comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ mederi protinꝰ uulneri. & extrahete de corde
consueuit noxia uenena serpentis. pate facta non fuerit
succurrere ꝑielitanti periturone. ñ poterit. Hoc igit᷑
modo ad scientiã discretionis uerȩ ꝑuenire facillime
poterimus: ut senioꝵ uestgia fubsequentes. neq age¬
re quic quã noui. neq discernere nro uidicio presui¬
mamꝰ: sed quẽ admodũ nos uł illoꝵ traditio. uel ui¬
te ꝓbitas informauerit. in ont̃ib gradiamur. Qua¬
institutione firmatus. ñ modo ad ꝑfectã discretionis
rationẽ quisq ꝑueni&: uerũ &iam a cuncus insidus
inmici: tutissinius ꝑmanebit. Nullo nanq alio intio
tĩ prxcipitẽ diabolꝰ monachũ ꝑtrahit ac ꝑdueit. ad
artes ac disciplinȩ humano ingenio reꝑtȩ & quȩ
nichil amplius quã uitȩ huiꝰ teporane. com̃no disꝰ
prosunt. lic& man palpari queant. & oculis ꝑuideri. recte

Expanded text:
turarum mederi protinus uulneri et extrahere de corde turarum mederi protinus uulneri et extrahere de corde consueuit noxia uenena serpentis, patefacta non fuerit, succurrere periclitanti perituroue non poterit. hoc igitur modo ad scientiam discretionis uerae peruenire facillime poterimus, ut seniorum uestigia subsequentes neque agere quicquam noui neque discernere nostro iudicio praesumamus, sed quemadmodum nos uel illorum traditio uel uitae institutione firmatus, non modo ad perfectam discretionis rationem quisque perveniet, verum etiam a cunctis insidiis inimici tutissimus permanebit. Nullo namque alio vitio tam praecipitem diabolus monachum pertrahit ac perducit ad artes ac disciplinae humano ingenio repertae, et quae nihil amplius quam vitae hujus temporariae commodis prosunt, licet manu palpari queant et oculis pervideri, recte
Abbreviated transcription (Latin):
de tuo salubri confessione depulsũ. oculis ꝑ uideres: pate¬
se factũq hostẽ̾. nequaquã locũ intȩ: ultertuꝰ habiturũ
aꝑti etus expulsione cognosceres. Itaq scđm seutentiã
senis. ita ẽ inquit in me confessionis huiꝰ uireute doon¬
natio diabolicȩ illius tirannidis extincta. atq in ꝑpauã
consopita. ut non quã mͥ ne memortam quidẽ concupis¬
centiȩ huiꝰ ulterius tẽprauerit inimicus ingerere: nec
me pꝰ hȩc aliquãdo pulsatũ furtiui illcus defiderii insti¬
gatione ꝑsenserim Quem sensũ in ecclesiaste quoq
pulc herrime legim̃ figuratũ. fi momor derit inquit
serpens non in fibilo. ñ ẽ habundantia in cantatori: ta¬
citi serpentis morsum ꝑmeiofisimũ e̾e̾ defignans: idẽ
si ꝑ confessionem suggestio. seu cogitatio diabolica in¬
cantatori. cuiquã sꝑitali scilic& uiro. qui carminib scrip¬

Expanded text:
de tuo atabri confeesione depnlsum oculis peruideres, patde tuo atabri confeesione depnlsum oculis peruideres, patefactumque hostem nequaquam locum in te ulterius habiturum aperta eius expelsione cognosceres. itaque secundum sententiam senis ita est, inquit, in me confessionis huius uirtute dominatio diabolicae illius tyrannidis extincta atque in perpetuum consopita, ut numquam mihi ne memoriam quidem concupiscentiae hBins ulterius temptauerit inimicus ingerere nec me post haec aliquando pulsatum furtiui illius desiderii instigatione persenserim. quem sensum in Ecclesiaste quoque pulcherrime legimns figuratum. si momorderit, inquit, serpens non in sibilo, non est abundantia incantatori, taciti serpentis morsum perniciosum esse designans, id est: si per confessionem suggestio seu cogitatio diabolica incantatori cuiquam, spiritali scilicet uiro, qui carminibus scrip
Abbreviated transcription (Latin):
turntate deiectꝰ: quẽ utiq nequaqnã uł tua. uł alterũ
responsione c̃ futans. inte nẽ uꝰq ꝑmiseras dominari. se¬
cundum alã salomonis sententiã. Quia nõ fit cõtradic¬
dicdo ab his qͥ facunt malũ cito: ideo repletũ ẽ. cor fili¬
oꝵ hominũ in ipsis. ut faciant mala. Et id enrço iã te
post hanc priblicationẽ tuã iste neqͥssimꝰ spiritꝰ inquie¬
tare ñ poterit. nec inte latibulũ sib tet̾rimꝰ serpens
deinceps usirpabit: de tenebris cordis tui salutari cõ¬
fessione ꝓtractus ad lucẽ. Nec dũ senex hȩc uerba cõple¬
uerat : Eecce lampas accensa de meo sinu ꝓcedens. ra
cellã repleit odore sulphitreo: ut uehem̃tia fetoris
ipstũ. tux in ea nos refidere ꝑmitter&. Resumens ꝙ
amonttionẽ senex. ecce inquit. dñs ł ueritatẽ sermonũ meoꝵ
uisibiliter approbauit: ut passionis illius incentorẽ. de cor¬

Expanded text:
turnitate deiectus. quem utique nequaquam uel tua uel alterius turnitate deiectus. quem utique nequaquam uel tua uel alterius responsione confutans in te nunc usque permiseras dominari secundum illam Salomonis sententiam: quia non fit contradictio ab his qui faciunt malum cito, ideo repletum est cor filiorum hominis in ipsis ut faciant mala. et idcirco iam te post hanc publicationem suam iste nequissimus spiritus inquietare non poterit nec in te latibulum sibi taeterrimus serpens deinceps usurpabit, de tenebris cordis tui salutari confessione protractus ad lucem. necdum senex haec uerba conpleuerat et ecce lampas accensa de meo sinu procedens ita cellam repleuit odore sulpureo, ut uehementia foetoris ipsius uix in ea nos residere permitteret. resumensque af monitionem senex, ecce, inquit, dominus tibi ueritatem sermonum meorum uisibiliter adprobauit, ut passionis illius incentorem de cor
Abbreviated transcription (Latin):
ons huiꝰ uirtute cõpunctus. & conscientia redarguente
ꝑt̾ritus. nelut qͥ cred̾e in obhoc ea fuisse. ꝓlata: qđ sem
dñs seereta mei pectoris reuelass& : in occultos pͥmũ genid̾
excitat᷑ꝰ de in cõpunctione cordis mei crescente in aꝑtos
singultus lacrimasq ꝓrũpens. paximatiũ qd̾ c̃fu& udine
uitiosa subtraxerã clanculo comedendũ. de finu furti mei
conscio ac susceptore. ꝓduxi: eũq in medruni ꝙferens.
quẽad modũ cotidie latent᷑ edesem. ꝓstratꝰ int̾rã cum ue
me uostulatione confessus fum: & ub̃tim fusis lacrinis
ut ab solutionẽ dirissimȩ captiuitatis a dnõ poscer&.
implorai. Tum senex. confide ait o puer: absoluit te ab
hac captuntate etiam me tacente. çonfessio tua. Ulicto¬
rem nanq adu̾sariũ tuuĩ hodie triũphasti: ualiduiꝰ eim
tua c̃fessione ꝓsternens. quã ipse fueras abeo tua taci¬

Expanded text:
onis huius uirtute conpunctus et conscientia redarguente onis huius uirtute conpunctus et conscientia redarguente perterritus, uelut qui crederem ob hoc ea fuisse prolata, quod seni dominus secreta mei pectoris reuelasset, in occultos primum gemitus excitatus, dein cordis mei conpunctione crescente in apertos singultus lacrimaaque prorumpens paxamatium, quod consuetudine uitiosa subtraxeram clancule comedendum, de sinu furti mei conscio ac susceptore produxi, eumque in medium proferens, quemadmodum cotidie latenter ederem, prostratus in terram cum uefessus sum, et ubertim profusis lacrimis ut absolutionem dirissimae captiuitatis a domino poscerent inploraui. tum senex: confide, ait, o puer. absoluit te ab hac captiuitate etiam me tacente confessio tua. uictorem namque aduersarium tuum hodie triumphasti, ualidius eum tua confessione prosternens quam ipse fueras ab eo tua taci
Abbreviated transcription (Latin):
hora nonoscedeter qd sero ignorante ulo oceułte edebam
Qo furcod ue& cõnenientia uol uimatis ee in oloti semel
de sis̃ incontinentia fine cessatione somttet epsum sicẽten
cems ona uopiscentia fraudusenta ad memise ipsum. Ieũten
efuei fuerã iocim datus. Cumq istud molestissimum opus
uelut abex actorib mͥ pharaonis indictũ uoce cõpellen
hegiilis diepus explere ñ sine cordis mei dolore copelleder
nec tam eruere me possẽ abhac eoꝵ sȩiussima tyrannuide
& clandestinũ furtum seni manifestare. confuderer: con¬
tigit. qiꝰ iuitu. de hoc mẽ captiuitatis iugo uolentis eripe
ut quidam frͣs cellã senis obtentu ȩdificationis expete
rent. Cumq refectione transacta. collatio sp̃ttalis
cepiss& agitari. respondensq senex ꝓpositis. int̾rogatio¬
nib eoꝵ de castrimargie initio. & oc cultarũ cogitationũ
dominatione dissereret. earũq naturã & atrocissimam
ium quã haberent donec celarent᷑ exponer&: ego collati¬

Expanded text:
r absconderem, quod sero ignorante illo occulte edebam. quod furtum licet coniuentia uoluntatis et inoliti semel desiderii incontinentia sine cessatione conmitterem, expleta tamen concupiscentia fraudulenta ad memet ipsum reuertens esu eius fueram iucundatus. cumque istud molestissimum opus uelut ab exactoribus mihi Pharaonis indictum uice laterum singulis diebus explere non sine cordis mei dolore conpelierer nec tamen eruere me possem ab hac eorum saeuissima tyrannide et clandestinum furtum seni manifestare confunderer, contigit dei nutu de hoc me captiuitatis iugo uolentis eripere, ut quidam fratres cellam rent. Cumque refectione transacta, collatio spiritalis coepisset agitari, respondensque senex propositis interrogationibus eorum de gastrimargiae uitio et occultarum cogitationum dominatione dissereret earumque naturam et atrocissimam uim, quam haberent donec celarentur, exponeret, ego conlati
Abbreviated transcription (Latin):
tecrum. onĩq macie tabidũ atq deforme: E e contra ribe¬
dni t simall& merra ac beatitudis illorũ parneeps fer
cirrucisione quoq susciꝑe festinar&e. Horu ttaos profecto mi¬
cuouasoguibut fuisse illusus si ratione diseretionis hate¬
asseqͥ laborassent. Quã obrȩ̃ in quatis ꝑmciosũ sic diserei¬
onis gram ñ haberr multorũ casus exꝑiñta declarant

Expanded text:
tetrum, omnique macie tabidum atque deformem, et contra Judaetetrum, omnique macie tabidum atque deformem, et contra Judaedens si mallet meriti ac beatitudinis illorum particeps fieri, circumcisionem quoque suscipeo fuisset illusus, si rationem discretionis assequi laborassent. Quamobrem in quantis perniciosum sit discretionis gratiam non habere, multorum casus experimentis declarat
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificio abrahȩ patriarchȩ meritis ȩquaretur.
Cuius in tantũ ẽ ꝑsuasione sedncꝰtus ut parri cidiũ
oꝑe ꝑfeciss&: nͥ eum uidens pner cultrũ extra cõsue.¬
tudinẽ acuendo prȩpare. & uincula qͥb eũ uel itt
oblaturus ad immolandũ constringere disponebat inquirere.
prȩsagio sceleris futur ꝑt̾ritus aufugiss&. De. Lapsuoide¬
silrus quoq monachi me sopotamini narrando ꝑcurrere. qui¬
illa ꝓumtia ꝑ paucis imitabilẽ continentiam tenens. quã
annos multos singularit in cella ietrusus exegerat. ita e ad
extremũ diabiolicis reuelationib sominisq deluisus. ut. post
tantos labores atq uirtutes quib excesserat om̃s mona ehos
ibi dein residentes. ad iudaismum e concisionẽ carpis lap¬
queque multo teptẽ diabolꝰ uelut ueritatis nuntros euebs¬
gions ac fidei nrȩ. apłis scilie& atꝙ martyrib tenebrosua

Expanded text:
sacrificio Abrahae patriarchae meritis aequaretur. sacrificio Abrahae patriarchae meritis aequaretur. cuius in tantum est persnasione seductus, ut parricidium opere perfecisset, nisi eum uidens puer cultrum extra consuetudinem acuendo praeparare et uincula quibus eum uelut oblaturus ad immolandum constringere disponebat inquirere, praesagio sceleris futuri que monachi Mesopotameni narrando illa prouincia perpaucis imitabilem continentiam tenens, quam per annos multos singulariter in cella retrusus exegerat, ita est ad extremum diabolicis reuelationibus somniisque delusus, ut post tantos labores atque uirtutes, quibus excesserat omnes monachos ibidem residentes, ad Iudaismum et circumcisionem carquaeque multo tempore diabolus velut veritatis nuntius revelasigionis ac fidei nostrae, Apostolis scilicet atque martyribus, tenebrosum ac
Abbreviated transcription (Latin):
fubstantiã Largirent᷑ : alcus uͦ recusans cibũ uelut ab
homine sibi oblatũ: in edie de fectione consuĩptus est
Quorũ lic& inicia ex reprȩhensibili ꝑ suasione descen¬
derint: unꝰ tam̃ subueniente. discretione. id qđ temere
in cauteq cõceꝑat emendauit : aliuꝰ aut̃ instulta prȩ
sibi ipse conscruit : nequa quã eredens instinctu factĩ
ditino. qd immites barbar ꝓpriȩ feritatis obliti
panes eis ꝓgladiis obtulisseq De altui illusi one¬
lumiis facere m̃tionem: Qui dũ longo t̾pr̃e dȩ monẽ
in angeli suscepit claritate: reuelationib eiꝰ in nume¬
ris sepe deceptus. credidit nuntiũ esse iusticiȩ. Nam
exceptis his: etiam ꝑ om̃s noctes. in cella eius lumen
absq ulliciꝰ lucernȩ p̃bebat officio. Ad extre mũ
iubetur a dȩmone ut dõ filiũ suũ qui cũ eo parit᷑
in monasterio cõmanebat offerr&: ut scilicet hoc

Expanded text:
substantiam largirentu:, alius uero recusans cibum uelut ab substantiam largirentu:, alius uero recusans cibum uelut ab homine sibi oblatum inediae defectione consumptus est. quorum lioet initia ex reprehensibili persuasione descenderint, unus tamen subueniente discretione id quod temere incauteque conceperat emendauit, alius autem in stulta praesibi ipse consciuit, nequaquam credens instinctu factum diuino, quod inmites barbari propriae feritatis obliti panes eis pro gladiis obtulissent. Quilumus facere mentionem, qui dum longo tempore daemonem in angeli suscipit claritate, reuelationibus eius innumeris saepe deceptus credidit nuntium esse iustitiae ? nam exceptis his etiam per omnes noctes in cella eius lumen absque ullius lucernae praebebat officio. ad extremum iubetur a daemone, ut deo filium suum qui cum eo pariter in monasterio commanebat offerret, ut scilicet hoc
Abbreviated transcription (Latin):
frĩb qͥ cũ ultra illã heremũ thebaidos. ubi quondã fue.¬
rat᷑ beatus antonius habitare& mintis cauta discretione
ꝑ moti. euntes pextentã solitudinis uastitatẽ. nullã escã
penitus sumere decre uerunt : nisi quã ꝑsem & ipsũ illis
dñs prȩstitiss& : Cumq errantes eos ꝑ deserta. & deficien¬
tes iam fame alonge mazites conspexissent. q̃ gens cunc¬
tis pęne nationib feris immauior atq crnbelior ẽ: non
enĩ eos ad effusionẽ sanguinis ut ñ nullas gnͣtes desid̾tũ
prede si sola ferocitas m̃tis instgͥat. eisq cõtra nat᷑am
feritatis suȩ cũ panibꝰ. occurrissent: unus ex eis sub¬
tieniente: discretione uelut ad nõ sib porrectos. cũ gra
tiarũ actione suscepit: reputans ȩscã sibi diunit᷑ minis¬
trari. nec sine dõ factũ : ut hiĩ qui semꝑ cruore homi
nũ gauderent : deficientibꝰ iam ac tabescentib uitȩ

Expanded text:
qui cum ultra illam heremum Thebaidos, ubi quondam fuequi cum ultra illam heremum Thebaidos, ubi quondam fuerat beatus Antonius, habitarent, minus cauta discretione permoti euntes per extentam solitudinis uastitatem nullam escam penitus sumere decreuerunt, nisi quam per semet ipsum illis dominus praestitisset. Gumque errantes eos per deserta et defioientes iam fame a longe Mazices conspexissent quae gens cunctis paene nationibus feris inmanior atque crudelior est: non enim eos ad effusionem sanguinis, ut nonnullas gentes, desiderium praedae, sed sola ferocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae cum panibus occurrissent, unus ex eis subueniente discretione uelut a domino sibi porrectos cum gaudio et gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi diuinitus ministrari nec sine deo factum, ut hi qui semper hominum cruore gauderent deficientibus iam ac tabescentibus uitae
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ ac laborũ stioꝵ. nequaqu̾ã posse firmatierat ull
iam discrimini fubiacere. Ciiꝰ rei fidem ut exꝑim̃tũ suȩ
sospitatis euidentissime cõ ꝓbar&. supradicto se puteo
nocte in tẽpesta illusus. iniecit: magnũ scilie& uirtutis
fuȩ meritũ ꝓbaturus. cum inde exissec illesus. De qͦ cum
pene iã ex sanguis frm̃ ingenti labore fuiss&e extractꝰ. ii¬
tã die tͣcia finituriis : quod his deternꝰ ẽ. ita in deceptioni
fue obstinatiome ꝑmansit: ut ei ne exꝑim̃to quidẽ mor¬
tis suȩ potuerit ꝑsuad̾i. qd fuiss& dȩmonti calliditate
delusus. Quã obrem. ꝓmeritis laborũ tãtore. & annoꝵ
mimerositate qͥ in heremo ꝑdurauit. ac miseratione &
humantate: sũma abhis qui eiꝰ cõpatiebant᷑ exitio. u
a prb̃o & abbate pasmtio potuit obtineri. ut ñ inter
biothanatos reputat᷑. etiam menioria & oblatione. pau

Expanded text:
uirtutum ae laborum suorum nequaquam posse firmauerat ulli uirtutum ae laborum suorum nequaquam posse firmauerat ulli iam discrimini subiacere. cuins rei fidem ut experimento suae sospitatis euidentissime conprobaret, supra dicto ee puteo nocte intempesta inlusus iniecit, magnum scilicet uirtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei ne experimento quidem mortis suae potuerit persuaderi, quod fuisset daemonum calliditate delusus. quamobrem pro meritis laborum tantorum et annorum numerositate qua in heremo perdurauit hoc miseratione et humanitate summa ab his qui eius conpatiebantur exitio uix a presbytero abbate Pafnutio potuit obtineri, ut biothanatos reputatus, etiam memoria et oblatione pausa
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute possa. suis diffintionib rogi quã cõsiliis uȩl collatio¬
nib frm̃ atq institutis maiorũ maluit obedise. Siquiden
tanto rigore immutabilẽ ieiuni cõtinentiã semꝑ exercu¬
it. & ita solitudinis cellȩq iugiter secreta sectatus eͫ  ut
abeo participationẽ in eundi cũ fratͣnitate cõuirii. ne
ueneratio qͥdẽ diei paschalis aliquãdo potuerit ohtine¬
re. In qua fr̃ib cunctis ꝓ anmũsaria sollem nitate in
ȩccła retentatis. solus nõ pot̾at aggregari: ne quãtulũ¬
cũq ꝑceptione legiiminis parui. a suo uidetur ꝓposit
re laxasser. Qua presũptione deceptꝰ. angelu sathanȩ:
uelut angłm lucis cũ sũma ueneratione. fuscipiens. eiꝰq
p̃ceptis ꝓno oboediens. famulatu. sem& ipsũ inputeũ cuiꝰ
altitudinẽ oculoꝵ ñ atangit. intuitꝰ prȩcipitẽ dedit. de
angeli uidelic& sut sponsione ñ dubitans: qͥ eũ ꝓ merito

Expanded text:
uirtute possessa suis definitionibus regi quam consiliis uel conlatiouirtute possessa suis definitionibus regi quam consiliis uel conlationibus fratrum atque institutis maiorum maluit oboedire? siquidem tanto rigore inmutabilem ieiunii continentiam semper exercuit et solitudinis cellaeque ita iugiter secreta sectatus est, ut ab eo participationem ineundi cum fraternitate conuiuii ne ueneratio quidem diei paschalis aliquando potuerit obtinere. in qua fratribus cunctis pro anniuersaria sollemnitate in ecclesia retentatis solus non poterat adgregari, ne quantulumcumque perceptione leguminis psrni a suo uideretur proposito relaxasse. qua praesumptione deceptus angelum Satanae uelut angelum lucis cum summa ueneratione suscipiens eiusque praeceptis prono oboediens famulatu semet ipsum in puteum, cuius profunditatem oculorum non adtingit intuitus, praecipitem dedit, de angeli uidelicet sui sponsione non dubitans, qui eum pro merito
Abbreviated transcription (Latin):
ex celsa fastigra minore possit fatigationr cõscendi: &
sine qua multi &iam ꝓpenstuꝰ lahorantes. ꝑfectionis nequi¬
uerint culm̃ attingere. Omtum nanq irtutũ generatrix
custos: moderatrixq discretio est. De morte neronis¬
It ut hanc eandẽ c̾iffintionẽ antiquitꝰ ascõ antonio senis.u.
& ceteris patrib ꝓmulgatã. recens quoq sic̃ ꝓmifimꝰ cõfir¬
m& exẽplũ: recolite id qd̾ mꝑꝑ gestũ oculoꝵ ur̃oꝵ indistis
obtutib senẽ uidelic& neronem:. ante paucos ad modũ dies
illusione qialiol a sũmis adima deiectũ. Quem quinquagni¬
ta annis inheremo cõmoratũ. singulari districtione rigorẽ
continentiȩ tȩnuisse meminimꝰ: & solitudinis secreta ul¬
tra om̃s hic comorantes. miro fernore sectatũ. Hic gͥ quo
pacto. quã ue. ratione. pꝰ tãtos labores ab insidiatore delds.
grauissimo corruens lapsii. cunctos in hac heremo cstitu¬
tos. luctuoso dolore ꝑ cisit. Nonne qr minꝰ discretionis

Expanded text:
excelsa fastigia minore possit fatigatione conscendi, et sine qua multi etiam propensius laborantes, perfectionis nequiverunt culmen attingere; omnium namque virtutum generatrix, custos, moderatrixque discretio est. » Ut sEt ut hanc eamdem definitionem antiquitus a S. Antonio et caeteris Patribus promulgatam, recens quoque, sicut promisimus, confirmet exemplum, recolite id quod nuper gestum oculorum vestrorum vidistis obtutibus, senem videlicet Heronem ante paucos admodum dies illusione diabolica a summis ad ima dejectum, quem quinquaginta annis in hac eremo commoratum, singulari districtione rigorem continentiae tenuisse meminimus et solitudinis secreta ultra omnes hic commorantes miro feruore sectatum. hic igitur. quo pacto quaue ratione post tantoe labores ab insidiatore delusus grauissimo conruens lapsu cunctos in hac heremo constitutos luctuoso dolore percussit ? nonne quia minus discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ : ex omiib infructuosi sterilesq reddunt᷑. Qđ inspũ
om̃s facultates meas. & tradid̾o corpꝰ meũ ut ardeã : caritatẽ
aut᷑ n habuero: nichil mͥ ꝓdest. Vnde liq̃uido cõpbat᷑ per¬
fectionẽ ñ statĩ nuditate nec pͥnatione om̃iũ facultatũ.
seu dignitatũ abiectione. c̃tingi: nͥ fuerit caritas illa. cinus
a postolus m̃bra describit: quȩ in sola cordis puratate c̃sistit
q̃rere qͣ sua sunt: ñ fuꝑ imqͥtate gaud̾e. ñ cogitare malũ.¬

Expanded text:
charitatem et ex omnibus infructuosi sterilesque reddantur. Quod in charitatem et ex omnibus infructuosi sterilesque reddantur. Quod in omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest , » unde liquido comprobatur perfectionem non statim nuditate, nec privatione omnium facultatum seu dignitatum objectione contingi, nisi fuerit charitas illa cujus Apostolus membra describit, quae in sola cordis puritate consistit.quaerere quae sua sunt, non super iniquitate gaudere, non cogitare malu
Abbreviated transcription (Latin):
Ib. De his qui ab renuntiantes mũdo ad ꝓfectionẽ¬
Unc namq ẽ. qd̾ non millos nũdi huiꝰ maximas facultates.
& ñ solũ multa auri atq argenti talenta: uerũ sciam
pro grafio. pro acu ꝓ calamo cõmoueri. Qui si c̃tẽplatio¬
nem cordis mũdi. fixã tenerent: ñ quã utiq ꝓ paruis rebꝰ.
amit terent: qd̾ ne. ꝓ magnis ac p̾tiosis incurrerent opibus
easdẽ penitꝰ abicere maluerunt. Nã & plerũq nꝰ nulli
tãto ⁊elo codicẽ seruant: ut eũ nec lenit᷑ qͥdẽ legi uel
ẽtingi ab aliqͦ sinant: & inde occasiones impatientiȩ ac mor¬
tis incurrunt: unde monent᷑ stipendia patientiȩ & caritatis
ad qͥrere. Cumq om̃s diuitias suas ꝙ xp̃i amore disꝑserint:
pristinũ tam̃ cordis affectũ in reb minimis retentãtes. & ꝓ
ipsis ñ ñ qͣm mobilit̾ irascentes. ueluti qͥ ñ habeant apłican¬

Expanded text:
I. De his, qui abrenuntiantes mundo, ad perfectioneI. De his, qui abrenuntiantes mundo, ad perfectionenc namque est quod nonnullos mundi huius maximas facultates et non solum multa auri atque argenti talenta, uerum etiam pro graphio, pro acu, pro calamo commoueri. qui si contemplationem cordis mundi fixam tenerent, numquam utique pro paruis rebus admitterent, quod ne pro magnis ac pretiosis incurrerent opibus, easdem penitus abicere maluerunt. nam et plerumque nonnulli tanto zelo codicem seruant, ut eum ne leuiter quidem legi uel contingi ab aliquo sinant, et inde occasiones inpatientiae ac mortis incurrunt, unde monentur stipendia patientiae et caritatis adquirere, cumque omnes diuitias suas pro Christi amore disperserint, pristinum tamen cordis affectum in rebus minimis retentantes et pro ipsis nonnumquam mobiliter irascentes, ueluti q
Abbreviated transcription (Latin):
sectindũ ẽ. Qinc qͥd aut̃ abhac retrahit : ut ꝑuitiosum
ac noxiũ deuitandũ. ẽ Pro hac eñ trniu̾sa agim̾ atꝙ to¬
Leramꝰ: ꝓhac parentes. patria. dignitates. diuttȩ. deli¬
tiȩ mũdi huiꝰ. E uoluptas untũsa c̃tẽpnnt̾. ut scibicde
puritas cordis ꝑp&ua retentet᷑. Hac itaq nob destiua¬
tione ꝓposita: semꝑ actus nr̃i. & cogitationes. ad en ob¬
tinendã rectissime dirigentur. Quȩ si ẜ oculis nris in¬
git̃᷑ statuta ñ fuerit: non solũ cunctos labores nros ua¬
cuos parit̾ atq in stabiles reddens. in cassũ eos ac sine
emolunto cõpell& effũdi: sꝰ &iam cogitationes omnes
diũsas sibiq cõtrarias suscitabit. Necesse ẽ eñi mlto qͦ
recurrat. emi ue. pͥncipalit̾ mbereat ñ habentẽ ꝑ singu¬
las horas atq mom̃ta ꝓ incursitũ uarieate mitari algo
ex his qͥ extrisecꝰ accidunt. in illũ statũ cõtinuo t᷑nsfori¬

Expanded text:
sectandum est, quidquid autem ab hac retrahit, ut perniciosum sectandum est, quidquid autem ab hac retrahit, ut perniciosum ac noxium deuitandum. pro hac enim uniuersa agimus atque toleramus, pro hac parentes, patria, dignitates, diuitiae, deliciae mundi huius et uoluptas uniuersa contemnitur, ut scilicet puritas cordis ptione proaposita semper actus nostri et cogitationes ad eam obtinendam rectissime dirigentur. quae si prae oculis nostris iugiter statuta non fuerit, non solum cunctos labores nostros uacuos pariter atque instabiles reddens in cassum eos ac sine ullo emolumento conpellet effundi, sed etiam cogitationes omnes diuersas sibique contrarias suscitabit. necesse est enim mentem quo recurrat cuiue principaliter inhaereat non habentem per singulas horas atque momentaex his, quae extrinsecus accidunt, in illum statum continuo transfor
Abbreviated transcription (Latin):
in sciꝰficationẽ : finẽ uͦ uitã ȩt̾nã. Scopos uͦ. ẽ. puritas
cordis. Quã scĩficationẽ ñ imerito ñcupauit : sine qͦ
p̃dictus fins ñ pot̾it app̃hendi. Ac si dixiss& aliis ũbis.¬
Habentes quidẽ scopon urm in cordis puritate. Finẽ uͦ
uitã ȩt̾nam: De qua destinatione docens nos idẽ beatꝰ
apłs: ipsũ nom̃ id ẽ scopon. significant᷑ exp̃ssit ita dicens.
Quȩ posteriora sunt obliuiscens. ad ea quȩ ante sunt
extendens me: ad destinatũ ꝑsequor: ad brauiͣ suꝑnȩ
uocationis dñi. Quod e indentuꝰ in greco ponit᷑. cãta sc̃o¬
pon ayocon id ẽ scdm̃ destiatione̾ ꝑsequor . Panquã
Sidixisse. Hac destinatione qua illa quȩ posteriora
sunt obliuiscor idẽ. anterioris hominis uitra. ad fmẽ
brauii cȩlestis ꝑ uenire ẽtendo. Quicqͥd gͦ nosia dibos
scopoñ: id ÷ puritatẽ cordis potest dirigere : tota iuis uite

Expanded text:
in sanctificationem, finem uero uitam aeternam, scopos uero est puritas in sanctificationem, finem uero uitam aeternam, scopos uero est puritas cordis, quam sanctificationem non inmerito nuncupauit, sine qua praedictus finis non poterit adprehendi, acsi dixisset aliis uerbishabentes quidem scopon uestrum in cordis puri.. tate, finem uero uitam aeternam. de qua destinatione docens nos idem beatus apostolus ipsum nomen, id est scopon, significanter expressit ita dicens: quae posteriora sunt obliuiscens, ad ea uero quae in ante sunt extendens me, ad destinatum persequor, ad brauium supernae uocationis domini. quod euidentius in Graeco ponitur zατὰ  , id est secundum destinationem persequor, tamquam si dixisset: hac destinatione qua illa quae posteriora sunt obliuiscor, id est anterioris hominis uitia, ad finem brauii caelestis peruenire contendo. quidquid ergo nos ad hunc scopon, id est puritatem cordis potest dirigere, tota uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
emadmodũ hi quib usus ẽ bellica tela tractandi cũ
ante regem mundi huiꝰ artis suȩ cupiunt peritiani
de monstrare: in paruissima quaedã scutula quȩ depicta
in se cõtinent p̾mia. iacula uł sagittas intorquere c̃ten¬
dunt : certi qd ñ alias nͥ destinationis suȩ linea ab finem
possint desidati p̃mii ꝑuenire. qͦ tũ demũ utiq potientur.
cũ ꝓpositũ scopon ualuerint obtinere. qͥ si forte ab eoꝵ
fuerit fubtractus intuitu. quãtuͣlib& arecto tramite cas¬
sa imꝑitoꝵ deerr& intentio. excidisse se tam̃ ab illiꝰ dis¬
ciplina lineȩ directione ñ sentiunt. qr nillũ habent
certũ signũ. uł qd̵ ꝑitiã directionis ꝓb&. uł arguat
pͣuitatem : & ideo cũ in utiles in aera uacuũ effud̾int rac¬
tus. in qͦ peccauerint. in qͦue decepti fint diuidicare nõ
possint. quippe quos nullũ accusat udicium. quantã
a directione discesserint. nec qͦ deinceps corrigere. uł
reuocare debeant lineã disciplinȩ docere potest passiui

Expanded text:
emadmodum hi, quibus usus est bellica tela tractandi, cum ante regem mundi huius artis suae cupiunt peritiam demonstrare, in paruissima quaedam scutula, quae depicta in se continent praemia, iacula uel sagittas intorquere contendunt, certi quod non alias nisi destinationis suae linea ad finem possint desiderati praemii peruenire, quo tum demum utique potientur, cum propositum scopon ualuerint obtinere: qui si forte ab eorum fuerit subtractus intuitu, quantumlibet a recto tramite cassa imperitorum deerret intentio, excidisse se tamen ab illius disciplinatae lineae directione non sentient, quia nullum habent certum signum quod uel peritiam directionisprobet uel arguat prauitatem. et ideo cum inutiles in aera uacuumque fuderint iactus, in quo peccauerint quoue decepti sint diiudicare non possunt, quippe quos nullum accusat indicium quantum a directione discesserint, nec quo deinceps corrigere uel reuocare debeant lineam disciplinae docere potest passiuus
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ utilis nob̾ ac necessaria cõꝓbat᷑. ut &iam uͣbo dĩ eiꝰq
uirtutib coaptetur. scdm̃ illud. Utuus ẽ eñ sermo dr & efficax
& penetrablior om̃i gladio anciptts. & ꝑtingens usq ad di

Expanded text:
tantum utilis nobis ac necessaria comprobatur, ut etiam verbo Dei ejusque tantum utilis nobis ac necessaria comprobatur, ut etiam verbo Dei ejusque virtutibus coaptetur, secundum illud: Vivus est enim Dei sermo et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque a
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑmittim᷑ : ita ut ne ipsũ qͥdẽ sp̃itale uinum qd l&i¬
ficat cor hominis. sine ipsiuꝰ sinam᷑ mod̾atione. ꝑciꝑe: sedñ
illud. Cũ consilio omĩa fac : cũ consilio uinũ bibe. Et ite¬
rũ. Sic̃ ciuitas muris diruta. & nꝰ circũdata : sic ẽ uir qͥ ñ cũ
cõsilio aliqͥd agit. Cuiꝰ pͥuatio quã ꝑnitiosa sit monacho.
testimonii hutꝰ exẽplum ac figura declarat: drrutȩ eum
ac sine muris comparans cuutati. In hac sapientia. in hac intel.¬
lectus. sens q cõsistit : sine qͥb nec interior nra ȩdificari domͦ
nec sp̃teales poterut dunitiȩ c̃gregari scđm illud. Ct̃ sapi¬
t̃ cellaria: omibꝰ diuitiis p̃ciosis & bonis. Haec in quã ẽ solidꝰ
cib qui nͥ a ꝑfectis tãtũ ac robustis ñ potest sumi : scdm̃ illud.
Perfectoꝵ aut̃ ẽ solidus cybus. eorũ qui ꝙ c̃su& udine exerci¬
tatos habent sensus: ad discretionem boni ac mali. Quȩ in

Expanded text:
tate, permittimur: ita ut ne ipsum quidem spiritale vinum, quod laetitate, permittimur: ita ut ne ipsum quidem spiritale vinum, quod laetificat cor hominis , sine ipsius sinamur moderatione percipere, secundum illud: Cum consilio omnia fac, cum consilio vinum bibe. Et iterum: Sicut civitas muris diruta et non circumdata, sic est vir qui non cum consilio aliquid agit . Cujus privatio quam perniciosa sit monacho, testimonii hujus exemplum ac figura declarat, dirutae eum ac sine muris comparans civitati. In hac sapientia, in hac intellectus sensusque consistit, sine quibus nec interior nostra aedificari domus, nec spiritales poterunt divitiae congregari, secundum illud: Cum sapitur cellaria omnibus diuitiis pretiosis et bonis. haec, inquam, est solidus cibus, qui nisi a perfectis tantum ac robustis non potest sumi secundum illud: perfectorum autem est solidus cibus, eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem b
Abbreviated transcription (Latin):
quã p̃ceptis samuhelis obedientiã tudicauit: atq ex illa pa
te causã offensionis incurrerit: ex qua repropitiandã sibi di¬
uinã sꝑauerat maiestatẽ. Nuitis in quã discretionis ignoratio
a chab regem isrł pꝰ illũ sublimissimȩͤ uictoriȩ triũphuͣ qͥ
ei fuerat dĩ fauore cõcessus: compulit cred̾e meliorem esse
miscdiã suam . quã dinim seueris fimã executionẽ prȩcepei
& quẽ ad modũ ipsi uidebat᷑ crudelissimi imꝑii. Qua con¬
sidatione mollitus. dñ mauult eruentã uictoriã cle m̃ta
tẽꝑare: ob indiscretã miscđiam ueluti toto corpore reddi¬
tꝰ tenebrosus. in reuocabili morte damnatuf.rantur
Daet÷ discretio quȩ ñ solũ lucerna corporis sed &iam sol ab
Quib ñ ẽ gub̾natio. cadunt ut folia. Hȩc cõsiliũ rectissi¬
me: nominat. sine qͦ nichil agere omĩno script᷑ȩ auctori.¬

Expanded text:
quam praecepti Samuhelis oboedientiam iudicauit atque ex illa magis quam praecepti Samuhelis oboedientiam iudicauit atque ex illa magis parte causam offensionis incurrit, ex qua repropitiandam sibi diuinam sperauerat maiestatem. huius, inquam, discretionis ignoratio Achab regem Israhel post illum sublimissimae uictoriae triumphum, qui ei fuerat dei fauore concessus, conpulit credere meliorem esse misericordiam suam quam diuini seuerissimam exsecutionem praecepti et quemadmodum ipsi uidebatur crudelis imperii. qua consideratione mollitus dum mauult cruentam uictoriam clementia temperare, ob indiscretam misericordiam uelut; toto corpore redditus tenebrosus inreuocabili morte damnatur. t discretio, quae non solum lucerna corporis, sed etiam sol ab Quibus non est gubernatio, cadunt ut folia. Haec consilium rectissime nominatur, sine quo nihil agere omnino, Scripturae auctori
Abbreviated transcription (Latin):
rit totũ corpꝰ tuñ lucidũ esit: eo qđ ipsas cogationes ho¬
minis uniũsas actusq discernens. cuncta q̃ gerenda funt
ꝑuideat atq ꝑlustr&. Quȩ si in homine nequa fuerit.
id ẽ uo uiero iudicio & scientia cõmimita. seu quolib& errore
ac piesũptione decepta. totũ corpꝰ nr̃m faciat tenebro¬
su hoc est omẽm aciem ñtis actasq nrõs reddat obscu
lum̃ quod inte ẽ tenebrȩ sunt : ipsȩ tenebre quãtȩ erunt.
Nulli nãq dũbiũ ẽ. errante tudicio cordis nr̃i & ignorationis
nocte possesso. cogitationes quoq & oꝑa nr̃a. quȩ ex indiscre¬
tiomis delib̾atione descendunt: maiorib peceatoꝵ tenebris
enique ille qui pͥmꝰ iudicio dĩ regnũ popłi israhelis e merut
qr huc discretionis oculũ nequã habuit. uelut toto corꝑe
te nebrosus. etiam in ipso deiectus ẽ regno. dũ lucernȩ huus
tenebris atq errore deceptꝰ. acceptabiliora dõ sacrificia sua

Expanded text:
rit, totum corpus tuum tenebrosum erit, eo quod ipsa cogitationes horit, totum corpus tuum tenebrosum erit, eo quod ipsa cogitationes hominis uniuersas actusque discernens cuncta quae gerenda sunt peruideat atque perlustret: quae si in homine nequam fuerit, id est non uero iudicio et scientia communita seu quolibet errore ac praesumptione decepta, totum corpus nostrum faciat tenebrosum, hoc est omnem aciem mentis actusque nostros reddat obscurlumen quod in te est tenebrae sunt, tenebrae ipsae quantae erunt! nulli namque dubium est errante iudicio cordis nostri et ignorationis nocte possesso cogitationes quoque et opera nostra, quae ex discretionis deliberatione descendunt, maioribus peccatorum te decepti. Denique ille qui primus judicio Dei regnum populi Iquia hunc discretionis oculum nequaquam habuit, uelut toto corpore tenebrosus etiam ipso deiectus est regno, dum lucernae huius tenebris atque errore deceptus acceptabiliora deo sacrificia sua
Abbreviated transcription (Latin):
serint. Quã obrẽ qͥd pͥncipalit᷑ ducat ad dm̃. manifeste.
poterimꝰ agnoscese: si ruinȩ ac deceptionis illoꝵ causa. dili¬
gnͣtiuꝰ a nob̾ fuerit indagata. In illis. cu exub̾arent. pͣdicta¬
rum oꝑa uirtutũ: discretio sola deficiens usq ad finẽ ex dn¬
rare ñ siuit. Nec enĩ alia laꝑsus eoꝵ causa dep̃hendit᷑. nͥ
qd̃ minꝰ aseuioribꝰ instituti neguaquã potuer̃ rationẽ discre¬
tionis adipisci. Quȩ pͣtermittens utramꝙ numõcatẽ: uuare¬
gia monachũ doc&e semꝑ incede: & nec dextra uirtatum per¬
mitut extolli. idest feruoris excessu iuste. continentiȩ mo¬
dũ inepta p̃fuptione transcendẽ: nec oblectatũ semissione
deflectere ad uitia sinistra concedit: hoc e subcere Fiee
gubnandi corꝑis contrario sput tepore. lentescere. Hȩc
nanque ẽ diseretio. Ñ oculus & lucerna corponsen e¬
uangeuo ntincupat᷑ scdm̃ illã sententiã saluatons. lucerra¬

Expanded text:
serint. quamobrem quid principaliter ducat ad deum manifeste serint. quamobrem quid principaliter ducat ad deum manifeste poterimus agnoscere, si ruinae ac deceptionis illorum causa diligentius a nobis fuerit indagata. in illis namque oum exuberarent praedietarum opera uirtutum, discretio sola deficiens usque ad finem ea durare non sinit. nec enim alia lapsus eorum causa deprehenditur, nisi quod minus a senioribus instituti nequaquam potuerunt rationem discretionis adipisci, quae praetermittens utramque nimietatem uia regia monachum docet semper incedere et nec dextra uirtutum permittit extolli, id est feruoris excessu iustae continentiae modum inepta praesumptione transcendere, nec oblectatum remissione deflectere ad uitia sinistra concedit, hoc est sub praetextu gubernandi corporis contrario spiritus tepore lentescere. haeo namqae est discretio, quae oculus et lucerna corporis in euangelio nuncupatur secundum illam sententia
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi efurtui enim & dedistism manducare. Sittim & dedistis
mͥ bibe. & cara: cũq in hunc modũ diu̾sis uirtutib aditũ certi¬
orem ad dm̃ parari posse dec̾nerent. e̾ẽtq noctis maxinũ tẽpꝰ
hac inqͥsitione cõsũptũ : intulit demũ beatꝰ antonius. Om̃ĩa
qͥdẽ hȩc q̃ dixistis necessaria sunt & utilia scͣnentib dm̃. atq
ad eũ cupientib ꝑuenire: sed his pͥncipalẽ tribuere grãm.
nequaquã nos in numeri multoꝵ casus & exꝑim̃ta ꝑmittunt.
Nam sepe in numeri acerrime ietinis seu uigiliis incuban¬
tes. ac mirifici in solitudine secedentes. pͥuationem quoq om¬
niũ facultatũ ita sectãtes. ut exipsĩ ne unitiꝰ qͥdẽ diei inctũ
sibimn&̾ untiue. denariũ suꝑ e̾eͤ pate sent᷑: humanitatis etiã
studia tota deuotione cõplentes. ita uidimꝰ repente decep¬
tos. ut arreptũ ꝯpꝰ ñ potuerint cõgruo exitu t̾minare : fũmũq¬
feruorẽ. & conusationẽ landabilẽ. de testabili fine conclu¬

Expanded text:
distis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere, etc. . Cumque in hunc modum diversis virtutibus aditum certiorem ad Deum parari posse decernerent, essetque noctis maximum tempus hac inquisitione consumptum; intulit demum beatus Antonius: Omnia quidem haec quae dixistis necessaria sunt et utilia sitientibus Deum atque ad eum cupientibus pervenire; sed his principalem tribuere gratiam nequaquam nos innumeri multorum casus et experimenta permittunt. Nam quosdam saepenumero acerrime jejuniis seu vigiliis incubantes, ac mirifice in solitudine secedentes, privationem quoque omnium facultatum ita sectantes, ut ex ipsis ne unius quidem diei victum sibimet unumque denarium superesse paterentur, humanitatis etiam studia tota devotione complentes, ita vidimus repente deceptos, ut arreptum opus non potuerint coferuorem et conuersationem laudabilem detestabili fine conclu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ op̾ẽ. aut &ciam uno. sumnũ bonũ aut &ciatͣ actuabi
quͣatius laudabili oꝑe & nultis fructib habrundanti. sed in
paucis opꝰ eeᷤ ꝓ nuntians. ad ꝑfectã beatitudinẽ. id ẽ illam
ipso aduiuante. ꝑueni&: ut scilic& etiã scõꝵ actus ac
ministeria mirifica suꝑgressus. soliuꝰ dĩ iam pulehritudi¬
ne scientiaq pascatur. Maria gͦ bonã partẽ elegit.
quȩ ñ auferetur ab ea. Et hoc diligñtius intuendũ ẽ.
Nam cũ dic̃ maria bonã partẽ elegit. lic& taceat de
martha. & ne quaquã eã uituꝑare uideat᷑. illã tamen
laudans. hanc inferiorem e̾e ꝓ nuntiãns. Rursura cũdie
sit auferri. Nec eñ ministeriũ corporale. cũ homine
poterit iugit᷑ ꝑ manere : illuiꝰ uͦ studiũ. nullo ꝓrfus ȩuo

Expanded text:
vero opus est, aut etiam uno, summum bonum non in actuali, quamvis laudabili opere, et multis fructibus abundanti, sed in paucis opus esse pronuntians ad perfectam beatitudinem, id est, illa ipso adjuvante perveniet, ut scilicet etiam sanctorum actus ac ministeria mirifica supergressus, solius Dei jam pulchritudine scientiaque pascatur. Maria ergo bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea, et hoc diligentius intuendum est. Nam cum dicit: « Maria bonam partem elegit, » licet taceat de Martha et nequaquam eam vituperare videatur, illam tamen laudans, hanc inferiorem esse pronuntiat. Rursum cum dicisipoterit iugiter permanere, illius uero studium nullo prorsus aeuo
Abbreviated transcription (Latin):
for sitan in debuntur. De quib tam̃ siquis uoluerit uerã
ꝓferre sententiã. & utrũ impleri queant desid̾at exꝑiri.
festin& pͥuꝰ eoꝵ ꝓpositũ simili studio & cõu̾satione suscipe.
& tunc demũ ea quȩ fupͣ facultatẽ hominis tudebant᷑. non

Expanded text:
forsitan uidebuntur. de quibus tamen si quis uoluerit ueram forsitan uidebuntur. de quibus tamen si quis uoluerit ueram proferre sententiam et utrum impleri queant desiderat experiri, festinet prius eorum propositum simili studio et conuersatione suscipere, et tunc demum ea, quae su
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos quodã modo suis instititas incorporatos. & qđ ẽ mauis
latino disputantes eloqͥo: uob exhib̾e possimus. Hoc
sane. uolumꝰ ante om̃ia. tã harũ collationũ quã suꝑioꝵ
uoluminũ. p̃monitũ e̾e Lectorẽ : ut siqua forte. in his.
ꝓ statu sui & ꝓpositi qualitate. siue ꝓusu & conũ satione
communi. uł impossibilia putauerit ẽẽ uł dura: ñ ea se¬
cundũ suȩ. facultatis modulũ. s. ꝯ scđ̾m dignitatẽ & ꝑfec¬
tionẽ loquentiũ metiatur. Quorũ priuꝰ studtũ atq pro¬
positũ m̃te concipiat: qͦ uere mortui huic conũsationi
mundanȩ. nullis affectibꝰ. parentũ carnalium nullis
actuũ seculariũ nexibꝰ. obligeͣntur: deinde locorũ
quoq inquib cõmorant᷑ cõside qualitatẽ. qua in solitu.¬
dine uastissima c̃stituti. atq ab uniu̾soꝵ mortaliũ cõsorti¬
o seꝑati. & ꝑ hoc illuminationẽ sensuũ possidentes: con
editione & mediocritate. cõsu&cudinis suȩ. impossibibia

Expanded text:
ipsos quodammodo suis institutis incorpolatos et quod maius est Latino disputantes eloquio nobis exhibere possimus. hoc sane uolumus ante omnia tam harum conlationum quam superiorum uoluminum praemonitum esse lectorem, ut si qua forte in his pro status sui et propositi qualitate siue pro usu et conuersatione communi uel inpossibilia putauerit esse uel dura, non ea secundum suae facultatis modulum, sed secundum dignitatem et perfectionem loquentium metiatur, quorum prius studium atque propositum mente concipiat, quo uere mortui huic conuersationi mundanae nullis affectibus parentum carnalium, nullis actuum saecularium nexibus obligantur. deinde locorum quoque in quibus commorantur consideret qualitatem, qua in solitudine uastissima constituti atque ab uniuersorum mortalium consortio separati et per hoc inluminationem sensuum possidenndicione et mediocritate consuetudinis suae inpossibilia
Abbreviated transcription (Latin):
uitentione fuerit assecutꝰ. & ascendẽtiũ in sese spuũ dis¬
cretionẽ certa ratione possedit: necesse ẽ. eum uelut u
nocte ceca tetrisq tenebris oberrantẽ. ñ solũ in ꝑuitio¬
sis foueis ac pͣruptis incide. s. ꝯ siã in planis ac direcꝰtis
frequent᷑ offendere. Iu. Quid discretio sola conferat¬
emini gͥ quondã in annis ad huc pueritiȩ eͣstitutus. in pa¬
tib thebaidis ubi beatus antonius morabat᷑. semoses ad
eũ ꝓuectionis inqͥrendȩ grã cõuenisse. Cumq auesꝑtinis
horis usq ad lucẽ futisse ꝓtracta collatio: questionẽ hanc
maximũ noctis fpaciũ confu̾psisse. Nam diutissime q̃rebat᷑
quȩ nã uirtꝰ uł obseruantia monachũ possit adiaboli laqͣis
nullis deinceps retinentibꝰ. laqͣis addm̃ expeditior ꝑ uenir&
alii anachoresin necessariã id ẽ remotionẽ & heremi secreta
censerent. in qua cõmanens qͥs familiartuꝰ int̾pellare dm̃. eiꝙ̃

Expanded text:
 ascendentium in sese spirituum discretionem certa ratione possederit, necesse est eum velut in nocte caeca tetrisque tenebris oberrantem, non solum perniciosis foveis praeruptisque incidere, sed etiam in planis ac directis frequenter offendere. CAPUT II. Discretionis utilitemini igitur quondam in annis adhuc pueritiae constitutus in partibus Thebaidis, ubi beatus Antonius morabatur, seniores ad eum perfectionis inquirendae gratia convenisse. Cumque a vespertinis horis usque ad lucem fuisset protracta collatio, quaestionem hanc maximum noctis spatium consumpsisse. Nam diutissime quaerebatur quaenam virtus vel observantia monachum possit a diaboli laqueis nullis deinceps retinentibus laqueis ad Deum expeditior perveniret; alii ἀναχώρησιν necessariam, id est, remotionem et eremi secreta censerent, in qua commanens quis familiarius interpellare Deum eique
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑ discretionis exunietate ł gra. quȩ int̾ cunctas urtutes arcẽ
ac pͥmatũ ten& pauca disserere. excellentiãq eiꝰ & ictlitatẽ
N solũ cottidianis exemplis so &iam antiquis patrũ cosulatio¬
nib ac sententiis approbare. Frequenter nãꝙ memini
mon mullis huiꝰ cemodi sermonẽ cũ gemitu lacrimisꝙ
poscentib me. quoq aliqͥd eis doctrinȩ conferre eupien¬

Expanded text:
uper discretionis eximietate vel gratia, quae inter cunctas virtutes arcem uper discretionis eximietate vel gratia, quae inter cunctas virtutes arcem ac primatum tenet, pauca disserere, excellentiamque ejus et utilitatem non solum quotidianis exemplis, sed etiam antiquis Patrum collationibus ac sententiis approbare. Frequenter namque memini nonnullis hujusmodi sermonem cum gemitu lacrymisque poscentibus, me quoque aliq
Abbreviated transcription (Latin):
respiciat. Oñs gͥ cordis nr̃ recessus iugit᷑ ꝑscrutandi st̃.
& ascendentiũ in eos uestgia indagatione sagacissima
retractanda: ne qua forte intellectualis ibidẽ bestia ł
leo. uł diuco ꝑtransiens. ꝑ nitiosa uestigia latent᷑ impres¬
serit: quib accessus etiam c&eris in abdita pectoris nr̃i
ꝑ cogitationũ negligentiã prebeatur. Et ita ꝑ singulas
horas atq momĩta. t̾ram cordis nr̃i euangłico aratro.
hoc ẽ iugi dm̃ce eracis recordatione sulcantes. ł noxi¬
arũ ex nob ferarũ cubilia. ł uirulentoꝵ serpentiũ ext̾¬
nos intuens senex: & ad u̾ba narrationis suȩ in explebi¬
L ardore succensos sꝓ ammniratione desiderii nrĩ paulisꝑ
collationi nre feruentiores sensus. ꝓ ur̃o desiderio sub¬
ministrat. ut. hoc &iam ipso manifeste contẽpler. inue¬
ritate ꝑfectionis uos seͥntire doctrinã: tiolo uob̾ adhuc

Expanded text:
respiciat. omnes igitur cordis nostri recessus iugiter perscrutandi sunt respiciat. omnes igitur cordis nostri recessus iugiter perscrutandi sunt et ascendentium in eos uestigia indagatione sagacissima retractanda, ne qua forte intellleo vel draco pertransiens, perniciosa vestigia latenter impresserit, quibus accessus etiam caeteris in abdita pectoris nostri per cogitationum negligentiam praebeatur. Et ita per singulas horas atque momenta terram cordis nostri Evangelico aratro, hoc est, jugi Dominicae crucis recordatione sulcantes, vel noxiarum ex nobis ferarum cubilia, vel virulentorum serpentium externos intuens senex, et ad verba narrationis suae inexplebili ardore succensos, pro admiratione desiderii nostri paulisper collationi nostrae ferventiores sensus pro vestro desiderio subministrat, ut ex hoc etiam ipso manifeste contempler in veritate vos perfectionis sitire doctrinam: volo vobis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
signata cõtineant: it qͣuȩ in auro pͥciosissimo screturarum
intioso & beretico sensu. nꝰ ueri regis sed tẏranni p̾ferunt uul¬
tũ : similit̃ discernentes refutare possimꝰ. siue illa quorũ
pond̾ ac prȩtiũ erugo uanitatis ad rodens. exagio seniorum
ñ sinit adęquari. ut nu̾mismata leuia atq damnosa mtis¬
q pensantia recusemꝰ: ne in illud incidentes qđ obserua¬
re tota inrtute pͣcepto dñi cõmonem. cuncꝰtis laborũ ur¬
rũ meritis stipendiisq fraudemͦ: nolite thesaurrtare. uob̃
thesauros in terra ubi erugo &tinea demolit᷑: & nbi fu¬
res effodiunt & furantur. Quic qͥd em̃ contẽ platione hu¬
manae głȩ fecerimus. in t̾ra nos thesaurixare scdm dñi
sententiã nouerimꝰ: & conseqñter illud tanquã humi recõ¬
ditũ in t̾raq defossũ. uł diu̾sis dȩmonius populandũ. uł eda¬
ci cenodoxiȩ erugine consum̃dũ. uel ita suꝑbiȩ tmeis de¬
uorandũ. ait ad nullã recondentis utilitatẽ emolam̃tũq

Expanded text:
signata contineant, uel illa, quae in auro pretiosissimo scripturarum uitioso et haeretico sensu non ueri regis, sed tyranni praeferunt uultum, similiter discernentes refutare possimus, siue illa, quorum pondus ac pretium aerugo uanitatis adrodens exagio seniorum non sinit adaequari, ut nomismata lenia atque damnosa minusque pensantia recusemus, ne in illud incidentes, quod obseruare tota uirtute praecepto domini commonemur, cunctis laborum nostrorum meritis stipendiisque fraudemur: nolite thesaurizare nobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea demolitur, et ubi fures effodiunt et furantur. quidquid enim contemplatione humanae gloriae fecerimus, in terra nos thesaurizare secundum domini sententiam nouerimus, et consequenter illud tamquam humi reconditum in terramque defossum uel diuersis daemoniis depopulandum uel edaci cenodoxiae aerugine consumendum uel ita superbiae tineis deuorandum, ut ad nullam recondentis utilitatem emolumentumque
Abbreviated transcription (Latin):
aut asiqua nouitatis p̃sũptione sit leue. anmeriti eiꝰ põd̾
manis cenodoxiȩ ñ imminuerit uł ad roserit gła & si ea
dẽ & islis cõpensantia teneamꝰ: uł taquã inꝑfecta itque
aamanosa. nec illorũ pondi cõsonantia: omĩt cautione ac
nt s hoc quadriꝑrito qͦ diximꝰ modo. necessaria nobis

Expanded text:
aut aliqua nouitatis praesumptione sit lene, an meriti eius pondus aut aliqua nouitatis praesumptione sit lene, an meriti eius pondus inanis cenodoxiae non inminuerit uel adroserit gloria. et fecta et illis conpensantia teneamus, uel tamquam inperfecta atque damnosa nec illorum ponderi consonantia omni cautione ac  hoc quadripertito quo diximus modo necess