comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tedicumt apostoliaudiptumnũ dm̃ mecgierediderunt
&ccurũ thus& mi rram supplicer achpĩcuncebulcede¬
tulerunt: Aurum regem fatentes ut dmturae uene¬
rantes :rhes aurũ enimregnis a crisiciũdi Morra est
sepulturae: quidigitur uoluerunt sibimistica mune¬
ra inter abiecte presepia pnsi ut intellegeremus in xpõ
disferentiam diuinitatis & carnis ut homo cernitur:
ut dñs adoratur : pac& in pannis sed fulg& instelliscunȩ
nascentem indicant. stellȩ dominantem: aro est
quȩ muoluitur. Diuimta s cinabangelis ministratur:
Itanec dignitas naturalis maiestatis amittitur & ad sũp¬
tȩ carnis ueritas comprobatur: Hȩc est fides nostr ec:
sic seds cognosciuoluit cb hominib: Sictres puericre¬
diderunt. necincendia circuiecte senserunt cum in¬
fido s noxius ignis exurer& & fidelib: innoxicflam¬
meosqsa resqub aliorum incendiecre frigerabant
quia merito sidei ꝑdiderat suam poena naturoem:
Aeratemim inspecie angeliquimdirebat ut in nu¬

Expanded text:
audiunt. Unum Deum Magi crediderunt, et aurum, thus et myrrham supplices ad Christi cunabula detulerunt, auro regem fatentes, ut Deum thure venerantes. Thesaurus enim regni, sacrificium Dei, myrrha est sepulturae. 32. Quid igitur voluerunt sibi mystica munera inter abjecta praesepia, nisi ut intelligeremus in Christo differentiam divinitatis et carnis? 450 Ut homo cernitur, ut Dominus adoratur: jacet in pannis, sed fulget in stellis: cunae nascentem indicant, et stellae dominantem: caro est quae involvitur: divinitas, cui ab angelis ministratur. Ita nec dignitas naturalis majestatis amittitur, et assumptae carnis veritas comprobatur. 33. Haec est fides nostra. Sic se Deus cognosci voluit ab omnibus, sic tres pueri crediderunt, nec incendia circumjecta senserunt; cum infidos noxius ignis exureret, et fidelibus innoxia flamma roraret, quibus aliorum incendia refrigerabant; quia merito fidei perdiderat suam poena naturam. Aderat enim in specie angeli qui monebat ut in nu
Abbreviated transcription (Latin):
& pater in me alioquin uel propter opera ipsa cre¬
dite. Et hinc aduestimus quodunitatẽ diuinitatis:
perunitatem operum designauerit : Ut autemu
naditas & patris & fili& uncdominatio probase¬
tur negentilis autiudȩicȩ impi&atis incurrere¬
mus errorem Prouidens a postolus quid se quide¬
beremus ostendit dicens : Vnusdr̃ pater ex quoom¬

Expanded text:
 Pater in me: alioquin vel propter opera ipsa credite . Et hic advertimus quod unitatem divinitatis per unitatem operum designaverit. na deitas Patris et Filii, et una dominatio probaretur, ne gentilis aut Judaicae impietatis incurreremus errorem, providens Apostolus quid sequi deberemus ostendit dicens: Unus Deus Pater, ex quo om
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundielegit dy ut confundat quȩ sunt fostia:
Credemus iudȩis quia notus aliquando mniud ȩa dr̃
sed hocipsud negant: propter quod eredimus qia ñ
norunt patrem quifiliũ negecuerunt: unum dm̃cõ¬
munis natura testatur. qui aunus est munduso:
⁊mnũ dm̃ fides significat quia una fides noui& u& cris

Expanded text:
hujus mundi, elegit Deus, ut confundat quae sunt fortia . hujus mundi, elegit Deus, ut confundat quae sunt fortia . Credimus Judaeis, quia notus aliquando in Judaea Deus ? Sed hoc ipsum negant propter quod credimus, quia non norunt Patrem, qui Filium negaverunt. Cmunis natura testatur, quia unus est mundus. Unum Deum fides significat, quia una fides novi et veteris
Abbreviated transcription (Latin):
te qumꝰ dns ipse est diꝰ ipse fecit nos & non ipsinos. In
teigitur est ds ꝑunitatem natura & non est dĩ prae¬
terte ꝑpropri&ctẽ substantre repulsa. differen¬
tia : Et in hieremiae quoque libro unũ dmꝰ scriptura
dicit: & tamen & patrem & siliũ confit&ur : Itaque
sichabes : Hic di noster & non aestimabitur alius
cam iacobpuero suo &i srahel dilectosuo: posthȩc
interris uisus est & cum hominibus conuersatus
est.: Defilio dicit ipse tnim est cum hominibus conuer¬
satus &dicit. hic est ds̃ noster non aestimabitur ali¬
us adeũ quid discutimus cum dequotantus dicit
proph&a gcs spis dicit quodadeũ ñ possit alius aes¬
timari. Quae enim potest esse alicc aestimatio ubi dei¬
tãs unitas cst Confitebatur hoc populus inperi¬
culis constitutus nesciebat serere quȩstionem quia
dimus sapientib credoistius mundi sedubis apiens:
ubi scriba pusticus noster cũficus inserer& inuenit
quod philosophus ignorauit : Quae stulta sunt cnim

Expanded text:
449 Dominus ipse est Deus; ipse fecit nos, et non ipsi nos . 27. In te igitur est Deus, per unitatem naturae: et non est Deus praeter te, per proprietatem substantiae, repulsa differentia. 28. In Hieremiae quoque libro unum Deum Scriptura dicit, et tamen et Patrem et Filium confitetur. Itaque sic habes: Hic Deus noster, et non reputabitur alius illam Iacob, puero suo, et Israhel, dilecto suo. Post hęc in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . 29. De Filio dicit: Ipse enim est cum hominibus conversatus; et dicit: Hic Deus noster, et non aestimabitur alius ad eum. Quid discutimus eum, de quo tantus dicit propheta, quod ad eum non possit alius aestimari? Quae enim potest esse alia aestimatio, ubi deitatis unitas est? Confitebatur hoc populus in periculis constitutus: nesciebat serere quaestiones qui rdimus, sapientibus credam hujus mundi? Sed ubi sapiens, ubi scriba? Rusticus noster cum ficus insereret, invenit quod philosophus ignoravit. Quae stulta sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
rapiens architectus sciens uestigia credentium fundo¬
repopulorum Nec paulus inquã indignus ccpostolo¬
rum collegio cum primo quoque sacile conferendus &
pulli secundus Nam qui sem parẽ nescit secit fecit deqͦ¬

Expanded text:
sapiens architectus sciens vestigia credentium fundasapiens architectus sciens vestigia credentium fundare populorum: nec Paulus, inquam, indignus apostolorum collegio, cum primo quoque facile conferendus, et nulli secundus. Nam qui se imparem nescit, facit aequ
Abbreviated transcription (Latin):
pater & filius & ĩpͥrscĩ. utidem uelle &idem posse non ex
affectione sit uoluntatis. sed insubstantia trinitatis̃. hȩc
est a postolica fides & deuotionis hereditas. quã lic& ex
nes apostoli statimque cosseparari iusserat sp̃rordi¬
narunt separate in quid mihi paulũ & barnabanui
dentes iubentis imperiũ . spectate merita seruientium
Credidit paulus. & quia credidit & studic persecuto¬
ris abiecit. Coronam iustitiae repostauit Credidit ille
qui ecdesias deuastebat. sed conuersus ad fidem prȩdi
ifideliũ meluctuabilem uaris impiorum congres¬
sionibus offerebat: adque ad brabium supernae uoca¬
tionis in xpoihũ diuersis passionibus erudiebat : Barna¬
bas quoque credidit & quia credidit paruit: Ita que scĩspi
electus imperio quod eia domneredundat insignemeri¬
torum. Non fuit tanto indignus collegio una &iamga¬
tia fulgebat in his quos spr unus elegerat. Nec paulur
inferior p&ro quamuis ille ecclesiȩ fundamentir & hi

Expanded text:
piritus sanctus; ut idem velle, et idem posse non ex affectione sit voluntatis, sed in substantia Trinitatis. 155. Haec est apostolicae fidei et devotionis haereditas, quam licet et ex nes apostoli, statimque eos quos separari jusserat Spiritus, ordinaverunt: Separate, inquit, mihi Paulum et Barnabam . Videtis jubentis imperium? Spectate merita servientium? 156. Credidit Paulus; et quia credidit, studia persecutoris abjecit, coronam justitiae reportavit. Credidit ille qui Ecclesias devastabat: sed conversus ad fidem, praedicinfidelium ineluctabilem variis impiorum congressionibus offerebat, atque ad bravium supernae vocationis in Christo Jesu diversis passionibus erudiebat . 157. Barnabas quoque credidit, et quia credidit, paruit. Itaque sancti Spiritus electus imperio, quod ei ad omne redundat insigne meritorum, non fuit tanto indignus collegio. Una enim gratia fulgebat in his, quos Spiritus unus elegerat. 158. Nec Paulus inferior Petro, quamvis ille Ecclesiae fundamentum, et hic
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis intrinitate noncredas scripta est & fides
tua scripta est &culpatua sicut hieremias dixit. Scrip¬
ia est iuda culpatucc grafio ferreo &unge alamanti¬
no& scripta est inquid mpectore & mcor docuo Ibugi¬
tur cul paest. ubigratia sedculpac grasio scribitur
graticcspũ designatur: hocdigito mistice &iam dñs
obleta. Signifiçans. perfiguram quando depeccatis
alterius iudicamus nostri nos debere meminis sepe¬
cati Acnerursus quiclegeidr spũ suo seripsit᷑ infe¬
rius aliquid tam quam demisterio spr̃crederemus
uel excorporis nostri aestimatione quandam exigu¬
am despũ putaremus. Nittibi apostolus Nonesthu¬
manȩ sententiae uerbis loqui sed doctis sp̃s & spirito¬
libus spiritedic comparare. animalem non pero¬

Expanded text:
divinitatis in Trinitate non credas. Scripta est et fides divinitatis in Trinitate non credas. Scripta est et fides tua, scripta est et culpa tua, sicut Hieremias dixit: Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino. Et scripta est, inquit, in pectore et in corde tuo . Ibi igitur culpa est, ubi gratia: sed culpa graphio scribitur, gratia Spiritu designatur. 15. Hoc digito mystice etiam Dominus oblata : significans per figuram, quando de peccatis alterius judicamus, nostri nos debere meminisse peccati. 16. Ac ne rursus quia Legem Deus Spiritu suo scripsit, inferius aliquid tamquam de ministerio Spiritus crederemus, vel ex corporis nostri aestimatione portionem quamdam exiguam Dei Spiritum putaremus, ait alibi Apostolus non se humanae scientiae verbis loqui, sed doctis Spiritus, et spiritualibus spiritalia comparare: animalem aute
Abbreviated transcription (Latin):
& diuinumꝰ hoc digito sicut legimus tabulcs illas
lacpideas scripsit. quas morses accepit Non enĩ
carnalidigito dr̃ harum litterarum quas legimi
apicer & aelementa formauit. sedspũsuo deditlegem &
ideo apostolus dixit. Lexenimspiritolis est. quȩ utique non
gemdiꝰ nona tramento sedipũ descriptam crederede¬
beccmus quȩuti que cordis nostrimentis que sec race nꝰ
maculat sed inluminat: gcripta est autem intabulis
lapideis. quic inti .po scripta est sedtabulȩ fractȩ pri¬
mosunt &c̃ebiectȩ demos si manibus. quia iudȩĩpro¬
ph&icis operibus excderunt & bene tabulȩ fractȩ
sunt. nonscriptura del&c Et tuuide ne frangaturta¬
bulatua nemen stucc & animus diuidatur Num q̃lo
diuisus estxp̃s non diuisus est sedunum est cumpatre
& nemo adõ separat sifides deficiat tabulcc cor distiu
frangitur. comminuitur enim firmitudo. siunitatẽ

Expanded text:
et divinum? 13. Hoc digito, sicut legimus, tabulas illas et divinum? 13. Hoc digito, sicut legimus, tabulas illas lapideas Deus inscripsit, quas Moyses accepit . Non enim carnali digito Deus harum litterarum, quas legimus, apices et elementa formavit: sed Spiritu suo dedit Legem. Et ideo Apostolus dixit: Lex enim spiritalis est, quae utique non gem Dei non atramento, sed Spiritu Dei scriptam credere debeamus: quae utique cordis nostri mentisque secreta non maculat, sed illuminat? 14. Scripta est autem in tabulis lapideis , quia in typo scripta est: sed tabulae fractae primo sunt, et abjectae de Moysis manibus; quia Judaei a propheticis operibus exciderunt. Et bene tabulae fractae sunt, non scriptura deleta. Et tu vide ne frangatur tabula tua, ne mens tua et animus dividatur. Numquid divisus est Christus? Non divisus est, sed unum est cum Patre: et te nemo ab eo separet. Si fides deficiat, tabula cordis tui frangitur. Comminuitur animi firmitudo, si unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
si indigito dĩ ciciodȩ monia: quidigitur ex pressius.
ad signisicandam diuinitatis uel o perationis dici
potuit unitatem quae secundũ diuinitatem estpa
magir quã corpus hoc nostrum aernȩ plenitudinẽ
diuinitatis scindi Uideris. siquis unitatem substanti¬
xe separ& multiplic& potestates. cumunccsit eius
nostris sermonibus eccquȩ supranos sunt. conue¬
nit aestimcri. Et quicc illa uidere non pos sum
ex his quȩ uiderepossumus colligamus Inui sibili
aenim eius a crecctura mundi perec quȩ facta suna
intellecta conspiciuntur & subdidit gempiter na
quoque uistuseius. & diuinitas quorum aliud defi
lio aliud despũ scõ dictum uid&ur quem admodũ
sempiter nac uistus patris dicitur filius. Ita &iam
sp̃s quiccdiui nusest. sempiternec diuinitas er seqe¬
datur Nam& filius quia semper uiuit uita sc̃piter
nac hicergo digitur di & sempiternus est & dium:
quidenim dĩ propriũ quod non sempiternu sit

Expanded text:
ei ego ejicio daemonia . 12. Quid igitur expressius ei ego ejicio daemonia . 12. Quid igitur expressius ad significandam divinitatis vel operationis dici potuit unitatem, quae secundum divinitatem est Pamagis quam corpus hoc nostrum aeternae plenitudinem divinitatis scindi videri, si quis unitatem substantiae separet, multiplicet potestates; cum una sit ejusnostris sermonibus ea quae supra nos sunt, convenit aestimari: et quia illa videre non possumus, ex his quae videre possumus, colligamus: Invisibia enim eius a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. sempiterna quoque uirtus eius et diulio, aliud de Spiritu sancto dictum videtur; ut quemadmodum sempiterna virtus Patris dicitur Filius, ita etiam Spiritus quia divinus est, sempiterna divinitas esse credatur. Nam et Filius quia semper vivit, vita sempiterna est. Hic ergo digitus Dei et sempiternus est, et divinus. Quid enim Dei proprium, quod non sempiternum sit
Abbreviated transcription (Latin):
re non possunt
a patre ut eraias dixit. puernatus est nobis fili¬
us datus est nobis Datus est autem audeo dice¬
re & cobspũ quimis rs abspũest. cumenim non
definitum fuerit a quodatũ sit ostendit datum
gratia trinitatis Cum ccutem ipse sesilius de¬
derit. utique non potuit ipsesibi secundũ diuim¬
tatem erresubiectus ergonon potuit diuinita¬
te subiectionis esse. quoddatur Datus autem¬
lium paral&um dabit uobis & apostolus ait
qua propter qui spernit non hominem sper¬
nit. seddm̃ quidedit spmꝰ suum in nobis eraiasquo¬
que & spm̃ datum ostendit & filium: Sic inquiddicit
dñs quifecit celum & finxit illum. qui solidauit ter¬
te in aequitate & tenebo manũtuam & confostec
bote& dedite intestamentũ generis mei in lucẽ
gentium aperire oculos cacorum educeredeum¬
bent operis unitatem VNde &ĩam digitus dĩ.
liumdi scriptura dextercc̃di dixit sicut lactum est.
Dextercetuac dnẽ glorificata est in uistute dexte¬

Expanded text:
re non possunt, a Patre, ut Esaias dixit: Puer natus est nobis, Filius datus est nobis ; datus est autem, audeo dicere, et ab Spiritu qui missus ab Spiritu est. Cum enim non definierit propheta a quo datus sit, ostendit datum gratia Trinitatis: cum autem ipse se Filius dederit, utique non potuit ipse sibi secundum divinitatem esse subjectus. Ergo non potuit divinae subjectionis esse quod datus elium Paraclitum dabit vobis , et Apostolus ait, Quapropter qui haec spernit, non hominem spernit, sed Deum qui dedit Spiritum suum in nobis . Isaias quoque et Spiritum datum ostendit, et Filium. Sic, inquit, dicit Dominus qui fecit coelum et fixit illud, qui solidavit terte in aequitate, et tenebo manum tuam, et confortabo te et dedi te in testamentum generis mei, in lucem gentium, aperire oculos caecorum, educere de vbent operis unitatem. Unde etiam digitus Dei lium Dei Scriptura dexteram Dei dixit, sicut lectum est: Dextera tua, Domine, glorificata est in virtute, dexte
Abbreviated transcription (Latin):
amus utrum bonitatem habeat: cumfons
sit principium quȩbonitatis : Nam sicut pater
gaudium. patientic. bonitas : quin autem ad¬
uerte quodbonus sit cuius fructus est bonitas:
arbor enim bona bontis fructus facit Itec
que sibonus dr̃ quomodo nonbonus quio¬
riseus est spr : quiscrutatur &iamalta dĩan
maltadi contagio maliporsit intrare. Vr¬
de & illud intellegitur quam amentis sint
quibonum filium dĩ abnegãt Cum bonum
dĩ filius: proptereadixi demeo accipi&: An
nonbonus sp̃r quibonts depessimis facit :
Peccatum coblu& malũdel& : c̃rimen exdu¬
dit bonũ munus infundit deꝑsecutorib: &¬
postolor facit depeccatoribus sacer dotes
si uerba exigunt cum faeta non abnuant acci¬

Expanded text:
amus utrum bonitatem habeat, cum fons amus utrum bonitatem habeat, cum fons sit principiumque bonitatis. Nam sicut 615 Pater ax, charitas, gaudium, patientia, bonitas . Quis autem dubitat quod bonus sit, cujus fructus est bonitas? Arbor enim bona bonos fructus facit . 70. Itaque si bonus Deus, quomodo non bonus qui oris ejus est Spiritus , qui scrutatur etiam alta Dei ? An in alta Dei contagio mali possit intrare? Unde et illud intelligitur, quam amentes sint, qui bonum Filium Dei abnegant, cum bonum Dei Filius: Propterea dixi, de meo accipiet . 71. An non bonus Spiritus, qui bonos de pessimis facit, peccatum abolet, malum delet, crimen excludit, bonum munus infundit, de persecutoribus apostolos facit, de peccatoribus sacerdotes?si verba exigunt, cum facta non abnuant, acci
Abbreviated transcription (Latin):
quadatus est̃ Iuem utiqueqnm̃ pectora re¬
i pere captiua Nonpoterant prius dñs ihr̃
captiuam duxit captiuitatem. ut liberis asfec¬
tibus gratiaediuinȩ munus infunder&: pulc¬
hreautem dixit captiuam captiuitatem ⁊ xp̃i
enimuictoric uictoria libestatis est quȩ om¬
nis gratiae uindicauit Nullum adstrmxit in¬
iuriȩ . Ergomominium absolutione Ne mocap¬
ti uus est: & quiccdominicȩ tempore passio¬
nis. solafericbatur in iurico quȩ captiuos
o mnes amiserat quostenebat inserecur¬
rens captiuco facta est ipra captiuitas : Iam
non belic ad dict sedxpõ cui seruire liber¬
tas est: Quienim indnõuocatus est seruus.
li bertus est dñi. Sedut ad proposita reuer¬
tamur. Omnes inquid dedlinauerunt si mul
in utiles facti sunt Nonest quifaciat bonũ
non est us queadunum Siexcipiunt spm̃ scm̃
&ĩam ipsi eum non esse inter omniaconsi¬
tentur: s̃non excipiunt: Ergo& ipsum in¬
ter omnicc decdinasse fateantur: sed uide¬

Expanded text:
qui datus est nobis . Quem utique quoniam pectora recipere captiva non poterant, prius Dominus Jesus captivam duxit captivitatem; ut liberis affectibus gratiae divinae munus effunderet. 67. Pulchre autem dixit: Captivam captivitatem. Christi enim victoria, victoria libertatis est, quae omnes gratiae vindicavit, nullum astrinxit injuriae. Ergo in omnium absolutione nemo captivus est. Et quia Dominicae tempore passionis sola feriabatur injuria, quae captivos omnes amiserat quos tenebat; in se recurrens captiva facta est ipsa captivitas, jam non Belial addicta, sed Christo, cui servire libertas est. Qui enim in Domino vocatus est servus libertus est Domini . 68. Sed ut ad proposita revertamur: Omnes, inquit, declinaverunt, simul inutiles facti sunt; non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Si excipiunt Spiritum sanctum, etiam ipsi eum non esse inter omnia confitentur: si non excipiunt, ergo et ipsum inter omnes declinasse fateantur. 69. Sed vide
Abbreviated transcription (Latin):
tura sed melior disciplina Ergo omnis muta
ab ol& uiticc peccata condonat. Quomodoer¬
gomutabilis quiscĩficando alios muteot ad
gratiam non ipsemutatur Quomodo muta¬
nistrantur Unde& euangelistȩ duo inuno
eodem que lõcodiuersis quidem inter seuer¬
bis sed eundem designarunt: habes enim
inmattheo siuos cũ sitis mali nostisbone
dare filus uestris. quanto mcogis paterues¬
ter quuncaelis est dabitbon peentibus

Expanded text:
tura, sed melior disciplina. 64. Alias cap. V. Ergo omnis mutabtura, sed melior disciplina. 64. Alias cap. V. Ergo omnis mutababolet vitia, peccata condonat. Quomodo ergo mutabilis qui sanctificando alios mutat ad gratiam, non ipse mutatur? 65. Quomodo mutanistrantur. Unde et evangelistae duo in uno eodemque loco, diversis quidem inter se verbis, sed eadem designarunt; habes enim in Matthaeo: Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester, qui in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
rumest Nam &illȩ scĩficationem huius acci¬
piunt & per hunc reliquis mundi operibus
antecellunt Siuean gelosdicas siuedomi¬
nationes. Siue potestates. omniscreatura
spectat scĩ spr̃ gratiam Sicut enimnos ꝑspm̃
liberi : Quiamisit dr̃ spm̃ filii sui incordanos¬
tra cdamantem abba pater. Itaque iam non
est seruus sed filius: ita &iam omnis creatura
reuelationem filiorum di expectat. Quos uti¬
que scĩ sp̃s gratia silios dĩfecit: Ergo &creacu¬
ra ipsa spiritalis gratiare uelatione mutatur.
Et liberabitur a seruitute corruntionis. in
libertatem gloriȩ filiorũ dĩ . Omniser go
creatura mutabilis non solum eaquȩ iam
peccato aliquo autelementorum condici¬
one mutata est: Uerum &iam quȩ cor¬
ruptelȩ potestesse obnoxia uitio natur ȩ.
& sinondumest studio disciplinȩ: angelorim
mare conuenit qualis unius naturatalis &
c&erorum mutcbilis ergo & reliquorum na¬

Expanded text:
rum est; nam et illae sanctificationem hujus accirum est; nam et illae sanctificationem hujus accipiunt, et per hunc reliquis mundi operibus antecellunt. Sive Angelos dicas, sive Dominationes, sive Potestates, omnis creatura exspectat sancti Spiritus gratiam. Sicut enim nos per Spiritum liberi, quia misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem: Abba Pater. Itaque jam non est servus, sed filius : ita etiam omnis creatura revelationem filiorum Dei exspectat, quos utique sancti Spiritus gratia filios Dei fecit . Ergo et creatura ipsa omnis spiritualis gratiae revelatione mutabitur, et liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . 63. Omnis ergo creatura mutabilis, non solum ea quae jam peccato aliquo aut elementorum conditione mutata est; verum etiam quae corruptelae potest esse obnoxia vitio naturae, etsi nondum est studio disciplinae; nam ut in mare convenit quia qualis unius natura, talis et caeterorum. Mutabilis ergo et reliquorum na
Abbreviated transcription (Latin):
inseruit in proph&is insufflactus est apostolis
copulatus est patri& silio ibaptis matis sacra¬
dĩ loquens dicit anathema ihũ & nemodicit
dĩ dixit: Ipsum dñs in euangelio parad &um
nominauit ipsum spm̃ ueritatis sicuthabes:
Et rogabo patrem & cdium paracl&um da¬
bit uobis & uobiscum sit in ernum. sp̃mue
ritatis quemhic mundus non potest acci¬
perequia nonuiditeũ nec cognosc& eum. Ha
modoigitur secundum diumitatem qui¬
damfilium uisibilem putant. cum&iam spm̃
mundus uiderenon possit. Accipenunc eius¬
tur sp̃s quia lectumest quifacitangelorsu¬
unum spm̃ & a postoli & proph&̧e sunt conse
spin potauimus quasieũ quinon queat scin¬
di sed infundatur animis & sensib: in labatur
ut seculccris sitis restinguat ardorem: Noner¬
poralib: incorpoream infundit gratiam.
Sed nec desubstantia inuisibilium creatura¬

Expanded text:
 unus est, qui efferbuit in prophetis, insufflatus est apostolis,  unus est, qui efferbuit in prophetis, insufflatus est apostolis, copulatus est Patri et Filio in baptismatis sacraDei loquens, dicit anathema Jesu; et nemo potdixit, ipsum Dominus in Evangelio paraclitum nominavit, ipsum Spiritum veritatis, sicut habes: Et rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis; ut vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis, quem hic mundus non potest accipere; quia non videt eum, nec cognoscit eum . Hamodo igitur secundum divinitatem quidam Filium visibilem putant, cum etiam Spiritum mundus videre non possit? 59. Accipe nunc ejustur spiritus, quia lectum est: Qui facit Angelos suunum Spiritum et apostoli et prophetae sunt consecSpiritum potavimus ; quasi eum qui non queat scindi, sed infundatur animis, et sensibus allabatur, ut saecularis sitis restinguat ardorem. poralibus incorpoream infundit gratiam: sed nec de substantia invisibilium creatura
Abbreviated transcription (Latin):
nspinscmꝰ pechic necin futurum remit tecur
ei. Diligenter adueste: num quidalia est offen
na in iuricc Sedsiquicor poris specie deceptus
humani remissius aliquid sentit dexp̃i carne
quam dignumest: Neque enim uilis nobis de¬
b& uideri que aula uirtutis fructus est uirgi¬
nis. hab&culpam ⁊ ionest tamen exdusus a
uenic quac̃ fide possit adsciscere: siqui uero
sci sp̃s dignitatem maiestatem & potestatẽ
ab neg& sempiternam. Et put& non inspũ
di eicida monia sedmbel zebub non potest
ibi ex oratio esseueniȩ. ubi sacrilegiiplenitu¬
doest. quia quispii negauit &dm̃ patrem ne¬
si de uno dõ plerique dubitauerint: aliumenim
dixerunt plerique her&icidm u&eris alium
noui testamenti . Sed sicut pater qui& olim lo¬
cutus est ut legimus patribus in proph&is &m
nouis simis diebus nobis est locutus infilio Et
sicut unus filius qui iuxta u&eris seriem testec¬
menti ab adam offensus ab abra ham uisus a

Expanded text:
nctum, nec hic, nec in futurum remittetur ei ; diligenter adverte. Numquid alia est offensna injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani, remissius aliquid sentit de Christi carne, quam dignum est neque enim vilis nobis debet videri, quae aula virtutis, fructus est Virginis, habet culpam; non est tamen exclusus a venia, quam fide possit adsciscere. Si quis vero sancti Spiritus dignitatem, majestatem et potestatem abneget sempiternam, et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed in Beelzebub: non potest ibi exoratio esse veniae, ubi sacrilegi plenitudo est; quia qui Spiritum negavitsi de uno Deo plerique dubitaverunt. Alium enim dixerunt plerique haeretici Deum veteris, alium novi Testamenti. 612 Sed sicut unus Pater, qui et olim locutus est, ut legimus, patribus in prophetis: et in novissimis diebus nobis locutus est in Filio : et sicut unus Filius, qui juxta veteris seriem Testamenti ab Adam offensus, ab Abraham visus, a
Abbreviated transcription (Latin):
Mduertimus ergobonumes se spm̃ scm̃
do alius proscõspũbona alius probonis scm̃ sp̃m
no minauit sugitur quodbonum est hoc est sp̃s
sc̃r quomodo bonus est Nec fallit quia non¬
nulli codices habent &iam secundimilucam:
Iuantomagis pater uester decalo dabit bo¬
numdatum p&entibur se: Hocbonumdatũ
gratia spiritalis est: quan dñs ihs̃ effudit e
cȩlo post quam patibulo crucis fixus trium¬
phales reuehens: Euacuatȩ mortis exubi¬
as uictor mortis. amortuis resur rexit
Etbeneait datasicutenim filius datus deq̃o
s criptumest: puer natus est nobis filius
datus est nobis: Datus est & gratia spiritalis:
Quidautem dubito dicere quicdatusest

Expanded text:
Advertimus ergo bonum esse Spiritum sdo alius pro sancto Spiritu bona, alius pro bonis sanctum Spiritum nominavit. Si igitur quod bonum est, hoc est Spiritus sanctus, quomodo bonus non est? 66. Nec fallit quod nonnulli codices habent etiam secundum Lucam: Quanto magis Pater vester de coelo dabit bonum datum petentibus se! Hoc bonum datum gratia spiritalis est, quam Dominus Jesus effudit e coelo, postquam patibulo crucis fixus, triumphales revehens evacuatae mortis exuvias, victor mortis a mortuis resurrexit,Et bene ait, data; sicut enim Filius datus, de quo scriptum est: Puer natus est, filius datus est nobis , data est et gratia spiritualis. Quid autem dubito dicere quia datus est
Abbreviated transcription (Latin):
colligamus. arbitror clementis sime impe¬
rator plenissi me confusoseos qui audentin
sciant se non tantum ccpostolicis testimoniis
sed&iam dominicis perurgeri quomodoau¬
dent interomnic numerare sp̃m scm quan¬
ras aud& quisquam spm computare. Aut qui
sic se oblig& ut sicreatura derogecuerit non
posci sibi huc ali quac ueniam relcexandam:
Namsi iudȩi quiccadorauerint militiam cae

Expanded text:
colligamus. 53. Arbitror, clementissime impecolligamus. 53. Arbitror, clementissime imperator, plenissime confutatos eos, qui audent insciant se non tantum Apostolicis testimoniis, sed etiam Dominicis perurgeri; quomodo audent inter omnia numerare Spiritum sanctum, quanras audet quisquam Spiritum computare? Aut quis sic se obligat, ut si creaturae derogaverit, non putet sibi hoc aliqua venia relaxandum? Nam si Judaei, quia ado
Abbreviated transcription (Latin):
s nationes siue principatus siue potestates om¬
nicperipsum & inipso creata sunt & ipseestan¬
teomnes. & omniac in ipso constant. Numqͥid
ergohic intercreaturas spm scm̃ comprȩhen¬
dit autcumdicit anteomnesesse dĩfilium.
Num quid antepatrem dixisse aestimandusest
nonutique Nam sicut hicꝑfiliũ dicitom nicc
creataesse & in ipso omnic constare caelestia
Ita &iam inspũ scõ uires habere uniuersa
caelestic dubitar inon potest quandolectum
est. uerbo dñi celifir mati sunt & spũoris
eius omnis uirtus eorũ suꝑ omnicestigitur
dequo omnis caelestium & terrestrium uir¬
tus quiigitur superom niccest utiquenon
seruit quinon seruit liberest quiliber est.
hab& iura dominatus hocsia principio di¬
cerem negar&ur sedquem ad modum illi.
minora negant nemaiora credantur . Ita&
nos minorec prȩtermittamus ut aut persidi¬
am suam &iam inminorib prodant. Aut siuel
minorib: consenitiunt maiora deminorib

Expanded text:
Principatus, sive Potestates, omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant . Numquid ergo hic inter creaturas Spiritum sanctum comprehendit? Aut cum dicit ante omnes esse Dei Filium, numquid ante Patrem dixisse aestimandus est? Non utique; nam sicut hic per Filium dicit omnia creata esse, et in ipso omnia constare coelestia: ita etiam in Spiritu sancto vires habere universa coelestia dubitari non potest, quando lectum est: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Super omnia est igitur, de quo est omnis coelestium et terrestrium virtus. Qui igitur super omnia est, utique non servit: qui non servit, liber est: qui liber est, habet jura dominatus. 52. Hoc si a principio dicerem, negaretur. Sed quemadmodum illi minora negant, ne majora credantur: ita et nos minora praemittamus, ut aut perfidiam suam etiam in minoribus prodant; aut si vel minoribus consentiunt, majora de minoribus
Abbreviated transcription (Latin):
rarum plebenumerandus. sed cum patre aes¬
timandus & filio qui nomper incisionis suaẽ
diuiditur ipsecum diuidit Indiuiduusenim
cum sit. Nihilcmittit cum omnibus largi¬
tur gicut & filius regnũ patre accipiente
nibil ꝑde& necpaterfilio cum succtradit ce¬
mittit Nullum itacquedamnũ est indiuisi¬
onegratiae spiritedis dño ad testante cogno¬
umus Quienim ubiuult inspirat. ubique
sinedam noest. de quo in fracdicemus pleni
ur interim nunc qnm propositum est ordi¬
ne suo ced serere Nonesse interomnicsp̃m
computandũ ipsumc postolũ decuius uerbis
faciunt questionem adsertionis huius ad¬
hibeamus auctorem que enimessent illoc
omnicc siue uisibiliac siue inuisibilia ipse sig¬
nauit dicens quo in ipso condita suntom¬
nicc in caelis & interra vider omniccdehis
dictum quaeuel incaelis sunt uel in terroc.

Expanded text:
rarum plebe numerandus, sed cum Patre aesrarum plebe numerandus, sed cum Patre aestimandus et Filio, qui non per incisionem sui dividitur ipse, cum dividit; individuus enim cum sit, nihil amittit, cum omnibus largiatur: sicut et Filius, regnum Patre accipiente, nihil perdit: nec Pater Filio cum sua tradat, amittit. Nullum itaque damnum esse in divisione gratiae spiritalis, Domino attestante , cognovimus; qui enim ubi vult spirat , ubique sine damno est. De quo infra dicemus plenius. 50. Interim nunc quoniam propositum est ordine suo asserere, non esse inter omnia Spiritum compntandum, ipsum Apostolum, de cujus verbis faciunt quaestionem, assertionis hujus adhibeamus auctorem. Quae enim essent illa omnia, sive visibilia, sive invisibilia, ipse signavit dicens: Quoniam in ipso condita sunt omnia in coelis et in terra . Vides omnia de his dicta, quae vel i
Abbreviated transcription (Latin):
de silio scriptũ est/ Etadorant eum omines
ad quem autem angelorum dixitaliquan¬
do sedea ddexteram meam dõnec ponecm
in micostuos cabelum pedĩtuorum. Non¬
neomnes sunt inquid ministri sps inminis¬
quiangeli &cretturȩ potestatis. inministe¬
rium & obsequium difilio ut seruiant desti¬
nantur Aduero spr str non minister sed
testis est̃ filiquem codmodũ deipso filius dixit
Ma estimonium perhib& deme Testis estergo
fili spr qui testis est nouitomniac. Sicut dr pcc¬
ter testis est: sic enim habes inposterioribus
Quia confirmata est scclus nostra testisicante
omnicc non intraomniccest Diuidereenim
operatoris gratico nonoperis est materiac si
supra omnicc filius per quem initium salus
nostra ut prȩdicar&ur accepit utique & pa¬
ter ds qui testificatur & ced seuerat signis & ꝓ¬
digis desalute nostra exceptus acunctis est
Similiter autem & sp̃s qui diuisionib nostsȩ
testimonium fest sccluti. Honest increatu¬

Expanded text:
de Filio scriptum est: Et adorent eum omnes de Filio scriptum est: Et adorent eum omnes Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt, inquit, ministri spiritus in minisquia Angeli et caeterae Potestates in ministerium et obsequium Dei Filio, ut serviant, destinanturtestis est Filii, quemadmodum de ipso Filius dixit: Ille testimonium perhibet de me . Testis est ergo Filii, Spiritus. Qui testis est, novit omnia, sicut Deus Pater testis est. Sic enim habes in posterioribus, quia confirmata est salus nostra, testificante omnia, non inter omnia est; dividere enim operatoris gratia, non operis est materies . 49. Si supra omnia Filius, per quem initium salus nostra, ut praedicaretur, accepit: utique et Pater Deus, qui testificatur, et asseverat signis et prodigiis de salute nostra, exceptus a cunctis est. Similiter autem et Spiritus qui divisionibus suis nostrae testimonium fert saluti, non est in creatu
Abbreviated transcription (Latin):
& spmoriseius pariter indiccesti sitamen id
fili quoque & sps nuncupasti Nrde utrationi
copul&ur auctoritaes in spũ quoque rectebap¬
tizccrenos posse scripturac indicat dicente
dno ⁊ Iosautem baptizabimini inspusco &
cdibia postolus ait : omnis enim in ipso corpo¬
re inunuspm̃ baptitatisumus Vnu̾opus.
quia unũ mi steriũ unũbaptis maquia mors
una pro mundo Unitasergoo perationis¬
unitas prȩdicationis que nom potest separa¬
ri quodsihoc loco separatur sp̃s ab operatio¬
ne patris & fili quia dictum est exdd omiee
aperfiliũ omnia Er go&ibi quia a postolus
dex po̾dixit quie st suꝑ omniec ds benedietus
in saculec Nonsolumcum creceturis oniabs
ped etic̃ patri quod dictumest nesas pracullu
ged ab sit nonenim interomnio pater non
inter plebem quandam crecctura rum succ¬
regnat Ill ce subiac& ista clominator. Ilec¬
opus hȩc auctoritas operis Illccadorant
omnes hȩcadoratur ab omnib denique

Expanded text:
et Spiritum oris ejus pariter indicasti; si tamen id et Spiritum oris ejus pariter indicasti; si tamen id Filii quoque est Spiritus, nuncupasti. 45. Unde et rationi copuletur auctoritas, in Spiritu quoque recte nos baptizari posse Scriptura indicat, dicente Domino: Vos autem baptizabimini in Spiritu sancto . Et alibi Apostolus ait: Omnes enim in ipso corpore, in unum Spiritum bapti zati sumus . Unum opus, quia unum mysterium: unum baptisma, quia mors una pro mundounitas praedicationis, quae non potest separari. Quod si hoc loco separetur Spiritus ab operatione Patris et Filii, quia dictum est, Ex Deo omnia, et, Per Filium omnia, ergo et ibi, quia Apostolus de Christo dixit. Qui est super omnia Deus benedictus in saecula , non solum cum creaturis omnibus, sed etiam Patri, quod dictu est nefas, praetulit; sed absit. Non enim inter omnia Pater, non inter plebem quamdam creaturarum suaregnat; illa subjacet, ista dominatur, eadorat omnes, haec adoratur ab omnibus. 47. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
⁊at inspu̾scõ &igni ergo isti quiccnec inxpi
mentum. Bapti⁊ atisunt itecque innomine
ihũ xp̃i Neciteratum est in his baptis mec sed¬
ĩ nouatum : Unu̾enim baptis mac: Ubiautem
ponest plenum baptis mnatis sacra mentum
pecprincipium uel speties aliquec baptirmatis
es & quem ad modum siunũ insermone coro¬
prehendis aut patrem autfilium aut spinsom̃
ab neges plenum est fidei sacramentũ: Ita suia
est omne mesteriũ Denique &illi quidixe¬
dicante cognouerant : Nec contrariũ deb&
uideri quiquãuis &iam postecctacitum sit De
spũ tamen creditumest & quoduerbo tacitum
admodum in xpinomine plenumesse legimus
baptis matis sacramentum. Itcc&iam scõtantũ
spũ nuncupato nihil desit cedmi.sterii plenitu¬
dinem: Rationem sequamur: qui unum dixe
patrem a quo unctus est filius & ipsum quiunc
tum estenim huncihm anazar&h quem unc¬
xit dr̃ spu scõ Et si patrem diccs & filium eius

Expanded text:
ancto et igni . Ergo isti quia nec in Christi mentum. 42. Baptizati sunt itaque in nomine Jesu Christi: nec iteratum est in his baptisma, sed novatum; unum enim baptisma . Ubi autem non est plenum baptismatis sacramentum, nec principium, vel species aliqua baptismatis es. Et quemadmodum si unum in sermone comprehendas, aut Patrem, aut Filium, aut Spiritumabneges, plenum est fidei sacramentum: ita etiamest omnino mysterium. Denique et illi ipsi qui dixedicante cognoverant. Nec contrarium debet videri; quia, quamvis etiam postea tacitum sit, de Spiritu tamen creditum est. Et quod verbo tacitum admodum in Christi nomine plenum esse legimus baptismatis sacramentum; ita etiam sancto tantum Spiritu nuncupato, nihil desit ad mysterii plenitudinem. Rationem sequamur; quia qui unum dixer et Deum Patrem a quo unctus est Filius, et ipsum qui uncptum est enim: Hunc Jesum a Nazareth, quem unxit Deus Spiritu sancto . Et si Patrem dicas, et Filium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ad numerandũ putant quia legunt exdoom¬
nicc consequenter ccutem pecpatrem secer¬
nunt ab omnib: quia creaturis ominib: filiũ
non secer nunt qnm̃ sicut expatre ominice Itec
&iam perfilium omnicc : Hoc ipsum supraeui¬
denter apostolus dixit neinter omnia posius¬
se filium uel impiis uiderecur. quiaudierat di¬
xisse filium pater quod de distimihi maiuis o̾mibit¬

Expanded text:
annumerandum putant, quia legunt: Ex Deo omnia . Consequenter autem nec Patrem secernunt ab omnibus, qui a creaturis omnibus Filium non secernunt; quoniam sicut ex Patre omnia, ita etiam per Filium omnia. Hoc ipsum in Spiritu praevidens Apostolus, dixit: ne inter omnia posuisse Filium vel impiis videretur, qui audierant dixisse Filium: Pater quod dedit mihi, majus omni
Abbreviated transcription (Latin):
di filio nihildixit ged sostaes se aliquidicat
quaratione. cũ dixerit hicexpatreomnia.
& perfilium omnico & despũ scõ tacuerit o
hinccupiat praeiudicium comparare : Quod
sicoeperit malitiose interpr&ccri, quã multis
inueni& locis predicatam sed sp̃s potestatem:
in quib: uelde patre ueldefilio nihilscriptura
ex presserit. sed in tellegendum reliquerit.
Num qui dergo cum gratic sp̃s predicaturdĩ
patris aut unigeniti filidenegatur Nonitec
quicc sicut pater infilio & filius inpatre. itaeci¬
ad scm̃ spm̃ sed &iam ad patrem refertur
a filium nec solum ad patrem sed &uĩamad
plenũ my. steriũ consecutus est &illiquine gec¬
uerunt scire spm̃ quamiis baptizatos¬
sedicerent miobannis baptis mec. bapti¬
Zatisunt postecc quic iohannes inremirsio¬
nempeccatorum in aduenientes ⁊hui non
in suo baptiz auit nomin erideo spm̃ nes¬
ciebant quianecbaptismum inxpi nomi¬
ne sicut iohannes baptiz acresolebaet acce¬

Expanded text:
se aliquis dicat, qua ratione cum dixerit hic ex Patre omnia, et per Filium omnia , de Spiritu sancto tacuerit; et hinc cupiat praejudicium comparare. Quod si pergit malitiose interpretari, quam multis inveniet locis praedicatam sancti Spiritus potestatem, in quibus vel de Patre vel de Filio nihil Scriptura expresserit, sed intelligendum reliquerit! 40. Numquid ergo cum gratia Spiritus praedicatur, Dei Patris aut unigeniti Filii denegatur? Non ita, quia sicut Pater in Filio et Filius in Patre, ita eti Spiritum, sed etiam ad Patrem refertur et Filium, nec solum ad Patrem, sed etiam ad, plenum mysterium consecutus est. Et illi qui negaverunt se scire Spiritumse dicerent in Joannis baptismo, baptizati sunt postea: quia Joannes in remissionem peccatorum, in advenientis Jesu, non in suo baptizavit nomine: et ideo Spiritum nesciebant, quia nec baptismum in Christi nomine, sicut Joannes baptizare solebat acce
Abbreviated transcription (Latin):
rum iter eius feci. Accedite adme accudite hȩc̃ Non
r& peccatores: quem utaudis sed spm misit necum
legis quia filius spmmittt. Infcriores es sespm
crederes potestatis: ergo & pater filium misit &ips
Spm quoque & patermisit & filius Pater misit
quia scriptumest paraclocus autem ille sp̃r scĩ
quemmit tet pater in nomine meo. Filius misit qui
dixit Cum uenerit autem paradetus que mego
mittam uobis a patremeo sps ueritatis. Suergo
muicem filius & xps mittunt sicut pater mit tit.
non subiectionis in iuricc. sed communitas potes¬
titis est Nec solum misit pater filium sedoiã
qui sededit psõ peccatis nostris. Si subiectum in eo
putant fuis sequicemis sus est. gratiaces se pega

Expanded text:
rum iter ejus feci. Accedite ad me, et audite haec. Non arum iter ejus feci. Accedite ad me, et audite haec. Non aret peccatores? Quem ut audis, et Spiritus misit; ne cum legis quia Filius Spiritum mittit, inferioris esse Spiritum crederes potestatis. 8. Ergo et Pater Filium misit, et Sm quoque et Pater misit et Filius. Pater misit, quia scriptum est, Paraclitus autem ille Spiritus, quem mittet Pater in nomine meo . Filius misit, quia dixit, Cum venerit autem Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre meo spiritum veritatis . Si ergo se invicem Filius et Spiritus mittunt sicut Pater mittit, non subjectionis injuria, sed communitas potestatis est . Nec solum misit Pater Filium, sed etiam qui se dedit pro peccatis nostris . Si subjectum in eo putant fuisse, quia missus est, gratiae esse nega
Abbreviated transcription (Latin):
xit: Ita scripsit marcus : Lucas autem coddidit qđ
debat et ꝑspeciem dedacrar& unius honorisim
perio ⁊inius honoris in mysterio ynius muneris.
xpo necrur sum moueat quod super cum dixit. Desi¬
lio enim hominis loquebatur. quiccsicut filius homi¬
nis beptizcctur Ncc̃ secundũ diuinitatem non super
filio quia oris est sps man&enim indõ qui ex dõ est si¬
cut scriptum est. Nos autem nonspcihuius mundiac¬
scepimus sed spm̃ qui exdo est & man& inxpo. quia xp̃o¬
accepit inxpõest. quia iterum scriptu est. Illedemeore¬
omnicc. supra seautem non est sed in seest. Qui sergo
dubit& quicc proph&eos & ccpostolos sprmisit cumd¬
ina&ernum & manus mecc fimdauitterrã dexte¬
rec mecc solidauit cȩlum: Nocceboeos &ccdstebunt
simul congregabuntur omnes & ccudient quis illis
hȩc nunticcuit diligenste feciuoluntatem tuamad¬
uersus bebi lonem. ut tolletur semen ccldeorum
egolocutus sum &egouocaui. ad duxieum & prospe¬

Expanded text:
xit, ita scripsit et Marcus: Lucas autem addidit quod debat, et per speciem declararet unius honoris in imperio, unius operationis in mysterio, unius muneris Christo. 6. Nec rursum moveat, quod super eum dixit; de Filio enim hominis loquebatur, quia sicut Filius hominis baptizabatur. Nam secundum divinitatem non super Filio, quia oris est Spiritus. Manet enim in Deo qui ex Deo est, sicut scriptum est: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Et manet in Christo est, quia iterum scriptum est: Ille de meo aomnia, supra se autem non est, sed in se est. 7. Quis ergo dubitet quia prophetas et apostolos Spiritus misit, cum drnum: et manus mea fundavit terram, et dextera mea solidavit coelum: vocabo eos, et astabunt simul, et congregabuntur omnes, et audient. Quis illis haec denuntiavit? Diligens te, feci voluntatem tuam adversus Babylonem, ut tollatur semen Chaldaeorum. Ego locutus sum, et ego vocavi: adduxi eum, et prospe
Abbreviated transcription (Latin):
iuremirentur. & dubitare nonpossint Dicitenim¬
filius diꝰ gp̃s dñi superme propter quod uncxit mi
cuangeli zare pauperib misit me praedicare capti¬
uis remissionem &caecis uisum Quodcum delibso
esaiaeleger& : ait in cuangelio hodie compl& ccest hȩc
scripturic inauribus uestris ⁊ itdesedictum esse signas
bene super medixit : quiccquasi filius hominis lo¬
que batur. quacsi filius enim hominis & unctus & mis¬
surest adeuangelium praedicandũ sed sinon credi¬
tur filio audiant &iam patrem loquentem quia
uideris spm descendentem decaelo & manentem
super eum hicest quibaepti: at inspũscõ Dixithoc

Expanded text:
jure mirentur, et dubitare non possintFilius Dei: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus, misit me, praedicare captivis remissionem, et caecis visum . Quod cum de libro Esaiae legeret, ait in Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris ; ut de se dictum esse signaret. bene, super me, dixit, quia quasi filius hominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. Sed si non creditur Filio, audiant etiam Patrem loquentem quia videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ per fectus & plenus sit Sedminor innatu¬
ra hominis & miraris siexpersonchominis
patrem dixit maiorem.: quiin ꝑsonac hominis
seuermem dixit esse non hominem dixitenim:
ego autem sumuermis & non homo &cdibi
sicut oues codoccisionem ductus est sim hocmi¬
norem dicis. negore porpossumꝰ sedutuer¬
boutar scripturae: Nonminor nactus. sed im¬
noratus est hocest minor factus est quomo¬
do autem minor factus. pisi quiec cumꝰ infor¬
mcdi ess& pon rapina arbitratus est es se
seaequalem dõ sed se m&i psum exinaniuit¬
noxamittens utique quoderat : sed as sumens
quodnonerat. quiccformam serui accepit. De
nique ut sciremus persusceptionem corporis
minoractum. De hominer. dauidproph&ce
uit dicens: quidest homo quod memores eius.
aut filius hominis. nisiquicc uisitas eum mino

Expanded text:
Deus perfectus et plenus sit? Sed minor 482 in natuDeus perfectus et plenus sit? Sed minor 482 in natura hominis et miraris si ex persona hominis Patrem dixit majorem, qui in persona hominis se vermem dixit esse, non hominem; dixit enim: Ego autem sum vermis et non homo ; et alibi: Sicut ovis ad occisionem ductus est . 62. Si in hoc minorem dicis, negare non possum: sed, ut verbo utar Scripturae, non minor natus, sed minoratus , hoc est, minor factus est. Quomodo autem minor factus, nisi quia: Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semn remittens utique quod erat, sed assumens quod non erat; quia formam servi accepit. 63. Denique ut sciremus per susceptionem corporis minoratum, de homine se David prophetare signavit dicens: Quid est homo, quod memor es ejus: aut Filius hominis, n
Abbreviated transcription (Latin):
hominis subiit passionem. ut indiscr&e & dñs
mcciestatis dicaturesse qui pas susest & filius ho¬
minis. sicut scriptũ est. quidescenditꝰ ecȩlo Per
naturam igitur hominis & dubitauit & tedia¬
uit & resurrexit Quodenim ceciderit hoc re¬
sur git pernaturam hominis Dicit &iam il¬
lud dequo calum niccrisolent. quiccdictum est
Vcdo ad patrem. qnm pater macior meest̃:¬
quomodo uecdit nisiper mosteni & uenit ni¬
si perresur rectionem deni queaddidit. ut
de assumptione sedixisse signar& Prop¬
terea dyciuobis prius quẽe fiat. ut cũ sactum
sui corporis & resurrectionem. per quamcre¬
dere coeperant quiante dubitabant Neque
enim dr̃ deloco adlocum transit. quiubique sẽ¬
perest: Uthomoest quiuadit. ipse est quiuenit
Denique & elibi dicit surgite eamus in quĩd. IN
eoergo uadit & uenit quod est commiune nobis¬
cum. Nã quo modo potest minor es seds̃ cum

Expanded text:
hominis subiit passionem; ut indiscrete et Dominus hominis subiit passionem; ut indiscrete et Dominus majestatis dicatur esse qui passus est, et Filius hominis, sicut scriptum est, qui descendit de coenaturam igitur hominis et dubitavit, et taeduit et resurrexit; quod enim cecidit, hoc resurgit. Per naturam hominis dicit etiam illud, de quo calumniari solent; quia dictum est: Quoniam Pater major me enaturam igitur hominis et dubitavit, et taedquomodo vadit, nisi per mortem: et venit, nisi per resurrectionem? Denique addidit, ut de assumptione se dixisse signaret: Propterea dixi vobis priusquam fiat; ut cum factum sui corporis, et resurrectionem per quam credere coeperant, qui ante dubitabant; neque enim Deus de loco ad locum transit, qui ubique semper est. Ut homo est qui vadit, ipse est qui venit. Denique et alibi dicit: Surgit, eamus hinc . In eo ergo vadit et venit, quod est commune nobiscum. 61. Nam quomodo potest minor esse Deus, cum