comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Elegant̾ lo cutꝰ ẽ. ordi¬
nate. Plurimoꝵ qͥppe in ordinata ẽ cari¬
tas. Quod in pͥmo loco debent dilige dili¬
gunt in scđo: quod in scdo diligunt in pͥmo.
ꝙ quod oportet amare in qrͣco. amant in t̾cio.
ꝙ rursũ t̾ciũ in qrto. & ẽ in plerisq carita¬
lo adintelligendũ hoc quod dictũ ẽ. ordina¬
te in me caritatẽ. aliqua exẽpla replicare.
ne diligas liberos. ne parentib caritate
iungaris. S ed qͥd tͥ dic̃: Ne in ordinatã habe¬
as caritatẽ. ne pͥmũ patrẽ aut matrẽ. demn
me diligas. ne filii aut filiȩ plꝰ quã mei cari¬
tate tenearis. Q amat patrẽ aut matrem
suꝑ me. ñ ẽ me dignꝰ. Q amat filiũ aut fili¬
am suꝑ me.ñ ẽ me dignꝰ. Recole conscientiã
tuã. depatris. matͥs. frĩs ue affectu. conside¬
ra quałẽ circa sermonẽ d̃ & iħm habeas
caritatẽ: statim dep̾hendes te magis fili¬
um aut filiã dilige̾ ꝙͣ u̾bum. magis te paren¬
ut p̾cipuam & pͥmam int̾ om̃s sermones dĩ.

Expanded text:
Eleganter locutus est, ordinate. Plurimorum quippe inordinata est charitas: quod in primo loco debent diligere, diligunt in secundo: quod in secundo, diligunt in primo: et quod oportet amare quarto, amant tertio: et rursus tertium in quarto, et est in plerisque charitalo ad intelligendum hoc quod dictum est, ordinate in me charitatem, aliqua exempla replicare. icit tibi, ne diligas liberos, ne parentibus charitate jungaris. Sed quid dicit? Ne inordinatam habeas charitatem, ne primum patrem, aut matrem, deinde me diligas: ne filii et filiae plus quam mei charitate tenearis. Qui amat patrem aut matrem super me, non est me dignus: qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus . Recole conscientiam tuam de patris, matris, fratrisve affectu, et considera qualem circa sermonem Dei et Jesu habeas charitatem: statim deprehendes magis te filium et filiam diligere, quam Verbum: magis te parenut praecipuam et primam inter omnes sermones Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dño multis sacrȩ bibliotheeȩ eodicib abundamꝰ.
imꝑa uicissim: qd̾ cũq uis mittã. Nec putes michi
graue ẽẽ siiubeas. habeo alumpnos qͥ antique¬
me artis erudiunt: Neq uͦ beneficium ꝓ eo qd̾̃
postulo polliceor. Euodorꝰ fr̃ mͥ indicauit te
multa de scͥpturis querere. nec sic inuenire.
ut si om̃ia habes. in cipiet sibi earitas uindicare.
plus petere. Magistrum aũ pueri tui de qͦ dig¬
natꝰ es scribere. que plagiatore̾ ẽẽ eiꝰ ñ dubi¬
um ẽ. sepe euagrio prb̃r dum adhue antiochie
eẽm me p̾sente corripuit. Cui ille respondit. Ego
nichil timeo. dic̃ se a dño suo fuisse dimissum. Et
si uob̾ placet. ecce hic ẽ: transmittite eũ qͦ uultis¬
n hoc arbitror me ñ peceare. si hominẽ uagũ
non sinam longio fugere. Quaꝑꝑt̾ quia ego in hao
solitudine constitutꝰ ñ possum agere qd̾ iussisti
rogaui carissimu̾ mͥ euagriũ. ut tã tui quã mei

Expanded text:
domino multis sacrae bibliothecae codicibus abundamus, domino multis sacrae bibliothecae codicibus abundamus, impera uicissim: quodcumque uis, mittam. nec putes mihi graue esse, si iubeas: habeo alumnos, qui antiquariae arti seruiant. neque uero beneficium pro eo, quod postulo, polliceor. Heliodorus frater mihi indicauit te multa de scripturis quaerere nec sic inuenire; aut si omnia habes, incipiet sibi caritas uindicare plus petere. Magistrum autem pueri tui, de quo dignatus es rescribere, quem plagiatorem esse eius non dubium est, saepe Euagrius presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. cui ille respondit: \'ego nihil timeo\'. dicit se a domino suo fuisse dimissum et, si uobis placet, ecce hic est; transmittite eum, quo unltis. arbitror me non peccare, si hominem uagum non sinam longius fugire. quapropter quia ego in hac solitudine constitutus non possum agere quod iussisti, rogaui carissimum mihi Euagrium, ut tam tui quam mei
Abbreviated transcription (Latin):
arceor. ut cȩꝑit mͥ iam ñ licere qd̾ uolur. Obhoc
& ego obsecro. & ut tu petas plurimũ quero: ut
tibi beati reticii augustidunensis ep̃i cõm̃tarios
ad describendum largiat᷑. in quo canticũ canticoꝵ
sublimi ore disseruit. Scripsit mͥ ꝙ quida de patria
supradicti fris rufini paulus sener. t̾tulliani suum
codicẽ apud eũ ẽẽ quẽ uehem̃t̾ repoposeit. Et ex
hoc queso ut eos libros quos me ñ habere breuis
subditꝰ edocebit. librarii manu in carta seribi iube¬
as. Int̾pretationẽ qͦq psalmoꝵ dauidicors & pro¬
uxum ualde de synodis librũ scĩ hẏlarii que ei ap̃
treueros manu mea descͥpseram eque ut mͥ trans¬
feras peto. Nosti hoc eẽ xp̃ianȩ animȩ pabulum.
siin lege di meditetꝰ die ac nocte. Ceteros hospi¬
tio recipis. solatio foues. sumptib iuuas. mͥ si ro¬
gata p̾stiteris: multa largitus es. Ꝙ qm tͥbuente

Expanded text:
arceor, ut coeperit mihi iam non licere, quod nolui. ob hoc arceor, ut coeperit mihi iam non licere, quod nolui. ob hoc et ego obsecro et, ut tu petas, plurimum quaeso, ut tibi beati Reticii Augustodunensis episcopi commentarios ad describendum largiatur, in quibus Canticum Canticorum sublimi ore disseruit. scripsit mihi et quidam de patria supra dicti fratris Rufini Paulus senex Tertulliani suum codicem apud eum esse, quem uehementer repoposcit. et ex hoc quaeso, ut eos libros, quos non habere me breuis subditus edocebit, librarii manu in charta scribi iubeas. interpretationein quoque psalmorum Dauiticorum et prolixum ualde de synodis librum sancti Hilarii, quae ei apud Treueris manu mea ipse descripseram, aeque ut mihi transferas peto. nosti hoc esse Christianae animae pabulum, si in lege domini meditetur die ac nocte. ceteros hospitio recipis, solacio foues, sumptibus iuuas; mihi si rogata praestiteris, multa largitus es. et quoniam tribuente
Abbreviated transcription (Latin):
rit quã difficile ꝙ pieulosũ manꝰ dext̾ȩ usq
in presentẽ diem qͦ ista dictaui uulu̾ sustinuerĩ.
n ea mͥ parte heremi cõmoranti quȩ iurta syriã
sarracenis iungitur. tuȩ dilectionis soͥpta ꝑlata st̃.
Quib ꝑlectis. ita reaccensꝰ ẽ animꝰ iherosolim̃ã
ꝓficisci. ut pene nocuerit ꝓposito: qd̾ ꝓfuerit ca¬
pendio exposcens ne nascentes amicitias quȩ xꝑi
glutino coheserunt aut tẽporis aut locoꝵ mag¬
nitudo diuellat. qͥn potiꝰ fęderem eas reciꝑcis
epłis. Illȩ int̾ nos eurrant. ille se obuient. illȩ no¬
biscum loquant᷑. Non multũ ꝑditura erit caritas.
si tali secum sermone fabulet᷑. Rufinꝰ aũ fr̃ ut seri¬
bis necdum uenit. ꝙ siuenerit ñ multũ ꝓderit
desiderio meo. cũ eũ iam uisurꝰ ñ sim. Ita enum &
ille longo int̾uallo a me separatꝰ est: ut hue non
possit currere. ꝙ ego arreptȩ solitudinis t̾minis

Expanded text:
rit, quam difficile et periculosum manus dexterae usque rit, quam difficile et periculosum manus dexterae usque in praesenn ea mihi parte heremi commoranti, quae iuxta Syriam Sarracenis iungitur, tuae dilectionis scripta sunt perlata, quibus lectis ita reaccensus est animus Hierosolymam proficiscendi, ut paene nocuerit proposito, quod profuerit capendio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis aut locorum magnitudo diuellat. quin potius foederemus eas reciprocis epistulis; illae inter nos currant, illae se obuient, illae nobiscum loquantur. non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur. Rufinus autem frater, ut scribis, necdum uenit et, si uenerit, non multum proderit desiderio meo, cum eum iam uisurus non sim. ita enim et ille longo a me interuallo separatus est, ut huc non possit currere, et ego arreptae solitudinis terminis
Abbreviated transcription (Latin):
ego paulꝰ dico uob̃. qd̾ si legem obseruatis. xp̃c
uob̾ nichil ꝓdest. Hec sub nubilo allegoriȩ di¬
cta sunt: ceterũ optime nouit prudentia tua
non easde regłas ẽẽ in tropologiȩ umbris quȩ in
hẏstoriȩ ueritate. Quod sicubi ped̾e offendimꝰ. &
ad auctorẽ referat. Nos enĩ ꝙ hȩc ipsa in lectulo
decumbentes. longaq egrotatione confecti uix
notario celerit̾ scribenda dictauimꝰ. non ut im¬
pleremꝰ materiã. s ne tͥ in pͥncipio amicitiarũ
aliꝗͥd imꝑanti uideremꝰ negare. Ora nob̾ a dño
sospitatẽ. ut post duodecĩ menses qͥb iugi lan¬
guore confectus sum possim aliqͥd dignũ seribẽ
ur̃ȩ uoluntati. ꝙ ignosce si seatens oratio solito
cursu ñ fluat. Non enĩ eodẽ lepore dictamo
quo scribimꝰ. quia in alt̾o sepe stilum u̾timꝰ.
iterũ quȩ digna sint legi scripturi. in altero
quieqd̾ in bticeã uenerit celeri sermone c̃uolui¬
mus. Camnũ libent̾ uidi. qui tͥ narrare pote¬

Expanded text:
ego Paulus dico uobis, quod, si legem obseruatis, Christus uobis nihil prodest. Haec sub nubilo allegoriae dicta sint. ceterum optime nouit prudentia tua non easdem regulas esse in tropologiae umbris et quae in historiae ueritate. quod sicubi pedem offendimus et ulpam auctoris referat. nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes longaque aegrotatione confecti uix notario celeriter scribenda dictauimus, non ut inpleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti uideremur negare. ora nobis a domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus iugi labore confectus sum, possim aliquid dignum uestrae scribere uoluntati; et ignosce, si scatens oratio solito cursu non fluat. non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus, quia in altero saepe stilum uertimus, iterum quae digna, legi sint, scripturi, in altero, quidquid in buccam uenerit, celeri sermone conuoluimus. Caninum libenter uidi, qui tibi narrare pote
Abbreviated transcription (Latin):
rege. Tunc rer salomon qͥ manifeste saluator dr
monis inscribit᷑. uͥ nulla dubitatio est. qͥn cun¬
cta quȩ dicant᷑ ñ salomoni mortuo s xp̃i conue¬
niant maiestati. simulat ignorantiã ꝙ humanos
pro dispensatione carnis ñ m̃tit᷑ s meliꝰ affert¬
loco ubi posuistis lazarũ. & ad mulierẽ fluentẽ
sanguine. ꝗͥs me tetigit. gladiũ postulat. de qͦ
dixerat: nolite putare qd̾ uenerĩ pacẽ mittere
enim diuidere hominẽ contra patrẽ suũ. & filiã
contra matrẽ suã. & nurũ contra socrum suam.
tem filium in legẽ grãmq diuidere. ñ quo hoc
ꝓbet: sed qͦ ad arguenda calumpniã synagoge
hoc uelle se dicat. Illa quȩ nolebat ęccłiȩ filiũ in
gr̃a uiu̾e. nec ꝑ baptismũ liberari. libent̾ habet
diuidi puerũ ñ ut possideat s ut int̾ficiat : ȩccłia
quẽ scit suum ẽẽ libent̾ c̃cedit emulȩ: dũ uiuat

Expanded text:
rege. tunc rege. tunc monis inscribitur; ubi nulla dubitatio est, quin cuncta, quae dicantur, non Salomoni mortuo, sed Christi conueniat maiestati - simulat ignorantiam et humanos pro dispensatione carnis mentitur affeloco: ubi posuistis Lazarum? et ad mulierem fluentem sanguine: quis me tetigit?—,gladiumpostulat — de quo dixerat: nolite putare, quod uenerim pacem mittere enim diuidere hominem contra patrem suum et filiam contra matrem suam et nurum contra socrum suam. tem filium in legem gratiamque diuidere, non quod hoc probet, sed quod ad arguendam calumniam synagogae hoc uelle se dicat. illa, quae nolebat ecclesiae filium in gratia uiuere nec per baptismum liberari, libenter habet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat; ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum uiuat
Abbreviated transcription (Latin):
domo nob̾cum aliꝰ exceptis nob duab. ñ blas¬
phemantiũ iudeoꝵ. ñ gentiliũ idolis seruien¬
tium. M ortuus ẽ aũ filis mulieris huis nocte.
Dum enĩ legis sequit᷑ obseruantiã. & gr̃e eugłii
iugũ mosaicę doctrinę copulat. tenebrarum
meum uigilat. Aledia nocte consurgens tulit
filium de latere ȩocłiȩ dormientis. & in sinu suo
goga festinet. ꝙ dicat apłs. filioli mei quos ite¬
hoc amore fec̃ filii. s emule odio: ꝙ suũ mortu¬
um ꝑ legis cerimonias in sinu ȩccłie supposuit.
Longum ẽ si uelim ꝑ singula currere. qͦmͦ ꝑ apłm
ẽẽ suũ filiũ qͥ tenebat᷑ in lege. ꝙ in luce cogno¬
uerit que in tenebris ñ uidebat. Inde iurgiũ
est p̾sente rege ortũ. altera dicente filius tuus
mortuus ẽ. mis aũ uiuit. altera respondente
mentiris. filiꝰ quippe m̃s uiuit ꝙ filis tuus mor¬
tuus ẽ: atq in hunc modũ contendebant coram

Expanded text:
domo nobiscum, exceptis nobis duabus: non blasdomo nobiscum, exceptis nobis duabus: non blasphemantium Judaeorum, non Gentilium idolis servientium. Mortuus est autem filius mulieris hujus nocte. Dum enim Legis sequitur observantiam, et gratiae Evangelii jugum Mosaicae doctrinae copulat, tenebrarum meum vigilat . Media nocte consurgens, tulit filium de latere Ecclesiae dormientis, et in suo goga festinet, et dicat Apostolus: Filioli mei, quos item amore fecit hoc filii, sed aemulae odio, et suum mortuum per legis caerimonias in sinu ecclesiae subposuit. Longum est, si uelim per singula currere, quomodo per esse suum filium, qui tenebatur in lege, et in luce cognouerit, quem in tenebris non uidebat. inde iurgium ortum est praesente rege altera dicente: filius tuus mortuus est, meus autem uiuit, altera respondente: mentiris; filius quippe meus uiuit et filius tuus mortuus est. atque in hunc modum contendebant coram
Abbreviated transcription (Latin):
una de utroq popło ȩccłia congregata ẽ. Et
qm elegant̾ ȩccłia peꝑi inquit apud eam in eu
egressa ẽ de cubiculo s in gressa. Unde dicit
in cantieo canticoꝵ. Intͦdur̃ me rex in cubiculũ
suum. Ꝙiterũ. Et quide ñ sꝑnam te: assumens
intͦducam in domũ matris meȩ. ꝙ in cubiculũ
eiꝰ quȩ concepit me. Tercia ait die pꝰtꝗͣ. ego
peperi. peꝑit &. hȩc. Si consideremꝰ pilatum
lauantẽ manꝰ atq dicentẽ mundꝰ sum ego a
sanguine iusti huis. si centurionẽ ante pati¬
bulum confitente̾ uere hicerat filiꝰ di. si eos
qui ante passionẽ ꝑ philippum dñm uidẽ de¬
siderabant. haud ambiges pͥmã peꝑisse eccłiam.
& postea natũ popłm udeoꝵs pro qͦ dñs p̾caba¬
tur. pat̾ ignosce eis. qͦd enĩ faciunt nesciunt
unaq die credider̃t tria milia. & alia die qͥnq
milia. Eramꝰ simul. Multitudinis enim cre¬
dentiũ erat corunũ ꝙ anima una. Nullꝰq in¬

Expanded text:
una de utroque populo congregata est. Et una de utroque populo congregata est. Et quam eleganter Ecclesia, « peperi, » inquit, « apud eam in cubegressa est de cubiculo, sed ingressa. Unde dicit in Cantico canticorum: « Introduxit me rex in cubiculum suum . » Et iterum equidem non spernentem assumens: « Introducam te in domum matris meae, et in cubiculum ejus quae concepit me « Tertia autem die, postquam ego peperi, peperit et haec. » Si consideres Pilatum lavantem manus atque dicentem: « Mundus ego sum a sanguine justi istius ; si centurionem ante patibulum confitentem: Vere hic erat Filius Dei ; » si eos qui ante passionem, per Philippum, Dominum videre desiderant : haud ambiges primam peperisse Ecclesiam, et postea natum populum Judaeorum, pro quo Dominus precabatur: « Pater, ignosce illis, quid enim faciunt nesciunt . » Unaque die crediderunt tria millia, et alia quinque millia . « Eramus simul . Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una » « Nullus
Abbreviated transcription (Latin):
retrix in eugłio quȩ iħu pedes lacͥmis lauat.
crine det̾git. & cui omĩa peccata dimittuntur.
manifeste pingit ȩccłiam degentib congre¬
gatam. Hȩc icceo in pͥma fronte replicaui. ne
cui uideat᷑ in congruum si meretͥces dicant᷑. qua¬
rum una salomonis iudicio filii possessione
donata ẽ. prudens querat auditor qͦmͦ mere¬
trix sit ȩccłia. quȩ ñ ħt maculã neq rugam.
Non dicimꝰ eccłiam ꝑmansisse meretͥcẽ. s fuis¬
se. Nam & in symonis lepsi domo saluator
scribit᷑ inisse conuiuiũ. utiq ñ quia leꝑsꝰ erat
eo tẽpore quo habebat hospitẽ saluatorẽ. sed
publicanꝰ p̾t apłicam dignitatẽ. s qͥa pris
fuerat publicanꝰ. ut ubi habundauit pecca¬
tum suꝑ abundaret gr̃a. Simulq considera
quid dicat ȩccłia. contra sy nagogam calũpnia¬
tricem. Ego & mulier hȩc habitabamꝰ in do¬
mo una. Post resurrectionẽ enim dñi saluatoris

Expanded text:
re- \' trix in euangelio, quae Iesu pedes lacrimis lauat, re- \' trix in euangelio, quae Iesu pedes lacrimis lauat, crine detergit et cui peccata omnia dimittuntur, manifeste pingit ecclesiam de gentibus congregatam. haec idcirco in prima fronte replicaui, ne cui uideatur incongruum, si meretrices dicantur, quarum una Salomonis iudicio filii possessione donata est. prudens quaerat auditor: quomodo meretrix ecclesia, quae non habet maculam neque rugam? non dicimus ecclesiam permansisse meretricem, sed fuisse. nam et in Simonis leprosi domo saluator scribitur inisse conuiuium, utique non, qui leprosus erat eo tempore, quo habebat hospitem saluatorem, sed publicanus post apostolicam dignitatem, sed quia prius fuerat publicanus, ut ubi abundaverat peccatum, superabundaret gratia . Simulque considera quid dicat Ecclesia contra Synagogam calumniatricem: « Ego et mulier haec habitabamus in domo una. » Post resurrectionem enim Domini Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
nem tam in isrł qua in gentiũ popło uetꝰ salo.¬
mon id ẽ pacifico regnare cȩꝑit. Qđ aũ ad ult̾ȩ
& meretrices sẏnagoga ꝙ eccłia in scͥpturis di¬
cantur nulla dubitatio ẽ. Et hoc pͥma fronte
uidet᷑ ẽẽ blasphemum. Ceterũ si recurramꝰ
ad ꝓphas osee uidelicet qui accepit uxorẽ for¬
nicariã ꝙ generauit filios fornicationis. & de¬
inde ad adulteram & ad hierłm quã iherechiel
quasi meret̾eẽ arguit: qd̾ secuta sit amatores
suos. ꝙ diuari cauerit om̃i transeunti pedes. lu¬
panarq in loco celebri extruxerit. animadũ.¬
tems xp̃m iec̾co uenisse ut meretͥces donaret
matͥmonio. & de duob gregib unũ ouile fa¬
ceret. medioq pariete destructo in easde cau¬
las oues pris morbidas congregaret. Hȩ sunt¬
duȩ uirge quȩ iungunt᷑ in iherechiel: & de
quib ꝑ tachariã dñs refert. Ꝙ assumpsi mͥ¬
duas uirgas. unã uocaui decorẽ. ꝙ alterã uoca¬
ui funiculꝰ. & paui gregẽ. Mulier qͦq illame¬

Expanded text:
tam in Israel quam et in gentium populo verus Salomon, id est pacificus, regnare coeperit. Quod autem adulterae et meretrices Synagoga et Ecclesia in Scripturis dicantur, nulla dubitatio est, et hoc prima fronte videtur esse blasphemum. Caeterum si recurramus ad prophetas, Osee videlicet , qui accepit uxorem fornicariam, et generavit filios fornicarios, et deinde adulteram: et ad Ezechiel , qui Hierusalem quasi meretricem arguit, quod secuta sit amatores suos, et divaricaverit omni transeunti pedes, lupanarque in loco celebri exstruxerit. Animadvertimus Christum idcirco venisse, ut meretrices donaret matrimonio, et duobus gregibus unum ovile faceret medioque pariete destructo in easdem caulas oves prius morbidas congregaret. Hae sunt virgae quae junguntur in Ezechiel, et de quibus per Zachariam Dominus refert: « hiduas uirgas- unam uocaui decorem et alteram uocaui funiculum - et pauigregem. mulier quoque illa me
Abbreviated transcription (Latin):
ultum in utramq partẽ crebro fama m̃tit᷑.
ꝙtam de bonis mala quã de malis bona fal¬
so rumore concelebrat. Unde & ego gaudeo
quide suꝑ testimonio erga me scĩtatis tuȩ. ꝙ amo¬
re scĩ prb̃ri eusebii. nec dubito quin me publice
predicetis: s tacitũ ur̃ȩ prudentię iudiciũ ꝑtimes.¬
co. Itaq obsecro ut magis memineritis mei. & di
ñ uenit de incuria in amico. s de ignorantia. Si
enim scissem. p̾occupassem sermonẽ tuum. Inter¬
pretatio iudicii salomonis suꝑ uirgio duarũ mu¬
lierum meretricũ quantũ ad simplicẽ historiam
ꝑtinet ꝑspicua ẽ: quod puer annoꝵs duodecim
contra ȩtatis suȩ m̃suram de intimo humanȩ na¬
turȩ iudicarit affectu. unde & ammiratꝰ ẽ ꝙ ꝑti¬
muit eum om̃is isrł: qd̾ scilicet eũ manifesta non
fugerent. qui tam prudent̾ abscondita dep̾h en¬
disset. Quantũ ad typicos ꝑtinet intellectus.
dicente apło hȩc aũ om̃ia infigura contingebant

Expanded text:
ultum in utramque partem crebro fama mentitur et tam de bonis mala quam de malis bona falso rumore concelebrant. unde et ego gaudeo quidem super testimonio erga me sanctitatis tuae et amore sancti presbyteri Eusebii nec dubito, quin me publice praedicetis, sed tacitum uestrae prudentiae iudicium pertimesco. itaque onon venit de incuria in amicos, sed de ignorantia; si enim scissem, praeoccupassem sermonem tuum. 2. Interpretatio judicii Salomonis super jurgio duarum mulierum meretricum , quantum ad simplicem historiam pertinet, perspicua est: quod puer annorum duodecim contra aetatis suae mensuram de intimo humanae naturae judicarit affectu. Unde et admiratus est, et pertimuit illum omnis Israel, quod scilicet eum manifesta non fugerent, qui tam prudenter abscondita deprehendisset. Quantum autem ad typicos pertinet intellectus, dicente Apostolo: Haec omnia in figura contingebant
Abbreviated transcription (Latin):
tuum certe illũ spũalem testẽ ꝙ interp̾tem
non recipies. qͥ imꝑitꝰ sermone & scientia tan¬
to suꝑcilio ꝙ auctoritate melchisedech sp̃m
scm̃ ꝓnuntiauit. ut illud uerissimũ cõꝑbaret.
qd̾ apud grecos canit᷑. Imꝑitia confidentiam.
eruditio timorẽ creat. Ergo pt longam
egrotationẽ uix in quadragesimȩ diebꝰ febri
carere potui: & cum alteri me oꝑi s̾pararem.
paucos dies qui suꝑerant in mathei expositio¬
ne consũpsi. tantaq auiditate studia omissa
repetiui. ut qd̾ exercitationi linguȩ ꝑfuit. no¬
cuerit corꝑis ualitudini.

Expanded text:
tuum certe illum spiritalem interpretem tuum certe illum spiritalem interpretem non recipies, qui inperitus sermone et scientia tanto supercilio et auctoritate Melchisedech spiritum sanctum pronuntiauit, ut illud uerissimum conprobarit, quod apud Graecos canitur: inperitia confidentiam, eruditio timorem creat. ego post longam aegrotationem uix in quadragesimae diebus febri carere potui et, cum alteri me operi praepararem, paucos dies, qui supererant, in Mathei expositione consumpsi tantaque auiditate studia omissa repetiui, ut, quod exercitationi linguae profuit, nocuerit corporis ualitudini.
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ genꝰ regale ꝙ sac̾dotale. & quasi angłaris
qͦsda referre ad anagogen. ut hystoriȩ auferait
ueritatẽ. & dicant ñ fuisse regem. sed in imagi¬
ne hoĩs angłm demonstratũ: cum in tantum
nitant᷑ hebrei melchisedech regẽ salem filiũ
noe sem ostendere. ut ante hoc sc̃ptũ sic refe¬
rant. E gressus ẽ autẽ rex sodomoꝵ in occur¬
sum eiꝰ haud dubiũ qͥn abrahȩ.ptꝗͣ. reu̾sꝰ ẽ a ce¬
de codor laomor ꝙ regũ qͥ cũ eo erant inualle
sale: hec est uallis regis De qͦ statim seqͥtur.
Et melchisedech rex salem ꝓtulit panẽ & uinũ:
ꝙ reliqua Sigͦ hȩc ciuitas regis ẽ. & uallis
regis. siue ut .lxx. transtulerunt campꝰ quẽ
hodie palestimi aulonẽ uocant: manifestum
est hominem fuisse qͥ in t̾rena ualle & urbe re¬
gnauit. Habes quȩ audierim. quȩ legerim de
mel chisedech. Meum fuit citare testes. tuũ ẽ
de fide testiũ udicare. Qd̾ si om̃s refelleris:

Expanded text:
simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis ; sic quosdam referre ad anagogem, ut historiae auferant veritatem, et dicant non fuisse regem, sed in imagine hominis angelum demonstratum; dum in tantum nitantur Hebraei Melchisedech regem Noe, Sem ostendere, ut ante hoc scriptum sic referant: Egressus est autem rex Sodomorum in occursum et, haud dubium quin Abraham postquam reversus est a caede Chodollago mor et regum, qui cum eo erant in ualle Saue, haec est uallis regis; de quo statim sequitur: et Melchisedech, rex Salem, protulit panem et uinum et reliqua. si ergo haec ciuitas regis est et uallis regis siue, ut Septuaginta transtulerunt, campus, quem hodie Aulonem Palaestini uocant, manifestum est hominem fuisse, qui in terrena et ualle et urbe regnauit. Habes, quae audierim, quae legerim de Melchisedech. meum fuit citare testes, tuum est de fide testium iudicare. quodsi omnes refelleris,
Abbreviated transcription (Latin):
iacob in socoth. id est in tab̾nacula. ꝙ fecit
sibi ibi domos atq tentoria. ꝙ transiĩt in sa¬
lem ciuitatẽ regionis sichem. quȩ est in terra
chanaam. Consideranđu qͦq est quando
abrahȩ a cede hostiũ reu̾tenti qͦs ꝑsecutꝰ ẽ usq
dan. quȩ hodie ƿaneas appellatur: ñ de uia
hierłm s de oppido metͦpolis sichem in itin̾e
fuit. De qͦ in eugłio qͦq legimꝰ Erat aũ ioħs
baptizans in ennon uuxta salim. quia aque
multȩ erant ibi. N ec differt utrũ salem an
salim nominetꝰ. cum uocalib in medio litte
ris ꝑ raro utant᷑ hebrei: ꝙ ꝓ uoluntate lecto¬
rum ac uarietate regionũ. eade uerba diuer-¬
sis sonis atq accentib ꝑferunt᷑. Hȩc ab eru¬
chisedech. ut etiã certissimũ hominis nom̃
asscribant. Et reuera stultũ est id qd̾ in typo
dicit᷑. eo qd̾ xp̃i sacerdotiũ finem ñ habeat. ꝙ
ipse rex ꝙ sacerdos nob utrũq donauerit. ut

Expanded text:
Jacob in Socoth, id est, in tabernacula, et fecit Jacob in Socoth, id est, in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tentoria, et transivit in Salem civitatem regionis Sichem. quae est in terra Chanaan . 8. Considerandum quoque est, quod Abrahae a caede hostium revertenti; quos persecutus est usque Dan , quae hodie Paneas appellatur; non devia Jerusalem, sed oppidum metropoleos Sichem, in itinere fuerit: de quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem Joannes baptizans in Ennon, juxta Salim, quia aquae erant multae ibi . Nec refert, utrum Salem, an Salim nominetur, cum vocalibus iris perraro utantur Hebraei, et pro voluntate lectorum ac voluntate regionum eadem verba diversis sonis atque accentibus proferant. Haec ab eruchisedech, ut etiam certissimum hominis nomen ascribant. Et revera stultum est id quod in typo dicitur, eo quod Christi sacerdotium finem non habeat, et ipse rex et sacerdos nobis utrumque donaverit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rum si melchisedech uictori abraham obuiã
ꝓcesserit. & in refectionem tam ipsiꝰ ꝙͣ pugna¬
torũ eiꝰ panẽ uinũq ꝓtulerit. & benedixerit
ei. cum abnepoti suo hoc iure debuerit: &
decimas predȩ atq uictoriȩ acceꝑit ab eo. siue
qd̾ habet᷑ ambiguum ipse dederit ei decimas
substantiȩ suȩ. ꝙ habitam largitatẽ ostenderit
acceperit decimas spolioꝵ. & abrahȩ dederit
se a melchisedech decimas diuitiarũ eiꝰ. s de
spoliis hostiũ partẽ accepisse pontificẽ. Salem
aũ ñ ut iosephus & nr̃oꝵ om̃s arbitrant᷑ ẽẽ
hierłm nom̃ ex greco hebraicoq cõpositũ. qd̾
absurdum ẽẽ ꝑegrinȩ linguȩ mixtura demon¬
strat : sed oppidũ uixta scitopolim qd̾ usq ho¬
die appellatur salem. ꝙ ostendit᷑ ibi palatiũ
melchisedech ex magnitudine ruinarũ uete¬
ris oꝑis ostendens magnificentiã. De qͦ in po¬
steriori qͦq parte geneseos scͥptum ẽ. Uenit

Expanded text:
rum, si Melchisedech uictori Abraham obuiam rum, si Melchisedech uictori Abraham obuiam processerit et in refectionem tam ipsius quam pugnatorum eius panem uinumque protulerit et benedixerit ei, cum abnepoti suo hoc iure debuerit et decimas praedae atque uictoriae acceperit ab eo siue — quoniam habetur ambiguum — ipse dederit ei decimas substantiae suae et auitam largitatem ostenderit acceperit decimas spoliarum j et Abrahae dederit se a Melchisedech decimas diuitiarum eius, sed de spoliis hostium partem accepisse pontificem.. Salem autem non, ut Iosephus et nostrorum omnes arbitrantur, esse Hierusalem, nomen ex Grabsurdum esse, peregrinae linguae mixtura demonstrat: sed oppidum juxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem, et ostenditur ibi palatium Melchisedech, ex magnitudine ruinarum, veteris operis ostendens magnificentiam: de quo in posteriore quoque parte Geneseos scriptum est. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
triginta quatuor annorũ legimꝰ genuisse pha¬
leg. Rursum phaleg expletis annis tͥginta.
genuit reu. Qiui & ipse ptͦ tricesimũ q sodm
natiuitatis suȩ annũ. edidit sarug. De qͦ cũ
ad tͥginta ꝑuenisset annos. ortꝰ ẽ nachor: qui
uiginti & nouem annoꝵ genuit thare: quem
legimꝰ qd̾ septuagenariꝰ genuit abram ꝙ nachor
& aram. Supputa ꝑ singulas ȩtates annoꝵ
numerũ: ꝙ inuenies ab ortu sem usq ad ge¬
nerationẽ abraham trecentos nonaginta an¬
nos. Mortuus ẽ aũ abraham centesimo sep¬
tuagesimo quinto ȩtatis suȩ anno. Ratione
deducta inueniet᷑ sem abnepoti suo decimi¬
gradꝰ abraham suꝑiuxisse annos triginta qͥnq
S imulq ꝙ hoc tradunt qd̾ usq ad sacerdotium
aaron om̃s pͥmogeniti ex stirpe noe cuiꝰ seri¬
es & ordo descͥbitꝰ fuerint sacerdotes. ꝙ do ui¬
ctimas immolauerint. ꝙ hȩc ẽẽ pͥmogenita
quȩ esau fr̃i suo uendiderit iacob: nec ẽẽ mi¬

Expanded text:
triginta quatuor annorum legimus genuisse Phatriginta quatuor annorum legimus genuisse Phaleg. Rursum Phaleg expletis annis triginta, genuit Rehu: qui et ipse, post trigesimum et secundum natiuitatis suae annum edidit Serug; de quo, cum ad triginta peruenisset annos, ortus est Nachor, qui uiginti et nouem annorum genuit Thare, quem legimus, quod septuagenarius genuerit Abram et Nachor et Aran. supputa per singulas aetates annorum numerum et inuenies ab ortu Sem usque ad generationem Abram trecentos nonaginta annos. mortuus est autem Abraham centesimo septuagesimo quinto aetatis suae anno: ratione deducta inuenitur Sem abnepoti suo decimigradus Abraham superuixisse annos triginta quinque. Simulque et hoc tradunt, quod usque ad sacerdotium Aaron omnes primogeniti ex stirpe Noe, cuius series et ordo discribitur, fuerint sacerdotes et deo uictimas immolarint, et haec esse primogenita, + quae Esau fratri suo uendiderit Iacob. nec esse mi
Abbreviated transcription (Latin):
quia amant̾ int̾rogas. ꝙ uniu̾sa qͦ didici fi¬
dis auribꝰ instillanda st̃. ponã & hebreoꝵ
opinionẽ. ꝙ ne qͥd desit curiositati. ipsa he-¬
braica uerba subnectam: ut melchised ech.
meleth salem.hosileem. uaiain uhucolen lehel
helion uai barucheu uaiomer barueh abrã
uaietenh. lomasar. melchon: qd̾ int̾pretat᷑
in latinum hoc modo. Et melchisedech rex
salem ꝑtulit panes ꝙ uinũ. erat aũ sacerdos
dĩ excelsi: benedixitq illi ꝙ ait. B enedictus
abram dõ excelso. qͥ creauit cęlũ & terrã: ꝙ be¬
nedictꝰ ds altissimꝰ qͥ tradidit mimicos tuos
in manutua. Et dedit ei decimas ex om̃ibꝰ.
Traduntq hunc ẽẽ sem pͥmũ filiũ noe: ꝙ eo
tempore qͦ ortꝰ est abraham habuisse ȩtatis
annos trecentos nonaginta: qͥ ita supputan
uxit annos quingentos. hoc est simul sexcen
tos. Arfaxat aũ natꝰ triginta quinq: genuit
salem. Q & ipse tricenariꝰ ꝓcreauit heber. quẽ

Expanded text:
quia amanterinterrogas etuniuersa, quae didici, fiquia amanterinterrogas etuniuersa, quae didici, fidis auribus instillanda sunt, ponam et Hebraeorum opinionem et, ne quid desit curiositati, ipsa Hebraica uerba subnectam: umelchisedech melech salem hosi lehem uaiain, uhu cohen lehel helion: uaibarcheu uaiomer baruch abram uaiethen lo maaser mecchol. quod interpretatur in Latinum hoc modo: et Melchisedech, rex Salem, protulit panes et uinum — erat autem sacerdos dei excelsi - benedixitque illi et ait: benedAbram Deo excelso, qui creavit coelum et terram, et benedictus Deus altissimus, qui tradidit inimicos tuos in manu tua! Et dedit et decimas ex omnibus. Traduntque hunc esse Sem primum filium Noe, et eo tempore quo ortus est Abraham habuisse annos aetatis trecentos nonaginta, qui ita supputantvixit annos qtos. Arphaxad annos natus triginta et quinque, genuit Salem, qui et ipse tricenarius, procreavit Eber, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ret sacram̃tũ. Uerũtam̃ si uas electionis stupet
ad misteriũ.ꝙ de quo disputat in effabile con¬
fitet᷑: qntomagis nos u̾miculi ꝙ pulices solã
debemꝰ scientiã inseientiȩ confiteri. ꝙ amplis¬
simam domum paruo quasi foramine osten¬
dere. ut dicamꝰ duo sacerdotia inter se ab
apło comꝑata. prioris płi ꝙ posterioris: Et
hoc agit tota disputatione. ut ante leui ꝙ
a aron. sacerdos fuerit melchisedech ex gentib
cuiꝰ tantũ p̾cedat meritũ ut futuris sac̾doti¬
bus iudeoꝵ in lumbis benedix erit abraham:
totũq qd̾ sequit᷑ in laude melchisedech ad xp̃i
typum referri. cuiꝰ ꝑfectꝰ eccłiȩ sacram̃ta
sunt. Hec legi in grecoꝵ uoluminib. ꝙ quasi
latissimos terrarũ sitꝰ in breui tabella uolui
demonstrare: ñ extendens spatia sensuum
atq tractatuum. s quib dam punctis atq
cõpendiis infinita significans. ut in parua
epła. multoꝵ simul disceres uoluntates. Uerũ

Expanded text:
retabilis. si uas electionis stupet ad mysterium et, de quo disputat, ineffabile confitetur, quanto magis nos uermiculi et pulices solam debemus - scientiam inscientiae confiteri et amplissimam domum paruo quasi foramine ostendere, ut dicamus duo sacerdotia inter se ab apostolo conparata, prioris populi et posterioris, et hoc agi tota disputatione, ut ante Leui et Aaron sacerdos fuerit Melchisedech ex gentibus, cuius tantum praecedat meritum, ut futuris sacerdotibus Iudaeorum in lumbis benedixerit Abraham, totumque, quod sequitur in laudes Melchisedech, ad Christi typum referri, cuius profectus ecclesiae sacramenta sunt. Haec legi in Graecorum uoluminibus et quasi latissimos terrarum situs in breui tabella uolui demonstrare non extendens spatia sensuum atque tractatuum, sed quibusdam punctis atque conpendiis infinita significans, ut in parua epistula multorum simul disceres uoluntates. uerum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis. & exinde uł ingruentib morbis uł
dormitione scẽ & uenerabilis filiȩ ur̃e eusto¬
chii ita doluisse. ut ꝓpemodu contẽpnendos
putarẽ. In eodẽ enĩ luto hesitat. & exceptis
uerbis tinnulis atq em̃dicatis. nichil aliud
loqͥtur. Tam̃ multũ egimꝰ. ut dũ epłȩ meȩ re¬
spondere conat᷑. aꝑtiꝰ se ꝓderet. ꝙ blasphemi¬
as om̃ib patefaceret. Quicqd enĩ in misera¬
bili illa synodo diospolitana dixisse se dene¬
gat: in hoc oꝑe ꝓfitet᷑. Nec grande ẽ in eptis¬
simis neniis respondere. Si aũ dñs uitã tͥbue¬
rit. ꝙ notarioꝵ habuerimꝰ copiã. paucis lu¬
cubratiunculis respondebimꝰ: ñ ut conuinca¬
mus heresim emortuã. s ut imꝑitiã atq blas¬
phemiã nr̃is sermonibꝰ confutemꝰ. Meliꝰq
hoc faceret scĩtas tua. ne cõpellam᷑ contra
hereticũ nr̃a laudare. Sc̃ĩ filii cõmunes. albinꝰ.
apinianꝰ. ꝙ melania. plurimũ uos salutant.

Expanded text:
temporis et exinde uel ingruentibus morbis uel temporis et exinde uel ingruentibus morbis uel dormitione sanctae et uenerabilis filiae uestrae Eustochiae ita doluisse, ut propemodum contemnendos putarem; in eodem enim luto haesitat et exceptis uerbis tinnulis atque emendicatis nihil aliud loquitur. tamen multum egimus, ut, dum epistulae meae respondere conatur, apertius se proderet et blasphemias omnibus patefaceret. quicquid enim in miserabili illa synodo Diospolitana dixisse se denegat, in hoc opere profitetur. nec grande est ineptissimis naeniis respondere. si autem dominus uitam tribuerit et notariorum habuerimus copiam. paucis lucubratiunculis respondebimus, non ut conuincamus haeresim emortuam, sed ut inperitiam atque blasphemiam nostris sermonibus confutemus; meliusque hoc faceret sanctitas tua. ne compellamur contra haereticum nostra laudare. sancti filii communes. Albina. Pinianus et Melania, plurimum uos salutant.
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s innocentiꝰ prbr qui huiꝰ sermonis ẽ por¬
titor. anno p̾terito quasi nequaꝗͣ africam
reu̾surꝰ. mea ad dignationẽ urãm scͥpta non
sumpsit. Tam̃ do grãs agimꝰ. qđ ita euenit:
ut nr̃m silentiũ ur̃ĩs epłis uinceretis. Michi
enĩ om̃is occasio gratissima ẽ. ꝑ quã se̾bo ur̃ȩ
reuerentiȩ. testẽ inuocans dm̃. qd̾ si possit
fieri assũptis alis columbȩ. urĩs amplexib im¬
plicarer. semꝑ quide ꝓmerito uirtutũ ur̃arũm.
s nc̃ maxime qͥa cooꝑatoribꝰ & auctorib uob̾.
heresis cȩlestina iugulata ẽ. quȩ ita infecit
corda multoꝵ. ut cũ suꝑatos dãpnatosq se
ẽẽ sentiant. tñ uenena mentiũ ñ omittunt.
libtatẽ docendi hereseos ꝑdidisse. Qd̃ aũ que¬
do diaconi celedensis. qͥ copiosissime paseitur
ut alienȩ blasphemiȩ u̾ba friuola sũministret.
sciatis me ipsos libͦs in scedulis missos ascõ fr̃ẽ
nr̃o eusebio prb̃ro suscepisse. non aũ multum

Expanded text:
s Innocentius presbyter, qui huius sermonis est portitor, anno praeterito quasi nequaquam Africam reuersurus mea ad dignationem uestram scripta non sumpsit. tamen deo gratias agimus, quod ita euenit. ut nostrum silentium uestris epistulis uinceretis. mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo uestrae reuerentiae testem inuocans deum, quod. si possit fieri, adsumptis alis columbae uestris amplexibus implicarer semper quidem pro merito uirtutum uestrarum sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus uobis hcorda multorum, ut cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen venena mentium non omittant libertatem docendae haereseos perdidisse. 2. Quod autem quaedodiaconi Celedensis, qui copiosissime pascitur, ut alienae blasphemiae verba frivola subministret, sciatis me ipsos libros in schedulis missos a sancto fratre nostro Eusebio Presbytero suscepisse, non ante multum
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirgine. ñ libidine concepta s fide. ut eẽt
in similitudinẽ carnis peccati. ñ in carne
peccati: Si au peccato pͥmȩ aĩȩ peccatͥcis ido
cȩterȩ tenent᷑ obnoxiȩ. qͥa ex illa st̃ ꝓpagatȩ:
ꝓfecto illa quã unigenitꝰ coaptauit. aut pec¬
catũ inde ñ traxit. aut om̃ino inde ñ tractaẽ.
Neq enĩ ñ potuit aiãm sͥ trahere sine pecca¬
to. qͥ soluit nr̃a peccata: ꝙ qͥ nouã creauit ei
carni quã sine parente fecit ext̾ra. ñ potuit
nouã creare carni. quã sine uiro sũpsit ex fȩ¬
mina:  Hȩc sic̃ potui. t̃ qͥdẽ ad me datis. s tñ
ad carissimos nros sc̃itatis tuȩ litteris. ñ peri¬
tia quã desiderasti. s sollicita dilectione re¬
spondi. Si grate accipis. & ãmonitionẽ fr̃¬
nam etiã utilẽ ñ errando s prudent̾ consi¬
derando cũ ȩccħȩ pace conseruas: do grãs
Si aũ me ista nondũ nosse miraris. uł etiã nec

Expanded text:
ex uirgine, non libidine concepta, sed fide, ut esset ex uirgine, non libidine concepta, sed fide, ut esset in similitudine carnis peccati, non in carne peccati. siceterae tenentur obnoxiae, quia ex illa sunt propagatae, profecto illa, quam sibi unigenitus coaptauit, aut peccatum inde non traxit aut omnino inde non tracta est. neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit nostra peccata, aut, qui nouam creauit ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit nouam creare carni, quam sine uiro sumpsit ex femina. Haec, sicut potui, non quidem ad me datis sed tamen ad carissimos nostros sanctitatis tuae litteris non peritia, quam desiderasti, sed sollicita dilectione respondi. si grate accipis et admonitionem fraternam et iam utilem non errando sed prudenter considerando cum ecclesiae pace conseruas, deo gratias. si autem me ista nondum nosse miraris uel etiam nec
Abbreviated transcription (Latin):
tis asserere. nͥ ut eas dicas peccato pͥmi hõis
non teneri. aut ꝑ ꝓpagationẽ ñ suã s carnis.
auctore do uł nescio qua mali natura innocen¬
tissimas fieri peccatͥces: meliꝰ origo aĩȩ latet.
dum tñ eã ñ dubitemꝰ dĩ ẽẽ creaturã. ꝙͣ uł ds
peccati auctor dr̃. uł contͣ dm̃ aliena natura
intͦducit᷑. uł baptisma paruuloꝵ in irritũ
ducit᷑. Ut aũ a me tua dilectio de hac questi¬
one aliqͥd audiat definitũ: ñ parui estiman¬
dum. immo p̾cipue necessariũ atq retinen¬
dum qͦmlibet se origo habeat aiarũ. siue ex
illa una. siue ex nulla alia ꝓpagent᷑. media¬
toris tam̃ aiãm nullũ ex adam traxisse pecea¬
tum dubitare fas ñ ẽ. Si enĩ nulla ꝓpagat᷑
ex altera: uͥ om̃s tenent᷑ ꝓpagat carne pec¬
cati: qnͣto minꝰ credendũ ẽ ex ꝓpagine pecca
tricis aiãm uenire potuisse. cuiꝰ caro uenit

Expanded text:
tis. adserere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis tis. adserere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis non teneri aut per propagationem non suam sed carnis auctore deo uel nescio qua mali natura innocentissimas fieri peccatrices. melius origo animae latet, dum tamen eam non dubitemus dei esse creaturam quam uel deus peccati auctor dicitur uel contra deum aliena mali natura introducitur uel baptisma paruulorum inritum ducitur. Ut autem et a me tua dilectio de hac quaestione aliquid audiat definitum non parui aestimandum, immo praecipue necessarium atque retinendum, quo modo libet se origo habeat animarum, siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur. mediatoris tamen animam nullum ex Adam traxisse peccatum dubitare fas non est. si enim nulla propagatur ex altera, ubi omnes tenentur propagata carne peccati, quanto minus credtrici animam uenire non potuisse, cuius caro uenit
Abbreviated transcription (Latin):
est. Si uos filiꝰ lib̾auerit: uere liberi eritis. ł ip¬
sum enĩ renascim᷑ sp̃ualit̾. ꝑ ipsum crucisigim᷑
mundo. ipsiꝰ morte. mortis ab adam om̃ib
nob̾ intͦductȩ atq tnͣsmissȩ. uniu̾sȩ aĩe illud
ꝓpagatione contractũ cyrographum rũpit᷑.
in quo nullꝰ om̃ino natoꝵ anteꝗͣ ꝑbaptismũ¬
tam antiqua atq fundata certa ꝙ clara ẽ ca-¬
tholica fides. ut nefas sit de illa dubitare
xp̃iano. Qm̃ gͦ morte. xp̃i ñ uniꝰ aut aliqrum
s uniu̾sȩ aĩȩ ꝓpagatione contractũ mortis
cyrographũ rumpit᷑. si potes aĩas sic alienas
appagatione defendẽ. ut tñ hoc eyrographo
quod sola rp̃i morte rumpendũ ẽ rectissima
ratione demonstrent᷑ obstͥctȩ. nec sua ꝓpagati¬
one s carnis hoc debito iuste appareant obli¬
gatȩ. ñ solũ nemine ꝓhibente defende. uerũ
etiã nob̃ qͦmͦ hoc tectũ defendẽ possimꝰ osten¬
de. Si aũ alit̾ ñ potes. qd̾ de aĩarũ nouitate sen¬

Expanded text:
averit, vere liberi eritis » . Per ipsum enim renascimur spiritualiter, per ipsum crucifigimur mundo. Ipsius morte mortis ab Adam omnibus nobis introductae atque transmissae universae animae illud propagine contractum chirographum rumpitur, in quo nullus omnino natorum, antequtam antiqua atque fundata, certa et clara est catholica fides, ut nefas sit de illa dubitaren unius aut aliquarum sed uniuersae animae propagatione contractum mortis chirographum rumpitur, si potes animas sic alienas a propagatione defendere, ut tamen hoc chirographo. quod sola Christi morte rumpendum est. rectissima ratione demonstrentur obstrictae nec sua propagatione sed carnis hoc debito iuste appareant obligatae, non solum nemine prohibente defende. uerum etiam nobis, quo modo id tecum defendere possimus. ostende. si autem aliter non potes, quod de animarum nouitate sen
Abbreviated transcription (Latin):
sione. & remissione uera peccatoꝵ. in om̃i sexi.
ȩtate. ac conditione generis humani eandem
plenitudinẽ tenet. Nullꝰ enĩ nͥ qui peceati ser¬
uus ẽ liber efficit᷑. nec redẽptꝰ dici potest. nͥ qͥ

Expanded text:
sione et remissione uera peccatorum in omni sexu, sione et remissione uera peccatorum in omni sexu, aetate, condicione generis humani eandem plenitudinem tenet. nullus enim, nisi qui peccati seruus est, liber efficitur nec redemptus dici potest. nisi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ int̾ alia eiꝰ dãpnabilia etiã litteris apłicȩ
sedis adiecta ẽ: ita se ħt. Si anima inqͥt ex tra¬
duce ñ ẽ. s sola caro tantũ ħt traducẽ peccati:
sola gͦ pȩnã meret᷑. Iniꝰtũ ẽ enĩ ut hodie nata
aĩa ñ ex massa adȩ tam antiquũ portet pecca¬
tum & alienũ: quia nulla ratione conceditur.
ut ds qͥ ꝓpͥa peccata dimittit. unũ imputet
alienũ. Si gͦ ita potes aĩarũ asserere sine ulla
ꝓpagatione nouitatẽ. ut ratione iusta & afide
catholica ñ aliena etiã sine peccato pͥmi hoĩs
ostendant᷑ obnoxiȩ : assere qd̾ sentis ut potes.
simul facias ab om̃i ꝑeccati uinculo liberas:
oohibe te ab huiꝰmodi disputatione om̃imͦ.
Non ẽ enĩ falsa etiã in paruuloꝵ baptismate re
tur. Namut iã u̾bis utar gͦ in ipsa epła beatis¬
simi antistitis ⁊orimi legunt᷑. fidelis dñs in u̾b
suis. eiꝰq baptistꝰ re ac uerbis. id ẽ. oꝑe. confes¬

Expanded text:
quae inter alia eius damnabilia etiam litteris apostolicae quae inter alia eius damnabilia etiam litteris apostolicae sedis adiuncta est, ita se habet: Si anima\', inquit, \'ex traduce non est, sed sola caro tantum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. iniustum est enim. ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum, quia nulla ratione conceditur, ut deus, qui propria peccata dimittit, unum inputet alienum. Si ergo ita potes animarum adserere sine ulla propagine nouitatem, ut ratione iusta et a fide catholica non aliena etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae. adsere. quod sentis, ut potes. simul facias ab omni peccati uinculo liberas, cohibe te ab huius modi disputatione omni modo. non est enim falsa etiam in paruulorum baptismate remtur. nam, ut iam uerbis utar, quae in ipsa epistula beatissimi antistitis Zosimi leguntur, \'fidelis dominus in uerbis suis eiusque baptismus re ac uerbis, id est opere, confes
Abbreviated transcription (Latin):
tia in adiutorio saluatoris qͥ suã tuet᷑ ȩccłiam
etiã a duob uenerabilib antistitibꝰ apłicȩ sedis
papa innocentio ꝙ papa rorimo nͥ c̃orrect
etiã egerint penitentiã. toto. xp̃iano orbe d̾ap¬
nati sunt. De quib exempla recentiũ littera.¬
rum siue qͤ specialit̾ ad afros. siue gͦ uniu̾salit̾
ad om̃s ep̃os de memorata sede manart. ne forte
ad urãm sc̃itatẽ nondũ ꝑuenerint: uob̃ eura¬
bimꝰ mitti ab eis fr̃ib quib & has litteras ut
tuȩ uenerationi dirigerent dedimꝰ. Hii autẽ
non ideo st̃ heretici qͥa dicunt aĩãs originẽ de
illa pͥma ꝑeccatrice ñ ducẽ. qđ uł aliqua fortas¬
se ratione uera dici potest. uł sine fidei labe nes¬
ciri: s hinc conant᷑ effic̾e unde om̃ino aꝑtissime
heretici iudicant᷑. aĩas paruuloꝵs nichil mali
ex adam trahere. qđ sit lauacͦ regenerationis
ex piandu. N am pelagii de hac re argum̃tatio

Expanded text:
tia in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, tia in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duobus uenerabilibus antistitibus apostolicae sedis, papa Innocentio et papa Zosimo, nisi correcti etiam egerint paenitentiam, toto Christiano orbe damnati sunt, de quibus exempla recentium litterarum. siue quae specialiter ad Afros siue quae uniuersaliter ad omnes episcopos de memorata sede manarunt, ne forte ad uestram sanctitatem nondum peruenerint, uobis curauimus mitti ab eis fratribus, quibus et has litteras, ut tuae uenera tioni dirigerent. dedimus. hi autem non ideo sunt haeretici. quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere. quod uel aliqua fortasse ratione uera dici potest uel sine fidei labe nesciri, sed hinc conantur efficere, unde omnino apertissimi haeretici iudicantur. animas paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lauacro regenerationis expiandum. nam Pelagii de hac re argumentatio.
Abbreviated transcription (Latin):
ad remissionẽ peccatoꝵ renascendo ꝑueni¬
ant. Absit enĩ ut credamꝰ uł aĩas paruuloꝵs
in lauacͦ regenerationis falsam acciꝑe peccatoꝵ
mundationẽ. uł dm̃ ẽẽ uł aliꝗͣ naturã quã ds
non condidit illiꝰ ex qua mundant᷑ inqͥnatio¬
nis auctorẽ. Donec gͦ aut ille rescribat aut ego
sids uoluerit aliqͦ modo discam. si ullã de illa
peccatͥce originẽ ducit. quȩ causa sit aĩȩ sube¬
undi originale peccatũ. qd̾ necẽẽ ẽ in om̃ib
pariulis eẽ. & qͦ eã nec ds cogit in sontẽ. quia
peccandi auctor ñ ẽ. nec ulla mali natura quia
non ẽ: nichil tale audeo p̃dicare. Te aũ si liben
fidei stabilita molit᷑ fundam̃ta auellere adũsꝰ di gram
disputando. quã dñs iħc xp̃e pusillis ꝙ magnis
in effabili bonitate largit᷑. cuiꝰ uł auctores uł cer¬
te acerrimi ac notissimi suasores cũ pelagiꝰ &
cęlestiꝰ extitissent: concilioꝵ ep̃alium uigilan¬

Expanded text:
ad remissionem peccatorum renascendo perueniad remissionem peccatorum renascendo perueniant. absit enim, ut credamus uel animas paruulorum in lauacro regenerationis falsam accipere peccatorum mundationem uel deum esse aut aliquam naturam, quam non deus condidit. illius. ex qua mundantur, inquinationis auctorem. donec ergo aut ille rescribat aut ego, si deus uoluerit, aliquo modo discam, si nullam de illa peccatrice originem ducit, quae causa sit animae subeundi originale peccatum, quod necesse est esse in omnibus paruulis et quo eam nec deus cogit insontem, quia peccandi auctor non est, nec ulla mali natura. quia non est. nihil tale audeo praedicare. \' Te autem. si fidei stabilita molitur fundamenta conuellere aduersus dei gratiam disputando, quam dominus Christus pusillis et magnis ineffabili bonitate largitur. cuius uel auctores uel certe acerrimi notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius extitissent, conciliorum episcopalium uigilan