comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq uniu̾sũ simul cũ ecclia: ipsum autẽ
solum natũ de uirgine. caput eccliȩ. mudi
ad hoc mediatorẽ. ut eos qui recesserant
ꝑ se reconciliet. Mediꝰ aũt ñ est. nͥ inter
duos. Recesseramꝰ a maiestate dĩ & pee¬
cato nr̃o offenderamꝰ eum. Miss filiꝰ
mediator. qui sangnine suo solueret pec¬
cata nr̃a. quib separabam᷑ a dõ. & int̾po¬
situs redderet ei nos & reconciliaret. a quo
au̾si in peccatis nr̃is & delictis tenebanur.
Ipse ẽ caput nr̃m. ipse ds equalis patri.¬
crearem᷑. homo ut recrearem᷑. Ds̃ ut fa¬
ceret. homo ut reficeret. Ex sermone

Expanded text:
atque universum simul cum Ecclesia; ipsum autem solum natum de virgine, caput Ecclesiae, med: ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra, quibus separabamur a Deo; et interpositus redderet nos ei et reconciliaret, a quo aversi in peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput ncrearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Me
Abbreviated transcription (Latin):
mediatoris. Qd̾ aũ ñ aliquẽ ex angelis
illud pascha in int̾fectione agni. hiic
illa om̃ia que de xp̃o uenturo in carne
atq passuro & resurrecturo in lege figi¬
rant᷑. que data ẽ in edictis angłoꝵ in qͥs
angłis erat utiq pat̾ & filiꝰ & sp̃c sc̃s.¬
Aliqndo sine ulla distinctione ꝑsone Q
ꝑ illos figurabat᷑. & si uisibilib & sensi¬
bilib formis apparens. ꝑ creaturã tam̃
suam. ñ ꝑ substantiã suam. Cui uiden¬
do corda mundant᷑ ꝑ hȩc omĩa quȩ ocu

Expanded text:
estatem. Quod autem non aliquem ex Angelis illud Pascha in interfectione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in edictis Angelorum, in quibus Angelis erat utique et Pater, et Filius, et Saliquando sine ulla distinctione personae Deus per illos figurabatur, etsi visibilibus et sensibilibus formis apparens, per creaturam tamen suam, non per substantiam, cui videndae corda mundantur per haec omnia quae ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ p̃mii largitorẽ : postremo ipsũ p̾m¬
um deputare. ñ aliud ab ipso qͣm ipsum
expectare: Si amas: gratis ama. Si ue¬
re amas: ipse sit merces quẽ amas. An
gͦ illi datũ est. & illi ñ est datũ: Non me
piget dicere. hoc ẽ ꝓfundũ crucis. De
ꝓfundo nescio quo iudicioꝵ dĩ. que ꝑscru¬
tari contẽplariq ñ possumꝰ: ꝓcedit om̃s
sim ñ uideo. ñ qͥa & hoc hactenꝰ uideo. qͣa
noui ẽẽ a do. Quare aũt illũ & ñ illum
multũ est ad me. Abyssꝰ est. ꝓfundũ

Expanded text:
ipsum praemii largitorem; postremo ipsum praemipsum praemii largitorem; postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare? Si amas, gratis ama: si vere amas, ipse sit merces quem amas. An ergo illi datum est, et illi non est datum? Non me piget dicere, hoc est profundum crucis. De profundo nescio quo judiciorum Dei, quae perscrutari contemplarique non possumus, procedit omne sim, non video; nisi quia et hoc hactenus video, quod novi esse a Deo. Quare autem illum, et non illum: multum est ad me, abyssus est, profundum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑseuerau̾it usq in finẽ. hic saluus
erit. Hec ẽ longitudo crucis. ubi totũ
corpꝰ porrigitur. ubi qͦdãmͦ stat᷑. quo
stando ꝑseuerat᷑. Si gͦ queris qui in
cruce głaris habere crucis latitudinem
habeto bene opandi uirtutẽ. Siius
bere crucis longitudinẽ. habeto ꝑsene¬
randi longanimitatẽ. Siuis habere g¬
cis aluitudinẽ. nosti qͥd audias. & ubi
audias. sursũ cor. Qd est sursum cor.
Ibi sꝑa. ibi ama. inde pete uirtute ibi
expecta mercedem. Nam si bene oꝑaris . &
hilarit̾ tribuis. uideris habere latitudi¬
nẽ. Si in eiscde bonis oꝑib usq in finem
ꝑseuerau̾is. uideris habere longitudine
S si om̃ia hec ñ ꝓpter suꝑnam mercedem
facis altitudinẽ ñ habebis: & illa iam
nec latitudo erit. nec longitudo. Qͥd est
enĩ habere altitudinẽ. nisi cogitare d̃m.
amare dm̃. & gratis amare ipsũ adiuto¬
rem. ipsũ spectatorẽ. ipsũ coronatorem

Expanded text:
Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Haec est longitudo crucis, ubi totum corpus porrigitur: ubi quodam modo statur, quo stando perseveratur. Si ergo quaeris, qui in cruce gloriaris, habere crucis latitudinem; habeto bene operandi virtutem. Si vis habere crucis longitudinem; habeto perseverandi longanimitatem. Si autem vis habere crucis altitudinem; nosce quid audias, et ubi audias, Sursum cor. Quid est, Sursum cor? Ibi spera, ibi ama: inde pete virtutem, ibi exspecta mercedem. Nam si bene operaris, et hilariter tribuis, videris habere latitudinem. Si in iisdem bonis operibus usque in finem perseveraveris, videris habere longitudinem. Sed si omnia haec non propter supernam mercedem facis, altitudinem non habebis; et illa jam nec latitudo erit nec longitudo. Quid est enim habere altitudinem, nisi cogitare Deum, amare Deum; et gratis amare ipsum Deum adjutorem, ipsum spectatorem, ipsum coronatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. qd̃ inde usq ad t̾ram ducit᷑ lignũ.
habet & altitudinẽ qd̾ ab ipso tͣnsuerso
in qͦ figunt᷑ manꝰ excedit aliqͣntũ ubi ca¬
put trucifixi ponat᷑. habet & ꝓfundum.
hoc ẽ qd̾ in t̾ra figit᷑ & ñ uidetur. Uidete
magnũ sacram̃tũ. Ab illo ꝓfundo qd̾
scoꝵ qui dicunt. absit głari nͥ in cruce
latitudinẽ caritatis. Unde illos ammo¬
net ipse apls dicens. Dilatamini. ne si¬
tisuigũ ducentes cũ infidelib. Et quia
ipse latus erat qͥ eos ad latitudinẽ exhor¬
tabat᷑. audi qͥd dicat. Os nr̃m patet ad
uos o chorinthi. os nr̃m dilatatũ ẽ. Lati¬
tudo gͦ est caritas: quȩ sola bene oꝑatur.
Latitudo facit. ut hilarẽ datorẽ diligat
ds. Si enĩ angustiã passꝰ fuerit. tristis
dabit. Si t̾stis dabit: ꝑut qd̾ dabit. Opꝰ
ẽ gͦ latitudine caritatis: ne ꝑeat quicqͥd
bom facis. S qm̃ ait dñs ubi abundabit
unqͥtas refrigescet caritas multoꝵ: da
mͥ & longitudinẽ. Quȩ c̃ longitudo:

