comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta orta: qđ mysteriũ mens huma¬
na concipere ñ potest. nec oratoria lin¬
gua enarrare. neq diffusi sermoruis
bibliothecarũ uolumina si totũ mun¬
dũ libri repleant diuna scientia.
ñ possit in enarrabilis enarrari : quiẽ
indicibilis nullomodo possit describi.
neq c̃cludi: Aut uerbũ aut substantia
propria diuinitatis suae qui est fons
diuine lucis. luminissuae substintiae
naturã: sileat lingua oratoria: quia
defec̃ sermo deindecibili: cũ consum¬
mauerit. mens humana dediuina
maiestate dicere : tunc incipit: Quanta
sit aut̃ diuinaclem̃tia nemoscit n qui
genuit. & nemo comperit secreta
patris : nisihis quiꝑnatur ĩ nascendi
initiũ amisit Om̃is era mansuetudo
&c modestia peritoꝵ cenuertat᷑ ad pro¬
phetã dominica auetoritite p̃sumat
dicendo: credidippt̃ qđ lacutussum:
Qđ aut permysterium simplex sit ꝓfessio. ut fundamen tum eccłe solidat apostolica

Expanded text:
cuncta orta, quod mysterium mens humana concipere non potest, nec oratoria lingua enarrare, neque diffusi sermonis bibliothecarum volumina, si totum mundum libri repleant, divina scientia non possit inenarrabilis enarrari: qui est indicibilis, nullo modo possit describi, neque concludi aut verbum aut substantia propria divinitatis suae. Qui est fons divinae lucis, luminis, suae substantiae, naturae. Sileat lingua oratoria, quia deficit sermo de indicibili: cum consummaverit mens humana de divina majestate dicere, tunc incipit. Quanta sit autem divina clementia, nemo scit, nisi qui genuit: et nemo comperit secreta patris, nisi is qui per naturam, nascendi initium amisit. Omnis ergo mansuetudo et modestia peritorum, convertatur ad prophetam: et dominica auctoritate praesumat, dicendo: Credidi, propter quod locutus sum . Quod autem per mysterium simplex sit professio, ut fundamentum Ecclesiae, solidatae Apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosis senib Indagator sollertissim: adherebat. suptaq doetrine semii tenaci
memorie ruminanda que post in populos mellito declimara gutture congerebat:
Deniq docibilis ad oliscens cũ trans misso communit̃ stilo surgentis infantia ad biuiũ
lirregoriee literȩ peruenisse : incunctant̃ sinistrum ramum cũ seliuanitat relin

Expanded text:
ligiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci ligiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relin
Abbreviated transcription (Latin):
silius : Prifiut annis tredecim. mensibus six.
dieb: decẽ. temporib: trberii mauricii. & phocȩ
Uugustorũ: Iste senatoria stirpe ꝓgenitꝰ tã nobi¬
lissimam quã &iam religiosissimã genealogiã
duxit. Ita ut quartus felix sedis apostolice pon¬
tifex uirmagne in xp̃i ȩcła reuerentiae. qui
basilicã scõꝵ cosme & damiani martrrũ. uia sacra
iuxtatemplũ romuli sicut actem cernitur
uenus tissime fabricauit. iuis attauus fue¬
at Etbeata uirgo tharsilla quaemoritura promissionis celestis audiuit ar
moniã & xpͥm ad serecipiendã uidere meruit. amita nichil hominꝰ eiꝰ extiterit: Iii¬
Quam grrgorius gemine nobilitatis lineã pus morib extulit: pbis actibus
utiq seuigilasse perdocuit: Dumuero recta quȩ faciebat. docendo quoq disseruit
uiglasse dinoscitur. non solum sui sed futuri tẽporis xp̃ianusos  III
Si quidem inerantei cuma cerba etate maturãstudia. x auditurꝰ incognita. re¬

Expanded text:
Romanae sedi annis tredecim, mensibus sex, diebus decem, temporibus Tiberii Mauricii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiendam videre meruit, amita nihilominus ejus exstiterit am Gregorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, re
Abbreviated transcription (Latin):
sestim igitur popularis gaudii fauor in alto sublatꝰ. laudab at dĩ potentiã : Sicq glo¬
riosus augustus erũpens in laudib: ait : Ocrux ad mirabile signũ. inquadñs nr̃ difiliuꝰ
salutis : Ocrux splendidior aistris mundo celebris : hominib: multũ amabilis. fectior

Expanded text:
festim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque glofestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus ait: O crux, admirabile signum, in qua Dominus noster Jsalutis! O crux splendidior astris, mundo celebris, hominibus multum amabilis, sanctior
Abbreviated transcription (Latin):
ratum aut diademate nitentem exlibuit. aut eiiui potentis uehiculũ requisiuit :
sed humilis aselli tergo insiciens: cultorib suis humilitatis ex ẽpla reliquit: Isdictis.¬
co depositis imperii insignibus dis caltiatus protinus. lineatantũ z ona precine
crucem dñi manu suscipiens: ꝑ fusus faciem lacrimis. ad cęlũ oculos erigens ꝓperabat
ad portam usque :÷ progredieas: Mox illo humilit̃ ꝓpinquante: duritia lapidum
celeste ꝑsensit imperiũ: Statimq portas subrigens liberũ intrantib patefecit in¬
gressum: Odorq sua uissimus quiuo litante diuinitus aura depersarũ prouintia
plonga teriarũ spatia hierosolimis fuerat in lapsꝰ momento eodem qđ defanocho¬
droẽ scã crux fuerat eradeo baiulinte egressa : iunc reduit᷑ : om̃iumq. pectora gratant̃
insuidit: Uinceb it enĩ aromata om̃a : tereb intinatura. uelbalsama : atq mrrã: Con¬

Expanded text:
ratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, ratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit.co, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Con
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũ uero uel gemimas inuasis uelutensilib: Adrestiurationẽ eeclesiarũ quos tr̃rannꝰ¬
destruxerat reseruauit: Suscipiens igtur gloriosissimum lignũ crucis qđ impius aspos¬
tauerat: hiero solimam properat: Gaudentes om̃s populi cum rimis palmarum cerus
a lampadibus. ueldiuerso gloriae appanatu : cum iirmnis & canticis obuiã aluper¬
gunt : atq alii subsecuntur : Cumq imperitor demonte oliueti descendens ꝑ cim
sedens uoluss&c intrare. repente lapides porte descendentes clauserunt se in uicem : &
factus est paries unus: Cumq mirarentur ad toniti nimio merore constrieti respi¬
cientes in altum uiderunt signũ crucis incęlo flammeo fulgoreresplendere: Angłs
enimdñi accipiens illud inmanib: : st&it suꝑ portam &ait : Quando rex cȩloꝵ dñs
totius mundi passionis sacramenta ꝑ hoͣc aditum completurus intrauit: ñsepurpu¬

Expanded text:
aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannaurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyranndestruxerat, reservavit. Suscipiens igitur gloriosissimum lignum crucis, quod impius asportaverat, Hierosolymam detulit; gaudentes omnes populi cum ramis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpu
Abbreviated transcription (Latin):
quaitenus nuntiass& : quia propt̃ suȩ crudelitatis suꝑbiam. om̃s eum exosũ habebans:
Aecin merito quippe quimani festedõ erat contrarius: quomodo acreaturadĩ eẽ
potiuss& amatus: cumq tremefactus salutationis uerba ꝓferret eraleo: ille
respondit: Siuissalutẽ habere : proeo qđ lignũ scẽ crucis quamius indignꝰ honori fie
seris cuius egosum famulus. & inueritate confessus fueris. T regnũ tibiꝑsarũ tantũ cũ
patrimonio & uitam acceptis atepaicis obsidib: dabo: Sinaut̃ aliud egeris: mox me
gladio hnrteribis: cũq illenequa quã adquiescer&: encielnis extracto glidio caput illiũ
amputauit sepelire eum iussit tam̃ quia rexfuerat: Filium aut̃ eius baptizareman¬
lauur: seq eum desacro fonte suscepit: Eratenĩ decẽ annex: Descriptiones &iã regni
ꝑsarũ sub eꝰ nominefecit. Totumq argentũ turris illiuꝰ in predã sui exereitꝰ deputaus

Expanded text:
quatenus nuntiasset, quia propter suae crudelitatis superbiam eum omnes exosum habebant; quatenus nuntiasset, quia propter suae crudelitatis superbiam eum omnes exosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice seris cujus ego sum famulus, in veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen sepeliri eum jussit, quia rex fuerat, filium autem ejus baptizari jussit, ipseque eum de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit,
Abbreviated transcription (Latin):
liu multũq in pontis medio sunt congressi: Tandem puls atus dñs lacrimis xp̃i a norũ
peruirtutem scẽ crucis cuisedie eodem memoratus princeps adtentius com̃menda¬
uerat : fidelisuo eracdeo xp̃s concessit dehoste trium phum: Tanteq mentis mutatio
hos dro ẽ inuasit exercitum ut non solum predictam pactionẽ nequaquã uebent
transcendere : sed&iam uoluntarie cũ om̃i sua familia atq prole. eracleo sesub dereis
tam potestate quam fide: Quos ille benignitersuscipiens: in hoc illis dementiã prestit
ut om̃s adbaptisinũ conuolarent: Qđ ita sefacturos esseom̃s parit̃ spoponderunt: Ipse
aũt xp̃ianissimus princeps cum suotantũ exercitu regna quȩ chios droe tenuerat.
ircũ quaq ꝑlustrans. ad sedem ipsius uenit : cũ paucis adeum ascendit. sedentẽ qeũ
indirono aureo repperit Nullus nãq ex eius exereitu fuerat. quiei exrcũ belli ali¬

Expanded text:
, adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, , adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli ali
Abbreviated transcription (Latin):
posuerat. Filiosuoregno tradito. ipse infano nuius cemodi residebat: Illo itaq tem¬
pore eradiis arcem tenebat imperii : uirarmis strenuus lingua eruditꝰ corporede¬
coros ÷ a quamuis siculari Aetie deditus totus tamen erat fide cadiolicus : xergadĩ cul¬
tores supplex beniuolus: deuotus: Pergens itiq filius chosdroę contra era deũ iuxta
danisbiũ magnũ fiuuium consedit cũ exercitu: tandem inspirante dementia sal¬
uatoris. utrisq principib glaciut icc ipsi singuli in medio poncissium ine dimicaturico¬
Aigerent : Eteui sors uictoriam contulissa : ipsesi ne dubib uiriipq: exercitus imperium
usurparet Decretum &iam cum luramento ꝓcessit: utsi aliquis ex eoꝵ populo. princip
uo uenire inauxilium presũpsiss& : crurib excisis & brachus. abeo in flumine merg¬
retur: Cumq utriq populo hec ꝑactio conplacuss&: inuicẽ ut dictum est dimicantes¬

Expanded text:
posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque temposuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes
Abbreviated transcription (Latin):
asuc dĩpnationis interitum: uerũ &iam seriam & palestinã cũ subiugass&
aegirtũ: Regra que quextra & infra. limitan doglomerabant᷑ percircuitum.
suo crudelissimo subiceret dominatur hiero solimam aduinit eccłas xp̃i subuerti
tĩq siniciniã regioneni uastiuit : incendit. atq preilĩ  Ad sepulchrũ ergodr
ui. uoluissa accedere tritus rediit. sel tim̃ ligni salutaris partem quam religios
rgna intestimonio iurtutis reliquerat asportiuit tecerat namq sibitum ꝑ argente¬
amrinqua interlucitib: genimis dironum extruaerat aureuni ubi solis quadrs
lune uelstellarũ imaginẽ conlociuerit: atꝙ peroccultas nistulis aquȩ inacus aa¬
duxerat. ut quasi ds̃ pluuiam di super uideretur infundere: Eidumsultinancospeo
rquis incireuitu trahantib circum actacurris fabrici mouorł uidelatur quis
iuodanimodo rutum tonitrui. uxci possibilititeni Arasios montibatuo: Lhu¬
u lou sedem sil i pirauerat. atq: iu. tacã quas collegim dnicruci doniinica

Expanded text:
nationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosolymam advenit, ac ecclesias Chriinitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus aduxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videretur infundere. Et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabricata moveri videbatur, quasi quodam modo rugitum tonitrui, juxta possibilitatem artificis, mentiebatur. oco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
nus reformari.
Sicut nullidericoꝵ ꝓinfirmitate corporis quartarũ subsidia grego¬
ruꝰ minuebat. itanulli pontificu pro egritudine qualib& succedendu
fore docebat: Unde anatholio constantino politano sub diacono rescri¬
succedi. nefortassẽ dumiura eadem ciuitas non hab&: qđ ab sit abhostib pereat
no iniustũ est ut simolestia corporis irruit honore suo priuecur egrotus. Atq.
ideo hocpernos fieri nullaten potest. nepeccatũ inmea anima ex ens deposi¬
cione ueniat. Sed suggerendum est ut si is qui est in regimine egrotat dispensa¬
tor illitalis requirat᷑ qui possit eius curã omnẽ agere. et locũ illius in regimine ecłe
ipso non deposito hac incustodia ciuitatis implere. ut neq ds̃ om̃ps offendatur. neq
ciuitas inueniatur. ncglecta. Si uero idẽ reuerentis simꝰ iohannes fortisse ꝓmoles¬
ua sua p&ierit ut ab epis copatus honore debeat uacare . eo peticionẽ scripto dante¬

Expanded text:
nus reformari. 39. Sicut nulli clericorum pro infirmitate corporis quartarum subsidia Gregorius minuebat, ita nulli pontificum pro aegritudine qualibet succedendum fore docebat. Unde Anatolio, Constantinopolitano subdiacono, rescrisuccedi, ne forte dum episcopi jura eadem civitas non habet, quod absit, ab hostibus pereat. no injustum est ut si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Atque ideo hoc per nos fieri nullatenus potest, ne peccatum in mea anima ex ejus depositione veniat. Sed suggerendum est ut, si is qui est in regimine aegrotat, dispensator illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine ecclesiae, ipso non deposito, ac in custodia civitatis implere, ut neque Deus omnipotens offendatur, neque civitas inveniatur esse neglecta. Si vero idem reverendissimus Joannes fortasse pro molestia sua p
Abbreviated transcription (Latin):
sionisenis exaliqua parte imminuetur: Quod itan fieri uolo. utsiquisex ens
conuersus fuerit si solidũ pensionẽ hab& tremissis ei relaxari debeat indi
tres uel quattuor. unꝰ solidus relaxetur: Siquid amplius. iam iuxta eundẽ
modum deb& relaxatio fieri. ł certe iuxta quod dilectio tua p̃uiderit: At a
ei qui conuertit̃ onus releuetur. & ȩcclesiastica utilitas non graui dispendiopre¬
matur: Nlec hoc inutilit̃ facim si proleuandis pensionis onerib eos adxpi
gr am perducamus: quia & supsi minus sidelit̃ ueniunit. hi tam̃ quideeis macisu¬
erunt lamfidelius baptrzant᷑ : Aut ipsos ergo autfilios eoꝵ lucrabiniꝰ Etideo non
est graue quic quid depensione ꝓ xp̃o dimittim. XX UIIII¬

Expanded text:
sionis ejus ex aliqua parte imminuetur. Quod ita quoque fieri volo, ut si quis ex eis conversus fuerit, si solidi pensionem habet, tremissis ei relaxari debeat; si tres vel quatuor, unus solidus relaxetur. Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad Christi gratiam perducamus, quia etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo dimi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi lmmin& dadem impellit. ut desideria eorum nulla debeant dilatione
differri: Quoscũq uero exeis pauperes & aduestem sibiemendã non sufficere
posse cognoscis. tecis uestem quã adbaptisma habeant comparare uolumꝰ ac
prebere inquib: preciũ quod dederis tuis noueris rationib: imputandũ: Si uer
scm̃ pascha eligerint expeedare. item cũ epõ loquere. ut modo quidẽ cateci¬
m nifiant : suc adhorationis quent᷑ aeceilat geratq sollicitudinẽ & animos rorum

Expanded text:
sibi imminet cladem, impellit ut desideria eorum nulla debeant dilatione sibi imminet cladem, impellit ut desideria eorum nulla debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis pauperes et ad vestem sibi emendam non sufficere posse cognoscis, te eis vestem quam ad baptisma habeant comparare volumus ac praebere, in quibus pretium quod dederis tuis noveris rationibus imputandum. Si vero sanctum Pascha 913 elegerint exspectare, iterum cum episcopo loquere, ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad eos frequenter accedat, geratque sollicitudinem, et animos eoru
Abbreviated transcription (Latin):
Q uersalo caridire ad xpm̃ quẽ patres eoꝵ negauerant uenientẽ coepert̃: Quib
cũ salite animę uestimenta quoq baptrzandis habilia conferebat: Unde
fantino defensori: Domina inquit abbatissa monasteru scĩ stephiani quod indis¬
gentino est territorio constitutũ indicante comperimꝰ multos iudeoꝵ ad xp̃i¬
anã fidem diuina grã inspirante uelle conuerti Sedeẽ necessariũ utaliquis
illuc genro mandato debeat ꝓ ficisci Pro inde huius tibi aucteritatis tenore
p̃cipims: ut om̃i excusatione summota ad predictum locũ ꝑgere. &desideriũ
eorum tuis dõ ꝓpitio adhortationib ad iuuarefestines: Quibus tam̃ si longun.
aut tristeuidetur sollẽpnitatem sustinere paschalem. & eos nunc adbaptisma
festinare cognoscis nequod absit longadilatio eoꝵ retro possit animos reuocare.¬
cũ ep̃o lociillius loquere. ut paenitentia ac abstinentia quadraginta diebus
indicta  die dominico autsi celeberrima festiuitas fortassis occurrerit. eos om̃i

Expanded text:
m, quem patres eorum negaverant, venire coeperunt. Quibus cum salute animae vestimenta quoque baptizandis habilia conferebat. Unde Fantino defensori: « Domina, inquit, abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est territorio constitutum, indicante, comperimus multos Judaeorum ad christianam fidem, divina gratia inspirante, velle converti, sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus ut, omni excusatione summota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen si longum vel triste 63 videtur solemnitatem sustinere paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eocum fratre nostro episcopo loci ipsius loquere, ut poenitentia ac abstinentia quadraginta diebus indicta, aut die Dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit, eos omnip
Abbreviated transcription (Latin):
uod cũ gregorius fructuosȩ simulq salubriterre. XL UIII
insardiniȩ rusticos processisse cognosceret. &iam iniudeos patrimonioꝵ suorũ
rusticos non dissimiliter est conatus extendere: Vnde cypriano diacoNo:
scribit dicens. Peruenit adme tẽ hebreos inpossessionib nris. qui conuertiad
dñi nullatenꝰ uoluc Sed uidetur michi utperom̃s possessiones inquib ipli¬

Expanded text:
re. » 48. Quod cum Gregorius fructuose simulque salubriter in re. » 48. Quod cum Gregorius fructuose simulque salubriter in Sardiniae rusticos processisse cognosceret, etiam in Judaeos patrimoniorum suorum rusticos non dissimiliter est conatus extendere. Unde Cypriano diacono scribit, dicens: « Pervenit ad me esse Hebraeos in possessionibus nostris, qui converti ad Deum nullatenus volunt. Sed videtur mihi ut per omnes possessiones in quib
Abbreviated transcription (Latin):
mittat᷑ nequid ȩgrituditus c̃tingat inuia. Vt quos morituros conspexerit
debeat bapty zare
ardiniȩ quoq rusticos. mitissimus rector gregorius ierrore uetustatis ad eo
permare condoluit ut ianuarium caralitanũ ep̃m proneglegentiis increpando
interc&era scribat: Accidit aliud ualdelugendũ quia ipsos rusticos quos hab&
excła nunc usq in infidelitate remanereneglegentia frat̾nitatis ure ꝑmisit Et
quiduos ad moneo ut ad dnm extraneos adducatis. quiurõs corrigere ab infid e
Namꝰcuius lib& ep̃ĩ insardinia insula paganũ rusticũ inuenire putuero. in eðn¬
dẽ ep̃mfortit̃ uindicabo: lamuro sirusticꝰ tantȩfuerit ꝑfidie & obstinationis
inuentus. ut ad dm̃ uenire minime consentiat. tanto pensionis onere grauan¬
dus ẽ utipsa exactionis suae poeNa compellatur ad rectitudinẽ festin

Expanded text:
smittatur, ne quid aegritudinis contingat in via, ut quos morituros conspexerit smittatur, ne quid aegritudinis contingat in via, ut quos morituros conspexerit debeat baptizare. » 47. 62 Sardiniae quoque rusticos mitissimus rector Gregorius in errore vetustatis adeo permanere condoluit, ut Januarium Caralitanum episcopum pro negligentiis increpando, inter caetera scribat: « Accidit aliud valde lugendum, quia ipsos rusticos, quos habet Ecclesia nunc usque in infidelitate remanere negligentia fraternitatis vestrae permisit. Et quid vos admoneo ut ad Dominum extraneos adducatis, qui vestros ab infidelNam si cujuslibet episcopi in Sardinia insula paganum rusticum invenire potuero, in eodem episcopo fortiter vindicabo. Jam vero si rusticus tantae fuerit perfidiae et obstinationis inventus, ut ad Dominum venire minime consentiat, tanto pensionis onere gravandus est, ut ipsa exactionis suae poena compellatur ad rectitudinem festina
Abbreviated transcription (Latin):
hora absolutus est ab ex cõmunicatione. & liberata est ad ãpnatione anima eius.
gitur gregorius non solũ saxones in ꝓpriis sedib commanentes
xp̃odnõ dedicauit :erum &iam pueros eorum perexteras regiones diffusos.
suis preciis cõparans. annualit̃ ad cognitionẽ sidei deducebat: inde candidũ
quod est ingallus gubernandũ. uolum: ut dilectiotua exsolidis quos accepe¬
rit. uestimenta pauperũ. ł pueros anglos. qui sint ab annis .x .& ii. ł x.x uiii.
nra expendi non posst̃: Apud locũ ꝓpͥum utilit̃ expendant᷑: Siquid uero depecu¬
niis redituũ quȩdicunt᷑. abbaterecipere potueris: Ex his quoq uestimenta pauperũ
comparare teuolumꝰ. uelsicut prefatisumꝰ pueros. qui inomĩ potentis dĩseruitio pro¬
ficiant: Sedquia paganisunt. qui illic inueniri possunt :ulolo ut cũ eis prbt tran¬

Expanded text:
hora absolutus est ab excommunicatione, et liberata est a dominatione anima ejus. hora absolutus est ab excommunicatione, et liberata est a dominatione anima ejus. 46. Igitur Gregorius non solum Saxones in propriis sedibus commanentes Christo Domino dedicavit, verum etiam pueros eorum per exteras regiones diffusos, suis pretiis comparans annualiter, ad cognitionem fidei deducebat. Unde Candidum quod est in Galliis gubernandum, volumus ut dilectio tua ex solidis quos acceperit vestimenta pauperum, vel pueros Anglos, qui sunt ab annis decem et septem, vel dnostra expendi non possunt, apud locum proprium utiliter expendantur. Si quid vero de pecuniis redituum, quae dicuntur ablatae, recipere potueris, ex his quoque vestimenta pauperum comparare te volumus; vel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipotentis Dei servitio proficiant. Sed quia pagani sunt, qui illic inveniri possunt, volo ut cum eis presbyter tran
Abbreviated transcription (Latin):
terii: Igitur post modicũ temporis morit᷑ fr̃ segregatꝰ nesciente papa: Post
duos ergo auttres dies. pergens abbas nuntiauit ei quia fr̃ requieuit: In hoc
itaq non medio cric̃ tristatus est. quia antequã exiret dehac uita non soluit eũ.
ab ex communicationis epitimio: Et scribens orationẽ inpittatio. deditutu
dia cono subens eiire & superfrem̃ legi eam: Erat aut̃ oratio. soluens ab exeõ¬
municatione defunctum: Vadit ergodiaconꝰ sicut preceptũ eifuerat. supertumulum
frĩs. legit pittaciũ. habens orationẽ: Ecipsa nocte uidit abbas frem̃ defunctũ. & dic̃ei
Nones mortuus fr̃ Ille respondit: &iam : Etiterũ int̃rogauit eũ abb̵ Ubieras usq
hodie : Respondit fr̃: NUere dnẽ incustodia &usq heri non suni absolutus Nocũ
itaq. factum est om̃ib quia inhora quadiaconꝰ orationẽ dixit super sepuldirũ. in ea

Expanded text:
terii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post terii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non mediocriter tristatus est, quia antequam exiret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit frater? Vere, domine, in custodia, et usque heri non sum absolutus. Notum itaque factum est omnibus quia in hora qua diaconus orationem dixit super sepulcrum, in ea
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uidicio. taNtam sentiet & poenã.
ł pratuni preceptoris̃ inter alia cotoorbe iam diffamata miracula. int̾pretatus est
michi scribens: E narrauit nobis presbit̃ nomine parus descõ gregorio papa ro¬
mano: Illinc enim erat reuerentissimꝰ hic presbiter Is inquit effectus papa aȩdi¬
sicauit monasteriũ uirorum magnum & dedit mandatum utnullus monadioꝵ.
pprium aliquid liaberet usq adunũ obolũ: Fr̾ ergo demonasterio habebat frem
secularẽ & postulauit eũ dicens: Casulam non habeo sed fac caritatem ememichi
Dicit ei secularis fr̃. Eccetrianamismata Suscipiens compara qualis tibi plac&:
Acceptis itiq monachus tribus numus matib habebat ea apud se: Alius aut̃ fr̃
uidens eũ liabentẽ trianamis mata. ꝑgens nuntiauit abbati Abbas uero audi¬
ens uadens retulit beatissimo pape Beatissimus aut̃ gregorius discens hoc ab
abbate. segregauit eum acommnunione. tanquã eum quisoluerat regulã monas¬

Expanded text:
Dei judicio tantum sentietur et poena. 45. Dei judicio tantum sentietur et poena. 45. vel pratum, praeceptor meus inter alia toto orbe jam diffamata miracula interpretatus est, mihi scribens: 61 Enarravit nobis presbyter, nomine Petrus, de sancto Gregorio papa Romano illinc enim erat reverendissimus hic presbyter: Is, inquit , effectus papa, aedificavit monasterium virorum magnum, et dedit mandatum ut nullus monachorum proprium aliquid haberet usque ad unum obolum. Frater ergo de monasterio habebat fratrem saecularem, et postulavit eum, dicens: Casulam non habeo, sed fac charitatem, eme mihi. Dicit ei saecularis frater: Ecce tria numismata suscipiens, compara, qualis tibi placet. Acceptis itaque monachus tribus numismatibus, habet ea apud se. Alius autem frater videns eum habentem tria numismata, pergens nuntiavit abbati. Abbas vero audiens, retulit beatissimo papae. Beatissimus autem Gregorius discens hoc ab abbate, segregavit eum a communione, tanquam eum qui solverat regulam monas
Abbreviated transcription (Latin):
rum ds̃ omp̃s. corda renesq. scrutatur. & frequent̃ eamisertꝰ concedit: Quȩhonio
quamuis ut carnalis desideret. tam̃ p&ere non p̃sumit: Undepsalnusta: Desideriũ
pauperũ exaudiuit dñs desideria cordis eoꝵ exaudiuit auris tua Etnotandũ quia
ñ legitur gregorii p̃cib truani animã ab infernoliberata. & in paradẽso reposita qđ
om̃ino incredibile uideret᷑. ꝓpt̃ illud qđ scriptũ est: Nisiquis renatꝰ fuerit &xiqua
& spũscõ non intrabit in regnũceloꝵ. seil simplicit̃ dr̃ ab inferno solum modo cruera¬
tib liberata Quod iudelicet. potest uideri credibile: Quippe cũitaualeat anima¬
& in inferno existere & infernicruciatus perdĩ miscđamnon sentire. sicutiunus
gehenne ignis ual& onĩs peccatores parit̃ detinere. sed perdĩ iusticiã cunctos aequa¬
lit̃ non iual& exurere : Nam unius cuiusque quantum meruit culpa. iusto

Expanded text:
rum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo rum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solummodo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam cunctos non valet aequaliter exurere. Nam uniuscujusque quantum meruit culpa, justo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo mansuetudinis iudicis asserunt gregorium recordatũ ad scĩ p&ri apłi basilicã
peruenisse: ibiq tã diu supererrore tam lementissimi principis defleuisse. quousq
responsum sequenti nocte . eoepiss&. seprotraiano fuisse audicum. tantũ. pͣro
nullo ulterius pagano preces effunderet: Sed cũ desuperiorib miraculis roma¬
nor sit nemo quidubit&: dehoc qđ apud saxones legitur. huius precib gai¬
ani animã ab infernicruciatib liberatã. obid uel maxime dubitare uidentur
quod tantꝰ doctor nequaquã p̃sumeret. prorsus orare. qui quarto dialo gorũ
suoꝵ libro docuerit. randẽ causam eẽ curnonoret᷑ ascĩs infuturo iudicio pro
peccatorib
ae terno igne dãpnatis. quęnunc &iã causa est utnon orent
scĩ homines pro
nominib insidelib impiisq. defunctision oronaeluer tertes quia
tacera: potuit clamasse uideri. cuidñs tacenti labus. quid clamas inquit ad mie : Nimi¬

Expanded text:
ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimi
Abbreviated transcription (Latin):
fui draconũ: & socius strucionũ & paulus discipulis dic̃ In medio nationis
prauȩ & peruerse interquos lucetis sicut luminaria inmundo: Tanto er
go debemus cautius ambulare. quanto nosscim: int̃dĩ in imicos uiuere:
uius cautelȩ suȩ conscius. romano defensori

Expanded text:
fui draconum, et socius struthionum. Et Paulus discipulis dicit: In medio nationis fui draconum, et socius struthionum. Et Paulus discipulis dicit: In medio nationis pgo debemus cautius ambulare, quanto nos scimus inter Dei inimicos vivere. » 56. Hujus cautelae suae conscius Romano defensori
Abbreviated transcription (Latin):
qui inspector est cordis ipse intelligit: In om̃e ergo qđ agis inspec torẽ
cordis appete habereplacatũ. Quic quid ẽ unde illi placeas facerenon
omittas: Nã humani terrores & gr̃ẽ fumo sunt similes. qui leniaura rapt
euanescit: Hoc certissime scito. quia placeredõ sine prauis hominibus
nullus potest Intanto se ergo estimet frat̾nitas tua om̃ipotenti dõ¬
placiusse. quanto se ꝑuenis hominib: displicuisse cognouerit : Ipsa¬
tamen defensio pauperum. moderata & grauissit. nesiquid nimis rigide
agitis. ex iuuentute uos arbitrent᷑ homines superbire: Sedtalis necesse ÷.
ut inueniatur ꝓoppressis nr̃a defensio. quatin & humiles. ꝓtectionẽ
sentiant. & oppressores ñ facile inueniant qđ ex maliuola m̃te rep̃ hen¬
dant: Attende ergo. qđ ad ie zechi helem dr̃: Eili hominis. increduli &
subuersores sunt. tecũ. & cũ scorpionib habitas: Et beatus iob ait: Erater

Expanded text:
qui inspector est cordis ipse intelligit. In omni ergo quod agis, inspectorem qui inspector est cordis ipse intelligit. In omni ergo quod agis, inspectorem cordis appete habere placatum. Quidquid est unde illi placeas facere non omittas. Nam humani terrores et gratiae, fumo sunt similes, qui leni aura raptus evanescit. Hoc certissime scito, quia placere Deo sine pravis hominibus nullus potest. In tanto ergo se aestimet fratplacuisse, quanto se perversis hominibus displicuisse cognoverit. Ipsatamen defensio pauperum moderata et gravis sit, ne si quid nimis rigide agitur, ex juventute vos arbitrentur homines superbire. Sed talis necesse est ut inveniatur pro oppressis nostra defensio, quatenus et humiles protectionem sentiant, et oppressores non facile inveniant quod ex malivola mente reprehendant. Attende ergo quod ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Et beatus Job ait: Frater
Abbreviated transcription (Latin):
presago spũ maximo salonitano epo scripsit dics: Adromanã urbẽ
ueniens. cõmunis filius prbtr ueteran. itame podagre doloribus
ualussem & quidẽ desclauoꝵ gente quȩ uob ualde imminet & affli¬
gor uehem̃t̃ & turbor: Affligor in his quȩ iam in uobis patior con¬
turbor quia perhistriȩ aditũ iã aditaliã intrare coepert̃, Deiuliano
aut̃ scribõne quidtam quando ubiq uideo . quia nob peccata nr̃a res¬
pondeant: Ut & foris agentib & intus aperuersis iudicibus c̃turbemꝰ:
Sed nolite detalibus omnimodo contristari. quia qui postnos uixerint. dete¬
riora tẽpora uidebunt: ita ut incõparationesui temporis. felices nos estiment
sis debet: Quȩ oiã si prodesseminime ualuerit: ipsa om̃i potentidõ m̃tis
deuotio sufficit quã dedit: Scriptũ ẽ enĩ: Eripeeos quiducunt᷑ ad mortẽ:
& quitrahunt᷑ adinteritũ liberarenecesses: Qđ sidixeris uires ñ suppetun

Expanded text:
u, Maximo, Salonitano episcopo, scribit, dicens: « Ad Romanam urbem veniens communis filius presbyter Veteranus ita me podagrae doloribus valuissem. Et quidem de Sclavorum gente, quae vobis valde imminet, et affligor vehementer et conturbor. Affligor in his quae jam in vobis patior; conturbor autem quia per Istriae aditum jam ad Italiam intrare coeperunt. De Juliano autem Scribone quid dicam? Quando ubique video quia nobis peccata nostra respondeant, ut et foris a gentibus, et intus a perversis judicibus conturbemur? Sed nolite de talibus omnimodo contristari, quia qui post nos vixerint deteriora tempora videbunt, ita ut in comparatione sui temporis felices nos aestiment sis debet; quae, etiamsi prodesse minime valuerit, ipsa omnipotenti Deo mentis devotio sufficit, quam dedit. Scriptum est enim: Eripe eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses . Quod si dixeris: Vires non suppetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
debeam tansire. L iu
ro barbaroꝵ incursionib bis in ebdomada fieri laetanias gregoruiꝰ
decernebat: Qua ꝓpt̾ unuersis epis siciliȩ scribensait: Suꝑ afflicti¬
ones & gemitꝰ. quos annosa hic continuatione dehostib sustinem maior
nos mętus excruciat: qđ inimicos nr̃õs omni annisu alsiciliȩ inuasionẽ
cognoscim⁊ festinare: Sed nehȩc illis molientib prosperitatẽ multitudo
nr̃oꝵ p̃beat peccatoꝵ. totonos corde adredẽptoris nr̃i remedia confera¬
mus: Et quib uirtute resistere ñpossum: lacrimis obiuemꝰ. Nãquid
uobis cauendũ. quiduesit uehem̃tius formidandũ. ex istus prouintie
quarta & sexta feria laetaniã in excusabilit̾ indicatis. & contrahos barba¬
rice crudelitatis incursus suꝑnȩ ꝓtectionis auxiliũ inploremꝰ. Liiii
andẽ siciliam simoniaca heresi libimeq sordentẽ. gregorius sicut
bens: Tanta nob̾ subinde malaquȩ aguntur. in illa prouintia nuntian

Expanded text:
debeam transire. » 53. Pro barbarorum incursionibus bis in hebdomada fieri litanias Gregorius decernebat. Quapropter universis episcopis Siciliae scribens, ait: « Super afflictiones et gemitus quos annosa hic continuatione de hostibus sustinemus, major nos metus excruciat, quod inimicos nostros omni annisu ad Siciliae invasionem cognoscimus festinare. Sed ne, hoc illis molientibus, prosperitatem multitudo nostrorum praebeat peccatorum, toto nos corde ad Redemptoris nostri remedia conferamus, et quibus resistere virtute non possumus, lacrymis obviemus. Nam quid vobis cavendum, quidve sit vehementius formidandum, ex istius provinciae 159 i hebdomada, quarta et sexta feria litaniam inexcusabiliter indicatis, et contra hos barbaricae crudelitatis incursus supernae protectionis auxilium imploretis. » 54. Tandem Siciliam simoniaca haeresi libidineque sordentem Gregorius, sicut bens: « Tanta nobis subinde mala quae aguntur in illa provincia nuntiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
chũ frenduit: quẽ redire uolentẽ retinuit: interiora cubiculi per¬
uagus penetauit: paulatim sibi fauces dolere persensit: Dehinc tacto
sibi pulsu. mox febris signa cognouit: monacho credidit: domum
suam disposuit: admonasteriũ ciuperat eisdẽ infulis redimitꝰ quib
apatriarchio fuerat reuersus uenit: Scđa feria cunctis tam subitam
conuersionẽ mirantibus monachicũ habitũ suscepit: & paulatĩ ingra¬
uescente molestia. sexte feriȩ diluculo subdormiuit: ac denuo suscita¬
tus apparuisse sibi scm̃ andreã apłm. seq circa horã terciã uocandũ.
esse: sibiq p̃ceptũ perhibuit. ut quia suȩmortis expectatione suspensi
monachi scĩ fabiani munia solito celebrareñpoterant: mox corpꝰ suũ
sepulturȩ traderent. acceptis a se cereis actimiamatib ad ꝑagenda
sollẽpnia festinaret: Horaitaq t̃cia ep̃s laetꝰ defungit᷑: ut in ipsa uul

Expanded text:
chum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi perchum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cunctis tam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae diluculo subdormivit. Ac denuo suscitatus, apparuisse sibi sanctum Andream apostolum, seque circa horam tertiam vocandum esse, sibique praeceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vul
Abbreviated transcription (Latin):
umq prbr & monachus lucido ep̃o tam durũ nuntiũ reuelare time¬
ret. tacere aut̃ penitus non auderet: monasterio setandẽ proripuit.¬
& addomum ep̃i non longe aflumine tyberis. regione uidelic& iuxta basi¬
licam scõꝵ cr̾ri & iohannis positã: soninium nuntiaturꝰ accessit Quẽ
scilica ubi cũpontifice in palatio prandere cognouit expectans. rede¬
untẽ sacerdotalib uestim̃tis indutũ. colore fulgidũ ualitudine quoq
sanissimũ salutare curauit: Cuiep̃s ait: lamnunc intoca urbe prodi¬
uino habesris. quia dehis quos morituros prenuntiasti. solus unus
remansit: Atille: utinã sic̃ &ille que uiuere putas defunctus e: sic
ipse quihunc sequi p̃dictus ẽ. exiliret: Cũq ep̃s deeo totacuriositate
requireret. & monachus dicerepalpitaret tandẽ ubidie sexto se mori¬
turũ cognouit expalluit. atq c̃treniuit: resũptisq uirib etramona¬

Expanded text:
91. Cumque presbyter monachus Lucido episcopo tam dirum nuntium revelare time91. Cumque presbyter monachus Lucido episcopo tam dirum nuntium revelare timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret. » Cumque episcopus de eo tota curiositate requireret, et monachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra mona
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ acrastino incipientes. om̃s diatim semoriendo subsequent᷑ Post quoꝵ
discessum. denuntia lucidũ ep̃m quitenet id monasteriũ: die septimo¬
nichil ominꝑ moriturũ: His dictis. monachũ oscitare p̃cipiens. duos di¬
gitos infaxcem coniecit: uulnusq disrumpens. ut excrearet iniunx. Ille
tussiens partẽ coagulati sanguinis inmorẽ lapidis seuera prouecit:¬
& ab ipsis penemortis ianuis liberatus: eadẽ nocte contraspẽ om̃iũ mat¬
tinalib hrmnis intfuit Mirantib fr̃ĩb sanitatissuȩ modũ innotuit.
quos quando & qualit exmonasterii familia morituros p̃uderit indi¬
cauit: Desola interim epi morte dubitando conticuit Euestigio incuns¬
torum morti deputatorũ aurib uolans fama discurrit: & dũ exrelatio¬
ne monachi semorituros certodie cognoscerent: dispositis suis reculis
ita se in mortẽ secutist sic̃ fuerant in sonio nominati:

Expanded text:
quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut excrearet injunxit. Ille tussiens, partem coagulati sanguinis in modum lapidis re vera projecit; et ab ipsis pene mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nominati.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: monachumq sicuti uide batur in somnis ꝑcussit: qui tantis elamorib: heuilauit:
tã quã sireuera ꝑ cussus extiterit Ad currentibũs que monachis. licet pauidus
quod uiderat indicauit: & deinceps ibi ulteriuꝰ demoniũ ñ accessit: xe
Denedicti quoq pontificis tẽpr̃ lucido ficu lino ep̃o eidẽmonasterio pre¬
minente. cumpestilentia fauciũ. multitudo cotidie maxima depe¬
riret : idemmonachus preclusis faucibus uenitad mortẽ: Cui desperan¬
ti beatꝰ gregorius insonis apparuit dics Uissanus fieri: At illese uel
foredicturũ : scito te eẽ sanandum: Sinuero citius moriturũ: Cumq
ille sedicturum tota cercitudine ꝓmisisset: audiuit: Ito denuntians sabe
iohanni. benedicto martino. palumbo. & antonio monachis: laurentio
coco gemmoso carpentario. accepto pistori. andreȩ. romano & leoni lais

Expanded text:
avit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamoribus ejulavit, avit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamoribus ejulavit, tanquam si revera percussus exstiterit; accurrentibusque monachis, licet pavidus, quod viderat indicavit, et deinceps ibi ulterius daemonium non accessit. 90. Benedicti quoque pontificis tempore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gregorius in somnis apparuit, dicens: Vis sanus fieri? At ille responfore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis,