comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testante didicimus: qͥa
seruus qui decem milia
talenta debebat. cũ peni¬
tentiam ageret: absolu¬
tionem debiti a dño ac-¬
cepit. Sed quia conseruo
suo centũ sibi denarios
debenti. debitũ ñ dimisit:

Expanded text:
testante didicimus, quia servus qui decem millia talenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem debiti a Domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit,
Abbreviated transcription (Latin):
N explanatione sua mul¬
ta ad loquendũ scĩ euͣgelii
lectio postulat. qͣm uolo si
possũ sub breuitate ꝑstrin¬
gere: ne uos & extensa pro¬
cessio. & ꝓlixa expositio ui¬
deatur onerare.Regnũ
dam uineam suam oꝑa¬
rios conducit. Quis uero
patrisfamilias similitu¬
dinem rectius tenet. qͣm
conditor nr. qui regit qͦs
condidit. & electos suos sic
in hoc mundo possidet.
quasi subiectos dñs in do¬

Expanded text:
n explanatione sua multa ad loquendum sancti Evangelii lectio postulat, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. Regnumdam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet quam conditor noster, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi sub
Abbreviated transcription (Latin):
& lapis onichinus. Est no¬
men fluuio scđo gyon: ip¬
se est qui circuit omnem
t̾ram ethiopiȩ. Nomen uͦ
fluuii tercii tigris: ipse¬
est qui uadit contra assi¬
rios.fliruius autẽ quar¬
tus: ipse est eufrates.¬

Expanded text:
inus et nomen fluvio secundo Geon ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae nomen vero fluminis tertii Tigris ipse vadit contra Assyrios fluvius autem quartus ipse est Eufrates
Abbreviated transcription (Latin):
mittere dignatus ẽ Quẽ
quia in diuinitatis suȩ
specie uidere nequiuimꝰ:
magna rursũ dilectionis
arte ꝓuidit. ut hunc fac¬
tũ ex muliere. hoc est ex
mat̾nȩ carnis substantia
sine uirili admixtione
conceptũ. ad humanos
uerũ hominem ꝓferret
aspectus: qui in diuina
uirtute ac substantia ma¬
nens ꝑ om̃ia qd̃ erat. uerã
naturȩ mortalis infirmi

Expanded text:
dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s:amor est.Unde & io¬
hannes dicit. Ds̃ caritas
est. Qui gͦ mente integra
d̃m desiderat: ꝓfecto iam
habet quem amat. Neq
enĩ quisqͣm posset dm̃ di¬
ligere: si eũ quem diligit
ñ haberet. Sed ecce si unus

Expanded text:
s amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unus
Abbreviated transcription (Latin):
pientiũ uoluntates: ñ
expectare ignorantiũ
fidem: non infirma ac¬
stulta desideria ꝑscruta¬
riᷤ sed ad alterius fidẽ
subuenire. Et reuera
fr̃es. quando medicus
languentiũ aut querit
aut respicit uoluntate.
cũ semꝑ contraria desi-¬
oeret & requirat infir¬
mus:Hinc est qd nunc
ferrũ. nc ignem. nunc
amara pocula ingerit.¬
&̃ apponit inuitis. ut
sam curam sentiant:
qͣm sentire ñ poterant
egrotantes:¬

Expanded text:
pientium voluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit aut respicit voluntates, cum semper contraria desideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit et apponit invitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes
Abbreviated transcription (Latin):
tquidem quantũ
euuangłice serie lec¬
tionis inuenimus: quin¬
quies ipsa qua resurre¬
xit die uisus est hominibꝰ.
Primo mariȩ magdalenȩ
ad monumentũ: quan

Expanded text:
quidem quantum et evangelicae serie lectionis invenimus, quinquies ipsa qua resurrexit die, visus est hominibus primo Mariae Magdalenae ad monumentum, quan
Abbreviated transcription (Latin):
sa est nobis de contemp¬
cu mortis uia qͣm sequa¬
mur: apposita forma cui
Simprimamur. x.¬
Rimũ nobis est ex¬
deriora nr̃a miscłi

Expanded text:
sa est nobis de contemptu mortis via quam sequamur, apposita forma, cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra miseri
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ anima mortalis est.
& cũ esse cessauerint sem¬
ꝑ ñ erunt: qͣntomagis
homines quib eternitas
ꝓmitttur. dei reguntur
imꝑio: Quantomagis
uos pluris estis illis: Id est
carius ualetis. Quia utiq
rationale animal sicuti
est homo. sublimius ordi¬
natũ est in rerũ natura.
qͣm irrationabilia ani
malia:sicut sunt aues:¬

Expanded text:
anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves
Abbreviated transcription (Latin):
kiñi paratos nos inue¬
nire desiderans. senescentẽ
mundũ que mala sequant᷑
denuntiat: ut nos ab eius
amore compescat. Appropin¬
quantem eius terminũ qͣn¬
tȩ ꝑcussiones p̾ueniant in¬
notescit᷑: ut si dm̃ metuere
in tranquillitate nolumus:
uicinũ eius iudiciũ. uel per¬
cussionib attriti timeamꝰ.
huic etenĩ lectioni sc̃i eu᷑głii
qm modo ũra frat̃nitas au¬
druit: paulo suꝑius dñs pre-

Expanded text:
i, paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo su
Abbreviated transcription (Latin):
mei: & baculus ipse in
manu eius indignatio mea.
Ad gentem fallacem mit¬
tam eũ: & contra popłm fu¬
roris mei mandabo illi ut
auferat spolia: & diripiat
p̃dam. Et ponam illũ in
conculcationem: quasi lu¬
tũ platearũ. Ipse autẽ non
sic arbitrabitur. & cor erus
ñ ita estimabit: sed ad conte¬
rendũ erit cor eius: & ad
internicionem gentiũ ñ
paucarũ. Dicet enim. Nũ¬
quid ñ principes mei simul
reges sunt: Nũquid non
ut charchamis sic calan¬
no: Et ut arphat. sic e¬
math: Nũquid ñ ut da¬
mascus sic samaria: Quo¬
modo inuenit manꝰ mea
regna ydoli: sic & simula¬

Expanded text:
mei, et baculus ipse in manu ejus indignatio mea. Ad gentem fallacem mittam eum, et contra populum furoris mei mandabo illi, ut auferat spolia et diripiat praedam, et ponam illum in conculcationem quasi lutum platearum. Ipse autem non sic arbitrabitur, et cor ejus non ita existimabit: sed ad conterendum erit cor ejus, et ad internecionem gentium non paucarum. Dicet enim: Numquid non principes mei simul reges suet? numquid non ut Charchamis, sic Chalano? et ut Arphad, sic Emath? numquid non ut Damascus, sic Samaria? Quomodo invenit manus mea regna idoli, sic
Abbreviated transcription (Latin):
nandũ: cũ de resurrectio
piis parata susceperit. in
regni celestis consortiũ pro¬
abentes gͦ tantȩ spei
fiduciam dilectissi¬
mi. in fide qua fundati estiˢ
stabiles ꝑmanete: ne idem
ille temptator cuiꝰ iam a
uobis dñationem xp̃c exclu¬
sit. aliquib uos iterũ sedu¬
eat insidiis: & hec ipsa pre¬
sentis diei gaudia fallaciȩ¬
suȩ arte corrũpat. illudens
simpliciorib animis de qͦ¬
rũdam ꝑsuasione pestife
dies. ñ tam de natiuitate
ap̃i. qͣm de noui ut dicunt
bris obuoluta. & ab om̃n in¬
cremento uerȩ lucis aliena
sunt. Trahunt᷑ enĩ adhuc
stultissimis gentilitatis er

Expanded text:
nandum, cum te resurrectio piis parata susceperit in regni coelestis consortium proHabentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis, stabiles permanete; ne idem ille tentator, cujus jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifer nostrae, non tam de nativitate Christi, quam de novi, ut dicunt,bris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis er
Abbreviated transcription (Latin):
eidem apło paulo contigis¬
se ꝓbatur: cuiter petenti
responsũ est. Sufficit tibi
gr̃a mea: nam uirtus in
infirmitade ꝑficitur. Uel
utilia quidem. & que ad
ueram saludem respiciant

Expanded text:
eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant
Abbreviated transcription (Latin):
eges eternis. Mendicũ
hominem audis: tu ipse
mendicus es. Pecitur ã te:
& petis. Qd̃ egeris cũ peti¬
tore tuo: hoc agit d̃s cũ
suo. Et plenus. & inanis
es. Imple inanem de ple¬
nitudine tua. ut de ple-
nitudine di impleatur

Expanded text:
eges aeternis. Mendicum hominem audis, mendicus ipse Dei es. Petitur a te, et petis. Quod egeris cum petitore tuo, hoc aget Deus cum suo. Et plenus et inanis es: imple inanem de plenitudine tua, ut de Dei plenitudine impleatur
Abbreviated transcription (Latin):
& scribȩ. timuerunt po¬
pulũ: atq ideo qd̃ ꝑ se non
poterant. p̃sidis manib
efficere temptabant: ut
uelut ipsi a morte eius ui¬
derentur ĩmunes. Nuꝑ
enim sub cesare augusto

Expanded text:
 scribae timuerunt populum, atque ideo quod per se non poterant praesidis manibus efficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto
Abbreviated transcription (Latin):
maliũ. aquilȩ uolanti cõ¬
paratur. Cunctis quippe
auib aquila celsius uola¬
re.cunctis animantib cla-¬
rius solis radiis infigere cõ¬
sueuit obtiitus. Et ceteri
eugłistȩ quasi in terra am¬
bulant cũ dño. qui dem¬
poralem eius generationẽ
parit̾ & demporalia facta
sufficienter exponentes:
pauca de diuinitate dixe¬
runt. Hic autẽ quasi ad cȩ¬
lũ uolat cũ dño. qui per¬
sublimius mente uolan¬
do. & limpidus specie¬
lando &gnouit: ac nob̾
cognoscendam scribendo
describunt: iohes eundẽ
in principio iam fuisse de¬
statur dicens. In principio:

Expanded text:
malium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui persublimius mente volando et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscendam scribendo describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur discens: » In principio
Abbreviated transcription (Latin):
amatur a patre. et
tamen ad passionem mit¬
titur: ita & discipłi aman¬
passionẽ mittuntur in
mundo. Itaq dicitur. Si¬
cut misit me pater. & ego
mitto uos: idest ea carita¬
te uos diligo. cũ inter scan¬
dala ꝑsecutoꝵ mitto: qua
me caritate pater dilexit
quem uenire ad doleran¬
das passiones fecit: qͣmuis
mitci etiã aliter iuxta na¬
turam diuinitatis possit
intelligi. Eo enim ipso a
patre mitti filius dicitur:
quo a patre generatur
Nam sc̃m quoq sp̃m qui
cum sit coequalis patri et
filio. ñ tamen incarnatus
est: idem se filius mittere
ꝑhibuit dicens. Cum ue¬
nerit paraclitus: quẽ ego
mittam uobis a patre.
enĩ mitti solũmodo incal¬
nari deberet intelligi. sc̃s

Expanded text:
amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli a Dopassionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum quoque Spiritum, qui cum sit coaequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, s
Abbreviated transcription (Latin):
sitis. semꝑ trepidus. semꝑ
incertus es: ne cũ domũ
redieris ñ habeas qd̃ ha¬
bebas. Ita dũ amissionẽ
hoꝵ metuis: apud consci¬
entiam tuam nudus et
pauꝑ es. Ego autẽ quo¬
cũq iero: meȩ diuitie me
no specu sed thesauro pec¬
toris retinentur. Tu cum
recedis a scło: relinquendo
tuas diuitias ꝑdidisti. Ego
autẽ cũ michi de hoc mun¬
do migrare contigit: di¬
uitias meas mecũ ad pa¬
radisũ ueho. Tuas diuiti¬
as post mortẽ exemplo il¬
lrus purpurati diuitis
ignis & denebrȩ subseqͤnt᷑:
meas diuitias exemplo
lazari sinus abrahȩ & be¬
atitudo suscipiet:¬

Expanded text:
sitis, semper trepidus, semper incertus es, ne cum domum redieris, non habeas quod habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego autem quocunque iero, meae divitiae me no specu, sed pectoris thesauro retinentur. Tu 268 cum recedis a saeculo relinquendo, tuas divitias per idisti; ego autem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, divitias meas mecum ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequentur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipiet
Abbreviated transcription (Latin):
am & electus quilibet
qͣndo ad fidem im¬
biitur. filius est: qͣndo
alios imbuit. mat̃ est. An
ñ mat̾no erga paruulos
angebatur affectu. qui
ait: filioli mei quos iterũ
parturio. donec formetur
xp̃c in uobis: Portam ci¬
uitatis qua defunctus ef¬
ferebatur: pudo aliquẽ
de sensib esse corporeis.
Qui enim seminat inter
frẽs discordias. qui iniqui¬
tatem in excelsũ loquit᷑
ꝑ oris portam extrahitur¬
mortuus. Qui uiderit mu

Expanded text:
am et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahiturmortuus. Qui viderit mu
Abbreviated transcription (Latin):
oiuina uidelicet maiesta¬
te p̃dicata. passionis dis¬
pensatio differretur. & di¬
lata passione. salus mun¬
di que ꝑ hanc futura erat.

Expanded text:
ivina videlicet majestate praedicata, passionis dispensatio differretur, et, dilata passione, salus mundi quae per hanc futura erat
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem. totũ nr̃e men¬
tis dirigamus intuitũ: sicq
ꝑceptis eius munerib. grãs
recte uiuendo reddamus:
ut ad maiora ꝑcipienda dig¬
ni existere mereamur. Prece¬
mur seduli cũ beata cdi ge¬
nitrice: ut fiat nobis scd̃m
uerbũ eius. Illud scilicet uer¬
bũ. quo rationem suȩ incar¬
nationis ipse exponens ait.
Sic enim dilexit d̃s mundũ.
ret: ut om̃is qui credit in ip¬
sũ non pereat: sed habeat
uitam et̃nam. Nec dubi¬
tandũ. quin nos de ꝓfun¬
dis ad se clamantes citius

Expanded text:
voluntatem totum mentis nosvoluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius
Abbreviated transcription (Latin):
la dñi: fiat michi scd̾m uer¬
bũ tuũ. Magnã quippe
humilitatis constantiam
tenet: que se ancillam sui
conditoris dũ mater eligit᷑
appellat. Benedicta in muli¬
erib angłico oraculo p̃dicat᷑.
incognita adhuc ceteris mor¬
talib archana nr̃e redemp¬
tionis edocẽtur. nec se tam̃
de singłaritate meriti excel¬
lentioris singłariter excollit.
sed potrus suȩ conditionis
ac diuinȩ dignationis in
om̃ib memor: famularũ se
xp̃i consortio humilit̃ adiun¬
git. famulatũ xp̃o deuota
qd̾ iubetur impendit. fiat
inquit michi scđm uerbũ
tuũ. fiat. ut sp̃c sc̃s adueni¬
ens: me celestib dignã miste¬
riis reddat. Fiat. ut in meo
utero filius d̃ĩ humanȩ sub¬
stantiȩ habitũ induat: atq
ad redemptionem mundi.
tanqͣm sponsus suo ꝓcẽdat
nos esse xp̃i in cunctis actib
nr̃is motibq recolamus.
Oius semꝑ obsequiis omia
corporis nr̃i menbra manci:¬
pemus ad eius implendã

Expanded text:
la Domini, fiat mihi secundum verla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedatesse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam
Abbreviated transcription (Latin):
głio testatur. Unde tribus
coniuncta. Potuit autem
huiꝰmodi comunctio etiã
recentiore dempore fieri.
datis nuptuifeminis de
tribu in tribũ. ut manife¬
ste beatam di genitricem
que de tribu regia descen¬
dit. cũ tribu sacerdotali
cognationem generis ha
gruit.Oportebat namq
ut apparens in mundo
mediator di & hominũ.
de utraq tribu carnis ori¬
ginem haberet:quia ni¬
mirũ ipse in humanitate
assumpta utramq habi¬
turus erat ꝑsonam: & sa¬
cerdotis scilicet & regis.
Siquidem de regia erus
potestate qua electis suis
regnũ ꝑhenne tribuit.
& presens scĩ euͣgłii lectio
testatur: quia regnabit in
domo iacob ineternũ. & reg¬
ni eius ñ erit finis. Porro de
pontificali dignitate illius.
in qua ꝓ nr̃a redemptione
hostiam suȩ carnis offerre
dignatus est: testatur ꝓpħa
qui ait. Cu es sacerdos in et̃¬
nũ: scđm ordinem melchi¬
sedech. Accepta autẽ tanta
gr̃a: uideamus beata maria
in quanta humilitatis arce
ꝑsistat. Ecce inquit ancil¬

