comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m nr̃ ilius interẽe quidactũ
sit. nam siquid̾ hoc actum est
tione discedatur. erit pura ep¬
tio q̃ sub ꝯdõe resoluitur.s̃m
a hactum est ut ꝑficiatur

Expanded text:
ur uerius interesse, quid actum sit: nam si quidem hoc actum est, cione discedatur, erit pura emptio, quae sub condicione resoluitur: sin autem hoc actum est, ut perficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
dit non existat. ꝙ si intͣ die
adiectois hr̃s existat menor
ei accedant q̃ non accesrunt pͥ¬
ori emptori ũ non minorissint
dum est si dies longior p̾cu sol¬
uendi dacci fuĩt ut q̃ratur ꝙ̃¬
tum ex usura cuis tp̃ri capipo
iectedomur cum menior ꝯdo fu¬
erit allata uenditori restitin
nc̃ce est ita rutsus q̃ prioremp¬

Expanded text:
dat non exsistat: quod si intra diem adiectionis heres existat, melioei accedant, quae non accesserint priori emptori, si non minoris sintdum est, si dies longior pretii soluendi data fuerit, ut quaeratur, quantum ex usura eius temporis capi poae domus, cum melior condicio fuerit allata, uenditori restitui necesse est, ita rursus quae prior emp
Abbreviated transcription (Latin):
est aut fietquonimus fundũ
emptor possideat erit crgoex
empto accõnonut uenditor
uacuam possde̾m tͣclat. cũ mul¬
tis mõis accide pot̾. netrade po¬
ssit. o ut si quiddolo.in. fecit
lacum sb̾ itencuangłarium

Expanded text:
est aut fiet, quo minus fundum emptor possideat. erit ergo ex empto actio, non ut uenditor uacuam possessionem tradat, cum multis modis accidere poterit, ne tradere possit, sed ut, si quid dolo malo fecit lacum Sabatenem Angularium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽcum ꝑficiuendõ non potiñt ĩ
fines nominari. suꝑuacimimẽ¬
igr si noĩẽtur ⁊̃ ip̃m uendito¬
rͦm nominareor. si forte aliui
agnm confinem possidet.

Expanded text:
cum perfici uenditio non potuit in fines nominari superuacuum est: si nominentur, etiam ipsum uenditorem nominare oportet, si forte alium agrum confinem possidet.
Abbreviated transcription (Latin):
simodo int̾ ignorantes id fiat
ꝙ idem placet᷑. ⁊̃ siuenditor sci¬
aremptor & ignorat ꝙ si emp¬
torsciens ub̃m ẽe eñnt nilia.
emitio contrabitur.

Expanded text:
si modo inter ignorantes id fiat. quod idem placet etiam, si venditor sciat, emptor autem ignoret. quod si emptor sciens liberum esse emerit, nulla emptio contrahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
possit pignus qͥ postea. unclins
ãt est dicicum quidcit pignus
posse uent̾c ⁊ accepta pecĩa solũc
id ꝙ debeatur. Itatũ ut creclicor
necc̃itatem hat ostend̾e ram pi¬
gnoratam simobissit prinsy
douea cantela adebitore pradep¬
nitatt ci p̾standa ntum etũ cre¬
dicorem cogiperre satis in hum

Expanded text:
pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse uendere et accepta pecunia soluere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem pigneratam, si mobilis sit, prius idonea cautela a debitore pro indemnitate ei praestanda. inuitum enim creditorem cogi uendere sati
Abbreviated transcription (Latin):
accepto latasit pet̾ia uł clicio
uł si paccum cm standrm est
sabit. alia c̾ansa e̾car quas q
tur non delrut cet̾ hredes cr¬
tocum fund̾ ueudere oblato
debitori eo qͣ h̾rechi cor soluit
solutam at̃ pocĩam accipiẽ¬
dum ẽ uon solum si ip̃i cui

Expanded text:
accepto lata sit pecunia, uel condicio uel si pactum, cui standum est, sabit. alia causa est earum, quas qtur, non debent ceteri heredes crtotum fundum uendere oblato debitori eo, quod coheredi eorum soluit: Solutam autem pecuniam accipiendum non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tinẽ douet ei caneatur. ꝙ eictõ¬
tus cioĩe ꝓmisẜit indempnem
eum fucurũ. ¶Simius ex hre¬
clib debitoris portionem suam
solint cũ tota res pignoridatar
cuire pot̾it ꝙ̃ a dni si ip̃e debitor
portõnem ei soluiss. ¶ Siaur

Expanded text:
tinere, donec ei caueatur, quod euictionis nomine promiserit, indemnem eum futurum. Si unus ex heredibus debitoris portionem suam soluerit, tamen tota res pignori data uenire poterit, quemadmodum si ipse debitor portionem soluisset. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Sc fide mlrat. ¶ Prope pign
actio. sat̾fcm̃ añ acce̾pimus qnͣ¬
ad̃m nolint gͣlitor licet ñ sit se¬
lutum sine alris pignorib ꝯͥ
cam uoluit ut abh prcedat. smo
fidenissorib siue uodato sinei
uacitur pignoraticia actio. ⁊ gc̃¬
ddoer nount c̾licor apignore
inderi ci sat̾fcm siiit ip̃e uolipt
sibicauit l in h̃ deceptus sic.
Is quor qui rem alienam pign¬
ori declit soluta pccĩa pot̾ pignio¬
raticia agesmiañ solntionem¬

Expanded text:
se fideiubeat. Proprie pignus actio. satisfactum autem accipimus, quemadmodum uoluit creditor, licet non sit solutum: siue aliis pignoribus sibi caueri uoluit, ut ab hoc recedat, siue fideiussoribus siue reo dato siue nascitur pigneraticia actio. et gencedere uoluit creditor a pignore, uideri ei satisfactum, si ut ipse uoluit sibi cauit, licet in hoc deceptus sit. Is quoque, qui rem alienam pignori dedit, soluta pecunia potest pigneraticia e
Abbreviated transcription (Latin):
ios croclidisti quos ille sobõ
ei cclitori empignns ded̾at. tͥ¬
q cura co ꝯneĩt᷑ ut ea res qͥm
ucħ cr egisse ditat. q irm al¬
ienam pignori accepis ea cĩ
rõne emptorem pignius lib̾at̃
emi. Siqiͣ receptur᷑ adebi¬
tore tuo quomiñ poccumam
roctlicdisti ei pigniis. isq ptc
nestram dimisit exceptliro co
q̃ de industria ad id ꝓposucru
piat debitor de pignore sibi te¬
tum id patelligit᷑.¬

Expanded text:
mos credidisti, quos ille soluit ei creditori, cui pignus dederat tibique cum eo conuenit, ut ea res, quam  te egisse constat, quia rem alienam pignori acceperis: ea enim ratione emptorem pignus liberatumquasi recepturus a debitore tuo comminus pecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industria ad id posuerit,ticia excipiat debitor de pignore sibi retum id intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
rerct᷑ creclitor si clistraretit fur¬
ti obligatur insi eit̃. fu̾nt deiuõ¬
int pacti ne neuiat sine in sũm.¬
a ant alicione. ant loco cc pac¬
tõnem factũsit.

