comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mulieres que eũ agalilea secu¬
tȩ fuerãt. suꝑ se lam̃tantes respi¬
ceret: ẽuersus ad eas ait. Filiȩ ihe¬
rusalẽ. nolite flere suꝑ me: ẜ suꝑ
uos ipsas flete .&. suꝑ filios urõs.
Et enĩ ea que de me st̃. finẽ hñt.¬
uidetis et̾na. Si tẽporalia sunt.
transitoria st̃. Si transitoria st̃ &.
mortalia st̃. & transe undi uel mo¬
riendi argumentũ hoc solũ est.
qͥa uideri possunt. Temporalia fu¬
ert̃. q̃ in humberti morte conspe¬
.xpnꝰ s ĩa obtinet gaudiũ & leti¬
ciã. in ꝑpetuas et̃nitates. llonẽ gͦ
lugendꝰ nobis: cui nec luctꝰ nec
dolor est. Sed nec. ꝓ nobis qͥbꝰ ille
sublatꝰ ẽ murmurandũ: magis
agamꝰ grͣas. qͦd tãdiu concessus est
nobis. Siqͥdẽ ut ego arbitror de¬
cenniũ iã decursũ ẽ. qͦd ñ uixit
nͥ nobis &. ꝓ nobis: atq hic timor
meus. ne ido transiatꝰ sit. qͥa ñ era¬
miꝰ ĩa digni consoreio illuis. Quis

Expanded text:
cum mulieres, quae eum a Galilaea secucum mulieres, quae eum a Galilaea secutae fuerant, super se lamentantes respiceret, conversus ad eas dixit: Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros . Etenividetis, aeterna. Si temporalia sunt, transitoria sunt; si transitoria sunt, et mortalia sunt: et transeundi vel moriendi argumentum hoc solum est, quia videri possunt. Temporalia fuerunt quae in Humberti morte conspeximus: sed jam obtinet gaudium et laetitiam in perpetuas aeternitates. 7. Non est ergo lugendus nobis, cui nec luctus, nec dolor est. Sed nec pro nobis, quibus ille sublatus est, murmurandum: magis gratias agamus, quod tandiu concessus est nobis. Siquidem, ut ego arbitror, decennium jam decursum est, quod non vixit nisi nobis, et pro nobis: atque hic timor meus est, ne ideo translatus sit, quia non eramus jam digni consortio illius. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd mͥ imposusti. Unꝰ mͥ& ꝓpe solus
humbertꝰ suꝑerat. e tantis necessa¬
riis meis: eo suauior amicꝰ. qͦ antiqͥor
&. hunc tulisti. qͥa tuus erat. Ego
ego solus ad uerbera relinquor. ego
morior insingłis. & om̃s fluctꝰ tuos
induxisti suꝑ me. Utinã quẽ flagel¬
las. occidas semebꝰ & nͣ miserũ homi¬
nẽ. tot &. tantis mortibꝰ serues. Ue¬
rũtam̃ ñ contradico sermonibꝰ sẽi.
s qͥ cȩpit. ipse me conterat: & hȩc
mͥ c̃solacio sit. qͦd affligens dolore¬
nͣ parcat. Ego inflagella paratꝰ sũ:
si forte pius pat inbeneficia flagel¬
la cõmutet: unde &. uerba mea ñ
murmure plena st̃. s dolore. Non
ploro humbertũ. neq enĩ ille
plorandꝰ ẽ. qͥ uocatꝰ ẽ ad mensam
diuitis: s suꝑ me & suꝑ uos ploro:¬
suꝑ domũ istã. suꝑ ceteros fratres
nr̃os qͥom̃s ab eiꝰ ore c̃siliũ expec¬
tabant. Sic .&. saluator cruc̃e sua̾.
tãquã latro suũ laqueũ portans.

