comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt educ̾e. Post aliqͣ u̾o tempora
quidam bĩ uiri laudib inuidens.
ip̃am manu petrã de ligno in sus ẽ
euellere. Quod explere ñ ualens:
ip̃m securi foramen tẽptauit ampli¬
are. Sed eleuato fetro. ut arborem
ꝑcutẽt. arefacta mox dext̾a qͣm ꝓ¬
cacit̾ extulit: ip̃e quoq lumẽ ocło¬
rũ amisit. ⁊ qui famã sci prĩs huiꝰ
extingu̾e uoluit: uen̾ationẽ lau¬
dis ad auxit inuitus.
studiis empte. duo qͥdam fr̃s custo¬
des regii saltus inuadentis: assere¬
bant. qd̃ pociꝰ adfiscũ. qͣm adius sã
remigii ꝑtinẽt. Accidit autẽ: dũ
quondã cum incolis eccł̃ie Remẽsiᷤ
ditõni subditis. obid alter caren¬
tͣ: ut unꝰ eoꝵ ueniens ad porcos
suos. quos in eandẽ siluã pactum
miserat. lupũ int̾ eos inuẽiret.
Quem ascenso equo celerit̾ in se¬
tut᷑. eumq ꝓcute molitꝰ: equo
pauefacto. caput ad qͣndam collisit
aiborem: cerebroq ip̃ius int̾ram deflu¬

Expanded text:
unt educere. Post aliqua vero tempora unt educere. Post aliqua vero tempora quidam beati viri laudibus invidens, ipsam manu petram de ligno nisus est evellere; quod explere non valens, ipsum securi foramen tentavit ampliare. Sed elevato ferro ut arborem percuteret, arefacta mox jam i, ipse quoque lumen oculorum amisit, et qui famam sancti Patris hujus exstinguere voluit, venerationem laudis adauxit invitus. studiis emptae, duo quidam fratres custodes regii saltus invadentes, asserebant quod potius ad fiscum quam ad jus S. Remigii pertineret. Accidit autem dum quondam cum incolis ecclesiae Remensis ditioni subditis, ob id altercarentur, ut unus eorum veniens ad porcos suos, quos in eamdem silvam pastum miserat, lupum inter eos inveniret: quem ascenso equo celeriter insecutus, eumque percutere molitus, equo pavefacto caput ad quamdam collisit arborem, cerebroque ipsius in terram deflu
Abbreviated transcription (Latin):
atem quoꝙ magnam silue ĩ
saltu uosago: b̃s hic pr̃ dato
ꝯparauit p̃tio. Uillulas etiã qͣsdã
inibi ꝯstituisse fert᷑: que cosla ⁊gle¬
in uccant᷑. incolas q̃ deicina epis¬
copii uilla noĩe berna. dudũ sͥ a
francis data. meas tranfferens: ibi¬
dem man̾e disposuit. ⁊ ut picẽ reli¬
gionis annuatim locis eccl̃ie Remensis
ad ministrarent instituit. Quib ⁊ pen¬
sam tribuit: que hodieq. ab ip̃oꝵ succe¬
ssorib accipit᷑. cũ qua suũ quoꝙ ꝑsol¬
uunt debitũ. Huiꝰ etiã sue ceptõnis
fines. Ita ꝑgirum det̾minauit: ut ⁊
om̃ib uidentib pateat ip̃a det̾mi¬
natio. ⁊ hactenꝰ ip̃i fines abeo de nota¬
ti: noĩe tenus uocitent᷑ ⁊ assignent᷑.
Inquib ext̾minatõib: ligni cuiꝰdã
concauo manu sua petram comecis¬
se. tradit᷑ quamquic̃q uolu̾int cõ¬
trectare: manũ in ip̃am cau̾̃nam ua¬
lent in ferre lapidem deuolu̾e: sed:
ab eadem concauitate nullo mͦ que¬

Expanded text:
tem quoque magnam silvae in saltu Vosago beatus hic Pater, dato comparuit pretio; villulas etiam quasdam inibi constituisse fertur, quae Cosla et Gleni vocantur; incolasque de vicina episcopii villa, nomine Berna, dudum sibi a Francis data, in eas transferens, ibidem manere disposuit, et ut picem religiosis annuatim locis ecclesiae Remensis administrarent, instituit. Quibus et pensam tribuit, quae hodie ab ipsorum successoribus accipitur, cum qua suum quoque persolvunt debitum. Hujus etiam suae coemptionis fines ita per gyrum determinavit, et ut omnibus videntibus pateat ipsa determinatio, et hactenus ipsi fines ab eo denotati nomine tenus vocitentur et assignentur. In quibus determinationibus ligni cujusdam concavo, manu sua petram conjecisse traditur: quam quicunque voluerint contrectare, manum in ipsam cavernam valent inferre, lapidem devolvere, sed ab eadem concavitate nullo modo que
Abbreviated transcription (Latin):
Casso frustrati ꝑ totam fere noc¬
tem labore: tandem ⁊q̃sti. scãmhe¬
lenam: po sua ceꝑunt inclama¬
re fatigatione. Tum indei ⁊ ip̃iꝰ
nomine laxantes rete: gemino

Expanded text:
cassoque frustrati per totam fere noctem labore, tandem conquesti, sanctam Helenam pro sua coeperunt inclamare fatigatione. Tum in Dei, et in ipsius nomine laxantes rete, gemino
Abbreviated transcription (Latin):
t exposcunt. Ita ꝯsolatione domni
basoli suffragante sͥ patrocinio re¬
cepta: rapacib ire dimissis. deuo¬
tõres ad destinatum ꝓpant cenobi¬
um. Gr̃as d̾o ⁊ scõ suo ꝯfessori: proĩ¬
dultis sͥ beneficiis referunt. ac leti
seruis dei uunistrare satagunt pe¬
cuniis honorant: ac deinceps ãnts¬
deuiceps ãnis singłis. idem promptĩo¬
res quod ceꝑant ꝑagunt

Expanded text:
tur, exposcunt. Ita consolatione, domini tur, exposcunt. Ita consolatione, domini Basoli suffragante sibi patrocinio, recepta, rapacibus ire dimissis, devotiores ad destinatum properant coenobium; gratias Deo et sancto suo confessori pro indultis sibi beneficiis referunt, et laeti servis Dei ministrare satagunt, pecuniis honorant, ac deinceps annis singulis idem promptiores, quod coeperant peragunt
Abbreviated transcription (Latin):
nes eum ꝓꝑantẽ inuenit. caballum tui
sedebat. cum cet̾is q̃ sͥ isa sũt: sed ⁊ pe¬
cunias quas seruis dei distribuendas
ferebat. ornam̃ta cͦ uxoris sue: parit̾ au¬
ferunt. Cumqꝙ de p̃da letantes aliqͣntu¬
lum ꝓcessifsent: uxor ip̃ius q̃ simulad¬
erat Ingemiscens ꝓmuraia: q̃relosis
scm̃ basolum cepit inclamere uocibꝰ di¬
cens. non ultra se uenturds in eiꝰ uel
famuloꝵ ip̃ius seruitiũ: si sic eos ab¬
iceret: non fenendo p̾sidiũ. Post qͣs
lamentationis uoces: equi latronum
qui cũ spoliis concite ferebant᷑. subito
Defigunt᷑: nec ullomͦ ꝓmoiuĩ possunt
ad gnadiendũ. ip̃os quoꝙ latrones
caligo q̃ dam ꝑfudit: ut qͦ nam sese
u̾terent ignorarent. Resipiscentes tã¬
dem p̃dones: conferunt int̾ se ob ĩno¬
centũ factam iniuriã: sibi talia cõ¬
tigisse. Initoꝵ ꝯsilio: ad eos quos re¬
bus iniuiste pͥuatos dimiserant re¬
u̾tunt᷑ sua illas cuncta restituunt:
⁊ ut ueniam facinorib suis dep̾cen¬

Expanded text:
nes eum properantem invadunt, caballum cui sedebat, cum caeteris quae sibi visa sunt, sed et pecunias, quas servis Dei distribuendas ferebat, ornamenta quoque uxoris suae pariter auferunt. Cumque de praeda laetantes aliquantulum processissent, uxor ejus, quae simul aderat, ingemiscens pro injuria, querulosis sanctum Basolum coepit inclamare vocibus, dicens: Non ultra se venturos in ejus vel famulorum ipsius servitium, si sic eos abjiceret non ferendo praesidium. Post quas lamentationis voces, equi latronum, qui cum spoliis concite ferebantur, subito defiguntur, nec ullo modo promoveri possunt ad gradiendum. Ipsos quoque latrones caligo quaedam perfudit, ut quonam sese verterent ignorarent. Resipiscentes tandem praedones, conferunt inter se ob innocentum factam injuriam sibi talia contigisse; initoque consilio, ad eos, quos rebus injuste privatos dimiserant, revertuntur; sua illis cuncta restituunt, et, ut veniam facinoribus suis deprecen
Abbreviated transcription (Latin):
bio deo seruientes habuit. quoꝵ iu¬
morẽ noĩe tebertum: caritate supra
iures etiam exuꝑantẽ uidimꝰ. qui
psb̃r dudũ apud nos obiit Pdemꝙ
de pr̃e suo qd̾ dictuti sumꝰ nariare¬
nobis solebat. cui rei testis ad huc suꝑ erat

Expanded text:
bio Deo servientes habuit; quorum juniorem, nomine Tetbertum, charitate supra vires etiam exuberantem vidimus, qui presbyter dudum apud nos obiit. Is denique de patre suo quod dicturi sumus narrarenobis solebat; cui rei testis adhuc supererat
Abbreviated transcription (Latin):
cłie . uid̾e cupientes magnalia dei.
uidentes ut audierant dutinaꝵ
signa uͥtutum: manib gratanter
incelum porrectis: bũdicunt dñm.
Qd̾ diue benignitatis miracułi
ualde tunç ꝓfiusse dinoscit᷑ ad eoꝵ
solatium qui se corporalit̾ deseritã¬
to q̃ rebant᷑ patrono: quib tamẽ
sp̃alit̾ se non deesse. talipatrate pi

Expanded text:
clesiae, videre cupientes magnalia Dei, clesiae, videre cupientes magnalia Dei, videntes ut audierant divinarum signa virtutum, manibus gratanter in coelum porrectis benedicunt Dominum. Quod divae benignitatis miraculum valde tunc profuisse dignoscitur ad eorum solatium, qui se corporaliter deseri tanto querebantur patrono; quibus tamen specialiter se non deesse, tali pi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius surgentis. aurore lumine ꝑ
quinq ferme passuum repens mi¬
lia. iiixadip̃ius edis sepulchrilum¬
na.quasidecuma tandem ꝑuenit ho¬
ra.Qui dũ ueniens sacrum corpꝰ
ibidẽ non adesse cõꝑisset. templiq
fores seris diligent̾ obfirmatis clari¬
sas ꝑspic̾e̾t: cadens infaciem suꝑ
t̾ram. quadã p̃sũptionis importu¬
nitate: scĩtatis aures clamdestino
cepit clamore pulsare:. tam mag¬
no se ꝯq̃rens labore fatigatũ. uec
sibifore ꝑmissum. uid̾e saltẽ locu¬
lũ. sacripigneris bauilũ. qͥ tam̃ eiꝰ
sibi posse subuenire celsum: nequaꝙͣ
diffideret p̃sidiũ. Talia demq dũ ta¬
cita secum uolutat mente: salutis
uigor. ip̃ius ꝑ m̃bra queq sensim ce¬
pit irreꝑe. priscasq simul stupet om
da dei magnalia letantes aspicium
ouant̾ hominẽ ad locũ uen̾andi
sepulchriꝑducunt.campanas pul¬
sant. letabundis deo laudes uocib
intonant. Huius mitaculi ꝑ moti
fama qͣm płimi: donum petunt ec¬

Expanded text:
ipsius surgentis aurorae lumine, per quinque ferme passuum repens millia, vix ad ipsius aedis sepulcri limina quasi decima tandem pervenit hora, qui dum veniens sacrum corpus ibidem non adesse comperisset, templique fores seris diligenter obfirmatis clausas perspiceret, cadens in faciem super terram, quadam praesumptionis importunitate, sanctitatis aures clandestino coepit clamore pulsare, tam magno se conquerens labore fatigatum, nec sibi fore permissum videre saltem loculum sacri pignoris bajulum, qui tamen ejus sibi posse subvenire celsum nequaquam diffideret praesidium. Talia denique dum tacita secum volutat mente, salutis vigor ipsius per membra quoque sensim coepit irrepere, priscasque stupet simul da Dei magnalia laetantes aspiciunt, ovanter hominem ad locum venerandi sepulcri perducunt, campanas pulsant, laetabundis Deo laudes vocibus intonant. Hujus miraculi permoti fama quamplurimi, domum petunt ec
Abbreviated transcription (Latin):
ost p̃missos: ad
episcopale culmen eligit᷑ beatꝰ
niuo. qui ⁊ niuardus. Utroq nã¬
ꝙ reperit᷑ uocitatus nomine: Hic
prius maula regis: ut poteuir il¬
lustrissimꝰ. traditur conũsatus. In
episcopatu uõ positus: emptis ꝑ
diu̾sa loca. tam fundis qͣm domibus:
nec non mancipiis. dilatasse res in¬
uenitur eccl̃ie. Disposuit etiam nõ¬
nullas: ordinatis colonis uillas epi¬
copii. Quasdam quoq. res cõmutas¬
se reperitur. cum actila laudunẽ¬
si p̾sule. pro utriusꝙ partis oportu¬
nitate. Cõmutauit etiam abauone
⁊ teoderauino fr̃ib: Locum quẽdã
suꝑ fluuium. mat̾nam de reb Re¬
mensis eccł̃ie: ubi estruxit monas

Expanded text:
ost praemissos, ad episcopale culmen eligitur beatus Nivo, qui et Nivardus: utroque namque reperitur vocitatus nomine. Hic prius in aula regis, utpote vir illustrissimus, traditur conversatus. In episcopatu vero positus, emptis per diversa loca tam fundis, quam domibus, necnon mancipiis dilatasse res invenitur ecclesiae. Disposuit etiam nonnullas ordinatis coloniis villas episcopii: quasdam quoque res commutasse reperitur cum Attila Laudunensi praesule, pro utriusque partis opportunitate. Commutavit etiam a Bavone et Theoderamno fratribus locum quemdam super fluvium Maternam de rebus Remensis ecclesiae, ubi constru
Abbreviated transcription (Latin):
te berecario abbate: qui ab eo peti¬
erat locum sibi dari. ubi cum fr̃b
suis monachis: sub regula patrũ.
sancti benedicti.⁊ sancti columba¬
ni uiuere posset.Quod ⁊ idem p̃¬
sul facẽ studuit: ut infra rtinet᷑.
Sed ⁊ cum aliis quibdam ꝑsonis.
prout congruum uisum fuit:res
quasdam commutauit. Dedit qͦ
subiure priuilegii. ad monast̾iũ
marie constructam: cum om̃ib
ad ip̃am ꝑtinentib. simulq locel¬
lum qui uuasciacus. Dr. Immuni¬
tatem quoq ip̃is monachis: sub ꝑ¬
rone abbate ibidem deo seruientil
instituit: At nullus eccl̃iasticoꝵ iu¬
dicum: eos indebite in aliquo inqͥe¬
tare p̾sumeret.sed eis quieto ordi¬
ne sub sancta regula uiuere ac do
seruire liceret.Preceptumetiã im¬
cłie remensi obtinuit. Cui quoꝙ lu
douicus rex. sub ecclie sue nõie: res

Expanded text:
te Berecario abbate, qui ab eo petierat locum sibi dari, ubi cum fratribus suis monachis, sub regula Patrum sancti Benedicti et sancti Columbani, vivere posset; quod et idem praesul facere studuit, ut infra continetur. Sed et cum aliis quibusdam personis, prout congruum visum fuit, res quasdam commutavit. Dedit quoque, sub jure privilegii, ad monasteriumMariae constructam, cum omnibus ad ipsam pertinentibus, simulque locellum qui Wasciacus dicitur. Immunitatem quoque ipsis monachis, sub Petrone abbate ibidem Deo servientibus instituit, ut nullus ecclesiasticorum judicum eos indebite in aliquo inquietare praesumeret, sed eis quieto ordine sub sancta regula vivere, ac Deo servire liceret. Praeceptum etiam imclesiae Remensi obtinuit. Cui Ludovicus quoque rex, sub ecclesiae suae nomine, res
Abbreviated transcription (Latin):
Bostea pontifex honorauit eum
magnis ⁊ multis honorib ac regi¬
nam parit̾ hitmĩgardĩ deĩ ⁊ opti¬
mates atq ministros eoꝵ. ꝓxrmaq
dic dm̃icaᷤ. in eccl̃ia ante missaꝵ solłf¬
⁊ unxit eutaimꝑatorem. Coronan
mire pulchritudinis aureã p̃ciolil¬
simis gẽmis ornatam. qͣm secũ de¬
tulerat. imponens suꝑ caput eiꝰ.
Reginam appellauit augustam
⁊ coronã aureã posuit suꝑ capre
Et quã diu mansit ibi apostolie
papa. cotidie habuere colloqͥum¬
qͣm imꝑator eũ maximis mutu̾¬
cepisset abeo. dimisit eũ cure¬
gatis suis rornã reu̾ti. Quib ⁊¬
cepit ubiꝙ initinere honestũ ei
seruitium exhibere.

Expanded text:
Postea pontifex honoravit eum Postea pontifex honoravit eum magnis et multis honoribus, ac reginam pariter Hirmingardim, dein et optimates atque ministros eorum. Proximaque die Dominica, in ecclesia ante missarum solemet unxit eum in imperatorem, coronam mirae pulchritudinis auream, pretiosissimis gemmis ornatam, quam secum detulerat, imponens super caput ejus. Reginam appellavit Augustam, et coronam auream posuit super caput ejus. Et quandiu mansit ibi apostolicus papa, quotidie colloququam imperator eum maximis munercepisset ab eo, dimisit eum cum legatis suis Romam reverti, quibus praecipit ubique in itinere honestum ei servitium exhibere.
Abbreviated transcription (Latin):
Dignitas: quam grauaret mee
ignorantie difficultas. ualete.
Dic ebo p̾sul: supͣ memoratum
papam stepħm. cũ ludouito re¬
ge remis suscepit: postqͣm rex idẽ
solauos inoriente põitos. directo
deuicit ⁊ opp̾ssit exercitu. Qndo p̃¬
fatus papa stepħs. qui teleomi fuc¬
cesserat legatos suos adeundẽ pͥn¬
cipem destinans. intimauit ei qd̃
libent̾ eum uid̾e uellet in locoubi¬
cũꝙ ip̃i placuisset. Qd̃ audiens
rex. magno repletus gaudio: us¬
sit obuiam missos suos ire scõ põ¬
tifici. ⁊ seruicia p̃parare ⁊ pꝰquos. se
ip̃e ꝑrexit. obuiaruntq s̾ͥ incãpo
magno remensiu̾. ⁊ descendit urhe
abex equo suo. Et pͥnceps ꝓstra¬
uit in t̾tam. t̾cio aute pedes tanti
pontificis. salutaueruntq se mi¬
cem magnifice: ⁊ amplexantes se
de osculati sũt pacifice: ꝑrexerũt¬
ꝙ ad eccłiam. Ubi cum deu̾orassẽt.
erexit se pontifex. ⁊ excelsa uoce cũ
choro suo fecit regi laudes negales.

Expanded text:
dignitas, quam gravaret meae dignitas, quam gravaret meae ignorantiae difficultas. Valete. » Hic Ebo praesul supra memoratum papam Stephanum cum Ludovico rege Remis suscepit, postquam rex idem Sclavos in Oriente positos directo devicit, et oppressit exercitu: quando praefatus papa Stephanus, qui Leoni successerat, legatos suos ad eumdem principem destinans, intimavit ei, quod libenter eum videre vellet in loco ubicunque ipsi placuisset. Quod audiens rex, magno repletus gaudio, jussit obviam missos suos ire summo pontifici, et servitia praeparare. Post quos et rex ipse perrexit; obviaveruntque sibi in campo magno Remensium, et descendit uterque ab equo suo. Et princeps prostravit se in terram tertio ante pedes tanti pontificis; salutaveruntque se invicem magnifice, et amplexantes se deosculati sunt pacifice, perrexeruntque ad ecclesiam, ubi cum diu orassent, erexit se pontifex, et excelsa voce cum choro suo fecit regi laudes regales.
Abbreviated transcription (Latin):
niarchiep̃o: halitgaruis mini
mꝰ xp̃ifamul salutem. Postquam
uenerande pat̾ directas. beatitudi¬
nis nr̃e accepi litt̾as: quib mehor¬
tat dignatiestis. ne mentis acumẽ.
inertitorpentiq ociosum mitterẽ
s cognitiomi ac meditatõmi cotidie
sacte scͥptiue: me iugilant̾ tinde¬
rem. et insuꝑ exscõꝵ patrum ca¬
nonumq sententiis: penitentia¬
lem inuno uolumine aggregarem
durum quidẽ mͥ ⁊ ualde difficile tͤ¬
mendumꝙ. hoc queq fuit imꝑisi
ut hanc susciꝑem sarcinant. quã a
prudentib cognosto relictam: cl¬
tũꝙ tenisus sum uoluntati ur̃e.
non uelut ꝓcacit̾ durus: s ꝓpͥein¬
firmitatis admonitus. hac ⁊ enĩ
citra sollicitus: necessarium duxi.
ut aliqͣdiu. mea scͥbendi temerita¬
te suspenderem: quia sicut ꝓpendi
iniunctioꝑis difficultatẽ: ita ⁊ in¬
iungentis auctoritati. nec uolui
nec debiumꝰ que qͣꝙ tesistere:certꝰ
quia in becillitatẽ meam. multo ã¬
plius uĩa adiuiuaret p̃cipientis

Expanded text:
ni archiepiscopo, Halitcharius minimus Christi famulus salutem. Postquam, venerande pater, directas beatitudinis vestrae accepi litteras, quibus me hortari dignati estis ne mentis acumen inerti torpentique otio summitterem, sed cognitioni ac meditationi cotidie sacrae Scripturae me vigilanter traderem, et insuper ex sanctorum Patrum canonumque sententiis poenitentialem in uno volumine aggregarem: durum quidem mihi et valde difficile tremendumque hoc quoque fuit imperium, ut hanc susciperem sarcinam, quam a prudentibus cognosco relictam. Multumque renisus sum voluntati vestrae, non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis admonitus. Hac etenim cura sollicitus necessarium duxi, ut aliquandiu me a scribendi temeritate suspenderem, quia sicut perpendi injuncti operis difficultatem: ita et injungentis auctoritati nec volui, nec debui usquequaque resistere, certus quia imbecillitatem meam multo amplius vestra adjuvaret praecipientis
Abbreviated transcription (Latin):
gens autẽ aborõne: uascula plena
repperit. ⁊ sic infirmũ oleo diuntꝰ
dato ꝑungens: eccł̃iastico de more
baptizauit ⁊ crismate celigꝰ collato
liniuit. Redditaꝙ saiate: tã aĩe
salute ꝙͣ corꝑis ĩ columitate dona

Expanded text:
gens autem ab oratione vascula plena gens autem ab oratione vascula plena reperit, et sic infirmum oleo divinitus dato perungens, ecclesiastico de more baptizavit, et chrismate coelitus collato linivit, redditaque sanitate, tam animae salute quam corporis incolumitate dona
Abbreviated transcription (Latin):
uotã dirigit p̾cem. Cepit int̾ea mi¬
rum dictuuinum ꝑforam̃ suꝑius
exundare: ac supͣ pauim̃tũ: ab un¬
daut̃ effluere. Exclamat hoc iuso cel¬
lerarius: stupore ꝑculsus. s mox ascõ
uiro rep̃ssus. ne id palam faciat in¬
hibetur. At qͥa tam dan lum̃ oꝑis mi¬
nime ualuit abscondi: ubi consob̾¬
na sua factũ cõꝑit: eandẽ ullã ip̃i
⁊ eccłie ip̃ius ꝑpetim poisidendã tra¬
didit ac legali iure confirmauit.
uic simile ferme miracłm ab eo¬
dem dõno remigio in olei fert᷑
liquore patratũ. Cum egrotꝰ qͥdã fa¬
nulie ñ ignobilis. nec tñ baptiza¬
tus a scõ remigio se uisitari postulas¬
set:⁊ iam uelut ĩ ultimo spu se cre¬
de fateret᷑: ⁊ baptizari deposceret:
beatꝰ pontifex aprb̃o locioleũ ⁊ chris¬
ma reqͥrens: iamq penitꝰ in ampul¬
lis utrũq defecisse cõꝑieus: ip̃as
ampullas pene uacuas suꝑ altare
posuit. ac se se morõne ꝓstrauit. Fur¬

Expanded text:
votam dirigit precem. Coepit interea, mivotam dirigit precem. Coepit interea, mirum dictu, vinum per foramen superius exundare, ac supra pavimentum abundanter effluere. Exclamat hoc viso cellerarius, stupore perculsus. Sed mox a sancto viro repressus, ne id palam faciat, inhibetur. At quia tam clari lumen operis minime valuit abscondi, ubi consobrina sua factum comperit, eamdem villam ipsi, et Ecclesiae ipsius perpetim possidendam tradidit, ac legali jure confirmavit. Huic simile ferme miraculum ab eodem domno Remigio in olei fertur liquore patratum. Cum aegrotus quidam familiae non ignobilis, nec tamen baptizatus, a sancto Remigio se visitari postulasset, et jam volut in ultimo spiritu se credere fateretur, et baptizari deposceret, beatus pontifex a presbytero loci oleum et chrisma requirens, jamque penitus in ampullis utrumque defecisse comperiens ipsas ampullas pene vacuas super altare posuit, ac sese in oratione prostravit. Sur
Abbreviated transcription (Latin):
catũ: restituẽs libertati captiuũ.
dine ꝑrochiam ꝑagraret: roga¬
tus aquadã sobrina sua nõie celsa
deo sacrata: uillã ipiꝰ uocabulo celtõ
adiit. Ibi dum beatus uir spiritali¬
b colloquiis uite ꝓpinat hospiti
de more pocula: minist̾ p̃fate celse
uini sufficientiã dñe sue nũciat ñ
adẽẽ. Re huiꝰcemodi cognita sc̃s re¬
migius: hanc hilari consolat᷑ uul¬
tu. ⁊ post blanda u̾bi solamina: eiꝰ¬
dem sͥ domꝰ ostendi p̃cepit habitacu¬
la. Sicꝙ de industria prius ꝑ lustrã
cetra: tandem ad cellam ꝑuenit ui¬
nariam. ꝙͣ sibi faciens aꝑiri: rogi¬
tat si forte remanserat in aliquo
uasoꝵ qͥppiam uini. Et designado
sͥ uase in quo tãtillum uimi ꝓsal¬
uando scilicet eodẽ relictũ fu̾at: clau¬
dip̃cepit hostiũ. iussoq consist̾e lo¬
co celleranum. Ip̃e uͦ ad alt̾am acce¬
dens uasis frontẽ suꝑ idem qd̃ erat
ñ modice qͣntitatis: x̃ annotat crucẽ.
flectensq genua secus patietẽ: delo de¬

Expanded text:
catum, restituens libertati captivum. dine parochiam peragraret, rogatus a quadam sobrina sua, nomine Celsa, Deo sacrata, villam ipsius, vocabulo Celtum , adiit. Ibi dum beatus vir, spiritalibus colloquiis vitae propinat hospiti de more pocula, minister praefatae Celsae, vini sufficientiam dominae suae nuntiat non adesse. Re hujuscemodi cognita, sanctus Remigius hanc hilari consolatur vultu et post blanda verbi solamina ejusdem sibi domus ostendi praecepit habitacula. Sicque de industria prius perlustrans caetera, tandem ad cellam pervenit vinariam: quam sibi faciens aperiri, rugitat si forte remanserat in aliquo vasorum quidpiam vini. Et designato sibi vase, in quo tantillum vini, pro salvando scilicet eodem, relictum fuerat, claudi praecepit ostium, jussoque consistere loco cellerarium; ipse vero ad alteram accedens vasis frontem, super idem, quod erat non modicae quantitatis, Christi adnotat crucem, flectensque genua secus parietem, coelo de
Abbreviated transcription (Latin):
itinere medio: cet̾is iter ꝑagenti¬
b ceptum reu̾sa. ut ad sue locum
cellule ꝑuenit: poplitib brachii¬
q ꝯtracta diriguit. Postea plau¬
stro ad p̃fatum deuecta cenobũ.
postquã aliquãdui ibidem ⁊̃ hac
est egritudine remorata: exultat
tandem pͥstina sibi sospitate redi¬

Expanded text:
itinere medio caeteris iter peragentiitinere medio caeteris iter peragentibus coeptum reversa, ut ad suae locum cellulae pervenit, poplitibus, brachiisque contracta diriguit. Postea, plaustro ad praefatum devecta coenobium, postquam aliquandiu ibidem in hac est aegritudine remorata, exsultat tandem pristina sibi sospitate redhi
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑ annos .uii. ceca. que mox ut
ualuas templi attigit: lumen reci¬
ꝑe meruit. Celebratis misse sacta¬
mentis: defertur inde corpus bĩ
uiri. ad basilicam sc̃ĩ remigii. In
crastinum: ꝑfertut admonastĩ¬
um auennacum. Et occurrentib
scimomialib aduenit quidam iã
duob annis claudus. Qui ubi se
prostrauit inhumum: surgens
priscũ cepit figere gressũ. Affert᷑ ⁊̃
q̃dam contracta. menbrisꝙ resobu¬
ta: q̃ sine mora sospitatigaudet re¬
stituta. Tum ꝑlatum est munus
hoc uenerabile:ad monast̾ium alt¬
uillarense:ubi q̃dam puellula ad¬
uecta: a pͥmo natiuitatis annoce¬
ca. ut ad ianuam monast̾ii ꝑuenit:
lucem uidere cepit. Duo germa¬
in ꝓuecte frẽs etatis. subuno anno
luce pͥuati: oratoriũ ingressi. ut se
derunt morationẽ:cruor eis pro
lacrimis fluere cepit exoculis. mox¬
ꝙ lumine recepto: letant᷑ sepulchy
uidere sanatoris. Quedam deosa¬
crata uotum habuit cũ sociis: ue
iret ad locum scĩpigneris. Que de

Expanded text:
am per annos septem caeca, quae mox ut valvas templi attigit, lumen recipere meruit. Celebratis missae sacramentis, defertur inde corpus beati viri ad basilicam sancti Remigii. In crastinum perfertur ad monasterium Avennacum, et occurrentibus sanctimonialibus, advenit quidam jam duobus annis claudus; qui ubi se prostravit in humum, surgens priscum coepit figere gressum. Affertur etiam quaedam contracta, membrisque resoluta, quae sine mora sospitati gaudet restituta. Tum perlatum est munus hoc venerabile ad monasterium Altumvillarense, ubi quaedam puellula advecta a primo nativitatis anno caeca, ut ad januam monasterii pervenit, lucem videre coepit. Duo germani provectae fratres aetatis sub uno anno luce privati oratorium ingressi, ut se dederunt in orationem, cruor eis pro lacrymis fluere coepit ex oculis; moxque lumine recepto, laetantur sepulcrum videre sanatoris. Quaedam Deo sacrata votum habuit cum sociis, ut iret ad locum pignoris; quae de
Abbreviated transcription (Latin):
memorie domnus niuo. ad loca scõ¬
rum ꝑ sua instruum̃ta delegauit: ad
integrũ eadẽ scõꝵ loca ꝑpetualit̾. ab¬
sq repetitione gundeb̃ti uel heredũ
suoꝵ: cũ dei aduitorio possiderent.
Unde conuentiale quoꝙ scriptũ
digestum. apud nos ad huc reser¬
uatur: utriusq ꝑtis assignatõne
roboratum.

Expanded text:
o ad loca sanctorum per sua instrumenta delegavit, ad integrum eadem sanctorum loca perpetualiter absque repetitione Gundeberti, vel haeredum suorum cum Dei adjutorio possiderent. Unde conventiale quoque scriptum digestum apud nos adhuc reservatur, utriusque partis assignatione roboratum.
Abbreviated transcription (Latin):
cidiss minime ꝯturbari. Ogenti¬
b autẽ illis adbasilicã xp̃i ꝯfesso¬
ris hylarii. dũ ueniunt ĩ locũ ubi
signũ trucis adoratur inuia: p̃ce
solito data. blande uultũ u̾tens:
inp̃dictũ legaaiũ: noli ait uereri.

Expanded text:
cidisset minime conturbari. Pergenticidisset minime conturbari. Pergentibus autem illis ad basilicam Christi confessoris Hilarii, dum veniunt in locum ubi signum crucis adoratur, in via prece solito data, blande vultum vertens in praedictum legatarium: Noli, ait, vereri
Abbreviated transcription (Latin):
Widam qͦ legatus austra ¶na.¬
sioꝵ nõie offo. qͥ sẽ suꝑiores fran¬
ci: uenieus a ꝑtib orientis. dũ adhu¬
iꝰ tunc regni pͥncipem mitt̾et᷑: oratõ¬
nis grã. monast̾ium uit dei uidetur
ingressus. Sc̃s u̾o teodulfus: corꝑe
laborib uigiliisq ꝯfecto. fessus for¬
te qͥescebat in lecto legatarĩ animi fel¬
le cõmotus. qd̃ albas loci ñ sͥ dediss
occursũ: rancore turbidus mentis.
dabat ore ꝓferens q̃ non decebãt. Cũ¬
ꝙ abiret ĩdignans. ut ira ire misc̾et᷑:
potentissimꝰ eius equus apu̾o mor¬
tuus nunciat᷑. Ip̃e demq frendens
insemet ip̃o: cumulansq furorẽ fu¬
rori:geminos dat cruciatus aĩo. de
indignatione uidelicet ⁊dãpno.
Cũꝙ uir sc̃s id post soporem nuntõ
cognouiss ad hoĩem ꝯsolandũ nõ
distulit exire:. Suetoq de moreblã¬
do conat᷑ alloquio efferos eiꝰ aĩos
mitigare: inuitansq ad orõnẽ mo¬
net in deospem pou̾e. ac de hoc qd̃ ac¬

Expanded text:
idam quoque legatus Austrasiorum, nomine Offo qui sunt superiores Franci veniens a partibus Orientis, dum ad hujus tunc regni principem mitteretur, orationis gratia monasterium viri Dei videtur ingressus. Sanctus vero Theodulfus, corpore laboribus vigiliisque confecto, fessus forte quiescebat in lecto. Legatarius animi felle commotus, quod abbas loci non sibi dedisset occursum, rancore turbidus mentis, dabat ore proferens quae non decebant. Cumque abiret indignans, ut ira irae misceretur, potentissimus ejus equus, a puero mortuus nuntiatur. Ipse denique frendens in semetipso, cumulansque furorem furori, geminos dat cruciatus animo, de indignatione videlicet, et damno. Cumque vir sanctus id post soporem nuntio cognovisset, ad hominem consalandum non distulit exire; suetoque de more blando conatur alloquio efferos ejus animos mitigare, invitansque ad orationem, monet in Deo spem ponere, ac de hoc quod ac
Abbreviated transcription (Latin):
nulla: q̃ se dato p̃cio memtnit cõ¬
parasse. Ad basilicam scõꝵ thimothei
⁊ apollinaris: delegauit casas quasdã.
tamiuxta ip̃am eccłiam: qͣm inftaci¬
uitatẽ. Ad basilicam sc̃i martim. ꝙ̃
peculiarem patronũ suum dicit.
uillã mutatõnis. ꝙͣ comparaũ: ad
integrum sicut a se possessa est tra¬
didit. Insuꝑ ⁊ aux dedit: unde ca¬
lix inbi fieret. ad basilicam sc̃i iũ¬
liani recuꝑandã: auti solidos qͥnꝙ
Adbasilicam scĩ syxti: simiłr inau¬
ro solidos .iii. Adbasilicam scĩ mau¬
ricii: solidos .iii. Ad basilicã scĩ mr¬
dardi: solidos .iii. Admonast̾ium
sitam: cum quibdam uasis: ipsi
basilice profuturis. Ad basilicã
cum aliis munusculis. unde ca¬
lix fieret. Adbasilicam sci petri.
inciuitate: ariri solidos .iii. Ad ba¬
silicã scĩ theoderici: portionẽ suã
deuilla germamato. cũ manci¬
piis. uineis ⁊ cet̾is. ad ip̃am ꝑi¬
nentib. Argentum quoꝙ ad se¬
pulchrũ dñi teodulfi. fab̾candũ

Expanded text:
nulla, quae se dato pretio meminit comparasse. Ad basilicam sanctorum Timothei et Apollinaris delegavit casas quasdam tam juxta ipsam ecclesiam, quam infra civitatem. Ad basilicam sancti Martini quem peculiarem patronum suum dicit, villam Mutationis, quam comparavit ad integrum, sicut a se possessa est, tradidit; insuper et aurum dedit, unde calix inibi fieret. Ad basilicam sancti Juliani recuperandam auri solidos quinque. Ad basilicam sancti Sixti similiter in auro solidos tres. Ad basilicam sancti Mauricii solidos tres. Ad basilicam sancti Medardi solidos tres. Ad monasterium   Germiny  sitam, cum quibusdam vasis ipsi basilicae profuturis. Ad basilicam cum aliis munusculis unde calix fieret. Ad basilicam sancti Petri in civitate auri solidos tres. Ad basilicam sancti Theoderici portionem suam de villa Germaniaco, cum mancipiis vineis, et caeteris ad ipsam pertinentibus; argentum quoque ad sepulcrum domni Theodulfi fabricandum,
Abbreviated transcription (Latin):
congregationib. diu̾sa delegauie mu¬
nera. Quibzdam heredũ quoꝙ suoꝵ
psonis. p̃dia q̃dam eo tenore dereliqͥt:
ut ad loca scõꝵ a se destinata: post eoꝵ
reu̾terentim decessum. Mancipiañ¬
nulla lib̾tate donauit: abditisq di¬
tauit peculiis. Quod uiri dei testa¬
mentum: regalis p̃cepti reperitur
pagina roboratum. De leudegiselo

Expanded text:
congregationibus diversa delegavit munera. Quibusdam haeredum quoque suorum personis praedia quaedam eo tenore dereliquit, ut ad loca sanctorum a se destinata post eorum reverterentur decessum. Mancipia nonnulla libertate donavit, additisque ditavit peculiis. Quod viri Dei testamentum regalis praecepti reperitur pagina roboratum. CAPUT VI. De Leudegiselo
Abbreviated transcription (Latin):
succedente.tanto uacare pastore
uidebat᷑ tp̃re: cũ ei sdẽ ep̃is cepit
tractare. qͥ sicuti uiderant uł ar¬
erant depositionẽ nartantes ebo
tes: cogente necessitate: atq suadẽ¬
te auctoritate emum decreuere
ꝯsensu. quo tandẽ post decenmũ
abbatis sui ⁊ fratrũ monasti̾i sc̃
dyonisii in quo degẽbat. fauẽ¬
te quoq karolo rege. Hincmarus
electꝰ est. sicq decreto pacto eligen¬
tiũque manib roborato: eccł̃ie
remensis ordinat᷑ ep̃c. is siquidẽ
hincmar̾. a pu̾itia inmonast̾io
sc̃ dyonisii. sub hildumo abbate mo¬
nastĩali religione nutͥtas: ⁊ studiis
lit̾aꝵ inbutus. indeq ꝓsui tam
genĩs ꝙͣ sensus nobilitate. inpala¬
tium ludouiti imꝑatoris deductus
abbate. sub ep̃oꝵ auctoritate labora¬
uit: ut ordo monasticꝰ in p̃dicto mo¬
nast̾io. quoꝵdam uoluptuosa facti¬
one dui de lapsus restauraret᷑. Et
ut oꝑe quoꝙ ad ĩpleret qd̾ sermõe
suadebat. etiã ip̃e. religione ꝯu̾satõi

Expanded text:
e videbatur tempore, cum eisdem episcopis coepit tractare. Qui sicuti viderant vel audierant, depositionem narrantes Ebontes, cogente necessitate atque suadente auctoritate, communi decrevere consensu, quo tandem post decennium abbatis sui et fratrum monasterii sancti Dionysii, in quo degebat, favente quoque Karolo rege, Hincmarus electus est. Sicque decreto peracto eligentiumque manibus rolvotato, Ecclesiae Remensis ordinatur episcopus. Is siquidem Hincmarus, a pueritia in monasterio ncti Dionysii, sub Hilduino abbate monasteriali religione nutritus et studiis litterarum imbutus, indeque pro sui tam generis quam sensus nobilitate, in palatium Ludovici imperatoris deductus,abbate sub episcoporum auctoritate laboravit, ut ordo monasticus in praedicto monasterio, quorumdam voluptuosa factione diu delapsus, restauraretur. Et ut opere quoque adimpleret quod sermone suadebat, etiam ipse religiosae conversationi
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥis. donec una cũ drogone mettẽ¬
sium p̃sule romã petiit: ubi a ser¬
gio papa reconcilieai. ac pallium
sͥ tribui postulauit. Cui idem pͣpa
ꝯmunione tm̃ ꝯcessa:dare palliũ
renuit. At ebo roma reu̾sus abba¬
tiam sc̃i colũbam initalia dono ĩ¬
ꝑatoris locharirpossedit. donec le¬
g̾atõnem ingreciã ab eodẽ imꝑato
spxis amissam exeqͥ decretauit. Qxͦ¬
circa reb. s ab imꝑatore q̃date fue¬
rant ablatis.ad ludouicum regem
germanie demigrauit.a quo iure¬
gione saxome qd̃dam episcopiũ
ꝓmeruit ubi ⁊ ep̃alideinceps ꝑfũc¬

Expanded text:
sequiis: donec una cum Drogone, Metensequiis: donec una cum Drogone, Metensium praesule, Romam petiit, ubi a Sergio papa reconciliari ac pallium sibi tribui postulavit. Cui idem papa, communione tantum concessa, dare pallium renuit. At Ebo Roma reversus, abbatiam Sancti Columbani in Italia dono imperatoris Lotharii possedit, donec legationem in Graeciam ab eodem imperatore sibi commissam exsequi detrectavit. Quocirca rebus sibi ab imperatore quae datae fuerant ablatis, ad Ludovicum regem Germaniae demigravit. A quo in regione Saxoniae quoddam episcopium promeruit: ubi et episcopali deinceps perfunc
Abbreviated transcription (Latin):
actum in engile heum palatio publico
ĩm̃se iumo .uiii. kł . ul̃. regnante et
unꝑante domino lochario cesare. an¬
no reu̾sionis eiꝰ pͥmo. successor factꝰ
pr̃is infrancia. indictõne t̾cia. Cui
restitutõni. p̃fataq suessionis habi
ta ꝯtradicit synodus. asserens qd̾dã¬
rinũo restitui ñ p̃ualuit. Qd̃ edictũ
pentis ebo secũ detulit.⁊ apud ep̃os.
⁊ plures illud diuine ꝓfessionis ⁊ or¬
dinis diuulgauit. ⁊ meccłiaremensi
publice recitari fecit. ⁊ ita eo temꝑe qͦ
lochariꝰ karolũ a regno expulit. ⁊ ul¬
tͣ sequanã fugauit: ebo sedem remẽ¬
sem. post sex annos sue depositõnis
recepit.⁊episcopale munst̾ium ag̾e
cepit. Sicq ordinatõnem celebrari
quosdam cl̃icos ordinauit.⁊ ꝑ totũ
circit̾ annũ hoc episcopiũ tenuit.
donec karolus resũptis uirib ĩ bel¬
gicã reu̾sus ẽ. Qd̃ audiens eborelic¬
ta sede remenesi. ad lochanũ ꝓfectꝰ
est.⁊ meus familiarib mansit ob¬

Expanded text:
Actum in Engilenheim palatio publico, in mense Junio, VIII Kal. Julii, regnante et imperante domno Lothario Caesare, anno reversionis ejus 1, successor factus patris in Francia, indictione 3. » Cui restitutioni praefata, quae Suessionis habita est, contradixit synodus, asserens quod damro restitui non valuit. Quod edictum Rhemis Ebo secum detulit, et apud ipsos et plures illud diversae professionis et ordinis divulgavit, et in ecclesia Rhemensi publice recitari fecit. Ita eo tempore, quo Lotharius Carolum a regno expulit, et ultra Sequanam fugavit, Ebo sedem Rhemensem post sex annos suae depositionis recepit, et episcopale ministerium agere coepit. Sicque ordinationes celebrans, quosdam clericos ordinavit, et per totum circiter annum hoc episcopium tenuit: donec Carolus, resumptis viribus, in Belgicam reversus est. Quod audiens Ebo, relicta sede Rhemensi, ad Lotharium profectus est, et in ejus familiaribus mansit ob
Abbreviated transcription (Latin):
Claudunt᷑ oculi qui ꝯcupierant. ma¬
nus ꝯtrahunt᷑: que app̾henderant.
Tunc balbutiens. ⁊ unx sermonẽ ex¬
plicare ualens:ait. Deferte me adba
ad sepulchrũ eiꝰ proicite. Pectaui eĩ:
auferendo res eiꝰ Aspiciens autẽ da¬
tor campihunc cũ munib deferti:
ait. Ne accipias q̃so scẽ dei mun̾a er᷑.
que ñqͣm cupide acciꝑe ꝯsueuisti. Ne
sis dep̃cor adiutor eiꝰ᷑: qͥ inflãmante cõ¬
cupiscentia reꝵ suaꝵ neqͣm posses¬
sorrxtitit. Nec distulit sc̃s audire uo¬
cem pauꝑis sui. Nam homo ille licet
dediss mun̾a: ostendit sc̃s dñi se illa
ñ acceptasse. dum rediens ꝑuasor domũ:
amisit sp̃m. Recepit eccla res suas.

Expanded text:
clauduntur oculi, qui concupierant; maclauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, quae apprehenderant. Tunc balbutiens, et vix sermonem explicare valens, ait: Deferte me ad baad sepulcrum ejus projicite: peccavi enim auferendo res ejus. Aspiciens autem dator campi hunc cum muneribus deferri, ait: Nec accipias, quaeso, sancte Dei, munera ejus, quae nunquam cupide accipere consuevisti. Ne sis, deprecor, adjutor ejus, qui inflammante concupiscentia rerum tuarum nequam possessor exstitit. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui: nam homo ille licet dedisset munera, ostendit sanctus Domini se illa, non acceptasse, dum rediens pervasor domum amisit spiritum, et recepit ecclesia res suas.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt exsiccatũ corpꝰ eiꝰdem rubeo ꝯstat
brandeo inuolutum.
ic itaq pat̾ reu̾endus: ⁊ inbuta
corporis ⁊ post obitum. sicut in¬
firmis sanitatum grãm ꝯtulit: sic
⁊ inꝑuasores ul p̃sũptores. sepissi¬
me uindex apparuit. De quo p̾fat
ep̃c g̾gorius referre studuit: quod
ex ip̃iꝰ hic u̾bis inde replacuit. Etat
enun aut ꝓcul a basilica fundꝰ tel¬
lure fecundus.Tales incole olcas
uocant. Et hic datꝰ basilice sc̃ĩ fũat.
Quẽ unꝰ eciuibz ꝑuadit: despiciens
hoĩem qui eũ loco scõ ꝯtulerat. Qui
cum ab ep̃o ac loci abbate crebro cõ¬
uent̾ fuissz. ut qua iniuste ꝓuase¬
rat redderet:paripendens u̾ba que
audiebat. ꝑtinaci direpta defensabat
intentõne. Deniꝙ causa extitit ẽẽt ñ
deuotio ut urbem adiens ꝓpareeadsci
pipuasione: sed nichil dignũratõne
rendet. Explicitisq negociis ascenso e¬
quo: domuni redire disponit. seobstat
gua: que locuta fu̾at campũtolli.

Expanded text:
cet exsiccatum, corpus ejusdem rubeo constat cet exsiccatum, corpus ejusdem rubeo constat brandeo involutum. Hic itaque Pater reverendus, et in vita corporis, et post obitum, sicut infirmis sanitatum gratiam contulit, sic et in pervasores vel praesumptores saepissime vindex apparuit. De quo praefatus episcopus Gregorius referre studuit, quod ex ipsius hic verbis indere placuit : « Erat enim haud procul a basilica fundus tellure fecundus tales incolae Olcas vocant et hic datus basilicae sancti fuerat: quem unus e civibus pervadit, despiciens hominem qui eum loco sancto contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci abbate crebro conventus fuisset, ut quae injuste pervaserat redderet: parvipendens verba quae audiebat, pertinaci direpta defensabat intentione. Denique causa exstitit, et non devotio, ut urbem adiens, properaret pervasione. Sed nihil dignum ratione respondet. Explicitisque negotiis ascenso equo domum redire disponit. Sed obstat gua quae locuta fuerat campum tolli;
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑ in p̃memorata tratis inracli¬
basilica bĩssimi remigii corpore. cũ mul¬
ta stupendaq in eadẽ ꝑ dñi grãm fierẽt
miracula. dilatata ⁊ exaltata est ip̃a
eccłia. factaq cripta post altare. inqͣ
tranffert᷑ pignus uen̾abile. detegũt
humo loculum. quo p̾paratum deporãt
inantrum: sed ip̃m penitꝰ mou̾e nõ
possunt. Suꝑ ueniente uͦ nocte: mł̃¬
tis accensis luminarib circa noctis
mediũ: sopor excubantes occupat õs.
tus sacro cũ thesauro sacrofagus:in
p̃paratũ nõ nͥ manib angłicis hĩta¬
culũ deportatus. Tantoꝙ cuncti re¬
plent᷑ odoris suauitatẽ quantã lin¬
gua ñ ualet humana ꝓpalare. Que
delectatõnis amenitas: ineadem per
totam diem illã. sed ⁊ in crastina ꝑ¬
seu̾auit eccl̃ia. Hac gͥ die tͣnslatõ¬
nis eius scil̃ . kl̃. octobris. cũ d̾inis¬
laudib sũpte st̃ reliqͥe de capillis eiꝰ
⁊ casulla. tunicaq ip̃i. ⁊ integrũ li¬

Expanded text:
igitur in praememorata basilibeatissimi Remigii corpore, cum multa stupendaque in eadem per Domini gratiam fierent miracula, dilatata et exaltata est ipsa ecclesia, factaque crypta post altare in qua transferretur pignus venerabile. Detegunt humo loculum, quo praeparatum deponant in antrum, sed ipsum penitus movere non possunt. Superveniente vero nocte multis accensis luminaribus, circa noctis medium sopor excubantes occupat omnes. tus sacro cum thesauro sarcophagus, in praeparatum non nisi manibus angelicis habitaculum deportatus. Tantaque cuncti replentur odoris suavitate, quantam lingua non valet humana propalare. Quae delectationis amoenitas in eadem, per totam diem illam, sed et in crastina, perseveravit Ecclesia. Hac igitur die translationis ejus, scillaudibus sumptae sunt reliquiae de capillis ejus, et casula, tunicaque ipsius: et integrum, li
Abbreviated transcription (Latin):
studeat. Item ꝓhac eadẽ re intimãs qͥa
sinon occͣrerit ad synodũ scd̃m p̃ceptũ
pape qd̃ synodꝰ deo iudicau̾it. in ip̃m
sit exeq̃ndũ ysaac lingonensi ꝓ quodã
regio milite abip̃o excõicatõ. suadẽs
ut mitius erga eum ageret: ꝓpter
instantẽ de infestatõne paganoꝵ
necc̃itatem. notificansꝙ qualit̾ ip̃e
agere soleret intalib excõicatorũ
causis. ⁊ quia illud anathema nõ
duret ampliꝰ: nisi qͣm du homo in
peccato ꝑseuerett. Itẽ ꝓnepotib ip̃
qui apud eu̾dem domnũ hincmar̃
nutti fu̾ant: ⁊ alia q̃dam. hunga

Expanded text:
studeat; item, pro hac eadem re, intimans quia studeat; item, pro hac eadem re, intimans quia si non occurrerit ad sydodum secundum praeceptum papae, quod synodus de eo judicaverit in ipsum sit exsequendum. Isaac Lingonensi, pro quodam regio milite ab ipso excommunicato, suadens ut mitius erga eum ageret, propter instantem de infestatione paganorum necessitatem, notificansque qualiter ipse agere soleret in talibus excommunicatorum causis, et quia illud anathema non duret amplius, nisi quandiu homo in peccato perseverat; item, pro nepotibus ipsius, qui apud eumdem domnum Hincmarum nutriti fuerant, et alia quaedam. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is adriani pape: quas ei ꝑquodam
prbro miserat:monetq ut apłicis
obediat ĩsionib. It̃ pro quadã pb̃ro
qui ad eum clamau̾at:quia ꝓeo qd
arma de cuiꝰdam ebrii manib qui eũ
eccid̾e uolebat. extorq̃ns ꝓiecit ⁊ fu¬
git: idem ep̃c ab eo ⁊ eccl̃iam suã ex
facultates eius tulisset. Inde re¬
darguit eum: qd cont᷑ auctoritatẽ
sacroꝵ canonũ. ergo p̾̃fatũ egerit
prb̃m. mandans quid fiendũ ⁊ qͥd
iuxͣ canonicã sit auctoritatẽ de hoc
obseruandũ. ita redarguens eum:
quare intorpore negligentie reqͥ¬
scens. pͣuoꝵ ꝯsiliis uteret᷑: cũeta¬
te ⁊ corporis infirmitate: ad finem
uite urgeri uideret᷑: ostendẽs ei
exscãꝵ monitis scpturaꝵ: quib
tͣusg̃ssionib inuenret᷑ obnoxiꝰ. Item
ꝓquodam prbro mandans ⁊ int̾ dicesi
auctoritate metropolitana ut nullũ
p̃iuditium ei faciat. sed ad synodum
ꝯuocatã die de noĩata: sibi occurrere

Expanded text:
teris Adriani papae, quas ei pro quodam teris Adriani papae, quas ei pro quodam presbytero miserat, monetque ut apostolicis obediat jussionibus; item, pro quodam presbytero, qui ad eum clamaverat, quia, pro eo quod arma de cujusdam ebrii manibus, qui eum occidere volebat, extorquens, projecit et fugit, idem episcopus ab eo et Ecclesiam suam et facultates ejus tulisset. Unde redarguit eum, quod contra auctoritatem sacrorum canonum erga praefatum egerit presbyterum, mandans quid fiendum, et quid juxta canonicam sit auctoritatem de hoc observandum. Item redarguens eum quare in torpore negligentiae requiescens, pravorum consiliis uteretur, cum et aetate et corporis infirmitate ad finem vitae urgeri videretur, ostendens ei ex sanctarum monitis Sctransgressionibus inveniretur obnoxius; item, pro quodam presbytero, mandans et interdicens auctoritate metropolitana, ut nullum praejudicium ei faciat, sed ad synodum convocatam die denominata sibi occurrere
Abbreviated transcription (Latin):
Ercamrao catalarinensi epo.
de quibdam rep̃hendens. que
non libent̾ audiebat de illo: al¬
monesis ⁊ instruens qua int̾ se agere
Debeat. ⁊ ut monitis apłicis diligent̾
attendat. Itẽ pro cuiꝰdam uille incolis:
quos inratõnabilit̾ ab om̃i consola¬
cõne diuni ministii ꝓpt̾ qd̾dam hoi¬
adium non ad ip̃is patratum temo¬
uerat. intimans qͦmodo nec caritatẽ.
nec discretõnis moderatõnem in hoc
facto custodierit. Item ꝓ absolutõne
cuiꝰdam abip̃o excõicati. in quogunta¬
tius coloniensis ep̃c: eidem lict̾as dep̃ca¬
torias miserat. quas ille susciꝑe nolu¬
erat. Ostendens qualẽ seerga delin¬
qͣntes: ⁊ qualẽ erga recognoscentes ep̃c
exhibere debeat. Hilmerado ambianẽ
s ꝓquodam monacho. qui prb̃rm et
monachũ ⁊ in monastĩo sc̃i richari occi¬
dit: ꝓ quo domnꝰ papa nicholaus. lit¬
t̃as eidem domuo hincmaro direxãt:
penitentie tenorẽ tenentes. Itemplit¬

Expanded text:
Ercamrao Cathalaunensi episcopo, Ercamrao Cathalaunensi episcopo, de quibusdam reprehendens quae non libenter audiebat de illo, admonens et instruens qualiter se agere debeat, et ut monitis apostolicis diligenter attendat; item, pro cujusdam villae incolis, quos irrationabiliter ab omni consolatione divini ministerii, propter quoddam homicidium, non ab ipsis patratum, removerat, intimans quomodo nec charitatem, nec discretionis moderationem in hoc facto custodierit; item, pro absolutione cujusdam ab ipso excommunicati, pro quo Guntarius Coloniensis episcopus eidem litteras deprecatorias miserat, quas ille suscipere noluerat, ostendens qualem se erga delinquentes, et qualem erga recognoscentes episcopus exhibere debeat. Hilmerado Ambianensi, pro quodam monacho, qui presbyterum et monachum in monasterio sancti Richarii occidit, pro quo domnus papa Nicolaus litteras eidem domno Hincmaro direxerat, poenitentiae tenorem continentes; item, pro lit
Abbreviated transcription (Latin):
karoliꝑuaserat. ⁊ qͥd eidem tũc agẽ¬
dum foret. Itẽ ꝑ acceleranda ordina¬
cans qualit̾ eandem tractare debe¬
ret. Itẽ promissis ip̃iꝰ aduentu: qͦs
romã direxerat: et ut litt̃as quis
ip̃e domnꝰ huicmarꝰ ludouico int¬
tebat . ip̃e p̾fatus p̃sul ei aut mit¬
fet aut donaret. It̾ ꝓlitt̃is ip̃ius
aduentu quas ei miserat: inti¬
mans de aduentu legatoꝵ suoꝵ
de concordia regũ laboraret. uide
quia semꝑ laborauit: ⁊ labore de¬
certet ĩnotescit. ⁊ de muloquẽs̃
mitti petierat: quia hoc animal
ip̃e domnꝰ huicmnarꝰ nõ haberet
nec habere soleret ⁊ alia q̃dami
tem pro excõicatõis discretõe. qa
excõicatos significau̾at a seqs¬
dam male factores mettensisl
cłie. hoĩes scilicet. Walterii col¬
tis ⁊ lamb̾ti: deposcens ut apl̃i¬
cam regłam ⁊ ep̃alem seruet l
hmͦi negotio patĩam. Itẽ qui
beant ordine consecrari: tit¬
politanus atq diocesanus ep

Expanded text:
Karoli pervaserat, et quid eidem tunc agenKaroli pervaserat, et quid eidem tunc agendum foret; item, pro acceleranda ordinacans qualiter eamdem tractare deberet; item, pro missis ipsius Adventii, quos Romam diipse domnus Hincmarus Ludovico mittebat, ipse praefatus praesul ei aut mitteret, aut donaret; item, pro litteris ipsius Adventii, quas ei miserat, intimans de adventu legatorum suode regum concordia laboraret; unde, quia semper laboraverit et laborare decertet, innotescit, et de mulo, quem sibi mitti petierat, quia hoc animal ipse domnus Hincmarus non haberet, nec sedere soleret, et alia quaedam; item, pro excommunicationis discretione, quia excommunicatos significaverat a se quosdam malefactores Mettensis Ecclesiae, homines scilicet Walterii comitis, et Lambertii, deposcens ut apostolicam regulam et episcopalem servet in hujusmodi negotio patientiam; item, quo debeant ordine consecrari metropolitanus atque dioecesanus episcopi.
Abbreviated transcription (Latin):
It frido tͣnsremensi ep̃o: scͥpsit
q̃dam ꝓreb scĩremigii sitis in
coringia. quas eidem cõmiserat ut
reditus ip̃aꝵ ip̃i tempore oportuno
dirigeret: int̾dicens iuxͣ dispositõ¬
nem bĩ remigii: ut nemo colonos
ip̃aꝵ in suo p̾sumeret opprime ser¬
uitio. Item qd̃ easdem res audam
suo benefitium dederit homini. ro¬
gans ut eidẽ hõi solatium inqͥbcũ¬
ꝙ indiguerit ferre studeat. Aduen¬
tõmertensiũ p̃suli: suꝑ quadã fi¬
dei q̃stione. de qua fũat int̾rogatꝰ
abip̃o. Item deitinere ꝙ idemaduẽ¬
tiꝰ romam petiturꝰ debebat inciꝑe.
Itẽ de aduentu suo addenũciatã
a rege synodum ꝓ memorata q̃sti¬
one tractanda. Itẽ profilionepti
sue:quẽ eidem cõmittebat. Itẽ ꝓ
his q̃ idem aduentiꝰ mandau̾at:
serit.⁊ que prauaille contra gerebat
Itẽ petenti consilium quid agere de¬
beret. karolo in regnũ ludouici ftis
sui senioris ip̃ius ueniente. signifi¬
cans qͥdegrit ip̃e: qñ ludouicꝰ regnũ

Expanded text:
tfrido Transrhenensi episcopo scripsit quaedam pro rebus S. Remigii sitis in Thoringia, quas eidem commiserat, ut redditus ipsarum ipsi tempore opportuno dirigeret, interdicens, juxta dispositionem B. Remigii, ut nemo colonos ipsarum in suo praesumeret opprimere servitio; item, quod easdem res cuidam suo in beneficium dederit homini, rogans ut eidem homini solatium in quibuscunque indiguerit, ferre studeat; Adventio, Mettensium praesuli, super quadam fidei quaestione, de qua fuerat interrogatus ab ipso; item, de itinere quod idem Adventius Romam petiturus debebat incipere; item, de adventu suo ad denuntiatam a rege synodum, pro memorata quaestione tractanda; item, pro filio neptis suae, quem eidem committebat; item, pro his quae idem Adventius ei mandaverat dserit, et quae prava ille contra gerebat; item, petenti consilium quid agere deberet, Karolo in regnum Ludovici fratris sui senioris ipsius veniente, significans quid egerit ipse, quando Ludovicus regnum