comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Sc̃oꝵ uita: ceteris nor¬
ro adheret: ex eiꝰ assiduitate
⁊ usu locritionis. exẽplũ oꝑis
accipit: ut accendatur in
amorẽ u̾itatis. Qͥ alios ad
miqͥtatẽ suadendo ꝓtͣhunt.
i semetipsis ministeria de¬
moniũ ad iniqͥtatẽ suscipiũt.
quãus ꝑ naturam demones
non sint. Sc̃a enĩ eccłia in
carnalibꝰ ampla ẽ: in spiri¬
talibꝰ angusta. Heq enĩ ual¬
de laudabile ÷ bonun ẽẽ ertm

Expanded text:
ORro adhaeret, ex ejus assiduitate et usu locutionis exemplum operis boni accipit, ut accendatur in amorem charitatis. Qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ob iniquitatem suscipiunt, quamvis per naturam daemones non sint. Sancta enim Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Neque enim valde laudabile est bon
Abbreviated transcription (Latin):
.d. Sic̃ optandum ÷ ut boni
pacem habeãt inuicẽ. sic op¬
tandũ ÷ ut mali sint inuicẽ
discordes. hi qͥ suꝑnam pat̾ã
desid̾ant: non solũ maloꝵ
mores. s ⁊ ꝯsortia fuguint.
Si fueris sotuis ꝯu̾sationis
bonoꝵ.: eris ⁊ u̾tutis eoꝵ. Si¬
milis enĩ simili ꝯuingi solet.
ducere. Pniticisum ÷: cũ his
qͥ pͣue uolũtatis sũt. socia¬
odia. qͣm consortia. Sicut
multa bona. habet cõmunis uita
scõꝵ. sic plura mala affert so¬
cietas maloꝵ.¬

Expanded text:
RUS. Sicut enim optandum est ut boni pacem habeant ad invicem, sic optandum est ut mali ad invicem sint discordes. Hi qui supernam patriam desiderant, non solum malorum mores sed et consortia fugiant. Si fueris socius conversationis bonorum, eris et virtutis eorum. Similis enim simili conjungi solet. ducere, perniciosum est cum his qui pravae voluntatis sunt sociaodium quam consortium. Sicut multa bona habet communis vita sanctorum, sic plura mala affert societas malo
Abbreviated transcription (Latin):
uos frẽs: ut subtrahatis
uos abomi fr̃e ambulã¬
te. in ordinate. Discedant ab
iniqͥtate. qͥ inuocãt nom̃ dñi.
ualde nistum ÷. separari eum
qͥ saluari uult. ab eo qͥ ñ uult.

Expanded text:
vos, fratres, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate . Discedant ab iniquitate omnes qui invocant nomen valde justum est separare eum qui salva
Abbreviated transcription (Latin):
butirũ. uue ⁊ oleũ. ⁊ nestimen¬
tum. Hec om̃ia. scis in bona. sie
impiis ⁊ peccatoribꝰ. in mala cõ¬
u̾tentur. Augustinꝰ dix̃. Om̃is
malus aut ideo uiuit ut corri¬
gatur: euit ideo uiuit ut ꝑ eũ
boni exerceantur.

Expanded text:
rus, uvae, et oleum et vestimentum . Haec omnia sanctis in bona, sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur . AUGUSTINUS. Omnis malus aut ideo vivit ut corrigatur, aut ideo vivit ut per illum boni exerceantur.
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sum se ꝓph̾am dicentem.¬
Ue qui potentes estis ad
bibendum uinum: ⁊ uiri for¬
Ites ad miscendam ebrietatẽ.
Non solum ex uino inebrian¬
⁊tur homines. s etiam ex orte¬
ris potandi generibꝰ. que uario
modo conficiunt᷑. Pasiliꝰ dyxit.
Siẽ enĩ piscis se p̃parat ut
glutiat escam. ita ebriosus
in uinum suscipit inimieum.
tieiam cordis. non ad ebrie¬
tatẽ donauit. Plurimi nãq
homines ꝑ uinũ maximam
debilitatem corporis contra¬
xerunt. nec potuerunt con¬
sequi pͥstinam sanitatẽ. quia
non temꝑauerunt gule ar¬
dorem. Ebriosus putat se
aliqͥd optimũ gerere: cũ fue¬
rit ꝑ p̾cipicia ddeuolutus.
In om̃ibꝰ te exhibe sobrium.
ut te sobrietas castũ exhibeat.¬

Expanded text:
adversum se dicentemadversum se dicentemqui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus quae vario modo conficiuntur. BASILIUS. Sicut enim piscis se praeparat ut glutiat escam, ita et ebriosus in vino suscipit inimicum. titiam cordis, non ad ebrietatem donavit. Plurimi namque homines per vinum maximam debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, quia non temperaverunt gulae ardorem. Ebriosus putat se aliquid optimum habere, cum fuerit in praecipitia devolutus. In omnibus te exhibe sobrium vitae, sobrietas in omnibus exhibeat
Abbreviated transcription (Latin):
nitas ẽ. Uinum multũ pota¬
tum: irritationem.: ⁊ iram.
⁊ multas rumas facit. Sic̃
ignis ꝓbat ferrum ditrum. sic
umum corda suꝑboꝵ arguit.
tas uł ebrietas fuerit: ibi li¬
bido dñabitur. Religiosus mĩ¬
quam uinũ redoleat: ne audi¬
at illud philosophi. Hoc non ẽ
osculum porrigere. s ꝓpmare.
Quicqͥd mebriat. ⁊ statum mẽ¬
tis euertit. similiter fugiamꝰ
ut riinum. Uentrem disten¬
dtum cibo ⁊ uimi potiomibus
irrigatum: uoluptas genita¬
lium seqͥtur. Quicqͥd semina¬
rium uoluptatum ẽ. uenenũ
puta. AmbRꝵ dix̃. Infirmũ
stomachũ mod̾atus cibꝰ ⁊ ui¬
nũ ꝯfortat: ebrietas autem
corpus debilitat. Plerumq
enĩ gula ⁊ habundantia riim.
turpiter in luxuriam soluit.
uinũ qͥppe non reputatur
in usum: s dampnat᷑ in ex¬
celsum. Hẏsid̾ dix̃. Ebrietas
aritem: ꝑturbationem gignit
mentis. furorem cordis. flam¬
mam libidinis. Ebrietas ita
mentem alienat: ut ubi sit
Inesciat. unde etiam malum

Expanded text:
 animae . Vinum multum potatum irritationem et iram, et ruinas multas facit . Sicut ignis probat ferrum durum, sic vinum corda arguet . tas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiamus ut vinum. Ventrem distentum cibo, et vino et potionibus irrigatum, voluptas genitalium sequitur. Quidquid est seminalium voluptatum, est venenum potatum. AMBROSIUS. Infirmum stomachum moderatus cibus et vinum confortat, ebrietas autem corpus debilitat. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam seducunt. Vinum quippe non reputatur in usu, sed condemnatur in excessu. ISIDORUS. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam malum
Abbreviated transcription (Latin):
lus apłs dix̃. Nolite inebria¬
ri uino. inquo ẽ luxuria. Sa¬
lomon dix̃. Luxuriosa res ẽ
uinum: ⁊ tumultuosa ebrie¬
tas. Quicumq in his delecta¬
tur: non erit sapiens. Ne in¬

Expanded text:
lus dicit: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . Salomon dicit: Luxuriosa res est vinum, et tumultuosa ebrietas; quicunque in his delectatur, non erit sapiens. N
Abbreviated transcription (Latin):
impingiat altare: ⁊ odor
suauitatis ẽ in conspectu al¬
tissimi. Sacͥficiũ iusti accep¬
tum ẽ: ⁊ memoriã illius non
obliuiscet᷑ añs. Nloli offerre
mun̾a pͣua. non enĩ suseipiet
deo: ⁊ non minuas pͥmitias
manuũ tuarum regoriꝰ dix̃.
Magna purgatione sacͥficioꝵ.¬
⁊ diluende sunt culpe ꝯuiuioꝵ¬

Expanded text:
at altare, et odor suavitatis est in conspectu Altissimi . Sacrificium justi acceptum est, et memoriam illius non obliviscetur Dominus . Noli offerre munera prava, non enim suscipiet Deo, et non minuas primitias manuum tuarum . GREGORIUS. Magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt culpae co
Abbreviated transcription (Latin):
ex iniqͦ. oblatio ÷ maculata. do¬
na initͦꝵ: nõ ꝓbat altissimꝰ. In
oblationibꝰ iniqͦꝵ. nec in multi¬
tudine sacͥficioꝵ. ñ ꝓpitiabitur
d̾s pecẽis. Qͥ offert ex substan¬

Expanded text:
ex iniquo, oblatio est maculata . Dona iniquorum non probat Altissimus . In oblationibus iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum, propitiabitur Deus peccatis . Qui offert sa
Abbreviated transcription (Latin):
rare. s dum usũ uirandi faci¬
mus. ꝑ uirii cͥmen incurrimꝰ.
Nũqͣm gͦ uret. qͥ ꝑiurare timet.
Multi ut fallant ꝑuirant: ut
ꝑ fudem sacͣmenti fidem faciãt
rant ⁊ mentunt᷑. homurem¬
incautũ decipiunt. Int̾ctum ⁊
falsis lacͥmis seduct̾i decipim᷑.
⁊ credimꝰ dim plorãt: qͥbꝰ ere¬
dendũ non erat. Plerũq sine
uiram̃to loqͥ disponimꝰ: si m¬
credulitate eoꝵ qui ñ credũt.
qd̃ dicimꝰ urare cõpellimur.
taliq necessitate uirandi ꝯfuetu¬
dinem facimꝰ. Sũt multi ad cre¬
denlum pigri. qͥ non mouentur
ad fidẽ u̾bi. Grauit̾ autẽ delin¬
quũt. qͥ sibi loq̃ntes iurare co¬
gunt. Quacumq arte u̾boꝵ qͥs¬

Expanded text:
rare, sed dum usum jurandi facimus perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret, qui perjurare timet. Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant jurant et mentiuntur, homines decipiunt. Interdum et falsis let creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate, jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verbo
Abbreviated transcription (Latin):
ita ħ accipit. sic̃ ille cui iuratur
intelligit. Dupplicit̾ autẽ reus
fit qͥ ⁊ dei nomen inuacuum
assumit. ⁊ ꝓximũ dolo capit.
Non ÷ ꝯseruandum sacͣmentũ:
quo malum incaute ꝓmittit᷑.
uelit᷑ qͥ spiam adultere ꝑpetuã
cum ea ꝑmanendi fidẽ polli¬
ceat᷑. Tołabiliꝰ ÷ enĩ non imple¬
re sacͣmentũ: quã ꝑmanere in

Expanded text:
 ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem reus erit, qui et Dei nomen in vanum adsumit, et proximum dolo capit. Non est conservandum sacramentum quod malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuam cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum, quam permane
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iniurias ⁊ ꝯtumelias ⁊ diu̾¬
manas: nec uituꝑationes eoꝵ
ex pauescamꝰ. Deo enĩ placere
curantes: irinas hominũ non
timeamꝰ Gregoriꝰ dix̃. Non mo

Expanded text:
et injurias, et contumelias, et divemanas, nec vituperationes eorum expavescamus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timeamus. GREGORI
Abbreviated transcription (Latin):
plicio ab soluere nttitur. Hẏsi¬
dorus diẽ. Qͥ recte iudicat ⁊ p̾¬
miũ inde remũationis fxpec¬
tat. fraudem in dm ꝑpetrat.
qͣuia t̾ticiã quam gratis imꝑti¬
ri debuit. acceptione pecunie
uendit. Omĩa qͥpe pͥmũ quere.
ut cũ iꝰtitia diffimas: nullum
ꝯdep̃nes ante uidiciũ. ante au

Expanded text:
plicio solvere conatur. ISIDORUS. Qui recte judicat, et praemium inde remunerationis exspectat, fraudem in Domino perpetrat: quia justitiam, quam gratis impartiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Omnia quippe primum quaere, ut cum justitia definias. Nullum condemnes ante jud
Abbreviated transcription (Latin):
tentur. Hysidorus dixit. De
uirtute iusticie nulla elatione
suꝑbias. de bonis. non extolla¬
ris. ⁊ de bono oꝑe non głieris.
Elatio excelsos deiecit: ⁊ arro¬
gantia sublimes humiliauit.
Qd̃ manifestando potes amitt̾e.¬
⁊ tacendo eustodi.

Expanded text:
tentur. ISIDORUS. De tentur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendo custodi.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dix̃. Si adhuc hominibꝰ pla¬
cerẽ. xp̾i seruus non essem. Nlõ
efficiam᷑ manis głie cupidi. inui¬
cẽ ꝓuocantes. inuicẽ inuidentes.
Siqͥs existimat se aliqͥd ẽẽ cũ
nicħ sit: ipse se seducit. Salo¬
mon dix̃. Abhominatio ÷ ante
dm om̃is arrogans. etiã si manus
ad manũ fuerit: ñ erit innocẽs.
Qi se iactat. ⁊ dilatat: iurgia cõ¬
citat. Q aut̃ sꝑat indño suble¬
uat᷑. Gregoriꝰ dix̃. In om̃e qd̾
scit sese mrens depͥmat: ne qd̃
uirtus scientie congregat. uẽ¬
tus elationis ꝑdat. tollat. Mi¬
randa qͥpe actio cum elatione
non eleuat. s grauat. Dum
suꝑna grã ad altiora intelligẽ¬
da duci᷑. ⁊ qͣnto sublimiꝰ leua¬
Omur. tanto sẽꝑ humilitate noᷤᷤ¬
metipsos intellectu nr̃o p̾mere
debemꝰ. Ualde qͥppe elata mẽs
retunditur : si ipsi suꝑ quẽ se
extollit: supponat᷑. Arrogantes
uiri intra sc̾am eccłiam. qͣmius
deũ iuuendo refugiãt. eum
tamen ueraciter credendo confi¬

Expanded text:
US. Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . Non efficiamur inanis gloriae cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes . Si quis existimat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse seipsum seducit . SALOMON. Abominatio est Domino omnis arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et dilatat, jurgia concitat . Qui sperat in Domino, sublevatur . GREGORIUS. In omne quod scit sese mens deprimat, ne quod virtus scientiae congregat, ventus elationis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Dum superna gratia ad altiora intelligenda ducimur, quantum subtilius levamur, tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi, super quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confi
Abbreviated transcription (Latin):
alienis calamitatibꝰ. satiare fle¬
tibus in alienis meroribꝰ. Intri¬
bulatione alt̾uis. ⁊ tu esto tͥstis.
Cale̾s esto aliis. quales optas
ẽẽ cura te alios. Qd̃ non uis pa¬
ti ñ facias: ⁊ñ inferas alii mala.
ne patiaris similia. Ita elemẽs
esto malienis delietis: siẽ in
tuis. ut nec alit̾ te. nec alit̾ ali¬
os penses. ⁊ sic alios uidica. ut
uidicari cupis. Effrem dixit.
Cũ enĩ inuicẽ onera nr̃a portamꝰ.¬
⁊ cũ luctatorẽ nr̃m diabolum

Expanded text:
alienis calamitatibus, et sociare flealienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati, non facias, et non inferas alteri, mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in alienis delictis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses: et sic alios judica, ut judicari cupis. EPHRAEM. Cum enim invicem onera nostra portamus, colluctatorem nostrum diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
tiis debet᷑: ut in uno eodemq
homine. ⁊ diligamꝰ bomĩ qd̃ fac¬
tũ ÷. ⁊ ꝑsequam᷑ mala q̃ fecit.
nedũ culpas incante remittimꝰ.
conspicimꝰ ex hib̾i. Mmꝰ ꝓximũ
amare ꝯuinettur: qui non cũ
eo in necessitate illiꝰ etiã que
sibi sũt noxia partitur. Nul¬
la que possimmꝰ fratͥbꝰ impend̾e̾
bona: recusemꝰ. Inde enĩ ei qͥ ẽ
suꝑ omĩa ꝓpinquamꝰ: unde nos
ꝑ cõpassionẽ ꝓximi. etiã sub noᷤᷤ¬
malos non tolerat: ipse sibi ꝑ
intolerantiam suã testis ÷: qr
bonꝰ non ẽ. Bonus enĩ ñ fuit.
quẽ maloꝵ pͣuitas non ꝓbauit.
ettur ad subtilitatẽ acuminis.
si ħ non eraserit aliene lina pͣ¬
uitatis. Tanto gͦ magis mali to¬
lerandi sunt: quanto ⁊ ampliꝰ
rã nr̃am:. ut ñ negligamꝰ curam
ꝓximi. Si enĩ ⁊ qd̾ impendi no¬
bis recte. uolumꝰ aliis iꝑꝑtim᷑:
⁊ qd̾ nob̃̾ fieri uolumꝰ. hoc aliis
Lfac̾e ipsi deuitamꝰ. caritatis uira
tuo cupias euenire. Cõdole in¬

Expanded text:
tet, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est, et persequamur mala quae fecit: ne dum culpas incaute remittimus,conspicimus exhiberi. Minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius, etiam ea quae sibi sunt partitur. Nulla quae possumus fratribus impendere bona, recusemus. Inde enim ei qui est super omnia, propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmalos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. citur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit aliena lima pravitatis. Tantum ergo magis mali tolerandi sunt, quantum et amplius ram nostram, ne negligamus curam proximi. Sic enim et quod impendi nobis recte volumus, aliis impertiamur: et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitemus. Charitatis jura tuo cupias evenire. Condole
Abbreviated transcription (Latin):
et in hereditate illius coheres
sis. ꝑde pecuniam ꝓpter fr̾em
⁊ amicum: neq auertas fa¬
ciem tuam a ꝓximo tuo. Qui
um aliis ponit. ꝑhibit in illo.
Origenes dixit. Siqͥs ea que
uidet. indelicto ꝓximio. uel nõ
indicat. uel in testimoniũ uo¬
catus. non que uera sunt dix̾it
pena cõmissi reuoluitur ad con¬
scium Grragoriꝰ dix̃. Compas¬
sionem enim ꝓximi. plerum¬
q obsid pietas falsa. Qui em̃
dolorem excipit in aliena ne¬
cessitate. crucem portat in m̃¬
te. Neq enim aliter redẽpto¬
ris nr̃i membra efficunur:
nisi inherendo deo ⁊ compa¬
tiendo ꝓximo. Crux qͥppe a
cruciatu dr̾. Et duobꝰ modis
crux tollitur: eum aut ꝑ abs

Expanded text:
t in haereditate illius haeres sis . Perde pecuniam propter fratrem et amicum . Ne avertas faciem tuam a proximo tuo . Quium alteri ponit, peribit in illo . ORIGENES. Si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat, vel in testimonio vocatus non quae vera sunt dixerit, poena commissi revolvitur ad conscium. GREGORIUS. Compassioni enim proximi plerumque obsistit pietas falsa. Qui enim dolorem excipit in aliena necessitate, crucem portat in mente. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. Crux quippe a cruciatu dicitur: et duobus modis crux tolli
Abbreviated transcription (Latin):
differtur: affligit animam.
esse cuiquam pot̃: nsi prius ꝓ¬
dorris dix̃. Qui male ag̾e non
desistunt: uana spe indulgen¬
tiam de dei pietate reqͥrunt.
Quã recte quererent. si ab ac¬
tione pͣua cessarẽt. Metuendũ
ualde ÷. ut neq ꝑ spem uenie.
ueranter peccemis: neq quia
iuste peccata dristringit. ue¬
euitato. ⁊ amalo declinemus.
⁊ de pietate dei ueniã sꝑemꝰ.
Om̃is qͥppe iustus. spe ⁊ formidi¬
ne nititur: quia nunc illũ ad
gaudiũ spes erigit. nũc ad for¬
midinẽ t̾ror gehenne addicit.
Qui enĩ ueniã de pecc̃o desꝑat.
Desꝑatio. peior ÷ om̃i pecc̃o. Cor¬
rige gͥ teipsum : ⁊ indulgentie
habeto spem. Nulla tam grauis ẽ
culpa: que non hãt ueniã. Nul¬
la te securitas deceptum: a peni¬
tentie intentione suspendat. In¬
cessant̾ in cord̃ tuo: spes ⁊ formi¬
do consistant. Parit̾ sint in te.
timor atq fiducia.

Expanded text:
differtur affligit animam . esse cuiquam potest, nisi prius DORUS Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, veranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veevitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet; quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae adducit. Qui enim veniam de peccato desperat, Desperatio pejor est omni peccato. Corrige igitur teipsum, et indulgentiae habeto spem. Nulla tam gravis est culpa, quae non habeat veniam. Nulla te securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formido consistant, pariter sint in te timor atque fiducia.
Abbreviated transcription (Latin):
Dea que sunt excelsa consurgit.
Qui autem mordinate uir¬
tutes comp̾hendere nititur.
Scito ꝑielitatur. Hec ẽ causa
in rerum natura. ut qͥcũq
uelociter ad ꝑfectum tondũt.
sine dubio celeriter finian¬
tur. Prius uitia stirpanda
sit in homine: deinde inse¬
Srende uirtutes. Nam cohe
Sautem uirtutes
tiras augere: ꝓu¬

Expanded text:
ea quae sunt excelsa consurgit. ea quae sunt excelsa consurgit. Qui autem virtutes inordinate comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quicunque velociter ad perfectum tendunt sine dubio celeriter finiantur. Prius vitia stirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam conjuautem virtutes tuas augere, pu
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuum: quia ex ipso uita ꝓce¬
dit. Ieꝵ dixit. Multe sunt
uircutum sp̾es: que sectatoribꝰ
fius tribuũt regna celoꝵ. Unũ
qͥdem iter.: sed ꝑueniendi mul¬
ta compendia. Qui ꝓficere
studet etiam si gradum ꝑfec¬
tronis: attingat. semꝑ tamen
inuenit quo crescat. ⁊ ꝑ dies
singulos seipso melior fiat.
Nemo potest ⁊ uirtites simul¬
⁊ uirtutes diuitias possidere.
malicia: ⁊ zizania transce¬
dunt frumentum. Ambrosiꝰ¬
dixit. Non potest mens regnũ
habere uirtutum: nisi prius
excusserit iugum uitioꝵ. Hłe¬
goruis dixit. Scientia ⁊ enim
uirtus ẽ: humilitas etiam cus¬
tos uirtutis. Sc̃s quisq etiam
cum ꝑu̾sa mente requiritur.
a bonitatis sue studio non mu¬
tatur. In uia dei: socios hab̾e
tutos difficile consurgimus.
ad uttia sine labore dilabi¬
mur. occulta uirtutis p̾latioẽ.
Grandes enim sudores imꝑtia¬
mur.: ut ad celum conscende¬
re ualeamus. Sicut paulatĩ
homo aminimis uitiis in ma¬
ximis ꝓruit: ita gradatim ad

Expanded text:
ta procedit . HIERONYMUS. Multae sunt virtutum species, quae sectatoribus suis retribuunt regna coelorum. Unum quidem iter, sed perveniendi multa compendia. Qui perficere studet, etiamsi gradum perfectionis attingat, semper tamen invenit quod crescat, ut per dies singulos seipso melior fiat. Nemo potest et virtutes simul et divitias possidere. malitia, et zizania confundit frumentum. AMBROSIUS. Non potest mens regnum habere virtutum, nisi prius excusserit jugum vitiorum. GREGORIUS. Scientia etenim virtus est, humilitas autem custos virtutis. Sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. In via Dei socios habere tutes difficile confugimus, ad vitia sine labore labimur. Occultae virtutes pro elatione sunt. Grandes enim sudores patimur, ut ad coelum conscendere valeamus. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxima proruit, ita gradatim ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ille mentes siꝑnos cuies as¬
picuit: que cum uirtittũ
agit : a malo penitus non re¬
spes. caritas. Gaudet in opus
bonum: qd̾ unaqueq uirtus

Expanded text:
Illae mentes supernos cives aspiciunt, quae cum virtutum quis bona agit, a malo penitus non respes, charitas. Gaudeat in opus bonum, quod unaquaeque virtus
Abbreviated transcription (Latin):
odit munera: uiuet. Auarus.
non implebitur pecunia. ⁊ qͥ
amat diuitias. fructus non ca¬
piet ex eis. Auaro autẽ. nicħ
ẽ scelestius. Nichil ẽ iniqͥus
enim: animam suam uenalẽ¬
facit. Multos ꝑdidit aurum. atq
argentum. Non sit porrecta
manus tua ad capiendum. s
ad dandum collecta. AUs̃¬
dix̃. Siẽ enĩ auaritia in in¬
fernũ ponere: ita iugũ xp̃i
in celum leuare consueuit. Ierx¬
dixit. Auaritia modũ ignorat.
⁊ cum omĩa deuorat: nescit
penitus saturari. Q̾surit sẽꝑ
⁊ in ops ẽ. ⁊ cum feralibꝰ den¬
tibus uniu̾sa mundi regna
ribilis confitetur. Gregorius¬
dixit. Impetigiem quoq habet
in corpore: quisquis auaricia
uastatur in mente. Si autẽ
necdum possumus relinque¬
re ꝓpria. saltem non concu¬
piscamus aliena. Ad auari¬
Seiam cor parentis: illicit fe¬
cunditas ꝓlis. Co enim ad am¬
bitum congregande hereditatis
accenditur: quo multis heredi¬
bus fecundatur. Cypͥamis. d̾.¬
tas patrum dicitur. Qui amat

Expanded text:
rus non impletur pecunia, et qui amat divitias, fructus non capiat ex eis. Avaro autem nihil est scelestius, nihil est iniquius enim animam suam venalem. Multos perdit aurum atque argentum . Non sit porrecta manus tua ad capiendum, et ad dandum collecta. AUGUSTINUS. Sicut enim avaritia in infernum ponit, ita jugum Christi in coelum levare consuevit. HIERt. Avaritia modum ignorat, et cum omnia devoret, nescit penitus saturari. Esurit semper et inops est, et cum feralibus dentibus universa mundi regna jejunam confitetur. GREGORIUS. Impetiginem quoque habet in corpore, quisque avaritia vastatur in mente. Si autem non possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Ad avaritiam cor parentis allicit fecunditas prolis, eo enim ad habitum congregandae haereditatis accenditur, quia multis haeredibus fecundatur. CYPRIANUS. AvaS PATRUM. Qui amat
Abbreviated transcription (Latin):
Sint limibi ur̃i p̾cinc¬
ti. ⁊ luc̾ne arclentes in
xit. Iniqui luxuriantes oculoᷤ
habentes plenos adulterio. ⁊
mcessabili delicto. P aulus¬
apłs dixit. Fugite fornicatio
fecerit homo: extra corpus ẽ.¬

Expanded text:
Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in RUS. Iniqui luxuriantes, oculos habentes plenos adulterio, et incessabili delicto . PAULUS. Fugite fornicationem, fecerit homo, extra corpus e
Abbreviated transcription (Latin):
nit abstiuentia. castrimargia
autem mater ẽ incontinen¬
tie. Uiridis herba ꝓpe aqͣm
nascens: ⁊ uitiũ libidmnis. in
uisitatione mulierũ. Magis
approxima igni ardenti: quã
mulieri uiuen. cum ⁊ ipse
sis urcienis. Nicħ ualet eum
mundum oẽ corpore: qui pollu¬
tus ẽ corde. Ilemo enĩ estuis
corporis declinabit: nisi qui
anime motus ante compres¬
serit.

Expanded text:
nit abstinentiam, gastrimargia nit abstinentiam, gastrimargia autem mater est incontinentiae. Viridis herba prope aquam nascens, et vitium libidinis in visitationibus mulierum. Magis approxima igni ardenti quam mulieri juveni, cum et ipse sis juvenis. Nihil enim valet eum mundum esse corpore, qui pollutus est mente. Non enim aestus hominis declinabit, nisi qui animae motus ante comprehenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum regnat. Certe si ampliꝰ
delectat pulcritudo intime cas¬
titatis: non regnant iam pecca¬
ta. s regnat iusticia. Omnis in¬
munda pollutio. fornicatio dr̃.
a delectatione enim fornican¬
di: uaria gignuntur flagitia.
quibꝰ reginum dei clauditur. ⁊
ximi ẽ sceleris: que ꝑ carnis
inmunditiam templum dei
iuiolat: ⁊ tollens membra xp̃i.
facit membra meret̾cis. Luxii¬
riosa namq uita. carnem cito
debilitat: fractamq eito dedu¬
cit ad senectutem. Om̃ibꝰ pecca
enĩ mori: quam fornicari. Me¬
maculari. Libido uͦ: in infer¬
num hominem mergit. Libido¬
uͦ in tartarum hominẽ mittit.¬
quem ociosum inuen̾it. Cor¬
pus enĩ labore fatigatũ.: mi¬
mis delectatur flagitio. Otio
enĩ deditus. cito luxuria sur¬
ripitur. uacantem: cito luxu¬
ria p̃ocupat. Cesarius dixit.
Contra reliqua uitia. opportet
nos om̃i uirtute resistere: con¬
tra libidinem uͦ: non expedit
repugnare s fugere. In uitas

Expanded text:
peccatum regnat. Certe si amplius peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Omnis immunda pollutio, fornicatio dicitur: ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur, etximi est sceleris, quia per carnis immunditiam templum Dei violat, et tollens membra Christi, facit membra meretricis. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. Omnibus peccaenim mori quam fornicari, vemaculari. Libido in infernum hominem mergit. Libido in Tartarum hominem mittit.quem occisum invenerit. Corpus enim labore fatigatum minus delectatur flagitio. Otio enim dedito, cito luxuria subrepit. Vacans cito luxuria praeoccupatur. CAESARIUS. Contra reliqua vitia oportet nos omni virtute resistere: contra libidinem vero non expedit repugnare, sed fugere. EX VITIS
Abbreviated transcription (Latin):
scalorem. Sine cetere ⁊ lib̾o: fri¬
get uenus. Qui luxuriatur:
Duruens mortuis ẽ. Ergo qui in¬
epriatur : mortuus ⁊ sepultus ẽ.
ter extenditur: aculei libidinis
excitantur. Hisidorꝰ dix̃ forni¬
catio carnis: adult̾tum ẽ. fornica¬
tio aĩe. seruitus ydoloꝵ ẽ. Lu¬
xuria uͦ carnis ideo notabilis
bitur castitas carnis. Princi¬
paliter his duobꝰ uitiis. diabo¬
lus humano generi dominatirr.
idest suꝑbia mentis. ⁊ luxuria
carnis. ꝑ ħ enim duo uitia dia¬
bolus humanũ genus possid.¬
uel dum mentem in suꝑbiam
erigit : uel dum ꝑ luxuriam car¬
nem corrumpit. Prima fornica¬
tionis oculoꝵ tela sunt. seda
uerboꝵ. s qui non capit᷑ ocłis.
potest uerbis resistere. Qui
aelect̾ationẽ refrenat libidi¬
nose suggestionis. non tͣnsit
ad ꝯsensim libidinis. Cito enĩ
resistit oꝑi: qͥ titillanti men¬
tem non accomodat delecta¬
tioni. Si plus obleotat mon¬
tem dilectio fornicationis. qͣm
amor castitatis. ad huc in homine

Expanded text:
a. Sine Cerere et Libero friget Venus. Qui luxuriatur vivus, mortuus est: ergo qui inebriatur mortuus et sepultus est. ter extenditur, inde aculei libidinis excitantur. ISIDORUS. Fornicatio carnis adulterium est. Fornicatio animae servitus idolorum. Luxuria vero carnis ideo notabilis mentis salvabitur castitas carnis. Principaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Per haec enim duo vitia diabolus humanum genus possidet, dum mentem in superbiam erigit, vel per luxuriam carnem corrumpit. Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Qui delectationem refrenat libidinosae suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti consensum non accommodat delectationi. Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine
Abbreviated transcription (Latin):
Auitatis substantie. fornicatio.
maculat. Inter epulas ⁊ illece¬
bras uoluptatum: eciam ferre¬
as mentes libido domat. Dif¬
ficile enim inter delicias serua
tur pudicicia. Nitens cutis.
sordidũ ostendit animũ. Et
in serico ⁊ in pauinis: libido

Expanded text:
atis, vel substantiae. Fornicatio , sed et corpus maculat inter epulas et illecebras voluptatum. Etiam ferreas mentes libido domat. Difftur pudicitia: nitens cutis sordidum ostendit animum; et in sericis et in pannis libido
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tia quasi ignis exardeseit. Qui
se uingit fornicariis: erit neqͣm.
post ꝯcupiscentias tuas nõ eas.
⁊ auoluntate tua auertere.
Qui tenet mulierem infidelẽ.
quasi qͥ apprehendit scorpionẽ.
Sicut sol oriens in altissimis dei.
sic mulieris bone spẽs in orna¬
mentis domꝰ eiꝰ. Nequitia mulie

Expanded text:
rdescit . Qui se jungit fornicariis, erit nequam . Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Qui tenet mulierem nequam, quasi qui apprehendit scorpionem . Sicut sol oriens mundo in altissimis Dei, sic mulieris bonae species in ornamentum domus ejus . Nequi
Abbreviated transcription (Latin):
sine sp̃u mortuum ẽ: ita ⁊ fi¬
des sine oꝑibꝰ mortua ẽ. Pau¬
dei ẽ: in salutem om̃i creden¬
ti. Igitur qui ex fide sunt.
benedicentur cum fideli abra¬
ham. In om̃bris sumentes seu¬

Expanded text:
rtuum est, ita fides sine operibus mortua est . PAUDei est, in salutem omni credenti . Igitur qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham . In omnibus sumentes scu
Abbreviated transcription (Latin):
plis suadetur. In corde respicit
d̃s fidem. usbi non se possunt ho¬
mines excusare. fides enĩ que
corde retinetur: confessione
oris ad salutem ꝓfertur. Mul¬
ti fide tantum xp̃iani sunt.
ex corde non amant: s huma¬
no t̾rore eandẽ ꝑhẏpocrisin de¬
nere se simulant. Q qͥ ẽẽ nõ
possunt aꝑte mali: ꝑ trorem
ficte noscuntur boni.

Expanded text:
plis suadetur in corde. Respicit plis suadetur in corde. Respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare: fides enim quae corde retinetur confessione oris ad salutem profertur. Multex corde non amant, sed humano terrore, eamdem per hypocrisim tenere se simulant: et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte noscuntur boni.
Abbreviated transcription (Latin):
ustus ẽ qͥ ex fide uiuit: iniquus
fidem. Homini fideli totus mũ¬
dus diuttie: infideli autẽ nec
mitatur: infidelibꝰ autẽ etiã
ipsa lux tenebrescit. Usq adeo
p̃ualet fides: ut homines suꝑ
deum. inuoce inuocas. quem
oꝑibꝰ negas: D̾s in bonis oꝑibꝰ
fidelium non tantum ꝯsid̾at ob¬
lationis magnitudinẽ. qͣntum
fidei u̾ctatem Gregoriꝰ dixit.
Ille ⁊ enim uere crecdit: qͥ exercet
oꝑando qd̾ credit. P fidem nãq
ab om̃ipotente deo cognoscim᷑.
Qͥd ꝓd si cidem redemptori
nr̃o ꝑ fidem iungimur. si ab eo
moribus disuingamur. H ysid¬
dix̃. Beatus ẽ autem. qͥ ⁊ recte
credendo bene uiuit: ⁊ bene
uiuendo fidem rectam custodit.
Xp̃ianus enim malus dum sedm
euuangelii doct̾nam non uiuit.
etiam ipsam fidem. qͣm u̾bo co¬
lit: oborta temptatione facile
ꝑdit. D̾s̃ qͥ si creditur. merito
inuocatur ⁊ queritur: ⁊ ꝑ hoc
tunc ꝑfecte laudatur. qͣndo ⁊
creditur. Fides neqͣquam ui ex¬
torq̾tur : s ratione atq exem¬

Expanded text:
justus est qui ex fide vivit, iniquus fidem. Homini fideli, totus mundus divitiae; infideli autem nec mutatur; infidelibus autem etiam ipsa lux tenebrae fit: usque adeo praevalet fides, ut homines supeDeum voce invocas quem operibus negas? Deus in bonis operibus fidelium non tantum considerat oblationis magnitudinem, quantum fide veritatem. GREGORIUS. Ille enim vere credit qui exercet operando quod credit: per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur. Quid prodest si eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? ISIDORUS. Beatus est autem qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Christianus enim malus, dum secundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem quam verbo colit, oborta tentatione facile perdit. Deus si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando et creditur. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exem
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa possidr lia crelen¬
ti. Habete fidem dei.
Qui non hẽsitau̾it in corde suo.
s crediderit. qr qd̃cumq dix̾it
fiat. fiaͤt ei. Qui credit in filio
dei: hab urtam et̾nam. Qui
autem meredulus ẽ filio: non
uidebit uitam. sed ira dĩ ma¬

Expanded text:
Omnia possibilia sunt credenti . Habete fidem Dei . Qui non haesitaverit in corde suo, sed crediderit quia quodcunque dixerit fiat, fiet ei . Qui credit in Filium Dei, habet vitam aeternam . Qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira D
Abbreviated transcription (Latin):
cans cogitationibꝰ diuinarum
scͥpturarum. Sic̃ lampas luci¬
da. in loco tenebroso refulgens:
sic monachꝰ mente sobria. corde
ꝑuigili in tẽpore psalmodie sue
⁊ orationis. Sic̃ pondus salis
nachum in oratione. Sic̃ uer¬
mis corrumpit lignũ: sie mnui¬
elia corrũpit animã monachi.÷

Expanded text:
cans cogitationibus divinarum cans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebroso refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis nachum in oratione. Sicut vermis corrumpit lignum, sic invidia corrumpit animam monachi.
Abbreviated transcription (Latin):
cara ÷. habitatio ẽ. Monachus
rit. ⁊ uagationẽ non fec̾it. ꝯfidat
qr non morietur met̾nũ. Mona¬
chus edens multum. ⁊ oꝑans mul¬
tum: non ꝯfidat in hoc. qͥ autem
parum edit. etiã si parum oꝑet᷑.
ꝯfudat. ⁊ uirilit̾ agat: non ꝑ¬
det m̾cedem suam. Qui uult edi¬
ficare domũ: multa necessaria¬
um. ita monachum multa hab̾e
opportet. ut possit oꝑa dĩ ꝑficẽ.
Quanti monachoꝵ dum patres
matresq miserantur. suas ani¬
mas ꝑdid̾unt. Melior ÷ seculariꝰ
mansuetus. quam monachꝰ ani¬
mosus ⁊ iracidꝰ. Melior ÷ secu¬
laris ininfirmitate seruiens frĩ.
suꝑ monachũ ñ miserantẽ ꝓximo
suo. Monachus bilinguis ꝯtur¬
bat frẽs: fidelis autem reqͥem
adducit. Pallor enim cum humi¬
litate ⁊ macies: clecus ÷ mona¬
chi. Si potueris iniuriari. et
affici conuiciis. ⁊ portare ac ta¬
mandata Effrem cbixit. Sieut
enĩ sata densa in bona t̾ra eul¬
ta. sic anima monachi fruetifi¬

Expanded text:
chus, chus, at, et vacationem non fecerit, confidat quia non morietur in aeternum. Monachus edens multum, et operans multum, non confidat in hoc. Qui autem parum edit, etiamsi parum operetur, confidat, et viriliter agat, non perdet mercedem suam. Qui vult aedificare domum, multa prum: ita monachum multam curam habere oportet, ut possit opus Dei perficere. Quanti monachorum, dum patris matrisque non miserantur, suas animas perdiderunt? Melior est saecularis mansuetus, quam monachus animosus et iracundus. Melior est saecularis infirmitas serviens fratri, super monachum non miserentem proximo suo. Monachus bilinguis turbat fratres. Fidelis autem requiem adducit. Pallor enim cum humilitate, et maceries, decus est monachi. Saffici conviciis, et portare ac tamandata. EPHRAEM. Sicut enim sata in bona terra culta, sic anima monachi fructifi
Abbreviated transcription (Latin):
tenda ÷ sollicitudo. ⁊ urbis ha¬
bitatio fugienda. Non queras
in monacho lingue nitorem: s
amime pietatem. Qͥcq̃d in mo¬
nachis dicitur: redundet in
qͣtes. ꝓse muti. Monac hꝰ non¬
ẽ. si cum corpore clausus cel¬
la lateat: lingua ꝑ orbẽ ua
pensationibꝰ t̾renis inseruiãt.
quos dona sp̃ualia non exornãt.
Qu penetrare intuna nequeũt.
saltẽ necessaria foris oꝑent᷑. Mo¬
nachus qͥ in t̾ra possessionẽ que¬
rit: monachus ñ ẽ. Hẏsid̾ dix̃.
Tunc se unusquisq monachũ u¬
dericet iudicet: cũ se minimum
Celeste enim donũ accipit mona¬
chꝰ. qͥ t̾renos actus a semetipso
ꝓieit. nec implicat se negotiis
secularib militans deo. In ui¬
tas patrũ dr̃. Monachꝰ enĩ nõ
solum ꝓpt̾ea clicitur quia uxorẽ ñ
ht̃: s qr religioni dei ⁊ seruitio
ipsius mancipatus ÷. ⁊ cura illi ẽ.
at. Qui enĩ magis diligit castita¬
tẽ que deo cara ÷: ⁊ sp̃e scĩ qͥ deo

Expanded text:
tenda est solitudo, ex urbe hatenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi pietatem. Quidquid in monachos dicitur, redundat in quaces, pro se muti. Monachus cum corpore clausa cellula lateat, lingua per orbem non pensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritualia non exornant. Qui penetrare ad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non est. ISIDORUS. Tunc se quisque monachum judicet, cum se minimum Coeleste enim donum accipit monachus qui terrenos actus a semetipso projicit, nec implicat se negotiis saecularibus militans Deo. EX VITIS PATRUM Monachus enim non solum propterea dicitur quia uxorem non habet, sed religioni Dei, et servitio ipsius mancipatus est: cura illi est at, quia magis elegit castitatem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo militans deo implieat se
negociis secularibꝰ: ut ei pla¬
ceat cui se p̾buit. Salomon¬
dix̃. Semita iustoꝵ declinat
S ore monachi turpis sermo.¬
aut lascius egrediat᷑. His enĩ
signis: libidinosus animꝰ oftẽ¬
dit᷑. ⁊ ꝑ ext̾i̾orẽ hoĩem. inte¬
rioris hoĩs uitia d̾monstrant᷑.
Monachꝰ non dlesidet urbium
freq̾ntiam: qͥ de singularitate
censet᷑. Monachi sit uigil sen¬
sus. ne uanis cogitanonibus
polluat᷑. Amet scientiã se̾p¬
turtrum. ⁊ carnis scientiam
habere nitantur ⁊ meritum.
Monachus habeat simplicitatẽ
cõlumbe. ne cuiqͣm machinet᷑
dolos: habeat ⁊ serpẽtis astu¬
tiam. ne alioꝵ supplantet᷑ insi¬
diis. Monachus: teneat humi¬
litatis uestigiũ. Monachꝰ qui
ubi uariarum scͥpturarũ poma
decerpit. His utitur deliciis. ha¬
rum fructur amplexu. Ille uerꝰ
ẽ monachꝰ.: qͥ aurum ꝯtempirit.
⁊ scͥpturas sectat᷑.⁊ dum in pau¬
ꝑtatem incidit: ornatior instat
ornatu. Monacho speciał expe¬

Expanded text:
plicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat nquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non desideret urbium frequentiam, quia de singularitate censetur. Monachus sit vigil sensu, ne vanis cogitationibus polluatur. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. Monachus qui o, varia Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expe
Abbreviated transcription (Latin):
li detrahas. Accusamꝰ sepe qd̃
facimus: ⁊ contͣ nos metipsos.¬
Non ⁊ detrahere. uerum dic̾e.
Caue ne linguam aut aures
habeas prurientes. idest ne¬
Tarit ipse aliis detrahas: aut
carpere. dum peccantiũ mul¬
titudine putant minui pee¬
cata ¶ꝯ regoriꝰ dix̃. Celoꝵ et¬
enim regnum: nullus murmu¬
rans accipit. nec ullus qͥ acci¬
pit: murmurare pot̃. Hysidᷤ¬
dix̃. Non aetrahas peccanti. s
condole. Qd̃ in alio detrahis:
inte potius ꝑtimesce. Detrae¬
tionẽ om̃s rep̾hendunt. om̃s ui¬
tuꝑant. Quando aliũ detrahis
te discute. Quando aliũ mor¬
des:. tria pece̾a redargue. Non
pendit: ⁊ qui detrahentẽ audit.
⁊ is qͥ detrahit. Inuitas patrũ¬
aicitur. Melius ÷ comede car¬
nem. ⁊ uinũ bib̾e. quam come¬
dere inuituꝑatione frẽm siũ
Sicut susurrans serpens euã
de paradiso excussit: sic qͥ detra¬
hit fre̾m suũ. non solum suam.
s etiam audientis animã ꝑdit.

Expanded text:
pe quod facimus, et contra nosmetipsosNoli detrahere, sed verum dicere. Cave ne linguam aut aures habeas prurientes: id est, ut nec ipse aliis detrahas, aut nos capere, dum peccantium multitudine putant minui peccata. GREGORIUS. Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. ISIDORUS. Non detrahas peccanti, sed condole. Quo in alio detrahis, in te potius pertimesce. Detractores omnes reprehendunt, omnes vituperant. Quando alii detrahis, teipsum discute. Quando alium mordes, tua peccata redargue. Non pendit, et qui detrahentem audit, et is qui detrahit. EX VITIS PATRUM. Melius est comedere carnem, et vinum bibere. quam contemnere in vituperatione fratrem suum. Sicut susurrans serpens Evam de paradiso expulit, sic qui detrahit fratri suo, non solum suam, sed etiam audientis animam perdit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊enis: in his qͥ simpliciter ambulãt.
Ub̃ dix̃. Om̃ium enim erit in
uolũtate. qd̾ imnꝰqͥsq habebit in
retͥbutione. Om̃e enim opus p̾cedit
uoluntas nr̃a: dum cogitamꝰ qͥd
oꝑari debeamꝰ. Nicħ enim aliud
nr̃m querit d̾s: nsi uolũtatem
bonam. Malum aꝓprii arbirii. ger¬
minatio ẽ uoluntatis Gregoriꝰ¬
dix̃. Ante dñi oculos nunquã ẽ
uacua manus amunere. si fue¬
coactus patitur tenebras ultio¬
nis.: qͥ hic libenter sustinuit te¬
nebras uoluntatis. Uoluntas
autem bona ẽ: si adu̾sa alt̾ius
tibi iuste impendi desidas: de¬
negare. ⁊ necessitati ꝓximi uix¬
ta uires concurrere. s ꝓdesse
etiam ultra uires uelle. Sẽꝑ
inuidia abona uoluntate
discordat. D̾s̃ enim ꝑ malas
uoluntates alioꝵ: in aliis
multa oꝑatitr bona. Cipͥanꝰ. d̾.
Nec excusat oppressum necessi¬
tas cͥminis. ubi cͥmen ÷ uolunta¬

Expanded text:
est in iis qui simpliciter ambulant . AUGUSTINUS. Omnibus enim erit in voluntate quod unusquisque habebit in retributione. Omne opus praecedit voluntas nostra, dum cogitamus quod operari debemus. Nihil enim aliud nostrum quaerit Deus, nisi voluntatem bonam. Malum proprii arbitrii, germinatio est voluntatis. GREGORIUS. Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si corne. Illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluntatis. Voluntas autem bona est, sic adversa alterius tibi juste impendi desideras, denegare: necessitati proximi juxta vires occurrere, et prodesse etiam ultra vires velle. Semper invidia a bona voluntate discordat. Deus enim per multas voluntates aliorum in aliis multa operatur bona. CYPRIANUS. Nec excusat oppressum necessitas criminis, ubi crimen est volunta
Abbreviated transcription (Latin):
uana ⁊ puleritudo. Om̃i temꝑe
uestim̃ta tua sint p̾ciosa. ⁊ ole¬
um de capite tuo non ideficiat.
Us̃ dix̃. Uestis autẽ tibi pu¬
ra circundetur: non ad puleri¬
tudinẽ. s ꝓpter necessariũ te¬
gum̃tũ: ne dum exqͥsitis indu¬
mentis uestieris. alt̾am t᷑pitu¬
dinẽ sumas. er .d̾. Plumarũ
mollicies: uiuenilia membra
non foueat. Quicqͥd enim cor¬
pora nostra defende pot̃ ⁊ hu¬
mane suecurrere mbecillitati:
hoc una appellanda ÷ tunica.
¶regoriꝰ.d. Nemo qͥpe uestim̃¬
ta p̾ciosa nisi ad manẽ głiam
querit: indelicet ut honorabi¬
lior cet̾is ẽẽ uideatur. Nemo
ubi ab aliis non possit uideri.
sius queritur. Effrem dix̃. Orna¬
tus qͥppe uestium indieat. qͣlit̾
ea que t̾rena sũt sapiamꝰ. ⁊ ꝑ ftu¬
dium clarioris amictus ab eter¬
na claritate midi esse dinoscim᷑.
Lauare faciẽ. manꝰ ac pedes im¬
pensnis: seruos nos indicat se ẽẽ
uitioꝵ. Nasilius dix̃. Dum enĩ
poꝵ : ⁊ corꝑis ⁊ anime offendi

Expanded text:
Omni tempore vestimenta tua sint candida, et oleum de capite tuo non deficiat . AUGUSTINUS. Vestis autem tibi pura circumdetur, non ad pulchritudinem, sed propter necessarium tegumentum, ne dum exquisitis indumentis vestiris, in alteram turpitudinem cadas. HIERONYMUS. Plumarum mollities juvenilia membra non foveat. Quidquid enim corpora nostra defendere potest, et humanae succurrere imbecillitati, hoc una appellanda est tunica. GREGORIUS. Nemo quippe vestimenta pretiosa, nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris videatur. Nemo ubi ab aliis non possit videri. sum quaeritur. EPHRAEM. Ornatus quippe vestium indicat qualiter ea quae aeterna sunt sapiamus, et per studium clarioris amictus, ab aeterna claritate nudi esse dignoscamur. Lavare faciem, manus ac pedes impensius, servos nos indicat esse vitiorum. BASILIUS. Dum enim p
Abbreviated transcription (Latin):
tis sine querela: ⁊ simplices fi¬
lii dei. sine rep̃hensione. Iacobꝰ¬
apłs dixit. Nolite detrahere al¬
terutrum: frẽs mei. Qu detra¬
hit fr̃i: arit qͥ iudieat frẽm suũ:
detrahit legi.⁊ iudicat legem.
Salomon dix̃. Remone a te os
prauum: ⁊ detͣhentia labia ꝓ¬
cul sint ate. Qui detrahit ali¬
cui rei. ipse se infuturum obli¬
in pace u̾satur. Cũ detetoribus
ne cõmiscearis. qm̃ repente con¬
E surgit ꝑditio eoꝵ. ⁊ ruinã utriꝰ¬
q quis nouit : Tumultꝰ mur¬
murationũ ñ abscondet᷑. S Us̃

Expanded text:
t sine querela sitis, et simplices filii Dei sine reprehensione . JACOBUS. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei; qui detrahit fratri aut qui judicat fratrem suum detrahit legi, et judicat legem . SALOMON. Remove a te os pravum, et detrahentia labia procul sint a te . Qui detrahit alicui rei, ipse sese in futurum obliin pace versatur . Cum detractoribus ne commiscearis: quoniam repente consurget perditio illorum, et ruinam utriusque quis novit ? Tumultus murmuratio
Abbreviated transcription (Latin):
um inhabundabit: ⁊ ꝯsilumm
mento ligneo colligatũ funda¬
mentũ edificii. non dissoliit᷑.
sic ⁊ cor ꝯfirmatũ in cogitatio¬
ne ꝯsilii. facienti nequissimũ
ꝯsilium. suꝑ ipsũ deuoluitur.
⁊ ñ agnoscit᷑ unide ueniat
illi. Sine ꝯsilio nicħ facias.
⁊ pꝰ factũ non penitebis:
Azelantibus te: abstine ꝯsiliũ.
Cum uiro religioso tͣcta d̾ scĩta

Expanded text:
um abundabit, et consilium mentum ligneum colligatum in fundamento aedificii non dissolvetur, sic et cor confirmatum in cogitatione consilii . Facienti nequissimum consilium, super ipsum dissolvetur, et non agnoscet unde veniat illi . Sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebit . A zelantibus te absconde consilium . Cum viro religio
Abbreviated transcription (Latin):
ture.⁊ gr̃a faucibꝰ tuis. Uia
stulti recta in oculis eius. qͥ au¬
tem sapiens ẽ: audit ꝯsilra.
Qui autem iniunt pacis ꝯsilia.
sequetur eos gaudiũ. Qͥ autem
agunt cuncta cũ ꝯsilio: regiitur
sapientia. Astutꝰ. agit omia cũ
ꝯsilio. Dissipant᷑ cogitationes
ribi ñ ÷ ꝯsiliũ. ubi uͦ plures sũt
ꝯsiliarii: ꝯfirmant᷑. Cogitatiões
ꝯsiliis roborant᷑: ⁊ gub̾naculis¬

Expanded text:
tuis . Via stulti recta in oculis ejus . Qui autem sapiens est, audit consilia . Qui ineunt pacis consilia, sequetur eos gaudium. Qui autem agunt cuncta cum consilio, aguntur sapientia . Astutus omnia agit cum consilio . Dissipantur cogitationes ubi non est consilium . Ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur . Cogitationes consiliis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunda. sic consiliũ ex cord̾ uiri.
s hõ sapiẽs: ex hauriet illud.
fici sint tibi: ꝯsiliariꝰ fit tͥ unꝰ
de mille. Cũ fatus ne ꝯsiliũ ha¬
beas. non enĩpotuerũt dilige̾ ni¬
si q̃ ipsis placuerint. Cũ extra¬
neo: ne facias ꝯsiliũ. Non enĩ ho¬
mini ꝯsiliũ tuũ manifestes: ne

Expanded text:
a, sic consilium in ore viri, sed homo sapiens exhauriet illud fici sint tibi, consiliarius sit tibi unus de mille . Cum fatuis ne consilium habeas . Non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent . Coram extraneo ne facias consilium . Non omni homini
Abbreviated transcription (Latin):
ra ÷ amicicia. que nicħ querit
ex rebꝰ amici. nͥ solã beniuolẽ¬
tram. scilicet ut gratis amet
amantẽ. Pleruniq amiciexa
ex necessitate ł inligentia nas¬
citur: ut sic ꝑ quem qͥsq quod
desiderat ꝯsequatur. Ille enĩ¬
anuciciam ueracit̾ querit. qui
nichil egendo eam appetit: nã
illa ex mopia breuis ⁊ fugiti

Expanded text:
ra est amicitia, quae nihil quaerit ra est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet amantem. 3. Plerumque amicitia ex necessitate vel indigentia nascitur, ut sit per quem quisque quod desiderat consequatur. Ille autem eam veraciter quaerit, qui nihil egendo eam appetit. Nam illa ex inopia brevis est et