comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opto descendere quod ante mirabar. non
manna quod ante cibis om̃ib preferebam.
quia manna manducauerunt patres &¬
surierunt. Meus cibus est: que siquis
manducauerit ñ esuriet: Neus cibus est
qui ñ corpus inpinguat.s confirmat cor
hominis. Euerit mͥ ante mirantꝰ paniᷤ
decelo. scriptũ est enim. panẽ de cgelo dedit
eis manducare. sed ñ erat uerus ille panis
s futuri umbra: Panem de cęlo ilũ uerũ.
mͥ seruauit pat. Nichi ille panis dĩ descen-¬
dit de cęlo. qui uitam dat huic mundo:
Non iudeis descendit. ñ synagoge descen.¬
dit. sed eccłie descenait. s popło dĩ uiue-¬
niori descendit: Nam quomͦ udeis descen-¬
dit panis qͥ uita dedit. cum om̃s qui illu
pane manducauerunt hocẽ manna que
putauerunt iudei uerũ panẽ. in deserto
mortui sunt: Quomͦ sẏnagoge descen-¬
dit. cum synagoga omis intericrit. &
eterno ieiunio macerata fidei defecerit:
Deniq si accepissent pane uerum. non

Expanded text:
opto descendere, quas ante mirabar: non opto descendere, quas ante mirabar: non manna quod ante cibis omnibus praeferebam; quia qui manna manducaverunt patres, esurierunt. Meus cibus est, quem si quis manducaverit, non esuriet. Meus cibus est, qui non corpus impinguat, sed confirmat cor hominis. 27. Fuerat mihi ante mirandus panis de coelo; scriptum eis manducare —. sed non erat uerus ille panis, sed futuri umbra. panem de caelo illum uerum mihi seruauit pater. mihi ille panis dei descendit e caelo, qui uitam dat huic mundo. non Iudaeis descendit, non synagogae descendit, sed ecclesiae descendit, sed populo dei iuueniori descendit. nam quomodo Iudaeis descendit panis qui uitam dedit. cum omnes, qui illum panem manducauerunt. hoc est manna, quem putauerunt Iudaei uerum panem. in deserto mortui sunt? quomodo synagogae descendit, cum synagoga omnis interierit et aeterno ieiunio fidei macerata defecerit? denique si accepissent panem uerum, non
Abbreviated transcription (Latin):
durꝰ indignatur & irascitur diabolus. eo qd̾
canerent uuenculȩ. quia duricia filios
paucos decepit. xp̃c totum mundũ redemit
Dicit gͦ xp̃c natus ex uirgine. Iuuenis ego
sum & despectus. iustificationes tuas ñ sum
oblitus. Dicit etiam popłs nationũ ille
in prima electione despectus. rudis adhuc
fide. & studio primeuȩ deuotionis adolessosꝰ.
uel certe renouatꝰ aquilȩ iuuentutẽ pes
baptismatis sacramenta: Iuuenis egosui
Qaspcctus. iustificationes tuas non sum
itus. Iile gͥͦ despectus. anteiam preseror.
m asteponor electis. Iile ante despectus
upuꝰ peccatoꝵ. habeo celestium sacram̾toꝵ
uencranda consortia: Iam mense celestis
honore suscipior. epulis meis ñ pliuua uda.
ar n terrȩ partus laborat. ñ arboꝵ fructꝰ
Dotuui meo. non flumina quȩrenda ñ fontes.
michi. & d̾i sanguis ẽ potus. Non iamad
turis imminuat. si pii cultus diligentia
pscueret. N on iam coturnicem pluas mͥ.

Expanded text:
durus indignatur et irascitur diabolus, eo quod durus indignatur et irascitur diabolus, eo quod canerent iuuenculae quia duritiae filius paucos decepit, Christus totum mundum redemit. dicit ergo Christus natus ex uirgine: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Dicit etiam populus nationum ille in prima electione despectus, rudis adhuc fide et studio primaeuae deuotionis adulescens uel certe renouatus aquilae iuuentute per baptismatis sacramenta: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam praeferor, iam anteponor electis, ille ante despectus populus peccatorimi habeo caelestium sacramentorum ueneranda consortia, iam mensae caelestis honour, non terrae partus laborat, non arborum fructus. Potui meo non flumina quaerenda, non fontesmihi, et Dei sanguis potus est mihi. Non jam ad ruris imminuat, si pii cultus diligentia perseveret. Non jam coturnicum pluvias mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ non armis. s in nomine dñi confidentẽ
ad prelium eẽ ꝓgressum. ut lacessite plebis
auferret opprobrium Hic gͦ iuuenis atq
despectus strauit allophilũ. potitꝰ ꝙ: uicto¬
riam in decem milib iuuencularũ psallen¬
tium testimonio triumphauit. G erebat
enim tẏpum eiꝰ quiqͣsi despectus uenturus
cet in terras. & sine legato. sine adutore.
sine nuntio totum popłm mundi huiꝰ cruciᷤ
suȩ p̾lio liberaret. cui applauderent animȩ
scoꝵ ꝑ baptismatis sacramenta renouate. qd̾
uerum illum Goliam reuelatũ nobis ac ꝓdi¬
tu uerbi sui gladio trucidasset: Iacet gͥ uerꝰ
golias humilitate filii dĩ stratus. amisit ca-¬
put quod in multas artes uertebat & frau¬
des. psallunt securȩ iam animȩ. que ante
peccatoꝵ suoꝵ tormenta deflebant. Di-¬
cunt. tẏmpanis hoc ẽ corporib suis peccato
mortius resultantes:. Saul triumphauit
inmilib. dauia indecem milib R exille

Expanded text:
esse, non armis. sed in nomine domini confidentem esse, non armis. sed in nomine domini confidentem ad proelium esse progressum, ut lacessitae plebis auferret obprobrium. hic ergo iuuenis atque despectus strauit allophylum potitusque uictoria in decem milibus iuuencularum psallentium testimonio triumphauit. Gerebat enim typum eius qui quasi despectus uenturus esset in terras et sine legato, sine adiutore, sine nuntio totum populum mundi huius crucis suae proelio liberaret, cui adplauderent animae sanctorum per baptismatis sacramenta renouatae, quod uerum illum Golian reuelatum nobis ac proditum uerbi sui gladio trucidasset. iacet igitur uerus Golias humilitate filii dei stratus, amisit caput, quod in multas artes uertebat et fraudes. psallunt securae iam animae, quae ante peccatorum suorum tormenta deflebant. dicunt tympanis, hoc est corporibus suis peccato mortuis resultantes: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus. rex ille
Abbreviated transcription (Latin):
uinior frib cum patris oues pasceret. tanꝗͣ.
uili obligatus obsequio. ñ oblitꝰ est sacerdoti.
qͣsi indignꝰ qui ungeretur in regnũ. s a
sacerdote quesitꝰ & accersitꝰ a pascuis. pre¬
rogatiuam regiȩ. unctionis accepit. Postea
quoq ꝓgressus ad bellum. cum golias totũ
popłm iudeoꝵ corporis sui mole despiciens
singuli certamine ꝓuocaret. timentib
cȩteris popͤscit a rege ut congrediendi sibi
ꝑmitteret facultatẽ. ne tum quidem tanto
certamini abilis estimatꝰ est. rege dicente.
Nomn potes ire ad alloplulum & pugnare cũ
eo. qm tu pueres: & ille uirbellator ẽ a uiuen¬
tute. sua. neqs eẽt admissus nisi fecisset fidẽ
quod in sua adolescentia lednem suis manib
strangulatũ. extractis raptȩ ouis cruribus
ꝑemisset Ipsi etiam despectus allophilo. qd̾
aduersus armatũ p̾liatorem cum uirga &
lapidib ꝓcessisset. retulit ñ uirib se fretũ

Expanded text:
iunior fratribus cum patris oues pasceret tamquam iunior fratribus cum patris oues pasceret tamquam uili ablegatus obsequio, non oblatus est sacerdoti, quasi indignus qui ungeretur in regnum, sed a sacerdote quaesitus et accersitus a pascuis praerogatiuam regiae unctionis accepit. postea quoque progressus ad bellum, cum Golias totum populum Iudaeorum corporis sui mole despiciens singulari certamine prouocaret. timentibus ceteris poposcit a rege, ut congrediendi sibi permitteret facultatem. ne tum quidem tanto certammi habiiis aestimatus est. rege dicente: non potes ire ad allophylum et pugnare cum eo, quoniam tu puer es et ille uir bellator est a iuuentute sua. neque esset admissus, nisi fecisset fidem, quod in sua adulescentia leonem suis manibus strangula.tum extractis raptae ouis cruribus peremisset. ipse etiam desectus allophylo, quod aduersus armatum proeliatorem cum uirga et lapidibus processisset. rettulit non uiribus? se fretum
Abbreviated transcription (Latin):
grã declaratur. quȩ rediuiuũ uitȩ odore
suscitatis mortuoꝵ uiscerib infundit.
Merito gͦ alloquii eiꝰ accipiens suauitatẽ
exclamans sponsa testatur. fauces eiꝰ dulce.¬
dinis. & totus desiderium. Sequit᷑ quintꝰ.¬
uuenis egosum & despectus. iustificationeᷤ
tuas non sum oblitus. Multoꝵ sc̃oꝵ qui
a prima adolescentia exerciti sunt duris
laborib. potest hic uersiculus conuenire:
N am & ioseph cum a frib iumior inegy¬
ptum. uenderetur. iunior erat & despectꝰ
qui ad seruitutis iniuriam uendebatur:
Et postea cum ꝓductus e carcere. p̃positꝰ
egẏpto populis frumenta diuideret fr̃ib
uicem iniuriȩ non referret. s refuso p̃cio
alimenta donaret. senilem patris a fame.
atq ieiunio uindicaret etatem. curruq
suminisso obuius & famulantib cęteris
ample potestatis insignib adoraret. iure
dicebat. Iuuenis ego sum & despectus. iusti¬
ficationes tuas ñ sum oblitus. Ipse quoq

Expanded text:
gratia declaratur, quae rediuiuum uitae odorem gratia declaratur, quae rediuiuum uitae odorem suscitatis mortuorum uisceribus infundit. merito igitur alloquii eius accipiens suauitatem exclamans sponsa testatur: fauces eius dulcedines et totus desiderium. Sequitur: iuuenis ego sum et despectus ; iustification est tuas non sum oblitus. multorum sanctorum, qui a prima adulescentia exerciti sunt. duris laboribus potest hic uersiculus conuenire. nam et Ioseph. cum a fratribus in Aegyptum uenderetur, iunior erat et despectus, qui ad seruitutis iniuriam uendebatur. et postea, cum productus e carcere praepositus Aegypto populis frumenta diuideret, fratribus uicem iniuriae non referret, sed refuso pretio alimenta donaret, senilem patris a fame atque ieiunio uindicaret aetatem curruque submisso obuius et famulantibus ceteris amplae potestatis insignibus adoraret, iure dicebat: iuuenior ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ad lucerna. Sed nemine in ea uel qui
mundaretur. uel qui accenderetur aut
illuminaretur inuenit. ido eam in tene
bris dereliquit. Nec mireris si seruus
diligit ignitũ ani alloquium. quod &
sponsa dilexit quȩ ait. Sicut resticula coc¬
cinea labia tua: In cocco enim. species ignis
& crucis dominicȩ sangis irrutilat. Coc¬
cinea labia dñi. quȩ passionem ꝓpriam
loquebantur. Deniq in exodo coccum
ꝓ igne collatũ est. Non enim ex cocco
mundꝰ sed ex quatuor constat elementis.
Sed in cocco figura ignis expressa es ł.
Cuiꝰ uapor nisi cȩlum atq aeris materi¬
am terrasq penetraret. omña tanꝙͣ effetis
uirib soluerentur. Per resticulum gͥ uin-¬
culum ꝑsuasionis agnoscimꝰ. ꝑ coccum uł
cupiditatis ardorem qui scintillet in ani¬
mis audientium. uel indiciũ passionis:
Unde & alibi ait sponsa: Labia eiꝰ lilia
distillantia myrram plenam. Per myrra
enim passionis unguentu & resurrectioniᷤ

Expanded text:
ad lucernam . Sed neminem in ea vel qui ad lucernam . Sed neminem in ea vel qui mundaretur, vel qui accenderetur, aut illumibris dereliquit. Nec mireris, si seruus diligit ignitum domini alloquium, quod et sponsa dilexit, quae ait: sicut resticula coccinea labia tua; in cocco enim species ignis et crucis dominicae sanguis inrutilat. coccinea labia domini, quae passionem propriam loquebantur. denique in Exodo coccum pro igne conlocatum est. non enim ex cocco mundus, sed ex quattuor constat elementis; sed in cocco figura ignis expressa est, cuius uapor nisi caelum atque aerem, maria terrasque penetraret, omnia tamquam # effetis uiribus soluerentur. per resticulam igitur uinculum per- suasionis agnoscimus, per coccum uel cupiditatis ardorem, qui scintillet in animis audientium, uel indicium passionis. unde et alibi ait sponsa: labia eius lilia distillantia myrram penam. per myrram enim passionis unguentum et resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ardet ante dnm. Nisi enim quis fla-¬
grantia deuotionis assumpserit. presentiam
domini habere ñ poterit. Accende hunc
prius ignem in mentib tuis. ut xp̃i tibi
lumen effulgeat. Hoc igne urebatur rubꝰ.
& non exurebatur. Urit enim sermo diuinꝰ
ut corrigat conscientiam peccatoris. non
exurit ut ꝑdat. Hic ignis hebetare. his ig¬
nis extinguere materialium sȩua flamina¬
rum consueuit incendia. Deniq hoc igne
hebrei succensi. fornacis ardentis uaporẽ.
nec timere nec sentire potuerunt. Merito
gͦ bonus seruus ailigit ignitũ dñi alloqui.¬
um. quo induitur caritas quȩ excludit
timorem. Pulchre autem addidit nimis.
quia om̃is quidem doctor inflamiat au-¬
dientis affectum. s supͣ om̃s sermo est dĩ.
diuisiones artuum & intima penetrans
medullaru. Triplicit gͦ describe tibi igni¬
tum alloquium di. uel quod mundat uel
quod accendit uel quod illuminat audi-¬
entes. Ido ait añs. scrutatꝰ sum ierusalẽ

Expanded text:
qui ardet ante dominum; nisi enim quis flaqui ardet ante dominum; nisi enim quis flagrantiam deuotionis adsumpserit, praesentiam domini habere non poterit. accende hunc prius ignem in mentibus tuis, ut Christi tibi lumen effulgeat. hoc igne urebatur rubus et non exurebatur; urit enim sermo unus, ut corrigat conscientiam peccatoris, non exurit, ut perdat. hic ignis hebetare, hic ignis extinguere materialium saeua flammarum consueuit incendia; denique Hebraei hoc igne succensi fornacis ardentis uaporem nec timere nec sentire potuerunt. merito ergo bonus seruus diligit ignitum domini alloquium quo induitur caritas, quae excludit timorem. Pulchre autem addidit \'nimis\', quia omnis quidem doctor inflammat audientis affectum, sed supra omnes sermo est dei, diuisiones artuum et intima penetrans medullarum. tripliciter ergo describe tibi ignitum alloquium dei, uquod accendit, vel quod illuminat audientes. Ideo ait Dominus. Scrutatus sum Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
dns ignem in nouo sparsit testamento:
Qui secretos mentium diuine: cognitio¬
nis ardore. inflaminaret affectus. qui ua¬
porem fidei &. deuotionis adoleret. qui
cupiditatẽ uirtutis accenderet: Hoc igne
calefactus ieremias dicit. Et erat ignis
flammigerans in ossib meis. Hoc sermoru
igne cȩlestium uaporati cleophas & ille altꝰ
quisimul cum domino ab ierłm usq in
castellum confecerant iter: aicebant. Non¬
ne cor nr̃m ardens erat in nobis. cum aꝑiret
nobis scripturas: Ignis gͦ hic: sermoxp̃i
est. Et bonꝰ ignis qui calefacere nouit.
nescit exurere nisi sola peccata: Hoc igne
suꝑ bonum fundamentũ positũ. apłicũ
illua aurũ ꝓbatur: Hoc igne illud morũ.
oꝑum. examinatur argentũ. Hoc igni pre-¬
ciosi illi lapides illuminantur. fęnu autẽ
& stipula consumitur. Mundat gͦ hic
ignis animu. consumit errorẽ. Unde &
dominꝰ ait. Iam uos mundi estis. ꝓpter sermo¬
nem que locutꝰ sum uobis. Hic est ignis.

Expanded text:
dominus . ignem in nouo sparsit testamento ? dominus . ignem in nouo sparsit testamento ? qui secretos mentium diuinae cognitionis ardore inflammaret affectus, qui uaporem fidei et deuotionis adoleret. qui cupiditatem uirtutis accenderet. hoc igne calefactus Hieremias dicit: et erat ignis flammigerans in ossibus meis. hoc sermonum igne caelestium uaporati Cleopas et ille alius, qui simul cum domino ab Hierusalem usque in castellum confecerant iter, dicebant: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum aperiret nobis scripturas? Ignis ergo hic sermo Christi est, et bonus ignis qui calefacere nouit, nescit exurere nisi sola peccata. hoc igne super bonum fundamentum positum apostolicum illud aurum probatur, hoc igne illud merum operum examinatur argentum, hoc igne pretiosi illi lapides inluminantur, faenum autem et stipula consumitur. mundat ergo hic ignis animum. consumit errorem. unde et dominus ait : iam uos mundi estis propter sermonem quem locutus sum uobis. hic est ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ledit auctorem: Ido gͣ ⁊ elo magno ad quist̾
qt popłs nationũ. qm̃ a suo ds̃ populo ne¬
uitur. Hȩc enim poterant aut fidei de¬
souione aut disciplinam tenere uirtutis.
ui memoriam preceptoꝵ celestium non
cuebant. Sic adam de paradyso eiectus.
scpopulꝰ udeoꝵ de prerogatiua electio¬
is exdusus est. Sequitur uersꝰ quartus.
gnitum eloquium tuum nimis. & seruus
quuis dilexit illud. Ignem quidem dominꝰ
nisit in terra. ñ ut eam sodomitano rursꝰ
siut scriptum ẽ arderet incendio. nec ut
am donate munere fȩcumditatis. aut
usu uel flore uiriditatis excluserit. Opus
enim suum dñs ꝓbare magis atq augere.
qmminuere aut damnare consueuit:
Neq uͦ dignum erat ut elementa innoxia
nr̃i luerent sceleris ultionẽ. Quid natura
deiquerat. si adulta iam soboles errauit:
Non erat pastus in uicio. si deuio lapsa ẽ
errore ꝓgenies. s usus in culpa. Quem gͦ

Expanded text:
laedit auctorem. ideo ergo zelo magno adquisitus laedit auctorem. ideo ergo zelo magno adquisitus est populus nationum, quoniam a suo deus populo negabatur; nec enim poterant aut fidei deuotionem aut disciplinam tenere uirtutis. qui memoriam praeceptorum caelestium non tenebant. sic Adam de paradiso eiectus, sic populus Iudaeorum de praerogatiua electionis exclusus est. Sequitur uersus quartus: ignitum elo quium m tuum nimis, et seruus tuus dile xit illu d. ignem quidem dominus misit in terram, non ut eam Sodomitano rursus, sicut scriptum est, arderet incendio nec ut eam donatae munere fecunditatis aut usu uel flore uiriditatis excluderet; opus enim suum dominus probare magis atque augere quam minuere aut damnare consueuit. neque uero dignum erat, ut elementa innoxia nostri luerent sceleris ultionem. quid natura deliquerat, si adulta iam suboles errauit ? non erat partus in uitio, si deuio lapsa est errore progenies, sed usus in culpa. quem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lier zelotypa in mulierem fidelem. iure
reprehenditur. Aduertimꝰ gͦ qđ mensura
quȩdam & disciplina sit zeli. sicut disciplini
uirtutis. Et id̾o beatus qui ⁊reli nouerit
disciplina. & oderit eos qui domini grãm
relinquentes salutem ꝓpriam deserunt. erro-¬
rem sibi fraudis adsciscunt. Idoq ait. qm
obliti sunt uerboꝵ tuoꝵ mimici mer. Qui
sunt isti inimici: Sipopulꝰ iudeoꝵ. quo¬
mͦ inimici erant sub eiꝰ imꝑio constitun:
Dauid enim iudeos om̃s regno suo guber¬
nabat. Si gentiles. quomͦ obliti uerboꝵ di.
qui legem domini nesciebant: Nemo eii
nisi ia quod acceꝑit obliuisci potest. Illi gͦ
inimici mei qui inimici tui. qui dominu
ꝓprie insua ueniente non erant recepturi:
Nos graues hostes. hos inimicos suos ꝓpħa
Deniq alibi dicit. & suꝑ inimicos tuos ta¬
bescebam. iniusto odio oderam illos. grauiora
putans arma ꝑfidiȩ. eẽ qmͣ pugne. Nemo
enim grauior hostis omnium. qmͣ qͥ oium

Expanded text:
lier zelotypa in mulierem fidelem iure lier zelotypa in mulierem fidelem iure reprehenditur. aduertimus ergo, quod mensura quaedam et disciplina sit zeli, sicut disciplina uirtutis. et ideo beatus qui zeli nouerit disciplinam et oderit eos, qui domini gratiam relinquentes salutem propriam deserant, errorem sibi fraudis adsciscant. Ideoque ait: quoniam obliti sunt uerborum m tuorum inimici mei. qui sunt isti inimici? si populus Iudaeorum, quomodo inimici erant sub eius imperio constituti Dauid enim Iudaeos omnes regno proprio gubernabat. si gentiles. quomodo obliti uerborum dei qui legem domini nesciebant? nemo enim nisi id quod acceperit obliuisci potest. illi ergo immici mei qui inimici tui. qui dominum proprie in sua uenientem non erant recepturi. hos graues hostes, hos inimicos suos prophdenique alibi dicit: et super inimicos tuos tabescebam, iusto odio oderam illos, grauiora putans arma perfidiae esse quam pugnae; nemo enim grauior hostis omnium quam qui omnium
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ est. Telo uindicatur ierłm. ⁊elo
eccłia congregatur ⁊ elo fides adquiritur.
relo pudicitia possidetur. Dñs quoq uic
ait. ⁊elus domus tuȩ. comedit me: increpanᷤ
uideos quod domu orationis fecerint spelun¬
cam latronũ. fecerint & domũ negotiations.
Sed non solum locũ ȩccł̃iȩ xelare debenuo
sed hanc quoꝙ interiorẽ in nobis domum di
ne sit domus negotiationis aut spelumca
latronũ. Si enim lucra. questus pecumȩ &
emolumenta aucupemur. domũ negotiati¬
onis fecimꝰ. Si inuadamꝰ alienas possessio
nes. fines uidue uel minoꝵ: fecimꝰ spelun¬
cam latronii. Ergo ueniat uerbum dei
& de hac domo ꝓiciat fures. direptores. cau¬
pones. ut mundũ sit cortuum. pectꝰ tiuum.
Sed est telus adculpam. ẽ relus ad grãm.
Nam & ipse dauid ait. ⁊ elaui in peccatori¬
bus pacem:. Et in eccłiastico scriptum est:
Non zeles mulicrem sinus tui. ne ostendat
suꝑ te malitiam doctrine neqmͣr. Et mu¬

Expanded text:
magnus est. zelo uindicatur Hierusalem, zelo magnus est. zelo uindicatur Hierusalem, zelo ecclesia congregatur, zelo fides adquiritur. zelo pudicitia possidetur. dominus quoque Iesus ait: zelus domus tuae comedit me, increpans Iudaeos, quod domum orationis fecerint speluncam latronum, fecerint et domum negotiationis. Sed non solum locum ecclesiae zelare debemus, sed hanc quoque interiorem in nobis domum dei, ne sit domus negotiationis aut spelunca latronum. si enim lucra, quaestus pecuniae et emolumenta aucupemur, domum negotiationis fecimus; si inuadamus alienas possenes, fines viduae vel minorum, fecimus speluncam latronum. Veniat ergo Verbum Dei, et de hac domo projiciat fures, direptores, caupones; ut mundum sit cor tuum, pectus tuum. 17. Sed est zelus ad culpam, est et zelus ad gratiam. Nam et ipse David ait: Zelavi in peccatoribus pacem . Et in Ecclesiastico scripnon zeles mulierem sinus tui, ne ostendat super te malitiam doctrinae nequam m, et mu
Abbreviated transcription (Latin):
laodiciȩ dicit. Scio oꝑatua. neq frigidus es
neq calidus. Utinam frigidꝰ cẽs uł calidꝰ.
Sed quia tepidus eꝰ. incipiam te euomere.
ex ore meo. quia dicis quod diues sum &
ditatus. & nulliꝰ egeo. & nescis quod tu es
miser & miserabilis. & mendicꝰ. & nudus &
cecus. Consulo tibi ut emas a me. aurum
igne ꝓbatum. Hic ẽ di relus. hic est fidi
uapor deuotionisq feruor. qui nos uelut
suauem cibum in xp̃o remollit & format.
Quanta domini gra ut nos in suo ore
constituat. & quasdam meritoꝵ nr̃oꝵ
ȩpuletur dapes. acsimeremur deuoret.
si nr̃is ibi suauitatib delectetur: Beatꝰ
que sapientia deuorauerit. quem uirtus
hauserit. que iusticia receꝑit. Culpa in
eo habere non potest portionem. quem
absorbuerit remissio peccatoꝵ. Ubi eum
error inueniat. que integritas immacula¬
ta susceꝑit: Et quid miramur. si angeli
eum habent: Ipse d̾s pater ait. ⁊elans ⁊elabo

Expanded text:
Laodiciae dicit: scio opera tua: neque frigidus es Laodiciae dicit: scio opera tua: neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel c-alidus. sed quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo. quia dicis quod diues sum et ditatus et nullius egeo, et nescis quod tu es miser et miserabilis et mendicus et nudus et cae- cus, consulo tibi ut emas a me aurum igne probatum. hic est dei zelus, hoc est fidei uapor deuotionisque feruor. qui nos uelut suauem cibum in Christo remollit et format. quanta domini gratia, ut nos in suo ore constituat et quasdam meritorum nostrorum epuletur dapes ac, si meremur, deuoret, si nostri cibi suauitatibus delectetur! beatus quem sapientia deuorauerit, quem uirtus hauserit, quem iustitia receperit. culpa in eo habere non potest portionem quem absorbuerit remissio peccatorum. ubi eum error inueniet quem integritas inmaculata susceperit? Et quid miremur, si angeli eum habent? ipse deus pater ait: zelans zelabo
Abbreviated transcription (Latin):
ad quisiuit eternam. quã negligentia atq
desidia iudeoꝵ populꝰ amisit. Id̾oꝙ scrip¬
tum ẽ: zelus app̾hendit popłm ineruditũ.
Om̃ popłs quierat eruditꝰ in lege. nullũ
fidi habebat ardorem. contulit se relus
ad gentes. Quiꝰ tanta ẽ grã. ut electionis
prerogiuam uicerit. ut eruditionis indu¬
striam suꝑarit. Deniq apprehendens
popłm ineruditũ. fecit eẽ meliore. Itaq
eagrã oꝑata ẽ in popło nationũ. ut here¬
ditatem domini mereretur. qua oꝑatus est
añs. ut eccłiam sibi ex nationib copularet:
Telus gͦ caritas ẽ. Deniq ualida est sicut
mors caritas. durus sicut inferi ⁊elus. Durꝰ
telus. que uite: huiꝰ nulla uincit illecebra.
Durus sicut inferi. ꝑ quẽ peccato morim᷑.
ut uiuamꝰ dõ. Angłi quoq sine ⁊elo nichil
sunt. & substantię suȩ amittunt p̾rogati¬
uam. nisi eam ⁊eli ardore sustentent. De¬
niq mapocalipsi loħis dominꝰ ad angłm

Expanded text:
adquisiuit aeternam neglegentia atque adquisiuit aeternam neglegentia atque desidia Iudaeorum populus amisit. ideoque scriptum est: zelus adprehendet populum ineruditum. quoniam populus. qui erat eruditus in lege, nullum fidei habebat ardorem. contulit se zelus ad gentes. cuius tanta est gratia, ut electionis praerogatiuam uicerit. ut eruditionis industriam superarit. denique adprehendens populum ineruditum fecit esse meliorem. itaque ea gratia operatus est in populo nationum, ut hereditatem domini mereretur, qua operatus est dominus, ut ecclesiam sibi ex nationibus copularet. zelus ergo caritas est. denique ualida est sicut mors caritas, durus sicut inferi zelus. durus zelus quem uitae huius nulla uincit inlecebra, durus sicut inferi, per quem peccato morimur, ut uiuamus deo. Angeli quoque sine zelo nihil sunt et substantiae suae amittunt praerogatiuam, nisi eam zeli ardore sustentent. denique in Apocalypsi Iohannis dominus ad angelum
Abbreviated transcription (Latin):
est ut unius aut duoꝵ damnatione plu-¬
rimi liberentur. qmͣ duoꝵ absolutione
plures periclitentur. Exquisiuit inqͥt
zelus domꝰ tuȩ: Uides quia ⁊elus d̃ĩ grã
est: qui exquirit. qui suꝑuenit. qui se¬
iusti infundit pectori. Telus đi. uita ẽ.
Deniq dñs ait. zelus domꝰ tuȩ deuora-¬
uit me. Sicut enim ante adam deuora-¬
uerat homine mors preualens. ita relus
aeuorauit que uiuificauit in xp̃o. Le¬
lum habuit helias. & idõ raptus ẽ ad cęlu:
Telans inquit ⁊elauidnm. ⁊elũ matha¬
thias butanꝰ. qui aduersus sacrilegia an-¬
thiochi excitauit d̃i plebem. Telum qui
babent. om̃is sibi minicos suos putant. qͥ
sunt hostes di. Quauis patre. frem. sorores.
de om̃ib dicit. in hostes facti sunt michi.
sicut dauidait. Quid multa: Apostolꝰ
quoq dñi hoc declaratus ẽ nomine. ut iu-¬
das relotes diceretur. sicut legimꝰ in eugłio.
Telofidi populus gentilium uitam sibi

Expanded text:
est ut unius, aut duorum damnatione pluest ut unius, aut duorum damnatione plurimi liberentur, quam duorum absolutione plures periclitentur. 12. Exquisivit, inquit, me zelus domus tuae. Vides quia zelus Dei gratia est, qui exquirit, qui suiusti infundit pectori. zelus dei uita est. denique dominus ait: zelus domus tuae deuorauit me. sicut enim ante in Adam deuorauerat hominem mors praeualens, ita zelus deuorauit quem uiuificauit in Christo. zelum habuit Helias et ideo raptus ad caelum est — zelans, inquit, zelaui dominum -. zelum Mattathias Butanus, qui aduersus sacrilegia Antiochi exc-itauit dei plebem. zelum qui habent omnes sibi inimicos suos putant qui sunt hostes dei, quamuis patrem fratres sorores; de omnibus dicit: in hostes facti sunt mihi, sicut Dauid ait. quid multa ? apostolus quoque domini hoc declaratus est nomine, ut Iudas Zelotes diceretur, sicut legimus in euangelio. Zelo fidei populus gentilium uitam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sortio. Madiamtis ẽ hereticoꝵ ꝑfidia.
cum popłm di temptat. Qua multis ppłis
meretrix ista feralis irrepsit. quȩ publico
funere totũ popłm communi morte tumu-¬
lauit. Ueni & nunc ehinees. arripe gladi-¬
um uerbi. interfice ꝑfidiam. iugulato
heresim. ne ꝓpter eam populꝰ uniuersꝰ
intereat. Urget ira cęlestis. ꝑcute ipsam
uulua impietatis generatoriumq ꝑfidiȩ.
ne pastus formetur infelix. ne adulteri¬
na conceptio diffundat seminarium p̾ua-¬
ricationis & sceleris. ut dominꝰ tecum
statuat testamentũ pacis. & testamentũ
gratie. testamentũ ꝓmissionum cȩlestium:
Telum habere debet sacerdos. qui incor-¬
ruptam seruare studet ecclłiȩ castitatem:
Et ido princeps sacerdotũ dicit. ⁊ elus
domꝰ tuȩ corrodit me. Et finees sacerdoᷤ¬
erat & nepos sacerdotis. & filius sacerdo¬
tis. Bonus ⁊ elus & utilis in sacerdote. p̾ci¬
pue ne negligens. ne remissus sit. Meliꝰ

Expanded text:
sortio. Madianitis est haereticorum perfidia, sortio. Madianitis est haereticorum perfidia, cum populum dei temptat. quam multis populis meretrix ista feralis inrepsit, quae publico funere totum populum communi morte tumulauit! ueni et nunc, Phinees, arripe gladium uerbi, interfice perfidiam, iugulato haeresim, ne propter eam populus uniuersus intereat. urget ira caelestis: percute ipsam uuluam impietatis generatoriumque perfidiae, ne partus formetur infelix, ne adulterina conceptio diffundat seminarium praeuaricationis et sceleris, ut dominus tecum statuat testamentum pacis et testamentum gra--tine, testamentum promissionum caelestium. zelum habere debet sacerdos, qui incorruptam seruare studet ecclesiae castitatem, et ideo princeps sacerdotum dicit: zelus domus tuae conrodit m e. et Phinees sacerdoerat, et nepos sacerdotis, et filius sacerdotis. Bonus zelus, et utilis in sacerdote: praecipue ne negligens, ne remissus sit. Melius
Abbreviated transcription (Latin):
aire mandata. ut fecit phinees de quo le¬
gimꝰ in numeris. dicente dño ad moyse:
finees filius elearar filii aaron sacerdotis
sedauit furore meũ a filiis isrł. in eo quo
eniulatꝰ ẽ relum meũ in illis. & ñ consum¬
maui filios isrł in zelo meo. Sic dixi:
E cce ego do ci testamentũ pacis. & erit
illi & semini eiꝰ post eum testamentum
sacerdotii ȩternũ. ꝓpter qd̃ emulatus est
anm suum. & ñ exorauit ꝓ filiis israhel:
C esa iacebant uiginti tria milia popłoꝵ.
tendebat pęna inom̃s. nec ullus finis exi-¬
tii. Arripuit syromasthen finees. duos
occidit interdicta sibi consuetudine. copu-¬
latos. redemit om̃s. Indignationem diũ
mitigauit. dedit uictoriam. quib nega-¬
bat salutẽ. Qua salutaris gͥ est dĩ ⁊elus.
Non unius temporis illud uicium fuit:.
Et nunc madianitis miscetur udeo:
Madianitis ẽ quȩ nullo ẽ uxoris legitimȩ
copulata comugio. nullo fidei iuncta con-¬

Expanded text:
dire mandata, ut fecit Phinees, de quo ledire mandata, ut fecit Phinees, de quo legimus in Numeris dicente domino ad Moysen: Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis sedauit furorem meum a filiis Israel in eo quod aemulatus est zelum meum in illis. et non consummaui filios Israel in zelo meo. sic dixi: ecce ego do ei testamentum pacis et erit illi et semini eius post eum testamentum sacerdotii aeternum. propter quod aemulatus est deum suum et non exorauit pro filiis Israel. caesa iacebant uiginti quattuor milia populorum; tendebat poena in omnes nec ullus finis exitii. adripuit siromasten Phinees, duos occidit interdicta sibi consuetudine copulatos, redemit omnes, indignationem domini mitigauit, dedit uictoriam quibus negabat salutem. quam salutaris igitur est dei zelus! Non unius temporis illud uitium fuit; et nunc Madianitis miscetur Iudaeo. Madianitis est quae nullo est uxoris legitimae copulata coniugio, nullo fidei iuncta con
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. laudis. s nr̃e correctionis incremta
querebat. Onis gͦ sapientes dicunt. iustꝰ
es añe. & rectum iudicium tuũ. Neq eni
tradimur aduersariis sine iudicio ipsius.
neq sine ipsius iudicio in tribulationes
uenimꝰ. Hȩc iustoꝵ ẽ consolatio. hoc est
domini iudiciũ. D eniq & supͣ habes. me-¬
mor fui udicioꝵ tuoꝵ quȩ a scło sunt: &
me consolatꝰ sum. Aduertis gͦ quia domini
udicia consolationi sunt. Mandasti ui¬
sticiam & testimonia tua. & ueritatẽ tua
nimis. Utrũ nimis mandasti. annimia
ueritatem: Sed & nimia ueritas plena
laudis. & nimium mandare. ꝓuidentiȩ
atq cautelȩ est. Et enim infirmos nouerat.
ido sepius aamonebat ut ñ obluuscerent᷑
s cquitur uenꝰ. uiꝰ Sxquisiuit me relus
iomꝰ tuȩ. qm̃ inimia mei obliti sunt uer
hoꝵ tuoꝵ. Est relus ad uitam. & ẽ telus
d morte: Ad uitam relus ẽ. aiuina pre¬
cepta seruare. & amore domini eiꝰ custo.¬

Expanded text:
suae laudis, sed nostrae correctionis incrementa suae laudis, sed nostrae correctionis incrementa quaerebat. Omnes ergo sapientes dicunt: iustus es, domine, e t rectum iudicium tuum. neque enim tradimur aduersariis sine iudicio ipsius neque sine ipsius iudicio in tribulationes uenimus. haec iustorum est consolatio, hoc est domini iudicium, denique et supra habes: memor fui iudiciorum tuorum quae a saeculo sunt et me consolatus sum. aduertis ergo quia domini iudicia consolationes sunt. Mandasti iustitiam m testi monia tua et ueritatem t u a m nimis. utrum \'nimis mandasti an \'nimiam ueritatem\' ? sed et nimia ueritas plena laudis et nimium mandare prouidentiae atque cautelae est. etenim infirmos nouerat; ideo saepius admonebat, ut non obliuiscerentur. Sequitur uersus tertius: exquisiuit me zelus d omus tuae, quoniam inimici mei obliti sunt uerb or um tuorum. est zelus ad uitam et est zelus ad mortem. ad uitam zelus est diuina praecepta seruare et amore domini eius custo
Abbreviated transcription (Latin):
reddimꝰ ñ amittimꝰ Iustus dñs in ꝑiculis
iustꝰ in damnis. iustꝰ in ultionib est. Non
solum quia unusquisq iustȩ culpe suȩ pre¬
cium luit. uerumetiam quia dũ unus
punitur. plurimi corriguntur. Annanias
in actib apłoꝵ fraudati precii quod de agri
uenditione ꝑceꝑat crimen admisit. qui
potuerat nichil offerre & crim̃ euadere.
Uerũ nequis impune. circum scribendos apo¬
stolos arbitraretur. aut miscđiȩ suȩ munꝰ
fraude contaminare ꝑfidiȩ. morti addictꝰ
ȩterne. uniuersos ad fidĩ studium iusto
terrore composuit. Pharao cum populo
suo fluctib mersus mundane. conuersati¬
onis exemplum ẽ. ne quis dĩ popłm ꝑsequa¬
tur. Deniq potuit d̾s eum uoluntatiᷤ suȩ
facere obediente. s eius pęna om̃s uoluit
emendari. Id̾oq dicit dominꝰ ad eu: Quia
ad hoc ipsum te suscitaui ut ostendam in
te uirtutẽ meam. & annuntietur nom
meu in uniuersa terra. Non utiq añs

Expanded text:
reddimus, non amittimus. iustus dominus in perculis, reddimus, non amittimus. iustus dominus in perculis, iustus in damnis, iustus in ultionibus est, non solum quia unusquisque iuste culpae suae pretium luit, uerum etiam quia, dum unus punitur. plurimi corriguntur. Ananias in Actibus apostolorum fraudati pretii, quod de agri uenditione perceperat. crimen admisit. qui potuerat nihil offerre et crimen euadere. uerum ne quis inpune circumscribendos apostolos arbitraretur aut misericordiae suae munus fraude contaminaret perfidiae, morti addictus aeternae uniuersos ad fidei studium iusto terrore conposuit. Pharao cum populo suo fluctibonis exemplum est, ne quis Dei populum persequatur. Denique potuit Deus eum voluntati suae facere obedientem, sed ejus poena omnes voluit emendari. Ideoque dicit ad eum Dominus: Quia ad hoc ipsum te suscitavi, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. non utique dominus
Abbreviated transcription (Latin):
offerret excidio. dicebat. Iustus es domine.
& rectum iudicium tuũ. Grex in nocens
iste quid fecit: Ego pastor feci malignu
apud iustum din. pęna de culpȩ auctore.
sumatur. Ipse pat fide abraham. cum ad
immolandũ unicꝰ a se filius posccretur.
paternȩ pietatis affectum. diuinȩ con¬
fessione iusticiȩ temꝑabat dicens. Iustꝰ
es domine. non enu poscis alienum s
tuum reposcis. ipsum tibi restituo quem
dedisti. Hunc imitatꝰ iob extinctis libe¬
ris patrimonioq nudatus amisso. amic᷑¬
tum sui corporis scindens ait. Nudꝰ natꝰ
sum. nudus inquit & moriar. Dominꝰ
dedit dominꝰ abstulit. sit nom̃ domini
benedictum. Om̃s gͦ iustũ dnm predi¬
cemꝰ : & qui moribunda sepulchro sua
menbra componit. & qui damno ferritus
aut funere filioꝵ dicat. iustꝰ es dominuᷤ
Quid enim nr̃m amittimꝰ: Clamat
apłs. Quid habes quod ñ accepisti: Quos
habemꝰ gͦ accepinꝰ. Quod gͥ amittimus.

Expanded text:
offerret excidio, dicebat: iustus es, domine, e offerret excidio, dicebat: iustus es, domine, e t rectum i u dicium tuum. grex innocens iste quid fecit? ego pastor feci malignum. apud iustum deum poena de culpae auctore sumatur. ipse pater fidei Abraham, cum ad immolandum unicus a sene filius posceretur, paternae pietatis affectum diuinae confessione iustitiae temperabat dicens: iustus es, domine. non enim poscis alienum, sed tuum reposcis; ipsum tibi restituo quem dedisti. hunc imitatus Iob extinctis liberis patrimonioque nudatus amisso amictum sui corporis scindens ait: nudus natus sum, nudus, inquit, et moriar. dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum m. Omnes ergo iustum dominum praedicemus. et qui moribunda sepulchro sua membra conponit et qui damno feritur aut funere filiorum, dicat: iustus es, domine. quid enim nostrum amittimus ? clamat apostolus: quid habes quod non accepisti ? quod habemus ergo accepimus, quod igitur amittimus
Abbreviated transcription (Latin):
turpi necandꝰ illuuiȩ mergeretur.: Iustꝰ
es domine. Clamat iteru cum uictȩ.
plebis miserandis seruitiis augeretur:
Iustus ẽ dominꝰ. quia os eiꝰ ad iracundiã¬
ꝓuocaui. Ita foris sine filiis fecit. & abintꝰ
moris. Clamabant ebrei cum ꝓpter uir¬
tutem deuotionis & fidei gram fornacis
ardentis ambirentur incendiis. iustus
es in om̃ib quȩ fecisti. & ido meruert̃
ut illesi ignib dñi iusticias predicarent
Damel quoq ꝓpħa scdo in lacum missus
leonum. & immanium ferarum seuicia
atq horrore circumdatus. recta omnia
in conspertuee domini imꝑterrito cla¬
more iactabat. Ionas inclusus utero be¬
stiali anhelandi spiritꝰ uix habens cõme¬
atum. iustꝰ iniustoꝵ sorte dannatus.
clamabat de uentre ceti in mari. Cum
uoce laudis & confessionis supplico tibi.
Dauid cum fugeret a facie abessalon.
parricidalib armis & terris pulsus. &
regno egressus. cum ꝓ totius populi se.

Expanded text:
turpi necandus inluuie mergeretur: iustus turpi necandus inluuie mergeretur: iustus es, domine. cJamat iterum, cum uictae plebis miserandis seruitiis angeretur: iustus est dominus, quia os eius inritaui. a foris sine filiis fecit et ab intus mors. clamabant Hebraei, cum propter uirtutem deuotionis et fidei gratiam fornacis ardentis ambirentur incendiis: iustus es in omnibus quae fecisti et ideo meruerunt, ut inlaesi ignibus domini iustitias praedicarent. Danihel! quoque propheta secundo in lacum missus leonum et inmanium ferarum saeuitia atque horrore circumdatus recta omnia in conspectu esse domini inperterrito clamore iactabat. lima:; inclusus utero bestiali anhelandi spiritus uix habens commeatum iustus iniustorum sorte damnatus clamabat de uentre ceti in mari: c um uoce laudis et confessionis supplic-o tibi. Dauid cum fugeret a facie Abessalon parricidalibus armis et telis pulsus et regno egressus, cum pro totius populi se
Abbreviated transcription (Latin):
predicat qd meritis suis digna patiatur.
Dicendo autẽ iustũ dm̃. de sua quidem
iniusticia ante ꝓnuntiat. sed de iusticia
domini sꝑat & ueniam. Iustus enim nͥ
semꝑ irascitur. sicut ultor culpȩ ita mo¬
derator ẽ pęne. Sicut uindex peccatoꝵ
ita remunerator ẽ uirtutũ. optimoꝵq
meritoꝵ. Qui uult dare prȩmium de¬
bet spectare certam̃. quia nemo sine certa.¬
mine coronatur: Sinit gͦ nos sepe tep.¬
tari. uolens iuste premia dare luctanti
utiq ñ dormienti: non decet redimitꝰ
florib corona. s puluerulentꝰ. nec mol¬
les deliciis. s labore exercitatos ornat
uictoria. Iustus gͦ in aduersis suis dĩ uisti¬
ciam laudat. s non hoc sentit amissis
teneris parens liberis. ñ immaturo nuptȩ
uiduatus consortio. non eger in dolore.
n naufragꝰ in ꝑiculo. non reus in iudicio.
non captiuus in laqueo. Clamat tam
Ieremias. cum futurȩ annuntians popłis
captiuitatis erumna. in luti uoragine. ne

Expanded text:
praedicat, quod meritis suis digna patiatur. praedicat, quod meritis suis digna patiatur. dicendo autem iustum deum de sua quidem iniustitia ante pronuntiat. sed de iustitia domini sperat et ueniam. iustus enim non semper irascitur; sicut ultor culpae, ita moderator est poenae, sicut uindex peccatorum, ita remunerator est uirtutum optimorumque meritorum. qui uuit dare praemium, debet spectare certamen, quia nemo sine certamine coronatur. sinit ergo nos saepe temptari. uolens iuste praemia dare luctanti utique, non dormienti. non decet redimitos floribus corona, sed puluerulentos nec molles deliciis, sed labore exercitatos ornat uictoria. Iustus ergo in aduersis suis iustitiam dei laudat. sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non inmaturo nuptae uiduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in iudicio, non captiuus in laqueo. clamat tamen Hieremias, cum futurae adnuntians populis captiuitaris aerumnam in luti uoragine
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłio plenius comprehendit. & aꝑtiꝰ
declarauit dicens ꝑ abrahȩ ꝑsonam. ad illũ
diuitẽ scł̃i huiꝰ. Fili recordare quia recepisti
bona in uita tua. & laiarus similit mala:
Nunc aute hic consolationẽ habet. tu uero
cruciaris. Et in his omibus inter uos &
nos chaos magnũ firmatũ est. ut hi qui
ueniunt hinc tnsire ad uos non possint.
neq inde huc transmeare. Sed iam audi¬
amꝰ quid uistus in consolando se loquatur
US Tꝰ es añẽ. & rectum iudicium tuum:
Mandasti iudicia & testimonia tua. &
ueritatẽ tuam nimis Uere iustꝰ uir. qͥ
lacrimis ꝓfluens. inuolutus erumnis.
graui supplicio delicta ꝑsoluens. non tedio
uincitur. ñ metu frangitur. non labore
lassatur. ñ ingratus aut tristis ẽ. Plerũq
enim uulgꝰ hominũ sua delicta ñ repetens
inuiste se putat tolerare quȩ patitur.
At uͦ uir iustus qui seipsum statim in
exordio sermonis accusat. iusticiam dñi

Expanded text:
in Evangelio plenius comprehendit, et apertius in Evangelio plenius comprehendit, et apertius declaravit, dicens per Abrahae personam ad illum divitem saeculi hujus: Fili, recordare quibona in uita tua et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolationem habet, tu uero cruciaris. et in his omnibus inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui ueniunt hinc transire ad uos non possint neque inde huc transmeare. sed iam audiamus quid iustus in consolando se loquatur. Iustus es. domin e, et rectum iudicium tuum. mandasti iustitiam testimonia tua et ueritatem tuam nimis. uere iustus uir qui lacrimis profluens, inuolutus aerumnis, graui supplicio delicta persoluens non taedio uincitur, non metu frangitur, non labore lassatur, non ingratus aut tristis est. plerumque enim uulgus hominum sua delicta non reputans iniuste se putat tolerare quae patitur. at uero uir iustus, qui se ipsum statim in exordio sermonis accusat, iustitiam domini
Abbreviated transcription (Latin):
Sitalis ẽ qui emendari ñ queat. aufertur
e medio ne grauiora committat. Nortu¬
us enim. iam nescit errare. Idoq ȩcclastes
ait. Et laudaui ego mortuos magis qmͣ
uiuentes. & optimos supͣ hos qui nondum
natꝰ est qui ñ uidit hoc opus mali. N or¬
uus prefertur uiuenti. quia peccare desi¬
uit. mortuo prefertur qui natus non est.
quia peccare nesciuit. Nunc dicamus
etiam de his qui pęnas scelerum soluerunt
suoꝵ. Nonne isti tulerunt culpe preciũ:
Etiam ñ integrahis pęna debetur Cla¬
mat ꝑ ẏsaiam dñs. consolamini popłm
meum. quia recepit de manu domini
duplicia peccata. Discite unde elato hȩc
sumpserit. Eruditionis gra in egyptũ
ꝓfectus. ut moysi legis oracula ꝓphetarũ
dicta cognosceret. audiuit consolationem
popłi qui supͣ peccati modũ uidebatur.
fuisse punitꝰ. & hunc locum quida adoꝑtũ
dote uerboꝵ in dialogũ transtulit quem
scripsit de uirtute. que locum tam dñs

Expanded text:
si talis est qui emendari non queat. aufertur si talis est qui emendari non queat. aufertur e medio. ne grauiora committat; mortuus enim iam nescit errare. ideoque Ecclesiastes ait: et laudaui ego mortuos magis quam uiuentes, et optimus supra hos qui nondum natus est, qui non uidit hoc opus mali. mortuus praefertur uiuenti.quia peccare desiuit. mortuo praefertur qui natus non est, quia peccare nesciuit. Nunc dicamus etiam de his qui poenas scelerum soluerunt suorum. nonne isti tulerunt culpae pretium et iam non integra his poena debetur ? clamat per Esaiam dominus: consolamini populum meum, quia recepit de manu domini duplicia peccata. discite unde Plato haec sumpserit. eruditionis gratia in Aegyptum profectus, ut Moysi legis oracula, prophetarum dicta cognosceret, audiuit consolationem populi, qui supra peccati modum uifuisse punitus: et hunc locum quadam adopertum dote verborum in Dialogum transtulit, quem scripsit de Virtute. Quem locum tamen Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ repleta ẽ humiliatio eiꝰ. solutũ est
peccatũ eiꝰ. qm̃ accĩpit de manu domini
duplicia peccata sua: Etiam si fides decrat.
pena satis fecerat. Releuantur solutione
penarũ. qui absoluuntur commnendatio¬
ne meritoꝵ. Tercium ẽ cum lacrimis
crimen abluitur. ut ẽ illud discedite a
me om̃s qui oꝑammi iniquitatẽ. qm
exaudiuit ans uocem fletus mei. Quod
etiam hoc loco & plerisq locis in libro
psalmoꝵ facile repperitur. Consolatio
gͥ prima ordine. qmi non obliuiscitur as
facere miscdiam. neq in eternum ꝓicit
quos putauerit cohercendos. Sedã & duplies
aa ueniam ꝑtinemꝰ. Unde non nulli philoso¬
phi disputarunt. obesse impbis absolutionẽ.
pdee mortem. quod in illa incentiuum sit
delinquendi. in morte autẽ absumptu ẽẽ:
monis sit. qui parcit baculo odit filiũ suũ.
castigat autẽ dominꝰ quem diligit: Et
infra. Elagellum equo. & st imulꝰ asmo
imꝑat. uirga autem nationi imprudenti.
Pena enim corrigit. & emendat errantẽ.

Expanded text:
m repleta est humiliatio eius; so- lutum est peccatum eius, quoniam accepit de manu domini duplicia peccata sua. etiamsi fides deerat, poena satisfecerat; releuantur solutione poenarum qui non absoluuntur commendatione meritorum. tertium est, cum lacrimis crimen abluitur, ut est illud: discedite a me omnes qui operamini iniquitatem, quoniam exaudiuit dominus uocem fletus mei. quod etiam hoc loco et plerisque locis in libro Psalmorum facile repperitur. Consolatio igitur prima ordine, quoniam non obliuiscitur deus facere misericordiam neque in aeternum proicit quos putauerit cohercendos. secunda. quod dead ueniam pertinemus. unde nonnulli philosophi disputarunt obesse inprobis absolutionem, prodesse mortem, quod in illa incentiuum sit delinquendi, in morte autem finis peccati. monis sit: qui parcit baculo, odit filium suum, c astigat autem dominus quem diligit. et infra: flagellum equo et stimulus asino imperat, uirga autem nationi inprudenti? poena enim corrigit et emendat errantem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposita pena fuerat. ñ a rege ẽ postulata.
domini tam se committendo misericor¬
diȩ electionis causam ꝓbauit. simul qͥa
ꝓp̃ter eum popłs laborabat. ipse se offe¬
rendo ꝓ ppło electionis soluit inuriam.
pietatis probauit affectum. SADꝑ
latina interpretatione dicit᷑ consolatio¬
pst more torrentium lacrimas
ꝑfiuentes & graues fietꝰ doloris.
luerunt criminũ. sꝑant indulgentiam.
Et qui fletib & lacrimis ꝓpria delicta la¬
uerunt. requiem ꝓmerentur. Hȩc omna
in scripturis diuinis. qui quȩrit inuenit.
Nam & primũ illud ut in dolore positos
consolemur. docet illa quȩ. in libro iertmie
flebilit̾ clamat ad captiuos & exules uide¬
oꝵ: Ite ꝓfiscimini filii. ego enim derelicta
sum deserta: Exui me stolam pacis. in¬
dui autẽ stolam p̾cationis meȩ. & dama¬
bo ad excelsum in dieb meis. Animo eqͦ
estote filii. clamate ad dm̃. & extrahet
uos de manu principũ inimicoꝵ. Ego

Expanded text:
proposita poena fuerat, non a rege est postulata. proposita poena fuerat, non a rege est postulata. domini tamen se committendo misericordiae electionis causam probauit, simul, quia propter eum populus laborabat, ipse se offerendo pro populo elationis soluit iniuriam, pietatis probauit affectum. XVIIILatina interpretatione dicitur \'consolatiopost more torrentium lacrimas profluentes et graues fletus doloris luerunt criminum, sperant indulgentiam, et qui fletibus et lacrimis propria delicta lauerunt, requiem promerentur. Haec omnia in scripturis diuinis qui quaerit, inuenit. nam et primum illud, ut in dolore positos consolemur, docet illa. quae in libro Hieremiae flebiliter clamat ad captiuos et exules Iudaeorum: ite, profieisc-imini, filii; ego enim derelicta sum deserta. exui me stolam pacis, indui autem stolam precationis meae et clamabo ad excelsum in diebus meis. animo aequo estote. filii. clamate ad dominum et extrahet uos de manu principum inimicorum. ego