comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si crederet. dixit Credo:
Iterũ int̾rogatꝰ utrũ abre¬
nuntiaret om̃ib idolis. re¬
spondit: Abrenuntio Prose¬
cuta ẽ int̾rogatio sacerdotiꝰ
utrũ renuntiaret omnib
peccatis: At ille ait: Ista priuꝰ
debuisti inquirere. anteꝗͣ
has aulã regis cęloꝵ intrarẽ:
Nunc autẽ re induam me
non baptizatus. ut om̃ib
prius quib sũ iratus indul¬
geã. om̃ib debitorib meis
cyrographa restituã.si cui
aliquid uiolent᷑ abstuli:
integrũ reddi prȩcipiam:
Duȩ michi post uxoris obitũ
concubinȩ sunt: & istis donẽ
& maritis tradã: Ab omni
nexu seruili ingẽnuo pri¬
uãto uel publico. actuũ
meoꝵ nodos exsoluã: & ita
demũ ꝓmittã renuntiatu¬
rũ mẽ om̃ib peccatis dia¬
bolicis. & uoluptatib mundi.
Dicit ei sc̃s policarpus prbt:
Beatiorẽ te cęlestis unda per¬
fundet. cũ ea quȩ arbitrio
tuo dicis te eẽ facturũ. tota
festinatione cõpleueris: Nã

Expanded text:
si crederet, dixit: Credo. si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diais et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam
Abbreviated transcription (Latin):
nec uellẽ. Ad hoc tantũ sub
clamide latere uolui. ut
nutantiũ animos instruerẽ.
& dubitantes constantes effi¬
cerẽ : ne passionũ doloribus
cederent. quos fides fecerat
bellatores Tu autẽ amplis¬
simȩ potestatis apicẽ gerens.
non potes temet ipsum: nec
abspectaculis tollere. neq
iudicandis negotiis absentare:
Simulans igitur egritudinẽ.
tibi ipsi postula successorẽ.
ut possis liber ab occupatio¬
nib mundi futurȩ uitae
rudimenta suscipere: quo
scđa natiuitate iterũ natuᷤ.
ȩt̃nis efficiaris parentibus
tius mittit ad amĩcos suos
in palatio positos. per quos
testimonialis scripta suscipienꝰ
tirociniũ diuinȩ militiae
antequã baptizaret᷑ accepit
Quid mẽmorẽ quã plenissime
fidei fuerit: quãq acris in¬
genii contra infideliũ asser¬
ta constiterit. sequens lectio
manifestat. Nam ininitio
qualit̾ sit sacro scĩ fontis un¬
da ꝑfusus. mentis eius fides
euident̃ enituit: Interrogatꝰ

Expanded text:
nec vellem. Ad hoc tantum sub nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in initio qualiter sit sacrosancti fontis unda perfusus, mentis ejus fides evidenter enituit. Interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃. ꝓhibebat fieri Sc̃i uero
non solũ non metuebant
ꝓmissũ exitiũ: uerũ etiam
constant̃ preparari clibana
hortabantur: Iunc accesser̃t
ad uniuersa idola cristalli.¬
na & olouitrea. & omne
to dũ scõrũ manib frange¬
rentur. apparuit ante ocu¬
los chromatu iuuenis. cuiu
facies flãmeo radiabat aspe¬
ctu. & dixit ei Misit me
sti: ut omniũ membrorũ
tuorũ recipias sanitatem:
Adhanc uocẽ sanissimꝰ reddi¬
rere post iuuenem. ut pe¬
des eius oscularet᷑ At ille
dixit ei:Uide ne contingaᷤ
me: qr nondũ baptismatis
scĩficãtio. te ab squalorib
abluit idoloꝵ idens hȩc
tẏburtius filius eiꝰ aduoluit᷑
pedib sc̃ĩ folicarpi Ipse aut̃
plantas beati Sebastiani. &
ambo una uoce clamabant.
unigenitus filius dĩ quẽ prę¬
dicatis boni ministri eius.
chromatio Sicut ipse nosti.
principatũ primȩ cohortis
ago. sed utrũ sit militia ho¬
minis nescire olim decreui :

Expanded text:
s, prohibebat fieri. Sancti vero s, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne to, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et dixit ei: Misit me sti, ut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus reddirere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur pedes S. Polycarpi. Ipse autemplantas S. Sebastiani, et ambo una voce clamabant: unigenitus Filius Dei, quem praedicatis boni ministri ejus. Chromatio: Sicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi,
Abbreviated transcription (Latin):
& iniusti merito puniant᷑:¬
& hoc nolo ut otiosũ eẽ existi¬
mes. qđ te ipsũ nondũ saluatũ
attendis. Nã si ex integro ate
inimici generis humani ce¬
rimonias ahiceres: in tem&¬
ipso qđ uerũ ẽ didicisses Au
diens hȩc chromatius dixit
Uerus ille ds̃ ẽ : qui uos taleᷤ
ꝓbatur habere cultores. Nã
om̃is sermo ur ita rationib
affluit: ut pecudũ ad rationẽ
uerã mentes inclinet: Unde
etiã hoc ipsũ qđ ad ornatũ
domus uisus sũ excepisse: ne
impediat saluti meȩ. eius
incoldmitas dissipetur: Credo
enĩ & hȩc fides mea ẽ. quod
lex abominatur ac ꝓhib&.
tẽ consequi & futurã Audi¬
ens autẽ hȩc filius eiꝰ libur¬
tius. dixit: Nulla patior ra¬
tione hoc opus prȩtiosũ &
prȩcipuũ & incomparabile
deici Sed ne paternȩ saluti
uidear uenire contrarius. de¬
ferantur duo clibana. & ac-¬
censa ante ianuã cubiculi
prȩparentur Ut dũ destru¬
ctũ ab eis fuerit. & pat̾ meu̾
non receperit sanitatẽ. am

Expanded text:
et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod lex abominatur et prohibetem consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile jici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit sanitatem, amb
Abbreviated transcription (Latin):
t qͥdẽ GREGORIUS. prudent̃
cognoscens totũ corpꝰ eccłȩ
tam ꝑ bonos ep̃os felicit̾ sta¬
re quã ꝑ malos infeliciter
cadere: ñ solũ diũsarũ gen¬
tiũ diu̾si ordinis clericos.
uerũ etiã uacantes ep̃os in¬
diocesos ep̃c inuitabat. Unde
Sebastiano sẏrmiensi ep̃o int̃
cet̃a scribit dicens Debitum
salutationis alloquiũ solued.
indico qđ a me bonifacio
defensore referente ꝑuenerit :
Anastasius patriarcha in una
suarũ ciuitatũ regendã uob̾
eccłam cõmitt̃e uoluit: &
c̃sentire noluistis Quẽ sensũ
atq sapientiã ur̃am ualde
ego libent̃ amplexus. Lau

Expanded text:
t quidem Gregorius, prudenter cognoscens totum corpus Ecclesiae tam per bonos episcopos feliciter stare, quam per malos infeliciter cadere: non solum diversarum gentium diversi ordinis clericos, verum etiam vacantes episcodioeceseos episcopatus invitabat. Unde Sebastiano Sirmiensi episcopo inter caetera scribit, dicens: « Debitum salutationis alloquium solvens, indico quod ad me, Bonifacio defensore referente, perveneritAnastasius, patriarcha, in una suarum civitatum regendam vobis Ecclesiam committere voluit, et consentire noluistis. Quem sensum et sapientiam vestram valde ego libenter amplexus su
Abbreviated transcription (Latin):
alacer prȩstolabatur ho¬
rã. qua laboꝵ certaminũq
suoꝵ repositã a iusto iudice
reciperet coronã Et quia

Expanded text:
alacer praestolabatur horam qua laborum certaminumque suorum repositam a justo judice reciperet coronam. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
salomon ait. melius ire ad
domũ luctus quã ad domũ
conuiuii: gaudiũ salutis la¬
turus lugentib ad domum

Expanded text:
Salomon ait: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii, gaudium salutis laturus lugentibus, ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
ciensi. namnetensi. quoꝵ causa
eo die ad discutiendũ relicta dy¬
aconus sermonis cursũ ad abbes
fiteri ammonint. Primus scĩ
remigii abbas herimarꝰ surrexit

Expanded text:
iensi, Nannetensi; quorum causa eo die ad discutiendum relicta, diaconus sermonis cursum ad abbates fiteri admonuit. Primus sancti Remigij Abbas Herimacus surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
famulã impus cruciãtib
Ageret: idcirco ipsi peri¬
culũ sustinerent: Iunc ne¬
ens. ex uno laterȩ terrae
motũ metuebat: ex alio
autẽ seditionem populi
formidabat: lubet igitur
recipi Ipse autẽ ꝑ postera
secretarii occulte exiens :
populũ in ianuis dereli¬
cerẽ. expandit manꝰ suas
qui me creasti & custodi¬
sti ab infantia mea. & fe¬
cisti me in iuuentũte ui¬
riliter agere. qui tulisti
a me amorẽ scłi huius qui
corpus meũ a pollutione
separasti. qui fecisti me uin¬
cere dormenta carnificis.
ferrũ. ignẽ. uincula. qui
michi inter dorquentes
uirtutẽ & patientiã tri.¬
biusti: te deprecor ut ac

Expanded text:
famulam im| piis cruciatibus ageret Et idcirco omnes periculum sus| stinerent. Tuncens . ex uno latere terre| motu metuebat . ex alio autem latere . seditionem| populi formidabat. Igitur reci| pi. Ipsi autem a postera secretarii fugiens . populum| in ianuis derelice| rem . expandit manus suasqui me creasti, et custodisti ab infantia mea, et fecisti me juventute viriliter agere, qui tulisti a me amorem saeculi, qui corpus meum a pollutione separasti, qui fecisti me vincere tormenta carnificis, ferrum, ignem, et vincula; qui mihi inter tormenta virtutem patientiae contulisti: deprecor ut ac
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: Nam om̃a illius re¬
gionis lustrans monasteria.
ꝑut habere poterat refri¬
geria sumptuũ fratribus
dereliquit: quos amor scĩ
uiri de toto illuc orbe
conduxerat: Inde breui
cursu transfretauit seleu¬
tiam : de qua ascendens
Antiochiam. scĩ confessorĩ¬
q paulini modicũ carita¬
te detenta : media hieme
calente ardore fidei. femi

Expanded text:
tum est. nam omnia illius regionis lustrans monasteria, prout I habere poterat, refrigeria sumptuum fratribus dereliquit, quos amor I sancti uiri de toto illuc orbe conduxerat. inde breui cursu transfretauit Seleuciam, de qua ascendens Antiochiam sancti confessorisque Paulini modicum caritate detenta media hieme calente ardore fidei femi
Abbreviated transcription (Latin):
tamen confluentiũ rarescẽte
s magis magisq crebrescente co¬
ꝑia domnꝰ papa metuens ne in sa¬
cris uigiliis deo famulantes impor¬
tunitate ꝑlebis prepelirentur exe¬
qui diuine uirtris sollempina
cum etiam ne sͥ preciosi corporis
sc̃ĩ ip̃ius tnͣfferendi eccł̃ieq dedi¬
cane inhiberetur copia. delegatiᷤ
clericis sus enisdem loci memora¬
to abbati spaciositatẽ templi pre¬
cepit penitꝰ euacuari obseratisq
diligent̾ forib omnib intercludi
facultatem introcundi. Precepit¬
namꝙ etiã ut sua parte hoc ppłis
annuntiari ut ad horam secederẽt
et absq ulla su impetꝰ inquietu¬
dine sollempnes illiuis noctis ex¬
cubias cum digna deuotione a
deo militantib celebrari sinerent.
se proculdubio die subsequenti

Expanded text:
tamen confluentium rarescente, sed magis magisque crebrescente copia, domnus papa metuens ne in sacris vigiliis Deo famulantes importunitate plebis praepedirentur exsequi divinae servitutis solemnia, tum etiam ne sibi pretiosi corporis sancti ipsius transterendi ecclesiaeque dedicandae inhiberetur copia, delegatis clericis suis, ejusdem loci memorato abbati spatiositatem templi praecepit penitus evacuari, obseratisque diligenter foribus, omnibus intercludi facultatem introeundi; praecepit etiam ex sua parte hoc populis annuntiari, ut ad horam secederent, et absque ulla sui impetus inquietudine solemnes illius noctis excubias, cum digna devotione, a Deo militantibus celebrari sinerent; se procul dubio die subsequenti
Abbreviated transcription (Latin):
si ita de eo recte sentis lo¬
quere & de illo sicut cathõ¬
lica credit ȩccła crede &
confitere : Ad cuius uocẽ ante
suꝑb herẽticus. hũmilis iam
& catholicus: catholicã fidem
de sc̃a & inseparabili trini¬
tate & de xp̃i incarnatione

Expanded text:
si ita de eo recte sentis, loquere et de illo, sicut catholica credit aecclesia, crede et confitere'. Ad cuius vocem ante superbus hereticus, humilis iam et catholicus catholicam fidem de sancta et inseparabili Trinitate et de Christi incarnatione
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. & exẽplo dñicae
resurrectionis. ꝓbauit hoc
dogina orthodoxe fidei om¬
nib ẽẽ contrariũ Catholica
& enĩ fides habet. qđ corp̃
nr̃m in illa immortalitatiᷤ

Expanded text:
eritatis et exemplo Dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica etenim fides habet quod corpus nostrum in illa immortalitati
Abbreviated transcription (Latin):
respondendũ est : sed ut
fidẽ tantȩ feminȩ ostende¬
rẽ. quȩ maluit inimicitiaᷤᷤ
hominũ subire ꝑpetuas.
quã dĩ offensam amicituᷤ
noxis ꝓuocare Dicã ergo
ut coeperã: Nichil ingenio
eiꝰ docibilius fuit Tardã erat
adloquendũ. uelox ad au¬
diendũ. memor illius prȩ¬
cepti: audi isrł & tace
Scripturas sc̃as tenebat me¬
morit̃. & cũ amaret hysto¬
riã illudq ueritatis dice¬
ret fundam̃tũ : magis se
edificationẽ animȩ ꝓte
nouũ cũ filia me disseren¬
de ꝑlegeret: Quod ꝓpter
uerecundiã negans. ꝓpter
assiduitatẽ & crebras postu¬
lationes eiꝰ prestiti: ut do¬
cere̾ quȩ didicerã. non a
memet ipso idest a p̃sum¬
ptionis pessimo p̃ceptore :
sed ab illustrib prȩcepto¬
sitabã. & me nescire inge¬
nue confitebar: Nequaquã
iugi interrogatione coge

Expanded text:
respondendum est. sed at respondendum est. sed at fidem tantae feminae ostenderem, quae maluit inimicitias hominum subire perpetuas quam dei offensam amicitiis noxiis prouocare. Dicam ergo, ut coeperam: nihil ingenio eius docilius fuit. tarda erat ad loquendum, uelox ad audiendum, memor illius praecepti: audi, Israhel, et tace. scripturas tenebat memoriter et, cum amaret historiam et illud ueritatis diceret fundamentum, magis seqaedificationem animae protegtrumentum cum filia me disserente perlegeret. quod propter uerecundiam negans propter adsiduitatem et crebras postulationes eius praestiti, ut docerem, quod didiceram non a memetipso, id est a praesumptionis pessimo praeceptore, sed ab inlustribus ecsitabam et nescire me ingenue confitebar, nequaquam iugi interrogatione coge
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. quã inscrutabilia sunt
iudicia eiꝰ & inuestigabiles
uiȩ illius: Quis enĩ cogno.¬
uit sensum dñi. aut quis
consiliarius eiꝰ fuit: Etatũ
aut̃ diuersitas. non mutat
corporũ ueritatẽ: Cũ enĩ
corpora nr̃a cotidie fluant.¬
& aut crescant aut decre¬
scant : Ergo tot erimꝰ homi¬
nes quot cotidie comutamͣ.
aut alius fui cũ decẽ annoꝵ
capite sũ Igit᷑ iuxta ȩccła¬
rũ traditiones & apostolũ
paulũ illud est responden-¬
dũ: qđ in uirũ ꝑfectũ &e
in mensurã ȩtatis plenitu¬
dinis xp̃i resurrecturi simꝰ.
In qua ętate & adã condi
tũ iudȩi autumant. & dñm
saluatorẽ legimꝰ resur¬
rexisse : & multa alia quȩ
de utroq testamento in
suffocationẽ heretici ꝓtuli
Ex quo die ita cępit hominẽ
detestari: & om̃s qͥ eiusdẽ
doginatis erant: ut eos uo¬
ce publica hostes dñi pro¬
clamaret: Et hoc dixi. non
ut breuiter heresim confu¬
tarẽ. cui multis uoluminib

Expanded text:
dei, quam inscrutabilia sunt dei, quam inscrutabilia sunt iuiae eius! quis enim cognouit sensum domini aut quis consiliarius eius fuit? aetatum autem diuersitas non mutat corporum ueritatem. cum enim corpora nostra cotidie fluant et aut crescant aut decrescant, ergo tot erimus homines, quot cotidie conmutamur? aut alius fui, cum decem annorum capite sum? igitur iuxta ecclesiarum traditiones et apostolum Paulum illud est respondendum, quod in uirum perfectum et in mensuram aetatis plenitudinis Christi resurrecturi sumus, in quatum Iudaei autumant et dominum saluatorem legimus surrexisse\' et multa alia, quae de utroque testamento in suffocationem heretici protuli. ex quo die ita coepit hominem detestari et omnes, qui eiusdem dogmatis erant, ut eos uoce publica hostes domini proclamaret. et haec dixi, non ut breuiter heresim confutarem, cui multis uoluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid contra naturã: &
ut scias insignoꝵ magnitu¬
dine. Non naturȩ mutatio¬
nẽ sed dĩ omipotentiã de¬
monstrari: qui ambulabat
fide. cȩpit infidelitate mer¬
gi: Nisi eũ manꝰ dñi suble¬
uasset dicentis. quare dubi¬
tasti modice fideis Miror
autẽ te obdurare frontẽ
loquente dño : Infer digitũ
huc & tange manus meas.
& porrige manũ tuã &
mitte inlatus meũ: & noli
ẽẽ incredulus sed fidelis:
Et alibi Uidete manꝰ meas
& pedes qr ipse ego sum :
Palpate & uidete. qr sp̃s car¬
nem & ossa ñ habet sicut
me habere uidetis: Et cũ
hoc dixiss&. ostendit eis
manꝰ & pedes: Ossa audis et
carnẽ & pedes & manꝰ. & glo¬
bos michi stoicorũ atq ae.¬
ria quȩdã deliramenta con
fingis: Porro si quęris cur
atur qui peccata ñhabuit.
aut in qua ȩtate resurre¬
cturi sumus cũ diuersa
ȩtate moriamur. ingratus
suscipies iudicia dñi abys¬
sus multa: O altitudo diui¬
tiarũ sapientiȩ &scientiae

Expanded text:
aliquid contra naturam. et, aliquid contra naturam. et, ut scias in signorum magnitudine non naturae mutationem, sed dei omnipotentiam demonstrari, qui ambulabat fide, coepit infidelitate mergeri, nisi eum manus domini subleuasset dicentis: quare dubitasti, 2 modicae fidei? miror autem te obdurare frontem loquente v domino:infer digitum tuam hac et tan ge manus meas et porrige manum tuam et mitte in latus meum et noli esse incredulus, sed fidelis. et alibi: uidete manus meas et pedes, quia ipse ego sum. palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me habentem uidetis. et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes. ossa audis et carnem, pedes et manus; et globos mihi Stoicorum atque aeria quaedam deliramenta con\' fingis! Porro, infans, quaeris, cur atur, qui peccata sua non habuit, aut, in qua aetate resurrecturi sumus, cum diuersa aetate moriamur. ingratis suscipies: iudicia domini abyssus multa et: o profundum diuitiarum sapientiae et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
palpate sunt manꝰ: conse¬
quent & brachia habuit.
Cũ igit᷑ om̃a membra habuis¬
se dicatur. Necesse est ut
totũ corpus habuerit. qđ
conficit᷑ ex mẽbris: ñ utiq
femineũ sed uirile: idest
eiusdẽ sexus in quo mortuũ
est: Quod si obtenderis. ego
& nos post resurrectionẽ
comedemꝰ. & qͦmͦ clausis in¬
gressus est ianuis contra
naturã pinguiũ & solidoꝵ
corporũ: audies Noli ꝓpt̾
cibũ resurrectionis fidem
ad calũpniã trahere: Nam
& archisynagogi filiȩ resu¬
scitatȩ iussit cibũ dari : &
lazarus qua triduanus
mortuus cũ ipso scribitur
inisse conuiuiũ: Ne resur¬
rectio eoꝵ fantasma puta¬
retur Si aut̃ clausis ingres¬
sus ẽ ianuis. & id circo spiri¬
tale & aeriũ corpꝰniteris
apꝓbare : Ergo & antequã
pateret᷑ qr contra naturã
grauioꝵ corporũ suꝑ mare
ambulauit : spiritale cor¬
incessit gradii .spiritale cor¬
pus habuisse credendus est.
cũ potentia magis & uirtũ
ostendatur dĩ. quando sit

Expanded text:
palpatae sunt manus, consequenter et brachia habuit. Cum igitur omnia membra habuisse dicatur, necesse est, ut totum corpus habuerit, quod conficitur ex membris: non utique femineum, sed virile, id est, ejusdem sexus, in quo mortuus est. Quod si obtenderis: ergo et nos post resurrectionem comedemus? Et quomodo clausis ingressus est januis, contra naturam pinguium, et solidorum corporum? Audies: Noli propter cibum, resurrectionis fidem in calumniam trahere. Nam et Archisynagogi filiae resuscitatae jussit cibum dari . Et Lazarus quatriduanus mortuus, cum inisse conuiuium, ne resurrectio eorum phantasma putaretur. sin autem clausis ingressus est ianuis et idcirco spiritale et aetherium corporis niteris adprobare, ergo et, antequam pateretur, quia contra naturam grauiorum corporum super mare ambulauit, spiritale corincessit gradu, spiritale corpus habuisse credendus est, cum potentia magis et uirtus ostenditur dei, quando fit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi p̾paratum. miraq pulcͥtudine
exqͥsiti oꝑis decoratum reposnimꝰ.
Unde ur̃am ãmon̾e uolumꝰ dilcõ¬
nẽ ut sĩc nos in eiꝰ obsequiis ꝓpendi¬
tis gratular:ita et nos causa nñ a¬
moris. maxĩeqͥ. ex debito pat̾ni amo¬
ris. sollẽpnitatẽ eiusq ẽ kalendas
octobris. celebrẽ habeatis. qr et si ali
ut iuixta ꝓmissũ dm̃i lõgeni suꝑ t̾rã
uiuere ⁊ eiusdem patris precibus et̾ne
beatitudinis felicitatem mereami¬

Expanded text:
sibi praeparatum, miraque pulchritudine exquisiti operis decoratum reposuimus. Unde vestram admonere volumus dilectionem ut, sicut nos in ejus obsequiis perpenditis gratulari, ita et vos causa nostri amoris, maximeque ex debito paterni honoris, solemnitatem ejus, quae est Kalendas Octobris, celebrem habeatis; quia etsi aliut juxta promissum Domini, longaevi super terram vivere, et ejusdem Patris precibus aeternae beatitudinis felicitatem mereami
Abbreviated transcription (Latin):
ni & morti tradidit. ut nos
a passiõnib ȩternis. & a morte
ꝑpetua liberaret:Cũ haec
& hissimilia prosequeret᷑.¬
ꝓstrauerunt se cũ lacrimis
uniuersi: & flexis genibus.
cȩperunt cordis gemitum
reddere: & se peccasse. & im¬
pie egisse.pęnitentiȩ uocib
ex clamant: Fundebant gͦ
amaras lacrimas: & se uelle
xp̃o credere unanimis uocib
resonabant: Iunc beatꝰ Seba¬
stianus. iubet eos om̃s auin¬
culis catenarũ ex solui. Post
policarpũ prbm. ubi erat
causa ꝑsecutionis occultus.
& narrauit ei om̃ia quȩ ge¬
sta sunt: Quib auditis. po¬
licarpus gr̃as egit dõ: & unã
cũ eo uenit ad domũ nico¬
turbas credentiũ. salutans
eos cũ om̃i gaudio. ait Seati
uos om̃s qͥ audistis uocẽ dñi

Expanded text:
ni et morti tradidit, ut nos ni et morti tradidit, ut nos a passionibus aeternis, et a morte perpetua liberaret? Cum haec et his similia prosequeretstraverunt se cum lacrymis universi, et flexis genibus coeperunt cordis gemitum reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacrymas, et se velle Christo credere, unanimis vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinculis catenarum exsolvi. CAPUT Polycarpum presbyterum, ubi erat causa persecutioet narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis Polycarpus gratias egit Deo et una cum eo venit ad domum Nicoturbas credentium, salutans eos cum omni gaudio, ait: Beati vos omnes qui audistis vocem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
apud me sunt presto sint :
scrinii ꝑducti starent cate.¬
narũ nexib uincti. hoc mͦ
eosuir dĩ Sebastianꝰ alloqͥt
rĩmina diabolica si diuinis
uirtũtib cedant. reatus ũr
a morte excludit᷑: & a gau-¬
diis fugitiuis reuocatur:
Egerat enĩ ꝑ suos satellites
hostis iniustus. ut animos
militũ xp̃i: a uirtutũ cul¬
mine recto euerteret: &
in ipso ꝑfectiõnis fastigio
positos. ad cẽnũ conaretur
mergere inferorũ: Hac de
causa. in caluit animus ho¬
stium dimicatione ꝓuocãtꝰ.
ut uos quos iã lucratus fue¬
rat in imicus. de eiꝰ captiui¬
tate tollentes. ur̃o uos crea¬
tori reddamꝰ: Diabolus enĩ
nec dñs ur ẽ: Nec creãtor:
nec pat̾ esse dinõscitur Ds̃
tor omniũ cõprobat᷑: Et si
hunc derelinquentes ad illũ
abistis. qui intantũ ur ex¬
titit in imicus ut uos ad
pęnas ꝑpetuȩ mortis addii¬
ceret & ad istudlȩtale face¬
ret ext̾tiũ deuenire: quanto
magis ad eũ redeundũ est.
qui unicũ filiũ suũ passio¬

Expanded text:
apud me sunt, praesto sint, ncrinii perducti starent, catenarum nexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac de causa incaluit animus hostium dimicatione provocatus, ut vos, quos jam lucratus fuerat inimicus, de ejus captivitate tollentes, vestro vos Creatori reddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus tor comprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passio
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ sensus: Nieremias
incarcere confortatur.
Danihel inter leones ex¬
ultat. tres pueri in forna¬
ce tripũdiant. iob sub

Expanded text:
quantum sensus. Hieremias in carcere confortatur; Daniel inter leones exsultat; tres pueri in fornace tripudiant; Job nu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qͥ adhuc erubescit᷑ Absq
amari: In hoc aut̃ ualde me
c̃tinetis. si mercedis causas mͥ
assidue ꝓuidendas studiose
requiritis: Nec debet ẽẽ uere¬
cundiȩ ei aliqͥd de elemosy¬
nis importune dicere: quẽ
constat ñ res suas sed ad di¬
spensandũ res pauperũ hab̃e.
De causis itaq mercedis apud
ep̃m lib̾e agere debuistis:
etiã si meũ animũ. qualis in
amore ur̃o existeret nesci¬
retis. Postquã & nos omnino
głam ur̃am diligimꝰ. & dispe.¬
nsationis locũ in reb sicut
scitis pauperũ tenemꝰ: ur̃a
fateor uerecundia ualde
accusabilis fuit Quã ideo
tot ũbis increpando inseqr.
ut hanc a corde ur̃o fundit
repellã: & in mercedis causis
magnũ solatiũ ur̃ȩ ꝓuisio¬
nis habeã Monasterio itaq
ur̃o qđ a uob̾ in cathinensi
urbe ẽstructũ ẽ: ꝑadrianũ¬
notariũ & rectorẽ patrimo¬
nii emissa p̃cepti pagina .xͤ.

Expanded text:
tur qui adhuc erubescitur. Atquetur qui adhuc erubescitur. Atqueamari. In hoc autem valde me continetis, si mercedis causas mihi assidue providendas studiose requiritis. Nec vobis debet esse verecundiae ei aliquid de eleemosynis importune dicere, quem constat non res suas, sed ad dispensandum res pauperum habere. De causis itaque mercedis apud episcopum libere agere debuistis, etiamsi meum animum qualis in amore vestro existeret nesciretis. Postquam enim et nos omnino gloriam vestram diligimus, et dispensatoris locum in rebus, sicut scitis, pauperum tenemus, vestra, fateor, verecundia valde accusabilis fuit. Quam ideo tot verbis increpando insequor, ut hanc a corde vestro funditus repellam, et in mercedis causis magnum solatium vestrae provisionis habeam. Monasterio itaque vestro, quod a vobis in Catanensi urbe constructum est, per Adrianunotarium et rectorem patrimonii, emissa praecepti pagina
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ paruulã scitati ur̃ae
qͥnqͣginta solidos transmisi:
ongũ ẽ nimisq difficile si
elemosynarũ eiꝰ saltẽ & huiꝰ¬
modi ꝓseqͣr actiones: Hoc bre¬
uit̃ assero. qr & ñ petentib ul¬
tro distribuit: & om̃ib sibi
petentib hilarit̃ ministraũ:
Unde helyae pbro & abbati
ꝓuinciȩ isauriȩ. euangelia
inqͥt sic̃ mandasti transmisi¬
tũ ẽẽ estimantes. ex eis nob
Sed ne forsitan & hoc graue
dignati estis largiri. Sed qr
uos ualde in c̃tinentia ur̃a
benignos inuenimꝰ: eidẽ beni¬
gnitati uice simili responde.
addidimꝰ. Ne uͦ & hoc adhuc
minꝰ ẽet. alios .xii. iungi fe¬
cunꝰ. In hoc aut̃ cognoscimꝰ
caritatẽ ur̃am qr de nob ita
p̃sumitis. sic̃ uos p̃sumere
Iuliano Głȩ uestrȩ scripta
suscipiens. legenda lȩtꝰ aperui.
sed tristis ꝑlecta replicaui In¬
his qͥppe dicebat᷑. qđ pudoris
causa fuerit: mͥ uos ea q̃ di¬
cenda erant tẽpore longo ta¬
cuisse. Et certũ ẽ qr minꝰ ama¬

Expanded text:
ctionem parvulam sanctitati vestrae quinquaginta solidos transmisi. » 56. Longum est nimisque difficile, si eleemosynarum ejus saltem hujusmodi prosequar actiones; hoc breviter assero, quia et non petentibus ultro distribuit, et omnibus sibi petentibus hilariter ministravit. Unde Eliae presbytero et abbati provinciae Isauriae: « Evangelia, inquit, sicut mandastis, transmisitum esse existimantes, ex eis nobteremus. Sed ne forsitan vel hoc grave dignati largiri. Sed quia vos valde in continentia nostra benignos invenimus, eidem benignitati vice simili respondemuaddidimus. Ne vero et hac adhuc minus esset, alios duodecim jungi fecimus. In hoc autem cognoscimus charitatem vestram, quia de nobis ita praesumitis, sicut vos praesumere liano: « Gloriae vestrae scripta suscipiens, legenda laetus aperui, sed tristis eis quippe dicebatur quod pudoris causa fuerit mihi vos ea quae dicenda erant tempore longo tacuisse. Et certum est quia minus ama
Abbreviated transcription (Latin):
Codem quoq tẽpore hune
inspecu latitantẽ. etiã
padtores inuenerunt.
quẽ dũ uestitũ pellibus
inter frutecta cernerer
aliquã bestiã esse credi¬
derunt: Sed cognoscen¬
tes dĩ famulũ. eorum
multi ad pietatis gr̾am.
abestiali mente muta.¬
ti sunt: Nomen itaq etꝰ.
innotuit: Factũq est
ut ex illo iã tẽpore. A
multis frequentari coe¬
pisset Qui cũ ei cibos
deferrent corporis. ab
eius ore in suo pectore
alimenta referebant
die dum solus esset. dem¬
ptator affuit: Nam ni¬
gra paruaq auis quae
uulgo merola uocãtur.
circa eiꝰ faciẽ uolitare
cȩpit. eiꝰq uultui im¬
portune insistere. ita
ut capi manu posset:
si hanc uir sẽs tenere
uolusset: Sed signo cru¬
cis edito. recessit auis:
Ianta autẽ carnis tem¬
ptatio aui eadẽ rece¬
dente secita est. quan¬
tam uir sc̃s numquam
fuerat expertus: Quan.¬
dã namq aliquañdo
feminã uiderat: quam
malignus sp̃s: ante eius
mentis oculos reduxit:
Tantoq igne serui dĩ ani¬

Expanded text:
odem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant die dum solus esset, tentator adfuit. Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei ani
Abbreviated transcription (Latin):
pereuntiũ ẽ meritũ: Hoc enĩ¬
massa ꝑditionis quȩ peccato
adȩ in quo om̃s peccauerun
facta ẽ meruit. de qua si nemo
liberaret᷑: Nichil quęri a quo¬
quã contra rectũ dĩ iudiciũ
poss& Qđ aut̃ multi ex eadẽ
massa ꝑditionis saluant᷑. sal¬
uantis ẽ donũ Ut enĩ reus
dãnet᷑. inculpabilis dĩ iustitia
est Ut aut̃ reus iustificetur.
ineffabilis dĩ gr̃a ẽ. Assumund
etiã idem p̃destinatiani ad
suũ m̃daciũ astruendũ testi¬
monia de scripturis. ab uten¬
tes eis in malũ suũ. qđ xp̃e
ꝓħis qͥ saluant᷑ fuit: De ysaia
quippe peccatũ multorum
tulit.: nolentes intelligere
qđ idem ꝓpħa subiunxit
& ꝑ transgressorib ex orauit
ut non perirent: Transgre¬
diente nãq adam in quo
om̃s peccauert̃. cuncti extra¬
duce ipsius seminis geniti
trans gressores facti sunt :
Et ex uerbis dñi: Filius homi¬
nis ñ uenit ministrari sed
ministrare. & dare aninia
suã redẽptionẽ ꝓ multis : Et

Expanded text:
pereuntium est meritum; quod massa perditionis, quae peccato Adae, in quo omnes peccaverunt, facta est, meruit: de qua si nemo liberaretur, nichil queri a quoquam contra rectum Dei iuditium posset; quod autem multi ex eadem massa perditionis salvantur, salvantis est donum. Ut enim reus dampnetur, inculpabilis Dei iustitia est; ut autem reus iustificetur, ineffabilis Dei gratia est. Assumunt etiam idem predestinatiani ad suum mendatium adstruendum testimonia de scripturis, abutentes eis in malum suum, quod Chrpro his qui salvantur fuit, de Esaia quippe: Peccatum multorum tulit, nolentes intellegere, quod idem propheta subiunxit: et pro transgressoribus exoravit, ut non perirent, – transgrediente namque Adam, in quo omnes peccaverunt, cuncti ex traduce ipsius seminis geniti transgressores facti sunt, – et ex verbis Domini: Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare et dare animam suam r
Abbreviated transcription (Latin):
pulis suis: Hic ẽ calix nouum
testamtũ in sanguine meo qͥ
ꝓ uob fundet᷑ Inter qͦs erat &
iudas. qͥ ut sedes apłica p̃dicat.
prius in desperationẽ transiit.
quã sacram̃tũ generalis redẽ¬
ptionis xp̃c impleret: Nã mor¬
tuo ꝓom̃ib impiis dño: potu¬
iss& forte etiã hic c̃seqͥ reme¬
diũ. si ñ festinass& ad laqueũ:
Sed adhanc indulgentiã tra¬
ditor ꝑuenire ñ potuit. qm̃
ꝑditionis filii cui diabolus
stabat adextris maligno
cordi. & nunc furtis fraudiũ
dedito. Nunc parricidalibus
cõmerciis occupato: nichil
uatoris insederat. nec p̾iis ac¬
ceꝑat aurib sic̃ nec p̃destina¬
tiãni dñi uerba dicentis:
non ueni uocare iustos sed
peccatõres . Et uenit filius ho¬
minis quȩrere & saluare qđ
perierat: Cuius etiã circa in¬
terfectores suos tanta erat
pietatis affectio: ut de cruce
supplicans patri. ñ se uindi¬
cari sed illis postularet igno¬
sci dicens Pater dimitte illiᷤᷤ.
ñ enĩ sciunt qͥd faciunt: De

Expanded text:
lix novum testamentum in sanguine meo, qui pro vobis fundetur. Inter quos erat et Iudas, qui, ut sedes apostolica predicat, prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Christus impleret; nam mortuo pro omnibus impiis Domino, potuisset forte etiam hic consequi remedium, si non festinasset ad laqueum. Sed ad hanc indulgentiam traditor pervenire non potuit, quoniam perditionis filii, cui diabolus stabat a dextris, maligno cordi et nunc furtis fraudium dedito, nunc parricidalibus commerciis occupato nichil urdiae Salvatoris insederat, nec piis acceperat auribus, sicut nec predestinatiani, Domini verba dicentis: Non veni vocare iustos, sed peccatores, et: Venit filius hominis querere et salvare quod perierat. Cuius etiam circa interfectores suos tanta erat pietatis affectio, ut de cruce supplicans Patri, non se vindicari, sed illis postularet ignosci, dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt, quid faciunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
transfiguratus ẽ ante cos:
et resplenduit facies eius
sicut sol. uestimenta autẽ
cius facta sunt alba sicut
nix Tranffiguratꝰ ante
discipulos dominus ⁊ sui
corporis glorian qua per
resurrectionẽ erat illustrã¬
duiri significat: et electõ¬
rum oĩm quante clarita¬
tis post resurrectionent
sint corpora futura mani¬
testat. Nai et de his ali¬
bi dicit. Tunc iusti fulge-¬
bunt sicut sol ii regno

Expanded text:
sfiguratus est ante eos, et resplenduit facies ejus sicut sol: vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix. Transfiguratus est ante discipulos Dominus, et sui corporis gloriam, qua per resurrectionem erat illustrandus, significat, et electorum omnium quantae claritatis post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno
Abbreviated transcription (Latin):
conuocare rogaũ. eisq c̃fess̃
ẽ cũ eodẽ p̃posito qͣsdã mo¬
nasterii chartulas rapuisse.
ac susceptis p̃tiis extraneis
tradidisse. Seq certũ existere

Expanded text:
convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere
Abbreviated transcription (Latin):
simis ꝓfiteri. qđ si ds̃ ꝑmerita
sci Reooion pedẽ illius ab
ipso cõpede solueret. nũqͣm¬
ulterius de ipsa. uł de alia
eccła quicqͣm tolleret. uel
tolli qͣntũ ex ipso eẽt ullomͦ
c̃sentiret Caballũ qͦq suũ cũ
sella & alia quȩ potuit. ad

Expanded text:
simis profiteri, quod, si Deus per merita simis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numqulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
reliquiis beati Reoigii.
oratoriũ in eiꝰ honore in pro¬
prietate sua ȩdificauit : ubi
dñs multas uirtutes ꝑmerita
ipsius scĩ sui ostendit Cũ aut̃
defuncto hludouuico impera¬
tore. aquitani gentilicia mo¬
bilitate absq iugo principis
ꝓut quisq poterat se efferre
& ad inuicem impugnare.
ac ꝑ contiguos pagos de bac¬
care cȩperunt. pauperes ho¬
mines substantiolas suas in
ecclesiis reponere studuert̃
Unde confisi opinione uirtutũ
quȩ ibi fiebant. ad saluandũ
sua in eodẽ oratorio. quiq po¬
terant certatim reposuerunt :
Audientes aut̃ prȩdones idem
oratoriũ multis plurimorũ
opib refertũ: aggressi sunt
eas diripere: Quorũ unus ob¬
seratũ ostiũ pede ꝑcussit ut
serã effringeret. & mox eidẽ
ostio pes eius adhęsit : & resu¬
pinꝰ prȩsũptor in terrã ceci¬
dit: Quod cernentes alii. au¬
fugerunt. ipse autẽ miser.
cruciatu cogente. cũ maximo
heuilatu cȩpit culpã suam
fateri. & cũ lacrimis amaris¬

Expanded text:
reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis amaris
Abbreviated transcription (Latin):
gnant. & qualit̃ orantes ad
Sepulchrũ eiꝰ p̃parare se debe¬
ant ut exaudiant᷑. & qualit̃
munitis corpore & sanguine
nobis ẽ ex eundũ de corpore:
Całxxxui. Sequitur exemplar testa¬
menti beati Remigii.
ałxxxuii. Sequunt᷑ metrici uersus
in quo reconditũ ẽ integrũ
Remigii.

Expanded text:
gnant; et qualiter orantes ad sepulchrum eius preparare se debeant, ut exaudiantur; et qualiter munitis corpore et sauguine nobis est exeundum de corpore. 32. Sequitur exemplar testamenti beati Remigii. 33. Sequuntur metrici versus in quo reconditum est integrum Remigii.
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ quȩ hactenꝰ eisdẽ insti¬
tutionib in scã romana ex̧¬
clesia modulat᷑ constituit:
Eiq cũ nonnullis p̃diis duo
habitacula scilicet alterũ
sub gradib basylicȩ beati le¬
tri apłi. alterũ uͦ sublatera¬
nensis patriarchii domibus
fabricauit: ubi usq hodie
lectus eiꝰ quo recubans mo¬
dulabat᷑. & flagellũ ipsius
quo pueris minabatur. ue¬
neratione congrua cũ au¬
tentico antiphonario reser¬
uant᷑: Quȩ udelicet loca
ꝑ p̃cepti seriẽ sub int̃positi¬
one anathematis obmini¬
steri cotidiani utrobiq gra¬
tiam sub diuisit:
Quius modulationis dulce¬
dinẽ. int̾ alias eurõpe gen¬
tes. germani seu galli discere
crebroq rediscere insignit᷑
potuert̃: Incorruptã uero
tã leuitate animi qͣ ñ nulla
de ꝓprio gregorianis cantib
mis cuer̃: quã feritate quoq
naturali seruare minime
potuerunt: Alpina siquidẽ
corpora. uocũ suarũ tonitruiꝰ
altisone ꝑstrepentia susceptȩ
modulationis dulcedinem

Expanded text:
torum, quae hactenus eisdem institutionibus in sancta Romana Ecclesia modulatur, constituit; eique cum nonnullis praediis duo habitacula, scilicet alterum sub gradibus basilicae beati Petri apostoli, alterum vero sub Lateranensis patriarchii domibus fabricavit, ubi usque hodie lectus ejus, in quo recubans modulabatur, et flagellum ipsius, quo pueris minabatur, veneratione congrua cum authentico Antiphonario reservatur, quae videlicet loca per praecepti seriem sub interpositione anathematis ob ministerii quotidiam utrobique gratiam subdivisit. 7. Hujus modulationis dulcedinem inter alias Europae gentes Germani seu Galli discere crebroque rediscere insigniter potuerunt, incorruptam vero tam levitate animi, quia nonnulla de proprio Gregorianis cantibus miscuerunt, quam feritate quoque naturali, servare minime potuerunt. Alpina siquidem corpora, vocum suarum tonitruis altisone perstrepentia, susceptae modulationis dulcedinem
Abbreviated transcription (Latin):
tis renouauit. ⁊ multa que ingal¬
licana eccłia exercebant illicita.
ne fierent ulterius sub anathema¬
ne cleri et ppłi. ad regimẽ eccłiasti¬
cum ꝓucheret. Ne quis sacres ordi¬
nes aut mysteria eccl̃iastica uel
altaria emeret. aut uend̾et. Ut si
quis clericoꝵ quidlibet eoꝵ emiss
id cũ digna satifactõne suo ep̃o
redderet. Ne quis laicoꝵ eccłiasti
pͥsumet. Ne quis ꝓ sepultura. uł
baptismo. seu eucaristia aut in¬
fumoꝵ uisitatõne qͥcqmͣ exigeret.
Ne quis clericoꝵ arma militaria
suo gradu apostataret. Ne quis
cũ aliquib sacri ordinis iter agẽ¬
tibus. molentiam ullam inferre
auderet. Ne quis pauperes hoĩes
rapmis uel captionib impie ue¬
xaret. Ne quis incestuose coniũt¬
tioni se manit̾ copularet. Ne quis
legitima uxore derelicta. aliam om¬

Expanded text:
tis renovavit; et multa quae in Gallicana Ecclesia exercebantur illicita, ne fierent ulterius, sub anathemane cleri et populi ad regimen ecclesiasticum proveheretur. Ne quis sacros ordines aut ministeria ecclesiastica, vel altaria emeret aut venderet: et si quis clericorum quidlibet eorum emisset, id cum digna satisfactione suo episcopo redderet. Ne quis laicorum ecclesiasticpraesumeret. Ne quis pro sepultura vel baptismo, sive pro eucharistia, aut infirmorum visitatione quidquam exigeret. Ne quis clericorum arma militaria suo gradu apostataret. Ne quis cum aliquibus sacri ordinis iter agentibus violentiam ullam inferre auderet. Ne quis pauperes homines rapinis vel captionibus vexaret. Ne quis incestuosae conjunctioni se copularet. Ne quis legitima uxore derelicta, aliam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto. dat tremori nr̃o fi¬
duciã: qui ꝑ ꝓpħam clamat:
Nolo mortẽ peccatoris: sed
ut conũtat᷑ & uiuat Nullꝰ
aut̃ de iniqͥtatũ suarũ im¬
manitate desperet: ueter¬
nosas nãq niniuitarũ cul¬
pas. triduana pęnitentia
abstersit: & conũsus latro.
uitȩ p̃mia etiã in ipsa senten¬
tia suȩ mortis emeruit:
Mutemꝰ igit᷑ corda & p̃suma¬
mꝰ nos iam ꝑcepisse qđ peti¬
mꝰ: Citius ad precẽ iudex
flectitur. si a prauitate sua
petitor corrigatur Immi¬
nente ergo tantȩ animad¬
uersionis gladio. nos impor¬
tunis p̃cib insistamꝰ: Ea nãq
quȩ ingrata eẽ hominibus
importunitas solet. iudicio
ueritatis placet. Quia pius
& enĩ ꝑpsalmistã dicit Inuo¬
ca me indie tribulationis
tuȩ. eripiã te & magnificabi
me: Ipse gͦ sibi testis est. qr in¬

Expanded text:
fecto, dat tremore nostro fiduciam, qui per profetam clamat: 'Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat'. Nullus autem de iniquitatum suarum inmanitate disperet; nosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit , et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit . Mutemus igitur corda, et praesumamus nos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis precibus insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus importunitas solet, judicio veritatis placet, quia pius etenim per Psalmistam dicitur: Invoca me in die tribulationis tuae, eripiam te, et magnificabis me . Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quã corporis: solũq uigentẽ
sp̃m. eo stultitiã exꝓbrare
suã. quo ꝓuocabat uerita¬
tis norma: Qua ꝓpt̾ credenꝰ
qđ causam confusionis auer¬
teret si ꝑsonã quȩ se spreue¬
rat absentaret : minꝰq dati¬
anus erubesceret. si UR¬
sXTLUM populus non
uideret: iussit eũ a publico
remoueri: Sed ne sic quidẽ
careret supplicio. contusa
quo iaceat testa substernit᷑.
ut uis acuminis concisã mo¬
lẽ suꝑiecti corporis plus
discinderet : atq reddita tor¬
mentis membra quȩ sec arent
obuia susciperent fragmina:
ne cȩca crudelitas Nã diui¬
na bonitas dilectum suũ
amplius in confessione co¬
mitatẽ infert nouã tene¬
bris lucẽ : & tabernaculũ
splendidũ. obscurũ reddit
ergastulũ: Fouebat. laceros
artus medica dĩ manus: &
uenustiori pristinȩ sanita.¬
tis augm̃to. fossi lateris dã¬
pna supplebat Insolita gͥ
huius luminis claritate
ꝑculsi. obstupuere custodes:

Expanded text:
quam corporis: solumque vigentem quam corporis: solumque vigentem spiritum eo stultitiam exprobrare suam, quo provocabat veritatis norma. Quapropter credens quod causam confusionis averteret, si personam quae se spreverat, absentaret, minusque Dacianus erubesceret, si Vincentium populus non videret, jussit eum a publico removeri. Sed ne sic quidem careret supplicio, contusa quo jacebat testa substernitur; ut vis acuminis concisam molem superjecti corporis plus discinderet, atque reddita tormentis membra quae secarent, obvia susciperent fragmina. ne caeca crudelitas. Nam divina bonitas dilectum suum amplius in confessione comitata infert novam tenebris lucem, et tabernaculum splendidum obscurum reddit ergastulum. Fovebat laceros artus medica Dei manus, et venustiori pristinae sanitatis augmento fossi lateris damna supplebat. Insolita igitur hujus luminis claritate perculsi obstupuere custodes:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dũ intantũ eiꝰ uȩcorin
tumor excresceret:
cepta spe frustratꝰ.
Euictor uisus est ap¬
Arere in de uictus copul¬
sus ẽ erubescere: Qm̃ quo
dĩ martẏr duriori urge¬
bat᷑ poena: eo ampliori
confessionis exultabat con¬
stantia Unde ipsius passi¬
onis uel ultima ꝑuidere
seu memorari. fr̃s euiden¬
tius placet: qͣtinꝰ animad¬
uertat sc̃itas ur̃a. quia dia¬
bolus suũ ꝑduxerit. dolis
suũ infinẽ usq seruauerit
famulũ Ex quo illud sane
erat mirabile. quia quantũ
iste extrinsecus multiplici
pęnarũ genere contritus
artabatur tantũ intrin¬
secus exultante interiori
homine dilatabatur. Quan¬
tũq ille exterius iactan¬
tia tẽporalis potentiȩ in¬
flãmabatur tantũ interiuꝰ
despici se ꝑpendens in teri¬
ori uexatus pu homine
prȩfocabatur: Sontẽpni igit᷑
se uidens sȩuebat: nec inquẽ
iam uindictã inferret inue¬
niebat. Uidebat namq de¬
sȩuientiũ manꝰ carnificum
plus in eo inuenire uulneriꝰ

Expanded text:
Sed dum in tantum ejus vecordiae tumor excresceret, suscepta spe frustratus, unde victor visus est apparere, inde victus compulsus est erubescere: quoniam quo Dei martyr duriori urgebatur poena, eo ampliori confessionis exsultabat constantia. Unde ipsius passionis vel ultima pervidere, seu memorari, fratres, evidentius placet; quatenus animadvertat sanctitas vestra quo diabolus suum perduxerit dolis suum in finem usque servaverit famulum. CAP. III. Ex quo illud sane erat mirabile, quia quantum iste extrinsecus multiplici poenarum genere contritus arctabatur, tantum intrinsecus exsultante interiori homine dilatabatur; quantumque ille exterius jactantia temporalis potentiae inflabatur, tantum interius despici se perpendens, interiori vexatus homine aefocabatur. Contemni igitur se videns saeviebat, nec in quem jam vindictam inferret inveniebat. Videbat namque desaevientium manus carnificum plus in eo invenire vulneris
Abbreviated transcription (Latin):
sua benedictionis apłicae
ostiatim dirigere curabat
scutellã: ita ut neminẽ ꝓrsuᷤ
exciꝑet misericordissimi be¬
niuolentia ꝓuisoris. quẽ ad
fidẽ traxerat om̃ipotentis
cognitio creatoris:

Expanded text:
sua benedictionis apostolicae ostiatim dirigere curabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris