comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm ũ aliud ab eo peteus. Ab ip̃o enĩ
ip̃m querit. ⁊ tͣnͣsit qͥcqd infra est. Dem̾
repetit uoce mea. cla. ad do. ostendẽs p̃p¬
cens. Uoce mea ad do. ela. Non dicit quid
petat. qͥa ñ ÷ opꝰ ei. qui nouit qͦd expedit.
Dem̃ subdie ꝓꝑter quid clamaũit. ⁊ uox

Expanded text:
 non aliud ab eo petens, ab ipso enim ipsum quaerit, et transit quidquid infra est, deinde repetit voce mea ad Deum clamavi. Ostendens propcens: Voce mea ad Dominum. Non dicit quid petat, quia non est opus ei qui novit quod expedit. Deinde subdit propter quid clamaverit: Et vox
Abbreviated transcription (Latin):
latio. Nel in uita ista que ÷ tota tͥbula¬
tio desidanti celum: exqͥsii łm. Extͥ¬
bułone querte iste dm. ut in eo sit sͥ qͥeᷤ
ñ aliud ab eo querit. Nota qd̾ huc uᶜ:
dixit quis clamaũit. ⁊ ad qm. ⁊ p̃p quid.
⁊ qua necc̃itate. Deuide subdit. qͦmꝰ que

Expanded text:
latio, vel in vita ista, quae tota est tribulatio desideranti coelum, exquisivi Deum. Ex tribulatione quaerit iste Deum, ut in eo sit sibi quies. Non aliud ab eo quaerit. Nota quod hucusque dixit, quis clamaverit, et ad quem, propter quid, et qua necessitate. Deinde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ÷ Qui aũ ÷ in sabb̃o: contra nuntiat. Nel de¬
fut᷑o p̃ accipi sic. Ideo m tnͣ quilli sit̃i: ut annun¬
tient in fut᷑o ꝑpetua laude: dum p̾mia capi¬
ent. Sũc enĩ anir̃itiabũt hoc: Qm rectus do
plet. ⁊ ñ ÷ mniqͥtas in eo. Et hic ꝓmittat patiꝓ
qui renunerat. ⁊ ñ iniqua ut fraudet p̃nuo.
set benignus ut accumu

Expanded text:
num est. Qui autem est in Sabbato, contra nuntiat. Vel potest accipi, sic: Ideo modo tranquilli sunt, ut annuntient in futuro perpetua laude, dum praemia capient. Tunc enim annuntiabunt hoc, quoniam rectus Doplet. Et non est iniquitas in eo. Ut hic permittat pati pro qui remunerat, non iniquus ut fraudet praemio, sed benignus ut accumu
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa. Unde dr̃. Querent me mali: ⁊ ñ inuenient.
Prius g̾ coerigenda: uita Inde querenda ⁊ cogni¬
tio ¶m̃o gͦ suut moralia. Scdo: mistica Iuillis est
leuat᷑ouis. ⁊ arnũ seꝑat̃onis. In pectore: sapĩa. in
armo opasigc̃ant᷑. Inde etiã inextremis horis iacĩ¬
ctine tice sũmi sac̃dotis dependebãt tintinabu¬
la ⁊ mala puniea. ite sit sonus p̃dcõnis. cum exe¬
cutõne bone actionis Idem ordo÷ in pͥmo ꝑsalmo:
qui ⁊ iisto. Prius enĩ dr᷑ beatꝰ qui ñ recessit auia
iusticie. Demde subdit. In lege meditat᷑. Sr. in to¬

Expanded text:
ia. Unde dicitur: « Quaerent me mali, et non invenient. » Prius ergo corrigenda est vita; inde quaerenda cognitio. Prima ergo sunt moralia, secunda mystica. In illis est levationis, et armum separationis; in pectore sapientia, in armo opere . Inde etiam in extremis oris hyacinthinae tunicae summi sacerdotis dependebant tintinnabula, et mala punica , ut sit sonus praedicationis cum exsecutione bonae actionis. Idem ordo est in primo psalmo, qui et in isto. Prius enim dicitur beatus qui non recessit a via justitiae; deinde subdit, in lege meditatur in to
Abbreviated transcription (Latin):
doctlia ÷ iusiguis. Omns aũ moralis doctri¬
na suauis ⁊ inqua hic ꝑsalmꝰ eminet. Iii
namq ꝑsalmi tanqm stelle minores aliqͣ¬
tenꝰ lucent. Iste uͥ quasi sol plem luminis me¬
ridiano calore feruens: totus morali dulce¬
dine resplendet. Et ÷ ꝑlicc̃as hebrei alpha¬
beti digestus: ut sicut pueri in pͥmis litẽis
usum discendi siumũt. ita ⁊ nos hru̾m̾i. elemẽ¬
tis usumuiuendr. usꝙ ad matitatem addisca¬
mꝰ C ingulis aũlittis usus octoni subitĩt᷑. ta
ut ab una litt̃a ũsus octo ĩncipiant. ut ⁊ un̾ita¬
te diunitatis: que om̃ia regie doc̃et. ⁊ p᷑gat̃o¬
nem legnume sc̃ificatõnis. octano enĩ die
⁊ singuli octonarii ꝑ om̃s u̾sus suos incipiũt
a singulis eleñtis ꝑ ordiuem. qd in tͣnslatõe
seruari ñ potuit. ꝑ̃ qd̃ innuit qħͥ sũt elerĩ

Expanded text:
Ambr. Omnis autem moralis doctrina suavis est, in qua hic psalmus eminet. Alii namque psalmi tanquam stellae minores, aliquantulum lucent; iste vero quasi sol, pleni luminis meridiano calore fervens, totus morali dulcedine splendet. Et est per litteras Hebraei alphabeti digestus, ut sicut pueri in primis litteris usum discendi sumunt, ita et nos hujusmodi elementis usum vivendi usque ad maturitatem addiscamus. Singulis autem litteris versus octoni subjiciuntur, ita ut ab una littera octo versus incipiant, ut unitatem Deitatis, quae omnia regit, et doceret purgationem legitimae sanctificationis; octava enim die et ti duo, et singuli octonarii per omnes versus suos incipiunt a singulis elementis per ordinem, quod in translatione servari non potuit, per quod innuit quod hi
Abbreviated transcription (Latin):
tabo. quiatucd susceptor m̃s es. Magnũ
÷ qd̾ łs susceptor est ⁊ tu idem. ds nĩs mi¬
sencordiamea ꝑ omnna quia totũ gratis
das. cum multa clixit. non tñ om̃ia s in
hoc uno. om̃ia comp̃hendit. qͥa totũ ⁊ ex
dono dei. Ideo iste impletͣ bonis eiꝰ ñ ĩue¬
nit quid uoearet eũ. nisi mĩam suam.¬

Expanded text:
sceptor meus es. Magnum est quod Deus susceptor es, et tu idem Deus meus, misericordia mea, per omnia, quia totum gratis das, cum multa dixit, non tamen omnia, sed in hoc uno omnia comprehendit, quia totum est ex dono Dei. Ideo iste impletus bonis ejus, non invenit quid vocaret eum, nisi mis
Abbreviated transcription (Latin):
Quir sursum gelat. ⁊ ĩ ima descendit. sic refri¬
gescente caritate deciclit humana nat᷑a ĩ t̾ras. ⁊
pigro corꝑe ĩuoluta: ut nix fc̃a ÷ Pet ĩ bac niue
sunt p̃destinati. qui sunt uelut lana. di quibi .s.
aliquid fc̃urus ⁊ I aua enuĩ est mat̾ia uestis ⁊ deͣ sp̃u
adhuc frigidis. qui p̃destinati sũt: sit tunica xͥ sine
matula.⁊ tuga. Unde m̃tto uestis xp̃i ĩ monte reful¬
gelatis ⁊ frigidis quos p̃destinauit: fac̃ uestem.xͥ. sñ
macula ⁊ ruga. Set p̃destinati uocandi sũt ad pe¬

