comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de miscłiã tuã scientib te. Alemor ẽ
igit᷑ hominis ꝑ multiplicationẽ miscđiȩ¬
suȩ sic̃ ium̃toꝵꝰ qr multiplicata mise¬
ricordia diã ad longe positos ꝑuenit.
Uisitat uͦ filiũ hominis. cui sub ꝓtecti¬
one alarũ suarũ posito p̃tendit miscđiam.
ad obliuiscendas exũnas & errores p̃teritȩ
c̃uersationis: hc̃ filiũ hominis id ÷ hominẽ
nouũ pęnitentia ueteris parturit cũ dolo¬
re & gemitu. Iste qͣmus nouus. tamen
adhuc carnał dr̃: cũ lacte nutrit᷑. Non
potui loqͥ uob̾ qͣsi spĩtalib : sed tãꝗ carna¬
lib inqͥt apłs. Et ut ostender&e iã re¬
generatos: tãꝗ paruulis ait in xp̃o lac
uob̃ potũ dedi ñ cibũ. Iste cũ relabitur
qđ sepe accidit adueterẽ utã : cũ ex ꝓ¬
bratione audit qđ homo sit. Nonne ho¬
latis as filius g hominis primꝰ uisitatꝰ
ẽ. & passionis humilitatẽ : recte dr̃. mi¬
nuisti eũ paulominꝰ ab angłis. Sed ad¬
dit᷑ illa clarificatio: qua resurgens as¬

Expanded text:
 tuam scientibus te . Memor est igitur hominis per multiplicationem misericordiae, sicut jumentorum; quia multiplicata misericordia etiam ad longe positos pervenit: visitat vero filium hominis, cui sub protectione alarum suarum posito praetendit misericordiam, ndas aerumnas et errores praeteritae conversationis. Hunc filium hominis, id est hominem novum, poenitentia veteris parturit cum dolore et gemitu. Iste quamvis novus, tamen adhuc carnalis dicitur, cum lacte nutritur, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, inquit Apostolus; et ut ostenderet jam regeneratos, Tanquam parvulis, ait, in Christo, lac vobis potum dedi, non cibum. Iste cum relabitur, quod saepe accidit, ad veterem vitam, cum exprobratione audit quod homo sit: Nonne holius igitur hominis primo visitatus est, et passionis humilitatem recte dicitur: Minuisti eum paulo minus ab Angelis. Sed additur illa clarificatio qua resurgens as
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑ ipsa siuit. in muscipula sua humili¬
abit eũ dolus ẽ. Inclinabit᷑ & cad& dũ do¬
minabit᷑ pauꝑũ: uis ẽ. Muscipula enĩ bene
significat insidias: dñatio uͦ t̃rorẽ aꝑtissi¬
me in sinuat. & beneait. humiliabit eũ
in muscipula sua. Cũ enĩ signa illa facere
ceperit : qͣnto mirabiliora uidebunt̃ homi¬
nib. tanto illi scĩ quitẽ ert̃ contẽpnent᷑: &
qͣsi ꝓ nichilo habebunt᷑. Quos ille cui ꝑ iusti¬
tiã & innocentiã resistent: mirificis factis
superare uidebit᷑. Sed inclinabit᷑ & cad& dũ

Expanded text:
sequuntur, ipsa sunt. In muscipula sua humiliabit eum, dolus est. Inclinabitur, et cadet, dum dominabitur pauperum, vis est: muscipula enim bene significat insidias; dominatio vero terrorem apertissime insinuat. Et bene ait, Humiliabit eum in muscipula sua: cum enim signa illa facere coeperit, quanto mirabiliora videbuntur hominibus, tanto illi sancti, qui tunc erunt, contemnentur, et quasi pro nihilo habebuntur. Quo ille, cui per justitiam et innocentiam resistent, mirificis factis superare videbitur. Sed Inclinabit se, et
Abbreviated transcription (Latin):
nes ostentab̾. Qui praua uoluntate dũ ta¬
les ẽẽ cupurit. & bona eõa ñ quęr̃t: in laque¬
os eiꝰ incident. In occultis. ut int̾̃ficiat in¬
nocentẽ. In occultis puto dictũ ẽẽ : ubi non s¬
facile intellegit᷑ qͥd appetendũ qͥdue fugi¬
endũ sit. Ininocentẽ aut̃ interficere ẽ : ex in

Expanded text:
nes ostentabit. Qui prava voluntate dum tanes ostentabit. Qui prava voluntate dum tales esse cupiunt, et bona aeterna non quaerunt, in laqueos ejus incident. In occultis ut interficiat innocentem. In occultis puto dictum esse, ubi non facile intelligitur quid appetendum, quidve fugiendum sit: innocentem autem interf
Abbreviated transcription (Latin):
Magnũ enĩ maledictũ ẽ. tam̃ ne fandis arti¬
b cęlũ appetere. & ad capiendã ȩt̃nã sedẽ
talia merita cõparare : sed hac eĩ maledicti¬
one os eĩ plenũ ẽ. Non enĩ habeb effectum
ista cupiditas: sed infra os eĩ tantũ ualeb̃
ad eũ ꝑdendũ qui hȩc sibi ausus ẽ polliceri
cũ amaritudine & dolo: id ÷ ira & insidus
quib in suas partes c̃uersurꝰ ẽ multitudi¬
laboriosius iniquitate & impidate : quẽ labo¬
rẽ & dolorẽ seqt dolor: qr ñ solũ sine fructu
seo &iã adꝑnitiẽ laborat᷑. Qui labor & dolor
ad illud refert᷑. qõ dix̃ incorde suo. ñ moue¬
bor a generatione in generationẽ sine inalo.
te ista cogitaturꝰ ẽ. hominib aut̃ alia locu¬
turus ut bonꝰ & iustus & dĩ filius iuideatur.
Sed& in insidus cũ diuitib. Quib diuitib.¬
nͥ eis quos hiũ scłi munerib cumulauit.s
& ideo in insidus cũ his sedere dictus ẽ: qm̃
falsã felicitatẽ ipsoꝵ ad decipiendos homi¬

Expanded text:
Magnum enim maledictum est tam nefandis artibus coelum appetere, et ad capiendam aeternam sedem talia merita comparare. Sed hac ejus maledictione os ejus plenum est. Non enim habebit effectum ista cupiditas, sed infra omnes ejus tantum valebit ad eum perdendum, quia hoc sibi ausus est polliceri. Cum amaritudine et dolo, id est ira insidiisque, quibus in suas partes conversurus est multitudiuem laborem sequitur dolor, quia non solum sine fructu, sed etiam ad perniciem laboratur. Qui labor et dolor ad illud refertur, quod dixit in corde suo, Non movebor a generatione in generationem, sine malo. te ista cogitaturus est, hominibus autem alia locuturus, ut bonus, et justus, et Dei filius videatur. 26. Sedet in insidiis cum divitibus. Quibus divitibnisi eis quos hujus saeculi muneribus cumulabit? Et ideo in insidiis cum his sedere dictus est, quoniam falsam felicitatem ipsorum ad decipiendos homi
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. in tp̃raliũ rerũ cupiditate. quȩ septẽ di¬
erũ repetitiont circuitu tãꝙͣ rota uoluit᷑: &
ideo ñ ꝑueniunt in octauũ idẽ. in et̃nũ. ꝓ qͦ
iste psalmꝰ titulatꝰ ẽ. Ita & ꝑ salomonẽ dr̃. lien¬
tilator enĩ impioꝵ ẽ rex sapiens: & inmittit
illis rotã maloꝵ. Scdm altitudinẽ tuã multi¬
plicasti filios hominũ. Quia ẽ & in tp̃ralib

Expanded text:
ralium rerum cupiditate, quae septem dierum repetito circuitu, tanquam rota volvitur; et ideo non perveniunt in octavum, id est in aeternum, pro quo iste psalmus titulatus est. Ita et per Salomonem dicitur: Ventilator enim est impiorum rex sapiens, et immittit illis rotam malorum . Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios
Abbreviated transcription (Latin):
ditus in ẽcupiscentiã cordis sui & dãpnati¬
oni ultimȩ destinatꝰ. ꝑ nefarias artes ad illud
uanũ & inane culm̃ dñationẽq uenturus ẽ.
ꝓpterta seqͥt᷑. Dix̃ enĩ in corde suo. ñ moue¬
bor a gencratione uigenerationẽ sine malo:
idẽ fama mea & nom̃ meũ de hac generatione
ingenerationẽ posteroꝵ ñ transiae : nͥ artib
malis adipiscar tã excelsũ pͥncipatũ. de qͦ
posteri tacere ñ possuit. Animꝰ enĩ ꝑditꝰ &
& qͥ nͥ posst̃ benc in notescere. cupiunt uł
malede se homines loquiꝰ dũ mͦ nom̃ eoꝵ
latissime ꝑuaget᷑. Qõ hic arbitror dictũ
eẽ: ñ mouebor a generatione ingenerati¬
generatione mortali ad ȩt̃nitatis generati¬
onẽ seuenire ñ posse uanꝰ & erroris plenus
de symone diffamatũ ẽ. cũ sceleratis artib
cȩlũ se putass& adepturũꝰ & de humana ge¬
mana generatione in diuinã generationẽ
reb magicis transiturũ. Quid gͦ mirũ. si
ciã ille homo peccati qͥ totã nequitiã &

Expanded text:
ditus in concupiscentiam cordis sui et damnationi ultimae destinatus, per nefarias artes ad illud vanum et inane culmen dominationemque venturus est, propterea sequitur, Dixit enim in corde suo, Non movebor a generatione in generationem sine malo. Id est, fama mea et nomen meum de hac generatione in generationem posterorum non transiet: nisi artibus malis adipiscar tam excelsum principatum, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus, Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt, vel male de se homines loqui: dummodo nomen eorum latissime pervagetur. Quod hic arbitror dictum esse, Non movebor a generatione in generatigeneratione mortali ad aeternitatis generationem se venire non posse vanus et erroris plenus de Simone diffamatum est , cum sceleratis artibus coelum se putasset adepturum, et de humana generatione in divinam generationem rebus magicis transiturum: quid ergo mirum, si etiam ille homo peccati, qui totam nequitiam et
Abbreviated transcription (Latin):
c̃silio cõp̃hensus ẽ pes eoꝵꝰ. amor scilio&
tranquillitate beatitudinis suȩ. nec ã
secretis sapientiȩ qͥb recipiunt᷑ beate a¬
nimȩ ꝓfertur ferrũ aut ignis aut bestia
aut aliqͥd tale: quo crucient᷑ peccatores.
Sumas in oꝑib inqͥt manuũ suarũ cõpre¬
Shensus ẽ peccator. Tlic int̃ponit᷑ canticũ
diapsalmatis: quasi occulta lȩtitia qͣntũ
existimare possumꝰ separationis. quȩ nõ
fit ñ locis sed affectionib morũ int̃ pec¬
catores & iustos: sic̃ granoꝵ a paleis adhuc
Qu area: & sequit᷑: conũtant᷑ peccatores in¬

Expanded text:
consilio, comprehensus est pes eorum, amor scilicet consilio, comprehensus est pes eorum, amor scilicet tranquillitate beatitudinis suae, nec a secretis sapientiae, quibus recipiuntur beatae animae, profertur ferrum, aut ignis, aut bestia, aut aliquid tale quo crucientur peccatores. um? In operibus, inquit, manuum suarum comprehensus est peccadiapsalmatis: quasi occulta laetitia, quantum existimare possumus, separationis quae nunc fit, non locis, sed affectionibus animorum, inter peccatores et justos, sicut granorum a paleis adhuc in area. Et sequitur, Convertant
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ cupiditas. Radix enĩ porro. tãꝗ pes
arboris intellegit᷑. Radix enĩ dicta ẽ & ca¬
ritas ubi de seminib dñs loquit᷑. quȩ in pe¬
trosis locis exeunte sole arescunt: quia non
habent altã radicẽ. Unde significat eos
qui gaudent excipiendo ũbo ueritatis:
sed cedunt ꝑsecutionib qͥb sola caritate
resistit᷑. Et apłs dic̃. ut in caritate radica¬
ti & fundati possitis cõprehendere. Pes
gͦ peccatoꝵ id÷ amor cõprehendit᷑ in mus¬
cipula quã occultantꝰ qr cũ fraudulentã
actionẽ consecuta fuerit delectatio: cũ
eos tradidit ds̃ in c̃cupiscentiã cordis eoꝵ
iã illa delectatio alligat eos. ut inde ab¬
rũ pere amorẽ & ad utilia c̃ferre ñ aude¬
antꝰ qr cũ conati fuerint dolebt̃ animo
tãꝗ pedẽ de cõpede exuere cupientes
cui dolori succũbentes: a ꝑniciosis deleo¬
tationib nolunt abscedere. In muscipu
lagͦ quã occultauer̃ id÷ in fraudulento

Expanded text:
ta est cupiditas. . Radix porro tanquam pes ta est cupiditas. . Radix porro tanquam pes arboris intelligitur. Radix dicta est et charitas, ubi de seminibus Dominus loquitur, quae in petrosis locis exurente sole arescunt, quia non habent altam radicem . Unde significat eos qui gaudent excipiendo verbum veritatis, sed cedunt persecutionibus, quibus sola charitate resistitur. Et Apostolus dicit: Ut in charitate radicati et fundati possergo peccatorum, id est amor, comprehenditur in muscipula quam occultant; quia cum fraudulentam actionem consecuta fuerit delectatio, cum eos tradiderit Deus in concupiscentiam cordis eorum , jam illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem et ad utilia conferre non audeant; quia cum conati fuerint, dolebunt animo, tanquam pedem de compede exuere cupientes; cui dolori succumbentes, a perniciosis delectationibus nolunt abscedere. In muscipula ergo quam occultaverunt, id est in fraudulento
Abbreviated transcription (Latin):
lutare tuũ id ÷ cũ beattudine continebor
occultũ ẽ filu iudiciũꝰ ipsa spe dic̃ exultabo
suꝑ salutare tuũ: qr nc̃ circũstrepente seu
ui seu errore gentiliũ atterit᷑. Infixȩ sunt
gentes incorruptione quã fecer̃. Adionad¬
uerte quẽ ad modũ seruet᷑ pena peccatorĩ.
ȩccłãm in ea corruptione sint fixr quam
se inferre arbitrabant᷑. Nã int̃ficere cor¬
pora cupiebant : cũ ipsi in aninia moreren¬
tur. In muscipula ista quã occultauer̃t:
cõprehensus ẽ pes eoꝵ. Muscipula occul¬
ta: ẽ dolosa cogitatio. Pes animȩ recte
intellegit᷑ amor: Quicũ pͣuus ẽ : uocat᷑
cupiditas aut libido. Cũ aut̃ rectꝰ : dilec¬
tio uł caritas. Amore enĩ mouet᷑ : tãqͣm
ad locũ quo tendit. Locꝰ aut̃ animȩ ñ in
spatio aliqͦ ẽ. qd forma occupat corporis:
sed in delectatione qͦ se ꝑuenisse ꝑ amorẽ.
lȩtat᷑. Delectatio aut̃ ꝑniciosa seqͥt̾ cupidi¬
tatẽ: fructuosa caritatẽ. Unde & radix dic¬

