comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dantiã ñ ꝓcurat. sciens ĩa ẽe mortuũ. Uł silique
st̃ doctͥne scłares. stͥili suauitate resonantes. de qͥbꝰ
demonia delectant᷑. uario sermone fabulaꝵ. atq
carminũ ꝯtextis. Uñ cũ pascens porcos cuꝑer sa¬
tͤari. & solidũ aliqͥd inuenire ad beatã uitã ñ pot̾at
qr nemo illi dabat aliqͦd it̃ rectũ ad beatitudinẽ

Expanded text:
dantiam non provocat, sciens jam esse mortuum. Vel siliquae sunt doctrinae saeculares, sterili suavitate resonantes, de quibus daemonia delectantur, vario sermone fabularum atque carminum contextis. Unde cum pascens porcos cuperet saturari, et solidum aliquid invenire ad beatam vitam, non poterat, quia nemo illi dabat aliquod rectum iter ad beatitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃ta natare luxuriando ꝯsumit. Nec putan¬
dũ qd̾ aliq̃ ctas infirma fic ad regnũ dĩ possiden¬
dũ. uł qd̾ fides gͣuet᷑ annis. s qͥc̾q recedit a patre
exul pat̾e. & cuus mundi factus. merito patͥmo¬
nũ uastat. Ee pꝰqͣ. oĩa consũpsisset facta ẽ sameᷤ
ualida ĩ regione illa. & ipse cep̃ eg̾r. ã pat᷑ acce¬
pat facultatẽ ut inuisibilia eiꝰ ꝑ ea q̃ st̾ insibiba
cognoscet. et ex pulchritudine creaturaꝵ ⁊eq̃nt̾ in¬
tellig̾it c̾atorẽ. Nẽ nͨ fames in regione longinq̃ ẽ: in¬
digentia u̾bi u̾itatis. in obliuione creatori. Eg̾e cep̃.¬

Expanded text:
andum quod aliqua aetas infirma sit ad regnum Dei possidendum, vel quod fides gravetur annis; sed quicunque recedit a patre, exsul patriae et civis mundi factus, merito patrimonium vastat. Et postquam omnia consumpsisset, facta est fames valida in regione illa, et ipse coepit egere. A patre acceperat facultatem, ut invisibilia ejus per ea quae sunt visibilia cognosceret, et ex pulchritudine creaturarum consequenter intelligeret creatorem. Nunc vero fames in regione longinqua est, indigentia verbi veritatis in oblivione Creatoris. Egere coep
Abbreviated transcription (Latin):
xcix iustis qͥ ñ indigent penitentia. Ple rũq
hii qͥ mullis se op̃sos peccatoꝵ molib seiunt¬
pigͥ rrinanent ad exerrenda bona ut securi. qd̾
ñ ꝯmiscrt mala gͣuiora. atcont᷑ ñ ñꝙͣ. hii qͥ se illicita
egisse meunner̃t. ipso dolore ꝯpuncti. in ardesc̃t
ad amorẽ cd̃i. Maiꝰ gͦ gaudiũ fit ĩ celo de peccatore
ꝯu̾so. ꝙͣ de stante tusto. Nã ⁊ dux ĩ p̃lio plꝰ ilłi m¬
lit̾e dilig̾. qui pꝰ fugã reu̾sꝰ fortit̾ hostẽ p̃mit. qͣ il
głi utpote rationales gaudent de reconciliatos
homine. incendit nos ad ꝓbitatẽ. ut agamꝰ qͦd illt̾
gͣtũ sit quoꝵ & affectare patͦcinũ. & offensã ti¬
mere debemꝰ. I t̾tia qͥdẽ ꝑabola de peccatoꝵ suscepti¬
one ñ suũ tantũmꝰ suoꝵq gaudiũ dns demonstiait
s uimudentiũ murmͣ rep̃hendit Lcxe.¬

Expanded text:
 justis qui non indigent poenitentia. Plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciuntpigri remanent ad exercenda bona, ut securi quod non commiserunt mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se illicita egisse meminerunt, ipso dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei. Majus ergo gaudium fit in coelo de peccatore converso, quam de stante justo. Nam et dux in praelio plus illum militem diligit, qui post fugam revergeli, utpote rationales, gaudent de reconciliato sibi homine, incendit nos ad probitatem, ut agamus quod illis gratum sit, quorum et affectare patrocinium et offensam timere debemus. In tertia quippe parabola de peccatorum susceptione, non suum tantummodo suorumque gaudium Dominus demonstrat, sed et invidentium murmur reprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ dico uob̾. quia gandebit suꝑ cã mag̃ ꝙͣ suꝑ
nonaginta nou̾e. q̃ ñ errauer̃t. ⁊ ñ ⁊̃digent ps¬
nitentia. Licet pastor multo pbꝰ mmirũ diligat
staurata multis modis se gaude ostendit. Sic qͦ
saluator de reꝑatione gen̾is humam magis gau¬
det. ħ ẽ magis & płibꝰ argum̃tis ostendit se gau¬
de. ꝗͣ de angłoꝵ stabilitate. Uł ita. Magis gau¬
det .i. magis gaude nos inde facit. Sic ñ ẽ uolũ¬

Expanded text:
dico vobis quia gaudebit super eam magis quam super nonaginta novem quae non erraverunt, et non indigent poenitentia. Licet pastor multo plus nimirum diligastaurata multis modis se gaudere ostendit. Sic quoque uoque Salvator generis humani magis gaudet, hoc est magis et pluribus argumentis ostendit se gaudere, quam de angelorum stabilitate. Vel ita magis gaudet, id est magis gaudere nos inde facit. Sic non est volun
Abbreviated transcription (Latin):
pientie se a uicus emundant. bene addidit. & oĩs
iuctima saliet᷑. Itaq uictima tał. ñ solũ sale asꝑg̾r
s &e igne consumitur. ꝙ nͥ peccati tm̃ ꝯtagio pel¬
lit᷑. s ab electoꝵ m̃te. ipsa etiã uite p̾sentis q̃ in
ciis sal deb offerri. qi nullũ ẽ opꝰ bonĩi sineᷤ
sapientia. Ignis in altari sacͥficia consunit. de qͦ
ignis tribulationis qͦ patientia fideliũ excrret᷑

Expanded text:
pientiae se a vitiis emundant, bene addidit, et omnis pientiae se a vitiis emundant, bene addidit, et omnis victima sale salietur. Itaque victima talis non solum sale aspergitur, sed et igne consumitur; quia non peccati tantum contagio pellitur, sed ab electorum mente ipsa etiam vitae praesentis, quae in ciis sal debet offerri, quia nullum est opus bonum sine sapientia. Ignis in altari sacrificia consumit, de quo ignis tribu
Abbreviated transcription (Latin):
lationis euellas annicos ita tͥ utiles. ut manꝰ. pes. ocłs.
si te ad gehennĩa there uelint. ꝙ oĩs qͥ uictima dđi
ẽ purgatorio igne examinabr̾. ⁊ int̾im ratione sa¬
pientie salit᷑. dũ sanguinis corruptio que pittre
t̾uniũ solet nasci de corruptione carnis ⁊ sanguinᷤ.
Iõq caro recens sale condit᷑. ut exficcato humore san¬
guinco u̾mesc̾e nequeat. Caro gͦ ⁊ sangitis u̾ines cre¬
at. quia delectatio carnał cui condim̃tũ ꝯtiuentie
ñ resistit. penam luxuriosi generat etña. Cuiꝰ fecorẽ
qͥs qͥs uitare desid̾at. corpꝰ sale ⁊ttnentie. ⁊ m̃itẽ stude¬
at condim̃to sap̃ie. ab erroris ⁊ uitioꝵ labe castiga¬
re. alr̃. Mire dictum ẽ. oĩs igne saliet᷑. Que en̾iuicdti¬
ma sale salit᷑ ueris. putredin̾e arcet. q̃ uͦ igne sale
asꝑso carnẽ ꝙͦ consumit. ħ scł̾m legẽ in hostiis fi-
sc̃i sp̃c do uictina digna consec̾tur. & qr sale sa¬

Expanded text:
lationis evellas amicos ita tibi utiles, ut manus, pes, oculus, lationis evellas amicos ita tibi utiles, ut manus, pes, oculus, si te ad gehennam trahere velint; quia omnis qui victima Dei est, purgatorio igne examinabitur: et interim ratione sapientiae salitur, dum sanguinis corruptio, quae putredvermium, solet nasci de corruptione carnis et sanguinis. Ideoque caro recens sale conditur, ut exsiccato humore sanguineo, vermescere nequeat. Caro ergo et sanguis vermes creat; quia delectatio carnalis, cui condimentum continentiae non resistit, poenam luxuriosis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis vitare desiderat, corpus sale continentiae et mentem studeat condimento sapientiae ab erroris et vitiorum labe castigare. Aliter: Mire dictum est, omnis igne salietur. Quae enim victima sale salitur, vermis putredinem arcet; quae vero igne sale asperso, carnem quoque consumit Hoc secundum legem in hostiis fiebsancti Spiritus Deo victima digna consecrantur. Et quia sale sa
Abbreviated transcription (Latin):
tuti s̃ debeant uid̾i ex hac beniuolentia. ꝙ n̾dũ
sunt abluti baptismo. tñ miscłia di ĩa ita eos gub̾¬
nat. ut ad eã ꝑueniant. atq ita securi deħ scł̃o ab
in et̾tia penã ꝑtrahant. Qs m̃broꝵ corꝑaliũ nõie
a corꝑe.ħ ẽ ab initatis societate. ut sñ his potiꝰ eat᷑
ad uita. ꝗͣ cũ eis in gehenniã. E siõib bonis qͥbꝰ de
eis notitia ẽ. hac ꝑu̾sitate innotescunt ab õiũ
penitꝰ socictate. atq: ab ipsa diuinoꝵ sacͣmtoꝵ par¬
ticipatione seꝑant᷑.Si aũt quibꝰ dã nota ẽ eoꝵ ꝑu̾
sitas. płib au̾t ignota. ita tolerandi sunt. sic̃ ante
etas deseraf. h facuiit qͥ hñt iͥ scipsis salẽ ⁊ pacẽ
hñt inł se. .R.
Inu̾me putͣdinẽ gehenne. in igne ardorẽ desig¬
nat. Siͤ enĩ i̾nñe dicit seram scelerũ penittidinem
q̃ nũꝙ̃ in torm̃tis conscientiã morde cessabit. ut igniᷤᷤ
sit pena extͥusetꝰ. u̾mis dolor intiꝰ. Iõ au̾t ꝑ ign̾e tͥbu¬

Expanded text:
tuti sibi debeant videri ex hac benevolentia, quia nondum sunt abluti baptismo, tamen misericordia Dei jam ita eos gubernat, ut ad eam perveniant, atque ita securi de hoc saeculo absin aeternam poenam pertrahant. Quos membrorum corporalium nomine  hoc est, ab unitatis societate, ut sine his potius eatur ad vitam, quam cum eis in gehennam. Et si omnibus bonis, quibus de eis notitia est, hac perversitate innotescunt, ab omnium penitus societate, atque ab ipsa divinorum sacramentorum participatione separentur. Si autem quibusdam notsitas, pluribus autem ignota, ita tolerandi sunt, sicut ante etas deseratur. Hoc faciunt qui habent in seipsis salem, et pacem habent inter se. R.verme putredinem gehennae, in igne ardorem designat. Sic enim vermem dicit seram scelerum poenitudinem, quae nunquam in tormentis conscientiam mordere cessabit, ut ignis sit poena extrinsecus, vermis dolor interius. Ideo autem per ignem tribu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ diuinitatẽ głificata domꝰ eu̾tur: ꝙ huma¬
na ꝯscĩa reatꝰ sui consid̾atione ꝑturbatur. Sic
gͦ dragma reꝑitur. ꝙ ĩ hõie similitudo creatoriꝰ
reꝑat᷑ amicas & uicinas. dic̃ potestates angłicaᷤ. q̃
tanto fõ uxta suꝑtia sapientiã. qͣnto t̾am uici¬

Expanded text:
ne per divinitatem glorificata, domus evertitur, quia humana conscientia reatus sui consideratione perturbatur. Sic ergo drachma reperitur, quia in homine similitudo Creatoris reparatur. Amicas et vicinas dicit potestates angelicas, quae tanto juxta sunt paternam sapientiam, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ign̾e etͥnĩi. Quia supͣ docuit ne scandalizaremꝰ
credentes. ãmonet qͣntũ cau̾e debemꝰ eoꝰ qͥ scanda¬
lizant cũ parũ distet in uitio falłe uł falli. Scanda¬
lirat aũt qͥ dicto uł facto munꝰ recto. occasionẽ
dat ruine. aut bonũ lege h ꝓ meliꝰ. aidꝙͣ ꝓñ. sic̃ ibi¬

Expanded text:
 BEDA. Quia supra docuit, ne scandalizaremus credentes, admonet quantum cavere debemus eos qui scandalizant, cum parum distet in vitio fallere vel falli. Scandalizat autem, qui dicto vel facto minus recto occasionem dat ruinae. Aut bonum lege hic pro melius, aut pro quam
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ adu̾sꝰ illũ ñ ẽẽ in qͣntũ cũ illo ẽ. sic̃ iste
qͥ in ħ qd̃ in nomine. xͥ uirtutes faciebat. ñ erat
contrariꝰ discipłis. s in ħ qd̾ in societate. eoꝵñ
erat. Uñ dñs dix̃ eis. Nolite ꝓhib̾e eum. unita¬
tẽ eccłie debebant ei suadere. ñ illud in qͦ cũ ilł
erat ꝓhib̾e sic̃ catholica eccłia ñ imꝓbat in ħeci¬
siue u̾itate aꝑc annuntietur. in hoc gaudco

Expanded text:
lo est, sicut iste qui in hoc quod in nomine Christi virtutes faciebat, non erat contrarius discipulis, sed in hoc, quod in societate eorum non erat. Unde Dominus dixit eis: Nolite prohibere eum. Unitatem Ecclesiae debebant ei suadere, non illud in quo cum illis erat, prohibere, sicut catholica Ecclesia non improbat in haeretisive veritate Christus annuntietur, in hoc gaudeo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eñi ut ueniant scandala. ueruntñ
ue hõi. ꝑ quẽ scandalũ uenit. Sic̃ necesse
ẽ ign̾e calere. niuẽ uͦ frigere. ita etiã nesse
ẽ ut uqͥtas mundi erroribꝰ plemi scandala
pariat. ꝑfectoꝵ uͦ caritas. pietatis oꝑibus
luceat. Ueruntũ qi nulla necessitas cogit huma
ait uenire scandala. q ad sacm̃tũ reddende no¬
b et̾nitatiꝰ. oĩs ĩ eo passionis humilitas eẽ explẽ¬
da. Iħ ñaq ignorantia pluriiũ detinet᷑ humana:
qd̃ sub deformitate crucis: et̾ne głe donnũũ nolit

Expanded text:
veniant scandala. Verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Sicut necesse est ignem calere, nivem vero frigere, ita etiam necesse est, ut iniquitas mundi erroribus pleni, scandala pariat; perfectorum vero charitas, pietatis operibus luceat. Verumtamen quia nulla necessitas cogit humanait venire scandala, quia ad sacramentum reddendae nobis aeternitatis omnis in eo passionis humilitas esset explenda. In hoc namque ignorantia plurimum detinetur humana, quod sub deformitate crucis, aeternae gloriae Dominum nolit
Abbreviated transcription (Latin):
no celoꝵ. Si qͥs uult pͥmꝰ es̃ erit oĩũ nouissimꝰ. &
mist̾. E qͥ susceꝑit uñu paruulum talẽ in nomi¬
ne meo: ine suscipit. In fut᷑o quidẽ sc̃oꝵ collegio
nulla erit officioꝵ p̾latio. Ueruntam̃ ibi scĩtate
maior. eris int̾ aliqͦs. uł ⁊̃ unꝰ de pͥmis. scd̾m qd̵¬
ħ rationis iuuante industa. mag̃ sequeris for¬
mã uͥtutis ꝙͣ natura duce puer obseruat. Qau̾t
ad maiora confoueat. Hinc paulꝰ philippenses¬
uocat gaudiũ suũ. ⁊ coioña. Illo aũt usu qͦ decer¬
tissime frit᷑is ut iam de existentibꝰ loqͥm᷑. accipe
dictũ. ħ ẽ maior in regno celoꝵ. O sitꝑiꝰ. Qs pu

Expanded text:
ult primus esse, erit omnium novissimus et minister. Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. In futuro quidem sanctorum collegio, nulla erit officiorum praelatio. Verumtamen ibi sanctitate major eris inter aliquos, vel etiam unus de primis, secundum q rationis industria magis se queris formam virtutis, quam natura duce puer observat. Qui autem ad majora confoveat. Hinc Paulus vocat Philippenses gaudium suum et coronam. Illo autem usu, quo de certissime futuris ut jam de existentibus loquimur, accipe dictum, hic est major in regno coelorum: et su
Abbreviated transcription (Latin):
du̾ maris. Qscandalirat᷑ paruulꝰ ẽ maiores enĩ
scandala ñ recipiunt. Recte gͥ qͥ scandalira ri
pot̾ pusillꝰ appellatur. qi magnꝰ quicqͥd patiat᷑
ñ declinat a fide. Scdm ritũ ꝓtuntie loqͥr de
mola asinaria. qͦ maioꝵ cͥminũ ista apud uetes
uideos pena fuit. ut in ꝓfuindũ ligato saxo ad
collũ rei dem̾gent᷑. ħ sententia generał ẽ tã
ad om̃s ꝗͣ ad apłos. qͥ si de honore contend̾e ꝑsiste¬
rent. qͥs eoꝵ maior eẽt ꝑderent ꝑ suũ scandalũ
illos. qͦs ad fide uocabant. Sensꝰ ẽ. Expedit.i.

Expanded text:
ui scandalizatur, parvulus est. Majores enim scandala non recipiunt. Recte igitur qui scandalizari potest, pusillus appellatur. Quia magnus quidquid patiatur, non declinat a fide. Secundum ritum provinciae loquitur de mola asinaria, quo majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuit, ut in profundum, ligato saxo ad collum, rei demergerentur. Haec sententia generalis est tam ad omnes quam ad apostolos, qui si de honore contendere persisterent, quis, eorum major esset, perderent per suum scandalum illos, quos ad fidem vocabant. Se
Abbreviated transcription (Latin):
uerant. de pͥncipatu: dns in domo docet eos su¬
ꝑbiã in humilitate inutare. Pncipes eñi labo¬
rant. hunules quiescunt. Paruulꝰ ñ ꝑseuerat ĩ
ira. ñ meminit lesionis. ñ in pulchra muliere
delectatur. honorẽ ambitione ñ appetit. Tale¬
ẽ gͦ qd dicit. Nͥ unmnocentiã pueri habuerttiᷤ. ñ in¬
tͣbitis in regnũ celoꝵ. Qd̾ aũt mairo referente c̃õ¬
plexꝰ ẽ puerti signficat humiles dignos et̃ suo
ꝯplexii. qui uere possunt głiari aodic̾e. Lenia eiꝰ
sub capite meo.⁊ dext̾a illiꝰ amplexabr̾ me. Qc̃q

Expanded text:
verant de principatu. Dominus in domo docet eos superbiam in humilitatem mutare. Principes enim laborant, humiles quiescunt. Parvulus non perseverat in ira, non meminit laesionis, non in pulchra muliere delectatur, honorem ambitione non appetit. BEergo quod dicitur: Nisi innocentiam pueri habueritis non intrabitis in regnum coelorum. Quod autem Marco referente complexus est puerum, significat humiles dignos esse suo complexu, qui vere possunt gloriari et dicere: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amp
Abbreviated transcription (Latin):
Nilla hora cum domi ẽẽnt int̾rogabat eos. Qd in
uia tractabatis: At illi tacebant. Si qͥdẽ int̾ se in ina
disputauerant. qͥs eẽt illoꝵ maior. Iñ orta iudetur
disputatio discipłoꝵ de pͥmatu. ꝙ uid̾ant petrũ
⁊ iacobũ. ⁊ ioħem ductos in montẽ seorsũ. ad ali¬
qͥd secretũ eis credendũ. S ⁊ petͦ audierant claues
regni celoꝵ ꝓmissas. eccłiãq supͣ petrã fidĩ. a qua
ipse nom̃ acceꝑat edificandam. atq tͥbutũ parit̾¬

Expanded text:
 In illa hora cum domi essent, interrogabat eos: Quid in  In illa hora cum domi essent, interrogabat eos: Quid in via tractabatis? At illi tacebant. Siquidem in via inter se disputaverant quis esset illorum major. BEDA. Inde orta disputatio discipulorum de primatu, quia videbant Petrum, et Jacobum, et Joannem ductos in montem seorsum, ad aliquid secretum eis credendum. Sed et Petro audierant claves regni coelorum promissas, Ecclesiamque supra petram fidei, a qua ipse nomen acceperat aedificandam, atque tributum parit
Abbreviated transcription (Latin):
& aꝑto ore ciꝰ uiuienies staterẽ. illũ sumens da eiꝰ
ꝓ me & te. Qd pͥmũ h mirer nescio. an p̃scientiã sta¬
teris in ore piscis. an magnitudinẽ uͥtutis. si ad
u̾bũ eiꝰ mox stat̾ in ore piscis creatꝰ ẽ. Iste piscis
qui in maris gurgitibꝰ erat mystice intelligr pͥmꝰ
adã. lib̾atus a scdo adam. Piscator hominũ petrꝰ
doctͥne haniũ msit in scło. ut appositi cibi dulce¬
dine uagantes eo fluctuantesq ꝓtraħet. Stater ẽ
ꝯfessio. Stat̾ dr̃ qͥ duo didragna ht̃. qͦ caro serui ⁊
dũi lib̾antur. Bñ datur idẽ p̾ciũ. s diuisũ. qr dñs¬
ꝑu̾itatis ꝯfessionẽ tͣnsiuit a uoluntariis passiõibꝰ
suis. ad impassibilitatẽ carins. s nos a peccati cap¬
tiuitate. ⁊ necessaria corrciptione lib̾auit. Uł sum¬
plicit̾ hoc intellectũ edificat auditorẽ. cũ d̃ns tan¬
te pauꝑtatis fu̾it. ut uñ tͥbuta reddet ñ haberet.
Si qͥs obiciat uida portare pocumã iulocuł. respõ¬

Expanded text:
ore ejus invenies staterem: illum sumens, da eis, pro me et te. Quid primum mirer hic nescio, an praescientiam stateris in ore piscis, an magnitudinem virtutis, si ad verbum ejus mox stater in ore piscis creatus est. Iste piscis qui in maris gurgitibus erat, mystice intelligitur primus Adam liberatus a secundo Adam. Piscator hominum Petrus, doctrinae hamum misit in saeculo, ut appositi cibi dulcedine vagantes ex eo fluctuantesque protraheret. Stater est confessio. Stater dicitur, qui duo didrachmata habet, quo caro servi et domini liberantur. Bene datur idem pretium, sed divisum; et itatis confessionem transivit a voluntariis passionibus suis ad impassibilitatem carnis, sed nos a peccati captivitate et necessaria corruptione liberavit. Vel simpliciter hoc intellectum, aedificat auditorem, cum Dominus tantae paupertatis fuerit, ut unde tributa redderet, non haberet. Si quis objiciat Judam portare pecuniam in loculis, respon
Abbreviated transcription (Latin):
cont̾stati sunt uehem̃t̾ Sc̃ꝑ dñs ꝓsꝑis miscett̾¬
stia. ut cũ repente uem̾int. ñ t̾reant apłos. E si
eos ꝯcstat. qd̾ occidendus ẽ deb leificare resurre¬
ctio. Qd̃ au̾t iuxta marcũ ⁊ lucã aliqͥ u̾bũ ignora¬
bant ñ tam ingenii tarditate. ꝗͣ amore. ꝯtingebat.
qr quẽ uerũ dm̃ cognoscebãt mor̾tuͬum trrdẽ neqͥ¬
bant. Ee qura ꝑ siguras sepe loqtebat᷑. putabant ħ¬

Expanded text:
miscet tristia, ut cum repente venerint, non terrent apostolos. Et si eos contristat quod occidendus est, debet laetificare resurrectio. Quod autem juxta Marcum et Lucam aliqui Verbum ignorabant, non tam ingenii tarditate, quam amore contingebat; quia quem Deum verum cognoscebant, moriturum credere nequibant. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ĩoris nr̃i homuinis caput uitioꝵ sentinaᷤ ñ so¬
lũ ad p̾sens exhaurit. s ⁊ in fut᷑um ne recolligi
ualeant p̃cauet. Sic gͦ lege. Si habueritis fidẽ
inc̃omoditatis impossibile erit uob̾ ad curan
mori in flore albet. formatꝰ rutilat. mat᷑itate i¬
grescit. sic diabolꝰ flore angłice nat᷑e. ⁊ potestate
rutilanti p̃uaricando tetro inhorruit odore. qͥ
fert. sic noxia tollit. Alit̾ E montẽ tñsferendũ.
ꝑ arborẽ moru̾ eradicanda ⁊ tͣnsplanpandã pot̾
intelligi. qr ꝯsũmate fidi indiciũ sit. u̾ ratio

Expanded text:
interioris nostri hominis caput, vitiorum sentinas non sointerioris nostri hominis caput, vitiorum sentinas non solum ad praesens exhaurit, sed et in futurum, ne recolligi valeant, praecavet. Sic ergo lege: Si habueritis fidem incommoditatis impossibile erit vobis ad curanmori in flore albet, formatus rutilat, maturitate nigrescit. Sic diabolus flore angelicae naturae et potestate rutilanti, praevaricando tetro inhorruit odore qui fert, sic noxia tollit. Aliter: Per montem transferendum, per arborem morum eradicandam et transplantandam, potest intelligi; quia consummatae fi
Abbreviated transcription (Latin):
iunio passiones corꝑiᷤ. oratione sanant᷑ pesteᷤ m̃¬
tis. Sic gͦ gͣnior diaboli ꝑt̾uitas suꝑat᷑. sic qͦ ira dm̃
cũ ĩ ultionẽ nĩoꝵ scelerũ fu̾it accensa. t̾aqͣ. singłã¬
buero. ita ut montes tͣnsferã magna ẽ fid̃es q̃
gno sinaꝑis ꝯꝑatur. ñ parua ut qͥdã putant.
Montis tͣnslatio ñ eiꝰ significatur. quẽ ocłis
carns ꝯspicunꝰ. s illiꝰ qui a dño tͣnslatꝰ suerat.
ex limatico. uñ stulti st̃. dicenttᷤᷤ apłos ne paruã
fidẽ habusse. qr montes nultꝰ eoꝵ tͣnstulit. Gra¬
nũ sinapis ltum ⁊ cribratũ. tepide pingui mulse
ammixtũ. si ieuinꝰ gtͣ sols uł in balneo gargarizes
om̃em noriu̾ humorẽ de capite pͣgat. ⁊ inmincu¬
tul imbetillitatũ fac̃ ꝑicła uitari. Sic fides t̾epta¬
tionũ pistillo ꝓbata. ⁊ ab õium leuiũ cogitatio¬
nũ suꝑficie cͥbro discretionis castigata. & ꝑfecte
dilectionis dulcorata melle. oĩs de corde. qd̃ ẽ

Expanded text:
unio passiones corporis, oratione sanantur pestes mentis. Sic ergo gravior diaboli protervitas superatur; sic quoque ira Domini cum in ultionem nostrorum scelerum fuerit accensa, tanquam singulabuero, ita ut montes transferam . magna est fides quae grano sinapis comparatur; non parva, ut quidam putant. Montis translatio non ejus significatur, quem oculis carnis aspicimus, sed illius qui a Domino translatus fuerat ex fidem habuisse, quia montes nullus eorum transtulit. Granum sinapis tritum et cribratum, tepidae pingui mulsae admistum, si jejunus contra solem vel in balneo gargarizes, omnem noxium humorem de capite purgat, et imminentium imbecillitatum facit pericula vitari. Sic fides tentationum pistillo probata, et ab omni levium cogitationum superficie cribro discretionis castigata, et perfectae dilectionis melle dulcorata, omnes de corde quod est
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾e q̃ me conting̃. E diuisit ilł sub̾am. ho qui
duõ filios hu̾it ds̃ pat̾ int̾ellig̾r. duoꝵ popłoꝵ
creator. Maior filiꝰ ẽ. qͥ ꝑmansit ĩ cultura uniꝰ dĩ.
minor uͦ qui ydola coluit. Sub̾a diuisa. sensꝰ ra¬
tionał ẽ ĩ hõie. Hanc minor filiꝰ a pat᷑ expetiit qͣn¬

Expanded text:
o qui duos filios habuit, Deus Pater intelligitur, duorum populorum creator. Major filius est, qui permansit in cultura unius Dei: minor vero, qui idola coluit. Substantia divisa, sensus rationalis est in homine. Hanc minor filius a patre expetiit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Sub asim qͥdẽ nomine. gentilis popłs fraqͤnter
in scͥpt᷑is nuncupat᷑. ħ alligatꝰ ẽ ad molã. ħ ẽ
ad lapideos dos. cirra quos cecis ołis erroris
sui gyro ꝓtrahit᷑. ⁊ sic cũ sua sacrilega mola.
dem̾gitur. fluctib iudicandi scłi. Sensꝰ gͦ ẽ. Me

Expanded text:
Sub asini quidem nomine, gentilis populus frequenter in Scripturis nuncupatur. Hic alligatus est ad molam, hoc est, ad lapideos deos, circa quos caecis oculis erroris sui gyro pertrahitur, et sic cum sua sacrilega mola demergitur fluctibus judicandi saeculi. Sensus ergo e
Abbreviated transcription (Latin):
& alia multa que tradita sunt ut seruare. bap¬
tismata calicũ. & urceoꝵ. ⁊ eram̃toꝵ. & lectoꝵ
&. alia similia his faciunt multa. Aforo subau¬
dis redeuntes. nͥ lauent᷑. ñ comedunt. frustͣ
sic baptizant᷑. dũ in nomine saluatoris ñ ab¬
luunt᷑. Baptisma urceoꝵ. ⁊ calicũ dicit. ablu¬
tiones uasoꝵ. quas faciunt uidĩ. ut ipsimun¬
di uideant᷑ in corꝑe: ñ curanto peccata infi¬
delitatis a se expellere. at uͦ in uanũ uasoꝵ
baptismata seruant. qͥ cordiũ suoꝵ & corꝑm
sordes negligunt. Uñ paulus. Uoluntas dĩ est.
ut abstineatis a fornicatione. ut sciat unusqͥsq
ur̃m suũ uas possidere. in scificatione & honore.
Suꝑstitiosa hõiũ tͣditio. p̃cip̃ crebriꝰ lauari ad
manducandũ. & alia huiꝰmodi inutilia. s ne¬
cessaria doctrina u̾itatis. iubet eos qͥ pan̾e uite
manducare desidaut. crebro elemosinax. lac̃¬
maꝵ. alioꝵq iustitie fructũ. fom̃to sua oꝑa pͣget¬

Expanded text:
multa qaae tradita sunt illis servare, baptismata calicum et urceorum et aeramentorum et lectorum, et alia similia his faciunt multa. BEDA. A foro, subaudis redeuntes, nisi laventur, non comedunt; frustra sic baptizantur, dum in nomine Salvatoris non abluuntur; baptismata urceorum et calicum dicit ablutiones vasorum, quas faciunt Judaei, ut ipsi mundi videantur in corpore, non curantes peccata infidelitatis a se expellere. At vero in vanum vasorum baptismata servant, qui cordium suorum et corporum sordes negligunt. Unde Paulus: Voluntas Dei est, ut abstineatis vos a fornicatione, ut sciat unusquisque vestrum suum vas possidere in sanctificatione et honore . Superstitiosa hominum traditio praecepit saepius lavari ob manducandum, et alia hujusmodi inutilia; sed necessaria doctrina veritatis jubet eos qui panem vitae manducare desiderant, crebro eleemosynarum, lacrymarum, aliorumque justitiae fructuum fomento sua opera purga
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. s qd ꝓcedit ex ore. ħ coinqͥnat homiñe.
Hsententia si tota de ore corꝑis accipiatur. ob¬
surda ẽ. Neq eñ quẽ ñ coinquinat cib. coiꝰ¬
quinat uonitꝰ Cidꝰ quippe mos intrat. uo¬
mitꝰ ex ore ꝓcedit. s ꝓculcdubio. ꝓpͥora u̾ba ꝑti¬
nent ados carnis uͥdicit. n qd intrat in os coiqͥ¬
nat hoĩem. posti̾ora aut ad os cordis uͥ ait. s qd̾

Expanded text:
hominem; sed quod procedit ex ore, hoc coinquinat hominem. quae sententia si tota de ore corporis accipiatur, absurda est. neque enim quem non coinquinat cibus, coinquinat uomitus. cibus quippe in os intrat, uomitus ex ore procedit. sed procul dubio priora uerba pertinent ad os carnis, ubi ait: non quod intrat in os, coinquinat hominem; posteriora uero ad os cordis, ubi ait: sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
longani mitas. & cet̾a. Est autẽ caritas
mot᷑ animi ad fruendũ dõ ꝓpt̃ ipsũ. &s se
& ꝓrimo ꝓpt̃ dm. Id elig̾e̾ płudentia est¬
& nullis uide au̾ti molestiis fortitudo est.
nulł illecebris cẽꝑantia ẽ. nulla sitꝑbia
iusticia ẽ. Hic st̃ hȩ uͥtutes in actu: in e¬
t̾na beatitudine in effectũ. hic in oꝑe. ibi in
mercede. Hic in officio. ibi insine. Cupidi
flagitia pͥora st̃ quȩ cũ ex in annũnt ammũ
& ad qͣndã egestatẽ ꝑduxerint. in facinora ꝓsilit᷑.
Recusat ẽẽ incorpe. qͥ ñ uult odiũ mundi
sustine̾ cũ capite. Si de mundo fuissetis.
mundꝰ qͣd suũ erat diligeret. Si malus
punit scelera mali ex parte muntꝰ odit qͦd
suũ ẽ dñ punit. ex parte amat. qr malus fauet
mał. Odit mundꝰ in se naturã: diligit uiciũ.
Diligit ini qͥtatẽ: odit animã suã. Nlob̾ uͦ de

Expanded text:
. Est autem charitas motus animi ad fruendum Deo propter ipsum, et se et proximo propter Deum. Id eligere, prudentia est; nullis inde averti molestiis, fortitudo est; nullis illecebris, temperantia est; nulla superbia justitia est. Hic sunt hae virtutes in actu, in aeterna beatitudine in effectu; hic in opere, ibi in mercede; hic in officio, ibi in fine. Cupidiflagitia priora sunt, quae, cum exinaniverunt animum et ad quamdam egestatem perduxerint, in facinora prosilituRecusat esse in corpore, qui non vult odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret. Si malus punit scelera mali, ex parte mundus odit quod suum est, dum punit; ex parte amat, quia malus favet malis. Odit mundus in se naturam, diligit vitium; diligit iniquitatem, odit animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
serit. mittet᷑ foras sic̃ palmes & arescet. & colli¬
gent eũ & inignẽ mittent & ardet. Ligna ui
tis tanco st̃ concẽptibiliora si inuite ñ manserĩt.:
sa. nullis agͥcolarũ usib ꝓsunt. nulł fabrilibꝰ
oꝑib doputant᷑. Unũ ẽ duob paltuti congruit
aut uitis aut ignis. Ut gͦ in igne ñ sit. ex

Expanded text:
serit, mittetur foras sicut palmes, et arescet, et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, sa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, au
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ iłic. am̃ am̃ dico uob̾. añꝙ̃. abrahã fieret ego
sũ. N ait fui s sũ. qr diuinitas tẽpꝰ ñ ħt. Ab
intuitu carnis ad diuinitatẽ tͣbit. s duri ut la¬
pides putant hoc ẽẽ blasphemiã. O ulert̃ gͦ
lapides ut iacerent in eũ. Iħc aut̃ absꝯdit se. &
exiuit de tẽplo. Quẽ intellig̾e̾ ñ pot̾ant. obru

Expanded text:
 Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret ego sum. » Non ait fui; sed sum, quia Divinitas tempus non habet. Ab intuitu carnis, ad divinitatem trahit; sed, duri ut lapides, putant hoc esse blasphemiam. « Tulerunt ergo lapides ut jacerent in eum. Jesus autem abscondit se, et exivit de templ
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Nonne bñdicimꝰ nos qr samaritanꝰ es tu. & de¬
monũ habes  Receꝑant samaritani dñm qñ
locutꝰ ẽ imilieri ad fontẽ. & cũ eis ꝯu̾satꝰ. erat.
Uocant gͥ uidȩi eũ samaritanũ. qͣi peccatorẽ.
qr peccatores illos reputabant. nec eis coute¬
bant᷑. Respoñ iħc. Ego demoniũ ñ habeo.
s honorifico patrẽ meũ. & uos inhonorastis me.
Alt̾m de duobꝰ obiectis negauit. Samaritanꝰ
cĩ int̃p̃tat᷑ custos. & custodẽ se ẽẽ ñ negauit.
ciuitatẽ. frust᷑ uigilat qͥ cͦtodit eã. sl ꝯtumeliosa
u̾ba respondit. qͥ uere responde posset. uos
demoniũ habetis. S suꝑbia nr̃a hic confundif᷑.
falsas ꝯtumelias accipimꝰ. eoꝵ &̃ uera mala ta¬
ceamꝰ. neminist̾iũ iuste correptioĩs in arma
u̾tamꝰ furoris. Ego aut̃ głam meã ñ q̃ro.

Expanded text:
onne bene dicimus nos quia Samaritanus es tu et daemonium habes? » Receperant Samaritani Dominum, quando locutus est mulieri ad fontem, et cum eis conversatus erat. Vocant igitur eum Judaei Samaritanum quasi peccatorem, quia peccatores illos reputabant, nec eis contebantur. « Respondit Jesus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. » Alterum de duobus objectis negavit. Samaritanus enim interpretatur custos: et custodem se esse non negavit. todit eam . Non contumeliosa verba respondit, qui vere respondere posset: vos daemonium habetis. Sed superbia nostra hic confunditur. falsas contumelias accipimus, eorum etiam vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis, in arma vertamus furoris? Ego autem gloriam meam non quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
inflatioe discreta. Scđm penale iudiqũ
pat̃ ñ udicat q̃ ꝙͣ. s om̃e iudiciũ diciun¬
debit filio. scđm uidiciũ discretio̾is iudicat
ut in psalmo. Iudica me ds. huiꝰ iudicii ex po¬
sitio seqͥt̃. Et discerne in qͥt causã meã de gete
ñ scã. Si milst̃ duas temptatiões incelligimꝰ. una¬

Expanded text:
ale judicium Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; secundum judicium discretionis judicat ut in psalmo: « Judica me Deus . » Hujus judicii expositio sequitur: « Et discerne, inquit, causam meam de gente non sancta . » Similiter duas tentationes intelligimu
Abbreviated transcription (Latin):
zari. ut nob̃ insinuaret myst̾ũ bapteᷤ¬
mi. & sanctificaret aquas. Seruus autẽ
erpauit illũ ad se uenisse ut baptizaret᷑.
cum nulla in eo culpa eẽt. Uñ intellig̾t qd̾
hic dicit ioħs. ego a te debeo baptirari. hoc eẽ
qͦd ipse alibi ai. Ecce agnus di ecce qui tol¬
lit peccata mundi. Ab illo gͦ debuit ipse ioħs
baptizari .i. a peccato originali mundari. Si¬
ne mͦ inqͥt dns me a te baptiraril aqͣ: ut tui
postinodũ a me baptireris in sp̃u. Sic decet
nos implere oñem iusticiã .i. docere & exẽplũ
dare omis iustitie. Qui xp̃i baptismũ suscip
miseretur amine sue. placens dõ. salutis mede¬
lam suscipiens. ⁊ humilit̾ subditur creator
suo. eiꝰ institutioni obediens ꝓrimũq erem
gnouisset uistitiã sio debere compleri. tunc
dimisit cum baptirari a se & consensit. Quia
uera humilitas ẽ quam obedientia comes ñ
deserit. officium qd̃ pꝰ expauit. obediens un¬

Expanded text:
zari, ut nobis insinuaret mysterium baptismi, et sanctificaret aquas. Servus autem expavit illum ad se venisse ut baptizaretur, cum nulla in eo culpa esset. Unde intelligitur quod hic dicit Joannes, Ego a te debeo baptizari, hoc esse quod ipse alibi ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ab illo ergo debuit ipse Joannes baptizari, id est a peccato originali mundari. Sine modo, inquit Dominus, me a te baptizari in aqua, ut tu postmodum baptizeris a me in spiritu. Sic decet nos implere omnem justitiam, id est docere et exemplum dare omnis justitiae. Qui Christi baptismum suscipit, miseretur animae suae placens Deo , salutis medelam suscipiens; et humiliter subditur Creatori suo, ejus institutioni obediens: proximumque egnovisset justitiam sic debere impleri, tunc dimisit eum baptizari a se, et consensit. Quia vera humilitas est quam obedientia comes non deserit, officium quod prius expavit, obediens im
Abbreviated transcription (Latin):
me. qͥ contͣriꝰ es uoluntati mee. hic ñ dicit᷑
retro. ut subaudiatur. uade in ignẽ etͥnũ.
iure. Grece latria dicitur seruitus illa que
soli do conuenit. ñ creature. uñ paolatrie
nuncupantur hii qui sactificia que uni
dõ debent. ydolis impendunt. Dulia aũt

Expanded text:
me, qui contrarius es voluntati meae. Hic non dicitur retro, ut subaudiatur, vade in ignem aeternumvire. Graece latria dicitur servitus illa, quae soli Deo convenit, non creaturae. Inde idololatrae nuncupantur hi, qui sacrificia quae uni Deo debent,
Abbreviated transcription (Latin):
cia enim recte dicitur. subluitas ambitioĩs.
Sic etiam temptauit dum. s uictus recessit.
Que autem temptationũ pͥma fuerit. que
media queue ultima. & in qua forma tẽpta¬
tor accesserit. an in sua ꝓpͥa. an in hominis
spocie assumpta ñ multum refert ignorare.
Reliquit dñm diabobꝰ. usq ad tempꝰ postea
ꝑ udeos aꝑte eum impugnaturꝰ. Sic etiam
qñ non p̃ualet in temptatione. a nob̾ reced̃¬
tur ut homo. minist̾io utitur en̾głico ut ds̃.
es nos cum in heremo sc̃ẽ conu̾sationis besti¬
ales hominummores toleramꝰ minist̾ium an¬
głoꝵ merem᷑ a quib corꝑe soluti ad et̾na
gaudia tͣnsferamur.

Expanded text:
tia enim recte dicitur sublimitas ambitionis. tia enim recte dicitur sublimitas ambitionis. Sic etiam tentavit Dominum, sed victus recessit. Quae autem tentationum prima fuerit, quae media, quaeve ultima, et in qua forma tentator accesserit, an in sua propria, an in specie hominis assumpta, non multum refert ignorare. Reliquit eum diabolus usque ad tempus, postea per Judaeos aperte eum impugnaturus. Sic etiam quando non praevalet in tentatione, a nobis recedtur, ut homo; ministerio utitur angelico, ut Deus. Et nos cum in eremo sanctae conversationis bestiales hominum mores toleramus, ministerium angelorum meremur, a quibus corpore soluti, ad aeterna gaudia transferamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce angłi accesserunt. & mini¬
strabant ci. Consũmatam omẽm tẽptatio¬
nẽ dic̃. quia his trib temptationib conti¬
nentur ougies om̃ium uicioꝵ iohe attes¬
tante qui ait. Om̃e quod ininunido eꝰ con¬
cupisceintia carnis ẽ. et concupiscentia ocłoꝵ
& suꝑbia uite. E. in eugłica ꝑabola. tͥbus re¬
ꝓbi negociis ab et̾ne inte dapib excluduntur.
Primus dix̃. uillam emi. & c̾. Alter dix̃. Iuga
boum em quinq Aliꝰ dix̃. uxorem duci. Urori
appetitus ad concupiscentiã ꝑtinet. sicut gu¬
la. uille emptio. ad auariciam ce suꝑbiam. P¬
batio quinq iugoꝵ. refertur ad concupiscen¬
tiam ocłoꝵ. uͥ curiositas ẽ & uana gła. Tripli¬
ci telo hostis totidem arma defensionis op¬
pone. ut concupiscentia caris pellatur ie
Antiquum hominẽ suꝑauit diabolus gu¬
la. inuetito pomo. Uana gła suꝑauit eũ. di.¬
cens erius sicut dii. Auaricia etiam suꝑaũ
eũ. qn dixit. scientes bonũ & malum. Auati¬

Expanded text:
Et ecce angeli accesserunt et ministrabant ei. Consummatam omnem tentationem dicit, quia his tribus tentationibus continentur origines omnium vitiorum, Joanne attestante, qui ait: Omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae . Et in evangelica parabola tribus reprobi negotiis ab aeternae vitae dapibus excluduntur. Primus dixit: Villam emi, etc. . Alter dixit: Juga boum emi quinque. Alius dixit: Uxorem duxi . Uxoris appetitus ad concupiscentiam pertinet, sicut gula. Villae emptio, ad avaritiam et superbiam. Probatio quinque jugorum, refertur ad concupiscentiam oculorum, ubi curiositas est et vana gloria. Triplici telo hostis totidem arma defensionis oppone, ut concupiscentia carnis pellatur jejus. GREGOR. Antiquum hominem superavit diabolus gula in vetito pomo; vana gloria superavit eum, dicens: Eritis sicut dii . Avaritia enim superavit eum, quando dixit, scientes bonum et malum. Avari
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Iñ ẽ illud. Si uos ꝑsecuti fu̾int in u¬
nã ciuitatẽ fugite in aliã. Postꝗͣ ũ deficit
humana ꝓuidentia. si homo se totũ diui¬
ne cõmitit potentie: ñ ẽ dicenda tẽpta
It̾m assumpsit eũ diaboł i mõtẽ excelsũ ualde.
de ostendit ci om̃ia regna mundi. & głam
rau̾is me. In montẽ .i. supͣ montẽ ostendit
regna. ñ quod uisũ eiꝰ qui om̃ia iuidet am¬
plificauerit. s qͣntum in se fuit uerbo & pro¬
missione ostendit. uauitatẽ humane põ¬
pe ꝗͣ amabat. qͣsi spatiosam suadens ̃no ut
uł sic eũ sibi subiceret. Bene qd̾ lucas cõme¬
miorat. in mom̃to tẽꝑis temꝑalia monstrant᷑
qr cuo cadunt humane potestates. bicens ħ
om̃ia tͥ dabo. suꝑbe loquitur. ñ qͦd omĩa re¬
gua dare posset. Pcidens adoraueris dictũ
c̃. quia adoraturꝰ diabolum ante corruit.
Nota quia om̃is potestas & ordinatio potesta¬
tum a do ẽ. s a malo potestatis ambitio.
Potestas itaq diabolo ad tempus ꝑmissa

Expanded text:
Inde est illud: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Postquam vero deficit humana providentia, si homo se totum divinae committit potentiae, non est dicenda tentatIterum assumpsit eum diabolus in montem excelsum valde, et ostendit ei omnia regna mundi et gloriam raveris me. In montem, id est, supra montem ostendit regna; non quod visum ejus, qui omnia videt, amplificaverit; sed quantum in se fuit, verbo et promissione ostendit vanitatem humanae pompae, quam amabat quasi speciosam, suadens Domino ut vel sic eum sibi subjiceret. Bene quod Lucas commemorat, in momento temporis temporalia monstrantur, quia cito cadunt humanae potestates. Dicens: Haec omnia tibi dabo, superbe loquitur, non quod omnia regna dare posset. Procidens adoraveris, dictum est quia adoraturus diabolum, ante corruit. AMBR. Nota quia omnis potestas et ordinatio potestatum a Deo est, sed a malo potestatis ambitio. Potestas itaque diabolo ad tempus permissa,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs a suo sp̃u sit ductꝰ & statutꝰ illuc. Puma
uł puinałm ẽ fastigiũ .i. sũmitas. Solebãt
enim antiqͥ sic̃ adhuc fte in plurib locis suꝑi¬
ora domoꝵ. uł temploꝵ facere plano scemate.
ut ibi possent stare. & agere qd̾ uellent. Uñ

Expanded text:
Dominus a suo spiritu sit ductus et statutus illic. Pinna Dominus a suo spiritu sit ductus et statutus illic. Pinna vel pinnaculum est fastigium, id est summitas. Solebant enim antiqui sicut adhuc fit in pluribus locis, superiora domorum vel templorum facere plano schemate, ut ibi possent stare et agere quod vellent. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ꝓposuerat uinc̾e diabolũ. INten¬
debat demonũ pͥnceps ex mucatione la¬
pidũ in panes uircutẽ pocestatis uideo
agnoscere: & in homine oblectamento cibi.
patientiã es uritionis illudere. Uerũ dñs
deutero nomio cestimoniũ sumens: ostendit
ñ in pane hoc solitario. sed in uerbo dei ali¬
moniã et̾nicatis esse sperandã. T rib mo
dis cẽptatio fit: suggestione. delectatione.
consensu. xp̃c aũ suggestione sola tẽptatꝰ
est: quia delectatio peccati. mentẽ etꝰ non
momordit. Non indignũ teptari fuit uli qui
occidi uenerat. ut sua temptatione nr̃as uin¬
ceret. sic̃ sua morte nr̃a tulit peccata. Ec assũp¬
sit eum diabolus in scãm ciuutatẽ. & statuit eũ
suꝑ pinadłm tẽpli. N̾ ẽ mirũ. si se ꝑmisit ab
illo assumi et duci. & statui qͥ se ꝑtulit a mẽ¬
b̾s illiꝰ crucifigi. Potest aũt sic intelligi. assũ¬
psit eũ diabolus .i. temptando inuasit & sta¬
tuit eũ suꝑ pinn̾a templi.i occassio fuit q̃re

Expanded text:
t vincere diabolum. Intendebat daemonum princeps, ex mutatione lapidum in panes, virtutem potestatis in Deo agnoscere, et in homine, oblectamento cibi patientiam esuritionis illudere. Verum Dominus de Deuteronomio testimonium sumens, ostendit, non in pane hoc solitario, sed in omni verbo Dei, alimoniam aeternitatis esse sperandam . GREGOR. Tribus modis tentatio fit: suggestione, delectatione, consensu. Christus autem suggestione sola tentatus est, quia delectatio peccati mentem ejus non momordit. Non indignum tentari fuit illi, qui occidi venerat ut sua tentatione nostras vinceret, sicut sua morte nostra tulit peccata. Tunc assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem: et statuit eum supra pinnaculum templi. Non mirum si se permisit ab illo assumi et duci et statui, qui se pertulit a membris illius crucifigi. Potest autem sic intelligi: Assumpsit eum diabolus, id est, tentando invasit; et statuit eum supra pinnam templi, id est, occasio fuit quare
Abbreviated transcription (Latin):
ieiumum q̃dragesime. statutũ ẽ consine eẽ do¬
minice passioni. ꝙ signficat nos debere a mun¬
diamcicia continere. ut d̃m seqͥ ualeamus. In
abstinentia autẽ q̃ dragenarꝰ mimerꝰ eustodit᷑
qr iurtꝰ decalogi ꝑ .iiii. libros eugłii impletur.
cũ eugłium custodit᷑. uł q per decalogũ dm
ex iiii. subsistit elem̃tis. caritas clĩ &s pri
uiolatur: apte ad diluenda peccata in qͣdra¬
genariũ numerũ t̾epꝰ penitentie surgit.
Et accedons tẽptator dix̃ ei. Si filiꝰ d̃i es: dic
ut lapicos isti panss fiant. Qui respondens dix̃
Scͥptum ẽ. N in solo pane uuit homo. s in oĩ
uerbo quod ꝓcedit de ore dĩ. Credidit aliqñ
diabolus. debellatorem suũ uenisse in mun¬
dum. sic̃ ꝑ obsessum hominẽ dix̃. Qd nob̾ &

Expanded text:
jejunium Quadragesimae statutum est cum fine Dojejunium Quadragesimae statutum est cum fine Dominicae passionis, quod significat nos debere a mundi amicitia continere, ut Deum sequi valeamus. In abstinentia autem quadragenarius numerus custoditur, quia virtus Decalogi per quatuor libros Evangelii impletur, cum Evangelium custoditur, vel quia per Decalogum Deum ex quatuor subsistit elementis, charitas Dei et proximi violatur, apte ad diluenda peccata in quadragenarium numerum tempus poenitentiae surgit. « Et accedens tentator dixit ei: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Qui respondens dixit: Scriptum est: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. » Credidit aliquando diabolus debellatorem suum venisse in mundum, sicut per obsessum hominem dixit: « Quid no
Abbreviated transcription (Latin):
noctib postta esuriit. Obtulit se tẽpta
qr sinie hc ꝓsꝑa blandiantur: qͦd ad dies ꝑtinet
suie adu̾sa feriant qͦd noctis sigure congruit
semper fidelibꝰ ad est adu̾sariꝰ. non cessans eos
lo tribueretur temptandi occasio. & uinc̾etur
ab homine: cuiꝰ morte & calamitatib głabat᷑.¬
Alouebat᷑ diabolꝰ qͣdraginta dierũ ieiunio.
sciebat totidẽ dieb aquas abyssi effusas. explo¬
ratã reꝑmissionis t̾ram. moysi legẽ ad̾o datam
filios isrł totidem annis in heremo pane angłoꝵ
uxisse. Cum uͦ sensit pꝰ ieuiniũ esurire d̃min
qd̾ ñ de moyse uł helya legitur. ut pꝰ ieiuma
esurierint accessit tẽprando longe remotus
sam ꝑ mundũ. qͥ ieuinaute spacio.xͣl. dierũ. In¬
qͦ ieuimo qͣs clamabat. abstinete uos ã deside¬
riis huiꝰ scłi. In comestione & bibitione post
resurractionẽ uelut clamabat. eoce ego uob̾cũ
sum usq ad consũmationẽ scłi. Un gͣuis ñdum¬
głemur: tam̃ sꝑando iam pasciir. Congrue

Expanded text:
noctibus, postea esuriit. Obtulit se tentatoquia sive hic prospera blandiuntur, quod ad dies pertinet; sive adversa feriant, quod noctis figurae congruit, semper fidelibus adest adversarius, non cessans eos lo tribueretur tentandi occasio, et vinceretur ab homine, cujus morte et calamitatibus gloriabatovebatur diabolus quadraginta dierum jejunio, sciebat totidem diebus aquas abyssi effusas, exploratam repromissionis terram, Moysi legem a Deo datam, filios Israel totidem annis in eremo pane angelorum vixisse. Cum vero sensit post jejunium esurire Dominum quod non de Moyse vel Elia legitur ut post jejunia esurierint, accessit tentando, longe remotus sam per mundum, quiquo jejunio quasi clamabat: Abstinete vos a desideriis hujus saeculi. In comestione et bibitione post resurrectionem velut clamabat: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Undando jam pascimur. Congrue
Abbreviated transcription (Latin):
dixero uob̾. In noĩe meo .i. in noticia mei. uidel̾
confitentib me. mutet pat̃ sꝑm. uł ita. Mittet
in noĩe meo .i. ad głificationẽ mei. in dilectoribꝰ
mess. uł in noĩe meo. hoc ẽ in noĩe dicatis. quia
sc̃s docet pat̾ & filiꝰ. s qm̃ tͥnitas ẽ. oportebat
singłas insinuari ꝑsonas. Paclitꝰ in t̃pretat᷑
aduocat᷑. qr qͦs repleuĩt. ex orantes fac̃. Uñ
paulus. Ipse sꝑc postulat ꝓ nob̃. gemitib ut¬
enarrabilibus. Non ut minor postulat . s
nos ad postulandũ inflaminat. Idẽ sꝑc¬
uocat᷑ consolacor. qr dũ penitentib ueni¬
am p̃parat. ab tͥsticia m̃tẽ leuat. Quare dic̃
suggeret. cũ sugger̾e̾ soleat minoris ẽẽͤ
Quia sugger̾e̾ aliqͣndo r sũministrare.
ut hic. ñ qͦo nob̾ scientiã ab uno inferat. s

Expanded text:
dixero vobis. » In nomine meo, id est in notitia mei, videlicet confitentibus me mittet Pater Spiritum. Vel ita: Mittet in nomine meo, id est ad glorificationem mei in dilectoribus meis; vel, in nomine meo, hoc est in nomine Deitatis, quia s, docet Pater et Filius. Sed quoniam Trinitas est, oportebat singulas insinuari personas. Paracletus interpretatur advocatus, quia quos repleverit exorantes facit. Unde Paulus: « Ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . » Non ut minor postulat, sed nos ad postulandum inflammat. Idem Sur et Consolator, quia dum poenitentibus viam praeparat, a tristitia mentem levat. Quare dicit, « suggeret? » cum suggerere soleat minoris esse, quia suggerere aliquando dicitur subministrare, ut hic, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ. qͣ inuicẽ nos diligamꝰ. pacẽ suã nob̾ dabit in
fucͣo. qñ sine hoste & sine dissensiõẽ regnabimus.
Pacẽ reliqͥt nob̾ ne de occultis udicemꝰ. pacẽ suã da¬
bit nob̾ cũ manifestabit cogitatioes cordis. Ipse ẽ
pax nr̃a: q̃ fec̃ ut᷑q unũ. S: qͣre ñ addidit meã diceis
relinqͦ. sic̃ uͥ ait do: Qͥo si pacẽ suã uoluit intelli¬
gi. qͣlẽ ipsẽ ht̃ inqͣ nulla repugnantia ẽ. pacẽ aũ:

Expanded text:
camus, qua invicem nos diligamus. Pacem suam nobis dabit in futuro, quando sine hoste et sine dissensione regnabimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis judicemus. Pacem suam dabit nobis, cum manifestabit cogitationes cordis. Ipse est pax nostra qui fecit utraque unum . Sed quare non addidit meam, dicens relinquo, sicut ubi ait do? Quid si pacem suam voluit intelligi qualem ipse ait, in qua nulla r
Abbreviated transcription (Latin):
accepta licentia ado. ut me tͣdat in manꝰ uidȩ¬
oꝵ . &. egosponde seqͣr. cũ inme ñ habeat qͥcꝗͣ
qͦd ad se ꝑtineat. Noluit dñs hab̾e qͦd ꝑcdet. par
ꝑuenit. ne hab̾et diabolꝰ qͦo auferret. srinceps
huiꝰ mundi ẽ diaboł. mundꝰ. mundi amatores.
dĩ constituet᷑. S ut cognoscat mundꝰ qr diligo
patrẽ. & sic̃ mandatũ dedit mͥ pat sic facio. Hoc
subiet̃ qͣi ei diceret᷑. Cur moreris si ñ habes
peccatũͤ. Qa pat̃ mandauit. Notandũ sane quia
pat̃ cradioit filiũ. filiꝰ seipsũ. discipłs magistrũ.
diabolus saluatorẽ. iudei regẽ suũ gentib & cru

Expanded text:
icentia a Deo, ut me tradat in manus Judaeorum, et ego sponte sequar, cum in me non habet quidquam quod ad se pertineat. Noluit Dominus habere quod perderet. Pauper venit, ne haberet diabolus quod auferret. Princeps mundi hujus est diabolus; mundus, mundi amatores. Dei constituitur . » « Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi sic facio. » Hoc subjecit quasi ei diceretur: Cur moreris, si non habes peccatum? Quia Pater mandavit. Notandum sane quia Pater tradidit Filium, Filius seipsum, discipulus magistrum, diabolus Salvatorem, Judaei regem suum gentib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑũ ciꝰ ꝑ cugłiũ demonstrarẽ. Subsequens aũt
nẽ ꝗͣ creat᷑ã eẽ nͥegas. cũ diuinitate adoras:
ẜ ꝑtea qi ita diuinitati unita ẽ ut fibi di. as sit
&e hõ. Deneq si hominẽ seꝑau̾is acdo. ñꝙͣ. ei ser¬
uio: uelnt siqͥs purpurã ant diadema regale
inueniat. Nũ qͥd adorabitͦ Cũ uͦ rex fuerit eis
indut̃. ꝑicłm mortis incurret. qͥ ea cũ rege ꝯtẽp¬
serit adorite. Siqͥs gͦ ad orate contẽpserit. carnẽ
d̾itati unicã. penã et̃ne mortis patiet᷑. Si dili¬
geretis me. guiderctis utiq qr uado ad patrẽ: qr

Expanded text:
jus per Evangelium demonstraret. Subsequens autemnem quam creaturam esse non negas, cum divinitate adoras? Propterea quia ita divinitati unet homo. Denique si hominem separaveris a Deo, nunquam ei servio, velut si quis purpuram aut diadema regale inveniat, nunquid adorabit? Cum vero rex fuerit eis indutus, periculum mortis incurret, qui ea cum rege contempserit adorare. Si quis ergo adorare contempserit carnem deitati unitam, poenam aeternae mortis patietur. « Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Pat