Expanded text:
quod mihi imposuisti. Unus mihi et prope solus quod mihi imposuisti. Unus mihi et prope solus Humbertus supererat e tantis necessariis meis, eo suavior amicus, quo antiquior: et hunc tulisti, quoniam tuus erat. Ego, ego solus ad verbera relinquor, ego morior in singulis, et omnes fluctus tuos induxisti super me. Utinam quem flagellas, occidas semel, et non miserum hominem tot et tantis mortibus serves! Verumtamen non contradico sermonibus sancti; sed qui coepit, ipse me conterat: et haec mihi consolatio sit, quod affligens doloren parcat. Ego in flagella paratus sum, si forte pius Pater in beneficia flagella commutet. Unde et verba mea non murmure plena sunt, sed dolore. Non ploro Humbertum: neque enim ille plorandus est, qui vocatus est ad mensam divitis; ssuper domum istam, super caeteros fratres nostros, qui omnes ab ejus ore consilium exspectabant. Sic et Salvator crucem suam, tanquam latro suum laqueum, portans,
Abbreviated transcription (Latin):
nimi siciebas: ecce immersus es in
illã diuinȩ pietatis abyssũ. euius
memoriã abundanciȩ suauitatis. tͣaͣ
deuote eructare solebas. Quis enĩ tã
qͥs utriusq rei tã affectuosus ama¬
tor erat: Aut cui aliqͥndo qͥnq uer¬
ba locutꝰ es. in qͥbꝰ ñ uera puritas
resonaret. inqͥbꝰ ñ sc̃ã dei pietas
audiret᷑: Nongͦ suꝑ te doleo. eui de¬
sid̾iũ animȩ tuȩ tribint deus: mͥ po¬
cius ademptũ doleo fidele ẽsiliũ.
aux iliũ grande: uirũ imanimẽ.
hominẽ seđm cor meũ. In me hȩc
om̃ia mala recidert̃. in me transi¬
erͣt ire tuȩ dñe iħ u. & t̃rores tui
cont᷑bauer̃t me. Elongasti a me
amieũ & ꝓximũ: & notos meos a
miseria extrahens. me in miseriis
reliqͥsti. Abstulisti mͥ germanos
carne. germaniores sꝑu. &. intuis
negoeiss .&. in secłaribꝰ scđm te sapi¬
entes. Sustulisti hȩc: alios atq ali¬
os. qͥ onꝰ meuͣ portabant: onꝰ grande

Expanded text:
nimi sitiebas: ecce immersus es in nimi sitiebas: ecce immersus es in illam divinae pietatis abyssum, cujus memoriam abundantiae suavitatis tam devote eructare solebas. Quis enim tam quis utriusque rei tam affectuosus amator erat? aut cui aliquando quinque verba locutus es, in quibus non vera puritas resonaret, in quibus non sancta Dei pietas audiretur? Non ergo super te doleo, cui desiderium animae tuae tribuit Deus: mihi potius ademptum doleo fidele consilium, auxilium grande, virum unanimem, hominem secundum cor meum. In me haec omnia mala reciderunt. In me transierunt irae tuae, Domine Jesu, et terrores tui conturbaverunt me. Elongasti a me amicum et proximum, et notos meos a miseria extrahens, me in miseriis reliquisti. Abstulisti mihi germanos carne, germaniores spiritu, et in tuis negotiis, et in saecularibus secundum te sapientes. Sustulisti hinc alios atque alios, qui onus meum portabant, onus grande,
Abbreviated transcription (Latin):
cendet. sic̃ prius ascenderat. ut no¬
tã faciat potenciã suã: cũ ñ mino¬
ris excellenciȩ sit descendẽ ꝑ aera.
quã ꝑ aerẽ ascendisse. Sic eñi ohm
angeli predixer̃t. qͥa hic iħs qͥ as¬
sũptꝰ ẽ a uobis in cęlũ: sic ueniet
quẽ admodũ uidistis eũ euntẽ incȩ¬
lũ. Ne laudaueris hominẽ in uita su
a ait scriptura: ꝓ eo qͦd ñ ẽ secura
laudacio. nͥ post mortẽ. Hoc & ego in
eo studiose seruaui. qͥ dũ adinue¬
ret in huiꝰmodi ñ aꝑui os meũ ne for¬
te possemꝰ uel ego adulacionis no-¬
tã. uel ille culpã incurrere uanita¬
tis. Ex hoo sane neutrũ ĩa timet᷑
nec ego eũ uideo. & ille forsitan me
ñ audit. Sed & si audiat. ñ mouet᷑
hominũ uerbis: foreius in herens
atq felicius uerbo dei Nlichil. ꝓfi¬
ciet inimicꝰ in eo: & uanitatis sug¬
gestor. ñ apponet nocere ei. Ecce
enĩ iã corã te ẽ pat̾ dulcissime. fons
ille puritatis. quẽ tanto ardore a¬

