comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Que nimirũ uiuificatio: ante oꝑationẽ rectitu¬
dinis. in ipsa iam cognoscit᷑ confessione peccati.
Unde et huic ipsi mortuo lazaro nequaquã dr̃
reuiuisce: sed ueni foras. Omĩs quippe peccator
dum culpã suam intra conscienciã abscondit. in¬
trorsus latet: in suis penetralib occultat᷑. Sed
mortuus uenit foras: cũ peccator nequicias su¬
as sponte confitet᷑. Lazaro ergo dr̃ ueni foras:
ac si aꝑte cuilibet mortuo in culpa diceretur.
Cur reatũ tuũ intra cõscienciã tuã ab scondis:
Foras iam per confessionẽ egredere: qui aput te
interius per negationẽ lates. Ueniat itaq foras
mortuus. idest culpã confiteat᷑ peceator: uenientẽ
uero foras soluãt discipuli: ut pastores ecclesie ei
penã debeant amouere quã meruit. qui ñ erubu¬
it confiteri quod fecit: x .xuii. De modis diuine
et iterũ clarificabo. Cum per
angelicam creaturã. uoluntatẽ suam dñs indicat:

Expanded text:
Quae nimirum vivificatio ante operationem rectituQuae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. et iterum clarificabo . . Cum per angelicam creaturam voluntatem suam Dominus indicat,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ẽ. que culpa. aut que sit penitencia se
cuta post culpã: ut quos omp̃s deus ꝑ ꝯpũctioĩs
grãm uisitat. illos pastoris sentencia absoluat.
Tunc enĩ uera ẽ absolutio p̃sidentis: cũ arbitri
quatriduam resuscitacio illa significat: que uide¬
licet demõstrat quia prius dñs mortuũ uocauit
et uiuificauit dicens. latare ueni foras: et post¬
modum is qui uiuens egressus fuerat. a discipuł
solutus ẽ: sicut scriptũ ẽ. Cũq egressus esset qui
fuerat ligatus institis : tunc dicit discipłis. Sol¬
uite eum: et sinite abire. Ecce illũ discipłi iam
uiuentẽ soluũt: quẽ magister resuscitauerat
mortuũ. Si enĩ discipuli lazarũ mortuũ soluerẽt.
fecorẽ magis ostenderẽt quã uirtutẽ. Ex qua
consideratione intuendũ est: quod illos debemꝰ
per pastoralẽ auctoritatẽ soluere. quos auctorẽ
nr̃m cognoscimꝰ ꝑ suscitantẽ grãm uiuificare.

Expanded text:
cuique peccatori jam exordium illuminationis est cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusari potuit, accusando se ui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ad ꝑsecutorũ prunas infirmitate estuante
recalebat. A qualitate itaq temporis finis expri¬
mitur actionis: sicut non rediturus ad ueniam.
ad traditionis ꝑfidiam nocte iudas exisse ꝑhibetur:
cum egrediente illo ab eugłista dicit᷑. Erat aũ nocx.
Hine enĩ et iniquo diuiti dicit᷑. Hac nocte repetũt
animã tuã a te. Anima quippe que ad tenebras du¬
citur: non in die repeti. sed in nocte memoratur.
Hinc est quod salomon qui sapienciã ñ ꝑseuera¬
turus accepit: in sõnis hane ⁊ nocte describit᷑ acce¬
pisse. Hinc est qd̾ angeli ad abtaham meridie ue¬
niunt: punituri uero sodomã. ad eam uespere
arare ueni et absolutiõe.m̾. libro.xxiͦi.¬
suꝑ eugłm. cũ esset sero die illo. Post confessionẽ
igitur peccati. ab his qui ligandi ⁊ soluendi auẽ
toritatem suscepunt. cause pensande sunt: ⁊ tũc¬
ligandi atq soluendi potestas exerendã. Uidendũ

Expanded text:
quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum ingrediente illo ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetunt animam tuam a te Anima quippe quae ad tenebras ducitur, non in die repeti sed in nocte memoratur . Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte describitur accepisse. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt: punituri vero Sodomam, ad eam vespere azare, veni foraprehensus sub defensionum et excusationum verbis fugit, dum non vult cognosci quod fecit, non se Domino, sed sibi Dominum abscondit. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra
Abbreviated transcription (Latin):
tem se uidisse manifestat. Stare quippe adiuuan¬
tis est. Et recte stare cernit᷑: qui in bello certa¬
Iminis opitulat᷑. A qualitate aeris res subsequẽs
demõstrat᷑: sicut eugłista cũ predicante dno
nullos tunc ex iudea credituroᷤ diceret. premisit
dicens. Hiemps autẽ erat. Scriptũ namnq est.
abundauit iniquitas: refrigescet caritas multo¬
rum. Idcirco ergo curauit hiemis tẽpꝰ exprimere:
ut inesse cordib auditorũ malicie frigus indica¬
ret. Inter illa enĩ misteria que ueritas loquebat᷑.
quid cause fuit ut nomen hiemis adderetur: nisi
ut per qualitatẽ tẽporis ⁊ aeris ostenderet frigꝰ
cordis: qr et cũ uerba ueritatis acciꝑent. frigida
iudeorum corda remanebãt: Hinc est etiã qd̾ de
negaturo petro p̃mittitur. quia frigus erat: ⁊ stãs
ad prunas calefaciebat se. Iam nãq intus a carita¬
tis calore torpuerat: et ad amorem p̃sentis uite

Expanded text:
tem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista cum praedicante Domino nullos tunc ex Judaeis credituros diceret, praemisit, dicens: Hiems autem erat. Scriptum namque est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Idcirco ergo curavit hiemis tempus exprimere, ut inesse cordibus auditorum malitiae frigus indicaret; inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur, quid causae fuit ut nomen hiemis adderetur, nisi ut per qualitatem temporis et aeris ostenderet frigus cordis? Quia et cum verba Veritatis acciperent frigida Judaeorum corda remanebant. Hinc est etiam quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas, calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
acta sunt enchenia in iherosolimis: et hiemps
erat. Seruata historie ueritate. diuina elo¬
tẽporis causas designãt: quas aꝑto sermone non
indicant. A positione quippe locorũ sic̃ scriptura
de israhele dicit. quia uerba dei in monte audire
non potuit: sed precepta in cãpestrib accepit: sub¬
sequentẽ nimirũ infirmitatẽ populi indicans. qr
ascendere ad sũma non ualuit: sed semet ipsum
in infimis neglecte uiuendo laxauit. Carnali
itaq israhelitico populo. descendente de mõte
moyse. lex in campestrib data est. sed scĩs apłis
cutus est: ut ex locis uidelicet mõstraretur. qr
et illis tanquã carnalib mandata minima da¬
bantur in ualle terrarũ: et isti tanquã sp̃uales
et sancti in monte celestia mandata audirent:
quatinus aꝑte mõstraret᷑. quod ascendentes corde
ad celestia. infirma mundi relinquerẽt. ⁊ ĩ m̃tis
tura futura denunciat: sicut in actib apłorũ
stephanus iħm qui a dextris uirtutis sedet. stan¬

Expanded text:
ems erat . Servata historiae veritate, divina elotemporis causas designant quas aperto sermone non indicant. A positione quippe locorum, sicut Scriptura de Israele dicit, quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit Subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, quia ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. . Carnali itaque Israelitico populo, descendente de monte Moyse, Lex in campestribus data est: sed sanctis aposcutus est , ut ex locis videlicet monstraretur quia et illis tanquam carnalibus mandata minima dabantur in valle terrarum, et sancti in monte mandata coelestia audirent, quatenus aperte monstraretur quod ascendentes corde ad coelestia infima mundi relinquerent, et in mentis tura futura denuntiat, sicut in Actibus apostolorum Stephanus Jesum, qui a dextris virtutis sedet, stan
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis magnitudine potencie: s sola ꝯcordat
nobis ueritate nature: ⁊ cũ in cũctis oꝑacionib
suis ĩmensa nos uirtute tͣnscendat: ĩ uno tamen
a nobis. idest in forme ueritate ñ discrepat.
Quia ergo ut predictũ est. nullus erat
cuius meritis nobis dñs propiciari debuisset.
unigenitus patris formã infirmitatis nr̃e suscipi¬
ens. solus iustus apparuit pro peccatorib interce¬
dens: qui dum penã nrãm moriendo tolerauit:
corruptionẽ nr̃am resurgendo mutauit. Ex ea
etiã carne quã sũpsit: hanc ostendit liberã quã
redemit. Que redẽpta caro uidelicet nos sumus.
qui cognitiõe nr̃i reatus astringimͦ. s mediato¬
ris tanti equitate liberamur: sicut ipse ait. Si uos
filius liberauerit: uere liberi eritis: xxxu. Qd¬

Expanded text:
a nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat a nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobis veritate naturae; et cum in cunctis operibus suis immensa nos virtute transcendat, in uno tamen a nobis, id est in formae veritate, non discrepat. Quia ergo, ut praedictum est, nullus erat cujus meritis nobis Dominus propitiari debuisset, Unigenitus Patris formam infirmitatis nostrae suscipiens, solus justus apparuit, pro peccatoribus intercedens: qui dum poenam nostram moriendo toleravit, corruptionem nostram resurgendo mutavit. Ex ea etiam carne quam sumpsit hanc ostendit liberam quam redemit. Quae redempta caro videlicet nos qui cognitione nostri reatus astringimur. Sed Mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis .
Abbreviated transcription (Latin):
nulli ex necessitate succubuit pene. S qr culpam
nr̃am dñando subdidit: penam nram miserando
suscepit. sicut ipse ait. Potestatẽ habeo ponendi ani¬
mam meã: et potestatẽ habeo iterũ sum̃di eam.
Qui etiam p̃misit. Nemo tollet eam ame: s ego
pono eam a me ipso. Rursum non ut nos suscita¬
tus est. quia nr̃a resurrectio in fine est seculi dila¬
ta: illius uero die tercio celebrata. Et nos qͥdem
per illum resurgimꝰ. nam ipse per se: neq enĩ
qui deus erat sicut nosut ab alio resuscitari potu¬
isset. indigebat. In eo ergo eius resurrectio distat
a nostra: quod non ꝑ nosmetipsos resurgimꝰ sic̃
ille. Ero eo enim qd̾ simpliciter homines sumus:
adiutorio superiori ut resurgere ualeamꝰ indige¬
mus. Ille autẽ eiusdem resuscitacionis uim. cum
patre et sp̃u scõ deus exhibuit: quã tam̃ solus
in humanitate ꝑcepit. Dñs igitur uere natus.
uere mortuus. uere resuscitatus. in oĩb distat

Expanded text:
nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Qui etiam praemisit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non ut nos suscitatus est, quia nostra resurrectio in finem saeculi est dilata, illius vero die tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurgimus: nam ipse per se; neque enim qui Deus erat sicut nos ut ab alio resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra quod non per nosmetipsos resurgimus, sicut ille; pro eo enim quod simpliciter homines sumus, adjutorio superiori ut resurgere valeamus indigemus. Ille autem ejusdem resurrectionis vim cum Patre et sancto Spiritu Deus exhibuit, quam tamen solus in humanitate percepit. Dominus igitur natus, vere mortuus, vere resuscitatus, in omnibus distat
Abbreviated transcription (Latin):
debuit qui corrigebat: ut prebendo imitacionis
formã. ante acte malicie mutaret uitã. S uideri
ab homine non poterat deus. Homo ergo factus ẽ:
ut uideri potuisset. Iustus igitur et inuisibilis d̾s
apparuit similis nobis homo uisibilis: ut dum
uidetur ex simili. euraret ex iusto: et dum ueri¬
tate generis concordat condicioni. uirtute artis
obuiaret egritudini. In carne ergo ueniens dñs
non culpam nr̃am ex uicio. non penam nr̃am
ex necessitate suscepit: nulla enim peccati labe
pollutus. reatas nr̃i teneri condiciõe nom potuit:
et ideo mortẽ nram om̃i necessitate caleata. cũ uoluit
sponte suscepit. Nequaquã tnim ita ut nos fuit natꝰ:
nec ita mortuus. nec ita resuscitatiis. Non enĩ oꝑante
materua uiscera. et fecunda exhibuit: et incorrup¬
ta seruauit. Rursum nos om̃s cũ nolumꝰ morimur:
quia ad soluende pene debitũ culpe nr̃e condiciõe
coartam᷑: ille autẽ quia nulli admixtus ẽ culpe:

Expanded text:
debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutaret vitam. Sed videri ab homine non poterat; Deus homo factus est, ut videri potuisset. Justus igitur et invisibilis Deus apparuit, similis nobis homo visibilis, ut dum videretur ex simili, curaret ex justo; et dum veritate generis concordat conditioni, virtute artis obviaret aegritudini. In carne ergo veniens Dominus non culpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit, nulla enim peccati labe pollutus, reatus nostri teneri conditione non potuit, et ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit. Nequaquam enim ita ut nos fuit natus, nec ita mortuus, nec ita resuscitatus. Non enim cooperante materna viscera, et fecunda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae,
Abbreviated transcription (Latin):
otestatem habeo ponendi animã meam.
Omne genus humanũ inimica illa ꝑsu¬
asio in culpe contagiũ ab ipsa radice polluerat:
nullusq erat qui apud deum pro peccatorib
intercedẽs. a peccato liber appareret: qm̃ ex eadẽ
massa editos eque cũctos. par reatus in uoluerat.
Proinde uenit ad nos unigenitus patris: assũp¬
sit ex nobis naturã. non ꝑpetͣns culpã. Sine pec¬
cato quippe debuit esse qui pro peccatorib int̾¬
uenire potuisset: quia nimirũ aliene pollucio¬
nis contagia non tergeret. si propria sustin̾et.
hominẽ qui pro aliis indulgentiã mereretur
ostendit. ueniens itaq ad nos desuꝑ medicus ñr
tantisq nos inueniens languorib pressos: quid¬
dam nobis simile. et quiddã contrariũ opposuit.
Ad homines quippe homo uenit: sed ad peccatores
iustus. Concordauit nobis ueritate nature: sed
discrepauit a nobis ueritate iusticie. Uiciosus enĩ
homo corrigi non poterat: nisi per dm̃. Uideri aũ

Expanded text:
otestatem habeo ponendi animam meam . Omne genus humanum inimica illa persuasio in culpae contagio ab ipsa radice polluerat, nullusque erat qui apud Deum pro peccatoribus intercedens a peccato liber appareret, quoniam ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus involverat. Proinde venit ad nos Unigenitus Patris: assumpsit ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato quippe debuit esse qui pro peccatoribus intervenire potuisset, quia nimirum alienae pollutionis contagia non tergeret, si propria sustineret.  justum hominem qui pro aliis indulgentiam mereretur ostendit. Veniens itaque ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis veritate justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat, nisi per Deum; videri autem
Abbreviated transcription (Latin):
morbus creuisset egroti: x .xi. Qd̃ ꝑuersi quiq
os ex patre diabolo estis. Antiquus hostis
omĩum princeps ꝑuersorũ alios socios
habet: atq alios filios. Qui nãq sunt eius socu:
nisi illi apostate angeli qui cum eo de patrie ce¬
lestis sede ceciderũt: Uel quos alios habet filios:
nisi ꝑuersos homines qui de eius pͣua ꝑsuasione
in malicie generant᷑ oꝑatione: Unde etrã uoce
ueritatis infidelib dicitur: uos ex patre diabole
estis. Ita uero unũ corpus sũt diabolus. ⁊ omnes
iniqui: ut plerũq nomine capitis censeat᷑ corpꝰ.
et nomine corporis caput appellet᷑. Nam capitis
nomine censetur corpus: cũ de ꝑu̾so hoĩe dicit᷑.¬

Expanded text:
morbus crevisset aegroti. CAP. XXI.-- Vos ex morbus crevisset aegroti. CAP. XXI.-- Vos ex os ex patre diabolo estis . Antiquus hostis omnium princeps perversorum alios socios habet atque alios filios. Qui namque sunt ejus socii nisi illi apostatae angeli qui cum eo de patriae coelestis sede ceciderunt? Vel quos alios habet filios nisi perversos homines qui de ejus prava persuasione in malitiae generantur operatione? Unde etiam voce Veritatis infidelibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis. Ita vero unum corpus sunt diabolus et omnes iniqui, ut plerumque nomine capitis censeatur corpus, et nomine corporis caput appelletur. Nam capitis nomine censetur corpus, cum de perverso homine dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nullus iustorũ hominũ missus est. ut humanũ
genus a culpa redimeretur: qr per creatorẽ erat¬
necesse. ut creatura liberaretur: sicut ipsa ueritas
dicit. Si uos filius liberauerit: uere liberi eritis.
Qm̃ igitur eterna dei sapiencia cũ patre manẽs
ante secula: in fine scłorum erat incarnanda.
Ad hoc homines iusti et sancti sunt missi. ut in
cordib hominũ uiam huic sapiencie p̃dicando
prepararẽt: qui nisi se seruos huius sapiencie
cognoscerẽt. sancti nullatenꝰ esse potuissẽt. Quia
enim certũ erat. quod per accessum tẽporũ defici¬
entis seculi languores excrescerẽt. actum est ut
eterna dei sapiencia ꝑ semetipsam in fine secu¬
lorum ueniret ad grandẽ hunc ⁊ nimie infirmi¬
tatis egrotũ. idest per totũ mundũ iacẽs langui¬
dum genus humanũ : ut tͣnsmissis prius p̃dica¬
toribus quasi quibusdã uisitatorib tanto postino¬
dum maior ueniret potencia medici. qͣntomagis

Expanded text:
nullus justorum hominum missus est, ut humanum nullus justorum hominum missus est, ut humanum genus a culpa redimeretur, quia per Creatorem necesse erat ut creatura Dei liberaretur, sicut ipsa Veritas dicit: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis. Quoniam igitur aeterna Dei sapientia, cum Patre manens per saecula, in fine saeculorum erat incarnanda, ad hoc homines justi et sancti sunt missi, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, qui nisi se servos hujus sapientiae cognoscerent, sancti nullatenus esse potuissent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia per semetipsam in fine saeculorum veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum; ut transmissis prius praedicatoribus quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major fieret potentia medici, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
digne defleuerit nescit: ac ne culpe ĩmanitas mo¬
dum penitencie tͣnseat. metuit. Et plerũq culpã
ueritas iam relaxat. sed afflicta mens. inter spem
et formidinẽ adhuc de uenia dum ualde sibi est
sollicita trepidat: qr iustus iudex ueniens. quid de
perpetratis reputet. quid relaxet ignorat. Seruus
ergo iam fugit in hac uita dñm. s liber non est:
qi peccm̃ suum homo iam corrigendo ⁊ penitndo
deserit. sed tamen adhue districtũ iudioem de eius re¬
tributione ꝑtimescit. In alia ergo uita. seruus a dño
liber erit: ubi iam de peccati uenia dubictas ñ erit:
ubi iam securã mentẽ culpe sue memoria ñ addicit:
ubi non sub reatu animus trepidat: sed de eius indul¬
uere liberi eritis. Eterna dei sapiencia. ad
redimendũ genus humanũ. non scõs angelos. non
iustos homines misit: s in manifestaciõe uisioĩs
per semet ipsũ uenit. Nullus quippe angelorum.

Expanded text:
digne defleverit nescit, ac ne culpae immanitas modigne defleverit nescit, ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat metuit. Et plerumque culpam veritas jam relaxat, sed afflicta mens inter spem et formidinem adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, formidat, quia justus judex veniens quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Servus ergo jam fugit in hac vita Dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. In alia ergo vita servus a Domino liber erit, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulberi eritis . Aeterna Dei sapientia ad redimendum genus humanum, non sanctos angelos, non justos homines misit, sed in manifestatione visionis per semetipsam venit. Nullus quippe angelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ris adhuc in hac uita nos positos uix gustu reuelaci¬
onis tangit. Unde ⁊ redẽptor ueniens saliuã luto
miscuit. ⁊ ceci nati oculos reparauit: qr suꝑna gr̃a
carnalem cogitacionẽ nr̃am per admixtionẽ sue con¬
templacionis irradiat: et ab originali cecitate ho¬
minẽ ad intellectũ reformat. Nam quẽ a paradisi
gaudiis expulsũ. in hoc iam exilio natura edidit:
quasi a natiuitate homo sine oculis ꝓcessit: xix.
se prauo desiderio subicit: mniquitatis dño dudũ
libera m̃tis colla supponit. S huic dñio contradi¬
cimus. cũ iniquitati que nos ceperat reluctamur:
cũ consuetudini uolente resistimꝰ. Et desi deria per¬
uersa calcantes. contra hanc ius nobis libertatis inge¬
nite uendicamꝰ: cũ culpam penitendo ꝑcutimus. ⁊
maculas sordiũ fletib lauamꝰ. Plerũq autẽ iã qui¬
sed tam̃ adhuc in securitate se ꝑfecte non erigit.
Nam quã praua ꝯmiserit meminit. s si ꝯmissa

Expanded text:
ris adhuc in hac vita nos positos vix gustus revelatiris adhuc in hac vita nos positos vix gustus revelationis tangit? Unde et Redemptor veniens salivam luto miscuit, et caeci nati oculos reparavit; quia superna gratia carnalem cogitationem nostram per admixtionem suae contemplationis irradiat, et ab originali caecitate hominem ad intellectum reformat. Nam quem a paradisi gaudiis expulsum in hoc jam exsilio natura edidit, quasi a nativitate homo sine oculis processit. CAP. XIX.-- se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos ceperat, reluctamur; cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus. Plerumque autem jaet tamen adhuc se perfecte in securitatem non erigit. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat. cũcta etiã mentis nr̃e nobis absconsa
manifestat. Hinc etiã per ieremiã dicit᷑. uentrẽ
meũ. uentrẽ meũ doleo. Qd̃ q de sp̃uali et non
corporeo uentre dixerat: adiunce. et sensus cordis
mei conturbati sunt. Neq enim ad salutẽ po płi
ꝑtinebat: si propha uentrẽ corporeũ se dolere pre¬
dicaret. S uentrẽ doluit: qr mentis afflictio nem
sensit. S cur exemplũ prophete proferimus: cum
testimoniũ dñi aꝑtius habeamus: Et necesse ẽ. ut
cum per seinetipsam ueritas loquit᷑. ꝓpħa taceat : qr
lucerna claritatẽ non habet in sole. Ait enim. Qͥ cre
dit in me sicut dicit scriptura: flumina de uentre
eius fluent aque uiue. Quia enim de mente fideliũ
sancte p̃dicationes defluũt: quasi de uentre credenti¬
um. aque uiue flumina decurrũt. Quid aũ saliue¬
nomine: nisi sapor intime contẽplacioĩs accipitur:
Que ad os a capite defluit: qr de claritate condito¬

Expanded text:
illuminat, cuncta etiam mentis nostrae nobis absconsa illuminat, cuncta etiam mentis nostrae nobis absconsa manifestat. Hinc etiam per Jeremiam dicitur: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Quod quia de spirituali et non corporeo ventre dixerat, subjungit: Et sensus cordis mei conturbati sunt. Neque enim ad salutem populi pertinebat, si propheta ventrem corporeum se dolere praedicaret. Sed ventrem doluit, quia mentis afflictionem sensit. Sed cur exemplum prophetae proferimus, cum testimonium Domini apertius habeamus? Et necesse est ut cum per semetipsam Veritas loquitur, propheta taceat, quia lucerna claritatem nodit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quia enim de mente fidelium sanctae praedicationes defluunt, quasi de ventre credentium aquae vivae flumina decurrunt. Ventris aunomine nisi sapor intimae contemplationis accipitur, quae ad os a capite defluit, quia de claritate Condito
Abbreviated transcription (Latin):
rentes eius: sed ut manifestent᷑ oꝑa dei. In qua ma¬
nifestacione quid agitur: nisi ut ex flagello meri¬
torum uirtus augeatur: Cũ enĩ nulla preterita
iniqͥtas tergitur:
magna de pacientia forti¬
tudo generat᷑:¬
dominus: et liniuit super oculos meos. Saliua
in os ex capite labitur: ab ore uero ad uentrem
ducitur. cum glutit᷑. Quid itaq est caput nr̃m
nisi diuinitas per quã eristendi principiũ sumimꝰ
ut creatura simus. paulo attestante qui ait: caput
uiri xp̃c. caput autẽ axp̃i deus: Qui autẽ uenter
noster ẽ: nisi mens : Que dum cibũ suũ. suꝑnũ
uidelicet intellectũ suscipit: refecta ꝓculdubio
omĩum m̃bra actionũ regit. Nisi enim sacra elo¬
quia aliquando mentẽ nomine uentris exprime¬
rent: salomon utiq non dirisset. Lucerna dñi
spiraculũ hominis. que inuestigat omĩa secreta
uentris : qr nimirũ dum nos gr̃a suꝑni respectꝰ

Expanded text:
rentes ejus: sed ut manifestentur opera Dei. In qua marentes ejus: sed ut manifestentur opera Dei. In qua manifestatione quid agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur? Cum enim nulla praeterita iniquitas tergitur, magna de patientia fortitudo generaDominus, et linivit super oculos meos . Saliva in nos ex capite delabitur, ab ore vero ad ventrem ducitur cum glutitur. Quid itaque est caput nostrum nisi divinitas, per quam existendi principium sumimus ut creatura simus? Paulo attestante, qui ait: Caput viri, Christus; caput autem Christi, Deus . Quid autem venter noster est nisi mens quae dum cibum suum supernum, videlicet intellectum, suspicit, refecta proculdubio omnium membra actionum regit? Nisi enim sacra eloquia aliquando mentem nomine ventris exprimerent, Salomon utique non dixisset: Lucerna Domini spiraculum hominis: quae investigat omnia secreta ventris . Quia nimirum dum nos gratia superni respectus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Ecce samiis factus es. iam noli peccare: ne tibi
deterius aliquid contingat. Uerba enim saluantis
indicant: qr peccata precedencia. habiti tum doloris
exigebant. Aliquando quisq non pro precerita cul¬
pa diluenda. sed pro futura uitanda ꝑcutit᷑: quod
aꝑte paulus de semet ipso testatur dicẽs. Ne magni¬
tudo reuelationũ extollat me: datus ẽ mͥ stimlus
carnis mee angelus sathane qui me colaphiret. Qui
enim ñ ait. qr extulit. sed ne extollat: aꝑte indicat
quod ex illa ꝑcussione ne euemat cõpescit᷑. ñ autẽ
que euenerit culpa purgat᷑. Nonnũquã uͦ quisq
nec pro p̃terita nec pro futura iniquitate ꝑcutitur.
sed ut sola diuine uirtutis potencia. ex amputata
ꝑcussione mõstret᷑. Unde cũ dño de ceco nato dice¬
retur. hic peccauit aut parentes eius. ut cęcus nasce¬
retur: respondit dicens. Neq hic peccauit. neq pa¬

Expanded text:
dicitur: Ecce sanus factus es: jam nolidicitur: Ecce sanus factus es: jam nolideterius aliquid contingat . Verba enim Salvatoris indicant quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur, quod aperte Paulus de semetipso testatur, dicens: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae qui me colaphizet . Qui enim non ait, quia extulit, sed, ne extollat, aperte indicat quod ex illa percussione ne eveniat compescitur, non autem quae evenerit culpa purgatur. Nonnunquam vero quisque nec pro praeterita, nec pro futura iniquitate percutitur, sed ut sola divinae virtutis potentia ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur? Respondit, dicens: Neque hic peccavit, neque pa
Abbreviated transcription (Latin):
ceco a natiuitate. Ralbi quis peccauit. hic. aut
parentes eius: ut cecus nasceret᷑ : Percussionum
diuersa sunt genera. Alia nãq est ꝑcussio qͣ pec¬
cator ꝑcutit᷑. ut sine retractacione puniatur:
alia qua peccator ꝑcutit᷑ ut corrigat᷑: alia qua
nonnũquã quisq ꝑcutit᷑. non ut p̃terita corri¬
gat. s ne uentura ꝯmittat: alia qua plerumq
ꝑcutit᷑. per quã nec p̃terita culpa corripit᷑. nec fu¬
tura prohibet᷑: sed dum inopinata salus ꝑcussio¬
nem sequit᷑. saluantis uirtus cognita ardentiꝰ ame¬
tur. cũq ĩ nocrius flagello atterit᷑. ei ꝑ pacienciã
meritorũ sũma cumulat᷑. Aliqñ enĩ peccõr ꝑcuti¬
tur. ut absq retractacione puniatur: sicut periture
iudee dicitur. Plaga inimici ꝑcussi te: castigacione
crudeli. Et rursum. Quid clamas ad me: suꝑ con¬
tricione tua: Insanabilis est dolor tuus. Aliquando
peccator ꝑcutit᷑. ut corrigat᷑: sicut cuidã in eugłio

Expanded text:
CAP. XVII.-- Rabbi, quis peccavit, hic, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? Percussionum diversa sunt genera. Alia namque est percussio qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia qua peccator percutitur ut corrigatur; alia qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed ne ventura committat; alia qua plerumque percutitur, per quam nec praeterita culpa corrigitur, nec futura prohibetur. Sed dum inopinata salus percussionnem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius amatur; cumque innoxius flagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumulatur. Aliquando enim peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sicut periturae Judae dicitur: Plaga inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
ad utraq respondit dicens. Qui sine peccato est
ur̃m: primꝰ in illam lapidem mittat. Dat simpli¬
citatẽ mansuetudinis. qui sine peccato est ur̃m:
dat zelũ iusticie. primus in illã lapidẽ mittat.
Plerũq aũ nos cũ iusticie rectitudinẽ exsequim.
mansuetudinẽ relinquimꝰ: ⁊ cũ mansuetudinẽ ser

Expanded text:
ad utraque respondit, dicens: Qui sine peccato est ad utraque respondit, dicens: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat. Dat simplicitatem mansuetudinis, qui sine peccato est: dat zelum justitiae, primus in illam lapidem mittat. Plerumque autem nos cum justitiae rectitudinem exsequimur, mansuetudinem relinquimus; et cum mansuetudinem ser
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare non ualet: cui consciencia ĩnocencie ꝓprie
nullã iudicii regulam prebet. Hinc est enim quod
quibusdã insidiantib. et puniendã adulterã dedu¬
centibus: dicitur. Qui sine peccato est ur̃m: primꝰ
in illam lapidem mittat. Ad aliena quippe punien¬
da peccata ibant: et sua reliquerãt. Reuocantur
itaq intus ad conscienciã: ut prius propria cor¬
rigant. et tunc aliena reprehendant. Ordo qͥppe
corrigendi iste est. ut primũ contra nos. ⁊ post¬
modũ contra malos corrigendos erigam᷑: nam qui
contra bonos erigitur. per suꝑbiã inflatur. Mora¬
incarnatus dñs simplicitatẽ cũ rectitudine tenuit:
quia nec in mansuetudine districtionẽ iusticie.
nec rursum in districtione iusticie. uirtutẽ man¬
suetudinis amisit. Unde cũ quidã ut p̃dictũ est.
adultera deducta hunc uoluisiẽt tẽptare. ut ĩ cul¬
pam aut ĩmansuetudinis aut iniusticie dilaberet᷑:

Expanded text:
judicare non valet, cui conscientia innocentiae propriae judicare non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod quibusdam insidiantibus et puniendam adulteram deducentibus dicitur: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat; ad aliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant; revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant et tunc aliena reprehendant. Ordo quippe corrigendi iste est ut primum contra nos, et postmodum contra malos corrigendos erigamur, nam qui contra bonos erigitur, per superbiam inflatur. Coincarnatus Dominus simplicitatem cum rectitudine tenuit, quia nec in mansuetudine districtionem justitiae, nec rursum in districtione justitiae virtutem mansuetudinis amisit. Unde cum quidam, ut praedictum est, adultera deducta hunc voluissent tentare, ut in culpam aut immansuetudinis aut injustitiae laberetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ui sine peccato est ur̃m: primus in illã
lapidẽ mittat. Contra nosinetipsos corri¬
gendos erigi debemus: ut mala propria recog¬
noscentes. districta nosinet ipsos ulcione peniten¬
cie feriamus: et nullis erga cogitacionũ illece¬
bras blandim̃tis inclinantes. nequaquã nobis
in peccatis parcamus. Qͥ si districte nr̃a prius in
nobis mala insequim̾. iustũ quoq est ut etiam
contra aliena mala utiliter erigamur: et ea q̃
in nobis punimꝰ. etiam in aliis redarguendo su¬
peremus.S hanc corrigendi erectionẽ mali nes¬
ciunt. quia se relinquũt et bonos impetunt.
sibiq se inter conscienciã suam mollicie adula¬
cionis blande inclinantes. contra bonorũ uitã
districtione asperitatis erigunt᷑: semetipsos redar
guendo relinquentes. alios distrietis sentenciis increpãt.
Qui uero semetipsũ prius non iudicat: quid in alio
rectũ iudicet ignorat. Et si nouit foitasse ꝑ auditũ
quod rectũ iudicare debeat: recte tam̃ aliena merita

Expanded text:
ui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Contra nosmetipsos corrigendos erigi debemus, ut, mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos ultione poenitentiae feriamus, et nullis erga cogitationum illecebras blandimentis inclinantes, nequaquam nobis in peccatis parcamus. Qui si districte nostra prius in nobis mala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur, ut ea quae in nobis punimus, etiam in aliis redarguendo superemus. Sed hanc corrigendi erectionem mali nesciuSibi se intra conscientiam suam mollitie blandae adulationis inclinant, et contra bonorum vitam districtione asperitatis eriguntur. Undeguendos relinquentes, alios districtis sententiis increpant. Qui vero semetipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen aliena merita
Abbreviated transcription (Latin):
mus: etiam nũc cõpletũ uidemus. Ecce enĩ inscĩs
predicatorib et non ex iudea progenitis. ꝑ cũctã
eccłam toto orbe diffusam. fluenta mandatorum
celestiũ uberam manãt ore gentiliũ: quia cum in
petris nuos aꝑuit. ex duris quoq cordib fluuius
sancte predicationis emanauit. Per aquam enim
aliquando sciencia predicationis accipitur: urcta
uerba ex ore uiri: et torrẽs redundans fons sapi¬
sacri eloquii: nonnũquã uenter pro ĩnte poni
consueuit. Quia igitur de mente fideliũ sancte
predicationes defluunt: quasi de uentre creden¬
cium aque uiue flumina decurrũt. Moralium¬
sancti sp̃c irrigatio uel gracia uel infusio solet
designari: sicut scriptũ est. Qui biberit ex aqua
quam ego dabo: non sitiet in eternũ. Item dñs di¬
cit. Flumina aque uiue: fluent de uentre qus.
Ubi euglista secutus adiunarit. Hoc autẽ dixit
de sp̃u: quẽ accepturi erant credentes in eũ xui.

Expanded text:
mus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim in sanctis mus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbcoelestium ubertim manant ore gentilium, quia cum in petris rivos aperuit, ex duris quoque cordibus fluvius sanctae praedicationis emanavit. Per aquam enim aliquando scientia praedicationis accipitur, juxta verba ex ore viri: et torrens redundans, fons sapisacri eloquii nonnunquam venter pro mente poni consuevit. Quia igitur de mente fidelium sanctae praedicationes defluunt, quasi de ventre credentium aquae vivae flumina decurrunt. sancti Spiritus irrigatio, vel gratia, vel infusio solet designari, sicut scriptum est: Qui biberit ex aqua quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Item Dominus dicit: Flumina aquae vivae fluent de ventre ejus; ubi evangelista secutus adjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc rursũ ait. Non possum ego a me ipso facere
quicquã: sed sicut audio iudico. Nobis quippe obe¬
diencia usq ad mortẽ seruanda precipitur. Ipse
autẽ si sicut audit iudicat: tunc quoq obedit
cum uidex uenit. Ne igitur nobis usq ad uite¬
presentis terminũ obediencia laboriosa appareat:
redẽptor nr indicat. quia hanc etiã cũ iudex ue¬
nerit seruat. Non ergo mirũ si peccator homo
obediencie in presentis uite breuitate ᷤ subicit:
quando hanc mediator dei et hominũ ⁊ cũ obe¬
fluent aque uiue. Beatus iob dic̃ de dño
qũod in petris riuos excidit. id est in duris
gentiliũ cordibus fluuios predicationis aperuit: sicut
per propħam quoq de irriganda dicitur ariditate
gentilium. Posuit desertũ in stagnũ aque: ⁊ terrã
sine aqua in eritus aquarũ. Atq in eugłio ꝑmitot
dñs dicens. Qui credit in me: flumina de uentre
eius fluent aque uiue. Quod ꝓmissum tũe audiui¬

Expanded text:
Hinc rursum ait: Non possum ego a meipso facere Hinc rursum ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Nobis quippe obedientia usque ad mortem servanda praecipitur. Ipse autem si sicut audit, judicat, tunc quoque obedit cum judex venit. Ne igitur nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat quia hanc etiam cum judex venerit servat. Non ergo mirum si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc Mediator Dei et hominum et cum obeent aquae vivae . Beatus Job dicit de Domino quod in petris rivos excidit, id est in duris gentilium cordibus fluvios praedicationis aperuit, sicut per Prophetam quoque de irriganda dicitur ariditate gentilium: Posuit desertum in stagnum aquae, et terram sine aqua in exitus aquarum ; atque in Evangelio promittit Dominus, dicens: Qejus fluent . Quod promissum tunc audivi
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia alim̃ta sũpsisse. Et non pro signis est
dñm sed pro panib querere : ad religionis offici
uirtutes ceteras menti inserit: insertasq
custodit. Unde ⁊ primus homo: p̃ceptũ qd̾ serua¬
ret accepit. Cui si se uellet obediens subdere: ad et̃¬
nam beatitudinẽ sine labore ꝑueniret. Hinc et in¬
foras: quia descendi de celo. non ut faciã uolunta¬
tem meã. sed uoluntatẽ eius qui misit me. Quid
enime Si suam faceret: eos qui ad se ueniũt repu¬
lisset: Quis autẽ nesciat: quod uoluntas filii. a
patris uoluntate non discrepet: S qm̃ primus
homo qr suã uoluntatẽ facere uoluit. a paradisi
gaudio exiuit: scd̾s ad redẽptionẽ hominũ ueni¬
ens. dum uoluntatẽ se patris et non suã facere
ostendit. ꝑmanere intus docuit. Cũ gͥ ñ
suam. sed patris uoluntatẽ facit. eos qui ad se ueni¬
unt foras non eicit : quia dum exemplo suo nos
obediencie subicit. uiam nobis egressionis claudit.

Expanded text:
temporalia alimenta sumpsisse. Et non pro signis est temporalia alimenta sumpsisse. Et non pro signis est Dominum, sed pro panibus quaerere, ad religionis officiuvirtutes caeteras menti inserit, insertasque custodit. Unde et primus homo praeceptum quod servaret accepit , cui se si vellet obediens subdere, ad aeternam beatitudinem sine labore perveniret. Hinc Saforas: quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Quid enim, si suam faceret, eos qui ad se veniunt repulisset? Quis autem nesciat quod voluntas Filii a Patris voluntate non discrepet? Sed quoniam primus homo, quia suam voluntatem facere voluit, a paradisi gaudio exivit secundus ad redemptionem hominum veniens, dum voluntatem se Patris et non suam facere ostendit, permanere nos intus docuit. Cum igitur non suam, sed Patris voluntatem facit, eos qui ad se veniunt foras non ejicit quia, dum exemplo suo nos obedientiae subjicit viam nobis egressionis claudit.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis me: qr manducastis de panibus.
In scriptura sacra panis aliquando ipse
dominus accipitur: sicut ipse in eugłio dicit.
Ego sum panis uiuus: qui de celo descendi. Ali¬
quando per panẽ gracia dom sp̃ualis accipit᷑.
sicut de sancta ecclesia per dauid dñs dicit. pau¬
peres eius saturabo panibus : quia in illũ posite
mentes humiliũ. sp̃ualiũ implent᷑ refectione dono¬
rum. Aliquando per panẽ subsidiũ uite p̃sentis
accipitur: sicut ipse in eugłio dñs turbis se se¬
quentib dicit. Queritis me. non qr uidistis sig¬
na: s qr manducastis de panib ⁊ saturati estis
De septem enim panib: fuerãt saturati. Et ꝑ corũ
ꝑsonam dñs illos intra scãm eccłam detestatur. qui
per sacros ordines ad dñm ꝓpinquantes. ñ ĩ eisdẽ
ordinib uirtutũ merita. sed subsidia uite p̃sentis
erquirũt: nec cogitãt quid uidendo imitari debe
ant: sed que cõpendia ꝑcipiendo sacient᷑. Saciatos
quippe de panib dñm sequi est: de sancta eccła

Expanded text:
eritis me, quia manducastis de panibus . In Scriptura sacra panis aliquando ipse Dominus accipitur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi Aliquando per panem gratia doni spiritualis accipitur, sicut de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus saturabo panibus ; quia in illo positae mentes humilium spiritualium implentur refectione donorum. Aliquando per panem subsidium vitae praesentis accipitur, sicut ipse in Evangelio Dominus turbis se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa: sed quia manducastis de panibus, et saturati estis. De septem enim panibus fuerant satiati. Et per eorum personam Dominus illos intra sanctam Ecclesiam detestatur, qui per sacros ordines ad Dominum propinquantes, non in eisdem ordinibus merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt, nec cogitant quid vivendo imitari dant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos quippe de panibus Dominum sequi est de sancta Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
per ostiũ in ouile ouiũ. s ascendit aliunde.
ille fur est et latro: qui autem intrat ꝑ ostium:
pastor est ouiũ. Et paulopost dicit. Ego sũ osti¬
um. Et iterũ subiungit. Ego sum pastor bonus.
Si ergo pastor intrat per ostiũ. et ipse ostiũ est
et ipse pastor: ipse proculdubio intrat per se¬
metipsum. Querendũ itaq nobis ẽ. qualiter ⁊⁊
ipse intret: et per semecipsũ intret. Dñs ⁊ enĩ
ac redẽptor noster. cum sancta eccła quã rede¬
mit scdm carnẽ una substancia est: paulo at¬
testante qui ait. Adimpleo ea que desũt passio¬
num xp̃i in carne mea: pro corpore eiꝰ qd est
ecclesia. Illius capitis corpus ecclesia: et huius
capitis corpus xp̃c. De quo suo capite exultat
corpus. id est saucta ecclesia: cum psalmista dicen¬
te. Nunc aũ exultauit caput meũ: suꝑ inimi¬
cos meos. Quia enim quandoq ipsa etiã eral¬
tanda est: iam nũc caput suũ suꝑ inimicos su¬
os exaltatũ gaudet in celis. Cum igitur electi

Expanded text:
 sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post dicit: Ego sum ostium . Atque iterum subjungit: Ego sum pastor bonus . Si ergo pastor intrat per ostium, et ipse pastor, ipse proculdubio intrat per semetipsum. Quaerendum est itaque nobis qualiter et ipse intret et per semetipsum. Dominus etenim ac Redemptor noster cum sancta Ecclesia quam redemit secundum carnem una substantia est, Paulo attestante, qui ait: Adimpleo ea quae desunt passionum Christi, in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesias. . Hujus capitis corpus Ecclesia est, et hujus corporis caput Christus. De quo suo capite exsultat corpus, id est sancta Ecclesia cum Psalmista dicente: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos exaltatum gaudet in coelis. Cum igitur electi
Abbreviated transcription (Latin):
i quis per me introierit: saluabitur.
Semper oculos cordis ad exitũ nr̃m
ponere. et meditari debemus sine cessacione:
quando a presenti uita exeamus. et ad eterna
gaudia ꝑtingamus. Propter hoc quippe patris
unigenitus est incarnatus. ut nos ad eccłe sc̃e
fidem introducat. et ad speciem sue uisionis
educat: unde loquitur dicens. Si quis ꝑ me
introierit saluabitur: et ingredietur. ⁊ egredi¬
etur. et pascua inueniet. Ingredietur uidelicet¬
ad fidem: egredietur uero a fide ad speciem:
a credulitate ad contẽplacionẽ: pascua autem
uiriditatis pabulo nutritur. Que autem sunt
terna gaudias Pascua nãq electorũ sũt uultꝰ
presens dei : qui dum sine defectu conspicit᷑.
sine fine mens cibo saciatur. Propter hunc
egressum nr̃m. quẽ cotidie meditari m̃te debe¬
mus: de redẽptore nr̃o paulus quoq loquitur
dicens. Ut sanctificaret per suũ sanguinẽ popłm:
extra portã passus ẽ. Exreamꝰ igitur ad eũ extra

Expanded text:
i quis per me introierit, salvabitur . Semper oculos cordis ad exitum nostrum ponere, et meditari debemus sine cessatione, quando a praesenti vita exeamus, et ad aeterna gaudia pertingamus. Propter hoc quippe Patris Unigenitus est incarnatus, ut nos ad Ecclesiae sanctae fidem introducat, et ad speciem suae visionis educat. Unde loquitur, dicens: Si quis per me introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingredietur ad fidem; egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem; pascua autem viriditatis pabulo nutritur. Quae autem suntparadisi? Pascua namque electorum sunt, vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. Propter hunc egressum nostrum, quem quotidie meditari mente debemus, de Redemptore nostro Paulus quoque loquitur, dicens: Ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est. Exeamus igitur ad eum extra
Abbreviated transcription (Latin):
głam que in mundo apparuit. ysaiam uidisse ma¬
ifestauit. Omne enĩ quod in terra mirũ diuini¬
tus agitur. gloria om̃ĩpotentis dei est: et eiꝰ gła
in om̃ib factis uidetur. Isaias igit᷑ eius głam in
terra uidit. iezechiel uero ens głam in celo ũcu¬
di est uidere non potuit: qr aliter est eius gła
in reb factis. et aliter in semetipso. Hec ergo eiꝰ¬
gloria que in reb est uideri potest: illa uero
que in ipso est. uideri modo nisi ꝑ similitudinẽ non

Expanded text:
gloriam quae in mundo apparuit, Isaiam vidisse magloriam quae in mundo apparuit, Isaiam vidisse manifestat. Omne enim quod in terra mirum divinitus agitur gloria omnipotentis Dei est, et ejus gloria in omnibus factis videtur. Isaias igitur ejus gloriam in terra vidit, Ezechiel vero ejus gloriam in coelo sicut est videre non potuit, quia aliter est ejus gloria in rebus factis, et aliter in semetipso. Haec ergo gloria quae in rebus est videri potest, illa vero quae in ipso est videri modo nisi per similitudinem non