comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factis merita ⁊ferã¬
tur miretur marcellum
gallia dũ roma siluestrũ.
Nisi hoc distet in opere
ꝙ drachonem sigillauit
iste. iste ĩactauĩt. Sed qͣs
erꝰ miraclã kaleat persi¬
gula sermone ⁊p̾hendere
uel uoce proferre ꝙͣta ille
fecerit et celauerit cũ ea¬
tãtũ scripta sũt que de
ip̃o teste ꝓplo̾ claruerũt

Expanded text:
factis merita conferantur, miretur Marcellum Gallia dum Roma Silvestrum, nisi hoc distat in opere, quod draconem sigillavit ille iste iactavit. Sed quis eius miracula valeat per singula sermone conprehendere vel voce proferre, quanta ille fecerit et celaverit, cum ea scripta sunt, quae de ipso teste populo claruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
trahebat. Hic̃ ⁊fortatus
pplũs cucurrit ad ep̃ cupi¬
ens hostem suuĩ uidere ca¬
ꝑtiuũ. Tunc p̾cedẽte põti¬
fice bestiam fere tribus
milibz om̃es ꝓsecuti suns
reddentes gr̃ãs dño et sol¬
uẽtes exequias ĩimico.
Deinde increpãs eũ btãs
marcelł: dixit. rib hac di
aut deserta tene aut in
mare ce demerge Mox di¬
missa bestia nulla eia lte¬
riꝰ iudicia sũt ĩuẽta. O¬

Expanded text:
avit. Hinc confortatus populus cucurrit ad episcopum cupiens hostem suum videre captivum. 47 Tunc praecedente pontifice bestiam fere tribus milibus omnes prosecuti sunt reddentes gratias domino et solventes exsequias inimico. Deinde increpans eum beatus Marcellus dixit: Ab hac die aut deserta tene aut in mare demerge. Mox dimissa bestia, nulla eius ulterius indicia sunt inventa.
Abbreviated transcription (Latin):
de filua redixet ad tumu¬
lũ obuiãtes ĩuicẽ dante
or̃onẽ btõ marcello capite
supplici cepit ueniã blãdi¬
ente cauda pͥcari a Tunc
btũs marcellꝰ caput eius
baculo ter pexcussiẽs misso
ĩ ceruice serpẽtis orariõ tri¬
u̾phũ suũ ante ciuiũ aute¬
oculos extrahebat. ep̃m̃.¬

Expanded text:
rediret ad tumulum, obviantes se in vicem, dante orationem beato Marcello, ille capite supplici coepit veniam blandiente cauda precari. 46 Tunc beatus Marcellus caput eius baculo ter percutiens, misso in cervice serpentis orario, triumphum suum ante civium oculos extrahebat.
Abbreviated transcription (Latin):
rgo ad ꝯsumẽ¬
dumera cadauer
cepit serpẽs ĩmanissimꝰ
frequẽtare et ut dicã cla-¬
rius mulieri auiꝰ mẽbra
bestia deuorabat ipẽ draco
factus est sepultura. Dca¬

Expanded text:
rgo ad consumendum ejus cadaver, coepit serpens immanissimus frequentare, et ut dicam clarius, mulieri, cujus membra bestia devorabat, ipse draco factus est sepultura.
Abbreviated transcription (Latin):
ueqͣmur et illud
taũphale misteriũ quod
amnisit ultimũ ĩ ordine
ante ponitur ⁊̃ uirtute
lo maculas cͥmine quod
fulgelut ex gn̾e postqm
dies fugitiue uite rapta
luce sclusit ad tumulũ
põpa cõmitãte sed nõ pro¬
futura ꝓcesfit. Quo cõdi¬
ta hõresco refferens hoc
cõtigisse post fima quia
duplex nascitur lamẽta¬

Expanded text:
uamur et illud triumphale mysterium, quod, cum sit ultimum ordine, anteponitur in virtute.lo maculans crimine quod fulgebat ex genere, postquam dies fugitivae vitae, rapta luce, conclusit, ad tumulum, pompa comitante, sed non profutura, processit. Quo condita, horresco referens hoc contigisse post funera, quia duplex nascitur lamenta
Abbreviated transcription (Latin):
ixit ergo ad disci
dei illũ seqͥmĩ illũ opor¬
tet crescere. me autem
minui. Nemo prudẽter
illũ qui minuitur seq̃tur
et uelĩquit eũ qui cresct
Et audierũt en duo di¬
scipuli loquẽtẽ et ingr̃m

Expanded text:
icit ergo ad discipDei. Illum sequimini, illum oportet crescere, me autem minui. Nemo prudentum eum qui minuitur, sequitur, et relinquit eum qui crescit. Et audierunt eum duo discipuli loquentem magistrum
Abbreviated transcription (Latin):
re digneris cũ tius sctĩs
apostolis ⁊ martirs ib cũ
Iohanne. Stephano.
Machia. Barnaba. Ig¬
nacio. Alexandro. Mar¬
cellino Petro. ffelicita¬
te. Perpetua. Agatha.
Lutia. Agnete Cecilia
Anastasia. Et cũ oĩb
sancas tus intra quoꝵ
nos cõsorcĩ nõ estima¬
tor meriti sed uene q̃ suꝰ¬

Expanded text:
ctis apostolis et martyribus, cum Joanne, Stephano, Mathia, Barnaba, Ignatio, Alexandro, Marcellino, Petro, Felicitate, Perpetua, Agatha, Lucia, Agnete, Cecilia, Anastasia, et cum omnibus sanctis tuis, inter quorum nos consortium, non aestimator meriti, sed ven
Abbreviated transcription (Latin):
nus cibũ poneret missi a de¬
cio milites tenuerũt eui ⁊
duxerũt ad deciũ. Quẽ ui¬
Dens deciꝰ cesar subridens
dixit mĩquid tu magus effec¬
tus es qui corpus laurencii

Expanded text:
vii cibos poneret, missi a Decio milites tenuerunt eum, et adduxerunt ad Decium; quem videns Caesar subridens dixit: Nunquid tu magus effectus es, qui corpus Laurentii
Abbreviated transcription (Latin):
nssit eũ uestiri ueste mi-¬
batur. Et dix it deciꝰ ad¬
tue et esto nr̃amicꝰ et in
ꝯspectu nostro bt̾e mlicia
pristina quã sẽper hũsti
Tunc beatus ypolitꝰ Uoce¬

Expanded text:
jussit eum Decius vestiri mibatur, et dixit ei: tuam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militiam pristinam, quam semper habuisti. » Cum beatus
Abbreviated transcription (Latin):
cesar fubridẽs dixit
ei. Nũquid et tu magus
quasi magus sed quasi
cius cesar furore repletus
nussit cũ lapidib os enis
tristis plorare cui beatꝰ lau¬
tenaꝰ ita dixit noli flere sed
quare ego non uenis et bocife

Expanded text:
subridens dixit ei: Nunquid et tu magus quasi magus, sed quasi cius furore repletus, jussit ut cum lapidibus os ejus tristis plorare;| Cui beatus laurencius ita dixit; Noli flere sed Quare et| ego
Abbreviated transcription (Latin):
ypolito ꝵ Suadens deciꝰ ypo¬
lito dixit nũquidtu nõ es cul¬
tor deorũ sacrifica diis es fiu¬
re paluia milicie respondent
sũ et uestigia martiruĩ adipi¬

Expanded text:
p. Suadens Decius Hippolyto dixit: Nunquid tu cultor deorum fuisti? sacrifica diis, fruere palma militiae. Et respondens sum et vestigi
Abbreviated transcription (Latin):
turma festiua dat
preconia Mariã concre¬
pando simphonia necta¬
rea. muna ⁊ dnã que es
sola castissima uirginum
regĩa Salutis causa urte por¬
ta atzceli refecta grã Nam
ad illam sic mĩcia ołi̾ fitã
ãgelica. aue maria grã
dei plena per sclã. Mulierũ
pia aginina intra sẽper be¬
nedicta. Dirgo et gramida
mr̃ ĩtacta prole glõ sa Eui
contra maria hec reddit sa¬
mina. In me quo ͦ tua iã¬
fient nũcia. Diti nom mu¬
lai certe copulã Ex qͦ atz
nata sũ ĩcorrupta. Diña
imissus ita reddit affata

Expanded text:
turma festiva dat praeconia, Mariam concrepando symphonia nectarea. Mundi Domina, quae est sola castissima virginum Regina. Salutis causa, vitae porta, atque coeli referta gratia. Nam ad illam sic nuntia olim sunt facta angelica: Ave, Maria, gratia Dei plena per saecula. Mulierum pia agmina intra semper benedicta Virgo et gravida Mater intacta, prole gloriosa: Cui contra Maria haec reddit famina: In me quomodo tua fient nuntia? Viri novi nullam certe copulam, Ex quo atque nata sum incorrupta. Diva mis
Abbreviated transcription (Latin):
acriter. Uoces nãqz ille
ĩfluebãt aurib eiꝰ et eliqͣ¬
batur ueritas in cor eirs
et estuabat ĩde affectꝰ pie¬
tatis et currebãt lacrime

Expanded text:
acriter! uoces illae influebant auribus meis et eliquabatur ueritas in cor meum et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrimae,
Abbreviated transcription (Latin):
rat autẽ clare uallis
locꝰ ĩ t̾ritorio li̾gno¬
nensi non lõge a fluuio
alba ãtiqua spelu̾ca latro¬
m̃ et ãtiquitꝰ dicebatur
uallis absicĩalis seu pp̃t
abundantis ibi absci̾cii
copiam seu pp̃tamaritu¬
dinem dolorũ ĩcidẽaium
ibi in manus latronũ
Ibi ergo in loco horroris
et uaste solitudĩs ꝯsede¬
runt uixi illi uirtutis
facturi de spelu̾ca latro¬
gore et miditate ĩ bigiliy
multis

Expanded text:
rat autem Clara-Vallis locus in territorio Lingonensi, non longe a fluvio Alba, antiqua spelunca latronum, quae antiquitus dicebatur Vallis absinthialis, seu propter abundantis ibi absinthii copiam, seu propter amaritudinem doloris incidentium ibi in manus latronum. Ibi ergo in loco horroris et vastae solitudinis consederunt viri illi virtutis, facturi de spelunca latrogore et nuditate, in vigiliis multis
Abbreviated transcription (Latin):
ns et marcus et ãbo
ligati ad stipitẽ in pedib
actutos clauos acceperunt
Quib dicebat ĩsanissimꝰ
fabianus. Tandin stabitis

Expanded text:
s et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis
Abbreviated transcription (Latin):
sucis huiꝰ festa colat plebs
tristi mmigranis fide bona sũ
psit uite dona¶Annã fic
iopresse fudĩt radix iesse
ue sit mater matris nati dei
patris Ex hac carnis plã¬
ta surgit uirgo sancta ex hꝰ
fluit fonte lapis cesus mon¬
te Celo iai sublata mu¬
lier beata suo nos p̾catu pur¬
get a reatu. Trmo laus ⁊
uni deo sit coĩ ĩ quo uiuit
ãna sil cũ maria amen.

Expanded text:
ucis hujus festa colat Plebs tristi Migrans fide bona, Dona vitae dona. Annam sic expresse Fudit radix Jesse, Ut sit Mater Matris Nati Dei Patris. Ex hac carnis planta Surgit Virgo Sancta: Ex hoc fluit fonte Lapis caesus monte. Coelo jam sublata Mulier beata Suo Nos precatu Purget a reatu. Trino laus et uni Deo sit communi Cum quo vivit Anna Simul cum Maria.
Abbreviated transcription (Latin):
lara diei gandia mo¬
duliz et eccã in anna dei fa¬
mula pãgens celi miraca¬
et sacerdotũ series stirpem
illusteẽ prĩb sins ornaut
cio fideli matrimonio iu
corpore decreto patris lu¬
minũ parit reginã uirgn
Obtentu mrĩs filie ma¬
rie plene gr̃e nobis auto¬

Expanded text:
lara diei gaudia Moduletur Ecclesia, In Anna Dei famula, Pangens coeli miracuEt Sacerdotum series; Stirpem illustrem Patribus Suis ornavit cic Fideli matrimonio; Frcorpore Decreto Patris luminum Parit Reginam Virginum. Obtentu Matris filiae Mariae plenae gratiae Nobis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
inĩ quid̃ sãctaꝵ sollem¬
tatũ dilectissimi totꝰ mũd᷑
est particeps et uiꝰ fidei
pietas erigit ut qd ꝯͣt pro
salute uinuersoꝵ gestum
recolitur coĩb ut̃iq gau¬
diis celebretur ꝵ Ecte ego¬
serũtni hodierna
festi̾tas preter illam
reuerẽciã quã cũ toto t̾raꝵ
orbe ꝓmerint speciali et
ppria nostre urbis exul/¬
tacõe uenerãda ẽ ut ubi p̾ci
exitus ibi in die martiriĩ
eoꝵ sit leticie prĩcipatꝰ n
eras magistra erroris
fctã es discipula uitatis

Expanded text:
ium quidem sanctarum solemtatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. eras magistra erroris, facta es discipula veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõuiuiũ requirẽtes sollĩ¬
cite seriẽ neqͣꝙͣ reꝑperunt
qui euni de basilica exi¬
re uidisset. Credo aliqͣ finit
uirtus ãgelica q̃ et beatim
uirum se bidisse ꝓuũciauit
et deĩceps nulli ꝯparuit
In quo loco ex illa die ml¬
te nirtutes facte sũt q̃ per

Expanded text:
ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam repperiunt. qui eum de basilica exire vidisset. Credo, aliqua fuisset virtus angelica, qui et beatum virum se vidisse pronuntiat et deinceps nulli conparuit. In quo loco ex illa die multae virtutes factae sunt, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
pplõ et de corpore xpĩ et san¬
giñe ipsiꝰ pplũs benerabili¬
ter recrearetur dyacono cu¬
idã noĩe ãtino tradebat sa¬
crũ sangines xpĩ. Et subi¬
to pagãnoꝵ ĩpulsu cecidit
et sãctum sãgnĩez cõminint
Inde ualde tristis tã ip̃e
collecta sunt fragmẽta dõci
calias a beato uiro allata
que flens ille ac suscipiẽs
orõe facta uas ĩ pristinam
formã restaurauit
uo sigͥno pcussi pagaĩ
gnis dñs glificãs sãctum
suũ ad coronã martirii

Expanded text:
populo, et de corpore Christi ac sanguine populus venerabiliter recrearetur, diaconus quidam, nomine Anthimus, tradebat sacrum sanguinem Christi, et subito paganorum impulsu cecidit, et sanctum calicem comminuit. Unde valde tristis tam ipse collecta sunt fragmenta Dominici calicis et beato viro allata; quae flendo ille suscipiens, oratione facta vas in pristinam formam restauravit. Quo signo perculsi pagani, gnis Dominus glorificans sanctum suum, ad coronam martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
t nos qñqz ab hoc seculo
migraturos patronus
nr̃ in sedem suã et ĩ simĩ
sinuĩ uelud abrahã peculiares
accipiat et in illo die nico-¬
lumes oues suas letꝰ pastoz
agnoscat ipo adimuãte qui
unuit et regnat in sclã sclõ¬

Expanded text:
t nos quandoque ex hoc saeculo migraturos, patronus noster Odo in sedem suam et sinum suum velut Abraham peculiares accipiat, et in illa die incolumes oves suas, laetus pastor agnoscat. Ipso adjuvante qui vivit et regnat in saec
Abbreviated transcription (Latin):
na uirũ et uirtutũ ĩsigmi¬
b p̾cipuĩ machariũ dy¬
nsiũ ubicũq reperire
potuisset perquirẽs aut
decreto prĩcipis ydolis
thurificare ꝯpelleret at
tormentis laceratum
ĩmẽfis et penis exquifi¬
tissimis tormẽtatũ ĩter
cetera eciam scdm̃ leges
roãnas ut pote eũ qui
prestãtissima nobilita¬
te t̾rena floruerat et etra
senatꝰ ac rei publice pro¬
mlgacões ⁊traq ĩperiũ
egerat nudũ publice bir̃¬
gis cesũ seairi ꝑcuteret

Expanded text:
na virum, et virtutum insignina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire potuisset, perquirens, aut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentatum, inter caetera etiam secundum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium egerat, nudum, publice virgis caesum, securi percuteret
Abbreviated transcription (Latin):
traderet puiendũ: sed eciã
totũ per sibi subditũ orbẽ
ĩcunctis ãtatib opidis
municipiis quoqz et uiciis
publicis pepẽdit edictum
ut ãmĩstracõĩs ĩsulis ser¬
uientes om̃s uꝑi noĩs ama¬
tores exponere diuersitate
supplicii maturarẽt. ne sr̾eẽ
posset qui ualeret acq̃rere
gaudens turba in omnẽ
mũdi partem deba chãdo
ꝓgrẽditur et cõtradñicũ
ra nõ cuĩctata appetere gla¬
dio quos dñs suos monstra¬
uerat esse dignaclõ. Qua
de re milla iam pro ypõ
certãtib p̾sentis inte ĩdul¬
gebatur transquillitas.
nulla sctõꝵ martirũ erat
excusatalibertas. S cũcti
ꝓͥthdolor aut ĩpiis iussio¬
nib obediebãt aut qd̾ sta¬
tutũ a crudelissiõ cesare
fuerat ꝓferebãt. Dirigr̃
proinde prefectꝰ fescẽnnꝰ
sisĩmꝰ tradita sibi electa
apparicõe cũ ingẽti strepi¬
tu ad partes occidentali¬
ũ regionũ et sanctum
senem noĩa tissiz q doctei¬

Expanded text:
traderet puniendum. Sed et traderet puniendum. Sed et totum per sibi subditum orbem in cunctis civitatibus, oppidis, municipiis quoque et vicis publicum pependit edictum, ut administrationis infulis servientes, omnes Christi nominis amatores exponere diversitati supplicii maturarent, ne superesse posset, qui valeret acquirere, iniquorum gaudens turba in omnem mundi partem bacchando progreditur, et contra Dominicum rat, non cunctati appetere gladio, quos Dominus suos monstraverat esse signaculo. Qua de re nulla jam pro Christo certantibus praesentis vitae indulgebatur tranquillitas, nulla sanctorum martyrum erat excusata libertas; sed cuncti, proh dolor! aut impiis jussionibus obediebant, aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, perferebant. Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctri
Abbreviated transcription (Latin):
esse audielãt ꝯcurrerẽt
mor ut illũ c̾uere pot̾at̃
tãta et ĩeffabilis ⁊̃ eo lur
celestis grẽ radiabat ut
aut oĩ ferocitate una cũ
armis deposita se illi
ꝓsternerent. aut qui con¬
pũcti sꝑũs siti dono ad
credendũ noh erant pa¬
uore mimo soluerẽtur
et territi a presẽcia eins
aufuigerẽt. Miro q mõ
merini uiro nõ ualekat
plebs armata resistere
sed subdebat se illi pocius
certatĩ gallicanꝰ cõturiiꝰ
atz germanica ceruicosi¬
tricõe poscebat ab ipfis
quoq destruebãtur ydoͣ.
quoꝵ sũptu fuerãt eestu¬
dio fabricata et ĩuento
salutis portu ydoloꝵ gau¬
debat nausragio lugebat
quoq porcio uicta dỹaboli
cũ de ea uictrir ecclesie le¬
gio triũphabat. Het audi¬
ens ĩmaĩssime crudelita¬
tis bellua domicianꝰ in
tãtã rabiem ĩdignacõis
exarfit ut bbicũqz per
se uel per suos satellites
upĩanũ quẽpiã repperis¬
set autcogeret diis sacei¬
ficare incestis aut̃ diuersis

Expanded text:
esse audiebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicosii poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur idola, quorum sumptu fuerant et studio fabricata: et invento salutis portu, idolorum gaudebant naufragio. Lugebat quoque portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. CAens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ian dictꝰ uir do. ge¬
raldꝰ aliqñ diuercit: qui
post or̃oen eũ deosculans
dixit. Quid nobis geral¬
De frater ad refectionem
daturꝰ es. En apud te prã¬
bat profaĩliari ⁊ tub̾nio
At ille gaudens. Si ĩquit
Dñe tue pietati placet nõ
abibis ieninus. Derũtnꝰ̃
nõ hẽo quid apponã nisi
panem et uiinũ
fatiges qm̃i diẽs absti¬
nẽcie est. et bonũ erit si
uel quia deslit̃ epule paraꝰ
hac occasione comedamꝰ
Cũ igr̃ presbit ad pparã¬
dũ discurreret ꝯclaum
ĩgressꝰ uidit piscẽ in fer¬
culo. Tũc stupefactꝰ clã
ĩterrogat mistrũ fuum¬
quisnã piscẽ illũ actulit
At ille se nesare dixit. as¬

Expanded text:
ergo jam dictus vir Domini Geraldus aliquando divertit, quem post orationem deosculans, dixit: Quid nobis, Geralde frater, ad refectionem daturus es? En apud te pranhoc pro familiari contubernioAt ille gaudens: Si, inquit, Domine, tuae pietati placet, non abibis jejunus. Verumtamen non habeo quid apponam nisi panem et vinum, fatiges, quoniam abstinentiae dies est, et bonum erit, si vel, quia desunt epulae, parcius sub hac occasione comederimus. Cum ergo presbyter ad praeparandum discurreret, conclavum ingressus, vidit piscem in ferculo. Tunc stupefactus clam interrogavit ministrumquisnam piscem illum attulerit. At ille nescire se dixit, as
Abbreviated transcription (Latin):
oĩpotẽtis semper ⁊̃ oĩb
et ubiq comitãte auxi¬
lio iuyta facultatẽ fuax
uiriũ et que nouus ad
uena poterat ĩ honorẽ
nec dumi locis illis ⁊ po¬
pulis nota erat astruyͭ
ac officia Deuote dño ser¬
uienciũ clĩcoꝵ ex more
honore scdr̃ ordĩs ãpliauit
ĩcessanter restituẽs pplõs
creatori quos a deio cultu
reuocauerat creature. Cin¬
itus ergo fide et deuocõe
ppli quã in ꝯstructione
et reuerẽti basilice frequẽ¬
purissio nouerat et corde
ardentissimo diligebat
sociabat deo quos dyabo¬
lo subtrahebat ac totis
ephortacoĩs nisib et sigͦx
prodigiis satagebut qͣti¬
mis quos arripielut mũ¬
do dignos faceret celo.
Tãtas eniĩ per illũ dñs¬
dignabatur excert̾e uir¬
tutes ut rebelliũ corda
gẽtilmu̾ nõ minꝰ mira¬
tineret. Et cũ sepisfiẽ
ab ydoloꝵ põtifiabus
cõtra eum sedicio exata¬
retur ĩ ꝓpłõs ita ut pleb̾ ᷤ
innum̾e eciã de uicinis
regionibz aĩ armis ac
hellico apparatu pp̃t fide¬

Expanded text:
potentis semper in omnibus et ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suarum, utque novus adhuc advena poterat, in honorem necdum locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more honore secundi ordinis ampliavit, incessanter restituens populos creatori, quos a devio cultu revocaverat creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reverenti basilicae frequenpurissimo noverat, et corde ardentissimo diligebat,sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis nisibus, et signorum prodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mundo, dignos faceret coelo. Tantas enim Dominus per illum dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miratineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fide
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ singlã altaria et
siimulatra falsoꝵ deorũ
plustrasset ĩter ceteras
aras repperitaltare unũ
cui erat titulꝰ suꝑscriptꝰ
deo ignoto. Et ꝯuersus
ad eũ paulꝰ ĩtrogauit
illũ dicens. Baus est ille
Deus ignotꝰ. Ad quem
dyonisiꝰ adhuc ĩquit
non est ip̃e deꝰ demõstra¬
tus inter deos sed ẽ ĩco-¬
gnitꝰ nobis et ĩ seculo
deus qui regnaturꝰ ẽ in
celo et in terra et regiũ
ipsiꝰ non accipiet finẽ
Subiũgens itaq paulꝰ
ait. Quid uobis uidet᷑.
homo erit an spũs deoꝵ
Respõdens dyonisiꝰ ait.
Uerus Deus et uerꝰ hõ
et ait paulꝰ Illũ deum
predico uobis quẽ ĩcogini¬
sedet in dextera dei patris
uerus deus et uers homo
per quẽ facta funt omĩa
et uenturꝰ est ĩfine scłi
iuder oĩz que geruntur
qui notus est in iudea iã
Deus. et magnũ ĩsrael
habuistis modo cognoscite
quia ipẽ est solus des et
preter eũ non est alter
Qui nos de morte sãgiis
sui precio reduxit ad ui¬
tam quicelũ et terram

Expanded text:
Paulus singula altaria et simulacra falsorum deorum perlustrasset, inter caeteras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem Dionysius: adhuc, inquit, non est ipse Deus demonstratus inter deos, sed est incognitus nobis, et saeculo Deus, qui regnaturus est in coelo et in terra, et regnum ejus non accipiet finem. Subjungens itaque Paulus ait: Quid vobis videtur? homo erit, an spiritus deorum? Respondens Dionysius, dixit: verus Deus et verus homo, Et ait Paulus: Illum Deum praedico vobis, quem incognisedet in dextera Dei Patris, verus Deus et verus homo, per quem facta sunt omnia, et venturus est in fine saeculi judex omnium quae geruntur. Qui natus est in Judaea Deus, et magnum in Israehabuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio reduxit ad vitam, qui coelum et terram,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfestãtis ĩnua iacula
ꝓbacoem fidelñ tuorũ
p̾stitisti esse et nõ uulua
sed inter cetera crisiuatũ
muuera tale̾ tuis testib
nullũ tuorũ fuisse gau¬
deat hostis ĩ belleni. Eii¬
imo ꝑpetuũ illis es largi¬
tus t̾rũephut̃ ut ece fue
semper sit ĩ eyẽplũ De qͦꝵ
collegio beatꝰ paul ꝰ apłs
quẽ celo p̾sidens hũanitas

Expanded text:
infestantis inimici jacula probationem fidelium tuorum praestitisti esse, et non vulnera: sed inter caetera charismatum munera, talem tuis testibusnullum tuorum fuisse gaudeat hostis imbellem: quinimo perpetuum illis es largitus triumphum, ut Ecclesiae tuae semper sint in exemplum. De quorum collegio beatus Paulus apostolus, quem coelo praesidens h
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ tandã assecuturũ
se uitã tota nichilominꝰ
ĩtencõe desiderãs ut qui
ian erat ypĩ noĩs inter
multa tormẽtoꝵ flagella
ꝑfectꝰ ⁊ fessor fieri mor¬
tis multaciõe meretur

Expanded text:
orte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentione desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione mereretur
Abbreviated transcription (Latin):
hac ergo fidei cõstã̾cia ꝑma/¬
nẽtes reddẽtes tre corpora
beatas celo aĩas ĩtulerunt¬
erũt ꝓsesfiõe migrare ut am/¬
putatis capĩtib ad huc pu¬
taretur lingua palpitans
dñm ꝯfiterĩ. añ Etã nini¬
ũ et deo nr̃o grata societas
ĩter quos nee pͥmꝰ alt potuit
esse nec terciꝰ sed trinitatẽ
confitẽtes trino meruerũt

Expanded text:
hac ergo fidei constantia persistentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulerunterunt professione migrare, ut, amputatis capitibus, adhuc putaretur lingua palpitans Dominum confiteri. Beata nimium et Deo grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse nec tertius, sed Trinitatem confitentes meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nem atz celos glosã asce¬
onem qua se maĩsestar
du̾ntate non defuisse qu
rediit in uniuersis gete
apostolorũ predicatõ pli¬
tura suctessit ita ut sidͣ
crescente mnulti merẽtr
fieri ypĩ noĩs ⁊fessoro¬
quos catholica post mõs
gaudet eccã promeruuss
martires et sidei bellab¬
res que letabatur ⁊̃ plis
tantos se hre duces ata
tores. Qui fiquid̾ cũ imi¬
nere suas cernerẽt pass

Expanded text:
eu in coelos gloriosam ascensionem qua se manifestavit divinitate nunquam defuisse, quo rediit, in universis gentibus apostolorum praedicatio profutura successit, ita ut fide crescente, multi mererentur fieri quos catholica postmodum mater Ecclesia, promeruisse martyres et fidei bellatores, quae laetabatur in apostolis tantos se habere duces et rectores. Qui si quidem cum imminere suas cernerent pass
Abbreviated transcription (Latin):
circa dnĩ p̾dicante ᷤ
applicuerũt portin arela¬
tensiũ a̾tatis. Exinde qui¬
busdã in partes nectessari¬
as prout ei uisu̾ fuerat de¬
stinatis idẽ machariꝰ dy¬
onisius qui sedis aplĩce
priuilegio tradẽte sibi
beato clemẽte beati petri
susceperat beatissim prĩ¬
cipis aplõꝵ et magri sin
ĩformatꝰ exẽplo qui ro-¬
mane crudelitati se pp̃t
quo ãpliꝰ apud gallias
gẽtilitatis feruere cogno¬
uit ertorẽ illuc ĩtrepidꝰ
et calore fidei armatus
accesfit ac luteciã parisi

Expanded text:
circa Dominum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoganda susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Romanae crudelitati se propter quo amplius apud Gallias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam
Abbreviated transcription (Latin):
uod si ad recreãda̾
ob merita suoꝵ ãplius
⁊probãda talia et tanta
dignatꝰ est exhibere per
suos celi ministros cirra
Definictos. ꝙto magis
credendũ est hodierna du
miliciam celoꝵ cum sus
agininb festiue obuis

Expanded text:
uod si ad recreandam ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agmin
Abbreviated transcription (Latin):
ueneranda dei genitricis ⁊¬
ꝓpetrie urgim̃s marie diles¬
tissimi fr̃es ꝙͣadmod̾ ꝑ mui
torũ signoꝵ experimenta
ĩ angłia et in frãcia cet̾is¬
q climatib celebrãda sit¬
olim declarata me narrãte
andiat dilectio urã. Epẽ
nãqz illo quo dĩne placint
pietati angloꝵ gentende
re et sue serinitutis officiĩs
crcius astrĩgere glõsissio

Expanded text:
venerandae Dei genitricis perpetuae Virginis Mariae, dilectissimi fratres, quemadmodum per multa signorum experimenta in Anglia et in Francia, caeterisque climatibus mundi celebranda sit declarata, me narrantem audiat dilectio vestra. Tempore namque illo, quo divinae placuit pietati Anglorum gentem de re suaeque servitutis officiis arctius astringere, gloriosi
Abbreviated transcription (Latin):
xit ad sanctũ urbanũm
epm̃ qui inter sepulera
martirũ latitabut. Cuicũ
dixisset oĩa uerba ceciliẽ
gauisus est gaudio mage

Expanded text:
nit sanctum Vrbanum papam qui inter sepulchra martyrum latitabat. Cui cum dixisset uerba Cecilie gauisus est ualde
Abbreviated transcription (Latin):
unc ualexianus nu¬
tu dei timnore correp¬
michi ip̃m angelũ. Et si
probauero ꝙ uere a̾gelus¬
Dei sit faciam quod horta¬
ris. Si autem uirũ alterũ
diligis et te et illũ gladio

Expanded text:
unc Valerianus nutu dei timore correpmichi ipsum angelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te et ipsum gladio
Abbreviated transcription (Latin):
un esset ĩclusa ecce cir/¬
ca mediani nocteni ueĩt qͣde
senex quẽ ãtecedebat puer
liñs portator ferẽs diu̾sa
medicamẽta in manu sua
qui se medicũ eẽ ꝯmẽorans
cepit eam his uerbis alloqui
licet te minis corꝑalibz peĩs
afflixerit ꝯsularis insamis

Expanded text:
 esset in| clusa .·ecce circa media nocte . uenit quidam senex| quam antecedebat puer luminis portitor . ferens| diuersa medicamenta in manu sua qui se medicum| esse commemorans coepit eam his uerbis adloqui licet| te nimiis corporalibus poenis adflixerit claris| insanus
Abbreviated transcription (Latin):
Irbis exultãs celebret
hõc festũ ꝓsequẽs ãnã ma¬
trem matris xpĩ quã sa¬
gaudia intefAbrahe
ꝑles sacerdotũ sem̃ filia
regũ specuẽ hebreũ stir¬
pem sanctoꝵ meritis et
iita nobilitauit Ete¬
rili uentre prius ĩfecũda
mitu dĩno peperit mari¬
florem uirginitatis.
upẽ terge reatꝰ noxia pro¬
pulsans filie sue mat̾s

Expanded text:
rbis exultans celebret hoc festum, Prosequens Annam matrem Matris Christi, Qua saGaudia vitae. Abrahae proles sacerdotum seriem, Filiam regis, spem, Hebraeam stirpem Sanctorum meritis et vitae Nobili canit. Sterili ventre prius infoecunda Nutu Divino peperit Mariflorem Virginitatis.tros Terge reatus noxia propulsans Filia succurre m
Abbreviated transcription (Latin):
gariꝰ ex ꝓgenie celsa
francoꝵ ac nõ brlissima
exortus a pͥme etatis ĩfã¬
cia a parentib ĩ palacio
clotariofrãcoꝵ regitra¬
ditus ab eodem uero re¬
ge non post multũ tẽpo¬
ris dudoni presuli picta¬
nensis urbis auuniculo
studiis Datus est

Expanded text:
garius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primi aetatis infantia a parentibus in palatio Chlothachario Francorum rege traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didoni praesole Pectavensis urbis, abunculo studiis datus est
Abbreviated transcription (Latin):
ei samĩ uas reddidit quod
fractũ tulerat
ue res in eode loco a
cũctis est agnita et ĩ
tanta admiracõe habrta
ut ip̃m capisteriũ loci ĩcole
in ecc̃e ĩgressu suspẽderẽt

Expanded text:
erium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent
Abbreviated transcription (Latin):
udiens autem hoc
adductus romanꝰ aute
aspectũ decii cesaris non
interrogatꝰ cepit clama¬
re uoce magna dicens.
porte salarie Decolatus ẽ
quĩto idus angusti Tuẽ
nocte uenit iustinꝰ p̾sbĩ¬
ter et collegit corpus erꝰ
et sepelint ĩ cripta in

Expanded text:
udiens decius hoc adductus est ante conspectum| decii cesaris . non interrogatus . cepit clamauit uoce| magna dicens; porte salariae . decollatus est| quarto idus augusti; Tunc nocte uenit iustinus presbiter et| collegit corpus eius . et sepeliuit in cripta in
Abbreviated transcription (Latin):
perfidiã artis magice et
dic nobis generositatem
tuã. Tunc beatꝰ laurẽcis
dixit. Quãtũ ad genus
hyspanꝰ sum eruditus uel
nuutritus romanꝰ et a cu-¬
nabulis ypĩanꝰ eruditus
deñ legem sacrã et diuinai¬

Expanded text:
perfidiam artis magicae, et dic nobis generositatem tuam. » Cui beatus Laurentius dixit: « Quantum ad genus, Hispanus sum eruditus vel nutritus Romanus, et a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sancta et divina
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbra tua. De qua re
tibi misit angelũ sinĩ¬
ut non me dereliquas
unc deciꝰ furore n¬
repletus et dolens
dixit ad ualerianũ uicti

Expanded text:
mbra tua; De qua re tibi misit angelum suum ne me derelinquas;| Tunc decius furore plenus et dolo dixit ad ualerianum; Victi|
Abbreviated transcription (Latin):
gmodũ multiplici Delici¬
aruĩ flore uernãs quos utiqi
eciam in futuro nõ solum
muliebris delectac̃o admi¬
rabilis uerũ eaã dignita¬
tũ et ferculoꝵ copiã de ml¬
cendos expectaret ꝓtinus
quasi ex uno ore respõdent
Nulla ĩqͥmnt o arbiter tprã¬
lis afflue̾cia lucris ꝯpara¬
tur eterinis

Expanded text:
mmodum multiplici deliciarum flore vernans, quos utique postmodum in futuro non solum muliebris oblectatio admirabilis, verum etiam dignitatum, et ferculorum copia demulcendos exspectaret; protinus quasi ex uno ore: « Nulla inquiunt, o arbiter, temporis affluentia lucris comparatur aeternis
Abbreviated transcription (Latin):
uem diuersis lacera¬
tũ stimulis allidẽte᷑
caltibz etiam pugnisq ac
Ille quasi ml mali esset
soror meritoꝵ emodis pst̾

Expanded text:
uem diversis laceratum stimulis solo allidentes, calcibus etiam pugnisque acille quasi nihil mali esset soror, meritorum commodis prosunt,
Abbreviated transcription (Latin):
preditus grã ex reue¬
lacõe dĩna scirẽ merunt uit
sue trãfitũ. Ciniꝰ ultimam
horain letus prestolabatur
cupiens dissolin et esse cim
mo idus septẽbris recipiẽs
coronam meritoꝵ suoꝵ quã¬
et reddidit issi doꝰ ꝓ laborib¬
sins iustus iudex. Cuiꝰ corpꝰ
in eade cella sũmo honore hu¬
matũ est. Ubi suffragãtib
enis meritis completur uo¬
tum ex fide petẽtis. prestãte

Expanded text:
praeditus, ex revelatione divina scire meruit vitae suae transitum, cuius ultimam horam laetus praestolabatur, cupiens dissolvi et esse cum 7. Id. Sept., recipiens coronam meritorum suorum, quam reddidit illi Dominus pro laboribus iustus iudex. Cuius corpus in eadem cella summo honore humatum est, ubi, suffragantibus eius meritis, completur votum ex fide petentis, praestante
Abbreviated transcription (Latin):
nde et angłs marie
dictione exorsus ait. Bene¬
dicta tu in mulierib et
benedictus fructus uẽtris
tin. Cuiꝰ ꝓfecto in spũ
longe odorem trahens pr̃
ysaac bñdicelut filium
in quo celestis oĩs bñdictio
mũdo effloruit. Et bene
ab ip̃o płenꝰ ager dicitur
utero crẽdẽtib fructus
uite essulsit. Et nos ĩqͣt
eungelista de plenitudi¬
ne eiꝰ accepimꝰ grã pro
gratia

Expanded text:
nde et angelus Mariae dictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus ager dicitur, r: de cujus utero credentibus fructus vitae effulsit. Et nos inquit evangelista omnes de plenitudine ejus accepimus , gratiam pro gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fletu solaciũ. Olux bea¬
tissima reple cordis ĩtima
tuoꝵ fidelium. Pme tuo
numĩe nichil est ĩ liuẽ
nichil est in noxut. Niua
quod est sordidut riga qd̾
est aridit̃ sana quod est
sanciũ Electe quod est ri¬
gidũ foue quod est frigidũ
rege quod est deuiũ. a
tius fidelib ĩ te cõfidẽtib
sacrĩr septenariũ Da uirtu¬
tis meritũ da salutis exitũ

Expanded text:
olatium. O lux beatissima Reple cordis intima Tuorum fidelium. Sine tuo numine Nihil est in homine Nihil est innoxium. Lava quod est sordidum, Riga quod est aridum, Sana quod est saucium. Flecte quod est rigidum, Fove quod est frigidum, Rege quod est devium. Da tuis fidelibus In te confidentibus Sacrum septenarium. Da virtutis meritum, Da salutis exi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ rey genuit salomo¬
nẽ: ex ea que fint urie.
Queritur aun tres reliq̃
extranee mulieres nõibz
ꝓpriis sint posite. Cur sola
nõ noietur bersabxe sed
tur factũ qz tres alie supͣ
memorate licee criminose
fuerint in partub tñ filioꝵ
per quos currit gene a logrͣ
nõ solũ nõ cilpari s eciã
laudari meruerũt. Hec
uero adulterio sił et hoĩ¬
aidio perpetrato filiũ ge

Expanded text:
utem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Quaeritur, cum tres reliquae extraneae mulieres nominibus propriis sint positae, cur sola non nominetur Bersabee, sedtur factum, quia tres aliae supra scriptae, licet criminosae fuerint, in partubus tamen filiorum, per quos currit genealogia, non solum non culpari, sed etiam laudari meruerunt. Haec vero, adulterio simul et homicidio perpetrato, Davidi re
Abbreviated transcription (Latin):
diebantur nec reuertebã¬
tur aĩ ãbularẽt. Deniq
ruch que uel indẽs uel festi¬
nans siue defimiẽs ĩterpͥ¬
tatur merito ecclefiam si¬
gnificat que ĩ puritate cor¬
dis Deum cõtemplatur.
Et scdm̃ ꝑsalmistã festi¬
nat manus eiꝰ dare deo.
Hec definit id est firmiter
in fide et dilectione dei ꝑsi¬
stere decreuit. Unde et̾
paulus ait. Certus sum
eñ quia neqz mors neq
uita neq angelꝰ neq prĩ¬
cipatꝰ neq insta̾cia neq
futura neq fortitudo ne

Expanded text:
diebantur, nec revertebantur cum ambularent . Denique Ruth, quae vel videns, vel festinans, sive definiens, interpretatur, merito Ecclesiam significat, quae in puritate cordis Dominum contemplatur et secundum Psalmistam, festinat manus ejus dare Deo . Haec definit, id est, firmiter in fide et dilectione Dei persistere decernit. Unde et Paulus ait: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque principatus, neque instantia, neque futura, neque fort
Abbreviated transcription (Latin):
bee uero que ĩterptatur pu
septẽnario facta est eccliã
puteus sacietatis quia est
in ea fons aque salientis
in uitam eternã. Naason
autẽ genuit salmon. Ipse
est naason prĩceps tribu
Iesse autẽ genuit Dauid re¬
gem. regem daud dicit
nõ ꝙ ip̃e solus ĩ ista gene¬
alogia regno fin̾it positꝰ
cũ ab ip̃o om̃s usq ad trãs¬
migracõem babilonis qui

Expanded text:
bee vero quae interpretatur putseptenario facta est Ecclesia puteus satietatis quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam. Naason autem genuit Salmon. Ipse est Naason princeps tribus Jesse autem genuit David regem. Regem dicit David, non quod ipse solus in ista genealogia regum fuerit positus, cum ab ipso usque ad transmigrationem Babylonis qui
Abbreviated transcription (Latin):
famẽ ista: nõ famẽ pam ᷤ
neqz sicim aque sed audien¬
di uerbũ dei et faciendri
uoluntatẽ eiꝰ. De hac qͣppe
ĩpetus ĩgreditur quia uelo¬
citas predicacõis flãte spũ
scõ in totã mũdi latitudi¬
nem dixigitur. Unde bñ¬

Expanded text:
famem ista, non famem panis, neque sitim aquae , sed audiendi verbum Dei, et faciendi voluntatem ejus. De quo quidem impetus ingreditur, quia velocitas praedicationis flante Spiritu sancto in totam mundi latitudinem dirigitur. Den
Abbreviated transcription (Latin):
rlab quoq latitudo
uel fames seu ĩpetꝰ ĩterp̾¬
tatur. Et quid in h ͦ nisi
sãcte ecclesie nobilitas pre¬
dicatur. Cui eciã ꝑ ysaiã
dicitur dilata locũ tentorii
tui et pelles tabernaclõꝵ
tuoꝵ extende ne pereas lõ¬
grios fac fuiculos tuos ⁊
claudos trios ⁊solida ad dey¬
teram eni et ad leuã fene

Expanded text:
Raab quoque latitudo, vel fames, seu impetus, interpretatur; et quid in hoc, nisi sanctae Ecclesiae nobilitas praedicatur, cui etiam per Isaiam dicitur: Dilata locum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende; ne parcas, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida; ad dext
Abbreviated transcription (Latin):
temqz ad egrotãtem
lecto uacantẽ quẽdã
cũ suo egroto uenisse et ro-¬
gauisse eũ ut eidẽ manũ
sibiq ꝑer sõnĩ dictum
esse uade ad augustimi
epm̃ ut eidem manũ ĩpo¬
nat et saluus erit. Quod
dũ cõperisset fac̾e non di¬
strilit et illũ infirmũ cõ¬
timuo dñs samĩ ab eodẽ
eius a quoꝙͣ ĩpediretur
ante dies ferme Decem ꝙͣ
exiret aĩa de corpore a no¬
bis postulauit presentib
ne quis ad eũ ingrede̾tur
nisi his tantũ horis quib
medici ad ĩspiciendimi
ĩtrabãt uel cũ ei refectio
et factum est oniniqz illo

Expanded text:
temque ad aegrotantem et lecto vacantem quemdam cum suo aegroto venisse, et rogavisse ut eidem manum sibique per somnium dictum esse: Vade ad Augustinum episcopum, ut eidem manum imponat, et salvus erit. Quod dum comperisset, facere non distulit, et illum infirmum continuo Dominus sanum ab eodem ejus a quoquam impediretur, ante dies ferme decem quam exiret de corpore, a nobis postulavit praesentibus, ne quis ad eum ingrederetur, nisi his tantum horis quibus medici ad inspiciendum intrabant, vel cum ei refectio e
Abbreviated transcription (Latin):
ex utroq dĩno testamẽt
Ueteri et nouo pͥmissa pͥsa¬
cõe precepta dĩna seu ueut
ad uite rlam̃ pertine̾aa
excerpsit atz ex his unum
codicem fecit ut qui uella
legeret. atz in eo uel ꝙͣ ohe¬
Diens deo ĩobediẽsq eẽt
agnosceret. Et hoc opus
uoluit speculũ appellari.
Sane ille sa̾ctus in uta
sua prolira pro utilitate
catu aute̾ uel epãtu ãms
fere quadragnita dicere
uobis ĩter familiaria col¬
loquia ⁊sueuerat ꝵ misit
est bonĩ ĩ cõspectu eiꝰ ꝑqe̾
ad fĩpliciamĩ qui ei bomis
apparebat seruus dei Et lu¬
cebat in eo grã dĩna uͥ Au¬
dierat enĩ ꝙ a iuuẽtute sua
deuotissime uneret deo
tos xͥnos et sacerdotes ab
exire de corpore nõ dele
quod et ip̃e fecit ultima
qua deffũctus ẽ egritudiẽ
Lam fibi nsserãt psalõs
dainticos qui sũt paucissi
mones iacẽs ĩ lecto cõtra
parietem positos in dieb
fue ĩfiximtatis ĩtuebat᷑
et legebat et ubertim ac
et eundem ꝓhr̃m et epm̃

Expanded text:
oque divino Testamento, Vetere et Novo, praemissa praefatione praecepta divina seu vetita ad vitae regulam pertinentia excerpsit, atque ex his unum codicem fecit; ut qui vellet legeret, atque in eo vel quam obediens Deo inobediensve esset, agnosceret: et hoc opus voluit Speculum appellari. Sane ille sanctus in vita sua prolixa pro utilitate catu autem vel episcopatu annis ferme quadraginta. Dicere autem nobis inter familiaria colloquia consueverat, post est bonum in conspectu meo pergere ad Simplicianum, qui mihi bonus apparebat seruus tuus et lucebat in eo gratia tua. audieram etiam, quod a iuuentute sua deuotissime tibi tianos et sacerdotes absexire de corpore non debere. Quod et ipse fecit, ultima qua defunctus est aegritudine: nam sibi jusserat Psalmos Davidicos, qui sunt paucissimi niones jacens in lecto contra parietem positos diebus suae infirmitatis intuebatur, et legebat, et jugiter ac et n
Abbreviated transcription (Latin):
nte proximũ uero¬
diem obitus sin a se
dictatos et editos recẽsint
libros siue eos quos primo
layais. siue quos presbiter
sirie quos ep̃s dictauerat ⁊
quecũq in his recognouit
aliter ꝙͣ se habet ecclesi astica
regula a se finsse dictata
et scripta cũ ad huc ecclĩasti¬
cum usũ minꝰ saret minꝰ¬
qz sapuisset a semet ipso ⁊
reprehensa et correpta st̃
Unde eciam duo cõscripsit
De recensione libroꝵ. Iore¬
ceptos eciam sibi quosd̾ li¬
bros ãte diligẽciorem emẽ¬
dacoẽm a nõ nullis frĩb
cõquerebatur. licet eos post¬
modũ emẽdasset. Imꝑstã¬

Expanded text:
nte proximum verodiem obitus sui a se dictatos et editos recensuit libros, sive eos quos primo laicus, sive quos presbyter, sive quos episcopus dictaverat: et quaecumque in his recognovit aliter quam sese habet ecclesiastica regula a se fuisse dictata et scripta, cum adhuc ecclesiasticum usum minus sciret, minusque sapuisset, a semetipso et reprehensa et correcta sunt. Unde etiam duo conscripsit De recensione librorum. Praereptos etiam sibi quosdam libros ante diligentiorem emendationem a nonnullis fratribus conquerebatur, licet eos postmodum emendasset. Imperf
Abbreviated transcription (Latin):
testĩoniis legis et ꝓphetarũ
textus sermonis eiꝰ u Et
apparint ei una facies elaq̃o¬
rũ castroꝵ et exultare ã
tremore didiat. Et u¬

Expanded text:
testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et
Abbreviated transcription (Latin):
N quid distare ĩter
martires p̃t p̾cipuꝰ
uidetur esse qͥ p̃mꝰ est.
Nani cũ sãctus scep hanus
ab aplĩs dyaconꝰ ordina¬
tus fit aplõs ipõs beata
ac triũphali morte p̾ces¬
sit ac si qui erat ĩferior¬
in ordine primꝰ factus
est in passione ꝑ Ecce

Expanded text:
n distare inter martyres potest, praecipuus videtur esse, qui primus est. Nam cum sanctus Stephanus ab Apostolis diaconus ordinatus sit , Apostolos ipsos beata ac triumphali morte praecessit: ac sic qui erat inferior ordine, primus factus est passione; e
Abbreviated transcription (Latin):
Grandis fiduciã petrꝰ pi¬
scator eratidiues nõ fuerat
cibos manu et arte q̃rebat et
tiĩ loquitur cõfidẽter reliqͥmꝰ
oiã. Et quia nõ sufficit tm̃¬
relĩquere nuĩgit quod ꝑfitm̃
est et secuti sumꝰ te: feciniꝰ
quod nisfisti. Quid igitur
nobis dabis p̾mii pt᷑ ãcte¬

Expanded text:
Grandis fiducia. Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, Dimisimus omnia. Et quia non sufficit trelinquere, jungit quod perfectum est, et secuti sumus te, fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Je
Abbreviated transcription (Latin):
precãtũ regis eterm genit̾r
faueto claraqz celsi renitẽs
olimpi regna petisti Sit
deo nro decus et potestas fit
salus perpes sit honor ꝑ hẽnis
qui poli sũma residet in arce
trinus et unus. amen. uꝯ¬

Expanded text:
precantum, Regis aeterni genitrix, faveto. Clara quae celsi retinens Olympi Regna petisti. Sit Deo nostro decus et potestas, Sit salus perpes, sit honor perennis. Qui poli summa residet in arce Trinus et unus. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
uodã tẽpore cũ maqil
arma et simplicẽ milicie
uestitũ haberet media hye¬
me que solito asperior ĩ¬
horruerat. a deo ut ꝓleros¬
qz uis algoris extegueret
obiuũ habuit in porta
abianensiũ cĩtatis pau¬
perẽ midimi. Qui cũ pͥter¬
eu̾tes ut sui misererẽtur
oraret. oñsq miserũ p̾t̾i¬
rent ĩtellexit uir deo ꝑle
Quid tamen ageret nesci¬
claudẽ qua ĩdutꝰ erat
habebat: iai enĩ reliqͣ.
in opus file cõsũpserat.
Arrepto itaq ferro quo
accintus erat mẽdiam
diuidit partemqz eius
pauperi tribuit. reliqͣ
rursus induitur. Int̾ea
ex circũstantib xisere
nõ nulli: quia deformis
et truncatꝰ hĩtu uidere¬
tur. Multi tamẽ quib
erat mens samor alcuis
gemerere ꝙ nichil fĩle
fecissent. cũ utiqz plus
habentes uestire paupẽ
sine sui nuditate potuis¬
sent. Nocte igr̃ ĩsecuta
cũ se sopori Dedisset ui-¬
dit xp̃m clamidis sue
qua pauperẽ texerat ꝓte

Expanded text:
uodam tempore, cum arma et simplicem militiae vestitum haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret, obvium haberet, in porta Ambianensium civitatis, pauperem nudum, qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret, omnesque miserum praeterirent, intellexit vir Deo plenQuid tamen ageret, nescichlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte
Abbreviated transcription (Latin):
quid uero ecclesia
uel in sũptib uel i̾ oruamiẽ¬
tis habuit fidei preshiteris
qui sub eodẽ doniꝰ ecclefi
curam gerebãt dimifit
nec fuos cõsanguineos
uel in ꝓpinquo uel extra
cõstitutos in sua uita uel
morte uulgi more t̾ctams
Quib dum adhuc sr̃esset
id si opus fint quod et cete¬
ris erogauit nõ ut dicias
haberent: sed rit aut non
aut minus egerẽt. Erat¬
enĩ non solũ eruditꝰ scri¬
ba in regnũ celoꝵ De chesau¬
ro suo proferẽs noua et ue¬
tera sed et unus negocia¬
toꝵ qui ĩuẽta p̾ciosa mar¬
garita que hẽbat uẽditis
cõparauit ꝵ Uerbũ dei¬

Expanded text:
quid vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteris, erogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. enim non solum eruditus scriba in regno coelorum, de thesauro suo proferens nova et vetera, et unus negotiatorum, qui inventam pretiosam margaritam, quae habebat venditis, comparavit : verum e
Abbreviated transcription (Latin):
sternĩ clericoꝵ mox ĩstituit
et cepit uiuere scdm̃ ulã sub
sanctis apłis constitutã. Sc̃s
autẽ ualerius ordinator eiꝰ
opultabat uberiꝰ hoiẽm fibi
talem datr̃ du̾itus qui indo¬
trina sana edificare eccłiãm
esset ydoneus añ Codem tpẽ¬

Expanded text:
sterium clericorum instituit et cepit uiuere secundum regulam sub sanctis apostolis constitutam. Sanctus autem Valerius ordinator eius exultabat uberius hominem sibi talem datum diuinitus, qui in doctrina sana edificare ecclesiam esset ydoneus. Vnde ip