comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& nc̃ innumerabiles rapit. cũ falsitatis sue
stupenda hõib signa ñ exhibet. cũ uͦ coram
carnaliũ oculis miranda eis ꝓdigia fecerit.
pꝰ se cc̃ ñ innumerabiles. s om̃s trahit. qr qͥ bo¬
nis cẽꝑalib delectant᷑ potestatultiꝰ se absq
retractione subiciunt. S si :̃ p̃fati sumꝰ. qr
plus ẽ omnẽ hominẽ ꝙͣ innumerabiles tra¬
to qd̾ maiꝰ ẽ deiceret᷑ S sciendũ qr in hoc lo¬
co plus fuit innuimerabiles dixisse: quã õs.
Post se enĩ omnẽ hominẽ trahit. qr in tͥb
annis & dimidio om̃s qͦs in studiis uite
carnalis inuenerit. ugo sue dãnationis
astringit. Ante se uͦ innumerabiles trax̃.
qr ꝑ qͥnq milia & adhuc ampliꝰ annoꝵ cir¬
cula. quãus carnales om̃s trah̾e minine
potuit. multo tam̃ plures st̃ in tã longo

Expanded text:
et nunc innumerabiles rapit, cum falsitatis suae et nunc innumerabiles rapit, cum falsitatis suae stupenda hominibus signa non exhibet: cum vero coram carnalium oculis miranda eis prodigia fecerit, post se tunc non innumerabiles, sed omnes trahit: quia qui bonis praesentibus delectantur, potestati illius se absque retractione subjiciunt. Sed, sicut praefati sumus, quia plus est omnem hominem quam innumerabiles tranto quod majus est, diceretur. Sed sciendum quia in hoc loco plus fuit innumerabiles dixisse, quam omnes. Post se enim omnem hominem trahit; quia in tribus annis et dimidio omnes, quos in studiis vitae carnalis invenerit, jugo suae damnationis astringit. Ante se autem innumerabiles traxit: quia sex millia adhuc amplius annorum curricula quamvis carnales omnes trahere non potuit, multo tamen plures sunt, quos in tam longo
Abbreviated transcription (Latin):
peslat tanta clatione eitollit᷑. tanta uirtu¬
te pͥncipat cantis signis & ꝓdigiis & sc̾itatiᷤ
ostensione se eleuat. ut arguiab hõie eius
facta ñ ualeant. qr cũ potestate t̾roris adiim¬
gunt᷑etiã signa ostensȩ sc̃itatis. & ait. Quis
arguet corã eo uiã eiꝰ: Quis udelicet hõm̃
illũ increpare audeat cuiꝰ iusũ ferre ꝑtime¬
scit: S tam̃ eiꝰ uiã ñ solũ helias & enoch qͥ ĩ
eiꝰ exꝓbratione ad mediũ ꝑducunt᷑. s etiã õs
sut om̃s ꝙͣ innumerabiles. q̃rendũ nob̾
ẽ curante se imnumerabiles. & pꝰ se om̃s tra¬
here qicat᷑. nͥ qd̾ antiquus hostis reꝓbũ tẽ
hominẽ ingressus. cunctos qͦs carnales inue¬
nerit. sub sue iugũ ditionis rapit. qͥ & nc̃ pͥꝰ¬
quã appareat. ĩnumerabiles qͥdẽ ñ tam̃ õs
carnales trahit. qr cotidie carnali oꝑe ad ui¬
tã multi reuocant᷑. atq ad statũ iusticie: a¬
lii ꝑ breuẽ. alii uͦ ꝑ longã penitentiã redeũt

Expanded text:
pellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatus, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione se elevat, ut argui ab hominibus ejus facta non valeant: quia cum potestate terroris adjunguntur etiam signa ostensae sanctitatis. Et ait: Quis arguit coram eo viam ejus? Quis videlicet hominum illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Helias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium perducuntur, sed etiam omnes sint omnes, quam innumerabiles, quaerendum nobis est, cur ante se innumerabiles, et post se omnes trahere dicatur, nisi quod antiquus hostis reprobum tunc hominem ingressus, cunctos quos carnales invenerit, sub suae jugum ditionis rapit, qui et nunc priusquam appareat, innumerabiles quidem, non tamen omnes carnales trahit. Quia quotidie carnali opere ad vitam multi revocantur, atque ad statum justitiae, alii per brevem, alii vero per longam poenitentiam redeunt:
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłiam ñ habentẽ ep̃m subripiens
popłos sine ꝯsilio integri ordinis irruerit.
etiã si popłs quẽ seduxit desideret illũ:
alienũ eũ ab eccłia ẽẽ oportet. Integrũ aũ
& ꝑfectũ conciliũ dicimꝰ illud. cui metͦpoli¬

Expanded text:
in Ecclesiam non habentem episcopum subripiens populos, sine consilio integri ordinis irruerit, etiamsi populus quem seduxit desideret illum, alienum eum ab Ecclesia esse oportet. Integrum autem et perfectum concilium dicimus illud, cui metropoli
Abbreviated transcription (Latin):
neglererit. nec ad quieuerit ire ad eccłiã¬
ri donec susceꝑit coactus officiũ. aut cer¬
te de eo aliguid integra decreuerit eiꝰdẽ
ꝓuinciȩ synodus sacerdotũ. De ep̃o qͥ ñ¬
i quis ep̃c ñ susceꝑit officiũ sibi cõmis¬
sũ. hic cõminione pͥuet᷑. qͦadusq ꝯsen¬
tiat obedieutiȩ cõmodans. Si uͦ ꝑrexe¬
rit. nec receptus fuerit ñ ꝓsua sententia
s ꝓ malicia popłi ipse. qu̾idẽ maneat¬
ep̃c derici uero curitatis cõmunione pri

Expanded text:
neglexerit, nec acquieverit ire ad Eccleri, donec susceperit coactus officium, aut certe de eo aliquid integra decreverit ejusdem provinciae synodus sacerdotum. De his q episcopus non susceperit officium sibi commissum, hic communione privetur, quoadusque consentiat, obedientiae se commendans. Si vero perrexerit, nec receptus fuerit, non pro malitia populi, ipse quidem maneatopus, clerici vero civitat
Abbreviated transcription (Latin):
t extra statuta tempora canonũ id ẽ in
pascha & pentecosten baptisma ñ celebret᷑.
qr sacri canones hoc modis om̃ib nͥaliqd̃ peri¬
culũ insticerit fieri ꝓhibent. int̾m ut etiã eõ
qͥ alio temꝑe baptizant᷑. a gradib eccłiasticiᷤᷤ x
abstineant. nec ad clerũ admittant᷑. De ead̾ re.
acroscĩ baptisim sacram̃tũ. ñ nͥ in paschali
festiuitate & pentecosten unꝰqͥsq fideliũ
nouerit ẽẽ p̃bendũ. exceptis his quib mor¬
tis ꝑiculo urgente ne in et̾nũ ꝑtant talib
oportet remediis subuenire. Ut xx. dies añ¬

