comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tredecim a sc̃i uiri cenobio salutis gau¬
dia retulert̃. His ut arbitror legere
uolentes. satis suꝑq instruximꝰ. quã
efficax in sacratissimo uiro pellen
potentia. Ceterũ si uelimꝰ. & hac et
multiplici aliarũ uirtutũ spem
quotiens floruit usq ad hunc an¬
num qͦ scribimꝰ. hoc ẽ ab incarna¬
tione dñi octingentesimũ tricesi¬
mum nonũ. stili officio designare:
nec modũ libri tenebimꝰ. & erudi¬
to lectori minꝰ erimꝰ grati: dum si¬
milia freqͣnder narrabimꝰ. In fine
igit᷑ nr̃i opusculi in cõmune beati
maximini clementiã flagitemꝰ: ut
qͥ subinde ab aliis infirmitates de¬
netur a languorib animarũ: oste¬
ndens etiã in hac parte. quantũ
preualeat. quo nunc peccatoꝵ ue¬
niam consecuti. quandoq illius
głam conspicere gaudentes etiã
ꝓpria sorte mereamur:¬

Expanded text:
tredecim a sancti viri coenobio salutis gautredecim a sancti viri coenobio salutis gaudia retulerunt. 25. His, ut arbitror, legere volentes satis superque instruximus, quam efficax in sacratissimo viro pellendpotentia. Ceterum, si velimus, et hac et multiplici aliarum virtutum specie quotiens floruerit, usque ad hunc annum, quo scribimus, hoc est ab incarnatione Domini octingentesimum tricesimum nonum, stili officio designare, nec modum libri tenebimus et erudito lectori minus erimus grati, dum similia frequenter narrabimus. In fine igitur nostri opusculi in commune beati Maximini clementiam flagitemus, ut qui subinde ab aliis infirmitates denetur a languoribus animarum, ostendens in hac etiam parte, quantum praevaleat: quo nunc peccatorum veniam consecuti, quandoque illius gloriam conspicere, gaudentes etiam propria sorte, mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
ex filia nepos noĩe chunibertꝰ. atro¬
citer a demone uexatꝰ. multis ante
locis circiutis: ultime ad sc̃m uirũ
ꝑductꝰ. tandẽ ab ea peste purgatus
ẽ. Et ut a singłis ad turbã lib̾atoꝵ
transeamꝰ: quondã ad festiuitadem
bi pontificis siquidẽ tũc maiorem
solito deꝓmit potentiã. triginta sep¬
dem homines oppressi demonibꝰ con¬
fluxere: qͥ om̃s eodẽ die curati sũt:
Ex horũ num̃o feminã illã fuisse
accepimꝰ. que ferebat᷑ qͦdraginta
septẽ annos polluto subiecta sp̃ui.
hac tam̃ diutina exclusus ẽ possessi¬
one: ipse uͦ cruciandꝰ igni. simulatũ
ocłis astantiũ obiecit incendiũ: ita ut
putaret᷑ tota domꝰ conflagrari. ae dig¬
no se odore. hoc ẽ sulphureo templũ
resꝑsit. Tam spetiosa sue p̾sentie me¬
ritiq monimenta: preclarꝰ ille angłs
dereliqͥt. Seqͤnti anno eadẽ sollẽpnita¬
de: uginti duo mundati st̃. Porro t̾cio:

Expanded text:
ex filia nepos nomine Chunibertus atroex filia nepos nomine Chunibertus atrociter a daemone vexatus, multis ante locis circuitis, ultime ad sanctum virum perductus, tandem ab ea peste purgatus est. 24. Et ut a singulis ad turbam liberatorum transeamus, quondam ad festivitatem beati pontificis, siquidem tunc maiorem solito depromit potentiam, triginta septem homines oppressi daemonibus confluxere, qui omnes eodem die curati sunt. Ex horum numero feminam illam fuisse accepimus, quae ferebatur quadraginta septem annos polluto subiecta spiritui; hac tamen tam diutina exclusus possessione, ipse vero cruciandus igni, simulatum oculis astanthim obiecit incendium, ita ut putaretur tota domus conflagrare, ac digno se odore, hoc est sulphureo, templum respersit. Tam speciosa suae praesentiae meritique monimenta praeclarus ille angelus dereliquit. Sequenti anno eadem sollemnitate viginti duo mundati sunt. Porro tertio
Abbreviated transcription (Latin):
ritibꝰ. ꝑ hellariũ archidiaconũ ad tu¬
mulũ b̃i maximini destinauit. Is ꝑ
diuersas reliqͦrũ sẽoꝵ fuerat circum¬
ductꝰ memorias: nec illa horribili
passione meruerat lib̃ari. Porro ut
beati uiri limina tetigit. ilico purgatꝰ
dei circa se clementiã gli̾ficare: maxi
miniq potentiã cepit p̃dicare. Idem
pipinꝰ denuo qͦndã henricũm gene
alamannũ: eadẽ passione laborantẽ
qua supͣ. direxit. Quẽ cũ cathena uin¬
xissent. eamq ꝑ facile alienis uirib¬
confregiss: uix alt̾a choibitũ claris¬
simo confessori optuler̃t curandũ.
Ita diu fr̃ib ꝓ miseri ereptione cer¬
tantib. quadã die cũ rem diuinam
agerent. ille confracta cathena. ꝓru-¬
pit se ad tumulũ sc̃ĩ antistitis: et ñ
uidetis inqͥt adu̾sarios. qui me sibi
uendicauerant. ut in fugã uersos
beatꝰ maximinꝰ ꝓsequit᷑: Hic ei finis
ꝓcessit insame. Eiusdẽ pipini regis

Expanded text:
ritibus, per Hellarium archidiaconum ad turitibus, per Hellarium archidiaconum ad tumulum beati Maximini destinavit. Is per diversas reliquorum sanctorum fuerat circumductus memorias, nec illa horribili passione meruerat liberari. Porro ut beati viri limina tetigit, illico purgatus, Dei circa se clementiam glorificare et sancti Maximini potentiam coepit praedicare. Idem Pippinus denuo Herricum genere Alamannum eadem passione laborantem qua supra direxit: quem cum catena vinxissent, eamque confregisset, vix altera cohibitum clarissimo confessori obtulerunt curandum. Ita diu fratribus pro miseri ereptione certantibus, quadam die, cum rem divinam agerent, ille, confracta catena, prorupit se ad tumulum sacri antistitis et 'Non videtis', inquit, 'adversarios, qui me sibi vendicaverant, ut in fugam versos beatus Maximinus persequitur?' Hic ei finis processit insaniae. 23. Eiusdem Pippini regis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conio ad posteros tͣnsmittenda. Uerũ
illd̃ scrupulosiꝰ est consid̾andũ. qd̃ pre¬
ter tantã ub̾tatẽ uirtutũ ꝑinde quasi
spe.x muimtiali gr̃a fugandoꝵ demonũ.
potestas beato maximi¬
no ꝑmissa ẽ: qd̃ ex conseqͤntib facile
apparebit. Dixerint hinc meliꝰ alii:
qͦs uite sinceritas celestiũ fecit cons¬
cios archanoꝵ. Ceterũ mee tenuitati
hunc uirũ ea causa illd̃ priuilegiũ
meruisse. qd̃ dũ cõmunẽ uitã age¬
ret. ab his precipue fuerit uitiis alie¬
nus. quib apostate sp̃s elegerũt in¬
conuertibilit̾ mancipari. suꝑbia ui¬
delicet atq inuidia: equumq uisũ
fuisse diuino consilio. ut qͥ suꝑbiã
humilitate deiecerit. inuidiã con¬
triuerit caritate: dñium possideat
illoꝵ qui suo deprauati arbitrio. ad¬
memoratas uirtutes nũquã aspirare
roli genitor. qͦndã suũ cłicũ qui bru¬
nicho uocabat᷑. impuris obsessũ spi¬

Expanded text:
praeconio ad posteros transmittenda; verum praeconio ad posteros transmittenda; verum illud scrupulosius est considerandum, quod praeter tantam ubertatem virtutum perinde quasi speciali gratia fugandorum daemonum potestas beato Maximino permissa est, quod ex consequentibus facile apparebit. Dixerunt hinc melius alii, quos vitae sinceritas caelestium fecit conscios archanorum; ceterum meae tenuitati videtur, hunc virum ea causa illud privilegium meruisse, quod, dum communem vitam ageret, ab his praecipue fuerit vitiis alienus, quibus apostatae spiritus elegerunt inconvertibiliter mancipari, superbia videlicet atque invidia, aequumque visum fuisse divino consilio, ut qui superbiam humilitate deiecerit, invidiam contriverit caritate, dominium possideat illomemoratas virtutes nunquam aspirare roli genitor quemdam suum clericum, qui Bruncho vocabatur, impuris obsessum spi
Abbreviated transcription (Latin):
munia officia receper̃t. Uir quidã
orundꝰ fresco. eui nom̃ ibbo fuit. se
suãq substantiã beato maximino do¬
nauit. Quo facto. cũ fr̃m utilitatib
desudaret: fuit necesse ut negotian¬
di gr̃a transmarinã peteret regio¬
nem: ita classi sex nauiũ sociatꝰ
mare ingressus est. In altũ itaq
cum ꝓcessissent. tẽpestas repente
oborta. easdẽ sex naues qͦssauit: ac un¬
de tum̃tes. solutas ꝓtinus inuoluer̃t:
Hoc ibbo dep̃hensus necessitatis arti¬
culo: nautas hortatꝰ ẽ ut secum sẽi
maximini suffragiũ implorarent.
Quib ut par erat id sũpsisse agentibꝰ.
ibbo uirũ instar solis splendentẽ. et
supͣ mare ñ infusis pedib ambulan¬
tem. subito aspexit. Qͥ fidutia confi¬
dendi resumit iussa: tũ formidinẽ
uoce peprlit: tum etiã sua p̃sentia tran¬
qͥllitatẽ reduxit. Sic facti reduces auc¬
tori tã manifeste salutis: deo sc̃õq ma¬
ximino. laudes sũma eũ exultatione

Expanded text:
munia officia receperunt. 19. Vir quidam munia officia receperunt. 19. Vir quidam oriundo Freso, cui nomen Ibbo fuit, se suamque substantiam beato Maximino donavit. Quo facto, cum fratrum utilitatibus desudaret, fuit necesse, ut negotiandi gratia transmarinam peteret regionem. Ita classi sex navium sociatus mare ingressus est. In altum itaque cum processissent, tempestas repente oborta easdem sex naves quassavit, ac undae tumentes solutas protinus involverunt. Hoc Ibbo deprehensus necessitatis articulo, nautas hortatus est, nt secum sancti Maximini suffragium inplorarent. Quibus, ut par erat, id summisse agentibus, Ibbo virum instar solis splendentem et supra mare, non infusis pedibus, ambulantem subito aspexit, qui, fiducia confidendi resumere iussa, cum formidinem voce pepulit, tum etiam sua praesentia tranquillitatem reduxit. Sic facti reduces, auctori tam manifestae salutis Deo sanctoque Maximino laudes summa cum exultatione
Abbreviated transcription (Latin):
pos futurꝰ. Ita illo lectica deportatũ
⁊ in soporẽ resolutũ. sc̃s maximinꝰ ite¬
rũ alloqͥtur: seq ꝓ illo dñi postulas¬
se clementiã ostendit: illũ uͦ ne se
ultra dedat uitiis admonet. Mox
gͥ ut euigilauit carolus exurrex̃:
ac uotis ꝓmissis ut sacrariũ seces¬
sit sic ibi offerendos poposeit ci¬
bos: qͦd tͥginta dieb ꝓximis sum̃doꝵ
alim̃toꝵ sibi possibilitate sublata:
uix uitã soliꝰ aque haustu retinuerit:
Escis itaq sumptis: amissas redire
uires ꝑsensit. huiꝰq ñ immemor be¬
neficii cenobiũ sc̃i maximini p̃diis
auxit: quoꝵ unũ patriasala. aliud
Uintimari eccłia. t̾cium cumitiatus
uocat᷑. Sc̃o aut̃ petro: andadanã op¬
tulit uillã. Apd̃ sepedictã memoriã.
etiã due femine quarũ alt̾a W̾ eltru¬
dis. alt̾a dicebat᷑ elithildis. olim ma¬
nitum atq pedũ debilitate inutiles:
int̾uentu głosissimi confessoris com¬

Expanded text:
pos futurus'. Ita illo lectica deportatum pos futurus'. Ita illo lectica deportatum et in soporem resolutum sanctus Maximinus iterum alloquitur seque pro illo Domini postulasse clementiam ostendit; illum vero, ne se ultra dedat vitiis, admonet. Mox igitur, ut evigilavit, Karolus exsurrexit ac, votis promissis, in sacrarium secessit, sibique offerendos poposcibos, quod triginta diebus proximis, sumendorum alimentorum sibi possibilitate sublata, vix vitam solius aquae haustu retinuerit. Escis itaque sumptis, amissas redire vires persensit, huiusque non inmemor beneficii coenobium sancti Maximini praediis auxit, quorum unum Petriasala , aliud Witmari ecclesia, tertium Cumiciacus vocatur. Sancto autem Petro Andadanam obtulit villam. 18. Apud saepe dictam memoriam etiam duae feminae, quarum altera Weltrudis, altera dicebatur Elithildis, olim manuum atque pedum debilitate inutiles interventu gloriosissimi confessoris com
Abbreviated transcription (Latin):
femina franca natione domiq nobilis.
rodoara uocabulo. cui tibiã atq pedẽ
humor noxiꝰ arefecerat: ad memoriã
bi uiri accessit. Ibiq preces magna ob
stinatione continuans. ita ut a siuis
ad desꝑationẽ optinende sanitatis
impulsa. ut inde recederet moneret᷑:
desideratã du sanitatẽ stupentibꝰ eũc¬
tis reportauit. Iam uͦ illd̾ quã est mi¬
rabile qd̾ carolo pͥncipi optulit: Nam¬
q is cum longa febriũ uexaret᷑ mo¬
lestia. & cibi potusq fastidiũ. uite
ꝑiculũ incurrisset: ei beatꝰ maximi¬
nus capienti somnũ apparuit: utq
se ad suã abeuntẽ sequeret᷑ memori¬
am demonstrauit. Exꝑgefactꝰ caro¬
lus satellitẽ qͥ sibi forte adstabat per¬
cunctat᷑: uiderit ne beatũ maximi¬
num qͥ secũ pauloante contuliss ser¬
monẽ. Illo uͦ negante. mͦ inqͥt foras
egredit᷑: atq imꝑauit. ut se continuo
seqͤrer.apud eiꝰ tumulũ salutis eom¬

Expanded text:
femina Franca natione domique nobilis femina Franca natione domique nobilis Rodoara vocabulo, cui tibiam atque pedem humor noxius arefecerat, ad memoriam beati viri accessit, ibique preces magna cum obstinatione continuans, ita ut a suis ad desperationem obtinendae sanitatis inpulsa, ut inde recederet, moneretur, desideratam diu sanitatem, stupentibus cunctis, reportavit. 17. Iam vero illud quam est mirabile, quod Karolo principi obtulit? Namque is cum longa febrium vexaretur molestia et cibi potusque fastidio vitae periculum incurrisset, ei beatus Maximmus capienti somnum apparuit, utque se ad suam abeuntem sequeretur memoriam, demonstravit. Expergefactus Karolus satellitem, qui sibi forte astabat, percontatur, videritne beatum Maximinum, qui secum paulo ante contulisset sermonem. Illo vero negante: 'Modo', inquit, 'foras egreditur atque imperavit, ut se continuo sequerer, apud eius tumulum salutis com
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe gaub̾to. ad sepulcͥ penetralia
intromissus: ibi se confestim lucis
cõmertiũ repꝑisse miratꝰ est. Pote¬
rat beatissimus petrꝰ ceco sũma feli¬
citate qd̃ petebat᷑ prestare: uerũ
głam miracłi tͣnsferre in maxi¬
minũ maluit: ut meritoꝵ eius
euident̃ cunctis panderet qͣlita¬
tem. Pret̾ea in cripta uͥ ossa uene¬
randi pontificis condita fuerant.
intiectutẽporis aqua ad altitudi¬
nem uniꝰ eubiti excreuit: dictuq
mirabile. ita sepulchrũ omne suo
ambitu cinxit. ut tñ ab eiꝰ crepi¬
dine absistens. ñ paruum intuen¬
tib stuporẽ iniceret. Igit᷑ uene¬
rabiles ep̃i. hisdulfus. clemens. &
clodobertꝰ. conuenientes in unũ.
⁊ qd̾ euen̾at diligent̾ examinan¬
des:transferenda b̃i uiri ossa ex
memorata cͥpta. et in loco uͥ nũc
sita sunt. iudicauere ponenda:
Qd̾ qm̃ ex dĩ uoluntate decreuerant:
ꝓcedens exitus indicauit. his ut opi¬
nor ñ inconuenient̾ adicitur. qd̃ qͤdã

Expanded text:
nomine Gauzberto, ad sepulchri penetralia nomine Gauzberto, ad sepulchri penetralia intromissus, ibi se confestim lucis commercium repperisse miratus est. Poterat beatissimus Petrus caeco summa facilitate quod petebatur praestare, verum gloriam miraculi transferre in Maximinum maluit, ut meritorum eius evidenter cunctis panderet qualitatem. 15. Praeterea in crypta, ubi ossa venerandi pontificis condita fuerant, interiectu temporis aqua ad altitudinem unius cubiti excrevit, dictuque mirabile, ita sepulchrum omne suo ambitu cinxit, ut tamen ab eius crepidine absistens, non parvum intuentibus stuporem iniceret. Igitur venerabiles episcopi Hildulfus, Clemens atque Clodobertus convenientes in unum et quod evenerat diligenter examinantes, transferenda beati viri ossa ex memorata crypta et in loco, ubi nunc sita sunt, iudicavere ponenda. Quod quoniam ex Dei voluntate decreverant, procedens exitus indicavit. 16. His, ut opinor, non inconvenienter adicitur, quod quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
rit.Obinã presuli tota se ciuitas
effudit: rusticoꝵ ex agris fre qͦns¬
turba conuenit: multi qͦq ex ui¬
cinis urbib occurrer̃t. Compulerat
hec agmina in unũ ueneratio maxi¬
mini: quȩ paulinꝰ totiꝰ signifer pieta¬
tis sua głosa decorabat p̃sentia. Cre¬
mabant᷑ preciosi odores: cereoꝵ co¬
pia resplendebat: custincte sacroꝵ
ordinũ aties festiua cantica ꝑsona¬
bant. Ita exceptũ deductũq sacra¬
tissimũ maximinũ insignis con¬
fessor paulinꝰ: in eccła beatissimi
euangłiste ioh̃is. magnifice sepultu¬
re mandauit. huc postea cecus qͥdã
a natiuitate ex t̾ritorio beneuenta¬
no deductꝰ chreton uocabulo. mo¬
nitũ se a pͥncipe apłoꝵ petro dum
rome spe recuꝑandi luminis mora¬
retutr: apd̃ eiꝰ memoriã fatebat᷑. ut
belgicã galliã peteret. uͥ sc̃s reqͥesce¬
ret maximinꝰ: qd̾ illiꝰ meritis pos¬
sent ei optate sanitatis gaudia ꝓue¬
nire. Id dũ custodi narrasset eccłie

Expanded text:
it. Obviam praesuli tota se civitas it. Obviam praesuli tota se civitas effudit, rusticoturba convenit, multi quoque ex vicinis urbibus concurrerunt. Compulerat haec agmina in unum veneratio Maximini, quae Paulinus totius signifer pietatis sua gloriosa decorabat pmabantur pretiosi odores, cereorum copia resplendebat, distinctae sacrorum acies ordinum festiva cantica personabant. Ita exceptum deductumque sacratissimum Maximinum insignis confessor Paulinus in ecclesia beatissimi euangelistae Iohannis magnificae sepulturae mandavit. 14. Huc postea caecus quidam a nativitate ex territorio Beneventano deductus, Crethon vocabulo, monitum se a principe apostolorum Petro, dum Romae spe recuperandi luminis moraretur apud eius memoriam, fatebatur, ut Belgicam Galliam peteret, ubi sanctus requiesceret Maximinus, quod illius meritis possent ei optatae sanitatis gaudia provenire. Id dum custodi narrasset ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
castellũ: additionẽ ꝑtinens treuero¬
rũ. Hoc ingressis exeqͥarũ bauilis:
quedã illic femmna maligno sp̃u ob¬
sessa. querebat᷑ qd̾ ita treueroꝵ po¬
pulus beatũ illuc maximinũ depor¬
tasset: cũ ei possent suffic̾e. sc̃i dĩ eucha¬
rius. ualeriꝰ. & mat̾nus. necñ agritiꝰ. qͦs
demones ut uiolentos paterent᷑ torto¬
res.Nec diu dederrimꝰ hostis. misere in
ludibrii sui potestate pͥuatus est. Inde
ad castellũ qd̃ arlonis dicit᷑ sc̃ĩ ꝑlatis
reliqͥis : duo accedentes leꝓsi iam qͦn¬
tum ualeret maximinꝰ felici fame
edocti: eiꝰ implorauere credula m̃te
suffragiũ.Nec spes eos sua fefellit. De¬
niq mox diuinã exꝑti medicinã: ad¬
epti st̃ integrã sospitatẽ. Tot ac tan¬
tis diuinis celebratis miracłis: treue¬
roꝵ quondã pontifex maximinꝰ tunc
aut̃ apd̾ dm̃ certissimꝰ iam patronus:
urbi quã olim egregie rexerat ꝓpin¬
qͥbat. Iam uͦ uix credibile fuerit: qͦn¬
da tunc ad eũ multitudo confluxe¬

Expanded text:
castellum, ad dicionem iam pertinens Trevirorum. Hoc ingressis exequiarum baiulis, quaedam illic femina, maligno spiritu obsessa, querebatur, quid ita Trevirorum populus beatum illuc Maximinum deportasset, cum ei possent sufficere sancti Dei Eucharius, Valerius et Maternus necnon Agricius, quos daemones ut violentos paterentur tortores. Nec diu teterrimus hostis miserae infludibrii sui potestate privatus est. 12. Inde ad castellum quod Harlonis dicitur sancti perlatis reliquiis, duo accedentes leprosi, iam, quantum valeret Maximinus, felici fama edocti, eius inploravere credula mente suffragium, nec spes eos sua fefellit. Denique mox divinam experti medicinam, adepti sunt integram sospitatem. 13. Tot ac tantis divinis celebratus miraculis, Trevirorum quondam pontifex Maximinus, tunc autem apud Deum certissimus iam patronus, urbi, quam olim egregie rexerat, propinquabat. Iam vero vix credibile fuerit, quanta tunc ad eum multitudo conflux
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ. nec tẽpoꝵ. nec fortunarũ diuer¬
sitate. a sc̃o ꝓposido potuerit dimoue
cuiꝰ intuitu qͣlibet uitȩ p̾sentis ułuo¬
luptatẽ uł molestiã ꝓnichilo reputa¬
bat. Ita factũ est ut ꝑ breuis laboris
cursũ. omne & enĩ qd̃ transit breue ẽ.
ad et̾ne qͥetis brauiũ ꝑueniret: fe¬
lici cõmercio. t̾renis lucratꝰ celestia.
Obitus qͥdem sui diẽ credit᷑ presciuis¬
se: fr̃ibq ad se conuoeatis post exhor¬
tationis u̾ba quib eos monitis diui¬
nis instruebat. oscłatus singłos uale
dixit. Sieq conu̾sus ad dm̃. seq & il¬
los precib comĩdans. plenꝰ dierum

Expanded text:
locorum, nec temporum, nec fortunarum diversitate a sancto proposito potuerit dimovercujus intuitu quamlibet vitae praesentis vel voluptatem, vel molestiam pro nihilo reputabat. Ita factum ut per brevis laboris cursum, omne etenim quod transit breve est, ad aeternae quietis bravium perveniret, felici commercio terrenis lucratus coelestia. Obitus quidem sui diem creditur praescivisse, fratribusque ad se convocatis post exhortationis verba, quibus eos divinis monitis instruebat, osculatus singulos vale dixit, sicque conversus ad Deum, seque et illos precibus commendans, plenus dierum
Abbreviated transcription (Latin):
fieri in hac nr̃a genãtione tam gran
⁊ ꝓpħas: quẽadmodũ salomon sed̾m
dm̃ edocuit. Tempꝰ itaq ẽ: sacre ꝓde¬
re narrationis initium.

Expanded text:
fieri in hac nostra generatione tam grandet prophetas, quemadmodum Salomon secundum Deum edocuit . Tempus namque est sacrae prodere narrationis initium
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ plerosq ceꝑit etiã celibes sac̃¬
mͦ ẽẽ deberet. ut illã etiã ipsi appetant:
Et ue misero mͥ. qui nec fine mundi
ꝓuocam᷑. ut tã grami iugo seruitutis
lib̾ari uelimꝰ. qd̾ dimergit usq ad ꝓ¬
funcdũ inferni: ut faciamꝰ nob̾ ami¬
cos de mãmona iniqͥtatis. qui nos re¬
cipiant in et̾na tab̃nacła. At tam̃ bea¬
tus ille qͥ qͣndoq conu̾sus diruptis uin¬
tionis. tenebit & allidet paruulos eiꝰ
ad pediã: hoc ẽ om̃s intentiones eius
Que omĩs ad se allisos int̾imit. ipsa in¬
uiolabilis manens. nec reum faciens
eũ qui ad se alliserit neqͥssimi uteri
detiores partꝰ. s innocentẽ: ita ut
securus possit dic̾e portio mea dñe.
Qa cui nichil in scło ẽ: illiꝰ uere por¬
tio xp̃c ẽ. Et qui contẽpserit parua.

Expanded text:
quidem plerosquequidem plerosqueeus est, ut illam etiam ipsi appetant. Et ve mihi misero, quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi iugo servitutis liberari velimus, quod demergit usque ad profundum inferni, ut faciamus nobis amicos de mammona iniquitatis, qui nos recipiant in aeterna tabernacula . Attamen beatus ille qui quandoque conversus, diruptis vintionis, tenebit, et allidet parvulos ejus ad petram , hoc est, omnes intentiones ejus quae omnes ad se allisos interimit, ipsa inviolabilis manens, nec reum faciens eum, qui ad se alliserit nequissimi uteri deteriores partus, sed innocentem; ita ut securus possit dicere: Portio mea Dominus . Quia cui nihil in saeculo est, illi vere portio est Christus: Et qui contempserit pa
Abbreviated transcription (Latin):
mur: ignorantes prum affectũ uiri.
nec qͣ ratione ita fleret intelligentes.
Quib ille huiꝰmodi responsũ reddebat.
ñ se flere qͥa recesserat qui fuerat mor¬
tuus mintiatꝰ s qͥa precesserat uł qͥa
difficile eẽt inueniri uirũ qͥ sũmo
saẽdotio dignꝰ haberet᷑. Ipse aut̃ de
sua morte ante predixit: qd̃ usq pas¬
cha nob̾cũ futurus ẽẽt. Qd̃ quidem
meruit: dñm obsecrando qͦ maturiꝰ
hinc liberaret᷑. Ingemiscebat enĩ ue¬
hement̃ cũ uideret radicẽ omnium
q incresc̾e in hominibꝰ : et maxime
in his qͥ in potestatib erant consui¬
tudi: ita ut int̾ueniendi illi apud¬
illos grauissimꝰ labor ẽẽt. qui omĩa
preciis corrũpebant. Que res omne
malũ primo inuexit ytaliȩ: & ex¬
inde oĩa uergunt᷑ inpeius. Et quid
dicã si in huiꝰmodi ꝑsonis. ita rabiẽ
suã exercet. qͥ solent aut filioꝵ aut
ꝓpinquoꝵ causas pretende ad exeu¬
sandas excusationes in peccatis: qͣndo¬

Expanded text:
mur, ignorantes pium affectum viri, mur, ignorantes pium affectum viri, nec qua ratione ita fleret intelligentes. Quibus ille hujusmodi responsum reddebat: Non se flere, quia recesserat, qui fuerat mortuus nuntiatus: sed quia praecesserat, vel quia difficile esset invenire virum, qui summo sacerdotio dignus haberetur. Ipse autem de sua morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando, quo maturius hinc liberaretur. 41. Ingemiscebat enim vehementer cum videret radicem omnium que increscere in hominibus, et maxime in iis qui in potestatibus erant constituti; ita ut intillos gravissimus labor esset, qui omnia precio distrahebant. Quae res omne malum proximo invexit Italiae, et exinde omnia verguntur in peius. Et quid dicam si in huiusmodi personis ita rabiem suam exercent, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas protendere ad excusandas excusationes in peccatis, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ille confidebat᷑. nulli nͥ dño soli apud
quẽ urt̾eedebat loquebat᷑: bonum
relinqͤns exemplũ posfis sacerdotibꝰ. ut
int̾cessores magis apd̃ dm̃ sint. qͣm accu
accusatorẽ s preuenit: ut confitendo
suũ absoluat ipse delictũ. ne habeat
qͦd adu̾sariꝰ criminet᷑. Ideoq scͥptura
dicit. Iustus in pͥncipio sermonis: ac¬
cusador ẽ sui. Uocẽ enim eripit aduer¬
dam paratos ad predã erimminationis
infeste. peccatoꝵ suoꝵ confessione cõ¬
sufficit sola confessio. nisi subsequat᷑
emendatio facti: ut penitens peniten¬
tens animã suã sicut dauid sc̃s: qui pꝰ¬
quã audiuit a ꝓpħa dimissũ est pecca¬
tũ tuũ. humilior factꝰ ẽ. in em̃datione
peccati: ita ut cinerẽ sicut panẽ man¬
ducaret. & potũ suũ cũ fletu misceret.
me. qͦtienscũq forte nuntiatũ illi fue¬
rat de cuiꝰcumq sc̃i obitu sac̃dotis.
intantũ ut nos illũ consolari uidere¬

Expanded text:
illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur; bonum relinquens exemplum posteris sacerdotibus, ut intercessores apud Deum magis sint, quam accusaccusatorem, sed prsuum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit aduerdam paratos ad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessione consufficit sola confessio, nisi subsequatur emendatio facti; ut poenitens ntiam animam suam sicut David sanctus, qui postquam audivit a propheta: Dimissum est peccatum tuum ; humilior factus est in emendatione peccati, ita ut cinerem sicut panem manducaret et potum suum cum fletu misceret . me quotiescumque forte nuntiatum illi fuerat de cujuscumque sancti obitu sacerdotis, in tantum ut nos illum consolari nitere
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiano ieiunio macerans corpꝰ. Cui
prandendi nũqͣm consuetudo fuit: nͥ
die sabbati & dñico. uł eũ natalicia ce¬
leberrimoꝵ mr̃m eẽnt. Orandi etiã as¬
siduitas magna die ac nocte: nec ope¬
ram declinabat seͥbendi ꝓpͥa manu
libros. nͥ cum aliqͣ infirmitate corpus
eiꝰ attineret᷑. Erat etiã in illo sollicitu¬
do om̃iũ ecełiarũ: int̾ueniendi etiam¬
ꝓ eis magna assiduitas & constantia.
In reb etiã diuinis implendis fortissi¬
tus erat circa baptitandos. qͥnq postea
lit. Predia etiã que habebat. reseruato
usu fructuario germane sue. donauit
eccłie. Nichil sibi qͦd hic suũ diceret
derelinqͣns. ut nudus atq expeditus
dens cũ gaudentib: & flens cũ flenti¬
bus. Siquidẽ qͦtienscũq illi aliqͥs ad
ꝑcipiendã penitentiã lapsũ suũ con¬
fessus ẽẽt: ita flebat. ut etiã illũ flere
compellẽt. Uidebat᷑ enĩ sibi cũ iacen¬
te iacere. Causas aut̃ eriminũ quaᷤ

Expanded text:
uotidiano jejunio macerans corpus, cui prandendi numquam consuetudo fuit, nisi die sabbati, et Dominico, vel cum natalitia celeberrimorum martyrum essent. Orandi etiam assiduitas magna die ac nocte: nec operam declinabat scribendi propria manu libros, nisi cum aliqua infirmitate corpus ejus attineretur. Erat etiam in illo sollicitudo omnium Ecclesiarum, interveniendi etiam magna assiduitas et constantia. In rebus etiam divinis implendis fortissitus erat circa baptizandos solus implere,lit. Praedia etiam quae habebat, reservato usufructuario germanae suae, donavit Ecclesiae, nihil sibi quod hic suum diceret, derelinquens; ut nudus atque expeditus dens cum gaudentibus, et flens cum flentibus ; siquidem quotiescumque illi aliquis ob percipiendam poenitentiam lapsus suos confessus esset, ita flebat, ut et illum flere compelleret; videbatur enim sibi cum jacente jacere. Causas autem criminum quae
Abbreviated transcription (Latin):
usq bononiensẽ rexit eccłam. Castus
aut̃. uł polemiꝰ nutriti ab ambrosio.
bone arboris boni fruetꝰ. in eccłia
mediolanensi diaconii fungunt᷑ offitio.
In eodẽ tam̃ loco in qͦ iacebat sic̃ refe¬
rente sc̃o bassiano ep̃o laudunensis ec¬
cłiȩ qͥ ab eodẽ audierat didicimꝰ. eum
sibi. Nec muldos pꝰ dies nob̃ ablatꝰ est:

Expanded text:
usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Unde conuocatis ad se nobilissimis ui¬
ris illiꝰ ciuitatis. qͦs diligi a sc̃o sac̃dote
cognouerat: partim int̾minatꝰ est illis.
ut sibi uiuendi peteret a dño commea¬
dũ. Qͦd ille uͥ audiuit ab illis: respõdit.
Non ita int̾ uos uixi: ut pudeat me
qua iacebat. in uno positi.castus.po¬
lemius. ueneriꝰ. & felix. tũc diacones
secũ tractarent uoce ita pressa. ut
uix se inuicẽ audirent. qͥ post obitũ
illiꝰ. ep̃s ordinandꝰ eẽt: atq cũ de no¬
mine sc̃i loquerent᷑ simpliciani: tar¬
qͣm indesset tractatu. eũ longe posi¬
tus ab ipsis iaceret. apꝓbans excla¬
mauit tcio. Senex quidẽ: sed bonus.
Erat enĩ simplicianꝰ eui maturus.
Qua uoce audita: expauescentes fu¬
gerunt. Defuncto tam̃ eo. ñ aliꝰ illi
successit in saẽdotiũ: nisi is quẽ ille
bonũ senẽ trma uoce signauerat. Cui
simpliciano: ueneriꝰ quẽ supͣ memo¬
rauimꝰ successor fuit. felix uero nunc

Expanded text:
Unde convocatis ad se nobilibus viUnde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerdote cognoverat, partim interminatus est illis, ut sibi vivendi peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi ab illis audivit, respondit: Non ita inter vos vixi, ut pudeat me qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc
Abbreviated transcription (Latin):
interitũ carnis: ne talia inposterũ au¬
deat aliqͥs admitt̾e. quem eodẽ iom̃ito
cũ adhuc sermo ẽẽt in ore sac̃dotis: sp̃s
immundꝰ arreptũ discerꝑe cepit. quo
uiso: ñ minimo timore repleti sumus
⁊ admiratione. Multos etiã dieb illis
imponente illo manꝰ & imꝑante: ab spi¬
ritib immundis uidimꝰ esse purgatos:
er idem tempꝰ nicetius quidã ex
tribuno & notario qͥ ita pedũ do¬
lore tenebat᷑ ut raro in publico uidetur.
cũ ad altare accessisset ut sacram̃ta ꝑ¬
ciꝑet. calcatusq casu a saẽdote excla¬
masset: audiuit. Uade. & amodo saluus
eris. Nec ampliꝰ doluisse se pedes: tem¬
pore qͦ sc̃s sacerdos de hac luce migra¬
uit. lacrimis testabat᷑. S post dies hos
ordinato a se sac̃dote in eccłia ticinensi:
meidit in iifirmitatẽ. Qua płimis diebꝰ¬
cũ detineret᷑ in lectulo comes stilico
dixisse fertur: qd̃ tanto uiro recedente
de corꝑe int̾itus unmineret ytaliȩ.

Expanded text:
interitum carnis, ne talia aliquis in posterum auinteritum carnis, ne talia aliquis in posterum audeat admittere . Quem eodem momento cum adhuc sermo esset in ore Sacerdotis, spiritus immundus arreptum discerpere coepit: quo viso, non minimo timore repleti sumus et admiratione. Multos etiam diebus illis, imponente illo manus, et imperante ab spiritibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tempus Nicentius quidam ex tribuno et notario, qui ita pedum dolore tenebatur, ut raro in publico videretur; cum ad altare accessisset, ut sacramenta perciperet, calcatusque casu a Sacerdote exclamasset, audivit: Vade, et amodo salvus eris. Nec se amplius doluisse pedes, tempore quo sanctus Sacerdos de hac luce migravit, lacrymis testabatur. 45. Sed post dies hos, ordinato sacerdote Ecclesiae Ticinensi, incidit in infirmitatem, qua cum bus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur quod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nisi pꝰea quã uisio ipsa tͣnsiuit.
Dicebat enĩ in demꝑe testimonium
scͥpture diuine: qd̃ ego optime reti¬
nebã. Nã seribendi. uł dictandi:
ipso die finẽ fecit. Siquidẽ ipsum
psalmũ explere ñ potuit. Ego uero
id qd̾ a me uisum fuerat. honorabili
uiro casto diacono sub euiꝰ cura de¬
gebam: statĩ retuli. At ille repletus
comitis seruus qui demonio la¬
borauerat: cũ in ambrosiana basilica
lã sanus maneret cõmendatꝰ a dño suo:
ferebat᷑ enĩ qd̃ libent̾ ab eodẽ haberet᷑
facere falsas epłas tribunatus: intantũ
ut tenerent᷑ hoĩes qui ad ministrandũ
ꝑgebant. S ubi ad ꝑsonam serui sui per¬
uindicare. Homines etiã qͥ decepti fue¬
rant: int̾uentu sac̃dotis dimisit. De ip¬
so uͦ seruo: sac̃doti questus ẽ. Quẽ uir
sẽs cũ de basilica ambrosiana egredetur.
reqͥri fecit: atq ad se ꝑduci. Quẽ cũ in¬
t̾rogasset & dep̃hendisset auctorẽ tanti
flagitii: ait. Oportet illũ tradi sathane in

Expanded text:
tur, nisi posteaquam visio ipsa transivit; dicebat enim in eo tempore testimonium Scripturae divinae, quod ego optime retinebam. Nam scribendi vel dictandi ipso die finem fecit; siquidem ipsum psalmum explere non potuit. Ego vero id quod visum a me fuerat, honorabili viro Casto diacono, sub cujus cura degebam, statim retuli: at ille repletus comitis servus, qui daemonio laboraverat, in Ambrosiana basilica jam sanus maneret, commendatus a domino suo; ferebatur enim quod libenter ab eodem haberetur: faceretque falsas epistolas tribunatus, in tantum ut tenerentur homines, qui ad ministrandum pergebant: sed ubi ad personam servi sui perndicare. Homines etiam qui decepti fuerant, interventu Sacerdotis dimisit, de ipso vero servo Sacerdoti questus est. Quem vir sanctus cum de basilica Ambrosiana egrederetur, requiri fecit, atque ad se perduci. Quem cum interrogasset, et deprehendisset auctorem tanti flagitii, ait: Oportet illum tradi satanae in
Abbreviated transcription (Latin):
dies cũ lectulo detineret᷑. cum
quadragesintũ terciũ psalmũ dictaret.
me excipiente & uidente. subito in
modũ scuti breuis ignis cooꝑuit
que facta ẽ facies eiꝰ tãquã nix: pꝰ ea¬
uero reu̾sus ẽ uultus eiꝰ ad speciẽ suã¬

Expanded text:
dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum tertium psalmum dictaret, me et excipiente et vidente, subito in modum scuti brevis ignis caput ejquod facta est facies ejus velut nix, et postea reversus est vultus ejus ad speciem sua
Abbreviated transcription (Latin):
sor erroris. Nam cũ in ꝓcinctu esse
exercitꝰ urgeret barbarus. & doctores
nr̃i de reb sũmis consiliũ trahentes.
iouiniano calculũ darent. cũq ap¬
prehensꝰ ad suscipiendi imꝑii trahe¬
retur insignia: ad exercitũ iulian
sacrilegiis ꝓfanatũ dicit᷑ ꝓclamasse.¬

Expanded text:
sor erroris. Nam cum in procinctu esset sor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductores nostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse
Abbreviated transcription (Latin):
untib post tergũ ẽẽ ꝑcussorẽ suũ: et
iã iãq nisi sibi ꝓspiceret ĩminere. Con¬
derriti om̃s qͥ simul aderant soeii: he¬
remum .. suadebant ad fuge p̃sidiũ
petendã. Tum ille nolite inqͥt ofilii
det̾reri: eamꝰ magis in occursũ ꝑcus¬
sori nr̃o: ut seiat qͥa longe maior est
qͥ nos defendit. quã qui ꝑsequit᷑. Et con¬
uersa nauicła: iteragere obiuã ei qͥ se
insectabat᷑ aggressus ẽ. Ille qui nullo
genere suspicari posset in oceursũ sͥ
uenire quẽ quereret: tãqͣm pret̾eun¬
tes aliqͦs int̾rogare iubet. ubi audis¬
sent ẽẽ athanasiũ. Cũq respondissent
uidisse se eũ non longe euntẽ. tota ee¬
leritate ꝑtransiens ꝓꝑat: in uanum
festinans caꝑe quẽ ante ocłos positũ
iuidere ñ potuit. Ille uͦ di uirtute nu¬
nitus. alexandriã redit: ibiq tutas la¬
tebras. uisq qͦ ꝑsecutio cessaret exegit.
ost
confessor: & male illati extiat depul¬

Expanded text:
untibus post tergum esse percussorem suum, et untibus post tergum esse percussorem suum, et jam jamque nisi prospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret, exegit.ost Confessor, et male illati extitit depul
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑsas bello pulsaturus aduenerat.
⁊ publica qͣm priꝰ occultauerat erga
ꝑsuasionib. maiorẽ pene ppłi partẽ
quã si atrocit̾ pulsasset elisit. Sed ñ¬
erga athanasiũ ficte philosophie te¬
nere ymaginẽ potuit. Etenĩ cum
ueld̃ tetri serpentes de cauernis
terre ebullientes ad eũ ꝓcessissent.
magorũ. philosophoꝵ aruspicum.
augurũq manꝰ ꝓphana. om̃s par¬
riter allegant. nichil sius artib suc¬
cessurũ: nisi priꝰ athanasiũ ueld̃ ho¬
mittit᷑ exercitꝰ: it̾um duces: iterum
oppugnat᷑ eccłia. Cumq eũ mesti et
flentes ppli circũstarent: ꝓpħieo apd̃
eos usus sermone ꝑhibetur. Nolite
inqͥt o filii turbari. qͥa nubilum est:
et cito ꝑtransit. Cũq discessiss & na¬
ui ꝑ nilũ fluuiũ ider ageret: comes
qͥ ad hoc ipa sum missus fuerat. cog¬
nito eiꝰ itinere instant̾ eũ inseqͥ cepit:
Et cũ forte applicuiss athanasii naui¬
cula ad qͣmdã locũ: comꝑit a pretere¬

Expanded text:
tem Persas bello pulsaturus advenit, et publica quam prius occultaverat ergapersuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Serga Athanasium fictae philosophiae tenere imaginem potuit. Etenim cum, velut tetri serpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil suis artibus successurum, nisi prius Athanasium, velut ommittitur exercitus, iterum duces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte applicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetere
Abbreviated transcription (Latin):
fitiosissimis litt̾is athanasiũ reqͥrit: et
ab ipso formã fidi ⁊ eccłarũ disponen¬
darũ suscepit modũ. S hec tam pia
tã leta pͥncipia: mors immatura cor¬
rupit. Post octo ⁊ enĩ menses ortus sui.
apd̃ ciliciã diem obiit. Post hunc ua¬
lentinanꝰ imꝑiũ suscepit. qͥ ꝓ fide
nr̃a a uiliano militia fuerat expulsꝰ:
s compleuit in illo dñs qd̾ ꝓmisit.
plus etiã quã centuplũ in presenti
scło restituens ei. siam qͥa militiã pro
xp̃o reliqͤrat: recepit imꝑtum¬

Expanded text:
ficiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obit. CAPUT lentinianus imperium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiam pro Christo reliquerat, recepit
Abbreviated transcription (Latin):
est multitudo innum̾abilis barbaroꝵ.
rentes transitũ fac̾ẽ. & dep̃dari om̃s
regiones usq ad orientẽ. Qd eũ au¬
disset constantinꝰ imꝑador. congregãs
exercitũ & ueniens. castra posuit iux¬

Expanded text:
est multitudo innumerabilis barbarorum rentes transire et depredari omnes regiones usque ad orientem. Quod audiens Constantinus imperator congregans exercitum et ueniens castra posuit
Abbreviated transcription (Latin):
tem blaspheme & fede mentis exsoluit:
Qͦd postea qͣm in eccłia nunciatũ est
eusebio. atq his qͥ una secũ sc̃m & in¬
nocentẽ uirũ alexandrũ de arrio
recipiendo fatigabant: suꝑatipudo¬
re. & adoꝑti confusione discedũt. Tũc
completus ẽ sermo: quẽ ad głam dñi¬

Expanded text:
tem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. tem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusione discedunt. Tunc completus est sermo ad gloriam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
alexandriã cõmorantẽ uenire facit:
⁊ imꝑialib edictis conciliũ denuo
costantinopolim conuocari. Quo con¬
uenere illi maxime qͥ eusebiũ atq
arriũ sectabant᷑: quiq sepe cũ alȩxan¬
dro congressi. uti arriũ susciperet.
nec tam̃ aliqͥd ꝓfligantes ab iniuriis
quidẽ eius temꝑabant : adultimum
certã diem ei statuentes. denuutiant
ut aut arriũ ipse susciꝑet: aut si re¬
niteret᷑. se eccłia pulso & in exilium
truso. ab alio eũ suscipiendũ sciret. Tũc
diẽ sub altario iacens: atq in oratione
cõmendabat dño. Cũq lux fuisset ex¬
saret: eusebiꝰ cũ siuis om̃ib uelut he¬
retici belli signifer domũ arrii matu¬
tinus ascendit: eumq ꝓpere se seqͥ ad
quo uł alexandri ꝑseuerantia. uł eu¬
sebii arriiq instantia declinaret: cũ
necessitatis causa. ad publicũ locum
declinat. Ubi cũ sederet: intestina eiꝰ
atq omĩa uiscera in secessus euniculũ
defluxere. Ita tali in loco: dignã mor¬

Expanded text:
Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum io, sub altario iacens atque in oratione commendabat. Cumque lux fuisset exsaret, Eusebius cum suis omnibus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque propere sequi adquo vel Alexandri perseverantia, vel Eusebii Ariique instantia declinaret. Cumqnecessitatis caussa ad publicum locum declinat. Ubi Al. Ibi cum sederet, intestina ejus atque omnia viscera in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mor
Abbreviated transcription (Latin):
tantiꝰ imꝑator dũ iuliano quẽ cesa¬
rem apd̾ gallias reliqͤrat. dignitatem
sibi augusti sponte presum̃ti. armis
ire obuiã parat: uicesimo & qͣrto pꝰt
occasũ patris imꝑii sui anno: in oppi
quẽ iulianꝰ presumptũ priꝰ: deinde
ut legitimũ solus optinet pͥncipatum:
Is pͥmo uelut arguens gesta cõstantii¬
ri: post uͦ aduersus nr̃os tota nocendi
arte consurgit. Inderim qͥ suꝑ erant

Expanded text:
tantius Imperator, dum Juliano quem Caesarem apud Gallias reliquerat dignationem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 quem Julianus, praesumtum prius, deinde ut legitimum, solus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantiiri. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ne nature infirma consid̾antes.
impossibilia decernunt. ea que de
cedero narrationẽ: ipsã rem referens.
que in hac nr̃a gen̾atione facta di¬
noscit᷑: quã sacer uir diuina & age¬
re ⁊ docere educatꝰ narrauit. S ut
supͣdictũ est nullus hȩc ad inereda¬
litatẽ trahat: consid̾ans impossibile

Expanded text:
nae naturae infirma considerantes, impossibilia decernunt ea quae de . Assumam de caetero narrationem, ipsam rem referens, quae in hac nostra generatione facta dignoscitur, quam sacer vir, divina et agere et docere educatus, narravit. Sed ut supra dictum est, nullus haec ad incredulitatem trahat, considerans impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ est:oꝑa audem
dñi reuelare & con¬
fideri honorificũ est.
ta enim legit᷑ angłm dixisse tho¬
bie post ocłoꝵ amissionẽ głosãq
illuminationẽ: & post illa transac¬
ta ꝑicula. e quib liberatꝰ consequ¬
tus ẽ pietatẽ. Edenĩ regis non ser
pericłosum ẽ: et dĩ głosa silere oꝑa.
magnũ est anime detrim̃tũ. ꝓpter
qͦd ego diuina degere oꝑa silentio
dubitans: et pigri imminens serui
de ea qͦ audiui: nec qͥsquã me men¬
tiri estimet. rei magnitudinẽ dubi¬
tans. Michi enĩ absit sac̾s mentiri¬
in reb: & adulterari uerbũ uͥ d̃s̃ me¬
morat᷑. Ei autẽ qͥ de dĩ magnitudi

Expanded text:
bonum est; opera autem Dei revelare et confiteri, honorificum est . Ita enim legitur, angelum dixisse Tobiae post oculorum amissionem, gloriosamque illuminationem, et post illa transacta pericula, e quibus liberatus, consecutus est Dei pietatem. Etenim regis secretum periculosum est; et Dei gloriosa silere opera, magnum est animae detrimentum. Propter quod ego divina tegere silentio dubitans, et pigri servi de eis quae audivi, nec quisquam me mentiri aestimet, de rei magnitudine dubitans. Mihi enim absit sacris mentiri rebus, et adulterari verbum, ubi Deus memoratur. Ejus autem, qui m
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ. ad infirmũ festinꝰ uenit. & ne
qͥs largitoris. huiꝰ muneris preco exis¬
teret. domũ latent̾ ingressus infirmũ
attigit: moxq uirtꝰ diuina sc̃is eius
p̾cib fauens. sospitati pristine egrũ
reddidit. Grates simul parentes con¬
ditori referunt: qͥ sic suoꝵ ad petici¬
ones famuloꝵ. pietatis suȩ accomino¬
dat aures. Erat enĩ isdẽ uir gratus
om̃ib: singłaris feruoris. singłaris
alacͥtatis. in ꝑegͥnis & pauꝑib. No¬
uerat ⁊ suꝑbis resistere: & humilibus¬

Expanded text:
effectum, ad infirmum festinus venit, et ne effectum, ad infirmum festinus venit, et ne quis largitoris hujus muneris praeco existeret, domum latenter ingressus infirmum attigit, moxque virtus divina sanctis ejus precibus favens sospitati pristinae aegrum reddidit. Grates simul parentes Conditori referunt, qui sic suorum ad petitiones famulorum pietatis suae accommodat aures. Erat enim isdem vir gratus omnibus, singularis fervoris, singularis lenitatis in peregrinis et pauperibus: noverat et superbiae resistere
Abbreviated transcription (Latin):
nis glutino. uelut antea fuerat adhesit:
tacitoq silentio ut abeat imꝑat. O mi¬
ra uirtꝰ om̃ipotentis: qͣ sic suos in t̾ris
głificat. ut frigida abscisaq membra.
eoꝵ int̾uentu pristino decori reddãt:
diolanũ urbẽ uenisset: ibi quidã pue¬
rulus in extremis febriũ anxietatib
positꝰ. uitȩ tantum expectabat exitum:
Cuiꝰ parentes audito beati attali aduen¬
tu. festino ad eum ꝓꝑant cursu: eũq
precant᷑ ut illis subueniat. Qd̃ cũ uir
dĩ dissimulare uoluisset: fletib ac
t̾ribilib sacram̃tis eũ compellant. ut
priꝰ non eat qͣm noxiꝰ ardor se suppri¬
mat: ne isdẽ languidꝰ eo abscedente
uitalib priuet᷑ auris. Anxiꝰ gͦ & po¬
płaris fauoris rumores fugiens: ite
inqͥt. ego ut potuero uos ꝓseqͣr. Ueni¬
ens gͦ. basilieas ⁊ sc̃oꝵ loca eireuit:ꝓ
q infirmo precat᷑. ut potiꝰ sospitati red¬
datur. Deinde ut ꝓmisse fidĩ impleret

Expanded text:
nis glutino velut antea fuerat adhaesit, nis glutino velut antea fuerat adhaesit, tacitoque silentio ut abeat imperat. O mira virtus Omnipotentis! qua sic suos in terris glorificat, ut frigida abscisaque membra eorum interventu pristino decori reddat. Cdiolanum urbem venisset, ibi quidam puerulus in extremis febrium anxietatibus positus, vitae tantum exspectabat exitum: cujus parentes audito B. Attalae adventu festino ad eum properant cursu, eumque precantur ut illis subveniat. Quod cum vir Dei dissimulare voluisset, fletibus ac terribilibus sacramentis eum compellant, ut prius non eat quam noxius ardor se supprimat, ne isdem languidus eo abscedente vitalibus privetur auris. Anxius ergo et popularis favoris tumores fugiens: Ite, inquit, ego ut potero vos prosequar. Veniens ergo basilicas et sanctorum loca circuit, proque infirmo precatur ut protinus sospitati reddatur. Deinde ut promissae fidei impleret