comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu ut ullum exiliũ cogites. tuia tibi istã mentẽ
dii ĩmortales donarent tã ⁊ si udẽo si mea uoce
perterritꝰ ire in exiliũ auimũ induxeris : quia tẽ¬
pestas inuidie nobis si miꝰ in p̃sens tempꝰ recẽti
memoria sceleꝵ tuoro at in post̾itatẽ impendeat.
sed est tanti dũ modo tua ista sit pͥuata calauntas
aut racio a surore renocauerint. Quã obre ut sepe
dixi proficistere. ac si mͥ inimico ut p̃dicas tuo con¬
Flare bis inuidia. recta uia perge ĩ exiliũ iussu cõ¬
di ⁊ glie manis. egrede cũ importima sceleratoꝵ
manii. confer te ad manliũ concita perditos ciues
fecerne te a bonis / infer prĩe bellũ. opulta ĩpio
latrocinio. ut a me nõ eiectus ad alienos. sed iui¬
tatus ad tuos ẽẽ uidearis. Exͣꝙͣ quid ego te iuitẽ
a quo scio iã esse pm̃issos qui tibi ad foꝵ aureliũ
pstolentur armati. cũ scia pactã ⁊ constitutam

Expanded text:
tu ut ullum exsilium cogites? Vtinam tibi istam mentem tu ut ullum exsilium cogites? Vtinam tibi istam mentem di immortales duint! tametsi video, si mea voce perterritus ire in exsilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens tempus recenti memoria scelerum tuorum, at in posteritatem impendeat. sed est tanti, dum modo tua ista sit privata calamitasaut ratio a furore revocarit. quam ob rem, ut saepe iam dixi, proficiscere ac, si mihi inimico, ut praedicas, tuo conflare vis invidiam, recta perge in exsilium; di et gloriae mavis, egredere cum importuna sceleratorum manu, confer te ad Manlium, concita perditos civis, secerne te a bonis, infer patriae bellum, exsulta impio latrocinio, ut a me non eiectus ad alienos, sed invitatus ad tuos isse videaris. quamquam quid ego te invitem, a quo iam sciam esse praemissos qui tibi ad forum Aurelium praestolarentur armati, cui sciam pactam et constitutam
Abbreviated transcription (Latin):
tacet quid expectas auctoritatẽ loquenciũ quoꝵ
uolinitatẽ tacitoꝵ prospicis. At si ħ idem huic
adolescenti optino.p. sestio si fortissimo uiro. M.
marcello dixissem/ ia mͥ consuli hoc ip̃o in templo
senatꝰ optimo nure uim ⁊ manus intulisset De de
autẽ cacilina cũ ꝯmiescũt probant cũ paciunt᷑ dec̾¬
m̃it cũ tacent clamant. Qeq hi solũ quoꝵ tͥ aucto¬
ritas ẽ uidelicet cara uita uilissima sed ecia illi eqͥ¬
tes .R. honestissimi atq optumm iuri cet̾iq fortissum
ciues. qui circustant senatũ quoꝵ tu ⁊ frequenciam
uidere ⁊ studia perspicere / ⁊ hoces paulo ante exau¬
dire potiusti quoꝵ ego uix abste iã diu manus.
ac tela contineo. eosdem facile adducã. ut te hec q̃
uastare iã pridẽstudes relinquentẽ usq ad portab
ꝓsequant᷑. Ꝙꝙͣ quid loquor : te ut ulla res frangat.
tu ut unꝙͣ tecorrigas tu ut ullã fugã meditere.

Expanded text:
tacent. quid exspectas auctoritatem loquentium, quorum tacent. quid exspectas auctoritatem loquentium, quorum voluntatem tacitorum perspicis? at si hoc idem huic adulescenti optimo P. Publio Sestio, si fortissimo viro M. Marco Marcello dixissem, iam mihi consuli hoc ipso in templo senatus iure optimo vim et manus intulisset. de te autem, Catilina, cum quiescunt, probant, cum patiuntur, decernunt, cum tacent, clamant, neque hi solum quorum tibi auctoritas est videlicet cara, vita vilissima, sed etiam illi equites Romani, honestissimi atque optimi viri, ceterique fortissimi cives qui circumstant senatum, quorum tu et frequentiam videre et studia perspicere et voces paulo ante exaudire potuisti. quorum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo, eosdem facile adducam ut te haec quae vastare iam pridem studes relinquentem usque ad portas prosequantur. quamquam quid loquor? te ut ulla res frangat, tu ut umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere,
Abbreviated transcription (Latin):
magno inpericulo essem qd̾ idẽ isdem mentib
continereuur̃ ad quincũ metellũ .p. Ri. uenisti¬
A quo repudiatus ad sodalem tini uirũ optimĩ.m.
marcellũ demigsa. quẽ tu uidelt ⁊ ad custodiendũ
diligẽtissinũ ⁊ ad suspicandũ sagacissimũ ⁊ ad
uindicandũ fortissimũ fore putasti S ꝙͣ longe ui¬
detur a carcere/ atq a uniculis a besse debe̾ qui se
ip̃m iã dignũ custodia indicauerit. Que cũ ita fit
catilma dubitas si emori equo aĩo nõ potes abire ĩ
aliquas terras ⁊ uita istã multis supplicuis iustis
debitisq exeptã fuge solitudimq mandere. Refer
inquis ad senatũ. ¶d emĩ postulas . Et si hic ordosi bi¬
plac̾e decreuerit tenre i exilĩ obtemꝑaturũ te esse
dicis: st on referã id qd̾ aboriet a meis semorib et
tame facia ut intelligas quid hi de tesenciãt. Egͣde
dis et quid aĩaduercis hoꝵ silenciũ: Paciuntur.

Expanded text:
magno in periculo essem quod isdem moenibus magno in periculo essem quod isdem moenibus contineremur, ad Q. Quintum Metellum praetorem venistiA quo repudiatus ad sodalem tuum, virum optimum, M. Marcum Metellum demigrasti, quem tu videlicet et ad custodiendum te diligentissimum et ad suspicandum sagacissimum et ad vindicandum fortissimum fore putasti. sed quam longe videtur a carcere atque a vinculis abesse debere qui se ipse iam dignum custodia iudicarit? quae cum ita sint, Catilina, dubitas, si emori aequo animo non potes, abire in aliquas terras et vitam istam multis suppliciis iustis debitisque ereptam fugae solitudinique mandare? ‘refer’ inquis ‘ad senatum’; id enim postulas et, si hic ordo placere sibi decreverit te ire in exsilium, obtemperaturum te esse dicis. non referam, id quod abhorret a meis moribus, et tamen faciam ut intellegas quid hi de te sentiant. egredere ndis, ecquid animadvertis horum silentium? patiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
suo cogitare Huiꝰ tu neq auccoritatẽ uerebere nec
iudiciũ sequere nec uim pertimesces: Que tecu ca¬
tilina sic agit ⁊ quodamodo tacita loquit᷑. Nullũ
iã aliquot annis facmiꝰ excitit insi per te nullũ fla¬
giciũ sine te Tibi eĩ uni multoꝵ cuuũ neces. tibi ue¬
uacio direptioq socioꝵ ꝓxĩoꝵ q ĩpunita fuit ac liba
Tu nõ solu ad neglegendas leges ⁊ q̃stiones uerũ
eciã aduincendas perstringendasq Superiora illa
ꝙ̃ꝙͣ ferenda nõ fuerũt. tamẽ ut potui tuli. Nũc uͦ
me totã ẽẽ in metu ꝓpt̾ unũ te quicqͥd increpuerit.
catilinã timeri millũ iuderi contͣ me ꝯsiliũ miri
posse. qd̾ a tuo scelere alhorreat nõ est ferendum.
quãobrẽ discede atq hunc tiorem eripe si est uer
ne oppͥmar. sin falsus ut tandem aliquando tiõ¬
rem desmã. Hoc si tecũ ut dixi patria loquatur. nõ
a quo nõ receptus. ecia ad me uenire ausus es. me

Expanded text:
suo cogitare: huius tu neque auctoritatem verebere nec suo cogitare: huius tu neque auctoritatem verebere nec iudicium sequere nec vim pertimesces? quae tecum, Catilina, sic agit et quodam modo tacita loquitur: ‘nullum iam aliquot annis facinus exstitit nisi per te, nullum flagitium sine te; tibi uni multorum civium neces, tibi vexatio direptioque sociorum impunita fuit ac libera; tu non solum ad neglegendas leges et quaestiones verum etiam ad evertendas perfringendasque valuisti. superiora illa, quamquam ferenda non fuerunt, tamen ut potui tuli; nunc vero me totam esse in metu propter unum te, quicquid increpuerit, Catilinam timeri, nullum videri contra me consilium iniri posse quod a tuo scelere abhorreat, non est ferendum. quam ob rem discede atque hunc mihi timorem eripe; si est verus, ne opprimar, sin falsus, ut tandem aliquando timere desinam.’ haec si tecum, ut dixi, patria loquatur, nonnA quo non receptus etiam ad me venire ausus es, atq
Abbreviated transcription (Latin):
e facta sunt. Qͥd om̃s ꝯsulares qui per sepe tͥ¬
ad cedẽ cõstituti fuerut. simul atq ad sedisti.
parte istã subsellioꝵ midã atq manẽ relique¬
rut. Q ͦ tande aĩo ħ tibi ferendũ putas. Sur¬
ui me hercule mei si me isto pacto metuerent
ut te metuũt om̃s ciues tui domũ mea relm¬
quendã putare᷑. Tn tibi urbẽ nõ abituaris.
Et si me meis cuub ĩuiria suspectũ tã gͣuiter
atq offensum uiderĩ carere me asp̾ta cuuũ¬
ꝙͣ infestis oculis conspici mallem Tu cũ conscia
sceleꝵ tuoꝵ agnoscas odiũ oñi instũ. ecia tibi diu
debitu. Dubus quoꝵ intes sensus quoq uulneras
eoꝵ aspectũ pñciamq uitare: Si te parẽtes tĩerent
atqiz odissent tui neq eos ulla racione placare pos¬
ses. ut opinor ab eoꝵ oculis aliquos concederes. Nc
te pria que cõmunis ẽ parens omi inui odit ac me¬
tuit et iã du de te nichil indicat. raisi de parricidio

Expanded text:
efacta sunt, quod omnes consulares qui tibi persaepe efacta sunt, quod omnes consulares qui tibi persaepe ad caedem constituti fuerunt, simul atque adsedisti, partem istam subselliorum nudam atque inanem reliquerunt, quo tandem animo tibi ferendum putas? servi mehercule mei si me isto pacto metuerent ut te metuunt omnes cives tui, domum meam relinquendam putarem: tu tibi urbem non arbitraris? et si me meis civiatque offensum viderem: carere me aspectu civam infestis omnium oculis conspici mallem, tu cum conscientia scelerum tuorum agnoscas odium omnium iustum, et iam tibi diu debitum, dubitas, quorum mentes, sensusque vulneras, eorum adspectum praesentiamque vitare? si te parentes timerent, atque odissent tui, neque eos ulla ratione placare posses: ut opinor, ab eorum octe patria, quae communis est parens omnium nostrum, odit ac metuit et iam diu nihil te iudicat nisi de parricidio
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. nõ mentẽ aliquã aut tĩorem sed fortu¬
nã płi. R. obstitisse. ac iã illa omito. neq em̃
suc. aut obstura aut nõ multa postea cõmissa
ut uitari posse nõ uiderent᷑. parua quada decli¬
nacione ⁊ ut aiunt corpore efugi Nichil agis
ac uelle desistis Quociens tibi ia ex̃orta est ista
sica de manib. Quociẽs uero excidit cau aliq.
Que quidẽ quib abste miciata sacͥs ac deuo¬
ta sit nescio. qd̾ eam necesse putas ĩ consulis
corpore deͥffigere ¶ũc uero que tua ẽ ista bita
sic emi iã tecũ loquor. nõ ut odio ꝑmotꝰ gẽ bide¬
ar quo debeo sed ut misericordia que tͥ debet᷑
nulla Uenisti paulo ante in senatũ Quis te
ex hac tanta frequencia ut ex tiuis amicis
ac necessarns salutauit. Si ħ post hõmiine
moriã cõtigit nemini uocis expectas ꝯtume¬
liã cũ sis granissiõ idicio taciturntatis opp̃s¬
sus Quid qd̾ aduentu tuo ista sub sellia bacu¬

Expanded text:
tuo non mentem aliquam aut timorem tuum sed Fortutuo non mentem aliquam aut timorem tuum sed Fortunam populi Romani obstitisse? ac iam illa omitto — neque enim sunt aut obscura aut non multa commissa postea — ut vitari posse non viderentur parva quadam declinatione et, ut aiunt, corpore effugi! nihil agis, ac velle desistis. quotiens iam tibi extorta est ista sica de manibus, quotiens excidit casu aliquo quae quidem quibus abs te initiata sacris ac devota sit nescio, quod eam necesse putas esse in consulis corpore defigere. nunc vero quae tua est ista vita? sic enim iam tecum loquar, non ut odio permotus esse videar, quo debeo, sed ut misericordia, quae tibi nulla debetur. venisti paulo ante in senatum. quis te ex hac tanta frequentia, tot ex tuis amicis ac necessariis salutavit? si hoc post hominum memoriam contigit nemini, vocis exspectas contumeliam, cum sis gravissimo iudicio taciturnitatis oppressus? quid, quod adventu tuo ista subsellia vacu
Abbreviated transcription (Latin):
cionem perdicoꝵ hominũ qui te nõ metuat.
nemo qui nõ oderit. Que nota domestice tur
ũ a toto corpore abfuit. cui tu adol escentulo
quẽ corruptelaꝵ illecebris uretisses. nõ aut
ad audacia ferrũ aut ad libidinẽ facẽ pre¬
tulisti. Quid uero iniper cũ morte suꝑioris
uxoris nouis nupciis domũ tuã uacue fecisse ᷤ
nõ me eciã alio incredibili scelere hoc scelus
cumulasti qd̾ ego p̃termmiito ⁊ facile pacior
sileri. ne in hac cuuitate tanci facinoris im¬
manitas aut extitisse. aut nõ uindicata
esse uideatur. Precermicto rumas fortuna
ignominiã uicioꝵ tuoꝵ. nõ ad domesticam
tuã difficultatẽ ac turpitudinẽ. S ad sũ
pertinent. Potest ne tibi hec lux catilma
aut huiꝰ celi spus ẽẽ iocundꝰ. cũ stias hoꝵ
pido ⁊ tullio consulib. stecisse ĩ cõmitio cũ
telo manũ consulũ ⁊ pͥncipũ cuutatis inter¬
ficiendoꝵ cã parauisse. Sceleri aut furori

Expanded text:
tionem perditorum hominum qui te non metuat, tionem perditorum hominum qui te non metuat, nemo qui non oderit. quae nota domesticae turum a toto corpore afuit? cui tu adulescentulo quem corruptelarum inlecebris inretisses non aut ad audaciam ferrum aut ad libidinem facem praetulisti? quid vero? nuper cum morte superioris uxoris novis nuptiis locum vacuefecisses, nonne etiam alio incredibili scelere hoc scelus cumulavisti? quod ego praetermitto et facile patior sileri, ne in hac civitate tanti facinoris immanitas aut exstitisse aut non vindicata esse videatur. praetermitto ruinas fortunarignominiam vitiorum tuorum, non ad domesticam tuam difficultatem ac turpitudinem, sed ad sumalutemque pertinent. potestne tibi haec lux, Catilina, aut huius caeli spiritus esse iucundus, cum scias esse sulibus stetisse in comitio cum telo, manum consulum et principum civitatis interficiendorum causa paravisse, sceleri ac furori
Abbreviated transcription (Latin):
sidio sed pͥuata diligencia defendi. Cu proxime
cõmitiis confularib me cõsulẽ in cãpo. ⁊ cõpetitoreᷤᷤ
tuas incerficere uoliusti. cõpressi conatus tuos ne¬
faios amicoꝵ psidio ⁊ copiis nuillo tumultu pri¬
plice concitato Demq quocienscũq me petisti per
me tibi obstiti. quãꝙͣ uideba perinciẽ meã cumag¬
na calamitate .r.p. esse cõnictam. Nũc iã aperte re
p. uniu̾sam petis templa deoꝵ ĩmortaliũ. tecta ur¬
bis uitã ciuiũ om̃i. ytaliã demq totã. ad exicui
residebit in .r.p. reliqua coniratoꝵ manꝰ. San tu
qd te iã dudũ exhortor exieris ephauinetur
exurbe tuoꝵ comitũ magna ⁊ periciosa senti
ĩ porantefac̾e. qd iã sponte tua faciebas: Aomos
exurbe consul iubet hostem. inceriogas me nũ
quid in exilii: nũ iubeo sed si me cõsulis suadeo
Quid est enĩ catilina qd̾ te iam in hac urbe delec¬
tari possit. in quo nemo est extra istã conira¬

Expanded text:
praesidio, sed privata diligentia defendi. Cum proximis praesidio, sed privata diligentia defendi. Cum proximis comitiis consularibus me consulem in campo et competitores tuos interficere voluisti, compressi conatus tuos nefarios amicorum praesidio et copiis nullo tumultu publice concitato; denique, quotienscumque me petisti, per me tibi obstiti, quamquam videbam perniciem meam cum magna calamitate rei publicae esse coniunctam. nunc iam aperte rem publicam universam petis, templa deorum immortalium, tecta urbis, vitam omnium civium, Italiam totam ad exitium residebit in re publica reliqua coniuratorum manus; sin tu, quod te iam dudum hortor, exieris, exhaurietur ex urbe tuorum comitum magna et perniciosa sentinimperante facere quod iam tua sponte faciebas? exire ex urbe iubet consul hostem. interrogas me, num in exsilium? non iubeo, sed, si me consulis, suadeo. quid est enim, Catilina, quod te iam in hac urbe delectare possit? in qua nemo est extra istam coniura
Abbreviated transcription (Latin):
cõperi. doniũ meã maiorib psidiis muniui. atq
firmaui. exclusi eos quos tu ad me salutatũ ma¬
ne miseras. cũ illi ip̃i uenissent. quos ego iã młtis
ac sumis uiris ad me id tprĩs uenturos eẽ p̃dixerã.
Que cũ ita suit catilina. perge quo cepisti. egrede
aliquando exurbe. patent porte. profiascere.
nimiũ diu te imperatorẽ tua illa mauliana castra
desiderant educ tecu ecia om̃s tuos frat̾ntatis¬
ꝙͣ plurnnos. purga urbem. magno me mietu li¬
berabis. dũ modo inter me atq te murꝰ intersit.
nobistũ uersari iã duiciꝰ nõ potes nõ ferã nõ paci¬
ar/ nõsmam. Magna diis ĩnortalib habenda est
atq hinc ip̃i ioui statori antiquissimio. custodi hiua
uibis grã qd̾ hant tã cetra. tã horribilẽ tã infesta
uei .p. pestem tociens iã effugimꝰ. nõ sepiꝰ in unoho¬
suli designato catilma insidiatꝰ es nõ puplico p

Expanded text:
comperi; domum meam maioribus praesidiis munivi atque comperi; domum meam maioribus praesidiis munivi atque firmavi, exclusi eos quos tu ad me salutatum mane miseras, cum illi ipsi venissent quos ego iam multis ac summis viris ad me id temporis venturos esse praedixeram. quae cum ita sint, Catilina, perge quo coepisti: egredere aliquando ex urbe; patent portae; proficiscere. nimium diu te imperatorem tua illa Manliana castra desiderant. Educ tecum etiam omnis tuos, si minus, quam plurimos; purga urbem. Magno me metu liberaveris, modo inter me atque te murus intersit. nobiscum versari iam diutius non potes; non feram, non patiar, non sinam. Magna dis immortalibus habenda est atque huic ipsi Iovi Statori, antiquissimo custodi huius urbis, gratia, quod hanc tam taetram, tam horribilem tamque infestam rei publicae pestem totiens iam effugimus. non est saepius in uno hoiu mihi consuli designato, Catilina, insidiatus es, non publico me
Abbreviated transcription (Latin):
ego non modo audĩa. sed eciã uideã planeq senciã.
iecognoste mecũ tandem noctẽ illam superiorem
uenisse eodẽ cũ plures eiusdem am̃cie stelerisq
socios. Nũ negare audes. quid taces: Conincani
si negas Nidea em̃ ẽẽ hic in senatu quosdã qͥ tecũ
q cõsilio. qui de ñõ oĩ interitu. qͥ de huiꝰ urbis. atq
cidari oportebat. eos uoce nĩdũ uulnero Suisti igit᷑
apud leccã illa nocte catilina. distribiisti partes
ytalie. statiusti quo quẽ ꝙ proficisti placeret. dele¬
gisti ques rome delinqueres quos tecũ educ̾es. des¬
coipsisti urbis partes ad incendia cõfirmasti te
ip̃m iã ẽẽ exiturũ. Dixisti paulu tibi esse eciã ñc
more qd̾ ego uiuierẽ. Reperti sunt duo equites .R.
qui te ista cura liberarent. ⁊ se illa ip̃ã nocte pau¬
lo ante lucẽ me in meo lectulo interfecturos ẽẽ polli¬
cerent᷑. Hec ego omia uix dũ eciã cecu mõ dimisso

Expanded text:
ego non modo audiam sed etiam videam planeque sentiam. ego non modo audiam sed etiam videam planeque sentiam. recognosce mecum tandem noctem illam superiorem;venisse eodem compluris eiusdem amentiae scelerisque socios. num negare audes? quid taces? convincam, si negas. video enim esse hic in senatu quosdam qui tecum que consilio, qui de nostro omnium interitu, qui de huius urbis atque cidari oportebat, eos nondum voce volnero! fuisti igitur apud Laecam illa nocte, Catilina, distribuisti partis Italiae, statuisti quo quemque proficisci placeret, delegisti quos Romae relinqueres, quos tecum educeres, discripsisti urbis partis ad incendia, confirmasti te ipsum iam esse exiturum, dixisti paulum tibi esse etiam nunc morae, quod ego viverem. reperti sunt duo equites Romani qui te ista cura liberarent et se illa ipsa nocte paulo ante lucem me in meo lecto interfecturos esse pollicerentur. haec ego omnia vixdum etiam coetu vestro dimisso
Abbreviated transcription (Latin):
b continere uoces coniracionis tue potest.si elustrã¬
tus si exũpunt oĩa muta ista mẽtem. Michi crede
obliisc̾e cedis atq incẽdioꝵ teneris undiq luce st
clauiora nobis tua cõsilia omña. q̃ iam licet mecun
dicere in senatu fore i armis certo dĩe qͥ futurus
nõ modo res tanta tã atrox. tã q incredibilis. uer
id qd̾ multomagis ẽ admirandũ dies. Dixi ego
idẽ in senatu. cedem te optimatũ cõtulisse in ante
diẽ .u. kił nouembr. tũ cũ multi pͥncipes cuutatis
rome nõ tã sui cõseruandi. ꝙͣ tuoꝵ consilioꝵ repͥmẽ¬
doꝵ cã profugerũt. Nũ inficiari potes te ilło ipso
die meis presidiis. mea diligencia cretũclusũ. oo
ip̃is nouembr occupaturũ noctarno ĩpetu esse
confideres. Sensisti ne illa colomã meo iussũ.
meis p̾sidiis. custodiis uigiliisq cẽ munita
Nichil agis ichil moliris. nchil cogitas qd̾¬

Expanded text:
bus continere voces coniurationis tuae potest, si inlustranbus continere voces coniurationis tuae potest, si inlustrantur, si erumpunt omnia? muta iam istam mentem, mihi crede, obliviscere caedis atque incendiorum. teneris undique; luce sunt clariora nobis tua consilia omnia, quae iam mecum licet Novembris dicere in senatu fore in armis certo die, qui dies funon modo res tanta tam atrox tamque incredibilis, verum, id quod multo magis est admirandum, dies? dixi ego idem in senatu caedem te optimatium contulisse in ante diem v Kalendas Novembris, tum cum multi principes civitatis Roma non tam sui conservandi quam tuorum consiliorum reprimendorum causa profugerunt. num infitiari potes te illo ipso die meis praesidiis, mea diligentia circumclusum commipsis Novembribus occupaturum nocturno impetu esse confideres, sensistin illam coloniam meo iussu meis praesidiis, custodiis, vigiliis esse munitam? nihil agis, nihil moliris, nihil cogitas qu
Abbreviated transcription (Latin):
gnia reconditũ. quo exsenatus consulto. cõsestĩ
te int̾fectũ ẽẽ catilina conuenit. Nnus uinuis ñ
ad deponendã audaciã sed ad confirmãdã. Cupi
ꝙ condẽpno. Castra funt in ytalia contra .. p.
in ecourie faucib collocata. Crestit in dies sin¬
fici iussero. credo erit mͥ uerendũ ne nõ hoc poriꝰ
Ueꝵr ego hoc qd̾ iãpridẽ factũ ẽẽ oportuit. certa
de causa nõdũ adducor ut faciã Tũ demq int̾¬
ficiã te cũ iã nemo tam ĩprob tã perditus ta
tui similis inueniri poc̾it. qui id nõ iure factũ esse
fateat᷑. Exdni quisqͣm erit qui te deffende̾ andeat.
unies ⁊ uines. ita ut unis. multis meis ⁊ siomis p̃¬
toꝵ te eciã oculi. ⁊ aures nõ sencientẽ. sicut ⁊ adhuc
fecerint speculabntur. atq custodient. Et em̃ quid
est catilia qd̾ iã ampliꝰ expectes. si neq nox tenebris
obsturare ceptus nefarios. nec pͥuata domꝰ parieai¬

Expanded text:
gina reconditum, quo ex senatus consulto confestim gina reconditum, quo ex senatus consulto confestim te interfectum esse, Catilina, convenit. vivis, et vivis non ad deponendam, sed ad confirmandam audaci condemno. Castra sunt in Italia contra rempubl. in Etruriae faucibus collocata: crescit in dies sinfici iussero: credo erit verendum mihi, ne hoc potius verum ego hoc quod iam pridem factum esse oportuit certa de causa nondum adducor ut faciam. tum denique interficiere, cum iam nemo tam improbus, tam perditus, tam tui similis inveniri poterit qui id non iure factum esse fateatur. quam diu quisquam erit qui te defendere audeat, vives, et vives ita ut nunc vivis, multis meis et firmis prtorum te etiam oculi et aures non sentientem, sicut adhuc fecerunt, speculabuntur atque custodient. etenim quid est, Catilina, quod iam amplius exspectes, si neque nox tenebris obscurare coetus nefarios nec privata domus parieti
Abbreviated transcription (Latin):
terre cede atq incendiꝰ uastare cupiente nos ꝯsules
perferemꝰ. Nam illa nmis antiqͣ pret̾eo qd ꝙser¬
uiliꝰ abala spuriũ eliu̾̃ nonis reb studentẽ ma¬
quã acerbissimũ hostem cchercerent. Babenus
senatus cor sualtũ in te catilia ueheniens ⁊ gͣue
nõ deest .i. p᷑. confiliũ. n auctoritas huiꝰ ordinis
Nos nos dico aperte consules desumꝰ Decreuit qͦn¬
dã senatus ut. li opiniꝰ consus uide̾t nequid .r.
p. decrimenti capet. Nox nuilla intercessit. inter¬
fectus est ꝓpt̾ qua scda sedicionũ suspiciones.
Gaius gracchus clarissimo pre natꝰ. a maiorib
occisus est cu liberis.M. fuluiꝰ consularis sil. se¬
natusconsulto eccisus ẽ. Baio Mario. ⁊ l bale¬
rio consulib ẽ permissa .x. p. Nũ unũ diem
uicesimũ iã diem patimur hebest̾e aciem hoꝵ
auccoritatis. Habemꝰ ei huiscemodi senatus
consultũ uerũ inclusum in tabulis tãꝙͣ in ua¬

Expanded text:
terrae caede, atqueincendiis vastare cupientem, nos consules terrae caede, atqueincendiis vastare cupientem, nos consules perferemus? nam illa nimis antiqua praetereo, quod Q. Serilius Ahala Sp. Maelium novis rebus studentem maquam acerbissimum hostem coercerent. habemus senatus consultum in te, Catilina, vehemens et grave, non deest rei publicae consilium neque auctoritas huius ordinis: nos, nos, dico aperte, consules desumus. decrevit quondam senatus uti L. Lucius Opimius consul videret ne quid res publica detrimenti caperet: nox nulla intercessit: interfectus est propter quasdam seditionum suspiciones C. Gaius Gracchus, clarissimo patre, avo, maioribus, occisus est cum liberis M. Marcus Fulvius consularis. simili senatus consulto C. Gaio Mario et L. Lucio Valerio consulibus est permissa res publica: num unum diem vicesimum iam diem patimur hebescere aciem horum auctoritatis. habemus enim eius modi senatus consultum, verum inclusum in tabulis, tamquam in va
Abbreviated transcription (Latin):
det. Quẽ ad finem effrenata se se¬
iactabit audacia: Nichil ne noc¬
turii presidiũ palacii. nichil urbis uigilie. i¬
chil timores ppli. nichil concursus bonor ori.
inelul hic munitissimꝰ habendi senatus locꝰ nicħ
hoꝵ ora uultusq monerũt. Patere tua consi¬
lia non sentis: Constrictã ĩam hoꝵ omnni
stiencia teneri comuracione tua no uides. ad
prima. quid superiori nocte egeris. ubi fuerieu
ignorare arbitraris: O tpra o mores senatꝰ hoc¬
intelligit. consul uidet. hic tamen uinit. uiuit
Immo uero insenatũ uenit. fit publici cõsilii pax¬
ticeps Notat ⁊ designat oculis ad cedẽ unũqͦna
nrm. Nos aute fortes uiri satis fat̾e rei publice ui¬
te catilina dua nissu consulis ia pͥdem oportebat.
In te cõferri pestem istam ꝙͣ tu ĩ nos om̃s iã ma
cħmaris. An uero uir amplissimꝰ p. scipio potifex
maximꝰ tiberinũ gracchũ mediocoiter labefattãte
statũ .x. p᷑. pͥuatus interfecit. Catilma uero orbem

Expanded text:
det? quem ad finem sese effrenata iactabit audacia? nihilne te nocturnum praesidium Palati, nihil urbis vigiliae, nihil timor populi, nihil concursus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus locus, nihil horum ora voltusque moverunt? patere tua consilia non sentis, constrictam iam horum omnium scientia teneri coniurationem tuam non vides? quid proxima, quid superiore ignorare arbitraris? O tempora! ô mores! Senatus haecintellegit, consul videt; hic tamen vivit. vivit? immo vero etiam in senatum venit, fit publici consili particeps, notat et designat oculis ad caedem unum quemque nostrum. nos autem fortes viri satis facere rei publicae vite, Catilina, duci iussu consulis iam pridem oportebat, in te conferri pestem quam tu in nos omnis iam diu machinaris. an vero vir amplissimus, P. Scipio, pontifex mstatum reipubl. privatus interfecit: Catilinam orbem
Abbreviated transcription (Latin):
lentẽ. Uidco deistis quise populares haberi uo¬
liunit abesse nõ nommnẽro de capite indelicet
onẽ mͥ decreng. ⁊ indices hesterno die maximis
qui reo custodiã questori gratulacione indici
pͥnm decreuit. quid de tota te ⁊ carisamioituuert¬

Expanded text:
lentem. video de istis qui se popularis haberi volentem. video de istis qui se popularis haberi volunt abesse non neminem, ne de capite videlicet onem mihi decrevit et indices hesterno die maximis qui reo custodiam, quaesitori gratulationem, indici praemium decrerit, quid de tota re et causa iudic
Abbreviated transcription (Latin):
queso la honuines in miseriis consolari solet. o¬
na pret̾ea p̃dicari iubec intã solam relinquit ne¬
fariis hom̃ĩb. quã si enpuisset multas uño dolo
set. Itaq ut aliqua in uita formido improbis esfet
posita. apud inferos eiuismo di quedã illi
antiqui supplicia ĩpiis consrituta cẽ uoluermit.
quod indelt᷑ intellugebant his remotis non esse
mortẽ ip̃am pertimescendã. Nunc. p.c. ego mea
uideo quid intersit. Ei eritis secuti sentenciam
betur secutus est. forcasse minus erũt boc auc¬
tore ⁊ genicore huuisce sentencie: iͥ ppłãres im¬
petus pertimescendi. Sin illã altam stcuti eri-¬
tis nestio an ampliꝰ negocii mͥ contrahature
Habemus enĩ a cesare sicut ipiũs dignitas et
maioro ẽius ampłitudo postulabat. sententiã
tãpͣ obsidẽ perpetue in rẽ p. solmitatis. Intel¬
lectũ est quid int̾esset inter lenitatẽ condicio¬
natoꝵ ⁊ animũ uere popularẽ saluti popłi cõsu¬

Expanded text:
quae sola hominem in miseriis consolari solet. boquae sola hominem in miseriis consolari solet. bona praeterea publicari iubet; vitam solam relinquit nefariis hominibus: quam si eripuisset, multas uno dolorset. itaque ut aliqua in vita formido improbis esset proposita, apud inferos eius modi quaedam illi antiqui supplicia impiis constituta esse voluerunt, quod videlicet intellegebant his remotis non esse mortem ipsam pertimescendam. nunc, patres conscripti, ego mea video quid intersit. si eritis secuti sententiam betur secutus est, fortasse minus erunt hoc auctore et cognitore huiusce sententiae mihi populares impetus pertimescendi; sin illam alteram, nescio an amplius mihi negoti contrahatur. habemus enim a Caesare, sicut ipsius dignitas et maiorum eius amplitudo postulabat, sententiam tamquam obsidem perpetuae in rem publicam voluntatis. intellectum est quid interesset inter levitatem contionatorum et animum vere popularem saluti populi consu
Abbreviated transcription (Latin):
tat oportere. atq hoc genus pene sope ĩ imꝓboᷤ
cuies in hac .r.p. ẽẽ usurpatũ recordat᷑. Alter
intelligit mortẽ a diis ĩmortalib nõ esse suppli¬
cui cã constitutã. sed aut necessitatẽ nature.
aut laboꝵ ac miseriaꝵ quietem esse. Ita ꝙ ea
sapientes nũꝙͣ inuiti. fortes sepe eciã libenter
appetinerũt.Umcłã uero ⁊ easempiterna certe
ad fu  rẽ penã nesari sceleris inuenta sũt
Micciapiis dispertui nbet. abere indetrista
reo imquitatẽ. si imperare uelis difficultatem
frrogare. Decernatur tñ si placet. Ego emĩ sus¬
cipiami eue spero reppiam. qui id qd salutis om¬
muttausa statueritis nõ pucet ẽẽ sue dignita¬
tis recusaie Adiungit grauẽ penã municipi¬
b. si quis cor bincla ruperit. horubiles custo¬
dias arcundat ⁊ digna scelere homi perditorũ
sauat. ne quis eoꝵ penã quos condempnat. aut pez
senatũ aut per ppłur leuare possit. pit ettãspẽ

Expanded text:
tat oportere atque hoc genus poenae saepe in improbos tat oportere atque hoc genus poenae saepe in improbos civis in hac re publica esse usurpatum recordatur. alter intellegit mortem a dis immortalibus non esse supplici causa constitutam, sed aut necessitatem naturae aut laborum ac miseriarum quietem. itaque eam sapientes numquam inviti, fortes saepe etiam libenter oppetiverunt. vincula vero et ea sempiterna certe ad singularem poenam nefarii sceleris inventa sunt. municipiis dispertiri iubet. habere videtur ista res iniquitatem, si imperare velis, difficultatem, si rogare. decernatur tamen, si placet. ego enim suscipiam et, ut spero, reperiam qui id quod salutis omnium causa statueritis non putent esse suae dignitatis recusare. adiungit gravem poenam municipiis, si quis eorum vincula ruperit; horribilis custodias circumdat et dignas scelere hominum perditorum; sancit ne quis eorum poenam quos condemnat aut per senatum aut per populum levare possit; eripit etiam spem
Abbreviated transcription (Latin):
urementes niclinant se atq sentencie. stacuen¬
dre uosis aute noctẽ est. Quatum facimuis ad
uos debatũsit indetis huic si pances pumns
affincio cẽ. uchementer erratis. Racꝰ opimone
disseminatũ est hoc malti. Maraiitꝰ nonselit plt
ytaliã. uerũ eciã trauscendic alpes. ⁊ obsane sepeẽ
multas iã pronnicias occupauit . Ĩ doppͥmi fustẽ¬
dando ac prolatando nillo mͦ potest. Qenacũq ioe
placet. ccleriter uobis uindicandũ ẽ. eideo duas
adbuc eẽ sentencias. unã. d. syllam. qui censet
eos qui hec delere conatisunt. morte ẽe mustados
Alterã .s. cesaris. qui mortis penã iembnet. ce¬
teroꝵ supplicioꝵ om̃s accerbitates ampleccitu
Uierq ⁊ prosui dignitate. ⁊ pro ieꝵ magnitudĩe
in sũma seueritate uersatur. Alter eos qui nos
om̃s. qui ppłm̃ . R. uita pͥuare conati sunt. qui
delere nuperiũ. qui spłi .R. nomẽ extinguere.
punctũ tpris uica frui ⁊ hoc cõmuni spũ nõ pi¬

Expanded text:
nclinant atque sententiae, statuendum vobis ante noctem est. quantum facinus ad vos delatum sit videtis. huic si paucos putatis adfinis esse, vehementer erratis. Latius opinione disseminatum est hoc malum; manavit non solum per Italiam verum etiam transcendit Alpis et obscure serpens multas iam provincias occupavit. id opprimi sustentando et prolatando nullo pacto potest; quacumque ratione placet celeriter vobis vindicandum est. video duas adhuc esse sententias, unam D. Silani qui censet eos qui haec delere conati sunt morte esse multandos, alteram C. Gaii Caesaris qui mortis poenam removet, ceterorum suppliciorum omnis acerbitates amplectitur. Vterque et pro sua dignitate et pro rerum magnitudine in summa severitate versatur. alter eos qui nos omnis, qui populum Romanum vita privare conati sunt, qui delere imperium, qui populi Romani nomen exstinguere, punctum temporis frui vita et hoc communi spiritu non pu
Abbreviated transcription (Latin):
in sibeat ascende Iłud persiciã profecto. quꝵ nt
ea que pessi m consulatu priuatue tuear atq¬
orneni. ut si qua est iniudia in conseruanda.re.p.
suscepta. ledat imudos. michibaleat ad gloriam.
que gesserĩ. curẽ q ut ea nirtute non casu gesta eẽ
Iouẽ custodẽ huiꝰ ibis. ac brm̃. ac in ur̃a tecta disce¬
dice. ⁊ ea quãꝙͣ iam periculũ est depulsim. tauiẽ
eque ac pore nocte custodiis uigilusq defendite.
Id ne bobis diuci̾faciendũ sit. acq ut ꝓpetua pace
ẽe possicis proidebo quirices. Cõtra catelinã oro¬

Expanded text:
mihi libeat ascendere? illud perficiam profecto, Quirites, ut mihi libeat ascendere? illud perficiam profecto, Quirites, ut ea quae gessi in consulatu privatus tuear atqornem, ut, si qua est invidia in conservanda re publica suscepta, laedat invidos, mihi valeat ad gloriam. quae gesserim, curemque ut ea virtute non casu gesta esse illum custodem huius urbis ac vestrum in vestra tecta discedite et ea, quamquam iam est periculum depulsum, tamen aeque ac priore nocte custodiis vigiliisque defendite. id ne vobis diutius faciendum sit atque ut in perpetua pace esse possitis providebo, Quirites. IN L. CATILINAM OR
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad memoriã confusatus mei ꝓpagacae. unoq tp̃re
inhat. ie.p. duos dies exticisse. quoꝵ asterfines br̃
imperii non tere soo celi iegiomib terniuiaret. alter
q condicio. q̃ issoꝵ qui externa bella gosserũt. qd̾
illi h ostes auit interfectos aut oppssos reliqueunt
ne quando obsint pronidere. Mences em̃ hominũ
audacissimoꝵ scelerate ac nefarie ne bobis nocere
ri potest. Magnũ enim est in bonis presidiũ qd
in imperpetuũ comꝑaratum est. Magna m ⁊.p.
na lis consciencie quã qui negligunt cum me
roolaue uolent seipi indicabunt᷑. est eciamne
Nobis is animꝰ qͣx. ut nõ modo ullius audatie ce¬
damꝰ seo eciã om̃s ĩproboe ułtio semꝑ lacessãmus
mise prosalute uĩa obtulerunt ĩũdie. periculisq
orb. Michi quidẽ ip̃i quid est quodiã ad uite
fenita possit adquni. presertĩtũ neq in honore
ũs. neꝙ in isłia uirtutis quicꝙ̃ uideam asci. quo

Expanded text:
et ad memoriam consulatus mei, propagatam: unoque tempote et ad memoriam consulatus mei, propagatam: unoque tempote in hacrepubl. duos cives extitisse, quorum alter fines vestri imperii, non terrae, sed caelircgionibusterminaret: alter:que conditio, quae illorum, qui externa bella gesserunt: quodilli hostes autinterfectos, aut oppne quando obsint providere. mentes enim hominum audacissimorum sceleratae ac nefariae ne vobis nocere ri potest. Magnum enim est in bonis praesidium quod mihi in perpetuum comparatum est, magna in re pna vis conscientiae quam qui neglegunt, cum me violare volent, se indicabunt. est enim nobis is animus, Quirites, ut non modo nullius audaciae cedamus sed etiam omnis improbos ultro semper lacessamus. qui se pro salute vestra obtulerint invidiae periculisque omnibus: mihi quidem ipsi quid est quod iam ad vitae fructum possit adquiri, cum praesertim neque in honore vestro neque in gloria virtutis quicquam videam altius quo
Abbreviated transcription (Latin):
barbara cũ sua gente gessit. quom bello lex hec
fuit. a lenculo. catilina. cethego. ⁊ cassio consti¬
tuta. ut om̃s qui salua urbe salui ẽẽ possent in
hostiũ numero duce̾ntur. ita me gessi qͣꝵ. ut oẽs
ũ superfuturũ putassent. ꝙͣtũ infinite cedi restitis¬
sec. tancũ atẽ urbis ꝙͣtũ flãma obire nõ potuisset
⁊ urbem ⁊ ciues integros incolumesq seruaui. Qͥ¬
tutis nullũ insigne honoris nullũ monimentũ
laudis postulabo. p̃cer huiꝰ diei memoriã sempi¬
ternã. In auimis ego urĩs om̃s triump hos meos
omĩa ornamenta honoris monimenta glorie.
laudis insignia condi ⁊ collocari bolo. Nichil
me mutũ potest delectare. nichil tacitũ. nichil
demq enismodi. qd̾ eciã mimis digni assequi
mombus crescent. Licteraꝵ monimentis inue¬
terascent. ⁊ corroborabuntur. Eandemq diem
uicelligo. quam spero erernã forer ⁊ ad salutẽ brles

Expanded text:
barbaria cum sua gente gessit, quo in bello lex haec barbaria cum sua gente gessit, quo in bello lex haec fuit a Lentulo, Catilina, Cethego, Cassio constituta ut omnes qui salva urbe salvi esse possent in hostium numero ducerentur, ita me gessi, Quirites, utum superfuturum putassent quantum infinitae caedi restitisset, tantum autem urbis quantum flamma obire non potuisset, et urbem et civis integros incolumisque servavi. quiraemium virtutis, nullum insigne honoris, nullum monumentum laudis postulabo praeterquam huius diei memoriam sempiternam. in animis ego vestris omnis triumphos meos, omnia ornamenta honoris, monumenta gloriae, laudis inme mutum potest delectare, nihiltacitum, nihil denique huiusmodi, quod etiam minus digni assequi monibus creseeht, literarum monumentis inveterascent, et corroborantur. Eandem diem intelligo, quam spero aeternam fore, et ad salutem urbis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ erepti sine cede. sine sangume. sine ex̾citu. sine di¬
uncacione. cogati me uno togato duce ⁊ imꝑatore
uicistis. Et enĩ recordamini. qͥꝵ. oñs ciuiles disse¬
siones nõ solum eas quas audistis. sed eas quas
huiꝰ urbis. multosq fortes uiros partĩ eiecit ex
ciuitate paetĩ interemit. G.7. octanius cõsul ar¬
mis expulit ex urbe collegã suũ. Omĩs hic locꝰ
aceruis corpoꝵ ⁊ ciuiũ sanguine rodundauit. Su
perauit postea cymia. cũ mario. Tũ uero claris¬
simis uiris ine̾fectis luminaciuitatis extincta¬
sunc. Ultus est hui᷑ uictorie arudelitatẽ pestea
orclarissimõ a fortissimo uiro. Q. caculo. Acculit nõ
dissensiones erant eiusmodi. quir. que nõ ad delen¬
dã sed ad cõnuctandã .i.p. pertiuerent. Non illi mil
ciliacione concordie sed interncione ciuiũ diiudica¬
te suit. In hoc autẽ uno post hom̃i memoriã ma¬
ximo crudelissimoq bello quale bellũ nulla unꝙͣ

Expanded text:
 erepti sine caede, sine sanguine, sine exercitu, sine di erepti sine caede, sine sanguine, sine exercitu, sine dimicatione; togati me uno togato duce et imperatore vicistis. etenim recordamini, Quirites, omnis civilis dissensiones, non solum eas quas audistis sed eas quas todem huius urbis, multosque fortis viros partim eiecit ex civitate, partim interemit. Cn. Gnaeus Octavius consul armis expulit ex urbe conlegam: omnis hic locus acervis corporum et civium sanguine redundavit. sperauit postea Cinna cum Mario. Tum uero clarissimis uiris iperauit postea Cinna cum Mario. Tum uero clarissunt. Vltus est huius victoriae crudelitatem postea a clarissimo et fortissimo viro Q. Quinto Catulo: attulit non dissensiones erant eius modi quae non ad delendam sed ad commutandam rem publicam pertinerent. non illi nullciliatione concordiae sed internicione civium diiudicatae sint. in hoc autem uno post hominum memoriam maximo crudelissimoque bello, quale bellum nulla umquam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽq suscepi. atq ad hec tanta indicia per¬
ueni. Iam uero illa allobrogũ sollicitaciosic a len¬
culo ceterisq domesticis hostib pa el¬
tanca res credica et ignotis ⁊ barbaris. cõmisse qz
lictere nũꝙ̃ essent profecto nisi a diis ĩmortalibus
huic tance audacie consiliũ eẽt ereptum. Qͥd uors
ut homines galli ex ciuitate male pacata. q̃ gens
una restat. que bellum ppło ro. fac̾e̾ ⁊ posse/ ⁊ non
nolle bideatur. spem imperii ⁊ reꝵ amplissimaro
ultio sibi a patricus hõmib oblatã negligerent
uramq salutẽ suis opib anceponerent. id non
dinicus ẽẽ faitũ putatis p̃serti qui uos nõ pug¬
nando sed tacendo superare potuerunt. Eobrem
celebratote illos dies cũ comugib ac liberis irĩs
Nã multi sepe honores diis ĩmortalib iusti hĩti
sunt. ac debici. sed profecto iustiores nũꝙͣ. Erepti
enĩ estis ex crudelissimo ac miserumo interitu.¬

Expanded text:
voluntatemque suscepi atque ad haec tanta indicia pervoluntatemque suscepi atque ad haec tanta indicia perveni. iam vero illa Allobrogum sollicitatio, iam ab Lentulo ceterisque domesticis hostibus tam detantae res creditae et ignotis et barbaris commissaeque litterae numquam essent profecto, nisi ab dis immortalibus huic tantae audaciae consilium esset ereptum. quid vero? ut homines Galli ex civitate male pacata, quae gens una restat quae bellum populo Romano facere posse et non nolle videatur, spem imperi ac rerum maximarum ultro sibi a patriciis hominibus oblatam neglegerent vestramque salutem suis opibus anteponerent, id non divinitus esse factum putatis, praesertim qui nos non pugnando sed tacendo superare potuerunt? quam obcelebratote illos dies cum coniugibus ac liberis vestris. nam multi saepe honores dis immortalibus iusti habiti sunt ac debiti, sed profecto iustiores numquam. erepti enim estis ex crudelissimo ac miserrimo interitu,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue qui hanc urbẽ deoꝵ ĩmortaliũ ntu ac po¬
testate adiuĩstrari. Et enĩ cũ esset ita responsum.
uefariis ciuib eciã suscepta esse sensistis
Illud uero nõne ita pũs est. ut mitu ioiis optimi.
maximi. factũ esse iudeat᷑ ut cũ hodierno die ma¬
indices in edem concordie ducerentur. eo ip̃o tpre
signũ statueretur. Quo collocato atq ad uos se
õi cogitata illustraca ⁊ patefacta uidistis et¬
uos ⁊ senatus. Quo eciã maiore sunt isti odio.
supplicioq digni. qui non solum ur̃ĩs domicilus
atq cectis. sed eciã deoꝵ templis acq delubris sũt
fuestos ac nefarios ignes inferre conati. Quibus
ego si me resticisse dicã. niiũ mͥ sumã. ⁊ nõ sim fe¬
rendꝰ. Ille ille iupiter rostitit. ille capitoliũ. ille hec
templa. ille banc urbem. ille uos om̃s salurs esse
uoluit. Diis ergo ĩmortalib ducib banc mencem

Expanded text:
praecipueque hanc urbem deorum immortalium nutu ac popraecipueque hanc urbem deorum immortalium nutu ac potestate administrari? etenim cum esset ita responsum, nefariis civibus verum etiam suscepta esse sensistis. illud vero nonne ita praesens est ut nutu Iovis optimi maximi factum esse videatur, ut, cum hodierno die maindices in aedem Concordiae ducerentur, eo ipso tempore signum statueretur? quo conlocato atque ad vos seomnium cogitata inlustrata et patefacta vidistis. quo etiam maiore sunt isti odio supplicioque digni qui non solum vestris domiciliis atque tectis sed etiam deorum templis atque delubris sunt funestos ac nefarios ignis inferre conati. qego si me restitisse dicam, nimium mihi fumam, et non sim ferendus. Ille, ille Iupiter restitit, ille Capitolium, ille haec templa, ille hanc urbem, ille vos omnes salvos esse voluit. Diis ego immortalibus ducibus hanc mentem
Abbreviated transcription (Latin):
runt. insi dii ĩmortales om̃i racione placati
suo numine prope fata ipã flexissent. Ĩ taq
illoꝵ responsis nñc ⁊ ludi per decem dies facti
sunt. n res ulla q̃ ad placandos dõs perti¬
ueret. p̃termissa est. Idemq iusserũt simu¬
lacrũ Ioiis facere maiꝰ. ⁊ in excelso collocare.
⁊ contra aliud qd ante fuerat ad oriẽtẽ cõu̾tere.
Ac sesperare dixerũt.si illud signũ qd̾ uidetis
solis ortũ ⁊ forũ. curiãq conspic̾et. fore ut ea
consilia quedã eent inita contra salutẽ urbis
atq imperii illustrarent᷑ ut a senatu pplõ¬
q romano prospia possent. Atq illud signũita
collocandũ consules illi statuerũt. Sed canta fuit
operis tarditas. ut neq a suꝑiorib consulibus.
n a nobis aute hodierĩ diẽ cossocaret᷑. Hic quis
potest ẽẽ qͥꝵ tã auersus a uero. tã preceps tam
mente captus. qui neget hec omia que uidemus.

Expanded text:
runt, nisi di immortales omni ratione placati runt, nisi di immortales omni ratione placati suo numine prope fata ipsa flexissent. itaque illorum responsis tum et ludi per decem dies facti sunt neque res ulla quae ad placandos deos pertineret praetermissa est. idemque iusserunt simulacrum Iovis facere maius et in excelso conlocare et contra atque antea fuerat ad orientem convertere; ac se sperare dixerunt, si illud signum quod videtis solis ortum et forum curiamque conspiceret, fore ut ea consilia quae clam essent inita contra salutem urbis atque imperi inlustrarentur ut a senatu populoque Romano perspici possent. atque illud signum conlocandum consules illi locaverunt; sed tanta fuit operis tarditas ut neque superioribus consulibus neque nobis ante hodiernum diem conlocaretur. hic quis potest esse tam aversus a vero, tam praeceps, tam mente captus qui neget haec omnia quae videmus
Abbreviated transcription (Latin):
possemꝰ. Lam ut illa omicta. uisas nocturno tpre
ab occdente faces. ardoremq celi. ut sulmmnum
iactꝰ. ut terremotus resinquã. Ut omitã ceta q̃
ita multa uobis consulib facta sunt. ut hec q̃
nũc fiunt. canere dii ĩmortales uiderent᷑. hoc c̾te
qͥR. quod sum dicturꝰ neq p̃termutendũ. n relĩ¬
quendũ est. Qau profecto memoria tenetis
cocta ⁊ corquato consulib cõplures ĩ capitolio
res de celo esse percussas. cũ ⁊ simulacra deoro¬
ĩmortaliũ depulsa sut. ⁊ statue ueterũ ho¬
minũ deiecte. ⁊ regũ era liquefacta. ⁊ tartus ẽ¬
eciã ille qui hauc urbem condidit iomulꝰ quẽ
mauratũ in capitolio parnũ acq lacantem
uberib lupinis inhiantẽ fuisse meministis
Quoquide ipre cũ aruspices ex tota etruria
conuenissent. cedes atq incendia ⁊ legũ in-¬
teritũ. ⁊ bellũ cuile ac domesticũ ⁊ tocius
urbis atq imperii occasuuu appinquare dixe¬

Expanded text:
possemus. 68 Nam ut illa omittam, visas nocturno tempore possemus. 68 Nam ut illa omittam, visas nocturno tempore ab occidente faces ardoremque celi, ut fulminum iactus, ut terrae motus relinquam, ut omittam cetera quae tam multa nobis consulibus facta sunt ut haec quae nunc fiunt canere di immortales viderentur, hoc certe, Quirites, quod sum dicturus neque praetermittendum neque relinquendum est. nam profecto memoria tenetis Cotta et Torquato consulibus compluris in Capitolio res de caelo esse percussas, cum et simulacra deorum depulsa sunt et statuae veterum hominum deiectae et legum aera liquefacta et tactus etiam ille qui hanc urbem condidit Romulus, quem inauratum in Capitolio, parvum atque lactantem, uberibus lupinis inhiantem fuisse meministis. quo quidem tempore cum haruspices ex tota Etruria convenissent, caedis atque incendia et legum interitum et bellum civile ac domesticum et totius urbis atque imperi occasum appropinquare dixe
Abbreviated transcription (Latin):
diis. in castrense latrocimũ compulissem. dicã
ceruicib urĩs depulissem. Non ille nõb saturna¬
lia conscituisset. neq tanto aute exicii ac fati
ut lre sue testes mainfesti sceleris dep̃hẽderent.
Que nũt illo absente sic gesta sunt. ut nullũ
in prinata domo furtũ. unꝙ̃ sit tã palã inuen¬
tum. ꝙͣ hec in tota re .p. cõniracio manfeste¬
inuenta acq dephensa est. Quod si catilma
ni urbe ad hanc diẽ remansisset. ꝙͣ quã qͦ affuit
omĩb eiis consiliis occurri acq obstiti. tamẽ
ut leuissime dicã. diicandũ nobis cũ illo fuis
ita sunt a me admĩstrata. ut deoꝵ ĩmorta liũ
mitu atq consilio ⁊ gesta ⁊ prouisa ẽẽ uide¬
ancur. Id cũ coniectura consequi possumꝰ.
qd uix uid̾e̾tur humanis consilus tantã
molem reꝵ gubernacio consequi potuisse.
Tunc bero ita pñtes is temporib opemi et
auxiliũ nobis iulerunt. ut pene eos ocłis indere

Expanded text:
diis in castrense latrocinium compulissem — dicamdiis in castrense latrocinium compulissem — dicamcervicibus vestris depulissem. non ille nobis Saturnalia constituisset, neque tanto ante exiti ac fati ut litterae suae testes manifesti sceleris deprehenderentur. quae nunc illo absente sic gesta sunt ut nullum in privata domo furtum umquam sit tam palam inventum quam haec in tota re publica coniuratio manifesto comprehensa est. quod si Catilina in urbe ad hanc diem remansisset, quamquam, quoad fuit, omnibus eius consiliis occurri atque obstiti, tamen, ut levissime dicam, dimicandum nobis cum illo fuissQuirites, ita sunt a me admnutu atque consilio et gesta et provisa esse videantur, idque cum coniectura consequi possumus, quod vix videretur humanis consiliis in tanta mole rerum gubernatio consequi potuisse, tum vero ita presentes his temporibus opem et auxilium nobis tulerunt ut eos pene oculis videre