comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. A rbitrana acc̃o iunusq uti¬
autẽm accio ex illa stipulatione
uennt. ubi stipiuatus sum ate e¬
presi .x. dan. ¶ Siquis ephesi.
r. aut capuc. hominem dansti¬
pulatus etꝑiatur ñ d detracro
alt̾o ioco experurne anferat loci
euis arbitrio an delxat. nõ ee ⁊ ido
locum. ¶ Quistichum aut uã¬
philum ꝓmittit elig̾e possit qd

Expanded text:
 Arbitraria actio utriusque utiautem actio ex illa stipulatione venit, ubi stipulatus sum a te Ephesi decem dari. Si quis Ephesi decem aut Capuae hominem dari stipulatus experiatur, non debet detracto altero loco experiri, ne auferat loci eius arbitrio, an debeat, non esse. et ideo cum qui‹s› Stichum aut Pamphilum promittit, eligere poss
Abbreviated transcription (Latin):
lum prẽtis penes quem deponi¬
tur. s⁊ ubi utriusq utilitas uer¬
titur. ut mnempto ut in locato
ut in dote ut inpignoͬe ut in
solam utilitatem cõtinet eius
cui ꝯmodatur. ⁊ ideo m̾or est
quinti mucui sñia existiman¬
tis ⁊ cuipam pr̾andam ⁊ clĩige¬
ciame si forte res estimatadata
git uł morbo urui iatronum
aidit dicendum ẽ nichil coru
ẽc imputandum eiqui ꝯmoda¬
tum accepit insi aliqua cuipa ĩ¬
t̾uenit. ꝓ inde ⁊ si incendio ur
dampnum fatalc ñ tenebit᷑ nͥ
forte cum possit res ꝯmodatas
saluas facere suas p̾tunt. ¶Cũ¬
stocliam plane ꝯmodate rci ⁊¬

Expanded text:
lum praestet is penes quem deponitur. sed ubi utriusque utilitas vertitur, ut in empto, ut in locato, ut in dote, ut in pignore, ut in solam utilitatem continet eius cui commodatur, et ideo uerior est Quinti Mucii sententia existimantis et culpam praestandam et diligentiam et, si forte res aestimata datagit uel morbo, uel ui latronumidit, dicendum est nihil eorum esse inputandum ei qui commodatum accepit, nisi aliqua culpa interueniat. proinde et si incendio uel damnum fatale, non tenebitur, nisi forte, cum possit res commodatas saluas facere, suas praetulit.Custodiam plane commodatae rei ‹
Abbreviated transcription (Latin):
ac sidem ẜinic sub cõdinone
ub̃c̃ iuissus fuiss ⁊ lite ꝯtestata
ꝯdicaertitiss. Nam nec petito¬
ns iam̃ mnt̾ ẽ hominem reciꝑe¬
⁊ hocsires sine. dolõ .m. furis
eius ẽẽ desiit. Rsi pendente cõ¬
mare debebit. qnͣti emptorcor
muemit canere autem ex hacac¬
cioe petitor eĩcum quo agitur
nõ debebit. Boue subrepto ⁊ oc¬
ciso cõdictio ⁊ bonis ⁊ coru⁊car¬
nie domino competit.s. ⁊ si co¬

Expanded text:
ac si idem seruus sub condicione liber esse iussus fuisset et lite contestata condicio exstitisset: nam nec petitoris iam interest hominem recipere et res sine dolo malo furis eius esse desiit. quod si pendente comare debebit, quanti emptorem inuenerit.Cauere autem ex hac actione petitor ei cum quo agitur non debebit.Boue subrepto et occiso condictio et bouis et corii et carnis domino competit, s
Abbreviated transcription (Latin):
ap. Iuud aut ulud debuit. et
constituit alt̾imm. an uł altum
quem nõ ꝯstituit solu̾e possit
quesitum ẽ dici nõ c̃ẽ audiend̾
nuelit hodie fidem ꝯstitute rei
agis. S ⁊ sinõ ultro detulero uiᷤᷤ¬
necessitate com̃pulsus id feco.
quia nemo id dubitat modesti
tacere qui referat quamut ip̃e i¬
ret. nuulla distinctio ad hibetur
teras eiusmodi fecit .x. queluciꝰ
titius exarcha tua mutua erce¬
perat salua rõne usurarum ha¬
bos penes me nõmine. R. scd̃¬

Expanded text:
.Illud aut illud debuit et constituit alterum: an uel alterum quod non constituit soluere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei agis. sed et si non ultro detulero iusnecessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, teras eiusmodi fecit: 'Decem, quae Lucius Titius ex arca tua mutua acceperat, salua ratione usurarum habes penes me, domine.' res
Abbreviated transcription (Latin):
S cͥer. ¶utius titiũs sciorum dr¬
bitor decessit. hu ꝑsuascrunt pu¬
blio meuio ꝙhr̃ditas ad eum ꝑ¬
tineret ⁊ fecunt ut epłam ineõx
erponat. debitorem sese cẽ qĩ nr¬

Expanded text:
storum.Lucius Titius Seiorum debitor decessit: hi persuaserunt Publio Maeuio, quod hereditas ad eum pertineret et fecerunt, ut epistulam in eos exponat debitorem sese esse
Abbreviated transcription (Latin):
D. Noc e̾ ꝙ crescit peculiũ aut de
ram atxo fc̃am mortuo sticho. si
constituut se p̾cuimi eius souitu¬
tum tenetur ¶i sine dic ꝯstituas
potest quidem clici te nõ teneri.
l u̾bã edcĩ late pateant. aliqͣqͣnin
mochicum tempus statuendũ
ẽ. nõ minus .x. dieruim ut exa¬
ctio celebretur constituto satis
nõ facit qui solutinum se cõsti¬
tuit. si offerat satisfactioẽm ¶Si
quis autem ꝯstituat se satisda¬
turum et fiderussoremł pignora
det. ñ teñetur. quia nichu int̾
pecumam. hr̃ditatem ex senatꝰ
ꝯsito trebelliano restitius qm̃
sortis petitioe̾m tͣnstulisti ad a¬
lum deneganda ẽ pocunie con¬
stitute accio ^Idẽ ẽ inhr̾ditatis

Expanded text:
nim quod crescit peculium aut decram ab eo factam mortuo Sticho si constituerit se pretium eius soluturum, tenetur.Si sine die constituas, potest quidem dici te non teneri, licet uerba edicti late pateant: alioquin etmodicum tempus statuendum est non minus decem dierum, ut exactio celebretur. constituto satis non facit, qui soluturum se constituit, si offerat satisfactionem. si quis autem constituat se satisdaturum, fideiussorem uel pignora det, non tenetur, quia nihil interpecuniam hereditatem ex senatus consulto Trebelliano restitueris, quoniam sortis petitionem transtulisti ad alium, deneganda est tibi pecuniae constitutae actio. idem est in hereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
haberetur. ¶uł. labonic opinio¬
nem secutus. etiao actoris hũit
rõnem cuiis int̾clum potuit ĩ¬
der cẽ ephesi recipere. Itaq utii¬
tas quoq actoris ueniet quid eͥ
sitraiecticiam pocumam ded̾at
ephesi recepturus ubi sub pena d̾¬
tebat pecuniam uł subpigno¬
ribet am distracta pignora st̃.¬
co aliquid debebatur ⁊ res stipu¬
latoris nilissimo distracta e. In
mum molum usurararum.
Quid sim̾ces solebat comꝑare
an etiamlucri rõhatur. ñ soluis
quam uaria s̃ p̾ciarerum ꝑ sin¬
guias cuntates regiones qrna
manme uim olci frum̃tis pecu¬
niarum quoq l uideatur una
⁊ eadem potestas ubiq eẽ tam̃
alus locis facilius ⁊ lemorib n¬
suns inuemiunturalus diffi¬
cuius ⁊ gͣuibusuns¬
quid nisi eẽt stipulatus uł si
temporis utilitas int̾uent.¶In
soluere reum d cautiõe abeo er¬
acta de pecuma ibi soluenda ubi
ꝓmissa ẽ. Quid enim si ibi uło
blata pocuma actori dicatur uł
deposita. uł ex facili somienda nõ¬

Expanded text:
aberetur.Iulianus Labeonis opinionem secutus etiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam uel sub pignoribus, et distracta pignora sco aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? imum modum usurarum. quid si merces solebat comparare: an et lucri ratio habeatur, non soliquam uaria sint pretia rerum per singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: pecuniarum quoque licet uideatur una et eadem potestas ubique esse, tamen aliis locis facilius et leuibus usuris inueniuntur, aliis difficilius et grauibusquam uaria sint pretia rerum per sinquid esset stipulatus, uel si temporis utilitas interuenit.Insoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel oblata pecunia actori dicatur uel deposita uel ex facili soluenda? non
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rm siqͥuis sine dolo detiorem fe¬
cit ñ notatur ⁊ siliisus gra fec̾it:
ñtenctur. un querttur siquis ẜuo
aueno suasert intectum ascecere
uł in prteum descendere ⁊ ille pa¬
rens ascend̾it ułdde dent ⁊ ceci¬
dent crusq ui quid auud freg̾it
uł ꝑierit antencatur ⁊ siquide¬
tecipit refendum ẽ. ut ñ alius te¬
ncatur nisi qui dolo .m. recipit.
cofum siquis ut ominno custo¬

Expanded text:
olo deteriorem fecerit, non notatur, et si lusus gratia fecit, non tenetur. Vnde quaeritur, si quis servo alieno suaserit in tectum ascendere vel in puteum descendere et ille parens ascenderit vel descenderit et ceciderit crusque vel quid aliud fregerit vel perierit, an teneatur: et si quiderecepit referendum est, ut non alius teneatur, nisi qui dolo malo recepit: ceterum si quis, ut domino custo
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum alio acaio nõe̾ noc pir
int̾egaroem quidemnant const¬
ssicemꝰ tussati pot̾it quo c̾asueut¬
uime actum sit tum eo quico̾fe¬
ssũs ẽs intotum auttm consuzo¬
nis t̾ca rate sunt. sid ꝙ incõfess¬

Expanded text:
quia cum alio actio non est, ne per interrogationem quidem aut confessionem transferri poterit. quo casu euemine actum sit cum eo qui confessus est. In totum autem confessiones ita ratae sunt, si id, quod in confessi
Abbreviated transcription (Latin):
hrdem c̃e. sic cõuemetur atq siex
ca ꝑte hr̃s ẽct. fides enim ei cõtra
se habebitur. ¶Qui et quadrate
sibi ꝑtem accreuisse uł ex inc̾ta
ꝑte fuit institutus tui ci respõsũ
noceat. ¶Qui taciuut quoq ap̃ p̾¬
torem⁊ ea cã ẽ ut instituta accoẽ
in solidum cõueniatur. qͣi nega¬
u̾it sc hr̃demẽe. nam qui omnino
ñ rꝑdecit. contumax ẽ. Cotumacie
autem penam hanc ferre cebet ũ¬

Expanded text:
convenietur, atque si ex ea parte heres esset: fides enim ei contra se habebitur. Qui ex quadrante sibi partem adcrevisse vel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conveniatur, quasi negaverit se heredem esse. nam qui omnino non respondit, contumax est: contumaciae autem poenam hanc ferre debet, u
Abbreviated transcription (Latin):
alienam ue rocepisse ꝑ suasisse¬
ut quid ci dic̾et dolo .in. quot
un cam ue detiorem fac̾et:̃ eu
qͣnti eares sit indũꝑlum iudia¬
um dabo ¶Qui bona fice ẜirũ̃
emit. hoc ucco ñtenebitur qr nec
ip̃t potit ẜui cortupti agere qr

Expanded text:
seve quid ei dicetur dolo malo, quo eum eam deteriorem faceret, in eum quanti ea res erit in duplum iudicium dabo". Qui bona fide servum emit, hoc edicto non tenebitur, quia nec ipse poterit servi corrupti agere,
Abbreviated transcription (Latin):
ot s si ẜuus intcgetur nulla erit
int̾rogatio. ñ magis quam si ser¬
cum ip̃e cõuematur.
edsus. Si defensor in iuditio int̾ro¬
gatus anis quem defendit hr̃si
quem defendit nullum sacit pͥmdi¬

Expanded text:
o. Sed si servus interrogetur, nulla erit interrogatio, non magis quam si sercum ipse convenitur.  si defensor in iudicio interrogatus, an is quem defendit heres quem defendit nullum facit praei
Abbreviated transcription (Latin):
quis rrdent se h̾rdem. namhus
duob casib nõ lib̾atur qui fecit
nam suꝑiore casu ex persona ser¬
in duo nõ tenentur sicut inẜuo
cmiinimi licimus ubi att̾o cõ¬
si qͣi defensor eius q̃madmnisit ł
hidis litem subut hõc gene. tc
unm infcm cceptõe data. sub¬
moucndus e actor quia ille ne

Expanded text:
heredem: nam his casibus non liberatur qui fecit nam superiore casu ex persona servi duo tenentur, sicut in servo communi dicimus, ubi altero cosi quasi defensor eius qui admisit vel heredis litem subiit hoc genere: tunc enim in factum exceptione data summovendus est actor, quia ille ne
Abbreviated transcription (Latin):
uenum ẜuum sollicitaret ułut
poculuim intricaret aut am̾ator
ẽet declitus uł in spectacuł nimiꝰ
uł socliciosus uł siactori suasit
u̾bis siue p̾cio ut rões dominica
int̾cliceret adͣntt̾aret. uł etiã ut
rõem sͥ cc̃missam turbaret.

Expanded text:
um ut sollicitaret vel ut peculium intricaret, aut amator esset deditus vel in spectaculis nimius vel seditiosus: vel si actori suasit verbis sive pretio, ut rationes dominicas intercideret adulteraret vel etiam ut rationem sibi commissam tu
Abbreviated transcription (Latin):
renclis fugituns ⁊ ut inuẽtos red¬
dent. ut hu ap̾ quos delitescant
puniantur. sicrimine cotingãt᷑.¬
sunusquisq corum qui fugitui¬
um app̃bendant in ꝓuolicumde¬
custoclut ne cuadant. fugitium
accipere ⁊ si quis erro sit. ¶ fugiti¬
ui autem appelatẽe ex fugitiua na¬
tum nõ contim̃. lab̾. ait.¬

Expanded text:
rendis fugitiuis, et ut inuentos redderent, et ut hi, apud quos delitescant, puniantur, si crimine contingantur.Unusquisque eorum, qui fugitiuum adpraehendit, in publicum decustodire, ne euadant. Fugitiuum accipe et si quis erro sit. fugitiui autem appellatione ex fugitiua natum non contineri Labeo li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ᷑ Is ꝯuifuginuum celauit fur
ẽ sẽatus censit ne fugitiri
adiurttantur in sactus n ꝓtegã¬
tur auillicis uł ꝓcũratorib rossõ¬
tum. ⁊ mulcam statuit. ¶His ã
qui intra .xx. dies fugitinos uł
in ante actum dedit s ⁊ de incepe
codem senatus consutto ĩpunita
datur n quimtra p̾stituta tẽpora
quam receꝑit fugitiuos in agro
suo dominouł magistratio: tͤ¬
clid̾itoe autem señatus consul¬
tum aditum etiam dodit militi
uł pagano ad inuestigandum
a ꝓspocit ⁊ senatus consumm
mod consuł. fcm ut fugitinos
ir. quirert uolcntib littere ad⁊

Expanded text:
.Is qui fugitiuum celauit fur est.Senatus censuit, ne fugitiui admittantur in saltus neque protegantur a uilicis uel procuratoribus possessorum et multam statuit: his autem, qui intra uiginti dies fugitiuos uelin ante actum dedit: sed et deinceps eodem senatus consulto impunitas datur ei, qui intra praestituta tempora, quam repperit fugitiuos in agro suo, domino uel magistratibus tradiderit.Hoc autem senatus consultum aditum etiam dedit militi uel pagano ad inuestigandum prospexerat et senatus consultum Modesto consule factum, ut fugitiuos inquirere uolentibus litt
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicus defensio datur.¶ ubis¬
cumq itaq ab sc̃s quis dap¬
nari potest ibi quemuis ubas
peo facientem ⁊ in nocenciar
ercusantẽ audiri equim ẽ.⁊
ordinaruum ad mittę. Qr ex¬

Expanded text:
iudiciis defensio datur. ubicumque itaque absens quis damnari potest, ibi quemuis uerba pro eo facientem et innocentiam excusantem audiri aequum est et ordinarium admittere
Abbreviated transcription (Latin):
f uiũe famił. : ad agẽ¬
dum dare ꝓcuratorem potest.
siqua cisit accio qua ip̃e exꝑi
potest. nõ solum si castrense
pecuuum rabeat. s ⁊ qui ius
filuis famił. ut puta iniuri¬
am passus.dabit ad m̃iuinas
accionem si forte n pat̾ p̃sẽc
per filium eius m eadem pote¬
state manentem fiat mninria.
n auus p̾sens sit posse patre
ꝓcuratorem dare aduiciscẽdã
iniiriam quam nepos ab sẽ¬
tis passus e. ad defendendu
quoq potit filius . f. ꝓcurato¬

Expanded text:
Filius familias et ad agendum dare procuratorem potest, si qua sit actio, qua ipse experiri potest: non solum si castrense peculium habeat, sed et quivis filius familias: ut puta iniuriam passus dabit ad iniuriarum actionem, si forte neque pater per filium eius in eadem potestate manentem fiat iniuria neque avus praesens sit, posse patrem procuratorem dare ad ulciscendam iniuriam, quam nepos absentis passus est. ad defendendum quoque poterit filius familias procurato
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ ꝓcuratorem ut ingͣtum
acclisare potest. ⁊ lib̾tue per
ꝓcuratorem respondere Nõ
solum antem si accio postu¬
letur aꝓcuratore. s etiam si
pni infecti ncut cauen debe¬
bit absentem defendere ĩ cõ¬
petenti tribunali ⁊ cadem ꝓ¬
uincia. cefum cogieum eciã
in ꝓuinciam de roma abire
ut cc̃ctio uł a ꝓuincia ĩ aliã
puĩciam ⁊ defendere. ddurũe.¬
durior conditio ꝓcuratoris
fi quamẽ domini ꝓt̾ quam
insatisoando. ¶Pretersa¬
tisdatõem ꝓcuratorita defen¬
dere iidetur si uidiciurm ac¬
cipiat unde quesitum ẽ a pud
inlianuman cõnpellatur
ciim insi ⁊ ad agendum cã
cognita roci sauerit uł ernsta
çã remotus fucrit ¶ Defesidẽ
uidctur ꝓcurator ⁊ si ĩ possom
uenire pͥnciatur. cumquis da

Expanded text:
 procuratorem ut ingratum accusare potest et libertus per procuratorem respondere. Non solum autem si actio postuletur a procuratore, sed et si ni infecti uelit caueri: debebit absentem defendere in competenti tribunali et eadem prouincia. ceterum cogi eum etiam in prouincia de Roma abire uel e contrario uel a prouincia in aliam prouinciam et defendere durum est.durior condicio procuratoris fieri quam est domini, praeterquam in satisdando. praeter satisdationem procurator ita defendere videtur, si iudicium accipiat. unde quaesitum est apud Iulianum, an compellatur, cium: nisi et agendum causa cognita recusaverit vel ex iusta causa remotus fuerit. defendere videtur procurator et si in possessionem venire patiatur, cum quis da
Abbreviated transcription (Latin):
⁊er ca aͣgat dubitandum ñ ẽ
quinẽcns sit de rato cautio¬
iii. Idq pomp. scribit. ¶Q¬
ritur ap̃ uiliamim utrum do
de doͣtͣt agat pat̾ cau̾e di ratar
rem fuiam hituram. S ⁊ de¬
fendere eam d ut marcellus
scribit. ¶ Si pat filu noĩe ĩ¬
uiriarum agat. cumcluc sĩt
acciones una patris aita filii

Expanded text:
a agat: dubitandum non est quin locus sit de rato cautioni idque Pomponius scribit.Quaeritur apud Iulianum: utrum domde dote agat pater, cauere debet ratam rem filiam habituram: sed et defendere eam debet, ut et Marcellus scribit.Si pater filii nomine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii
Abbreviated transcription (Latin):
ab sentis clicantur. ducant᷑.
natim ei mandatum sit et
pater ualitud inc ułauai
ta ca impediatur. ¶ Sistipu¬
letur ꝓcurator dampm in fe¬
ctiuł legatoru detebit de.
rate cauere. ¶S ⁊is quiqiͣ
defensor uirem accione cõue

Expanded text:
ntur, ducantur,natim ei mandatum sit et pater ualetudine uel alia iusta causa impediatur. Si stipuletur procurator damni infecti uel legatorum, debebit de rato cauere. Sed et is, qui quasi defensor in rem actione conue
Abbreviated transcription (Latin):
um inintrogationib quor
ut iniure ift̾rogatus ex oĩbꝰ
cansis responde̾at ex quib
cominus anigitur hr̃s sit
absesis Ndere cebebit ⁊ si res¬
pondit uł tacuit tenebitur.
Qui alieno nomine agit q̃¬
cumq accione id̾ ratłim
nabitarum eum adquem
ea̾ res ꝑtinebit cauerẽ d
¶S intercdum l suo nomĩe
ꝑcurator exꝑiatur tñ de rato
hoc iuditio suo no min̾e pp̃¬

Expanded text:
um in interrogationibus quoque, ut in iure interrogatus ex omnibus causis respondeat, ex quibus dominus. an igitur heres sit absens, respondere debebit et si responderit uel tacuerit, tenebitur. Qui alieno nomine agit quamcumque actionem, id ratum habiturum eum ad quem ea res pertinebit cauere debet. sed interdum licet suo nomine procurator experiatur, tamen de rato hoc iudicio suo nomine p
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Qmnium autem accio¬
singulas singuli existant
defẽnsores suscipere ꝑati ui¬
deri eum recte defendi uił. ait.
Quo iirenos uti põp. scͥbit.

Expanded text:
.Omnium autem actiosingulas singuli existant defensores suscipere parati, uideri eum recte defendi Iulianus ait. quo iure nos uti Pomponius scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
utiemptor hr̾ditatis An debe¬
at iniicem uenditorem defe¬
dere ⁊ ꝑlacet si bona fide ⁊ nõ
in frandem eoꝵ qui ĩiucem
agere uellent gestum sit ne¬
gõciu nõ oportere eum in

Expanded text:
uti emptor hereditatis: an debeat inuicem uenditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui inuicem agere uellent gestum sit negotium, non oportere eum in
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. ne alieno fc̃o honereris.
fhec autem ceqͣnitio ꝓcurato¬
ris mutandi p̃toris ẽsiex
parte actorisntis translatio
fiat. dicimus ꝯmĩtti iidica¬
tum solui stipulateem a reo

Expanded text:
ia, ne alieno facto onereris. haec autem cognitio procuratoris mutandi praetoris est. Si ex parte actoris litis translatio fiat, dicimus committi iudicatum solvi stipulationem a reo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Que omma nõ solum
er parte rei setiam i ꝑsona
actoris obẜuabuntur. Is ⁊
si adũsanus uł ip̃e ꝓcurator
dicat dominum m̃tin apuo
p̾torem hec finin oportet. nec
ferendus c̃ ꝓcurator qui sibi
cat se ꝓcuratione quidem ca¬
rere uelle. S sid uiesa estim a¬
atione sui fiat ectum ferend̾e
pudorem suum purgans. pla¬
ne siclicat in itm suam sc ꝓcu¬
ratorem datum ⁊ hoc probauͣn
nõ d cargre ꝓpriaute. Item
si retentione auqua ꝓcurator
ip̃. In cause cognitione ⁊ hoc
dicia ab eo tͣnsferre patus sit.
cctum siuelit quedam tñs¬
ferre quedam relinquere. iu¬
ste ꝓcurator hanc in cõstãciã
recũsabit. ¶ S hec ita simã¬

Expanded text:
.Quae omnia non solum ex parte rei, sed etiam in persona actoris obseruabuntur. sed si aduersarius uel ipse procurator dicat dominum mentiri, apud praetorem haec finiri oportet. nec ferendus est procurator qui sibi cat se procuratione quidem carere uelle, sed si id inlaesa existimatione sua fiat: ceterum ferendus erit pudorem suum purgans. plane si dicat in rem suam se procuratorem datum et hoc probauerit, non debet carere propria lite. item si retentione aliqua procurator um In causae cognitione etiam hoc udicii ab eo transferre paratus sit. ceterum si velit quaedam transferre, quaedam relinquere, iuste procurator hanc inconstantiam recusabit. sed haec ita,
Abbreviated transcription (Latin):
uue ẽ. comittitur ã obrẽ nõ
defensam stipulationis clau¬
sula ¶Qui ad ꝯmumi diuidũ¬
do iudiciumdatus ẽ ad agẽd̾.
id̃ ⁊ ãd defẽdẽd̾ nidebit᷑ datus du¬
plici cautcla int̾ponenda.

Expanded text:
est, committitur autem ob rem non defensam stipulationis clausula. Qui ad communi dividundo iudicium datus est, ad agendum item et ad defendendum videbitur datus duplici cautela interponenda.
Abbreviated transcription (Latin):
quis litiget. siuc ip̃e erlib̾ta¬
te inẜuitutẽ petat di cauere
ratam̃ rem dominum nĩtuꝵ
⁊ ita ecc̃o scriptum ẽ ut ex utro¬
q latere quasi actor habeatu.
ta postulata ẽ conitio de in
integrum restitutõe. cum mi¬
nor circunscͥptus ĩ ueditide
clic̾eturait̾ius ꝓcurator extitit
d cau̾c hic ꝓcurator ⁊ ratam
rem dñin habiturum ne for¬
te dñs icũsꝰ uelit quid petere:
⁊ si suspectus tutor postuletũ
defensorem cius ꝯporte etiã¬
c̃a e̾. nisi constet ei atutore
mandatum nominatim au
sietiam ab sente tutore qͣi ñ
defenderetur p̾tor cogniturꝰ etat.

Expanded text:
ibertate in servitutem petat, debet cavere ratam rem dominum habiturum. et ita edicto scriptum est, ut ex utroque latere quasi actor habeatur.ta postulata est cognitio de in integrum restitutione, cum minor circumscriptus in venditione diceretur: alterius procurator existit: debet cavere hic procurator et ratam rem dominum habiturum, ne forte dominus reversus velit quid petere, , si suspectus tutor postuletur, defensorem eius oportere etiaa est, nisi constet ei a tutore mandatum nominatim, aut si etiam absente tutore, quasi non defenderetur, praetor erat cogniturus.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuł. aͣiͣt cum qui dedit diu̾sis
temponb ꝓcuratores duõs
postiorem dando priorem pro
pantis melior cõditio erit ut
posterior nõ sit meo ꝙ prior
ꝗtcia quidem pccunatia sin
uosse gerere auque ⁊ rec casa
ꝙ ⁊ labcom indetur agcione
autem intendere uctamus.¬
¶ eum nõ quide statusuo liti¬
gat ꝓcuratorem pr̃e posser
duintamus. siõ solum in
administratioem rr̃ s etiar
inaccionib que ciur adus¬

Expanded text:
us ait eum, qui dedit diversis temporibus procuratores duos, posteriorem dando priorem prohpantis melior condicio erit, ut posterior non sit in eo quod prior gotia quidem peculiaria servi posse gerere aliquem et hoc casu  Labeoni videtur: actionem autem intendere vetamus. Eum vero qui de statu suo litigat procuratorem habere posse non dubitamus non solum in administratione rerum, sed etiam in actionibus, quae ei v
Abbreviated transcription (Latin):
cuildem ⁊ detensionem susci¬
pere. ¶ Siquis inrem suaor
pcuratorintuemat ad huce¬
tit dicendum debere eum de¬
fendere nisi forte ⁊ ex nocessi¬

Expanded text:
iam defensionem suscipere. Si quis in rem suam procurator interveniat, adhuc erit dicendum debere eum defendere: nisi forte ex necessi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuncie cauido comento. iud¬
tis accusationis ĩstigator
fuisse pudor pocius honatur
quam ignominia uideatur
itrogan. nõ enim quier ho¬
tatur mandatoris oꝑa fm
am passue atq inea re testa¬
tionem apud yfectũ p̃torio

Expanded text:
nciae "callido commento videris accusationis instigator fuisse" pudor potius oneratur, quam ignominia videtur irrogari: non enim qui exhortatur mandatoris opera fam passus atque in eam rem testationem apud praefectum praetorio
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ si ꝓcurator satis accepit⁊
transferri. S si adominouia
pcuratore in ꝓcuratorem in¬
dicuim transferatur nõ dubi¬
tat marcellus quin ꝯmitta¬
tur stipulatio ⁊ rec n̾a sparti¬

Expanded text:
sed et si procurator satis accepit etransferri. sed et si a domino vel a procuratore in procuratorem iudicium transferatur, non dubitat Marcellus, quin committatur stipulatio. et haec vera sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sauł. ictoris ꝓcurator nõ
inrem suam datus pp̃ ĩpensa
quas ilitem fĩcit pot̾ desida¬
re ut s ex idicatiaccione sa¬
tiffiat. si dominus uti soluẽ¬
do nou sit.
nondmine ꝯdempnatue eẽt
nis extiterit dom̃nolitis in¬
dicati accionem ñ recte iudici¬
bit rcclisabit hoc siexasse. si
autem ex partehĩs exnt̾it ⁊
tõtũm soluit. si quidẽ eimã¬
datum ẽ hoc quoq ut soluat
mandati accionem adu̾suc

Expanded text:
um Actoris procurator non in rem suam datus propter impensas quas in litem fecit potest desiderare, ut sibi ex iudicatione satisfiat, si dominus litis solvendo non sit.nomine condemnatus esset, heres extiterit domino litis: iudicati actionem non recte recusabit. hoc si ex asse. sin autem ex parte heres extiterit et totum solverit, si quidem ei mandatum est hoc quoque ut solvat, man
Abbreviated transcription (Latin):
tinet cum pat̾ dat ꝓcuratorẽ
supuacuum c̃e ualerius sene¬
rus scribit. Cũm sufficiat pr̃ez
dare ex fiuie uouĩtãte. S pu¬
to si forte pater absens sit r
suspecte uite quo casu solet
fiue competere de dote accio:
posse cam ꝓcuratorem dare.
curator nõ solet dãn ĩuitum
accipere detemus. nõ eũ t̾m
qui ccͣclicit ũm eum quoq
qui consensisse nõ ꝓbatur.

Expanded text:
nem cum patre dat procu- ratorem, superuacuum esse Ualerius Seuerus scribit, cum sufficiat patrem dare ex filiae uoluntate. sed puto, si forte pater absens ‹s›it uel suspectae uitae, quo casu solet filiae competere de dote actio, posse eam procuratorem dare. curator non solet dari. inuitum accipere debemus non eum tantum qui contradicit, uerum eum quoque qu
Abbreviated transcription (Latin):
recitauit. p̃fectue fide ñh̃ita
testationis nullam in minam
stes quoꝵ testimonium repro¬
batumẽ qiͣer farso destimonio
ta: alium ꝑ̃ grauari.
id patimeruit si fuit eaque ĩ¬
Incet̾is quoq gen̾̃ib pena rur
eadem formastatutae̾.

Expanded text:
recitavit: praefectus fide non habita testationis nullam iniuriam stes, quorum testimonium reprobatum est, quasi ex falso testimoniota alium praegravari. r quam id pati meruit, si ea fuit, quae inin ceteris quoque generibus poenarum eadem forma statuta est.
Abbreviated transcription (Latin):
e cum tutores pupili celito¬
ris. pluros conuenissent uniꝰ
loco eẽ numantur quiã umꝰ
pupilli nomine ꝯuenant.
nec nõ ⁊ unus tutor m plu¬
nium pupilloꝵ nomine u¬
num debitum p̃tendencium
si cõuenit piacuit unius leco
nẽc is qui plures acciones
ħt adu̾sus eum qui unã ac¬
cionem ht plurium ꝑsonaꝵ
leco accipitur. ¶cumuium
debiti ⁊ ad plures summas re¬
feremiis. sicui forte minute sũ̃
me .s. aureorum debeantur.
ille excedunt ad unã sumam

Expanded text:
et cum tutores pupilli creditoris plures conuenissent, unius loco numerantur, quia unius pupilli nomine convenerant. nec non et unus tutor plurium pupillorum nomine unum debitum praetendentium si convenerit, placuit unius loco nec is, qui plures actiones habet, adversus eum, qui unam actionem habet, plurium personarum loco accipitur. Cumulum debiti et ad plures summas referemus, si uni forte minutae summae centum aureorum debeantur, illae excedunt in unam summ
Abbreviated transcription (Latin):
se munure uident᷑ ne in miscui¬
sse sc c̾dant᷑ ñ ad ullud ut sump.¬
tum consequantur quippe pro¬
testentur pietatis gr̃a id se fagere
plemus igitur eos testan opor̾tet
ut ctiam sumptus possunt ẜua¬
re. fortassis quis possit dr̃e inter
sequetur quẽ nõ donandi ammno
fecit ¶ucex qui de ea equitate co¬
gnoscit iitdum sumptum oĩo
hominis locupletis modicus fõs
sse uideatur ita eum fum̾ando.

Expanded text:
munire uidentur, ne miscuisse se credantur, ad illud non, ut sumptum consequantur: quippe protestantur pietatis gratia id se facere. plenius igitur eos testari oportet, ut et sumptum possint seruare.Fortassis quis possit dicere internsequetur, quem non donandi animo fecit. Iudicem, qui de ea aequitate cognoscit, interdum sumptum omninhominis locupletis modicus factusse videatur ita eum funerando.
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ enim emptoris int̾ẽe cum
possit cõclic̾e si nõ soluendo uen¬
ditor fuit. tc enim m̃sor tenebit᷑.
S si ueditor maiorẽ modumtͣ¬
did̾it fraudatus am̾̃sore coseq̃nt̾
dicit pomp̃. ñ ẽẽ accõem adu̾sus
insorem. quia ẽ ex uẽclito accio
adusus emptorem insietiam hic
scribit si pp̃ uiditurm adhibitus
m̃sor fraudau̾it me in remiciatõe:
teni eum si obhoc de iuditio minꝰ
trli pianc si auidice.adhibitus
cͣc me reminciau̾it dolo. m. du¬
scribit. s inhr̃oem siuesq per

Expanded text:
toris interesse, cum possit condicere: nisi solvendo venditor non fuit: tunc enim mensor tenebitur. Sed si venditor maiorem modum tradiderit fraudatus a mensore, consequenter dicit Pomponius non esse actionem adversus mensorem, quia est ex vendito actio adversus emptorem, nisi et hicscribit, si propter iudicium adhibitus mensor fraudauerit me in renuntiatione, teneri eum, si ob hoc de iudicio minus tuli: plane si a iudice adhibitus  me renuntiaverit dolo malo, duscribit: sed in heredem similesque per
Abbreviated transcription (Latin):
luntati defuncti ab̾hex repellit᷑.
arbitrantur: ꝓ facultatib uł di¬
gnitate defuncti ¶ꝓtor uł ma¬
gistratus mimicipales ad fimꝰ¬
sumptum dec̾nere d. si quidem
ꝑitura sunt quoꝵq retentio ho¬
ncrat hrditatem siminus. si ꝗdami¬
dantur. p̾torem ĩtuenire oport̾e
tucriq eius modi fc̃m siquis im¬
pecliat quo minus eiros uẽclite
ulatis eum funandum pomp̃.¬
mansent hoc ꝓdebita pensione
tem̾. S ⁊ sires legate sint ate¬
statore de cuius fun̾e agnur nec
sit im funetur:ad eas quoq ma¬
ms mitt̾e oportet. sãcius ẽ enĩ
de suo testatorẽ fum̾arquam au¬
quos legata osequi. s si adita fu¬
ert poscea hrditas res emptori au¬
ferendañ ẽ quia bone ficci possõr¬
dice comꝑauit legatanum tñ le¬
gato carere nõ oportet. si potest
intempnis abhrde p̾star. ꝙ si ñ
pot̾ melius ẽ legatarium ñ uucͣn:
quam emptorem dampno affici.

Expanded text:
luntati defuncti, ab hoc repellitur. arbitrantur pro facultatibus vel dignitate defuncti. Praetor vel magistratus municipalis ad funusitura sunt, quorum retentio onerat hereditatem: si minus, si ntur, praetorem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae illatis eum funerandum Pompmanserit, hoc pro debita pensione teneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferenda non est, quia bonae fidei possdice comparauit. legatarium tamen legato carere non oportet, si potest indemnis ab herede praestari: quod si non potest, melius est legatarium non lucrari, quam emptorem damno adfi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo si ex uoluntate testaroris¬
quid impensume̾. Sciendũ est
nec uoluntatem sequendam si
res eg̾cliatur iistam sumptus
abarbitro ⁊ ppendendum quoa¬
mmo sumptus fc̃s sit. utrũ ne¬
gocium quis uł defunctił hrdiᷤ
geritł ip̃ius humanitatis an

Expanded text:
ergo si ex uoluntate testatoris impensum est? sciendum est nec uoluntatem sequendam, si res egrediatur iustam sumptus arbitro et perpendendum, quo animo sumptus factus sit, utrum negotium quis vel defuncti vel heredis gerit vel ipsius humanitatis, an
Abbreviated transcription (Latin):
utiq que res ent ammapũtam
hec clansula ꝑtinet ad eius aĩad¬
u̾sioem qui compulit uid̾e ut
aut mulctetur aut in lantunna
uł uincula publica ducatur.o.
retinẽt. ¶Senatus cõsultum ue
siquis certet hasta uł puo iaciẽdo
uł currendo saliendobictando nł¬
pugnando uł ꝙ uirtutis cã fiar.¬

Expanded text:
que res erit, animaduertam.' haec clausula pertinet ad animaduersionem eius qui conpulit ludere, ut aut multa multetur aut in lautumias uel in uincula publica ducatur: 2 retinent.Senatus consultum uesi quis certet hasta uel pilo iaciendo uel currendo saliendo luctando pugnando quod uirtutis causa fia
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ religiosum et̃. ansto ait.¬
¶ Quimortuum in locum auenũ
inrułit uł inferre curau̾it. tene¬
ortur in fc̃m accõe. ¶ In lecum
art̾uis acciꝑe debemus sine ĩag̃
siue meclifitio. ¶S hic ẜmo

Expanded text:
tus est religiosum esse Aristo ait.Qui mortuum in locum alienum intulit uel inferre curauit, tenebitur in factum actione. 'in locum alterius' accipere debemus siue in agro siue in aedificio. sed hic sermo
Abbreviated transcription (Latin):
sisti cum pena ꝓmiserit. ait̃
autem impedierit. ita demu
pp̃ societatem. ¶Item si duo
rci ꝓmittenchisit. ⁊unꝰ ad iudi¬
cuim nõ uenĩt ad ꝯtempta sua
ꝓmissione iudicio sistendi
cã fc̃a. actorautẽ ab alto rem̃ ye¬
tat abalto penam desertionis.
petendo penam exceꝑtioẽ sub¬
mõnebitur. ¶ eque si a pre¬

Expanded text:
sisti cum poena promiserit, alter autem impedierit: ita demum propter societatem. Item si duo rei promittendi sint et unus ad iudicium non venerit contempta sua promissione iudicio sistendi causa facta, actor autem ab altero rem petat, ab altero poenam desertionis: petendo poenam exceptione summovebitur. Aeque si a p
Abbreviated transcription (Latin):
rant minime dabitur meos
accio mortuo reo. Id̾ pompo.¬
putat. si ñ post lõgũ tempus
decesserit. quia si ad iudiciu
ueniss litem cũ eo actor cõte

Expanded text:
rant, minime dabitur in eos actio mortuo reo. idem Pomponius, si non post longum tempus decesserit: quia si ad iudicium venisset, litem cum eo conte
Abbreviated transcription (Latin):
nem aut̾ eẽ labo ait. uitro ⁊¬
troq dandi accipiendi ẽdecti
obligandi somendi sui ca ne¬
gotiatõem. nec ullam rõnem
annoa ctum tarat solutione
debiti uͣcipere. nec si pignus
acceperit aut mandatum con
nam⁊ hoc crargentiria uenit
Er hoc edcõ in id ꝙ int̾fint ãccio
competit.Unde apparet itade¬
mum tem̃ hoc edc̃o si ad cum
urͣ ad me si modo cã tractaũis

Expanded text:
nem autem esse Labeo ait ultro citro dandi accipiendi, credendi, obligandi soluendi sui causa negotiationem: nec ullam rationem nuda dumtaxat solutione debiti incipere. nec si pignus acceperit aut mandatum, comnam et hoc ex argentaria uenit. Ex hoc edicto in id quod interfuit actio competit: unde apparet ita demum tenere hoc edictum, si ad eum ur ad me ratio, si modo eam tractau
Abbreviated transcription (Latin):
ronco quam mecum ht̃ nõ
dubito qiͣad eum ꝑtincat.⁊
cauturum de ratosimandatũ
ei nõ sit. simitium tabula¬
rum ht diem ĩquib ticu rõ
scͥpta ẽ. post modum mea si¬
ne dic ⁊ consule. ⁊ michi edẽd
ẽ diee ⁊ consul. cõmunis cnĩ
uł cedicem ꝓferre. ¶Prctoͬ ait

Expanded text:
ionem, quam mecum habet, non dubito, quasi ad eum pertineat: et cauturum de rato, si mandatum ei non sit. Si initium tabularum habet diem, in quibus Titii ratio scripta est, postmondum mea sine die et consule, etiam mihi edendus est dies et consul: communis enim uel codicem proferre. Praetor ait
Abbreviated transcription (Latin):
lpꝰ. Si quie exargentanis
iõnos dabitꝰ cogentur etãsuc
ꝙ si plures sint br̃des ⁊ unius
u si omnes hant ⁊ uime edid̾it.
omnes adeclitt̃em compellẽdi
sunt. quio eium si humit ⁊ de¬
ploratus unue edid̾it ut du
tois possit. ⁊̃ ceti edere debent
aut certe uniue editioni sõ
tio desideratur. nam ⁊ si plu¬
nistraiu̾int simul aut omnes
edere debent. aut unius editõi
subscabere. ¶ erigitur ailt
ab ad ũsario argẽtaru uis iu¬
randum nõ calumpnie cã
postulare edisibi. ne forte ł¬

Expanded text:
 Si quis ex argentariis,rationes dabit. Cogentur et suc si plures sunt heredes et unus sed si omnes habeant et unus ediderit, omnes ad editionem compellendi sunt. quid enim si humilis et deploratus unus edidit, ut dus possint, etiam ceteri edere debent aut certe unius editioni substio desideratur. nam et si plunistraverunt simul, aut omnes edere debent aut unius editioni subscribere. Exigitur autem ab adversario argentarii iusiurandum non calumniae causa postulare edi sibi: ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. ñ ĩq̃ diẽ solutõ cõcepta ẽ
nam dics solutionis sicuti
sunma. pars est stipulatioie
Rationes tam̃ cum dic ⁊ con¬
sule edi debent. qm̃ accepta ⁊
data nõ alias possimͣt apparẽ.
nisi dies ⁊ cõsules fu̾int eclicti
ecenda sunt omnia que quis
apud iudicem eclicturus ẽ ñ

Expanded text:
solutio concepta est. Nam dies solutionis, sicuti summa pars est stipulationis. Rationes enim cum die et consule edi debent, quoniam accepta et data non alias possunt apparere, nisi dies et consul fuerit editus. Edenda sunt omnia que quis apud iudicem editurus est, non
Abbreviated transcription (Latin):
cum qui acturꝰ ẽ edere accioe̾
instructus reus ad agendsm:
cognita accione quã ÷ conue¬
niatur edere᷑ accionẽ ẽ etiar
copiã describendi fac̾e uł ĩlibeł¬
lo complecti ⁊ dure ul ciictãre.
eum quoq edere labeo ait qui
ꝑducit ad u̾sanum suum ada¬
num ⁊ demonstrat quid dictu¬

Expanded text:
um, qui acturus est, edere actionem instructus ad agendum, cognita actione qua conveniatur. Edere autem est etiam copiam describendi facere, vel in libello complecti et dare vel dictare. Eum quoque edere, Labeo ait, qui producit adversarium suum ad alium et demonstrat quid dict
Abbreviated transcription (Latin):
ne hus dieb iudicatum sit.
nisi ex uoluntate parcium⁊
ꝙ alit̾ adu̾sus ea iudiceatum
erit ne quie iudicatum facere
quie ad quem de eare in inca
ci amphuc quã semei nõ ẽẽ dã¬
sũẽ. S utilitatis litiganciũ
qr̃a eã cognita ⁊ it̾ism dilatio
tam exeadem quam erana pro¬
quid mopinatum emcigat.
eiue dan debeat. an nõ quia iar
datac̾ amplius dar nõ pofsit.
⁊ mag̃ẽ ut ⁊ hiuc cã cognita

Expanded text:
ne his diebus iudicium sit nisi ex uoluntate partium, et quod aliter aduersus ea iudicatum erit ne quis iudicatum facere quis ad quem de ea re in ius ci amplius quam semel non esse dansum est: sed utilitatis litigantium gratia causa cognita et iterum dilatio tam ex eadem quam ex alia proquid inopinatum emergat. eius dari debeat, an vero, quia iam data est, amplius dari non possit? et magis est, ut et hic causa cognita
Abbreviated transcription (Latin):
messes ĩdemĩeq sũt.ad pre¬
torem uenire .s. sires tempore
pitura sit. hoc ẽ sidilatio accio¬
nem sit ꝑemptura. Sanc quo¬
ciens res iͣret cogendi quid
suinus ad p̾torem uenire.
u̾m ad hoc tantum cogiequu
ẽ ut lis ꝯtestẽtur ⁊ ita ip̃is u̾¬
bis oronis ex primitur. deni
cit de alue speb p̃torem adiri
ctiam dieb feriatis. ut puta
ut tutores aut curatorẽs dentͥ¬

Expanded text:
messes uindemiaeque sunt, ad praetore‹m› uenire: scilicet si res tempore peritura sit, hoc est si dilatio actionem sit peremptura. Sane quotiens res urguet, cogendi quidem sumus ad praetorem uenire, uerum ad hoc tantum cogi aequum est ut lis contestetur, et ita ipsis uerbis orationis exprimitur: denicit de aliis speciebus praetorem adiri etiam diebus feriaticis: ut puta ut tutores aut curatores dent
Abbreviated transcription (Latin):
stipulando egerit᷑. pot̃ defendi
no ꝓcuratoris s eius negocuir
cuius gesserit. utilitatem ĩ ca
re spectand̾a cẽ. ut quantum
adhuc dici possunt. Si ꝓcura

Expanded text:
defendi non procuratoris, sed eius cuius negotium gesserit utilitatem in ea re spectandam esse: ut quantum adhuc dici possunt, si procura
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nolet etiam messis
uindemiarumq temͣpore ui
dici de rebz que tempore ł mor¬
te piture sunt. Morte ł uti
ex pugnata rapuisse dicuntũ

Expanded text:
em Solet etiam messis, vindemiarumque tempor ejus dici de rebus quae tempore vel morte periturae sunt, veluti ave expugnata rapuisse dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
sisti ꝓ̃miserit. ineãdem ea en
ut actori ꝑsecutio: loco det̾iori
uideri in cadem cã eum stetisse
nam ⁊ si nonum es alicnum
indetur tam̃ in cadem cã stetis¬
sc. ergo ⁊ qui aui iudicatus si

Expanded text:
sisti promiserit, in eadem causa eum ut actori persecutio loco deteriori uideri in eadem causa eum stetisse: nam et si nouum aes alienum uidetur tamen in eadem causa stetisse: ergo et qui alii iudicatus sis
Abbreviated transcription (Latin):
labõ art. quia ũm sit omnes
statõs nõ ẽe. um si ꝓ rata u¬
nius offeratur pena exceptõe
doliusurum eum qui ex hac
beratus ẽẽ clicebatur. quia iã
accione forte nõ tenebatur.
accio in me danda e̾ ut uł eri¬
beam eum uł defendanr. ut nͣ¬
tas in qusratur. ¶Lomo sisti

Expanded text:
Labeo ait, quia verum sit omnes statos non esse: verum si pro rata unius offeratur poena, exceptione doli usurum eum, qui ex hac beratus esse dicebatur, quia iam actione forte non tenebatur: actio in me danda est, ut vel exhibeam eum vel defendam, ut veritas inquiratur. Homo sisti
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝯdemͣpnatue iuditio sistẽ
se nõ potuit. mĩto ⁊ huic igno¬
scitur. ¶ Reicapitał ꝯ dem̃pna¬
tun accipere debemus qui mor¬
te etilio debemus ue cohercitꝰ e
dirent aliquis quõ cͦrgo rec ex¬
necessariam. aut si forte In exili¬
um salua cuntate abud defe¬
sore cuis exceptio ista ꝓderit.
uud sciendum ẽ eum quiicco¬

Expanded text:
natus iudicio sistere se non potuit, merito huic ignoscitur: rei capitalis condemnatum accipere debemus, qui morte exilioue coercitus est. dixerit aliquis, quo ergo haec exnecessariam: aut si forte in exilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio ista proderit. Illud sciendum est eum, qui idc
Abbreviated transcription (Latin):
debemus. talem que impedi¬
mto sit itm̃iuł nauigationi.
uis fuiminis ⁊ sine terestate
accipienda ẽ. ¶Uun flumis
intelligimus ⁊ si magnitudo
eius im peciim̃to sit. Siue poe
scli̾tus sit uł nauigiũm non
stet̾it. ¶ Siquietam̃ cũ poss¬
influminis iĩ. si ante ꝓfectu
cet uł tem poore oportuno na¬
iugasset. ip̃e se artauit: min¬
quid erceptio ei minime ꝓsit.
Q quidem cã cognitaa uidice¬
erit statuend̃. namq n sic
arcandus sit ut possit ei dici
cur nõ multo tp̃r añ ꝓfectuse
quam dios ꝓmissionis uenĩt.
n it̾um ꝑmittendum ẽ si ꝗd
sit ꝙ ei imputetur cauian tẽ
sistendicã nulla necessitate ur
incipium ꝓfectus sit: nõ ne ĩ¬
dignus ẽ ut ei hec exceptio pr̃o¬
cinetͣur. aut quid si tempestas
quidem in man fuit t̾ra autem
iste potuit uenire. ur aumen
catuire. cque dicendum ẽ nõ¬
habundass ut implesset omnẽ¬
onmem locum in quo sisti opõ¬
tuit. ur aliqua fortuita calami¬
tas cundem locum eũtit. uł p̃¬

Expanded text:
debemus talem, quae impedimento sit itineri uel nauigationi. Uis fluminis etiam sine tempestate accipienda est: uim fluminis intellegimus, et si magnitudo eius impedimento sit siue pons solutus sit uel nauigium non stet. Si quis tamen cum possin fluminis vim, si ante profectus esset vel tempore oportuno navigasset, ipse se artaverit: numquid exceptio ei minime prosit? quod quidem causa cognita erit statuendum. nam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis veniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit sistendi, et nulla necessitate uricipium profectus sit? nonne indignus est, cui haec exceptio patrocinetur? aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit uenire: uel flumen circumire? aeque dicendum noabundasset, ut implesset omnem locum, in quo sisti oportuit, vel aliqua fortuita calamitas eundem locum evertit vel pr
Abbreviated transcription (Latin):
¶Conccigimus reum ĩui
tnsactum sit quam sistio por
ceptionẽ putau̾it quis noce
quasi etiam de pena tnsactum
sit insi ꝯtranum sp̃aliter par¬
tib placugrit.: Siquis mum¬
ciꝑaus m̃unis cã sine dolo malo
suo impeditus iniudicium ẜ¬

Expanded text:
xigimus reum iudictransactum sit, quam sisti oportceptionem putaverit quis nocere, quasi etiam de poena transactum sit, nisi contrarium specialiter partibus placuerit. Si quis municipalis muneris causa sine suo dolo malo impeditus in iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ guida ẽ. exceptionem ei
qui furore impeclitur ualitu¬
dine impediturꝰ o diximus
succurri ⁊ ciqui tẽpestate aũ
ui fluminie ꝓhibitue ñuenit:
tempestatẽ sicintellig̾e debe

Expanded text:
 gravida erat, exceptionem ei qui furore impeditur, valetudine impeditur. Quod diximus succurri etiam ei, qui tempestate aut vi fluminis prohibitus non venit, tempestatem sic intellegere debe
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiditio sistendi cã fra ouicia¬
tur. et ait attillcinus ꝯuen¬
tõem istam nõ uaiere. S⁊ ego
puto ꝯuentõem istam itauã
icrere. si sp̃aliter cause crccpti¬
onum exp̃sse sint. quib apro¬
missore sponte reminciatũ ẽ.
¶ It queritur si quis cum udi¬
tio sistendi cã satisdare ñ deb̾et.
satisdato ꝓmiserit. an fideui¬
Norib eiue exceptio detur. pu¬
to int cẽ utrum ꝑ errorem sa¬
tiscato ꝓmissũ ẽ an ex con¬
uentõe si ꝑcrrorẽ dandam
fideuissorib exceptõem. Si.
ex conuentione. minime dã¬
dam. nam̃ ⁊ iił. scrib̾. si inin¬
ditio sistendi cã plutis quar
statutũ ẽ ꝑ ignoranciam pro¬
missum fuit᷑. exͣcep̾tõem daĩ

Expanded text:
io sistendi causa facta obiciatur: et ait Atilicinus conventionem istam non valere. sed ego puto conventionem istam ita valere, si specialiter causae exceptionum expressae sint, quibus a promissore sponte renuntiatum est. Item quaeritur, si quis, cum iudicio sistendi causa satisdare non deberet, satisdato promiserit, an fideiussoribus eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdato promissum est an ex conventione: si per errorem, dandam fideiussoribus exceptionem: si ex conventione, minime dandam. nam et Iulianus scribit, si iudicio sistendi causa pluris quam statutum est per ignorantiam prom
Abbreviated transcription (Latin):
tet.ꝙ morib ⁊ consuetudine. pe¬
trocductum Et siqua in re. loc de¬
quẽs ei¶sinec id quidem̃ appare¬
at. tunc ius quo uros romqna
utit᷑. ỹnan oportet. ¶Inuetata e¬
nim consuetudo ꝓlege nõ in¬
m̃tto custediturꝰ. ⁊ hoc ẽ ius ꝙ
dicitur morib cõstitutum
Namcum ip̃e leges nulla aua
excã nos tencant. quã ꝙ indi¬
terẽ suffragio p̃p uoluntatem
ut leges ñ solũ suffragio legis¬
lators. si ⁊̃ tacito cõsensuouũ¬
ip. Oucturna consuetudo ꝓ
cuntatis ł ꝓnincie ꝯfid̾e quis

Expanded text:
 moribus et consuetudine inductum est: et si qua in re hoc dequens ei est: si nec id quidem appareat, tunc ius, quo urbs Roma utitur, seruari oportet.Inueterata consuetudo pro lege non immerito custoditur, et hoc est ius quod dicitur moribus constitutum. nam cum ipsae leges nulla alia ex causa nos teneant, quam quod iuditerest, suffragio populus voluntatem ut leges non solum suffragio legislatoris, sed eciam tacito consensuis.Diuturna consuetudo pro ciuitatis uel prouinciae confidere quis
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ nõ estat. Id̾ apus ciandius
qui iidetur ab hoc ꝓcessisse. ⁊
post eos maxime scĩe siphori¬
apꝑcilauit nequaquã ante hc
fgaus scipio nascica qui optim
a senatu appellatus ẽ cuietiam
publice domus in sacra uia da¬
ta ẽ quo facilius cõsuli possit.
gatus ẽ. cum cent duo tresert
postre una pacis alt̾a brem. ar¬
bitrio s dato utr̃ uellet s ĩferi
romanis uiamq sustulit et
ait. cartagmenses pat̾e debere
utramq mallent accipere. ¶pͥ
hos fuit tibnis quorum caniuᷤᷤ
ut clixi qui pͥmus cõfit̾i cepit.
ciꝰ tm̃ scͥptum nullum extat sed
respõsa cum plura ⁊ memora¬
⁊ fr̃ eius publius. clius. ⁊ pub

Expanded text:
liber non exstat: idem Appius Claudius, qui uidetur ab hoc processisse, post eos maximae scientiae Sempronappellauit, nec quisquam ante hunc .Gaius Scipio Nasica, qui optimus a senatu appellatus est: cui etiam publice domus in sacra uia data est, quo facilius consuli posset. gatus, cum essent duae tesserae positae una pacis altera belli, arbitrio sibi dato, utram uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Carthaginienses petere debere, utram mallent accipere.Post hos fuit Tiberius Coruncanius, ut dixi, qui primus profiteri coepit: cuius tamen scriptum nullum exstat, sed responsa complura et memoraet frater eius Publius Aelius et Pub
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃.ł.Ius antem ciuile est. ꝙ
gr̃a. pp̃ utilitatem publicam.ꝙ
⁊ honorarium dicituraibhono
tim suo ꝓpͣrio. partim cõmum
ꝓprium ciuitatis ẽ: uocaturq¬
omnes homines constituit. id
aput omnes gentes ꝑeque cu¬
stoditur uocaturq ius gentium:
qiͣ quo uire omnes gentes utũ¬

Expanded text:
.Ius autem ciuile est, quatia, propter utilitatem publicam. Quod et honorarium dicitur, ab hontim suo proprio, partim communiproprium ciuitatis est uocaturqomnes homines constituit, id apud omnes populos peraeque custoditur uocaturque 'ius gentium', quasi quo iure omnes gentes utu