comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uacatõnẽ ab hiis q̃
agi ꝯsueuerunt ĩ
foro uł dicunt᷑ fe
riaꝵ alie sunt tẽꝑa¬
nee ut q̃ dant᷑ ꝑ fru¬
ctib colendis ⁊ sũt
duoꝵ m̃siũ aliere¬
pentine ut q̃dantꝰ
a pͥncipe obrẽ ꝓspe
gestam. uł qr deui¬
cit sarracenos uel
h̾eticos. ł natꝰ ÷ ei fi¬
lius. Alie sollẽpne ᷤ¬

Expanded text:
vacationem ab his que agi consueverunt in foro, vel dicuntur riarum alie sunt temporanee, ut que dantur pro fructibus colligendis et sunt duorum mensium. Alie repentine, ut que dantur a principe ob rem prospere gestam, vel quia devicit sarracenos vel hereticos, vel natus est ei filius. Alie solenne
Abbreviated transcription (Latin):
tis dies que dñre
gipciaci aut klas
ianuarii inquib
cantilene q̃dã ⁊ cõ¬
messaciones ad in¬
uicẽ dona donant᷑:
qiͣ in pͥncipio arni
boni fati angio aũ¬

Expanded text:
tis dies qui dicuntur egyptiaci aut kalendas ianuarii, in quibus cantilene quedam et commessationes et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ hibendi sunt uiri ⁊ młres atalib.
p̃ ħ ꝙ ꝑ multa ĩutilia ⁊̃ suꝑsticiosa solẽt
admisc̾e. nͥ forte sit sac̾dos religiosus
⁊ disc̾tus. aut t̃ laicꝰ sũ uir sũ mulier
excellentis uite.⁊ ꝓbate discretionis.
suꝑ infmantes manꝰ imponãt .inxͣ iͦ. mͭ.

Expanded text:
hibendi sunt viri et mulieres a talibus, quia permulta inutilia et superstitiosa solent admiscere, nisi forte sit sacerdos religiosus et discretus, aut etiam laicus sive vir sive mulier excellentis vite et probate discretionis, super infirmantes manus i
Abbreviated transcription (Latin):
ħ rustici qui su̾ãt
tpã ad seminandũ:
uł arbores inciden¬
das ⁊ siłia que c̾tã¬
de phisicis ccͣ medi¬
cinas dandas. ⁊ mi

Expanded text:
 rustici qui servant tempora ad seminandum vel arbores incidendas et similia, que certade physicis circa medicinas dandas
Abbreviated transcription (Latin):
si eẽt cã honesta ⁊
sb̾ eẽt nccĩtas. ut si
aliquoz ⁊ eẽt pa¬
¶ Possent fi̾ sortes. ⁊
hoc ait beda dicenᷤ.
hoc ip̃os apłos ñ nͥ¬

Expanded text:
si esset causa honesta et subesset necessitas, ut si aliquorum et esset pa possent fieri sortes. Et hoc ait Beda dicens: hoc ipsos apos
Abbreviated transcription (Latin):
istud ẜ̾ue. nõ ꝑ¬
aut istd̾. uł illd̾
ꝓbanda sunt nͦ
portãda. ⁊̃ p᷑cant
qui scͥbunt ea.
aut portantail
donant. aũ uẽ¬
dunt. aut ꝑtã¬
da docent. n a
deo su̾nt simi¬
plices ꝙ igno¬
minia eos de¬
beat excusare.
q̃ nõ excusat si
suꝑ hoc fu̾ĩto a¬

Expanded text:
istud breve, non paut istud aut illud robanda sunt nec portanda. Et peccant qui scribunt ea aut portant aut donant aut vendunt aut portanda docent, nisi adeo fuerint simplices, quod ignorantia eos debeat excusare, que non excusat, si super hoc fuerint a
Abbreviated transcription (Latin):
rint se corrig̾e si sui
sũt debent u̾b̾ib
castigari. si lib̾i: in¬
cludi incart̾em uł
utͥq sunt de prochi¬
a turpit̾ dehones¬
de caluati eiciendi.¬

Expanded text:
rint se corrigere, si servi sunt, debent verberibus castigari, si liberi includi in carcerem, vel utique sunt de parochia, turpiter dehonesdecalvati, eiiciendi
Abbreviated transcription (Latin):
lapidẽ ad auem ł ał.
⁊alius transiens
ex in sꝑato ꝑcutit᷑
⁊ morit᷑. ł incidit
illicite: ut puta fei¬
ciebat lapidem u̾sꝰ
loca uuͣ ꝯsueu̾unt
homines tnͣsitum
batur bonẽ łequũ.
putatur ei .xu.q.i.¬

Expanded text:
lapidem ad avem, vel alias et alius transiliens ex insperato percutitur et moritur; vel incidit licite, utputa proiiciebat lapidem versus loca ubi consueverunt hominis transitum batur bovem vel equum, putatur ei XV q
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ẽ ut mͥ uidet᷑.
recta uoluntas ab
oĩb t̾renis ac p̃sen¬
tib porsus adu̾sua:
Inuincta n̾o inseꝑa¬
bilit̾ ⁊ ignita igne
est ⁊ ad quẽ refert᷑
incensa. ¶Inquina¬
m̃ti omis exͣnea cor¬
rũpi nescia: nullobi¬
cio mutabilitatis ob¬
nalit̾ diligunt᷑ excel

Expanded text:
idetur, recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus accersa, juncta Deo inseparabiliter, et unita igne est, et ad quem refertur incensa, inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obnaliter di
Abbreviated transcription (Latin):
penã pͤciũariã. Inpͥ¬
mo caũ ñ ÷ fur suspẽ¬
dendus aũt dem̃brã¬
dꝰ aũ exoculandꝰ. S
ał. arbit̾o iudicis pu¬
niendꝰ. nidel ut fu¬
stigetur uł exuiet ł
alio mͦ ꝓut indici ui¬
deat᷑ ⁊ ħoc ĩsimplici
fure. Si enĩ pł sit ꝙͣ

Expanded text:
penam pecuniariam. In primo casu non est fur suspendendus aut demembrandus aut exoculandus, sed alias arbitrio iudicis puniendus, videlicet ut fustigetur vel exulet vel alio modo, prout iudici videatur et hoc in simplici fure. Si enim plus sit quam
Abbreviated transcription (Latin):
furtiua ꝑeat caũ for.¬
tuito: Nũqͥd tenebr᷑ꝰ
ad restitucionẽ pꝰea
fur: utiq qr fuit in
mora restituendi. It
non lib̾atur fur red¬
dendo rẽ det̾iorẽ. Itẽ
b fructib. ⁊ simeli¬
orauit eam pascendo
forte eqũ uł portũ fur¬
uł retin̾e̾ expensas.

Expanded text:
furtiva pereat quasi fortuito; numquid tenebitur ad restitutionem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item ibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porcum furvel retinere expensas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ÷ tp̃r treuge ĩ qͦ caũ
si sarracenus qiͣ iuste
tenebat eñ pdãpno
te ⁊ qr rũpebat ei fi¬
dẽ ꝓmissam ⁊ in hoc
fu̾it captꝰ ⁊ tp̃r tͤuge:
iste aliꝰ furatꝰ ẽ illũ.¬

Expanded text:
mpore treuge, in quo casu si sarracenus quasi iuste tenebat eum pro damno cet rumpebat ei fidem promissam et in hoc fuit captus et tempore treuge, iste alius, qui furatus est illu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e a dño cũ dep̾hend̃
qͥd pot̾it retin̾e rẽdo¬
nͨ p̃ciũ sit ei solutũ:
occõne statnti sr̃ hoc
editi inplerisq locis

Expanded text:
tere a domino, cum deprehendit mquid poterit retinere rem donec pretium sit ei solutum? occasione statuti super hoc editi in plerisque locis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ihm naue ut con¬
stitueret sibi retror¬
sum insidias .i. ĩ sidiã¬
tes bellatores ad insi¬
diand̾ hostib ut ait au¬

Expanded text:
at Iesum Nave, ut constitueret sibi retrorsum insidias, id est insidiantes bellarores ad insidiandum hostibus. Hinc a
Abbreviated transcription (Latin):
qr ipẽ dñs rei expͤcep¬
to te᷑ pasc̾e esurientẽ.¬
talis fur licite potu¬
it ⁊̃debuit tredere
ñ ꝯmisit furtũ. R .s.¬
Si aũt ñ patitur ita
magnã neccĩtatẽ pec¬
cat atteniratur tñ p¬

Expanded text:
 ipse dominus rei ex precepto tenetur pascere esurientetalis fur licite potuit et debuit credere non commisit furtum. ItSi autem non patitur ita magnam necessitatem, peccat. Attenuatur t
Abbreviated transcription (Latin):
pocõ putant ẽẽ si
alienũ ꝙ inuen̾int
teneant ⁊ dicunt deꝰ
mͥ dedit. cui habeored
si qui inuenta non

Expanded text:
peccato putant esse, si alienum quod invenerint teneant et dicunt: mihi deus dedit, cui habeo redsi quis inventa non
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ eẽt fur: nõ sibis
dño eẽt restituenda:
uł illi cui pͥus fur sb̾¬
ixripuerat si sua in
ripi: caute tñ ita ꝙ̃¬

Expanded text:
ipse esset fur, non sibi, sed domino esset restituenda vel illi cui prius fur surripuerat, si sua intnon surripi caute tamen, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ contrectacio rei¬
rei aliende mobilis.
dulosa inuito dũo.
lucri faciendi grã ẜ
.i. Contcͣtacio apponi¬
tur indiffini. qr sñ
tũ. lic int̾ueniat no¬

Expanded text:
tum est contrectatio rei aliene mobilis, dulosa, invito domino, lucri faciendi gratia . Contrectatio apponitur in diffinitione, quia sine tum, licet interveniat vo
Abbreviated transcription (Latin):
de illo ͥ facta ÷ ꝓmissio de illo recipiẽdo
ad c̾tũ t̾minũ sb̾ p̃dicta ꝯdͦne. Nunquid
adueniente t̾mino ⁊ impleta ꝯdͦne te¬
netur intrare cã iłli ꝑati sint eũ reciꝑe:

Expanded text:
de illo cui facta est promissio de se recipiendo ad certum terminum sub predicta conditione: nunquid adveniente termino et impleto conditione tenetur intrare, cum illi parati sunt eum recipe
Abbreviated transcription (Latin):
sỹmonia nob̾ nõ
sit ĩ turpi cã. tene᷑
tũ ad aliud mõa¬
st̾iũ tnͣsire. si exil¬
la sui recepͦne ob

Expanded text:
simonia, nobis. Nec sit in turpi causa. Tenetur tamen ad aliud monasterium transire, si ex illa sui receptione ob
Abbreviated transcription (Latin):
fiusti exanditus ĩ una
peticione. Ego debeo
exauditi ĩ aua. It̃ aliꝰ
dicit. Nunꝙͣ me niuẽ¬
te fiet canõicus in hͣc¬

Expanded text:
fuisti exauditus in una petitione, ego debeo exaudiri in alia. Item alius dicit: Nunquam me vivente fiet canonicus in ecc
Abbreviated transcription (Latin):
recipiatur in canõĩcũ ⁊ ꝙ dederit haͣt ꝓ p̃bẽda:
duret adtempꝰ. ñ ĩ ꝑꝑetuũ hec frat infraudẽ symo¬
nie. ⁊̃ ea sit intencio ꝯstituentis ꝙ ñ ꝓ reb dan¬
dis. s pͥncipalit̾ pp̃ d̾inũ cultũ augñitandum.
tołari pt̃ hiꝰ ꝯstituciodũ tñ dignꝰ sit illequi
recipitur. ał nõ ¶Id credo dici p̾se in monast̾i̾is
de nouo fundand̾is ł fundandis indigentib.

Expanded text:
ur in canonicum et quod dederit habeat pro prebenda, duret ad tempus, non in perpetuum, nec fiat in fraudem symonie et ea sit intentio constituentis, quod non rebus dandis, sed principaliter propter divinum cultum augmentandum dum tamen dignus sit ille qui recipitur, alias non. Idem credo posse dici in monasteriis de novo fundatis vel fundandis indigentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
darẽ uob̾ t̾rã me¬
am. albas hĩto cõ¬
silio ꝯ fr̃ĩb reci¬
pit eũ ignarũ u¬
ris. ⁊ eoꝵ que dix̃
abbas incapło. il¬
duatur dat resco¬
nia. aut pt̃ talis

Expanded text:
darem vobis terram meam. Abbas habito consilio cum fratribus recipit eum ignarum iuris et eorum que dixit abbas in capitulo. Ilduatur dat res tonia aut potest talis
Abbreviated transcription (Latin):
fi./ hoc tñ intelligasde
ꝯdictõnalit̾ coacto.
alii pleriq. cum qui¬
b ego .h. tñ intelligit.¬
¶ Totũ de ordinatis ab he¬
ticis. Qͥdam tñ Dñt ꝙ¬

Expanded text:
. Hoc tamen intelligas de conditionaliter coacto. alii plerique cum quibus ego. N. tamen intelligit totum de ordinatis ab hereticis. Quidam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
stes eum ẽẽ symoniac̃.
debeo reciꝑe ordĩes ab
ipm̃ eẽ sỹmoniacũ. S
ñ pꝰsum exequi sñ dis¬
pensacione. dicunt qͥdã.
que in secreto erit petẽ¬
dai nͣ ep̃c̃ infamet᷑. Hec
de sẏmoniaco in ordĩe.
secus de alio. scd̃m dist̾.¬
Qͥd si creditur pp̃ rela¬
toẽm aliquoꝵ eñ sỹmo¬

Expanded text:
eum simoniacum, debeo recipere ordines ab iam eum simoniacum; sed non possum exequi sine dispensatione, dicunt quidam que in secreto erit petenda, ne episcopus infametur. Hoc de simoniaco in ordine, secus de alio secundum distiQuid si creditur propter relationem aliquorum eum simo
Abbreviated transcription (Latin):
offert spũalia ualeat
adipisci. ⁊ cł̾ici qui eũ
infrẽm admittunt.
nõ essent enm nͥꝯmo¬
da tp̃ralla recipent ad¬

Expanded text:
offert, spiritualia valeat adipisci, et clerici qui eum in fratrem admittunt, non essent eum, nisi commoda temporalia perciperent, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p ͭ reuocare ñ statĩ reuocet ex quo sit notũ
eẽ emissum. ⁊ expone statĩ .i. ip̃a die.ar. Nuli

Expanded text:
non potest revocare, nisi statim revocet, ex quo scit votum esse emissum. Et expone statim in ipsa die, ut Nu
Abbreviated transcription (Latin):
tas delegatis aut pt̃
detrahere suam legi¬
timã. si tot sunt qd̾ ilł
solutis nõ remaneret
sibi legitima pͥat no
potuit grauare filiũ:¬

Expanded text:
tas. De legatis autem potest detrahere suam legitimam, si tot sunt, quod illis solutis non remaneret Nam in legitima pater non potuit gravare filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ciat in dolo uł frande.
ueniunt cͥditores et
accipiunt ł p̾terioreᷤᷤ
creditores pͥores et
pociores p̾̃ueniunt:
creditores pꝰ mod̾ ue.¬
nientes non debent qͥb exme
unde pꝰsit eis ad huc
pociores ius suũ saluũ
ꝯͣ legatoͥrios qui pꝰac¬

Expanded text:
ciat in dolo vel fraude. eveniunt creditores et accipiunt, vel posteriores creditores, priores et potiores preveniunt. Creditores postmodum venientes non debeunde posset eis adhuc potiores ius suum salvum contra legatarios, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
gnatis. petuntur . st.¬
si testator abuno h̾e¬
dum legau̾it c̾dito¬
ri h̾editario opensã¬
di aĩo. tũc .ni. ħ es ile
us ad qnͣtitatẽ lega¬
ti omis debiti illiꝰ suᷤ

Expanded text:
gnatis petuntur. si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsangͥneis de linea tnͣsu̾sali ĩ mo p ͭ fr̃ totã
ħeditatẽ suã si lib̾os nõ hẽat. uł prẽm. aut
matrẽ exͣneo dare. ⁊ exͣneũ ħedẽ institu̾e.
nͨ hẽbit fr̃ eiꝰ querelam de inosficioso ce
suatur defiliis.