Expanded text:
raheretur, creditor, si distraxerit, furti obligatur, nisi ei ter fuerit denuntint pacti, ne ueneat, siue in summa aut condicione aut loco contra pactionem factum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ducintu ⁊modati actione sar¬
cire ꝯpellr. ¶Lam eciam si adũs¬
us ip̃m hũit agnilic actionem
ꝯiodator equissimũ est utsmo¬
dati agendo iaumctat ictionom.
insi forte quis clrxis agcudo cũ
ex lege acquilia hmminis osccu¬
cutum. Qm excãdinodati ꝯsc

Expanded text:
commodati actione sarcire compellitur: nam et si aduersus ipsum habuit Aquiliae actionem commodator, aequissimum est, ut commodati agendo remittat actionem: nisi forte quis dixerit agendo eum e lege Aquilia hoc minus consecuturum, quam ex ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ at minachina oparetur.
Ect̾m sint deplano opris facet
tucum imposinsti machine.
ant si machine culpa fcm̃ esti
uiras cdiligent non ab ip̃on

Expanded text:
ut et in machina operaretur: ceterum si ut de plano opus faceret, tu eum inposuisti ‹i›n machina, aut si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
iaste cause int̾uerire ex quibꝰ
cura coqui ⁊modasset agi delr¬
sit nclrti dempcasis in ualitu¬
dincm fra fcĩs que ne post fug
potise naturali scilic. rõnc ao
cum ꝑtinent qm titeud̾ acce¬

Expanded text:
iustae causae interuenire, ex quibus cum eo qui commodasset agi deberet: ueluti de impensis in ualetudinem serui factis quaeue post fugapensae naturali scilicet ratione ad eum pertinent, qui utendum acce
Abbreviated transcription (Latin):
ce ciu co qui lib̾bonafide no¬
bis finret ꝯtrahetemi quasi e¬
um obligatũhĩturi plerrũq
cuĩ id accicł at extͣ id ꝙ agitur
tacita obligatio uascatur ue

Expanded text:
te cum eo, qui liber bona fide nobis seruiret, contraheremus quasi eum obligatum habituri: plerumque enim id accidit, ut extra id quod ageretur tacita obligatio nascatur, ue
Abbreviated transcription (Latin):
usa cã ⁊ ciũsis tem porib occi¬
cdisse hoĩem intelligat¶ꝙ si qs
absinde anobis ho ꝯstitru py¬
taint cogiss longe absurdro
ꝯstitm nentr̃ lege aqlia tem̾
aut alt̾m põ cum n impimi¬
ta uialeficia ẽẽ oporteat/ n ec
facile ꝯstitui poffit ut poꝰ. legi¬

Expanded text:
iuersis temporibus occidisse hominem intellegatur. quod si quis absurde a nobis haec constitui putauerit, cogitet longe absurdius constitui neutrum lege Aquilia teneri aut alterum potius, cum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile constitui possit, uter potius leg
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si exirmea ĩ quid amescipul¬
us alicuns bona fide michi f¬
uricus id agendo domino q̃cq
acquirit sttuli modo ait ucqd̃
si uera meam ame fructuario
Sctucat meñ obligat ⁊ regnla¬
rit diffrant quod quis ab. alioi
stiptilando inͥ acqrit id amesti

Expanded text:
si ex re mea, inquit, a me stipulservus alienus bona fide mihi serviens idem agendo domino quicquam adquirit. simili modo, ait, ne quidem si rem meam a me fructuario conducat, me non obligabit. et regulariter definiit: quod quis ab alio stipulando mihi adquirit, id a me sti
Abbreviated transcription (Latin):
soli tus tnp̃m fructuarar locato¬
tu tam sercicam ꝙͣ fimebr ẽ nest¬
cm̃i. ¶Pprietatis dñs non d iri
pectire fructu. atiã ita ntentem.
ne detioram ꝯclitõnẽ cins faciat.
de quibrdam planc dubitat᷑ sicĩ
cum ati phibrat. an uire id faciat
nt prta dolus forte si finidi usus
fi sit legatus ⁊ putant qniidã ⁊ si
defossa sint utiꝓhibend̾. Idcca ⁊ ĩ

Expanded text:
um fructuarium locaturum tam scaenicam quam funebrem vestem. Proprietatis dominus non debebit impedire fructuarium ita utentem, ne deteriorem eius condicionem faciat. de quibusdam plane dubitatur, si eum uti prohibeat, an iure id faciat: ut puta doleis, si forte fundi usus fructus sit legatus, et putant quidam, etsi defossa sint, uti prohibendum: idem et in
Abbreviated transcription (Latin):
Incorporalos s que tangui
p̾surit qualia funt eaque in
inre ꝯfistunt ut hreclitus nsu
fractus obligatones quoquo
Nam ⁊ fruct quex fido pcipi¬
nntur corporales sunt ⁊ idq
exaliqua obligatione uobi
debetur. plerq corpor ale ẽniel¬

Expanded text:
orporales sunt, quae tangi non possunt, qualia sunt ea, quae in iure consistunt, sicut hereditas, usus fructus, obligationes quoquo nam et fructus, qui ex fundo percipiuntur, corporales sunt, et id quod ex aliqua obligatione nobis debetur plerumque corporale e
Abbreviated transcription (Latin):
tor ⁊ finre tutelam ⁊ sb̃stito¬
tiem apentib sc̃am extĩgne.
¶Et piũ quid̾ excuciendu
erit q̃ facultates pupilli sint
⁊ q̃ etas qui adoptare eum y¬
clit ut estimecur ex ꝯpatone
car ansalubris ad opto poss¬
it pcipillo intelligi demar c̾
uite sit is qmi nełit pcpillrr̃
telige infamiliam snam.
Heccio cuiꝰ dem̃ etatis sit nt eᷤ¬
tnietur an melis sit delib̾i
p̃c̃andis cogitare eim qm
ge inpotestate sua.¶ Pret¬
ea indend est an non deleat
ut plures lib̃os adoptare a

Expanded text:
t finire tutelam et substitutionem a parente factam extinguere. Et primum quidem excutiendum erit, quae facultates pupilli sint et quae eius, qui adoptare eum uelit, ut aestimetur ex comparatione earum, an salubris adoptio possit pupillo intellegi: deinde cuius uitae sit is, qui uelit pupillum redigere in familiam suam: tertio cuius idem aetatis sit, ut aestimetur, an melius sit de liberis procreandis cogitare eum quam gere in potestatem suam. Praeterea uidendum est, an non debeat uel plu
Abbreviated transcription (Latin):
a peccumia emptos nt in amint¬
tantur decłius q̃reutes ancliet.
S ⁊pattonos egentes desins li¬
b̃tis qr entes ancliet marine
siegtos scet̃ clicant desidẽtq ali¬
btis sis erhibi. ¶Acligandi

Expanded text:
a pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet. Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis exhiberi. Relegandi
Abbreviated transcription (Latin):
irsticne bona atrogati ⁊ pret̾¬
pubi atrogator substitur pos¬
sit qrit ⁊ puto nͥadiratti sbsti¬
tutone insiforte ad qͣrtatu sol¬
am qͣ erbotus cius dsequat et
actemus ut̃ ei nsq adpub̾tatẽ

Expanded text:
t bona adrogati et praetmpuberi adrogator substituere possit, quaeritur: et puto non admitti substitutionem, nisi forte ad quartam solam quam ex bonis eius consequitur, et hactenus ut ei usque ad pubertatem
Abbreviated transcription (Latin):
In arrogatonib cognitio int¬
tur. Nũ forte in inoi .lx. anu
sit is qui arrogat. qr magis
lib̾or crratõmi studere d m̾si
forte mor b ant nalitudo in
cansa sit uis alia rustacã arrog¬
sonam uelit ad optare. item
non d quis ples arrogart.
nͥ ex ĩta cansa. S nec lib̾tũ
Ialiciñ uec caaiorẽ ininor.

Expanded text:
tio uertitur, num forte minor sexaginta annis sit qui adrogat, quia magis liberorum creationi studere debeat: nisi forte morbus aut ualetudo in causa sit aut alia iusta causa adrogsonam uelit adoptare. Item non debet quis plures adrogare nisi ex iusta causa, sed nec libertum alienum, nec maiorem minor.
Abbreviated transcription (Latin):
qr affirmau̾it uenditor am¬
ait ab co exigatur. s cũ quo¬
dam tẽpam̃to ut si forte ⁊stã¬
tem eẽ affirmau̾it nõ exacta
grauitas ⁊ ꝯstantia qͣi aphi¬
losopho desideretur. ⁊ si labor¬
iosum ⁊ uigilassem affirma¬
u̾it ẽẽ nõ ꝯtimus labor per
dies noctesq ab cocxigat᷑.
s hes oĩa exbono ⁊ equo mo¬
dice desiderentur. id̾ ⁊ ĩ cer̾is
q̃ uenditor astirman̾it ĩ tel¬
ligimꝰ ¶ Denditor qͥ opti¬
mum coqũ es̾ dix̾it optimũ¬

Expanded text:
uenditor amare ab eo exigatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmauerit, non exacta grauitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et uigilacem adfirmauerit esse, non continuus labor per dies noctesque ab eo exigatur, sed haec omnia ex bono et aequo modice desiderentur. idem et in ceteris quae uenditor adfirmauerit intellegemus. Uenditor, qui optimum cocum esse dix
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾m si añ fuit ħ nõ ꝑtinet adłi
iudiciur ꝙ añ fc̃m est gͦ siue ip̃
deteriorem eu fecit. siue famł
qui ei bona fide suiunt. nel
alienirui accipe cos quoq qui
inpotestate eiꝰ sunt. ¶Pci¬
atoris fit mentio inbac actõe

Expanded text:
ceterum si ante fuit, non pertinet ad hoc iudicium quod ante factum est. Siue ergo ipse deteriorem eum fecit siue familia qui ei bona fide seruiunt, uel alieni: accipe eos quoque qui in potestate eius sunt. Procuratoris fit mentio in hac actione:
Abbreviated transcription (Latin):
scribitiid art. Si riuiꝰ tu¬
us fugicns in caruz suũ secu
abdurit si incariꝰ inuitus.
aut inprudens secutꝰ c̃ neq¬
hic crcasionem ad te redeim¬
di nactus p̃tormisit nõ ind̾i
fugitiuũ fisscłs s aut si oli
cir fugeret intellerit qͥd aget
aũt postea cognonit ꝙͥ actĩ
cet. uedue ad te cũ poss no

Expanded text:
scribit. Idem ait, si seruus tuus fugiens uicarium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus est neque occasionem ad te redeundi nactus praetermisit, non uideri fugitiuum fuisse: sed si aut olim cum fugeret intellexit quid ageretur aut postea cognouit quid acti esset et redire ad te cum posset no
Abbreviated transcription (Latin):
lberti fugit. s int̃ edes patromi
⁊ tota nocte oblatuit id̃i cum
fugitinũ Ccłsꝰ ait plane
sitalẽ custodĩam cababitatõ
nõ hu̾it ⁊ mea cetia libertus
habitauit cui ccẽ ⁊ ꝓ miscun
płium cellarin ĩtert᷑ ꝯͣ plac̾e

Expanded text:
liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit, cui commune et promiscuum plurium cellar
Abbreviated transcription (Latin):
sccuã nõ c̾ste. mortosũ ur in¬
ciosum postqͣ si in becillitate
certir nalidiꝰ sinistͣ utatur
u cu os oleat ansanꝰ sit qͤsitũ
cst ⁊ trebatiꝰ ait nõ cẽ morros¬
um os alicu oleit ułuti yitos¬
ui strahonem s enm uni

Expanded text:
scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si inbecillitate dextrae ualidius sinistra utitur: s cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc eni
Abbreviated transcription (Latin):
substitintus sit suns ⁊ deliban¬
tib primis hreclib cumco cc̃¬
cum sit mor iepucduntib
se dici depetrilio cum ꝯucum
lio ł milier dncinetur. pecli
Suo petulrũ ꝯstitut᷑ est.
Nec tutoris atictoritatem
furiosi quor cutatores cici᷑¬

Expanded text:
s et deliberantibus primis heredibus cum eo contractum sit, mox repudiantibus se dici de peculio eum conuenlio et mulier conuenietur.Pedius seruo peculium constituere nec tutoris auctoritate.In furiosi quoque curatorem dici
Abbreviated transcription (Latin):
in arcellus putat et eius actõ¬
uis uoĩe exqua non potuit
p̃r drpcculio accõncm pati.
Nam sic̃ instipulatione ccͣ¬
bitur cum filro ita iudicio

Expanded text:
arcellus putat, etiam eius actionis nomine, ex qua non potuit pater de peculio actionem pati: nam sicut in stipulatione contrahitur cum filio, ita iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
quilia tem̃. Nam ⁊ cum peccideᷤᷤ
aliquis pignori cepiss ⁊ fame e¬
as necass ctñ non patit᷑ te cis ꝙ¬
batio affi̾ce infcm accõ danda ẽ.
Idemi sichñ putat se ex lege capt
pignis ñ ex lege ũcepitꝰ ⁊ res cri¬
tas cornptasq qredda dr legem

Expanded text:
quilia teneri. nam et cum pecudes aliquis pignori cepisset et fame eas necauisset, dum non patitur te eis cibaria adferre, in factum actio danda est. item si dum putat se ex lege capere pignus, non ex lege ceperit et res tritas corruptasque reddat, dicitur legem
Abbreviated transcription (Latin):
niams impulsa eẽt infimes
uit millam accõtiem danda.
recia. piscator iq̃ nars pisca¬
tor incid̾at extimaiuĩt. plane
ge acquila agend. Srubi da¬
inpnicararia agit obrecia non
pisciũ qm ideo capti ũ strat fĩ
an capent. Ide qr inucuatorib

Expanded text:
is impulsa esset in funes uit, nullam actionem dandam. retia piscatorum, in quae nauis piscatorum inciderat, aestimaru‹nt› plane ge Aquilia agendum. sed ubi damni iniuria agitur ob retia, non piscium, qui ideo capti non sunt, fieri an caperentur. idemque et in uenatorib
Abbreviated transcription (Latin):
am passutũ cum ꝓsit ei ad debi¬
ti qͣntitatera. et qmdsi. ampliᷤᷤ
ꝯsnctur sic ab eo uł ab antio cuid
q amplins sit ꝙͣ uiclebito debito¬
piam debitoris uł ꝙ litem amni¬
dit cclitor quid̃ usq admodũ de¬
biti hẽbit aquilie actõnem nt ħ̃¬

Expanded text:
ad debiti quantitatem et quod sit amplius consecuturus sit ab eo, uel ab initio in id, quod amplius sit quam in debito, debitopiam debitoris uel quod item amisit, creditor quidem usque ad modum debiti habebit Aquiliae actionem, ut pr
Abbreviated transcription (Latin):
idicis acccde pot̾ non deheatur.
acc sit in obligatione. ¶l. out
uñc quor sote soluta .ł sicapue
retatur arbitriam inclicis cesset.
insi quis cdicat si uidec uient̃ ꝓ

Expanded text:
iudicis accedere potest, non debeatur nec sit in obligatione, adeo ut nunc quoque sorte soluta uel si Capuae petatur, arbitrium iudicis cesset: nisi si quis dicat, si iudex centum
Abbreviated transcription (Latin):
mł. quorł .u. scribit ticius epi¬
stolam admc talci craisit. sc¬
ripsi in escd̃m mnandatum se
usiquid tibi debitum apbat̃
erit. me tibi cariturũ. etdo¬
lutucin sine ꝯtronsi a tene¬
turticrus de ꝯstituta poctuma
Si quis ꝯstituit aliũ solut᷑¬
um non se ꝑalio uontenetur.
et ita pomp̾. lege .uni. scribͣ.¬

Expanded text:
mo scribit: Titius epistulam ad me talem emisit: 'Scripsi me secundum mandatum Seii, si quid tibi debitum adprobatum erit me tibi cauturum et soluturum sine controuersia.' tenetur Titius de constituta pecunia.Sed si quis constituerit alium soluturum, non se pro alio, non tenetur: et ita pomp
Abbreviated transcription (Latin):
apparet qui int̾im deleat utꝑ
debicoris uł captoco abhosti¬
b ostituat quis se solritum.
Lam ⁊ pomp̃. sccib ualere con¬
stitutu. qm̃ debita pecĩa con¬
bt̃s duccutos ostituat. i .c tat̾¬
modo cenetur ꝙ ca petia debita

Expanded text:
apparet, qui interim debeat: ut debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturum: nam et Pomponius scribit ualere constitu‹tu›m, quoniam debita pecunia conbens ducentos constituat, in centum tantummodo tenetur, quia e‹a
Abbreviated transcription (Latin):
isit sc solututims icõstico¬
at alio locose sotutm tem̃ cõ¬
stat. ¶Ius legatĩra come cõ¬
stituertem ꝙ in ꝓmincia acce
stituit se rome solucurum d̾¬
negatur icum accio de ꝯsfiti¬
ta. ¶ Qd erigii ut sit debit᷑¬

Expanded text:
soluturum, si constituat alio loco se soluturum, teneri constat.Iulianus legatum Romae constituentem, quod in prouincia accepstituit se Romae soluturum, denegatur in eum actio de constituta.Quod exigimus, ut sit debit
Abbreviated transcription (Latin):
est peccuma que ꝯstitiita est.¬
Di is qui eruire cutili ⁊ p̃to¬
tio debrat. indicm sit obliga¬
tus auꝯstituerido t̾eneatut
adicit labco. uł p̃pħas potiᷤ¬
sunũ pcĩas que non cłũ peti
p̾sunt ꝯstituta inducta. qͣ
h̃t crũ utilitatem ut ex clie
obligatus ꝯstitucrido se eadẽ

Expanded text:
ta est.Si is, qui et iure ciuili et praetorio debebat, in diem sit obligatus, an constituendo teneatur? adicit Labeo uel propter has potissimum pecunias, quae nondum peti possunt, constituta inducta: quam habet enim utilitatem, ut ex die obligatus constituendo se eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ui pleuia dissia miora tual
fisco auiquid delebatur. ⁊ tes
stipulatoris inlissims clistr¬
acta est. ¶ quhanc arbitriar
ultra legittim̃ mod ustirat.
uu puto t̃iucrikabendam rõ¬

Expanded text:
poena commissa mora tua? uel fisco aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam ultra legitimum modum usurarum. i? puto et lucri habendam r
Abbreviated transcription (Latin):
cus ficcuissorem acccpisti capt¬
ccuma ab eo sialit̾ ut ab ip̃o ꝑ¬
mussore peti delrbit .r ut si aubi
qͣ capuc petatut arbitrana agi
debeat. lis quor tanti cristinet
quanti csus iil actoris int̾fuetit
eam sũmam capue pocrus qm
uubisolm. ¶ Nec oportebit q fo¬

Expanded text:
tus fideiussorem accepisti: ea pecunia ab eo similiter ut ab ipso promissore peti debebit, id est ut, si alibi quam Capuae petantur, arbitraria agi debeat lisque tanti aestimetur, quanti eius, uel actoris interfuerit eam summam Capuae potius quam alibi solui. nec oportebit, quod fo
Abbreviated transcription (Latin):
Ttio de esti deestimatoe
tationis gr̃a fint te
enni mag̃ dubitatum cum
res estimati uendenda daur
utrum er uendito sit acc̃o pͥp
ectimationem anex lecato qi
remuendendam locase unde¬
tissem. an mandati meliusi¬
tiq iisumestacc̃oem hanc

Expanded text:
tio de aestimato tationis gratia: fuit enim magis dubitatum, cum res aestimata vendenda datur, utrum ex vendito sit actio propter aestimationem, an ex locato, quasi rem vendendam locasse videxissem, an mandati. melius itaque visum est hanc
Abbreviated transcription (Latin):
alios inferre pot̾unt nͥ hcredes ex¬
sunt inomim̃tum aibi libtis ꝙ su
tumi purũ ẽ. pot̾it quis ħ ⁊uent̾e
et dõare. si cenotaphiũ sit. posse b
lccum aut tolł̾e ro. ꝙ intulit a ͤ

Expanded text:
alios inferre poterunt, nisi heredes exserint monumentum sibi libertisque suintum purum est, poterit quis hoc et uendere et donare. si cenotaphium fit, posse holocum, aut tollere id quod intulit aut
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosiũ locũ fact̾ non possunt int̾¬
clicto cũ demortuo ĩ fereudo ntilit̾
agrat ut puta lñs. ꝓprietatis
si infud̃ cui cisusfructꝰ alieuuᷤ
ẽ: mortum inferant aut ĩfer¬
fud̾ dimuem ĩitosociomortuũ
infecce nult. ¶ Nam p̾ter publi¬
cam utilitate ue ĩ sepnlta cada

Expanded text:
igiosum locum facere non possunt, interdicto tamen de mortuo inferendo utiliter agunt, ut puta dominus proprietatis, si in fundum, cuius fructus alienus est, mortuum inferat aut inferfundum communem inuito socio mortuum inferre uult. nam propter publicam utilitatem, ne insepulta cada
Abbreviated transcription (Latin):
lam quo culpani me tibi p̾¬
ibiturum aio qui ego cum e¬
legusem qui hi dampno te
attic̾et uehiculum ocluxisti
ut honus tuum portaret ⁊ secũ
it̾ face̾t ⁊ cum pontem tmins
redemptor euii pontis portori¬
uatua portorium daturus
o ñ ignorauit ⁊ ea se trsitunĩ
eum uehicłm locaret mulio¬
nem pr̃ore deuererum custo
stare non dehe putonisi si in

Expanded text:
illam quoque culpam me tibi praestaturum aio, quod eum elegissem, qui eiusmodi damno te adficeret.Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorisola reda portorium daturus o non ignorauit ea se transiturum, cum uehiculum locaret, mulionem praestare debere.Rerum custodaestare non debere puto, nisi si in
Abbreviated transcription (Latin):
re tñm̃o int̾ponetur ¶locu
opo f̃iciendumita ut poꝑe idẽ¬
ptoric̾tam m̃cedem indies sin¬
tibi agductore aꝓꝓbretur tã¬
cisiꝯuent ut insingłas oꝑascer¬

Expanded text:
re tantummodo interponeretur.Locaui opus faciendum ita, ut pro opere redemptori certam mercedem in dies sintibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas cer
Abbreviated transcription (Latin):
douinens instituit ⁊ p̃p earũ
frũs denis ampliui. nireis ait¬
nis ager locariceꝑat.q̃itum
est si dns istum colonum fũ¬
do eiectum pensionĩ debira¬
rum nomine ꝯueniat ansũp¬
tus utiłr fc̃os inuineis mstitu¬
en dis reputare possit opposi¬
ta doli ur ecepcõe 12. uł expe¬

Expanded text:
do uineas institu‹it› et propter earum fructum denis amplius aureis annuis ager locari coeperat. quaesitum est, si dominus istum colonum fundi eiectum pensionum debitarum nomine conueniat, an sumptus utiliter factos in uineis instituendis reputare possit opposita doli mali exceptione. resp
Abbreviated transcription (Latin):
cormiꝑit tuum ꝑiculumẽ¬
pauł ĩmo s soli uicio id.acci¬
dit locritoris etit ꝑiculum si
opis incio id accidit tuume¬

Expanded text:
corrumpit, tuum periculum est.Paulus: immo si soli uitio id accidit, locatoris erit periculum, si operis uitio accidit, tuum e
Abbreviated transcription (Latin):
ex uoluntate locatoris ꝑmuta¬
tum eẽt redempcorem absolin
debe fhandauitibint exscides
qnͣti uillam edi ficareuelles
re. daci a tibierant .c. ex quib
cum ꝑtemim penduser uetin
uaĩus ex locatotecum ag̾e̾ ut
peciu̾e reliqunum restituas.
messem inspiciente colone cũ
alienam ẽe non ignorres fus¬
tuliti ꝯdice tibi fruĩtum do¬
minum posse labeo ait ⁊ut
ret has res iferri passus est ꝑ¬
us mulus ꝑit ñ ipe se locasset
expeculio dimitaxat ⁊ de mre¬
iudicio s in aͥ ip̃e eum iocisse
non ultea metibi praturum

Expanded text:
ntate locatoris permutatum esset, redemptorem absolui debere.Mandaui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles:re: data autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, uetui ris, ex locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Messem inspiciente colono, cum alienam esse non ignorares, sustulisti. condicere tibi frumentum dominum posse Labeo ait, et ut ret has res inferri, passus est. prolus tuus perit. si ipse se locasset, ex peculio dumtaxat et in redico: sin autem ipse eum locassem, non ultra m
Abbreviated transcription (Latin):
Dem COmdm̃ horreorum in¬
tib nec eius tp̃ris pensiones ex.¬
soluentib ctuctoribrapire ⁊
ea q̃ ibisunt describe a publicis
pionis quoꝵ int̾est audiendi
ciaream inlunctam eidomui.
uicino ꝓximo locau̾at is uiciꝰ
cum edificaret in suo t̾ram me¬
am aream amplius qm̃fun.¬
dam̾ti cem̃tia locatoris erãt
crunt labeo exlocato tm̃mo ac¬
tionemẽe. ait.qr non ip̃a ꝯgesti¬
o sit s humor exea ꝯgestione pꝰ¬
ea dampno fũit dampmn aũ m¬

Expanded text:
m domini horreorum intibus nec eius temporis pensiones exsoluentibus conductoribus aperire et ea quae ibi sunt describere, a publicis personis quorum interest audiendi aream iniunctam ei domui uicino proximo locauerat: is uicinus cum aedificaret in suo, terram in eam aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant erunt.Labeo ex locato tantummodo actionem esse ait, quia non ipsa congestio, sed umo‹r› ex ea congestione postea damno fuerit, damn
Abbreviated transcription (Latin):
Um mp̃łes annos domus ioca¬
diuelit suotp̃r posste ita a ea
tunimadeo ut nec cogi quid̾ po¬
s ex kłis iilui refecta domo.
hĩtaromisi si patus fuiss ioca¬
tor ꝯmoclam domũ ei ad hĩtm¬
colonus non ẽ nicħominusdo¬
mino posside̾ existimo ¶ uesta.
tua si fullo pclid̾it ⁊ hes uñ pe¬
tas. nec repet̾e iusagis nichomi
cxlocato cum fullone s iudicem
existimatuꝵ in possis ad ũsss
furem mag̾ig̾e ⁊ ab eo tuasrẽ
ꝯstqni. fuuonis uidelz. sumpti¬
o. s si hoc tibi inpossibue eẽ ꝓ¬
spexittunc aillonem quidem
ꝯdempnabit. tuas & actões te
ei pr̃are ꝯpelletlege dõa domꝰ¬

Expanded text:
in plures annos domus locasi uelit suo tempore possit. itaque si ea turum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitare, nisi si paratus fuisset locator commodam domum ei ad habitacolonus non est, nihilo minus domino possidere existimo.Uestimenta tua f‹u›llo perdidit et habes unde petas nec repetere uis: agis nihilo minus ex locato cum fullone, sed iudicem aestimaturum, an possis aduersus furem magis agere et ab eo tuas res consequi fullonis uidelicet sumptibus: sed si hoc tibi impossibile esse perspexerit, tunc fullonem quidem tibi condemnabit, ‹t›uas autem actiones te ei praestare compellet.Lege dicta dom
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ imꝑaturus ton fuisses
Sinon ueniss. ułut sier m¬
pasti ut ad emptorem iret
qui pegre eẽt. nam certe eã
trcat. ⁊ cuipam uenditoris.¬

Expanded text:
raturus non fuisset, si ‹non› uenisset: ueluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui peregre esset: nam certe ea rtaxat et culpam uenditoris
Abbreviated transcription (Latin):
na fide oportebit tm̃fidemtu¬
am ẽẽ iubesuł itam dempnem
me pr̃ab̾. Iter locatorem fundi
locacõis eius luctor de fundo in
o xluctoriuł senis oductortiti¬
o si nicta temꝑa locacõis discedẽ
uellet eq̃ .x.titio locatori prẽt ꝙ
cum serus cluctor uicnu ꝯti¬
nui pensionem non solu̾et an
sinc metu pene expelli possit.re.¬
qmͣs ncħ expͥssum sit insti¬
płoe penalide sołor pensionum
colonc ascriptus est ad piculum
coione ꝑtinebit. ⁊ ĩo extimacõe
uꝰ defuractiab b̃rde colone pr̃an¬

Expanded text:
na fide oportebit, tantum fide tua esse iubes?' uel ita: 'indemnem ‹m›e praestabis?' Inter locatorem fundi locationis Seius conductor de fundo inuconductori: uel Seius conductor Titio, si intra tempora locationis discedere uellet, aeque decem Titio locatori praestarecum Seius conductor biennii continui pensionem non solueret, an sine metu poenae expelli possit.s nihil expressum sit in stipulatione poenali de solutione pensionum,colonae adscriptus est, ad periculum colonae pertinebit et ideo aestimationem huius defuncti ab herede colonae pra
Abbreviated transcription (Latin):
ductor suo ope aliquid nectio
uł utiłr auxerit uł edificaunt
uł institũrcumid non ꝯueni¬
ss ad recipienda ea q̃ impendit
bilisi defuerit ad soluendas tocu
tp̃ris pensiones exglucto ꝯueĩ¬

Expanded text:
ctor sua opera aliquid necessario uel utiliter auxerit uel aedificauerit uel instituerit, cum id non conuenisset, ad recipienda ea quae impendit bili causa deseruerit, ad soluenda‹s› totius temporis pensiones ex condu
Abbreviated transcription (Latin):
tus fit temite acc̃or ex alucto ut
mͥ fruilicent qmuis ꝑte non
stet quominus id pretur qĩn¬
admodum inquit si insula
edificndam locasses ⁊ solum
corruiss nicł oniuus tenebis.
nam ⁊ si uendid̃is mn funou
isq priusqm uacuus tradetu
eum ua cuu m tradi s̃ imiłi

Expanded text:
catus sit, teneri te actione ex conducto, ut mihi frui liceat, quamuis per te non stet, quo minus id praestes: quemadmodum, inquit, si insulam aedificandam locasses et solum c‹o›rruisset, nihilo minus teneberis. nam et si uendideris mihi fundum isque priusquam uacuus tradereteum uacuum mihi tradi. similiter
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec dutinctio ouemt illi q̃
fere apꝓbatiest ut alͥ adu̾sione
insulam iocatam dominus refi¬
çiendo necaꝯductor frurpos¬
sit effecit animadutatur ncc̃io
nec nẽ id opꝰ demollitus est. qd
enimit̾est utrum locatorin¬
sule p̃puetustitem infule co¬
gatur em refic̾e. in locatorfũ¬
dcogitur feremiuaamenũ¬

Expanded text:
Et haec distinctio conuenit illi, quae fere probata est, ut, si auersione insulam locatam dominus reficiendo, ne ea conductor frui possit, eff‹e›cerit, animaduertatur, necessario necne id opus demolitus est: quid enim interest, utrum locator insulae propter uetustatem cogatur eam reficere an locator fundi cogatur ferre in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe. idusum quippe ꝙ naute fu¬
iss fiue eadeni res q̃ traditi eẽt
redoi defet furti ẽe accoem loca
set ut insuili resolui poss cõ¬
ductorenculpamdumtaxa

Expanded text:
ersum, quippe quod nautae fuisset: siue eadem res, quae tradit‹a› esset, reddi debere‹t›, furti esse actionem locatset, ut in simili re solui possit, conductorem culpam dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
I ignoransquus militi qĩ pa¬
gano locuut exige illum po¬
de pbandumest non enim cõ¬
tempnnt disciplinam quiign
uut si non t̾rlege coletur relo¬

Expanded text:
i ignorans quis militi quasi pagano locauerit, exigere illum posse probandum est: non enim contemnit disciplinam, qui igut, si non ex lege coleretur, relo
Abbreviated transcription (Latin):
Et de dampno ⁊baliodato a¬
ripossit. or marceus int̾ctum
ẽẽ agi poneait. siue custocliri
potuit nedamp̃m darctur nl̃
ip̃e custos damp̃m dedit q̃ siñ
marcelli pbanda est.
sumpias utrum q urd̃m ad¬
usus teẽx ex̾cendum locati ac¬
Itione ⁊ furti. dem.¬

Expanded text:
ed de damno ab alio dato ari possit? sed Marcellus interdum esse posse ait, siue custodiri potuit, ne damnum daretur, siue ipse custos damnum dedit: quae sententia Marcelli probanda est.pias, utrumque iudicium aduersus te est exercendum, locati actionis et furti.
Abbreviated transcription (Latin):
ad pr̃ationem ꝑtis sin głi sunt
ꝯpellendi. si ꝯstabit ẽe om̃s sol¬
iustius sit .ĩ. si soluendo om̃s
uellet non auferendam acto¬
n di accões suas adu̾sus ceceros
prare non recuset. dem.¬

Expanded text:
ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse omnes soliustius sit etiam, si soluendo omnes uelit non auferendam actori, si actiones suas aduersus ceteros praestare non recuset.
Abbreviated transcription (Latin):
dunesta̾nos heicdistĩctione
utide eoqui suum p̃cluun ftu¬
endimi lociut ⁊ bonafideneg¬
ocuucoe̾it non de eo qui alie¬
num p̃ium ꝑ fyandemloca¬
u̾it nec refist̾e comino poisit
quotimus is celonum frui
phibeat¶ Eum fund̃ coe̾m ha¬
puinus ⁊ rat᷑ nos ꝯuenitut
alt̾ras amns c̾to p̾cio eumꝯduc¬
tum hr̃emus. tucumtuus an¬
nus exiturus eẽt ꝯsulto frue¬
tum seqñtis aum corrupisti
dna exatucto. altiex locato lo¬
ptem attinebit cõidiuidũto¬

Expanded text:
utem nos hac distinctione uti de eo, qui et suum praedium fruendum locauerit et bona fide negotium contraxerit, non de eo, qui alienum praedium per fraudem locauerit nec resistere domino possit, quominus ‹i›s colonum frui prohibeat.Cum fundum communem habuimus et inter nos conuenit, ut alternis annis certo pretio eum conductum haberemus, tu, cum tuus annus exiturus esset, consulto fructum insequentis anni corrupistiuna ex conducto, altera ex locato: lopartem attinebit, communi diuidu
Abbreviated transcription (Latin):
git omia q̃ colono in tegra sunt
mora tuuuet. ¶tem utiłr et
neo ꝙͣ domins ꝓhib̾e pot̾¶ Qui
i płes ⁊nnos firdum loou̾at
testo suo dampuau̾at hrdem
baret. sinon patiatur hẽs eius
reliquo tpr friuest ex oclucto
acc̃o. ꝙsi patiatur nec mcetes
Arbitrio locitio ⁊ ꝯductio cchi¬

Expanded text:
git omniaque colono in integro sunt, mora minuet. item utiliter ex neo quem dominus prohibere potest.Qui in plures annos fundum locauerat, testamento suo damnauit heredem, raret. si non patiatur heres eum reliquo tempore frui, est ex conducto actio: quod si patiatur nec mercedes arbitrio, locatio et conductio c
Abbreviated transcription (Latin):
m̾cede statuta¶Qui fundum
fruendumuł hitatõem alicui
locauit si auqua erõi fundum
uł edes uendat. curared ut a¬
pemptorem quor eatem pãc¬
tionec⁊ coiono frin.⁊ inquilino
aget cumco ex ꝯducto. Sim̃¬
cino edificinite oscurentur lum¬
na cenacłi temi locatorem in¬
quilino c̾teqͥn liceat colono ł
inquilimo relinq̃e ꝯductõe
mula dubitatio eit łdem̃cedi¬
b quor sicum eo agatur repu¬
tationuro hñda est. Eadem r̃o¬
intelłimus si hostia fenestra
anomiia colonus cumred ut
fitiat neintempestiua cultu
etefiorem fundimi fac̾et. pͥ¬

Expanded text:
cede statuta.Qui fundum fruendum uel habitationem alicui locauit, si aliqua ex causa fundum uel aedes uendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino aget cum eo ex conducto.Si uicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inquilino: certe quin liceat colono uel inquilino relinquere conductionem, nulla dubitatio est. de mercedibus quoque si cum eo agatur, reputationis ratio habenda est. eadem intellegemus, si ostia fenestraomnia colonus curare debet, ut faciat, ne intempestiua cultura deteriorem fundum faceret. p
Abbreviated transcription (Latin):
uir digͦ. scribit si fru̾arius
locau̾̃it fundum inquinqñ¬
nontm̾ ut frui pr̾et. non ma¬
gis qm̃ insula exusta tenet᷑
locator ꝯductori s an exlocã¬
toteneatur ꝯductorut pra
ta tp̃ris quo frintus est pen¬
onem p̃ret. marcellus qͣnt¬

Expanded text:
um scripsit: si fructuarius locaverit fundum in quinquenon teneri, ut frui praestet, non magis quam insula exusta teneretur locator conductori. sed an ex locato teneatur conductor, ut pro rata temporis quo fruitus est pensionem praestet, Marcellus q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuoutitur. nec emm idtͣ
amplius in inodo agrimuem¬
tur qñ alioqum dcm est. adꝯ
pendium uenditoris. s ad ẽp¬
toris ꝑtiuet ⁊ te tencatur uen¬
ditor. cummnmor modꝰ ĩno¬
initur. uide mniustu nemilla
qrela sit emptoris in eodem

Expanded text:
petuo utitur? nec enim hic quod amplius in modo inuenitur, quam alioquin dictum est, ad compendium uenditoris, sed ad emptoris pertinet: et tunc tenetur uenditor, cum minor modus inuenitur. uideamus tamen, ne nulla querella sit emptoris in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ductione fundi lucrum fac̾e̾
reex oductotenem mid ꝙ pu¬
pilli int̾frat ¶Sidonia inciosa
est nec ignorantia eius erit
excusata ⁊ ita cassius scripsit
Alt atq si siltum pascuum
locastimquosba mala nasce¬
pensionem non petes ⁊ ita sino
labeom sabmo piacuit. ¶Illud
nob̾ underidum est.siqius fund̃
locau̾it q̃ soleat inistri nomine ⁊¬

Expanded text:
ductione fundi lucrum facere re, ex conducto tenear in id quod pupilli interfuit.Si quis dolia uitiosa est nec ignorantia eius erit excusata: et ita Cassius scripsit. aliter atque si saltum pascuum locasti, in quo herba mala nascepensionem non petes, et ita Servio Labeoni Sabino placuit. Illud nobis videndum est, si quis fundum locaverit, quae soleat instrumenti nomine c
Abbreviated transcription (Latin):
pretur pauł ĩmosi insulam
totam mo nomine locaius et
ampłioris ꝯductor locu̾nt ⁊ ĩ
uendenda in sulam̃cedem eẜ¬
tori accesuram ẽe dycis ⁊ id
acteder & tibi tocius in sule cõ¬
ductor debebitsieum fundu

Expanded text:
praestetur. Paulus: immo si insulam totam uno nomine locaveris et amplioris conductor locaverit et in vendenda insula mercedem emptori cessuram esse dixeris, id accedet, quod tibi totius insulae conductor debebit. Si eum fundum
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ eos qui palus peciũ̃am ex¬
solu̾nt fortis solumm̃o dam
enm quo ecemplocolom
tarduis illataꝵ ꝑmoram colo¬
nn pensionum pr̃are deb̾e usu¬
ras. usure enim inbone fid̾r iu¬
dicus ⁊ si nontam ex obligõe
pfitiscantur qm̃ ex offõ indiẽ
applicetur. tñ cum fidenissor in
om̃em ccã seapplicuit equm¬

Expanded text:
tur eos, qui pro aliis pecuniam exsoluunt, sortis solummodo dameum quoque exemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis etsi non ta‹m› ex obligatione proficiscantur quam ex officio iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequ
Abbreviated transcription (Latin):
uendidisti in quo sepultu
insti. nec nomĩatim tibi se
publicum tnͣsit ¶ Si biratori¬
b huntio lege uendõis recep
eit. pauł ĩmo sicui in ea infu¬
la qmͣ uendid̾is gratis hĩta¬
cionem dedetis ⁊ ucreceꝑĩs hi

Expanded text:
uendidisti, in quo sepulcrum habuisti, nec nominatim tibi seppublicum transit.Si habitatoribus habitatio lege uenditionis receptest.Paulus: immo si cui in ea insula, quam uendideris, gratis habitationem dederis et sic receperi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̾bensum fuiss ademq suat᷑
sialt̾ius cuiustibr arbitiams
p̾bensum sit. nam fides uona er¬
igit ut arbitrium tale pr̃etur q̃¬
le unobono ꝯuenit. ⁊idq arbicti¬

Expanded text:
hensum fuisset, idemque seruatur, si alterius cuiuslibet arbitrium comprehensum sit: nam fides bona exigit, ut arbitrium tale praestetur, quale uiro bono conuenit. idque arbit
Abbreviated transcription (Latin):
eto ro accroit dampm din
futurum. si ũo ncħ exͣ ꝯsuetu¬
dinem accid̾it damp̾m coloni
corruit ut nusqmͣ sit dampͥm
⁊iꝯductori ut fri possit ¶ cũ
quidam incendium tundi. ⁊¬
llegret ⁊ remissionem desid̾a¬

Expanded text:
eto id acciderit, damnum domini futurum: si uero nihil extra consuetudinem acciderit, damnum coloni corruerit, ut nusquam sit, damno conductori, ut frui possit.Cum quidam incendium fundi allegaret et remissionem desidera
Abbreviated transcription (Latin):
remissiouem quis colono ded̾it
ob stilitatem dem̃ segñtibo ⁊̃¬
nis ꝯtingit ub̃gis ncħ obẽe do¬
mino remissiouems integrã
pensionem. ⁊̃ eus amiͥquo re

Expanded text:
remissionem quis colono dederit ob sterilitatem, deinde sequentibus annis contigit uberitas, nihil obesse domino remissionem, sed integram pensionem etiam eius anni quo re
Abbreviated transcription (Latin):
ut sumptusquos in uninex
husqm erudierat fec̾̃it ei resti¬
tuentur.idem q̃ro arethusa q̃
ecusauit emptorem pr̃omun
hr̃e cuius sit lib̾ta ꝯstitutaan
posit urgatanam q̃ eam nõ
lib̾auit ui hr̃dem promum.

Expanded text:
ut sumptus, quos in unum ex his quem erudierat fecerat, ei restitue‹re›ntur. idem quaero, Arescusa, quae recusauit emptorem patronum habere, cuius sit liberta constituta? an possit uel legatariam quae non liberauit uel heredem patronum
Abbreviated transcription (Latin):
eonomine q̃s pr̃et pr̃are debe¬
Añ domũmari ĩmactam mo¬
abeo possena domus fuit gai¬
o seio uendidit. q̃ro an pdriã
ab auctore domui ꝯuincta erat
fore uenditam domum quo
fuiss priusqm uerret.

Expanded text:
eo nomine quas haberet praestare debere.Ante domum mari iunctam moab eo possessa domus fuit, Gaio Seio uendidit: quaero, an ripa, quae ab auctore dom‹u›i coniuncta erat,fore uenditam domum, quo fuisset priusquam ueniret.
Abbreviated transcription (Latin):
non be̾bit. s solam ꝯ doem. nm
int̾ eum qui ꝑerrorem soluit q
eum qui pensionem nitegram
rgauit mltum nt̾est siquis
uibrem nehendam naui ecluxi
naingantium usum ꝑantinsex
tñsre palam est. ¶Cum quidã
ecceptor oꝑas suas locass dettĩ

Expanded text:
m. nam inter eum, qui per errorem soluit, et eum, qui pensionem integram prorogauit, multum interest, Si quis mulierem uehendam naui conduxinauigantium usum parantur.Ex transire palam est.Cum quidam exceptor operas suas locasse
Abbreviated transcription (Latin):
taciturintate utrius ꝑtis coloñ
reghoxisse iud̾i ita accipienoñ
est ut in ipͥoanno quotacuer
uideantur eandem locacoem re¬
nouasse non⁊̃ in seq̃ntib anniꝰ
erat ccͣuum actum eandem id̃i
locacõem milo auno pmansi¬

Expanded text:
taciturnitate utriusque partis colonum reconduxisse uideri, ita accipiendum est, ut in ipso anno, quo tacuerunt, uideantur eandem locationem renouasse, non etiam in sequentibus annis, erit contrarium actum, eandem uideri locationem in illo anno permansi
Abbreviated transcription (Latin):
iccrpsit ¶giquis fundumro¬
cau̾it ut ⁊̃ si quid in mapori
accidiss hoc eipraretur pas¬
to standum ee̾ ¶si colonus p̾¬
dioꝵ legelocationis ut ĩoce¬
temignem hãt denũtiatũ
uit si quid̾ fortuitus caus rn¬
cendncam intułit non pr̃a¬
br ꝑiculum locatori siuo cul

Expanded text:
it, si quis fundum locauerit, ut etiam si quid ui maiori accidisset, hoc et praestaretur, pacto standum esse.Si colonis praediorum lege locationis, ut innocentem ignem habeant, denuntiatum sit, si quidem fortuitus casus incendii causam intulerit, non praestabit periculum locatur: si u
Abbreviated transcription (Latin):
nauitularius homu ĩmituriõ
muebendum ꝯduxit cicum.
lam̾ mitiuẽse nauis ea sorre
non poss malram nauem m̾¬
ces tustułit eaq nauas tn hos¬

Expanded text:
nauicularius onus Minturnas uehendum conduxerit et, cum flumen Minturnense nauis ea subire non posset, in aliam nauem merces transtulerit eaque nauis in os
Abbreviated transcription (Latin):
amnũatam conduxit partiati
colonus qͣi iccieratis uire. toap¬
ptratur Qutolonumpnam tͣns¬
portandam. xluxit si eadum tol¬
uturant portatur. aut repoĩtur
fc̃i sit ita idꝑitutum pr̾et si qͣ
ip̃ius corumq quorum oꝑa u¬
tetur cipa accid̾it. culpa aut̃
x. ab est. sionĩra fc̃a sint q̃ dili¬
gentiimus qui s obẜuatiorus
fuiss item placet intelt̾ums
eisitoliauł tignum tr̃sportan
lo aut sartinator uestã polid̾it eo¬
qr nomine domino satiffecit

Expanded text:
oquin partiarius colonus quasi societatis iure et dampartitur.Qui columnam transportandam conduxit, si ea, dum tollitur aut portatur aut reponitur, fracta sit, ita id periculum praestat, si qua ipsius eorumque, quorum opera uteretur, culpa acciderit: culpa acta sunt, quae diligentissimus quisque observaturus fuisset. idem scilicet intellegemus et si dolia vel tignum transportandlo aut sarcinator vestimenta perdiderit eoque nomine domino satisfecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum pondo honeris locus cum
ctor eastup nss ssulebat deas
lia tm̃ cum eo igi posse quit ñ
mulas agits ex locato ̃⁊ si an
eas rupus. cum gluctore rectea¬
gi pois quiedem ficiendamio

Expanded text:
tum pondus oneris locaret, cum ctor eas rupisset, consulebat de acilia tantum cum eo agi posse, qu‹i› tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi.Qui aedem faciendam
Abbreviated transcription (Latin):
iitructa fuitib siminus dñm
instrue ea debe s ⁊ plum itra¬
petumuciatum dĩm refice de¬
bereꝙr siculpacolom quid eor
cortuptur sit ex locato eum

Expanded text:
m instruere ea debere: sed et praelum uitiatum dominum reficere debere. quod si culpa coloni quid eorum corruptum sit, ex locato eum
Abbreviated transcription (Latin):
b q̃reretur exibeantur ¶Ecliu
extimatum indotem apre fui¬
e sue nommedatumo oligat
cͣclitori dep̾benditur. qitum
eit anfilius quibrditatempa¬
trisretinet cum ab ea se filici
abstinuul dote ꝯtempta acõo¬

Expanded text:
reretur exhibeantur.Praedium aestimatum in dotem a patre filiae suae nomine datum obligatum creditori deprehenditur: quaesitum est, an filius, qui hereditatem patris retinet, cum ab ea se filia abstinuisset dote contenta, actio
Abbreviated transcription (Latin):
nerisi culpa eiusio fecit edir
curi labeo ⁊ mela scribunt¬
duo rei locationis nuolid ñ
ẽẽ possunt ¶ Silcge oꝑis locm
diꝯp̾hensum ẽet ut si ad di¬
em effectum nõ eẽt ⁊Locare
id lic̾e̾t non alias pͥor ꝯductor
exontotenebr qm̃ ai eadem
legeiontum eet nec. añ relo¬

Expanded text:
neri, si culpa eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scribunt.Duo rei locationis in solidum esse possunt.Si lege operis locandi comprehensum esset, ut, si ad diem effectum non esset, relocare id liceret, non alias prior conductor ex locato tenebitur, quam si eadem lege relocatum esset: ne
Abbreviated transcription (Latin):
numissionem non aditti eo
modo de sumptib u̾o quos in
erudiendum hom inememp¬
tor fecituidendumest nam
emꝑti iud̾m adeam quor fpẽ
aisicẽ existimo non enimp̃ti¬
um ꝯtinet tm̃ s om̃e qr int̾eit
emptoris sumimon euinci
plane siin tmnp̾cium excem¬
sse ꝓponas ut non sit coguiatũ
a uendoedetanta suna ułuti
siponas igitatorem prea fac¬
tum uł pantomimũ euictum
ce eum quimmmo uenit p

Expanded text:
numissione non amittitur eo modo. de sumptibus uero, quos in erudiendum hominem emptor fecit, uidendum est: nam empti iudicium ad eam quoque speciem sufficere existimo: non enim pretium continet tantum, sed omne quod interest emptoris seruum non euinci. plane si in tantum pretium excedisse proponas, ut non sit cogitatum a uenditore de tanta summa ueluti si ponas agitatorem postea factum uel pantomimum euictum esse eum, qui minimo ueniit p
Abbreviated transcription (Latin):
Di ꝯmissum reliquit eus q fi¬
diꝯomint ut om̃sad lib̾ttem
tana fideiꝯ missum ad septi¬
nere noluiss. nec tñ b̾rdem a
sua reticõelib̾ass ur̃s eadem
mancipia sempmonendidit
nulla ꝯmemoracõe fid̾i cõ¬
płib amui mancipia supra

Expanded text:
missum rel‹i›quit eiusque fidei commisit, ut omnes ad libertatem taria fideicommissum ad se pertinere noluisset nec tamen heredem a sua petitione liberasset, heres eadem mancipia Sempronio uendidit nulla commemoratione fideicompluribus annis mancipia supra