Expanded text:
io testatur. Unde tribus  esse conjuncta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habgruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicSiquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancil
Abbreviated transcription (Latin):
tre dñi natura non
culpa. creata est. forma ser¬
ui sine conditione seruili:
quia nouus homo sic con¬
temperatus est ueteri. ut
& ueritatem susciperet ge¬
neris. & uitiũ excluderet
uetustatis. Cũ igitur mi¬
sericors omp̃cq saluator

Expanded text:
tre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustatis. CAP. IV. Cum igitur misericors omnipotensque Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
titudine uincerent:
quem ratione superare
non poterant.Aueritate
nudos se esse ꝓfessi sunt:
qui mulcitudine se arma¬
uerunt. Dicebant enim
apud se.Unus loquatur
ꝓom̃ib. & om̃s loquamur
ꝑunũ: ut si quidẽ uicerit.
om̃s uideamur uictores.
Si autẽ uictus fuerit: so

Expanded text:
titudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus fu
Abbreviated transcription (Latin):
est ratio. Si enim homo ad
imaginem & fimilitudi-¬
nem di factus. in suȩ natu¬
re honore mansisset:nec di¬
abolica fraude deceptus.

Expanded text:
est ratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus
Abbreviated transcription (Latin):
lieres p̃dicauit. matrẽ dñi
sui cognominauit. fidem
fortem laudauit: ad cuius
ingressũ. se ipsam cũ filio
sp̃u scõ repletam esse signa¬
uit. ñ amplrus tacere po¬
tuit dona que ꝑceperat :
sed que semꝑ animo gere¬
bat ubi aptũ tempus in¬
uenit: etiam deuota oris
ꝓfessione patefecit. Namq
ut uirginalem decebat pu¬
dorem. acceptũ diuinitus
do uenerabatur occultum.
Expectabat reuerent̃. do¬
nec ipse donoꝵ distributor
quid sibi domi spetialis dis¬
tribuissec: quid secreti reue¬
lasset: quandocũq uellet
ostenderet. At postqͣm ẽa¬
dem que sibi erant carisma¬
ta p̃stita. ꝑ alios sp̃u reue¬
lante esse patefacta cerne¬
bat: mox etiã ipsa thesau¬
rum cȩli qd̃ in corde serua¬
bat aperuit. Ait ergo.
Magnificat anima mea

Expanded text:
lieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem, acceptum divinitus to venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in corde servabat, aperuit. Ait ergo: Magnificat anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
retur.Uenit ad euam di-¬
abolus. ut uitam nobis
malignus auferret: uenit
ad mariã gabriel: ut ui¬
tam reddendam hominibꝰ
nuntiaret.ꝑprimi homi¬
nis culpam. cepit diaboluᷤ
minis gr̃am. cepit ab homi¬
nib superari. Suꝑ primũ
suꝑbus: sub scdo captiuus.
ẜ illũ nos captiuos tenuit:
ꝑ istũ nos liberatos amisit.
Primus adam nobis auc¬
tor excicit culpe: nouiffi¬
mus adam nobis auctor
extitit gr̃ȩ. Ille de limo plaᷤᷤ¬
matus terrenos ꝓtulit. iste
de sp̃u sc̃õ natus: celestes
effecit. ꝑ illũ ꝑdidimꝰ gr̃am
priorem: ꝑ istũ recipimus
ampliorem. Ille quippe
nobis intulit peccati ma¬
culam. cũ qua nascerem᷑
ad suppliciũ. iste nobis cõ¬
tulit iustificationis grãm.¬
cũ qua renasceremur ad
regnũ. ꝑ illũ nos filios scłi
generatio carnalis efficit.

Expanded text:
retur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus minis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit
Abbreviated transcription (Latin):
discant ex p̃senti loco. qd
utiq potuerit seire ihc
criius imago esset in nũ¬
mo: sed interrogat. lit ad
sermonem eoꝵ competen¬
der respondeat.Respon
augustũ. sed tybe¬
riũ significari. priuignũ
erus. qui in loco successe¬
rat uitrici: sub quo & pas¬
sus est dñs. Om̃s autem
reges romani.a primo

Expanded text:
discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo, sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. ResponAugustum, sed Tiberium significari, privignum ejus, qui in loco successerat vitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicitur ds homo uł
in excelsũ montẽ. uel in
scãm cruitatem a diabo¬
lo assumptꝰ: mens refu¬
git: humanȩ hoc audire
aures expauescunt.Qui
tam̃ non esse incredibilia
ista cognoscimus: si in illo
& alia facta pensamus.
erte iniquoꝵ x.
omnrũ caput dia¬
bolus est: & huius caritis
menbra. sunt om̃s inriqui.
An non diaboli menbrũ
fuit pilatus: An non di¬
aboli menbra iudei ꝑse¬
quentes. & milites crũcifi¬
gentes fuerunt: Quid gͦ
mirũ si se ab illo ꝑmisit
in montẽ duci. qui se per¬
dulit etiam ã menbris illt̾
crucifigi: Non est ergo
indignũ redemptori nr̃o
qd̃ temptari uoluit̾. qui
uenerat occidi. Iustũ qͥp

Expanded text:
cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo permisit in montem duci, qui se perculit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum q
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis lucem nescit: cecus
est. Sed si iam in redemp¬
dorem credit: iuxta uiam
sedet. Si autẽ iam credit.

Expanded text:
ritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam credit
Abbreviated transcription (Latin):
magis denebras qͣm lucẽ.
erant enim mala oꝑa eoꝵ:
Quid est hoc: Quoꝵ enim
erant bona oꝑa: Nonne
uenisti ut iustifices impi¬
os: Sed dilexerunt inquit
magis tenebras qͣm lucẽ.
Ibi posuit iim. Multi enĩ
dilexerunt peccata sua:
multi confessi sunt pecca¬
ta sual quia qui confitet᷑
peccata sua. & accusat pec¬
cata sua: iam cũ dõ facit.
ccusat d̾s pecca .iii.

Expanded text:
magis tenebras quam lucem. Erant enim mala opera eorum? Quid est hoc? Quorum enim erant mala opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inqumagis tenebras quam lucem. » Ibi posuit vim, multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia qui confitetur peccata sua et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat iam dimissũ. Ex
quib uidelicet dictis con¬
stat. quia si hoc qd̃ in nos
uelinquitur ex corde non
dimittimus: & illud rur¬
sus a nobis exigitur. qd
nobis iam ꝑ penitentiã
dimissũ fuisse gaudeba¬
mus. Igitur dum ꝑ in¬
oulti demporis spatrũ li-¬
cet. dũ iudex sustinet᷑: dũ
conu̾sionem nr̃am is qui
culpas examinat expec¬
tat: conflemus in lacri¬
mis duritiam mentis:
formemus in ꝓximis gra¬
diam benignitatis: & fi¬
denter dico: quia saluta¬
ri hostia post mortẽ non
indigebimus: si ante mor¬
dem deo hostia fuerimus.

Expanded text:
fuerat jam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat , quia si hoc quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus a nobis exigitur quod nobis jam per poenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. Igitur dum per indulti temporis spatium licet, dum judex sustinet, dum conversionem nostram is qui culpas examinat exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem Deo ipsi hostia fuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
at dies in qua natus sum:
e nox in qua dictũ est con¬
ceptus. est homo. Dies ille
uertatur in denebras. non
requirat eũ ds desuꝑ: ce. ñ
illustretur lumine. Obscu¬
rent eũ tenebre: & umbrã¬

Expanded text:
at dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo. Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, illustretur lumine. Obscurent eum tenebrae, et umbra
Abbreviated transcription (Latin):
ostia uentris qui portauit
me: nec abstulit mala ab
oculis meis. Quare non
in uulua mortuus suor:
Egressus ex utero. ñ sta¬
tim perii:Quare exceptꝰ
genib : Cur lactatus ube¬
ribus: Nunc enĩ dormi¬
ens silerem. & somo meo

Expanded text:
avit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Quare non in vulva mortuus sum, vel egressus ex utero statim perii? Quare exceptus genibus? Cur lactatus sum uberibus? Nunc enim Job dormiens silerem, et somno meo
Abbreviated transcription (Latin):
qd ipse non fecisset. mrun¬
dũ se esse a morte illiꝰ. fe¬
cit tamen. Sed si reus. qͥa
fecit uel inuitus. illi in¬
nocentes qui coegerunt
ut faceret:Nullomodo.
Sed ille dixit in eũ senten¬
tiam. & russit eũ crucifi¬
gi: & quasi ipse occidit.
Et uos o rudei occidistis.
Vnde occidistis: Gladio
linguȩ. Acuistis enĩ lin¬
guas uras. Et qͣndo ꝑcus¬
sistis: nisi qͣndo clamastis.
crucifige. crucifige eum:
Propterea ñ est enim p̃ter¬
mittendũ. quia uenit in
mentem: ne forte aliquẽ
ꝑturbet lectio diuinoꝵ li-¬
broꝵ. Quidã euͣgłista di-¬
cit hora sexta crucifrcũ
oñm: & quidã hora t̃cia
Nisi intelligamus: ꝑtur¬
bamur. Estiam incipien¬
de hora sexta: dicitur pi¬
latus sedisse ꝓtribunali.
Et re uera quando leuatꝰ
est dñs in lignũ: hora sexta
erat. Sed alius euͣglista in¬
tuens aminũ iudeoꝵ: qͥa
uolebant se minrimes ui¬
deri a morte dñi. narran¬
do om̃s ostendit reos: di

Expanded text:
d ipse non fecisset, mundum se esse a morte illius : fecit tamen. Sed si reus quia fecit vel invitus; illi innocentes qui coegerunt ut faceret? Nullo modo. Sed ille dixit in eum sententiam, et jussit eum crucifigi, et quasi ipse occidit; et vos, o Judaei, occidistis. Unde occidistis? Gladio linguae: acuistis enim linguas vestras. Et quando percussistis, nisi quando clamastis, Crucifige, crucifige ? 5. Propterea enim non est praetermittendum, quia venit in mentem, ne forte aliquem perturbet lectio divinorum Librorum: quidam evangelista dicit hora sexta crucifixum Dominum , et quidam hora tertia : nisi intelligamus, perturbamur. Et jam incipiente sexta hora dicitur Pilatus sedisse pro tribunali; et revera quando levatus est Dominus in ligno, hora sexta erat. Sed alius evangelista intuens animum Judaeorum, quia volebant se immunes videri a morte Domini, narrando eos ostendit reos, di
Abbreviated transcription (Latin):
io magistro ptolomei regiᷤᷤ
qui est de genere xp̃oꝵ sa¬
cerdotũ. & his qui in egip¬
to sunt udeis: salutem &
sanitatem. De magnis pe¬
riculis a deo liberati mag¬
nifice: gr̃as agimus ipsi:
utpote qui aduersus talẽ
regem dimicauimꝰ. Ipse
enim ebullire fecit de ꝑsi¬
de eos qui pugnauerunt
set dux ipse & cũ ipso im¬
mensus exercitus: cecidit
in templo nanee:consilio
deceptus sacerdotis naneȩ.
Estenm cũ ea habitaturꝰ.
uenit ad locũ antiochus

Expanded text:
omei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt set dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus venit
Abbreviated transcription (Latin):
am filrũ ioiade. & salomo¬
nem famulũ tirũ non uo¬
cauit. Nũquid a dño meo
rege exrurit hoc uerbũ. &
michi ñ indicasti seruo tuo
quis sessurus esset suꝑ thro¬
nũ dñi mei regis post eũ :

Expanded text:
am filium Joiadae, et Salomonem famulum tuum, non vocavit. Numquid a domino meo rege exivit hoc verbum, et mihi non indicasti servo tuo, quis sessurus esset super thronum domini mei regis post eu
Abbreviated transcription (Latin):
erus. Confregit in ira fu¬
roris sui om̃e cornu isrł:
auertit retrorsũ dexterã
suam a facie inimici: et
succendit in iacob quasi
ignem flammȩ deuoran
hostis: & occidit om̃e quod
pulchrũ erat uisu. In tab̾¬
naçulo filie syon: effudit
quasi ignem indignati¬

Expanded text:
 Confregit in ira furoris sui omne cornu Israel: avertit retrorsum dexteram suam a facie inimici: et succendit in Jacob quasi ignem flammae devoranthostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem indignati
Abbreviated transcription (Latin):
te gentes quis audiuit ta¬
lia horribilia. que fecit
nimis uirgo isrł̃. Nũquid
deficiet de petra agri nix
libam: Aut euelli posst̃
aque erũpentes. frigidȩ
& defluentes:Quia obli¬
tus est mei popls meus
frustra libantes. & impin¬
gentes in uiis suis. in semi¬
tis scłi: ut ambularent ꝑ
eas itinere ñ recto. ut fie

Expanded text:
te gentes: Quis audivit talia horribilia, quae fecit nimis virgo Israel? Numquid deficiet de petra agri nix Libani? aut evelli possunt aquae erumpentes frigidae, et defluentes? Quia oblitus est mei populus meus, frustra libantes, et impingentes in viis suis, et in semitis saeculi, ut ambularent per eas in itinere non trito: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
militudo manꝰ hominis.
subtuspennas eoꝵ. Est ui¬
di. & ecce quatuor rotȩ iux¬
ta cherubin. Rota rina
iuxta cherub unũ: & ro¬
ta alia iuxta cherub unũ.¬

Expanded text:
militudo manus hominis subtus pinnas eorum et vidi et ecce quattuor rotae iuxta cherubin rota una iuxta cherub unum et rota alia iuxta cherub unu
Abbreviated transcription (Latin):
erũ quia breuiter
ista p̃libauius. li¬
bet diligentius dotam sa¬
crȩ seriem lectionis intue¬
ri: & quicquid in ea misti¬
cũ indagare ualemus: ur̃e
pandere caritati. Abiit iħc
trans mare galileȩ: qd̃ est
tyberiadis. Primo dicendũ
iuxta historiam. quia ma¬
re galileȩ qd̃ multis ꝓ diu̾¬
sitate circĩuacentrũ regio¬
nũ uocabulis distinguit᷑.
illis tantũ in locis mare¬
tyberiadis uocatur. ubi ty¬
beriadem cruitatem aqͥs
ut aiunt calidis salubrẽ
dane duode uiginti pas¬
siũi milib in longũ: et
quinq extenditur in latũ.
istice autẽ xii.¬
mare turbida ac tu

Expanded text:
erum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lectionis intueri, et quidquid in ea mysticum indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendum, juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in locis Tiberiadis vocatur, ubi Tiberiadem civitatem aquis, ut aiunt, calidis salubrem dane, duodeviginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare turbida ac tu
Abbreviated transcription (Latin):
tanto maiori intentione¬
a nobis debet ꝑ singula
uerba pensari: qͣnto mag¬
na gr̃a suꝑnȩ dulcedinis
tota redundat.Commen¬
dat enim nobis beatissimꝰ
honorari a dño. Cõmen¬
dat testimoniũ euͣgłicȩ
descriptionis. qd̃ ueritate
diuina subnixũ: nullus
fideliũ dubitare ꝑmittit᷑
Cõmendat placidam suȩ
carnis absolutionẽ: quam
dño specialit se uisitante
ꝑcepit. Sed ut ꝑfectȩ lecti¬
onis huius principia con¬
siderare ualeamus:libet
suꝑiora parũꝑ attendere.

Expanded text:
nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimushonorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere.
Abbreviated transcription (Latin):
iħc. ad hoc respicit qđ p̃¬
missũ est: & ipsi obserua¬
bant eũ. Dñs enim nouit
cogitationes hominũ. Sed
merito interrogati tacent:
qui contra se dictũ quic¬
quid dixerint uident.
Nam si licet sabbato cura¬
re:quare saluatorem an
curet obseruant:Si non
licet: quare ipsi sabbato
pecora curant: Ipse uͦ ap¬
p̃hensũ sanauit eũ: ac di¬
misit. Prouida dispensa¬
tione dñs ante legisperi¬
tos & phariseos ydropicũ
curat: & mox contra aua¬
ritiam disputatꝰ ut uide¬
licet ꝑ huius egritudinẽ
corporis: in illis exprime¬
retur egritudo cordis.

Expanded text:
 ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ñ plus sapere quã
oportet saꝑe. sed sapere ad
temperantiam: & uinicuq
sicut ds partitus est men¬
suram fidei. Neq enĩ ipse
diuiditur sp̃c: sed donaꝑ¬

Expanded text:
n plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad temperantiam; unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei . Neque enim ipse dividitur Spiritus, sed dona
Abbreviated transcription (Latin):
a quo sanabantur.u
is om̃ib curationib
eius ingrati. tanqͣm
multa febre frenetici insa¬
nientes in medicũ qui ue¬
nerat curare eos.excogita¬
uerunt consiliũ ꝑdendi eũ:
tanqͣm ibi uolentes ꝓbare
utrũ uere homo sit:qui
mori possit. an aliquid suꝑ
homines sit: qui & mori
se ñ ꝑmittat. Uerbũ ipsoꝵ
agnoscimus: in sapientia
salomonis. Morte durpissi¬
ma inquiunt. condẽpne¬
mus illũ: interrogenrus
eũ. erit enim respectus in
sermonib ipsius. Si enim
uere filtus dei est: liberet
suas. Fitii hominũ dentes
eoꝵ arma &e sagittȩ. & lin¬
gua eoꝵ gladius acutus:
qd̃ dicit & alius psalmus

Expanded text:
a quo sanabantur: his omnibus curationibus ejus ingrati, tanquam multa febri phrenetici, insanientes in medicum qui venerat curare eos, excogitaverunt consilium perdendi eum; tanquam ibi volentes probare utrum vere homo sit qui mori possit, an aliquid super homines sit, et mori se non permittat. Verbum ipsorum agnoscimus in Sapientia Salomonis: Morte turpissima, inquiunt, condemnemus eum. Interrogemus eum; erit enim respectus in sermonibus illius: si enim vere Filius Dei est, liberet suas. Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus , quod dicit et alius psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
Et ciuitatem ad qͣm fe¬
stinans ueniebat. ut eam
ad solũ deduceret. ac se¬
pulchrũ congestoꝵ face¬
ret: nc optat liberam red¬
dere. & iudeos quos nec se¬
pultura quidẽ esset dig¬
nos habiturus. se ambus
ac feris diripiendos tradi¬
turũ. & cũ paruulis exter¬
minaturũ dixerat: equa¬
les ñc atcheniensib factu

Expanded text:
ivitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus factu
Abbreviated transcription (Latin):
ormiuit autẽ samu¬
hel usq mane:ape¬
ruitq ostia domus dñi.
Et samuhel timebat indi¬
care uisionem heli.Uoca¬
uit gͦ heli samuhel: & di¬
xit. Samuhel. filimi. Qui
respondens ait. Presto sum.
Et int̾rogauit eũ. Quis ẽ

Expanded text:
ormivit autem Samuhel usque mane aperuitque ostia domus Domini et Samuhel timebat indicare visionem Heli vocavit ergo Heli Samuhelem et dixit Samuhel fili mi qui respondens ait praesto sum et interrogavi
Abbreviated transcription (Latin):
lasciuia. si abdicetur ebrie¬
tas & carnis concupiscentia
castitatis legib edometur.
siodia transeant in dilec¬
tionem: siinimicitie conu̾

Expanded text:
lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae con
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑ multa argumenta
monstrata srͤet. Que dũ
nos legentes agnoscimus:
quid aliud qͣm de illoꝵ du¬
bitatione solidamur: Mi¬
nus enim michi maria mag¬
ualene contulit. que citius
credidit: qͣm chomas qui
diu dubitauit. Iue etenĩ
oubitando uulnerũ cica¬
trices detigit: & de ñro pec¬
dore dubietatis uulnus
amputauit. Ad insinu¬
andam qͦ ueritatem dñi¬
ce resurrectionis notan¬
dũ nobis est: quid lucas
referat dicens. Conuescenᷤ.
p̃cepit eis ab iherosolimis
ne discederent. Et post
pauica. Uidentib illis ele

Expanded text:
ta argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubietatis vulnus amputavit. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est quid Lucas referat, dicens: Convescens praecepit eis a Jerosolymis ne discederent . Et post pauca: Viden
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificans: lux & illumi¬
nans: bonus & bonitas: sp̃c
rectus. sp̃c principalis. qui
est dñs omniũ: mittens
apłos. separans sibi mini¬
stros. templa sibi ipse consti¬
tuens inspirans ubi uult:
diuidens donationes sp̃irũ.
ꝓut uult. Sp̃c adoptionis.
sp̃c indellectus. & scientiȩ. &
pietatis: consibii & uirtutis.
& timoris dei. ꝑquem pat̃
agnoscitur. & filius glorifi¬
catur: & a quib solis ipse
cognoscitur. Anus ordo.
unus cultus.una uenera¬
tio. una uirtus: una ꝑfec¬
tio. & scĩficatio. Et quid opꝰ
est plurib uerbis: Om̃ia
que pater est. hec est & filiꝰ:
excepto eo qđ innatus est
qd̾ natus est filius: sed hec
non substantiã separant.¬
sed erga substantiam dis¬
cernuntur.

Expanded text:
vivificans lux, et illuminans; bonus, et bonitas; Spiritus rectus, Spiritus principalis, qui est Dominus omnium; mittens apostolos, separans sibi ministros, templa sibi ipse constituens, inspirans ubi vult, dividens donationes Spiritus prout vult. Spiritus adoptionis, et intellectus, scientatis, et consilii et virtutis, et timoris Dei, per quem Pater agnoscitur, et Filius glorificatur, et a quibus solis ipse cognoscitur; unus ordo, unus cultus, una veneratio, una virtus, una perfectio et sanctificatio. Et quid opus est pluribus verbis? Omnia quae Pater est, haec est Filius, excepto eo quod innatus est quod natus est Filius. Sed haec non substantiam separant,sed erga substantiam discernuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficetur: deos faciat: non
ipse fiat ds. Inconuertibi¬
lis. ĩ mutabilis: semꝑ idel.
sibi ac patri & filio uisibił
intemporalis. incomp̃hei

Expanded text:
sanctificetur, deos faciat, non ipse fiat Deus; inconvertibilis, immutabilis, semper adest sibi ac Patri et Filio, invisibilis, intemporalis, propri
Abbreviated transcription (Latin):
erat quidem semꝑ & est.
& erit. neq initrum ullũ
neq finem habens: sed pa¬
tri & filio coeternus. Neq
enim dignũ est aut filiu̾
aliqͣndo defuisse patri:
aut sp̃m filio. Essset enim¬
in maximis defraudata
diuinitas: & ingloriũ atꝙ
indignũ duceretur. si ue¬
lut ex penitentia & p̃poste¬
ro consilio: ds ad ꝑfectio¬
nris plenitudinem ꝑuenis¬

Expanded text:
erat quidem semper, et est, et erit, neque initium ullum, neque finem habens, sed Patri ac Filio coaeternus: neque enim dignum est aut Filium aliquando defuisse Patri, aut Spiritum Filio. in maximis defraudata divinitas, et velut inglorium atque indignum duceretur, si velut ex poenitentia et praepostero consilio Deus ad perfectionis plenitudinem pervenis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mensitas. Semꝑ cũ patre.
cũ quo illi una est natura¬
lis eternitas. Semꝑ de pa¬
tre. de quo illi est naturali¬
ter eterna natiuitas. Sem¬
ꝑ in patre. cũ quo illi est
una naturalit equalisq di¬
uimtas. Et alder quidem
ille qui pater est:alter ille
qui filius est. Neuter tam̃
alter ds: quia pater & filiꝰ
unus est d̃s. Quaꝓpt̃ quia
de patre deo & filio deo na¬
scitur sermo. digne dicimꝰ
alterũ esse patrem. & alte¬
rũ filiũ. & nichilominus
digne dicimus unũ dm̃ pa¬
trem esse & filiũ. Cũ enim
dicimus alterũ esse patrem.
alterũ filiũ: discretas ꝑso¬
nas genitoris genitiq mon¬
stramus. Qũ uero dicimꝰ
unũ dm̃ esse patrem & fili¬
um: ipsam unam naturã
indiscretȩ diuinitatiᷤ osten¬
dimus. Altera est gͦ ꝑsona
genitoris & geniti:sed una
est natura genitoris & ge

Expanded text:
immensitas; semper cum Patre, immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et ge
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ de quo dicere uolu¬
mus. nulla inuenimꝰ uer¬
ba: quib sufficient̃ aliqͥd
dicere ualeamus.Est enĩ
hoc uerbũ non qd̃ desinit
ꝓlatũ: sed qd̃ ꝑmanet na¬
tum. Non transitoriũ: sed
eternũ. Non factũ a deo
patre: sed genitũ. Nec solũ
genitũ: sed etiam unige¬
nitũ. Unũ quippe uerbũ
ũs pater genuit de se ip¬
ex nichilo. In principio enĩ
erat uerbiim. & uerbũ erat
apud dm̃: & d̃s erat uerbũ.
Hoc erat in principio. apd̃
dm̃. Om̃ia ꝑ ipsum facta
sunt: & sine ipso factũ est
nichil. In hoc autẽ qd̃ per
illud uerbũ d̾s pat̃ om̃ĩa
fecit.ostenditur quia hoc
uerbũ genuit ipse ñ fe¬
cit. Illud igitur uerbũ de
deo. ds est: de creatore cre¬
ator est. Unde hoc in se
naturalit habet esse. qd̃
pater est. Natus est itaꝙ
de patre deo: filius ds.
Alter in ꝑsona: ñ alius in
natura. Semꝑ apud pa-¬
trem. semꝑ cum patre:sẽꝑ
de patre. semꝑ in patre.
Semꝑ apud patrem. cum
quo illi rina est naturalis

Expanded text:
erbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
tullio int̃pretante sig¬
nificat.
ste igitur dispensator ac¬
cusatus est ad dñm sirũ:
qd̃ dissiparet substantiã
eius. Quo uocato dixit.
Quid hoc audio de de:

Expanded text:
Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de
Abbreviated transcription (Latin):
Scissis q uestib sparsert
puluerem suꝑ caput suũ
in celũ: &e sederunt cũ eo
in derra. septem dieb et
septem noctib. Et nemo
loquebatur ei uerbũ: ui¬
oebant enim dolorem esse
ost hec aperuit iob

Expanded text:
sisque vestibus sparserunt pulverem super caput suum in caelum et sederunt cum eo in terram septem diebus et septem noctibus et nemo loquebatur ei verbum videbant enim dolorem esse ost haec aperuit Iob
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃ȩ desidiam. etiã
exceriora dãpna ꝑsimili¬
tudinem ad medrũ de¬
uucuntur.ut ꝑ hec am¬
mus ad sui custodiam
suscitecur. Nam dicitur.
hoc autẽ scitote. quia si
sciret pat̾familias qua

Expanded text:
tis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua