad
reddendum debitũ. ¶ Qͥd siut̃q c̾dens
alt̾m ẽẽ mortuũ intret mõast̾iũ. nũqͥd¬

Expanded text:
n petita licentia ab altero intret monasterium, in reliquo et iuri exigendi debitum, unde votum utriusque tenuit quoad exigendum et quoad reddendum debitum. Quid si uterque credens alterum esse mortuum intret monasterium, nunq
Abbreviated transcription (Latin):
cessare are peticione poĩto ⁊̃ qd̾ ic reue¬
latũ sit ip̃m scandalidandũ ex hoc: Ro
si statꝰ meus nł familie mee nõ ÷ ĩ cuto
si careã re mea puta q̃ pauꝑ sũt ⁊ ĩdi¬
gebo ꝯ familia mea ⁊ ero ĩꝑiculo ĩcẽ¬
cidendi ĩ in paciam aut mͣuiationẽ ꝯͣ dm̃ nõ
teneor rẽ meã dare aut a peticione cessare ꝯ
adusuram ⁊ ule qui ab infideli recipit iͤam̃¬
tũ ꝑ ydola ut sit securꝰ ab eo. Si aũt ĩtuto
sit status meus ⁊ familie mee lic hiꝰ re ca
net ꝑiculũ: credo ꝙteneat dare rẽ petitã
pp̃ eiutandũ eiꝰ scandalũ si tñ credo eũ eare
lã eẽt dare gladium inmann furiosi cͥca illũ
arepeticiõe c̃ sine ꝑicło possim re illa iace.Si
aũ ÷ soluendo ⁊ si penitet nõ credo ꝙ tenear
cessare a repeticione Pp̾ eiꝰ scandalũ ⁊ in hoc

Expanded text:
sare a repetitione, posito etiam quod mihi revelatum sit ipsum scandalizandum ex hoc? Respondeo: si status meus vel familie mee non est in tuto, si careo re mea, puta quia pauper sum et indigebo cum familia mea et ero in periculo incidendi in impatientiam aut murmurationem contra deum, non teneor rem meam dare aut a petitione cessare, cum ad usuram et ille qui ab infideli recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autem in tuto sit status meus et familie mee, licet huiusmodi re carnet periculum, credo quod teneor dare rem petitam propter evitandum eius scandalum. Si tamen credam eum ea re lam, esset dare gladium in manu furiosi. Circa illum a repetitione, cum sine periculo possim re illa carere. Si autem est solvendo et non penitet, non credo quod teneor cessare a repetitione propter eius scandalum et in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item qͥd fiet si mul
pauci. potentes tam̃
quos magis se᷑ młti
cunt se p᷑care inh̾de
quo rep̾hendunitur.
tñ noluit cessare⁊
si infligatur eis pe¬
na excõĩcationis uł
aliud magnũ malũ:
pt̃ ⁊ d dissimulari. fi¬
ant tñ ꝯminaciones
descͥpturis. ⁊ int̾im
caute attrahant᷑ ma¬

Expanded text:
te Quid fiet si multl etiam pauci, potentes tamen, quos magis sequitur cunt se peccare in hoc de quo reprehenduntur, tamen nolunt cessare. Et si infligatur eis pena excommunicationis vel aliud magnum malum, potest et debet dissimulari. Fiant tamen comminationes de scripturis et interim caute attrahant
Abbreviated transcription (Latin):
punitatis rescin¬
denda ÷ cũ tot sũt
qui pcant ut ex
aucͤ. se de fendãt
⁊ usũ pͤcandi sibi

Expanded text:
punitatis rescindenda est, cum tot sunt qui peccant, ut ex auctoritate se defendant et usum peccandi sibi