Expanded text:
lignum; habet et altitudinem, quod ab ipso transverso, in quo figuntur manus, excedit aliquantum, ubi caput crucifixi ponitur: habet et profundum, hoc est quod in terra figitur, et non videtur. Videte magnum sacramentum. Ab illo profundo quod sanctorum, qui dicunt, Absit gloriari, nisi in crucelatitudinem charitatis; unde illos admonet ipse Apostolus, dicens, Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus. Et quia ipse latus erat, qui eos ad latitudinem exhortabatur, audi quid dicat: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est . Latitudo ergo charitas est, quae sola bene operatur. Latitudo facit ut hilarem datorem diligat Deus . Si enim angustiam passus fuerit, tristis dabit: si tristis dabit, perit quod dabit. Opus est ergo latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis. Sed quoni da mihi et longitudinem. Quae est longitudo?
Abbreviated transcription (Latin):
ic fat᷑. sceleres ꝙ gradus ad castra retorquet
era tñ dociit. ⁊ enĩ c̃ uictor adrae¬
Post thiron euer sam multa legione pararet.
Iherusalem. templũꝙ dei uolare. domos q:
Uelle putaret᷑. innicti pͥncipis irar:
Preueniens urbiᷤ sat̾ comitante senatu
Exierat tali summus cũ ueste sacerdos:
Qualem in side̾o rex p̃sule uiderat ant e̾:
Quem tanꝙͣ noscat eqͦ descendit. eumꝙ:
Dronꝰ adorauit. cunctis mirantib illum:
Iusserat impendi. tũ rex legione sequentũ
⁊ quod ab ebreis monitꝰ fuit obtulit illic:
Dacifica. ⁊ multo ditauit munere templũ
amꝙ uale facielis indulto marte. beatel
Urbis ꝑpetuo donauit munere cuies.

Expanded text:
Sic fatur, celeresque gradus ad castra retorquet. Sic fatur, celeresque gradus ad castra retorquet. Vera tamen docuit: etenim cum victor adPost Tyron eversam multa legione pararet Jerusalem, templumque Dei violare, domosque Velle putaretur, invicti principis iram Praeveniens urbis sacro comitante senatu Exierat tali summus cum veste sacerdos, Qualem in siderio rex praesule viderat ante, Quam tanquam cognoscat, equo descendit, eumque Pronus adoravit, cunctis mirantibus, illum pridem Jusserat impendi, tunc rex legione sequentum Et quod ab Hebraeis monitus fuit, obtulit illic Pacifica, et multo ditavit munere templum, Jamque valefaciens indulto Marte beatae Urbis perpetuo donavit munere cives.
Abbreviated transcription (Latin):
Asfint ethereis hominẽ si dice̾ fas est fo
Ingenua grauitate plagis. q̃ barbaratexit.
Multiplici uestis mixtim distincta colore.
Cuus ut ire solet filo radrante sacerdos:
Genmea flammantes lambebat frimbͥa płatas.
Aurea rorifluos crisꝑabat lamina crine.
Pectoris in medio bis sem scemate mito:
Ardebant lapides gẽmarũ luce suꝑbi.
Descio qd̾ nom̃ p̃tendere uisa figuris  sept.¬
Dignabat mediam tetragͣmata linea fconte.
Ded qm̃ mͥ barbaries in cognita lingne:
Huius erat. legete hanc me ñ ualuisse fatebor.
Presulis ogcultũ caput amplexante pãra
Qui insi me u̾bis pͥor agͣgrederet᷑ habedam.
Quod breuit̾ possem scitari qͥs qud. ⁊ unde¬
gredere o macedũ fortissime finib inquit᷑
Apatͥis: onñeq tibi pessum dabo gentẽ.
Ac simetͥ forte uides occurre talem:
Parte meis. dixit: suꝑas q recessit inauras.
iscedens ꝙ domũ miro ꝑfudit odore.
oc chice dur̃a manꝰ hoc pͥncipe bella mouetis.

Expanded text:
Adfuit aetheriis, hominem si dicere fas est, Adfuit aetheriis, hominem si dicere fas est, Ingenua gravitate, plagis, quem barbara texit Multiplici vestis mistim distincta colore, Cujus, ut ire solet filo radiante sacerdos, Gemmea flammantes tangebat fimbria plantas. Aurea rorifluos crispabat lamina crines, Pectoris in medio bisseni schemate miro Ardebant lapides, gemmarum luce superbi. Nescio quod nomen, praetendere visa figuris Signabat mediam tetragrammata lamina frontem, Sed quoniam mihi barbaries incognita linguae Hujus erat, legere hanc me non valuisse fatebor. Praesulis occultum caput amplexante tiara, Qui nisi me verbis prior aggrederetur, habebam Quod breviter possem scitari, quis? quid? et unde? Egredere, o Macedum fortissime, finibus, inquit, A patriis, omnemque tibi pessumdabo gentem. At si me tibi forte vides occurrere talem, Parce meis, dixit, superas decessit in auras, Discedensque domum miro perfudit odore: Hoc duce dura manus, hoc principe bella movetis;
Abbreviated transcription (Latin):
Nen nos excutiat ceꝑto ogens ꝓuida bello:
Argolici. fortuna licet qnq minetuR:
Blandiciis inlignꝰ erit molliꝙ potiri.
Fortuna qͥ dura pati uel auara recusat.
Nam q̃ dura pͥus fuerant molesce̾ iudi.
Ne uos sollicitos agat ignorantia ueri:
Unde hec tanta mee surgat fiducia m̃ti:
Occultum hoc ur̃is impͣtiar aurib unum.
Tum patris interitu nutaret gͤtia m̾ens:
Dausanias ꝙ scelus ⁊ ceder cede pͥiasset
Nocte fere media sompnũ suadentib asts
Pulumar regaleꝰ p̃mens penetͣlib altis:
S olus erã. socios laxabat ĩertia sõꝑm.
At mea ꝑuigiles urebant pecto¬
na cure.
tate labaret.¬
am ne tuerer.  ses¬
In uentro stabilis fact̾us utrũꝙ nideban
Ecte locum subita radiantem lampade sensi.
Et celeste ibar noctis caligine pressa.
Ir rupisse fores. tenebras ꝙ diescere sensi uidiꝰ
Cum tunoe incut̾et m̃tẽ. testẽ ꝙ pauoris.
Sentirẽ trepidos sudorẽ errãre ꝑ artus

