comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disertos uiros & inlege dĩ ꝑfectos:
nͥ forte experim̃td̃ magis nr̃i qu̾a doctrinã
flagitas: & uis scire qͥd dehis quȩ abaliis audis¬
ti. nos quoq sentiamus Maiores tui paterius
atq delphidius. quoꝵ alter antequã ego nas¬
cerer rethoricam romȩ docuit: alter me iam
adolescentulo om̃s gallias ꝓsa uersuq suo
inlustrauit ingenioꝰ lam dormientes & taciti
me iure rep̃hendunt : qd̾ audeã ad stirpem
generis sui quippiã musitare: Lico conceda
eis eloquentiȩ magnitudinẽ & doctrina secu¬
larium litterarũ: merito subtrahã scientiã
legis dĩ: qua nemo accipere potest. nisi ei
data fuerit apatre luminũ: qui inluminat
omne hominem uenientẽ in hunc mundũ:
& stat medius credentiũ. qui in nomine eius
fuerint congregati. Unde libere ꝓfiteor. nec
dictũ suꝑbie ꝑtimesco. me seribere tibi non
doctis humane sapientie uerbis. quã deus
destructurus ẽ: Sed inuerbis fidĩ spiritalib

Expanded text:
disertos uiros et in dei lege perfectos, disertos uiros et in dei lege perfectos, nisi forte experimentum magis nostri quam doctrinam flagitas et uis scire, quid de his, quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. maiores tui Patera atque Delphidius, quorum alter, antequam ego nascerer, rhetoricam Romae docuit, alter me iam adulescentulo omnes Gallias prosa uersuque suo inlustrauit ingenio, iam dormientes et taciti me iure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam musitare, licet concedens eis eloquentiae magnitudinem et doctrinam saecularium litterarum merito subtraham scientiam legis dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a patre luminum, qui inluminat omnem hominem uenientem in mundum et stat medius credentium, qui in nomine 2 eius fuerint congregati. unde libere profiteor - nec dictum superbiae pertimesco - me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae uerbis, quam deus destructurus est, sed in uerbis fidei spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
nomine aliis sum locitus : q̃ otiose
& curiosȩ atq uerbose domos circũ¬
eunt matronarum : quarũ ds̃ uenterẽ:
& gła inconfusione earũ: q̃ nichul aliud
de scripturis. nisi digamie p̃cepta nouerunt.
quȩ in aliarum corꝑe sua desideria con¬
solantur : ut qd ipse fecer̃t. alias facere
uideant: & malarũ societate palpentur.
ueris: Legito quomͦ tibi inuiduitate¬
seruanda uiuendũ sit. librum ad eusto¬
chiũ de uirginitate seruanda: & alios
ad furiam. atq siluinã: quarũ altera
ꝓbi quondã consulis nurus: altera Gĩl¬
donis. qui africam tenuit filia ẽ:. Nic
libellus de monogamia sub nomine
tuo titulum possidebit. ad hedibiam¬
gnota uultu. fidi m ardore notissi¬
ma es: & de extremis gallie finib in
belleemitico rure latitant̾e ad respñ¬
dendum ꝓuocas desc̃arum questum¬
culis scripturarũ. ꝑ hominẽ dĩ filiũ
meũ apodemiũ cõmonitoriolũ diri¬
gens: quasi uͦ ñ habeas intua ꝓuintia

Expanded text:
nomine aliis sum locutus, quae uinosae nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno corpore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae fecerunt, alias facere uideant et malarum societate palpentur. ueris, legito, quomodo tibi in uiduitate uiuendum sit, librum ad Eustochium de uirginitate seruanda et alios ad Furiam atque Saluinam, quarum altera Probf quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. hic libellus \'De monogamia\' sub nomine tuo titulum possidebit. CXXIgnota uultu fidei mihi ardore notissima es. et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem ad respondendum prouocas de sanctarum quaestiunculis scripturarum per hominem dei filium meum Apodemium commonitoriolum dirigens, quasi uero non habeas in tua prouincia
Abbreviated transcription (Latin):
urbis ardens poeta describens ait.
Quid satis ẽ. si roma parũ ẽ: Quod
nos alio mutemus elogio Qđ salũ ẽ. si
roma perit: Nonmͥ si linguȩ centũ sint.
oraq centũ. ferrea uox: om̃s captoꝵ dicere
penas: om̃ia cesoꝵ ꝑcurrere nomina pos¬
sim. & hȩc ipsa quȩ dici periculosa sunt.
tã loquenti quã audientib: ut ne ge¬
mitus quid̾e libersit: nolentib immo
nec audientib nobis flere quȩ patimur:
nuptura es: Qũe acceptura uirũ: Credo
fugiturum. aut pugnaturũ. Qͥd utr̃uq
sequatur intelligis: & ꝓfescennino carta¬
ne terribilis tͥ rauco sonitu. bucina con¬
crepauit. Aut quas ꝓnubas habeas: for¬
te lugentes: Ut quib delitis affluas:
que possessionũ tuarũ reditus ꝑdidisti
auȩ obsessã familiolam tuo morbo &
fame cernis contabescere: Sed absit ut
dete talia sentiam : ut sinistrum qdpi¬
am suspicer de ea q̃ suam animã dño
consecrauit. Non tam tibi qua sub tuo

Expanded text:
urbis ardens poeta describens ait: urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, immo nec audentibus nobis flere, quae patimur. nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo
Abbreviated transcription (Latin):
dedecore romanum laborabat impe¬
rium: Qͦd gallis cuncta uastantib fusoq
apud albam aliam exercitu romam
brennus intrass&e: nec pristinã abolẽ¬
re poterat ignominiã: donec & galli¬
as genitale galloꝵ solum: & gallogretiã
inqua conssderant oocidentis orientisq
uictores. suo imperio subiugassent.
Hannibal de hispaniȩ finib orta te¬
pestas cũ uastass&s italiam: uidit urbẽ:
nec ausus ẽ. obsidere pyrr̃u. tantam
tenuit romani nominis reuerentiã :¬
ut & deletis om̃ib eꝓꝑmquo receder&
loco. nec auder& uictor aspicere: qu̾a
regum didicerat ciuitate : & tam̃ pro
hac iniuria ñ enim dicã suꝑbia. quȩ
ñbonos exitus habuit : alter toto orbe
fugitiuus. tandẽ bitinie mortẽ uene¬
no repperit. alter reuersus inpatriã
in suo regno occubuit: & utriusq ꝓ¬
uintiȩ romano popło uectigales st̃:
isc̃ ut om̃ia ꝓspero fine eueniant : p̃t
hostib auferamus. Potentiã romanȩ

Expanded text:
dedecore Romanum laborabat impededecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praethostibus auferamus. potentiam Romanae
Abbreviated transcription (Latin):
gentoracus. translate ingermaniã. Equita¬
niȩ nouemq populoꝵ lugdunensis: & nar¬
bonensis ꝓuintie: preter paucas urbes. cunc
ta populata st̃. Quas & ipsas foris gladius.
intus uastat fames Nompossum absq lacrimiᷤᷤ
hispaniȩ iam iamq periturȩ cotidie
contremescunt : recordantes in ruptionis
ambricȩ : & qͥcqͥd aliĩ semel passi sunt.
ille semp timore patiuntur. Cȩtera
taceo: ne uidear de dĩ desperare clem̃¬
tia. Oum amari pontico usq ad alpes
xxxxx. fracto danubiĩ limite in mediis
romani imperiĩ regionib pugnabat᷑:
one generati: ñ desiderabant qũa ĩmnoue¬
rant libertatẽ. Qͥs hoc creder&: qͤ digno
sermone historie conp̾hendent: Roma¬
pugnare. Immo ne pugnare quidem.
sed auro & cuncta suppellitili uita re¬
dimere. Qͦd non uitio principũ qui¬
sufit: sed scelere semibarbari accidit
ꝓditoris: qui nr̃is contra nos opibus
armauit inimicos. Aeterno quondã

Expanded text:
gentoracus translatae in Germaniam. Aquitagentoracus translatae in Germaniam. Aquitaniae, Novemque populorum Lugdunensis, et Narbonensis provita populata sunt, quas et ipsas foris glaintus uastat fames. non possum absque lacrimis Hispaniae iam iamque periturae cotidie contremescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim a mari Pontico usque ad Alpes per annos triginta fracto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. one generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent Romapugnare, immo ne pugnare quidem sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non uitio principusunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam
Abbreviated transcription (Latin):
pollicetur Nemo enim tam fractis uirib &
sic decrepitȩ senectutis. ẽ: ut ñ se put&. unũ
adhuc annum esse uicturum: unde subrepit
obltuio. conditionis sue: ut terrenũ animal. &
iam iamꝰ soluendum erigat᷑ insuꝑbiam: & ani¬
mo oelum teneat Uerum quid ago: fr̾acta na¬
u̾e demercib disputo. qui tenebat. demedio
fit: & ñ intelligimus ad propinquare antich¬
ristum quẽ dñs iħs interficiet sp̃u oris sui
ue pregnantib & nutrientib in illa die : qͦ¬
rũ utrumq defructib nuptiarũ & p̃sentiũ
sas gallias occuparunt: Quicqͥd inter alpes¬
& prreneũ ẽ. qͦd oceano & reno includitur:
quadus. Wandalus. sarmata. alanisipedes.
herucli. sãcones. Burgundiones. Alamanni.
& õ lugenda. respublica. hostes pannonii
uastauerunt. & enim assur uenit cũ illis Ma¬
uangiones longa obsidione deleti: Remorum
urbs p̃potens. Ambiani. atrabate. extremiq
hominum morini. Tornacus. Nemece. Ar¬

Expanded text:
pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutrientibus in illa die. quorum ues universas Gallias occuparunt, quicqet Pyrenaeum, quod Oceano et Rheno includitur, Quadus, Wandalus, Sarmata, Alani, Gepides, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alamanni, et, o lugenda respublica! hostes Pannonii vastaverunt. Etenim Assur venit cum illis . Mainum trucidata. Wangiones longa obsidione deleti. Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabates, extremique hominum Morini, Tornacus, Nemetes, Ar
Abbreviated transcription (Latin):
ti testimonii om̃ia disserã: post annos. at
diues dñs. & pat̾ ditior. qui dudũ iordant
inbaculo transierat. cũ trib turmis gregĩ
inpatriã reuertitur. Apłi toto orbe pert¬
grmi. non es inzona. ñ uirgã in manu. non
caligas habuere inpedib: & tam̃ dicere poterand
nichil habentes & om̃ia possidentes: & aurum
eni erant diuitiarum sarcina p̾grauati: & idõ
stantes cũ helia inforamine pętre ꝑ angusti¬
as acus transire poterant: & posteriora dñi
contẽplari. Nos uero ardemus auaritia: & con¬
tra pecunias disputantes auro sinũ expandi¬
mus: nichilq nobis satis ẽ & illud qͦd̾ de me¬
garensib dicitur. iure miseris coaptari potest:
dedificant quasi semꝑ uicturi: uiuunt quasi
altera die morituri & hȩc facimus : qr. dñi
uerbis ñ credimus: Qͥa aetas optata cunctis
ñ uiciniam mortis quȩ debetur mortalibus
lege naturȩ: Sed cassa spe annoꝵ nobis spatia

Expanded text:
tis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti tis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater ditior, qui dudum Iordanen in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam reuertitur. apostoli toto orbe peregrini non aes in zona, non uirgam in manu, non gallicas habuere in pedibus et tamen dicere poterant: nihil habentes et omnia possidentes et: enim erant diuitiarum sarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia
Abbreviated transcription (Latin):
liat soror illa uł fr̃ ñ unũ uel alterum.
sed totam ȩccłam: nec sororẽ uidebo. nec fr̃en
Melius. ẽ rem familiarẽ minui. qua anime
salutẽ perire: qͦd uelimus nolimus aliqͣndo
periturum ẽ : qu̾a id amittere ꝓqͦ om̃ia di¬
mitenda sunt. Qͥs nr̃m ñdicam cubitum q
e norme ẽ. sed unius untiolȩ decimã partẽ
adicere potest ad staturã suã: & solliciti su¬
mus qͥd manducemus aut qͥd bibamus : ne
cogitemus ergo de crastino Sufficit diei ma¬
licia sua. Iacob frẽm fugiens magnis inpi¬
tris domo diuitiis derelictis : nudus ꝑfu̾gi
mesopothamiã. & ut nobis fortitudinis sue
p̃ber&. eremplum. lapide capitis supposito.
uidit scalãꝰ celũ usq sub reptã: & dñm inni¬
tentẽ suꝑ eam. ꝑquã ascendebant angłi &
descendebant: ut ne  peccator. desper& salu¬
t̃e: nec iustus insua uirtute securus sit. atq
ut multa p̃tereã. neq em̃ tẽpus ẽ. ut assũp¬

Expanded text:
alizat soror illa uel frater non unum et alterum alizat soror illa uel frater non unum et alterum sed totam ecclesiam, nec sororem uidebo nec fratrem. melius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, quod — uelimus nolimus — aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non dicam cubitum, quod enorme est, sed unius unciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem fugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiam et, ut nobis fortitudinis suae praeberet exemplum, lapide capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam et dominum innitentem super eam; per quam ascendebant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa praeteream — neque enim tempus est, ut adsump
Abbreviated transcription (Latin):
adponentur tibi Si de ueste cogitaue¬
ris. lilia tͥ de euangłio ꝓponuntur: Si
decibo. remittere ad aues quȩ ñ serunt neq
metunt. & bater tuus cęlestis pasc& illas. Quan¬
te uirgines & uiduȩ absq ulla sorde rũmoris
suã substantiolam gubernarunt: Caue. ne
neas inmedia tranquillitate naufragiũ. Si
timotheo dicitur. ad olescentiores uiduas de¬
uita: & iterum. anus ut matres. ad olescentu¬
las ut sorores. cum om̃i castitate : quare tu
nec paratũ habeas illud etriuio: Sufficit mͥ
conscientia mea: ñcuro qͥd deme loquant᷑
homines. & certe apłs p̾uidebat bona
ñ solum corã dõ: sed & coram hominibus:
ne per illum nom̃ di blasphemaretur in
gentib. Iabe¬
bat utiq potestatẽ so¬
rores mulieres
circũducendi: sed nole¬
bat se iudicari
abinfideli conscientia
Et cũ possit de
euangłio uiuere. dieb
ac noctib labo¬
rabat. manib suis
neqũe grauar&
credentiũ. Si scan¬

Expanded text:
adponentur tibi. si de ueste cogitaueadponentur tibi. si de ueste cogitaueris, lilia tibi de euangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec metunt et pater tuus caelestis pascit illas. quantae uirgines et uiduae absque ulla sorde rumoris suam substantiolam gubernarunt? Caue, ne neas in media tranquillitate naufragium. si Timotheo dicitur: adulescentiores uiduas deuita et iterum: anus ut matres, adulescentulas ut sorores cum omni castitate, quare tu mnec paratum habeas illud e triuio: \'sufficit mihi conscientia mea; non curo, quid loquantur homines\'. et certe apostolus prouidebat bona non solum coram deo sed et coram hominibus, ne per illum nomen dei blasphemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credentium. si scan
Abbreviated transcription (Latin):
potest. & tim̃dum ẽ Libido trans acta semꝑ
sui reli̾quit penitudinẽ: nũqũaq saciat᷑.¬
& extincta reaccenditur : usu crescit & de¬
ficit: nec rationeͥ par&. q̃ impetu ducit᷑.
Sed dicis. amplȩ opes. dispensationes rei
familiaris egent auctoritate uiri. Scili¬
o& perierunt domus cęlibum. & nisi cũ
seruulis tuis ipsa seruieris: familie tuȩ
imperare ñpoteris Auia tua. mater &
amita: ñne auctoritatis pristinȩ honoriꝰq
maioris st̃: dũ eis & tota ꝓuincia & eccłaꝵ
principes suspiciunt: Ergo milites & pe¬
regrinantes. sine uxorib sua hospiciola
ñ regunt: & nec inuitant ad conuuua
nec inuitantur: Quasi ñ possis ꝓbate
ȩtatis habere famulos uł libertos. inquoꝵ
nutrita es manib : qui p̃sint domui uł
adpublicũ respondeant. tributa ꝑsol¬
uant: qui te suscipiant ut patronam:
diligant ut alumnã: uenerent᷑ ut sc̃am.
Quere pͥmum regnũ dĩ. & hec om̃ia

Expanded text:
potest et timendum est. libido transacta semper potest et timendum est. libido transacta semper sui relinquit paenitudinem numquamque satiatur et extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu ducitur. sed dicis: \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uiri\'. scilicet perierunt domus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad conuiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
congregatam uel qͦa ipsi loco magis cõn
rium & negationẽ saluatoris sedentes
plurimo tempore sine alteri sacertdoti¬
bus. ac ꝓpłiis. & uiri pristini consortiũ
p̃stolantes. ut postquam subintrauerit
plenitudo gentium: tunc om̃is isrł sal¬
uus fiat: Quasi inbreui tabella latissimoᷤ
terrarum situs ostendere uolui: ut ꝑga
ad alias questiunculas. quarũ prima
de anne consilio ẽ: solane ꝑpetuo me¬
rens carꝑe iuuenta. nec duloes natos
ueneris. nec p̃mia noris: idcinerẽ aut
manes credis curare sepultos: Cui bre¬
uiter respondeat ipsa que passaẽ. Tu
lacrimis euicta meis: tu prima furentẽ.
his germana malis oneras. atq obicis
hosti. Non licuit thalami exꝑtẽ sine
crimine uitã degere more feretales.
nec tangere curas: non seruata fides ci
arum: Ego tibi opponã pirã. gladiũ.¬
& incendiũ. Ñ tantr̃boni ẽ. innuptiis
qͦd speramus. quantũ mali qͦd accedere

Expanded text:
congregatam uel—quod ipsi magis loco congregatam uel—quod ipsi magis loco rium et negationem saluatoris sedentem plurimo tempore sine altari, sacerdotibus ac prophetis et uiri pristini consortium praestolantem, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cinarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incendium. non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidere
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ & finis erit. ut metat. plan¬
t&. ut habeat qͦd succidat: iacit fun¬
dam̃tum: ut ȩdifietio consummato.¬
scło culmen imponat. Alioquin si ad
sacram̃ta ueniamus. & futuroꝵ. tipos.
ñ nr̃o arbitrio sed apło disserente. agar
& sarra admonte syna & sy on duo in¬
strum̃ta significant: lia lipientib ocłis
& rachel quã iacob amabat plurimum :
sẏnagogã eccłamq testantur: Unde
& anna prius sterilis. fenenne ubertate
fecundior. ẽ: lic& & monogamia nos in
isaac rebeccaq p̾cesserit: cuius soluis par¬
tus dñi reuelatio ẽ: nec ulla alia fe¬
minarum dm̃ ꝑseipsam consuluit. Qd
loquar de thamar. quȩ esrom. & phares.
geminos fudit infantes: in quoꝵ natiui¬
tate diuisa maceria. duos popłos sepa¬
rauit. & ligata manuᷤ coccino. conscien¬
tiã iudeoꝵ iam tunc xp̃i passione res¬
persit.: Ac de scorto ꝓphetico cuius simi¬
litudo uel ȩccłam significat degentib

Expanded text:
principio et fini serit, ut metat, planprincipio et fini serit, ut metat, plantat, ut habeat, quod succidat, iacit fundamentum, ut aedificio consummato culmen inponat. alioquin, si ad sacramenta ueniamus et futurorum typos, non nostro arbitrio, sed apostolo disserente Agar et Sarra, montes Sina et Sion duo instrumenta signet Rachel, quam Jacob amabat synagogam ecclesiamque testantur. unde et Anna prius sterilis Fennennae ubertate fecundior est, licet et monogamia nos in Isaac Rebeccaque praecesserit, cuius solius partus domini reuelatio est. nec ulla alia feminarum deum per se ipsam consuluit. quid loquar de Thamar, quae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manus coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi passione respersit —, ac de scorto prophetico, cuius similitudo uel ecclesiam significat de gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate. ꝓpinqua uxorẽ ꝓhibet᷑
accipere. Exechiel inbabilone mor¬
tua ẽ. inquit ucor mea: & aꝑtũ est¬
inquit os meum. Nec ducturus uxorẽ.
nec ille qui duxerat. possunt inoꝑe
coniugali libere ꝓphetare. O lim głe
erat illum audire uersiculum. filiĩ
tui sic̃ nouellatio oliuarũ. incircu
ttu mensȩ tuȩ:. & uideas filios filioꝵ
tuoꝵ: nẽ decontinentib dicitur. Qui
adher&. dño unus sp̃s ẽ. & adhesit a¬
nima mea post te : me suscepit dex¬
tera tua: Tẽ oculum ꝓ oculo. ñc uer¬
beranti maxillã p̃bemus & aliã. Illo
tẽpore bellatorib dicebatur. Aocin¬
gere gladio tuo. suꝑ femur tuũ po¬
tentissime: modo audit petrus. conde
gladiũ tuũ inuaginã suã. Qui enim
gladio ꝑcusserit: gladio morietur:
Fec dicimus : ñ separantes legẽ & e¬
uangłium. ut marcion calũpniatur.
sed unũ atq eundẽ suscipientes dnm
qui ꝓuarietate fẽpoꝵ atq causarũ

Expanded text:
captiuitate propinqua uxorem prohibetur captiuitate propinqua uxorem prohibetur accipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uersiculum: filii tui sicut nouitu mensae tuae et videas filios filiorum tuorum'. Nunc de continentibus dicitur: 'Qui adheret Domino, unus spiritus est et adhesit anima mea post te; me suscepit dextera tua. tunc oculum pro oculo, nunc uerberanti malam praebemus et alteram. illo tempore bellatoribus dicebatur: accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime; modo audit Petrus: conde gladium tuum in uagina sua; qui enim gladio percusserit, gladio morietur. haec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Marcion calumniatur, sed unum atque eundem suscipientes deum, qui pro uarietate temporum atque causarum
Abbreviated transcription (Latin):
ratum ẽ: Ut patriarchȩ ñ singulas habue¬
runt urores. immo & concubinas habuere
plurimas & ne hoc parum sit: dauid mul¬
tis. & salomon habuit innumerabiles. Lu¬
das adthamar quasi ad scortum ingreditur.
& iuxta occidentẽ litterã. oseȩ ꝓpħa non
solum meretricis. sed & adulterȩ copulatur:
D& si nobis iure conceditur: ad hinniamus
dom̃s feminas : & in exemplum sodome &
gomorre ab ultima die dephendamus
uendentes & ementes. nubentes. & nuptũ
tradentes: & tunc sit finis coniugĩi quando
terminus uitȩ. Qd & si post diluuium & an¬
te diluuium iuguit illa sententia. cresci¬
de & multiplicamim & replete terrẽa: Qͥ a
Adnos. in quos fines seculoꝵ decucurrer̾t:
lusb dicitur Tempus breue.ẽ: & iam secu¬
ris ad raddicem arboꝵ posita ẽ. quȩ siluãle¬
‸gis
& nuptiarum ȩuangelica castitate
succid& Tempus amplexandi: & tẽpꝰ
longe fieri abamplexib. Hieremias

Expanded text:
ratum est. At patriarchae non singulas habueratum est. At patriarchae non singulas habuerunt uxores, immo et concubinas habuere quam plurimas et, ne hoc parum sit, Dauid multas et Salomon habuit innumerabiles. ludas ad Thamar quasi ad scortum ingreditur et iuxta occidentem litteram Osee propheta non solum meretrici, sed et adulterae copulatur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in exemplum Sodomae et Gomorrae ab ultima die deprehendamur uendentes et ementes, nubentes et nuptum tradentes, ut tunc sit finis coniugii, quando terminus uitae. quodsi et post diluuium et ante diluuium uiguit illa sententia: crescite et multiplicamini et replete terram, quid ad nos, in quos fines saecu 1 orum decucurrerunt, quibus dicitur: tempus breue est et: iam securis ad radices arborum posita est, quae siluam legis et nuptiarum euangelica castitate succidat? tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias
Abbreviated transcription (Latin):
tium: & una ȩccła parens om̃iũ xp̃ianoꝵ. Si¬
cut illam maledictus lamech. induas diuisit
uxores. Sic hanc heretici inplures eccłas la¬
cerant: que uixta apocalipsin iolis sinago¬
ge magis diaboli appellande sunt: quã xp̃i
conciliabula. Legimus incarminum libro.
centulȩ quarum nonẽ. numerus. una est
olumba mea: ꝑfecta mea: una ẽ matri suȩ:
Senior electȩ domine & filiis eius Sed &
marchan quam petrus apłs. subtipo in¬
terp̃tatur ȩccłȩ. Noe
cum trib filiis
singulas non binas
duxit. Etiam de in¬
mundis ani¬
malib bina sumun¬
tur masculus
ofemina: ut ne in
bestĩis quide
serpentibꝰ coco¬
drillis ac la¬
certis digamia
habeat locũ.
Ea si de mundis septena ponuntur. id÷
inparia: &. hoc uirginitas ac puditiciȩ pal¬
ma monstratur. Egressus enim dearcha
noȩ dõ uictimas inmolauit: non utiq de
pari. sed de inpari numero: qr alterũ fle¬
tib atq conuigio : alterum sacrificio p̃pa¬

Expanded text:
tium et una ecclesia parens omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: t adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, senior electae dominae et filiis eius. sed et in arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecclesiae, Noe cum tribus filiis singulas, non binas uxores. etiam de inmundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginitatis ac pudicitiae palma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictimas immolauit, non utique de pari, sed de inpari numero, quia alterum fetibus atque coniugio, alterum sacrificio praepa
Abbreviated transcription (Latin):
seruantes necessaria uictui suo. quasi ꝑ fectȩ
scło renuntiantes. uanã gloriam sectabantur
Alioquin. lioo libere uł dare uł ñdare: qͣm¬
qũa ei qui cupit ẽẽ. perfectus. p̃ sens pauꝑtã
futuris diuitiss conpensada sit. Quomodo
autẽ uidua uuere debeat: breui sermone
apłs conp̃hendit dicens Quȩ indeliciis est
uiuens mortua ẽ. & nos induob libellis
quos ad furiam & saluinã scripsimus. ple¬
nius dictum putamus. Questio scđa.¬
uid sit qͦd inmatheo scriptum ẽ.
dico aũt uobis. ñbibam a modo de hoc
genimine uitis: usq indiem illũ quo bibã

Expanded text:
seruantes necessaria uictui suo quasi perfecte seruantes necessaria uictui suo quasi perfecte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus. Quid sit, quod in Matheo scriptum est: dico autem uobis: non bibam a modo de hoc genimine
Abbreviated transcription (Latin):
ut & illoꝵ abundantia u̾r̃e inopiȩ sit
supplementum Unde inquit dñs. Qui
nab& duas tunicas. det alterã ñ habenti:
Qͥa si scithiȩ frigora sint. & alpint niu es. q̃
ñ duab & trib tunicis sed uix pecudũ pellib
repelluntur : &ic qͥd gͦ corpori nr̃o sufficere
potest & humanȩ succurrere in becillitati:
quos nudos natura ꝓfũdit. hoc una appel¬
landa ẽ. tunica & quicqͥd inp̃sentib ali¬
mentis necessarium ẽ. hoc unius diei uic¬
tus appellatur. Unde p̃ceptum ẽ. ne cogi¬
tetis de crastino: hoc ẽ. de futuro tempore:
& apłs. nabentes inquit uictum & uestitũ.
his contenti simus. Si plus habes quã tibi
ad uictum uestim̃tumq necessariũ ẽ. illud en¬
ga: in illo debitric̃e te ẽẽ noueris Ananias
& saffira apłi meruere sententiã: quia sua ti¬
mide reseruarunt. Ergone inquies puni¬
endus. ẽ. qͥ sua ñdederit: Minime. Puniti
sunt. qr mentiri uoluerunt sp̃ui sc̃o. & re¬

Expanded text:
ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Unde inquit Dominus: Qui habet duas tunicas, det alteram non habenti . Quid si Scythiae frigora sint, et Alpinae nives, quae non duabus et tribus tunicis, sed uix pecudum pellibus repelluntur ? quicquid ergo corpora nostra defendere potest et humanae succurrere inbecillitati, quos nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica et, quicquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei uictus appellatur. unde praeceptum est: ne cogitetis de crastino, hoc est de futuro tempore, et apostolus: habentes, inquit, uictum et uestitum his contenti sumus. si plus habes, quam tibi ad uictum uestitumque necessarium est, illud eroga, in illo debitricem esse te noueris. Ananias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt. \'ergone\', inquies, \'puniendus est, qui sua non dederit? \' minime. puniti sunt, quia mentiri uoluerunt spiritui sancto et re
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ faciat coheredem Respondebis:
Difficile ẽ: durum ẽ: contra naturã.
sed dñm tibi audies respondentẽ. Qui
potest capere. capiat. & si uis ẽe ꝑfec¬
ta. non tibi iugũ necessitatis inponit:
sed potestati tuȩ liberum᷑ arͥbitrium:
uis ẽe ꝑfecta: & inprimo stare fasti¬
gio digñitatis: Fac qͦd fecerunt apłi:
Uende om̃ia quȩ habes & da pauperib:
& sequere saluatorẽ. & nudam solamq
crucem. nuda sequaris & sola. Non uis
uirtutis. dimitte om̃ia quȩ habes: da
siliis. da ꝓpinquis Nemo te reprehendit. mu¬
si inferiora secteris: dum modo illam
scias tibi iure p̾latã. quȩ elegerit pri¬
ma. dicis. hoc apłoꝵ est. & iurorũ: Mu¬
lierẽ autẽ nobilem non posse om̃ia uen¬
dere. quȩ multis ad iumentis uitȩ hu¬
ius indigeat. Audi igitur apłm cõmo¬
nentẽ. Non ut aliis refrigerium. uobis
aut̃ tribulatio: sed ex ȩqualitate ur̃a
abundantia illoꝵ sustent&s inopiam:

Expanded text:
suorum faciat coheredem. respondebis: suorum faciat coheredem. respondebis: \'difficile, durum est, contra naturam\'. sed dominum tibi audies respondentem: qui potest capere, capiat . et si uis esse perfecta, non tibi iugum necessitatis inponit, sed potestati tuae liberum concedit arbitrium. uis esse perfecta et in primo stare fastigio dignitatis? fac, quod fecerunt apostoli, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem et nudam solamque uirtutem nuda sequaris et sola. non uis uirtutis ? dimitte omnia tua, quae habes, da filiis, da propinquis. nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dum modo illam scias tibi iure praelatam; quae elegerit prima. dicis: hoc apostolorum est et uirorum, mulierem autem nobilem non posse omnia uendere, quae multis adiumentis uitae huius indigeat. audi igitur apostolum commonentem: non ut aliis refrigerium, uobis autem tribulatio, sed ex aequalitate uestra abundant
Abbreviated transcription (Latin):
dorsi enus inpallore auri. Borsum nr̃m
ꝗd̾ primũ informe erat. & graui sarcina
p̃mebatur: kabeat uirorẽ auri: qd̾ int̾¬
prȩtamur insensu: & alas de argentatã.
quȩ intelleguntur eloquia scripturaꝵ:.
& regnũ oi intrare poterimus Dicunt
apłi se omĩa q̃ sua fuerant dimisisse:
& mercedẽ ꝓhac uirtute au dacter ex¬
poscunt quib respond& dñs Omnis
qui reliquit domũ. aut fr̃s. aut sororeᷤ.
aut patr̃e. aut matr̃e. aut uxorẽ. aut
filios. aut agros. ꝓpter nom̃ meũ: cen¬
tuplum accipiet. & uitã ȩternã possi¬
debit. Oquanta beatitudo. ꝓparius mag¬
na recipere : ȩterna ꝓbreuib ꝓ mori¬
turis. semꝑ uiuentia: & habere dm̃
debitorẽ. Siqua aut̃ uidua haboe libe¬
ros: & maximȩ si nobilis familie est.
egentes filios non dimittat: sed exx ȩqua¬
litate. ut meminerit pͥmũ animȩ suȩ.¬
& ipsam put& ẽẽ. de filiis: quȩ sua ft̃¬
dño relinquat: immo xp̃m liberorum

Expanded text:
dorsi eius in pallore auri. dorsum nostrum, dorsi eius in pallore auri. dorsum nostrum, quod primum informe erat et graui sarcina premebatur, habeat uirorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus. dicunt apostoli se omnia, quae sua fuerint, dimisisse et mercedem pro hac uirtute audacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. o quanta beatitudo pro paruis magna recipere, aeterna pro breuibus, pro morituris semper uiuentia et habere dominum debitorem! si qua autem uidua habet liberos — et maxime, si nobilis familiae est —, egentes filios non dimittat, sed ex aequalitate, ut meminerit primum animae suae et ipsam putet esse de filiis et partderelinquat, immo Christum liberorum
Abbreviated transcription (Latin):
alter nonpotest inuenire: Unde & illa
uulgata sententia mͥ uidetur e̾ẽ ueris¬
sima: diues. aut iniquus: aut iniqui
heres. Qdcũ legis doctor audissa & fer¬
re ñ poss& qui habebat diuitias multas:
conuersus dñs addiscipulos ait. Qũa
difficile qui duutes sunt intrare pos¬
sunt in regna cȩloꝵ. Nondix̾ impossi¬
bile. sed drcit difficile: licor exemplũ
porsuerit inpossibilitatis: facilius. ẽ.
ꝑforamen acus Num igitur diues in¬
trare poterit regna cȩloꝵ: Sed ca¬
melus tortuosus && curuus. ẽ. & graui
sarcina p̃grauatus & nos ergo quando
prauas ing̾redimur semitas. & rectã
uiam dimntimus & oneramur mun¬
di diuitils. suie pondere delictoꝵ. regñ
aĩ ingredi ñ ualemus Qd si depona¬
mus gͥrauissimã sarcina. & ad sumamꝰ
nobis pennas columbȩ: uolabimus &
requiescemus. & dicetur de nobis Si
dormiatis intermedios cleros pennȩ
columbȩ de argentatȩ: & posteriora

Expanded text:
alter non potest inuenire. unde illa alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non posset, quia habebat diuitias multas, conuersus dominus ad discipulos ait: quam difficile, qui diuites sunt, intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum posuerit inpossibilitatis: facilius camelper foramen acus. numquam igitur diues intrare poterit regna caelorum ? sed camelus tortuosus et curuus est et graui sarcina praegrauatur; et nos ergo, quando prauas ingredimur semitas et rectam uiam dimittimus et oneramur mundi diuitiis siue pondere delictorum, regnum dei ingredi non ualemus. quodsi deponamus grauissimam sarcinam et adsumamus nobis pennas columbae, uolabimus et requiescimus et dicitur de nobis: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora
Abbreviated transcription (Latin):
Asi demimicis quoq nobis p̃cipitur. ut si
esurierint demus eis cibof. si sicierint de¬
mus eis potum: & hȩc facientes. congregemꝰ
malam partẽ accipiendũ ẽ. sed inbonã.
Quando enim in imicis nr̃is p̃bemus he¬
nesicia: maliciam eoꝵͣ nr̃a bonitate su¬
peramus & mollimus duritiã: iratuq
animus ad mollitiae & beniuolentiã.
flectimus. atq ita congregamꝰ carbonẽ
suꝑ capita eoꝵ. dequib scriptũ ẽ: Sagit¬
te potentis acutȩ cum carbonib desola¬
toriis: ut quomͦ de altari aseraphim
carbo sublatus. ꝓpħȩ labia purgauit:
ita & inimicoꝵ nr̃oꝵ peccata purgentur.:¬
& ut uincamus inbono malum: & bene¬
dicamus maledicentib: & imitemur pa¬
trem qui solem suum oriri facit super
habes filios plurimos fac tͥ amicos
de iniquo maynmona: qui te recipiañ
mȩterna tabernacula. Pulchrȩq diã
de iniquo. Om̃s enĩ diuitiȩ de Iniqui¬
tate descendunt: & nisi alter ꝑdiderit

Expanded text:
quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis cibos, si sitierint, demus eis potum et haec facientes congregemus malam partem accipiendum est, sed in bonam. quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus animum ad mollitiem et benevolentiam flectimus; atque ita congregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, ut, quomodo de altari a seraphin carbo sublatus prophetae labia purgauit, ita et inimicorum nostrorum peccata purgentur, ut uincamus, in bono malum et benedicamus maledicentibus et imitemur patrem,I qui solem suum oriri facit super habes filios, habe plurimos; fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. pulchreque dixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
rum memores essemus. Obquoꝵ refrigeria
laborabant. paulus & barnabas in eocłi is
gentium : Ut collectȩ fiant ꝑprim̃a sabbati:
re festinant. his qui suas ꝓ xp̃o amisere sub¬
stantias: Qui ꝑsecutiones passi sunt: qui di¬
ccerunt patri suo & matri uxorib & liberis
ñ nouimus uos: hiĩ impleuert uoluntatem
patris. & audierunt dicentẽ dñm saluatorẽ.
Mat̾ mea & fr̃s mei. hisunt: qui faciunt uo¬
luntate patris mei: & hoc dicimus ñ qͦ in
pauperes iudeos siue gentiles & om̃ino cuꝰi¬
libet gentis sint pauperes. ꝓhibeamus fa¬
ciendam elemosinã : sed quo xp̃ianos ut
credentes pauperes. incredulis prȩferamus :¬
s inter ipsos xp̃ianos sit multa diuersitas.
utrum pegator ansõs sit. Unde & apłs passi¬
uam inom̃s misericordiam ꝓbans: infert.
Maxime indomesticos fidi: Domesticus fidĩ
est qui eadem tibi religione coniungitur.
que consortio fraternitatis peccata ñ separañ.

Expanded text:
rum memores essemus . Ob quorrum memores essemus . Ob quorlaborant Paulus et Barnabas in ecclesiis gentium, ut collectae fiant per primam sabbati, re festinant his, qui suas pro Christo amisere substantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et liberis: non nouimus uos. hi lmpleuerunt uoluntatem dei et audierunt dicentem dominum saluatorem: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuersitas, utrum peccator an sanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibusmisencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs intulit. unum tibi de ẽ Siuis ꝑfectus eẽ. ua¬
de uende om̃ia quȩ habes & da pauperib: & ueni
sequere me. Itaq & ego tibi dñi nr̃i respondebo
sermonib Siuis ẽẽ ꝑfecta. & tollere cruc̃e tuã
& sequi dñm saluatorẽ: & imitare petrum.
mus te : uade & uende omĩa quȩ habes. &da
pauperib. & sequere saluatorem. Non dicit
da filiisda fr̃ib da amicis.da ꝓpinquis. quos
etiam si haberes iure eis dñs preferretur: sed
pascitur: qui cũ diues ess& ꝓnobis pauper fac¬
tus. ẽ. qui loquitur inxx uiiiI.psalmo: ego
aut̃ mendicus sum & pauper: dñs sollicitus. ẽ
ꝓme Statimq quadragesimd psalmi de eo
exordium ẽ. Beatus qui intelligit suꝑ egenũ
& pauperẽ: Intellegentia opus. ẽ: & post intel¬
legentie beatitudinem. qui sit egenus & pauꝑ.
non utiq ille qui mendicitate & pauꝑtate atq
squalore oooꝑtus ẽ : & tam̃ ñ recedit auitiis.
sed dequib apłs loquitur. tantũ ut paupe¬

Expanded text:
nus intulit: unum tibi deest. si uis esse perfectus, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me. itaque et ego tibi domini nostri respondebo sermonibus: si uis esse perfecta et tollere crucem tuam et sequi dommus te, uade et uende omnia tua, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem. non dixit:\' da filiis, da fratribus, da propin quis\' — quos etiam si haberes, iure his dominus praeferretur — sedpascitur, qui, cum diues esset, pro nobis pauper factus est, qui loquitur in tricesimo noautem mendicus sum et pauper, et Dominus sollicitus est pro me . Statimque quadragesimi Psalmi de eo exordium est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Intelligentia opus est, ut post intelligentiae beatitudinem, sciatur qui sit egenus et pauper. Non utique ille qui mendicitate, et squalore coopertus est, et tamen non recedit a vitiis; sed de quibus Apostolus loquitur: Tantum ut paupe
Abbreviated transcription (Latin):
dum: Quot quot enim inxp̃o baptiramur
xp̃m indiumur. & panẽ comedimus ange¬
loꝵ. & audimus dñm p̃dicantẽ: m̃s cib ẽ.
ut faciam uoluntatẽ eius qui misit me. &¬
impleam opus eius. Faciamus igitur uolũ¬
tatem eius qui nos misit patris: & implea

Expanded text:
dum. quotquot enim in Christo baptizamur, dum. quotquot enim in Christo baptizamur, Christum induimur et panem comedimus angelorum et audimus dominum praedicantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eius, qui nos misit, patris et implea
Abbreviated transcription (Latin):
iudaicas fabulas repellamus: & ascendamus
cũ dño. cenaculũ magnũ stratũ atq munda¬
tum: & accipiamus abeo sursum caliõe tes¬
tam̃ti: ibiq cũ eo pascha celebrantes. mne¬
briemur abeo uino sobrietatis. Ñ ẽ. eñi reg
ñ regnũ dĩ cib & potus: sed iusticia & gau¬
dium & pax in sp̃u sc̃o Nec moyses deditꝰ no¬
bis uerum panem: sed dñs iħs ipse conuiua.
& conuiuium: ipse comedens & qui comedi¬
tur. Iilius bibimus sanguinẽ. & sine ipso
potare ñ possumus. & cotidie insacrificus
eius de geniminȩ uitis uerȩ. & uinea sorech
quȩ interp̾tatur electa. rubentia musta cal¬
camus : & nouum exhis uinum bibimus. in
regno patris.: nequaquã inuetustate litte¬
re. sed innouitate sp̃s. cantantes cantieũ no¬
uum qͦd nemo potest canere. nisi in regno
eccłȩ. qͦd regnum patris. ẽ. E unc panem
& iacob comedere patriarcha cupiebat di¬
cens. Si fuerit dñs ds̃ m̃s mecum & dederit
mͥ panem ad edendum & uestem ad induen¬

Expanded text:
as fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo m regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcha cupiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad uescendum et uestimentum ad operien
Abbreviated transcription (Latin):
struunt. in quib op̃m regnaturũ corpo¬
ralit̃ e̾e contendunt: & bibiturũ unum
qd̾ ex illo tẽpore usq ad consũpmatione
ñ honbiberit. Nos aufe audiamus pane qu̾e
fregit dñs deditq discipłis: esse corpus dmi
saluatoris. ipso dicente ad eos: Accipite &
comedite. hoc ẽ corpus meum: & calicem
illum esse. dequo tterum locutus ẽ. bibite
ex hoc om̃s: hic est enim calix m̃s noui tes¬
tam̃ti qui promultis effundetur. inrenus

Expanded text:
aturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro mul
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dedit dñs abstulit: & oblatã occasionẽ.
arripiat libertatis. ut sui corꝑis habeat
potestatẽ: ne rursũ ancilla fiat hominis.
& certe multo laboriosius ẽ. ñ frui eo qͦd
habeas: quã desiderare qͦd amiseris: Unde &
uirginitas in eo facilior. ẽ. qd̾ carnis incenti¬
ua ñ nouit : & uiduitas in illo solliticior. qͦd
p̃teritas animo recolit uoluptates: maximȩ
alterum doloris. alterum gaudii ẽ Prima
hominis creatura. nos doceat plures nuptias
resutare. Unus adam: & uina eua: immo
ex eo una costa. separatur infeminã. Rur¬
sumq qd diuisum fuerat. nuptũs oopulał
dieente scriptura. Erunt duo incarne ura
ñ induas. nec intres Propt̃ qͦd relinqua
homo patrem. & matrem. & adherebit uxori
sue: Certe ñ uxorib. Qd testimoniũ paulus
edisserens ad xp̃m refert & ad ęccłam: ut &
primus adam incarne: & scđs in sp̃u mono¬
gamus sit. Sit una ȩua mater cunctoꝵ uiuen

Expanded text:
dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuen