comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies sollẽpnes. ⁊ sabb̃a ⁊neomenie. ⁊ dies
decreti. ⁊ tres dies añ diem sollẽpnẽ. ⁊tres
post diem sollẽpnẽ sint om̃s ĩmunitatis
⁊ remissionis om̃ib uideis qu st̃ in reg¬
no meo. Et nemo hẽbit potestatẽ agere
aliqͥd. ⁊ mou̾e negocia adu̾sus aliquẽ eoꝵ
in oĩ cã. ⁊ ut scribant᷑ ex iudeis in ex̾citu
regis ad tͥginta milia iuroꝵ. ⁊ dabunt᷑
ilł copie. ut oportet om̃ib ex̾citib regis.
Et ex ip̃is ordinabunt᷑ qͥ fuit in muni¬
tionib regis magni. ⁊ ex his ꝯstituent᷑
supͣ negocia regni q̃ agunt᷑ ex fide ⁊ pͥnci¬
pes sint ex eis. ⁊ ambulent legibz suis.
sic̃ p̃cepit rex in t̾ra iuuda. Et tres ciuita¬
tes q̃ addite st̃ iudee ex regione samarie
tũ uidea reputent᷑. ut sint sub uno. ⁊ ñ
obediant alie potestati nͥ sũmi sacerdotis:

Expanded text:
dies sollemnes et sabbata et neomeniae et dies decreti et tres dies ante diem sollemnem et tres post diem sollemnem sint omnes inmunitatis et remissionis omnibus Iudaeis qui sunt in regno meo et nemo potestatem agereat et movere negotii adversus aliquem eorum in omni causa et ut adscribantur ex Iudaeis in exercitu regis ad triginta milia virorum et dabuntur illis copiae ut oportet omnibus exercitibus regis et ex ipsis ordinabuntur qui sint in munitionibus regis magni et ex his constituentur supra negotia regni quae aguntur ex fide et principes sint ex eis et ambulent legibus suis sicut praecepit rex in terra Iuda et tres civitates quae additae sunt Iudaeae ex regione Samariae cum Iudaea reputentur ut sint sub uno et non oboedi
Abbreviated transcription (Latin):
diuim᷑ de te qd̃ uir potens uirib sis. ⁊ aptus
es ut sis amicꝰ ur̃. ⁊ nũc constitium᷑ te hodie
sũmũ sacerdotẽ gentis tue. ⁊ ut amicꝰ regis
uoceris. Et misit ei p᷑purã ⁊ coronã auream.
ut q̃ nr̃a sĩt sentias nob̾cũ ⁊ ꝯserues amititias
ad nos. Et indint se ionathas stola septimo
m̃se. anno centesimo sexagesimo die sollepni
scenophegie. ⁊ ꝯgreganit ex̾citũ ⁊ fecit arma
copiosa. Et ut audiuit demetrĩ u̾ba ista. ⁊ con¬

Expanded text:
us es ut sis amicus noster et nunc constituimus te hodie summum sacerdotem gentis tuae et ut amicus regis voceris et misit ei purpuram et coronam auream ut quae nostra sunt sentias et conserves amicitias ad nos et induit se Ionathas stolam sanctam septimo mense anno centesimo sexagesimo in die sollemni scenophegiae et congregavit exercitum et fecit arma copiosa et audi
Abbreviated transcription (Latin):
magna gła. Et reu̾sus est ionathas ĩ ierł̾m
cũ suis. hñtib spolia młta. Et fc̃m est ut aude¬
uit alexander rex sermones istos. addidit
adhuc gli̾ficare ionathan. Et misit ei fibu¬
lam aureã situti est ꝯsuetudo dari cognatis
regũ ⁊ dedit ei accaron ⁊ om̃s fines eiꝰ in pos¬
sessionẽ.
t rex egypti congregauit ex̾citũ. sic̃
arenã q̃ est circa ora maris. ⁊ naues
multas. ⁊ q̃rebat optin̾e regnũ alexandri
dolo. ⁊ addere illd̾ regno suo. Et exiit in syri¬
am uerb̃ pacisicis. ⁊ aꝑiebant ei ciuitates.¬
exire ei obiuiã. eo qd̃ socerꝰ suꝰ eẽt. Cũ int̾iret

Expanded text:
na gloria et reversus est Ionathas in Hierusalem cum suis habentibus spolia multa et factum est ut audivit Alexander rex sermones istos addidit adhuc glorificare Ionathan et misit ei fibulam auream sicuti est consuetudo dari cognatis regum et dedit ei Accaron et omnes fines eius in possessionem et rex Aegypti congregavit exercitum sicut harena quae est circa ora maris et naves multas et quaerebat obtinere regnum Alexandri dolo et addere illud regno suo et exiit in Syriam verbis pacificis et aperiebant ei quiae
Abbreviated transcription (Latin):
exorti st̃ om̃s qͥ oꝑabant᷑ iniqͥtatẽ. In dieb
ill̾ fc̃ã est fames magna ualde ⁊ tradidit
se bacchidi oĩs regio eoꝵ cũ ip̃is. Et elegit
bacchides impios uiros. ⁊ ostituit eos do-¬
minos regiones. Et exq̃rebant ⁊ ꝑscruta¬
bant᷑ amicos iude ⁊ adducebat eos ad bac¬
chidẽ. ⁊ iundicabat in illos ⁊ illudebat.
Et fc̃a est tribulatio magna in isrł. qͣlis

Expanded text:
exorti sunt omnes qui operabantur iniquitatem in diebus illis facta est fames magna valde et tradidit se Bacchidi omnis regio eorum cum ipsis et elegit Bacchides impios viros et constituit eos dominos regionis et exquirebant et perscrutabantur amicos Iudae et adducebant eos ad Bacchidem et vindicabat in illos et inludebat et facta est tribulatio magna in Israhel qualis
Abbreviated transcription (Latin):
bacchides. ⁊ teliqͥt unꝰqͥsq locũ suũ ⁊ abiit in
t̾rã suã. Tantũ in bethsurã cemanser̃t aliqu
ex his qͥ reliq̃rãt legẽ ⁊ p̃cepta dei. erat enĩ hec
eis ad refugiũ. Et audiuit alexander rex pro-¬
missa q̃ ꝓmisit demetrĩ ionathe. ⁊ narraue¬
rũt ei prelia ⁊ uirtutes qͣs ip̃e fec̃ ⁊ fr̃s eiꝰ ⁊ la¬
bores qͦs laborauer̃t. ⁊ ait. Nũqͥd inueniem᷑

Expanded text:
um suum et abiit in terram suam tantum in Bethsuram remanserant aliqui ex his qui reliquerant legem et praecepta Dei erat enim haec eis ad refugium et audivit Alexander rex promissa quae promisit Demetrius Ionathae et narraverunt ei proelia et virtutes quas ipse fecit et fratres eius et labor
Abbreviated transcription (Latin):
uit demetus rex ⁊ congregaũ excitũ ualde
copiosũ. ⁊ exiuit obuã illi in p̃liũ. Et misit
demetrĩ ad ionathan epłam u̾bis pacificis.
ut magnificaret eũ. Dix̃ enĩ. Anticipemus
pacẽ fac̾e̾ cũ eo pͥusqͣm fatiat cũ alexandro
adu̾sũ nos. Recordabit᷑ enĩ oĩm q̃ fetimꝰ ĩ

Expanded text:
emetrius rex et congregavit exercitum valde copiosum et exivit obviam illi in proelium et misit Demetrius ad Ionathan epistulam verbis pacificis ut magnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur enim omnium quae fecimus in
Abbreviated transcription (Latin):
munitas in uidea munitõem q̃ erat ĩ
iericho. ⁊ in amaũ ⁊ in bethoro. ⁊ bethel
⁊ thamnathan. ⁊ fara. ⁊ thopo. muris ex¬
celsis. ⁊ portis ⁊ seris. Et posuit custodiã
in eis ut inimicicias excerẽt in isrł. ⁊
munuiit ciuitatẽ bethsurã ⁊ gazaram
⁊ arcẽ. ⁊ posuit in eis auxilia. ⁊ apparatũ
escaꝵ. ⁊ accep̃ filios pͥncipũ regionis obsi¬
des. ⁊ posuit eos in arce in ierłm in tusto¬
dia. Et anno centesimo qͥnquagesimo ⁊¬
tercio. m̃se scdõ. p̃cepit alchimꝰ destru mu¬

Expanded text:
as in Iudaea munitionem quae erat in Hiericho et in Ammaum et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in Israhel et munivit civitatem Bethsuram et Gazara et arcem et posuit in eis auxilia et adparatum escarum et accepit filios principum regionis obsides et posuit eos in arce in Hierusalem in custodia et anno centesimo quinquagesimo tertio mense secundo praecepit Alchimus destru
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes ꝑtineant qͥ minist̾io fungũ¬
tur. Et qͥcsiq ꝯfugerint in tẽplũ qd̃ est
ierosolimis ⁊ in om̃ib finib eius ob¬
noxius regi in om̃t negotio dimittat᷑.
⁊ uniu̾sa q̃ st̃ eis in regno meo libera hẽ-¬
ant. Et ad edificanda uł instauranda
oꝑa scõꝵ sũptꝰ dabunt᷑ de rõne regis. ⁊
ad extruendos muros ierłm ⁊ cõmuni¬
endos in circuitu sũptus dabunt᷑ de rõ¬
ne regis.⁊ ad construendos muros ĩuidea.
Ut audiuit au̾ ionachas ⁊ ppls sermones

Expanded text:
sacerdotes pertineant qui ministerio funguntur et quicumque fugerint in templum quod est in Hierosolymis et in omnibus finibus eius obnoxios regi in omni negotio dimittatis et universa quae sunt eis in regno meo libera habeant et ad aedificanda vel restauranda opera sanctorum sumptus dabuntur de ratione regis et ad extruendos muros Hierusalem et communiendos in circuitu sumptus dabuntur de ratione regis et ad construendos muros in Iudaea ut audivit autem Ionathas et p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cep̃ destruere. In tẽpore. illo ꝑcussus est
alchimꝰ ⁊ impedita ft̃ oꝑa illiꝰ. ⁊ obclusum
est os eius. ⁊ dissolutꝰ est paralysi. ñ ultͣ
loqͥ potuit u̾bũ. ⁊ mandare de domo sua.
Et mortũ est alchimꝰ in tẽpore illo cũ tor¬
m̃to magno. Et uidit bacchides qr mor¬
tũ est alchimꝰ ⁊ ren̾sus est ad regẽ. ⁊ silu¬
it t̾ra annis duob. Et cogitauer̃t om̃s
iniqͥ dicentes. Ecce ionathas ⁊ qͥ tũ eo ft̃
in silentio hĩtant ꝯfidentes. Nũc gͦ abdu¬
samꝰ bacchidẽ ⁊ cõprehendet eos om̃s ĩ
una noste. Et abier̃t. ⁊ ꝯsiliũ ei dederũt.
⁊ surrex̃ ut ueniret cũ ex̃citu młto. Et
misit occulte epłas sociis suis qͥ erant
in iuidea. ut cõprehenderẽt ionathan. ⁊
eos qͥ cũ eo erant: s ñ potuer̃t. qr ĩnotuit

Expanded text:
 coepit destruere in tempore illo percussus est Alchimus et inpedita sunt opera illius et obclusum est os eius et dissolutus est paralysin nec ultra loqui potuit verbum et mandare de domo sua et mortuus est Alchimus in tempore illo cum tormento magno et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alchimus et reversus est ad regem et siluit terra annis duobus et cogitaverunt omnes iniqui dicentes ecce Ionathas et qui cum eo sunt in silentio habitant confidentes nunc ergo adducamus Bacchidem et conprehendet eos omnes in una nocte et abierunt et consilium ei dederunt et surrexit ut veniret cum exercitu multo et misit occulte epistulas sociis suis qui erant in Iudaea ut conprehenderent Ionathan et eos qui cum eo erant sed non potuerunt quia inno
Abbreviated transcription (Latin):
rat in laisa. ⁊ tͥa milia uiri cũ eo electi. Et
uidert̃ młtitudinẽ ex̾citꝰ qr mł̃ti st̃ ⁊ timue¬
runt ualde. Et ml̾ti subtraxert̃ se de cast̾s
⁊ ñ remanser̃t ex eis nisi octingenti uiri
Et uidit iudas qd̃ deflux̃ ex̾citus suus. ⁊ bel¬
lũ ꝑurgebat eũ confractus ẽ corde. qr ñ ha¬

Expanded text:
rat in Laisa et tria milia viri cum eo electi et rat in Laisa et tria milia viri cum eo electi et viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt et timuerunt valde et multi subtraxerunt se de castris et non remanserunt ex eis nisi octingenti viri et vidit Iudas quod defluxit exercitus suus et bellum perurguebat eum confractus est corde q
Abbreviated transcription (Latin):
ni ppło uideoꝵ. Ꝙ si post hec u̾ba hiaut
illi addere uł diminuere ad hec aliqͥd uolue¬
rint. facient ex ꝓposito suo. Et q̃cũq addide¬
rint uł dẽpserint: rata ert. S ⁊ de mał̾ q̃ de¬
metrius rex fec̃ in eos. scriplimꝰ ei dicentes.
Quare grauasti iugũ tuũ sr̃ amicos nr̃os
⁊ socios iudeos: Si gͦ it̾m adierint nos adu̾sũ
te. faciemꝰ ilł uidiciũ ⁊ pugnabimꝰ tetũ mari
terraq.
Xterea uͥ audiuit demetri qr cecidit nicha¬
nor ⁊ ex̾citꝰ eius in p̾lio. apposuit bacchidẽ
⁊ alchimũ rursus mitt̾e in iuideã ⁊ dextrũ cor¬
nu tũ illis. Et abiert̃ uiã q̃ ducit in galga¬
lam. ⁊ castra posuert̃ in maseloch q̃ est in
arbellis. ⁊ occupauer̃t eã ⁊ ꝑemer̃t aĩas
hoĩm młtas. Et m̃se pͥmo anni centesimi
qͥnqͣgesimi ⁊ scd̾i applicuert̃ excitũ ad ierł̾m.
Et surrexert ⁊ abier̃t in berea .xx. milia ui¬
roꝵ. ⁊ duo milia eqͥtũ. Et iudas castra posue¬

Expanded text:
od si post haec verba hii aut illi addere vel demere ad haec aliquid voluerint facient ex proposito suo et quaecumque addiderint vel dempserint rata erunt sed et de malis quae Demetrius rex fecit in eos scripsimus ei dicentes quare gravasti iugum tuum super amicos nostros et socios Iudaeos si ergo iterum adierint nos adversum te faciemus illis iudicium et pugnabimus tecum mari terraque interea ubi audivit Demetrius quia cecidit Nicanor et exercitus eius in proelio adposuit Bacchidem et Alchimum rursum mittere in Iudaeam et dextrum cornu cum illis et abierunt viam quae ducit in Galgala et castra posuerunt in Mesaloth quae est in Arbellis et occupaverunt eam et peremerunt animas hominum multas et mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adplicuerunt exercitum ad Hierusalem et surrexerunt et abierunt in Berea viginti milia virorum et duo milia equitum et Iudas castra posue
Abbreviated transcription (Latin):
tus de castris. ⁊ steter̃t illis obuiã. Et diui-¬
si st̾ eqͥtes in duas ꝑtes. ⁊ fundibularii ⁊
sagñtarii p̃ibant ex̾citũ ⁊ pͥmi certami¬
nis om̃s potentes. Bacchides au̾ erat in
dextro cornu. Et ꝓximauit legio ex duab
ꝑtib. ⁊ clamabant tubis. Exclama uer̃t
au̾ ⁊ hi qui erant ex iuide ĩ ip̃i ⁊ cõmota est
t̾ra a uoce ex̾cituũ ⁊ cõmissũ est preliũ a
mane usq ad uesꝑam. Et uidit indas
qr firmior est pars ex̾titꝰ bacchides ĩ dextͥs.
⁊ ꝯuener̃t cũ ip̃o om̃s ꝯstantes corde. Et con¬
irita est dextera pars ab eis ⁊ ꝑsecutꝰ est eos
usq ad montẽ a zoti. Et qui in sinistro cor¬
nu erãt uider̃t qd̵ ꝯtritũ est dextrũ cornũ.¬
⁊ secuti st̃ post uidã. ⁊ qͥ cũ ip̃o erãt a t̾go.

Expanded text:
obviam et divisi sunt equites in duas partes et fundibalarii et sagittarii praeibant exercitum et primi certaminis omnes potentes Bacchides autem erat in dextro cornu et proximavit legio ex duabus partibus et clamabant tubis exclamaverunt autem et hii qui erant ex parte Iterra a voce exercituum et commissum est proelium a mane usque ad vesperam et vidit Iudas quia firmior est pars exercitus Bacchidis in dextris et convenerunt cum ipso omnes constantes corde et contrita est dextra pars ab eis et persecutus est eos usque ad montem Azoti et qui in sinistro cornu erant viderunt quod contritum est dextrum cornu et secuti sunt post Iudam et qui cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qͣm prĩ erat p̾datꝰ de t̾ra iuda. Et ꝯu̾sus
abiit in t̾rã suã ⁊ ñ apposuit ampliꝰ uenire
in fines eiꝰ ⁊ cessarut gladiꝰ ex isrł. Et hĩtaũ
ionathas in machinas. ⁊ cep̃ ionathas ibi
iudicare ppłm ⁊ ext̾minare impios ex isrł.
t anno centesimo seragesimo
ascendit alexander antiochi filius

Expanded text:
tem quam prius erat praedatus de terra Iuda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines eius et cessavit gladius ex Israhel et habitavit Ionathas in Machemas et coepit Ionathas ibi iudicare populum et exterminavit impios ex Israhel et anno centesimo sexagesimo ascendit Alexander Antiochi fi
Abbreviated transcription (Latin):
al phar. Et cognouit bacchides. ⁊ die sab¬
batoꝵ ueñ ip̃e. ⁊ oĩs ex̾citꝰ eĩ tnsiordanen.
Et misit frẽm suũ ducẽ pp. ⁊ rogauit na¬
batheos amicos suos. ut cõm̃daret illis
apparatũ suũ qͥ erat copiosus. Et exier̃t
filii iambri ex madabas. ⁊ cõprehendert̃
Post hec u̾ba reñciatũ est ionathe ⁊ symo¬
ni fri ei qr filii iambri faciunt nuptias
magnas. ⁊ ducũt sponsã ex madaba filiã
unĩ de magnis pͥncipib chanaan. cũ am¬
bitione magna. Et recordati st̾ sangͥnis
ioh̾is frĩs sui. ⁊ ascendert ⁊ absconderũt
se sub tegum̃to mõtis. Et leuauer̃t ocu

Expanded text:
es et die sabbatorum venit ipse et omnis exercitus eius trans Iordanem et misit fratrem suum ducem populi et rogavit Nabatheos amicos suos ut commendaret illis adparatum suum qui erat copiosus et exierunt filii Iambri ex Madabas et conprehenderunt post haec verba renuntiatum est Ionathae et Simoni fratri eius quia filii Iambri faciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex Nadaba filiam unius de magnis principibus Chanaan cum ambitione magna et recordati sunt sanguinis Iohannis fratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis et le
Abbreviated transcription (Latin):
donationes. Et nc̃ absoluo uos ⁊ om̃s iude¬
os a tributis. ⁊ p̃cia sał indulgeo. ⁊ coronas
remitto. ⁊ t̾cias seminis. Et mediã ꝑtẽ fru¬
ctus ligni qd̃ est portionis mee relinqͦ uob̾
ex hodierno ⁊ deinceps. ne accipiat᷑ a t̾ra iu¬
da. ⁊ a trib ciuitatib q̃ addite st̾ illi ex sa-

Expanded text:
iones et nunc absolvo vos et omnes Iudaeos a tributis et pretia salis indulgeo et coronas remitto et tertias seminis et dimidiam partem fructus ligni quod est portionis meae relinquo vobis ex hodierno et deinceps ne accipiatur a terra Iuda et a tribus civitatibus quae addit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ statuer̃t ei ut daret ip̃e. ⁊ qͥ regnaue¬
r̃t post eũ tributũ magnũ. ⁊ daret ob-¬
sides ⁊ ꝯstitutũ. ⁊ regionẽ medoꝵ. ⁊ lydos
⁊ medos. de optimis regionib eoꝵ. ⁊ ac¬
ceptas eas ab illis dedert̃ eumeni regi.
Et qͥ erant aput elladã uoluer̃t ire ⁊
tollere eos. Et innotuit sermo his. ⁊ mi¬
ser̃t ad eos ducẽ unũ. ⁊ pugnauert ꝯtͣ
illos. Et cecidert̃ ex eis ml̃ti ⁊ captiuas
duxer̃t uxores eoꝵ ⁊ filios. ⁊ diri puer̃t̃
eos. ⁊ t̾ram eoꝵ possedert̃. Et destruxe

Expanded text:
 regnaverint post eum tributum magnum et daret obsides et constitutum et regionem Medorum et Lydos et Medos de optimis regionibus eorum et acceptas eas ab illis dederunt Eumeni regi et quia qui erant apud Elladam voluerunt ire et tollere eos et innotuit sermo his et miserunt ad eos ducem unum et pugnaverunt contra illos et ceciderunt ex eis multi et captivas duxerunt uxores eorum et filios et diripuerunt eos et terram eorum possede
Abbreviated transcription (Latin):
gionis qͥ pͥncipes erãt milicie qͥnqͣgin¬
ta uiros. ⁊ occidit eos. Et secessit iona¬
thas ⁊ symon ⁊ qͥ cũ eo erant in bethbes¬
si q̃ est in deserto. ⁊ instux̃ diruta eiꝰ ⁊ fir¬
mauer̃t̃ eam. Et agnou̾ bacchides. ⁊ ꝯgre¬
gauit uniu̾sã młtitudinẽ suã. ⁊ his qͥ
de iudea erãt deñtiauit. ⁊ uenit ⁊ castra
posuit ꝑ bethbesse. ⁊ oppugnaũ eã dies
młtos. ⁊ fecit machinas. Et reliqͥt io¬
nathas symonẽ frẽm suũ in ciuitate.
⁊ exiit in regionẽ. ⁊ uenit cũ nũo ⁊ ꝑ
cussit obdaren ⁊ fẽs eiꝰ ⁊ filios. ⁊ phase¬
iyn in tab̾natulo ip̃oꝵ. ⁊ cepit ced̾e ⁊ cresc̾e̾
in uirtutib. Symon uͦ ⁊ qui tũ ip̃o erãt
exiert̃ de ciuitate. ⁊ succendert̃ machinas.
iqͦs qͥ ei ꝯsiliũ deder̃t ut ueniret in regionẽ ip¬
soꝵ. młtos ex eis occidit. Ip̃e aũ cogitaũ cũ re

Expanded text:
qui principes erant malitiae quinquaginta viros et occidit eos et secessit Ionathas et Simon et qui cum eo erant in Bethbessi quae est in deserto et struxit diruta eius et firmaverunt eam et agnovit Bacchides et congregavit universam multitudinem suam et his qui de Iuda erant denuntiavit et venit et castra posuit desuper a Bethbesse et obpugnavit eam dies multos et fecit machinas et reliquit Ionathas Simonem fratrem suum in civitate et exiit in regionem et venit cum numero et percussit Odaren et fratres eius et filios Phaseron in tabernaculo ipsorum irtutibus Simon vero et qui cum ipso erant exierunt de civitate et succenderunt machinas iquos qui ei consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum multos ex eis occidit i
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioris in iua agri fullonis: ⁊ dices ad eũ
uide ut sileas. Noli timere. ⁊ cortuũ ne for¬
midet a duab caudis tirionũ fumiganti¬
um istoꝵ. in ira furoris rasin ⁊ syrie ⁊ filie
romelie. eo qd̃ ꝯsiliũ uuerit ꝯtra te syria
malũ. ephrauñ filiꝰ romelie dicentes. Ascen¬
damꝰ ad iudã. ⁊ suscitemꝰ eũ ⁊ euellamꝰ eũ
ad nos ⁊ ponamꝰ regẽ in medio eiꝰ filũ
tabeel. Hec dic̃ clñs deus. Non stabit ⁊ ñ er̃
istd̃. s cap̃ syrie damascꝰ. ⁊ cap̃ damasci ra¬
sin. Et ad hec sexaginta ⁊ qͥnt anni ⁊ desi¬
net ephraim ẽẽ ppłs. ⁊ cap̃ ephraim sama¬
uia ⁊ cap̃ samarie filiꝰ romelie. Si ñ credide¬
ritis: ñ ꝑmanebitis. Et adiecit dñs loqͥ
ad achar dicens. Pete t̾ signũ a dño do̾ tuo

Expanded text:
lonis et dices ad eum vide ut sileas noli timere et cor tuum ne formidet a duobus caudis titionum fumigantium istorum in ira furoris Rasin et Syriae et filii Romeliae eo quod consilium inierit contra te Syria malum Ephraim et filius Romeliae dicentes ascendamus ad Iudam et suscitemus eum et avellamus eum ad nos Tabeel. Haec dicit Dominus Deus: Non stabit, et non erit istud: sed caput Syriae Damascus, et caput Damasci Rasin: Et adhuc sexaginta et quinque anni, et desinet Ephraim esse populus: Et caput Ephraim Samaria, et caput Samariae filius Romeliae. Si non credideritis, non permanebitis. Et adjecit Dominus loqui ad Aha
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ debet. Dissipatione dissipabit᷑ t̾ra. ⁊ di¬
reptione dep̃dabit᷑. Dñs enuĩ locutꝰ est
u̾bũ hoc. Lux̃ ⁊ deflux̃ t̾ra ⁊ infirmata
est. Deflur̃ orb̾: infirmata est altitudo
ppli t̾re. Et t̾ra int̾fecta est ab habitato¬
sib suis. q tnsgressi sunt leges muta

Expanded text:
ipabitur terra, et direptione praedabitur. Dominus enim locutus est verbum hoc. Luxit, et defluxit terra, et infirmata est: defluxit orbis, infirmata est altitudo populi terrae. Et terra interfecta est ab habitatoribus suis: quia transgressi sunt leges  A
Abbreviated transcription (Latin):
qr hec erũt in medio t̾re: in medio ppłoꝵ
Quomͣ si pauce oliue q̃ remanser̃t extu¬
tiant᷑ ex olea. ⁊ racemi tũ fu̾it finita uin¬
demia. Hi leuab̃t uocẽ suã atip laudab̃t
cũ glificatꝰ fu̾it dñs hinnient de mari.
Propt̾ hoc in doctrinis głificate dñm. in
insulis maris nom̃ dñ dei istł A finib
t̾re laudes audiuim̾ głam iusti. Et dixit.¬

Expanded text:
 in medio populorum: Quomodo si paucae olivae, quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi, cum fuerit finita vindemia. Hi levabunt vocem suam, atque laudabunt. Cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari. Propter hoc in doctrinis glorificate Dominum: in insulis maris nomen Domini Dei Israel. A finibus terrae laudes audi
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. Et auferẽt iuge satrificiũ ⁊ da¬
bunt ab hominatõem in desolatõem:
⁊ impiz in testam̃tũ simulab̃t fraudu¬
⁊ faciet: ⁊ docti in ppͦ docebũt płimos. Et
ruent in gladio ⁊ in flãma: in captiuita¬
te ⁊ in rapina dierũ. Cũq corruerint
subleuabunt᷑ auxilio paruulo. ⁊ appli¬
cabunt᷑ eis pli̾mi fraudulent̾. Et de
eruditis ruent ut conflent᷑. ⁊ eligant᷑ ⁊

Expanded text:
dinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolatione, et impii in testamentum simulabunt frauduet faciet. Et docti in populo docebunt plurimos, et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint sublevabuntur auxilio parvulo, et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eru
Abbreviated transcription (Latin):
ad inuicẽ. Pilatꝰ aũ. conuocatis pͥnci¬
ꝑib sacerdotũ ⁊ magistratib ⁊ plebe:
dix̃ ad illos. Optulistis mͥ hũc hoĩem
qͣi au̾tentẽ ppłm ⁊ ecce ego corã uob̾ in¬
terrogans: nullã cãm inueni in hoĩe
isto: ex his in qͥb eũ accusatis:. s neq¬

Expanded text:
itur: 13 Pilatus autem conuocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe dixit ad illos: optulistis mihi hunc hominem quasi auertentem populum, et ecce coram uobis interrogans nullam causam inueni in homine isto ex his, in quibus eum accusastis. hin
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ qui effudert in medio eius san¬
guinẽ iustoꝵ. Nun Errauer̃t ceci in pla¬
teis: polluti sũt sangͥne. Cũq ingredi ñ
possent tenuert̃ lacinias suas. Samech
Necedite polluti clamauert̃ eis. recedite.
abite. nolite tangere. Iurgati qͥppe sũt.
⁊ cõmoti dixert int̾ gentes. ñ addet ultͣ

Expanded text:
sacerdotum eius qui effuderunt in medio eius sanguinem iustorum NUN erraverunt caeci in plateis polluti sunt sanguine cumque non possent tenuerunt lacinias suas SAMECH recedite polluti clamaverunt eis recedite abite nolite tangere iurgati quippe sunt et commoti d
Abbreviated transcription (Latin):
tua iuiuemꝰ ingentib Sen Gaude ⁊ leta¬
re filia edom q̃ hĩtas in t̾ra huis. Ad te
qͦ ꝑueniet calix inebriaberis atq nuda¬
beris. Tan Completa est iniqͥtas tra filia
syon. s̃ addet ultra ut tnsmigret te.
isitaiit initͥtatẽ tuã filia edom. disco¬
operuit ꝑcc̃a. tua.

Expanded text:
  Gaude, et laetare, filia Edom, quae habitas in terra Hus: ad te quoque perveniet calix. inebriaberis, atque nudaberis.  Thau.  Completa est iniquitas tua, filia Sion, non addet ultra ut transmigret te: visitavit iniquitatem tuam, filia Edom, discooperuit peccata tua.
Abbreviated transcription (Latin):
cora. uau Et maior effecta est iniqͥtas
filie ppͥmei pcc̃o sodomoꝵ. q̃ subu̾sa est
in mom̃to ⁊ si ce pert in ea manꝰ. ⁊ai
Candidiores nazarei eiꝰ niue. nĩtidiores
laste. rubitundiores ebore antiqͥ saphi¬
ro pulcriores heth Denigrata est super̃
carbones facies eoꝵ. ⁊ ñ sũt cogniti in pla-¬
teis Adhesit cutis eoꝵ ossib. aruit ⁊ fcã est

Expanded text:
effecta est iniquitas filiae populi mei peccato Sodomorum quae subversa est in momento et non ceperunt in ea manus ZAI candidiores nazarei eius nive nitidiores lacte rubicundiores ebore antiquo sappro pulchriores HETH denigrata est super carbones facies eorum et non sunt cogniti in plateis adhesit cutis eorum ossibus aruit et facta est
Abbreviated transcription (Latin):
dñe iniqͥtatẽ adu̾sũ me. indica iudiciũ
meũ. Res Uidisti omnẽ furorẽ uniuer¬
sas cogitatões eoꝵ adu̾sũ me. Sen Audisti
opprobria eoꝵ dñe. om̃s cogitatões eoꝵ ad-¬
u̾sũ me Sen Labia insurgentiũ mͥ ⁊
meditatões eoꝵ adu̾sũ me tota die. Sen
Sessionẽ eoꝵ ⁊ surrestõem eoꝵ uide. psal
mus eoꝵ ego sum Tau Reddes eis uicẽ
dñe. iuxta oꝑa manuũ suaꝵ. Tan Dab̾
eis scutũ cordis laborẽ tuũ. ꝑsefiris in¬

Expanded text:
atem adversum me iudica iudicium meum RES vidisti omnem furorem universas cogitationes eorum adversum me SEN audisti obprobria eorum Domine omnes cogitationes eorum adversum me SEN labia insurgentium mihi et meditationes eorum adversum me tota die SEN sessionem eorum et resurrectionem eorum vide ego sum psalmus eorum THAU reddes eis vicem Domine iuxta opera manuum suarum THAU dabis eis scutum cordis laborem tuum THAU
Abbreviated transcription (Latin):
syracusanã: mansimꝰ ibi tͥduo. Iñ circũ¬
legentes deuenimꝰ regiũ Et post diem
unũ flante austro. ẜa die uenim̾ puteo-¬
los. Ubi inuentis fr̃ib rogati sumꝰ ib⁊
man̾e ap̃ eos dies septẽ. Et sic uenimꝰ
romã. Et iñ cũ audissent fr̃s appii occͣre¬
cũ uidiss paulꝰ. grãs agens deo acce
sũ est paulo manere sibuet cũ custo-¬
diente se milite. Post t̾tiũ a̾ diem ꝯuo¬
cauit pͥmos iudeoꝵ. Cũq uenissẽt: dice

Expanded text:
nsimus ibi triduo. Inde circumlegentes devenimus Rhegium: et post unum diem flante austro, secunda die venimus Puteolos: ubi inventis fratribus rogati sumus manere apud eos dies septem: et sic venimus Romam. Et inde cum audissent fratres, occurrecum vidisset Paulus gratias agens Deo accepmissum est Paulo manere sibimet cum custodiente se milite post tertium autem diem convocavit primos Iudaeorum cumque convenissent dice
Abbreviated transcription (Latin):
pradc̃m est in ꝓpħis. Uidete contẽptores ⁊
ãmiramini ⁊ disꝑdimini. qr opus oꝑor ego
in dieb ur̃is. opꝰ qd̾ ñ credetis siqͥs enarra¬
uerit uob. Ereuntib a̾ illis rogabant ut
sa eẽt synagoga setuti st̾ mlłti indeoꝵ ⁊ colen¬
tiũ d̾m aduenaꝵ paulũ ⁊ barnaban. Qui

Expanded text:
m est in prophetis videte contemptores et admiramini et disperdimini quia opus operor ego in diebus vestris opus quod non credetis si quis enarraverit vobis exeuntibus autem illis rogabant ut sa esset synagoga secuti sunt multi Iudaeorum et colentium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saluꝰ eris tu ⁊ domꝰ tua. Et locuti ft̃
ei uerbũ dñ cũ om̃ib qͥ erãt ĩ domo
eiꝰ Et tollens eos in illa hora noctis la¬
uit plagas eoꝵ. ⁊ baptizatꝰ est ip̃e ⁊
omĩs domꝰ eiꝰ continuo. Cũq ꝑduxis¬
set eos in domũ suã. apposuit eis m̃¬
sam ⁊ letatꝰ est cũ oĩ domo sua credẽs
deo. Et cũ dies factus eẽt miser̃t ma¬
gistratꝰ lictores dñtes. Dimitte hoĩes
illos. Nũciauit a̾ tustos cart̾is u̾ba ħ
paulo. qr misert̃ magr̃atꝰ ut dimit¬
tamini Nũc gͥ exeuntes ite in pace
Paulus a̾ dix̃ eis. Cesos nos publice
indẽpuatos hoĩes romanos misert̃
in carc̾em. ⁊ ñt occulte nos eitiunt:

Expanded text:
 salvus eris tu et domus tua et locuti sunt ei verbum Domini cum omnibus qui erant in domo eius et tollens eos in illa hora noctis lavit plagas eorum et baptizatus est ipse et omnes eius continuo cumque perduxisset eos in domum suam adposuit eis mensam et laetatus est cum omni domo sua credens Deo et cum dies factus esset miserunt magistratus lictores dicentes dimitte homines illos nuntiavit autem custos carceris verba haec Paulo quia miserunt magistratus ut dimittamini nunc igitur exeuntes ite in pace Paulus autem dixit eis caesos nos publice indemnatos homines romanos miserunt in carcerem et nunc occulte nos
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem. Propter qd̾ sñ dubitatione ueni
accersitꝰ. Int̾rogo gͦ uos . qͣm obcãm ac¬
cersistis me. Et corneliꝰ ait. a nudĩ qͣr¬
ta die usq ad hanc horam ieuinans¬
⁊ orans ra eram usq ad nonã. in
conspectu dei. Mitte gͦ in ioppen ⁊ accer¬
si symonẽ qͥ cognõiat᷑ petsꝰ hic hospita¬
tur in domo symonis coriarii iuxta ma¬
gͥ misi ad te: ⁊ tu bñfecisti ueniendo

Expanded text:
hominem propter quod sine dubitatione veni accersitus interrogo ergo quam ob causam accersistis me et Cornelius ait a nudius quartana die usque in hanc horam orans eram hora nona in ae sunt in conspectu Dei mitte ergo in Ioppen et accersi Simonem qui cognominatur Petrus hic hospitatur in domo Simonis coriarii iuxta ma ad te et tu bene fecisti veniendo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fet̾ celũ ⁊ t̾rã ⁊ mare ⁊ om̃ia q̃ in eiᷤ
sũt. qͥ in p̾teritis gen̾ationib dimi¬
sit om̃s gentes ingredi in iuas su-¬
as. Et quidem non sine testimonio
semet ipsum reliquit benefaciens
de celo dans pluiuias. ⁊ tempora fruc-¬
lifera: implens cibo ⁊ letitia corda

Expanded text:
ia quae in eis sunt; qui in praeteritis generationibus dimisit omnes gentes ingredi vias suas. Et quidem non sine testimonio semetipsum relinquens, benefaciens eis, de coelo dans pluviam, et tempora fructifera, implens cibo et laetitia corda
Abbreviated transcription (Latin):
die genui te Ꝙ ã suscitaũ eũ a mortuis.
ampliꝰ iam ñ reu̾surũ in corruptionem:
ita dix̃. Qͥa dabo nob̾ sc̃a dd̾ fidelia. Ideoꝙ
⁊ alibi dic̃. Non dabis sc̃m tuũ uidere cor¬
ruptionẽ. Dauid enĩ in sua gen̾atione
cũ ãministrass uoluntati dei. dormiuit

Expanded text:
d autem suscitaverit eum a mortuis amplius iam non reversurum in corruptionem ita dixit quia dabo vobis sancta David fidelia ideoque et alias dicit non dabis Sanctum tuum videre corruptionem David enim sua generatione cum admini
Abbreviated transcription (Latin):
in cetu gygantũ cõmorabit᷑. Qͥ diligit
epulas in egestate exit. qͥ amat uinũ ⁊
pingiria. ñ ditabit᷑. Pro iusto datur ĩpiꝰ.
⁊ ꝓ restis iniquus. Meliꝰ est habitare in
t̾ra deserta. quã cũ muliere rixosa ⁊ iracun¬
da. Thesautꝰ desiderabilis ⁊ oleũ inhĩtacu¬
lũ iusti. ⁊ imprudens hõ dissipabit illud.
Qui sequit᷑ iustitiã ⁊ miscd̾iam. inueni¬
et uitã ⁊ iusticiã ⁊ głam. Ciuitatẽ fortiũ
ascendit sapiens. ⁊ destruxit roburꝰ fiducia¬

Expanded text:
tu gigantum commorabitur qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui sequitur iustitiam et misericordiam inveniet vitam et iustitiam et gloriam civitatem fortium ascendit sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
am. ꝓpt̾ grãm labioꝵ suoꝵ hẽbit amitũ re¬
gẽ. Oculi dñi custodiunt scientiã. ⁊ supplan-¬
tant᷑ u̾ba iniqͥ. Dicit piger: leoforis. in me¬
dio plateaꝵ octidendus sũ. fouea profunda
os aliene tui iratꝰ est dñs incidet in eam.
Stultitia colligata est in corde pueri. ⁊ uͥga
discipline fugabit eam. Qui calũpniatur
pauꝑem ut augeat diuitias suas. dabit ip̃e
ditiori. ⁊ egebit Inclina aurẽ tuã ⁊ audi
u̾ba sapientiũ. Appone au̾ cor ad doctrinã me-¬
am. que pulchra erit tibi cũ seruaueris eã
in corde tuo. ⁊ redundabit in labiis tuis: ut
sit in clũo fiducia tua. unde ⁊ ostendi eam
tibi hodie. Ette descripsi eam tibi triplicit᷑
in cogitationib ⁊ scientia. ut ostenderẽ tibi
firmitatẽ ⁊ eloqͥa u̾itatis. respondere ex his
illi qͥ misit te. Non facias miolentiã pauꝑi
qr pauꝑ est: neq conteras egenũ in porta
quia dũs iudicabit causã eiꝰ ⁊ configet eos.¬

Expanded text:
labiorum suorum habebit amicum regem oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum fovea profunda os alienae cui iratus est Dominus incidet in eam stultitia conligata est in corde pueri et virga disciplinae fugabit eam qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori et egebit inclina aurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta quia Dominus iudicabit causam ei
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte discas semitas eiꝰ ⁊ sumas scandalũ
anime tue. Noli ẽẽ cũ his qui desigũt man᷑
suas. ⁊ qui se offerũt pro debitis. Si enĩ ñ h̃s̃
unde restituas. qͥd cause est ut tollat oꝑimẽ¬
tũ tuũ de tubili tuo: Ne tͣnsgrediaris termi¬
nos antiqͦs. quos posuer̃t pr̃es tuz. Uidisti ui-

Expanded text:
itas ejus, et sumas scandalum animae tuae. Noli esse cum his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui. Vidist
Abbreviated transcription (Latin):
impinget᷑ ad laqueos mortis. Napine im¬
pioꝵ detrahent eos. qr noluerũt facere iu¬
ditiũ. ꝑu̾sa uia uiri aliena est. qui autẽ
iundus est. rectũ opꝰ eiꝰ. Meliꝰ est sedere
in angulo domatis. quã cũ muliere liti¬
giosa ⁊ in domo cõmuni. Anima impiz
desiderat malũ. ñ miserebit᷑ ꝓximo suo.
Multato pestilente sapientior erit ꝑiuu¬
lus ⁊ si sectet᷑ sapientẽ. sumet scientiam.
Excogitat iustꝰ de domo impii. ut detra¬
hat impios in malũ. Qu opturat aurẽ
suã ad clamorẽ pauꝑis. ⁊ ip̃e clamabit. ⁊
ñ exaudiet᷑. Nunꝰ absconditũ extinguit

Expanded text:
pingetur ad laqueos mortis rapinae impiorum detrahent eos quia noluerunt facere iudicium perversa via viri aliena est qui autem mundus est rectum opus eius melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo multato pestilente sapientior erit parvulus et si sectetur sapientem sumet scientiam excogitat iustus de domo impii ut detrahat impios in malum qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis et ipse clamabit et non exaudietur munus absconditum ex
Abbreviated transcription (Latin):
sermones suos doctus ⁊ prudẽs est ⁊ p̃ciosi
sp̃s uir eruditꝰ. Stultꝰ qͦ si tatuerit sapi¬
ens reputabit᷑. ⁊ si cõpresserit labia sua in
telligens.
bilis. Non recipit stultꝰ u̾ba prudentie. nͥ
ea cdixeris q̃ u̾sant᷑ in corde eiꝰ Impiꝰ tũ in
ꝓfundũ uenerit peccatoꝵ tontẽpnit. s

Expanded text:
ctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labia sua, intelligens. bilis. Non recipit stultus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus. Impius, cum in profundum venerit p
Abbreviated transcription (Latin):
impiũ qͦ ad diem malũ. Abhominatio clñ est
oĩs arrogans. etiã si manu ad manũ fu̾it ñ
erit innocens. Miscd̃ia ⁊ u̾itate redimet᷑ ini¬
qͥtas. ⁊ in timore dñ declinat᷑ a malo. Cum
platuerint clño uie hõĩs. inimicos qͦ eiꝰ con¬
uertet ad pacẽ. Meliꝰ est parũ tũ iusticia. qͣm
multi fructꝰ tũ iniqͥtate. Cor hoĩs disponit
uiã suã. s dñi est dirigere gressus eiꝰ. Diui¬
natio in labiis regis. in iudicio ñ errabit os
eiꝰ Pondꝰ ⁊ statera iuditia dñ sũt ⁊ oꝑa eiꝰ

Expanded text:
impium quoque ad diem malum. abominatio domini omnis adrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit innocens. misericordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
impie. qm̃ iusticia firmat᷑ solũ. Uoluntas
regũ labia iusta. qͥ recta loqͥt᷑ diriget᷑. Indigna¬
tio regis nuntii mortis. ⁊ uir sapiens placa¬
bit eam. In hilaritate uultꝰ regis uita. ⁊ cle¬
mentia eiꝰ qͣi ymberꝰ serotinꝰ. Posside sapĩam.
qr auro melior est: ⁊ adqͥre prudentiã. qr pie

Expanded text:
impie: quoniam justitia firmatur solium. Voluntas regum labia justa: qui recta loquitur, diligetur. Indignatio regis, nuntii mortis: et vir sapiens placabit eam. In hilaritate vultus regis, vita: et clementia ejus quasi imber serotinus. Posside sapientiam, quia auro melior est:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Corona senũ filii fflioꝵ ⁊ gla filioꝵ pa¬
tres eoꝵ. Non decent stulto u̾ba cõposita. nͨ
pͥncipi labium mentiens. Gemma gratis¬
sima expestatio p̾stolantis: quotũq se u̾te¬
rit prudent̾ intelligit. Qui celat delictũ
q̃rit amicitias: qui alt̾o sermone reperit
separat federatos. Plus ꝓficit torreptio a¬
pud prudentẽ: quã centũ plage apd̾ stul¬
tum. Semꝑ iurgia q̃rit malus. augłs aũ
crudelis mittit᷑ ꝯtra eũ. Expedit magis
urse octurrere raptis fetib. qͣm fatuo con
fidenti sibi in stultitia sua. Q reddit ma¬
la ꝓ bonis. ñ recedet malũ de domo eiꝰ Qͥ
dimittit aquã caput est iurgioꝵ ⁊ ante¬
quã patiat᷑ contumeliã iudiciũ deserit.
Et qui iustificat impiũ ⁊ qu condẽpnat iu¬
stũ ab hominabił est ut̾q apud deũ. Quid

Expanded text:
s corona senum filii filiorum et gloria filiorum patres sui non decent stultum verba conposita nec principem labium mentiens gemma gratissima expectatio praestolantis quocumque se verterit prudenter intellegit qui celat delictum quaerit amicitias qui altero sermone repetit separat foederatos plus proficit correptio apud prudentem quam centum plagae apud stultum semper iurgia quaerit malus angelus autem crudelis mittetur contra eum expedit magis ursae occurrere raptis fefidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui condemnat iustum, abominabilis est uterque apud dominum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dñatur aĩo suo expugnatore urbiũ Sor¬
ges mittunt᷑ in sinu. s a ilño tẽperant᷑.
elior est buecella sicca cũ¬
M
gaudio. quã domꝰ plena uictimis
cũ uirgio. Seruus sapiens dñabit᷑ filiis
stultis. ⁊ inter frẽs hereditatẽ diuidet. Si¬
cut igne ꝓbatur argentũ ⁊ aurũ camino.

Expanded text:
ur animae suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et au
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ precedit suꝑbia. ⁊ ante ruuinã exaltat᷑
sp̃s. Meliꝰ est hũiliari cũ mitib: quã diuide¬
re spolia cũ suꝑbis. Eruditꝰ in u̾bo repperiet
bona. ⁊ qui in clño sperat beatꝰ est. Qͥ sapiẽs
corde est appellabit᷑ piudens. ⁊ qu dulcis elo-¬
cͥo maiora ꝑcipiet Fons uite eruditio pos-¬
sidentis. doctrina stultoꝵ fatuitas.Cor sapi¬
entis erudiet os eiꝰ ⁊ labiis illiꝰ addet grãm.

Expanded text:
uinam exaltatur spiritus melius est humiliari cum mitibus quam dividere spolia cum superbis eruditus in verbo repperiet bona et qui in Domino sperat beatus est qui sapiens corde est appellabitur prudens et qui dulcis eloquio maiora percipiet fons vitae eruditio possidentis doctrina stultorum fatuitas cor sapientis erudiet os eius et labiis illi
Abbreviated transcription (Latin):
humiliat᷑. Qui priꝰ respondet quã audiat:
stultũ se ẽẽ demonstrat. ⁊ confusione dignũ.
Sp̃s uiri sustentat imbecillitatẽ suã sp̃s uͦ
ad irascendũ faciles. quis poterit sustinere:
Cor prudens possidebit stientiã ⁊ aures sapi¬
entiũ q̃rent doft̾nã. Conũ hõis dilatat mã
eiꝰ ⁊ ante principes spatiũ ei facit. Iustꝰ pͥor
est accusator su. uenit amitꝰ eiꝰ ⁊ inuestiga¬
bit eũ. Contradictiones cõprimit sors ⁊ int̾
potentes quoq diiudicat. frat̾ qu adiuuat᷑
a fr̃e qͣi ciuitas firma ⁊ iudicia quasi uestes
urbiũ. De frustu oris uiri replebit᷑ uent̾ eiꝰ
⁊ uita in manu lingue. qͥ diligunt eã come¬
dunt frustus eiꝰ. Qui inuenit mulierẽ bo¬
nã. inuenit bonũ. ⁊ hauriet iotunditatẽ a
dño. Cũ obsecrationib loquit᷑ pauꝑ. ⁊ diues¬

Expanded text:
liatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus prior est accusator sui venit amicus eius et investigavit eum contradictiones conprimit sors et inter potentes quoque diiudicat frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma et iudicia quasi vectes urbium de fructu oris viri replet uita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus eius. qui inuenit mulierem bonam, inuenit bonum et hauriet iocunditatem a domino. cum obsecrationibus loquitur pauper,
Abbreviated transcription (Latin):
bia stulti immiscent se rixis ⁊ os eiꝰ uir¬
gia ꝓuocat. Os stulti ꝯtritio eiꝰ ⁊ labia
illiꝰ iuina anime eiꝰ Uerba bilinguis qͣi
suo. frat̾ est sua oꝑa dissipantis. Turris for¬
tissima nom̃ clñi. ad ip̃am currit iustꝰ ⁊ ex¬

Expanded text:
i miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasuo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
trina mala deserenti uiã uite. qͥ increpatio¬
nes odit moriet᷑. Inf̾nus ⁊ ꝑditio corã clño.
qͣntomagis corda filioꝵ hoĩm: Non amat
pestilens eũ qui se corripit. nͨ ad sapientes
gradit᷑. Cor gaudens exhilarat fatiẽ. in me¬
rore animi deicit᷑ sp̃s. Cor sapiens q̃rit do-¬
strinã ⁊ os stultoꝵ pascit᷑ imperitia. Om̃s
dies pauꝑis mali secura mens.quasi iuge
conuiuium. Meliꝰ est parũ cũ timore dm̃.
quã thesauri magni ⁊ instabiles. Meliꝰ est
uocare ad holera cũ caritate. quã ad uitulũ
saginatũ cũ odio. Uir iracundꝰ ꝓuocat rixas.
qͥ patiens est mitigat suscitatas. Iter pigro¬
rum quasi sepis spinaꝵ. uia iustoꝵ absq
offendiculo. filiꝰ sapiens letificat patrẽ. stul¬
tus hõ despicit matrẽ suã. Stultitia gaudi
um stulto ⁊ uir prudens cliligit gressus.
Dissipant᷑ cogitationes uͥ ñ est ꝯsiliũ uͥ uͦ¬

Expanded text:
iam qui increpationes odit morietur infernus et perditio coram Domino quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium melius est parum cum timore Domini quam thesauri magni et insatiabiles melius est vocare ad holera cum caritate quam ad vitulum saginatum cum odio vir iracundus provocat rixas qui patiens est mitigat suscitatas iter pigrorum quasi sepes spinarum via iustorum absque offendiculo filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium. u
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Erudi filiũ tuũ ne desperes. ad int̾festionẽ
au̾ eiꝰ ne ponas aĩam tuã Qu impatiens est
sustinebit dampnũ. ⁊ cũ rapuerit aliud appo¬
net. Audi ꝯsiliũ ⁊ suscipe disciplinã. ut sis
sapiens in nouissimis tuis. Multe cogita¬
tiones in corde uiri uoluntas au̾ dñi ꝑma¬
nebit. Homo indigens misericors est.⁊ meli¬
or est pauꝑ quã uir m̃dar. Tior clñz ad ui¬
tam. ⁊ in plenitudine cõmorabit᷑. absq uisi

Expanded text:
eres: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenitudine c
Abbreviated transcription (Latin):
suã. s nec pr in fatuo filio letabit᷑. Animꝰ
gaudẽs etatẽ floridã facit sp̃s tristis exsic¬
cat ossa. sun̾a de sinu impius accipit. ut
ꝑu̾tat semitas iudicii. In facie prudentis
lutet sapĩa. oculi stultoꝵ in finib t̾re Ira
prĩs filiꝰ stultꝰ ⁊ dolor matris q̃ genuit eũ.¬

Expanded text:
r in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris q
Abbreviated transcription (Latin):
q. Noli diligere sompnũ. ne te egestas op¬
primat. aꝑt oculos tuos. ⁊ saturare pa¬
nib. Malũ est malui est ditit oĩs emꝑtor.
⁊ tũ recesserit tunc gloriabit᷑. Est aurũ ⁊
multitudo gẽmaꝵ. uas aũ p̃tiosũ labia
scientie. Tolle uestim̃tũ eiꝰ qu fide iussor
extitit alieni ⁊ pro extraneis aufer pig¬
nus ab eo. Suauis est homini panis m̃¬
dacii. ⁊ postea implebit᷑ os eiꝰ caltulo. Cogi¬
tationes ꝯsiliis roborant᷑. ⁊ gub̾naculis

Expanded text:
opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae. Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogita
Abbreviated transcription (Latin):
tis. In mltitudine ppłi dignitas regis.
⁊ in pautitate plebis ignominia pͥnti¬
pis. Qui sapiens est multa gub̾natur
prudentia qui aũ impatiens est. exal¬
tat stultitiã suã Uita carniũ sanitas
cordis. putredo ossiũ inuidia. Qͥ calũp¬
niatur egentẽ exprobrat fastori eiꝰ ho¬
norat aũ eũ qui miseret᷑ pauꝑis. In mã¬
litia sua expellit᷑ impiꝰ. sperat aũ iustꝰ
in morte sua In corde prudentis reqͥescit
sapientia ⁊ indoctos quoq erudiet
Usticia eleuat gentẽ miseros facit ppłos
pc̃tm. Acceptꝰ est regi minister in. telligẽs.¬

Expanded text:
s: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens
Abbreviated transcription (Latin):
te flagellato. stultꝰ sapientior erit: sin autẽ
corripueris sapientẽ intelliget disciplinã.
Qui affligit patrẽ. ⁊ fugat matrẽ: ignomi-¬
niosus ⁊ infelix est. Non cesses fili audire do¬
ctrinã. nec ignores sermones scientie. Testis
iniquus deridet iuditiũ ⁊ os impioꝵ deuorat
iniqͥtatẽ
arata sunt derisorib iudicia. ⁊ mal¬
lei ꝑtutientes stultoꝵ corporib. Lux

Expanded text:
te flagellato stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stu
Abbreviated transcription (Latin):
turbat domũ suã qͥ sectatur auaritiã qͥ autẽ
odit mun̾a iiuet. Mens iusti meditabitur
obedientiã. os impioꝵ redundat malis. Longe
est dñs ab impiis. ⁊ oratões iustoꝵ exaudiet.
Lux oculoꝵ letificat aĩam. fama bona ĩpin¬
guat ossa. Auris q̃ audit increpationes uite:
in medio sapientiũ cõmorabit᷑. Qͥ abicit disci

Expanded text:
turbat domum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapient
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Qu congregat in messe filiꝰ sapiens
est. qui aũ sterterit estate. filiꝰ confusionis.
Gñdictio suꝑ caput iusti os aũ impioꝵ ope¬
rit iniqͥtatẽ. Memoria iusti cũ laudib. ꝙ
nomen impioꝵ putrescit. Sapiens corde
precepta suscipiet. stultꝰ cedetur labiis. Q
ambulat simplicit̾ ambulat consident̃.
Qͥ au̾ deprauat mas suas. manifestus
erit. Qͥ annuit oculo dabit colorẽ stultꝰ
labiis u̾berabit᷑. Uena uite os iusti. ⁊ os
impioꝵ oꝑiet iniqͥtatẽ. Odium suscitat

Expanded text:
ongregat in messe filius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit qui annuit oculo dabit dolorem stultus labiis verberabitur vena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem odium suscit