comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis non subhis uerbis con¬
tremiscat. si om̃is homo
rpeccator om̃is homo seruus peo¬¬
cati: Ded intentius audiamus.
qualiter librremur dt hac serui-¬
tute. Terrorem incutit̃. medici¬
nam adhibet. Nam ait dñs.
Anren amen dico uobis. Quid
est amen amen nisi iterum dico
uobis: Quod uerbum nec grecus
in terpres nec latinus ausus est in
aliam transferre linguan. ut hono¬
rem haberet uelantento secreti
testificatio urritatis in xp̃o. Ueritas
dicit. Utrum dico uobis. Ingeminat
replicat utrbum utritatis. ut ex-¬
citaret dormientes intentos face¬
ret audientes: nec contempneretur
qui ait amen amen dico uobis.
quia om̃is qui facit peccatum
seruus est peccati. Omirabilis ser¬
uitus seraire peccato. seruire
diabolo: qui peccati est auctor.
Sepe homines malos dominos fugiunt
fugere peccatum. & seruirt homini
libera conscientia. Deude seruus
hominis aliquando sui domini im¬
periis fatigatus fugiendo requrescti.

Expanded text:
Quis non sub his verbis conQuis non sub his verbis contremiscat? Si omnis homo peccator, omnis homo servus peccati. Sed intentius audiamus, qualiter liberemur de hac servitute. Terrorem incutit, sed medicinam adhibet: nam ait Dominus: Amen, amen dico vobis. Quid est amen, amen: nisi verum, verum dico vobis? Quod verbum nec Graecus interpres nec Latinus ausus est in aliam transferre linguam, ut honorem haberent velamento secretae testificationis veritatis in Christo. Veritas dicit: Verum, verum dico vobis. Ingeminat ac replicat verbum veritatis, ut excitaret dormientes, intentos faceret audientes, ne contemneretur qui ait: Amen, amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. O miserabilis servitus, servire peccato, servire diabolo, qui peccati est auctor! Saepe homines malos dominos fugiunt,fugere peccatum, et servire homini libera conscientia? Deinde servus hominis aliquando sui domini duris imperiis fatigatus, fugiendo requiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo uos de domo seruitutis
liberauit: An forte patres uri
seruierunt. uos autem qui loqui¬
mini nulli feruistis umquam.
Quomodo soluebatis tributũ romanis.
lndt̃ & ipsi utritati laqutum quasi
captionis proposuistis ut dicerctis
lica reddere tributum cesari. ut
sidixissec lic& teneretis eũ quasi
male optasse librrtatem semini
abrahȩ. Si autem dictret ñ lic&
calumpnia tẽmini apud reges
estis. & captioni urȩ uos ipsi estis
respondtre conpulsi. Ibi enim
uobis dictum est. Reddite cęsari
quac cȩsaris sunt & dõ quae dĩ sunt:
cum uos ipsi respondissetis quot
numinus hab& imagurem cȩsaris.
quia sicut quȩrit cȩsar innummo
imaginem suam: sic ds quȩrit in
homine suam. Nec alienum quid
quȩtit dõ ab homine. sed quod con¬
in homine formauit. Ei rgo men.¬
tientibus & de uana libertate ti-¬
mentibus.quid respondisset dñs
iudris audiamus. Amen anten
dico uobis. quia õm̃is qui facit
peccatum: seruus est prccati.

Expanded text:
quomodo vos de domo servitutis quomodo vos de domo servitutis liberavit. An forte patres vestri servierunt, vos autem, qui loquimini, nulli servistis unquam? Quomodo ergo solvitis tributum Romanis, unde et ipsi veritati laqueum quasi captionis proposuistis, ut diceretis: Licetne reddere tributum Caesari? Ut si dixisset, Licet: teneretis eum quasi mallet oppressam libertatem seminis Abrahae. Si autem diceret, Non licet, calumniaremini apud reges estis, et captioni vestrae vos ipsi estis respondere compulsi. Ibi enim vobis dictum est, Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt; cum vos ipsi respondissetis quod nummus haberet imaginem Caesaris . Quia sicut quaerit Caesar in nummo imaginem suam, sic Deus quaerit ihomine suam; nec alienum quid quaerit Deus ab homine, sed quod conin homine formavit. Ergo mentientibus, et de vana libertate tumentibus, quid responderit Dominus Judaeis, audiamus. Amen, amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs illis quȩ sit seruitus. & qsis
sit futura libtrtas qua ipse ꝓmittit
Nihil enim aliud est dicere & utritas
Audiuimus ergo quid libtra urritas
dixit. audiamus quid superba fal.¬
sitas respondeat. Dixerunt ergo
iudȩi. Semen abrahȩ sumus. et
nemini seruiuimus umqum.
Q uomodo tu dicis liberi critis: Non
euim dixerat liberi eritis. sed ueri¬
tas liberabit uos. In quo tamen
uerbo illi nihil aliud intellexert̃
nisi libertatem carnalem. & extu¬
lerunt se quod semen essent abrabȩ¬
nemini seruiuimus umquiam.
Quomodo tu dicis liberi critis:
Quana suꝑhia. ofalsa iactantia: quo¬
modo urrum dixisti. nemini serui-¬
uimus umquam. Ioseplnon est
uenundatus. prophetę sc̃i non sunt
ducti in captiultatem. Denique.
nonne ille ipse est populus qui in
argypto lateres facrebat. & operib
duris non saltem in argento & auro
sed inluto seruiebat: Si nemini
seruistis umquam. oingrati quid este
quod uobis assidue iinproperat ds̃

Expanded text:
Dominus illis, quae sit servitus, et quae Dominus illis, quae sit servitus, et quae sit futura libertas quam ipse promittit. Nihil enim aliud est dicere: « et veritas Audivimus ergo, quid libera veritas dixit, audiamus quid superba falsitas respondeat. Dixerunt ergo Judaei: Semen Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam: quomodo tu dicis, liberi eritis? Nenim dixerat Dominus, liberi eritis, sed: Veritas liberabit vos. In quo tamen verbo, illi nihil aliud intellexerunt, nisi libertatem carnalem, et extulerunt se quod semen essent Abranemini servivimus unquam. » Quomodo tu dicis: Liberi eritis? O vana superbia, o falsa jactantia, quomodo verum dixisti: Nemini servivimus unquam? Joseph nonne est venundatus? prophetae sancti nonne sunt ducti in captivitatem? Denique nonne ille ipse ejus populus, qui in Aegypto lateres faciebant , et operibus duris, non saltem in argento et auro, sed in luto serviebant? Si nemini servistis unquam, o ingrati, quid est, quod vobis assidue imputat Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
sine fide ad coguitiorem ueritats
nullus ꝑuenire poterit. Quid
est quod cognituri sumus. Illud
quod nec oculus uidit nec auns
audiuit. nec in cor hominis asctu¬
dere quod non uides. credere uen
alio loco quid esset quod uisur
erimus ubi ait. Qui autem me¬
diligit. diligetur apatre iro: et
ego diligam cum. & manifestabo ci
inxipsum. Hȩc est promissio. hec
est inerees fidei: quac ꝑ dilectiont
operatur. Hȩc est sacietas. quam
non amare scłm. ut ualtamus
ad illam libertatem ꝑuenire ad
quam ꝑ cognitionem ueritatis pti¬
uenitur: de qua subiunxisti dicias
Et urritas liberabit uos. Quid a
liberabit uos : Libetos faciet
Deniq iudei carnales & sedm̃ cas¬
nem iudicantes non hi qui credi¬
derant sed in illa turba eorum
qui non credebant iniuria sib
factam putauerunt. quia dixi
eis ueritas libtrabit uos & in an¬
nati sunt seruos esse significatm
& utre serui erant. Sed expos

Expanded text:
sine fide ad cognitionem veritatis sine fide ad cognitionem veritatis nullus pervenire poterit. Quid est quod cognituri sumus? illud quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendere quod non vides? Fides ergo ealio loco, quid esset quod visuri erimus, ubi ait: « Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. . » Haec est promissio, haec est merces fidei, quae per dilectionem operatur, haec est satietas quam non amare saeculum: ut valeamus ad illam libertatem pervenire, ad quam per cognitionem veritatis pervenitur, de qua subjunxisti, dicens: Et veritas liberabit vos. Quid est, liberabit vos? Liberos faciet. Denique Judaei carnales, et secundum carnem judicantes, non hi, qui crediderunt, sed in illa turba, qui erant, qui non credebant, injuriam sibi factam putaverunt, quia dixit eis: Veritas liberabit vosdignati sunt servos se esse significatos. « Et vere servi erant. » Sed exposuit
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua.
DEO MANSERITIS QUIA
initiati estis. quia esse ibi eepistis.
Si manseritis hoc est infide quę
in uobis esse credentibus cepit.
quo cum ꝑuenirtis uidete quabe
est inttium quo ꝑducit. Amastis
fundamentum. culmen ad tendite :
et ex ista humilitate aliã celsitu¬
dinem quȩrite. Fides enim humi¬
litatem habet. cognitio & in morta¬
litas & arternitas non habrt humi¬
litatem: sed excelsitudine erectio¬
nem. nullam defectionem: sed at¬
ternam stabilitatem. nullani ab
inimico expunctionem: nullum
deficrendi timorem. Magnũ est
quod incrpit afide. sed magis quo
ꝑuenitur per fidẽ. Audrigitut
quo ꝑueiriat. & uide quanta sit
fides. Ergo adiudeos ait. Si
manseritis in uerbo meo in quo
credidistꝰ. uere discipuli mei ertis.
Subiunxit quoq & cognoscrtis u¬
ritatem. Qui cognoscit ueritatꝰ
cognoscit dm̃. quia ueritas est di¬
cente i pso dño. Eigo sum uia. &¬
ueritas & uita. Coredamus ergo
ut cognoscamus ueritatem. quia

Expanded text:
reliqua. Ideo manseritis, quia doctrina spiritali initiati estis, quia esse ibi coepistis. Si manseritis, hoc est in fide, quae in vobis esse credentibus coepit, quo pervenietis videte, quale est initium, et quo perducit. Amastis fundamentum, culmen attendite, et ex ista humilitate aliam celsitudinem quaerite. Fides enim humilitatem habet. Cognitio, et immortalitas, et aeternitas non habet humilitatem, sed ex celsitudine erectionem: nullam defectionem, sed aeternam stabilitatem: nullam ab inimico expugnationem, nullum deficiendi timorem. Magnum est quod incipit a fide, sed magis pro pervenitur per fidem. Audi igitur quo perveniat, et vide quanta sit fides. Ergo et ad Judaeos ait: « Si manseritis in verbo meo, » in quo credidistis, « vere discipuli mei eritis. » Subjunxit quoque, « et cognoscetis veritatem. » Qui cognoscit veritatem, cognoscit Deum: quia Deus veritas est, dicente ipso Domino: « Ego sum via, veritas et vita . » Credamus ergo ut cognoscamus veritatem: quia
Abbreviated transcription (Latin):
Uocaui amicos mros: & ipsi dece¬
perunt me. Saccidotes mei &
scies mei in urbe consumpti st̃:
quia quȩsterunt ꝙybum sibi ut
refocillarent animã mea̾. REs
est cor meum in memos ipsa: qm
amaritudine plena sum. Foris
interfecit gladius. & domi mors
similis est.

Expanded text:
ocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent animam suam.  Reest coamaritudine plena sum foris interfecit gladius et domi mors similis est
Abbreviated transcription (Latin):
sua sibi diuidunt uoluntate: &
unius corporis uestimenta ꝑuaria
membra distribuunt: atq spolian¬
tes dnm̃. sua falsa dognata urestre.¬
runt. Uestimentũ autem eiꝰ quod
non erat consutu. saprentiam eiꝰ
cȩlestem possumus ad probare :
quia erat de fuperiori contextũ.
Ur̃a eñi sapientia. hoc est humana
consuitur. Adsuttur en̾i cum
liberos damus ad studia: grͣama-¬
ticis tradimus. philosophis eru-¬
dimus. ut sapientia in illis quȩ
non etat adquiratur. Pm aut̃
sapientia non ad suta est: ñ quȩsita.
Non en̾i didicit amagistro sicuit ipsi
tudei dicunt: quomodo hic litte¬
ras nouit cum non didicerit:
Et ipse dicat. Mea doctrina non
est de hoc mundo: scd cius qͥ me
nrisit. Hoc est quod ait de superia¬
ore contextũ. Quo irestimento
uel quibus om̃ib irestimentis
eccła catholica semꝑ amicta est.
sicut propħa ait. Adstitit regina
adextris eits. in uestitu de atirato.

Expanded text:
sua sibi dividunt voluntate, et sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt, atque spoliantes Dominum, sua falsa dogmata vestierunt. Vestimentum autem ejus, quod non erat consutum, sapientiam ejus coelestem possumus approbare: quia erat de superiore contextum. Nostra autem sapientia, hoc est humana consuitur; assuitur enim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut ipsi Judaei dicunt: Quomodo hic litteras novit, cum non didicerit, et ipse dicat: Doctrina mea non est de hoc mundo, sed ejus qui me misit . Hoc est, quod ait de superiore contextum, quo vestimento, vel quibus omnibus vestimentis Ecclesia catholica semper amicta est, sicut propheta ait: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato .
Abbreviated transcription (Latin):
contumatiȩ ultores & indices.
Quaȩ similitudo xp̃m indicat dm̃.¬
Q trem qui suarreni cybum & dulce̾
potum haurire neglexerit. iudice̾
patictur: sicut ipse ait. Neq eni
pater iudicat quemquã: sed om̃e
iuditiũ dedit filio. Quod autem
dicit diuiserunt sibi urstimenta
mea. & suꝑ trestimentũ ineum
miserunt sortem: hoc factum
in euuangelio repptrimirs: quod
nulites quattuor qui crucifixere
saluatorem. in quattuor parces.
cius fibi diuiserant uestimenta ut¬
utrumtntum cius quod ad sutum
non erat. sed erat de suprriore con¬
textũ sorte pereiperent. Quae
igitur uestimenta sunt uideamus.
qui milites: quod ire & iam uesti¬
mentum. Uestimenta esse puto
ꝓphetias uel scripturarũ cȩlestiu
lectiones: quibus xp̃i dñi adnunti-¬
atum est sacramentũ. Quas pro¬
phetias unum cauentes. & unum
p omia nuntiantes. ad uersaru
saluatoris. hoo est peruersi herctici
qui cotidie in illo tam qu̾a milites
manus impias ingerunt. hoc pro

Expanded text:
contumaciae ultores et judices. contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Quod autem dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat, sed erat de superiore contextum, sorte perceperunt. Quae igitur ista vestimenta sunt, videamus; qui milites, quodve etiam vestimentum. Vestimenta esse puto prophetias, vel Scripturarum coelestium lectiones, quibus Christi Domini annuntiatum est sacramentum: quas prophetias unum canentes, et unum per omnia nuntiantes adversarii Salvatoris, hoc est 140 perversi haeretici, qui quotidie in illo tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro
Abbreviated transcription (Latin):
ed magis illud accrprendum puto:
qm utriis nulla extrinsecus ad¬
mixtione alteni corporis. sed de sola
& pura terra proercatur. ideo illũ
de sola & pura matia generatur.
Legimus & iam in libris moysi de
manna. uermiculos ptocreatos.
Digna plane & iusta conparatio.
Siquidem de manna uermiculus
procreatur. Quin potius ipsam
mariam manna dixerim. quia est
subtilis. splendida. suauis & uirgo:
quae uelut cęlitus ueniens. cunctis
eccłarum populis cybum dulciore
melle defluxit. Quer qui edere
ac manducare negbexerit. uitam
in sem& ipso habere non poterit:
siout ipse dñs ait. Nisi quis man-¬
ducauerit nreã carirem & biberit
meũ sanguinẽ. non habebit uitã
in senetipso: sed potius ipse cybus
in iudicium conuriteretur sictꝰ
apłs dicit: qui manducat & bibit
indigne. Quod filiis isrł subti¬
liter prophetatum est in ueteri¬
testamento. Manna erum illis
contra ditrnia prȩcepta tractan-¬
tibus uermes effecti sunt. id est

Expanded text:
Sed magis illud accipiendum puto: Sed magis illud accipiendum puto: quoniam vermis nulla extrinsecus admixtione alieni corporis, sed de sola ac pura terra procreatur, ideo illum de sola et pura Maria generatur. Legi etiam in libris Moysis de manna vermiculos procreatos : digna plane et justa comparatio; siquidem de manna vermiculus Virgine procreatur. Quin potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi quis manducaverit meam carnem, et biberit meum sanguinem, non habebit vitam in semetipso ; sed potius ipse cibus in judicium convertetur, sicut Apostolus dicit: Qui manducat et bibit indigne, liter 139 prophetatum est in Testamento. Manna enim illis contra divina praecepta tractantibus, vermes effecti sunt; id est
Abbreviated transcription (Latin):
intertogare quodam modo udeatur.
dicens: ds om̃ium qui es. ds̃ ñs. cur
nit dtreliquisti. Nihil cnim mihi
ntsciebat peccatum: nec erat dolus
more ciꝰ. Hȩc autẽ dicit. ut ma¬
nifestaret propter nos se esse dere¬
lictum. quorum peccata portabat:
ac uidentes discetemus & nos pto
tpso scõ & tusto moti: cũ ꝓpeccato¬
tibus ille moteretur. Deniq hac
uoce in passiorre usus est: sicut
in euuangelio legimus. Heli. heli.
lamataptani: Hoc est. Ds̃ m̃s.
ds̃ nĩs. quate me derdiquisti: Hac
inqua uoce usus est: ut quod pro¬
phetia ad nuntiauerat: rei exitus
ad probaret. Et qm sequentia pȩne
manifesta sunt: illum inspiciamus
uersiculum in quo ait. ego autem
sum uermis & non homo. Cur
totius dns creaturȩ. uermiculo
se uoluerit conparati: possumus hoc
quidem humilitati primitus ad sig-¬
nare. quae scorũ uirtus est maxi-¬
ma: sicut sõs moẏses ante dm̃. ati¬¬
mal se in rationabile profitetur.
Dauid pulicem sc sepe co̾memorat.

Expanded text:
interrogare quodammodo videatur, interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti? nihil enim mihi etam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretur. Denest, sicut in Evangelio legimus: Eli, Eli, lamma sabacthani? hoc est: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creaturae vermiculo se voluerit comparari, possumus hoc quidem humilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Deum animal se irrationabile profitetur, David pulicem se saepe commemorat.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicit apłs. lex spiritalis est.
& spiritalibus spiritalia conparan¬
da sunt: solem hic uitstitię arbitor
suȩ lumrii infudit. & quos non
habebamus oculos cordis inseruit:
& uelut radios quosdam apłos suos
misit. qui nos de nocte teterrima
delinquentiȩ liberarent. & paulati
resolutis in nobis tentbris peccatoꝵ
matutiuua susceptione consuescereo
ut ꝑfecti facilius possimus toleraro
solis ardorem: hoc est primũ nos
ptęxeptis simplicioribus erudirent.
quo capaciores efficerent elestum
secretorũ. Hutus itaq: solis iustias
matutino. peccatorũ caligo tota po¬
rimitur. ficut ipse proph̃a att q
psona dñi. In matutiuis interficier¬
bam om̃s peccatores terrę: hoc est
oriente in nobis sobe tustitiȩ qui
habita culum dñi sumus. om̃is cogi¬
autem hic psalmus digestus est ex
ꝓsona dñi saluatoris. quippe cum
plura de eo in nouo sint posita
testamento. Dicit itaq Ds doꝰ

Expanded text:
sicut dicit Apostolus: Lex spiritualis est, sicut dicit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus itaque solis justitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, omnis cogiautem hic psalmus digestus est ex persona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
SALAIT UICESI¬
mi primi qui lectus est.
seriem decursuri. diligenter
prius debenius intendere. quod
insuper seriptione contuitat. ut
cognita cius origine. intellegentiã
ipsius facilius consequamur. et
manifestato capite. possint tecttus¬
nembra distribui. In scribitur eura
ita. In furem pro susceptiont mat¬
tina. psalmus ipsi dauid. Nisi
fallor. susceptio matutina solis om̃
semper ante urnit. & priusquaa
orbem radiorũ clatus spbendor i¬
luminet. matutinum noctiũ tene¬
bris terminũ ponit. ac tesoluta
sensim caliginum cȩcitate reb cunis¬
tis facies quȩdã ac lumen infun.¬
ditur. & cum ueluti sub una ma¬
tetie tenebrarũ mundus inconfi¬
sione iacuerit. in terirenrente mi¬
tutino. diuersa specierũ uarietate
distinguitur: hoc est cum om̃ia
cȩca futrint. octili om̃ium reparant
Noꝵ en̾i quodammodo aufert oculos
mundo. aurora restituit: atq ia
ante matutina susceptiorre perftu.¬
imur. ut gloriosius post modum
solis splendore potiamur. Sed qm

Expanded text:
salmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectiusembra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. Nisi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur. Sed quoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
pectore. Nam quis tantũ cũ inue-¬
nerit telinquat bonum: Unguen¬
tum en̾i exinanitum est nomen
tuũ. propterea ad alescentula e
dilexerunt & adtraxtrunt tẽ.
Postremo non meũ est illud: qm quę n
nubunt neq nubuntur. erunt sicut
angłi incelo. Nemo ergo miretur.
si angelis comparentur. quȩ ange

Expanded text:
pectore. Nam quis tantum cum invepectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae ange
Abbreviated transcription (Latin):
inflexit. Cerneres trepidare
carnificem. quasi ipse addictus
fuisset: tremere percussoris dexterã:
pallere ora alreno timentis ꝑiculo.
cum puella non timeret suo. Ha-¬
betis igtir in una hostia duplex
martyrium. pudoris & religionis:
& uirgo ꝑmansit: & martyrium
tatis amore. & tũ soror scã. uel mutis
tacita moribus. aliquid de uirgini-¬
tate dicamus: ne uelut intransitu
quodam prestricta uideatur. quae
principalis est uittus. Non enim
ideo laudabilis uirginĩtas. quia &
in martyribus repperitur: sed
quia ip̃sa martyres faciat. Quis
aut̾e humano eam possit ingenio
conpiehendere. quam nec natuta
suis inclusit legibus: aut quis na-¬
turali uoce complecti. quod fupra
usum naturae sit: Ecȩlo accersiuit
quod imitaretur in terris: nec in¬
merito uiuendi usum quȩsiuit
ecelo: quae sponsum sibi inuenit
in cęlo. Haec nubes atrias. angelos.
sideraq transgrediens utrbũ dĩ in
ipso sinu inuenit patris. & toto hausit

Expanded text:
inflexit. Cerneres trepidare inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium tatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu Patris invenit, et toto hausit
Abbreviated transcription (Latin):
nari:magisterium uirtutis impleuit:
quȩ prȩiudicium uebebat actatis:
Nonsic ad thalamum nupta ꝓperar&:
ut ad supplicii locum lȩta successu
gradu festina urrgo processit. Non
in torto crine caput compta sed
xp̃o. non flosculis redimita. sed
moribus. Flere om̃s. ipsa sine fletu:
Mitari pleriq quod tam facile
uitȩ suae prodiga. quam nondũ
hauferat. iam quasi ꝑfuncta donar&.
Stupere uniuersi. quod iã diuini-¬
tatis testis exister&. quae adhuc
arbitra sui per actatem esse non
poss&. Effecit deniq ut ei de
dõ crederetur. cui de homine adhuc
non crederetur: quia quod ultra
naturam est do auctore natura
est. Quanto terrore egte carnifex
ut timẽretur. qͣuantis blanditus
ut suaderet. q̃uanto uoto ut sibi
ad niptias prouenir&. At illa:
& hȩc sponsi iniuria est expectare
placititram. qui me sibi prior elegit
accipiet. Quid percussor moraris:
Prreat corpus quod amari potest oculis
quibus nolo. Stetit. orauit: ceraice

Expanded text:
nari: magisterium virtutis implevit, nari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse traditur: quo testabilior
crudelitas quae nec minusculae
peꝑcit artati: immo magna uis
fidei quȩ oriam ab illa testimoniũ
inuenit actate. Euit ire in illo
corpusculo uulntri locus: & quae
non habuit quo ferrũ reciptret:
habrit in quo ferrã uinceret. At
istius artatis puellȩ toruos & ⁊am
uultus parentum ferre non possunt:
& acude stricta solent puncta flere
quasi uulnera. Hęc cruentas car-¬
nicum in pauida manus. hȩc stri-¬
dintium grauibus immobilis trac¬
tibus catenarum : nunc cruento
iueroni militis totũ offerre
corpus: mori adhuc nescia sed
parata uel si adaras inuita rape.¬
retur. tendere xp̾o inter ignes
manus: atq in ipsis sacrilegis focis
tropheum dñi signare uictoris.
unc ferratis collo manusq inse¬¬
rere nexibus: sed nullus tã tenua
membra poterat nexus includere.
ouu martyrii genus: non dum
idonea pene etiam matura uic¬
toriȩ : certare difficilis. facilis coro¬

Expanded text:
fecisse 148 traditur. Quo detestabilior fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculae pepercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coro
Abbreviated transcription (Latin):
procedit. at qnͣm hodie natalis eq
uirguris. ae uirginibus sit loqua¬
dum : & oxpredicatione liber suma
exordium. Natalis est uirginis.
in tegritatẽ sequamur. Natalis
est martyris. hostias immolemus.
Natalis est scc̃ agneti mirentur uis
non desperent paruuli: stupeam
nuptȩ : imitentur innuptȩ. Se
quid dignum alloqui possumus.
neᷤ nomen quidem uacuum luco
laudis fuit. Deuotio supra ętatem
uirtus supra naturam: ut mibi
udeatur non hominis habuisser
nomen. sed oraculum martẏris.
quȩ indicauit quid ess&e futusa
Habeo tamtn unde mihi sub sidiua
compaictur: Nomen uirginis t¬
lus est pudoris. Appellabo mar¬
prolixa laudatio est quȩ non quȩrit᷑
sed tenetur. Facessant igitur in¬¬
genia: eloquentia conticescat: uox
una prȩcontum est. Hanc senes.
hanc iuuenes. hanc pueri canant:
nemo est laudabilior: quam qui ab
om̃ibus laudari potest. Quot ho-¬
mines. tot prȩcones: qui marcyrẽ
prȩdicant dum loquuntur. Haec
duodecim annorum martyrium

Expanded text:
procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo maprolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant, dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
fraudis irra non perderet. si se
adñi iħu sanguine contineret.
Sed inalitia nocendi axuidadũ irri¬
it ruit. dum capit capta est. & dil
persequitur mortalen. incidit
saluatorẽ. Inuenit sane in illo
molimine in prudentis audaciae
lignum cooperatorẽ. dignu̾q
consostem. cum impiis iudas ma¬
luit minister esse diaboli. quͣa apło
& quales fructus de auaritiȩ styrpe
nascantur. qua merito apłs radicẽ
esse malorũ om̃ium definiuit. quia¬
nullum peccatũ sine cupiditate co¬
mittitur. & om̃is inlicitus appetitꝰ
istius auiditatis est morbus. Amori
pecunię. uilis est om̃is affectio.
E anima lueri ctpida. & iam pro
&iguo perire non metuit. Nullũ¬
q est iustitiȩ in illo corde uestigiũ.
in quo sibi auaritia fecit habitaculũ.
hoc ꝑfidus ⁊udas inebriatus ueueno.
dum sitit luerũ. ꝑuenit ad laqueũ.

Expanded text:
fraudis jura non perderet, si se fraudis jura non perderet, si se a Domini Jesu sanguine contineret. Sed malitia nocendi avida, dum irruit, ruit; dum capit, capta est; dum persequitur mortalem, incidit in Salvatorem. Invenit sane in illo molimine imprudentis audaciae dignum cooperatorem, dignumque consortem, cum impius Judas maluit minister esse diaboli quam apostoet quales fructus de avaritiae stirpe nascantur, quam merito Apostolus radicem esse malorum omnium diffinivit. Nullum enim peccatum sine cupiditate committitur, et omnis illicitus appetitus istius aviditatis est morbus. Amori pecuniae vilis est omnis affectio, et anima lucri cupida etiam pro exiguo perire non metuit, nullumque est justitiae in illo corde vestigium, in quo sibi avaritia fecit habitaculum. Hoc perfidus Judas inebriatus veneno, dum sitit lucrum, pervenit ad laqueum.
Abbreviated transcription (Latin):
& in parricidio iudȩorũ cainꝰ inter¬
fector fratris agnosertur. Nuico
diluuiũ & noe archa manifestat.
quid sit renouationis in baptismo
& quid salutis in ligno. Nunc
abraham gentiũ pater promissos
ad quirit heredes. & in semine cus
non germen carnis. sed fidei pro¬
pago brnedicitur. N unc adpȩ¬
nuntiatũ festis omibris festũ sacer
nouorũ minsis enituit. uti in quo
accepit mundus exordium. in tode
haberet xpiana ctcatitra princi¬
piũ. Quamuis igitur furrentes
cumq uoluerunt & suscepti honi.¬
nis urritate̾ nullis eoru̾ ausibus
potestas diuina subtraxerit. paci¬
entia tamen dnͣa corsilii sui munus
impleuit. & ꝑtinacia sacrilegȩ cra.¬
delitatis profecit operi saluatoris.
Quod non scribę. non pharisȩi. nec
sumnii intellexere pontifices. Si
enim cognouissent. numquam
dñm maiestatis cracifixissent.
Nec ipse itaq diabolus intellexit.
quod sȩuiendo in xp̃m suu destiu¬
eret principatũ. qui antiquas

Expanded text:
et in parricidio Judaeorum Cain interet in parricidio Judaeorum Cain interfector fratris 232 agnoscitur . Nunc diluvium et Noe arca manifestat, quid sit renovationis in baptismo, et quid salutis in ligno. Nunc Abraham gentium pater promissos acquirit haeredes; et in semine ejus, non germen carnis, sed fidei propago benedicitur . Nunc ad praenuntiatum festis omnibus festum sacer novorum mensis enituit, ut in quo accepit mundus exordium, in eodem haberet Christiana creatura principium. Quamvis igitur furentes cumque voluerunt, et suscepti hominis veritatem nullis eorum ausibus potestas divina subtraxerit; patientia tamen Domini consilii sui munus implevit, et pertinacia sacrilegae crudelitatis profecit operi Salvatoris: quod non Scribae, non Pharisaei, nec summi intellexere pontifices: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Nec ipse itaque diabolus intellexit, quod saeviendo in Christum, suum destrueret principatum, quia antiquae
Abbreviated transcription (Latin):
aute postquã ꝑ susceptiont̃ infir-¬
mitatis potentia est clarificata urr¬¬
tutis. nulla fideliũ mestitudine
paschalis est obscuranda sollepuitas.
Neccum tristitia nobis gestorũ ordo
recolendus est. cũ ita dñs usus sit
malitia iudȩorũ. ut de intentiore
facinoris. uoluntas sit impleta mi¬
serantis. Si autẽ in exitu ifrahel
de egypto agni sanguis fuit testi-¬
tutio libercatis. & sacratissima est
facta festiuitas. quȩ ꝑ hostiã preridis.
trã auerteret uastatoris. quanto
poprilis xpͣiatus concipienda sunt
gaudia. ꝓ quib omp̃s pater filio
suo unigenito non prpercit. sed
pro nobis om̃ib tradidit cum: ut
in occisione xpi pascha essos uera.
& singulate sacrifictũ quo non ex
dominatione pharaonis unus po¬
pulus sed ex diaboli captiuitate
tosaes mundus eruitur. Hhoc ex
cui ab initio om̃ia sunt famulata
mysteria. Nunc sanguis iusti abd
mortem suitimi pastoris eloquitur

Expanded text:
autem postquam per susceptionem infirautem postquam per susceptionem infirmitatis potentia est clarificata virtutis, nulla fidelium moestitudine paschalis est obscuranda solemnitas; nec cum tristitia nobis gestorum ordo recolendus est, cum ita Dominus usus sit malitia Judaeorum, ut de intentione facinoris, voluntas sit impleta miserentis. Si autem in exitu Israel de Aegypto agni sanguis fuit restitutio libertatis, et sacratissima est facta festivitas, quae per hostiam pecudis iram averteret vastatoris; quanta populis Christianis concipienda sunt gaudia, pro quibus omnipotens Pater Filio suo unigenito non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ut in occisione Christi, Pascha esset verum, et singulare sacrificium, quo non ex dominatione Pharaonis unus populus, sed ex diaboli captivitate totus mundus eruitur. CAP. IIIcui ab initio omnia sunt famulata mysteria. Nunc sanguis justi Abel mortem summi Pastoris eloquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
legeremus: Peracto igitur dilec¬
tissimi saluatoris triumpho & con-¬
sunimatis dispensationibus quas
om̃ia urteris testamenti dquia
nuntiatunt. lugeat carnalis iu¬
axus. sed spiritalis gaudeat xp̃ianus.
&. festiuitas quȩ illis conuersa est
in noctem. nobis corusc& iulricem.
in dñm maiestatis operatus sit:
quam atrocem crudelitatem. & in¬
mite supplicium: redemptis tam
hac diri passiorie uerior iustior que¬
est latendi ratio. quam dolendi fu¬
crit tunc discipulorũ ex cusabilis
pator. Nec diffideutiȩ culpam
a postolicus meror inciderit. quarido
concurrentibus ad unu scelus. iu¬
dȩis iudrorũq principibus suꝑbus
taurorã pinguiuꝰ tumor. & proter¬
tia uitulorũ petulantia seuitiebat.
quando sub ocrilis ourum p astoris
iusti sanguine᷑ ftementrae bestiatũ
rabies exprtebat: quando dratiq
&iam ipse qui pati uenerat. de nr̃ȩ
naturę cõmunione dicebat. tristis
est anima mea usq ad morte᷑. Nrinc

Expanded text:
legeremus? CAP. II. Peracto igitur, dileclegeremus? CAP. II. Peracto igitur, dilectissimi, Salvatoris triumpho, et consummatis dispensationibus quas omnia veteris Testamenti eloquia 231 nuntiarunt, lugeat carnalis Judaeus, sed spiritalis gaudeat Christianus: et festivitas, quae illis conversa est in noctem, nobis coruscet in lucem;in Dominum majestatis operatus sit, quam atrocem crudelitatem et immite supplicium; redemptis tamen hac Domini passione verior justiorque laetandi est ratio quam dolendi. Fuerit tunc discipulorum excusabilis pavor, nec diffidentiae culpam apostolicus moeror inciderit, quando concurrentibus ad unum scelus Judaeis Judaeorumque principibus, superbus taurorum pinguium tumor, et proterva vitulorum petulantia saeviebat; quando sub oculis ovium, pastoris justi sanguinem frementium bestiarum rabies expetebat; quando denique etiam ipse, qui pati venerat, de nostrae naturae communione dicebat: Tristis est anima mea usque ad mortem . Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi dominice passi¬
onis in salutem humani
gentris ante tempora aeterna dis¬
positum. & ꝑ multas significationes
om̃ib retro sęculis nuntiatũ. non
adhuc exspectamus manifestandũ.
sed iam ad oramus impletũ. coneur¬
rentibus ad eruditiorem nr̃am. &
notus testimonus & antiquis. dum
quod prophetica cęciit tuba euuan¬
gelica pandit historia. Et sicut
scriptũ. est abẏssus abyssum inuocat.
in uoce catharactarũ tuarũ. qm̃ ad
enarrandã głam gr̃ae dĩ. paribus
sibi uocibus utriusq testamenti
altitudo respond&. & quod erat sub
uelamine figraru profundum.
sit reuelata luce ꝑspicuũ. sic tam
inter illa intractila saluatoris. quȩ
sub populorã gerebantur aspectu.
parici ueritatis pręscitiam sentiebant.
Ipsiq discipuli uoluntaria dñi passi-¬
one tirrbati. non cuaserunt scandalũ
crucis. sine temptatione formiduris.
Vnde fides nr̃a intellegentiam sumer&.
unde conscientia robur accrperet.
nisi quae facta cognorrinus predicta

Expanded text:
dilectissimi, Dominicae passionis in salutem humani generis ante tempora aeterna dispositum, et per multas significationes omnibus retro saeculis nuntiatum, non adhuc exspectamus manifestandum, sed jam adoramus impletum. Concurrentibus igitur ad eruditionem nostram et novis testimoniis et antiquis, dum quod prophetica cecinit tuba, evangelica pandit historia, et sicut scriptum est: Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum tuarum ; quoniam ad enarrandam gloriam gratiae Dei paribus sibi vocibus, utriusque Testamenti altitudo respondet; et quod erat sub velamine figurarum profundum, fit revelata luce perspicuum. Si tamen inter illa miracula Salvatoris, quae sub populorum gerebantur aspectu, pauci Veritatis praesentiam sentiebant, ipsique discipuli voluntaria Domini passione turbati, non evaserunt scandalum crucis sine tentatione formidinis; unde fides nostra intelligentiam sumeret, unde conscientia robur acciperet, nisi quae facta cognoscimus, praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
piendum in iquitatis iudicium di
filius piebuissor. beatus apło petrus
cuius fides ea deuotiorre feruebat.
ut dño & conpati paratus essos. &
commori: ancilla sacerdotis calupa
princrpe. remedium penitentiȩ
conderetur. Et nemo audetet de
sua uirtute confidere: quando mu¬
tabilitatis periculum. nec bratus
petrus potirissa euadere. Dñs
autẽ ihe qui intra pontificale con¬
ciliti solo corpore tenebatur. tre.¬
pidationẽ discipuli foris positi
ditino uidit intuitu. & pauentis
animũ moꝵ ut respexit. crexit. &¬
infletus pęnitudinis inertauit.
Felices sc̃e apłe lacrimȩ tuae. quȩ
ad diluendam culpam negationis
labentem te priris quam deicereris
exerper&. & firmitatẽ standi inter
ĩ tpso cadendi periculo receprsti.
¶idit inte dnͣs non fidem uictam.
non dilectiorrem auersam. sed coni¬
stantiam fuisse turbata. Habuin¬
dauit fletus. ubi non defecit affectos.
& fons caritatis lauit uerba formidi.¬
nis. Nec tarclum est renediũ aboli¬

Expanded text:
judicium Dei Filius praebuisset, beatus apostolus Petrus, cujus fides ea devotione fervebat, ut Domino et compati paratus esset et commori, ancilla sacerdotis calumniprincipe remedium poenitentiae conderetur; et nemo auderet de sua virtute confidere, quando mutabilitatis periculum nec beatus Petrus potuisset evadere. Dominus autem Jesus, qui intra pontificale concilium solo corpore tenebatur, trepidationem discipuli foris positi divino vidit intuitu; et paventis animum, mox ut respexit, erexit, et in fletus poenitudinis incitavit. Felices, sancte apostole, lacrymae tuae, quae ad diluendam culpam negationis,labentem te, priusquam dejicereris, exciperet, et firmitatem standi in ipso cadendi periculo recepisti. Vidit in te Dominus non fidem victam, non dilectionem aversam, sed constantiam fuisse turbatam. Abundavit fletus, ubi non defecit affectus, et fons charitatis lavit verba formidinis: nec tardatum est remedium aboli
Abbreviated transcription (Latin):
ciles psi sunt ad operationẽ. Erae¬
certa di audiunt. intracula cognos¬
cunt sed conuerii a suis prauitatib
sennirunt. Et cee uocat & redire
nolumus. ecce sustin&: & eius paci.¬
etram dissimulamus. Dum etgo
tempus est fr̃s prauitatem suam
unusquisq deserat. dĩ pactentiram
ptimescat. nequem nunc tranquillũ
despicit rratum post modũ euadere

Expanded text:
tales ipsi sunt ad operationem. Praetales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
accipis & taces non putat quia pi¬
cientiam exhibes. sed crimen agnoscis
Sed unde uox ista in corde nro conta
pacientiam nascitur. nisi quia in
imis cogitatione fiximus. & dum
in terra głam quȩrimus placere
ei qui nos de cȩlo conspicit non
curamus: Accepta ergo contu¬
melia meditemur in opete uoce
dĩ. ego non quȩto głam meam. est
qui querat & iudic&. Hoc auit
quod de dño scriptum est abscondt
se. intelligi & aliter potest. Multa
quippe iudȩis predicauerat. scđ
prȩdicationis eius uerba deridebant
Deteriores quoq ex prędicatione
facti sunt: quiusq ad iaciendos
lapides peruenerunt. Et quid
abscondendo se dñs signat. nisi quod
cis ipsa ueritas absconditur quid
sequi uerba contempnunt.: Eam
qu ꝙꝓpe quam non inutnit bunilẽ
qusitas fugit mentẽ. Ea quam
mlta sunt hodie qui iudporum du¬
num detestantur quia ptȩdicatio.¬
nta dii audire noltitrunt. & tam̃
ules illos arguunt fuisse ad fidem

Expanded text:
accipis et taces, non putat quia paaccipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit: & tamen hoc ad quod ue¬
nerat peitulit. Nam cũ ꝑfecuto¬
ribus suis se quȩrentibus dicer&
ego sum: sola hac uoce eorũ suꝑbiã
perculit. & om̃s in terrã strauit.
Qui ergo & hoc in loco potuit manus
lapidantiũ non se abscondendo
euaderecur abscondit sẽ. tisi q̃
homo inter homines factus fede
nr alia nobis uerbo loquitur al
exemplo Quid autẽ nobis li
exemplo loquitur: nisi ut &ran
cũ resistere possumus rrã supeb¬
entium humiliter declinemus
Unde & ꝑ paulũ dicitur. Datel
ire. Quanta humilitate ⁊ta ꝓor
ferre debeat ꝑpendat homo. si
furores irascentiũ abscondens se
declinauit dõ. Nemo ergo secam
acceptas cortumelias crigat. nea
conuicus conuiciũ reddat. Imti¬
tione & enimdĩ gloriosius est in¬
iuriam tacendo fugere. quã res.¬
pondendo superare. Sed contra
hoc suꝑbia dicit in corde. Turpe
est ut accepta in urria tacras
Quisquis conspicit qura contundu

Expanded text:
ostendit, et tamen hoc ad quod veostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
Sum prȩsentis. Eet quia prȩteritu
& futirrum tempus diuinitas non
hab& fed semꝑ esse hab&. Non
ait ante abraham ego fui. sed ante
abraham ego sum. Unde & ad
moysen dicitutr. Eigo sum qui sũ.
Et dices filuis israhel. Qui est misit
me aduos. Ante ergo & postabra¬
ham habuit. qui & accedere potuit
per exhibitionem prȩsentię. & tece¬
dere ꝑcursum uitȩ. Ueritas trero
semꝑ esse hab&. quia ei quicquid
nec priore tempore incrpitur : nec
subsequenti terminatur. Sed susti¬
nere ista arternitatis uerba mxutes
infidelium non ualentes ad lapides
currunt: & quem intellegere non
poteratit obruere quȩrebant. Quid
autẽ contra furorem lapidantium
dñs fecerit ostenditur cũ ꝓtinus
qui si diuinitatis suȩ potentiam
exercere uoluiss& tacito nutu
mentis in suis eos ictibus ligar&.
aut in pena subitȩ mortis obruer&:
Sed qui pati uenerat exercere iudi¬
cium nolebat. Certe sub ipso pas-¬
sionis tempore & quantũ potuerat

Expanded text:
Sum praesentis. Et quia praeteritum Sum praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante AbraMoysen dicitur: « Ego sum qui sum; » et: « Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Ante ergo vel post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priore tempore incipitur, nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba, mentes infidelium non valentes, ad lapcurrunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum protinuqui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat