comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
centiis ext̾iorib occupata. igne diumi
amoris ñ calet &e idcirco ad suꝑnũ desidĩ¬
um inflaminare auditores suos neque¬
unt: qͥa u̾ba de frigido corde ꝓferunt.Ne-¬
q enĩ res quȩ in seipsa ñ arserit: alios accẽ¬
dit. Unde fit plerumq ut hypochritaꝵ
dicta & audientes ñ erudiant & eosdem
ipsos qͥ se ꝓferunt elatos laudib det̾io¬
res reddant. Attestante enĩ paulo scien¬
tia inflat: caritas ȩdificat. Cum gͦ caritaᷤ
edificando ñ erigit: scientia inflando ꝑ-¬
uertit:¬

Expanded text:
centiis exterioribus occupata igne divini amoris non calet; et idcirco ad supernum desiderium inflammare auditores suos nequeunt verba quae frigido corde proferuntur. Neque enim res quae in se ipsa non arserit aliud accendit. Unde fit plerumque ut hypocritarum dicta et audientes non erudiant, et eosdem ipsos qui se proferunt elatos laudibus deteriores reddant. Attestante etenim Paulo, Scientia inflat, charitas aedificat . Cum ergo charitas aedificando non erigit, scientia inflando pervertit
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc itaq mundo du iniuimꝰ. t̾c ꝑfecte
quȩ scienda st̃ scimꝰ: cũ ꝓficientes ꝑ intelli¬
gentiã nil nos ꝑfecte scire cognoscimꝰ. Quia
enĩ pͥma stulticia angłi elatio cordis fuit:
uera sapientia efficit᷑ hominis. humilitaᷤᷤ
suȩ estimationis. Quam quisqͥs uł mag¬
na sapiendo deserit: eo ipso uehementer
Desipit. qͦ semetipsum nescit. De scandalo

Expanded text:
aque mundo dum vivimus, tunc perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam nil nos perfecte scire cognoscimus. Quia enim prima stultitia angeli elatio cordis fuit, vera sapientia efficitur hominis humilitas suae aestimationis. Quam quisquis vel magna sapiendo deserit, eo ipso vehementer desipit, quo semetipsum nescit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
stant hominib pensat: naturã ñ aspicit:
honorem dĩ in hominib ñ agnoscit. Ecce
ñ uult filius dĩ ire ad filium reguli: & tñ
ire paratus ẽ ad salutẽ serui. Certe si nos
cuipiam seruus rogaret ut ad eum ire de¬
beremꝰ: ꝓtinus nob̾ suꝑbia nr̃a in cogita¬
tione tacita responderet dicens. Non eas:
qͥa temetipsum degeneras: honor tuus de¬
spicitur: locꝰ uilescit. Ecce de celo uenit qͥ
seruo occurrere in t̾ram ñ despicit: &e ta
m̃ humiliari in t̾ra contempnimꝰ qͥ de

Expanded text:
stant hominibus pensat, naturam non aspicit, stant hominibus pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce non vult ire filius Dei ad filium reguli, et tamen ire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis superbia nostra in cogitacione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de celo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen nos humiliari in terra contempnimus. H
Abbreviated transcription (Latin):
Sollerter hic nob̾
ẽ intuendu. qͦd cum qͥdam regulus cuiꝰ filiꝰ
infirmabatur capharnaum rogaret dnm ut
liũ eiꝰ ueniat. & tam̃ ire corporalit̾ recusat:
ad seruum uͦ centurionis ñ inuitat᷑. & ta¬
m̃ se corporalit̾ ire pollicet᷑: Reguli filio
ꝑ corporalem p̾sentiã non dignat᷑ adesse:
centurionis seruo ñ dedignat᷑ occͬrere. Qͥd
est hoc nͥ quod suꝑbia nr̃a retunditur: qͥ in
hominib ñ naturã qua ad imaginem dĩ
facti sunt. s honores & diuitias ueneram᷑:
Cumq pensamus quȩ cura eos sunt: int̾i¬
ora ꝓfecto minime ꝑuidemus. Dum ea
consideramꝰ quȩ in corporabilib despecta
sunt: negligimꝰ pensare qͦd sunt. Redemp¬
tor uͦ nr̃ ut ostenderet quia quȩ alta sunt
hominũ. scĩs despicienda sunt. & quȩ despe¬
cta sunt hominũ deo despecta ñ sunt: ad
reguli filium ire noluit: ad seruũ uͦ cen¬
turionis ire paratus fuit. Increpata gͦ est
ter homines: sola ut diximus quȩ curum¬

Expanded text:
Solerter hic nobis est intuendum quod cum quidam regulus cujus filius infirmabatur Capharnaum, rogaret Dominum ut lium ejus veniat, et tamen ire corporaliter recusat; ad servum vero Centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem pcenturionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur; cumque pensamus quae circa eos sunt, interiora profecto minime providemus. Dum ea consideramus quae in corporalibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum Deo despecta non sunt, ad reguli filium ire noluit, ad servum vero Centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergter homines. Sola, ut diximus, quae circum
Abbreviated transcription (Latin):
tacita responderet. Non eas: qͥa temetipsũ
degeneras: honor tuus despicitur: locus ui¬
t̾ra sumꝰ. Quid aũ apud dm̃ uilius qͥd po¬
test ẽẽ despectiꝰ: qͣm apud homines hono¬
rem seruare. & int̾ni testis ocłos ñ timere:
Unde in sacro eloquio ad phariseos ait. Uoᷤᷤ
estis qͥ uistificatis uos corã hominib d̃s aũ¬
nouit corda ur̃a: quia qͦd hominib altũ

Expanded text:
tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus viterra sumus! Quid autem apud Deum vilius, quid esse potest despectius, quam apud homines honorem servare, et interni testis oculos non timere? Unde in sacro Evangelio ad Pharisaeos ait: Vos estis qui justificatis vos coram hominibusnovit co
Abbreviated transcription (Latin):
in seille ostendit intelligere despexerunt:
gentiles peccata sua confitentes. ad dm cre¬
dendo gra ipsiꝰ adiuti ꝑuenerunt: & illis
cadentib in locum eoꝵ pauꝑes. id est sp̃u
humiles subrogati sunt. Lumen enĩ intel¬
ligentiȩ humilitas aꝑit. suꝑbia abscon¬
dit. Nam secretũ qͦddam ẽ pietatis: &e tan¬
tominꝰ ad illud animꝰ ꝑuenit. qͣntomagiᷤᷤ
intumescit. qm̃ eo ipso foras repellitur:
udicia debemꝰ ꝑhorrescere: nec ea ratione
discutere. s uenerari nos conuenit ad mira¬
tione. Nemo gentilitatẽ discutiat assũp¬
tamae iudeam ꝑditã. Nemo discutiat.
cur uidaico stante ppło dudum in infide¬
litate gentilitas iacuit: & curad fide gen-¬
tilitate surgente. iudaicũ ppłm infidelita¬
tis culpa ꝓstrauit. Nemo discutiat cur aliꝰ
trahatur ex dono: & alius repellat᷑ ex merito.
Consilium summȩ & occultȩ uirtutis satis
factio sit aꝑtȩ rationis: & in cunctis quȩ dis¬

Expanded text:
in se ille ostendit intelligere despexerunt, in se ille ostendit intelligere despexerunt, gentiles peccata sua confitentes ad Deum credendo gratia ipsius adjuti pervenerunt, et illis cadentibus, in locum eorum pauperes, id est spiritu humiles, subrogati sunt. Lumen enim intelligentiae humilitas aperit, superbia abscondit. Nam secretum quoddam est pietatis; et tanto minus ad illud animus pervenit, quanto magis intumescit, quoniam eo ipso foras repellitur, judicia debemus perhorrescere, nec ea ratione discutere, sed venerari nos convenit admiratione. Nemo gentilitatem discutiat assumptam, et Judaeam perditam. Nemo discutiat cur, Judaico stante populo, dudum in infidelitate gentilitas jacuit, et cur ad fidem gentilitate surgente Judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, et alius repellatur ex merito. Confactio sit aperte rationis. Unde i
Abbreviated transcription (Latin):
splendide diuitẽ uidaicus ppłs designat᷑.
copiam scł legis ñ ad necessitatẽ salutis s
ad pompam elationis assumens: & in pre-¬
ceptoꝵ uerbis ñ semetipsum ordinate re-¬
ficiens. s iactanter ostendens. ꝑ uulneratũ uͦ
lararũ qui int̾pretat᷑ ad iutus forma ppłi gẽ¬
tilis expͥmit᷑: quẽ diuinũ adiutoriũ tanto
magis erigit qͣntominꝰ de uirium suaꝵ fa¬
cultate confidit. Qui pauꝑ &e ulcerib ple¬
nus eẽ describitur: quia gentilitas humił
corde peccatoꝵ suoꝵ confessiones aꝑit. Nã
sicut a uulnere trahit᷑ ab intimis uirus
in cute: ita in confessione peccati dum secre¬
ta pandunt᷑ in publicũ qͣsi mali humoreᷤ
a uiscerib intimis foras ꝓrumpunt. Et
bene ꝑ diuitẽ splendide uiuentẽ suꝑbia
uideoꝵ ꝑ ulcerosũ uͦ lararũ qͥ aduitꝰ inter¬
p̾tatur humilitas designat᷑ gentiũ: qͥa dũ
udi in gła uite p̾sentiᷤ suꝑbientes. humili¬
tatis dũcȩ celsitudinẽ. & abiecta facta quȩ

Expanded text:
splendide divitem Judaicus populus designatur, copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, et in praeceptorum verbis non semetipsum ordinate reficiens, sed jactanter ostendens. Per vulneratum vero Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de virium suarum facultate confidit. Qui pauper et ulceribus plenus esse describitur, quia gentilitas corde humilis peccatorum suorum confessiones aperuit. Nam sicut in vulnere trahitur ab intimis virus in cute, ita in confessione peccati, dum secreta panduntur in publicum, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Et bene per divitem splendide viventem superbia Lazarum, qui adjutus interpretatur, humilitas designatur, quia dum Judaei, in gloria vitae praesentis superbientes, humilitatis dominicae celsitudinem et abjecta facta quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dicit᷑. Si enim qͦd hominib altum ẽ.
abhominabile ẽ apud d̃m:̃ cogitatio cor¬
dis nr̃i tanto apud dm in imo ẽ qͣnto hõĩ¬
b in alto: & humilitas cordis nr̃i tanto a¬
pd̾ dm in alto ẽ. qͣnto hominib in imo.
Despiciamꝰ gͦ si qͥd boni gerimꝰ nulla nos
inflet oꝑatio: ñ rerũ abundantia. ñ extol¬
lat gła. Si quib libet ex bonis affluentib
intꝰ intumescimꝰ: do despecti sumꝰ. Hȩc gͦ
frr̃s cogitate. hec intentione tota pensate:
nolite in ꝓximis urĩs huiꝰ mundi bona
uenerari. Hoc ꝓpter d̾m honorate in ho-¬
minib. quib tam̃ non estis commissi qͦd
ad imaginẽ di sunt facti. Quod tunc in ꝓ-¬
rimis uere seruatis: si apd̃ uosmetipsos
pͥus in corde ñ intumescitis. Nam qͥ sead¬
huc ꝓ reb transitoriis extollit. nescit in
ꝓximo qͦd maneat uenerari. Nolite gͦ in
uobismetipsis pensare qͦd habetis s quod
estis: & in ȩt̾nitatis amore cor figite:
ut dum adipisci t̾rena culmina contẽp¬

Expanded text:
altum est abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatio, non rerum abundantia, non extollat gloria. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus. Haec ergo, fratres, cogitate, haec intentione tota pensate, nolite in proximis vestris hujus mundi bona venerari, hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen non estis commissi, quod ad imaginem Dei sunt facti. Quod tunc in proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo quod maneat venerari. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis, et in aeternitatis amore cor figite, ut dum adipisci terrena culmina contem
Abbreviated transcription (Latin):
mistica de occultis ꝓpħarum u̾bis a cre¬
dentib agnoscuntur: quid aliud quã pro¬
funda de tenebris reuelant᷑: Unde ipsa
qͦq ueritas discipłis in parabolis loquensait.
Quod dico uob̾ in tenebris dicite in lumine:
id est aꝑte exponite. quȩ in allegoriarum
obscuritatib audistis. Cum enim mysti¬
cos allegoriarum nodos ꝑ explanationẽ
soluimus: in lumine dicimus. qͦd in tene¬
bris audiuimꝰ.¬

Expanded text:
mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus audistis. Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivim
Abbreviated transcription (Latin):
apłm dicit᷑. Hic possedit agrũ de mer-¬
cede iniquitatis. oͦ ł .ix.Tequaqͣm emptũ
p̾cio sanguinis agrum figuli possidere iuidaᷤ
potuit: qui relatis triginta argenteis. tradi-¬
tionis crimen. criminosiore in se ꝓtinus mor¬
te multauit. S possedit dictũ ẽ. possideri
fecit.

Expanded text:
a dicitur: Hic possedit agrum de mercede iniquitatis . Neque enim empto pretio sanguinis, agrum figuli possidere Judas potuit, qui relatis triginta argenteis traditionis crimen criminosiori in se protinus morte mulctavit: sed possedit, dictum est, possideri fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
in omnẽ tr̃am exiuit sonꝰ eoꝵ & in fines
orbis terre uerba eoꝵ. de morte dñi nom̃
eiꝰ ꝑ mundũ creuit: ex qͣ hunc infidelis
turba extinxisse se credidit. Et que gau¬
debat occisũ dolet mortuũ: qͥa hc̃ ad suã
głam cognoscit ꝑuenisse ꝑ penam Si gͥ fr̃s¬
mamꝰ in nob̾ resurectionẽ futurã. qͣm in
capite nr̃o constat eẽ factam. Resurrecti-¬
onis eiꝰ głam tota mente diliganꝰ e ꝓ
eiꝰ amore moriam᷑. In resurrectione au¬
ctoris nr̃i: ministros eiꝰ angłos conciueᷤᷤ

Expanded text:
am exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum, de morte Domini nomen ejus per mundum crevit, ex qua hunc infidelis turba exstinxisse se credidit. Et quae gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Si igitur,mamus in nobis resurrectionem futuram quam in capite nostro constat esse factam. Resurrectionis ejus gloriam tota mente diligamus, et pro ejus amore moriamur. In resurrectione auctoris nostri m
Abbreviated transcription (Latin):
suos misit dicens. Euntes in mundum
uniu̾sum: p̾dicate eugłm om̃i creaturȩ.
Omĩs creaturȩ noĩe homo signat᷑: qͥa in
ipso uera species & magna cõmunio uni¬
u̾sȩ creature ostenditur. Om̃e namq qͦd
ligit. nec discernit: aut ẽ &e uiuit sentit
intelligit & discernit. St̾ namq lapides:
nec tam̃ uiuunt. St̾ arbusta. uiunt qͥdẽ
nec tam̃ sentiunt. Herbaꝵ qͥppe &e arboꝵ
uita uiriditas uocat᷑ sicut ꝑ paulũ dicit᷑¬
de seminib. Insipiens tu quod seminas
ñ uiuificat᷑: nͥ pͥus moriat᷑. St̾ bruta ani-¬
malia: uiuunt & sentiunt: nec tam̃ intel¬
ligunt. St̾ angłi: uiuunt &e sentiunt: &e
intelligendo discernunt. Homo itaq qͥa
habet cõmune eẽ cũ lapidib uiuere cũ
arborib sentire cũ animalib discerne̾
cũ angłis:. recte nomine omĩs creaturȩ ex¬
pͥmit᷑rin qͦ uixta aliqͥd omĩs creatura tene¬
t̃. Unde cũ ueritas discipłis eugłm om̃i
creaturȩ p̾dicare p̃cepitĩ omnẽ creaturã

Expanded text:
scipulos suos misit, dicens: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. Omnis creaturae nomine homo signatur, quia in ipso vera species et magna communio universae creaturae ostenditur. Omne namque quod ligit nec discernit; aut est et vivit, sentit, intelligit et discernit. Sunt namque lapides, nec tamen vivunt; sunt arbusta, vivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo itaque, quia habet commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angprimitur, in quo juxta aliquid omnis creatura tenetur. Unde cum Veritas discipulis Evangelium omni creaturae praedicare praecipit, omnem creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
dimittite si quid habetis adu̾sus aliquem:
ut & pat̾ ur qui in cȩlis est dimittat uob̾
peccata ur̃a. Hinc rursum ait. Date & dabi¬
t᷑ uob̾. dimittite & dimittet᷑ uob̾. Hinc con¬
stitutioni postulationis conditionẽ posuit
pietatis dicens: dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃
& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is: ut ꝓfecto
bonũ quod a do compuncti petimus: hoc
pͥmum cum ꝓximo conu̾si faciamꝰ. Tunc
gͦ uere sine macła & confusione faciem ad
d̾m in oratione leuamus: cum nec nos ꝓhi¬
bita comittimꝰ. nec ea quȩ in nos commissa
sunt ex ꝓp̾o zelo retinemꝰ¬

Expanded text:
dimittite si quid habetis adversus aliquem, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut Pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis: dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc ergo vere sine macula et confusione faciem ad Deum in oratione levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt, ex proprio zelo retinem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dimiseritis hominib: nec pat̾ ur̃ dimit¬
tet peccata ur̃a. Mor̃ ł x. Graui mens nr̃a
orationis suȩ tempore confusione depͥmit᷑:
si banc aut sua adhuc oꝑatio inqͥnat: aut
alienȩ maliciȩ. seruatus in corde dolor
accusat. Quid aũ hac doloris macula rep¬
ꝑiri deteriꝰ potest: quȩ in conspectu iudiciᷤ
caritatẽ nͥ inqͥnat. s necat: Uitam quippe
animȩ qͣlibet culpa polluit̾. seruatꝰ uͦ cont᷑ ꝓxi¬
mũ qͣmlibet dolor ocid̃it. Menti nãq ut gladiꝰ
figit᷑: & mucrone illiꝰ ipsa uiscerũ occulta
ꝑforant᷑. Qui scł a tranffixo corde si pͥus nõ
ediicitur. nichil in orationis p̾cib diuinȩ
opis optinet᷑: qͥa uulneratis membris impo¬
i salutis medicamina nequeunt: nͥ ferrũ
a uulnere ante subtrahat᷑. hinc est enĩ: qͦd
ꝑ semetipsam ueritas dicit. Nisi remiseri¬
tis hominib peccata eoꝵ: nec pat̾ ur̃ qui ẽ¬
in cęlis remittet uobis peccata ur̃a. Hinc
admonet dicens. Cum stabitis ad orandu.

Expanded text:
miseritis hominibus, nec Pater vester remittet peccata vestra . Gravi mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus in corde dolor accusat. Quid autem hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde si prius non educitur, nihil in orationis precibus divinae opis obtinetur, quia vulneratis membris imponi salutis medicamina nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester qui in coelis est, remittet vobis peccata vestra . Hinc admonet, d
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ dñi scĩ sp̃c infusione solidati. re¬
demptorẽ suũ auctoritate firma predicare:
adhue contra adu̾sarios suos qͣsi in antris
insidiabant᷑. Clausis qͥppe forib qͣsi in qͥb¬
dam ablitis specub suis catuli rapturi mũ¬
dum cubabant. ut animarũ pred̃a post¬
modum p̾sum̃tes diriꝑent. de quib tc̃
certũ ẽ qͦd mundi impetũ etiã sibimetip¬
sis latendo formidarent. Illis forib clausiᷤ
isti catuli mortẽ nĩe mortis insidiati quesi¬
erunt: ut culpam nrãm int̾ficerent: om¬
nemq in nobis peccati uitam necarent.
Hoꝵ pͥmo illi esurienti catulos iam ualen¬
ti. ostensa ꝑ linteũ gentilitate qͣsi monstra¬
ta p̾da dicit᷑ macta & manduca. His catu
lis uelut adhuc infirmis ut in antris cu¬
bare debeant iubet᷑: cum eis uoce dñica dr.
Sedete in ciuitate: qͦ adusq induamini
uirtute exalto. Apłi enim recte catuli sc̃ȩ
eccliȩ uocari possunt: qui in ȩccłia editi
adu̾santẽ mundu ore &e p̾dicatione sua

Expanded text:
 effusione solidati Redemptorem suum firma auctoritate praedicarent, adhuc contra adversarios suos quasi in antris insidiabantur. Clausis quippe foribus quasi in quibusdam abditis specubus suis catuli rapturi mundum cubabant, ut animarum praedam postmodum praesumentes diriperent, de quibus tunc certum est quod mundi impetum etiam sibimetipsis latendo formidarent. Illis foribus clausis isti catuli mortem mortis nostrae insidiati quaesierunt, ut culpam nostram interficerent, omnemque in nobis peccati vitam necarent. primo illi esurienti catulo, sed jam valenti, ostensa per linteum gentilitate, quasi monstrata praeda, dicitur: Macta lis velut adhuc infirmis, ut in antris cubare debeant jubetur, cum eis voce dominica dicitur: Sedete hic in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Apostoli enim recte catuli sanctae Ecclesiae vocari possunt, qui in Ecclesia editi adversantem mundum ore et p
Abbreviated transcription (Latin):
tum suꝑni iudicis sortiunt᷑ ut uice dĩ qui¬
b dam peccata retineant. quib dã relaxeł.
Siesic eos a deo decebat erigi: qui tantũ ꝓ do
consenserant humiliari. Ecce qui districtũ
di udiciũ metuunt. animaꝵ iudices fiunt.
&e alios dampnant uł liberant: qͥ semetip¬
sos dampnari metuebant.

Expanded text:
tum superni judicis sortiuntur, ut vice Dei quitum superni judicis sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt, ut alios damnent vel liberent qui semetipsos damnari metuebant.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃c infusione solidati. redemptorẽ su¬
um auderent auctoritate firma p̃dicare:
&e pro mentis teneritudine & formidimᷤͤ
infirmitate una sabb̃oꝵ clausis forib ꝓpt̾
metum uideoꝵ residentes metuerent exi¬
re: ueniens dñs &e stans in medio eoꝵ in¬
sufflauit & dixit. eiᷤ. Accipite sp̃m scm Quo¬
rũ remiseritis peccata remittunt᷑ eis: & qͦ¬
rũ retinueritis retenta sunt. Ecce conu̾soꝵ
t̾ror uertit᷑ in potestat̾e: qͥa dũ mala sua pe¬
nitendo puniunt:. usq ad exercendũ iu¬
dicium ascendunt: ut hoc in d̾o posse ac¬
cipiant᷑ qͦd ipsi pͥus de do metuebant. Iu¬
dices quippe fiunt qui suꝑnũ iudicium
ꝑfecte timuert᷑ de aliena peccata dimittere
iam incipiunt: qͥ pͥus ne sua retinerent᷑ for
midauerunt.
onera humilitatis uocati. ad qͣntum culm̾
głe sint ꝑducti. Ecce ñ solum de semetipsis
securi fiunt: s etiam obligationis aliene
potestatem relaxationis accipiunt. Pncipa¬

Expanded text:
itus infusione solidati, Redemptorem suum auderent auctoritate firma praedicare; et pro mentis teneritudine et formidinis infirmitate una sabbatorum clausis foribus propter metum Judaeorum residentes metuerent exire, veniens Dominus et stans in medio eorum insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum. Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt. Ecce conversorum terror vertitur in potestatem, quia eum mala sua poenitendo puniunt, usque ad exercendum judicium ascendunt, ut hoc in Deo posse accipiant quod prius ipsi de Deo metuebant. Judices quippe fiunt qui supernum judicium perfecte timuerunt, et aliena peccata dimittere jam incipiunt qui prius ne sua retinerentur formidaverunt. onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam obligationis alienae potestatem relaxationis accipiunt; principa
Abbreviated transcription (Latin):
ccipite sp̃m sc̃mꝰ quoꝵ remiseritis pec-¬
cata remittunt᷑ eis: & quoꝵ retinueri¬
sp̃s replet gr̃a pͥus eos de t̾rena actione t̾rifi¬
cat. & postmodũ spe cȩlestiũ consolat᷑: ut
tanto post confidendo de p̾miis gaudeał:
quanto pͥus sola supplicia conspiciendo

Expanded text:
eritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueriSpiritus replet gratia, prius eos de terrena actione terrificat, et postmodum spe coelestium consolatur, ut tanto post confitendo de praemiis gaudeant, quanto prius sola supplicia conspiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ ualuit furto diripuit: s in furti accu¬
satione positus. se hanc diripuisse uire ui¬
rando denegauit. Huic gͦ concupiscentia
peccatũ fuit & causa peccati: qͥa ꝑ eam ꝑue¬
nit ad rapinã. Ipsum uͦ furtũ quo rem con¬
cupitam diripuit. & peccatũ ei factum ẽ
re pena peccati: quia ex retͥbutione iam ñ re¬
pulse concupiscentiȩ. factum ẽ ut ueniret
ad furtum: & culpa cordis excresceret in
iurio tegere curauit. ex peccato rursum
peccatũ genuit. furtum gͦ qͦd ex concupiᷤᷤ¬
centia ꝓcessit. & ꝑuirium ꝓtulit. peccatũ
ce pena peccati factum ẽ culpȩ p̾cedenti:̃
peccatũ &e causa peccati culpȩ subsequenti:
quia de illa natũ. hanc genuit. Quod be¬
ne paulus apls de quib dam dm intelligẽ¬
tib s ñ honorantib insinuat dicens. Cũ
Scognouissent d̾m. ñ sicut d̾m glificauer̃t.

Expanded text:
erte non valuit, furto diripuit; sed in furti accuerte non valuit, furto diripuit; sed in furti accusatione positus se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam pervenit ad rapinam; ipsum vero furtum quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repressae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in uia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit. Furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium protulit, peccatum e poena peccati factum est, culpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non si
Abbreviated transcription (Latin):
& pena peccati: aut peccatũ simul & cau¬
sa ce pena peccati. Omne enim qͦd pͥus com¬
mittur: peccatum ẽ. S si citiꝰ penitendo¬
ñ tergitur: iusto iudicio omp̃c ds obliga¬
tam peccatis mentẽ etiam in culpam al¬
teram ꝑmittit cadere ut quȩ flendo &
corrigendo noluit mundare qͦd fecit:
peccatum incipiat peccato cumulare. Pec¬
catũ gͦ qͦd penitentiȩ lam̃to ñ diluit᷑. pec¬
catũ simul ẽ & causa peccati: qͣm ex illo
oritur. unde ad huc peccatoris animus
altius obliget᷑. Peccatũ uͦ qͦd ex peccato seqͥ¬
tur. peccatum simul ẽ & pena peccati: qͥa
ex crescente cecitate ex retbutione pri¬
oris culpȩ generat᷑. ut qͣsi iam quedam sint
in peccatore supplicia. ipsa increm̃ta uiti
oꝵ. fit uͦ ñnunqͣm ut unum idemq pecca¬
tũ. & peccatũ sit & pena peccati: simul &e
causa peccati. Ponamꝰ enim ante ocłos quẽ¬
piam rem ꝓrimi concupiscere: quã quia aꝑ¬

Expanded text:
et poena peccati, aut peccatum simul cauet poena peccati, aut peccatum simul causa et poena peccati. Omne enim quod prius committimus, peccatum est: sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccatis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quae flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo, quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati, quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetur. Peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia excrescente caecitate ex retributione prris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in pecorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum, et peccatum sit, et poena peccati, simul et causa peccati. Ponam enim ante oculos quempiam rem proximi concupisse, quam quia ap
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Propter qͦd tradidit illos ds in desi¬
deria cordis eoꝵ in immundiciã: ut contu¬
meliis afficiant corpora sua in semetipsis.
Ecce ultra appetitũ lapsi sunt ium̃toꝵ: & ca¬
ro mersit quos suꝑba scientia subleuauit.
atq inde sub se ꝓstrati sunt. unde suꝑ se
ire uidebant᷑. Curandum itaq ẽ. & om̃i eu¬
stodia mens a suꝑbiȩ tumore seruanda. In¬
tus enim uidet d̃s quid mentẽ eleuet: &
idcirco foris ꝑmittit inualescere qͦd depo¬
nat. Intus pͥus extollitur: qͦd foris postmo¬
dum luxurie corruptione feriatur. Oc¬
cultam uidelicet culpam aꝑta ꝑcussio se¬
quitur: ut malis ext̾iorib int̾iora punian¬
t᷑ &e cor publice corruat. qͦd latent̾ tumebat.
Promde ꝑ custodiam humilitatis seruan¬
da ẽ mundicia castitatis. Si enim pie sp̃c
sub do p̾mitur: caro illicite suꝑ sp̃m ñ ele¬
bis apłi considerandũ nob ẽ: quia pecca
tum qͦd ꝑ penitentiam citiꝰ ñ deletur: aut
peccatum est & causa peccati. aut peccatũ

Expanded text:
adidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam: ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Ecce ultra appetitum lapsi sunt jumentorum, et caro mersit quos superba scientia sublevavit; atque inde sub se prostrati sunt unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Intus enim videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foris permittit invalescere quod deponat: intus prius extollitur quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam aperta percussio sequitur, ut malis exterioribus interiora puniantur, et cor publice corruat quod latenter tumebat. Proinde per custodiam humilitatis servanda est munditia castitatis; si enim pie spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non lebis Apostoli, considerandum nobis est quia p per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum est
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: & ipago eoꝵ ex gomorra. Uua eoꝵ uua
fellis: & botrus amaritudinis in ipsis. fu¬
ror draconũ uinũ eoꝵ: & furor aspidũ insa¬
nabilis. Nonne hȩc congregata sunt apud
me. & signata in thesauris meis: In die
ultionis reddameis. Quam multa mala eoꝵ
narrauit. & tam̃ ilico adiunxit. In tẽpore
q̃ lapsus fuerit pes eoꝵ. Ecce atrocissima il¬
loꝵ facinora describunt᷑: & tam̃ ad diem ul¬
tionis adhuc subsequens lapsus aspicitur:
quo eoꝵ culpȩ cumulant᷑. Habent iam qͥ¬
dem unde feriri mereant᷑: s sustinet᷑ tamen
adhuc peccatũ crescere: ut peccantes possit
atrocior pena cruciare. Iam meret᷑ suppli¬
cium peccatũ & causa peccati: s expectat᷑
adhuc ut augmentũ supplicii subroget

Expanded text:
rum, et propago eorum ex Gomorra. uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. furor draconum uinum eorum et furor aspidum insanabilis. nonne haec congreme, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa mala eorum narravit et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad diem ultionis quo eorum culpae cumulentur. Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati; sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ł xxui. Si uigilant̾ intendit᷑ ut & m̃tis
humilitas. & carnis castimonia teneatur:
cito agnoscimꝰ quia alterũ custodit᷑ ex alt̾o.
Nam multis sepe suꝑbia luxuriȩ seminari¬
um fuit. quia dum eos sp̃c qͣsi in altũ erigit:
qͣsi caro in infimis mersit. Hienim pͥus
secrete eleuantur. s postmodum publice cor¬
ruunt: quia dum occulte intumescunt
motib cordis: aꝑtis cadunt lapsib corpo¬
ris. Sicsic elati. iusta fuerant retͥbutione
feriendi: ut qͥa suꝑbiendo se p̾ferunt hõĩ¬
nib luxuriando usq ad ium̃toꝵ similitu¬
dinem deuoluant᷑. Homo quippe cũ in ho¬
nore eẽt ñ intellexit: cõparatꝰ est ium̃tis in
sipientib: &.s. f. ẽ illis. Ium̃ta sunt: qͥusu
uitȩ carnalis ima petunt. Qui enĩ carne la¬
bitur: unm̃toꝵ appetitu ꝓsternitur. Quasi
scientiȩ qͥ illos in altum suꝑbia eleuauerat.
de quib paulus dicebat. Quia cũ cognouiˢ¬
sent dm̃. non sicut dm głificauerunt. aut

Expanded text:
uis . Si vigilanter intenditur ut et mentis humilitas et carnis castimonia teneatur, cito agnoscimus quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quas in altum erexit, quasi caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se praeferunt hominibus, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit: comparatus essimilis factus est illis . Jumenta sunt qui usu vitae carnalis ima petunt. Qui enim carne labitur jumentorum appetitu prosternitur, quasi scientiae igitur illos in altum superbia sublevaverat de quibus Paulus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbum sensum: ut faciant quȩ ñ conue¬
niunt. Quia enĩ głificare noluerunt quẽ
cognouerunt: reꝓbo sensui traditi adhuc
relicti sunt. ut nescirent etiam pensare ma¬
la quȩ faciebant. mͦ ł xxu. Et qui cognoᷤ¬
centes d̾̃m peccatum suꝑbiȩ intelligendo
commiserunt: cecant᷑ etiam ne intelligait
qͦd admittunt. Prioris gͦ peccati merito.
peccatoꝵ subsequentiũ fouea tegitur. ut
qui malum sciens ꝑpetrat. deinceps iuste
in alis etiam nesciens cadar. Hoc quippe
agit᷑ ut culpis culpȩ feriant᷑. quatinꝰ suppli¬
cia fiant ꝑeccantiũ. ipsa increm̃ta uitioꝵ. Ni¬
mirũ iusto udicio augeri culpa ꝑmittit᷑.
ut ad feriendum altius qͣndoq cumuletur.
hinc rursus de quib dam paulus dicit. Ut¬

Expanded text:
reprobum sensum, ut faciant ea quae non convereprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverunt, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt ut nescirent etiam pensare mala quae faciebant. Et qui cognoscentes Deum, peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne intelligant quod admittunt. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpae culpis feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nimirum justo Dei judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
dinem imaginis corruptibilis hominis:
&e uolucrũ & quadrupedii & serpentium.
Fece ẽ peccatũ &e pena pecati. S pecca-
tradidit illos ds in desid̾ia eoꝵ in ĩmun-¬
diciam: ut contumeliis afficiant corpora
sua in semetipsis. Qui gͥ cognoscentes
d̾̃m. ñ sicut dni głificauert: ex eo peccato
&e causa peccati ad hoc quoq ꝑducti sint
ut ad cultum serpentiũ &e uolucrũ la¬
berent᷑. S quia ꝑ hanc etiam cecitatẽ us¬
q: ad immundicia & carnis contumeliaᷤᷤ
ceciderunt: ipsa infidelitatis eoꝵ cecitas
p̾cedenti intellectui &e peccatũ ẽ & pęna
peccati. subsequenti uͦ immundiciȩ pec¬
catũ facta ẽ. & causa peccati. mͦ ł xxi. Hoc
autẽ nob̾ cum tremore considerandu ẽ.
tis irascitur. ꝑmittit ut cȩcata mens etiam
in aliis labatur: ut qui pͥus sciendo rebel¬
les sunt. postmodum ut nesciant excecent᷑
sicut de eisdem infidelib & lubricis qͥ cog¬
noscentes dm ñ sicut dm glificauerunt.
paulopost additur. T radidit illos ds in

Expanded text:
orruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatuillos Deus in desidt contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Qui igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumeliaceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum factum est et causa peccati. Hoc autem nobis cum tremore considerandum esttis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur; ut qui prius sciendo rebelles sunt, postmodum ut nesciant excaecentur, sicut de eisdem infidelibus et lubricis, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, paulo post additur: Tradidit illos Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ potentia. sic maliciȩ antiqͥ hostis ob¬
uiat: ut eos aliqͣndo etiam qͦs iã cȩpit amit¬
tat. Et qͣsi ab ore illius cadunt: qͥ post ꝑpe¬
tratas culpas ad innocentiã redeunt. Qs
enĩ ore illius semel raptꝰ. maxillam eiꝰ eua¬
deret: si ꝑforata ñ eet̃: An ñ in ore petrũ
tenuit: cũ negauit: An ñ in ore dauid te¬
nuit: cũ in tantã se luxuriȩ uoraginẽ mer¬
sit: S cũ ad uitã uterq ꝑpenitentiã rediit:
leuiathan iste eos aliqͦ mͦ qͣsi ꝑ maxillȩ suȩ
foram̃ amisit. Quis aũ hominũ leuiathan
istiꝰ os euadat: ut illicita nulla committat:
S hinc cognoscimꝰ qͣntum redemptori ge-¬
neris humani debitores sumꝰ: qͥ ñ solũ noᷤ
in ore leuiathan ire ꝓhibuit: s ab ore etiã
redire concessit: qͥ spem peccatori ñ abstulit:
qͥa maxillam eiꝰ ut euadendi uiã tͥbueret ꝑ¬
forauit: ut saltẽ post morsũ fugiat: qͥ icau¬

Expanded text:
suae potentia sic malitiae antiqui hostis obsuae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut eos aliquando etiam quos jam cepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? Annon in ore Petrum tenuit cum negavit ? Annon in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus quantum Redemptori generis humani debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat qui incau
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit: qm̃ dedit homini p̾ceptũ ne pec-¬
cet: & tam̃ peccanti dedit remedia ꝑ pe
nitentiã ne desꝑet. Hinc ẽ qͦd maria mag-¬
dalenȩ quȩ fuerat in ciuitate peccatrix.
ad uitã post culpas pęnitentiã agens re-¬
diit: &e eam de faucib antiqͥ serpentis ma-¬
nꝰ redemptoris eripuit. Unde bene ad bea¬
tũ iob uoce dñica dicit᷑. Nunqͥd capies le¬
uiathan hamo: aut armilla ꝑforabis ma¬
xilam eiꝰ : E leiuathan qͥppe qͦd additam̃tũ
eoꝵ dicit᷑: antiquus ille serpens deuorator
humani generis designat᷑. Qui dum se di-¬
uinitatẽ homini addere spopondit. im
cat: penas eis sine cessatione coaceruat.
Armilla uͭ ponit᷑: ambiendo constringit.
Quid gͥ ꝑ armillam᷑ nͥ circum plectens noᷤᷤ
diuina miscdia designat᷑. Quȩ leuiathan
istius maxillam ꝑforat: đu nob̾ post ꝑpe¬
trata que ꝓhibuit. adhuc penitentiȩ re¬
mediũ ostendit. Armilla dñs maxillam
leuiathan ꝑforat: qm̃ in effabili miscđiȩ

Expanded text:
quia et dedit homini praecepta, ne peccet: et tamen peccanti dedit remedia, nenitentiam ne desperet. Hinc est quod Maria Magdalene, quae fuerat in civitate peccatrix, ad vitam post culpas poenitentiam agens rediit, et eam de faucibus antiqui serpentis manus Redemptoris eripuit. Unde bene ad beatum Job voce dominica dicitur: Nunquid capies Leviathan hamo: aut armilla perforabis maxillam ejus ? Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, antiquus ille serpens devorator humani generis designatur, qui dum se divinitatem homini addere spopondit immone multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. Armilla ubi ponitur ambiendo constringit. Quid igitur per armillam nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quoniam ineffabili misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
am ultra generalia diuinȩ legis p̾cepta ꝓfi¬
ciunt. Hinc est quod paulus etiam speciali
ter p̃cepta transcendens: plus oꝑe exhibuit.
qͣm institutione ꝑmissionis accepit. Cum
enim accepisset ut euangłium p̾dicans de
euangłio uiueret: & euangłium audienti-¬
b contulit: &e tam̃ euangłii sumptib suste̾
tari recusauit. Iustum ẽ gͥ ut iste ñ iudicet᷑
&e reguet: qui minus quod seruaret accepit:
s maiꝰ quod uiueret inuenit.¬

Expanded text:
am ultra generalia divinae legis praecepta profiam ultra generalia divinae legis praecepta proficiunt. Hinc est quod Paulus, etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit quam institutione permissionis accepit . Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans de Evangelio viveret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evantari recusavit. Cur ergo iste Apostolus judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit, sed majus quo viveret invenit
Abbreviated transcription (Latin):
tes duodecim trib ifrł. Et de quib ꝓph̾a ait.
Dñs ad iudicium uenier: cum senib ppłi
sui. E de quib salomon cum de sc̃e eccłiȩ
sponso loqueretur: intulit dicens. Nobilis
in portis uir eius: qͣndo sederit cum senato¬
rib terrȩ. Hutaq extremo iudicio ñ uidi¬
cant᷑ & regnant: quia cum auctore suo eti¬
am iudices ueniunt. Relinquentes qͥppe
omĩa plus ꝓmpta deuotione executi funt.
qͣm iuberi generalit̾ audierunt. Speciali nã-¬
q iussione paucis ꝑfectiorib & ñ generaliter
om̃ib dicit᷑ hoc qͦd adolescens diues audiuit:
Si enim sub hoc p̾cepto cunctos iussio genera¬
lis astringeret: culpa ꝓfecto eẽt̃ aliquid nos
de hoc mundo possidere. S aliud ẽ quod ꝑ
scripturam sacram generaliter om̃ib p̾cipit᷑:
quia &e p̾cepta generalia uiuendo uicerunt.
Sicut enim ñ udicant᷑ &e ꝑeunt. qͥ suiadente¬
ꝑfidia legem tenere contempnunt: ita ñ ui-¬
dicant᷑ &e regnant. qui suadente pietate eti-

Expanded text:
odecim tribus Israel . Et de quibus propheta ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Et de quibus Salomon, cum de sanctae Ecclesiae Sponso loqueretur, intulit, dicens: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantam judices veniunt. Reliquentes quippe omnia plus propria devotione exsecuti sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur, hoc quod adolescens dives audivit: Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, qui et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur eperfidia legem tenere contemnunt ; ita non judicantur, et regnant, qui suadente piet
Abbreviated transcription (Latin):
nes eis dem singłis partib continentur. Alii
cantur & regnant: alii uidicant᷑ & ꝑeunt:
alii non uidicant᷑ &e ꝑeunt. Ex parte quip¬
pe electoꝵ iudicant᷑ &e regnant: qͥ uitȩ ma-¬
culas lacͥmis tergunt: qͥ mala p̾cedentia fa¬
ctis sequentib redimentes. qͥcqͥd illicitum
aliqͣndo fecerunt ab ocłis iudicis elemosi¬
narũ suꝑ ductione cooꝑiunt: quib udex
ueniens in dextera consistentib dicit. Esuri¬
ui &e dedistis mͥ manducare. sitiui & dedis¬
tis mͥ bibere: hospes eram &e collegistis me.
nudus & cooꝑuistis me. infirmꝰ & uisitastiᷤ
me: in cairere eram & uenistis ad me. Quib
p̾mitrit dicens. Uenite benedicti patris mei:
possidete paratũ uob̃ regnum a constitutio¬
ne mundi. Alii autẽ ñ iudicant᷑ &e regnant:
transcendunt: qͥ nequaqͣm hoc solum qͦd
cunctis diuina lex p̾cipit implere contenti
sunt: s p̾stantiori defid̾io plus ex hibere ap¬
petunt. quã p̾ceptis generalib audire potu¬

Expanded text:
nes eisdem singulis partibus continentur . Aliicantur et regnant, alii judicantur et pereunt, et alii non judicantur et pereunt. Ex parte quippe electorum judicantur et regnant qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt; quibus veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collnudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, transcendunt; quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit, implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potu
Abbreviated transcription (Latin):
racit̾ mortuos. fateat᷑ necesse est peccata in
baptismate funditus mori: qͥa nimirum¬
plus ualet in absolutione nr̃a ueritas. quã
umbra ueritatis. In exgłio dñs dicit. Qui
lotus ẽ ñ indiget ut lauet: s est mundꝰ totꝰ.
Si gͥ peccata in baptismate funditꝰ mini¬
me dimittunt᷑: qͦmodo is qͥ lotꝰ ẽ mundꝰ ẽ
totus ⁊ Totus enĩ mundus dici ñ potest.
cui de peccato aliquid remansit. S nemo
resistit uoci ueritatis: qui lotus ẽ munduˢ
ẽ totꝰ. Nichil gͦ ei de peccati sui contagio re
manet: quẽ totũ fatetur mundu ipse qͥ re-¬
demit.

Expanded text:
raciter mortuos, fateatur necesse est peccata in raciter mortuos, fateatur necesse est peccata in baptismate funditus mori, qplus valet in absolutione nostra veritas, quam umbra veritatis. In Evangelio Dominus dicit: Qui lotus est, non indiget ut lavet, sed est mundus totus. Si igitur peccata in baptismate funditus minime dimittuntur, quomodo is qui lotus est mundus est totus? Totus enim mundus dici non potest, cui de peccato aliquid remansit. Sed nemo resistit voci Veritatis: Qui totus est, mundus est totus. Nihil ergo ei de pemanet quem totum fatetur mundum ipse qui redemit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dicunt peccata in baptismate suꝑficiete-¬
nus dimitti. qͥd est hac p̾dicatione infide-¬
lius in qua ipsum fidei sacramentũ festi¬
nant soluere: in qͦ pͥncipalit̾ ad cȩlestis
mundiciȩ ministĩum anima ligat᷑. ut ab¬
soluta radicitꝰ a peccatis om̃ib soli illi in¬
hereat de quo ꝓpħa ait. mͥ aũ adherere do
bonum est: Certe enĩ maris rubri transitꝰ
figura scĩ baptismi fuit: in qͦ hostes a t̾go
sunt mortui: s alii contra faciem in heremo
inuent i. Sic quippe om̃s qͥ in scõ baptis¬
mate tingunt᷑ eoꝵ peccata p̾t̾ita omĩa lax¬
ant᷑: quia eis uelut egyptii hostes a tergo
moriunt᷑. S in heremo alios hostes inueni¬
ꝓmissionis pat̾am ꝑtingamꝰ multȩ nos tẽ¬
ptationes fatigant: & ad t̾ram uiuentium
tendentib iter int̾cludere festinant. Qͥgͦ
dicit peccata in baptismate funditꝰ ñ di¬
mitti: dicat in mari rubro egyptios ñ ue¬
racit̾ mortuos. Si autẽ fatet᷑ egyptios ue¬

Expanded text:
 dicunt peccata in baptismate superficietenus dimitti, quid est hac praedicatione infidelius, in qua ipsum fidei sacramentum festinant solvere? in quo principaliter ad coelestis munditiae mysterium anima ligatur, ut absoluta radicitus a peccatis omnibus soli illi inhaereat de quo Propheta ait: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Certe enim maris Rubri transitus figura sancti baptismatis fuit, in quo hostes a tergo sunt mortui, sed alii contra faciem in eremo sunt inventi. Sic quippe omnes qui in sancto baptismate tinguntur eorum peccata praeterita omnia laxantur, quia eis veluti Aegyptii hostes a tergo moriuntur. Sed in promissionis patriam pertingamus. Multae nos tentationes fatigant, et ad terram viventium tendentibus iter intercludere festinant. Qui ergo dicit, peccata in baptismate funditus non dimitti, dicat in mari Rubro Aegyptios veraciter non mortuos. Si autem fatetur Aegyptios ve
Abbreviated transcription (Latin):
emo militans d̾o impli¬
cat se negociis secłarib ut
mundi inquieta concupiscentia se penitꝰ
subtrahunt. ac t̾renarũ actionũ strepitũ
deserunt: &e ꝑ quietis studium ab ext̾iorib
cessantes. int̾na penetrare satagunt. Neq
enĩ ad int̾na contemplanda ꝑducunt᷑: nͥ
ab his quȩ ext̾ius implicant. studiose sub¬
trahantur. Hinc ẽ enim: qͦd ꝑ semetipsam
ueritas dicit. Nemo potest duob dominiᷤᷤ
seruire. Hinc paulus ait. Nemo militats
deo implicat se negociis secularib. ut ei pla¬
Sceat cui se ꝓbauit. Hinc ꝑ ppħam dñs ad¬

Expanded text:
ilitans Deo, implicat se negotiis saecularibus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahunt, ac terrenarum actionum strepitum deserunt, et per quietis studium ab exterioribus operibus cessantes, interna penetrare satagunt. Neque enim ad interna contemplanda perducuntur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahantur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicat: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit. Hinc per
Abbreviated transcription (Latin):
sum ds. Nequaquã enim int̾na noticia
conspicit᷑ nͥ ab ext̾na implicatione cesset᷑:
&e mens nra nullom ad ium intimȩ contẽ¬
plationis rapiturtn studiose pͥus a t̾renoꝑ
desid̾ioꝵ tumultu sopiat᷑.
redica uerbũ:¬

Expanded text:
notitia conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, et mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. aedica verbu