comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moreris. Tecũ morte pcrimat᷑ ista tua ge
res ⁊ trucida matrẽ cum filio perime simł.
Ftili dulcor unict singulare gaudiũ ÷ uita¬
ip̃a nũc moriar. que te ad mortẽ genui. O
Decet enĩ filium exaudire matrẽ de solatas¬
Exaudi me obsecro: ⁊ ĩ tuo me suscipe pectibu¬
Ex quo unicum meũ crucifigitis et me
crucifigite aut alia quacũq seua morte
punite. dum modo simul cũ filio finiar
inco. Male solus morit᷑. Orbat orbem
radiome indea filio: gaudio dulcore. Uita ña
morit᷑ : et salus ꝑimitur ac de t̾ra tollitur¬
omĩs spes mca. Cur ergo uiuit post filium
materĩ dolore: Tollite suspendite. matrẽ cruci¬
figite cũ suo pignore. Non partis proli: et¬
optata recedit. Ue michi ĩfelie tibi iħu p̾cipi¬
quã uitam ducere mortis. Sed fugit a mifa
et me infelicem reluiquit: cũ multũ ip̃a mors
obtata nũc esset. O fili karissime o benignis
sinic nate: miẜcre matris suscipe preces ÷ de¬
sinc matri nõ esse durus: qui semꝑ fiusti

Expanded text:
moreris, tecum morte perimatur ista tuagenires tuas, trucida matrem, et cum filio perime simul, Fili et indulcor unice, singulare gaudium vitipsa nunc moriar tdecet enim filium exaudire matrem. Exaudi me, obsecro, in tuo me suscipe patibu qui natum meum crucifixistis. Matrem crucifigite, aut alia quacunque me saeva morte perimite. Dum meo cum filio finiar simul, male solus moritur. O mors, orbas radio, ne videam filium, gaudium, dulcorem! vita mea, salus mea perimitur, ac de terra tollitur spes mea. Cur ergo vivit post filium mater in dolore? Tollite, suspendite matrem cu cum suo pignore. Non parcis proli, optata recedit. Vae mihi infelici! Tibi, Jesu, praecquam vitam dulcem mortis; sed fugit a misera, et me infelicem relinquit, cui ipsa mors optata nunc esset. O fili chare, o benigne, summe nate, miserae matris suscipe preces. Desine matri nunc esse durus, qui semper fuisti
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat si potest quicũq dicere cupit : ꝙͣ xp̃i
mater tenebar mẽsura dolendi. Uirginis
dolorẽ: posse uarrari nõ credo. Tamen recfus
erat amor cõtinẽs modũ nõ desꝑabat. sed pic
resurgere die. Quedã cũ illa plorabant.
femine sancte. Quaꝵ paruus erat nunerꝰ
cũ uirgine matre. Erant et angłi simul
cũ illa dolentes. Tamẽ dolentes si pot̾ant:
re dui xp̃i. Cõpatiebant᷑ ĩ morte xp̃o do¬
gemis humanũ. Fflebãt ut arbitror
ab impiis sic laceratũ iacere. et mariã totam
suo cruentatam sangnĩe et cruore. Illauiq pia.
illãq scãni: totam bonã. totã pulcrani. totam
matremtantis cruciari singultibus tam ama¬
ris repleri doloribꝰ. et sic amarissime flerc:
uullo modo suas lacrimas poterãt refrenare.

Expanded text:
Dicat, si potest, quicunque dicere cupit, quantam Christi mater tenebat miseriam doloris Virginis? Dolorem posse narrare non credo. Tamen rectus erat amoris continens modus; non desperabat, sed pie resurgere. 702 5 Quaedam et illae plorabant feminae sanctae, quarum prior erat numerus, cum Virgine matre. Erant et angeli simul cum illa dolentes, tamen dolentes si poterant, re. Compatiebantur in morte Christi dogenus humanum, flebant, ut arbitror,ab impiis, sic vulneratum jacere exanime, et Mariam suo cruentatam cruore, illam piam, illam sanctam, totam bonam, totam dilectam, totam matrem tantis cruciari singultibus, tam amoris repletam doloribus, sic amarissime flere, unde suas lacrymas non poterat refrenare.
Abbreviated transcription (Latin):
delerent scindi. Ad illa. Quis ungͣ regnas
ĩ celo sursimi. uel pere grinãs ĩt̾ra deor sum ÷
diudiens uel mente ꝑtractans. quomodo sc̃o
nõ plango miser abicctio plebis. filiꝯ dei pa¬
tris: Et quomodo quis poterit lacrimas
Ualde : ab ip̃o nũc glorificata in celis ⁊ que

Expanded text:
2 Quis unquam regnans in coelo sursum, vel peregrinans in terra deorsum, audiens vel mente pertractans quomodo factus ngelorum, et abjectio plebis Filius Dei Patris, et poterit lacrymas  ab ipso, nunc glorifica in coelis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rarer si angeli nõ plorarent etiam in illa beati¬
tudine: ubi est in passibile flere. Credo ꝓpter
qd loquor: qr dolebant si dolere ualebãt. Sic̃¬
lere dñi sui. Ioseph ab arimatia. uir sanctus
et iustꝰ Sqͥ cum in̾chodemo deposuerat xp̃i
posuit illud in sindone mũda ⁊ conditum
preciosis aromatibꝰ: et posuit illud ĩ monu¬
mc̃tum nouũ qd̃ fecerat sibi alacriter ⁊ deuo¬
te. Tunc illiꝯ exequias angeloꝵ mmlia nuliũ
de cantabãt. qui o ms cõuenerãt ad sepulcru
geiiitꝰ et suspiria cordis. Illi laudes extollebãt
ad celũ: maria plorabat amare iuxta sepulcrũ.¬

Expanded text:
eli cuncti non flevissent etiam in illa beatitudine ubi est impossibile flere. Credo propter quod loquor, quod dolebant, si dolore valebant, simini sui. Joseph ab Arimathaea vir sanctus, et justus, qui cum Nicodemo deposuerat Christi posuit eum in sindone munda conditum pretiosissimis aromatibus , et posuit illud in monumentum novum, quod fecerat sibi alacriter, et devote; tunc ad illius exsequias angelorum millia millium decantabant, quia omnes convenerant ad sepulturam epulturam Domini sui. Illi laudes extollebant ad coelum. Maria plorabat amare juxta sepulcru
Abbreviated transcription (Latin):
de matris dolere : ꝙͣ fuerat de dñi sin morte.
Rebant igitur cuncti miẜando dolore ge¬
mentes: et sic dũm uite mortis sepult᷑e᷑
dederũt. Sepulto dño sepulcro: mater am¬
plectitur omĩ corde. Et ꝙͣ poͣt̾at uoce bene
illi extendebat manꝯ: et de suꝑ osculãs illud
amaro dñm nimis deplorãs singultu. Alcces¬
lugẽtem. Nam cruciata gemitibꝰ fatigata
doloribꝰ. afflicta ploratibꝰ.pedibus stare
nequibat. Tamen sicut pot̾at insierib ꝯ
sc̃is adiuta cunctis plorãtibꝰ simł ih̾rlui
ĩgredit᷑. Qm̃ femi̾e młte uidentes mote
post illani eriam lauiẽtabant᷑ plorantes.
plorabant młte que condolebarit marie.
Mam dolor eiꝯ młtos facie̾bat dolentes:
uix poterãt lacriuias cõtinere quicũq ui¬
debant eau plorãten. Tan pie plorabat
tam amare dolebat. qi ex pio ploratu mł¬
bat ip̃a. plorabant ambulãtes cũ ca. Plo¬
rabant młti ueĩentes obuiam ei. sic usqs
dum ducitur aplorãtibꝰ plorans. quousq

Expanded text:
de matris dolore, quam fuerat de sui Domini morte. Flebant igitur cuncti miserando dolore gementes, et sic vitae Dominum mortis sepulturae dederunt. Sepulto Domino, sepulcrum mater amplectitur omni corde, et qua poterat voce benedo capite illi extendebat manus desuper osculans illud, nimis amare Dominum deplorabat singultu. Acceslugentem; nam cruciata gemitibus, fatigata dolore, afflicta plorationibus, pedibus stare fere nequibat, et tamen sic portatur, a mulieribus sanctis adjuta, a cunctis plorantibus simul, Jerusalem ingreditur, quam feminae multae videntes, motae post illam etiam lamentabantur. Plorantes plorabant, multaeque condolebant Mariae. Nam dolor ejus multos faciebat dolores. Vix poterat lacrymas continere quicunque videbat eam plorantem. Tam pie plorabat, et tam amare dolebat, quod ex pio suo ploratu mubat ipsa, plorabant ambulantes cum ipsa, plorabant multi venientes obviam ei, sic usque deducitur a plorantibus plorantes quousque
Abbreviated transcription (Latin):
dolor luctꝯq remãsit amicus. Amabãt flere
et flebãt amarc. Auare flebãt: quia amare
que magis amabat : seuior fiebat ĩ matre.
Mater sentiebat xp̃i dolores. Uirgo que
peperit gladoo est passa doloris. Xp̃i moricto
uulnera matris erant. Xp̃i doloris seui fue¬
rũt tortores in aĩa matris. Mater erat la¬
niata pignoris morte. Mens mactris erat
ꝑcussa cuspide teli. Quo mẽbra xp̃i ẜui fode¬
runt inqui. Ip̃a erat quã dolor magnus
tenebat. In mente eiꝯ creuerãt ĩmensi
dolores : nec poterãt extra refundi ĩtus a¬
trociter senientes. Dolores młti muatris
aĩam gladiabant. In carne xp̃i. soluebat
debitũ mortis: qd̃ grauiꝰ erat ꝙͣ mori aĩe
hanui dixit. Sicio. Et dederũt ei qͥ crucifixe¬
runt eun acetũ cũ felle mixtũ. Q cuni
gustasset noluit bibere : sed dixit cõsũma

Expanded text:
dolor, luctus qui remansit anxius, amabat flere, et flebat amare. Amare flebant, quia amare quo magis amabat segnior fiebat in matre. Mater sentiebat Christi dolores. Virgo quem peperit gladium est passa doloris, Christi morientis vulnera matris erant, Christi dolores fuerant tortores in anima matris. Mater mater erat levata pignoris morte; Morte martyr erat percussa cuspide teli quo membra Christi servi foderunt inique, ipsa erait, quam dolor magnus tenebat. In mente ejus creverant immensi dolores, nec poterant exterius refundi. Intus atrocius saevientes dolores nati matris animam gladiebant. In carne Christus solvebat debitum mortis, quod gravius erat quam mori animae anni dixit: Sitio , et dederunt ei, qui crucifixerunt eum, acetum cum felle mistum. Quod cum gustasset noluit bibere , et dixit C
Abbreviated transcription (Latin):
illa respõdit. In ihrsu cranizet quãdo hec au¬
ad dũm meũ flens ꝑueni. Cuq illũ fuisse
ĩtuita. pugnis percũtr. a lapis cedi. facie cons¬
pui. spinis coronari. et obprobrium hõimu
fieri ⁊ cõmota sũt omĩa uiscera mea. et defecit

Expanded text:
aunum meum flens perveni. Cumque illum fuissem intuita pugnis percuti, alapis caedi, faciem conspui, spinis coronari et opprobrium hominum fieri, commota sunt omnia viscera mea , et defecit
Abbreviated transcription (Latin):
rebat sangnis ex quatuor partibꝰ. rigantibus
qui erat pre filiis hominũ speciosus. uidebat᷑
species ueq decor quia iuiquoꝵ uultum
quia uidebami me deseri ab ip̃o quẽ genuerã:
nec suꝑ erat alius ÷ qr michi erat unicus:
ideo non poterat in me capere dolor meꝯ. Hox
niea fere ꝑierat om̃ĩs: sed dabam geniitus
suspiriaq doloris. Uolebam loqui: scd dolor
dum ad formationẽ penderet oris. ad se adhuc¬
ĩperfectũ: reuocabat dolor nimils cordis.
Qlox triste sonabat foris: uulius denũciãs
mentis. Uerba dabat amor: sed raucũ soua¬
bant. Nami linga uocis magistra:. ꝑdiderat
usumi loquẽdi. Uideban morientẽ q̃ diligit
aĩa mea. et tota liquefieham pre doloris
angustia. Aspiciebat ip̃e multu benignissĩo
me matreui plorantem ÷ et uerbis pancis.¬

Expanded text:
ejus sanguis ex quatuor partibus rigantibus qui erat prae filiis hominum speciosus , videbatur cies, neque decor , quoniam iniquorum vultum et videbam me deseri ab ipso quem genui, nec supererat alius, quoniam mihi erat unicus, et ideo non poterat capere in me dolor meus; vox mea fere perierat omnis, sed dabam gemitus suspiriaque doloris. Volebam loqui, sed dolor verba dum ad formationem praetenderet oris, ad se imperfectum revocabat dolor, non inimica cordis vox tristis sonabat foris vulnus denuntians mentis, verba dabat amor, qui raucum sonabat, non lingua vocis magistra perdiderat usum. Loquendo videbam morientem, quem diligebat anima mea, et tota liquefiebam prae doloris angustia. Aspiciebat et ipse benignissimo vultu me matrem plorantem, et me verbis paucis
Abbreviated transcription (Latin):
discipulũ xp̃i occulte siłiter noĩe nicodemus:
et uenerũt ad locũ ubi erat dñs trucifixus
secũ instrumẽta feres ⁊̃ quibus clauis
euulsis de cruce possẽt de pon̾e eũ. Quos
Unus claues de manibꝰ trahebazailius ue
ro corpus ex anime sustinebat. Stabat
maria brachia lcuans ĩ altum: ⁊ capt

Expanded text:
discipulum Christi occulte similiter, nomine Nicodemum, discipulum Christi occulte similiter, nomine Nicodemum, et convenerunt ad locum ubi Dominus crucifixus erat, secum instrumenta portantes, quibus clavis avulsis de cruce possent deponere eum. Quos Unus clavum e manibus trahebat, alius ne caderet corpus examine sustentabat. Stabat et Maria, brachia levans in altu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut xp̃m ualeret amiplecti quo nõ pote¬
rat sursum. uolebat tendere manus.
Sperabat animo multa que raro uel
nũꝙͣ ficri possũt : sibi sed̾e cuncta amor
in paticus credit. Uoiebat amplecti xp̃m
in alto pendente: sed manꝰ inde frustra
tense in se conplose redibant. Se leuans
atf̾ra sursum erigebat ad xp̃m. Et qr tãg̾e¬
p:ostrata iacebat ĩmensitate dolorit᷑ depres¬
sa. Sed eani erigere conpellebat uis magni
amoris intensam. In impetu amoris surge¬
bat intensis manibꝰ atractare cupiens xp̃s
competere cogebat᷑. O quã male tũc illi erat ⁊
grauius illi erat uita uiuere tali : ꝙͣ mortis
gladio ab impiis seuo necari. Tanqͣ mortis
ore. rubea erat xp̃i cruore. Cadentes guttas
sangnis ore tangebat ⁊ terrã de osculãs ꝙͣ
cruoris unda rigabat. Interim qͥdã uir no
culte confidenter ad pilatũ ĩgredit᷑ : sibi pos¬
ad se mit q̃uẽdã uiꝵͣ sapientẽ et leg̃is ꝑitũ

Expanded text:
ut Christum valeret amplecti, quae non poteut Christum valeret amplecti, quae non poterat sursum volebat tendere manus. Sperat amor multa, quae raro, vel neque fieri possunt sibi concedi. Cuncta amor impatiens credit, volebat amplecti Christum in alto pendentem; sed manus inde frustra tensae in se complexae redibant. Se levans a terra sursum se erigebat ad Christum, et quia tangeprostrata jacebat doloris immensitate depressa, sed eam erigere compellebat vis magni amoris incensam. Impetu amoris surgebat intensis manibus attractare cupiens Chrisrum petere cogebatur. O quam male tunc illi erat, gravius erat illi vita vivere tali, quam mortis gladio ab impiis saeve necari, tamque mortis ore rubra erat Christi cruore. Cadentes guttas sanguinis ore tangebat, terram deosculans, quam cruoris unda rigabat. Interim quidam vir noculte, confidenter ad Pilatum ingreditur, sibi posaccersivit quemdam virum sapientem, et legisperitum
Abbreviated transcription (Latin):
me: Item. pater in manꝯtuas comẽdo
sp̃m meũ. Et sic dicens : expirauit. ¶Di
dunt᷑ duri lapides : scindũt᷑ fastigia tẽpli.
Surrexer̃t młti aꝑtis tumbis sepulchri
Cogitare libet quãtus dolor tũc mierat
matri: cũ sic dolebant que ĩsensibilia erãt.
on lingua loqui. nõ mens cogitare ualc¬
bit. quanto dolore aĩa tũc tenebat᷑ marie.
uxta crutẽ xp̃i stabat e mortua uirgo qͣ
illũ cõcepit uirgo de sp̃n sctõ. Uox nõ erat
illi: dolor abstulerat uires ⁊ ymo strata ia¬
cens: pallebat ut mortua uiuens. Uiue-¬
bat morieus ⁊ uiuens q moricbat᷑. Nec po¬
terat miori: que uiuẽs mortua erat.In aĩa
confecta seuͦa dolore. Expectans corpus
xp̃i deponi de cruce. Hec plorabat dicens
plesti uota extinctũ de ponite matri.Uel
si libet mag̾is me morte iungite illi:
solanẽ erit: uel saltini defuntus. Iuxta
crucẽ stabat. considerans uultu benigno
Amplectens cruceni ruens in oscula ciꝰ
xp̃i qua parte sanguis unda rigabat.

Expanded text:
e: Pater in manus tuas commendo spiritum meum . Et sic dicens exspiravit . duntur duri lapides, scinduntur culmina templi. Surrexerunt multi apertis tumbis sepulcri Cogitare libet quantus dolor interfuit matri, cum sic dolebat, quae ita sensibilis erat. Non lingua loqui, nec mens cogitare valebat quanto dolore anima tunc tenebatur Mariae. Juxta crucem Christi stabat emortua Virgo, quae illum concepit virgo de sancto Spiritu; vox non erat ulla, dolor abstulerat vires. Imo strata jacens pallebat quasi mortua, vivens vivebat, moriens vivensque moriebatur, nec poterat mori, quia vivens mortua erat; in animconfecta saevo dolore, exspectans Christi corpus deponi de cruce; haec plorabat, dicens, plevisti vota. Exstinctum deponite. Mater, vel simili magis me morte jungite illi, solamen erit, vel saltem defunctus. Juxta crucem stabat Maria considerans vultu benigno mplectens crucem, ruens, et oscula ejus, Christi qua parte sanguis nuda rigabat,
Abbreviated transcription (Latin):
aut egenis ut aliquid daret. Cũ gͦ accepis¬
cet ille bucellã: exiuit cõtinuo. Erat autẽ
nox. Cun ergo exisset : dixit. Nũc clari¬
ficatꝰ est filiꝯ hoĩs : et deus clarificatꝰ est
ĩ eo. Si deus clarificatꝰ ẽ in eo: et deꝯ clari¬
ficauit eũ ĩ semetip̃o. Et cõtinuo clarifica¬
unt euiii. Flioli: ad huc modicũ uob̾tu

Expanded text:
t egenis ut aliquid daret cum ergo accepisset ille buccellam exivit continuo erat autem nox cum ergo exisset dicit Iesus nunc clarificatus est Filius hominis et Deus clarificatus est in eo si Deus clarificatus est in eo et Deus clarificabit eum in semet ipso et continuo clarificabit eum filiol
Abbreviated transcription (Latin):
estͣ dixit. Amẽ amẽ dico uob̾ : qr unus
ex uob̾ tradet ule. Aspiciebãt ergo ad ĩuicẽ
discipuli: hesitantes de quo diceret. Erat
ergo recũbens unus ex discipulis in sinu
iliu: quẽ diligebat iħs Innuit ergo huic
symon petrꝰ : et dicit ei. Quis est de quo
dicit. Itaq cũ recubuiscet ille suꝑra pec¬
tus ih̾u ÷ dicit ei. Dũe quis estͦ Respõ
dit ils. Iille ẽ cui ego ĩt̾inctũ pauc̃ porrexero i¬
Et cũ ĩtinxilset panẽ : dedit iude symonis
schariotis. Et post bucellã : tũc ĩtroiuit ĩ
illũ sathanas. Dicit ei ih̾s. Quod facis: fac
cicius. Hoc aũt nemo sciuit discũbentiũ
ad quid dixerit ei. Quidã eĩ putabant¬

Expanded text:
o vobis quia unus ex vobis tradet me aspiciebant ergo ad invicem discipuli haesitantes de quo diceret erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu quem diligebat Iesus innuit ergo huic Simon Petrus et dicit ei quis est de quo dicit itaque cum recubuisset ille supra pectus s ille est cui ego intinctum panem porrexero et cum intinxisset panem dedit Iudae Simonis Scariotis et post buccellam tunc introivit in illum Satanas dicit ei Iesus quod facis fac citius hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei quidam e
Abbreviated transcription (Latin):
uersitionieorum ⁊ de singulis iam nunc: que ad
memoriam dominus reduxerit enarrare tentae¬
borothi qui non uiderunt eos in corpore: opera
eorum discentes uitãq eorum persectam lecuor¬
nis iudicio colligentes:ad emusarionem sancrt
operto inuitentur: ⁊ perfecte patientie palmami

Expanded text:
versationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad versationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad memoriam Dominus reduxerit, enarrare tentabo; ut hi, qui non viderunt eos in corpore, opera eorum discentes, vitamque perfectam lectionis indicio colligentes, ad imitationem sancti operis invitentur, et perfectae sapientiae palmam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirtutibus in comparabiles. Sñt enim ⁊ alii in
suburbanis locis: alii per rura plures ant ⁊ egre¬
gii per heremu dispersi et uelut quidam celestis
exercitus in procinctu positus:atq in tabernacu¬
lis degens ad obediẽtiam preçeptorum regi sem¬
perintentus:armis orationusa pugnãs et scuto
fideiab inimico insidiãte profectus regnum sibi
celeste conquirunt. Sunt ergo ornati moribuo
quieti leues trãquilli ⁊ choritatis uinculis be¬
Iut quadam germanitate constricti. N emi¬
lationem uero uirtutum certamen ingens exer¬
cẽt ⁊agones. Studet eñi unusquisos clementior
alteroralio benignior: hoc humilior illo perien¬
tior inueniri. Sł quis añt sapiẽtior ceteris fuit:
hicita cõmunis erga omneo ⁊ mediocris exisit:
ot ẜm mandatum domini omnium minimus. ẽt
omnium seruus esse uideatur. Quia ergo dei mu¬
nere donatũ mihi est ⁊ uidere eos⁊ interesse con¬

Expanded text:
et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in suburbanis locis, alii per rura, plures autem et egregii per eremum dispersi, et velut quidam caelestis exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidiante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero virtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem eos, et interessem con
Abbreviated transcription (Latin):
tãtem dñm sustin ẽt libertatem sibi pariter ⁊ mu¬
nera largiturum. Sẽsergo hi uullã cibi aut in¬
dumenturaut ullius horum solicitudinem gerũt.
tant: ipsi uero iustitiam ⁊ regnum dei requirunt:
eis.Seniq eorum plurimi forte si aliquo n ecessa¬
rio adusus corporis eguerint: nõ ad humana ꝓ.¬
sugia:sed aa deñ uerii:⁊ ab ipsotanꝙ̃ a patre bor¬
scentes: ꝗ̃ poposcerint ilico consequuntur.  ara
nãꝙ in eis fides est: que etiam montibus ut. ast
irruptiones fluuii in perniciemuicinarum reg o¬
nom concitatas oranonibus represserunt. Et pe
E incedentes aluei cius profunda digressi sunt
immane so cius bestias ꝑemerũt. Et plura aros
tiquitus gesta fuerant: consummauerunt:ut du¬
bitari non debeat ipsorum meritis adhuc siare
mundum.Sed illud ualde mirum est: cum semp
optima queo rara sint ⁊ difficilia: in illis iñ utrũ¬
q pariter conuenisse: ut ⁊ numero immersi sinte

Expanded text:
tantem dominum sustinent, libertatem sibi pariter et mutantem dominum sustinent, libertatem sibi pariter et munera largiturum. Omnes ergo hi nullam cibi aut indumenti, aut illius horum sollicitudinem gerunt. tant . Ipsi vero justitiam et regnum Dei requirunt: eis. Denique plurimi eorum, si in aliquo forte necessariis ad usus corporis eguerint, non ad humana perfugia, sed ad Deum versi, et ab ipso tamquam a patre poscentes, quae poposcerint illico consequuntur. Tanta namque in eis fides est, quae etiam montibus, ut tran eorum, irruptiones fluvii in perniciem vicinarum regionum concitatas, orationibus represserunt Et pede 119-120 incedentes alvei ejus profunda digressi sunt, immanesque ejus bestias peremerunt, et plurima atque tiquitus gesta fuerant, consummaverunt, ut dubitari non debeat, ipsorum meritis adhuc stare mundum. Sed illud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero immensi sint,
Abbreviated transcription (Latin):
rum nec signorum quidem ac procigiorum dee¬
rat efficacia. Et merito. Cur enim qui nihili erre¬
num: nihil carnale cupiunt: non accipiant ceree¬
stem porestatem: Montullos na ꝙ eorum ua ab
omni malicia et cogitatione et suspirione uial.¬
mus alienos:ot necsi atiquid mali adhuc gerere¬
turin seculo meminissent. ⁊ anta in eis erat trã¬
quilitas animi : tantusq in oieurrat eis bontra¬¬
tis affectus: et merito de eis dictñsir Par mul¬
ta diligẽntibus nomen tuum domine. Comma.¬
nent autem per heremum dispersi er separa .⁊ cel¬
lulis: sed charita: e conneri. Ob hoc autem diri¬
muntur habltaculis: ut silentii sui quietem et in¬
tentionem mentis diuina sectantes: nec uorali¬
qua: nec occursus ullus aut sermo aliquis otio:¬
sus obturbet.Intentis ergo in suo quisq: lo o a.¬
nimis: uelut boni patres Chrsti expectant ꝗꝗ.¬
uentum. Aut tan ꝙ miles paratro in castris imo¬
peratoris presentiem:uel u: fideles serui aduen¬

Expanded text:
rum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerat efficacia: et merito. Cur enim hi, qui nihil terrenum, nihil carnale cupiunt, non accipiant caelestium potestatem? Nonnullos namque eorum ita ab omni malitiae cogitatione ac suspicione vidimus defaecatos, ut nec si aliquid mali adhuc gereretur in saeculo, meminissent. Tanta in eis inerat tranquillitas animi, tantusque inoleverat eis bonitatis affectus, ut merito de eis dictum sit: Pax multa diligentibus nomen tuum, Domine . Commanent autem per eremum dispersi et separati cellulis, sed caritate connexi. Ob hoc autem dirimuntur habitaculis, ut silentii quiete et intentione mentis divina sectantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus, aut sermo aliquis otiosus obturbet. Intentis ergo suo quisque loco animis, velut boni patris Christi exspectant adventum: aut tamquam miles paratus in castris imperatoris praesentiam, vel ut fideles servi adven
Abbreviated transcription (Latin):
nibus sperans:dum gestorum unusquisq in Nani.¬
matus exemplis horrescere quidem seculi illece¬
bras:sectari uero quietem: et ad pieratis in ultos¬
tur exerciria. Aidi ergo ⁊ uere uidi thesaurum
ehristi in humanis absconditum uas cbli. que¬
q thesaurum repertum nolui tanꝙ inuidudioe¬
cultare:sed quasi pro mults inuentum proferre
in medium: et facere communem. cerius ꝙ quan¬
to plures ex eo fuerint ditati tanto mihi ampu
acquireretur. Ego enim locupletior siamcum a.¬
liorum salus ministeris mei fuerit quesita mera.¬
monia. ¶In principio ergo narrationis nostre
adesse nobis precamur grauam domini nostre
zesu Ehristi: cuius uirtute omnia hec pieratio
exercitia apud Esy ptimonachos habentur. eli¬
dimus enem apud eos mulios patres celestem
oitam interra posiros agenteo: et nouos quosaa
or opheras: tam uirtutibus animi ꝙ uaticinandi
officio suscitatos: quibus aa iestimonati eeeit or¬

Expanded text:
tibus sperans, dum gestorum unusquisque inflamtibus sperans, dum gestorum unusquisque inflammatus exemplis, horrescere quidem saeculi illecebras, sectari vero quietem, et ad pietatis exercitia invitatur. Vidi ergo, et vere vidi thesaurum Christi in humanis absconditum vasculis, quemque thesaurum repertum nolui tamquam invidus occultare, sed quasi pro multis inventum proferre in medium, et facere communem: certus quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi amplius acquiretur. Ego enim locupletior fiam, cum aliorum salus ministerii mei fuerit quaesita mercimonio. In principio ergo narrationis nostrae adesse nobis precamur gratiam Domini nostri Jesu Christi; cujus virtute omnia haec pietatis exercitia apud Aegypti monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos agentes, et novos quosdam prophetas tam virtutibus animi, quam vaticinandi officio suscitatos, quibus ad testimonium merito
Abbreviated transcription (Latin):
E nedictus
deus qui uult om¬
uos ficri:⁊ acd a¬
gnitionem ueri.¬
tatis uenire : qui
etiam nostrũi iter
direxerat aã Egy¬
ptum. Et ostendit
nobis mirabilia
solsi nõbis causa salutis oriretur uerum ⁊ histo¬
ria salutaris: atq ad doctrinam pictaris aptisi.¬
ma conderetur que uirtutis iter agere uolenti¬
bus gestorum precedentium fide amplissimum
tramitem pendat.Quanuis aa tantarum rerum
narrationem minus idonei sumus : nec dignum
uideatur ingentium rerum exiguos ac paruos
feri antores : precelsasq uirtutes humili narra.¬
re sermone:tamen quoniam fratrum charitas :
porum qui in monte sancto Sliueti commanet:
hoca nobis frequenter exposcit: ut Egypnorum
monachorum uitam uirtutesq animi: et cultum
pietatis ato abstinentie robur: quod in eis co¬
ram uidimus: explicemus precibus ipsorum qui
hoc imperant adiuuandum me credens agre¬
diar: non tam ex stylo laudem requirens ꝙ ex
narratione rerum edificationem futuram legen¬

Expanded text:
enedictus, Deus, qui vult vos fieri, et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia um nobis caussa salutis oriretur, verum ex historia exemplum salutis, atque doctrina pietatis aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, explicemus: precibus ipsorum qui hoc imperant, juvandum me credens, aggrediar, non tam ex stylo laudem requirens, quam ex narratione rerum aedificationem futuram legen
Abbreviated transcription (Latin):
ris. de duodecim abusuis.
Senex sine religione.
Idolescens sine obedientia.
Duies sine elemosint.
Nemina sine pudieicia.
Dñs sine rurtite.
p̾ianꝰ contentiosus.
ex iniquus. Esp̃c negligens.
Plebs sine disciplina.
opulus sine lege. sic suffoca

Expanded text:
rum de duodecim abusionibsenex sine religione, adolescens sine obediencia, diues sine elemosina, femina sine pudicicia, dominus sine uirtute, christianus contenciosus, rex iniquus, episcopus negligens, plebs sine disciplina, populus sine lege, a
Abbreviated transcription (Latin):
ontinentia deinde his ter¬
minis: se astͥngat. Caue
ne pͥareꝰ sis. ne suspiciose ⁊ ti¬
mide manũ ꝯtrahas. ne in mi¬
nimis qͦ speculam: ponas. Nam
talis ⁊ tam circũcisa nõ pude¬
bit: integͥtas. hac gͦ medioc̾ta¬
tis linea ꝯtinentiã obseruab̾.
ut nec uoluptati deditꝰ. nec ꝓ¬
digꝰ: aut luxuriosus appareas.
nec auara tenacitate sordidꝰ.
admirationẽ negligontia. sũb¬
sequatur. Dum neq de magnis neq
de minimis errantiũ uitiis corri¬
gendi curam geres. s licentiam
peccandi aut illudentibꝰ ꝓt̾ue.¬
benignitati reseruans. humane
societati: dirus appareas. Ita gͦ¬
amabił tꝰticie regula tenẽda ẽ.
ut reu̾entia discipline eiꝰ: neq ni¬
mia negligẽtie ꝯmunitate des¬
pecta ulescat: neq seũiori
attroeitate durata: gr̃am hu¬
mane amabilitatis amittat.

Expanded text:
ontinentia deinde his terminis astringat: cave ne parcus sis, ne speciose et timide manum contrahas. Ne in minimis quoque speculum ponas. Nam talis et tam circumcisa vilis putabitur integritas. Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus animi rationem negligentia subsequatur. Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibubenignitati reservans, humanae societati durus appareas. Ita ergo justitiae regula tenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diuturna gratiam humanae amabilitatis amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis assistens: quasi ꝑ abrupta
altͥnsecꝰ p̾cipicia. aut ruentem
compos ipse deuitet insaniam.
aut deficientem contempnat.
ignauiam.

Expanded text:
tis insistens, quo per abrupta altrinsecus praecipitia, aut ruentem corporis devitet insaniam, aut efficientem puniat ignaviam.
Abbreviated transcription (Latin):
teros tacere: ipse sibi testis ÷. qr plus
u̾itate se appetit diligi. qͣm ꝯtra se
non uult defendi. Nemo qͥixe ⁊ qui
ita uiuat: ut aliquatenꝰ nõ delinqͣt.
Ille gͦ serpso ampluis u̾itatẽ deside¬
itt amari. qͥ sibi a nuillo uult ꝯtra
u̾itatẽ parci. hiͣc ⁊ enĩ petrꝰ in in¬
crepationẽ pauli libent̃ accipit.
hinc dauid correptionẽ subditi hri¬
milit̾ audiuit. Qa rectores lioni
clũ pͥuato dilig̾e amore se nesciũt:
libere puritatis u̾bũ a subditis ob¬
sequium humilitatis credũt. S int̾
ħ necẽẽ ÷. ut cum regiminis. tanta
mod̾ationis arte tẽꝑet᷑. qͣtmꝰ subditoꝵ
mẽs eũ quedã recte sentire potuerit.
sie in uocis lib̾tatẽ ꝓdeat. uͭ tñ lib̾tas

Expanded text:
teros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus teros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis liberta
Abbreviated transcription (Latin):
tione refouere. qͣi .it. puluillo cubi¬
tus. ł ceruicalib caput iacentis ex¬
cipitur: cum coireptionis durieia pec¬
canti subtrahit᷑. eiq mollicies fauoris
ad hibet᷑. ut merite mollit̾ iaceat:
quẽ nulla asꝑitas contͣclictionis pul¬
sat. S ħ rectores qͥ semetipsos diligt̃.
his ꝓculdubio exhibẽt: a qͥb se noce¬
ri posse instuddiogłie tẽporalis timẽt.
Nã qͦs nil ꝯtͣ se uale̾ ꝯspienũt. hos
nimirũ asꝑitate rigide sẽꝑ inuectio¬
nis p̾mũt. mĩꝙͣ. clem̃t̃ admonẽt̃. s pas¬
toralis mansuetudinis obliti. iure do¬
minationis t̾rẽt. Quos racte ꝑ ꝓpħam
tia. plus. st se suo aucrore diligẽtes.
iactant̾ erga subditos se erigunt.
nec qͥd agere debeant: s qͥd ualeãt
attendĩt. Nil de subseq̃nti iudicio me¬
tuũt. p̃phe de tẽporali potestate glo¬
riantur. libet ut licent̾ ⁊ illicita
faciant. subditoꝵ nemo ꝯtͣlicat. qͥ

Expanded text:
tione refovere. Quasi enim pulvillo cubitione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam tia . Plus enim se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ alienꝰ: hũc auctori reddat extͣ¬
neũ amor suus. Hostis nãq redẽptoriᷤ
clesia amari ꝯcupiscit. Qa adulte¬
rine cogitationis ÷ reus: si placere
pirer spõse oculis appetit: ꝑ quẽ spon¬
sins dona tͣnsmisit. Qͥ uimirũ amor
ꝓpͥus cũ rectous m̃tẽ ceꝑit: aligͣndo
hanc inordinate ad molliciẽ. Aliqñ
uͦ ad asꝑitatẽ rapit. Ex amore ⁊ enĩ
suo. mens rectoris in molliciẽ u̾tit᷑
qͥ cũ peccantes subditos respicit. ne
erga hũe eoꝵ dilectio torpeat. corriꝑe
ñ p̾sumit. Nõnũꝗͣ uͦ errata subdito¬
rũ q̃ merepare debuerat: adulatio¬
nibus demulcet. Unde bene ꝑ ꝓph̃am¬
ar̃. Ue his qͥ ꝯsiunt puluillos sub
om̃i cubito manꝰ. ⁊ faciũt ceruica¬
lia sub capite uniu̾se etatis: ad capi¬
endas animas. Puluillos qͥppe sub õi
cubito manꝰ ÷ ponẽ: cadẽtes a sua rec¬
titudine aĩas. atq in huiꝰ mũdi se de¬
lectatione reclmãtes: blanda adula¬

Expanded text:
videtur alienus, hunc auctori reddat extrvidetur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris clesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene psuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adula
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ enneti qͥ p̾sũt. hab̾e qͥdẽ solli¬
citudinis ext̾iores debẽt̃. nectam̃ eis
uehem̃ter incũb̾e. sac̾dotes recte ⁊
caput ꝓhibent᷑ rad̾e: ⁊ comã nutri¬
re. ut cogitationes carnis deuita sub¬
ditoꝵ. nec a se funditus amputent.
nec rursus ad crescendũ nimis re¬
laxẽt. ubi ⁊ bene dicit᷑. Tondentes
tondeãt capita sua. ut uidelicet
cure tẽꝑalis sollicitudinis. ⁊ qͣntũ
eitius: ne ĩmod̾atiꝰ excrescãt. dũ gͥ
det̃iã. corpoꝵ uita ꝓtegit᷑: ⁊ rursus
ꝑ mod̾atam cordis intentio nõ impe¬
ditur: capilli in capite sacerlotis. et
seruant᷑ ut cutẽ oooꝑiant: ⁊ resecã¬
tur ne oculos claudant.
nt̾ que ħ necẽẽ ÷ ut rector sollerter
inuigilet. ne hũe cupido placendi ho¬
minibꝰ pulset. ne cũ studiose int̾iora
penetͣt: cũ ꝓuide ext̾iora subminstt᷑.
se magis a subditis diligi. ꝙͣ u̾itatem
q̃rat. ne cũ bonis actibꝰ fultꝰ. a mũdo

Expanded text:
Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem solliQuia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines et exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere. Sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnales de vita subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua, ut videlicet curae temporalis sollicitudines, et quantum citius, ne dentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministse magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo
Abbreviated transcription (Latin):
Quisuoꝵ ⁊ maxime. domesticoꝵ cu¬
ram ñ ht̃. fidem negauit. ⁊ ÷ infide¬
li det̾ior. Int̾ ħ itaq metuend̾ sẽꝑ ÷
⁊ uigilant̾ intuend̾. ne dũ eura ab
eis ext̾ior agitur: ab interna inten
ineaute deseruiũt. ab intuno amore
frigesent̃. ⁊ foras fusa obliuisei non
metuũt. qr aĩarũ regimina susceꝑũt.
Sollicitudo gͦ q̃ subditis ext̾uis im¬
pendit᷑. subẽta neceẽ ÷ m̃sura te¬
neat᷑. Unde uene ad ez ec hielẽ dicitur.
gͥae̾dotes caput sim̃ ñ radẽt. neq
comã mit̾ent. s tondentes ad tonde¬
ant capita sua. Sac̾dotes nãq uire
uocati sũt. q̃ͥ ut sacrũ ducatũ p̾beãt.
fidelibꝰ p̾sãt. Capilli uͦ in capite. exte¬
riores sũt cogitationes. in m̃te. qͥdũ
siꝑ cerebrũ insensibilit̾ oriunt᷑. eu¬
ras uite p̃sentis expͥmũt. qi ex sensu
negligenti q̃ importimi aliqͦ mͦ ꝓde¬
unt: qͣsi nobis non sentientibꝰ ꝓcedt̃.

Expanded text:
Qui suorum, et maxime domesticorum cuQui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum s vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentincaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene adSacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdicãtis irrigat. Unde rectorẽ ne¬
cesse ÷ ũ int̾iora possit infidẽ. cogi¬
tationi ĩnoxia etiã ext̾iora ꝓuidere.
Snc itaq pastores. erga int̾iora sticlia
subditoꝵ suoꝵ ferueãt. qͣtenꝰ in eis. ex¬
terioris qͦ uite ꝓuidẽtiã. nõ reliqͣnt.
Nã qͣi iure ut diximꝰ a ꝑcipienda p̾di¬
catione. g̾gis ar̾̃iis frangit᷑. si cura exte¬
rioris subsidii a pastore negligatur.
Unde ⁊ pͥmꝰ pastor sollicite admonet.
dicẽs. Seniores qͥ iuob̾ sũt obsecro.
qͥ in uob̃ ⁊ g̾gẽ dĩ. Qui in hoc loco
utrũ pastionẽ cordis an corꝑis suade¬
tes non coactos. s spontanee. scd̾m
deũ. neq turpislue grã. s uolũta¬
rie. Qͥbꝰ ꝓfecto u̾bis pastoribꝰ pie
p̾cauetur: ne dũ subiectoꝵ inopiã
saciãt: se mucͥne ambitionis occi¬
dant. Ile cũ ꝑ eos sarns subsidiis
reficuutur ꝓximi: ip̃i remaneãt
a iusticie pane ieuni. hinc pastoꝵ
sollicitudinẽ paulus excitat dicens

Expanded text:
rem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro qui in vobis est, gregem Dei. Qui in hoc loco utrum pastionem cordis an corporis suadetes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
foris infirmantiũ negotiis urget᷑. In¬
tus dĩ archana ꝯsid̾at. foris onera car¬
naliũ portat. Qͥ de rebꝰ qͦ dubiis sẽꝑ
ad tab̾nacłm recurrit: corã testam̃ti
archa dñm ꝯsulit. exemplum ꝓculdu¬
bio rectoribꝰ p̾bens. ut cum foris ambi¬
gunt qͥd disponãt: ad mentẽ sẽꝑ qͣsi
ad tab̾naculũ redeãt.⁊ uelut corã
testam̃ti archa. dñm ꝯsulũt. si de hiꝰ
inqͥbꝰ dubitãt: ap̾ semetip̾os intus
sac̾ eloquii paginas reqͥrant. Hie
ip̾a u̾itas. ꝑ susceptõnẽ nob̾ nr̃e hu¬
manitatis ostẽsa: in mõte orationi
inheret. miraeula in urbibꝰ exercet.
Imitationis uiã uideł bonis rectoribꝰ
st̾uens. ut ⁊ si iã sĩia ꝯtẽplando ap¬
petant. necessitatibꝰ tñ infirmãtiũ¬

Expanded text:
foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet ; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus t
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ꝓ defensione gregis uoce lib̾a huiꝰ
mundi potestatibꝰ contͣ ire. ⁊ in aie
dñi in prelio stare ẽ : praius dec̾tan¬
tibꝰ ex iusticie amore resistẽ. Pasto¬
ri enĩ recta timuisse drẽ: qͥd aliud ẽ¬
ꝙͣ tacendo t̾ga p̃buisse: Q nimirũ
si ꝓ grege se obicit: murũ ꝓdomo
isrł hostibꝰ opponit. Hinc rursũ de

Expanded text:
est pro defensione gregis voce libera hujus est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastorem enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum, si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hosti
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ candẽs ddecore mũdicie corporał casti¬
tas d̾signat᷑  Que uidelie torta pul¬
cͥtudint̾ suꝑ hum̃alis ĩnectit᷑: qr tunc
castimonia ad ꝑfectũ mundicie cando¬
rẽ ducct᷑: cũ ꝑ abstinẽtiã caro fatiga
meralis spẽ bissus torta candescit.
it reetor discretus insilentio.
ittilis in ũbo. ne aut tacenda ꝓ¬
ferat. aut ꝓferẽda reticescat. Ilã sieut
incauta loeutio inerrorẽ ꝓtrihit. ⁊ta
indiseretũ silentiũ eos qͥ erudiri po¬
terãt ĩ erroie d̾elinqͥt. Sepe nãq rec¬
tores impuidi. humanã amittẽ grãm
formidantes: loqͥ lib̾e recta ꝑtimescũt.
⁊ uixta u̾itatis uocẽ neqͣquã gregis
iam cꝰtodie: pastoꝵ studio s m̃cẽna¬
rioꝵ uice deseruiũt. Qͥ ueniente
lupo fugñit.: dum se sub silentio abs
latrare. Hinc rursum querit᷑ dicens.
Noͣ ascẽdisti ex adu̾so: neq opposuistis
murũ ꝓ domo ifrł: ut staretis in pre¬
lio indie dñi. Ex adu̾so qͥꝓpe ascend̾e

Expanded text:
munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatmeralis specie byssus torta candescit.tor discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium eos, qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi, humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt, et juxta veritatis vocem nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio absclatrare . Hinc rursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in di
Abbreviated transcription (Latin):
ed om̃e ħ rite a rectore agitur.
si suꝑne farmidinis. ⁊ dilectiõis
spũ afflatus: Nudiose cotidie sacͥ elo¬
quii p̾cepta meditet᷑. ut ieo ummi sol¬
licitudinis. ⁊ eiga celestẽ uttã ꝓnide
usus indesient̾ aestruit. diuine ãmo¬
nitionis uba restaurẽt. Ꝙ qͥ ad uetusta¬
tẽ uite ꝑ societatẽ scłariũ ducit᷑: ad
amorẽ sẽꝑ spiritał pat̾e ꝯpũctiõis as¬
piitione renouet᷑. Ualde nãq inter
humana u̾ba: cor defluit. Cr̃q inclubi¬
tant᷑ ꝯstet. ꝙ ext̾uis occupationũ tu¬
multibꝰ impulsum asemetip̃o corruat:
stucde̾ incessalilit̾ deb: uit ꝑ erudi¬
tionis studiũ resurgat. hinc ÷ .it. qd̃
p̃latũ gregi discipłm. paulus admonet
dicẽs. dĩm uenio. attende lectioni. hĩe
aureos. quos pones ꝑ quatuor arche
angulos. faciesq uectes de lignis se¬
thii. ⁊ oꝑies anro. inducesq ꝑ circulos
qͥ sũt marche lat̾ibꝰ ut portet᷑ meis. qͥ seꝑ̃¬

Expanded text:
ed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hincaureos, quos pones per quatuor arcae angulos, faciesque vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos qui sunt in arcae lateribus, ut portet
Abbreviated transcription (Latin):
end̾ qͦ ⁊ ꝙ opotteat ut rectores bomi
plac̾e hõibꝰ appetat̃. s uͥ sue estimatio¬
nis dulcedine: ꝓximos inaffectum
u̾itatis trishant. ñ ut se amari desi¬
derẽt: s ut diloct̾ionẽ suã qͣsi qͣndã
uiã faciant: ꝑ ꝗͣ corda audiẽtiu
ad amorẽ ꝯditoris intͦducãt. diffici

Expanded text:
est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditori
Abbreviated transcription (Latin):
ccgitant᷑: appetẽdis tam̃ lucͥs tẽpora¬
lib honoibq eleseruiũt. ⁊ ꝑ semetip¬
sa qͥdẽ iam quasi at̾ra suspensa sunt.
s adhuc ꝑ ambitũ. qi ꝑ gule desid̾i̾ũ:
sese adima submittũt. Unde ⁊ bene
subdit᷑. ⁊ uniu̾sa idola domꝰ irł: depie¬
ta erant in pariete. Seͥptũ qͥppe est.
T auariciam: que ÷ idoloꝵ seruitus.
Recte gͦ post aminalia idola descͥbunt᷑.
qr et si honesta actione ñ nulli qͣi a t̾ra
se erigũt. ambitione tũ inhonesta. semet¬
ipsos ad t̾rã Spomĩt. Bene ã dr. depie¬
ta erãt qi dũ ext̾ioꝵ rerũ intͥnsecus
sp̃es attrahunt᷑. quasi in corde depin¬
git᷑. qͥeq̾d fictis maginibꝰ delib̾ando co¬
in pariete. ac deinde ostiũ cͥnit᷑. ⁊ tẽ de¬
mũ: oceulta abhol̃atio demõstratur.
Qa nimirũ uniꝰeuiꝰq pecẽi. pͥus signa fo¬
rinsecꝰ. deinde ianua aꝑte iniqͥtatis os¬
tẽdit᷑. Ꝙ tẽ demũ: om̃e malũ ꝙ intꝰ la¬

Expanded text:
 appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, coin pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus la