comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam. in oꝑib. Ecce qui petebat supra ꝯfigi
carnes quȩ impediunt iudiciũ iam facit iu¬
dicium qͦd ipso nomine rectum iudicatur q̃¬
ius solet dici cotidiano usu nr̃i sermonis rectũ
uł prauũ iudiciũ. Iusticia gͦ uera ẽ magis uir¬
tutis animi. quã qui habet recte udicat. s ꝙr
eam ñ facit in homine nͥ d̾s. hic ñ ip̃a s opuᷤ
eius signat᷑ nomine iusticiȩ. idoq intelligen¬
dum ẽ. sic qͦd ait feci iudiciũ .i. opus iusticiȩ¬
⁊ nota qͦd hoc dicere ñ ẽ iactantia głosi ⁊ inso¬
lentis. s assertio uitȩ innocentis iure p̾sumpta
ne uideat᷑ dignus qui detur nocentib. Defen¬
sio gͥ ẽ. non arrogantia. Qui autẽ confixus fa¬
cit iudicium ⁊ iusticiã debet orare ꝓme. neti¬
mendo pati mala: cedat immicis ut faciat ma¬
la. Quia qui dedit uince̾ carnẽ. ne uolunta¬
te trahatur. dat ⁊̃ patientiã. ne dolore fianga¬
feri iudiciũ.⁊ ido. ñ tradas desendo me sccdo¬

Expanded text:
iam in operibus. Ecce qui petebat supra configi carnes, quae impediunt judicium, jam facit judicium, quod et ipso nomine rectum indicatur, quamvis solet dici quotidiano usu nostri sermonis: Rectum est vel pravum judicium. Justitia vero est magis virtus animi, quam qui habet, recte judicat; sed quia eam non facit in homine nisi Deus, hic non ipsa, sed opus ejus signatur nomine justitiae: ideo intelligendum est sic, qdicere non est jactantia gloriosi et insolentis, sed assertio vitae innocentis jure praesumpta, ne videatur dignus qui detur nocentibus. Defensio igitur est, non arrogantia. Qui autem confixus facit judicium et justitiam, debet orare ne timendo pati mala cedat inimicis, ut faciat mala, quia qui dedit vincere carnem, ne voluptate trahatur, dat etiam patientiam, ne dolore frangaFeci judicium, et ideo ne tradas, deserendo me sec
Abbreviated transcription (Latin):
unus ex eis non remansit.
ñ dico ex egyptiis. illi enĩ de egẏptus quiñ ꝑse¬
quebant᷑. remanserunt.¬
magis latine diceret᷑. Nota dura coeda iud̃oꝵ¬
erumnt. ita scił ⁊ .i. quia misit saturitatẽ. ñ tam̃
ido beati fuerunt. qr ñ ẽ hec saturitas de qͣ
dientur. beati qui esuriunt ⁊ siciunt iustici¬
am. qm̃ ipsi saturabunt᷑. misit dico in anmaᷤ
eoꝵ .i. in animalitatẽ. que sustentat᷑ esca. ñ¬
s soc̃m io qͦd animans corpꝰ animal facit ad cuiꝰ
sustentationẽ ꝑtinet eyb ⁊ potus. Uñ in eũgłio.
Nonne anima plus ẽ quã escaꝰ eiel in animaᷤ

Expanded text:
unus ex eis non remansit. Non dico ex Aegyptiis. Illi enim de Aegyptiis qui non persequebantur, remanserunt.magis Latine diceretur. Nota dura corda Judet, et id est quia misit saturitatem, non tamen ideo beati fuerunt, quia non est haec saturitas, de qua dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Misit, dico, in animas eorum, id est in animalitatem quae sustentatur esca, secundum id quod animans corpus animal facit, ad cujus sustentationem pertinet potus et cibus. Unde in Evangelio: Nonne anima plus est quam esca? Vel, in animas
Abbreviated transcription (Latin):
a me.i. ñ subtrahas mͥ mandata tua eiꝰ uotũ
scue. potes. cui famularis. Abscondunt᷑ man¬
data his. qui t̾rena sapunt. ⁊ si ea audiunt¬
⁊ norunt. Mandata dicit ꝑ quȩ ab incolatu
si ip̃a dilectio ñ diligitur. ipsius dilectionis di¬
lectionẽ uolens iste olim habere ꝓclamat.¬

Expanded text:
a me, id est non subtrahas mihi mandata tua; ejus votum scire potes cui famularis. Absconduntur mandata his qui terrena sapiunt, et si ea audiunt et norunt. Mandata dicit, per quae ab incolatu si ipsa dilectio non diligitur, ipsius dilectionis dilectionem iste volens habere, proclamat
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ult̾ius iste subsit. de qua susceptione
quo nullus decipit᷑. in quo a morte soluimur
uł in uerbum tuũ.i. in ꝓmissionẽ tanquã
filius ꝓmissionis. suꝑ speraui. semꝑ addens
cit. Hoc autẽ dicit de ꝑstrepentib qui conten¬
cont̾ti. quib confligentib ñ possumꝰ manda¬
ta scrutari. Unde subdit.⁊ scrutabor manda¬
ta d̾i mei. Ubi enim ẽ malignitas. non ẽ man¬
datoꝵ celestium custodia. In maliuolam enĩ
animã. non introibit sapientia. Unde alibi.
Querent me mali ⁊ ñ inuenient. Simplicem
mentẽ ⁊ defecatũ animũ diligit xp̃c. ñ potest
unmacłate uirtuti. ullum cum macłosis con¬
tubnium ẽẽ flagiciis. Et nota quod ait scru¬
tabor mandata. ⁊ ñ ait faciam. quia mali ad
facienda mandata exercent.s a scrutandis a¬
uocant. m̃ ꝑsequendo uł litigando. m̃ uł ho¬
norando nos. ut tempora quȩ legi dĩ debe¬
mus t̾renis negociis iuuandis impenddamieᷤ
mͦ p̾mendo infirmos. ut ad nos refugere ne¬

Expanded text:
carnis ulterius iste subsit. De qua susceptione quo nullus decipitur, in quo a morte solvimur in verbum tuum, id est in promissionem tanquam filius promissionis supersperavi semper addens cit. Hoc autem dicit de perstrepentibus, qui contenconverti, quibus confligentibus non possumus mandata scrutari. scrutabor mandata Dei mei. Ubi enim est malignitas, non est mandatorum coelestium custodia. In malevolam enim animam non intrat sapientia, unde alibi: Quaerunt me mali et non invenient. Simplicem mentem et defaecatum animum diligit Christus. Non potest immaculatae virtuti ullum cum maculosis conturbernium esse flagitiis. Et nota quod ait, scrutabor mandata, et non ait, faciam, quia mali ad facienda mandata nos exercent; sed a scrutandis avocant, modo persequendo, modo litigando, vel hnorando nos, ut tempora quae legi Dei debemus terrenis eorum negotiis juvandis impendamus; modo premendo infirmos, ut ad nos refugere ne
Abbreviated transcription (Latin):
tum contrabit᷑ in huiꝰmi redditionib P rimus
gradus ẽ ñ reddere bona ꝓbonis. Scads: reddere
mala ꝓ malis. Extremus: irddere mala ꝓ boniᷤ.
hoc det̾us iudei elegerunt. scił ut xp̃o detrahent
⁊ odium pro diletione redderent. contra hec sũt
alia tria. pͥmũ ẽ dar bona ꝓ bonis. S cm reaae

Expanded text:
tum contrahitur in hujusmodi redditionibus. Primus gradus est non reddere bona pro bonis. Secundus, reddere mala pro malis, extremus reddere mala pro bonis. Hoc deterius Judaei elegerunt, scilicet ut Christo detraherent, et odium pro dilectione redderent. Contra haec sunt alia tria. Primum est dare bona
Abbreviated transcription (Latin):
medioꝵ sunt .i. eoꝵ qui sunt uł medioerit̾ boni uł
ñ arguit anteꝵangło. s plus oportere dicit quia
ethnici. hor faciunt. Diligunt enĩ diligentes se.
postius uͦ ꝓpinquũ ẽ. mał. scił reddẽ malum
ꝓ malo. conuenit tamen ⁊ bonis. Unde ⁊ lex mo¬
ñ tam̃ iło q inqua sit ultio quã lȩx statuit. s
qi uiciosa ẽ libido id expetentis desidĩo ulciscendi.
magisꝙꝵ ad iuidicẽ ꝑtinet. hoc int̾ homines decer
nere: quã bonũ hominẽ sͥ expetere. Hic eñi redde¬
ret małui ꝓ malo. Iudex uͦ ñ. s delectatione iusti

Expanded text:
 mediocriter boni, vel non arguit in Evangelio: sed plus oportere dicit, quia et ethnici hoc faciunt . Diligunt enim diligentes se: posterius vero propinquum est malis, scilicet reddere malum  malis, convenit tamen et bonis. Unde et lex moquia iniqua sit ultio quam lex statuit; sed quia vitiosa est libido, id expetentis desiderio ulciscendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter honere, quam bonum hominem sibi expetere. Hic enim redderet malum pro malo, judex vero punit, non delectatione ali
Abbreviated transcription (Latin):
sadieunt᷑ mala. que igne cupiditatis siunt.
q̃d ꝯuenit cũ p̾dicta sententia suffossa sane
occulta mala. dum alii parat᷑ insidiose fouea.
Hec aũ ꝑibunt in futuro. dum ꝓ eis damna¬
bunt᷑ mali. quib dicet᷑. Ite maledicti mnignem
et̾num Alt autẽ hec om̃ĩa iam impleant᷑.¬

Expanded text:
sa dicuntur mala, quae igne cupiditatis fiunt, quod convenit cum praedicta sententia. Suffossa sunt occulta mala, dum alii paratur insidiose fovea. Haec autem peribunt in futuro, dum pro eis damnabuntur mali, quibus dicetur: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Ut autem haec omnia jam impleant
Abbreviated transcription (Latin):
ne uultꝰ ctu ꝑibt ꝑ incensa ⁊ suffossa pecc̃a. dic̃
S incensa sunt peccata illa. quȩ facit ardens
cupiditas. S̾ usfossa uͦ: quȩ facit timor male
peccata fiunt uł ꝓpter cupiditatẽ uł ꝓpter
timorẽ. quẽ ñ capit cupidiras. iinere timor
ꝑscrutamini ꝯscientias int̾rogate eorda ur̃a
utrũ possint eẽ pecc̃a nͥ aut tmm̃do aut cupien¬
do. O mĩa gͦ pecc̃a due res faciunt in homi¬
ne scił cupicditas ⁊ timor. Sie econt᷑ a mor d̾i
⁊ timor es. ducunt ad om̃e bonũ. Amas. ut¬
ñ in scło. Ut̾q amor incendit. ut̾q timor
humiliat. s alit̾ ⁊ alit̾ de bono timore colonꝰ
int̾cedens ꝓ arbore quȩ fructũ ñ dabat ne sub¬
bom amoris dicit᷑. Ignẽ ueni mirttere in
t̾ram. Ait gͦ. Incensa igni .i. pecca. quȩ ueni¬
unt ex amore male incendenti. Incendit N
amoe ut̾q ⁊ suffossa .i. pecc̃a que ueniut ex
timore male humilianti. Humiliat enim
timor ut̾ꝙ ꝑibunt ab increpatione iltuꝰ tn¬

Expanded text:
ne vultus tui peribunt. Incensa et suffossa peccata dicit. Sed incensa sunt peccata illa quae facit ardens cupiditas; suffossa vero, quae facit timor male peccata fiunt, vel propter cupiditatem, vel propter timorem quem non capit cupiditas; vincit timor. Perscrutamini conscientias, interrogate corda vestra utrum possint esse peccata, nisi aut timendo, aut cupiendo. Omnia ergo peccata, duae res faciunt in homine, scilicet cupiditas et timor: sic econtra amor Dei et timor ejus ducunt ad omne bonum. Amas eninon in saeculo. Uterque amor incendit, uterque timor humiliat; sed aliter, et aliter de bono timore colonus intercedens pro arbore quae fructum non dabat, ne submoris dicitur: Ignem veni mittere in terram . Ait ergo, incensa igni, id est peccata quae veniunt ex amore male incendenti: incendit enim amor uterque. Et suffossa, id est peccata quae veniunt ex timore male humilianti: humiliat enim timor uterque. Peribunt ab increpatione vultus t
Abbreviated transcription (Latin):
norantia. ostendens eis xp̃m uiam. ut ꝑ hanc
uam irent bene oꝑando in ciuitatẽ habitatiõs.
cuiꝰ ciuitatis uiã ante ñ inuenerant. Eece libera¬
uit eos ab errore. de faie autẽ ⁊ siti quib estua¬
bant. qualit̾ liberauit. pꝰt dicet S p̾mittit deofis

Expanded text:
norantia, ostendens eis Christum viam, ut per hanc viam irent bene operando, in civitatem habitationis cujus civitatis viam ante non invenerant. Ecce liberavit eos ab errore, de fame autem et siti, quibus gravabantur qualiter liberaverit, post dicet, sed praemittit de
Abbreviated transcription (Latin):
eredit eũ ñ tm̃ mortuũ. s resurrerisse ⁊ ascen¬
disse ad equalitatẽ patͥs dixit qͥd eccłia respon¬
dit dño. ⁊ uͥ ⁊ qualit̾. S qr preuidit qͥsdlam
dicturos. fuit quidẽ qͦndam ȩccłia congregans
om̃s in unũ. s iam desut inquit. Paucitat̃e uł
nuncia mͥ. hoc dicit ꝓpt̾ illos qui iam dicũt¬

Expanded text:
endisse ad aequalitatem Patris. Dixi quod Ecclesia respondit Domino, et ubi et qualiter; sed quia praevidit quosdam dicturos, fuit quidem quondam Ecclesia congregans omnes in unum; sed jam desiit, inquit, paucitatem, venuntia mihi. Hoc dicit propter illos qui dicu
Abbreviated transcription (Latin):
uit eos qͣsi paora. ñ homines qi ñ egu̾nt ga¬
tes. uelur in abysso multa. ꝑ hoc copia notat
quis sitit ueniat ad me ⁊ bibat. cuiꝰ latus
in cruce ruptũ fuit. ⁊ hoc in heremo huuuᷤ
scli educit ds sicienti fidi fluenta sp̃c̃ sc̃i aae¬
dente ligno crucis quasi uirga moysi ut gra
manaret credentib. S̾ equitur.
Et eduxit aquam de petra:

Expanded text:
uavit eos, quasi pecora, non homines, quia non egerunt gratias, velut in abysso multa: per hoc copiam notat. quis sitit, veniat ad me, et bibat : cujus latus in cruce ruptum fuit. Et hoc, in eremo hujus saeculi, educit Deus sitienti fidei fluenta Spiritus sancti, accedente ligno crucis cum virga Mosi, ut gratia manaret credentibus. VERS. 19.-- « Et eduxit aquam de petra:
Abbreviated transcription (Latin):
ponat in patͥa sacramento eiꝰ manifestato in
hoc seło. qoi in die ꝑ nube .i. carñe. In uidicio u̾
quasi in nocte in illuminatione ignis. q tũc
magna tͥbulatio tanquã ignis lucebit iusti.
⁊ ardebit iniustis. U el aliter. seđm allego¬
ricum sensum. ⁊ deduxit eos ⁊ oeta̾. hoc fu

Expanded text:
ponat in patria, sacramento ejus manifestato, in ponat in patria, sacramento ejus manifestato, in hoc saeculo, quasi in die per nubem, id est carnem. In judicio vero quasi in nocte, in illuminatione ignis, quia tunc magna tribulatio tanquam ignis lucebit justis et ardebit injustis. Vel ita secundum allegoricum sensum: Et deduxit eos,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas egypti. Notandu uͦ qͦd ea quȩ ibi
facta sunt bona uł mala mystice frunt ⁊ in
nob̾. s bona gr̃a di. mala ex iudicio ꝓpt̾ qͣd supͭ
monuit attendere parabolas ⁊ ꝓpositiones et
spem in do ponere ne simus similes illis. Eo
prꝰũ quȩ int̾pretatur tenebre uł tribulatio nr̃¬
dus ẽ. Thanis uͭ int̾pretat᷑ humile mandatũ
Campꝰ u̾ thaneos: ẽ planities humił mandat
Sicut gͦ tũc d̃s coram pat̾b ilł mita fecit. sic xͦ
in t̾ra positus corã patrib noui testamenti
humile mandatũ docuit dicens. discite a me
quia mitis sum ⁊ humił corde. In mundo
gͣ humile mandatũ accipimꝰ a xp̃o ut in fu¬
Interrupit mare et ꝑduxit e¬
os: statuit aquas quasi in utre.
stare fecit aquas ⁊ traiecit eos cohibet flinda
ꝯcupiscentiaꝵ cũ renunciat᷑ scło. ut peccatis
Et post deduxit eos pͥusqͣ¬
⁊ tota nocte in illuminatione ignis. Sic ⁊ fide¬
les pt baptismũ ducit sp̃ual itinere antequã

Expanded text:
civitas Aegypti. Notandum vero quod ea quae ibi facta sunt bona vel mala mystice fiunt et in nobis. Sed bona, gratia Dei; mala ex judicio, propter quod supra monuit attendere parabolas et propositiones, et spem in Deo ponere, ne simus similes illis. Aegyptus ergo quae interpretatur tenebrae vel tribulatio, mundus est. Tanis vero, interpretatur hum Taneos est planities humilis mandati. Sicut ergo tunc Deus coram patribus illis mira fecit, sic Christus in terra positus coram patribus Novi Testamenti, humile mandatum docuit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . In mundo ergo humile mandatum accipimus a Christo, ut in fuerrupit mare et perduxit eos; et statuit aquas quasi in utre. stare fecit aquas, et trajecit eos, cohibet fluida concupiscentiarum, cum renuntiatur saeculo, ut peccatis et post deduxit eos, priusqet tota nocte in illuminatione ignis. Sic et fideles post baptismum ducit spirituali itinere antequam
Abbreviated transcription (Latin):
in campotaneos.
ne tam̃ destiterunt a murmure ⁊ a tẽptatio¬
ne qi dice̾t. obliti sunt mirabiliũ eiꝰ quorum
mirabiliũ. ⁊ uͥ factoꝵ: ħacta fuerunt illa
in t̾ra egypti quȩ sũt qͦd int̾rupit mare. ⁊ de¬
durit eos ⁊ ceta. ⁊ hoe ẽ corã patrib eoꝵ fecit.
anrabilia in tͥra egypti. Qui sunt patres hu¬
iꝰ praue gn̾onis a q̃ sup filios dissuasit ne sint
supra. Ne fiant sicut patres eoꝵ generatio pra¬
ua ⁊ exasꝑans. A lii sunt isti patres. alii illi
s qui sunt isti patres: eoram quib hȩc facta
sunt: Si abraham. ysaac. ⁊ iacob. accepas ist oᷤᷤ
paties. ñ cotam eis fecit mirabilia in egypto
quia iam defuncti erant. ñ forte sp̃u dicamꝰ
eos presentes quas dñs in eũgłio uiuere dicit ł
acc̃omodatiꝰ moyses ⁊ a aron.⁊ alii seniores qͥ
De sp̃u moysi accepunt patres istoꝵ sũt coram
quib fecit. ⁊ ẽ coram ꝑatrib eoꝵ quib creden¬
dum erat. scił coram moyse ⁊ cętis intelligentibꝰ

Expanded text:
in campo Taneos. non tamen destiterunt a murmure et a tentatione. Quasi dicat: Obliti sunt mirabilium ejus. Quorum mirabilium, et ubi factorum? facta fuerunt illa in terra Aegypti. Quae sunt? quod interrupit mare, et eduxit eos, etc. Et hoc est: Coram patribus eorum fecit mirabilia in terra Aegypti. Qui sunt patres hujus pravae generationis a qua supra filios dissuasit, ne sintiles. Unde supra: Ne fiant sicut patres eorum, generatio prava et exasperans. Alii sunt isti patres, alii illi. Sed qui sunt isti patres coram quibus haec facta sunt? Si Abraham, Isaac, Jacob, accipis istos patres, non coram eis fecit mirabilia in Aegypto, quia jam defuncti erant, nisi forte spiritu dicas eos esse praesentes. quos Dominus in Evangelio vivere dicit . Vel accommodatius Moses et Aaron, et alii seniores, qui de spiritu Mosi acceperunt . Patres istorum sunt, coram quibus fecit. Et est, coram patribus, quibus credendum erat, scilicet coram Mose et caeteris intelligentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Eorum. lium. qui spũ pleni oraban¬
ut ueniret. hoc agitur in edificatiõe syon orãt
gemunt edificantes. qui sunt unus pauꝑ ⁊
pauꝑes mult. Unde in tytulo fingularit. hie
pluralit̾ dicit. S unus dicit᷑ ꝓpt̾ unitatẽ pats¬
ecclie multi. ꝓpt̾ latitudinẽ gͦ nc̃ oratur nũc er¬
rit᷑. nũc cinis tanquã panis manducat᷑. ⁊ nũe
potus cum fletu miscet᷑. ne in futuro sero que¬
ratur manit̾ petat᷑ frustra pulset᷑ foris remane¬
atur cũ quinꝙ uirginib fatuis. Sequit᷑. ñ

Expanded text:
od., Aug. qui spiritu pleni orabaut veniret. Hoc agitur in aedificatione Sion: orant, gemunt aedificantes, qui sunt unus pauper, et pauperes multi. Unde in titulo singulariter, hic pluraliter dicit; sed unus dicitur propter unitatem pa multi propter latitudinem. Ergo nunc oratur, nunc curritur, nunc cinis tanquam panis manducatur, et nunc potus cum fletu miscetur, ne in futuro sero quaeratur, inaniter petatur, frustra pulsetur, foris remaneatur, cum quinque virginibus fatuis. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ milia infinite dicit. qi bonitas compara¬
tionẽ simiłe non poterat inuenire. Hoc autẽ
pͥmisit. ⁊ p̾tea adiunxit auri ⁊ argenti. ut c̃¬
paratio auri ⁊ argenti uilesceret. quȩ sunt pre¬
eipua cupiditatis. Ido g̃ dicit suꝑ. qi ampliꝰ
diligi caritas legem di. quã cupiditas milia
auri ⁊ argenti.

Expanded text:
mparationem similem non poterat invenire. Hoc autem praemisit, et postea adjunxit, auri et argenti, ut comparatio auri et argenti vilesceret, quae sunt praecipua cupidis. Ideo ergo dicit, super, quia amplius diligit charitas legem Dei, quam cupiditas millia auri et argenti.
Abbreviated transcription (Latin):
te di. de qua hic agit. sicut supra de caritate
dum dm̃. Modus. biꝑtitus ẽ p̾s. Primo inui¬
tat pluralit̾ bñdicere dm. Scdo optat bene¬
dici. ibi. Bñdicat. Monens gͦ ad bndicend̾
hanc demonstrationẽ. det̾minat uos serui
dñi om̃s adunati in unũ. nunc scił tot gradi¬
b oscensis. Uel nunc .i. in hoc tp̾r. in adu̾sis
bndicite dñm. Uos dico.

Expanded text:
te Dei, de qua hic agit, sicut supra de charitate dum Deum. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo invitat pluraliter benedicere Deum. Secundo optat benedici, ibi, benedicat. Monens ergo ad benedicendum hanc demonstrationem determinat: vos servi Domini omnes, adunati in unum nunc, scilicet tot gradibus conscensis. Vel, nunc, id est in hoc tempore in adversis benedicite Dominum. vos dico,
Abbreviated transcription (Latin):
opis usus molescit ⁊ notat᷑ hic actuał uutꝰ. Ido
aute dicit leuani manꝰ quia suꝑnũ ẽ quo le¬
uant᷑. eum ꝓ ip̃o deo fumt oꝑa. cum autẽ pro
t̾uenis. deponunt᷑ manus. Unde manus moy si
giaues fuisse legunt᷑. quas sustentabant hur
ꝑaaron. quia finis legalium oꝑum erat merces
addit. que dilexi. quia finis prcepti ẽ caritas.
qñ eius intuitu fit mandatũ. ⁊ tũc uere ẽ opꝰ
honum. Sequit᷑. Exercebor q̃ si meditabar. le¬
uaui. ⁊ exeitebor frquentando. sollicitȩ mentis

Expanded text:
. Ideo autem dicit, levavi manus, quia supernum est quo levantur, cum pro ipso Deo fiunt opera; cum autem pro terrenis, deponuntur manus. Unde manus Mosi graves leguntur fuisse, quas sustentabant Ur et Aaron , quia finis operum legalium erat merces  congrue, quae dilexi, quia finis praecepti est charitas , quando ejus intuitu fit mandatum; et tunc vere est opus bonum. Et exercebor, quasi dicat, meditabor. Levavi, et exercebor frequentando
Abbreviated transcription (Latin):
erant stantes in atriis tuis iherłm. Hec ẽ domꝰ
dñ in qua iam stabant pedes. qui currit ita
qr om̃ia ibi stant. nichil transit uł cadit. Ibi ñ
ꝑtransit belial. ibi ñ ẽ macła in lima ibi rachel
ñ dolet uł timet. Unde alibi. Qui posuit fi¬
nes tuos pacẽ.⁊ nota qͦd ait in atriis. A parte
totum accipit. Atria quidẽ sunt introitus

Expanded text:
erant stantes in atriis tuis, o Jerusalem. Haec est domus Domini, in qua jam stabant pedes. Qui currit ita quia omnia ibi stant. Nihil transit vel cadit, ibi non transit Belial, ibi non est macula; ibi Rachel non dolet vel timet. Unde alibi: Qui posuit fines tuos pacem . Et nota quod ait, in atriis, a parte totum accipit. Cassiod. Atria quidem sunt introitus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sic occidit ut uiuificet. Unde apłs. Uiuo ego
iam ñ ego. Per hanc tegunt᷑ infirmi a firmis.
ido ait. fiat par in uirtute tua. ⁊ ꝑ hanc uͥtutẽ ⁊
pac̾e: fiat abundantia in numero ⁊ in premio
in turrib tuis a an excelsis tuis. Pauci quidẽ¬
sunt uidices s multi ad singłos ꝑtinebunt.
quos recipient in ȩt̾na tab̾nacula. ⁊ tũc erit
habundantia in turrib. Ds̃ autẽ erit tota
abundantia eoꝵ. tam ircipientiũ quã recep¬
toꝵ. S quia caritas ẽ non nr̃a. s que alioꝵ
sunt querere: ido cum de caritate diceret. sub

Expanded text:
Haec sic occidit, ut vivificet, unde Apostolus: Vivo ego, Haec sic occidit, ut vivificet, unde Apostolus: Vivo ego, jam non ego Per hanc reguntur infirmi, a firmis, ideo ait, fiat pax in virtute tua et per hanc virtutem et pacem, fiat abundantia in numero, et in praemio, in turribus tuis, vel in excelsis tuis. Pauci quideunt judices, sed multi ad singulos pertinebunt, quos recipient in aeterna tabernacula, et tunc erit abundantia in turribus tuis, Deus autem erit tota abundantia eorum, tam recipientium quam receptorum. Sed, quia charitas est, non nostra, sed quae aliorum sunt quaerere: I
Abbreviated transcription (Latin):
alii non. qi iudiciũ sinc miscdia fiet illi. qui ñ
fecit misccłiam. Caueant gͣ sͥ om̃s int̾rogandi
⁊ que sunt ad pacem. ea ꝑ que abundantia ẽ
mȩt̾num. hic enim sunt om̃s ꝑauꝑes. ibi diuiteᷤ
qi hic dederunt sua.S quib ẽ habundantia:
Diligentib te. ñ dicit multa dantib s diligenti¬
b. Qui enĩ in alio amat bonũ qͦd ip̃e non pot̾
habere: imputat᷑ ei qͣi haberet. Unde si caritas
ñ habet qͦd det. det calicẽ aquȩ frigidȩ. ⁊ tantũ
imputat᷑ ei. quantũ ⁊acheo multa. qͥ dimidiũ
pat̾monii donauit pauꝑib. Quare hoc: Ille
tam modicũ dedit. ille tam multũ dedit.⁊ tan¬
tum illi imputabit᷑: tantũ plane. Impar enĩ fa¬
cultas. s ñ unpar caritas. ⁊ o iherłm.¬
enĩ ẽ uirtꝰ fortis ut mors. cui nil resistit cũ ueñ cũ¬
⁊ regib. ⁊ ignib ⁊ aliis possit resisti quȩ ⁊ occidit
qͦd sumus. ut aliud simus.⁊ idõ comparat᷑ morti.

Expanded text:
on, quia judicium sine misericordia fecit illi qui non fecit misericordiam . Caveant ergo sibi omnes interrogandi et quae sunt ad pacem, ea per quae abundantia est in aeternum. Hic enim sunt pauperes omnes, ibi divites, quia hic dederunt sua. Sed quibus est abundantia? diligentibus te, non dicit multa dantibus, sed diligentibus. Qui enim in alio amat bonum quod ipse non potest habere, imputatur ei quasi haberet. Unde, si charitas non habet quid det, det calicem aquae frigidae , et tantum imputatur ei, quantum Zachaeo multa, qui dimidium patrimonii sui donavit pauperibus Quare hoc? ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabatur, tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. Et ideenim est virtus fortis ut mors, cui nil resistit, cum venit; cum regibus et ignibus et aliis possit resisti, quae et occidit quod sumus, ut aliud simus. Et ideo comparatur morti.
Abbreviated transcription (Latin):
Introibimus uł uimus¬
iacob Qui intrat ut habitet ip̃e a do habitat᷑
ad hãt domum ꝑtinet. qui aliis tanqũa lapi
dib uiuis. caritate compaginatꝰ ẽ. Intrat gͦ qui
diligit ⁊ qͥ mtrat domꝰ dĩ eficit᷑ ⁊ ⁊̃ adorabimus
cum in loco ubi stererunt pedes euis dm̃. domꝰ
di ẽ uͥ dlebet adorati. ꝓretꝰ quã ñ audit u̾s ad
in loco uͥ steterunt pedes eiꝰ cłi .i. ita qͦd de eis eri¬
mus in quib stant pedes eiꝰ. hi sunt qui ꝑse¬
uerant usq in finẽ. Uel ita. ut ad ip̃am domũ
referat᷑ eiꝰ. adorabimꝰ in loco uͥ steterunt pedes
eiꝰ. scilicet domꝰ di. locus uͥ stant pedes domus

Expanded text:
Introibimus. Auculum ejus Dei Jacob. Qui intrat ut habitet ipse, a Deo habitatur; ad hanc domum pertinet, qui aliis tanquam vivis lapidibus charitate compaginatus est. Intrat ergo qui diligit; et qui intrat, domus Dei efficitur. Et oco ubi steterunt pedes ejus Domini. Domus Dei est ubi debet adorari, praeterquam non audit Deus ad in loco ubi steterunt pedes ejus, Dei, id est ita quod de eis erimus, in quibus stant pedes ejus. Hi sunt qui perseverant usque in finem. Vel ita, ut ad ipsam domum referatur ejus, adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus, scilicet domus Dei. Locus ubi st
Abbreviated transcription (Latin):
qr graue ẽ ꝯsueta pellere. Magnum enim in se
consuetudo uindm ibi ht̃ in bono. Unde dicitur.
Bonum ẽ uiro cum tollit uigum ab adolescen
arrepto itinere prauȩ consuetudinis reuocari. At¬
tende ⁊ qͦd ñ ait. in legendo uł memorando ser¬
mones. s in custodiendo scił oꝑe. ⁊ ita est semior
mente. ut damel. Alit̾ ñ pot̾ corrig̾e. quia frustra
custodit memoria:. si ñ custodit ⁊ uita. In ꝑuer¬
sa enim uita: ñ ẽ correcta uia. Nam quidam
inuendo ut corrigant. Sequitur.¬

Expanded text:
quia grave est consueta pellere. Magnum enim in se quia grave est consueta pellere. Magnum enim in se consuetudo vinculum habet, ibi in bono. Unde dicitur: Bonum est viro cum tollit jugum ab adolescentarrepto itinere pravae consuetudinis revocari. Attende etiam quod non ait in legendo vel memorando sermones, sed in custodiendo, scilicet opere. Et ita est senior mente, ut Daniel, aliter non potest corrigere, quia frustra custodit memoria, si non custodit et vita. In perversa enim vita non est correcta via. Nam quidam vivendo ut corrigantur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi confusus de errore ⁊ lasciuia fluxe etatis iam
iuuenis sobria mente deliberat. quomͦ uiam cn¬
rigat. quomͦ crubescenda deponat. ⁊ plenam pro¬
bitatis uiam assumat dicens. In quo corrigit ad¬
olescentice uiam suam:ĩ. prauam consuetudinẽ.
Adolescentior ad litteram pot̾ accipi. quia hac eta¬
te potissimũ fieri debet in qua homo ꝓmor ẽ ad
peccandu. Unde fili a iuuentute tua: excipe do¬
ctrinam.⁊ usq ad canos inuenies sapientiã. uł ad¬
potius adolescentior hic accipit᷑ sp̾uał ppłs qui por¬
tat ymaginẽ noui hominis. ñ uet̾is. hȩo ẽ sp̾uał
adolescentia etas noui ñ ueti̾s hominis. Ecce pre¬
misit int̾rogationẽ cum deliberatione. Et quia
post meditationẽ uident᷑ meliora. ⁊ salubriora
consilia. subdit ꝓpħa qͣsi simul deliberans consi
d̃i inspiratione ꝑceꝑit. ñ humana p̾sumptione.
⁊ reuera in hac etate cͥminum nescia. potissimũ
dium. illud salutis robur. Hic res ẽ in ꝑiculo.

Expanded text:
quasi confusus de errore et lascivia fluxae aetatis, jam juvenis sobria mente deliberat quomodo viam corrigat, quomodo erubescenda deponat, et plenam probitatis viam assumat, dicens: In quo corrigit adolescentior viam suam, id est pravam consuetudinem; adolescentior ad litteram potest accipi, quia hac aetate potissimum fieri debet, in qua homo pronior est ad peccandum. Unde: Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam . Vel adpulus. Vel potius, adolescentior, hic accipitur spiritualis potat imaginem novi hominis, non veteris. Haec est spiritualis adolescentia, aetas novi non veteris hominis. Ecce praemisit interrogationem cum deliberatione. Et quia post meditationem videntur meliora et salubriora consilia, subdit Propheta quasi simul deliberans consilDei inspiratione percepit, non humana praesumptione. Et revera in hac aetate criminum nescia potissimum edium: illud, robur salutis. Hic res est in periculo,
Abbreviated transcription (Latin):
IN quo corrigit. In pͥma¬
Ines tllos. lntera: partes beatitudinis.
su.⁊ confusiõe fluxe etatis ad dm quis conu̾ti
debet. Unde congrue huic octonario p̾mittit᷑
lntera. Beth quȩ int̾pietat᷑ confusio. quia hic
ostendit precepta di: liberare hominẽ. de confu-¬
sione .i. de lapsu peccati. qi. d̾. iustificationes
diendo sermones tuos dñe corrigit adolescentior

Expanded text:
In quo corrigit. In prima littera partes beatitudinis esu et confusione fluxae aetatis, ad Deum quis converti debet, unde congrue huic octonario praemittitur, littera Beth, quae interpretatur confusio, quia hic ostendit praecepta Dei liberare hominem de confusione, id est de lapsu peccati. Quasi dicat: Justificationes di
Abbreviated transcription (Latin):
tractando. sine cura ⁊ amore t̾irnoꝵ. ⁊ hoc ꝑ mise¬
ricordiam medicantis samaritani. qui uulnera¬
ti a latronib curam egit. ⁊ ido bñdicit cantabi¬
les. quia cantꝰ teleuat labores. ⁊ tollit tediũ. Idoq
det̾minans uͥ sint cantabiles. subdit in loco pere¬
grinationis meȩ .i. in hac miseria uita quȩ dicit᷑
locus perrgrinationis. eo qͦd homo deiectus ẽ de
paradyso. Ubi regali honore donatus fuerat in
has miserias ubi penam suȩ imꝓbitatis fleat. ħ
ẽ illa humilitas de qua suꝑra dixit. Hic notat᷑¬

Expanded text:
tractando sine cura et amore terrenorum. Et hoc per misericordiam medicantis Samaritani, qui vulnerati a latronibus egit curam . Et ideo bene dicit: Cantabiles, quia cantus relevat labores et tollit taedium; ideoque determinans ubi sint cantabiles, in loco peregrinationis meae, id est in hac misera vita, quae dicitur locus peregrinationis, eo quod dejectus est homo de paradiso, ubi regali honore donatus fuerat in has miserias, poenam suae improbitatis fleat. Haec est illa humilitas, de qua supra dixit. A
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ crescit ⁊ decieseit. ⁊ qͥd facit ortus ⁊ occasus ue
⁊ ip̃e fecit lunam .i. ȩccłiam in tempora. quia
tmporalit̾ tranfit. nec sic semꝑ erit. Nec
mirũ si transit. nam ⁊ sol .i. xp̃c ognouit¬
sui solis cõparat᷑. sol enim sic occidit ut oriat᷑.
Occidit qr uoluit. Nemo tollit animã euis.
Cum autẽ. occidit tenebix factȩ sunt in apo¬
stoł quia defecit spes eorũ. Unde subdit.
Posuisti tenebras et facta est

Expanded text:
et crescit et decrescit, et quid facit ortus et occasus veEt ipse fecit lunam, id est Ecclesiam, in tempora, quia temporaliter transit, nec semper sic erit. Nec mirum si transit; nam et sol id est Chrisui solis comparatur. Sol enim sic occidit ut oriatur, Occidit quia voluit, nemo tollit animam ejus. Cum autem occidit, tenebrae factae sunt in apostolis, quia defecit spes eorum. VERS. 21.-- « Posuisti tenebras et facta est
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit occasum suum.
Fecit lunam. ad litteram. Post terrena tran¬
sit ad cȩlestia. que tam̃ terrȩ faciunt .i. seruiut.
Et quia hystorie littera manifesta ẽ allegori¬
cum sensum ꝓsequamur. S ciendum gͦ quia¬

Expanded text:
cognovit occasum suum. » Fecit lunam, ad litteram. Cassiod., Alcuin. Post terrena transit ad coelestia, quae tamen terrae faciunt, id est serviunt. Et quia historiae littera manifesta est, allegoricum sensum prosequamur. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
respondemꝰ eiꝰ. Quomͦ cantabimꝰ canticũ dm̃
in t̾ra aliena: Qauendum ẽ nequis timens ta¬
lib displicere: affectet amicitias eoꝵ: incipiat de
eos piclitans. animũ eiȩxit ad recordationẽ sẏoꝵ
⁊ constrinxit se uiram̃to: dicens.
Si oblitus fuero tui iherłm: obliui

Expanded text:
respondendum eis: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Cavendum est ne quis, timens talibus displicere, concupiscat amicitias eorum, et incipiat deleos periclitans animum erexit ad recordationem Sion, et constrixit se juramento, dicens: « Si oblitus fuero tui, Jerusalem, oblivi
Abbreviated transcription (Latin):
Iao iste penit custodiri ab eo. qi ꝑ multa diabolꝰ
fallit quȩ iste ꝑ se nequit p̾cauere.⁊ ab hominib
iniquis .i. a membris eiꝰ ꝑ quos conatur. qͦd ꝑ se
nequit eripe me. ut ñ noccant. non dico in cau¬
sis scłi. s in uia dñi. unde subdit.¬

Expanded text:
per multa diabolus fallit, quae iste per se nequit praecavere; et ab hominibus iniquis, id est a membris ejus, per quos conatur, quod per se nequit, eripe me, ut non noceant. Non dico in causis saeculi, sed in via Domini. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum tempꝰ uidi
iudicia oris TuII. cordi concinnis oĩa
indicia oris tui. ñ dicit omia iudicia tua. sed
lit᷑. s quȩ scͥpta uł dicta sunt. iudicia porro st̃
Quib ⁊ minc ⁊ in fine iudicat᷑ mundꝰ. quȩ sunt
abyssus multa ⁊ inscrutabilia. S ncħ horum
taeni. quȩ ꝑ eloquia tua mͥ innotescete uoluisti.

Expanded text:
 cum tempus biis meis cordi concinnis, omnia judicia oris tui; non dicit omnia judicia tua, sed liter, sed quae scripta vel dicta sunt. Judicia porro sunt, quibus et nunc et in fine judicatur mundus, quae sunt abyssus multa, et inscrutabilia: sed nihil eorum ta
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsisti. ꝑ quã ꝯfessio .i. laus.⁊ decus suꝑne
maiestaris innotuit. Et ꝑ hoc es amictus lu¬
mine sicut uestim̃to. q ꝑ eande incarnationẽ
homines eũ ꝯfessi sunt. qui sunt lumen ꝯg̃¬
nitione. uł ita. Industi confessionẽ ⁊ decorẽ¬

Expanded text:
assumpsisti, per quam confessio, id est laus et decus supernae majestatis innotuit. Et per hoc es amictus lumine sicut vestimento, quia per eamdem incarnationem homines eum confessi sunt, qui sunt lumen cognitione. Aug. Vel ita, induisti confessionem et decore
Abbreviated transcription (Latin):
laudant.⁊ que sunt decore ⁊ luminose. uł ita
ut ꝯfessio in oꝑib sicut prius. decor uͦ in eẽntia
notetur sic. Indinsti confessionẽ .i. laudẽ crea¬
turarũ.⁊ decorẽ. qui in esfabił ẽ. in essentia di¬
⁊ es amitus lumine sic̃ uestim̃to .i. lux undiq¬

Expanded text:
laudant, et quae sunt decorae et luminosae. Vel ita, ut confessio in operibus sicut prius, decor vero in essentia notetur, sic, induisti confessionem, id est laudem creaturarum, et decorem, qui ineffabilis est in essentia. Et es ami
Abbreviated transcription (Latin):
racloꝵ quȩ xp̃c fecit ut credent gentes. Aliter
ab illo loco memoriam qͣi. Tsere magna ⁊ exquisi¬
ta sunt oꝑa dñi. quia dñs miserator ⁊ mmisericors
hoc ñ mutat᷑. fecit memoriã mirabilit̃ suoꝵ .i
plura noua contra ordines rerũ fecit. ꝑ que ot̃a

Expanded text:
ristus fecit, ut crederent gentes. Aliter totum ab illo loco: memoriam fecit, quasi vere magna et exquisita sunt opera Dei, quia Dominus misericors hoc non mutatur. Fecit memoriam mirabilium suorum, id est plura nova contra rerum ordines fecit, per quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
etna retributione. Recti sunt qui ñ resistunt
patͥ emendanti. ⁊ credunt ꝓmittenti. ñ credt̾
ꝑiisse oꝑa sua eum eis temporalit̾ ñ retribu¬
itur. Sunt enim quida ad t̾rena curui. qui
bona illa agunt. mercede a cłs hic spantes uł
hominib placere uolentes qͦd ñ facit beatus
uir: qui nec głam hominũ nec t̾renas coneu¬
piscit diuicias. ⁊ tamen

Expanded text:
aeterna retributione. Recti sunt qui non resistunt patri emendanti, et credunt promittenti, non credunt periisse opera sua, cum eis temporaliter non retribuitur. Sunt enim quidam ad terrena curvi, qui bona illa agunt, mercedem a Deo hic sperantes, vel hominibus placere volentes, quae non facit beatus vir, qui nec gloriam hominum nec terrenas concupiscit divitias. Et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Prima hominis iusticia est
ut pumat se mału ⁊ faciat se bonũ. ⁊ hec ẽ
uia dõ. ut ueniat ad eum. Qui enĩ peccata
fua odit. iam incip̃ eẽ simił dõ qͥ ea oclit
Hac gͦ te simiłe do. ⁊ para ei uiã in ꝯfessioẽ

Expanded text:
m. Prima hominis justitia est ut puniat se malum, et faciat se bonum. Et haec est via Deo, ut veniat ad eum. Qui enim peccata sua odit, jam incipit esse similis Deo, qui ea odit. Fac ergo te similem Deo, et para ei viam in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitendo ⁊ penitendo. Tñ y saias. E iitela¬
pides de plateis.i. pecc̃a de cordib ur̃is. et
ip̃e dñs ueniens ⁊ uisitans ponet in uia sic
parata gressus suos. Impollura ẽ namq
⁊ tͥbulos de cordib nr̃is paremus uiã dño
nã cui insedit saluator. atq cũ turba stͥ¬
nentes uiã. uestimentis. ramisq arboꝵ
⁊ florib atq cũ eis clamemꝰ osanna filio. dd̾¬

Expanded text:
nitendo. Unde Isaias ait: Ejicite lapides de plateis , id est peccata de cordibus vestris. Et ipse Dominus, veniens et visitans, ponet in via sic parata gressus suos. Impolluta namque viet tribulos de cordibus nostris, paremus viam Domino, lis super asinam cui insedit salvator, atque cum turba sternentes viam vestimentis ramisque arborum et floribus atque cum eis clamemus: Hosanna filio D
Abbreviated transcription (Latin):
gentes om̃ia t̾iena. ꝑ celos omĩa clestia notat.
uit ꝑ hec duo omẽs cieaturas mlicet sͥ subier¬
tas uł ꝑ gentes carnales. ꝑ celos sp̃uales sig¬
nificat. suꝑ quos excelsus ẽ dñs. uł ita. dñs
mocli C eli g suꝑ se hñt ilłu quẽ humileᷤᷤ
ꝑ quos regnat in gentib quas suo nomine sig¬
nificat. ⁊ ẽ. Id̾o om̃s ad laudem muito. quia
suꝑ omnes ẽ regnaturus.

Expanded text:
lestia notat, ut per haec duo omnes creaturas indicet sibi subjectas. Vel per gentes, carnales; per coelos, spirituales significat, super quos excelsus est Deus. Vel ita, Dominus smodi. Coeli ergo supra se habent illum, quem humiles s apostolos dicit, per quos regnat in gentibus, quas suo nomine significat. Et est, ideo omnes ad laudem invito, quia super omnes est regnaturus.
Abbreviated transcription (Latin):
deles terrȩ .i. fideles placue¬
unitate sicdi. mecũ ꝑmaneant uł sedeant
tura ꝑ sona eiae iusti ambulanꝰ in uia unma¬
culata. hic ñ alius mͥ ministrabat. Ad litts
Non habitabit in medio domꝰ
meȩ qui facit suꝑbiam: qui loqui

Expanded text:
deles, id est fideles placueunitate fidei mecum permaneant. Vel sedeantpersona ejusdem justi. Ambulans in via immaculata, hic mihi non alius ministrabat, ad litterNon habitabit in medio domus meae qui facit superbiam; qu
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemauerant
no. quoniam t̾ribile et sanctum ẽ.
et honor regis iudiciũ diligit.
dico iam magno. paruũ erat qñ irascebantur
.i. paucis diffamat᷑. s iam in om̃i t̾ra dilatatũ
ẽ ⁊ debetis confit̾i. qm̃ tp̃m nom̃ ẽ t̾ribile po¬
tentia qua punit. ⁊ scm bonitate qua parcit
nor regis.i. glo̾sa p̾dicatio diligit iudiciũ .i. exi
git diseretionẽ. qi ñ leui uoluntate colendus ẽ
s fira deliberatione qͦd ab ip̃o ẽ. unde subdit.¬

Expanded text:
blasphemi erant.no, quoniam terribile et sanctum est; et honor regis judicium diligit. dico, jam magno, parvum erat, quando irascebantur, id est paucis diffamatum. Sed jam in omni terra dilatatum est, et debetis confiteri, quoniam ipsum nomen est terribile potentia, qua punit, et sanctum bonitate qua parcit, est gloriosa praedicatio, diligit judicium, id est exigit discretionem, quia non levi voluntate colendus est, sed fixa deliberatione quod ab ipso est. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nem cepit p̾dicari irati sunt ppłi qͥ colebant
ydola. Et nota qͦd ñ ait irascent᷑ s urascantuur.
tura cernebat. Ex ira enim ipsoꝵ multa bo¬
na fecit. qi dum illi irascunt᷑. serui dĩ ptirgan.¬
rubm enim plenitudo scientiȩ int̾pretat᷑. quȩ est
caritas. plenitudo gͦ scientiȩ legis. quȩ ẽ sedes di
erit in te. si caritatẽ habueris cont᷑ quã nicħ pos¬
sunt irat. Quid enĩ t̾ra pot̾ contra celum: I¬
t̾iogagͦ corniũ utrũ caritatẽ habeat. siẽ ibi cariã¬

Expanded text:
 coepit praedicari, irati sunt populi qui colebant idola. Et nota quod non ait irascentur, sed irascantur, tura cernebat. Ex ira enim ipsorum multa boit Deus, quia dum illi irascuntur, servi Dei purganrubim enim plenitudo scientiae interpretatur, quae est charitas. Plenitudo ergo scientiae legis, quae est sedes Dei, erit in te, si charitatem habueris, contra quam nihil possunt irati. Quid enim terra potest contra coelum? Interroga ergo cor tuum, utrum charitatem habeat. Si est ibi chari
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ñ abstuleris custodiam legem tuã ñ pre¬
cepta legis mosaicȩ. s caritatẽ. ⁊ hoc semꝑ demde

Expanded text:
et si non abstuleris, custodiam legem tuam, non praecepta legis Mosaicae, sed charitatem. Et hoc, semper. De
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciis tus supersperaui.
bum ueritatis de ore tollitur: ꝑ mala conscĩam
dñs dicens. qͥre tu enarras iusticiã mẽa: In ipsa
eñi obmuitescet facundia. si egra sit conscientia.
Caueat gͥ ne uerbis ñ congruant facta.Et
defument miquitatis oꝑa magistium discipli¬
ne  ollitur a ⁊ de ore ab auib cegli. ⁊ multis

Expanded text:
udiciis tuis supersperavi. bum veritatis; de ore tollitur etiam per malam conscientiam. o, dicens: Quare tu enarras justitias meas? . In ipsa enim obmutescit facundia, si aegra sit conscientia. Caveat ergo ne verbis non congruant facta, et ne deforment iniquitatis opera magisterium disciplinae. Tollitur etiam de ore ab avibus coeli, et mult
Abbreviated transcription (Latin):
eidẽ reꝑantur qi in iudiciis. qi ñ auferas idõ.
qr in iudiciis tuis .i. in flagelł quib corripis fr̃¬
speraui. hoc uerbum ⁊ simmus usitate cõpositũ
ẽ. tamet implet u̾itatis int̾pretande necessitatẽ.
Attentiꝰ gͦ loci huiꝰ rimandus ẽ sensus. Qui enim
ante dixerat sꝑaui in sermonib. Hic qͣi augm̃tũ
facit dicens. in iudiciis tuis suꝑ sꝑaui .i. flagella.¬

Expanded text:
n auferas, ideo quia in judiciis tuis, id est flagellis, quibus corripis, supersperavi. Hoc verbum etsi minus usitate compositum est, tamen implet veritatis interpretandae necessitatem. Attentius ergo loci hujus rimandus est sensus. Qui enim ante dixerat, speravi in sermonibus, hic quasi augmentum facit, dicens: In judiciis tuis supersperavi, id est fla
Abbreviated transcription (Latin):
hic habitabo quoniam elegi eam.
Hȩc ẽ requies mea. Uerba d̃i patris hȩc sunt
quia sic amat nos d̾s. ut dicat se requiescerȩ
innob̾. si nos requiescimꝰ in illo. Non eñi ip̃e
aliquando turbat᷑. aut requiescet in se. s dic̃
requiescere se in nob̾. quia nos in illo requiem
ad litteram ñ posset dici. cũ sepe fit euersa
bitabo non mito suo. s qm̃ elegi cam. dans bñ¬

Expanded text:
hic habitabo, quoniam elegi eam. » Haec est requies mea. Aug. Verba Dei Patris sunt haec, quia sic amat nos Deus, ut dicat se requiescere in nobis, si nos requiescamus in illo. Non enim ipse aliquando turbatur aut requiescet in se; sed dicit se requiescere in nobis, quia nos in illo requiem ad litteram non posset dici, cum saepe sit eversa bitabo, non merito suo, sed quoniam elegi eam dans bene
Abbreviated transcription (Latin):
mea qi fiat manus tua. ⁊ sic uiuet in futuro a¬
nima mea. ad ip̃m loquit᷑ quẽ desiderat. ꝓmit¬
tens amimã in ęt̾num uiu̾e: quȩ cecidit ⁊ tũc
dicet. Uente benedich ⁊ cet̾a. ñ ꝑdent s adiuua¬
bunt me ꝑfecte. quia qui credit ñ damnabi¬
tur. Piocderit enĩ illi fides. ⁊ suffragabit᷑ ad ue¬
mam. ⁊ si quã osfinsam ht̃ uł ita fiat manꝰ.

Expanded text:
at: Fiat manus, et sic vivet in futuro anima mea. Ad ipsum loquitur, quem desiderat promittens animam in aeternum vivere, quae credit, et tunc dicet: Venite, benedicti, etc. non perdent, sed adjuvabunt me perfecte, quia qui credit in me non damnabitur. Proderit enim illi fides, et suffragabitur ad veniam, etiamsi quam offensam habet. Vel ita: Fiat manus,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. lib̾tas domũ facit. seruitus carcerẽ. Ita gͦ non
caro quã ds facit. s corruptio eiꝰ ⁊ temptatio.
carcer ẽ. de quo precat᷑ educi dicens. E duc ani¬
mam meã de custodia uł carc̾e̾ .i. de corruptione
corporis. quia incorruptione quȩ ẽ pena corpo-¬
ris. angustiat᷑. ꝑost quas angustias: in domod̾i
tota uita erit confessio .i. laus di. unde subdit
Ad confitendu .i. ut confiteat᷑ nomini tuo mͦ
impedit carcer confiteri. Sequit᷑. me expectant
iusti. hoc ex capite.i. ex ꝑsona capitis subditur
ñ mutata uoce quale fuit illud qͦd supra in fi¬
do. me ⁊ odiendo. E duc de custodia uł car-¬
cere sepulchri. scił animam meã .i. carnẽ ani¬
me reddendam. Ad quid: Ad confitendũ nõi
tuo ut pariam confitentes tͥ: ⁊ debes educere q
die retribuas mͥ resurrectio ip̃a passionis ẽ retͥ¬
butio.

Expanded text:
est; libertas domum facit, servitus carcerem. Ita ergo non est; libertas domum facit, servitus carcerem. Ita ergo non caro, quam Deus fecit, sed corruptio et tentatio carcer est, de quo precatur educi, dicens: Educ animam meam de custodia, vel carcere, id est de corruptione corporis, quia in corruptione quae est poena corporis angustiatur, post quas angustias in domo Dei tota vita erit confessio, id est laus Dei. Unde subdit ad confitendum, id est ut confiteatur nomini tuo. Modo impedit carcer confiteri, me exspectant justi. Hoc ex capite, id est ex persona capitis subdit, non mutata voce, quale fuit illud quod supra in fido. Et, o Domine, educ de custodia, vel carcere, sepulcri scilicet animam meam, id est carnem animae reddendam. Ad quid? Ad confitendum nomini tuo, ut pariam confitentes tibi. Et debes educere, qdie. Dico retribuas mihi, resurrectio enim ipsa, passionis est retributio.
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã. Hȩc custodia. uł hic carcer: forte est
spelunca illa qua tytulus dicit. hic aũ carcer¬
sunt. qr om̃ĩa sub sole uanitas. unde iste rogat
educi anim̃ã. qr inde multa patitur.i orat.
nitas. uł caicer dicit᷑ corpus humanũ. s ñ est
magnũ de corpore exire qͦd ⁊ mali habent. ⁊
om̃s cito. uł sero hoc hñt ñ ẽ caritas. si ustus
ad hoc nimis festinat. debet enĩ uelle manere
in carne. si necesse ẽ ꝓpter fratres. Uel potius
corpus ẽ caier. ñ utiq scđm id qͦd ds bonum fe¬
.i. corruptio eiꝰ quȩ uenit ex pecc̃o carcer ẽ. de qͣ
corruptione iste uult educi. ut fiat incorrupti.¬
bił. ⁊ in incorruptibili carne quiescat amma
quȩ nunc incorruptibili carne gemit ⁊ angu¬
stiatur. Nunc gͦ corpus animȩ carcer ẽ. ꝓpter
corruptionẽ in futuro erit domus ꝓpter in¬
corruptionẽ ⁊ lib̾tatẽ. Merita enĩ carcerẽ faciũt
sicut habitacłm. Incluso carcer ẽ. custodi domꝰ

Expanded text:
 Haec custodia, vel hic carcer forte est spelunca illa, quam titulus dicit. Hic autem carcersunt, quia omnia sub sole vanitas. Unde iste rogat educi animam, quae inde multa patitur, id est nitas. Vel carcer dicitur corpus humanum, sed non est magnum de corpore exire, quod et mali habent, et omnes cito vel sero hoc habent; nec est charitas, si justus ad hoc nimis festinat. Debet enim velle manere in carne, si necesse est propter fratres. Vel potius corpus est carcer, non utique secundum id quod Deus feest corruptio ejus, quae venit ex peccato carcer est. De qua corruptione iste vult educi, ut fiat incorruptibilis, et in incorruptibili carne quiescat anima, quae nunc in corruptibili carne gemit et angustiatur. Nunc ergo corpus animae carcer est, propter corruptionem; in futuro erit domus propter incorruptionem et libertatem. Merita enim carcerem faciunt, sicut unum habitaculum incluso carcer est, custodi domus
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti. impleta est terra possessioẽ
Quam magnificata sunt oꝑa¬
tua. tua domine. His om̃ib inspectis.
om̃ĩs homo crecdens. magno exultat gaudio am¬
miratur ñ potest eloqui. ammirando gͦ exela
ram supra exposita sunt. uł mystica ubi facta:
Unde ꝓcesserunt hec tam magna: E coe om̃ia ⁊
ẽ terra possessione tua. uł cieatura tua. alia lit¬
quid est in tr̃a. ⁊ in mari.⁊ in celo. s qͦo hie dic̃¬
melius mystice accipit᷑ de noua creatura. q̃ etuit
a ueti homine xp̃c. qua impleuit orbem terre
.i. eccłiam. Granũ enim frumenti cadens inter¬
ram. multũ frutum attulit. ante singulartꝙ
erat donee transirt. s qͣndo ꝑ passionẽ tiansi¬
uit dragmam ꝑditam intienit. ⁊ ouem erribũ¬
dam. ad gregem reduxit. Unde gaudium est
S tam̃ adhuc ẽ ꝑegrinatio. Adhuc scłm quas¬
tur fluctib temptationũ ⁊ tempestatib tribu¬
lationũ. Unde subdit.¬

Expanded text:
terra possessione tua. » Quam magnificata, etc. Aug. His omnibus inspectis, omnis homo credens magno exsultat gaudio, admiratur, non potest eloqui. Admirando ergo exclram, supra exposita sunt. Vel mystica ubi facta? Unde praecesserunt haec tam magna? Ecce omnia in est terra possessione tua, vel, creatura tua, alia litquid est in terra, et in mari et in coelo . Sed quod hic dimelius mystice accipitur de nova creatura, quam eruit a veteri homine Christus: qua implevit orbem terrae, id est Ecclesiam. Granum enim frumenti cadens in terram multum fructum attulit . Ante singulariter, erat donec transiret , sed quando per passionem transivit, drachmam perditam invenit, et ovem errabundam ad gregem reduxit: unde gaudium est . Sed tamen adhuc est peregrinatio, adhuc saeculum quatitur fluctibus tentationum, et tempestatibus tribulationum. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
qb d̾s monet cosñ ec̃ uistos. dicunt. S ñ sicut hereti¬
ei putant: illud monet d̃s. Non enim monet ut
ante nouissimã uentilationẽ ut putant heretie
se arporalit᷑ diuidant a mał. ẜ ꝑ uite dissmili¬

Expanded text:
quod Deus monet eos, non esse justos dicunt; sed non sicut haeretiquod Deus monet eos, non esse justos dicunt; sed non sicut haeretici putant, illud monet Deus. Non enim monet ut ante novissimam ventilationem, ut putant haeretici, se corporaliter dividant a malis, sed per vitae dissimili