Expanded text:
lutare tuum: id est, cum beatitudine continebor occultum est Filii judicium, ipsa spe dicit, Exsultabo super salutare tuum; quia nunc circumstrepente seu vi, seu errore Gentilium atteritur. Infixae sunt gentes in corruptione, quam fecerunt: animadverte quemadmodum servetur poena peccatori desequi Ecclesiam, in ea corruptione sint fixi, quam se inferre arbitrabantur: nam interficere corpora cupiebant, cum ipsi in anima morerentur. In muscipula ista, quam occultaverunt, comprehensus est pes eorum. Muscipula occulta, est dolosa cogitatio. Pes animae recte intelligitur amor: qui cum pravus est, vocatur cupiditas aut libido; cum autem rectus, dilectio vel charitas. Amore enim movetur tanquam ad locum quo tendit. Locus autem animae non in spatio aliquo est, quod forma occupat corporis, sed in delectatione, quo se pervenisse per amorem laetatur: delectatio autem perniciosa sequitur cupiditatem, fructuosa charitatem. Unde et radix dic
Abbreviated transcription (Latin):
obꝑbria nc̃ obiciunt᷑ ab hereticis. cũ eoꝵ
auctores ea fecisse dicant᷑. Se dꝰ qͦ mͦ se habeat
qđ in obscura luna factũ ẽ. nc̃ catholico
nomine toto orbe diffuso atq celebrato. qͥd
mͥ ẽ incognitis ꝑturbarias in dño enĩ c̃fido:
nec audio dicentes animȩ meȩ trans inigra
in montẽ sic̃ passer. qm̃ ecce peccatores inten¬
der̃ arcũ fit sagittent in obscura luna rec

Expanded text:
bria nunc objiciuntur ab haereticis, cum eorum auctores ea fecisse dicantur. Sed quoquo modo se habeat quod in obscura luna factum est, nunc catholico nomine toto orbe diffuso atque celebrato, quid mihi est incognitis perturbari? In Domino enim confido; nec audio dicentes animae meae: Transmigra in montes sicut passer. Quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, ut sagi
Abbreviated transcription (Latin):
numa. nouit quantũ malũ sit luce deseri
ueritatis: cũ magnũ malũ homines putent.
oculoꝵ corporaliũ eȩcitatẽ: qua lux ista
retrahit᷑. Quantã gͦ pęnã patit᷑ qͥ sccundis
c̃spectu eũ & c̃taminant᷑ uie eiꝰ in om̃i tpre :

Expanded text:
nima, novit quantum malum sit luce deseri veritatis. Cum magnum malum homines putent oculorum corporalium caecitatem quia lux ista retrahitur: quantam ergo poenam patitur, qui secundis conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
eugłi ⁊ are illi pͣcepto qđ dictũ ẽ. ad nunti¬
ate intergentes mirabilia eiꝰ. & diceretur
dñe qͥs credidit auditui nr̃o: & ꝓpt̃ te occei¬
dimur totadie: conuenient̃ seqͥt᷑ dicens:
non sine magno fructu a et̾nitatis in ꝑse
sanguinẽ eorũ maluit dicere : Anquasi aliꝰ
imꝑitior & minoris fidei quȩrer& dicens
qͦm᷑ ad nuntiabunt cũ in eos infidelitas gen¬
tium sȩ uitura sit. &huic responderetur
Qm̃ reqͥrens sanguinẽ eorũ memoratus
ẽ. Idẽ ueni& ultimũ iudiciũ ubi & int̃fec¬
torũ głã & in t̃ficientiũ pęna manifesta sit.
Memoratꝰ ẽ aut̃ nemo ita positũ put&e qͣsi
obliuio cadat in dm̃ sed qm̃ pꝰ longũ tẽpꝰ
futurũ ẽ iudiciũ. scđm affectũ infirmoꝵ
hominũ positũ ẽ: qͥ qͣsi oblitũ dm̃ putans¬
qr ñ tã cito fac̃ quã ipsi uolunt. His dr̃
& iã q̃d sequit᷑. ñ ẽ oblitꝰ clamorẽ pauperũ
idẽ ñ ut putatis oblit̾ ẽ: qͣsi dicerent. post¬

Expanded text:
 Annuntiate inter gentes mirabilia ejus; et diceretur, Domine, quis credidit auditui nostro et, Propter te occidimur tota die , convenienter sequitur, dicens, non sine magno fructu aeternitatis moritursanguinem eorum maluit dicere? An quasi alius imperitior et minoris fidei quaereret dicens, Quomodo annuntiabunt, cum in eos infidelitas gentium saevitura sit; huic respondetur, Quoniam requirens sanguinem eorum memoratus est; id est, veniet ultimum judicium, ubi et interfectorum gloria, et interficientium poena manifesta sit? Memoratus est autem, nemo ita positum putet, quasi oblivio cadat in Deum; sed quia post longum tempus futurum est judicium, secundum affectum infirmorum hominum positum est, qn tam cito facit quam ipsi volunt. His dicitur etiam quod sequitur, Non est oblitus clamorem pauperum; id est, non ut putatis oblitus est: quasi dicerent post
Abbreviated transcription (Latin):
gã enĩ satis tractatũ ẽ quid sit infinẽ.
Ipsũ gͦ psalmi textũ uideamꝰ. qui mͥ uide¬
tur adũsus hereticos canendus: qui cõme
peccatoꝵ quasi apud ipsos iusti aut om̃s aut
plures sint. ab unius eccłe uerȩ matris ube¬
rib nos auertere atq abripere moliuntur.
affirmantes qd apud ipsos sit xp̃c: & quasi
pie studioseq ã monentes ut ad eos transeun¬
do trans migremꝰ adxp̃m: quẽ se habere m̃¬

Expanded text:
enim satis tractatum est quid sit, in finem. Ipsum ergo Psalmi textum videamus, qui mihi videtur adversus haereticos canendus, qui commemsia peccata, quasi apud ipsos justi aut omnes aut plures sint, ab unius Ecclesiae verae matris uberibus nos avertere atque abripere moliuntur, affirmantes quod apud ipsos sit Christus, et quasi pie studioseque admonentes, ut ad eos transeundo transmigremus ad Christum, quem se habere me
Abbreviated transcription (Latin):
pacis. Prȩcedit aut̃ speculatio uisionẽ. sicut
ista eccłã p̃cedit eã quȩ ꝓmittit᷑ ciuitatẽ¬
inmortalẽ & ȩt̃nã. Sed p̃cedit tp̃re ñ dig¬
nitate: qr honorabilius : qͦ ꝑuenire nitimꝰ:
quã id qđ agimꝰ ut peruenire mereamur
Agimꝰ enĩ speculationẽ : ut ꝑueniamꝰ ad

Expanded text:
pacis. Praecedit autem speculatio visionem, sicut ista Ecclesia praecedit eam quae promittitur civitateimmortalem et aeternam. Sed praecedit tempore, non dignitate: quia honorabilius est quo pervenire nitimur, quam id quod agimus, ut pervenire mereamur; agimus autem speculationem, ut perveniamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̃ uisibilia & corporea st̃. potentias oꝑa¬
tionũ oport& intellegi ne sepe ista
repetantur. Non enĩ corporeũ fas est putare:
q̃d dñs ds̃ ñ sonantẽ uocẽ sed p̃parationẽ cor¬
Aliud aut̃ ẽ iudicare pupillo aliud iudi¬
care pupillo. ludicat pupillũ &iã qui con¬
dẽpnatꝰ udicat aut̃ pupillo: qͥ ꝓpupillo
ꝓfert sententiã. Ut ñ apponat ultra mag

Expanded text:
in nobis visibilia et corporea sunt, potentias operationum oportet intelligi, ne saepe ista repetantur: non enim corporeum fas est putare, quod Dominus Deus non sonantem vocem, sed praeparationem corAliud est enim judicare pupillum, aliud judicare pupillo: judicat pupillum etiam qui condemnat; judicat autem pupillo qui pro illo profert sententiam. Ut non apponat ultra mag
Abbreviated transcription (Latin):
bra hab& hoc scłm uicissitudo enĩ tem¬
poꝵ sibi successelentiũ dũ luna minuit᷑¬
& rursus implet᷑: dũ sol om̃i anno locum
suũ repetitꝰ dũ uer. uł estas ł autũnus.
uel hyemps sic transit ut redeat: ȩt̃ nita¬
tis quȩdã imitatio ẽ. Sed hiũ scłi scłnẽ¬
qđ incõnutabili ȩt̃nitate c̃sistãt: sicut
ũsus in animo. & ũsus in uoce. Ille intel¬
legit᷑: iste audit᷑. & ille istũ modificat:
& ideo iste in arte oꝑat᷑ & man&: iste in
aere sonat & transit. Sic hiuũ scłi muta¬
arte dĩ hoc ẽ insapientia & uirtute per¬
man&. Hloc aut̃ in creaturȩ ad ministra¬
tione ꝑagit᷑: si tam̃ ñ repetitio ẽ. ũt post¬
ea qͣm dictũ ẽ scłm. ne hoc acciꝑet᷑ qđ

Expanded text:
umbram habet hoc saeculum? Vicissitudo enim temporum sibi succedentium, dum luna minuitur et rursus impletur, dum sol omni anno locum suum repetit, dum ver, vel aestas, vel autumnus, vel hiems sic transit ut redeat, aeternitatis quaedam imitatio est. Sed hujus sae incommutabili aeternitate consistit. Sicut versus in animo, et versus in voce: ille intelligitur, iste auditur; et ille istum modificat: et ideo ille in arte operatur et manet, iste in aere sonat et transit. Sic hujus mutaarte Dei, hoc est in Sapientia et Virtute permanet; hoc autem in creaturae administratione peragitur. Si tamen non repetitio est, ut postea quam dictu
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrã Iudicab ꝓpłos cũ iustitia. Hoc
ẽ qd superius dictũ ẽ : iudi cab orbẽ ter¬
rarũ in ȩquitate. Non quẽ ad modũ iu¬
dicant homines qͥ corda ñ uident: a qͥb
plerũq deteriores ab soluunt᷑ quã con¬
dãpnant᷑: sed in ȩquitate & cũ iustitia
dñs ppłos uidicab: testimoniũ ꝑhibente

Expanded text:
sinistram . Judicabit populos cum justitia. Hoc est quod superius dictum est, Judicabit orbem terrarum in aequitate: non quemadmodum judicant homines, qui corda non vident, a quibus plerumque deteriores absolvuntur quam condemnantur; sed in aequitate et cum justitia Dominus judicabit, testimonium perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
to utilius ꝑsecutor ẽ: quã si dux & pͥn¬
ceps p̃ure. Psallendũ ẽ gͦ nomini altissi¬
mi in conũtendo inimicũ retrorsũ:
qm̃ malle debemꝰ eũ ꝑsequentẽ fugere :
quã ducentẽ sequi łlabemꝰ enĩ quo fu¬
giamꝰ & abscondam in occultis filu: qr

Expanded text:
to utilius persecutor est, quam si dux et printo utilius persecutor est, quam si dux et princeps praeiret. Psallendum est igitur nomini Altissimi in convertendo inimicum retrorsum; quoniam malle debemus eum persequentem fugere, quam ducentem sequi: habemus enim quo fugiamus et abscondamur in occultis Fil
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscitur: & inea quȩ inantesunt  exten¬
dit. Conũsusẽ gͥ inimicus retro. pꝰ ꝗͣm ñ
ualuit hominẽ cęlestẽ deciꝑe tep̃tatumꝰ
& se ad terrenos conũtit : ubi dominari
potest Qua ꝓpt̃ nullus hominum eum
p̃cedit: & retro cũ cẽ fac̃: ñ qͥ deponens
imaginẽ t̃reni hominis. portauerit ima¬
gint̃ cȩlestis. lã uͦ sic̃ dictũ ẽ inimicũ meũ
generalit̃ peccatorẽ uł gentilẽ hominem
magis accipere. ñ erit absurdũ: nec pęna
erit qd dictũ ẽ. in c̃uertendo inimicum
meũ retrorsum sed beneficiũ: & tale be¬
neficiũ. ut huic cõparari nichil possit
Quid enĩ beatius quã deponere suꝑbiã
cui medicꝰ ñ sit necessarius: sed malle
retro ire pꝰ xp̃m qui discipulũ uocans
ut ꝑficratur dic̃. ueni sequere me .s seo
tam̃ accõmodatius de diabolo dictũ in¬
tellegit᷑: in conuertendo inimicũ meũ
retrorsũ. Diabolus qͥppe retrorsũ con¬
uersus ẽ &iã in psecutione iustoꝵꝰ & mul

Expanded text:
obliviscitur, et in ea quae ante sunt se extendit . Conversus est igitur inimicus retro, postquam non valuit hominem coelestem decipere tentatum, et se ad terrenos convertit ubi dominari potest. Quapropter nullus hominum eum praecedit et retro eum esse facit, nisi qui deponens imaginem terren hominis portaverit imaginem coelestis . Jam vero si quod dictum est, inimicum meum, generaliter vel peccatorem vel gentilem hominem magis velimus accipere, non erit absurdum. Nec poena erit quod dictum est, In convertendo inimicum meum retrorsum; sed beneficium, et tale beneficium, ut huic comparari nihil possit. Quid enim beatius quam deponere superbiacui medicus non sit necessarius; sed malle retro ire post Christum, qui discipulum vocans ut perficiatur, dicit, Sequere me Sed tamen accommodatius de diabolo dictum intelligitur: In convertendo inimicum meum retrorsum. Diabolus quippe retrorsum conversu
Abbreviated transcription (Latin):
& in nocontẽ homines dĩpnauer̃ meã fecisti.
Hȩc enĩ ei militauert̃ ad nrãm lib̾ationemꝰ
sic̃ & nautȩ dicunt uentũ suũ qͦ utuntur
ad bene nauigandũ. Sedisti suꝑ thronũ
qui iudicas ȩquitatẽ. Siue filius patri di¬
cat qͥ &iã illud dix̃. ñ haberes ume potes¬
tatẽ nͥ tibi data fuiss& desuꝑ. idipsũ.
ao ȩquitatẽ patris & ad occulta sua refe¬
rens qd iudex hominũ ad utilitatẽ hominũ
udicatꝰ c̃. siue ut homo dicat dõ sedisti
suꝑ thronũ qui udicas equitatẽ. animã
suã thronũ eĩ appellans: ut corpus sit
fortasse t̃ra quȩ scabellũ pedũ cĩ diota
ẽ. ds̃ enĩ erat in xp̃o mundũ reconcilians
sibi: siue enĩ eccłã iã ꝑfecta & sine macu¬
la d ruga. digna scilic& occultis filir qr
introdux̃ eã rex in cubiculũ suũ dicat
sporiso suo. sedisti suꝑ thronũ qͥ iudicas
equitatẽ qr resurrexisti a mortuis & as¬
cendisti in cęlũ & seda&eꝰ ad dexterã patris:

Expanded text:
 meam fecisti. Haec enim ei militaverunt ad nostram liberationem: sicut et nautae dicunt ventum suum, quo utuntur ad bene navigandum. 6. Sedisti super thronum, qui judicas aequitatem. Sive Filius Patri dicat, qui etiam illud dixit, Non haberes in me potestatem, nisi tibi datum fuisset desuper , idipsum ad aequitatem Patris et ad occulta sua referens, quod judex hominum ad utilitatem hominum judicatus est: sive homo dicat Deo, Sedisti super thronum, qui judicas aequitatem, animam suam thronum ejus appellans, ut corpus sit fortasse terra, quae scabellum pedum ejus dicta est ; Deus enim erat in Christo mundum reconcilians sibi : sive anima Ecclesiae jam perfecta et sine macula et ruga , digna scilicet occultis Filii, quia introduxit eam rex in cubiculum suum , dicat sponso suo, Sedisti super thronum, qui judicas aequitatem, quia resurrexisti a mortuis, et ascendisti in coelum, et sedes ad de
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ animi cotidianas seditiones in homi¬
ne agitantes. Ergo ubi rex. ubi cursa.
ubi ministri ubi plebs inuenit᷑: ibi ciuui¬
tas ẽ. Neq enĩ talia eẽnt in malis ciuita¬
tib. ñ prius ẽẽnt in singulis hominib:

Expanded text:
motus animi, quotidianas seditiones in homimotus animi, quotidianas seditiones in homine agitantes. Ergo ubi rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur, civitas est: neque enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
scłm scłi In imici defecer̃ framet in finẽ.
Non pluralit̃ inimici᷑ seo singulartt̃ hu¬
ius in imica Ciĩ aut̃ inimici nͦ diaboli
framee defecert̃ . Hȩ aut̃ intellegi¬
uincendis & ad defectũ ꝑducendis instat
ille gladius de quo in septimo spsalmo
dr̃ nͥ conũtamini gladiũ suũ uibrab̾.
Et forte iste ẽ finis. inquẽ frameȩ de¬
ficiunt iniiciꝰ qr usq ad ipsũ aliqͥd
ualent. Ipse nc̃ oꝑat᷑ occulte: ultuno
aut̃ iudicio palã iubrabit᷑. Hoc destru¬
unt᷑ ciuitates. Nã ita seqͥt᷑ In imici de¬
fecer̃t frameȩ infinẽ: & ciuitates destru
regnat: ubi dolosa & fraudulenta c̃si¬
lia. tãꝗ curię locũ obtinent. Cui pͥncipa¬
in malã partẽ libent̃ audit᷑: manus
ad rapinã. uł qđ lib& aliud facinꝰ aut
flagitiũ: & m̃bra cȩtera in hc̃ modũ
trrannico pͥncipatui idẽ. ꝑ ũsis c̃silus
militantia. Huĩ aiuitatis quasi plebs
ẽ om̃s delicatȩ affectiones: & turbulenti

Expanded text:
ecerunt frameae in finem. Non pluraliter inimici, sed singulariter hujus inimici. Cujus autem inimici, nisi diaboli frameae defecerunt? Hae autem intelliguvincendis et ad defectum perducendis instat ille gladius, de quo in septimo psalmo dicitur: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit . Et forte iste est finis in quem frameae deficiunt inimici, quia usque ad ipsum aliquid valent; ipse nunc operatur occulte, ultimo autem judicio palam vibrabitur. Hoc destruuntur civitates; nam ita sequitur, Inimici defecerunt frameae in finem; et civitregnat, ubi dolosa et fraudulenta concilia, quasi curiae locum obtinent. Cui principain malam partem libenter auditur, manus ad rapinam vel quodlibet aliud facinus aut flagitium, et membra caetera in hunc modum tyrannico principatui, id est perversis consiliis militantia. Hujus civitatis quasi plebs est omnes delicatae affectiones et turbulenti
Abbreviated transcription (Latin):
ria eoꝵ cũ strepituꝰ impioꝵ scilic& sed cũ
strepitu: siue qr fit strepitꝰ dictũ ẽ. cũ im¬
pietas euertit᷑. Non enĩ transit ad sumã
pacẽ. ubi sũmũ silentiũ ẽ : nͥ qͥ magno stre¬
pitu prius cũ suis uicis belligerauerit. Siue
cũ strepitu dictũ ẽ: ut pereat memoria
impioꝵ &iã in ipso strepitu pereunte:
in quo tumultuat᷑ impietas. Et dñs in¬

Expanded text:
impiorum scilicet. Sed cum strepitu, sive quia fit strepitus, dictum est, cum impietas evertitur; non enim transit ad summam pacem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis belligeraverit: sive cum strepitu dictum est, ut pereat memoria impiorum etiam ipso strepitu pereunte, in quo tumultuatur impietas. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
uante distinguat. int̾ iustoꝵ p̃mia.
& supplicia peccatoꝵ. Quẽ ad mo¬
dũ hns duob uniuersa creatura
quã ds̃a sẽ conditã regit: mirifica
& paucis cognita pulchritudine
decorat᷑. Ita gͦ ait. confitebor dño
rit ñ factas tenebras a dõ: sed ordi

Expanded text:
stinguat inter justorum praemia et supplicia peccatorum, quemadmodum his duobus universa creatura, quam Deus a se conditam regit, mirifica et paucis cognita pulchritudine decoratur. Ita ergo ait, Confitebor Domino rit non factas
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ in nobis lum̃ uultꝰ tuidnẽ. Et enĩ
abscondes eos inꝗt: iabscondito uultꝰ tui
Lȩtabit᷑ gͦ & excultabit in te: qͥ narrat om̃ia mira¬
bilia tuaMarrabit aũ mirabilia tua. Siqͥde nc̃ ꝑ ꝓphe¬
tũ dictũ ẽ: ille qͥnͣuenit uoluntatem
suã facere : sed uoluntatẽ eiꝰ qͥ eũ misit

Expanded text:
 in nobis lumen vultus tui, Domine ; etenim Abscondes eos, inquit, in abscondito vultus tui . Laetabitur ergo et exsultabit in te, qui narrat omnia mirabilia tua. Narrabit autem omnia mirabilia tua, siquidem nunc per prophetiam dictum est, ille qui non venit voluntatem suam facere, sed voluntatem ejus qui eum m
Abbreviated transcription (Latin):
infinẽ. Hȩc ẽ inclinatio & casus miserrimꝰ.
dũ animꝰ humanus in suis iuquitatib quasĩ¬
ꝓsperat᷑. & parci sibi putat. cũ erercet᷑ &
seruetur ad ultimã oportunãq uindictam.
tentia tua. Supius aut̃ dixerat. exurge
c̃spectu tuo : idẽ. in occulto ubi solus ds̃ uid&.
Hoc factũ ẽ. cũ impii ad magnã quȩ iudet᷑
hominib felicitatẽ ꝑuener : suꝑ qͦs c̃stituit᷑
legis lator qͣlem habere meruer̃. de qͦ dr̃ : con¬

Expanded text:
ino inclinatio et casus miserrimus, dum animus humanus in suis iniquitatibus, quasir, et parci sibi putat, cum excaecatur et servatur ad ultimam opportunamque vindictam: tentia tua. Superius enim dixerat, Exsurgeconspectu tuo. Id est, in occulto, ubi solus Deus videt. Hoc factum est, cum impii ad magnam, quae videtur hominibus, foelicitatem perveniunt: super quos constituitur legislator, qualem habere meruerunt. Nunc autem po
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo loquens. Nã seqt᷑ Psallaor nomi¬
ni tuo altissime: inconutendo inimi cũ
meũ retrorsũ Nuiusgͦ inimicus qͣndore¬
tro conũsusẽ : Anqndo e dictũ ẽ. redire¬
troii satanas: Tc̃ enĩ qtẽptando se p̃¬
ponere cupiebat retrofactus est: non
decipiendo tẽptatũ: & in eũ nichil ualen¬
do Retro satana sunt terreni hominesꝰ
cȩlestis aut̃ homo pͥor factus est: quanuis pꝰ
uenerit: Pmus enĩ homo det̾ra terrenus:

Expanded text:
. Nam sequitur: Psallam nomini tuo, Altissime, in convertendo inimicum meum retrorsum. Hujus ergo inimicus quando retro conversus est? An quando ei dictum est: Redi retro. Satanas tunc enim qui tentando se praeponere cupiebat retro factus est, non decipiendo tentatum et in eum nihil valendo. Retro enim sunt terreni homines; coelestis autem homo prior factus est, quamvis post venerit: primus enim h
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ regnũ cȩloꝵ. Insidiat᷑ in occulto: uelut
leo in cubili suo. Leonẽ in cubili dic̃: eum
in quo & uis & dolus oꝑabitur. Prima enĩ ꝑse¬
cutio ȩxcłe uiolenta fuitꝰ cũ ꝓscriptionib.
torm̃tis. cȩdib. xp̃iani ad sacrificandũ coge¬
rent᷑. Altera ꝑ secutio fraudulenta ẽ : quȩ
ta erit. Uim habebit in imperio. dolũ in
miraculis. Ad uĩ relatũ ẽ quod dictũ ẽ
leo. ad dolos qd dictũ est incubili suo.
Et ipsa rursũ repetita st̃. conuerso ordine. In¬
sidiatur inquit: ut rapiat innocentẽ. Hloc
addolũ ꝑtin&. Qđ aut̃ sequit᷑. rapere pau¬
perẽ dũ ad trahit eũ uolentię deputatur.

Expanded text:
 regnum coelorum . Insidiatur in occulto, velut leo in cubili suo. Leonem in cubili dicit eum in quo et vis et dolus operabitur. Prima enim persecutio Ecclesiae violenta fuit, cum proscriptionibus, tormentis, caedibus, Christiani ad sacrificandum cogerentur: altera persecutio fraudulenta est, quae ta erit. Vim habebit in imperio, dolum in miraculis: ad vim relatum est, quod dictum est, leo; ad dolos, quod dictum est, in cubili suo. Et rursum ipsa repetita sunt converso ordine. Insidiatur, inquit, ut rapiat pauperem; hoc ad dolum pertinet: quod autem sequitur, Rapere pauperem dum attrahit eum, violentiae d
Abbreviated transcription (Latin):
fendere un deatur : ab huius tam̃ gradufi¬
dei obpugnat eã ueritatẽ quã ꝓmtissime
pollicetur: ꝓpt̃ ea etiã illa non hab̾e con¬
uincitur: qͥa obpugnando gradũ eiuis qđ ẽ
fides : quẽ ad modũ in eã conscendat᷑ ĩgnorat
Hinc gͦ destruitur temirarius &cec pol¬
licitatur ueritatis. qui ẽ inimicus ꝓ defen¬
sorꝰcũ uidentur cęli oꝑa digitoꝵ dĩ¬

Expanded text:
fendere videatur, ab hujus tamen gradu fifendere videatur, ab hujus tamen gradu fidei oppugnat eam veritatem quam promptissime pollicetur. Propterea etiam illam non habere convincitur; quia oppugnando gradum ejus, quod est fides, quemadmodum in eam conscendatur, ignorat. Hinc ergo destruitur temerarius et caecus pollicitator veritatis, qui est inimicus et defensor, cum videntur c
Abbreviated transcription (Latin):
conscripsisti Possunt itaq etiã suꝑiꝰ caelino¬
minati: idẽ libri accipi ubi ait. Qõ eleua¬
taẽ magnificentia tua suꝑ coelos: ut totus
ifit sit sensus. magnificentia tua eleuataẽ
suꝑ coelos : Excedit enĩ magnificentia tua
om̃iũ scripturarũ eloquia. Exore infanti¬
um & lactentiũ ꝑ fecisti laudẽ ut afide
scripturarũ inciperent : qͥcupuint ad tuae
magnificentiȩ notitiã ꝑuenire: quȩ suꝑ
scripturas eleuataẽ: qͥa transit & suꝑat om̃i.¬
ũ ũborũ linguarũꝙ p̃conia. Inclinauit gͦ
scripturas ds̃ usqad in fantiũ & lactentium
capacitatẽ. sicut in alio psalmo caniturꝰ &
inclinauit caelũ & descendit. & hoc fecit
ꝓpt̃ inimicos. qui ꝑ suꝑbiã loquacitatis ini¬
mici crucis xp̃i : etiã cũ aliqua uera dicunt.:
paruulis tam̃ & lactentibus ꝓdesse ñpos¬
sunt. Ia destruitur mimicus & defensor
Quisiue sapientiam siue etiã xp̃i nom̃ de¬

Expanded text:
conscripsisti. 8. Possunt itaque etiam superius coeli noconscripsisti. 8. Possunt itaque etiam superius coeli nominati, iidem libri accipi, ubi ait, Quoniam elevata est magnificentia tua super coelos; ut totus iste sit sensus, Quoniam magnificentia tua elevata est super coelos: Excedit enim magnificentia tua omnium Scripturarum eloquia; ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, ut a fide Scripturarum inciperent, qui cupiunt ad tuae magnificentiae notitiam pervenire, quae super Scripturas elevata est, quia transit et superat omnium verborum linguarumque praeconia. Inclinavit ergo Scripturas Deus usque ad infantium et lactentium capacitatem, sicut in alio psalmo canitur: Et inclinavit coelum, et descendit . Et hoc fecit propter inimicos, qui per superbiam loquacitatis inimici crucis Christi, etiam cum aliqua vera dicunt, parvulis tamen et lactentibus prodesse non possunt. Ita destruitur inimicus et defensor, qui sive sapientiam, sive etiam Christi nomen de
Abbreviated transcription (Latin):
n& uidetur defendere: quã quã etiã phȩlo¬
sophy huiꝰ mundi bene intellegantur ini¬
mici & defensores : quando qͥdẽ filius dĩ uirtꝰ
& sapientia dĩ ẽ : qua inlustratur om̃is qs qͥs
ueritate sapiens efficitur Hluius illi seama¬
tores eẽ ꝑfitentur : unde etiã phylosophy
nominantur. & ꝓpt̃ ea illã uident᷑ defen¬
dere cũ inmici sint eius: qm̃ suꝑstitiones
naxias ut colantur & uenerentur huiꝰmun¬
digito dĩ scriptã legẽ. & datã ꝑ moy sen scm̃
diuina scripta confectae : conuenient̃ intelle¬
gimus hoc loco gȩlos dictos. libros utrius q
testamenti. Dic tũ ẽ etiã de ipso moyse
amigis regis pharaonis. cũ ab eo suꝑati
essent: digitus dĩ ẽ hic & qđ scriptũ ẽ
cȩlũ plicabitur sicut lib. etiã side isto
aȩtereo cȩlo dictũ ẽ : congruetam̃ ex hac
eadẽ simi litudine in allegoriã librorũ caeli
Snominantur. Qãuibeso inquit cȩlos tuos¬
oꝑa digitorũ tuorũ: idẽ cernã & intel legã

Expanded text:
net, videtur defendere. Quanquam etiam philosophi hujus mundi bene intelligantur inimici et defensores: quandoquidem Filius Dei Virtus et Sapientia Dei est, qua illustratur omnis quisquis veritate sapiens efficitur. Hujus illi se amatores esse profitentur, unde etiam philosophi nominantur: et propterea illam videntur defendere, cum inimici sint ejus; quoniam superstitiones noxias, ut colantur et venerentur hujus mundigito Dei scriptam Legem, et datam per Moysen sanctum divina Scriptura confecta est; convenienter intelligimus hoc loco coelos dictos libros utriusque Testamenti. Dictum est autem etiam de ipso Moyse a magis regis Pharaonis, cum ab eo superati essent, Digitus Dei est hic ; et quod scriptum est, Coelum plicabitur sicut liber , etiam si de isto aethereo coelo dictum est, congrue tamen ex hac eadem similitudine in allegoria librorum coeli nominantur. Quoniam videbo, inquit, coelos, opera digitorum tuorum: id est, cernam et intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
siis uidemꝰ. Oport& gͥ in ecclesus suis.
ut a uinacus uinũ separ&. Nos demꝰ
oꝑam ut uinũ simꝰ. & oues aut bouesꝰ
ñ uinacia aut pecora cãpi aut uolu¬
cres cȩli aut pisces maris. qͥ ꝑ ãbulant
semitas maris. ñ qr ista nõia isto solo
modo intellegi & explicari possunt:
seo ꝓlocis. nãq aliud alibi significañ.
& hȩc regula in om̃i allegoria reti¬
nenda ẽ: ut ꝓ sententia p̃sentis loci
Repetamꝰ gͦ ultimũ ũsũ. qͥ &iã in pͥn¬
post textũ sermonis ad caput reoitur.
quo totꝰ idẽ sermo referendus ẽ.
ꝑsalmi huius inscriptio ẽ. In finem pro
occultis filiiꝰ Psalmus ipsi dauid.
occultis filii quęri potestꝰ seo quia
ñ addit cuiꝰ: ipsũ unigenitũ dĩ fi

Expanded text:
in Ecclesiis suis, et a vinaciis vinum separet: nos demus operam ut vinum simus et oves aut boves; non vinacia, aut pecora campi, aut volucres coeli, aut pisces maris qui perambulant semitas maris. Non quia ista nomina isto solo modo intelligi et explicari possunt, sed pro locis; namque alibi aliud significant. Et haec regula in omni allegoria retinenda est, ut pro sententia praesentis loci Repetamus ergo ultimum versum qui etiam in prinpost textum sermonis ad caput reditur, quo totus idem sermo referendus est. Psalmi hujus inscriptio est: In finem pro occultis Filii, Psalmus ipsi David. De occultis Filii quaeri potest: sed quia non addidit cujus, ipsum unigenit
Abbreviated transcription (Latin):
Sgiũ pauperi. Quantũ lib& ꝑsequatur
unumicꝰ ille qui c̃uersus ẽ retro : qͥd no¬
cebit eis quoꝵ refugiũ factꝰ ẽ dñs s
Sed hoc fie. si in hoc scło cuĩ ille magistratꝰ
ẽ pauperes eẽ delegerint: nichil amando.
qd uł hic uiuentẽ aut amantẽ deserit: uł
a moriente deserit᷑. Tali enĩ pauperi. re¬
fugiũ factꝰ ẽ dĩs. Adiutor in oportuni¬
tatib. in tribulatione. Sic pauperes fa¬
at : qm̃ flagellat om̃em filiũ quẽ recipit
Nã qđ sit adiutor in oportunitatibus:
ex posuit cũ addidit. in tribulatione.
slon enĩ c̃uertitur anima ad dñm: nisi
dũ ab hoc scło auertit᷑. Nec oportunius
ab hoc scło auertit᷑: nͥ nugatorus eĩ & no¬
xiis pniciosisq uoluptatib labores dolo¬
resq misceant᷑ Etsperent inte om̃s qͥ cog¬
noscunt nonĩ tuũ. Cũ destiterint sperare
indiuitus & inaliis huiꝰ scłi blandimentiᷤ:
Quȩ rentẽ qͥppe animã ubi figat sp̃ẽ: cum
Ab hoc mundo euellitur: oportune excipit

Expanded text:
gium pauperi. Quantumlibet persequatur inimicus ille, qui conversus est retro, quid nocebit eis quorum refugium factus est Dominus? Sed hoc fiet, si in saeculo hoc, cujus ille magistratus est, pauperes esse delegerint, nihil amando quod vel hic viventem aut amantem deserit, vel a moriente deseritur; tali enim pauperi refugium factus est Dominus, Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione. Sic pauperes facit, quoniam flagellat omnem filium quem recipit . Nam quid sit adjutor in opportunitatibus, exposuit cum addidit, in tribulatione: non enim convertitur anima ad Deum, nisi dum ab hoc saeculo avertitur; nec opportunius ab hoc saeculo avertitur, nisi nugatoriis ejus et noxiis et perniciosis voluptatibus labores doloresque misceantnoscunt nomen tuum: cum destiterint sperare in divitiis et in aliis hujus saeculi blandimentis. Quaerentem quippe animam ubi figat spem, cum ab hoc mundo avellitur, opportune excipit
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ portant imaginẽ cȩlestis hominis.
filu hominis potius appellent᷑. Ille enĩ
& uetꝰ homo dr̃: iste aut̃ nouus. Sed
nouus ex uetere nascit᷑: qm̃ sp̃italis
regeneratio mutatione uitȩ̨ t̃renȩ
atq scłaris inchoat᷑: & ideo iste filius
hominis nuncupatur. Homo gͥ hoc
loco g̃renus ẽ : filius aut̃ hominis cȩles¬
tis. & ille longe seiunctꝰ a dõ: hic
aut̃ p̃sens dõ. Et ꝓpt̃ea illius memor
ẽ tãꝗ in longinquo positĩ hõ uͦ uisitat.
quẽ p̃sens inlustrat uultu suo. Lon¬
ge enĩ a peccatorib salꝰ: & signatũ
ẽ in nob̃ lum̃ uultꝰ tui dñe. Sic in alio
psalmo homines ium̃tis ad sociatos. ñ
ꝑ p̃sentẽ interiorẽ inluminationẽ
sed ꝑ multiplicationẽ miscdĩȩ dĩ qua
eĩ bonitas usq ad infima tenditur.
saluos fieri dicit cũ ipsis ium̃tis : qm̃
carnaliũ hominũ salus carnalis ẽ tãꝗ
ab eis. qͦs homines pecudib uinxit :
longe sublimiori modo ipsius uerita¬
tis inlustratione & quadã uitalis

Expanded text:
hominis , filii hominum potius appellentur. Ille enim et vetus homo dicitur, iste autem novus : sed novus ex vetere nascitur, quoniam spiritualis regeneratio mutatione vitae terrenae atque saecularis inchoatur; et ideo iste filius hominis nuncupatur. Homo igitur hoc loco est terrenus, filius autem hominis coelestis: et ille longe sejunctus a Deo, hic autem praesens Deo: et propterea illius memor est, tanquam in longinquo positi; hunc vero visitat, quem praesens illustrat vultu suo: Longeest enim a peccatoribus salus , et, Signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine . Sic in alio psalmo homines jumentis associatos, non per praesentem interiorem illuminationem, sed per multiplicationem misericordiae Dei qua ejus bonitas usque ad infima intenditur, salvos fieri dicit cum ipsis jumentis; quoniam carnalium hominum salus carnalis est, tanab eis quos homines pecudibus junxit, longe sublimiori modo, ipsius veritatis illustratione, et quadam vitalis
Abbreviated transcription (Latin):
his gͥ portis bene adnuntiant᷑ uni uersȩ
laudes dĩ. ut ñ det᷑ scm̃ canib neq ꝓician¬
tur margaritȩ ante porcos: qui malunt
ꝑtinacit᷑ latrare. quã studiose querere :
aut qͥ nec latrare nec querere: sed in suarũ
uoluptatũ cȩno uolutari. Cũ aut̃ in
bonis studus laudes dĩ adnuntiantur:
petentib dat᷑. & quȩrentib manifestat᷑.
& pulsantib aꝑitur. Anforte portȩ
mortis st̃ corporales sensus. & oculi
qui aꝑti st̃ homini cũ de ligno uetito gus¬

Expanded text:
his igitur portis bene annuntiantur universae his igitur portis bene annuntiantur universae laudes Dei, ut non detur sanctum canibus, neque projiciantur margaritae ante porcos ; qui malunt pertinaciter latrare, quam studiose quaerere, aut qui nec latrare nec quaerere, sed in suarum voluptatum coeno volutari. Cum autem in bonis studiis laudes Dei annuntiantur, petentibus datur, et quaerentibus manifestatur, et pulsantibus aperitur. An forte portae mortis sunt corporales sensus et oculi, qui aperti sunt homini cum de ligno vetito gus
Abbreviated transcription (Latin):
hȩo u̾ba st̃. miserere mei dñeꝰ uide humi¬
litatẽ meã de inimicis meis a Quare ergo
Ñ dix̃ miserere nr̃ĩ dñẽ uidehum iltatẽ
nr̃am ab inimicis nr̃is. tãquã multi pau¬
peresclamentꝰ seđ tãquã unus miserere
Et ipse dic̃. Qui exaltas medeportis mortis.
ut adnuntiem uniuersas laudes tuas ip
portis filiģsioꝵ : Ecaltat᷑ enĩ homo
in illo ñ solũ quẽ gestat qđ caput ecđȩ ẽ.¬
sed &iã qͥsqͥs nr̃m ẽ in cȩteris m̃bris: & exał¬
tat᷑ ab om̃ib pͣuis cupiditatib. quȩ sunt
portȩ mortis : quia ꝑ illas itur in mortẽ.
Mors aut̃ ẽ iã ipsa lȩtitia in ꝑfruendo. cũ
qͥs qͥs adipiscit᷑ qd ꝑdite concupiuit. Radix
ẽ enĩ om̃iũ maloꝵ cupiditas. & ꝓpt̃ea porta
mortis ẽ : quia mortua est uidua quȩ in
delicus iuuit. Ad quas delicias: ꝑ cupidita¬
tes tãqͣm ꝑportas mortis peruenit᷑: Sunt
aut̃ portȩ filiȩ syon om̃a optima studia
ꝑquȩ uenit᷑ ad uisionẽ pacis in sca ȩccła. in

Expanded text:
vide humilitatem meam ab inimicis meis? Quare ergo non dixit, Miserere nostri, Domine, vide humilitatem nostram ab inimicis nostris, tanquam multi pauperes clament; sed tanquam unus, Miserere, et ipse dicit: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem universas laudes tuas in portis filiae Sion? Exaltatur enim homo in illo non solum quem gestat, quod caput Ecclem est in caeteris membris; et exaltatur ab omnibus pravis cupiditatibus, quae sunt portae mortis, quia per illas itur in mortem. Mors autem est jam ipsa laetitia in perfruendo, cum quisque adipiscitur quod perdite concupivit: radix est enim omnium malorum cupiditas ; et propterea porta mortis est, quia mortua est vidua quae in deliciis vivit : ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis pervenitur. Sunt autem portae filiae Sion, omnia optima studia, per quae venitur ad visionem pacis in sancta Ecclesia. In
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscendã. Sed sub hoc ũbo qđ posi¬
tũ ẽ in suꝑ. ñ solũ petora cãpised &
uolucres cȩli & pisces maris. qui per¬
ambulant semitas maris accipiendi
& iunũꝰ & area c̃tinens paleas &
frum̃tũ & retia qͥb indusist̃ pisces boni
& maliꝰ & arca noe inqua in munda &
munda erant animaliaꝰ & uidebis eccłas
interĩ hoc tp̃re usq ad ultimũ iudicu
tẽpꝰ ñ solũ oues & boues continere. id÷
scõs laicos & scõs ministros: sed insuꝑ &
pecora cãpi. uolucres cęli & pisces maris:
qui pãbulant semitas maris. Pecora enĩ
cãpi. c̃gruentissime accipiunt᷑ homines
in carnis uoluptate gaudentes: ubi nil
arduũ nichil laboriosũ ascendunt.
Campꝰ ẽ enĩ lata iuia. quȩ dũc ad inte¬
ritũ: & in cãpo abel occidit᷑. Qua re¬
metuendũ ẽ. ne qͥsq descendens a mon¬
tib iustitiȩ dĩ. iustitia enĩ inqͥt tua
uelut montes dĩ. latitudines & facili¬
tates uoluptatis carnalis eligens a dia¬

Expanded text:
 positum est, insuper, non solum pecora campi, sed etiam volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris, accipiendiet vinum; et area, continens paleas et frumentum ; et retia, quibus inclusi sunt pisces boni et mali ; et arca Noe, in qua et immunda et munda erant animalia : et videbis Ecclesias interim hoc tempore usque ad ultimum judicii tempus, non solum oves et boves continere, id est sanctos laicos et sanctos ministros, sed insuper et pecora campi, volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris. Pecora enim campi congruentissime accipiuntur homiin carnis voluptate gaudentes, ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendit. Campus est enim lata via, quae ducit ad interitum. In campo Abel occiditurmetuendum est, ne quisque descendens a montibus justitiae Dei, Justitia enim, inquit, tua velut montes Dei , latitudines et facilitates voluptatis carnalis eligens, a dia
Abbreviated transcription (Latin):
Soꝑa digitoꝵ tuoꝵ lunã & stellas
Squȩ tu fundasti. Luna & stellȩ in
cȩlis st̃ fundate : qr & uni uersalis
ȩccła in cuiꝰ sepe significatione lu¬
na ponit᷑. & particulatĩ ꝑ loca singu¬
la ęccłȩ quas nomine stellarũ insi¬
nuatas arbitror: in eisdẽ scripturis
conlocatȩ st̃. quas cȩ̨loꝵ uocabulo
considerabit᷑: ubi dictũ ẽ. peccatores
intender̃ arcũ: ut sagittent in obscu¬
Sra luna rectos corde. Quid ẽ homo qr

Expanded text:
pera digitorum tuorum, lunam et stellas quas tu fundasti. Luna et stellae in coelis sunt fundatae: quia et universalis Ecclesia in cujus saepe significatione luna ponitur, et particulatim per loca singula Ecclesiae quas nomine stellarum insinuatas arbitror, in eisdem Scripturis collocatae sunt, quas coelorum vocabulo considerabitur, ubi dictum est: Peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscura luna re
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ sp̃italit̃ tractandoꝵ & c̃sideran¬
doꝵ nc̃ tempꝰ ñ ẽ: restat ut nonaginta
nouẽ relictȩ in montib ñ humani sed
angłici sp̃s intellegant᷑. Nã de bob fa¬
cilis expositio ẽ buĩ sententiȩ: qm̃ ip
ipsos angłos nuntios ueritatis boues
accipimꝰꝰ quando eugłiste participa¬
tione nominis coꝵ boues appellati st̃
subictisti gͦ inquit oues & boues uni¬
uersas: id ÷ om̃em scãm sp̃italẽ crea¬

Expanded text:
omnium spiritualiter tractandorum et considerandorum nunc tempus non est, restat ut nonaginta novem relictae in montibus, non humani, sed angelici spiritus intelligantur. Nam de bobus facilis expeditio est hujus sententiae; quoniam ipsos Angelos nuntios veritatis, boves accipimus; quando Evangelistae participatione nominis eorum, boves vocati sunt Subjecisti ergo, inquit, oves et boves universas, id est, omnem sanctam spi