comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eminens nouitas uirtutũ. qͣndo d̃s ꝙ̃
terre ñ potest mundꝰ. neq uidere aliqͥs ut
uiuere possit. sic ingressus est hospicium¬
uentris: ut corporis claustͣ nescirent: sic¬
no clausa. Unde canitꝰ in eiꝰ canticis de
ea Ortus concluso. fons signatꝰ. emissione
tue paradisꝰ. Uere ortꝰ deliciarum in qͦ
consita sunt uniu̾sa florum genera. ⁊ odo¬
ram̃ta uirtutũ. sicq conclusꝰ. ut nesci¬
at uiolari. neq corrumpi ullis insidia¬
rum fraudib. Fõns itaq signatꝰ sigillo
totiꝰ trinitatis ex quo fons uite manat.
ĩ cuiꝰ lumine om̃s uidemꝰ lumen: quia iux¬
ta iob̾em. ipse ẽ qui illuminat omnẽ ho¬
minẽ uenientẽ in hunc mundũ: Cuius
ꝓfecto emissio uteri. suꝑnorũ ciuiũ om¬
nium est paradisꝰ. De isto namq uents
agro patriarcha ysaac longe odorans. aie¬
bat dicens ecce o dor filii mei sicut odor
agri pleni quẽ bñdixit dominꝰ: quãnis
putent parũ iutelligentes. ad̾ priores scĩ

Expanded text:
eminens novitas virtutum, quando Deus quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit sic ingressus est hospitiumventris, ut corporis claustrum nesciret: sicno clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti
Abbreviated transcription (Latin):
um doloꝵ. hec. Uidete autẽ uosmecip¬
sos. Tradent enim uos in conciliis: et¬
in synagogis suis uapulabitis. ⁊ ante
p̃sides et reges stabitis. ꝓpt̾ me intes¬
timonium illis. Et in omnes gentes:¬
IIIIA primũ oportet p̃dicari euͣnge¬
lium. Et cum duxerint uos tradentes:
nolite p̃cogitare quid loqͣmini. sed qd̃
datum uobis fuerit in illa hora. id¬

Expanded text:
e autem vosmetipsos. Tradent enim vos in conciliis, et synagogis vapulabitis, et ante praesides et reges stabitis propter me in testimonium illis. Et in omnes gentes primum oportet praedicari Evangelium. Et cum duxerint vos tradentes, nolite praecogitare, quid loquamini: sed quod datum vobis fuerit in illa hora
Abbreviated transcription (Latin):
lum uerbis hortabatꝰ s et iuram̃to af¬
firmabat diuitem se et beatũ facturũ.
habiturum: et res necessarias p̃biturũ
Sed ad hec cum adolescens neqͣ quam
inclinaretur. uocauit rex matrẽ: ⁊ sua¬
debat ut adolescenti fieret in salute᷑.

Expanded text:
lum verbis hortabatur sed et iuramento adlum verbis hortabatur sed et iuramento adfirmabat divitem se et beatum facturum ehabiturum et res necessarias praebiturum sed ad ista cum adulescens nequaquam inclinaretur vocavit rex matrem et suade
Abbreviated transcription (Latin):
bant et sextum: ⁊ is mori incipi¬
ens sic ait. Noli frustra errare. Nos e¬
nim ꝓpter nosmecip̃os hec patimͫ pec¬
cantes in dm̃ nr̃m. ⁊ digna ãmiratione
facta sunt in nobis. Tu autẽ ne existi¬
mes tibi impune futurum: ad contra
dm̃ pugnare temptaueris. Supͣ modũ
autem mat̾ mirabilis. ⁊ bonoꝵ memo¬
ria digna. que pereuntes septẽ filios sub
uniꝰ diei tempore conspiciens. bono animo
ferebat ꝓpt̾ spem qͣm in dm̃ habebat. sin¬
gulos illorum hortabatꝰ᷑ patria uoce forti¬
ter. repleta sapientia. ⁊ feminee cogita¬
tiomi masculinũ animum inserens: dixit
ad eos. Nescio qualit̾ in utero meo appa¬
riustis. Neq enim ego sp̃m et animam
donaui uobis et uitam: et singuloꝵ ñ
creator qui formauit hominis natiuita¬
uitam: sicut nunc uosmec ip̃os despici¬
Intiochꝰ autẽ contempni se arbitratꝰ.
simul et exprobrantis uoce despecta
cum adhuc adolescentior suꝑesset. ñ so¬

Expanded text:
bant et sextum et is mori incipibant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quae punius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam in Deum habebat singulos illorum hortabatur patria voce fortiter repleta sapientia et femineae cogitationi masculinum animum inserens dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam docreator, qui formauit hominis natiuitavitam sicut nunc vosmet ipsos despiciAntiochus autem contemni se arbitratus simul et exprobrantis voce despecta cum adhuc adulescentior superesset non so
Abbreviated transcription (Latin):
functos nos ꝓ suis legib in et̾ne uite re¬
surrectione suscitabit.
ost hunc tertiꝰ illuditur: ⁊ lingͣn
postulatꝰ cito ꝓtulit: et manꝰ cons¬
tanter extendit: et cum fiducia ait. E
elo ista possideo:. s. ꝓpt̾ dei leges nũc
hec ipsa despicio: qm̃ ab ipso me ea re¬
cepturum s. ero: ita ut rex et qui cum
ipso erant mirarentur a dolescentis ani¬
mum. qd tauaͣm nichilium duceret
cruciatꝰ. Et hoc ita defuncto: qͣrtũ si¬
milit uexabant torquentes. Et cũ iã
eẽt ad mortem. sic ait. Potiꝰ ẽ ab hõi¬
b morti datos spem expectare a deo.
iterum ab ipso resuscitandos. Tibi enĩ
resurrectio ad uitã ñ erit. Et cũ ad¬
mouissent quintũ uexabant eum.
At ille respiciens in eum dixit. Potes¬
tatẽ int̾ homines habens cum sis cor¬
ruptibilis facis qd̃ uis. Noli autẽ pu¬
tare genus nr̃m a deo eẽ derelictum.
Patient sustine: et uidebis magna po¬
testas ipsius qualit̾ te ⁊ sem̃ tuum tor

Expanded text:
functos nos pro suis legibus in aeternae vitae refunctos nos pro suis legibus in aeternae vitae resurrectione suscitabit post hunc tertius inludebatur et linguam postulatus cito protulit et manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vitam non erit et cum admovissent quintum vexabant eum at ille respiciens in eum dixit potestatem inter homines habens cum sis corruptibilis facis quod vis noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebit
Abbreviated transcription (Latin):
Ratꝰ itaq rex iussit sartagines ⁊ ollas
eneas succendi. Quib stutim succensis.
iussit ei qui prior fuerat loquutꝰ am
eiꝰ fratrib et matre inspicientib. Et
cum iam ꝑ omnia inucilis factꝰ eẽt: in¬
sit ignẽ admoueri: ⁊ adhuc spirantem
torreri ĩ sartagine. In qua cum diu cru¬
ciaretꝰ. ceteri una cum matre inuicẽ
se hortabant᷑ mori fortit. dicentes:
Dñs d̾s aspiciet ueritatẽ. ⁊ consolabi¬
T in nobis: quẽadmodũ ꝓtestatione
cantici declarauit moyses: et in seruis
suis consolabitur. Mortuo itaq mes¬
ses primo illo. hoc modo: sequentẽ de¬
ducebant ad illudendũ. Et cute capitiꝰ
eiꝰ cum capillis detracta: int̾rogabãt
si manducaret priꝰ quã toto corpore ꝑ
membra singula pumretꝰ᷑ At ille res¬
pondens patria uoce. dixit. Non faciam.
ꝓpter qd̾ et iste sequenti loco primi tor¬
menta suscepit. ⁊ ĩ ultimo sp̃u constitu¬
tus sic ait. Tu quidẽ scelestissime ĩ pre¬
senti uita nos ꝑdis: s rex mundi de¬

Expanded text:
ratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus ampeius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit et in ultimo spiritu constitutus ait tu quidem scelestissime in praesenti vita nos perdis sed rex mundi de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑside. Intrauerat enim in eam
que dicitur ꝑsipolis. ⁊ temptauit spoli¬
are templa. ⁊ ciuitatẽ opprimere. Sed
multitudine ad arma concurrente. in
fugam uersi sunt:. ⁊ ita contigit. ut
antiochus post fugam turpit rediret. Et
cum uenisset circa ecbatanan. recogno¬
uit q̃ erga nicanorẽ et thimotheũ ges¬
ta sunt. Elatꝰ autẽ in ira: arbitbat᷑ se
inuiriã illoꝵ qui se fugauerunt pos¬
se in uideos retorquere. Ideoq iussit a¬
gitari currum. sine intermissione agẽs
iter. celesti eum iudicio ꝑurgente. qd̾
ita superbe loquutꝰ est. uenturũ se ibe¬
rosolimam. et congeriẽ sepulchri uide¬
orum eum facturũ.¬

Expanded text:
rside intraverat enim ea quae dicitur Persipolis et temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam facturu
Abbreviated transcription (Latin):
uet ommipotentis ira: q̃ suꝑ omne genꝰ
nr̃m uste suꝑducta ẽ. Tunc rex accensꝰ
ura. in hunc suꝑ omnes crudeliꝰ deseuiit.
indigne ferens derisum se. Et hic itaos
mundꝰ obiit: ꝑ omnia ĩ dño confideris:
consũmata ẽ. Igitͫ de sacrificiis. ⁊ de ni

Expanded text:
net Omnipotentis ira quae super omne genus net Omnipotentis ira quae super omne genus nostrum iuste superducta est tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desaeviit indigne ferens derisum se et hic itaque mundus obiit per omnia in Domino confidens consummata est i
Abbreviated transcription (Latin):
iescens. Quem sustinetis: Nõ obe¬
dio p̃cepto regis. s p̃cepto legis. q̃ data ẽ
nobis ꝑ moysen. Tn uero qui inuentor
omnis malicie factꝰ es in hebreos: nõ
effugies manũ dei. Nos enĩ ꝓ. peccatiᷤᷤ no¬
stris hec patimur. Et si nobis ꝓpt̾ incre¬
ptionẽ et correptionẽ d̃s nr᷑ modicũ ira¬
tus ẽ: sed iterum reconciliabit᷑ serius su¬
is. Tu autẽ o sceleste. ⁊ omnium homi¬
num flagitiosissime. noli frust᷑ extolli
uauis speb inseruos eiꝰ inflãmatꝰ. Nõ¬
dum enim ommpotentis dei ⁊ omnia in¬
spicientis udicium effugisti. Nam fra¬
tres mei modico nunc dolore sustentato
sub testum̃to eterne uite effecti sunt
tu uero iudicio dei iustas suꝑbie tue
penas exsolues. Ego autẽ sicut fres
mei animiam et corpus meum trado
ꝓ patriis legib. inuocans d̾m maturi
genti nr̃e ꝓpicium fieri: teq cũ torm̃¬
tis et uerberib confiteri qd̃ ipse ẽ d̃s so¬
lus. In me uero et in fratrib meis desi¬

Expanded text:
sustinetis non oboedio praecepto regis sed praecepto legis quae data est nobis per Mosen tu vero qui inventor omnis malitiae factus es in Hebraeos non effugies manum Dei nos enim pro peccatis nostris haec patimur et si nobis propter increpationem et correptionem Dominus noster modicum iratus est sed iterum reconciliabitur servis suis tu autem o sceleste et omnium hominum flagitiosissime noli frustra extolli vanis spebus in servos eius inflammatus nondum enim omnipotentis Dei et omnia inspicientis iudicium effugisti nam fratres mei modico nunc dolore sustentato sub testamento aeternae vitae effecti sunt tu vero iudicio Dei iustas superbiae poenas solves ego autem sicut fratres mei animam et corpus meum trado pro patriis legibus invocans Deum maturius genti nostrae propitium fieri teque cum tormentis et verberibus confiteri quod ipse est Deus solus in me vero et in fratribus meis desi
Abbreviated transcription (Latin):
elegistis. s ego elegi uos: ⁊ posuil
uos ut eatis et fructum afferatis pͥmi
Posui ad grãm. plantaui ut catis. et¬
fͤras uolendo: fructum afferatis opan¬
do fatis enim uolendo dixi: quia uel¬
le aliquid facere. iam m̃te ire et. Qua¬
lem ergo fructum afferre debeant sub¬
ditur. Et fructꝰ ur̃ maneat. Om̃e qd̾
secundũ p̃sens scl̃m laboramꝰ. uix usq
ad mortem sufficit. Mors namq int̾¬
ueniens. fructum nr̃i laboris abscidit.
Qd̃ uero ꝓ et̾na uita agitur. etiam
post mortem reseruatꝰ᷑. ⁊ tunc appãre¬
re incipit: cum laboꝵ carnalium fruc¬
tus ceperit ñ uideri. Ibi ergo illa re¬
tributio inchoat: ubi ista derminat᷑
na cognouit. apud eiꝰ animum
temporales fructꝰ uitescant. Tales
tructꝰ oꝑemꝰ qͥ maneãt. taleᷤ fructꝰ oꝑem᷑. qͥ cũ mors
cũcta interimat: ipsi exordium a morte
sumant. Nam qd̃ a morte incipiant
fructꝰ dei. testatur ꝓpha. qui dicit. Cũ
dederit dilectis suis sompnum. hec ẽ

Expanded text:
elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. na cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
tem mrͣis conuenitis: genua flectitis.
pectꝰ tunditis. uoces orationis ac con¬
fessionis emittitis: faciem lacrimis ri¬
gatis: s pensate queso petitiones ur̃as.
Uidete si in nomine ih̃u petitis: idest
si gaudia et̾ne salutis postulatis. In do¬
mo enim ih̾u ihm ñ queritis: si in
etͥnitatis templo importune ꝓ tem¬
poralib oratis. Ecce alius in oratione
sua querit uxorem: alius petit ui¬
lam: alius postulat uestem. aliꝰ dari
sibi dep̃catur alim̃tum. Et quidẽ cum
hec deiunt: ab ommpotente deo peten¬
da sunt. Sed meminisse continue de¬
bemꝰ qd̃ ex mandato eiꝰdẽ nr̃i redemp¬
toris accepimꝰ. Querite primum reg¬
num dei ⁊ iusticiã eiꝰ: ⁊ hec omnia a

Expanded text:
tem martyris convenistis, genua flectitis, tem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justiti
Abbreviated transcription (Latin):
petieritis patrẽ in nomine meo: da¬
bit uobis. Usq modo ñ petistis quicqͣ
in nomine meo. Si omne qd̾ petimꝰ
in nomine filii dat nobis pater. qͥd
ẽ qd̃ paulꝰ ter dñm rogauit. ⁊ exau¬
diri non meruit: s dictũ est illi. Suf
mine ñ petiit: Qre autẽ non accepit qd̃
petiit. Quomodo ergo uerum est quia
quicquid petierimus in nõie filii dat no¬
bis pat̾: si auferri a se angłm saghane.
petiit apls in nomine filii. ⁊ tam̃ quod
peciit ñ accepit: Sed quia nom̃ filii ih̾c¬
ẽ ih̾c autem saluator. uel etiã saluta¬
ris dicitur: ille in nomme saluatoris
petit : qui illud petit. qd̃ ad uerã salu¬
tem ꝑtinet. Nam si id qd̃ ñ expediat
petitur: ñ in nomine iħu petitꝰ pater.
Unde eisdẽ apłis adhuc infirmantib¬
dicit dominꝰ dicit. Usq modo ñ petistis
quicqͣm in nõie meo. Ac si aꝑte dicere¬
tur. Non petistis in nõie saluatoris: qͥ
nesci̾tis querere et̾nam salutẽ. Hinc ẽ
ad et paulꝰ ñ exauditꝰ: quia si libera

Expanded text:
petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Suffmine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur: Ille ergo in nomine salvatoris petit, qui illud petit, quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expediat petitur, non in nomine Jesu petitur.adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine mea . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si liberar
Abbreviated transcription (Latin):
potest mereri qd̃ petit. qui hic nolu¬
it audire qd̃ iussit : quia qui tempꝰ
congrue penitentie ꝑdidit: frustra
ante regni ianuam cum p̃cib uenit.
hinc ẽ enim qd̾ ꝑ salomonẽ dñs dic̃.
Uocaui et renuistis. extendi manũ me

Expanded text:
potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit; qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc etenim per Salomonem Dominus dicit: « Vocavi et renuistis; extendi man
Abbreviated transcription (Latin):
Dene autem alia quinq uł alia
duo in luccum uenisse referunt᷑
quia dum utriq sexui p̃dicatio impẽ¬
ditur: quasi accepta talenta geminã¬
Tͦ S is qui unum talentum accepe¬
rat. abiens fodit in t̾ra: ⁊ abscon¬
dit pecuniam dñi sui. Talentum
abscondere ẽ in terra acceptũ inge¬
nium t̾cenis actib implicare lu¬
crum spiritale ñ querere: cor a t̾reniᷤᷤ
cogitationib nũquã leuare. Sunt
namq ñ nulli qui donũ intelligentie
ꝑceperunt: sed tam̃ sola q̃ carnis sũt.
dit: quia is qui nunc pie spirita
dona tribuit: districte in iudicio me¬
rita exquirit. Qd̃ nucisq accepit con¬
sideret: ⁊ qd̃ lucrum de acceptis re¬

Expanded text:
ene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae rceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt dit, quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquirit, quid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis re
Abbreviated transcription (Latin):
ma futuri. Sed non sicut delictum: ita
et douum. Si enim in unius delicto ml¬
ti mortui sunt: multomagis gña dei et
donum iugr̃a unius hominis ihu xp̃i ĩ
plures habundauit. Et ñ sicut ꝑ unum
peccatum: itu et donum. Nam iudiciũ ex
uno in condampnationẽ: gr̃a autẽ ex
multis delictis in iustiticationẽ Si enĩ
in unius delicto mors regnauit ꝑ unũ

Expanded text:
ri sed non sicut delictum ita et donum si enim unius delicto multi mortui sunt multo magis gratia Dei et donum in gratiam unius hominis Iesu Christi in plures abundavit et non sicut per unum peccantem ita et donum nam iudicium ex uno in condemnationem gratia autem ex multis delictis in iustificationem si enim in unius
Abbreviated transcription (Latin):
uit diffideꝑtia: sed confortatꝰ est fide
dans glam deo: plenissime sciens. quia
quecunq ꝓmisit. potens est ⁊ facere.
Ideo et reputatũ ẽ ei ad iusticiã. Non
est autem scriptum tantũ ꝓpter illũ.
quia reputatũ est illi ad iusticiã: sed
et ꝓpter nos quib reputabit᷑ credenti

Expanded text:
tia sed confortatus est fide dans gloriam Deo plenissime sciens quia quaecumque promisit potens est et facere ideo et reputatum est illi ad iustitiam non est autem scriptum tantum propter ipsum quia reputatum est illi sed et propter nos quibus reputabitur credenti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ et accessum habemus ꝑ fidẽ in gra¬
tiam istam in qua stamus: et głam᷑ in
spe głie fiuorum dei. Non solum autẽ. sed
et gloriamur in tribulationib: scientes
qd̃ tribulatio parientiã operatꝰ᷑: patientia

Expanded text:
 quem et accessum habemus fide in gratiam istam in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei non solum autem sed et gloriamur in tribulationibus scientes quod tribulatio patientiam operatur pat
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatio multis tribulationib p̃¬
uenitur. ⁊ ꝑ crebra mala q̃ p̃ueni¬
unt. iudicantur mala ꝑpetua q̃ sub¬
secuntur. Et ideo post bella ⁊ seditio¬
nes. ñ statim finis: quia multa ma

Expanded text:
tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa
Abbreviated transcription (Latin):
tent̾ obsidet pietas falsa. ut hãc
ñ nunqͣm usq ad condescendendũ uici¬
is ꝑtrahat. dum ad culpas quisq ñ
debeat compassionẽ exercere s delũ
Compassio quippe homini ⁊ rectitudo
uiciis debet᷑ ut in uno eodẽq homi¬
ne. ⁊ diligamus bonum qd̃ factꝰ est.
⁊ ꝑsequamur mala q̃ fecit. necdum
culpas incaute remittimꝰ: ñ iam per
caritatẽ compati. s ꝑ negligentiã con¬
cessisse uideamur.

Expanded text:
tenter obsidet pietas falsa, ut hanc tenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam concidisse videamur.
Abbreviated transcription (Latin):
no namq abstinentiã carnis. ñ nun¬
quã uana gła obsidet: quia dũ tenui¬
tas incorpore. dum pallor inuultu reᷤ¬
picitur. uirtꝰ patefacta laudat᷑: et
tanto se celeriꝰ foras fundit: qͣntũ
ad humanos oculos ꝑ ostensũ pallo¬
rẽ exit. Et plerumq fit ut qd̃ cau¬
sa dei agi creditꝰ᷑ ꝓ solis ꝯumanis fa¬
uorib agatur. Qd̃ bene simon ille
liena quippe onera portat in an¬
garia portant᷑: qͣndo ꝑ uanitatiᷤ
studium aliquid geritꝰͫ. Qui gͦ ꝑ si¬
monẽ designantur: nisi abstinentes
⁊ arrogantes: qui ꝑ abstinentiã car¬
nem auidẽ afficiunt: s fructũ absti¬
nentie int̾ius ñ reqͥrunt: Crucẽ enĩ
domini in angaria symon portat:
quia cum ad opꝰ bonum ex bona uo¬
luutate ñ ducit᷑: rem uisti sine fruc¬
tu peccator operatꝰ. Unde isdẽ simon
crucẽ portat s ñ moritur: quia abs¬
tinentes ⁊ arrogantes ꝑ abstinenti¬
um głie mundo uiuunt. Lectõ¬
ompassionẽ u̾o animi plerũq la¬

Expanded text:
no namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille Aliena quippe onera in angariam portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes, qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque la
Abbreviated transcription (Latin):
cet unicornẽ ille ppłs intelligi:. qui dũ
de accepta lege. ñ opera s solã int̾ cũc¬
tos homines elationẽ sumpsit: quasi
int̾ ceteras bestias cornu singulare ges¬
sit. Unde passionẽ suam dominꝰ pro¬
pbeta canente ꝓnuntians: ait. Liba
me de ore leonis: et a cornib uni corniũ

Expanded text:
 unicornem, ille populus intelligi, qui dum de accepta lege non opera, sed solam inter cunctos homines elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulari certauit. Inde passionem suam Dominus, propheta canente, praenuntians ait: "Libera me de ore leonis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tabat se iungere discipłis. Et omnes
timebant eum: non credentes quia sẽt
ciscipls. Harnabas autẽ app̃bensum il¬
lum:. duxit ad apłos:. ⁊ nariuit illis uͦ¬
modo in uia uidisset dũm: et quia loqui¬
tus ẽ ei: et quomodo ĩ damasco fiducia¬
lit᷑ egerit in nomine ib̾u. Et erat sum
illis intrans et exiens in ihrłm: ⁊ fidu

Expanded text:
se jungere discipulis, et omnes timebant eum, non credentes quod esset discipulus. Barnabas autem apprehensum illum duxit ad Apostolos: et narravit illis quomodo in via vidisset Dominum, et quia locutus est ei, et quomodo in Damasco fiducialiter egerit in nomine Jesu. Et erat cum illis intr
Abbreviated transcription (Latin):
tos homines eladionẽ sumpsit: quasi
it̾ ceteras bestias corni singulare ges¬
sit. Unde passionẽ suam dominꝰ pro¬
pheta canente ꝓnuntians: ait. Libͥa
me de ore leonis: et a cornib uncornũ
humilitatẽ meam. Tot quippe in illa
gente unicornes. uł certe rinocerotes
extiterunt: qd̃ contra p̃dicam̃ta ueri¬
tatis. de legis operib singulari et fa

Expanded text:
elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulari certauit. Inde passionem suam Dominus, propheta canente, praenuntians ait: "Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam." Tot quippe in illa gente unicornes uel rhinocerotes extiterunt, quot contra praedicationem ueritatis de legi
Abbreviated transcription (Latin):
insidie eorum. Custodiebant autẽ portaᷤ
die ac nocte: ut eum interficerent. Acci¬
pientes autem discipłi eum. nocte ꝑ mu¬
rum dimiserunt eum: sũmittentes in
sporta. Cum autẽ uenisset ibrł̃m temy
tabat se iungere discipłis. Et omnes
timebant eum: non credentes quia sẽt¬

Expanded text:
todiebant autem et portas die ac nocte, ut eum interficerent. Accipientes autem eum discipuli nocte, per murum dimiserunt eum, submittentes in sporta. Cum autem venisset in Jerusalem, tentabat se jungere discipulis, et omnes timebant eum, non credentes quod e
Abbreviated transcription (Latin):
asscreret. Ubi audunt hoc maria
nõ quasi icredula de oraculo.
uec quasi ĩcerta de nũcio nec
qͣsi dubitãs de exemplo sed qͣsi

Expanded text:
assereret. Ubi audivit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo, nec quasi incerta de nuntio, nec quasi dubitans de exemplo: sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i neq multi calices. sed unũ corpũ
et unus sangius cum illo qd̾ sũpsit
in utero uirguus et qd̃ dedit apostolis.
Diuinitas enun u̾bi replet illud qd̃
ubiq est. et conuingit ac facit ut sicut
una est: ita et unum corpus eius sit¬
in ueritate: Nnde animaduertenclũ
est quia suie plus siue minus quis
uide percipiat:omnes equaliter corpꝰ
xp̃i incegerriie sumunt. et genalit̾
omnes et specialit unusquisq: L .ii.
Isterium fidei dicitur qd̃ credere
debes. qd̃ ibi salua nr̃a cõsistat.
Prouidens enun donunus dedit lee
sacramentũ salutis. ut quia nos co¬
tidie peccamus: et ille iam mori nõ
potest: per istud sacramentũ remissio

Expanded text:
Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, et unus sanguis cum eo, quod sumpsit in utero Virginis, et quod dedit apostolis. Divinitas enim Verbi replet illud quod ubique est, et conjungit, ac facit, ut sicut ipsa una est, ita conjungatur corpori in veritate. Unde animadvertendum est, quia, sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt, et generaliter omnes, et specialiter unusquisque. Item: § 4. Mysterium fidei dicitur, quia credere debes, quod ibi salus nostra consistit. Providens enim nobis Dominus dedit hoc sacramentum salutis, ut, quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sacramentum co
Abbreviated transcription (Latin):
illam nobis mortem uiugeĩti
per nusterium reperat quilibet surgẽs
a mortuis iam non moritur mors
illi ultra non dominabitur. tamen
eius caro in populi salutem patitur eiꝰ
sanguis non iamn in manus infideli¬
um sed in ora fidelium funditur. Tu.¬
Inc ergo pensemus quale le pͥma.¬
sit hoc sacrificium: quod pio nr̃a¬
absolutione passionem unigeniti filii
semper imitatur. Quis enim fideliũ
dubium possit ut in ip̃a immolatõis
hora ad sacerdotis uecem celos aperiri.
dem q tempore ac momento et in celo
rapitur: ministerio angelorum con¬
sociandum corpori xp̃i. et ante oculoᷤ
sacerdotis in altari uidetur: lect
ris xp̃i: et unus sit calix sangiũs
eius: Calix enun quem sacerdos
cacholicus sacr fficat. non est alius
iisi qie i ominus apostolis
tradidio: sy sient liauuitas uerbi
dei una est que totum implet mũ¬
dum. ita licet multis locis et ĩnume¬
rabilib dieb illud corpus consecre¬
tur. non sunt tam̃ multa corpora

Expanded text:
m Unigeniti per mysterium reparat; qui licet resurgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur; tamen ejus caro in populi salutem partitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit pro nobis hoc sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem Unigeniti Filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coel« Uno eodemque tempore ac momento et in coelo rapitur ministerio angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. Et inris Christi, et unus sit calix sanguinis ejus. Calix enim, quem sacerdos catholicus sacrifnisi ipse quem Dominus apostolis tradidit. Quia sicut divinitas Verbi Dei una est, quae totum implet mundum, ita licet multis locis et innumerabilibus diebus illud corpus consecretur, non sunt tamen multa corpora
Abbreviated transcription (Latin):
uere ñ poterat post riunã: ⁊ tuli dia¬
dema qd̃ erat in capite eiꝰ. ⁊ armillã
de brachio illuis ⁊ attuli ad te dñm
meum huc.
pp̃hendens autẽ dauid uestim̃ta
sua scidit: omnesq uiri qͥ erant
cum eo: ⁊ planxerũt. ⁊ fleuerũt. ⁊ ieui¬
nauerunt usq ad uesperã suꝑ saul. et

Expanded text:
post ruinam, et tuli diadema quod erat in capite ejus, et armillam de brachio illius, et attuli ad te dominum meum huc. pprehendens autem David vestimenta sua scidit, omnesque viri qui erant cum eo, et planxerunt, et fleverunt, et jejunaverunt usque ad vesperam super Saul, et
Abbreviated transcription (Latin):
ec turbe quidem ociosa opinio ẽ: quia
helyã: quẽ uenturum putabant. alii
iohannẽ baptistam quẽ decollatũ sciebãt.
aut unum de ꝓph̾is prioribz surrexisse cre¬
debant. S hoc querere supͣ nos ẽ. alteriꝰ
sententio alteriꝰ prudentie ẽ. Nã si paulo

Expanded text:
e turbae quidem otiosa opinio est, quia alii Helian, quem uenturum putabant, alii Iohannem, quem decollatum sciebant, aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. sed hoc quaerere supra nos est: alterius sententiae, alterius pr
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. ut et tu beatꝰ sis: ut ⁊¬
tu audire merearis: qm̃ ñ tͥ caro ⁊ sã¬
guis reuelauit. s pater m̃s qui in celiͦ
ẽ. Caro enim ⁊ sanguis: ñ queunt nisi
que t̾rena sunt reuelare. At uero qͥ sp̃u
loquitur mysteria. ñ carnis ⁊ sanguimꝰ
magist̾io. s diuina inspiratione fun¬
datur. Noli ergo adquiescere carni ⁊ sã¬
ni adheret. caro ẽ: ⁊ qui adheret deo. unꝰ
sp̃e ẽ. Non ꝑmanebit inquit sp̃ m̃s in
hominib istis inet̾num: ꝓot̾ qd̃ st̃ car¬
nes. Sed utinam caro et sanguis non
siat qui audiũt: s acarmᷤ ⁊ sãguimꝰ remoti cũ¬
piditatib. possuit dicere singuli: ñ time¬
bo quid faciat michi caro. Qͥ enĩ carnẽ
uicerit. et eccłe fundam̃tũ est: ⁊ si eqͣri¬
ñ potest petro. imitari potest. Magna
sunt enim dei munera: qui ñ solum no¬
bis que fuerunt nr̃a reparauit: uerũ eti¬
am que sunt sua ꝓpͥa nobis concessit.
Defert tam̃ quid

Expanded text:
credidit; ut et tu beatus sis, ut et credidit; ut et tu beatus sis, ut et tu audire merearis: Quoniam non caro et sani reuelauit, sed pater meus qui in caelis est. caro enim et sanguis non queunt nisi quae terrena sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiescere carni et sanni adhaeret, caro est et qui adhaeret deo unus spiritus est. non permanebit inquit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, propter quod sint carnales. sed utinam caro et sanguis non sint qui audiunt, sed a carnis et sanguinis remoti cupiditatibus possint dicere singuli: non timebo quid faciat mihi caro! qui enim carnem uicerit ecclesiae fundamentum est et, si aeqn potest, imitari potest; magna sunt enim dei munera, qui non solum nobis quae fuerant nostra reparauit, uerum etiam quae sunt sua propria concessit. refert tamen quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diuinitatis ⁊ incarnationis exp̃ssio: ⁊
fides ẽ passionis. Et ideo licet ceteri apli
sciant: petrꝰ autẽ tam̃ respondet p̃ cete¬
ris. tu es xp̃c filius dei uiui. Complexꝰ
itaq ẽ om̃ia: qui et naturam ⁊ nom̃ ex¬
p̃ssit: ĩ quo sũma uirtutũ ẽ. Etiam ne
nos de generatione dei serimꝰ q̃stiones: cũ
paulꝰ iudicauerit nichil se scire nisi xp̃m
ib̾m. ⁊ hunc crucifixũ. petrꝰ uichil ampli
qͣm̃ dei filium putaiuerit confitendũ. nos
⁊ qͣndo et quomͦ natꝰ sit. ⁊ qͣntꝰ sit. hu¬
mane infirmitatis contemplatione rima¬
mur : Sciuit paulꝰ. qd̃ in istis magis of¬
fendiculũ questionis qm edificationis ꝓ¬
der omnia sunt: om̃ia enim dedit patͥ
filio. Si omnia dedit: etͥnitatẽ quam
habet. maiestatẽq transfudit. S ꝓ
ẽ: finis fidei mee. dei filiꝰ est. Non licet
mͥ scire generationis seriẽ: ñ licet tam̃
nescire generationis fidem. Lect. x¬
rede igitur sic quẽ admodũ petrus

Expanded text:
et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, cum Paulus iudicauerit nihil se scire nisi Christum Iesum et hunc crucifixum, Petrus nihil aliud quam dei filium putauerit confitendum? nos et quando et quomodo natus sit et quantus sit humanae infirmitatis contemplatione rimamur. sciuit Paulus quod in istis magis offendiculum quaestionis quam aedificationis pDei omnia sint: Omnia enim dedit Pater Filio . Si omnia dedit, aeternitatem quam habet, majestatemque transfudit. Sed qistus est, finis fidei meae Dei Filius est. Non licet mihi scire generationis seriem; non licet tamen nescire generationis fidem. 94. Crede igitur sic quemadmodum Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
deputandum: cui dictũ est. Et tu cõ¬
u̾sus confirma frẽs tuos: ⁊ cui post
resurrectionẽ suam dñs ad trinã ter¬
ni amoris ꝓfessionẽ ter dixit. pasce oue
meas. Ipse quoq mandatũ dñi pastor
exequitur. confirmans nos cohortatio¬
nib suis: ñ cessans orare ꝓ nobis. ut nul¬
la temptatione superemꝰ. Si autẽ hanc
pietatis sue curam omni ppło dei ubiq
p̾tendit: qnͣtomagis nobis alumnis sui
opem dignabitur impendere: Illi ergo nc̃
seruitutis nr̃e nataliciũ diẽ. illi ascribamꝰ
hoc festũ: cuiꝰ patrocinio ꝓtecti. meriumꝰ
ipsiꝰ m̾itis huimodi habere consortium.
Hũc etiam nr̃e orationis adiutorẽ quera¬
mus: cuiꝰ nos orationib ⁊ a spiritalib
inimicis. ⁊ a corporeis hostib confidimꝰ
liberari. Ipsum itao int̾cedendo rogemꝰ
impetrare. ut diruptis uinculis carnis. me¬
ream᷑ intrare atria suꝑne ciuitatis. Quia
ergo sermo finẽ postulat. exaltemꝰ ĩ eccłia

Expanded text:
deputandum, cui dictum est. Et tu condeputandum, cui dictum est. Et tu conuersus confirma fratres tuos, & cui post resurrectionem suam Dominus ad trinam terni amoris professionem ter dixit, Pasce oues meas. Ipse quoque mandatum Domini pastor exequitur, cōfirmans nos cohortationibus suis, non cessans orare pro nobis, vt nulla tentatione superemur. Si autem hanc pietatis suæ curam, omni populo Dei vbique pretendit, quantomagis nobis alumnis suis opem suam dignabitur impendere. Illi ergo nunc seruitutis nostræ natalitium diem, illi ascribamus hoc festum, cuius patrocinio protecti, meruimus ipsius meritis huiusmodi habere consortiū. Hunc etiā nostrę orationis adiutorem quæramus, cuius nos orationibus & ab spiritualibus inimicis, & a cliberari. Ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut destructis vinculis carnis, mereamur intrare atria supernae civitatis. Quia igitur sermo finem postulat, exaltemus in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus. confirma fratres tuos. Cõmu¬
ne erat omnib aplis ꝑiculũ de temptatio¬
ne formidinis: et diuine ꝓtectionis auxi¬
lio parit̾ indigebant: tam̃ specialis a dño
petri cura suscipit᷑ ⁊. ꝓ fide petri ꝓprie sup¬
plicatꝰ᷑: tanqͣm alioꝵ statꝰ certior sit fu¬
turꝰ si mens principis uicta ñ fuerit.
In petro ergo: omuiũ fortitudo munitꝰ.
et diuine gracie ita ordinatꝰ auxiliũ. ut
firmitas q̃ ꝑ xp̃m petro tribuitꝰ per pe¬
trum apłis conferatꝰ. Cum itaq dilec¬
tissimi tantũ nobis p̃sidium uideamꝰ
diuiuitꝰ institutũ. racionabilit̾ ⁊ iustein
ducis ur̃i meritis ac dignitate letemur.
grãs agentes sempit̾no regi redemptori
nr̃o domino ib̃u xp̃o: qd̾ tantã potenti¬
am dedit ei quẽ totius eccłie principẽ
ac p̃sulẽ fecit. Siquid etiã nr̃is tem¬
porib recte ꝑ nos agitur. recteq dispo¬
uitur. illiꝰ oꝑib. illius ẽ gubernaculis

Expanded text:
conversus confirma fratres tuos . Commuconversus confirma fratres tuos . Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, et pro fide Petri proprie supplicatur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, et divinae gratiae ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribuittrum Apostolis conferatur. Cum itaq. dilectissimi, tantū nobis præsidium videamus diuinitus institutum, rationabiliter & iuste in Ducis nostri meritis ac dignitate lætamur, gratias agentes sempiterno regi redemptori nostro Domino Iesu Christo, quod tantam potentiam dedit ei, quem totius Ecclesiæ principem ac præsulem fecit. Si quid etiam nostris temporibus recte per nos agitur, recteque discernitur, illius operibus, illius gubernaculis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendatͫ qd̾ omnib irtimet᷑ petro
enim ideo hoc singularit̾ creditꝰ. quia
cunctis eolie rectorib. petri forma p¬
ponitur. Manet ergo petri priuilegiũ.
ubiciuiq ex ipsius fertur equitate iu¬
dicium. Nec nimia ẽ uel seueritas. uł
remissio: nisi qd̾ beatꝰ pontifex ⁊ apł̃s
petrus. aut ligauerit aut soluerit
des dilectissimi quãquam uniu̾salit
m omnium scõrum cõmemoratione sit
letandum: tam̃ in huiꝰ nr̃i excellentia
patroni mito ẽ exultandũ. gaudendũ.
głandum. quẽ dei gr̃a in tantũ apicẽ
inter omnia eccłie membra prouerxit:
Sicut autem et nos experti sumꝰ ⁊ nrͣ
patroni orationib a duuandos: ut q̃i¬
tum ꝓpriis peccatis deprimim᷑: tantũ aplĩ¬
cis meritis eriganiur. Lectio uiii.¬
Astante aũt dñi passione. sciens dñs disci¬
puloꝵ turbandã constantiã: ait petͦ. Sy¬
mon. ecce sathanas expetint uos. ut cri¬
braret sicut triticũ: ego autẽ rogauiꝓ

Expanded text:
commendatur, quod omnibus intimetur. Petro commendatur, quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cūctis Ecclesiæ rectoribus Petri forma præponitur. Manet ergo Petri priuilegium, vbicunque ex ipsius fertur æquitate iudicium. Nec nimia est vel seueritas vel remissio, nisi quod beatus pontifex & Apostolus Petrus, aut ligauerit, aut soluerit. Ideo, dilectissimi, quanquam vniuersaliter in omnium sanctorū commemoratione sit lpatroni, merito est exsultandum, gaudendum, gloriandum, quem Dei gratia in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, Sicut autem et nos experti sumus, et npatroni orationibus adjuvandos, ut quantum propriis peccatis deprimimur, tantum apostolicis meritis erigamur. Instante autem Domini passione, sciens Dominus discipulorum turbandam constantiam ait Petro: Simon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribrare
Abbreviated transcription (Latin):
anc confessionẽ porte inferi ñ tene¬
bunt. mortis uincula ñ ligabũt. Uox
enim ista. uox uite ẽ: ⁊ sicut confessores
suos ĩ celestia ꝓuehit: ita negatores suoᷤᷤ¬
ad inferua demergit. ꝓpt̾ qd̵ dicit᷑ beatis¬
simo petro. Tibi dabo claues regui celorũ ⁊
qd̾cunq ligaueris suꝑt̾ram erit ligatũ et
i celis: et ad̾cuno solueris super terrã. erit
solui cum et in celis. Oinestimabilis ⁊ ⁊¬
menia potestas. hominẽ in t̾ra positũ te¬
nere celum. Et nunc ad nutũ petri. diuii¬
ni regni elaustra patescunt. Accepit enĩ
a xp̃o claues regni celorum: ut soluti uin¬
culis delictorũ. aperiret credentib celum.
O quã uicina et ꝓfunda remedia. Iuxta
se habet mundꝰ dei regnum: si curiat ad
petrũ. Posuit ad uicẽ suc̃ in scło. celestis
regni clauiculariũ petrũ: ne difficilẽ si¬
bi ad celum quispiã estimaret ascensũ
omnes eccłie principes decreti huiꝰ con¬
stitutio cõmeauit. Sed ñ frust̾ uni

Expanded text:
anc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in cœlis, & quodcunque solueris super terram, erit solutum & in cœlis. O inestimabilis & immensa bonitas, hominem in terra positum, tenere cœlum! Ecce nunc ad nutum Petri diuini regni claustra patescunt. Accepit enim a Christo claues regni cœlorum, vt solutis vinculis delictorum, aperiret credentibus cœlum. O quam vicina & profunda remedia. Iuxta se habet mundus Dei regnum, si currat ad Petrum. Posuit ad vicem suam in seculo cœlestis regni Clauicularium Petrum, ne difficilem sibi ad cœlum quispiam existimaret ascensum.omnes Ecclesiæ principes decreti huius constitutio commeauit, sed non frustra vni
Abbreviated transcription (Latin):
Dostenderet quia q̃ alta sunt ho¬
minũ sanctis despicienda sunt: ⁊ ꝯue
um reguli ire noluit: ad seruũ centurio¬
nis ire noluit paratꝰ fuit. Increpata est
ergo suꝑbia nr̃a: que nescit pensare ho¬
mines ꝓpt̾ homiues. sola ut diximus
q̃ circũstant hominib pensat. Natu¬
ram ñ aspicit: honoren dei ĩ hominib
ñ agnoscit. Eoce ñ uult filiꝰ dei ux ad
filium reguli: ⁊ tam̃ uenire paratꝰ ẽ ad¬
salutẽ serui. Ceete si nos cuinspiã ser¬
uus rogaret ut ad eum ire deberemꝰ. ꝓ¬
tinus nobis suꝑbia nr̃a incogitatione ta¬
cita responderet dicens. Non cas: quia
temet ipsũ degeneras. Honor tuus despi¬
citur: locus uilescit. Fece de celo uenit.
aui seruo occurrere in t̾ra ñ despicit: ⁊
tam̃ humiliari ĩ t̾ra contempuimꝰ. qͥ de
terra sumꝰ. Quid uero apd̃ dm̃ uiliꝰ. qͥd
ẽẽ despectius pocest. quam seruare ho¬
norẽ apd̾ homines: ⁊ intermi testis ocu¬
los ñ timere ⁊ Unde ipse dominꝰ dicit¬

Expanded text:
ostenderet quia quae alta sunt hominum, sanctis despicienda sunt; et quaum reguli ire noluit, et ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratl. 28: Certe si nos cuiuspiam servus rogaret, ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia cogitacione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de celo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen nos humiliari in terte Deum . Quid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde ipse Dominus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tate qd̾ dicitur. Si enim qd̃ hominib
altum ẽ. ab hominabile ẽ apd̃ dm̃: cogita¬
tio cordis nr̃i tanto apd̃ dm̃ inimo est.
qͣnto homiuib ĩ alto. ⁊ humilitas cor¬
dis nr̃i tanto apd̃ dm̃ in alto ẽ: qͣnto ho¬
minib in imo.
espicianus ergo si quid boni gerimꝰ.
nulla nos nr̃a inflet operatio: ñ
rerum habundantia. ñ gła extollat. Si
quib libet ex bonis affiuentib intus
intumescimus. deo despecti sumꝰ. Quo
cont᷑ psalmista de humilib dicit:

Expanded text:
citur. Si enim quod hominibus altum est abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatirerum habundancia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus extollimur, deo despecti sumus. Quo contra de humilibus Psa. dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
euutes ad archiep̃m: quia ñ est directa
ĩ manu corum salus ex concepta mali¬
cia salutationis elogium p̃termittenteᷤ
cum fastu et suꝑbia alloquunt᷑ Accipi¬
unt reddunt q minas minis: adicientes
responsum. Deinde ꝓbra ⁊ contumelias
post se relinquentes: exierunt. Continuo¬
Q reuertentes: claustrum monachorũ
irriperunt: cum multa armatoꝵ seq̃la

Expanded text:
oeuntes ad archiepiscopum, quia non est directa oeuntes ad archiepiscopum, quia non est directa in manu eorum salus ex concepta malitia salutationis elogium praetermittentes, cum fastu et superbia alloquuntur. Accipiunt redduntque minas, minis adjicientes responsum. Denique probra et contumelias post se relinquentes exierunt, continuoque revertentes, claustrum monachorum irruperunt cum multa armatorum sequela
Abbreviated transcription (Latin):
tans horam: qua a deo perciperet marty¬
rui coronam. Yremunitꝰ si quidẽ a multis
sciebat qͣm breuis foret eiꝰ uita. ⁊ mors
in ianuis. Ibi quasi tunc uiuere cepisset.
exactum uite tempus sp̃ualib exercitis
redimere satagebat. Sciensq qd̃ uita
p̃sens uita ẽ ⁊ milicia : ut eẽt sc̃s corp¬
re ⁊ sp̃n. uiciis expeditꝰ: succiuxit se ad
pugne conflctũ. Cursum ergo cõsũman¬
do cucurrit. ñ quasi in incertũ. bñ cer¬
tando pugnauit. ñ quasi aerẽ uerberan
ꝓͥdibat tunc fere omnis cogitatio eiꝰ ł¬
sermo. de fine huius uie et uite mile¬
ria. Uix ꝑ mensem pat̾ in eccłia sua
moram fecerat. ⁊ ecce quinta dñice na¬
tiuitatis die ueniunt cantuariã qͣtuse
milites immo sathane condicti satelli¬
tes. Uiri auidem generis p̃minentia
conspicur. s enormis sceleris ausu mili¬
cie głam et stematis titulum ꝑpetua ig¬
nominia mox dampnaturi. hii ergo intͦ¬

Expanded text:
tans horam qua a Deo perciperet martytans horam qua a Deo perciperet martyrii coronam. Praemunitus siquidem a multis sciebat quod brevis foret ejus vita et mors in januis. Ibi quasi tunc vivere coepisset, exactum vitae tempus spiritualibus exercitiis redimere satagebat. Sciensque quod vita praesens via est et militia, ut esset sanctus corpore et spiritu, vitiis expeditus, succinxit sepugnae conflictum. Cursum ergo consummando cucurrit non quasi in incertum bene certando, non quasi aerem verberans. Prodibat tunc fere ejus cogitatio et sermo de fine hujus viae et vitae miseria. Vix per mensem pater in ecclesia sua moram fecerat, et ecce quinta Dominicae nativitatis die veniunt Cantuariam quatuor milites, imo Satanae condicti satellites: viri quidem generis praeeminentia conspicui, sed enormis sceleris ausu militiae gloriam et stemmatis titulum perpetua ignominia mox damnaturi. Hi ergo intr