comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onem ioħis. saluatoris gesta conscriberet
& ido dicit in euangłio suo. Hec fecit in¬
icium signoꝵ ĩc. E iterum in alio loco
in carcerem. Ex quib constat quod ea¬
que anteqͣm ioħes traderetur. ab iħu fue¬
rant gesta: describit. S ideo siquis hec di¬
ligentius considet: euidenter inueniet.
non sͥ euangłia dissonare: sed alterius tem¬
poris gesta ẽẽ que scribit ioħes. alterius uͦ
que ceteri. Unde quia natiuitatem scđm
carnem saluatoris. uel matheus uel lucas
descripserant: reticuit ioħes hec. et a theo¬
logia. atq ab ipsa eus diuinitate sumit ex¬
ordium: que pars sine dubio ipsi uelud ex

Expanded text:
onem Joannis Salvatoris gesta conscriberet, onem Joannis Salvatoris gesta conscriberet, et ideo dicit in Evangelio suo: Hoc fecit initium signorum Jesus. Et iterum in alio loco  missus in carcerem. Ex quibus constat quod ea antequam Joannes traderetur quae a Jesu fuerant gesta describit; et ideo si quis diligentius haec consideret, evidenter inveniet non sibi Evangelia dissonare, sed alterius temporis gesta esse quae scribit Joannes, alterius vero quae caeteri. Unde quia nativitatem secundum carnem Salvatoris, vel Matthaeus, vel Lucas descripserant, reticuit haec Joannes et a theologia atque ab ipsa ejus divinitate sumpsit exordium: quae pars sine dubio ipsi velut ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsum noticia ꝑuenisset: ꝓbasse quidem
dicit᷑ fidem et ueritatẽ dictoꝵ. Deesse tam̃
uidit aliqua: et ea maxime que primo pre¬
dicationis sue tempore dominꝰ gesserat. Cer¬
tum est enim quod in suꝑiorib trib euan¬
głiis hec uidentur sola contineri: que in eo
gesta sunt anno quo ioħes baptista uel in¬
clusus est in carcere. uel punitus. Demq si
obserues statim in iniciis narracionis post¬
ea quam refert matheus de quadraginta
dierum ieiumo et de temptationso enis:
continuo subicit dicens. Audiens autẽ qr¬
ioħes traditus est: discessit de iudea et ue¬
nit in galileam. S et marcus similiter. pꝰ¬
ea quam inquit traditus ÷ ioħes: uenit iñc¬
in galileam. Lucas uͦ etiam pͥusquam inci¬
piat aliquid de actib referre iħu: dicit:
quia adiecit herodes suꝑ omnia mala que
gesserat: et conclusit ioħ̾em incarterem
Quia inquam ab his hec uidebantur o¬
missa: rogatus dicitur ioħannes apłs ut
ea que preterierant priores ante tradici¬

Expanded text:
ad ipsum notitia pervenisset, probasse quidem dicitur fidem et veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime quae, primo praedicationis suae tempore, Dominus gesserat. Certum est enim quod in superioribus tribus Evangelistis haec videntur sola contineri, quae in eo gesta sunt anno quo Joannes Baptista vel inclusus est in carcerem, vel punitus. Denique si observes, statim in initiis narrationum, posteaquam refert Matthaeus de quadraginta dierum jejunio, et de tentatione ejus, continuo subjecit, dicens: Audiens autem qJoannes traditus est, discessit de Judaea, et venit in Galilaeam; sed et Marcus simul: Posteaquam, inquit, traditus est Joannes, venit in Galilaeam. Lucas vero etiam priusquam incipiat aliquid de actibus referre Jesu, dicit quia adjecit Herodes super omnia mala quae gesserat et conclusit Joannem in carcere. Quia, inquam, ab his haec videbantur omissa, rogatus dicitur Joannes apostolus, ut ea quae praeterierant priores ante traditi
Abbreviated transcription (Latin):
płi xp̃i: cum eẽnt in omnib puritate uite
et animi uirtutib clari: non magni pende¬
bant sermonis ornatum. Quippe: in quib
anima diuinis ordinata uirtutib: simul et
signoꝵ gr̃a que eis a domino nr̃o iħu xp̃o
concessa fuerant confidentes: non in sua-¬
soriis humane sapĩe uerbis summam p̾di-¬
cacionis dominice collocabant: s in osten¬
tacione spiritus et uirtute. ꝑ quam mira¬
bilib consummatis. et uerborum suoꝵ fide
facta uniuerso orbi. regni celoꝵ scientiam
tradidunt: paruiducentes plures libros
conde. quod huiuscemodi predicacionis
assercio ñ argumento humani sermonis
s adstipulatione diuine uirtutis indigeat

Expanded text:
isti, cum essent in omnibus puritate vitae et animi virtutibus clari, non magni pendebant sermonis ornatum, quippe in quibus anima erat divinis ornata virtutibus, simul et signorum gratia, quae eis a Domino nostro IESU Christo concessa fuerat, confidentes, non in suasoriis humanae sapientiae verbis summam praedicationis Dominicae collocabant: sed in ostensione Spiritus et virtute, per quam mirabilibus consummatis, et verborum suorum fide facta, universo orbi regni caelorum scientiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, quod huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis indigeat
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Sta tantum et crede mͥ: qr xp̃c
me misit. At ille audiens: restitit: ac uultũ¬
rissime: et accedentis ad se senis prouolu
poterat satisfaciens. et uberrimis lacͥmar̃
suarum fontib baptizabatur: itẽrum oc-¬
cultans solam dexteram suam. Apłs uͦ iu-
genib eiꝰ ꝓuolutus. atq ipsam dext̃am ex
ciqus cedis conscientia torquebatur. ⁊ tan¬
qͣm iam ꝑpenitentiam purgatam deoscu¬
lans: ad eccłiam reuocat. & indesmenter
ꝓ eo oracionem ꝓfundens. et cũ ip̃o parit̃
ducens crebra ieiunia: indulgentiam acdo
quam ei pollicitus fuerat expetebat. S
et uariis sermonum consolationib uelut
quibdam precantationib efferos et exter¬
ritos eius animos mitigabat. Nec prius absti¬
tit: quam eum in omnib emendatum etiã
eccłie preficẽt. Prebens ꝑ hoc exempla ue¬
re penitencie: et documentum noue rege-¬
neracionis ingensi atq insignia quedam et
trophea in eo uisibilis resurrectionis osten

Expanded text:
s. Sta tantum et crede michi, quia deus me misit». At ille audiens restitit, uulturpoterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vegenibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fet variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea visibilis in eo resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
orientẽ ꝑsas bello pulsaturus ad¬
uenit. ⁊ publica quã pͥus occultauerat. et¬
ga ydoloꝵ cultũ ferri cepit insania: calli¬
dior cet̾is ꝑsecutor. non ui neq torm̃tis. s
p̃miis. honorib blandiciis. ꝑsuasionib.
maiorẽ pene popłi partem quasi atrocit᷑
pulsass elisit. Studia auctori gẽtiliũ xp̃i¬
anos adire ꝓhibens: ludos litt̾arũ illis so¬
lis qui deos deasq uenerarent᷑. pat̾e decer¬
nit: milicie cingłm non dari. nisi ammo¬
lantib iubet. Pcurationẽ ꝓuinciarũ. ui¬
risq dicendi xp̃ianis statuit. non debeit
committr. ut pote quib etiam lex ꝓpria
gladio uti uetuiss. E ꝓficiebat cotidie. in
huicemodi legib exquirendis: quib siqͥd¬

Expanded text:
Orientem Persas bello pulsaturus advenit, et publica quam prius occultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, persuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque venerarentur, patere decernit. Militiae cingulum non dari, nisi immolantibus jubet. Procurationem provinciarum, jurisque dicendi Christianis statuit non debere committi, utpote quibus etiam lex propria gladio uti vetuisset. Et proficiebat quotidie in hujuscemodi legibus exquirendis, quib
Abbreviated transcription (Latin):
porro amarior indies morbus urgebat: sup¬
plicia cõmissi dudum sceleris expetens. Len¬
to namq igne extrinsecus in suꝑficie corpo¬
ris urebatur: intrinsecus uero uastum
condebat᷑ incendiũ. Auiditas in explebilis
semꝑ inerat cibi: nec tñ saciari uinqͣm po¬
terat rabidis incitata faucib ualebat inglu¬
uies. incestina intrinsecus ulcerib obsepta.

Expanded text:
porro amarior in dies morbus urgebat supplicia commissi. dudum sceleris expetens. Lento namque igne extrinsecus in superficie urebatur, intrinsecus vero vastum condebatur incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen saciari umquam rabidis incitata faucibus valebat ingluvies. Intestina intrinsecus ulceribus obsepta.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant detrahunt᷑. Reuocari aũ quic̃q
ab eo inexilium trusi sunt: ac reciꝑe fa¬
cultates ex senatꝰ consultu iubentur. De
quib singłis testimonium ꝑhibent: qͥ
gesta illoꝵ tempoꝵ conscripserunt. c̃¬
le: paephesum quasi ad scolam propriam
redisse: nr̃orum scriptores declarant. Quod¬

Expanded text:
fuerant detrahuntur. Revocari autem quicunque fuerant detrahuntur. Revocari autem quicunque ab eo in exsilium trusi sunt ac recipere facultates ex senatusconsulto jubentur. De quibus singulis testimonium perhibent qui gesta illorum temporum conscripserunt. Tula Ephesum quasi ad scholam propriam redisse, nostrorum scriptores declarant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo uent᷑us: respondunt quod ñ huiꝰ
mundi regnũ. neq huiꝰ terre ei designe¬
t᷑ imꝑium: s quia celeste ei regnum ꝑ
angeloꝵ ministeria in consummatione
scłi preparet᷑⁊ qͣndo scł aduentans in głi¬
am. de uiuis ac mortuis iudicabit: et resti¬
tuet unicuiq ꝓfactis ac meritis suis. Ad
hec domicianus cum neq in eis qͥcqͣm
criminis inueniret⁊ et uilitatem eorũi
qͣminaxime contempneret: abire eos li¬
beros iubet. S et ꝑsecutionem quã ad¬
uersus eccłam agitari usserat: datis rur-¬
sum conpescit edictis. Illi uͦ dimissi ab eo:
effectidusq ad traiani tempora ꝑmanser̃t
Hec qͥdem egisipus. S et tertullianus de
domiciano similia refert dicens. Tempta¬
uit aliqͣndo et domicianus simile aliquid.
porcio neronis de crudelitate: si qͣsi homo¬
cito destitit. ita ut etiã eos quos in exilium
suscepit pͥncipatum. Sub qͦ om̃s quidẽ
honoꝵ cituli qui in domicianum collati

Expanded text:
quando venturus, responderunt quod non hujus quando venturus, responderunt quod non hujus mundi regnum, neque hujus terrae ei designetur imperium, sed quia coeleste ei regnum per angelorum ministeria in consummationes saeculi praeparetur, quando scilicet adventans in gloria, de vivis ac mortuis judicabit, et restituet unicuique pro factis ac meritis suis. Ad haec Domitianus, cum neque in eis quidquam criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos jubet, sed et persecutionem quam adversus Ecclesias agitari jusserat, datis rursum compescit edictis. Illi vero dimissi ab eo, effecti, usque ad Trajani tempora permanserunt. Haec quidem Egesippus, sed et Tertullianus de Domitiano similia refert, dicens: Tentavit aliquando et Domitianus simile aliquid, portio Neronis de crudelitate, sed qcito destitit, ita ut etiam eos quos in exilium suscepit principatum: sub quo omnes quidem honorum tituli qui in Domitianum collati
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m carnem frater dñi dicebatur: quoᷤᷤ
quidam detulerunt tanqͣm ex dauid
stirpe uenientes. Hos reuocatꝰ quidam
nomine qui in hoc missus fuerat: ꝑducit
ad domicianũ cesarem. Q ip̃e enim for¬
midabat de aduentu xp̃i: sicut et in ini¬
cio herodes. Int̾rogati gͦ a domiciano si es¬
sent ex familia dauid: confessi sunt. Tunc
quesiuit ab eis. quantis possessionib. uel
qͣntis eẽnt facultatib prediti. At illi res¬
ponderunt: quod utrisq amplus ñ eẽt
in bonis nouem milib denanariis. Ex
quib singłis p̃ars media ꝓ porcione de¬
beretur. Nec hec sͥ in peccunia subsistẽ.
s mestimatione terre: que eis eẽt in qua¬
draginta minus uno iugerib constituta
Quam suis manib excolentes. uel ipsi
alerentur: uel tributa dependerent. Si¬
mul et testes ruralis & diurni oꝑis ma¬
nus: labore rigidas et callis obduratas p̃¬
ferebant. Interrogati uͦ de xp̃o quale sit
regnum eius:uł quis ip̃e. aut unde. aut

Expanded text:
m carnem frater Domini dicitur, quos quidem detulerunt, tanquam ex David stirpe venientes. Hos quidam, Revocatus nomine, qui in hoc missus fuerat, perducit ad Domitianum Caesarem. Nam et ipse formidabat de adventu Christi, sicut et in initio Herodes. Interrogati ergo a Domitiano si essent ex familia David, confessi sunt. Tunc quaesivit ab eis quantis possessionibus vel quantis essent facultatibus praediti, at illi responderunt quod utrisque non amplius esset in bonis a novem millibus denariis. Ex quibus singulis pars media proportione deberetur, nec hoc sibi in pecuniis subsistere, sed in aestimatione terrae, quae eis esset in quadraginta minus uno jugeribus constituta, quam suis manibus excolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa dependerent; simul et testes ruralis et diurni operis manus labore rigidas et callis obduratas praeferebant. Interrogati vero de Christo quale sit regnum ejus, vel qui ipse, aut unde, aut
Abbreviated transcription (Latin):
lutem hominum debellandam. nichil us¬
quam ocii gerit. s diuersas et uarias here¬
ses ꝑ singula queq suscitat loca: in quib
marimum sui generis serpentem apud asi¬
am frigiamq ꝓducit montanum: qui se
paraclitum nominaret: et cum eo priscã¬

Expanded text:
ihil unquam otii gerens, diversas et varias haereses per singula quaeque loca suscitat; in quibus maximum sui generis serpentem apud Asiam Phrygiamque producit, Montanum, qui se Paracletum nominat, et mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
cutionis positus. artiorib uincłis continẽ¬
tie distringeret: ⁊ ad utilitatem atq instro¬
ctionem eccłie in u̾bo dei nobiliter insist̾e̾t ⁊
satisq uigilant̾ erga omnẽ sacerdotii cu¬
ram. dieb sud aret ac noctib: nono ꝑsecuti¬
onis anno. ep̃atu uero sui duodecimo. mar¬
tirii coronam capitis obtruncatione pro¬

Expanded text:
situs, arctioribus vinculis continentiae distringeret, et ad utilitatem atque instructionem Ecclesiae in verbo Dei nobiliter insisteret, satisque vigilanter erga omnem sacerdotii curam diebus sudaret ac noctibus, nono persecutionis anno, episcopatus vero sui duodecimo, martyrii coronam capitis obtruncatione pro
Abbreviated transcription (Latin):
a sollemnitas post uesꝑam: qñ luna so¬
i opposita eregione dep̃henditur sicut eti¬
im occulis ꝓbare licet: inuenitur utiq u̾¬
nalis equinoctii p artem sol optinens lu¬
na uero econtrario autumnalis. Legi e

Expanded text:
ta solemnitas post vesperam, quando luna soli apposita e regione deprehenditur, sicut etiam oculis probare licet, invenitur utique vernalis aequinoctii partem sol obtinens, luna vero e contrario autumnalis. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
animarum a dño translatus ẽ medicinã.
llere incomꝑabilis: qui semꝑ homines pe¬
ne om̃s. fide. miscd̃ia. studio. uigilantia.
atq omnib optimis institutionib claru¬
it. In scripturis quoq diuinis: laborem

Expanded text:
ranslatus est medicinam. Vere incomparabilis, qui super omnes pene homines fide, misericordia, studio, vigilantia, atque omnibus optimis institutionibus claruit. In Scripturis quoque divinis laborem
Abbreviated transcription (Latin):
uata sicut euidenter edocet filo. ⁊ iosephꝰ.
S horũ antiqͥores agathobolus. ⁊ ab eo e¬
ruditus aristobolus expaniada qui unus¬
ex illis septuaginta seniorib fuit: qui mis¬
si fuerant apontificib ad tholomeum re¬
gem: hebreoꝵ libros int̾pretari in grecum
sermonem. Quiq multa extradicionib
moysi: ꝓꝓonenti regi ꝑcunctantiq respõ¬
derent. Ipsi gͦ cum questiones exodi expo¬
nerent: dixerunt pascha non pͥus eẽ im¬
molandũ. quã equinoctiũ uernale tran¬

Expanded text:
atholio, evidenter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores AGATHOBOLUS, et ab eo eruditus ARISTOBOLUS ex Panex illis septuaginta senioribus fuit qui missi fuerant a pontificibus ad Ptolemaeum regem, Hebraeorum libros interpretaturi in Graecum sermonem, quique multa ex traditionibus Moysis proponenti regi atque percunctanti responderunt. Ipsi ergo cum quaestiones Exodi exponerent, dixerunt Pascha non prius esse immolandum, ni hoc aequinoctium vernale tran
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmo anno initiũ pͥmi mensis: qd̃ s̃
decem ⁊ nouem annoꝵ circuli pͥncipiũ:
scđ̃m egyptios quidem mensis famenot
uicesima sexta. die scł̾m macedones distri
solum conscendisse pͥmam partem: uere
etiam quartã iam inea die habere. id ẽ pͥ
mam ex duodecim partib. Hec autem
paticula pͥma ex duodecim: uernale ẽ. eqͥ¬
noctium: ⁊ ipsa ẽ mitrum mensiũ. ⁊ ca¬
put cͥculi: ⁊ absolutio cursus stellarum:
que planete id s̃ uage dicunt᷑: ac finis
duodecime particule ⁊ tocius cͥculi ter¬
minus. Et idõ non parum delinquere¬
dicimꝰ eos: qui ante mitium hoc noui
anni pascha putaĩ ẽ celebrandũ. Sed¬

Expanded text:
in primo anno initium primi mensis, quod est XVIIII annorum circuli principium, secundum Aegyptios quivigesimo sexto die, secundum Macedones Distri solum conscendisse primam partem, verum etiam quadrantem iam in ea die habere, id est in prima ex XII partibus. Hec autem particula prima ex XII vernale est equinoctium, et ipsa est initium mensium et caput circuli et absolutio cursus stellarum, que planete, id est vage, dicuntur, ac finis XII particule et totius circuli terminus'. Ubidicimus eos qui ante initium hoc novi anni Pascha putant esse celebrandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec capite ipso idolatͥe tecte s̃.¬
deiecto: studiis uigilantissimi sa
exitu ⁊ simili dedecore publicant᷑. Horret
anuus dicere. qui miseris mortalib la¬
quei a demonib p̃parati sunt: que fune¬
secta. mauratis labris inuenta sunt: qͦd
miseroꝵ cruciabiles mortes depicte. Que
cũ ꝓderentur inlucem. ac sub auras ꝓla¬
ta ferrentur: licet confusione ipsa genti¬
les ⁊ pudore diffugerent: tñ siquis ad eẽ
potuit mirabatur: tot scħs se illis tam
nefariis ⁊ tam pudendis fraudib irretitũ.
Unde ⁊ plurimi ex his condempnato er-¬
rore. ⁊ scelere dep̃henso: fidem xp̃i. ⁊ cul¬
tum uere religionis amplexi sunt. slam
ut om̃ittam cetera flagitia. que in aliis
locis uinecatis paritulis. dep̾icatisq ob
fibrarũ inspectionẽ uͥginib gerebantur
unum solummͦ qd̾ intempls saturni geri
ad omniũ uenit consciẽtiam. memorabo
Et qͦd eciã cetera que omisimus ꝑpen¬
acerdos cius pene alexandrie adult̾o.

Expanded text:
ost haec capite ipso idololatriae dejecto, studiis vigilantissimi sacexitu et simili dedecore publicantur. Horret animus dicere, qui miseris mortalibus laquei a daemonibus praeparati sint, quae funedesecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum cruciabiles mortes depictae. Quae cum proderentur in lucem, ac sub auras prolata ferrentur, licet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fidem Christi et cultum verae religionis amplexi sunt. Nam ut omittam caetera flagitia, quae in aliis locis vi necatis parvulis, despicatisque ob fibrarum inspectionem virginibus gerebantur, unum solummodo quod in templo Saturni geri, ad omnium venit conscientiam, memorabo: ex quo etiam caetera quae omisimus, perpenacerd
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. enim quidam eoꝵ thalamum in¬
struunt. et nefarium quoddam imciandi
celebrant genus. tanqͣm secretis quibdam
carminib ac uerbis. non tam sacris qͣm exe¬
crabilib. eum qui introducit᷑ uel inducitur
consecrantes. spiritales nuptias aiuint ẽẽ qł
faciunt: instat uidelicet supernarum con-¬

Expanded text:
Quidam eorum thalamum construebant et nepharium quoddam initiandi genus celebrabant, tamquam sacratis quibusdam carminibus ac verbis non tam sacratis quam execrabilibus eum, qui introducitur vel inducitur, consecrantes; spiritales nuptias aiunt esse quod faciunt, instar videlicet supernarum cong
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt. fugatoq de eccłia: in locum eits
georgiũ quendam ꝑfidie ⁊ immanitatis
sue socium mittunt. Nam pͥus quendã
gregoriũ miserant. Rursum fuga rursi
latebre. ⁊ edicta adu̾sum athanasiũ pͥn¬
cipis. ꝑ omnẽ locũ ponunt᷑ p̃mia ⁊ ho¬
nores. delatorib pollicentia. Ipse quocꝙ
cum obuindictã necis frat̾ne regnũq re¬
cuꝑandum ad occidentis partes uenisseo
⁊ extincto tyranno. regni solus arce po¬
tiret᷑. fatigare occidẽtales ep̃os. ⁊ ꝑde
cos cogere aggreditur. athanasii pͥus cõ¬
dempnatione p̃missa. ⁊ uelut obicis ua¬
ldissimi obiectione sublata

Expanded text:
coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, etaereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata
Abbreviated transcription (Latin):
ratum in tempore consiliũ repperit. Et
quid ẽ inquit imp̃r qd̾ poscenti tibi li¬
ceat denegarr: qui potestatem omnium
habes uitiendi: s unũ est qd̾ oro ut meã
quoq petiaunculam libent̾ ad mitas.
Cunq̃ se omnia quecunq uellet quãrs
eẽnt difficilia. ꝓmitteret p̃staturũ sihoc
unum cederet libens: ait athanasiua
Hoc est qd̾ rogo ut quia etiã bicnã aps
tenere concedas eccłiam. Equissimũ sibi
iuderi. ⁊ ualde p̾standũ: letus spopondin
imꝑator. S cum rem detuliss ad eos que
consiliis utebatur: neq ibi se uelle actpi
eccłiam. neq hic dare respondent. qr plis
sibi singłi quiq quã ab sentib consule¬
bant. Ita imꝑator admiratus eiꝰ prudenti¬
am: ꝓꝑare otius ad suscipiendã suam ec¬
clesiam iubet. S cum magnenti scelere
imꝑator constans regno simul ⁊ uita fus¬
set exemptus: rursum in athanasiũ uete¬
res illi incentores. pͥncipis odia resuscitar

Expanded text:
ratum in tempore consilium reperit. Et ratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apud tenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare
Abbreviated transcription (Latin):
latebre sue fierent. ⁊ occasio calũp¬
nie innocentib quererct᷑. nichil sibi ultra
iam tutum in constantii regno p̾sumens
ad constantis partes ꝓfugus abscedit
Aquo satis honorifice religioseq suscep¬
tus ẽ Quiq causa eiꝰ quam fama comꝑ¬
erat. diligentius cognita: scribit ad frẽm
ꝓcerto se comꝑisse. qd̃ sacerdos dei sũmi
athanasuis iniuste fugas ⁊ exilia pate-¬
retur. lunc itaq recte faceret. si absq ul¬
la molestia loco suo restitueret. Si id nol¬
let sibi cure futurum ut ipse adimpleret.
regni eiꝰ intia penetrans. ⁊ penas dignis¬
simas de auctorib sceleris sumens. Quib
scriptis ꝑt̾ritus constantius: qd̃ posse fa-¬
cere ea que. minabatur conscius erat fra¬
trem: simulata benignitate. ultro uenire
is consiliariis. non ÷ inquit magnũt a¬
thanasi. qd̾̃ ep̃i poscunt dete. unã ex mul-¬
tis que sunt apd̃ alexandriã eccłiis con¬
cedas popłis eoꝵ qui tibi communicare
nolunt. lum ille deo sibi suggerente: pa¬

Expanded text:
latebrae suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantis partes profugus abscedit Al. abcessit. A quo satis honorifice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire is consiliariis: Non est, inquit, magnum, Athanasi, quod Episcopi poscunt de te, ut unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, pa
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾sum uesaniam molientes agi. nisi ui
maiore sineret. res gesta ad imꝑatorẽ re¬
fertur. Ille qui ingenita m̃tis clem̃tia er¬
rantes mallet em̃dare quam ꝑd̾e: rescͥ¬
bi illorũ quidẽ uindictã. quos ante aras
sanguis fu sus martyres fecit. non eẽ
poscendam⁊ inqͥb dolorẽ int̾itus suꝑa¬
uerit gła meritoꝵ. De cetero uero: maloꝵ
causam radicesq discordie. que ꝓsimula¬
chroꝵ defensione ueniebant. penituis de¬
bere succidi. Quib ext̾minatis: etiam bello¬
rũ causa parit̾ conquiesceret. Cunq hec
scripta uenissent. ⁊ uelut post inducias
parui temporis ad audiendũ ut̾a popłs
conuenissent ad templũ: statim ut pͥ¬
ma cpłe pagina reserata c̃ incuius exor¬
dio uana gentiliũ suꝑsticio culpabatur.
clamor a nr̃is imm̃sus attollitur: stupor
ac pauor gentiliũ popłos inuadit. Late¬
bras unusquisq querere: angustos fuge
calles rimari. aut nr̃is se latent̾ immer¬

Expanded text:
adversum vesana molientes agi, nisi vi adversum vesana molientes agi, nisi vi majore, sineret, res gesta ad Imperatorem refertur. Ille qui ingenita mentis clementia errantes mallet emendare quam perdere, rescribit, illorum quidem vindictam, quos ante aras sanguis effusus Martyres effecit, non esse poscendam, in quibus dolorem interitus superaverit gloria meritorum. De caetero vero malorum caussam radicesque discordiae, quae pro simulachrorum defensione veniebant, penitus debere succidi: quibus exterminatis, etiam bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec scripta venissent, et velut post inducias parvi temporis ad audiendum uterque populus convenisset ad templum, statim ut prima Epistolae pagina reserata est, in cujus exordio vana Gentilium superstitio culpabatur, clamor a nostris immensus attollitur, stupor ac pavor Gentilium populos invadit. Latebras unusquisque quaerere, angustos fugae calles rimari, aut nostris se latenter immer
Abbreviated transcription (Latin):
construxerat. Uerum hec ꝑdis singłos pͥmo
cum metu. deinde cum fidutia ⁊ desꝑati-¬
one gerere: atq intra templũ clausi rap¬
to ⁊ p̃da uiu̾e. Ad postremũ grassantes in
sanguinem ciuiũ. ducẽ sceleris ⁊ audatie
sue delrgunt olimpum. quendã nomine.
⁊ habitu solo philopͥhum. quo antesig¬
nałio arcem defend̾ent ⁊ tyrannidem te¬
nerent. At hi quib romanarũ legum cu¬
stodia. iurisq dicendi cura ꝑmissa ẽ cog¬
nitis que gesta fuerãt ttirbati atq coꝑt̾¬
riti ad templũ conuolant. Causas audatie
ꝑcuntantur ⁊ quid sibi uelit ille concus¬
sus in quo cũ tanto scelere ante aras sã-¬
guis ciuiũ funderetur inquirunt. S illi
obfirmato aditu. confusis ⁊ dissonis uo¬
cib rationẽ facti nullam. s clamorem
recdlebãt. Missis tam̃ ad eos nuntiis: de
romani imꝑii potestate. de uindicta le-¬
gum ⁊ de his qui talia solerent sub seqͥ
commonebant. Cunq loci municio nich

Expanded text:
construxerat. Verum haec per dies singulos primo construxerat. Verum haec per dies singulos primo cum metu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sanguinem civium, ducem sceleris et audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, quo antesignano arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi quibus Romanarum legum custodia, jurisque dicendi cura permissa est, cognitis quae gesta fuerant, turbati atque perterriti ad templum convolant, caussas audaciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, in quo cum tanto scelere ante aras sanguis civium funderetur, inquirunt. Sed illi obfirmato aditu confusis et dissonis vocibus 293 rationem facti nullam, sed clamorem reddebant. Missis tamen ad eos nuntiis, de Romani Imperii potestate, de vindicta legum, et de his quae talia solerent subsequi, commonebant. Cumque loci munitio nihil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾re defossa. lotrociniis ⁊ scełib magis qͣm
cerimoniis apta. Igitur gentibes qui rete
culis mala. ⁊ tenebris obtecta reserari:
uelut draconũ calice potato. insanire
om̃s ac palam furere ceperunt: nec uo¬
cib iam ⁊ sedicionib ut solebant. s ma¬
nu.ferroq decertare nitunt᷑. crebros con-¬
flictus agere inplateis. belloq aꝑto. ut̾q
popłs int̾ se coire. At nr̃i numero ⁊ po¬
tentia multo plures. s modestia religi¬
onis minus feroces erant: exquo frequẽ¬
ter nr̃oꝵ płimis uulneratis aliquantis
etiã int̾fectis ad templũ quasi ad arcẽ
quandã refugiebant: quo ñ nullos ex
aris iminolare cogebant. Renitentes. no-¬
uis ⁊ exquisitis suppliciis: ex cruciatos i¬
cabant. Alios patibulis affigentes: alios c̃¬
fractis crurib inspeluncis p̾cipitantes.
quas obsacrificioꝵ sanguinem cet̾asq imp᷑i¬
tates delubri recipiendas uetustas curiosa

Expanded text:
et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur Gentiles, qui retegculis mala et tenebris obtecta reserari, velut draconum calice potato, insanire omnes ac palam furere coeperunt. Nec vocibus jam et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri numero et potentia multo plures, sed modestia religionis minus feroces erant. Ex quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex aris immolare cogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas curiosa
Abbreviated transcription (Latin):
temptationũ docum̃tis ꝓbatus. cum atha¬
nasii testimonio aconfessorib eẽt ep̃c fa¬
ccus: modestia eiꝰ contempta. alius a me-¬
hcii partib ordinat᷑. S ⁊ in multis aliis
urbib orientis. huiꝰmodi confusionis con¬
tentio genuit sacerdotũ. Apud constanti¬
nopolim uͦ: nectarius exp̃tore urbano. ca¬
thecuminus ⁊ nuꝑ babtisma consecutus.
sacerdotiũ suscepit. De paganorũ motib¬
noui motꝰ. ⁊ contra tempoꝵ fidẽ adu̾sum
eccłiam concitant᷑ ex occasione huiꝰce modi
oborti. Basilica quedã publici oꝑis uetu¬
sta. ⁊ admodũ neglecta fuit: quã constantiꝰ
imp̃r donasse ep̃is ꝑfidiam suam p̾dican¬
tib ferebattir: que longa incuria nichil
ualidum p̃ter parietes habebat. Uisuimẽ
hanc ab imꝑatore deposcere. ut crescentib
fideliũ popłis orationũ quoq crescerent
domus. quamq cũ acceptam uellet exco¬
lere. reꝑta in loco st̃ antra qued ã latentia.

Expanded text:
tentationum documentis probatus, Athatentationum documentis probatus, Athanasii testimonio esset a confessoribus Episcopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibus Orientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Praetore Urbano catechumenus et nuper baptisma consecutus, sacerdotium suscepit. CAPUT XXInovi motus et contra temporum fidem adversum Ecclesiam concitantur: ex occasione hujuscemodi oborti. Basilica quaedam publici operis, vetusta et admodum neglecta fuit, quam Constantius Imperator donasse Episcopis perfidiam suam praedicantibus ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habebat. Visum esthanc ab Imperatore deposcere, 292 ut crescentibus fidelium populis, orationum quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia iudicaretur. Que sententia: ⁊ ap̃
alexandriam confirmata ẽ. ⁊ apd̃ con¬
stantino polim decreto concilii. De ep̃oꝵ¬
Ix illo appoll¬
nariste ab eccłia declinantes: ⁊ epi¬
scõpos sibi sue partis. ⁊ dogmata ꝓpria
post damasum siricus eccłie suscepit sa¬
cerdotiũ. Apud alenandriã uͦ defuncto
petro. thimotheus ⁊ post hunc teophi-¬
lus. In hierosolimis autẽ post ꝙrillũ io¬
hannes apłicas reparans sedes. Apd̃ anti¬
ochiam uͦ defuncto meletio: substituit᷑
flauianus. S qd̃ paulinus adhuc suꝑe¬
rat. qui in catholicorũ semꝑ societate per¬
manserat: multa ibi iurgia ⁊ multe con¬
trou̾sie sepe commnote. nec tñ summa ui
nitentib aliis ⁊ aliis obnitentib ipsisq
aliqͣndo paucis ullus obtineri modus. cum utiq fide
iam nulla uuderetur subẽẽ discordia.
Hoc idem apd̾ tyrum fuit. Ubi cũdiodorꝰ
unus sane ex catholicis antiquis uir. ⁊

Expanded text:
Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim decreto concilii. Ex illo Apoaristae ab Ecclesia declinantes, et Episcoppost Damasum Siricius Ecclesiae suscepit sacerdotium. Apud Alexandriam vero defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus: in Jerosolymis autem post Cyrillum Joannes, Apostolicas reparant sedes. Apud Antiochiam vero defuncto Meletio substituitur Flavianus. Sed quod Paulinus adhuc supererat, qui in catholicorum semper societate permanserat, multa ibi jurgia et multae controversiae saepe commotae, nec tamen summa vi nitentibus aliis, aliis obnitentibus  Al. oaliquando pacis ullus obtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u ꝓpħico repletũ: cuiꝰ monitis ato re¬
sponsis. pacem retinere an bellũ gerere
sane in cet̾is instructus: s dum contenti¬
onis uitio nimiꝰ agitur. ⁊ adu̾sum om̃e
quod quisq dixerit ire obuiã delectat᷑.
sactatione ingenti male fortis. heresim
ex contentione generauit: asserens solum
corpus non etiam animã a dño indispẽ¬
satione susceptam. In quo cum euidentibꝰ
euangłis rationib urgeretur: quib ipse
dñs ⁊ saluator hr̃e se animã ꝓfitetur: ⁊
ponere eã qndo uult ⁊ iterũ assumere eã.
ex ea parte qua rationabilis ẽ s ex ea so¬
lum qua iuuificat corpus Nã supplem̃tũ¬
uero rationalis partis: ip̃m uerbum dei
fuisse ꝑhibebat. Que assertio pͥmo in ur
ep̃o. concilio congregato talis sententia
depulsa ẽ ut decernerent siquis filium
dei qui sicut uere ds̃. ita ⁊ uere. homo
fuit: uel humanitatis aliquid uel dei¬
tatis minus dicere habuisse ⁊ alienus ab

Expanded text:
spiritu prophetico replevit, cujus monitis atque respiritu prophetico replevit, cujus monitis atque responsis pacem retinere, an bellum gerere, sane in caeteris instructus, sed dum contentionis vitio nimius agitur, et adversum omne quod quisque dixerat, ire obvius delectatur, jactatione ingenii malefortis haeresim ex contentione generavit, asserens solum corpus, non etiam animam a Domino in Dispensatione susceptum. In quo cum evidentibus Evangelii testimoniis urgeretur quibus ipse Dominus et Salvator habere se animam profitetur, et ponere eam quando vult, et iterum assumere eam: ex ea parte quae rationabilis est, sed ex ea solum qua vivificat corpus. Ad supplementuvero rationabilis partis, ipsum Verbum Dei fuisse perhibebat. Quae assertio primo in urbtro Alexandrino Episcopo concilio congregato tali sententia depulsa est, ut decernerent, Si quis Filium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo fuit, vel humanitatis aliquid, vel deitatis minus diceret habuisse, alienus ab
Abbreviated transcription (Latin):
bitur cum ad orientem regressus. ibiq ut
ab exordio pͥncipatus sui sũmã luͣmoq
studio pulsis hereticis. eccłias catholicas
trade idq ca mod̾atione ag̾e. ut ultione
contempta tantum catholicis deeccłiarũ
testitutione consuleret: quo fides recta ab¬
sq p̃dicationis impedim̃to ꝓficeret. Com¬
munẽ se p̃bere erga sacerdotes der fide
religione ⁊ munificencia cunctis regiũ
animum exhibere. Accessus facilis: ⁊ ab¬
sq imꝑiali fastu ad colloquitĩ se humi¬
lib p̃bere. Hortatu eiꝰ ⁊ largicionib eccle
płibus locis ornate. Magnificeq construc¬
te. Prestare multa poscentib s frequen¬
tius ultro offerre. Idoloꝵ cultus qui cõ¬
stantini institutione. ⁊ deinceps negligi
⁊ destru ceptus fuerat: eodem imꝑan¬
te collapsus ẽ. P quib intantũ c̃o carus
fuit. ut speciale ei munus contulerit. di¬
uina ꝓuidentia. Et enĩ intebaide parti¬
b monachum quendã ioħem nomine

Expanded text:
itur ad Orientem regressus, ibique, ut ab exordio principatus sui, summa cura summoque studio pulsis haereticis, Ecclesias catholicis tradere: idque ea moderatione agere, ut ultione contemta, tantum catholicis de Ecclesiarum restitutione consuleret, quo fides recta absque praedicationis impedimento proficeret: communem se praebere erga sacerdotes Dei: fide, religione, et munificentia cunctis regium animum exhibere: accessu facilis et absque imperiali fastu ad colloquium se humilibus praebere: hortatu ejus et largitionibus, Ecclesiae plurimis locis ornatae satis magnificeque constructae: praestare multa poscentibus, sed frequentius ultro offerre. Idolorum cultus, qui Constantini institutione et deinceps negligi et destrui coeptus fuerat, eodem imperante collapsus est. Pro quibus in tantum Deo charus fuit, ut speciale ei munus contulerit divina providentia. Et enim in Thebaidos partibus monachum quendam Joannem nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
Radunt autem fabianũ anthero de¬
functo: cum de agro reu̾teretur una cum
legendo in unum coiss. atc alius dealio ut
fieri solet intalib conclamaret: nec tñ uul¬
gi sententia certi aliquid obtineret: astitiᷤᷤ¬
se etiam ip̃m int̾ cet̾os scire cupientẽ quid
rei exitus foret. Et subito ꝑdei ꝓuidentiam:
colũbam celitus lapsam. figurã ferentem
illius que in sci sp̃s imagne. suꝑ iñm descen¬
derat apd̾ iordanem supra capud astitisse
fabiani. fd qd̃ spectacłm ora cunctoꝵi ocu¬
losq conũsos. ⁊ om̃is uelut uno sp̃u com¬
motos. hunc ẽẽ episcopatu dignũ ꝑ denu¬
diciũ decreuisse: eumq continuo cathedre
impositũ. ⁊ legitimũ sac̃dotio confirma¬
dephirim nomine gestũ tradunt. Q¬

Expanded text:
radunt autem Fabianum Anthero defuncto, cum de agro reverteretur una cum episcopo eligendo in unum coisset, atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam, figuram ferentem illius, quae in sancti Spiritus imagine super Jesum descenderat apud Jordanem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmaZeferini nomine gestum tradunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tificem maximũ defert tunc athanasiũ.
hostie immacłate reliquias: ꝑ iulianum
diaconem suum. post etiam parentine
urbis ep̃m mittit. Quas ille susceptas.
paucis arbitris subcauato sacrarii pari¬
post occasum serapis. qui nunquã uixerat
que iam ult̾ius demonis stare delubra
potuerunte parũ dixerim. si om̃s que erãt
alexandrie ꝑsingulas pene columpnas cu-
ꝑ om̃e rus. ꝑ ripas fluminis. per heremũ

Expanded text:
tificem maximum tunc Athanasium, tificem maximum tunc Athanasium, hostiae immaculatae reliquias per Julianum diaconum suum, post etiam Palaestinae urbis Episcopum mittit. Quas ille susceptas, paucis arbitris sub cavato sacrarii paripost occasum 302 Serapis, qui numquam vixerat, quae jam alterius daemonis stare delubra potuerunt? Parum dixerim, si omnes quae erant Alexandriae per singulas pene columnas cujusper omne rus, per ripas fluminis, per eremum
Abbreviated transcription (Latin):
uliani temporib uelut relaxatis xxuiii¬
frenis efferbuit inomnẽ seuiciã. feritas
paga nor. Ex quo accidit ut apd̃ sebas¬
tem palestine urbẽ. sepulchrũ ioħis bap¬
tiste. m̃te rabida ⁊ funestis manib in¬
uaderent. ossa disꝑgerent atq ea rursus
collecta. igne cremarent: ⁊ scõs aneres
pulueri immixtos ꝑ agros ⁊ rara disꝑge¬
rerent. S dei ꝓuidentia factũ ẽ quosdam
dex ierosolimis exmonastĩo philippi homi¬
nis dei. orationis illuc causa. ꝑ idem tẽ¬
pus uenisse. Quicũ tantũ nefas huma¬
nis quidem manib s ferina mente fieri
uid̾ent. mori gratius habentes qͣm huiꝰ¬
cemodi piaculo funestari: int̾ eos qui os¬
sa ad exurendũ legebant. mixti diligen¬
tius inquantũ res paciebatur. acreligio¬
sius congregantes: furtim se uel stupen¬
tib uel insanientib subtraxere: ⁊ ad re¬
ligiosum patrem filippũ uenerandas re¬
liqͥas ꝑtulere. Ille supra se ducens tantũ
thesaurum ꝓpriis seruare uigiliis. ad põ¬

Expanded text:
uliani temporibus velut relaxatis frenis efferbuit in omnem saevitiam feritas Paganorum. Ex quo accidit, apud Sebasten Palaestinae urbem sepulchrum Joannis Baptistae mente rabida et funestis manibus invaderent, ossa dispergerent, atque ea rursum collecta, igni cremarent, et sanctos cineres pulveri immixtos, per agros et rura dispergerent. Sed Dei providentia factum est, quosdam de Jerosolymis ex monasterio Philippi hominis Dei, orationis illuc caussa per idem tempus venisse. Qui cum tantum nefas humanis quidem manibus, sed ferina mente fieri viderent, mori gratius habentes, quam hujuscemodi piaculo funestari, inter eos qui ossa ad exurendum legebant, mixti diligentius, in quantum res patiebatur, ac religiosius congregantes, furtim se vel stupentibus, vel insanientibus subtraxere, et ad religiosum patrem Philippum venerandas reliquias pertulere. Ille supra se ducens, tantum thesaurum propriis servare vigiliis, ad Pon
Abbreviated transcription (Latin):
lit: ip̃m uͦ herodem qui uel in ioh̾is ne¬
cem auctor extiterat. uel in passione dñi
int̾fuerat: multis excruciatum modis.
eterno dampnat exilio. sicut iosepphus¬
temporib filo insignissimus scriptor flo¬
rebat: qui non solum in nr̃a uerum et
in grecoꝵ philosophia primus inter pri¬
mos habebatur. Hic autem genere quid̃
a proauis hebreus: apud alexandriam
uero omnib claris et nobilib uiris. cla¬
rior ac nobilior erat. In diuiniᷤᷤ autem legi¬
b et paternis institutis quantus qualisq
fuerit: ex his que nobis librorum suoꝵ
tradidit monimentis omnib clarum ÷
Quis enim digne ualeat explicare. qͣn¬
ta eius in liberalib litteris fuerit institu¬
cio: quanta in philosophicis. quantusq
maxime in platonicis. et pytagoricis fu¬
erit disciplinis: utq omnes et qui secũ
floruerant pene et precesserant superaret :

Expanded text:
 Ipsum vero Herodem, qui vel Joannis necis auctor exstiterat, vel in passione Domini interfuerat, multis excruciatum modis, aeterno damnat exsilio, sicut Josephustemporibus Philo insignissimus scriptorum florebat, qui non solum in nostra, verum et in Graecorum philosophia primus inter primos habebatur. Hic autem genere quidem a proavis Hebraeis, apud Alexandriam vero omnibus claris et nobilibus viris clarior ac nobilior erat. In divinis autem legibus et patriis institutis quantus qualisque fuerit, ex his quae nobis liberorum suorum tradidit monumentis, omnibus clarum est. Quis enim digne valeat explicare quanta ei in liberalibus litteris fuerit institutio, quanta in philosophicis, quantusque maxime in Platonicis et Pythagoricis fuerit disciplinis, ut omnes qui secum floruerant, pene et qui praecesserant, superaret.
Abbreviated transcription (Latin):
traditur: ut iam ad predicandum xp̃i e-
uuangłium omnib gentib que in ori¬
entis ultimis secessib reconduntur: fidłi
et deuocionis calore profectus sit: et us¬
q ad indiam citeriorem uerbum dei¬

Expanded text:
t, ut etiam ad praedicandum Christi Evangelium omnibus gentibus quae in Orientis ultimis secessibus reconduntur, fidei et devotionis calore profectus sit, et usque ad Indiam citeriorem pr
Abbreviated transcription (Latin):
tate superni luminis illustraret. ut com¬
pleretur et illa propħia que dixerat. in
omnem t̾ram exiit sonus eoꝵ euangłista¬
ba coꝵ. Ex quo et ꝑ omnes ciuitates. &
uicos immense multitudies uelud me ᷤᷤ¬
sium tẽpore frumenta ad areas: ita ad
eccłias popłi congregabantur. Quicũq
illi aparentib tradite sibi morbide suꝑ¬
sticionis uinculis tenebantur: ꝑ doctri¬
nam xp̃i simul et ꝑ uirtutum mitacła
que fieri uidebant. recepta ueri dei do-

Expanded text:
tate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistaba eorum . Ex quo per omnes civitates ac vicos immensae multitudinis, velut messium tempore frumenta ad areas, ita ad ecclesias populi congregabantur. Quicunque illi a parentibus traditae sibi morbidae superstitionis vinculis tenebantur, per doctrinam Christi simul et virtutum miracula, quae fieri videba
Abbreviated transcription (Latin):
omq post ħ ut futurorũ p̃fuis im¬
ꝑator disponende rei publice. sollici¬
tudine stringeret᷑ ad orientem ꝓtinus iit.¬
tit. ub uenturus ad bellũ tuta liberos cu¬
stodia comm̃darat. ibiq archadiũ augustõ
Honoriũ uͦ pari dignatione p̃ditũ ad
occidentis imꝑiũ uenire ocius iubet. Quo
suscepto ⁊ pat̾nis oscłis amplexibq con¬
stͥcto: traditis occidentalis regni guberna¬
culis. ipso romano imꝑio ꝑannos decem
⁊ septem feliciter gub̃nato. ad meliora mi¬
grauit. cum piissimis pͥncipibus ꝑceptu¬
rus p̃mia meritoꝵ ameN¬

Expanded text:
mque post haec ut futurorum praescius Imperator, disponendae Reipublicae sollicitudine stringeretur, ad orientem protinus mittit, ubi venturus ad bellum, tuta liberos custodia commendarat. Ibique Arcadium Augustum Honorium vero pari dignatione praeditum, ad occidentis imperium venire ocyus jubet. Quo suscepto, et paternis osculis complexibusque constricto, traditis occidentalis regni gubernaculis, ipse, Romano imperio per annos decem et septem feliciter gubernato, ad meliora migravit, cum piissimis Principibus percepturus praemia meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
uentu tribunal ascendens: preparari sͥ
iudex xp̃ianos et introduci ad supplicio¬
rum pompam prebendam cunctis qui
ad erant iubet. Ruirsum itaq cruces rur¬
sum pene: rursum tormenta reparantur

Expanded text:
 tribunal ascendens, praesentari sibi judex Christianos, et introduci ad suppliciorum pompam praebendam cunctis qui aderant, jubet. Rursum itaque cruces, rursum poenae, rursum tormenta reparantur
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Alchibiacdes quidam erat in numero
cam satis arduam et austeram gerebat:
nichil cibi uolens accipere. s tantum sale
et pane cum aqua utebatur. Cumq hunc
uite rigorem uellet etiam in carcere positꝰ
obseruare: attalo post primam confessionẽ
suam quam in amphiteatro confessus est
reuelatur: quia non recte faceret alchibia¬
des. creaturis dei et ipse non uti. et aliis for
mam scandali derelinquere. Quib cogniiᷤᷤ
alchibiades cepit omnia cum graciarum ac¬
tione ꝑcipere: quia que illi reuelabat spiritꝰ
ut doceret: et huic ut sequeretur idem sp̃s¬

Expanded text:
um. Alcibiades quidam erat in numero tam satis arduam et austeram gerebat, nihil cibi volens accipere, sed tantum sale et pane cum aqua utebatur. Cumque hunc vitae rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo post primam confessionem suam, quam in amphitheatro confessus est revelatur, quia non recte faceret Alcibiades, creaturis Dei et ipse non uti, emam scandali derelinquere. Quibus cognitis Alcibiades, coepit omnia cum gratiarum actione percipere, quia quae illi revelabat spiritus ut doceret, huic ut sequeretur idem sp
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cum negantib uenia prestarecur. in
confessione persisterent: ꝙ de ꝑdicion
grege reuocati in numero martirum
gerentur. Igitur cum erga supradicds¬
questio haberetur: alȩxander quidam
genere fryx. medicus disciplina. uir reli¬
giosus et prudens: et uite ac morum ꝓbita¬
de cunctis carus acceptus qz amore dei con¬
citatus cum adsisteret tribunali. nutib
hortabatur ad confessionem eos in quos
questio agitabatur: ita ut omnib qui q¬
ad stabant. palam fieret quid animo ge¬
reret. Cumq itd populi notauissent: in¬

Expanded text:
o cum negantibus venia non praestaretur in confessione persisterent, et de perditionis grege revocati in numero martyrum jungerentur. quaestio haberetur, Alexander quidem genere Phryx, medicus diciplina, VI religiosus, et prudens, et vitae ac morum probitate cunctis charus acceptusque, amore Dei concitatus, cum assisteret tribunali, nutibus hortabatur ad confessionem, in quos quaestio agitabatur; ita ut omnibus qui astabant palam fieret quid animo gereret. Cumque id populi notavissent, in