comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes. circũlacionẽ possumꝰ dicere.
Quomͦ gͥ hi qͥ circuferunt᷑ om̃i uen¬
to doctrinȩ instabiles st̃. ꝙ indi¬
uersa fluctuant: sic qͥ illo risu ca¬
chinnant quẽ dñs in eugłio fletu
dicit ee̾ mutandũ. errore secłi rap¬
tant᷑ & turbine: ñ intelligentes
ruinã peccatoꝵ. suoꝵ. neq p̃terita
uicia plangentes. s putantes bre¬
uia bona ͤ ꝑpetua: & in his exultan¬
tes ꝗ̃ magis digna st̃ planctu. Po¬
test hoc & de hereticis accipr: qͥ
falsis dogmatibꝰ ad qͥescentes lȩta
sibi a. ꝓsꝑa reꝓmittunt. Consi¬
deraui in corde meo. ut traherẽ
in uino carnẽ meã. & cor meũ de¬
duxit me in sapienciã:. ꝙ. ut obti¬
ner̃e iniusticia. donec uider̃ẽ qͥd
ee̾t boni filiis hominũ: qͦd facerent
sub sole numero dierũ uitȩ suȩ
Uolui uitã trahere delicatȩ . &. car¬
nẽ meã ab om̃ibꝰ euris liberã. quasi
uino sic uoluptate s opire. s cogitacio
mea & racio naturalis quã etiã pecca¬

Expanded text:
lationem possumus dicere. Quomodo igitur hi, qui circumferuntur omni vento doctrinae, instabiles sunt, et in diversa fluctuant : sic qui illo risu cachinnant, quem Dominus in Evangelio fletu dicit mutandum, errore saeculi raptantur et turbine, non intelligentes ruinam peccatorum suorum, neque praeterita vitia plangentes; sed putantes brevia bona esse perpetua, et in his exsultantes, quae magis digna sunt planctu. Potest hoc et de haereticis accipi, qui falsis dogmatibus acquiescentes, laeta sibi et prospera repromittunt. Consideravi in corde meo, ut traherem in vino carnem meam, et cor meum deduxit me in sapientiam, et ut obtinerem in stultitiam, donec viderem quid esset bonum filiis hominum, quod facerent sub sole numero dierum vitae suae. Volui vitam tradere 397 deliciis, et carnem meam ab omnibus curis liberare, et quasi vino, sic voluptate sopire; sed cogitatio mea, et ratio naturalis, quam etiam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
censes. Proptea mittit eis ds oꝑaci¬
one erroris. &ẜ pͥus cause ostendunt᷑
dre uel passion ibꝰ ignominie. uel
ensui repbo uel cor dis sui de side
senciarũ ideireo ds distencionem
nalã dedit hominibꝰ ut distendan¬
t᷑ in ea: qͥa pͥus sponte sua & ꝓpria¬

Expanded text:
eis Deus operationem erroris . Et prius causae ostenduntur, quare vel passionibus ignominiae, vel sensui reprobo, vel cordis sui desideriaesentiarum idcirco Deus distentionem malam dedit hominibus, ut distendantur in ea, q
Abbreviated transcription (Latin):
dicit pauisse se uentos. &. ñ ualusse
ꝑfecꝰtã cõprehende ueritatẽ. Pe pri¬
sũpeione sꝑs. siue pastione uentiqͥ
sepius in hoc libro dr̃. supra disserus¬
se sufficiat.¶.iiii.Quia in milt¬
tudine sapienciȩ. multitudo furors
& qͥ ad ponit scienciã. ad ponit dolo¬
rẽ. Quantõ magis qͥ sapiencũ.
fuerit c̃secutꝰ. tanto plus indigut᷑
tutibꝰ quas reqͥrit: quia potentes p¬
tent᷑ torm̃ta pacient᷑. cuiq plus en
dit᷑ plus exiget᷑ ab eo. ꝓpt̾ea adpo¬
nit dolorẽ qui adponit scienciaͣ
& c̃tristat᷑ merore scđ̾m d̾m. doletq
suꝑ delictis suis. Unde &. apłsat e
me: Nisi forte & hoc intelligendum.
qͦd sapiens uir doleat tã in abditos
ꝓfundo latere sapienciã. nec ia
p̃bere se mentibꝰ ut lumen uisur
s ꝑ torm̃ta quȩdã & intolerandũ
laborẽ. iugi meditacione &. studio. ꝓ

Expanded text:
entos, et non valuisse perfectam comprehendere veritatem. De praesumptione spiritus, sive pastione venti, quae saepius in hoc libro dicitur, supra disseruisse sufficiat. Quia in multitudine sapientiae, multitudo furoris: et qui apponit scientiam, apponit dolorem. Quanto magis quis sapientiam fuerit consecutus, tanto plus indignatur tutibus, quas requirit . Quia autem potentes potenter tormenta patiab eo, propterea apponit dolorem, qui apponit scientiam, et contristatur moerore secundum Deum, doletque super delictis suis. Unde et Apostolusme ? Nisi forte et hoc intelligendum, quod sapiens vir doleat tam in abdito et profundo latere sapientiam, nec ita se praebere mentibus, ut lumen visui; sed per tormenta quaedam, et intolerandum laborem, jugi m
Abbreviated transcription (Latin):
Si uolumꝰ eccłasten ut supra diximꝰ.
etiã ñc̃ add xꝑi referre ꝑsona: pos¬
sumꝰ seruos eiꝰ dicere qͥ habent sꝑm
timoris in seruitute. & sꝑitalia ma¬
gis cdesiderant quã tenent: ancillas
łi eas animas appellare. qͣ adhuc cor¬
pori t̾rȩq st̃ dedite. Uernacłos qͦq
ancillas de qͥbꝰ diximꝰ ante cedunt:
necdũ tamͣ libertati donati st̃: nec
nobilitati a dño. Sunt aũ &. alii in
familia ȩccłastica instar boũ &. oui¬
ũ ꝓpt̾ oꝑa &. simplicitatẽ. qͥ absq ra¬
cione &. sciencia scͥpturarũ labo¬
rant qͥdẽ in ȩccła. s necdũ adid ꝑue¬
nere. ut homines ẽẽ mereant᷑. &
redeant adimaginẽ c̃ditoris. Dili¬
geneius nota. qͦd inseruis .ꝙ. ancil¬
lis & uernacłis. multitudo ñ addit᷑.

Expanded text:
asten, ut supra diximus, etiam nunc ad Christi referre personam, possumus servos ejus dicere, qui habeant spiritum timoris in servitute, et spiritualia magis desiderant, quam teneant. Ancillas vero eas animas appellare, quae adhuc corpori terraeque sunt deditae. Vernaculos quoque ancillas, de quibus diximus, antecedunt: necdum tamen libertate donati sunt, nec nobilitate a Domino. Sunt autem et alii in familia Ecclesiastae, instar boum et ovium, propter opera et simplicitatem: qui absque ratione et scientia Scripturarum laborant quidem in Ecclesia, sed necdum ad id pervenere, ut homines esse mereantur, et redeant ad imaginem conditoris. Diligentius nota quod in servis, et ancillis, et vernaculis multitudo non additur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne dederism. Statimq subdit. Ne
saciatꝰ mendax fiam: ꝙ dicã. qͥs me
conspieit: Si qͥde & qiabolus ꝑbonor
habundanciã concidit. Unde & in
apło scͥptũ ẽ. Ne insuꝑbiã elatꝰ. in
iudiciũ incidat diaboli: idest inta¬
le iudiciũ. in qͦ etiã diabolus conci¬
dit. Sed & hoc possumꝰ dicere. ꝓpterea

