comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicus tuus factus Quͣst pauꝑ factꝰ̾ est. flu¬
uios tuossitit. qͥ a siti ficati stait. Qma gͥ talis.
factus est ñ fraudet᷑ spe. Quesiut manib nocte.
coram te: ñ decipiat᷑. Ne aũtat᷑ humilis con¬
fusus: egenꝰ et mops lauoabt̃ nom̃ tuũ. son¬
fitentes peccata sua : laudabt̃ nom̃ tuũ. desi¬
dantes etña ꝑmissa tua laudabt̃ nom̃ tuũ.
Non de temꝑalibꝰ turgidi. ñ de ꝓpͥa iusticia
insuꝑbiam elati et inflati. ñ ipsi. S qui:

Expanded text:
dicus tuus factus est, pauper tuus factus est; fluvios tuos sitit, quia sui siccati sunt. Quia ergo talis factus est, non fraudetur spe: quaesivit manibus nocte coram te; non decipiatur . Ne avertatur humilis confusus: egenus et inops laudabunt nomen tuum. Confitentes peccata sua, laudabunt nomen tuum; desiderantes aeterna promissa tua, laudabunt nomen tuum: non de temporalibus turgidi, non de propria justitia in superbiam elati et inflati, non ipsi; sed qui?
Abbreviated transcription (Latin):
&e incestam̃tũ tuũ. Qa repleti sunt quia
ibi libent᷑ habitant. Beati mundo corde.
Respice gͦ in testam̃tum tuũ: et reliquie
salue fiant. ⁊ quia multi qͥ actendt̃ ad t̾ram
obscurati st̃. et repleti st̃ t̾ra. In tͣuit ioc
culis eoꝵ puluis. ⁊ et excecauit eos. et facti¬

Expanded text:
repleti sunt, qui Ibi libenter habitant beati mundo corde. Respice ergo in testamentum tuum, ut reliquiae salvae fiant, quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt et repleti terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaecavit eos. Et fact
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ cotidie uͥ ẽ ds̃ tius. Et quia ñ postũ os¬
tende dm̃ meũ : qͣsi mane seqͣr insultat᷑ m.
Nec paganus tantũ uł uideus uł hereticus:
s aliqͣdo fr̃s ipse catholicꝰ torquet os qͣdo dĩ
numtiat᷑. Et adhuc ipse qͣitis iam tinctus
aqua salucis et̃ne portans sacͣmentũ xͥ: forsi¬
tam dic̃. Et qͥs huc surrex̃  et ñ audeo patrẽ
meũ ae sepulcio loquentem exquo eũ sepeli¬
ui.⁊ ds̃ dedit legem adtempꝰ seruis suis ad qđ
se auocẽt. Nam qͥs redit abinferis. & qͥd tͥ faciã
talibꝰ ostendam qđ ñ uident: ñ possunt.
Non enĩ ꝓpt̃ illos: ds̃ inisibilis debet fieri.
Iam id quod agant si placent: ita fatiaent. ita
conent᷑. Quia ipsi nolunt comũiti in meliꝰ: dm̃¬

Expanded text:
quotidie, Ubi est Deus tuus ? Et quia non possum ostendere Deum meum; quasi inane sequar, insultatur mihi. Nec paganus tantum, vel Judaeus, vel haereticus; sed aliquando frater ipse catholicus torquet os, quando paenuntiatur. Et adhuc et ipse, quamvis jam tinctus aqua salutis aeternae, portans sacramentum Christi, forsitan dicit, Et quis huc resurrexit? et, Non audivi patrem meum de sepulcro loquentem, ex quo eum sepelivi. Deus dedit legem ad tempus servis suis, ad quod se avocent: nam quis redit ab inferis? Et quid faciam talibus? ostendam quod non vident? Non possum: non enim propter illos Deus visibilis debet fieri. Jam id agant, si placet; ita faciant, ita conentur: quia ipsi nolunt converti in meli
Abbreviated transcription (Latin):
tu asaph iam incellectu. Ne tradidetis be¬
stus animas confitentes tͥ. Agnosco inquid
quia locut᷑ ẽ petrus mirantibꝰ liuguas
pter illos missus sic xp̃c. Hoc audientes
compuncti su̾nt corde: et dixer̃t adapło.
Quid gͦ fatiemꝰ fr̃s: dicice nõbis. Et apłi.
Agite penitenciã. et baptiret᷑ unus qͥsq

Expanded text:
tu, Asaph, jam in intellectu? Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Agnosco, inquitQuia locutus est Petrus mirantibus linguas pter illos missus sit Christus. Hoc audito, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Apostolos, Quid ergo faciemus? dicite nobis. Et Apostoli: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
t̃re domoꝵ iquoꝵ. Obscurati sunt. uerle
repleti sunt tr̃a. Illi ꝗͥ obscuratdsunt: Qui
eiũ suꝑbia confundit. Egenus et iuopsi
laudabt̃ nom̃ tuũ. Uidetis fr̃s: ꝗͣ debeat
dulcis eẽ puꝑtas. uidetis pauꝑes. et in¬

Expanded text:
 obscurati sunt terrae repleti sunt terra. Illi obscurati, qui sunt? Qui enim superbia confudit. Egenus et inops laudabunt nomen tuum. Videtis, fratres, quam debeat dulcis esse paupertas: videtis pauperes et in
Abbreviated transcription (Latin):
cinꝰ grãm tuam. Pauꝑes sumꝰ: exaudi
m̃dicos tos. Iam oclos ñ audemꝰ ad celũ
leuare: s ꝑcutientes pectus nr̃m dicimꝰ.
dnẽ ⁊ ꝑpitius esto ppitiꝰ esto mͥ peccatori.
Redde qđ ꝓmisti. Tabulas tenemiꝰ: here¬
ditatẽ ex pectamꝰ. Respice incestam̃tũ
tuum: non illud uetus. Non ꝓpter t̃¬
ram chanaam rogo. ñ ꝓpt̃ inimicorum
temꝑalẽ subiectionẽ. nͨ ꝓpt̃ filioꝵ carna¬
lem feconditatẽ. ñ ꝓpt̃ diuitias t̃renas.
ñ ꝓc̃ salutẽ ttmporalẽ. R espice intesta¬
m̃tũ tuũ: qiod ꝓmisisti regnum celoꝵ.

Expanded text:
cimus gratiam tuam; pauperes sumus, exaudi mendicos tuos. Jam non audemus oculos ad coelum levare, sed percutientes pectus nostrum dicimus: Domine, propitius esto mihi peccatori ;Redde quod promisisti: tabulas tenemus, haereditatem exspectamus. Respice in testamentum tuum; non illud vetus: non propter terram Chanaan roge; non propter inimicorum temporalem subjectionem, non propter filiorum carnalem fecunditatem, non propter divitias terrenas, non propter salutem temporalem; Respice in testamentum tuum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pͥstinum: cecitatẽ tuam. Inimicꝰ ex ꝓbra¬
uit dño. Dictũ ẽ xp̃o. ⁊ ingente sua. Lec¬
cator ẽ iste ñ nouimꝰ unde sit: nos nouimꝰ
moysen. Illi locutꝰ ẽ ds̃. iste samaritanꝰ est.
Inunicus ex ꝓbrauit dño: et popłs in pru¬
dens exacerbauit nom̃ tuũ. Popłs inpru¬
deus tunc asaph: s non intellect᷑ asaph.
tunc. Qd dicitur insuꝑiore psalmo: qͣsi
peccus factus sũ. ate: et ego scmꝑ tecum.
Quia ñita adisset deos et idola gentium:
et si ñ cognouit ut pecus. tam̃ recognouit
ut hõ. Dix̃ enĩ semꝑ tec̃: qͣsi peccꝰ. Et qͥd¬

Expanded text:
tu pristinam caecitatem tuam! Inimicus exprobravit Domino. Dictum est Christo in gente sua, Peccator est iste; non novimus unde sit: nos novimus Moysen, illi locutus est Deus; iste Samaritanus est . Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Populus imprudens tunc Asaph; sed non intellectus Asaph tunc. Quid dicitur in superiore psalmo? Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum: quia non iit ad deos et idola Gentium. Etsi non cognovit ut pecus, tamen recognovit ut homo, dixit enim, Semper tecum, quasi pecus: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
non cognouit. Habeat & nor consolationẽ suã:
tauit innobis. Tuiis ẽ dies &r tua noxł n fecisti
solem & lituam. Solem & lanam spiritales: lu¬
nam carnales. Pa huc carnalis ẽ ñ descratiti: &
ipse ꝑficiatur. Tu ꝑfecisti solem & lunam. Solem
ita scͥptum ẽ. Sapiens ꝑman&e: sicut sol. stultus
aute sicut luna mutatur. Quiã gͦ quia sol ꝑ¬
manae: idẽ quia sapiens ꝑmanae sicut sol.stultus
sicut luna mutatiti. Ad huc carnalis. ad huc in¬
sipiens. deserendus : & ubi ẽ quod dictum ẽ ab
apło. sapientib & insipientib debitor sum: Tu

Expanded text:
non cognovit. Habeat et nox consolationem suam; non cognovit. Habeat et nox consolationem suam; tavit in nobis : Tuus est dies, et tua est nox. Tu perfecisti solem et lunam: solem, spirituales; lunam, carnales. Adhuc carnalis est, non deseratur, et ipse perficiatur. Tu perfecisti solem et lunam: solem,ita scriptum est: Sapiens permanet sicut sol; stultus autem sicut luna mutatur . Quid ergo, quia sol permanet, id est, quia sapiens permanet sicut sol, stultus sicut luna mutatur, adhuc carnalis, adhuc insipiens deserendus est? Et ubi est quod dictum est ab Apostolo: Sapientibus et insipientibus debitor sum ? Tu
Abbreviated transcription (Latin):
erat ũbũ. Non nosti enĩ tu cogitare u̾ba:
iͥ que sonant et tnͣseunt. Poces iam caꝑe u̾bũ.
ꝑ ipsũ facta st̃: et ꝑipsũ facti st̃. et qͥu̾ba fati¬
unt. Quale gͦ illum ũbũ ÷ꝰ capis o carualis:
responde. Capis: ñ capis adlruc. Ad nocteni
ꝑtines. luna tͥ necessaria est. ne intenebris
moriaris.  enĩ qͥdam peccatores intendunt
arcũ: ut sagutent in obscura luna rectos cor¬
de. Dscurata ẽ enũ caro xͥ de cruce deposita:
et insepulcro posita. Et illi qͥ occidunt insul¬
tauer̃t. et nondum resurtexerat. et sagitati
st̃ discipłi recti corde s i obscura luna. Ergo
ut ñsolũ dies diei eruccet u̾bum. s nox eciã
nocti adnuntiet scientiam. ⁊ qm̃ tuus ẽ dies
& tua ẽ nox : dignare descendere. mauere
apud eum. ⁊ a quo descendis s uenire ad qͦs
descendis. Dignare descendere qui in hoc mun¬
do eras. ⁊ & mundus ꝑte factus ẽ & mundus te

Expanded text:
erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, psum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed venire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc mundo eras, et mundus per te factus est, et mundus te
Abbreviated transcription (Latin):
iramedio terre. Turis ẽ dies. Qui sunt isti: spi¬
ritales. Qͥtua ẽ nox. Qui sunt isti: carnales.
Titus ẽ dies: & tua nox. Loquantur sꝑitales spi¬
unt istam spͤientiam carnales. Non pottri lo¬
qui uobiquasi sꝑitalib s quasi carnalib łr̃¬
go cum spnitales spiritalib loquuntur: dies
diei eructat uerbum. Cũ uero &e ipfi carnales
non tacent fidem crucifixi xꝑi. quam possũt
caꝑe par ui: nox nocti adnuntiat scientiam.
Tuus ẽ dies. &r tua nox. Adte ꝑtinent sꝑitales
ad te ꝑtinent carnales. Illos illustrđs uncom¬
mutabili sapientia & ueritate: illos consolaris
carnis manifestatione tamꝗͣ luna consolans
noctem. Tiuis ẽ dies: & tua nox . U.is audtre di¬
em: uide si capis. erige quantũ potes mentẽ
tuam .I. idcamus si ꝑtines ad diem. iã iudea¬
mus si non palpitat aspectus tuus. Potes ude
quod audisti modo ex euangłio. Impͥncipio e¬
rat uerbum. & uerbitm erat apua dm̃ & dõ

Expanded text:
in medio terrae. Tuus est dies. Qui sunt isti? Spiin medio terrae. Tuus est dies. Qui sunt isti? Spirituales. Et tua est nox. Qui sunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est nox. Loquantur spirituales spiunt istam sapientiam carnales: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertines ad diem; jam videamus, si non palpitat aspectus tuus. Potes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
tudei: de iusticia p̾sum̃tes. Ignorantes enĩ
tamꝗͣ fortes: iusticie dei non sunt subiecti.
Uidete hominem digsssisse fortitudine suã.
et remansisse infirmũ. mopem. ⁊ longe stan¬
tem.: nec occłos adcelum leuare audentẽ.
s ꝑcutientem pectꝰ suũ et dicentẽ. Dñe ꝓpitiꝰ
esto mͥ peccatori. Iam infirmꝰ ẽ iam ufirmi¬
tatẽ conficet᷑. non est fortis. Arida t̾ra est:¬
& rigetur fontib & torrentib Illi adhuc for¬
tes sunt: qui de uirtute sua p̃sumunt. Sic¬
centur flumina eorum. non ꝓficiant. doctri¬
ne gentiũ. ⁊ auruspiscum. mathematichorũ.
magice aitis: qm siccati sunt flutui fortis. tu
siccasti fliuuos etham. Arescat illa aoctrina:
quando ipse fecit hec om̃ia. quia ꝑ uerbum
facta sunt om̃ia : Ille ipse qui oꝑatus est. sa¬
lutem immedio terre: illi dr̃. tuus ẽ dies &e
tua nox. Aliquid hic intelligere debemus: qͣ
ꝑtineat adipsam salutem quam oꝑatus ẽ falutẽ

Expanded text:
Judaei de justitia sua praesumentes: Ignorantes enim Judaei de justitia sua praesumentes: Ignorantes enim uam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectus suum, et dicentem: Domine, propitius esto mihi peccatori . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis: Tu siccasti fluvios Etham. Arescat illa doctrina; quando ipse fecit haec omnia; quia per Verbum facta sunt omnia ? Illi ipsi qui operatus est salutem in medio terrae, illi dicitur: Tuus est dies, et tua est nox. Aliquid hic intelligere debemus, quod pertineat ad ipsam salutem quam operatus est
Abbreviated transcription (Latin):
lamen ex utroq rigat᷑ t̾ra. ab eo qͥ oꝑatꝰ est
salutem in medio t̾re. Exundent fontes. ⁊¬
currant torrentes: tu disrupisti fontes et
torrentes. Iusiccasti fluuios etham. Hac
rumpit fontes et torrentes: hac siccat flui¬
uios. et unde currat aqua. et que aque fic¬
centur: fiuuios inquit echan. Quidest
echan: uerbum enim hebreum est. Quid
interp̃tatur atham: fortis. robustus.
Quis est iste fortis robustus. ⁊ cuiꝰ flumos
siccac ds̃: Quis nisi ille ip̃se draco:Ne¬
mo eium uitrat indomum fortis ut ua¬
sa eius arripiat. ⁊ nisi pͥus alligauĩt for¬
tem. Ipse est fortis qͥait. ⁊ ponam sedem¬
meam adaqͥlonem. et ero sumilis altisfimo.
De ipso calice ꝑu̾se fortitudinis: homuri
b ipinauit. fortes ẽẽ uoluer̃t. qͥse deos
futuros de cibo uetito credidunt. factus
est adam fortis: cum exaltaretur. E cce factꝰ
est adani: tamꝗͣ unus ex nõbis. fortes et

Expanded text:
Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae; exundent fontes, currant torrentes: Tu disrupisti fontes et torrentes. 18. Tu siccasti fluvios Etham. Hac rumpit fontes et torrentes, hac siccat fluvios, ut inde currant aquae, et hinc aquae siccentur. Fluvios, inquit, Etham. Quid est Etham? Verbum enim hebraeum est. Quid interpretatur Etham? Fortis, robustus. Quis est iste fortis et robustus, cujus fluvios siccat Deus? Quis, nisi ille ipse draco? Nemo enim intrat in domum fortis, ut vasa illius diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Ipse est fortis, de virtute sua praemeam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nobis . Fortes et
Abbreviated transcription (Latin):
da dist u pasti sorites et torrentes. Si aute
ad diseretionem inaus fic ubũ di sonts
aque salientis inuitam etiam. ⁊ alii autem
auctientes ũbum et non sic fahentes ut bene
uiuant. tamen tacentes lingua. torrentes
fiunt. Lorrences enim dicunt᷑ ꝓpͥ̾e: qͥ non st̃
phennes. Nam aliꝗͣdo et tñslate dicitur. tor¬
rens ꝓfiuio: sic̃ dictum est. In ebriabunt᷑
abubtate domus cue: et torrence uolup¬
tatis tue. potabis eos. Homue ille torrens
aliquando siccabit᷑: sed torrentes ꝓpͥe dicunt᷑
fuiui qui estate deficunt. aquis autẽ hie¬
malibꝰ mundant᷑ et currunt. Uides homi¬
nem bene fidelem. ꝑseueraiib eͣ usq infinẽ.:
temptacione. ꝓuitãte non ꝓfalsitate et er¬
rore om̃s molestias sustinentem.⁊ hic unde
sic uiget. nisi quia u̾bum factum ẽ. in co
fons aque salientis in uitam et̾nam. Alus
autem accipit u̾bum: p̃dicat. ñ tacet. cur¬
rit. S estas ꝓbat: foncem aut torrentem.

Expanded text:
Tu disrupisti fontes et torrentes. Si autem Tu disrupisti fontes et torrentes. Si autem ad discretionem: in aliis fit verbum Dei fons aquae salientis in vitam aeternam ; alii autem audientes verbum, et non sic habentes ut bene vivant, tamen non tacentes lingua, torrentes fiunt. Torrentes enim dicuntur proprie, qui non sunt perennes: nam aliquando et translate dicitur torrens pro fluvio; sicut dictum est: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos : non enim ille torrens aliquando siccabitur. Sed torrentes proprie dicuntur fluvii qui aestate deficiunt, aquis autem hiemalibus inundantur et currunt. Vides ergo hominem bene fidelem, perseveraturum usque in finem, tentatione; pro veritate, non pro falsitate et errore, omnes molestias sustinentem: hic unde sic viget, nisi quia verbum factum est in eo fons aquae salientis in vitam aeternam? Alius autem accipit verbum; praedicat, non tacet, currit: sed aestas probat fontem aut torrentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est mordetis et comectitis in uicẽ.
litigatis inuicẽ. ⁊ detrahitis inuicem.
oꝓpbria obicitis inuicem. Attende ꝓͣ
nunc: in husimorsibꝰ consumi diabo¬
lum. Quis non iratꝰ seruo suo. ⁊ etiam
paganus dicat illi sathanas: inde dia¬
bolũ datũ in escã. Hoc dicit xanus ⁊
sum adorat: et de ipso maledicit.
Cũ pagana uoluptate aucdiuntur.
quia audita etiã in orbe t̾rarũ cognos¬
cunt᷑. Hec qͣdo dicebant᷑ ñfuer̃t. qa
tunc ꝓmitebant᷑ ñ reddebant᷑. Nunc
immundo Uideamꝰ qͥd fecerit: qũe
iam intelligit asaph. quod oꝑat̾ꝰ est
salute aui medio t̾re. En distupisti fonres
et toe rentes. Upmanarent liquoreni sapi¬
entie it manarent diuitias Ndi. ut irri¬
gereut salurem gentiun. uc oñis infideles
u fielĩ dulcedinem. sua triogatione cn¬
uercerent. distupisti fontes et torrentes
forte cliscretum est forte unum ẽ. quia
fontes. ianis largi fueit ut flimuna flacent.

Expanded text:
Quid est, mordetis et comeditis invicem? Quid est, mordetis et comeditis invicem? Litigatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis invicem. Attendite ergo nunc his morsibus consumi diabolum. Quis non iratus servo suo, etiam paganus, dicat illi: Satanas? Vide diabolum datum in escam. Hoc dicit Christianus, hsum adorat, et de ipso maledicit. cum magna voluptate audiuntur, quia audita etiam in orbe terrarum cognoscuntur. Haec quando dicebantur, non fuerunt; quia tunc promittebantur, non reddebantur: nunc in mundo! Videamus quid fecerit, quem jam intelligit Asaph, quod operatus est salutem in medio terrae. Tu disrupisti fontes et torrentes: ut manarent liquorem sapientiae, ut manarent divitias fidei, ut irrigarent salsitatem Gentium, ut omnes infideles in fide dulcedinem sua irrigatione converterent. Disrupisti fontes et torrentes. Forte discretum est; forte unum est, quia fontes tam largi fuerunt ut flumina facerent.
Abbreviated transcription (Latin):
macta et manduca. Qd est macta et manduca:
occide qđ funt. et fac qđ es : ac macta et man¬
duca. ac cõminue et bibe. Utrũq tam̃ ineodẽ
sac̃mento: quia oportebat utiq et fine dubi¬
tacione op il ortebat. ut corpꝰ qđ erat diabo¬
h. credendo transiret incorpꝰ xp̃i. Sic diabo¬
lus consumit᷑: amissis siuis menbris. Hoc figã¬
tum ẽ: et inserpente moysi. Nam fecerunt
magi similiter: ꝓiectis uirgis suis exi¬
buert dracones. s draco moysi onnium
illoꝵ magorũ uirgas absorbuit. Inces¬
ligatur gͦ et modo: corpus chiaboli.
hoc fit deuorat᷑ agentib que credicłunt.
factus est esca popłis ethiopibus Nluo
quoq intelligitrotdedisti eum escam
popłis ethiopibꝰ: qͥa nc̃ eum onĩs mordent¬
bunt. Quid est mordent: rephendendo.
culpando. ⁊ accusando. Quomͦ dictũ est
inphbitione qͥd est. s tam̃ exp̃sfum.
Si autem mordetis et comeditis in uiẽ
udete ne ab inuicem consumamini.

Expanded text:
Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt dracones; sed draco Moysi omnium illorum magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diaboli: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent? Reprehendendo, culpando, accusando. Quomodo dictum est, in prohibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini .
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit dealbata: qͥd enĩ de nigͣ factum :.
nisi qđ̃ dictum est ingra sũ et spetiosa. et
qͣmͦ acceꝑunt isti mescã dtraconẽ istũ puto
quo se consumarent: diabolũq consumetit
Nam et unde et uitulus ille quẽ adorauit
popłs infidelis apostata. querens deos egip¬
tiorum. ⁊ dimittens eum qui hbauit de ser¬
uitute egiptiorum. ⁊ unde agitatum est illud
magnum sacͣmentum. Cum cm̃ sic irasceret᷑
moyses colentibꝰ et adorantibꝰ idolũ. et ⁊elo
dei inflammatꝰ. uindicaret temꝑalit̃. et a
morte sempit̾na deuitanda terreret: tamen
ipsũ caput uituli inignẽ misit. ⁊ et ext̾mina
nue: ut paulatim consũmat᷑. Uute in aꝗͣ
da popło bibe. Quid est hoc nisi quia ad¬
oratores diaboli corpus ipsius facti erant.
quo mͦ agnoscentes xꝑi fiunt corpꝰ x. ⁊ uc
Corpus diaboli confum̃dũ erat: et hoc abisra¬
elitis confuidũ. Ex illo enĩ popłs. apłi. ex
illo pͥma eccł̃ia: et dictũ erat petro degentibꝰ

Expanded text:
 factum est, nisi quod dictum est: Nigra sum, et speciosa ? Et quomodo acceperunt isti in escam draconem istum? Puto quo se consummarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus idolum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput vituli in ignem misit et exterminavitnue, ut paulatim consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo agnoscentes Christum, fiunt corpus CCorpus diaboli consumendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesia. Et dictum erat Petro de Gentibus:
Abbreviated transcription (Latin):
brauit dño: et popłs in prudens exacer¬
bauit nom̃ tuũ. Om̃s gͦ ꝑier̃t. Ab̃sit sc si
aliqͥ ex ramis fracti sunt. maneut tamen
aliqui quo insẽret᷑ oleaster. Et radis manec:
et ex ipsis rainis ꝑ infidelitatẽ fractis. ⁊ reuo¬
cati sunt qͥdam ꝑfidẽ. Nam et ipse apłs
restitutus est. Ita plaue popłs in pru¬
deus ex acerbauit nom̃ tuũ : ꝗͣdo dictũẽ.

Expanded text:
avit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Omnes ergo perierunt? Absit. Etsi aliqui ex ramis fracti sunt, manent tamen aliqui quo insereretur oleaster ; et radix manet, et ex ipsis ramis per infidelitatem fractis revocati sunt quidam per fidem: nam et ipse apostrestitutus est. Ita plane populus imprudens exacerbavit nomen tuum, quando dictu
Abbreviated transcription (Latin):
telligẽ debemnꝰ  quid de illo fecit Tu
confregisti capita ctraconis. Illud est iui¬
tium peccati: capud illud est qđ accep̃
maledictum. ⁊ ut semen eue obseruaret.
caput serpentis. Ad mouita ẽ eñi eccłia.
iitium peccati deuitare. Quid ẽ initi¬
um peccati tamꝗͣ caput sexpentis. Initi¬
um om̃is peccati: suꝑbia. Confractum
est gͦ caput draconis: confracta ẽ suꝑbia
diabolica. Ꝙ de illo qͥd fecit. ⁊o qͥ oꝑa¬
tus ẽ salutẽ in medio t̃re: Dedisti eum:
in escam popłis ednopibs. Qd est hoc.
Quom intelligo popłos cdnio pesꝰ qͣiñ¬
nisi ꝑom̃s g̃s : et bene ꝑnigros. ⁊ ethio pes
em̃ igri sunt. Ipsi uocant᷑ adfiden qͥ nigri
fuerunt: ipsi prorsus ut dicat᷑. Finstis enim
aliqͥdo tenebre. lux autem nc̃ in dño. Ipsi
proisus uocant᷑ igri: s ne remaneant ingͥ.

Expanded text:
telligere debemus? Quid de illo fecit? Tu telligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret caput serpentis . Admonita est enim Ecclesia initium peccati devitare. Quod est initium peccati, tanquam caput serpentis? Initium omnis peccati superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escam populis Aethiopibus. Quid est hoc? Quomodo intelligo populos Aethiopes? Qhos, omnes Gentes? Et bene per nigros; Aethiopes enim nigri sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur nigri; sed ne remaneant
Abbreviated transcription (Latin):
rex nr̃ ante scła: oꝑatꝰ est salucẽ in iuedio
tre: et nos dormimꝰ. Iam ugilant gences:
et nos stertimꝰ. et tamꝗͣ nos ds̃ deseruerit
quid fecit: Quid ꝓmisit. Tu confirma¬
sti iu̾tute tua mare. Lamꝗͣ gentẽ uidõꝵ:
uel aridam afluctib segregatam. Mare
inamaritudine sua gs exant: t̾ramq illã
uuddiq cutum luebant. Et ecce confirma¬
sti in uirtute tua mare: et remansit tra
siciens imbre tuum. Cu confirmasti in
utute tua mare: contreiusti capita dra¬
ꝯconum iaqͥs. Draconum capita.⁊ de¬
momorum suꝑbias. ⁊ aquibꝰ gs posside¬
bant᷑. contriuisti suꝑ aꝗͣ: qͥa eos quos
enim dracones habent pͥncipem suũ
et ipse pͥmꝰ est magnus draco. Et de il¬
lo quidifecit. ⁊ qͥ oꝑatꝰ ẽ salutẽ in medio
tre duidi. Tu confregisti capita draco¬
nis. Cuiꝰ draconis Intelligimꝰ dra co¬
nes omĩa demonia: subdiabolo militan¬
cia. Qui gͦ singłaris draco cuiꝰ caput
confractum est. nͥ ipsum diabolum in¬

Expanded text:
er ante saecula, operatus est salutem in medio terrae; et nos dormimus. Jam vigilant Gentes; et nos stertimus, et tanquam nos Deus deseruerit, quid fecit? quid promisit? Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mare: contrivisti capita draconum in aqua. Draconum capita, daemoniorum superbias, a quibus Gentes possidebantur, contrivisti super aquam; quia eos quos enim dracones habent principem suum, et ipse primus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo militantia: quem ergo singularem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is isrł saluus fieret. Ergo iam asaph
a guosee quod p̃cessit: ut uel sequaris.
sp̃cedere uon potiusti. Non enĩ frus¬
tra uenit xp̃e: aut frustra occisus ẽ xͦ.
aut frustra granun cecidit int̾rã. insi
ut multiplicit surgeret. Exaltatꝰ ẽ ser¬
peus inheremo: ut ꝑcussum aueneno
sanarer. Attende qđ factũ est. Noli pu¬
tare uacare quod uenit: ne te male inue
inticulo psalmi uitellectus asaph. Quio

Expanded text:
omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph agnosce quod praecessit, ut vel sequaris, si praecedere non potuisti. Non enim frustra venit Christus, aut frustra occisus est Christus; aut frustra granum cecidit in terram, nisi ut multipliciter surgeret . Exaltatus est serpens in eremo, ut percussum a veneno sanaret . Attende quod factum est: noli putare vacare quod venit; ne te malum invein titulo Psalmi, Intellectus Asaph. Et
Abbreviated transcription (Latin):
certe infinem: usq adfinẽ. Usq ad quem
finem: quo usq cognoscas. quo usq cla¬
mas: quo usq apprehensa cauda redeatur
Itũi aliud signum: qđ datũ ẽ moysi. Quo¬
mͦ enĩ suꝑiꝰ de uͥga signũ: ita et de dexta.
Cũ eiũ illud factũ eẽr de uirga: dedit ds̃
alcĩ signũ.⁊ Mitte inqͥt manũ tuam: in
siqũ tuũ. Et misit manũ. Produc eam ais.¬
da. Albor enĩ in cute: lepͣ ẽ ñcandor. Ipsa
enĩ hereditas ddĩ. id est popłs eiꝰ. ⁊ foras ab
illi: Reuoca eam: ait usinũ tuũ. Re¬
nocauit: et reuersa est ad colorem suumi.
Quanddo hoc facis ait asaph iste. qͦusq
dexteram tuam alienas asini tuo ut fo¬
ris in inunda remaneat. Reuoca eã
redleat addcolorem: aguosca saluatorem.
Ut quid au̾tis manum tuã.⁊ et dextãm
tuam de mnedio simmi tuo infinẽ. Hex
clamat cecus ñ uadens iñ intelligens:
xp̃c cecitas ex parte inisrael facta est.
ut plenitudo gentium intraret: et sic

Expanded text:
certe in finem, usque ad finem. Usque ad quem certe in finem, usque ad finem. Usque ad quem finem? Quousque cognoscas, quousque clames, quousque apprehensa cauda redeatur Iterum aliud signum quod datum est Moysi. Quomodo enim superius de virga signum, ita et de dextera. Cum enim illud factum esset de virga, dedit Deus alterum signum: Mitte, inquit, manum tuam in sinum tuum, et misit: Produc eam, et pda. Albor enim in cute lepra est, non candor. Ipsa enim haereditas Dei, id est, populus ejus, foras ab i ait? Revoca eam in sinum tuum: revocavit, et reversa est ad colorem suum . Quando hoc facis, ait Asaph iste? Quousque dexteram tuam alienas a sinu tuo, ut foris immunda remaneat? Revoca eam; redeat ad colorem, agnoscat salvatorem. Utquid avertis manum tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem? Haec claCaecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
s suꝑueniet. Antea erat oisrł̃. quassaiꝰ es
quia offendisti uriacentẽ: ne conteraris.
obserua desuꝑuenientem. Ita enĩ p̃dic¬
tum est ꝑ propħam. Quisqͥs offenderit
in lapidem illam conqͣssabitur: et suꝑ
quẽ ueni̾et conteret eũ. Conquassat par¬
uos: conteret magnos. Iam signa tua ñ¬
uides. ⁊ iam non ẽ ꝓpħa: et dicis. ⁊ et nos
ñ cognoscet adhuc̃. quia uos ñ cognosci¬
Ntis adhuc. Iam non ẽ ꝓpħa: et nos ñ ag¬
Nnoscet adhuc. Usquequo ds̃ ex ꝓbrauit᷑
iminncꝰ. Clama quasi derelictus: quasi de¬
sertus. Clama qͣsi eger: qͥ medicum cedere
qͣ curare maluisti. Non ce agnosẽ ad huc
Uide qͥd fecerit. qͥd ñ agnoscit ad huc.ꝰ
et enĩ quib non ẽ annumtiatum. de eoui¬
debunt. et qͥ ñ audier̃t incelligent. et tu
cet adhuc. Ubi est in tellectus tuus. ir¬
ritat adu̾sariꝰ nom̃ tuũ infiuẽ. Ad hocir¬
ritat adu̾sariꝰ nom̃ tuũ infinẽ: ut iratus
corripias.⁊ corripiãs cognoscas infinẽ. Auc

Expanded text:
r veniet. Ante te erat, o Israel! quassatus es, quia offendisti in jacentem; ne conteraris, observa desuper venientem. Ita enim praedictum est per prophetam: Quisquis offenderit in lapidem illum, conquassabitur; et super quem venerit, conteret eum . Conquassat parvus; conteret magnus. vides, jam non est propheta, et dicis: Et nos non cognoscet adhuc, quia vos non agnoscitis adhuc. Jam non est propheta, et nos non cognoscet adhuc: usquequo Deus, exprobravit inimicus? Clama quasi derelictus, quasi desertus; clama tanquam aeger qui medicum caedere quam curari maluisti: non te agnoscit adhuc. Vide quid fecerit, qui te non agnoscit adhuc. Etenim quibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent : et tu n cognoscet adhuc. Ubi est intellectus tuus? Irritat adversarius nomen tuum in finem. Ad hoc irritat adversarius nomen tuum in finem, ut iratus corripias, corripiens cognoscas in finem; aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfint suꝑbia. ⁊ et diuitiarũ iactancia.
qͥd contulit nob̃: tnͣsesuit omĩa tamꝗͣ um¬
bra. Ꝙ de corruptibilib p̃sumpser̃t: spes
eoꝵ corrumpetur. Nr̃a uͦ spes: tunc erit res.
Promissio enĩ dĩ ut maneat integra et fir¬
ma et integͣ. : et certa erga nos. diximꝰ excor¬
de ficlĩ. infiuẽ ne corrumpas. Noli gͦ tĩmere:
ne ꝓmissiones dĩ. corrumpat aliqͥs potenci¬
um̃. Ipse non corrumpit qͥa uerax est.
potenciorem  ht̃. aqͦ eius ꝓmissio corrũ¬
patur. Certi gͦ simꝰ de ꝓmissis dĩ: et iã

Expanded text:
antia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Quia de corruptibilibus praesumpserunt, spes eorum corrumpetur; nostra vero spes tunc erit res. Promissio enim Dei ut maneat integra et firma et certa erga nos, diximus ex corde fidei, In finem, ne corrumpas. Noli ergo timere ne promissiones Dei corrumpat aliquis potentium. Ipse non corrumpit, quia verax est; potentiorem non habet a quo ejus promissio corrumpatur: certi ergo simus de promissis Dei; et ca
Abbreviated transcription (Latin):
anumas confitentes tͥ. Quare confitentem
tͥ: qͣre conu̾fus sum merumpna dũ con¬
fringit᷑ spina: Compuncti sunt corde:
et facti sunt erumpnosi penitendo: qͥfu¬
er̃t gloriosi seuiendo. Ne tradidĩs bestus
animas conficentes tͥ. Quib bestus. ⁊ msi
qͣrum capita contrita sunt suꝑ trdiiͫ:
quia dictꝰ ẽ bestia leo et draco ip̃se diabolꝰ.
Noli inqͥd dare diabolo et angłis eius: am¬
mam confitentẽ tͥ. Deuoret serpens. si ad¬
huc t̾rena sapio. si trena defidero. ⁊ si ad¬
inic inꝓmissis uet̾is testam̃ti. nouo reue¬
lato remaneo. Citm autẽ iam deposuerĩ
sitꝑbiam. et iusticiã meã ñ agnoscã. sed
gram tuam. ñ habeant mine suꝑbie be

Expanded text:
onfitentem tibi. Quare, confitentem tibi? Quia conversus sum in aerumna, dum configitur spina . Compuncti sunt corde; et facti sunt aerumnosi poenitendo, qui fuerant gloriosi saeviendo. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis, nisi quarum capita contrita sunt super aquam? Quia dictus est bestia, leo, et draco, ipse diabolus. Noli, inquit, dare diabolo et angelis ejus animam confitentem tibi. Devoret serpens, si adhuc terrena sapio, si terrena desidero, si adhuc in promissis Veteris Testamenti, Novo revelato, remaneo. Cum autem jam deposuerim superbiam, et justitiam meam non agnoscam, sed gratiam tuam; non habeant in
Abbreviated transcription (Latin):
gĩa aittem salui facti sumus: & hoc non exno
tollatur Ergo non erant oꝑa bona: erant.S. qͦ¬
moda: gr̃a dĩ. Sequere. uideamus. Ipsutis enĩ
sumus figm̃tum: creati in xꝑo ih̃u inopib¬
bonis. Ecce qͦmͦ fecit t̾minos t̃rx̧. qͥ oꝑat̾

Expanded text:
ia autem salvi facti sumus, et hoc non ex noquis extollatur? Ergo non erant opera bona Erant; sed quomodo? Gratia Dei. Sequere; videamus. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operib
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ erubescas p̃dicare qđ nosti: de¬
fende ⁊ interblasphemos qđ credidisti.
Si eni exaudiris in abscondito tempestatis¬
corde crecditur adiusticiã: si ꝓbaris in aqͣ
contͣictionis. ore confessio fit ad salutem.
Quanta est enĩ tpsa aqua contradictionis:
iam pene siccata est. Sensert illan: maio¬
acrit resistebant gs̃. turbãbat᷑ aqua. A¬
quas enĩ ꝓplis aliꝗͣdo incelligendas. eui¬
dent̃ in apochalipsis scͥpturas demonstiat.
uͥ aque multe cũ uidentur ⁊ quererent᷑.¬

Expanded text:
Non ergo erubescas praedicare quod nosti, deNon ergo erubescas praedicare quod nosti, defendere et inter blasphemos quod credidisti: si enim exaudiris in abscondito tempestatiscorde creditur ad justitiam; si probaris in aqua contradictionis, ore confessio fit ad salutem . Quanta est enim ipsa aqua, contradictionis? jam pene siccata est. Senserunt illam majoacriter resistebant gentes; turbabatur aqua aquas enim pro populis aliquando intelligendas evidenter Apocalypsis scriptura demonstrat, ubi aquae multae cu
Abbreviated transcription (Latin):
audiui te iabscondito tempestatis. Non
intempestate maris: s in tempestate cordis.
Exaudiui te mabscondito tempestatis:
exaudiurte iaqͣ contͣdictionis. Reuera
fr̃s. ⁊ reuera qͥ exauditꝰ est in abscondito
tempestatis: debet ꝓbari in aꝗͣ contradic¬
tionis. Cum enĩ cͤdictit. cũ ꝓbatꝰ fuit. cũ
uiam dĩ carꝑe ceꝑit. ⁊ cũ ingemellarium
eliquari intenđit. ⁊ amurta publice cur¬
rente se extraserit. habebit mulcos exagi¬
tatores. ⁊ mulcos insultatores. ⁊ multos de¬
tractatores.⁊ dehortatores. ⁊ minantes etiã
uͥ posfunt. det̾rentes. ⁊ depͥmtes. Hec to¬
ta: aqͣ contradictionis. Puto hodie ẽẽ hic
fic. Arbitior ẽẽ hic ñ nullos. qͦs amici sui
uolebant raꝑe adcutũ. s adnescio qͣs
hodierue festiuitatis nugas. Forte ipfi
illos adduxer̃t adegcłiã. S siue illos illi
udduxert̃. ⁊ siue abeis adcircũ adduci ñ
potuert. inaꝗͣ contradictionis ꝓbati sunc.

Expanded text:
«Exaudivi te in abscondito tempestatis:» non «Exaudivi te in abscondito tempestatis:» non in tempestate maris, sed in tempestate cordis. «Exaudivi te in abscondito tempestatis; probavi te in aqua contradictionis.» Revera, fratres, revera, qui exauditus eari in aqua contradictionis. Cum enim crediderit, cum baptizatus fuerit, cum viam Dei carpere coeperit, cum in gemellarium eliquari intenderit, et ab amurca publice currente se extraxerit; habebit multos exagitatores, multos insultatores, multos detractores, dehortatores, minantes etiam ubi possunt, deterrentes, deprimentes: haec tota aqua contradictionis est. Puto hodie esse hic sic; arbitror esse hic nonnullos quos amici sui volebant rapere ad circum, et ad nescio quas hodiernae festivitatis nugas: forte ipsi illos adduxerunt ad ecclesiam. Sed sive ipsi illos adduxerunt, sive ab eis ad circum abduci non potuerunt, in aqua contradictionis probati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. Sed ⁊ cophinos: ds̃ bucelloͥs fecit¬
ĩpleuit. Nuodecĩ cophinos bucellarum
impleuit: quia abiecta hiiꝰ miuidi e¬
legit. ut confundet fortia. S qͣdo in co¬
phino ser uiebat iosepl t̾ram ibi portabat
queq conscientia. xͥana: si deuote tnͣsierit
mare rubrũ. si cũ fide incredendi ⁊ obser¬
uandi linguã ꝗͣ non nouerat audiuit.⁊
recognoscat se intribulatione exauditum.
Ipsa enĩ magna tribulatio erat: p̃mi sar¬
cunis peccatorũ. Quantũ gaudet. ⁊ reuela¬
ta conscientia. Ecce baptuat᷑ es. Conscia
que heri p̃mebat᷑ : hodie gͣculat᷑. Exauditꝰ
es intribulatione: mem̃to tribulationis
tue. Anteꝗͣ accecłes adaqͣ. ⁊ qͥd sollicitudinis
gcrebas.⁊ quid ieiumorũ exibebas. qͥd tͥbu¬
lationum incorde gestabas. ⁊ orationum
int̾narũ. piarũ. deuotarũ. occisi sunt
hostes tui: omĩa peccata tua deleta finit.
Intribulatione inuocasti me ⁊ erui te: ex

Expanded text:
tantur: sed et cophinos Deus buccellis tantur: sed et cophinos Deus buccellis implevit; duodecim cophinos buccellarum implevit ; quia abjecta hujusmundi elegit, ut confunderet fortia . Sed et quando in cophino serviebat Joseph, terram ibi portabat, quaeque conscientia christiana, si devote transierit mare rubrum, si cum fide credendi et observandi linguam quam non noverat, audivit; recognoscat se in tribulatione exauditam. Ipsa enim magna tribulatio erat, premi sarcinis peccatorum; quantum gaudet relevata conscientia! Ecce baptizatus es; conscientia quae heri premebatur, hodie gratulatur. Exauditus es in tribulatione; memento tribulationis tuae. Antequam accederes ad aquam, quid sollicitudinis gerebas? quid jejuniorum exhibebas? quid tribulationum in corde gestabas, orationum internanarum, piarum, devotarum? Occisi sunt hostes tui, omnia peccata tua deleta sunt: «In tribulatione invocasti me, et erui te.» 11.
Abbreviated transcription (Latin):
noueras: que ⁊ ipse iosepħ cũ extret de
tra egipti. linguam ꝗͣ ñ nouer̾at audiuic.
Aucdies tinguã ꝗ ñ noueras: ꝗͣ mͦ audiunt
⁊ rerognoscunt testantes ⁊ scientes qͥ norunt.
Audies uͥ debeas hab̃e cor: qͦmͦ cũ dicẽm
multi intellexert ⁊ ad claniauert. Reliqͥ
multi stetert̃: quia nondum linguam
ꝗͣ ñ notierant audier̃t. Accelerent ergo:
tñseant.⁊ discant. Linguã ꝗͣ ñ nouerat au
antit: au̾tic abhon̾ib dorsum eiꝰ. Quis
au̾tit abhonerib dorsum eius. nisi ille
qͥ clamauit. ⁊ uenite adme om̃s qͥ labora¬
cis ⁊ honerati estis: Alio mͦ hoc id̾em sig̃¬
catur. Quod fatiebat insecutio egiptioꝵ:
hoc facit sarcina peccatoꝵ. Aũtit abhone¬
ribꝰ ddorsum eius. Et qͣsi aicẽs. ⁊ quib ho
uerib : Mlanus eius incophino seruier̃t.
dare. stircorare. tr̃am portare. cofmno fit.
seruilia sunt oꝑa: qͥa omĩs qͥ facit pecca¬
tum. seruus est peccati. Et si uos filius
Mĩto ⁊ abiecta mundi: qͣsi copltm depu¬

Expanded text:
de terra Aegypti, linguam quam non noverat, audivit.» Audies linguam quam non noveras: quam modo audiunt et recognoscunt, testantes et scientes qui norunt. Audies ubi debeas habere cor: quod modo cum dicerem, multi intellexerunt, et acclamaverunt; reliqui muti steterunt, quia nondum linguam quam non noverant, audierunt. Accelerent ergo, transeant, discant: «Linguam quam non noverat, auQuis «avertit ab oneribus dorsum ejus,» nisi ille qui clamavit: «Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis» ? Alio modo hoc idem significatur. quod faciebat insecutio Aegyptiorum, hoc faciunt sarcinae peccatorum. «Avertit ab oneribus dorsum ejus.» Et quasi diceres, Quibus o «Manus ejus in cophino servierunt.» dare, stercorare, terram portare, cophino fit; servilia sunt opera; quia omnis qui facit peccatum servus est peccati; et si vos Filius Merito et abjecta mundi quasi cophini depu
Abbreviated transcription (Latin):
conligantꝰ  Et nostis qͥa uanitas retro ẽ:
postĩor est. Idõ ille que retro oblitus.
id est uanitatẽ oblitus. mnea que ante
sunt .i. inui̾tate extensus: sequit᷑ ad
palmam suꝑne uocationis dĩ in xp̃o
iħu. Ergo in peius sibi ista consentiunt.
qͣuis dissentire ase inuicẽ uideant᷑. Idõ
sanson caudas uulpiũ conligauit. Uul¬
pes insictiosos maximeq hereticos fig¬
nificant: dolosos. fraudulentos. cauer¬
nosis. anfraudibus latentes ⁊ decipi¬
entes. ocdore ⁊̃ tetro putentes. Contra

Expanded text:
colligantur. Et nostis quia vanitas retro est, posterior est: ideo ille quae retro oblitus, id est vanitatem oblitus, in ea quae ante sunt, id est in veritatem extentus, sequitur ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Ergo in pejus sibi isti consentiunt, quamvis dissentire a se invicem videantur. Ideo Samson caudas vulpium colligavit . Vulpes insidiosos, maximeque haereticos significant; dolosos, fraudulentos, cavernosis anfractibus latentes et decipientes, odore etiam tetro putentes. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ totus. quia exparte corruptꝰ. M anichei
ista dicunt: faciunt s̃ usti incorde recen¬
tẽ am. Non est talis ds̃ nr: non est talis
portio tua iacob. ⁊ s qͥfecit celum ⁊ t̾ram
ipse est as tuus. Qui ñ eget bonis: qui
⁊ eos etiam si ñ intemplis. tam̃ qđ est pe¬
uis in fuo corde posuert. ⁊ falsorum ri¬
dendorumq simulacroꝵ templa ipsi
facci sunt. Maguum opus ẽ intus hȩc
idola frang̾e. ⁊ locũ dõ inuenti ñ recen¬
ti mundare. Om̃s enĩ isti aliud atq ali¬
ud sentientes. ⁊ alios atq alios dõs sibi
fatieutes. ipsamq fidem falsitate uari¬
antes uident᷑ dissentire. ⁊ s onĩs atrens
cogitacionub ñ receilt̾eat: int̾renis co¬
gitacionib consentiunt sͥ. Opino diũ

Expanded text:
non totus, quia ex parte corruptus. Manichaei non totus, quia ex parte corruptus. Manichaei ista dicunt; faciunt sibi et isti in corde recentem deum. Non est talis Deus noster, non est talis portio tua Jacob: sed qui fecit coelum et terram, ipse est Deus tuus; qui non eget bonis, qui  eos etiamsi non in templis, tamen quod est pejus in suo corde posuerunt, et falsorum ridendorumque simulacrorum templa ipsi facti sunt. Magnum opus est, intus haec idola frangere; et locum Deo viventi, non recenti mundare. Omnes enim isti aliud atque aliud sentientes, alios atque alios deos sibi facientes, ipsamque fidem falsitate variantes, videntur dissentire; sed omnes a terrenis cogitationibus non recedunt, in terrenis cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ris: ñ erit inte ds̃ iecens. Ds̃ recens est: ad
forte homo. ⁊ s sempitnus ds̃. Quid e¬
nĩ ante pͥncipium: tutiq inpͥncipio
erat u̾bum. ⁊ ⁊ ubum erat apuã dm̃.:
Absit gͦ: ut sit maliquo ds̃ recens. Os
recens. aut lapis aut fantasma est. Non
est inqͥt lapis: ego argenteũ habeo ⁊
aureum. ¶i̾to ipsa p̃tiosa uoluit nu¬
merare. qͥ dixit.⁊ idola gentiũ argentũ
mn occłos hñt ⁊ ñ uident. Recentes hi
du. Quid recentiꝰ dõ ex officina: licet
illos iam uetustos arfmearũ casses con¬
texĩnt: qͥ sempit̾ni ñ sunt recentes sunt.
ħoc de paganis. Nescio qͥs aliꝰ iuani¬
ueranti. filium dĩ diceus.⁊ i filtuĩ dĩ negans.
Si ei filius unicus est. hoc quod pat est ⁊
hoc est exet̾nitate. In autẽ nescio quid a¬
liud cogitasti incorde tuo: dm̃ recentei
posiusti. Fecit s̃ aliꝰ pugnantẽ dm̃ contra
gente tenebrarũ timentẽ ne inuadatur.:
satagentẽ ue corrumpat᷑: ex parte tamen
corruptum ut possit ẽẽ totus saliis. sed

Expanded text:
ris, non erit in te deus recens.» Deus recens, est ad forte homo, sed sempiternus Deus. Quid enim ante principium? Et utique in principio erat Verbum, et Verbum erat apud DAbsit ergo ut sit in aliquo deus recens: deus recens, aut lapis, aut phantasma est. Non est, inquit, lapis: ego argenteum habeo et aureum. Merito ipsa pretiosa voluit nominare, qui dixit, «Idola Gentium argentum men oculos habent, et non vident . Recentes hi dii. Quid recentius deo ex officina? Licet illos jam vetustos aranearum casses contexerint; qui sempiterni non sunt, recentes sunt: hoc de Paganis. Nescio quis alius, in vaniaequalem generanti; Filium Dei dicens, et Filium Dei negans. Si enim Filius unicus est, hoc quod Pater est, et hoc est ex aeternitate: tu autem nescio quid aliud cogitasti in corde tuo; deum recentem posuisti. Fecit sibi alius deum pugnantem contra gentem tenebrarum, timentem ne invadatur, satagentem ne corrumpatur; ex parte tamen corruptum, ut posset esse totus salvus; sed
Abbreviated transcription (Latin):
mus : signũ crucis erectũ ẽ. ⁊ contra¬
dictũ est ei. Contradictum ẽ głe cru¬
pebatur. Est enĩ titulꝰ inpsalino.
Inciculi inscͥptioñe: ne corrumpas. Signũ
erat: cui contradicẽt᷑. Dixer̃t gͦ iudei. Noli
qͣice rex iudeorũ: s fac quod ipse dixĩt. ⁊ re¬
gem se eẽ iudeoꝵ. Uicta est contradictio:
responsũ ẽ. Quod scͥpsi scͥpsi. Exaudiui te
in abscondito tempestatis : ꝓbaui te inaq̃
contradictionis. Hoc totũ abintio psal
nri usq adhunc u̾sum de oleo torcularis
audiuimꝰ : quod restat magis dolendun
ẽ ⁊ cauendum. Ad amurcã enĩ corcularis
ꝑtinet: usq adfinẽ. Fortasse non frustra
et int̃posito dia psalmate. Sed etiam hoc
audire utile est: ut qͥ iam se molco ui¬
det gaudeat. qͥ ꝑiclitat᷑. neͥc murat cui¬
rat caueat. Utruq audi. Unũ dilige.
aliũ time. Audi popłs m̃s lloquar: et
testificabor tͥ. Non enĩ popło alieno: ñ enĩ

Expanded text:
rectum est, et contradictum est ei. Contradictum est gloriae crupebatur. Est enim titulus in psalmo: «In tituli inscriptionem, ne corrumpas» . Signum erat cui contradiceretur: dixerunt enim Judaei, «Noli facere, Rex Judaeorum; sed fac quod ipse dixerit regem se esse Judaeorum.» Victa est contradictio; responsum est, «Quod scripsi, scripsi» . «Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te in aqua contradictionimi usque ad hunc versum, de oleo torcularis audivimus. Quod restat magis dolendum est et cavendum: ad amurcam enim torcularis pertinet usque ad finem; fortasse non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amurca currat, caveat. Utrumque audi: unum dilige, alterum time. «Audi, populus meus, et loquar, et testificabor tibi.» Non enim populo alieno, non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Testimonium imoseph posuit illud.
Qya fratres. ⁊ quidem ioseph int̃p̃tatur
augm̃tacio. qr multi filu deserte: ma¬
gis ꝗͣ eiꝰ que ht̃ uirũ. Testimonium in
mare rubrum tnͣfiectus est. Et tunc gͦ
ꝓduxert̃ aque reptilia animarũ uiua¬
rum. Nichil aliud tunc infiga᷑ por
fideliũ ꝑbaptismũ. Testis est apłs.¬

Expanded text:
Testimonium in Joseph posuit illud.» Eia, fratres, quid est? Joseph interpretatur augmentatio; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . «Testimonium in mare Rubrum trajectus est . Et tunc ergo produxerunt aquae reptilia animarum vivarum. Nihil aliud tunc in figura portfidelium per Baptismum; testis est Apos