comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc indignatꝰ c̃ Rabuchodonosor
rec ad omnẽ terrã illã. &eiurauit
decimo Nabuchodonosor regis. ul¬
cȩsima & secunda die iñsis primi:
Factũ ẽ uerbũ in domu ⁊ iabucho¬
donosor regis assyrioꝵ ut deftri¬
aeret se : Socauitq om̃s uiaiores
om̃sq duces bellatores suos. et
habuit cũ eis inẏsteriũ c̃silii sui
dix̃q cogitationẽ suã iu eo ce.
ut omñe terrã suo subiugaret
imperio Quod dictũ cũ placu¬
isset om̃ibus: uocauit paabuchodo¬
nosor rex loloferirem principẽ

Expanded text:
ndignatus Nabuchodonosor rex adversus omnem terram illam, juravit decimo Nabuchodonosor regis, vicesima et secunda die mensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se vocavitque omnes maiores omnesque duces bellatores suos et habuit cum eis mysterium consilii sui dixitque cogitationem suam in eo esse ut omnem terram suo subiugaret imperio quod dictum cum placuisset omnibus vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ. & nemo illi reddit
pecuniã: Cȩpit aut̃ c̃tristar
uimis ipse & Auna uxor eiꝰ cũ
eo: & cȩper̃t ambo simul flere
eo qͦđ die statuto minime reuer¬
teretur filius eoꝵ ad eos: Fleba
igitur mat̾ eiꝰ in remediabilibus
lacrunis. atq dicebat: Heune
filimi. ut quid te misimꝰ peregi¬
nari Lum̃ oculoꝵ nr̃oꝵ bacu¬
lũ senectutis nr̃e solatiũ uitȩ

Expanded text:
 nemo illi reddet pecuniam coepit autem contristari nimis ipse et Anna uxor eius cum eo et coeperunt ambo simul flere eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos flebat igitur mater eius inremediabilibus lacrimis atque dicebat heu heu me fili mi ut quid te misimus peregrinari lumen oculorum nostrorum baculum senectut
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃q cis angłs: Pax uob: o¬
lite tunere: Qenĩ cũ essẽ uob̃cũ
ꝑuoluntatẽ dĩ: Ipsũ benedicite
& cantate illi. lidebar quidem
uob̾cũ manducare & bibere: sed
ego cibo inuisibili & potu qͥ ab
hominib uideri ñ potest utor:
Tempus ẽ ergo ut reuertar ad eũ
qui me misit : uos aut̃ benedici¬
te dñm. & parrate om̃a mirabi¬
lia eiꝰ Et cũ hoc dixisset: ab¬

Expanded text:
ax vobis nolite timere etenim cum essem vobiscum per voluntatem Dei ipsum benedicite et cantate illi videbar quidem vobiscum manducare et bibere sed ego cibo invisibili et potu qui ab hominibus videri non potest utor tempus est ergo ut revertar ad eum qui me misit vos autem benedicite Deum et narrate omnia mirabilia ei
Abbreviated transcription (Latin):
pondens Tobis. dixit patri suo:
Dat̃ quã mercedẽ dabimꝰ ei: aut
quid digaũ poterit e̾c̾ beneficus
eꝰ Me duxit & reduxit sanum:
pecuniã agabelo ipse recepit. uxo¬
rẽ ipse me habere fecit. & dę mo¬
niũ ab ea ipse cõpescuit. gaudiũ
poreitib eꝰ fecit: in cips̃ ad euo.¬
ranone piscis eripuit. Te qͦq fecit
indere ium̃ cȩli: & boiis ominibus
ꝑ eũ repleti sumꝰ: Quid illi ad
hȩc dignũ poterimꝰ dare: Sed
peto te pater ut roges cum: si
forte dignabitur medietatẽ de
Tulert eũ ip partẽ. & rogare q¬
pert ut dignaretur dimidiam
partẽ omniũ quȩ ad tulerant
acceptã habere: Tunc dix̃ eis
occulte Benedicite dm̃ cęli&
corã om̃ib uiuentib c̾fitemin
Et enĩ sacram̃itũ regis absçon¬
dere bonũ ẽ: opera aut̃ di re¬
uelare & c̃fiteri honorificũ ẽ
Bona ẽ oratio cũ ieuinio: & de¬
mosyna magis quã thesauros
auri condere. qm̃ elemosyna
a morte liberat: & ipsa ẽ quie
purgat pęccata. & faciet ius¬

Expanded text:
ixit patri suo: Pater, quam mercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus ejus fecit, me ipsum a devoratione piscis eripuit te quoque fecit videre lumen caeli et bonis omnibus per eum repleti sumus quid illi ad haec dignum poterimus dare sed peto te pater mi ut roges eum si forte dignabitur medietatem de tulerunt eum in partem et rogare coeperunt ut dignaretur dimidiam partem omnium quae adtulerant acceptam habere tunc dixit eis occulte benedicite Deum caeli et coram omnibus viventibus confitemini ondere bonum est opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est bona est oratio cum ieiunio et elemosyna magis quam thesauros auri condere quoniam elemosyna a morte liberat et ipsa est quae purgat peccata et faciet inv
Abbreviated transcription (Latin):
greges ouiũ caprarũque equoꝵ
cameloꝵ que. & uniuersȩ faculta¬
tes pr̃ȩ atq familiȩ eu conspectu
tuo sunt: sint om̃a sub lege tua.
nos etiã & filii pr̃i seruitui sumꝰ.
uleni nobis pacificus cͥominus E
utere seruitia nr̃a sicut placuerit
llbi: Iunc descenaat de montio
cũ equitibus ipuix tute magna:
s: opticuit omnẽ ciuitatem &
omnẽ inhabutãtuti terrã: De
uiuuersis aut̃ urbibus. assũpsir
sibi auxiliarias s fortis et
ꝓuinciis illis incubuit ut uni¬
uersarũ urbium habitatores
principes & honorati. simul cũ
ẜepłis exirent obuiã uenienti.
Excipientes eũ cum coronis &¬

Expanded text:
greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit omnem civitatem omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes et provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes, et honorati simul cum populis exirent obviam venienti, excipientes eum cum coronis
Abbreviated transcription (Latin):
de monte ephraim Siba filius
Bochri cognomine. leuauit ma¬
nũ suã coutra regẽ Dauid: Tradi¬
te illũ solũ: & recedemꝰ aciuiatt:
&ait mulierad loab Ecce ca¬
put ciꝰ mittetur ad te ꝑmuruni:
Ingressa ẽ ergo ad omnẽ popłm.
& locuta c̃ cis sapienter: Qui ab¬
scisũ caput siba filio bochri: ꝓie¬
cerunt ad loab & ille cecinit tu¬
ba : & recesserunt ab urbe unus¬
quisq in tab̾nacula sua: Lo ab aut̃
reuersus est hicrusalẽ ad regeni:
Euit ergo loab suꝑ omnẽ exercitũ

Expanded text:
de monte Ephraim Seba, filius de monte Ephraim Seba, filius Bochri cognomine, levavit manum suam contra regem David: tradite illum solum, et recedemus a civitate. Et ait mulier ad Joab: Ecce caput ejus mittetur ad te per murum. Ingressa est ergo ad omnem populum, et locuta est eis sapienter: qui abscissum caput Sebae filii Bochri projecerunt ad Joab: et ille cecinit tuba, et recesserunt ab urbe, unusquisque in tabernacula sua: Joab autem reversus est Hierusalem ad regem. Fuit ergo Joab super omnem exer
Abbreviated transcription (Latin):
& in bethinachã om̃sq clecti con¬
giegati fuerant adcũ. Uener̃t
naque. & obpugnabant eum in
abelli & in bechinacha: & circu¬
dederunt munitionib ciuitatẽ.
& obsessa ẽ urbs Om̃is aut̃ tur¬
ba quȩ erat cũ loab: moliebatur
destruere muros Et exclamauit
mulier sapiens de ciuitate: Audĩ¬
te. Audite: dicite loab Appro¬
pinqua huc: & loquar tecũ. Qui
cũ accessisset ad eã: ait iłli: Tues
loab & illo respondit: Ego:
Ad quẽ sic locuta ẽ : Pbudi ser¬
mones ancillȩ tuc Qui respondit:
Audio : Rursũq illa sermoinq
dicebatur in ueteri ꝓuerbio Qui
int̾rogant: int̾rogent in abellã.
& sic ꝑficiebant: Nonne ego sũ
quȩ respondeo ueritatẽ᷑ isrł &
tu quęris subuertere ciuitatẽ &
euertere matrẽ in isrł: Quare
pͣcipitas hereditatẽ dñi. cspori¬
densq loabait: Absit absit hoc
a me: Non pͣcipito: neq demolior:
Non se sic habet res: sed homo

Expanded text:
et in Bethet in Bethgregati fuerant ad eum. Venerunt itaque, et oppugnabant eum in Abela, et in Bethmacha, et circumdederunt munitionibus civitatem, et obsessa est urbs: omnis autem turba, quae erat cum Joab, moliebatur destruere muros. Et exclamavit mulier sapiens de civitate: Audite, audite, dici e Joab: Appropinqua huc, et loquar tecum. Qui cum accessisset ad eam, ait illi: Tu es Joab? Et ille respondit: Ego. Ad quem sic locuta est: Audi sermones ancillae tuae. Qui respondit: Audio. Rursumque illa: Sermo, inquit, dicebatur in veteri proverbio: Qui interrogant, interrogent in Abela: et sic perficiebant: Nonne ego sum quae respondeo ve itatem in Israel, et tu qua ris subvertere civitatem, et evertere matrem in Israel? Quare praecipitas hereditatem Domini? Respondens Joab, ait: Absit, absit hoc a me: non praecipito, neque demolior: Non se sic habet res, sed homo
Abbreviated transcription (Latin):
tus erat tunica stricta. ad m̃surã
habitꝰ sui: & de suꝑ accinctus gla¬
dio dependente usq ad ilia iN
uagina: qui fabre factus leui
motu egredi poterat & ꝑcutere:
Dix̃ itaq loabad Amasã : Salue¬
mi frater: Et tenuit manu dex¬
tera mentũ Amasȩ: quasi osculanꝰ
cũ: Porro amasa ñ obseruauit
gladiũ quẽ habebat loab Qui
uulnus apposuit: Io ab autẽ &
abisai frat̾ eiꝰ: ꝑsccuti sunt siba
siliũ bochri: Interea quidã uiri
cũ stetissent iuxta cadaueramasȩ
de sociis loab: dixerunt: Ecce
qui ẽẽ uoluit ꝓloab comes Dauid:
Amasa aut̃ consꝑsus sanguine:
iacebat in media uia: Uidit hoc
quidã uir quod subsisteret om̃is
popłs aduidendũ eũ: & amouit
Amasã de uia in agrũ. operuitq
cũ uestim̃to: ne subsisterent tran¬
scuntes ꝓpt̾ eũ. Amoto igicur
illo de uia: transibat omnis uir
sequens ioab ad ꝑsequendũ siba
siliũ bochri: Porro ille transie¬
rat ꝑ om̃s trib isrł: in abellani

Expanded text:
unica stricta ad mensuram habitus sui et desuper accinctus gladio dependente usque ad ilia in vagina qui fabrefactus levi motu egredi poterat et percutere dixit itaque Ioab ad Amasa salmi frater. Et tenuit manu dextera mentum Amasae quasi osculans eum. Porro Amasa non observavit gladium quem habebat Joab, qui vulnus apposuit. Joab autem et Abisai frater ejus persecuti sunt Seba filium Bochri. Interea quidam viri, cum stetissent juxta cadaver Amasae de sociis Joab, dixerunt: Ecce qui esse voluit pro Joab comes David. Amasa autem conspersus sanguine, jacebat in media via. Vidit hoc quidam vir, quod subsisteret omnis populus ad videndum eum et amovit Amasam de via in agrum operuitque eum vestimento ne subsisterent transeuntes propter eum amoto igitur illo de via transiebat omnis vir sequens Ioab ad persequendum Seba filium Bochri porro ille transierat per omnes tribus Israhel in Abelam
Abbreviated transcription (Latin):
Domũ rapuit & ñ ȩdificauit
eã: Nec ẽ satiatꝰ uenter eiꝰ & cũ
habuerit quȩ cupierat: possi¬
dere ñ poterit: Non remansit
de cibo eiꝰ: & ꝓpterea nuhil per¬
manebit de bonis eꝰ: Cũ satiatꝰ
fuerit artabitur: estuabit. &om¬
nis dolor irruet in eũ. Utinam
impleatur uent̾ eiꝰ: ut emittat
in eũ irã furoris sui. & pluat suꝑ
illũ bellũ suũ: Fugiet arma fer

Expanded text:
domum rapuit, et non aedificavit eam. Nec est satiatus venter ejus, et cum habuerit quae cupierat, possidere non poterit. Non remansit de cibo ejus, et propterea nihil permanebit de bonis ejus. Cum satiatus fuerit, arctabitur, aestuabit, et omnis dolor irruet in eum. Utinam impleatur venter ejus, et emittat in eum iram furoris sui, et pluat super illum bellum suum. Fugiet arma fer
Abbreviated transcription (Latin):
cenditur: affligetur relictus
intabnaculo suo: Reuelabun
cȩli iniquitatẽ eiꝰ: & t̾ra c̃sur¬
get aduersũ eũ: Aꝑtum erit
germ̃ domꝰ illius: detrahetur
i dic furoris dĩ: Hȩc est pars
hominis impii a dõ. & hȩredi¬
tas uerboꝵ eiꝰ a dño: Respon¬
so sermones meos: & agite pae¬
nitentiã Sustinete me ut &
ego loquar. & post inea si uidebi¬
tur uerba ridete: Fũꝗd ẽtra
hominẽ disputatio mea est. ut
incrito ñ debeam contristari:
Adtendite me & obstupescite
& suꝑ ponite digitum ori ur̃o:
Et ego quando recordatus
fuero ꝑtimesco: & concutit car¬
nẽ in eã tremor: Quare ergo
impui uiuunt. subleu̾ati sunt.
confortatiq diuttus: Semep
eoꝵ ꝑmanet corã eis : ꝓpinquo¬
rũ turba & nepotũ in conspecͦ¬
tu eoꝵ: Domꝰ eoꝵ securȩ suds
& pacatȩ: & ñ ẽ uirga dĩ super
illos: Bos eoꝵ concẽpit & pon
ab ortiuit: uacca peperit. &nͥ
ẽ priuata fȩtu suo Egrediunt᷑
quasi greges paruuli eoꝵ: &in¬

Expanded text:
ligetur relictus in tabernaculo suo. Revelabunt coeli iniquitatem ejus, et terra consurget adversus eum. Apertum erit germen domus illius, detrahetur in die furoris Dei. Haec est pars hominis impii a Deo, et haereditas verborum ejus a Domino. RESPONso sermones meos et agetis paenitentiam sustinete me ut et ego loquar et post mea si videbitur verba ridete numquid contra hominem disputatio mea est ut merito non debeam contristari adtendite me et obstupescite et superponite digitum ori vestro et ego quando recordatus fuero pertimesco et concutit carnem meam tremor quare ergo impii vivunt sublevati sunt confortatique divitiis semen eorum permanet coram eis propinquorum turba tu eorum, domus eorum securae sunt et pacatae, et non est virga Dei super illos. Bos eorum concepit et non abortivit; vacca peperit, et non privata est fetu suo. Egrediuntur quasi greges parvuli eorum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
gutture suo: Panis eiꝰ in utero il¬
lius: uertetur in fel aspidũ in¬
trinsecus Diuitias quas deuo.¬
rauit euomet: & de uentre illiuiꝰ
extrahec eas ds̃ Caput aspidũ
suget: occidet eũ lingua uiperȩ:
Won udeat riuulos fluminis:
torrenres mellis & butyri: Liue
quȩ fecit om̃a: nec tam̃ consu.¬

Expanded text:
gutture suo panis eius in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus divitias quas devoravit evomet et de ventre illius extrahet eas Deus caput aspidum suget occidet eum lingua viperae non videat rivulos fluminis torrentes mellis et butyri luet quae fecit om
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥd nob̃ ꝓ dest. si orauerim llũ
Uerũtam̃ quia ñ sunt ii manu
eoꝵ bona sua: consiliũ impioꝵ
longe sit a me: Quoties lucer¬
ueniet eis inundatio & dolones
diuudet furoris sui: Crunt sic̃
paleȩ ante faciẽ uenti & sicu
faiulla quã turbo disꝑgit: D

Expanded text:
d nobis prodest si oraverimus illum? Verum tamen quia non sunt in manu eorum bona sua, consilium impiorum longe sit a me. Quoties lucererveniet eis inundatio. et dolores dividet furoris sui! Erunt sicut paleae ante faciem venti, et sicut favilla quam tur
Abbreviated transcription (Latin):
uerbia: ab co loco in quo ait Mu¬
lierẽ fortẽ quis inueniet: cisdem
alfabetis uł incisionib supputant᷑:
Porro quinq litterȩ duplices apdđ
hebrȩos sunt. CAEH. MIM NVN
ni. Sadt: Aliter enim per has
scribunt principia medictatesq
uerboꝵ: alit̾ fines: Unde & qͥnq
a plerisq libri duplices estiman¬
tur. Samuhel: Malachim. Dabrȩ¬

Expanded text:
 ab eo loco in quo ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHE, SADE: aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines. Unde et quinque a plerisque libri duplices aestimantur: Samuel
Abbreviated transcription (Latin):
& sccundus inscribitu: Denuis
cos & latinos in duos libros diuisus
est: Nonus hester: Atq ita fiuins
parit̃ ueteris legis libri uigniti duo
idest moysi quinque: Prophetarũ
octo. Agiographorum uouem
Quã quã non nulli Ruth & cinoth
libros hos in suo putent Numero
supputandos. ac ꝑ hoc ee̾ priscae
legis libros uiginti quattuor: quos
lypsis lohannis inducit adorantes
agnũ: & coronas suas prostratis
uultibus offerentes. stantib corã
quattuor animalibus oculatis re
tro & ante : idest in p̃teritum & in
futurũ respicientib & indefessas
uoce clamantibus: Sc̃s. Sc̃s. Sc̃s dñs¬
ds̃ omnipotens. qui erat & qui est:
& qui futurus est: Hic prologus
scripturarũ. quasi galeatum prin¬
cipiũ omnib libris qͦs de hebreo
uertimus in latinũ conuenire po¬
test. ut scire ualeamus. quicquid
extra hos est: inter anorpiða se
ponendũ: Igitur sapientia quae
uulgo Salomonis inscribitur: et
iesu filii Syrach liber. & ludith &
Tobias. & Pastor: ñ sunt in canone:

Expanded text:
 secundus inscribitur. Octavucos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis libri viginti duo; id est, Mosi quinque: Prophetarum octo: Hagiographorum novem. Quamquam nonnulli RUTH   et CINOTH libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos  Apocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus oculatis et retro et ante, id est, et in praeteritum et in futurum respicientibus, et indefessa voce clamantibus, Ss omnipotens, qui erat, et qui est, et qui venturus est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone.
Abbreviated transcription (Latin):
IGINTI DUAS
APUO HEBRAEOS.
SYRORVM QUOS
lingua & chaldȩorum testatur.
quȩ hebreȩ magna ex parte con¬
finis est: ã & ipsi uiginti duo
elem̃ta habent. eodem sono: sed
diuersis caracteribus : Samarita
ni ctiã pentatheucum moysi
totidẽ litteris scriptitant. figuriꝰ
tantũ & apicibus discre pantes:
Certũq est esdrã scribã legisq
doctorẽ post captã hierosolymã
& instaurationẽ tẽpli sub Zoroba¬
bel. alias litteras repperisse quib
nunc utimur. cũ ad illud usque
tẽpus idem samaritanoꝵ & he¬
brȩoꝵ caracteres fuerint: In li¬
bro quoq piumeroꝵ hȩc eadem
supputatio sub lȩuitarũ ac sacer¬
dotũ censu mystice ostenditur
& Nom̃ dñi TTTRAGRAMMAION
in quib dã grecis uoluminibus
usq hodie antiquis expressum
litteris inuenimus: Sed & psal¬
mi tricesimꝰ sextus. & centesimꝰ
decimꝰ. & centesimꝰ undecimꝰ. &
centesimꝰ octauus decimꝰ. & cęnte

Expanded text:
iginti et apud Hebreos, Syrorum quoque lingua et Chaldeorum testatur, que hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa habent, eodem sono, sed diversis charni etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et nomen Domini tetragrammaton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litteris invenimus. Sed et psalmi tricesimus sextus, et centesimus decimus, et centesimus undecimus, et centesim
Abbreviated transcription (Latin):
ant: Obscero tẽ lector ne laborẽ
mcũ. rep̾hensionẽ ȩstimes antiquoꝵ
In tabernaculo dĩ offert unꝰquisq
quod potest: Alii aurum & ar¬
gentũ & lapides prȩtiosos: alii
bẏssum & purpuram & coccum
offerunt & hyacinthũ: Nobiscũ
bene agitur: si obtulerimꝰ pelles
& caprarum pilos: Et tameN
apostolus contemptibiliora nr̃a
magis necessaria iudicat. unde &
tota illa tabernaculi pulchritu¬
do. & per singulas species ȩccłȩ
prȩsentis futurȩq distinctio. pel¬
libus tegitur & cilicus. ardorẽq
solis & iniuriã imbriũ. ea quae
uiliora sunt ꝓhibent: Lege ergo
primũ Samuhel: & Malachim
ineũ: Meum inquam: meum:
Quicquid enĩ crebrius uertendo
& emendando sollicitius & didi¬
Et cũ intellexeris quod antea
nesciebas: uel inter pretẽ me esti¬
si ingratus. Quãquam mihi om

Expanded text:
o te, lector, ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum : nobiscum bene agetur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didiEt cum intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestisi ingratus. Quamquam  M
Abbreviated transcription (Latin):
Certe si incredulus es: lege gre¬
cos codices & latinos & confer
cũ his opusculis. & ubicumq int̾
se uideris discrepare: interroga
quemlibet hebrȩorũ. cui magis
accõmodare debeas fidẽ: Et si
nr̃a firmauerit: puto quod eum
non estiumes coniectorẽ ut in code
loco mecum similiter diuinarit :

Expanded text:
te si incredulus es, lege Graecos codices et Latinos et confer cum bis opusculis: et ubicumque inter se videris discrepare, interroga quemlibet Hebraeorum, cum magis accommodare debeas fidem: et si nostra firmaverit, puto quod eum non aestimes conjectorem, ut in eodem loco mecum similiter divinarit.
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur thareasra: Tertius ordo
agiõgrapha possidet: Et primus
liber incipit ab lob: sccundꝰa dđ.
quẽ quuiq incisionibus & uno
ꝑsalmoꝵ uolumine cõp̾hendug.
Gertius ẽ Salomon: tres libros
habens. ꝓuerbia quę̧ illi parabo¬
las idest masloth appellant:¬
Quartus Ecclesiasten. id: coelith.
& quintus Canticũ canticoꝵ. quẽ
titulo syrassirim p̾notant: Sextꝰ
ẽ Danihel: Septimꝰ Dabrȩiamu.¬

Expanded text:
vocatur THARE ASRA  . Tertius ordo vocatur THARE ASRA  . Tertius ordo Ἁγιόγραφα possidet; et primus liber incipit ab JOB  .quem quinque incisionibus, et uno Psalmorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, MASALOTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septim
Abbreviated transcription (Latin):
lns uiri iusti eruditur infantia:
rius apud cosliber uocatur
ditsith. quẽ nos Genesim dicimꝰ.
Sccundus Hellesmoth: qͥ fxodus
appellatur: Tertius Naiecrã
uest leuiticus. Quartꝰ nageda
bir: quẽ Numerum uocamus.
Quitus Addabarim: qui Deute¬
rouomiũ p̃notatur : Hi sunt
quinq libri moysi: quos ꝓprie
Horith idest legẽ appellant:
Secundũ ꝓphetarum ordinem
faciunt: & incipiunt ab lesufilio
Nauẽ. qͥ apud eos losue bennuNi
dicitur: Deuide subtexunt Sob¬
thim. idest ludicũ librũ: & in cun¬
dem cõpingunt Ruth. qͥa indicb
iudicũ facta narratur hystoria:
Tertius sequitur Samuheł: quẽ nos
regnoꝵ primũ & secundũ dicimꝰ.
Quartus Malachim: id est Regũ
qui tertio & quarto regnoꝵ uolu¬
mine continctur: Meliusq mul¬
to ẽ malachim idest regũ quant
mala coth. idest regnorũ dicere:
&en enĩ multarũ gentiũ regna
describit: sed uniusꝰ israhelitici
populi. qͥ tribub xiiͦ continetur:
duodeci ꝓphetarũ. qͥ apud illos

Expanded text:
tur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellatur. Tertius VAJECRA  , id est, Leviticus. Quartus VAJEDABBER  , quem Numeros vocamus. Quintus, ELLEADDABARIM  , qui Deuteronomium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, quos proprie THORATH  , id est, legem appellant. Secundum Prophetarum ordinem faciunt; et incipiunt ab Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et in eumdem compingunt RUTH  , quia in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos Regnorum primum et secundum dicimus. Quartus MALACHIM  , id est, Regum, qui tertio et quarto Regnorum volumine continetur. Meliusque multo est, MALACHIM, id est, Regum, quam MALACHOTH  , id est, Regnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit; sed unius Israelitici populi, qui tribubus duodecim continetur. duodecim Prophetarum, qui apud illos
Abbreviated transcription (Latin):
UMt: poli imitari malũ. sed quod
bonũ. ẽ: Qui bene facit: ex dõ ẽ:
Qui male facit: non uidit eum:
De metrio testimoniũ redditur
ab om̃ibus : & ab ipsa ueritate:
Ꝙ̾ nos testimoniũ ꝑhibemꝰ: &
nosti qm̃ testimoniũ nr̃m uerũ
est: Multa habui scribere tibi :
sed nolui ꝑ atramentũ & calamũ
scribere tibi. spero aut̃ ꝓtinꝰ te
uiderẽ : & õs ad õs loquemur
Pax tibi : Salutant te amici
saluta tu amicos nominatim :
EXPLICIT EPEA IT

Expanded text:
me, noli imitari malum, sed quod bonum est. Qui benefacit, ex Deo est: qui malefacit, non vidit Deum. Demetrio testimonium redditur ab omnibus, et ab ipsa veritate, sed et nos testimonium perhibemus: et nosti quoniam testimonium nostrum verum est. Multa habui tibi scribere: sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi. Spero autem protinus te videre, et os ad os loquemur. Pax tibi. Salutant te amici. Saluta amicos nominatim. Explicit Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
Penna strutionũ: similis ẽ pen¬
nis erodii & accipitris. quando
derelinquit in terra ouasua: Tu
forsitan in puluere calefacies ea:
Obliuiscitur qͦđ pes conculc&
ea. Aut bestiȩ agri conterant:
Duratur ad filios suos quasi ñ
sint sui: frustra laborauit. pullo
timore cogente: Priuauit enĩ
eã ds̃ sapientia: nec dedit illi
intelligentiã: Cũ tẽpus suerit.
in aliũ alas ẽrigit Deridet equũ
& ascensorẽ ciꝰ Nũqͥd prebeꝑis
equꝰ fortitudinẽ: aut circũdabis
collo eiꝰ hrmnitũ Nũqͥd suscita
uariũ ciꝰ terror. Terrai aungula
fodit: exultat aud octer. Iñ oc¬
cursũ ꝑgit armatis: conte̾nit
pauorẽ. nec cedit gladio: Super
ipsũ sonabit farethra: uibrabit
hasta & clẏpeus: feruens & fre¬
mens sorbet terrã: uec reputat
tubȩ sonare clangorẽ: Vbi au¬
dierit bucinia: dicet uã Frocul
odoratur bellũ: exhortationem
ducũ & ululatũ exercitꝰ: Nũqͥd
ꝑ sapientiã tuã plumescit accipit̃¬

Expanded text:
Penna struthionum similis est penPenna struthionum similis est pennis herodii et accipitris; quando derelinquit in terra ova sua, tu forsitan in pulvere calefacies ea. Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui; frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. Cum tempus fuerit, in altum alas erigit: deridet equum et ascensorem ejus. Numquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo ejus hinnitum? Numquid susnarium ejus terror. Terram ungula fodit, et exsultat: audacter in occursum pergitarmatis. Contemnit pavorem, nec cedit gladio. Super ipsum hasta et clypeus fervens et fremens sorbet terram nec reputat tubae sonare clangorem ubi audierit bucinam dicet va procul odoratur bellum exhortationem ducum et ululatum exercitus numquid per sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
beant cibos: Hũquid posti alg¬
tẽpus partus hẏbĩcũ ip petris.
uel parturientes ceruas obser¬
uasti. Di numerasti m̃ses con-¬
ceptus earũ. & scisti tẽpus par¬
tus carũ: Incuruantur ad fe.¬
tũ & pariunt: & rugitus emit.¬
tunt: Separantur filu earũ:
& ꝑgunt ad pastũ. Egrediunt᷑
& ñ reuertent᷑ ad eas: Quis dimi¬
sit onagrũ liberũ. & uincula eiꝰ¬
quis soluit: Cui dedi iu soli¬
tudine domũ: & tab̾nacula cius
i t̾ra salsuginis: Contemint
multitudinem ciuitatis: clamiorẽ
exactoris ñ audit: Circũspicit
mondes pascuȩ suȩ & uirentia
quęq ꝑquirit: Nũquid uolet
rinocerus seruire tibi. aut mo¬
rabitur ad ꝓͣsepe tuũ: Nũquid
alligabis rinocerotã ad arandũ
loro tuo. Aut confringet glebas
ualliũ post te: Nũquid fiduciã
habebis ip magna fortitudine eiꝰ.
& derelinques ei labores tuos:
Nũquid credes ei qm̃ reddat se¬
mentẽ tibi. & areã tuã congreget:

Expanded text:
beant cibos numquid nosti beant cibos numquid nosti tempus partus hibicum in petris vel parturientes cervas observasti dinumerasti menses conceptus earum et scisti tempus partus earum incurvantur ad fetum et pariunt et rugitus emittunt separantur filii earum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula eiquis solvit cui dedi in solitudine domum et tabernacula eius in terra salsuginis contemnit multitudinem civitatis clamorem exactoris non audit circumspicit montes pascuae suae et virentia quaeque perquirit numquid volet rinoceros servire tibi aut morabitur ad praesepe tuum numquid alligabis rinocerota ad arandum loro tuo aut confringet glebas vallium post te numquid fiduciam habebis in magna fortitudine eius et derelinques ei Numquid credes ei, quod reddat sementem tibi; et aream tuam congreget?
Abbreviated transcription (Latin):
& de solatã & ꝓduocret herbus
uirentes: Quis ẽ pluuis pater¬
uł qͥs geniuit᷑ stillas roris: De
cuiꝰ utemꝰ egressa ẽ glacies. et
gelii de glo quis genuit: Ip
Similitudinẽ Iapidis aquȩ du¬
rantur.: & suꝑficies abyssi cons¬
tringitur: Niiquid coniunge l
ualebis micantes stellas pliades:
Aut gyrũ arcturi poteris dissi¬
pare: Nũqͥd adduces luciferũ
in tẽpore suo. & uesperũ suꝑ fili¬
os t̾rę c̃surgere facis: Nũ quid
nosti ordinẽ cęli. & pones ratio¬
nẽ ciꝰ in t̾ra : Nũquid eleuabis
ip nebula uocẽ tuã. & impctus¬
aquarũ operiet te : Numquid
mittes fulgura & ibunt. & reuer¬
ligentiꝗ̃: Quis enarrabit eęloꝵ
rationẽ. & concentum cęli quis
dormire faciet: Quando funda¬
copingebant᷑ : Nũqͥd capies le¬
enae prędã. & animã catulorũ
eiꝰ implebis. quando cubant
in antris & ip speluncis insidi¬
antur : Quis prȩparat coruo
escã suã: quando pulbsiꝰ ad diñ
clamant. uagantes eo qͦđ ñ ha¬

Expanded text:
ret herbas virentes? Quis est pluviae pater, vel genuit stillas roris? De cujus utero egressa est glacies; et gelu de coelo quis genuit? In similitudinem lapidis aquae durantur; et super faciem abyssi constringitur. Numquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades; aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Numquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Numquid nosti ordinem coeli, et ponis rationem ejus in terra? Numquid elevabis in nebula vocem tuaaquarum operiet te? Numquid mittes fulgura, et ibunt, et reverligentiam: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quando fundeconpingebantur numquid capies leaenae praedam et animam catulorum eius implebis quando cubant in antris et in specubus insidiantur quis praeparat corvo escam suam quando pulli eius ad Deum clamant vagantes eo quod non ha
Abbreviated transcription (Latin):
quoq aurẽ eoꝵ ut corripiat.: &
loquetur ut reuertantur ab ini¬
quitate : Si audieruit & obser¬
uauerint: cõplebunt diessuos
ibono & annos suos in gloria:
Si autẽ ñ audierint: transibus
ꝑgladiũ & consumentur iustil¬
tiuia: Simulatores & callidi ꝓ¬
uocant irã dĩ. neq clamabunt
cũ uincti fuerint: Morieturip
tẽpestate anima eoꝵ & uitaen
rẽ de angustia sua: & reuelabit
ip tribulatione aurẽ eiꝰ: Igiaus
saluabit te de ore angusto latis¬
sime: & ñ habentis fundam̃tum
subt̃ se: Requies aut̃ mnsȩ tuae:
erit plena pinguedinis Causa
tua quasi impii iudicata ẽ. cau¬
sa iudiciũq recipies: Non de
ergo superet ira. ut aliquẽ op¬
primas: pec multitudo donoꝵ
inclinet te: Depone magntal¬
dinẽ tuã absq tribulatione.
& om̃s robustos fortitudine. pe
ꝓtrahas noctẽ: ut ascendant po

Expanded text:
quoque aurem eorum ut corripiat et quoque aurem eorum ut corripiat et loquetur ut revertantur ab iniquitate si audierint et observaverint conplebunt dies suos in bono et annos suos in gloria si autem non audierint transibunt per gladium et consumentur in stultitia simulatores et callidi provocant iracum vincti fuerint. Morietur in tempestate anima eorum, et vitrem de angustia sua, et revelabit in tribulatione aurem ejus. Igitur salvabit te de ore angusto latissime, et non habentis fundamentum subter se. Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Causa tua quasi impii judicata est; causam judiciumque recipies. Non te ergo superet ira ut aliquem opprimas; nec multitudo donorum inclinet te. Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ne trahas noctem ut asc
Abbreviated transcription (Latin):
uolucres cęli erudiet pos Ibi cla¬
mabunt: & ñ exaudiet ꝓpt̾ suꝑ¬
biã maloꝵ: Non ergo frustra au¬
diet ds: & om̃ps singuloꝵ causas
intuebitur: Eaã cum dixeris ñ
considerat. Iudicare coram eo &
expecta eũ: Nunc enĩ ñ infert
furorẽ suũ: nec ulciscitur scelus
ualde Ergo lob frustra aperit
ossuũ: & absq scientia uerba mul¬
tiplicat DOINS QUOS HILIII
hȩc locutus est : Sustine me
paululũ: & indicabo tibi Adhuc
enĩ habeo. qͦđ ꝓ dõ loquar : Re-¬
petã scientiã meã a principio:
& operatorẽ meũ ꝓbabo iustum:
Uere eñ absq m̃datio sermones
mei: & ꝑfecta scientia ꝓbabitur
tibi Ds potentes ñ abicit: cũ &
ipse sit potens Sed pon saluat
impios & iudiciũ pauperib tri¬
buit: Non auferet a iusto oculo
suos: & reges ip solio collocat in
ꝑpetuũ. & illi eriguntur Et si
fuerint in catenis & uinciantur
funib pauꝑtatis: indicabit eis
opera eoꝵ & scelera eoꝵ: quia
uiolenti fuerunt: Reuelabit

Expanded text:
volucres caeli erudit nos ibi clamabunt et non exaudiet propter superbiam malorum non ergo frustra audiet Deus et Omnipotens singulorum causas intuebitur etiam cum dixeris non considerat iudicare coram eo et expecta eum nunc enim non infert furorem suum nec ulciscitur scelus valde ergo Iob frustra aperit os suum et absque scientia verba multiplicat addens quoque Heliu haec locutus est sustine me paululum et indicabo tibi adhuc enim habeo quod pro Deo loquar repetam scientiam meam a principio et operatorem meum probabo iustum vere enim absque mendacio sermones mei et perfecta scientia probabitur tibi Deus potentes non abicit cum et ipse sit potens sed non salvat impios et iudicium pauperibus tribuit non aufert a iusto oculos suos et reges in solio conlocat in perpetuum et illi eriguntur et si fuerint in catenis et vinciantur funibus paupertatis indicabit eis opera eorum et scelera eorum quia violenti fuerint revelabit
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatẽ: hanc enĩ cȩpisti sequi
post miseriã: Ecce d̃s excelsus
ipfortitudine sua: & pullus ei
similis ip legis latoribus Quis
poterit scrutari uias eiꝰ: Nut
quis ei potest dicere. operatꝰ es
iniquitatẽ: Mem̃to qͦđignores
opus eiꝰ: de quo cecinerunt uiri:
Om̃s homines uident eũ: & unꝰ¬
quisq intuetur ꝓcul Ecce ds
magnus: uincens scientiã nram.
uumerꝰ annoꝵ eiꝰ inȩstim abilis:
Qui aufert stillas pluuiȩ : & ef¬
fundit ymbres ad instar gurgitũ
qui de nubib fluunt: quȩ p̾rȩ¬
texunt cuncta desuꝑ: Si uol ie¬
rit extendere pubes quasi ten¬
toriũ suũ & fulgorare lumine
suo desuꝑ: cardines quoq maris
operiet: Per hȩc enĩ iudicat po¬
pulos: & dat ȩsc̃as multis morta¬
libus : In manib abscondit lucẽ
& p̾cipit ei ut rursus adueniat
Adnuntiat de ea amico suo. qͦđ
possessio eꝰ sit : & ad eã possit as¬
cendere: Suꝑ hoc expauit cor
meũ: & emotum ẽ de loco suo:
Audite Auditionẽ in terrore

Expanded text:
pisti sequi post miseriam ecce Deus excelsus in fortitudine sua et nullus ei similis in legislatoribus quis poterit scrutari vias eius aut quis ei dicere operatus es iniquitatem memento quod ignores opus eius de quo cecinerunt viri omnes homines vident eum unusquisque intuetur procul ecce Deus magnus vincens scientiam nostram numerus annorum eius inaestimabilis qui aufert stillas pluviae et effundit imbres ad instar gurgitum qui de nubibus fluunt quae praetexunt cuncta desuper si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum et fulgurare lumine suo desuper cardines quoque maris operiet per haec enim iudicat populos et dat escas multis mortalibus in manibus abscondit lucem et praecipit ei ut rursus adveniat adnuntiat de ea amico suo quod possessio eius sit et ad eam possit ascendere super hoc expavit cor meum et emotum eAudite auditionem in terrore
Abbreviated transcription (Latin):
darent simul. astra matutina. &
iubilarent om̃s filii dĩ. quis con¬
clusit ostiis inare. quando erũpe¬
bat quasi de uulua procedens:
caligine illud quasi panius insan.¬
tiȩ dhuoluerẽ: circũ dedi illud ter¬
minis meis & posui uectẽ & ostia
c dixi. U̾sq huc uenies. & ñ ꝓce¬
des amolius: & hic confringes
dinentes fluctus tuos Nũquid
post orcũ tuũ p̃cepisti diluculo.
& ofrendisti aurore lecũ suũ ⁊ͥ
tenuisti concitiens extrema tre
& excussisti impios ex ea: Res
stabit sic̃ uestim̃tum: Auferetur
ab impiis lux sua: & brachiũ ex¬
celsũ confringetur: Nũquid in¬
gressus es ꝓfunda maris. & ippo¬
iussimis abyssi deãbulasti: Nũ¬
quid aꝑtȩ tibi sunt portȩ mortie
& ostia tenebrosa uidisti: Nũqͥd
considerasti latitudinẽ terrae:¬

Expanded text:
darent simul astra matutina, et injubilarent omnes filii Dei? Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens? caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem? Circumdedi illud terminis meis, et posui vectem et ostia, et dixi: Usque huc venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? Et tenuisti concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? Reststabit sicut vestimentum: Auferetur ab impiis lux sua, et brachium excelsum confringetur. Numquid ingressus es profunda maris, et in novissimis abyssi deambulasti? Numquid apertae tibi sunt portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Numquid considerasti latitudines  A
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi lȩtabantur: & eͥe subsen¬
tib delitias cõputabant: Filii
stultoꝵ & ignobiliũ: & i terra
penitus ñ pareutes: Nunc in eoꝵ
canticũ uersus sũ & factus sum
eis ꝓuerbiũ. Abhominant᷑ mȩ
& longe fugiunt ame & faciẽ
ineã consiuere pon uereittur:
Faretrã enĩ suã aperuit & as¬
flixit me & freuũ posut ipos

Expanded text:
ntur, et esse sub sentibus delicias computabant. Filii stultorum et ignobilium, et in terra penitus non apparentes. Nunc in eorum canticum versus sum, et factus sum eis proverbium. Abominantur me, et longe fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me, et frenum pos
Abbreviated transcription (Latin):
qui iudicat. ut in humero meo
portẽ illũ: & circũdẽ illũ quasi
coronã mihi: Persingulos gra¬
dus meos ꝓnuntiabo illũ: aqͦl
principi offerã eũ : Si aduetũ¬
me t̾ra mea clamat: & cũ ipsa
sulci eiꝰ deflent: Si fructus cius
comedi absq pecunia: & anunã
agricolarũ eius afflixi. profru¬
mento oriatur mihi tribulus.
ut& ꝓ hordeo spina: Eiitasuor
VFABALOB Emiserunt aut̃
tres uiri isti respondere lob eo
quod iustus sibi uideretur:
Et iratus indignat᷑q Helui filiu
Barachel burtthes de cognations
Raam. Iratus ẽ aut̃ aduersũ lob
do Porro acͥuersũ amicos cus
indignatꝰ ẽ: Eoqͦd ñ inuenissent
responsionẽ rationabilẽ. sed tan¬
tum modo condemnassent lob
Igitur heliu expectauit loblo¬
quentẽ: eo quod seniores essent
qui loquebantur: Cũ aut̃ uidis¬
set qͦđ respondere ñ potuissent.
iratꝰ ẽ uehem̃ter: Respondensq
helui filius Barachel burtthes

Expanded text:
qui judicat, ut in humero meo portem illum, et circumdem illum quasi coronam mihi? Per singulos gradus meos pronuntiabo illum, et quasi principi offeram eum. Queat et cum ipsa sulci eius deflent si fructus eius comedi absque pecunia et animam agricolarum eius adflixi pro frumento oriatur mihi tribulus et pro hordeo spina finita sunt verba Iob omiserunt autem tres viri isti respondere Iob eo quod iustus sibi videretur et iratus indignatusque Heliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram iratus est autem adversus Iob  Porro adversum amicos ejus indignatus est, eo quod non invenissent responsionem rationabilem, sed tantummodo condemnassent Job. Igitur Heliu exspectavit Job loquentem: eo quod seniores essent qui loquebantur. Cum autem vidisset quod tres respondere non potuissent, iratus est vehementer. Respondensque Heliu filius Barachiel, Buzites
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ẽ sapientia : & recedere a malo
intelligentia Addidit qͦq lob
assumens parabolã suã: & dixit:
Quis mihi tribuat ut sim iuxta
menses pristiuos. scđm dies quib
ds̃ custodiebat me: Quando
splendebat lucerna eiꝰ suꝑ caput
meũ. & ad lum̃ eiꝰ ambulabã ipi
tenebris: Sic̃ fui indieb ado¬
lescentiȩ mex: quando secreto
ds̃ erat in tab̃naculo meo: quando
om̃ipotens eͣrat mecũ: & in circu¬
itu meo pueri mei: Quando
lauabã pedes ieos butyro. & pe.¬
tra fundebat mihi riuos olei Qua¬
ndo ꝓcidebã ad portã ciuitatis.
& i platea parabant cathedrã
mihi : Uidebant me iuuenes &
abscondebantur: & senes assur

Expanded text:
ipsa est sapientia et recedere a malo ipsa est sapientia et recedere a malo intellegentia addidit quoque Iob adsumens parabolam suam et dixit quis mihi tribuat ut sim iuxta menses pristinos secundum dies quibus Deus custodiebat me quando splendebat lucerna eius super caput meum et ad lumen eius ambulabam in tenebris sicut fui in diebus aduleDeus erat in tabernaculo meo? Quando erat omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei? Quando lavabam pedes meos butyro, et petra fundebat mihi rivos olei? Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mihi? Videbant me juvenes, et abscond
Abbreviated transcription (Latin):
& mare loquitur ñ est mecum:
Sondabitur aurũ obrizũ ꝓea
nec appendetur argentũ in cõ¬
mutatione eiꝰ: Non conferetur
anctis indiȩ coloribus: pec lapi¬
di sardonyco p̃tiosissimo uł sap¬
phyro:. Non achequabitur ei
aurũ uel uitrũ: Nec cõmutabun¬
tur ꝓ ea uasa auri. excelsa & emi¬
nentia: ñ memorabuntur cõpa
ratione eiꝰ : Trahitur aut̃ sapien¬
tia de occultis. ñ ad ęquabitur ei
topariũ de ęthiopia: pec tinctu
ergo sapientia ueniet: Q quis¬
est locꝰ intelligentiȩ: Abscondi¬
ta ẽ ab oculis omniũ uiuentiũ.:
uolucres quoq cęli latet: Editio
& mors dixerunt. Auribus ur̃is
audiuimꝰ famã eiꝰ: Ds intelligit
uiã eiꝰ: & ipse pouit locum illius:
Ipse enĩ fines mundi intuetur:
& om̃a quȩ sub cęlo sunt respicit:
Qui fecit uentis pondus: & aqͣs
Appendit mensura: Quando po¬
nebat pluuis legẽ: & uiã ꝓcellis
sonantibus. Tunc uidit illã & enar¬
rauit: & p̾parauit & inuestigauit.
& dix̃ homini: Ecce timor dñi

Expanded text:
loquitur non est mecum non dabitur aurum obrizum pro ea nec adpendetur argentum in commutatione eius non conferetur tinctis Indiae coloribus nec lapidi sardonico pretiosissimo vel sapphyro non adaequabitur ei aurum vel vitrum nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia ratione ejus, trahitur autem sapientia de occultis. Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia, nec tincturergo sapientia veniet   intellegentiae abscondita est ab oculis omnium viventium volucres quoque caeli latet perditio et mors dixerunt auribus nostris audivimus famam eius Deus intellegit viam eius et ipse novit locum illius ipse enim fines mundi intuetur et omnia quae sub caelo sunt respicit qui fecit ventis pondus et aquas adpendit mensura quando ponebat pluviis legem et viam procellis sonantibus tunc vidit illam et enarravit et praeparavit et investigavit et dixit homini ecce timor Domini
Abbreviated transcription (Latin):
illis: & argentũ innocens diuid&.
Edificauit sic̃ tinea domũ sua
& sic̃ cuftos fecit umbraculum:
Dues cũ dormierit pihil secũ
auferet: Aperiet oculos suosa
Nihil inueniet: Apprehendet
eũ quasi aqua inopia pocte op¬
primet eũ tẽpestas Tollet eu
uentꝰ urens & auferet: & uelut

Expanded text:
idet. Aedificavit sicut tinea domum suam, et sicut custos fecit umbraculum. Dives cum dormierit, nihil secum auferet; aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Apprehendet eum quasi aqua inopia, nocte opprimet eum tempestas. Tollet eum ventus urens, et auferet eu
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ. & ñ ꝓpt̾ malitiã tuã
plurimã & infinitas iniquitates
tuas. Abstulisti enĩ pignꝰ fratrũ
tuoꝵ sine causa: & pudos spolia¬
sti uestibus: Aquã lasso ñ dedi¬
sti: & esurienti subtraxisti panẽ:
In fortitudine brachutui possi¬
debas terrã: & potentissimus ob.¬
tinebas eã: Uiduas dimisisti uacu¬
as: & lacertos pupilloꝵ cõminu.¬
isti: Propterea circũdatus es la¬
queis : & conturbat te formido
subitanea: Et putabas te tene¬
bras ñ uisurũ : & impetu aquarũ
inundantiũ non oppressum iri:¬

Expanded text:
judicium, Et non propter malitiam tuam judicium, Et non propter malitiam tuam plurimam, et infinitas iniquitates tuas? Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa, et nudos exspoliasti vestibus. Aquam lasso non dedisti, et esurienti subtraxisti panem. In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Viduas dimisisti vacuas, et lacertos pupillorum comminuisti. Propterea circumdatus es laqueis, et conturbat te formido subita. Et putabas te tenebras non visurum; et impetu aquarum inundantium non oppressum iri
Abbreviated transcription (Latin):
dine animȩ: absq ullis opibus.
& tam̃ simul in puluere dormi¬
ent: & uermes operient eos: Cer¬
te poui cogitationes ur̃as: & sen¬
tentias ẽtra me iniquas: Dicitis
eni: Vbi ẽ domꝰ principis & ubi
tab̾nacula impioꝵ Int̾rogate
quẽ libet de uiatoribus: & haec
eadẽ eũ intelligere cognoscetis.
quia in diẽ perditionis seruabit᷑
malus. & ad diẽ furoris ducetur :
Quis arguet corã eo uiã eiꝰ: &
quȩ fecit. quis reddet illi: Ipse
ad sepulchra ducetur: & iꝑ con
gerie mortuoꝵ uigilabit Dul¬
cis fuit glareis cocyti: & post se
omnẽ hominẽ trahet. & ante se
innumerabiles: Quomͦ igitur
consolamini me frustra. cũ res¬
ponsio ur̃a repugnare ostensa
sit ueritati: Respondens lle¬
aut̃ Eliphar themanites dixit:
Nũquid dõ cõparari potest ho¬
mo. etiã cũ ꝑfectȩ fuerit scientiȩ:
Quid ꝓdest dõ. si iuftus fueris.
Eut quid ei confers. si in macrila¬
sa fuerit uita tua Nũ hd timens
te arguet te: & uȩniet tecũ in

Expanded text:
dine animae absque ullis opibus. Et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Dicitis enim: Ubi est domus principis? et ubi tabernacula impiorum? Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem intelligere cognoscetis. Quia in die perditionis servatur malus, et ad diem furoris ducetur. Quis arguet coram eo viam ejus? et quae fecit quis reddet ei? Ipse ad sepgerie mortuorum vigilabit dulcis fuit glareis Cocyti et post se omnem hominem trahet et ante se innumerabiles quomodo igitur consolamini me frustra cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati respondens autem Eliphaz Themanites dixit numquid Deo conparari potest homo etiam cum perfectae fuQuid prodest Deo si justus fueris? aut quid ei confers, si immaculatae fuerint viae tuae. Numquid timens te arguet te, et veniet tecum in
Abbreviated transcription (Latin):
quando irruit sopor suꝑ homi¬
nes & dormniunt in lectulo: te
aperit aures uiroꝵ & erudiens
eos i struit disciplinã: ut auer¬
tat hominẽ abhis quȩ facit. &
libert eũ de suꝑbia Eruens
animã eiꝰ acorruptione: & uitã
illius ut ñ transeat in gladiũ:
Increpat quoq ꝑ dolorẽ ip lecꝰ¬
tulo : & om̃a ossa eiꝰ marcescere
facit: Abhominabilis ei fit ip
uita sua panis: & animȩ illius
cib ante desiderabilis: Tabes¬
cit caro eiꝰ: & ossa quȩ tecta fue¬
rit peo angłs loquens unus de
nlibus. ut ad nuntiet hominis
ȩquitatẽ : iniserebitur eiꝰ & dicet:
Libera eũ : ut ñ descendat in
corruptionẽ inueni ipiquo ei ꝓ

Expanded text:
quando irruit sopor super homiquando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. Ut avertat hominem ab his quae facit, et liberet eum de superbia. Eruens animam ejus a corruptione; et vitam illius, ut non transeat in gladium. Increpat quoque per dolorem in lectulo, et omnia ossa ejus marcere facit. Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Tabescet caro ejus, et ossa quae tecta fuerit pro eo Angelus loquens unum de millibus, ut annuntiet hominis aequitatem. Miserebitur ejus, et dicet: Libera eum, et non descendat in corruptionem. Inveni in qu