Expanded text:
t extra statuta tempora canonum, id est in Pascha et Pentecoste, baptisma non celebretur: quia sacri canones hoc modis omnibus, nisi aliquod periculum institerit, fieri prohibent, in tantum ut etiam eos qui alio tempore babstineant, nec ad clerum admittantur. CAP.hali festivitate, et Pentecoste unusquisque fidelium noverit esse praebendum: exceptis his quibus mortis periculo urgente, ne in aeternum pereant, talibus oportet remediis subvenire. CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
n ueteri lege ab anno xx. ꝙ u. leuite in ta¬
b̾naculo seruire p̃cipiunt᷑. cuiꝰ auctorita¬
tem in canonib sc̃i patres secuti st̃. Nos &
oiume legis & ꝯcilioꝵ p̃cepta ĩmemores
infantes & pueros leuitas facimꝰ ante le¬
gitimã etatẽ. ante exꝑientiã uitȩ. Id̃oq
ne ulteriꝰ fiat a nob̃. & diuinȩ legis & ca-

Expanded text:
n veteri lege ab anno XXV levitae in tabernaculo servire praecipiuntur ; cujus auctoritatem in canonibus sancti Patres secuti sunt. Nos et divinae legis non praecepti immemores, infantes et pueros levitas facimus ante legitimam aetatem atque experientiam vitae. Ideoque ne ulterius fiat a
Abbreviated transcription (Latin):
eo qui sibi uolens aliqd̃ m̃brũ truncau̾it.
Ui igit᷑ partẽ digiti sui abscidit uolens:
hc̃ ad clerũ canones ñ admittunt. Cui uͦ
casu hoc accidit. & sun dero fuerit reꝑtꝰ. ñ
te positus clericꝰ & medicoꝵ incisione
claudꝰ efficit᷑. ꝓmoueri ad sacros ordines eũ

Expanded text:
truncaverit. Qui igitur partem digiti sibi abscidit volens, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu hoc accidit, etsi in clero fuerit repertus, e positus clericus, et medicorum incisione claudus efficitur, promoveri ad sacros ordines eum
Abbreviated transcription (Latin):
loca multa. qualit̾ hoĩes mali adu̾sus
me insurrexert̃. & debilitare uoluer̃t.
& misert̃ suꝑ me grauia crimina. Propt̃
quã catisam iste dem̃tissimꝰ ac serenissimꝰ
oñs rex karolꝰ. una cũ sacerdotib & obti¬
matib suis istã ꝑuenit ad urbẽ. Quã¬
obrem ego leo pontifex scȩ romane eccłe
a nemine iuidicatꝰ. neq coactus. s spon¬
tanea mea uoluntate purifico me in
tiã meã nouit. & beato petro principe
criminosas & sceleratas res quas illi mͥ obi¬
ciunt nec ꝑpetraui. nec ꝑpetrare uissi.
Testis mͥ ẽ d̾s in cuiꝰ tudiciũ uenturi sumꝰ.
& in cuiꝰ ꝯspectu ꝯsistimꝰ. Et hoc ꝓpt̃ suspi¬
tiones malas tollendas mea spontanea
uoluntate facio. ñ quasi in canonib in¬
uentũ sit. aut quasi ego hanc ꝯsuetudi¬
nam. s ut melius abscidatis a uob̃ rebel¬

Expanded text:
ulta loca qualiter homines mali adversus me insurrexerunt, et debilitare voluerunt, et posuerunt super me gravia crimina, propter quam causam iste clementissimus ac serenissimus dominus rex Carolus una cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quamobrem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae, a nemine judicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico me in tiam meam novit, et beato Petro principe criminosas et sceleratas res quas illi mihi objiciunt nec perpetravi nec perpetrari jussi. Testis mihi est Deus, in cujus judicium venturi sumus, et in cujus conspectu consistimus: et hoc propter suspiciones malas tollendas mea spontanea voluntate facio, non quasi in canonibus inventum sit, aut quasi ego hanc consuetudinam: sed ut melius a vobis abscindatis rebel
Abbreviated transcription (Latin):
Sum de iuiduis sub nulla benedictione
uelandis. suꝑtus latuis duximꝰ dissen¬
dũ. Que siꝓpria uoluntate ꝓfessã pristin
ꝯuigii castitatẽ mutabili mente calcauerĩt.
pericłi earũ int̾erit. quali dm̃ debeant satis
factione placare: Sicut enĩ si se forsitan con
tione ꝓmissã do pudicitie fidem debuert̃
custodire. Nos aũ nullũ talib laqueũ de¬
bemus iicere. s solas adhortationes p̃mii
sempit̃m. penasq ꝓponere diuim iudicii¬
ut nr̃a sit absoluta ꝯscientia. & illarũ ꝓse
rationẽ do reddat intentio. Cauendũ est

Expanded text:
de viduis sine ulla benedictione velandis, superius latius duximus disserendum. Quae si propria voluntate professa, pristinam conjugii castitatem mutabili mente calcaverit, periculi ejus intererit quali Dfactione placare. Sicut enim si se forsitan conttione, promissam Deo pudicitiae fidem debuerunt custodire. Nos autem nullum talibus laqueum debemus injicere, sed solas adhortationes praemii sempiterni, poenasque proponere diviut nostra sit absoluta conscientia et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. Sept
Abbreviated transcription (Latin):
idue que spontanea uoluntate abalta Er a¬
ri sacre ꝯu̾sationis uelam̃ suscipiunt.
decreuit sc̃a sinodus in eodẽ ꝓposito eas ꝑ¬
manere. Non enĩ fas ẽe decernimꝰ ut post¬
pontificũ nullus atcẽptet: ꝓut ꝯstitu¬
tũ est in decretis gelasii. cap̃.xiii. qd̾ nec aucto¬
ritas diuina nec canonũ forma p̃stitit. Que
sippria fuerit uoluntate ꝯtinentiã ꝓfessa.
ut in euisdẽ gelasii cap̃.xxi. legit᷑. eiꝰ intentio
sic secũ habita deliberatione. ꝓmissã fidẽ pti¬
dicitie d̃o debet custodire. Nosaũ auctoritate
patrũ suffulti. i hoc sacro ꝯuentu sancimꝰ.
& libere iudicamus. si sponte uelam̃ quãuis
ñ ꝯsecratũ sibi imposuerit. & in eccłia int̃
uelatas oblationẽ dõ obtulerit: uelit. nolit.¬
sc̃imonie habitũ ulteriꝰ hab̾e debet. licet
sacram̃to ꝯfirmare uelit. & tenore & ratione
uelam̃ si bi ĩ posuisse ut iterũ posset deponere.
domi in deliciis residere delectantyr.x.¬

Expanded text:
iduae quae spontanea voluntate ab altari sacrae conversationis velamen suscipiunt, decrevit sancta synodus in eodem proposito eas permanere. Non enim fas esse decernimus, ut postpontificum nullus attentet, prout constitutum est in decretis Gelasii, capitulo XIII, quod nec auctoritas divina, nec canonum forma praestitit. Quae si propria fuerit voluntate continentiam professa, ut in ejusdem Gelasii capitulo XXI legitur, ejus intentio sic secum habita deliberatione, promissam fidem pudicitiae Deo debet custodire. Nos autem, auctoritate Patrum suffulti, in hoc sacro conventu sancimus, et libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi imposuerit, et in ecclesia inter velatas oblationem Deo obtuleritsanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterum posset deponere. domi in deliciis residere delectantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tates opponentes residere delectant᷑: de quib
maliis ꝯuentib corã serentate ur̃a iãdudũ
uentilatũ & definitũ ẽ. maiori sollertiq stu¬
dio ãmonendas & instruendas ab ep̃is statui¬
mus. quatinꝰ sue saluti ꝯsulant ne sic indi¬
screte uiuendo. & ꝓpria noriaq lib̾tate uten¬
do. & ꝑ diu̾sa uagando. ꝑiculũ animarũ su¬
arũ incurrant semꝑ ulud apłicũ ante ocłos
habentes quo d̃r. uidua q̃ in delitis ẽ uiuens

