comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Obfirmatione enim & fortitudine opus ẽ.
adpassionẽ sponte ꝓperantis: Unde & ere¬
chieli cui dixerat łs. fili hominis. in medio
scorpionũ tu habitas. & netimeas eos:
obfirma inquit faciem tuã:  eedi fa¬
ciem tuã aeream: & frontẽ tuã ferreũ.
Et si forsitan surrexiss& contra ͤ m alleus
uniuersȩ terrȩ: quasi incͦude durissima
resister& malleumq conterer&e. de qͦ scrip¬
tum. ẽ. Quomͦ confractus.ẽ. & contritus
malleus uniuersȩ terre : Et misit nuntios
id est angłos ante faciem suã Iustum enĩ
erat: ut dĩ filio angłi ministrarent. Siue
angłos apłos uocat: qr. & iohannes p̃cur¬
sor dñi angłs appellatus ẽ. Cũq ingressi
essent uicum samarie ut p̃pararent ei.
ñ susceperunt eum: qr facies etus erat ua¬
dens in hierłm. N ostili inter se samarira¬
ni atq iudei discordant odio: & cũ om̃s
oderint gentes. ꝓpͥo contra se furore bac¬
chant᷑. dũ utriq delegis possessione con¬

Expanded text:
obfirmatione enim et fortitudine opus est obfirmatione enim et fortitudine opus est ad passionem sponte properantis; unde et Ezechiheli, cui dixerat deus: fili hominis, in medio scorpionum tu habitas et ne timeas eos: obfirmaui, inquit, faciem tuam et dedi faciem tuam aeneam et frontem tuam ferream, ut, si forsitan surrexisset contra eum malleus uniuersae terrae, quasi incude durissima resisteret malleumque contereret, de quo scriptum est: quomodo confractus est et contritus malleus uniuersae terrae? etmisit nuntios, id est angelos, ante faciem suam. iustum enim erat, ut dei filio angeli ministrarent; siue angelos apostolos uocat, quia et Iohannes, praecursor domini, angelus appellatus est. cumque ingressi essent uicum Samariae, ut praepararent ei, non susceperunt illum, quia facies eius erat uadens in Hierusalem. hostili inter se Samaritani atque Iudaei discordant odio et, cum omnes oderint gentes, proprio contra se furore bacchantur, dum utrique de legis possessione con
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ concepta sunt facit perire abortiuo:
& quȩ nata. adpuericiã & ad ꝑfectã ȩtatẽ
ꝓuenire non posse Quã obrem orandus ẽ.
dñs. ne in exordio fidĩ crescentis ȩtatis ori¬
atut hyems. dequa scriptum. ẽ: Iiemps
transiit abiit sibi. ne otio torpeamus.
sed inminente naufragio suscitemus dor¬
mientẽ dñm: atq dicamus. p̃ceptor salua
nos perimus.
Uid sibi uelit qd̾ scriptũ. ẽ. in euangłio
scđm lucam. & ñ receperunt eũ: qm̃ fa
cies eius erat uadens inhierusalẽ festinanꝰ
añs hierusalem ꝑgere. ut cõplerent᷑ dies
assumptionis eius: ut pascha celebraret
dequo dicerat: desiderio desideraui hoc
pascha comedere uobiscum. & bibere
calicẽ dequo ait: calicẽ quẽ dedit mͥ pat̃
ñbibã illũ: omnẽq doctrinã suã patibu¬
lo roborar& iuxta illud qͦd scriptum. ẽ:
Cũ ex altatus fuero om̃ia traham adme:
obfirmauit faciem suã ut iro ierusalem

Expanded text:
quae concepta sunt, facit perire abortio quae concepta sunt, facit perire abortio et, quae nata, ad pueritiam et ad perfectam aetatem peruenire non posse. quam ob rem orandus est dominus, ne in exordio fidei et crescentis aetatis oriatur hiems, de qua scriptum est: hiems transiit, abiit sibi, ne otio torpeamus, sed inminente naufragio suscitemus dormientem dominum atque dicamus: praeceptor, salua nos, perimus. Quid sibi uelit, quod scriptum est in euangelio secundum Lucam: et non receperunt eum, quoniain Hierusalem. — Festinans dominus Hierusalem pergere, ut conplerentur dies adsumptionis eius et pascha celebraret, de quo dixerat: desiderio desideraui hoc pascha comedere uobiscum, et biberet calicem, de quo ait: calicem, quem dedit mihi pater, non bibam i 11 u m ? omnemque doctrinam suam patibulo roboraret iuxta illud, quod scriptum est: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me, obfirmauit faciem suam, ut iret Hierusalem.
Abbreviated transcription (Latin):
Que side sermone diuino aliquando ge¬
nerarint. necesse ẽ. quȩ generatast̃ &
crescere brimũ & acciꝑe lac infancie:
donec ꝑueniant ad solidum cibũ & ad
maturam etatem plenitudinis xp̃i Omis
enĩ qui lactȩ alitur. imperitus.ẽ. inra¬
tione iusticie Paruulus em̃. ẽ Etȩ igitꝰ
animȩ quȩ nec dum peꝑerunt. siuȩ q̃
nec dũ potuerunt. ea quȩ generata sunt
alere: cũ uiderint sermonẽ hereticum
stantẽ in eccła cito scandalidantur & pe¬
reunt : & intẽpestate atq inꝑsecutionib
ꝑmanere ñ possunt: Prȩsertim si otium
habuerint operũ bonoꝵ: & ñ ambula¬
uerint inuia que xp̃c. ẽ. De kac abho¬
minatione hereticȩ ꝑuersȩq doctrinȩ dicebat
apłs: qd̾ homo iniquitatis & ad u̾sarius
eleu& se contra omne qͦd dicit᷑ ds̃. & reli¬
gio: ita ut audeat stare intemplo dĩ.¬
& ostendere se. qd̃ ipse sit ds̃. Cuius
aduentus sodm oꝑationẽ sathane & ea

Expanded text:
quae si de sermone diuino aliquando gequae si de sermone diuino aliquando generarint, necesse est, quae generata sunt, crescere et primum accipere lac infantiae, donec perueniant ad solidum cibum et ad maturam aetatem plenitudinis Christi.omnis enim, qui lacte alitur, inperitus est in ratione iustitiae; paruulus enim est. hae igitur animae, quae necdum pepererunt siue quae necdum potuerunt ea, quae generata sunt, alere, cum uiderint sermonem hereticum stantem in ecclesia, cito scandalizantur et pereunt et in tempestate atque in persecutionibus permanere non possunt, praesertim si otium habuerint bonorum operum et non ambulauerint in uia, quae Christus est. de hac abominatione hereticae peruersaeque doctrinae dicebat apostolus, quod homo iniquitatis et aduersarius eleuet se contra omne, quod dicitur deus et religio, ita ut audeat stare in templo dei et ostendere se, quod ipse sit deus; cuius aduentus secundum operationem satanae et ea,
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ sẏna: dicentes. transiens uidebo
uisionẽ hanc magnã : ut possimus in¬
telligere pregnantes animas que desemi¬
ne doctrinarum & sermonis d̃i initia
fidĩ conceperunt: & dicunt cũ isaia. A
timore tuo dñe concepimus. & parturi¬
uimus & peperimus sp̃m salutis tuę:¬
quẽ fecisti suꝑ terrã. Sicuti enĩ semina
paulatim formantur in uteris: & tan
du ñ reputatur homicidiũ. donec
elementa confusa suas imagines m̃braq
suscipiant: ita sensus ratione conceptuᷤ.
nisi inoꝑa ꝓruperit. ad huc uentre re¬
tinetur: & cito abortiuus perit: Cum
uiderit ab ominationẽ desolationis
stantẽ in eccła & satanan transfigurari
in angłm lucis. Et de istius modi paulus
loqͥttebatur dic̾ens Filioli mei. quos iterũ
parturio. donee xp̃c formetur inuobis:
Nas ergo reor iuxta misticos intellectus
seducta intransgressione facta. ẽ. Saluabit᷑
aut̃ ꝑ filioꝵ generationẽ: si ꝑmanserit
infide & caritate &scitate cum puditicia.

Expanded text:
montem Sina, dicamus: Transiens videbo visionem hanc magnam; ut possumus intelligere praegnantes animas, quae de semine doctrinarum et sermonibus Dei initia fidei conceperunt, et dicunt cum Isaia: A timore tuo, Domine, concepimus et parturiuimus et peperimus, spiritum salutis tuae fecimus super terram. sicuti enim semina paulatim formantur in uteris et tam diu non reputatur homicidium, donec elementa confusa suas imagines membraque suscipiant, ita sensus ratione conceptus, nisi in opera proruperit, adhuc uentre retinetur et cito abortio perit, cum uiderit abominationem desolationis stantem in ecclesia et satanan transfigurari in angelum lucis et de istius modi Paulus foetibus loquitur dicens: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis. has ergo reor iuxta mysticos intellectus seducta in transgressione facta est; saluabitur autem per filiorum generationem, si permanserint in fide et caritate et sanctitate cum pudicitia.
Abbreviated transcription (Latin):
parabola adclem̃tiã discipłos hortaretur: et
aliis uerbis dicera. Dimittite & dimittetur
uobis: & inoratione dñica libera fronte pos¬
catis. dimite nobis debita nr̃a sic̃ & nos dimi¬
timus debitorib nr̃is. Quȩ. ẽ. ergo parabola:
adclem̃tiã discipłos ꝓ uocantis: Nomo qͥdã
erat diues. qui habebat uillicũ. siue dispen¬
satore. Hoc aut̃ s Ro uodͦ cu yc signifioat:¬

Expanded text:
entiam discipulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabola ad clementiam discipulos prouocantis? homo quidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dispensatore
Abbreviated transcription (Latin):
mors. ẽ: absit Sed ut peccatũ appare¬
at peccatũ : ꝑbonũ mͥ oꝑatum. ẽ. mortẽ.
ut fiat supra modũ peccans peocatum
ꝑmandatum Scimus enĩ qr lex spiri¬
talis. ẽ: ego aut̃ carnalis sum. uenun¬
datus subpeccato. Qd enim operor ig¬
noro. Non enim qͦd uolo hoc ago: sed
qͦd odi illud facio. Si aut̃ qͦd nolo hoc
facio: consentio legi qr bona. ẽ Nunc¬

Expanded text:
peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. ut fiat super modum peccatum peccans per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis sum uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro; non enim, quod uolo, hoc ago. sed, quod odi, illud facio. si autem. quod uolo. hoc facio, consentio legi, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum ds nolens eũ cc̃pendiosȩ mortis
finire cruciatus. nec tradens penȩ qua se
ipse dãpnauerat. ait: Non sic: id est non
ut estimas morieris. ut mortẽ ꝓremedio
accipias: uerum uiues usq ad septimam
generatione. & conscientie tuȩ igne tor¬
queberis: ita ut quicũq te occiderit:
scđm duplice intellegentiã. aut in septi¬
ma generatione. aut septimo te liber&
cruciatu: non qͦd̾ ipse qui occiderit cain
U II. ulcionib subiciendus sit: sed quod
sept̃e uindictas quȩ incamn tanto tẽpore
currerunt soluat in interfecto. occidens eũ
qui uite fuerat derelictus adpenã. Ut
autẽ qͦd dicimus manifestius fiat: cotidi¬
ane consuetudinis ponamus exempłu
Loquatur int̃ uerbera seruus addñm:
Quia incendi domũ tuã. & uniuersam
substantiã tuã dissipaui. interfice me:
dñsq respondeat. non ut ius morieris.
& finies morte supplicia: uerum longo
iẽpore custodieris ad uitã: & tã infelicit

Expanded text:
Verum Deus nolens eum compendio mortis Verum Deus nolens eum compendio mortis finire cruciatus, nec tradens poenae, qua se ipse damnaverat, ait. « Non sic, » id est, non ut aestimas, morieris, et mortem pro remedio accipies: verum vives usque ad septimam generationem, et conscientiae tuae igne torqueberis, ita ut quicumque te occiderit, secundum duplicem intelligentiam, aut in septima generatione, aut septimo te liberet cruciatu. Non quod ipse qui occiderit Cain, septem ultionibus subjiciendus sit: sed quod septem vindictas, quae in Cain tanto tempore cucurrerunt, solvat interfector, occidens eum qui vitae fuerat derautem quod dicimus manifestius fiat, quotidianae consuetudinis ponamus exemplum: loquatur inter verbera servus ad dominum: Quia incendi domum tuam, et universam substantiam dissipavi, interfice me; dominusque respondeat: Non ut tu vis, morieris, et finies mortem supplicio; verum longo tempore custodieris ad vitam, et tam infeliciter
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit ei dñs. Non sic. Sed om̃is qui oc¬
ciderit cain. septẽ uindictas ex solu&:
Post qua cam occiderat fratr̃e. interrogat
a dño est. Ubi est abel frater tuus: contu¬
meliose responderat: nescio: nuquia custo
fr̃is mei sũ: quam obrem maledictione
dampnatus ut gemens & tremens uiuen
suꝑ terrã: noluit ueniam dep̃cari: sed
peccatis peccata õgeminans. tantũ putas
nefaᷤ. cui a dño non possit ignosci: Deniq
respondit dño. Maior causa mea est.
qũa ut dimittatur: id est plus peccaui.
qũa ut merear absolui Ecce eicis me
hodie a facie terrȩ & afacie tua abs¬
condar. & ero gemens & tremens super
terrã: & erit om̃is qui inuenerit me occid&
me. Ficior inquit a conspectu tuo. & con¬
scientia sceleris lucẽ ipsam. ferre ñ susti¬
nens. Abscondar & latitem eritq omnis
qui in uenerit me occidet me. dũ extre¬
more corporis & furiatȩ mentis agitatu
eũ esse intellegit. qui mereat᷑ interfici.

Expanded text:
Et dixit ei Dominus: « Non sic, sed omnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet. » Postquam Cain occiderat fratrem, interrogatus a Domino: « Ubi est Abel frater tuus? » contumeliose respondit, « Nescio: nunquid custos fratris mei sum? » Quamobrem maledictione damnatus, ut gemens et 162 tremens viveret super terram, noluit veniam deprecari: sed peccatis peccata congeminans, tantum putavit nefas, cui a Domino non posset ignosci. Denique respondit Domino: « Major mea causa est, quam ut dimittar, » id est, plus peccavi, quam ut merear absolvi. « Ecce ejicis me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero gemens et tremens super terram: et erit, omnis qui invenerit me, occidet me. » Ejicior, inquit, a conspectu tuo, et conscientia sceleris, lucem ipsam ferre non sustinens, abscondar ut latitem. « Eritque, omnis qui invenerit me, occidet me: » dum ex tremore corporis et furiatae mentis agitatu, eum esse intelligit, qui mereatur interfici.
Abbreviated transcription (Latin):
incorde suo. Appropinquant dies passioni
patris mei : & occidam ia cob frẽm meum.
Diabolus fr̃icidas iudeos. in cain ante p̃¬
meditans. E sau manifestissime confitet᷑:
tempus quoq interfectionis ostendens:
Appropinquent inquit dies passionis:
ut interficiã frẽm meũ. Qua propter
rebecca id est penitentia. nuntiauit
uiro fr̃is insidias. Quȩ uocato iacob
p̃cepit ei ut mesopothamiã ꝑger&e: &
inde acciper& uxorẽ degenere laban sẏri
fr̃ĩs matris sue. Quomͦ itaq fr̃is dolos fu¬
giens mesopothamiã tendit iacob: ita
ficiscitur ingalileã: inde sibi exgentib
sponsam sũpturus eccłiã. Hȩc supra dictꝰ
uir. Nos aut̃ dicimus ñ uenisse dñm nͥ
ad oues ꝑditas domus isrł: nec uoluisse
panẽ accipere filioꝵ & dare eũ canib:
& benedictionẽ primã iudeoꝵ popło
detulisse. quib sunt credita eloquia d̃i.
& repromissio. & legis latio. & confessio
testam̃ti. Uerum qr illi credere noluer̃:

Expanded text:
in corde suo: adpropient dies passionis in corde suo: adpropient dies passionis patris mei et occidam Iacob, fratrem meum. diabolus fratricidae Iudae os in Cain ante praemeditans in Esau manifestissime confitetur tempus quoque interfectionis ostendens: adpropinquent, inquit, dies passionis, ut interficiam fratrem meum. quapropter Kebecca, id est patientia, nuntiauit uiro fratris insidias, qui uocato Iacob praecepit ei, ut Mesopotamiam pergeret et inde acciperet uxorem de genere Laban Syri, fratris matris suae. quomodo itaque fratris dolos fugiens Mesopotamiam tendit Iacob, ita ficiscitur in Galilaeam inde sibi ex gentibus sponsam sumpturus ecclesiam\'. haec supra dictus uir.\\ Nos autem dicimus non uenisse dominum nisi ad oues perditas domus Israhel nec uoluisse panem accipere filiorum et dare eum canibus et benedictionem primam Iudaeorum populo detulisse, quibus sunt credita eloquia dei et repromissio et legis datio et confectio testamenti; uerum quia illi credere noluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum celebraturi. Rebecca plena sp̃u
scõ & sciens qͥd audisset antequã pareret.
qr maior seruiet minori. magis aut̃ forma
sp̃c scĩ. qu& futura nouerat inxp̃o. in iacob
anͣte meditat᷑. loquit᷑sad filiũ minorem.
Hade ad gregẽ. & accipe mͥ duos inde hȩdos.
Prefigurat carneũ saluatoris aduentũ. in
quo cos uel maxime lberaret qui peccati
tenebant᷑ obnoxii. Siquidẽ in om̃ib scrip¬
turis hedi ꝓpeccatoribus accipiuntur.
Qͦa duos iubet᷑ adferre. duoꝵ populoꝵ
Pelles quib eiꝰ brachia circumdata st̃.ꝰ
peccata utriusq st̃ plebis. quȩ xp̃c in ex¬
tensione manuum cruci secum pariter
ad fixit. Qͦd isaac querit ab iacob cur
tam̃ cito uenerit : id miratur. celerẽ creden¬
tum fidẽ. Qa cibi delectabiles offerunt᷑
uie̾nt ei credentes ex isrł. Quia igit᷑ iniqͥtas
ẽ. in imica iusticie. esau indifcordiã conci¬
tatur. & necẽ fraudulentus ex cogitat. diceñ

Expanded text:
sabbatum celebraturi. Rebecca plena spiritu sabbatum celebraturi. Rebecca plena spiritu sancto et sciens, quid audisset, antequam pareret, quia maior seruiet minori, — magis autem forma spiritus sancti, quae futura norat in Christo, in Iacob ante meditatur — loquitur ad filium minorem: uade ad gregem et accipe mihi inde duos haedos praefigurans carneum saluatoris aduentum, in quo eos uel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii, siquidem in omnibus scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. quod autem duos iubetur adferre, duorum populorum pelles, quae eius brachiis circumdatae sunt, peccata utriusque sunt plebis, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter adfixit. quod Isaac quaerit ab Iacob, cur tam cito uenerit, admiratur uelocem credentium fidem; quod cibi delectabiles offeruntur, uiant ei credentes ex Israhel. quia igitur iniquitas est inimica iustitiae, Esau in discordiam concitatur et necem fraudulentus excogitat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
tam ñ intolt. ger& minorẽ esse filium
qui adbenedictionem fr̃is p̃reptor astiterat.
Qm̃ autẽ polliciti sumus & de eo qͥd significara
infigura adiungere. hẏppoliti martiris uba
ponamus: a quo ei uictorinus ñr ñ plurimũ
discrepat: ñ quo om̃ia plenius executus sit:
sed quo possit occasionẽ p̃bere lectori ad in¬
telegentiam latiorem. Isaac portat imagine
dĩpatris. rebecca sp̃c sc̃i: esau popłi prioris
& diaboli. iacob ȩccłȩ siue xp̃i. Senuisse isaac
cõsummationẽ orbis ostendit. Oculoͥs cali¬
gasse fidẽ perisse demundo. & religionis lu¬
men ante eum neglectum esse significat:
qͦd filius maior uocatur. acceptio legis. ẽ iude¬
orũ. Qd escas eius atq capturã diligit pater.
nomines st̃ aberrore saluati. quos ꝑdoctri¬
nam iustus qͥsq uenatur. Sermo dĩ bene¬
dictionis ẽ. repromissio & spes regni futuri :
inquo cũ p̃o sc̃i sunt regnaturi: & uerum

Expanded text:
tamen non intelligeret minorem esse filium, tamen non intelligeret minorem esse filium, qui ad benedictionem fratris praereptor astiterat.m autem polliciti sumus, et de eo quid significaret in figura, adjungere, Hippolyti martyris verba ponamus, a quo et Victorinus noster non plurimum discrepat: non quod omnia plenius exsed quo possit occasionem praebere lectori ad intellegentiam latiorem: \'Isaac portat imaginem dei patris, Rebecca spiritus sancti, Esau populi prioris et diaboli, Iacob ecclesiae siue Christi. senuisse Isaac consummationem orbis ostendit; oculos illius caligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse significat. quod filius maior uocatur, acceptio legis est Iudaeorum; quod escas eius atque capturam diligit pater, homines sunt ab errore saluati, quos per doctrinam iustus quisque uenatur. sermo dei benedictionis est repromissio et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti regnaturi sunt et uerum
Abbreviated transcription (Latin):
spicit cor: & ꝑ singulos semper ignorans usq
glorificatus est spu. cuius ossa uitã ex anin
cadaueri reddiderunt: cũ sunamitis adeũ
ueniss& inmontẽ. & ad pedes eius flebilit̃
corruiss&: giezi prohibente ne facera. ait
est. &. dñs abscondit ame. & ñ nuntiauit
mͥ. Plura sunt qu̾ã ut exemplis debeamꝰ
docere scõs uiros & dõ caros ea tantũ modo
scisse: quȩ eis ad dño reuelata st̃: ignorat
uͦ quȩ eis reuelata ñ fuerunt: Et adsin¬
gulas uisiones. ⁊achariam atq danihelẽ
in terrogare angłm. & suppliciter dep̃cari:
ut exponat sibi quȩ sint illa quȩ uide¬
ant. Unde ñ mirũ ẽ. & isaac insuã maxi¬
me utilitatem nescisse qͥd facerte: cũ ma¬
gis eo tempore errar&e quo filiũ sanguina¬
riȩ deditum uoluptati. ei eũ qui postea
frẽm poss& occidere p̃termisso illo qui in¬
nocenter habitat domi uell& efferre: de
suam magis quã dĩ facere uoluntatem.
Ego puto diuinȩ dispensationis fuisse.

Expanded text:
det in corde. et per singulos semper ignorans usque glorificatus est spiritu, cuius ossa uitam exanimo cadaueri reddiderant, cum Sunamitis ad eum uenisset in montem et ad pedes eius flebiliter corruisset, Giezi prohibente, ne faceret, ait: est, et Dominus abscondit a me, et non nuntiavit mihi » . Plura sunt quam ut exemplis debeamus docere, sanctos viros et Deo caros, ea tantummodo scisse, quae eis a Domino revelata sunt: ignorasse vero, quae eis revelata non fuerint: et ad singulas visiones Zachariam atque Danielem interrogare angelum, et suppliciter deprecari, ut exponat sibi quae sint illa quae videant. Unde non mirum est, et Isaac in suam maxime utilitatem nescisse quid faceret, cum magis eo tempore erraret, quo filium sanguinariae deditum voluptati, et eum, qui postea fratrem posset occidere, praetermisso illo qui innocenter habitabat domi, vellet efferre, et suam magis quam Dei facere voluntatem. Ego puto divinae dispensationis fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
pendium ueniam: & dicã in hebreo ñ esse
diuersum. Aquila namq ñ contentiosius
ut quidam putant: sed studiosius uerbum
interp̃tatur aduerbum: in eo loco ubi. Lxx.
posuerunt. quinta aut̃e generatione ascen¬
derunt filii isrł deterra egypti. ita trans¬

Expanded text:
npendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse npendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse diuersum. ut quidam putant, sed studiosius verbum interpretatur ad verbum, in eo loco ubi Septuaginta posuerunt, Quinta autem generatione ascenderunt filii Israel de terra Aegypti. Ita trans
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. Replica genealogiam leui: Leui.
genuit caatlh: caadh genuit amrã: amrã
genuit aaron: aaron genuit eleazar: ele¬
arar genuit finees: Caadh cũ patre suo
leui ingressus est egyptum. Rursus eleatar
ũpatre suo aaron egressus. ẽ. egyptum. A
faadh. usq ad eleazar cõputantur gene¬
fecimus ꝑuenire. Si uero uolueris disparẽ
numerum ostendere quomodo scđm exodũ.
quinta generatione egressi sunt filii isrł
de terra egypti: tribus tͥ uidȩ & ordo nu¬
mera᷑: Iudas genuit phares: phares geñ
esrom. esrom genuit aram. aram genuit
aminadab. aminadab genuit naason.
naason genuit salmon. Fares cum patre
suo uida ingressus. est egyptum. Naason
princeps trib iudȩ indeserto describitur :
cuius filius salmon terram reꝓmissionis
intrauit: Cõputa aphares usq ad naason:
ut intribu leui ostendimus. in esrom initiũ
faciant: & ad salmon usq ꝑueniant. Puto
ꝓblema dissolutum. Qͦd si displicet adc̃o¬

Expanded text:
egypti. replica genealogiam Leui: Leui egypti. replica genealogiam Leui: Leui genuit Caath, Caath genuit Ambram, Ambram genuit Aaron, Aaron genuit Eleazar, Eleazar genuit Finees. Caath cum patre suo Leui ingressus est Aegyptum. rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est Aegyptum. a Caath usque ad Eleazar conputantur genefecimus, peruenire. si uero uolueris disparem numerum ostendere, quomodo secundum Exodum quinta generatione egressi sint filii Israhel de terra Aegypti, tribus tibi Indae ordo numeretur: Iuda genuit Phares, Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displicet, ad co
Abbreviated transcription (Latin):
tenerum portat in liumeris cum deõt &¬
octo ferme & amplus repperiatur annoꝵ.
& ridiculum sit tam grandẽ iuuenem
matris sedisse ceruicib. Roboam uero
filius salomonis quadragesimo primo ae¬
tatis suȩ anno regni sumpsit exordiũ & reg¬
iauit inhierusalem annis xui. cum utiq
pater eius duodecimo anno regnare incipi
ens. annis quadraginta regnauerit& unde¬
imo filium generare nequiuerit. Dũ hec
& multa alia huiuscemodi mecum sollicit᷑
uoluerem. aperuit mͥ ostium qui habet
clausm dauid & introduxit me incubieu¬
lum suum. posuitq inforamine petre. ut
post sp̃m seuientem. post terrȩ meȩ motũ
post incendium ignorantie quo urebas.
uox adme aure lenioris acceder&. dicerẽq
nueni qu̾e quesiuit anima mea. tenebo
eum & ñdimittã. Et enim cum uideatur
scriptura inter se. eẽ contraria: utrumq
uerum est: cum diuersum sit. E gressi st̃
quarta generatione filii isrł de terra¬

Expanded text:
tenerum portat in humeris, cum decem et tenerum portat in humeris, cum decem et octo ferme et amplius repperiatur annorum et ridiculum sit tam grandem iuuenem matris sedisse cornicibus; Roboam uero, filius Salomonis, quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium et regnauit in Hierusalem annis sedecim, cum utique pater eius duodecimo anno regnare inens, annis quadraginta regnaverit et undecimo filium generare non quiverit. 11. Dum haec et multa hujusmodi mecum sollicitus volverem, aperuit mihi ostium, qui habet clavem David, et introduxit me in cubiculum suum, posuitque in foramine petrae: ut post spiritum saevientem, post terrae meae motum, post incendium ignorantiae quo urebar, vox ad me aurae lenioris accederet, diceremque: « Inveni quem quaesivit anima mea: tenebo eum et non dimittam » . ETENIM CUM videatur Scripuerum est, cum diuersum sit. egressi sunt quarta generatione filii Israhel de terra A
Abbreviated transcription (Latin):
II u as̃ loquitur ad abraham qͥͦd quarta
ꝓgeniȩ filii isrł eent de egypto reuer¬
suri. & post ea moyses scribit: quinta aut̃
ꝓgenie ascenderunt filii isrł de t̾ra egrpi
Qd utiq nisi exponat᷑. uidet᷑ ẽe contraruĩ¬
HeR Hoc uero problema cũ
legissem cȩpi mec̾um tacitus ȩstuare. &
euestigio genesim exodũq ꝑcurrens. rep¬
peri loca inquib scripta sunt quȩ uident᷑
facere questione: Ac primo estimabam
spiritalib spiritalia cõparanda indissolu¬
bilia ẽẽ: sicuti & multa sunt alia. Nam
& matusalã quattuodecim annos. post
diluiuum uixisse scribit᷑: nec tam̃ arcã
ingressus est cum noe Et cum ipse dĩ
locutus sit ad abraliam. sciendo scies qr
peregrinũ erit sem̃ tuum interra ñ sua.
& inseruitutẽ redigent eos & affugent.
& humiliabunt annis quadringentis.
postea moyses scribit in exodo. & factũ
est post quadringentos triginta annos.
exiuit om̃is potentia añi de terra egypti:
Ag̾ar quoq ismahelẽ quasi lac tentem.

Expanded text:
us loquitur ad Abraham, quod quarta progenie filii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta autem progenie exierunt filii Israel de terra Aegypti? quod utique nisi exponatur, videtur esse contrarium. Hoc uero problema cum legissem, coepi mecum tacitus aestuare et e uestigio Genesim Exodumque percurrens repperi loca, in quibus scripta sunt, quae uidentur facere quaestionem. ac primo aestimabam spiritalibus spiritalia conparans indissolubile esse, sicuti et multa sunt alia. nam et Mathusalam quattuordecim annos post diluuium uixisse scribitur, nec tamen arcam ingressus est cum Noe; et, cum ipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem redigent eos et adfligent eos et humiliabunt eos quadringentis annis, postea Moyses scribit in Exodo: et factum est post quadringentos triginta annos, exiuit omnis potentia domini de terra Aegypti. Agar quoque Ismahelem quasi lactantem et
Abbreviated transcription (Latin):
expositionẽ sequunt᷑. in aduentu xp̃i mor¬
tis atq peccati aculeum. e̾ẽ. confractũ.
Ponã & aliã opinionẽ : neqͥd uidear
p̃tergressus. Quidã septimũ annum
remissionis & quinquagesimũ iubelei
& quadringentesimũ nonagesimũ qd̾
uolunt intellegi septuagies septies:
multis modis interp̃tantus: asserentes
obhanc causam quinquagesimi & qͥngen¬
tesimi numeri sacrati in euangłio positũ
debitorẽ: & qͥnquagesimũ psalmum peni¬
tentiȩ qui septe conficit᷑ septẽ annis. & in
principium ogdo adis erumpit Uerum
ne longuis sermo procedat. huc usq super
hoc locutum me esse sufficiat: quia & exhi
quȩ resꝑsimus ingentẽ tͥ disputationis silũ
poteris ipse conficere. sciens origenẽ duod¬
cimũ & tertium decimũ ingenesim librum
dehac tantumͦ questione dictasse: De¬

Expanded text:
expositionem secuntur: in aduentu Christi morexpositionem secuntur: in aduentu Christi mortis atque peccati aculeum esse confractum. Ponam et aliam opinionem, ne quid uidear\' praetergressus. quidam septimum annum remissionis et quinquagesimum iobelei et quadringentesimum nonagesimum, quod uolunt intellegi \'septuagies septies\', multis modis interpretantur adserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrate in euangelio positum debitorem et quinquagesimum psalmum paenitentiae, qui septem conficitur septimanis et in principium ogdoadis erumpit. uerum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his, quae respersimus, ingentem tibi disputationis siluam poteris ipse conficere sciens Origenem duodecimum et tertium decimum in Genesim librum de hac tantum quaestione dictasse.
Abbreviated transcription (Latin):
est. quã ut dimittar: Septimũ qr nec dap¬
natus egerit penitentiã. scđm ninuitas.
& e zechiam regem iuda. qui in minentẽ
mortẽ lacrimis distulerunt : & dicunt
illũ aclementissimo dõ ideo usq ad .uii.
generationes fuisse dilatum: ut saltim
malis illis & longeuitate meroris cõpulsꝰ.
penitentiam ager&. ut mereretur ab sol¬
ui: Non nulli septenarium numerum
plenũ & ꝑfectum interp̃tant᷑ de mul¬
tis scripturarum locis testimonia con¬
trahentes: & hunc esse sensum que suꝑͣ
ꝑstrinximus: qͦd qui interfecerit cain
abingenti eũ & om̃ia supplicia tran¬
seuntẽ liber& pena. Sunt autem qͥ
de euangłio interrogationẽ petri re¬
plicent. dñe. quoties peccabit inme fr̃
m̃s. & dimitt̃a ei usq septies. dicit ei iħis.
ñ dico tͥ usq septies. sed usq septuagies sep¬
ties: & putant mortẽ atq peccatũ insep¬
tima ꝓgenie sabbatizasse. quando enoch

Expanded text:
est, quam ut dimittar; septimum, quod nec damest, quam ut dimittar; septimum, quod nec damnatus egerit paenitentiam secundum Nineuitas et Ezechiam regem Iudae, qui inminentem mortem lacrimis distulerunt. et dicunt illum a clementissimo deo ideo usque ad septimam generationem fuisse dilatum, ut saltim malis ipsis et longae uitae maerore conpulsus paenitentiam ageret et mereretur absolui. Nonnulli septenarium numerum plenum et perfectum interpretantur de multis scripturarum locis testimonia contrahentes et hunc esse sensum, quem supra perstrinximus, quod, qui interfecerit Cain, ab ingenti eum et omnia supplicia transeunte liberet poena. Sunt autem, qui et de euangelio interrogationem Petri replicent: domine, quotiens peccabit in me frater meus et dimittam ei? usque septies? dicit ei Iesus: non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. et putant mortem atque peccatum in septima progenie sabbatizasse, quando Enoch
Abbreviated transcription (Latin):
cietur in morte. quos. ẽ passus in uita:
ita & lamech peccatũ. id est tocius mundi
atq sanguinis qui esfus est xp̃i solueret᷑
aduentu. qui tollit mundi peccata qͥ
lauit amictũ suũ insanguine uue:
& torcular calcauit solus. qui de edom
ad celum rubicundus ascendens. & cla¬
mantib angłis miraculũ prebuit.
mͥ quidã hebreus in apocriforũ libris
septuaginta . uii. animas ex lamech ꝓ¬
geniȩ repperiri: quȩ diluiuo deletȩ
sint : & in hoc numero delamech fac¬
tam esse uindictam. qͦd genus ipsius
usq ad cataclismũ ꝑ seuerauerit:
Alii de.uii. uindictis cain uaria¬
suspicantur. Primum eius asserunt fuisse
peccatum. qͦd ñ recte diuiserit: sodm qd̃
inuiderit fr̃i. Tertiũ qͦd dolose egerit di¬
cens. transeamus in caimpum. Quartũ qͦd in¬
terfecerit. auintum qͦd ꝓcaciter negauerit.
nescio. nũqͥd custos fr̃is mei sum : Sextum
qͦd seipsum dãpnauerit. maior culpa mea

Expanded text:
tietur in morte, quos est passus in vita: tietur in morte, quos est passus in vita: ita et Lamech peccatum, id est, totius mundi atque sanguinis, qui effusus est, Christi solveretur adventu: qui tulit mundi peccata, qui lavit amictum suum sanguine uvae, et torcular calcavit solus: qui de Edom ad coelum rubicundus ascendens , clamantibus angelis miraculum praebuit: « mihi quidam Hebraeus in apocryphorum libris septuaginta septem animas ex Lamech genie repperiri, quae diluuio deletae sint, et in hoc numero de Lamech factam esse uindictam, quod genus ipsius usque ad cataclysmum perseuerarit. Alii de septem uindictis Cain uariasuspicantur et primum eius adserunt fuisse peccatum, quod non recte diuiserit; secundum, quod inuiderit fratri; tertium, quod dolose egerit dicens: transeamus in campum; quartum, quod interfecerit; quintum, quod procaciter negauerit: nescio; numquid custos fratris mei sum? sextum, quod se ipse damnauerit: maior culpa mea
Abbreviated transcription (Latin):
septẽpliciter. & simmacus ebdomadas¬
septẽ. siue septies ulciscet᷑: maiorũ nr̃oꝵ
ista sententia est. qͦd putant inseptima
generatione a lamech interfectũ cain.
Adam quippe genuit cam: cain genuit
enoch. enoch genuit cainan. cainan genuit
malalehel. maleilehel genuit matusalã.
matusalam genuit lamech: qui septimꝰ
abadam ñ sponte ut in quodã hebreo uo¬
lumine scribit᷑ interfecit cam ut ipse post¬
ea confitet᷑. quia uirum occidi in uul¬
nere meo. & iuuenem in liuore meo.
Am̃ septies iundicabit᷑ de cam: de lamech
autẽ septuagies septies. H ec quidẽ de
cai qͦd inseptima generatione interfec¬
tus sit: & iuxta aliam editionẽ penam
mech ex soluendȩ sint. Aiunt abadam
usq ad xp̃m generationes septuaginta.uii.
Lege lucã euangelistã. & inuenies ita ẽẽ
ut dicimus. Sic̃ ergo septima generatione
cain peccatum ẽ. dissolutũ: ñ uindicabit
d̃s bis inidipsum. Et qui semel recipit
mala inuita sua. ñ eosdẽ cruciatus pa¬

Expanded text:
pliciter: et Symmachus, hebdomas sive septimus ulciscetur, majorum nostrorum ista sententia est, quod putant in septima generatione a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, Enoch genuit Irad, Irad genuit Maviael, Maviael genuit Mathusala, Mathusala genuit Lamech, qui septimus ab Adam, non sponte ut in quodam hebraeo volumine scribitur interfecit Cain: ut ipse postea confitetur, « quia virum occidi in vulnere meo, et juvenem in livore meo: quoniam septies vindicabitur de Cain: de Lamech autem septuagies septies » . Hoc quidem de Cain, quod in septima generatione a Lamech interfectus sit, et juxta aliam editionem, poenam mech exsolvendae sint. Aiunt, ab Adam usque ad Christum generationes septuaginta septem. Lege Lucam Evangelistam, et invenies ita esse, ut dicimus. Sicut ergo septima generatione Cain peccatum est dissolutum, non enim vindicabit Deus bis in idipsum, et qui semel recepit mala in vita sua, non eosdem cruciatus pa
Abbreviated transcription (Latin):
disputandum: Certe ex pecto qͥd place¬
at: utr̃u ne epłari breuitate sententi¬
as tibi uelis digeri: aut singuloꝵ libros
confici: Nam & origenes inquarto pauli
ad romanos thomo de circum cisione
magnifice disputauit : & de mundis atq
in mundis animalibus in leuitico plura
disseruit : ut si ipse inuenire nichil pos¬
sem: de eius tam̃ fontib mutuarem:
Ut uerius loquar: dydimi de sp̃ũ sc̃e lrũ
inmanib habeo: que translatũ tͥ cupio
dedicare: ne me estimes tantumodo dorni¬
tare: qui lectionẽ sine stilo somnũ putas:
Ante latis itaq problematib quȩ epłȩ tuȩ
subieceraꝰqͥd mͥ uideretur ad nexui: ueniã
postulans. & festinationis pariter & morariũ:
Festinationis: qr ad una lucubratiunculã
dictare uolus . rem dierum: Tarditatis:
qr. alio opere detentus. non statim ad in¬
terrogata rescripsi. In terr̃ Quid sibi
uult qͦd ingenesi scriptum est: omnis
qui occiderit cain septe uindictas ex solus

Expanded text:
disputandum. certe expecto, quid placedisputandum. certe expecto, quid placeat: utrumne epistolari breuitate sententias tibi uelis digeri aut singulorum libros confici. nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos la/jTiquaiuiv tomo de circumcisione magnifice disputauit et de mundis atque inmundis animalibus in Leuitico plura disseruit, ut, si ipse inuenire nihil possem, de eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine stilo somnum putas. antelatis itaque problematibus, quae epistulae tuae subieceras, quid mihi uideretur, adnexui ueniam postulans et festinationis pariter et morarum: festinationis, quia ad unam lucubratiunculam dictare uolui rem dierum; tarditatis, quia alio opere detentus non statim ad interrogata rescripsi. Quid sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet?
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimo papȩ damaso hieronimus.
Post qũa epłam tue sc̃itatis accepi: con¬
festim accito notario ut exciper& imperaui:
Quo ad officium p̃parato qͦd er̃a uoce pr̃op¬
turus. ante mͥ cogitatione pingebam: inte¬
rim iam & ego lingũa. & ille articulũ mo¬
uebamus: cũ subito hebreus in teruenit.
deferens ñ pauca uolumina quȩ desinago¬
ga quasi lecturus accepaerat. Et ilico:
Habes inquit qd̾ postulaueras. Meq du¬
bium & quid facerẽ nescientẽ. ita festinꝰ
ex terruit: ut om̃ib p̃termissis ad scriben¬
dum transuolarẽ. Quoq qͥdẽ usq ad p̃senꝰ
facio. Uerũ qr heri adiacono adme misso
ut putas epłam ut ego sentio cõmentariũ
te expectare dixisti : breuẽ responsionẽ
ad ea desiderans quȩ singula magnorum
missis: non quo ñ potuerim & ad illas
aliqͥd respondere: sed qͦd ab eloquentissi¬
mis uiris. tertulliano nr̃o scilicet & no¬
uatiano latino sermone sint editȩ: &
si noua uoluerimus afferre: sit latius

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono ad me misso, ut tu putas, epistulam, ut ego sentio, commentarium te expectare dixisti breuem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum missis, non quo non potuerim et ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis uiris, Tertulliano nostro scilicet et Nouatiano, Latino sermone sint editae et, si noua uoluerimus adferre, sit latius
Abbreviated transcription (Latin):
fest&: neq uerboꝵ cõpositione frondescat
Sint alii diserti. laudent᷑ ut uolunt: & in¬
flatis buccis spumantia uerba trutinent.
miclui sufficit sic loqui ut intellegar: &
ut descripturis disputans. scripturarũ imit̾
ur isaac uir iustus & dõ carus non illi
cui uoluit. sed cui noluit deceptus errore
iffero paulisꝑ typos & ea que ama¬
ioribus nr̃is suꝑ hoc loco siͣnt interp̃¬
tata p̃tereo. non quo opinioni eoꝵ non
adquiescam. sed quo tu hoc tantũ queras
quare uir iustus aliqͥd ignorauerit. &
contra suã fecerit uoluntatẽ. Ad qͥd dis¬
tricta responsio est. nullũ hominẽ ex¬
cepto qui ob nram salutẽ carnẽ est. dignatus
induere plenã habusse scientiã. & certissim̃
ueritatem. Deniq paulus ex parte cognoscit
&exparte ꝓphetat: & nc̃ per speculum uido
in enuigmate. & scđm qͥd oporiae orare nescire
ratur moysi in psalterio adungͥendum regem
missus cum maximũ filioꝵ esse uidiss&s. ait

Expanded text:
festet, non quae uerborum conpositione frondescat festet, non quae uerborum conpositione frondescat sint alii diserti, laudentur, ut uolunt, et inflatis buccis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter ur Isaac, uir iustus et dcui voluit, sed cui noluit deceptus errore iffero paulisper typos, et ea quae a majoribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quod opinioni eorum non acquiescam, sed quod tu hoc tantum quaeras, quare vir justus aliquid ignoraverit, et contra suam fecerit voluntatem. Ad quod districta responsio est: NULLUM HOMINEM, excepto eo qui ob nostram salutem carnem est dignatus induere, plenam habuisse scientiam, et certissimam veritatem. Denique Paulus ex parte cognoscit, et ex parte prophetat et nunc per speculum uidet in aenigmate et, secundum quod oportet orare, nescire eratus Moysi in Psalterio ad unguendum regem missus, cum maximum filiorum Iesse uidisset
Abbreviated transcription (Latin):
Qd qr minus uidebat᷑ intellegi. ad iuncta gene
ratio est. Aquilam uero ut inceteris & in hoc
maxime loco ꝓpriȩ transtulisse om̃is iudea
conclamat. & sinagogarum conclamant uni¬
uersa subsellia. Qd uidelica idẽ sermo &
eisdem litteris scriptus. diuersas apud eos &
uoces & intelligentias habeat. Ex quib exem¬
pli causa unum ponimus: ut qͦd dicimus
ꝑspicuum fiat. Pastores & amatores eisdẽ
litreris scribuntur. Res. ai. ioo. aTA
Sed pastores. roim: amatores legunt᷑. reum.
Unde euenit ut ubi hierusalem inprophetis
cum amatorib suis fornicationis scelere
arguitur. ibi in nr̃is codicib ꝓ amatoribus
pastoꝵ nom̃ sit inmutatum. Scio hec molesta
mine tulliano eloquentie ducendus est
riuulus: nec aures quintillianis flosculis
&scolari dedamatione mulcendȩ pedestris:
sed cotidiane similis & nulla lucubratione
redolens. oratio necessaria est. quȩ rem
explicet: sensum edisserat: obscura mani¬

Expanded text:
quod quia minus uidebatur intellegi, adiuncta \'genequod quia minus uidebatur intellegi, adiuncta \'generatio est. Aquilam vero ut in caeteris, et in hoc maxime loco proprie transtulisse omnis Judaea conclamat: et Synagogarum consonant universa subsellia, quod videlicet idem sermo, et eisdem litteris scriptus, diversas apud eos et voces et intelligentias habeat. Ex quibus exempli causa unum ponimus, ut quod dicimus perspicuum 168 fiat: pastores et amatores eisdem litteris scribuntur RES, AIN, JOD, MEM: sed pastores ROIM, amatores leguntur REIM. Unde evenit, ut ubi Jerusalem in Prophetis, cum amatoribus suis fornicationis scelere arguitur, ibi in nostris codicibus, pro amatoribus, pastorum nomen sit immutatum. 14. Scio haec molesta mine Tulliano eloquentiae ducendus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae. pedestris et cotidianae similis et nullam lucubrationem redolens oratio necessaria est, quae \'rem explicet, sensum. edisserat, obscura mani
Abbreviated transcription (Latin):
tyoi. la est armati ascenderunt filii
isrł de terra egypti. licet proquo nos
suplectilem qua egyptios spoliauerunt
possit intellegi. Estimas curiositatẽ esse
finitam: Maior querendi ardor ex oritur:
& adsimilitudine hieremiȩ. dissoluor un¬
diq: & ferre ñ possum: quare.lxx. quintã
Uolumen hebreum replico qd̃ paulus
poenoler iuxta qͦsdam uocat. & ipsos
caracteres sollicitus adtendens scriptum
repperio. uaMT CIN. ALUSNE.
in reliqua interpretatione discordant.
Omnis pugna de uerbo est. amoysi. qͦd
isdem litteris scribitur. Ntt. alE M.
SEN.IOO. MEM. utr̃ũ nam quinq an
non possumus. Uerum quinq plurali numero¬
numero non quinta ut illi interp̃tati st̃
singulari. Sed nec generatio inuenitur
ad iuncta. quȩ lingua hebrea. dor dicit᷑.
Si ẽẽt quinta generatio. sermone legitus
illoꝵ amesador. H unc autẽ a moysin
id est quinq immo quinquaginta tan¬
tum scripti sunt. & fit quasi sensus. Quinti¬
aut̃ ascenderunt filii urł det̾̃ra egypti

Expanded text:
t: et armati ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti, licet pro eo, quosupellectilem, qua Aegyptios. spoliauernot, possit intellegi. Aestimas curiositatem esse finitam? maior quaerendi ardor exoritur et in similitudinem Hieremiae dissoluor undique et ferre non possum, quare Septuaginta\' carmatos\'. uolumen Hebraeum replico, quod Paulus cpocivoXrjV iuxta quosdam uocat, et ipsos characteres sollicitus adtendens scriptum repperio: uamusim alu bne in reliqua parte interpretatio non discordat; omnis pugna de uerbo est \'amesim\', quod his litteris scribitur: heth, mem, sin, iod, mem, utrumnam \'quiuque\' an non possumus, uerum \'quinque\' plurali numero, non cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae lingua Hebrsi esset quinta generatio, sermone legeretur illorum AMESA DOR. Nunc autem AMUSIM, id est, quinque, imo quinta, tantum scriptuautem ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti\';
Abbreviated transcription (Latin):
inueteri testam̃to ꝑ moysen &e ꝓpħas saluare
mundum: qd quia ñ potuerit explere. corpꝰ
sumpsisse deuirgine: & inxp̃o subspecie filii
p̃dicante mortem obisse ꝓnobis Et quia
ꝑduos gradus mundum saluare. nequiuerit.
priscam. & maximillã. in sanas feminas.
descendisse: & plenitudinẽ. quã paulus non
habuerit dicens. exparte cognoscimus et
exparte ꝓpłamus : & minc uidemus ꝑspecu¬
lum in enignate: abscisum & semĩ uirum ha¬
breuior epłe sermo subuertat: oũ & tu ipła
seripturas ad prime tenens. nontam ad eoꝵ
mota sis questiones: quã qͥd sentirẽ a me
responsio. ẽ. Si enim de eo qͦd in euangłio
sc̃ribitur. quicumq dixerit ũbum contra filiũ

Expanded text:
in ueteri testamento per Moysen et prophetas saluare in ueteri testamento per Moysen et prophetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corpus. sumpsisse de uirgine et in Christo sub specie filii praedicantem mortem obisse pro nobis et, quia per duos gradus mundum saluare nequiuerit, Priscam et Maximillain, insanas feminas, descendisse et plenitudinem, quam Paulus non habuerit dicens: ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus et: nunc uidemus per speculum in aenigmate abscisum et semiuirum habreuior epistulae sermo subuertat, cum et tu ipsa scripturas adprime tenens non tam ad eorum mota sis quaestiones, quam, quid sentirem, a me responsio est. sf enim de eo, quod in euangelio scribitur: quicumque dixerit uerbu
Abbreviated transcription (Latin):
posa frigiȩ patriarchas: scdos quos appellani
cȩnonos: atq ita intertium id.ẽ. penę ultimũ
locum ep̃i deuoluuntur: quasi ex indẽ ambi¬
tiosior religio fiat: siqͥd apud nos primũ ẽ
apud illos nouissimũ sit. Illi ad om̃e pene
delictum ȩccłȩ obserant fores: nos cotidie
legimus: malo pęnitentiã peccatoris quã mor¬
tem: & numqͥd qui cadit non resurg&. dicit
dñs: &t conuertimini ad me filii conuertentes.
& ego curabo contritiones urãs Rigidi aut̃
st̃. ñ quo & ipsi peiora ñpeccent: s qd̾ hoc
internos & illos sit. qͦd illi erubescunt con¬
fiteri peocata quasi iusti: nos dum pęniten¬
tiam agimus. facilius ueniam ꝓmeremur.
Pretermitto scelerata mysteria: quȩ dicunt᷑
delactante puero & de uicturo martyre con¬
farrata Malo iniqua non credere Sit falsũ
om̃e qͦd sanguis. ẽ. Aꝑta. ẽ. conuncenda
blasphemia. dicentium dm̃ primũ uoliusse

Expanded text:
pusa Phrygiae patriarchas, secundos, quos appellant pusa Phrygiae patriarchas, secundos, quos appellant 7.oiv»voti?, atque ita in tertium, id est paene ultimum, gradum episcopi deuoluuntur, quasi exinde ambitiosior religio fiat, si, quod apud nos primum est, apud illos nouissimum sit. illi ad omne paene delictum ecclesiae obserant fores; nos cotidie legimus: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: numquid, qui cadit, non resurgit?dicit dominus: conuertimini ad me, filii conuertentes, et ego curabo contritiones uestras. rigidi autem sunt, non quo et ipsi peiora non peccent, sed quod hoc inter nos et illos sit, quod illi erubescunt confiteri peccata quasi iusti, nos, dum paenitentiam agimus, facilius ueniam promeremur. Praetermitto scelerata mysteria, quae dicuntur de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse