comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de eo. ꝑcepit mercedem suam. Habet qui¬
dem opus bonum & hic gram. sed breuis
portio emerende salutis ẽ. Serua futuris
mercedem tuam. & istius scl̃i opprobria incre¬
menta mercedis tuȩ. iudica. Cogita semper
apłicum illud. quod indignȩ sint passiones
huiꝰ temporis ad suꝑuenturã głam. Nullis
ẽ iustus frangatur iniuriis. nullis moueat᷑
piculis. nullis temptetur ꝓcellis. siue mors
ingruat. siue uita. siue angłi celoꝵ: neq
diciatur aduersis. neq extollatur scdis. nus¬
qmͣ sit eiꝰ infirmꝰ aspectus. Et mors tẽptat.¬
& uita temptat: Cauet scandalũ qͥ pacẽ
habet. quȩ omẽm mentẽ suꝑat. Nagnus
est: non ẽ de pusillis istis. Id̃o scandalum
pati non debet. quia pusilloꝵ ẽ. exagitari
scandalo. Unde & dñs ait. quicuq scandali¬
rauerit unũ de pusillis istis minimis. Non
solũ pusillos s etiam minimos dixit. qͦs
ꝑturbant scandala. Et ido graui obno-¬

Expanded text:
de eo: percepit mercedem suam. habet quide eo: percepit mercedem suam. habet quidem opus bonum et hic gratiam, sed breuis portio emerendae salutis est. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi obprobria incrementa mercedis tuae iudica. cogita semper apostolicum illud. quod indignae sint passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. nullis ergo iustus frangatur iniuriis, nullis moueatur periculis. nullis temptetur procellis, siue mors ingruat sine uita siue angeli caelorum. neque deiciatur aduersis neque extollatur secundis, nusquam sit eius infirmus affectus. et mors temptat et uita temptat; caue scandalum. Qui pacem habet, quae omnem mentem superat, magnus est, non est de pusillis istis. ideo scandalum pati non debet, quia pusillorum est exagitari scandalo. unde et dominus ait: quicumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, sed etiam minimos dixit quos perturbant scandala, et ideo graui obno
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. Et uxor plerumq decepta ser¬
pentis insidiis animũ uiri exagitare co¬
natur. & pat̾ fidem filii frequent᷑ irridet.
& uir suȩ coniugis mentẽ temptat oppro¬
briis. S in his om̃ib suꝑat iustꝰ & dicit.
Quis nos separabit a caritate xpi: Tri¬
bulatio an angustia. an ꝑsecutio: Quo¬
tiens benefacta crimini dantur: Q uotienᷤ
uirtus opprobrio aucitur: Q uotiens ipsa
ingrata ẽ gr̃a : Uendidit iustꝰ facultates
suas. dispensauit pauꝑib. nichil sibi reli¬
quit. contemnit᷑ plerumq in ipsa ȩccł̃ia.
quia diues ee. desiuit. sicut scriptum est:
Si dederit uir om̃s facultates suas in cari¬
tate. contemptu contemptꝰ erit. Non gͦ
moueatur. Non enim mercedem huius
scłi nec gram: s uitȩ quęsiuit ȩternȩ
Hon indignetur. quia homines pecuniis
magis qmͣ oꝑib: bonis deferunt. Ham si
ei ꝓpͤter bonum opꝰ in hoc scło destratur &
huiꝰ studii fructũ hic adipiscatur. dicitur

Expanded text:
hominis: et uxor plerumque decepta serhominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an persecutio? quotiens benefacta crimini dantur, quotiens uirtus obprobrio ducitur, quotiens ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mercedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit aeternae. non indignetur, quia homines pecuniis magis quam operibus bonis deferunt. nam si ei propter bonum opus in hoc saeculo deferatur et huius studii fructum hic adipiscatur, dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
pugna. tam̃ foris non intꝰ sit. Preliare. ad¬
uersus ꝑsequentes te : licet & ipsis silentio
sȩpe cȩdendũ sit: quia tibi uincunt. Illoꝵ
potentia: tua ẽ uictoria: Tunc deniq
triumphantur. cũ se uicisse crediderint.
Non gͦ te impugnet auaritia. ñ cupiditas
exagitet. ñ tristicia deiciat. ñ inflammet
libido. non resupmet suꝑbia. non curuet
ambitio. ũ formido consternat. Pax mul¬
ta abundet quȩ suꝑat omnẽ mentẽ scãm
apłi sententiam. qͦ nichil pulchrius dici
potuit. Summꝰ enim sapientiȩ finis est:
ut simꝰ mente tranquilla. nͥ cõmenticiis
poetarũ fabulis lubricꝰ turbetur affectus.
Summꝰ finis iusticiȩ ẽ: ut iniquitas
mentẽ iusti mouere ñ possit. Uirtutis
totius hic finis. & corporee ipsius fortitu¬
ainis. ut confecto bello pacem reformet.
Paci gͦ &ipsa plerumq militat fortitudo
bellandi:. Nemo gͦ pacificũ turbet affectũ
Multa generantur ad ꝑturbationem

Expanded text:
pugna, tamen foris, non intus sit. proeliare adpugna, tamen foris, non intus sit. proeliare aduersus persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ambitio, non formido consternat. pax multa abundet, quae superat omnem mentem secundum apostoli sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus enim sapientiae finis est, ut simus mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus finis iustitiae est, ut iniquitas mentem iusti mouere non possit, uirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem
Abbreviated transcription (Latin):
dere moysi potuit caritatẽ. ut & scđm
litterã tͥ psalmoꝵ series suffragetur: Nem¬
pe diligens dm suum. sibi credidit iter
eẽ ꝑ maria. Qui autem n dilexerunt dm̃
hi dimersi fluctib dignũ sacrilegii ᷤ suiꝰ exi.¬
tum ꝑtulerunt. Helias atq heliseus iorda¬
nen transmiserant pede. & hȩc fuit nimiȩ.
mercis & gr̃a caritatis. Hi g ut transi¬
rent aquas fluuii iordanis. passionum
fluenta nr̃arum mentis prius uestigio
transierunt. De hacaqua dicit dñs. Si tͣns¬
eas ꝑ aquam tecũ sum: & flumina non
mnundabunt te: Adest iustis suis semꝑ
cum aliquibꝰ terunt᷑ aduersis. si tam en
transeant mente. constanti ñ dubitanti.
ñ fidei turbentur incerto. Transi gͦ & tu
fidelis animi directione si diuinam uĩs
tibi adeẽ presentiam. si non solũ pax sed
etiam multa pax sit mn animo tuo. Uulla
te prelia diuersȩ cupiditatis impugnent.
ñ iracundia stimulet. ñ libido. Et si est

Expanded text:
dere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum dere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum litteram tibi psalmorum series suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio transierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per aquam, tecum sum, et flumina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si tamen transeant mente constanti, non dubitanti, non fidei turbentur incerto. Transi ergo et tu fidelis animi dilectione. si diuinam uis tibi adesse praesentiam, non solum pax, sed etiam multa pax sit in animo tuo, nulla te proelia diuersae cupiditatis inpugnent, non iracundia stimulet, non libido et, si est
Abbreviated transcription (Latin):
affectus. ut sine ullo iracundiȩ imprecati.¬
onis. aut flagitiosȩ. cupiditatis incendio
deferatur oratio. nichil qđ alii noceat
postulemꝰ. nichil qđ nos scłarib petitioni¬
bus decoloret. laudemꝰ in hymnis & canti¬
cis. uera semꝑ & iusta ea quȩ. de diuinis
canimꝰ laudib confidentes. N on sit an¬
ceps & dubia sententia. ñ discolor mentis
intentio n materialib negotiis occupata.
a ꝓpositi sp̃italis executione. deflectat.
Iustificetur semꝑ iusticia d̃i tranquillo
animo. non ocio feriato. S eqͥt᷑ uersꝰ quintꝰ.
ax multa diligentib nomen tuum. & non
est illis scandalum. Supra diximꝰ quia ca¬
ritas exdudit timorẽ. nunc dicimꝰ quia
tranquillitas. A qua inquit multa exclu-¬
dere non poterit caritatẽ. & flumina ñ
inundabunt eam. Nulta aqua diuersarũ
est passionu. & flumina scłarium cupidi¬
caritate fundatꝰ dicit. torrentẽ ꝑtransiuit
anima nr̃a. Nunquid aqua maris exclu¬

Expanded text:
affectus, ut sine ullo iracundae inprecatiaffectus, ut sine ullo iracundae inprecationis aut flagitiosae cupidi- tatis incendio deferatur oratio, nihil quod alii noceat postulemus, nihil quod nos saecularibus petitionibus decoloret. laudemus in hymnis et canticis, uera semper et iusta ea quae de diuinis canimus laudibus confitentes. non sit anceps et dubia sententia, non discolor mentis intentio, non materialibus negotiis occupata a propositi spiritalis exsecutione deflectat. iustificetur semper iustitia dei tranquillo animo, non otio feriato. Sequitur uersus quintus: pax multa diligentibus nomen tuum, et non est his scandalum. supra diximus, quia caritas excludit timorem, nunc dicimus, quia rmatae mentis tranquillitas. aqua, inquit, multa excludere non poterit caritatem et flumina inundabunt ipsam. Multa aqua diversarum est passionum, et flumina saecularium cupidicaritate fundatus dicit: torrentem pertransiuit anima nostra. numquid aqua maris exclu
Abbreviated transcription (Latin):
tem. egressum ita de cęlis ium filium di.
teneamꝰ confessionẽ fidelem. qui cotidie.
aduocatꝰ ꝓ nobis ẽ apud patrem. ut pro
quib in dieb carnis suȩ misericordi est
compassus affectu ꝓ his oꝑetur cotidie.¬
remissione peccatoꝵ. Quȩ enim spes alia
generi humano. nisi omium uiuentiuͣ
delicta donentur: Ille. gͦ princeps solus
est sacerdotũ. cui astant pii sacerdotes in
cȩlestium. sacrarium illud altissimum
erit opprobrii cruoris ingressi. Illa gͦlex
diligenda. in qua uerꝰ hebreus liber ab
om̃i seruitsite uitioꝵ ẽ: in qua magnũ
sabbatũ & in offensa requies defunctoꝵ.
in qua mortui popłi sem resuscitatur.
non commixtione s redemptione frater¬
na. Scđ̾m hanc gͦ legem odio habet sc̃s
iniusticiam. ñ imustũ qui potest sepe
conuerti. nec mortuoꝵ reliquias. sed
studium sc̃ȩ deuotionis exprimitur.
s puto magis quod purꝰ & quietus ac ua-¬
cuus ab om̃ni onere. delictoꝵ declaretur

Expanded text:
tem egressum de caelis. Iesum filium dei, tem egressum de caelis. Iesum filium dei, teneamus confessionem fidelem. qui cotidie aduocatus pro nobis est apud patrem, ut, pro quibus in diebus carnis suae misericordi est compassus affectu, pro his operetur remissionem cotidie peccatorum. quae enim spes alia generi humano. nisi omnium uiuentium delicta donentur ? ille ergo princeps solus est sacerdotum, cui adstant pii sacerdotes in caelestium sacrarium illud altissimum merito proprii cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, in qua uerus Hebraeus liber ab omni seruitute uitiorum est, in qua magnum sabbatum et inoffensa requies defunctorum, in qua mortui populi semen resuscitatur non conmixtione, sed redemptione fraterna. secundum hanc ergo legem odio habet sanctus iniustitiam, non iniustum, qui potest saepe conuerti, nec mortuorum reliquias, sed studium sanctae deuotionis exprimitur, sed puto magis quod purus et quietus ac uacuus ab omni onere delictorum declaretur
Abbreviated transcription (Latin):
contaminare nemine potest. Nors nemi-¬
ni nocet. Utinam uita nͨ noceat. Conta¬
gium enim colluuionis. consortium in¬
quitatis est. Quomͦ gͦ contaminare po-¬
test qui iniquus eẽ iam ñ potest. cum etiã¬
si fuit. tam̃ eẽ desiuit: Euge. gͦ iniqͥta¬
tem ne te. comprehendat. fuge iniustici-¬
am. quȩ uiuentes adhuc mortuos facit:
Sed nemo fugit iniquitate. nisi qͥ diligit
equitate. Et᷑ ido ait. Legem autẽ tuam
dilexi. In lege equitas est. si sp̃italem ac-¬
cipias legem. si consurgas cũ xp̃o. & ibi
altare sacroscm̃ illud cęleste consideres.
ñ altare terrenũ qͦd hostili populatione.
destructũ est: s illam ierłm spectes quȩ.
Incelo est. non istam quȩ apopulo iudcoꝵ
frequentabat᷑ in terris. quȩ ꝓpter incola¬
tum ꝑfidiam a romano exercitu trium-¬
phata. iniecto flagrauit incendio. si intue-¬
aris in illum principẽ sacerdotũ de quo
scriptũ est: habentes itaq magnũ sacerdo¬

Expanded text:
contaminare neminem potest! Mors nemicontaminare neminem potest! Mors nemini nocet, utinam vita non noceat! Contagium enim colluvionis consortium iniquitatis est. Quomodo ergo contaminare potest qui iniquus esse iam non potest, cum, etiamsi fuit, tamen esse desiuit ? fuge ergo iniquitatem, ne te conprehendat, fuge iniustitiam, quae uiuentes adhuc mortuos facit. Sed nemo fugit iniquitatem nisi qui diligit aequitatem, et ideo ait: legem autem tuam dilexi. in lege aequitas est. si spiritalem accipias legem, si consurgas cum Christo et ibi altare sacrosanctum illud caeleste consideres, non altare terrenum, quod hostili populatione destructum est; si illam Hierusalem spectes quae in caelo est, non istam quae a populo Iudaeorum frequentabatur in terris, quae propter incolarum perfidiam a Romano exercitu triumphata iniecto flagrauit incendio; si intuearis in illum principem sacerdotum de quo scriptum est: habentes itaque magnum sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
tios. & uasa eoꝵ abstulerunt Iudeoꝵ spola
habet populus xp̃ianꝰ. & totũ habemꝰ qd
illi habere. se nesciebant. Illi aurũ & argentũ
materiale abstulerunt. nos aurũ mentis
accepimꝰ. nos adquisiuimꝰ cȩlestis sermonis
argentu: Sequitur uersus tertius.
musticiam odio habui & ab hominatꝰ sum:
leg̾e autẽ tuam dilexi. Merito odit inius¬
ticiam. qui habet arma iusticiȩ.: Hebreus¬
cum haberet hȩc arma. hoc ẽ lege & ꝓpħas.¬
murẽ. menbrũ abhominabat᷑ mortuum.
quia lex dicit. om̃is qui tetigerit mortu
ma negabat officia defunctis. S legi non
est mortuus. nͥ qui iniustꝰ est. Hȩc est
immundicia iustiq iniquitas Quid enĩ
immundius. qmͣ męntẽ qua nichil homi¬
ni p̾ciosius est datũ turpib cõmaculare
criminib. & atrocib efferare tormentis:
Quid illis ꝓdest qđ mortuum hominem
uisere formidant: Utina uita eoꝵ non
pollueret appropinquante. quoꝵ mors

Expanded text:
tios et uasa eorum abstulerunt; Iudaeorum spolia tios et uasa eorum abstulerunt; Iudaeorum spolia habet populus christianus et totum habemus, quod illi habere se nesciebant. illi aurum et argentum materiale abstulerunt, nos aurum mentis accepimus. nos adquisiuimus caelestis sermonis argentum. Sequitur uersus tertius: iniustitiam odio habui m et abominatus sum, le gem aut em tuam dilexi. merito odit iniusticum haberet haec arma, hoc est, Legem et prophetas, murem abominabatur mortuum; quia Lex dicit: Omnis qui tetigerit mortuuma negabat officia defunctis; sed legi non est mortuus, nisi qui injustus est. Haec est immunditia justi, quae iniquitas. Quid enim immundius, quam mentem, qua nihil homini pretiosius est datum, turpibus commaculare criminibus, et atrocibus efferare commentis? Quid illis prodest quod mortuum hominem visere reformidant? Utinam vita eorum non pollueret appropinquantem, quorum mors
Abbreviated transcription (Latin):
Sine labore meo. inueni spolia que non
habebam. Inueni eptaticũ. inueni regnoꝵ
libros. inueni ꝓpħarum scripturã. inueni
hesdram. inueni psalmos. inueni ꝓuerbia.
inuemi eccłiasten: inueni cantica canti¬
coꝵ. inueni addmirabilẽ consiliarium
xp̃m. inueni eaulũ prudente architectũ
inueni sapient̾e auditorẽ popłm xp̃ianũ.
qui nouit ea quȩ. legunt᷑ audire. Iue enĩ
audit. qui ea que audit intelligit. Lex
sp̃italis ẽ. N on illam audit iudeus. qui
audit corporalit᷑. S: ille audit. qͥ audit
in spũ. Habent illi libros. sed sensũ libroꝵ
non habent. Habent ꝓph̾as. s non habent
que illi ꝓphetauerunt. Quomͦ eni habent.
que non receꝑunt: Id̾o cum moyse &
helia mͥ apparuit. quia ab illis recessit:
Nulta habet spolia qui habet dĩ uerbũ.
habet resurrectionẽ. habet iusticiam. uir-¬
tute atq sapientiã. habet om̃ĩa. qͥa omĩa
in ipso constant. Hebrei spoliauerunt egys¬

Expanded text:
sine labore meo inueni spolia quae non sine labore meo inueni spolia quae non habebam, inueni Heptateuchum, inueni Regnorum libros, inueni prophetarum scripturam, inueni Esdram, inueni Psalmos, inueni Prouerbia, inueni Ecclesiasten, inueni Cantica canticorum, inueni admirabilem consiliarium Christum, inueni Paulum prudentem architectum, inueni sapientem auditorem populum christianum, -qui nouit ea quae leguntur audire; ille enim au:iit, qui ea quae audit intellegit. lex spiritalis est; non illam audit Iudaeus qui audit corporaliter, sed ille audit qui audit in spiritu. habent illi libros, sed sensum librorum non habent; habent prophetas, sed non habent quem illi prophetauerunt. quomodo enim habent quem non receperunt? ideo cum Moyse et Helia mihi apparuit, quia ab illis recessit. multa habet spolia qui habet dei uerbum; habet resurrectionem, habet iustitiam, uirtutem atque sapientiam, habet omnia, quia omnia in ipso constant. Hebraei spoliauerunt Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
et uirtutẽ damasci & spolia samariȩ cont᷑
regemassyrioꝵ. Ergo rex assẏrioꝵ eoꝵ
scilicet qͦs uanos ꝑfidia fecerat. a misit spo¬
lia quȩ tenebat. Et iterum cognosias qͥa
spolia xp̃c a diabolo quȩ in adam ille inua¬
serat uindicauit. & sabaim uiri excelsi a
dño mu alligati uinculis transierunt. atq
ipsum adorare ceꝑunt. quia captiua duxit
captiuitatẽ. Id̾o caput eiꝰ abstulit. ut ip¬
se caput eet corporis interempti. Merito
nunc gentes toto orbe caput reg̾ale cutũ¬
ferunt᷑. quia menbra sunt xp̃r. Cognoui¬
sti de nationib. cognosce. etiam de iudȩis
quib dñs uic abstulit spolia. hoc ẽ regnu
cęloꝵ abstulit. & dedit genti facienti fru¬
c̾tum eiꝰ. Abstulit uirtutẽ panis & uirtu¬
tem aque. ꝓpħam & admirabilẽ consiliari¬
um. & prudentẽ architectũ. & sapientẽ.
auditorẽ. Illi abstulit. nobis dedit Merito
exulto. sicut qui inuenit spolia multa.

Expanded text:
et uirtutem Damasci et spolia Samariae contra et uirtutem Damasci et spolia Samariae contra regem Assyriorum. ergo rex Assyriorum, eorum scilicet quos uanos perfidia fecerat. amisit spolia quae tenebat. et ut iterum cognoscas, quia spolia Christus a diabolo, quae in Adam ille inuaserat, uindicauit, et Sabain uiri excelsi ad dominum Iesum alligati uinculis transierunt atque ipsum adorare coeperunt, quia captiuam duxit captiuitatem. ideo caput eius abstulit, ut ipse caput esset corporis interempti. merito nunc gentes toto orbe caput regale circumferunt, quia membra sunt Christi. Cognouisti de nationibus. cognosce etiam de Iudaeis, quibus dominus Iesus abstulit spolia, hoc est regnum caelorum abstulit et dedit genti facienti fructum eius. abstulit uirtutem panis i s et uirtutem aquae, prophetam et admirabilem consiliarium et prudentem architectum et sapientem auditorem illis abstulit, nobis dedit; merito exulto. sicut qui inuenit spolia multa.
Abbreviated transcription (Latin):
excludit humanũ. feruorem grͣ̃e scłaris.
gratiȩ feruor ȩternȩ: Exultat gͦ qui
habet uerbũ di. H abet enim spolia mul¬
ta quȩ iudȩis abstulit. habet prostrati
hostis exuuias. Sicut dauid abstulit
goliȩ gladium. & ipsius gladio caput eiꝰ
execuit. sic uerꝰ dauid humilis atq man¬
suetꝰ dñs ic: intelligibilis soliȩ caput
armis ipsius amputauit. Arma em̃ diabo¬
li gentes erant. Ride autem gentiũ uul¬
neratus: caput quod habebat amisit.
Distracta sunt spolia ꝓstrato. uasa eiꝰ di¬
repta. quia alligatus ẽ fortis. Uas diaboli
caro erat hominis peccatoris. s postea qmͣ
in xp̃m credidimꝰ caro nr̃a cepit ẽẽ uas
electionis. ut habes de apło eaulo qui ad
gentes missus ẽ. dictum ad Ananiam ã
ano inĩu: Uade qmͣ uas electionis mͥ est.
Nerito gͦ uocatũ nom est xp̃i. uelociter
spolia detrahe. cito diuide. quia priusꝙͣ
sciat puer uocare patrẽ aut matrẽ. accipi¬

Expanded text:
excludit iit humanum. feruorem gratiae saecularis excludit iit humanum. feruorem gratiae saecularis gratiae feruor aeternae ! Exultat ergo qui habet uerbum dei; habet enim spolia multa quae Iudaeis abstulit, habet prostrati hostis exuuias. sicut Dauid abstulit e gladium et ipsius gladio caput eius exsecuit, sic uerus Dauid, humilis atque mansuetus dominus Iesus, intellegibilis Goliae caput armis ipsius amputauit. arma enim diaboli gentes erant, fide autem gentium uulneratus caput quod habebat amisit. detracta sunt spolia prostrato, uasa eius direpta, quia alligatus est fortis. uas diaboli caro erat hominis peccatoris; sed posteaquam in Christum credidimus. caro nostra coepit esse uas electionis, ut habes de apostolo Paulo, qui ad gentes missus est, dictum ad Ananiam a domino Iesu: uade, quoniam uas electionis mihi est. merito ergo uocatum nomen est Christi uelociter spolia detrahe, cito diuide, quia, priusquam sciat puer uocare patrem aut matrem, accipi
Abbreviated transcription (Latin):
doloris. s hec om̃ia leuia ducã. trepidem
autẽ ne xp̃c me neget. ne xp̃c excludat.
ne me repellat de concilio sacerdotum.
si indignũ me eo collegio iudicauerit. ui¬
deat magis licet ꝑmotũ corporalium
terrore pęnarũ. plꝰ tam̃ trepidantem
futura iudicia. Et si dixerit mͥ modicȩ fi¬
dei quare dubitasti. porrigit tam̃ dexterã.
& insurgentis fluctꝰ scłaris huiꝰ mole tur¬
batũ. fida mentis statione. firmauit.
Sequitur uersus scđs. Exulto in uerbiᷤ
tuis. sicut qui inuenit spolia multa.
Bona gͦ trepidatio a uerbis di. si exulta¬
tionẽ generat. Qui enim trepidat a uer¬
bis di. postea exultat in di uerbis. Ergo
qui habet in aula sua corde uidelicet suo
uerba d̃i. excludit sermones principum
a corde suo: Excludit timor timorem:
Si enim quis ingressus balneas solis depo¬
nit ȩstus. & calor excludit calorem. qnͣto
magis diuini iudicii terror hunc terrorẽ

Expanded text:
doloris, sed haec omnia leuia ducam, trepidem doloris, sed haec omnia leuia ducam, trepidem autem ne Christus me neget, ne Christus excludat, ne me repellat de concilio sacerdotum, si indignum eo collegio iudicauerit, uideat magis, licet permotum corporalium terrore poenarum, plus tamen trepidantem futura iudicia! etsi dixerit mihi: modicae fidei, quare dubitasti?, porriget tamen dexteram et insurgentis fluctus saecularis huius mole turbatum fida mentis statione firmabit. Sequitur uersus secundus: e dxulto in uerbis tuis t uis, sicut qui inuenit s poli a multa. bona ergo trepidatio a uerbis dei, si exultationem generat; qui enim trepidat a uerbis dei, postea exultat in dei uerbis. ergo qui habet in aula sua, corde uide- Licet suo uerba dei, excludit sermones principum a corde suo, excludit timor timorem. si enim quis ingressus balneas solis deponit aestus et calor excludit calorem, quanto magis diuini iudicii terror hunc terrorem
Abbreviated transcription (Latin):
mat. aliunde. stridor candentiũ lãmina¬
rũ & flamma fornacis ardentis exȩstuet.
ex parte alia ꝑsonent tractus grauium
catenarũ. hic carnifex cruentꝰ assistat. po¬
ne. inqmͣ circum spectantẽ omĩa plena
suppliciis. deinde cogitantẽ mandata di¬
uina. illum igne ꝑpetuum. illud sine fine
incendiũ ꝑfidoꝵ. illam pęnȩ recrudescen¬
tis erumnã. trepidare. corde.ne dum
p̾sentib cedit. ꝑpetuis se dabit exitiis ꝑtur-¬
bari animo. dum futuri iudicii rumphe-¬
am illam terribilẽ quadã conspectus spe¬
tie contuetur: nonne hanc trepidationẽ
fidutiȩ uiri constantis equalis in eundẽ
concurrit effectũ condentia cupientis
ȩterna. & diuina trepidantis: Sit tam̃
fortior ille qui sꝑat. sit fortior qͥ pͣsumit.
Utina ego talis eẽ merear. ut si forte.
ꝑsecutor ingruerit. non considere suppli¬
cioꝵ meoꝵ acerbitates. ñ metiar torm̃ta.
non pęnas. non cogitem ullius atrocitate

Expanded text:
mat, aliunde stridor candentium laminamat, aliunde stridor candentium laminarum et flamma fornacis ardentis exaestuet, ex parte alia personent tractus grauium catenarum, hinc carnifex cruentus adsistat: pone, inquam, circumspectantem omnia plena suppliciis. deinde cogitantem mandata diuina. illum ignem perpetuum, illud sine fine incendium perfidorum. illam poenae recrudescentis aerumnam, trepidare corde, ne, dum praesentibus cedit, perpetuis se dedat exitiis, perturbari animo, dum fu- turi iudicii romphaeam illam terribilem quadam conspectus specie contuetur. nonne hanc trepidationem fiduciae uiri constantis aequabis? in eundem concurrit effectum confidentia cupientis aeterna et diuina trepidantis. sit tamen fortior ille qui sperat, sit fortior qui praesumit. Utinam ego talis esse merear, ut, si forte persecutor ingruerit, non considerem suppliciorum meorum acerbitates, non metiar tormenta, non poenas, non cogitem ullius atrocitatem
Abbreviated transcription (Latin):
legib debeat. & grauiora latronũ sustinere
cogatur supplicia. qui loquatur iuste. & nͣ
audiatur. qui loquatur plena salutis &
impugnetur. ut possit dicere. cũ loquebar
illis impugnabant me gratis. Gratis gͥ ꝑse¬
cutionẽ patitur. qui impugnatur sine cri-¬
mine. impugnatur ut noxius. cũ sit in tali
confessione laudabilis. Impugnat᷑ qͣsi bene¬
ficus. quia in nomine domini głatur. cum
pietas uirtutũ om̃ium fundamentũ sit.
Uere frustra impugnatur. qui apud im¬
pios & infidos impietatis accersitur. cum
sid̃i sit magister. Uerũ qui gratis impug¬
natur. fortis ee debet & constans. Quomodo
gͥ subtexuit. & a uerbis tuis formidauit cor
meum: Trepidare infirmitatis ẽ: timo¬
ris atq formidinis. Sed est etiam infir.¬
mitas ad salutẽ. Est etiam timor sc̃oꝵ.
datis eiꝰ cupiet nimis. Pone gͦ martyrem
intͣ ꝑicula constitutũ: Cũ inde immani¬
tas bestiarũ ad incutiendũ terrorẽ infre.¬

Expanded text:
legibus debeat et grauiora latronum sustinere legibus debeat et grauiora latronum sustinere cogatur supplicia. qui loquatur iusta et non audiatur, qui loquatur plena salutis et inpugnetur, ut possit dicere: cum loquebar illis, inpugnabant me gratis. gratis igitur persecutionem patitur qui inpugnatur sine crimine, inpugnatur ut noxius, cum sit in tali confessione laudabilis, inpugnatur quasi ueneficus, quia in nomine domini gloriatur, cum pietas uirtutum omnium fundamentum sit. uere frustra inpugnatur, qui apud impios et infidos impietatis accersitur. cum fidei sit magister. Uerum qui gratis inpugnatur fortis esse debet et constans. quomodo ergo subtexuit: et a uerbis tuis trepidauit cor meum? trepidare infirmitatis est, timoris atque formidinis; sed est etiam infirmitas ad salutem, est etiam timor sanctordatis eius cupiet nimis. pone ergo martyrem inter pericula constitutum, cum inde inmanitas bestiarum ad incutiendum terrorem infre
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Si ueterem repetamus
hystoriam. & saul & abessalon.
& multi aliemgene principes scm dauid
ꝑsecuti sunt: s nemo de eo potuit trium
phare. Sunt & principes mundi rectoreqͦ
tenebrarũ. qui te. in tuo pectore conantur
opprimere. & ꝑsecutionũ sȩua intꝰ oꝑant᷑.
ꝓmittentes regna terrarũ. honores atq diui-¬
tias. si fragilimente succumbas. & obedien-¬
dum eoꝵ imꝑiis arbitreris. Isti principes
interdũ gratis ꝑsequuntur. interdũ ñ gͣtis.
Gratis ꝑsequuntur. apud que nichil suũ
inueniunt. & eum subiugare contendunt.
Non gratis ꝑsequuntur cũ qui se eoꝵ dede¬
rit potestati. & in possessionẽ scłi totus
intrauerit. In suos enim iuris sibi domina¬
tum ułndicant. atq ab his mercedem ini¬
quitatis efflagitant. B ene hoc martyr di-¬
cit quod iniuste. ꝑsetutionũ tormenta su¬
stineat. qui nichil rapuerit. nullu̾inolentꝰ
oppresserit. nulliꝰ sanguinẽ fuderit. nulli¬
iustoꝵ putauerit eẽ uiolandũ. qui nichil

Expanded text:
meum. si ueterem repetamus historiam, et Saul et Abessalon et multi alieni- genae principes sanctum Dauid persecuti sunt, sed nemo de eo potuit trphare. Sunt et 1240 principes mundi, rectoresque tenebrarum, qui te in tuo pectore conantur opprimere, et persecutionum saeva intus operantur, promittentes regna terrarum, honores atque divitias, si fragili mente succumbas, et obediendum eorum imperiis arbitreris. Isti principes interdum gratis persequuntur, interdum non gratis. Gratis eum persequuntur, apud quem nihil suum inueniunt et eum subiugare contendunt, non gratis persecuntur eum. qui se eorum dederit potestati et in possessionem saeculi totus intrauerit. in suos enim iure sibi dominatum uindicant atque ab his mercedem iniquitatis efflagitant. Bene hoc martyr dicit, quod iniuste persecutionum tormenta sustineat, qui nihil rapuerit, nullum uiolentus oppresserit. nullius sanguinem fuderit, nullius torum putauerit esse uiolandum, qui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ debeat. Nam scire quid facias & ordinẽ
nescire faciendi: non ẽ ꝑfectȩ cognitionis
iustꝰ ẽ. qui se in exordio sermonis accusat. in¬
iustꝰ autẽ qui qđ̃ prius negauerat confitet᷑
Iue uerecundiȩ inuenit grãm. hic notam
incurrit impudentiȩ. Ita ordinis igno¬
rantia: conturbat negotioꝵ naturã for-¬
m̃aq meritoꝵ Ille autẽ qui didicerit
primo mysteria di deinde ordinẽ myste.¬
rioꝵ. exercetur in mirabilib dĩ Orecus

Expanded text:
esse debeat. nam scire quid facias et ordinem esse debeat. nam scire quid facias et ordinem nescire faciendi non est perfectae cognitionis; iustus est, qui se in exordio sermonis accusat, iniustus autem, qui quod prius negauerat confitetur; ille uerecundiae inuenit gratiam, hic notam incurrit inpudentiae. ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam formamque meritorum. ille autem, qui didicerit primo mysteria dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus dei. Graecus
Abbreviated transcription (Latin):
us: accusat auctorẽ: Qui enim sua deli¬
cta non tacuit uidetur in se. doluisse. qd̾
fęcit. in diabolo ꝓdidisse qđ suasit Idoq
ait scriptura. iustꝰ in exordio sermonis
accusator ẽ sui Qui se accusat. & si pec¬
cator sit: est iustꝰ. Iustus ẽẽ incipit. quia
nec sibi parcit. & di iusticias confitetur.
quẽ putat latere nichil posse. Utinã adã
se prius accusare qu̾a celare. uoluisset Si
si corrigi uolumꝰ. a dño postulemꝰ ut doce¬
at nos iustificationes suas. ne postea errare.
possimus A dño gͥ doceri petit. quia unus
petit. Non enim beatus ille quẽ docet
homo. sed qũe tu erudieris dñe Ubiq me¬
minit sui. nec putat satis eẽ ut doceat eũ
Uiam iustificationũ tuarũ insinua mͥ. &
exercebor in mirabilib: tuis. Uide ordinẽ
Prius ẽ ut discamꝰ añi iustificationes. dein¬
de ut gradus quosdam iustificationũ & or¬
dinẽ nouerimꝰ. quid prius qͥd consequens

Expanded text:
us, accusat auctorem; qui enim sua delius, accusat auctorem; qui enim sua delicta non tacuit, uidetur in se doluisse quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. ideoque ait scriptura: iustus in exordio sermonis accusator est sui. qui se accusat, etsi peccator sit, iustus esse incipit, quia nec sibi parcit et dei iustitias confitetur, quem putat latere nihil posse. utinam Adam se prius accusare quam celare uoluisset! sed si corrigi uolumus, a domino postulemus, ut doceat nos iustificationes suas, ne postea errare possimus. a domino igitur doceri petit, quia unus petit: non enim ille beatus quem docet homo, sed quem tuerudieris, domine. Ubique meminit sui nec putat satis esse, ut doceat eum uiam iustif icationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus tuis. uide ordinem. prius est ut discamus domini iustificationes, deinde ut gradus quosdam iustificationum et ordinem nouerimus, quid prius, quid consequens
Abbreviated transcription (Latin):
pulat xp̃i Ipse etiam dñs ds̃ in deuterono.¬
mnio docet. quomꝰ in ui suis ambules dicenᷤ:
& Nune isrł quid dñs a̾s petitate nisi ut ti¬
meas dñm am̃ tuum & ambules in uiis euiᷤ.
& diligas eum & seruias dño do tuo ex toto
corde tuo. & ex tota anima tua. & custodias
mandata eiꝰ & iusticias eiꝰ.: Liquet gͥ alias
uias ẽe carnis. alias dĩ Et si quis uelit am¬
bulare uias di. ei prius ẽt̃ uias carnis & cor¬
poris & secularis sapientiȩ deserendas : Re.¬
linquens eas itaq dauid: ꝓnuntiat. & apud
am̃ non tacet. Confitetur errores. ñ negat
lapsus. Simile illi hoc dixit. annuntia¬
bo aduersus me iniquitatẽ meam dño
Si enim se accusauerit iustꝰ uoc̃ẽ parati
accusatoris excludit. qui solet coaceruare.
percata: & unius cuiꝰq exaggerare flagitia:
Obstruit gͦ os eius qui ipse dese fuerit an¬
te confessus. & prȩstruit ueniam confiten¬
tis uerecundia: Excusat reum pudor su¬

Expanded text:
bulat Christi. ipse etiam dominus deus in Deuteronobulat Christi. ipse etiam dominus deus in Deuteronomio docet, quomodo in uiis suis ambules, dicens: et nunc, Israel, quid dominus deus petit a te, nisi ut timeas dominum deum tuum et ambules in uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua, custodias mandata eius et iustitias eius? liquet igitur alias uias esse carnis, alias dei, et si quis uelit ambulare uias dei, ei prius esse uias carnis et corporis et saecularis sapientiae deserendas. Relinquens itaque eas Dauid pronuntiat et apud deum non tacet: confitetur errores, non negat lapsus. simile illi hoc dixit: adnuntiabo aduersus me iniquitatem meam domino. si enim se accusauerit iustus, uocem parati accusatoris exclusit. qui solet coacerbare peccata et uniuscuiusque exaggerare flagitia. obstruit ergo os eius, qui ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit ueniam confitentis uerecundia. excusat reum pudor su
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ñ possit. postea qua consepulta cũ xp̃o
iustificata ẽ a peccato Seid qui iustificari
cupit: uias siuis ante ꝓnuntiet. Idoq scđo
uersu ait. Uias meas ꝓnuntiani & exau¬
disti me: doce me iustificationes tuas
Pulchro ordine ad iustificationes di ꝑue¬
nicudũ putat. ut primũ sua peccata fa¬
teatur. Sic enim docemur & alibi. Dic
iniquitates tuas ut iustificeris Itaq scire
debemꝰ. quid sit uias suas ambulare ho¬
minẽ: & uias dĩ. Qui facit uoluntates
carnis & uiuit scđm concupiscentiã mun¬
di huiꝰ. uias suas ambulat. quib dele¬
ctatur & gauet. Quiautẽ uenit uolun¬
tatẽ façere patris sui qui in cęlis est: cuiꝰ
cibus ẽ ut mandatũ dĩ compleat. qͥ non
querit qd sibi uoluntatis sit sed qđ place¬
at dõ. ille uiam dñi ꝑgit. illam uiã quȩ
ait. ego sum uia. & ueritas aeiuta: Uides gͦ
quia ille uiuit scãm uerbũ di. qui mamam¬

Expanded text:
bere non possit, posteaquam consepulta cum Christo bere non possit, posteaquam consepulta cum Christo iustificata est a peccato. sed qui iustificari cupit, uias suas ante pronuntiet. Ideoque secundo uersu ait: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iustificationes tuas. pulchro ordine ad iustificationes dei perueniendum putat, ut primum sua peccata fateatur. sic enim docemur et alibi: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. itaque scire debemus, quid sit uias suas ambulare hominem et uias dei. qui facit uoluntates carnis et uiuit secundum concupiscentiam mundi huius, uias suas ambulat, quibus delectatur et gaudet; qui autem uenit uoluntatem facere patris sui qui in caelis est, cuius cibus est ut mandatum dei conpleat, qui non quaerit quod sibi uoluptati sit, sed quod placeat deo, ille uiam domini pergit, illam uiam, quae ait: ego sum uia et ueritas et uita. uides ergo. quia ille uiuit secundum uerbum dei, qui uiam am
Abbreviated transcription (Latin):
sicut angłi in cȩlo. qui gͦ cum angłi uideren¬
tur capti sunt decore femineo. hi caro st̃
sicut ds̃ dñs dixit: non ꝑmanebit sp̃s m̃s
in hominib istis in ȩternum. ꝓpt̃ qđ caro st̃
Et merito exptes libidinis angłis compi¬
rantur Caro non sunt: quia non sunt in
carne sed inspũ. Quales erant illi qͥ docto¬
rem apłm sequebant᷑ quib ait: uos autẽ
non estis in carne sed in sp̃u Qui autem
corporea fęminarũ capiunt᷑ libidine: caro
sunt. Atq utinã caro tantũ. & ñ etiam eqͥ
adhinnientes. quia inuxorem inquit ꝓri¬
mi sui adhinniebant. Rogat gͦ qui deie.¬
ctionẽ animȩ suȩ sentit ad pauimentum
usq curuate ut uuificetur scđ̃m uerbũ
dĩ. qđ animas ad se. trahit. quascumq mi¬
seratione sui leuare. cupiens abducit a t̾ris
Uiuificatur aut̃e anima quȩ uias ambu¬
lat xp̃i. peccato mortua. do uiuens. ita ut
mors peccati dñatum in ea habere post¬

Expanded text:
sicut angeli in coelo, qui ergo cum angeli viderensicut angeli in coelo, qui ergo cum angeli viderentur, capti sunt decore femineo, hi caro sunt, sicut dominus deus dixit: non permanebit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, propter quod caro sunt. et merito expertes libidinis angelis conparantur, caro non sunt, quia non sunt in carne sed in spiritu, quales erant illi qui doctorem apostolum sequebantur, quibus ait: uos autem non estis in carne sed in spiritu. qui autem corporea feminarum capiuntur libidine, caro sunt, atque utinam caro tantum et non etiam equi adhinnientes, quia in uxorem, inquit. proximi sui adhinniebant. Rogat ergo, qui deiectionem animae suae sentit ad pauimentum usque curuatae, ut uiuificetur secundum uerbum dei, quod animas ad se trahit quascumque miseratione sui leuare cupiens abducit a terris. uiuificatur autem anima, quae uias ambulat Christi, peccato mortua deo uiuens, ita ut mors peccati dominatum in ea posthaec ha
Abbreviated transcription (Latin):
ti. tenebris inuoluimur delictoꝵ. Ergo
scd̾m uoluntatẽ dĩ ambulemꝰ. ut adhere¬
re dicam᷑ do Nam qui scđm corporis ap¬
petentiam uiuit. caro est: Qui scđ̾m p̾ce¬
pta di: sp̃s est Non gͦ fiat anima nr̃a caro.
hoc est ut dicamur sicut & illi qui in dilu¬
uio pierunt. de quib dictum ẽ quia caro
sunt: sed magis caro nr̃a obediens animȩ
gubernaculo fiat anima. & hoc appellari
mereatur nomine. sicut appellata ẽ fami¬
lia patriarchȩ iacob: & generationis eiꝰ scã
posteritas. Sic enim scriptũ est: hi filii
balȩ quã dedit laban Rachel filiȩ sue. &
pret̾ mulieres. sexaginta inquit & sex
Et in principio exodi legimꝰ Erant au¬
tẽ om̃s animȩ de iacob quinq & septuagin¬
ta. qui erant cum iacob Ergo illi qͥ habitait.
cũ ioseph de egypto exierunt: & animȩ st̃.
Qui autẽ cum ẽẽnt angłi dĩ. hoc est uite
ꝓbitate. angłoꝵ imitantes grãm. qui enum
non ducunt urores & quȩ non nubunt erui

Expanded text:
ti tenebris inuoluimur delictorum. Ergo ti tenebris inuoluimur delictorum. Ergo secundum uoluntatem dei ambulemus, ut adhaerere dicamur deo. nam qui secundum corporis adpetentiam uiuit, caro est, qui secundum praecepta dei, spiritus est. non ergo fiat anima nostra caro, hoc est, ut dicamur caro sicut et illi, qui in diluuio perierunt, de quibus dictum est: quia caro sunt, sed magis caro ngubernaculo, fiat anima, et hoc appellari mereatur nomine, sicut appellata est familia patriarchae Jacob, et generationis ejus sancta posteritas. Sic enim scriptum est: Hi filii Bala quam dedit Laban Rachel filiae suae, et praeter mulieres sexaginta, inquit, et sex . Et in principio Exodi legimus: Erant autem omnes animae de Jacob quinque et septuaginta qui erant cum Jacob . Ergo illi qui habitabant cum Joseph, et de Aegypto exierunt, animae sunt. 8. Qui autem cum essent angeli Dei, hoc est, vitae probitate angelorum imitantes gratiam qui enim non ducunt uxores, et quae non nubunt, erunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia nonsolũ uiter humilia sed etiam
int᷑ excelsa suꝑeminet. Ita tam̃ subsidio
uel decori. si habeat in se uerbi dogmata
uelut quedam phalerarũ monilia. habeat
etiam iacula potentium ꝓpħarum quȩ
aduersus omẽm extollentẽ se altitudinẽ.
lacertis quibusdam fidi dirigunt᷑ Noli gͥ
in puluere. mortis deducere anim̃a tuam.
cui dñs etiam naturalẽ altitudin᷑e. tribuit¬
& uigorem. quo se excitet & assurgat Un¬
de etiam de hac coniunctione anime & cor¬
poris dictũ oportune accipitur. eoquod in
naturali uitȩ nr̃e ministerio conexa ani¬
ma corpori uelut humi reptet & paumito
adhereat. partim ꝓpt̾ hoc terrenũ habita¬
culũ. partim quia corpꝰ istud e terra est
Et regionis qͥ diuersoriũ & materia ip¬
sa corporis nr̃i: huic concurrit sententie.
ld̾oq pulchre. apłs de mortis huiꝰ corpore.
lib̾ari cupit. quia carcere quodã claudi¬
mur. & in quodam luxuriȩ gurgustio si¬

Expanded text:
quia non solum inter humilia, sed etiam quia non solum inter humilia, sed etiam inter excelsa supereminet; ita tamen subsidio uel decori, si habeat in se uerbi dogmata uelut quaedam falerum monilia, habeat etiam iacula potentium prophetarum, quae aduersus omnem extollentem se altitudinem lacertis quibusdam fidei diriguntur. Noli igitur in puluerem mortis deducere animam tuam, cui dominus etiam naturalem altitudinem tribuit et uigorem, quo se excitet et adsurgat. unde etiam de hac coniunctione animae et corporis dictum oportune accipitur, eo quod in naturali uitae nostrae mysterio conexa anima corpori uelut humi reptet et pauimento adhaereat partim propter hoc terrenum habitaculum, partim quia corpus istud e terra est. et regionis igitur diuersorium et materia ipsa corporis nostri huic concurrit sententiae. ideoque pulchre apostolus de mortis huius corpore liberari cupit, quia carcere quodam claudimur et in quodam luxuriae gurgustio si
Abbreviated transcription (Latin):
nit. ut lareat in his ueritas. & forensi q̃¬
dam specie. decipiant appropinquantes
Se cum interiorẽ oculũ mentis ad tempꝰ¬
obduxerint. postea tam̃ decusso uelut
quodam puluere uoluptatũ huiusmodi
decore quã sit inanis gr̃a scłi huiꝰ aut cor¬
poris facile deprehenditur Bonũ est gͥ
adherere dño. nec inflexam ceruicẽ ha¬
bere ad uigũ mundi. Idoꝙ eccłiȩ uel for¬
tianimȩ dicit sapientia: sicut turris
dauia ceruix tua. quȩ edificata est in tal¬
pio. Nille ostia pendent in ea. & om̃ia
iacula potentium: E recta enĩ ad añ
ceruix & iugo xp̃i abilis. quȩ nulla in
terrarũ illecebras inflexione curuatur.
sicut xp̃i regalis ẽ turris. cui iugũ suum
tabugodonosor ñ possit imponere. Con¬
didit enĩ turrẽ illam dauid ille. manu
fortis. & supͣ muroꝵ edificauit excelsa.
ut subsidio parit᷑ & decori sit. Subsidio:
quia hostem prȩuidet & repellit. decori:

Expanded text:
nit; ut lateat in his veritas, et forensi quanit; ut lateat in his veritas, et forensi quadam specie decipiant appropinquantes. Sed cum interiorem oculum mentis ad tempobduxerint. postea tamen decusso uelut quodam puluere uoluptatum huiusmodi decore, quam sit inanis gratia saeculi huius aut corporis, facile deprehenditur. Bonum est igitur adhaerere domino nec inflexam ceruicem habere ad iugum mundi. ideoque ecclesiae uel forti animae dicit Sapientia: sicut turris Dauid ceruix tua, quae aedificata est in Thalpioth. mille ostia pendent in ea et omnia iacula potentium. erecta enim ad deum ceruix et iugo Christi habilis, quae nulla in terrarum inlecebras infle- xione curuetur, sicut Christi regalis est turris, cui iugum suum Nabuchodonosor non possit inponere. condidit enim turrem illam Dauid ille manu fortis et supra murorum aedificauit excelsa, ut subsidio pariter et decori sit, subsidio, quia hostem praeuidet et repellit, decori,
Abbreviated transcription (Latin):
qui suscepit eiꝰ infirmitatẽ ꝑsonam repre¬
sentat aae: eiusq assuniit affectũ: Loquat᷑
gͥ adam: adhesit pauimento anima mea
S ui ante beatissimꝰ auram carpebat
ȩtheream. curas uitȩ huiꝰ & tedia nesciebat:
is nunc sollicitu dine mundi huiꝰ. luxuriȩ.
studio. pecunieq cupiditate. curuatus. uul¬
pis foueis se inserit. Iatibulisꝙ terrestrib
Merito adherebat pulueri qui se leuare
non poterat. nisi eum sup̃ crucẽ suam xp̃c
leuasset. Merito adherebat pauimento. qͥ
se abscondebat a xp̃o. Non adheret paui¬
merito. eui dicit uãc sequere me. Non ad¬
heret pauimento qui audit & sequit᷑ legẽ
dicentẽ. post anm d̃m tuum ambulabis.
& ipsi adherebis. Quomͦ gͦ pauimento
adhereat unusquisq. quom do. audidi¬
centẽ. qui adheret meretrici unũ corpꝰ ent:
quã gerimꝰ meretriciis quibꝰqũa nos ille¬
cebris capit. & quasi uultꝰ quosdam uolu-¬
ptatũ corporaliũ. delectationũ fuscis illi¬

Expanded text:
sonam repraesentat Adae eiusque adsumit adfectum. Loquatur ergo Adam: adhaesit pauimento anima ni e a. qui ante beatissimus auram carpebat aetheriam, curas uitae huius et taedia nesciebat, is nunc sollicitudine mundi huius, luxuriae studio pecuniaeque cupiditate curuatus ut uulpis foueis se inserit latibulisque terrestribus. merito adhaerebat pulueri qui se leuare non poterat, nisi eum supra crucem suam Christus leuasset, merito adhaerebat pauimento qui se abscondebat a Christo. non adhaeret pauimento cui dicit Iesus: sequere me. non adhaeret pauimento qui audit et sequitur legem dicentem: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis. Quomodo ergo pauimento adhaereat unusquisque, quomodo deo, audi dicentem: qui adhaeret meretrici unum corpus est, quam gerimus, meretricis quibusdam nos illecebris capit, et quasi vultus quosdam voluptatum, corporalium delectationum fucis illi
Abbreviated transcription (Latin):
cut alibi ait. humiliata ẽ in puluere ani-¬
ma mea. & adhesit in terra uent̾ meus:
Penitentiã gerentis hȩc uox est: qͥ meminis¬
set adherentẽ se do nescisse nec potuisse di¬
scernere. Q uod non discreuit & paulus.
utrum ia corpors. eẽt an extra corpꝰ Ita
infirmitatẽ pigritiamq corporis minime
sentiebat. qui am̃ adherebat presentiȩ.

Expanded text:
cut alibi ait: humiliata est in puluere anicut alibi ait: humiliata est in puluere anima mea i et adhaesit in terra uenter meus. paenitentiam gerentis haec uox est, qui meminisset adhaerentem se deo nescisse nec potuisse discernere quod non discreuit et Paulus, utrum in corpore esset an extra corpus: ita infirmitatem pigritiamque corporis minime sentiebat cui domini adhaerebat praesentia.
Abbreviated transcription (Latin):
cleth quarta littera scđ̾m hebreoᷤ.
significat latine. timorẽ. uel ut
alibi inuenimꝰ natiuitatẽ: Sed
utrumꝙ potest congruere &e conuenre.
cusui. Rat iuitas cim eoꝵ est quo gene.¬
sentur in noc scło. ꝑ quã intelligimꝰ cor¬
poralia &e materialia quȩ sunt caduca uan
eotunore iion distat. Ex corporalibus
euuin & miateriaub nascitur timor Qd
eum est terrena natiuitas. nisi timor:
Meniq inde. incipit uersus
Dhesit pauimento anima mea. uiuifi¬
ca me scãm uerbum tuum. Per paui¬
mentũ tertam intelligimꝰ. ꝑ terrã materia-¬
la. P eccatori autẽ. dictum ẽ terra es & in
terram ibis. eoquod diuinis mandatis in-¬
herendũ non putauerit. sea in materialia
& corporalia deflexerit: cui impressa fu
paradhyso. hoc est ex illo sublimi & cȩlesti
loco ad qũe raptus ẽ paulus. siue in corpo¬
re siue extra corpꝰ nesciens. ex illo gͦ eminen¬
ti loco deiectus in terrã deplorat adam di-¬
cens: aahesit pauimento anima mea. Si¬

Expanded text:
leth\' quarta littera secundum Hebraeos significat Latine \'timorem\' uel, ut alibi inuenimus, \'natiuitatem. sed utrumque potest congruere et conuenire sensui. natiuitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelle gimus corporalia et materialia quae sunt caduca, et ideo a timore non distat; ex corporalibus enim et materialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique inde incipit uersus: adhaesit pauimento anima mea; uiuifica me secundum uerbum tuum. per pauimentum terram intellegimus, per terram materialia. peccatori autem dictum est: terra es et in terram ibis, eo quod diuinis mandatis inhaerendum non putauerit, sed in mate- rialia et corporalia deflexerit, cui inpressa fueparadiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem raptus est Paulus siue in corpore siue extra corpus nesciens, ex illo ergo eminenti loco deiectus in terram deplorat Adam dicens: adhaesit pauimento anima mea, si
Abbreviated transcription (Latin):
gorem legis. fulgor autemlegis ñ littera
s intellectus ẽ sp̾italis. Itaq qua diu uixit
moyses & alloquebatur iudeoꝵ populu.
uelamen habebat in facie sua. Mortuo
autem moyse. iic naue iam nͥ ꝑuelamen
s facie reuelata & prebiteros alloquebat᷑
& popłm & nemo trepidabat. cum utiq
& ipsi dixerit ds qđ cum ipso utiq esset
futurus ut fuit cũ moyse. & eũ similiter
illuminaret gestoꝵ utiq non uultꝰ gloria.
hoc significante spu sc̃o qd uenturꝰ eet̾
uic uerus. ad quem si quis conuerteretur.
& eum uellet audire. de corde suo uelam.
auferret. & reuelata facie uerũ saluatore
uideret. Ergo d̾s ommipotens pat̾ qui in
moysi facie excecauit popłm iudeoꝵ non
duricia s prescientia. nec malicia sed equita¬
te atq iusticia. Ipsi enim sibi posuere uela-¬
men. qui legem intelligere noluerunt Lex
enim sp̃italis ẽ sicut dixit ebreiꝰ. hi utiq scđ̃m

Expanded text:
gor est legis, fulgor autem legis non in littera, gor est legis, fulgor autem legis non in littera, sed in intellectu est spiritali. itaque quamdiu uixit Moyses et adloquebatur Iudaeorum populum. uelamen habebat in facie sua, mortuo autem Moyse Iesus Naue iam non per uelamen, sed facie reuelata et presbyteros adloquebatur et populum et nemo trepidabat, cum utique et ipsi dixerit deus, quod cum ipso ita esset futurus ut fuit cum Moyse et eum similiter inluminaret gestorum utique, non uultus gloria, hoc significante spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, ad quem si quis conuerteretur et eum uellet audire, de corde suo uelamen auferretur et reuelata facie uerum saluatorem uideret. Ergo deus omnipotens pater, qui in Moysi facie excaecauit populum Iudaeorum non duritia, sed praescientia nec malitia, sed aequitate atque iustitia — ipsi enim sibi posuere uelamen qui legem intellegere noluerunt; Lex enim spiritalis est, sicut dixit Hebraeus —, is utique secundum