comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accesserit. ⁊ in usserit plagam: cil¬
rat eum qui secat᷑ et uritur. quia
paululũ seueritatẽ assũpsit: licet
insus fuerit egrotanti ad horã nõ
misereri. Ita es deus non unũ homi¬
nem s uniuersũ curat orbẽ. celestia
atq t̾rena: ⁊ omĩa ubiq dispensat.
Et cũ hoc ꝓuideat qđ uni cõmodũ
sit: multomagis ꝓuidet quid toto
mundo conducat. ⁊ hominib uniuer¬
sis. Prouidet quidẽ et ea que uni ex
eternus p̃paratꝰ est et gehenna et
tenebre exteriores: quȩ omĩa nõ
tam ob eũ qui puniendus ẽ quam
ꝑpt̾ uniuersos homines constituta
sunt. Si autẽ uis huius rei testẽ
accipere scripturã qđ in aliorũ eru¬
dicionẽ. licet iam desꝑabiles sint pec¬
catores.  acuratione penitꝰ alieni tor¬
queanp᷑e audisalomonẽ in ꝓuerbiis
dicentẽ. Pestilente flagellato: impru¬
dens callidior erit. Non eũ qui fla¬
gellatur dix̃ callidiorẽ futurũ. ⁊ sa¬

Expanded text:
accesserit, et inusserit plagam, cuaccesserit, et inusserit plagam, curat eum qui secatur et uritur, quia paululum severitatis assumpsit, licet visus fuerit aegrotantis ad horam non misereri. Ita et Deus non unum hominem, sed universum curat orbem, coelestia atque terrena, et omnia ubique dispensat. Et cum hoc provideat, quod uni commodum sit, multo magis providet quid toti mundo conducat et hominibus universis. Providet quidem et ea quae uni expaeternus praeparatus est, et gehenna, et tenebrae exteriores: quae omnia non tam ob eum qui puniendus est, quam propter universos homines constituta sunt. Si autem vis hujus rei testem accipere Scripturam, quod in aliorum eruditionem, licet jam desperabiles sint peccatores, et a curatione penitus alieni, torqueantur, audi Salomonem in Proverbiis dicentem: Pestilente flagellato, imprudens callidior erit . 828 Non eum qui flagellatur dixit callidiorem futurum, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
re: quis non accipiet licentiam: Qis¬
malorũ qui ñc̃ saltim ꝓpter supplicia
t̾rei. tur. ñ inuadet tẽpus ut expleat
quec̃q uoluit: et p̃ceps feratur in
uicia: Hȩc autẽ in eccła sepe accidẽ¬
tia possumꝰ considerare. Peccauit quis
incõmodũ omĩum uenia ꝓcedit: ⁊¬
laxatis frenis. scelerib panditur uia.
Sin uͦ cũ racionabili deliberatione
non ut misericors nec rursũ ut cru¬
delis iudex: s et quasi uni ꝓui¬
dens. et de omĩum salute ꝑtractãs.
considerauerit popłĩ dampnũ in
uniꝰ uenia: non dubiũ est quod fa¬
ciat eici unũ de eccła. ut multos
saluet incolumes. Age nunc con¬
sidera mͥ et medicum. Si cessaue¬
rit a sectione eius uulneris quod
secandũ est. si ñ usserit id quod in¬
diget cauterio. uidelicet ꝓpt̾ do¬
lores qui ex talib remediis consecũ¬
tur: quomͦ crescet infirmitas. et
in deterius uet̾na exuberat: Si uͦ
ut ita dicã temerariꝰ ad uulnꝰ sector

Expanded text:
827 quis non accipiat licentiam 827 quis non accipiat licentiam malorum? Qui hunc saltem propter supplicia terretur, nonne invadet tempus ut expleat quaecumque voluerit, et praeceps feratur in vitia? Haec autem in Ecclesia saepe accidentia possumus considerare. Peccavit quispincommodum omnium venia procedit, et laxatis frenis, sceleribus panditur via. Sin vero cum rationabili deliberatione, non ut immisericors, nec rursum ut crudelis judex, sed et quasi uni providens, et de omnium salute pertractans, consideraverit populi damnum in unius venia, haud dubium est quin faciat ejici unum de Ecclesia, ut multos salvet incolumes. Age nunc considera mihi et medicum, si cessaverit a sectione ejus vulneris, quod secandum est, si non usserit id, quod indiget cauterio, videlicet propter dolores qui ex talibus remediis consequuntur, quomodo crescat infirmitas, et in deterius veternus exuberet. Si vero ut ita dicam temerarius ad vulnus sector
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpharum et legis đs: quid loqͣtur:
Non parcã et non miserebor ab in¬
teritu eorũ. Quomͦ potest iste bo¬
nus ẽẽ : Accipiã gͦ exemplũ iudicis
boni ꝓutilitate cõmuni quibusdam
non miserentis: ut ꝑspicere possimꝰ
m̃bro non parcere: ut m̃bris oĩbus
genti cui p̃sidet ꝓuidere. Huic si of¬
feratur homicida. honesta forma.
ȩtati satis integre. ex alio latere ma¬
ter sparsis erinib dep̾cetur. ut sene¬
ctutis sue misereatur: ex alio uxor
ne uirũ suũ int̾ficiat. lacrimabili
uoce deploret. circ̾stent ⁊ paruuli li¬
beri cito orbi fut̾i : qͥd faciet iudexs
Miserebit᷑ latroni: an non: Quid
in cõmune expedit ciuitati: Si mi¬
sertus fuerit: reuertet᷑ homicida
ad pristinũ scelus. Sin uͦ in iudicia¬
ria seueritate ꝑemerite unꝰ homo¬
interibit: et uniuerso popło ꝓuidebit᷑.
Sic d̾s si peꝑcerit peccatori. et mise¬
rans eius. noluerit eũ punire ꝓ scele

Expanded text:
prophetarum et legis Deus quid loquatur? prophetarum et legis Deus quid loquatur? Non parcam, et non miserebor ab interitu eorum. Quomodo potest iste bonus esse? Accipiam ergo exemplum judicis boni pro utilitate communi quibusdam non miserentis, ut perspicere possimus, membro non parcere, ut membris omnibus pgenti, cui praesidet, providere. Huic si offeratur latro honesta forma, aetate satis integer, ex alio latere mater expansis crinibus deprecetur, ut senectutis suae misereatur, et ex alio uxor ne virum suum interficiat, lacrymabili voce deploret, circumstent et parvuli liberi cito orbi futuri: quid faciet judex? miserebitur latronis, annon? quid in commune expedit civitati? Si misertus fuerit, revertetur homicida ad pristinum scelus: sin vero in judiciaria severitate permanserit, unus homointeribit, et universo populo providebitur. Sic Deus si pepercerit peccatori, et miserans ejus, noluerit eum punire pro scelere,
Abbreviated transcription (Latin):
mutuis se consolent᷑ alloquiis. Si autẽ
necesse est alia quoq ratione diuisio¬
nes malorũ introducere: etiã hanc
exibebimꝰ. Mali cũ simul fuerĩt ea
quȩ mala sunt cogitãt: ⁊ in pristina
nequitia ꝑseuerantes. augẽt peccata
peccatis: qͣm econt̾rio boni cũ simul
fuerĩt de honestis reb sermocinant᷑.
Dissoluit̾ gͦ et ad nichilũ deducitur
nequã cogitatio: cũ ñ habuerit allo¬
cutionẽ alteriꝰ neqͥtiȩ. Idcirco ꝑ dispen¬
sationẽ di ꝓuidetur pessimos a pessi¬
mis separari: iustũ quoq ⁊ cõmodũ
ut a pristinis scelerib. ipsa solitudine
⁊ penuria consortii aliquando desistant.
Hec de eo qd qictũ est. et disꝑgam il¬
los uirũ et frẽm eius: ⁊ patres eorũ ⁊
filios eorũ ab inuicẽ: dicit dns. Hon
requirã ⁊ non parcã: et non misere¬
bor ab interitu eorũ. His et istuis¬
modi sermonib heretici assurgunt
dicentes. Uides ne qualis sit creator

Expanded text:
mutuis se consolentur alloquiis. Si autem mutuis se consolentur alloquiis. Si autem necesse est aliam quoque rationem divisionis malorum introducere, etiam hanc exhibebimus. Mali cum simul fuerint, 826 ea quae mala sunt cogitant, et in pristina nequitia perseverantes, augent peccata peccatis: quomodo econtrario boni cum simul fuerint, de honestis sermocinantur. Dissolvitur ergo, et ad nihilum deducitur nequam cogitatio, cum non habuerit allocutionem alterius nequioris. Idcirco per dispensationem Dei providetur, pessimos a pessimis separari, in suum quoque commodum, ut a pristinis sceleribus ipsa solitudine et penuria consortii aliquando desistant. Haec de eo, quod dictum est: Et dispergam illos, virum et fratem ejus, et patres eorum, et filirequiram, et non parcam, et non miserebor ab interitu eorum . His et istiusmodi sermonibus haeretici assurgunt dicentes: Videsne qualis sit Creator,
Abbreviated transcription (Latin):
in celestib: ubi mõs sion et qiuitas
uiuentis dei ihrłm celestis. Heati qͥ
illuc congregabunt᷑. Peccatores autẽ
diuidentur ab inuicẽ. ut etiã in hoc
sit excruciatio: ne parit̾ torqueant᷑.
Scio quosdam reges eos qui imꝑio¬
suo insidiati st̃ ad desertas insulas de¬
portare solitos ꝓ magnis suppliciis
hoc iubere: ne in uno loco exilii pe
ut ne in calamitatib quidẽ suis
ꝑfruantur solatio: aut pat̾ filii: aut
mater filiorũ: aut fr̃ fr̃ĩs. Simili
m̃ta ꝑpetit᷑. si solus in exilio religet᷑:
ut em̃datus in statũ pristinũ redeat
Et qͦmͦ tu ꝓpinquos et lib̾os tuos.
non fortuita nec irrationabili coer¬
cis ira. sed ꝑ uerbera reducere queris
ab errore in quẽ incubuerant: sic d̾s
ti.dolorib ⁊ torm̃tis ad id retͣhit᷑ qd̾
fuer̃t: sod̾m scripturã dicentẽ. Per om
pientis : hi qui corripiunt᷑ ab inuicẽ
separant᷑. Quodãmodo leuius fit sup¬
pliciũ. si plures in eodẽ loco constituti:

Expanded text:
ons Sion, et civitas viventis Dei Jerusalem coelestis, beati qui illuc congregabuntur. Peccatores autem dividentur ab invicem, etiam in hoc ut excruciatione pariter torqueantur. Scio quosdam reges, eos qui imsuo insidiati sunt ad desertas insulas deportare solitos, et pro magnis suppliciis hoc jubere, ne in uno loco exsilii penut ne in calamitatibus quidem suis perfruantur solatio, aut pater filii, aut mater filiae, aut frater fratris. Simili menta perpetitur, si solus in exsilium relegetur, ut emendatus in statum pristinum redeat. Et quomodo tu propinquos vel liberos tuos non fortuita, nec irrationabili ira, sed per verba reducere quaeris ab errore, in quem incubuerant: sic Deusti, doloribus et tormentis ad id retrahit quod fuerunt, secundum Scripturam dicentem: Per omnpientis, ii qui corripiuntur, ab invicem separantur. Nam quodammodo levius fit supplicium, si plures in eodem loco constituti,
Abbreviated transcription (Latin):
sodomã: ne reuertaris in sodomam.
Dimisisti uicia atq peccata: ne re¬
grediaris ad ea. Nec steteris in tota
ñ tibi sufficit ad salutẽ. nͥ et consequẽs
obseruairͤis. nec steteris in tota regione.
Non enĩ expedit incipienti ꝓficere :
ut stet in regionib sodomorũ. Etiã
si sodomã transcendisti. ⁊ a sathanȩ
regione descendens. incipis liber eẽ
suppliciis : expedit ut salueris in mõ¬
tem. Ne respexeris retro: ne steteris
in tota regione. In monte salu̾ii te fac:
ne forte co̾p̃hendaris. Si uis a sodo¬
morũ ruina ñ cõp̾hendi. ne ꝯuertaris
retro: nec steteris in regione eorũ. nec
ad alia ꝑgas loca: sed cũ inde discesseris.
ascende montẽ in qͦ solo salus ẽ monte

Expanded text:
Sodomam, ne revertaris in Sodomam. Sodomam, ne revertaris in Sodomam. Dimisisti vitia atque peccata, ne regrediaris ad ea. Ne steteris in tota non tibi sufficit ad salutem, nisi et consequens observaveris: Ne steteris in tota regione; non enim expedit incipienti proficere, ut stet in regionibus Sodomorum. Et si Sodomam transcendisti, et a Satanae regione discedens, incipis liber esse suppliciis, expedit ut salveris in monte. Ne respexeris retro, nec steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris. Si vis a Sodomorum ruina non comprehendi, ne convertaris retro, ne steteris in regione eorum, ne ad alia pergas loca, sed cum inde discesseris, ascende in montem, in quo solo salus est
Abbreviated transcription (Latin):
re: lhrłm quȩ quondã in iudea erat
aqua figuraliter uniuersi iudei in¬
telliguntur: quia auersata sit xp̃m.
ido retro ambulat. Fuit quippe tem¬
pus: quando ñ ambulauer̃t retro.
Nunc uͦ abulant: et conuersi st̃ cor¬
de inegiptũ. ut retro ambulent. Qr d
di in priora: considera. Iustus eorũ
quł retro st̃ obliuiscens in priora ex¬
tenditur: peccator posteriorũ memi¬
nit: priora non appetẽs. Qͥa autẽ
posteriorũ meminit. p̃uaricat᷑ in le¬
gem iħu dicentis. ne conuertat᷑ retror¬
sum tollere uestim̃tũ suũ: et mobe¬
diens ẽ dictis eiꝰ. Mem̃tote uxoris
respiciens retrorsũ: aptus ẽ regnod̾i.
In lege. quoq scriptũ repperimus:
angłos ad loth egredientẽ de sodo¬
mis dicere. He respexeris retro: ne
steteris in tota regione. In monte
saluũ te fac: ne forte cõp̾hendaris.
Habet ⁊ hoc intellectũ dignum
spui dei. Ne inqͥt respexeris retro:
id est ad priora extendaris. Dimisisti

Expanded text:
re? Jerusalem quae quondam in Judaea erat, re? Jerusalem quae quondam in Judaea erat, a qua figuraliter universi Judaei intelliguntur, quia aversata est Christum, ideo retro ambulat. Fuit quippe tempus quando non ambulaverunt retro: nunc vero ambulant, et conversi sunt corde in Aegyptum, ut retro ambulent  Al. di in priora, considera. Justus eorum quae retro sunt obliviscens, in priora extenditur . Peccator posteriorum meminit, priora non appetens. Qui autem 839 posteriorum meminit, praevaricatur in legem Jesu dicentis: Ne convertatur retrorsum tollere vestimentum suum : Inobediens est dicto ejus: Mementote uxoris et respiciens retrorsum aptus est regno Dei . In Lege quoque scriptum esse reperimus, angelos ad Loth egredientem de Sodomis dixisse: Ne respexeris retro, et ne steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris . Habes et hunc intellectum dignum spiritu Dei: Ne, inquit, respexeris retro, id est in priora, extende. Dimisisti
Abbreviated transcription (Latin):
tristabitur suꝑ tequis reuertetur ro¬
gare ea quȩ in pace tibi sunt: Ipsũ
iłim qui rogabat pariter et p̾stabat
ea quȩ earant in pace: ꝓdidit anima
peccatrix. Qis potest ultra rogare
conuersus ad ea quȩ sunt in pace tͥ:
Scientes gͦ quia impossibile est eos
qui semel sunt illuminati gustauer̃t
etiã donũ celeste. ⁊ participes sunt
bonũ dei. uirtutesq scłi uenturi. et ꝓ¬
lapsi sunt. renouari rursus ad peni¬
tentiam : iterũ crucifigentes sibimet¬
ipsis filiũ dei. et ostentui habentes:
om̃ĩ labore nitam̃ ne et de nobis di¬
catur. Qis parcet suꝑ te ihrłm. ait
quis contristabitur suꝑ te. aut quis
reuertet᷑ rogare ea quȩ in pace sunt
tibi: Ad utrãq autẽ int̾pretationẽ.
hoc qd sequit᷑ cõnuenit. Tu auersata
es a me dicit dñs: retro ãbulab̾ quia
auersata es filiũ dei: et ꝑ hoc etiam
a do patre recessisti. retro ãbulasti.
Qͥd autẽ necesse ẽ manifesta replica¬

Expanded text:
tristabitur super te? quis rever tetur rotristabitur super te? quis rever tetur rogare ea quae in pace sunt tibi? Ipsum Jesum, qui rogabat, pariter et praestabat ea quae erant in pace, prodidit anima peccatrix: quis potest ultra rogare, conversus ad ea quae sunt tibi in pace? Scientes ergo quia impossibile est eos, qui « semel sunt illu minati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes sunt bum, virtutesque saeculi venturi, et prolapsi sunt, renovari rursum ad poenitentiam, iterum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes: omni labore nitamur ne et de nobis dicatur: « Quis parcet super te, Jerusalem, aut quis contristabitur super te, aut quis revertetur rogare in pacem tem interpretationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti, retro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replica
Abbreviated transcription (Latin):
digna pace dei : ihrłm noͣncupetur.
Post disciplinã quippe diuinã facta es
ihrłm: quȩ prius fueras iebus. In his¬
toria refertur quia nom̃ loci istius
fuerit iebus: et postea cõmuta to
uocabulo nuncupata sit iħrłm. leb
autẽ. hebreorum posteri tradunt
interp̃tari conculcatã. lebus autẽ¬
conculcata a fortitudinib contͣriis.
anima nr̃a tͣnsmutata ẽ : et facta ẽ
ihrłm uisio pacis. Si itaq pꝰ demu¬
tationẽ ã iebus in ihrłm peccaueri.
⁊ sanguinẽ testam̃ti sicut quidam
et tu cõmunẽ existimaueris: dicit᷑
et de te. Quis parcet suꝑ te ihrłm:
et quis contristabitur suꝑ te: Quis eñ
contristabitur si talis fueris ut tradas
gentia: in iħm peccat. S̾im autẽ et re¬
cesserit a fide. hec facit spiritalit̾ xp̃o:
quȩ corꝑalit̾ fecit ihrłm. Quã obrẽ
quanto plus arbitramini deteriora
mereri supplicia. eũ qui filiũ dei con-
culcati iħm filiũ Aei. si fecisti conuicũ
sp̃ui gr̃ȩ. quis paspet suꝑ te. quis con¬

Expanded text:
digna pace Dei Jerusalem nuncupetur. Post disciplinam quippe divinam facta es, Jerusalem, quae prius fueras Jebus. In historia refertur, quod nomen loci istius fuerit Jebus, et postea, commutato vocabulo, nuncupata sit Jerusalem. Jebus autem Hebraeorum posteri tradunt interpconculcata, a fortitudinibus contrariis, anima nostra transmutata est, et facta est Jerusalem Visio pacis. Si ita post diminutionem a Jebus, in Jerusalem peccaveris, et sanguinem testamenti, sicut quidam et tu communem existimaveris, dicetur et de te: « Quis parcet super te, Jerusalem, et quis contristabitur super te? » Quis enim contristabitur, si talis fueris, ut tradasgentia, in Jesum peccat: si autem et recesserit a fide, haec facit spiritaliter Christo, quae corporaliter fecit Jerusalem. Quamobrem « quanto plus arbitramini deteriora mereri supplicia eum, qui Filium Dei concuculcasti Jesum filium Dei, si fecisti convicium Spiritui gratiae, quis parcet super te? quis con
Abbreviated transcription (Latin):
noncupantur xp̃iam. de qͥb hic ser
mo estꝰ. Ueruntam̃ ueniens filius homi¬
nis: putas inueniet fidem suꝑ terrã:
Nonne de uob̾ dr: Idcirco ꝓuideamꝰ
attentiꝰ ut ꝑ singłos dies iste grex dñi
melioretur. conualescat: integer ꝑse¬
ueret : et om̃i contricione ab animab
nr̃is recedente: efficiamur in xp̃o iħu¬

Expanded text:
nuncupantununcupantuus hominis, putas inveniet fidem super terram? » ; nonne de nobis? Idcirco provideamus attentius, ut per singulos dies iste grex Domini melioretur, convalescat, integer perseveret, et, omni contritione ab animabus vestris recedente, efficiamur p
Abbreviated transcription (Latin):
rabitis. nisi occulte audierits: uerũ plo-¬
rabit anima ur̃a. Est quippe solius aĩe
fletus: et forsitan iste sit. de quo salua-¬
tor dicit. Ibi erit fletus. et stridor dea-¬
tium. Illa quoq cõminatio qua ridenti¬
bus luctũ lacrimasq denuntiat. de hoc
fletu est: quẽ cõmemorat ꝓpħa nunc
dicens. Hisi audieritis occulte: plorabit
tritus sit grex dñi. Fuit quippe ali'¬
quando hic grex domini. et quia
indignos iudicauerunt se salute:
conuersus est sermo domini ad gen¬
tes. Si gͦ grex ille contritus ẽ nos ole¬
aster qui contra naturã inserti sumꝰ
in bonã oliuã patriarcharũ. nonne
plus debebimꝰ uereri. ne et iste grex
dñi conterat᷑. : Futurũ quippe est
ut aliquando et iste grex conteratur:
iuxta illud quod a saluatore p̃dictũ ẽ.
Cum multiplicatȩ fuerint iniquita¬
tes tunc refrigescet caritas multorũ
De quib enim hoc dr refrigescet
caritas multorũ: Honne de his qui

Expanded text:
rabitis, nisi occulte audieritis, verum « plorabitis, nisi occulte audieritis, verum « plorabit anima vestra. » Est quippe solius animae fletus, et forsitan iste sit de quo Salvator dicit: « Ibi erit fletus et stridor dentium . » Illa quoque comminatio, qua ridentibus luctum lacrymasque denuntiat, de hoc fletu est quem commemorat propheta nunc, dicens: « Nisi audieritis occulte, plorabit tritus sit grex Domini. Fuit quippe aliquando hic grex Domini, et quia indignos se judicaverunt salute, conversus est sermo Domini ad Gentes. Si ergo grex ille contritus est, nos oleaster, qui contra naturam inserti 836 sumus in bonam olivam Patriarcharum , nonne plus debemus vereri, ne et iste grex Domini conteratur? Futurum quippe est ut aliquando et iste grex conteratur, juxta illud quod a Salvatore dictum est: Cum multiplicatae fuerint iniquitates, tunc refrigescet charitas multorum : de quibus enim hoc dicitur, refrigescet charitas multorum? nonne de his qui
Abbreviated transcription (Latin):
tas: ne incidamꝰ in maledictionem
que nc dr. Nisi audieritis occulte
plorabit anima ur̃a a facie contu¬
meliȩ. Quecũq ietuniũ iudeorũ
quasi ignorantes redẽptionis diem
post aduentũ iħu xp̃i obseruatis:
non auditis redẽptionẽ occulte. sed
tantũmͦ palam. Absconsa quippe ẽ
ꝓpiciationis audicio: scire quomodo
posuerit iħm ds ꝓpitiationẽ ꝓ pec¬
catis nr̃is: ⁊ quia ipse sit ꝓpiciatio
ꝓ delictis non solu̾ nr̃is: uerũ etiam
totius mundi. Parabole qͦ cũ legũ¬
tur in eugłio. ⁊ ẽ auditor extrãneꝰ:
ñ potest eas occulte audire. Si uͦ
auditor fuerit apłs. ⁊ unꝰ eorũ qͥ
ingrediunt᷑ domũ iłiui. accedit ad
eum: int̾rogat de obscuritate pa¬
rabolȩ. ⁊ interp̃tatur ei: fit q au¬
ditor intelligens eugłium. Audit oc¬
culte: ut non ploret anima eius. Eorũ
quippe qui occulte non audiunt. plorabit
anima. Quam admirande non ait plo-

Expanded text:
tas, ne incidamus in maledictionem, tas, ne incidamus in maledictionem, quae nunc dicitur: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae. Quicumque jejunium Judaeorum, quasi ignorantes redemptionis diem post adventum Jesu Christi observatis, non auditis redemptionem occulte, sed tantummodo palam. Absconsa quippe est propitiationis auditio, scire quomodo posuerit Jesum Deus propitiationem pro peccatis nostris, et quia ipse est propitiatio pro peccatis, non solum nostris, verum etiam totius mundi . Parabolae quoque cum leguntur in Evangelio, et est auditor extraneus, non potest eas occulte audire. Si vero auditor fuerit Apostolus, et unus eorum qui ingrediuntur domum Jesu, accedit ad eum, interrogat de obscuritate parabolae, et si interpretatus ei sit quvit, intelligens Evangelium audit ea occulte, ut non ploret anima ejus. Eorum quippe, qui occulte non audiunt plorabit anima. Q
Abbreviated transcription (Latin):
sionis occulte: in occulto circũcidit᷑.
Qui audit legẽ occulte. legẽ occul¬
te de misteriis paschȩ: oue uescitur
xp̃o. Pascha quippe nr̃m ĩmolatꝰ ẽ
xp̾c. Et sciens carnẽ uerbi dei uere
eibũ ẽẽ. uescit᷑ ea: occulte quippe de
pascha audiuit. at uͦ miserabilis ui¬
deus. idcirco dñm iħm int̾fecit. ⁊
usq in p̾sentẽ diem reus ẽ mortis
eius: quia ñ audiuit occulte legẽ et
ꝓpħas. Si qn̾ legis de arimis potes
audire occulte: potes audire mani¬
feste. Quicũq de uob̃ ꝓpe quippe ẽ
pascha. arima celebrauit: idẽ arima
hec corporalia: non audiuit manda-¬
tum dicẽs. Nisi audieritis occulte: plo¬
rabit anima ur̃a. Et de sabbato quȩ¬
dam mulierculȩ audientes ꝓpħam:
ma elem̃ta. quasi nec dũ descendit
xp̃c: et nos baptismo suo lauerit
a legalib intus in euangłicã ꝑfec¬
tionem. Idcirco diligentius attenda¬
mus si quando legẽ legimꝰ et ꝓphe-¬

Expanded text:
sionis occultae, et in occulto circumciditur. sionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus ; sciens carnem Verbi Dei vere cibum esse, vescitur ea. Occulte quippe de Pascha audivit. At vero miserabilis Judaeus idcirco Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis prope quippe est Pascha azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierculae non audientes prophetam, ma elementa, quasi nondum descenderit Christus, et nos baptismo suo laverit a Legalibus initiis in Evangelicam perfectionem. Idcirco diligentius attendamus, si quando Legem legimus, et prophe
Abbreviated transcription (Latin):
si contenebrescat sustineatis : et lu¬
men uos suscipiat. Alius uͦ dicat.
Nescio recte an ꝑperã: quia ⁊ hi
qui offendunt suꝑ montes tenebro¬
nebitis in lum̃. Si autẽ qͥs uen̾it
ad montes tenebrosos: uide quid ibi
inueniat. Et illic u̾bra mortis. ubi
tenebrosi montes. ibi ũbra mortis:
ex ipsis montib ꝓcreata. Et po¬
nentur in tenebris. Et nͥ audieritis
occulte: plorabit anima ur̃a a fa-¬
cie contumeliȩ. De his qui audiũt
quidã occulte audiunt: quidã uͦ eũ
audiunt: non occulte audiunt. Qd
ẽ itaq occulte audire: Nẽpe illud.
S loquim̃ sapientiã dei in misterio
absconsã: quam p̾destinauit deus
ante scła in głam nr̃am. Et rursũ
alibi dr: quia plura oꝑum dei sint
in absconsis. Si audio legẽ. aut oc¬
culte audio: aut non oceulte. ludeus
nesciẽs eũ qͥ in manifesto circũciditur iu¬
deum non ẽẽ: neq eã quȩ in palã ẽ ĩ carne circ̃¬
cisionẽ. Qui autẽ auditor ẽ circũ ci¬

Expanded text:
ontenebrescat, et sustineatis lumen, vos suscipiat. Alius vero dicat, nescio utrum recte an perperam, quia et hi qui offendunt super montes tenebronebitis in lumen. Si autem quis venerit ad montes tenebrosos, vide quid ibi inveniat. Est illic umbra mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, gloriabit anima vestra a facie contumeliae . De his qui audiunt, quidam occulte audiunt: quidam vero cum audiunt, non occulte audiunt. Quid est itaque occulte audire? nempe illud: Sed loquimur sapientiam Dei in mysterio absconsam: quam praedestinavit Deus ante saecula in gloriam nostram . Et rursum alibi dicitur, quia plura operum Dei sunt in absconsis . Si audio legem, aut occulte audio, aut non occulte. Judaeusnesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumci
Abbreviated transcription (Latin):
congregat pullos suos sub alas et
nosiuisti. ecce dimittetur uob̾ domꝰ ur̃a
semꝑ auxiliabantur ei. ꝑ quos etiã
lex moysi tradita ẽ disposita ꝑ an¬
gelos in manu mediatoris deserue¬
runt eã : et dixer̃t. Multis faci¬
norib opp̃ssa ẽ. lħm int̾fecit: et
in dñm nr̃m misit manꝰ. Quãdiu
minora peccauit. potuimꝰ rogare
pro ea: potuimꝰ obsecrare dñm: po¬
tumus partere ei. Suꝑ ista quis par-¬
cat: Si peccans peccauerit in uirũ:
dñm: quis orabit pro eo: Grande
piacłm cõmisit ihrłm: grande ꝑpe¬
trauit nefas: ido in cõmotione facta
est: et dr adeã. Qͥs parcet suꝑ te
ihrłm. aut quis contristabitur suꝑ
te: Nos ñ contristam suꝑ ihrłm et
calamitatib eus: et omĩs popłi illiꝰ.
Illorũ quippe delicto salus nobis fa¬
cta est: ad emulandũ eos. Et quia
sic peccauit. ut uoce dñi diceretur.

Expanded text:
congregans pullos suos sub alas, et congregans pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce dimittetur vobis domus vestra semper auxiliabantur ei, per quos etima lex Moysi tradita est, disposita per Angelos in manu mediatoris , deseruerunt eam, et dixerunt: Multis facinoribus oppressa est, Jesum interfecit; et in Dominum nostrum misit manus. Quamdiu minora peccavit, potuimus rogare pro ea, potuimus obsecrare Dominum, potuimus parcere ei: super isto vero quis parcat? Si peccans peccaverit vir in vircaverit in Deum, quis orabit pro eo? Grande piaculum commisit Jerusalem, grande perpetravit nefas, ideo in commotione facta est : Et dicitur ad eam: Quis parcet super te, Jerusalem, aut quis contristabitur super te? Nos non contristamur calamitatibus ejus, et omnis populi illius: illorum quippe delicto salus nobis facta est ad aemulandum eos. Et quia sic peccavit, ut voce Domini diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
in pacemtibisD
Auersa es a me dicit dñs. retro ãbu¬
labis : et extendã manũ meã suꝑ te
et disꝑdam te. ⁊ ultra non sinã te:
et disꝑdam illos in disꝑsionẽ. Dixi
sine filiis effectus sũ: egestas tenuit
me. Exemplũ accipiam. Hostis qͥs¬
piam. ac ꝑduellis contra imꝑatorẽ
offendere condẽpnantẽ. Sunt autẽ
non nulli qui adiciunt ad seuerita¬
tem. ut ne contristetur quidem suꝑ
cata multa ado condẽpnatũ peccatorẽ:
et uide quomodo in numerabilib an-¬
głis humano generi p̾sidentib ne ab
uno quidẽ miscđia dignus iudicetur.
Singuli quippe angłorum ꝑspicien¬
tes quia deus ẽ qui condẽpnauit. qͥa
creator est qui eũ aduersetur: et ta¬
le ẽẽ peccatum ut misericorset cle-
mens quodãm necessitatẽ passus sit
hoc adiecit. ut crucifigeret dñm me¬
um iħm: et in tantũ consurrexit
scelus. ut de ea diceret ipse saluator.
lapidas missos ad te. quotiens uolui
congregare filios tuos quasi gallina

Expanded text:
in pacem sunt tibi? Aversata es a me, dicit Dominus. Retro ambulabis, et extendam manum meam super te, et disperdam te, et ultra non sinam te, et dispergam illos in dispersione. Dixi: Sine filiis effectus sum: egestas tenuit me. Exemplum accipiam: Hostis quispiam ac perduellis contra Imperatoreoffendere condemnantem. Sunt autem nonnulli qui adjiciunt ad severitatem, ut ne contristentur quidem supeob peccata multa a Deo condemnatum peccatorem, et vide quomodo innumerabilibus angelis humano generi praesidentibus, ne ab uno quidem misericordia dignus judicetur. Singuli quippe angelorum perspicientes, quia Deus est qui condemnavit, quia creator est qui eum aversatur, et tale esse peccatum, ut misericors et clemens Deus quodammodo necessitatem passus sit hoc adjecit, ut crucifigeret Dominum meum Jesum, et in tantum surrexit scelus, ut de ea diceret Salvator: Jerushetas, et lapidas missos ad te, quoties volui congregare filios tuos, quasi gallina
Abbreviated transcription (Latin):
sionib multis. In quib uniuersis ñ ẽ
penitus głandum. Qd autẽ ueri si¬
mile et dignũ iudicatur ut quidam
putant gła illud ẽ. cũ aliquis ob sapi¬
entiã suam eleuatur: aut conscius cͥ
est quia decẽ iam annis res uenerias
non tetigerit: siue ab infancia inter
castos ꝑmanserit. Rursũq alius en¬
gitur: quia uincła ꝓ xp̃o portauerit
Recta quidẽ uident᷑ hȩc omĩa. ⁊ su¬
bicientia quadã ꝑsuasione ad głandũ
s ne in his quidem. si tam̃ sequim᷑ ue¬
ritatẽ rationabilit̃ quis effertur. quia
et in reb bonis gła non ẽ sine discri¬
mine. Paulus habuit materiã elatio¬
nis habens in se uisiones. reuelationes.
signa. uirtutes. ꝓpt̃ labores quos xp̃i
causa ꝑpersus est. ꝓpt̾ eccłas quas con¬

Expanded text:
siones multas: in quibus universis, non est siones multas: in quibus universis, non est penitus gloriandum. Quod autem verisimile, et dignum videtur, ut quidam putant, gloria, illud est, cum aliquis ex sapientia sua elevatur, aut conscius sibi est, quia decem jam annis mulieres non tetigerit, sive ab infantia integer castusque permanserit. Rursumque alius erigitur, quia vincula pro Christo portaverit. Recta quidem videntur haec omnia, et subjicientia quamdam persuasionem ad gloriandum. Sed ne in his quidem, si tamen sequimur veritatem, rationabiliter quis effertur: quia et in rebus bonis gloriari non est sine discrimine. Paulus habuit materiam gloriationis, habens in se visiones, revelationes, signa, virtutes propter labores, quos Christi causa perpessus est, propter Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ne extollamur. Nam cũ multis uici¬
is genus ueret᷑ humanũ: hoc peccato
uel maxime p̃mitur. Nec unꝰ est suꝑ¬
bie modus. Alius irrationabili et stulto¬
rum more in his effertur quȩ magis
pudore digna sunt: aut certe modum
elationis excedit. Alius quasi iuris si¬
mulatione seductus. suꝑ his eleuat᷑
quȩ sibi digna gła putat: cũ ⁊ in tali¬
bus ꝑiculosum sit głari. Exemplũ
assumã : quo fiat manifestius. Sunt
quidã in eo se iactantes quia filii duc̃u
sunt: ⁊ nobili familia nati. lstiusmo¬
di homines. ne u̾brã quidẽ et imagi¬
nem elationis suȩ. possunt ostendere.
Sunt alyan ideo subleuantur. qͥa
potestatẽ habent occidendi homines: et
ut ipsi putant ea fulti sunt dignitate
ut quorũ uelint capita secẽt. F Iorum
gła in confusione sua ẽ. Alii suꝑ diuiens
sibi applaudent: non his ueris. s his di¬
uitus que deorsum sunt. Alii suꝑbi¬
unt suꝑ domos splendidas: suꝑ posses¬

Expanded text:
nos ne extollamur. Nam cum multis vitinos ne extollamur. Nam cum multis vitiis genus vexetur humanum, hoc peccato vel maxime premitur. Nec unus est erbiae modus, alius irrationabili et stultorum more, in his effertur, quae magis pudore digna sunt, aut certe modum elationis excedunt; alius quasi verisimili ratione seductus super his elevatur, quae sibi digna gloria putat, cum et in talibus periculosum sit gloriari. Exemplum assumam, quo fiat manifestius. Sunt quidam in eo se jactantes, quia filii ducum sunt, et nobili familia nati: istiusmodi homines ne umbram quidem et imaginem elationis suae possunt ostendere. Sunt alii qui de eo sublevantur, quia potestatem habent occidendi hominem, et, ut ipsi putant, ea fulti sunt dignitate, ut quorum velint capita secent: horum gloria in confusione sua est. Alii super divitias sibi applaudant, non his veris, sed his divitiis quae deorsum sunt. Alii superbiunt super domos splendidas, super posses
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsis sermonib consideremꝰ. Aurib
ea quȩ dicunt᷑ audire. Qd̃ autẽ p̾ce¬
dit audite. si ad distinctionẽ eus
ꝑcipite: hoc imꝑat ut in mentẽ ⁊¬
in sensũ ea quȩ dicunt᷑ excipiant.
Neq uͦ hoc solũ loco. s in om̃i scrip¬
t᷑a st̃ q̃dam facilia ⁊ ꝓmta ad intelligen¬
qͥum: statiq ut lecta fuerĩt utilitatẽ
legentib tribuant. Sunt alia seere¬
tiora ⁊ ineffabilia ut ita dicã: quib¬
dam obscuritatib inuoluta. De his
gͥ quȩ latent et expositione indigẽt
arbitror dictũ ẽẽ audite: de his au¬
tem quȩ sine scrupulo int̾pretantis¬
auditori cõmodata sunt: aurib ꝑci¬
pite. ꝑ curramꝰ uniuersas scripturas:
⁊ ꝓbati nũmularii effecti dicamus.
Hoc audire debemꝰ: hoc aurib ꝑ¬
mus aurib que dicunt᷑ ñ eleuemur.
Omis quippe qui se humiliat. exaltabi¬
tur. Et saluator nr̃ dicens. discite a
me quia mittis sũ ⁊ humił corde. ⁊⁊
inuenietis requiẽ animab urĩs : docet

Expanded text:
ex ipsis sermonibus consideremus. Auribus ea quae dicunt audire, quod autem praecedit, audite, si ad distinctionem ejuspercipite, hoc imperat, ut in mentem et sensum ea quae dicuntur excipiant. Neque vero in hoc solum loco, sed in omni Scriptura sunt quaedam facilia, et prompta ad intelligendum, statimque ut lecta fuerint utilitatem legentibus tribuunt. Sunt alia sacriora et ineffabilia, et, ut ita dicam, quibusdam obscuritatibus involuta. De his igitur quae latent et expositione indigent, arbitror nunc dictum esse, audite: de nis autem quae sine scrupulo intauditori commoda sunt: Auribus percipite. Percurramus universas Scripturas, et probati nummularii effecti dicamus, hoc audire debemus, hoc auribus pmus auribus quae dicuntur, non elevemur: Omnis quippe qui se humiliat exaltabitur . Et Salvator noster, dicens: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem in animabus vestris : docet
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc dicit dñs. Ecce ego impleo om̃s
inhabitantes t̾rã istã : ⁊ reges qͥ sedẽt
peccatores: ñ quia ꝓphes: ñ quia
sacerdos quis uocatus ẽ: a suppliciis
liberabitur. Hoc autẽ de illis cõme
runt. Si quis gͦ et in his sacerdotib
in nob̾ dico prb̃is. siue in his qui cir
dictiones: de quib deo tribuente pꝰ
istius loci expositionẽ. cũ ad numero¬
rum librũ uentũ fuerit: disputabimꝰ.
ibi quippe de sacerdotib quȩdã scrip¬
ta sunt. Et sacerdotes gͥ et ꝓphas.
gendum uirũ afr̃e suo: et patres afi¬
liis. Quȩ quidem ut mͥ uidetur sic
sunt intelligenda. lustos congregat d̾s:
peccatores separat. Deniq idcirco quã¬
diu non sunt cõmoti ab oriente homi¬
nes: non sunt disseꝑati. Quando autẽ
moti sunt ab oriente. et ait homo ad
ꝓximũ suũ. uenite edificemꝰ ciuitatẽ.
et turrĩ. cuiꝰ sit caput usq ad celum:
d̾s locutus ẽ dicens. Uenite descendamꝰ:

Expanded text:
Haec dicit Dominus: Ecce ego impleo omnes Haec dicit Dominus: Ecce ego impleo omnes inhabitantes terram istam, et reges, et fpeccatores. Non quia prophetes, non quia sacerdos quis vocatus est, a suppliciis liberabitur. Haec autem de illis commemrunt . Si quis ergo et in his Sacerdotibus, in nobis dico presbyteris, sive in his qui circdictiones, de quibus, Deo tribuente, post istius loci expositionem, cum ad Numerorum librum ventum fuerit, disputabimus: ibi quippe de sacerdotibus quaedam scripta sunt: Et sacerdotes igitur, et prgendos virum a fratre suo, et patres a filiis . Quae quidem ut mihi videtur sic sunt intelligenda: Justos quidem congregat Deus, et peccatores separat. Denique idcirco quamdiu non sunt cones, non sunt dissipati: quando autem moti sunt ab oriente, et ait homo ad proximum suum: « Venite et aedificemus civitatem et turrim cujus sit caput usque ad coelum . » Deus locutus est, dicens: Venite, descendamus,
Abbreviated transcription (Latin):
m sinistra continebat᷑. Neq enĩ po¬
tes bonorũ tantũ calicẽ bibere. qͣsi
bona tantũmͦ feceris: neq rursum
peccatorũ: quia et bona quippe ali¬
quando gessisti. Ideirco inclinauit
ex hoc in illud: ut iuxta cõpensati¬
onem oꝑũ tuorũ misceatur tibi
suppliciũ aquatius seu meratius
⁊ scdm merita tua. aut obtunda¬
tur irȩ diuinȩ aculeus: aut exacu¬
atur. Si uͦ bonꝰ fueris. ⁊ łi manda¬
ta seruaueris: attende quid dicas.¬
Calicẽ salutis accipiã. et nom̃ dm̃ in
uocabo. Omĩs igitur uter siue bonꝰ
siue malus implebit᷑ uino qualitatis
quid liquans: nisi sodomorũ aut so¬
rech. Deinde docet interĩ ut litt̾am
sequam̃ ꝓpt̾ eos qui peccauer̃t in ihrłm.
et in iudea illo tempore morabantur.
quali uino istiusmodi utres implẽdi
sũt: sequit᷑ enĩ. Si dixerint ad te nũ¬
quid cognoscentes ñ cognoscumꝰ. qͥa
omĩs uter implebit᷑ uino: dic ad eos.

Expanded text:
in sinistra continebatur. Neque enim poin sinistra continebatur. Neque enim potes bonorum tantum calicem bibere, quasi bona tantummodo feceris: neque rursum peccatorum tantum, quia et bona aliquando gessisti. Idcirco inclinavit ex 824 hoc in illud, ut juxta compensationem operum tuorum misceatur tibi supplicium aquatius, seu meracius, et secundum merita tua, aut obtundatur irae divinae aculeus, aut exacuatur. Si vero bonus fueris, et Dei mandata servaveris, attende quid dicasCalicem salutaris acvocabo . » Omnis igitur uter, sive bonus sive malus, implebitur vino qualitatis quid liquens, nisi vinum Sodomorum, aut Sorec. Deinde docet, interim ut litteram sequamur, propter eos qui peccaverunt in Jerusalem, et in Judaea illo tempore morabantur, quali vino istiusmodi utres implendi sunt. Sequitur enim: Si dixerint ad te: Numquid cognoscentes non cognoscimus, quia omnis uter implebitur vino? dices ad eos:
Abbreviated transcription (Latin):
actuũ seu malorũ: tͥ miscebit᷑ ⁊ tͣdet᷑.
Intellige enĩ mͥ eos qͥ penitꝰ apietate
discedt̃. ⁊ omĩ ex parte religionẽ aduer¬
sant᷑: ĩ tantũ ł̃ fortuto ⁊ pecudũ more
uiuant. bibentes calicẽ uimi meri quẽ
de ieremiȩ libro ꝓtulimꝰ. eos uero qui ñ
penitus recesser̃t. s cum sint peccato¬
res et indigni iudicent᷑ calice noui te¬
stam̃ti et faciant sepe bona oꝑa. se¬
pe contraria: bibentes calicẽ mero
mixtũ. Inclinauit enĩ ds ex hoc in
illud. Qͥd est qd̃ ait ex hoc in il¬
lud: Quo pocula uideo. inclinaũ
enĩ ex hoc in illud: ueruntam fex
eius non ẽ exinanita. Anmaduerte
Si autẽ pateris aliquid me auden-¬
tius dicere. sit in dext̾a manui eius
calix uirtutũ: sit in sinistra uiciorũ.
Cum gͦ ceperis ꝓpter peccata torq̃¬
ri: quia et bona oꝑa fecisti. calix in
manu dñi ẽ. uini meri plenꝰ mixto.
Et inclinauit ex hoc in illud. Id est
de eo qͥ erat in dext̾a : in illũ qui

Expanded text:
tuum, seu malorum, tibi miscetur et traditur. Intelligit enim eos, qui penitus a pietate discedunt, et omni ex parte religionem aversantur, in tantum ut fortuitu et pecudum more vivant, bibentes calicem vini meri, quem de libro Jeremiae protulimus; eos vero qui non penitus recesserunt, sed cum sint peccatores, et indigni judicentur calice Novi Testamenti, et faciant saepe bona opera, saepe contraria, bibentes calicem mero mistum. « Inclinavit enim Deus ex hoc in illud. » Quid est quod ait: « ex hoc in illud? » Duo pocula video. » Inclinavit enim ex hoc in illud, verumtamen fex ipsius non exinanita. Animadverte sin autem pateris aliquid me audacius dicere: Sit in dextera manu ejus calix virtutum, sit in sinistra vitiorum. Cum igitur coeperis propter peccata torqri, quia et bona opera fecisti, calix in manu Domini est vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud: id est de eo qui erat in dextera, in illum qui
Abbreviated transcription (Latin):
culo ẽ: benignus et ꝓuidus pater.
quomodo ei largitus est passiones et grãs
differentes: sic ad tuitionẽ donorũ suo
responsione dñi paulus. et dixit ad eũ.
Sufficit tibi gr̃a mea: uirtus enĩ in in¬
firmitate ꝑficitur. Suꝑ nullo gͥ głi¬
andum est. Sequitur quippe iactanci

Expanded text:
, benignus et providus Pater quomodo ei largitus est revelationes, et gratias differentes, sic ad tuitionem donorum suorresponsione Domini Paulus et dixit ad eum: Sufficit tibi gratia mea; virtus enim in infirmitate perficitur . Super nullo igitur gloriandum e
Abbreviated transcription (Latin):
quitiã atq uirtutẽ agnoscamꝰ qͦmodo
om̃is uter implebit᷑ uino. Si autẽ
neqͥtia siue uirtutib ĩplent᷑ utres:
consequens ẽ ut suppliciis impleant᷑
ob nequitiã: benedictionib ob uirtu¬
tem. Exibebant sacrȩ litt̾ȩ testimo¬
ad quas ego mitto te. leremias autẽ
hec loquitur: suꝑ qd̃ infert. Et bi¬
bent et uomẽt: ⁊ insanient ⁊ cadẽt.
igit᷑ supplicia in p̾senti loco: uinũ me¬
racũ nuncupauit. Bibẽt merat᷑ũ uinũ:
id ẽ meracis cruciatib digni sunt. Alii
in manu dñi uini meri plenꝰ mixto.
et inclinaũ ex hoc in illud: uerũtam̃
fex eiꝰ non ẽ exinanita: bibẽt om̃s

Expanded text:
atque virtutem, ut agnoscamus quomodo omnis uter implebitur vino. Si autem nequitia, seu virtutibus impleantur utres, consequens est, ut suppliciis impleantur ob nequitiam, benedictionibus ob virtutem. Exhibeant sacrae litterae testimoad quas ego te mitto . Jeremias autem haec loquitur: super quod infert: Et bibent, et voment, et insanient, et cadent. Igitur supplicia in praesenti loco vinum meracum nuncupavit. Quidam bibunt meraca vina, id est meracis cruciatibus digni sunt: alii in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen faex ejus non est exin
Abbreviated transcription (Latin):
De his quippe n̾c ꝓpħat dicens :
ꝓcreauert̃ filios et fecer̃t fructus.
Prope esto ori eorũ: ⁊ longe a reni¬
bus eorũ. Nominãt iħim iꝰ ñ habẽt
eũ: neq enĩ illũ confitent᷑ ut xp̃m.
Et tu dñe nosti ⁊ ꝓbasti cor meũ
in ꝯspectu tuo. Sũfica illos: indie int̾fectioĩs
eorũ. Qͥd faciã ut hoc exponã: Corm̃ta sẽ¬
ficationẽ uocat eorũ. q̃ torquent᷑. Sc̃ifica
qͥppe eos ait in die int̃̾fectionis eorũ: idẽ ꝑ
hoc qd int̾fecisti eos. sc̃ifica eos. Quẽ enĩ di¬
ligit dñs corripit: flagellat aũ omnẽ filiũ
quẽ recip̃. Quousq lugebit t̾ra: ⁊ fenũ om̃e

Expanded text:
De his quippe nae, prophetat dicens: De his quippe nae, prophetat dicens: Procreaverunt filios, et fecerunt fructum. Prope es tu ori eorum, et longe a renibus eorum . Nominant Jesum, et non habent eum, neque enim illum confitentur ut Christum. Et tu, Domine, nosti, et probasti cor meum in conspectu tuo. Sanctifica illos in die interfectionis eorum . Quid faciam ut hoc exponam? Tormenta sanctificationem vocat eorum qui torquentur. Sanctifica quippe eos, ait, in die interfectionis eorum, id est, per hoc, quod interficis eos, sanctifica eos. Quem enim diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Quousque lugebit terra, et fe
Abbreviated transcription (Latin):
qui possit dicere: quasi sapiens archi-¬
tectus fundam̃tũ posui. Migrauer̃t
ab eis architecti: uener̃t ad ȩccłam:
suꝑedificant: quic̃q pꝰ eos credider̃t
In fame gͦ ille popłs derelictꝰ ẽ. Ad¬
ducã quippe mala suꝑ inhabitantes
anathot: in anno uisitationis eorũ.
lustus es dñe. quia excusabo me apud
te: uerũtam̃ iudicia loquar adte.
Qͥ d ẽ qđ uia peccatorũ ꝓsperatur:
Abundauer̃t om̃s qui spreuer̃t con¬
tẽpnentes. Queramꝰ an bonꝰ sit deus.
qui legẽ ꝓphasq largitus ẽ. uidentes
uiã impiorũ ꝓsꝑari: ⁊ nicħ eos ab eo
ꝓ merito sustinere: abundauer̾̃t enĩ
om̃s qͥ sp̾uert̃ contẽpnentes. Hi qui ad¬
uersũ conditorẽ rabidis faucib latrãt.
qui eũ blasphemis sermonib crimi¬
nantur: abundauer̾t. plantati sunt.
radicẽ miser̃t: ꝓcreauer̃t filios. et fe¬
cer̃t fructus. Quantos fructus mar¬
cion fecit pcreans filios infidelitatis:
quantos basilides: quantos ualentinꝰ.

Expanded text:
qui possit dicere: « Quasi sapiens architectus fundamentum posui . » Migraverunt ab eis architecti, venerunt ad Ecclesiam, superaedificant quicumque post eos crediderunt. In fame ergo ille populus derelictus est: Adducam quippe mala super inhabitantes Anathoth, in anno visitationis eorum. Justus es, Domine, quia excusabo me apud te. Verumtamen judicia loquar ad te. Quid est, quod via peccatorum prosperatur? Abundaverunt omnes, qui spreverunt contemnentes . Quaeramus 818 an bonus sit Deus, qui Legem prophetasque largitus est, videntes viam impiorum prosperari, et nihil eos ab eo pro merito sustinere. Abundaverunt enim omnes qui spreverunt contemnentes, ii qui adversum conditorem rabidis faucibus latrant, qui eum blasphemis sermonibus criminantur: Abundaverunt, plantati sunt, et radicem miserunt; procreaverunt filios et fecerunt fructus. Quantos fructus Marcion fecit procreans filios infidelitatis? quantos Basilides? quantos Valentinus?
Abbreviated transcription (Latin):
bibite uinũ qdđ miscui uob̃: tam̃ uideo
saluatorẽ ascendentẽ die pasche grande
cenacłm stratũ atq mundatũ: ⁊ agen¬
tem diẽ festũ cũ discipłis suis. illoq
eis calicẽ ꝓpinantẽ de qͦ in euangłio
derit. Iħc enĩ letificans discipłos. mera¬
co eos poculo. ꝓpinat ⁊ dicit. Accipite
⁊ bibite. Hic ẽ sanguis m̃s qͥ ꝓ uobis
effundet᷑ in remissionẽ peccatorũ:

Expanded text:
 miscui vobis , tamen vide Salvatorem ascendentem die Paschae, grande coenaculum stratum atque mundatum, et agentem diem festum cum Discipulis suis, illumque eis calicem propinantem, de quo in Evangelio derit; Jesus enim laetificans discipulos meracum eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundet
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas: qͥa contͥtus ẽ grex dNI:
uod a deo pro¬
phete iubetur
ut dicat: debet
dignũ esse ĩꝑio
dei. S ñ uidet᷑
dignũ si manea¬
mus in lutera. ⁊
nichil altius
requiramꝰ: in tantũ ut siquis rudis
auditor extiterit. dicat ineptũ est
scripturis aurẽ accõmodare: ⁊ ea cog¬
noscere quȩ in eis latitant. Hoc autẽ
dicit animalis. Animał quippe homo
non recip̃ ea que st̃ sp̃c dei: stulticia
enim ei est. Consideremꝰ gͦ dei sermo¬
nem: quid iubeat. Et dices ad popłm
sermonẽ istũ. Hec dicit dñs deus isrł.
Quod dicit dñs ds isrł: dignũ q̃so
sit dño deo isrł. Omĩs uter implebit᷑

Expanded text:
lacrymas, quia contritus est grex Domini . Quod a Deo prophetae jubetur ut dicat, debet dignum esse imperio Dei. Sed non videtur dignum, si maneamus in littera, et nihil altius requiramus, 821 intantum ut si quis rudis auditor exstiterit, dicat ineptum esse Scripturis aurem accommodare, et ea cognoscere quae in eis lectitantur. Hoc est dictum animalis: Animalis quippe homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim ei est . Consideremus ergo Dei sermonem quid jubeat: Et dices ad populum sermonem istum: Haec dicit Dominus Deus Israel. Quod dicit Dominus Deus Israel, dignum quaeso sit Domino Deo Isr
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃e hec dicunt᷑. Calix tuus in ebrians
quã p̾clarꝰ ẽ. Et sapientia conuocat
ad eratẽrẽ suũ dicens. Uenite mandi¬
cate panes meos: ⁊ bibite uinũ. qd¬
miscui uobis. Est gͦ uinũ de sodomis:
et ẽ uinũ qđ sapientia miscuit. Rur-¬
sumq uinea facta ẽ dilecto in cornu.
in loco uberi plantata ađo: que uoca¬
tur uinea soreth: electa quedã erat
inter om̃s uineas mirabilis. Est autẽ
dine uineas eorũ: et ficos eorũ in ge¬
lu. Consideremꝰ gͦ om̃s homines. figu¬
ralit̾ capaces ẽẽ uini. Hec aliud eis pos¬
sumꝰ nom̃ ĩponere. qͥ capaces uini sunt.
quã utrẽ: et dicere qͥa neꝗͣ homo ple-¬
nus sit uino: de uinea sodomorũ et
egiptiorũ plenꝰ sit uino inimicorũ

Expanded text:
Calix tuus inebrians quam praeclarus est! » Sapienta convocat ad craterem suum dicens: « Venite, manducate panes meos, et bibite vinum qumiscui vobis . » Est ergo vinum de Sodomis, et est vinum quod Sapientia miscuit. Rursumque: « Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi , » plantata a Deo, quae vocatur vinea Sorech, electa quaedam et inter omnes vineas mirabilis. Est autem dine vineam eorum, et ficus eorum in gelu . » Consideremus ergo omnes homines figuraliter capaces esse vini, nec aliud eis possumus nomen imponere, qui capaces vini sunt, quam utrium, et dicere quia nequam homo plenus sit vino de vinea Sodomorum et Aegyptiorum, plenus sit vino inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntur et dic̃t nosse se. quia omĩs
uter implebitur uino: fallunt. Non
enim necessario sequit᷑: ut omĩs uter
impleatur uino. Sunt utres oleo ple¬
ni: sunt alii aqua. licet liquentis nat̾e
materia: aut certe non plem. Oñs au¬
tem dicit omnẽ utrẽ implendũ uino:
et popłs respondit. Nũqͥd cognoscentes

Expanded text:
sequuntur, et dicunt nosse se, quia omnis uter implebitur vino, falluntur. Non enim necessario sequitur, ut omnes utres impleantur vino. Sunt utres oleo pleni: sunt alii a qualibet liquentis naturae materia vacui, aut certe non pleni. Dominus autem dicit omnem utrem implendum vino: et populus respondit: N