comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ ne abieritis. & inciurtates samaritanoꝵ ne in¬
traueritis . qͦd persecitt᷑ione timere non debeant &
debeant declinare. Qo quidẽ uidemus in principio
fecisse credentes. quando orta lierusalimis ꝑsecutio¬
ne disꝑsisunt in uniuersam uideam. ut tribulationi
occasio fier& euangłii seminariũ. P Spiritaliter¬
autẽ possumus dicere cũ persecutiuos fuerunt
inuna ciuitate. hoc est inuno scripturarũ libro uel
testimonio: nos fugͥamus ad alias ciuitates. io est ad
alia uolumina: quauis contentiosus fuerit ꝑsecuto
ante pregidium saluatoris ad ueni&. quã ad uersarus uic¬
toria concedaitur. SiyarRem faoilias BeelzeBuB
mine. idolũ musca uel ipse ẽ bel. siue bahal Tebub
autẽ. musca dicitur. Principẽ autẽ dȩmoniorum.
ex spurcissimi tooli appellabant uocabulo: qͥ musca dicͥ
ꝓpter inmunditiã quȩ exterminat suauitatẽ olei
EE OCCULTUM QUODTIORISSCIEIURE
t qͣmd in p̃seati scło multorũ uitia nesciuntur: S de fu

Expanded text:
ne abieritis, et in civitates Samaritanorum non intraveritis , quod persecutionem timere non debeant et debeant declinare. Quod quidem videmus in principio fecisse credentes, quando, orta Hierosolymis persecutione, dispersi sunt in universa Judea, ut tribulationis occasio fieret Evangelii seminarium. Animadverautem possumus dicere: Cum persecuti nos fuerint in una civitate, hoc est, in uno Scripturarum libro vel testimonio, nos fugiamus ad alias civitates, id est, ad alia volumina. Quamvis contentiosus fuerit persecutor, ante praesidium Salvatoris adveniet, quam adversariis victoria concedatur. Si patremfamilias Beelzebub mine idolum muscae . Beel, ipse est Bel, sive Baal: Zebub autem musca dicitur. 62 Principem ergo daemoniorum ex spurcissimi idoli appellabant vocabulo, qui musca dicitur, propter immunditiam, quae exterminat suavitatem olei et occultum quod non scietur. Et quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitati. quȩ ñ receperit euangłiũ. & idcirco tolerabilius.
qr sodomis & gomorris ñ fuit predicatũ. huic aut̃ prȩdicatũ
sit & tam̃ ñ receperit euangłium. Ergo & inter peccatores
diuersa supplicia sunt.Ecce EGo oitrouos sicut oues
imedio lupoꝵ. Lupos scribas & phariseos uocat: qͥft̃ clerici
Eł simpuces Sicut colucosas
sper prudrentiam deuitent insidias: ꝑsimplicatẽ
non faciant malum. Serpentis aftutia ponitur in
ex sp̃s scĩ speciȩ de monstratur. Unde dicit & apostolus
Walitia paruuli estote. CSAUE ⁊ Raoent uos to¬
lite cogitar e quomodo antquid loquamini.
gis sius flagellabunt uos & ad presides & adreges
ducemini propter me. Cũ ergo propt̾ xp̃m ducim᷑
Ioc inpersecutionibus fieri crebrͦ GeÑ filii maearcies
iudemus nec ullus ẽ inter eos fidiis affectus. quoꝵ diu̾sã
Non enim cȩpisse: sed per fecisse uir tutis eSt.
coauieor PeRseoueNToR cos baciyrtate ista.
fugite in aliam. Amen dico uobis: non consumma

Expanded text:
lius, quia Sodomis et Gomorrhis non fuit praedicatum, huic autem praedicatum sit, et tamen non receperit Evangelium: ergo inter peccatores diversa supplicia sunt. Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum. Lupos, Scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici et simplices sicut coper prudentiam devitent insidias, per simplicitatem non faciant malum. Serpentis astutia ponitur in ex Spiritus sancti specie demonstratur. Unde dicit et Apostolus: Malitia parvuli estote . Cum autem tradent vos, nolite cogitare 61 quomodo aut quid loquamini. gis suis flagellabunt vos, et ad praesides et reges ducemini propter me. Cum ergo propter Christum duiidemus: nec ullus est inter eos fidus affectus, quorum diversa ft. Non enim coepisse, sed perfecisse virtutis est. Cum autem persequentur vos in civitate ista, fugite in aliam. Amen dico vobi
Abbreviated transcription (Latin):
onsequenter hȩc precipit euangelizatoribus uertia¬
tis quibus ante dixerat: gratis accepiftis. gratis date
Si eni sic p̃dicant ut p̃ciũ non accipiant : suꝑflua ẽ gͦ
auri. argenti nũmorũq possessio. Nã si habuissent
aurũ & argentũ uidebantur ñ causa salutis hominũ.

Expanded text:
onsequenter hoc praecipit evangelizatoribus veritatis, quibus ante dixerat. Gratis accepistis, gratis date . Si enim sic praedicant, ut pretium non accipiant, superflua est auri et argenti nummorumque possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, viderentur non causa salutis hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
oce nuris moie nos andiat  ⁊t enĩ planis essae sensus. se manifesta sententa
oe o mesie fuit nos ad illius in tellegentũ prȩparartr uerelias ergos
euangelĩ nenerit in spn & uir tute heliȩ & ea ndẽ sc̃i sp̃s uele ereha¬
hadera uel m̃surã: sed & uite aufteritas. rigorq m̃tis heliȩ & iohannis
patesisunt. Irie inheremo. & iste inheremo. Ille zona pellicia cingebat᷑¬
oriss srmile habuit cingulum. Ille qm̃ regẽ ahab & ierabel impiera¬
tis arguit. fugere conpulsus est Iste quia herotis a herediadis illiceras
argunt nuptias. capire truncatur. Sunt qui propterea iohannem
heliam uocari putent: qͦt qͦmͦtͦ insecundo saluatoris aduentũ iuxta
malachiam precessurus helias ẽ. & uenturñ iudicẽ nuntiaturus.
sic & iohanne in primo aduentu fecerit: & uterq sit nuntius nel primi
suis dicunt. Cȩcĩnimus uobis & nonsaltastis: lam entauimus nobis & ĩ.

Expanded text:
bet aures audiendi, audiat. Si enim planus esset sensus, et manifesta sententia, quid necesse fuit nos ad illius intelligentiam praeparari? Elias ergo Evangelii habuerit vel mensuram. Sed et vitae austeritas rigorque mentis Eliae pares sunt. Ille in eremo, iste inet iste simile habuit cingulum. Ille quoniam regem Achab et Jesabelem impietatis arguit, fugere compulsus est; iste quia Herodis et Herodiadis illicitas nuptias arguit, capite truncatur. Sunt quidam qui propterea Joannem Eliam vocari putent, quomodo in Salvatoris adventu secundo, juxta Malachiam praecessurus est Elias, 71 et venturum judicem nuntiaturus: sic Joannes in primo adventu fecerit; et uterque sit nuntius vel primi suis dicunt: Cecinimus vobis, et non saltastis: lamentavimus vobis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt ei hominẽ mutũ demonium habentem.
Et eiecto demone. locutus est mitus
Indecimus mitus linguã recipit ad loquendũ.
Quod autẽ grece dicitur. Ridoc. Mgiferitum
est sermone commnuni. ut surdus quam mutus in¬
tellegatur. Sed moris est scripturarũ kopon
indifferenter. uel mutũ uel surdũ dicere spiri¬
taliter aut̃ sic̃ cȩci lum recipiunt. sic & muti ad
loquendũ lingua laxatur: ut confiteatur eũ que
ante de negabat. Et miralx suꝗ toRbe dicen¬
tes Nũquam sic apparuit in israbel. Pharĩsei aut̃
dicebant. In principe demoniorũ eicit dȩmonia
Iurba dei oꝑa consitetur & dicit Numquam
sic apparuit in israhel inturba. confessio nati¬
onum est Pharisei aut̃ẽ. qr uirtute negare ñ
poterant : oꝑa calunantur d̾e dicunt. Inprin¬
cipe de mouuor eicit demones ⁊ꝑ suã calumiam
usq hodie iuideoꝵ infidelitatem de monstrantes
ETGIRCUD IBAT Iħs ciuitatesom̃s. & caftella. lxui¬

Expanded text:
unt ei hominem mulum, daemonium habentem: et 55 ejecto daemonio, locutus est mutus. Undecimus mutus linguam recipit ad loquendum. Quod autem Graece dicitur κωφὸν, magis tritum est sermone communi, ut surdus magis quam mutus intelligatur. Sed moris est Scripturarum κωφὸν indifferenter, vel mutum vel surdum dicere. Spiritualiter autem sicut caeci lumen recipiunt: sic et muti ad loquendum lingua laxatur, ut confiteatur eum, quem antea denegabat. Et miratae sunt turbae, dicentes: Numquam apparuit sic in Israel. Pharisaei autem dicebant: In principe daemoniorum ejicit daemones. Turba Dei opera confitetur, et dicit: Numquam sic apparuit in Israel. In turba confessio nationum est. Pharisaei autem quia virtutem Dei negare non poterant, opera calumniantur et dicunt: In principe daemoniorum ejicit daemones: per suam calumniam usque hodie Judaeorum infidelitatem demonstrantes. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ernis quod equaliter & uil infirmitatem¬
Lis & urbibus. & castellis idest & magnis & par¬
ius euangelium p̃dicauerit: ut nconsidero
nobilium potentiam: s salutẽ eredentiũ. Ear cẽr a¬
wat ciuitates: hoc habens operis qͦo mandauerat
pater. & hanc esuriem ut doctrina sua saluor
facer& infideles Docebat autẽ insinagogis ecep¬
& uillis euangelium regni: & post p̃dicataonene
atq doctrinam. curabat om̃em langore. sompiẽ
infirmitatẽ. ut qͥb sermo ñsuaserat: opaꝑsuade¬
rent e dño ꝓprie dicitur surans omoenuaro¬
gore & om̃em infirmitatem nibil qͥppe eimpos¬

Expanded text:
ernis quod aequaliter et villis, et urbibus, et castellis, id est, et magnis et parvis Evangelium praedicaverit, ut non consideraret nobilium potentiam, sed salutem credentium. Circuibat civitates, hoc habens operis quod mandaverat Pater: et hanc esuriem, ut doctrina sua salvos faceret infideles. Docebat autem in synagogis et villis Evangelium regni: et post praedicationem atque doctrinam curabat omnem languorem, et omnem infirmitatem; ut quibus sermo non suaserat, opera persuaderent. De Domino proprie dicitur: Curans omnem languorem et omnem infirmitatem, nihil quippe ei impos
Abbreviated transcription (Latin):
neuangelio secundũl. scribitur quod principis
fulta xii annos haber& ȩtatis dota ergo quo
eo tempore hec mulier idest gentium populus
coeperit egrotare. quo gens crediderit uideoꝵ¬
tlisi Ex comparatione iurtutum. uttium non
oftenditur. Hȩc autẽ mulier sanguinem fluens.
rori domo non inurbe accedit adđnm: quia uexta
legem urbibus excludebatur. sed inttinere ambulante
domino ut dũ ꝑgit ad aliam: alia curaretur. Vasde
dicunt & apostoli. Vobis quidem oportebat p̃dicari
uerbum dei s ꝙ ⁊qm̃ indignos uos uidicastis
salute : ⁊ rangredimur ad gentes Dice pareiuo
uitrase Sitetigero tantũ uestim̃tũ eiꝰ. salua ero
uxta legẽ. qui mulierẽ menstruatã ac fluentem
fides tua te saluã factura est: s saluã fecit. Ineo
enĩ quodcredidistiiã salua facta es Ercoo
ribĩcities. et iusibari ⁊ uoroliuanrem
SQue hodie puella iac& indo principis
mortua : & qui uidentus magistri. tibicines
t: carm̃ lugubre cauentess turba qͦq uidȩoꝵ

Expanded text:
Evangelio secundum Lucam scribitur, quod principis filia duodecim annos haberet aetatis . Nota ergo quod eo tempore hcoeperit aegrotare, quo gens crediderit Judaeoim ex comparatione virtutum vitium non ostenditur. Haec autem mulier sanguine fluens, non in domo, non in urbe accedit ad Dominum, quia juxta Legem urbibus excludebatur ; sed in itinere, ambulante Domino, ut dum pergit ad aliam, alia curaretur. Unde dicunt et apostoli: Vobis quidem oportebat praedicari verbum Dei; sed quoniam vos judicastis indignos salute, transgredimur ad gentes . Dicebat enim intra se: Si tetigero tantum vestimentum ejus, salva erouxta Legem qui mulierem menstruatam aut fluentem fides tua te salvam factura est, sed salvam te fecit. In eo enim quod credidisti, jam salva facta es. Et cum tibicines, sque hodie puella jacet in domo principis mortua, et qui videntur magistri tibicines sunt, carmen lugubre canentes. Turba quoque Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sureeus msi sequebatur eum & discipuli euis
ꝯctauum fignum ẽ inquo princeps Miscicariꝰ
postulat filiam suam: Nolens de misterio uerȩ circũci¬
sionis excludi: sed sub intrat mulier sanguinẽ fluens
& octauo sanatur loco: ut principis filia de hoc
exclusa numero ueniat adnonum: Iuxta illud qͦd
uxpsalmis dicitur. Aetiopia preueni& manus eius
deo Et cum intrauerit plenitudo gentiũ: tunc

Expanded text:
surgens Jesus sequebatur eum et discipuli ejus. Octavum signum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi. Sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia, de hoc exclusa numero, veniat ad nonum, juxta illud quod in Psalmo dicitur: Aethiopiam praeveniat manus ejus Deo , et Cum intraverit plenitudo gentium, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
maiorum traditionibus de prauati sincerita¬
tem prȩceptorum xp̃i non poterant eusto¬
dire. Alia est enim puritas uirginalis animae
conues a prioris uiti congione pullutȩ & aliae
Coraes eius que multor libidinȩ subiacuerit

Expanded text:
majorum traditionibus depravati, sinceritamajorum traditionibus depravati, sinceritatem praeceptorum Christi non poterant custodire. Alia est enim puritas virginalis animae, et nulla prioris vitii contagione pollutae, et aliae sordes ejus quae multorum libidini subjacuerit
Abbreviated transcription (Latin):
S
HEMO MIIIIIT COMRUSSURAM PARINI RDIS UAIUESTI¬
mento ueteri. Tollit enim plenitudinem eius deuestim̃to:
& peior scis sura fit. Neque mittunt uinum nouum in utres
ueteres. Alioquin rumpentur utres. & uinum effundeti
xutres peribunt. Sed uinum nouum in utres nouosmit¬
tunt : & ambo conseruantur
Iuoddicit. hoc est: donec renatus quis fuerit. & ue¬
teri homine deposito. perpassionem meam nouum homi¬
nem induerit: non potest se ueriora ieuinu & continen¬
tię suftinere prȩcepta ne perausteritatem numiam
& iam credulitatem quam nc̃ habere uidetur am¬
mittat. Nuo autem exempla posuit: uestimenti. &
uestimenti noui. & uinum nouum. precepta euan¬
gelica sentienda: quȩ non possunt sustinere uidei
ne maior scissura fiat. Tale quid & galate facere
cupi ebant: utcum euangłio legis precepta miscẽ¬
rent. & inutribus ueteribus ntterent uinum
nouum. Sed apostolus adeos loquitur. O insen
re Sermo igitur euangelicus apostolis potuis
quam scribis & phariseis est infundendus. Qui

Expanded text:
s Nemo mittit commissuram panni rudis in vestimento veteri; tollit enim plenitudinem ejus de vestimento et pejor scissura fit. Neque mittunt vinum novum in utres veteres, alioquin rumpentur utres et vinum effundetur, et utres peribunt. Sed in utres novos vinum novum mittunt et ambo conservanturuod dicit, hoc est; Donec renatus quis fuerit, et veteri homine deposito, per passionem meam, novum hominem induerit, non potest severiora jejunii et continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam, etiam credulitatem quam nunc habere videtur, amittat. Duo autem exempla posuit, et utrium vetevestimenti novi, et vinum novum, praecepta Evangelica sentienda, quae non possunt sustinere Judaei, ne major scissura fiat. Tale quid et Galatae facere cupiebant, ut cum Evangelio Legis praecepta miscerent, et in utribus veteribus mitterent vinum novum; sed Apostolus ad eos loquitur: O insensre ? Sermo igitur Evangelicus apostolis potius, quam Scribis et Pharisaeis est infundendus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in ⁊ellegamus. quod om̃is sc̃s. qui iã cum deo est maior sit illo: qui
ad huc consistit in prȩlio Aliud est enĩ coronã uictoriȩ possidere ᷤ
aliuo adhuc mnacie dimicare. Quid̾a nouissimum angelũ ineelas
domino ministrantẽ meliorẽ uolunt accipere quolib& homine
primos qui uersa tur in terris aAdieBUS ioHats BAΡTICTE

Expanded text:
intelligamus: quod omnis sanctus, qui jam cum Deo est, major sit illo qui intelligamus: quod omnis sanctus, qui jam cum Deo est, major sit illo qui adhuc consistit in praelio. Aliud est enim coronam victoriae possidere, 70 aliud adhuc in acie dimicare. Quidam novissimum angelum in coelis Domino ministrantem meliorem volunt accipere quolibet primo homine, qui versetur in terris. A diebus aute
Abbreviated transcription (Latin):
uenturum: hc idigrto de monstrauit dictͥs. Ecce agnus dĩ ecce qͥ tollit
peccata mundi. & quia ad priuilegiũ ꝓphetale &iam baptistae accessit
magnitudinẽ faciens de malachia ⁊ estimoniũ in quo &iam angelus p̃dicat
Angelũ autẽ hic dici iohannẽ. non putemus naturae societate. sed offirii
dignitate. id est nuntiũ. qͦd uenturũ dominũ nuntiarit. .xcii¬
Aõo dico uobis NoN SURRexit internatossmator iobanne biptista.¬
Inter mulierũ inqͥt natos His ergo p̃fertur hominibus qͥ de mulierib
natisunt & de concubitu uiri: & non ei qͥ est natus ex uirgine & spũ sc̃o
Qũãquam ineo qͦd dixit. non surrexit inter natus mulierũ maior
iobanne bapstista. Non cecris ꝓphetis & patriar chis cunctisq hominib
ut si alii maiores eo ñ sunt. ille maior alioꝵ sit: uerũ ut ȩqualitatẽ
Uulti de saluatore hoc intelligi uolt̃. qͦd / maior est illo¬
qui minor est tẽpore: maior sit dignitate. Nos aittẽ simplieñ

Expanded text:
onstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Et quia ad privilegium prophetale etiam Baptistae accessit eritorum αὔξησιν, faciens de Malachia testimonium, in quo etiam angelus praedicatur . Angelum autem hic dici Joannem non putemus naturae societate, sed officii dignitate, id est, nuntium, quod venturum Dominum nuntiarit. Amen dico vobis, non surrexit inter natos mulieulieribus nati sunt, et de concubitu viri, et non ei qui est natus ex Virgine et Spiritu sancto. Quanquam in eo quod dixit: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista, non caeteris prophetis, patriarchis cunctisque hominibut si alii majores eo non sunt, ille major aliorum sit cunctorum, ut aequalitatem Multi de Salvatore hoc intelligi volunt quod qui minor est tempore, major sit dignitate. Nos autem simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores & potentia doctrinȩ eius in conuersi¬
ene penitentium demonstretur. Quod autem
sequitur. misericordiam uolo & ñ sacrificumm
Snon ueni uocare iustos sedpeccatores : Depro¬
pheta ꝓferens testimonium: sugyllat scribas &s
phariseos: qui iustos se estimantes peccatorũ & publicanoꝵ
consortia declinabant TNc accesseautn adeũ oisci¬
ꝑuli ioharitus sicetites. Quare nos & pharisei ieuina¬
mus frequenter : discipuli autẽ tui non ieiunant
uperba interrogatio &eplena desupercilio phariseoꝵ.
certe ut aliud nondicamus. repre hendenda ieuinii
iactantia nec poterant discipuli iohannis ñ esse subui¬
tio : qui calumpniabantur eum. quẽ sciebant magistri
uocibus predicatũ: & iungebantur phariseis quos a
iohanne nouerant condempnatos. cũ ait. Generatio
iuperarũ: quis ostendit uobis fũgere auentura ira
duisponsus cũillis est sponsus Uenient autẽ dies cũ
auferetur abeis sponsus: & tunc ieuinabunt:

Expanded text:
peccatores, et potentia doctrinae ejus in conversipeccatores, et potentia doctrinae ejus in conversione poenitentium demonstraretur. Quod autem sequitur: Misericordiam volo, et non sacrificium . Et: Non veni vocare 51 justos, sed peccatores, de propheta proferens testimonium, sugillat Scribas et Pharisaeos, qui justos se aestimantes, peccatorum et publicanorum consortia declinabant. Tunc accesserunt ad eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus frequenter, discipuli autem tui non jejunant? Superba interrogatio, et plena supercilio Pharisaeorum. Certe, ut aliud non dicamus, reprehendenda jejunii jactantia. Nec poterant discipuli Joannis non esse sub vitio, qui calumniabantur eum, quem sciebant magistri vocibus praedicatum, et jungebantur Pharisaeis, quos a Joanne noverant condemnatos, cum ait : Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere ab ira ventura? Et cum illis est sponsus? Venient autem dies cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nter dicere & facere multa diftantia est Utrũ
paralitico sint peccata dimissa solus nouerat qui
diittebat. Surge autem & ambula tam
ille quiconsur gebat quam hi qui consurgentem
uidebant ad probare poterant Fit igitur
carnale signum. ut ꝓbetur spiritale: quãqͣm
eius dem uirtutis sit &̾ corporis &e anime uitia dimit¬
tere &datur nobis intelligi propter peccata
peceata: ut causis debilitatis ablatis sanitas restitu¬
It nr̃a paraly tica sisurrexerit. si robur tAN¬
pristinum recuperarit : portat lectum suũ in quo
iacebat antea dissoluta: & portat illũ indomum
uirtitum suarum. ET CURATRARSIRET INOS IħS
uidit hominem sedentem in theloneo mattheum

Expanded text:
nter dicere, et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat, qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui consurgebat, quam hi qui consurgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, quamquam ejusdem virtutis sit, et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentia, propter peccata  Al. tacet tua, ut causis debilitatis ablatis, sanitas restitut anima paralytica si surrexerit, si pristinum robur recuperaverit, portat lectum suum in quo jacebat antea dissoluta, et portat illum in domum virtutum suarum. Et cum transiret inde Jesus, vidit hominem sedentem in t
Abbreviated transcription (Latin):
pęmiũ cȩlo uenies eructuauit In principio
erat uerbũ: & ũbũ erat apud cdeum: & deus
erat u̾bũ : hoc erat in principio apud deum
Haec igitur quattuor euangłia multo ante
prȩdicta erechielis quoq uolum̃ ꝓbat: in
quo prima uisio ita contexttur. Etinmedio¬
simlitudo sicut quartuor animaliũ: & uultꝰ
eoꝵ. facies hominis & facies leonis. & facies
uituli. & facies aquilae. Prima hominis
facies matheũ significat: quiquasi dehc¬
mine exorgusest scribere.

Expanded text:
uctavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima similitudo quatuor animalium, et vultus eorum facies hominis et facies leonis et facies vituli et facies aquilae. Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus sit scribere
Abbreviated transcription (Latin):
hinnuloq ceruorũ. Quatuor flumina. paradisi
perquos quasi arca testamenti & cuftos legis dñi
lignis mobilibus uebitur. Primus omnium
mat theus est publicanus cognom̃to leui: qui
euangłum inuidȩa hebreo Sermone edidit
Obeorũ uel maximȩ causã qui inihesũ credi¬
derant exiudȩis : & nequaquã legis umbram
succedente eiiangłii ueritate sẽruabatt
Secundiis marcus interpres apostoli petri:
magistrũ audierat prȩdicant̃e iuxta fidẽ
lucas mediciis nauione syrus. anthiocensis
cuius laus mneuangelio : qui & ipse discipulus
apostoli pauli. inachaiae bithinieq partibus
uolum̃ condidit : quȩdã altius repetens. & ut
ipse in proȩ mio confitetur audita magis quã
uisa descrĩbens Ultimus iohannes apostolus
& euangelifta quẽ iħs amauit plurimĩr qui
super pectus dnĩ recubens purissima doctri¬
narũ fluenta potauit: & quisolus de cruce
audire meruit: Ecce mater tua. Iscu ess&
inasia &iam tunc hereticoꝵ semina pullulareit

Expanded text:
hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi abet  Al. habens, per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli Petri, magistrum audierat praedicantem, juxta fidem Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannes apostolus et evangelista, quem Jesu amavit plurimum, qui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent,
Abbreviated transcription (Latin):
percutit: coactus est ab om̃ibus pȩne ⁊ unc asie
episcopis & multarũ ecclesiaru legationibus
deduunttate saluatoris altuis sc̾ribere. &
ad ipsum ut ita dicã dĩ uerbũ ñtã audaci quã
felici temeritate ꝓrupere: ut ȩcclesiastica
narrat hiftoria cum a fratribus cogeretur
ut scriber&: ita facturũ se. respondisse su
dicto ieuinio in cõmune om̃s dominũ precarent᷑¬

Expanded text:
tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si indicto jejunio in commune omnes Deum precarent
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ qui ab initio ipsi uiderunt sermonẽ. & mi¬
nistrauerunt ei. & ꝑseuerantia usq ad p̾sens tep̾
monimenta declarant. quȩ adiu̾sis auctorib edita.
diu̾sarũ heresũ fuere pͥncipia: ut est illud uyxta egpp¬
tios. & thomã .&. mathiam. & bartholomeũ. duodeci qͦ.¬

Expanded text:
 qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim q
Abbreviated transcription (Latin):
rare longissimũ est: cũ hoc tantũ in p̃sentiarũ neces¬
se sit dicere. extitisse quosda qui sine sp̃u & gra dĩ eo
nati sunt magis ordinare narrationẽ. ꝗͣ historiae te¬
xere ueritatẽ. Quib iure potest illud. ꝓpbetieũ coa¬
tari. Uȩ qui ꝓphetant de corde fuo qui ambulantꝰ
Dequibus & saluãtor in euangelio iohannis loquitur
Omnes qui ante me uenerunt fuerunt as detrones
Qui uenerunt: non qui missi sunt. U Ipse enim aes
Ueniebant: & ego non mittebam eos In uenientibas
preumptio temeritatis: iinissis obsequium seruitutis ẽ
Fenesia autem quae supta petiam comini uoce
sunaataest. quam introduxit ter incubi cuduem
snum e ad quam per foramen descensionis ocaulte

Expanded text:
um hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulanDe quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt et latrones . Qui venerunt: non, qui missi sunt. Ipse enim ait: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae
Abbreviated transcription (Latin):
piurẽ iurandosit. Audistis quia dictũ est Oculũ pro oculo
dentẽ ꝓdente : ego autẽ dico uo. ñresistere malo: Qui dicit
oculũ ꝓoculo non & alterũ uult auferre. sed ut ruq seruare
tĩs noster uicissitudinẽ tollens truncat initia peccatoꝵ
Et in lege retributio ẽ: ineuangelio gr̃a. Ibi culpa em̃datur:
hic pec catoꝵ auferuntur exordia SiQUISTE ΡERCUSSERIT
iudextera oraxillaor tuã Prȩbe illi & alteRao
Ee illi ꝗͥ uult tecũ iudicio contendere & tunicã tuam

Expanded text:
pro jurejurando sit. Audistis quia dictum est: Oculum pro oculo, pro jurejurando sit. Audistis quia dictum est: Oculum pro oculo, dentem pro dente. Ego autem dico vobis, non resistere malo. Qui dicit oculum pro oculo, non alterum vult auferre, sed utrumque servare. Dominus noster vicissitudinem tollens, truncat initia peccatorum. Et in Lege retributio est: in Evangelio gratia. Ibi culpa emendatur, hic peccatorum auferuntur exordia. 31 Sed si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram. Et ei qui vult tecum in judic
Abbreviated transcription (Latin):
Ilocũ plenius saluator exponit: qͦd moyses libellũ repudi
dariius serit ꝓpter duriciam cordis maritoꝵ ñ discidium
concedens. sed auferens homicidium Multo enĩ melius est
Lic& lugubrẽ euenire discordiã: quãperodiũ sangiunem
Uanc perelem̃ta iurandi pessimã consuetudinem sẽꝑhabuere
iudȩi: sicit ꝓphetalis eos frequens arguit sermo. Qui urat :
aut ueneratur. aut diligit eũ per qũe uirat: In lege p̃ceptũ
ẽ: ut ñ iuremus: nisiper ðominum dm̃ nr̃um ludȩiꝑ ingelos
& urbẽ bierusalẽ. & templũ & ȩlem̃ta uirantes creaturas
resq carnales uenerabantur honore & obseqͥo dei Deniq ꝯsi¬
& ꝑhierusolimã &ꝑ caput tuũ & hoc ꝗͥsi paruulis fuerat
lege concessũ. ut qͦmodo uictimas immolabant dõ ne easido¬
lis immolarent: sic & uirare ꝑmitterentur in dm̃ non quod
rede hoc facerent: sed qͦd meliuis e̾ẽt dõ id ex hibe qͥm demoniis¬
t uangelica autẽ uertias ñ recipit uiram̃tũ: cũ om̃is sermo fidelis

Expanded text:
locum plenius Salvator exponit. Quod Moyses libellum repudii dari jusserit propter duritiam cordis maritorum, non discidium concedens, sed auferens homicidium. Multo enim melius est, licet lugubrem, evenire discordiam, quam per odium sanguinem uJudaei, sicut prophetalis eos frequenter arguit sermo. Quia qui jurat, aut veneratur, aut diligit eum per quem jurat. In lege praeceptum est ut non juremus nisi per Dominum nostrum et Deum. Nam et urbem Jerusalem, et templum, et elementa jurantes, creaturas resque carnales venerabantur honore, et obsequio Dei. Denique consider, et Jerosolymam, et per caput tuum. Et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quomodo victimas immolabant Deo, ne eas idolis immolarent: sic et jurare permitterentur in Deum: non quod recte hoc facerent, sed quod melius esset Deo id exhibere, quam daemonibus. Evangelica autem veritas non recipit juramentum, cum omnis sermo fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
marci euangeliftȩ principio comparat: in qͦ scriptũ ẽ Initium
euangłii ihũ xp̃i filii dei : sicut scriptũ ẽ inisaia ꝓpheta
Ecce mitto angelũ meũ ante faciem tuam qͥ p̃parabit uiã tuã
Vox clamantis in deserto parate uiã dni: rectas facite semi¬
tas eius Cum enĩ testimoniũ de malachia isaiaq contextũ
sit : quȩrit qͦmͦd uelut ab uno isaia exemplũ putemus assũptũ:
ciu ecclesi aftici uiri plenissime responderut Nos autẽ aut
possumus : aut certe dediuersis testimoniuis scripturarũ unũ
corpus effectum. Lege tertiũ decimũ psalmũ & hoc idem¬
.uiiii. repperies Ilze AUTeo Iohares habesat uestiorenteco
depilis cameloꝵ: & zonã pellit̾iam circa lũbos suos. depilis
inqͥt habebat : non delana: Aliud austerȩ ueftis in diciũ ẽ
aliud luxuriȩ mollioris. Tona autẽ pellicia qͣͥ accinctus
fuit & helias. mortificationis similitudo est Porro qͦd seqͥtur.

Expanded text:
Marci evangelistae principio comparat, in quo scriptum est: Initium Marci evangelistae principio comparat, in quo scriptum est: Initium Evangelii Jesu Christi, Filii Dei, sicut scriptum est in Isaia propheta: Ecce mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam. Vox clamantis in deserto, parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Cum enim testimonium de Malachia Isaiaque contextum sit, quaerit, quomodo velut ab uno Isaia exemplum putemus assumptum. Cui Ecclesiastici viri plenissime responderunt. Nos autem  possumus, aut certe de diversis testimonis Scripturarum unum corpus effectum. Lege tertium decimum Psalmum, et hoc idem reperies. Ipse autem Joannes habebat vestimentum 18 de pilis inquit, habebat, non de lana; quia aliud austerae vestis indicium est, aliud luxuriae mollioris. Zona autem pellicea, qua accinctus fuit et Elias, mortificationis symbolum est. Porro quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Si fixum de scripturis posiuss& exemplũ. Tobitur¬
nũqͣm dicer& qͦd dictũ est ꝑꝓphetas : sed simpliciter
qͦd dictũ ẽ per ꝓphetam. Hunc autẽ plurarit̾ prophe¬
tas uocans: oftendit se non uerba descripturis
sumpsisse. sed sensum. Narareus. sc̃s int̃ptatur. Scm̃ autẽ dnm̃
futurũ: om̃is scriptura cõmemorat. Possumus & alit̃ dicere qͦ d
etum eisdẽ uerbis iuxta ebraicã ueritatem inisaiã scriptum sit:
exi& iurga deradice iesse: & narareus deradice eius conscend&
rimus baptista iohannes regnũ celoꝵ p̾dicat: ut p̃cursor dni¬
.UIII. PS hoc honoretur pruulegio hicess enĩ Quidictus ẽ PeR isaion
ꝓphetam dicentem. Vox clamantis in deserto: parate uiam domini:
rectas facite semitas eius
nimis credentium p̃parabat inqͥb ambulaturus erat dñs : ut purus
iniis purissimis ambut᷑&e dicens. habitabo ineis & inambulabo
& ero d̃s ipsoꝵ: & ipsi erunt mͥ populus Porphirius iftũ locũ

Expanded text:
Si fixum de Scripturis posuisset exemplum, numquam diceret, quod dictum est per prophetas; sed simpliciter, quod dictum est per prophetam: nunc autem pluraliter prophetas vocans, ostendit se non verba de Scripturis sumpsisse, sed sensum. Nazaraeus, sanctus interpretatur. Sanctum autem Dominum futurum, omnis Scriptura commemorat. Possumus et aliter dicere, quod etiam eisdem verbis, juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum sit: Exiet virga de radice Jesse, et Nazaraeus de radice ejus conscendet im Baptista Joannes regnum coelorum praedicavit, ut praecursor Domini hoc honoraretur privilegio. Hic est enim de quo dictum est per Isaiam prophetam dicentem, Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Animas credentium praeparabat, in quibus ambulaturus erat Dominus, ut purus in viis purissimis ambularet, dicens: Habitabo in eis, et inambulabo: et ero Deus ipsorum, et ipsi erunt mihi populus . Porphyrius istum locum
Abbreviated transcription (Latin):
sin uero quicquã trans gressu fuerimiis eoꝵ quȩ dia¬
bolo spoponderamus : trademur iudici ac minis¬
tro & mittemur incarcerem & non ex ibimus exeo: done
reddamus nouis simũ quadrantẽ Quadrans genus
nũmi est: qui hab&e duominuta. Uride in alio euan¬
gelio mulier illa pauꝑ & uidua dicitur misis se qͥdrantẽ
in corbanan: inalio duo minuta: ñ qͦd dissonent euangłia
sed qͦd unus quadrans duos minittos nummos habeat. Hoc est
eͦ qͦd dicit non egredieris de carcere: donec etiã minima pec¬
cata persoluas QUIUIDE RUT TAULIERE ADCORCUSISCET
cussus est Si uero consenserit & de cogitatione affectum
fecerit. sicut scriptũ est indauid: transierunt in affectum cor¬
cordis. Deppassione transiutt ad passionẽ & huic ñ uolun¬
disponat: ifte recte mȩchatus eam in corde suo¬

Expanded text:
Sin vero quidquam trangressi fuerimus eorum quae diaSin vero quidquam trangressi fuerimus eorum quae diabolo spoponderamus, trademur judici ac ministro, et mittemur in carcerem, et non exibimus ex eo; donec reddamus novissimum quadrantem. Quadrans genus est nummi, qui habet duo minuta. Unde et in alio Evangelio, mulier illa pauper et vidua dicitur misisse quadrantem in corbonam , et in alio, duo minuta . Non quod dissonent Evangelia, sed quod unus quadrans duos minutos nummos habeat. Hoc est ergo quod dicit: Non egredieris de carcere, donec etiam minima peccata persolvas. Qui viderit mulierem ad concupiscendum cussus est. Si vero consenserit, et de cogitatione affectum fecerit, sicut scriptum est in David: Transierunt in affectum cordis , de propassione transivit ad passionem, et huic non volundisponat, iste recte dicitur eam moe
Abbreviated transcription (Latin):
sequens intelligentia pleriq arbitrantur de carne dictũ
enĩ aut caro mittenda erit incarcerem. sianima non con¬
senserit: cũ & anima & caro pariter recludende suit.
nec quicqam possit caro facere nisi qͦd animus imper&:
nantes iudici tradere cũ ipse sit uidex Allii uxta
epistolam petri dicentis. aduersarius noster diabolus
& ultor. & ne faciamus eũ penas suftinere pro nobis
enĩ ipse uitioꝵ incentiuia subpedit. & nobis eziã uolun¬
tate peccantibus siconsenserimis ei uita suggerenti ꝓ
nobis qͦq esse torquendũ: & dicunt beniuolũ esse
unũquemq sc̃oꝵ adu̾sario suo. sieũ ñ faciat prose
sustinere torm̃ta. Quidam coactius edisserunt in bap¬
tismatȩ singulos pactũ inire cũdiabolo: & dicere
Renuntio tibi diabole. & pompe tuȩ & uicus tuis
& mundo tuo: qui in maligno positus est Si ergo
seruauerimus pactũ benuioli. & consentientes sum
ad u̾sario nr̃o. & nequaquã incarcerẽ recludendi.

Expanded text:
sequens intelligentia, plerique arbitantur de carne dictum enim aut caro mittenda erit in carcerem, si anima non consenserit: cum et anima et caro pariter recludendae sint, nec quidquam possit caro facere nisi quod animus imperarinantes judici tradere, cum ipse sit judex. Alii juxta Epistolam Petri dicentis: Adversarius vester diabolus et ultor, nec faciamus eum poenas sustinere pro nobis. Cum enim ipse vitiorum incentiva suppeditet, et nobis etiam voluntate peccantibus, si consenserimus ei vitia suggerenti, pro nobis quoque esse torquendum. Et dicunt benevolum esse unumquemque sanctorum adversario suo, si eum non faciat pro se sustinere tormenta. Quidam coactius disserunt, in Baptismate singulos pactum inire cum diabolo, et dicere: Renuntio tibi, diabole, et pompae tuae, et vitiis tuis, et mundo tuo, qui in maligno positus est . Si ergo servaverimus pactum, benevoli et consentientes sumus adversario nostro, et nequaquam in carcerem recludendi.
Abbreviated transcription (Latin):
uulgata inuiria absq cerebro nuncupare: Sed dSideotioso
sermone reddituri sumiis rationẽ : quantomagis decontu¬
melia Sed& signanter additur : qui dixerit fatri suo racha
fater enĩ nr̃ nullus est : nisi qui eundẽ nob̾cũ hab& patrem
reus erit gehenne ignis qui enĩ aeque in dm̃ credenti
dicit fatue: impuis est in religione. SIEROT OfFERES
munus tuum ante altare & ibi recordatus fueris quia f rater
tuus hab& aliquit adu̾sũte
son dixit situ habes aliquid aduersũ fratrẽ tuũ: sed si frat̃
tuus hab& aliquid adu̾sũte: ut durior reconciliacionis tibi
imponatus necessitas: Qamdiu ergo illũ placare ñ possumiis.
nes cio an consequent᷑ munera nostra offeramus deo .xxxii.

Expanded text:
vulgara injuria, absque cerebro, nuncupare. Si pro otioso vulgara injuria, absque cerebro, nuncupare. Si pro otioso sermone 27 reddituri sumus rationem, quanto magis de contumelia ! Sed et signanter additur: Qui dixerit fratri suo, raca. Frater enim noster nullus est, nisi qui eumdem nobiscum habet Patrem. reus erit gehennae. Qui enim aeque in Deum credenti dicit, fatue, impius est in religione. Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum teNon dixit, si tu habes aliquid adversum fratrem tuum, sed si frater tuus habet aliquid adversum te, ut durior reconciliationis tibi imponatur necessitas. Quandiu ergo illum placare non possumus, nescio an consequenter munera nostra offeramus Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Soc capitulum: cũ superiori her& testi regno cȩlorum¬
monioin quo dixerat. Iota unũ aut unus apex non p̃te¬
ribit exlege donec om̃ia fiant. Suggillat g phe̾risȩos ꝗ
contẽptis mandatis dei. statuebant ꝓprias traditiones qͦd
ñeis ꝓsit doctrina inpopulos: siuel parũ quodinlege precep¬
tũ est destruant: Possimus autẽ & alit̃ intelligere quod
mug istri eruditio. & iam si paruo peccato obnoriasit deducat
eum degradu maximo: necꝓsit docere iustitiam quã minima
culpa destruit: beatitudoq perfectasit: quȩ sermone do¬
finita sententia est: & ira penitus tollitur: scriptura dicente.
qui irascitur fratrisuo. Si enĩ iubemur uerberanti alteram
p̃bere maxillã & in imicos nr̃os amare. & orare ꝓꝑsequentibus.
om̃is irȩ occasio tollitur. Raddendũ ẽ gͦ sine causa: quia
ira uiri iustitiã dei nͣoperatur. Quiautẽ DIXERIT FATRI
enĩ dicitur cetios: idest in anis & uaciius : quẽ nos possum

Expanded text:
oc capitulum cum superiori haeret testimonio, in quo dixerat: Iota unum, aut unus apex non praeteribit a Lege, donec omnia fiant. Sugillat ergo Pharisaeos, qui, contemptis mandatis Dei, statuebant proprias traditiones, quod non eis prosit doctrina in populis, si vel parvum, quod in Lege praeceptum est, destruant. Possumus autem et aliter intelligere, quod magistri eruditio, etiamsi parvo peccato obnoxius sit, deducat eum de gradu maximo, nec prosit docere justitiam, quam minima culpa destruit. Et beatitudo perfecta sit, quae sermone dofinita sententia est, et ira penitus tollitur, dicente Scriptura: Qui irascitur fratri suo. Si enim jubemur verberanti alteram praebere maxillam, et inimicos nostros amare, et orare pro persequentibus , omnis irae occasio tollitur. Radendum est ergo, sine causa, quia ira viri justitiam Dei non operatur . Qui autem dixerit fratri enim dicitur κενὸς, id est, inanis aut vacuus: quem nos possumus
Abbreviated transcription (Latin):
ondixit accepit filium suũ & uxorẽ suã sed puerum &
matrẽ eius. quasi nutricius: non maritus. Acgiets
acriẽ Quodarchelaus regnar& inuidea ꝓherode patre
rorẽ: putantes eundem esse herodẽ aquo inpassione
sua dominus in ridetur. & qui nc̃ mortiuis esse referatur
Ergo herodes ille qͥcũ pilato postea amicias fecit. huiuis
herodis filius ẽ. frater archelai : quẽ & ipsũ tyberuis cȩsar
lugdunũ quȩ galliarũ est ciuitas religauit: fratremq
eius herodẽ successorẽ regni fecit. Iege iosephi historiã

Expanded text:
Non dixit: Accepit filium suum et uxorem suam, sed puerum et Non dixit: Accepit filium suum et uxorem suam, sed puerum et matrem ejus, quasi nutritius, non maritus. Audiens autem, quod Archelaus regnaret in Judaea, pro Herode patreeumdem esse Herodem, a quo in passione sua Dominus irridetur, et qui nunc mortuus esse refertur. Ergo Herodes ille qui cum Pilato postea amicitias fecit, hujus Herodis filius est, frater Archelai; quem et 17 ipsum Tiberius Caesar Lugdunum, quae Galliarum est civitas, relegavit, fratremque ejus Herodem successorem regni fecit. Lege Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
b&hleem Quȩritur gͦ : qͦmodo rachel filios uidȩ idẽ
b& hleem quasi suos plor&: Respondebimus breuit̃.
qr sepulta sit iuxta b&hleem inephrata: ex interno
corpusculi hospicio matris nom̃ acceperit : siue qm̃
luda & beniamin duȩ tribus iuinctȩ erant: & herodes
p̃ceperat. nonsolũ inb&bleem interfici pueros sed in
intelligimus multos &iam debeniamin fuisse cȩsos. Plorat
autẽ filios suos & non recipit consolationẽ. secundum
duplicẽ intelligentiã: siue quod eos in ȩtnũ mortuos ȩstima¬
suie qͦd noll& se consolari dehis quos sc ir& ee uicturos
Qͦd autẽ dicitur in rama : non pitemus loci nom̃ ẽeᷤᷤ qͥ est
iuxta gabaa: sed rama excelsũ interpretatur: ut sit sensus
Uox in ex celso audita est: idest longelateq dispersa
De Funictisat etlor: Quiquerebant animã pueri
Ix hoc loco intelligimus nonsolũ herodem: sed & sacerdote
& scribas eo tẽpore necẽ dñi fuisse mediratos. Quiconi
Suagieus: Accepit ẜuerum et malreos eiu

Expanded text:
Bethleem . Quaeritur ergo quomodo Rachel filios Judae, id est, Bethleem, quasi suos ploret? Respondebimus breviter, quia sepulta sit juxta Bethleem in Ephrata, et ex materno corpusculi hospitio matris nomen acceperit. Sive quoniam Juda, et Benjamin duae tribus junctae erant, et Herodes praeceperat non solum in Bethleem interfici pueros, sed etintelligimus multos etiam de Benjamin fuisse caesos. Plorat autem filios suos, et non recipit consolationem, secundum duplicem intelligentiam. Sive quod eos in aeternum mortuos aestimasive quod consolari se nollet de his quos sciret esse victuros. Quod autem dicitur in Rama, non putemus loci nomen esse, juxta Gabaa, sed rama excelsum   interpretatur, ut sit sensus: Vox in excelso audita est, id est, longe lateque dispersa. Defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus non solum et scribas, eo tempore necem Domini fuisse meditatos. Qui surgens, accepit puerum et matrem ejus, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuittur & non sunt uisti. Simulq considera: quodoctaud
uerae circũcisionis beatitudo martyrio terminetur aexdi
uud maledictũ contẽpnendũ est. & betirtudine e resi nauot¬
desalso maledicentis ore ꝓfertur. Unde & specialit᷑ desinius
que sit beata maledictio: omne dicens maledictũ ad ũ sũ uos.
mtientes ꝓpt̃ me. Ubi gͦ xp̃s incausa est: ibi optanda est male¬
implere. ut laceretur ohpbrus fama nr̃a. de noserxeulteonues
idomino hoc qui uanamn sectatur głam: implere ob þoceles
addere igitiu &tecultare debemus ut merees nob onee lesti¬
buii preparetur. Eliganter in quoda uoluoruns seosut f̃ue
bus prepa s equeras elam & non dolebis cũ inglosis fueris

Expanded text:
tiuntur. et non sunt justi. Simulque considera, quod octava tiuntur. et non sunt justi. Simulque considera, quod octava verae circumcisionis beatitudo martyrio terminetur. ud maledictum contemnendum est, et beatitudinem creat, quod falso maledicentis ore profertur, unde et specialiter diffiniunt, quae sit beata maledictio, omne dicens maledictum adversum vos, mentientes propter me; ubi ergo Christus in causa est, ibi optanda maleimplere, ut laceretur opprobriis, fama nostra, et nos exsultemus in Domino, hoc qui vanam sectatur gloriam implere non potest. Gaudere igitur et exsultare debemus ut merces nobis in coelestibus praeparetur. Eleganter in quodam volumine scriptum legimus: Ne quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris
Abbreviated transcription (Latin):
ui derram istam permansuetudinẽ: sed persuꝑbiã possid&̃¬
Beałi oui lobet. Ouotuaco iPSi COTPOLABONTOR
uctus hic : non mortuoꝵ ponitus cõmuni lege natur
sed peccatis & uitiis mortuoꝵ. Sic fleuit & samubel
saulem: quia penituerat dm̃ quod unxiss& eum re
gem israhel Sic & paulus apostolus flere ac lugere
Se dicit eos : qui post fornicationẽ & inmunditia non
sed sempei esurire iustitiae opera intelligamus
BEATI MISE RCORDES qm̃ ipsi misericordiam consequent᷑.
Misericosdia non solũ melemosinis intelligitur. sed in
omni peccato. fratris. si alter alteruis onera portemus
Suos non arguit conscientia ulla peccati mundus mimdi
corde conspicitur: tẽplũ dei non potest esse pollutũ. Beati sa
dissidentes pacẽ faciunt. Quid enĩ ꝓdest alios ꝑre pacari eũ
intuo animo sint bella uitioꝵ beati aui rease cotione
uusantia Multi enim persecutionẽ ꝓpter sua peccata ba¬

Expanded text:
m terram istam per mansuetudinem, sed per superbiam possidm terram istam per mansuetudinem, sed per superbiam possidBeati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Luctus hic non mortuorum ponitur communi lege naturae, sed peccatis et vitiis mortuorum. Sic flevit et Samuel Saulem, quia poenituerat Deum quod unxisset eum regem super Israel . Sic et Paulus apostolus, flere ac lugere se dicit eos, qui post fornicationem et immunditiam nosed semper esurire justitiae opera intelligamus. Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. Misericordia non solum in eleemosynis intelligitur; sed in omni peccato fratris, si alter alterius onera portemus Quos non arguit conscientia ulla peccati. Mundus mundo corde conspicitur: templum Dei non potest esse pollutum. Beati pacdissidentes pacem faciunt. Quid enim prodest alios per te pacari, cum in tuo animo sint bella vitiorum? Beati qui persecutionejustitiam. Multi enim persecutionem propter sua peccata pa
Abbreviated transcription (Latin):
Suibuiese nonsram ncasedens de contractus locutu
nonenurte logete poterant iniua macestare fulgentem
Secuedum letresam non nulli simpliciotum frat̾rum
putant eũ beatitudines. & cetera quȩ sequuntur inoliueti
monte dociusse : quod nequaquã ita est̃ Exp̃cedentibus
enĩ & sequentibus ingalilea monstratur locus: quẽ puta¬
mus esse uel tabor uel quẽ lib& aliũ excelsum montẽ Deniq
post quã finiuit sermones suos stati sequitur Cum autem
introiss& capharnaum: Beałi ẜauoeres seuarło xXi.¬
Soc est quod alibi legimus: & humiles spũ saluabit. Nequis
autẽ putar& paupertatẽ quȩ non nũquã necessitate portat᷑
adño prȩdicari adiunxit spũ: ut humilitate intelligeres.
perisaiam loquitus. Dr̃is unxit me: ꝓpter quod euangelitar.
maledictã spinas & tribulos afferente: quã crudelissimus
quisq & bellator magis possid&: sed terra quã psalmista
desiderat. Credo uiderẽ bona dñi interra uiuentium: Huiuisce

Expanded text:
stans, sed sedens et contractus loquitur. Non enim intelligere poterant in sua majestate fulgentem. Secundum litteram, nonnulli simpliciorum fratrum putant eum beatitudines, et caetera quae sequuntur, in Oliveti monte docuisse, quod nequaquam ita est: ex praecedentibus enim et sequentibus in Galilaea monstratur locus, quem putamus esse vel Thabor, vel quemlibet alium excelsum montem. Denique postquam finivit sermones suos, statim sequitur: Cum autem introisset Capharnaum. Beati pauperes spiri Ne quis autem putaret paupertatem, quae nonnumquam necessitate portatur, a Domino praedicari, adjunxit, spiritu: ut humilitatem intelligeres, per Isaiam loquitur: Dominus unxit me; propter quod evangelizare maledictam, spinas et tribulos afferentem , quam crudelissimus quisque et bellator magis possidet; sed terram quam Psalmista desiderat, dicens: Credo videre bona Domini in terra viventium . Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Non ut pleriq putant. eadem satanas & apostoliis perrus serden¬
tia condempnatur. Petro enim dicitur uade reto me satana: idest
sequere me. qui contrarius es uoluntanti meae: hic. uero audit
uade satana & non ei dicitur retro: in subaudiatur uade mignẽ¬
tiun ad orabis. Dicens diabolis saluatori sicadens ad graueris me
eternum: qui p̃paratus efe tibi & angelis tiuis. Domuran deum

Expanded text:
Non, ut plerique putant, eadem Satanas et apostolus Petrus sententia condemnantur. Petro enim dicitur: Vade retro, Satana, id est, sequere me, qui contrarius es voluntati meae, hic vero audit, vade, Satana, et non ei dicitur retro, ut subaudiatur in iputant, eadem Satanas et apostolus Petrus sententia condemnantur. Petro enim dicitur: Vade retro, Satana, id est, sequere me, qui contrarius es voluntati meae, hic vero audit,