comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ost ñ multa siquidem
temꝑa palestini denuo congre¬
gati. & magnũ suꝑ om̃s isrłitas exer¬
citũ colligentes: int̾ sochot & arecha
castra metati st̃. Cont᷑ qͦs denuo saul
ꝓdux̃ exercitũ: & suꝑ quendã montẽ
castra ponens. coegit palestinos pͥora
qͥdem castra relinquere: & ex aduer¬
so montis quẽ saul app̃hendat ad¬
uenire. Diuisitq eoꝵ exercitꝰ mediꝰ
mons: qui erat positꝰ int̾ eos. Igitur

Expanded text:
ost non multa siquidem tempora Palaestini denuo congregati, et magnum super omnes Israelitas exercitum colligentes inter Socho et Azecha castrametati sunt. Contra quos denuo Saul produxit exercitum, et super quemdam montem castra ponens, coegit Palaestinos priora quidem castra relinquere, et ex adverso montis, quem Saul aprehenderat, advenire. Divisitque eorum exercitus medius mons, qui erat positus inter eos. » «
Abbreviated transcription (Latin):
nificauit qd macedones illud destruerenͭ.
Celebrauit autẽ iudas cũ ciuib suis ꝓre
nouatione templi sacrificia ꝑ dies . uiii.
nullũ genꝰ diuitiarũ relinquens. s p̃tiosis¬
simis dapib eos pascens. Dm̃ autẽ laudib
& psalmis glorificabat. seseq mutuo can¬
tib delectabant ꝓ renouatione sollemp¬
niũ. Post ñ multũ tempꝰ in sperata reli¬
gione receptor. legẽ posuerunt. ut pos¬
teri: ꝑ octo dies hanc renouationẽ tem¬
pli celebrarent. Uñ & ab illo tp̃ꝵ hactenꝰ
hanc festiuitatẽ &elebramꝰ. uocantes eã
lumina: eo qd̾ p̃ter sꝑem hoc nobis splen¬
didũ lum̃ colende religionis apparuit.

Expanded text:
nificavit quod Macedones illud destruerent. Celebravit autem Judas cum civibus suis pro renovatione templi sacrificia per dies octo, nullum genus deliciarum relinquens, pretiosissimis dapibus eos pascens: Deum autem laudibus et psalmis glorificabant, seque mutuo cantibus delectabant. Pro renovatione vero solemnium, post multum tempus instaurata religione, receptores legis posuerunt ut posteri post octo dies hanc renovationem templi celebrarent. Unde et ab illo tempore hactenus  festivitatem celebramus vocantes eam Lumina, eo quod preter spem hoc nobis splendidum lumen colendę religionis apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ desertũ. & ꝑ arabiam: uenitq ad
locũ quẽ arabes metropolim suã
putant. pͥmo qͥdem archim nomi¬
natũ: quȩ nẽ petia uocitatur. Hic
itaq cũ eẽt excelsus mons: ascendenᷤ
in eũ aaron. moyse sibi manifestan¬
te qr moriturus ẽẽt. uidente cunc¬
to exertitu erat enim e diuersolo¬
cus ubi erat popłs constitutus: ex¬
utꝰ stola pontificali. tradens eã elea¬
zaro filio. ad quẽ ꝓpt̾ etatẽ ponti¬
ficatꝰ aduenit: mortuus est popłõ
eũ uidente. ipso quidem anno qͦ
soror u idebat᷑ eẽ. defuncta: cũ uix¬
isset annis trib & tͥginta & centũ.
Defunctus est autẽ scđm lunã
initio mensis qui apud athenien¬
dones autẽ lochos. apd̾ hebreos ue¬
ro sedebath: apd̃ romanos nuncu¬
pat᷑ augustꝰ. Cumq luctus suꝑ
eũ popli tͥginta dieb fuisset exple¬
tus: post hoc cessauit. Sumens gͥ
moyses inde exercitũ uenit ad fluuiũ
arnon: qui de montib arabie descen¬
dens. & ꝑ totũ desertũ fluens. in stãg¬

Expanded text:
 desertum et per Arabiam, venitque ad locum quem Arabes metropolim suam putant, primo quidem Archim nominatum, quae nunc Petra vocitatur. Hic itaque cum esset excelsus mons, ascendens in eum Aaron, Moyse manifestante quia moriturus erat vidente cuncto exercitu erat enim e diverso locus, ubi erat populus constitutus, exutus pontificali stola, tradens eam Eleazaro filio, ad quam propter aetatem pontificatus advenit, mortuus est populo eum vidente, ipso quidem anno quo soror videbatur esse defuncta, cum vixisset annis tribus et viginti et centum, etc. Defunctus est autem secunda luna, initio mensis, qui apud Atheniendones autem Lochos, apud Hebraeos vero Sedebath, apud Romanos, nuncupatur Augustus. Cumque luctus super eum populi triginta diebus fuisset expletus, post haec cessavit. Sumens igitur Moyses exinde exercitum, venit ad fluvium Arnon, qui de montibus Arabiae descendens, et per totum desertum fluens, in stag
Abbreviated transcription (Latin):
so tacente tͥphon qͥ ad conuitia & risus
ante posita ossa hyrcano: Ex hoc conice
qd̾ & pat̾ eiꝰ sic omnẽ syriã denudauit :
& int̾rogante hẏrcanũ: cur tanta ante
eũ ossa iacerent. apte inqͥt dñe. Nã canes
semꝑ ossa cũ carnib deuorant. sic̃ isti fece¬
uͦ carnes comedunt. ossa autẽ iactant:
qd̾ & ego tamꝗͣ. hõ nc̃ feci. Rex autẽ miratꝰ
eiꝰ responsũ. tã sapient̃ dictũ: om̃s ussit
plaudere u̾bũ eiꝰ laudantes. Postera uͦ die

Expanded text:
onvivarum risus anteposita ossa Hyrcano? Ex hoc conjice quod et pater ejus sic omnem Syriam denudavit, onis et interrogante Hyrcanum cur tanta ossa ante eum jacerent: Apte, inquit, domine, nam canes semper ossa cum carnibus devorant, sicut isti fece vero comedunt carnes, ossa autem jactant, quod et ego tamquam homo nunc feci. Rex autem miratus ejus responsum tam sapienter dictum, jussit omnes plaudere, verbum ejus laudantes. Postera vero di
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad .xx. milia existere uideret᷑. In¬
cendit etiã optima eiꝰ loca. & deponens
muros arcem edificauit in int̾iore par¬
te ciuitatis. Nam alta & eminentior. erat
pͥus a templo: & ꝓpt̾ hoc muniens eã
muris altis & turrib custodiã mace¬
donũ ibi disposuit. Manebant ȩtiam
ligni:a quib ciues multa & acerba.
subinde patiebant᷑. Aedificansci & in
sacrario aram suꝑ eã porcos immolaũ:
hostias iͦ̃ legitimas nec patͥe religioni
iudeor. cõgruas. Coegit etiã eos relin¬
quentes religionẽ patͥam idolũ uenera¬
ri. edificare etiã in unaqͣq ciuitate &¬

Expanded text:
ideretur. Incendit etiam optima ejus loca, et deponens muros, arcem aedificavit in interiori parte civitatis. Nam alta et eminentior erat prius templo, et propter hoc muniens eam muris altis et turribus, custodiam Macedonum ibi disposuit. Manebant in arceligni, a quibus cives multa et acerba subinde patiebantur. Aedificans vero et in sacrario aram, super eam porcos immolavit, hostias non legitimas nec patriae religioni Judaeorum congruas. Coegitque etiam eos relinquere religionem patriam, idolum venerari
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ & prudentiã. ut etiã acerba emula¬
tionẽ fuis fr̃ib excitaret. Iosepho uͦ uolen
te cognoscere qͥs de filiis suis melior existe¬
ret: unũqu̾eq ad doctor. sublimiũ studia
destinauit: & cet̾i qͥdem desidia discipli¬
narũ indocti fatuiq redierunt. Post illoᷤᷤ
autẽ adolescentulũ hircanũ dans ei. ccc. iuga

Expanded text:
etiam acerbam aemulationem fratribus excitaret. Josephus vero cupiens scire quis de filiis suis virtute melior existeret, unumquemque ad doctorum studia destinavit, sed desidia disciplinarum indocti redierunt. Post illos autem adolescentu
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ existens symonis cognomine iusti.
qͥ symon fr̃ eleatari sic̃ p̃diximꝰ erat. Is¬
aũ onias paruulus m̃te & pecuniis aua¬
rus existens ꝓpopło regib uectigal qd̃
lomeũ cõmouit. Qͥ & legatũ transmit¬
reddentẽ tͥbuta & int̾minabat᷑ ut si ñ¬

Expanded text:
cognomine Justi. Qui Simon frater Eleazari, sicut praediximus, erat. Qui Onias, parvulus mente et pecuniis avarus existens, pro populo regium vectigal, quod lomaeum commovit. Qui per legatum Onireddentem t
Abbreviated transcription (Latin):
cabat᷑ machabeus: & eleazarus qͥ dictus.
Iste gͦ mathathias plangebat apd̃ filios¬
nuditatẽ: & calamitates plebis. Dicebatq
u iuere. Uenientib autẽ ad modin uillã
a rege directis: ut cogerent iudeos facere
que p̃cepta uidebant᷑ a rege. &. iubentib
illis constitutis idolis in molare scdm re

Expanded text:
cabatur Machabaeus; et Eleazarus, qui dictus Iste ergo Matathias plangebat apud filionuditatem, seu calamitates plebis, deputans vivere. Venientibus autem ad Modin villam a rege Antiocho directis, ut cogerent Judaeos facere quae praecepta erant a rege, et jubentibus illic constitutis immolare
Abbreviated transcription (Latin):
ł idem tempꝰ defuncto onia pͥncipe sacerdo¬
tũ. frĩ eiꝰ antiochꝰ sacerdotii contulit pͥnci¬
patũ. Nam filiꝰ quẽ onias reliquerat: ad¬
huc infans erat. Demonstrabimꝰ autẽ sin¬
gła in loco ꝓpͥo que ad hunc puerũ ꝑti¬
nere uidebunt᷑ Ihesu uͦ nã hic fr̃ erat

Expanded text:
 idem tempus defuncto Onia principe sacerdotum, fratri ejus Antiochus sacerdotii contulit principatum, nam filius quem Onias reliquerat adhuc infans erat. Demonstrabimus autem singula in loco proprio, quae adhuc puerum pertinere videbantur. Jesu vero nam hic e
Abbreviated transcription (Latin):
derio eiꝰ. & cõtempnens filios ptolomei. ut
debiles ac neqͣquã tanta negotia regere
p̃ualentes. P ueniens gͥ cũ magna uirtute
ad pelusiũ: & dolo philometorẽ ꝑtolomeũ
circũueniens egyptũ occupauit. Et cũ
adisset loca memphitice ciuitatis eã capi¬
ens: contra alexandriã ut obsidendo pto¬
lomeũ caꝑet. ambulauit. Expulsus uero
est ñ ab alexandria tantũ: s etiã a tota¬
egypto romanis sibi denuntiantib ut

Expanded text:
derio ejus et continens filios Ptholomaei, ut derio ejus et continens filios Ptholomaei, ut debiles ac nequaquam tanta negotia regere praevalentes. Perveniens igitur cum magna virtute ad Pelusium, et dolo Philomitorem Ptholomaeum circumveniens, Aegyptum occupavit. Et cum adisset loca Memphiticae civitatis, eam capiens contra Alexandriam ut obsidendo Ptholomaeum caperet, ambulavit. Expulsus vero est non ab Alexandria tantum, sed etiam a tota Aegypto, Romanis sibi denuntiantibus ut
Abbreviated transcription (Latin):
tus: & dedit eũ iuniori frĩ eoꝵ nomine
nit. Et ihesus qͥdem iasonẽ nominauit se:
onias aut̃ menelaus est nuncupatus.
editionẽ itaq pͥus pͥnceps
sacerdotũ hiesus adu̾sus menelaũ
cõcitauit: & diuisa in utrũq po
płi multitudine ꝓ parte merelai filii to¬
bie cõsistebant. P opłi uͦ pars plurima ia¬
sonẽ adiuuabat. Uñ laborantes menela¬
us & filii tobie ad anthiochũ discessert᷑ ad
notitiã eiꝰ ꝑducentes qd̾ uellent patͥas relin¬
quere leges. & cõusationẽ & mores obser¬
uare grecor. Rogauerunt gͦ eũ. ut ꝑmit¬
teret eis edificare giminasiũ hierusolimis.
Cũq cõcessisset: circuncisionẽ suã uelaue¬
runt. ut ñ apparerent in denudatione
grecis dissimiles eẽ. Ceteriq om̃ia relin¬
quentes que illis mos patus imponebat.
aliarũ facta gentiũ ritusq sequebantur.
Antiochꝰ autẽ ꝓ suo felicit᷑ imꝑio ȩxercitũ
ducere deliberauit ad egiptũ: tractꝰ desi¬

Expanded text:
s, et dedit eum juniori fratri eorum nomine nit. Et Jesus quidem Jasonem se nominavit. Onias autem Menelaus est nuncupatus. Seditionem itaque princeps sacerdotum Jesus adversus Menelaum concitavit, et divisa in utpuli multitudine, pro parte Menelai filii Tobiae consistebant, populi verbo pars plurima Jasonem adjuvabat. Unde laborantes Menelaus et filii Tobiae ad Antiochum discesserunt, ad tiam ejus perducentes quod vellent patrias relinquere leges, et conversationem et mores observare Graecorum, rogaverunt eum ut permitteret eis aedificare gymnasium Hierosolymis. Cumque concessisset, circumcisionem suam velaverunt, ut non appareret in denudatione Graecis esse dissimiles. Caeteraque omnia relinquentes, quae illis mos patrius imponebat, aliarum facta gentAntiochus pro suo feliciter imperio exercitum ducere deliberavit ad Aegyptum, tractus desi
Abbreviated transcription (Latin):
molare suꝑ eas porcos om̃i die p̃cepit:
minatꝰ est torm̃ta grauissima si qͥs p̃ter
hec facere inueniret᷑. Constituit itaq
p̃positos qͥ cogerent eos imꝑialia man¬
data ꝑficere. Et multi qͥdem iudeoꝵ
sponte. alii uͦ ꝓpt̃ timorẽ imminentiᷤᷤ
regis p̃cepta sequebant᷑. Probatissimi
autẽ & generosi detestabile facinꝰ execrã¬
tes: patͥis legib adheserunt. Ppet̾ea dieb
singłis penis afflicti. & amara passitor¬
m̃ta: trucidabant᷑. Nã & uerberati&
diũsis cruciatib fatigati: ad huc uiuen¬
tes crucis patibulo figebant᷑. Uxores uͦ
regis. laqueis suffocabant: parentũ eos
ceruicib illigantes. Nam & si apd ali¬
quẽ uolumen inuentũ fuisset sacrũ
aut lex: & is qͦq crudeli sorte morie

Expanded text:
cepit, rminatus est etiam tormenta gravissima, si quis propter haec facere inveniretur. Constituit itaque praepositos, qui cogerent eos imperialia mandata perficere. Et multi quidem Judaeorum sponte, alii vero propter timorem imminentis regis praecepta sequebantur. Probatissimi et generosissimi detestabile facinus exsecrantes, patriis legibus adhaeserunt, propterea diebus singulis poenis afflicti, et amare passi tormenta, trucidabantur. Nam et verberati, et diversis cruciatibus fatigati, adhuc viventes crucis patibulo figebantur. Uxores veopter voluntatem regis laqueis suffocabant, parentum eos cervicibus illigantes. Insuper et si apud aliquem volumen inventum fuisset sacrum aut lex, is crudeli sorte morie
Abbreviated transcription (Latin):
sis calamitatib subiaceret cũ illis qui hu¬
milẽ syriã habitare uidebant᷑. Nam cũ
anthiocꝰ pugnasset contra eupatorẽ ꝑto
pati. ut pares existerent naui turbate
& tempestatib fluctuanti: dũ int̾ feli¬
citatẽ & calamitatẽ anthiochi fuissent
cõmunit᷑ constituti. Cũq uicisset ꝑto¬

Expanded text:
calamitatibus subjaceret, cum illis qui humilem Syriam habitare videbantur. Nam cum Antiochus pugnasset contra Eupatorem Pthopati, ut pares existerent navi turbatae et tempestatibus fluctuanti, dum inter felicitatem et calamitatem Antiochi fuissent communiter constituti. Cumque vicisset Ptho
Abbreviated transcription (Latin):
iecta est: & ñ post multũ anthiocꝰ scopã
uicit. confligens cont᷑ eũ uixta fontẽ ior¬
tenuerat & samariã: sponte gens iudȩoꝵ
exercitũ suscepit: & dephantis habundant̃
alim̃ta p̾buert᷑. & obsidenti eos qui ab
scopa in arce hierusolimoꝵ relicti st̃ cus¬
todes ꝓno animo auxiliũ prȩstitert̃.
Igit᷑ antiochꝰ iustũ arbitratꝰ uideoꝵ erga
se studiũ liberalit̾ remunerandũ. serip¬
sit magistratib & amicis testimoniũ
exhibens qd̾ ab eis bene tractatꝰ est. S &
donationes quas eis ꝓ gra retͥbuere cogi

Expanded text:
e. Et non post multum, Antiochus Scopam vicit, confligens contra eum juxta fontem Jortenuerat, sponte gens Judaeorum exercitum suscepit, et elephantis abundanter alimenta praebuit, et obsidenti eos qui ab Scopa in arce Hierosolymorum relicti sunt custodes prono animo auxilium praestiterunt. Igitur Antiochus, justum arbitratus Judaeorum erga se studium liberaliter remunerandum, scripsit magistratibus, et amicis, testimonium exhibens, quod ab eis bene tractatus est. Sed et donationes, quas eis pro gratia retribuere cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ptolomeo nomine philadelpho fieri
castrametati st̃. Nam seleucus nomine
Nichanor in ciuitatib quas ꝑ asiam edi¬
ficauerat. & inferiore syria. & in ipsa
metropoli anthiochia re publica sua dis¬
nos eos fecit: & equũ eis honorem cũ habi¬
tatorib macedonib & grecis deputauit.

Expanded text:
Ptholomaeo nomine Philadelpho fieri castrametati sunt. Nam Seleucus nomine Nicanor in civitatibus quas per Asiam aedificaverat, et in inferiore Syria et ipsa metropoli Antiochia republica sua dignos eos effecit, et aequum eis honorem cum habitatoribus Macedonibus et Graecis deputavit.
Abbreviated transcription (Latin):
bat: regẽ timens celebat. Cõmittentib
uͦ adu̾sus eũ fr̃ib pugnã: multos eoꝵ qͥ
eos sequebant᷑ occidit cũ duob fr̃ib suis.
Ceteri autẽ ad patrẽ hierusolimã confu¬
gerunt. Qͥ postꝗͣ ad ciuitatẽ uenit. nul¬
lo se suscipiente discessit transiordanẽ flu¬

Expanded text:
. Committentibus autem adversus eum fratribus pugnam, multos eorum qui sequebantur occidit cum duobus fratribus suis; ceteri autem ad patrem Hierosolimam confugerunt. Qui postquam ad civitatem venit, nullo se suscipiente, discessit trans Jordanem fl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ romanor. timorẽ ab egypto rex anti¬
&. u̾. m̃sis casleu: quẽ macedones appel¬
leon nominant. capit eã sine conflicti¬
one cuiꝰpiã aꝑientib eis portas his qͥ uo¬
luntati eiꝰ consentiebant. Ingressusq ciui¬
tatẽ hierusolimoꝵ: multos int̾emit si¬
bi cõtraria sapientes. necñ ȩtiã eos qͥ portaᷤᷤ
aꝑientes ciuitatẽ ei tradiderunt. ꝓpt̾
templi diuitias interfecit: multasq ab
eo auferens pecunias: ad antiochiã reu̾sꝰ.
est. Postꝗͣ. autẽ expoliauit templũ. ita
ut uasa dĩ asportaret: & lucernas aureas.
& arã aureã. &. m̃sam. & sacrariũ: neq de
offerebant: celebrare ꝓhibuit. Dep̃dans
autẽ totã ciuitatẽ: quosdã int̾fecit. alioᷤᷤ
captiuos cũ uxorib & filiis dedux̃: ita

Expanded text:
opter Romanorum timorem ab Aegypto rex Anti mensis Casleu, quem Macedones Apelleon nominant, ceperit eam sine resistentia cujuspiam, aperientibus ei portas iis qui voluntati ejus consentiebant, ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit sibi contraria sapientes, nec non et eos qui portam aperientes civitatem tradiderunt, propter templi divitias interfecit, multasque ab eo templo auferens pecunias, ad Antiochiam reversus est. Postquam autem exspoliavit templum, ita ut vasa Dei asportaret, et lucernas aureas et aram auream, et mensam, et sacrarium, neque de offerebant, celebrari prohibuit. Depraedans autem totam civitatem, quosdam interfecit, alios captivos cum uxoribus et fi
Abbreviated transcription (Latin):
mittere ad nos & petere quȩ uob̾ necessa¬
Portitor litterarũ dimotilis epłas uobis
defert. quadrangilo scriptas. signaculũ
habentes aquilã draconẽ unguib depor
nata: textũ hoiufmõi continebat. De
do. Plures qͥdem maiorib axiliũ ferebant:¬

Expanded text:
mittere ad vos et petere quae vobis necessaPortitor litterarum Demotites epistolas vobis defert quadrangulo scriptas, signaculum habentes aquilam draconem in unguibus denata textum hujusmodi continebat. Edo, et plures quidem majoribus frat
Abbreviated transcription (Latin):
scopa ad suꝑiora uadens loca. suꝑauit
hyemis temꝑe gentẽ iudeoꝵ. Dicit naq
& in eodem uolumine qͣlit̾ scopã anti¬
ochꝰ deuincens. bathaniã. & samariã. &
abella. & gadara cepisset. Paulopost uͦ
tradidert᷑ se ei iudei. qͥ circa templũ ha¬

Expanded text:
Scopa, ad superiora vadens loca, superavit hiemis tempore gentem Judaeorum. Dicit namque et in eodem volumine qualiter Scopam Antiochus devincens, Bathaniam et Samariam, et Abella et Cedar cepisset. Paulo post vero tradiderunt se ei Judaei, qui circa templum ha
Abbreviated transcription (Latin):
niamus. Quã uocem grate suscipienᷤ
tẽ qͥdem ab illo loco in quo hostib fue¬
iant uisi recessit: mutansq locũ. uen̾
ad petram que erat ꝓpt̾ munitiones lo¬
coꝵ desolata custodib & exinde qua¬
si repentes & trahentes semet ipsos cũ
multo labore naturã loci uicerunt:
ut ad inimicor. castra cõscenderent.
Irruentesq eis dormientib occidert̃

Expanded text:
it: « Quam vocem grate suscipiens tunc quidem ab illo loco, in quo hostes fuerant visi, recessit; mutansque locum venit ad petram, quae erat propter munitiones locorum desolata custodibus, et exinde quasi repentes et trahentes semetipsos cum multo labore, naturam loci vicerunt, ut ad inimicorum castra descenderent; irruentesque eis dormientibus, occiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ suꝑ scopulũ. habentẽ subtilissimã
longitudinẽ. tͥb uerticib acutissimiᷤᷤ
ꝓminentẽ: scopulis ꝑ circuitũ eunti¬
b & qͣsi ꝓpugnaculis inuasiones pug¬
nantiũ ꝓhibentib. Unde continge¬
bat. ut custodes minorẽ haberent.
sollicitudinẽ castroꝵ: qd̾ natura locꝰ
ille om̃ib uidebat᷑ eẽ. munitꝰ. & ad
capiendũ ualde difficilis: eoqd̾ ñ solũ

Expanded text:
ssimam longitudinem tribus verticibus acutissimis prominentem, scopulis per circuitum euntibus, et quasi propugnaculis invasiones pugnantium prohibentibus. Unde contingebat ut custodes minorem haberent solitudinem castrorum; quia natura locus ille omnibus videbatur esse munitus, et ad capiendum valde difficilis, eo quod non solum
Abbreviated transcription (Latin):
retͥbutione tardantib saruie filiꝰ ioab
pͣuenit uniũsos.&. ascendens in cacumi¬
ne clamauit ad regẽ: exigens militie
pͥncipatũ. Expulsis itaq rex de sũma
arche iebuseis. & reedificans ciuitatẽ eã¬
iherusolimã nuncupauit: & om̃i tp̃r
in ea sui habitauit imꝑii. Tempꝰ autẽ¬

Expanded text:
retributione tardantibus, Sarviae filius Joab retributione tardantibus, Sarviae filius Joab praevenit universos. Et ascendens in cacumine, clamavit ad regem, exigens militiae principatum. Expulsis itaque rex de summa arce Jebusaeis, et reaedificans civitatem Hierosolymam nuncupavit, et omni tempore in ea sui habitavit imperii. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
eRUSEis autẽ habitantib
ciuitatẽ qui erant ex gen̾e chananeoꝵ.
& claudentib eis portas & cecos aspecͥ¬
tu & claudos om̃sq lepsos ad derisionẽ
regis constituentib sũꝑ murũ. &. dicẽ¬
tib qd ꝓhiberent eũ ceci ingredi ciui¬
tatẽ. que tam̃ agebant despicientes
eũ ꝓ maxima munitione muroꝵ:
iratꝰ rex iherusolimã obsidere cep̃.
& multo studio & labore conari ut
eã caꝑet: quatinꝰ in ipso pͥncipatus
initio suã fortitudinẽ demonstra¬
ret. Int̾minatꝰ itaq & ipsis & aliis
si qui forte haberent aduersus e ũ
resistendi certam̃: inferiorẽ ciu itatẽ
magna uirtute cepit. Cũq adhuc
arcẽ optinere ñ posset: cepit hono¬
res & munera ꝓmittendo rexꝓnos ad
opꝰ bellicũ cõmilitones ꝓuocare: ut qͥc̃q
ꝑ subiectos colles in arcẽ conscenderet.
eãq caꝑet. pͥncipatũ militie popłi pos¬
sideret. Cunctis itaq conscendere festi¬
nantib & nullo labore ꝓmuneris ꝓmissi¬

Expanded text:
Jebusaeis habitantibus civitatem qui erant ex genere Chananaeorum, et claudentibus eis portas et caecos aspectu et claudos, omnesque leprosos, ad derisionem regis constituentibus super murum dicentibus, quia prohiberent eum caeci ingredi in civitatem, quae tamen agebant despicientes eum pro maxima munitione murorum. Iratus rex Hierosolymam obsidere coepit, et multo studio et labore conari ut eam caperet, quatenus in ipso principatus initio suam fortitudinem demonstraret. Interminatus itaque et ipsis et alii si qui forte haberent adversus eum resistendi conamen inferiorem civitatem, magna virtute cepit. Cumque adhuc arcem obtinere non posset, coepit, honores et munera promittendo, rex pronus ad opus belli commilitones provocare, ut quicunque per subtus colles in arcem conscenderet, eamque caperet, principatum militiae totius populi possideret. Cunctis itaque conscendere festinantibus, et nullo labore pro muneris
Abbreviated transcription (Latin):
abner popls uictus est: fugientesq
ioab. ꝑsequi ñ cessabat. p̃cipiens armatiᷤᷤ
ut post eoꝵ uestigia festinarent. & ne¬
quaquã occidendo defscerent. Cu ius
etiã fr̃s decertati st̃ ꝓnissime. Int̾ quoᷤᷤ
clarior p̃cipue fuit iunior asahel qurtã¬
tam głam habuit in pedũ uelocitate. ut
ñ solũ homines sed etiã equos ad eurren¬
di certamina suꝑaret. Is gͥ ꝑsequebat᷑
pͥncipem abner recto gressu: in neutia par¬
te declinans. Cũq respęrisset abner: &
considerasset impetũ sequentis. & dixisset
ut uniꝰ militis arma sumens ab eiꝰ ꝑsequ¬
tione quiesceret: & rursus ille neqͣquã
a suo conamine penitꝰ abstineret. mo¬
nente illo denuo ut recederet. ne coactꝰ
eũ ꝑcuteret. &. ante eiꝰ frẽm ulteriꝰ fi¬
duciã ñ haberet: uerba eiꝰ illo despicien¬
te fugiens post tergũ lanceã coactus
emisit: eũq repente mortali uulnere

Expanded text:
Abner populus victus, fugientesque Abner populus victus, fugientesque Joab persequi non cessabat, praecipiens armatis, ut post eorum vestigia festinarent, et nequaquam occidendo deficerent. Cujus etiam fratres decertati sunt pronissime, inter quos clarior fuit praecipue junior Asael. Qui tantam gloriam habuit in pedum velocitate, ut non solum homines, sed etiam equos ad currendum certamine superaret. Is igitur persequebatur principem Abner, recto gressu in neutra parte declinans. Cumque respexisset Abner, et considerasset impetum sequentis, et dixisset ut unius militis arma sumens ab ejus persecutione quiesceret, et ille rursus nequaquam a suo conamine penitus abstineret, monente illo denuo ut recederet, ne coactus eum percuteret, et ante ejus fratrem ulterius fiduciam non haberet, verba ejus illo despiciente fugiens post tergum lanceam emisit coactus, eumque repente mortali vulnere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmouit electũ exercitũ nimis: ut con¬
grederet᷑ cũ tribu iuda. Irascebat᷑ enim
aduersus eos: a quib rex dau id fuerat
ordinatus. Huic autẽ occurrit missus
a dauidioab filiꝰ saruie. sororis eiꝰ de pa¬
tre. sar. natus. Hic autẽ erat contra ab¬
ner constitutus militie pͥnceps cũ qͦ etiã
fuerant & sui fr̃s abisai. & asahel: & õs
armati dauid. Itaq ueniens ad quen¬
dã fontẽ in ciuitate gabaa: aciem cons¬
tituit ad pugnandũ. Dicente uͦ abner
ad eũ uelle se ꝓbare: quis eoꝵ robustio¬
rem haberet exercitũ. conuenit int̾ ut᷑sq
ut .xͦii. uiros pugnaturos mitterent: &
ꝓcedentes int̾ medias acies qui ex utraq
parte locũ facerent ad certam̃. Relic̃¬
tisq gladiis uiri dauid & tenentes capi¬
ta hostiũ. eoꝵ. lumbos. & latera suis gla¬
diis ꝑforarunt: donec om̃s quasi ex u¬
no constituto ꝑinerent: his autẽ cadẽ¬
tib etiã reliquus direptus est exercitꝰ.
Et dimicatione fortissima ꝓcedente

Expanded text:
omovit electum nimis exercitum, ut congrederetur cum tribu Juda. Irascebatur enim adversus eos, a quibus rex David fuerat ordinatus. Huic autem occurrit missus a David Joab, filius Sarviae sororis ejus, de patre Sar natus. Hic autem erat contra Abner constitutus militiae princeps. Cum quo etiam fuerunt et sui fratres Abissai, Asael et omnes armati David. Itaque veniens ad quemdam fontem in civitate Sabaa, aciem constituit ad pugnandum. Dicente vero Abner ad eum velle se probare quis eorum robustiorem exercitum haberet, convenit inter utrosque ut duodecim viros pugnaturos mitterent et procedentes inter medias acies qui ex utraque parte jocum fecerant a certamine, relictisque gladiis viri David, et tenentes capita hostium eorum, lumbos et latera suis gladiis perforarunt, donec omnes quasi ex uno constituto perimerent. His autem cadentibus, etiam reliquiis direptus exercitus. Et dimicatione fortissima proce dente,
Abbreviated transcription (Latin):
tã muro circũdedit. suꝑ opꝰ autẽ muroꝵ
buseis expulsis. hanc urbẽ iherosolimã
nuncupauit. Nam sub abrahã nĩo pa¬
rente: solima uocabat᷑. Qͥdam uͦ dicunt
qd & homerus postea iherosolimã nomi¬
nauit: iheron autẽ hebraica lingua mu¬

Expanded text:
 murorum busaeos expulerit, et hanc Hierosolymam nuncupaverit. Nam sub Abraham patriarcha Solyma vocabatur. Quidam vero dicunt, quod et Homerus postea Hierosolymam nominaverit. Hieron enim Hebraea lingua mu
Abbreviated transcription (Latin):
effecta. Hec qͥdem scđm felicitatẽ
hebraice religionis ac merito regis
edificata st̃. quoꝵ totã expositionẽ
& ordinẽ dicere necessarium est: ut
ex hoc om̃s conitiant magnitudinẽ
cũ legentes uiderint huiꝰ rei descͥp¬
tionem. Erat magna basilica nimiᷤ
& pulchra. Hec innumera colump¬
narũ multitudine portabat᷑. quã
ad iudicia rerũq cognitiones distri¬

Expanded text:
ca: Haec quidem secundum felicitatem Hebraicae regionis, ac merito regis aedificata sunt. Quorum totam expositionem et ordinem dicere necessarium est, ut ex hoc omnes conjiciant magnitudinem, cum legentes viderint hujus rei descriptionem. Erat magna basilica nimis et pulchra. Haec innumera columnarum multitudine portabatur, quam ad judicia rerumque cogitationes distri
Abbreviated transcription (Latin):
ria fuisset eis a deo concessa. eo qd̃ ius¬
tos se scõsq seruassent: & om̃ia dĩ uo¬
luntate fecissent. Qͦ s etiã in eiꝰ man¬
datis ꝑmanentes dixit. semꝑ hostib
p̃ualere: & habituros diuina uir
rũq tempꝰ in qͦ nullus inueniret᷑ ue¬
rax ꝓpħa in eo popło neq sacerdos. qͥ
ciu itates subuertendas. & gentẽ in
om̃i tra disseminandã: & uitã mise¬
rabilẽ & inopem habituros. Suasitq¬

Expanded text:
toria fuisset eis a Deo concessa, eo quod justos se sanctosque servassent, et omnia Dei voluntate fecissent. Quos in ejus mandatis permanentes, dixit super hostibus praevalere, et habituros divina virtrumque tempus in quo nullus inveniretur verax propheta in eo populo, neque sacerdos, ob civitates subvertendas, et gentem in omni terra disseminandam, et vitam miserabilem et inopem habituros. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
citiis copulatꝰ. cũ haberet circa se la¬
tionũ maximã multitudinẽ. ascen¬
dens & tenens sẏriã rex eiꝰ effectusẽ.
Tunc quoq discurrens isrłitarũ ꝓ¬
uintiã affligebat : & adhuc salomo¬
iheroboam filiꝰ nabathei surrexit

Expanded text:
citiis copulatus, cum haberet circa se latronum maximam multitudinem, ascendens et tenens Syriam rex ejus effectus est. Tunc quoque discurrens, Israelitarum provinciam affligebat; et adhuc SalomoJeroboam, filius Nabathei, surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
siam cũ sacͥficia elebrasset ꝓse: & pro
uniuersis hebixis. id est uitulos qui¬
lia. Tum enĩ prius in templo sacͥficia
cȩlebrata st̃: & in eo epulati st̃ om̃s
hebrxi cũ uxorib suis & filiis. insuꝑ eti¬
am & festitiuitatẽ que uocat᷑ sceno¬
phegia faciens ante templũ clare ni¬
fuissent sufficient̃ ex hibita. nichilq
deesset circa pietatis diu ine culturã:
dimittente rege singłi ad ꝓpͥa remea¬
runt: agentes grãs regi ꝓpt̾ ꝓuiden¬
tiam quã habuisset & oꝑa que feciss&.
& orantes dm̃ ut eis regem preberet
cũ delectatione hẏmnos cantantes.
ita ut ea iocunditate sine labore

Expanded text:
siam, cum sacrificia celebrasset pro se et pro universis Hebraeis, id est vitulos quintum. Tunc enim prius in templo sacrificia celebrata sunt, et in eo epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis. Insuper etiam et festivitatem quae vocatur scenopegia, faciens ante templum clare nifuissent sufficienter exhibita, nihilque deesset circa pietatis divinae culturam, dimissi a rege singuli ad propria remearunt, agentes gratias regi, propter providentiam quam habuisset et opera quae fecisset, et orantes Deum, ut eis regem praeberet , et cum delectatione hymnos decantantes, ita ut in ea jucunditate sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
lomon in malis erat ꝓpt p̃uaricatio¬
nes prȩdictas. & dĩ parit̾ iram: dimiss
adher a pharaone uenit in idumeã
& cũ iam ñ posset eũ salomon collige¬
re qͦd multis p̃sidis seruabat᷑. recessit
facies eiꝰ inuisa: surgensq inde uenit
in sẏriã. Iunctus autẽ illic cuidã ra¬

Expanded text:
lomon in malis erat propter praevaricationes praedictas, et Dei ariter ram dimissus, Adher a Pharaone venit in Idumaeam, et cum jam non posset eum Salomon colligere quod multis praesidiis servabatur, recessit facies ejus invisa, surgensque inde venit in Syriam. Junctus autem illic cuidam Ra
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem uͦ tp̃rr delati st̃ regi a terra
que uocat᷑ aurea lapides p̃tiosi. & lig¬
na pinea quib usus est ad fortitudi¬
nẽ templi. domorũq regaliũ: ad instru¬
m̃ta musicoꝵ. fecitq ex eis cytharas.
& nablas. ut dicerent ymnũ deo leui¬
te.Om̃iũ uͦ rerũ que fuerant quocũq
tempr regi delate: ea que illa die de¬
uecta sunt magnitudinẽ & pulchri¬
tudinẽ p̃cellebant. Nullus gͥ arbitret᷑
qd̃ ligna pinea que nunc ꝓpt̾ p̃tia uen¬
dentiũ sic appellant᷑. illis uicina sunt:¬
Illa siquidem uisione rotunda quasi
pinea st̃: sed multo candidiora. &
ualde fulgentia. Hoc autẽ dixi: ut
nullus naturã uere pinus ignoret.

Expanded text:
Eodem vero tempore delati sunt regi, a terra quae vocatur aurea, lapides pretiosi, et ligna thyina, quibus usus est ad fortitudinem templi domuumque regalium et ad instrumenta musicorum, fecitque citharas et nablas, ut dicerent hymnum Deo levitae. Omnium vero rerum quae fuerunt aliquo tempore regi delata, ea quae illo die devecta sunt, magnitudinem et pulchritudinem praecellebant. Nullus ergo arbitretur, quia ligna pinea, quae nunc propter pretia vendentium sic appellantur, illis vicina sIlla siquidem visione rotunda quasi pinea sunt, sed multo candidiora et valde fulgentia. Hoc autem dixi, ut nullus naturam verae pignus ignoraret.
Abbreviated transcription (Latin):
regũ & menander: qui exphenica lin¬
gua antiquitates syror. in uocem cõ¬
uertit helladicam: ita dicens. Aori¬
ente autẽ abibalo: successit in eiꝰ reg¬
nũ filiꝰ eiꝰ hyram. Qͥ dũ uixisset an¬
dit amplũ terre spaciũ. & aureã co¬
lunnã que est in iouis templo edi¬
ficauit. insuꝑ & lignoꝵ materiã a
monte libano incidit ad tecta tem¬
plor: & destruens antiqua sacraria
templũ edificauit herculis & astarse.
& pͥmũ herculi hoc erexit mense pi¬
ritio. & contra eucheos tributa ñ red¬
dentes egit exercitũ: eisq sibi subdi¬
erat abdemon filiꝰ ui uenculus: qui
semꝑ ꝓpositionib quas imperasset
hierusolimoꝵ rex eu incebat. Memi¬
nit autẽ etiam dion hystoriograpn
ita dicens. Abibalo moriente: filiꝰ eiꝰ
hyrã regnauit. hic partẽ ciuitatis
urbem effecit: & olimpii iouis tem
rusolimor. salomonẽ misisse ad hyrã
tyri regem figuras quasdã: & petisse
ab eo solutionem. ita ut si ñ posset
discernere soluenti pȩcunias daret.

Expanded text:
regum Menander, qui ex Phoenica lingua antiquitates Syrorum in vocem convertit Helladicam, ita dicens: Moriente autem Abibalo, successit in ejus regnum filius ejus Hyram. Qui dum vixisset andit amplum terrae spatium et auream columnam, quae est in Jovis templo, aedificavit; insuper et lignorum materiam a monte Libano incidit ad tecta templorum, et destruens antiqua sacraria, templum aedificavit Herculis et Hastarsae, et primum Herculi hoc erexit mense Piritio. Et contra Eucheos tributa non reddentes egit exercitum, eisque sibi subdi temporibus erat Abdemonis filius juvenculus, qui semper propositionibus quas imperasset Hierosolymorum rex evincebat. Meminit horum etiam Dion historiographus ita dicens: Iromus regnauit. hic partes orientales m fecit; et Olympii Iouis temprosolymorum Solomonem misisse ad Hyram Tyri regem figuras quasdam, et petisse ab eo solutionem, ita ut si non posset discernere, solvendi pecunias daret.
Abbreviated transcription (Latin):
ingressu templi ceteros ꝓhiberet: &¬
solis sacerdotib hoc licere significaret.
Extͥnsecꝰ autẽ hu iꝰ templi aliã edifi¬
cauit aulã quadranguli scemate
factã: erigens maximas porticꝰ. atq
latas. portas excelsas & amplas. ꝑ .iiii.
mundi partes in eo constituens: qͥrũ
singłe ad unũquẽq uentũ .iiiͦiͦ an¬
gulis attendebant. ubi aureas ianu¬

Expanded text:
ingressu templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Extrinsecus autem hujus templi aliam aedificavit aulam quadrangulo schemate factam, erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi partes in eo constituens, quarum singulae ad unumquemque ventum quatuor angulis attendebant, ubi aureas, anu
Abbreviated transcription (Latin):
a ciuitate. cũ uidisset echiopũ multi¬
tudinẽ poscebat adeo cũ clamore uic
ipse ꝑimeret. Neq enĩ in alio confi¬
dendũ eẽ. dicebat. quã in eo qui pos¬
sit etiã paucos multor potiores ostendẽ.
& facere infirmos fortissimis p̃ualere.

Expanded text:
 positis, cum vidisset Asa Aethiopum multitudinem, poscebat a Deo cum clamore magno ipse perimeret. Neque enim in alio confidendum esse dicebat, quam in eo qui posset etiam paucos multorum potiores ostendere, et facere infirmos fortissimis praevalere.
Abbreviated transcription (Latin):
ad edificiũ contulit: insuꝑ & ligna o¬
drina & cypressina. Quẽ salomon qͦq
magnis compensationib redonauit:
mittens ei ꝑ annos singłos tͥticũ. uinũ.
& oleũ : quib maxime reb: eoqd̾ ha¬
bitaret in insula sicut p̃diximus in¬
digebat. Ad hec autẽ & ciuitates galilee
sitas condonauit: quas dũ cireuisset
atq considerasset. displicuissetq ei do¬
nũ. mittens ad salomonẽ : dixit se ci¬
uitatib ñ egere. & ex tunc appellate
st̃ hȩ terra gabalon. & enim interp̃¬
tatũ lingua pheniea difplicere signifi¬

Expanded text:
ad aedificium contulit, insuper et ligna cedrina et cypressina, quem Salomon quoque magnis compensationibus redonavit, mittens ei per annos singulos triticum, vinum et oleum, quibus maxime rebus, eo quod habitaret in insula, sicut praediximus, indigebat. Ad haec autem et civitates Galilaeasitas condonavit. Quas dum circuisset atque considerasset, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere; et ex tunc hae appellatae sunt terra Gabalon; etenim interpretatum lingua phoenicia, displicere, signifi
Abbreviated transcription (Latin):
tes. sergens enĩ & in desertũ suꝑioriᷤᷤ
syrie eamq capiens. constituit ibi
nere a syria suꝑiore distantẽ: ab eu¬
frate᷑ unius: & maxima babilone
sex mansionib ꝓcul extantẽ. Ut
autẽ hec ciuitas a partib habitabilib
sẏrie ita destitit: hec causa est. eoqd̾
in inferiori t̾ra aqua nusꝗͣ. inueniat᷑.
in illo autẽ loco solũ mͦ fontes & pu¬
tei nimis habundarent: Hanc itaq
edificans ciuitatẽ & muris eminen¬
tib eam circuntegens thadamur
appellauit: & hac tenus apd̾ syrios
ita dicebat᷑. quã greci palmiram uo¬

Expanded text:
: Pergens in desertum superioris Syriae, eamque capiens, constituit ibi nere a Syria superiore distantem, ab Euphrate vero unius, et maxima Babylone sex mansionibus procul abstantem. Quod autem haec civitas a partibus habitabilibus Syriae ita destitit, haec causa est, quod in inferiore terra aqua nusquam invenitur, in illo autem loco solummodo fontes et putei nimis abundarent. Hanc itaque aedificans civitatem et muris eminentissimis eam circum tegens, Thadamur appellavit, et hactenus apud Syrios ita dicebatur, quam Graeci Palmyram vo
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ exbisso: ducentas. Et instrum̃ta
musica & ad hẏmnos dicendos ad¬
inuenta. quęq uocant᷑ nabla. &
copiose & magnifice frabicatꝰ est
in nullo parcus existens. sed circa
ornam̃ta templi usus est prȩcipua
largitate: quȩ etiã in thesauris dĩ

Expanded text:
tium ex bysso ducenta millia, et instrumenta musica et ad hymnos ducendos inventa, quae vocantur nabla et copiose et magnifice fabricatus est, in nullo parcus existens, sed circa ornamenta templi usus est praecipua largitate, quae etiam in thesauros Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lectationis indicia: ut more earũ
pleret. Etate siquidem ꝓcedente &
ratione ꝓptͣ tempus parit̾ infirman¬
te: cũ iam ñ posset studia pat̾a retine¬
re. dm̃ qͥdem ꝓpͥum duarũ uxor. iugit᷑

Expanded text:
 earum lturas. Aetate siquidem procedente et ratione propter tempus pariter infirmante, cum jam non posset studia paterna retinere, deum quidem proprium duarum uxorum jugiter
Abbreviated transcription (Latin):
Difficile namq est enumerare mag¬
nitudinem & ueritatẽ domoꝵ aula¬
rũq regaliũ. quanta erant maxima:
& quanta hor inferiora. & quanta
sub tr̃a que uideri ñ poterant: necñ
& pulcritudinẽ solarioꝵ & uiridiari¬
Ꝙ que erant facta delectabilit᷑ ad
aspectũ quo exusta corꝑora possint
ab estus ardore refugere. Et ut bre¬
uiter dicam: totã regiã domũ ex albo
lapide. & cȩdro. & auro. & argento splen¬
dide nimis & opulentissime instrux̃:
cameras & parietes uestiuit auro.
quomͦ dĩ templũ resplendentes ex hi¬

Expanded text:
Difficile namque est enumerare magnitudinem et varietatem domuum, aularumque regalium, quanta erant maxima et quanta horum inferiora et quanta sub terra, quae videri non poterant, nec non et pulchritudinem solariorum et viridariorum quae erant facta delectabiliter ad aspectum, quo exusta corpora possent ab aestus ardore refugere. Et, ut breviter dicam, totam regiam domum ex lapide albo, et cedro, et auro, et argento, splendido nimis et opulentissime instruxit: cameras et parietes vestivit auro, et, quomodo Dei templum, resplendentem exhi
Abbreviated transcription (Latin):
temesiã. hebrxi autẽ hẏaro. anno qͥn¬
gentesimo scd̾o filior. isrł ꝓfectionis
ex egypto. post mille autẽ & .xxͥ.¬
annos aduentꝰ abraham ad chananeã
de mesopotamia. a temꝑe uͦ diluuii
anno millesimo. quadringentesimo.
Ab adam autẽ ꝓthoplasto usq ad
edificationẽ templi salomonis. p̃te¬
reunt anni simul tria milia. centũ¬

Expanded text:
anno quingentesimo secundo filiorum Israel profectionis ex Aegypto. Post 1030 autem annorum adventus Abraham ad Chananaeam de Mesopotamia; a tempore vero diluvii anno millesimo quadringentesimo, ab Adam autem protoplasto usque ad aedificationem templi Salomonis, praetereunt anni simul 3102. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
pontificib cũ his que pendebant ad
pedes suꝑhumerales. & rationales.
& gemis mille. Corona uͦ in qua dñ
moyses inscripserat una fuit: &¬
adhunc diem. usq ꝑmansit. Sa¬
cerdotales autẽ stolas ex bysso con¬
textas & zonas purpureas singłis

Expanded text:
pontificibus cum his quae pendebant ad pedes et superhumerales et rationales et gemmis mille. Corona vero, in qua Dominum Moyses inscripserat, una fuit: ad hunc diem usque permansit. Sacerdotales autem stolas et bysso contextas et zonas purpureas singulis
Abbreviated transcription (Latin):
erat octauus io achim regis hebreoꝵ.
contͣ iudeos cũ magno exercitu cast᷑
turus ioachim. aut certe dimicatu¬
rus. Ille uͦ metuens eiꝰ minas: & pacẽ
habere disiderans: p̃buit ei tͥbuta qͣ
p̃ceꝑat annis trib.Sca
ercio uͦ anno audiens ȩgyptios
denuo contͣ baby loniam pug¬
naturos. tͥbuta ñ reddidit. s
pugnare contͣ eũ egyptii minime

Expanded text:
erat octavus Joachim regis Hebraeorum, erat octavus Joachim regis Hebraeorum, contra Judaeos cum magno exercitu castra turus a Joachim, aut certe dimicaturus. Ille vero metuens ejus minas et pacem habere desiderans, praebuit ei tributa, qua praeceperat annis tribus. » Tertio vero anno audiens Aegyptios denuo contra Babyloniam pugnaturos, tributa non reddidit, sed pugnare contra eum Aegyptii minime
Abbreviated transcription (Latin):
ta. & unũ auri. Ioachim gͦ has pecumn¬
as exsoluebat. Ioachaꝵ autẽ deduxit
in egyptũ. qui et iam mortuus est in
ea: dũ regnasset tres menses. & xdies.
Ioachim uͦ mater uocabat᷑ ⁊ abub de
ciuitate abuma. Hic autẽ uir erat
natura in iustꝰ. & ualde neqͥssimus:
& neq circa dm̃ sc̃s. neq circa homi¬
nes mansuetꝰ. Dũq quartũ regni ha¬
beret annũ: babylonie pͥncipatum
qͥdã noĩe Nabugodonosor. accepit:
Sodem tempore cũ magno appa¬
ratu ad circam̃ ciuitatẽ uenit.
que est iuxta eufraten: pugnaturꝰ
contͣ regem egyptior. Nichan. Sub hoc
enĩ syria erat uniuersa. Dumq cog¬
nouisset regis babylonie uoluntatẽ
nichan: penitꝰ ñ expauit. sed cũ mag¬
no brachio suꝑ nabugodonosor. ad eu¬
fraten uenit. Qͥ facta congressione
deuictꝰ est: & multa milia uarus
reb belli amisit. Transiens autẽ eufra¬
ten babylonie rex: omnem syriam
usq ad pelusiũ cepit preter iudȩã.
Quarto gͥ anno nabugodonosor qͥ

Expanded text:
unum auri. Joachim ergo has pecunias exsolvebat. Joachaz autem deduxit in Aegyptum; qui etiam mortuus est in ea, dum regnasset tres menses et dies decem. Joachim vero mater vocabatur Zabuth, de civitate Abuma. Hic autem vir erat natura injustus, et valde nequissimus, et neque circa Deum sanctus, neque circa homines mansuetus. Dumque quartum regni haberet annum, Babyloniae principatum quidam nomine Nabuchodonosor accepit. Eodem tempore cum magno apparatu ad Archarmim civitatem venit, quae est juxta Euphraten, pugnaturus contra regem Aegyptiorum Nechao, sub hoc enim Syria erat universa. Dumque cognovisset regis Babyloniae voluntatem Nechao penitus non expavit, sed cum magno brachio super Nabuchodonosor ad Euphraten venit. Qui facta congressione devictus est, et multa millia variis rebus belli amisit. Transiens autem Euphraten Babyloniae rex omnem Syriam usque ad Pelusium cepit, praeter Judaeam. Quarto igitur anno Nabuchodonosor, qui
Abbreviated transcription (Latin):
babylonie intrasset in ciuitatẽ fi¬
dem nequaꝗͣ. seruauit: s iuuenes
fortissimos & pulchritudine decoros
hierusolimitanoꝵ occidit una cũ re¬
ge ioachim. quẽ etiã ante muros in¬
sepultũ ꝑici iussit. filiũ uͦ eiꝰ ioachim
constituit regẽ uniuerse ꝓuintiȩ.
Eos autẽ qui erant in dignitatib
constituti. num̃o tͥa milia. captiuos
duxit in babyloniã. inter qͦs erat
ꝓpħa hiezechiel. cũ eẽt. adhuc puer:
Qͥ uixit qͥdem annis sex. & .xxͦx: reg¬
nauit autẽ. xiͫ. Successor uero eius¬
regiii io achim de matre nomine onas:
regnauit m̃sib tͥb & dieb decem.

Expanded text:
Babyloniae intrasset in civitatem, fidem nequaquam servavit, sed juvenes fortissimos et pulchritudine decoros Jerosolymitanorum occidit una cum rege Joachim, quem etiam ante muros insepultum projici jussit. Filium vero ejus Joachim constituit regem universae provinciae. Eos autem qui erant in dignitatibus constituti numero tria millia captivos induxit Babyloniam, inter quos erat propheta Ezechiel cum esset adhuc puer. qui vixit quidem annis sex et triginta, regnavit autem undecim. Successor vero regni Joachin rex nomine onos, regnavi
Abbreviated transcription (Latin):
nificauit qd macedones illud destruerenͭ.
Celebrauit autẽ iudas cũ ciuib suis ꝓre
nouatione templi sacrificia ꝑ dies . uiii.
nullũ genꝰ diuitiarũ relinquens. s p̃tiosis¬
simis dapib eos pascens. Dm̃ autẽ laudib
& psalmis glorificabat. seseq mutuo can¬
tib delectabant ꝓ renouatione sollemp¬
niũ. Post ñ multũ tempꝰ in sperata reli¬
gione receptor. legẽ posuerunt. ut pos¬
teri: ꝑ octo dies hanc renouationẽ tem¬
pli celebrarent. Uñ & ab illo tp̃ꝵ hactenꝰ
hanc festiuitatẽ &elebramꝰ. uocantes eã
lumina: eo qd̾ p̃ter sꝑem hoc nobis splen¬
didũ lum̃ colende religionis apparuit.¬

Expanded text:
nificavit quod Macedones illud destruerent. Celebravit autem Judas cum civibus suis pro renovatione templi sacrificia per dies octo, nullum genus deliciarum relinquens, pretiosissimis dapibus eos pascens: Deum autem laudibus et psalmis glorificabant, seque mutuo cantibus delectabant. Pro renovatione vero solemnium, post multum tempus instaurata religione, receptores legis posuerunt ut posteri post octo dies hanc renovationem templi celebrarent. Unde et ab illo tempore hactenus hanc festivitatem celebramus; vocantes eam Lumina, eo quod praeter spem hoc nobis splendide lumen colendae religionis apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
milites. iussit eis expugnare eos qui ar
ine feditate purgaret. Qͦd diligenter
emundans intͦdux̃ noua uasa. candelabrũ
& m̃sam: aram qͦq ex auro factã. Recõ
posuit autẽ & uela in ingressu: & ianu¬
altare ex lapidib nouis aliud quoq edifi¬

Expanded text:
milites, qui expugnarent eos qui arcfoeditate purgaret. Quod diligenter emundans, introduxit vasa nova, candelabrum, et mensam, aram quoque ex auro factam. Et posuit vela in ingressu, et janualtare,
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq putaret᷑ bene dixisse: iussit hãc
abire. ut aliquã quȩ lactare eũ pos¬
sit adduceret. Illa uͦ accepta huiꝰ¬
modi potestate reuersa est: agenᷤ
matrem nulli cognitã. Infansq gͣ¬
te. quodammͦ eiꝰ accessit ad ubera:
& supplicante regina cõmissũ est
ei cũ om̃i diligentia pueri nutͥm̃¬
tum. Cui scđm euentũ rerũ nom̃
impositũ est: eoqͦd de flumine sit
saluatꝰ. Aquã enĩ moy: egyptii uo¬
cant. Esis uͦ saluatꝰ. Componentes
itaq hoc ex ambob. Aloyses ei nom̃
imposuerunt: id est ex aqua salua

Expanded text:
Cumque putaretur bene dixisse, jussit hanc Cumque putaretur bene dixisse, jussit hanc ire, ut aliquam quae lactare eum posset adduceret. Illa vero accepta hujusmodi potestate, reversa est agens matrem nulli cognitam, infansque grate quodammodo ejus accessit ad ubera, et supplicante regina, commissum est ei cum omni diligentia pueri nutrimentum: cui secundum eventum rerum, nomen impositum est, eo quod de flumine sit salvatus. Aquam enim mos Aegyptii vocantes, is vero salvatus, componentes itaque haec ex ambobus, Moyses ei nomen imposuerunt, id est, ex aqua salva
Abbreviated transcription (Latin):
ermuth gͥ erat filia regis
Hec dum luderet circa litꝰ
fluminis. portari a fluuio illud
uas conspiciens : p̃cep̾̃ ut ad se ille
alueus portaret᷑. Uenientib aut̃
qui ad hoc fuerant destinati cum
alueo. uidens infantẽ ualde gauisa
est: ꝓptͣ magnitudinẽ & speciẽ eiꝰ.
Tanto enĩ studio ds̃ circa moysen
usus est: ut ab ipsis qui ꝓpt̾ eiꝰ nati¬
uitatẽ decreuerant interimere om̃e
genꝰ hebreoꝵ. alim̃to & cura dignꝰ ha¬
beret᷑. Iussitq mulierẽ ad duci ter¬
muth regis filia: quȩ daret infanti
mamillam. Eͦñ accedente ad illiꝰ ub̃a
s euitante. & hoc in mulierib mul¬
tis faciente : maria asistens his quȩ
fiebant. ñ ut quasi uideret᷑ ex oꝑe
s int̾ alios adstare ait. frustra o regi¬
na has mulieres ad nutrim̃tũ infan¬
tis uocas: quȩ nullam ad eũ cognatio¬
nem habent. Si uͦ quandam hebrea¬
rũ mulierũ adduci p̃ceꝑis. puto tam¬
quã contribuli sue poterit excipere

Expanded text:
ermothe igitur erat filia regis. Haec dum luderet circa littus fluminis, portari a fluvio illud vas conspiciens, praecepit ut ad se ille alveus portaretur. Venientibus autem qui ad hoc fuerant destinati cum alveo, videns infantem, valde gavisa est propter magnitudinem et speciem ejus. Tanto enim studio Deus circa Moysen usus est, ut ab ipsis qui propter ejus nativitatem decreverant interimere omne genus Hebraeorum, alimento et cura dignus haberetur. Jussitque mulierem adduci Thermothe regis filia, quae daret infanti mamillam. Quo non accedente ad illius ubera, sed evitante, et hoc in multis mulieribus faciente, Maria assistens his quae fiebant, non quasi videretur ex operibus ei inter alios astare, ait: Frustra, o regina, has mulieres ad nutrimentum infantis vocas, quae nullam ad eum cognationem habent. Si vero quamdam Hebraicarum mulierum adduci praeceperis, puto tanquam contribulis suae poterit ubera accipere.