comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transfugerant ad eũ. & suꝑfluos
uulgi qui remanserant transtu¬
lit nabuz ardan magister militũ
in babilonem. Et de plebe paupe¬
rum qui nichil penitus habebant
dimisit nabuz ardan magister mi¬
litũ in terra iuda: & dedit eis uine¬
as. & cisternas in die illa. Frecepe¬
rat autẽ nabugodonosor rex ba¬
bilonis de iheremia nabuzardan
magistro militiȩ dicens. tolle illũ
& pone suꝑ eũ oculos tuos. nichilq
ei mali facias: sed ut uoluerit faci¬
esei. Disit ergo naburardan prin¬
ceps militiȩ: & nabii. & sesban. et
rabsares. & neregel. & sereser. & reg¬
mag. & om̃s optimates regis babi¬
lonis miserunt. & tulerunt ihere¬
miam de uestibulo carceris: et

Expanded text:
nsfugerant ad eum et superfluos vulgi qui remanserant transtulit Nabuzardan magister militum in Babylonem et de plebe pauperum qui nihil penitus habebant dimisit Nabuzardan magister militum in terra Iuda et dedit eis vineas et cisternas in die illa praeceperat autem Nabuchodonosor rex Babylonis de Hieremia Nabuzardan magistro militiae dicens tolle illum et pone super eum oculos tuos nihilque ei mali facias sed ut voluerit sic facies ei misit ergo Nabuzardan princeps militiae et Nabu et Sesban et Rabsares et Neregel et Sereser et Rebmag et omnes optimates regis Babylonis miserunt et tulerunt Hieremia
Abbreviated transcription (Latin):
tis: & ipsa est uirtus. & ꝑ ipsam
regunt᷑ infirmi a firmis. der¬
ra a cȩlo: populi a sedib Ideo fi¬
at pax in uirtute tua. fiat in
dilectione tua. & ꝑ istam uirtu¬
tem. per istam dilectionẽ. ꝑ istã
pacem fiat abundantia in tur¬
rib tuis: id est in excelsis tui.
Pauci enim sedebunt in iudicio:
sed multi ad dexteram positi fa¬
ciunt popłm cruitatis illiꝰ. Mul¬
tienĩ ꝑtinebunt ad singłos quõ¬
q excelsos. a quib recipiant᷑ in
tabernacula ȩterna: & erit ab¬
undantia in turrib eius. Pleni¬
tudo autẽ deliciarũ. & suffici¬
entia diuitiarũ. ipse d̾s. ipse id¬
ipsũ. ipse cuius participatio est
ciuitatis in idipsũ. ipsa erit ha
bundantia nr̃a. Sed unde: Per
caritatem: hoc est ꝑ uirtutem.
In quo ẽ autẽ caritas fr̃es: Qui
non sua querit in hac uita. Au¬
di apłm habentẽ caritatẽ: ait.
Placete hominib ꝑ om̃ia: sicut
& ego om̃ib per om̃ia placeo.
Ubi est gͦ quod dixisti. si ad

Expanded text:
tis, et ipsa est virtus, et per ipsam tis, et ipsa est virtus, et per ipsam reguntur infirmi a firmis, terra a coelo, populi a sedibus; ideo, «Fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua. Et per istam virtutem, per istam dilectionem, per istam pacem, fiat «abundantia in turribus tuis:» id est, in excelsis tuis. Pauci enim sedebunt in judicio; sed multi ad dexteram positi facient populum civitatis illius. Multi enim pertinebunt ad singulos quosque excelsos, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna; et erit abundantia in turribus ejus. Plenitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idipsum, ipse cujus participatio est civitatis in idipsum: ipsa erit et abundantia nostra. Sed unde? Per charitatem, hoc est, per virtutem. In quo autem est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia uirtus tua. dilectio tua. Au¬
di cantica canticoꝵ. Nalida est
sicut mors dilectio. Magnũ uer¬
bũ fr̃es: ualida ẽ sicut mors di¬
lectio. Magnificentius exprimi
ñ potuit fortitudo caritatis. qͣm
ut diceretur. ualida ẽ sicut mors
dilectio. Quis enim resistit mor¬
ti : fr̃es: intendat caritas uestra.
Resistitur ignib. undis. ferro:
resistit᷑ potestatib resistit᷑ regib.
Uenit una mors. Quis ei resistit.
Nichil illa fortrus. pterea ui¬
rib eius caritas comparata est:
& dictũ est. ualida est sicut mors
dilectio. Et quia ipsa caritas occi¬
uit quod fuimus. ut simus
quod ñ eramtis: facit in nobis
quandã mortẽ dilectio. Ipsa
morte mortuus erat qui dice¬
bat. Mundus michi crucifixus ẽ:
& ego mundo. Ipsa morte mor¬
tui erant: quib dicebat. Mortui
enim estis: & uita ũra abscon¬
dita ẽ cum xp̃o in deo. Ualida
est sicut mors dilectio. Si gͦ uali¬
da est. fortis ẽ & magnȩ uirtu¬

Expanded text:
quia virtus tua, dilectio tua. Auquia virtus tua, dilectio tua. Audi Cantica canticorum: «Valida est sicut mors dilectio» . Magnum verbum, fratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut mors dilectio.» Quis enim resistit morti, fratres? Intendat Charitas vestra. Resistitur ignibus, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihil illa fortius. Propterea viribus ejus charitas comparata est, et dictum est, «Valida est sicut mors dilectio.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . «Valida est sicut mors dilectio.» Si ergo valida est, fortis est et magnae virtu
Abbreviated transcription (Latin):
bent inuenire que sunt ad pacẽ¬
iherłm. Sed que sunt ad pacem
iherłm: Et habundantia inqͥt
his qui diligunt te. Ad ipsam
dantia est his qui diligunt eã:
abuncdantia ex inopia. Hic ino¬
pes. ibi abundantes. hic infir¬
mi. ibi firmi: hic egeni.ibi di¬
uites. Unde facti diuites: Quia
dederunt hic qd̵ acceperunt a d̾o
ad tempus: & acceperunt ibi qd̃
postea d̃s retribuet in eternũ.
Hic fr̃es mei: & diuites pauꝑes
sunt. Bonũ est diuiti: ut agno¬
scat se pauꝑem. Si enim plenũ
se putat: tumor est ille ñ pleni¬
tudo. Agnoscat se manem: ut
possit impleri. Qui habet aurũ:
quid nondũ habet: Nitam et̃¬
nam. Attendat quid habeat:
& uideat quid ñ habet. Fr̃es. ex
eo quod habet det: ut accipiat
qd̾ non habet. Emat ex eo quod
habet: illud qd̃ non habet. E ab¬
undantia his qui diligunt illũ.
ut ciuitas. cuiꝰ participatio tua
in id ipsũ: fiat pax in uirtute
tua. fiat pax in dilectione tua:

Expanded text:
bent invenire quae sunt ad pacebent invenire quae sunt ad paceJerusalem.» Sed quae sunt ad pacem Jerusalem? «Et abundantia,» inquit, «his qui diligunt te.» Ad ipsam dantia est illis qui diligunt eam. Abundantia ex inopia: hic inopes, ibi abundantes; hic infirmi, ibi firmi; hic egeni, ibi divites. Unde facti divites? Quia dederunt hic quod acceperunt a Deo ad tempus, et acceperunt ibi quod postea Deus retribuet in aeternum. Hic, fratres mei, et divites pauperes sunt. Bonum est diviti ut agnoscat se pauperem: si enim plenum se putat, tumor est ille, non plenitudo. Agnoscat se inanem, ut possit impleri. Quid habet? Aurum. Quid nondum habet? Vitam aeternam. Attendat quid habeat, et videat quid non habeat. Fratres, ex eo quod habet, det, ut accipiat quod non habet; emat ex eo quod habet, illud quod non habet. «Et abundantia his qui diligunt te.» 12ut civitas, cujus participatio tua in idipsum, «fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua;
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã meam. & si tradidero
corpus meũ ut ardeam. caritatẽ
autẽ non habeam: nichil michi
ꝓdest. Si autẽ sit sola caritas que
non inueniat qd̃ distribuat pau¬
peribus: diligat. solũ aquȩ calieẽ
frigidȩ det: tantũ illi imputa¬
bitur quantũ zacheo: qui dimi¬
diũ patrimonii donauit paupe¬
rib Quare hoc: Iue tam mocti¬
cũ dedit. ille tam multũ dedit.
& tantũ illi imputabit᷑: Tantũ
plane. Impar enim facultas: sed
ñ impar caritas. Illi gͦ interrogãt
uos: cogitate quid estis. Iam ecce
dictũ est nobis: in domũ dñi ibi¬
mus. Iocundati sumus certe in his
qui dixerunt nobis: in domũ dñi
ibimus. Uidete ergo si imu.
Non enim pedib imus: sed affec¬
tib Uidete si imus. In terroget
se unusquisq ur̃m qualis est
erga pauperem sc̃m. erga indi¬
gentem frẽm: qualis est erga
indigentem mendicũ. Tideat
si uiscera eius non sunt angusta.
quia interrogare te habent sede̾
que sedebunt in iudicrũ. & de¬

Expanded text:
substantiam meam, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Si autem sit sola charitas, quae non inveniat quod distribuat pauperibus, diligat: solum calicem aquae frigidae det ; tantum illi imputabitur, quantum Zacchaeo qui dimidium patrimonii donavit pauperibus . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11. Illi ergo interrogant; vos cogitate quid estis. Jam ecce dictum est nobis, «In domum Domini ibimus.» Jucundati sumus certe in his qui dixerunt nobis, «In domum Domini ibimus.» Videte ergo si imus. Non enim pedibus imus, sed affectibus. Videte si imus; interroget se unusquisque vestrum qualis est erga pauperem sanctum, erga indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et de
Abbreviated transcription (Latin):
pagani & iudei. & om̃s iniqui cre¬
ount: hoc om̃s credunt. quia mor¬
tuus est. Fides xp̃ianoꝵ: resurrectio
xp̃i est. Hoc ꝓ magno habemus:
quia credimus resurrexisse. Ergo
tunc se uoluit uideri cũ transi¬
ret: hoc ẽ cũ resurrexisset. Tunc
in se uoluit credi cũ transiret:
quia traditus ẽ ꝓpter delicta nr̃a:
& resurrexit ꝓpter iustificationẽ
nrãm. Et ipsam fidem in resur¬
rectionẽ xp̃i maxime cõmenda¬
uit apłs. Audi enim. Si credide¬
ris incorde tuo quia d̃s eũ susci¬
tauit a morturis: saluus eris. Non
dixit si credideris in corde tuo qͥa
iudei & om̃s inimici eius credi¬
derunt: sed ait. si credideris in
corde tuo quia d̃s illũ suscitauit
a mortius: saluus eris. Hoc crede¬
re. hoc est esse isrł: hoc est uidere
om̃. Quãuis adhuc posteriora eiꝰ.
tamen cũ credideris in posteriora¬
eius: ꝑuenies ad uisionẽ faciei.
Quid est hoc: Cũ credideris in
id qd̾ posterius ꝓ te factus est xp̃c:

Expanded text:
Pagani, et Judaei, et omnes iniqui crePagani, et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides Christianorum, resurrectio Christi est; hoc pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset. Tunc in se voluit credi, cum transiret; quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Et ipsam fidem in resurrectionem Christi maxime commendavit Apostolus: ait enim, «Si credideris in corde tuo quia Deus eum suscitavit a mortuis, salvus eris» . Non dixit, Si credideris quia mortuus est Judaei, et omnes inimici ejus crediderunt: sed ait, «Si credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris.» Hoc credere, hoc est esse Israel, hoc est videre Deum: quamvis adhuc posteriora ejus, tamen cum credideris in posteriora, pervenies ad visionem faciei. Quid est hoc? Cum credideris in id quod posterius pro te factus est Christus;
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Quid est isrł. Int̃pretatur
uidens dm̃. &e quomodo iudet᷑
deus: Primo per fidem: postea
per speciem. Si ꝑ speciem nondũ
potes: ꝑ fidem uide. Si eius faciẽ
tridere non potes. q̃m ibi species:
posteriora eius uide. Hoc dictũ ẽ
moysi a dño. Non potes uidere
faciem meã: posteriora autẽ mea
uidebis cũ transiero. Expectas
forte ut transeat: iam transiit.
Tuuide posteriora eius: ubi tͣn¬
siit. Audu ohem. Cũ uenisset
inquit hora ut transiret de mũ
fecit pascha. Pascha autẽ: transi¬
tus interp̃tatur. Nam uerbũ ẽ
hebreũ. & putant homines gre¬
cũ esse quasi passionem: sed ñ est.
Adiligentiorib & doctioribus
inuentũ est. quia pascha hebre¬
um uerbũ est: & non interp̃tat᷑
passionem sed tranfitũ. Per pas¬
sionem enim transiit dñs a mor¬
te ad uitam: & fecit nobis uiam
credentib in resurrectionẽ eius.
ut transeamus & nos de morte
ad uitam. Non magnũ est cre¬
dere: quia mortuus ẽ xp̃c. Hoc &

Expanded text:
Israel? Israel interpretatur Videns Deum. Et quomodo videtur Deus? Primo per fidem, postea per speciem. Si per speciem nondum potes, per fidem vide. Si faciem ejus videre non potes, quoniam ibi species; posteriora ejus vide. Hoc dictum est Moysi a Domino: «Non potes videre faciem meam, posteriora mea videbis, cum transiero» . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret de mundChristus jam fecit Pascha. Pascha autem Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passionem, sed non est. A diligentioribus et a doctioribus inventum est quia Pascha hebraeum verbum est; et non interpretantur passionem, sed transitum. Per passionem enim transiit Dominus a morte ad vitam; et fecit nobis viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia mortuus est Christus: hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
quã ipsis sedib ait. Int̾rogate
que ad pacem sunt iherłm. O
uos sedes quiiam sedetis ut iu¬
dicetis. & facti estis sedes dm̃ iu¬
gantur: int̾rogate inquit quȩ
do quid inuenient: Alios fecis¬
se misccłiam: alios ñ fecisse. Quõ
inuenient fecisse miscłiam. ip¬
sos uocabunt ad iherłm: quia ip¬
sa sunt ad pacem iherłm. Dilec¬
tio fortis res fr̃es: dilectio fortis
res. Uultis uidere. quã sit fortis
uilectio: Quisquis per aliquã
necessitatem ñ potuerit imple¬
re qd̾ iubet d̾̃s: amet illũ qui im¬
plet. & in illo implet. Intendat
caritas ura. Nerbi gr̃a. uxorem
habet quam dimittere ñ po¬
test: oportet ut obtemperet apo¬
stolo dicenti. Uxori uir debitũ
hoc fecerunt. amat eos: & in ip¬
sis implet qd̾ in se ñ potest. fortĩ
res est dilectio. Ipsa est uirtus
ñra. quia si in illa non fuerimuᷤ
nichil ꝓdest quicquid alrud ha¬
buerimus. Si lingius hominũ

Expanded text:
quam ipsis sedibus ait, «Interrogate quam ipsis sedibus ait, «Interrogate quae ad pacem sunt Jerusalem.» O vos sedes, qui jam sedetis ut judicetis, et facti estis sedes Domini jugantur, «Interrogate,» inquit, «quae sunt do quid invenient? Alios fecisse misericordiam, alios non fecisse. Quos invenient fecisse misericordiam, ipsos vocabunt ad Jerusalem; quia ipsa «sunt ad pacem Jerusalem.» Dilectio fortis res, fratres; dilectio fortis res. Vultis videre quam sit fortis dilectio? Quisquis per aliquam necessitatem non potuerit implere quod jubet Deus, amet illum qui implet, et in illo implet. Intendat Charitas vestra. Verbi gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum hoc fecerunt; amat eos, et in ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est virtus tra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimus. «Si linguis hominum
Abbreviated transcription (Latin):
quo non dormit fides: ugilat
xp̃c. Et si forte clormiebat fides
tua. & ideo in ista questione fluc¬
tuabas quasi nauis illa que tem¬
pestatẽ patiebatur: ⁊bi xp̃c dor¬
miebat. Excita xp̃m: & sedabun
estis eccłiȩ: & in eccłia ꝓfecistis. &
in eccłia ꝓficitis qui nondũ ꝓfe¬
cistis: & in eccłia ꝑficiendi estis
qui iam ꝓficitis. Interrogo uos
quid soletis intelligere qd̾ dictũ
est in eugłio. nesciat sinistra
tua quid faciat dextera tua. Hoc
Simul intelligetis & utramq
partem dm̃ fecisse & dexteram
& sinistram: & tamen ñ debet
scire sinistra. quid faciat dexte¬
ra. Sinstra nr̃a dicit᷑: quicquid
temporalit̾ habemus. Dextera
nr̃a dicitur: quicquid nobis
cepit ab illo qui abundauit: ut
fiat inquit equalitas. Ipsa est
pax de qua dicitur. fiat pax in
qm̃ ibi sederunt sedes in iudi¬
cio. sedes suꝑ domũ dauid. id ẽ
suꝑ familiam xp̃i. cui dederũt
in tempore cibaria: statim tan¬

