comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uisis tot signis tantis uirtutib ñ scan¬
dalizari quisq potuit: s ãmirari. Sed ĩ¬
fidelium mens graue in illo scandalũ ꝑtu¬
lit: cum eum et post tot miracula moriẽ¬
p̃dicamus xp̃m crucifixũ. iudeis quidem
scandalum: gentib autẽ sculticiã. Stul¬
tum quippe hominib uisum ẽ: ut ꝓ ho¬
minib auctor uite moreret᷑. Et inde ꝯtͣ
eum homo scandalum sumpsit: unde ei¬
ampliꝰ debitor fieri debuit. Nam tanto
ds̃ ab hominib cligniꝰ honorandꝰ esset
qͣnto ꝓ hominib et indigna suscepit. Qͥd
Cergo dicere. beatꝰ qui non fuerit scanda¬
lizatꝰ in me. nisi aperta uoce abiectionem
mortis sue. humilitatẽq signare : Ae si aꝑce
dicat. Mira quidem facio: s abiecta ꝑpeti
ñ dedignor. Quia ergo moriendo te subseqͦr
cauenlum ualde ẽ hominibz ne in me mor¬
tem despiciant. qui signa uenerant᷑.
ed climissis iohannus discipu

Expanded text:
im tot signis tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morienpraedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipu
Abbreviated transcription (Latin):
d iordanis enim fluenta positꝰ. quia
ipse redemptor mundi esset asseru¬
it. Missus uero in carcerẽ. utrum aliũ
expectent. an ip̃e ueniat requirit: non
quia ipsum esse mundi redemptorem dubi¬
tat: sed querit ut sciat si is qui ꝑ se ĩ mun¬
dum uenerat. ꝑ se etiam ad inferm claus¬
tra descendat. Quẽ enim p̃currens nascen¬
do. mundo nuntiauerat: hunc moriendo ad
inferos p̃currebat. Ait ergo. Lu es qͥ uentu¬
rus es. an alium expectamꝰ : Ae si aperte
dicat. Sicut ꝓ hominib nasci dignatus
es: an etiam ꝓ hominib mori digneris ĩ¬
sinua: ut qui natiuitatis tue p̃cursor exti¬
ti. mortis etiam p̃cursor fiam: ⁊ uenturũ
inferno te nunciem. quem iam uenisse
mundo nuntiaui.
Inde et inquisitꝰ dñs. enumeratis
porentie sue miraculis. de mortis
sue ꝓtinus humilitate respondit dicens.
Ceci uident. claudi ambulant. le prosi
mundantur. Surdi audiunt: mortui re

Expanded text:
d Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset, asseruit. Missus vero in carcerem, utrum alium exspectent, an ipse veniat, requirit: non quia ipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim praecurrens nascendo mundo nuntiaverat, hunc moriendo ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris isinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui re
Abbreviated transcription (Latin):
abicere: et matri iam decrepite. nouos¬
partus doloris uelitis afferre : Nam
illa partus sui dolores consolationib
superabat dum in uno dolore. duos filio
pareret et geminũ patri filiorum: fun¬
deret affectum. Nunc uero insanabilis
dolor. inconsolabilis pena:. inremedia¬
bilis cruciatꝰ: incomparabilis partꝰ ẽ:
quo spei gaudium tollitur: uita cõtẽp¬
nitur: respuitꝰ᷑ gła: ⁊ contemptis om¬
nib pietatis affectib. mortis atrocitaᷤ

Expanded text:
abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas
Abbreviated transcription (Latin):
sissent: ⁊ parentib sius. ⁊ conuigib ⁊
filiis. et facultatib redderent᷑. Erant
autem ñ solum ut diximus genere cla¬
rissimi uiri: s et facultatib ditati Qͥ¬
rum pater erat tranquillinꝰ nõie. ⁊ ma¬
tes martia uocabat᷑: qui illos seq̃lunt᷑
cum uxorib eoꝵ et filiis. Nimio enĩin
corum nepotib ducebant᷑ affectu. Unde
fecto triginta dicrum inducias impet᷑¬
rent. in quoꝵ spacio ageretꝰ cum eis.
quatinus ad sacrificandum ydolis consẽ¬
ccedentes itaq amici eoꝵ ad eos: ce

Expanded text:
sissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde fecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consccedentes itaque amici eorum ad eo
Abbreviated transcription (Latin):
nipotentis. neq uiuens neq defuctus
effugiam. Qm obrem fortit̾ uitã ex ce¬
dendo. senectute quidẽ dignꝰ apparebo.
Adolescentib autẽ exemplum forte re¬
linquã. si ꝓmpto animo ac fortit. ꝓgra¬
uissimis et scĩssimis legib honesta mor¬
te ꝑfungar. Hiis dictis confestim ad
supplicium trahebatur. Lectõ. ñ¬
ii audẽ qui eum ducebant ⁊ paulo
ante fuerant mitiores. ĩ uũ uerli
sunt ꝓpter sermones ab eo dictos. qͦs
illi ꝑ arrogantiam ꝓlacos arbit᷑bantꝰ
Sed cum plagis ꝑimeretur: ingemuit.
et dixit. Dñe qui habes scãm scientiã.
manifeste scis tu quia cum a morte poᷤ¬
sim liberari. duros corporis sustineo do¬
iores: scd̃m animã uero ꝓpt̾ timorẽ tu¬
um libenter hec patior. Et iste quidẽ
hoc modo uita decessit. ñ solum iuueni¬
b. s et uniu̾se genti memoriã mortis
sue ad exemplũ iurtutis ec fortitudiniᷤ
derelinquens. Contigit autẽ septẽ fra¬

Expanded text:
nipotentis neque vivens neque defunctus nipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter haec patior et iste quidem hoc modo vita decessit non solum iuvenibus sed et universae genti memoriam mortis suae ad exemplum virtutis et fortitudinis derelinquens contigit autem et septem fra
Abbreviated transcription (Latin):
uite amorẽ. Hii autẽ qui astabant iniqͣ
miseratione cõmoti. ꝓpt̾ antiqͣm uiri a¬
micitiã. tollentes eum secreto. rogabant
afferri carnes quib uesci ei licebat. ⁊ si¬
mularetꝰ manducasse sicut rex imperaue¬
rat de sacrificii carnib: ut hoc facto a
morte lib̾aret᷑ et ꝓpt̾ ueterẽ uiri amiciti¬
am hanc in eo facerent humanitatem.
t ille cogitare cepit etatis
ac senectutis sue eminentiã dignã.
et ingenuitatẽ nobilitatis: caniciei. ata
a puero optime conu̾sationis:. ⁊ secun¬
dumi sc̃e et a deo condite legis constituta
respondit cito dicens ꝓmitti se uelle in
num ẽ inquit fingere: ut multi adoleᷤᷤ¬
centium arbitrantes eleazarũ nona¬
gita annoꝵ transisse ad uitã alieni¬
genarum: et ipsi ꝓpt̾ meam simulatio¬
nem. ⁊ ꝓpt̾ modicum corruptibilis uite
tempus decipiantꝰ. ⁊ ꝑ hoc maculam
atq execrationẽ mee senectuti conqͥ¬
ram. Nam et si in p̃senti tempore sup¬
pliciis hominũ eripiar: s manũ om¬

Expanded text:
vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem at ille cogitationem cepit aetatis ac senectutis suae eminentiam dignam et ingenuitatem nobilita puero optime conversationis et secundum sancte et a Deo condite legis constituta. Respondit cito dicens premitti se velle in num est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Om
Abbreviated transcription (Latin):
bitur eleazarꝰ unus de prioribus scri¬
barum. uid etate ꝓuectꝰ ⁊ uultu decorꝰ
aꝑto ore hians. compellebat᷑ carnẽ porci¬
nam manducare. At ille gliosam mortẽ¬
magis qiuã odibilem uitã complectens. uo¬
luntarie p̃ibat ad suppliciũ. Intuens autẽ

Expanded text:
itur Eleazarus de primoribus scriitur Eleazarus de primoribus scribarum vir aetate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare at ille gloriosam mortemagis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens
Abbreviated transcription (Latin):
ses: eo qd̾ ñ sit mundatũ qd̃ erat ꝓ pec¬
cato. ⁊ consumptũ est. Similit ⁊ salo¬
mon octo dieb celebrauit dedicationem.
Inferebantꝰ autẽ in descriptionib ⁊ com¬
mentariis neemie hec eadẽ. Et ut cons¬
truens bibliotecã. congregauit de regi¬
onib libros .⁊. ꝓpbaꝵ et dauid. et episto¬
los regum. ⁊ de donariis. Similit̾ aũt
et iudas ea que didicerat ꝑ bellũ quod
nobis acciderat congregauit omnia: ⁊
sunt apud nos. Si ergo desideratis hec:
mittite qui ꝑferant uobis. Acturi itaq
purificationẽ scripsimꝰ uobis. Benc igit᷑
facietis: si egeritis hos dies. Bs̃ autem
qui liberauit populun ⁊ reddidit here¬
ditatẽ omnib ⁊ regnũ et sacerdotium¬
omnib et sanctificationẽ sicut ꝓmisit ĩ
lege speramꝰ qd̃ cito nr̃i miserebitꝰ. ⁊ con¬
gregabit desub celo in locum sc̃m. Eripu¬
it enim nos demagnis ꝑiculis: ⁊ locũ pꝰ¬

Expanded text:
ses eo quod non sit mundatum quod erat pro pecses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congregavit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis periculis et locum pu
Abbreviated transcription (Latin):
modo tabernaculum ⁊ archã iussit ꝓ¬
pheta diuino responio ad se facto conui¬
tari secum: uso quo exiit ĩ montẽ ĩ
quo moyses ascendit. ⁊ uidit dei he¬
reditatẽ. Et ueniens ibi ih̾emias. in¬
uenit locum spelunce. ⁊ tabernaculum
⁊ archam:. et altare iucensi intulit u¬
luc: et ostium obstruxit. Et accesserũt
quidã simul qui sequebantꝰ ut nota¬
rent sibi locum: ⁊ ñ potuerunt inue
t autẽ cognouit iheremias. culpans
eos dixit qd̾ ignotꝰ erit locꝰ donec¬
congreget ds̃ congregationẽ ppli ⁊ ꝓpiciꝰ
fiat : ⁊ tunc dñs ostendet hec. ⁊ apparebit
maiestas dñi. et nubes erit sicut moysi
manifestabatꝰ. et sicut cum salomon pe¬
tiit ut locꝰ sanctificaretꝰ magno deo ma¬
nifestabat hec: et ut sapientiã habens
optulit sacrificiũ dedicationis ⁊ consũ¬
mationis templi. sicut moyses orabat
ad dominũ: et descendit ignis de celo. ⁊
consumpsit holocaustum. Dixit moy¬

Expanded text:
modo tabernaculum et arcam iussit pmodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit qcongreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit ut locus sanctificaretur magno Deo manifestabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Mo
Abbreviated transcription (Latin):
ma ex eis accensa ẽ: s ex lumine qd̃ re¬
fulsit sub altari consumpta ẽ. Ut uero
manifestata ẽ res. renuntiatũ ẽ regi ꝑ¬
sarum qd in loco in quo ignẽ abscon¬
derant hii qui translati fuerant sacer¬
dotes aqͣ apparuit. de qͣ neemias ⁊ qͥ
cum eo erant purificauerunt sacrificia.
Considerans autẽ rex rem diligenter
examinans. fecit ei templum. Et si
quib donauerat rex multa bona: ac¬
cipiebat ex hoc et tribuebat. Appella¬
uit autẽ necmias hunc locũ neptar:
qd̃ int̾pretatꝰ purificatio. Uocat᷑ autẽ
mic ꝓpħe: qd̾ iussit acciꝑe ignẽ eos qͥ
transmigrabant᷑ ut significatũ ẽ. ⁊
ut mandauit transmigratis. ⁊ dedit
illis legẽ ne obliuiscerent᷑ p̃centa do¬
mini: et ut ñ exerrarent m̃tib uiden¬
tes simulacra aurea ⁊ argentea. ⁊ orna¬
menta eoꝵ. ⁊ alia huiusmodi dicens. hor¬
talutur ne legẽ amouerent a corde
suo. Erat autem in ipsa scriptura. quo¬

Expanded text:
ma ex eis accensa est sed ex lumine quod rema ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem ae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quo
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ ignis magnus: ita ut om̃s mira¬
racionẽ autẽ omnes faciebant sa
cerdotes dum consũmaretꝰ sacrifi¬
cium ionatha inchoante. ceteris aũt
respondentib. Et necmie erat oratio.
hunc habens modum. Domine dñe¬
d̃s omuium creator terribilis ⁊ fortis
iustꝰ et misericors. qui solꝰ es bonꝰ rex.
solꝰ p̾stans. solꝰ iustꝰ et omp̃c ⁊ et̾nus.¬
qui liberas isrl de om̃i malo. qui fecis¬
ti patres electos. ⁊ scificasti eos. accipe
sacrificium ꝓ uniu̾so ppło tuo isrł. et
custodi parcem tuam et scĩfica. Con¬
grega disyunẽ nr̃am: libera eos qui
seruiunt gutib. Contemptos ⁊ abho¬
minatos respice: ut sciant gentes quod
tu es d̾s nr. Affuge opprimentes. ⁊ con¬
tumeliam facientes insuꝑbia. Consti¬
tue ppłm tuum in loco sc̃o tuo: sic̃ dixit
autem psallebant ymnos. usq¬
quo consumptũ eẽt sacrificium. Cum
autẽ consumptum fuisset sacrificiũ: ex
residua a qua. neemias iussit lapides
maiores ꝑfundi. Qd̃ ut factum ẽ. flam¬

Expanded text:
sus est ignis magnus ita ut omnes mirarationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipoteni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flam
Abbreviated transcription (Latin):
PIi. necessarium duximꝰ significare uobi¬
ut et uos quoq agatis diem scenophegie
et diẽ qui datus ẽ. quando neemias edifi¬
cate templo et altari optulerit sacrificil.
siam cumi ĩ ꝑside. du cerentꝰ pities ñ. sa¬
cerdotes qui tunc dei cultores erant. ac¬
crytũ ignem de altari. occulte absconde¬
runt in ualle ubi erat puteus altꝰ siccꝰ.
et in co contaminati sunt eum. ita ut om¬
nib innotꝰ eẽt locꝰ. Cum p̃terissent aũt
multi anni. et placuit deo ut mitteretꝰ
neennias a rege ꝑsidis nepotes sacerdo¬
tum illorum qui absconderant misit ad
requirendũ ignem. ⁊ sicut narrauer̃t
nobis ñ inuenerunt ignem. s aquã
crassam. Et iuissit eos haurire ⁊ affer¬
re sibi. Et sacrificia q̃ imposita erant
iussit sccerdos neenuias aspergi aqͣ ipsa
⁊ ligua et que erant suꝑposita. Atq ut

Expanded text:
 necessarium duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita
Abbreviated transcription (Latin):
berent holocausta et sacrificia.⁊ placatio¬
nes fieri in templo dei: et ꝓhiberent ce¬
lebrari sabbatum. et dies sollempnes: ⁊
molari carnes suillas et pecora com¬
munia: et relinquere filios suos ĩ cir¬
cuncisos: et comquinari animas eorũ
ĩ omnib ĩmundis. ⁊ abhominationib
ita ut obliuiscerentꝰ legẽ. ⁊ ĩmutarent
om̃s iustificationes dei: ⁊ quicunq ñ fe

Expanded text:
berent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et cmolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificat
Abbreviated transcription (Latin):
no. nos iudei scripsimꝰ uobis in tribula¬
tione et impetu am supuenit nobis in
istis annis. Ex quo recessit iason a scã
terra. et a regno. portam suocenderunt:
et effuderunt sangumẽ innocentẽ. Et ora¬
uimus addñm et exauditi sumꝰ: ⁊ obtu¬
lintꝰ sacrificium et similaginẽ: ⁊ accendi¬
mus luceruas. ⁊ ꝓosiumꝰ panes. Et nũc
freq̃ntate dies scenophegre: m̃sis casieu:
nno centesimo octoge Leto iii.¬
simo octauo: ppłs qui ẽ iherosolimis.
et in iudea. senatꝰq et uidas: aristobolo ma¬
gistro ptolomei regis qui ẽ de genere chris¬
toꝵ sacerdotum. ⁊ hiis qui ĩ egypto sunt
indeis. salutẽ et sauitatẽ. De magnis ꝑi¬
culis a deo liberati: magnifice gr̃as asi¬
mus ipsi: ut pote qui aou̾sꝰ tale regem
dimicauimꝰ. Ipse enim ebullire fecit de
ꝑside eos qui pugnauerũt contͣ nos. Na
cum in ꝑside eẽt dux ipse. ⁊ cũ ipso inim̃¬
sus e cercitus. cecidit in templo nanee:

Expanded text:
ipsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos nam cum in Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus
Abbreviated transcription (Latin):
tantum in eum ne extendas manũ tuã
Egressus q est sathan a facie dñi. Cum
autem qͣdam die filii et filie eiꝰ comede¬
rent et biberent uinum in domo frĩs
sui primogeniti: nuntius uenit ad iob
qui diceret. Houes arabant. et asine pas¬
cebantur iuxta eos: et irruerunt sabei
tuleruntq omĩa. ⁊ pueros ꝑcusserũt
gladio: et euasi ego folꝰ. ut nuntiarẽ
tibi. Cumq adhuc ille loqueretꝰ: ue¬
nit alter et dixit. Ignis dei descendit
e celo:. et tactas oues puerosq ꝯsump¬
sit: et effugi ego solus ut nuntiarẽ ti¬
bi. Sed et adhuc illo loquente: uenit
aluis et dixit. Chaldei fecerunt tres
turmas: et inuaserunt camelos. ⁊ tu¬
lerunt eos: necnon et pueros ꝑcusse¬
runt gladio: et ego fugi solꝰ. ut nun¬
dhuc loquebatꝰ ille: et ecce aliꝰ in¬
trauit et dixit. Filiis tuis ⁊ filicib
uescentib et bibentib uinũ in domo
fratris sui primogeniti. repente uentꝰ
uehemens irruit a regione deserti. et
concussit quatuor angulos domꝰ. Que

Expanded text:
tantum in eum ne extendas manum tuam. Egressusque est Satan a facie Domini. Cum autem quadam die filii et filiae ejus comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio, et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus ut nundhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, repente ventus vehemens irruit a regione deserti, et concussit quatuor angulos domus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ sit similis ei in terra. uir simplex
⁊ rectꝰ. ac timens deum. ⁊ recedens a ma¬
lo.⁊ adhuc retinens innocentiã. Tu au¬
tem cõmouisti me adu̾sꝰ cum. ut af¬
fligerem illum frustͣ. Cui respondens
sathan ait. Pellem ꝓ pelle. ⁊ cuncta q̃
habet homo dabit ꝓ anima sua. Alio¬
quin mitte manum tuã. ⁊ tange os

Expanded text:
in terra, vir simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, et adhuc retinens innocentiam? Tu autem commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Cui respondens Satan, ait: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua: alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
michi domum ad habitandũ: Neq
enim habitaui in domo ex die q̃ eduxi
silios isrł de terra egypti. usq ad diẽ
hanct sed ambulabã in tabernaculo ⁊
u tentorio per cuncta locasq̃ transiui cũ
omnib filiis isri.
ũquid loquens. loquitꝰ sũ ad unã
de tribub isrł. cui p̃cepi ut pas

Expanded text:
itandum? Neque enim habitavi in domo ex die illa, qua eduxi filios Israel de terra Aegypti, usque in diem hanc: sed ambulabam in tabernaculo, et in tentorio. Per cuncta loca, quae transivi cum omnibus filiis Israel, numquid loquens locutus sum ad unam de tribubus Israel, cui praecepi, ut pas
Abbreviated transcription (Latin):
Iactum ẽ autẽ cum sedisiet rex in
domo sua.⁊ dominꝰ dedisset ei re¬
quiem undiq ab unuiersis inimici su¬
is. dixit ad nathan. ꝓph̾am. Uides ne qd̃
ego habitẽi in domo cedrina: ⁊ archa dei
posita sit in medio pellium : Diritq
nathan ad regẽ. Omnne qd̾ ẽ in cordetuo.
uade fac. quia dũs tecum ẽui
actum ẽ autẽ in nocte illa: ⁊ ecce
sermo dñi ad nathan dicens. Ua¬
de et loquere ad seruũ meũ dauid:

Expanded text:
actum est autem cum sedisset rex in domo sua, et Dominus dedisset ei requiem undique ab universis inimicis suis, dixit ad Nathan prophetam: Videsne quod ego habitem in domo cedrina, et arca Dei posita sit in medio pellium? Dixitque Nathan ad regem: Omne quod est in corde tuo, vade, fac, quia Dominus tecum est. Factum est autem in nocte illa, ecce sermo Domini ad Nathan, dicens: Vade et loquer
Abbreviated transcription (Latin):
ibi abiectꝰ est clipeus fortiĩ: clipeus sa¬
ul quasi ñ eẽt unctus oleo. a sangui¬
ne iuterfectorũ: ab adipe fortium. Sa¬
gitta ionatbeu uunqͣ̃m reduit iecͥrsũ
et gladius saul ñ est reu̾sus manis.
Saul ⁊ ionathan amabiles ⁊ decori in
uita sua: in morte quoq ñ sunt diuisi
aquilis uelociores. leonib fortiores. Fi
ue isrl suꝑ saul fiete: qui uestiebat uos
coccino in deliciis. qui p̃bebat ornam̃ta
aurea cultui ur̃o. Quomͦ ceciderunt for¬
tes in p̃lio: Ionathan in excelsis tius oc¬
cisus es. Sõleo suꝑ te frat̾ mi ionatha
decore nimis et amabilis suꝑ amorem

Expanded text:
est clypeus fortium clypeus Saul quasi non esset unctus oleo a sanguine interfectorum ab adipe fortium sagitta Ionathan numquam rediit retrorsum et gladius Saul non est reversus inanis Saul et Ionathan amabiles et decori in vita sua in morte quoque non sunt divisi aquilis velociores leonibus fortiores fiat vos coccino in deliciis qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro quomodo ceciderunt fortes in proelio Ionathan in excelsis tuis occisus est doleo super te frater mi Ionathan decore nimis et amabilis super amorem
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigabilem in quibusdam suis sen¬
tentus. sed etiam inflexioilẽ uidit: t̾ribi¬
lem in consiliis ẽẽ memorauit.
issis aũt p̃dicatorib: quid p̃cipiatur
dus clamat. Ruine namq illius: uoces
eius sunt. Qui enum tot attritꝰ ꝑcussid¬
nib agła sua cecidit. quasi iam nobis ẽ
.Pximo regnum aliud qd̾ sequit᷑ oscendit.
Ipsis iam a quib amatur amarꝰ ẽ: ipse
eiꝰ euine p̃dicant qd̾ amandꝰ ñ ẽ. Si euim
euinam sue domus quassata minaretꝰ. qͥs¬
quis in illa habitaret fugeret. ⁊ qͥ stantẽ
dilexerat. recedere qͣntotiꝰ a cadente festina¬
ret. Si enim mundꝰ cadit. ⁊ nos eũ aman¬
do amplectimur: opprimi uoiumꝰ potiꝰ qm
habitare: quia nulla nos ratio a ruina iuiꝰ
separat. quos eius passionib amor ligat.
mum fuit. quo tunc p̃dicare celoꝵ regnũ
inuisibile mitcebantur: cum longe lateq
om̃s cernerent florere regna terrarum.
Unde et adiuncta sunt p̃dicatorib scĩs

Expanded text:
investigabilem in quibusdam suis seninvestigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibilem vidit, tlem in consiliis esse memoravit. 2. Missis autem praedicatoribus, quid praecipiatur dus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. mum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibiti ẽẽ memorantꝰ. Et tam̃ ipse sp̃c qui
prius p̾dicationẽ ꝓhibuit: hanc asianoꝵ
cordib post modum infudit. Nam dui ẽ.
ad̾ asia cuncta iam cres didit. Iociro er¬
go pͥu ꝓhibuit qd̾ pꝰtmodũ fec̃: qͥa tũc ĩ iia erint
qͥ saluandi ñ erãt: tunc in illa erãt: qͥ necdũ ad ui
Subtili ergo. occultoq iudicio a cͥirũdã
aurib p̃dicatio sc̃a subtrahitꝰ: qͥa susci¬
tari ꝑ gr̃am ñ merent᷑.¬
qd̾ aginus. omnipotentis dei sr̃ nõ ꝯsi¬
lia occulta timeamiꝰ: ne dum mens nr̃a exte¬
riꝰ fusa a sua se uoluntate ñ reuocat: in¬
tꝰ contra sam iudex t̾ribilit̾ adu̾sa dispo¬
nat. Qd̃ bñ ꝓsalmista intueris ait. uenite
et uidete opera domini: qͣm terribił ĩ ꝯsilii sr̃
filios hominum. uidit namq qd̾ aliꝰ mi¬
sericorditer uocatur: alius iusticia exigẽ¬
de repellitur. Et quia aua parcendo. alia
dominus unscendo disponit: expauit qd̾
penetrace ñ potuit: ⁊ quem non solum

Expanded text:
hibiti esse memorantur ; et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non eSubtili ergo occultoque iudicio a quorundam auribus predicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentquod agimus omnipotentis Dei super nos consilia occulta timeamus, ne dum mens nostra, exterius fusa, a sua se voluptate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intudete opera Domini: quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur: et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit; et quem non solum
Abbreviated transcription (Latin):
uiam gentium ne abieritis. ⁊ in ciuitate ᷤᷤ
samaritanoꝵ ne intraueritis. s potiꝰ ite
ad oues que perierunt domꝰ isrł: nisi hoc
qd̾ ex facti fine colligimus: quia priꝰ soli
iudee uoluit. ⁊ postmodũ cunctis genti¬
b p̃dicari: ut dum illa conitti ti uocata
pplos quasi extraneos quereret: ⁊ qid̾ ui¬
dee fiebat in testimonium. hoc gentibus
gr̃e eẽt increm̃tum:
rant etiam tunc qui de iudea uocas¬
di eẽnt. ⁊ de gentib uocandi ñ eẽnt.
Ncm et in apłorum actib p̃dicante petes¬

Expanded text:
in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testigratiae esset incrementum. Erant etiam tunc, qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam et in apostolorum Actibus , praedicante Pet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto ñnulli doctorum senserunt. etiam
et in suis reliquerunt scriptis. qd̃ iã in i
lis ꝑpetua completa sit resurrectio. faten¬
tͫ enim qd̃ ueri testes ñ ẽẽnt: nisi ⁊ uera
eẽt eorum resurrectio. Unde ⁊ beatꝰ petr

Expanded text:
profecto nonnulli doctorum senserunt etiam, profecto nonnulli doctorum senserunt etiam, et in suis relillis perfecta sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera esset eorum resurrectio. Unde et beatus Petr
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco dixerim: quia multi nr̃orum dubi¬
tant utcum assumpta fuerit simul cum
corpore: an obierit relicto corpore⁊ Quter
nis sanctissimum corpus eiꝰ inde abla¬
tum fuerit. uł ubi transpositum. utrũ ue
resurrexerit nescitur: qͣmuis ñ nulli
astruere uelint eam iam resuscitatam:
uestiri. Qd̃ et de becto iohanne euͣngłista
eiꝰ ministro. cui uirgini a xp̃o uirgo com¬
missa est. plurimi asseuerant: quia in se¬
pulchro eius ut fertur ñ nisi manna in¬
uenitur: qd̾ ⁊ scaturire cernitꝰ. Uerump¬
tamen quid. horum ueriꝰ censeatꝰ ambigi¬
mus. Meliꝰ tamen deo totum cui nichil im¬
possibile ẽ committimꝰ: qͣm aliud temere
diffinire uelimus auctoritate nr̃a qd̃ nõ
ꝓbamus.
icuti ⁊ de biis quos cum domino tes¬
te euͣngłio resurrexisse credimꝰ. s utrũ
redierint in t̾re puluerẽ certum ñ habe¬
mus: nisi qd̃ legimus quia multa corpora
rusalem: et apparuerũt multis. De quib

Expanded text:
idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubiidcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo nis sanctissimum corpus ejus ablatum fuerit, vel ubi transpositum, utrumve resurrexerit, nescitur, quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam vestiri. Quod et de beato Joanne Evangelista ejus ministro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non bemus: sicuti et de his, quos cum Domino Evangelio teste resurrexisse credimus. Sed utrum redierint in pulverem terrae, certum non habemus, ntem Hierusalem, et apparuerunt multis. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
collegium ur̃m in die tante sollempni¬
tatis muuꝰ latini sermonis: in quo dis¬
cat tenera infartia lactis experiri dulce¬
dinẽ: et de exiguis eximia cogitare: qͣ¬
liter fauente deo ꝑ singulos annos to¬
ta hec dies expendatꝰ in laudem. ⁊ cum
gauudio celebretur. ne forte si uenerit ur̃i¬
in manib illud apocriphum. de transitu
ei daeor uiroinis dubia ꝓ certis recipiati.
qd̃ multi latinorum purtatis amore stu¬
dio legendi carius amplectuntꝰ. p̃sertim
cum ex hiis nichil alud experiri potest ꝓ
certo nisi qd̵ hodierua die głosa migrauit
onstratur autem sepulchrũ eiꝰ cernen¬
tib nobis usq ad p̾sens in uallis io¬
saphat medio: que uallis ẽ int̾ montẽ
syon ⁊ montẽ oliueti posita: quã ⁊ tu¬
o paula oculis aspexisti. ubi in eiꝰ honore
fabricata est eccłia. miro lapideo tabula¬
tu: in qua sepulta fuisse. ut scire potestiꝰ
ab omnib ibidem p̃dicatꝰ: s nunc uacuũ
eẽ mansoleum cernentib ostenditꝰ. Hec

Expanded text:
Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit onstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, ubi o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum esse mausoleum cernentibus ostenditur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
pulsate ad ostium inuitantis amici: si qͦ¬
modo tandem uobis aꝑiantꝰ que resera¬
ta sunt matri. Ueriuntam̃ de hiis ꝯuid
plura dicam : Omnia saluatoris gesta. ⁊
beate marie obsequia necñ actꝰ uite ex
eungłio didicistis. Et nunc quid suꝑest
ut ab aliquo doctorũ requiratis: De as¬

Expanded text:
pulsate ad ostium invitantis amici: si qupulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De As
Abbreviated transcription (Latin):
gelum colloquentẽ marie audistis: ⁊ dein¬
ceps reliqͣ omnia plenius legistis. Ad p̃se¬
pe quoq o paula te teste nato puero. mul¬
partꝰ. ⁊ qiuerelas uescu ploratꝰ. ꝓfescenni
insuꝑ eunglitantib credidisti: magos p̃¬
terea tria deferentes muuera. inuisio¬
ne beatis oculis consperisti: ipsa eadẽ
munera. bene intelligendo uotis omni¬
b fide deo obtulisti. Nam ⁊ cũ eisdem
magis deum puerum in p̃sepi adoras¬
ti. Sed forte conauesta me delatorem
Si celatum eẽ uolebas. teste conscien¬
tia mͥ narrare ante principium p̃sepiũ
ubi plurimum lacrimata es non debe¬
res. Qd̃ ut uerum fatear. xp̃i p̃conia
etiam si uoluero adiuratꝰ. neq tuas lau¬
des omnino tacere queo. Lectio iiiͣ¬
ccuxo tue te int̾rogent filie qͣs lacte nu¬
tris. tu ea melius reserabis: q̃ nescio si ꝑ
speciem aliquã certe. aut in sp̃u uidisti.
Unde uos o filie. pulsate matrẽ p̃cibus.

Expanded text:
gelum colloquentem Mariae didicistis, et deingelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inpartus, et querelas nescii ploratus, pro fescennininsuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatorem,Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus,
Abbreviated transcription (Latin):
degunt uirginib. latino utens eloquio.
exhortationis gr̃a sermonẽ faciã de as¬
sumptione beate ⁊ gliose semꝑ uirginie
marie. more eorum qui declamatorie ĩ
ecclesiis solent loqui ad ppłm: qd utiq
genus docendi. necdum attigeram. Sed
quia negare neques quicquid inumgi¬
tis. nimia ur̃a deuinctꝰ dilectione. expe¬
riariã hortaraini. affectu infantium.¬
ore balbutientiũ : qui q̃cuno audierint
fari gestiunt. cum necdume possint. ad ple¬
num u̾ba formare: maxime quia ꝓpter
simpliciores quosq id me depronere com
b se occupent laudib. ex eadẽ die. quib¬
ue diuinis uacent lectionib ⁊ p̃sertim
cum et cadẽ in multis festiuitatib multo¬
rum scorum patrũ studia. miro cuderint
eloquio. q̃ de hac quidẽ uberiꝰ in script᷑is
uid enim aliud sonant euͣngłia. ni¬
omnia eiꝰ increm̃ta. quousq fuit ĩ mundo
dum taxat diuinis efferunt p̃coniis: por¬
ro ab exordio sc̃i euͣtigłii gabrielẽ archan¬

Expanded text:
degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compbus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis uid enim aliud sonant Evangelia, niomnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archan
Abbreviated transcription (Latin):
pore martinus ad episcopatũ turo¬
nice eccłie petebatꝰ. S cum erui amonas¬
terio suo ñ facile posset. ruriciꝰ quidam
unus e ciuib uxoris languore simulado.
ad genua illius ꝓuolutꝰ. ut egrederetur
optinuit. Ita dispositis iam in itinere ci¬
uium turmis. sub quadã custodia ad ci¬
irum ĩmodum incredibilis multitu¬
do ũ solum ex illo oppido. s eciã ex
uicinis urbib ad suffragia ferenda con¬
uene:rant. Una omnium uoluntas. Ca¬
dẽ uota eademq sententia. marcinum
episcopatu dignissimum. felicẽ fore tali
ex ep̃is qui ad constituendũ antistitẽ fu¬
erant euocati. impie repugnabant: dicẽ¬
des scilicet contemytibilem ẽẽ ꝑsonam:
indignum cẽ episcopatu hominẽ uultu
despicabilem: ueste sordidum. crine defor¬
mẽ. Ita a ppło sententie senioris. hec illo¬
rum irrisa dementia ẽ: qui illustrẽ uirũ
dum uituperare cupint p̃dicabant. Nec
uero aliud hus facere licuit: quã qd̾ po¬
purꝰ deo uolente cogebat. Lectio tertia

Expanded text:
re tempus ad episcopatum Turonicae Ecclesiae petebatur; sed cum erui a monasterio suo non facile posset, Ruricius quidam, unus e civibus, uxoris languore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obtinuit. Ita dispositis jam in itinere civium turbis, sub quadam custodia ad ciMirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex vicinis urbibus ad suffragia ferenda convenerat. Una omnium voluntas, eadem vota, eademque sententia, Martinum episcopatu esse dignissimum: felicem fore tali ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant evocati, impie repugnabant, dicentes scilicet: contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu, hominem vultu despicabilem, veste sordidum, crine deformem. Ita a populo sententiae sanioris haec illorum irrisa dementia est, qui illustrem virum dum vituperare cupiunt, praedicabant. Nec vero aliud his facere licuit, quam quod populus Domino volente cogebat. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
data domini seruat: ad uitam ingre¬
ditur et̾uam. Qui autẽ non solum man¬
data seruat. uerum etiã consiliũ dñi qd̃
de contempnendis mundi diuitiis ac luxi¬
b tribuit. sequitur. ñ tantũ uitam in se¬
ꝑcipiet: s etiam de uita aliorum cũ dño
iudicabit: ato ita fit. ut in uidicio ut
diximus duo sint ordines bonorũ. Sed et
reproborum quoq duoᷤ ordines ibi futuros
domino narrante comperimus. Unum eoꝵ
qui fidei xp̃iane mysteriis iniciati opera
fidei exercere contempnunt. quibz dicen¬
dum se in iudicio testatur. discedite a me
maledicti in ignem et̾num. qui p̃paratꝰ ẽ
diabolo et angłis eiꝰ: esurin enim. ⁊ ñ de

Expanded text:
data Domini servat, ad vitam ingreditur aeternam: qui autem non solum mandata servat, verum etiam consilium Domini, quod de contemnendis divitiis ac luxibus tribuit, sequitur, non tantum vitam percipiet ipse, sed etiam de vita aliorum cum Domino judicabit. Atque ita fit ut in judicio, ut diximus, duo sint ordines bonorum. reproborum in judicio duo ordines futuros Domino narrante comperimus: unum eorum qui fidei Christianae mysteriis initiati, opera fidei exercere contemnunt, quibus dicendum est in judicio testatur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus. Esurivi enim et non de
Abbreviated transcription (Latin):
cularia:
ciendum namq ẽ omnes qui ad exẽ¬
plum aplorum sua reliq̃runt om̃ia.
⁊ sequuti sunt xp̃m. iudices cũ eo uentu¬
ros: sic eciã om̃e mortaliũ genꝰ cẽ iudi¬
candum. Quia enim duodenario sepe nu¬
mero solet in scripturis unu̾sitas desig¬
b isrl. uniu̾situs eorum qui iudicandi
sunt ostendit᷑. Unde notandũ. qd duo
sunt ordines electorum ĩ iudicio futuri
unꝰ iudicantium cum deo de quib hoc lo¬
co memoratur. qui reliquerunt omnia.
⁊ secuti sunt illum: alius uidicandorũ
a domino. qui ñ omniaqdẽ suu parit̾ re¬
liquerunt : s de huis tam̃ q̃ habebant. co
tidianas dare elemosinas pauperib xp̃i
curabant. Unde audituri sunt in iudicio.
Uenite bñdicti patris mei possidete pa¬
ratum uobis regnum a constitutione mũ¬
di. Esuriui eium. et dedistis m manducare
sitiui. et dedistis m bibere. ⁊ cetera qͦrum ⁊
in suꝑiorib huius lectionis dñs meminit:
cum principe quodam int̾rogante. quid bo¬

Expanded text:
cularia? Sciendum namque est omnes qui ad exemplum apostolorum sua reliquerunt omnia, et secuti sunt Christum, judices cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scripturis universitas desigbus Israel universitas eorum qui judicandi sunt ostenditur. Unde notandum quod duo sunt ordines electorum in judicio futuri: unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia, et secuti sunt illum: alius judicandorum a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tantum quae habebant tidianas dare eleemosynas pauperibus, Christi curabant, unde audituri sunt in judicio. Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundisitivi et dedistis mihi bibere , et caetera. Quorum et in superioribus hujus Evangelii Dominus meminit cum principe quodam interrogante quid bo
Abbreviated transcription (Latin):
erunt reicere: de quib dicitur. Qui aũt
ñ credit. iam iuidicatꝰ est: quia ñ credit ĩ
nomine unigeniti filii dei. Qui q̃m uerbo
saltem quo arguantur in iuidicio merent᷑
audire: s obhoc tantum ueniunt ĩ uidici
uni cum eis qui iudicãtꝰ peccatorib ĩ dãp¬
nationẽ mnittantꝰ et̾nam. Uerum biis qͥ

Expanded text:
cere: de quibus dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est, quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei . Qui quoniam nsaltem ejus quibus coarguantur in judicio merentur audire. Sed ad hoc tantum veniunt in judicium ut cum eis qui judicantur peccatoribus in damnationem
Abbreviated transcription (Latin):
extum lectionis euͣngelice fr̃es km̃i
largiꝰ uacare. Sed querendum priꝰ ẽ an
hec apud mathma ipsa sit lectio: q̃ apd̃
dissona: quia hic prandium. illic cena
memoratur. Hic qui ad nuptias indigniꝰ
uestib intrauit repulsꝰ ẽ: illic nullꝰ qui
intrasse dicitur repulsꝰ ẽẽ ꝑhibetꝰͫ. Qͣ ex
re apte colligit᷑ ad̾ ⁊ hic ꝑ nuptias p̃sens
eccłia. et illic ꝑ cenam etnũ et ultimũ¬

Expanded text:
extum lectionis evangelicae, fratres clargius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud sse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianoꝵ: et cecidit ad pedes beati ca¬
rp̃m ẽc dm̃ uerum. quẽ demones con¬
fessi sunt hodie. ꝑ ipsum te nunc con¬
iuro: ut liberes me a cultura demonũ ⁊
lapidum. ⁊ baptizes me sicut p̃dicas.

Expanded text:
dit ad pedes ejstum Deum esse verum, quem daemones confessi sunt hodie. Per ipsum te conjuro ut liberes me a cultura daemonum, et baptizes me sicut praedicas.
Abbreviated transcription (Latin):
uitas paulatim ceperat ob carnalem
phariseoꝵ interp̃tationẽ a prisca sua
uirtute deficere. Qui mox ea q̃ carna¬
lia uidebantꝰ mandata. ad spiritualẽ
conuercit doctrinã: cunctamq litcere
legalis suꝑficiẽ ea angelica celesti gr̃e
uirtute mutauit: qd̃ ẽ uinũ fecisse

Expanded text:
vitas paulatim coeperat ob carnalem vitas paulatim coeperat ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelicae coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
tertio tempore scłi dominũ ad optandã
sibi eccliam uenisse designat. Primũ
quippr scłi tempus aute legem patri¬
archarum exemplis. secundum sub le¬
ge ꝓphetarum scriptis. tertiũ sub gr̃a
luce mundo refulsit: in quo dominꝰ
ac saluator nrͣ ꝓ redemptione gene¬
ris humani in carne natus apparuit.
Sed et hoc qd̾ in chana galylee idest
in zelo transmigrationis perpetrate
eedem nuptie facte ꝑhibentꝰ tipice
denuntiat eos maxime gr̃ã xp̃i dig¬
nos existere: qui delo feruere pie de¬
uotionis. et emulari. karismata me¬
liora. ac de uitu ad uirtutes bona ope¬
rando. de terrenis ad eterna norunt
sperando et amando transmigrare. Dis¬
cumbente autẽ ad nuptias dño uinũ
defecit: ut uino meliore ꝑ ipsũ mira¬
bili ordine facto manifestaretꝰ gl̾a
latentis in homine dei. et credentium
in eum. fides aucta ꝓficeret. Quod si
misterium querimꝰ: apparente ĩ car¬
ne dño. meraca illa legalis sensus sua¬

Expanded text:
tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium sub gratiluce mundo refulsit, in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere qui zelo fervere piae devotionis, et aemulari charismata majora, ac de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino, vinum defecit, ut vino meliori per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta proficeret. Quod si mysterium quaerimus, apparente in carne Domino, meraca illa legalis sensus sua