comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii eius adolebant incensum suꝑ altare
holocausti. & suꝑ altare thiniamatis in
re uellet incensũ suꝑ altare chumiamatis
statĩ ingressus post eũ atarias sacerdos. &
cũ eo sacerdotes dñi octoginta uiri fortissi¬
mi. restiterunt regi. atq dixerunt. Non ẽ
tui officii. ut adoleas incensũ dño. s sacer¬
docũ. hoc ẽ filioꝵ a aron: qui consetrati st̃
ad huiꝰ modi ministeriũ. Patet gͥ ut esti¬
rius ñ ad pontificẽ solũ: s ad sacerdotes

Expanded text:
filii ejus adolebant incensum super altare holocausti, et super altare thymiamatis, in re voluit incensum super altare thymiamatis statimque ingressus post eum Azarias sacerdos et cum eo sacerdotes Domini octoginta viri fortissimi restiterunt regi atque dixerunt non est tui officii Ozia ut adoleas incensum Domino sed sacerdotum hoc est filiorum Aaron qui consecrati sunt ad huiuscemodi ministerium egredere de sris
Abbreviated transcription (Latin):
bouis & caudã arietis renunculosq cum adi¬
pib suis. & reticulũ iecoris posuert̃ suꝑ pecto¬
ra. Cumq cremati essent adipes in altari. pec¬
tora eoꝵ et armos dextros separauit aaron ele¬
uans corã dño: sicut p̃ceperat moyses. Quid¬

Expanded text:
is, et caudam arietis, renunculosque cum adipibus suis, et reticulum jecoris posuerunt super pectora. Cumque cremati essent adipes in altari, pectora eorum, et armos dextros separavit Aaron, elevans coram Domino, sicut praeceperat Moses.
Abbreviated transcription (Latin):
ses misahele & elisaphan filiis orihel patrui
aaron: ait ad eos. Ite & tollite frẽs uros de
conspectu scũarii:  asportate extra castra.
Confestimq ꝑgentes. tulerunt eos sicut ia¬
cebant uestitos lineis tunicis: & eiecerũt
foras ut sibi fuerat imꝑatũ. In exodo¬

Expanded text:
ses Misahel et Elsaphan filios Ozihel patrui Aaron ait ad eos ite et colligite fratres vestros de conspectu sanctuarii et asportate extra castra confestimqcebant vestitos lineis tunicis, et ejecerunt foras, ut sibi fuerat imperatum. Ab his q
Abbreviated transcription (Latin):
tionib tangit᷑: ut m eleuetur iactatione
suꝑbiȩ: modo irȩ stimulis inflaminetur.
S cum bonoꝵ auditoꝵ uitã considerant.
eamq ꝓfecisse suis exortationib pensant.
mente stabiliunt: qͣnto pene in culpa labe¬
bantur. Nam cum ipsa sua doctorib uerba
ad memoriam redeunt: erubesct̾ non serua¬

Expanded text:
ut modo elevetur jactatione superbiae, modo irae stimulis inflammetur. Sed cum bonorum auditorum vitam considerant, eam quae profecisse suis exhortationibus pensant, mente stabiliunt, quam plene in culpa labantur. Nam cum ipsa sua a doctoribus verba ad memoriam redeunt, erubescunt non serva
Abbreviated transcription (Latin):
ñr ueniens legis precepta transcendit: &
ab electis suis ñ solum luxuriã carnis. s etiã
cordis aboleuit. dicens. Scriptũ est: ñ adul¬
terabis. Ego autẽ dico uob̃ qm̃ om̃is qui ui¬
derit mulierẽ ad concupiscendũ eam: iam
mechatus ẽ eam in corde suo. ł moysẽ quip
pe luxuria ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uͦ mundi¬
ciȩ luxuria cogitata dampnat᷑. Hinc ẽ qd̾
mamillas cinctus esse ꝑhibet᷑. Quia enm
testam̃ti noui mundicia enã cordis luxuriã
frenat: angłs qui in eo apparuit. in pectore
cinctus uenit. Quẽ bene zona aurea cingit:
quia quisquis suꝑnę patriȩ ciuis ẽ. non iã
timore supplicii. s amore caritatis immun¬
diciã deserit. Adipes itaq suꝑ pectora concre

Expanded text:
r veniens legis praecepta transcenderet, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in cordpe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est mamillas cinctus esse perhibetur, quia enim Testamenti novi munditia et cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit, quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs ad eum. qui habitat in tabernacło.
ad somnã prepositũ templi: & dices ad
eum. Quid tu hic. aut quasi quis hic:
Quia extidisti tibi hic sepulchrũ. Existima¬
bat enm se usq ad mortẽ in loco ꝑseuera¬
turũ. Ecce dñs inquit asportari te faciet:
sicut asportat᷑ gallus gallinatiꝰ. Gallus est¬

Expanded text:
ait Dominus, ad eum qui habitat in tabernaculo, ad Sobnam praepositum templi, et dices ad eum: Quid tu hic? aut quasi quis hic? Quia excidisti tibi hic sepulcrum » aestimabat enim se usque in loco perseveraturum. « Ecce Dominus, inquit, asportari te faciet, sicut asportatur gallus gallinaceus. » Gallus es
Abbreviated transcription (Latin):
sti dicens. hoc est qd̾ facies in altari. Agnos an¬
nculos duos ꝑ singulos dies iugiter: unũ ag¬
num mane. & alterum uesꝑe. Decimã partẽ
similȩ consꝑse oleo tunso. qd̾ habeat mensurã
quartã partẽ hin: & uinũ ad libandũ eiusdem
mensurȩ magno uno. Alterum uͦ agnum offe¬
tes ad uesꝑam: iusta ritum matutinȩ oblatio¬

Expanded text:
tificabitur hoc est quod facies in altari agnos anniculos duos per singulos dies iugiter unum agnum mane et alterum vespere decimam partem similae conspersae oleo tunso quod habeat mensuram quartam partem hin et vinum ad libandum eiusdem mensurae in agno uno alterum vero agnum offeres ad vesperam iuxta ritum matutinae oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc subditur. In quo tinguens digitũ teti¬
git cornua altaris: & fudit residuũ ad basim
eius. Adipemq et renuncłos. & reticulum
iecoris que sunt ꝓ peccato. adoleuit super
aitare: sicut p̾ceperat dñs moysi. Carnes
uero et pellem eius extra castra combussit

Expanded text:
 sui in quo tinguens digitum tetigit cornua altaris et fudit residuum ad basim eius adipemque et renunculos ac reticulum iecoris quae sunt pro peccato adolevit super altare sicut praeceperat Dominus Mosi carnes vero et pellem eius extra castra conbusit
Abbreviated transcription (Latin):
tis dieb conuiuii iob septem sacrificia offerre
ꝑhibetur: aꝑte historia indicat. quod beatꝰ
iob octauo die sacrificium offerens. mift̾iũ
resurrectionis colat. Qui enim octauo die of¬
ferre septem sacrificia dicitur: plenus septi¬
formis gr̾e sp̃i. ꝓ spe resurrectionis dño deser¬

Expanded text:
tis diebus convivii, Job septem sacrificia offerre perhibetur; aperte historia indicat quod beatus Job octavo die sacrificium offerens mysterium resurrectionis colat. Dies naferre septem sacrificia dicitur, plenus septiformis gratiae Spiritu pro spe resurrectionis Domino deser
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ archam ⁊ ppłm spacium relinquitur:
quia sc̾itati dñice nullus adiungitur. In
int̾uallo illo duo computantur milia pas¬
suum. quia intꝰ ⁊ ext̾iꝰ ꝑfecta unigeniti sc̃i¬
Unde omnib p̃cipitur. Cauete: ne appro¬