Expanded text:
quo non dormit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntestis Ecclesiae, et in Ecclesia profecistis, et in Ecclesia proficietis qui nondum profecistis, et in Ecclesia proficiendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Homul intelligetis et utramque partem Deum fecisse, et dexteram et sinistram; et tamen non debet scire sinistra quid faciat dextera. Sinistra nostra dicitur, quidquid temporaliter habemus: dextera nostra dicitur, quidquid nobis cepit ab illo qui abundavit, «ut fiat,» inquit, «aequalitas» . Ipsa est pax de qua dicitur, «Fiat pax in «Quoniam ibi sederunt sedes in judicium, sedes super domum David,» id est, super familiam Christi, cui dederunt in tempore cibaria; statim tan
Abbreviated transcription (Latin):
terȩ tuȩ. Quid enim: Dexterã
nr̃am dñs custodit. & sinistrã¬
nr̃am non custodit: Nonne ip¬
se nos totos fecit: Nonne qui fe¬
cit nobis dexteram̃. ipse fecit &
sinistram: Postremo si placuit
dici de dextera sola. quare dixit
suꝑ manũ dextere tuȩ. & non
iam suꝑ dexteram tuã: Cur hoc
diceret: nisi aliquid hic occultũ
quo pulsando ꝑueniremus ab¬
sconderet: Diceret enim. Aut
Uñs custodiet te & nichil adde¬
ret. aut si dexteram addere uo¬
luit. dñs custodit te suꝑ dexterã
tuam.aut certe quia addidit
manũ hoc diceret. dñs custodi¬
et te suꝑ manũ dexterã ⁊iam:
non suꝑ manũ dextere tuȩ Qd̃
uñs ipse suggerere dignatur:
promam uobis. Qui & in uob̃
habitat. sine dubio facit uos ap¬
ꝓbare uerũ esse qd̾ dico. Nam
quid dicturi sumus ignoratis.
sed cũ dixerimus non ab ipsis
nobis uobis ostendemus uerũ
agnoscetis. nisi demonstrante
illo qui in uobis habitat. quan¬

Expanded text:
terae tuae.» Quid enim? dexteram terae tuae.» Quid enim? dexteram nostram Deus custodit, et sinistram non custodit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne qui fecit nobis dexteram, ipse fecit et sinistram? Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dixit, «super manum dexterae tuae,» et non jam, super dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexterae tuae.» Quod Dominus ipse suggerere dignatur, promam vobis; qui et in vobis habitat, sine dubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quan
Abbreviated transcription (Latin):
dormitabit neq dormiet: qui cu¬
stodit isrł. Adhuc forte queris car¬
nali sensu. Quis est qui non dor¬
mitauit neq obdormmiet: Qe cũ
queris inter homines falleris:
nũquam inuenturus es. Noli gͦ
p̃sumere de quoquã homine: om¬
nis homo dormit & dormitabit.
Quando dormitat: Cum portat
carnem infirmitatis. Quando
dormiet: Cũ fuerit mortuus.
Noli ergo p̃sumere de homine.
Potest dormitare mortalis: dor¬
mit moriens. Noli querere in¬
cer homines. Et quis inquis¬
custodiet me: Qui ñ dormmi¬
tat. neq dormiet. Audi quid se¬
quitur. Dñs custodit te. Non gͦ
homo dormitans & doriniens:
sed dñs custodit te. Quomͦ te
custodit: Dñs tegumentũ tut̃i:
super manũ dexterȩ tuȩ Eia fra¬
tres intelligamus adiuuante.
dño. quid sibi uelit. dñs tegu¬
mentũ tuũ suꝑ manũ dexterȩ
tuȩ. Uidetur enĩ michi habere
sensũ occultũ. quare ñ dixerit
uñs custodit te absolute & simpli¬
citer. sed addidit. suꝑ manũ dex¬

Expanded text:
dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensu, Quis est, qui «non dormitabit, neque obdormiet?» Et cum quaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es. Noli ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormitabit. Quando dormitat? Cum portat carnem infirmitatis. Quando dormiet? Cum fuerit mortuus. Noli ergo praesumere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. Noli quaerere inter homines. 7. custodiet me, qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo te custodit? «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Eia, fratres, intelligamus adjuvante Domino quid sibi velit, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Videtur enim mihi habere sensum occultum, quare non dixerit, «Dominus custodiet te,» absolute et simpliciter; sed addidit, «super manum dex
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. Uixerat autẽ ille. Nũquid
in potestate mea est: ut ñ dor¬
mitet qui custodit me: Nolo ut
non dormiat: neq dormitet.
Ergo illũ tibi elige qui non dor¬
mit neq dormitabit: & ñ mo¬
uebitur pes tuus. Deus nũquã
est dormiens. Si uis habere cui¬
stodem non dormientem: dm̃n
elige custodem. Non des ad mo¬
uendũ pedem meũ: dicis tu. Be¬
ne. optime. sed ille dicit tibi: neq
dormitet qui custodit te. Tu for¬
te conuersurus te eras ad homi¬
nes custodes: & dicturus. Quem
sũ inuenturus non dormientẽ:
Quis homo ñ dormitauit: Quẽ
inuenio: Quo ibo: Quo reuer¬
tar: Ille tibi ostendit. Ecce non
dormitabit neq dormiet: qui
custodem ñ dormientẽ neq dor¬
mitantẽ: Ecce ñ dormiet neq

Expanded text:
 Dixerit autem ille: Numquid in potestate mea est ut non dormitet qui custodit me? Volo ut non dormiat, neque dormitet. Ergo illum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet qui custodit te.» Tu forte conversurus te eras ad homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodem non dormientem neque dormitan
Abbreviated transcription (Latin):
& d̃s erat uerbũ. Posteriora eius
que sunt: & uerbũ caro factũ ẽ.
& habitauit in nobis. Cũ ergo cre¬
dis in hoc quod ꝓ te factũ est uer¬
bũ. & resurrexit in carne. ne tu
de tua carne desperares: efficeris
isrł. factus autẽ cũ fueris isrł: ñ
uormitabit neq obdormiet qui
custodit te: quia iam isrł es. & au¬
uisti in psalmo. Ecce ñ dormita¬
bit neq obdormiet: qui custodit
isrł. xp̃c enim ipse dormiuit: sed
resurrexit. Quid enim ait ipse
in psalmo: Ego dormiui: & som¬
nũ cepi. Nũquid remansit in sõ¬

Expanded text:
 Deus erat Verbum.» Posteriora ejus quae sunt? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Cum ergo credis in hoc quod pro te factum est Verbum, et resurrexit in carne, ne tu de tua carne desperares, efficeris Israel. Factus autem Israel cum fueris, non dormitabit, neque dormiet, qui custodit te; quia jam Israel es, et audisti in Psalmo, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Christus enim ipse dormivit, sed resurrexit. Quid enim ait ipse in psalmo? «Ego dormivi, et somnum cepi.» Numquid remansit in som
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iste audiens ut ascenclat¬
& non cadat. ut a conualle plo¬
rationis ꝓficiat: non in tumo¬
re superbie deficiat. ait do. Non
des ad mouendũ pedem meũ.
Et dñs illi. Neq dormitet qui
custodit te. Intendat caritã ur̃a.
Quasi ia senten. a facta ẽ ex

Expanded text:
ergo iste audiens ut ascendat etergo iste audiens ut ascendat et non cadat, ut a convalle plorationis proficiat, non in tumore superbiae deficiat, ait Deo: «Ne des ad movendum pedem meum.» Et Deus illi: «Neque dormitet qui custodit te.» Intendat Charitas vestra. Quasi una sententia facta est ex
Abbreviated transcription (Latin):
fons. Sed unde bibunt: Sub teg¬
mine alarũ tuarũ sperabunt.
Si sub alis: humiles sunt. Qua¬
re: Quia apud te est inquit
fons uitȩ. Non ergo a se irrigan¬
tur fontes: sicut a se non illumi¬
nantur montes. Nam uide quid
sequitur. In lumine tuo uidẽ¬
bimus lumen. Si ergo in lumi¬
ne ipsius uidebimus lumen:
quis cadit a lumine. nnsi cui ip¬
se non est lumen: Et si uoluerit
sibi esse lumen:ipse cadit a lu¬
mine quo illuminat᷑. Ideo scienꝰ
non cadere nisi eũ qui sibi uult
lucere: cũ sit per se denebrȩ: sta¬
tam subiecit. Non ueniat mi¬
chi pes superbie: & manus pec¬
catoꝵ non moueat me. id ẽ uni¬
tatio peccatoꝵ non moueat me
ut cadam a te. Quare timinsti
& dixisti: ñ ueniat michi pes su¬
ꝑbiȩ  Seguritur. Ibi ceciderunt
om̃s qui operant᷑ iniquitatem.
Quos modo uides operari ini¬
quitatẽ: iam damnati sũt. Sed
ut damnarent᷑: ibi ceciderunt᷑.
cũ illis uenit pes suꝑbiȩ. Recte

Expanded text:
fons. Sed unde bibunt? «Sub tegfons. Sed unde bibunt? «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub alis, humiles sunt. Quare? «Quia apud te,» inquit, «fons vitae.» Non ergo a se irrigantur montes, sicut a se non illuminantur montes. Nam vide quid sequitur: «In lumine tuo videbimus lumen.» Si ergo in lumine ipsius videbimus lumen, quis cadit a lumine, nisi cui ipse non est lumen? Et qui voluerit sibi esse lumen, ipse cadit a lumine quo illuminatur. Ideo sciens non cadere nisi eum qui sibi vult lucere, cum sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me:» id est, imitatio peccatorum non moveat me, ut cadam a te. Quare timuisti, et dixisti, «Non veniat mihi pes superbiae?» Sequitur, «Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem» . Quos modo vides operari iniquitatem, jam damnati sunt: sed ut damnarentur, ibi ceciderunt, cum illis venit pes superbiae. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
aut lapsus cadas: dic qđ̃ sequitur.
s Non des ad mouendũ pedem tu¬
um. Unde mouent᷑ pedes: Un¬
de motus est pes illi qui erat in
paradiso: Sed prius attende un¬
de motus est illi qui erat int an¬
gelos. & moto pede cecidit: & de
angelo factus est diabolus. Moto
enim pede cecidit. Quare: Un¬
de cecidit: Superbia cecidit. Non
ergo mouet pedem superbia: ni¬
si ad runam. Non mouet pedẽ:
nisi suꝑbia. Ad ambulandũ &
dendũ suꝑbia moriet. Ideo & ille
quid dicit in psalmo: filii autẽ
hominũ: sub teginine alarũ tu¬
arũ sperabunt. Si sub tegmrine:
semꝑ humiles. semꝑ de deo spe¬
rantes: semꝑ de se non p̃sumentes.
Sub tegmine alarũ tuarũ spera¬
bunt. Non enim a se saciant᷑: ut
beati sint. Sed quid sequit᷑ : In e¬
briabunt᷑ ab ubertate domus tuȩ:
& torrente deliciarũ tuarũ pota¬
bis eos. Ecce sicientes: ecce inebria¬
ti. Ecce siciunt: ecce bibunt. Sed
non a se bibunt: nec ipsi sibi sũt

Expanded text:
aut lapsus cadas, dic quod sequitur, aut lapsus cadas, dic quod sequitur, «Ne des ad movendum pedem meum.» Unde moventur pedes? Unde motus est pes illi qui erat in paradiso. Sed prius attende unde motus est illi qui erat inter Angelos, et moto pede cecidit, et de angelo factus est diabolus: moto enim pede cecidit. Quaere unde cecidit: superbia cecidit. Non ergo movet pedem, nisi superbia: ad ruinam non movet pedem, nisi superbia. Ad ambulandum etdendum superbia movet. Ideo et ille quid dicit in psalmo? «Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub tegmine, semper humiles, semper de Deo sperantes, semper de se non praesumentes. «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt:» non enim a se satiantur ut beati sint. Sed quid sequitur? «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos.» Ecce sitientes, ecce inebriati; ecce sitiunt, ecce bibunt: sed non a se bibunt, nec ipsi sibi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicatȩ sunt scripturȩ. patuerũt
omina sacramenta: conscissũ ẽ
uelum. patuit secretũ templi. Iã
tandem leuent oculos in monteᷤ.
unde ueniet auxiliũ illis. Hoc
enim p̃cipit iste psalmus scđs de
his qui inscribunt᷑ canticũ gra¬
uuũ. Sed non rursus p̃sumant
de montib. quia ipsi montes non
a se lucent: sed ab illolucent. de
quo scriptũ est. Erat lumen ue¬
rũ:quod illuminat omnẽ ho¬
minẽ uenientem in hunc mun¬
uum. Montes possunt intelligi
homines magni. homines clari.
Ꝙ quis maior ioħe baptista: Hi¬
des certe istũ magnũ montẽ lu¬
cen tem: audi confitentẽ. Quid
confitentẽ: Nos om̃s inquit de
plenitudine eius accepimus.
De cuius ergo plenitudine acce¬
perunt montes. ab illo est tibi
auxiliũ: ñ a montib. In quos ta¬
men nisi leuaueris oculos ꝑscrip¬
turas: non admoueberis ut ab il¬
lo illumineris. Canta ergo qd̃ se¬
quitur. Siuis audire ut firmis¬
sime ponas pedes in gradib ne
in illa ascensione aut fatigeris

Expanded text:
dicatae sunt Scripturae, patuerunt omnia sacramenta, conscissum est velum , patuit secretum templi: jam tandem levent oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui inscribuntur, «Canticum graduum.» Sed non rursus praesumant de montibus; quia ipsi montes non a se lucent, sed ab illo lucent de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt intelligi, homines magni, homines clari. Et quis major Joanne Baptista? des certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperunt montes, ab illo est tibi auxilium, non a montibus; in quos tamen nisi levaveris oculos per Scripturas, non admoveberis ; ut ab illo illumineris. 5. «vers.» 3. Canta ergo quod sequitur: si vis audire ut firmissime ponas pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris,
Abbreviated transcription (Latin):
enim uos filii lucis estis: & filii
diei. Ideo dñs cũ diceret timen¬
dai esse horam sicut furem:
noctem posuit. Et apłs ita ait.
quia hora dñi sicut fur in noc¬
te ita ueniet. Non uis ut te in¬
ueniat: noli esse in nocte. Quid
est noli esse in nocte: filii lucis
estis. & filii diei: non sumus noc¬
tis neq tenebrarũ. Qui sunt filii
noctis & tenebrarũ: Iniqui im¬
antequam ueniat hora: & dicat
illis apłs. fuistis aliquando tene¬
brȩ: nunc autẽ lux in dño. Sic̃
iste psalmus habet eugilent.

Expanded text:
enim vos filii lucis estis, et filii enim vos filii lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, noctem posuit; et Apostolus ita ait, «Quia hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet.» Non vis ut te inveniat? Noli esse in nocte. Quid est, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, imantequam veniat hora, et dicat illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Sicut iste psalmus habet, evigilent.
Abbreviated transcription (Latin):
tur aduersus humiles: & insul¬
tant scĩs intelligentib angustã
uiam que ducit ad uitam. Tali¬
bus enim ueniet illa hora subito:
quia tales erant in dieb noe. Quo¬
rũ dierũ cõmemorationẽ audi¬
bant. bibebant. nubebant. uxo¬
res ducebant. nouellabant. edifi¬
cabant. donec introiit noe in ar¬
cam: & uenit diluiiũ & ꝑdidit
om̃s. Quid ergo: Om̃s qui ista
qui uxores ducunt. qui nouellãt:
qui edificant: Non. Sed qui de
his p̃sumunt. sed qui ista deo p̃¬
fertint: sed qui ꝓpter hec offende¬
re dm̃ cito parati sunt. At uero
qui istis inanib aut non utunt᷑
aut utunt᷑. tanquã non utentes
plus p̃sumentes de illo qui dedit
quam de his que data sunt. in
telligentes in his eius consolati¬
onem & miscđiam. & non occupa¬
ti donis. ne a donatore ruerent:
imparatos hora illa sicut fur
Talib dixitiapłs. Uos autẽ non
estis in tenebris: ut dies ule uos
tanquã fur comp̃hendat. Om̃s

Expanded text:
tur adversus humiles, et insultur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audibant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit Apostolus: «Vos autem non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gelio audiuit caritas ur̃a. Uide¬
tis certe: quia hora dñi sicut
fur ita in nocte ueniet. Si sciret
inquit pat̾̃familias qua hora
fur ueniret:amen dico uobis
quia non pateretur perfodi pa¬
rietem suũ. Dicitis modo. Quis
ergo nouit qua hora fur ueniet:
quia hora sicut fur erit: Nescis
qua hora ueniat. semꝑ uigila:
ut qd̃ nescis quando ueniat. pa¬
ratũ te inueniat cũ uenerit. Et
ad hoc forte nescis quando uen¬
turus est: ut semꝑ paratus sis.
Illũ enim patremfamilias subi¬
to occupauit illa hora: qui pat̃fa¬
milias suꝑbus significatus est.
Noli uelle esse paterfamilias:
& non de sribito illa hora occupã¬
bit. Et quid ero inquis: Qualẽ
audisti in psalmo: pauꝑ & dolen᷑
ego sum. Si enim pauꝑ & dolens
eris. non eris paterfamilias. quẽ
illa hora subito inueniet: & subi¬
to premet. Patresfamilias enim
sunt illi. qui p̾sumentes de cu¬
piditatib suis & in deliciis huiꝰ
scłi defluentes tument. & erigũ¬

Expanded text:
gelio audivit Charitas vestra! Videgelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus suis, et in deliciis hujus saeculi diffluentes, tument; et erigun
Abbreviated transcription (Latin):
illis enim dictũ est. Euntes ibãt
& flebant: mittentes semina sua.
Hec est conuallis plorationis: u¬
bi aflentib mittuntur semina.
Que sunt autẽ semina: Bona
opera. In ista tribulatione ter¬
rena qui bene operatur in con¬
ualle plorationis. similis ẽ homi¬
ni seminanti per hiemẽ. Num¬
quid frigore ab opere deterret᷑:
Sic pressuris mundi non debe¬
mus abono opere deterreri: quia
uides quid sequit᷑. Euntes in¬
quit ibant & flebant mitten¬
tes semina sua. Ualde miseri:
si semꝑ flebant. Ualde miseri:
si nũquam de lacrimis liberan¬
ui. Sed uide quid sequit᷑. Ueni¬
entes autẽ uenient in exultati¬
one: portantes gremia sua. Ni
chil aliud istis canticis docemur
frẽs: quam ascendere: Sed ascẽ¬
dere in corde. in affectu bono. in
fide. in spe: in caritate: in desi
derio perpeturitatis & uitȩ et̃nȩ
Sic ascenditur. Congruit nos di¬
cere: quoinͦ ascendendum sit.
Quanta t̃ribiliora lecta de eriã¬

Expanded text:
illis enim dictum est, «Euntes ibant illis enim dictum est, «Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est convallis plorationis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua.» Valde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascedere in corde, in affectu bono, in fide, et spe, et charitate, in desderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de Evan
Abbreviated transcription (Latin):
ecundus est iste psalc̃¬
mus eoꝵ quoꝵ titulus
est: canticũ gradiũ.¬
Plures enim sunt sig¬
nificantes ut iam in
primo eoꝵ audistis ascensũ nr̃m
qui fit in corde ad dm̃ in cõual¬
le plorationis: id est ab humili¬
tate contribulationis. Ascensus
enim utilis nobis non potest esse.
nisi primo humiliati a conual¬
le nobis ascendendũ esse memi¬
nerimus. Conuallis enim terrȩ
locus est depressus. Sicut loca ter¬
rȩ alta montes & colles. ita conual¬
lis locus humiliatus. ne dũ pre¬
propere & p̃postere querimus
exaltari: non ascendamus sed ru¬
amus. Docuit autẽ ipse dñs a cõ¬
ualle plorationis ascendendum:
quando ꝓ nobis humiliari usq
ad mortem crucis & pati dignat᷑
est. Hoc exemplũ non relinqua¬
mnus. Istam conuallem ploratio¬
nis: martires intellexerunt. Un¬
de intellexerunt: Unde: Quia
& ipsi de conualle plorationis
ut coronarent᷑ ascenderunt.
Congruit & hodierno diei psal¬
mus iste canticũ gradirũ. De

Expanded text:
ecundus est iste psalmus eorum quorum titulus est, «Canticum graduum.Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest esse, nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalle plorationis ascendendum, quando pro nobis humiliari usque ad mortem crucis et pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus: istam convallem plorationis martyres intellexerunt. Unde intellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle plorationis, ut coronarentur, ascenderunt. 2. Congruit et hodierno diei psalmus iste «Canticum graduum:» de
Abbreviated transcription (Latin):
centia & exulta. Gaude in qͣm
quia ubiq illesa es: ubiq secura.
Si temptaris ꝓficis: si humilia¬
ris erigeris. Si pugnas uincis.
si occideris coronaris. Tu in ser¬
uitute libera es: in periculo tu¬
ta. in custodia leta. Tibi om̃is re¬
atus addicitur: tibi uniuersa
malitia subiugatur. Te poten¬
tes honorant. suspiciunt prin¬
cipes. magnati exquirunt: etiã
illi te non nũquam desiderãt
qui impugnant. Tibi boni pa¬
rent.mali inuident:zelant e¬
muli. inmici succũbunt: nec ũ¬
quã poteris uictrix non esse. eti¬
am si tibi int̾ homines iudex de

Expanded text:
centia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex
Abbreviated transcription (Latin):
ut iustus ꝓbaretur: impius pu¬
niretur. Abstulit om̃ia. secł iob
qui nouerat sinistrã sinistram
esse. & dexteram ñ uisi dexteram¬
esse: quomͦ se tenuit ad dexterã.¬
& exultauit in dño: Consolatus
est damno: quia ñ est passus dã¬
nũ. De interiorib diritiis: dño
plenũ cor habebat. Dñs inquit
dedit dñs abstulit. sicut dño pla¬
cuit ita factum ẽ: sit nom̃ dñi
benedictũ. Hec erat dextera ipsiꝰ.
ipse dñs. ipsa uita eterna. illa lu¬
cis possessio. fons uite: lumen in
lumine. inebriabunt᷑ ab uberta¬
te domus tuȩ: ipsa erat dextera.
Sinistra uero erat ꝓ adiutorio cõ¬
solationis: non ad firmamentũ
felicitatis. Nam felicitas eius ue¬
ra atq germana: d̃s erat. Isti au
rep̃hendit quia his om̃ib abun¬
dabant. sed quia os eoꝵ locutũ ẽ
uanitatem. Quid enim sequit᷑:
Cũ enumerasset copias eoꝵ: ait.
beatũ dixerunt popłm cui hec
sunt. Hec est uanitas qd̾ locutũ

Expanded text:
ut justus probaretur, impius puut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Domino, consolatus est damna, quia non est passus damnum de interioribus divitiis; Deo plenum cor habebat. «Dominus,» inquit, «dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Haec erat dextera ipsius, ipse Dominus, ipsa vita aeterna, illa lucis possessio, fons vitae, lumen in lumine. «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera atque germana Deus erat. Isti autreprehendit, quia his omnibus abundabant, sed quia «os» eorum «locutum est vanitatem.» Quid enim sequitur? Cum enumerasset copias eorum, ait: «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Haec est vanitas quam locutum
Abbreviated transcription (Latin):
mus. non quia a deo ñ accepert̃
etiam que temporalit̃ posside¬
bant. secl quia solam ipsam pu¬
tabant esse beatam uitam: &
nichil aliud reguirebant. Audi¬
de enim quid de illis consequen¬
ter dicit. Quoꝵos locutũ est ua¬
nitatem: & dextera eoꝵ dextera
iniquitatis. Et sequitur. Quoꝵ
filiȩ eoꝵ ornate sicut similitu¬
uo templi. Cellaria eoꝵ plena:
eructantia ex hoc in hoc. Oues
eoꝵ fecunde. multiplicantes in
exitib suis: boues eoꝵ crassȩ. Nõ
est ruma sepis. nec exitus: neq
clamor in plateis eoꝵ. Magnam̃
Posset tamen istam felicitatẽ et
aliquis iustus habere: sicut ha¬
buit iob. Sed iob ꝓ sinistra illã
habebat: ñ ꝑ dextera. Nam dex¬
teram ñ habebat: nisi apud dm̃
ꝑpetuam & sempit̾nam felicita¬
tem. Ideo concessa est ꝑcutienda
sinistra: & suffecit ei dextera.
Quomͦ ꝑcussa est sinstra: Tẽp¬
tationib diaboli. Abstuilit subi¬
to diabolus ꝑmissus quidẽ a do

Expanded text:
mus; non quia a Deo non acceperant mus; non quia a Deo non acceperant etiam quae temporaliter possidebant, sed quia ipsam solam putabant esse beatam vitam, et nihil aliud requirebant. Audite enim quid de illis consequenter dicit: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Et sequitur: «Quorum itae et ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor in plateis eorum. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
loco accedit structura felicitatis ꝑ¬
petue. Uidete ergo quare dicti st̃
carbones. quia qui se conuertunt
ad dm̃: de mortuis reuiuiscunt.
Carbones autẽ quando incendun¬
tur: antequã accẽderent᷑ extincti
etermũ & incõmutabile dñs
pollicetur.Si autẽ ille qui da¬
bit eternã uitam ipse &e de ip¬
sis temporalib consolatur pre¬
sentem uitam: ipse fecit dexte¬
ram qui &e sinistram. Dicit de
quib dam psalmus apud dauid.
Quoꝵ os locutũ est uanitatem:
& dextera eoꝵ dextera iniquita tiꝰ
Inuenit gͦ quosdam quos repre¬
hendit. qui dexterã ueram ꝓ sim¬
stra habebant: & ueram sinistrã
uexteram sibi fecerunt. Qui sĩt
isti.exponit consequent̃. Omnis
homo qui felicitatẽ non pritat
esse hominis nisi solũ in istis tẽ¬
poralib facultatib & deliciis. &
affluentia & copia mundi huiꝰ:
iste ẽ stultus atq peruersus. qui
sinistram facit sibi dexterã. Ta¬
les illi erant de quib dicit psal¬

Expanded text:
loco accedit structura felicitatis ploco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstinctieternum et incommutabile Dominus pollicetur. Si autem ille qui dabit aeternam vitam, ipse et de istis temporalibus consolatur praesentem vitam, ipse fecit dexteram et sinistram. Dicit de quibusdam psalmus apud David: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Invenit ergo quosdam quos reprehendit, qui dexteram veram pro sinistra habebant, et veram sinistram dexteram sibi fecerant: qui sint isti exponit consequenter. Omnis homo qui felicitatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui sinistram sibi facit dexteram: tales illi erant de quibus dicit psal
Abbreviated transcription (Latin):
peres non possunt: Sed ego in qͥt
multũ peccaui: & multũ peccator
sum. Numerant᷑ etiam qui mul¬
cũ peccauerunt: & eo ampliꝰ ama¬
uerunt qd̃ plura illis dimissa sũt:
quomͦ dictũ est in eugłio. cui mo¬
dicũ dimittit᷑: modicũ diligit. Cũ
ergo fuerint ista enumerata. & no¬
minatim dicti fuerint homines
qui potuerunt: ille sagitta accepta
in corde. acced entib etiam carboni¬
biis desolati. Is: desolatur in illo co¬
latur: Ad desolationem ꝑducitur.
Erant autẽ in illo multa que ma¬
le fronduerant. multe carnales co¬
gitationes: seculares multi amores.
Ipsi ur̃untur carbonibꝰ desolatoriis:
ut fiat purus locus desolatus: in cu¬
ius loci puritate faciat d̃s edificiũ
suũ. quia facta fuerat ibi ruina di¬
aboli: & edificatur ibixp̃c. Nam
quam diu manet ibi diabolus: ñ
potest edificari. xp̃c. Accedunt car.¬
bones desolatorii. ut deiciant quod
male fuerat edificatũ: & desolato

Expanded text:
peres non possunt? Sed ego, inquit, peres non possunt? Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in illo telatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Ꝙ nemo pulchrius sagittat ad
amorẽ. quam qui uerbo sagittat:
immo sagitat cor amantis. ut ad¬
iuuet amantẽ. Sagittat: ut faciat
amantem. Sagitȩ autẽ sunt: cũ
agimus uerbis. Carbones autẽ. ua¬
agere: & exemplis agendũ est. Exẽ¬
pla sunt carbones uastatores. Et qua¬
re uastatores dicunt᷑: Breuit̃ accipi¬
at caritas urr̃a primo: quomodo exẽ¬
plis agendũ sit. Uidete. Lingua
ubdola nil sic nouit dicere quo ma¬
gis subdola est: nisi uide ne ñ possiˢ
umplere. Multũ est hoc a te aggre¬
ui. Accepisti tu p̃ceptum eugłicũ.
habes sagittam: sed carbones nondũ
habes. Timendũ nẽ sola non uale:¬
at aduersus linguã dolosã. Sunt
& carbones: ut puta incipit enim
tibi dicere ds. Tu non potes: qua¬
re ille potest: Quare alter potuit:
Nũquid tu delicatior es illo sena¬
tore: Nũquid tu infirmior es illo.
aut illo. in ualitudine: Nũquid
tu infirmior es feminis: feminȩ
potuerunt: uiri non possunt :

Expanded text:
rem; et nemo pulchrius sagittat ad rem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vaagere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt?