comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex comfpiracione senatus ip̃o q iam mario consule qr tueri
nron poterat aduerso duecte in foro a cies ex pulsus inde
capitołium muasit s eũ abruptis inuculis obsideretur
seuatin q ꝑ legatos penitencit fidem faceret ab arce
digressus cum ducibus faction̾is Receptus in curiã est
stremo lmius drusus non tabunatus modo muib¬
s ip̃ius eciam senatus anctoritate totius q italre
sensu casdem leges asserere conatus dũ aliuud captat
ex olio tantũ conflauit incendium ut ne prima illuis
flãma posset susereri et subita morte correptus hereditariũ
in posteros suos bellũ ꝓpagaret Indiciaria lege O.¬
gram diuiserant ppłm Romanũ et bicipitem ex una feeerat
cuictatem equites romam tanta potestate subuxi Et qui
fata fortimas q principũ habecent in mani integceptis
nectegalibus spetulabantur suo ire rem prᶜᵃᵐ Senatus
exilio metelli dampnationt intilii de bilitatus ome decus

Expanded text:
 conspiratione senatus, ipso quoque iam Mario consule, quia tueri  conspiratione senatus, ipso quoque iam Mario consule, quia tueri non poterat, aduerso, directae in foro acies; pulsus inde Capitolium inuasit. Sed cum abruptis fistulis obsideretur senatuique per legatos paenitentiae fidem faceret, ab arce degressus cum ducibus factionis receptus in curiam est. Postremo Liuius Drusus non tribunatus modo uiribused ipsius etiam senatus auctoritate totiusque Italiae consensu easdem leges adserere conatus, dum aliud captat ex alio, tantum conflauit incendium, ut nec prima illius flamma posset sustineri et subita morte correptus hereditarium in posteros suos bellum propagaret. Iudiciaria lege Gracchi diuiserant populum Romanum et bicipitem ex una fecerant ciuitatem. Equites Romani tanta potestate subnixi, ut qui fata fortunasque principum haberent in manu, interceptis uectigalibus peculabantur suo iure rem publicam; senatus exilio Metelli, damnatione Rutili debilitatus omne decus
Abbreviated transcription (Latin):
ccput tabum plebis ꝓcussoribus amo pensatũ est
ithilominne apulenis satuminꝰ gaattanas asstiere
Seges non destitit tantũ aĩorum iunto marius
dabilt᷑ qui nobilititi semꝑ ñmuitus consulatu sno p̃t̾ea
confisus occiso palam comicus annno competitore rabu¬
natus subrogare conatus est in enus locũ. S. gractim
ip̃e se adoptabat cũ tot tantis ꝙ ludibrus exultaret
impnne dogandis graciams legibus sit uehementer
intubuit ut senatum q cogeret in uerba iurare cum
aminẽtibus aqua et ꝑgni interdicturũ se minaretm uiiit
tñ extitit qui mallet exilim Igitur post metelli fugam
omi nobilate ꝑculsa cum iam temiũ annũ dñaretur eo uesane
progressire Ge consulatia ꝙͦ comicia nona cede turbaret quppe
ut satellicam firioris sui clantiam consultin faceret. ⁊.
meninũ competitorem interftti iussit et in eo tumultu regem
ex satellitibus se appellatum letus accepit/ Tum nero Iam¬

Expanded text:
caput tribuni plebis percussoribus auro repensatum. caput tribuni plebis percussoribus auro repensatum. ihilo minus Apuleius Saturninus Gracchanas adserere leges non destitit. Tantum animorum uiro Marius dabat, qui nobilitati semper inimicus, consulatu suo praeterea confisus Occiso palam comitiis A. Ninnio competitore tribunatus subrogare conatus est in eius locum C. Gracchum, ipse se adoptabat. Cum tot tantisque ludibriis exsultaret inpune, rogandis Gracchorum legibus ita uehementer incubuit, ut senatum quoque cogeret in uerba iurare, cum abnuentibus aqua et igni interdicturum minaretur. Vnus tamen exstitit, qui mallet exilium. Igitur post Metelli fugam omni nobilitate perculsa cum iam tertium annum dominaretur, eo uesaniae progressus est, ut consularia quoque comitia noua caede turbaret. Quippe ut satellitem furoris sui Glauciam consulem faceret, C. Memmium competitorem interfici iussit, et in eo tumultu regem ex satellitibus suis se appellatum laetus accepit. Tum uero iam
Abbreviated transcription (Latin):
magr̃atu cogeretir sic triũuiratus ereatus duedendis agis
cũ ad ꝑpetranda cepta die comitiorũ prorogari sibi uelia
imperium obmna nobilium manu eorũ q quos agrs mo¬
uerit cedes a foro cepit Inde cũ in capitolium profugisse
plebem q ad defensio nen salutis sire caput manũ tã¬
gens hortareti prebuit speciem regnũ sibi ⁊ diadema
postentis atq ita duce selpione uasita concitato in
impetu intalunt. G. grattus qui eũ pari tumusti
atq lecore plebem in aiitos a gore accersiet/ et recentẽ
attali hereditatem in alimenta ppło polliceretui Iamꝙ
niiꝰ et potens altero tabuatu seda plebe nolitaret᷑
abro gare auso legibus suis mimitio tribuno fretns¬
comituã manu fatale familie sue capitoliũ iuasit᷑ Inde
pdoximorũ cede de pulsuo cũ se in anentinũ retepisset
nede qͦ obma senatus manu as opimno consule opõssua
est Insultatũ qr mortis reliquũs et od satco sanctum

Expanded text:
magistratu cogeretur. Sic triumvir creatus dividendis agris, magistratu cogeretur. Sic triumvir creatus dividendis agris, cum ad perpetranda coepta die comitiorum prorogari sibi vellet imperium, obvia nobilitas manu eorum, quos agris moverat. Caedes a foro coepit; inde cum in Capitolium profugisset plebemque ad defensionem salutis suae manu caput tangens hortaretur, praebuit speciem regnum sibi et diadema poscentis, atque ita duce Scipione Nasica, concitato in impetu incaluit C. Gracchus. Qui cum pari tumultu atque terrore plebem in avitos agros arcesseret, et recentem Attali hereditatem in alimenta populo polliceretur, iamque nimius et inpotens altero tribunatu secunda plebe volitaret, obrogare auso legibus suis Micomitum manu fatale familiae suae Capitolium inuasit. Inde proximorum caede depulsus cum se in Auentinum recepisset, inde quoque obuia senatus manu ab Opimio consule oppressus est. Insultatum quoque mortis reliquiis, et illud sacrosanctum
Abbreviated transcription (Latin):
q in proximos tumulos querendi fuerũt ut uinceren tin
derat fatum insularum Igitui. et cypros receptam
smne bello insulam ueteribus diuitiis habundantem
et ob hoc uenta sacram ꝓtholomens regebat S diniciarũ
tanta fuit fama nec salso ut uictor gentiũ ppło ⁊ donare
confistacionem mandauerit / Et ille quidẽ ad rei famam
ueneno faca precepit / Ceterum portius tato exprias
opes liburnio ꝑ tiberimũ hostiũ inuexit que res latius
etariũ ppłi romaon qͣr ulłus triumphus imple uit
in enropa fortuna in tesarem transtulit restabãt
autem mimanissum gentium galli ac germani ⁊ ꝙͣuis
toto orbe diuisam tamen quam uinceret habuit britaniã
Primus gallie motus ab heluecus cepit qui rodamini
inter et renũ siti non sufficientibus terris uenere sedẽ
petitũ incensis menibus suis hoc sacrauieirtũ fuit ne
redirent sed petito tempore ad de liberandum cũ inter

Expanded text:
que in proximos tumulos quaerendi fuerunt ut vincerentur. que in proximos tumulos quaerendi fuerunt ut vincerentur. PEDITIO IN CYPRUM Aderat fatum insularum. Igitur et Cypros recepta sine bello. Insulam veteribus divitiis abundantem et ob hoc Veneri sacram Ptolemaeus regebat. Sed divitiarum tanta erat fama, nec falso, ut victor gentium populus et donare confiscationem mandaverit. Et ille quidem ad rei famam veneno fata praecepit. Ceterum Porcius Cato Cyprias opes Liburnis per Tiberinum ostium invexit. Quae res latius aerarium populi Romani quam ullus triumphus implevit.  quae restabant in Europa, Fortuna in Caesarem transtulit. Restabant autem inmanissimi gentium Galli atque Germani et quamvis toto orbe divisi, tamen quia vincere libuit, Britanni. Primus Galliae motus ab Helvetiis coepit, qui Rhodanum inter et Rhenum siti, non sufficientibus terris venere sedem petitum, incensis moenibus suis; hoc sacramentum fuit, ne redirent. Sed petito tempore ad deliberandum, cum inter
Abbreviated transcription (Latin):
fuit eoq infestior metellus in hostes ius uittoris ex̾cuit
uittis q laschene ⁊ pauare eydones du tibus uittor redint
u̾atenus metelli macedonici donus bellicis nomĩbus
quin ͦ alter quoq uale aritus nocaretui/ Baleares ꝑ idẽ
tempus in sule prratica rabie maria coremperãt honnes
feros atq siluestres mireris ausos a scopulis saltẽ maria
prospicere ascendere eciam inconditas dates ⁊ p̾nanigãtes
sueuede ĩopinato impetu terenere s cũ nementem ab
alto romam classem prospexissent predam puitantes ausi
eciam occurrere/ Et primo impetu iugenti laꝑidũ saxoeũ¬
q nmbo classem operuerunt tabus quisq fudis pliatui
certos esse quis non miretur ictus e lũ hec sola genti
arma sunt Id unũ ab infantia studiũ/ Eibum puera
matre non accepit nisi quem ip̃a monstrante peussit
in morem clamore sblato petierũt fuga lictora dilapsi¬

Expanded text:
fuit, eoque infestior Metellus in hostes ius uictoris exercuit, fuit, eoque infestior Metellus in hostes ius uictoris exercuit, uictisque Lasthene et Panare, Cydoneae ducibus, uictor redit. M BALEARICUM Quatenus Metelli Macedonici domus bellicis agno-miniquin alter quoque Balearicus vocaretur. Baleares per id tempus insulae piratica rabie maria corruperant. Homines feros atque silvestres mireris ausos a scopulis suis saltem maria prospicere. Ascendere etiam inconditas rates et praeternavigantes subinde inopinato impetu terruere. Sed cum venientem ab alto Rometiam occurrere, et primo impetu ingenti lapidum saxorumque nimbo classem operuerunt. Tribus quisque fundis proeliantur. Certos esse quis miretur ictus, cum haec sola genti arma sint, id unum ab infantia studium? cibum puer a matre non accipit, nisi quem ipsa monstrante percussein morem clamore sublato petiverunt fuga litora, dilapsi
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝑpetuitatem ꝙ ampluis prrecte nõ fuerunt
reticum bellum si uera uolumus nostere noe fecim
sola uincendi nobilem insulem cupeditate fanisse
mituatti iudebatur hoc placuit uindicare Primus masit
insulam .m. antonius cũ ingenti quidem iuttorie spe at ꝙ
feducia adeo ut plures cathenas in nauibus ꝙͣ arma por¬
tarent de dit itaq penas necordie nam plerasq n aues inta¬
cepere hostes captina ꝙ corpora religata uelis at fumbus
pependere ac sit nelificantes touim phaireiũ in modũ cretes
portubus suis arrenngarunt mecellus dem̃ totam insulã
igui ferro q populatus iiter castella et urbes resedit et
gnoson ⁊ theritreã ⁊ ut greti dicere solent urbiũ matrẽ
en̾donem adeo q sene in captinos consulebatur. ut ueneno
se pleriq conficerent / alii dedicionem suam ad pompenĩ
absentem mitterent Et cũ ille res in asia gerens eo ꝙͥ
prefectum misisset antoniũ in aliena prouintia inclitus

Expanded text:
uero perpetuitatem, quod amplius piratae non fuerunt uero perpetuitatem, quod amplius piratae non fuerunt Creticum bellum, si uera uolumus, nos fecimus sola uincendi nobilem insulam cupiditate. Fauisse Mithridati uidebatur: hoc placuit armis uindicare. Primus inuasit insulam Marcus Antonius, cum ingenti quidem uictoriae spe atque fiducia, adeo ut pluris catenas in nauibus quam arma portaret. Dedit itaque poenas uecordiae. Nam plerasque naues intercepere hostes, captiuaque corpora religantes uelis ac funibus suspendere, ac sic uelificantes triumphantium in modum Cretes portibus suis adremigauerunt. Metellus deinde totam insulam igni ferroque populatus intra castella et urbes redegit, Cnoson, Eleythernan et, ut Graeci dicere solent, urbium matrem, Cydoneam; adeoque saeue in captiuos consulebatur, ut ueneno se plerique conficerent, alii deditionem suam ad Pompeium absentem mitterent. Et cum ille res in Asia gerens, eo quoque praefectum misisset Antonium, in aliena prouincia inritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃es equorio portus sinus latebras iecessuo ꝓmõtoria
freta pene nsulas quid quid ꝑuatarũ fuit quãdã inteagit
iolusum atꝙ oppressum est. Ipẽ pompenis in oritinẽ
fontem ꝙ belli alicia net hõsteo decretinere certãmen
non ex fiducia s quia oppressi erant ausi udebantu
si nichil tñ amplius ꝙͣ ut ad prmiũ ittũ concurterent
Mox ubi cucũ fusa undiq rostra iderunt abiettis secctĩ
alie reniis ꝙ plausu undiq pari qd supplicantiuã signũ
fint uitam petierunt / nõn alias tam ut crnenta introria
osi usꝙ sumus S nec fidelior imposterũ repta gens
ella et Io ꝙ reꝑtum singulari consilio dntis qͣm marri¬
tunã gemus a conspetu longe remoit maris ⁊ meditcaneies
agno quasi obligauit / fodem q tempore et usie mano
nambus recuperaiit et terre hommes suos creddidit quid
est an felicitatem ꝙ ne una quidem nauis amissa est  an

Expanded text:
per omnis aequoris portus, sinus, latebras, recessus, promunturia, per omnis aequoris portus, sinus, latebras, recessus, promunturia, freta, paeninsulas quidquid piratarum fuit quadam indagine inclusum et oppressum est. Ipse Pompeius in originem fontemque belli Ciliciam. Nec hostes detrectauere certamen. Non ex fiducia, sed quia oppressi erant, ausi uidebantur; sed nihil tamen amplius, quam ut ad primum ictum concurrerent. Mox ubi circumfusa undique rostra uiderunt, abiectis statim telis remisque plausu undique pari, quod supplicantium signum fuit, uitam petiuerunt. Non alia tam incruenta uictoria usi umquam sumus; sed nec fidelior in posterum reperta gens ulla est. Idque prospectum singulari consilio ducis, qui maritimum genus a conspectu longe remouit maris et mediterraneis agris quasi obligauit, eodemque tempore et usum maris nauibus recuperauit et terrae homines suos reddidit. Quid est? an felicitatem, quod ne una quidem nauis amissa est? an
Abbreviated transcription (Latin):
non ideo tñ tot cladibus domiti terra se continere potueau
s ut quedam aĩalia quibus aquã terrarũq incolendi
gemina naetura est sub ip̃o hostis recessu impatientes soli
in aquas suas resilierunt et aliꝙͣto lacius ꝙͣ prins sit illa
mitredatite prouincie factus accessio Ille disꝑsam toto mari
pestem semel et in ꝑpetuũ nolens extingnere diuino quodũ
apparatu agcre slue est quippe cum classibus sino et sociasis
chodio ⁊ habundaret pluribus leganis atq prefettis
utraq ponti et octeam ora complexns est Bellms tu sto
mari imposttus ꝑlotiuo siculo graicilius ligustitũ sium
Pompenis gallitum obsedit Torquatus balearicũ tiberins
uero graditanũ fretũ qua primũ maris nr̃i bimẽ apitur
adriatitũ narto terentius egeũ et pontitũ et pamphilitiũ
oete lluo esiatitũ. Scipio ip̃as propontidos fantro portiꝰ
cato sit obditis nambus quasi portam obsetuanit. Sic

Expanded text:
Non ideo tamen tot cladibus domiti terra se continere potuerunt; Non ideo tamen tot cladibus domiti terra se continere potuerunt; sed ut quaedam animalia, quibus aquam terramque incolendi gemina natura est, sub ipso hostis recessu inpatientes soli in aquas suas resiluerunt, et aliquanto latius quam prius SiciliaMithridaticae prouinciae factus accessio. Ille dispersam toto mari pestem semel et in perpetuum uolens exstinguere diuino quodam adparatu adgressus est. Quippe cum classibus et suis et socialibus Rhodiorum abundaret, pluribus legatis atque praefectis utraque Ponti et Oceani ora complexus est. Gellius Tusco mari inpositus, Plotius Siculo; Atilius Ligusticum sinum, Pomponius Gallicum obsedit, Torquatus Balearicum, Tiberius Nero Gaditanum fretum, qua primum maris nostri limen aperitur, Hadriaticum Varro Terentius, Aegaeum et Ponticum et Pamphylium Metellus, Asiaticum Caepio; ipsas Propontidos fauces Porcius Cato sic obditis nauibus quasi portam obserauit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
octe anũ pompeians domita uel oppressa signis tenebatͣ¬
ncerim dum populus Romanus per diuei sa terriarũ
distrattus est cilites innaserunt maria sublatis ꝙ
commereus unpto federe geneas humami fio maria belloꝵ
quasi tempestate prechisecant audatiam pdictis furiosiat¬
ꝙ latronibus dabat inquieta mitridatiers prelus asia i
dum sub aliem belli tumultu exteri ꝙ regis nuidia ĩpum̃t
grassantur ac primũ duce ꝓsidoro contenti proximo mar
eretam inter atq eycenas ⁊ achaiam sinũ ꝙ maleũ quod
a spolus anreum᷑ ip̃i nocanuere latrotinabantur missus ꝙ
in eos. P. seruilius ꝙͣnis lenes et fugates mioparoneg
gauu et martia elasse turbaret / nõ intenenta inctoriaento
Imꝑaret / s nec mari sũmonisse contentus ualidissimas
urbes corum et ductina preda habundantes/ phast lum/
et obimphon euertit ysaurum q ip̃am artom cilieie uide
constuis sibi magni laboris ysaurici eognomẽ a d amamt

Expanded text:
Oceanum Pompeianis domita uel oppressa signis tenebatuOceanum Pompeianis domita uel oppressa signis tenebatuInterim dum populus Romanus per diuersa terrarum districtus est, Cilices inuaserant maria sublatisque commerciis, rupto foedere generis humani, sic maria bello quasi tempestate praecluserant. Audaciam perditis furiosisque latronibus dabat inquieta Mithridaticis proeliis Asia, dum sub alieni belli tumultu exterique regis inuidia inpune grassantur. Ac primum duce Isidoro contenti proximo mari Cretam inter atque Cyrenas et Achaiam sinumque Maleum, quod a spoliis aureum ipsi uocauere, latrocinabantur. Missusque in eos Publius Seruilius, quamuis leues et fugaces myoparonas graui et Martia classe turbaret, non incruenta uictoria superat. Sed nec mari submouisse contentus, ualidissimas urbes eorum et diutina praeda abundantes, Phaselin et Olympon euertit Isaurosque ipsam arcem Ciliciae, unde conscius sibi magni laboris Isaurici cognomen adamauit.
Abbreviated transcription (Latin):
seeutus armenios/ cãꝑtis ip̃o capite artaxatis supplitem
peꝑcit albanis iegem colchorũ orodem positis sub ip̃o
caucaso castris iussit in plana destendere ad atracem qui
hibermo imparabat et obsides liberos dare horodẽ etiam
remuneratus est ultro ab albamia sua lectulũ aureũ et
alia dona mutentem Necnon et in meridiem uerso
agnime libanũ siue damastum ꝙ transgressus ꝑ nemora
illa adorata ꝑ thiis et basami siluas romana circũtulit
signa/ arabes si quid impararet presto fuere Ierosolimiã
deffendere temptantre uedei uerũ hoc ꝙͦ intrau̾it et indit
illud grande impre gentis aerchanũ patens sub ameo
uti uelo dissidentibus et de regno factabus arbitei faccus¬
totam qua latissima est asiam ꝑ nagatus quã extrenã
habebat imꝑii proutiã mediam fecit Exceptis quippe
ꝑthis qui fedrius maluerunt Et indis qui adhuic nos
non noueranit om̃is asia inter rubrũ mare ⁊ caspiũ et

Expanded text:
secutus Armenios, captis, ipso capite gentis, Artaxatis supplicem secutus Armenios, captis, ipso capite gentis, Artaxatis supplicem pepercit Albanis. Regem colchorum Oroden, positis sub ipso Caucaso castris, iussit in plana descendere, at Artocen, qui Hiberis imperabat, et obsides liberos dare; Oroden etiam remuneratus est, ultro ab Albania sua lectum aureum et alia dona mittentem. Nec non et in meridiem uerso agmine Libanum Syriae Damascumque transgressus per nemora illa odorata, per turis et balsami siluas Romana circumtulit signa. Arabes, si quid imperaret, praesto fuere. Hierosolymam defendere temptauere Iudaei; uerum haec quoque et inillud grande inpiae gentis arcanum patens, sub aurea vite caelum. Dissidentibusque de regno fratribus arbiter facttotam, qua latissima est, Asiam peruagatus, quam extremam imperii habebat prouinciam mediam fecit. Exceptis quippe Parthis, qui foedus maluerunt, et Indis, qui adhuc nos nec nouerant, omnis Asia inter rubrum et Caspium et
Abbreviated transcription (Latin):
Et ad orientem s nõ ad meridianã plagam eadẽ
quies quis sparet post carthagnre aliquod in
affaca bellum atquĩ nõ leuiter se numidia concussit
et fuit in Iugurta quod post hanbalem tuueretin
Emppe Rex callidissimus ꝑpłm Romanũ armis nicli¬
tum ⁊ m̃ittũ opibus aggressus est et contra sꝑem
om̃i fortuma gessit ot Rex frande pre tipius frnde

Expanded text:
EC ad orientem; sed non ad meridianam plagam eadem quies. Quis speraret post Carthaginem aliquod in Africa bellum? Atquin non leviter se Numidia concussit, et fuit in Iugurtha quod post Annibalem timeretur. Quippe rex callidissimus populum Romanum armis invictum opibus adgressus est; citra spem omnium fortuna cessit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ppłoꝵ a latere etouria infesu quatuor agniinũ signa
nolitabant Beminuis interi satus in medio aque niime
plane quasi calidomno uel hericmis a deo tũt teriori Erat
ut senatus consuli demĩtiaret intantũ piculi ingredi
auderet ẜ nichil horum terrint dicem quin frictie p̃misso
omñia refert tñc sit fabius maxims ꝑiculosum bellum
sine pictulo explicauit nam subito nconditos atq palantes
aggressus est captis q suꝑioribus ingo in subiettos suo
more detonuit / u nã species fuit llmo belli quasi
in terrgenas e celo et mibibus tela mitterentiu/ met
intruenta tñ illa inttoria nã oppressue in sim uallis¬

Expanded text:
Late per Etruriam infesta quattuor agminum signa volitabant. Ciminius interim saltus in medio, ante invius plane quasi Caledonius vel Hercynius, adeo tum terrori erat, ut senatus consuli denuntiaret ne tantum periculi ingredi auderet. Sed nihil horum terruit ducem, quin fratre praemisso omnia refert tutum iter. Sic Fabius Maximus periculosissimum bellum sine periculo explicuit. Nam subito inconditos atque palantis adgressus est captisque superioribus iugis in subiectos suo iure detonuit. Ea namque species fuit illius belli, quasi in terrigenas e caelo ac nubibus tela iacerentur. Nec incruenta tamen illa victoria. Nam oppressus in si
Abbreviated transcription (Latin):
opulus Romanus a roge remulo in cesarem
bello q gessit ut si quis magnitudĩem imperu
c̾um anne conferat etatem ultra putet Ita
sbiq ꝑ orbem terraru arma curcũtulit ut qui reo
segñt non umus ppłi sed generishumani fata distant
naptot laborib piculis q iactatus est ut ad constituendũ
nomꝑiũ contendisse uirtus et fortuma uedeantur qͣre oĩ
prrepne hoc qͦ opere preciũ sit cognostere tñ qr ip̃a sibi
obstit magnitudo Rerũq diuersctas aciem intentionis
abripit faciam quod solent qui terraꝵ situs puigũt In
bren qͣsi tabella totã enis ymagmẽ amplectar/ nõ nichil
ut sero ad admiracõem principio ppłi ollaturus si parit̾
atpmn semet uinuersam magnitudinẽ eius ostendero Si
quioergo ppłm romanũ quasi hoĩem consideret totam q
et gtm eius ꝑcenseat ut ceꝑit ut q adoleu̾it ut quasiad
quedam iuuentutis florem ꝑuen̾it ut postea uelus cõ senuerit
quatuon gradus processus q enis iuemiet/ Prima etas

Expanded text:
opulus Romanus a rege Romulo in Caesarembelloque gessit, ut, si quis magnitudinem imperii cum annis conferat, aetatem ultra putet. Ita late per orbem terrarum arma circumtulit, ut qui res illius legunt non unius populi, sed generis humani facta condiscant. Tot in laboribus periculisque iactatus est, ut ad constituendum eius imperium contendisse  hoc quoque operae pretium sit cognoscere, tamen, quia ipsa sibi obstat magnitudo rerumque diuersitas aciem intentionis abrumpit, faciam quod solent qui terrarum situs pingunt: in breui quasi tabella totam eius imaginem amplectar, non nihil, ut spero, ad admirationem principis populi conlaturus, si pariter atque insemel uniuersam magnitudinem eius ostendero. Si quis ergo populum Romanum quasi unum hominem consideret totamque eius aetatem percenseat, ut coeperit utque adoleuerit, ut quasi ad quandam iuuentae frugem peruenerit, ut postea uelut consenuerit, quattuor gradus processusque eius inueniet. Prima aetas
Abbreviated transcription (Latin):
ittodiam exitũ quẽ daura initus fuit dasus dedit Ina
productis in primam anem rursus elephantis uii ex
hus pullum adarti in caynt teli granis itus auertit qni
cũ per struges suoꝵ ꝑcurens stridore quedetur mater
agnonit et quasi iudicato eohibuit tñt om̃ia cirta quasi
hostilia graia mole ꝑmsu̾it at si codem fere que p̾miã
uictoriam abstulerant secudam parem feceruntꝰ tectiam
seq ad dolos contulit nã int̾emptos coematos ꝙ captinoe¬
Recipetui s bello ⁊ pate ⁊ foris. domi omñe m partẽ
Romana m̃tus enur se probanit nec allas magis ꝙ
tarentina uictoria ostendit ppłi foritudinem senatug̃
supientiam dutũ magnanmitatẽ ininã ilłi fuerũt nire
quos ab elephantis primo prelio obatos accepinius
om̃i ub̃biera in pectore quidem hostibus suis ñuortiũ om̃¬

Expanded text:
uictoria. Exitum, quem datura uirtus fuit, casus dedit. Nam prouectis in primam aciem rursus elephantis, unum ex his pullum adacti in caput teli grauis ictus auertit; qui cum per stragem suorum recurrens stridore quereretur, mater agnouit et quasi uindicaret exiluit, tum omnia circa quasi hostilia graui mole permiscuit. Ac sic eaedem ferae, quae primam uictoriam abstulerunt, secundam parem fecerunt, tertiam segue ad dolos contulit. Nam interemptos cremauit, captiuosreciperetur. Sed et bello et pace et foris et domi omnem in partem Romana uirtus tum se adprobauit, nec alias magis quam Tarentina uictoria ostendit populi Romani fortitudinem, senatus sapientiam, ducum magnanimitatem. Quinam illi fuerunt uiri, quos ab elephantis primo proelio obtritos accepimus? Omnium uolnera in pectore, quidam hostibus suis morte
Abbreviated transcription (Latin):
mentioi prarus qui sennigrecã ex lacedemoniis conditorib
ciuitatem mnditaturrs cũ totius urb eprri thessalie
macedonit intognitis q in id tempus elephantis mragi
terra urrio / equis arims addito in suꝑ ferarũ tenore nemebat
Apud heraioleam in campaiit fluuiũ lyru lenino consule
primia pugna que tã atror fuit ut fecentarie turme pre¬
fectus offidine metus in Regem tui bam̾t coegĩt q ꝓrectis
insignib prelio excedere factũ erat usi elephanit couer si
in speccaculu belli procirerissent quoꝵ tũ magnitudint
tũ deformitate e mouo colore simuil ac stadore consternati
qui eũ incogne tas sibi beluas ampluis ꝙͣ erant susꝑi¬
carentin fugõ staigẽ q late dederunt In apulia dem
apud astulũ melius dimicatũ est / curio fabritio q con¬
su libus Iam quippe belnarũ terror exoleuerat Et ganis
municius quarte legionis astutus iimis pro mustide ab stisa

Expanded text:
mentior Pyrrhus, qui semigraecam ex Lacedaemoniis conditoribus mentior Pyrrhus, qui semigraecam ex Lacedaemoniis conditoribus ciuitatem uindicaturus cum totis uiribus Epiri, Thessaliae, Macedoniae incognitisque in id tempus elephantis mari, terra, uiris, equis, armis, addito insuper ferarum terrore ueniebat. Apud Heracleam Campaniae fluuiumque Lirim Laeuino consule primfectus Obsidius invectus in regem turbaverit coegeritque proiectis insignibus proelio excedere. Actum erat, nisi elefanti converso in spectaculo bello procucurrissent. Quorum cum magnitudine tum deformitate et novo odore simul ac stridore consternati equi cum incognitas sibi beluas amplius quam erant suspicarentur, fugam stragemque late dederunt. In Apulia deinde apud Asculum melius dimicatum est Curio Fabricioque consulibus — iam quippe terror beluarum exoleverat et Gaius Numicius quartae legionis astatus unius promoscide abscisa
Abbreviated transcription (Latin):
obtusit caput solempn ẽ ꝙ familie sire Iconfecratõem
in uttorie preciũ Redegit¬
Equitu bellum tarentinũ uniũ quidem titulo et
nomine s ineteua multipler hoc eni capanos
pnłos atq lucanos et caꝑut belli tarentinos et totam
una uelicti ruina pariter moluit ut eorũ tempore ⁊ italia
confummnaret et transmarmos triumphos auspicaretur
Tarentum etiam la cedemonio o pue calabrie quondam et
apulie totisq lucane caꝑut tũ magatudine et muris portu¬
ꝙ nobilis tũ mirtibilis situ quppe in ip̃is adriatiti maris
fantibus posita in om̃es terrs hystriã ulrrcũ ẜproũ
acharam affatam sitiliam uela mittit Immet portu
ad prospectũ maris posctim iod̾is theatrũ quod quid̃ cã
misere eiuitati fuit oñn causaru ludos forte celebrabant
eu Renigãtes lictore Romanorũ classes uident atq
hostem Rati emicãt sit distoiñe insultant qui a aut
uũ Romani nec satis a derat sine mora querelam farens
simul ppłi pro tarentinis consurgerent om̃ibusq irehe¬

Expanded text:
lemnemque familiae suae consecrationem in uictoriae pretium redegitSequitur bellum Tarentinum, unum quidem titulo et nomine, sed uictoria multiplex. Hoc enim Campanos, Apulos atque Lucanos et caput belli Tarentinos, id est totam una ueluti ruina pariter inuoluit, ut eodem tempore et Italiam consummaret et transmarinos triumphos auspicaretur. Tarentos, Lacedaemoniorum opus, Calabriae quondam et Apuliae totiusque Lucaniae caput, cum magnitudine et muris portuque nobilis, tum mirabilis situ, quippe in ipsis Hadriani maris faucibus posita in omnis terras, Histriam, Illyricum, Epiron, Achaiam, Africam, Siciliam uela dimittit. Inminet portui ad prospectum maris positum maius theatrum, quod quidem causa miserae ciuitati fuit omnium calamitatum. Ludos forte celebrabat, cum adremigantes litori Romanas classes uident, atque hostem rati emicant, sine discrimine insultant. Qui enim aut unde Romani? Nec satis. Aderat sine mora querelam ferens simul populi pro Tarentinis consurgerent omnibusque uehe
Abbreviated transcription (Latin):
Romane sacas auguratus neq pare tarquinus qͣr bello
promiior Duodecim nãq tuscie ppłos frequentibus
armissubegit inde fastes taabes eurules amili phaleri
aludamenta pretexta inde q ameo eirau equis¬
qͣnatioi taũphatur toge prte tuince q palmate om̃ia
demiꝓdecora et ĩsignia quib imꝑii dignitas eminet
ornius tullus deiiceps gubernatula ubis m̃adit
educant eciam clarũ fore iusa curta caput flõmna ꝓmifit
ergo ꝑter tarquum mortem amiuentem Regnia sub scitutur
in losi Regis quasi ad tempus Regnũ dolo partu sie egit
idustra ut inre adeptrs uderetui ab hoc pomo Rouamus
Relatii qn censu digestus in clases Cuens atq collegns dista¬
bictip Snma ꝙ Regis solectia ita est ordinata res pp̃uᶜͣ
ut om̃a patrimonii dignitati etatis arciũ officioꝵ q
distriuma in tabulas referrentur ac si maxima cuntas
nũmi donius diligencia contineretui¬
ostremus oim fuit Regũ Tarquinus cui cognoniẽ

Expanded text:
Romanis sacer auguratus. Neque pace Tarquinius quam bello Romanis sacer auguratus. Neque pace Tarquinius quam bello promptior: duodecim namque Tusciae populos frequentibus armis subegit. Inde fasces trabeae curules anuli phalere paludamenta praetextae, inde quod aureo curru, qutriumphatur, togae pictae tunicaeque palmatae, omnia denique decora et insignia, quibus imperii dignitas eminet. eruius Tullius deinceps gubernacula urbis inuadit, educauerat, et clarum fore uisa circa caput flamma promiserat. Ergo inter Tarquini mortem adnitente res regnum dolo partum sic egit industriae, ut iure adeptus videretur. Ab hoc populus Romanus relatus in censum, digestus in classes, decuriis atque collegiis distributus, summaque regis sollertia ita est ordinata res publica, ut omnia patrimonii dignitatis aetatis artium officiorumque discrimina in tabulas referrentur ac sic maxima civitas minimae domus diligentia contenereturPostremus fuit omnium regum Tarquinius, cui cognomen
Abbreviated transcription (Latin):
acratis legibus hurisq hostris in exiciũ uibis agitatem
si ꝑtinaciã species halpto federe cludibuo q ip̃is aĩosiorem
Hos tñ quinquasta amus per fabros et papnios pr̃es
eoꝵ q liberrs itosubegit ac domuit ita Ruinas ip̃as nrbĩ
diruit ut hodie iuñ in ip̃o sanmo Requiratur / nec facile
neturio posturio ꝙ consulibus accepta Clauso em̃ yper
insidias inta sum saltum excecitu unde non posset
enadere stupiis tanta occasione dux hostiũ pontius here¬
muũ parren consuluit, an ille mitteret om̃es uel occede̾t
sapienter se semor suaserat hic armis exutos muttere
sub ingũ qpllut ũt nee aomiai forent beneficio et od
flagicium hostes magũ¬
flagieium liostes magua a et consulie stactim magnifice
uoluntaria dedicione tui ¶Smem federis dirimũt et ulciom¬
flagitans miles paprria Ie horubile dictu ftrutis ensib¬
per ip̃am mã aocte pug sgit et in congressu eruisse omi
oculos hostis autor fuit / n prio funo cedibus datus ꝙ

Expanded text:
s humanisque hostiis in exitium urbis agitatam; si pertinaciam, sexies rupto foedere cladibusque ipsis animosiorem. Hos tamen quinquaginta annis per Fabios ac Papirios patres eorumque liberos ita subegit ac domuit, ita ruinas ipsas urbium diruit, ut hodie Samnium in ipso Samnio requiratur nec facile eturio Postumioque consulibus accepta est. Clusum per insidias intra eum saltum exercitum, unde non posset evadere, stupens tanta occassione dux ostium Pontius Herineum patrem consuluit: et ille, mitteret omnes vel occideret sapienter, ut senior, suaserat: hic armis exutos mittere sub iugum maluit, ut nec amici forent beneficio et post flagitium hostes magis. Itaque et consules statim magnifice voluntaria deditione turpitudinem foederis dirimunt et ulflagitans miles Papirio duce — orribile dictu — strictis ensibuper ipsam uiam ante pugnam furit; et in congressu arsisse omnium oculos hostis auctor fuit. Nec prius finis caedibus datus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iter sangninis sui semita a proet
latimo aggcessus est gentem sabino. qui ñmuenate
facte subtito tatio affinitatis quodam se contagio belli
latims adimmrerat. Et eurio dentato consul omnẽ cum
tenuo mari itur feuio q nastauit qua intoria tantũ
hom tantũ aggiorũ Redartũ in potestatem ut in uiro
plus esser net ip̃e posset estimare
est specio suis ꝑro socus sarpintas madit Erat
fedus cu utasq peussum s he sonpan sanctiue et prine

Expanded text:
iter sanguinis sui limite aperiret. iter sanguinis sui limite aperiret. Latinis adgressus est gentem Sabinorum, qui inmemores factae sub Tito Tatio adfinitatis quodam contagio belli se Latinis adiunxerant. Sed Curio Dentato consule omnem eum tenus mari, igni ferroque uastauit. Qua uictoria tantum hominum, tantum agrorum redactum in potestatem, ut in utro plus esset nec ipse posset aestimareeo speciosius pro sociis Samnitas inuadit. Erat foedus cum utrisque percussum, sed hoc Campani sanctiu
Abbreviated transcription (Latin):
resurexit ac primũ oĩm illam ip̃am gallicam gentem nõ
contentue menib expulisse cũ per italiam naufragia sua
lacius rraheret sic persecutus est duce camillo. ut hodi
nulla senonũ nestigia suꝑsint Semel amene tencedati¬
sunt tũ singulari ctamine mallius aureũ torquẽ barbaio
inter spoliu detraxit Inde torquate Iterũ pontino agro
tũ in sumili pugna martus ualerins insequente gallo¬
post aliquot annos omes Reliquas eoꝵ in etouria ad
lacum nadimonis dola bella debent ne quis extaret in
ea gente qui incensam a se ueban Romana gliaretui¬
onuersi o a gallio in latros mallio toriuato decio
niurena consu libus semꝑ qd enmuilatione miꝑii¬
hostem mirabetur cũ alter consulum filu suũ qui contra
n imꝑro ꝙͣ in nittoria Alter quasi montũ de orũ capite
uelato primã ante aciem dus mambus e denonerit, ut
in confertissima hostiũ tela iaculatus niũ ad inttoriam

Expanded text:
resurrexit. Ac primum omnium illam ipsam Gallicam gentem non resurrexit. Ac primum omnium illam ipsam Gallicam gentem non contentus moenibus expulisse, cum per Italiam naufragia sua latius traherent, sic persecutus est duce Camillo, ut hodie nulla Senonum uestigia supersint. Semel apud Anienem trucidati, cum singulari certamine Manlius aureum torquem barbaro inter spolia detraxit, unde Torquati. Iterum Pomptino agro, cum in simili pugna Valerius, insidente galpost aliquot annos omnis reliquias eorum in Etruria ad lacum Vadimonis Dolabella deleuit, ne quis exstaret ex ea gente, quae incensam a se Romanam urbem gloriareturConuersus a Gallis in Latinos Manlio Torquato Decio Mure consulibus, semper quidem aemulatione imhostem mirabitur? Cum alter consulum filium suum, quia contra in imperio quam in uictoria; alter quasi monitu deorum capite uelato primam ante aciem dis manibus se deuouerit, ut in confertissima se hostium tela iaculatus nouum ad uictoriam
Abbreviated transcription (Latin):
fabiũ pontificem ab arce diusit qui solempne saceũ in
quirinali codes onficeret atq ꝑ media hostiũ tela into¬
lumis Religrons auxilio Reduit propitios q dece Renũ¬
ciauit nonsse cũ iam obsidio sua barbaros fatigasser
mille pondo ex reditũ suũ uenditantes soq ip̃m ꝓͥ
insolencian con ad iniqua pondera addito ad huc gladio
supbe uictos inscepacent subito aggressus a tergo camillus
ldeo cecedi ut om̃ĩa mandioꝵ nestigia galliei songninis
ũni ditioni deleret o gere gracias dus ĩortalibi ip̃o
tante cleze nomñe libet pastoꝵ casas iguie ⁊ flãma
panptaton romuli abscondit Incendiũ illud quid egit
a eius usi ut desemata homi ac deorũ donueilio tiuitas
non deeta non obrnta s eopiata pocius et lustrata
uidertos Igiti pose asftamr a mallio Restictitã a
camillo uebem acrius eciam nehementius q in fitinos

Expanded text:
Fabium pontificem ab arce dimisit, qui sollemne sacrum in Fabium pontificem ab arce dimisit, qui sollemne sacrum in Quirinali monte conficeret. Atque ille per media hostium tela incolumis religionis auxilio rediuit propitiosque deos renuntiauit. Nouissime cum iam obsidio sua barbaros fatigasset, mille pondo auri recessum suum uenditantes, idque ipsum per insolentiam, cum ad iniqua pondera addito adhuc gladio insuper «uae uictis» increparent, subito adgressus a tergo Camillus adeo cecidit, ut omnia incendiorum uestigia Gallici sanguinis inundatione deleret. Agere gratias dis inmortalibus ipso tantae cladis nomine libet. Pastorum casas ignis ille et flamma paupertatem Romuli abscondit. Incendium illud quid egit aliud, nisi ut destinata hominum ac deorum domicilio ciuitas non deleta nec obruta, sed expiata potius et lustrata uideatur? Igitur post adsertam a Manlio, restitutam a Camillo urbem acrius etiam uehementiusque in finitimos
Abbreviated transcription (Latin):
capitoli montis insedit obtesan ap̃m quasi epreseuter
Ionem ut ꝙͣadmnodum ip̃i d defendendũ templũ eis¬
concurussent Ita ille mtuten eoꝵ mimine suo teneret᷑¬
s. derunt intim galli a pertanq ibem primũ taapedi ne
quis subesset dolus mox ub solitudinem iuderũt pari
elamore et impetu ñradunt plitentes passim domus ademt
ub̃i sedentes in curilibus sine pretexatoe senes urelut deos
alioquin melue Respoieei dignantes pari necordia mactãt
faces q tertis inicuĩt ⁊ totum uibum ignt ferio manib
exequant Ser menss barbari quis erederet euta miũ
monte pependerũt uet dicbus modo s nottib qͦr omĩa
exꝑti cũ tanden mllius notte subeñtes clangore anferis
exertatus a sũma yps derecit/ et ut spem hõstib de meret
q ꝙͣ in suma fame m̃ ad spetiem fiducie panes ab arce Iacu¬
latus est Et fratio quodam die ꝑ medias eustodias hostiũ

Expanded text:
Capitolini montis insedit, obtestata ipsum quasi praesentem Capitolini montis insedit, obtestata ipsum quasi praesentem Iovem, ut quem ad modum ipsi ad defendendum templum concurrissent, ita ille virtutem eorum numine suo tueretur. Aderant interim Galli apertamque urbem primo trepidi, ne quis subesset dolus, mox, ubi solitudinem vident, pari clamore et impetu invadunt. Patentis passim domos adeunt. Ibi sedentes in curulibus suis praetextatos senes velut deos alioquin nihil respondere dignantes pari vaecordia mactant, facesque tectis iniciunt, et totam urbem igni ferro manibus exaequant. Sex mensibus barbari—quis crederem pependerunt, nec diebus modo, sed noctibus quoque omnia experti; cum tamen Manlius nocte subeuntis clangore anseris excitatus a summa rupe deiecit, et ut spem hostibus demeret, quamquam in summa fame, tamen ad speciem fiduciae panes ab arce iaculatus est. Et stato quodam die per medias hostium custodias
Abbreviated transcription (Latin):
Ronia dampnauit fuso ex̾citu iam menbuo uĩbis ꝓpni¬
quabant milla erant presidia Tunt igtur aut nusqͣ
alias apparunt uera illa Romana uirtus ꝙ̃poniũ maiores
natu amplissimis usi honorib in forum oeunt᷑ Ib.
deuouente pontifice se dus manibus consecurat featim
in suas quisq sedes Regressi sicut in taibeis erant et
amplissimo eultu in curulib sellis sese posuerũt ut¬
cũ uenisset hostis in sua dignitate morerentiu põtificto
et flamines quiaquid religiosum in templis eut partim
i dolus defossa terra Recondunt partim imposeta plauste
setun aufferunt uircines simul ex sacerdotio ueste mido
pede fugiencia sacra cõitantur tñ excepisse fugites unus
ex plebe fertui albnuis qui depositis uxore et liberis uugito
in plaustra Recepit adeo tñ qͦ in ulrmno Religio puᵗᶜͣ
prinatis affectibus antecedebat Iauentus uero quam
satis conftat uix mlle homi fuise dute mallio artem

Expanded text:
Roma damnauit. Fuso exercitu iam moenibus urbis propiRoma damnauit. Fuso exercitu iam moenibus urbis propinquabant. Erant nulla praesidia. Tum igitur aut numquam alias apparuit uera illa Romana uirtus. Iam primum maiores natu, amplissimis usi honoribus, in forum coeunt, ibi deuouente pontifice se diis manibus consecrant, statimque in suas quisque aedes regressi, sic ut in trabeis erant et amplissimo cultu, in curulibcum venisset hostis, in sua quisque dignitate moreretur. Pontifices et flamines quidquid religiosissimi in templis erat partim in doleis defossa terra recondunt, partim inposita plaustris secum Veios auferunt. Virgines simul ex sacerdotio Vestae nudo pede fugientia sacra comitantur. Tamen excepisse fugientis unus ex plebe fertur Albinius, qui depositis uxore et liberis virgines in plaustrum recepit. Adeo tunc quoque in ultimis religio publica privatis adfectibus antecellebat. Iuventus vero, quam satis constat vix mille hominum fuisse, duce Manlio arcem
Abbreviated transcription (Latin):
clade funestuco fuerit an nututis exꝑmentis speciosins
Ea corte fuit nis calamitactis ut in ex prinentũ illatam
putem duliuctus scire uolentib ĩmortalib dus an Romana
uirtus imperium orbis mereretur G alli se nones ge ns
natura feror moribus inconditi ad hec ip̃a corporuem
mole ꝑuede armis ingentib adeo dñm gen̾e terubilio fuit
ut plane nata ad hõim interitũ urbiũ strag̃e uideretur
Ni condam ab ultimis terratũ oris et cuigente oĩa
octeano iigenti agime proferti cũ om̃na media nastassẽt
positis inter alpes ⁊ padũ sedibi nec ħrs quid̃ cõtenti
ꝑ italiam uagabantur/ tunit clusĩ urbem olsidebant
pro socus ac federatis ppłs Romanis interuemt missis
ex more Regatis s quod ins apud brtbaros/ ferocius
agunt exinde certamen Connersis ggrnu a clisio Roma¬
ꝙ nemẽtib ad halliam flumen eum u̾titu fabio eõsua
octuuit / non cremete fedior clades taq hñc diẽ fosas

Expanded text:
clade funestius fuerit, an uirtutis experimentis speciosius. clade funestius fuerit, an uirtutis experimentis speciosius. Ea certe fuit uis calamitatis, ut in experimentum inlatam putem diuinitus, scire uolentibus inmortalibus dis, an Romana uirtus imperium orbis mereretur. Galli Senones, gens natura ferox, moribus incondita, ad hoc ipsa corporum mole, perinde armis ingentibus, adeo omni genere terribilis fuit, ut plane nata ad hominum interitum, urbium stragem uideretur. Hi quondam ab ultimis terrarum oris et cingente omnia Oceano ingenti agmine profecti cum iam media uastassent, positis inter Alpes et Padum sedibus, ne his quidem contenti per Italiam uagabantur; tum Clusium urbem obsidebant. Pro sociis ac foederatis Romanus interuenit; missi ex more legati. Sed quod ius apud barbaros? Ferocius agunt, et inde certamen. Conuersis igitur a Clusio Romamque uenientibus ad Alliam flumen cum exercitu Fabius consul occurrit. Non temere foedior clades; itaque hunc diem fastis
Abbreviated transcription (Latin):
cm obsiderentur mrea nisa est fides imꝑatoris net nuerito
ꝙ lisdi magistiũ nrbis proditorem tum hus quos adduxerat
pneris nenttũ sib uliro Reruississi Cam nãq mr sanctus
et sapiens ueram stiebat esse uittoriam que salna fide ⁊
intertai duentate pararetur fidene que pares no erant
ferro as terrorem monendum facibus armate ⁊ discolorib
serpentiũ in modum iuttis furiali more procesleraint a
ndicat decẽms obsidio tum primũ humtũ sub pellib
tapitta sti pendia hiberna adattus miles sua sponte
nigenitando insi capta nibe non Remeare spolia de larte
tolmmo Rge d ferereium reportata demq nõ stalis
non ruiptione s cumculis et subteriantis dolis ꝑ acciẽ
dĩsis exadinin ea demq insa est prede maguitudo ut
imperii cui sus parum per galloꝵ senonũ maersionem
supprnnitiu/ Quod tempne ppło Romano nestio otrim

Expanded text:
cum obsiderentur, mira est uisa fides imperatoris, nec inmerito, cum obsiderentur, mira est uisa fides imperatoris, nec inmerito, quod ludi magistrum, urbis proditorem, cum his quos adduxerat pueris uinctum sibi ultro remisisset. Eam namque uir sanctus et sapiens ueram sciebat esse uictoriam, quae salua fide et integra dignitate pareretur. Fidenae quia pares non erant ferro, ad terrorem mouendum facibus armatae et discoloribus serpentium in modum uittis furiali more processerant; sefuerit, indicat decennis obsidio. Tum primo hiematum sub pellibus, taxata stipendio hiberna, adactus miles sua sponte iure iurando ne nisi capta urbe remearet. Spolia de Larte Tolumnio rege ad Feretrium reportata. Denique non scalis nec inruptione, sed cuniculo et subterraneis dolis peractum urbis excidium. Ea denique uisa est praedae magnitudo, imperii cursus parumper Gallorurn Senonum incursione supprimitur. Quod tempus populo Romano nescio utrum
Abbreviated transcription (Latin):
precipue titus quincuis donuit ille dittator as aratro
qui obsessa et pene icomn capta martii mallii consulis
castra egregia uirtute sernauit mediuiu erat tempus
forte sementie / cum pataciũ urcũ imuxũ aratro suo lictor
in xp̃o opere deprehendit Inde in atiẽ profectus ne quid
a Rustici oꝑis mutacione cessaret uctos more pecudid
sus nngnu misit Sit expeditione finita redit ad bones
se dui uere ꝙ am̃uerssrrii hostee ab etruia uementes
deo ut extri ordinariam manũ. Ouersus eos
promũscat priuatum q gesseat bellum geris una fabioꝵ
Satio suꝑ q ydonea clide resi a pud tremerã tretenti patati
eocctus ⁊ stelercto testatur nonñe que proficistentes in
prelium porta dimisit Et ea clades niggentib expita
uttoons postoͣ ꝑ allos atq alios duteo Robustissima capta
sunt oppida nario quid euentu falisti se sponte dedere trenuti¬
suo egrie fedenates Rapti fiuiditus deleti ꝙ nerenteo falistis

Expanded text:
praecipue Titus Quinctius domuit, ille dictator ab aratro, praecipue Titus Quinctius domuit, ille dictator ab aratro, qui obsessa et paene iam capta Manili consulis castra egregia uirtute seruauit. Medium erat tempus forte sementis, cum patricium uirum innixum aratro suo lictor in ipso opere deprehendit. Inde in aciem profectus, uictos, ne quid a rustici operis imitatione cessaret, more pecudum sub iugum misit. Sic expeditione finita rediit ad boues dsidui uero et anniuersarii hostes ab Etruria fuere Veientes, adeo ut extraordinariam manum aduersus eos promiserit priuatumque gesserit bellum gens una Fabiorum. Satis superque idonea clades. Caesi apud Cremeram trecenti, patricius exercitus; id scelerato signat nomine quae proficiscentes in proelium porta dimisit. Sed ea clades ingentibus expiata uictoriis, postquam per alios atque alios robustissima capta sunt oppida, uario quidem euentu. Falisci sponte se dediderunttique Veientes. Falisci
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc nonũ quo acciꝰ incurrerent ea deinde atrocitas
prelii fuit ut interfuisse deos spectaculo sama tadedit
duos in tandidis equis atꝙ pollucem nemo dubitauit
libertate mex de finibus cum eisd latuus assidue et sine
nitermissione pugnatum est / omĩa quis credat ad algidũ
locum uicinũ urbis torrori fuerunt Sacricũ atq cõrni¬
eulum prouincie de uerulis et bomilis pudet ses taũ pha¬
nimus Tibur nũt subuibanũ ⁊ estiue p̾neste delicie mĩ¬
cupatis in capitolio notis petebantur Idem tunt fesule
ꝓ capree imper Idem nenus arricinũ ꝙ hercimus saltus
uiiͣ. mareius coriolamis quasi numanciã ut affacam
nonũ indueret Extant ⁊ parta de aucio spolia que
menib in suggestu fori capta hostium classe suffrrit si
tr illa elassie᷑ nã sex fuere rostrate s hic mimerus
illie micns nauale bellum fuit ꝑncatissimi tñ latinors
equi ⁊ uulsti fuere et cotiditan ut sic dixũm hostes s hos

Expanded text:
— et hoc nouum — quo acrius incurrerent. Ea denique atrocitas — et hoc nouum — quo acrius incurrerent. Ea denique atrocitas proelii fuit, ut interfuisse spectaculo deos fama tradiderit. Duo in candidis equis libertate, mox de finibus cum isdem Latinis adsidue et sine intermissione pugnatum est. Cora — quis credat? — et Alsium terrori fuerunt, Satricum atque Corniculum prouinciae. De Verulis et Bouillis pudet, sed triumphauimus. Tibur, nunc suburbanum, et aestiuae Praeneste deliciae nuncupatis in Capitolio uotis petebantur. Idem tunc Faesulae quod Carrhae nuper, idem nemus Aricinum quod Hercynius saltus, Gnaeus Marcius Coriolanus quasi Numantiam aut Africam nomini indueret. Exstant et parta de Antio spolia, quae Maenius in suggestu fori capta hostium classe suffixit — si tamen illa classis, nam sex fuere rostratae. Sed hic numerus illis initiis nauale bellum fuit. Peruicacissimi tamen Latinorum Aequi et Volsci fuere et cotidiani, ut sic dixerim, hostes. Sed hos