comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itlimꝰ ñ ẽ certo fine mod̾atꝰ. s iñ rationabilit᷑
numerꝰ dr̃. Carm̃ uocat᷑ qͥcqͥd pedibꝰ c̃tinet᷑. cui
datũ nom̃ eristimãt. eo qͦd cartĩ ꝓnunciaret᷑.
uñ hodie lanã qͥ purgantes discerpt̃. carmina-¬
re dñis. seu qͦd qui illa canerẽt. carere mente

Expanded text:
 esset certo fine moderatum, sed tamen rationabiliter quid pedibus continetur; cui datum nomen existimant, seu quod carptim pronuntiaretur unde hodie lanam quam purgantes discerpunt, carmiuare dicimus, seu quod qui illa canerent carere mente
Abbreviated transcription (Latin):
he ꝑesicientẽ id qͦd efficit᷑. sic̃ pigrũ frig̃. qͥdpigro
hores ficut: u timor ꝑallidꝰ. eo qd pallidos hoies reagit
At cont᷑ ꝑ id qͦd efficit esficiẽs ut iungnt eqs auri
gentor. spumantiaq addit frenaferis. spuman.¬
dia steradit. cũ utiq ñ ipsa faciãt spumas s equuꝰ
qͥ ea gerit spumis cͣꝑgat infusis.
teaꝰ ꝓmercurio qͥ tropꝰ fit modis tribꝰ. ab aĩo
⁊ acilli¬
A epiteton supͣ nom̃. Preponit᷑ enĩ apͥo nõe ualmaer¬

Expanded text:
efficientem, id quod efficitur, sicut, pigrum frigus, quod pigros homines faciat; et, timor pallidus, eo quod pallidos homines reddat. At contra per id quod efficitur, efficiens, ut: Jungit equos auro genitor, spumantiaque addit Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus qui ea gerit spumis conspergat infusis. 11. pro Mercurio. Qui tropus fit modis tribus: ab animus Achilli. Epitheton, supra nomen. Praeponitur enim proprio nom
Abbreviated transcription (Latin):
greco ĩ latinũ laudes int̃p̃tant᷑. Epitalamia sũt
carmina nubentiũ. q̃ decantant᷑ ab scolasticis
ĩ honorẽ sponsi ⁊ sponsȩ. Hȩc pͥmũ salomon edi¬
eo qͦd ĩ talamis decantet᷑. Trenos qͦd latine lamen¬
tũ uocamꝰ. pͥmꝰ uersu hicremias c̃posuit. suꝑ ur

Expanded text:
Graeco in Latinum laudes interpretantur. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edieo, quod in thalamis decantetur. Threnos, quod Latine lamentum vocamus, primus versu Ieremias conposuit super
Abbreviated transcription (Latin):
bemonstrat᷑. s species parsẽ. geaꝰ aũi totũ. aroso
em pars incelligit᷑. u quã multe glomerant᷑ aues.
ubi frigidꝰ amus tr̃as pontũ fugat. ñ enĩtorus
anitra frigiꝰ ẽ s pars anni idẽ hicms. At coler
a parte totũ. u fiãmis cũ regia pupis ertulerat.
Onomato peia ẽ nom̃ affictũ. ad mitandũ
sonũ uocis ꝯfuse. ũ stridor ualuaꝵ ͥumitꝰ equoꝵ.¬
mugitꝰ boũ. balatꝰ ouiũ.
Perifrasis ẽ circũloqͥũ. dũ res una plurimis ũbi
ꝑ copulationẽ u̾boꝵ unã rẽ. hoc ẽ iuit.
ꝑbaton tnscensio. cũ u̾bũ aut sent̃ntia ordine
c̃mutat᷑. Huiꝰ species qͥnq. anastrose. steronpos¬
teron. parengesis. thimesis. sinthesis. Anastro

Expanded text:
demonstratur; sed species pars est, genus autem totum. A toto enim pars intelligitur, ut: Quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus Trans pontum fugat. Non enim totus annus est frigidus, sed pars anni, id est, hiems. At contra a parte totum: ut, flammas cum regia puppis extulerat. Onomatopoeia, nomen fictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, mugitus boum', 'balatus ovium'. Periphrasis est circumloquium, dum res una plurimis verbiper copulationem verborum unam rem, hoc est vivit.baton transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. Anastro
Abbreviated transcription (Latin):
libroꝵ. poema unius. Epodon ĩ poemate clau¬
sula breuis ẽ. dictũ aũ epodon. qͦd adunat᷑ ad
speciẽ elegiaci. ubi p̃misso uno longiore. alter
appellãt qͣsi p̾cisos u̾sus integͥs subiectos. ut
sequit᷑ pcisus. ut pͥsca gens mortaliũ. sic ⁊
deinceps alt̾m qͥbꝰ aliqͣ pars deẽ.⁊ ipsi pͣcedñti¬
bꝰ similes. s minores. Centones ap̃d gͣmaticos
uocari solẽt. qͥ de carminbꝰ homeri seu uir¬
gilii. ad ꝓpͥa oꝑa more centenario ex multi
hĩc mñ ẽpositis ĩ unũ sarcũt corpꝰ. ad faculta.¬
tẽ cuiꝰq materiȩ. de accentibꝰ

Expanded text:
io dicitur. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter appellant quasi praecisos versus integris subiectos, ut sequitur praecisus: Ut prisca gens mortalium; sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones apud Grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri seu Vergilii ad propria opera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cuiusque materiae. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
pͣmit alta carina. miscuit usũ t̃re aqͥs. dũ ira-¬
re ⁊ sulcũ pͣmere ad t̾rã ꝑtineat ñ ad mart. Ab
inanimali ad animale.u̾ florida iuuent᷑. miscuit
flores ĩ animales iuuentuti q̃ animã ht̃. Aba
animali ad mamale. ũ tu neptune pat᷑ cui ip̃ra
cana cripanti cucta solo resonãt. magnꝰ cui ꝑpeti
mento ꝓfuit occanus. ⁊ flumina crinbꝰ crrat.
hoĩes. Sic ⁊ aba rerũ nõia de alio gn̾e ĩ aliud
genꝰ decentissime decoris gr̃a tͣnsferunt᷑. uͥ oratio
ꝑornet᷑. Mctaphora aũ aut partis uniꝰ ẽ ut fluc¬
tuare segetes. qͥa ñ potes dic̾e segetare fluctus.
aut antistropha ẽ. idẽ reciꝓca. u remigiĩalirũ
nã ⁊ alȩ nauiũ. ⁊ alaꝵ remigia dñr.
Catacresis ẽ. alienȩ rei nom̃ appositũ. Hhȩc eo ame
facies ⁊ frons tantundẽ aĩliũ ⁊ hõiu̾ sit. Ed nom̃
si poeta naui ñ apposuisset. qͥd ꝓpͥũ eidẽ partidic̾et¬

Expanded text:
premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arapremit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. 4. Ab inanimali ad animale, ut florida juventus; miscuit flores inanimales juventuti quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere 'segetare fluctus', aut antistropha est, id est reciproca, ut 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur. Catachresis est afacies et frons tantum animalium et hominum sint; quod nomen si poeta navi non apposuisset, quod proprium eiusdem partis dice
Abbreviated transcription (Latin):
tros. cũ uentis nauesdemꝰ ñ nauibꝰ uentos.
ropos gͣco nõie gͣmatici uoeãt. qͥ latine modilo¬
outionũ int̾pͣtant᷑. fũt aũ a ꝓpͥa significatiõe
ẽ ad notare. s ex õĩbꝰ donitꝰ tredetĩ usuitͣo enda
ꝯscͥpsit. Metaphora ẽ. u̾bi alicuiꝰ usur pata tͣnsla.¬
tio. sic̃ cũ dm̃s fluctiure segetes. gẽmare uites.
dũ ĩ his rebꝰ fluctus ⁊ gẽmas ñ innuienimꝰ. inqͥbꝰ
hȩc u̾ba aliunde tͣnsferunt᷑. S heȩ atq aliȩ tro¬
picȩ locutioẽs ad eaq̃ intelligñda st̃ ꝓpfea figura¬
tis amictibꝰ obregunt᷑. ũ sensũ legintis exerce¬
it̃. ⁊ ne nudo atq ĩ ꝓnitu uilescãt. Fuĩt aũt me¬
taphore modis uiiͦ. ab aninali ad animale.ũ ꝑon¬
tũ aligeros cõscendit eqͦs. metaphonceloqñs mis¬
cuit qͣrrupedi alas auis. ⁊ qͦ cursu desertapeti¬
uerit miscuit uolatili cursũ qͣdrupedis. Ab in¬
angmali ad ĩ animale. ũ pontũ spinis erat sulcũ

Expanded text:
tros, cum ventis naves demus, non navibus ventos. Graeco nomine Grammatici vocant, qui Latine modi locutionum interpretantur. Fiunt autem a propria significatione est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem metaphorae modis quatuor: ab animali ad animale, ut, aligeros conscendit equos; metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, et quo cursu deserta petiverit, miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut, Pontum pinus arat; sulcum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ indicant᷑ excedant. u uoluntas log̃ntis. ñ fallet¬
tis appareat. Quo tropo ñ solũ auget᷑ aliqͥd. s &
minuit᷑. auget᷑. ũ uelocior aura. minuit᷑. ũ mol¬
lior pluma. durior saxo.i sant na¬
Allegoria c̃. aliemiloquiũ. Ahud enĩ sonat. ⁊ ali¬
ud intelligit᷑. u tres littore ceruos c̃spicit er¬
rantes. uͥ tres duces belli punici. ł triabella
punica significant᷑. Et ĩbucolicis. aurea mala
decẽ misi. idẽ ad augustũ decẽ eglogas pastoꝵ
Huiꝰ tropi plures st̃ species. ex qͥbꝰ eminẽt septẽ.
ironia. antifrasis. enigma. carientismos. paro¬
emia. sartamos. eͥntismos. Yronia ẽ. sententia
ꝑꝓnuntitationẽ contͣriũ habtis intellectũ. Hoc
eĩ tropo callide aut ꝑ accusationẽ aut ꝑ infull

Expanded text:
 indicatur excedant, ut voluntas loquentis non fallentis appareat; quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis, Aurea mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclogas pastorum. Hujus tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos 63 23. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim trop
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ manes dẽ nptes ⁊ modesti. cũ sit t̾ribiles ⁊
ĩmanes. & parcas ⁊ eumenides furiȩ. qͦd nulli par¬
cãt uł bene faciãt. Hoc tropo ⁊ nani athllantes.
⁊ cęti uidñtes. ⁊ uulgo ethiopes argñtei appel-¬
lant᷑. Int̾ yromã aũ ⁊ antifrasin hoc distat. qͦd
yronia ꝓnunciatiõe sola indicat qͦd intellsuult.
obscura. q̃ disficile intelligit᷑ nͥ aꝑiat᷑. ũ ẽ illud.
De comedente exiuit cibꝰ. ⁊ de forti egressa ẽ dulce¬
do. sig̾cãs exore leonis fauũ extractũ. Int̾ allego¬
riã aũ ⁊ enigma hoc int̾ est. qͦd allegoria bis gemi¬
ma uͦ sensus tm obscurus ẽ. ⁊ ꝑ quasdã imagines
adumbrat᷑. Carientismos ẽ tropꝰ qͦ dura dictu
nos quesierit aliqͥs. respondebimꝰ bona fortuna.
uñ intelligit᷑ neminẽ nos quesisse. Paroemia ẽ.¬

Expanded text:
mites et modesti, cum sint terribiles et inmanes; et 'Parcas' et 'Eumenides', Furiae quod nulli parcant vel benefaciant. Hoc tropo et nani Athlantes et caeci videntes et vulgo Aethiopes argentei appellantur. Inter ironiam autem et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellegi vult, obscura, quae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemima vero sensus tantum obscurus est, et per quasdam imagines adumbratus. Charientismos est tropus, nos quesierit aliquis? Respondetur: Bona fortuna: unde intelligitur neminem nos quesisse. Paremia
Abbreviated transcription (Latin):
la ẽ.: ũ regẽ adiit. ⁊ regi memorat. nom̃q ge¬
niuq.Silemsis ẽ ĩ dissimilibꝰ dauscilis uit
pluralis dictio singłari u̾bo finita. ut sociis
l.
⁊ rege recepto. aut singłaris dictio plurali
⁊ pͣssi copialactis. fit aũ silemsis. ñ solũꝑ par.¬
tis oratiõis s ⁊ ꝑ accidñtia partibꝰ. dlaubi ⁊ ꝙ
multis umus. ⁊ ꝓ uno multi ponun silcrasis ẽ.¬

Expanded text:
 149: Regem adit et regi memorat nomenque genusque. Syllempsis est in dissimilibus clausulis aut pluralis dictio singulari verbo finita, utVirg. Aen. 1, 553: Sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurali et pressi copia lactis' Fit autem Syllempsis non solum per partes orationis, sed et per accidentia partibus. Nam ubi et pro multis unus et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ uoluntati noĩa damꝰ. Hĩc qͦd õiũ nõiũ etbi¬
mologiȩ ñ reꝑiunt᷑. qͥa q̃dã ñ scd̾m qͣlitatẽ qua
genita st̃. s uirta arbitriũ humane uolunta¬
ex origine ũ hõ. qͥa sit ex humo. aut exc̃tͣriis
ũ a lauando lotus. dũ lotũ ñ sit mundũ. ⁊ lucus
qͥa ũbra opacus parũ luceat. Quȩdã ĩ facta st̃
ex nõiũ diruatione uͥ a prudñti᷑ prudẽs. q̃dã ex¬

Expanded text:
oluntati nomina damus. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur, quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntaex origine, ut 'homo', quia sit ex humo, aut ex contrariis ut a lavando 'lutum', dum lutum non sit mundum, et 'lucus', quia umbra opacus parum luceat. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quae
Abbreviated transcription (Latin):
similiũ siue ppͣositio nõiat᷑. cuiꝰ hȩc uis ẽ ũ qͦd du¬
biũ ẽ ad aliqͥd simile qd ñ ẽ dubiũ referat᷑. ⁊ incer¬
ta certis ꝓbent᷑. Octo aũ modis ẽparatio analogie
colligitur. id ẽ qͣlitate. c̃paratiõe. gen̾e. numero.
figura. casu. extremitatibꝰ similui sillabaꝵ. ⁊ si¬
militudine tp̃r̃m. siqͥdẽ dehis unũ desuerit. iam
ñ ẽ aͣlogia. id ẽ similitudo: s ẽ anomala. Idt̃ extͣ
regłĩ. ut lepꝰ ⁊ lupꝰ. totũ c̃uenit. s dissentiũt casu
fac̾ enĩ lupus lupi. lepꝰ leporis. Nã regłarit᷑ ẽ. dũ
queris utrũ trames masculinũ sit an femininũ.
similis illiẽ ĩ oĩ declinatiõe lunes. ⁊ erit masculi¬
nũ. Itẽ funis si incerti gn̾is et̃ credis. similis
posituii st̃. ⁊ suisimiles. fit ⁊ ꝑ diminutionẽ. ũpu¬
ta funẽ masculinũ ẽẽ funculus ostñdit. sic̃ mar¬
mor neutͥ gn̾is eẽ. marmusculũ indicat. Nã qͦd gonꝰ

Expanded text:
 sive proportio nominatur. Cuius haec vis est ut, quod dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem modis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, idenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cẽ oportet. ꝑ hiatũ. ĩ ꝓnunciatiõe scindit᷑ u̾sus
antequã ꝯpleat᷑. siue quociẽs uocalis uocalẽ seqͥt
ũ musȩ aomides. fit barbarismꝰ ⁊ ꝑ mȩtatimos.
iotacismos. ⁊ lautacismos. Mȩtacismꝰ ẽ. qͦtiẽs m.lit¬
terã. uocalis seqͥt᷑. u̾bonũ aurũ. iustũ amicũ. s i
hoc uitiũ aut suspensiõe .mn. litt̃ȩ. aut detractioᷤ
untamꝰ. Iotacismꝰ ẽ. qͦtiẽs ĩ iotalitta duplicit᷑ sonus.
cutio. ũ unũ iota ñ duo sonare uideant᷑. Lauticis¬

Expanded text:
 pronuntiatione scinditur versus antequam compleatur; sive quoties vocalis votalem sequitur, ut Musae Aonides. Fit barbarismus, et per iotacismos, et lambdacismos. 6. Metacismus est quoties m litteram vocalis sequitur, ut, bonum aurum, justum amicum. Sed et hoc vitium, aut suspensione m litterae, aut detractione vitamus. 7. Iotacismus est quoties in iota littera duplicatur sonus, tiatio, ut unum iota non duo sonare uideantur. i
Abbreviated transcription (Latin):
tiitiosus. Itc̃ int̾ soloctisinũ ⁊⁊ schema ad ẽ ꝑfectã
sermonũ conexionẽ figa ẽ q̃ fit c̃textus sermo¬
nũ
ratione uitiosa. Ergo metaplasma ⁊ scͥemata
media st̃. ⁊ disc̾nunt᷑ ꝑitia ⁊ inꝑitia. fuĩt aũ ad or¬
natũ. de scematibus.¬
chemata ex gͣco ĩ latinũ eloqͥũ figͦe int̾pͣtant᷑. q̃ siũt
Dĩ u̾bis ł sentntiis ꝑuarus dictionũ formas ꝓpt̃
eloqͥi ornam̃tũ. Hec dũ multe sint apd gͣmaticos istȩ
enĩ sic dic̾e. int̾ea reges ingñti mole.⁊ statĩ adicere

Expanded text:
soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est, quae fit contextu sermonum oratione vitiosa. Ergo metaplasmi et schemata media sunt et discernuntur peritia et inperitia. Fiunt autem ad or36 De schematibus. Schemata ex Graeco in Latinum eloquium figurae interpretantur, quae fiunt in verbis vel sententiis per varias dictionum formas propter eloquii ornamentum. Haec dum multae sint apud Grammaticos, istae enim sic dicere: 'Interea reges ingenti mole', et statim adicere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓmĩciatioe. Scͥpto. qͣtuq modis. si qͥs ĩ u̾bo litterã
ł sillabã adicut. mutet. tͣnsmutet. ł minuat. Pro¬
nunciatiõe aũ fit. ĩ tpr̃ibꝰ. tonis. aspiratioibꝰ. ⁊ re¬
liqͥs q̃ sequunt᷑.. ter̃a qͥppe sit barbarismꝰ. si ꝓ lon¬
gua sillababrrs ponat᷑.aut ꝓ breui longua.

Expanded text:
iatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
gula icens. apponit᷑ in u̾bis uł sent̃ntiis suꝑflue
iteratis. siue in his locis ubilectio aliqͣ falsitate
notata ẽ. ũ qͣsi sagnta niguiet suꝑuacua. atq
falsa ꝯfodiat. Sagitta enĩ gͣce. obelus dr̃.¬
Iaragͣphus ponit᷑ ad separandas res a rebꝰ
q̃ in conexu ꝯcurrt. quẽ admodũ ĩ catalogo
loca a locis. ⁊ regioẽs a regioibꝰ. ĩ agone. p̃mia apͣmi¬
is. certamina a diu̾sis certaminibꝰ separant᷑.¬

Expanded text:
gula jacens, apponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in iis locis ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta jugulet supervacua, atque falsa confodiat. Sagitta enim Graece rsus ponitur, ad separandas res a rebus que in contextu concurrunt; quemadmodum in catalogo loca a locis et regiones a regionibus: in agone premia a premiis, certamina a diversis certaminibus separant
Abbreviated transcription (Latin):
de orto graphia
quẽadmodũ scrib̾e debeamꝰ. Nã sic̾ ars gͣmatica tͣc¬
tat de partiũ declinatiõe. ita orto gͣphia de scri¬
bendi ꝑitia. u̾puta ad cũ ẽ p̃positio .d.littã. cũ con¬
iunctio .t. littã accip̃. Haud qñ adu̾biũ ẽ negandi
.d. littera t̃minat᷑. ⁊ aspirat᷑ ĩ capite. qñ aũ ꝯiunc.¬
tio disiunchua ẽ. ꝑt. litĩã siñ aspiratioe scͥbit᷑.
apud p̃positio ꝑ dscribit᷑. sic̃ ap̃d patrẽ. Int̃dũ aliȩ¬

Expanded text:
De orthographia. quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, utputa 'ad', cum est praepositio, D litteram; cum est coniunctio, T litteram accipit. 'Haud', quando adverbium est negandi, D littera terminatur et aspiratur in capite; quando autem coniunctio disiunctiva est, per T litteram sine aspiratione scribitur. 'Apud' praepositio per D scribitur, sicut 'ad patrem' qu
Abbreviated transcription (Latin):
scribo. Adu̾biũ aũ sine u̾bo ñ ht̃ plenã sig̃cationẽ. u̾
⁊ u̾bi capiat partes. qͣsi particapiũ. A nõĩe enim
uendicat fibi gn̾a ⁊ casus. a u̾bo tp̃ra ⁊ sig̾tatiões.
ab utͥsq numerũ ⁊ figurã. de cõiunctione
õiunctio dicta. qͦd sensus sentñtiasq ꝯiunguat. Hec
enĩ ꝑse nicħ ualet. s ĩ copulatiõe sermonũ qͦddã
õiũ. siue copulent siue disiungat. Copulatiuȩ aũ¬

Expanded text:
'scribo'. Adverbium autem sine verbo non habet plenam significationem, ut ominis et verbi capiat partes, quasi particapium. A nomine enim vindicat sibi genera et casus, a verbo tempora et significationes, ab utrisque numerum et figuram. § 12 De coniunctione. Coniunctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae au
Abbreviated transcription (Latin):
appellatꝰ c̃. eo qͦd eo pode bachia.idẽ lib̾i sucra
celebrabant᷑. Antibachꝰ ł palĩbachiꝰ dictꝰ. qͥa
iteratꝰ abachio ẽ. dceleumaticꝰ qͦd sĩt ad ces¬
leumã canentiũ aptͦ.dispondeus ̃ ⁊ ditro¬
cheus. ⁊ diãbꝰ dictu qͦd geminis c̾stãt iabis.
spondeis trocheis. Antipastus qͦd sit ex contra¬
riis sillabis. exbreui ⁊ longa. ⁊ lngua ⁊ bte¬
ui. Coriãbꝰ uͦ qͥa ex hoc peds c̃positũ carm̃ cho¬
ris aptissimũ sit. Ionici sane ꝓpt̃ numorũ¬
⁊ ĩ eqͣlẽ sonũ dicti. h̃t enĩ bias longuas fulbat.
binasq correptas. Pcones dicti ab inuentne. Epib¬

Expanded text:
a celebrabantur. Antibacchius vel Palimbacchius dictus quia iteratus a Bacchio est. Proceleumaticus, quod sit ad celeuma canentium aptus. Dispondeus autem et ditrochaeus et diiambus dicti quod geminis constant iambis, spondeis vel trochaeis. Antispastus, quod sit ex contrariis syllabis, ex brevi et longa, ex longa et brevi. Choriambus vero, quia ex hoc pede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numerorum inaequalem sonum dicti. Habent enim binas longas syllabas binasque correptas. Paeones dicti ab inventore.
Abbreviated transcription (Latin):
rias uocũ moras. aut dupla uit sĩpla spacia tp̃ris
hab̾e uidñt᷑. diptonge sillabȩ gͣco noĩe dicts. qͦd in
eis binȩ uocales iungant᷑. Ex his ap̃d nos ueras
ser. de pedibus.
H aes st̃ qͥ certis sillabaꝵ tp̃ribꝰ insistunt. nec
ẜ. alegitimo spatio ũquã rued̃t. Lides dic̾ti. eo
po ꝑ ipsos metra ãbulẽt. Nã sic̃ nos pedibꝰ moidi.¬
mus. itu metͣ Is pidibꝰ gͣdunt᷑. Lides añ õs centũ¬

Expanded text:
rias vocum moras, aut dupla, aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipthonge syllabe greco nomine dicte, quod in eis bine vocales iungantur: et ex his apud nos veras§ 17 De pedibus. Pedes sunt, qui certis syllabarum temporibus insistunt, nec a legitimo spatio umquam recedunt. Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradiuntur. Pedes autem omnes centu
Abbreviated transcription (Latin):
Iuintũ elion quẽ nos excelsũ dm̃s. Sertũ
es erieie. qͦd ĩ exodo legit᷑. ÷ͥ ẽ misit me.
Septimũ ad onaẏ.quẽ nos dñm gn̾alit̃ ap¬
pellamꝰ. Octauũ .ia. qͦd ĩ dño tm̃ ponit᷑. ⁊
I alleluia qͦq extrema sillaba sonat. No¬

Expanded text:
Quintum Elion quod nos Excelsum dicimus. Sextum Eserieie, quod in Exodo legitur: Qui est misit me . Septimum Adonai, quem nos Dominum generaliter appellamus. Octavum la, quod in Deo tantum ponitur, et in Alleluia
Abbreviated transcription (Latin):
iuiile bellũ ẽ. int̾ ques orta sedicio. ⁊ cõcitati
tumultꝰ. sic̃ int̾ sullã ⁊ mariũ. qͥ bellũ inuicẽ ĩ
una gente gesser̃. Plusꝗͣ quile bellũ ẽ. uͥ ñ soli
cues certãt s ⁊ cognati. qͣle actũ ẽ int̾ cesarẽ
⁊ põpeiũ. qñ gener ⁊ socer dimicauer̃. Si qͥdẽ ĩ

Expanded text:
ivile bellum est inter cives orta seditio et concitati tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una gente gesserunt. Plus quam civile bellum est ubi non solum cives certant, sed et cognati; quale actum est inter Caesarem et Pompe
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo dicte a ꝓuehendis ac recondendis fialȩ
pͥmũ dicte s̃. un ⁊ nuncupate pꝰea ĩ usũ uini tnsie
rł manente g̃co uocabulo. uñ sũpsor ininũ. H
grena i sigula g̃ea nõia s̃ inflexa ex parte ut fierẽt
latina. Illi enĩ laginos. nos lagenã. illi sicele nos si¬

Expanded text:
vocabulo dicte, he provehendis et recondendis phialis prius facte sunt, unde et nuncupate, postea in usum vini tansieraeco vocabulo, unde et sumpserunt initium. 3. Lagena et sicula, Graeca nomina sunt, inflexa ex parte, ut fierent Latina. Illi enim λάγηνος nos lagenam, illi sicile, nos si
Abbreviated transcription (Latin):
xorcirare. ẽ adiurare. ut exi ab eo sp̃s ĩmunde.
Caterizare ẽ insiruere. ut desimbolo. ⁊ aliis
rudem̃tis fidi.Sĩbolũ dr̃ signũ uł collatio.
Signũ. qͥ⁊ eo fideles ab infidelibꝰ disc̾nunt᷑. Colla¬
tio. ͥa ĩ eo apłi om̃em fidĩ inregͥtatĩ contuler
Disces uri enĩ ab inuicẽ. simbolũ .i. dotiꝰ fidei¬

Expanded text:
xorcizare est adjurare, ut exi ab eo, spiritus immunde; et catechizare est instruere, ut de symbolo et aliis rudimentis fidei. Symbolum dicitur signum vel collatio: signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia in eo apostoli omnem fidei integritatem contulerunt. Discessuri eni
Abbreviated transcription (Latin):
causis. negotiũ ĩ comerciis dr̃. ubi aliqͥd dat᷑.
ũ maiora lucrent᷑. Iurgiũ dictũ. qͣsi iuris gar¬
riũ. ed qͦd hi qͥ causas dict̃. iure disceptant. Lis
a cõtentiõe limitis pͥus nom̃ sũpsit
Alea .i. lusus tabule. inuenta agcis ĩ ocio trora¬
ni belli a qͦdã milite alea noĩe. a q̃ ⁊ ars nom̃¬
accep̃. Zabula iudit᷑¬

Expanded text:
causis, negotiatio in commerciis dicitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis a contentione limitis prius nomen sumpsitest lusus tabulae, inventa a Graecis in otio Troiani belli a quodam milite Alea nomine, a quo et ars nomaccepit. Tabula ludit
Abbreviated transcription (Latin):
s Serũ uocatũ a clausis serĩ.qñ iã nox ueñ.
ut unꝰ qͥsq sõno tutior sit. Hodie qͣsi hoc die.
qͦtidie. ñ cotidie. ut sit qͦt diebꝰ. Cras qͦd ẽ
b̃ di. Est̃nũ ẽ pͥdie. ⁊ dictũ estnũ. ab eo qͦd
Aeres tpse sit a nob extͣnenꝰ. ⁊i p̃t̾eundo¬

Expanded text:
 Serum vocatum a clausis seris, quando iam nox venit, ut unusquisque somno tutior sit. Hodie quasi hoc die; et quotidie, non cotidie, ut sit quot diebus. Cras quod est postea. Hesternum est pridie; et dictum hesternum ab eo quod iam dies ipse sit a nob
Abbreviated transcription (Latin):
ãial. ñ c̃tinuo qͥa uerũ dictũ ẽ. ⁊̃ diffinitionẽ
hoc ẽ utrũ queadmodũ uerũ ẽ oĩs ho aĩal
mortale ẽ: ita ẽẽt uerũ.õe aial mortale¬
hõ ẽ. Qͦ alit᷑ inuento: ĩ ꝓbare diffinitionẽ
ꝓpt̃ illud uitiũ qͦ alienaꝰ c̃p̃hendit. Non
enĩ solꝰ hõẽ animal mortale: s ⁊̃ q̃uis
bestia. Hȩc gͥ hoĩs diffinitio ꝑfici solet:
onale mortale ẽ: ita õe aĩal racionale
mortale hõ ẽ. Plus continendo gͦ suꝑior

Expanded text:
mortale; non continuo quia verum dictum est, etiam definitionem hoc est, utrum quemadmodum verum est, omnis homo animal mortale est; ita esset veruhomo est: quo aliter invento, improbare definitionem propter illud vitium quo aliena comprehendit; non enim solus homo est animal mortale, sed etiam quaevis bestia. Haec igitur hominis definitio perfici solet, onale mortale est, ita omne animal rationale mortale homo est. Plus continendo
Abbreviated transcription (Latin):
focus. Uarro focos ait dictos. qͦd foueãt igneᷤ.
Nã ignis ipsa flãma ẽ. qͥcqͥd aut ignẽ fouet focus
uocat᷑. Candelibrũ a candelis dictũ qͣsi cande¬
lafoꝵ. qͦd candelã ferat. Cereus acera nom̃ ht̃¬
lãpas flãma ẽ ĩ u̾tice lucẽs. dicta qͦd lãbentis motũ
ostend̾e uideat᷑. fax dicta. qͦd focũ faciat. cuiꝰ
diminutiuũ facula. lant̾na iñ uocat᷑. qͦd lucem̃
ubra. ẽ enĩ modicꝰ ignis. qͥ solet ex tenus stupa
ceraq formari. Pira ẽ ꝗ̃ ĩ modũ arę ex lignis
construi solet ut ardeat. Piro enĩ ignis dr̃. s pi¬
ra ẽ ipsa lignoꝵ ẽgeries. cũ nondũ ardet. rogus
⁊̃ cũ ardere ceꝑit. Bustũ uͦ iã ex ustũ uocat᷑.¬

Expanded text:
o autem focos ait dictos, quod foveant ignes. Nam ignis ipsa flamma est. Quidquid autem ignem fovet, focus ae. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaforum, quod candelam ferat. Cereus per derivatLampas flamma est in vertice lucens, dicta quod lambentis motum ostendere videatur. Fax dicta quod focos faciat: cuius diminutivum facula. Lanterna inde vocatur quod lucem umbra; est enim modicus ignis qui solet ex tenui stuppa ceraque formari. Pyra est quae in modum arae ex lignis construi solet ut ardeat; πῦρ enim ignis dicitur. Sed pyra est ipsa lignorum congeries quum nondum ardet; rogus est, quum ardere coeperit; bustum vero iam exustum vocat
Abbreviated transcription (Latin):
phiałin dr Patere fiale s. dictȩ ł qͦd ĩ ipsis po¬
tare solemꝰ. ł qͦd patentis s̃. dispansisq labris.
Cratera calix ẽ duas hñs ansans. ⁊ ẽ grecum
nom̃. Declinat᷑ aũt ap̃d eos hic crater. nã
⁊ calati ⁊ scale poculoꝵ gen̾a antea ex ligno
Qfeta añ ⁊ uocata. g̃̾ci enĩ õe lignũ cala dicebant.
Ampulla qͣsi ampla bulla. de uasis uinariis iiqͥr¬

Expanded text:
itur. 2. Paterae, phyalae sunt dictae, vel quod in ipsis potare solemus, vel quod patentes sunt dispansisque labris. 3. Cratera, calix est duas habens ansas, et est Graecum nomen; declinatur autem apud eos, hic crater. Nam et calathi et cale poculorum genera, antea ex ligno facta, unde et vocata; Greci enim omne lignum cala dicebant. Ampulla quasi ampla bulla, similis
Abbreviated transcription (Latin):
ri assert̃ qͦd ibi reponat᷑ aliqͥd. uñ ⁊ biblioteca re¬
qͣs latet pugio. sub haculi specie. dolones adolo
unda dicta. eo qͦd ex ea fundant᷑ lapide̾. fundĩ.
idẽ emittant᷑. balista genꝰ torm̃ti. ab emit¬
tendo iacula dicta. bali enĩ gce emitt̾e dr̃ de¬

Expanded text:
ri asserunt, quod ibi reponatur aliquid: inde et bibliotheca,quas latet pugio sub baculi specie: dolones autem dversarium. Funda dicta, eo quod ex ea fundantur lapides, id est emittantur. Balista genus tormenti ab emittendo iacula dicta; ballin enim grece, emittere d
Abbreviated transcription (Latin):
Causa uocata a casu qͦ eueñ. ẽ enĩ matheria ⁊ ori¬
go negocii. necdũ discussioĩs examine patefac¬
ta. q̃ dũ p̃ponit᷑ causa ẽ. dũ discutit᷑ iudiciũ ẽ.
dũ finit᷑ iusticia. Uocatũ aũt iudiciũ. qͣsi iu¬
ris dictio. ⁊ iusticia qͣsi iuris statꝰ. Iudiciũ
aũt pͥus inqͥsitio uocabat᷑. Uñ ⁊ actores iudici¬
oꝵ ⁊ pͣpositos. q̃stores ł q̃sitores uocamꝰ.
cgociũ multa sig̃cat. mͦ actũ rei alicuiꝰ. cui con

Expanded text:
Causa vocata a casu quo evenit. Est enim materia et origo negotii, necdum discussionis examine patefacta; quae dum praeponitur causa est, dum discutitur iudicium est, dum finitur, iustitia. Vocatum autem iudicium quasi iurisdictio, et iustitia quasi iuris status. Iudicium autem prius inquisitio vocabatur; unde et actores iudiciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alicuius, cui c
Abbreviated transcription (Latin):
g̃cus. Frena dicta. qͦd eqͦs fremere cogãt .ł
un n nefrendes dicti ad huc lactentes porculi
qͦd ñdũ aliqͥd frendãt .i. c̃minuãt dentibꝰ. hic
faba fresi. q̃ moluta ẽ. lupatis frem asꝑrimi
habendo dictas. qͦd his eqͦs habemꝰ. hoc ẽ teneamꝰ.¬
do qͣsi sedda. Cingulũ hõiũ gem̃s neut᷑ ẽ. nã

Expanded text:
ecus. Frena dicta, quod equos fremere cogant, vel Unde et nefrendes dicti, adhuc lactentes porculi, d nondum aliquid frendant, id est comminuant dentibus. Hinc et faba fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: habendo dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamla post sellam. Cingulum hominum generis neutri: nam
Abbreviated transcription (Latin):
bastrũ uas unguentariũ a lapide suigm̃s c̃gnomi
unguentaria ex buxo facta. nã qͦd nos buxũ
g̃ci pixũ uocãt. Lenticła uasculũ oleariũ ex
ęre aut argento factũ obliniendo dictũ. his
ea aqua igne subiecto ut altus uapor emit¬
Cacabꝰ ⁊ cucuma. a soni feruoris ẽgnomi¬
onĩ ollȩ minores. ĩ usu coqñdi paratȩ. Sarta¬
go ab strepitu soni uocata qñ ardet in ea
oleũ. Er Ipides appellatȩ. qͦd tͥbꝰ pedibꝰ cons¬
tent. has gͥci tͥpodas uocãt. Mola a sui ro¬
tunditate uocata. ut mala pomoꝵ.Cribrũ
tabulũ dictũ. a ꝓruendo st̃cora. de uasis repo¬

Expanded text:
bastrum vas unguentarium e lapide sui generis cognunguentaria ex buxo facta; nam quod nos buxum, Graeci πύξον vocant. Lenticula vasculum olearium, ex aere aut argento factum, a liniendo dictum: his ea aqua igni subiecto, ut altius vapor emitCacabus et cucuma, a sono fervoris cognomienim olle minores in usum coquendi parate. Sartago a strepitu soni vocata, quando ardet in ea oleum. Tripedes vocate, eo quod tribus pedibus constent: has Greci tripodas vocant. Mola a sui rotunditate vocata, ut mala pomorum: sic etabulum dictum a prorvendo stercora sive
Abbreviated transcription (Latin):
gladiꝰ uͦ totꝰ. &pͥe aũt appellatꝰ gladiꝰ qͦd gulaĩ diuidit
.I. ceruicẽ secat. ad ħ enĩ pͥmũ ẽ factꝰ. Nã cẽta m̃bra
securibꝰ magĩ cedu̾nt᷑. collũ gladio tm̃. Acies autẽ
gladii ab acumine dicti. Capulus uocatꝰ. ł qͥa caput
ñ sinit. Muero ñ tm̃ gladiꝰ ẽ.s ⁊ cuiiꝰ libet teli acum̃.
dictꝰ a longitudine. nã macron g̃ci longũ uocãt.
hĩc ⁊ machera. Machera aũt ẽ gladiꝰ longꝰ. ex una¬
parit acutꝰ. framea gladiꝰ. ex utͣq parte acutꝰ. quẽ
uulgo spatã uocãt. ipsa ẽ ⁊ rũphea. Framea aũt dicta
qͥa ferrea ẽ.nã sic̃ ferranitũ sic framea dr̃. ac ꝓ inde
oĩs gladiꝰ framea. Spata a passiõẽ dr̃ g̾co u̾bo. qm̃ papa¬
ciosa sit .i. lata ⁊ ãpla. uñ ⁊ spatulã ĩ pecoribꝰ. Pugio¬

Expanded text:
e autem appellatur gladius, quod gulam dividat, id est cervicem secet. Ad hoc enim primum est factus. Nam cetera membra securibus magis ceduntur, collum gladio tantum. Acies autem gladii ab acumine dicta: capulus vocatus, vel quia esnon sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cuiuslibet teli acumen, dictus a longitudine, nam macron Greci longum vocant, hinc et machera: machera autem est gladius longus ex parparte acutus. Framea vero gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant. Ipsa est et romphea. Framea autem dicta quia ferrea est: nam sicut ferramentum, sic framea dicitur; ac proinde omnis gladitiosa sit, id est lata et ampla. Unde et spatula in pecoribus. I
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antiqui m̃ses in luna. annos aũt
in solis cursu posuert.¬
Nã stella qͣlibet singłaris Sida uͦ s̃¬
stellis plurimis facta. ut uadaᷤᷤ pleiadaᷤ:
bootẽ s S ħ noi̾a scͥptores c̃fundt̃.
⁊ astra ꝓ stellis. ⁊ stellas ꝓsidđibꝰ
ponunt:
obscuritatis fulgore suo cuictis
sid̾ibꝰ: Luna dicta qͣsi lucina
ablata media sẏllaba. de qͥ uirgiliꝰ.¬
casta faue lucina: Sũpsit aut̃ nom̃
ꝑ diriuationẽ a soł luce. eo qͦd ab eo
lum̃ accipiat acceptũq reddat:
Stelle dictȩ ab stando. qr fixe stant
semꝑ in celo nec cadt̃: Nã qͦd uidemꝰ
e eelo stellas qͣsi labi. ñ st̃ stellȩ. sed
ignicłi ab et̾ere laipsi. qͥ fiunt dũ uentꝰ
altiora peteis ethereũ ignẽ secũ tͣhit.¬

Expanded text:
 antiqui menses in luna, annos autem in solis cursu posuerNam stella est quaelibet singularis: sidstellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades; Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis, et stellas pro sideribus ponunt. obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba. De qua Vergilista fave Lucina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis luce, eo quod ab eo lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereu
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ. Fenices pͥmũ magni sic credit᷑ ausi mansuram
rudibꝰ uocẽ signare figis. Hĩc ẽ qͦd feniceo colore
libroꝵ capita scͥbunt᷑. qͥ ab ipsis litt̾e untũ ha¬
buer̃. Cathinꝰ agenoris filiꝰ grecas litt̾as e fenice ĩ
g̃tiã decẽ ⁊ septe̾ pͥmꝰ attulit.E0

Expanded text:
enices primi, famae si creditur, ausi mansuram rudibus vocem signare figuris. Hinc est quod et Phoeniceo colore librorum capita scribuntur, quia ab ipsis litterae initium habuerunt. Cadmus Agenoris filius Graecas litteras a Phoenice in Graeciam decem et septem primus at
Abbreviated transcription (Latin):
thorica. ̃ aꝓpt̃ intorẽ ⁊ copiã eloq̃ntis suȩ maxime
ĩ cummlib̾ꝰ q̃stioilꝰ necessaria existimat᷑. Ureiadialeti¬
ca. cagnom̃tologica. q̃ d̾ ĩputanõibꝰ subtilissimis ue¬
ra secernit a faĩsis. Quarta arithinetiea. q̃ c̾tinet
num̾oꝵ eiusas. ⁊ dunsiõcs. Iuinta musica. q̃ ĩ carmi¬
nibꝰ cintibꝰq ꝯsistit. Sexta grometͥca. q̃ m̃suras t̃rȩ
diriisioesq ꝯplectit᷑. Septuma astron̾pnica. q̃ ꝯtinet
legẽ astroꝵ. Be literis cmimibꝰ.¬

Expanded text:
torica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astro
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ostñdimꝰ qͥd agamꝰ. Meditatiua dicta ẽ a meditan¬
ti sensu. uͭ lec̾turio d ẽ leg̾e uolo. Inchoatiua ab
inchoantis indicio. ũ calesco. Freqñtatiua a sepius
ag̃ndo. ũ lectito.clamito. Formȩ enĩ sensũ tenent.
modi declinationẽ. Nã nescis qͥd sit declinatio. nͥ
pͥus didIceris qͥd sit sensus. Modi dicti ab eo quẽad¬
modũ sĩt ĩ suis sigcatioĩbꝰ. Indicatuus enã modꝰ¬

Expanded text:
quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. Frequentativa a saepius agendo, ut 'lectito', 'clamito'. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. Modi dicti ab eo, quemadmodum sint in suis significationibus. Indicativus enim mod
Abbreviated transcription (Latin):
nõis ponit᷑. ne fastidiũ faciat᷑ nom̃ ipsũ dũ
iterat᷑. Nã cũ dm̃s uirgiliꝰ scͥpsit bucolicã. ad¬
dimꝰ ꝓ nom̃. ipse scͥpsit georgicã. sicq uarictaᷤᷤ
sig̾catiõĩs ⁊ fastidiũ tollit. ⁊ ornatũ inducit.
d noĩa aũ aut finita st̃. aut ĩfinita. Funta ꝓnõia
dicta. eo qͦd diffiniũt certã ꝑsonã.ũ ego. me
em̃ statĩ intelligiꝰ. Infinita dñr qͥa ñ st̃ certe ꝑsonȩ.

Expanded text:
nis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significationis et fastidium tollit et ornatum inducit. Pronomina autem aut finita sunt, aut infinita. Finita pronomina dicta eo, quod definiunt certam personam, ut 'ego'; me enim statim intell
Abbreviated transcription (Latin):
tres alias addidit. Y littã pitagoras sannꝰ
ad exẽplũ uitȩ humanȩ pͥmꝰ formauit. cuiꝰ uirgu¬
la subterior pͥmã etatẽ sig̾cat. incertã qͥppe ⁊ ꝗ̃
adhuc se nec uitiis nec uirtutibꝰ dedit. ẜurũ¬
aut qͦd suꝑ ẽ ab olescentia incipit. euiꝰ dextra¬

Expanded text:
tres alias adiecit Ψ.Ξ.Θ Υ litteram Pythagoras Samius ad exemplum vitae humanae primus formavit; cuius virgula subterior primam aetatem significat, incertam quippe et quae adhuc se nec vitiis nec virtutibus dedit. Biviusuperest, ab adolescentia incipit:
Abbreviated transcription (Latin):
in medio centro cęli ẽ. ⁊ dũ sol ad eam
ascend̾it. comuncta cũ sole duplicatur
calor ipsiꝰ. ⁊ disoluunt᷑ corpori ⁊ uaporant᷑.
unde ⁊ ex ipsa stella dies canicłares dñr
qͣndo ⁊ molestȩ st̃ purgatioes: Canis
aut̃ uocat᷑ ꝓpt̾ qͥd corpora morbo afficiat.
siue ꝓpt̾ flãme candorẽ. qͦd eiꝰmodi sit ut
pͣ cȩt̾is luce iudeat᷑:¬

Expanded text:
in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videat
Abbreviated transcription (Latin):
stronomis ratio modis plur imis con¬
stat. Definit it qͥd sit mundꝰ. qͥd celũ.
qͥd spere sitꝰ ⁊ cursꝰ qͥd axis cli et
poli. quȩ sint clymata celi. quid
citrsꝰ soł ⁊ lune atq astrori ⁊ eta:¬

Expanded text:
stronomie ratio modis pluribus constat, diffinit enim quid sit mundus, quid celum, quid sphere situs et cursus, quid axis celi et poli, quot sint climata celi, qui cursus solis et lune atque astrorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝙͣ. deponat uiriditatẽ. Inde illa potiꝰ uictores co¬
ronant᷑. Sola qͦ hec arbor uulgo fulminari minime
credit᷑. Malũ ag̃cis dictũ. qͦd sit fructꝰ eiꝰ pomoꝵ
õiũ rotundissimꝰ. Uñ ⁊ hȩc st̃ uera mala q̃ uehem̃t̃

Expanded text:
numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores conumquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala
Abbreviated transcription (Latin):
Torriꝰ lignũ adustũ. quẽ uulgus ticionẽ appellat. extͣc¬
tũ a foco semiustũ ⁊ extinctũ. Iuisqͥliȩ stipulȩ ĩmix¬
surcłis ac foliis arides. s̃ aũt purgam̃ta t̾raꝵ. Cariẽ
putredo lignoꝵ. dictũ ħ nom̃ qͦd eueniat lignis uir
ramis ĩ modũ palme hoĩs. Est aũt arbor dit¬
c̃seruãs. Hac g̾ci fanseen uocãt qͦd diuduret. ex
nõĩe auis illiꝰ arabiȩ. q̃ multis annus uiu̾e ꝑhibet᷑.
patist̃. qͦꝵ ⁊̃ n nõia uariant᷑. Nã alii appellant᷑ pal¬
mulȩ. similes mirobalam. alii stebaici qͥ ⁊ nicolai.
alii mucales. qͦs g̾ci cariotos uocãt. Laurꝰ a u̾bo lau¬
dis dicta. Hac enĩ cũ laudibꝰ. uictoꝵ capita corona¬
bant᷑. ap̃d antiqͦs aũt laudea noĩabat᷑. nã postea .d.
utt̃a sublata. ⁊ subrogata .r. dicta ẽ laurus.ũ in
auricłis q̃ ĩ initio audiculȩ dictȩ st̃. ⁊ medidies. q̃
nc̃ meridies dr̃. Hãc arborẽ g̃ci dasnẽ uocat. qͦd

Expanded text:
Torris lignum adustum, quem vulgus titionem appellat, extractum ex foco, semiustum et exstinctum. 28. Quisquiliae, stipulae immissurculis et foliis aridis. Sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum; dicta hoc nomine, quod eveniat lignis virtramis, in modum palmae hominis. Est enim arbor iconservans. Hanc Graeci phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae quae multis annis vivere perhibetur. iam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sierit. Pentecosten sic̃ ⁊ pascha ap̃d
hebreos celebris dies erat. qͦd post
qͥnq decadas paschȩ celebrat᷑. uñ
⁊ uocabulũ sũpsit. Pcnta enĩ g̃te qͥnq An qͥdie
scd̾m legẽ panes ꝓpismmoĩs de nouis frugibus¬

Expanded text:
st. Pentecosten, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propos
Abbreviated transcription (Latin):
n multis locis aquȩ manãt ꝑpetĩ feruentẽ. tuntaui.
ut balnea caleficiãt. Qugã em̃ tre st̃. q̃ multũ sul¬
ex candescit. nec talis ab origine efflustu serun¬
tatꝰ dũuenit. Sulphur em̃ alumenansesq feotub
a que utioq mnãteriĩ igne plenã. mintims q motib
incalestentẽ. de mars de ocecereg¬

Expanded text:
n multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae mulexcandescit: nec talis ab origine effluit, sed permutatur, dum venit. Sulphurem alumenque secum ferunt aquae utramque materiem igne plenam, minimisque motibus incalescentem. Diversae
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑ qͦd qͣsi radiis qͥbꝰdã fixa t̾ris ĩ ꝓfunda
⁊ corticẽ. Rami s qͥ de trunco manãt. sic̃ a ramusculis
cẽta. Surculi ap̃cisiõe ferri nũcupati. Uirgultũ ẽ qͥd
de radice pullulat. ramꝰ qͥde ipso robore arboris uirga
ges. ⁊ magist᷑. ⁊ nuncii ⁊ legatiutunt᷑. Nagella dñr
te qͦd cito defluat de arboribꝰ. qͣsi fluores. Germ̃ dm̃s sur¬

Expanded text:
pellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profunda et corticem. 17. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis caetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. 18. Virgulum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, ges, nuntii, magistri, ac legati utuntur. Flagella dicuntur ti quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito s
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dñt. Nemꝰ a numinibꝰ nuncupat᷑. qͣ pagani
ibi idola c̃stituebãt. St̃ enĩ nemora arbores
maiores. ubrose frondibꝰ. lucus ẽ densitas ar¬
borũ solo lucẽ detͣhẽs. tropo antifrasm. eo qͦd
ñ luceat. Saltus ẽ densitas arboꝵ alta uocata

Expanded text:
unt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani unt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luc
Abbreviated transcription (Latin):
quoqͣnt᷑. Uitibꝰ int̃ cęt̾a magis ista c̃uenunt
Obliqueatio. putatio. ꝓpaginatio. fossio. Oblaque¬
are ẽ. circa corticẽ t̾rã aꝑire. ⁊ uelut lacus effi¬
ducara tͣnsduce̾. ꝓpaginare uͦ flagellũ uitis t̾rȩ
subm̃sũ sternere. ⁊ qͣsi porro pang̾e. hic ꝓpagi¬
2nes
a ꝓpagare ⁊ ꝓtend̾e dictȩ. Fod̾e uͦ ẽ foueã face̾.
qͣsi fouere. de arboribus
rboꝵ nom̃ siue herbaꝵ ab aruis inflexũ erei¬
Iditur. eo qͦd t̾re fixis radicibꝰ adherent. Utraq
aũt iõ sibipene similia st̃. qͥi ex una alterũ gig.¬
nit᷑. Nã dũ sem̃tẽ ĩ t̾rã ieceris herba pͥus orit᷑.
de hĩc c̃fota surg̃ ĩ arborẽ. ⁊ infra paruũ tp̃s
quã herbã uid̾as arbustũ suspicis. arbusta ar
asta. Alii arbustũ locũ in qͦ arbores st̃ uolunt
poma uͦ neutro. Frutex breuis ẽ appellatꝰ. qͦd
t̾rã fronde tegat. cuiꝰ plurale nom̃ frutecta
arbor altat̾. Silua ẽ pissũ nomꝰ ⁊breue dicta

Expanded text:
tunt. Vitibus inter cetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus effiducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. De arboribus . Arborum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod terris fixis radicibus adhautem ideo sibi pene similia sunt, quia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arhasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus et breve.
Abbreviated transcription (Latin):
accensũ igni nͥ duret᷑ ictibꝰ. corrũpit᷑. Rubens
ñ habile ad tundendũ. neq anteꝙͣ albesc̾e̾ incipi¬
at. aceto ł alumine illitũ. ferrũ sit ęri simile.
Purgam̃ta ferri. rubigo ⁊ scoria. Rubigo ẽ uiqũ
Scoria uͦ purgam̃ta ⁊ sordes st̃ q̃ igne ex cocunt᷑.¬
⁊ dicta scoria qͥa de ferro excutit᷑. Rubigine aũ
carot ferrũ. si cerussa. ⁊ gipso. ⁊ liqͥda pice ꝑun-¬

Expanded text:
accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur. Rubens non est habile ad tundendum, neque antequam albescere incipiat. Aceto, vel alumine illitum ferrum fit aeris simile. 5. 294 Purgamenta ferri rubigo et scoria. Rubigo est vitiuScoria vero purgamenta et sordes sunt, quae igne excoquuntur. Et dicta scoria, quia de ferro excutitur. 7. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uolatilibꝰ ante hoĩes nõia ĩposuer̃ quã piscibus.
qͥa pͥus uisa ⁊ ẽgnita st̃. Pisciũ uͦ postea paulatĩ
c̃gͣnitis gn̾ibꝰ nõia ĩstituta st̃. aut ex similitudine
t̃restͥũ anmalũ. aut ex specie ꝓpͥa siue moribꝰ.¬
uituli. ⁊ leones. ⁊ nig meruli. ⁊ paui. diu̾so
colore dorso ⁊ collo picti. ⁊ turdi. Ex moribꝰ t̃.¬
qͦd ĩꝓba uoracitate alios ꝑ seqͣnt᷑. Acolore ut
umb̾rȩ. qͥa colore umbrȩ st̃. ⁊ auratȩ. qͥa ĩ capite
auri colorẽ hñt. Et uarii a uarietate. qͦs uul¬
go tructas uocãt. A figa ũ orbis qͦd rotundus ẽ.
totꝰq ĩ capite cõstat. ũ solea qͦd sit instar calciam̃¬
toꝵ soleis. A sexu.u ma scłs. qͦd sit ballenȩ mas¬
culꝰ. eiꝰ enĩ coitu c̃ciꝑe hȩc belua ꝑhibet᷑. Hĩc ⁊ mus¬

Expanded text:
piscibus, quia prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina instituta sunt aut ex similitudine terrestrium animalium, aut ex specie propria sive moribvituli, leones et nigri meruli et pavi diverso colore dorso et collo picti, et turdi albo quod improba voracitate alios persequantur: a colore, ut umbrae, quia colore umbreae sunt: et auritatae, quia in capite auri colorem habeant: et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant: figura ut orbis, qui rotundus est, totusque in capite constat: ut solea, quod sit instar calciamentorum solida: a sexu, ut musculus, quod sit ballenae masculus. Ejus enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc mus