Expanded text:
cendet, sicut prius ascenderat, ut nocendet, sicut prius ascenderat, ut notam faciat potentiam suam: cum non minoris excellentiae sit descendere per aera, quam per aerem ascendisse. Sic enim olim angeli praedixerunt; quia hic Jesus qui assumptus est a nobis in coelum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Ne laudaveris hominem in vita sua, dicit Scriptura , pro eo quod non est secura laudatio nisi post mortem. Hoc et ego in eo studiose servavi, qui dum adviveret, in hujusmodi non aperui os meum; ne forte possemus vel ego adulationis notam, vel ille culpam incurrere vanitatis. Ex hoc sane neutrum jam timetur; nec ego eum video, et ille forsitan me non audit. Sed etsi audiat, non movetur hominum verbis, fortius inhaerens atque felicius Verbo Dei. Nihil proficiet inimicus 1069 in eo, et vanitatis suggestor non apponet nocere ei. 6. Ecce jam coram te est, Pater dulcissime, fons ille puritatis, quem tanto ardore a
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s exeusaret. ꝓ om̃ib int̃cederet.
nescientibꝰ illis ꝓ qͥbꝰ loq̃bat᷑. ñ ꝑso¬
narũ acceptor. s necessitatũ. Erat
gͦ humilis corde. dulcis sermone:
strenuus oꝑe. feruens caritate: in
cõmisso fidelis. in c̃silio eircũspectꝰ
&. prudens. Cõpositꝰ erat supra om̃s
homines qͦs uider̃i indiebꝰ istis. unꝰ
ẜ idẽ ꝑ se uerans om̃i tẽpore. & om̃i
hora. Plane insemitis dñi iħu. po¬
suit uestigia : nec tetraxit pedem.
donec cursũ it meris c̃sũmaret.
Iue fuit pauꝑ: pauꝑ &. iste fuit. Uixit.
ille in laboribꝰ: &. hic in laboribus
multis. Crucifixus ẽ ille: &. iste mul¬
tis & magnis eruc ibꝰ affixus. stig¬
mata dñi iħu tulit in corꝑe suo.
ad implens ea q̃ deerant passionũ
.xꝑi. etiã incarne sua. Resurrexit.
ille & iste resurget Ille ascendit in
cȩlũ. &. iste eredit᷑ ascensurꝰ. Ascen¬
surꝰ plane. cũ rex głe. ꝓpt̾ nos des¬

Expanded text:
omnes excusaret, pro omnibus intercederet, omnes excusaret, pro omnibus intercederet, nescientibus illis pro quibus loquebatur; non personarum acceptor, sed necessitatum. Erat ergo humilis corde, dulcis sermone, strenuus opere, fervens charitate, in commisso fidelis, in consilio circumspectus et prudens. Compositus erat super omnes homines, quos viderim in diebus istis; unus et idem perseverans omni tempore, et omni hora. Plane in semitis Domini Jesu posuit vestigia, nec retraxit pedem, donec cursum itineris consummaret. Ille fuit pauper, pauper et iste fuit. Vixit ille in laboribus, et hic in laboribus multis. Crucifixus est ille, et iste multis et magnis crucibus affixus, stigmata Domini Jesu tulit in corpore suo, adimplens ea quae deerant passionum Christi etiam in carne sua. Resurrexit ille, et iste resurget. Ille ascendit in coelum, et iste creditur ascensurus. Ascensurus plane, cum rex gloriae propter nos des
Abbreviated transcription (Latin):
ruebat. Elix umquã obedieneia com¬
pellente infirmitoriũ introuiit
iux eũ intrasset teneri potuit: fate¬
or minꝰ obȩdiens in hac parte. quod
auetoritatis sue mole me premeret.
Laudo eũ. in hoc ñ laudo: qͥa sic̃ uos
scitis. ñ parũ in huiꝰ modi ꝑstitit ob¬
stinatꝰ. Credo siqͥq triste sensit: ꝓptͣ
hoc sensit. qͦd minꝰ nobis consensit
de necessitate corꝑis sur. Sed qualis
erat in ẽsiliis. Purus utiq &. discre¬
tꝰ qͦd ego tanto melius noui. quanto
sepius tetigi pectꝰ eiꝰ. Non solus autẽ
noui hoc: nouit & uniuersitas ur̃a.
Quis deniq multitudine uel mag¬
nitudine tẽptacionũ ꝑ cussus: non
audiuit ab ore eiꝰ. & radic̃e tẽptaci¬
onis. &. curacionis remediũ: Ita eñi
ꝑcurrebat om̃s angulos c̃scienciȩ
infirmantis: ut credere posset qͥ
c̃fitebat᷑. eũ uidisse omnia: omnibꝰ
int᷑fuisse. Quante aũ caritatis erat
Sic se induerat uiscera pietatis. ut