Expanded text:
nix sursum gelat, et in ima decidit, sic refrigescente charitate decidit humana natura in terras, et pigro corpore involuta, ut nix facta est. Sed in hac nive praedestinati sunt, qui sunt velut lana, de quibus scilicet aliquid facturus est; lana enim est materia vestis, et de his spiritu adhuc frigidis, qui praedestinati sunt, fit tunica Christi sine macula et ruga. Unde merito vestis Christi in monte refulcongelatis et frigidis, quos praedestinavit facit vestem Christi sine macula et ruga. Sed praedestinati vocandi sunt ad poe
Abbreviated transcription (Latin):
iocundũ uidet᷑. Accedite ad eum pus. hor¬
c̾edite ad eum fide inherendo. ⁊ duob pe¬
dib gemine carteatis crendo ⁊ ꝑcipiẽdo
illum illuminamini. Non fiatis ceti sic̃
nidei. qui de crricifixo tenebrati sũt nos
manducando c̃ctfixum ⁊ bibendo illumi

Expanded text:
jucundum videtur, accedite propius ad eum. Horcedite ad eum, Aug. fide inhaerendo, et duobus pedibus geminae charitatis currendo; et percipiendo illum, illuminamini, ne fiatis caeci sicut Judaei, qui de Crucifixo tenebrati sunt: nos manducando Crucifixum et bibendo, illumin
Abbreviated transcription (Latin):
Econtra: iustus facit. Nalis uͦ itafiat. In¬
troeat aũ ĩ conspe. tuo. uł conspe: tuũ. ge.¬
compe. corruptibilitate carnis. que aggra¬
uat animam. ꝑ qm p̃ualet aliqñ ꝑsecutor
Uel compedes sũt p̃cepta dci. quib colligã¬
tur scĩ. que patient̾ sustutata: mornamẽ¬

Expanded text:
Econtra, injustus facit, malis ita fiat, introeat autem in conspectu tuo, vel tuum gem corruptibilitate carnis, quae aggravat animam, per quam praevalet aliquando persecutor.  cum Christo . Vel compedes sunt praecepta Dei, quibus colligantur sancti: quae patientur subtentata in ornamen
Abbreviated transcription (Latin):
gam tibi in tͥbulatõne. Unde suꝑra dixit. ⁊ͥstiᷤᷤ
inicedo. Escce iste supra tͥstis de malis scłi. de bo¬
no itellectu s gaudium facit. Et ꝗͣre tͥstis eᷤ.
Uel ita iunge. quia confitebor: gͦ qͣre tͥstis es
anima mea. hoc dicit ideo. quia uult cam ad
meliora. Uel forsan quia ñ p̾ uitare om̃ia per
cata: tuet. Difficile eium purgata uita in¬
uenit᷑ cum ille uidicat qui nouit ad purũ.
est uita int̾ homines. ut ñ ħant quadiam
rep̾hendant: iuste tñ inuenit in homine.
quid rep̃hendat dͥs. qd̾ nec ille ip̃e qui iudi¬
candus est: forte uidet. H ec timens anima
contbat᷑. Unde subdit ⁊ qͣre cont᷑bas mẽ. rõ¬
nem freqñter ⁊ uehement̃ ꝑsuadet tͥsticiã

Expanded text:
gam tibi in tribulatione. Unde supra dixit, tristis incedo. Ecce iste supra tristis de malis saeculi, de bono intellectu sibi gaudium facit; sed quare tristis, etc. Vel ita junge: Quia confitebor, ergo, quare tristis est anima mea? Hoc dicit, quia vult eam erigere ad meliora; vel forsan quia gam tibi in tribulatione. Unde supra dixit, tristis incedo. Ecce iste supra tristis de malis saeculi, de bono intellectu sibi gaudium facit; sed quare tristis, etc. est inter homines ut non habeant quid jam reprehendant, juste invenit tamen in homine quid reprehendat Deus: quod nec ille ipse qui judicandus est, forte videt. Haec timens anima conturbatur. Unde subdit: Et quare conturbas me? rationem? frequenter et vehementer persuadet tristitiam
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ .i. nec iocundasti cũ clamaui. Alt̾m quippe
uidet᷑ fc̃m. Alt̾m impossibile falsum qͥpe iu¬
det᷑ qd̾ inuci ñ sunt iocundati suꝑ eum. Qũ
in cingelio legat᷑. flagellatꝰ fuisse. colafraat̾
crucifixus Etem ꝯͣriam ĩmo impossibile uid̾r¬

Expanded text:
 nec jucundasti, et clamavi. Alterum quippe vividetur falsum, alterum impossibile: falsum quippe videtur quod inimici non sint jucundati super eum, cum in Evangelio legatur flagellatus fuisse, colaphizatus, cruxifixus. Item contrarium, imo impossibile vide
Abbreviated transcription (Latin):
cum utroꝙ ꝯueuientiã. Ineo enim qd infirmꝰ
⁊ ꝑpinquat nobis. In eo uero qd̾ ñ iniquus est¬
cet̾is. Non ÷ mogruum uł impossibile eum se¬
cundũ hominẽ qm sumꝑsit orare. qͥa ip̃e est¬
d̾s qui orat᷑ sccłm deitatem. Et suꝑ hũc qͥdẽ
io cundati sit̃t inimici. in cruce. sicut ⁊ suꝑ su¬
os iocundant᷑ in passionib. set ñ in dedicatone

Expanded text:
cum utroque convenientiam. In eo enim quod infirmus, propinquat nobis. In eo vero quod non iniquus estergo incongruum, vel impossibile eum secundum hominem quem suscepit orare, quia ipse est qui oratur, secundum deitatem. Et super hunc quidem jucundati sunt inimici in cruce: sic et super suos jucundatur in passionibus, sed non in dedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ne .s. iusticiã sriam fac̾ent. p̃p laudes homiñ
uel pecuimam. Uel etiã uictum ⁊ uestim̃tũ
qr potamꝰ alios pp hec bona oꝑatos. ẽẽ. suspi¬
cari: subdit. Nolite iuidicare. qd̃ iste orat a se
dampnari. Dem subiunxit. ⁊ ñ iudicabimi.
sus. sum. Suũ obꝑbum dic̃ qd̾ de aliis su̾pi¬
nitatis est suspicio. que ałr putat qmͣ sit
ũttas. ut de malis bona. ⁊ de bonis mala di¬
camꝰ. que cducit il obꝓbͥum. ałr putantes
qͣm sit res qm culpam a se optat. ãmoũi¬

Expanded text:
audes hominum, vel pecuniam, vel etiam victum et vestitum; quia poteramus alios propter haec bona operatos suspicari, subdit: Nolite judicare , quod iste orat a se amputari. Deinde subjunxit: Et non judicabimini . us sum. Suum opprobrium dicit, quod de aliis suspivitium humanitatis, est suspicio: quae aliter putat quam sit veritas, ut de malis bona, de bonis mala dicamus, quae ducit in opprobrium, aliter putantes quam sit res. Quam culpam a se optat remo
Abbreviated transcription (Latin):
regente deo. Om̃ia enĩ indigent domino ini¬
sera. ⁊ felicia. Qa sine illo miser si sulleua¬
t᷑. felix ũo regiiꝰ. Ergo etiã celi indigent do¬
mino. Don enĩ ꝓpͥam tͥmitatem celi ip̃i

Expanded text:
regente Domino. Omnia enim indigent Domino, et misera et felicia, quia sine illo miser non sublevatur, felix non regitur, ergo et coeli indigent Domino. Non enim propriam firmitatem sibi ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ÷ sermo domini .s. ad fatiendos suos
rectos qd̾ ꝑ uos fac̾e ñ potestis. Rectus gͦ
sunt recta. inse qd̾ patet positis in fide. Uel
Hoc ideo dicit. nequis ꝑutet se m̃itus oꝑm ad
fidem uenisse. cum in fide sint om̃ia oꝑa. q̃

Expanded text:
ctus est sermo Domini, scilicet ad faciendos vos rectos, quod per vos fieri non potestis; rectus est ergo sunt recta in se, quod patet positis, in fide. Vel Hoc ideo dicit, ne quis putet se meritis operum ad fidem venisse, cum in fide sint omnia opera qu
Abbreviated transcription (Latin):
riseos dicens. s eliquistis gͣuiora legis .s. mise¬
ricordiam ⁊ iuditiũ. Caue gͦ ne amisso iu¬
ditio sis pauꝑi ĩ mala causa misericors. qͥa
ait tibi ds tiuis. Non accipias ꝑsonã pau¬
ꝑis in iuditio. ut malam cãm eius foueas.
⁊ inqͥtatem eiꝰ contegas. Quiꝰ si partis saccel¬
lo: ꝑcutis cor. qͥa remanet iniquo. ⁊ ideo fit
mi secor. do. ple. ÷ t̾ra. Ybiꝙ enĩ dimittunt᷑¬

Expanded text:
Dominus dicens: Relinquitis graviora legis, scilicet misericordiam et judicium . Cave ergo ne amisso judicio sis pauperi in mala causa misericors, quia ait tibi Deus tuus: Non accipias personam pauperis in judicio , ut malam ejus causam foveas, et iniquitatem ejus contegas. Cujus si parcis saccello, percutis cor, quia remanet iniquum, et ideo fit mise
Abbreviated transcription (Latin):
mentiti sunt ad oeet fide. omnis t̾ra loco eoꝵ
substituta. ⁊ ꝑsallat tibi oꝑe. ⁊ ꝑsalmũ di¬
cat aliis .i. alioꝵ instructom ⁊ hoc nomi
io. o altissime. qui parilo añ humi li¬

Expanded text:
mentiti sunt, adoret fide omnis terra, loco eorum substituta, et psallat tibi opere, et psalmum dicat aliis, id est aliorum instructioni. Et hoc nomini tuo, o Altissime, qui paulo ante humil
Abbreviated transcription (Latin):
Grẽs enĩ sunt tituli qui scͥbuut᷑. Unꝰ sr tu
hic dexͥ passione ⁊ resurrõne agr. Intẽtio¬
ne monet omnes ne regno xͥ aut tͣitulo qͦ¬
tit se int̾ ꝑicula seruari. dicens. om̃ia que
ꝑtulit ad głam sue hereditatis ꝑducta. Se¬
cundo gr̃as agit pr̃i. de intellectu s dato. ⁊
passione ⁊ resurrõne. Ibi. Bñdicã dño. Ap̃s¬

Expanded text:
res sunt tituli qui inscribuntur. Unus super tumi passione et resurrectione agunt. Intentio. Monet omnes ne regno Christi aut titulo contratit se inter pericula servari, dicens omnia quae pertulit ad gloriam suae haereditatis perducta. Secundo, agit gratias Patri de intellectu sibi dato et passione et resurrectione, ibi: Benedicam Do
Abbreviated transcription (Latin):
enim septimum diem. septimam septimanã.
septimum mẽsem. septimũ anum. ⁊ septimũ¬
salomon.Da ꝑtes septem. necñ ⁊ octo. Et mi¬
cheas. Suscitabimꝰ suꝑ eum septem pastores.
⁊ octo pͥmates. Bene gͥ liber iste in hoc num̃o
utͥus ꝙ test̾i contineri mandata. Mistinguit᷑
aũ liber iste ꝑtres qͥnquagenas:. quib tres statꝰ
rͥane religionis sigͣcant. Quoꝵ pͥmꝰ ÷ in penitẽ

Expanded text:
enti septimum diem, septimam septimanam, septimum mensem, septimum annum septimSalomon: Da partes septem nec non et octo ; et Michaeas: Suscitabimus super eos septem pastores, et octo primates . Bene igitur hic liber in hoc numero utriusque Testamenti contineri mandata. Distinguitur autem liber iste per tres quinquagenas, quibus tres status Christianae religionis significantur, quorum primus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s reuelatione ostet ẽẽ
cellentiori modo uelut
quod nomen accepit a qͦdam musico instrumẽ¬
to. qd hebraice nablum. grece psalt̾ium. a greco
psalli qd̾ ÷ tangere. latine organum łr. qd est
decarordum. ⁊ a suꝑiori reddit sonum ꝑ manu¬
um tactum. Ab illo autem musico instrum̃to
acd litc̃am nomĩat᷑ liber iste: quia ad uocem il¬
lius instrumenti. Dauid decautabat ꝑsalmos
ãn archam in tab̾naculo domini. Et qͤmad
sule. Turta sp̃ualem quoꝙ intessigñtiam bñ
ab illo instriũto nomen sortitꝰ. quia sicut il¬
lud instrum̃tum ẽ decacordum: tta liber i¬
ste docet obseruantiam: decem maudat orũ
Et sicit illud instrum̃tum redãit sonum a
suꝑiori ꝑ mannium tactum: sic liber iste docet
bñ oꝑari. ñ ꝓ t̾renis s ꝓ celestib que sursum
sũt. ¶ Csonsistit aũ liber iste in centum qͥnqͣ¬
ginta psalmis. ñ p̾ter altioris significantie r̃o¬
nem. Hic enim nuinerꝰ: celeb̾imis annotat᷑

Expanded text:
 revelatione constet esse lcellentiori modo, velutquod nomen accepit a quodam musico instrumento, quod Hebraice nablum, Graece psalterium, a Graeco ψάλλειν quod est tangere, Latine organum dicitur, quod est decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domini. Et quemadsulae. Juxta spiritualem quoque intelligentiam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber iste docet bene operari, non pro terrenis, sed pro coelestibus, quae sursum sunt. Consistit autem liber iste in centum et quinquaginta psalmis, non praeter altioris significantiae rationem. Hic enim numerus celeberrimis annotatur
Abbreviated transcription (Latin):
cis frequentari officiis. qd̾ ideo fit: quia in hoc
libio consũmatio est totiꝰ theologice pagine
Hic enim sebunt᷑ p̃mia bonoꝵ. supplicia ma¬
loꝵ rudimnenta incipientiũ. ꝓgressus ꝓficiẽ¬
tium. ꝑsectio ꝑuenientiũ uita actiuorũ spe
pecc̾m auferat. quid penit̾ñtiam restituat.
quid penitens pec̃ci consciris: dicat .s. Do¬
mine ne in furore tuo arguas me.⁊ alibi.
sequat᷑ subiungit. Docebo iniquos uias

Expanded text:
cis frequentari officiis, quod ideo fit, quia in hoc libro consummatio est totius theologicae paginae; hic enim describuntur praemia bonorum, supplicia malorum, rudimenta incipientium, progressus proficientium, perfectio pervenientium, vita activorum, spepeccatum auferat, quid poenitentia restituat, quid poenitens peccati conscius dicat, scilicet Domine ne in furore tuo arguas me, etc. ; et alibi: sequatur, subjungit: Docebo iniquos vias
Abbreviated transcription (Latin):
.uII. dierũ repeticione agͣr. Necte gͣ composi¬
tꝰ ⁊÷ liber iste in tali num̃o psalmoꝵ: cuiꝰ ꝑtes
p̾fata uotant misteria. quia sic nos in ħuiꝰ
uite septenario oꝑari ac uiuere docet. ut in
octaua resurrõnis ñ induamur dyploide
confusionis: set stola gemine głificationis
Uel ideo in hoc numero psalmoꝵ ÷ compo¬
sitꝰ liber iste. quia ut diximus hic numerꝰ
constat ex octogenario ⁊ septuagenario. quiidẽ
Obseruant enum octariam diem resurrõm¬

Expanded text:
septem dierum repetitione agitur. Recte ergo compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamur diploide confusionis, sed stola geminae glorificationis. Vel ideo in hoc numero psalmorum est compositus, quia ut diximus hic numerus constat ex octogenario et septuagenario, qui idemobservant enim octavam diem resurr
Abbreviated transcription (Latin):
ne certificamur. Unde ⁊ epłis eius plusꝗͣ
aliorũ. sicut ꝓpħia dauid. eccłia in officiis
utti᷑. ¶deo quoq hec ꝓpħia in freqñtioriusu
tione. Ea quippe que alii ꝓpħe obscure ⁊ qͣi
ꝑ enigmata dixerũt cle pͣassione ⁊ resur¬

Expanded text:
is ejus plusquam aliorum, sicut prophetia David Ecclesia in officiis utitur. Ideo quoque haec prophetia in frequentiori usu  apertione. Ea quippe quae alii prophetae obscure et quasi per aenigmata dixerunt de passione et resur
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalem coabitatonẽ inaloꝵ tum bonis ñ
ꝑmittit᷑ scire qui u̾e sint de unitate eccłe.
Ideo qͥdam licet indigni: iactant se ẽẽ de
eccłia cum t̾n u̾e ñ sint. Iloꝵ g p̃sumpto¬
sint quiet᷑i. cui cdat᷑ a deo responsum: ple¬
ne distiniconis quo elare ostendr᷑. qui uere
sint de p̃senti eccłia. ⁊ infut᷑a beatiticandi
Et ⁊ intentio ꝓphe compͥm̃e eos qui se iac¬
tant ẽẽ. de eccłia cum ñ sint. MModus. Bi
ꝑtitus ÷ p̃s. pͥmo int̾rogat ꝓpħa qͣi sac̃dos
Ante faciem domimstaus. ⁊ responla pe¬
tit. uoleni scire quos d̾s digno s snaiudicet

Expanded text:
oralem cohabitationem malorum cum bonis, non permittimur scire qui vere sint de unitate Ecclesiae, ideo quidam, licet indigni, jactant se esse de Ecclesia, cum tamen vere non sint. Illorum ergo praesumptiosint quieturi. Cui datur a Deo responsum plenae definitionis, quos clare ostenditur qui vere sint de praesenti Ecclesia, et in futura beatificandi. Et est intentio Prophetae comprimere eos qui se jactant esse de Ecte. Primo interrogat propheta, quasi sacerdos ante faciem Domini stans, et responsa petit; volens scire quos Deus sua dignos judicet
Abbreviated transcription (Latin):
aliter. quib cełe debeo. Non enĩ om̃ib
lia litt̃a ht̃. ⁊ uidex m̃s ĩ matutino. Ett ⁊
tał sensus. Huc usꝙ asaph mancipitisue
clixi. E⁊ in hac hesitat̃one xͦ qui ĩmatuno sur¬
rexit: fuit iudex m̃s. Escce iam remediũ xp̃c
gens spen meã de mundo ad celũ leuauit.¬
Seqrͣ. Et dicebã si nar. sic hoc ñ mrͣ. Ecce na¬
tõnem filioꝵ t. cui disposui. uł concinii alia¬

Expanded text:
t: quibus cedere debeo. Non enim omnibus lia littera habet, et index meus in matutino, et est talis sensus, Usque huc Asaph in ancipiti causa dixi. Et in hac haesitatione Christus, qui in matutino surrexit, fuit index meus: Ecce jam remedium, Chrigens spem nostram de mundo ad coelum levavit. Et dicebam: Si narrabo sic. Hoc non mutatur, Ecce nationem filio
Abbreviated transcription (Latin):
qui omnia creaui. ⁊ om̃ib secłm oꝑa sua retͥ¬
buit. obuiat mͥ doctͥna prm̃ cui congrui. cui¬

Expanded text:
qui omnia creavit, et omnibus secundum opera sua restituit; obviat mihi doctrina Patrum, cui congrui, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum tibi erit satͥficiam iusticie. lauc̃is mͦ of¬
fert᷑ tibi sacͥficium ꝑmiquitate cor contͥtum thu¬
miliatũ set tãc soluis laudis qd ⁊ sacͥfictum i̾tice
⁊ tũc acceptabis oblat̃ones ⁊ holocansta i. sc̃os qui
erunt holocausta. itant diuinus ignis eosto¬
tos absumat .i. feruor cartiatis ⁊ sic lenee᷑ holo¬
caustum: ut siante spũales ut absorbeat᷑ mors
in uictoria ⁊ tũc imponẽt angeli messere̾ intu¬

Expanded text:
ceptum tibi erit sacrificium justitiae, laudis: modo offertur tibi sacrificium pro iniquitate, cor contritum. Sed tunc solius laudis, quod est sacrificium justitiae. Et tunc acceptabis oblationes et holocausta, id est sanctos, qui erunt holocausta, ita ut divinus ignis eos totos absumat, id est fervor charitatis, et sic levetur holocaustum, ut fiant spirituales, ut absorbeatur mors in victoria. Tunc imponent angeli messores vitu
Abbreviated transcription (Latin):
tium lucis. que semp c̾rescat ut nec incipien¬
tes excludant᷑ qui consuetudine ⁊ amore pec¬
candi discedentib qͣi tenebris incipurnt cłm
uidere. ⁊ in eo paulatim ꝑficiunt. Et qͥa nõ¬
dum exaudita est. sec se exaudiendã dicit cur
pͥus gͣ dixit exaudi ⁊ non exaudies forsan qͥa¬
Supra clamauit uolens in p̃senti audiri ⁊ ĩo
dixit exaudi. S quia innocte clamaute: ñ÷ ex
auditã ⁊ qu̾ia non ÷ exaudita. sentit quid opor¬
teat eam tnͣsire. ut audiat᷑ ⁊ iõ ait. Exaudies.
uel supius audita est. S ñ intelligit᷑ se eẽ. ex¬
auditam. quia ñ dicit ludet auditorẽ. uͥ tenu¬
n.Et est seusus Oram nec sentio me exau¬

Expanded text:
tium lucis, quae semper crescit, ut nec incipientes excludantur, qui consuetudine et amore peccandi discedentibus quasi tenebris et incipiunt Dominum videre, et in eo paulatim proficiunt, Aug. Et quia nondum exaudita est, sed se exaudiendam dicit, cur ergo prius dixit, Exaudi, et non, exaudies? Quia forsan supra clamavit, volens in praesenti audiri, et ideo dixit, Exaudi. Sed quia in nocte clamavit, non est exaudita. Et quia non est exaudita, sentit quid oporteat transire, ut audiatur. Et ideo ait, Exaudies. Vel superius exaudita est, sed non intelligit se exauditam, quia nondum videt auditorem, nisi tenuerit. Et est sensus: Oravi, nec sentio me exau
Abbreviated transcription (Latin):
p̃raua Uide qi ñ ait declinaũnt. tanqͣm illorũ
ait. qui declinant. ꝑ qd̾ ñ illi soli increpant᷑.s
oñis eorũ exemplo terent᷑ ne ꝑ su ꝑbiam dec li¬
nent s in om̃i temꝑe ĩticiam diligãt. ut hic
recipiant qd illi in ꝑadso ꝑdid̾unt. Nota etĩa
qd̃ s̃ ait tnaleclc̃i qui ñ impleut mandata. sec
qui declinant. Iliud enĩ ÷ declinare ꝑsuꝑbiã¬

Expanded text:
tanquam illorum ait, qui declinant, per quod non soli illi increpantur, sed omnes eorum exemplo terrentur, ne per superbiam declinent, sed in omni tempore justitiam diligant, ut hic recipiant quod illi in paradiso perdiderunt. Nota etiam quod non ait, maledicti qui non implent mandata, sed qui declinant. Aliud est enim declinare
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. nͨ quesiui aliquid supra uires meas. Uñ
apud imꝑitos iactarem me. ut qui miracula sibi
optant. sicut symon magus ĩ mirabilib uoluit
bat. set potius querendũ est. nequis cliscordet in cor¬
pore xp̃i. qd est eccłia. nec maiori inuideat . s ĩ alts
bono ut in suo gaudeat. ⁊ qui in gratiis habũdat:
magis se humiliet. scł̾m illud. Qnͣto maior esͥ hu

Expanded text:
hominibus, non quaesivi aliquid supra vires meas, unde apud imperitos jactarem me, ut qui mirabilia sibi optant, sicut Simon Magus in mirabilibus voluit bat, sed potius quaerendum est ne quis discordet in corpore Christi, quod est Ecclesia, nec majori invideat, sed in alterius bono, ut in suo gaudeat. Et qui in gratiis abundat, magis se humiliet, secundum illud: Quanto major es, hu
Abbreviated transcription (Latin):
git de odio micum. qui legi dei adu̾santꝰ. ⁊ quia dili¬
gͥens cautela est hñda in odio inimicoꝵ ⁊ in dilectõe
amicoꝵ: soeo congrue huic octonario pͥmitctt᷑ litta
samech. que int̾p̃tat᷑. audi. uel fimanĩtũ qd̾ cõcͣrit. q ne¬
mo finat᷑. qui ñ audit uitus sp̃uałr aurib mentib qͥ d
sequi debeat. Misticum u̾o notat. ẽẽ. qd̃ dicturꝰ est: qui le¬
ctorem ad auditum uocat. U nde alibi ad misticũ intel¬
lectum ⁊ rem diligñter intelligndam inuitans dñs a¬
it. Aucli ppłe m̃s ⁊ loqr᷑ nbi. Et alibi. Qui ht̃ aures au¬
diendi audiat. Hoc mͦ audiebat ꝓpħa qui alibi ait.
Tudiam quid loqͣt᷑ ĩme dominꝰ ds. Nongͦ ad uitã
corꝑis ociose ãmoneris qui suppetit uniu̾sis ipso
iure nat᷑e. s ad auditũ sp̃ualem. ut non usu corꝑis.
s incellectu m̃tis. sub scͥptorũ u̾suũ otinentiã ñ negli

Expanded text:
git de odio iniquorum, qui legi Dei adversantur. Et quia diligens cautela est habenda in odio inimicorum et in dilectione amicorum, îdeo congrue huic octonario praemittitur littera Samech, quae interpretatur audi, vel firmamentum, quod concurrit, quia nemo firmatur qui non audit intus spiritualiter auribus mentis quid sequi debeat. Mysticum vero notat esse quod dicturus est, qui lectorem ad auditum vocat: Unde alibi ad mysticum intellectum, et rem diligenter intelligendam invitans Dominus ait: Audiendi audiat . Hoc modo audiebat Propheta, qui alibi ait: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Non ergo ad auditum corporis otiose admoneris, qui suppetit universis ipso jure naturae, sed ad auditum spiritualem, ut non usu corporis, sed intellectu mentis subscriptorum versuum continentiam non negli
Abbreviated transcription (Latin):
Iniquitas aũ odiencla ⁊ disꝑdenda. Sunt gͦ diligẽ¬
di qui ꝑsecunt᷑. in qnͣtum homines. ⁊ odiendi qr mali
aliquos enum pie amare. ⁊ odisse possumꝰ. ut quos cli¬
lex̃is odisse. ⁊ quos oculis amare conueniat. Simiłr
amici ureandi sunt qui mala suadent. qui sepe fle¬
ctunt quos ferrum ñ uincit. qd̾ audiendũ ÷ ⁊ saute
agñduun. Imancdi etiam sunt parentes ⁊ amici. s nõ
legis. odio ha. ñ qͥahomines. s qi mali. Non eiũ dauid
sanlem od̾at hominem: s ꝑsecutorẽ. Quare odio hũi:

Expanded text:
niquitas autem odienda et disperdenda. Sunt ergo diligendi qui persequuntur, in quantum homines; et odiendi, quia mali. Aliquos enim pie amare et odisse possumus, ut quos dilexeris odisse, et quos oderis amare conveniat. Similiter amici vitandi sunt, qui mala suadent: qui saepe flectunt quos ferrum non vincit, quod audiendum est et caute agendum. Amandi etiam sunt parentes et amici, sed non legis, odio habui, non quia homines, sed quia mali. Non enim David Saulem oderat hominem, sed persecutorem. Quare odio habui?
Abbreviated transcription (Latin):
uolã .o. mei. bñpla .i. sacͥficia laudis carteate ñ timore ob¬
lacta placeant tibi. ne reꝓbes. set app̾ba sacrificia laud̾.
confessione oblata caritatis. ñ alio mͦ. ⁊ ideo bñ ait uolũ¬
taria. Poluntaria est enim confessio laudis. qmͣ iste ĩ¬
tatis t̃m pecit. Iam enĩ norierat. s querit addi. Ideo

Expanded text:
Aug. id est sacrificia laudis charitate non timore oblata, placeant tibi, ne reprobes, sed approba sacrificia laudis confessione oblata charitatis, non alio modo. Et ideo bene ait, voluntaria. Voluntaria enim est confessio laudis, quam iste intatis iterum petit. Jam enim noverat; sed quaerit addi. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ minister. ũ ex necctt̃ate. Deinde talis fc̃s docet᷑ uiditia
dei que sit̃t inscrirtabilia. Hec aũ sũc ut ñ reddat ma
exrAsic licet pectõres pouant laq̾um: ñ erraui
quib ñ capit᷑. qui amandatis tuis ñ declinat quia
nixta ip̃a ñ in ip̃is insidie sũt. Et ideo adqͥsiui ħedi.

Expanded text:
est minister, non ex necessitate. Deinde talis factus docetur judicia Dei quod sunt inscrutabilia. Haec autem sunt ut non reddat mala sed licet peccatores ponant laqueum, non erravi. quibus non capitur qui a mandatis tuis non declinat; quia juxta ipsa non i
Abbreviated transcription (Latin):
a animaꝵ. Necte gͦ dr᷑ min. unicus uel pascua eoꝵ qr
hic agit᷑ de uingenito dei. ⁊ ct̾m luminis claritate qͥ
est ⁊ pascua ficelium. Ip̃e enim nos pascit ⁊ relicit. Bo
nis dedit bonũ odoeem. carpis illic lilium et̾nitatis ⁊ ro¬
sam dominiꝰ torꝑis ⁊ sanguuus. Docet añ humiltratẽ
inhac pascria ꝓpħa ⁊. in octonano istou̾ agit dehac
pascua. Tp̃e etiam xͥ qui ÷ pascua nr̃a humilitatẽ ĩ
se docuce ̃ p̃e enĩ uerus dauid humił ⁊ manitfortis:
pr̃i obediens. oues pr̃is sui diuina p̃dicatõne pasce¬
bat. quib scđm scͥpturas certis indiciis suũ ꝓbat

Expanded text:
el pascua eorum, quia hic agitur de Unigenito Dei et aeterni luminis claritate, qui est etiam pascua fidelium. Ipse enim nos pascit et reficit. Bonis dedit bonum odorem; carpis illic lilium aeternitatis, et rosam Dominici corporis et sanguinis. Docet autem humilitatem in hac pascua, id est in octonario isto, ubi agit de hac pascua, ipse etiam Christus qui est pascua nostra humilitatem in se docuit. Ipse enim verus David humilis et manu fortis, Patri obediens, oves Patris sui divina praedicatione pascebat, quibus secundum Scripturas certis indiciis suum probabat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r docuit. de quo ip̃e ait. Sicut docute me p̾r itaħ
loquor. qd̾ cufficillime ex ꝑsona ip̃iꝰ u̾bi intelliga᷑
ab illo simul ÷ ei doctum ẽẽ. Ex ꝑsona uͦ hominis
que dixit. in qua forma serui constitutũ maxime
puerũ potuerũt homines maioris etatis docencdũ pu¬
uerat. Doctores uero sũt seniores. de qͥ b dicte. Suꝑ
senes intellexi. ꝑ hoc notat etatem qua. puer int̾ sẽ¬
nes ledebat. ⁊ suꝑ illos intelligebat. ut fecit ir tͣclitõe
senes suꝑat. I de ⁊̃ menbris que ip̃e docuit conueni¬
uomimula mala phiblr pede
meos: ut custodiam ũba tua
Ab om̃i uia mala. ¶Intellexi manclata ⁊ oꝑe comple¬

Expanded text:
Pater docuit, de quo ipse ait: Sicut docuit me Pater, haec loquor , quod difficillime ex persona ipsius Verbi intelligitur. ab illo simul est ei doctum esse. Ex persona vero hominis tre didicisse, quae dixit. In qua forma servi constitutum maxime puerum potuerunt homines majoris aetatis docendum puverat. Doctores vero sunt seniores, de quibus dicit, super senes intellexi, per hoc nota aetatem qua puer inter senes sedebat, et super illos intelligebat, ut fecit in traditionesenes superat. Haec etiam membris quae ipse docuit conveniomni via mala prohibui pedes meos, ut custodiam verba tua. » Ab om
Abbreviated transcription (Latin):
astectabat.xͦ.i. affectu passionis plenꝰ erat.
qͥa ꝯpassus ÷ nobis usꝙ: ad mortẽ. Eft tĩpa¬
nirabat. quia ext̃nsus : ĩ cruce. sicut cornu
in ligno. Etc hoc ad hostiũ ciuitatis .i. ad
corda deo clausa. ut ea ꝑ fidem ⁊ crucẽ aperi¬
rentꝰ. Hexebat᷑ manib suis qd̾ ñ ad litt̃am p̾
accipi. S tũc manib ferebat᷑ cuni corpus
⁊ sangͥnem suũ in cena apłis porrexit. ĩ qͦ
humilitatẽ hominib ꝯmendauit. Paliui
decurrebãt in barbam i. u̾ba in fantilia. ⁊
intͥma dicñtis. Hoc ÷ corpus meũ: tegebãt
uͥtutem eiꝰ que ꝑ barbam intelligit. Et
ꝑ hec om̃ia ꝓcidẽbat ad hostia porte .i. hu
miliabat se usꝙ ad initiũ fidei nr̃e. Hosti

Expanded text:
st affectu compassionis plenus erat, quia compassus est nobis usque ad mortem, et tympanizabat, quia extensus in cruce sicut corium in ligno. Et hoc ad ostia civitatis, id est ad corda Deo clausa, ut ea per crucem aperiret, ferebatur manibus suis, quod non ad litteram potest accipi; sed tunc manibus ferebatur, cum corpus et sanguinem suum in Coena apostolis porrexit, in quo humilitatem hominibus commendavit. Salivae decurrebant in barbam, id est verba infantilia, et infirma dicentis: Hoc est corpus meum , tegebant virtutem ejus, quae per barbam intelligitur. Et per haec omnia procidebat ad ostia portae, id est humiliabat se ad initium fidei nostrae; osti
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor sunt ꝑtitõnes. pͥus ꝓpłia sũma¬
tim laudem p̾mittit. monet᷑ mansuetos
ad idem. Scd̾o: ad cõmunonẽ noui sacͥti¬
cii fideles hortat᷑. Ibi. Accedite. Sertio ĩci¬
pieutes monet a quib abstineant. ibi. Ue¬
nite. Quarto agit de retͥbutõnib bonoꝵ ⁊
maloꝵ sbi. Oculi domini. Ilaude utiꝙ in¬

Expanded text:
Quatuor sunt partitiones: Prius Propheta summatim laudem praemittit, monens mansuetos ad idem. Secundo, ad communionem novi sacrificii fideles hortatur, ibi, accedite. Tertio, incipientes monet a quibus abstineant, ibi, venite. Quarto, agit de retributionibus bonorum et malorum, ibi, oculi Domini. A laude itaque in
Abbreviated transcription (Latin):
um coram abimelech. ⁊ dimisit eum ⁊ abi¬
it. Ottulus iste atr̃utos facit. ⁊ pulsantes de¬
sid̾at ⁊ ÷ tractus de historia libri regũ. Ubi
scͥptum ÷ qd̾ cum fug̃et dauid saul ꝑsetuto¬
rem suũ: ꝯtulit se ad achis regem geth .⁊. cꝰ
eum qm̃ posset de uicino hosteni hr̃e.si
⁊ uiam euadendi monstnͣte: ꝑ figacc̃onem fu¬
roris euasit. mutaure enĩ uultum suũ corã
ip̃is. ⁊ affectabat ⁊ timpanidabat ad hostia ci
uitatis. ⁊ ferebat᷑ manib suis. ⁊ ꝑcidebat
ad hostia porte ⁊ saliue dec̾rebant suꝑ bar¬
bam eiꝰ. quem cũ uidisset rex achis: ait ser
ineam. ⁊ sic eum dimisit ꝓiciens eum. Ett a¬
biit inde dauid incolumis. Ad hanc histori¬
am uidr᷑ ꝑtiñe titulus. nec discordat nͥ qd̾ qͥ¬

Expanded text:
um coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Aug. Titulus iste attentos facit, et pulsantes desiderat. Et est tractus de historia libri Regum, ubi scriptum est quod cum fugeret David Saulem persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id esteum quem posset de vicino hostem habere, set viam evadendi monstrante, per figurationem furoris evasit Aug. Mutavit enim vultum suum coram Achis, et affectabat et tympaniza ferebatur manibus suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae decurrebant super barbam ejus. Quem cum vidisset rex Achis, ait servmeam? Et sic illum dimisit, projiciens illum, et abiit inde David incolumis . Ad hanc historiam videtur pertinere titulus: nec discordat, nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abiit adgentes. ita ⁊̃ ⁊ coram achis mutañ
.i. coram ignaris discipłis. ⁊ achis uł abimelec
dimisit enm. dd̾. ⁊ abiit .i. illi ignari discipłi.
dib. Et ad litẽam ⁊̃ de dauid. ꝑatet qd̾ muta¬
uit uultũ suum coram abimelech. ⁊ abuue¬
lec dimisit eiun. ⁊ dd̾ abiit ĩcoluiis. Ett :

Expanded text:
et abiit ad gentes, ita etiam coram Achis mutavit, id est coram ignaris discipulis. Et Achis, vel Abimelech, dimisit eum, David. Et abiit, id est illi ignari discipuli dibus; ad litteram, et patet de David. Quod mutavit vultum suum coram Abimelech, et Abimelec
Abbreviated transcription (Latin):
ytuntois cla. ad te do. Hei est uox ascendentis Etãideati
belue poturt teñe uocem p̃cantis que om̃ia penet᷑ͣuti
⁊ adder aures usꝙ ꝑuenit. Ita ⁊ iste de hac uita morta¬
licdamat q̃ ÷ nobis ꝓfũdum. qui enun se sentit ie fo¬
re in ꝓfundo. ubi fluctib int̾ioris ⁊ ext̾ioris miserie at¬
teritꝰ ymago dei. gemt. clamat. doñ eam lib̾et as.
ita ut renonet᷑. ⁊ reꝑet᷑ a deo. qui illam imp̃ssit. cũ ho¬
minem formauit. Set cuni de ꝑfundo clamat: sur¬
git de ꝑfardo. ⁊ ip̃e clamor ñ sin̾tt eum multum in
inio. et. Walde enĩ in ꝑfundo sunt qui nec clamant
cum utõint se coticsianis pecc̃is obrutos. ⁊ aceruis
qͥbdam ⁊ mollib iniqͥtatũ p̃sios.s potĩ illum irri¬
dent qui eos łm rogare monet. Hoc ÷ ꝓfundum
in quo pecc̃or cõtempnit. sic̃ dicit script᷑a. Pecc̃or cũ

Expanded text:
undis clamavi ad te, Domine. Haec est vox ascendentis. Aug. Attbelluae potuit tenere vocem precantis, quae omnia penetravit et ad Dei aures usque pervenit: Ita et iste de hac vita mortali clamat, quae est nobis profundum. Qui enim sentit se fore in profundo, ubi fluctibus interioris et exterioris miseriae atteritur, imago Dei gemit, clamat donec eam liberet Deus, ita ut renovetur et reparetur a Deo, qui illam impressit, cum hominem formavit; sed cum de profundo clamat, surgit de profundo: et ipse clamor non eum sinit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt qui nec clamant cum viderint se quotidianis peccatis obrutos, et acervis quibusdam et molibus iniquitatum pressos; sed potius illos irrident, qui eos Deum rogare monent. Hoc est profundum in quo peccator contemnit. Sicut dicit Scriptura: Peccator cum
Abbreviated transcription (Latin):
inde suꝑbire aput uos .i. ex altantes coruua
cupiditatẽ: ñ defendatis ꝑ elatõnem. Si sam
ñ audietis: uel iacentes surgite. ñ uos extuse¬
tis. Maximũ uitiũ ÷ extusat̃onis. nam qͣsi
cormi erigit. qui ꝑ alios pect̃a excusare niti

Expanded text:
inde superbire, apud vos exaltantes cornua cupiditatem, ne defendatis per elationem; si sani, non audistis. Vel jacentes surgite, non vos excusetis. Maximum est vitium excusationis. Nam quasi cornu erigit, qui per alios peccata sua niti
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ¶i ñ putabat᷑ tundicare ĩ malos. s u̾e uiu¬
dicat. sic gͦ festines aliũ puinire si ip̃e te lesit.
sicut uolles pumri alio rogante quem lesisti.
Noli miscłie pontẽ subũtẽ: qui tͣnsisti. Et
si ille peccat inte: ne pecces tu det̾ius. blaphe¬
uians dm. ppende in stat̾a eqͥtatis. illũ furẽ
⁊ te blasphemũ. Ille enĩ dormire te putat: tu
ũo cłm. Ille sompnũ captat hominis. ut ali¬
quid inuolet. ⁊ tudicis qd̾ ds dormit. ⁊ hõiẽ
ñ uidet. nec optes uindcãm: que si uen̾it. for¬
san te pͥus inueniet. Ynde scis eum iudicat᷑m
qͥa in carne loqñs lib̾e uel fident̃ egte. qi nul¬

Expanded text:
 Non putabatur vindicare etiam malos, sed vere vindicat. Ne ergo festines alium punire, si ipse te laesit sicut nolles puniri alio rogante quem laesisti. Noli misericordiae pontem subvertere, quae transisti, et si ille peccat in te, ne pecces tu deterius blasphemans Deum, appende in statera aequitatis illum furem, et te blasphemum. Ille enim te dormire putat, tu vero Deum. Ille somnum captat, hominis ut aliquid involet; et tu dicis, quia Deus dormit, et hominem non videt. Nec optes vindictam, quae si venerit, forsan te prius inveniet. Unde scis cum vindicaturum? quia in carne loquens libere, vel, fidenter alia litte
Abbreviated transcription (Latin):
te originalis pecci. uenit: oppõtea ÷ meditatõ
Noũat iste uitiũ humanteatis. ⁊ eͣ illd̾. auxi¬
lium repꝑit. Iustificõnes sũt: sic̃ qd̾ hebreus pui¬
er ĩ lege ñ plusꝙͣ ui. annis seruit. Iñ seꝑtimo: li¬
ber eogedr᷑. qr fidelis ĩ mundo. qui u̾i. eratib cliftĩ¬
guitur: tm̃ seruit. In resurrõne: lib̾ erct. His ⁊

Expanded text:
te originalis peccati venit, opposita est meditatio. Noverat iste vitium humanitatis. Et contra illud auxilium reperit. Justificationes sunt sicut quod Hebraeus puer in lege non plus quam sex annis servit. In septimo liber egreditur, quia fidelis in mundo, qui sex aetatibus distinguitur, tantum servit, in resurrectione liber
Abbreviated transcription (Latin):
stodit.⁊ custodiẽdo uiuit. Uel ñ÷ hic uox pet¬
catoris. s iam correcdti ⁊ iusti. in ꝑcessu uͥtutũ
positi. qui bñ sibi conseius: p̃mia bomi oꝑis
exposcit. Ideoq conuenient̾ p̃scribr᷑ licta Gĩ¬
mel. que int̾p̃tat᷑ retͥbutõ. qͥa hic drͣ impletõ
rectus sum ut supͣ ostendi retͥbue mͥ ser.t.
Iam in ꝓcessu uͥtutis poĩtus: p̾cat᷑ s retͥbrũ¬
scđm tidei oꝑisꝙ m̃itum. qd̾ non debet arro¬
gans uel asienũ uideri. si remnatõnẽ a d̾o
ꝓ egregiis laborib postulet. Prerogatiua
enim fidei. ⁊ iusticie ÷̃: de dei tanore sꝑare m̃ce

Expanded text:
todit, et custodiendo vivit. Vel non hic est vox peccatoris, sed jam correcti et justi, in processu virtutum positi, qui bene sibi conscius praemia boni operis exposcit. Ideoque convenienter praescribitur littera Ghimel, quae interpretatur retributio, quia hic dicitur impletio, rectus sum ut supra ostendi, retribue mihi servo tuo. Jam in processu virtutum positus precatur sibi retrm fidei operisque meritum, quod non debet arrogans vel alienum videri, si remunerationem a Deo pro egregiis laboribus postulet; praerogativa enim fidei atque justitiae est de Domini favore merce
Abbreviated transcription (Latin):
iam sit idoneus panem comed̾e. Nec obstͥngit se ħ
maledicto. sec asserit sibi bonum redli. Et est sana
a mr̃e. uel a lacte matͥs. qd̾ si drẽt: planus fieret
sensus. set ait suꝑ mr̃em. qd̾ ũ bñ conuenit. Inf̾uiꝰ¬
num est adulto ab lactari set ei qui suꝑ mr̃em est:
ꝑnitiosum  Ne gͦ ablacteris quo usꝙ suꝑ mr̃en
es: sec ⁊ si adultus errat: redeat ad lac matͥs ⁊ sic re¬
fr̃s est. Ablactat᷑ .i. alacte matͥs seꝑatus. ut ualeat
acced̾e ad m̃sam pr̃is. Uelsi sunit ilitt̃a ablat̾ĩ casuᷤ
idem sensits manfestus est. ut aieat̃ sic. Ita fiat retͥ.¬

Expanded text:
jam sit idoneus panem comedere; nec obstringit se hic jam sit idoneus panem comedere; nec obstringit se hic maledicto, sed asserit sibi bonum reddi. Et est sana a matre, vel a lacte matris. Quod si diceret, planus fieret sensus, sed ait: Super matrem, quod non bene convenit. Infinum est ergo adulto ablactari, sed ei qui super matrem est, perniciosum est. Ne ergo ablacteris quousque super matrem es; sed si adultus errat, redeat ad lac matris; et sic refactus est, ablactatus, id est a lacte matris separatus, ut valeat accedere ad mensam Patris. Vel si sunt in littera ablativi casus, idem sensus manifestus est, ut dicatur sic: Ita fiat ret
Abbreviated transcription (Latin):
discedeus a lacte. Ita fiat retͥ. ĩ anima mea. si fit illi
qui ablatus est habens adhuc ĩcumbe. ⁊ ÷ iam gͣduᷤ¬
culus ab lactat᷑. Uel ita. Egit de bumilteate qͦui ꝑ¬
uus ÷ malitia. ñ altus suꝑbia. Hic agit de exaltatõe
qua altus est ñ sccłm scĩam ñ humilis. Est enĩ alti¬
tudo bona ⁊ mala. simiłr ⁊ humilitas. Hum ilis
enĩ debet. ẽẽ. homo p̃p suꝑbiam ñ sccłm scĩam Al¬
tus p̃p sapĩam: non suꝑbiam. Unde apłs. Nolite
pueri estici sem̃ib s malicia ꝑuuli estote. ii mẽ¬
cauendam. altum sccłm sapĩam. Set qͥdam ne sĩt
suꝑbi:. danittũt se. nichil uolunt disc̾e. ⁊ remanẽt
in lacte. quos reclargurt apłs dicens. Facti estis qͥb¬
est opus ÷ lacte. non solidocibo. Lactare gͦ ut nitͥariᷤᷤ
⁊ crescas ⁊ ablactatus panem comedas. dicit gͦ sinõ
buat᷑ m qd̃ retͥbutt᷑ puero. qui ablactat amr̃e suant

Expanded text:
discedens a lacte. Ita retributio in anima mea, sicut fit illi discedens a lacte. Ita retributio in anima mea, sicut fit illi qui ablactatus est habens adhuc necesse incuculus ablactatur. Vel ita, egit de humilitate qua parvulus est malitia, non altus superbia. Hic agit de exaltatione, qua altus est secundum scientiam, non humilis. Est enim altitudo bona et mala: similiter et humilitas. Humilis enim debet esse homo propter superbiam, non secundum scientiam. Altus propter sapientiam, non superbiam. Unde Apostolus: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote, ut mencavendam; altum, secundum sapientiam. Sed quidam ne sint superbi, diminuunt se, nihil volunt discere, et remanent in lacte: quos redarguit Apostolus, dicens: Facti estis, quibus opus est lacte, non solido cibo . Lactare ergo ut nutriaris et crescas, et ablactatus panem comedas. Dicit ergo: Si quod retribuitur puero, qui ablactatur a matre, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nutenda est. Unde tũc illud petri in eccłia cantat᷑
Quasi mͦ gentt infantes. rõnabiles. sine dolore lac¬
piunt ieiunare ⁊ alia difficilia seruare. ¶ulti uero
liis fui humił. Set etiam in scĩa. Qa ego bumilit̃
sentiebam. Priꝰ nutͥtus in lacte. qd̾̃ ÷ ubum earo ft̃m
pasctt᷑. panis eiũ de mensa traicit᷑. ꝑ mat̾s mamillã
ii sic prueniat idem alim̃tum ad ꝑuum infantem
ꝓmodo suo angeli capiebant. ut panem angelorũ mã
nis celestis tnsiret ad infantes ⁊ scãm hoc ip̃m ũbum
lae. Incarnatus. ⁊ apparens mortalib. Seqr. ⁊ ñ exal.
ani. meã. ut ħetici. qui si ut cumq aliquid ceꝑint.
u̾el uisi sunt caꝑe. inde suꝑbuurt. ⁊ cum adhuc tene¬
ri suꝑ mrẽm eccłiam suit. ⁊ portent᷑ manib eccłie.
ut crescant qui poetati fuer̾̃t in ut̾o ut nasc̾eiti ͤ. a la
cte matͥs ait npꝰ seꝑant᷑. I nde extingunt᷑. qd̃ ego
ñ feci ⁊ siñ hoi deci.s eraltaui auimã meã. añ tẽpus

Expanded text:
nutrienda. Unde tunc illud Petri in Ecclesia cantatur: Quasi modo geniti infantes, rationabiles sine dolo, etpiunt jejunare, et alia difficilia servare. Aug. Multliis fui humilis, sed etiam in scientia, quia humiliter sentiebam, prius nutritus in lacte, quod est Verbum caro factum, pascitur; panis enim de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum infantem:modo suo angeli capiebant, ut panem angelorum mandnis coelestis transiret ad infantes. Et secundum hoc ipsum Verbum lac incarnatus, apparens mortalibus. Et non exaltavi animam meam, ut haeretici, qui si utcunque aliquid ceperint, vel visi sunt capere, inde superbiunt; et cum adhuc teneri super matrem suam sint, et portentur manibus Ecclesiae, ut crescunt qui portati fuerunt in utero ut nasceinjuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non feci. Et si non feci, sed exaltavi animam meam, ante tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ablactati ĩ maledc̃o. Agens de eccłia in figͣa lactãtiᷤ
mt̃is . Sicut enim .u. temꝑa notant᷑ in carnali ꝓt̃atio¬
ue. ⁊ alitione. Ita in sp̃uali. Prius enĩ concipins inu¬
tero. deinde ibidem alimur. donec in lucem edam᷑ de¬
inde matris manib gestamur. ⁊ lacte nutͥmur. quo¬
usꝙ ablactati ad mensam pr̃is accedamꝰ. Pͥmũ gͦ tẽ¬

Expanded text:
o, agens de Ecclesia in figura lactantis matris. Sicut enim quinque tempora notantur in carnali procreatione et alitione, ita in spirituali. Prius enim concipimur in utero, deinde ibidem alimur, donec in lucem edamur, deinde manibus matris gestamur, et lacte nutrimur quousque ablactati ad mensam patris accedamus. P
Abbreviated transcription (Latin):
ãblactatõnis. Ita ⁊ in ut̾o mr̃is eccłie. Pmo cõtipiniꝰ
dum fidei rudim̃tis instrumꝰ. Inde qi in ut̃o eĩdẽ
alimur. in eisdem pͥmordiis ꝓticientes. Deinde ĩ lu¬
tem edimur. dum ꝑ baptis ium regñam᷑. Deinde
qͣi manib eccłie portant᷑. ⁊ lacte nutͥm. cum pꝰ bap¬
tisiũ in bonis oꝑib informam᷑. ⁊ lacte simplicis
doctne ꝓficiendo nut̾mur. donec iam gͣlusculi a la
doctna uͥ p̃dicat᷑ u̾bum caro fc̃m accedamꝰ ad ũbũ
in pͥncipio aput łm. Inde ÷ qd̾ abraham ñ innatiui¬

Expanded text:
is, ita et in utero matris Ecclesiae, primo concipimur, dum fidei rudimentis instruimur. Inde quasi in ejusdem utero alimur, in eisdem primordiis profitentes; deinde in lucem edimur dum per baptismum regeneramur. Deinde quasi manibus Ecclesiae portamur, et lacte nutrimur, cum post baptismum in bonis operibus informamur, et lacte simplicis doctrinae proficiendo nutrimur, donec jam grandiusculi a lacdoctrina, ubi praedicatur Verbum caro factum, accedamus ad Verbum in principio apud Deum. Inde est quod Abraham non in nati
Abbreviated transcription (Latin):
ds. Om gͦ negat eum ẽẽ iustũ: negat. ẽẽ dm.
Eum uero: negat ẽe iustũ. qui ei pireat pla¬
cerȩ mala uł non punire. Hic ÷ cui supͣdẽm
: Existimasti qd̃ ero tui similis Ille dicit ñ
÷ ds. Uel insipiens .i. iudeus dixit in corde suo

Expanded text:
est. Qui ergo negat eum esse justum, negat esse Deum. Eum vero negat esse justum, qui ei putat placere mala, vel non punire. Hic est cui supra dictum est: Aestimasti quod ero tui similis . Ille dicit: Non est Deus. Vel insipiens, id est Judaeus, dixit in corde suo,
Abbreviated transcription (Latin):
saul. abiit cum sextentis uiris adachis regẽ
geth. qui dedit ei cuiitatem sichelech. qͣm as
trus de exercitu regis achis insecutꝰ ÷ eos atꝙ
ꝑcussit. reduxitq om̃ia que rapuerãt. Hãc¬
hystoriam tangit iste titulus. Emalechite
qui int̾p̃tant᷑ popłs lingens terram᷑ sig̃eãt

Expanded text:
Saul abiit cum sexcentis viris ad Achis regem Geth, qui dedit ei civitatem Sicelech, quam David rtens de exercitu regis Achis, insecutus est eos atque percussit, reduxitque; omnia quae rapuerant historiam tangit iste titulus. Amalechitae vero, qui interpretantur populus lingens terram, significa