comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ sortẽ. S̾põsa es: agnosce uestẽ sponsi
tui: suꝑ quã uestẽ missa ẽ sors. Int̾roga eu¬
głiũ Ude cui desponsata es: uide aquo
arrã accłpisti Int̾roga eugłm. Uide qͥd
tͥ dicat in pͣassionẽ dñi. Erat ibi timica.¬

Expanded text:
serunt sortem? Sponsa es, agnosce vestem sponsi serunt sortem? Sponsa es, agnosce vestem sponsi tui. Super quam vestem missa est sors? Interroga Evangelium; vide cui desponsata sis, vide a quo arrhas accipias. Interroga Evangelium; vide quid tibi dicat in passione Domini. Erat ibi tunica
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ͦ rp̃o inqͥt. Uideamꝰ si xp̃o. nõ cdona¬
to.Uideamꝰ cui seruat᷑ ista uirgnutas:
sito ꝓbare potestis. Ecce ostendo sponsũ:
qr ipses ostendit. Perhibet ill testimo¬
niũ ioħes. hic ẽ qui babtirat. Otu uirgo
si spõso huic seruas uirginitatẽ tuã⁊
Quare curris ad eũ qui dicit. Ego babtiro.
Cũ amicꝰ sponsi tui dicat. hic ẽ qͥ babtirat.
Deinde sponsꝰ tuus totũ orbẽ tenet. Qua¬
re tu inparte corrũꝑis : Quis ẽ sponf:
Qm̃ rex om̃is t̾re ds̃. Ipse sponsꝰ tiis to¬
tũ tenet: qr totũ emit. Uide qͣnti eme¬
rit: ut intelligas quid emerit. Qd̾ p̃cium
dedit᷑ sanguinẽ dedit. Ubi dedit: Iͥ fudit sangui¬
nem suũ in passione. Nõne spõso tuo
canta. aut cantare te fingis. qͣndo emptꝰ
ẽ totꝰ orbisit oderũt manꝰ meas & pedes¬
meos dinumerauerũt omĩa ossa mea.
ipsi uͦ cõsiderauert̃ & cõsperer̃ me. diuiser̃¬
sͥ uestim̃ta mea ⁊ suꝑ uestem meã mi¬

Expanded text:
 inquit. Videamus si Christo, non Donato: videamus cui servetur ista virginitas; cito probare poteritis. Ecce ostendo sponsum, quia ipse se ostendit: perhibet illi testimonium Joannes, Hic est qui baptizat. O tu virgo, si sponso huic servas virginitatem tuam, quare curris ad eum qui dicit, Ego baptizo; cum amicus sponsi tui dicat, Hic est qui baptizat? Deinde sponsus tuus totum orbem tenet; quare tu in parte corrumperis? Quis est sponsus? Quoniam rex omnis terrae Deus . Ipse sponsus tuus totum tenet, quia totum emit. Vide quanti emerit, ut intelligas quid emerit: quod pretium dedit? Sanguinem dedit. Ubi dedit, ubi fudit sanguinem suum? In passione. Nonne sponso tuo cantas, aut cantare te fingis, quando emptus est totus orbis: Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea: ipsi sibi vestimenta mea, et super vestem meam mi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse qui de cęlo uenit i suꝑ om̃s ẽ. ds̃ ue¬
rax ẽ. S si nondũ illũ intelligis dm̃. nondũ
accepisti testimoniũ eiꝰ. Accipe ⁊ signas.
presumenter intelligis diffinient̾ agnoscis
loquit᷑: Ipse ẽ ds̃ uerax: imisit illũ dĩ. Ds̃

Expanded text:
Ipse qui de coelo venit et supra omnes est, Deus verax est. Sed si nondum illum intelligis Deum, nondum accepisti testimonium ejus: accipe, et signas, praesumenter intelligis, definienter agnoscis loquitur. Ipse est Deus vera
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in
hũc mundũ. Talis lux xp̃c erat: talis lux
cũ muliere loquebat᷑: ulla intellectꝰ nõ ad¬
erat qui illa luce illuminaret᷑. nec tantũ
ꝑfunderet᷑. uerũ etiã frueret᷑. Ergo dñs tãꝗͣ
diceret illustrare uolo: inõ adẽ quẽ: uoca
inqͥt uirũ tuũ. Adhibe intellectũ ꝑ quẽ do¬
cearis quo regaris. Ergo cõstitue aĩam excep¬
to intellectu tamꝙͣ feminã. intellectũ aut̃
habere tamꝗͣ. uirũ. Siste uir nõ bene re
ille suscipiat caput suũ. Eigo uoca iurũ
tuũ ⁊ ueni huc. idẽ adesto. p̃sens esto Uelut
enĩ absens es. dũ nõ intelligis p̃sentis uocẽ
ueritatis. P resẽs esto. s noli sola. cũ iuiro tuo
adesto. ł adhuc illa nõdũ aduocato illo ui¬
ro nõ intelligit. adhuc carnẽ sapit: Absẽs ẽ
enĩ iur. Nõ abeo inqͥt uirũ. ł dñs seqͥt᷑: et
misteria loqͥt᷑. Intelligas re uera istã muli

Expanded text:
quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Talis lux Christus erat, talis lux cum muliere loquebatur: et illa intellectu non aderat, qui illa luce illuminaretur, nec tantum perfunderetur, verum etiam frueretur. Ergo Dominus tanquam diceret, Illustrare volo, et non adest quem; Voca, inquit, virum tuum: adhibe intellectum per quem docearis, quo regaris. Ergo constitue animam excepto intellectu tanquam feminam: intellectum autem habere, tanquam virum. Sed iste vir non bene regille suscipiat caput suum: ergo voca virum tuum, et veni huc; id est, adesto, praesens esto: velut enim absens es, dum non intelligis praesentis vocem veritatis; praesens esto, sed noli sola; cum viro tuo adesto. 20. Et adhuc illa nondum advocato illo viro, non intelligit, adhuc carnem sapit; absens est enim vir: Non habeo, inquit, virum. Et Dominus sequitur, et mysteria loquitur. Intellig
Abbreviated transcription (Latin):
Ad puteũ: qr ad ꝓfunditatẽ huiꝰ habi¬
tationis nr̃e.Unde dicit᷑ in psalmis.
De ꝓfundis clamaui ad te dñe. Sedit ut
ma ȩccłie. nõ iã iustificata.s iustificã¬
da: ħã hoc aiͣt sermo. Uenit iguara: in¬
uenit eũ ⁊ agit᷑ cũ illa. Uideamꝰ qͥd. uide

Expanded text:
puteum, quia ad profunditatem hujus habitationis nostrae. Unde dicitur in Psalmis, De profundis clamavi ad te, Domine . Sedit, utma Ecclesiae, non jam justificatae, sed jam justificandae; nam hoc agit sermo. Venit ignara, invenit eum, et agit
Abbreviated transcription (Latin):
haurite aꝗͣ Samaritani ad iudõrum
quãuis uicinas t̾ras incolerẽt. Longũ
ẽ originẽ samaritanoꝵ reterere: ne nos
multa tencãt. ⁊ rxcelsaria nõ loquam.
Sufficit gͦ. ũit samaritanos int̾ alieni¬
genas depuitinꝰ : me hoc audatiꝰ me ar¬
bitremini dirisse quã ueriꝰ: audite ipsũ
dñm iħm qͥd direrit de illo samarita¬
no uno de decẽ leꝑfis quos munda¬
uerat. qͥ solꝰ redut ut grãs ag̾et. Nonne
.cͦ ͤ. mñdati st̃. ⁊ nouẽ uͥ st̃ : Non erat alius qͥ daret
głam deo: nisi alienigena iste. Pertinet
ad imaginẽ rei: qd̾ ab alienigenis uenit
ista mulier q̃ tipũ gerebat eccłiȩ. Uen¬
tura enĩ erat̾ ęccłia de gentibꝰ alienige¬
na agenere iudeoꝵ. Audiamꝰ gͦ in illa
nõ ueritas. qr ⁊ ipsa p̃misit figutã ⁊ facta ẽ
u̾itas: Nã c̃didit ĩ eũ qͥde illa nob̾ figͣã p̃tenoebat:¬

Expanded text:
haurire aquam. Samaritani ad Judaeorum quamvis vicinas terras incolerent. Longum est originem Samaritanorum retexere, ne nos multa teneant, et necessaria non loquamur: sufficit ergo ut Samaritanos inter alienigenas deputemus. Et ne hoc audacius me arbitremini dixisse quam verius, audite ipsum Dominum Jesum, quid dixerit de illo Samaritano, uno de decem leprosis quos mundaverat, qui solus rediit ut gratias ageret: Nonne decem mundati sunt? et novem ubi sunt? non erat alius qui daret gloriam Deo, nisi alienigena iste . Pertinet ad imaginem rei, quod ab alienigenis venit ista mulier, quae typum gerebat Ecclesiae: ventura enim erat Ecclesia de Gentibus, alienigena a genere Judaeorum. Audiamus ergo in illa non veritas; quia et ipsa praemisit figuram, et facta est veritas. Nam credidit in eum, qui de illa figuram
Abbreviated transcription (Latin):
iputeꝰ altꝰ c̃. Uidete quomͦ intellex iͣt aꝗͣ.
uiuã. Aꝙͣ scilicet quȩ erat in illo fõte. Tu
mͥ uis dare aꝗͣ. uiuã  Et ego fero unde
hauriã: ⁊ tu nõ fersaaqua uiua hic est:
quomͦ mͥ daturꝰ es : Aliud intelligẽs ⁊ car¬
nalit̾ sapiẽs. qͦdã mͦ pulsat ut aꝑiat ma¬
gist̾ qd̾ clausũ ẽ. Pulsabat ignorãtia nõ
studio: adhuc miseranda nondũ instruẽ
da. Dic̃ aliqͥd euidentiꝰ dñs de illa aqua
uiua. Dix̾at enĩ mulier. Nũquid tu ma¬
ior es patre nr̃o iacob. qui dedit nobis
puteũ upse ex eo bibit ⁊ filii eiꝰ ⁊ pecora
eiꝰ : De hac aqͣ uiua dare mͥ nõ potes. qr
hauritoriũ nõ habes. Forte aliũ fontẽ ꝓ¬
mittis. Patre nr̃o melior potes ẽẽ qͥhũc pu¬
teũ fodit. A ipse cũ suis usꝰ ẽ eo᷑. Dñs gͦ di¬
cat. qͥd dix̾it aꝙͣ uiuã. Respõdit iħc. Om̃iᷤ¬

Expanded text:
ete quomodo intellexerit aquam vivam, aquam scilicet quae erat in illo fonte. Tu mihi vis dare aquam vivam, et ego fero unde hauriam, et tu non fers. Aqua viva hic est, quomodo mihi daturus es? Aliud intelligens et carnaliter sapiens quodammodo pulsat, ut aperiat magister quod clausum est. Pulsabat ignorantia, non studio; adhuc miseranda, non dum instruenda. 14. Dicit aliquid evidentius Dominus de illa aqua viva. Dixerat enim mulier, Numquid tu major es patre nostro Jacob, qui dedit nobis puteum, et ipse ex eo bibit, et filii ejus, et pecora ejus, De hac aqua viva dare mihi non potes, quoniam hauritorium non habes: forte alium fontem promittis? Patre nostro melior potes esse, qui hunc puteum fodit, et ipse cum suis usus est eo? Dominus ergo dicat quid dixerit aquam vivam. « Respo
Abbreviated transcription (Latin):
tismꝰ : tolle uerbũ nõ ẽ babtismꝰ. Iã gͦ
his p̃ictis ꝑ quȩ uenit ad collocutionẽ
cũ illa mulierẽ: uideamꝰ qͣ restãt plena rois¬
teriis. ⁊ grauida sacram̃tis. Oporcebat aũ

Expanded text:
tismus: tolle verbum, non est baptismus. 5. Jam ergo tismus: tolle verbum, non est baptismus. 5. Jam ergo his praejactis, per quae venit ad collocutionem cum illa muliere, videamus quae restant plena mysteriis, et gravida sacramentis. « Oportebat au
Abbreviated transcription (Latin):
iħs ⁊ babtizabat ⁊ nõ babtirabat᷑ Bab¬
tizabat enĩ: qr̃ ipse mũdabat. Nõ bab¬
tirabat: qr nõ ipse tingebat. P rebebãt
discipłi muusteriũ corporis: p̃bebat il¬
le adiutoriũ maiestatis. Quãdo enĩ ces¬
saret a babtirando. qͣndiu nõ cessat a
mundando. De quo dictũ ẽ ab eodẽ
ioħe ꝑ iob̾is babtiste ꝑsonã dicẽtis. hic
ẽ qui babtizat. Ergo iħc adhuc babti¬
tizat. Securꝰ hõ accedat ad inferiorẽ
ministrũ: habet enĩ suꝑiorẽ magistrũ.
S forte ait aliqͥs. Babtizat quidẽ. rp̃c¬
quã illiꝰ quisꝗͣ etiã sacram̃to corporaliᷤᷤ
⁊ iusibilis babtismatis imbuat᷑. Uis noᷤ¬
se qe ipse babtizat. nõ solũ spũ s etiã
dans eã lauacro aquȩ inuerbo. ut exhi¬
beret sibi ipse głosam eccłiam nõ ha¬
bentẽ macłam aut rugã: aut aliqͥd e¬
ius modi : Illundãs eã: unde ᷤ. lauacro aq̃
in uerbo.Quid ÷ babtismꝰ xp̃i: Laua¬
crũ aquȩ in uerbo. Tolle aꝗͣ nõ ẽ bab¬

Expanded text:
s baptizabat, et non baptizabat? Baptizabat enim, quia ipse mundabat; non baptizabat, quia non ipse tingebat. Praebebant discipuli ministerium corporis, praebebat ille adjutorium majestatis. Quando enim cessaret a baptizando, quamdiu non cessat a mundando? De quo dictum est ab eodem Joanne, per Joannis Baptistae personam dicentis, Hic est qui baptizat . Ergo Jesus adhuc baptitizat. Securus homo accedat ad inferiorem ministrum; habet enim superiorem magistrum. 4. Sed forte ait aliquis: Baptizat quidem Chrquam illius quisquam etiam sacramento corporalis et visibilis baptismatis imbuatur. Vis nosse quia ipse baptizat non solum spiritu, sed etiam dans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet sibi ipse gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam, aut aliquid eusmodi » . Mundans eam. Unde? Lavacro aquae in verbo. Quid est baptismus Christi? Lavacrum aquae in verbo. Tolle aquam, non est bap
Abbreviated transcription (Latin):
tata ẽ nõ sitire ͥ iputabat hoc scd̾m carnẽ
sur rerione mortuoꝵ. Iã hoc uolebat illa.
Ded̾at eiũ ds̃ aliqͣndo seruo suo heliȩ. ut
ꝑ quadraginta dies nõ esuriret nec sitir
Qui hoc potuit dare ꝑquadragĩta diesu
nõ potuit date semꝑ: Spgrabat tam̃ illa
noles indigere. nolẽs labore assiduo ue¬
nire ad illũ fontẽ. Honerari pond̾e quo
ĩdigentia suppleret᷑ : ⁊ finito qd̃ hause¬
rat. rursꝰ redire cogebat᷑: icotidianꝰ ei fu¬
it iste labor: qe indigẽtia illa reficieba¬
tur nõ extinguelut᷑. Delectata gͦ tali
munere: rogat᷑. ut aꝗͣ ei iuuã daret. Ue

Expanded text:
hoc secundum carnem surrectione mortuorum. Jam hoc volebat illa. Dederat enim Deus aliquando servo suo Eliae, ut per quadraginta dies nec esuriret, nec sitiret . Qui hoc potuit dare per quadraginta dies, non potuit dare semper? Suspirabat tamen illa, nolens indigere, nolens laborare. Assidue venire ad illum fontem, onerari pondere, quo indigentia suppleretur; et finito quod hauserat, rursus redire cogebatur: et quotidianus ei fuit iste labor; quia indigentia illa reficiebatur, non exstinguebatur. Delectata ergo tali munere, rogat ut ei aquam vivam daret. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
suã  uideret᷑ aut̃ ibi seruus dĩ peccare.¬
si faceret: nisi infaciendo dñs p̃cessiss. Ie¬
cit hoc ille magist̾ bonꝰ: ut doceret. nor
qͦd timeret. Fortassis etiã hoc moueat cur
dictũ ẽ babtizabat iħc plures quã ioħs:
⁊ postea quã dictũ ẽ babtizabat subiee¬
pli eiꝰ. Quid gͦ falsũ dictũ erat. ⁊ correc¬
tũ ẽ cũ additũ ẽ qͣqͣm iħs nõ babtira¬

Expanded text:
suam; videretsuam; videretsi faceret, nisi in faciendo Dominus praecessisset: fecit hoc ille Magister bonus, ut doceret, non quod timeret. Fortassis etiam hoc moveat, cur dictum sit: Baptizabat Jesus plures quam Joannes, et posteaquam dictum est baptizabat, subjecpuli ejus. Quid ergo? Falsum dictum erat, et correctum e
Abbreviated transcription (Latin):
s discipłi eiꝰ: reliqͥt uideã t̾rami. ⁊ abiit
iterũ ingalileã. Hic diutiꝰ disputan¬
dũ nõ ẽ: ne ĩmorantes in manifestis. an¬
gustias tẽporis patiamͣ᷑ ad obscura scru¬
tãda ⁊ aꝑienda. Utiq dñs si sciret phari¬
scos ita de se cognouisse. qd̾ plures dis¬
cipłos faceret ⁊ qd̾ plures babtiraret.
ut hoc eis ad salutẽ ualeret seq̃ndi eũ:
ut ⁊ ipsi eẽnt discipłi. ⁊ ipsi uellẽt ab
co babtirari magis nõ relinqueret uide¬
am t̾ram. s ꝓpt̾ illos maneret ibi. Quia
uͦ cognouit coꝵ scientiã. simul cognouit &
ĩnidẽtia. qr nõ hoc ꝓpte̾a didicerũt. ut se¬
querent᷑. s ut ꝑ sequerent᷑: abiit ĩde:
si nollet. quia potuit ⁊ nõ nasci si nollet.
d qr in om̃i re quã gessit. ut hõ hõĩbꝰ
inse credituris p̃bebat exẽplũ: qr unꝰ¬
quisqs seruus dĩ nõ peccat si secesserit
in aliũ locũ. iudẽs furorẽ fortẽ ꝑsequẽ¬
tiũ se. aut quȩrenti ĩ in malũ animã

Expanded text:
i ejus, reliquit Judaeam terram, et abiit iterum in Galilaeam. » Hinc diutius disputandum non est, ne immorantes in manifestis, angustias temporis patiamur ad obscura scrutanda et aperienda. Utique Dominus si sciret Pharisaeos ita de se cognovisse, quod plures discipulos faceret, et quod plures baptizaret, ut hoc eis ad salutem valeret sequendi eum, ut et ipsi essent discipuli, et ipsi vellent ab eo baptizari; magis non relinqueret Judaeam terram, sed propter illos maneret ibi: quia vero cognovit eorum scientiam, simul cognovit et invidentiam, quia non hoc propterea didicerunt ut sequerentur, sed ut persequerentur; abiit inde. t; non occidi, si nollet; quia potuit et non nasci, si nollet: sed quia in omni re quam gessit ut homo, hominibus in se credituris praebebat exemplum quia unusquisque servus Dei non peccat, si secesserit in alium locum, videns furorem forte persequentium se, aut quaerentium in malum animam
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq uolẽs ut intelligeret. Dicit ei iħs. Ua¬
de uoca uirũ tuũ ⁊ueni huc. Qd ẽ uoca ui¬
rũ tuũs ꝑ uirũ suũ ei uolebat aquã illam
dare ᷤanqi ñdũ ĩtelligebat. ꝑ uirũ suũ eam
dicit᷑ mulieribꝰ quas ꝓhibebat apłs loqui
in ȩccłia. Cũ uͦ ipse dñs aderat ⁊p̃sens pre¬
senti loquebat᷑: quid opꝰ erat ut ꝑ uirũ eiꝰ
ei loqueret᷑: Numqͥd ꝑuirũ suũ loquebat᷑
mariȩ sedenti ad pedes suos ⁊ excipienti uer¬
bũ suũ : Quãdo marta circa ministeriũ
tati occupatissima murmurabat: Ergo
fr̃s mei audiamꝰ untelligamꝰ: qd̾ ait dñs. uo¬
ca uirũ tuũ mulieri. Forte enĩ ⁊aĩȩ nr̃ȩ
dicit: uoca uirũ tuũ. Queramꝰ ⁊ de uiro
aĩe. Cur iã nõ ipse iħc uir aĩȩ uerꝰ ẽ: adsit
intellectꝰ. qm̃ qd̾ dict᷑i sumꝰ uix capit᷑ nͥ ab
intentis. Ad sit gͦ intellectꝰ ut capiat᷑. Et ipse
intellectꝰ erit fortasse uir aĩe. Uidẽs gͦ iħc¬

Expanded text:
icit ei Jesus: Vade, voca virum tuum et veni huc. Quid est, Voca virum tuum? Per virum suum ei volebat aquam illam dare? An quia non intelligebat, per virum suum eam dicitur mulieribus quas prohibebat Apostolus loqui in Ecclesia . Cum vero ipse Dominus aderat, et praesens praesenti loquebatur? quid opus erat ut per virum ejus ei loqueretur? Numquid per virum suum loquebatur Mariae sedenti ad pedes suos, et excipienti verbum suum, quando Martha circa multum tate occupatissima murmurabat? . Ergo, fratres mei, audiamus et intelligamus quod ait Dominus, Voca virum tuum, mulieri. Forte enim et animae nostrae dicit, Voca virum tuum. Quaeramus et de viro animae. Cur jam non ipse Jesus vir animae verus est? Adsit intellectus, quoniam quod dicturi sumus, vix capitur nisi ab intentis: adsit ergo intellectus ut capiatur, et ipse intellectus erit fortasse vir animae. 19. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ. Hoc gͦ sequitur: ⁊ dicit iolis: hoc gͦ
gaudiũ meũ impletũ ẽ. Qd̃ ẽ gaudiũ ip¬
si : ⁊iguideat. ad uocẽ sponsi. Impletũ ẽ
in me. habco grãm meã plꝰ mͥ nõ as¬
sumo ne ͤ qd̾ accepi amittã. Qd̾ ẽ hoc
gaudiũ: G̃audio gaudet ꝓpt̾ uocẽ spõ¬
si. Intelligat gͦ hõ nõ se debere gaud̾e
de sapientia sua. s de sapientia quã ac

Expanded text:
equitur, et dicit Joannes, Hoc ergo gaudium meum impletum est. Quod est gaudium ipsius? Ut gaudeat ad vocem sponsi. Impletum est in me, habeo gratiam meam, plus mihi non assumo, ne et quod accepi amittam. Quod est hoc gaudium? Gaudio gaudet propter vocem sponsi. Intelligat ergo homo non se gaudere de
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nouimꝰ. ꝓpt̾ea cor nr̃m aroet ⁊ satagit ĩ nol¬
concupiscentia quadã uidendi scã patriᷤᷤ
tuui quite misit. Ipsũ nobis ostende: i nicħ
ampliꝰ ate. desiderabimꝰ. Sufficit enĩ nobis
cũ ille fucrit demõstratꝰ. quo maior ẽẽ
ñ pot̾. bona concupiscẽtia. bonũ de¬
sideriũ. s paruus intellect᷑. Attendens enĩ
to tpr̃e uobiscũ sũ ⁊ nõ cognouistis me
philupe. posset hic philipꝰ respondere:
Cognoiumus ce S numqͥd oiximꝰ tibi ostende
nobis te÷ ẽe cognouimus: sed patrem que¬

Expanded text:
dum novimus: propterea cor nostrum ardet, et satagit concupiscentia quadam sancta videndi Patris tui qui te misit; ipsum nobis ostende, et nihil amplius a te desiderabimus: sufficit enim nobis cum ille fuerit demonstratus, quo major esse nemo potest. Bona concupiscentia, bonum desiderium; sed parvus intellectus. Attendens enim to tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Posset hic Philippus respondere, Cognovimus te; sed numquid diximus tibi, Ostende nobis te? Te cognovimus, sed Patrem quae
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m factũ ꝓtẽ mortalẽ. ut illũ capiaᷤᷤ
in mortalẽ. Quando enĩ esꝑis eiꝰ in morta¬
litatẽ. nec tu eris mortalis. Uiuebat. mo¬
riebaris. Mortuus ẽ ut uiuas. Attulit grãm
dĩ. abstulit irã dĩ. Ds bibit mortẽ. ne mors

Expanded text:
istum factum pro te mortalem, ut illum capias immortalem: quando enim ceperis ejus immortalitatem, nec tu eris mortalis. Vivebat, moriebaris: mortuus est, ut vivas. Attulit gratiam Dei, abstulit iram Dei. Deus vicit mortem, ne mors
Abbreviated transcription (Latin):
genuit eũ. cui rapina. nõ eẽt in forma dĩ
ẽẽ ȩqualẽ dõ. łat̾ diligit filiũ: iomĩa
dedit in manu eiꝰ. E rgo cũ ad nos dig¬
natꝰ ẽ nuttere filiũ. nõ putemꝰ aliqͥo mi¬
nus nobis missũ. quã ẽ pat̾. Pat̾ mittẽs
filiũ s alterũ misit. Nãq pirtantes adhuc
discipłi. qr pat̾ aliqͥd maiꝰ ẽ ꝙ̃ filiꝰ. uidẽtes
carnẽ ⁊ nõ intelligentes diuinitatẽ. Dixe¬
rut ei. Dñe ostende nobis patrẽ: isuffi¬

Expanded text:
 non esset in forma Dei esse aequalem Deo . Pater diligit Filium, et omnia dedit in manu ejus. Ergo cum ad nos dignatus est mittere Filium, non putemus aliquid minus nobis missum quam est Pater. Pater mittens Filium, se alterum misit. 12. Namque putantes adhuc discipuli quia Pater aliquid majus est quam Filius, videntes carnem et non intelligentes divinitatem, dixeru
Abbreviated transcription (Latin):
qui nascunt᷑ mortales. habẽt secũ irã dĩ.
Qͥuã irã dĩsquã exe̾pit pͥmꝰ adã.Si enĩ
peccauit primꝰ homo. ⁊ audiuit morte
morieris. Factꝰ ẽ mortalis ille. ⁊cepimꝰ naᷤᷤ¬
ci mortales. cũ ira dĩ nati sumꝰ. Uenit in¬
de filiꝰ nõ habens peccatũ undutꝰ ẽ car¬
ne indutꝰ ẽ mortalitatẽ. Et si ille nobisc̃
cõmunicauit uã dĩ. nõ pigri sumꝰ cũ
illo cõmunicare gr̃am dĩ. Quigͦ nõ uult
credere in siliũ dĩ. ira dĩ manet suꝑ illũ.
Quȩ ias De qua dicit apłs. Fuimꝰ enĩ et¬

Expanded text:
t secum iram Dei. Quam iram Dei? Quam accepit primus Adam. Si enim peccavit primus homo, et audivit, Morte morieris ; factus est mortalis ille, et coepimus nasci mortales; cum ira Dei nati sumus. Venit inde Filius non habens peccatum, et indutus est carne, indutus est mortalitate. Si ille nobiscum communicavit iram Dei, nos pigri sumus cum illo communicare gratiam Dei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae ira Dei? De qua dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾: ids̃ filiꝰ dicturꝰ es qi duo sut. Si duo dii
sũt: nõ ẽ iͥ sũma caritas. Si enĩ hic tãta
caritas ẽ. ut animã tuã ⁊ animã amici
tui unã animã faciat᷑. Quomͦ ibi nõ ẽ
unꝰ ds̃. pat̾ ⁊ filiꝰ: Absit ut hoc sentiat
fides nõ ficta. Prsus quantũ exͤellat ca¬
ritas illa hĩc intelligite. Multȩ aĩȩ sũt
licet dicas duos aut tres dõs nõ licet¬
ut dicas. hic tibi cõmendat᷑ suꝑ eminen¬
na ⁊ sũmitas caritatis tanta. ut maior
ẽẽ nõ po̾si Quẽ enĩ misit ds̃. uerba dei
loquit᷑. hoc utiq de xp̃o dicebat: ut se ab
dło distingueret. Quid enĩ: ĩpsũ ioħm nõ¬
ne ds misit: ãnnõ. Ipse dix̃ missꝰ sũ ante
cũ & qͥ me misit babtirare in aqͣ᷑ide illo

Expanded text:
Pater et Deus Filius, dicturus es quia duo sunt? Si duo dii sunt, non est ibi summa charitas. Si enim hic tanta charitas est, ut animam tuam et animam amici tui unam animam faciat; quomodo ibi non est unus Deus Pater et Filius? Absit ut hoc sentiat fides non ficta. Prorsus quantum excellat charitas illa, hinc intelligite. Multae animae suntlicet dicas; duos aut tres deos non licet dicas. Hinc tibi commendatur supereminentia et summitas charitatis tanta, ut major esse non possit. 10. Quem enim misit Deus, verba Dei loquitur. Hoc utique de Christo dicebat, ut se ab illo distingueret. Quid enim? ipsum Joannem nonne Deus misit? An non ipse dixit, Missus sum ante eum , et, Qui me misit baptizare i
Abbreviated transcription (Latin):
it filiũ: ꝑ quẽ creauit omĩa tp̃ra. Cũ
gͦ uerbũ dĩ filiꝰ sit. filiꝰ aut̃ loq̃tꝰ ẽ no¬
bis nõ uerbũ suũ s uerbũ patris. Se
nobis loqui uoluit qͥ uerbũ patͥs lo¬
quebat᷑. Hoc gͦ quomͦ deciuit ⁊ oportu¬
it dix̃ ioħs. quomͦ potuimꝰ ^ cx̃posuimꝰ.
Cui ad cor nõdũ ꝑuenit dignꝰ dȩcãtare
intellectꝰ. habet quo se cõuertat. ha¬
bet qd̾ pulset. habet aquo querat. ha¬
bet a qͦ petat. habet aquo accipiat. Qui
de celo uenit suꝑ om̃s ẽ: i qd̾ uidit &
audiuit hoc testat᷑. ⁊ destimoniũ eiꝰ
nemo accepit. Si nemo ut qͥd uenit:¬

Expanded text:
it omnia tempora. Cum ergo Verbum De Filius sit, Filius autem locutus est nobis, non verbum suum, sed Verbum Patris, se nobis loqui voluit, qui Verbum Patris loquebatur. Hoc ergo quomodo decuit, et oportuit, dixit Joannes: quomodo potuimus, nos exposuimus. Cui ad cor nondum pervenit dignus de tanta re intellectus, habet quo se convertat, habet quo pulset, habet a quo quaerat, habet a quo petat, habet a quo accipiat. 8. Qui de coelo venit, supra omnes est: et quod vidit et audivit, hoc testatur; et testimonium ejus nemo acc
Abbreviated transcription (Latin):
res donũ dĩ: iquis ẽ qui dicit tͥ da mͥ bi¬
bere: tu forsitan petisses ab eo: ⁊ dediss tͥ
aꝗͣ uiuã. setit bibere: ⁊ ꝑmittit bibere. Aglt
qͣsi accepturꝰ:⁊ affluit quasi saciaturꝰ. Si
tĩ intrat incor .s ortassis iã docet. Quid
enĩ ista hortatione sua. suauiꝰ ⁊ benigniꝰ:
Siscires donũ dĩ.isi scires quis ẽ qui di
aquã uiuã. Huc usq suspẽdit. Uiua
aqua dicit᷑ uulgo. illa quę de fõte exit.
Illa enĩ quę colligitd̃ pluuia in lacuna ᷤ
aut in cisternas: aqua uiua ^ dicit᷑. & si de
fõte manauerit. ⁊ in loco aliqͦ collecta
steterit. nec ad se illud unde manabat ad¬
miserit. s ĩ t̾rupto meatu tamꝗͣ. a fontiᷤᷤ
tramite separata fuerit: nõ dicit᷑ aqua
uiua.S illa aqͣ uiua dicit᷑: quȩ manãs
excipit᷑. ĩ alis aqͣ erat in illo fõte Quidgͦ

Expanded text:
 qui dicit tibi, Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam. Petit bibere, et promittit bibere. Eget quasi accepturus, et affluit tanquam satiaturus. Si tim intrat in cor. Fortassis jam docet. Quid enim ista hortatione suavius et benignius? Si scires donum Dei, et scires quis est qui diaquam vivam: huc usque suspendit. Viva aqua dicitur vulgo illa quae de fonte exit. Illa enim quae colligitur de pluvia in lacunas aut cisternas, aqua viva non dicitur. Et si de fonte manaverit, et in loco aliquo collecta steterit, nec ad se illud unde manabat admiserit, sed interrupto meatu. tanquam a fontis tramite separata fuerit; non dicitur aqua viva: sed illa aqua viva dicitur, quae manans excipitur. Talis aqua erat in ill
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ accipuĩt. illi qͥ ad dexterã futi sũt. illi
quibꝰ dicet᷑. uenite benedicti patͥs mei
ꝑcipite regnũ qd̾ uobis paratũ ẽ ab ori¬
gine mundi. Attendit gͦ in sp̃u diuisio¬
nẽ: in genere aut̃ humano cõmixtionẽ:
&̾qd̾ nõdũ locis separatũ ẽ. separauit in¬
tellectu. separauit cordis apectu: ⁊ uidit
duos ppłos infideliũ ⁊ fideliũ tendit in
nistra ⁊ aspex̃ ad dexterã: ⁊ sequutꝰ ait.
Qui accipit testunoniũ eiꝰ. signauit qͥa
deus uerax est Quid est signauit quia
as̃ uerar est. nͥ hõ mendax ẽ. & dc̃ uerax est:
Quia nemo homtnũ pot̃ dicere qd̾ ueri¬
tis ẽ: nͥ illumuiet᷑. ib eo qui m̃tiri nõ pot̃.¬

Expanded text:
uri sunt, illi quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Attendit ergo in spiritu divisionem, in genere autem humano commixtionem; et quod nondum locis separatum est, separavit intellectu, separavit cordis aspectu; et vidit duos populos, fidelium et infidelium: attendit infnistra, et aspexit ad dexteram, et secutus ait, Qui accepit testimonium ejus, signavit quia Deus verax est. Quid est, signavit quia Deus verax est, nisi, homo mendax est, et Deus verax est? Quia nemo hominum potest dicere quod veritatis est, nisi illuminetur ab eo qui mentiri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
sumeret: Quia gͦ uenire ad nos co inͦ
dignatꝰ ẽ. ut in forma serui assũpta car¬
ne appareret: ipsa carnis assũptio ẽ iter
ipsiꝰ. Id̃o fatigatꝰ ex itinere. quid ẽ aliud
quã fatigatꝰ a carne: Infirmꝰ cͥarne iħs:
s noli tu infirmari. In illiꝰ infirmitate
erat forma futi prebuit nobis magnũ
indiciũ sacram̃ti. ĩmo d̃ in illo p̃buit.
De latere scilicet dormientis: qi ⁊ de late̾
in cruce pendentis lancea ꝑcusso sacra
Magna ibi imago p̃cessit. Potuit ds car¬
nẽ detrahere hoi unde faceret feminã:
⁊ magis uideret᷑ quasi cõgruere potuiᷤᷤ¬
se. S iebat enĩ serꝰ infirmior: ⁊ magis de
carne iufirmitas fieri debuit quã de
osse. Ossa enĩ in carne firmiora sũt. Nõ
detrax̃ carnẽ unde faceret m᷑ lierẽ. s
detrar̃ os: & detracto osse. formata est
inulier. ⁊ in locũ ossis caro adimpleta ẽ.
Poterat ꝓ osse os reddere: pot̾at ad faci¬

Expanded text:
sumeret? Quia ergo venire ad nos eo modo sumeret? Quia ergo venire ad nos eo modo dignatus est, ut in forma servi assumpta carne appareret, ipsa carnis assumptio est iter ipsius. Ideo fatigatus ab itinere quid est aliud, quam fatigatus in Carne? Infirmus in carne Jesus: sed noli tu infirmari; in illius infirmitate erat forma futuri , praebuit nobis magnum indicium sacramenti; imo Deus in illo praebuit. de latere scilicet dormientis; quia et de latere in cruce pendentis lancea percusso SacramMagna ibi imago praecessit. Potuit Deus carnem detrahere homini unde faceret feminam, et magis videtur quasi congruere potuisse. Fiebat enim sexus infirmior, et magis de carne infirmitas fieri debuit quam de osse: ossa enim in carne firmiora sunt. Non detraxit carnem unde faceret mulierem; sed detraxit os, et detracto osse formata est mulier, et in locum ossis caro adimpleta est. Poterat pro osse os reddere, poterat ad faci
Abbreviated transcription (Latin):
creauit. infirmitas xp̃i te ^ cͤreauit. For¬
titudo. xp̃i fecit. ut qd̾ nõ erat e̾et: in¬
firmitas xp̃i fecit. ut qd̾ erat nõ ꝑiret.
Condidit nos fortitudine sua: q̃siuit nos
infirmitate sua. Nutrit gͦ ipse infirmꝰ
ĩfirmos. tãꝗͣ gallina pullos suos huic enĩ
cũ pullis suis. Hulla alia auis sic qͦd fit mat̃
agnoscit᷑. Uidemꝰ nidificare passeres quoᷤᷤ¬
libet ante ocłos nr̃os ͥ hyrundines. ey¬
comas. columbas. eotidie uidemus nidifi¬
care: quos nisi quando in idis uidemus. pa¬
rentes esse non agnosenmus: Gallina uero sic
ĩfirmat᷑ inpullis fins: ut eciã si iꝑsipulli ñ seqͣnt᷑
filios nõ uideas. matrẽ tam̃ agnoscas. Itã
fit alis demissis. plumis hispida. uoce rau¬
ca. om̃ibꝰ m̃bris demissa ⁊ abiecta: ut quẽ¬
ad modũ dixiĩ si filios ñ uideas matrẽ ta¬
men intelligas. Sic gͦ infirmꝰ iħs fatigatꝰ
quã dcẽ: quo itaut unde it. nͥqr nõ ad
nos ueniet. nͥ formã uisibilis carnis as¬

Expanded text:
recreavit. Fortitudo Christi fecit ut quod non erat esset: infirmitas Christi fecit ut quod erat non periret. Condidit nos fortitudine sua, quaesivit nos infirmitate sua. 7. Nutrit ergo ipse infirmus infirmos, tanquam gallina pullos suos; huic enim cum pullis suis. Nulla alia avis quod sit mater agnoscitur. Videmus nidificare passeres quoslibet ante oculos nostros; hirundines, ciconias, columbas quotidie videmus nidificare; quos nisi quando in nidis videmus, parentes esse non agnoscimus. Gallina vero sic infirmatur in pullis suis, ut etiamsi ipsi pulli non sequantur, filios non videas, matrem tamen agnoscas. Ita fit alis demissis, plumis hispida, voce rauca, omnibus membris demissa et abjecta, ut quemadmodum dixi, etiamsi filios non videas, matrem tamen intelligas. Sic ergo infirmus Jesus, fatigatus quam deest? Quo it, aut unde it, nisi quia non ad nos veniret, nisi formam visibilis carnis as
Abbreviated transcription (Latin):
bobꝰ int̾roga dł. Non singłi ãs. ⁊ ambo
dĩ. s singłs quisq ds̃.⁊ ambo d̃s.Tanta
enĩ ibi ẽ caritas sp̃c sc̃i. tanta pax unita¬
tis. ut de singłis cũ interrogat᷑. ds̃ t̾ respon¬
deatur. De trmmitate cũ int̾rogat᷑. ds̃ tibi
respondeat᷑. Si enĩ sp̃c hõis quãdo inberet
Audite alterũ testimoniũ. Nostis qr mul¬
ti crediderũt quando om̃ia quȩ habe¬
bãt ad pedes apłoꝵ uendita posuer̃. ut
distribueret᷑ unicuiq sic̃ opꝰ erat. ͣ de il¬
la cõgregatione scõꝵ qͥd dic̃ scͥpturaᷤ. Erat
illis aĩa una ⁊ cor unũ in dño. Si cari¬
tas de tõt animis fecit animã unã &
de tot cordibꝰ fecit cor unũ. qͣnta ẽ ca¬
ritas int̾ patrẽ ⁊ filiũ. Maior utiq pot̾

Expanded text:
. Non singuli Deus et ambo dii, sed singulus quisque Deus et ambo Deus. Tanta enim ibi est charitas Spiritus sancti, tanta pax unitatis, ut de singulis cum interrogatur, Deus tibi respondeatur; de Trinitate cum interrogatur, Deus tibi respondeatur. Si enim spiritus hominis quando inhaeret Audite alterum testimonium. Nostis quam multi crediderunt, quando omnia quae habebant, ad pedes Apostolorum vendita posuerunt, ut distribueretur unicuique sicut opus erat: et de illa congregatione sanctorum quid dicit Scriptura? Erat illis anima una et cor unum in Domino . Si charitas de tot animis fecit animam unam, et de tot cordibus fecit cor unum, quanta est charitas inter Patrem et Filium? Major utique p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audiuit hoc loquit᷑ Habet enĩ et
patrem ipse filiꝰ dei. habet. e matrẽ: ħt et
patrẽ & audit a patre: Et qͦd audit a pa
tre quid ẽ. Quis hoc explicat: qͣndo lin¬
gua mea qͣndo cor meũ sufficere po¬
test᷑. uł cor ad intelligendũ uł lingua
ad ꝓferendũ. Quid ẽ hoc qd̾ filiꝰ au¬
diuit a patre.forte filiꝰ uerbũ patͥs
audiuit: ĩmo filiꝰ uerbũ patris ẽ.
Uidetis quẽ admodũ hic fatiget᷑ om̃is
conatꝰ humanꝰ ⁊ iudetis quẽ ad modũ
hic deficiat om̃is coniectura pectoriᷤᷤ
nr̃i. ⁊ om̃is intentio m̃tis caligãtis :
Audio dicentẽ scriptutã. qr ip̃se filiꝰ
hoc loquit᷑ qd̾ audiunt a patre. ⁊ rursꝰ

Expanded text:
et audivit, hoc loquitur. Habet enim et Patrem ipse Filius Dei; habet et matrem  Aug., et Patrem, et audivit a Patre. Et quod autre quid est? quis hoc explicat? Quando lingua mea, quando cor meum sufficere potest, vel cor ad intelligendum, vel lingua ad proferendum, quid est quod Filius audivit a Patre? Forte Filius Verbum Patris audivit? Imo Filius Verbum Patris est. Videtis quemadmodum hic fatigetur omnis conatus humanus; videtis quemadmodum hic deficiat omnis conjectura pectoris nostri, et omnis intentio mentis caligantis. Audio dicentem Scripturam quia Filius hoc loquit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessit: s iã natũ ẽ in corde. ⁊ manet
ut ꝓcȩdat. Attendis aut̃ ad quẽ ꝓce¬
diͣt cu loquaris si latinꝰ ẽ: uocẽ latind
quȩris: si grecꝰ ẽ: uerba greca meditariᷤ.
si punicꝰ ẽ. attẽdis si nosti lingã pu¬
nicã. P diuersitate.: auditor diuer¬
sas lĩguas adhibes. ut ꝓferas uerbũ cõ¬
ceptũ. Illud aũ qd̾ corde̾ cõceꝑas. nulla
linga tenebat᷑. Cũ gͦ dĩ loq̃ns linguã
nõ quęreret. & genꝰ ⁊ lõcittionis non
assumeret. quomͦ auditꝰ ẽ a filio. cum
ipsũ filiũ sit loquutꝰ ds̃. Quomͦ enĩ
tu uerbũ qͦd loqueris in corde habes. &
apud te ẽ. ⁊ ipsa cõceptio sp̃alis ẽ. Hã

Expanded text:
processit, sed jam natum est in corde, et manet processit, sed jam natum est in corde, et manet ut procedat: attendis autem ad quem procedat, cum quo loquaris; si Latinus est, vocem latinam quaeris; si Graecus est, verba graeca meditaris; si Punicus est, attendis si nosti linguam punicam; pro diversitate auditorum diversas linguas adhibes, ut proferas verbum conceptum: illud autem quod corde conceperas, nulla lingua tenebatur. Cum ergo Deus loquens, linguam non quaereret, et genus locutionis non assumeret, quomodo auditus est a Filio, cum ipsum Filium sit locutus Deus? Quomodo enim tu verbum quod loqueris, in corde habes, et apud te est, et ipsa conceptio spiritualis est nam
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ patris ẽ. In pͥncipio erat uerbũ.
⁊ uerbũ erat apud dm̃ ⁊d̃s erat uerbũ.
Nos loquim᷑ uerba uolantia ⁊ tͣnseun¬
tia. Mox ut sonueritore tuo uerbũ tu¬
um transit: ꝑagit strepitũ suũ. & tran¬
sit in silentiũ. Numqͥd pot̃ sequi so¬
uũ suũ et tenere ut stet: cogitatio
tam̃ tua manet: ⁊de ipsa cogitatiõe
manẽte dicis multa uerba transeim¬
tia. Quid dicimꝰ fr̃s. dds cũ loqueret᷑ adhi¬
buit uocẽ. adhibuit. sonos adhibuit
sillabas Si adhibuitͦ ista. qua lingua
loquutꝰ ẽ. hebrea. an greca. an latina:
Ibi necessaris linguȩ si distinctios gen¬
tiũ. Ibi aut̃ nemo pot̃ dicere illa łigita
uł illa ling̾a loquutũ ẽẽ dm̃. Cor tu¬
um attende quando concipis uer¬
bũ qͦd dicas. Dicã enĩ si pot̾o qd̾ in
nobis attendamꝰ. nõ ũd illud comp̃¬
hendamꝰ. Quando gͦ concipis uerbũ
qd̾ ꝓferas. iẽ uis dicere: upsa rei cõcep¬
tio in corde tuo iã uerbũ ẽ. Hondum

Expanded text:
 In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Nos loquimur verba volantia et transeuntia: mox ut sonuerit ore tuo verbum tuum, transit; peragit strepitum suum et transit in silentium. Numquid potes sequi sonum tuum, et tenere ut stet? Cogitatio tamen tua manet, et de ipsa cogitatione manente dicis multa verba transeuntia. Quid dicimus, fratres? Deus cum loqueretur, adhibuit vocem, adhibuit sonos, adhibuit syllabas? Si adhibuit ista, qua lingua locutus est? Hebraea, an graeca, an latina? ibi necessariae linguae, ubi distinctio gentium. Ibi autem nemo potest dicere, illa lingua, vel illa lingua locutum esse Deum. Cor tuum attende. Quando concipis verbum quod dicas: dicam enim, si potero, quod in nobis attendamus, non unde illud comprehendamus: quando ergo concipis verbum quod proferas, rem vis dicere, et ipsa rei conceptio in corde tuo jam verbum est; nondum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a: ut in dõ crescat ⁊ nr̃a. Hoc enĩ dicit apłs: hoc dicit
scriptura sc̃a Qui głatur in dño głet᷑.
In te uis głari. crescere uis.s malo tuo
male crescis. Qui gͦ male crescit: iuste
minuit᷑. Crescat gͦ ds̃ qui semꝑ ꝑfectꝰ
ẽ: crescat in te. Quanto enĩ magis in¬
telligis dm̃:⁊ qͣntomagis capis uidet᷑
inte crescere ds̃: In se aut̃ nõ cresgt:
sed semꝑ ꝑfectꝰ ẽ. Intelligebas cnĩ/^ mo¬
dicũ: intelligis hodie ampliꝰ. Intelligis
cras multo ampliꝰ. Lum̃ ipsũ dĩ crescit
in te: ita uelut d̃s crescit qui sẽꝑ ꝑfectꝰ
manet: quẽadmodũ si curarent᷑ alicu¬
ius ocłi ex pristina cecitate unciꝑet
uidere paululũ lucis. ⁊ alia die plꝰ
uidere : t̾cia die ampliꝰ Uideretur il¬
li lux crescere: lux tam̃ ꝑfecta ẽ: siue
ipse uideat siue nõ uideat. Sic ẽ un
terior hõ ꝓficit quidẽ in dõ: ⁊ d̃s ul

Expanded text:
ra, ut in Deo crescat et nostra. Hoc enim dicit Apostolus, hoc dicit Scriptura sancta: Qui gloriatur, in Domino glorietur . In te vis gloriari? crescere vis: sed malo tuo male crescis. Qui enim male crescit, juste minuitur. Crescat ergo Deus qui semper perfectus est, crescat in te. Quanto enim magis intelligis Deum, et quanto magis capis, videtur in te crescere Deus: in se autem non crescit, sed semper perfectus est. Intelligebas heri modicum, intelligis hodie amplius, intelliges cras multo amplius: lumen ipsum Dei crescit in te; ita velut Deus crescit, qui semper perfectus manet. Quemadmodum si curarentur alicujus oculi ex pristina caecitate, et inciperet videre paululum lucis, et alia die plus videret, et tertia die amplius, videretur illi lux crescere: lux tamen perfecta est, sive ipse videat, sive non videat. Sic est et interior homo: proficit quidem in Deo, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ aliqͣ loquit᷑ diuina: illumi¬
natꝰ ẽ adõ. Hãsi nõ ess illuminatꝰ. teriã
t̾ã loqueret᷑. Ergo seorsũeg̾ra dĩ: seor¬
sũ ẽ nat̾a hoĩs. m̃ natutã hominis
interroga.ascit᷑. erescit. usitata ista ho¬
minũ di.cit Qiuio nouit nͥ t̾rã de t̾ras
humana loquitur. humana nouit.
humana sapit: carnalis carnaliter es¬
timat. carnalit̾ suspicat᷑. Ecce ẽ totꝰ hõ
ueniat gratia dei: illuminet tenebras
illiꝰ sic̃ dicit. tu illuminabis lucernã
meã dñe d̃s m̃s illumina tenebͣs
meas. Assumat m̃tem humanã cõ¬
uertat᷑ ad lucẽ suã. Incipit iã dic̾e

Expanded text:
i autem aliqua loquitur divina, illuminatus est a Deo. Nam si non esset illuminatus, terra terram loqueretur. Ergo seorsum est gratia Dei, seorsum natura hominis. Modo naturam hominis interroga: nascitur et crescit, usitata ista hominum discit. Quid novit nisi terram de terra? Humana loquitur, humana novit, humana sapit; carnalis carnaliter aestimat, carnaliter suspicatur: ecce est totus homo. Veniat gratia Dei, illuminet tenebras illius, sicut dicit, Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illumina tenebras meas ; assumat mentem humanam, convertat ad lucem suam: incipit jam dice
Abbreviated transcription (Latin):
Qnae gͦ. ulu oporcet crescere me aut̃
erat. Numqͥd iuuenis. si iã triguita an¬
nor fit adhuc crescit᷑. Iam ab ipsa ęta¬
te uergere incipiũt hoĩes: ⁊ declinare
ad grauiorẽ etatẽ. X inde ad senectutẽ.
S &e si pueri essẽt ambo. nõ diceret.
illũ oportet cresc̾e me aut̃ minuided
diceret simul nos oportet crescere. Nc̃
aut̃ triginta annoꝵ ille: triguita et
ille.Sex m̃ses qui int̾ erãt: nullã dis¬
tingũt ȩtatẽ magis illud inuerit lec¬
tio quã aspectio. Quid gͦ ẽ illũ oportet
crescere me aut̃ minui: ꝙagnũ hoc sa¬
cram̃tũ intelligat caritas ur̃a Anteꝙͣ.
ueniret dñs ib̃s. hoĩes głabant᷑ de se.
ne peccato:⁊ inuenitoescum pec¬
cato:si sic uenit ille ut dimiteret per¬
cata. Ds largiat᷑. hõ confiteat᷑. Et enĩ cõ¬
fessio hoĩs. humilitas hõis: miseratio dĩ:

Expanded text:
re, me autem erat : numquid juvenis, si jam triginta annorum sit, adhuc crescit? Jam ab ipsa aetate vergere incipiunt homines, et declinare ad graviorem aetatem, et inde ad senectutem. Sed et si pueri essent ambo, non diceret, Illum oportet crescere, me autem minui; sed diceret, Simul nos oportet crescere. Nunc autem triginta annorum ille, triginta et ille: sex menses qui intererant, nullam distinguunt aetatem; magis illud invenit lectio quam aspectio. 5. Quid Magnum hoc sacramentum! intelligat Charitas vestra. Antequam veniret Dominus Jesus, homines gloriabantur de se: ne peccato, et invenit omnes cum peccato. Si sic venit ille ut dimitteret peccata, Deus largiatur, homo confiteatur. Etenim confessio hominis, humilitas hominis: miseratio D
Abbreviated transcription (Latin):
glistã ioħ̾m uelut aquilã riolare
alti: caliginẽ q t̾rȩ transcẽdere.
⁊ lucẽ ueritatis firmioribꝰ ocłis intueri.
Multa enĩ iã ex eugłio eiꝰ ꝑ ministeriũ nrm̃
dño adiuuãte tractata ft̃ Ex ordine aut̃
sequit᷑ hec lectio quȩ hodie recitata est.
Raque dictairus sũ donãte dño. multi sic
audifĩ estis. ut magis recognoscatis quã
discatis. Nõ idõ tam̃ pigra eẽ debet in¬
tentio: qr nõ ẽ cognitio. s recognitio. Hoc
loquebat᷑ cũ samaritana muliere. Dicta
enĩ ibi st̃ magna misteria. ⁊ magnarũ
similitudines rerũ: pascentes animã
esurientẽ. reficientes languentẽ. Dñs enĩ

Expanded text:
listam Joannem velut aquilam volare altius, caliginemque terrae transcendere, et lucem veritatis firmioribus oculis intueri. Multa enim jam ex Evangelio ejus per ministerium nostrum Domino adjuvante tractata sunt: ex ordine autem sequitur haec lectio, quae hodie recitata est. Ea quae dicturus sum Domino donante multi sic audituri estis, ut magis recognoscatis quam discatis. Non ideo tamen pigra debet esse intentio, quia non est cognitio, sed recognitio. Hoc loquebatur cum Samaritana muliere. Dicta enim ibi sunt magna mysteria, et magnarum similitudines rerum; pascentes animam esurientem, reficiente
Abbreviated transcription (Latin):
Qui erãt salui apud dm̃᷑. qui faciebãt
an qui nõ faciebat. setrꝰ apłc resuscitauĩt
mortuũ. Simon magꝰ fecit multa.
Erãt ^ qͣuidã. xp̃iani. qui nõ poterãt fa¬
cere. nec qͦd faciebat petrꝰ. nec qd̾ facie¬
bat simon s unde gaudebãt: qͦe noĩa
tiũ hoc ait Direrũt enĩ głantes ipsi
discipłi. Ecce dñe in noĩe tuo etiã de¬
monia nobis subiecta sũt: bene quidẽ
cõfessi st̃. detuler̃t honorẽ nõi xp̃i x̃¬
tam̃ qͥd ait eis. Holite in hoc głari qi
demonia uobis subiecta sũt. s gaudete
qe noĩa ur̃a scripta sũt in celo. setrus
demonia excludit. Hescio qͦ anicła
iudua. nescio quis hõ qualiscũq laicꝰ
habens caritatẽ. tenẽs integritatẽ fidĩ:

Expanded text:
t salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus fecit multa : erant ibi quidam christiani qui non poterant facere, nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudebant? Quia nomina tium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitatem, tenens integritatem fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
talis capit. qualis dm̃. Nõ enĩ homo pot̾at
cape dm̃. soere posat ho homiinẽ. caꝑe
dm̃ nõ pot̾at. Unde nõ pot̾at caꝑe dm̃: qͣe
ocłm cordis unde caꝑet nõ habebat. Etat
g᷑ aliqͥo intꝰ sauciũ: aliqͥo foris sanũ. Cor¬
poris ocłos habebat sanos. cordis habebat
saucios. Factꝰ ẽ ille hõ ad corporis ocłm. ut
credens in eũ qu uideri corporalit̾ pot̾at.
cur̾reris ad eũ ipsũ iudendũ quẽ sp̃aliter
uidere nõ poteras. Tanto tẽpore uobiscũ
sũ ⁊ nõ cognouistis me: philippe: qui me
uidłt uidst ⁊ patrẽ. Quare illi nõ illũ
uidebãt: Ecce uidebãt illũ. i patiẽ nõ
uidebat . iudebat̃ carnẽ. s maiestas late¬
bat: qd̾ uidebãt discipłi qui amauerunt.
uiderũt ⁊ uidĩ. qui crucifirerut. Intꝰ gͦ
erat totꝰ ille. ⁊ sic intꝰ incarne. ut apud
patrẽ maneret. Nõ enĩ deseruit patrẽ
quãdo uenit ad carnẽ sarnalis cogita¬
tio nõ capit qd̾ dico. Bisferat intellec¬

Expanded text:
omo poterat capere Deum: videre poterat homo hominem, capere Deum non poterat. Unde non poterat capere Deum? Quia oculum cordis unde caperet, non habebat. Erat ergo aliquid intus saucium, et aliquid foris sanum: corporis oculos habebat sanos, cordis oculos habebat saucios. Factus est ille homo ad corporis oculum; ut credens in eum qui videri corporaliter potuit, curareris ad eum ipsum videndum quem spiritualiter videre non poteras. Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui me vidit, vidit et Patrem. Quare illi non illum videbant? Ecce videbant illum, et Patrem non videbant: videbant carnem, sed majestas latebat. Quod videbant discipuli qui amaverunt, viderunt et Judaei qui crucifixerunt. Intus ergo erat totus ille, et sic intus in carne, ut apud Patrem maneret: non enim deseruit Patrem quando venit ad carnem. 13. Carnalis cogitatio non capit quod dico: differat intellec
Abbreviated transcription (Latin):
illuminãs. Altud ẽ enĩ lum̃ qd̾ illumi¬
nat. aliud lum̃ qd̾ illuminat᷑. Nã et
ocłi nr̃i lumina dicunt᷑. et tam̃ in te¬
nebris patẽt ⁊ nõ uidẽt. Lum̃ aut̃ illu¬
minãf. se ipso lum̃ ẽ. ⁊ sibi lum̃ ẽ. Hon
indiget alio lumine ut lucere possit:
s ipso indigẽt cet̾a ut luceãt. Confessꝰ¬
tos faceret iħc. & ꝓferret᷑ ad eũ. uelut
qui instigaret᷑. qͣsi inaudo enim narra¬
uerũt. ecce ille facit plures discipłos.
qd̃ ẽ ille hocͤ ẽrgo dixit ioħs. Non potest
cȩlo. Ergo. rp̃c dat. Homo accipit. Ip¬

Expanded text:
 enim lumen quod illuminat, et aliud lumen quod illuminatur: nam et oculi nostri lumina dicuntur, et tamen in tenebris patent, et non vident. Lumen autem illuminans a seipso lumen est, et sibi lumen est, et non indiget alio lumine ut lucere possit, sed ipso indigent caetera ut luceant. 2. Confesstos faceret Jesus, et perferretur ad eum, veluti ut instigaretur, quasi invido enim narraverunt: Ecce ille facit plures discipulos est ille. Hoc ergo dicit Joannes, Non potest coelo. Ergo Christus dat, homo accipit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis quã oculꝰ: nõ est tam̃ p̾cisꝰ a corpore:
Meliꝰ est ẽẽ digitũ et ẽẽ in corpore: qͣm ẽe
oculũ. et enelli de corpore: Proide fir̃s mei
nemo. uos fallat. nemo uos seducat: amate
Laulꝰ dicit hͥecy qͥ plantat ẽ aliqͥo. neq qͥ
rigat: sed qui uicrementũ u. dat deus:
W qͥsqͣm nrͣm dicit qͥa aliqͥd est Si dixe¬
rimꝰ qͥa aliqͥd sumꝰ. &. nõ illi głam dederi¬
teri sumꝰ: Nos amari uolumꝰ: nõ sponsũ:
Uos xp̃m diligite. & nos in illo: in quo ce
uos a nob̾ diligimini: Inuice se diligant
membra: sed omĩa sub capite uiuant: Do¬
lore qͥdem fr̃s mei multa coactus sũ dic̃ẽ :
et pauca dixi Lecꝰtionẽ tam̃ finire nõ po¬
tiu Aderit dñs. ut oportune fimat᷑: Nolui
enĩ ampliꝰ onerare corda ur̃a: qͤ uolo uacare
egemitibꝰ ⁊ oratiombꝰ ꝓhis qͥ ad huc surdi st᷑. o

Expanded text:
us, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpore. 18. Proinde, fratres mei, nemo vos fallat, nemo vos seducat: amate qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam dederiteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, et parva dixi: lectionem finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda vestra, quae volo vacare gemitibus, et orationibus pro his qui adhuc surdi sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
si: ꝙ ait. Hoc gͦ gaudiũ meũ impletũ
ẽ. Illũ ꝯportet crescere: me aut̃ minui. Qd
ẽ hoc ᷑ illũ oportaẽeraltari: me aut̃ humi¬
liari. Quomͦ crescit iħc. Q uomͦ erescit
ds. Perfectꝰ nõ crescit. Ds aut̃. nec crescit
nec minuit᷑. Si enĩ crescit. ꝑfectꝰ nõ est.
Si miniut: d̃s nõ ẽ Iħc aut̃ d̃s quomͦ cres¬
cit. si ad ętatẽ. qr dignͣ ẽ ẽẽ hõ. ⁊ fuit
puer : et cũ sit uerbũ dĩ. infans in pre¬
sepi iacuit. E cũ ipse matrẽ suã cõdi¬
derit. lac infancie de. matre sux̃. Qa cre¬
uit gͦ iħs ętate carnistidõ forte. dictũ ẽ.
ilũ oporte crescere me autĩ fumat.

Expanded text:
Hoc ergo gaudium meum impletum est. 4. Illum oportet crescere, me autem minui. Quid est hoc? Illum oportet exaltari, me autem humiliari. Quomodo crescit Jesus? quomodo crescit Deus? Perfectus non crescit. Deus autem nec crescit, nec minuitur. Si enim crescit, perfectus non est: si minuitur, Deus non est. Jesus autem Deus quomodo crescit? Si ad aetatem, quia dignatus est esse homo, et fuit puer; et cum sit Verbum Dei, infans in praesepi jacuit, et cum ipse matrem suam condiderit, lac infantiae de matre suxit: quia crevit ergo Jesus aetate carnis, ideo forte dictum est, Illum oportet crescere, me autem minui.