comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quos requenter nr̃orum plurimisiuul neratis. aliqu artis &i aminteri atis ad templumquasi ad artẽ
cuandamie sugiebant quonennullos ex xp̃ianis captos secum abducentes accensis ari simmolare cage¬
bentur. Renitentis ncuis et ex quesitisil pplicus excruciatos necabant. alio spatibulis ad sigen¬
tes. aliscon fractis crurib inspeluncas p̃cipitantes qua sob sacrisitiorum sanguinem ca&eras ꝙ in ipu¬
riiates de lubrirecipiendis u&us ta scuriosa construcerat : uerũ haec ꝑ singulosdies. primocũm&u
dein cumfidutia etdisperationegerere atq intratemplum clausi rapto & p̃ dcuuuere ad postre¬
mumggassintes in sangiuine ciuium . di isceleris etaudatiaesuȩ diligunt olimphumquendam
nmine echabe solo philos quadarte signa arcemde fenderent eit ramni detinerine. Achi

Expanded text:
quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christianis captos secum abducentes  Al. adducentes, accensis aris immolare cogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas curiosa construxerat. Verum haec per dies singulos primo cum metu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sanguinem civium, ducem sceleris et audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, quo antesignano arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi
Abbreviated transcription (Latin):
dum pterpar& es habebat. Vuum : e põqui peridem tempus gubernabat eedesiam hanca b imprĩ
deposcere ut crescentibus fidelium populis. orationum quoq crescerent domus: quam que ciam accep¬
ta uelle ex colere repertam lo co sunt antraquȩ dam latentia etterrȩ defossa. latroranis et sccleri
i acerimenus apta. Igiturgentiles quir& legi criminumsuorum. latebras et flagitior
cauernas uiderent ñ onferentes oport ctotseculimalaet tenebris obtectareserari. uelitdiaconũ
calicoputato in sanireom es acpulam surerecoererunt necuocibus iamet seditionib: ut debant
sedinanusentoq detertarenituntur erebrosc̃flict& s age emplate isbellos aperto utq populi sin¬
tersecoire: at nr̃i numero potentia multe plures sed nodestia relegionis minus feroceserant e

Expanded text:
dum praeter parietes habebat. Visum est Episcopo qui per idem tempus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore dum praeter parietes habebat. Visum est Episcopo qui per idem tempus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore deposcere, 292 ut crescentibus fidelium populis, orationum quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur Gentiles, qui retegi criminum suorum latebras et flagitiorum cavernas viderunt  Al. viderent, non ferentes operta tot seculis mala et tenebris obtecta reserari, velut draconum calice potato, insanire omnes ac palam furere coeperunt. Nec vocibus jam et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri numero et potentia multo plures, sed modestia religionis minus feroces erant. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ale candram confirmataest et apud constantino polim decreto concilii : exillo a pollinaristat abecde¬
sia decin antes etepos sibsuȩ partis etdigmeta propricc ecdesias q defonduno: lereu runuberomer
medieus et poshiun cheofilus. in hiero solymis aitim post crrillum iohumiri in ft ales re: urant sede
cis ulli sobtenei emodus cumitiq fideriam n illauideretur subesse discordia : Hocider apud trrim
fuit ubicumne iodorus unus sine ex antiqui scatholici s iure ttemptat ionun: &ccumentis probat is cumati cc¬
naiitestimenio a confesoribu sess et eps facti s modestia eius contempta. aliusa nel&u partib trdi¬
natur. Sed etu multis huiuis modi confusionss contentio genuit sacerdotum. A pud constantino go¬
lmuero nec carius ex p̃tore urbano caticuminus et ruperbabtis maconsecutus sacerdotium suscepit
occa sione huiuis cemodioberti. Baslica quȩ dam publii operis u&usta & ad mdum neglecta

Expanded text:
Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim decreto concilii. Ex illo Apollinaristae ab Ecclesia declinantes, et Episcopos sibi suae partis, et dogmata propria Ecclesiasque defendunt. CAPUT XXI. De ymis autem post Cyrillum Joannes, Apostolicas reparant sedes. cis ullus obtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et tentationum documentis probatus, Athanasii testimonio esset a confessoribus Episcopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibus Orientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Praetore Urbano catechumenus et nuper baptisma consecutus, sacerdotium suscepitoccasione hujuscemodi oborti. Basilica quaedam publici operis, vetusta et admodum neglecta
Abbreviated transcription (Latin):
uperlapiae tusingens eoristur honsosum fundimentorum sara lon go lateq iactartur: uerum &uã
totiui pene ecuato fiens coorlauentur : porticusquoq pũlie .e. in qiuibusiudegrtum mubeitudo queorer
uideaturo siterecommanebet adio lumdeducte omnesiudeos quireptisunt oppressere. luceuero
otta umn semol erederent estigi sie ã drtqui nondos qu opprossifuerait reliquam ubetudo concuriti
ae deseratqiardm infenonbus cempli dime si habens aditusinterdu as porticus quȩfuerant cenula¬
cutoi ls ferma dium plateas. pcurren s aduetis etexanm atis quiaderant iudeis ul tro citroq ferebat᷑
hociterim sepuis etsrequentisine ꝑ totanilamdiem rep&ensꝑtinacis populi temerttatem flarnis
mentis enmnum signaculumeracis itacuidens apparut ut &iam quidi luero prosuim fidelitate uo¬

Expanded text:
t non solum fundamentorum saxa longe lateque jactantur, verum etiam totius loci pene 264 aedificia complanantur. Porticus quoque publicae, in quibus Judaeorum multitudo, quae operi videbatur insistere, commanebat, ad solum deductae, omnes Judaeos qui reperti sunt oppressere. Luce vero orta, cum se mala crederent effugisse, ad requirendos eos qui oppressi fuerant, reliqua multitudo concAedes erat quaedam in inferioribus templi demersa, habens aditum Al. aditus inter duas porticus, quae fuerant complacuit, et per medium plateae percurrens, adustis et exanimatis qui aderant Judaeis, ultro citroque ferebatur. Hoc iterum saepiusque et frequentissime per totam illam diem repetens, pertinacis populi temeritatem flammis mentis omnium signaculum Crucis ita evidens apparuit, ut etiam qui diluere pro sui infidelitate vo
Abbreviated transcription (Latin):
estergo in quit in primo anno in itium primimensis quod est decimet nouem annorum circuli prin¬
cipium secundum aegrptiosquidem mensis faminothxxvi die secundum machedones : drstrim̃
cendisse primam partem uerum &iam quartamiam in eadem habere id ÷ in prima. ex duo decim

Expanded text:
Est ergo in primo anno initium primi mensis, quod est XVIIII annorum circuli principium, secundum Aegyptios quidem mensis Famenoth XXVI die, secundum Macedones vero cendisse primam partem, verum etiam et quadrantem in ea die habere, id est, in prima parte e
Abbreviated transcription (Latin):
nificentissime scripsit et catholicȩfidei expositionem breuiter editam dereliquit quã¬
neo cosarias fides unusds̃ pater uerbiuiuentis sapienti ae subsistontis. etuirtutis suȩ
et figurȩ ꝑfectus ꝑfectigentor paterfiluiunigeniti unus ds solus ex solo dõ figura etimagodeitatis
Verbum penarans sipientia conp̃bendens omniaetiurtus quatota creatura fieri potuit. filius
uerus ueri & inuisibilis exinui sibili et incorruptibilis ex in corruptibili & in mortalis exinmor¬
tuliet sempe ternus ex sempiterno unus sp̃s sc̃s exdõ substanti am habens et qui ꝑfilium apparunit¬
imago filii perfecti ꝑfectauiuentium causa sc̃tatis. sc̃ificationis prestutrix perquem ds̃ super
omnia et i nomnib cognoscituretfilius peromnes trinitas perfecta maiestate et sempiternita¬
te et regnominime diuid eur neq ab alienatur : Igiturneq factum quid aut seruiens intrini¬

Expanded text:
nificentissime, et catholicae fidei expositionem breviter ita continentNeocaesareae fides: Unus Deus Pater Verbi viventis, sapientiae subsistentis, et virtutis suae, et figurae, perfectus perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus Dominus, solus ex solo Deo, figura et imago deitatis, Verbum perpetrans, sapientia comprehendens omnia, et virtus qua tota creatura fieri potuit. Filius verus veri, et invisibilis ex invisibili, et incorruptibilis ex incorruptibili, et immortalis ex immortali, et sempiternus ex sempiterno. Unus Spiritus sanctus, ex Deo substantiam habens, et qui per Filium apparuimago Filii perfecti perfecta, viventium causa, sanctitas, sanctificationis praestatrix, per quem Deus solus super omnia et in omnibus cognoscitur, et Filius per omnes. Trinitas perfecta, majestate, et sempiternitate, et regno minime dividitur neque abalienatur. Igitur neque factum quid, aut serviens in Trini
Abbreviated transcription (Latin):
tabatur: istu possessio duobus fratrib: sorte hereditatis obuenerat. sed pecuniȩ cupiditas quȩ pene
ominum corda mortalium superat &tam fraterne cessitud inemuio lauit. qđͣ ibatur a fratrib tẽpo¬
manus sanguis propiscib funde bat᷑. seddĩprouidentia ad fuitali quando aiuxilium aduentusq:
gregoru uid & prelia et morte suirorum furentes q germanos quid tau sȩ exsister& proqua mecitai sui
iulum siluissent : Nolite in quit ofilioli rationabiles animas prometis animantib uiuolare frat̃ nã
paem questus cupiditate dissoluero : di leges et naturȩ pariter iuratemeraro :etumnam ecum ad
oram stagni exitialis accedite : egoia muos ꝑ uirtutem dnĩ omnicertamine cruentȩ contentionis
ab soluam: et cumhaec diciss & in conspectuommum uirgam quã tenebat mani. ad primas lit toris
undas defigit : et ipsepositis genibus palmastendit ad eplum: atq his uerbis excelso supplicatdõ: Tii¬

Expanded text:
tabantur. Ista possessio duobus fratribus sorte haereditatis obvenerat, sed pecuniae cupiditas, quae pene omnium corda mortalium superat, etiam fraternam necessitudinem violavit. Caedes ac bemanus sanguinis pro piscibus fundebatur. Sed Dei providentia aliquando affuit: Gregorius videt praelia et mortes virorum, furentesque germanos. Cumque honore adventus suiulum siluissent, Nolite, inquit, o filioli, rationabiles animas pro mutis animantibus violare, fraternam pacem quaestus cupiditate dissolvere, Dei leges et naturae pariter jura temerare: et una mecum ad oram stagni exitialis accedite, et ego jam vos per virtutem Domini ab omni certamine cruentae contentionis absolvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat in manu ad primas littoris undas defigit, et ipse positis genibus palmas tetendit ad coelum, atque Dominum supplicat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
xime cum multiex fratribus ita mecumsentiant. Sed hoc magisde iudico quod excedant atq emine¬
ant quȩ in eo scripta sunt humanȩ auditionis modum: et sitineo arcanus quidam etreconditus atq ad¬
mirandus omnibus sensus que met ego admiror acueneror &iam non intellego etita sentio quod diuma
aliqua sacramenta sermombus contegantur humani .s. Non tamiudiciomeo discernens quam fide cre¬
dens : Et ideo non reprobo quȩ non intellego sed tanto magis admiror quantominus ad sequor: posthȩe
uero totius libellidisserens corpis et singula quȩq discutiens atqeuidenter ostendens nullo modo
fieri posseut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat : ad dit &iam haecdicens: consũma¬
tugitur omni proph&ia beatos diut propb&a eos qui heccustodiunt : sed et semetipsumbeatumdicit :
aitenimbeatus qui seruat uerbum prophetiae librihuius: etego iohannis quiuideo et audiohȩ euo

Expanded text:
icere nullatenus audeo; » hoc magis de eo judico quod excedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admirandus omnibus sensus, quem et ego admiror ac veneror, etiam si non intelligo, et ita sentio, quod divina aliqua sacramenta sermonibus contegantur humanis, non tam judicio meo discernens quam fide credens. Et ideo non reprobo quae non intelligo, sed tanto magis admiror, quanto minus assequor. Post haec vero totius libelli disserens corpus, et singula quaeque discutiens atque evidenter ostendens, nullo modo fieri posse, ut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat. Addit etiam haec dicens: « Consummata igitur omni prophetia, beatos dicit eos qui haec custodiunt. Sed et semetipsum beatum dicit. » Ait enim: « Beatus qui servat verbum prophetiae libri hujus. » His et hujuscemo
Abbreviated transcription (Latin):
ducens : et cursuuelo ciorere fugiens aonspectu su perno uissadiscedere: abrasuis redditur. et arantẽ
campum germanisiam concordi b: dereliquio : sede tinodiernum frugum ferax es sedictur solum
d ã locosurs angusticumres poscer& ecdesiam construi. Rupis quȩdam uicimimontis ex parte
orientis obiecta. ex aliauero p̃ter fluens fluuius spatium quantu m eidesiȩ fufficeret denega
bat : & cum alius omnino nonesset locus omnesq mestia gerent . quod solum ad construendam
etdesiam non haberent. ille fide plenus pernocias seinora tione dicitur. & dnm̃ ihm̃ promis

Expanded text:
ducens, et cursu velociore refugiens, a conspectu superno jussa discedere, abyssis suis redditur: et arentem campum germanis jam concordibus derelinquit. Sed et in hodiernum frugum ferax esse dicitur. Iterum dam loco ruris angusti, cum res posceret ecclesiam construi, rupes quaedam vicini montis ex parte Orientis obiecta, ex alia vero preterfluens fluvius spatium, quantum ecclesiae sufficeret, denegabat. II 143 Et cum alius omnino non esset locus, omnesque mesti aierent, quod solum ad construendam ecclesiam non haberent, ille fide plenus pernoctasse in orationem dicitur et dominum Ies
Abbreviated transcription (Latin):
Imperator cesar. galerius maximinus germanicus sarmaticus pius felixinuictus august̃
indesinentem curam prouintialium nostrorum gerentes etutilitatib: eorum. uelcom modis con¬
sulgetites quȩ ad communo et publicumbonum spectant quȩq animis cunctorum. cara etiocunda
sunt numquam desimus piudert: unde cognitum e seomnib: hominib: non dubito manifesto que
conperio ex eofomito quodius sumfuerat. adiuis principib diodetiano et maximiano parentib
nris in hiberi conuentus p̃ia norum plurimas direptiones et p̃das ab offeialib: fatasid que ꝑdies¬

Expanded text:
Imperator Caesar Galerius Maximus, Germanicus, Sarmaticus, pius, felix, invictus, augustus. Indesinenter curam provincialium nostrorum gerentes, utilitatibus eorum consulentes, quae ad commune et publicum bonum spectant nunquam desinimus providere. Unde nt, numquam desinimus providere. Unde cognitum esse omnibus hominibus non dubito manifesteque compertum ex eo fomite, quod iussum fuerat a divis principibus Dyocletiano et Maximiano, parentibus nostris, inhibere conventus Christianorum, plurimas direptiones et predas ab officialibus factas. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ut a nimolibet relegiombuie sollemnitatiq deseruiat. sede torationũ domts id ẽ domini casua ut in tau¬
renet preuolurrato ꝑmitumus sane quo momiib cumlatiorhabeat᷑ baeenostra largitio &iamillud hacdego
sancimus utsi quȩ domusagri uel quelibet preia exxp̃i anorumbonisante ac parentum nostorum p̃ceptis
ad fiscius fuerant setiata siqua & ĩm ab aliquo compe tq̃ e sint uelsi quadistracta autdomoin aliquem
conlata hae comma in antiquum iuscp̃ianorũ p̃cipimus reuocuri. dominisq propriis uniuersarestitiu

Expanded text:
ut animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro voluntate, permittimus. Sane quo in omnibus cumulatior habeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque propriis universa restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ relegionis instructus aduersu s impiorum arma ꝑficiscit᷑. seđindextera sua mani signumnihil¬
ominu scrucis exauro ftcbrefactum habuisse ꝑ bib&ur:¬

Expanded text:
que religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃ ut ÷ sollem nonr̃is initiari signum dominicȩ passionis aceperat: cumigitur anxius et multa secum
deinminentis belli necessitato ꝑ uoluens it̃ ager& atq ad cȩlum sȩpius oculos eleuaret. et inde sibidiumũ
pcaretur auxilium uidit persoporẽ adorientis partẽ incȩlo signum crucis igneo cdore ruti lare : cumq
tanto uisu fuis sec exteritus. a nouo ꝑturbar&ur as pectu. ad stare sibiind itange losdicento s constantine¬
TΟΤCV ΝΙΚΑ quod estin bocumce : tumuero l&us redditus et deuictoria iam securus signũcruois qđ
incȩlouiderat. in sua fronte designat . et itaçelitus inuitatus ad fidẽ: non mih illo uideur inferios cui
similit̃ deciae lodictumẽ : Saule saule quid me ꝑsequeris ego sumihũsna tareus nisi quiahic non ad¬
huo ꝑsequens sediam consequens inuitat᷑ : ex insignõ qđ incȩlo sibifuerat demonstratũ inmilitarte
ubxilla trans format. ac labarũ quẽ dicunt inspeciem crucis dominicae ex aptat. et  armis uecillis¬

Expanded text:
tamen, ut est solemne nostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: Constantine, in hoc vince. Tum vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillis
Abbreviated transcription (Latin):
tã pententiã uiderit. Oehis uero quiuita excedunt penitentib decernunt uatuum nullum debe¬
rid imitti siquissane accepta communione suꝑuixerit : debere eum tempora statuta complere uł
corto prout moderari ep̃suoluerto. Decathi cuminis quipro lapsisunt stetuetunttrib amniseos
acathicuminorum oratione separatos postea recipe debere
Etne deciuitate in feriori admaiorem ecclesi amtransi requis ambiat siue ẽps siue &iam ali¬
usclericus. Et nequis dericus quiderelicta ecdenia sua nullis existentł causa probabili uagatu re coberrat
ꝑalias ecdesias suscipiatur in communionem. Qut ne moeum qui ad alium ꝑtin& subripiens in suaade
tiueluini ampliationem quod sol& in nouodatum uel sescuplum uel &iam duplum recipi quđ si fa¬

Expanded text:
tam poenitentiam viderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debetam poenitentiam viderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere eum tempora statuta complere, vel certe prout moderari Episcopus voluerit. XV. De Catechumenis qui prolapsi sunt, statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat sive Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clericus qui derelicta Ecclesia sua, nulla existente caussa probabili, vagatur et oberrat per alias Ecclesias, suscipiatur in communionem. XVIII. Et ut nemo eum qui ad alium pertinet, subripiens, in sua Ecnti vel vini ampliationem, quod solet in novo datum sexcuplum vel duplum recipi. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
illum solum quicatbolicam semꝑtenuit fidem nisi suauoluntate ipsceumtali nomine honorariuoluerit
uelsi placuerit. ut queratei epĩ locumuacantem hoc sit in ipsius potestate
Et neinunacuitate duo sintepĩ. Et si qui forte indiscrete ad sacerdotium prouetti postinodumue lipsi
aliquid de setromno sum confessisunt uel ab alii s reuicti ut abiticentur sed et siqui ex insquila pss sunt
penitentiam. quinq an no sintertaticuminos facirnt et duobus annis postboc fidelib tuntuminoratione¬
.XIII. iungantur. &ita post modum suscipiantur. QQuiue ro propt̃ confessionẽ milituam abiecerant etrur¬
sum adhanc ambierunt. hostredecim an nos penitentiamgerere. et postea suscipi sitamen ex corde
penitentiamgerant essȩ tamen in potestatẽ ep̃imoderandi facultatem sieorum fructuo ametut ten¬

Expanded text:
illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI. Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratione jungantur; et ita postmodum suscipiantur. XIII. Qui vero propter confessionem militiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcopi moderandi facultatem, si eorum fructuosam et atten
Abbreviated transcription (Latin):
si fieri potest atotius prouintiae es ordin&ur si hoc difficileẽ certe nonminus a trib ita tamenut me
Et nequemalius ep̃secdesia expulerit. siue dericum siue laicum suscaipiat alius sant᷑ tyo autira¬
cundia aliqua aut contentione ut fierisolet inuste factum. remedium non baberet : decernunt ꝑ sin¬
gulo saonno sin singulisquib s prouintus secundo abemnibus ep̃is prouintialib conciliaagi debore
et dohuuscemodi negetis iidicari utsi foris abuno inique aliquid gestume st ac feri s enendot᷑ s
sububi canarum ecdesiarumsollicitudinẽ. gerao. Et utsi forte in ordin ando epõ duo ueltres pali¬
qua contentiono dissentiano. reliquorum auetoritas et p̃cipuem &ro politanicum cȩteris fir
uii ipsus prouintiae dignitute : Et catharos quia pud nos nouatianisunt si forte petente s ad ecdesiamc̃¬
uertantur tonfossos ec desiastica dogmatudericas inordine quidem su scipidebore sed ordinatione data

Expanded text:
si fieri potest a totius provinciae Episcopis ordinetur. Si hoc difficile est, certe non minus, quam a tribus: ita tamen, ut MV. Et ne, quem alius Episcopus de Ecclesia expulerit, sive clericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium non haberet, decernunt per singulos annos in singulis quibusque provinciis secundo ab omnibus Episcopis provincialibus concilia agi debere, et de hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. ordinando Episcopo, duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolitani cum caeteri firmi ipsius provinciae dignitate. IX. Et ut Catharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data.
Abbreviated transcription (Latin):
scageree senior uuditiuuenes abiq humani suncubs caulis pendete districtos: cume causaminore
compenss& absoluit sermone quos meritis ulexerat : et nelis inanis nocturnacederttactupatio
tolite in quit s iuuenes iinumuobarett̃ nesine causauenis sẽ uide amini. quemimelius p̃ceqũ fur¬
tequessseconuenerat t radunt deboc&iam illud fac tum mirabile fliam habuit. irenen nemine
qugei cambeneminstras sec uirgodefuncta ÷ posteiꝰ obtuuenit quidãcicen seiquõdãdepostũ cõm̃¬

Expanded text:
se ageret senior, videt juvenes absque humanis vinculis in caulis pendere districtos. Cumque causam noxae se ageret senior, videt juvenes absque humanis vinculis in caulis pendere districtos. Cumque causam noxae comperisset, absolvit sermone, quos meritis vinxerat: et ne eis inanis nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, unum vobis arietem, ne sine caussa venisse videamini, quem melius prece, quam furto quaesisse convenerat. Tradunt de hoc etiam illud factum mirabile: filiam habuit Irenem nomine, quae ei cum bene ministrasset virgo defuncta est. Post ejus obitum venit quidam dicens, se ei quoddam depos
Abbreviated transcription (Latin):
uditeinquio oeruditiuiri donec uerbis mecumge stare s est uerba uerbis opposiuetquȩ
dicebantur dicendi artesubuerti : ub iuero ꝓuerbis uirtus proces sit ex oredicentus p
potuerunt resistere uerba uirtuti. nec home adursar̃i potiuto do et
quȩdicta sunt sentire quȩ sensi credat xp̃o et sequatur hune sontrami
qui in confessione fidei fuerate uulsus a uidiorib oculis demulcer&
dine propb&arum quantum et omnos eoram qui eumuiderant narratione comperimus. hic pas¬
torouium etiaminepis copatu po situs permansit. Quadam uero noctẽ cumadcaulas fures uenissent
õmanus nprobas quo & ditum educend souib facerent e otendossent inuisibilib: quib dã uincubs res¬
tricti adluce muelit traditi tortorib ꝓ manserunt.: cumuero oues ducturus ad pascuamatutinus

Expanded text:
Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Etquae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, inqui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus osculis demulceretdine prophetarum, quantum etiam nos eorum, qui eum viderant narratione comperimus. Hic pastor ovium etiam in Episcopatu positus permansit. Quadam vero nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas, quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis restricti, usque ad lucem velut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua matutinus
Abbreviated transcription (Latin):
calidos bominos risui efficereturscã simplicitas: ꝑsiscit tamen senior ethincmnouit sermonis exordiũ :
d&errolimo formauerat. spm̃ dedit uniuersa que uidentur et que non uidentur iurtute uerbis in-
craauit et sp̃s siuiscificatone firmauit : hoc uerbuma csapientia quemnosfilium dicimus huminos
miseratbserirore exuirginena scitur et perpas sionem mortis aperp&uanos morte liberauit ac
resurrectionesu& a&erna nbiscontulit uitam quemex pectamus iudice momnium quȩ rimus ense
diusi& it iobstupefactus urtute diccorũ mutus adomnia hocsolum potuit respondere ita sib
iudot uecaliuduerumesse quã dixerat : tum senior sihae cinquitita es secre dedisti: Surge
e tsequereie ac deminicum ethuius fideisignalum suscipe : et filosofus conuersus ad discipulos
suos ueladeos qui audien digratia conuenerant

Expanded text:
callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores, ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam. Quem 221 et exspectamus judicem omnium, quae gerimus esdicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant:
Abbreviated transcription (Latin):
inbigisu refeunturagnosimus etenumncomꝑfudo relegiosi impris exominterra sacerdotesdi coissent
cpiniono commotephe lospls quoq edialetaci uald e nobiles etopinatis simiconuenerunt in quib quidã
eque indialattica nonin probabi liter eruditis mouebat : et fieb atingens spectaculũ conuenientib ad auden¬
dum doctis editte ratisuiris. nec tamen ullo genero phe lo sofus concludi a quoquam peterat aut confringi
tanta enimdicendiarte obieitis questionib: occurrebat utubi maxime putaretur ad serictus uelu tan¬
guis iubricus laber&ur sedutoftenderetds̃ qui a non in sermo ne regnumdi sed inuirtute consistit : quidã
ex confessorib simplici ssimȩ naturae uir. et nihi laliud sciens nsi xp̃m ibm̃ et hunccrucifixum inttr
te iactantem. poscit abomnib: locum uelle sepaucis cumphy losõ sermocinari : tumuero nri quisimplicita¬
teuiri etimperitiam in sermone dumtacatnossent pauere et ueluit pudorẽ quendã pati. neforte a pud

Expanded text:
o religiosi Imperatoris, ex omni terra sacerdotes Dei coissent, 220 opinione commoti philosophi quoque et dialectici valde nobiles, et opinatissimi convenerunt. In quibus quid viris adaeque in Dialectica non improbabiliter eruditis, movebat: et fiebat ingens spectaculum, convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo genere philosophus concludi a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicissimae naturae vir, et nihil aliud sciens nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum, inter te jactantem, poscit ab omnibus locum: velle se paucis cum philosopho sermocinari. Tum vero nostri, qui simplicitatem viri et imperitiam in Al. de sermone duntaxat nossent, pavere, et velut pudorem quemdam pati, ne forte apud
Abbreviated transcription (Latin):
le diuersis ex causisint̃ setuedã urgiadetulissent int̃pellabatur frequenter a singeis offerebant᷑
libelli cul pȩ prostrobantur et magis ad haec quam adid proq: sientum suerat animosdabant tlleui
quid querimoniae h abere uiderouir deferr& : eitumre sedisset suscepit a singulis liballos quosimuilims
dicari propt̃ qedĩ solu sintoruos e pectatiudicium etuestra uirgia quȩcumq sunt adila didiun uin te¬
seruent examen uosetenim nob adõ datiestisdii. et conueniensrẽuthomo iudicet deos sebille ilis le guo
fidemdi ꝑtinent. absq ulla a nimorum cntentione discernite: cum ha ee diciss& omnes simul quori¬
mori arum libellos iussitecuri ne in notesceret ulli hominum simułatio sacerdotum : uerumtĩ
ꝑcies multos inep̃f m̃ conclio defidequestio urrter&ir ethiulidiuersa sentirent auebento ioert̃isarti

Expanded text:
let, diversis ex causis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offerebantur let, diversis ex causis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad haec quam ad id pro quo fuerat ventum animos dabant. At ilpiscoporum, si quid querimoniae habere videretur, deferret. Cum resedisset, suscepit a singulis libellos. Quos simul omnes dicari. Propter quod Dei solius inter vos exspectate judicium, ut et vestra jurgia quaecunque sunt ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et conveniens non est, ut homo judicet deos, sed ille solus de qfidem Dei pertinent, absqmoniarum libellos jussit exuri, ne innotesceret ulli hominum simulatio sacerdotum. Verum quum per dies multos in Episcoporum Concilio de fide quaestio verteretur, et nonnulli diversa sentirent, ac vehementer coeptis Arii
Abbreviated transcription (Latin):
umapud al exandriam. ꝑoseachillcon quip& t romartrre successerat alexander sacerd t
ritis guudebat. prosperitas rerumnrarũ domestica contentione turbatur
Et enim prbr quidam apud a lexandriam arrius nomint ĩ irspecie et forma magis quamuirtuterlegiosus
sed gioriaclaudisq: et nouitatis inprobecupidus praua quedam defidexpĩ ꝓferre : et quȩ ante inquȩstionẽ
numquã uenerant coepit. ab sadere acsepararo ab ill& actorna et in effabilidĩ patris substantia uel natu¬
as siduis cõrreptionib: arriumcuperet᷑ prauo incepto et assertionib impiis reuo care nec tam̃ resex sen¬
tentia proce deret et quod plerosq iamꝰ tagio pestiferȩ assertionis inferat. non solũ apud alexandriam
et diligentia curar& quȩ nrã sunt ꝑuenit
Tumillo exxsententia sacerdo tum apud urbemnice am episcopale concilium conuocatebiq arrtum¬
mirabile factum principis non puto reticendum : & enonec omnib: penolocis ep̃ĩ conuenis sent etut fie fso¬

Expanded text:
um apud Alexandriam post Achilam, qui Petro martyri successerat, Alexander sacerdotiritis gaudebat, prosperitas rerum nostrarum domestica contentione turbatur. Etenim presbyter quidam apud Alexandriam Arius nomine, vir specie et forma magis quam virtute religiosus, sed gloriae laudisque et novitatis improbe cupidus, prava quaedam de fide Christi proferre, et quae ante ad inquisitionem nunquam venerant, coepit: abscidere ac separare ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia vel natuassiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet; et quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, et diligentia curaret quae nostra 26 sunt. Tunc ille ex sententia sacerdotum apud urbem Nicaeam episcopale concilium convocat; ibique Ariummirabile factum principis non puto reticendum. Etenim cum ex omnibus pene locis episcopi convenissent, et, ut fieri so
Abbreviated transcription (Latin):
sibilium faceorem & inunum dnm̃ nrm̃ ilm̃ xp̃m̃ filium dĩdepatrenatum unigenitum hocẽ de sub¬
stantia patris: dĩ exdõ iumen ex lumine : dm̃uert̃ exdõ uero natum non factũ omousion pa¬
trihocest eiusdemcumpatre substantiae porquemomnia facca sunt quȩ in celo et quģinterris qui
propt̃nos et propt̃ nram̃ salutem descendit etincarnatus ÷ homo factus passus ÷ et resurrexitter¬
erat aliquando quandononerat . et ante quamnascer&ur nonerat et quiaeonullis substantib:
factus ÷ aut ecalia s ubsistentia. uel substanti dicunt esse. aut mutabilem uel conuertibilẽ filiũ¬
dinis exciderunt uenire ad derum¬
¶ .ii.
Etnequinuper as sumptꝰ exuitauel conuersatione gentli accepto baptis moantequã cautius
examinetur dericus fiat suI. Ꝙnequis episcoperum ceterorumq dericoruicum ex traneis mulieribus

Expanded text:
 hoc est, de substantia Patris. Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum verum de Deo vero. Natum, non factum Omousion Patri, hoc est, ejusdem cum Patre substantiae, per quem omnia facta sunt in coelo et in terra. Qui propter nos, et propter nostram salutem descendit et carnem assumpsit, et homo facterat aliquando, quando non erat, et antequam nasceretur non erat, et quia ex nullis substantibus factus est, aut ex alia subsistentia, vel substantia, dicunt esse τρέπτον, aut convertibilem, veldinis exciderunt, veniret ad clerum. II. Et ne quis nuper assumtus ex vita, vel conversatione Gentili, accepto baptismo, antequam cautius examinetur, clericus fiat. III. Et ne quis Episcoporum caeterorumque clericorum, cum extraneis mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
nou sion. scribideberi ide steiusdẽ cum patre substanti a ȩ
gi placeret extrinsecus creatumdĩ filium exnullis substantib et nonecipsa patris
ss ate pratenitum confirmantes : defercurad constantinũ sacerdotalisconsilii sententiaille tũ quã adõ
atus acturum: sexigitur slicum irrio sepatiunturexpelli reliqui ue ro undetim consilioint̃se habi¬
to ad quiescunt idsubseribendum manus olañ mente : cuius simulationis auctor precipus eroqͥtit ni¬
comediȩ ep̃s eusobiu sinterim qͣuomodo aliis ueritate. alis simulatione sic̃ postexitus docuit sub¬
scribentib ȩede singulis quibq ecdesiasticis obseruationib certastatuta fingentib concilium dtrẽp¬
tum ÷ :exemplũ aut̃ expositionis sidei eorũ qui conuenerant in fra scriptũ ÷¬

Expanded text:
n conscribi debere, id est ejusdem cum Patre substantiae Fil quibus Arii magis fides placeret extrinsecus creatum Dei Filium ex nullis substantibus, et non ex ipsa Patris deitate progenitum confirmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis concilii sententia. Ille tanquam a Detatur acturum. Sex igitur soli cum Ario se patiuntur expelli: reliqui vero undecim, consilio inter se habito, adquiescunt ad subscribendum manu sola, non mente. Cujus simulationis auctor praecipue extitit Nicomediae Episcopus Eusebius. Interim quoquo modo aliis veritate, aliis simulatione sicut post exitus docuit subscribentibus, et de singulis quibusque Ecclesiasticis observationibus certa statuta figentibus, Concilium diremptum est. Exemplum autem expositionis fidei eorum, qui convenerant, infra scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
dam commentis aupͣtauonib: demonica aret compositis bella ꝑbaec dicebantur arienĩ tero de¬
baturuis. faso regni ꝑ nefasposseseruari : bisueromalisomnib: &i amlluo adidit᷑ qđ oms qui
pere&eris urbes ue lagros fuerant trrannica crudelitate decerriti dum nibiladuitamtutum putant et
rolictis agris ꝑ loca abdita edatebras eunt. omnistudio ar andi serendiq cessinte tantu famis urbematq
omnia loca inuaserat ut mibil reliqui aduitȩ subsidum fier& Inorientis uero atq egrpti partibus maxi¬

Expanded text:
dam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et crededam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et credebantur jus fasque regni per nefas posse servare. His vero malis omnibus etiam illud additur, quod illi qui per caeteras urbes vel agros fuerant tyrannica crudelitate deterriti, dum sibi nihil ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca invaserat, ut nihil reliqui ad vitae subsidium fieret. Constantinus i
Abbreviated transcription (Latin):
matronas publicẽ ab strahi atque ad suam libidinem deduq̃imperabat : et postuntaminationẽ
uiris suis red diuibebat. nontamex pl&a adulterii libidine quamim mutata : tuntus uero metꝰ
patres plebemq oppresserat. Vt ine hocipsũ quidem quod in moũ. erant pbclam ostende re au¬
derent : sed ferebant in su&am seruitutemgementes et aliquid prolibertate cogitare metu in¬
hibebantur. cumilleiam nonira sedlibidine caedesigitar& ur : deniq quadam dieim perabat mili¬
tibus suis exireperplatea stotius urbis etom nos quioccurrissent cuiu scumq a&atis et cuius libet sexuis
gladus cederent : In numerȩ quȩ multitudines populi romani non bostium sed cuium telis deiecꝑit̃:
magies industriam suminis studiis excolit ad queministeria explenda perquerebantur mulieres
nobiles griuido et adbi bito funertis sacris medie scindo bantur rapiebantur et paruili in fantes
corumq ex trauiscribus eiuilsa ꝑ scrutabintur: Iugulabantur etleones et no fandis quibus¬

Expanded text:
matronas publice abstrahi atque ad suam libidinem deduci imperabat, et post contaminationem viris suis reddi jubebat, non tam expleta adulterii libidine quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem gementes, et aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur, cum ille non jam ira, sed libidine caedis, agitaretur. Denique quadam die imperabat militibus suis exire per plateas totius urbis, et omnes qui occurrissent, cujuscunque aetatis, et cujuslibet sexus, gladiis caederent. Innumeraeque multitudines populi Romani, non hostium, sed civium telis dejectae suis industriam summis studiis excolebat, ad quae ministeria explenda perquirebantur mulieres nobiles gravidae, et adhibitae mediae scindebantur, rapiebantur et parvuli infantes, eorumque exta visceribus revulsa perscrutabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
postpauca addit &iam haecdicens: istugiturdiuim martrres quicum x põ incelestib: sedent
et regnieius partiupessunt atq: uidicii quicumipso delapsis fratribus iuidicantisti in¬
quã susciperunt lapsos et penitentiam conuersionẽq eorum non respuerunt. Suentes
nem eius et pȩnitentiamquȩrit. Siergoi stireciperunt quosdam et in ecclesia statu¬
erunt In oratione quoq eis etincibo cominunicauerunt . quid nos facere uultis fratres. quid nobis
agendum putatis non ne sequinos eorum sententias & iudicium conuenit . atq: ergaeos quo silli

Expanded text:
tans Novati errorem: Isti igitur divini martyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant: isti, inquit, ipsi susceperunt lapsos ad poenitentiam, conversionemque eorum non respuerunt, scientesnem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, et in Ecclesia statuerunt, in oratione quoque eis et in cibo communicaverunt, quid nos facere vultis, fratres? Quid nobis agendum putatis? Nonne sequi nos eorum sententias, et judicium convenit? Pariter etiam Corneli
Abbreviated transcription (Latin):
e latione quadam tumidus. spemsalutis eispenitus adimebat &iamsidigne penituissent : ex quo
et princeps here seo sext&it uatianorum qui ab ecdesia separati superbo nomine sem&ipsosca tba¬
rosid ÷ mundas appellarunt . obquam remconclium sacerdo taleceleberrimum inurbero ma
congregatum episcoporum quidem. Ix numero presbiterorum quoq totidemcumdia conibplu¬
rimis pireclara &iam ꝑsingulasquasq prouintias: debacremagna deliberatione habitade¬
cr&is significatur quid facto opus eẽ statuitur ergo nouatum quidem cumeis qui eummentis
elationetu midum sequerentur quiq adumanamistam. & nihil fraternȩ caritatis seruan¬
tem sententiam declinarent. alienumesse abecclesia. eosuero qui lapsi incertamine fuerant
fraterna miseratione curandos. et fomentis penitentiae medicandos¬

Expanded text:
Elatione quadam Novatus tumidus, spem penitus eis salutis adimebat, etiam si digne poenituissent. Ex quo et princeps haereseos exstitit Novatianorum, qui ab Ecclesia separati superbo nomine semetipsos catharos, id est mundos appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimum in urbe Roma congregatum est, episcoporum quidem sexaginta numero, presbyterorum quoque totidem, cum diaconibus plurimis. Praeterea etiam per singulas quasque provincias, de hac re magna deliberatione habita, decretis significatur quid facto opus esset. Statuitur ergo Novatum quidem, cum his qui eum mentis elatione tumidum sequerentur, quique ad inhumanam istam, et nihil fraternae charitatis servantem sententiam declinaverunt, alienum esse ab Ecclesia; eos vero qui lapsi in certamine fuerant, fraterna miseratione curandos, et fomentis poenitentiae medicandos
Abbreviated transcription (Latin):
ronulla iudicemoderatio reseruatur. sed geminatis suppliciis excrutiatum cum latro¬
nib: uissitincendi. Ignorans quod crudelitate sua optimomartrre saluatoris similitudi¬
nẽ detulit : qui pro salutechumanigeneri s unacumlatronib ꝑtuliterucem : Turma aut̃¬
quer&ur &iampene ad negandum declinar& : derum pebantur intrasem& ipsos. et
uultuoculis ac nutibus uelut erigere conabantur illum qui in subpliciis posit strepida¬
batꝰ interdum &iam manus protendere actotius corporis motibus et habitudiuersẽ in¬
dinatͥ tamquam subleuare lapsantis animos gestiebant : conuersi uero ad eo somnes et quid
desem & ipsis profił erentureceorum motibus agnescentes prius pene quam in eosuulgusdamarib
in siliret . ipsiin medid̃ prorumpaint ac ses expĩa noses setestantur : tuncuero uersauice¬

Expanded text:
ro nulla a judice moderatio reservatur; sed geminatis suppliciis excruciatum cum latronibus jussit incendi, ignorans quod crudelitate sua optimo martyri Salvatoris similitudinem detulit, qui pro salute humani generis una cum latronibus pertulit crucem . Aureliaqueretur, et jam pene ad negandum suaderetur, disrumpebantur intra semetipsos, et vultu, oculis ac nutibus velut erigere conabantur illum qui in suppliciis positus trepidabat. Interdum etiam manus protendere, ac totius reliqui corporis motibus et habitu diverse inclinati, tanquam sublevare lapsantis animos gestiebant. Conversi vero ad eos omnes, et quid de semetipsis profiterentur, ex eorum motibus agnoscentes, prius pene quam in eos vulgus clamoribus insiliret, ipsi in medium prorumpunt, ac se Christianos esse testantur. Per qu
Abbreviated transcription (Latin):
nimia utuntur c̃ stantia apud iudicem : et illeuinci erubescit a feminis in auditis torm̃toꝵ̃
generibu stoleratis . fine moninium ferrocedentes suscipiunt : heron quoq etccrsinus. & u nio¬

Expanded text:
t alia Ammonaria, quarta; dum nimia utuntur constantia apud judicem, et ille vinci erubescit a feminis, inauditis tormentorum t alia Ammonaria, quarta; dum nimia utuntur constantia apud judicem, et ille vinci erubescit a feminis, inauditis tormentorum generibus tolerat, finem omnium, ferro cedente, suscipiunt, gloriose et ven
Abbreviated transcription (Latin):
uene rabilis iulianus podagra constrictus itautneq incidere neq stare possit cumhi squieum insel¬
iula portabant offertur. Quorũ unus quidem statim negi auit: alius uero nomine eunufcum
cuuitutem et flagris hincinde uerbe rantib populo inspectunte laniari usque quo fine muitae¬
offerturiudici fortis simus milesiam dnĩ : & nusquam seinferior factus in confessione ꝑsistens
tis uerbis aiudice ad negandum suader&ur : etonaiore constantia fidem suam prositeretur i¬
culis et incrutiabu scarceris torti&iam frequenter & diuersis suppliciis confecti perdurassent
bu sammoniaria scã uirgo aduersum quam summa contentione utebatur᷑. et inmensis
eam atq ex quesiti scrutiatib: eomaxime quod eiussententiã uincerecupiebat : quam lau¬
dabi leuoce de creuerat. nihil seprorsuseorum quȩ sibi contra fasimperabantur accurã statuti
suitenaxadultimum capite punitur: secunda uero fuitiurgo mercuria nomine anusue¬

Expanded text:
ui cum ita podagra constrictus esset, ut neque incedere neque stare posset, cum his qui eum in sellula portabant judici offertur. Quorum unus quidem statim negavit, alter nomine Eum Eunus cum urbem et flagris, hinc inde stipante populo, laniari, usquequo finem. Offertur judici fortissimus miles jam Domini, et nusquam se inferior factus, in confessione persistens, tis verbis a judice ad negandum suaderetur, et eo majore constantia fidem suam profiteretur viinculis et cruciatibus carceris torti, etiam frequenter et divisis suppliciis confecti, perdurassent  Ammonariam judex summa contentione utebatur, et immensis eam atque exquisitis cruciatibus affligebat, et maxime, quod ejus sententiam vincere cupiebat, quia laudabili voce decreverat nihil se prorsus eorum quae sibi contra fas imperabatur, acturam; quae statuti sui tenax ad ultimum capite punitur. Secunda vero, Mercuria, anus ve
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio susce perunt: sed et admirandam uirginem. longeuȩa & atis appolloniam nomine
cum corripuissent : dentesei primoomines effoderunt congestis deinde lignis extrucerunt
rogum comminante suiuam setam incensuros. nisi umipsis pariter blaspbemar& dm̃: atilla
impiorumatq inignem quemminabantur sponte prosiluit : Ita ut perterrerentur &i comipsi cru¬
dolitatis auctores quod promptior inuenta est ad mortem femina quampersecutor ad poenam :¬

Expanded text:
I, cap. XXXI: Sed et admirandam virginem longaevae aetatis, Apolloniam nomine, cum corripuissent, dentes ei primo effoderunt; congestis deinde lignis exstruxerunt rogum, comminantes se vivam eam incensuros, nisi cum ipsis impia verba proferret. At illa, prorupit, et in ignem quem paraverant, sponte prosilivit; ita ut perterrerentur etiam ipsi crudelitatis auctores, quod promptior inventa est ad mortem femina, quam persecutor ad poenam