comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibile ⁊ deprimit
t̃rena h̾itacio sensum¬
multa cogitantẽ ⁊ qͣr
grauacionis cã est non
natura ⁊ sub̾a corpis
s cuis corrupcio nolumus corꝑe expolian. si
ficri pot̃. s eius immorialitate uestiri. ⁊ ħ est ꝙ¬
iam ueniret ip̃a ĩ mortalitas ⁊ modo sicut sumꝰ
mutaret nos qr ⁊ si a mał ad bona transcamuᷤ
quid tolerand̾ ⁊̃ si corpus granat aĩam ⁊ ħt
enda sunt carm. ne ab hiis omnib prirgemꝰ
cdiabolum qui ñ hab carnem nec fuit cor¬
ruptio corꝑis qua aggrauat animã peccati
primi cã s pena. nec caro cortuptibił aĩam
peccatricem fecit. s peccaiͥx aĩa carnẽ corrup¬
tibilem fecit. Ougͥ oĩa mala aĩt ex corꝑt pri¬
tant acceddisse in erroresunt atcende ꝙ inge¬
miscere se dixit. ⁊ gͣuari sub sartina corrtupti
ꝯfessio pene grane est corpui ⁊ honerosum at¬
q corruptibile gemitur subillo ⁊ tñ nonlibẽ¬
ht̃ inuoluntate qm̃ diligendo uitam odit
mortem ⁊ qm̃ carnem suam ñ odit nͥ ip̃i ult

Expanded text:
ruptibile, et deprimit terrena inhabitatio sensummulta cogitantem . Et quia gravationis causa est non natura et substantia corporis, sed ejus corruptio, nolumus corpore exspoliari, si fieri potest, sed etiam immortalitate vestiri. Et jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, acre quid tolerandum. Et si corpus gravat animam, et enda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem, nec fuit corruptio corporis, qua aggravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptifessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile, gemitur sub illo, et tamen non libenhabet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult
Abbreviated transcription (Latin):
cit mat̾ie que cito ꝯsumt᷑ igni qͣm edificari apo¬
stolus apccc̃orib dicit. Ainsuꝑfundam̃tum ⁊ͥ toi
pcc̃ca ira leuia ut stipula ꝯꝑantur feno ⁊ lignis. si¬
Sciendũ qͦ ꝙ sicut fundamtum corꝑał fabriteẽ¬
inimo. ita fundam̃tum sp̃ualis fabrice est ĩ sum¬
mo. Iocor sicut ꝑietũ pondus tend̃ ad yma uͥ est
luum fundam̃tum ica sp̃nalis edificacio tend̃ ad
summa uͥ sium est fundam̃tum. Nam ⁊ pon¬
docũ gomina sunt gen̾a quoꝵ alia una pecũt
nt lapis suꝑ aqͣm positis. ⁊ aqua suꝑ olcum. alia
adcelum uͥ fundam̃tum euis est xp̃c scdcnis ad dex¬
t̃am ꝑatris. ł alit̃ potest accipi abillo loco ut saꝑici
plinam auctoris collocat fundam̃tum .i. qui s

Expanded text:
est materiae, quae cito consumitur igni, quam aedificari Apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Chriccata ita levia, ut stipulae comparentur, feno et lignis. Sciendum quoque quod sicut fundamentum corporalis fabricae est imo, ita fundamentum spiritualis fabricae est in summo: ideoque sicut parietum pondus tendit ad ima, ubi est suum fundamentum, ita spiritualis aedificatio tendit ad summa, ubi suum est fundamentum. Nam et ponderum gemina sunt genera, quorum alia ima petunt, ut lapis super aquam positus, et aqua super oleum. Alia ad coelum, ubi fundamentum ejus est Christus, sedens ad dexteram Patris. Vel aliter potest accipi ab illo loco: Ut sapienplinam auctoris collocat fundamentum, id es
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̃sentis tribulacionis possit intelligi. tñ si quiᷤ
de igne future purgationis accipiat penseͣndũ
sollicite est qr eũ aicit. ꝑ ignem posse saluari.
nonqui suꝑ hoc fundamentum terrum ł es. ł
plumbum edificat .i. pecĩa maiora. ⁊ ideo duri
.i. pecc̃a minima. atq leuiisima. q̃ ignis facae
ꝯsumat de quibtũ licet minimis illic nicħ pur¬
gacionis quis obtinebit nͥ in hac uita positꝰ hoc ꝓ¬

Expanded text:
nis praesentis possit intelligi, tamen si quis de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est, quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, vel aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et ideo duri peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumat. De quibus tamen, licet minimis, illic nihil purgationis quis obtinebit, nisi in hac vita positus hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
ego tertius qͥ
scripsi episto¬
lam indño.
Salutat
hospes meu̾
⁊ uniuersa ec¬
clesia. Sa¬
lutat uõse¬
ratus archa¬
ruis ciita¬
tis ⁊ quarus

Expanded text:
ego Tertius, qui scripsi Epistolam, in Domino. Salutat hospes meus, et universa Ecclesia. Salutat vos Erastus Arcarius civitatis, et Quartus
Abbreviated transcription (Latin):
osl. dari. quia dignum crat ut qu spiti
sedicionem concitatam aducrsum se apseudoa¬
postolis discesserat cum zena socio suo ad tytum c¬
crecensem episcopum sed coruthiis iam sidatis
ꝑ̃epistolas pauli mandat tyto ut prius qͣm ue-¬
mat incopolim premitat cos ita sollicite ut ni¬
chil ꝑnuatico illis desit. E alutant te omnes¬
alutant
te qui mecũ
sunt omnes
nes qui nos
amant infi
de. Gracia dei
cum omnib
uobis amen.
scl ĩ ut alus preesse si¬
bi ipsis in bonis oꝑibus
dando ministris non
dico ad iquaib s adu¬
ñsint. infructuosi et
ixta parabolam ar¬
boris que non facit
fructum bonum exci¬
datur ⁊ inignem mit
qui mecum lunt ꝓꝑter̃
compendium simul-
omnes consalutatoreᷤ
significat saluta on¬
nes. cos qui nos amãt
non ficte s infide .i. fi¬
deli affectu deinde ge¬
neraliter omnes sa

Expanded text:
os dari, quia dignum erat ut qui spiriseditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. Salutant te omnesalutant te qui mecum sunt omnes. s, qui nos amant in de. Gratia Dei cum omnibus vobis. Amen.s, ut alii praeesse sibi ipsis in bonis operibus dando ministris. Non dico ad quaelibet, sed ad unon sint infructuosi, et juxta parabolam arboris quae non facit fructum bonum, excidatur et in ignem mitqui mecum sunt; propter compendium simul omnes consalutatores significat. Saluta eos qui nos amant, non ficte, sed in fide, id est fideli affectu. Deinde generaliter omnes sa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad palmam martirii
⁊ q̃dam adhuc addere
dc ep̃ali officio. Modu¬
est talis primo salutat¬
dciñ gr̃as agit de bone
ꝙ ht̃ ubi suum uiden¬
ialis modis m̃ dicit
quales futuri sunt ĩ¬
nouissimis dieb tan¬
dem de temꝑe resolu¬

Expanded text:
 ad palmam martyrii, et quaedam adhuc addit scopali officio. Modus talis: primo salutadeinde gratias agit de bono quod habet, ubi suum videniis modis: inde dicit quales futuri sint inovissimis diebus: tandem de tempore resol
Abbreviated transcription (Latin):
tol ꝯsolatur laborantẽ qui ꝑit̃ in labore ꝑsistit.
qr subleuacio iaboris ist uisio collaborantis ut ĩ
itin̾e fit. ⁊ tantomagis. ꝯsolemur qͣmto. magis
iud̾itis dic̃. retributionis ꝑ passionẽ. appinqͣntẽ.¬
qͣi quo ꝓpriores istis fim. ⁊ p̃mio rectibucionis
tanto mag̃ instate ne quis culpa ur̃a desit. U o¬
oluntarie
luntarie. Quasi caritãs
utiq tenenda est ⁊ ama

Expanded text:
onsolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magis consolemur, quanto magis videritis diem retributionis per passionem app Quo propiores estis fini et praemio retributionis, aut tanto magis instate, ne quis culpa vestra desit. Voluntarie enim. Quasi dicat: Charitas utique tenenda est, et a ma
Abbreviated transcription (Latin):
ti madopciont̃ filioꝵ. Iõ
um ñdum credentes cadere facit ut ostẽ
rogari se p̃cepit ut faciat. ⁊ seiend̾. qr posse hr̃e fidẽ
sicut posse hr̃e caritatem natura ẽ hominũ hr̃e
aũ fidem. sicut hr̃e caritatẽ. gr̃a est fidelium s c̃¬

Expanded text:
 adoptionem filiorum. Ideo nondum credentes credere facit, ut ostenrogari se praecipit, ut faciat. Et sciendum quia posse habere fidem sicut posse habere charitatem naturae est hominum: habere autem fidem, sicut habere charitatem, gratia est fidelium.
Abbreviated transcription (Latin):
korille malus male ac¬
cipit: ꝙ accipit ꝙͣ canend̾
tst gͥ male acciꝑe bonũ:
qr male acceptum ob est
malis. sic̃ econũso: ma¬
la pacient̃ portata ꝓsũt
bonis: ut paulo: angłs
MIIII. tuchariscie ꝙ atõo traditum est i qui
non deuota mente accedit ad eucharistiam. ł ni
uoluntate parandi manens: ⁊ ille ialis reut est
occiderit punietur.ł teus est. ⁊ c̃ .i. debono malesũp
⁊ purget se ip̃m. ut nõ
peccata sunt cotidiana.
ł non sunt mortiftra ⁊
dimittat ꝯft̃r. accelsur̃¬

Expanded text:
ille malus male accipit, quod accipit. Quam cavendum est igitur male accipere bonum, quia male acceptum obest malis, sicut ediverso, mala patienter portata prosunt bonis, ut Paulo angelus m a Christo traditum est, et qui non devota mente accedit ad eucharistiam vel in voluntate peccandi manens. Et ille talis, reus est occiderit punietur. Vel, reus est, etc., id est de bono male sump purget seipsum, ut si peccata sunt quotidiana, vel non sint mortifera, et dimittat confratri accessur
Abbreviated transcription (Latin):
no. ⁊ sic. securus accedens
de pane illo edat ⁊ de ca.
bi. panis est salutarig
si ñdimittis m̃tiris. ⁊ ti mentiris ꝙ̃ non fallis m̃¬
tiri deo potes s ip̃m fallere ñ potes. Incus .i. ce
nspicit ⁊ examinat. dico prob s quisq nam qui
alit̃ agit mortemsumit ⁊ hocest ꝙ sub d. Quie¬

Expanded text:
 sic securus accedens, de pane illo edat, et de calice bibat. Panis est salutaris,non dimittis mentiris, et ei mentiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, sed ipsum fallere non potes. Intus enim te inspicit et examinat. Dico, probet se quisque, nam qui aliter agit, mortem sumit. Et hoc est quod subdit: Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
pacto t̾ribilius insonat audienciũ aurib uellc̃ ã
sid uellemẽt̃ aꝑd̾uosmͦ. ut duplici gencte ꝯfunde¬
rentur ⁊ de errore suo ⁊ de rubore apłi iõ ait. uel
rubesco ꝓuobis. sciens apłs maiorẽ uim hr̃e ser¬
moncm qui ad presentes fit. cuꝑit nocem apłicã
uocem litc̃is ꝯp̃hensam inp̃senciam ꝯmutare. scͥp¬
tura .i. diuina eoificat lecta s iulco plus ꝓdest
sidelitu̾s mutatut ĩuocm. magnam siquid̾ uĩ
ht̃ uox uiua. uox de auctoris sui ore telonans q̃ ca
ꝓminciaciõe ꝓfertur i distinguit᷑ qͣ in hõis corde

Expanded text:
pacto terribilius insonat audientium auribus. Vellem ased vellem esse apud vos modo, ut duplici generatione confunderentur, et de errore suo et de rubore Apostoli. Ideo aitrubesco pro vobis. Sciens Apostolus majorem vim habere sermonem qui ad praesentes fit, cupit apostolicam vocem litteris comprehensam in praesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem. Magnam si quidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur, et distinguitur, quia in hominis corde
Abbreviated transcription (Latin):
ne pot̃. Simor u̾o gig¬
n̾e pot̃ s de adolestc̃tu¬
la sũ abraham pͦ mor¬
tem sare oe cechura. q̃
nuimis erat potuit ge
liquid gͦ emortuum trat corpus eius ⁊ ñ ad oĩa
in multitudine. ħ clic̃ qͣmtum ad bonos qͥ luce
uirtutum ⁊ multitudint ꝯꝑantur sid̾ib ⁊ sicha.¬
ad malos qͥ instabilitate ⁊ numero ꝯꝑantur hart¬
ne. mare est gentilitas hora manis ritus gentilita¬
tis cͥ ꝓpinqͥ facti sunt aliqui iud̾i non tñ ingenti

Expanded text:
ne potest. Senior vero gignere potest, sed de adolescentula, sicut Abraham post mortem Sarae de Cethura quae juvenis erat potuit genliquid ergo erat emortuum corpus ejus, et non ad omnia. in multitudine. Hoc dicit quantum ad bonos qui luce virtutum et multitudine comparantur sideribus, et sicad malos, qui instabilitate et numero comparantur arenae. Mare est gentilitas; ora maris, ritus gentilitatis. Tibi propinqui facti sunt aliqui Judaei, non tamen in genti
Abbreviated transcription (Latin):
ut est luxuria ⁊ sp̃c.¬
ut est ira inquinañ¬
ñm camil multipha¬
dixit ab omni. qr me¬
ta sunt uicia carnalia
ar omnia fugiann᷑
nos dico ꝑticientes bõ¬

Expanded text:
ut est luxuria, et spiriut est ira. Inquinamentum carnis multifadixit, ab omni, quia multa sunt vitia carnalia, ut omnia fugiamus. Nos dico perficientes bo
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpat᷑ eccłia urginitate fidi ꝙͣ gestat in
corde. Nodõ gͦ aĩa uirginitatẽ tuam serua post¬
ca fecudanda ĩ amplexu sponsi tui. seꝑice
ĩ illo ꝑadiso. ħ geritur ĩ eccł̃ia. Nemo gͣ uol se¬
ducat abisto ꝑadiso occłie sufficiat. ꝙ illic laꝑ¬
si sumus. ł exꝑti cortigamut. ¶am si hiis .ꝙ¬

Expanded text:
rginitate fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesiae. Sufficiat quod illic lapsi sumus, vel experti corrigamur. VERS. 4-9.
Abbreviated transcription (Latin):
remanet. iõz sicut pr̃ib nr̃is adu̾sus leonẽ opꝰ
erat pacĩa. su nobis adu̾sus draconẽ iugłanci¬
a. tunc .ii. cogẽbat. nc̃ docet. tunc ing̾ebat iu¬
olentias. nunc ĩsidias. Uidebat᷑ uinc fremens. nt̃
lubricus. ⁊ obtrrans. difficile uide. lõ tun apłs¬

Expanded text:
remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficile videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
alicnum recipit. Isti .n.
.i. diabolo qui ꝑ cos insi¬
diatur. lux fidei si mił¬
fides corrumpitur a ꝑadilo eiciunt᷑ qr p̃ponũt
m̃dacium u̾itati. Qũi gͥ m̃dacium edificant
in hominib ab eis pallunt u̾itatẽ ⁊ ĩmittũt di

Expanded text:
alienum recipit. Isti enimest diabolo, qui per eos insidiatur. Lux fidei similfides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, ab eis pellunt veritatem, et eti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cũ ꝓmittebat᷑ danda
xp̃s. xp̃c sit nonalius. Notat exu̾bis scriptĩ
genelis que est insemine tuo bñdicent᷑ ommnes
gentes ñ oicit. scciptura. inseminib qͣi inmultiᷤ.
.i. sicut fac̾it si oe multis uellet intelligi set dicit

Expanded text:
 promittebatur 150 danda Christus sit, non alius, notat ex verbis Scripturae Genesis, quae est: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Non dicit Scriptura, in seminibus, quasi in multis, id est sicut faceret, si de multis vellet intelligi: sed dicit
Abbreviated transcription (Latin):
giatione ⁊ adustam
igne male ꝯcupiscĩe.
⁊ signo m̃dacui aꝑte¬
notabilem ut omnes
nium. ł caut̃e ferrum
acauendo dictum quo
tis.⁊ ut demultis m̃da

Expanded text:
gitatione, et adustam igne malae concupiscentiae, et signo mendacii apenotabilem, ut omnes rium vel cautere, ferrum, a cavando dictum, quo tis. Et ut de multis menda
Abbreviated transcription (Latin):
solet qui corrip̃ ñ ama¬
eile accusatur nͣ hoc¬
monet adicens adu̾lus
sub. di. ant .tri. testib
duosufficiũt si adeo ꝓ¬
batisunt ħ ĩdco dicit
qr ñ facile est accussan¬
da ꝑsonatam alti or¬

Expanded text:
solet qui corripit non amcile accusatur, cmonet dicens: Adversus sub duobus aut tribus testibus. Duo sufficiunt, si bata sunt. Hoc ideo dicit, quia non facile est accusanpersona tam alti or
Abbreviated transcription (Latin):
morte corporali puie¬
bat percantes. ł que p̃¬
uaricatorib intulit¬
mortẽ quos dei grã nõ
adinuit adiusticiam¬
ĩplendam defor .i. tur¬

Expanded text:
morte corporali pubat peccantem, vel quae praevaricatoribus intulitmortem, quos Dei gratia non adjuvit ad justitiammplendam. Deformat
Abbreviated transcription (Latin):
subuenire quos nult¬
ip̃c punire: adhibent¬
⁊̃ testimonia scẽ scrip¬
turc. dic̃ .N. scriptura
as pecc̃orem. ⁊ ĩpus et
peccorib rrdoc uindic

Expanded text:
subvenire quos iplt punire. Adhibent testimonia sanctae Scripturae. Dicit enim Scriptura: as peccatorem, et impiis et peccatoribus r
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam que exle. ẽ. q̃
est cxtimore. non ex a
uebant faciendo. legem. ⁊ uocat hie iusticiam le¬
gis oꝑa illa legalia. Uñ in moyse it ahabetur
qultrent ea. uiret in it̃. Tumebant uciq ne
sine ea fecissent. pat̾entur lapidacionem. Ua
ne ista morte puniat᷑. Non ẽ eego magna ui¬
sticia timĩe nec ht̃ m̾itum apd̾ deum aliud css
qͥ non uistificati apd̾ deum. aliudũ omnino

Expanded text:
ustitiam quae ex lege est, quae est ex timore, non ex amvivebant faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur lapidationem, velne ista morte puniatur. Non est ergo magna justitia timere, nec habet meritum apud Deum. Aliud est ergo non justific
Abbreviated transcription (Latin):
⁊: xp̃i tigo gratis mortret᷑. Si autem ñ gratis mor¬
tuus est: tig̃o millo solonistificat᷑ impnis cni cie¬
denti meum deputat᷑ fides. adiusticiam om̃ñis gͦ
humana natura iustificari ⁊ udimi abira .i. auin¬
gͥnis xͥ. finis .N. legił xp̃e est. inqͣuol ec iusticie nõ
ꝯͦsumitur s impletur. omnis .ii. ꝑfictio imipso est

Expanded text:
gratis moreretur. Si autem non gratis mortuus est, ergo in illo solo justificatur impius, cui credenti in eum deputatur fides ad justitiam. Omnis ergo humana natura et justificari et redimi ab ira, id est a vingis. Finis legis Christus est, in quo lex justitiae non consumitur, sed impletur. Omnis enim perfectio in ipso est,
Abbreviated transcription (Latin):
quem ht̃ inse. portans
sicut .i. fiet ut deus qui est ineo. sit
debdcħ apd̃ alium. głari ⁊ laudẽ suam foras fun¬
actus suos ꝯsid̾it sciens nemine debere głiari se ha¬
la scit qͣm alteris quoꝵ cognicio sibi głia est. gau¬
de .n. dum cognoscit morbum suum ꝙ̃ sanate

Expanded text:
quem habet in se portans sic enim fiet, ut Deus qui est in eo sit de hoc apud alium gloriari, et laudem suam foras funactus suos consideret, sciens neminem debere gloriari se hala scit quam alterius, quorum cognitio sibi gloria est. Gaudet enim, dum cognoscit morbum suum, quem sanare
Abbreviated transcription (Latin):
.N. m̃tes nr̃as tm̃ trig̃ ⁊ ab ĩmortalitatis desꝑacio¬
ne lib̾at qͣm ꝙ tanti nos fecit deus ut d̾i filius im¬
mutabilit bonus inse mãnens ꝙ erat. ⁊ anobis
ꝓ nobis accipiens ꝙ ñ erat p̃cer nat᷑e lue detrimẽ¬
tum dignatus nr̃m ĩite ꝯsorciũ sine ullo suo ma
lo m̃ito mala nr̃a moriendo ꝑferret ⁊ credentibus
dona sua sñ ułt m̃itis nr̃is indebita. largitate con

Expanded text:
nostras tantum erigit, et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus in se manens quod erat, et a nobis et pro nobis accipiens quod non erat, praeter naturae suae detrimentum dignatus nostrum inire consortium, sine ullo merito suo malo, mala nostra moriendo perferret, et credentibus dona sua sine ullis meritis nostris indebita largitate con
Abbreviated transcription (Latin):
ciliati. ⁊ lib̾ati abira ad ꝙ dicimus ꝙ tr̃a d̾i qui cum
tranquillitate iudicat iudicat nichil aliud ẽ ꝙͣ ĩsta
uindicta. Si gͦ iusta diuina undictatale nomen
accepit reconciliacio d̃i recte intelligit᷑ cum tał ira fi-¬
nitur . s. cum areatu pene absoluimur. Non .ii. ini¬
micieramus d̾o. nͥ ꝙ̃ admodum iusticie inimica s̃¬
pec̃ca ⁊ iõ remissis pec̃cis tales inimicicie finiuntur
⁊ reconciliantur iusto quos ip̃e iustificat pc̃cc̃a .ni.
cos utiq dilexit. Uñ recte sequit᷑. Si .i.iĩ. qͣi uere¬

Expanded text:
ira liberati? Ad quod dicimus, quod ira Dei, qui cum tranquillitate judicat, nihil est aliud quam justa vindicta. Si ergo justa divina vindicta tale nomen acceperit, reconciliatio Dei recte intelligitur, cum talis ira finitur, scilicet cum a reatu poenae absolvimur. Non enim inimici eramus Deo, nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, et ideo remissis peccatis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat. Peccata enim cos utique dilexit. Unde recte sequitur: Si enim per
Abbreviated transcription (Latin):
pans sue seruitutis dampnum intulit hoi qͦs iniu
Iniuste gͥ diabolus qͣntum ad se tenebat hoĩem s h̾o
tyranindẽ. Si gͥ deus qui utriq p̃eerat potencia hõi¬
nem lib̾are uellet sola sue nissiõis uirtute hoĩem
pot̾at iustissime lib̾are s pp̃causam predictã in¬
sticia humilitatis uti maluit. Uñ ⁊ filiũ ꝓ nobĩ mortẽ
tradidit ꝑꝙͣ iustificati sumus ⁊ recõciliati deo ħ est
ut placaretur ñ ꝙ ante ñ dilex̾it᷑ nos ex qͣ dilectio¬
ne filium ꝓ nobis tradid̃ nec filius qͣi pr̃e sibi ñ par

Expanded text:
pans, suae servitutis damnum intulit. Homini quoquInjuste ergo diabolus, quantum ad se, tenebat hominem, sed homo tyrannidem. Si igitur Deus, qui utique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola suae jussionis virtute hominem poterat justissime liberare, sed propter causam praedictam justitia humilitatis uti maluit, unde et Filium pro nobis in mortem tradidit, per quam justificati sumus et reconciliati Deo. Auguut placaretur, non quod ante non dilexit nos, ex qua dilectione Filium pro nobis tradidit, nec Filius quasi non par
Abbreviated transcription (Latin):
te inueniret: occidit cum. tñ i utiq iustuẽ ⁊ de¬
bicores quos tenebat lib̃i dimittant᷑es in eũ credenteᷤ
q̃m sine ullo debito occid̃. Idco ã potencia uinccre
noluit qr diabolus uicio ꝑu̾sitatis sue amator est
potencie ⁊ desertor opugnatorq ẽ ĩsticie ĩ qͦ hoĩes ma¬
gis cum mmintantur qui negecta. ł ĩ ꝑosa. iusticia.
potentia mag̃ student eiꝰq. ł adopcione lecancur

Expanded text:
 occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur
Abbreviated transcription (Latin):
racione ñ auderemus erigineũ. qͣles ne suꝑbire¬
mus. ⁊ suꝑbientes de m̃itis nr̃is magis ab eo resile¬
remus ⁊ inur̃a fortitudine magis dcficeremus. illõ
qͦ atrendend̃ est ꝙ dicit nos instificatos insangͥne xͥ
⁊ reconciliatos d̾o tanꝙͣ ñ alio modo poss nos recon¬
ciliare ⁊ iustificare nisi ꝑmortẽ xͥ ot quo dicimus qd̾¬

Expanded text:
ratione non auderemus erigi in eum; quales, ne superbiremus et superbientes de meritis nostris magis ab illo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare nisi per mortem Christi, de quo d
Abbreviated transcription (Latin):
mini. qͥ inadam fuistis octorman qr mneo ꝑtim̃
est amissa ymagod̾i. tlam si ñ amisiss homo
ymaginem. ⁊ tursũ sitotum amiliss ñ dic̾ctur.
ymago ab illo reformari aquo tormata ẽ. Non e¬
nim reformare pot̃ sc ip̃am sicut potuit difor¬

Expanded text:
i in Adam fuistis deformati, quia in eo partim est amissa imago Dei. Nam si non amisisset homo imaginem Dei, et rursum si totum amisisset, non diceretur, imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit defor
Abbreviated transcription (Latin):
gabilis sunt fidelib mist̾ii dico ablconditi a sccłis
.i. cclati ab omnium scculoꝵ creaturis ⁊ gcistentis
indeo .i. insola notitiad̾i. Qui oĩa creauit. ꝙ.
tare i illuminare et
uidete qͣnitum ħ est qr
ꝑli aliquid accpeit an¬
głis qui multa secrita
co ita: ut multistormĩ
sapĩa dei. de reꝑaciõe¬
hominum innotelcat

Expanded text:
 sunt fidelibus. Mysterii dico, absconditi a saeculis, id est celati ab omnium saeculorum creaturis, et existentis in Deo, id est in sola notitia Dei. Qui omnia creavit ut zare et illuminare. Et videte quantum hoc est, c aliquid accrevit angelis qui multa secreta co, ita ut multiformis sapientia Dei, de repahominum innotescat
Abbreviated transcription (Latin):
sit dispensaci¬
mirabilis ⁊ ex qͣntadi¬
lectione sit fr̃a ad ĩple¬
tio aichane redempti¬
lii indEO. gabiles idem .ii. appllat mͦ sa¬
cram̃tum qd̾ lupra diuicias. s queritur si in¬
uestigabiles sunt ille diuicit qu̾o apłs tas cuã¬

Expanded text:
sit dispensatimirabilis, et ex quanta dilectione sit facta adimpleo arcanae redemptiae investigabiles. Idem enim appellat sacramentum quod supra divitias. Sed si investigabiles sunt illae divit
Abbreviated transcription (Latin):
ldiunt. ita mos ab offendiculis debe¬
tur multe similitudines ut in euangłiode ĩi¬
quo uidice qͥ uiduam nolebat no audire ⁊ de
illo pigro qͥ ñ ꝓpt̃ am̃eiciã. s teclio uiatul paneᷤ
ꝯmodabat pecenti ⁊ inpsalmo datur similitudo
de marlo qui meantat ut elucat aspidem dete¬
nebrosa cauerna ita⁊ hic non ꝯmendent᷑ agoni¬

Expanded text:
diunt; ita et vos ab offendiculis debetur multae similitudines, ut in Evangelio de iniquo judice, qui viduam nolebat audire; et de illo pigro qui non propter amicitiam, sed taedio victus panes commodat petenti; et in psalmo datur similitudo de marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna. Et ita hinc non commendatur agoni
Abbreviated transcription (Latin):
uinis. apparens h̾o ĩ
pauꝑtate ut ĩopiail.
ptatem abicimꝰ pan
xp̃m credentes. Nemo
incalla. diues ĩ c̃sc̃a¬
ĩ t̃ra. ꝙͣ auro diues in purpura.¬
hos DO. Non ergo expauescas cum tua
mendicitate ad illum accidere qͥ indutꝰ est¬
nr̃a pauꝑtate ubise pauꝑauit nos ditauit

Expanded text:
ens homo in paupertate. Ut inopia pertatem abjicicimus pannChristum credentes. Nemo in cella, dives in consciein terra, quam auro dives in purpura. Non ergo expavescas cum-tua mendicitate ad illum accedere qui indutus nostra paupertate, ubi se pauperavit, nos ditavit
Abbreviated transcription (Latin):
ac discernentib ci¬
bos ⁊ studentib ci
boꝵ affiuẽtie. ⁊ est
obscruaciomi. ł affiuencie escarũ que nõ ꝓ¬
fuerũt. ad salutem ambulantib. ñ dicose
sustentantib s qui ꝑseuerent student in¬
cia quid̃ qua abstinctur apcc̃co ꝓdest. Cibo¬
rum u̾o illa custodia nicħ ꝓfint s fides si¬
milit̾ habundare gr̃arum donis ꝓdest. uẽ

Expanded text:
ac discernentibus cibos, et studentibus rum affluentiae. Et est observationi vel affluentiae escarum quae non profuerunt ad salutem ambulantibus: Non dico se sustentantibus, sed qui perseveranter tia quidem qua abstinetur a peccato prodest; ciborum vero illa custodia nihil profuit, sed fides. Similiter abundare gratiarum donis prodest; ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm deberem qz ñ est
hoĩs se laudare ꝑħ̾
ostendit se coactum
se ñ dicit dcude ostẽ¬
dit qu̾osit minister
co ostensus sum mini¬

Expanded text:
m deberem, quia non est hominis se laudare. Per hoc ostendit se coactum se non dicit. Deinde ostendit quomodo sit minister co ostensus mini
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omnia que naturalit̃ sunt. Neq .Ri. ex iplo st̃
pec̃ca que naturam ñ sccuant: s uiciant que
pocc̃a ex uoluntate peccancium nascuntur. Et
tũm indeo fint omnia que ꝯdidit ñ tñ in qui¬
nant eum qͥ peccant de cuius lap̃ia dicit᷑ accing̃
omna pp̃ suam mundiciã ⁊ nichil inquinatũ
i eo incurtit. attend̾end̾ est ⁊̃ ꝙ ñ ait dtip̃o sc̃o ex

Expanded text:
unt. Neque enim ex ipso sunt peccata quae naturam non servant, sed vitiant, quae peccata de voluntate peccantium nascuntur, et cum in Deo sint omnia quae condidit, non tamen inquinant eum qui peccant. De cujus sapientia dicitur: Attingit omnia , propter suam munditiam, et nil inquinatum in eam incurri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inbono ip̃o alia qͣnitũ uellent. alia qͣmtum
possent ut manerẽt. dedit. quare ip̃e donũ dei.
um a quo sumus ꝑ ꝙ̃ sumus in qͦ sumus. aquo
ddiscelsimis. cui dissmiles fc̃i sumus. auͦ ꝑire
ñ ꝑmilli sumus. principiũ ad ꝙ recurrimus¬
⁊ formanꝙ scquim. ⁊ grãm qua recontiliam᷑.
unum quo auctore ꝯbiti sumul ⁊ similitudintm
tius ꝑꝙͣ ad diuinitatẽ ieformamur. ⁊ pacem

Expanded text:
 in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit. Quare ipsum donum Dei um a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus; a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus: principium ad quod recurrimus, formam quam sequimur, gratiam qua reconciliamur, unum quo auctore conditi sumus, et similitudinem ejus, per quam ad unitatem reformamur, et pacem
Abbreviated transcription (Latin):
atorẽ ꝑ ea que fra sunt¬
inteslectu ꝯspicientes
nan uidentur ⁊ ise infinita sunt ita ⁊ singła
sunt insingłis ⁊ omnia insingłis ⁊ singła in oi¬
bus ⁊ unum oĩa. Non gͦ ꝯfusse accipiendũ est ꝙ
nec ait ip̃is gloria. s ip̃i. insimiare uolens hanc

Expanded text:
atorem, per ea quae facta suntintellectum conspicientes nari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et unum omnia. Non ergo confuse accipiendum est quod nec ait ipsis gloria, sed ipsi. Insinuare volens hanc
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ creatorũ. innũ aliquid ẽ. ⁊ aliqͣ sp̃e format᷑.
⁊ ordintm aliꝙ̃ petit. ł tenet. ⁊ ita inereaturis ut
p̃cliximꝰ uestigiũ prelucet crintatis. Nõͣngͥ ꝓpter
hoc nat᷑am sumim bomi. simplicẽ else dicuuᷤ
qr est p̃r̃ mea solus. aut filius mea solus. aut sp̃c¬
lũ labeslini putau̾nt. s ideo simplex dicitur. ꝙ tͣħ ꝙ¬

Expanded text:
 creatorum et unum aliquid est, et aliqua specie formatur, et ordinem aliquem petit, aut tenet, et ita in creaturis, ut praediximus, vestigium praelucet Trinitatis. Nam propter hoc naturam summi boni simplicem esse dicimus, quia est in ea Pater solus, aut Filius in ea solus, aut Spircut Sabelliani putaverunt; sed ideo simplex dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e uero ꝓnonen repecitum idem putatem
sub̾e insinuat sicut ⁊ e illud ꝙ subdit ip̃i gloria.
non dicit ip̃is. Non .1i. duo auttres dcos tioes cã¬
tholica p̃dicats ip̃am bͥntatẽ unũ dm̃ ñ ute¬
adcm trinitas simul possit dici. aliqñ pat᷑. aliq̃n

Expanded text:
pronomen repetitum identitatem substantiae insinuat, sicut et illud quod subdit, ipsi gloria, non dicit ipsis. Non enim duos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem, unum Deum, non ut eadem Tri
Abbreviated transcription (Latin):
aliengena absq legis
mandato sua auctori¬
cate lumpsit decimas.
.q. excellencior ababra¬
ham pr̾iarcha ⁊ bñdix̃

Expanded text:
alienigena absque mandato, sua auctoritate sumpsit decimas, quasi excellentior ab Abraham, patriarcha, et benedixit
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem ⁊ ñ mag̃ ꝑ unam mulierẽ dicat apłs pec̃cm ĩ¬
troisse inmund̃ c̃ amuliere iniciũ pec̃ci fu̾it i ante
humane q̃ pec̃co ⁊ morti ex eo ueniente succubuit
ñ mulieri s iuuiro attribuit. Non .i. ex muliere post̾i
tal. s ex iiro nominati solet. ⁊ hobħ mortał post̾itaᷤᷤ
i corꝑał successio iuiro pocius tanꝙͣ auctori ⁊ ñ mulie¬
ri deputat᷑. ł q̃r mulier deuiro est. ⁊ utriusz unaca¬
ro est. ⁊ iõ sine a muliere siue ab adam dicat᷑ utrũz
adpͥmum hoĩem ꝑtinet. pret̾ea sciend̃ est h̾eticos

Expanded text:
hominem, et non magis per unam mulierem, dicat Apostolus peccatum introisse in mundum, cum a muliere initium peccati fuerit, et ante humanae quae peccato et morti ex eo venienti succubuit, non mulieri, sed viro  ex viro nominari solet: et ob hoc, mortalis posteritas, et corporalis, successio viro potius, tanquam auctori, et non mulieri deputatur. Vel quia mulier de viro, et utriusque una caro est, et ideo sive a muliere, sive ab Adam dicatur, utrumque ad primum hominem pertinet. Praeterea sciendum est haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uult incelligi ħ ẽt fc̃m ꝓpagacione si imuitaciõe
ꝯtimio subiũxit scriptura. Imitant᷑ aũ eumqͥ sũt
exꝑte ip̃ius. Imitãntur quid̾ adam quotquot ꝑ ĩ¬
obcdĩam transgrediuntur mandatũd̾i s aliudẽ
iẜ exemplum uoluntate peccantib aliud ꝙ ori¬
go eat ⁊̃peco nalcentib. Niam i xp̃m imitantua¬
scĩ adscq̃ndam iusticiam s pret̾ hanc intencionem¬
ttinsccus oꝑatur que ĩ bapciratos ꝑuulos suto inserit
corꝑi qͥ ñdum ualent aliquem imitari. sic̃ ergo xp̃e p̃

Expanded text:
n vult intelligi hoc esse factum propagatione, sed imitatione, continuo subjunxit Scriptura: Imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius , imitantur quidem Adam quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud est quod exemplum est voluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibus. Nam emtrinsecus operatur, quae etiam baptizatos parvulos suo inserit corpori, qui nondum valent aliquem imitari. Sicut ergo Christu
Abbreviated transcription (Latin):
que sublimitas ñ est insi scrmonũ¬
moniliil. .i. nisi mu̾bis quia sapientes mũ¬
di arte quauam ⁊ inimiticiis dilputacionũ incri¬
te gestiunt aĩas simpliciũ ex rõne mundanarum
rerum abstrahant cos a spe que inxp̃o est. N am¬

Expanded text:
vel sublimitas non est, nisi sermonnisi in verbis. Quia sapientes mundi arte quadam, minutiis disputationum irretire gestiunt animas simplicium, ut traditione mundanarum rerum abstrahant eos a spe quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. qr si alit̃ lac̃cm
delicito damꝑnabilis
iutuparer ab impitis
qͥ putatent mesentire y¬
dolum aligiud magñ¬

Expanded text:
dum est, quia si aliter facerem, de licito damnabilis vituperarer ab imperitis qui putarent me sentire idolum aliquid magn
Abbreviated transcription (Latin):
tam adque duo efficienda legem dicit ẽt̃ inualidã
.s. dampnare pecc̃m erat impossibile legi. naturali.¬
labat. ⁊ audita lege amplius est incitata ⁊ sic infirmũ¬
ta est lexlitt̃e ꝑtarnẽ. ⁊ ideo ti erat imposfibile lib̾a¬
re alege peccri mortis. Qui .i. ⁊ c̃. utre ambulã¬

Expanded text:
tam, ad quae duo perficienda legem dicit esse invalidam, at: Damnavit pecclabat, et audita lege amplius est incitata, et sic infirma est lex litterae per carnem, et ideo ei erat impossibile liberare a lege peccati et mortis. Qui enim etc. Vere ambula
Abbreviated transcription (Latin):
nem nature. qualiter
sit dico. insimilitudi¬
nem peccatricem s m̾i
similem ꝑ paslibilitatẽ
⁊ mortalitatẽ ⁊ alios de¬
fectus cct̾a u̾o omisho¬
minum caro pcc̃ci est

Expanded text:
aturae, qualiter sit dico, in similitudinem peccatricem, sed in ei similem per passibilitatem, et mortalitatem, et alios defectus. Caetera vero omnis hominum caro p
Abbreviated transcription (Latin):
se. hus assumptis sãtica te cum ip̃is ⁊ scignt om̃s¬
est. ⁊ iacobũ hoc iõ monuisse ut scirent falsa tẽ
que de illo audierant hii qui cumdenideis credi¬
dissent: tñ emulatores crant legis qͥ sic ea uolebant
obseruari. ianqͣm sine hiis in euanglio salus cre¬
dentib esleñ possit. Hii senserant paulũ uthem̃¬
aslimum gde predicateẽ. ⁊ intencioni eoꝵ ma¬
tuc aduersum abcmulis at. noris legis qui nõ

Expanded text:
se: his assumptis, sanctifica te cum ipsis, et imest, et Jacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui n
Abbreviated transcription (Latin):
ti .N. cotidie ꝓutabant eos nõ euad̾e minas iniqͦ¬
rum. Ipsi au̾ ope di tun sunt a morte p̃senti ⁊ fu¬
tura. Item apud alios ħ̾i. sumus ut castigati .i. ꝑ¬
cid̃c a pud alios non tastigati hrti sumus ꝙ esset
mortificatos ẽẽ. Idroq ꝓ to ponit. ⁊ non sumꝰ mor¬
tificati. q̃⁊ ñ uncebantur nõ cedebant. Mortifica¬
tur .R. qui in fide ꝯfessione non ꝑmanet. ł de
morte corꝑali pot̃ intelligi. fc̃i sumus ut casti.
porałr occidi. ⁊ si .ii. multi maitires occidunt᷑
nontñ moritur eccłia. s adu̾sis em̃datur. Item¬

Expanded text:
ci enim quotidie putabant eos non evadere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a morte praesenti et futura. Item: Apud alios habiti sumus ut castigati, id  apud alios non castigati habiti sumus, quod esset mortificatos esse. Ideoque et pro eo ponit, et non sumus mortificati, quia non vincebantur, nec cedebant. Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte corporali potest intelligi, facti sumus ut casporaliter occidi. Etsi enim multi martyres occiduntur, non tamen moritur Ecclesia, sed adversis emendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
data qr ñ alia caruas dilig̃ ꝓximũ diigit n̾ illa q̃
diligitom̃ q̃ gͦ catitate ꝓximũ diliginus ip̃a de¬
um̃ diliginus s qr aliud est deui. aliud est ꝓxi¬
mus si una catitate diliguntur ñ sunt tñ unũ
q̃ diliguntur ⁊ iõ force dicunt᷑ duo p̃cepta ⁊ altecũ
manus ⁊ alt̾m minus hẽc aũ caritas ut ait apłs
asps .s ĩ. ⁊ unus deuscota tanitas ẽ. Diftund̃ trgo
tatitatẽ incordib nr̃is. sp̃i. patris ⁊ filiĩ ꝙ̃ cum pr̃e
amamꝰ ifilio. ip̃e ut diligeretur nobis deit quin̾
dilectus nos dilexit ipse es̃t fons de quo scuptura di¬
tit. fons aqueniue sit tibi ꝓprus ⁊ nemo alienus ꝯ¬

Expanded text:
ximum diligit, nisi illa quae diligit Deum. Qua ergo charitate proximum diligimus, ipsa Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, non sunt tamen unum quae diliguntur. Et ideo forte dicuntur duo praecepta, et alterum majus, et alterum minus. Haec autas est. Diffundit ergo charitatem in cordibus nostris Spiritus Patris et Filii, quem cum Patre amamus et Filio. Ipse ut diligeretur nobis dedit, qui non dilectus nos dilexit. Ipse est fons de quo Scriptura dicit: Fons aquae vivae sit tibi proprius, et nemo alienus c
Abbreviated transcription (Latin):
structi in ca. qͣm deus ad
nos hũit qͥ ꝑ nobis filium
tradidit. hoc siquis attend̾
pocest se in hac miseria cõ¬
solari qr inde ꝓpend̾ calca¬
ia suꝑbia ꝑhumilitatem
suꝑbia ẽ. ad hanc ꝯuincẽ¬
dam atq ferandam tał
medicina celitus uenit ad
mainfestamqz om̃oans
in ip̃o hoĩe qͣm tanta p̃ ꝑ¬
pit neq .N. ip̃e ita u̾bodi
neunus filus d̾i. nd̾ ip̃e
uuꝰ filurs hom̃is fieret pre¬
cedentib sue uoluntatis
m̃itis fecit. unũ .n. illum
ẽẽ oportẽbat ãnt añ plu¬
res si hoc fi poss ñ ꝑdeip

Expanded text:
structi in charitate, quam Deus ad nos habuit, qui pro nobis Filium tradidit. Hoc si quis attendit, potest se in hac miseria consolari, quia perpendit calcata superbia, per humilitatemsuperbia est. ad hanc conuincendam atque auferendam talis medicina caelitus uenit: admanifestamque commendans in ipso homine. quem tanta ppit. Neque enim ipse ita verbo Dei ne unus Filius Dei, et idem ipse unus Filius hominis fieret, praecedentibus suae voluntatis meritis fecit. Unum enim illum esse oportebat; essent autem plures, si hoc fieri posset, non p
Abbreviated transcription (Latin):
luis sangͥne qͥ nullũ
lus illos m̃ito tenebat¬
quos pec̃tutos ꝯdicionẽ
mortis obstrinxit. hos¬
ꝑeum m̃ito dimitãet
ꝙͣ nulluis pcc̃ci reum ĩ¬

Expanded text:
us sanguine, qui nullum lus illos merito tenebatquos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hoeum merito dimitteret, quem nullius peccati reum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ounisi maxime
nis qñ sus ceptus est
in socium ⁊ ciuem
romanũ. Uñ ⁊ pau¬
lul se cuit romanũ¬

Expanded text:
ibi dimisi, maxime nis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanu
Abbreviated transcription (Latin):
malitiment aducu¬
tum eus qi ibi dãp¬
nandum sunt bo¬
ibisaluandum sũt
festina. quali qr in
qr quos mecũ hr̃e
solebam mͦ ñ hab̃o

Expanded text:
Mali timent adventum ejus, quia ibi damnandi sunt; boibi salvandi sunt. Festina. Quasi dicat:quia quos mecum habere solebam modo non habeo
Abbreviated transcription (Latin):
mip̃m id ne iuideretuur hoc
p̃cipiendo aixilse subdit.
ag̃ .i. qui ꝯtinet. immo
peccat qui su ag̃. qr ali¬
qua culpa est. ibisz leuiᷤ¬

Expanded text:
mini, ne videretur hoc praecipiendo dixisse, subdit: id est qui continet, imo peccat qui sic agit. Quiqua culpa est ibi, sed l
Abbreviated transcription (Latin):
trata q̃ ꝯstat iustum fuisse
lisĩt heredes. lex .ni. ñ facit
aliqͦs heredes nam pociuᷤᷤ
oꝑerat᷑ iram .i. penam ad
hoc .i. data est ut reos face

Expanded text:
strata, qua constat justum fuisse li sint haeredes. Lex enim, non facit aliquos haeredes, nam potius, operatur iram, id est poenam. Ad hoc enim data est ut reos face
Abbreviated transcription (Latin):
fioclis eram. s ut fidelis essem apłm gͦ inueni¬
mus sñ ullis bonis m̃itis ĩmo c̃ multis m̾̃itis ma
memorat poit q̃. ꝯsequetur coronam qui pꝰ ma¬
la m̾ita ꝯsetutus est gr̃am que nisi prĩ gratui¬
ta donaret᷑ corona debita ñ rrederetur. Nongͦ
restabat ip̃ius passioĩs qͣm sibi iam impend ere
dix̾at tam magna ꝯfuctacio. tam molestum

Expanded text:
fidelis eram, sed ut fidelis essem. Apostolum ergo invenimus sine ullis meritis bonis, imo cum multis meritis malmemorat: post quae consequitur coronam, qui post mala merita consecutus est gratiam, quae nisi prius gratuito donaretur, corona debita non redderetur. Ergo restabat ipsius passionis, quam sibi iam inpendere dixerat, tam magna conflictatio, tam molestum
Abbreviated transcription (Latin):
adme cito de¬
mas .N. mede¬
reliquit dili¬
gens hoc scd̃m
⁊ abut thessa¬
lomcam cres¬
cens ingala¬
thiam titus
indalmaciã.

Expanded text:
ad me cito Demas enim me dereliquit diligens hoc saeculum et abiit Thessalonicam Crescens in Galliam Titus in Dalmatia
Abbreviated transcription (Latin):
cis. ab etrorib ad rectam fidem ⁊ abscismatibus
tos rouotans ad mutatẽ. Est gͥ intencio apłi in
res reuotare. ⁊ in eis ꝯfirmare. Modus talis cor h
huic tpłe sic̃ ⁊ aliis salutacionẽ prescribit ⁊ no¬
nei sumꝙ celebre erat omnib gentib p̃poñ
ut magiter nomine auanto acgmescant or̃oni¬
correctioni ⁊ qr eis uił erat apponit dignitatis no¬
mina. non humilitatis ut serius. pͥost saluta¬
cionẽ ꝓ donis coꝵ qͥbom erant int̃ eos grãs ag̃
demde increpat illos qui de baptistis se iactabã
Post retrahit cos ab amort irene lap̃re deinde re

Expanded text:
ibus ad rectam fidem et a schismatibus eos revocans ad unitatem. Est igitur intentio Apostoli in res revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde re
Abbreviated transcription (Latin):
.lut debaptistis¬
se iactarent unita¬
usum ex ministio¬
cram̃ta maioris
et̃ usus sipbonos
tractarentur ma¬
ioris aũ. ⁊ iinori
ꝑminus bonos
usi erant ut ꝯtep¬
to apło de sapũti

Expanded text:
t de baptistisse jactarent, unitausum ex ministrosacramenta majoris e usus, si per bonos tractarentur,joris autem vel minoris minus bonos rsi erant ut contempto Apostolo de sapi
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ añponit p̾rogatiua pĩm ut aut coronet᷑ prĩ
aut dampnet grauiꝰ qͥ credens ꝓp̃ abraham hono¬
tificentor est lisfidins aũ penis tractandꝰ est qr donũ
ꝙ supͣ incorreptio erit
.i. maxime oꝑanti bo¬
num qr melius inslruc

Expanded text:
er anteponit, praerogativa Patrum, ut aut coronetur prius, aut damnetur gravius qui credens propter Abraham honorificentior est, diffidens autem pejus tractandus est, quia donum t id est maxime operanti bonum; quia melius instruct
Abbreviated transcription (Latin):
tura incorporta ⁊ incõmutabilit̃ uiua em̾a
stabilitate in se ip̃o manois. totus ad est rebus
aluĩ minus: quos ip̃e sibi dilectislimum tem¬
plum gr̃a suebonitatis edificat dequib exe¬
quitur apostolus ꝑ partes determinans qd̾ ai¬

Expanded text:
tura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus oalii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat, de quibus exsequitur Apostolus per partes determinans quod di
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo ꝙ sp̃m grãs ⁊ domino ministraciones. ⁊ deo
oꝑaciones supposuerat omnia referens adunũ
ꝑatur ut ꝙ non h̃t quisinse. habeat in alio. ⁊
aic maneat caritas ⁊ humilitas. Si .ii. humił
es.⁊ amal imutatẽ ribi ht̃ quisquis m illa aliqͥd
ħ̾t. tolls inuidiam ⁊itumest. qd̃ habeo. liuorse¬
ꝑat: caritas iungit. Sic̃ in humano corꝑe oc¬
culus solus uid s non sibi soli. sic sp̃m .s. habes:
omnia ut post dicet. Uncuiq aũ. diñsa sũt

Expanded text:
 Spiritui gratias, et Domino ministrationes, et Deo operationes supposuerat, omnia referens ad unumperatur, ut quod non habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliqm est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus solus videt, sed non sibi soli, sic Spiritum sanctumomnia ut post dicet. Unicuique aut
Abbreviated transcription (Latin):
pleta quc añ erantad
imꝑfecta ⁊ idco ñ opũˢ
fuit ut inciꝑet pati
aborigine mundi et
ꝙ admod̾. Item ꝑ hoc
ꝓbatur ꝙ non insi se¬
mel pati debuit qr

Expanded text:
pleta quae ante erant imperfecta, et ideo non opus fuit ut inciperet pati ab origine mundi. Et quemadmodum. Item per hoc probatur quod nisi semel pati debuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eĩt miserabilior oĩb
hominib ñ est intã¬
sui neccitate oblatus
sit ĩ semel. ino sola
uoluntate. ĩm ut
homo semel mortuuᷤ.
ñ pot̃ ampliꝰ mori. s nec indigemus qr illa una
oblacio sufficit ad echautituda pcc̃ca. ñ dico oĩm

Expanded text:
esset miserabilior omnibus hominibus. Non est intelsui necessitate oblatus sit, etiam semel imo sola voluntate. Verum ut homo semel moritur nnon potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico om
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur. s potius reddendo multiplicatur hñdo
.N. radinir non uaditur carendo ut pecunia q̃
itodi non pot̃ nisihabeatur nec habcq nͥ reddat᷑.
Immo cum redditur ab homine crescit ĩ hoĩe ⁊ tã¬
to maror aquiritur qͣnto płibus raditut hicaũ¬
fit mencio de caritate qr ualet ad humilitatem
bere adom̃s hic aũ dilationẽ dicit hñdam incer¬

Expanded text:
mittitur, sed potius reddendo multiplicatur; habendo enim redditur, non carendo, ut pecunia quae reddi non potest, nisi habeatur; nec haberi, nisi reddatur, imo cum redditur ab homine, crescit in homine; et tanto major acquiritur, quanto pluribus redditur. Difit mentio de charitate, quia valet ad humilitatem bere ad omnes. Hic autem dilectionem dicit esse habe
Abbreviated transcription (Latin):
mum maloꝵ radicem ꝯsic̃ scuiptum est. Inciumõi
ptc̃ti luꝑbia est q̃ nacione celestis sublimiũ mntes ĩł̾i¬
tat subciñc ⁊ cilicio latitans q̃ romanosa deo occil¬
pau̾̃at ut int̃ le alt̾cantes ⁊ se s inuicem p̃ferentes dis¬
sensiones ⁊ scismata fac̃ent. crant .n. romam de iude¬

Expanded text:
 radicem, sicut scriptum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim Romani de Judae
Abbreviated transcription (Latin):
apłos añ huissemus: ydola non cliusscimus. Qd̾ au̾
de geñis nobilitate uos iactatis si q aliũ głia cit tunc
om̃s illorr ꝯtenciones hinc in de demmens ⁊ qͣi bonus
ꝯtionator uote soniora illos alloquiis ad unamõs
ꝯcordiam addux̃ ostendens nullos: llorũ suis m̾iis-
eẽ saluacos qr omnes ⁊ udi ⁊ gentiles subpẽco tenebã¬
tur si ꝑ gr̃am dei liberati ⁊̃ ꝓ alt̾cacione itac p̃dicta
scrubit romanis ꝯfut ans mͦgentils modo iudcos do-¬

Expanded text:
os ante habuissemus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc omnes illorum contentiones hinc inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiam adduxit, ostendens nullos eorum suis meritis esse salvatos quia omnes et Judaei et gentiles sub peccato tenebantur, sed per gratiam Dei. Pro altercatione itaque praedicta scribit Romanis, confutans m
Abbreviated transcription (Latin):
apłis precepta. uemientes romani uͥ princeps orbis
rant romanis cuͣngliraũnt. Attende diligenter
ꝙ annodicit apłm apłm ab athenis scripsisse orige¬
nes u̾o de chounto. Icem inspice ꝙ idem aimoait
pectũ romanis pͥmum ñ predicasse eum eccl̃iastica hy

Expanded text:
is percepta, venientes Romam, ubi princeps orbis rant, Romanis evangelizaverunt. » Attende diligenter, quod Haimo dicit Apostolum ab Athenis scripsisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
manos uͥscriptumest ut aliquid ĩꝑciar nõbis .g. spi¬
rituale. ai sic romanos ꝑeccip̃dicacione fidem denen¬
tes confirmare se uelle paulus dic̃ non ꝙ mimus
accepislent apetro: s ut duob apłis testantib ato
doctorib torum corroborarent᷑ fidci. harum ica aucto¬
ritatum ꝯflictum qui iudccur ditim̃ies clicimus pe¬
trum pͥmũ p̃dicasse romanis qͣntum ad alios apłos
s ñ primum qͣntum ad om̃s credentes. Item dñis¬

Expanded text:
 scriptum est: "Ut aliquid impertiar uobis gratiae spiritalis" ait sic: Romanos praedicatione Petri fidem tenentes confirmare se uelle Paulus dicit, non quominus accepissent a Petro, sed ut duobus apostolis attestantibus atque doctoribus, eorum corroboraretur fides. » Harum itaque auctoritatum conflictum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicasse Romanis, quantum ad alios apostolos, sed non primum quantum ad omnes credentes. Item, di