comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seniꝑ cũ patre semꝑ depatee semꝑ in patre : semꝑ apud patrẽ cũ quo illuma ẽ
naturalis aeternitas: Semꝑdepatre de quo illi est naturalit̃ a terna na
tiuitas. semꝑ in patre cũ quo illiẽ una naturalit̃ aequalisq diuinitas.
Ftulter quidem ille qđ pater est ulter ille qđ filius est : Ne uter tamen alter
ds̃ quia pater & filius unus est ds̃. Qi propt̃ quindo depitredõ & filio dõ
nascitur sermo : digne dicimus alterũ ec̃patrem et alterũ filiũ & nih lominus dig¬
dicimus alterũ et᷑ patrem alterum filium discretas ꝑ sonas genitoris genraq:
mons tramus. Cũ uero dicimus unum dm̃ eẽ patrẽ & filium. ipsã unã naturam
in discrete diuinitatis ostendimus. Altera estergo ꝑsona genituris et genia.
sed una est natura genitoris & genit. Quando uero sufficienteit aut digne lor¬
qui poterit quis dequo: homo dedõ mortalis deinmortali uisibilis deinui¬

Expanded text:
semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est ntivitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digdicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invi
Abbreviated transcription (Latin):
upiens aliquid dehuius dici sollemintate narrare simulq con¬
siderantes illud unum uerbũ dequo dicere uolumus: nolla
inuenimus uerba quib sufficient̃ aliquid dicere ualeamus. Est
enim hoc uerbũ non qđ definit ꝓlutum. sed qđ ꝑmane st natum
Non estransitorium sed aeternum Non factum adõ patre sed geuitum
Nec solũ genitũ sed &iam unigenitũ. Vnum quippe uerbum ds̃ paterge¬
nuit descipso perquẽ oma creauit exnihilo. In principio enini erat uir¬
bum. et uerbum erat apud dm̃. et ds̃ erat uerbum. Hoc erat in principio
apliddm̃. Om̃a ꝑ ipsũ facta sunt et sine ipso facoum est nihil. In hoc
aut̃ qđ ꝑiillũ uerbun dĩ pater om̃a fecit ostenditur quia hoc uerbum
genuit ipse : non fecit Illud igitur uerbum de dõ ds est: decreatore crea¬
tor est. Vnde hoc inse naturalit̃ habet eẽ qđ pater est. Natus est it aque
depatredo filius ds̃ alter in psona non alius innatura. semꝑ apud patrẽ

Expanded text:
upientes aliquid de hujus diei solemnitate narrare, simulque considerantes illud unum Verbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
rantur austor. Et ad oretur ds̃ quihȩc condidit Non ereatura quȩ siruit
Laudate igitur dnm̃ dilec tissimi in omnibus operibus eius atque uidicus sit in uo¬
bis indubituta crudelitas uirgeneae integritatis & partus resormationis
humane sacrum diuinumq mysterium sco at que sincero honorate
scruitio Amplectimini xp̃m in nr̃a carne nascentem. Vt eum uide

Expanded text:
rantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. rantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amplectimini Christum in nostra carne nascentem, ut eumde
Abbreviated transcription (Latin):
efficiaris exseruo. De extraneo ꝓuclairis infilium. Vt qui excorrupti¬
bili carnenatus ex dĩspũ renascaris. & obtincas ꝑgrãm qđ non habes
ꝑnaturam. Habentes ergotantȩ spei fidutiã dilectissimi infidem qui
sundati estis stabiles ꝑmanente. Neidem ille temptator cuius a nobis¬
dominationem xp̃s excludit. Aliquibus nositerum seducat insidus et
hec ipsa p̃sentis dicigaudia fallatiȩ suȩ arte corrumpat. In ludens simpli¬
urrelucis alienas̃ trahuntur enim adhucstultissimis gentilitatis erroribus
habent pulchritudinem. Ad orandam tamen non habent deitatem. Illa er¬
gouirtus illa sapientia. illa est ad oranda sola maiestas. Quȩ uniuertatem
mundi creauit exnibilo. Et inquas uoluit formas atq mensuras terrenam
crlestemq substantiam omni potenti ratione ꝓduxit. Solluna et sidera sint
cõmoda utentibus. Sint speciosa cernentibus Sedita ut deillis gratiȩ resc¬

Expanded text:
efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptiefficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habes per naturam. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis stabiles permanedominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simpliverae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae refe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃do et iuarus ex astor in cũ quinihil ipsius habebat in surgere &dũ uitiatȩ
origiis p̃iudiciũ generale ꝑsequitur Erro graphum quo nitebat᷑ excedit
ab illo iniquitatis exigens pornam in quo nullam repperit culpam. Soluit᷑
in hanorem suum ab antiquis contagus purgata natura. Mors morte
destruitur. natiuitas natiuitate reparatur. Qm̃ simul etre¬
demptio aufert serui tutem et regeneratiomutat originem :¬
& fides iustificat peccatorem. Quisquis igitur xp̃i ano nomine pie¬
& fideliter gloriaris reconciliationis hius gram iusto ꝑpende iudicio
Tibienim qđ dã abiecta tibi exstruso para drsisedibus tibi ꝑexilia lon¬
ga morientitibi incinerem &puluerem dissoluto cuniam nonerat
spes ulla uiuendi ꝑ incarnationẽ uerbi potestas dataẽ. Vt delongin¬
quo ad tuum reuertaris auctorem. recognaoscas parentem. Liber¬

Expanded text:
praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatorem. CAP. V. Quisquis igitur Christiano nomine pie fideliter gloriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradisi sedibus, tibi per longa exsilia morienti, tibi in pulverem et cinerem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recogn
Abbreviated transcription (Latin):
cors omni potensq saluator ita susceptionis humanȩ moderetur exordia ut
uirtutem in separabilis a suo homine deitatis ꝑuelamen nr̃e infirmitatis abs
conderet in lusciest securi hostis astutia quinatiuitatem pueri insalutem
humani generis ꝓcreati non alit̃ sibi quã omniũ nascentium putauit obnoxã
Viditenim uagientem atque lacrimantem. Vidit pannis obuolutũ cirtũ cisi¬
onis subditum & legalis sacrificii oblatione ꝑfunstũ agnouit deincepsso
bi tauit dgmentis. Int̃hȩc intulit contumelias. multiplicauit iniurias.
Adhibuit maledista ob ꝓbria blasphemias conuitia. Oninem postremo
in ipsũ uim furoris effudit om̃a temptam̃toꝵ genera ꝑ currit. Et sciens
quo huimanã naturã in feciss& ueneno Nequaquã credidit trans gressianis
ex sortem quẽ tot documentis didiat eẽ mortalem. Persi fat ergoin ꝓb

Expanded text:
cors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut cors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem insepconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem generis humani procreati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps sobitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus
Abbreviated transcription (Latin):
Non de dignatus est homo eẽ passibilis. & in mortalis mortis legibus subiacere¬
Noua aũt natiuitate generatus. quia in uiolata uirginitas concupiscentiã
nesciuit substantiãministrauit. Ad supta est dematre dñi natura non
culpa. Creata est forma serui sine conditione seruili & nouus homo
sic contemperatus est ueteri ut & ueritatrm susciperet generis & uitiũ
exdudent uctustatis. Uerax namq misericordia dĩ cũ ad reparandũ
humanum genus ineffabiliter eimulta suppeterent. Hanc potissimũ
consulendielegit uiam qua ad destruendũ opus diaboli non uirtute
uteretur potentiȩ sed ratione iustitiȩ. Nam suꝑbia hostis antiqui
non in merito sibi i nom̃s hominesiis trrannicum uindicabat. Nec
suȩ uoluntatis in lexerat. Non itaq iuste amitteret originalem humani
generis seruitutem nisi deco qđ subi xerat uinceretur. Cumigitur miscri¬

Expanded text:
non dedignatus est homo esse passibilis, et inon dedignatus est homo esse passibilis, et iigo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium enum, Verax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis anon immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Cum igitur miseri
Abbreviated transcription (Latin):
scque in malissins qđ dã dep̃uaricatoris consortio
inuenisse solatium. Om̃ quoq iuste seueritatis exigentem rationem
erga hominem quem tanto honore condiderat antiquã mutasse
sententiam Opus fuit dilectissimi secreta dispensatione consilii ut in com¬
mure tabilis dĩ cuius uoluntas non potesł suabenegnitate priuari. Primam pi¬
etatis suȩ dispensationem sacramento occultiore compler& et homo diabolicȩ
iniquitatis uersutia actus inculpã contradĩ ꝓpositũ non perir&. In gredit᷑¬
ergo hȩc mundi infirma filius dĩ decȩlesti sede descendens & a paternagloria
non recedens. nouo ordine noua natiuitate generatus. Nouo ordine quia in¬
uisibilis insuis uisibilis est factussinꝰ nr̃is. Incomphensibilis uoluit conp̃hendi
Ante tempora manens eẽ coepit extrmpore. Vniuersitatis dñs seruilem
formam obumbrata mauestatissuȩ dignitatem suscepit in passibilis d̃.

Expanded text:
 sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio  sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periretergo haec mundi infirma Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens, novo ordine, nova nativitate generatus. Novo ordine, quia invisibilis in suis, visibilis est fante tempora manens, esse cepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam, obumbrata majestatis suae dignitate, suscepit; impassibilis Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Xultemus in dño dilectissimi. et spiritali iocunditate lȩtemur.
Quia in lux̃a : dies redemptionis nouȩ. preparationis antiq̃. felio¬
tatis aeternȩ. Reparamur enim nobis salutis nr̃c annua reuolutione sa¬
cramentum abinitioni ꝓmissũ in fineredditum sine fine mansurura
in quo dignum est nossursũ crectis cordibus diuinum ad orare mysterũ.
Vt quod magnodĩ munere agitur magnis ecłac gaudiis celebretur. Ds
enim omnips & clemens cuius natura bonitas cuius uoluntas potentia
cuius opus miseri cordia est statini ut nos diabo lica malignitas uinȩ no
suȩ mortificauit inuidiȩ preparata renouandis mortalibus pietatis¬
suȩ remedia inter ipsa mundi primordia p̃signauit. Denuntians ser¬
penti futurum semen muliens qđ noxii capitis elationem sua uirtute con
gine uiolatorem humanȩ propaginis incurrupta natiuitate damna¬
ret Nam quia gloriabatur diabolus. hominẽ sua frande deceptũ diuinis
caruisse muncribus & in mostalitatis dote nudatũ durã mortis subisse

Expanded text:
ur, quia illuxit 67 nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtute contgine violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse
Abbreviated transcription (Latin):
degeneri conuersatione recedere. Mlemiento cuius capitis. & cuiussis
corporis menbrũ reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum
factus es templum. Nolitantum habitatorem prauis deto abtibus
effugare & diaboliceiterum seruitua subicere. quiã pretum tuum
sanguis est xp̃i quia ueritate te iudicabit quia misericordiates¬

Expanded text:
degeneri conversatione recedere. Memento capitis tui, et cujus sis degeneri conversatione recedere. Memento capitis tui, et cujus sis corporis membrum reminiscere, qui erutus de potestate tenebrarum, itus sancti factus es templum. Noli tantum haeffugare, et diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis est Christi; quia in veritate te judicabit, qui in misericordia t
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uerus non ad ferret remedium nisi esset homo uerus non p̃beret ex¬
emplum. Ab exultantibus angelis. nascente dñogloria in excelsis dõ
canitur. & pax in terrabonȩ uoluntatis hominibus nuntiatur. Vident
enim celestem hierusalem exominibus mundi gentibus fabricari
Dequo in enarrabili diuinȩ pictatis opere quantum lȩcari debec
humilitas hominum cũ tanto gaudeat sublimitas angelorum:
Agamus ergo gratias dilectissimi dõ patri ꝑfilium eius inspũ sc̃o. qui
propt̃ multam misericordiam suam quadilexit nos misertus est
nr̃i & cũ essemus mortui peccatis conuiuificauit nos xp̃o. ut esse¬
mus in ipso noua creatura nouumq firmentum. De ponanius ergo
ueterem haminem cũ actibus suis & adepti partipationem generatio¬
nis xp̃i carius renuntienius operibus. Agnosce oxpiane dignitatem
tuam &diuinȩ consors factus naturȩ. Nob inueterem uilitatem

Expanded text:
Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exDeus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimitas angeloruAgamus ergo gratias, dilectissimi, Deo Patri per Filium ejus in Spiritu sancto, quia propter multam charitatem qua dilexit nos, misertus est nostri; et cum essemus mortui in peccatis, convivificavit nos in Christo, ut essemus in ipso nova creatura novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis, et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
& tantẽ foedere naturam ut ramq conserer&. Vt nec inferiorem
consumeret glorificatio. neo superiorem minuer& ad sumptio:
Salua igitur proptietate utriusq substantiae. & inunã coeuntem
ꝑsonam suscipitur amaiestate humilitas. a uirtute in firmitas. Abȩ¬
ternitate mortalitas & ad dependendũ conditionis nr̃ȩ̃ debitum
natura in uiolabilis natura est unita passibili. Osquerus homo uerus
inunitate dnĩ temperatur. Vt quod nris remeduis congruebat. unus
atq idem dĩ hominũq: mediator & moripossit exuno & resurgerepos¬
sit ex altero. Merito uirgineae integritate nibil corraptionis intulit
partus salutis. Quia custodia pudoris fuit aeditio ueritatis Taliser¬
go dilectissim natiuitas decuit dĩ uirtutem . & dĩ sapientiã xpm qua
nobis &humanitate congrutret & diuinitate p̃celleret nisienim essoc

Expanded text:
, et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem , et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. Salva igitur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte personam, suscipitur a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad dependendum nostrae conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset,
Abbreviated transcription (Latin):
prius conciperetmente quã corpore. Et ne suꝑniignara consilii ad inusi¬
tatos paueret effectus quod in ea operandũ erat abspũ scõ conloquo discit
angelico Nec damnum credit pudoris dĩgenetrix mox futura. Cur
enim deconceptionis nouitate desper& ui efficientia dealtissimiuir¬
tute promitatur : Confirmatur credentis fides &iam p̃euntis at testa¬
tione miraculi. Donaturq elisab eth inopinata fecunditas ut qui con¬
ceptũ dederat sterib daturus non dubitaretur &uirgim. Verbumigit᷑
dĩ ds̃ filius dĩ quimn prinapio erat apud diñ qerquẽ facta sunt omnia :¬
& sine quo factum est nihil propt̃ liberandũ hominem ab aeternamor¬
te factus ẽ homo. Itase ad susceptionem humilitatis nr̃ȩ sine dimi¬
nutione suȩ maiestatis inlinans. Vt manens qđ erat ad sumensq
qđ nonerat serui formã ei formȩ inqua dõ patriẽ aequalis uenir&

Expanded text:
prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusiprius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini. CAP. II. Verbum igitur Deus, Filius Dei, qui in principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, propter liberandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensq veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret
Abbreviated transcription (Latin):
lis quia uocatur aduitam. Dĩ namq filius scđm plenitudinem tempo¬
ris quã diuini consilii inscrutabilis altitudo disposuit. Reconciliandã
auctori suo naturã generis ad supsit humani ut inuentor mortis diabo¬
lus ꝑipsam quã uicerat uinceretur. In quo conflictu pronobis initomag
no & nurabib aequitatis iuire certatum est. Dum omp̃s dñs cũ seuissimo
hostȩ Non in sua maiestate sed in nrã humilitate congreditur obiciens
eandem formã candemq naturam mortalitatis quidem nrȩ parcicipẽ
sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hacnatitate est quod de
omnibus legitur. Ne momundus a sorde nec in fans cuius est unius dicisi sit¬
uitaeius suꝑ terram. Ni hil inistam singularem natiuitatem decarnis
concupiscentia transiuit. Nihil depeccati legemanauit uirgo regia dauiti¬
ce stirpelegitur. Que sacro grauidanda fetu diuinã humanamq prolẽ

Expanded text:
lis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem tempolis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo cno et mirabili aequitatis jure certatum est, dum omnipotens Deus cum saevissimo hoste non in sua majestate, sed in 399 nostra humilitate congreditur, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, somnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc est ergo dominice natiuitatis magna solemnitas. Hec est dici huius no¬
ua & gloriosa festiuitas aduentus difactus ad homines. Itaq dies iste
pro eo qđ nanineo xp̃s natus est. Natalis dicitur quemq ideo obseruare
ꝑreuolutum circulum annifesta sollemnitate debemus. ut in memoria
reuocetur quod natus est xp̃s¬
aluator noster dilectissimi hodie. natus est gaudeamus. Neque
enim locũ fus est eẽ tristitȩ ubinatalis est uitȩ quȩ consumpto mortalitatis
timore ingerit nobis depromissa ae ternitate lȩtitiam. Nemo adhuius
a lacritatis partipatione secernitur. Una cunctis lecitiȩ cõmunis est
ratio quia dñs nosterpeccati mortisq destrustos sicut nullũ areatu liberũ
repperit. Ita bberandis omnibus uenit. Exult & sc̃s quia proquat ad pal¬
mam. Gaudeat peccator quia inuitatur aduentam. Animetur genti¬

Expanded text:
Haec est ergo Dominicae nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus noHaec est ergo Dominicae nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste pro eo quod in eo Christus natus est, natalis dicitur. Quemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate debemus, ut in memoriam revocetur quod natus est Salvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est ibi esse tristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, nobis ingerit de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur genti
Abbreviated transcription (Latin):
poraliter uoluit. Prodiens exuirginis utero quierat in patris im¬
perio Cuius susceptȩ carnis causa hȩc est Post quã enim inuidia
diaboli parens ille primus spe seductus in anicecidit. confestim exul
& ꝑditus in omni genere suo radicen malitiȩ & peccati transduxit.
Crescebatq inmalũ uehementius omnegenus mortalium. diffusis ubiq
sceleribus et qđ nequius omniũ cultibus idolorum. Volens ergo ds̃
terminare peccatũ consuluit uerbolege prophetis signis plagis
prodigus Sednec siquidem errores suos ammonitus agnosceret mun
ret. & peccatores sanaret. Quiideo in hominem uenit. quia ꝑ scipsum
ab hominibus cognosci non potuit. Vt aut̃ uideretur uerbũ carofactumẽ
adsumendo carnem, Non mutatur in carne. Ad sumpsit enim humani¬
tatem Non amisit diuinitatem. Ita idem ds̃ &idem homo. Innatura dĩ
aequa lis patri. innatura hominis factus c̃ mortalis in nobis. Fro nobis enim

Expanded text:
poraliter voluit, prodiens ex Virginis utero, qui erat in Patris imporaliter voluit, prodiens ex Virginis utero, qui erat in Patris imperio: cujus susceptae carnis causa haec est: Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum ne sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundret, et peccatores sanaret. Qui ideo in hominem venit, quia per semetipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus, et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus est mortalis in nobis. Pro nobis enim
Abbreviated transcription (Latin):
scripta est in tabulis lapidcis Lege et intelleges Quod panem
inheremo terra ꝓdux̃ cuius semen arator. interra nullus indux̃
irga &iam aaron annis sicca quã plurimis sine aqua reuixit.¬
fint in templo floruit necesq clausa subtecto duxit. Quiergo
prȩ scripsit lapide as tabulas sine stilo ferreo ipse grauidaunt
mariam sp̃uscõ. Et qui prodidit panes in heremo sine aratione
ipse in pregnauit uirginem sine corruptione. Et qui fecit uirgã
sine pluuia germinare. ipse fecit filiam dauidsine semine genera
ro accipiet & pariet filium & uocabis nomeneius emmanuhel
Quiꝰdergo legisti in libristuis. aspice in mariã oculistuis. Vt dig¬
ne digne dicas canticum dauid patristui. Sicut audiuimus ita
& uidimus inciuitate dni uirtutum in ciuitate dĩ nr̃i. Acape ergo
ro non uocabitur filius iudȩ seduo cabitur filius dĩ. Sicut cicecinit¬
atalis dñi dies eadem causa a patribus uotiuȩ sollemnitatis
institutus est. Quia in eo xp̃s ꝓredemptione mundi nasci cor¬

Expanded text:
scripta est in tabulis lapideis. Lege et intellige quod panem in eremo terra produxerit, cujus semen in terra arator nullus induxit. Virga etiam Aaron annis sicca quam plurimis sine aqua revixit, in templo floruit, nucesque clausa sub tecto produxit. Ergo qui scripsit lapideas tabulas sine stilo ferreo, ipse gravidavit Mariam Spiritu sancto: et qui produxit panem in eremo sine seminatore, ipse fecundavit Virginem sine corruptione: et qui fecit virgam sine pluvia germinare, ipse fecit filiam David sine semine generarro accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel ? Quod ergo legisti in Libris tuis, aspice in Maria oculis tuis: ut digne dicas canticum David patris tui, Sicut audivimus, ita et vidimus in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri . Accipe ergo ro, non vocabitur filius Judaei, sed vocabitur Filius Dei. Habe eDomini dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci cor
Abbreviated transcription (Latin):
meo si hoc fuero consecuta: caput meum perdo semel: sed si turificauo
idolis anullinus proconsuldixit. & omnino in isto sensutuo stulto
persistis. beata crispina respondit: dsmeus qui est& qui fuit iꝑseme ius¬
sit nasci. ipsededit mubisalutem peraquã baptisim. Ipse mocũest ut ani¬
mã meã sicut tuuis non faciat sactilegium: Anullinus proconsul dixit
Quid pluribus sufferimus imꝑiam crispinam acta ex codice quae dic ta st̃
relegantur &cum rolegetentur : Anuilinus proconsul sententiam
delibello legit Crispina in super stitione in digna perdurans quedus
nris sacrificari noluit secundũ augusti legismandata acaelosolocũ
benẽdico dñm qui sic me demanibustuis digna tus est liberare. Passa ost
beatacrispina apud coloniam thebestina dienonarũ decembriũ impe

Expanded text:
t meum perdo semel: sed si thurificavero idolis . . . Anulinus proconsul dixit: Et omnino in isto sensu tuo stulto persistis? Beata Crispina respondit: Deus meus qui est, et qui fuit, ipse me jussit nasci; ipse dedit mihi salutem per aquam baptismi; ipse mecum est, ut anima mea, sicut tu vis, non faciat sacrilegium. Anulinus proconsul dixit: Quid pluribus sufferimus impiam Crispinam? Acta ex codice quae dicta sunt relegantur. Et cum relegerentur, Anulinus proconsul sententiam de libello legit: Crispina in superstitione indigna perdurans, quae diis nostris sacrificare noluit, secundum Augusti legis mandata a coelesti . benedico Dominum, qui sic me de manibus tuis dignatus est liberare Passa est beata Crispina apud Coloniam Thebes
Abbreviated transcription (Latin):
& sedebat supordas. colle gonsstorcus & comedobat: E dũ fleros eusraxia
nuntia uit diaconissae: quae uidiss&eã facientem: Conuententosqur
omnes sorores uiderunt ea nudam collegentem femũ stercus &mand¬
cantom Iusut quedia conissa ut dar&cur aliatdnica &uestaro ire
sufraxia uero accopta tunica & caucũ leguminis & panaobs tid luo suimen
dicit accipesoror & uostite & gusta quaresic tedeturo uesdalesuruons
filiasma ecesostferens dũm prohane patonte simani sen dñdio . undica tospu¬

Expanded text:
et sedebat super eas collegens stercus et comedebat . et dum | fleret eufraxia et sedebat super eas collegens stercus et comedebat . et dum | fleret eufraxia nuntiauit diaconissae que uidisset eam facientem| Conuenientesque omnes sorores uiderunt ea nudam . collegentem| femum stercus et manducantem. Iussitque diaconissa ut daretur| alia tunica et uestiretur. eufraxia uero accepta tunica et cau| cum leguminis et panem obtulit ei . et dixit accipe soror et ueste| et gusta quare sic te deturpas que sumens filia praeces offerens dominum pro hac patente| si manifestassis
Abbreviated transcription (Latin):
ulla uoro continuo exiliens ineam abrupit. ues teseius. & conterons. pro¬
icit eam in terra: & inruens super eam manducabat carnes eius. elamo¬
refacto nulla praesumobaat ei ad propiquare: Currensiulia ad coqinã
dixit eu fraxiae: fostina dñami quia germana dilaniatur a patertdilla
curronsergo eu fraxia & tenensmanus eius patentis: & gut ture arri¬
puit: germanã lic& eruentã sanguine ulceratam: Cuidixit eufraxias
quaresic fecisti conterens sororem : illa uero stabat spumans ac stridens
dentibus : Ait ei iterum eufraxia: ab hac hora sima lignata fueris cirta
sorores nontibi partam. neq miserear sed tolle uirgam abbatissueuit
cum ea si nemisericordia teflagella : Illa uero repente serdensquieus en
Aane facto cõpl&o sco officio egredientibus eis aboratorio uisi tans ou¬
fraxia patentom & in uenit eaim disruptam. uestibus prouectas interaaa

Expanded text:
Illa uero continuo| exiliens in ea abrupit uestes eius et conterens proIlla uero continuo| exiliens in ea abrupit uestes eius et conterens proiecit eam in ter| ra . et inruens super eam manducabat carnes eius Clamore| facto nulla praesumebat ei adpropinquare Currens iulia| ad coquinam dixit . eufraxia festina domina mi . quia germana| dilaniatur a patente. Illa currens ergo eufraxia et tenens ma| nus eius patentis et gutture arripuit germanam licet cru| entam saguinem ulceratam Cui dixit eufraxia quare sic| fecisti conterens sororem. Illa uero stabat spumans ac stridens| dentibus ait ei iterum eufraxia ab hac hora si maligna fueris .| circa sorores non tibi parcam neque miseriar . sed tollo uirgam abbatissae| Et cum ea sine misericordia te flagello Illa uero repente sedens quieuit| Mane facto completo sancto officio egredientibus eis ab oraturio uisitans| eufraxia patentem et inuenit eam disruptam uestibus proiectas| in terra
Abbreviated transcription (Latin):
posuero interram & tollo uirgam abbatissie sic teflagolla ut nũquam
prae sumas hoc agere : Videns illa patens quia prȩualuiss& ei quieuit:
post quã uero cessauit : coepit eu fraxia blandireei : sede soror & cõmede
&bibe & noli turbare : quae sedens manducauit : & bibit & requieuit : &
exilla hora iam non ei cũ uirga dabaturcibus sed manu eu fraxiae acci
piebat & sumebat : Omnĩs itaq sorores uidentes eu fraxiã ita agere :ora¬
bant pro ea ualdenimis : Cũ uero coepiss& turbare & mouere illa patens
dicobat ei sorores : qui escesoror & nolima lignare : namueni & dña eu¬
fraxia & flagellatte & subito cessabat : Iterũ ergo germana inuidia
mordobatur & coreius exurebatur: dicebat sororibus: nisi eufraxia
fuerit alia non inuenitur quiei cibos offerat: datecibos & ego eiminis trabo
Sumensergo ciboseius accessit ad patentem &ait: Accipoe soror & comed

Expanded text:
posuero in terram| et tollo uirgam abbatissae sic te flagello ut numquam| posuero in terram| et tollo uirgam abbatissae sic te flagello ut numquam| praesumas hoc agere. Videns illa patens quia praeualuis| set ei quieuit. Postquam uero cessauit coepit eufraxia| blandire ei sede soror et comede et bibe et noli turbare. cQuae| sedens manducabit et bibit et requieuit . et ex illa hora iam| non ei cum uirga dabatur cibus sed de manibus eufraxiae acci| piebat et sumebat. Omnes itaque sorores uidentes . eufraxia| ita agere orabant pro ea ualde nimis . cum uero coepisset tur| bare et mouere illa patens dicebant ei sorores quiisce soror| et noli malignare nam ueniet domina eufraxia et flagellat te| et subito cessabat. Iterum ergo germana inuidia mordeba| tur . et cor eius exurebatur dicebat sororibus nisi| eufraxia fuerit alia non inuenitur qui ei cibus offerat. Da| te ei cibus . et ego ei . ministrabo Sumens ergo cibus+ accessit| ad patentem et ait accipe soror et comede.
Abbreviated transcription (Latin):
fans usque ad praesenti horã : Sed cum accepiss& eum dña soror : mox locutus ẽ
ulla uero proiecit eum in terrã & st&it obstupescens : in fantulissero surgens
uenit adme: Dixitei abbsa : ecceergo habeseum sanũ : tolle & uade in pace
Quae sumens in fantem pergebat glorificansdm̃ : ⁊terũ ergo abbsa dicobat
ad seniores sororos quid uobis uidetur de eufraxia quae dixorunt: uere
dña ancilla dĩ est : Voca uit ergo eam & aiter : filia mea eu fraxia: uolo
utpaibnd quae est inmonas terionr̃o perma nustuas offorase cibũ sinon
timoseam: Eufraxia dixit: nontimeo ea dñami sumensergo eufraxia cau¬
cum loguminis : & panemobtulitei : Illa uero reponte stridens dentibus
& fromens ualde fecit impetum supereã : & ad praehendens caucũ uolens
confrangere eufraxia uero retenens manuseius ait : Viuit dñs quia si do

Expanded text:
fans usque ad praesenti hora sed cum accepisset eum domina| soror mox locutus est. fans usque ad praesenti hora sed cum accepisset eum domina| soror mox locutus est. Illa uero proiecit eum in terra et stetit| obstupiscens infantulus uero surgens uenit ad me . abbatissa dixit| ecce ergo habes eum sanum tolle et uade in pace. Quae su| mens infantem pergebat glorificans deum. Iterum ergo abbatissa| dicebat ad seniores sorores quid uobis uidetur de eufraxia| Que dixerunt uere domina ancilla dei est. Vocauit ergo eam| et ait ei . filia mea eufraxia uolo ut patente que est in monas| terio nostro per manus tuas offeras ei cibum si non times eam.| Eufraxia dixit . non timeo ea domina mi Sumens ergo eufra| xia caucum leguminis et panem obtulit ei. Ille uero repen| te stridens dentibus et fremens ualde fecit impetum super eam| et apprehendens caucum uolens confringere . eufraxia uero| tenens manus eius. Ait uiuit dominus quia si te
Abbreviated transcription (Latin):
adduxis se insantem. & stat forisianuam deflens erat par uolus
qua si annorum .vIͦI. paraliticus surdus & mutus : Sciens automdia¬
conissa quia promeruiss& gratiam eufraxia contra demonos di
ostiariae : uocamihi eufraxiã: quauenientem ab̃bsa dixit : uade
filia accipein fantom a matresua & diforhe : Illa uero agrossa uidens
infantulũ paralrticum & trementem miserta est supereum. ingemescons
dolentor signauit infantem & dixit : Ds̃ quite crauuit san& te fili: & ad su¬
mens oum. pergebat ad abbiã : Continuo dũportar&ur ab eu fraxia
sanatus ost. Camansmatrom uocans : uidens autem eufraxia quia insans
coepiss& loqui per territa proiecit eum interrã : Infantulus uero mox sur¬
gonscucurrit adianuam quaerensmatrem: ostiaria autem currens nun¬
tiauit dia conissae quod factũ est. Quaedum uocass& matrem in fantis aitoi
dic in quid soror : tẽpta renos hic aduenisti : Respondit mater in fantss per

Expanded text:
adduxisset infan| tem et stat foris ianuam deflens erat paruolus adduxisset infan| tem et stat foris ianuam deflens erat paruolus quasi| annorum VII paralitecus surdus et mutus. Sciens autem| diaconissa quia promeruisset gratiam eufraxia contra| daemonis dixit ostiariae. Voca mihi eufraxiam quam| uenientem abbatissa dixit uade filia accipe infantem a matre| sua et defer hic. Illa uero egressa uidens infantulum parali| tecum et trementem miserata est super eum ingemiscens do| lenter signauit infantem et dixit. Deus qui te creauit sa| net te fili et adsumens eum pergebat ad abbatissam continuo| dum portaretur ab eufraxia sanatus est . clamans matrem| uocans. Videns autem eufraxia quia infans coepisset loqui| perterrita proiecit eum in terra. Infantulus uero mox surgens| cucurrit ad ianuam quaerens matrem. Ostiaria autem| currens nuntiauit diaconissae quod factum est. Quae dum| uocasset matrem infantis ait ei . dic inquid soror timptare nos| hic aduenisti. Respondens mater infantis per
Abbreviated transcription (Latin):
&incolomis proficis centos & glorificantes dm̃ in senitatepsorum finti
autem inmonasterio ipsarum: a dae monid̃ patens: mulierabir fu
sua quã tonmen dauerant parentos oius: habebat &eram ppruncipo laen
demonium urat alligata catonis manus acpedos spumans erederid eos
uehementer multũqi clamans itaut omnes audientoscã timore concidu¬
renem frequenter & enim dia conissa cũ sororibus priores dñm exoraban
cũlacrimis proptor ipsam: & non poterant sanarȩ oã : Qua propter nec
pra eualebant seiungere ad eam cibos ei offerre : Liga uerunt autem
caucũ inuirga & in eopositum cibum & panem & sic alonge ei porrige
batur & ita cõmedebat: frequenter &enim arripiens caucũ & uirgã
uacolabat efforentem sibi cibum sororem Una si quidem dierum factũ
est introiuit ostiaria adnuntians dia conissae qua edam mulierom

Expanded text:
et incolomis proficiscentes atque glorificantes deum in sani| tate ipsorum Erat et incolomis proficiscentes atque glorificantes deum in sani| tate ipsorum Erat autem in monasterio ipsarum| a daemonio patens mulier ab infantia sua quam com| mendauerant parentes eius. Habebat etenim principalem| demonium . erat allegata catenis manus ac pedes . spu| mans et stridens uehementer multumque clamans ita| ut omnes audientes eam timore conciderent. Frequen| ter etenim diaconissa cum sororibus priores dominum exora| bant cum lacrimis propter ipsam et non poterant sana| re eam. Quapropter nec praeualebant se iungere ad| eam cibus ei offerre. Legauerunt autem caucum in uir| ga et in eo positum cibum et panem . et sic a longe ei porrege| batur et ita comedebat . frequenter etenim arripiens| caucum et uirgam iacolabat efferentem sibi cibum sororem.| Vna siquidem dierum factum est introiit ostiaria adnun| tians diaconissae quedam mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
quia non ost exusta. respexit in allam : & uidit feruere qua eromanserat¬
& conuersa dixit : Eufraxia filia non tetigit feruens illa aqua: cin eusracia
ait uero d̃a quia uelut aqua frigida. ita uenit in faciemmansiddmni¬
ratauero dia conissa intendens in cumdixit: Distecustodiat filia scde
tibi uesi ne itermissionem colere suum timorem & ing rebsanaora¬
torium dia conissa conuocauit priores sorores dixteuis :ͥ Nosasquita
cufrania promoruit gratiam: cogno uistis enim quia nec graecipntaita
contrita est: neqinimi &ate feruoris exustaest: Illa eueso dixoruoni
uere eufraxia ancilla diest : & curã illi hab& dñs nam inhi s tẽpteromib
non exilis s& inmunis : cõmanentes itaq uicini ciutatis atqrproui¬
cie illius consu &udinem habebant malehabentes in fantes alduos ib
inullomun asteris ad mulioros iniracula facientes & suscipiebat eos abbsa

Expanded text:
quia non est exusta respexit in ulla et uidit| feruere que remanserat . etquia non est exusta respexit in ulla et uidit| feruere que remanserat . et conuersa dixit . eufraxia filia| non te tetigit feruens illa aqua cui eufraxia ait uere do| mina quia uelut aqua fregida ita uenit in faciem meam| Admirata uero diaconissa intendens in eam dixit . deus te cus| todiat filia et det tibi sine intermissione colere suum timo| rem. Et ingressa in oraturio diaconissa conuocauit priores| sorores dixit eis Nostis quia eufraxia promeruit gratia .| cognouistis enim quia nec praecipitata contristata est| neque nimietate feruoris exusta est. Illae uero dixerunt| Vere eufraxia ancilla dei est et curam illi habet dominus Nam| in his temptationibus non exilisset inmunis. Comma| nentes itaque uicini ciuitatis atque prouinciae illius| consuetudinem habebant male habentes infantes ad| ducere in illo monasterio ad mulieres miracula facientes| Et suscipiebat eos abbati
Abbreviated transcription (Latin):
non ad quo a sororibus ut requies coret proptorplagas quas abeuat s
nona dqu es cobat selmagis ul corata gxutraq stabat gausens: onanis
teo ssorerunsno hoc magnũ studum: quia neq ab operadi dee ratt
neic abalico ministerio monafterii: Rursus itaq aoliao uicos dumas
mnorteorsm ieieum ex clamass& iulia concurrunt sorors: erodentes
merdars piueire eu fraixiam: Quae surgons occurrit illis quam alsũpt
os sursogiotadiens abba quia detantam al titudinem corruens: niha
teorum autom inimicus uolens eam occidere : dum eleuass& allam feruen¬
pem b qua olera cocebat ut funder& elexa turam incanalen oblerues
podibus adiabulo supina cadens &elȩxaturam ollgi liualnsi cal faciem
essudit : & dũ omnes sorores uidentes expauis sent in ho. Eiltenie
eusi nonaridens ait ad eass ut quid turbamini: Abbasuero uidem

Expanded text:
 magis rogabatur a sororibus ut requiesceret propter plagas .| quas habebat et  magis rogabatur a sororibus ut requiesceret propter plagas .| quas habebat et non quiescebat sed magis ulcerata ex u| traque stabat gaudenbus. Et hoc magnum| studium quia neque ab opere dei deerat neque ab aliquo ministe| rio monasterio. Rursus itaque aliam uicem dum uit deorsum. Et cum exclamasset iulia concurrunt| que sororis credentes . mortuam inuinire eufraxia. Quę| surgens occurrit illis quae adsumptam do surrexi. Audiens abbatissa quia de tan| ta altedudinem corruens nihil us tecum. Iterum| autem inimicus uolens eam occidere . dum eleuasset .| ullam feruentem in qua olera cocebat . ut funderet| elexaturam in canalem oblegatis pedibus a diabulo| supina cadens et elexaturam ullae illius in sua faciem| effudit. Et dum omnes sorores uidentes expauescerent in hoc| exiliens eufraxia ridens ait ad eas . utquid turbamini Abbatissa| uero uidens
Abbreviated transcription (Latin):
dam: Cui iulia ait nolidña soror non praeualos dimit tora ogo collig
liine tantum tuasconde & requies co propter dolorem : Illa uero noncer¬
fauit : sed complens manussuas lignis sic ascondebat cui tamen dia bolun
non popereit: Nam cũ ascender& superiorom gradũ scalae concus ra
ipsaligna qua portabat: & fixũ est lignũ in aspectucius. i taut sonorer
eredoreniti quia lignum oculũ eius penoerisser : Tunc exclamauit iulia ad
eun dixitibi domna soror quia nom potes requiese & non meaudit : Cui
onsmmeu &itn uoli contris tare soror : sed gaude subtra a melignũ : oculas
es por meussanus est : Traxitigitur iulia ab ea lignũ & emanauit sanguis
uehementer Abb̃a uero defrens oleo & sal facta oratione superposuites
susona reest ipsabora : Iterum iulia dixitei : uade ad lectiuli ti uosit r¬
quioster nodi cũ & ego domnis sororibus minis trabo : Eu fratela tutm uuit

Expanded text:
dam.| cui iulia ait Noli domina soror non praeuales dimitte eam| ego collego dam.| cui iulia ait Noli domina soror non praeuales dimitte eam| ego collego ligna tantum . tu ascende . et requiesce propter| dolorem Illa uero non cessauit sed conplens manus suas| lignis sic ascendebat. Cui tamen diabulus non pepercit| Nam cum ascenderet superiore grado scalae . concussaipsa ligna que portabat.| Et fixum est lignum in aspectu eius ita ut sorores crederent| quia lignum oculum eius penetrasset. Tunc exclamauit| iulia ad eam dixi tibi domina soror quia non potes re| quiescere et non me audisti. Cui eufraxia ait noli| contristare soror sed gaude . subtrai a me lignum| oculus enim meus sanus est. Traxit igitur iulia ab ea lignum| et emanauit sanguinis uehementer. Abbatissa uero deferens oleo et sa| le facta oratione supposuit ei et sana\ta/ est ipsa hora. Iterum| iulia dixit ei uade ad lectulum tuum et requiesce modicum| et ego dominis sororibus ministrabo . eufraxia ait . uiuit
Abbreviated transcription (Latin):
&usque ad calcaneum traxit & poruenit ad tibia monusor adecumu
diss crudolom plagam ualde & sanguinem uehe mentor Ef funto
proiciens socurem angustiata interra seprostra uite Aubia uero
cucurrut clamans denunti ansq sororibus. quia eufrernar nosctus
fuiss& : & accipiens dosecurom. Cumque concursus ela morq saeres
fuiss&t & uniuorsarum circum stabant eam simul & flebant : Tunc odes¬
cendens ab ba aquã in faciem eius ad sparsit & aonsignans cum atqr amplo
tens ait Filia mea eufraxia curangustiata es recraate. &loquere sorer¬
ribus: Illauero rospicions abbatissȩ at. Noliflere domina mar mater
anima ñam que mcaa in meest. Abb̃a autem faciens signaculũ crucis in fion¬
patitur & cũ legass& pedem eius depanno cilicio. leuauit eam & danser
manũ ducebat imonasterium. illa uero respiciens ligna proiectadrau
Viuit dñs ds̃ meus nisi colligero ligna & mea sulnas impleuero non ascon¬

Expanded text:
et usque ad calcaneum| traxit et peruenit ad tibiam eius. Quae cum et usque ad calcaneum| traxit et peruenit ad tibiam eius. Quae cum uidisset| crudilem plagam ualde et sanguinem uehementer effu\n/di| proiciens securem angustiata in terram prostrauit| Iulia uero cocurrit clamans den\on/ciansque sororibus quia eu| fraxia mortua fuisset accipiens de securem . cumque concur| sus clamorque factus fuisset uniuersarum circumstabant| eam simul et flebant Tunc discendens abbatissa aquam| in faciem eius adsparsit et consignans eam atque amplec| tens ait filia mea eufraxia quur angustiata es recrea| te . et loquere sororibus Illa uero respiciens abbatissam ait noli| flere domina mea mater . anima namque mea in me est.| Abbatissa autem faciens signacolum crucis in fronpatitur . et cum legassit pedem eius de panno ci| licio leuauit eam et dans ei manum ducebat in monasterio| Illa uero respiciet ligna proiecta dixit Viuit dominus deus meus .| nisi collegero ligna et meas ulnas impleuero non ascen