Expanded text:
consanguineis de linea transversali, immo potest totam hereditatem suam, si liberos non habeat, aut patrem vel matrem extraneo dare et extraneum heredem instituere, nec habebit frater eius querelam de inoffi inofficobservatur de filiis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥl h̾es sũ filius. siũ
exͣneꝰ non distincto
utr̃ raptoris uł att̾iꝰ
tene᷑ nire canonico:
ad omĩa debita defr̃c¬
ti ꝑsoluenda. siũ fu¬
ꝯͣctum ad eum siue
nõ. siue lis fu̾it ꝯtes.¬
tata cum defucto si¬

Expanded text:
 heres, sive filius sive extraneus, non distincto utrum raptoris vel alterius, tenetur iure canonico ad debita defuncti persolvenda sive fucontractum ad eum sive non, sive lis fuerit contestata cum defuncto si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus. ⁊ intlłige fructus
qui sr̃ sũt deductis expẽ¬
sis. q̃ fiunt querendoꝵ.
deduꝯ̃ tam a bone fideiꝙͣ
amale fidei pꝰsessore .S.
tib quos ñ expẽdit ĩ ser¬
Sz malios usus. Nam ⁊¬
qui dep̃dandi cã accessit
ad negocia mea gerẽda:
be adnegocia mea acceᷤᷤ¬
sit. s in quo ego locup¬
lecior fcũs sũ. Ut . F. de

Expanded text:
t intelligo fructus qui supersunt deductis expensis que fiunt querendorumdeducuntur, tam a bone fidei quam a male fidei possessore. tibus quos non expendit in sersed in alios usus. Nam qui depredandi causa accessit ad negotia mea gerenda obe ad negotia mea accessit, sed in quo ego locupletior factus sum. Item inte
Abbreviated transcription (Latin):
iũtum᷑ ꝓ lẽ cognosci¬
nuliss adult̾ium. Sa¬
cium solus ibi rup¬
ĩ carne pcciu fi̾ ñ po¬
t̾ar sine pudendã ꝯ¬
cupiscencia carnis q̃
accidit pocõ siue qͣ ꝯ
cupi uoluit qui fu̾tu¬

Expanded text:
amentum. Prolem cognoscinullum adulterium, satium. . Solus ibi nupin carne peccati fieri non poterat, sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit, qui futu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptũ dñi obligaba ͭ :¬
die in eccã. pͥmogeni¬
ta q̃ dño manda bãt᷑
offerri quedam dño
redd̾entur. ut pͥmoge¬
nita leuit᷑aꝵ. quedam
redim̾entur. ut aliar̃
tribnũ. quedã ꝯmuta¬
rentur ĩ aliud: Sic̃ pͥ¬
mogenitũ asini qd̃

Expanded text:
preceptum Domini obligabat liget in Ecclesia primogenita, que Domino mandabatur offerri quedam Domino redderentur ut primogenita levitarum, quedam redimerentur ut aliarum tribunum, quedam commutarentur in aliud sicut primogenitum asini qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ duo exiguntur ad
ritas.cã: ut si nouẽs
sit senexdebił uł in¬
firmus. ł si ex ip̃iꝰ ab¬
sencia: guerra uł tur¬
batõ tim̾etur int̾ra.¬

Expanded text:
 duo exiguntur, utritas. Causa, ut si vovens sit senex, debilis vel infirmus vel si ex ipsius absentia, guerra vel turbatio timeretur in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ce iurisdictõnis. Si
cipiat. pꝰcuniam ꝓꝑferenda. siũa ẜ facienda
iusticia suꝑ tp̃ralib licet sit gͣue pot̾m nõ

Expanded text:
ce iurisdictionis. Si cipiat pecuniam pro ferenda sententia vel facienda iustitia super temporalibus, licet sit grave peccatum, no
Abbreviated transcription (Latin):
nis lib̾antur¬
de rege.⁊ĩꝑatore.
duce . ł comite a¬
liquo p̾potente.
ex quo pendet
totus ex̾citus
ccute signatoꝵ:
⁊ de eiꝰ absencia
desolabit᷑ Qrͥ¬
to tp̃re uite sue
um. ł ad septẽni¬
um militabit
tenebit secum
mille ł duo mi¬
lia militũ Sd¬

Expanded text:
nis liberanturde rege et imperatore, duce vel comite aliquo prepotente, ex quo pendet totus exercitus cruce signatorum et de eius absentia desolabitur? Quto tempore vite sue um vel septennium militabit tenebit secum mille vel duo millia militu
Abbreviated transcription (Latin):
mo ioãst̾io ꝯfcã sit ex cã. s. ut transiret ad
arctõrẽ religionẽ. ⁊ cã secuta non sit. ał nõ
uoluntas petentis.⁊ licenciantis. Credo aut̃
ꝙ uͥ qͥs licenciã petit transeundi ad arstõrẽ
relig̃. sufficit licĩm sosiꝰ albatiꝰ . uͣaũt ad ꝑ¬

Expanded text:
m facta sit ex causa, scilicet ut transiret ad arctiorem religionem et causa secuta non sit, alias nnt eodem tempore, voluntas petentis et licentiantis. Credo autem quod ubi quis licentiam petit transeundi ad arctiorem religionem, sufficit licentia solius abbatis. Ubi autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
monachꝰ fi̾ nõ
pꝰfit. sic̃ udetur
re. intrante moãst̾ium qui monachꝰ eẽ nõ
pt̃. qr nouere ⁊tinenciam sñ ꝯsensu uxo¬
ris nõ p᷑ que ꝯtinencia ad nexa ÷ regule
monachali. Uñ reuocatꝰ ab uxore de mõã¬
st̾ium ipã mortua nõ cẽ reu̾ti ad mõast̾i¬

Expanded text:
monachus fieri possit, sicut videtur re intrante monasterium, qui monachus esse non potest, quia vovere continentiam sine consensu uxoris non potest, que continentia annexa est regule monachali. Unde revocatus ab uxore de monasterio, ipsa mortua non tenetur reverti ad monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
de illo qui ꝑ sp̃m
blasphemie tẽp¬
tatur de fide ꝯdo
lore cordis danxie¬
tate. cui si bñ pu
luntas delectan¬
tuale.

Expanded text:
de illo qui per spiritum blasphemie tentatur de fide, cum dolore cordis et anxietate, cui si bene puluntas delectanactuale.
Abbreviated transcription (Latin):
am esse ꝯstat ꝯspre¬
tis plurib de moso¬
lopemtentiam agit᷑.
aut o sic agit᷑ deuuo.
ut ñ discedat᷑ ab alio
uit. offendit ant̃ ĩ
uno: factus est oĩum
tam et̾nam. Sicut
enim sũ pccĩs omĩb
esset in nolutꝰ itasi
ĩ uno maneat et̾ne
uite ianuam ñ iitͣb
¶Falsa ⁊ etiam peni¬
tencia ꝯ peuitens ab of
incorde gesserit. aut
si offonso cuil ñ fat̾¬
faciat. aut si offensꝰ
geat. ant si armaꝯ

Expanded text:
am esse constat, cum spretis pluribus de uno solo poenitentia agitur, aut cum sic agitur de uno, ut non discedat ab alio. vat, offendat autem in uno, factus est omnium tam eternam. Sicut enim si peccatis omnibus esset inuolutus, ita si in uno tantum maneat, eterne uite ianuam non intrabit. Falsa enim penitentia fit, cum penitens ab offin corde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti gea
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ. Quͣlitas lucri ne¬
gociantem aut excu¬
sat aut arguti. qͣr ⁊
est honestus questꝰ
⁊ turpis. ueruptamĩ
penitenti utiliꝰ est
dispendia pati. qmͣ
ꝑiculis negociatio¬
nis asfͥngi. qr diffici¬

Expanded text:
. Qualitas lucri negociantem, aut excusat, aut arguit: quia est honestus questus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi: q
Abbreviated transcription (Latin):
linga lambatu ⁊ tabu¬
la radat᷑. Si ñ fu̾it ta¬
bula: ut ñ ꝯculcet᷑ lo¬
cꝰ: conradet᷑ ⁊ igne cõ¬
sumet᷑. ⁊ cinis int᷑ al¬
tare condat᷑ ⁊ sac̾dos .xl.¬

Expanded text:
lingua lambetur, et tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur locus, corradetur, et igne consumetur, et cinis intra altare condatur, et sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lic raro occurrat¬
infidelẽ dimittãt¬
dato sibi libellore¬
pudii Et illa nu
dem. ipẽ te eã reci¬
ꝑe non obstante
ꝙ sit ab alio cogni¬

Expanded text:
t, licet raro occurratinfidelem dimittatdato sibi libello repudii et illa nubdem, ipse tenetur eam recipere, non obstante quod sit ab alio cogni
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑. ⁊ z exp̃ssa que¬
unusqͥsq ⁊̃ gladium
castroꝵ tnͣsiens. De
porta inportã ns ꝑcat
mico qui statutis u̾i¬
lipensis moꝵ uł ui¬
te abicit honesta¬
tẽ uł ñ seruat ĩton¬
sura uestib ⁊ alus
modestiam cl̾icalẽ.

Expanded text:
 queunusquisque gladium castrorum transiens de porta in portam nec parcat mico. qui statutis concilii uilipensis morum uel uite abicit honestatem. uel non obseruat in tonsura. uestibus & aliis modestiam clericalem.
Abbreviated transcription (Latin):
Deseruiunt eccãm¬
sũt ĩ statu saluando¬
scan dalirent᷑ uolẽ¬
tes sibi applaudere
tlłigenda: dico qd̃
tasia penagrauis⁊
młtiplex ĩponat᷑ ut¬

Expanded text:
unt eccsunt in statu salvandoscandalizentur, volentes sibi applaudere telligenda, dico quod tasia pena gravior et multiplex imponatu
Abbreviated transcription (Latin):
¶S nũꝙͥ tenẽtur
ad restõem illoꝵ fin¬
ctĩ quos noluptu¬
ose ꝯsumunt ñ faci¬
facientes s non debi
nt oraretur ꝑosfe¬
rentib ⁊ inde pau¬
pes alerentur. qui
gͦ recipit ⁊ hoc nõ

Expanded text:
tenentur ad restitutionem illorum fructuum quos voluptuose consumunt, non facifacientes, sed non debitut oraretur pro offerentibus et inde pauperes alerentur. Qui ergo recipit et ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutus sũ sit bñficiatꝰ. sũ non. tenetur
ad horas canoĩcas qr ordini sacro offm̃ ẽ
annetũ. uñ ⁊ subdiacono d̾i ĩ ordinacione
sua. uide si hactenꝰ fuisti tarduis ad eccãm:
modo sis uelox. si hactenꝰ fuisti sõpnolentꝰ.

Expanded text:
stitutus. Et sive sit beneficiatus sive non tenetur ad horas canonicas, quia ordini sacro officium est annexum. Unde et subdiacono dicitur in ordinatione sua: Vide si hactenus fuisti tardus ad ecclesiam, modo sis velox. Si hactenus fuisti somnolentus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnantare aut albas ꝯ suo mõacho ꝓp̃ scoraᷤᷤ
aut niacionẽ articulus tñ nccĩtatis iueui¬
tabrł pt̃ excusare tales. ⁊ licet qͥs sit sus¬
pensus aut excõĩcatus. aut etiam degͣdatꝰ
si rõne ordinis sacri. añ tenebat᷑ athoraᷤ.
tenebat᷑ ante. ⁊̃ pꝰ siłr tene᷑. ꝙͣdin retinet
bñfrã suspensus tũ. aut excõicatus. uł degͣ¬
datus. nõ d officiare eccãm in suo ordine.
s solus dicit horas irie qui suspensus est.
ł deg̾datꝰ aut ꝯaliis. nõ officiando eccãmũ¬

Expanded text:
tare aut abbas cum suo monacho propter scholas aut viationem. Articulus tamen necessitatis inevitabilis potest excusare tales. Et licet quis sit suspensus aut excommunicatus aut etiam degradatus, si ratione ordinis sacri ante tenebatur ad horas, r tenetur, quamdiu retinet beneficium. Suspensus tamen aut excommunicatus vel degradatus non debet officiare ecclesiam in suo ordine. Et cum solus dicit horas ille qui suspensus est vel degradatus aut cum aliis non officiando ecc
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea iaͦ ꝑta fcã sunt oĩm creditoꝵ qui nõ
hñt pignora uł ypothecas. uł nõ sunt pͥ¬
uilegiate ꝑ ͤ Itẽ si inutroq cͤditore iustã¬
si unꝰ cͤditor denũciau̾it alii naccipiat a
tificare i e ᷤ tñ poli ⁊ sinõ ieꝰ fori exc̾a¬
ret᷑ ut cͤdo debitor. si pietate motꝰ.

Expanded text:
 qui non habent pignora vel hypothecas vel non sunt privilegiate persone. Item si utroque creditore instansi unus creditorum denunciaverit alii, ne accipiat a tificare. Iure tamen polit, etsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus
Abbreviated transcription (Latin):
ut petat dilacionẽ
aspoliatis uł assig¬
net eiᷤ c̾tã ꝑtẽ deced¬
ditib siuis amica¬
bilit̾ deqͣ qͥ satiffa¬

Expanded text:
 petat dilationem a spoliatis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi sa
Abbreviated transcription (Latin):
aliis distribuat et iste
faciat qͥcquid bomipo¬
t̾it orando ⁊ aliis mo¬
res et si pꝰea pot̾it a¬
liqͣ lucrari: iuixͣ pos¬
sibilitatẽ suã eroget

Expanded text:
aliis distribuat et ipse faciat quicquid boni poterit orando et aliis mores et si poterit alique lucrati iuxta possibilitatem suam, eroget
Abbreviated transcription (Latin):
purgau̾int anath̾a¬
tis gladio feriantur.
⁊ usq ad sat̾stõem
uitentur. ita ꝙ si ꝑ
annũ in excõicatõe
uelut h̾etici ꝯdemp¬

Expanded text:
rauerint, anatematis gladio feriantur, et usque ad satisfactionem uitentur, ita quod si per annum in excommunicatione uelud heretici condemp
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ dispensacioñ
mist̾iis est ꝯ secrata :
tate sit gestum in
hcͣ mũdus sũpsit
exordium in hac

Expanded text:
narum dispensationum mysteriis est consecrata, uitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordium, in hac
Abbreviated transcription (Latin):
pccm̃. ł ꝙ sit temꝑe furoris. licet ex cul¬
pa p̃cedenti pollucio ꝑuen̾it. aũ furor. De
ieiuniũ cũ u̾omorant᷑ cũ d ñis suis ĩ aliqͦ
loco. aut cũ modic̃ d uadant. iciunare debẽt.
nͥ forte ĩmineat eis grandis uiatõ. ꝙͣ ut
pꝰsint ꝑfic̾e̾ soluũt ieiunium paucis die

Expanded text:
 fit tempore furoris, licet ex culpa precedenti pollutio pervenerit aut furor. De ieiunium; cum vero morantur cum dominis suis in aliquo loco aut cum modicum vadunt, ieiunare debent, nisi forte immineat eis grandis viatio, quam ut possint perficere, solvunt ieiunium paucis die
Abbreviated transcription (Latin):
dasit dispẽsacio suꝑ solutõne uinii ie¬
iunii. dic qr si ꝯstat oĩb uicinis de cã pp̃
tatur licencia. aut dispensatõ. si ã du¬
biũ sit. ⁊ ilł quib soluend̾ ÷ ieiniũ ⁊
aliis ntr̃ subsit cã nccia. petenda ÷ dis¬

Expanded text:
da sit dispensatio super solutione ieiunii, dic: si constat omnibus vicinis de causa prtatur licentia aut dispensatio. Si autem dubium sit et illis a quibus solvendum est ieiunium et aliis, utrum subsit causa necessaria, petenda
Abbreviated transcription (Latin):
ħ faciant ł licenciam de nouicus ⁊ iuueĩ¬
tenetur magis disc̾tõni p̾latoꝵ suoꝵ. aut
dispensatõni. ꝙͣ ꝓpͥo iudicio acqͥesc̾e̾.¬
¶ De mulierib p̃rnantib ⁊ nut̾tib dic
ꝙ si timeat᷑ ꝑbabilit̾ de ꝑiculo eq̃ꝵ si ie¬

Expanded text:
 faciunt licentiati. De novitiis et iuvenitenentur magis discretioni prelatorum suorum, aut dispensationi, quam proprio iudicio acquiescere. De mulieribus pregnantibus et nutricibus, dic quod si timeatur probabiliter de periculo earum, si ie
Abbreviated transcription (Latin):
qr quidã ss̃t. ĩ .xcͦi. anno .ł.xii. debiliores qmͣ
alii. ĩ xuiii. uñ intalib ad arbitͥum boni
uiri recurrend̾. ¶Qͥd de laborantib in
uineis. fulloniis. aut mineriis metauoꝵ. ⁊
cet̾is talib uͭ opꝰ÷ magno labore nuĩꝙͥ te¬
biles sunt ꝙ non pꝰsunt laborare nͥ frangãt
ieiuniũ. aut sioeos locare oꝑas suas. iro ꝓ¬
uinꝰeant sͥ ⁊ famiue sue qr forte nõ inue¬
nirent qui ꝯduc̾ent oꝑassuas. ñ frang̾e̾nt
ieiunium: nͦ aliũde sͥ ꝓuit̾e pꝰsũt. aut
si fu̾i sunt aut rustici qui debent oꝑas
dm̃s suis. ñ c̾do ꝙ pͦcent mortal̾r soluendo

Expanded text:
quia quidam sunt in XXI anno vel XXII debiliores quam alii XVIII. Unde in talibus ad arbitrium boni viri recurrendum est. Quid de laborantibus in vineis, fulloniis aut mineris metallorum et ceteris talibus, ubi opus est magno labore; nunquid tebiles sunt, quod non possint laborare nisi frangant ieiunium aut si oportet eos locare operas suas, ut provideant sibi et familie sue, qui forte non invenirent qui conducerent operas suas, nisi frangerent ieiunium, nec aliunde sibi providere possunt, aut si servi sunt aut rustici, qui debent operas dominis suis, non credo quod peccent mortaliter solvendo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uel dic ꝙ nlło tẽpe
potu̾nt dari infend̾¬
⁊ quo ad iꝰ tp̃rale seu
ciuile ita ꝙ tnͣsirent
ad heredes sic̃ ⁊ fend̾.
Inutilit̾ .n. eẽt tũc iꝰ

Expanded text:
Vel dic, quod nullo tempore potuerunt dari in feudum, quoad ius temporale seu civile, ita quod transirent ad heredes, sicut et feudum. Inutiliter enim esset tunc ius
Abbreviated transcription (Latin):
h. ¶S quid demili¬
tib catalonie qui
nitũtur se tueri pri
paganis expulsisre¬
duc̾et ad cłtũ d̾i pꝰs
licite retinerest int̾¬

Expanded text:
 Quid de militibus Catalonie, qui nituntur se tueri privpaganis expulsis reduceret ad cultum dei, posset licite retinere et int
Abbreviated transcription (Latin):
suã. aut agrũ
⁊ p̾get inninea aliꝙͥ modicum. ꝙ hͥ reman¬
sit pgandũ ꝑ incuriam aut repar sepẽ q̃
laboris aut oꝑis pꝰsit qͥs sine pocõ facc die
fi̾ando ũ ÷ det̾minatũ. s ad arbitum boni ui

Expanded text:
suam aut agrum et purget in vinea aliquid modicum quod remansit purgandum per incuriam aut repararet sepem, que laboris aut operis possit quis sine peccato facere die feriando, non est determinatum, sed ad arbitrium boni vi
Abbreviated transcription (Latin):
uecturã bladoꝵ dñis suis. asferunt ea
ad hoc eos ꝯpellat: sco larib ⁊̃ ñ e̾do ꝙ lice¬
memorie ꝯnĩdare. ł s̾mones quos stilo aũ
p lũbo notau̾unt scͥbere. credo pꝰsuit. ⁊ icõ¬
nes libroꝵ quos audiunt corrig̾e. locare ã.
aut ꝯduc̾e̾ oꝑas suas. ł alienas pp̃ corrigẽtos

Expanded text:
vecturam bladorum dominis suis, afferunt ea ad hoc eos compellat. Scholaribus etiam non cmemorie commendare, vel sermones quos stilo aut plumbo notaverunt, scribere credo possunt et lectiones librorum quos audiunt corrigere. Locare etiam aut conducere operas suas vel alienas propter corrigendos
Abbreviated transcription (Latin):
tib segu᷑tib ĩagħ̾ aut fenis inpͣtis si ĩmine¬
at tẽpestas. aut pluuia q̃ corr̃pat. aut det̾i¬
incrastinũ. ĩ m̾cato. ẜ ĩ staciõib suis ⁊ cet̾i
qͥ p̾parant uictualia indieb festis. si die
p̾cedenti ñ poterũt ꝯmode p̾parare aut ꝑ¬
ata su̾are sñ ꝑiculo: ñ cͥdo ꝙ p̾cent morta¬
lit̾ inli etiam qui a dnĩs suis ꝯpellunt᷑ oꝑ

Expanded text:
tibus segetibus in agris aut fenis in pratis, si immineat tempestas aut pluvia que corrumpat aut deteriin crastinum in mercato vel in stationibus suis et ceteri qui preparant victualia in diebus festis, si die precedenti non potuerunt commode preparare aut parata servare sine periculo, non credo quod peccent mortaliter. Il
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nũꝙͥ p̾cant moͥr qm uadunt ad t̾cata q̃
a̾ hoc ducat inꝯsued̾inẽ. aũ hoc faciat
ex imꝑba cupiditate iucrandi. sic̃ faci¬
unt m̾catores qui pp̃ freqñtanda m̾cata
⁊ ñ dinas uix aut nonꝙͣ intnͣt eccãs sua ᷤ:

Expanded text:
uid peccant mortaliter qui vadunt ad mercata que autem hoc ducat in consuetudinem, aut hoc faciat ex improba cupiditate lucrandi, sicut faciunt mercatores, qui propter frequentanda mercata et nundinas vix aut nunquam intrant ecclesias suas,
Abbreviated transcription (Latin):
passionis apłoꝵ petͥ ⁊ pauli talia liceat fi̾:
de cet̾is ã festinitatib. ⁊ dieb feriatoꝵ pas¬
che ⁊ petecost̾. qͦ ad ħ c̾do ꝙ liceat sequi ꝯsu¬
ctudinẽ regionis ꝙͣ scit epc̃ loci ⁊ non repro¬
bat. si aũt dubite᷑ utr̃ epc̃ talia sciat ⁊ susti¬
nent᷑ audire ⁊ ꝙ pͥncipalit̾ talit̾ fiant põ¬

Expanded text:
talia liceat fieri. De ceteris autem festivitatibus et diebus feriatorum Pasche et Penthecostes quoad hoc credo quod liceat sequi consuetudinem regionis, quam scit episcopus loci et non reprobat. Si autem dubitetur utrum episcopus talia sciat et sustinentur audire et quod principaliter talia fiant p
Abbreviated transcription (Latin):
gentis. infine. Ꝙꝑ ui¬
detur intelligend̾.
cũ pat̃ publicẽ p̾di¬
cat ꝯtͣ fidem catholi¬
cam. ut plblice pro¬
fitetur. uł defendit
errorẽ. isł coram p̾la¬
to suo suo ꝯuictusẽ.
dam./ Itẽ incrimine
lese maiestatis. ⁊ scd̾¬

Expanded text:
gentis in fine, quod videtur intelligendum, cum pater publice predicat contra fidem catholicam vel publice profitetur vel defendit errorem vel coram prelato suo convictus est esi. Item in crimine lese maiestatis et s
Abbreviated transcription (Latin):
pͤcant uideamꝰ gͦ qt
modis dicatur ħeticꝰ.
qua pena feciatur. qͣ¬
lit̾ ab h̾esi rediens re
de. Uñ si  disfinitur ab
de fide opimonẽ nel
gignit. uł seꝰ gignit:
ut hesiarcha puta ẽ.¬
arrius. sabellius. Seqͣ.
ut qui h̾esiarchã imi¬
tatur. ut arriani. et

Expanded text:
cant. Videamus ergo quot modis dicatur hereticus, qua pena feriatur, qualiter ab heresi rediens recde. Unde sic diffinitur ab de fide opinionem vel gignit vel sequitur. Gignit ut heresiarcha, puta Arius, Sabellius; sequitur ut qui heresiarcham imitatur, velut ariani et
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. Res ablatõe:
qr bona eoꝵ oĩa debẽt
ꝯfiscari ecce cui deser¬
uuebant sierant cli¬
cIdẽ si erant laiciec¬
subiecti alioꝵ u̾o ia¬
icoꝵ bona pͥncipib¬
nu armata ⁊ militari
sunt abeis bona oĩa
que ĩuiste occupata
detinent au ferenda.

Expanded text:
tate. Rerum ablatione, quia bona eorum omnia debent confiscari ecclesie cui deserviebant, si erant clerici. Idem si erant laici, ecsubiecti, aliorum vero laicorum bona principibnu armata et militari sunt ab eis bona omnia, que iniuste occupata detinent, auferenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si fiũt negligẽs
ꝑ alios .ui. m̃ses de¬
uoluit᷑ ad metͦpo¬
litanũ. ⁊ ppꝰea ad pa
suã. si lapso tp̃re
amittit donacionẽ.
ita ꝙ si pꝰ dederit

Expanded text:
 si fuerit negligens per alios sex menses, devoluitur ad metropolitanum et postea ad papsuam, sed lapso tempore amittit donationem, ita quod si post dederit,
Abbreviated transcription (Latin):
et fructus sicre¬
tentoꝰ us dñ e¬
lapsũ fu̾t tẽpus
de quo statutũ z
ut retineant᷑. et
ꝯferetur istud
gũt palliare. exͣ. ut¬

Expanded text:
et fructus sic retentos, usque dum elapsum fuerit tempus de quo statutum est ut retineantur. Et conferetur istudgunt palliare .
Abbreviated transcription (Latin):
sỹmoniacã pͣnitatẽ.
Si uͦ añ donatõem ꝑ¬
dimꝰ ẽẽ dĩstinguẽdũ
utr̃ antedonatõnem
tus Retineantrr ad
ꝯcesso retineat ip̃e ꝯͥ¬

Expanded text:
itatem. Si vero ante donationem pdimus etiam distinguendum utrum ante donationem tus retineantur ad o illi concesso, retineat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Peraliquot aios ⁊
pꝰea ꝯferunt retentis
sibi fructib et reddi¬
tib sic ꝓceptis: nł
retentã sibi parte pro¬

Expanded text:
 per aliquot annos et postea conferunt, retentis sibi fructibus et redditibus sic perceptis vel retenta sibi parte pro
Abbreviated transcription (Latin):
mod uł cũ iurando
¶Intencione fallendi.
dit augꝰ. ponens hos
tres modos ꝑuirui/ pͥ¬
mꝰ modꝰ cum quis falli
ac indiscrete iurat.
Scdꝰ c̃ scit ł putat fłm¬

Expanded text:
o intentione fallendi. dit Augustinus ponens hos tres modos periurii. Primus modus cum quis fallitac indiscrete iurat. Secundus cum scit vel putat f
Abbreviated transcription (Latin):
niale si ad hibuit di¬
ligĩam ꝙͣ debuit.Si
u̾o ĩgnoranciainris ł
fcĩ crassa: fu̾it uł su¬
pina: mortale.xxii.
ultuna mortalia s
sunt tres modi ꝑuirii.
pͥmus: tum iurat se
licitum uł in hõestũ.
scd̾s cũ uirat sefc̃ur̃
uł dcũrum aͦd licit̃
⁊ hoc cũ Sollẽpnita¬
te. s abs nocĩtate et
ĩdiscret. Cerciꝰ: ĩiura¬
m̃tis cotidianis que fi¬
unt sine sollempnita¬
te incursu u̾boꝵ ex
quadam leuitate et
ꝯ suetudine. Mala. de
re tñ licita ut ꝑ dm̃i

Expanded text:
niale, si adhibuit diligentiam quam debuit. Si vero ignorantia iuris vel facti crassa fuerit et supina, mortale. sunt mortalia, sed sunt tres modi periurii. Primus cum iurat se licitum vel inhonestum. Secundus cum iurat urum aliquid licitum et hoc cum solennitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re tamen licita vel eti
Abbreviated transcription (Latin):
Recepit ł retinuit
decĩas. nc̃ uenit ad
sa tͣfcõem asserens
se ignorancia ⁊si
sibi remitti intui

Expanded text:
recepit vel retinuit decimas, nunc venit ad satisfactionem asserens se ignorantia et ssibi remitti, intui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ si aͥs furctine uł
⁊̃ iuolent̾ armata
manu rapuit to¬
area rustici añ so¬
netur rusticus eccẽ:
sidet pene eccm ⁊̃ añ
statĩ colłctis fructi deceptõ.ẜ. de mi

Expanded text:
 si quis furtive vel etiam violenter armata manu rapuit toarea rustici ante sonetur rusticus ecclesisidet penes ecclesiam tim collectis fruct
Abbreviated transcription (Latin):
totalẽ decimã tociꝰa
o tm̃ recipiet decĩã:
debat tang̾e frͣtus rꝰ¬
ticꝰ non reposuerat frͣ
lum ecc̃ẽ adminꝰ ns
ad Cõplem̃tũ detĩe.
cũ dampnis alioꝵ.¬

Expanded text:
totalem decimam totius tantum recipiet decimam, debat tangere fructus, rusticus non reposuerat fruclum ecclesie ad minus usque ad complementum decime. cum damnis alio
Abbreviated transcription (Latin):
de decimis non soluendis. nꝰ aire pt̃. s soł
mͦ ius administrandi pauꝑib ⁊ recipi¬
endi gͥ neccessaria ex eis ꝙ pt̃ face̾ ppͣ ñ
solum de dĩciinis ciuas de iure cõr debẽt
moãchi. S de slł qͣs aui debent ecc̃us

Expanded text:
de decimis non solvendis nec dare potest, sed ius administrandi pauperibus et retinendi sibi necessaria ex eis. Quod potest facere papa non solum de decimis, quas de iure communi debent monachi, sed de illis quas alii debent
Abbreviated transcription (Latin):
iͥ ĩ aliquo caũ ĩ resti¬
⁊ ñ ꝯpetit repeticio. illi cꝰ fuit res illa. distingnipͭ.
que non puniũtur aic̃ ciuili inforͣ iudicii. nͥ
pena ĩ famie ut hist᷑onatꝰ. ⁊ ex̾ciciũ uoꝵ qͥpu¬
gnant inharena. uł induello uł oꝑe m̾etͥcũ
solutaꝵ. ⁊ in talib tͣpit̾ acquisita res retiu̾i

Expanded text:
uo casu illud retinon competit repetitio illi cuius fuit res illa. Distingui tamque non puniuntur a iure civili in forma iudicii, nisi pena infamie, ut histrionatus et exercitium illorum qui pugnant in arena vel in duello vel opera meretricum solita et in talibus turpi
Abbreviated transcription (Latin):
cune ex debito reqͥ¬
runtur ⁊qui easda¬
re nolu̾it resalie¬
ti pauꝑes in locis
sllo decias ñ dante
fame mortui fue¬
rint: tantoꝵ ho¬

Expanded text:
 ex debito requirantur, et qui eas dare noluerit, res alienti pauperes in locis illo decimam non dante, fame mortui fuerint, tantorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
dando ⁊ t̾rena ⁊sele¬
stia pꝰsit᷑ ꝓm̾eri pro
auaria duplicẽ bñ¬
dcõem fraudas .i. sb̾
li decimã ñ ded̾is tu
ad decimam Reuo¬
ceris. dabis impio
militi ꝙ ñ uis dare

Expanded text:
dando et terrena et celestia possis promereri, pro avaritia duplicem benedictionem fraudas, id est li decimam non dederis, tu ad decimam revoceri; dabis impio militi quod novis dare
Abbreviated transcription (Latin):
uł forte hẽbant aĩm̃
indifferentẽ uł nicħ
sr̃ ħ cogitantẽ: excus¬
santur. S diu̾si mo¬
de. Nam qui sciebãt
ẽẽ de iusto. simpłr.
ñ tenen. ĩ aliqͦ. Qui¬

Expanded text:
vel forte habebant animum indifferentem et nihil super hoc cogitantem, excusantur, sed diversimode. Nam qui sciebant esse de iusto, simpliciter non tenentur in aliquo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias plenius hãc
gue cum angꝰto ĩ ra¬
dice .i. impõ raptore
aquo isti em̾unt. Q
aut ille erat doꝰ aut
sb̾ditus. In pͦ caũ: tene

Expanded text:
ut scias plenius hanc gue cum Augustino in radice, id est in ipso raptore a quo isti emerunt: quia aut ille erat dominus aut subditus. In primo casu tene
Abbreviated transcription (Latin):
spoliato repet̾e ilud
qͥd expendit pꝰea ad
cere dictas expensas.
exre. ut pensiom̾cͦs.
fructus uł simile. itia¬
tenet᷑ restitu̾e. Qͥcqͥd
sibi abest ut p̃cium¬
⁊ mod̾ate expense pͭ¬

Expanded text:
spoliato repetere illud id expendit postea acere dictas expensas. ex re, ut pensio, merces, fructus vel simile, tenetur restituere. Quicquid vero sibi abest, ut pretium moderate expense, p
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ hre s ⁊ si abinicio ꝯͣdicant ne frat
ꝯpositõ nͥ refusis qͥ dãpnis. si exiꝰta cã ui¬
d̾int expedire pꝰ sunt a bellando desist̾e
pͥntipes e̾. ista ⁊ auͭ ᷤᷤ desistendi uł arma¬
. deponẽdi.

Expanded text:
 etsi ab initio contradicant, ne fiat compositio nisi refusis sibi damnis, si ex iusta causa viderint expedire, possunt a bellando desistere, principes est, ita et auctoritas desistendi et arma deponendi.
Abbreviated transcription (Latin):
inducunt ipõs tỹrã¬
nos ad rapiend̾. ⁊ ħꝯ¬
silio ad ultione detcͣ¬
cõne uł simili: Si isti¬
scunt uł credunt il

Expanded text:
inducunt ipsos tyrannos ad rapiendam, consilio, adulatione vel detractione vel simili, si sciunt vel credunt il
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fecit ⁊ omẽm utcli¬
tatẽ ꝙͣ exillare habu¬
it tenet᷑ restituere si
restituat ⁊̃ rem det̾io¬
nõ ub̾atur ⁊ si aliquo
tẽꝑe medio fuit me¬
lior res qmͣ fu̾at tẽꝑe

Expanded text:
ibi fecit et omnem utilitatem quam ex illa re habuit, tenetur restituere. Si restituat etiam rem deterionon liberatur et si aliquo tempore medio fuit melior res, quam fuerat tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tenent᷑. Nam qui al¬
etiã ignorantis. ⁊ absẽ¬
tis: ucite recepit ex
raptores ut eos Indu¬
cant ad pñiam ⁊ resti¬
tucionẽ faciendã ex¬
cusentur. si comedant
aput. itios. Maxime si
cõme̾de non pꝰsũt apt̃
alios inuenire ꝑ ban¬

Expanded text:
n tenentur. Nam qui aletiam ignorantis et absentis, licite recipit expraptores, ut eos inducant ad penitentiam et restitutionem faciendam, excusentur si comedant apud illos, maxime si commode non possunt apud alios invenire,
Abbreviated transcription (Latin):
bibunt uł inusus nec¬
cessarios expendunt:
ut uxor uł cet̾i fami¬
liares. tenent᷑ de oĩb
q̃ sic expendunt: n in

Expanded text:
bibunt vel in usus necessarios expendunt, ut uxor vel ceteri familiares, tenentur de omnibus que sic expendunt, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
bore ⁊ oꝑis tam siuis
nec ipẽ hostis offerat
ius: uł ñ uelit sat̾face
ip̃i subditos aũ mos
qui deum plusqm ho¬
mines tim̃tes nolũt
suo dño inbello illici¬
to impend̾e̾ ꝯsiliũ au¬
xiliũ uł fauorẽ. credo
nullatenꝰ spoliandos.
uł in aliquo punien¬

Expanded text:
m sui nec ipse hostis offerat ius vel velit satisfacere ipsi. Subditos autem illos, qui deum plus quam homines timentes, nolunt suo domino in bello illicito impendere consilium, auxilium vel favorem, credo nullatenus spoliandos vel in aliquo punien
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾sario cuatis. d̾e iuste rebellat ip̃e ad¬
u̾sariꝰ n ⁊ ip̃i mala fide iuuerĩt eũ ĩ quo
pa sua consequi debeat accõnẽ nobsł aũ
ine qui iꝰte pugnat ñ tẽ hõĩb suis dedĩp¬
nis que passi sũt ab adu̾sariis. c̃ ip̃i ⁊ se
⁊ sua ꝑ dño suo tẽant᷑ expon̾e nõ teꝰ ĩ ꝙͥnͥ¬

Expanded text:
adversario illatis, dum iuste bellat ille adversarius, nisi ipsi mala fide iuverint eum, in quo pa sua consequi debeat actionem. Nobilis autem ille qui iuste pugnat, non tenetur hominibus suis de damnis que passi sunt ab adversariis, cum passi et se et sua pro domino suo teneantur exponere. Non tenen
Abbreviated transcription (Latin):
qcqͥd inde ex lucro ha¬
buerunt sũ totũ si fũ
sibi res gͣtis data sũ
quoꝰ suꝑz deducto p̾ci¬
o dato ꝓea re. si fuit
res ep̃t᷑a: deb cũ cõsi¬
lio eccẽ erogare ĩusꝰ
pauꝑum. ⁊ agat pẽĩ¬
tẽtiã quil talis de furͭ¬

Expanded text:
quicquid inde ex lucro habuerunt, sive totum, si fuerit sibi res gratis data sive quod superest deducto pretio dato pro ea re, si fuit res empta debet cum consilio ecclesie erogare in usus pauperum et agat penitentiam quilibet talis de fur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ solu̾e ẜ statutũ uel
pactum al. tenentur
eis ad restitucionem
si pͦꝰsunt ł si ñ pꝰsunt
erogare inusus pau¬
pum ad mandatũ eccͤ.
Nam fides ⁊̃ hosti s̾¬

Expanded text:
 secundum statutum vel pactum, alias tenentur eis ad restitutionem si possunt, vel si non possunt, erogare in usus pauperum ad mandatum ecclesie. Nam fides etiam hosti se
Abbreviated transcription (Latin):
qui accedentes ad ciui¬
tates paganoꝵ subtͣ¬
hunt paganis hiꝰ pe-
dagiũ uł theloneũ ad
ħ dico si uadunt illud
tp̃r treuge ⁊ ñ portãt
m̃ces ꝓhibitas. de qͥb¬

Expanded text:
qui accedentes ad civitates paganorum, subtrahunt paganis huiusmodi pedagium vel teloneum. Ad hoc dico: si vadunt illuc tempore treuge et non portant merces prohibitas e
Abbreviated transcription (Latin):
nescit a quib fu̾it in¬
stitutũ credit tñ ꝙ ab
slł qui potuerunt et
exp̾dc̃is cãis: c̾do idẽ. I¬
dem c̾do si iste talis ñ
laborat uͦ nͨ facit ex
gata. ⁊̃ in pace paratꝰ
ẽ tñ ⁊ labores ⁊ expẽ¬
sas ĩpend̾e si eẽt nccẽ:¬

Expanded text:
a quibus fuerit institutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expgata et in pace, paratus est tamen et labores et expensas impendere, si esset nece
Abbreviated transcription (Latin):
dum. m̾catores u̾o et
tnͣseuntes c̾do in distĩ¬
cte ꝙ debent ꝑsoluere
recipiens faciat illud
pp̃ ꝙ fuit ĩ stitutũ uix̃¬
ꝙ si non fac̾et. Istiaqͥ

Expanded text:
ntie Mercatores vero et transeuntes, credo indistincte quod debent persolvere recipiens faciat ilud propter quod fuit institutud si non faceret, isti, a
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdruplũ. pꝰ annũ u̾o
intelligas nͥ sint ta¬
lia nauigia que pi¬
raticã tỹrãnidẽ exer-¬
ceãt uł sint inimica

Expanded text:
quadruplum, post annum vero intelligas, si sint talia navigia que pyraticam tyrannidem exerceant vel sint inimica
Abbreviated transcription (Latin):
gia Circa pedagia ⁊
thelonea distingue.
Q᷑ aut sunt antiqͣ.
aut noua. In pͦ caũ. si
ĩpõĩtũ ab hiis qui po-¬
tuerunt impon̾e. ui¬
del pͥncipib uł regi¬

Expanded text:
ie Circa pedagia et telonia distingue quia aut sunt antiqua aut nova. In primo casu si fuit impositum ab his qui potuerunt imponere, videlicet principibus vel regi
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝙ sacͥdos tenet cõ¬
cubinam in domo. ꝑro
Si audiunt eiꝰ missã.
sam pbrĩ quẽ scit cõ¬
cubiniã indubitant̾.
hrẽ. Sinõ audiãt siłr¬
pemanet scrupulus¶
q̃ purgatoria cũctaꝵ¬

Expanded text:
 sacerdos tenet concubinam in domo sua, Si audiunt eius missam sam presbyteri, quem scit concubinam indubitanter habere. Si non audiant, similiter manet scrupulum ique purgatoria cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
nites u̾o ⁊ potentes
credo ꝙ teneant᷑ siłr
ad restitucionẽ si ilsd̾
recipiebant ꝑ fraudeᷤ
uł minas. nł inportu¬
nitatẽ indebitã: uł

Expanded text:
vites vero et potentes, credo quod teneantur similiter ad restitutionem, si illud recipiebant per fraudes vel minas vel importunitatem indebitam vel
Abbreviated transcription (Latin):
dico. si erant bene m̾i¬
ti honesti ⁊ spũales
uiri. p̾ sertim quia
iam impenterant ec¬
defendendo eã ccͣ p̾do¬
nes ⁊ tyrannos ł p̾s¬
tando sibi patͦtiniũ
in causa uł dando sibi

Expanded text:
dico, si erant bene meriti, honesti et spirituales viri, presertim quia iam impenderant ecdefendendo eam contra predones et tyrannos vel prestando sibi patrocinium in causa vel dando sibi
Abbreviated transcription (Latin):
q.ii. sic decet fidem
uari. catholica. ut
ꝙ habu̾it amͣtat qͥ
ĩ ꝓbabili tem̾tate
&x ñ accepit. assũps.¬

Expanded text:
ic enim decet fidem uari catholica, ut quod habuit amittat qui improbabili temeritate quod non accepit assumps
Abbreviated transcription (Latin):
se seruat fidem¶ It
deposuisti penesme
gladiũ uiraui ꝙ re¬
stitu̾em qñ repet̾es.
nisi tibi.¬

Expanded text:
se servat fidem. Item deposuisti penes me gladium, iuravi quod restituerem quando repeteres, nisi tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciam. dic̃. glo.
d̾s omĩa nou̾at. Itẽ
l sac̾dos sciat ꝑrochi¬
anũ suũ ĩpcc̃o mor¬
dare eucharistiam

Expanded text:
a. Dicit glosa deus omnia noverat. Item licet sacerdos sciat parrochianum suum in peccato morin publico dare eucharistiam
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ specificatum ulło
modo itlud iurassẽ:¬
talia enim semper ta¬
cite subintelligun¬
tur ingu̾alib iura¬
tñ ad cautelam ⁊
ne detur eis occõ pe¬
ierandi. petẽ auct¬
ł si recipiens. Dolũ
ri iuram̃tũ ad intẽ¬
cionẽ illius qui nõ
ad hibuit dolũ ł ar

Expanded text:
 specificatum, nullo modo illud iurasseTalia enim tacite subintelliguntur in generalibus iuran ad cautelam et ne detur eis occasio peierandi, petere auctvel recipiens dolum rri iuramentum ad intentionem illius qui non adhibuit dolum vel ar
Abbreviated transcription (Latin):
socii bonoꝵ ꝙ non negociabunt᷑ tali.
ł tali slegociatõne. ł ꝙ non ibunt ad
istas nũdinas ł ad ulas. Si a iuram̃tũ
respicit ad ꝯmod̾ ł in ꝯmod̾ auenũ. di¬
stingue. qr si respicit ⁊ spͨtat adꝯ mod̾

Expanded text:
socii bonorum, quod non negotiabuntur tali vel tali negotiatione, aut quod non ibunt ad istas nundinas vel ad illas. Si autem iuramentum respicit ad commodum vel incommodum alienum, distingue quia si respic
Abbreviated transcription (Latin):
distingue.qr obseruancia iuram̃ti spͤ¬
rent de dando saciendo ł ñ faciendo aliꝰ
alt̾i ab alt̾o. pꝰsũt sͥ remitt̾e ut si iuret
quis alii ꝙ faciet sͥ domũ ł libꝵ asłali¬
as. oꝑas. ⁊ alꝰ iuret ei ꝙ readet ꝯͥ m̾cedẽ.¬

Expanded text:
distingue, quia si observantia iuramenti sperent de dando, faciendo vel non faciendo aliquo alteri ab altero, possunt sibi remittere. Ut si iuret quis quod faciet sibi domum vel librum vel alias operas et alius iuret ei quod reddet sibi mercede
Abbreviated transcription (Latin):
dũ de dolo malo
qr siquis extor¬
q̃at ame iuram̃¬
tũ ꝑ uiolentiam.
ꝙ ẽ p̾stare ñ tene¬
or ⁊ uie p̾cat ex¬
torꝙ̃do si adelidẽ¬
dam eiꝰ maliciã
utor u̾b̾ duplici¬
b. ĩ tlligens in
tlłigat ñ e̾dome
pꝰcare.

Expanded text:
dum de dolo malo, quia si quis extorqueat a me iuramentum per violentiam quod ego prestare non teneor et ille peccat extorquendo, si ad elidendam eius malitiam utor verbis duplicibus, intelligens in telligat, non credo me peccare.
Abbreviated transcription (Latin):
nam qui cm̃ occłtũ
manifestat ñ ÷ erro¬
ris correptor. s prodi¬
it eum forte puni¬
occidetur a iudice ł
facili incurre̾ mor¬
tis ꝑiculũ ⁊ io dicit

Expanded text:
 qui crimen occultum manifestat, non est erroris correptor, sed prodiit eum, forte punioccidetur a iudice vetest de facili incurrere mortis periculum. Et ideo dicit