Expanded text:
Inter arcam et populum spatium relinquitur quia sanctitati ejus nullus adjungitur; in intervallo vero illo, duo computantur millia passuum, quia intus et exterius perfecta ejus sanctiUnde et omnibus praecipitur: Cavete ne appro
Abbreviated transcription (Latin):
riet quoq de sanguine uituli: inferens
illud in tabernacłm testimonii. Cumꝙ in¬
tinxerit digitum in sanguinem. asꝑget
eum septies coram dño: contͣ uelũ scũa¬
rii. Ponetꝙ de eod sanguine suꝑ cornua

Expanded text:
riet quoque de sanguine vituli, inferens illum in tabernaculum testimonii. Cumque intinxerit digitum in sanguine, asperget eo septies coram Domino contra velum sanctuarii: ponetque de eodem sanguine super co
Abbreviated transcription (Latin):
tam namq dñi sc̾itatem imitantur quid̃
qui sunt ex parte eiꝰ: ⁊ unꝰquisq tanto ꝑ¬
fectius. qͣnto ⁊ ipse ꝑfectior fuerit. s cum
om̃s assimilari ei contendant: nullus tam̾
equari. Inde scriptum ẽ in libro iosue. qi
cum eẽnt filii isrł transituri iordanem: pre
re ceꝑunt. Quando uideritis archam fede¬
ris dñi di ur̃i. ⁊ sacerdotes stirpis leuitice
portantes eam: uos quoq consurgite ⁊ sequi¬
nuni precedentes. Sit ꝙ int̾ uos ⁊ archam
spacium cubitoꝵ duũ milium. ut ꝓcul ui¬
dere possitis. ⁊ nosse ꝑ quã uiam ingreclia

Expanded text:
 sanctitatem imitantur quidem qui sunt ex parte ejus, et unusquisque tanto perfectius, quanto et ipse perfectior fuerit. Sed etsi omnes ei assimilari contendant, nullus tamen aequari. Unde scriptum est in libro Josue, quia cum essent filii Israel transituri Jordanem, prre coeperunt: Quando videritis arcam foederis Domini Dei vestri, et sacerdotes stirpis leviticae portantes eam: vos quoque consurgite, sequimini praecedentes: sitque inter vos, et arcam spatium cubitorum duum millium: ut procul videre possi
Abbreviated transcription (Latin):
i uendiderit domũ intra urb̃
muros. habebit licentiam redi¬
mendi: donec unus impleatur annꝰ.
Si ñ redemerit. & anni circulus fue¬
rit euolutus emptor possidebit eam.
& posteri eius in ꝑpetuũ: & redimi ñ
poterit etiam in uibeleo. Sin autẽ
in uilla fuerit domus que muros ñ
habet: agroꝵ iure uendetur. Si autẽ
redempta ñ fuerit: in iubeleo reuer¬

Expanded text:
i vendiderit domum intra urbis muros habebit licentiam redimendi donec unus impleatur annus si non redemerit et anni circulus fuerit evolutus emptor possidebit eam et posteri eius in perpetuum et redimi non poterit etiam in iobeleo sin autem in vilhabet, agrorum jure vendetur. Si autem redempta non fuerit, in jubilaeo resti
Abbreviated transcription (Latin):
uelicet & calamitates que auferunt hec.
Ac ꝑ hoc ei qui edificauit erit edifica¬
tio ista damnosa. quia ñ habebit quod
suꝑedificauit. & eoꝵ amissione crucia¬
bitur. quib fruendo utiq letabatur.
S ꝑ hunc ignem saluus erit merito
fundamenti: quia si utrũ id habere
mallet an xp̃m a ꝑsecutore ꝓponeret᷑.
illud xp̃o ñ p̃poneret. Itemq uide inqͥt¬
in apłi uerbis hominẽ edificantẽ suꝑ
fundamentũ. aurũ. argentũ. lapides p̃¬
edificantem. ligna. fenũ. stipulam. E
autem matrimonio iunctus est ait. co¬
gitat que sunt mundi: quomͦ placeat
urori. Uniꝰcuiusq opus manifestabit᷑.¬

Expanded text:
quaecumque calamitates, quae auferunt haec. ac per hoc ei qui aedificauit erit aedificatio ista damnosa, quia non habebit quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet an Christum a persecutore proponeretur, illud Christo non praeponeretur. uide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides praedificantem ligna, faenum, stipulam: qui autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori. uniuscuiusque opus manifestabit
Abbreviated transcription (Latin):
dem accipiet quia unde cogitauit hoc
sum et. Si cuius autem opus arserit dã¬
nũ pacietur: quia qd̾ dilexerat ñ ha¬
bebit. Ipse autem saluus erit: quia nui¬
la eum tribulatio ab illius fundamen¬
ti stabilitate semouit. Hec qͣntum con

Expanded text:
dem accipiet id est, unde cogitauit, hoc sumet; si cuius autem opus arserit, damnum patietur quoniam quod dilexerat non habebit, ipse autem saluus erit quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit; sic tamen
Abbreviated transcription (Latin):
stractam se recipiat. Sequitur. Qd̃ si
Sñ inuenerit manus eiꝰ ut reddat p̃ciũ:
Shabebit emptor qd̃ emerat usq ad
Sannũ iubeleũ. In ipso enim om̃is uen¬
oitio redit ad dñm: & ad possessorem

Expanded text:
 si non invenerit manus ejus, ut reddat pretium, habebit emptor quod emerat usque ad annum jubilaeum; in ipso enim omnis venditio redibit ad Dominum, et possessorem
Abbreviated transcription (Latin):
i attenuatus fuerit fr̃̾ tuus. &
infirmꝰ manu. & susceꝑis eum
quasi aduenam & ꝑegrinum. & uixe¬
Srit tecum: ñ accipias usuras ab eo. nec
Sampliꝰ quã dedisti. Cime dm̃ tuũ: ut
Siuiuere possit fr̃ tuus apud te. Pecuni¬
Sam tuam ñ dabis ei ad usuram. &
Sfrugũ suꝑhabundantiã ñ exiges. Qi¬

Expanded text:
i adtenuatus fuerit frater tuus et infirmus manu et susceperis eum quasi advenam et peregrinum et vixerit tecum ne accipias usuras ab eo nec amplius quam dedisti time Deum tuum ut vivere possit frater tuus apud te pecuniam tuam non dabis ei ad usuram et frugum superabundantiam non exiges
Abbreviated transcription (Latin):
umerabis quoq tibi septem eb¬
domadas annoꝵ .i. septẽ septies
que simul faciunt annos qͣdra¬
ginta nouem: & clanges buccina m̃se
septimo. decima die mensis. ꝓpiciatio¬
nis temꝑe. in uniuersa terra ur̃a. sc̃ifi

Expanded text:
umerabis quoque tibi septem ebdomades annorum id est septem septies quae simul faciunt annos quadraginta novem et clanges bucina mense septimo decima die mensis propitiationis tempore in unive
Abbreviated transcription (Latin):
yando uendes quippiã cius nũ.¬
tuo. uel emes ab eo. ne contristes
frẽm tuũi. s iuxta numerũ an¬
lioꝵ iubelei. emes ab eo: & iurta sup¬
putationẽ frugũ uendet tibi. Qͣnto
plus anm remanserint post iubeleũ:
tanto crescet & p̃cium. Et qͣnto minꝰ

Expanded text:
ando vendes quippiam civi tuo vel emes ab eo ne contristes fratrem tuum sed iuxta numerum annorum iobelei emes ab eo et iuxta supputationem frugum vendet tibi quanto plus anni remanserint post iobeleum tanto c
Abbreviated transcription (Latin):
stit: apte subiungitur. homo quicũq
de filiis isrł. & de aduenis qui ꝑegrinan¬
tur apud uos: si de uenatione atq au-¬
cupio cepit feram uł auẽ. quib uesci li¬
citum ẽ: fundet sanguinẽ eius. & ope¬
Sanguinẽ uniuersȩ carnis ñ comedetis.:
quia anima carnis in sanguine ẽ: et
quicũq comederit illũ interibit. Sin¬

Expanded text:
. Homo quicumque de filiis Israel et de advenis qui peregrinantur apud vos, si venatione atque aucupio ceperit feram vel avem, quibus vesci licitum est, fundat sanguinem ejus, et opeSanguinem universae carnis non comedetis, quia anima carnis in sanguine est: et quicumque comederit illum, interibit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iste est sermo quẽ mandauit dñs dicẽs.
homo quilibet de domo isrł si occide¬
rit bouem aut ouẽ. siue caprã. in castri
uel extra castra. & ñ obtulerit ad ostiũ
tab̃naculi oblationem dño: sangui¬
nis reus erit. Quasi sanguinẽ fuderit:
sic peribit de medio ppłi sui. Ad coher¬

Expanded text:
davit Dominus, dicens: Homo quilibet de domo Israel, si occiderit bovem aut ovem, sive capram, in castris, vel extra castra, et non obtulerit ad ostium tabernaculi oblationem Domino, sanguinis reus erit: quasi sanguinem fuderit, sic peribit de medio populi sui. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
Iõo offerre debent sacerdoti filii isrł hosti¬
as suas quas occidunt in agro. ut scĩficent᷑
dño ante ostiũ tabernaculi cestimonii. &
immolent eas hostias pacificas dño: fun-¬
detq sacerdos sanguinẽ suꝑ altare dni ad
ostium tabernaculi testimonii. & adolebit
adipem in odorem suauitatis dño: & neqͣ¬
quã ultra immolabunt hostias suas demo¬
nibus. cum quib forncati sunt. latet gͥ¬

Expanded text:
Ideo offerre debent sacerdoti filii Israel hostias suas, quas occidunt in agro, ut sanctificentur Domino ante ostium tabernaculi testimonii, et immolent eas hostias pacificas Domino. Fundetque sacerdos sanguinem super altare Domini ad ostium tabernaculi testimonii, et adolebit adipem in odorem suavitatis Domino: et nequaquam ultra immolabunt hostias suas daemonibus, cum quibus fornicati sunt. Leg
Abbreviated transcription (Latin):
tionem meã in eis. & scietis quia ego do¬
minus: cũ fuerint int̾fecti ur̃i in me-¬
dio idoloꝵ ur̃oꝵ in circuitu ararũ ur̃aꝵ
in om̃i colle excelso. & in cunctis sũmi¬
tatib montiũ. & subtus om̃e lignum

Expanded text:
tionem meam in eis et scietis quia ego Dominus cum fuerint interfecti vestri in medio idolorum vestrorum in circuitu ararum vestrarum in omni colle excelso in cunctis summitatibus montium et subtus omne lignum
Abbreviated transcription (Latin):
induitꝰ sum. Ille quippe bene agit que pia st̃.
qui scit priꝰ seruare que iusta: ut collatꝰ in ꝓ
ꝓximis miscd̾iam facẽ studerent: sibi ipsis pͥuᷤ¬
debuerant iuste iuiuendo misereri. Uñ script̃
ẽ. Miserere anime tue placens deo. Qͦ mͦ gͥ al¬
teri miserendo piꝰ ẽ. qui adhuc iniuste uiuen¬
do fit impiꝰ sibimet ipsi : Uñ ꝑ quendã sapi¬
entem dr̃. Qͥ sibi neqm ẽ cui bonꝰ erit: Longe

Expanded text:
ntur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in pproximis misericordiam facere studerent, sibi ipsis debuerant prius juste vivendo misereri. Unde scriptum est: « Miserere animae tuae placens Deo . » teri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad e
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinas facimꝰ: quasi ꝓ prauis actib p̾ciũ
damꝰ. Non nunqm uͦ diuites elati inferiores
oꝵ ⁊ primunt. aliena rapiunt. ⁊ tam̃ qͣsi
quedam aliis largiuntur. ⁊ c̾ młtos de¬
primant. aliqnͣdo quib dam quasi opem
defensionis ferunt: ⁊ ꝓ iniquitatib quas
nunqͣm deserunt. dare precium uidentur.
S tc̃ elemosine p̾cium nos a culpa liberat:
cum ꝑpecrata plangimꝰ. ⁊ abdicamꝰ. Nam
qui ⁊ semꝑ peccare uult.⁊ quasi semꝑ ele¬
mosinam largiri. frustra precium tribu¬
it: quia ñ redimit animã. qmͣ a uiciis nõ

Expanded text:
aelemosinas facimus, quasi pro pravis actibus pretium damus; sed nonnumquam divites elati inferiores opprimunt, / aliena rapiunt et tamen quasi quędam aliis largiuntur, et cumprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt, et pro iniquitatibus, quas nunquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc eleemosynae pretium nos a culpa liberat, cum perpetrata plangimus et abdicamus. Nam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam quam a vitiis non
Abbreviated transcription (Latin):
Pollutum inquit iudicabit uestim̃tũ
& om̃e in quo fuerit inuenta: & idcir¬
cocomburetur flãmis. Sequit᷑. Qd̃ si
eam uiderit ñ creuisse: p̃cipiet & la¬
uabunt id in quo lepra est. Non crescit¬

Expanded text:
pollutum judicabit vestimentum, et omne in quo fuerit inventa; et idcirco comburetur flammis. Quod si eam viderit non crevisse, praecipiet, et lavabunt id in quo lepra est, rec
Abbreviated transcription (Latin):
estis lanea siue linca que leprã ha¬
buerit in stamine atq subtegmine.
aut certe pellis. uel quicquid ex pelle con¬
festũ est. si alba aut rufa macula fuerit
infedta. lepra reputabitur.. ostendeturq

Expanded text:
estis lanea aut linea quae lepram habuerit in stamine atque subtegmine, aut certe pellis, vel quidquid ex pelle confectum est; si alba aut rufa macula fuerit infecta, leprae reputabitur, ostendeturque
Abbreviated transcription (Latin):
thun p̃s asaph. Sepe dictũ ÷ qd̾ ⁊ idithun int̾p¬
tat᷑ tͣnsiliens eos. ⁊ asaph ꝯgregatio. Huic asaph
sui docet calcare illecebras scłi. ⁊ tͣnsilire ĩ finẽ¬
nob̾ patr̃e. ⁊ suffic̃. Primo. dic̃ se p̃termissis om̃ib
d̾m q̃sisse. Scd̾o: narrat qͣnto delib̾atioĩs laborẽ
ansit redim̃dꝰ q̃sierit .ibi. Anticipauert̃ Tertio:

Expanded text:
THUN, PSALMUS ASAPH. Saepe dictum est quod Idithun interpretatur transiliens eos, et Asaph, congregatio. Huic Asaph suo jubet calcare illecebras saeculi, et transilire ad Chrit Patrem.» Primo dicit se, praetermissis omnibus, Deum quaesiisse. Secundo narrat quanto deliberationis labore, an sit redimendus, quaesierit; ibi: Anticipaverunt vigilias. Tertio
Abbreviated transcription (Latin):
laus. ⁊ d̾i. ⁊ cũ cantico. In laude ꝯfessio ẽ. ⁊ ĩ hilari¬
asaph felicitatẽ maloꝵ ⁊ penitens recordat᷑ enis
zelo se fuisse deceptũ. Scd̾o. suũ ⁊ alioꝵ de ꝓspita¬
te maloꝵ errorẽ exponens. dic̃ se ⁊ illos in reusos
ad meliꝰ ꝯsiliũ ut scł attendãt impioꝵ nouissima
pęnã. ⁊ suã lib̾ationẽ ab ea ibi Uerũtñ. Quarto.
arguit se de ħ qd̾ tͣrena zelauit. ⁊ q̃rit cęlestia.
uerat castigans se ⁊ recogitans qͥd subtrͣtis tẽpla¬
lib d̾s sius reseruet: ait cũ amiratiõe. Qũa bonꝰ¬

Expanded text:
laus et Dei et cum cantico: In laude confessio est, et hilariAsaph felicitatem malorum, et poenitens recordatur ejus zelo se fuisse deceptum. Secundo suum et aliorum de prosperitate malorum errorem exponens dicit, se et illos inde reversos ad mepoenam, et suam liberationem ab ea ibi: Verumtamen. Quarto arguit se de hoc, quod terrena zelavit, et quaerit coelestia iverat, castigans se et recogitans, quid subtractis temporalibus Deus suis reservet, ait: VER
Abbreviated transcription (Latin):
potũ filiis isrł. Legit᷑ ⁊̃ ĩ exodo qd̾ uirga a aron
ꝙͣ acceꝑat a moyse u̾sa ĩ colubrũ. deuorauit uir¬
gas magoꝵ u̾sas ĩ dracones. Mistice filii isrł. et
ẽ. Macta ⁊ manduca. Gͦ ⁊ filii isrł uitulũ. ⁊ uir¬
ga aaron uirgas magoꝵ. ⁊ petrus reptilia man
gentib in qͦ se consument. diabolus uͦ quẽ consu¬
mant. S hec ꝯsũptio. fit paulatĩ. Sie enĩ ⁊ moyses
uitulũ priꝰ cõbussit. ut forma ꝯfund̾et᷑. dem̃ ꝯmi¬
nuit. ut paulatĩ ꝯsũptꝰ. bbet᷑ a ppło qr ⁊ gentes¬
q̃ ꝯu̾tunt᷑ formã diaboli ꝯfundunt ĩ igne. cum
amore d̾i abstinent se ab oĩ sp̾e mala dem̃ ꝯmi¬
niuint eũ paulatĩ mala dimittunt. ad ultimũ
bibt̃. cũ ꝑfecꝰti ex toto consumunt. Est ⁊̃ diabo¬
lus ȩsca ppłis. cũ ⁊̃ adorantes eũ: accusãt ⁊ repre¬
hendt̃. adeo qd̾ iratꝰ uideus siue gentił seruo suo.

Expanded text:
d virga Aaron, quam acceperat Moyses, versa in colubrum devoravit virgas magorum versas in dracones. Mystice filii Israel etest: «Macta, et manduca .» Ergo et filii Israel vitulum, et virga Aaron virgas magorum et Petrus reptilia mandgentibus, in quo se consumment; diabolus vero, quem consumant. Sed haec consumptio fit paulatim. Sic enim et Moyses vitulum prius combussit, ut forma confunderetur, deinde comminuit; ut paulatim consumptus biberetur a populo, quia etuntur, formam diaboli confundunt in igne, cum amore Dei abstinent se ab omni specte mali, deinde comminuunt, cum paulatim mala dimittunt, et ad ultimum bibunt, cum perfecti ex toto consumunt. Est etiam diabolus esca populis, cum etiam adorantes eum accusant et reprehendunt adeo, quod iratus Judaeus sive gentilis servo suo
Abbreviated transcription (Latin):
ca eã ĩ sinũ tuũ. Et reuocauit᷑. ⁊ reu̾sa ÷ ĩ colore¬
suũ. Aanꝰ moysi. i srł popłs d̾i. qͥ foras missus ab eo:¬
ũnundꝰ factꝰ ẽ. Qd̾ deplorat asaph. ⁊ ait. Ut qͥd au̾¬
cis manũ tuã. qd̾ ẽ. ⁊ dexterã tuã. scł uideos. de me¬
ad colorẽ: agnoscens saluator̃e saltẽ ĩ finẽ. Uł ui¬
dei uisa eu̾siõe: irascentes dixert̃. ñ utiq pauci. s
faciamꝰ ⁊ c̃ id ÷ abiciamꝰ legẽ q̃ nos ñ lib̾auit. S¬
nec ⁊̃ uidimꝰ signa q̃ solent fieri patͥb cũ pauci

Expanded text:
coloresuum .» Manus Moysi Israel populus Dei, qui foras missus immundus factus est. Quod deplorans Asaph ait. Ut quid avertis manum tuam, quod est et dexteram tuam, subaudis Judaeos, de mead colorem agnoscens Salvatorem, saltem in finem. Vel Judaei visa eversione irascentes dixerunt non utique pauci sed faciamus, etc., id est abjiciamus legem, quae nos non liberavit. Nec etiam vidimus signa, quae solebant fieri patribus, cum pauci
Abbreviated transcription (Latin):
historialia. Hi dñr aurora. qͣsi. insipientes.
ł luna. qr murant᷑. uxta illud. Stultꝰ mutat
ait. Tuis ÷ dies. sol. estas. Itẽ .nox. aurora. ł luna
⁊ uer.U̾e. Nã tu fabricatꝰ es ea. ita qd̾ plasmasti.
id÷ de nichilo fecisti. qd̾ ÷ plasmare ad litterã.
ĩ reformatiõe ⁊̃ plasmasti. qr pͥmã gr̾am dedisti.
⁊ dem̃ grãm ꝓ gr̃a. In dando uͦ grãm. tu fecisti
õs tͣminos tͣrȩ .i. ut unꝰqͥsq hab̾et ꝓpriũ donũ.¬

Expanded text:
historialia. Hic dicuntur aurora quasi incipientes vel luna, quia mutantur juxta illud: «Stultus ait: Tuus est dies, sol, aestas. Item nox, aurora vel luna et ver. Vere. Nam tu fabricatus es ea, ita quod plasmasti, id est de nihilo fecisti, quod est plasmare ad litteram. In reformatione etiam plasmasti, quia primo gratiam dedisti, et deinde gratiam pro gratia. In dando vero gratiam tu fecisti omnes terminos terrae, id
Abbreviated transcription (Latin):
pħas. qͥ sic̃ tͣmini agros. ita fid̾i uira distĩguit.
memor huiꝰ. Ñ addit cuiꝰ. s ad ea q̃ ad literam
plasmasse dix̾at d̾m. pot̃ referri. uñ alii addt̃
creat᷑e tuę. ut hic ĩtelligant᷑ iudȩi. hec oratio
iã cepit impleri. Nã ⁊ si rami fracti st̃. manet
tñ radix.⁊̃ de ramis fractis aliqͥ redier̃t. Orans.
cõmemorat culpã eoꝵ.⁊ ait. Inimicꝰ .i. uidaicus
popłs insipiens. qr tẽ erat asaph sine ĩtellectu:

Expanded text:
as, qui sicut termini agros, ita fidei jura distinguunt.memor hujus, non addit cujus: sed ad ea, quae ad litteram plasmare dixerat Deum, potest referri. Unde alii addunt: creaturae tuae, ut hic intelligantur Judaei. Haec oratio jam coepit impleri. Nam etsi rami fracti sunt, manet tamen radix, et de ramis fractis aliqui redierunt. Orans commemorat culpam eorum, et ait: Inimicus, id est Judaicus, populus insipiens, quia tunc erat Asaph sine intellectu,
Abbreviated transcription (Latin):
die .i. ꝯtinue. Adhuc enĩ ĩsultatꝰ xp̃o. nec deert̃
usq ĩ finẽ scłi uasa irȩ. H io̾ dic̃. ut ipsa ꝯtinu¬
atio mansuetudinẽ patientis iudicis ĩcitaret.
blasphemas uoces inimicoꝵ tuoꝵ .Uł. ne obliuis¬
caris qͥn exaudias uoces dep̃cantiũ te. Suꝑbia

Expanded text:
d est continue. Adhuc enim insultatur Christo. Nec deerunt usque in finem saeculi vasa irae. Hoc ideo dicit, ut ipsa continuatio mansuetudinem patientis judicis incitet. blasphemas voces inimicorum tuorum. Vel ne obliviscaris, quin exaudias voces deprecantium te. Superbia
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣ ieremias ait. Uirgã uigilantẽ uideo. Qd̃ de
se exponens dñs: ait. Bñ uides. qr uigilo ego suꝑ
petentẽ signũ ꝑ qd̾ credet᷑ missus ab eo. Qͥd tenes
ĩ manu tua: d ait moyses. Uirgã: Et dñs. & ice il¬
ła ĩ trã. Qũa eũ ꝓiecisset. u̾sa ÷ ĩ serpentẽ. & ex¬
pauit moyses. ⁊ fugit. Et ait illi dñs. Apphende
eaudã esꝰ. Et app̃hendit. Et facta ÷ it̾m uirga. sic̃
fuerat añ. Mistice ꝑ serpentẽ qͥ mortẽ suasit. in
moriens. Hic ÷ serpens eneus erectꝰ ĩ deserto. in
qũe intuentes a serpentib morsi: sanabantur.
q credentes in xp̃m mortuũ. saluant᷑. E ꝯpauit
moyses uiso serpente. ⁊ fugit. qr timuert discipłi
uisa passiõe. & recessert̃ a pͥori spe. Reformatꝰ ẽ
serpens in uirgã. q de morte reduit ap̃e ad uitã
Tenuit moyses caudã sine timore. qr discipłi credi¬

Expanded text:
de qua Jeremias ait: «Virgam vigilantem ego video,» quod de se exponens Dominus ait: «Bene vidisti, quia vigilo ego supepetentem signum, per quod crederetur missus ab eo: «Quid tenes in manu tua? Et ait Moyses: Virgam. Et Dominus: Projice illam in terram. Quam cum projecisset, versa est in serpentem, et expavit Moyses et fugit. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus. Et apprehendit, et facta est iterum virga sicut prius fuit .» Mystice per serpentem, qui mortem suasit, intmoriens. Hic est serpens aeneus erectus in deserto, in quem intuentes a serpentibus morsi sanabantur, quia credentes in Christum mortuum salvantur. Expavit Moyses, viso serpente, et fugit, quia timuerunt discipuli, visa passione, et recesserunt a priori spe. Reformatus est serpens in virgam, quia de morte rediit Christus ad vitam. Tenuit Moyses caudam sine timore, quia discipuli credi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: ait. Tu confirmasti ĩ uirtute tua mare Alludit
illi facto qd̾ sic aqͣ rubri maris duob lat̾ib defi¬
aa ẽ ut e̾e̾t it᷑ siccũ ꝑ eã. Mare. gentes cingentes
uideã. sic̃ mare tͣrã. Has ablato idolatriȩ flixeu.
ꝯfirmasti ĩ uirtute tua .i. potentia tua firmasti. se
ut e̾e̾nt solida t̃ra siciens imbr̃e tuũ. sontͥbulasti
capita draconũ ĩ aqͥs .i. destruxisti suꝑbias dȩmo¬
nioꝵ. dũ gentes q̃ possidebant᷑ ab eis lib̾asti ꝑ aqͣs

Expanded text:
ERS. 13. Tu confirmasti in virtute tua mare. Alludit illi facto, quod sic aqua Rubri maris duobus lateribus defixa est, ut esset iter siccum per eam, mare, gentes cingentes Judaeam sicut mare terram. Has ablato idololatriae fluxu, tu confirmasti in virtute tua, id est potentia firmasti tibi, ut essent solida terra sitiens imbrem tuum: Contribulasti capita draconum in aquis, id est destruxisti superbias daemoniorum, dum gentes, quae possidebantur ab eis liberasti per aquas
Abbreviated transcription (Latin):
peccantes ꝗͣ uidei. qͥ ãbulantẽ ĩ t̾ra crucifirert̃
iniciunt fel ⁊ acetũ esce. cũ male bibendũ eccłȩ
scandalũ ĩfert̃. siue ꝑsecutores siue ħetici Gusta¬
uit dñs amarũ poculũ. docens ħ sacͣm̃to nos qͦq
gustare .i. pati tales. s ñ bibit. qr recipi ĩ corpꝰ.xͥ¬

Expanded text:
peccantes quam Judaei, qui ambulantem in terra crucifixerunt, injiciunt fel et acetum escae, cum male bibendum Ecclesiae scandalum inferunt sive peccatores sive haeretici. Gustavit Dominus amarum poculum, docens hoc sacramento nos quoque gustare, id est pati tales, sed non bibit, quia recipi
Abbreviated transcription (Latin):
goga. q̃ eũ sit qͦꝵ libet ꝯgregacio ꝓprie tñ dr̃ con
gregatio popłi isrł. Huic. uetꝰ testam̃tũ datũ ẽ.
lia ut circũcisio ĩ octaua. ꝓ missa uͦ. tẽꝑalia. ut
t̾ra chanaan copiosa. ⁊ regnũ tẽꝑale. In his aut̃
p̃ceptis fig᷑alib ⁊ ꝓmissis. q̃dã alia ꝓmittebant᷑
sp̃uali. uñ ipsa p̃cepta ⁊ ꝓmissa erãt rerũ in se¬

Expanded text:
sit quorumlibet congregatio, proprie tamen dicitur populi Israel. Huic Vetus Testamentum datum est, lia, ut circumcisio in die octavo; promissa vero temporalia, ut terra Chanaan copiosa et regnum temporale. In his autem praeceptis figuralibus et promissis quaedam alia promittebantur spiritualia, unde ipsa praecepta, et promissa era
Abbreviated transcription (Latin):
causã ostend̾et. reuolutis qͣdraginta duob annis.
ĩ ipsa festiuitate q d̾nm occidert̃. a tito ⁊ uaspa¬
siano passi st̃. ⁊⁊ ciuitas eu̾isa. Qd̾. ĩ ħ psalmo plan¬
git asapħ. Dr̃ aut̃ iste planctꝰ. incellecꝰtꝰ asaph.s.
qr dũ plangit: causã irreꝑabił eu̾siõis intelligit.
hão scł. ut ho relictis tͣrenis. ⁊ uet̾i testam̃to. de¬
sinat ẽẽ aĩalis. ⁊ expectet cȩlestia ĩ nouo testam̃¬
Primo deplorans destructionẽ irreꝑabilẽ. p̃catur
ut salce reliquiȩ saluȩ fiant. memorans qͣn ⁊ q̃lit
iudei d̾m irritantes destructi st̃. Scd̾o. destruc¬
pęnitentib parcat. ⁊ romanoꝵ suꝑbiã utilit̾
puniat. ibi. Memor esto. Primꝰ p̃s lam̃tationis.
s de ultima captiuitate facta ꝑ titũ Secuntur

Expanded text:
causam ostenderet, revolutis quadraginta duobus annis in ipsa festivitate, qua Dominum occiderunt, a Tito et Vespasiano passi sunt et civitas eversa, quod in hoc psalmo plangit Asaph. Dicitur autem planctus iste intellectus Asaph, quia dum plangit causam irreparabilis eversionis, intelligit hanc, scilicet ut homo, relictis terrenis et Veteri Testamento, desinat esse animalis et exspectet coelestia in Novo TestamPrimo deplorans destructionem irreparabilem precatur, ut saltem reliquiae salvae fiant, memorans quando et qualiter Judaei Deum irritantes destructi sunt. Secundo destrucpoenitentibus parcat et Romanorum superbiam utiliter puniat ibi: Memor esto. Primus psalmus lamentationis, sed de ultima captivitate facta per Titum. Sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
petitioĩs suȩ causã ꝯstituit. ac si ñ ee̾t lib̾andꝰ. si
neutrũ eoꝵ ꝯting̾et. S attendendũ qd̾ duȩ st̃ lib̾a¬
hortante ut elig̾ent potiꝰ mori ꝓ legib d̾i. ꝗͣ uiuere
ꝯtͣ eas. Est ⁊ alia aꝑta. q̃ fit ꝓpt̾ inmicos puniendos
ł ꝯu̾tendos. qͣlit̾ tres pueri de igne ⁊̃ corꝑe lib̾atist̃.¬

Expanded text:
petitionis suae causam constituit, ac si non esset liberandus, si neutrum eorum contingeret. Sed attendendum quod duae sunt liberahortante, ut eligerent potius mori pro legibus Dei, quam vivere contra eas . Est et alia aperta, quae fit propter inimicos puniendos, vel convertendos; qualiter tres pueri de igne, etiam corpore liberati
Abbreviated transcription (Latin):
q ñ sic hñt u̾bũ ut bñ uiuant. dr̃ torrens. qr
siẽ torrens currit cũ impetu. s estate siccatur.¬
ita mali accepto u̾bo ñ tacent. currt̃. s cẽpta¬
tioĩs estate deficiunt. bñ tñ de utͥsq dic̃ tu di¬
rupisti. qr ꝑ utͦsq d̾s irrigat terrã. Tu siccasti.
uios ethan. Ethan: robustꝰ. Sensus. Doctrinas
se p̃sum̃tes. ĩ utiles eẽ fecisti. Uł totũ de peccato¬
rib Illi eñ sc̃ fontes. qͦꝵ mala iugit᷑ ĩfluebant
Torrentes uͦ. qͦꝵ mala erãt subita. ⁊ impetuosa
Utrosq uocat fluuios qͥ de ethan .i. diabolo
forti solent manare. s hos a fonte suo diabolo
ds dirupit .i. diuisit ne in manarent. ⁊ etiã
penitꝰ siccauit. cũ eis pecca dimittens. diaboli

Expanded text:
n sic habent verbum ut bene vivant, dicitur torrens, quia sicut torrens currit cum impetu, sed aestate siccatur: mali accepto verbo non tacent, cum fluunt, sed tentationis aestate deficiunt. Bene tamen de utrisque dicit: Tu dirupisti, quia per utrosque Deus irrigat terram. Tu siccasti qvios Ethan. Ethan robustus. Sensus: Doctrinas se praesumentes, inutiles esse fecisti. Vel totum de peccatoribus. Illi enim etiam fontes, quorum mala jugiter influebant. Torrentes vero quorum mala subita et impetuosa. Utrosque vocat fluvios, qui de Ethan, id est, diabolo forti solent manare. Sed hos a fonte suo diabolo Deus dirupit et divisit, ne inde manarent. Etiam penitus siccavit cum eis peccata dimittens diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. reqͥescit in ore sapientis. uir aut̃ stultꝰ glutit il¬
lũ .i. sapiens ea quȩ audierit cogitat. ⁊ retc tando
nota ẽ. a qͣ tñ remouet titulus. qͥ ht̃. ĩ tellecꝰtꝰ ađ.¬
G d̃d ĩ spelunca xpͣc ĩ carne. ł ĩ sepulchro. ł ipse cũ
m̃bris ĩ scło. uͭ saluari a saule .i. a diabolo pͥncipe o¬
rat. Uñ ⁊̃ p̃s iste qͥntꝰ untitulat᷑ oro. ĩ cuiꝰ pͥma par¬
te or ans totꝰ axp̃c. mala sua sũmatĩ cõmemorat. Scd̾o.
finẽ eoꝵ. ibi. Clamaui. G itentio̾e docens qͥd nob̾
faciendũ ẽ dũ manemꝰ ĩ carne. ait ĩ spelunca. Cla

Expanded text:
bilis requiescit in ore sapientis ; vir autem stultus glutit illum, quia sapiens quae audierit cogitat, et retractando docet, a qua tamen removet titulus, qui habet: Intellectd in spelunca, Christus in carne vel in sepulcro, vel ipse cum membris in saeculo, ubi salvari a Saule, id est a diabolo principe orat. Unde et psalmus iste quintus intitulatur oratio, in cujus prima parte orans totus Christus mala sua summatim commemorat. Secundo finem eorum ibi: Clamavi. Igitur intentione docens quid nobis faciendum est, dum man
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ĩ eugło. Inimucꝰ hõ ħ feẽ. Attende qd̾ cũ dixisset¬
a maligno. taꝗͣ exponens hoc. supposuit. ab iniqͦ.
uolens sig̾care qd̾ oĩs iniquus malignꝰ. St̃ quidem
multi iniqͥ qͥ ñ uident᷑ maligni. ⁊ tñ st̃ sic̃ illi. qͥñ
seui. ñ p̃ssuras hõib facientes. sc̃ tñ luxuriosi. uo¬
luptatib dediti. qualit̾ ⁊ si aliis ñ uident᷑ nocere.
nocent tñ sibi. ⁊ inde st̃ iniqͥ. s ⁊ ĩ eod̾e si qͥs alte con¬
sid̾et maligni st̃ qr nocent exẽplo. ⁊ faciunt ĩ nob̾
qd̾ postea euinc̾e laboremꝰ. ꝓcedit ⁊̃ ex ipsa uolup¬
tate p̃ssura. Postꝗͣ enĩ qͥs uoluptuose uiuens quȩ
habebat effud̾it. rapit. Sic̃ gͦ spinȩ ĩ radice lenes.
emittũt de radice qd pungat. sic tales ĩ radice uo¬

Expanded text:
ngelio: Inimicus homo hoc fecit. Attende quod, cum dixisseta maligno, tanquam exponens hoc supposuit: ab iniquo, volens significare quod omnes iniqui maligni. Sunt quidem multi iniqui, qui non videntur maligni, et tamen sunt sicut illi, qui non saevi, non pressuras hominibus facientes, sunt tamen luxuriosi, voluptatibus dediti, qualiter etsi aliis non videntur nocere, nocent tamen sibi, et inde sunt iniqui. Sed in eodem si quis alte consideret, maligni sunt qui nocent exemplo, et faciunt in nobis quod postea vincere laboremus. Procedit enim ex ipsa voluptate pressura. Postquam enim voluptuose quis vivens quae habebat effudit, rapit. Sic ergo spinae in radice lenes emittunt de radice, quod pungat. Sed sicut si
Abbreviated transcription (Latin):
quando simul de
çccła. aliquando
ut ibi tecũ pͥncipiũ Aliquando de huma¬
nitate ꝓprie. ut ibi. desid̾iũ cordis eiꝰ tribu¬
isti ei. Aliqͣndo transsũptione. dicendo de
co. qd̾ solis conuenit mẽbris. ut ibi. longe a
salute mea uerba delictoꝵ meoꝵ. De ȩccła uͦ
duob modis. Aliquando scd̾m ꝑfecꝰtos: aliqͦn¬

Expanded text:
quando simul de Ecclesia, aliquando ut ibi: Tecum principium , aliquando de humanitate proprie, ut ibi: Desiderium cordis eis tribuisti ei , aliquando transumptione, dicendo de eo, quod solis convenit membris, ut ibi: Longe a salute mea verba delictorum meorum . De Ecclesia duobus modis. Aliquando secundum perfectos, aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
nata u̾ba in cordis obscuro. ⁊ hoc id̾o ut sagit¬
tent rectos corde in obscuro. id÷ in ãbiguis.
Uł in obscuro. id ÷ simplici sensu: ⁊ ꝓpt̃ carna sã.¬
les ⁊ imꝑicos obscurato. Alii. in obscura luna:¬
de luna. quarũ quȩ u̾a ẽ. aut ñ omino aut dif¬
ficile sciri pot̾. Alii dicunt eã lum̃ ꝓpriũ ha¬
bere. s globũ eiꝰ dimidiũ luc̾e̾. dimidiũ obscu¬
rũ ẽẽ: dũ aut̃ partẽ quȩ lucet paulatĩ in t̾rã
inu̾tit. ut uidi possit. corniculata apparet.⁊
sic crescit donec cota illa pars uideat᷑. Et dũ
itẽ ꝯu̾tit᷑. obscura pars incipit apparere donee
li parte lucet. ex carnali obscura ẽ. Et spũał
pars mͦ apparet hoĩb mͦ lacet. in ꝯscientia so¬
li d̾o nota. i solo corꝑe uidet᷑. Alii diẽt̃ qd̾ ñ ht̃
ad nos que ñ uidetur ab eo. ⁊ id̾o ñ lucet: s cũ
recedit illustrat᷑ ab ea parte ꝗͣ. ht̃ ad nos: do¬
nec sole occidente. plena surgat ab oriente.

Expanded text:
nata verba in corde; et hoc ideo, ut sagittent rectos corde in obscuro, id est in ambiguis. Vel sic: in obscuro, id est in simplici sensu, et propter carnales et imperitos obscurato. Vel, in obscura lunade luna, quarum quae vera est, aut non omnino, aut difficile sciri potest. Alii dicunt eam lumen proprium habere, sed globum ejus dimidium lucere, dimidium obscurum esse. Dum autem partem, quae lucet, paulatim ad terram vertit, ut videri possit, corniculata apparet, et sic crescit, donec pars illa tota videatur. Et dum iterum convertitur, obscura pars incipit apparere, donec li parte lucet, ex carnali obscura est. Et spiritualis pars modo apparet hominibus, modo latet in conscientia soli Deo nota, et solo corpore vidad nos, qua non videtur ab eo, et ideo non lucet: sed cum recedit, illustratur ab ea parte, quam habet ad nos, donec sole occidente plena surgat ab oriente.
Abbreviated transcription (Latin):
fig̾atꝰ. nob ĩ carne manifestatꝰ N enĩ exponendũ
ẽ ita. hic ÷ ĩtellectꝰ asaph. Intellectꝰ enĩ genitiuaᷤ
ẽ. asaph datiuus. qd̾ ex grecis articulis patet.
ppłi dĩ. cui nos qͥq de natioib ꝯg̾gam᷑. Qũauis
aut̃ sic̃ tẽ ñ ĩ õib illis bñplacitũ ÷ d̾o. ita neq

Expanded text:
im exponendum est ita: Hic intellectus Asaph. Intellectus enim genitivus est; Asaph dativus, quod ex Graecis articulis patet, populi Dei, cui nos quoque de nationibus aggregamur. Quamvis autem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Grando: uiolentia auferens aliena bona. furto ł
rapina. a qͥb ipse fur ł raptor magis uastat᷑ Pru¬
ina ÷ tenebrosa stultitia. qͣ qͣsi nocꝰt᷑no frigore ca¬
ritas ꝓximi ꝯgelascit. Ignis ÷ magna ira d̾i qͣ fit
⁊̃ homicidiũ. ł cupiditas q̃ possessiones .i. statum¬

Expanded text:
Grando violenta iniquitas auferens aliena bona furto et rapina, a quibus ipse fur vel raptor magis vastatur. Pruina est tenebrosa stultitia, qua quasi nocturno frigore charitas proximi congelascit. Ignis est magna ira, de qua fit et homicidium:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi. Adhuc escȩ eoꝵ Sexto enum̾at plagas egyp¬
ꝗͣ ĩponit. Ibi. Quotiens. Septimo. qd̾ educꝰtos de
missiõis. ⁊ qͣlit̾ eã ĩ ipsos ꝑ qͦs puniebat recorsit.
ibi. Audiuit dñs siono: de qͣ tͥbu ⁊ qũe elegerit
regẽ. ⁊ qͦ loco regnũ ꝯsticuerit. ibi. Et repulit.
ũ reu̾entia crescat: demñ ĩ ꝑsona asaph .i. fĩdeł
synagoge. q̃ mał exꝓbrat. Sciendũ uͦ ea q̃ nar¬
rant᷑ ñ mͣ ĩ fig̾a. uerũ ⁊̃ intꝰ ẽẽ ĩtelligenda. uñ¬

Expanded text:
ibi: Adhuc escae eorum. Sexto enumerat plagas Aegypcomparat, quam proponit ibi: Quoties. Septimo, quod eductos de romissionis, et qualiter eam in ipsos, per quos puniebat, retorsit, ibi: Audivit Dominus. Nono de qua tribu, et quem elegerit regem, et quo loco regnum constituerit, ibi: Et repulit. um reverentia crescat; deinde in persona Asaph, id est, fidelis Synagogae, quae malis exprobrat. Sciendum vero, ea quae narrantur non modo in figura, verum etiam intus esse intelligenda in
Abbreviated transcription (Latin):
ead̾e u̾itas eãd̾e iterauit in tabulis. ut uoce forinsecꝰ
ãmota: redirent p̾uaricatores ad cor. Hãc. om̃s faci¬
le locunt᷑. ut si qͥs int̾rogatꝰ qͥd sit meliꝰ aurũ an
fides. locutꝰ iusticiã: auro fide p̃ponit. qd̾ forte ꝯͣm̃
datũ teste remoto. negare cogitat. ⁊ dũ u̾itatẽ
cupiditas excludit: aurũ potiꝰ eligit. Itaq ñ uere
locutꝰ ÷ iustitiã. Altud enĩ dic̃ ore. aliud in corde

Expanded text:
eadem veritas eamdem iteravit in tabulis, ut forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor. Hanc omnes facile loquuntur, ut si quis interrogatus quid sit melius, aurum an fides, locutus justitiam auro fidem praeponit, quod forte tamen commodatum teste remoto negare cogitat, et dum veritatem cupiditas excludit, potius aurum eligit. Itaque non est vere locutus justitiam. Aliud enim dicit ore, aliud in corde
Abbreviated transcription (Latin):
das ł ne corrũpas dd in tituli inscriptiõe cũ fu¬
g̾et a facie saul in spelunca. Legit᷑ ĩ libro regũ
qd dd̾ cũ quereret᷑ a saule. fugit ad loca tutissima sa¬
ingaddi. uͥ absconditꝰ latuit ĩ spelunca. Sig̾cat
tuit ne a uideis uidet᷑ ds. Nullus aut̃ titulus in
dicens. O pilate. ł tu qͥcũq ne corrũpas aliqͥd in

Expanded text:
ITULI INSCRIPTIONE, CUM FUGERET A FACIE SAUL IN SPELUNCAM. Legitur in libro Regum, quod David, cum quaereretur a Saule, fugit ad loca tutissima Engaddi, ubi absconditus latuit in spelunca . Signifituit, ne a Judaeis videretur Deus. Nullus autem titulus est pheta loquitur, dicens: o Pilate, vel tu quicunque, ne corrumpas aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
S sic̃ hieronimꝰ ait qm̃ beth ⁊ caph litt̾e. modico a¬
pice distingunt᷑. id̾o error faciliꝰ obrepsit. Uł fortas¬
uo̾ sis sic̃ ĩ alio psalmo ht̃ titulus. ñ corã achis. s mu¬
tato noĩe corã abimelech: ut ñ historiã s misteri

Expanded text:
Sed sicut Hieronymus ait, quoniam Beth et Caph litterae modico aSed sicut Hieronymus ait, quoniam Beth et Caph litterae modico apice distinguuntur, ideo error facilius obrepsit. Vel fortassis, sicut in alio psalmo habet titulus, non coram Achis, sed mutato nomine cor
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmo libro regũ qd̾ cũ fugisset d̃d a facie saul:
uenit ĩ nobe ad achi melech sac̾dotẽ. a qͦ cũ q̃sisset
panẽ ⁊ gladiũ. dedit ei panes ꝓpositioĩs. ⁊ gladium
goliath. ⁊ recessit dd̾ ad regẽ achis. In die illa doech
idumeus potentissimꝰ pastoꝵsaul: erat ibi intꝰ ĩ tab̾¬
nacło. Cũ aut̃ saul qͣd̾a die ꝯquereret᷑ qd̾ nullus re¬
& dedit ei cibaria. ⁊ gladiũ goliath. Misit gͦ rex
ad accersiendũ achimnelech. ⁊ õs sac̾dotes qͥ erant
in nobe. Et cũ p̃cepisset emissariis ut occid̾ent eos:
noluert̃ illi extend̾e manꝰ ĩ sac̾dotes dñi. Et ait
rex ad doech Irrue ĩ sac̾dotes. Et irruit doechi
Et trucidauit ĩ die illa octoginta qͥnq uiros
uestitos ephod. Uiros qͦq qͥ erant ĩ nobe. ⁊ mulieres et
paruulos. bouẽ ⁊̃ n asmũ occidit. Solus abiathar filiꝰ
achimelechꝰ euadens. fugit ad d̃d. Attende qd̾ cũ histo¬
ria hãt achimelech:. titulus psalmi ht̃ abimelech

Expanded text:
gisset David a facie Saul, venit in Nobe ad Abimelech sacerdotem, a quo cum quaesisset gladium et panes, dedit ei panes propositionis et gladium Goliath, et recessit David ad regem Achis. In die illa Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul, erat ibi intus in tabeaul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus  dedit ei cibaria, et gladium et accersivit Achimelech, et omnes sacerdotes, qui erant in Nobe, et cum praecepisset emissariis, ut occiderent eos, noluerunt illi extendere manus in sacerdotes Domini. Et ait rex ad Doeg: Irrue in sacerdotes Domini, et irruit Doeg et trucidavit in die illa septuaginta quinque viros vestitos ephod, viros quoque qui erant in Nobe, et mulieres, et parvulos, bovem et asinum occidit. Solus Abiathar filius Achimelech fugit ad David. Attende quod, cum historia habeat Achimelech, titulus psalmi habet Abimelech.
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpas tituli ĩscriptionẽ. Legimꝰ aut̃ ĩ pͥmo libro
regũ. dd cũ quereretur a saule uenisse qͥd̾e ad achis
regẽ geth q̃ erat ciuitas allophiloꝵ. s eũ retentũ ẽẽ
ñ legimꝰ. Ergo dd meliꝰ intelligit᷑. xp̃c integer. quẽ al
nẽ corpꝰ eiꝰ cȩt̾i mali qͥ adhuc ꝯtͣdicunt titulo: tenẽt
saule saule qͥd me ꝑsequeris. s ⁊ corpꝰ ĩ capite suo dic̃.

Expanded text:
rumpas tituli inscriptionem. Legimus autem in primo libro Regum David, cum quaereretur a Saule, venisse ad Achis regem Geth, quae erat civitas Allophylorum, sed eum ibi retentum esse non legimus. Ergo David melius intelligitur Christus integer, quem Allnunc corpus ejus caeteri mali, qui adhuc contradicunt titulo, tenent « Saule, Saule, quid me persequeris? » Sed et corpus in capite suo dicit: «
Abbreviated transcription (Latin):
salute ł cõmodo alicuiꝰ ñ malitia s benigni¬
dolo laudant᷑: qr qͥ sic m̃tiunt᷑. merebunt᷑ aliq̃n
ab omĩ m̃datio lib̾ari. Est etiã m̃datiũ ioco
qd̾ ñ fallit. Scit enĩ cui dr̃ causa ioci dici ẜ t
hec duo gen̾a. ñ st̃ sine culpa. s ñ cũ magna.
ꝑ fecꝰtis au̾t̃ ñ ꝯuenit m̃tiri. nec ꝓ dẽꝑali uita.¬

Expanded text:
salute vel pro commodo alicujus non malitia, sed benignidolo laudantur: quia qui sic mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam mendacium joco, quod non fallit: scit enim cui dicitur, causa joci dici: et haec duo genera non sunt sine culpa, sed, non cum magna. Perfectis aut
Abbreviated transcription (Latin):
consequit᷑ hereditatẽ. Legit᷑ in genesi
qd̃ abrahã de ancilla agar genuit ismahelẽ.
⁊ de lib̾a sara. genuit isaac. Hismahel autẽ
maior natu. ꝑsequebat᷑ isaac. ꝓpt̃ qd̾ eiecꝰta ÷ an¬
cillacũ filio: ⁊ lib̾a consecuta ẽ hereditatẽ. De hac

Expanded text:
CONSEQUITUR. Legitur in Genesi, quod Abraham de ancilla Agar genuit Ismaelem , et de libera Sara genuit Isaac . Ismael autem major natu persequebatur Isaac, propter quod ejecta est ancilla cum filio, et lib
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ: ⁊ ẽ ꝯfirmatio p̃cedentiũ ł seq̃ntiũ. Solet
aut̃ cũ psalmi ante archã dñi cantarent᷑. ĩ huiꝰ¬
modi locis fieri q̃dã u̾boꝵ int̾cisio. ut qͣsi sua ⁊
singłari laude intellig̾ent᷑ sequentia aliud ꝗͣ
p̃cedentia ꝯtin̾e. Uñ septuaginta intͣpretes sen¬

Expanded text:
semper, et est confirmatio praecedentium, vel sequentium. Solebat autem, cum psalmi ante arcam cantarentur, in hujusmodi locis fieri quaedam verborum intercisio, ut quasi sua, et singulari laude intelligerentur sequentia, aliud, quam praecedentia continere. Unde Septuaginta Interpretes sen
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb ꝯstituit ianitores qͥtuor milia. ⁊ totid̾e can¬
tores. Reliqͦs uͦ ꝑ cęt̾a ministeria diuisit. Pfec̃ aut̃
ianitorib filios chorȩ. Cantorib uͦ p̃fec̃ filios asaph¬
u eman. ⁊ idithun. cũ fr̾ib suis. Qui om̃s. fuert̃
ducenti ocꝰtoginta octo. Hȩc aut̃ noĩa. freq̃nt̃ po ẜsas¬
suit hesoras in titulis. tũ ꝓpt̾ honorẽ ministerii. tũ
maxime ꝓpt᷑ nominũ sig̾cationes. ꝑ qͥs suppositoꝵ
psalmoꝵ incellectꝰ pandunt᷑. sic̃ huiꝰ psalmi patet
archanũ ꝑ idichun. qͥ int̃p̾tat᷑ tͣnsiliens eos. Docet
enĩ iste p̃s hic a delectatioe scłi ad legẽ dñi tͣnsi¬
lire. ⁊ hinc. ad ȩtͣnitatẽ. ht̃ aut̃ titulus. canticũ

Expanded text:
quatuor millia et totidem cantores. Reliquos vero in caetera ministeria divisit. Praefecit autem janitoribus filios Chore; cantoribus vero praefecit filios Asaph, Eman et Idithun cum fratribus suis, qui omnes fuerunt ducenti octoginta octo. Haec autem nomina frequenter posuit Esdras in titulo, tum propter honorem ministerii, tum maxime propter nominum significationes, per quas suppositorum Psalmorum intellectus panduntur. Sicut hujus psalmi patet arcanum per Idithun, quod interpretatur Transiliens eos. Docet enim iste psalmus hinc a delectatione saeculi ad legem Dei transilire, et hunc ad aeternitatem. Habet autem titu
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾io d̾i qd̾ ñ solũ cathecuminis fontẽ baptismi desi
ꝑegͥnantib qͥ qͥncomagis bibt̃. tanto magissitiuit
÷ fons uite. Ad hc̃ gͥ fontẽ baptismi ł uitȩ: monet
ꝓpb̃a relictis idolis ⁊ depositis uitiis cͣrere. Primo
desid̾iũ suũ ostendit. cui qm̃ maloꝵ insultatio ob¬
uiat. dicentiũ uͥ ÷ d̃s tuus. ne a tͥstitia scłi ĩ desꝑati¬
onẽ ł tediũ tͣberet᷑. Scd̾a parte sensualẽ animã s.¬

Expanded text:
s Dei, quod non solum catechumenis fontem baptismi desidperegrinantibus, qui quanto magis bibunt, tanto magis sitiunt  fons vitae . Ad hunc ergo fontem baptismi, vel vitae monet Propheta relictis idolis et depositis vitiis currere. Primo desiderium suum ostendit, cui quoniam malorum insultatio obviat dicentium: Ubi est Deus tuus, ne a tristitia saeculi in desperationem vel taedium trahantur, secunda parte sensualem animam co