comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rex iniiunfeiconuemirets
Ite ꝙ uixta mores ur̃os uobis pa¬
trem querite: quia me post hec
habere minime potestis. Tunc
ad locum dilectȩ solitudiuis
rediit᷑. ꝙ solus insuꝑni specta¬
toris oculis. habitauit secum
iuus patenter Perus¬
intellego. quid nam sit ha¬
bitauit secum. Gre gorres.
i sẽs uir contra se unani¬
Imiter conspirantes. sueq
conuersationi longe dissimile.
coactos diu sub se tenere uolu¬
isset. fortasse su uigoris usum
ꝙ modum tranquillitatis erce¬
deret: atq ã contemplationis
lumine mentis sue oeulum
declinasset. Dumq cotidie
illorum in correctiõefatigatꝰ
minus curaret. sua ꝙ se forsitã
relinqueret. ꝙ illos non inue¬
niret. Nam quotiens ꝑ cogita¬
tionis motum nimie extr̃a nõ
ducimur.q nos sumus ꝙ no¬
biseum non sumꝰ: quia nosinet¬
ipsos minime udentes ꝑ alia
nagam:̃ An illum secur a fu¬
isse dicimus qui in long inꝙͣ
regiou̾eni abiit: p̃ortion ẽ suã¬
quam acceperat. consũ sit:ͥ &

Expanded text:
iret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime potestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et
Abbreviated transcription (Latin):
boni bonos inregno: uel
mali malos insupplicio ag¬
uius rei sentencia in
uerbis est dñicis. quam
iam superuis protulunus:
luce clarius demonstrata:
Inquibus cum dictum ess
homo quida erat diuesq in¬
duebaturꝰ purpuraꝙ hỹsso
& epula batur cotidie.
splendide: ꝙ erat quida men

Expanded text:
boni bonos in regno, vel mali malos in suppliciis agujus rei sententia in verbis est dominicis, quam jam superius protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, t epulabatur quotidie splendide:
Abbreviated transcription (Latin):
lud quoq ostenditur. quod
nequaꝗͣ ipse requasisti: quia
cunt bonos. Nani ꝙ diues ab
abraham cognosertur cui dic¬
tum est. Recepiti bona ĩ ui¬
ta tua Et electus lazarus a
reprobo est diuite cognitus.
quem mitti p̃catur ex nomie
dicens. Alute lazarum ut ĩ¬
tinguat ex tremum digiti sui
in aquam  refrigeret linguã
ineam. In qua uidelicet cogni¬
tione. utriusq partis cumulꝰ
retributionis excrescit: ut ꝙ
boni amplius gaudeant. qui
secum eos letari conspiciunt.
quos amauerunt: ꝙ mali d̾u
cum eis torquent᷑ quos ĩ hoc
mundo despecto do dilexe¬
runt: eos nonsolum sua. s etiã
eorum pęna consumat. Fit etiã
in electis quiddam mirabilius
quia non solum eos agnoscunt.
quos in hoc mundo nouerant.
s uelud uisos ac cognitos recog¬
noscunt bonos: quos nũquã
uiderunt. Nam cũ antiquos
patres in illa ȩterna hereditate
uiderint: eis incogniti ꝑ uisia¬
nem nonerunt. quos inopere
semꝑ nouerunt. Quia enĩ illic

Expanded text:
lud quoque ostenditur, quod lud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, qucunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua: et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Pater abraham mise¬
rere mei & mute lazarum
ut intinguat extremũ digiti
sui maqua  refrigeret lĩn¬
guam meam. Cui abraham
dicit. Fili recordare quia re¬
cepisti bona inuita tua: ꝙ la¬
xarus similiter mala. Diues
autem de se ipso iam spem
salutis non habens: ad prome¬
rendam suorum salutẽ con¬
uertitur dicens. Rogo te pa¬
ter ut mittas eum indomũ
patris meiꝰ habeo enĩ quinq
fratres ut testetur illis: ne
ꝙ ipsi ueniant in locũ hũc
tormentorum. Quibꝰ uerbis
aperte declaratur: quia ꝙ
bom bonos. ꝙ mali cognoseũt¬
malos. Si gͥ abraham lazarum
minime cognouisset: nequaꝗͣ
ad diuitem᷑ intormentis posi¬
tum de transacta eius contri¬
tione loqueretur dicens. qđ
mala receperit inuita sua.
Et si mali malos non recognos¬
cerent: nequaquam diues
intormentis positus. fratrum
suorum etiam absentiũ me¬
minisset. Quomodo enĩ p̃sen¬
tes non posset agnoscere: qui
etiam pro absentium memoria
curauit exorare: Qua mre il¬

Expanded text:
t: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam ut refrigeret linguam meam. Cui Abraham dixit: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerendam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re il
Abbreviated transcription (Latin):
hostis acciperet᷑. qui hunc pe¬
regrinum estimans. ad se hos
quia bouo animo non fiunt.
Unde ꝙ in ȩuangelio ueritas
dicit. Si oculus tuus nequã
fuerit. totum corpus tuum te¬
nebrosum erit: quia cũ ꝑ uer¬
sa est intencio quę precedit.
prauum est omne opꝰ quod
sequitur. quamius rectũ esse¬
iudeat᷑. Ego namq hunc uir̃
qui dum quasi hospitalitatẽ
ex hiberet orbatus est: non pi¬
etatis opere delectatum esti¬
mo. s ep̃i derogatione. Nam
pęna subsequens in notuit: qͥa
p̃cedens illa susceptio sine cul¬
pa non fuit. Sunt uamq nõ¬
nulli qui idcirco bona facere
student. ut gr̾ãm alienȩ ope¬
rationis obnubilent. nec pas¬
cuntur bono quod faciunt:
s laude boni qua ceteros pre¬
munt. Qua de re. existimo ħe
uirum qui malignũ spiritũ
in hospͥtalitate suscepit. osten¬
tationi pociꝰ intendisse quã
operĩ. ut meliora quam
ep̃c fecisse uideretur: quatinꝰ

Expanded text:
hostis acciperet, qui hunc pehostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospquia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caeteros premunt. Qua de re existimo hunc virum qui malignum spiritum in hospitalitatem suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur; quaten
Abbreviated transcription (Latin):
habuisset. pl lio quoq temꝑe
idem uir ommiporentis dei
so quodam homine in mun¬
dum spiritum exeussit: Qui
malignus sp̾c eum uesperas¬
cente iam die secretam ab
hominubꝰ horam cerneret.
peregrinum quempiã esse
se simulaus. circumire cȩp̃
ciuitatis plateas ꝙ clamare.
ecce quid fecit. Peregrinum
hominem de hospicio suo ex¬
pulit: quero ubi requiescere
debeam: ꝙ in ciuitate eiꝰ non
inuenio. Tunc quidã inhos¬
picio suo cum uxorẽ sua ꝙ
paruulo filio ad prunas se¬
debat qui uocem eius audi¬
ens. ꝙ quid ei ep̃c fecerit re¬
quirens. hunc inuitauit hõ¬
picio : sedere secum iuxta
prunas fecit. Cumq uicissi
aliqua confabularentur. par¬
uulum eius filium isde ma¬
lignus sp̃e inuasit: atq in eis¬
dem priuns proiecit: ibiq
mox eius auimam exeussit.
Qui orbatus miser: uel quẽ ⁊¬
ipse suscepit. ul quĩ
ep̃s expuliss agnouit.
sse dicimus ut̾ occidendi
ausum ineius hospicio antiquꝰ

Expanded text:
habuisset. 196 Alio quoque tempore habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei so quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: ecce quid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, sedere secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quem ipse susceperit, vel quem episcopus expulisset, agnovit. esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
propinqui sui eam carnalit̾
amantes. atq amando ꝑ seq̃n¬
tes. ad optinendum salutis
remedium maleficis tradide¬
runt: ut eius animã funditꝰ
extinguerent: euius carni ma¬
gicis artibus ad tempꝰ ꝓdesse
conarentur: Ducta itaqͣ est ad
fluuium. atq inaqu̾ã mersa:
ibiq diutinis incantationibꝰ
agere malefici moliebautur:
ut is qui eam inuaserat diabo¬
subito legio intrauit. Cȩpit
ex hoc illa tot motibꝰ agita¬
ri. tot uocibus clamoribꝰq ꝑ
strepere. quot spiritibꝰ ceneba¬
tur: Tunc mito consilio paren¬
tes eius suȩ. ꝑfidiȩ culpã faten¬
tes. hanc ad iurum uenerabi
lem fortunatum episcopum
duxerunt. eiq reliquerunt.
Qua ille suscepta. multis se di¬
ebus ac noctibus morationẽ
dedit: tantoq Qnisu pͣcibus
incubuit᷑: quanto ꝙ in uno
corpore contra se assistere legi¬
oms aciem inuenit: eum non
post multos dies ita sauã atq
in cohymem reddidit. ac si ĩ ea
ius proprium diabolꝰ numꝙͣ

Expanded text:
propinqui sui eam carnaliter propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabo eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, hanc ad venerabilem virum Fortunatum episcopum duxerunt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
subsequent die ad dedicatio¬
nem p̾dicti oratorii fuerat pro¬
cessura: uoluptate carnis deuic¬
ta. a uiro suo sese abstinere ñ
potuit. Cuuiq mane facto. eõ¬
scientiam de terreret ꝑpetͣrȩ
carnis delectatiõ. processi onẽ
uero imperaret uerecundia.
plus erubescens uultũ hominũ
quã di iudiciũ metuens. cum
socru sua ad dedicandu ora¬
torum processit. Mox uͦ ut
reliquiȩ beati sebastiani mar¬
tẏris oratorium sunt ingres
sȩ: eandem p̃dicte matrone
it: ꝙ coram omni populo uex
are cepit. Tiusdem uͦ oratorii
pb̃r. dum hanc uehementissi¬
me uexari conspiceretꝰ exalta¬
ri protinus sindonem tulit.
eamq cooperuit. S hũc re¬
& quia ultra uires uoluit. qͥc¬
quam p̃sumere ompulsus ẽ
cognoscere insua uexatione
quid esset: Ei uero qͥui aderat.
puellam in manibus ex orato¬
rio sublatam. ad domũ propͥã
deportauerunt. Cumq hane
antiquus hostis uexatione coͣ¬
tinua uehementer attereret᷑.

Expanded text:
subsequente die ad dedicatiosubsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mox vero ut reliquiae beati Sebastiani martyris oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae matronae itare coepit. Ejusdem vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc sEt quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑcipimus. sperare maiora
debeamus Exauditus namq ẽ
inrebus uilibus puer sc̃s ꝙ sim¬
plȩx. ut inparuis duceret. qͣn¬
tium de đo p̃sumere in mag¬
nis peticionibus deberet. Petrꝰ.
Nacet quod dicis. G Regoriꝰ.
Plius quoq uir uuite uene¬
rabilis. in eisdem partibus
fu̾it fortunatus nomine. tu
effugandis spiritibꝰ malignis.
Sinmense uirtutis gra pollebat.
ita ut non nunquã ab obses¬
sis corporibꝰ legiones demouũ
pelleret. ꝙ continue oratio¬
nis studio intentꝰ. ob iectas contͣ¬
se eorum multitudines supera¬
ret. Nuius quoq uiri familia¬
rissimus fuit uilianus nostrȩ
ȩccłe defeusor: qui aute ñ lon¬
gum tempus in hac urbe de¬
functus ẽ ciuus ego quoq hoc
didici relatione quod narro.
quia sepe gestis illius usu fami¬
liaritatis in tererat: eiꝰq post
memoriam ad instructionem
perat. cum eadem socru sua
ad dedicationem oratorii beati
sebastiam martyris fuerat in¬
uitata. Nocte uero eadem qͣ

Expanded text:
percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus deberet. PETR. Placet quod dicis. ΚΕΦΑΛ.Alius quoque vir vitae venerabilis in eisdem partibus fuit Fortunatus nomine, effugandis spiritibus immense virtutis gratia pollebat, ita ut non nunquam ab obsessis corporibus legiones demonum repelleret et continue orationis studio intentus obiectas contse eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem perat, cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua
Abbreviated transcription (Latin):
it. anentis incorpore sic de¬
prehenditur ex motu mẽ¬
brorum sicut uita animȩ
post corpus insanctis pen¬
sanda est ex uirtute mira¬

Expanded text:
manentis in corpore sicut deprehenditur ex motu membrorum, sic vita animae post corpus in sanctis pensanda est ex virtute mira
Abbreviated transcription (Latin):
ui deuota mente do ad¬
herent cum rerum ne¬
cessitas exposcit exhibere signa.
modo utroq solent: ut mira
queq aliquando ex prece fa-¬
ciant: aliquando ex potestate.
Cum enim iohannes dicat.
quot quot autẽ receperunt
eum. dedic eis pocestatẽ filioᷤ
di fieri Qu filii dĩ ex po¬
testate sunt. quid mirum si
signa facere ex potestate uale¬
ant: Quia enim utroq modo
nuracula exhibeat. testatur
petrus qui tabitham mortuã
orando suscitauit : anauiam
uero ꝙ saphiram mentientes.
morti in crepando tradidit.
Neq enim orasse in
eorum extinctione legitur:
s solum̃modo culpam quam
ꝑ petrauerant increpasse. Con¬
stat gͦ quia aliquando hec
expotestate: aliquando uero
exhibent ex postulatione :
dum ꝙ istis uitam increpan¬
do abstulit: ꝙ illi reddit oran¬
do. Nam duo quoq fidelis¬
dĩ famuli benedicti facta nc̃
replico: inquibus aperte cla¬
reat. aliud hunc accepta di¬
uinitus expotestate. aliutl ex
orationẽ potuisse. xxxi

Expanded text:
ui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o iohannes apłs dixit. qm̃¬
ille pro nobis animã suã po¬
suit. sicꝙ nos debemus ꝓ fra¬
tribus animas ponere:᷑ tam
sublime apostolicũ p̃ceptum
faciendo magis quã sciendo
nouerat. Comparemꝰ si placet
cum hac nr̃a indocta scientia:
illius doctam ignorantiã. Ubi
hȩc. nr̃a iacet: ibi illius dis¬
ciplina enunet. Nos de uir¬
tutibꝰ uacui loquimur: q. qͣ¬
si inter fructifera arbusta po¬
siti. odoramus poma: nec

Expanded text:
 Joannes Apostolus dixit: Q Joannes Apostolus dixit: Qille pro nobis animan suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere , tam sublime apostol cum praeceptum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uno morti optulit. multos a¬
E morte liberauit. ꝑeRU
ira res. ꝙ quamius hãc
ab aliis ꝙ ipse cognouerĩ.
uere tamen fateor. qͦuia michi
quotiens narratur innouat᷑.¬
in hac re insanctolo mire¬
ris. sed pensa si potes quis ille
spiritus fuerit. qui eiꝰ tam
siplicem mentem tenuit:
atq intanto uirtutis culmi¬
ne erexit. Ubi enĩ eius ani¬
mus fuit. quando mori pro
proximo tam constanter.
decreuit: ꝙ pro temporali
uita fratris unius despęxit¬
suam. atq sub gładio cer¬
uicem tetendit: Quȩ ergo
uis amoris illud cor tenuit
quod mortem suã pro uniꝰ
saluce proxum non expaũ
Seimus certe quia isclem
uenerabilis uir sancbolus.
ipsa quoq elementa litte ra¬
rum bene non nouerat. legiꝰ
p̃cepta uesciebat: S quia ple¬
nitudo legis est caritas. legẽ
totam indi ac proxum dilec¬
tione seruauit: ꝙ quod foris
in cognitione non nouerat.
eiꝰ uitus uiuebat inamore.
Et qui numquã fortasse le¬
gerat quod de redemptore¬

Expanded text:
uno morti obtulit, multos a morte liberavit. PETR. Mira res, et quamvis hanc ab aliis et ipse cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovatin hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim ejus animus fuit, quando mori pro proximo tam constanter decrevit, et pro temporali vita fratris unius suam despexit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in cognitione non noverat, intus vivebat in amore. Et qui nunquam fortasse legerat quod de Redemptore
Abbreviated transcription (Latin):
petraret. Per uicinas itaqͥ:
hunc mu̾lieres detulit. eũq
om̃ibꝰ ostendit: ac ne eui
earum remansisset inquisi¬
uit. O mnes antẽ quȩ pridie
panes coxerant. siuim hũc
esse negauerunt. atq pa¬
nes suõs se integro numero
a clibano ͦ etulisse ꝑfesse sũt.
Tunc letus uir dñi ꝑrexit ad
multos artifices cum uno
pane: it ommipotenti deo
grãs agerent ammonuit: ꝙ
quia eis annonam prebuerat
indicauit: eisq ad refectionẽ
protinus inuitatis. inuentũ
panem apposuit. Quibꝰ suffi¬
cienter pleneq saciatis: plura
ex eo quam ipse pauis fuerat.
fragnienta collegit. Que die
quoq altero eis ad refectio¬
nem intulit: sed id quod ex
fragmentis suꝑerat. ipsa quoq
quȩ apposita fuerant. fragniẽ¬
ta superabãt. Factumq est.
ut ꝑ dies decẽm om̃s illi arti¬
fices atq operarii ex illo uno
pane saciati. hunc & cotidie
ederent: ꝙ ex eo cotidie qd
edi posset in crastinũ suꝑess.

Expanded text:
petraret. Per vicinas itaque petraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum supe
Abbreviated transcription (Latin):
quia is qui oleum petere ue¬
nerat. benedicendo dedit
quod postulabat. Alio quoq
tempore uehemẽns ubiq
fames incubuerat. ꝙ beati
laurentii martẏris ecclesia
a langobardis fuerat ieen¬
sa Quam uir d̃i restaura¬
re cupiens multos arrifice̾
ac plures sub ministrantes
operarios ad hibuit: quibꝰ¬
necesse erat. ut cotidiani sũptꝰ
laborantibus. sine dilatione
preberentur: s exigente eius¬
dem famis necessitate panis
defuit. Cȩpere laborantes in¬
stanter uctum querere: quia
uires ad laborem pꝰ inopla
promittendo quod de erat:
sed ipse grauiter anxiabatur
intus: ex hibere cibum non
ualens. quem promittebat.
Cum uͦ huc illucq auxius
ꝑgeret. deuenit ad clibanũ
in quo uicine mulieres pͥdie
tus aspexit. ne fortasse panis
acoquentibus remansisset: cũ ĩa
repeute panem nure magni¬
tudinis atq insoliti candoriͤ
sed deferre artificibꝰ uoluit:
ne fortasse alienus esset . &
culpam uelud expietate ꝑ¬

Expanded text:
quia is qui oleum petere vequia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique famis incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subminoperarios adhibuit, quibnecesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiapromittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie tus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate per
Abbreviated transcription (Latin):
quã petendo eum sibi im
pleri dixit sed gentiles ui¬
ri quia ꝓtot iamꝰ diẽ frustra
laborauerant. atq ab oluus
exigere oleum torquendo
non poterant: uerba illiꝰ
moleste susceperunt: ẽumq
iniuriis insectati sũt. Quibꝰ
iuir di leciori ad huc uultu
respondit dicens. Si pro me
oretis: istum utrẽ sanctolo
impleatis. & sic a uobis reuer¬
tetur. Cumq illiꝰ ex oliuis
oleum defluiere non cerne¬
rent. ꝙ uirum dĩ ad impł¬
endum utrem sibi insistere
uiderent: uehementer ac¬
censi maioribus hunc uer¬
borum contumeliis detesta¬
ri ceperunt. Wir autẽ łi
uidens quod ex prelo oleũ
nulloniodo exiret. aquã
sibi dari peciit: quã cunc¬
tis uidentibus benedirit:
atq inprelo siuis manibus
iactauit. Ex qua protinus
benedictione tanta uber¬
tas olei erupit. ut langobar¬
di qui prius mcassum labo¬
rauerant. non solum sua uas¬
eula omnia. sed utrem quoq
quem uir di detulerat ini¬
plerent: gracias agerent.

Expanded text:
quam petendo eum impleri quam petendo eum impleri sibi dixit. Sed gentiles viri, qui tota jam die frustra laboraverant, atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insectati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent,
Abbreviated transcription (Latin):
dies quoq fere quadra¬
ginta uidisti apud me eum
Qcuius superius memoriam
feci. uenerabilis uitȩ pres bi¬
terum nomine sanctolum:
qui ad me ex nursia pro¬
ineia annis siagulis ueni¬
re consueñ. S ex eadem
proumeia. quidam mona¬
chiis ante tridium uenit.
qui grauis naincii merore
me perculit. quia eundem
uirum obisse minciauit. huiꝰ
gͦ uiri ꝙ si non sine gemitu
dulcedinis recoloꝰ iam tamen
sine formidine uirtutes nar¬
ro: quas a uicuus eius sacer¬
dotibus. mira ueritate ꝙ sim¬
plicitate preditis agnoui. Et
sieut incer amantes se animꝰ
magnum caritatis familia¬
ritatis ausum prebet: a me
plerumq exdulcedine exac¬
tus. ipse quoq de his quȩ
egerat. extrema quedam fa¬
teri cogebatur. Hic namq
quodam tempore cũ in pre¬
lo longobardi oluiam pre¬
merent. ut moleo liquari
debuisset: sicut iocundi erat
ꝙ uultus ꝙ animi. utrem
uacuum ad prelum tulit:
laborantesq langobardos le¬
to nultu salutauit: utrem
protulit: ꝙ inbendo pocuis

Expanded text:
dies quoque fere quadraginta vidisti apud me eum, cujus superius memoriam feci , venerabilis vitae presbyterum Sanctulum nomine, qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius
Abbreviated transcription (Latin):
isset. ꝑE TRS.
um isdem frater ꝙ uocatꝰ
inter ceteros non est. ꝙ
tamen sc̃ĩ iuiri intercessionibꝰ
ex hac luce subtractus est. qͥd
aliud datur intelligr̃ nisi qd
hi qui apud dñm magni sũt
meriti. optinere aliquando
possunt ea etiam quȩ non
sunt p̃destinata᷑ Gires̾
ptinere nequaꝙͣ possũt.
que p̃destinata non fue¬
rint s ea quȩ sancti uiri
orando efficiunt. ita pͣdesti¬
nata sunt: ut p̾cibꝰ oꝑtine¬
antur. Nam ip̃sa quoq ꝑ hẽ¬
nis regni p̃destinatio itã est
ab omnipotente deo disposi¬
ta. ut ad hoc electi ex laborẽ
perueniant.: quati nꝰ postu¬
lando mereantur accipe.
quod eis omnipotens deus
ante secula disposint donare.

Expanded text:
isset. PETR. Cum idem frater et vocatus inter caeteros non est, et tamen sancti viri intercessionibus ex hac luce subtractus est, quid aliud datur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando possunt ea etiam quae non sunt praedestinata? GREGOR. Obtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint ; sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare.
Abbreviated transcription (Latin):
sionis loca querentibus dicit.
Potestis bibere calicem quem
ego bibiturus sum: Cun ui¬
delicetꝰ. responderent possu¬
meum bibetis: sedere autem
ad dexteram meam uel ad si¬
nistram. non est meum dare
uobis. Quid autem calicis no¬
men. nisi passionis poculu
signat.: ꝙ cum nimirum con¬
stet. quia iacobus inpassione
occubuit. iohannes uero in
pace ȩccłe quieuit .. ineune¬
tanter colligitur. esse. ꝙ sine
aperta passione martyrium:
quando ꝙ ille calicem dñi bi¬
bere dictus est. qui ex ꝑsecuti¬
one mortuus non est. De hĩ
autem talibus tantisq uiris
quorum superius memoriã
feci. cur dicamus quia si ꝑse¬
cutionis tempus existeret.
mar tyres esse potuissent: qui
occulti hostis insidias toleran¬
tes. suosq in hoc mundo ad¬
uersarios diligentes. cunctis
carnalibus desideriis resisten¬
tes. per hoc quod se omnipo¬
centi deo incorde mactauerũt
etiam pacis tempore martyreᷤ
fuerunt: dum nostris modo

Expanded text:
ionis loca quaerentibus dicit: ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui videlicet cum responderent: Possumeum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo
Abbreviated transcription (Latin):
sit : ut eius munera saltim
nesciendo susciperet. S cum
coram eo fuissent oblationes
ominium deportate. uir dei
tacitus sedit: singillatim õs
considerare studuit: ꝙ om̃s
alias eligens. atq seorsum po¬
nens. oblationes quis isdem
carterius transmiserat. per
spreuit. ꝙ ab iecit dicens. Ite
ꝙ dicite ei. Oblationem suam
tuas oblationes transin¬
cipio: quia suam abstulisti dõ.
Qua ex re actum est. ut presen¬
tes quoq magnus timor inua¬
deret : cum uir domini tam
scienter de absentibus iudi¬
caret. PETRUE
ultos horum suspicor
martyrium subire potuis¬
Se: si eos eo tempore ꝑsecutio¬
petrȩ martẏrii genera
Snum in occulto. alterum¬
quoq inpublico. Nam q si
persecutio desit exteruis. ma¬
rtẏrii meritum in occulto
est: cum uirtus ad passionẽ
prompta flagrat in animo.
Quia enim esse possit ꝙ sine
aperta passione martẏrium:
testa tur in euangelio dñs.
qui zebedei filiis ad huc pre
infirmitate mentis maiora ses

Expanded text:
sit, ut ejus munera saltem sit, ut ejus munera saltem nesciendo susciperet. Sed cum coram eo fuissent oblationes omnium deportatae, vir Dei tacitus sedit, sigillatim omnes considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas idem Carterius transmiserat cognovit per atque abjecit, dicens: Ite et dicite ei: Oblationem suam i, et mihi tuas oblationes transmitcipio, quia suam abstulisti Deo. Qua ex re factum est ut praesentes quosque magnus timor invaderet, cum vir Domini tam scienter de absentibus judicaret. PETR. Multos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus persecutioPetre, martyrii genera, unum in occulto, alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum in occulto est, cum virtus ad passionem prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses
Abbreviated transcription (Latin):
gladios formidare uix pote¬
rant: ex eius manu ictus fe¬
rule ꝑ timescebant. Nuius
studium fuit. nichil in hoc
mundo habere: nichil quere
desideria accendere: Si quan¬
do autem quorumlibet culpaᷤ
agnosceret. nuniquam ab mere¬
p̾atione parceret: sed amoris
igne succensus. studebat inep̃
uehementer ꝑ lingͣam seruire.
Consuetudinem uero uicini uel
longe positi eiusdem loci acco¬
li fecerant. ut diebus singulis
ꝑ ebdomadam unusquisq ei
oblationes suas transmitteret:
ut esset quod ipse aduenientibꝰ
offerre potuisset. Quodami uero
tempore possessor quid am car¬
terius nomine. in mundo desi¬
derio deuictus. quandam scĩmo
malem feminam rapuit: sibiq
illicito matrimonio coniumxit.
Quod moxͣ uir domini cognoũ:
ei ꝑ quos potuit que fuerat
ille sceleris sui concuis tumne¬
ret. atq ad iurum cłi accede¬
re uequaquam presumeret.
ne forte Saspere ut de¬
linquentes solebat increpa¬
ret: fecit oblationes suas. easq

Expanded text:
gladios formidare vix potegladios formidare vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit nihil in hoc mundo habere, nihil quaerersideria accendere. Si quando autem quorumlibet culpas agnosceret, nunquam ab increpatione parcere, sed, amoris igne succensus, studebat in eis vehementer per linguam saevire. Consuetudinem vero vicini vel longe positi ejusdem loci accolae fecerant ut diebus singulis per hebdomadam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. Quodam vero tempore possessor quidam, Carterius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit sibique illicito matrimonio coniunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, per quos potuit que fuerat ille sceleris sui conscius timeret atque ad virum Domini accedere nequaquam presumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes solebat, increparet, fecit oblati
Abbreviated transcription (Latin):
uper insancuii ꝓuincia qui¬
dam uenerandus iur menã
nomłne. solitariam uitam duce¬
bat: qui nostrorg multis cogni¬
tus: ante hoc fere est decennuĩ
defunctus. De cuius operis narra¬
cione unum auctorem non infe¬
ro: quia pene tot michi mneius
uita testes sunt. quot samnii ꝓ¬
uineiam nouerunt. Hic itaq
nichil ad usum suum aliud. nͥ
pauca apum uascula posside¬
bat. Hiuc cum langobardus
quidam in ea dem apibus ra¬
uinam uoluisset ingerere. priꝰ
ab eodem uiro uerbo correptꝰ
est: ꝙ mox ꝑ malignum spiri¬
tum aute eius uestigia uexat᷑.
Qua ex re factum est: ut sieut
apũd onines meolas. ita etiã
apud eaudem barbaram gen¬
tem. eius celebrȩ nomen ha
beretur: nullusq ultra pͣsu¬
ineret eius cellulam nisi hu¬
milis. intrare. Sepe uero ex
uicina silua uenientes ur̃si:
apes eius comedere conaban¬
tur:. quos ille dephensos: feru¬
la quam portare manu con¬
sueuerat cedebat. Ante euus
uerbera. in manissimȩ bestiȩ
rugiebant ꝙ fugiebant: ꝙ quȩ

Expanded text:
uper in Samniae provinciae quidam venerandus vir Menas nomine solitariam vitam ducebat, qui nostrorum multis cognitus ante hoc fere est decennium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbaram gentem eius celberetur, nullusque ultra praesumeret ejus cellulam nisi humilis intrare. Saepe vero ex vicina silva venientes ursi, apes ejus comedere conabantur: quos ille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedebat. Ante cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant, et fugiebant; et quae
Abbreviated transcription (Latin):
geret: ei antiquus hostis in
medici specie obiuam fact᷑
est cornũ ꝙ tripsdicam ferẽs.
Quem cum requisiss dicens uͥ
uadis: ille respondit. Eecȩ
ad frẽs uado potionem eis
dare. Itaq prexit uenerabsliᷤ
benedictus ad orationẽ. Qua
completa: concitus rediit: ma¬
lignus uero sp̃c unũ semorẽ
monachum inuenit aquam
haurientem. inquo statĩ in¬
gressus est: eumq interrã pro¬
lecit: ꝙ uehementissime uex¬
auit. Quem cum uir dĩ ab
oratione rediens. tam crude¬
liter uexari conspiceret: ei
solummodo alapam dedit.
q malignum ab eo spm̃ pio¬
tinus excussit: ita ut ad eñ
redire ulterius non aude¬
ret.
ellem nosse si hec tanta
miracula. uirtiite semper
oracionis impetrabat: an aliqñ
etiam solo uoluntatis exhibeat.
nutu. GRE SORIS

Expanded text:
geret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquum trium p̾uerorum
niraculum audio: qui pro¬
miraculum. ex parte aliqua dissi¬
militer gestum est. Tunc quippe
tres pueri ligatis pedibus ac ma¬
nibus uugnem proiecti sunt.
quos die altero exquirens rex inca¬
mino. illesis uestibus de ambulan¬
tes repperit. Ex qua re colligitur.
quia ignis in quo iactati fuerant.
qui eorum uestimenta non conti¬
git. eorum uincula consũpsit.
ut uno eodemq tempore inobse¬
quio iustorum. & haberet flam¬
ma uirtutem suam ad solatiũ:

Expanded text:
ntiquum trium puerorum miraculum audio, qui promiraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatiu
Abbreviated transcription (Latin):
ceruice submissoq humiliter ca¬
pice. lambere ep̃i pedes cepit: ut
patenter omnibus daretur ĩ telli¬
gi: qͥa erga illũ uirũ di ꝙ feruia
corda essent hominũ. ꝙ quasi hu¬
mana bestiaꝵ. Tuẽ popłs qͥ ad spec¬
more uersusẽ in ammiratione ue¬
nerationis. Tũc ad eiꝰ reu̾entiam

Expanded text:
cervice, submissoque humiliter cacervice, submissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intelligi quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum, et quasi humana bestiarum. Tunc populus qui ad specmore versus est in admirationem veneration
Abbreviated transcription (Latin):
Iir. quoq uice uenerabilis
cerbonius populonii ep̃e ma¬
gnam diebus nr̃is scĩtatis suȩ
probationem dedit. Nam cum
hospitalitatis studio ualde ess
intentus: die quadam transeun¬
tes milites hospicio suscepit: quoᷤᷤ
gothis suꝑuenientibꝰ abscondit.
eorumq uitam ab illorũ ue¬
quicia abscondendo seruauit.
Quod dum gothorum regiꝑ
fido totile. nunciatum fuisset.
crudelitatis inmanissime uesa¬
nia succensus. ħc ad locũ qͥ octa¬
uo huius urbis miliario m̾e¬
rulis dr. uͥ tc̃ ipse cũ exercitu
sedebat. uissit deduci: eumq
inspectaculo populi ursis ad
deuorandũ proici. Cũq isdem
rex ꝑfidus in ipso quoq specta¬
culo cõsedisset: ad aspiciendam
mortẽ ep̃i magna ppłi tͣba conflurit.
mortem ĩ manissimꝰ ursus exquisitꝰ.
Qͥdũ humana membͣ erudeliter car¬
peret. seui regis animũ saciarz. Di¬
missus itaq ursus excauea ẽ. Qui
accensus ꝙ concitꝰ. ep̃m peciit: sed
subito sus̨ feritatis oblitꝰ. deflexa

Expanded text:
ir quoque vitae venerabilis Cerbonius Populonii episcopus magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. mortem immanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est: qui accensus et concitus episcopum petiit, sed subito suae feritatis oblitus, deflexa
Abbreviated transcription (Latin):
circuli. inqua uir di fulgentiꝰ ste¬
tit: necuna quide̾ pluiuę guita
descendit. Quod dũ regi crudelis¬
suno nunciatũ fuiss: illa mens ef¬
fera admagnam eiꝰ reuerentiam
uersa est:c̾uiꝰ penã priꝰ insaciabi¬
li furore siciebat. Sic sic omip̃s
ds contͣ elãtas carnaliũ mentes. po¬
tencie suȩ miracula ꝑ despectos
operatur: ut qͥ se suꝑbe contͣ pre¬
cepta ueritatis eleuat. eoꝵ cer¬
uicem ueritas ꝑ humiles p̃mat.

Expanded text:
circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stecirculi, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per despectos operatur, ut qui superbe extra precepta ueritatis se eleuant, eorum ceruicem ueritas per humiles premat.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in alceriꝰ ep̃i ueneratione
monstratũ ẽ. Nã quidã clericꝰ se¬
nex qͥ ad huc suꝑ est. eidẽ reip̃sto.
sẽ fuisse testat᷑ dicens. Fulgentiꝰ
ep̃e qͥ utrigulensi ȩccłȩ preerat.
regem crudelissimũ totilã infestam
omnimꝰ habebat. Cũq ad
easdem partes cũ exercitu pro
pinquasset. eure fuit ep̃o per
clericos suos exenia mittere: ei¬
usq furoris insamã si possit mu¬
ueribꝰ mitigare. Quȩ ille ut
uidit ꝓtinus spreuit: atq iratꝰ
suis hõibꝰ iussit. ut eunde epm̃
sub om̃i asꝑitate constringerẽt.
eũq eiꝰ examini seruaret᷑. Quẽ
dum feroces gothi ministͥ scili¬
cet crudelitatis illiꝰ tenuissent.
circũdantes eũ uno in loco sta¬
re p̃ceperut̃: eiq interra cir
o estuãrer. ab eiscde gothis cir¬
ciundatꝰ. ꝙ designatiõe cireu¬
li uiclusus: repente choruscꝰ
diendii acce peraut. in mensi¬
tatem pliuuȩ̃ ferre ñ possent:
ꝙ dum magnanimis inundatio
fieret. intra eande designationẽ

Expanded text:
in alterius episcopi veneratione monstratum est. Nam quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: Fulgentius episcopus qui Utriculensi Ecclesiae praeerat, regem crudelissimum Totilam infensum omnimodo habebat. Cumque ad easdem partes cum exepinquasset, curae fuit episcopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circo intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repente corruscusdiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem
Abbreviated transcription (Latin):
compescas: ꝙ ad proprium al¬
ueum redeas. Quod diaconus
eus audiens: desperit ꝙ irri¬
sit. Tũc uir dm̃i arcessito nota¬
rio: dictauit dicens. Sabinie
alueo tuo in locis istis ulteriꝰ
non ȩxeas: nec terras ȩcclesie
ledere p̃sumas. Atq eide nota¬
rio subuurit diceus. Uade hoc
scribe: ꝙ mnaquam eiusde flu¬
minis proice. Quo facto scĩ uiri
p̃ceptum suscipiens. statum se a
terris ȩccłe. fluminis aqua eom¬
pescut: atq ad proprium al¬
ueum reuersa. exire ulteruis
in loca eaelem non p̾sumpsit.
Qua mre ^ petre quid aliud quã
mnobedientiũ hominũ duricia
confu̾nditur: quando in uirtu¬
te iħu. ꝙ elementũ irracionabi

Expanded text:
compescas, et ad proprium alcompescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus ostri ut de alveo tuo in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationab
Abbreviated transcription (Latin):
Quem relicto alueo proprio
tota fluminis aqua secuta
est: ita ut funditus locum
consueri cursus desereret:
ꝙ ibi sibi alueum. ubi trac
toꝑ terram rastro uir dñi
signum fecerat. uindi¬
caret. ꝙ queq essent alum̃¬
tis hominum profutura¬
sata uel plantata. ultra. nõ¬
bilis uiri uenantii ep̃i aliud
miraculum relatione cogno¬
iii. quod in placentina urbe
ꝑibet gestum Quod uir quoq
ueracissimus iohannes in hac
modo romana ciuitate locũ
p̃fectorium seruans. qui in ea¬
dem placentina urbe est ortꝰ
ꝙ nutritus ita ut ep̃e memo¬
rat quia gestum fuerit attesta¬
N ea namq ciuitate sabinũ
nomine fuisse asserunt mire
uirtutis epm̃. Cui dum die
quadam sus diaconus nun¬
ciasset quoq̾ cursus sui padus
alueum egressus. eccłȩ agroᷤ
occupasset: totaq illic loca nu¬
triendis minibus profut᷑a.
aqua eiiꝰdem fluminis tene¬
ret: uenerabilis uite sabinus
ep̃c respondit dicens. Uadeꝙ
dic ei. Mandat cibi ep̃e ut te

Expanded text:
Quem relicto alveo proprio 296 Quem relicto alveo proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profuturasata vel plantata ultra nobilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestan ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te