Expanded text:
Neu vos excutiat coepto, gens provida, bello, Neu vos excutiat coepto, gens provida, bello, Argolici, fortuna licet quandoque minetur Blanditiis indignus erit, mollique potiri Fortuna, qui dura pati, vel amara recusat. Nam quae dura prius fuerant mollescere vidi, Neu vos sollicitos agat ignorantia veri, Unde haec tanta mea surgat fiducia menti, Occultum hoc vestris impertiar auribus unum. Cum patris interitu nutaret Graecia moerens, Pausaniasque scelus, et caedem caede piasset, Nocte fere media, somnum suadentibus astris, Pulvinar regale premens penetralibus altis Solus eram, socios laxabat inertia somni: At mea pervigiles urebant pectora curae, tate labaret,amne tuerer? In neutro stabilis facturus utrumque videbar, Ecce locum subita radiantem lampade sensi, Et coeleste jubar noctis caligine pressa Irrupisse fores, tenebrasque diescere vidi, Cum timor urgeret mentem, testemque pavoris Sentirem trepidos sudorem errare per artus,
Abbreviated transcription (Latin):
Q uos tñ accusant titulis eꝑigmiata certis:
Eite minora loco ꝙͣ fama udit achilli  se
Forte sepulcͣ siii fali distincta sigillo:
Hectoris eacides domitor. clam incautꝰ mermiss
Occubui paridis tiectꝰ harundine plantas.
Het breuitas regẽ ducis ad spectacula tanti.:
Conpulit. ⁊ steriłe mulso saciaut harenam.
⁊ suffire lotũ sumpta ꝓpauit acerra.
Ofortuna iuri suꝑ extellentior inquit:
Cuius meonui redolent p̃conia uatem.
Qui licet exanimẽ distraxerit hectora robist
patrẽ pat̾e. summũ tñ illud honor
Atbfitror augm̃tũ quod tantũ tantꝰ haber
Post obrtũ meruit p̃conẽ laudis homerum.
Outinam nͥrõs resoluto torpore tantis
Laudib atcollat ñ inuida fama t̾umphos
Daui cum lãta meas iuscepit area leges q
⁊contẽptus exit sic solo pncipe mundu:
Ut solo sole. hoc unũ mͥ desse timebo:
Post mortẽ tineri ne desit fama sepulto.
Elisiss ꝙͣ uelim solam hãc p̃pone̾ campis.

Expanded text:
Quos tamen accusant titulis epigrammata certis, Quos tamen accusant titulis epigrammata certis, Ecce minora loco, quam fama vidit Achillis Forte sepulcra sui, tali distincta sigillo: Hectoris Aeacides domitor, clam, incautus, inermis Occubui Paridis trajectus arundine plantas. Haec brevitas regem ducis ad spectacula tanti Compulit, et sterilem mulso satiavit arenam, Et suffire locum sumpta properavit acerra: O fortuna viri superexcellentior, inquit, Cujus Maeonium redolent praeconia vatem, Qui licet exanimem distraxerit Hectora, robur, Et patrem patriae summum tamen illud honoris Arbitror augmentum, quod tantum tantus habere Post obitum meruit praeconem laudis, Homerum; O utinam nostros, resoluto corpore, tantis Laudibus attollat non invida fama triumphos! Nam cum lata meas susceperit area leges, Et contentus erit, sic solo principe mundus, Ut solo sole: hoc unum mihi deesse timebo, Post mortem cineri ne desit fama sepulto, Elysiisque velim hanc solam praeponere campis,
Abbreviated transcription (Latin):
Pluris alexandro fuit hec sollertia: ꝙͣ si:
Sanguinis impensa martẽ tractaret: agit ꝙ
Pace uicẽ bellicũ parcit. ⁊ obruit hostem.¬
I Inde rapit cursũ phrigie ꝙ ꝑ oppida tendit:
Ulion ⁊ structos uolato federe muros.
Idalios ꝙ legit saltus. quib ore uenusto
Insignem puerũ pedib iouis alig̃ uncil:
Arripuit. placit̾ ꝙ tulit suꝑethera munus.
Sum ꝙ uerustatis saltẽ uestigia q̃rit
Sedulus. obicit᷑ fluiuali consitauo
Populus oeuones. ubi mechi falce nõtata.
Scripta iacent paridis. ten̾iꝙ legͣunt᷑ amores
Lensa subest uallis ubi litis causa iocose
Tractat⁊ est. cũ iudiciũ temerantt᷑ adult
Unde mali labes ⁊ pͥma esffluxit origo:
Iliaci casꝰ ⁊ ꝑgama diluit igni.
Niunic xeputanda quidẽ parͣin. s qͣnta suert̃.
Conicit᷑ testat᷑ enĩ uetus illa runa:
Tot bellatoꝵ macedũ dũ hustaꝰ perrat:
Atgolicos it̾ cineres manes ꝙ sepultos:

Expanded text:
Pluris Alexandro fuit haec solertia, quam si Pluris Alexandro fuit haec solertia, quam si Sanguinis impensa Martem tractaret, agitque Pace vices belli, cum parcit et obruit hostem, Inde rapit cursum Phrygiaeque per oppida tendit Ilion, et structos violato foedere muros Idaliosque legit saltus, quibus ore venusto Insignem puerum pedibus Jovis aliger uncis Arripuit, gratumque tulit super aethera munus; Dumque vetustatis saltem vestigia quaerit Sedulus, occurrit fluviali consita rivo Populus, Oenones ubi moechi falce notata Scripta latent Paridis, tenerique leguntur amores, Densa subest vallis ubi litis causa jocosae Tractata est, cum judicium temeravit adulter Unde mali labes, et prima effluxit origo Iliaci casus, et Pergama diluit ignis. Nunc reputanda quidem parvi; sed quanta fuerunt Conjicitur, testatur enim vetus illa ruina, Tot bellatorum Macedo dum busta pererrat, Argolicos inter cineres, manesque sepultos,
Abbreviated transcription (Latin):
Lucifer em̾ite confima noctis agebat
Astroꝵ ꝙ fugã solis p̃cursor hanelo:
Maturabat equo. facili tũ memibra soꝑore:
Soluit alexander. gͥ cũ sole retusum
Prospexit pͥmo pelagꝰ. radios ꝙ natantes.
Emicat extiͣmplo cãstris ⁊ in ardua montis:
Erumpens asye metit᷑ lumine fine
Hinc ubi u̾nantes cereali gͣmine campos:
Got nemorũ saltus. tot prata in rentib herbis:
Lascuure udet. tot cinctas menib urbesps:
Got bachi fruͣtices. tot nuptas uitib ulmos:
Iam satis est inqͦuit socii. mͥ sufficit una:
Hec regto. euroꝑẽ uob̃ patriam ꝙ relinquo.
Sic aiti e patͥum ducib suli diuidit orbem:
Damꝰ timor ille tucum tanta ẽ fiducia fati:
Regnorũ q̃cumꝙ iacent sub cardine quadro:
Iam sibi parta putat. sica ppłantib agͦs.
Liberat. ⁊ petorũ raptꝰ auertit ab host e.
Iamq it̾ arripiens cilitũ libi uendicat arces.
Conciliat ꝙ pii cdem̃tia principis urbes.

Expanded text:
Lucifer emeritae confinia noctis agebat, Lucifer emeritae confinia noctis agebat, Astrorumque fugam solis praecursor anhelo Maturabat equo, facili cum membra sopore Solvit Alexander; igitur cum sole retusum Prospexit primo pelagus radiosque natantes. Emicat ex templo castris, et in ardua montis Erumpens, Asiae metitur lumine fines. Hinc ubi vernantes cereali gramine campos Tot nemorum saltus, tot prata virentibus herbis Lascivire videt, tot cinctas moenibus urbes, Tot Bacchi frutices, tot nuptas vitibus ulmos: Jam satis est, inquit, socii; mihi sufficit una Haec regio, Europam vobis patriamque relinquo.Sic ait, et patrium ducibus subdividit orbem. Nam timor ille ducum tanta est fiducia fati Regnorum quaecunque jacent sub cardine quadro Jam sibi parta putat, sic a populantibus agros Liberat, et pecorum raptus avertit ab hoste. Jamque iter arripiens Cilicum sibi vindicat arces Conciliatque pii clementia principis urbes.
Abbreviated transcription (Latin):
Dobiliũ multa regionum laude suꝑoit᷑.
Hic diues geminis elephantib india barrit:
Bis serit ⁊ fruges tociens legit instat ab archo.
Cancasus irrigno paradysus spirat ab ortu:
Hec habet assirios. medos. ⁊ ꝑsida. quarum.
Parthia nunc nom̃ ꝙͣ mesopotamia fuit.
Hic babilonis opes. caldeaq regna receptat.
Hec arabum t̾ras redolentes thure sabes.
In quib ille labor logicoꝵ nascit᷑. una:
Semꝑ auis feni. iucinaꝙ cĩnama mirre.
Hinc siriã esfrates illic armenia tangit:
Diluuii ꝙ memor suꝑis celoꝙ minatur
Inde palestine cunctis suꝑemmet una:
Unius uidea deprerosoluna terxe
Incentra posita ẽ. ubiuirginis edita partu:
Nita obiit nec state d̾o moriente renatus.
Sustinuit s contremuit ꝑt̾ritus orbie .¬
Gotq asie partes qs si meus exatit om̃s:
Aut seriem scuidit stilus. aut fastidia gignet.
Iãmꝙ sub aurora uolucrũ garrire parabat.
lucem tenui p̃cedere lingua susurro:

Expanded text:
Nobilium multa regionum laude superbit; Nobilium multa regionum laude superbit; Hic dives gemmis elephantibus India barrit, Bis serit, et fruges toties legit, instat ab arcto Caucasus, irriguo paradisus spirat ab ortu, Haec habet Assyrios, Medos et Persida, quarum Parthia nunc nomen, quam Mesopotamia finit. Haec Babylonis opes, Chaldaeaque regna receptat, Haec Arabum terras redolentes thure Sabaeo, In quibus ille labor logicorum nascitur, una Semper avis Phoenix, vicinaque cinnama myrrhae. Hinc Syriam Euphrates, illinc gens Armena tangit, Diluviique memor superis coeloque minatur. Inde Palaestinae cunctis supereminet una Unius Judaea Dei, Jerosolyma terrae: In centro posita est; ubi Virginis edita partu Vita obiit, nec stare Deo moriente renatus Sustinuit, sed pertremuit perterritus orbis Totque Asiae partes, quas si meus exaret omnes Aut seriem scindet stylus, aut fastidia gignet. Jamque sub auroram volucrum garrire solebat Et lucem tenui praecedere lingua susurro.
Abbreviated transcription (Latin):
Gantũ ab erat classis portꝰ statione. lapillũ:
Uulnerat hostilem. faustũ ꝙ hoc p̃dicat om̃:
Gota cohors. leto ꝙ ferunt ad sydera plausu.
Nec mora littoreis imm̾git᷑ uncus arenis.
Exonerat pͥmo naues. celeri ꝙ uolatu:
Exiliunt. uridi q locant in littore castra.
Deinde uacant epulis. ac dũ sollẽpnia tͣctãt
Pocula. continuant sere conminia nocti.
Gertia pars orbis cuius ditione teneri:
Olim dicta fuit. eius qͦ nomen ad epta est.
Het asiã est. uͭasto ꝙͣ gͣgite solis ab ortu:
Germinat octeaus. ⁊ ab austib excendit ĩ atih on
Aborea thanrais siml ⁊ meothidos uuida:
Claudit. ab euroꝑa nr̃m dist̾minat equor.
Huic sołi ex equo cessit particio mundi.
Cumq sit una triũ solam hãc discii de mp̃dũ
To pogtaphi pibent. gͥ breuiore duab
Contentis spacio. mediũ ñ inuidet orbis.
Hic sitꝰ est asyeꝰ. s ⁊ illam mitis inumbrat:
Cesaries nemorũ. fluiioꝵ cursus inundat.

Expanded text:
Tantum aberat classis portus statione, lapillum Tantum aberat classis portus statione, lapillum Vulnerat hostilem, faustumque hoc praedicat omen Tota cohors, laetosque ferunt ad sidera plausus. Nec mora, littoreis immergitur uncus arenis. Exonerant primo naves celerique volatu Exsiliunt, viridique locant in littore castra. Deinde vacant epulis, ac dum solemnia tractant Pocula, continuant serae convivia nocti. Tertia pars orbis, cujus ditione teneri Olim dicta fuit, ejus quoque nomen adepta est, Haec Asia est, vasto quam gurgite solis ab ortu Terminat Oceanus, et ab austro extendit in arcton A Borea Tanais, simul et Maeotidos unda Claudit, ab Europa nostrum discriminat aequor. Huic soli ex aequo cessit partitio mundi, Cumque sit una trium, solam hanc discindere mundum Topographi perhibent, igitur breviore duabus Contentis spatio, medium non invidet orbis: Hic situs est Asiae, sed et illam mitis obumbrat Caesaries nemorum, fluviorum cursus inundat,
Abbreviated transcription (Latin):
Opatrie natalis amor. sic allitis omne
Oquantũ dulcoris habes. fugitua ꝑ altũ:
Classis. dum raptĩ pat̾e furat᷑ alumpnos:
Sponte licet ꝓꝑent ꝑsarũ inuade̾ fines:
Dec trahat inuitos ad p̃de p̃mia ductor:
Sola tñ reuocat pat̾e dulcedo uolentes:
Det sinit apatͥa q̾uelli m̃tis acumen.
Sed dulces oculos animũ ꝙ retorq̃t ad argos.
Donec ab unrtuitu longe detresc̾e̾ uisus:
Curope deferit apex. portus ꝙ recessit.
Tanta sub inuicto bellandi corde uolũtas:
Tauta parentis erat obluuo. tanta soroꝵ:
Solus ab inachiis dedinat lumina t̾ris.
ffrenus macedo. qui cũ cilicũ pͥus aria:
ollib eductis asiam ꝙ em̾gere uidit.
auder ⁊ angustum iuix gaudia fãta receptat:
Pettoris hospitiũ. remis incõbere nautas
Dec solum tensis ułtra se credere uelis
Letitia damnante mora iubet otius. illi:
Haut segnes ꝑ transtra parant assurgẽ dicto:
Principis. ⁊ multo castigant u̾b̾e̾ pontũ.

Expanded text:
O patriae natalis amor sic allicis omnes! O patriae natalis amor sic allicis omnes! O quantum dulcoris habes! fugitiva per altum Classis dum raptim patriae furatur alumnos, Sponte licet properent Persarum invadere fines, Nec trahat invitos ad praedae praemia ductor; Sola tamen revocat patriae dulcedo volentes, Nec sinit a patria divelli, mentis acumen, Sed dulces oculos animumque retorquet ad Argos, Donec ab intuitu longe decrescere visus Europae defecit apex, portusque recessit. Tanta sub invicto bellandi corde voluptas, Tanta parentis erat oblivio, tanta sororum. Solus ab Inachiis declinat lumina terris Effrenus Macedo; qui cum Cilicum prius arva Collibus eductis Asiamque emergere vidit, Gaudet, et angustum vix gaudia tanta receptat Pectoris hospitium; remis incumbere nautas, Nec solum tensis ultra se credere velis, Laetitia damnante moram jubet. Ocius illi Haud segnes per transtra parant assurgere dicto Principis, et multo castigant verbere pontum.
Abbreviated transcription (Latin):
Soli parte solo diuisq ignosce locoruii.
inierat tleades. s stat sententia regis:
ropositi ꝙ tenax ire ꝑmittit habenas.
Equari q solo turres acmenia primo:
Imꝑat ⁊ reliꝙͣ uultano sulminat urbenz qub.
Postꝙͣ digna satis compescuit ultio dirten
Iamꝙ nouo didicit seruire boecia regi:
Dispoͣtis macedo parit̾ patͥa ꝙ domo ꝙ:
n dariũ seuire parat. minꝰ ergo ꝑito
Armorũ minꝰ audaces fame q minori:
Segregat. ⁊ patriis tutelam deputat argis.
Inde rates uariis rerũ specib honustat
Det tanto libuit pautas adhibere labori:
Namq quat̾ ductꝰ nisi t̾ senarius obstet:
Dauigii numerũ quinqͣgenariꝰ equat
Iamꝙ ubi ueli uolũ tenut mare lib̾n classis:
Intendit ꝙ fugã. nec iã ulla mornordit harenã:
Anchora. cũ patrio discederet incola portu:
Stridula cliscussit concentib aera miris:
Uox hominũ p̾saga mali mixtus ꝙ tubarũ.
Infremuit clangor. totũ ꝙ remugiit eqͦr.

Expanded text:
Soli parce solo, divisque ignosce locorum. Soli parce solo, divisque ignosce locorum. Finierat Cloades, sed stat sententia regis, Propositique tenax irae permittit habenas, Aequarique solo turres, ac moenia primo Imperat, et reliquam Vulcano fulminat urbem. Postquam digna satis compescuit ultio Dircen, Jamque novo didicit servire Boeotia regi, Dispositis Macedo pariter patriaque domoque, In Darium saevire parat; minus ergo peritos Armorum, minus audaces, famaeque minoris Segregat, et patriis tutelam deputat Argis, Inde rates variis rerum speciebus acervat, Nec tanto libuit paucas adhibere labori, Namque quater ductus, nisi ter senarius obstet Navigii numerum quinquagenarius aequat. Jamque ubi velivolum tenuit mare libera classis, Intenditque fugam, nec jam ulla momordit arenam Anchora, cum patrio discederet incola portu, Stridula, discussit concentibus aera miris, Vox hominum praesaga mali, mistusque tubarum Infremuit clangor, totumque remugiit aequor.
Abbreviated transcription (Latin):
onide suguint. seꝙ in secceta receꝑtant
t danai saris cedentib hoste irmoto:¬
murum̃ fecẽ uiã riit om̃s inurbem:¬
mnis ad est etiã ductor pellens. et ecce:
nuehit᷑ thebas armnis stipatus. eoc:
egi dulce melos liricis q subintulit ista.
lara deum proles matedo fortissune regũ:
Tui fauet astroꝵ series. cui quatuor orbis:
Climata despondent filo ꝓperante sorores.
Cuius ⁊ inuictus uitiis ⁊ parcere scires:
Supplicib uictor ⁊ debellare rebelle:
eclus aristotiles. tu ne hanc tex fundit᷑ urbẽ:
Exitio delere paras. his sedib ortus:
Liber turicremis sua quẽ colit india tẽplis.
Hectine t̾ra deos tulit. actorẽ ꝙ tuorum.
Dut̾it altidẽ. cuius suꝑ ennet omnee:
E domitu tociens laus deriuata ꝑ orber:
En muri. ⁊ structe modulis amphionis artep.
Disce pus uictis iuncendis esse cruentus:
Instabile est regnũ qd̾ ñ clementia firiat.
Acsi tanta tibi ciuies torquere uolupta:

Expanded text:
Aonidae fugiunt, seque in secreta receptant. Aonidae fugiunt, seque in secreta receptant. At Danai, saxis cedentibus, hoste remotoiam: ruit omnis in urbemOmnis; adest etiam ductor Pellaeus, et ipse Invehitur Thebas armis stipatus, eique Regi dulce melos, lyricisque subintulit ista: Clara deum proles Macedo, fortissime regum Cui favet astrorum series, cui quatuor orbis Climata despondent, filo properante, Sorores; Cujus, ut invictus victis, et parcere scires Supplicibus victor, et debellare rebelles,Pectus Aristoteles: tunc hanc rex funditus urbem Excidio delere paras? his sedibus ortus Liber, thuricremis sua quem colit India templis. Haeccine terra deos tulit, auctoremque tuorum Nutriit Alciden, cujus supereminet omnes Edomitum toties laus derivata per orbem? En muri et structae modulis Amphionis arces Disce pius victis, vincendis esse cruentus. Instabile est regnum, quod non clementia firmat, At si tanta tibi cives torquere voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
Intentam sceli. ⁊ grecoꝵ cede madent em.
Progenitos serpente prẽs: semꝑꝙ minores:
Cordib infusũ prĩs seruasse uenenum.
Quis fastus morbes. qͥs sparsam sanguĩe nati:
Femineum nestit ululasse ꝑagm̃ agauen
Quis flammas semclesiqͥs regẽ llimineᷤ cassũ.
Desciat in ꝓprios reuolutũ turpit̾ ortus:
Preterea partos infindo semint. dampno:
Tocins enrope. sibi concurtisse gemellos:
His actensa suꝑ flagrascit pͥncipis ira:
ccingi ꝙ suos pugne iubet. inde parato:
ille equitũ cimeo timidã tircõtonat urbẽ.
enib aitete hos ciues nitunt᷑ eosꝙ:
lurimꝰ inuoluit teloꝵ comminꝰ imber.
ec nunus interea pedites suitide̾ muros:
ectib excustis ualidis ꝙ ligonib ardent᷑.
os nr missilib detreat hostis ab ali
t giti lateant alii testudinis instari
ctib arcendis iunctis umbonib instant.
am pede sublucto iam mole inmnante rumã:
recipiti saltu qui uuun forte suꝑsunt:

Expanded text:
Intentam sceleri, et Graecorum caede madentem: Intentam sceleri, et Graecorum caede madentem: Progenitos serpente patres, semperque minores Cordibus infusum patrium servasse venenum. Quis fastus Niobes, quis sparsam sanguine nati, Femineum nescit ululasse per agmen, Agaven? Quis flammas Semeles, quis regem lumine cassum Nesciat in proprios revolutum turpiter ortus? Praeterea partos infando semine, damno Totius Europae, sibi concurrisse gemellos? His accensa supercandescit principis ira, Accingique suos pugnae jubet. Inde parato Mille equitum cuneo, tumidam circumvolat urbem, Moenibus arcere hos cives nituntur, eosque Plurimus involvit telorum cominus imber. Nec minus interea pedites exscindere muros Vectibus incussis validisque ligonibus ardent. Hos ne missilibus deterreat hostis ab alto, Ut tuti lateant, alii testudinis instar Letibus arcendis junctis umbonibus instant. Jam pede subducto, jam mole minante ruinam, Praecipiti saltu, qui vivi forte supersunt
Abbreviated transcription (Latin):
Interea sembꝰ in palladis arce recept is
Qum sibi mandatas legatio mutua partes:
Exeqr patrie tactus supplicantis amore.
Rex fediis renouat. patemq redintegͣt urbi
Artib ingenuis studiis ꝙ uatare sereno:
Innuit his nultu martẽ ꝙ remitut agendũ.
nde ubi iliscortdes it̾m sibi uinxit athenas
Impiger ad ueteres rapto uolat agmĩe thebus.
Aomde muros iuuenum stipante corona:
Armati assistunt. portas ꝙ intraite uolenti.
Obiciunt. quẽ si dñm patient̾ habere.:
Si prete ñ armis uellent occurrere si sic:
Ut decuit cepte fraudis scelerĩ ue pigeret:
Fortassis poterant torrentẽ in hibere furoris:
Incolum̃ q statũ uite ueiuã ꝙ mereri.
Sed qm̃ etatẽ sinuil ⁊ otempnere regem:
Presumpsere. sibi mĩto sensere tyrrannũ.
Dum suꝑ excidio macedo delib̾at urbis:
Iam pplo uariis afflicto cladib. assunt:
ollecti satrape euicinis urbib. omne:
Qu genus accusent. recolant ꝙ aborigine gẽtẽ:

Expanded text:
Interea senibus in Palladis arce receptis AInterea senibus in Palladis arce receptis ADum sibi mandatas legatio mutua partes Exsequitur, patriae tactus nutricis amore Rex foedus renovat, pacemque redintegrat urbi, Artibus ingenuis, studiisque vacare, sereno Annuit his vultu, Martemque remittit agendum. Inde ubi discordes iterum sibi junxit Athenas. Impiger ad veteres rapto volat agmine Thebas. Aonidae, muros juvenum stipante corona, Armati assistunt, portasque intrare volenti Objiciunt, quem si dominum patienter habere, Si prece, non armis vellent occurrere, si sic, Ut decuit, coeptae fraudis scelerisque pigeret, Fortassis poterant torrentem inhibere furoris, Incolumemque statum vitae, veniamque mereri. Sed quoniam aetatem simul et contemnere regem Praesumpsere, sibi merito sensere tyrannum. Dum super excidio Macedo deliberat urbis, Jam populo variis afflicto cladibus, adsunt Collecti satrapae e vicinis urbibus, omne Qui genus accusent, recolantque ab origine gentem
Abbreviated transcription (Latin):
refectos equitel ñ crederet: immo senatũ.
reterea peditũ quat̾ octo milia ꝑello.
Instaurat. quib arma sudes ⁊ dacha bipẽnes
⁊ que letifero contorta uolumine glandes
Funda iacit. gladuis ꝙ. ⁊ uite ꝓdigꝰ artus.
Lunati ꝙ orbes ⁊ p̃uia mortis harundo.
Incutiunt hastas uerub ꝙ minant᷑ acutis
Pestora torace ⁊ ceruix secum galero
Quos licet armarit telo prestãtior omm
Uirtus. tã uoluisse tam̃ supponere mundũ
Quam potuisse sibi tam pautis milib eñ
Miror a lexandiũ monstro ꝙ simillima fat.
Hec series. tot regna uni submit tͥ paucos
Iꝯ tanto rerum streꝑitu mundi ꝙ fragore:
Cum cremeret totus nariis rumorib orbis.
Mubtrahere auxilium dubiũ lacesc̾e̾ martẽ:
Dtrahere alsenti suadente demõstene pͥmu:
Cecropidei ⁊ iuires opponere iurib ausi.
Estuat auditis macedo maturius ergo:
Castra mouere inbet danais. sic cõminus hosti.
In prouisus adest. ⁊ muris applicat alas.

Expanded text:
Praefectos, equites non crederet, imo senatum. Praefectos, equites non crederet, imo senatum. Praeterea peditum quater octo millia bello Instaurat, quibus arma sudes, et Daca bipennis Et quae lethifero contorta volumine glandes Funda jacit, gladiusque, et vitae prodigus arcus, Lunatique orbes, et praevia mortis arundo, Incutiunt hastas, verubusque minantur acutis: Pectora thorace, et cervix secura galero est, Quos licet armarit telo praestantior omni Virtus, tam voluisse tamen supponere mundum Quam potuisse sibi, tam paucis millibus, aeque Miror Alexandrum, monstroque simillima fati Haec series, tot regna, uni submittere paucos. In tanto rerum strepitu mundique fragore, Cum tremeret totus variis rumoribus orbis, Subtrahere auxilium, dubiumque lacessere Martem. Detrahere absenti, suasu Demosthenis, ipsi Cecropidae, et vires opponere viribus ausi. Aestuat auditis Macedo; maturius ergo. Castra movere jubet Danais sic cominus hosti Improvisus adest, et muris applicat alas.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic fuit eofacili regẽ cognoste̾ promptũ:
Ornam̃ta licet regi regalia desint.
Tucidus obriro crinalis circulus auro.
⁊ q̃ flamimiferis ignescit purpura gẽmis:
Sola tñ loqr uultus reuerentia regem.
¶Mensis erat cuius uiuenũ de noĩe nom̃:
Aquo uitis ht̃ qd̾ ficeeat. uua ꝓpinet:
Quod bibat autunꝰ ⁊ qd̾ sibi bruma reseruet.
Cũ tumet in fructũ seges ardua. iã ꝙ parabat
Retrogradũ phebus racliis incendere cancr̃u
Cum macedo assensu parit̾ uulgiꝙ ducũꝙ:
In regem erigit᷑. lectos ꝙ ad bella quiritis.
Quudit inturmas. cuius bis milia bina:
Quingenti ꝙ eqͥtñ numu̾s fuit. omnib idẽ:
Impetꝰ armorũ. s eos discriminat etas.
Gestis militie ⁊ ꝓbitas sub patre ꝓbata:
Legit alexander. ductor pͥnceps ꝙ cõhortis:
Dullus erat qui ñ sexagnarius esset
Usq a deo positis ut si qͥs comminus armis.
Principia inspiceret castrorũ siue qͥritum

Expanded text:
Sic fuit ex facili regem cognoscere promptum; Sic fuit ex facili regem cognoscere promptum; Ornamenta licet regi regalia desint, Lucidus obryzo crinalis circulus auro, Et quae flammiferis ignescit purpura gemmis, Sola tamen loquitur vultus reverentia regem. Mensis erat, cujus juvenum de nomine nomen, A quo vitis habet quod floreat, uva propinet Quod bibat autumnus, et quod sibi bruma reservet, Cum tumet in fructum seges ardua, jamque parabat Retrogradum Phoebus radiis incendere Cancrum, Cum Macedo assensu pariter vulgique ducumque In regem erigitur, lectosque ad bella quirites Dividit in turmas, quorum bis millia bina Quingentique equitum numerus fuit, omnibus idem Impetus armorum, sed eos discriminat aetas. Testis militiae, et probitas sub patre probata, Legit Alexander; ductor princepsque cohortis Nullus erat, qui non sexagenarius esset; Usque adeo, positis ut si quis cominus armis Principia inspiceret castrorum, sive quiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tat ꝓcerum medius stipat latꝰ eiꝰ utrũꝙꝑ:
Camcies ueneranda patrĩi. mitis ꝙ senectus.
Quorum uiris etat toti disponere regno:
Per quos insidiis obsistitur: obice uallo:
Consilii. potuis ꝙ nacant int̾prete lingua.
Quam pugnante manu. tractare negocia belli
⁊gerere armorũ curas ꝙͣ cingier armis
Eminus ab sistũt paulo ꝙ remotius. illi:
Effrene mentis quoꝵ sub pectore robur:
Imꝑat ingenio. ⁊ nestor succumbit achilli.
Primpicis a facie uatũ grege cractꝰ inermi.
Guruus. ⁊ implexos castigat laurea crines
Contemplans gͥ matedo: ꝑ singła uires:
Pascit᷑ intuitu ꝓcerñ ⁊ que maxima dudũ:
Cresce̾ ñ poterat uehem̃s audatia creuit.
Regis ad aspectus. ⁊ qũe concepat aute:
Ampliat affectũ. cordis ꝙ reu̾berat aures:
Applausus ppłi maiora ꝙ urib audet.
Accedit facies aĩo. m̃ti ꝙ prosut de:
Respondent ocłi. toto ꝙ accenditur ore.

Expanded text:
Stat procerum medius, stipat latus ejus utrumque Stat procerum medius, stipat latus ejus utrumque Canities veneranda patrum, mitisque senectus; Quorum juris erat toti disponere regno, Per quos insidiis obsistitur obice, vallo Consilii, potiusque valent interprete lingua, Quam pugnante manu tractare negotia belli, Et gerere armorum curas, quam cingier armis; Eminus assistunt, pauloque remotius illi, Effrenae mentis, quorum sub pectore robur Imperat ingenio, et Nestor succumbit Achilli, Principis a facie vatum grege cinctus inermi Curvus, et impexos castigat laurea crines. Contemplans igitur Macedo per singula vires, Pascitur intuitu procerum, et quae maxima dudum Crescere non poterat, vehemens audacia crevit Regis ad aspectus, et quem conceperat ante Ampliat affectum, cordisque reverberat aures Applausus populi, majoraque viribus audet. Accedit facies animo, mentique profundae Respondent oculi, totoque accenditur ore.
Abbreviated transcription (Latin):
Mens igit᷑ laudũ stimuł sibi credula feruet.
Gernimat intus amor belli regniq libido.
Iam timor omnis ab est. iam spes p̃iudicat aiis.
Iam fruit᷑ uoto iam m̃te ꝓteruit in hostem:
Iam regnat. iam seruit ei quadrangulus orbis.
Ergo ubi q̃ ferule pueros emancipat etas:
Aduenit. macedo cuul t̾ induit arma:
Don sibi s patrie. iuuit ꝙ in principe ciuis.
iro quidem s corde gigas s pectore miles:
meritꝰ. tunc in domitũ tc̃ tanta uideres:
elle neotholemum. q̃ uix expleret achilles.
on solũ in ꝑsas quos contra uista q̃rele
Causasibi fuerat parat uisanire. s ipsum:
totum si fata sinant conuirat mnorben.
rbs erat actoris nom̃ sortita corinthue.
uam sitꝰ ipse loci ꝙͣ rerũ copia maior:
aulus ad et̾ni conu̾tit pascua ueris.
ic igit᷑ macedo ne uira retunderet urbis:
ost pr̃is occasũ sacrũ diadema uerendo:
uscipiens capiti sceptro racliauit eburno.

Expanded text:
Mens igitur laudum stimulis sibi credula fervet. Mens igitur laudum stimulis sibi credula fervet. Germinat intus amor belli, regnique libido. Jam timor omnis abest, jam spes praejudicat annis, Jam fruitur voto, jam mente protervit in hostes, Jam regnat, jam servit ei quadrangulus orbis. Ergo ubi quae ferulae pueros emancipat aetas Advenit, Macedo civiliter induit arma, Non sibi, sed patriae, vivitque in principe civis. Tiro quidem, sed mente gigas, sed pectore miles Emeritus; tunc indomitum, tunc tanta videres Velle Neoptolemum, quae vix expleret Achilles, Nec solum in Persas, quos contra justa querelae Causa sibi fuerat, parat insanire, sed ipsum Et totum, si fata sinant, conjurat in orbem. Urbs erat auctoris nomen sortita Corinthus, Quam situs ipse loci, quam rerum copia major, Paulus, ad aeterni convertit pascua veris: Hic igitur Macedo, ne jura retunderet urbis, Post patris occasum sacrum diadema verendo Imponens capiti, sceptro radiavit eburno.
Abbreviated transcription (Latin):
Si bacho uen̾i ꝙ nacas qui cetera sũbdis:
Sub iuga uerusti ꝑ iit delira nacant ⁊o:
Libertas animi ueneris flagr̃ate camino:
I mꝑat ⁊ suadet rationis ile sepulchrum:
O brietas. rigidos eneruant hec duo mores.
Parna uolup ates sit eis explere uoluntas:
Qui leges hominũ ⁊ mundi mod̾ant᷑ habenas.
Dirigat ergo tuos stucdio celebrata priorum:
Actus iusticia. ⁊ ꝑ te renocetur ab alto:
Ultima q̃ suꝑun t̾car astrea reliquit
Dec desit pietas pudor ⁊ reuerentia recti.
Duinos rimare apices. mansuesce rogatꝰ.
Legibe insuda. ciuilit̾ argue sonte.
Uinlictam cliffer donec ꝑtranseat ira.
Dec meminisse uelis obii ꝑost uerb̾a: si sic
Uixeris. eternũ extendes in secula nomen.
Dalib informans momto uirtutis alumpnũ:
Imbuit irriguã fecundis imbrib aurem:
Et thalamo cordis mo ipingit honestos.
Ille libens sacris bibu las accõm ual aures:
Uocib: extreme comin ans singła celle.

Expanded text:
Si Baccho Venerique vacas, qui caetera subdis Si Baccho Venerique vacas, qui caetera subdis Sub juga venisti, periit delira vacantis Libertas animi, Veneris flagrante camino, Imperat, et suadet rationis vile sepulcrum. Ebrietas, rigidos enervant haec duo mores. Parca voluptates sit eis explere voluntas, Qui leges hominum, et mundi moderantur habenas. Dirigat ergo tuos, studio celebrata priorum, Actus justitia, et per te revocetur ab alto Ultima, quae superum terras Astraea reliquit. Nec desit pietas, pudor, et reverentia recti, Divinos rimare apices, mansuesce rogatus, Legibus insuda, civiliter argue sontes. Vindictam differ, donec pertranseat ira, Nec meminisse velis odii post verbera; si sic Vixeris, aeternum extendes in saecula nomen. Talibus informans monitor virtutis alumnum, Imbuit irriguam fecundis imbribus aurem, Et thalamo cordis mores impingit honestos. Ille libens sacris bibulas accommodat aures Vocibus, extremae commendans singula cellae.
Abbreviated transcription (Latin):
Uix liceat uictis iuctori offerre trium phu.
Cumq uel intraris uictis tradentib urbem:
el si restit̾int portas ꝑfregeris urbis:
Thesauros aꝑi. plut donatius manplis.
Uulnerib crudis ⁊ corde timentib egro:
Muneris infundas oleum. garis ꝗ reclusis:
Unge ammnos donis. uiri ꝙ appone liquor̃e:
Hit egre m̃ti pot̾it medicina medori.
Sit in opidines largus q medecur auaro.
At si forte aiumo res ñ respondea alto:
Copia si desit uel si minuat᷑ acirinie:
Don minuat᷑ amor aĩ desit copiañtis.
Ailice polliertis ꝓmissa ꝙ trmpore solue.
Nam seu pax uigeat seu rupto fede̾ patis:
Regnet et in toto discordia seuat orbeꝰ.
Principib lubis subitũ ꝙ tim̃tib hostem
Est dare ꝑ muro ⁊ solidi muniminis instar.
Don murus ũ arma dutem tutant᷑ auarum
Cetera quid moneam. s ñ te emolliat intꝰ:
Prodiga lixuries. ñ fortia pectora frangat:
Mentis morbus amor. latebris ⁊ mͦmure gandẽs.

Expanded text:
Vix liceat victis victori offerre tropaeum. Vix liceat victis victori offerre tropaeum. Cumque vel intrabis victis tradentibus urbem, Vel si restiterint, portas perfregeris urbis, Thesauros aperi, plue donativa maniplis; Vulneribus crudis, et corde tumentibus aegro Muneris infundas oleum, gazisque reclusis Unge animos donis, aurique appone liquorem. Haec aegrae menti poterit medicina mederi. Sic inopi dives, largusque medetur avaro. At si forte animo res non responderit alto; Copia si desit, vel si minuatur acervus, Non minuatur amor, non desit copia mentis Allice pollicitis, promissaque tempore solve: Nam seu pax vigeat, seu rupto foedere pacis, Regnet, et in toto discordia saeviat orbe, Principibus dubiis, subitumque timentibus hostem, Est dare pro muro, et solidi muniminis instar: Non murus, non arma, ducem tutantur avarum. Caetera quid moneam? sed non te emolliat intus Prodiga luxuries, nec fortia pectora frangat Mentis morbus amor, latebris et murmure gaudens.
Abbreviated transcription (Latin):
Profuit iit̾clun dñis pugnare iubendo.
Cam dũ castra metꝰ calcat dũ langinda t̾roꝵ
Agnuna ꝓsteruit. dñ coror manꝰ ꝑ uacillãt.
Si grais hortatu p̃ceptor in ebriat mxes:
Se tunor absentat. ⁊ lic formidine m̾ia.
Irruit in ferrũ monitis effrena iuuentꝰ.
Hostib ante alios primus fugientib iusta.
Quod si forte tuus repetat tentoria miles:
Agmina retro grado fugiens hostilia gressu:
Ultimꝰ instando fugias. uiderant ꝙ morantẽ:
In decores ꝙ fuga pud̾at sñ rege reu̾ti.
Int̾ea metire oculiss qͦt milib infrent:
Quot peditum t᷑me. qͦt fusi euallib assirt.
Quot solẽ galeis equites lroeis ꝙ retũdant.
Nec te terruerit numerus simollit̾ illos:
Uideris instantes. rue primꝰ iu arma seq̃ntũ:
Primꝰ equũ u̾te. p̾sso q relahere freno.
Hic ugor emineat cuus. affectus ꝙ tuoꝵ
Aferuens animꝰ. duri ꝙ ꝑicia martis.
Hic equiis opponat᷑ equis. hic ensib ensis.
Hic clipens clipeis. hic obruta cassi de cassis.

Expanded text:
o. Nam dum castra metus calcat, dum languida terror Agmina prosternit, dum corda manusque vacillant, Si gravis hortatu praeceptor inebriat aures, Se timor absentat, et sic formidine mersa Irruit in ferrum monitis effrena juventus Hostibus ante alios primus fugientibus insta: Quod si forte tuus repetat tentoria miles, Agmina retrogrado fugiens hostilia gressu, Ultimus a tergo fugias, videantque morantem, Indecoresque fuga pudeat sine rege reverti. Interea metire oculis, quot millibus instent, Quot peditum turmae, quot fusi e vallibus adsint, Quot solem galeis equites clypeisque retundant. Nec te terruerit numerus, si molliter illos Videris instantes, rue primus in arma sequentum, Primus equum verte, pressoque relabere freno, Hic vigor emineat tuus, affectusque tuorum, Et fervens animus, durique peritia Martis, Hic equus opponatur equis, hic ensibus ensis, Hic clypeus clypeis, hic obruta casside cassis.
Abbreviated transcription (Latin):
uim iurtꝰ extollit. habet qd p̃ferat auro:
Qu̾od pat̾e uitiũ iedimat. qd̾ conferat illi.
⁊ genus ⁊ form̃a uirtꝰ ñ quer icur extra.
Neget ext̾uis qui morib int̾ haburidat.
Dobilitas sola est animũ q̃ morib ornat.
Si lis inciderit te uilice dinge libram:
Iudicii. nec flectat amor. nͨ mun̾a palperit:
Nec nineat stabilẽ ꝑlone acceptic m̃itẽ:
Muneris arguitur aucepti censor iniquus:
Munus enĩ a norma recti diftorquet acurã:
Inlicis ⁊ tetra inuoluit caligine m̃tẽ.
Cum semel obti nuit iuitiorũ mat̾ in aula
Currit᷑ in facinꝰ. nec leges curia curat
Parce humili faciͥs oranti frange suꝑbũ.
Grande aliquid si uelle ue ⁊ posse tenebis.¬

Expanded text:
Quem virtus extollit, habet quod praeferat auro; Quem virtus extollit, habet quod praeferat auro; Quo patriae vitium redimat, quod conferat illi Et genus et formam, virtus non quaeritur extra. Non eget externis, qui moribus intus abundat. Nobilitas sola est animum quae moribus ornat. Si lis inciderit, te judice, dirige libram Judicii, nec flectat amor, nec munera palpent, Nec moveat stabilem personae acceptio mentem. Muneris arguitur accepti censor iniquus; Munus enim a norma recti distorquet acumen Judicis, et tetra involvit caligine mentem. Cum semel obtinuit vitiorum mater in aula Curritur in facinus, nec leges curia curat. Parce humili, facilis oranti, frange superbum. Grande aliquid si velle tenes, et posse tenebis
Abbreviated transcription (Latin):
Supplice deiecit uultu. ꝓñ ꝙ sedentis:
Astulus genib. senũ lugere parentis.
Oppressum imꝑio darii. patriam ꝙ iacentẽ
Conq̃ritꝰ lacrimans. lacͥmis ꝙ exaggerat iras.
Atꝙ hec licentẽ uigili bibit aure magistr̃u.
Luduem̃te urũ macedo puer. arma capeste.
onlultor procerũ seruos condempne bilĩgues:
neꝙͣ. nei q̾s hunule̾s natura iacere:
Preupit exalta. nã qui pluuialib undis:
ntumuit torrens fluit atrior amne ꝓhenni.
ic partis opib ⁊ honoris culmine. seruus:
n dñm suraensa rutulentior aspide surda
bturat p̃cib aures. mansuescere nescit.
on tñ id ꝓhibet rationis cal culus. ut non:
xaltare uelis si quos insignit honestas:
uos morũ sublir. at licet ampla facultas:
natrie delit.⁊ gloria sanguinis alt i.
am si utraloquar auferte peuuni ⁊ mor .s:
on afferre solet. ⁊ enĩ int̾ cetera nocti
onsiripart monstro nicħ ẽ corruptius isto.
uem uero morũ ñ rerr̃ copia ditat.:

Expanded text:
Supplice dejecit vultu, pronusque sedentis Supplice dejecit vultu, pronusque sedentis Affusus genibus, senium lugere parentis Oppressum imperio Darii, patriamque jacentem Conqueritur lacrymans, lacrymisque exaggerat iras, Atque haec dicentem vigili bibit aure magistrum: Indue mente virum, Macedo puer, arma capesse: Consultor procerum, servos contemne bilingues, Et nequam; nec quos humiles natura jacere Praecipit, exalta; nam qui pluvialibus undis Intumuit torrens, fluit acrior amne perenni: Sic partis opibus, et honoris culmine, servus In dominum surgens truculentior aspide surda Obturat precibus aures, mansuescere nescit. Non tamen id prohibet rationis calculus, ut non Exaltare velis, si quos insignit honestas, Quos morum sublimat apex, licet ampla facultas, Et patriae desit et gloria sanguinis alti. Nam si vera loquar, auferre pecunia mores, Non afferre solet; etenim inter caetera noctis Monstriparae monstro nihil est corruptius isto. Quem vero morum, rerum non copia ditat;