comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elegiss dĩ uoluntas fier. Uł abillo. uł de illo
⁊ quia suam maluit foc̾e uoluntatem. qmͣ
no auxilio pꝰs man̾e. siuell. ñ irtiq sua culpa
cecidiss Defuiss quippe adintoriũsine quo.
nani uolu ntateman illa quippe.fecit eum
rectum. ded̾at adiuco iũ sine quo nonposs in
dimi sit arbitͥo. Ineod̾. acceꝑat posse. si uell.
s non huĩt uelle quo p̃oss. Nams hũiss ꝑ se¬
t̾ass. hiscestimoniis cuidũc monstrat᷑ ꝗħo

Expanded text:
elegisset, Dei voluntas fieret vel ab illo, vel de illo. Et quia suam maluit facere voluntatem quam no auxilio posset manere si vellet, non utique sua culpa cecidisset, defuisset quippe adjutorium, sine quo mnam voluntatem, in illa quippe eum fecerat rectum; dederat adjutorium sine quo non posset in dimisit arbitrio. In eodem: Acceperat posse si vellet, sed non habuit velle quo posset; nam si habuisset, perseverasset. His testimoniis evidenter monstratur qdimisit arbitrio. In eodem: Acceperat posse si vellet,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. d̾ suͦnõiussat quia casũ eo p̃serebat
de quib homo ꝓagandꝰ erat. Ecce exp̃sse ha¬
bes. demodo ꝓpagationis filierum.
De t̾mino illius inferions uite utrum natis filus
ꝑ successiones an simul ome̾s tranfferendi fuissẽt

Expanded text:
bat. Deus vero jusserat, quia casum eorum praesciebat, de quibus homo propagandus erat. Ecce expresse habes de modo propagationis filiorum. 3. De termino illius inferioris vitae; utrum, natis filiis, per successiones, an simul omnes transferendi essent
Abbreviated transcription (Latin):
ritatibis sit confirmatum: inꝯͣlum uidet᷑
sentire. hy sidozus dicñs. Distinguendum
est. int̾ c̾nuitatem ⁊ nnitatem. E st enimu
Ecee unicatem dicit eesingłaremn tͥnita¬
tem multiplicemi ⁊ nu m̾abilem s adħ¬
dm̃s singlarem accepit. sicut ⁊ alii. accipt¬
unt: unum multiplicem uͦ ⁊ nuni ablem
sicut alii dñt. trinum.

Expanded text:
confirmatum, in contrarium videtur sentire Isidor., dicens: Distinguendum est inter Trinitatem et unitatem: est enim uEcce unitatem dicit esse singularem, et Trinitas multiplicem et numerabilem. Sed ad singularem accepit sicut et alii accipiunt unum; multiplicem vero et numerabilem, sicut alii dicunt trinum.
Abbreviated transcription (Latin):
ueł unuis eẽntie. siẽ dm̃s. aliqͦs cres homines eiꝰdem
sexus. ⁊ eins demi temꝑationis co ꝑͥ ẽzis eiusdemꝙ
animiunam ẽẽ naturam ł uuus nature. siã
mhis rebus nontm̃ est imus horno ꝗͣtum cres
simul homines. ⁊ plusaliquid sunt homines
duo ꝗͣunꝰ homo. sicut ⁊ instatus eẽ diximus.

Expanded text:
entiae, sicut dicimus aliquos tres homines ejusdem sexus, et ejusdem temperationis corporis, ejusdem animi, unam esse naturam vel unius naturae. Nam in his rebus non tantum est unus homo, quantum tres homines simul, et plus aliquid sunt homines duo quam unus homo, sicut in statuis esse diximus;
Abbreviated transcription (Latin):
insingulistres odines. ut trmtatissimil¬
tudo. meis insinuetur inp̃ssa. Ur̃ dionisiꝰ.
cres or dines angłoꝵ e̾ẽ t̃ditt nos insinglis
poriens. Sunt .N. tres suꝑ iores . tres inẜigreᷤ.
tres medii. Suꝑiores seraphm. ch erubrntͦns
Medii oñaciones pͥncipatus potestaces. Inferi¬
or esiuir tutes archangłi. angłi.

Expanded text:
in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiortres medii. Superiores, seraphin, cherubin, throni. Medii, dominationes, principatus, potestates. Inferiores, virtutes, archangeli, angeli.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ huius modi. utrum dicantur ẜ subã.
mine. In aliis quoq locõnib sepe reꝑuintur
celligitur. cum di. deus de deo ⁊ hunis mͦi. Uñ
augͥ querens. quomodo huiꝰmͦi dicantur. m¬
ne dr. Non ii sinul ambo deus de do. ẜ soluᷤᷤ
filius: de d̾o .s. patre. non ambosimul.lum̃ de
lumme. s solus filtus. de luniue patre.:¬

Expanded text:
et hujusmodi, utrum dicantur secundum mine. In aliis quoque locutionibus saepe reperiuntur telligitur, cum dicitur: Deus de Deo, et hujusmodi. Unde August., quaerens quomodo hujusmodi dicantur, ne? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet Patre: nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Patre
Abbreviated transcription (Latin):
Unc ostend̾e restat. quomodo aliqua tñtie¬
harum ꝑsonarum. aliam non ex cellat poten¬
cia ut sicut unãin differens e̾ magnitudotͥũ.
ĩuna. ⁊ indifferens monstretur potentiatriũ.
Sciendum est gͥ q non est potentio pͥ filio

Expanded text:
unc ostendere restat quomodo aliqua harum personarum aliam non excellat potentia: ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia trium. Sciendum est ergo quia non est potentior Pater Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊omĩa insingłis : sigła in om̃ibris. ⁊ omĩa
in om̃ibuis. ⁊ unumin om̃ĩb e̾. ⁊imum omĩa
Ecceiam ostendimus sufficient quałi intri¬
nitate. aliqua ꝑsona. aliam non superet ma

Expanded text:
ia in singulis, et singula in omnibus, et omnia in omnibus, et unum in omnibus est, et unum omnia. Ecce jam ostendimus sufficienter, qualiter in Trinitate aliqua persona aliam non superet mag
Abbreviated transcription (Latin):
filio. Ad quͦd dicinuis. quia sicut non añ ꝓce¬
dit apatre. quam afilio. ita non ias plenius. ꝓ
dicit. qud sp̃c .s. pͥncipałr ꝓcedit cle patre
Ion frusita inquit. inhac tͥnicate. non dicit᷑
uerbum cłi. nisi filius. nec donum dei mͥ sp̃c.g.
ip̃e. continio ex quo sensu drx̾it: aꝑit. subdñs. Io addi¬
hoc quoꝙ illi pat̾ cledit. noniam existenti ⁊ non¬
dum hñtis quic quid unigenico uer bõ ded̾ gignẽ¬
do dedit. sic gͦ eumgenuit. ut ⁊̃ de illo. donum con-¬

Expanded text:
Filio. Ad quod dicimus quia sicut non ante procedit a Patre quam a Filio, ita non plenius vel magiritus sanctus principaliter procedit de Patre. Non frustra, inquit, in hac Trinitate non dicitur Verbum Dei nisi Filius; nec donum Dei, nisi Spiriipse continuo ex quo sensu hoc dixerit aperit dicens: Ideo addihoc quoque illi pater dedit non iam exsistenti et nondum habenti, sed quidquid unigenito uerbo dedit, gignendo dedit. sic ergo eum genuit, ut etiam de illo donum co
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ mͣł similitudo. ñ p̃cessit. s usq nũc oꝑatur.
ut ꝗ ꝯdidit. ꝯtinere. ⁊ gubernore non cesset.
Quałr accipiendum sit quod dicitur deus conplesse opus su¬
um .uii. die cum tunc requiguit ab om̃i opere suo.

Expanded text:
t; sed usque nunc operatur, ut quod condidit continere et gubernare non cesset . 7. Qualiter accipiendum sit quod dicitur Deus complesse opus suum septimo die, cum tunc requievit ab omni opere suo.
Abbreviated transcription (Latin):
uiribrs:⁊facultatibus. aliqmͣ oꝑ acionen
ferinscoris admor̾e. ut tuõ.ł cũc sic ł sic exeat
ꝗc̾atur. Ista quippe originałr acpͥmordiałr.
in quadam cextura elem̃to. cuncta iamc̾a¬
ta sunt ⁊ acceptis oportu iutatib ꝓdeitit.¬

Expanded text:
viribus ac facultatibus aliquam operationem forinsecus admovere, ut tunc vel tunc, sic vel sic, exeat quod creatur. Ista quippe originaliter et primordialiter in quadam textura elementorum cuncta jam creata sunt, sed acceptis opportunitatibus post
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ. nonẽ una ⁊ Cad̾ imago. ł similitudo.
Qd̾ nuago ⁊ similitudo hic a diuersis accipitur ua¬
rie. a quibusdam icreata ab aliis creta et increa¬
ta uel essentia trinitatis uel filius et sp̃c sanct᷑ꝰ

Expanded text:
angelorum non est eadem imago vel similitudo. 2. Quod imago et similitudo hic a diversis accipitur varie; a quibusdam increata, et ab aliis creata, et increata, vel essentia Trinitatis, vel Filius et Spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
q̃robusti e fuit. pulsandamłꝑotiꝰ subite̾¬
dam acced. p̾mum. s solicoriam fem inã
experiretur
Qr in aliena forma uenit.

Expanded text:
quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam experiretur. 2. Quare in aliena forma venit.
Abbreviated transcription (Latin):
fem̃ẽ. s celum splendidũ ꝗ đr empẏreum.
⁊ ignoum. asplendoze. ũ acalore. ꝗstacim
ꝯ illud empyreũ. quidamex poĩteꝵ sacre
scripture. nomine celintlłigͥe uolunt ubi
macucina. cͥ. Dehoc quoq bedaita ait.
ħ suꝑius celumꝗ auolubilitate mundi
seẽcũm ẽ. m̃ox utc̃atum ẽ sc̃is anglis replecum
ẽ. quos in pͥncipio. cim celo ⁊ t̾ra ꝯdicostestacur

Expanded text:
est, sed coelum splendidum quod dicitur empyreum, id est, igneum a splendore, non a calore; quod statim et illud empyreum quidam expositorum sacrae Scripturae nomine coeli intelligi volunt, ubimatutina? etc. De hoc quoque Beda ita ait: Hoc superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis impletum est, quos in principio cum coelo et terra conditos test
Abbreviated transcription (Latin):
eqũał patri: nonest gre. s nature. Q autem
inunitatem ꝑsone unigeniti. assũptus est ho:
gr̾e est. non nature. Cet̾s aũ. adm̃sur. ai da¬
qui asp̾e .s. est caritas. quen onħnti datur. ⁊ uiha¬
bente. augetur. ⁊ ꝑficit. Immo uͥ iͥus ⁊ mag̾ ꝓͥe lo

Expanded text:
equalis Patri, non est gratiae sed naturae; quod autem in unitatem personae unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae. Caeteris autem ad mensuram daus sanctus est charitas, quae non habenti datur, et in habente augetur et proficit. Imo ut verius et magis proprie
Abbreviated transcription (Latin):
data: seruare nonposse. ⁊ idnos posse. atq ag̾e canto
minus: quanto illum ꝑcipimus minus. tanto uͦ¬
amplius: quanto illum ꝑcipimus ampluis. Ideoq
ampluis ħatur. Nam si ab alio mints. ⁊ ab alio
amplius nonhretur.s anctus heliseus: sc̃o he¬
lye non dr̃et. sp̃c quti est inte dupło sit in me xͦ
autem qui est dei filius. non adm̃suram datus

Expanded text:
data servare non posse: et id nos posse atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto amplius, quanto illum percipimus amplius. Ideoque amplius habeatur. Nam si ab alio minus, ab alio non plus haberetur, sanctus Eliseus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te duplo sit in me . Christo autem, qui est Dei Filius, non ad mensuram datus
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nasi ⁊ filiali. ⁊ ꝑ cessibli. recognoscimie᷑.
Inse cessibles auͥ ĩpsas ypostases. ꝯ indista¬
biles. inuicem ꝯiitas. ⁊ unitas quidem
sas auͥ indistantꝰ. Ec enim singula ꝑfecta
est ypostasis⁊ pͥam᷑ pͥetatem .s. existñcie
modum pͥum possidi. s unite sunt subd.
⁊ non distant neꝙ secedunt apat̾naliy¬
postasi. Ecre hic habes distinctas tres illas ꝓͥe¬
tates que supͣ. diu̾sis significate sunt modis.¬

Expanded text:
paternali, et filiali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem isas autem indistanter. Etenim singula perfecta est hypostasis, et pmodum proprium possidet; sed unitae sunt substantia, et non distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas proprietates, quae supra diversis significatae sunt modis.
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. quia est pater mea solis aut filius
nõñi tͥnitas. sñ subsistentia ꝑsonarum. sicut
sabelliani putatierunt. s ideo simplex łr. ot
filium. adquem relacine dicitur. nec tũ est fat
⁊ filius ht patrem nec tñ ip̃e est pater. Inqͦ

Expanded text:
dicimus, quia est Pater in ea solus, vel Filius nominum trinitas, sive subsistentia personarum, sicut Sabelliani putaverunt. Sed ideo simplex diciturFilium, ad quem relative dicitur, nec tamen est Filius. Et Filius habet Patrem, nec tamen ipse est Pater. In
Abbreviated transcription (Latin):
semplex ꝗ nonsit aliud ht̃s ⁊ aliud ida hab.
sicut incetis rebiꝰ est. Non i hñs liquerem.
liquo est nec corpus: colepiec anima est spͥictia
Eccs quanta est idenpaitas. qͣnta est uuncas. m¬
nnt abilitas. simplicitas. puritas diine sube.¬

Expanded text:
simplex, quod non sit aliud habens, et aliud id quod habet, sicut in caeteris rebus est. Non enim habens liquorem liquor est, nec corpus color, nec anima est sapientia. Ecce quanta est identitas, quanta est unitas, immutabilitas, simplicitas, puritas divinae sub
Abbreviated transcription (Latin):
ui a eẽntie simplicitas. ac sinceritalitã¬
ta est: quon est mea aliquid quo sit
uita est⁊ subsistit. nece qui ur tus est: ec infir¬
Mis continetur. nec qͣti luyx est: ex obscũrisco¬
apctitur. nec quu sp̃e est: ex disparibus ferma¬
deus est sit ineo aliued sit. quod abeo habecar.

Expanded text:
 essentiae simplicitas ac sinceritas tanta est, quod non est in ea aliquid quod non sit vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur; neque qui lux est, ex obscuris coaptatur; neque qui spiritus est, ex disparibus formaDeus est, ut in eo aliud sit, quod ab eo habetur,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Itemoppori̾r. Cum fames sit pena pee¬
catu si ñꝑcecarent. famẽ nsũtirent. s sine fa¬
me suꝑfluñi deret᷑ comede. Uñputant qui¬
t̾ant esurire. si ñpeccassent. Ad ꝗ dici potest.
ꝗfamesu̾e defectus e̾. ⁊ penapeẽcati.estin.
mmod̾atꝰ appecitꝰ edñdr cui ñ subiacuiss hõ.
si nõ peccass s ꝓcul dubro peccar ⁊ nͥ hunc de¬
fanus sũtirent. Sicut sͥ nonexitios exũ¬

Expanded text:
bant. §. Item opponitur: Cum fames sit poena peccati, si non peccarent famem non sentirent; sed sine fame superfluum videretur comedere: unde putant quinon poterant esurire si non peccassent. Ad quod dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defamis sentiret. Sicut ergo non ex vitio,
Abbreviated transcription (Latin):
tas nacure. infirnntatem non adducit mino
ꝙ ꝯgͥtio sapĩe. ingͦrantiã ñ ing̾it. sic lib̾tasinꝰ¬
ferier nullam arbitͥo. necẽitatis uoluntatem

Expanded text:
tas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit; sic libertas inferior nullam arbitrio voluntatis necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cineadͥaso matasit in qua deis sicut tunc
oẜcuisse iudicauit humanis ostãdecur asp
decatin a corꝑea in us irm mimisti srir dũ
ipsum oor prssuum cu ñsubduntur. s subdit᷑
aꝯm odatas acq aptas actionib sins.ẜ atcͥbutã¬
cũtionis mee. Utrum angłi. manente spĩta¬
li sinceꝑis qualitate ꝑ hanc occulcnis oꝑanteᷤ.
assumant exinfioꝵbus elem̃tis corpulencio¬
ribus ꝗsibi coaꝑcatum qͣi aliqmͣuestẽ mutet.
⁊ suatͣnsfe ment inid ꝗuolunt. aꝯmodatum

Expanded text:
creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur asde creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum accommodatas atque aptas actionibus suis immutantentionis meae, utrum Angeli manente spirituali sui corporis qualitate per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus, quod sibi coaptatum, quasi aliquam vestem mutent et et sua trasforment in id quod volunt accommodatum a
Abbreviated transcription (Latin):
ppłes suissent. Ssull quicecidũt ꝑsticissent. mo¬
uentur lectores qͦmͦ scͥptura dicat. decim̃ ozdĩẽ
Ex quo appar⁊ uonẽe ðhominib formandum.
decimũ ordinem angłoꝵ tamꝗͣnouẽ sint ã¬
głoꝵ. ⁊ decimꝰ h ominũ. s homines ꝓ qͣlitate

Expanded text:
es fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem Ex quo apparet non esse de hominibus formandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
Uno consid̾andum est. cum sp̃c sancdus non
sit genitus utrum debeat clici ingenitus ad
quod clicimus. spĩ sanctumarec genicum nec ĩ¬
geñitum. deb̾e dici. Uñ aug ad orosium ait
Spm̃ sanctum. nec genitum. nec ingenitum: fi¬
desceita declarat. quia si dyximus in genica: duos
patres affirmarc uidebimur. Si autem gerat̃¬
induos filios cdere eulꝑamur. sicut enim sclus filꝰ
inçemitiis non quidem ĩnscripeur is ħ i os uetudine
disputantium ⁊dere tanca: sermonem qͣlen
ualuerunt ꝓfitentium. filius atͥem clepotre na¬
tus est ⁊ spc sancdas. depatre pͥncipałr. ⁊ cõmuni¬
ter. de utroq ꝓcedit. Idcoq cum spm̃ sanctitui
dealio: quispiam suspicetur. Ecce. his uerbis. aꝑce

Expanded text:
unc considerandum est, cum Spiritus sanctus non sit genitus, utrum debeat dici ingenitus. Ad quod dicimus Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum debere dici. Unde Aug. ad Orosium ait: Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum fides certa decpatres affirmare videbimur; si autem genitum, duos filios credere culpabimur. Item Orosius ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem qualem valuerint proferentium. Filius autem de Patre natus est; et Spiritus sanctus de Patre principaliter et communiter de utroque procedit. Ideoque cum Spiritum sanctum de alio quispiam suspicetur. Ecce his verbis ape
Abbreviated transcription (Latin):
.i. tres subsistñtie tres entes. Non eium p ossẽc
dicitres subsistñtie. uł entes. nisi singulus eoꝵ¬
subsistñtie. ł ente̾s intlłigantur. Ideo ꝙ aug̃.
cãs dictoꝵ clisc̾nens dic̃ tres ꝑsonas. ẽe uuã
ceñtiam. ł eiusd̾ eẽntie non exead̾ eeñtiane

Expanded text:
 tres substantiae, tres entes. Non enim possunt dici tres substantiae vel entes, nisi singulus eosistentiae vel entes intelligantur. Ideoque Aug., causas dictorum discernens, dicit tres personas esse unam essentiam vel ejusdem essentiae, non ex eadem essentia; ne
Abbreviated transcription (Latin):
d ꝗ dm̃s. hica dictum eẽ. sicut cłi deus
ed spes nr̃a. ⁊ patientia nr̃a quia fac̃
nossꝑare ⁊pati. Ita caritas dr ẽẽ motus sũ
affectio animi: quia ꝑeam mouetur. ⁊ asfi¬
citur animus. addiligendum dm̃. Non aut̾
mireris. sicaritas cum sit sp̃c .s. dicacur ms¬
s quia siu in mobilitate omnia attingit: nonlo¬
asli inocus ut ubiq semꝑsit. inusquam ind¬
usa teneatur. Sic gͦ caricast dr motus anuni.
atut᷑. ⁊ moueatur. ad c̾elendum uel sꝑandum.
⁊ huius modi sic̃ ad diligendum. quare nõsic
d̾r caritas: motus uel affectio mentis. ad c̾den¬
dum ł sꝑandum. sicut ad diligendum. Ad ꝙ
sane dici pͭ. quia alios actus atꝙ motus untu
diaspe. ꝑfidem .ii. ⁊ spemp̃dictos oꝑatur ac¬
tus. diligendi uͦ actum ꝑse tm̃ sine alicuius
uii tutis medio. oꝑ atur .i. dilig̾e. Alit̾ gͦ hũc
actum oꝑatur quam alios iurtutum actꝰ
Ideoꝙ different̾ deh: ⁊ dealiis loq̃r cripto᷑.

Expanded text:
 Deus est spes nostra et patientia nostra, quia facit nos sperare et pati; ita charitas dicitur esse motus sive affectio animi, quia per eam movetur et afficicitur animus ad diligendum Deum. Non autem mireris si charitas, cum sit Spirised quia sui immobilitate omnia attingit, non locali motu, sed ut ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sic ergo charitas dicitur motus animi, atur et moveatur ad credendum vel sperandum et hujusmodi, sicut ad diligendum, quare non sic dicitur charitas motus vel affectio mentis ad credendum vel sperandum, sicut ad diligendum? Ad quod sane dici potest quia alios actus atque motus virtdia spe. Per fidem enim et spem praedictos operatur actus. Diligendi vero actum per se tantum, sine alicujus virtutis medio operatur, id est, diligere. Aliter ergo hunc actum operatur quam alios virtutum actus. Ideoque differenter de
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. aquo datur: ab illo quii dedit clonahonu¬
nibus. Que dona: sp̃m sanctum. quitale dat do
nun. quał est ip̃e. Magna est mĩa eus. donuimi¬
: dot. equale sibi. quia donum eius sp̃c sanctus est.
s Premissis ⁊ aliis pluribus auctoritatibus. apte mõ¬
spm̃ sanctum. quia ⁊ eum pater misit: ꝯsiliuᷤ.
arbitrandumest
aniuiri sancti eccłie p̃lati

Expanded text:
nobis. A quo datur? Ab illo qui dedit dona hominibus. Quae dona? Spiritum sanctum, qui tale donum dat, qualis est ipse. Magna est misericordia ejus; donum aequale sibi, quia donum ejus Spiritus sanctus est. His ergo et aliis pluribus auctoritatibus aperte monSpiritum sanctum, quia et cum Pater misit et Filius arbitrandum est. 4. An viri sancti et Ecclesiae praelati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłi ⁊ ꝓpħe sunt consecuti. sicut ⁊̃ uas electio¬
nis d̾icit. quo unum spm̃ pot aui mus quasi
eum qui non queat scindi. sinfundatur dnuimis.¬
⁊ sensibus illabatur. ut secularis sitis restringat
nec desub̾a in insibilium c̾aturarum: his uerb̾
aꝑte dicit. spm̃ sanctum ip̃m qui c̾acura nõ est.
infundi iũtib nr̃is. Iter ieodem. Omnis mu-¬
cur sit in accessibilis natura. receptabilis tñ ꝓꝑsuã
bonicatem. nobis est. conplens turtute ormua. s
qui solis ꝑticipatur uistis. simplex sub̃a. õpulons
uirtutibus unicuiq p̃sens. diuidens desuo sin¬
infudit. quem nicħ potͥ falle. Angeli ad pau¬

Expanded text:
 prophetae sunt consecuti. Sic etiam Vas electionis dicit, quia unum spiritum potavimus , quasi eum, qui non queat scindi, sed infundatur animis, sensibus illabatur, ut saecularis suis sitis restringat nec de substantia invisibilium creaturarum. His verbis aperte dicit Spiritum sanctum ipsum, qui creatura non est, infundi mentibus nostris. Item in eodem: Omnis cum sit inaccessibilis natura, receptabilis tamen propter bonitatem suam nobis est, complens virtute omnia; sed qui solis participatur justis, simplex substantia, opulentibus virtutibus unicuique praesens, dividens de suo sininfudit, quem nihil potest fallere. Angeli ad pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmatione: ꝑ grãm cunc appositam. nõ
m̾nint. dicñtes cẽ norfuisse eis collatã gr̃ã
citꝰ frue̾ntur. Q au̾tũc in p̾mium acceꝑũt.
ꝑ obsequia nobis exibitaexcleiobedientia ⁊ ren̾¬
entia meri dñt. Sita pͥmiũ ꝑ̾cessit m̾ita⁊ ħrur¬

Expanded text:
confirmatione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis collatam gratiaciter fruerentur. Quod autem tunc in praemium acceperunt, per obsequia nobis exhibita, ex Dei obedientia et reverentia mereri dicunt, et ita praemium praecessit merita;
Abbreviated transcription (Latin):
um. factum ex muliere. ubi satis ostñdit: eo ipso.
filium missum. quo facdum ex muliere. ꝓm̃¬
micti apatre. sine spũ sancto. non potiit. qͥ a
pater incelligr̾. mississe eum. cum fecit exfe¬
mina. quod utiq nonfecit. sine spũ sancto.

Expanded text:
um, factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factus est ex muliere. mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, quia Pater intelligitur misisse eum cum fecit ex femina; quod utique non fecit sine Spiritu sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
quapat̾ sapiens nor est. ẽqͥ aliqua sapientia pa¬
pr̃is qua sapiens. ⁊ ipsa nonest ill a sapĩa pr̾is.
pr̃is. Item sapia ingenita est sapi̾a pr̾is. ⁊ sapi¬
entia genita. est sapia pr̃is. Nonest aut̾ sapĩaĩ
tntia. abicimus. responso indigna: ad u̾m̾ites.
Idcm̃ ddicientes. quia una cm̃ est sapia priꝰ.
pĩa pr̃is quia sapĩa genita est cad̾ sapĩa. ⁊ ca
qͣ sapicus. siue ea qua sapiens e̾ intlłigatur ꝑͣ¬

Expanded text:
qua Pater sapiens non est. Est igitur aliqua Sapientia PaPatris, qua sapiens est; et ipsa non est illa Sapientia Patris pientia Patris. Item Sapientia ingenita est Sapientia Patris, et Sapientia genita est Sapientia Patris; non est autem Sapientia tentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, quia una tantum Sapientia Patris, pientia Patris, quia Sapientia genita est eadem Sapientia, et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
angłm sib aꝯeustodiam deputatũ. ⁊ unũ
malum. ad excitiũ ħt. Cum. ħ. om̃s angłi
boninrmbonũ uelint ꝯmim̾r q saluti
omiũm studeant. ille cũ. qͥ deputatꝰ est
Alicui ad custodiam. eum sp̃ałr hortatur
hominẽ adm alũ incitat.⁊ ad nocendũ fortins :¬
stat. illequi ad ex̾titiũ enus depritatus est.
crũ singlis homĩb singłiangłi anpłib

Expanded text:
deputatum, et unum malum ad exercitium habet. Cum enim omnes angeli boni nostrum bonum velint, communiterque saluti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialiter hortatur hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est. 2. Utrum singulis hominibus singuli an
Abbreviated transcription (Latin):
dui .N. sibi notisunt ꝯcm̃płone. nob̃ in no¬
cesꝯt. ꝯgnominatone ⁊ noiãntur singłiodi¬
possidĩt. q̃ t̾̃n om̃s hũt. Cumq omĩa dona gr̃arũ.
exp̃cipuis. sortiti sunt uocabula. In ꝑfectiozrib
cetarelnqn̾ces ordinib adꝯgnominationẽ. Uͥ
seraphyiqui ordo excellentissims extimatur.
cam oilectionem qm ꝯgnicionẽ diuinitatis ⁊ ce¬
t̃a uͥtutũ dora cet̾is om̃ib sublimius ꝑcep̃. ⁊ tñ

Expanded text:
Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordipossident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum t, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
de filio ꝓ cedit. ad sanctisicandam c̾aturams simul¬
ut sicut dese. ita ⁊ leillo  ꝓ cedat¬
. de cempezaliꝓ

Expanded text:
de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simulut sicut de se, ita etiam de illo procedat. De temporali
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea diligñter ad notandum est. ꝗ gemino est
ꝓcessic sp̃c sancti. ec nauidelic⁊ que mneffabilis
est. qua apatre ⁊ filio. et̾ nałr ⁊ sine tempore ꝓcesst.
⁊tempor alis. qua apatre ⁊ filio. ad sanctificandam
c̃aturam ꝓcedit. Et sicut abet̾no comunit̾ acsm̃iłt
ꝓcedit. apatre. ⁊ filio ita ⁊ incempore comuniter.

Expanded text:
rea diligenter adnotandum est quod gemina est processio Spiritus sancti: aeterna videlicet, quae ineffabilis est, qua a Patre et Filio aeternaliter et sine tempore processit; et temporalis, qua a Patre et Filio ad sanctificandam creaturam procedit. Et sicut ab aeterno communiter ac simul procedit a Patre et Filio, ita et in tempo
Abbreviated transcription (Latin):
quis es᷑ respondit. Pncipiuin. qui ⁊ loque uo¬
um. sicut ⁊ pat pͥncipium est cͥature. quia ab
⁊ filium pͥncipium. non duo pͥncipia c̾ature
diñs. quia ꝑat ⁊ filius. simul ad c̾aturam unũ
pͥncipiumeᷤ. sicdit uous c̾ato. Si aut̃ quie ꝗͥd
inse man⁊: ⁊ gignit uel oꝑ atur aliquid pͥn¬

Expanded text:
quis es? respondit, Principium quia et loquor voum, sicut et Pater principium est creaturae quod ab et Filium principium, non duo principia creaturae dicimus, quia et Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus creator, sicut unus Din se manet, et gignit et operatur aliquid, prin
Abbreviated transcription (Latin):
duĩ hii tres. noncͥa s unum pͥncipium. ou̾t
c̃aturarum. quia uno eodq modo. pͥncipium
rerum sunt. Non .ii. ałr sunt res apatre. ⁊ ałr
afilios penitus eod modo. Ideo apł intlłigñs h̃e
tͥuitatem ẽẽ unum pͥncipium rerum aĩt. Ex
ꝙ nacuras intłłigͥe debemus. Et om̃ĩa q̃natu¬
rałr sunt. Non .ii. exipso sunt pecc̃a que na¬

Expanded text:
ur hi tres, non tria, sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem modo. Ideo Apostolus intelligens hanc Trinitatem esse unum principium rerum, ait: Ex e naturas intelligere debemus, et omnia quae naturaliter sunt. Neque enim ex ipso sunt peccata quae na
Abbreviated transcription (Latin):
cia. sicut ex ecd̾ auro. sisierent tres statue: dice¬
remus. tres statuas unum aurumͥ ñ au̾ sic tͥnitetẽ
tam ꝗͣ exuna mac̾ia. tͥa quedani subsistant. In
statuis is equalibus plus auri est. tressimisꝗ̃
singule. ⁊ mimis auri est una ꝗͣ due. Iuilla:

Expanded text:
ntia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. In illa
Abbreviated transcription (Latin):
est. hoc scio. Distinguere autem inc illam gͥnationẽ.
⁊ hano ꝓcessionem: nescio. non ualeo. non susfitio.
Acꝑhõc. quia ⁊ illa uoluntas ⁊ ista est mesfabilis si
sicutꝰ ꝓp ħa de filio loquens ait. Generationem
nob̾ quia non est ase ipõ filuis. s abillo. dequona¬
cus est. non est a se ipso sp̃e sanctus. s ab illo de quep¬
cedit. ⁊ quia oleutroq ꝓcecdit. sicut iom ostãdñs¬
ip̃ filius sit. qm̃ ꝓcedendo. non nascendo legiꝰ ẽ de
d̾o. iam suꝑins. quantum uisum est dispritauruis.

Expanded text:
est. Haec scio, distinguere autem inter illam generationem est. Haec scio, distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio; Ac per hoc quia et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait, Generationem nobis, quia non est a seipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est a seipso Spiritus sanctus, sed ab illo de quo procedit. Et quia de utroque procedit, sicut jam ostenipse Filius sit, quoniam procedendo non nascendo legitur esse de Deo, jam superius, quantum visum est, disputavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sancdi. cdum hic uiuimus. distinguere
non sussicimus. Unde aug max imino.p̃¬
missam questionem refricanti ẜ queren
E cce respondeo.siue capias. siue non capias. cde
patre est filius. cle patre est sp̃c̃ sanctus. s ille
genicus est. iste ꝓcedens. Ideo ille filius est
pacris. de quo est genitus. Iste autem sp̃c ẽ
filium genuit. ⁊ gignẽdo ei dedit. ut eciam¬
deploꝙꝓ ce deret spe sanctus. Ni am mis pced̾et
etiam deipso: nõn diceret discipulis. accipͥite spm
sanctum. eumꝙ̃: insufflando daret. ut asequoq ꝑ¬
a deie significans. apec ostender. flandoq spirando
dabat occulte. Quia gͦ sin asceretur. non cmñ de pa¬
tre. nec tm̃ defilios de ambobus utiq nasceretur:
iud aucem inter nasci: ⁊ꝑcede inter sit. deilla¬
A excellencissima natura loquens: explicare qͥs
pocest. Non omnc quod ꝓcedit: nascitur: quoni¬
ius omne ꝓcedat q̃uod nascitur. Siout nõ omue ꝗ
bipesest: homo est. quamius bipessit. oumnis qui ho

Expanded text:
sancti, dum hic vivimus, distinguere non sufficimus; unde Aug. Maximino praemissam quaestionem refricanti, scilicetEcce respondeo, sive capias sive non capias. De Patre est Filius, de Patre est Spiritus sanctus; sed ille genitus est, iste procedens. Ideo ille Filius est Patris, de quo est genitus: iste autem SpiritusFilium genuit, et gignede ipso procederet Spiritus sanctus. Nam nisi procederet et de ipso, non diceret discipulis: Accipite Spiritum sanctum , eumque insufflando daret, ut a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando, quod spirando dabat occulte. Quia ergo, si nasceretur non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur, em inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur: sicut non omne quod bipes est, homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ apit aliqͣcenus non .ii plene potest. cm̃ ab
homine reserari archanum: ex qua intelligẽ
Nat᷑a .ii. incelligentie humaue: r̾onem hꝰ¬
dicti. non capit. uec exemplum aliꝗreb diui¬
nis. conꝑatio humana p̃stabit s ꝙ ĩ ĩtellisi¬
bile ẽ homini: ło e̾e̾ possibile: est. Cognosce¬
dumitaq atq incelligendum est. quidsit.
illud. Ego in patre. ⁊ p̾ inme e̾. sitñ ꝯp̃hẽ¬
non posse estimatur: id duune u̾itatis rat̾o
ꝯsequatur:. patrem gͦ infilio. ⁊ filiũ mpacre cb̾ ple¬
nitudo inutroꝙ diunitatis ꝑfecta est. qui aple
duo unus. s alius inalio. quia non aliudinntroꝙ:
ut unum sint infide nr̃a. uc̾ꝙ nonunus: nec
eund̾ utrumq nec aliud conficemur. quiadm̃
exd̾o natum nec cund̾ natiuit as. nec oluid eẽ ꝑ¬

Expanded text:
hic aperit aliquatenus: non enim plene potest tantum ab homine reserari arcanum; ex qua intelligentnatura enim intelligentiae humanae rationem dicti hujus non capit; nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit. Sed quod non intelligibile est homini, Deo possibile est. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamenon posse aestimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. Patrem ergo in Filio, Filium in Patre esse, plenitudo in utroque divinitatis perfecta est, quia plenduo unus, sed alius in alio, quia non aliud in utroque, ut unum sint in fide nostra: uterque non unus, nec eumdem utrumque; nec aliud confitemur, quia Deum ex Deo natum, nec eumdem nativitas, nec aliud esse p
Abbreviated transcription (Latin):
filius accep̃ apacre. Ham si pat̾em eiusdemqͥ
genit accep̃: neut̾ dꝰ ꝑfectus est. de est ii ei
Uñ decessit. nec plenicudo meo erit: qͥ expe¬
cione ꝯstit̾it. Heut̃ gͦ ꝑfectus est. si plenicudi¬
nem suam⁊ quigenuit amitit. nec quina¬
deinon degũat uat̾iutas. dtim non aliud
aliquid ex cleo: q̃ deus naseł. dum nicħ in his
nonum est. nicħ alienum. nicħ seꝑ abile: Ee¬
ce his u̾bis ꝓut humana ꝑnuctit iufirmitas.

Expanded text:
Filius accepit a Patre: nam si partem ejusdem qui genuit accepit, neuter ergo perfectus est; deesset enim ei unde decessit; nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui naDei non degenerat nativitas, dum non aliud aliquid ex Deo quam Deus nascitur; dum nihil in his novum est, nihil alienum; nihil separabile. Ecce his
Abbreviated transcription (Latin):
nouit fuisse. uel futurum esse. s tantum esse.
.i. cum dicitur deleo: quod suit uel erit nõ
est incelligendiim. quod preterierit. uel futu¬
rus sit. s quod existat simpłr. sine aliquo
temporali motu. sic⁊ enim uerba sustantiua
diuersoꝵ tempo. de deo dicantur. uit suit.
tiami siue existentiam dininitatis. simplicit
acciclens deo. s subsistens ueritas. ⁊ manẽs
cãusa. et naturalis generis pͥctas
au̾. aliquid huius nͦu. acciłe non pot̃. ⁊ ideo
sola sub̾a. uel ec̃ntia. que est deus in comnutabł
est. cui ꝓfecto. maxime ac lussitne ꝯperit. esse.
ꝙ cnim mutatur. nonseruat ip̃m eẽ  quod
mutar ⁊ potese: etiam si non mutetur. p q̃ suert
non esse. Ideo ꝗ illis soluni ꝗ non tñi nonmitat᷑:¬

Expanded text:
 tantum, est, id  tantum, est, id est, cum dicitur de Deo quod fuit vel erit, non est intelligendum quod praeterierit, vel futurus sit, sed quod existat simpliciter sine aliquo temporali motu. Licet enim verba substantiva diversorum temporum de Deo dicantur, ut fuit, tiam existentiam Divinitatis simpliciter accidens Deo, sed subsistens Veritas et manens causa, et naturalis generis proprieautem aliquid hujusmodi accidere non potest, et ideo sola substantia vel essentia, quae est Deus, incommutabilis est, cui profecto maxime ac verissime competit esse. Quod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod non esse. Ideo illud solum, quod non tantum non mutat
Abbreviated transcription (Latin):
ic diligenter aduercendun est qͦ¬
modo intelligi debeant. illauerba ieronint.
non possit dici de deo. fuit. uł ecit. s cm̃ est:
eum de deo frequenter scriptum reppia¬
mis. fuit ab eterno. suit semp. ⁊er it ipse¬
cula. ⁊ huius modr. Unde indetur quia nõ
est tancum dicendum de deo. suit. uesest¬
uel est. uel erit. Si enim diceretur canturi fu¬
it. putaretur quod desierit eẽ. si diceretur tm̃
est. pucaretur quel nou semꝑ fuerit. s esse ce pe¬
rit. sitantum diceretur erit: nori esse modo
erit. ut intelligatur. quia uec cepit. nec desi¬
dicatur est. scł̾m nos. benedicitur. fuit. ⁊er̃.
fuit: quia nonquam clesiit cẽ: erit: quia ram¬
quam derit. est: quia semꝑ est. non preteriit
quasi quod non maneat. non ollietur. quasi
quod nonerat. Guingͦ nostra locutio. ꝑtem¬
pora uarietur: de eouere d̾nr uerba cuius lib
cemporis. qui nullo cempore defuit. uel cde est. p
est. scire. ideni est ẽẽ. aquo cͦ est illi essentia au¬

Expanded text:
ic diligenter advertendum est quomodo intelligi debeant illa verba sancti Hienon possit dici de Deo, fuit, vel erit, sed tantum, est, cum de Deo frequenter scriptum reperiamus: Fuit ab aeterno, fuit semper, et erit in saecula, et hujusmodi; unde videtur quia non est tantum dicendum de Deo, fuit, vel est, vel erit. Si enim diceretur tantum, fuit, putaretur quod defuerit esse; si diceretur tantum, est, putaretur quod non semper fuerit, sed esse coeperit; si tantum diceretur, erit, putaretur non erit, ut intelligatur, quia nec coepit, nec desidicatur, est, secundum nos bene dicitur, fuit, et erit. Fuit, quia nunquam desiit; erit, quia nunquam desinet; est, quia semper est; non praeteriit, quasi quod non maneat; non erit, quaquod non erat. Cum ergo nostra locutio per tempora varietur, de eo vere dicuntur verba cujuslibet temporis, qui nullo tempore defuit, vel deest, vel est scire, idem etiam esse. A quo ergo est illi essentia, a
Abbreviated transcription (Latin):
on diligñ̾tꝰ. p̃missauctoritatum ũs intñ¬
dimus ut dicto intelligaitiam capi
tatis. que ibi non sunt. quam ponendialqͣ
exelud̾r. nͨ nũ qͣntitas iudiuinitate ponᷤ.
tamꝗͣ dic̾etur cleus est. nec multis t ples

Expanded text:
 diligenter praemissis auctoritatum verbis intendimus, ut dictorum intelligentiam capiatatis quae ibi non sunt, quam ponendi aliqexcluditur, nec numeri quantitas in divinitate ponitur: tanquam diceretur: Deus est, nec multi sunt vel plures
Abbreviated transcription (Latin):
ed queris ame inquit amb. quomͦ si
filius sit. nompͥoreni ħeat patrem. quero
michi enim inpossibile est. g̾nationis scire
sec̾tum mens deficit uox sił. non meatã¬
ces. ꝯsupra angłos. ⁊ supracherubia⁊ supͣ
seraphin. ⁊ suꝑra omñe sensum est. quia
superua misteria. lic ⁊ scire quod natus sit. nori
lic⁊ discutere. quomodo natus sit. Illud negare
mͥ non lici. hoc querere metus est. In esfabilis .ii.
est illa generatio. Unde ysiaias. Gcnerationem eꝰ
qͥs enarrabit.
Qͥdam p̃sumũt discutere gn̾ations seriẽ

Expanded text:
ed quaeris a me, inquit Ambr., quomodo si Filius sit, non priorem habeat Patrem? QuaeroMihi enim impossibile est generationis scire secretum; mens deficit, vox silet, non mea tantes, et supra angelos, et supra cherubin, et supra seraphin, et supra omnem sensum est; quia superna mysteria. Licet scire quod natus sit: non licet discutere quemadmodum natus sit. Illud negare mihi non licet, hoc quest illa generatio, unde Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? 9. Quidam praesumunt discutere generationis serie
Abbreviated transcription (Latin):
Qdamputant alioͦs inilla mulcitudine ẽẽ qui
forasꝓ offo ex eunti alios qui sm̃ꝑĩtus assistunt.si¬
cut scͥptumẽ in daniele. milia tꝑiluimtninis¬
trabant. ⁊ dccies cñtena mlia asstebant er. Itẽ
dionisiꝰ. ingerarchia que sac pͥncipatus or. de p̃

Expanded text:
dam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus semper assistunt; sicut scriptum est in Dan., c. 7: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei. Item Di
Abbreviated transcription (Latin):
egigne. signi ꝓcedere ipsascm̃re sones. non
ypostases significant. siue h̾re filium ⁊ hre
prẽm. Uc tibi gͣ. cum dm̃s deus est pat̾ nomiᷤ¬
ne patris. ⁊rx lo̾nem notamus ⁊ diuiuam x¬
postosim sigͥ camus. utsit intłłigñtia cab. D̾s
uł diuuna ceñtia est pat̾ .i. ille quigenuit.
.s. y postasis. qͥ ħt filium. Siulr deus est¬

Expanded text:
gignere, gigni, procedere, ipsas tantum relationes, non hypostases significant, sive habere Patrem: ut, verbi gratia, cum dicimus: Deus est Pater, nomine Patris et relationem notamus, et divinam hypostasim significamus; ut sit intelligentia talis: Deus vel divina essentia est Pater, id est, ille qui genuit, id est, hypostasis quae habet Filium.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃cs. ꝓcedat de patre. ⁊sit̃ de sub̾a patris. cur
non dicatur. cẽ natus s potus ꝓ cedere. Icutr non
dicatur filius: quare aucem sp̃e sanctus moridie acut.
boꝵ utiq filius diceretur. quod absurdissimum ẽ.
filuis quippe milus est cluoꝵ: nisi parris mats
Absit᷑ autem. ut inter deum patrem ⁊⁊ deum filium.
cale aliquid suspicemur. absuidissime cͦ filius clice¬

Expanded text:
procedat a Patre, et sit de substantia Patris, cur non dicatur esse natus, sed potius procedere, vel cur non dicatur Filius. Quare autem Spiritus sanctus non dicatur borum utique filius diceretur: quod absurdissimum est. filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. absit autem, ut inter deum patrem et dei filium tale aliquid suspicemur, quia nec filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
ic Est natał ozdo. distinctonis dierũ.
ut distingant᷑. atq ꝯputñtui dies. amaẽ
dies. p̃cedñti noch in ꝯput̾one. cũ iuxta nͣlẽ
ordinemꝙ̃cedñs dics. seqñti noctadiungi
debeat. quia homo. aluce ꝑ pecem corriut.

Expanded text:
ic est naturalis ordo distinctionis dierum, ut distinguantur atque computentur dies a dies praecedenti nocti in computatione, cum juxta naturalem ordinem praecedens dies sequenti nocti adjungi debeat, quia homo a luce per peccatum corruit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣłi u̾ba hylorii p̾missa accipienda s. licitã¬
te sint ꝓfunditatis. ut ⁊̃ adhibita expoitone.
uix asiquacenus ea mtłlige ualeat: huma¬
nus sensus. Cum ⁊ ip̃a eo explanatia ꝗͣ hic
agͥ edidit: płimũ ise h̾at difficultatiᷤᷤ ⁊ a̾bigu̾ia¬

Expanded text:
qualiter verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
sancto. ita ait auis est quidicit. misit me
dominus. ⁊ sp̃c eius. nisi qui uenit a patre.
ut saluos facer  pͣccatores. uxͦ. gͦ.⁊ pat̾ filiũ
ssa̾ias dicit. Puer natus est nobis. ⁊ filius
leget ait mneuangͣelio hodie conpleta est. hec
si filius hominis: hunctus est. ⁊missus adp¬
dicandum. i amscdm diuinicatem. non suꝑ¬

Expanded text:
sancto ita ait: Quis est qui dicit, misit me Dominus et Spiritus ejus, nisi qui venit a Patre, ut salvos faceret peccatores? Pater ergo Filium Isaias dicit c. 9: Puer natus est nobis, et Filius angelio: Hodie completa est haec si Filius hominis et unctus est et missus ad praedicandum, nam secundum divinitatem non su
Abbreviated transcription (Latin):
ic queritur. ueruni seinel cm̃ missus
sit filius. ansepe mictatur. Si ii mislio
silii ip̃ius cm̃ in car natio est. cumsem tm̃
incar natus sit ⁊semeltm̃ uid̾r missus at
sisepe mittitur: est: ⁊ alia missio: quam iꝰ¬
carnatio. S q̃est illa: Nonquid ec̾nacemtaᷤ¬

Expanded text:
c quaeritur utrum semel tantum missus sit Filius, an saepe mittatur. Si enim missio Filii ipsius tantum incarnatio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur missus. At si saepe mittitur, est et alia ejus missio quam incarnatio. Sed quae est illa? Numquid aet
Abbreviated transcription (Latin):
empto a̾ ħ mͦ fcãẽ. stans corã femin a hostis
suꝑb non aud mu̾ba ꝑsuasioñis exire.
metuens dephũdi. S subint rogbne eam agõr.
ut ex resporisione collig. qͣłr in malicia ꝓced̾e
poss. Cur in quit p̃cep̃ nob̾ deusũ ñ comedetᷤ
dc om̃iligͥo ꝑadisi. Ciu respondit mulier. defr¬

Expanded text:
em hoc modo facta est: Stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi, sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret, qualiter in malitiam procedere posset. Cur, inquit, praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Cui respondit mulier: De fr
Abbreviated transcription (Latin):
rat. q̃utiq nõ intm̃pore ce̾ ceꝑunt. quid res¬
pondebit dehornine. qui incm̃ꝑe factus est.
accidũtia relat᷑a. q̃ cum aliqua muconere¬
rum dequibrs dn̾s accid̃t. sieut amiens re¬
late̾ dr. Noni .ii. amicus eẽ incip̃. nisi eum
amare ceꝑit. fit dͦ aliquamut̾o uoluntatiᷤ.

Expanded text:
rat, quae utique non in tempore esse coeperunt; quid respondebit de homine qui in tempore factus est, accidentia relativa, quae cum aliqua mutatione rerum de quibus dicuntur, accidunt; sicut amicus relative dicitur. Non enim amicus esse incipit, nisi cum amare coeperit. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
aug. ꝙ dilectio est: aspũ sancto: aquofides.
ritas. Quomͦ enim carĩtas. sp̃c .s. est. si ab ipso
est. Nam si abipso est: ⁊ ipse est: gͦ spc̃ sanctus a
non est. s cñ: ⁊ase ipso. datur nob̾ ut supra

Expanded text:
uod dilectio est a Spiritu sancto, a quo fides ritas. Quomodo ergo Spiritus sanctus est, si ab ipso est? Nam si ab ipso est, et ipse est, ergo Spiritus sanctus a non est, sed tamen a seipso datur nobis, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
di in cosdibus nr̃is. non est dicta caritus deiqͣ
dilig nos. s qua facit nos dilige .i. non ibi
appellatur caritas dĩ. eoꝗ dens nos ea diliga.
s eo ꝗ nos ea sui dilectozes facit. ⁊ꝗ ea r̃one
poss dici caritas cdĩ quia nos ea dilig̾e facit.
ex simili gͥne loco̾nis. ostend̾. sicut dr iusticia
cłi. qua uos uistificat. ⁊dñi salus. qua nossal¬

Expanded text:
ditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutionis ostenditur, sicut dicitur justitia Dei qua nos justificat, et Domini salus qua nos sal
Abbreviated transcription (Latin):
ca au̾sione quoꝵ dam⁊ ꝯu̾sione quordam.
cencla sunt
Qñdo facti sunt angłi priuis
dicit in quo uidur sibi obinare a

Expanded text:
ta aversione quorumdam et conversione quorumdam. cenda sunt. 2. Quando facti sunt angeli prius dicit, in quo videntur sibi ob
Abbreviated transcription (Latin):
sicut filus. nascñdo ħ c. nontm̃ ut sit filus. ꝗ re¬
ẽẽt cui daretur. Nongͦ eoquo datur. s ꝓce¬
dendoht. ut sit donuni. ⁊ ut sit eessentia. sic̃
filius. non eo quo datus est. s nascendo occe¬
pit. noncm̃ut sit filius s ut sit eeñtia. Uñ au̾s
sine mitio temporis. sine mutabilitate nat̾e.

Expanded text:
sicut Filius nascendo habet non tantum ut sit Filius, quod reesset cui daretur? Non ergo eo quod datur, sed procedendo, habet ut sit donum, et ut sit essentia; sicut Filius non eo quod datus est, sed nascendo accepit non tantum ut sit Filius, sed ut essentia. Unde Aug. sine initio temporis, sine mutabilitate naturae
Abbreviated transcription (Latin):
natum est. Natum gͥ inugenitum dm̃ con¬
fitemur. s natum añ cempora. nec añ cẽ qu̾ã
natum. nec ante natum ꝗͣ cẽ. quia nasci ꝗͥ
er̾at. iam non nasci est. s scipm̃ demutare¬
non nascendo. hoc autẽ humanum sensum
⁊ intelligentiam mundi excedit. Non hoc

Expanded text:
natum est? Natum ergo unigenitum Deum confitemur, sed natum ante tempora, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intell
Abbreviated transcription (Latin):
fuit semꝑ. quramid natum est: ut cẽt.
Nemo ambigit. quin que inrebus huinanis
nata sunt. aliqñ nonfum̾it. s aliud est exeo
est. Ibi. nec sm̃ꝑ fuit quip acer est: nec semꝑzͥ
pater. ⁊ qui n on sem pater est. non semper
genuit. Uͥ aũ semꝑ pacer est. semꝑ filius est.

Expanded text:
fuit, quia in id natum est ut esset. Nemo ambigit quin ea quae in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint. Sed aliud est ex eoest. Ibi nec semper fuit qui pater est, nec semper pater est; et qui non semper pater est, non semper genuit; ubi autem semper Pater est, semper Filius est.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ. Utrum om̃s angłieiuss̃ ordinis.
eqͣlessint. Ita eẽ quib dam placuit. s ñ est
h ꝓbab̾le. necassertione dignum quialucis.
qui fuit de colle giosuꝑ ioꝵ. ip̃is ⁊̃ dignio ex¬
cicit. qui aliis excellentiores c̾atifuerant.

Expanded text:
 utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio superiorum, ipsis etiam dignior extitit, qui aliis excellentiores creati fuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
ins muñis etͥnitatis: sp̃ei ⁊ usus abditan
serutatus intłłigñ̾tiam qͣntum ualeo. nõ
eum secutum arbitro inet̾ntatis uo ca¬
buło: nisi q̃ pat̾. nonht ꝑzẽm dequo sit filiꝰ
Aul de patre est. ut sit. atq ut illi coec̾mis sit.
Imago ir si ꝑfecte impbillud euiꝰ imago est. ip̃a
coequatur ei non illud imagini sue Inquanna¬
gine. spẽm nominauit. Credo. ꝑs pulerica¬

Expanded text:
 muneris, aeternitatis et speciei et usus, abditam scrutatus intelligentiam in quantum valeo, non eum secutum arbitror in aeternitatis vocabulo, nisi quod Pater non habet Patrem de quo sit: Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim, si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nominavit, credo, propter
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deb ołe are. qͦs p̃sciebat malos fucos. Scie¬
bat. i bonsꝑfucuros ⁊ iuste ꝓmala uoluita¬
te puniendosAddunt̃talem hominem
oeb facͥequinoll oĩo peccare. Conce drũs
quid. meliorem nat̾om eeͥ. q̃ omio pecca¬
re noll. C onced ant ip̃i. ñ ee̾ malam

Expanded text:
 Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam