comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt adte. hrłm uocat habitatores. ñ saxa & ed̃ificia
ciuitatis. plangendo asfectu patͥs. Quociens uolus
congregare filios tuos quẽ admodũ gallina congre¬
gat pullos suos sub alas: & nolusti. In eo qͦd dicit
quotiens uolui congregare filios tuos. om̃s retro
ꝓpħas a se missos testat᷑: tale ẽ quod dic. Ego uolui
& nolusti. & qͥtq̃t congregaui mea uoluntate sc̃ꝑ
efficaci te nolente feci. qi scmꝑ ingrata fuisti. Uł
ita uyxta regłam que nom̃ cause ꝑ affectu ponit
uolt i. approbam. monui. & multifarie multisq
mõis consului tͥ p̃uaricatͥci redire ad cor: tu uͦ no¬
pides ex cerebrasti. Quomꝰ sanab̾is que nullũ me¬
& alas habere legit᷑. ꝓ eo quod more auis electos
suos tanꝙͣ pullos subse colligit. fouet. & ab insidiis
diaboli. & maloꝵ hominũ ꝓtegit. Uñ ꝓpħa ait.
Sis umbra alarum tuarũ ꝓtege me. ampliꝰ Gal¬
luram asimilat eccłiȩ. Sic̃ enim pulli gallinaꝵ
pastũ suũ sequentes ꝑ diu̾sa uagant᷑. & mat̾nis

Expanded text:
salem vocat, habitatores, non saxa et aedificia civitatis, plangendo affectu patris. Quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? In eo quod dicit, quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos testatur. Tale est quod dicit: Ego volui, tu noluisti; et quotquot congregavi mea voluntate semper efficaci, te nolente feci, quia semper ingrata fuisti. Vel ita, juxta regulam quae nomen causae pro effectu ponit: Volui, id est, approbavi, monui et multifarie multisque modis consului tibi praevaricatrici redire ad cor, tu vero nopides excerebrasti. Quomodo sanaberis, quae nullum me alas habere legitur, pro eo quod more avis electos suos tanquam pullos sub se colligit, fovet, et ab insidiis diaboli et malorum hominum protegit. Unde Propheta ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Amplius: Gallinam assimilat Ecclesiae. Sicut enim pulli gallinarum pastum suum sequentes per diversa vagantur, et maternis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uideos xꝑm repellentes uenert. Quis gͦ
Iniustꝰ ẽ ds : absit. S ꝓpt̃ẽa que iloꝵ erant isti
dicunt᷑ pissi qͥui meruert̃. ea q̃ illi meruert̃. a
colipassi st̃. eum ñ soli peccassent. Res ita morał
ẽ. fece cũ serui tui peccant spolias unũ. & itã
parcis ei dicens. Nisi seruau̾is uoc patieris. hde
facis & alt̃i. Non meliorantib eis. si inꝰ castigat᷑
ui det᷑ ꝓ om̃ib castigati. qr qͦd aliis ẽ ꝓmissum.
ipse sołus luit. Reuera aut̃ non ꝓ aliis castiga¬
t᷑ ẽ : s̃. ꝓ se. S si ñ peccans aliquis castigaretur.
iuie ꝑ aliis dic̾et᷑ castigari. Sic gñatio ista ꝓpaͥbꝰ

Expanded text:
t. Quid ergo? Injustus est Deus? absit! Sed propterea quae illorum erant, justi dicuntur passi, quia meruerunt ea quae illi meruerunt; et soli passi sunt, cum non soli peccassent. Res ita moralis est. Ecce cum servi tui peccant, spolias unum, et iterum parcis ei, dicens: Nisi servaveris hoc patieris. Idem facis et alteri. Non meliorantibus eis, si unus castigatur, videtur pro omnibus castigari, quia quod aliis est promissum, ipse solus luit. Revera autem non pro aliis castigatus est, sed pro se. Sed si non peccans aliquis castigaretur, ille pro aliis diceretur castigari. Sic generatio ista pro
Abbreviated transcription (Latin):
si infra templum erat. altare holo caustoꝵ
exterius. int̃ quod & templum ⁊acharias
dam dicunt ẽẽ illum. qui undetimus est
induodecim ꝓpħis: alii tachariam patrem io¬
hannis. ali tachariam qui occisis ẽ. a
iosias rege iudȩ incer templum & altare. sic̃ regnũ
narrat hẏstoria. & quẽ scͥptura refert fuisse filium
onis inisto & ñ in suꝑiorib: querimꝰ quare barichie
dicat᷑ filiꝰ. Bara cbias inlingua nr̃a bñdictꝰ dr̃ dĩ. in

Expanded text:
si, intra templum erat; altare holocaustorum, extra, inter quod et templum Zacharias dam dicunt esse illum, qui undecimus est in duodecim prophetis, alii Zachariam patrem Joannis, alii Zachariam qui occisus est aJoas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia, et quem Scriptura refert fuisse filium onis in isto, et non in superioribus, quaerimus quare Barachiae dicatur filius. Barachias in lingua nostra benedictus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dt illeait. Et uob̾ legisꝑitis ue: qr oueratis hoĩes
onerib que portari ñ possunt : & ipsi cigito
ur̃o ñ tangitis sarcinas. Tale ẽ qͦo dic̃. Nec in
minimo p̃cepto seruatis: qdͦ aliis inungitis.
Et enĩ grãm ñ reqͥritis. & uigũ leue repellitis.

Expanded text:
obis legisperitis vae, quia oneratis homines oneribus quae portari non possunt, et ipsi uno digito vestro non tangitis sarcinas. Tale est quod dicit: Nec in minimo praecepto servatis quod aliis injungitis. Etenim gratiam non requiritis, et jugum leve repellitis,
Abbreviated transcription (Latin):
iuꝑis nascunt᷑ iuꝑe. ita & uos homicide nati estis
de bomicidis. Quod uł defuit. uos u pleto
Iui incersecerunt sernos uos dñm crucisigite. tͥi
iubet ut faciant. s ostendic eis q̃o facturi erant.
Sic serpentes õĩb aminalib austuciores aspicuint
qͥtsi mord̾eant. ee p̾ea se occultant. sic ypoete cogi¬
tantes qͣsi sedant. pꝰ lesiotiẽ ita se hñt qͣ uemmem
nocuerint. Et bñ assimilant᷑ iuiꝑis. quia uiꝑarũ
nat᷑a ẽ. ut qñ conceꝑint nati eoꝵ ut̾os madeũ rũ¬
pant. & sic ꝓcedant. Ioem nati patiunt᷑ a sua fetara.
Siẽ gͦ iuꝑe parentes comedunt. & comedunt᷑ a
pust: sic & ꝑtidi ua̾ei patres condẽpnant. & cõ¬
depniant᷑ a filiissuis Qm inqͥt fugitis a uidicio
geheune bon uultis uicłi. s qͣii ñ ꝓdẽ merecͥci¬

Expanded text:
is nascuntur viperae, ita et vos homicidae nati estis de homicidis. Quod ergo illis defuit, vos implete. Illi interfecerunt servos, vos Dominum crucifigite. Non jubet ut faciant, sed ostendit eis quod facturi erant. Sicut serpentes omnibus animalibus astutiores, aspiciunt quomodo mordeant, et postea se occultant; sic hypocritae cogitantes quomodo laedant, post laesionem ita se habent quasi neminem nocuerint. Et bene assimilantur viperis, quia viperarum natura est ut quando conceperint, nati earum uteros matrum rumpant, et sic procedant. Idem nati patiuntur a sua fetura. Sicut ergo viperae parentes comedunt et comeduntur a pullis, sic et perfidi Judaei patres condemnant, et condemnantur a filiis suis. Quomodo, inquit, fugietis a judicio gehennae? Boni vultis videri, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩb spetiosa. intͦ uͦ plena st̃ ossib mortuoꝵ. &
om̃i spurcicia. Sic & nos a foris quidẽ paretis
hominib iusti. initꝰ aut̃ pleni estis hẏpocrisi
strariti nõ aꝑtiꝰ ꝑ exẽplũ sepulchroꝵ replicat.
Ccepora enĩ peccacoꝵ sepulcbra dicunt᷑ mor¬
tuoꝵ. qi aĩa mortua ẽ incorꝑe peccatoris. Itaq

Expanded text:
mortuorum et omni spurcitia. Sic et vos a foris quidem paretis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi estravit, nunc apertius per exemplum sepulcrorum replicat. Corpora quidem peccatorum, sepulcra dicuntur mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
li qͥnt᷑ sordes cũ usus ei sit int̾ior. Pien st̃ calix ⁊ papsis lapina
s inmundicra: q̃a qͥd̃ dibiti e mãducatiꝰ s aliis aufentꝰ. & ꝑ
i. ut oꝑa tuasint iusti. Non eñĩ mala arbor pot̃
sicẽ fructũ bonũ. Parapsis ẽuas qͣdratũ. habens
e uob̾ qͥn: estis ĩ nmonum̃ta que ñ parent. ce
hoĩes ambłantes supͣ nesciunt. hy pocrite
sunt cada uerũ plena fetore. Qc̃q decepti ꝑ aloꝵ
sententias eos imitant᷑. qͣi suꝑmonuñta ignorant᷑.
gradiundor

Expanded text:
cum usus ejus sit interior. Pleni sunt calix et paropsis rapina et immunditia, quia quod bibitis et manducatis, aliis aufertis, et id est, ut opera tua sint justa. Non enim mala arbor potest facere fructum bonum. Paropsis est vas quadratum habens e vobis, quia estis ut monumenta quae non parent, et homines ambulantes supra, nesciunt. BEDA. Hypocritae sunt cadaverum plena fetore. Quicunque decepti per illorum sententias, eos imitantur quasi super monumenta ignoranter gradiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mͦ sua scelera ñ argiu. s insuꝑ qͣsi bñ gesta
laudari. Ipsa enim peccati nutrix adulatio
sic in culpa aidentib solet amministrare fo¬
mñtũ. sicut flaminis oleũ. Ee qͣm pauꝑes esuri¬
entes & flentes maloꝵ imꝓbitate ꝓbantur: tta
uacantes diuitiis. & epuł. & risui. male obse¬
quentiũ clientela. maiorẽ ad penã fotientur.
Scd̃m b enĩ faciebant ꝓpħis patres eoꝵ. Pseudo¬
ꝓpħas significat: captantes uulgi fauorẽ. qͣsi¬
fauorẽ qͣsi futura p̾loquentes. Uñ iercchiel. ue
ꝓpłiis iusipientib qui secuntur sp̃m suum.
condientes genꝰ humanũ merito salt̾¬
re sunt mincupati. ꝑ uͥtutẽ doctne mͦ psalli¬
endi reseruantes corꝑa ełnitati. Sal enĩ cibos con¬
dit. carnes siccat. & p̾dicatio a u̾mibꝰ. ⁊ pitͦdine
uicioꝵ illesam seruat suo creator huinanã
nat᷑am. Qd̃ si sal euanu̾it in qͦ salict᷑: Ad ni¬
chilum ualet ułtra. nͥ ut ꝓiciatur foras. & ꝯ

Expanded text:
non modo sua scelera non argui, sed insuper quasi bene gesta laudari. Ipsa enim peccati nutrix adulatio, sic in culpa ardentibus solet administrare fomentum sicut flammis oleum. Et quomodo pauperes esurientes et flentes, malorum improbitate probantur, ita vacantes divitiis et epulis et risui male obsequentium clientela majorem ad poenam foventur. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Pseudoprophetas significat, captantes vulgi favorem, quasi futura praeloquentes. Unde Ezechiel: Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur spiritum suum, ondientes genus humanum, merito sal terrae sunt nuncupati per virtutem doctrinae modo saliendi, reservantes corpora aeternitati. Sal enim cibos condit, carnes siccat: et praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori humanam naturam. Quod si sal evanuerit, in quo salietur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut projiciatur fo
Abbreviated transcription (Latin):
gra sp̃c lucet. lutͥnã pon̾e ẽ. incarnatũ ũbũ
tãꝗͣ eccłie caput p̃dicare. ut luceat ñ soluni
frontib signũ ficdi solet affigi. ut q̃ eccłiam
uolu̾it ingͥdi lumenu̾itatiꝰ palam queat
olite putͣare q̃m ueni solu̾e legem
aut ꝓpħas ñ ueni soluere s adimpłe
oł pħata de se.ꝯpleuit. & que ꝓpt̾ infirmitatẽ
audientiũ antea imꝑfecta uł nimis intelle¬
cta fuerant aꝑuit. Ad hoc respondet. qͦd ei
posset dici. Nũqͥd dices qd̾ ꝯtra legẽ sit : Nos
inqͥt N ueni soluert .i. destruere. NIota qꝑ.
impleri legẽ a xꝑofuit eã cessare. a. oꝑa eiꝰ eua
fec̃. cũ ꝓmissa obtulit. figutas qͦ legis nicho¬
minus t̾minauit. q̃n res siguratas suocodẽ
instituit. Iñ ẽ illud. Usq ad ioħem lex & ꝓ¬
pħe. subaudis sigurant & ꝓmittunt. s ext̃c
inantea figurata. ⁊ ꝓmissa succedt̃. Moralia
etiam p̃cepta cessant. scdm unꝑfectionẽ ꝙ̃ pͥ¬

Expanded text:
s lucet lucernam ponere, est incarnatum Verbum tanquam Ecclesiae caput praedicare, ut luceat non solum frontibus signum fidei solet affigi, ut qui Ecclesiam voluerit ingredi, lumen veritatis palam queat Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas; non veni solvere, sed adimpleophetata de se complevit; et quae propter infirmitatem audientium antea imperfecta vel minus intellecta fuerant, aperuit. Ad hoc respondet quod ei posset dici: Nunquid dices quod contra legem sit? Non, inquit, non veni solvere, id est destruere. Nota quia impleri legem amissa obtulit. Figuras quoque legis nihilominus terminavit, quando res figuratas succedere, instituit. Inde est illud: Usque ad Joannem lex et prophetae : subaudis, figurant et promittunt, sed ex tunc in antea figurata et promissa succedunt. Moralia etiam praecepta cessant secundum imperfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
apłimonent᷑ in uirture tradite sͥ potestatis
ꝑsistere. ne accepti saporis amisso. uiuificare
tum. Si sal euanuerit .i. si doctor condim̃to
u̾itatis refectus. ad apostasiam redierit. quo
alio corrigetur. Hinc ẽ illud cuiusdã sapien¬
tis. Qs medebitur incantatori. a serpente ꝑ¬
cusso: Qua sententia uide socios. ipsũq desi¬
gnari. ũ imm̾ito credas. qui philargitia uictꝰ.
cũ ad condiendos cibos ualere desierit. nuil¬
lo iam usui aptum erit. neq t̾re ut lucas ait.
ꝙͣ germinare ꝓhib. neq sterquilinio. qd̾ agͥ¬
cultura fecundare ñ sunt. sic qui recedit ab
agnitione u̾itatis. nec fructũ bomi oꝑis ferre.
neq alios excolere ualet. s ab eccłia eicct̃. ⁊ in
oriretur Itaq sal int̾dũ obest. & nͥ condiat
ad nichilũ ualet Sic sal sapientie. sñ pace. ñ
uͥtutis ẽ donũ. s dapnationis argum̃tũ. In¬
excusabilit̾ eñ mebr̃ suppliciũ. qͥ si uoluisset.¬

Expanded text:
monentur in virtute traditae sibi potestatis persistere, ne accepti saporis sensu amisso, vivificare tum. Si sal evanuerit, id est si doctor condimento veritatis refectus, ad apostasiam redierit, quo alio corrigetur? Hinc est illud cujusdam sapientis: Quis me debitur incantatori serpente concusso . Qua sententia Judae socios, ipsumque designari non immerito credas, qui philargyria victus,cum ad condiendos cibos valere desierit, nullo jam usui aptum erit, neque terrae, ut Lucas ait, quam germinare prohibet, neque sterquilinio, quod agriculturam fecundare non sinit ; sic qui recedit ab agnitione veritatis, nec fructum boni operis ferre, nec alios excolere valet; sed ab Ecclesia ejicitur, et in oriretur. Itaque sal interdum obest, et nisi condiat, ad nihilum valet. Sic sal sapientiae sine pace non virtutis est donum, sed damnationis augmentum. Inexcusabiliter enim merebitur suppliciu
Abbreviated transcription (Latin):
ciam p̾dicandi docet ue apłi abscondant᷑ ob
metũ. & sint similes lucͥne sub modio. s tota
lib̾tate se ꝓdant. ut similes sint ciuitati su¬
pͣ montẽ posite. & lut̾ne ardenti supͣ cande¬
labrũ. Iñ uag sĩ lux mund̃i. ꝙ illuminati
a xp̃o. lucẽ fidi & scientie iutẽt u̾bo & ex̃plo
ministrant. qͦtq incesserint. ñ suã s dĩ głam
querente. Mystice mons intellig̾r aꝑc. ciui

Expanded text:
ciam praedicandi docet, ne apostoli abscondantur ob metum, et sint similes lucernae sub modio, sed tota libertate se prodant, ut similes sint civitati supra montem positae, et lucernae ardenti super candelabrum. Inde itaque sunt lux mundi, quia illuminati a Christo, lucem fidei et scientiae patenter verbo et exemplo ministrant, quocunque incesserint, non suam, sed Dei gloriam quaerentes. Mystice mons intelligitur Christus
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑um: ac inelioris testam̃ti fore ministrũ.
p̃cep̃ nichil excipiens. audiri eũ ꝑ oĩa cũ di¬
ceret. Propħam suscitab it uob̾ as. ipsũ au¬
dite. De eodem iherennas. Ecce dig uenient
domũ uda testam̃tũ nonũ. ñ scdm testastũ

Expanded text:
futurum, ac melioris testamenti fore ministrum, praecepit, nihil excipiens, audiri eum per omnia cum diceret: Prophetam suscitabit vobis Deus, ipsum audite . De eodem Jeremias: Ecce dies venient, domum Juda testamentum n
Abbreviated transcription (Latin):
uidee gentis tͥmmos. u̾bũ fidi cohib̾i. Modi¬
ũ neut̾ g̾nis ẽ. uas in qͦ meusurat᷑. Aodiꝰ ma¬
sculim gen̾is ẽ illud. qd̾ m̃surat᷑. siue sit an¬
nona siue uinũ. Itaq lex soł udeis certum
modũ obseruantie mensurans. digneᷤ coꝑat᷑
anina qͥescit. Qui gͦ amore p̃sentis ulecebre
occultat u̾bũ dĩ. qͣsi sub lecto lut̾nã oꝑit. qͥa
et ꝯcupiscentias carns p̃ponit. In loco abscõ¬
dito luc̾nam ponit. qui uet̾is legis umbrã
u obseruantias luci euuangłice miscere labo¬
rat. Qui autem ietu carnali occultat uerbũ
ipsam carñe p̃ponit mainfestationi u̾itatis.⁊
ita eã qͥsi sub uase tegit. dũ p̃dicare trepidat
Supͣ candelabrũ ponit lucernã. qui corpꝰ su¬
um minist̾io di subicit. ut suꝑior sit p̃dicatio
u̾itatis. & inferior seriitꝰ corꝑis. Uñ paulꝰ.¬

Expanded text:
i. Modium neutri generis, est vas in quo mensuratur. Modius masculini generis, est illud quod mensuratur, sive sit annona, sive vinum. Itaque lex solis Judaeis certum modum observantiae mensurans, digne modio coanima quiescit. Qui ergo amore praesentis illecebrae occultat verbum Dei, quasi sub lecto lucernam operit, quia ei concupiscentias carnis praeponit. In loco abscondito lucernam ponit, qui veteris legis umbram id est observantias luci evangelicae miscere laborat. Qui autem metu carnali occultat Verbum, ipsam carnem praeponit manifestationi veritatis, et ita eam quasi sub vase tegit, dum praedicare trepidat. Supra candelabrum ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus cor
Abbreviated transcription (Latin):
Ita debetis odisse. cruc̾e bauilare uenire pꝰ me
quia sic consũmabitur fidi edificiũ: sic uenit᷑
ad rognũ. E ħ ẽ quod sequitur. L clixxiii

Expanded text:
Ita debetis odisse, crucem bajulare, venire post me; quia sic consummabitur fidei aedificium, sic venitur ad regnum. Et hoc est quod sequitur. L. 183X
Abbreviated transcription (Latin):
tentias ponemus. ut lector. eligat
qͦd sibi potissimum uidebitur Ieꝵ in aigu¬
nicuto ante euuangłia.
uatuor eugłia multo ante p̃dicta ere: pee¬
chielis uolumen ꝓbat. in quo pͥma uisio ita

Expanded text:
tentias ponemus, ut lector eligat quod sibi potissimum videbitur. Hieronymus in argumento ante Evangelia: « Quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis
Abbreviated transcription (Latin):
illuc dnm natũ cũ hostia tͣnsfeit. illuc cũ parẽ¬
tib singuł annis drcit. Duodenne̾ in tẽplo
choris ddoctoꝵ int̾serit. & post cet̾a discipłos
dñi in templo laudantes. in fine eugłii ꝯclu

Expanded text:
illuc Dominum natum cum hostia transfert, illuc cum parenilluc Dominum natum cum hostia transfert, illuc cum parentibus singulis annis ducit, duodennem in templo choris doctorum interserit , et post caetera discipulos Deum in templo laudantes in fine Evangelii c
Abbreviated transcription (Latin):
ioħi tribuerunt. De pͥncipiis enim libroꝵ ꝯ
iecturã caꝑe uoluerunt: non de tota intẽ¬
tione euugłistarum que magis fuerat per¬
scruranda. Multo enim congruentius ma
tħs regiã xp̃i ꝑsonã maxime ꝯm̃dans. ꝑ leo¬
nẽ significatur. unde ⁊ in apocalipsi cũ ipsa
triburegia leo cõmemoratus ẽ. uͥ dicttur.
uicit leo de tribu uida. Scd̾m matħm ma¬
gi narrantur uenisse ab oriente. ad regem
querendũ. & adorandũ. qui eis ꝑstellã natꝰ
apparuit. et ipse rex herodes regẽ formidat
infantẽ. atq ut eũ possit occide. tot pariuii¬
los necat. Lucã uͦ ꝑ utulũ significari neut̃
dubitauert̃. qui quasi animal hostiis depu¬
tatũ cirta templum maxime. ⁊ iherosolimã
narrationis sue u̾sat᷑ incessu. Ipͥncipio sat̃¬
dotẽ collocat. ad arã orantẽ. popło foris stantẽ
Mariam concepto d̃no iherosolima mittit. ad
domum pontificis. ibi baptistã natũ refcit.

Expanded text:
Joanni tribuerunt. De principiis enim librorum Joanni tribuerunt. De principiis enim librorum conjecturam capere voluerunt, non de tota intentione evangelistarum, quae magis fuerat perscrutanda. Multo enim congruentius Mas regiam Christi personam maxime commendans, per leonem significatur. Unde et in Apocalypsi cum ipsa tribu regia leo commemoratus est, ubi dicitur: Vicit leo de tribu Juda . Secundum Matthaeum magi narrantur venisse ab oriente ad regem quaerendum et adorandum, qui eis per stellam natus apparuit, et ipse rex Herodes regem formidat infantem, atque ut eum possit occidere, tot parvulos necat . Lucam per vitulum significari neutri dubitaverunt, qui quasi animal hostiis deputatum, circa templum maxime et Hierosolymam narrationis suae versatur incessu. In principio sacerdotem collocat ad aram orantem, populo foris stante. Mariam, concepto Domino, Hierosolymam mittit ad domum pontificis. Ibi Baptistam natum refert ,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. cum solo ioħe nichil dicens. Lucas sa¬
cerdotalem dni stirpem occupauit ad dauid
ascendens. non regum stẽma secutꝰ. s ꝑ reges ex¬
ficut matħs. E hoc sorte non fuit sine aliquo
sacͣmento. quia regum ẽ non eẽ sine comi¬
tum obseqͥo. Lucas uͦ ñ habuit breuiatorẽ co¬
mitem. nam sac̾dos in sc̃a sc̃oꝵ solus intrabat.
hii tres maxime cura humanitatis facta
uersati sunt. ioħs uͦ cura diuinitatẽ. Pinde
cum due uirtutes sint anime. una actiua al¬
t̾a contemplatiua. quas signisicauert̃ uxo¬
res iacob. lia que int̾p̃tatur laboransce ra¬
chel que int̾p̃tatur uisum pͥncipiũ datur
intelligi. tres euuangłistas curta actiuã u̾tu¬
tẽ fuisse uersatos. ioħ̃em uͦ cura contẽplati¬
uã. Uñ mͥ udetur ꝓbabilius attendisse illoᷤ
qui leonẽ in matheo. hominẽ in marco intel¬
lexerunt: iutulum uͦm luca. aqͥlam in ioħe.
quã qͥ hominẽ matħo. aqͥlam marco. leonem

Expanded text:
uidetur. cum solo quippe Iuidetur. cum solo quippe Icerdotalem Domini stirpem occupavit, ad David ascendens, non regium stemma secutus, sed per reges exsicut Matthaeus. Et hoc forte non fuit sine aliquo sacramento, quia regum est non esse sine comitum obsequio. Lucas vero non habuit breviatorem comitem. Nam sacerdos in sancta sanctorum solus intrabat. Hi tres maxime circa humanitatis facta versati sunt, Joannes vero circa divinitatem. Proinde cum duae virtutes sint animae, una activa, altera contemplativa, quas significaverunt uxores Jacob, Lia quae interpretatur laborans, et Rachel, quae interpretatur visum principium, devangelistas circa activam virtutem fuisse versatos, Joannem vero circa contemplativam. Unde mihi videtur probabilius attendisse illos, qui leonem in Matthaeo, hominem in Marco intellexerunt, vitulum vero in Luca, aquilam in Joanne, quam qui hominem Matthaeo, aquilam Marco, leonem
Abbreviated transcription (Latin):
nis in hemo rugientis audit᷑. Uox clamantiˢ
in deserto. Tcia uituli q̃ lucã azacharia sac̾¬
dote sũpsisse unium p̃figurat. Quarta io¬
hannẽ. qͥ ad altiora festinans. de u̾bo dei
disputat. ⁊ in apocalipsi eadem significa¬
tio ẽ uͥ dicitur. Animal pͥmũ simile leoni.
scm simile uitulo. t̾cium simile homini.
quartum simile aqͥle uolanti. Seduluis.
Hoc matħs agens. hominẽ get̾ialit̾ ĩplit.
Martꝰ ut alta fremit uox ꝑ deserta leonis.
Iura sac̾dotis. lucas tenet ore uiuenci.
More uolans aqͥle u̾bopetit astra iohannes
AliteR Iuuencus.
Matħs instituit iurtutũ tͣmite mores.
Et bñ uiuendi. uisto dedit ordine leges.
Martꝰ amat t̾ras. int̾ celumq uolare.
Et uehemens aqͥla stͥcbo secat oĩa lapsu.
Lucas ubiꝰ describit p̃lia xꝑi
Iure sacer uitulꝰ. qui menia fatur auita.
I ob̾s firmit ore leo sitilis rugient.
Ntonat ȩt̾ne pandens myst̾ia uite. Augꝰ uͦ sio
nationẽ dñi scđm stirpem regiam scep̃.

Expanded text:
entis auditur: Vox clamantis in deserto . Tertia vituli, quae Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat . Quarta Joannem, qui ad altiora festinans, de verbo Dei disputat . Et in Apocalypsi eadem significatio est, ubi dicitur: Animal primum simile leoni, secundum simile vitulo, tertium simile homini, quartum simile aquilae volanti . » Sedulius: Hoc Mattheus, agens, hominem generaliter implet. Marcus ut alta fremit vox per deserta leonis. Jura sacerdotis Lucas tenet ore juvenci. More volans aquilae verbo petit astra Joannes. Aliter Juvencus: Matthaeus instituit virtutum tramite mores, Et bene vivendi justo dedit ordine leges. Marcus amat terras inter coelumque volare, Et vehemens aquila stricto secat omnia lapsu. Lucas uberius describit praelia Christi Jure sacer vitulus, qui moenia fatur avita. Joannes fremit ore leo similis rugienti. Intonat aeternae pandens mysteria vitae. Augustinus nationem domini secundum stirpem regiam et pler
Abbreviated transcription (Latin):
Eccłie caritas que ꝑsꝑm scm̃ diffundit᷑ in cor¬
dib nr̃is participũ suoꝵ peccata dimittit.
peccatoꝵ remissione. ac retentione subiecit.
lo aut̃ ut diligat᷑ ds. Ꝙ sic̃ una ẽ caritas.
&e duo p̃cepta. ita unus sꝑc & duo data.
dũ fuerat głificat᷑. Uñ & ꝑ moysen dt̃. Sute¬
it̃ mel de petra. & oleũ de firma petra.
Nicħ cale iuxta historiam legit᷑. si cota
series uet̾is testam̃ti recenseat᷑. S quia
uixͣ paulũ pet᷑ erat xꝑo. mel de petra
suxerunt qui redẽptoris miracła uiderunt.
Oleũ uͦ de firma petra: qui pꝰ resurrectionẽ eiꝰ
effusiono scĩ sꝑc ungi meruer̃t. Infirma pet᷑

Expanded text:
m diffunditur in cordibus nostris, participum suorum peccata dimittit; peccatorum remissione ac retentione subjecit. lo autem ut diligatur Deus. Et sicut una est charitas et duo praecepta, ita unus Spiritus et duo data. dum erat glorificatus . Unde et per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Nihil tale juxta historiam legitur, si tota series Veteris Testamenti recenseatur. Sed quia juxta Paulum: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui Redemptoris miracula viderunt; oleum vero de firma petra, qui post resurrectionem ejus effusione sancti Spiritus ungi meruerunt. In firma pet
Abbreviated transcription (Latin):
go mitto uos. Sic̃ misit me pat̃ as dtũ. et
ego muto uos hõ hoĩes. Pat̃ amandã filium
misit eũ pati: & dñs amans apłos misit eos
ñ ad mundi gaudiũ. s passionem. Alicti etiã¬
filium a patre uixta naturã diinam potest.
intelligi. eo emĩ tħ apatre filus mittit᷑: q̃ gen̾at᷑.
Si enĩ missio solumtͦ incarnatio deberet in
nat᷑ ẽ. Si eiꝰ missio. ⁊psa ꝓcessio ẽ a patre & filio.

Expanded text:
GOR. Sicut misit me Pater Deus Deum, et ego mitto vos homo homines. Pater amando Filium, misit eum pati; et Dominus amans apostolos, misit eos non ad mundi gaudium, sed ad passionem. Mitti etiam a Patre Filium, juxta naturam divinam potest intelligi: eo enim modo a Patre Filius mittitur, quo generatur. Si enim missio solummodo incarnatio deberet intnatus est. Sed ejus missio, ipsa processio est a Patre et Filio.
Abbreviated transcription (Latin):
tilabro hoc non remouent᷑. qi iam uidicati
sunt. s palee uentilantur. Multa quidẽ &¬
& alia exhortans. euuangłizabat ppło.
Iec in bethania facta st̃ a xiiii.¬
trans iordanẽ. uͭ erat ioħs bapti

Expanded text:
tilabro hoc non removentur, qui jam judicati sunt; sed paleae tantum ventilantur. « Multa quidem et alia exhortans evangelizabat populo. Haec in Bethania facta sunt trans Jordane
Abbreviated transcription (Latin):
głium contuendũ. ut supplem̃tũ conseqͣnt᷑.
quia plenitudo legis ẽ xp̃c. Cuingͥ plerũq
nutaret u̾itas sñ factis. sides plenissima ge¬
stoꝵ testificationib exhibetur. Iohannes ñ fuit
mollibꝰ uestitꝰ. quia uitam peccantiũ ñ blan¬
dim̃tis fouit. s asꝑitate increpauit uñ salo¬

Expanded text:
lium contuendum, ut supplementum consequatur, lium contuendum, ut supplementum consequatur, quia plenitudo legis est Christus. Cumque plerumque nutaret veritas sine factis, fides plenissima gestorum testificationibus exhibetur. Joannes non fuit mollibus vestitus, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed aspere increpavit. Unde Salo
Abbreviated transcription (Latin):
de. xp̃o ut intelligͥet ioħm ñ sibi s discipłis sitis
int̾rogasse uttquit istut ad laudẽ iobannis.
ꝑaruudinẽ designat animũ. cognitione di
uacuũ. ⁊ ad immundoꝵ sp̃iũ flatũ uagantẽ
quẽ ñ babebat ichannes. quia nec ꝓsꝑis erige¬
batur. nec adu̾sis inclinari nonerat: S quid
craqͥuerit. ꝓ dapibꝰ uł uestib. qui locustis
uiuit ⁊ pilis cameloꝵ induitur. hic notandĩ
quia rigida uita ⁊ p̃dicatio declinare debet
mollium palatia. que frequentant mollibus
induti adulante. qui ponunt puluinaria
sub cubito. qui uitam peccantium palpant
ñ pungunt. ut uł sic aliquid uenent᷑. Ne¬
mo existimet in studio p̃ciosaꝵ uestiũ pecca¬
tum deeẽ. Uñ petrꝰ apłs in epła sua ad femi¬
nas. N̾ inueste p̃ciosa. S quid existis uid̾e.
In ħ ẽ iohannes plus quam ꝓpħa: quia digi
rant. Illa duo sed. s quid existis uidere: le¬
gunt᷑ ꝓ &. Mystice lex peccatis ppłi iuncta.
& pectorib peccatoꝵ qͣsi carcerib luce eua¬

Expanded text:
lligeret Joannem non sibi, sed discipulis suis interrogasse, inquit istud ad laudem Joannis. Per arundinem designat animum cogitatione Dei vacuum, et ad immundorum spirituum flatum vagantem, quem non habebat Joannes, quia nec prosperis erigebatur nec adversis inclinari noverat. Sequiturcra quaerit, pro dapibus vel vestibus qui locustis vivit, et pilis camelorum induitur. Hic notandum quod rigida vita et praedicatio declimollium palatia, quae frequentant mollibus induti, adulantes, qui ponunt pulvinaria sub cubito , qui vitam peccantium palpant, non pungunt, ut vel sic aliquid venentur. Nemo existimet in studio pretiosarum vestium peccatum deesse. Unde Petrus in Epistola sua ad feminas: Non in veste pretiosa . Sed quid existis videre? In hoc est Joannes plus quam propheta, quia digitant. HILAR. Illa duo sed: sed quid existis videre, leguntur pro et mystice. Lex peccatis populi vincta, t pectoribus peccatorum quasi carceribus luce va
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis. Int̾rogatio qͦ sic intelligi potest. Tu
dictis. Utiq uisa nuracła plenũ testimoniũ
dant: quod sit filius di. ħ enim ante eugłium
uł rara uł nulla fuerunt. Unꝰ tobias ocłos recep̃.
& ħ fuit angłi ñ hominis medicina. Helyas mor¬
tuũ suscitauit. ipse tam̃ rogauit & fleuit.
hic uissit. helyscus leꝓsum mundari fecit.
ñ tam̃ ibi ualuit p̃cepti auctoritas. s myst̾ii fi¬
gura. Addit post supͣdicta de cruce. & obitu ⁊
sepultura. qd̾ ẽ plentudo fidi. Nullũ enĩ
maiꝰ ẽ testimoniũ d̃ni. quam se unũ obtuli̾se¬
ꝓ toto mundo. hoc solo plene dns declaratur:
Sic etiam a iohanne declaratus ẽ: ecce agnus
dĩ ecce qui tollit peccata mundi. Illis aũt abe¬
untib cep̃ iħc dicere de iohanne ad turbas. Qͥd
eristis in deserto uidere: Harundinẽ uento mo

Expanded text:
cipulis. Interrogatio quoque sic intelligi potest: Tu dictis. Utique visa miracula plenum testimonium dant quod sit Filius Dei. Haec enim ante Evangelium vel rara vel nulla fuerunt. Unus Tobias oculos recepit, et haec fuit angeli, non hominis medicina. Elias mortuum suscitavit, ipse tamen rogavit et flevit. Hic jussit. Eliseus leprosum mundari fecit, non tamen ibi valuit praecepti auctoritas, sed ministerii figura. Addit post supradicta de cruce et obitu et sepultura, quod est plenitudo fidei. Nullum enim majus est testimonium quam toto se unum obtulisse pro mundo. Hoc solo plene Dominus declaratur. Sic etiam a Joanne declaratus est: « Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » « Illis autem abeuntibus coepit dicere de Joanne ad turbas: Quid existis in desertum videre? » Arundinem ven
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾tunt᷑. Et beatꝰ ẽ quin̾ su̾it scandaliratꝰ ĩ
me. Hic respondit dñs de humilitate mortiᷤᷤ
sue. Beati uidelicet sunt. quoꝵ fiłi nicħ tẽpta¬
sidie scandalo castigat. ⁊ eidem iohanni qd̵
querebat exponit. quia ds c̃ saluos facieudi.
⁊ dm dm̃ exitus mortis. Missis tot signis. uon
scandalizari. s ammirari quisq potuit. Mens
tam̃ insideluum gͣuit̾ tulit. cum d̃nm pꝰ tor mi¬
ñ dedignatꝰ ẽ. At uͦ quia multis uidetur ioħm

Expanded text:
convertuntur. Et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Hic respondit Dominus de humilitate mortis suae. Beati videlicet sunt, quorum fidei nihil tentaerfidiae scandalo castigat, et eidem Joanni quod quaerebat, exponit; quia Deus est salvos faciendi, et Domini Domini exitus mortis . Visis tot signis, non scandalizari, sed admirari quisquam potuit. Mens tamen infidelium graviter tulit cum Dominum post tot minon dedignatus est. Et vero quia multis videtur Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ. ut inhabitẽ in domo dni om̃ib die¬
b uite mee. Una gͦ ẽ theori ca .i. contẽ placio
dĩ. cui m̾ito unu̾sa uirtutum studia pͦpo¬
nuntur. Repetitio aũt nominis marthe. in¬
dicium ẽ dilectionis: aut ammonitio intẽtio¬
ius. ut attentiꝰ audiret. Maria optimã partẽ
clegit. que ñ auferetur ab ea. Pars marthe bo¬
na ẽ. s marie optima. que ñ auferetur sicut
actiuauita. cum corꝑe deficit. uult hõ qͣn ã
ministrat. aliqñ face qd̾ ñ potest. Queritur qd̃
dcest. ꝑatur qd̾ ad est. distenditur animꝰ. Si mar¬
the suffic̾it quod uolebat. aduitorũ sororiᷤᷤ
ñ quereret. Onus necessitatis aufertur. dul¬
cedo et̾ne ueritatis nũꝗͣ. Transit labor mul¬
titudinis. ⁊ remanet caritas unitatis. Ignis
enim amoris qui hic ardere inchoat. cũ ipsũ
quẽ amat uidit. in amore ampliꝰ mardesc̾it.
Tunc aũt pietatis oꝑanuius scĩs necessaria

Expanded text:
num est , ut inhabitem in domo Domini omnibus dienum est , ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . Una ergo est theorica, id est, contemplativa Dei cui merito universa virtutum studia postponantur. Repetitio autem nominis Marthae, indicium est dilectionis, aut admonitio intentionis, ut attentius audiret. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Pars Marthae bona est, sed Mariae optima, quae non auferetur, sicut activa vita cum corpore deficit. Vult homo, quando ministrat, aliquando facere quod non potest. Quaeritur quod deest, paratur quod adest, distenditur animus. Si Marthae sufficeret quod volebat, adjutorium sororis non posceret. Onus necessitatis aufertur, dulcedo aeternae veritatis nunquam quam. Transit labor multitudinis, et remanet charitas unitatis. Ignis enim amoris qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius inardescit. Tunc autem pietatis opera nullis sanctis necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
soli desidio conditoris inberere. ad udendam
faciem creatoris in ardescere. choris celestibꝰ am¬
misceri optare. Magist̾ gentium de actiua ui¬
consummatũ. un dicit. Siue cnĩm̃te excedimꝰ
do. siue sobrii sumus uob̃. Que stetit ⁊ ait. Dñc
ñ ẽ tͥ cure. quod soror mea reliquit me solam
mustrare: Dic gͦ illi ut me aduuiet. Ex illoꝵ
ꝑsona loquitur qui adhuc diuine contẽpla¬
tionis ignari. solum fr̃ne dilectionis oyꝰ qd̾
didicere d̃o placitum ducunt. Es bene mar¬
tha stetisse. maria secus pedes d̾ni sedisse de¬
scribitur. quia acciua uita laborioso desu¬
dendi sermonẽ ne remitt̾et audiendi inten¬
tionẽ. factus ẽ aũt eiꝰ aduocatꝰ. qui iudex
fuerat int̾pellatꝰ. Uñ sequitur. Et respondeis
dit̃ illi dns. Martha martha. sollicita es ⁊
turbaris ciga plurima. Porro unum ẽ necissa¬
quid eẽ quo tendamꝰ. qñ in huiꝰ scłi multi¬
tudine laboramus. In. dd̾. M adherere dobo¬

Expanded text:
soli desiderio Conditoris inhaerere, ad videndam soli desiderio Conditoris inhaerere, ad videndam faciem Creatoris inardescere, choris coelestibus admisceri optare. Magister gentium de activa viconsummatum. Unde dixit: Sive enim mente excedimus, Deo; sive sobrii sum curae quod soror mea reliquit me solam ministrare? Dic ergo illi ut me adjuvet. Ex illorum persona loquitur qui, adhuc divinae contemplationis ignari, solum fraternae dilectionis opus quod didicere, Deo placitum ducunt. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur; quia vita activa laborioso desudendi sermonem, ne remitteret audiendi intentionem. Factus est autem ejus advocatus, qui judex fuerat interpellatus. Unde seqdixit illi Dominus: Martha, Martha sollicita es et turbaris circa plurima. Porro unum est necessaquid esse quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Inde David: Mihi adhaerere Deo bo
Abbreviated transcription (Latin):
Sedebat maria ad pedes capitis nr̃i. ⁊ qͣnto
bumiliꝰ seclebat. tanto ampliꝰ capiebae. Conflure
emim aqua ad humilitatẽ conuallis. de tumo¬
rib collis. Intenta erat maria quomͦ pascertt᷑
a dũio. uitenta erat martha quomͦ pasceret
b eẽ figuratas p̃sentẽ uitam et futur̃a. la¬
boriosam et quietã. etũpnosam ⁊ beatã. In
martha erat imago p̃sentiũ. in maria futuroꝵ
uł ita. Iste due sorores duas uitas demonstras¬
sp̃uales. quib p̃sens creirct᷑ eccłia. martha
actualẽ. qua ꝑrimo incaritate sociamur.
maria contẽplatiuam. quamdi amore sus¬
piramꝰ. Acaua enim uita ẽ pauẽ esurienti tri¬
bucre uerbo sapientie nescientẽ docere. er
rantẽ corrig̾e. ad humilitatis uiã suꝑbientẽ
ꝓrimũ reuocare. infirmitatis curã gerere
singulis quib ꝙ que expediant dispensare
cõmissis nob̾ qualit̾ subsistant p̃udere.
Contẽplatiua uͦ uita ẽ. caritatẽ dĩ ⁊ ꝑximi
totam̃te reanie ab ȩct̾iori actione quiesc̾e:

Expanded text:
Sedebat Maria ad pedes capitis nostri; et quanto humilius sedebat, tanto amplius capiebat. Confluit enim aqua ad humilitatem convallis de tumoribus collis. Intenta erat Maria quomodo pasceretur a Domino; intenta erat Martha quomodo pascerebus esse figuratas praesentem vitam et futuram, laboriosam et quietam, aerumnosam et beatam. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Vel ita: Istae duae sorores duas demonstraas, quibus praesens exercetur Ecclesia. Martha actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nerantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, singulis quibusque quae expediant dispensare, commissis nobis qualiter subsistant praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem Dei et proximi tota mente retinere, ab exteriori actione quiescere,
Abbreviated transcription (Latin):
animũ tangit. aliquando ex p̃senti ⁊ ñ
ex futuro. ut iohannes ait. ecce agnus d̃i. Mo¬
cipulos suos. Tu es qui uenturꝰ es an alium
expectamꝰ: In quo ostendit᷑. quia uenisse re¬
demptorem nou̾at. s an ꝑ seipsum in infer¬
num descend̾et dubitabat. Mali quippe lap¬
supietatis ⁊ amoris. non insidelitats nec scĩ
credid̾iuit. xp̃m moriturũ. Uñ pͥnceps fidi pe¬
trꝰ ait. absit a te d̾ne. non erit tͥhoc. Mittit qͦ
ioħs discipulos ad xp̃m. eoꝵ ignorantieꝯ su¬
lendo. it uidentes signa credant. Scandalũ
enim patiebantur. quia audierant iħm p̃po¬
nimagistro suo. ħ aũt innotuit. uͥ dixerunt.
Rabbi cui testimoniũ ꝑhibiusti ecce hic bap¬
tizat. ⁊ om̃s ueniunt ad eũ. In ipsa aũt hora
curauit multos a languoribꝰ. ⁊ plagis. ⁊ spi

Expanded text:
animum tangit aliquando ex praesenti, et non futuro, ut Joannes ait: Ecce Agnus Dei . Moscipulos suos: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? In quo ostenditur, quia venisse Redemptorem noverat; sed an per seipsum in infernum descenderet, dubitabat. Tali quippe lapsu pietatis et amoris, non infidelitatis, nec sancti crediderunt Christum moriturum. Unde princeps fidei Petrus ait: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc . Mittit quoque Joannes discipulos ad Christum eorum ignorantiae consulendo, ut videntes signa, credant. Scandalum enim patiebantur, quia audierant Jesum praeponi magistro suo. Hoc autem innotuit, ubi dixerunt: Rabbi, cui testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum . In ipsa autem hora curavit multos a lang
Abbreviated transcription (Latin):
harisei & scribe de ieuino gloriantes
duplicit̾ errant. quia et se iustos putant
cum sint suꝑbi. &e cõn̾uas d̾ni reos cum iã
peniteant. u̾ pͥmo legis et gr̃e distantia de¬
claratur. quia legem sequentes famem pati¬
untur et̾nam. recipientes uͦ uerbum uite
alimento celesti recreantur. & non posst̃
esurire. Bemde retributio futura p̃figuratur
quando epulantib cum xp̃o electis suꝑbi
torquebuntur ieiun quibus dicitur.
Meretrices & publicani p̾cedunt uos in
regnum dĩ. Pharisei dedignantur pecca¬
tors quia uera uistitia compassionẽ h̃c.
falsa iustitia dedignationẽ. Solent etiã

Expanded text:
harisaei et Scribae de jejunio gloriantes, dupliciter errant; quia et se justos putant, cum sint superbi, et convivas Domini reos, cum jam poeniteant. Ubi primo legis et gratiae distantia declaratur; quia legem sequentes, famem patiuntur aeternam: recipientes vero verbum vitae, alimento coelesti recreantur, et non possunt esurire. Deinde retributio futura praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis, super torquebuntur jejuni: quibus dicitur: Meretrices et publicani praecedent vos in regnum Dei . Pharisaei dedignantur peccatores; quia vera justitia compassionem habet, falsa justitia dedignationem. Solent etia
Abbreviated transcription (Latin):
odio habuit. Cur se m̃brũ supͣ u̾ticẽ extollit:
Recusat ẽẽ incorpe. qͥ ñ uult odiũ mundi
sustine̾ cũ capite. Si de mundo fuissetis.
mundꝰ qͣd suũ erat diligeret. Si malus
punit scelera mali ex parte muntꝰ odit qͦd
suũ ẽ dñ punit. ex parte amat. qr malus fauet
mał. Odit mundꝰ in se naturã: diligit uiciũ.
Diligit ini qͥtatẽ: odit animã suã. Nlob̾ uͦ de

Expanded text:
 AUGUST. Cur se membrum supra verticem extollit? Recusat esse in corpore, qui non vult odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret. Si malus punit scelera mali, ex parte mundus odit quod suum est, dum punit; ex parte amat, quia malus favet malis. Odit mundus in se naturam, diligit vitium; diligit iniquitatem, odit animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
pallimitẽ inme ñ ferentẽ fructũ tollet eũ. &
omuẽ qͥ fert fructũ purgabit eũ. ut fructũ
plus afferat. Quanto mundiores. tanco fructu¬
s aruert̃. qͥ scił ingccłia fide herent nec tam̃
caritate pinguescent. excident᷑ ad ignẽ. Iam
uos mundi estis ꝓpt̃ sermonẽ quẽ locutꝰ sũ uob̃.
Quare ñ ait ꝓpt̾ baptismũ qͦ abluti estis. s

Expanded text:
palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum, et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat. Quanto mundiores, tanto fructused aruerunt, qui scilicet in Ecclesia fide haerent nec tamen charitate pinguescent, excidentur ad ignem. Jam vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Quare non ait: propter baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
inclinate. Si em̃ martyres si habuissent exõplum
mortis. rꝑi in morte sua. tantũ facẽ putassent qͦd plus
aliqͥs ꝓ do se facẽ posse nullatenꝰ existimaret. & ido
nat᷑e mortalis erat. ipse enũ solus mortuus ẽ uolun¬
tate. alii õs necessitate. Qđ aut̃ passio sua p̃cȩt̾is
minora ẽẽ udebunt᷑. & iõ nullus in passione illi
se pot̃ eqͥparare. Et hoc iõ factũ ẽẽ ꝯstat. ut osten¬
det qͣntã dilectionẽ in hoĩc haberet. ut & hõ ad
suu dilectiõcornagis accecłet. Uenit itaq fillꝰ dĩ

Expanded text:
inclinare . Si enim martyres non habuissent exemplum inclinare . Si enim martyres non habuissent exemplum mortis Christi in morte sua, tantum facere putassent, quod plus aliquis pro Deo se facere posse nullatenus existimaret, et ideo naturae mortalis erat: ipse enim solus mortuus est voluntate, alii omnes necessitate. Quod autem passio sua prae caeteminora esse videbuntur, et ideo nullus in passione illi se potest aequiparare. Et hoc ideo factum esse constat, ut ostenderet quantam dilectionem in hominem haberet, ut et homo ad sui dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
uiorẽ hac dilestionẽ nemo ht̃ ut antmã
suã qͥs ponat ꝓ amicis suis. Dilectionẽ
uocat hic ꝓbationẽ dilectionis .i. ex hibitionẽ
oꝑis. tͣnsferens nom̃ de causa ad effectũ. Eqͥdẽ
nullũ maiꝰ dilectioĩs argum̃tũ ẽ ꝗꝙͣ ponere
crꝑc animã suã ꝓ nob̾ posuit. sic & nos aĩas ꝓfr̃ĩbꝰ
ponamꝰ. Hoc ẽ qͦd legit᷑ inꝑt̾ibiis salomonis. Si
sideris cȩnare ad m̃sam potentis consicdans in¬
tellige q̃ apponunt᷑. tͥ. & sic mitte manũ tuã
sciens qm̃ talia opoetet te p̃ꝑare. Mensa po¬
tentis ẽ nũ sumit᷑ corpꝰ & sangitis dñi. Scdȩ
ẽ humilit̃ accedẽ. Considerando apposita in¬
telligete ẽ. tantã grãm cogitare. Mutere ma¬
nũ & scire que oportet p̃parari ẽ. quia de¬
huc ã ait peteꝰ apłs. Aꝑc ꝓ nob̾ passus ẽ. relinqͥus
nob exemplũ ut seq̃m̃ uestigia eiꝰ. ħ ẽ in ierechile¬
uob̾ uox suꝑ firmam̃tũ sonans. q̃ alas extensas fac̃

Expanded text:
orem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam quis ponat pro amicis suis. Dilectionem vocat hic probationem dilectionis, id est exhibitionem operis, transferens nomen de causa ad effectum. Equidem nullum majus dilectionis est argumentum, quam ponere  animam suam pro nobis posuit, sic et nos animas pro fratribus ponamus. Hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenare ad mensam potentis, considerans intellige quae apponuntur tibi et sic mitte manum tuam, sciens quoniam talia oportet te praeparare . Mensa potentis est, unde sumitur corpus et sanguis Domini. Sedere est humiliter accedere. Considerando apposita intelligere, est tantam gratiam cogitare. Mittere manum et scire quae oportet praeparari, est quia derelinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Haec est in Ezechiele vox super firmamentum sonans, quae alas extensas facit
Abbreviated transcription (Latin):
t qͦd õq petieritis patr̃ẽ i nomine
meo det uob̾. Non eẽt grã sip̃cełent
ierita. N̾ gͦ ds eligit bonos. s qͥs eligit grã
bonos facit. Ponit eos inseipsocanꝙͣ palmiteᷤ
in uite. uit in eo radicati. eaut uolendo. uelle
eñ m̃te ẽ ire. fructũ afferant oꝑando. Maneat
dilectio: qr ipsa ẽ fructꝰ nr̃. Que dilectionẽ ẽ
indesidio. ñ dũ insaturitate. & ipso desiłio

Expanded text:
em in nomine meo, det vobis. Non esset gratia, si praecederent merita. Non ergo Deus elegit bonos, sed quos elegit gratia bonos facit. Ponit eos in seipso tanquam palmites in vite, ut in eo radicati eant volendo velle enim, mente est ire, fructum afferant operando. Maneat dilectio, quia ipsa est fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate, et in ipso desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Utrumq uuixit apłs. & seruitutẽ & timo¬
rẽ. qͥ ñ ẽ uicaritate dicens. Non enĩ accepistis
sꝑm seruitutis it̃m intimore. De timore casto
dix̃. Noli altũ saꝑe si time. De seruitute ñ
casta dictũ ẽ. iam ñ dicã seruos. De alt̾a ser¬
tuce dic̃ alibi. Euge serue. int᷑ ingaudium
dm̃ tui. Ergo serui sumͦ. & ñ serui. Serui boni.
ñ serui tales. qͣls ille de qͦ scͥptũ ẽ. Serius

Expanded text:
s, et servitutem et timorem, qui non est in charitate, dicens: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . De timore casto dixit: Noli altum sapere, sed time . De servitute non casta dictum est: Jam non dicam vos servos . De altera servitute dicit alibi: Euge, serve bone, intra in gaudium Domini tui . Ergo servi sumus, et non servi. Servi boni, non servi tales, qualis ille de
Abbreviated transcription (Latin):
longani mitas. & cet̾a. Est autẽ caritas
mot᷑ animi ad fruendũ dõ ꝓpt̃ ipsũ. &s se
& ꝓrimo ꝓpt̃ dm. Id elig̾e̾ płudentia est¬
& nullis uide au̾ti molestiis fortitudo est.
nulł illecebris cẽꝑantia ẽ. nulla sitꝑbia
iusticia ẽ. Hic st̃ hȩ uͥtutes in actu: in e¬
t̾na beatitudine in effectũ. hic in oꝑe. ibi in
mercede. Hic in officio. ibi insine. Cupidi¬
tas uͭ ẽ mot᷑ animi ao fruendum se q ꝓri¬
ta cupiditas. ad corrũpendũ atunũ & corpꝰ suũ.
flagitiũ uocuat᷑. Qd aut̃ agit ut alti noceat.
flagitia pͥora st̃ quȩ cũ ex in annũnt ammũ
& ad qͣndã egestatẽ ꝑduxerint. in facinora ꝓsilit᷑.¬

Expanded text:
. Est autem charitas motus animi ad fruendum Deo propter ipsum, et se et proximo propter Deum. Id eligere, prudentia est; nullis inde averti molestiis, fortitudo est; nullis illecebris, temperantia est; nulla superbia justitia est. Hic sunt hae virtutes in actu, in aeterna beatitudine in effectu; hic in opere, ibi in mercede; hic in officio, ibi in fine. Cupiditas vero est motus animi ad fruendum se et proxita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium vocatur; quod autem agit ut alteri noceat, flagitia priora sunt. Quae cum exinaniverint animum, et ad quamdam egestatem perduxerint, in facinora transilit
Abbreviated transcription (Latin):
dilex̃ me hominẽ & uos in me. ita ego dilexi uos.
Manete gͦ indilectiõe mea. qͣ diligo uos. Si p̃cep¬
ta mea seruai̾itis manebitis indilectione mea.
Idẽ scietis uos cẽ dilectos ame. Nemo p̃cepta
sernat qͥ ñ diligit. & nemo diligit nͥ qͥ seruat.
nec pꝰ seruamꝰ p̃cepta. ut nos diligat arꝑc. sed

Expanded text:
dilexit me hominem, et vos in me: ita ego dilexi vos. Manete ergo in dilectione mea, quia diligo vos. Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea. Id est, scietis vos esse dilectos a me. Nemo praecepta servat qui non diligit, et nemo diligit, nisi qui servat, nec prius servamus praecepta, ut nos diligat Christus; sed
Abbreviated transcription (Latin):
de me. finẽ hñt. Usaias passionẽ dm̃i describeis
int̃ ceta ponit. qͦd cũ iniustis deputat᷑ ẽ. latͦnes
utiq insinuans. finẽ hñt dic̃ p̃dicta deme .i.
impletionẽ. qr mox descensutꝰ erat ad inferos
ut suos reuocaret ad suꝑos. uixta aliũ ꝓpħam
ei decantantẽ. Tuqͦ. in sanguine destam̃ti tui
emisisti iunctos tuos de lacu: inqͦ ñ ẽ aqua.

Expanded text:
ent. BEDA. Isaias passionem Domini describens, inter caetera ponit quod cum injustis deputatus est , latrones utique insinuans. Finem habent, dicit, praedicta de me, id est, impletionem; quia mox descensurus erat ad inferos, ut suos revocaret ad superos, juxta alium prophetam ei decantantem: Tu quoque in sanguine Testamenti tui emisisti vinctos tuos de la
Abbreviated transcription (Latin):
exiert̃. scdm consuetudinẽ in montẽ oliueti.
De hoc ymno. ait psamista. Edent pauꝑes & safa
locũ adit. qͦ facillime reꝑiri possit. In monte oli¬
ueti denet᷑ iħe. & inde ascendit ad celos. ut sci¬
amꝰ qi inde ascendidꝰ ad cȩlos. uũ uigilamꝰ & ora¬
mꝰ. & ligam᷑. nec repugnamus intra. Pulebre
d̾iscipłos sanguinis & corꝑis sui mysteriis im¬
bucos ymno dicto in montẽ educit oliuarũ
ut om̃s inmorte ipsiꝰ baptiratos altissimo scĩ¬

Expanded text:
secundum consuetudinem in montem Oliveti. BEDA. De hoc hymno ait Psalmista: Edent pauperes et salocum adit, quo facillime reperiri possit. In monte Oliveti tenetur Jesus, et inde ascendit ad coelos, ut sciamus quia inde ascendimus ad coelos, unde vigilamus et oramus et ligamur, nec repugnamus in terra. Pulchre discipulos sanguinis et corporis sui mysteriis imbutos, hymno dicto, in montem educit Olivarum, ut omnes in morte ipsius baptizatos, altissimo sanc