Expanded text:
ere delectantur, de quibus in aliis conventibus coram serenitate vestra iam dudum ventilatum et definitum est, maiori sollertique studio admonendas et instruendas ab episcopis statuimus; quatinus suae saluti consulant, nec sic indiscrete vivendo et propria noxiaque libertate utendo et per diversa vagando periculum animarum suarum incurrant; semper illud apostolicum ante oculos habentes quod dicitur: Vidua quae in deliciis est, vivens
Abbreviated transcription (Latin):
inueniendi dño ad iudiciũ ueniente me¬
tu ꝯcutiendi st̃. Uidentes tali sententia im¬
prũ ẽe punitũ quo t̾rore purgandi st̃. qr
siqͥd eis ex corꝑe adhuc peccati remaliserit.
metu ipso qd̃ diabotũ dãpnari ꝯspiciunt
purgabunt᷑. Hinc ẽ qd̾ ait iob. Cũ fublatꝰ
fuerit cimebt̃ angłi. & ext̾riti purgabũt᷑.
Multos perire posse ex eis in die iudicii. qͥ
ñc electi ẽe uident᷑ & sc̃i. Docente ꝓpħa. Uoca¬
uit dñs uidiciũ ad ignẽ. & deuorauit abis

Expanded text:
inveniendi, Domino ad judicium veniente, meinveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum, quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quo diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit timebunt angeli, et territi purgabuntur . Multos perire posse ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur et sancti, dicente Propheta: Vocabit Dominus judicium ad ignem, et de
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõbustionẽ similib colligant᷑. ita in die
iudicii similis culpe reos suis similib iunge̾.
ut ex eqͦ pena ꝯstringat quasi in fasciculũ. qͦs
actio simił fecit in malu̾. Sic̃ unꝰqͥsq sc̃s in
fut᷑o iudicio ꝓ qnͣtitate uirtutũ głificabit᷑.
ita & unꝰquisq impiꝰ ꝓ qͣntitate facinoꝵ cõ¬
dẽnabit᷑ Nec deerit in supplicio futurꝰ dãp¬
nationis ordo. s uxta qͣlitatẽ criminũ dis¬
cretio erit penarũ. ꝓpħa firmante. De caroꝵ
Sic̃ apd̃ inferos diuiti sermo p̾dicat eugłicꝰ
sic ꝑ augenda iude supplicia dic̃ etiã psal¬
mus. Cõmoti moueant᷑ filii eiꝰ & m̃dicent.
Impii ex hoc duriꝰ in idicio pumendi st̃
m̃tis dolore. ex qͦuisuri st̃ iustos głie beati¬
tudinẽ merusse. Cunctis uidentib ẽ p̃ci¬
pitandꝰ diabolꝰ. q̃n sub aspectu om̃iũ bonoꝵ
igne et̾no mittendꝰ ẽ. Dũ sublatꝰ ftierit dia¬
bolus ut dãnet᷑ multi electi qͥ incorꝑe st̃

Expanded text:
ad combustionem de similibus colligantur, ita in die judicii similis culpae rei suis similibus jungentur, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, propheta firmante: De charorSicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus: sic pro augendo Judae supplicio, dicit etiam Psalmus: Commoti moveantur filii ejus, et mendicent. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub ignem aeternum mittendus est. Dum sublatus fuerit diabolus ut damnetur, multi electi, qui in corpore sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quo scriptũ ẽ. Loquebat᷑ dñs ad moysen
facie ad faciem. sicut logui solet homo ad
amicũ suũ. Uidit iob dñm qͥ dicit audi¬
tu auris audiui te. nc̃ aũ oculus m̃s iid&
te. Uidit ysaias dnm̃ qui ait. Anno quõ
mortitus ẽ rex orias. uidi dñm sedentẽ
suꝑ soliũ excelsũ & eleuatũ. Uidit micheã
dñm quidic̃. Uidi dñm sedentẽ suꝑ soli¬
ũ suũ &e omnẽ exercitũ celi astantẽ ei a
dertris o a sanstris. Quidẽ gͦ qd cot testa¬
enti ur ss patres dm̃ se uidisse testati st̃. &¬

Expanded text:
oquebatur Dominus ad Mosen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Job Dominum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dextris, et a sinistris. Quid est ergo quod tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati s
Abbreviated transcription (Latin):
mant᷑ &e corꝑe. Ignẽ gehenne ad aliqͥd
lum̃ hab̾e. ad aliqͥd ñ habere. hoc ẽ hab̾e
lum̃ ad damnationẽ ut uideant impii
unde doleant. & ñ hab̾e ad ꝯsolationẽ ne
uideant unde gaudeant. Apta sit cõꝑatio
camino triũ pueroꝵ. ad exẽplũ ignis gehen¬
nȩ. Nã sic̃ ille ignis ñ arsit ad trĩ pueroꝵ
suppliciũ. & arsit ad cõburenda ligamina um¬
culoꝵ ita ignis gehenne & lucebit miseris
ad augm̃itũ penarũ ut uideant unde dole¬
ant. & ñ lucebit ad ꝯsołonẽ ne uideant und̃
gaudeant. Int̾ huiꝰ uite & fut᷑e felicitatis mi¬
seriã. multa discretio ẽ. Illic enĩ & miseria ẽ
ꝓpt̾ cruciationẽ doloꝵ & tenebre ꝓpt̾ lucis
au̾sionẽ. Quoꝵ unũ in hac uita idẽ mise

Expanded text:
ore. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere. Hoc est habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta sit comparatio camino trium puerorum ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum: ita ignis gehennae, et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam, multa discretio est. Illic enim et miseria est propter cruciationem dolorum, et tenebrae propter lucis aversionem. Quorum unum in
Abbreviated transcription (Latin):
i dorimerit cũ duab soro Fxor fuerat.
rib & una ex illis antea uxor fuit. neu¬
trã ex ipsis habeat. nec ipsi adulteri ungͣm
N lectũ mariti absente uxore soror unt uxoriꝰ¬
quã ille uxorẽ suã putans. dormiuit cũ ea.
Suꝑ hoc uisũ ẽ si pse ꝑ securitatẽ uerã hoc
ꝓbauerit qd̾ insciis fecerit hoc scelus: peni
tentiã qͥdẽ que sibi indicata fuerit agat. le¬
gitimũ suũ ꝯuigiũ hab̾c ꝑmittat᷑. illã dig¬
na uindicta affligi. & meternũ ꝯiugio pri¬
rib fornicatꝰ fuerit. & soror sororẽ ab eo sap̃. ix¬
oẽ antea stupratã nescierit. ł supse sororẽ
eius ꝙͣ antea stupͣuit ñ intellexerit. si digne
penituerint. & se ꝯtinere ñ ualuerint. post
annos .uii. ꝯuigia illis ñ negent᷑. Si aũ ñ ig¬
norauer̃t. usq ad mortẽ a ꝯuigio abstineãt.

