comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiñ imꝑauit. s ĩ ueit. ¶ Ex eode tibi mune̾ plura exempla
promisi. Scd̾o naumachie spectaculo. Unꝰ e barbaris lanceam
non om̃e tormetu oẽ ludibrũ iã dudũ effugio. Quare ego
morte armatꝰ expecto. tanto hoc spectaculu speciosiꝰ fuit ꝙͣ¬
to honestiꝰ mori discũt hoĩes q occide᷑. ¶ Qͥd ergo qd̾ aĩ ꝑditi¬
qͦ noxii hiit nõ hẽbut illi quos adu̾sꝰ hos caus instruxit longa
meditatio & magr̃a reꝵ oĩu Ratio illa nos docet fati uaĩos
eẽ access finẽ cũde. Nichilat ĩt̾est unde ĩcipiat qd̾ uenit.
Fade illa io monet ut si l moriai̾s sie dolore. Sin autez

Expanded text:
tantum imperavi:, sed invenit. Ex eodem tibi munere plura exempla tantum imperavi:, sed invenit. Ex eodem tibi munere plura exempla promisi. Secundo naumachiae spectaculo unus e barbaris lanceam, non omne tormentum, omne ludibrium iamdudum effugio ? Quare ego mortem armatus expecto:" Tanto hoc speciosius spectaculum fuit, quanto honestius mori discunt homines quam occidere. Quid ergo? Quod que noxiosi habent, non habebunt illi, quos adversus hos casus instruxit longa meditatio et magistra rerum omnium ratio: Illa nos docet fati varios esse accessus, finem eundem, nihil autem interesse, unde incipiat quod venit. Eadem illa ratio monet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
poitos putamꝰ.lam ego istam u̾tute hr̃e tã multa exempla ĩ ludo
quidẽ ad manutinũ spectaculu missus tanqͣ sompno p̃mente nu¬
taret caput usq dimisit donce ⁊adiis ĩẜeret. Et tã diu se ĩ sedi¬
li suo tenuit donec ceruite circũ actu rote frangẽt. Eodem
uchiculo quod ad penã ferebat effugit. I Tlichil obstat Erũ¬
pere & exirc cupienti in apto nos naͣ custodit. Cui ꝑmittit
necessitas sua cir ꝯspitiat exitu mole Eui ad manũ plura
sũt ꝑ que se se efferat Is delectũ agat & qua potissimi libe¬
retur ꝯscideret. Cui difficilis occão ẽ. Is ꝓxima qͣq pro
optia aripiat sic licet in audita sit noua non deerit ad
mortez ĩgeniu Cui nõ defuit aĩs.Uides quẽadnio extrema
quoq mancipia ubi illis stimulos ad egit dolor excitent᷑ & intẽ¬
tisimas custodias fallãt. Ille uir magnꝰ ẽ. qui morte sibi non

Expanded text:
positos putamus; iam ego istam virtutem habere tam multa exempla in ludo positos putamus; iam ego istam virtutem habere tam multa exempla in ludo quidam ad matutinum spectaculum missus, tamquam somno premente nutaret, caput usque eo demisit, donec radiis insereret, et tamdiu se in sedili suo tenuit, donec cervicem circumactu rotae frangeret. Eodem vehiculo, quo ad poenam ferebatur, effugit. Nihil obstat erupere et exire cupienti. In aperto nes natura custodit. Cui permittit necessitas sua, circumspicit exitum mollem: cui ad manum plura sunt, per quae sese adserat. is dilectum agat et qua potissimum liberetur. consideret: cui difficilis occasio est, is proximam quamque pro optima arripiat, sit licet inaudita, sit nova. Non deerit ad mortem ingenium, cui non defuerit animus. Vides, quemadmodum extrema quoque mancipia, ubi illis stimulos adegit dolor, excitentur et intentissimas custodias fallant ? Ille vir magnus est, qui mortem sibi non
Abbreviated transcription (Latin):
in gulla farsit ae in p̾clusis faucib spm elisit. hoc fuit morti ꝯtumeliã
faceͣ. Ita prorsꝰ paꝵ mũde & paꝵ decent̾. Quid ẽ stultiꝰ ꝙ fastidio¬
se mori : O uiꝵ fortez o dignũ cui fatidaretꝰ electã qͣ fortit̾ ille
gladio usus eẽt qr aĩose ĩ ꝓfunda se altitudine maris aut abscise
rupis ĩmisisset: uudiq destitutꝰ ĩueit ꝙ̃ admõ a mortẽ sibi debetͣ
& tellũ. ut scias ad moriendu nichil aliud in mora eeͣ qͣ uelle.
Extimetꝰ de fco hoĩs acerimi ut cuiq uisu erit du hoc ꝯstet pfe¬
renda ce̾ spurcissima morte ẜuituti mũdissime. A Qm̃ cepi
sordidis expensis uti ꝑscu̾abo. plꝰ .n. a. se quisq exiget si uiderit.
hauc ⁊em &ẽ a ꝯtemptissimis posse ꝯtempni. Catones scipionesq
alios quos audue cu aduuratione ꝯsueuimꝰ supra immitationẽ

Expanded text:
in gulam farsit et interclusis faucibus spiritum elisit. Hoc fuit morti contumeliam in gulam farsit et interclusis faucibus spiritum elisit. Hoc fuit morti contumeliam facere. Ita prorsus; parum munde et parum decenter; quid est stultius quam fastidiose mori ? O virum fortem, o dignum, cui fati daretur electio ! Quam fortiter ille gladio usus esset, quam animose in profundam se altitudinem maris aut abscisae rupis inmisisset! Undique destitutum invenit, quemadmodum et mortem sibi deferret et telum, ut scias ad moriendum nihil aliud in mora esse quam velle. Existimetur de facto hominis acerrimi, ut cuique visum erit, dum hoc constet, praeferendam esse spurcissimam mortem servituti mundissimae. Quoniam coepi sordidis exemplis uti, perseverabo. Plus enim a se quisque exiget, si viderit hanc rem etiam a contemptissimis posse contemni. Catones Scipionesque et alios, quos audire cum admiratione consuevimus, supra imitationem
Abbreviated transcription (Latin):
nũq anobis exiget huiꝰ uirtutis expimẽtu ĩ tegri ac sam fe¬
licitatis corporis. Et fortit̾ amissoꝵ desideria patereni p̃cepiniꝰ
uobis. omiẽs quos amabamiꝰ suꝑstites fortuna ẜuauit. huiꝰ umꝰ
⁊ei usu qui excitet dies ueiet. ¶Non est ꝙ existimes magͥs
trõ Ritis hoc ⁊ obur fuisse quo ẜuitutis humane claustra prũpent.
Nlon ẽ qd̾ iudices hoc fieri nisi a catone non posse. Qui qͣm
ferro nõ emisẜat aĩa manu eẽ sit cu uilissime sortis hoĩes in¬
genti impetu in tutu euaẜint. cũq cõmodo mori non licuiss
nec ad arbitriũ suũ inst̾ia mortis ellige̾ obuia q̃q ⁊ apuerũt. Et
que nã nõ erãt noxia ui sua tella fec̾unt. I Huꝑ in ludo bestiaꝵ
unꝰ ex germais cũ ad matutiã spectacula paret᷑ secessit ad exo¬
nerandu corpꝰ. nullũ aliud illi dabat᷑ sinc custode secretũ ibi li¬
gnu id qd̾ ad emũdanda obscena adherente spongia poĩtu ẽ totũ

Expanded text:
nobis exegit huius virtutis experimentum integri ac sani felicitas corporis. Ut fortiter amissorum desideria paterentur praecepimus nobis; omnes, quos amabamus, superstites fortuna servavit. Huius unius rei usum qui exigat dies veniet. Non est quod existimes magnis tantum viris hoc robur fuisse, quo servitutis humanae claustra perrumperent; non est quod iudices hoc fieri nisi a Catone non posse, qui quam ferro non emiserat animam manu extraxit. Vilissimae sortis homines ingenti impetu in tutum evaserunt, cumque e commodo mori non licuisset nec ad arbitrium suum instrumenta mortis eligere, obvia quaeque rapuerunt et quae natura non erant noxia, vi sua tela fecerunt. Nuper in ludo bestiariorum unus e Germanis, cum ad matutina spectacula pararetur, secessit ad exonerandum corpus; nullum aliud illi dabatur sine custode secretum. Ibi lignum id, quod ad emundanda obscena adhaerente spongia positum est, totum
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ paꝵ me exccutu priore epła iudicas magisꝙͣ hac rẽ
Uelocitas ceruũ. quã fortia dorso iumeta sint Queris. Quoꝵ
hic iniꝰ ẽ usus sarcina ferte hic in cane sagacitas pͥtua ẽ si ĩ ue¬
stigare deb feras. cuesꝰ si ꝯsequi audatia si mordere & ĩuadere
id in quoq optimũ eẽ deb Cui nascit̾ quo censet᷑. In hoĩe op¬
timũ quid ẽ Ratio. hac aũcedit aĩalia deos sequit. Ratio ergo

Expanded text:
quoniam parum me exsecutum priore epistula iudicas magisque hanc rem quoniam parum me exsecutum priore epistula iudicas magisque hanc rem velocitas cervum. Quam fortia dorso iumenta sint quaeris, quorum hic unus est usus, sarcinam ferre. In cane sagacitas prima est, si investigare debet feras, cursus, si consequi, audacia, si mordere et invadere. Id in quoque optimum esse debet, cui nascitur, quo censetur. In homine optimum quid est ? Ratio; hac antecedit animalia
Abbreviated transcription (Latin):
discendu ẽ qͣ ad mõ uiuas qͣ diu uiuas. Ego tũ illic ali¬
quid a doceo. Queris quid docea ã seni eẽ discendu. ꝓPu
det me aute gen̾is humaĩ quoties scolã ĩtraui p̃t̾ ip̃ thea¬
tru neapolitanoꝵ ut scis transcundu ẽ. Metronatis pe¬
tentes domiũ illud quide factũ ẽ. Ingenti studio quis sit
cursum. At in illo loco in quo uir bonꝰ q̃ritꝰ in quo uir bonꝰ
discerit. paucissimi sedent & hii plerisq uidentꝰ nichil bõi
negotii here quod agat ĩ epti & ĩ hertes uocantꝰ. Michicõ¬
tro houo effert gra ac dignitas fortasse ĩ gerent᷑ tibi
uirtꝰ ĩte nõ incidet. Ne leui quide oꝑã aut ꝑuo laboe̾¬
oiã boua scinel occupatõ. Unũ ẽ cĩ bonũ quod honestu.
ĩ illis nichil ĩuenies ueri nichil cecti. Queꝯq fame
placent. ¶ Quare hoc unii sit bonũ quod houestũ dicã:

Expanded text:
discendum est, quemadmodum vivas, quamdiu vivas. Ego tamen illic alidiscendum est, quemadmodum vivas, quamdiu vivas. Ego tamen illic aliquid et docdet autem me generis humani, quotiens scholam intravi. Praeter ipsum theatrum Neapolitanorum, ut scis, transeundum est Metronactis petenti domum. Illud quidem fartum est et ingenti studio, quis sitcursum. At in illo loco, in quo vir bonus quaeritur, in quo vir bonus discitur, paucissimi sedent, et hi plerisque videntur nihil boni negotii habere quod agant; inepti et inertes vocantur. Mihi contro, honor offeretur, gratia ac dignitas fortasse ingerentur tibi; virtus in te non incidet. Ne levi quidem opera aut parvo labooccupaturo. Unum est enim bonum, quod honestum; in illis nihil invenies veri, nihil certi, quaecumque famae placent. Quare autem unum sit bonum, quod honestum, dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
illud euadimꝰ sblime & eccelsum qd̾ ẽ tranquilitas aĩ & ex¬
pulsꝰ ertorib absoluta libertas. Quetis q̃ sit ista nõ hoĩcs
timẽ nõ deos nec turpia uelle nec nimia inse ip̃m hr̃e maxi¬
ma potãte ĩ extimabile bonũ ẽ suũ ficri Hale.
Nlimicitias mͥ demitras si quicꝙͣ ex his q̃ cottidie facio¬
ignorau̾is. uideo q simpłr tecu uiuã. hoc quoq tͥ
comitta philosophu audio. Et quide qutũ ia diem
hẽo ex quo ĩ scola co & ab octaua disputatiõe audio.
Mona iquis etate. Quidn bona. quid aut stultiꝰ ẽ ꝙ quia
diu non didicerimꝰ nõ disce̾: quid ergo idez facia qd̾ trossuli
iuuenes sequam᷑. in theatrũ seues ibo: & in circũ defferã.
& nullũ par siue me depugnabit ad phyu ire erubescam
tam diu discendũ ẽ qĩ du nescias. Si ꝓu̾bio credimꝰ
q diu uiuamꝰ nec ulli hoc rei magis ꝯueit q huic. tã diu

Expanded text:
tranquillitas animi et expulsis erroribus absoluta libertas. Quaeris quae sit ista ? Non homines timere, non deos; nec turpia velle nec nimia; in se ipsum habere maximam potestatem. Inaestimabile bonum est suum fieri. VALE. nimicitias mihi denuntias, si quicquam ex iis, quae cotidie facioignoraveris. Vide, quam simpliciter tecum vivam: hoc quoque tibi committam. Philosophum audio et quidem quintum iam diem habeo, ex quo in scholam eo et ab octava disputantem audio. "Bona," inquis, "aetate." Quidni bona? Quid autem stultius est quam, quia diu non didiceris, non discere ? " Quid ergo ? Idem faciam, quod trossuli iuvenes sequamur ? " In theatrum senex ibo et in circum deferar et nullum par sine me depugnabit ad philosophum ire erubescam ? Tamdiu discendum est, quamdiu nescias; si proverbio credimus, quamdiu vivas. Nec ulli hoc rei magis convenit quam huic: tamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia q̃ mõr illis ac ꝑscimoi̾a imponat. Eiñ quide licẽ¬
tia opes suas p̃cipitat atq urget. nec umqͣ ĩ modica duratũt.
nisi illa moderattix ratio ꝯpescuit. Hoc multaꝵ urbiũ tibi
& quicquid uirtute partũ crat. ĩ temꝑantia coruit. I Adu̾sus
hos cans munieudi sumꝰ. Nullus aut̃ ꝯͣ fertunã murꝰ ĩ expu-

Expanded text:
prudentia, quae modum illis aut parsimoniam imponat, quoniam quidem licenprudentia, quae modum illis aut parsimoniam imponat, quoniam quidem licentia opes suas praecipitat atque urget. Nec umquam inmodica durarunt, nisi illa moderatrix ratio conpescuit. Hoc multarum tibi urbiuet quicquid virtute partum erat, intemperantia corruit. Adversus hos casus muniendi sumus. Nullus autem contra fortunam inexpu
Abbreviated transcription (Latin):
noniẽ quide hũt com̃e cu ueris proprietas quide in illis bois
non ẽ. Itaq comoda uocent & ut nr̃a lingua loquar producta
Ecteꝵ sciamꝰ mancipia nẽa cẽ non ꝑtes & sint ap̃ nos. S ita
humilia numerent᷑ ir que nemo se attolere debrat. I Quid.
eĩ stultiꝰ q aliquẽ in cosibi placẽ qd̾ ip̃e non fecit oĩa ista uo¬
bis accedãt non hercat ut si abdutentꝰ sine ulla nr̃i laceratioẽ
discedãt. Utam̃ illis non gloriem̃ & utamꝰ parte tãq & poĩtis
apud nos & abituris. Quisquis illa sine ratione possedit non
duĩ tenuit ip̃a .ni. se felicitas uisi tempotut p̃mit. Si fugacis¬
simis boms credidit cito deẜitur & ut desatur affligit᷑. paucis
deponẽ felicitate molit̾ licuit. Cet̾i cum his int q̃ emine̾ la¬
buntꝰ. & illos degranãt ip̃a q̃ extulcrat. ¶ldeo adhibebit᷑ ꝙͣ ꝑs¬

Expanded text:
nomen quidem habent commune cum veris, proprietas in illis boni nomen quidem habent commune cum veris, proprietas in illis boni non est. Itaque commoda vocentur et, ut nostra lingua loquar, producta. Ceterum sciamus mancipia nostra esse, non partes; et sint apud nos, sed ita,humilia numerentur propter quae nemo se adtollere debeat. Quid enim stultius quam aliquem eo sibi placere, quod ipse non fecit ? Omnia ista nobis accedant, non haereant, ut si abducentur, sine ulla nostri laceratione discedant. Utamur illis, non gloriemur, et utamur parce tamquam depositis apud nos et abituris. Quisquis illa sine ratione possedit, non diu tenuit, ipsa enim se felicitas, nisi temperatius premit. Si fugacissimis bonis credidit, cito deseritur et, ut non deseratur, adfligitur. Paucis deponere felicitatem molliter licuit; ceteri cum iis, inter quae eminuere, labuntur et illos degravant ipsa, quae extulerant. Ideo adhibebitur
Abbreviated transcription (Latin):
bileẽ bona deo desũt aut hoc ip̃m argumẽtu ẽ bona non cẽ
q̃ deo desut adice ꝙ multa q̃ bona uideti uolũt aĩalib q hõĩ
plemora ꝯtiigũt. Illa cibo auidiꝰ utunt᷑ uenẽ non cque
facigant. Ririũ illis maior & equabilior firmitas. sequit᷑
ut multo feliciora sint. hoĩe. Nam sine uequitia sine frau¬
dib degiit. friunntꝰ uoluptatib quas & niagis capiũt a ex
facili sine ullo pudoris aut penitentie metu. ¶Conscidra
tu itaq an id bonũ uocandũ sit quo deus ab hoĩc uincit.
Sumu bonii in aĩo ꝯtineamꝰ. obsolescit si ab eptima ur̃i ꝑte
ad pessimã transit & trausfirt᷑ ad sensꝰ ꝗ agiliores st̃ aĩalib
nuitis. Noy e suma feliatatis nt̃e in carne ponenda bona
illa que suit uera q̃ cõ dat solida ac sempicna q̃ cadere non pos¬
siĩt nec decrescẽ quide ac minui. Ceta opinione bona st. &

Expanded text:
bile est bona deo deesse aut hoc ipsum argumentum est bona non esse, bile est bona deo deesse aut hoc ipsum argumentum est bona non esse, quod deo desunt. Adice, quod multa, quae bona videri volunt, animalibus quam homini pleniora contingunt. Illa cibo avidius utuntur, venere non aeque fatigantur, virium illis maior est et aequabilior firmitas. Sequitur, ut multo feliciora sint homine. Nam sine nequitia, sine fraudibus degunt. Fruuntur voluptatibus, quas et magis capiunt et ex facili sine ullo pudoris aut paenitentiae metu. Considera tu itaque, an id bonum vocandum sit, quo deus ab homine vincitur. Summum bonum in animo contineamus; obsolescit, si ab optima nostri parte ad pessimam transit et transfertur ad sensus, qui agiliores sunt animalibus mutis. Non est summa felicitatis nostrae in carne ponenda; bona illa sunt vera, quae ratio dat, solida ac sempiterna, quae cadere non possunt, ne decrescere quidem aut minui. Cetera opinione bona sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
lumus. Rite nos odiũ tenet timor mortis inutat onĩc¬
ꝯsciliũ nec ĩplere nos ulla felicitas pot . Sausa aute est
ꝙ non ꝑueninꝰ ad illud bonũ ĩmensu & insepabile Ubi
necẽ ẽ resistat uoluntas nr̃a qr ultra sunia non ẽ locꝰ¬
¶ Queris quare u̾tul nullo egeat: Pũtib gaudes non
concupiscit abitia. nichil non illi magnũ ẽ qr satis ab hoc
discede iuditio. nõ pictas ꝯstabit non fides. multa uizãq ptc
ĩpendenda cr his quib indulgemꝰ tãꝙ bonis perit fortitudo
q̃ ꝑiculũ face̾ deb sui. porit magnaminitas que non põt emi¬
nere iisi oĩa uelut mimita ꝯtempsit q̃ pro maxi̾s uulgꝰ optat
bona non sũt q̃ uocant᷑ aut homo felicior deo ẽ. Qñi quide
que parata nobis st̃ non ht̃ ĩ usu deus nec ci libido ad illu
uec epulaꝵ lautitia nec opes nec quitꝙ̃ ex his homiq ĩ escã¬
tib & uilli noluptate ducentib ꝓtinet. ergo aut qd̾ ĩcidi¬

Expanded text:
lumus; vitae nos odium tenet, timor mortis. Natat omne consilium nec inplere nos ulla felicitas potest. Causa autem est, quod non pervenimus ad illud bonum inmensum et insuperabile, ubi necesse est resistat voluntas nostra, quia ultra summum non est locus. Quaeris, quare virtus nullo egeat ? Praesentibus gaudet, non concupiscit absentia. Nihil non illi magnum est, quod satis. Ab hoc discede iudicio; non pietas constabit, non fides. Multa enim utramquinpendenda ex iis, quibus indulgemus tamquam bonis. Perit fortitudo, quae periculum facere debet sui; perit magnanimitas, quae non potest eminere, nisi omnia velut minuta contempsit, quae pro maximis volgus optat;bona non sunt, quae vocantur, aut homo felicior deo est, quoniam quidem quae parata nobis sunt, non habet in usu deus. Nec enim libido ad illum nec epularum lautitiae nec opes nec quicquam ex his hominem inescantibus et vili voluptate ducentibus pertinet. Ergo aut non incredi
Abbreviated transcription (Latin):
negatis unũ cẽ aliud bonũ ab honesto. non fatiet uos hec mu¬
nitio tutos a fortuma & ĩ munes. Dicitis ci int̾ bona esse
liberos pios & bñ morata patriã & parentes bonos. hoꝵ ꝑicula
nõ potestis expectare securi ꝓturbabit uos obscidio prĩe libero¬
ium mors parentũ ẜuitꝰ.¶ Quid adu̾s hospro nobis respo.¬
deri solebat ponã. deinde tuc adicia quid p̾terea respendendũ
pute. alia ꝯditio ẽ ĩ his q̃ ablata ĩ locũ suũ aliꝗd ĩ comodi sp̃¬
stitiuit tãq̃ bona ualitudo uitiata ĩ mala transfert. Atres
occuloꝵ extuicta cecitate nos affecit. non tm̃ uelocitas perit
poplitib ĩcisis s debilitas pro illa subit. I Hoc nõ ẽ ꝑiculu
ĩ hiis que paulo ante retulimꝰ. Quare si aicu bonũ aĩsi nõ est
nͥi ꝓ illo ꝑfidia patienda. nec si bonos liberos extuli ĩ illoꝵ locũ
ĩ pietas suscedit. deĩde non aĩcoꝵ illis aut liberoꝵ ĩt̾itꝰ. S

Expanded text:
negatis ullum esse aliud honesto bonum; non faciet vos haec munitio tutos a fortuna et inmunes. Dicitis enim inter bona esse liberos pios et bene moratam patriam et parentes bonos; horum pericula non potestis spectare securi. Perturbabit vos obsidio patriae, liberorum mors, parentum servitus." Quid adversus hos pro nobis responderi soleat, ponam; deinde tunc adiciam, quid praeterea respondendum putem. Alia condicio est in iis, qstituunt; tamquam bona valitudo vitiata in malam transfertur; acies oculorum exstincta caecitate nos adficit ; non tantum velocitas perit poplitibus incisis, sed debilitas pro illa subit. Hoc non est periculum in iis, quae paulo ante rettulimus. Quare ? Si amicum bonum amisi, non est mihi pro illo perfidia patienda, nec si bonos liberos extuli, in illorum locum impietas succedit. Deinde non amicorum illic aut liberorum interitus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝑsuasio cade nichil illoꝵ malii cẽ nec dignũ ad quod
niens sana deficiat. oĩa q̃ fatienda erĩt audact̾ faciet a prõ¬
pte. MHoc eiz stultitie ꝓpͥu. ꝗs dix̾it iguaue &e ꝯtumacit̾

Expanded text:
illi persuasio eadem, nihil illorum malum esse nec dignum, ad quod illi persuasio eadem, nihil illorum malum esse nec dignum, ad quod mens sana deficiat. Omnia, quae facienda erunt, audaciter facit et prompte. Hoc enim stultitiae proprium quis dixerit, ignave et
Abbreviated transcription (Latin):
de tranquilũ. Quod sine scĩã diuinoꝵ humanoꝵq non
pot effici. ¶ Sequit̾ illud quod me responsurũ ce̾ dicebã. s̃ꝑs¬
Non affligit sapiẽs liberoꝵ aĩssione non aĩcoꝵ eode .ii. aĩõ
fert illoꝵ morte quo suã expectat. non magis hãc tinet
qrͣ illa dolet. Yirtꝰ ei ꝯuementia ꝯstat. Diã oꝑa ciꝰ cũ ip̃a
ꝯcordant ae ꝯgauit. MHec ꝯcordia perit si auis quẽ excel ⁊y¬
sum cẽ opportet luctui aut desiderio submittit᷑. In honestis
oĩs trepidatio & solitudo & in ullo actu pigritia honestu
eĩ secuꝵ & expeditu ẽ & ĩtritũ ĩ procintu stat.¶ Quid gͦ ÷ p.
uõ aliquid ꝑturbatiõi simile patiet᷑: non ue colot eiꝰ mutabit᷑
& uultꝰ agitabit᷑ & artus refrigescẽt & quic ꝗd aliud nõ ex ĩꝑic
aĩ s ĩ ꝯsulto quodam natẽ impetu gerit᷑.  fateor s manebit

Expanded text:
ile, tranquillum, quod sine scientia divinorum humanorumque non ile, tranquillum, quod sine scientia divinorum humanorumque non potest effici. Sequitur illud, quod me responsurum esse dicebam. Non adfligitur sapiens liberorum amissione, non amicorum. Eodem enim animo fert illquam illam dolet. Virtus enim convenientia constat; omnia opera eius cum ipsa concordant et congruunt. Haec concordia perit, si animus, quem excelsum esse oportet, luctu aut desiderio summittitur. Inhonesta est omnis trepidatio et sollicitudo, in ullo actu pigritia. Honestum enim securum et expeditum est, interritum est, in procinctu stat. " Quid ergo? Non aliquid perturbationi simile patietur? Non et color eius mutabitur et vultus agitabitur et artus refrigescent? Et quicquid aliud non ex imperio animi, sed inconsulte quodam naturae impetu geritur." Fateor; sed manebit
Abbreviated transcription (Latin):
mio ꝑmanet ut cũq fortuna se gessit sine illi senectꝰ longa
ꝯtingit siue citra seuectute finitꝰ ẽ Fadem mensura sumi
boni ẽ ꝙr uie etatis diu̾sa sit.Utrũ maiore an minorem
circulũ scribas ad spatiũ ciꝰ ꝑtinet non ad formã licet alter
tudiue extimatꝰ nec nũo nec tpr̃e. non magis ꝓducit ꝙͣ ꝯ̃hi
de ĩ unũ die coge Eque honestaẽ. ¶ Modo latiꝰ u̾tꝰ funditur s̃ ꝓͥ¬
Regna urbes ꝓuĩcias temꝑat fert leges collit aĩcitias inter
propinquos librrosq dispensat offitia. mo atro fine cirodatur.
pauptatis exilii orbitatis non tũ minor ẽ si ex altiore fastigio
ĩ pͥuatũ ex regio ĩ hũilem subducitꝰ. ex publico & spatioso ⁊u¬
re ĩ angustias domꝰ sue uł angulos cogit. Eque magnac̾ etiã
si ĩ se recessit undi reclusa. Nichilominꝰ ei magͥ spũs ẽ &
crecti & eracte prudentic ĩ declinabilis iustitie. gͦ q̃ btã est.
Beatũ ci illud uno loco poitu ẽ in ip̃a mente stabile grã¬

Expanded text:
senectus longa contigit sive citra senectutem finitus est, eadem mensura summi boni est, quamvis aetatis diversa sit. Utrum maiorem an minorem circulum scribas, ad spatium eius pertinet, non ad formam. Licet alter tudine aestimatur nec numero nec tempore; non magis produci quam et in unum diem coge; aeque honesta est. Modo latius virtus funditur, regna urbes provincias temperat, fert leges, colit amicitias, inter propinquos liberosque dispensat officia, modo arto fine concluditur paupertatis exilii orbitatis. Non tamen minor est, si ex altiore fastigio in privatum, ex regio in humile subducitur, ex publico et spatioso iure in angustias domus vel anguli coit. Aeque magna est, etiam si in se recessit undique exclusa. Nihilominus enim magni spiritus est et erecti, exactae prudentiae, indeclinabilis iustitiae. Ergo aeque beata est. Beatum enim illud uno loco positum est, in ipsa mente, grande, stab
Abbreviated transcription (Latin):
qua epicurꝰ fuit illo sumo & fortimatissimo die suo. Ait
.n. si uelice & erulcerati uentris tormẽta tolerarẽ Blt̾iorem
doloris accessionẽ non ⁊ccipiẽtia cẽ nichilominꝰ sebi illum
btin die. Heatũ aũt dic̃ age̾ nisi qui ẽ ĩ sumo lano nõn
põt gͦ et apud epicuꝵ st̾ hoc bona q̃ males non exꝑtri. S
dici hoc non cẽ par maxis bonũ qd̾ btẽ uite clausulã imposuit.
Cui epicurus extrema uoce gr̃as egit. ¶ Pmitte lucili ui¬
roru optie aliꝗd audatiꝰ dicẽ. si ulla bona maiora ce̾ aliis
possent. hec ego q̃ tristitia uidentꝰ molib illis & delicatis ꝓtulisse¬

Expanded text:
qua Epicurus fuit illo summo ac fortunatissimo die suo. Ait enim se vesicae et exul erati ventris tormenta tolerare ulteriorem doloris accessionem non recipientia, esse nihilominus sibi illum beatum diem. Beatum autem agere, nisi qui est in summo bono, non potest. Ergo et apud Epicurum sunt haec bona, quae malles non experiri, sed dici, hoc non esse par maximis bonum, quod beatae vitae clausulam inposuit, cui Epicurus extrema voce gratias egit. Permitte mihi, Lucili virorum optime, aliquid audacius dicere: si ulla bona maiora esse aliis possent, haec ego, quae tristia videntur, mollibus illis et debeatis praetulisse
Abbreviated transcription (Latin):
dam quia minꝰ captabant᷑ amissa & dum auide tapiut̾ ex¬
pulsa st. Hlulli u̾e cui ⁊ apma ã felicit̾ cessit gaudiũ rapti
durabit in posteru. ltaq prudentissimꝰ quisq cum primũ indu¬
ci uidet. Mumuscula ateatro fugit/ a scit magna puo
ꝯstare. łlemo mani ꝯserit cum recedente. Nlemo exeũtẽ
ferit. Dirca pͥmũ rixa ẽ. Idem in his eueĩt q̃ fortuua de suꝑ
iactat. Extuamꝰ miẜi destungimꝰ. Multas hẽc cupimꝰ manus.
cupiditates nr̃as ixitãt ad paucos prieutã cxpectata oĩb ire
obuiã cadentib Cupimꝰ gaudemꝰ si quid ĩuasimꝰ inuadẽ¬
diq aliquos spes uana delusit. Uillẽ p̃dam magno aliquo
i comiodo luinꝰ aut decipim̃ aut inde falim̃.⁊ Secedamꝰ
itaq ab istis ludis &e deinꝰ raptorib locu. Secedamꝰ illi
cxpectẽt bonia ista pendentia & ip̃i magis pendeat. Qui¬
cumiq bt̃us cẽ ꝯstituit unũ cẽbonũ putet qd̾ honestu

Expanded text:
dam, quia nimis captabantur, amissa et, dum avide rapiuntur, exdam, quia nimis captabantur, amissa et, dum avide rapiuntur, expuduravit in posterum. Itaque prudentissimus quisque cum primum induci videt munuscula, a theatro fugit et scit magno parva constare. Nemo manum conserit cum recedente, nemo exeuntem ferit; circa praemium rixa est. Idem in his evenit, quae fortuna desuper iactat: aestuamus miseri, distringimur, multas habere cupimus manus, d paucos perventum, expectata omnibus. Ire obviam cadentibus cupimus. Gaudemus, si quid invasimus, invadendique aliquos spes vana delusit; vilem praedam magno aliquo incommodo luimus aut destituti fallimur. Secedamus itaque ab istis ludis et demus raptoribus locum; illi spectent bona ista pendentia et ipsi magis pendeant. Quicumque beatus esse constituet, unum esse bonum putet, quod honestum
Abbreviated transcription (Latin):
paremq passis mestitiã facit pati pesse. ouũ aitos mala alie¬
funde t̾ritat. Nos ita non ad ictu tm̃ exagitam̃ s ad crepi¬
tum. INon põt gͦ quisqͣ bt̾us eẽ ꝗ huic se opinioĩ credi¬
dit. non ci bt̃m ẽ nisi quod ĩtrepidu. Int̾ suspecta male
uiuitꝰ. Quisquis se multu fortuitis dedit ĩgentẽ sibi mat̾ia
ꝑturbationis & ĩ explicabile fecit. ¶ una hec uia ẽ ad tuta
hadendi extña despicẽ & honesto ꝯtentu eẽ. Llã ꝗ aliꝗd
uirtute meliꝰ putat aut ullũ p̃t̾ illa boñ adhec que a
fortuna spatgunt sinũ expandit ae solicitꝰ missilia ciꝰ expectat.
ac ymagine aĩo tuo ppone ludos facẽ fortunã & ĩ hũc
excute᷑ quoꝵ alia int̾ dixrimẽtiũ manꝰ scisa st̃. alia ĩfida
societate diuisa alia maguo detrimẽto coꝵ ĩ quos deue¬
netãt prensa. Ex quib quedã aliud agentib ĩcideriit. Que¬

Expanded text:
paremque passis tristitiam facit pati posse. Omnium animos mala alieparemque passis tristitiam facit pati posse. Omnium animos mala aliedae sonus territat, nos ita non ad ictum tantum exagitamur, sed ad crepitum. Non potest ergo quisquam beatus esse, qui huic se opinioni credidit. Non enim beatum est, nisi quod intrepidum; inter suspecta male vivitur. Quisquis se multum fortuitis dedit, ingentem sibi materiam perturbationis et inexplicabilem fecit; una haec via est ad tuta vadenti, externa despicere et honesto contentum esse. Nam qui aliquid virtute melius putat aut ullum praeter illam bonum, ad haec, quae a fortuna sparguntur, sinum expandit et sollicitus missilia eius expectat. Hanc enim imaginem animo tuo propone, ludos facere fortunam et in hunc excutere, quorum alia inter diripientium manus scissa sunt, alia infida societate divisa, alia magno detrimento eorum, in quos devenerant, prensa. Ex quibus quaedam aliud agentibus inciderunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
xina ẽ ex oĩu mortaliũ ppło turba misoꝵ quã expectatio
mottis cragitat undiq impendẽs. nichil cĩ est unde nõ
subrat. ⁊itaq ut in hostili regione u̾santid huc & illuc cir¬
cũspiciendu ẽ & ad om̃ez strepitu cirꝯagenda ẽ cͥuix. Sic¬
nisi hic timor expectore ciectꝰ ẽ palpitantib p̃cordiis uiuit᷑.
occurrẽt acti in cxiliũ & reuoluti boĩs. occurrẽt qd̾ genus
estatis grauissimi ẽ ĩ diuitiis ĩ opes. Occurret naufragi
similia ue naufragiis passi quos aut popularis ira aut ĩui-¬
dia ꝑnitiosu optĩs tellũ ĩ opinãtes sccurosq disiecit. more¬
procelle q̃ in ip̃a sereni fidutia solet em̾gere. aut fulis sb̾iti
ad cuiꝰ ictu ã uicina tremuerũt. Nam ut illic quisꝗs
ab igne proprior stetit ꝑcusso similis obstipuit. sic ĩ his ꝑ
aliquẽ uim accidentib Unũ calamitas opprimit. Eeteros metꝰ

Expanded text:
xima ex omni mortalium populo turba miserorum, quam expectatio xima ex omni mortalium populo turba miserorum, quam expectatio mortis exagitat undique inpendens. Nihil enim est, unde non subeat. Itaque ut in hostili regione versantibus huc et illuc circumspiciendum est et ad omnem strepitum circumagenda cervix; nisi hic timor e pectore eiectus est, palpitantibus praecordiis vivitur. Occurrent acti in exilium et evoluti bonis. Occurrent, quod genus egestatis gravissimum est, in divitiis inopes. Occurrent naufragi similiave naufragis passi, quos aut popularis ira aut invidia, perniciosum optimis telum, inopinantes securesque disiecit procellae more, quae in ipsa sereni fiducia solet emergere, aut fulminis subiti, ad cuius ictum etiam vicina tremuerunt. Nam ut illic quisquis ab igne propior stetit, percusso similis obstipuit, sic in his per aliquam vim accidentibus unum calamitas opprimit, ceteros metus,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt & ascendentib manĩ porrigũt Alitaris homĩes ad deos
ire: deus ad hoĩes uenit. ymo quod est proprius ĩ hoĩes ueit.
Nulla sine deo mens bona ẽ Semiã in corporib huma ĩs
diuiua dispsa st̃. Que si bonus cultor excipit similia origi¬
ni paruĩt & paria his ex quib orta st surgũt. Si malus
non alit̾ q̃ humꝰ sterilis ac palustris. necat ac deinde creat
purgamenta pro frugib. Rale.
uit. Quid ui tu lucilli maxiu putes instrumentũ bt̃e uite
hac psuasionez Rnũ bonũ ce̾ quod honestu ẽ. Nã qui alia
bona iudicat ĩ fortune ueit potestatẽ alieni arbittii fit. ꝗ onĩe
bonũ honesto cirꝯsc̃psit ĩ t̾se felix ẽ. Hic amissis liberis mestꝰ
hic solicitꝰ egris. hic turpib & aliquã passis ĩ famiã tristis.
Illũ uidebis aliene uxoris amore cruciari. Illũ sue. non decru
quo repulsa distorq̃at. Eeũt quos ipẽ honor uexet. Illa u̾o ma¬

Expanded text:
tunt et ascendentibus manum porrigunt. Miraris hominem ad deos tunt et ascendentibus manum porrigunt. Miraris hominem ad deos ire ? Deus ad homines venit, immo quod est propius, in homines venit; nulla sine deo mens bona est. Semina in corporibus humanis divina dispersa sunt, quae si bonus cultor excipit, similia origini prodeunt et paria iis, ex quibus orta sunt, surgunt; si malus, non aliter quam humus sterilis ac palustris necat ac deinde creat purgamenta pro frugibus. VALE.vit. Quidni tu, mi Lucili, maximum putes instrumentum beatae vitae hanc persuasionem, unum bonum esse, quod honestum est ? Nam qui alia bona iudicat, in fortunae venit potestatem, alieni arbitrii fit; qui omne bonum honesto circumscripsit, intra se est felix. Hic amissis liberis maestus, hic sollicitus aegris, hic turpibus et aliquam passis infamiam tristis. Illum videbis alienae uxoris amore cruciari, illum suae. Non deerit quem repulsa distorqueat; erunt quos ipse honor vexet. Illa vero ma
Abbreviated transcription (Latin):
timauimꝰ hoc ociũ quod int̾ deos agitꝰ quod facit homĩes
dcos. ¶lta dico lucili. & te in celum ꝯpendiarie uoco. So 3y¬
lebat Sextius dicẽ ione plus non posse. ꝙͣ bonũ uiꝵ. Plu
lior qui locupletior. non magis q iut̾ duos quib par sci¬
entia regendi gubernaculi ẽ meliore dix̾is cuiꝰ maius
sixciosuisq maguũ ẽ: Iupit̾ quoq antecedit uiꝵ bonũ
diutius boniis ẽ Sapiens nichilo se minoris existimat ꝙ
uirtutes eius spacio breuiore cludunt. Queadmõ ex duo¬
bus sapientib qui senior decessit non ẽ beatior eo cuiꝰ itͣ
pautiores amios t̾minata u̾tus est. Sic deus non uinct sa
oĩa apud alios uidet ꝯtempnitq q iupit̾ & hoc magis¬
se suspicit q iupit̾. Illis uti non põt. Sapiens non uult.
ICredamꝰ itaq sextio mostranti pulcerimũ it̾ & clamanti ⁊xͥ¬
hac it ad astra hac scd̃m frugalitate hac scd̾m temꝑantiam
hac scd̃m fortitudinez. Non sunt dii fastidiosi uon ĩuidi. admit¬

Expanded text:
uod inter deos agitur, quod deos facit? Ita dico, Lucili, et te in caelum compendiario voco. Solebat Sextius dicere Iovem plus non posse quam bonum virum. Plior, qui locupletior, non magis quam inter duos, quibus par scientia regendi gubernaculum est, meliorem dixeris, cui maius speciosiusque navigium est. Iuppiter quo antecedit virum bonum ? Diutius bonus est; sapiens nihilo se minoris existimat, quod virtutes eius spatio breviore cluduntur. Quemadmodum ex duobus sapientibus qui senior decessit, non est beatior eo, cuius intra pauciores annos terminata virtus est, sic deus non vincit saomnia apud alios videt contemnitque quam Iuppiter et hoc se magis suspicit, quod Iuppiter uti illis non potest, sapiens non vult. Credamus itaque Sextio monstranti pulcherrimum iter et clamanti: "hac 'itur ad astra,' hac secundum frugalitatem, hac secundum temperantiam, hac secundum fortitudinem." Non sunt di fastidiosi, non invidi; admit
Abbreviated transcription (Latin):
gubernatori suo gras. Hoc docet pħya p̃cipue bn debẽ beneficia¬
bñ soluẽ. Int̾du aũt solutio ẽ ip̃a ꝯfessio. I Confitebit᷑ gͦ
młtu se debe̾ ei cuiꝰ admistratioe ac ꝓuidentia ꝯtingit illi pĩ¬
gue otiũ & arbitrũ sui tpris & ĩꝑturbata publicis occupatio¬
nib Quies . O. inehibre deus nobis hec otia fecit. namq¬
erit illo michi deus. S illa quoq otia multũ autori sno debẽt.

Expanded text:
gubernatori suo gratias. Hoc docet philosophia praecipue, benegubernatori suo gratias. Hoc docet philosophia praecipue, bene autem solutio est ipsa confessio. Confitebitur ergo multum se debere ei, cuius administratione ac providentia contingit illi pingue otium et arbitrium sui temporis et inperturbata publicis occupationibus quies. O Meliboee, deus nobis haec otia fecit: Namqerit ille mihi semper deus. Si illa quoque otia multum auctori suo debent,
Abbreviated transcription (Latin):
cbrietati aut libidini ĩpendũt aut aliis nitiis q̃ uł bello runi¬
penda sunt nisi forte tam inquũ putas eẽ̾ sapiente ut
deo pͥuati obligatꝰ sum qrͣuis nichil ĩ meũ honore descripta
sint. Et stulta auaritia mortaliũ possessione ꝓprictatẽq
discernit nec quicq suũ credit cẽ quod publicu ẽ. at ille
gulos. Sociũ efficit etiã qd̾ ex minima portione com̃ẽ ẽ adi
ĩ suigulos cadat. Ad unũ quẽq tota puciuit & cõgiario tm̃
ferũt homĩes quantũ in capita ꝑmissu ẽ. Epulũ & uisatio
& quicꝗd aliud mam capit̾ discedit ĩ ꝑtes. at hec ĩdiuidua
bona pax ae libertas & ca tã ouĩ tota. qr singłor st̃.Co¬
gitat itaq ꝑque̾ sibi hoꝵ usus fructꝰq ꝯtingat ꝑ quẽ non
ad arma illu nec ad ẜuandas uigilias nec ad tuenda meĩa
& multiplex belli tributũ publica necessitas uocet. Agitq

Expanded text:
ebrietati aut libidini inpendunt aut aliis vitiis, quae vel bello rumebrietati aut libidini inpendunt aut aliis vitiis, quae vel bello rumpenda sunt ? Nisi forte tam iniquum putas esse sapientem, ut deo privatim obligatus sum, quamvis nihil in meum honorem discripta sint. Stulta avaritia mortalium possessionem proprietatemque discernit nec quicquam suum credit esse, quod publicum est. At ille gulos; socium efficit etiam quod ex minima portione commune est. Ain singulos cadat; ad unumquemque tota perveniunt. Ex congiario tantum ferunt homines, quantum in capita promissum est. Epulum et visceratio et quicquid aliud manu capitur, discedit in partes. At haec individua bona, pax et libertas, et tam omnium tota quam singulorum sunt. Cogitat itaque, per quem sibi horum usus fructusque contingat, per quem non ad arma illum nec ad servandas vigilias nec ad tuenda moenia et multiplex belli tributum publica necessitas vocet, agitque
Abbreviated transcription (Latin):
blice. ut ad ampliora secede̾t. diliget eos ꝑ quos hoc ci facere
tuto licet/ solũq illis gratuitu testimou̾i redlit & magnã
rẽ nescientib deb. quẽ admõ p̃ceptores suos uen̾atur ac sul¬
picit quoꝵ biifitio illis ĩuiis exit. Sic & ĩhis sub quoꝵ tutella
põitus excet artes bonas. ¶Lerũ quoq alios rex uirib suis
protegit. Quis uegat: S qͣm adnio neptuno płꝰ debere se
iudicat ex his qui eadem trãquilitate usi st ꝗ plura e p̃tiosiõa
illo mari uexit. Aĩosius a mͥcatore ꝙ auectore soluit᷑ uotũ
& ex his incatorib effusius gratꝰ ẽ ꝗ odores & purpuras & au¬
⁊o ponsanda portabat q qui uilissima q̃q Saburre loco futã
ꝯgesat sic hiuꝰ pacis bñficiũ ad oẽs ꝑtinentis altiꝰ ad cos ꝑueit
qui illa bñ utunt. I Multi eiz st ex his togatis quid pax
oposior bello ẽ an idem existimas pro pace debere cos qui illã

Expanded text:
blicae, ut ad ampliora secederet, diligit eos, per quos hoc ei facere blicae, ut ad ampliora secederet, diligit eos, per quos hoc ei facere tuto licet solusque illis gratuitum testimonium reddit et magnam rem nescientibus debet. Quemadmodum praeceptores suos veneratur ac suspicit, quorum beneficio illis inviis exit, sic et hos, sub quorum tutela positus exercet artes bonas. " Verum alios quoque rex viribus suis protegit." Quis negat? Sed quemadmodum Neptuno plus debere se iudicat ex is, qui eadem tranquillitate usi sunt, qui plura et pretiosiora illo mari vexit, animosius a mercatore quam a vectore solvitur votum, et ex ipsis mercatoribus effusius gratus est, qui odores ac purpuras et auro pensanda portabat quam qui vilissima quaeque et saburrae loco futura congesserat; sic huius pacis beneficium ad omnes pertinentis altius ad eos pervenit, qui illa bene utuntur. Multi enim sunt ex his togatis, quibus pax operosior bello est. An idem existimas pro pace debere eos, qui illam
Abbreviated transcription (Latin):
tumaces eẽ ac refiactarios ae contemptores magistra¬
pł p̾stant ꝙ quib frui tranquilo ocio licet. itaq hii quib
altum ad ꝓpoĩtu bñ uiuẽdi aditũ ꝯfert securitas publica necẽ
ẽ autore huiꝰ boni ut parente collant. I Multo quide magͣ ⁊̃ pͥ¬
qͣ illi ĩquieti ex in medio poiti qui mlta p̾ncipib debet. S
młta & ĩputant quib nũq ta plene occurrẽ ulla liberalitas
põt ut cupiditates illoꝵ q̃ ciescut du iplent᷑ exsatiet. Quis¬
ꝗs aute de accipiendo cogitat oblitꝰ accepti ẽ. Nec ullũ ht̃
malũ cupiditas maiꝰ q ꝙ ĩgrata ẽ. Iadice mũc ꝙ nemo coꝵ s pͥ¬
ꝗ in re publica u̾santꝰ quos uincat. S aqiub uincat᷑ aspi
uitiu ois abitio nõ respicit nec amibitio tm̃ ĩstabilis ẽ. Reꝵ
cupiditas oĩs. quia incipit semꝑ afine Iat ille uit sincerus ac qꝑͥ¬
purus qui reliquit curiam & foꝵ. & onĩe admistratioe rei pu¬

Expanded text:
tumaces esse ac refractarios, contemptores magistraplus praestant quam quibus frui tranquillo otio licet. Itaque ii, quibus multum ad propositum bene vivendi confert securitas publica, necesse est auctorem huius boni ut parentem colant, multo quidem magis quam illi inquieti et in medio positi, qui multa principibus debent, sed multa et inputant, quibus numquam tam plene occurrere ulla liberalitas potest, ut cupiditates illorum, quae crescunt, dum implentur, exsatiet. Quisquis autem de accipiendo cogitat, oblitus accepti est; nec ullum habet malum cupiditas maius, quam quod ingrata est. Adice nunc, quod nemo eorum, qui in re publica versantur, quot vincat, sed a quibus vincavitium omnis ambitio; non respicit. Nec ambitio tantum instabilis est, verum cupiditas omnis, quia incipit semper a fine. At ille vir sincerus ac purus, qui reliquit et curiam et forum et omnem administrationem rei pu
Abbreviated transcription (Latin):
uidebar. s trahere hec michi dederũt uoluntate ad uiuẽdũ
a patiendi om̃e tormentũ. Alioqn miẜimũ ẽ cũ auĩ mo-¬
riendi proieceris nõ hrẽ uiuendi. Ia d gͦ remedia te ꝯfer ꝓxͥ
mediauis tibi quantũ ambules quantũ ex̾cearis mostrabit
ne iudulgeas ocio ad quod u̾git ĩ hers ualitudo ut legas
clarius &e spm̃ ciꝰ it̾ ac receptaculu laborat ex̾ceas. ut naui¬
ges de uiscera moli iactatione ꝯcutias. Quib cibis uta¬
ris. Unũ qũq uirui cã aduoces qñ ĩt̾mittas ue irritet &
exaspet tussim. Ego tibi Illud p̾cipio ꝙ non tm̃ huiꝰ morbi s
totiꝰ uite remediũ ẽ. Contempne morte nichil tuste esti
cũ huiꝰ metũ effugimꝰ. ¶Tria hec in oĩ morbo grauia st̾.
lit morb & saluti lllis fuit uideri ꝑire. morieris non ꝗa egro¬
tas. S quia uiuis. Esta te res manet & sanatũ cũ ꝯualue

Expanded text:
videbar, sed tradere. Haec mihi dederunt voluntatem adiuvandi me videbar, sed tradere. Haec mihi dederunt voluntatem adiuvandi me et patiendi omne tormentum; alioqui miserrimum est, cum animum moriendi proieceris, non habere vivendi. Ad haec ergo remedia te confer. Medicus tibi quantum ambules, quantum exercearis, monstrabit; ne indulgeas otio, ad quod vergit iners valetudo; ut legas clarius et spiritum, cuius iter ac receptaculum laborat, exerceas; ut naviges et viscera molli iactatione concutias; quibus cibis utaris, vinum quando virium causa advoces, quando intermittas, ne inritet et exasperet tussim. Ego tibi illud praecipio, quod non tantum huius morbi, sed totius vitae remedium est: contemne mortem. Nihil triste est, cum huius metum effugimus. Tria haec in omni morbo gravia sunt: lit morbus et saluti illis fuit videri perire. Morieris, non quia aegrotas, sed quia vivis. Ista te res et sanatum mane
Abbreviated transcription (Latin):
est qr exꝑtꝰ su hoc genꝰ ualitudis quod int̾ initia ꝯtempsi
poterat adhue adolescentia lniurias ferre & se adu̾sꝰ morbos
ꝯtumacitꝰ getẽ. Deinde sucubui & eo ꝑductꝰ suma ut ip̃e di¬
stilare ad suma macie deductꝰ. Sepe impetũ cepi abrumpẽ ⁊pͥ¬
de uite patris me i dulgentissimi senectꝰ retinuit. Sogitaui
ci nũqͣ fortit̾ ego mori possem. S qr illo fortit̾ desidera¬
fortit̾ facẽ ẽ.¶ Que mͥ tũc fuerĩt solatio dicã si pͥus hec ꝑͥ¬
dix̾is. hec ip̃a ꝗb acquiescebam medicine uim hui̾sse. in re¬
mediũ cedũt honesta solatia & quicꝗd auĩ crexit &̃ corpoĩ
mͥ ꝯtuletũt ad bonã ualitudine aĩa quoꝵ adhortationib
Rigiliis ẜnionib aleuabar. Hichil eque lucili uiroꝵ optime
Egrũ reficit atq adinuat q aĩcoꝵ affectꝰ. Nichil eq̃ expecta¬
turum non cum illis s ꝑ illos non effinide̾ michi spiritu

Expanded text:
est, quia expertus sum hoc genus valetudinis, quod inter initia contempsi; poterat adhuc adulescentia iniurias ferre et se adversus morbos contumaciter gerere. Deinde succubui et eo perductus sum, ut ipse destillarem ad summam maciem deductus. Saepe impetum cepi abrumpendae vitae; patris me indulgentissimi senectus retinuit. Cogitavi enim non quam fortiter ego mori possem, sed quam ille fortiter desiderafortiter facere est. Quae mihi tunc fuerint solacio dicam, si prius hoc dixero, haec ipsa, quibus adquiescebam, medicinae vim habuisse. In remedium cedunt honesta solacia, et quicquid animum erexit, etiam corpori mihi contulerunt ad bonam valetudinem amici, quorum adhortationibus, vigiliis, sermonibus adlevabar. Nihil aeque, Lucili, virorum optime, aegrum reficit atque adiuvat quam amicorum adfectus; nihil aeque expectaturum non cum illis, sed per illos. Non effundere mihi spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
se maxiẽ amat cũ fortissime exptꝰ ẽ & metuenda cet̾is. Si
alicuiꝰ honesti officii p̃tia st̃. non tm̃ fert s amplexatur.
młtoq audire mauuls tanto melior ꝙͣto felicior. ¶ Ie¬
mo mie illo quo me uocat spectio tua ne exͣ reꝵ natã
enagari u̾tꝰ nr̃a uideat᷑. Et tremet sapiẽs  dolebit &
expauescet. Hii ciz &es cotporis sens st̃̾. Ubi gͦ calamitas
ubi illud malu uerũ ẽ: Illic scil si ista aũi detrahent
si ad ꝯfessioẽ ẜuitutis abducũt si illi penitentiã sui fati

Expanded text:
se maxime amat, cum fortissime expertus est, et metuenda ceteris, si alicuius honesti officii pretia sunt, non tantum fert, sed amplexatur multoque audire mavult " tanto melior" quam "tanto felicior." Venunc illo, quo me vocat expectatio tua. Ne extra rerum naturam vagari virtus nostra videatur, et tremet sapiens et dolebit et expallescet. Hi enim omnes corporis sensus sunt Ubi ergo calamitas, ubi illud malum verum est? Illic scilicet, si ista animum detrahunt, si ad confessionem servitutis adducunt, si illi paeniten
Abbreviated transcription (Latin):
uiceri qͥris non psas non extrema medoꝵ uec si ꝗͥd
ultra ad has belicosũ iacet. s auaritiã s ambitioẽ. s
metu mortis qͥ uictores gentuĩ uicit. Uale
⁊etentaui memoriã meã. Itaq non facile me seꝗtꝰ Qa
eueit libris situ coherentib euenisse hoc mͥ sentio. Replicandꝰ¬
e auis & q̃ ꝯq apud illũ depoĩta st̾ sbinde excuti debet ut pata
sit quotiẽs usꝰ exegerit. I Ergo hec ĩ pũtia differamꝰ multũ eĩ÷
ope multũ dilligentie poscit. cu pͥmũ longiore code loco
spalio morã te̾ istud ĩ manꝰ sumã. Queda ci̾ st̾ q̃ possis ce in

Expanded text:
rema Medorum nec si quid ultra Dahas bellicosum iacet, sed avaritiam, sed ambitionem, sed metum mortis, qui victores gentium vicit. VALE.retemptavi memoriam meam, itaque non facile me sequitur. Quod evenit libris situ cohaerentibus, hoc evenisse mihi sentio; explicandecumque apud illum deposita sunt, subinde excuti debent, ut parata sint, quotiens usus exegerit. Ergo hoc in praesentia differamus; multum enim operae, multum diligentiae poscit. Cum primum longiorem eodem loco speravero moram, tunc istud
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ totũ nõ st̾ bona his p̾tiũ ꝗde erit aliqd̾ ceteꝵ diguitas non
etit. magnis irit̾ se ĩt̾ualis distabũt alia minora alia ma¬
iora erut. Et ipĩs sapia spectantib magna discria̾ esse
fateam᷑ nece̾ ẽ. aliꝰ iã ĩtantũ profecit ut ꝯ̃ fortunã aude¬
at attolẽ occulos. s nõ rtinacit̾. Cedũt ei nimio splendoe᷑¬

Expanded text:
in totum non sunt bona. His pretium quidem erit aliquod, ceterum dignitas non erit; magnis inter se intervallis distabunt; alia minora, alia maiora erunt. Et in ipsis sapientiam sectantibus magna discrimina esse fateamur necesse est. Alius iam in tantum profecit, ut contra fortunam audeat adtollere oculos, sed non pertinacit
Abbreviated transcription (Latin):
tiu ẽ qui idez a sapiẽte etigimꝰ & apfitiente. Suadeo ad¬
hue m ista q̃ laudo nõdur p̾suadco &e iã si ꝑsuasissez nõdur
tã pata he̾rer aut ta ex̾citata ut ad onĩes caus procũrẽnt.
Quẽ admõ lana quosda colores semel ducit quosdam
nisi sepiꝰ macerata & recepta non ꝑbibit.sic alias disi¬
plinas ĩgenia cu acrepe ꝓtinꝰ p̃stant. hec insi alte descẽ¬
dit &e diu sedit &e ain non colorauit s ĩ frcit. Nichil ex
bonũ eẽ u̾tutẽ. nullũ c̾te sine u̾tute & ip̃a uictute ĩ porte

Expanded text:
uadeo adhuc mihi ista, quae laudo, nondum persuadeo. Etiam si persuasissem, nondum tam parata haberem aut tam exercitata, ut ad omnes casus procurrerent. Quemadmodum lana quosdam colores semel ducit, quosdam nisi saepius macerata et recocta non perbibit; sic alias disciplinas ingenia, cum accepere, protinus praestant, haec, nisi alte descendit et diu sedit et animum non coloravit, sed infecit, nihil ex bonum esse virtutem, nullum certe sine virtute, et ipsam virtutem in parte
Abbreviated transcription (Latin):
tempnũtꝰ a sapientib semꝑ cauec bona sint nec mala.A nu
gꝰ bomi ipã u̾tus ẽ. Que int̾ hãs fortunã & illã suꝑba ĩcedit.
Cũ magno utiuisq ꝯtemptu. ¶ Si hãc opimone receperis
aliquid bonũ eẽ p̃t̾ honestum. millanõ uittꝰ labotabit. nulla
ci optineri pot̾it. Si quicꝙ ex̃ se respexerit. Qd̾ si ẽ ⁊atioĩ
necẽ ẽ. Sume pietatis erga deos eẽ. Itaq quicquid illi acti¬
derit equo aĩo sustinebit scit cĩ id accidisse lege diuina qͣ
uniu̾sa procedũt quod si ẽ unũ bonũ Illi erit quod honestũ.
i hoc cĩ poĩtu ẽ & parẽ diis nec escandesce̾ ad subita nec
deplorare sorte sua s patiẽt̾ excipe fatũ & face̾ ĩꝑata Y Si 3¬
ullu aliuo ẽ bonũ q honestu scq̃t̾ uos auiditas ⁊eꝵ uitã

Expanded text:
temnunttemnuntergo bonum ipsa virtus est, quae inter hanc fortunam et illam superba incedit cum magno utriusque contemptu. Si hanc opinionem receperis, aliquid bonum esse praeter honestum, nulla non virtus laborabit. Nulla enim optineri poterit, si quicquam extra se respexerit. Quod si est, rationi necesse est summae pietatis erga deos esse. Itaque quicquid illi accidit, aequo animo sustinebit; sciet enim id accidisse lege divina, qua universa procedunt. Quod si est, unum illi bonum erit, quod honestum; in hoc enim positum est et parere dis nec excandescere ad subita nec deplorare sortem suam, sed patienter excipere fatum et facere imperata. Si ullum aliud est bonum quam honestum, sequetur nos