comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ. Sicut liliũ spinis non pot̾ cõparati int̾quas sẽꝑ
exorit᷑: eodẽ mͦ prexima mea stiꝑ om̃s filias uliũ ẽ in me¬
dio spinarũ. Ista audiens sponsa. uicẽ reodit sponso: et
sentiens illius etiam suauitatẽ. inuocẽ laudantis erã¬
pit. Unguentorũ quippe odor licet suauit̃ spiret. et sen¬
sũ odore demulceat: non tñ eius modi ẽ ut suaue sit ad
id ẽ ut fauces dulcore delectet: et spm mulceat odoratũ.
Tale ẽ malũ. et istiusmodi ẽ nature. ut inse ntraq pos¬
sideat. Idcirco uolens non solũ bene olantia sermonis.
&e duleorẽ tuis sponsa laudare. ait. t malti inlignissi¬
ue. ita statruelis m̃s inmedio filiorũ. Omnia ligna om̃s
arbores ad cõparationẽ sermonis adci. silue inferaces eris¬
timant᷑ ad cp̃m saltꝰ ẽ om̃e qd̾ dixeris de infructuosa sunt
omena. Que cnĩ postt̃ dici ad eũ cõparata fructifera: Eti¬
am ligna qtie uidebant̃ fructib incurtiatiͤ ad collationẽ

Expanded text:
comparari, inter quas semper exoritur: eodem modo proxima mea super omnes filias, lilium est in medio spinarum. Ista audiens sponsa, vicem reddit sponso, et sentiens illius etiam suavitatem, in vocem laudantis erumpit. Unguentorum quippe odor, licet suaviter spiret, et sensum odore demulceat: non tamen ejusmodi est, ut suave sit ad id est, ut fauces dulcore delectet, et spiritum mulceat odoratu. Tale est malum, istiusmodi est naturae, ut in se utraque possideat. Idcirco volens non solum benevolentiam sermonis, sed et dulcorem ejus sponsa laudare, ait: 523 Ut malum in lignis silvae: ita fratruelis meus in medio filiorum . Omnia ligna, omnes arbores ad comparationem sermonis Dei, silvae inferaces existimantur. Ad Christum saltus est omne quod dixeris: et infructuosa sunt omnia. Quae enim possunt dici ad eum comparata fructifera? Etiam ligna quae videbantur fructibus incurvari, ad collationem
Abbreviated transcription (Latin):
de profeci: flores uisi st̃ interra tempis sectionis ad ẽ.
Sectio remissio peccatorũ est. Omnẽ enĩ ait ramum
inme manentẽ ce afferentẽ sructũ pat̾ m̃s mundat. ut¬
fractus. at fructus maiores asferat. Habeto fructus:
tarũ autauo puli colũbarũ. Namidẽ ualent. it ñ¬
quã dictũ est. separatim par tantũmͦ colũbarũ. s par
curtutũ et duos pullos colũbarũ. Colũba. sp̃s sc̃s est.
et que multi capere non possc̃ ioquit᷑. inturturisaꝑ
pesatione signatur. ĩo t̃ incius auis. que semꝑ inmon¬
tum iuigul t i ar bonũ ueraicib cõmerat̃. Inuaiubus
aut̃ & hnis que ad homines usq ꝑueniunt. colũba as¬
sumitur. Demiq saluator quia hominẽ ẽ dignatꝰ assu¬
mere. et uenit adc̾tas. multiq tunc circa iordanẽ pecca¬

Expanded text:
te profeci, flores visi sunt in terra, tempus sectionis adest. te profeci, flores visi sunt in terra, tempus sectionis adest. Sectio, remissio peccatorum est. Omnem enim ramum, ait, in me manentem et afferentem fructum, Pater meus mundat, ut fructus majores afferat . Habeto fructus, turum, aut duo pulli columbarum: nam idem valent, et numquam dictum est separatim, par tantummodo columbarum: sed par turturum, et duos pullos columbarum . Columba, Spiritus Sanctus est. et in ejus avis, quae semper in montium jugis, et in arborum verticibus commoratur; in vallibus autem, et his quae ad homines usque perveniunt, columba assumitur. Denique 531 Salvator, quia hominem est dignatus assumere, et venit ad terras, multique tunc circa Jordanem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cendit ad tetras: subiecit sc retib mundi. Uiaensmag¬
nuĩ hominũ gregẽ retib impeditũ. nec cũ ab alio nͥ
ast posse conscinddi: uenit ad retia assumens corpus hu¬
manũ qd̃ inimicarũ fortitudinũ laqueis tenebatur.
Catibi ditupit. & loqueris. Ecce hic retro post pari¬
etẽ nrm̃: prospiciens ꝑfenestras. eminens ꝑ ritia. Cũ
eminuertt. dicit łͥ. Respondet fratruelis m̃s. et dicit.
Surge. ueni prorima mea: uiam ftcitibi. Concide re¬
tiã. sic uem ad me prerima mea. Surge uem ꝓocima
mea᷑. spctiosa mea: colũba mea. Curait surge.cur ꝓꝑa :
sgo pro te sustimu rabiem tẽpestatũ: ego fluctus quilͥ
ferniuinculis dissolutis. ido dico tibi surge ueni
prexima mea. spetiosa mea. colũba mea: ꝙ ecce hy¬
emꝑs tͣnsunt. pluiia abiit sibi. fiores uisi st̃ int̾ra:
ego amortuis surgens. tẽpestate cõ pressa tranquiui¬
tatẽ redidi. & quia scđ̃m dispensationẽ carnis ex uit¬
gine & uoluntate patris creui. & sapientiaatq eta¬

Expanded text:
 subjecit se retibus mundi. Videns magnum hominum gregem retibus 530 impeditum: nec eum ab alio, nisi a se posse conscindi, venit ad retia, assumens corpus humanum, quod inimicarum fortitudinum laqueis tenebatur, ea tibi dirupit, et loqueris: Ecce hic retro post parietem nostrum, prospiciens per fenestras, eminens per retia. Cum eminuerit, dicit tibi: Respondet fratruelis meus, et dicit: Surge, veni, proxima mea, viam tibi feci, conscidi retia: sic veni ad me, proxima mea: Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Cur ait, Surge? Cur propera? Ego pro te sustinui rabiem tempestatum; ego fluctus, qui tferni vinculis dissolutis, ideo dico tibi: Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea: quia ecce hyems transivit, pluvia abiit sibi, flores visi sunt in terra. Ego a mortuis surgens, tempestate compressa, tranquillitatem reddidi. Et quia secundum dispensationem carnis ex Virgine, et voluntate Patris crevi, et sapientia et aeta
Abbreviated transcription (Latin):
sctipturi qiuine magisterio uulneratur. et pot̾ dice
quia uulnerate catitatis egõ. hunc & illud forsitan se¬
quit᷑. Quid forsitan aico: Manifestam promo senttn¬
tiam. Simstra cius sub capite meo̾ et dextera eiꝰ ample¬
xabitur me. Habet insinistra &e aext̾a sermo ai sapi

Expanded text:
Scripturae divinae magisterio vulneratur, et potest dicere, Scripturae divinae magisterio vulneratur, et potest dicere, quia vulneratae charitatis ego: hunc et illud forsitan sequitur. Quid forsitan dico? manifestam promo sententiam: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. Habet et in sinistra, et
Abbreviated transcription (Latin):
te.Si hec intellexeris. & intellecta compleueris: fecisti
Qd̾ sponsi sermone precepit: intto dacite me indomũ
uini. ꝗdmate inme catitatẽ. Quis pritas enobis cati¬
altrstipate me imalis. Inquib malis: Ut malum
inlignis silue. ita statruelis m̃s inmediorĩ siliorũ. Idcir¬
co inmalis eiusstipate me qura uuinetate catitatis ego.
Quã pulchrũ est quã decorũ acatitate utuntis accipere.
Aituss iacura carnei amoris accepit̾ alius t̾reno cupidine
formoso. Siquidẽ as̾ sagitatius c̃. Audiscripturã de
noc codẽ ucllo loquentẽ. inmo ut tu ampliꝰ ad mireris.
auddi ipsũ iaculũ quio loquet᷑. ꝑosuit mt ut sagitam
dectamꝰ ae in phatetrastra setrauit me. &e adixit mͥ. Magaũ
e tibi hoc uocati puerũ meũ. Intellige sagittã eacã quid
dicat : & quom acio sit electa. Quãbeatũ cit hoc iaculo
uulnerari. Hac sagitta fuerant uulnerati illi. qui in

Expanded text:
te. Si haec intellexeris, et intellecta compleveris, fecisti te. Si haec intellexeris, et intellecta compleveris, fecisti quod sponsi sermone praecipitur: Introducite me in domum vini, ordinate in me charitatem. Quis, putas, e nobis chariae loquitur: Stipate me in malis. In quibus malis? Ut malum in lignis silvae, ita fratruelis meus in medio filiorum. Idcirco in malis ejus stipate me: quia vulneratae charitatis ego sum. Quam pulchrum est, quam decorum a charitate vulnus accipere! 526 Alius jaculum carnei amoris excepit, alius ex terrena cupidine formoso: si quidem Deus sagittarus est. Audi Scripturam de hoc eodem jaculo loquentem; immo ut tu amplius admireris, audi ipsum jaculum quid loquatur. Posuit me ut sagittam electam, et in pharetra sua servavit me, et dixit mihi: Magnum est tibi hoc, vocari puerum meum . Intellige sagittam quid dicat, et quomodo a Deo sit electa. Quam beatum est hoc jaculo vulnerari! Hac sagitta vulnerati fuerant illi qui int
Abbreviated transcription (Latin):
etiã int̾nos ordo ponatut᷑. pͥmũ mandatũ ẽ ut diugamꝰ pa¬
rentes. scãm ut filios. certiũ ut domesticos ntõs. Si aut si¬
utis malusẽ. et domesticus bonꝰ: domesticus in caritate a¬
uii collocet᷑: & ita fiet ut sco̾rũ ordinata sit caritas. Magister
ensadunius cuiusq auectionẽ. proptiũ aliqͥd apposuit. et
aedit intilligentiam ordins his qui posst̃ audire scͥptu¬
tã dicentẽ. ordinate mine caritatẽ. Biliges anm̃ am̃tutũ.
extoto corde tuo. & ex tota mente tua. ecextota anima tua.
&e extota uittute tua. et adiuges ꝓximũ tuũ ut te ipsum:
ñ ꝓteximũ ex toto corde. ex totaanima. et ex tota uittute
etextotamente. Rursũ inquit diligite inimicos ur̃os:
ce non apposuit extoto corde. Non est inordinatus scr¬
mo diuimis. nec inpossibilia precepit: nec diligite
immicos ut̃os ut uosmetipsos. s tantũ diligite ini¬
imcos urõs. Sufficit eis quos duigimus. et odio non
to corde e extota anima. et extotamente. &e extota uittu¬

Expanded text:
ut diligamus parentes: secundum, ut filios: tertium, ut domesticos nostros. Si autem filius malus est, et domesticus bonus: domesticus in charitate filii collocetur. Et ita fiet, ut sanctorum ordinata sit charitas. Magister ens, ad uniuscujusque dilectionem proprium aliquid apposuit, et dedit intelligentiam ordinis his qui possunt audire Scripturam dicentem: Ordinate in me charitatem. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Diliges proximum tuum, sicut teipsum : non proximum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota virtute, et ex tota mente. Rursus, inquit: Diligite inimicos vestros : et non apposuit, ex toto corde. Non est inordinatus sermo divinus, nec impossibilia praecipit, ninimicos vestros ut vosmetipsos, sed tantum, diligite inimicos vestros. Sufficit eis quod diligimus, et odio non to corde, et ex tota anima, et ex tota mente, et ex tota virtu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ sermonẽ di. Leua eius sub capite meo. Non expe¬
dit tibi habete ceruicalia. que lamentatio sequit᷑. lme
rechiel scriptũ est. Uccis qui consuunt ceruicaua sub
om̃i cubito manus. Noli consuere ceruicalia. noli ca¬
piti aliũde requirere. reqiniem querere. Habes sponsi
leuam sub capite tuo. et dic. Leua eius sub capite mo.
Que cũ habucris omĩa. tibi que sunt in leua tribuunt᷑.
Bicis quippe. Insinistra euis diuitie & gła. et dextera
cius conplerabitur me. ĩ otũ te. sponsi dertera cõplee¬
tatut. Longitudo quippe & anni uite indexta ei. et
ob id longe uite. & mnultorũ erisannorũ suꝑ terrã bonã¬

Expanded text:
 sermonem Dei. Laeva ejus sub capite meo. Non expedit tibi habere cervicalia, quae lamentatio sequatur. In Ezechiele scriptum est: Vae his qui consuunt cervicalia sub omnia cubitu manus . Noli consuere cervicalia, noli capiti aliunde requiem quaerere: habes sponsi laevam; sit sub capite tuo, et dic: Laeva ejus sub capite meo; quam cum habueris, omnia tibi quae sunt in laeva tribuuntur. Dicis quippe, in sinistra ejus divitiae et gloria, et dextera ejus amplexabitur me. Totum te sponsi dextera complectatur. Longitudo quippe et anni vitae, in dextera ejus: et ob id longae vitae, et multorum
Abbreviated transcription (Latin):
diligete patrẽ. fiiũ. filiam: uut te sermo diuinus dili¬
getexpm̃. sec dicit tͥ. ne aiuigas ub̃os: ne parentib ca¬
nate ningatis. S quid tibi dicit: N̾e mordinatam
habeas catitatẽ. ne pͥmũ patrem aut matrẽ. deinde me
diligas: nesiu & siue plusquã me caritate teneatis.
Quiamat patrẽ aut matrẽ suꝑme. ñ est me digntis. Qui
amat fuiũ & fiuiam suꝑ me ñ est me dignus. Recoie conᷤ¬
cientiam cuã. ae patris. matris. frĩsue affectu consideta
qualẽ citca sermonẽ aei ce ihm̃ habeas caritatẽ. statim
deprehendes magis de filiũ et filiam diligere quã u̾bũ:
magisit parentes amare quã xp̃m. Quis putas ita pro¬
ficit enobis. ut precipuam &e pͥmam int̾ om̃s sermoneᷤᷤ
ati habeat caritatẽ. qui in scdõ locolib̾os ponat. Iuxta¬

Expanded text:
diligere patrem, filium, filiam; vult te sermo divinus diligere Christum. Nec dicit tibi, ne diligas liberos, ne parentibus charitate jungaris. Sed quid dicit? Ne inordinatam habeas charitatem, ne primum patrem, aut matrem, deinde me diligas: ne filii et filiae plus quam mei charitate tenearis. Qui amat patrem aut matrem super me, non est me dignus: qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus . Recole conscientiam tuam de patris, matris, fratrisve affectu, et considera qualem circa sermonem Dei et Jesu habeas charitatem: statim deprehendes magis te filium et filiam diligere, quam Verbum: magis te parentes amare, quam Christum. Quis, putas, ita proficit ex nobis, ut praecipuam et primam inter omnes sermones Dei habeat charitatem, qui in secundo loco lib
Abbreviated transcription (Latin):
introducite me non simplicit̃ indomũ. s indonrirm
introducite in domũ utã sponsũ. uerbũ. sapientiã. ue¬
ritatẽ. Potest etiam adeos diciquiñdũ ꝑfecti st̃ intro¬
ducite me tadomũ ium. ordinate in me caritatẽ. Pie¬
gam̃ locatusẽ ordinate. Putimorũ quippe in ordinata
c̃catitas. Qd inpͥmoloco debent ailigere diligunt insecũ¬
do. qd insccio aiuigunt in pͥmo. &e qd̾ oportet amare qͣr¬
to amant tertio. ecrutsũ tertiũ inquarto. et ẽ in ple¬
tisq caritatis odo ꝑuersus. Sc̃orũ nͦ catitas. ordinata¬

Expanded text:
non simpliciter in domum, sed in domum introducite in domum vestram sponsum, Verbum, Sapientiam, Veritatem. Potest autem et ad eos dici, qui nondum perfecti sunt: Introducite me in domum vini. Ordinate in me charitatem. Eleganter locutus est, ordinate. Plurimorum quippe inordinata est charitas: quod in primo loco debent diligere, diligunt in secundo: quod in secundo, diligunt in primo: et quod oportet amare quarto, amant tertio: et rursus tertium in quarto, et est in plerisque charitatis ordo perversus. Sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sũ oib dieb usq ad consũmationẽ scłi: ocłi tui co¬
iũbe sunt. Eccespctiosa prexima mea ecce spetiosa: ocłi
tui colũbe. Has dese sponsa audens laudes. sponsi uicẽ
inlatidib tribuuit. non quo ei qd̾ non ht̃ suo prccomolar¬
gatur. s intelligens accorẽ eius atq conspiciensait. Eere
sus. Quero lectũ inquo sponsus cũ sponsa requi escat. de
tufallor. corptis humanũ cit. Si qtudẽ ille ineuangłio
paraliticus qui iacebat inlecto. ce abire in domũ suã
sublato grabbato uocc iussus est saluatoris: antequam
lanatitut suꝑ debile menbrorũ stiorũ corpus iacebat:
qd̃ postea dm̃ uirtute solidatũ est. Sic ego intelligo. col
le gabbatũ tuũ & crade indomũ tuam. Neq eñi ad hoc
auiuis dei decclestib ad t̾rena descenierat. ut de iectuli
imꝑatet: &e consurgentẽ ab egrotatione sua sine lectulo
non pateret̃ absccaere: T ouens inquiens grabbatũ tilũ.
uade indomũ tuam. Ettugͥ asalnatore sanat᷑ tollegrab¬

Expanded text:
cum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi : oculi tui columbae sunt: Ecce speciosa; proxima mea, ecce speciosa: oculi tui columbae. Has de se sponsa audiens laudes, sponso vicem in laudibus tribuit: non quo ei quod non habet, suo praeconio largiatur: sed intelligens decorem ejus, atque conspiciens, ait: Eccsus. Quaero lectum, in quo sponsus cum sponsa requiescat, et ni fallor, corpus humanum est. Siquidem ille in Evangelio paralyticus qui jacebat in lecto: et abire in domum suam, sublato grabato, voce jussus est Salvatoris, antequam sanaretur , super debile membrorum suorum corpus jacebat, quod postea Dei virtute shoc Filius Dei de coelestibus ad terrena descenderat, ut de lectulis imperaret, et consurgentem ab aegrotatione sua, sine lectulo non pateretur abscedere. Tolle, inquiens, grabatum tuum, et vade in domum tuam. Et tu igitur a Salvatore sanatus, tolle gra
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis uerba st̃. Uident᷑ aut̃ mͥuiri hoc dicete.
qui cũ sponso st̃ dequib suꝑiꝰ sermo prefacus ẽ: do¬
mos cedrinis trabib intextas et cypressis contĩgna¬
tas. Si quidẽ ꝓstibe ascendit cypressus: ce ꝓ coniza as¬
cendit myrtus. Requirens gͥ cuius nature st̃ ista lig¬
na ce cedrũ imputr ibilẽ ce cypressũ odoris opti¬
mi deprehendens. labora et tu ita cortingnare domũ
tuã. ut de te quoq possit dici. Trabes domuũ ñarũ
cedri. et contingnationes nr̃e cypressi. Post nec spon¬
sus loquit᷑. ¶ Ego flos campi: et liliũ conuallium.
ꝓpt̾ me qui inualle eram descendit inuauẽ: et inuai¬
ie ueniens. fit liliũ. Pro ligno uite qd̾ plantatũ est in
paradiso di. totiꝰ campi. id c̃ totius mundi et umu̾se
terre. flos factus c̃. Quid cñ sic pot̾ c̃c̃ fios mundi uit uo¬

Expanded text:
inis verba sunt. Videntur autem mihi viri haec dicere, qui cum sponso sunt, de quibus superius sermo praefatus est, domos cedrinis trabibus intextas, et cypressis contignatas. Siquidem pro stybe ascendit cypressus, et pro conyza ascendit myrtus. Requirens igitur, cujus naturae ista sunt ligna, et cedrum imputribilem, et cypressum odoris optimi deprehendens, labora et tu ita contignare domum tuam, ut de te quoque possit dici: Trabes domuum nostrarum cedri, et contignationes nostrae cypressi. Post haec sponsus loquitur. Ego flos campi, et lilium convallium. Propter me qui in valle eram, descendit in vallem, et in vallem veniens, fit lilium. Pro ligno vitae, quod plantatum est in paradiso Dei, totius campi, id est, totius mundi et universae terrae flos factus est. Quid enim sic potest esse flos mundi, ut vo
Abbreviated transcription (Latin):
tus est petre. Ostende mͥ faciem tuã. Usq ad presentem
dic̃. similia dicunt᷑ adsponsam. Necdũ eñi habebat fidu¬
ciam ut reuelata facie głam am̃ contempiaret᷑. Qura uero
iam ordinata ẽ atq cõposita: dicit᷑ ei. Octende mͥ faciem
tuã. Nondũ erat uex ipsius ita suauis. ut mereret᷑ ei dia
Audire me fac uocẽ tuam. Quando gͦ didicit loqui. tacci¬
sponso. scałm ulud propħicũ: suauis fiat ei postiulatio
mea tanc ad eam sponsus effatur. Et auaite me fac
uocẽ. quia uer tua suauis ẽ. Si aperueris oscitũ u̾bo di.
dicet tibi sponsus. Uex tua suauis ẽ: e as pectus tutis spe¬
tiosus. Qua ꝑꝑ consurgentes acprecemut adm̃ti. ut digni

Expanded text:
rus est petrae. Ostende mihi faciem tuam. Usque ad praesentem rus est petrae. Ostende mihi faciem tuam. Usque ad praesentem diem similia dicuntur ad sponsam. Necdum enim habebat fiduciam, ut revelata facie gloriam Domini contemplaretur. Quia vero jam ornata est atque composita, dicitur ei: Ostende mihi faciem tuam. Nondum enim erat vox ejus ita suavis, ut mereretur ei dici: Audire me fac vocem tuam. Quando ergo didicit loqui? Tasponso, secundum illud propheticum: Suavis fiat ei postulatio mea. Tunc ad eam sponsus effatur: Et audire me fac vocem tuam: quia vox tua suavis est . Si aperueris os tuum Verbo Dei, dicet tibi sponsus: Vox tua suavis est, aspectus tuus speciosus. Quapropter consurgentes, deprecemur Dominum, ut digni
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ libet incelligere propħarũ: recedentiũ in montes
it deserta. & ibi accipientiũ sermones aei. Uex gͦ turtu¬
ris audita ẽ inur̾a t̾ra. ficus produxit grossos suos. Aficu
ainoscite parabolam. Cũ ramus enĩ tener factus fuerit.
ce foua miscrit̾. scitote quia iuxta c̃ estas. Uult nobis
dei eloquiũ nuntiare post hyemem. post procellas.
animarũ appropinquasse messem: & ait. ficus ꝓdipxit
grossos suos: uites florescint dederunt odorẽ. Siiam
rũ punt᷑ infiorẽ. tempus ad ueniet: & erunt uue. Sur¬
ge uem ꝓxima mea: spetiosa mea: colũba mea. Hec que
suꝑius exposuimus: sponsa nonaudientib ad olescentu¬
lis. ssola sponsa audiens loquit᷑. Uolumus aut̃ et ipsiꝰ
iam audire sermonẽ. loquentis ad sponsam. Surge ue¬
i prexima mea colũba mea & ueni: colũba mea sub teg¬
mine petre. & moyses integinine petre ponit᷑. ut uide¬
at posteriora dei incegmine ante muralis. Primũ ueni
ad io qd̾ ante murũ est: e postea poteris introire ubi mu¬

Expanded text:
ecedentium in montes et deserta, et ibi accipientium sermones Dei. Vox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produxit grossos suos. A ficu cognoscite parabolam. Cum ramus ejus tener factus fuerit, et folia miserit, scitote quia juxta est aestas. Vult nobis Dei eloquium nuntiare, post hyemem, post procellas, animarum appropinquasse messem, et ait: Ficus produxit grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem. Si vites jam rumpuntur in florem, tempus adveniet, et erunt uvae. Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Haec quae superius exposuimus, sponsus, non audientibus adolescentulis, sed sola sponsa audiente, loquitur. Volumus autem et ipsius jam audire sermonem loquentis ad sponsam. Surge, veni, proxima mea, columba 532 mea, et veni, columba mea, sub tegmine petrae. Et Moyses sub tegmine petrae ponitur, ut videat posteriora Dei in tegmine antemuralis . Primum veni ad id quod ante murum est, et postea poteris introire ubi mu
Abbreviated transcription (Latin):
iũbe. Qui iuderit mulicrẽ ad concupiscendũ eam
iam mechatus est eam incorde suo oculos non habet
colũbe. Siquis uero oculos non ht̃ colũbe. domum
frĩs sui ingreditur infelix. non seruans illud qd̾ in ꝓ¬
uerbiis est preceptũ. Indomũ aut frĩs tui. ne inttes
Quiaut̃ ht̃ ocłos colũbe. uidet recta: et miscłiam prome¬
retur. Uidens quippe recta. miscdiam consequet᷑. Porro qͥs
uidet recta:. nisi quicasto conspectu et puris intuet᷑ ocuus:
diens ad int̾iora cordis tui. et alios ocłos mente ꝑquires.
qui atĩ mandato illuminãt᷑. mandatũ quippe dez
illum inans ocłos. illud enitere labora. contende᷑ ut sc̃e
intelligas at uniu̾sa que dicta st̃: et similia spũ qui
inspetie descendit colunbe audias quia ocłi tui co¬
lũbe. Si intelligis legẽ spũalit̾. ocłi tui colũbe sunt.
Si intelligis cuãgłiũ ut scuult intelligi euãgłiũ et

Expanded text:
lumbae. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, lumbae. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo : oculos non habet columbae. Si quis vero oculos columbae non habet, domum fratris sui ingreditur infelix, non servans illud, quod in Proverbiis est praeceptum: In domum fratris tui ne intres Qui autem habet oculos columbae, videt recta, et misericordiam promeretur. Videns quippe recta, misericordiam consequetur. Porro quis videt recta, nisi qui 521 casto conspectu et puris intuetur oculisdiens ad interiora cordis tui, et alios oculos mente perquirens, qui et a Dei mandato illuminantur: Mandatum quippe Dei illuminans oculos: illud enitere, labora, contende, ut sancte intelligas universa, quae dicta sunt, et similia a spiritu: qui in specie descendit columbae, audias; quia oculi tui columbae. Si intelligis Legem spiritualiter; oculi tui columbae sunt. Si intelligis Evangelium; ut se vult intelligi Evangelium et
Abbreviated transcription (Latin):
nientis hospitiũ: quomͦ in medio ubetũ et sui cordis
archano. sponsus ueniens cõmoret᷑. Rutsũ sponsi.
ad eam sermo ditigit᷑. et dicit. E cce spetiosa prexima
mea eccespeciosa: ocri tui colũbe. Illa sic dirit ad spon¬
sũ. Cece speciosus stacruelis ms: non adiungit et ꝓximꝰ
ms. Hic aut̃ qñloquit᷑ ad cam ecce spctiosaͥ ad uingit
et prexima mea. Quare aut̃ illa nondicit ecce sponsus
preximꝰ m : s tantũ ecce sponsus: Quate uie non solũ
speciosa es dicit᷑: s spetiosa es prexima mea: Sponsa si
longefuerit abspono non est spetiosa. Tunc pulehta sit
qñ aci u̾bo comungitut: et metito nunc docet᷑ abspon¬
so ut preximasit: & asuo latere non recedat. E ccespecio¬
sa prexima mea: ecce spetiosa. Incipis guidẽ etͥ spcciosa
osa prexima mea. ecce spetiosa. Nideamꝰ et aliam laudẽ
spetioseͬ ut et nos emulemur sponse ficri. Oculi tui co¬

Expanded text:
nientis hospitium, quomodo in medio uberum, et sui cordis nientis hospitium, quomodo in medio uberum, et sui cordis arcano, sponsus veniens commoretur. Rursus sponsi ad eam sermo dirigitur, et dicit: Ecce speciosa proxima mea, ecce speciosa, oculi tui columbae. Illa sic dicit ad sponsum: Ecce speciosus fratruelis meus, non adjungit, et proximus meus. Hic autem quando loquitur ad eam: Ecce speciosa, adjungit, et proxima mea. Quare autem illa non dicit: Ecce speciosus, proximus mihi: sed tantum, ecce speciosus? Quare ille non solum speciosa es, dicit: sed speciosa es proxima mea? Sponsa si longe fuerit a sponso, non est speciosa: tunc pulchra fit, quando Dei verbo conjungitur. Et merito nunc docetur a sponso, ut proxima sit, et a suo latere non recedat. Ecce speciosa proxima mea, ecce speciosa. Incipis quidem esse speciosa, osa proxima mea, ecce speciosa. Videamus et aliam laudem speciosae, ut et nos aemulemur sponsae fieri. Oculi tui co
Abbreviated transcription (Latin):
formosa. infioris decore se prebet. Botrus cypr fratrue¬
us m̃s mͥ. Nonsimplicit̾ ait. botrus eypri fratruelis m̃s.
scũ additam̃to m: ut doceret non om̃ib cũ cẽ botrũ
cypri. Hideamtis aut̃. inquib regionib botrus iste
sit sponse. Initineis engaddi: qd̾ int̾pretat᷑ ocłs tẽp¬
tationis. Inuineis gͥ ocłi temptationis. botrus cypti
statruelis m̃s m. s̃ emptationis ocłs. inpresenti ẽ. Siqͥ¬
dẽ intẽptatione moram in hoc mundo. tẽptatio ẽ uita
humana suꝑ terrã. Dũ inhac luce u̾samur: inuineis su¬
mus engaddi. Si aut̃ meruimus postea transpiantari:
a nr̃o agricola transferem̃. Nec dubites. quia possis
ae engaodi uineis adloca meliora transferri. Agricola
nt̃. ad transferendam uineam crebra meditatione iã
calluit. Nmeam exegypto transtulisti: eiecisti gentes.
&e plantasti eam. Operuit montes umbra cius: etat

Expanded text:
formosa, in floris decore se praebet. Botrus Cypri fratrueformosa, in floris decore se praebet. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Non simpliciter ait, Botrus Cypri fratruelis meus: sed cum additamento, mihi, ut doceret non omnibus eum esse botrum Cypri. Videamus autem in quibus regionibus botrus iste sit sponsae. In vineis Engaddi, quod interpretatur, oculus tentationis. In vineis igitur oculi tentationis, Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Tentationis oculus in praesenti est. Siquidem in tentatione moramur in hoc mundo: et tentatio est vita humana super terram . Dum in hac luce versamur, in vineis sumus Engadii. Si autem meruerimus postea 520 transplantari, a nostro agricola transferemur. Nec dubites, quin possis de Engaddi vineis ad loca meliora transferri. Agricola noster ad transferendam vineam crebra meditatione jam calluit. Vineam enim ex Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Operuit montes umbra ejus, et ar
Abbreviated transcription (Latin):
cebat in carmine nuptiali. mamiinas potiꝰ appellare.
quã pectus. Et ꝑspicuũ est cur ad expositionẽ eiꝰ que
dicit in medio uberũ meorũ cõmorabit᷑. sit assũptum.
si nonfracte fuerut mamime tue in medio uberũ tuoꝵ
cõmorabit᷑ sermo aiuinus. Unde dixit. si ñ fuerint frac¬
te mamme tue: De ezechiele. In co quippe loco ubi ihe¬
fracte st̃ mamne tue. Castarũ ubera non franguntur:
s meretricũ uberalaxis pellib urugant᷑. Pudicarũ
erecta ft̃ ubera: et uirginali robore cumentia. Suscipi¬
unt sermonẽ sponsi. et dicunt. Inmedio ubetũ meoꝵ
cõmorabit᷑. Botrus cypti frattuelis m̃s mͥ. Initiũ est
sermonis ingermine: & initiũ cypti. id ẽ floritionis in
t̾ibo. Undeait. Botrus cypri. id ẽ floritionis. ftatruelis
iñs mͥ. Non om̃ib ẽ boctus cypti. s his qui euis fiore st̃¬
digni. Aliisuua uaria est: huic soli que ce nigia ẽ et

Expanded text:
cebat in carmine nuptiali mammas potius appellari cebat in carmine nuptiali mammas potius appellari quam pectus. Et perspicuum est, cur ad expositionem ejus quae dicit: In medio uberum meorum commorabitur, sit assumptum, si non fuerint fractae mammae tuae, in medio uberum tuorum commorabitur sermo divinus. Unde dixi, si non fuerint fractae mammae tuae? De Ezechiele. Eo quippe loco, ubi Jefractae sunt mammae tuae . Castarum ubera non franguntur: sed meretricum ubera laxis pellibus irrugantur. Pudicarum erecta sunt ubera, et virginali robore  Al. rubore tumentia. Suscipiunt sermonem sponsi, et dicunt: In medio uberum meorum commorabitur. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Initium est sermonis in verbo, et initium Cypri, id est, floritionis in germine, unde ait: Botrus Cypri, id est, floritionis, fratruelis meus mihi. Non omnibus est botrus Cypri: sed his qui ejus flore digni sunt. Aliis uva varia est: huic soli quae nigra est et
Abbreviated transcription (Latin):
aq fortius hominib factũ est. Qtua gͥ uniu̾se gentes.
ut stiua situle & ut momentũ statere reputate st̃. lecir¬
co factus est stiuia. tit ꝑ cum auestimentis nt̃is odor sta¬
le proced̾et: upxta illud. Mirra et stilla &e casia aues¬
timentis. adomib elephantinis. ex quib leasicauie
to psalmo dicunt᷑ ad sponsam. fasciculus stilie. statru
ergentib congregati saluacor nr̃ sororis ciꝰ est filius.
idc synagoge. Due quippe sorores st̃. eccłia & synago
ga. Saluator gͦ ut diximus filius synagoge sororis:
uir eccłie. sponsus eccłie. ftatruelis ẽ sponse sue. fasci¬
culus atiue fratruelis m̃s mͥ: in medio ubrũ meoꝵ
cõmorabitur. Quis itabeatus c̃. ut habeat hospitem
monẽ ai : Taie ẽ quippe qd̾ cantt̃. In medio uberũ
meorũ cõmorabitur. Si non fuerint fracte mame
tut: inmedio earum habitabit sermo ditunus. De¬

Expanded text:
Dei fortius hominibus factum est. Quia igitur universae gentes, Dei fortius hominibus factum est. Quia igitur universae gentes, ut stilla situlae, et ut momentum staterae reputatae sunt; idcirco factus est stilla, ut per eum a vestimentis nostris odor procederet, juxta illud: Myrrha, et stilla, et casia a vestimentis tuis, a domibus elephantinis, ex quibus laetificavgesimo quarto psalmo dicuntur ad sponsam. Fasciculus stillae fratrueex gentibus congregati. Salvator noster sororis ejus est filius, id est, Synagogae. Duae quippe sorores sunt, Ecclesia et Synagoga; 519 Salvator ergo, ut diximus, filius Synagogae sororis, vir Ecclesiae, sponsus Ecclesiae, fratruelis est sponsae suae: Fasciculus stillae fratruelis meus mihi, in medio uberum meorum commorabitur. Quis ita beatus, ut habeat hospitem monem Dei? Tale est quippe quod canitur: In medio uberum meorum commorabitur. Si non fuerint fractae mammae tuae, in medio earum habitabit sermo divinus. De
Abbreviated transcription (Latin):
modica quedam stiua defluxerit. De hac stilia. & ꝓpħa
cetrit dicens. & erit̾. destilla popłi huiꝰ congregandꝰ
congregabit᷑ iacob: et sicuit sc̃m aliũ sensũ lapis erat
precisus emonte sine manib. nr̃i in carne saluatoris
aduientas. Ncq cnũ totꝰ mons fuit qui descendit adt̾ras.
nec poterat humana fragilitas totiꝰ montis magnitudi¬
nẽ ca ꝑe᷑. s iapis emonte s lapis offensionis et petrascan¬
dali aescendit in mundũ. Sic scãm aliũ intellectũ
tuia nuncupat᷑. Oportebat quippe. ut quia om̃s gentẽ
instilã situie reputate st̃: is qui pro om̃iũ salute sactus
est om̃ia. etiã stilla ad eas ficret uberandas. Quid eñi pro
nt̃a salute non factusẽ : Nosinanes. de ille exinaniuit
semet ipsũ. formã scrui accipiens. Nos popłs stultus & nõ
sapiens: &e uic factus ẽ ettalticia predicationis ut fatuũ
en sapientiuis fictet hominib. Nos infitmi: infirmũ

Expanded text:
modica quaedam stilla defluxerit. De hac stilla et Propheta modica quaedam stilla defluxerit. De hac stilla et Propheta cecinit, dicens: Et erit, de stilla populi hujus congregandus congregabitur Jacob . Et sicuti secundum alium sensum, lapis erat praecisus e monte sine manibus , nostri in carne Salvatoris adventus: neque enim totus mons fuit, qui descendit ad terras, nec poterat humana fragilitas totius montis magnitudinem capere: sed lapis ex monte, lapis offensionis, et petra scandali descendit in mundum : sic secundum alium intellectum stilla nuncupatur. Oportebat quippe, ut quia omnes gentes in stillam situlae reputatae sunt his qui pro omnium salute factus est omnia, etiam stilla fieret ad eas liberandas. Quid enim pro nostra salute non factus est? Nos inanes: et ille exinanivit semetipsum, formam servi accipiens . Nos populus stultus et non sapiens; et ille factus est stultitia praedicationis, ut fatuum Dei, sapientius fieret hominibus. Nos infirmi : infirmum
Abbreviated transcription (Latin):
dicet̃. & qd ficit hec inmemoriã eius. Ta quoq fac¬
tũ mumiũsis gentib predicato. Quano o auĩ hocta¬
cics. si factus fueris ut apłs. et dyxeris xp̃i bomiis odor
fumus in om̃i loco. inhis qui saluant᷑ & inhis qui pe¬
reunt: bona oꝑa tua nardus ft̃. Si uͦ peccaueris: pec¬
cata tet᷑ odore redolebt̃. Dicit quippe penitens. Com¬
putruett̃ & corrupte ft̃ ci catrices mee. a facie insipi¬
entie mee. Honde nardo ꝓpositũ ẽ. nũc spũi sc̃o di¬
cere. neq de hoc qd̾ oculis intuemur euangłista sccip¬
sit unguento. s de nardo spũali: de nardo qui dedit
odorem suũ. fasciculus stactes. id ẽ guttȩ. siue stil¬
iȩ frattuelis m̃s mͥ. Guttã unguenti. casiam galbani
inexodo segimus precepto dñi intimiama. et insacͥ¬
dotale crisma confectum. Si gͦ uideris saluatorẽ
meũ ad terrena & humilia descendentem iudebis
quomͦ itirtute magna. et maiestate diuina ad nos

Expanded text:
dicetur et quod fecit haec in memoriam ejus. Tuum quoque facdicetur et quod fecit haec in memoriam ejus. Tuum quoque factum in universis gentibus praedicabitur. Quando autem hoc facies? Si factus fueris ut apostolus, et dixeris: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco, in his qui salvantur, et in his qui pereunt : bona opera tua nardus sunt. Si vero peccaveris, peccata tetro odore redolebunt. Dicit quippe poenitens: Computruerunt, et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Non de nardo propositum est nunc Spiritui sancto dicere, neque de hoc quod oculis intuemur, Evangelista scribit, unguento; sed de nardo spirituali, de nardo quae dedit odorem suum. Fasciculus stactes, id est, guttae, sive 518 stillae fratruelis meus mihi. Guttam unguenti, casiam, galbanum  Al. galbani in Exodo legimus praecepto Domini in thymiama, id esris Salvatorem meum ad terrena aut humilia descendentem, videbis, quomodo virtute magna, et majestate divina ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
rem suũ : Loquit᷑ euãgłiũ. ꝙ uenit mulier habens
alabpastrũ unguenti nardi pistici preciosi: non cua
peccatrix. s sca. de qua nunc mͥ sermo ẽ. Scio quippe
lucã de peccatrice: matheũ uͦ et ioħem &e marcũ non
depeccatrice dixisse. Uenit gͦ non peccatrix illa s sc̃a:
cuius nom̃ quoq ioħs inseruit. Maria quippe erat
habens alabasttũ unguent nardi pistici preciosi :
ce effudit suꝑ caput ihũ. Beinde suꝑ hoc indignã¬
tib. non om̃ib discipłis. s uida solo dicente potuit
uenundari trecentis denariis & dari pauperib: tes¬
em scpulture mee fecit. ldo ubicũq predicatũ fuerit
euãgiiũ istud:̃ dicet᷑ ⁊ qd fecit hec in memoriã etꝰ. Infi¬
guragͦ istius que nunc loquit᷑ nardus mea dedit.
odorem suũ: illa suꝑ caput dñi fudit unguentum.
Et tu gͥ assume nardũ. ut post quã caput ihũ suau
odortm suum: et ihũ reciprocum atidite sermonẽ. q
ubicũq p̃dicatũ fucrit hoc euãgłiũ in toto mundo

Expanded text:
ia venit mulier habens alabastrum unguenti nardi pistici pretiosi; non illa peccatrix, sed sancta, de qua nunc mihi sermo est. Scio quippe Lucam de peccatrice: Matthaeum vero et Joannem et Marcum, non de peccatrice dixisse . Venit ergo non peccatrix illa, sed sancta, cujus nomen quoque Joannes inseruit; Maria quippe erat habens alabastrum unguenti nardi pistici pretiosi, et effudit super caput Jesu. Deinde super hoc indignantibus, non omnibus discipulis, sed Juda solo, dicente: Potuit venundari hoc trecentis denariis, et dari pauperibus , resem sepulturae meae fecit. Ideo, ubicumque praedicatum fuerit Evangelium istud, dicetur et quod fecit haec in memoriam ejus. In figura ergo istius, quae nunc loquitur: Nardus mea dedit odorem suum, illa super caput Domini fudit unguentum; et tu igitur assume nardum, ut postquam caput Jesu suavi odorem suum, et Jesu reciprocum audire sermonem: Quia ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
muuit ut leo ei catulus leonis. sponse promiserant.
donec ille consurgeret. similitudines auri & argenti
ẽt facturos. ñ habentes aurũ ut sponsus: et quodãmͦ
aliis uerbis sponsi passio p̃dicata ẽ. nõ itrationabilit̾ adħ
sponsa respondit. &e ipsa dispensationẽ quandã passi¬
onis intelligens. ad id qd̾ audierat. similitudines au¬
ri faciemus tibi. cũ stigmatib argenti donec ẽ rex in
recubitu suo. ait. Nardus mea ddedit odorẽ suĩ. fãscicu¬
ius gutte fratruelis m̃s tͥn: tnmedio uberũ meorũ ae¬
morabitur. Quomͦ gͥ aptabis ei qd̃ precessit. donec¬

Expanded text:
mivit ut leo, et catulus leonis , sponsae promiserant, mivit ut leo, et catulus leonis , sponsae promiserant, donec ille consurgeret, similitudines auri et argenti se esse facturos, non habentes aurum, ut sponsus: et quodammodo aliis verbis sponsi passio praedicata est, non irrationabiliter ad haec sponsa respondet, et ipsa dispensationem quamdam passionis intelligens, ad id quod audierat: Similitudines auri faciemus tibi cum stigmatibus argenti, donec rex in recubitu suo est, ait: Nardus mea dedit odorem suum. Fasciculus guttae fratruelis meus mihi; in medio uberum meorum demorabitur
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s anime motiones uniu̾sitatis
conditor ds creaiit adbonĩ: siꝓ
usu nr̃o sit sepe. ut res que bone st̃
ꝑnaturã dũ malehis abuti mut.
nos ad peccata deducant. Unus de anime motib amor
est quo bene utimͣi ad amandũ. si sapientiã amemus
&e ueritatẽ. Quando uͦ amor nr̃ inpe iora corruerit:
alit̾ a matoria uerba cantari: &e disce motũ anime
tue. et nacuralis amoris incendiũ ad meliora transfer¬
re: scđm illud. Ama illam &e scruabit te: circunda i¬
lam. & exaltabit te. Uiri dilite uxores urãs aitapłs:¬
s non stecit ineo qd̾ dixerat. uiri diligite uxores urãs:
uerã sciens ce dilectionẽ uirorũ. inpropriis quoq
uxorib inhonestam. Sciens c̾e̾ placentẽ do̾: docuitq̃
modo uiri uxores suas amare deberent. inferens. Uiri
diligite uxores uiãs. sicut et xp̃c eccłiam. Et hec gaidẽ
inpimo corũ. que postea disserenda st̃ dixuntis: ꝙami¬
cisponsi dũ rex inrecubitu suo ẽ requiescens enĩ dor¬

Expanded text:
s animae motiones, universitatis conditor Deus creavit ad bonum; sed pro usu nostro fit saepe, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male his abutimur, nos ad peccata deducant. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor noster in pejora corruerit, itualiter amatoria verba cantari, et disce motum animae tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferre, secundum illud: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te . Viri, diligite uxores vestras, ait apos non stetit in eo quod dixerat: Viri, diligite uxores vestras: verum sciens esse dilectionem virorum propriis quoque uxoribus in honestam, sciens esse placentem Deo, docuit 516 quomodo viri uxores suas amare deberent, inferens: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus Ecclesiam. Et haec quidem in prooemio eorum, quae postea disserenda sunt, diximus. Quia amici sponsi, dum rex in recubitu suo est frequiescens enim dor
Abbreviated transcription (Latin):
cõputant᷑ generationes . iͦii. licet quidã uelit ab amramin¬
ciꝑe ulgad fincesut nosineleatatum fecimus ꝑtienire. Siu̾
uoluctis disparẽ nuimerũ ostendere. quomꝰ scađ̃m enodũ qͥnta
gn̾atione egiesi st̃ filii isił det̾ra egipti: tib uidet ordo
numeret᷑. Ida genuit phatts. pharesgenuit estom. estom
genuit aram. atam genuit aminadab. amina dab genuit naa¬
son: naason genut salmon. Pharescũ patre suo iuda. ingres¬
sus est egy ptum. Naason princeps trib iudam desetto ac sebi¬
tur: cuius filius salmon tetrã repromissionis inttauit. E ompu¬
ta a phares usq ad naason&e inuenies generationes qumꝙ
tam ce si nonnulli ut intribuseui ostendimus inestom intt¬
um faciant. &e adsalmon usq ꝑuenant. Puto problema ais¬
solutum. Qx si auplicet ad copendium ueman et sicaaant
uteo non eẽ diu̾sum. Agtila nãꝙ qͥ noncontentiosicis utꝙ

Expanded text:
computantur generationes quatuor: licet quidam velint ab Amram incomputantur generationes quatuor: licet quidam velint ab Amram incipere et ad Finees, ut nos in Eleazarum fecimus, pervenire. Si vero volueris disparem numerum ostendere, quomodo secundum Exodum quinta generati Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displicet, ad conpendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse diuersum. Aquila namque, qui non contentiosius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
duodecimo anno regnare incipiens annis .xi. regnauerit: et
.xi. filiũ generare nequiuerit. Dũhec & multahuiꝰ modime¬
cũ sollicitus uoluerẽ aꝑuit mͥ ostiũ. quiht̃ claium dauid&e
introduxit me incubiculũ suũ posuitq inforamine petre.
ut post spm seuientẽ. post cerre mee motum. post incendi¬
um ignorantie quo urebar. uex adme aure lenioris accedet:
diceremq. Inueni quẽ quesuit anima mea: tenebo eum.
et non dimittam. E eñĩ cũ uideat᷑ scriptura int̾ se c̃ẽ con¬
traria: utrũq uerũ est. cũ diuersũsit. Egressi et̃ quarta
generatione filii istł ae tra egypti. Replica genea logram
ieui. Leuigenuit caath. caath genigt anitam. amtam ge¬
nuit aaron: aaron genuit eleatar. eleatar genuit finees.¬
Caath cũ patre suo leui. ingressus ẽ egyptum. Ruirsus eicarar
cũ patre suo aaron. egressus ẽ egyptũ. Acaathusq ad cleatar

Expanded text:
duodecimo anno regnare induodecimo anno regnare inundecimo filium generare non quiuerit. Dum haec et multa istiusmodi mecum sollicitus uoluerem, aperuit mihi ostium, qui habet clauem Dauid, et introduxit me in cubiculum suum posuitque in foramine petrut post spiritum saevientem, post terrae meae motum, post incendium ignorantiae quo urebar, vox ad me aurae lenioris accederet, diceremque: Inveni quem quaesivit anima mea, tenebo eum et non dimittam . Etenim cum inter se Scriptura videatur esse contraria, utrumque verum est, cum diversum sit. Egressi sunt quarta generatione filii Israel de terra Aegypti; replica genealogiam Levi. Levi genuit Caath. Caath genuit Amram. Amram genuit Aaron. Aaron genuit Eleazar. EleaCaath cum patre suo Levi ingressus est Aegyptum. Rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est de Aegypto. A Caath usque ad Eleazar
Abbreviated transcription (Latin):
ot s̃ prosblemaqũ legissem. cepi mecũ tacitꝰ estu¬
ate i & enuessigio gensim exocsũq ꝑcurtens repoeti
loca inquiso sipta sunt que undent᷑ faccte quc¬
mtionem. ac primo estupbam sp̃uolsb spĩala c̃patata
indissolubilia ce. sicuti & multa st̃ alia. Nam et matusa¬
lam quatuor decim annis. post diluuium uixisse scribitut:
nec tam̃ archam ingressus est cũ noe. Et cũ ipse ds locutus
sit ad abraham sciendo scies quia ꝑegrinũ erit semen tuum.
int̾ra non sua. & inseruitutẽ redigent eos & affligent &e hu¬
miliabunt annis quadringentis: postea moyses sctibit in emͦlo.
egypti. Agir quoq hismaclem quasi lactentẽ &e tenctũ portat ĩhu¬
metis. cũ sexlecim ferme ce amplius re perat᷑ annorũ: & ridicłm
sit tam grande iuuenem matrissedisse ceruicib. Roboam u̾si
lius salomonis quad ragesimo pͥmo etatis sue anna regni sũpsit
trordiũ ce regnauit inierłm annis sexdecim: cũ utiq pat̾ eus.

Expanded text:
 problema cum legissem, coepi mecum tacitus aestuare et e uestigio Genesim Exodumque percurrens repperi loca, in quibus scripta sunt, quae uidentur facere quaestionem. ac primo aestimabam spiritalibus spiritalia conparans indissolubile esse, sicuti et multa sunt alia. nam et Mathusalam quattuordecim annos post diluuium uixisse scribitur, nec tamen arcam ingressus est cum Noe; et, cum ipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem redigent eos et adfligent eos et humiliabunt eos quadringentis annis, postea Moyses scribit in Exodo: Aegypti. Agar quoque Ismaelem quasi lactantem et tenerum portat in humeris, cum XVIII ferme et amplius reperiatur annorum, ut ridiculum sit tam grandem juvenem matris sedisse cervicibus. Roboam autem filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et regnavit in Jerusalem annis sexdecim: cum utique pater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ uͦ tllam pio aignorem dusputationis nt̃t confadulla¬
tionẽ fore. gua si descripturis sermoctiem int nos. i ut
ego introgem tu respondeas. qua uita inhac luce. na puto
io cundius. quo anime pabulo omm̃a mella suꝑant᷑. Quam
auica inquit ꝓpt̃a guitut meo eloguia tua. suꝑ mei orinio.
Nam cũ ioctes ut ait p̃cipuus orator honint abcniis aintt¬
ramus ꝙ logui possumts qua laude dignis est. qui in ea re
ectos fuꝑat inqua homines bestias anteceilunt: Aecingait
ut nec proposita solutionẽ desiderent. nec eptt breuitatẽ.
fatee quiꝑe tibi eos quos mͥ iam pridsc̃ defide lactantuiat¬
umntle tpatia uersiũ tenduntut: et caro de nt̃o doginate ais¬
putant. Quo situt legenti fastidiũ generet longitudo: celi
qua breuia st̃. seolasticis magis ant apta qua nobis. demcis
& regionũ fituice pbylosopbis aispuitantib. Iiogib.¬

Expanded text:
Neque vero ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam si de Scripturis sermocinemur inter nos: id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita, in hac luce nihil puto jucundius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestias antecellunt? Accingere ut nec proposita solutionem desiderent, nec epistola brevitatem. Fateor quippe tibi, eos quos mihi jam pridem Lactantii dum spatia tenduntur et raro de nostro dogmate disputant; quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo et, si qua breuia sunt, scolasticis magis sint apta quam nobis de metris et regionum situ et philosophis disputantis.
Abbreviated transcription (Latin):
nedo uiatar ptł gessus. Quidã septimũ annũ remissionis.
et quinq̃ g simi iubele et quadringentesimũ ⁊ nonagesimaũ
⁊ qd uolinc intelligi septiages septiis. multis modis int̾pretan¬
tuni alserntes obfanc causam qui nqͣgesimi. et giingentesims
nometi serate in cuian giio politũ aeoitorẽ. & grunqͣ gesimã
psalinũ penitentie. que septẽ conficit᷑ ebdomadib ⁊ ipͥncipi¬
um ogdoacis crumpit. Uerũ ne longius sermo procedat
hue us ꝙ siaꝑ hos locutũ me cõ suficat quia e ex his queres¬
ꝑsimis angentẽ tib ans putationis siluã poteris ipse confice:
sceni ougeñe auodecimũ at ĩ ciũdeci mũ ingenesi libtũ
urhao antũ quedione dictass. Explic̃ epla. Introgatio

Expanded text:
d videar praetergressus. Quidam septimum annum remissionis, et quinquagesimum jubilaei, et quadringentesimum nonagesimum, quod volunt intelligi septuagies septies, multis modis interpretantur, asserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrati in Evangelio positum debitorem, et quinquagesimum psalmum paenitentiae, qui septem conficitur septimanis et in principium ogdoadis erumpit. uerum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his, quae respersimus, ingentem tibi disputationis siluam poteris ipse conficere sciens Origenem duodecimum et tertium decimum in Genesim librum de hac tantum quaestione dictasse.
Abbreviated transcription (Latin):
ane con sietudini ponamis ȩxemplũ. Loquat᷑ int̃ uerba¬
seruis ad anm. Qa incend domũ tuam &e umu̾sã subs¬
tantiam tuam dissipaui int̾fice me: dñsq respondeat.
Nsonut uis morieris. et fines morte supplicia: ucrũ longo
tempore eustodicris ad utã. &x tam infelicit᷑ ibacluce nͥ¬
saberis. ut quicũq te occiderit benefictũ prestt occiso:
aũ te ae tam muliis liberet cruciatib. Et scãm septua¬
quita quide editionẽ. hic nobis uidẽt sensus. De coautẽ¬

Expanded text:
anae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur intanae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur intservus ad dominum: quia incendi domum tuam, et universam substantiam tuam dissipavi, interfice me. Dominusque respondeat: Non ut vis, morieris, et finies morte supplicia; verum longo tempore custodieris ad vitam, et tam infeliciter in hac luce versaberis, ut quicumque te occiderit, beneficium praestet occiso: dum te de tam multis liberet cruciatibus. Et secundum Septuaginta quidem editione