Expanded text:
i dormierit cum duabus sororibus, et una ex illis antea uxor fuerit, neutram ex ipsis habeat, nec ipsi adulteri unquam n lectum mariti, absente uxore, soror ivit uxoriquam ille uxorem suam putans, dormivit cum ea. r hoc visum est, si ipse per securitatem veram hoc obaverit quod insctentiam quidem quae sibi indicata fuerit agat, legitimum suum conjugium habere permittatur: illam digna vindicta affligit, et in aeternum conjugio prribus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem a conjugio abstineant.
Abbreviated transcription (Latin):
serit abiciatur usq ad mortẽ. uerũ¬
tam̃ in exitu ꝓpt̾ miscd̾iam. si ꝓmise¬
mulier in talib nuptiis: difficilis erit peniten
res duxerit. a cõmunione separent᷑. usq
ad mortẽ: In morte ꝓ miscd̾ia uaticũ accipiat.

Expanded text:
serit, abjiciatur usque ad mortem. Verumtamen in exitu propter misericordiam, si promisemulier in talibus nuptiis, diffires duxerit, a communione separentur, usque ad mortem. In morte, pro misericordia viaticum accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Eiquis induã uxorẽ duxerit. & postea cũ
filiastra sua forncatꝰ fuerit seu cũ duabꝰ
sororib concubuerit. aut si qͣ duob fr̃ibus
nupserit. seu cũ patre & filio fornicata fue¬
rit. tales copulationes anathematizari. & dis¬
iungi p̃cipimꝰ. nec unquã ampliꝰ ꝯiugio co¬
pulari. s sub magna districtione fieri. S ea¬
Riec matrẽ nec filiã potest hab̾e: nec illa.
nec ille aliis se poterunt ꝯiungere ullo ũ¬
quã temꝑe. At tam̃ uxor eius sita uolue¬
rit. & si se ꝯtinere ñ potest. si postea quã cog¬
nouit. qd̃ cũ filia sua uir eiꝰ fuit in adulte¬
rio. carnale cõmerciũ cũ eoñ habuiti si

Expanded text:
quis viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit. seu cum duabus sororibus concubuerit, aut si qua duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio fornicata fuerit, tales copulationes anathematizari et disjungi praecipimus, nec unquam amplius conjugio copulari, sed sub magna districtione fieri  nec matrem nec filiam ipsius potest habere, nec illa nec ille aliis se poterunt conjungere ullo unquam tempore. Attamen uxor ejus, si ita voluerit, si se continere non potest, si postea quam cognovit quod cum filia sua vir ejus fuit in adulterio, carnale commercium cum eo non habeat; si
Abbreviated transcription (Latin):
auuncłi sui. ł c̃ filia amite sue. siue mat̾te¬
re sue. c̾ nepte sua. ł c̃ cõmatre sua. aut fili¬
ola sua siue quã de fonte suscepit. ł ante
ep̃m tenut. & si gua mulier simili mͦ for¬
nicata fuerit: abstineat se ab ingressu do¬
mus di annũ. & eodẽ anno nisi dm̃cis &
festis dieb. solũmodo pane & aqua & sale
utat᷑. arma ñ ferat: oscłm nulli p̃beat. sacͥ¬
ficcũ nͥ ꝓ uiatico mimine sumat. Sex de¬
inde annis ingrediat᷑ quidẽ domũ di. s car¬
uescit᷑. a potu om̃i qͦ mebriari potest. se ꝯtine¬
at. Et si potũ biberit. minime carne uescat᷑.
absq p̃cipuis festis dieb. De arnis uͦ uł oscło
& sacrificio modũ teneat iã dictũ. Inde usq
ad obitũ suũ. nͥ p̃dictis festis dieb ã carne ab¬
stineat. tres ferias legitimas in om̃u ebdoma¬
ua. & tres qͣdragesimas in anno legitime cu¬
stodiat. De armisut supͣdictũ ẽ. & nũquã
aliq̃n ꝯuigio copulet᷑. Hec eadẽ penitentia ĩ¬

Expanded text:
avunculi sui, vel cum filia amitae suae, sive materterae suae, cum nepte sua, vel cum commatre sua aut filiola sua, sive quam de fonte suscepit, vel ante episcopum tenuit, et si qua mulier simili modo fornicata fuerit, abstineat se ab ingressu domus Dei annum, et eodem anno nisi dominicis et festis diebus solummodo pane et aqua et sale atoria non ferat; osculum nulli praebeat; sacrificium nisi pro viatico minime sumat. Sex deinde annis ingrediatur domum Dei, sed carvescitur, a potu omni quo inebriari potest se contineat. Et si potum biberit, minime carne vescatur absque praecipuis festis diebus. De armis vero vel osculo et sacrificio modum teneat jam dictum. Inde usque ad obitum suum nisi praedictis festis diebus a carne abstineat, et tres ferias legitimas in omni hebdomada, et tres quadragesimas in anno legitime custodiat. De armis vero, ut supradictum est, et nunquam aliquando conjugio copuletur. Haec eadem poenitentia im
Abbreviated transcription (Latin):
abiciat᷑. admoneat᷑ ĩꝑator ut ꝯstitutis apłice¬
tia p̃beat᷑. ut bona omĩa ũra respublica ꝯseqͣ¬
tur. sic̃ in exodo ꝓmittit᷑. Si audieris uocem
dñi d̃i tui. & q̃ placent feceris corã eo. & obe¬
uieris eiꝰ p̃ceptis. & custodieris omnẽ iustici¬
am eiꝰ. omnẽ infirmitatẽ quã importaui
egiptiis. ñ importabo in te. Ego enĩ sũ dñs
qui saluũ facio te. Et illic iterũ. tuba po¬
postulat a te altud quã ut timeas dñm
dm̃ titũ. & ambules in om̃ib uiis eiꝰ. & dili¬
gas eũ & seruias dño do tuo ex toto corde: &
ex tota m̃te tua: Custodi p̃cepta dñi dĩ tui.
& iusticias qͣs ego mandabo tibi. Hec me
suggerentẽ freqñtius. ñ sꝑnat pictas tua
Nam & apłs ꝯcinens saluatori nr̃o: ita lo¬
quit᷑. Quaꝓpt̃ qui hec sꝑnit. ñ hominẽ sꝑ
nit s dm̃. qui dedit sp̃m sitũ sc̃m in nobis.
Pectꝰ clem̃tie ur̃e sacrariũ ẽ publice felicita¬
tis: ut ꝑ instantiã urãm quã uelut uicari¬

Expanded text:
atur. VI. Admonetur imperator ut constitutis aptia praebeatur, ut bona omnia vestra respublica consequatur, sicut in Exodo promittitur. Si audieris vocem Domini Dei tui, et quae placent feceris coram eo, et obedieris praeceptis ejus, et custodieris omnem justitiam ejus, omnem infirmitatem quam importavi Aegyptiis, non importabo in te. Ego enim sum Dominus, qui salvum facio te. Et illic iterum tuba pos Deus tuus postulat a te aliud, quam ut timeas Dominum Deum tuum, et ambules in omnibus viis ejus, et diligas eum, et servias Domino Deo tuo ex toto corde et ex tota mente tua? Custodi praecepta Domini Dei tui et justitias, quas ego mandabo tibi. Hsuggerentem frequentius non spernat pietas tua, Ger., accinens Salvatori nostro, ita loquitur: Quapropter qui haec spernit non hominem sed Deum spernit, qui dedit Spiritum suum sanctum in nobis. Pectus clementiae vestrae sacrarium est publicae felicitatis, ut per instantiam vestram, quam velut vicari
Abbreviated transcription (Latin):
a debitoribꝰ exigens. aut desinat. aut
& turpia lucra sectant᷑. oblitiq diumȩ
scripturȩ dicentis. qui pecumã suã ñ de.¬
oit ad usurã. mutuũ dantes centesimas
exigunt. iuste censuit scã & magna syno¬
ous. ut si quis inuentꝰ fuerit post hanc
definitionẽ usuras accipiens: aut ex ad¬
inuentione aliqͣ ł quolibet modo negotiũ
transiens. aut hemiolia id est sescupla
exigens. uł aliquid tale ꝓrsus excogitans
turpis lucri gr̃a. deiciatur a cdero. & ali¬
enꝰ existat a regula. de eadem re:¬
uud etiã duximus p̃monendũ. ut sicut
Iñ suo ita nec alieno nomine aliqͥs cleri crex¬

Expanded text:
a debitoribus exigens, aut desinat, aut et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram , mutuum dantes centesimas exigunt, juste censuit sancta et magna synodus ut si quis inventus fuerit post hanc definitionem usuras accipiens, aut ex adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transexigens, vel aliquid tale prorsus excogitans, turpis lucri gratia dejiciatur a clero, et alienus existat a regula. De eadem reud etiam praemonendum, ut sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis cleric
Abbreviated transcription (Latin):
e prb̃ris & diaconib dnunarũ legũ ẽ
disciplina. ut incontinentes in officiis
talib positi. om̃i honore eccłiastico pͥuent᷑.
nec admittant᷑ ad tale ministeriũ. qd̾ so¬
la ꝯtinentia oportet impleri. De ordina¬

Expanded text:
eris et diaconibus divinarum legum est disciplina, ut incontinentes in officiis talibus positi, omni honore ecclesiastico priventur: nec admittantur ad tale ministerium, quod sola continentia oportet impleri. » Id
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra. Idõq & nos siuiderimꝰ aliquẽ in pec .xxxyi¬
catis iacentẽ. festinemꝰ eũ ad penitentiã per
nrãm doctrinã uocare. Et quocienscũq de¬
deris ꝯsiliũ peccanti. simulqͦ dassli penitñx¬
tiã statĩ. qͣntũ debeat ieninare. aut elemo¬
sinis redinere pecc̃a sua. ne forte obliuis ca¬
ris que tͥ iam cdixit. & iterũ tͥ necesse sit
int̾rogare. & forsitan erubescet iterũ pec
interdũ caris fragilitate peccare.
ed & hoc em̃datione indig̾e ꝑspeximꝰ. qd̾̃ qͥ¬
dã dñ ꝯfitent᷑ peccã sacerdotib ñ plene id
faciunt. Quiagͦ constat hominẽ ex duabꝰ ẽẽ
substantiis. anima indelicet & corꝑe. & int̾dũ
animm motu. int̾dũ caris fragilitate pectat᷑.
sollerti indagatione. debent inquiri ipsa pec¬
cata. ut ex utrisq plena sit ꝯfessio. scilicet ut¬
& ea ꝯfiteant᷑. q̃ ꝑ corpꝰ gestast̃ & ea qͥb in sola
cogitatione delinquit᷑. Instruendꝰ ẽ itaq pec

Expanded text:
si viderimus aliquem in peccatis jacentem, festinemus eum ad poenitentiam per nostram doctrinam revocare, et quotiescunque dederis consilium peccanti; simul quoque da illi poenitentiam statim, quantum debeat jejunare, aut eleemosynis redimere peccata sua, ne forte obliviscaris quae tibi jam dixerat, et iterum tibi necesse sit interrogare, et forsitan erubescat iterum peccinterdum carnis fragilitate peccare.ed et hoc emendatione indigere perspeximus, quod quidam, dum confitentur peccata sua sacerdotibus, non plene id faciunt. Quia ergo constat hominem ex duabus esse substantiis, anima videl cet et corpore, et interdum animi motu, interdum carnis fragilitate peccatur: sollerti indagatione debent inquiri ipsa peccata, ut ex utrisque plena fiat confessio: scilicet ut ea confiteantur, quae per corpus gesta sunt, et ea, quibus in sola cogitatione delinquitur. Instruendus est itaque pe
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotib mdoꝵ dictũ ẽ adno. Ue uob̃ legis
peritis. qͥ aggrauatis hoĩes & ĩponitis super
humeros eoꝵ onera grauia. & importabilia. xxx¬
ipsi aũ imodigito ũro ñ tangitis sarcinas
ipsas.. Nemo enĩ pot̃ subleuare cadñtem
sub po ndere. nͥ melinauerit se ut porri¬
gat . ci manũ. Neq ullꝰ medicoꝵ uuln̾a
in firmantiũ potest curare: nͥ fecorib
fu: erit particeps. Ita qͦ nuliꝰ sacerdotũ ł
pontifex pecc̃oꝵ uulnera curare potest. aut
aĩab pecc̃a auferre: nͥ p̃stante sollicitudine
& or̃one lacrimarũ. Necesse ẽ gͦ fr̃s hom̃i uõ¬

Expanded text:
eorum dictum est a Domino: Vae vobis legis peritis, qui aggravatis homines, et imponitis super humeros eorum onera gravia, et importabilia, ipsi autem uno digito vestro non tangitis sarcinas ipsas . Nemo enim potest sublevare cadentem sub pondere, nisi inclinaverit se, ut porrigat ei manum. Neque ullus medicorum vulnera infirmantium potest curare, nisi fetoribus fuerit particeps. Ita quoque nullus sacerdotum vel pontifex peccatorum vulnera curare potest, aut animabus peccata auferre, nisi praestante sollicitudine et oratione lacrymarum. Necesse est ergo, vo
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ieumauerit. mercedẽ sibi acqͥret. & reg¬
nũ celoꝵ. Quigͦ totã septimanã iciunat ꝓ
pecc̃is. sabb̃o & dm̃ca die manducet & bibat.
quicqͥd ei aptũ fuerit. Custodiat cam̃ se a cra¬
pula & ebrietate: qr om̃is luxuria de ebrietate
nascit᷑. Ido beatꝰ pauꝰ phibuit dicens. Nolite
inebriari uino in quo ẽ luxitria. ñ qr in uino
ẽ luxuria. s in ebrietate. Ut qͦcienscũq aliqͥs

Expanded text:
erit, mercedem sibi acquiret, et regnum coelorum. Qui ergo totam septimanam jejunat pro peccatis, sabbato et dominica die manducet et bibat quidquid ei aptum fuerit: custodiat tamen se a crapula et ebrietate: quia omnis luxuria de ebrietate nascitur. Ideo beatus Paulus prohibuit dicens: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria: non quia in vino est lu
Abbreviated transcription (Latin):
modis hoc ẽ p̾latis & subditis. maiorib &
minorib sacerdotib &e plebi. ne aliquẽ se¬
oucat ꝑ huiꝰcemodi illusionẽ fraus dolus
& neqͥtia hostis antiqͥ. ita ut a m̃dacib ire¬
lrmus disc̾e ueritatẽ: & a pestiferis morbis
ꝯsulat seruis suis. eripiens nos de õib mi¬
ficet q nos ineqͥtate sita. quatmnꝰ eiꝰ magi¬
sterio om̃i tẽpore uite nr̃e gratũ seruitiũ
ei exhibentes. post hanc uitã ꝑ eiꝰ grãm me¬
ream᷑ beatitudinẽ possid̾e sempit̾nam.
de sacerdotib & reliqͥs eccłlasticisordinib
qͥ magos. ariolos. aut chiumos ꝯsulunt.
ex ordine clericoꝵ magos aut aruspiceᷤ
aut ariolos. ł sortilegos. aut eos qͥ ꝓfitentur
artẽ aliquã. aut aliqͦs eoꝵ similia gxercen¬
tes ꝯsulens fuerit dep̃hensus. ab honore dig¬
nitatis sue depositus. monasteriũ ingres¬
sus. ibiq ꝑpetue penicentie deditꝰ. scelus
excepto symbolũ. & orõnem dñicam. qͥ can¬
tat & qui cantat᷑ tres .xͦl. in pane & aqͣ peñ.¬

Expanded text:
modis, hoc est, praelatis et subditis, majoribus et minoribus, sacerdotibus et plebi, ne aliquem seducat per hujuscemodi illusionem fraus, dolus, et nequicia hostis antiqui, ita ut a mendacibus velimus discere veritatem, et a pestiferis morbis consulat servis suis, eripiens nos de omnibus inificetque nos in aequitate sua: quatenus ejus magisterio omni tempore vitae nostrae gratum servitium ei exhibentes, post hanc vitam per ejus gratiam mereamur beatitudinem possidere sempiternam.De sacerdotibus et reliquis ecclesiasticis ordinibus qui magos, ariolos, aut divinos consulunt. ex ordine clericorum, magos, aut aruspices, aut ariolos, vel sortilegos, aut eos qui profitentur artem aliquam, aut aliquos eorum similia exercentes consulens fuerit deprehensus, ab honore dignitatis suae depositus, monasterium ingressus, ibique perpetuae poenitentiae deditus, scelus exceptis Symbolo et oratione Dominica, qui cantat, et qui cantatur, tres
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. p̃ualebit dñs adu̾fus eos & ext̾minabit
om̃s dos gentiũ t̾re ieo qd̾ positũ ẽ p̃ua¬
lebit. satisostendit etrã hoc p̃mintiatũ. qd̾
pagam prius oppugnaturi ẽẽnt eccłiam.
ut si fieri posset. de t̾ra om̃mo deleretur.
Qł qr eos pacientia martirũ. & magnitudi¬
ne miracłoꝵ & ꝯseq̃nte fide popłoꝵ erat
suꝑaturꝰ: ido sic dictũ ẽ. p̃ualebit dñs ad¬
uersus eos. Non enĩ dic̾etur p̃ualebit ad¬
u̾sus eos nͥ oppugnando illi resisterent.
Unde & in psalmo ita ꝓphetatũ ẽ. Nt qͥd
fremuert̃ gentes. & popłi meditati st̃ ina¬
nia: astitert̃ reges t̾re & pͥncipes ꝯuene

Expanded text:
est: praeualebit dominus aduersus eos, et exterminabit omnes deos gentium terrae, in eo, quod positum est \'praeualebit\', satis ostenditur etiam hoc praenuntiatum, quod pagani prius oppugnaturi essent ecclesiamut, si fieri posset, de terra omnino deleretur. et quia eos patientia martyrum et magnitudine miraculorum et consequente fide populorum erat superaturus, ideo sic dictum est: praeualebit dominus aduersus eos. non enim diceretur: praeualebit aduersus eos, nisi oppugnando illi resisterent. unde et in psalmo ita prophetatum est: ut quid fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae, et princi
Abbreviated transcription (Latin):
uati. chuinationes falsas in popłodi agant.
rusticos & imꝑitos seducentes. ita ut deser¬
ta ipsaueritate q̃ lux ẽ mundi. & illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ in h̃c mundũ te¬
nebrarũ harũ. querant scientiã futuroꝵ. &¬

Expanded text:
vati, divinationes falsas in populo Dei agant, vati, divinationes falsas in populo Dei agant, rusticos et imperitos seducentes, ita ut deserta ipsa veritate, quae lux est mundi, et illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum tenebrarum harum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nec etiã illud qd̾ adhuc audent ipsi pauci qͥ
remansert uaniloqͣs suas ostentare doctei¬
nas. & xp̃ianos tanꝙͣ imꝑttissimos itridẽ.
nos cõmori̾e debet. dũin eis impleri ea q̃ p̃¬
scõꝵ. & uastabat᷑ eccłia. usq ad hoc tẽpꝰ &e de¬
inceps cotidie mimiunt᷑. Nos aũ qͦs adu̾s
eoꝵ obꝓbria &e suꝑbas trrisiones fortissimoᷤᷤ
ꝓpħam. audite me qͥscitis udiciũ popłs
is in qͦrũ corde lex mea opprobͥa hominũ
nolite metuere: & detractione eoꝵ ne suꝑe¬
mini. nec qd̾ uos sꝑnant magnidagxeritis.
Sicit enĩuestim̃tũ. itaꝑ tempꝰ absument᷑.
& sic̃ lana a tinea comedent᷑. iusticia aũm̃a
met̾nũ manet. Attendendũ ẽ gͦ atq om̃i
stutio cauendũ ne nr̃is tẽporib in qͥb ui¬
demꝰ xp̃ianã religionẽ in toto orbe dila
tatã ꝓpt̾ desidiã magistroꝵ & mertiã doctoꝵ:
panci illi qͥ adhuc suꝑst̃ ꝯfundant ricũ. cul¬
ture uerid̃i. & demoniacis illusionib depra¬

Expanded text:
Nec etiam illud quod adhuc audent ipsi pauci qui remanserunt vaniloquas suas ostentare doctrinas, et Christianos tanquam imperitissimos irridere, nos commovere debet, dum in eis impleri ea quae prsanctorum et uastabatur ecclesia, usque ad hoc tempus et deinceps cotidie minuuntur. nos autem aduersus eorum obprobria et superbas inrisiones fortissimos am: Audite me qui scitis judicium, populus meus, in quorum corde lex mea, opprobria hominum nolite metuere, et detractione eorum ne superemini, nec quod vos spernant magni duxeritis. Sicut enim vestimentum, ita per tempus assumentur, et sicut lana a tinea comedentur: justitia autem mea in aeternum manet. Attendendum est ergo atque omni studio cavendum, ne nostris temporibus in quibus videmus Christianam religionem in toesidiam magistrorum et inertiam doctorum, pauci illi qui adhuc supersunt confundant ritum culturae veri Dei, et, daemoniacis illusionibus depra
Abbreviated transcription (Latin):
a cordib cultoꝵ suoꝵ amoliret᷑. Eeant ñc isti.
& adhuc cont᷑ xp̃ianã religionẽ ꝯtra uerũ
d̃i cultũ uanitates pͥstinas defensitare aude¬
ant. ut cũ screpitu ꝑeant. Nam & hoc de
ilis p̃dictũ ẽ in psalmis dicente ꝓpħa. sedi¬
stifuꝑ thronũ qͥiudicas equitatẽ. Increpasti
gentes & periit impiꝰ. nom̃ eoꝵ delesti in et̃

Expanded text:
um amoliretur. Erant nunc isti et adhuc contra Christianam religionem, contra verum Dei cultum, vanitates pristinas defensitare audeant, ut cum strepitu pereant. Nam et hoc de illis praedictum est in psalmis, dicente Propheta: Sedisti super thronum, qui judicas aequitatem. Increpasti gentes, et periit impius, nomen eorum delesti
Abbreviated transcription (Latin):
acutius longeq p̾stantiꝰ ꝓaerii corꝑis sensꝰ
solerti. re & excitatione p̃noscunt. q & hec
ab angłis do sũmo pie serinentibꝰ. ex alia dil¬
positione ignota. demonib ex inꝑꝓuso acre¬
pente mutant᷑. tanꝙͣ si aliquid egro extem¬
secus accedat qͦmoriat᷑ quẽ medicꝰ ueris sa¬
lutis p̃cedentib signis ucturũ ẽe ꝓmiserat
Nut si acris qualitate ꝓrsa dn flatutũ i

Expanded text:
acutius, longeque praestantius pro aeri corporis sensu acutius, longeque praestantius pro aeri corporis sensu solertiore et excitatione praenoscunt: quia et haec ab angelis Deo summo pie servientibus ex alia dispositione ignota, daemonibus ex improviso ac repente mutantur, tanquam si aliquid aegro extrinsecus accedat quo moriatur, quem medicus veris salutis praecedentibus signis, victarum esse promiserat. Aut si aeris qualitat
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ accipit᷑. qd̾ aliqͣ etiã talia demones audiãt
etiã mali ñ taceant. cũ in ipsis hõib etiã uite
bone p̾cepta uideamꝰ parit̾ a uistis ꝑu̾sisꝙ
cantari. nec obesse aliqͥd. ĩmo etiã ꝓdesse ad
maiorẽ noticiã famãq ueritatis. cũ de illa
etiã hi qͥcqͥd nouer̃t dicẽ qͥ ei ꝑt̾isis morib ꝯf¬
dicunt. In cet̾is aũ suis p̃dictionib demones
dispositiones p̃nuntiant. ex in ꝑuiso desuꝑ
aliqtrid iubet᷑. qd̾ eoꝵ ꝯfilia cuncta ꝑturbat᷑.
uelut si aliqͥd disponant qͥlibet hoĩes qͥb ꝙ
potestatib subditi. qd̾ ñ ꝓhibituros suos p̃po¬
sitos arbitrent᷑. idq facturos se ẽẽ ꝓmittant.
at illi penes qͦs maior potestas ẽ ex alio suꝑi¬
ore ꝯfilio. hoc cotũ dispositũ atq p̃paratũ re¬
pente ꝓhibeant. fallituit᷑ etiã cũ causis natu¬
ralib sic̃ medici & naute: & agricole. s longe

Expanded text:
ter accipitur, quod aliqua etiam talia daemones audiant ter accipitur, quod aliqua etiam talia daemones audiant etiam mali non taceant. cum in ipsis hominibus etiam uitae bonae praecepta uideamus pariter a iustis peruersisque cantari, non obesse aliquid, immo etiam prodesse ad maiorem notitiam famamque ueritatis, cum de illa etiam hi quidquid nouerunt dicunt, qui ei peruersis moribus contradicunt. in ceteris autem suis praedicationibus daemones dispositiones praenuntiant, ex inprouiso de- . super aliquid iubetur, quod eorum consilia cuncta perturbet. uelut si aliquid disponant quilibet hpotestatibus subditi, quod non prohibituros suos praepositos arbitrentur, idque facturos se esse promittant; at illi, penes quos major potestas est, ex alio superiore consilio hoc totum dispositum atque praeparatum repente ralibus, sicut medici, et naturae, et agricolae, sed longe
Abbreviated transcription (Latin):
dines. sic demon in aeris affectione: atq or¬
dinatione sibi nota nob̾ ignota futuras p̃¬
uiiet tẽpestates: Auqñ &e hõiũ dispositio¬
nes ñ solũ uoce ꝓlatas. uerũetiã cogitatio¬
ne ꝯceptas. cũ signa quedã ex ammo expri¬
munt᷑ in corꝑe. tota facilitate ꝑdisct̃. atq
hinc etiã multa fut᷑a p̃nuntiant aliis uide.¬
licet mira. qͥ ista disposita ñ nouert̃. Sic̃
enĩ apparet ꝯcitatior cũ motus in uultu.
ut ab hõib qͦ aliqͥd fornsecꝰ agnoscat᷑. qd̾
intrinseeꝰ agit᷑ ita ñ debet ẽẽ incredibile.
si etiã lemores cogitationes dant aliqͣ sig¬
na ꝑ corpꝰ. q̃ obtuso sensu hoiũ cognosciñ¬
possunt. acuto aũ demonũ posst̃. Hac atq
huiꝰ modi facultate: multa demones futtira
p̃nunciant. cñ t̾n ab eis longe sit altitudo
Nã siqͥs de illa cłi dispositione p̃minciant.
angłica & ꝓpħica oracula. Sic aũ indignan¬

Expanded text:
dines, sic daemon in aeris affectione, atque ordines, sic daemon in aeris affectione, atque ordinatione sibi nota, nobis ignota, futuras praevidet tempestates? Aliquando et hominum dispositiones, non solum voce prolatas, verum etiam cogitatione conceptas, cum signa quaedam ex animo exprimuntur in corpore, tota facilitate perdiscunt, atque hinc etiam multa futura praenunciant, aliis videlicet mira, qui ista disposita non noverunt. Sicut enim apparet concitatior animi motus in vultu, ut ab hominibus quoque aliquid forinsecus agnoscatur quod intrinsecus agitur, ita non debet esse incredibile si etiam leniores cogitationes dant aliqua signa per corpus, quae obtuso sensu hominum cognoscipossunt, acuto autem daemonum possunt. Hac atque hujusmodi facultate, multa daemones futura praenunciant, cum tamen ab eis longe sit altitudo nam si quid de illa dei dispositione praenuntiant, angelica et prophetica oracula. sic autem indignan
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ molienda mouenda. mutanda. atq uer¬
sanda. longũ ẽ ñc demonstrare. & putamꝰ
qd̾ uł mediocrit̃ ꝯsideranti facile occurrat.
endũ ẽ. qm̃ de diuinatiõe demonũ q̃stio ẽ.
illos eaplerũq p̾mintiare q̃ ipsi facturi st̃.
accipiunt enĩ sepe potestatẽ. & morbos im¬
mitt̾e. & ipsũ aerẽ uiciando morbidũ redd̾e̾.
& ꝑu̾sis atq amatorib t̾renoꝵ cõmodoꝵ ma¬
le facta suad̾e de quoꝵ morib certi st̃. qd̃
sint eis talia suadentib ꝯsensuri. Suadent
aũ miris & inuisibilib modis ꝑ illã subti¬
litatẽ corpoꝵ suoꝵ corꝑa hõiũ ñ sentientiũ
penetrando & se cogitationib eoꝵ ꝑ quedã
unt. s q̃ nat᷑alib signis futura p̃noscunt.
q̃ signa in hominũ sensꝰ uenire ñ posst̃ ante
nescit huiꝰ attis ignarꝰ id̾o iã diuinꝰ habendꝰ ẽ:
Qͥd añ mirũ. si quẽadmodũ ille in corꝑis
humani ł ꝑturbata ł modificata tẽperie.
seu bonas seu malas futuras p̃iudet ualitu¬

Expanded text:
liter molienda, mouenda, mutanda atque uersanda longum est nunc demonstrare et puto quod uel mediocriter consideranti facile occurrat. endum est, quoniam de diuinatione daemonum quaestio est, illos ea plerumque praenuntiare, quae ipsi facturi sunt. accipiunt enim saepe potestatem et morbos inmittere et ipsum aerem uitiando morbidum reddere et peruersis atque amatoribus terrenorum commodorum malefacta suadere, de quorum moribus certi sunt, quod sint eis talia suadentibus consensuri. suadent autem miris et inuisibilibus modis per illam subtilitatem corporum suorum corpora hominum non sentientium peunt, sed quae naturalibus signis futura praenoscunt, quae signa in hominum sensus venire non possunt, ante gnarus, ideo jam divinus habendus est. Quid autem mirum, si quemadmodum ille in corporis humani, vel perturbata, vel modificata temperie, seu bonas, seu malas futuras praevidet valetu
Abbreviated transcription (Latin):
plenda. & aliis plurib testimoniis. & in eo¬
dẽ ipso psalmo unde cõmemorauimꝰ satis
apparet. Cũ enĩ paulo suꝑius futurã passi¬
onẽ suã ꝓ ꝓħam ipse loqueret᷑ dicens fode¬
rt̃ manꝰ meas & pedes. dinumerauer̃t oĩa

Expanded text:
plenda, et aliis pluribus testimoniis, et in eodem ipso psalmo unde commemoravimus satis apparet. Cum enim paulo superius futuram passionem suam per Prophetam ipse loqueretur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ignorant. Quid gͦ mirũ si tã ĩminente tẽ¬
mi tanto ante p̃dixerant. serapis demon ali¬
cui cultoꝵ suoꝵ hoc de ꝓximo ꝓdidit. ut suã
qͣsi diuinitatẽ recedens ł fugiens cõm̃daret:
fugant᷑ enĩ isti. ł etiã nissis suꝑiorib colligati
abstrahunt᷑ & alienant᷑ a locis sius. ut de reb
in qͥb colebant᷑ frat uoluntas łi. qui hoc tan¬
to ante ꝑ om̃s gentes futurũ eẽ p̾dixit. &
ut ꝑ fuos fideles fieret imꝑauit. Cur aũ hoc
ñ siueret᷑ demon p̃dic̾e. cũ sibi iam p̃nosc̾et
ĩmin̾e: Cũ hec p̃dictio & in ꝓpħis attestare

Expanded text:
non ignorant. Quid ergo mirum, si jam imminente temnon ignorant. Quid ergo mirum, si jam imminente temmi tanto ante praedixerant, Serapis daemon alicui cultorum suorum hoc de proximo prodidit, ut suam quasi divinitatem recedens vel fugiens commendaret. Fugantur enim isti, vel etiam jussis superioribus colligati abstrahuntur et alienantur a locis suis, ut de rebus in quibus colebantur fiat voluntas Dei, qui hoc tanto ante per omnes gentes futurum esse praedixit, et ut per suos fideles fieret imperavit. Cur autem hoc non sineretur daemon praedicere, cum sibi jam praenosceret imminere? Cum haec praedictio et i
Abbreviated transcription (Latin):
illo anno fructificaturã uitẽ aliquã polli¬
ceat᷑ naturã utiq t̾rȩ: & mimeros semnũ
callens. qͦ tam̃ anno eã ł mpiusa celi intẽ¬
peries arefaciat. Ita multa etiã ad p̾̃sentiam
p̃dictionẽq demonũ ꝑtinentia. q̃ minorib
& usitatiorib causis futura p̃uident᷑ eadẽ ma¬
iorib & occultiorib causis inpedita mutant᷑.
fallunt aũ etiã studio fallendi. & minda uo¬
luntate: qr hominũ errore letant᷑. S ne apd̃
cultores suos pondus auctoritatis amittant.
id ag̃t. ut int̾pretib suis signoꝵq suoꝵ ꝯiec¬
torib culpa tribuat᷑ qͣndo ł decepti fuerĩt
ł m̃ititi. Nonnũqm uͦ ipsi maligni sp̃e & illu¬
sores hõiũ atq inuisores salutis eoꝵ solent p̃¬
dicere defectũ culte sue & idoloꝵ ruinã. qͣtinꝰ
p̃scii uideant᷑ qͥd in singłis regnis aut locis
uenturũ sit. & qͥd adu̾si sue factiom ꝯting̾e
possit. Qd̃ etiã illi qͥ gentilit̃ historias leg̃t

Expanded text:
uam polliceatur, naturam utique terrae et numeros seminum callens, quo tamen anno eam vel improvisa coeli intemperies arefaciat, ita multa etiam ad praesentiam praedictionemque daemonum pertinentia, quae minoribus et usitatioribus causis futura praevidentur, eadem majoribus et occultioribus causis impedita mutantur. Fallunt autem etiam studio fallendi et invida voluntate, quia hominum errore laetantur. Sed no apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum conjectoribus culpa tribuatur, quando vel decepti fuerint, vel mentiti. Nonnunquam vero ipsi maligni spiritus et illusores hominum atque invisores salutis eorum, solent praedicere defectum culturae suae et idolorum ruinam, quatenus prescii videantur quid in singulis regnis aut locis venturum sit, et quid adversi suae factioni contingere possit. Quod etiam illi qui gentilium historias legunt
Abbreviated transcription (Latin):
at. ut ñ eũ potiꝰ colendũ eligat quẽ coli ñ
ꝓhibent qͦs colebat: Quẽ ꝓculdubio cũ
colere cepit. illos uitiq ñ ẽst culturꝰ. qͦs
ꝓhibet coli quẽ colit. Qd̃ aũ ipsũ eẽnt cul¬
ture gentes ext̾minatis diis falsis qͦs antea
quit dñs adu̾sus cos. & ext̾minabit om̃s d̾os
gentiũ t̾rȩ. & adorabt̃ eũ unꝰquisq de loco
suo. om̃s insule gentiũ. Neq enĩ sole in fu¬
le hic intelligende st̃. s potiꝰ om̃s gentes in
hisposite adorant dm̃. Nec mirũ qñqͥdẽ
alibi ñ insulas nominat. s uniu̾sũ orbẽ ter¬
rarũ dicens. cõmemorabunt᷑ & ꝯu̾tent᷑ ad¬

Expanded text:
at, ut non eum potius colendum eligat, quem coli non at, ut non eum potius colendum eligat, quem coli non prohibent quos colebat? Quem procul dubio cum colere coeperit, illos utique non est culturus, quos prohibet coli quem colit. Quod autem ipsum essent culturae gentes, exterminatis diis falsis quos antea quit, Dominus adversus eos, et exterminabit omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum, unusquisque de loco suo, omnes insulae gentium. Neque enim solae insulae hic intelligendae sunt, sed potius omnes gentes in his positae adorant Deum. Nec mirum quandoquidem alibi non insulas nominat, sed universum orbem terrarum, dicens: Commemorabuntur et