comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nino nescire se : quȩ dum se nescientẽ
scit: se utiq scit. Si autem se nescien¬
tem nesciat. non se quęrat ut sciat.
Q uappter co ipso quo sc querit. magis
se sibi notam quam ignotam eẽ con¬
uincitur. N ouit enim se querentem
atq nescientẽ. dum se quęxit ut noue¬
parte se nouit. ex parte non nouit:
Sed absurdum est dicere. non eam
totam scire quod scit. Non dico totũ
scit: sed quod scit: tota scit. Cum
itaq aliquid de se scit: quod nisi tota
non potest. totam se scit. Scit autẽ
se aliquia scientẽ. nec potest quicquã
scire. nisi tota. Scit se igitur totam.
Deinde quid eiꝰ ei tam notu est: quã
se uiuere: Non potest autẽ & mens
ẽẽ & non uiuere. quando habet etiã
amplus ut intelligat. Nam & animȩ
bestiarũ uiuunt. sed non intelligunt.
Sicut gͦ mens tota mens est: sic tota
uiuit. Nouit autem uiuere se. Totam
se gͥ nouit. Postremo cum se nosse. menᷤ
quęrit. mentem se esse iam nouit.

Expanded text:
nino nescire se, quae dum se nescientem nino nescire se, quae dum se nescientem scit, se utique scit. Si autem se nescientem nesciat, non se quaerit ut sciat. Quapropter eo ipso quo se quaerit, magis se sibi notam quam ignotam esse convincitur. Novit enim se quaerentem atque nescientem, dum se quaerit ut noveparte se novit, ex parte non novit? Sed absurdum est dicere, non eam totam scire quod scit. Non dico, Totum scit; sed quod scit, tota scit. Cum itaque aliquid de se scit, quod nisi tota non potest, totam se scit. Scit autem se aliquid scientem, nec potest quidquam scire nisi tota. Scit se igitur totam. Deinde quid ejus ei tam notum est, quam se vivere? Non potest autem et mens esse, et non vivere, quando habet etiam amplius ut intelligat: nam et animae bestiarum vivunt, sed non intelligunt. Sicut ergo mens tota mens est, sic tota vivit. Novit autem vivere se. Totam se igitur novit. Postremo cum se nosse mens quaerit, mentem se esse jam novit:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in longinqua eam ꝓgressam non
deseruit. & credit ad eundem finem
nisi seipsam cognouerit se ꝑuenire ñ
posse: Ita dum illud amat. hoc quęrit.
& notũ amat illud. ꝓpter quod quęrit
ignotũ. Sed cur memoria beatitudiniᷤᷤ
suȩ potuit. & memoria sui cum ea ꝑdu-¬
rare ñ potuit. ut tam se. nosset quȩ uult
puenire. qua nouit illud quo uult
puenire: An cum se nosse amat. ñ
nosse amat. acerbiusq tolerat scipsam
deesse scientiȩ suȩ: qua uult cuncta c̃o¬
prehendere: Nouit autemquid sit nos¬
se. & dum hoc amat qđ nouit: etiam
se cupit nosse. Ubi gͦ nosse suũ nouit.
sise ñ nouit: Nam nouit quod alia
nouerit. se autem non nouerit. Hinc
enim nouit: & quid sit nosse. Quo pa.¬
cto gͥ se aliquia scientẽ. scit: quȩ se.
ipsam nescit:N eq enim alterã men¬
tem scientem scit: sed se ipsam. Scit
gͥ seipsam. Deinde cum se quęrit ut
nouerit. querentẽ se iam nouit. lam
segͦ nouit. Quappter non potest om¬

Expanded text:
quae in longinqua eam progressam non quae in longinqua eam progressam non deseruit, et credit ad eumdem finem, nisi se ipsam cognoverit, se pervenire non posse? Ita dum illud amat, hoc quaerit: et notum amat illud, propter quod quaerit ignotum. Sed cur memoria beatitudinis suae potuit, et memoria sui cum ea perdurare non potuit, ut tam se nosset quae vult pervenire, quam novit illud quo vult pervenire? An cum se nosse amat, non nosse amat; acerbiusque tolerat se ipsam deesse scientiae suae, qua vult cuncta comprehendere? Novit autem quid sit nosse, et dum hoc amat quod novit, etiam se cupit nosse. Ubi ergo nosse suum novit, si se non novit? Nam novit quod alia noverit, se autem non noverit: hinc enim novit et quid sit nosse. Quo pacto igitur se aliquid scientem scit, quae se ipsam nescit? Neque enim alteram mentem scientem scit, sed se ipsam. Scit igitur se ipsam. Deinde cum se quaerit ut noverit, quaerentem se jam novit. Jam se ergo novit. Quapropter non potest om
Abbreviated transcription (Latin):
similem fingit. & iđo cum hoc figmen¬
tum anat. sẽ amat ante qũa nouerit.
quia id quod sui simile esꝰt intuetur.
uouit gͦ alias mentes ex quibꝰ se fingat.¬
& genere ipso sibi nota est. Cur gͦ cum
auas mentes nouit se non nouit. cũ
scipsa nichil sibi possit esse presentus
Quod si ut oculis corporis magis alii
oculi noti sunt qũa ipsi sibi. non se.
g quęrat nunqũa inuentura. Nun-¬
quam enim se oculi preter specula ui¬
debunt. Nec ullo mͦ putandũ est etiã
reb incorporeis contemplandis tale ali-¬
quid adhiberi. ut mens tanquam in
speculo se nouerit. an in ratione uerita-¬
tis ȩternȩ uidet quã speciosum sit nos¬
se semetipsam. & hoc amat qđ uidet.
studetq in se. fieri: Quia quamuis
sibi nota non sit: notum ei tam̃ est
quã bonum sit: ut sibi nota sit. Et
hoc quidem ꝑmirabile est: nondum se.
nosse. & quã sit pulchrũ se nosse: ĩã
nosse. An aliquem finem optimum.
id est securitatẽ & beatitudinem suam
uidet ꝑ quanda occultam memoriam.

Expanded text:
similem fingit, et ideo cum hoc figmentum amat, se amat antequam noverit; quia id quod sui simile est intuetur: novit igitur alias mentes ex quibus se fingat, et genere ipso sibi nota est. Cur ergo cum alias mentes novit, se non novit, cum se ipsa nihil sibi possit esse praesentius? Quod si ut oculis corporis magis alii oculi noti sunt, quam ipsi sibi; non se ergo quaerat nunquam inventura. Nunquam enim se oculi praeter specula videbunt: nec ullo modo putandum est etiam rebus incorporeis contemplandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se noverit. An in ratione veritatis aeternae videt quam speciosum sit nosse semetipsam, et hoc amat quod videt, studetque in se fieri? quia quamvis sibi nota non sit, notum tamen ei est quam bonum sit, ut sibi nota sit. Et hoc quidem permirabile est, nondum se nosse, et quam pulchrum sit se nosse, jam nosse. An aliquem finem optimum, id est securitatem et beatitudinem suam videt, per quamdam occultam memoriam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo seipsam quẽadmodum quęrat
& inueniat: mirabilis quęstio est.
Quo tendat ut quęrat. aut quo ueniat
ut inueniat. Q uid enim tam in m̃te.
quam mens est: Sed quia in his est
quȩ cum amore. cogitat. sensibilibus
autem id est corporalibꝰ cum amore
assuefacta est: non ualet sine imaguil¬
bus eoꝵ esse. in semetipsa. Hinc enm
oboritur erroris dedetꝰ. dum rerum

Expanded text:
Ergo se ipsam quemadmodum quaerat Ergo se ipsam quemadmodum quaerat et inveniat, mirabilis quaestio est, quo tendat ut quaerat, aut quo veniat ut inveniat. Quid enim tam in mente quam mens est? Sed quia in iis est quae cum amore cogitat, sensibilibus autem, id est corporalibus, cum amore assuefacta est, non valet sine imaginibus eorum esse in semetipsa. Hinc ei oboritur erroris dedecus, dum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi desit mens requirat. Q uid enim
tam cognitioni adest. quam id qd̾ ñtti
ad est : A ut quid tam menti adest.
quam ipsa mens: Unde & ipsa quȩ
appellatur inuentio. si uerbi originem
retractemꝰ quid aliud resonat. nisi qͥa
inuenire est in id uenire qd̾ queriturd
Propterea quȩ quasi ultro in mentẽ
ueniunt non usitate. dicuntur inuen¬
ta. quauis cognita dici possint. quia
non in ea quȩrendo tendebamꝰ. ut in
ea ueniremꝰ. hoc ẽ ea inueniremus.
Q uappter sicut ea que oculis aut ullo
alio corporis sensu requiruntur. ipsa
mens quęrit. ipsa enim etiam sensum
carnis intenait. tunc autem inuenit
cum in ea quȩ requiruntur idem sensꝰ
uenit. sic alia quȩ. non corporeo sensu
internuntio sed ꝑ se ipsam nosse debet.
cum in ea uenit inuenit. aut in supio¬
re substantia id est in d̾o. aut in cęteriᷤ
animȩ. partibꝰ sicut de ipsis imaginibꝰ
corpoꝵ cum uidicat. intus enim in
anima eas inuenit ꝑ corpꝰ impressas.

Expanded text:
sibi desit, mens requirat. Quid enim sibi desit, mens requirat. Quid enim tam cognitioni adest, quam id quod menti adest? aut quid tam menti adest, quam ipsa mens? Unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia invenire est in id venire quod quaeritur? Propterea, quae quasi ultro in mentem veniunt, non usitate dicuntur inventa, quamvis cognita dici possint; quia non in ea quaerendo tendebamus, ut in ea veniremus, hoc est, ea inveniremus. Quapropter, sicut ea quae oculis aut ullo alio corporis sensu requiruntur, ipsa mens quaerit ipsa enim etiam sensum carnis intendit, tunc autem invenit, cum in ea quae requiruntur idem sensus venit: sic alia quae non corporeo sensu internuntio, sed per se ipsam nosse debet, cum in ea venit, invenit; aut in superiore substantia, id est in Deo, aut in caeteris animae partibus, sicut de ipsis imaginibus corporum cum judicat; intus enim in anima eas invenit per corpus impressas.
Abbreviated transcription (Latin):
coniungentes hinc animam esse dixert᷑.
hoc loco disserendum du non puto.
Aut enim hoc uocant corpꝰ qđ nos:
cuiꝰ in loci spatio pars toto minor est.
& illis annumerandi sunt qui mentẽ
corpoream esse crediderunt. Aut si uel
omẽm substantiam. uel omẽm muta¬
bilem substantiam corpꝰ appellant.
cum sciant non omnem locoꝵ spatiis
aliqua longitudine. & altitudine &
latitudine. contineri. non cum eis de
uocabuli questione. pugnandum esꝰt.
In his om̃ibus sententuis quisquis ui¬
det mentis naturã & esse substantiã
& non esse corpoream. id est ñ minore.
sui parte. minus occupare loci spatium.
mauisq maiore. simul oportet uideat
eos qui opinantur ẽẽ corpoream non
ob hoc errare. quod mens desit eorum
noticiȩ. sed quod adiungunt ea sine qui¬
bus nullam possunt cogitare naturam.
Sine fantasiis eium corpoꝵ quicquid
ussi fuerint cogitare nichil omnino
esse arbitrantur. id̾oq non se tanqu̾a

Expanded text:
conjungentes, hinc animam esse dixerunt, conjungentes, hinc animam esse dixerunt, hoc loco diu disserendum non puto. Aut enim hoc vocant corpus quod nos, cujus in loci spatio pars toto minor est, et in illis annumerandi sunt qui mentem corpoream esse crediderunt: aut si vel omnem substantiam, vel omnem mutabilem substantiam corpus appellant, cum sciant non omnem locorum spatiis aliqua longitudine et latitudine et altitudine contineri, non cum eis de vocabuli quaestione pugnandum est. 10. In his omnibus sententiis quisquis videt mentis naturam et esse substantiam, et non esse corpoream, id est, non minore sui parte minus occupare loci spatium, majusque majore; simul oportet videat eos qui opinantur esse corpoream, non ob hoc errare, quod mens desit eorum notitiae, sed quod adjungunt ea sine quibus nullam possunt cogitare naturam. Sine phantasiis enim corporum quidquid ussi fuerint cogitare, nihil omnino esse arbitrantur. Ideoque non se, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
minutissimis indiuidiusq corpuscu-¬
lis quas athomos dicunt. concurren-¬
tibꝰ in se atq coherentibꝰ eam confici
crediderunt. Alii aerem. alii ignem
substantiam eiꝰ esse dixerunt. alii
eam nullam ẽẽ substantiam. quia
nisi corpꝰ nullam substantiam pote.¬
rant cogitare.. & eam corpꝰ esse non
inueniebant. Sed ipsam tẽperationem
corporis nr̃i uel compagẽ primordioꝵ.
quib ista caro tanquã conectitur. ẽẽ
opinati sunt: eoq om̃s eam mortalẽ
eẽ senserunt. quia siue corpꝰ eẽt siue
aliqua compositio corporis: non pos¬
set utiq immortalit᷑ ꝑmanere. Qui
uͦ cius substantiam uitam quandam
nequaquã corpoream. quando quidem
uitam om̃e. uiuum corpꝰ animantem
ac uiuificantẽ esse reppererunt. conse¬
quent᷑ & immortalem quia uita carere.
uita non potest. ut quisq potuit ꝓba¬
re conati sunt. Nam de quinto illo
nescio quo corpore quod notissimis
quatuor huiꝰ mundi elementis quida

Expanded text:
minutissimis individuisque corpuscuminutissimis individuisque corpusculis, quas atomos dicunt, concurrentibus in se atque cohaerentibus, eam confici crediderunt. Alii aerem, alii ignem substantiam ejus esse dixerunt. Alii eam nullam esse substantiam, quia nisi corpus nullam substantiam poterant cogitare, et eam corpus esse non inveniebant: sed ipsam temperationem corporis nostri vel compagem primordiorum, quibus ista caro tanquam connectitur, esse opinati sunt. Eoque hi omnes eam mortalem esse senserunt, quia sive corpus esset, sive aliqua compositio corporis, non posset utique immortaliter permanere. Qui vero ejus substantiam vitam quamdam nequaquam corpoream; quandoquidem vitam omne vivum corpus animantem ac vivificantem esse repererunt; consequenter et immortalem, quia vita carere vita non potest, ut quisque potuit, probare conati sunt. Nam de quinto illo nescio quo corpore, quod notissimis quatuor hujus mundi elementis quidam
Abbreviated transcription (Latin):
non id existendo sed putando:. non quo se.
imaginem putet. sed om̃ino illud ipsũ
cuiꝰ imaginem secum habet. Uiget qͥppe
in ea iudicium discernendi corpꝰ quod
foris relinquit. ab imagine. quam de
illo secum gerit. nisi cum ita exprimun¬
tur eedem imagines. tanquam foris
sentiantur. non intus cogitentur. sicut
dormientibꝰ aut furentibꝰ aut in ali¬
qua extasi accidere solet. Cum itaq¬
se tale aliquid putat. corpꝰ eẽ se putat.¬
& quia sibi bene conscia est. principa¬
tus sui quo corpꝰ regit C hinc factum
est ut quidam quęrerent qͥd corporis
amplius ualeret in corpore. & hoc eẽ.
mentẽ. uel om̃ino totam animam exi¬
cerebrum. alii cor non sicut scriptura
dicit. confitebor tibi dñe in toto corde.
meo. & diliges dnm d̾m tuum ex toto
corde tuo. hoc enim abutendo uel trans.¬
ferendo uocabulo ducitur a corpore ad
animũ. sed ipsam omĩno particulam
corporis quam in uisceribꝰ dilamatis
uidemꝰ: cam eẽ putauerunt. Alii ex

Expanded text:
non id existendo, sed putando: non quo se imaginem putet; sed omnino illud ipsum cujus imaginem secum habet. Viget quippe in ea judicium discernendi corpus quod foris relinquit, ab imagine quam de illo secum gerit: nisi cum ita exprimuntur eaedem imagines tanquam foris sentiantur, non intus cogitentur, sicut dormientibus, aut furentibus, aut in aliqua ecstasi accidere solet. CAse tale aliquid putat, corpus esse se putat. Et quia sibi bene conscia est principatus sui quo corpus regit; hinc factum est ut quidam quaererent quid corporis amplius valeret in corpore, et hoc esse mentem, vel omnino totam animam exicerebrum, alii cor, non sicut Scriptura dicit, Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo : hoc enim abutendo vel transferendo vocabulum ducitur a corpore ad animam: sed ipsam omnino particulam corporis quam in visceribus dilaniatis videmus, eam esse putaverunt. Alii ex
Abbreviated transcription (Latin):
huic dicat noli intelligere qd̾ audis.
noli nosse quod legis: Om̃ibus cnĩ
fere animas rationabilibꝰ in ꝓmpti ẽ.
ad uidendum huius peritiȩ pulchri-¬
tudo. qua hominũ inter se cogitata
significantium uocum cnuntiatione.
noscuntur. Propter hoc notũ decus.
& ob hoc amatum quia notum. stu¬
diose quęritur uerbũ illad ignotũ.
ltaq cum audierit & cognouerit te

Expanded text:
huic dicat, Noli intelligere quod audis, huic dicat, Noli intelligere quod audis, noli nosse quod legis? Omnibus enim fere animis rationalibus in promptu est ad videndum hujus peritiae pulchritudo, qua hominum inter se cogitata, significantium vocum enuntiatione noscuntur: propter hoc notum decus, et ob hoc amatum quia notum, studiose quaeritur verbum illud ignotum. Itaque cum audierit atque cognoverit te
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ scientia fere ab om̃ibus aesꝑat᷑.
sue gentis quisq maxime. studet ut
nouerit. Q uod si & illi ad ꝑfectum
ꝑcipiendȩ se non sufficere sentit. ne.¬
mo tam̃ tam desidiosus est huiꝰ noti¬
ciȩ. qui non cum audierit incognitũ
uerbum uelit nosse quid illud sit.
& si potest quęrat & discat. Quod dũ
quexit utiq in studio discendi est. &
uidetur amare. rem incognitam: qd̃
non ita est. Species namq illa tan¬
git aniniũ quã nouit & cogitat. in
qua elucet decus consociandoꝵ an-¬
moꝵ in uocibꝰ notis audiendis atq
redaendis. eaq accendit studio que¬
rentem quidem qd̃ ignorat. seo
notam formã quo id ꝑtineat intu-¬
entem. & amantẽ. Itaq si querenti
uerbi grã quid sit tẽmetũ. hoc enim
exempli causa posuerã. dicatur quid
ad te ꝑtinet: respondebit. Ne. forte.
audiam loquentẽ & non intelligam.
aut uspiam forte. id legam. & quid
scriptor senserit nesciam. Quis tandẽ

Expanded text:
guarum scientia fere ab omnibus desperatur, guarum scientia fere ab omnibus desperatur, suae gentis quisque maxime studet, ut noverit. Quod si et illi ad perfectum percipiendae se non sufficere sentit, nemo tamen tam desidiosus est hujus notitiae, qui non, cum audierit incognitum verbum, velit nosse quid illud sit, et si potest, quaerat ac discat. Quod dum quaerit, utique in studio discendi est, et videtur amare rem incognitam; quod non ita est. Species namque illa tangit animum, quam novit et cogitat, in qua elucet decus consociandorum animorum in vocibus notis audiendis atque reddendis: eaque accendit studio quaerentem quidem quod ignorat, sed notam formam, quo id pertineat, intuentem et amantem. Itaque si quaerenti, verbi gratia, quid sit temetum hoc enim exempli causa posueram, dicatur, Quid ad te pertinet? respondebit, Ne forte audiam loquentem, et non intelligam, aut uspiam forte id legam, et quid scriptor senserit, nesciam. Quis tandem
Abbreviated transcription (Latin):
tium quȩcumq ignorat. inquirit.
Aliud est enim quod eam in ułrita¬
tis luce conspicit. aliud quod in sua
facultate. concupiscit. Conspicit
namq in luce ueritatis quã magnũ
& qua bonum sit: om̃s omnium
gentium linguas intelligere acloqͥ
nullamq ut alienigena audire. &
a nullo ita audiri. Quiꝰ noticiȩ decꝰ
cogitatione. iam cernitur. amat᷑q
res nota quȩ ita conspicitur. atq
inflaminat corda discentium ut cir-¬
ca eam moueantur. eiq inhient in
om̃i oꝑa quam impendunt conse-¬
quendȩ tali facultati. ut etiam usu
amplectantur quod ratione p̃noscuns.
Atq ita quisq cui facultati spe ꝓpin-¬
quat. ei feruentius amore inardescit.
Eis doctrinis quippe studet᷑ uehema¬
tius. quȩ capi posse non desꝑantur.
d̾am cuiꝰ rei adipiscende spem quisꝙ
non gerit. aut tepide amat. aut¬
om̃ino non amat. qũauis qũa pulebra
sit uideat. Quo circa quia om̃ium lin¬

Expanded text:
tium quaecumque ignorat, inquirit. tium quaecumque ignorat, inquirit. Aliud est enim quod eam in veritatis luce conspicit, aliud quod in sua facultate concupiscit. Conspicit namque in luce veritatis quam magnum et quam bonum sit omnes omnium gentium linguas intelligere ac loqui, nullamque ut alienigena audire, et a nullo ita audiri. Cujus notitiae decus cogitatione jam cernitur, amaturque res nota; quae ita conspicitur, atque inflammat studia discentium, ut circa eam moveantur, eique inhient in omni opera quam impendunt consequendae tali facultati, ut etiam usu amplectantur quod ratione praenoscunt: atque ita quisque, cui facultati spe propinquat, ei ferventius amore inardescit. Eis doctrinis quippe studetur vehementius, quae capi posse non desperantur. Nam cujus rei adipiscendae spem quisque non gerit, aut tepide amatomnino non amat, quamvis quam pulchra sit videat. Quocirca, quia omnium lin
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur. nisi cui rei signum sit cogno¬
scitur. Hoc gͦ qui ardenti cura quȩ¬
rit ut nouerit. studioq accensus in¬
sistit. nũ potest dici esse sine amore:
Quid gͥ amat: Certe enim amari
aliquidꝰ: nisi notũ non potest. Neq
ille istas tres sillabas amat. quas iam
notas habet. Quod si hoc in eis amat
quia scit eas significare aliquid. non
inde nunc agitur. non enim hoc nos¬
se quęrit. Sed in eo quod scire studet
quid amet inquirimꝰ. qd̾ ꝓfecto non¬
dum nouit. Et ꝓpterea miram cur
amet. qm̃ firmissime nouimꝰ amari
nisi nota non posse. Q uid gͦ amat.
nisi quia nouit atq intuetur in ra¬
tionibꝰ rerum quȩ sit pulchritudo
doctrinȩ qua continentur noticie
signoꝵ om̃ium. & quȩ sit utilitas in
ea peritia qua inter se humana socie.¬
tas sensa cõmunicat. ne sibi hominũ
ram & utilem cernit anima & nouit
& amat. eamq in se ꝑfici studet qͣn¬
tum potest. quisqͥs uocum significan¬

Expanded text:
noscitur, nisi cujus rei signum sit cognonoscitur, nisi cujus rei signum sit cognoscatur. Hoc ergo qui ardenti cura quaerit ut noverit, studioque accensus insistit, num potest dici esse sine amore? Quid igitur amat? Certe enim amari aliquid nisi notum non potest. Neque enim ille istas tres syllabas amat, quas jam notas habet. Quod si hoc in eis amat, quia scit eas significare aliquid; non inde nunc agitur, non enim hoc nosse quaerit: sed in eo quod scire studet, quid amet inquirimus, quod profecto nondum novit: et propterea miramur amet, quoniam firmissime novimus amari nisi nota non posse. Quid ergo amat, nisi quia novit atque intuetur in rationibus rerum quae sit pulchritudo doctrinae, qua continentur notitiae signorum omnium; et quae sit utilitas in ea peritia, qua inter se humana societas sensa communicat, ne sibi hominum ram et utilem cernit anima, et novit, et amat; eamque in se perfici studet, quantum potest, quisquis vocum significan
Abbreviated transcription (Latin):
id est sonꝰ ille cui rei cõmemorandȩ.
institutꝰ sit: ueluti audiat cum
dicitur temetum. & ignorans quid
sit: requirat. Iam itaq oportet ut
nouerit signum eẽ. id est non esse.
inanem illam uocẽ. sed aliquid ea sig¬
nificari. Alio quin iam notum est hõc
trissillabum. & articulatã speciem suã
impressit animo ꝑ sensum aurium.
Quid amplius in eo requiratur quo
magis ignotescat. cuiꝰ om̃s litterȩ om¬
niaq soni spacia nota sunt. nisi quia
simul ignotuit signũ ẽẽ. monuitq
sciendi cupiditatẽ. cuius rei signũ sit:
Q uogͥ amplius notũ est. sed non ple.¬
ne. notum est: eõ cupit animus de.
illo nosse quod reliquum est. Si enĩ
tantũ modo ẽẽ ustam uocem nosset.
eamq alicuiꝰ rei signum ẽẽ non nosset.
nichil iam quȩreret de sensibili re:
quantũ poterat sentiendo ꝑcepta.
Q uia uͦ non solum eẽ. uocẽ sed &
signũ ẽẽ iam nouit. ꝑfecte id nosse
uult. Neq ullum ꝑfecte signum

Expanded text:
id est, sonus ille cui rei commemorandae id est, sonus ille cui rei commemorandae institutus sit: veluti si audiat cum dicitur temetum, et ignorans quid sit requirat. Jam itaque oportet ut noverit signum esse, id est, non esse inanem illam vocem, sed aliquid ea significari: alioquin jam notum est hoc trisyllabum, et articulatam speciem suam impressit animo per sensum aurium: quid amplius in eo requiratur, quo magis innotescat, cujus omnes litterae omniaque soni spatia nota sunt; nisi quia simul innotuit signum esse, movitque sciendi cupiditatem, cujus rei signum sit? Quo igitur amplius notum est, sed non plene notum est, eo cupit animus de illo nosse quod reliquum est. Si enim tantummodo esse istam vocem nosset, eamque alicujus rei signum esse non nosset, nihil jam quaereret, sensibili re, quantum poterat, sentiendo percepta. Quia vero non solum esse vocem, sed et signum esse jam novit, perfecte id nosse vult. Neque ullum perfecte signum
Abbreviated transcription (Latin):
iusq doctrine haberemꝰ in animo
notionẽ. nullo ad eam discendam
studio flagraremꝰ. Quis enim scien¬
dȩ uerbi gr̃a rethoricȩ ullam curam
& oꝑam impenderet. nisi ante sciret
eam dicendi cẽ scientiam: Aliquan¬
do etiam ipsarũ doctrinarũ fines
auditos exꝑtosue miram᷑. & ex hoc
inardescimꝰ facultatẽ comparare.
discendo. qua ad eos ꝑuenire possimꝰ.
Tanquã si litteras nescienti dicatur
quandam cẽ doctrinã qua quisq
ualeat quauis longe absenti uerba
mittere. manu facta in silentio. quȩ
rursꝰ ille cui mittunt᷑ non auribus
sed oculis colligat. id est fieri uideat:
N onne dum concupiscit nosse qd̃ id
possit. omĩ studio circa finẽ illum
mouet᷑. quẽ iam notũ tenet: Sic
accendunt᷑ studia discentium. Nam
quod quisq ꝓrsus ignorat. amare
nullo mͦ pote̾st. Ita e̾tiam signum si
quis audiat incognitũ ueluti uerbi
alicuiꝰ sonũ. quo quia significetur
ignorat. cupit scire quid nam sit.

Expanded text:
jusque doctrinae haberemus in animo jusque doctrinae haberemus in animo notionem, nullo ad eam discendam studio flagraremus. Quis enim sciendae, verbi gratia, rhetoricae ullam curam et operam impenderet, nisi ante sciret eam dicendi esse scientiam? Aliquando etiam ipsarum doctrinarum fines auditos expertosve miramur, et ex hoc inardescimus facultatem comparare discendo, qua ad eos pervenire possimus. Tanquam si litteras nescienti dicatur quamdam esse doctrinam, qua quisque valeat, quamvis longe absenti, verba mittere manu facta in silentio, quae rursus ille cui mittuntur, non auribus, sed oculis colligat, idque fieri videat; nonne, dum concupiscit nosse quo id possit, omni studio circa illum finem movetur, quem jam notum tenet? Sic accenduntur studia discentium: nam quod quisque prorsus ignorat, amare nullo pacto potest. 2. Ita etiam signum si quis audiat incognitum, veluti verbi alicujus sonum, quo quid significetur ignorat, cupit scire quidnam sit,
Abbreviated transcription (Latin):
UNC
ADEA
ipsa conse¬
quenter eno¬
datius expli¬
canda. lima¬
tior accedat
intentio.
Ac primum quia rem prorsꝰ ignotã
amare om̃ino nullus potest. diligen¬
ter intuendum est. cuius modi sit
amor studentium. id est non iam sci¬
entium. sed adhuc scire cupientium
quamq doctrinam. Et in his qͥppe
rebꝰ in quibꝰ non usitate. dicit᷑ studi¬
um solent existere amores ex auditu.
dum cuiusq pulcritudinis fama
ad uidendũ ac fruendũ animꝰ accen¬
ditur. quia generalit᷑ nouit corpoꝵ
pulchritudines ex eo quod plurimas
uidit. & in est intrinsecꝰ unde app¬
betur. cui forinsetus inhiat᷑. O d cũ
fit. non rei penitꝰ incognite amor
excitatur. cuiꝰ genus ita notum est.
Cum enim uirum bonũ amamus
cuiꝰ faciem ñ uidimꝰ. ex noticia uir¬
tutũ amamꝰ quas nouimꝰ in ipsa
ueritate. Ad doctrinas autem cog.¬
noscendas. plerumq nos laudantium
atq predicantium accendit atictoritas.
Et tam̃ nisi breuiter impressam cu.¬

Expanded text:
unc ad ea ipsa consequenter enodatius explicanda limatior accedat intentio. Ac primum, quia rem prorsus ignotam amare omnino nullus potest, diligenter intuendum est cujusmodi sit amor studentium, id est, non jam scientium, sed adhuc scire cupientium quamque doctrinam. Et in his quippe rebus in quibus non usitate dicitur studium, solent existere amores ex auditu, dum cujusque pulchritudinis fama ad videndum ac fruendum animus accenditur, quia generaliter novit corporum pulchritudines, ex eo quod plurimas vidit, et inest intrinsecus unde appbetur, cui forinsecus inhiatur. Quod cum fit, non rei penitus incognitae amor excitatur, cujus genus ita notum est. Cum autem virum bonum amamus, cujus faciem non vidimus, ex notitia virtutum amamus, quas novimus in ipsa veritate. Ad doctrinas autem cognoscendas, plerumque nos laudantium atque praedicantium accendit auctoritas: et tamen nisi breviter impressam cu
Abbreviated transcription (Latin):
Amat gͥ. Sed quid amat: Se ipsã.
Quomͦ cum se nondũ nouerit. nec
quisquã possit amare quod nescit:
An ei fama predicauit speciẽ suam.
sicut de absentibꝰ solemꝰ audire
łorte gͦ non se amat. sead quod deso
fingit hoc amat. longe. fortasse aliud
quam ipsa est. Aut si se mens sui

Expanded text:
Amat igitur: sed quid amat? Se ipsam? Amat igitur: sed quid amat? Se ipsam? Quomodo, cum se nondum noverit, nec quisquam possit amare quod nescit? An ei fama praedicavit speciem suam, sicut de absentibus solemus audire? Forte ergo se non amat, sed quod de se fingit, hoc amat, longe fortasse aliud quam ipsa est: aut si se mens sui
Abbreviated transcription (Latin):
amamꝰ. ꝓpter qd̾ ignotũ aliquid que¬
rimꝰ. Cuiꝰ ignoti amor nequaquam
nos tenet. sed illius cogniti quo ꝑtine¬
re. nouimꝰ. ut illud ctiam quod adhuc
ignotũ quęrimꝰ nouerimꝰ. sicut de
incognito uerbo paulo ante locutꝰ sũ.
Aut ipsum scire quisq amat. quod
nulli scire aliquid cupienti ẽt̃ in cog.¬
nitum potest. His causis uident᷑ am̃a¬
re incognita qui scire aliquid uolunt
quod nesciunt. & ꝓpter ardentiorem
quęrendi appctitũ. sine amore. esse
dici non possunt. Sed quã se res aliter
habeat. neꝙ omĩno quicquã ametur
incognitũ. arbitror me ꝑsuasisse.
uerum diligent᷑ intuentibꝰ. Sed qͥa
exempla quȩ dedimꝰ eoꝵ sunt qui
aliquid quod ipsi non sunt nosse cu-¬
piunt. uidendum est ne forte aliqd̃
nouum genus appareat. cum seipsa
mens cum ardent᷑ scipsam querit. ut
nouerit. dum incognita sibi est:
Ecce enim mens semetipsam querit
ut nouerit: & inflãmatur hoc studio.

Expanded text:
amamus, propter quod ignotum aliquid quaeamamus, propter quod ignotum aliquid quaerimus: cujus ignoti amor nequaquam nos tenet, sed illius cogniti, quo pertinere novimus, ut illud etiam quod adhuc ignotum quaerimus, noverimus; sicut de incognito verbo paulo ante locutus sum. Aut ipsum scire quisque amat, quod nulli scire aliquid cupienti esse incognitum potest. His causis videntur amare incognita, qui scire aliquid volunt quod nesciunt, et propter ardentiorem quaerendi appetitum sine amore esse dici non possunt. Sed quam se res aliter habeat, neque omnino quidquam ametur incognitum, arbitror me persuasisse verum diligenter intuentibus. Sed quia exempla quae dedimus, eorum sunt, qui aliquid quod ipsi non sunt nosse cupiunt; videndum est ne forte aliquod novum genus appareat, cum se ipsa mens, cum ardenter se ipsam quaerit ut noverit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens semetipsam quaerit ut noverit, et inflammatur hoc studio.
Abbreviated transcription (Latin):
qua re singula uel in singulis rebus
quȩ illi nondũ note forte laudantur.
fingitq animo imaginariam formã
qua excitetur in amorẽ. Unde autẽ
fingit. nisi ex his quȩ iam nouerat:
Cui tam̃ forme animo figuratȩ atq
in cogitatione notissimȩ. si eam que
laudabatur dissimilem inuenerit.
fortasse non amabit. Quod si amaue¬
rit. ex illo amare. incipiet. ex quo di¬
dicit. Paulo ante quippe alia erat que.
amabatur. quã sibi animꝰ formans
exhibere consueuerat. Si autẽ illi for¬
mȩ similem inuenerit quam fama pre.¬
dicauerat. cui uere possit dicere iam
te amabam. nec tunc utiq amabat in¬
cognitam quã in illa similitudine. no¬
uerat. Aut in specie sempiternȩ. rati-¬
onis uidemꝰ aliquid. & ibi amamus.
quod cum expressum in aliqua rei tem¬
poralis effigie illis qui expti sunt lau-¬
dibus credimꝰ & amamꝰ. non aliquid
amamꝰ incognitũ. unde iam supra
satis disscruimꝰ. Aut aliquid notum

Expanded text:
qua re singula, vel in singulis rebus, qua re singula, vel in singulis rebus, quae illi nondum notae forte laudantur, fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit dicere, Jam te amabam; nec tunc utique amabat incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei temporalis effigie, illis qui experti sunt lautibus et credimus, et amamus, non aliquid amamus incognitum, unde jam supra satis disseruimus: aut aliquid notum
Abbreviated transcription (Latin):
non resistimꝰ uerbis. sed intelligendũ
est non hocidem dici cũ dicitur amat
scire incognita. ac si diceret᷑ amat in¬
cognita. Iilud enim fieri potest ut am&
quisq scire. incognita. ut aut̃e amet
incognita: non potest. Non enim
frustra ibi est positum scire. qm̃ qui
scire amat incognita. non ipsa incog¬
nita: sed ipsum scire amat. Quod
nisi haberet cognitũ. neq se scire qͥc.¬
quam posset fidenter dicere. neq ne¬
scire. N on solum enim qui dicit scio &
uerũ dicit. necesse est ut quid sit scire
sciat. sed etiam qui dicit nescio. idq fi¬
denter & uerum dicit. & scit uerum se
dicere. scit utiq quid sit scire. quia &
discernit absciente nescientẽ. cu uera¬
citer se intuens dicit ne̾cio. Et cum
id se scit uerum dicere. unde sciret. si
incognita. etiam cum ardentissimo
appetitu instat scire quod nescit. Aut
enim iam genere notum habet quod
amat. idꝙ nosse expetit etiam in ali¬

Expanded text:
non resistimus veris: sed intelligendum non resistimus veris: sed intelligendum est, non hoc idem dici cum dicitur, Amat scire incognita, ac si diceretur, Amat incognita. Illud enim fieri potest, ut amet quisque scire incognita: ut autem amet incognita, non potest. Non enim frustra ibi est positum scire: quoniam qui scire amat incognita, non ipsa incognita, sed ipsum scire amat. Quod nisi haberet cognitum, neque scire se quisquam posset fidenter dicere, neque nescire. Non solum enim qui dicit, Scio et verum dicit, necesse est ut quid sit scire sciat: sed etiam qui dicit, Nescio, idque fidenter et verum dicit, et scit verum se dicere, scit utique quid sit scire: quia et discernit ab sciente nescientem, cum veraciter se intuens dicit, Nescio; et cum id se scit verum dicere, unde sciret, si incognita, etiam cum ardentissimo appetitu instat scire quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, idque nosse expetit, etiam in ali
Abbreviated transcription (Latin):
metũ a ueteribꝰ uinum appellatum.
sed iam ex usu loquendi quem nunc
habemꝰ hoc uocabulum emortuum. ꝓp¬
ter non nullos fortasse ueterũ libros
sibi necessarium deputabit. Si aut̃ẽ ⁊ illoᷤ
suꝑuacaneos habet. forte iam nec dig.¬
num qđ memorie. cominendet. exutiꝰ¬
mat. quia uidet ad illam speciem
doctrinȩ quã notam mente intuet᷑
atq amat: minime. ꝑtinere. Quã¬
obrem om̃is amor studentis animi
hoc est uolentis scire quod nescit. ñ
est amor eiꝰ rei quam nescit. sed eius
quam scit: ꝓpter quã uult scire qd̃
nescit. Aut si tam cariosus est ut ñ
ꝓpter aliam notã causam sed solo
amore rapiatur incognita sciendi.
discernendꝰ quidem est ab studiosi no-¬
mine iste curiosus. sed nec ipse amat
incognita. immo congruentius dici-¬
tur odit in cognita. quȩ nulla esse.
uult: dum uult omĩa cognita.
Sed ne quisquã nobis difficiliorem
referat quȩstionẽ asserens tam non
posse quemquã odisse quod nescit.
quã non potest amare. quod nescit.

Expanded text:
metum a veteribus vinum appellatum, sed jam ex usu loquendi quem nunc habemus, hoc vocabulum emortuum, propter nonnullos fortasse veterum libros sibi necessarium deputabit. Si autem et illos supervacaneos habet, forte jam nec dignum quod memoriae commendet existimat, quia videt ad illam speciem doctrinae quam notam mente intuetur atque amat, minime pertinere. 3. Quamobrem omnis amor studentis animi, hoc est volentis scire quod nescit, non est amor ejus rei quam nescit, sed ejus quam scit, propter quam vult scire quod nescit. Aut si tam curiosus est, ut non propter causam aliam notam, sed solo amore rapiatur incognita sciendi; discernendus quidem est ab studiosi nomine iste curiosus, sed nec ipse amat incognita, imo congruentius dicitur, Odit incognita, quae nulla esse vult, dum vult omnia cognita. Sed ne quisquam nobis difficiliorem referat quaestionem, asserens tam non posse quemquam odisse quod nescit, quam non potest amare quod nescit,
Abbreviated transcription (Latin):
llagabatur. statuat in seipsam. & se co¬
gitet. Ita uidebit qđ̃ nunquam se ñ
amauerit. munqu̾a nescierit. sed aliud
sctum amando. cum eo se confudit &
concreuit quodam mͦ. Atq ita dũ sicut
unum diuersa complectit᷑: unũ putauit
absentem se. quęrat cernere. sed pre¬
sentem se curet discernere. N ec se qua-¬
si non norit cognoscat. sed ab eo qd̾¬

Expanded text:
vagabatur, statuat in semetipsam, et se covagabatur, statuat in semetipsam, et se cogitet. Ita videbit quod nunquam se non amaverit, nunquam nescierit: sed aliud secum amando cum eo se confudit et concrevit quodam modo; atque ita dum sicut unum diversa complectitur, unum putavit absentem se quaerat cernere, sed praesentem se curet discernere. Nec se quasi non norit cognoscat, sed ab eo q
Abbreviated transcription (Latin):
sensarum imagines secernere. ase. non
porest ut se solam uideat. Qoheseruit
eum mirabiliter glutine. amoris.
Et hec est eiꝰ iminu̾nditia. qm̃ dum se
solam nititur cogitare. hoc se putat
ẽt sine quo se non potest cogitare.
Cum gͥ ei precipitur ut seipsam cogno¬
scat. non se tanquam sibi detracta sit
querat. sed id quod sibi addidit detrabat.
Interior est enim ipsa non solum quam
ista sensibilia quȩ manifeste. foris sunt.
sed etiam qũa imagines eoꝵ quȩ in
parte quadam sunt anmȩ quam ha¬
bent & bestiȩ. quamuis intelligentia
cartant. quȩ mentis est ꝓprie. Cũ
gͦ sit mens interior. quodam modo
exit a semet ipsa. cum in hec quasi ue¬
stigia multarum intentionũ exerit
amoris affectum. Quȩ uestigia
tanquam inprimuntur memoriȩ
quando hec que foris sunt corporalia
sentuntur. ut etiam cum absunt
ista. presto sint tam̃ imagines eorũ
cogitantibꝰ. Cognoscat gͦ semetipsam.
nec quasi absentem se quęrat. sed
intentionẽ uoluntatis qua per alia

Expanded text:
sensarum imagines secernere a se non potest, ut se solam videat. Cohaeserunt enim mirabiliter glutino amoris: et haec est ejus immunditia, quoniam dum se solam nititur cogitare, hoc se putat esse sine quo se non potest cogitare. Cum igitur ei praecipitur ut se ipsam cognoscat, non se tanquam sibi detracta sit quaerat; sed id quod sibi addidit detrahat. Interior est enim ipsa, non solum quam ista sensibilia quae manifeste foris sunt, sed etiam quam imagines eorum quae in parte quadam sunt animae, quam habent et bestiae, quamvis intelligentia careant, quae mentis est propria. Cum ergo sit mens interior, quodam modo exit a semetipsa, cum in haec quasi vestigia multarum intentionum exserit amoris affectum. Quae vestigia tanquam imprimuntur memoriae, quando haec quae foris sunt corporalia sentiuntur, ut etiam cum absunt ista, praesto sint tamen imagines eorum cogitantibus. Cognoscat ergo semetipsam, nec quasi absentem se quaerat, sed intentionem voluntatis qua per alia
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus enĩ dolus ubi in repre hensibilis es trapina:
regnũ cȩlorũ cogitur & cogentes diripi utit illud Festi
sc̃s ioseph pie cõmento fraudis accessiuit & tenuit & ips&lam̃
ut bene dicer&ur cogendo elicuit & imp&rauit. sedeã benedic¬
tionẽ quecũ superiore congruer& & conuenir& ut seruir&
fratrisuo & enĩ quiin perare non poterat & alterũ regere ser¬
uire debebat Na prudentioure reger&ur Nequeoni
fuit scipatriar che uefiliũ suũ degeneri conditioni seriu¬
tutis ad dicer& sedut bonus pater cũ duos haber& filios unũ intẽ¬
perantem prundentem & sobriũ dterum quo utrique consuler& intẽ¬
peranti p̃fecit sobrium & insipientem prudentis tatuit hobedire :
quia insipiens non potest:Uoluntarius uirtutis cẽ discipulus nec ꝑ¬
seuerareinstudio: qui astultus sicut iunamutatur Merito que ei
liber tatẽ ꝓprii negauit arbi triu influctibus sinegubernatore

Expanded text:
bonus enim dolus, ubi inreprehensibilis est rapina; bonus enim dolus, ubi inreprehensibilis est rapina; regnum caelorum cogitur et cogentes diripiunt illud; festinsanctus Ioseph piae conmento fraudis accersiuit et tenuit. et ipse tamen ut benediceretur cogendo I elicuit et inpetrauit, sed eam benedictionem, quae cum superiore congrueret et conueniret, ut seruiret fratri suo. etenim qui inperare non poterat et alterum regere seruire debebat, ut a prudentiore regeretur. neque enim fuit sancti patriarchae, ut filium suum degeneri condicioni seruitutis addiceret, sed ut bonus pater, cum duos haberet filios, unum intemperantem, prudentem et sobrium alterum. quo utrique consuleret, intemperanti praefecit sobrium et insipientem prudenti statuit oboedire, quia insipiens non potest uoluntarius i uirtutis esse discipulus nec perseuerare in studio, quia stultus sicut luna mutatur, meritoque ei libertatem proprii negauit arbitrii, ne uelut nauis in fluctibus sine gubernatore
Abbreviated transcription (Latin):
eadem stola sed populi deuotionis canora coepit eẽ confesiome¬
ritđ̃ quȩ dixit : Uox quidem uoxia cobmanus aut̃ manus
esau: &odoratus est odorlimuestim̃torum: & fortasse
illudest qui a nonoperibus iustificamur sed fide qm̃ carnalis
infirmitas operibus inpedim̃to est sedsi dei claritas factorũ
obumbratorũ quȩ mer&ur ueniã delictorũ caelebrata bene¬
dictione postea frater senior aduenit quodedlarat᷑, Prius
ecdesiae regnũ quã sihagoge in p̃destinatione delatũ sed sub¬
intrasse synago gã ut super habundar& pec catũ & cũ suꝑ¬
habundass& peccatũ suꝑhabundar& & gratia: simulclare¬
r& in prigrũ regnicȩlestis candidatũ eẽ debere ut p̃ripiat
benedictionẽ & p̃rogatiuã suȩ comm̃dationis usurp& Vnde
non est notatus a patre iunior filius sedlaudatus quodait
isa ac fratertuus ueniens cum dolo accepit benedictionẽ tuã:

Expanded text:
eadem stola, sed populi deuotioris canora coepit esse confessio meeadem stola, sed populi deuotioris canora coepit esse confessio meritoque dixit: uox quidem uox Iacob, manus autem manus Esau. et odoratus est odorem uestimentorum. et fortasse illud est, quia non operibus iustificamur, sed fide, quoniam carnalis infirmitas operibus inpedimento est, sed fidei claritas factorum obumbrat errorem, quae meretur ueniam delictorum. Celebrata benedictione postea frater senior aduenit. quo declaratur prius ecclesiae regnum quam synagogae in praedestinatione delatum, sed subintrasse synagogam, ut superabundaret peccatum et, cum superabundasset peccatum, superabundaret et gratia, simul clareret inpigrum regni caelestis candidatum esse debere, ut praeripiat benedictionem et praerogatiuam suae commendationis usurpet. unde non est notatus a patre iunior filius, sed laudatus, quod ait Isaac: frater tuus ueniens cum dolo accepit benedictionem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ : Ideostolã accepit fratrissui quia seniliprestabat
sapientia id eoiunior fratr semorẽ fratrẽ exuit quia fidei
emicuit dignitatẽ: hanc stolã ecdesie trporeb eccaptulit
& dedit filio iunio ristolã u& eris testam̃ tistolã ꝓph&cicã
& sacer dotalem stolã regalem illã dauiticã stolã salomonis
ete chie & iosie regũ & dedit populo xp̃i ano quiut iã ictum
scir& accepto qm̃ populus iudeorum eã sine usu habebat. &
ꝓprios nesciebat ornatus : lacebat hȩc stola inumbra abiecta
ad quene glecta : obscurabatur eñ tenebrosa impi& atiscaligine
nec in angustocorde populi latius poterat ex plicari: Induit
eã xp̃ianus populus & refulsit in luminauit eã suȩ claritate
& piorũ lucȩ factorũ agnouit: Isa ac notũ odo remgenerissui
recognouit stolã scripturȩ ueteris seduo cẽplebis u&eris nonre¬
cognouit: & ideo cognouit essemutatã: man&enĩ hodit quȩ

Expanded text:
catorum. ideo stolam accepit fratris sui, quia senili praestabat catorum. ideo stolam accepit fratris sui, quia senili praestabat sapientia, ideo iunior frater seniorem fratrem exuit, quia fidei emicuit dignitate. hanc stolam ecclesiae typo Rebecca protulit et dedit filio iuniori stolam ueteris testamenti, stolam propheticam et sacerdotalem, stolam regalem illam Dauiticam, stolam Solomonis, Ezechiae et Iosiae regum, et dedit populo Christiano, qui uti amictu sciret accepto, quoniam populus Iudaeorum eam sine usu habebat et proprios nesciebat ornatus. iacebat haec stola in umbra adiecta atque neglecta; obscurabatur enim tenebrosa impietatis caligine nec in angusto corde populi latius poterat explicari. induit eam Christianus populus et refulsit. inluminauit eam suae fidei claritate et piorum luce factorum. agnouit Isaac notum odorem generis sui, recognouit stolam scripturae ueteris, sed uocem plebis ueteris non recognouit et ideo cognouit esse mutatam. manet enim hodieque
Abbreviated transcription (Latin):
& disparibus studis: Par utri que : de qualis parentũ a more grã
conferatur conpens& alter quod alter imminuit sicpio affectu
isa ac patri archa & scã rebecca certabant ut neutrũ inferiorẽ
facerent sedutrũq aȩ qualem: uicit tam̃ ille quip̃ferebatur¬
oraculo uicit in prigritia tarditatẽ mansu&udo duritiã ⁊dum
alter uenatu aspero p̃dã quaerit a grestem: hic mitiũ cibos morũ
hic domesticãt gãm̃. hic tenerȩman sue tudinis ad que pi&atis
pio patridũces epulas ministrauit: Plus plac& in animis quie¬
qd oc currerit quã quid ꝗd a fectatũ putaueris deferendum:
Accessit ad oues ia cob & attulit in nocendiȩ partus. uel sacrȩ
profeciae munera quia patri archȩ cibonullum credidit dultiorẽ
ẽẽ quã xpm̃: Quisicut oius ad occisionem ductus est & sicut
agnus aduictimã. hunc uel publico parenti uel populo cuius
tipũ gerebat cibũ ut lẽiudicabat quo futura erat remisio pec¬

Expanded text:
 disparibus studiis par utrique ac aequalis parentum amor et gratia conferatur: compenset alter, quod alter imminuit. Sic pio affectu Isaac patriarcha et sancta Rebecca certabant, ut neutrum inferiorem facerent, sed utrumqoraculo, uicit inpigritia tarditatem, mansuetudo duritiam. dum alter uenatu aspero praedam quaerit agrestem, hic mitium cibos morum, hic domesticam gratiam, hic tenerae mansuetudinis atque pietatis pio patri dulces epulas ministrauit. plus placet in animis quicquid occurrerit quam quidquid affectatum putaueris deferendum. accessit ad oues Iacob et attulit innocentiae partus uel sacrae prophetiae munera, quia patriarchae cibum nullum credidit dulciorem esse quam Christum, qui sicut ouis ad occisionem ductus est et sicut agnus ad uictimam. hunc uel publico parenti uel populo, cuius typum gerebat, cibum utilem iudicabat, quo futura erat remissio pec
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sc̃s ꝓph&a optauerit. Ac per hoc cogitȩmus semper
hunc uersiculum & corde teneamus. Siquem iude¬
mus pauperẽ moriturum sumptu iuuemus: dicat
unus quisq nr̃m benedictio moritari in meueniat :
Siquem uiderimus debilem non deseramus : Siquẽ
in extremis positum non relinquamus: occurrat
& nobis dicere benedictio morituri In me ueniat :¬
aud& &te unurquisq moriturus: unusquisq:
depositus a euo: unusquisq: confectus uulnore
graui unusquisq: morbo adsumptus &iam
morti ꝓximus : hic uersi culus quantos bene¬
dici feciti quotiens mihipudorem in cussit
simoriturũ pra&erii siñ uisitaiuigrauiter aegrũ si f astidiui inopẽ:
sicaptiuũ ñ redemis senenisproui  Sitergo in corde semꝑ: utsti¬
mul& duriores ut admoneat p̃romptiorẽ : Resonent tepostre¬
ma uerba morituri . & benedictionẽ tui e grediens e corpore ani¬
ma secumuehat : Eripe &iã eũquiad mortẽ ducitur : ꝗͥ peri¬

Expanded text:
sibi sanctus Propheta optaverit. Ac per hoc cogitemus semper sibi sanctus Propheta optaverit. Ac per hoc cogitemus semper hunc versiculum, et corde teneamus. 37. Si quem viderimus pauperem moriturum, sumptu juvemus; et dicat unusquisque nostrum: Benedictio morituri in me veniat. Si quem viderimus debilem, non deseramus: si quem in extremis positum, non relinquamus: occurrat et nobis dicere: 405 Benedictio morituri in me veniat. Laudet et te unusquisque moriturus, unusquisque depositus aevo, unusquisque confectus vulnere gravi, unusquisque morbo absumptus, et jam morti proximus. Hic versiculus quantos benedici fecit! Quoties mihi pudorem incussit, si moriturum praeterii, si non visitavi graviter aegrum, si fastidivi inopem, si captivum non redemi, si senem sprevi! Sit ergo in corde id semper, ut stimulet duriores, ut admoneat promptiores. Resonent te postrema verba morituri, et benedictionem tui egrediens corpore anima secum vehat. Eripe etiam eum qui ad mortem ducitur, qui peri
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si laudari antegubernator non potest. quã m postũ
nauemdo digerit. quomod olaudabis honunẽ prius quã instatio¬
nẽ mortis successerit: Et ipsesui est gubernator. & ipse uitae
huius Iaccatur ꝓfundo: quã diu insalo isto: camdiuint̃ naufra¬
gia duxipse nisi confecto proelio non sumnit lauroam nec miles
armade ponit. nec stipendii mercedem adipiscitur nisi hoste
superato : Morsigitur stipendiorũ . plenitudo summa mer¬
cedis gratia amissionis est: Quantum autem morii dedi sc̃s
lob quidixit. Benedictio morituri in me ueniat : Nam
& si isa ac benedixerit filios suos moriens &ia cobbene¬
dixerit patri archas. tam en benedictionis illius gratia
poterat solis bene dicentĩum meritis deputari uel pieta¬
ti pateriiȩ. Hic uero nulla praerogatiua meritorum est
nulla piaatis sed solius mortis priuilogium cumbene¬
dictio ȩuiusce morituritantum uirtutis hab& ureã

Expanded text:
Nam si laudari ante gubernator non potest, quam in portum Nam si laudari ante gubernator non potest, quam in portum navem deduxerit, quomodo laudabis hominem, prius quam in stationem mortis successerit? Et ipse sui est gubernator, et ipse vitae hujus jactatur profundo, quamdiu in salo isto, tamdiu inter naufragia. Dux ipse nisi confecto praelio non sumit lauream, nec miles arma deponit, nec stipendii mercedem adipiscitur, nisi hoste superato. Mors igitur stipendiorum plenitudo, summa mercedis, gratia missionis est. 36. Quantum autem morti dedit sanctus Job, qui dixit: Benedictio morituri in me veniat ? Nam etsi Isaac benedixerit filios suos moriens, et Jacob benedixerit Patriarchas: tamen benedictionis illius gratia poterat solis benedicentium meritis deputari, vel pietati paternae. Hic vero nulla praerogativa meritorum est, nulla pietatis, sed solius mortis privilegium: cum benedictio cujusque morituri tantum virtutis habeat, ut eam