Expanded text:
 8: Statimque subdidit: Ne satiatus mendax fiam; et dicam, quis me conspicit ? Siquidem et diabolus per bonorum abundantiam concidit. Unde et in Apostolo scriptum est: Ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli , id est, in tale judicium, in quo etiam diabolus incidit. Sed et hoc possumus dicere, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
t frugifera: q̃ poma ñ adfert̃. ñ
alunt᷑ imbre cȩlesti: ñ suꝑnis aqͥs. sed
his q̃ inpiscin as de riuulis colligunt᷑.
Nã &. egyptꝰ humilis & iacens. ꝗͣsi hor¬
tꝰ olerũ. t̃renis & de ethiopia ueni

Expanded text:
t frugifera, quae poma non afferunt, t frugifera, quae poma non afferunt, aluntur imbre coelesti, non supernis aquis, sed his quae in piscinas de rivulis colliguntur. Nam Aegyptus humilis et jacens, quasi hortus olerum, terrenis et de Aethiopia veni
Abbreviated transcription (Latin):
aitꝰ sit. uersari intenebris. & in re¬
rũ ignorancia uolutari. Magni¬
sua qͥ uixta imaginẽ c̃ditoris in suꝑ¬
na sustollit᷑. a& ȩdificat domos. ut ue
& plantat uineas. ad quas iħs liget
asinã suã Feci mͥ hortos &. pomeria:
plantaui in illis lignũ omne fruct¬
ferũ. In domo diuitis. ñ solũ uasa au¬
rea st̃ & argentea: s & lignea & fic¬
tilia. Fiunt gͥ & horti ꝓptͣ inbecilli¬
ores qͦsq & infirmos. Nã qͥ infirmꝰ
ẽ olersbꝰ uescit᷑. Plantant᷑ arbores
ñ om̃s frucł ifere. ut in latinis codi¬
cibꝰ habemꝰ. s omnis fructꝰ. hoc ẽ di¬
uersarũ frugũ atq pomoꝵ: qͥa di¬
alius manꝰ alius pes. et q̃ uere̾undio¬
ra nr̃a st̃: his maiorẽ honorẽ eircũ¬
damꝰ Int quas frugif eras arbores.
estimo tenere primatũ lignũ uitę
qd ẽ sapiencia. Nisi enĩ in medio illa
ex eis saltũ germinantẽ lignum.
Ligna saltuũ. ligna siluarũ quȩ ñ¬

Expanded text:
ditus sit, versari in tenebris, et in reditus sit, versari in tenebris, et in rerum ignorantia volutari. Magniqui juxta imaginem conditoris in superna sustollitur. Et aedificat domos, ut venEt plantat vineas, ad quas Jesus liget asinam suam. Feci mihi hortos et pomaria: plantavi in illis lignum omne fructiferum. In domo divitis non solum aurea vasa sunt et argentea, sed et lignea et fictilia . Fiunt igitur et horti propter imbecilliores quosque et infirmos. Nam qui infirmus est, oleribus vescitur . Plantantur arbores, non omnes fructiferae, ut in Latinis codicibus habemus: sed omnes fructus, hoc est, diversarum frugum atque pomorum, quia dialius manus, alius pes, et, quae verecundiora nostra sunt, his majorem honorem circumdamus . Inter quas frugiferas arbores aestimo tenere primatum lignum vitae, quod est sapientia. Nisi enim in medio illa gandum 399 ex eis saltum germinantem lignum. Ligna saltuum, ligna silvarum, quae non sun
Abbreviated transcription (Latin):
cinerent: & ut̃q sexus inc̃uiuis m¬
nistraret. Sed qͣnto ista cresceban
tanto sapiencia deerat. Nã inquã¬
cũq cupiditatẽ me cupido traxs¬
set: infrenis ferebar & p̃ceps. puta¬
bãq hunc ẽe̾ fructũ laboꝵ meor
si ipse in libidine luxuriaq ẽsume¬
rer. Tandẽ in memet reuersus & qͥ
de graui somno euigilans asperias
intuitꝰ sũ. Nichil enĩ qͦd in mundopi¬
tabat᷑ bonũ: bonũ potui reppire.
Reputans gͥ qͣ essent sapienciȩ bi¬
na. & q̃ stulticiȩ mala: c̃sequent᷑ in
laudẽ illius hominis erupit: qͥ pot
uicia se refrenans uirtutũ possit
eẽ sectator. Magna qͥppe diftançia
ẽ int̾ sapienciã & stulticiã: &. qͥntũ
dies distat a nocte. tantũ urtutes
a uiciis separant᷑. Uidet᷑ mͥ itaq qͥ
sapienciã seqͥt᷑ ocłos incelĩ sems
erigere. s in sublime eos habere sub¬
rectos. eaq q̃ supra suũ uertic̃e st̃
ẽtẽplari. Qͥ uͦ stulticiȩ &. uiciis de¬

Expanded text:
cinerent, et uterque sexus in conviviis mcinerent, et uterque sexus in conviviis ministraret: sed quanto ista crescebant, tanto sapientia deerat. Nam in quamcumque voluptatem me cupido traxisset, infrenis ferebar et praeceps, 398 putabamque hunc esse fructum laborum meorum, si ipse in libidine luxuriaque consumerer. Tandem in memet reversus, et quasi de gravi somno evigilans, aspexi aintuitus sum. Nihil enim, quod in mundo putabatur bonum, bonum potui reperire. Reputans igitur, quae essent sapientiae bona, et quae stultitiae mala, consequenter in laudem illius hominis erupi, qui post vitia se refrenans, virtutum possit esse sectator. Magna quippe distantia est inter sapientiam et stultitiam, et quantum dies distat a nocte, tantum virtutes a vitiis separantur. Videtur mihi itaque, qui sapientiam sequitur, oculos in coelum semper erigere, rectum, eaque, quae supra suum verticem sunt, contemplari. Qui vero stultitiae et vitiis de
Abbreviated transcription (Latin):
taui mͥ uineas. &. cet̾a usq ad eũ lo¬
cũ ubi ait. sapientis ocłi m capite
eiꝰ. ꝙ stultꝰ intenebris ambulat.
Anteꝗͣ. de singłis disserã uidet᷑ mͥ
utlle breui cuncta sermone cõ¬
pͣhendere. & qͣsi in unũ corpꝰ sensũ
redigere: ut possint facilius intel¬
ligi q̃ dicunt᷑. Omnia qͣ putant᷑ in
secło bona qͣsi rex .& potens habus:
Edifi caui mͥ excelsa palacia: uit ibus.
montes. collesq c̃sẽui. Cẜ ne qͥd de¬
esset ad luxũ: hortos mͥ pome riaq
plantaui. diuersas arbores insti¬
cuens. quas collecte inpiscinas a¬
quȩ. desuꝑ inrigarent: ut longus
uror humore ꝑpetuo nutrirent᷑
Seruors qͦq siue emptor siue uer¬
nacł or. mͥ fuit innumerabilis muti¬
tudo: & quadrupedũ greges mult
boũ scilicet &. ouiũ. qͣntos nullus q¬
te me rex habuit in ihrłm. Seꝗ a¬
t hesauri argenti&. auri in numera
biles c̃debant᷑. qͦs mͥ diuersor regũ¬
munera & genciũ tributa ẽtulert
Unde & accidit ut ex nimiis opibꝰa

Expanded text:
tavi mihi vineas, et caetera usque ad eum locum, in quo ait: Sapientis oculi in capite ejus, et stultus in tenebris ambulat. Antequam de singulis disseram, videtur mihi utile brevi cuncta sermone comprehendere, et quasi in unum corpus sensum redigere, ut possint facilius intelligi, quae dicuntur. Omnia quae putantur in saeculo bona, quasi rex et potens habui. Aedificavi mihi in excelsum palatia, vitibus montes collesque consevi. Et ne quid deesset ad luxum, hortos mihi pomariaque plantavi, diversas arbores instituens, quas collectae in piscinas aquae desuper irrigarent, ut longius viror humore perpeti nutriretur. Servorum quoque sive emptorum, sive vernaculorum, mihi fuit innumerabilis multitudo, et quadrupedum greges multi, boum scilicet et ovium, quantum nullus ante me rex habuit in Jerusalem. Sed et biles condebantur, quos diversorum regum et gentium tributa contulerunt. Unde et accidit ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ disputantis: ħ inc ad semet ip¬
sũ redit. & qͥs fuerit. qͦmͦ exꝑim̃to
uniuersa cognouerit docet. Aiunt
hebrȩi hunc librũ salomonis esse
pȩnitenciã agentis: qͦd insapie nera
diuicũsq confisus. ꝑ mulieres ofte nd¬
rit d̾m. Et dedi cor meũ adinqres¬
dũ & c̃sid̾andũ insapiencia: de oñs
q̃ fiunt fub sole. Hanc occupacionꝰ
masa̾ dedit ds̃ filiis hominũ ur o

Expanded text:
 disputans: nunc ad semetipsum redit, et quis fuerit, quomodo experimento universa cognoverit, docet. Aiunt Hebraei hunc librum Solomonis esse, poenitentiam agentis, quod in sapientia divitiisque confisus, per mulieres offenderit Deum. Et dedi cor meum ad inquirendum et considerandum in sapientia de omnibus quae fiunt sub sole. Hanc occupationem malam
Abbreviated transcription (Latin):
ris sc̃is. s his qͥ fuer̾t ante se in
ibrłm. Legimꝰ .&. in regnoꝵ libris.
multe sapienciȩ fuisse salomonẽ.
& hoc a deo donũ prȩceteris postu¬
possumꝰ eloqͥ omnia q̃ sentimus.
Et dedi cor meũ ut nossem sapi¬
enciã & scienciã: errores de. stul¬
ticiã. Cognoui qͥa hoc pastio uen¬
ti: siue p̃sũpcio sꝑs. Contrariis
ẽtraria intelligunt᷑ & sapiencia pau
ẽ stulticia caruisse. Stulticia aũ cor¬
re ñ potest: nͥ qͥ intellexerit eã hus
& plurima in rebꝰ noxia st̃ creata it
dũ uitamꝰ ea. ad sapienciã erudian
sapienciã & scienc iã & e regione
rores & stulticiã: ut in appetends a

Expanded text:
ris Sanctis, sed his qui fuerunt ante se in Jerusalem. Legimus et in Regnorum libris, multae sapientiae fuisse Salomonem, 395 et hoc a Deo donum prae caeteris postuus eloqui omnia, quae sentimus. Et dedi cor meum, ut nossem sapientiam et scientiam, errores et stultitiam: cognovi quia et hoc est pastio venti, sive praesumptio spiritus. Contrariis contraria intelliguntur. Et sapientia prima est, stultitia caruisse. Stultitia autem carere non potest, nisi qui intellexerit eam. Unde et plurima in rebus noxia sunt creata, ut dum vitamus ea, ad sapientiam erudiamur. sapientiam et scientiam, et e regione errores et st
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ & serui & paruuli ꝙ uulgus exe¬
gypto neq ꝗͣ. plenitudo s imitiucio
exerertꝰ absq mimero prȩt̃ misi stͥ
Potest & hic ẽe sensus. Tanta malicia
inmundi huiꝰ capacitate uersat᷑ ut
ad integrũ boni statũ mundꝰ redire
uir ualeat: nec possit facile reciꝑe
ordinẽ & ꝑfectionẽ suã. in qͥbꝰ pri¬
mũ c̃ditꝰ ẽ. ¶Alit. Omĩbꝰ ꝑ peniten¬
ciã in integrũ restitutis: solus dia¬
bolꝰ in suo ꝑmanebit errore. Cunc¬
ta enĩ q̃ sub sole facta st̃. illiuis ar¬
bitrio &. sꝑu malignitatis euersa
st̃: qũ ad eiꝰ instinctũ. peccatis pec¬
cata cumulant᷑. Deniq tantꝰ ẽ nu¬
merꝰ seductoꝵ .&. eoꝵ qͥ de grege
dñi ab eo rapti st̃. ut supputaciõe
ñ queat cõp̃hendi. Loquutꝰ sũ ego
cũ corde meo dicens. Ecce ego mag¬
nificatꝰ sũ. & ad ieci sapienciã suꝑ
om̃s qͥ fuert ante me in ihrłm: &
cor meũ uidit multã sapienciam¬

Expanded text:
ulgus ex Aegypto, nequaquam plenitudo, sed imminutio exercitus, absque numero praetermissi sunt. Potest et hic esse sensus: Tanta malitia in mundi hujus capacitate versatur, ut ad integrum boni statum mundus redire vix valeat, nec possit facile recipere ordinem et perfectionem suam, in quibus primum conditus est. Aliter, Omnibus per poenitentiam in integrum restitutis, solus diabolus in suo permanebit errore. Cuncta enim, quae sub sole facta sunt, illius arbitrio et spiritu malignitatis eversa sunt, dum ad ejus instinctum peccatis peccata cumulantur. Denique, Tantus est numerus seductorum et eorum qui de grege Domini ab eo rapti sunt, ut supputatione non queat comprehendi. Locutus sum ego cum corde meo, dicens: Ecce ego magnificatus sum, et adjeci sapientiam super omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem, et cor meum vidit multam sapien
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ C onsid̾aui uniuersa q̃ in mundo
fiunt &. nichil aliud dep̃hendi quã
uanitatẽ & malicias idest miserias
sps. qͥbꝰ anima diuersis cogitacionibꝰ
aa flictat᷑ Peruersus ñ poterit ador¬
nari: & in minucio ñ poterit nume¬
rari. Qui ꝑuersus ẽ: n ante corri¬
gat᷑. ñ poterit adornari. Recła orna¬
tũ recipiunt: eurua correchonẽ.

Expanded text:
est. Cogitavi universa quae in mundo fiunt, et nihil aliud deprehendi quam vanitatem, et malitias, id est miserias spiritus, quibus anima diversis cogitationibus afflictatur. Perversus non poterit adornari, et imminutio non poterit numerari. Qui perversus est, nisi ante corrigatur, non poterit adornari. Recta ornatum recipiunt, curva correctionem.
Abbreviated transcription (Latin):
eia dei : hȩc inqͥt nosse deside rantu
tellexi suꝑfluã curã & sollicitudi¬
nẽ ꝑ diuersa crueiantẽ. a deo hoii¬
nib datã: ut scire cupiant. qͦd sere
ñ licitũ ẽ. fulchre aũ causa p̃rise
adeo data disteneio est. Quomͦen¬

Expanded text:
desiderans, intellexi superfluam curam, et sollicitudinem per diversa cruciantem a Deo hominibus datam, ut scire cupiant, quod scire non licitum est. Pulchre autem causa praemissa, a Deo data distentio est. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
lius uoluntat̃e. quã p̃sũpcion̾e sonat.
Dicit᷑ aũ qͦd agat unꝰqͥsq qͦd uelit.
e sibi rectũ eẽ uideat᷑ atq indiuer¬
sa libero homines ferant᷑ arbitrio: &
uana st̃ uniuersa sub sole: aũ miuc̃ẽ
nob inbonoꝵ & maloi finibꝰ displice

Expanded text:
lius voluntatem, quam praesumptionem sonat. Dicitur autem, quod agat unusquisque quod velit, et sibi rectum esse videatur, atque in diversa libero homines ferantur arbitrio, et vana sint universa sub sole, dum invicem nobis in bonorum et malorum finibus displi
Abbreviated transcription (Latin):
rist̾ in nouissimo. Quomͦ p̃terita
apud nos abscondit obliuio: sic ea q̃
uel nẽ fiunt uel futura st̃. hi qͥ nas¬
cihabent scire ñ potert. ꝙ cuncta
silencio p̃teribũt. & qͣsi ñ fuerint
abscondent᷑: & cõplebit᷑ illa senten¬
cia. uanitas uanitatũ om̃ia uani¬
tas. Nã &. seraphim ꝓpt̾ea faciem di¬

Expanded text:
t in novissimo. Quomodo praeterita apud nos 392 abscondit oblivio: sic ea quae vel nunc fiunt, vel quae futura sunt, hi qui nasci habent, scire non poterunt, et cuncta silentio praeteribunt, et quasi non fuerint abscondentur: et complebitur illa sententia: Vanitas vanitatum et omnia vanitas. Nam et Seraphim p
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tes qͥ dixert̃. ñ est memoria pͥmis¬
.&ẜ̃. qͥdẽ nouissimis qͥ futuri st̃. ñ erit
memoria cũ his qͥ futuri st̃ inno¬
uissimo: ille de euangelio sensus est
qͦd qͥ in isto secło pͥmist̾. sint omniũ
nouissimi &. qͥa ds ut benignꝰ & cle¬
mens. ininimoꝵ. qͦq &. omniũ recor¬

Expanded text:
est memoria primis, et quidem novissimis qui futuri sunt, non erit eis memoria cum his, qui futuri sunt in novissimo : ille de Evangelio sensus est, quod qui in isto saeculo primi sunt, sint omnium novissimi. Et quia Deus, ut benignus et clemens, minimorum quoque, et omnium recor
Abbreviated transcription (Latin):
adextra pareitas ẽ. quã grȩei fi¬
lolian uocant: sinistra luxuries:
media rectaq frugalitas. Om̃s gͥ
qͥ st̃ in uia ddextra. qͥbꝰ dr. ne sis iust̃
nimis. &. insinistra. qͥ audiunt. uiȩ
rans flãma c̃sumet. & deletis ad¬
uersariis atq sublatis. rursum
qͣsi tentoriis & tab̾nacłis ire cupi¬
mꝰ ã domũ q̃ ñ ẽ manufacta.&.
ad cȩlestẽ ihrłm. Proptea aũ tab̾¬
nacła plebis & om̃iũ qͥcensent᷑ no¬
mine xꝑiano .&. reputant᷑ in uulgꝰ
antiꝗͣ. pac̾e recipient. obsessis
eccłarũ pͥncipibꝰ & infugã uer¬
sis: ut neqͣꝗͣ. putent magistri atq
doctores. sua doctrina & sapien¬
cia. s qñi auxilio pacẽ eccłiis red¬
ditã. Indie illo ꝓteget dñs ha¬
bitatores ihrłm. M erit qͥ offen¬
derit ex eis inqie illa qͣsi dauiqͥ:

Expanded text:
dextera, parcitas est, quam Graeci φειδολίαν vocant: sinistra, luxuries: media rectaque frugalitas. Omnes igitur qui sunt in via dextra, quibus dicitur: Ne sis justus nimis : Et in sinistra, qui audiunt: Viae rans flamma consumet, et desertis adversariis atque sublatis, rursum quasi tentoriis et tabernaculis ire cupimus ad domum, quae non est manufacta, et ad coelestem Jerusalem. Propterea autem tabernacula plebis et omnium qui censentur nomine Christiano, et reputantur in vulgus, antiquam pacem recipient obsessis Ecclesiarum principibus, et in fugam versis, ut nequaquam putant magistri atque doctores sua doctrina et sapientia: sed Domini auxilio pacem Ecclesiis redditam. In die illa proteget Dominus habitatores Jerusalem, et erit qui offenderit ex eis in die illa; quasi David:
Abbreviated transcription (Latin):
habent aliqͦd pͥuilegiũ dignitatis.
Ineo aũ qͦd ait. om̃is tribꝰ reliqua tribꝰ
& tribꝰ se orsũ & uxores eoꝵ seorsũ u¬
niuersas absq nomine cõpͣhendit.
appellat᷑ ñ una arbor maloꝵ grana¬
toꝵ idest mali punici s locus his ar¬
boribꝰ ẽsitꝰ. de qͦ iuxta intelligenciã
sꝑitalẽ. sponsus dicit incantico canti¬
cor: Descendi ut uider̾ẽ in genimi¬
ne torrentis si floruisset uinea: si flo¬
riussent mala punica. Pescendit e¬
ñi saluator ad torrentẽ huiꝰ secłi &
bibisse deseribit᷑. ut post flores uineȩ
a. mali punici fructũ utrũq susci¬
ꝑet & in ebrians eccłam suã audi¬
ret ab ea. Potabis me dͥe uyno ungen¬
tarii: de umno maloꝵ granator. tuor
Huiꝰcemodi pocio. ñ solũ estꝰ stomachi

Expanded text:
habent aliquod privilegium dignitatis. habent aliquod privilegium dignitatis. In eo autem quod ait: Omnes tribus reliquae, tribus et tribus seorsum, et uxores eorum seorsum, universas absque nomine comprehendit. appellatur, non una arbor malorum granatorum, id est, mali punici, sed locus his arboribus consitus, de quo juxta intelligentiam spiritualem sponsus dicit in Cantico canticorum: Descendi, ut viderem in genimine torrentis si floruisset vinea, si floruissent mala punica . Descendit enim Salvator ad torrentem hujus saeculi et  Elias bibisse describitur : ut post flores vineae et mali punici fructum utrumque susciperet, et inebrians Ecclesiam suam, audiret ab ea: Potabis me de vino unguentarii, de vino malorum granatorum meorum . Hujuscemodi potio non solum aestus stomachi
Abbreviated transcription (Latin):
uis de cubili suo. & sponsa de thalamo
suo & impendente diliuuio: imꝑatur
nde. Ingredere in archã tu & filii tus.
ruror tua. & uxores filioꝵ tuor. eẜ
postra finito diluuio: dr ad eũ. Egre
res filioꝵ tuoꝵ: ut qͥ in archa inpenden¬
te dserimine fuerãt separati: redditi
mundo generacioni & liberis deser¬
urent. Hoc aũ ñ solũ intẽpore fit an¬
gustiȩ s s. intẽpore oracionis qͣndo uo¬
umꝰ dñm dep̃cari: dicente apło ad
cornthios. Nolite fraudare inuic̃e. nͥ
ste ex ẽsensu ad tẽpꝰ. ut uacetis o¬
rsꝰ domꝰ semei. a suis uxoribꝰ sepa¬
int᷑ ut plangant unigenitũ & pͥmo¬
gnitũ dñm iħm: de qͦ dixerãt. sangͥs
eꝰ sip nos & suꝑ filios nr̃os. Indauid.
sigia tribꝰ accipit᷑. hoc ẽ iuda: in na¬
den ꝓpħalis ordo describit᷑. Leui re¬
dt ads acerdotes ex qͦ ortũ ẽ sacer¬
dociũ insemei doctores accipiunt᷑.
Ex hac enĩ tribu. magistroꝵ agmina
pullul art. Reliqͥs tribꝰ tacun: quȩ nͣ

Expanded text:
 cubili suo, et sponsa de thalamo suo . Et impendente diluvio, imperatur Noe: Ingredere in arcam tu, et filii tui, et uxor tua, et uxores filiorum tuorum . Et postea finito diluvio, dicit  Al. res eorum , ut qui in arca, impendente discrimine, fuerant separati, redditi mundo, generationi et liberis deservirent. Hoc autem non solum in tempore fit angustiae, sed et in tempore orationis: quando volumus Dominum deprecari, dicente Apostolo ad Corinthios: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis otribus domus Semei, a suis uxoribus separantur: ut plangant unigenitum et primogenitum Dominum Jesum, de quo dixerat: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . In David regia tribus accipitur, hoc est, Juda. In Nathan prophetalis ordo describitur. Levi refertur ad sacerdotes, ex quo ortum est sacerdotium. In Semei doctores accipiuntur: ex hac enim tribu magistrorum agmina pullularunt. Reliquas tribus tacuit, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
significat uerecundiã. In granoꝵ or¬
dine gradꝰ & mẽbra tocius corꝑis: ꝑ
singła officia distributa. Cũ in huiꝰ¬
cemodi uinea & malis. fructũ salua¬
tor ñ inuenerit: dicet. Omñe palmi¬
tẽ ime ñ ferentẽ frucłui toliet pat̃.
ut fructũ eũ plusafferat. eẜ in alio

Expanded text:
significat verecundiam: in granorum ordine, gradus et membra totius corporis per singula officia distributa. Cum in hujuscemodi vinea et malis fructum Salvator non invenerit, dicet: Omnem palmitem non ferentem fructum, tollet Pater; ut fructum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ similes st̾. & paruo tantũ apice di¬
stingunt᷑. Ex qͦ euenit ut idẽ uerbũ
diuersȩ legentes: alit̃ atq alit̃ trans¬
ferant. Intelligencie grã: unũ de mꝰ
exẽplũ. e uestitꝰ inqͥt erat samubel
ephoabath. idest indum̃to lineo. Bade.
enĩ: linũ appellat᷑: unde &. baddim
lina dicunt᷑: ꝓ qͦ hebraico latinoq
sermone. male qͥd̃a legunt. epħobar.
Si qͥde. bar. aut filius appellat᷑. aut
idest crispus. Oͦs gͦ ibi errore intͣp̃¬
tacionis accidit.: etiã hic factũ de¬
pͣhendimꝰ. Si enĩ legat᷑ de carue zẽ¬
xerͣt accipit᷑. Sin aũ ẽtrario ordine
literis cõmutatis. rachadũ orchesa¬
& obsimilitudinẽ litterarũ error
natꝰ ẽ. Iohannes auͣ euangelista qͥ
de pectore dñi hausit sapienciam.
hebreus ex hebrȩis. quẽ amabat
saluator plurimũ ñ magnopere
eurauit qͥd grȩce littere ẽtinesens.

Expanded text:
R, similes sunt, et parvo tantum apice distinguuntur. Ex quo evenit ut idem verbum diverse legentes, aliter atque aliter transferant. Intelligentiae gratia unum demus exemplum: Et vestitus, inquit, erat Samuel EPHOD BAD , id est, indumento lineo, BAD enim linum appellatur: unde et BADDIM lina dicuntur. Pro quo Hebraico Latinoque sermone, male quidam legunt EPHOD BAR: siquidem BAR, aut filius appellatur, aut id est, crispus. Quod ibi errore interpretationis accidit, etiam hic factum deprehendimus. Si enim legatur DACARU xerunt accipitur: sin autem contrario ordine, litteris commutatis, RACADU  , ὠρχή ob similitudinem litterarum error est natus. Joannes autem evangelista, qui de pectore Domini hausit sapientiam, Hebraeus ex Hebraeis quem Salvator amabat plurimum , non magnopere curavit quid Graecae litter
Abbreviated transcription (Latin):
rĩt eũ in claritate regnantẽ. Uer¬
ñ ab inlusione. s a saltatu cõposi¬
tũ ẽ. qͦd scilicet c̃tra dñm qͣsi lu¬
de cruce. Hec & alia inludentes:
ꝙ qͦdã amencie tripudio saltantes.
loq̃bant᷑. Indie illa magnꝰ erit
planctꝰ in ihrłm. sic̃ planctꝰ ad a¬
d remmon. in c̃apo mageddo. Eł

Expanded text:
rint in claritate regnantem. Vernon ab illusione, sed a saltatu compositum est, quod scilicet contra Dominum quasi lude cruce . Haec et alia 904 illudentes, et quodam amentiae tripudio saltantes loquebantur. In die illa magnus erit planctus in Jerusalem, sicut planctus Adadremmon in campo Mag
Abbreviated transcription (Latin):
cabulo nuncupata ẽ & hodie uoctꝰ
maximianopolis. in cãpo mageddo
in qͦ iosias rex iustꝰ a pharaone cogra¬
m̃to necao. uulneratꝰ ẽ. Suꝑ qͦ lañ¬
taciones scͥpsit iheremias. q̃ inȩcła
testat᷑ liber. Siẽ gͥ eo tẽpore post ri¬
ges peccatores. spes om̃is popłi erat
in iosia & occiso illo. magnꝰ planctis
inurbe cõmotꝰ ẽ. sic̃ legimꝰ inhebras¬
peccatis nr̃is. Cui diximꝰ in umbrat¬
a uiuemꝰ ingentibꝰ licet ali uixi
intelligenciã sꝑitalẽ. hoc referur
ad dñm iħm. ita crucifixo saluao
ũ mageado. Qͦaq seqͥt᷑. plangent

Expanded text:
cabulo nuncupata est, et hodie vocatur Maximianopolis in campo Mageddon, in quo Josias, rex justus, a Pharaone cognomento Nechao vulneratus est : super quo Lamentationes scripsit Jeremias, quae testatur liber . Sicut igitur eo tempore post reges peccatores spes omnis populi erat in Josia, et occiso illo, magnus planctus in urbe commotus est, sicut legimus in Hebraii diximus: In umbra tua vivemus in gentibus licet alii juxta intelligentiam spiritualem hoc referant ad Dominum Jesum, ita crucifixo Salvatompo Mageddon. Quodque sequitur: Plangent
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit indie illa. erit qͥsi domꝰ da¬
angelus dei inẽspectu eoꝵ. Iuda
obtinente uietoriã &. dño restituente
cab̾nacła eiꝰ sic̃ fuerant a pͥncipio.
& a sinistris aduersarios deuora¬
uit. Proteget etiã obsessos ihrłm:
.& intantã felicitat̾ẽ ab beatitudi¬
nẽ om̃ia mutabunt᷑. ut qͥuilissimꝰ
putabat᷑. sit qͦsi domꝰ regia. &. qͥ
de domo regia erat. sit qͣsi de do¬
mo dei. idest qͦͣsi nuncius dñi &
angelicȩ dignitatis in ẽspectu
eoꝵ: qͥ eo tẽpore fuerĩt resalua¬
tiuxta anagogen: ꝓteget dñs

Expanded text:
fuerit in die illa, erit quasi domus Daangelus Domini in conspectu eorum. Juda obtinente victoriam, et Domino restituente tabernacula ejus sicut fuerant a principio, et a sinistris adversarios devorabit proteget etiam obsessos Jerusalem: et in tantam felicitatem ac beatitudinem omnia mutabuntur, ut qui vilissimus putabatur, sit quasi domus regia; et qui de domo regia erat, sit quasi de domo Dei, id est, quasi nuntius Domini et angelicae dignitatis in conspectu eorum, qui eo tempore fuerint resalvati. Juxta a
Abbreviated transcription (Latin):
scãrũ scͥpturarũ loco iohannes
ista ꝓtulerit.s. cũ ñ repꝑerit. coget᷑
gratis susciꝑe ueritatẽ. Plangent
aũ iudei qͣsi suꝑ unigenito .&. pͥmo¬
genito: id ipsũ significante indño
saluatore .&. unigenito & pͥmogeni¬

Expanded text:
arum Scripturarum loco Joannes ista protulerit: et cum non repererit, cogetur ingratis suscipere veritatem. Plangent autem Judaei quasi super unigenito et primogenito, idipsum significante in Domino Salvatore, et unigenito et primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
militarͣt. & in ꝑsec ucione dnm st̃
c̃fessi: ut qͥ minimꝰ fuerit. & qͣsi
homo inaliqͦ delic ło peccatoq of¬
fenderit.ponat᷑ in ordine magi¬
stroꝵ: & magistri qͥ suũ seruaue¬
rĩt gradũ. sint qͣsi domꝰ dei & qͦsi
angelus dñi: qͥa hoc om̃i studiola
re sudantes. ut tͣnsformem in an¬
gelicã głam. Et erit indie illa
q̃rã cͣterere om̃s gentes q̃ uenuant

Expanded text:
militarunt, et in persecutione Dominum sunt confessi: ut qui minimus fuerit, et quasi homo in aliquo peccato dictoque offenderit, ponatur in ordine magistrorum: et magistri, qui suum servaverint gradum, sint quasi domus Dei, et quasi angelus Domini; quia hoc omni studio lare sudantes, ut transformemur in angelicam gloriam. Et erit in die illa: quaeram conterere omnes gentes quae veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm suꝑ iudã. Quando duces
iuda dixerĩt in cordibꝰ suis ẽforta
cillitate uicti st̃. tuo suꝑ ent auxili¬
o: tcͣ ego dñs om̃ipote ns as eoꝵ. pouã
pͥncipes uida sic̃ fornacẽ ignis inlig¬
nis . & sic̃ facẽ ignis instipula̾ ut de¬
uorent aduersarios qͥbꝰ simulata
amicieia iungebant᷑. Neuorent aũ
adextris & a sinistris. ut om̃s popli¬
opida ac uillas & uicłos tribꝰ iuda
q direpti fuerãt atq uastati. instau¬
res. sic̃ fuerãt anteꝗͣ uastarent᷑ &
neqͥg. domꝰ regia & incliti ac mag¬
nfici tribꝰ uida & habitatores
irłm. głent᷑ aduersũ tribũ iuda.
qͥa suo regat᷑ imꝑio. suo c̃silio gu¬
bernet᷑ . s scient qͦd dñi sit inutris¬
ꝙ uict oria. Hec iuxta hystoriã se¬
u facta sint. seu futura. fid̾e rerũ
añi iudicio relinquentes & sc̃ĩs
eꝰ qͥ ab eo sapienciȩ ac ueritatis
sꝑm receper̃t: nos dicamꝰ qͦd intẽ¬
pore ꝑsecueiõis eccłȩ. duces & tri¬
buni nominis xꝑiani. de qͥbꝰ supͣ

Expanded text:
m super Judam. Quando duces Juda dixerint in cordibus suis: Conforta cillitate victi sunt, tuo superent auxilio: tunc ego Dominus omnipotens Deus eorum, ponam principes Juda sicut fornacem ignis in lignis, et sicut facem in stipula, ut devorent adversarios, quibus simulata amicitia jungebantur. Devorent autem a dextris et sinistris, et omnes popuoppida, ac villas, et viculos tribus Judae, qui direpti fuerant atque vastati, instaurent sicut fuerant antequam vastarentur, et nequaquam domus regia, et inclyti ac magnifici tribus Juda, et habitatientur adversus tribum 900 Juda, quod suo regatur imperio, suo consilio gubernetur; sed sciant quod Domini sit in utrisque victoria. Haec juxta historiam seu facta sint, seu futura, fidem rerum Domini judicio relinquentes, et sanctis ejus, qui ab eo sapientiae ac veritatis spiritum receperunt. Nos dicamus, quod tempore persecutionis Ecclesiae, duces et tribuni no
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fecerit aduersariũ sꝑu oris
sui futuri sint qͣsi caminꝰ ignis in
lignis. ut deuorent infructuosas
arbores. & sic̃ faces instipula. ut
qͥcũq frum̃tũ ñ habet & circũ¬
fert᷑ om̃i uento doctrinȩ. tradat᷑
incendio. Et deuorabũt in qͥt
duces iuda & tribuni ad dexterã
ẜ ad sinistr̃a. eos qͥ medio itinere in¬
eedere noluer̃t: nec sciunt yꝑbas¬

Expanded text:
interfecerit adversarium spiritu oris sui, futuri sint quasi caminus ignis in lignis, ut devorent infructuosas arbores, et sicut faces in stipula, ut quodcumque frumentum non habet, et circumfertur omni vento doctrinae, tradatur incendio. Et devorabunt inquit duces Juda, et tribuni ad dexteram, et ad sinistram, eos qui in medio itinere incedere noluerunt, nec scierunt  A
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ocłos suos suꝑ iudã & ꝑcus¬
serit om̃s eqͦs genciũ cecitate.
duces iuda de qͦ supra dic̾tũ ẽ.s
& udas erit in obsidione ẽtra
ihrłm. uota facient in cordib
suis. qͥa loqͥ libere ñ audebũt ut
hostibꝰ. uincat eũ euubꝰ suis. Pro¬

Expanded text:
nus oculos suos super Judam, et percusserit omnes equos gentium caecitate, duces Juda, de quo supra dictum est: Sed et Judas erit in obsidione contra Jerusalem, vota facient in cordibus suis, quia loqui libere non audebunt, ut hostibus vincat cum
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. in hebraico sc̾ptũ ẽ. enuali.
idest c̃forta mͥ: ut sit sensus Op¬
tabũt chiliarehi. & tribuni ac
duces iudȩ . & uota facient in ab¬
scondito mͣtis archano. ut dñs
c̃fortet habitatores ibrłm in
dño deo suo. & uincant aduersa¬
rios suo¶uxta tropologiã. du¬
ces ac tribuni. apłi st̃. &. omnes
exercitui p̃fuert . qͥ nolunt sibi
indño om̃ipotente deosuo. De
his ducibꝰ &. paulus apłs fuit qͥ in¬
uenit titũ & timotheũ. lucã ae
siluanũ. fetrus qͦq qͥ marcum

Expanded text:
nobis; in Hebraico scriptum EMSA LI  , id est, conforta mihi, ut sit sensus: Optabunt chiliarchi, et tribuni, ac duces Juda, 899 ac vota facient in abscondito mentis arcano, ut Deus confortet habitatores Jerusalem in Domino Deo suo, et vincant adversarios suos. Juxta tropologiam, duces ac tribuni apostoli sunt, et omnes exercitui praefuerunt, qui nollent sibi in Domino omnipotente Deo suo. De his ducibus Paulus apostolus fuit, qui invenit Titum, et Timotheum, Lucam atque Sylvanum: Petrus quoque qui Marcum
Abbreviated transcription (Latin):
cia dr. Liberat animas testis fide¬
lis & ꝓfert mendacia uersipel¬
lis. Liberat animas. rꝑs qͥ ẽ testis
fidelis. ut in apocalipsi legimꝰ &.
sub poncio pilato bonã ẽfessionẽ:
& ꝓfert m̃dacia diabolꝰ. qͥ recte
appellat᷑ uersipellis: qͥa mala q̃
facienda suggerit. bona e̾e̾ pro¬
nunciat. & gaudia ꝓmittit et̃na
eis qͦs ad infern i torm̃ta p̃parat.
Itẽ. Liberat animas catholicꝰ doc¬
tor: qͥ testimonia scͥpturarũ fi¬
delit̾. idest recte pͣdicat .eł. ꝓfert
m̃dacia he reticꝰ. uel sic̃ alia edicio
manifeste transtulit. incendit
aũ m̃dac io dolosus. sub auditur
animas eoꝵ qͦs suo errore deci¬
pit. Bitimore dñi fiducia forti¬
tudinis. & filiis eiꝰ erit spes. Timor
dñi fiduciã fortitudinis prestat.

Expanded text:
citur. Liberat animas testis fidelis et profert mendacia versipellis. Liberat animas Christus, qui est testis fidelis, ut in Apocalypsi legimus, esub Pontio Pilato bonam confessionem . Et profert mendacia diabolus, qui recte appellatur versipellis, quia mala quae facienda suggerit, bona esse pronuntiat, et gaudia promittit aeterna iis quos ad inferni tormenta praeparat. Item liberat animas catholicus doctor, qui testimonia Scripturarum fideliter, id est, recte praedicat, et profert mendacia haereticus, vel sicut alia editio manifeste transtulit, incendit autem mendacio dolosus, subauditur, animas eorum, quos suo errore decipit. In timore Domini fiducia fortitudinis et filiis ejus erit spes. Timor Domini fiduciam fortit
Abbreviated transcription (Latin):
sic edissert: qͥa pat̾ &̾. filius dñs ẽ. tu
centesimo nono psalmo legimꝰ. dpt
de altero dño loqͥt᷑: ñ qͦ ipse dñs qu
loqͥt᷑ inerepare ñ possit: s qͦ exunts¬
te naturȩ cũ alt̃ increpauerit. increpet¬

Expanded text:
sic edisserunt, quia Pater et Filius Dominus est, et in centesimo nono psalmo legimus: Dixde altero Domino loquitur, non quod ipse Dominus qui loquitur, increpare non possit; sed quod ex unitate naturae, cum alter incr
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ pacẽ dñi c̃tẽ plet᷑. Torris aũ de igne
erutꝰ rectissime intelligi potest. qͥ eũ
in babilone fuerit. ñ ẽ babylonio igne
c̃sumptꝰ. nec flãma secłi huiꝰ ad tactꝰ.
Vnde & moyses insolitudine cernit ui¬
sione magnã: inqua ardebat rubꝰ &. ñ
cõbrebat᷑ Hic iħs erat indutꝰ uestib
sordidis qͥ cũ ñ fecisset peccatũ. ꝓ nob̾
putauimꝰ eũ eẽ indolore & in plaga:
& mangustia. Ipse uͦ uulneratꝰ ẽ ꝓptͣ
ridemit nos de maledicto legis: factꝰ
ꝓ nobis maledictio. Hic in uice simo
pͥmo psalmo loqͥt᷑. Longe a salute mea:
uerba delictor meoꝵ. &. in sexage simo
ocłauo. Deus tu scis insipienciã meã.
& delicta mea a te ñ st̃ abscondita. Quȩ
uniuersa appellant᷑ sordida uestim̃ta:
ꝙ auferunt᷑ ab eo cũ nr̃a peccata dele¬
uerit: ut qͥa ille sordidis indutꝰ ẽ uesti¬
ntis. nos resurgentes in eo audiamꝰ post
baptisma. candida sint sẽꝑ uestim̃ta
tua. Credenciũq om̃is eccła: audit ꝑ

Expanded text:
 pacem Domini contemplatur. Torris autem de igne erutus, rectissime intelligi potest, qui cum in Babylone fuerit, non est Babylonio igne consumptus, nec flamma saeculi hujus attactus. Unde et Moyses in solitudine cernit visionem magnam, in qua ardebat rubus, et non comburebatur . Hic Jesus erat indutus vestibus sordidis; qui cum non fecisset peccatum, pro nobputavimus eum esse in dolore, et in plaga, et in angustia. Ipse vero vulneratus est, redemit nos de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum . Hic in vicesimo primo psalmo loquitur: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Et in sexagesimo octavo psalmo: Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita . Quae universa appellantur sordida vestimenta, et auferentur ab eo cum peccata nostra deleverit, ut quia ille sordidis indutus est vestibus, nos resurgentes in eo audiamus post baptisma: Candida sint semper vestimenta tua : credentiumque omnis Ecclesia audit per
Abbreviated transcription (Latin):
bulaueris. & p̃cepta mea custodieris.¬
& tu iudicabis domũ mea: & dabo tͥ¬
Hebrei ceptȩ int̃p̃taciõis ordinẽ ꝑse¬
quentes. ad iħm filiũ iosedech. ab an¬
gelo dni hec dic ta intelligunt: qͦd
post ablacionẽ uestiũ sordidarũ. &
restitutã mundi sacerdocii dignitatẽ
p̃c ipiat᷑ ei iuxta illud qͦd in eugłio
scͥptũ ẽ. ecce sanꝰ factꝰ es. ĩa noli pec

Expanded text:
bulaueris et praecepta mea seruaueris, tu iudicabis domum meam, et dabo tHebraei coeptae interpretationis ordinem prosequentes, ad Jesum filium Josedec ab angelo Domini haec dicta intelligunt: quod post ablationem vestium sordidarum, et restitutam mundi sacerdotii dignitatem, praecipiatur ei juxta illud quod in Evangelio scriptum est: Ecce sanus factus es, ultra noli p
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦq seqͥt᷑ ponite cẏdari mundam
sup caput eiꝰ. ꝓ cydari in hebreo legin
mundũ habuerit sacerdociũ. Hec u¬
dȩ¶¶Nr̃ĩ aũ ita edissert. sacerdote e
magnũ ad quẽ đr. Iues sacerdos inȩtn¬

Expanded text:
 sequitur: Ponite cidarim mundam super caput ejus, pro cidari in Hebraeo legimus mundum habuerit sacerdotium. Haec Judaei. Nostri autem ita disserunt, sacerdotem esse magnum, ad quem dicitur: Tu es Sacerdos in
Abbreviated transcription (Latin):
uideri ñ potest. adño. ꝓpħȩ ostendit᷑
stans corã angelo dño dñi. quẽ uolũ
magni c̃silii e̾e̾ angelũ: ñ qͦ alt̃ & alit
sit. aut duas ꝑ sonas recipiamꝰ infilio
s qͦdide atq unꝰ. & qͦsi homo sordidis¬
tꝰ ostendit᷑. & qͣsi angelus mediator õ¬
re. qͦd nͣsit appositũ inp̾senti loco f
stans adextris eiꝰ. ut aduersaret᷑ ei
Iẽp̃tatꝰ enĩ ẽ ꝑ omñe modũ: absq ti¬
cato. eP ineuangelio ad eu̾ tẽptator¬

Expanded text:
e ostenditur stans coram angelo Domini, quem volunt magni consilii esse angelum, non quod alter et alter sit, aut duas personas recipiamus in Filio; sed quod idem atque unus, et quasi homo sordidatus ostenditur, et quasi angelus mediator re, quod non sit appositum in praesenti loco, fstabat a dextris ejus, ut adversaretur ei. Tentatus enim est per omnem modum absque peccato. E
Abbreviated transcription (Latin):
inte sathan: ut pluit dñs adño. eł
increpet dñs inte. qͥ elegit ihrłm. Cũ
cata q̃ fecit. cur qͦsi torrẽ. quẽ uisigo
ticionẽ uocant. iħm conoris obrue¬
re: qͥde babylonia captiuitate. quasi
tant᷑. uel ob ẽuigiũ illicitũ. uel ob
peccata popłi uel ꝓptͣ squalorẽ cap¬
tiuitatis. Angelus aũ ante cuiꝰ faciem
stabat iħs: p̃cepit ceteris angelis ex
ꝑsona dñi ut auferrent ab eo sordida
ue stimta de qͥbꝰ supͣ diximꝰ. Qͥ cũ p̃¬
ceptũ oꝑe cõplessent: rursũ idem
angelꝰ loqͥt᷑ ad iħm. Ecce abstuli a te
iniqͥtatẽ tuã. Hȩc st̾ sordida uesti¬

Expanded text:
tan: ut, pluit Dominus a Domino: et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem. Cum cata quae fecit, cur quasi torrem, quem vulgo titionem vocant, Jesum conaris obruere, qui de Babylonia captivitate quasi pretantur. Vel ob conjugium illicitum, vel ob peccata populi, vel propter squalorem captivitatis. Angelus autem ante cujus faciem stabat Jesus, praecepit caeteris angelis ex persona Domini, ut auferrent ab eo sordida vestimenta, de quibus supra diximus. Qui cum praeceptum opere complessent rursum idem angelus loquitur ad Jesum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam: haec sunt sordida vesti
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ ei p̃miũ si inuiis dñi ambulaue¬
se uidex sit domꝰ eiꝰ. idest pontifer
ꝑseueret intẽplo. & custodiat atria
eiꝰ atq uestibula: & det ei dñs ex an¬
gelor numero qͥ eo tẽpore stabant
ante eͣspectũ eiꝰ quoꝵ cireu̾uallet᷑ au¬
xilio: & ab om̃i hostiũ fraude securꝰ sit.

Expanded text:
ei praemium, si in viis Domini ambulavese judex sit domus ejus, id est, pontifex perseveret in templo, et custodiat atria ejus, atque vestibula, 803 et det ei Dominus ex angelorum numero qui eo tempore stabant ante conspectum ejus quorum circumvalletur auxilio, et ab omni hostium fraude securus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
le st̃.&. ꝓ uoluntatũ uarietate diuer¬
sa: & ñ ẽ habundancia sub sole. ꝓꝑs
in sole posuit tab̾nacłm suũ. Itaq
qͥ necdũ ad solis claritatẽ. ordinẽ.
habitare potest. nec habundare.
Et respexiego ut uiderẽ sapien¬
ciã. & errores & stulticiã. Quia qͥs
ẽ hominũ qͥ possit ire post regem
ante factor̾e suũ: Quia in suꝑiori¬
bꝰ usq ad eũ locũ in qͦ scͥpturaait.
sapientis ocłi incapite eiꝰ. un o ser¬
mone cuncta cõpͣhenderã. uolens
sensu breuit᷑ indicare: & obid rur

Expanded text:
arietate diversa. Et non est abundantia sub sole . Christus in sole posuit tabernaculum suum. Itaque qui necdum ad solis claritatem, ordinem, habitare poterit, nec abundare. Et respexi ego, ut viderem sapientiam, et errores et stultitiam: quia quis est hominum, qui possit ire post regem atque factorem suum? Quia in superioribus usque ad eum locum in quo Scriptura ait: Sapientis oculi in capite ejus, uno cuncta sermone comprehenderam, volens sensum breviter indicare, et ob id rur
Abbreviated transcription (Latin):
xerã: nc̃ iurta io qͦd cȩꝑam. ex po¬
nere debeo. O ultũ a septuagin¬
ta int̾p̃tacione: in hoc loco diuersus
ẽ sensus. Dicit aũ post delicias uo¬
luptatesq dampnatas. reuerti se
ad sapienciã ꝑ qͥrendã. inqua plu¬
reserrores stulticiȩq repꝑit: quã
uere certȩq prudenciȩ. Non eni
posse hominẽ tã liqͥdo & pure scire
sapienciã creatoris & regis sur̾qũa
seit ille qͥ ẽditor est.Itaq & illa que
nouimꝰ. opinari nos pocius quãt

Expanded text:
xeram, nunc juxta id quod coeperam, exponere debeo. Multum enim a Septuaginta interpretatione in hoc loco diversus est sensus. Dicit autem se, post delicias voluptatesque damnatas, revertisse ad sapientiam perquirendam, in qua plus erroris stultitiaeque repererit, quam verae certaeque prudentiae. Non enim posse hominem tam liquido et pure scire sapientiam creatoris et regis sui, quam scit ille, qui conditor est. Itaque, et illa quae novimus, opinari nos potius qua
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝓpͥe mea erat: q̃ sic mͥ herebat ut
iniheremia perizoma & cincłori¬
ũ atq lũbare: siue ut c̃sueto uer¬
bo utar. coxale sit appellata. Quȩ
scda uirga qͦndã appellata funi¬
cłs & pars mea. a me ido ꝓiecta
ẽ. ut dissolue rẽ fedꝰ & germanita¬
te atq concordiã. ꝗͣ int̾ iudã fue¬
rat & isrł: & fr̃s a se inuicẽ separa¬
peitenciã numero rursũ iudas
appellaret᷑. & cͣfitens d̾m suũ. isrł
qũ & effraim & ioseph uocarent᷑
q incordis duricia ꝑmanentes. di¬
rer̃t. N habemꝰ regẽ: nͥ cȩsarẽ. Un
deñintulit ut irritũ facere pac¬
tũ siue testam̃tũ qͦd habui cũ iuda¬

Expanded text:
e mea erat, quae sic mihi haerebat, ut in Jeremia perizoma et cinctorium atque lumbare, sive, ut consueto verbo utar, coxale sit appellata: quae secunda virga quondam appellata funiculus et pars mea, a me ideo projecta est, ut dissolverem foedus et germanitatem atque concordiam, quae inter Judam fuerat et Isrpoenitentiam 893 numero, rursum Judas appellaretur et confitens Deum suum: Israel autem et Ephraim et Joseph vocarentur, qui in cordis duritia permanentes dixerunt: Non habemus regem, nisi Caesarem . Unde non intulit: ut irritum facerem pactum, si
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ appellabat᷑ funicłs. ut dissipare te¬
fantũ qͥd erat int̾ uidã &. isrł. Et
i hoc loco longã cuiꝰdã explanacio¬
nẽ immo tricas inextricabiles legis¬
seme nour duarũ iuirgarũ. in unã so¬
cietatẽ ex ihe zechielis uolumine. ꝓ¬
ferentis. & omĩa ꝗͣ de concordia u

Expanded text:
quae appellabatur funiculus, ut dissiparem testamentum quod erat inter Judam et Israel. Et in hoc loco longam cujusdam explanationem, immo tricas inextricabiles legisse me novi, duarum virgarum in unam societatem ex Ezechielis volumine proferentis, et omnia quae de conc
Abbreviated transcription (Latin):
ditore reddi sacerdotibꝰ & pharises
ipso c̃fitente qͥ uendidit. Peceau
dens sanguinẽ iustũ. at illi. qmpr¬
ciũ sanguinis erat. noluer̾t illudsi¬
ponere incorbanan. idest ingaros¬
lacio. s emerͣt ex eo agrũ figulin
sepulturã ꝑegrinoꝵ. Nos enĩ om̃s

Expanded text:
ditore reddi sacerdotibus et pharisaeis, ditore reddi sacerdotibus et pharisaeis, ipso confitente, qui vendidit: Peccavi, tradens sanguinem justum . At illi quoniam pretium sanguinis erat, noluerunt illud reponere in corbonam, id est, in gazophylacio; sed emerunt ex eo agrum figuli in sepulturam peregrinorum. Nos enim omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cede̾ meã. id est mea pͣcepta seruate.
Sin aũ nͣ uultis mereedẽ reddere. nec
placet in ocłis ur̃is. meo censeri no¬
mine. apte renuite. & facite qͦd uul¬
tis. Qͥ tẽ qͥdẽ respondert̃ moysi om¬
nia q̃cũq dicit dñs faciemꝰ: infine
aũ tẽpor. ꝓ eo qͦd eos elegi de me¬
dio nacionũ & lib̾aui de t̾ra egypti
fornace ferrea: appender̃t merce¬
dẽ meã triginta argenteos ꝓ meo
& figulũ possumꝰ dicere. eẜ ẽ sensus.
Proice p̃ciũ meũ ad figulũ. qͥ crea¬
tor & fictor est omniũ. Nec dix̃. de¬
pone. s ꝓice: ut fictoris plastȩq ui¬
dicio. merces dñi ponderet᷑. eẜ yro¬
statis intriginta cernens argenteis.
.ẜ. tã uili mercede se ꝓditũ decoꝵ
inqͥt p̃ciũ qͦ appreciatꝰ sũ ab eis. Hoc
aũ pressius ẽ legendũ.: cũ inrisiõe
& subsannacione dicentis. Tanto
fuerat imꝑ atũ. triginta argentes
& ñ eos de posui. s pieci in domũ di
ad fictorẽ. In domo dñi feci eos ap¬

Expanded text:
cedem meam, id est, mea praecepta servate. Sin autem non vultis mercedem reddere, nec placet in oculis vestris meo censeri nomine, aperte renuite, et facite quod vultis. Qui tunc quidem responderunt Moysi: Omnia qaaecumque dicit Dominus, faciemus . In fine autem temporum pro eo quod eos elegi de medio nationum, et liberavi de Aegypti fornace ferrea, appenderunt mercedem meam triginta argenteos, pro meo et figulum possumus dicere. Et est sensus: Projice pretium meum ad figulum, qui Creator et fictor est omnium. Nec dixit, depone; sed, projice, ut fictoris plastaeque judicio merces Domini penderetur. Et εἰρstatis, in triginta cernens argenteis, et tam vili mercede se proditum: Decorum, inquit, pretium quo appretiatus sum ab eis; hoc autem pressius est legendum cum irrisione et subsannatione dicentis: Tanto fuerat imperatum, triginta argenteos, et non eos deposui, sed projeci in domum Domini ad fictorem: in domo Domini feci eos a pro