comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
examore succũbit. Sc̃i aut̃ uiri quo ad et̃¬
na cor eleuant. eo quã breue sit qđ fine clau¬
dit᷑ pensant. & eo eoꝵ sensib uilescit quod
p̃terit: quo intellectu radiante illud inter¬
lucet. quod acceptũ nũꝗͣ tecedit. Cumq
infinitatẽ ꝑhennitatis aspitiunt: neqͣqͣ iã
ꝓ magno desid̾ant quicquid finis angus¬
tat. Sed sublimata mens extra temporũ
t̃minos ducitur. etiã cum carne intẽpore
tenetur: & tanto altius finienda despicit
qͣnto uenus infinita cognoscit. S hec ipsa
humanę breuitatis consid̾atio. auctori
nr̃o magnę uirtutis oblatio ẽ. Unde recte
nc̃ cũ dep̃catione inmolatio eiusd̾ uirtu¬
tis offertur cum dicitur. Memento quia
uentꝰ ẽ uita inea. Ac si aꝑte diceretur:
Transeuntẽ uitã uelociter benignus respi¬
ce qr & tanto ãte uidĩ miscđius debeo
quanto ipse ã considãtione breuitatis
meȩ oculos ñ auerto. S quia dum biruitas
uitę pͣsentis absciditurꝰ ad oꝑationẽ ꝓmeren¬

Expanded text:
autem viri, quo ad aeterna cor elevant, quam breve sit quod fine clauditur pensant; et eo eorum sensibus vilescit quod praeterit, quo intellectu radiante interlucet quod acceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita cognoscit. Sed haec ipsa humanae brevitatis consideratio auctori nostro magnae virtutis oblatio est. Unde recte nunc cum deprecatione immolatio ejusdem virtutis offertur, cum dicitur: Memento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri misericordius debeo, quanto ipse a consideratione brevitatis meae oculos non averto. Sed quia dum tempus 255 vitae praesentis absciditur, ad operationem promeren
Abbreviated transcription (Latin):
Pocest uespe nomine eti i peccati teptatio
designari. ue sepe tanto acrius mentem
lace̾sçit quanto & eaudẽ mentẽ sp̃s ad suꝑna
altius euehit. Nequaquã nãq sic in hacut¬
ta ꝑ exercitationẽ iustitie peccatũ deserit
ut in eadẽ iustititia in concusse maneatur
qr & siam a cordis habitaculo culpã recti¬
tudo eli minat: ipsa tam̃ culpa que repel¬
litur. cogitationis nr̃e forib assidens ut sibi
aꝑiat pulsat. Quod morses qͦq sp̃alit̾ mnuit.:
cum facta corporalit̾ tempoꝵ momenta
narrauit dicens. Factum ẽ mane atq su

Expanded text:
Potest, vesperae nomine, etiam peccati tentatio Potest, vesperae nomine, etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit, dicens: Facta est lux; atqu
Abbreviated transcription (Latin):
quo piger dormnis: Ciectus gͥ quisq cum
peccati somno p̃mitur ad iustitie iugili¬
as exurgere conatur: s sepe cum sunxre¬
rit. ipsa se extolli magnitudine uirtutũ
sentit. Unde & temptari se p̃sentis uite
aduersitatib post iurtutes desidat. ne
peius ex confidentia uirtutũ cadat. Si
enĩ seruari se melius ꝑ temptationẽ non
cognoscers: nequaꝗͣ psalmista dixisset.
Proba me dñe & tẽpta me. Bene g nunc
dr̃. si dormiero dicã quando surgã .&.
rursus expectabo uesꝑam: qr & inpecca
ti somno lumen iustitie queritur a& cũ
turtutũ prosꝑa mentẽ eleuant. adui¬
trir aduersitas desid̾atur: ut ꝓfecto ani¬
mus cũ uirtutũ suarũ gaudio plusꝗͣ
debet attollitur: ꝑ contranetatẽ p̃sentĩ
uitȩ edito merore solidetur: Unde a ne¬
quaquã formidabo uesꝑam dr̃. s expecͤ¬
tabo. Erpectamus enĩ prosꝑa: formida.
necesse ẽ. ipsa eifit aduersitas prospera.

Expanded text:
equo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum equo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me . Bene ergo nunc dicitur: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam, qlumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, fonecesse est, ipsa fit ei adversitas prospera.
Abbreviated transcription (Latin):
intendunt. Cumq soliditatẽ ꝑ ennitatis
ñ considant: exiliũ patriã. tenebras lum̃.
cursũ stationẽ putant. quia qͥ maiora nes-¬
ciunt. uidicare de minimis nequaquam
possunt. Ordo quippe iuditii erigit ut
quod ȩxaminare nitimur: transcenda¬
mus. Si enĩ p̃esse reb animus ñ ualet: ne¬

Expanded text:
dunt; cumque soliditatem perennitatis non considerant, exsilium patriam, tenebras lumen, cursum stationem putant, quia qui majora nesciunt, judicare de minimis nequaquam possunt. Ordo quippe judicii exigit ut quod examinare nitimur transcendamus. Si enim praeesse rebus omnibus animus n
Abbreviated transcription (Latin):
surgentia uitia bellũ carnis ȩiritant. mͦ
deuicta animũ ad elationẽ uocant. Po¬
noꝵ gͥ uita usq ad tenebras dolorib reple¬
tur.: qr quousq tempus corruptionis agit
int̾na ẽtnaq afflictione concutitur: ꝙ se¬

Expanded text:
surgentia vitia bellum carnis excitant, modo surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agit, interna externaque afflictione concutitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesperum ducitur: qr nimirũ lucem
rectitudinis. umbra sequitur tẽptatio
nis. S quia electoꝵ lux temptatione nĩ
extinguitur: nequaꝗͣ nor s uesꝑa fac̾ta
corde rectoꝵ lumen iustitiȩ abscondit.
s ñ int̾imit. Quasi ad pallorẽ crepidati¬
onis ꝑtrahit. s. funditꝰ ñ extinguit. Elec̾¬
ti gͦ post somnũ surrectionẽ appecunt᷑ pꝰ
surrectionẽ uesꝑam prestolantur: qr &
de peccato adiustitie lumen eiugilant:
ꝙ in ipso iustitię lumine positi. sẽꝑ se
contͣ illecebras tẽptationũ parant. Quas
nimirũ ñ timent s. expectant. qr ut ili¬
tati suȩ rectitudiuis. etiã tẽptam̃ta ꝑfice¬
re ñ ignorant. Quanta lib& autẽ contra
corruptionẽ suam uirtute contenderint.
habere integrã salutẽ nequeunt. qͦusq
dies p̾sentis uitȩ finiatur. Unde ⁊ subdit̾
Et replebor dolorib usq ad tenebras. Codo
nãq aduersa irruunt: in ipsa qͦq ꝓsꝑa
callida hilaritate blandiuntur: modo

Expanded text:
ad vesperum ducitur, quia nimirum lucem rectinis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam tentamenta proficere non ignoracorruptionem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ timores sustinuit: qui ultͣ uires gra¬
uatũ se esse asserit diceus. Supra modũ
grauati sumus. supͣ uirtutẽ: ita ut tede¬
ret nos etiã iuiuere. S qͦmͦ remuneratio
nis linteo sudorẽ tanti laboris cergat: ip¬
se denuntiat. dicens. Non sunt condig¬
nę passiones huius tẽporis: ad futuram
głam que reuelabitur in nob̃. Finẽ itaq
oꝑis quasi mercennarius p̃stolatur. qͥ
dũ prouec̾tũ remunerationis consid̾at.
uile existimat. quod pene defitiens labo¬
rat. Apte aut̃ subditur: Sic & ego habui
menses uacuos: & noctes laboriosas enu¬
meraui michi. Electi quippe conditori
rerũ seruiunt & sepe rerum inopia co¬
angustantur. Per amorẽ dõ inherent:¬
& tamen subsidiis p̾sentis uitȩ egent.
Qui igitur ꝑ actiones suas p̃sentia ñ que¬
tunt. a mundi cõpendiis uacuos men¬
ses ducunt. Noctes qͦq laboriosas tole¬
rant. qr ad uersitatũ cenebras ñ solũ usq

Expanded text:
intus timores sustinuit; qui ultra vires graintus timores sustinuit; qui ultra vires gravatum se asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taedernis linteo sudorem tanti laboris tergat, ipse denuntiat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaque operis quasi mercenarius praestolatur, qui dum profectum remunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: Sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi Electi quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mentis od̾m ad et̾nę pat̾e considã¬
tionẽ tendunt: ex cõparatione premii
quã sit leue quod patiuntur̾ inuemius:
Quod enĩ ualde ct̾importabile. ex dolore os¬
tenditur: considations prouiddo exremue¬
ratione leuigatur. Hinc ẽ quod paulus
semꝑ se ipso robustior contra aduersa eri¬
gitur: quia nimirũ finẽ oꝑis sui sicut
mercennarius p̃stolatur. Graue namq
sit graue quod patit᷑ indicat. qui incar¬
cerib abundantius. in plagis supͣ modũ.
in mortib frequent̾. fuisse testatur: qui
ã uideis quinquies qua dragenas una mi¬
nus accepit : qui ter uirgis cesus. semella¬
pidatus est. ter naufragiũ passus. noc̾te &
die inprofundo maris fuit: qui ꝑicula
fluminũ. latronũ. ex genere. exgentibus.
inciuitate. insolitudine. in mari. infal¬
sis fr̃ib ꝑtulit. Qui in labore & erunna.
in ieiuniis multis. in fame. & siti. infrigo¬
re & nuditate. laborauit. Qui foris pugnaᷤᷤ.

Expanded text:
cum mentis oculum ad aeternae patriae considercum mentis oculum ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex consideratione praemii, quam sit leve quod patiuntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex renumeratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper semetipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namquesit grave quod patitur, indicat, qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter se fuisse testatur; qui a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit, qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundo maris fuit; qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit; qui in labore et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit; qui foris pugnas,
Abbreviated transcription (Latin):
exaltat. Wͦ quantũ ad p̃sentis necessica
tis pondera nc̃ in dĩ filiis de lib̾tate ni¬
cħ ostenditur: tantũ ad subsequentis li¬
b̾tatis głam tc̃ indĩ famulis de seruitute
incħ apparebit᷑. Creaturagͦ seruitu¬
te corruptionis cxuta. & dignitate lib̾ta¬
tis accepta. infilioꝵ dĩ głam uercitur.
atura ẽ. transisse ac subegisse declarat᷑.
subditur. Et sicut mercennarius p̃sto¬
latur finẽ operissui. Mercennarius & enĩ
cum facienda oꝑa conspicit: mentẽ pro¬
tinuis ex longinquitate & ponde laboris
addicit. Cum uero lassescentẽ animum
ad considandũ oꝑis p̃miũ reuocat: iuigo¬
rẽ mox animi. ad exertitiũ laboris tefor¬
mat. & quod graue ꝑpendit ex oꝑe. leue
estimat ex remuneratione. Sic sic electi
quiq cũ mundi huius aduersa patiun¬
tur: cum honestatis contumelias. rerum
dampna. crutiatꝰ corporis tolerant. esse
grauia quib exercentur: pensant. Sed

Expanded text:
exaltat; et quantum ad praesentis nexaltat; et quantum ad praesentis ntis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tanto vero ad subsequentis libertatis gloriam tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo servitute corruptionis exuta, et libertate dignitatis accepta, in filiorum Dei gloriam vertitur;  quod creatura est, transisse ac subegisse declaratur. subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. Mercenarius etenim cum faciendo opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris abducit. Cum vero lassescentem animum ad considerandum operis praemium revocat, vigorem mox animi ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere, leve existimat ex remuneratione. Sic sic electi quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia quibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
siderauerat: qui dicebat. Sitiuit anima
mea ad dm̃ uiuũ: quando ueniã & ap
parebo ante faciẽ di ͦ ł rursũ. Heu me
quod incolatus meus prolangatus est
Qui quasi alabore agri ẽstũ fugiens atq
ad optinendã requiẽ refrigerii tegnenque¬
rens. iterum dicit. Ingrediar in locũ taber¬
naculi admirabilis usq ad domũ dĩ. Hanc
um̾brã conprehenderc paulus anhelabat.
desiderium habens dissolui. & esse cumxp̃o.
mus pondus diei & estus. Bene autẽ qui
desiderare umbrã dicitur seruus uocat᷑
quia electꝰ quisq quo usq infirmitatis
conditione constringit᷑ sub dñantis cor¬
ruptionis iugo quasi sub estus anxietate
retinetur. Qui nimirũ cũ corruptione
erutus fuerit: tunc sibiniet ipsi lib̾ & tͣn¬
quillus innotescit. Unde & recte etiam
ꝑ paulum dicitur. Ipsa creatura lib̾a¬
bit̾ a seruitute corruptionis in lib̾tatem
głe filioꝵ dĩ. Electos enĩ nc̃ pena corrup¬
tionis aggrauat: s. tc̃ incorruptionis głã

Expanded text:
 qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens dissolvi, et cum Christo emus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Electos enim nunc poena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria
Abbreviated transcription (Latin):
quippe dies queritur: indie uesꝑa deside¬
ratur: qr nimirũ dolor ñ ꝑmittit place¬
ie que adsunt. Cumq mentẽ ꝑ exꝑimen¬
cum p̃sentium afficit: sẽꝑ hanc quasi cõ¬
solante desicłio ad alia ꝑ erpectationẽ
tendit. D qr & afflicta mens ꝑ appetitũ
ducitur &e tam̃ dolor eius etiã seduct᷑.

Expanded text:
quippe dies quaeritur, in die vespera desidequippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus e
Abbreviated transcription (Latin):
bui menses uacuos. & noctes laboriosa senu¬
meraui mͥ. In cõparatione enĩ duo sunt
que p̃misit: merp̃ssione etiã fatigationis
duo procinꝰ subdidit. Ad estuantẽ qͥppe
menses uacuos reddit. qr qͦ magis et̃num
refrigeriũ queritur: eo magis conspicit᷑.
quã uacue ꝓ ista uita laboratur: Ad p̃sto¬
lantẽ uͦ laboriosas noctes subintulit. qr
quo magis er t̾mino operis p̃miũ quod
assequamur inspicimus. eõ magis inge¬
miscimus. diu nos nescisse quod quere¬
remus. Unde & ipsa penitentis cura uigi¬
lant̃ erpͥmitur. ut laboriosas noctes enu¬
merasse diceretur: qr quanto uerius ad
dm̃ reuertimur : tanto subtilius labores
pensamus. Nam quo unicinq plus dul¬
oe fit. qđ de et̃nis deucdłat c̾o ei magis gͣue
ostñdit᷑. quod ꝓ p̾sentiũ amore tolerabat.
Si uͦ adsolã hystoriã seq̃ntia uerba pensan¬
tur: ꝑ hec procul dubio aminus dolentis
erpͥmit᷑. qualit̾ ꝑ diuersos motus desidii.
mestitia impellente uariatur: Nã sub¬¬

Expanded text:
noctes laboriosas enumeravi mihi. In comparatione etenim duo sunt quae praemisit; in expressione etiam fatigationis duo protinus subdidit. Ad aestuantem quippe menses vacuos reddidit, quia quo magis aeternum 250 refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium quod assequamur inspicimus, eo magis ingemiscimus diu nos nescisse quod quaerimus. Unde et ipsa poenitentis cura vigilanter exprimitur, ut laboriosas noctes enumerasse diceretur, quia quanto verius ad Deum revertimur, tanto subtilius labores,pensamus. Nam quo unicuique plus dulce fit quod de aeternis desiderat, eo ei magis grave ostenditur quod pro praesentium amore tolerabat. Si vero ad solam historiam sequentia verba pensantur, per haec procul dubio animus dolentis exprimitur qualiter per diversos motus desiderii, moestitia impellente, variatur. Nam sub
Abbreviated transcription (Latin):
loco ex eorũ ꝑsona uor sc̃ẽ eccłe accipi qui
post ignorantiȩ suȩ caliginẽ. ad amorẽ recͤ¬
titudinis recdeunt: a ueritatis ractus illu¬
strati. fletib diluunt quod errauerunt.
Illuminatꝰ etenĩ quisq respicit ꝗͣ turpe
fuerit. quod pro p̃sentis uite amore labo¬

Expanded text:
loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et, veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit quod praesentis vitae amore labo
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ collectio. & sũma signatur: Perdiem
gͦ una queq actio erprimi potuit. ꝑ men¬
ses aut̃ actionũ finis innuitur. Et sepe cũ
in hoc riundo aliquid agimus. intenta spti
alacritace suspensi. hoc ipsũ quod agimus.
uacuũ ñ putamus. Sed postquã ad actio¬
nũ t̾minũ ꝑuenimus. ñ obtinentes que ap¬
petimus. laborasse nos inuacuũ dolemꝰ.
Non solũ gͥ dies s menses uacuos ducimus:
cũ nos in t̾renis actionib sine fructu labo¬
rasse ñ ex actionũ pͥncipio. s fine pensamꝰ.
Cum cnĩ labores nr̃os aduersitas sequitur: qͣsi
uitȩ nr̃ȩ uacui menses arguuntur. qr excõ¬
pletione actionũ agnoscitur: quã frustra
quio nñꝗͣ nox ꝓ ignorantia ponitur. pau¬
lo attestante.qui uenturã uitã scientibus
ãiscipłis dicit. Om̃s filii lucis estis. & filii
p̃misit. uos aut̃ fĩs ñ estis intenebris. ut uo̾
dies illa tãꝗͣ fur conp̾hendat potest in ͦ¬

Expanded text:
dierum collectio et summa signatur. Per diem dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus, vacuum non putamus. Sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed ex fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum agnoscitur; quam frustra vero pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis, ait: Omnes vos filii lucis estis et filii praemisit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat ; potest hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
ris p̾sentis uitȩ tribulationib exerceri. la¬
boriosũ quidẽ ẽ. s uacuũ ñ ẽ. Amore aut̃
scłi uoluptatib solui. uacuũ quid̃ e̾. s non
laboriosum. Amore uͦ eiusdẽ scłi aduersa
aliqua ꝑpeti. & uacuũ simul ẽ & laborio¬
sum : qr ex aduersitate mens afficitur. &
remunerationis p̃mio ñ replecur. In his
itaq scã eccła. qui in ea iam positi adhuc
uoluptatib defluunt. & ꝓinde fructu boni¬
oꝑis ñditantur: menses uacuos ducit. qr
uitȩ tempora sine retributionis munere ex¬
pendit: In his uͦ qui et̾ns desidiis dediti.
mundi huius aduersa patiuntur. labo
tat. In his autẽ qui& transeuntẽ mundum
diligunt. & tam̃ eius contrariecate fatigant᷑.
simul menses uacuos. & noctes laboriosas
tolerat: qr eorum uitã & retributio subseq̃tis
nulla remunerat. & p̾sens tribulatio angustat.
Recit aut̃ nequaꝗͣ dies. s in eis uacuos menses
hab̾e se ꝑhiba. Mensium quippe nomine:

Expanded text:
ris, praesentis vitae tribulationibus exerceri, laris, praesentis vitae tribulationibus exerceri, laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore autem saeculi, voluptatibus solvi, vacuum quoque est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi, adversa aliqua perpeti, et vacuum simul est et laboriosum, quia ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia, qui in ea jam positi adhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu operis non ditantur, menses vacuos ducit; quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui aeternis desideriis dediti, mundi hujus adversa patiuntur, labortat. In his autem, qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat; quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet; mensium quippe nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpeti bonis mentib laboriosũ ñ est. si cũ usq
ad afflictionẽ carius aduersitas uertitur: labor
ꝓculdubio ex dolore sentitur. Potest etiã ñincõ¬
uenient̃ intelligi. quod sc̃s quisq menses uacu¬
os sicut mercennarius ducit: qi laborẽ iã susti¬
net.s. p̃miũ necdũ tenet. Hoc tolerat: illud
exrpectat. Noctes uͦ laboriosas enumerat: qr
aduersitates sibi p̾sentis temporis sese inuir¬
tutib exercendo coaceruat. Nã si ꝓficere in
mente ñ appetit: minus fortasse asꝑa que
mundi sunt sentit. Que tam̃ sententia si ad
uocẽ sçȩ̃ ecłȩ ducitur: intellec̾tus eius pau¬
lo subtiliꝰ indagatur. Ipsa quippe uacuos
menses habet: que in infirmis suis t̾renas
actiones absq uitȩ premio defluentes susti¬
na. Ipsa noc̾tes laboriosas enumerat: que
inmenbris fortib multiplices tribulatio¬
nes portat. In hac ẽtenĩ uita quedã labori¬
osa sunt. quedã uacua: quedã uͦ uacua si¬
mul & laboriosa. Amore quippe condito¬

Expanded text:
 bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe menses vacuos habet, quae in infirmis membris suis terrenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe condito
Abbreviated transcription (Latin):
erclamet dicens. Magnificatur homo spurcali
munere: s tam̃ caro est ẜ uias eius post mune¬
ra districte consideras. s tam̃ si remota petato
iidicetur: pondus qđ de tua subtilitate immi¬
na. ferie nec subleuatꝰ ad iustitiã sp̃s ualet quia
i si hunc uit̾ se tua dona dilatant: ad uiquisitio
Unde ⁊ adhuc apte subiungitur.isitas euesc
diluculo. & subito probas illum. Quis nr̃m nesci¬
at qr diluculũ dr̃ cum iã nocturna cẽpora in
cdaritatẽ lucis inutantur: Nos itaq noctistene¬
bris p̃mimur: cũ ꝑpetratione iniquitatis obsa¬
ramur. Sed nor ulucẽ uertitur: cum erioris
nr̃i obscuritas ueritatis cognitione radiatui.
Nor inlucẽ uerticur: cum corda nr̃a iustitie ful¬
gor illuminat. quȩ cecitas culpę deprimebat
Hoc diluculũ discipłoꝵ mentib oriri paulus apłs¬
auitutis eraltat. S notandũ quod dĩ poelquã
diluculo uisstat subito hominẽ probat. qi ⁊ ac¬
co dendo corda nr̃a adiuitutes prouelit. i rece¬

Expanded text:
exclamet, dicens: Magnificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est: et vias ejus post munera districte considerat, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus qnet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua dona dilatant, ad inquisitionUnde et adhuc apte subjungitur: Cturbantur. --Quis nostrum nesciat quia diluculum dicitur cum jam nocturna tempora in claritatem lucis mutantur? Nos itaque noctis tenebris premimur cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur cum erroris nostri obscuritas veritatis cognitione irradiatui Nox in lucem vertitur cum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae deprimebat. Hoc diluculum discipulorum mentibus oriri Paulus virtutis exaltat. Sed notandum quod Deus postquam diluculo visitat, subito hominem probat, quia et accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et rece
Abbreviated transcription (Latin):
os mercennarius euolui eitius croptat:
ut ad laboris sui p̃miũ sine tarditate ꝑ
ueniat. Dies itaq hominis uera et ȩter¬
na sapientis. rec̾te dieb mercennarii
militiã ñ paliã deputat: & eo se abesse
longius ap̃mio conspicit. qͦ tardius
ad finẽ uenit. Considandũ qͦq ẽ quod
mer cennarius in alienis laborib exudat:

Expanded text:
os mercenarius evolvi citius exoptat, os mercenarius evolvi citius exoptat, ut xoptat. Dies itaque hominis aeterna sapientis, recte diebus mercenarii militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat,
Abbreviated transcription (Latin):
appellatione militiȩ amplius quã nomine
temptationis innuit᷑. Hoc nãq nr̃o intel¬
lectui erpressione militię augetur: quod ni¬
nurũ ꝑ militiã ad finẽ cotidie tenditur
Cumq ꝑ ordinẽ militie locus crescit. tota
simul militia deficit. Militia ẽ ergo uita
hominis suꝑ terrã: quia sicut & suꝑius dixi¬
mus. unusquisq dũ cotidie ad uitȩ tͣmi¬
nũ ꝑ tempoꝵ agmentũ tendit augendo
uitã uiuere desunt. Dies quippe expectan¬
tur ut ueniant: s cum ad aginentũ iuite
ueniunt. iam ab agmento uite subtrahun¬
tur: qr & itinerantis gressus dũ inanteri¬
ora proficit quod restat it᷑ decrescit. Lli
tagͦ nr̃a militia ẽ. quȩ qͦ ad agmentũ du¬
citur: eo ut ñsit finitur. Bene̾ igit᷑ dicit᷑.
mlitia ẽ uita hominis suꝑ terrã: qr dum
ꝑ spatia tẽpoꝵ crescere appecit. ab eodem
spatio quod ꝑdendo colligit. crescendo ꝑ¬
transit. Undẽ qͦq apte ipse militiȩ cursꝰ
expͥmitur cũ protinus subinfirtur.¬

Expanded text:
ne militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae terminum per temporum augmenta tendit, augendo vitam, vivere desinit. Dies quippe exspectat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitur dicitur: Militia est vita hominis super terram, quia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, crescendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, cum protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ duo sibi hec uerba conueniunt: desꝑa¬
ui. ⁊ parce. Nam qui desꝑat: nequaquam
sibi parci iam postulat. & qui adhuc sibi
parci desiderat: ꝓfecto nunine desꝑat.
Al iunde ergo ẽ quod desꝑat: aliunde uͦ qd̃
parci sibi sõs uir postulat: qi nimirũ dum
bonauite transcuntio pelspera ciont dastio recdi
ooinen daquic ꝑmanenti aespe tiuestio idur¬

Expanded text:
enim duo sibi haec verba conveniunt, desperavi et parce. Nam qui desperat nequaquam jam sibi parci postulat, et qui adhuc sibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe
Abbreviated transcription (Latin):
congrue dicitur: cuius resurgentis uitã.
iã quidẽ ꝑ fidẽ sequitur. s necdũ ꝑspe¬
tiẽ contemplatur Suꝑ pupillũ uͦ hereti¬
ciirruunt: cũ humilitatẽ fidelis popłi
importunis falsisq allegationib affii¬
gunt. W tam̃ amicus ẽ quẽ nituntur
subuertere: qr fidelis dĩ popłs. ipsos qͦq
quos ꝑsequentes tolerat. amando ñ desi¬
nit ad ueritatẽ uocare. Sed int̾ hec scr¬
endũ ẽ. quia scĩ uiri nec sustinere falsa
ꝑ infirmitatẽ metuunt. nec lesi ũquã
aueritate conticescunt. Inde & subdit

Expanded text:
congrue dicitur, cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
abscondo. S mens penitentiȩ p̃sa dolo
rib insemet ipsa confringitur atq ã cunc̾¬
tis delectationib carnis forti cogitatione se¬
paratur ad suma ꝓficere appetit & tamen
adhuc de corruptione corporis contradicti¬
onẽ sentit. Unde apte mox subdit᷑uqͥd¬
mare ego sum aut cȩtus: quia circũ dedisti
me carcereꝰ Cattere homo circumdatur.
qr plerũq & uirtutũ prouectib ad alta erur¬
gere nititur & tam̃ carnis suę corruptione
prepeditur. Qua bene exui dep̃catur psal
mista dicens. Educ de carcere animã meam:
ad confitendũ nomini tuo. Quid uͦ appella¬
tione maris: nisi corda carnaliũ tumidis co-
nisi antiquus hostis exprimitur Qui dũ
mentes scłariũ possidñdo penetrat: quasi
in eoꝵ lubricas cogitationes natat. S cętus
carcere stringitur quia malignus sp̃s in in¬
feriorib deiectꝰ ne ad cȩlestia euolare p̃uale¬
at. penę suę ponde coartatur: petro attestan

Expanded text:
abscondo. Sed mens poenitentiae doloabscondo. Sed mens poenitentiae dolopressa in semetipsa constringitur, atque a cunctis delectationibus carnis forti cogitatione separatur, ad summa proficere appetit, et tamen adhuc de corruptione corporis contradictionem sentit. Unde et apte mox subditumare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? » Carcere homo circumdatur, quia plerumque et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis corruptione praepeditur. Qua bene exui Psalmista deprecatur, dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi antiquus hostis exprimentem saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubricas cogitationes natat? Sed cetus carcere stringitur, quia malignus spiritus in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae ponde
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod quibdã culpis & si ñ grauib sub¬
ditus. peccare tam̃ & uit̾ flagella ñ desiñ:
qđ ꝑeccatorẽ suũ suꝑna gr̃a nec cõtempta
derelinquit. Cum igitur afflictã mentẽ
actionis suę. tanta seueritate increꝑat hab&
incorde iustoꝵ amaritudo animȩ sue linguã
suam: que tanto eis subtilius loquitur: qnͣ¬
id & interius auditur. Unde & nequaquã
dr̃. fabulabor in amaritudine animȩ meę
s cũfabulabor cum amaritudine anime
meȩ: quia uis doloris que peocata singula
reputans torpentẽ animũ dum ad lam̃ta
excitat. quasi ad eum uerba confabulati¬
inueniat: & ad sui iam custodiam sollititi¬
or erurgat. Dicat itaq uir iustus ex uo¬
ce sua. & scȩ eccłȩ typum tenens. dicat
ex nr̃a. Confabulabor cum amaritudi¬
ne ammę meȩ. Ac si aꝑtuis insinuet di¬
cens. Intus coutra me cum cordis meido¬
lore colloquor: & foris me ã uerb̾e iudicis

Expanded text:
est, quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subest, quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subditus, peccare tamen et inter flagella non desinit, quod peccatorem superna gratia, nec contempta derelinquit. Cum igitur afflictam mentem  tanta severitate increpat; habet in corde justorum amaritudo animae linguam suam: quae tanto ei subtilius loquitur, quanto et interius auditur. Unde et nequaquam dicitur: « Fabulabor in amaritudine animae meae, » sed, « confabulabor cum amaritudine animae meae; » quia vis doloris, quae peccata singula reputans, torpentem animum ad lamenta excitat, quasi ad eum verba confabulatiinveniat, et ad sui jam custodiam sollicitior exsurgat. Dicat itaque vir justus ex voce sua sanctae Ecclesiae typum tenens; dicat ex nostra: « Confabulabor cum amaritudine animae meae. » Ac si apertius insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis mei dolore colloquor, et foris me a verbere judicis
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat inesciebat : eiq rira sua uerius aꝑit.
qͣntũ a ueritatis pace deuiauit.: quia rea¬
tũ suũ cuius secura ñ memnnt. hunc in se
cõmota dep̃hendit. Suc crescens quippe
amaritudo penitentię. uerecandati cordi
importune uigerit illicita que cõmisit.
Districtũ contia hec iudicẽ ostñdit᷑ suppli¬
tioꝵ minas incutit: pauore aniũ ferit:
pudore confundit: motꝰ illicitos increpat
quietẽ noxiȩ securitatis turbat. Que ei con¬
ditor bona contulit. quȩ ipse bonis illius ma¬
ia respondit enumerat: quod mire ab eo
conditis: quod gratuito nutiitus. qͥđ rati¬
onis substantia in conditione ditatus ẽ qđ
hunc renitentẽq despęrit: quod illuinuia¬
tus donis qđ sua sponte pͣuis actib etiam
post dona cecatus est: qđ ãcecitatis suȩ er¬
roribus. pat̾nę sollicitudinis flagellis ex¬
piatus qd ã flagelloꝵ dolorib ad salutis
gaudia. miscđie medicamento reductus

Expanded text:
fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, quantum a veritatis pace deviavit; quia reatum suum, cujus secura non meminit, hunc in se commota deprehendit. Succrescens quippe amaritudo poenitentiae verecundanti cordi importune ingerit illicita quae commisit, districtum contra haec judicem ostendit, suppliciorum minas incutit, pavor animum ferit, pudor confundit, motus illicitos increpat, quietem noxiae securitatis turbat. Quae ei Conditor bona contulit, quae ipse bonis illius mala rependit, enumerat: quod mire ab eo conditus, quod gratuito nutritus, quod rationis substantia in dictione ditatus, quod hunc renitentemque despexit, quod illuminatus donis, quod sua sponte pravis actibus, etiam post dona caecatus est, quod caecitatis suae erroribus paternae sollicitudinis flagellis expiatus, quod a flagellorum doloribus ad salutis gaudia misericordiae medicamento reductus
Abbreviated transcription (Latin):
igitur uocẽ solus necesse ẽ ut meroi ercuti.¬
at: ne uulnus proditũ s neglectũ. quo li¬
centius iam ꝑ humanã notitiã tangitur.
deterius putrescat. Que contra psalmista
plagam cordis ñ solum detererat: s detecte
iam medicamentũ meroris adhibebat di¬
cens. Iniquitatẽ meã ego pronuntio: & co¬
gitabo pro peccato meo. Pronuntiando
enĩ occultum uulnus detegit: cogitando
aut̃. quid aliud quã medicamentũ uul¬
neri apponit: S. afflic̾tȩ menti& sua sol¬
licite dãpna cogitantirixa ꝑsemet ipsam oritur
contra seniet ipsam. Nam cũ se ad lamen¬
ta penitentię instigat occulta se ucirpado¬
onfabulabor cum amaritudine anime mes̨
Pauore nãq diuini uiditii afflicti. dũ q̃dã
ĩnale gesta plangimus. ipsa uinr̃e amari¬
tudinis addiscutiendos nos uigilantius
fleamus inuenimus. Nlã sepe quod torpen¬
teᷤᷤ latuit. Sentib subtilus innotescit &
afflicta mens certius inuenit malũ qđ

Expanded text:
igitur vocem solus necesse est ut moeror excruciigitur vocem solus necesse est ut moeror excruciet, ne vulnus productum et neglectum, quo licentius jam per humanam notitiam tangitur, deterius putrescat. Psalmista ergo plagas cordis non solum detexerat, sed detectis etiam medicamentum moeroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Pronuntiando enim occultum vulnus detegit; cogitando autem quid aliud quam medicamentum vulneri apponit? Sed afflictae menti, et sua sollicite damna cogitanti, rixa pro semetipsa oritur contra semetipsam. Nam cum se ad lamenta poenitentiae instigat, occulta se increpatiConfabulabor cum amaritudine animae meae. » Pavore namque divini judicii afflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vis nostrae amaritudinis, ad discutiendos nos vigilantius fleamus invenimus. Nam saepe quod torpentes latuit, flentibus subtilius innotescit, et afflicta mens certius invenit malum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dio. accusator ẽ sur. Sed nequaquã ad con¬
Unde ⁊ apte mor subditur. Ioquar intri¬
bulatione sp̃s mer Tribusatio quippe sp̃s
linguã mouet: ut rxatum praui operis.
uox confessionis impugnet. Sciendũ qͦq
ẽ quia sepe & reprobi. peccata confitentu
s deflere contẽpnunt. Electi aut̃ culpas
suas quas uocib confessionis aꝑiunt: dis¬
trictȩ animaduersionis fletib insequius
Unde beatus iob postquã se ori suo ñ parce¬
re spopondit tribulationẽ mor sp̃s sub¬
didit. Ac si aꝑte fateretur dicens. Sic rea¬
tum lingua loquitur. ut nequaꝗͣ exꝑis
ã meroris stimulo ꝑ alia sp̃c uaget᷑. s cul¬
pas loquens. uulmus aꝑio: culpas uero ad
correctionẽ cogitans. salutẽ uulneris ex
medicamine meroris quęro. Qui enĩ mala
quidẽ que ꝑ petrauit insinuat . &. flere que
insinuauerat. recusat: qͣuasi subducta ueste
uulnus detegit. s. torpente mente medica¬
mentum uulneri ñ apponit. Confessionis

Expanded text:
is accusator est sui . » Sed nequaquam ad conUnde et apte mox subditur: « Loquar in tribulatione spiritus mei. » Tribulatio quippe spiritus linguam commovet, ut reatum pravi operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est, quia saepe et reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas, quas vocibus confessionis aperiunt, districtae animadversionis fletibus insequuntur. Unde beatus Job, postquam se ori suo non parcere spopondit, tribulationem mox spiritus subdidit. Ac si atum lingua loquitur, ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia Spiritus vagetur: sed culpas loquens vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicamine moeroris quaero. Qui enim mala quidem quae perpetravit insinuat, sed flere quae insinuaverit recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
DE NTL
SALIBELLO
tractauimus. quod
beatus iob uĩ nob̾¬
suȩ humilitatis
innotescit diceis.¬
Suꝑ pupillum irruitis: & subuertere
nitimini amicum ur̃m. Quantȩ nãq
infirmitatis se ꝑpendat insinuat. quẽ
pupillum uocat. Quia uͦ ab amore re¬
cedere etiam lesa caritas nescit: a subuer¬
tur: Cuius uerba ut sepe iamdirimus.
sic eidẽ spetialit̾ congruunt: ut tam̃ per
hec ex ꝓpłuco sp̃u etiã sententię fidelis po¬
płi er uoce eođȩ unuuersalis expriman
Qui hereticorũ contranetatẽ tolerans. et
infirmũ se ꝑ humilitatẽ conspicit. & ta¬
m̃ ã seruandę dilectionis magnitudi

Expanded text:
denti jam libello tractavimus, quod beatus Job vim nobis humilitatis suae innotescit, dicensSuper pupillum irruistis, et subvertere nitimini amicum vestrum. - Quantae namque infirmitatis superpendat, insinuat quem pupillum vocat, quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subvertur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tolerans, et infirmum se per humilitatem conspicit, et tamen a servan
Abbreviated transcription (Latin):
rat dolos: qr tanto semꝑ maiorẽ militiam
contra proximos in mente concipit. qnͣto
solus p̃om̃ib uidĩ innocentior querit. Hec
idcirco eliphat ꝓtulit : qr beatũ cͦanto ꝑcus.¬
sum uerbere propt̾ hẏpocrisin putauit.
S eiꝰ uerba ⁊ si multis congruunt. ab ipso
solo aliena sunt pit quo solo dicebantur:
qi sc̃s uir nil insuis actib duplicitatis ha¬
buit. quẽ testis ueritas de cordis simplicita¬
te L a u DA Uit.¬

Expanded text:
rat dolos, quia tanto semper majorem malitiam rat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate laudavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑuersa cogitat: inquitatẽ parit cũ
explere ceꝑit qͦđ cogitauit. Inuidendo
dolorẽ concipit: deit gando iniquitatem
parit. Grauis quippe ẽ iniquitas. qnͣdo
is qui ꝑuersus ẽ. ostende alios ꝑuersos
molit᷑: ut inde ipse quasi sc̃s appareat. qͦ
alios scõs ñ esse docuerit. Sciendũ uͦ qđ
in sacro eloquio. uentris uł uteri nomine.
mens solet intelligi. Hinc ẽ enĩ qđ ꝑ salo
Lux enĩ gr̃ȩ que desuꝑ uenit. spiraculũ
om̃ia secreta uentris inuestigare dr̃ qi
occulta mentis penetrat: ut ea que de se¬
ipsam latebant᷑ animã. ante eiꝰ fienda
oculos reducat. Hinc iheremias ait. Uen¬
trẽ meũ uentrẽ meũ doleo. Iui ut uentix᷑
suũ qͥd dixisset ostendẽt. adiunxit. Sensꝰ
cordis mei turbatist̃. Uteri itaq nomine
rec̾te mens accipit᷑ qr sicut ꝓles in utero con¬
cipit᷑. sic cogitatio in mente generat᷑. & sic̃
in uentre cibi: ita continentur inmente
cogitationes. Uterus itaq hẏpoctite p̾pa¬

Expanded text:
ersa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praepa
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ꝑdit oꝑis. uelut foris ex nebula fauo¬
ris. Unde bene ꝑ salomonẽ dr̃. Mane sur¬
gamꝰ ad uineas: uideamꝰ si florint uinea: si
fores fuict̃ parturiunt florent quippe¬
uinee: cum mentes fideliũ bona oꝑa ꝓponiiis.
Sed fructus ñ pariunt si ab eo qđ ꝓposuerint
aliquib uicti errorib infirmantur. Nongͦ
intuendũ ẽ si uinee floreant. s si flores ad
partũ fructuũ conualescant: qr mirũ ñ ẽ si
qͥs bona inchoet: s ualde mirabile si intenti¬
one recta in bono oꝑe ꝑdur&. Unde fit ple¬
tat᷑. Nam quosdã sepe uidemꝰ t̾rena que
possederant reliquisse. ⁊ nil iã transitoriũ
querere: nullis ꝓ hac uita uirgus admis¬
ceri. Cũ itaq hoc inse fidelis anima osten¬
dit. quasi olua florẽ protulit: s cũ qͥdã ex
talib rursus ceperĩt mundigłam quam
contẽpserant querere. ⁊ tͣrenis rel quas

Expanded text:
ctum perdant operis, velut ex nebula favoctum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippevineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus aliquibus victi erroribus, infirmantur. Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant; quia nil mirum est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plettatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
excreuit. Nonĩꝗ̃ uͦ florentẽ uineã. ñ frigus
s estꝰ arefacit. Cumq uinod̾ãto calore tan¬
gitur: discusso flore botius cabescit. E ple¬
rũq continigit ut hi qui ad bona oꝑa recꝰ¬
ta intentione ñ ueniunt. cũ placere se ho-¬
minib iudent. ad exertenda hec eadẽ oꝑa
uehem̃itius accendant᷑: humanis placitura
oculis agere auxie studeant: & quasi cum¬
sc̃õ studio feruescant. Quid itaq istos nisi¬
inflore estꝰ contingit: qͣuos humanȩ laudiᷤ
appetitio afructu alienos facit: Unde et
bene subdit᷑. & quasi oliua ꝓitiens florẽ
suũ. Oluia quippe cum inflore ẽ si unmo¬
data nebula tangit᷑ ã plenitudine fruc¬
tuũ uacuat᷑. & quotiens inchoantes quiq
bona oꝑa laudari ab aspitientib ceꝑuit.
atq in suis laudib delectari: fit caligo in-¬
telligentie incogitatione. ut iã discernere
nequeat. qua intentione quid faciat: ⁊ fru¬

Expanded text:
excrevit. Nonnunquam vero florentem vineam non frigus, excrevit. Nonnunquam vero florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se hominibuvehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi sancto desiderio fervescant. Quid itaqin flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fru
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fuerat. ut incipiat esse qđ ñ erat. Et
de auctore om̃iũ scriptũ ẽ qͥ solus habet
inimutabilitatẽ: qi idelicet insema ipso
solꝰ immutabilis ẽ de qͦ ꝑ iacobũ dr̾.lpud
quẽ ñ ẽ transmutatio: nec uicissitudirtis
obũbratio. Ipsa enĩ mutabilitas ũbra ẽ:
q̃ qͣsi obscurara lucẽ. si hãc ꝑ aliquas
uicissitudines ꝑmutars. Ded qi indõ
mutabilitas ñ uenit: nulla eiꝰ lum̃ umbra
uicissitudinis int̾cidit. Bene aut̃ dicit᷑.
celi ñ sunt mundi in conspectu eiꝰ: qr ꝑ se
ma ipsos ante districtũ di iuditiĩ nec ipsi
esse mundi ad ꝑfectũ possunt: qͥ mundi¬
tiȩ p̃dicatores fuint: ioħe attestante qͥ ait
Si duerimꝰ ꝙr peccatũ ñ habemꝰ: ipsi nos se

Expanded text:
quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem : quia videlicet in semetipso solus est immutabilis, de quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspectu ejus, quia per semetipsos ante districtum Dei judicium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt qui munditiae praedicatores fiunt, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum n