comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& peccata ꝓpͥa dep̃ c antie
Aiuuentute inquit mea di¬
in deliciis. Si enĩ ñ fuisset
puer in deliciis: numquam
peccauisset. Et bene utrũq
dixit : in deliciis puerum. Est
enĩ puer. qui ñ peccat. Eece pu¬
er m̃s. quẽ elegi. ꝑ delicia ᷤᷤ itaq
peccauit: qr ita erat informatꝰ
a dño: ut nescius ee̾t erroris.
Ergo & si puer in deliciis ñ fuiss
& si in uirũ ꝑfectum uirtutis ꝓ¬
cessisset etate : numqͣm lapsus
fuisset. ut illi necesse ee̾t ueniã
suoꝵ petere delictoꝵ: cũ magoᷤ
meritoꝵ premia sperare debe¬
uidet᷑ expͥmere. cũ dic̃. Nolite
contempnere unũ de pusillis
istis: s loco suo plura seruent᷑.
Ergo pusillꝰ contrariꝰ magno
ẽ. Et si uixta apłm. paruulus
sub elem̃tis ẽ: cũ enm essemꝰ
paruuli sub elem̃tis huiꝰ mun¬
di eramꝰ. gͦ magnꝰ supͣ elem̃ta
mundi est. Erit itaq magnꝰ
ioħes. ñ uirtute corporis. sed
anime magnitudine. Deniq

Expanded text:
et peccata propria deprecantis: et peccata propria deprecantis: a iuuentute inquit mea diin deliciis. si enim non fuisset puer in deliciis, numquam peccasset. et bene utrumque dixit, et in deliciis et puerum; est enim puer qui non peccat. ecce puer meus, quem elegi. per delicias itaque peccauit qui ita erat informatus a domino, ut nescius esset erroris. ergo et si puer in deliciis non fuisset et si in uirum perfectum uirtutis processisset aetate, numquam lapsus fuisset, ut illi necesse esset ueniam suorum petere delictorum. cum magis meritorum praemia sperare debeuidetur exprimere, cum dicit: nolite contemnere unum de pusillis istis. sed loco suo plura seruentur. ergo pusillus contrarius magno est. et si iuxta apostolum paruulus sub elementis est — cum enim essemus paruuli, sub elementis huius mundi eramus — ergo magnus supra elementa mundi est. erit itaque magnus Iohannes non uirtute corporis, sed animae magnitudine. denique
Abbreviated transcription (Latin):
itaq parentes gr̃as. qr genue¬
runt: filii generati sunt. mnat᷑s
qr coniugii p̃miis honorantur.
Stipendia em̃ militie sue. filii
sunt. Uernet in di laudẽ t̃ra
qi colit᷑: mundꝰ qr cognoscit᷑.
eccła qr deuote numero plebis
augetur. Nec ociose in principio
geret: sic remuneratꝰ ẽ. ut qͥbꝰ
sterilitas filios denegasset. pi¬
etas diuina concederet. Et
erit magnꝰ corã dño. Non
corporis hic. s anime magni¬
tudinẽ declarauit. Est coram
dño magnitudo anime. mag¬
nitudo uirtutis. Est etiã par¬
uitas anime pueritia uirtutis.
Iuxta enĩ animi & corporis
numeramus ȩtates: ñ ꝓ
ratione temporis. s ꝓ quali¬
tate uirtutis: ut uir ꝑfectꝰ
ille dicatur qͥ careat errore
pueritie: & lubricũ adoles¬
centiȩ amini maturitate ñ
sentiat. Pusillꝰ autẽ: qui
nullum ad huc uirtutis uide¬
atur habuisse ꝓcessum. Unde¬
ẽ illud in hieremia cũ misere-¬
retur dominꝰ deflentis effrẽ.

Expanded text:
itaque patres gratias, quia generaueitaque patres gratias, quia generauerunt, filii, quia generati sunt; matres, quia coniugii praemiis honorantur; stipendia enim militiae suae filii sunt. uernet in dei laudem terra, quia colitur, mundus, quia cognoscitur, ecclesia, quia deuotae numero plebis augetur. nec otiose in principio geret, sic remuneratus est, ut quibus sterilitas filios denegasset pietas diuina concederet. Et erit magnus coram domino. non corporis hic, sed animae magnitudinem declarauit. est coram domino magnitudo animae, magnitudo uirtutis, est etiam paruitas animae et pueritia uirtutis. iuxta enim animae et corporis numeramus aetates, non pro ratione temporis, sed pro qualitate uirtutis, ut uir perfectus ille dicatur qui careat errore pueritiae et lubricum adulescentiae animi maturitate non sentiat, pusillus autem qui nullum adhuc uirtutis uideatur habuisse processum. unde illud in Hieremia, cum misereretur dominus deflentis Ephraem
Abbreviated transcription (Latin):
numero: s uberi bonoꝵ coa¬
ceruata congestu. Ut hic pͥmũ
pcationis fructꝰ: deinde sterił
partꝰ uxoris: tũ leticia pluri¬
moꝵ. & magnitudo uirtutis.
altissimi quoq ꝓpħa ꝓmittitur.
Quin etiam ne qua eet dubita¬
tio. futuri quoq uocabulum
designatur. Tantis gͥ supͣ uotũ
fluentibꝰ donis. ñ immerito
diffidentie pęna. silentium ẽ:
qd̾ in posterioribꝰ explanabit᷑.
Sollempnis autẽ leticia ẽ: in
ortu & generatione iustoꝵ.:
Sc̃s enim ñ solum parentum
gr̃a: s etiã salus ẽ plurimoꝵ
Unde ammonemur hoc loco
scõꝵ generatione lȩtari. Am¬
monemur etiã parentibꝰ gr̃as
agere: ñ minus ꝓ ortu ꝙͣ pro
meritis filioꝵ. Non enĩ mediocre
munꝰ ẽ dĩ. dare liberos ꝓpaga¬
tores generis: successionis he-¬
redes. Lege iacob. duodecim
filioꝵ generatione gaudere.
abrahe filius datur. zacharias
exauditur. Ouunum gͥ munꝰ.
fȩcunditas ẽ parentis. Agant

Expanded text:
numero, sed uberi bonorum coanumero, sed uberi bonorum coaceruata congestu, ut hic primo precationis fructus, deinde sterilis partus uxoris, tum laetitia plurimorum et magnitudo uirtutis. altissimi quoque propheta promittitur, quin etiam, ne qua esset dubitatio, futuri quoque uocabulum designatur. tantis igitur supra uotum fluentibus non inmerito diffidentiae poena silentium est, quod in posterioribus explanabimus. sollemnis autem laetitia est in ortu et generatione sanctorum; sanctus enim non solum parentum gratia, sed etiam salus est plurimorum. unde admonemur hoc loco sanctorum generatione laetari. ammonentur etiam parentes gratias agere non minus pro ortu quam pro meritis filiorum; non enim mediocre munus est dei dare liberos propagatores generis, successionis heredes. lege Iacob duodecim filiorum generatione gaudere, Abrahae filius datur, Zaccharias exauditur. diuinum igitur munus fecunditas est parentis. agant
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾o gͦ apparuit zacharie an¬
głs. adextris altaris incensi.
qr apparuit quando uoluit: ñ
apparuit quando noluit. Appa¬
ruit autẽ a dextͥs altaris incensi.
qr diuine insigne miscđiȩ de-
ferebat. Dñs enĩ mͥ a dextͥs ẽ.
ne cõmouear. Et alibi. Dñs ꝓtec¬
tio tua: suꝑ manũ dextere tue.
Atq utmã nob̃ quoq ad olentibꝰ
altaria. sacrificium deferentibꝰ
assistat angelꝰ: immo p̃beat
se uidendum. Non enĩ dubites
Nec uerearis ne turbet᷑ cor tuũ.
angłi uisione. ꝑturbam᷑ enĩ. &
a nr̃o alienamur affectu: qn
ꝑstringimur alicuius suꝑioris
potestatis occursu. Ide enĩ angłł
qͥ occurrit nob̃ confirmare nos
poterit: sic̃ turbatũ ante za¬
charie firmauit animũ dicens.
Ne timeas zacharia: qm̃ ecce ora¬
tio tua exaudita ẽ. & uxor tua
elẏsabeth pariet tͥ filium: &
uocabis nom̃ eiꝰ ioħem. Et erit¬
tͥ gaudium: & multi in natiuita¬
te eiꝰ gaudebunt. Plena semꝑ
& redundantia sunt diuina
beneficia: ñ exiguo constͥcta

Expanded text:
 apparuit Zacchariae angelus a dextris altaris incensi, quia apparuit cum uoluit, non apparuit quamdiu noluit. apparuit autem a dextris altaris incensi, quia diuinae insigne misericordiae deferebat; dominus enim a dextris mihi, ne conmouear et alibi: dominus protectio tua super manum dexterae tuae. atque utinam nobis quoque adolentibus altaria, sacrassistat angelus, immo praebeat se videndum. Non enim dubites ristus . Nec verearis ne turbetur cor tuum angeli visione perturbamur enim, et a nostro alienamur affectu, quando praestringimur alicujus superioris potestatis occursu, idem enim angelus qui occurrerit nobis, confirmare nos poterit, sicut turbatum ante Zachariae firmavit animum, dicens: Ne timeas Zacharia, quoniam ecce oratio tua exaudita 1276 est: et uxor tua Elizabeth pariet filium, et uocabis nomen eius Iohannes; et erit gaudium tibi, e\'t multi in natiuitate eius gaudebunt. plena semper et redundantia sunt diuina beneficia, non exiguo constricta
Abbreviated transcription (Latin):
arescentẽ nr̃i corporis humum
fidei ymbre ꝑfudit. Queris
qd̾ tͥennium sit . Eece inquit
anni tres sunt: ex quo uenio
querens fructum inficulnea
hac. & ñ inuenio. Oysticꝰ enĩ
numerꝰ debebat᷑. ut sals pͦpłis
redderet᷑. Unꝰ in patͥarchis
annus. Deniq de hominibus
tunc anni ꝓuentꝰ fuit: quał¬
ferme ñ fuit postea suꝑ terram.
Aliꝰ in moyse & ꝓpħis cęteris.
t̃cius in dñi saluatoris aduentu
Ecce inquit annũ dñi acceptũ.
& diẽ retͥbutionis dõ nr̃o. Et
ille pat̃ familias qͥ plantauit
uineã. ñ semel exactores fruc¬
tuum. s sepius destinauit:¬

Expanded text:
nostri corporis humum nostri corporis humum fidei imbre perfudit. quaeris quod triennium sit? ecce inquit anni tres sunt, ex quo uenio quaerens fructum in ficulnea hac, et non inuenio; mysticus enim numerus debebatur, ut salus populis redderetur: unus in patriarchis annus — denique de hominibus tunc anni prouentus fuit, qualis non fuit postea super terram — alius in Moyse et prophetis ceteris, tertius in domini salutaris aduentu. ecce inquit annum domini acceptum et diem retributionis. et ille pater familias, qui plantauit uineam, non semel exactores fructum, sed saepius destinauit
Abbreviated transcription (Latin):
suffragat᷑. Uox enĩ clamantis
in deserto parate uiã dñi. rectas
facite semitas eiꝰ. & baptismata
popłis frequentata. declarant
conu̾se pleb̾ ñ mediocres facꝰtos
esse ꝓcessꝰ: qr dũ credit᷑ iohanni
creditur. xp̃o. Non emĩ de se sed
de dño predicabat prenuntius
xp̃i. & id̾o preibat in conspectu
dñi. in sp̃u & uirtute helye. Be¬
ne ista iunguntur. Nũ qͣm enim
sine uirtute sp̃c: nec sine sp̃u
uirtꝰ ẽ. Et id̾o fortasse inspiritu
ꝓpħandi. In deserto helias : in
deserto iohannes. Ille coruis
pascebat᷑. hic dumis: & calcata om̃i
uoluptatis illecebra. parsimoniã
pretulit: luxũq contempsit.
Ille achab regis grãm ñ quesiuit:
hic spreuit herodis. Ille iordanẽ
diuisit: hic ad lauachrum salu¬
tare conu̾tit. Hic cũ dño u̾satur
interris. ille cũ domino apparet
ingła. hic prioris: ille sequentis
dominici p̃cursor aduentus.
Ille post tͥennium pluuiis terrã
rigauit. & hic post triennum

Expanded text:
suffragantur — uox enim clamantis in deserto: parate uiam domino, rectas facite semitas eius — et baptismata populis frequentata declarant conuersae plebis non mediocris factos esse processus, quia dum creditur Iohanni, creditur Christo. non enim de se, sed de domino praedicabat praenuntius Christi. et ideo praeibit in conspectu domini in spiritu et uirtute Heliae. bene ista iunguntur; numquam enim sine uirtute spiritus nec sine spiritu uirtus est. et ideo fortasse in spirituiritum prophetandi. in deserto Helias, in deserto Iohannes; ille coruis pascebatur, hic dumis et calcata omni uoluptatis inlecebra parsimoniam praetulit luxumque contemsit. ille Achab regis gratiam non quaesiuit, hic spreuit Herodis, ille Iordanen diuisit, hic ad lauacrum salutare conuertit, hic cum domino uersatur in terris, ille cum domino apparet in gloria, hic prioris, ille sequentis dominici praecursor aduentus. ille post triennium arescentem pluuiis terram rigauit et hic post triennium
Abbreviated transcription (Latin):
uidendi his dm̃ ñ ꝓmiserat fa¬
cultatem. Si enĩ hi qͥ mundo st̃
corde dm̃ uidebunt: utiq alii
ñ uidebunt. Neq enĩ indigni
dm̃ uidebunt : neq his qͥ dm̃
uidere noluerit. potest dm̃ u
dere. Neq inloco d̾s uidetur.
s mundo corde. Nec corporalibꝰ
oculis d̾s queritur: nec circũ¬
scribitur uisu: nec tactu te¬
net᷑. nec auditur affatu: nec
sentitur incessu. Et cũ absens ẽ
uobiscum sum: & adhuc me
ñ cognoscitis: Qͥ enĩ cognouit
q̃ sit latitudo. & longitudo. &
altitudo. & ꝓfundum. & suꝑ-

Expanded text:
uidendi his deum non promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt, neque is qui deum uidere noluerit potest deuidere. Nec in loco Deus videtur, sed mundo corde: nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putvobiscum sum, et adhuc me non cognovistis ! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et a
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ aliq̃m bestiarũ fatiscit ⁊ sol¬
uit᷑. Est gͦ econtrario monum̃tũ
in secretis hominũ: qd̾ sͥ in pec¬
torib duritiȩ gentilis. penetra¬
bili u̾bo iustus excidit. fidĩ atq
doctrine oꝑib expolitum: ut
p̃cedẽt innationib uirtus xp̃i.
Cui pulcherrime lapis ad motꝰ
est: ne pateret. Qicumq enĩ
gent̾ custodiat neeũ ꝑdat: ne¬
ue ꝑfidie sit ingressꝰ. Uides
enim qr petriꝰ ⁊ Iohannes prioresᷤ
intrare meruerunt: Deinde
ioħ es ipse ñ anteqͣm credẽt in¬
troiuit. Et bene inpetra excisũ
dr. hoc ẽ in fidĩ firmam̃to: de
qͣ ueri israhelite dulcedinẽ mel¬
lis. & oleũ spiritale suxerunt.
Sepelierunt enĩ xp̃m. iustus. &
qͥ dđm uidit. Non enĩ sepeliunt
om̃s possunt sepelire. xp̃m. Deniq
qͣmuis religiose mulieres longe
stant: s qr religiose. locũ dili¬
gent̃ obseruant᷑. ut ungenta
afferant ⁊ suꝑfundant: sollici¬
tȩ tam̃ & amonum̃to posteriores

Expanded text:
nem aliquam bestiarum fatiscit et solnem aliquam bestiarum fatiscit et soluitur. est ergo contrario monumentum in secretis hominum, quod sibi in pectoribus duritiae gentilis penetrabili uerbo iustus excidit, fidei atque doctrinae operibus perpolitum, ut praetenderet in nationibus uirtus Christi. cui pulcherrime lapis admotus est, ne pateret; quicumque enim genter custodiat, ne eum perdat neue perfidiae sit ingressus. uides enim quia Petrus et Iohannes . priores intrare meruerunt. denique Iohannes ipse non antequam crederet introiuit. et bene in petra excisum dicitur hoc est in fidei firmamento, de qua ueri Israhelitae dulcedinem mellis et oleum spiritale suxerunt. sepelierunt enim Christum iustus et qui deum uidit; non enim sepeliunt omnes possunt sepelire Christum. denique quamuis religiosae mulieres longe stant, sed, quia religiosae, locum diligenter obseruant, ut unguenta adferant et superfundant. sollicitae tamen et a monumento posteriores
Abbreviated transcription (Latin):
clesiastes ait de eo qͥ meditatur in
mors xp̃i ẽ.: & id̾o ñ cũ aliis sepe¬
litur : s solus tumulo includit᷑.
Om̃ia enĩ insimilitudinẽ hoĩum
habuit in carnatio dñi: s simili¬
tudo cũ differentia nature est.
Ex uirgine similitudinẽ genera¬
tonis  dissimilitudinẽ concepti¬
oms. Curabat egͦs. s imperabat.
Et mors gͦ xp̃i cõmunis scđm na¬
turã corporis: speciał scđm uir¬
tutẽ. Qs autẽ ÷ ioseph: cuiꝰ in
tumulo ponitur. Utiq ille iustꝰ.
Bene gͦ xp̃c monum̃to credit᷑
iusti .: ut habeat uͥ filius hominiᷤ
caput reclinet: & iusticie habi¬
tatione requiescat. Bene autem
nouo scđm litterã qͥd̾e : ne alius
suscitatꝰ a ꝑfidis crederetur. Mys¬
tice ũ qͥd possumus intelligere.
nͥ forte qi legimus. sepulchrũ pa-¬
tens ẽ guttur eoꝵ: Sͦ sepulchrũ
patens : guttur hominis. inquo
ꝑfidia lȩtalis. ⁊ mortua u̾ba con¬
dunt᷑: qd̾ ꝑuetustatẽ ⁊ incursio¬

Expanded text:
clesiastes ait de eo qui meditatur in clesiastes ait de eo qui meditatur in mors Christi est: et ideo non cum aliis sepelitur, sed solus tumulo includitur; omnia enim in similitudinem hominum habuit incarnatio Domini, sed similitudo erat cum differentia. Natus est ex Virgine, similitudine generationis, dissimilitudine conceptionis. Curabat aegros, sed imperabat. et mors ergo Christi conmunis secundum naturam corporis, specialis secundum uirtutem. Quis autem est Ioseph, cuius in tumulo ponitur? utique ille iustus. bene ergo Christus monumento creditur iusti, ut habeat ubi filius hominis caput reclinet et iustitiae habitatione requiescat. bene autem nouo secundum litteram quidem, ne alius suscitatus a perfidis diceretur, mystice uero quid possumus intellegere si forte quia legimus: sepulchrum patens est guttur eorum? ergo sepulchrum patens est guttur hominis, in quo perfidia letalis et mortua uerba conduntur, quod per uetustatem et incursio
Abbreviated transcription (Latin):
uenis. iħm inuenies. ad sepelien¬
dũ paratum: nec minore̾ serius
uenientib mercedem ꝑia largi¬
tate soluentẽ. Nam & qͥsexta hora
uenit. ñ ẽ mercede fraudatus:
& qͥundetima plenitudinẽ mer¬
cedis accepit. S etiã nichodemꝰ
nocte uenit. Nox erat: qr ad huc
cessit: dies autem appropinqͣũ.
Hunc ioseph iustum lucas diẽ.
matħs diuitem. Et mĩto diues
fidi pauꝑtatem. Diues ÷ gͦ: qui
iustus ẽ. Iustus gͥ sindone inuol¬
uit: israhelita uͦ & diu̾sos miscet
uirtutũ odores. & aloe mittit
qͣsi libras centum: hoc ÷ ꝑfecte
fidĩ qͣntitatẽ. Et ligauerunt
corpꝰ tħu uixta consuetudine̾
spiritaliũ iudeoꝵ: non utiq
nodis ꝑfidie. s fid̾i ligaturis.
Et posuerunt in horto. ein fre¬
habet poma meritoꝵ : floresq
uirtutũ. Nec ociose alius monti¬
m̃tũ nouũ dix̃. alius monum̃tũ
qͥ sublege sunt mortis. Nictor mortis.
tumulũ suũ ñ habet. Que enim
cõmunio tumulo ⁊ do: Denq ȩc¬

Expanded text:
ueneris, Iesum inuenies ad suspicienueneris, Iesum inuenies ad suspiciendum paratum nec minorem serius uenientibus mercedem soluentem; nam et qui sexta hora uenit non est mercede fraudatus et qui undecima plenitudinem mercedis accepit. sed etiam Nicodemus nocte uenit. nox erat, quia adhuc aecessit, dies adpropinquauit. hunc Joseph iustum Lucas dixit, Matthaeus diuitem. et merito diues fidei paupertatem. diues est ergo qui iustus est igitur sindone inuoluit, Israhelita uero et diuersos miscet uirtutum odores et aloes mittit quasi libras centum, hoc est perfectae fidei quantitatem. et ligauerunt corpus Iesu iuxta consuetudinem spiritalium Iudaeorum, non unodis perfidiae, sed fidei ligaturis. Et posuerunt in horto , cui frehabeat poma meritorum, floresque virtutum. . 140. Nec otiose alius monumentum novum dixit, alius monumentum qui sub lege sunt mortis: victor mortis tumulum suum non habet. Quae enim communio tumulo et Deo? Denique Ec
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i corpꝰ oꝑuit sẏndone: inno¬
cens ungit ungento. Namq hȩc
ñ ociose distincta repꝑimus. qr
iusticia uestit ȩccłam: in nocentia
grãm subministrat. Uesti gͦ dñi
Et simortuum credis: oꝑi tam̃
diuinitatis ꝓpͥe plenitudine.
Unge illud myrra & aloe: ut
bonus odor. xp̃isis. Bonũ linteũ
misit ioseph: ille uir iustus. Et
fortasse illud qd̾ petrꝰ uidit e
cȩlo ad se esse dimissum: in quo
erant genera qͣdrupedũ. ⁊ feraꝵ
& uolucrum: ad similitudinem
gentilium figurata. Mystico gͥ
ungento illo pystico consepelit᷑
sue cõmunione sociauit. De
hoc ioseph in iohanne solo in¬
uenio qd̾ occultꝰ ueni̾t ad py¬
iustꝰ latebrã ꝑicul timore qͣ¬
siuit
Ego autẽ puto qd̾ ido occulte peti¬
erit. ut corpus impetraret: ñ ut pe¬
ricłm caueret. Et tam̃ qͥd mirum
sioccultabatur iustus. qͣndo occul¬
tabantur & apł. iustoꝵ magistri:
Ueni & tu uł sero. uł nocte: it¬

Expanded text:
Christi corpus operit sindone. innoChristi corpus operit sindone. innocens unguit unguento; namque haec non otiose distincta repperimus, quia iustitia uestit ecclesiam. innocentia gratiam subministrat. uesti ergo et etsi mortuum credis, operi tamen diuinitatis plenitudine suae. ungue illud murra et aloe, ut bonus odor Christi sis. bonum linteum misit Ioseph ille uir iustus, et fortasse illud quod Petrus uidit e caelo ad se esse demissum, in quo erant genera quadrupedum et ferarum et uolucrum ad similitudinem gentium figurata. mystico igitur unguento illo pistico consepelitur suae conmunione sociauit. 25 De hoc Joseph in Johanne solo inuenio quod occultus uenerit ad Piiustus latebram periculi timore quaesiuit? ego autem puto quod ideo occulte petierit, ut corpus inpetraret, non ut periculum caueret. et tamen quid mirum si occultabatur iustus, quando occultabantur et apostoli iustorum magistri? ueni et tu. uel sero uel nocte,
Abbreviated transcription (Latin):
Quero etiã cur ante mortem
ñ inueniamus esse ꝑcussum: pꝰ
mortẽ inueniamꝰ : nͥforte ut
uoluntarius magis qͣm necessariꝰ
eius exitus fuisse doceatur. Et ut¬
ordine̾ mysticũ nouerimus. qr
ñ ante altaris sacram̃ta qͣm bap¬
tismũ. s baptismũ ante. sic po¬
culũ. Deinde ut adu̾tamꝰ. quia
licet corporis eiꝰ fuit natura mor¬
talis. licet qͣlitas simił. dissimi¬
lis tam̃ gr̃a. Nam utiq pꝰ mortẽ
sanguis in nr̃is corporibꝰ con¬
gelascit: ex illo aut̃ incorrup¬
to licet corpore. s defuncto
om̃tum uita manabat. Aqua
enim & sanguis exiuit: illa q̃
diluat : iste qͥ redimat. Bibamꝰ
gͦ p̃ciũ nr̃m: ut bibendo redi
stans. alter in qͦ dolꝰ ñ erat: Talis
enim xp̃i ẽ sepultura. que fraude
iniquitatemq ñ habeat. Obstru¬
itur gͥ tergiu̾sandi lociis: & do¬
mestico iudei testimonio reuin¬
cuntur. Nam si apħ sepelissent.
dicẽnt utiq ñ sepultum : quem
raptũ esse dixerunt. Iustus autẽ

Expanded text:
Quaero etiam cur ante mortem Quaero etiam cur ante mortem non inueniamus esse percussum, post mortem inueniamus, nisi forte ut uoluntarius magis quam necessarius exitus eius fuisse doceatur et ordinem mysticum nouerimus, quia non ante altaris sacramenta quam baptismum, sed baptismum ante, sic poculum. deinde ut aduertamus quia licet corporis eius fuerit natura mortalis, licet qualitas similis, dissimilis tamen gratia. nam utique post mortem sanguis in nostris corporibus congelascit, ex illo autem incorrupto licet corpore, sed defuncto omnium uita manabat; aqua enim et sanguis exiuit, illa quae diluat, iste qui redimat. bibamus ergo pretium nostrum. ut bibendo redimstans, alter in quo dolus non erat; talis enim Christi est sepultura, quae fraudem iniquitatemque non habeat. obstruitur igitur tergiuersandi locus, et domestico Iudaei testimonio reuincuntur; nam si apostoli sepelissent, dicerent utique non sepultum, quem raptum esse dixerunt. iustus autem
Abbreviated transcription (Latin):
loco. uberrimũ testimoniũ marie
uirginitatis adhibet᷑. Neq emm
abrogaretur uxor marito. cum
scͥptum sit. qd d̾s comunxit homo
ñ separet: s q̃ ꝓpt̾ mysterium
coniugium p̃texuit. completis
mysteriis iã comugio ñ egebat.
Aut si moralia sequimur : in me¬
rore castitas imꝑatur. Mysticum
tam̃ ẽ qd̾ cõm̃dat᷑ iohann inter
cet̃os iuniori : qd̃ ñ ociosis auribꝰ
debemꝰ acciꝑe. Periculosa ẽ mu-
lierib copula adolescentis. ⁊ species
iuuentutis. Ne qͣforte curiosa exẽ¬
pli. incuriosa mẏsterii. q̃ luxuriari
in xp̃o cupiens. Mariã specie p̃ten¬
dat ñ imitetur affectu. sicͣ uulgꝰ
nunc male audet mulierũ relicto
semore marito ut iuniorẽ seqͣntur.
q̃ ppło seniori specie ante copula¬
ta. ñ usu. postea qͣm peꝑit u̾bũ.
& incorporib ac m̃tib hominũ
ꝑfide crucis & sepulturã domini¬
ci corporis seminauit. ex p̃cepto
dĩ societatẽ ppħ iunioris elegit.

Expanded text:
loco uberrimum testimonium Mariae loco uberrimum testimonium Mariae uirginitatis adhibetur. neque enim abrogatur uxor marito, cum scriptum sit: quod deus coniunxit homo non separet, sed quae propter mysterium coniugium praetexuit conpletis mysteriis iam coniugio non egebat. aut si moralia sequimur, in maerore castitas inperatur. mysticum tamen est quod conmendatur Iohanni inter ceteros iuniori, quod non otiosis auribus debemus accipere. periculosa est enim mulieribus copula adulescentis et species iuuentutis. ne qua fortasse curiosa exempli, in curiosa mysterii, quae luxuriari in Christo cupiens Mariam specie praetendat, non imitetur affectu, sicut uulgus nunc male audit mulierum, relicto seniore marito ut iuniorem sequantur. quae populo seniori specie ante copulata. non usu, posteaquam peperit uerbum et in corporibus ac mentibus hominum per fidem crucis et sepulturam dominici corporis seminauit, ex praecepto dei societatem populi iunioris elegit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dignus tanto testatore testis. Bonũ
testam̃tũ ñ pecunȩ s uitȩ : qd̾ ñ
atram̃to scͥbitur. s sp̃u dĩ uiuii.
Lingua mea calamus scͥbȩ: uelo¬
cit scͥbentis. S nec Maria minor
qͣm matrẽ domini decebat: fugi¬
entib apłis ante crucem stabat.
& piis expectabat oculis. filii
uulnera: qr expectabat ñ pignoris
morte̾. s mundi salutẽ. Aut fortasse
qr cognouerat ꝑfilii mortẽ. mundi
redemptionẽ. aula regalis putabat
se ⁊ sua morte publico muneri aliqͥd
addituram. S iħc ñ egebat adiutore
ad om̃ium redemptionẽ: qͥ dixit
factꝰ sũ sic̃ homo sine adiutorio
int̃ mortuos liber. Suscepit quide
matͥs affectũ: s ñ quesiuit hominis
auxilium. Habemus gͥ pietatis ma-¬
gistrum. Docet etiã lectio. qͥd ma-¬
ternus debeat affectus imitari:
qͥd sequi reuentia filioꝵ: ut ille
se offerant infilioꝵ ꝑiculis: illis
amplius solitudo materna. qͣm
suȩ mortis mesticia sit dolori. Qo

Expanded text:
dignus tanto testatore testis. bonum dignus tanto testatore testis. bonum testamentum non pecuniae, sed uitae, quod non atramento scribitur, sed spiritu dei uiui. lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. Sed nec Maria minor quam matrem Christi decebat fugientibus apostolis ante crucem stabat et piis spectabat oculis filii uulnera, quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi salutem. aut fortasse quia cognouerat per filii mortem mundi redemtionem, aula regalis putabat se et sua morte publico muneri aliquid addituram. sed Iesus non egebat adiutore ad omnium redemtionem, qui dixit: factus sum sicut homo sine adiutorio, inter mortuos liber. suscepit quidem matris adfectum, sed non quaesiuit hominis auxilium. habemus igitur pietatis magistrum. docet lectio quid maternus debeat adfectus imitari, quid sequi reuerentia filiorum, ut illae se offerant in filiorum periculis, illis amplius solitudo materna quam suae mortis maestitia sit dolori. quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequentib eod̾e munere in-¬
dulgentiam postulatã. Iohannes
gͦ qͥ plenius diuina penetrauit
mysteria. ñ ĩmerito laborauit
ut q̃ dm̃ generauãt. mansisse eam
uirginẽ declararet. Solus gͦ me do¬
cet. qd̃ alii ñ docuerunt: quẽ ad mo¬
dum in cruce positui appellau̾i̾t
matrẽ : pluris putans. qd uictor
supplicioꝵ atq penarum. uictor
diaboli pietatis officia diuidebat.
qͣm qd̾ regnum cȩleste donabat.
Nam si religiosum ÷ qd̃ latroni ue¬
nia donatur a domino : multo re-¬
ligiosiꝰ qd̾ mat̃ honoratur a filio.
Nec p̃posterũ iudicet᷑. qd̾ pͥꝰ latro¬
nis absolutionẽ. ꝙͣ matͥs appellatio¬
nẽ scͥpsit. Q enim uenerat saluos
facere peccatores. ñ absurdum si pͥꝰ
peccatoris impleuit. Deniq ipse ait.
Quia ñ uenerat uocare iustos: s
peccatores. S ibi ꝓloco: hic in
cruce ñ iminemor matͥs. apellat
eam dicens. Ecce filius tuus. Et
Iohanni : ecce mat̾ tua. Testabat᷑

Expanded text:
persequentibus eodem munere inpersequentibus eodem munere indulgentiam postulatam. Iohannes ergo, qui plenius diuina penetrauit mysteria, non inmerito laborauit, ut quae deum generauerat mansisse eam uirginem declararet. solus ergo me docet quod alii non docuerunt quemadmodum in cruce positus appellauerit matrem pluris putans quod uictor suppliciorum atque poenarum, uictor diaboli pietatis officia diuidebat quam quod regnum caeleste donabat. nam si religiosum est quod latroni uenia donatur a domino, multo religiosius quod mater honoratur a filio. nec praeposterum iudicetur quod prius latronis absolutionem quam matris appellationem scripsi; qui enim uenerat saluos facere peccatores non absurdum si priupeccatoris inpleuit. denique ipse ait: quia non uenerat uocare iustos, sed peccatores. sed ibi pro loco, hic et in cruce non inmemor matris appellat eam dicens: ecce filius tuus et Iohanni: ecce mater tua. testabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ge uelam̃ aufert᷑: ut religionis
int̃na mẏsteria reuelato mentis
cernamus obtutu. Deniq iã etiam
centurio dĩ filium quẽ crucifixerat
confitetur. O duriora saxis pectora
iudeoꝵ. Finduntur petre: s hoꝵ
corda durantur. Iudex arguit.
credit minister: ꝓditor scelꝰ suũ¬
uoluntaria morte condempnat:
elem̃ta fugiunt: terra concutit᷑.
monum̃ta reserantur : iudeoꝵ
be concusso. Stabant autẽ muli¬
eres hȩc uidentes. Stabat ⁊ mat̃:
cum studio pietatis sua ꝑicula post¬
baberet. S & dominꝰ suspensus
incruce qͥsua ꝑicła contempner&
pio matrẽ cõm̃dabat affectu: qd̾
ñ ociose iohannes plurib ꝓsecutꝰ ẽ.
Alii enim mundũ descͥpsere con-¬
cussum: cęlũ tenebris obductũ.
refugisse solem. Addiderunt
maths ⁊ marcꝰ. qͥ humana att
moralia uberiꝰ ꝓsecuti sunt : d̾s
ds m̃s respice me. qͣre me dere¬
li quisti : ut ad crucẽ xp̃i suscep¬
tionẽ ꝑuenisse credemꝰ conditiõis

Expanded text:
gae uelamen aufertur, ut religionis gae uelamen aufertur, ut religionis interna mysteria. reuelato mentis cernamus obtutu. denique iam etiam centurio dei filium quem crucifixerat conStetur.s o duriora salis pectora Iudaeorum! finduntur petrae, sed horum corda durantur. iudex arguit, credit minister, proditor scelus suum morte condemnat, elementa fugiunt, terra concutitur, monumenta reserantur, Iudaeorube concusso. Stabant autem mulieres haec uidentes, stabat et mater, cum studio pietatis sua pericula posthaberet. sed et dominus suspensus in cruce, qui sua pericula contemneret, pio matrem conmendabat affectu. quod non otiose Iohannes pluribus prosecutus est; alii enim mundum descripsere concussum, caelum tenebris obductum, refugisse solem. addiderunt Matthaeus et Marcus, qui humana atque moralia uberius prosecuti sunt: deus, deus meus, respice me! quare me dereliquisti? ut ad crucem Christi susceptionem peruenisse crederemus condicionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ impietatẽ hominũ finis scł
sit futurꝰ. Itaꝙ significantur
ꝑ dm̃i passionẽ occasura p̃sentia:
ut oriantur futura. Tenebrȩ gͦ
offuse sunt ocłis ꝑfidoꝵ: ut fidi
lum̃ resurgẽt. Sol occidit sacͥlegiꝰ
uł refugit: ut funesti spectaculũ
sceleris obumbraret. Petre scisse
ft̃: ut ꝑ p̃rupta saxoꝵ ostendẽtur
futurum. qm̃ u̾biuis pectoꝵ du¬
ra penetraret: qͦ facilius ex cauis
petraꝵ. illi uenatores qͦs hieremiaᷤ
p̃dix̃ domino uenarent᷑. Momi¬
m̃toꝵ autẽ reseratio. qͥd aliud nͥ
claustris mortis effractis resur-¬
rectionẽ significat mortuoꝵ: Noꝵ
in aspectu fides. in ꝓcessu typꝰ.
qd̾ in scãm ꝓdeundo ciuitatem
p̃sentium specie declarabant. in
illa hierłm q̃ incelo ÷ futurũ ꝑ¬
henne diu̾soriũ resurgentiũ. Etiã
uelum scinditur: qͦ uł duoꝵ po¬
płoꝵ diuisio. uł mysterioꝵ sẏna¬
goge ꝓphanatio declaratur. Scin¬
ditur gͦ uelũ uetꝰ : ut eccła noua
fidi sue uela suspendat. Sẏnago¬

Expanded text:
opter inpietatem hominum finis saeculi sit futurus. itaque significatur per domini passionem occasura praesentia, ut oriantur futura. tenebrae igitur offusae sunt oculis perfidorum, ut fidei lumen resurgeret. sol occidit sacrilegis uel refugit, ut funesti spectaculum sceleris obumbraret . petrae fissae sunt, ut per praerupta saxorum ostenderetur futurum, quoniam uerbi uis pectorum dura penetraret, quo facilius ex canis petrarum illi uenatores, quos Hieremias praedixit, domino uenarentur. monumentorum autem reseratio quid aliud nisi claustris mortis effractis resurrectionem significat mortuorum, quorum in aspectu fides, in processu typus, quod in sanctam prodeundo ciuitatem praesentium specie declarabant in illa Hierusalem quae in caelo est futurum perenne deuersorium resurgentium? etiam uelum scinditur, quo uel duorum populorum diuisio uel mysteriorum synagogae profanatio declaratur. scinditur ergo uelum uetus, ut ecclesia noua fidei suae uela suspendat. synago
Abbreviated transcription (Latin):
num mẏsterium. Nc̃ cõm̃dat ĩ ma¬
nib patͥs sp̃m suũ : nc̃ in pat̾s gre¬
mio sedet : ꝙ totũ alius ñ capit
xp̃m. Deniq ego inquit in patre.
S cũ sit insuꝑiorib illuminat &¬
inferna : ut uniu̾sa redimantur.
morit᷑ ut resurgat: sp̃c patͥ cõ¬
mendat᷑. ut cȩlestia quoq ab ini¬
quitatis uinculo soluerentur:
& pax fieret incelo qͣm terrena
sequerentur. Et hoc dicto: tra-¬
didit sp̃m. Et bene tradidit : qͥ
ñ inuitus amisit. Deniq matheꝰ
ait: emisit sp̃m. Qd̃ enĩ emittit᷑
uoluntariũ eͣ : qd̾ amittit᷑ neces
necessarium. ꝓpterea addidit
disse peccatis. gͦ nec ego erubes¬
cã fateri : qr xep̃c ñ erubuit mag¬
na uoce ꝓfiteri. Uel euidens
manifestatio contestantis di se¬
cessionẽ diuinitatis ⁊ corporiᷤ.
Sic enim habes. Clamauit sħc
uoce magna dicens. Ds d̾s m̃s.

Expanded text:
num mysterium. nunc conmendat in manum mysterium. nunc conmendat in manibus patris spiritum suum, nunc in patris gremio sedet, quia totum alius non capit Christum. denique ego inquit in patre sed cum sit in superioribus, inluminat et inferna, ut uniuersa redimantur; moritur, ut resurgat, spiritus patri conmendatur, ut caelestia quoque ab iniquitatis uinculo soluerentur et pax fieret in caelo, quam terrena sequerentur. e t hoc dicto tradidit spiritum. et bene tradidit, qui non inuitus amisit. denique Matthaeus ait: emisit spiritum; quod enim emittitur uoluntarium est, quod amittitur necessarium. propterea addidit:disse peccatis - ergo nec ego erubescam fateri quod Christus non erubuit magna uoce profiteri—uel euidens manifestatio contestantis dei successionem diuinitatis et corporis. sic enim habes: clamauit Iesus uoce mag
Abbreviated transcription (Latin):
sine a maritudine futura ĩmor¬
talitas resurgentiũ. Quȩ qm̃ im
mortalitas inuase coacuerat hu
adam immortalitatis aboletur.
Incalamo: ut de corpore absor¬
beretur humano. Nos qͦq uicia
nr̃a ꝑ incuriã m̃tis corporisq
concreta: transfundamꝰ in xp̃m
Transfundamus ꝑ baptismũ: ut
crucifigamur in xp̃o. Transfun-¬
damus ꝑ penitentiã: ut ab illo
nob̾ uini sanguinisq cȩlestis
incorrupta sinceritas refundat᷑
Deniq uͥ acetũ bibit. consũmata
mortalitatis impletũ e̾e̾t om̃e my¬
steriũ: & ex haustis om̃ib uitiis
immortalitatis sola lȩticia reman¬
sisset. Et id̾o ait. In manꝰ tuaᷤ dñe
cõm̃do sp̃m meum. Et bñ cõmen¬
dat᷑ sp̃c : qͥ reseruatur. Qd̃ enim
cõm̃datur. utiq ñ amittitur
Bonũ gͦ pignus est sp̃c : bonũ
depositum. Unde & apł̃s ait.
Othimotheȩ : bonũ depositũ
Et ido ait. Qm̃ ñ derelinques inin¬
ferno aĩam meam. Uide aũ mag¬

Expanded text:
sine amaritudine futura inmorsine amaritudine futura inmortalitas resurgentium, quae quoniam inmortalitas in uase coacuerat humAdam inmortalitatis aboletur in calamo, ut de corpore absorberetur humano. nos quoque uitia nostra per incuriam mentis corporisque concreta transfundamus in Christum, transfundamus per baptismum. ut crucifigamur in Christo, transfundamus per paenitentiam, ut ab illo nobis uini sanguinisque caelestis incorrupta sinceritas refundatur. Denique ubi acetum bibit, consummata mortalitatis inpletum esset omne mysterium et exhaustis omnibus uitiis inmortalitatis sola laetitia remansisset. et ideo ait: in manus tuas, domine. conmendo spiritum meum. et bene conmendatur spiritus, qui reseruatur; quod enim conmendatur utique non amitittur. bonum ergo pignus est spiritus, bonum depositum. unde et ille ait: o Timothee, bonum depositum et ideo ait: quoniam non derelinques in inferno animam meam. uide autem mag
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ: ut qͣsi latͦnẽ crucifige̾nt
om̃ium redemptorẽ : Bonus tam̃
in mysterio latro : qͥ insidiatus ẽ
diabolo ut uasa eius auferret.
Mystice autẽ ꝑ latͦnes duos. duoᷤ
ppłos peccatores significatur ꝑ
baptismũ crucifigendos ce̾ cum
xꝑo: quoꝵ dissensio diu̾sitatẽ
parit̃ credentium signat. Deniq
unus a simstris: alter a dextͥs
erat. Increpatio quoq futturũ
crucis scandalum etiã cirea cre¬
dentes reuelat. Et acetũ offe¬
rebant iuidei. Bene ad consum¬
manda omnia. & corruptio
sinceritatis hauritur : ut om̃ia
cruci q̃ uitiata fuerant figeren¬
tur. Acetum itaq bibitur: iu¬
nũ cũ felle ñ bibitur: ñ qr fel
s qr uino aminixte amaritu¬
dines recusantur. Nam utiꝙ
amaritudines uite nr̃e ꝑ cor¬
poris conditionem suscepit.
Deniq ipse ait. Dederunt in escã
meam fel: & insiti mea potauerunt
me acȩto. S sinceritati ñ debuit
amaritudo misceri : ut ostendet᷑

Expanded text:
Iudaeorum, ut quasi latronem crucifigerent Iudaeorum, ut quasi latronem crucifigerent omnium redemtorem! bonus tamen in mysterio latro, qui insidiatus est diabolo, ut uasa eius auferret. mystice tamen latrones duo duos populos peccatores significant per baptismum crucifigendos esse cum Christo, quorum dissensio diuersitatem pariter credentium signat. denique unus a sinistris, alter a dextris erat. increpatio quoque futurum crucis scandalum etiam circa credentes reuelat. et acetum offerebant Iudaei. bene ad consummanda omnia et corruptio sinceritatis hauritur, ut omnia cruci quae uitiata fuerant figerentur. acetum itaque bibitur, uinum cum felle non bibitur, non quia fel, sed quia admixtae uino amaritudines recusantur. nam utique amaritudines uitae nostrae pro corporis condicione suscepit. denique ipse ait: dederunt in escam meam fel et in siti mea potauerunt me aceto. sed sinceritati non debuit amaritudo misceri, ut ostenderetur
Abbreviated transcription (Latin):
eris inparadyso. Pulcherrimũ
affectande conu̾sionis exemplũ.
qd̃ tã cito latͦni uenia relaxat᷑.
Et uberior ẽ gr̃ã : qͣm precatio.
Semꝑ enim dominꝰ plus tͥbuit.
qͣm rogat᷑. Ille enim rogabat ut
in regnũ suum : dñs aut̃ ait.
num. Cito enim ignoscit dñs.
qr cito ille conu̾titur. Unde
& illud solui uidetur: qr alii
duos conuitiantes inducunt
latͦnes : iste unũ conuitiantẽ
unũ rogantem. Fortasse ⁊ iste
prius conuitiatꝰ. s repente
conu̾sus est. Nec mirum si con-¬
u̾so culpam ignoscebat : qui
insultantib ueniam relaxabat.
Potuit etiã pluralit̾ de uno
dicere : sic̃ ẽ illud. Astiterunł
reges terre ⁊ pͥncipes conue-¬
u̾sum xp̃m pet̾ uoce ꝓduntur.
Sic ⁊ ad hebreos habes. In pellib
capͥnis ambulabant: secti sunt
& leonũ molas obstruxerunt: cũ
solus helias melotidem habuisse:
ysaias sectus ẽẽ. danihel a leom¬
bus intactus mansisse doceatur.
Quã execrabilis in facto iniqͥtas

Expanded text:
eris inparadiso. pulcherrimum eris inparadiso. pulcherrimum adfectandae coquod tam cito latroni venia relaxatur, et uberior est gratia quam precatio. Semper enim plus Dominus tribuit quam rogatur. Ille enim rogabat, ut in regnum suum. Dominus autem ait: num. cito igitur ignoscit dominus, quia cito ille conuertitur. unde et illud solui uidetur, quia alii duos conuiciantes inducunt latrones; iste unum conuiciantem, unum rogantem. fortasse et iste prius conuiciatus est, sed repente conuersus est. nec mirum si conuerso culpam ignoscebat qui insultantibus ueniam relaxabat. potuit etiam pluraliter de uno dicere, sicut illud est: adstiterunt reges terrae et principes conueuersus Christum Petri uoce produntur. sic et ad Hebraeos habes: in caprinis pellibus ambulabant, secti sunt et leonum molas obstruxerunt, cum solus Helias melotidem habuisse, Esaias sectus esse. Danihel a leonibus intactus mansisse doceatur. Quam exsecrabilis in facto iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
uestis elegit. Marcꝰ uͦ. u̾boꝵ textũ
ñ desiderauit. Demq iohannes
qͣsi qͣsdam intexuit sententias:
qͥbꝰ uestiat fidem nrãm. Nonne
tͥ uidetur intextum illud. in pͥn¬
cipio erat u̾bum. ⁊ u̾bũ erat apd̃
d̾̃m. ⁊ d̾s erat u̾bum. hoc erat in
pͥncipio apd̾ d̾m : oĩa ꝑ ipsum fac¬
ta sunt . At uͦ marcꝰ tanqͣm pur¬
pure fulgore contentꝰ. sine ulla
intextione u̾boꝵ. initium in qͥt
euuangłii iħu xp̃i filii di. Ergo¬
cȩtera uestim̃ta diuisa st̃ xp̃i: uł
gesta. uł gr̃a. Tunica ñ potuit¬
tione singłoꝵ. s ꝓ iure cõmunis
ẽ omĩum. Qd̃ enĩ ñ diiditur
singłis: manet integrũ. Et bene
texitur fides xp̃i: ut de diuiniᷤᷤ
ad humana descendat: eo qd ante
scła ex dõ natus. posteriore tpr̃e
susceptionẽ carnis assumpserit.
Significat᷑ gͥ nob̾. eoqd̃ ñ debe-¬
at fides scindi : s solida ꝑman̾e̾.
Am̃ am̃ dico tibi. hodie mecum

Expanded text:
uestis elegit, Marcus uerborum textum uestis elegit, Marcus uerborum textum non desiderauit, denique Iohannes quasi quasdam intexit sententias, quibus uestiat fidem nostram. nonne tibi uidetur intextum illud: in principio erat uerbum et uerbum erat aput deum et deus erat uerbum. hoc erat in principio aput deum. omnia per ipsum facta sunt? at uero Marcus tamquam purpurae fulgore contentus sine ulla intextione uerborum initium inquit euangelii Iesu Christi filii dei. ergo uestimenta diuisa sunt Christi uel gestatione singulorum, sed pro iure conmunis est omnium; quod enim non diuiditur singulis manet integrum. et bene tegitur fides Christi, ut de diuinis ad humana descendat, eo quod ante saecula ex deo natus posteriore tempore susceptionem carnis adsumpserit. significatur igitur nobis eo quod non debeat fides scindi, sed solida permanere. Amen, amen dico tibi, hodie mecum
Abbreviated transcription (Latin):
xpͣc inpassione moritur: ut post
passionẽ resurgat. Noluit descen
ꝓptͣ nos diuiduntur uestim̃ta eiꝰ.
Non possunt singuli habere oĩa:
& ido suꝑ tunicam sors agitatur:
qr ñ ꝓ hominis uoluntate diui¬
sio fit sp̃c sc̃i. Diuisiones enim
uidens singulis ꝓut uult. In¬
tuere nc̃ xp̃i uestim̃ta diuisa.
Ubi illa querã: Quere in matheo.
inuenies penes ipsum solum
clamidẽ coccineã. Penes ioħem:
uestẽ purpuream. Penes marcũ:
purpurã tantũ. Penes lucã: uestẽ
albam. Hac enĩ sola fuit ꝓsua por-
tione contentus. Quantos itaq xp̃c
sua ueste uestiuit: Puto aut̃ qd̾ ñ
qͣtuor tantũ. s om̃s uestiuit milites.
& omibꝰ habundauit. S reu̾tamur
ad euuangħstas. Iste itaq qͣtuor
partes. ñ partes uestium: s qͣlitates
mͥ uidentur esse uirtutum. Alius
enĩ de regno sublimius scͥpsit :
aliꝰ de hominis institutione dif¬
fusius Lucas nitorẽ sibi sac̾dotał

Expanded text:
Christus in passione moriatur, ut post Christus in passione moriatur, ut post passionem resurgat. noluit descend nos diuiduntur uestimenta eius. non possunt singuli habere omnia et ideo super tunicam sors agitatur, quia non pro hominis uoluntate diuisio fit spiritus sancti; diuisiones enim diuidens singulis prout uult. intuere nunc Christi uestimenta diuisa. ubi illa quaeram? quaere in Matthaeo, inuenies penes ipsum solum clamydem coccineam, penes Iohannem uestem purpuream, penes Marcum purpuram tantum, penes Lucan uestem albam; hac enim sola pro sua fuit portione contentus. quantos itaque Christus sua ueste uestiuit! puto autem quod non quattuor tantum, sed omnes uestiuit milites et omnibus abundauit. sed reuertamur ad euangelistas. istae itaque quattuor partes non partes uestium, sed qualitates mihi uidentur esse uirtutum. alius enim de regno sublimius scripsit, alius de hominis institutione diffusius. Lucas nitorem sibi sacerdotalis
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis. B onus scarabeus : qͥ de
stercore erigit pauꝑem. ẜ rexit
paulũ : qr estimatus ẽ stercora.
Erexit ⁊ iob: qͥ sedebat in stercore.
Non mediocͥs gͦ titulus. Ipse autẽ
crucis locus. uł in medio ut con¬
spicuus om̃ib uł supra ade ut
hebrei disputant sepulturam.
Congruebat quippe ut ibi uitȩ
nr̃e pͥmitiȩ locarent᷑: u fuerant
mortis exordia. Diuidunt᷑ uestim̃ta.
Alii aliud sorte deferunt. Dei enĩ
sp̃c ñ humana opinione compre-¬
natus illabitur. Et fortasse milites
isti. qͣtuor euuangłistarum habẽt
tẏpũ : qͥ scͥpserunt titulũ. quem
om̃s legamus. Lego titulum regiᷤ
iudeoꝵ: cũ lego rͦegnũ meũ ñ ẽ
de hoc mundo. Lego causam xp̃i
suꝑ caput eiꝰ scͥptam : cũ lego. &
d̾s erat u̾bum. Caput enĩ xp̃i. d̾s.
Isti gͦ seruabant iħm. ⁊ hodie ser-¬
uant. ne cui forte labatur. ne cui
de passione descendat. qđ pete-¬
bat ppłs iudeoꝵ. Michi plane

Expanded text:
uestigiis, bonus scarabaeus, qui de uestigiis, bonus scarabaeus, qui de stercore erigit pauperem. erexit Paulum, qui aestimatus est stercora, erexit et lob, qui sedebat in stercore. non mediocris ergo titulus. ipse autem crucis locus uel in medio ut conspicuus omnibus uel supra Adae. ut Hebraei disputant, sepulturam. congruebat quippe ut ibi uitae nostrae primitiae locarentur, ubi fuerant mortis exordia. Diuiduntur uestimenta, alii aliud sorte defertur; dei enim spiritus non humana opinione conprenato inlabitur. et f\'ortasse milites isti quattuor euangelistarum habeant typum, qui scripserunt titulum, quem omnes legamus. lego titulum regis Iudaeorum, cum lego: regnum meum non est de hoc mundo, lego causam Christi supra caput eius scriptam, cum lego: et deus erat \' uerbum; caput enim Christi deus. isti ergo seruabant legum et hodie seruant, ne cui forte labatur, ne cui de passione descendat, quod petebat populus Iudaeorum. mihi plane
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ autͣ tytulꝰ : & suꝑ crucem
ponit᷑. Non infra crucẽ: qr pͥn¬
cipiũ suꝑ humeros eiꝰ. Principiũ
aute quid÷ : nͥ sempit̃na uirtꝰ eiꝰ
atꝙ diuinitas. Uñ & ipse int̾roga¬
tus tu qͥs es: respondit. Principiũ.
qͥ & lo quor uobis. Legamus hunc
tẏtulum. IHc inquit nazarenus.
rex iudeoꝵ. M erito supͣ crucẽ ty¬
tulus: qr ñ humani corporis sed
diuine potestatis ẽ regnum. qd̾
habet. xp̃c. Al erito suꝑ crucem ty¬
tulus : ꝙ licet in cruce erat dñs
iħc: suꝑ cruce̾ tam̃ regis maiestate
radiabat. Uermis in cruce : & sca¬
rabeus in cruce. Et bonus u̾mis qͥ
hesit in ligno: bonus etiã scara-¬
beus qͥclamauit eligno. Qld cla-¬
mauit. Domine ne statuas illis hoc
peccatum. Clamauit latͦni : hodie
mecũ eris in paradyso. Clamauit.
qͣsi scarabeus. Os̃ d̾s m̃s. respice me:
qͣre me dereliqͥsti : Et bonꝰ scara-¬
beus qͥ lutũ corporis nr̃i ante in¬
forme ac pigrũ. uirtutum u̾sabat

Expanded text:
ibitur autem titulus et super crucem ibitur autem titulus et super crucem ponitur, non infra crucem, quia principium super umeros eius. principium autem quod est nisi sempiterna uirtus eius atque diuinitas? unde et ipse interrogatus: tu quis es? respondit: principium, quod et loquor uobis. legamus hunc titulum. Iesus inquit Nazarenus rex Iudaeorum. merito supra crucem titulus, quia non humani corporis, sed diuinae potestatis est regnum quod habet Christus. merito supra crucem titulus, quia licet in cruce erat dominus Iesus, supra crucem tamen regis maiestate radiabat. uermis in cruce, scarabaeus in cruce. et bonus uermis, qui haesit in ligno, bonus scarabaeus, qui clamauit e ligno. quid clamauit? domine, ne statuas illis hoc peccatum. clamauit latroni: hodie mecum eris in paradiso, clamauit quasi scarabaeus : deus, deus meus, respice me! quare me dereliquisti? et bonus scarabaeus, qui lutum corporis nostri ante informe ac pigrum uirtutum uersabat
Abbreviated transcription (Latin):
ascendat. qͥ scłm uincere parat:
ut scłi adium̃ta ñ querat. Uictꝰ ẽ
adam : qͥuestim̃ta quesiuit. Nic̃
ille. qͥ tegum̃ta deposuit. Et tał
ascendit : qͣles nos auctore deo
natura formauit. Tał in paradi-¬
so homo pͥmus habitauerat. tał
ad paradisum homo scd̾s intrauit.
Et ut ñ sibi sol s om̃ib iunceret:
manꝰ extendit qͦ om̃ia tͣheret
ad se: ut nodo mortis exuto. iu¬
gofidi suspensa. cȩlestib ea que
prius erant terrena sociaret.
Scribit᷑ etiã titulus. Solet p̃ce¬
dere pompa uictores. At uͦ cur-¬
rum dm̃ tumphalem: p̃ibat bo¬
na pompa resurgentiũ defunctoꝵ.
Solet etiã titulus subiugatarũ
gentiũ numerũ designare. Sit
in illis tͥumphis ordine qͦd̾a diges¬
ta miserabili. deuictarũ p̃ euntiũ
contumeliosa captiuita ᷤ nationũ:
hic redemptaꝵ gentium u̾nat gr̃a.
Digni tanto tͥumpho iugales: ut
cȩlũ. terra. maria. inferna. a
corruptela mutent᷑ ad grãm. Scͥ¬

Expanded text:
ascendat qui saeculum uincere parat, ascendat qui saeculum uincere parat, ut saeculi adiumenta non quaerat. uictus est Adam qui uestimenta quaesiuit, uicit ille qui tegimenta deposuit. et talis ascendit quales nos auctore deo natura formauit. talis in paradiso homo primus habitauerat talis ad paradisum homo secundus intrauit. et ut non sibi soli, sed omnibus uinceret. manus extendit, quo omnia traheret ad se, ut nodo mortis exuta iugo fidei suspensa caelestibus ea quae prius erant terrena sociaret. Scribitur etiam titulus. solet praecedere pompa uictores : at uero currum domini triumphalem praeibat bona pompa resurgentium defunctorum. solet etiam titulus subiugatarum gentium numerum designare. sit in illis triumphis ordine quodam digesta miserabilis deuictarum, pereuntium contumeliosa captiuitas nationum, hic redemtarum gentium uernat gratia. digni tanto triumpho iugales, ut caelum terra maria inferna a corruptela mutentur ad gratiam. scr
Abbreviated transcription (Latin):
currũ suũ tͥumphator as¬
cendat. Nec arboꝵ truncis aut
qͣ driiugis plaustris. manubias
de mortali hoste quesitas. s pati¬
bulo tͥumphali captiua de seculo
spolia suspendat. Non hic reuinc¬
tis post tergum brachiis gentes.
ñ excisaꝵ u̾rbium ymagines . op¬
pidoꝵq captoꝵ simulacra cer¬
nemus. aut subacta captoꝵ regũ
colla mirabimur: qͣles humanoꝵ
solent esse species tumphoꝵ: nec
uictorie t̃minos regionis fine
distinctos. s ouantes ppłos natio¬
nũ. q̃sitos ñ ad supplicium s ad
p̃mium: reges liberis affectibꝰ
adorantes. uoluntariis urbes stu¬
diis deditas. ⁊ in meliꝰ reformataᷤᷤ.
ẏmagines oppidoꝵ. qͣs ñ fucus
exp̃sserit s deuotio colorau̾it.
fidei arma . uictoriarumq iura
toto orbe currentia. captiuum
ditas dominationes. uariarũq
uirtutum species. ñ sericis. s
morib emicantes. Fulget castitaᷤ.
fides splendet : induta mortis
exuuiis deuotio fortitudinis
iã resurgit. Unus d̾ĩ tͥumphus.

Expanded text:
currum suum trium-phator ascendat nec arborum truncis aut quadriiugis plaustris manubias de mortali hoste quaesitas, sed patibulo triumphali captiua de saeculo spolia suspendat. non hic reuinctis pos tergum bracchiis gentes nec excisarum urbium imagines oppidorumque captorum simulacra cernimus aut summissa captorum regum colla miramur, qualis humanorum solet esse species triumphorum, nec uictoriae terminos regionis fine distinctos, sed ouantes populos nationum quaesitos non ad supplicium, sed ad praemium, reges liberis adfectibus adorantes, uoluntariis urbes studiis deditas et in melius reformatas imagines oppidorum, quas non fucus expresserit, sed deuotio colorauerit fidei, arma uictoriarumque iura toto orbe currentia, captiuum ditas dominationes uariarumque uirtutum species, non sericis, sed moribus emicantes. fulget castitas, fides splendet et induta mortis exuuiis deuotio fortitudinis iam resurgit.. unus dei triumphus f