Expanded text:
ruebat. Vix unquam obedientia comruebat. Vix unquam obedientia compellente infirmitorium introivit; vix, cum intrasset, teneri potuit. Fateor. minus obediens in hac parte, quod auctoritatis suae mole me premeret. Laudo eum, in hoc non laudo; quia, sicut vos scitis, non parum in hujusmodi perstitit obstinatus. Credo quia si quid triste sensit, propter hoc sensit, quod nobis minus consensit de necessitate corporis sui. Sed qualis erat in consiliis? Purus utique et discretus: quod ego tanto melius novi, quanto saepius tetigi pectus ejus. Non solus autem novi hoc; novit et universitas vestra. Quis denique multitudine vel magnitudine tentationum percussus, non audivit ab ore ejus et radicem tentationis, et curationis remedium? Ita enim percurrebat omnes angulos conscientiae infirmantis, ut credere posset qui confitebatur, eum vidisse omnia, omnibus interfuisse. 5. Quantae autem charitatis erat? Sic se induerat viscera pietatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ: & cȩdere neseius infirmitati.
Deniq infrigoribꝰ &. caloribꝰ. ꝑ mon¬
tes & ualles ascendens atq descen¬
dens: iuuenũ laborẽ ꝓseq̃bat᷑. ita ut
admiracioni esset om̃ib & stupori.
Si eũ quandoq ꝓpt̾ multitudinẽ
negocioꝵ. ẽsilii grã retinuissem: tri¬
stis ꝑseuerabat s nubilus. donee ur̃o
ẽsoreio redderet᷑. Rarissime umquã
sollẽpnibꝰ uigiliis. quas tam ñ raro
anticipabat: rarissime cȩteris horis
psallenciũ choro inuentꝰ ẽ defius.¬
se: nec nͥ ea necessitate. ut exin¬
stanti responsũ mortis habens. in.¬
firmitas seq̃ret᷑. Porro in refecto¬
forte aliud apponeret᷑. aut ñ acei¬
piebat: aut tã moleste aecipiebat.
ut suꝑ hoc uniuersitatẽ nram se¬
pius molestaret. Pecreuerat a quã
bibere semꝑ. si ñ totis uiribꝰ resti¬
tissẽ. Uinũ si quando bibere coge¬
ret᷑. erat unũ colore poeius quã
sapore: adeo illud aquis nimiis ob¬

Expanded text:
annorum, et cedere nescius infirmitati. annorum, et cedere nescius infirmitati. Denique in frigoribus et caloribus per montes et valles ascendens et descendens, juvenum laborem prosequebatur, ita ut admirationi esset omnibus et stupori. Si eum quandoque propter multitudinem negotiorum consilii gratia retinuissem, tristis perseverabat et nubilus, donec vestro consortio redderetur. Rarissime unquam solemnibus vigiliis, quas tamen non raro anticipabat, rarissime caeteris horis psallentium choro inventus est defuisse: nec nisi ea necessitate, ut ex instanti responsum mortis habens, infirmitas sequeretur. 4. Porro in refectoforte aliud apponeretur, aut non accipiebat, aut tam moleste accipiebat, ut super hoc universitatem nostram saepius molestaret. Decreverat aquam bibere semper, si non totis viribus restitissem. Vinum si quandoque bibere cogeretur, erat vinum colore potius quam sapore, adeo illud aquis nimis ob
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ. inuidiȩ tiocẽ audiuit: Quis eũ
uel alios iudicant᷑e: uel udicanti
c̃seneientẽ aliqͣndo de p̃hendit:
Quis eũ loquentẽ in ania audire
potuit: immo qͥs ñ ab eo timuit. si
talia forte loq̃ret᷑. audiri: slimirũ
sollicite eustodiebat uias suas. ut
ñ delinqueret in lingua sua: sciens
qͥa qͥ in uerbo ñ offendit. hic ꝑfec¬
tꝰ ẽ uir. Longe a te humberte. ue
illud euangelicũ: ue uobis qͥ ride
eũ ridentẽ. etiã int̾ multos ridentes
inuenit : Serenabat qͥd̾e uultu assiden¬
ciũ gr̃ã. ne fieret onerosus. s risũ inte¬
grũ. si bene recolitis ñ admisit. Porro
quanti feruoris in oꝑe dei. diebꝰ .e. noc¬
tibꝰ fuerit: ñ solũ uidistis. s etiã ad¬
mirati estis. usq ad diem mortis suȩ
Cũ enĩ fere iã ad decrepit᷑a ꝑuenisset
etatẽ: pret̃ in cõmoda senectutis. etiã
tot & tantis infirmitatibꝰ quas mul-
ti urm̃ ñ ignorant. lassatꝰ atq quas¬
satꝰ. erat tam̃ ut dicit᷑ animꝰ uic tor

Expanded text:
 invidiae vocem audivit? Quis eum vel alios judicantem, vel judicanti consentientem aliquando deprehendit? Quis eum loquentem inania audire potuit? imo quis non ab eo timuit, si talia forte loqueretur, audiri? Nimirum sollicite custodiebat vias suas, ut non delinqueret in lingua sua; sciens quia qui in verbo non offendit, hic perfectus est vir . Longe a te, Humberte, vae illud evangelicum: Vae vobis qui nunc eum ridentem, etiam inter multos ridentes, invenit? Serenabat quidem vultum suum assidentium gratia, ne fieret onerosus; sed risum integrum, si bene recolitis, non admisit. Porro quanti fervoris in opere Dei diebus et noctibus fuerit, non solum vidistis, sed etiam admirati estis usque ad diem mortis suae. Cum enim fere jam ad decrepitam pervenisset aetatem, praeter incommoda senectutis, 1068 etiam tot et tantis infirmitatibus, quas multi vestrum non ignorant, lassatus atque quassatus; erat tamen, ut dicitur, animus victor
Abbreviated transcription (Latin):
uiuantis. suauis & delectabilis
ẽ pęnitencia nr̃a. & ut ita dicã
amaritudo nr̃a dulcissima. at
postquã unctio grẽ huiꝰ preces¬
serit.iã lucernã suã xꝑs ñ po¬
nit sub modio. s suꝑ cande labrũ:¬

Expanded text:
uvantis, suavis et delectabilis est poenitentia nostra, et, ut ita dicam, amaritudo nostra dulcissima. At postquam unctio gratiae hujus praecesserit, jam lucernam suam Christus non ponit sub modio, sed super candelabru
Abbreviated transcription (Latin):
cuȩ eiꝰ. Quando eni domꝰ ista ꝑmanꝰ
pontificũ dedicata ẽ dño. ꝓpt nos si¬
fuimꝰ s .&. qͥcũq usq infinẽ feculi
Año st̃ in hoc loco militatur. In no¬
bis. ꝓinde sꝑualit̃ impleri necesse
ẽ. q̃ inparietib uisibilit p̃cessert̃.
Q si uultis seire. hec utiq st̃. aspsio.
inseripcio. in unctio: illuminaceio.
benedictio. Hȩc qͥde in hac tusibibi
domo fecere pontifices: hec xps
assistens pontifex futuroꝵ. bonor.
inuisibilit᷑ cotidie oꝑat᷑ in nobis.
Primo siqͥdẽ asꝑgit nos ysopo ut
mundem᷑. lauemur. de albemur:
dicat᷑q de nobis. quȩ ẽ ista q̃ ascen¬
dit dealbata. Lauat in quã nosi
c̃fessione: lauat nos lacrimarũ
ymbre.: lauat sudore penitenciȩ
magis aũ lauat nos aqua illa prę

Expanded text:
cuae ejus. Quando enim domus ista per manus pontificum dedicata est Domino, propter nos sifuimus, sed et quicunque usque in finem saeculi Domino sunt in hoc loco militaturi. 4. In nobis proinde spiritualiter impleri necesse est, quae in parietibus visibiliter praecesserunt. Et si vultis scire, haec utique sunt: aspersio, inscriptio, inunctio, illuminatio, benedictio. Haec quidem in hac visibili domo fecere pontifices; haec Christus assistens pontifex futurorum bonorum invisibiliter quotidie operatur in nobis. Primo siquidem aspergit nos hyssopo, ut mundemur, lavemur, dealbemur, dicaturque de nobis: Quae est ista quae ascendit dealbata? Lavat, inquam, nos in confessione, lavat nos lacrymarum imbre, lavat sudore poenitentiae; magis autem lavat
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa domꝰ. Adhuc certe corruptibili
tenebat᷑ in carne &. in corꝑe peccati.
inqͦ &. graue adulterii crimen amisit:
illius anima q̃ dicebat. Custodi ani
deus in scĩs suis. ñ mͦ in cȩlestibꝰ. sed
etiã int̾renis. Utrobiq scõs habet.
& in utrisq mirabilis ẽ: illos qͥdẽ be¬
atificans. istos sc̃ificans. An exꝑim̃tũ
uobis istoꝵ mirabilia desidatis os¬
tendi: Multi certe ex uobis. a pec
& cotidie impugnantibꝰ eis potent᷑
resistunt: iuxta apłm qͥ de sc̃is utiq¬

Expanded text:
corpora domus. Adhuc certe corruptibili tenebatur in carne et in corpore peccati, in quo et grave adulterii crimen admisit illius anima, qui dicebat: Custodi animDeus in sanctis suis, non modo in coelestibus, sed etiam in terrenis. Utrobique sanctos habet, et in utrisque mirabilis est, illos quidem beatificans, istos sanctificans. 2. An experimentum vobis istorum miracula desideratis ostendi? Multi certe ex vobis a peccaet quotidie impugnantibus eis potenter resistunt, juxta Apostolum, qui de sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad suꝑfluitatẽ. s ad necessitatẽ: nͥ
qͦd ipsã qͦq necessitatẽ. suꝑfluitatẽ
sepius eẽ causabat᷑ Ante hos pau¬
cos dies. si bene memini dũ colloq̃¬
remur ad iniuc̃e. dicebat se monaste¬
rii huiꝰ prebendariũ ee̾.&. tamqua
nullius utilitatis hominẽ pasci
indomo dei. Erat enĩ uere mitis
& humilis corde. &. eũ ceteris flore¬
ret uirtutibꝰ. gram tamͣ mansuetu¬
dinis specialit᷑ obtinebat. Ido se se
amabisẽ .s affabilem om̃ibꝰ exhibe¬
bat: sic̃ erat amabilis ualde. Ueru̾̃ta¬
men in his om̃ibꝰ quã eirxũcisũ fu¬
erit os eiꝰ &. lingua. uos plenissime
cognonistis: qͥ tãdiu uidistis eiꝰ con¬

Expanded text:
fluitatem, sed ad necessitatem: nisi quod ipsam quoque necessitatem, superfluitatem esse saepius causabatur. Ante hos paucos dies, si bene memini, dum colloqueremur ad invicem, dicebat se monasterii hujus praebendarium esse, et tanquam nullius utilitatis hominem pasci in domo Dei. Erat enim vere mitis, et humilis corde: et cum caeteris floreret virtutibus, gratiam tamen mansuetudinis specialiter obtinebat. Ideo sese amabilem et affabilem omnibus exhibebat, sicut erat amabilis valde. 3. Verumtamen in his omnibus quam circumcisum fuerit os ejus et lingua, omnes vos plenissimo cognovistis, qui tandiu vidistis e
Abbreviated transcription (Latin):
pectoris purgatiua: aquȩ sapi¬
encie salutaris que ẽ timor dm̃i.
iniciũ sapienciȩ. & fons uitȩ. etiã
condimentũ salis admiscens. nesit
insipidꝰ timor. sine spe. sine deuo¬
cione. Non solũ aũ: s in scribit di¬
gito dei in qͦ eiciebat demonia: baud
dubiũ qͥn insꝑu sc̃o. Inseribit inꝗͦ.
legẽ suã nͣ ĩã in lapide. s in tabu¬
lis cordis carnalibꝰ: ꝓpħicã implens
ꝓmissionẽ qua se pollicitꝰ ẽ ab latu¬
rũ cor lapideũ. & carneũ cor esse
s piũ s mansuetũ. s tractabile: s de¬
uotũ. beatꝰ quẽ tu erudieris dñe:
& de lege tua docueris eũ heati

Expanded text:
 aqua sapientiae salutaris, quae est timor Domini, initium sapientiae et fons vitae; etiam condimentum salis admiscens, ne sit insipidus timor sine spe, sine devotione. Non solum autem, sed inscribit digito Dei, in quo ejiciebat daemonia, haud dubium quin in Spiritu sancto. Inscribit, inquam, legem suam, non jam in lapide, sed in tabulis cordis carnalibus, propheticam implens promissionem, qua se pollicitus est ablaturum cor lapideum, et carneum cor esse sed pium, sed mansuetum, sed tractabile, sed devotum. Beatus quem tu erudieris, Domine, et de
Abbreviated transcription (Latin):
annis. tota utiq uita sua. Quod
maiꝰ miraculũ. quando tot uiue¬
nes: tot adolescentes. tot nobiles.
umuersi deniq qͦs hic uideo. ue¬
lut incarcere aꝑto tenent᷑ sine
uincłis solo deitimore ẽfixi qͦd
intanta ꝑseuerant afflictione
penitenciȩ. ultra uirtutẽ huma¬
nã. supra natur̃a. contra consue¬
tudinẽ: Ipsi credo uidetis quanta
iã possemꝰ inuenire miracła. si ꝑ¬
serutari singillatim liceret singuloꝵ
exitũ de egypto. & deserti uiã: idest
abrenunciacionẽ secłi. introitũ mo¬
nasterii: in monasterio ẽuersacionẽ.
Quid uͦ stͥ hȩc: nͥ manifesta in habi¬
tantis in uobis sc̃ĩ sꝑs argumenta :
Nã habitare in corꝑe animã. ꝓbant
uitales motꝰ corꝑis. habitare inani¬

Expanded text:
annis, tota utique vita sua? Quod majus miraculum, quando tot juvenes, tot adolescentes, tot nobiles, universi denique quos hic video, velut in carcere aperto tenentur sine vinculis, solo Dei timore confixi; quod in tanta perseverant afflictione poenitentiae, ultra 1071 virtutem humanam, supra naturam, contra consuetudinem? Ipsi, credo, videtis quanta jam possemus invenire miracula, si scrutari singillatim liceret singulorum exitum de Aegypto, et deserti viam, id est abrenuntiationem saeculi, introitum monasterii, in monasterio conversationem. Quid vero sunt haec, nisi manifesta inhabitantis in vobis Spiritus sancti argumenta? Nam habitare in corpore animam probant vitales motus corporis: habitare in ani
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ eiꝰ. ad faciendũ ea. Alioqͥn
seienti bonũ & nͣ facienti. pecca¬
tũ ẽ illi. & seruus sciens uolunta¬
tẽ dñi sui &. ñ faciens. plagis ua¬
pulabit multis. Unde necesse est
& sine unctione. crucis asꝑitatẽ
ferre qͥs posset : ⁊ linc ẽ qͦd multi
abbominant᷑ & fugunt peni¬
teneiã: erucẽ qͥde uidentes. s ñ

Expanded text:
ea . Alioquin scienti bonum et non facienti, peccatum est illi ; et servus sciens voluntatem Domini sui et non faciens, plagis vapulabit multis . 5. Unde necesse est et sine unctione crucis asperitatem ferre quis posset? Hinc est quod multi abominantur et fugiunt poenitentiam, crucem quid
Abbreviated transcription (Latin):
meus a te: ultra ñ irascar t. Quẽ
enĩ diligit arguit & flagellat
omnẽ filiũ quẽ recipit. Liquet
ꝓinde eos qͥ in labore hominũ ñ
st̃ .& cũ filiis ñ flagellant᷑: nec di¬
gi putas: Audi qͥd suꝑ hoc scrip.
tura loquat᷑. Quis sit amicus
mnis qͥ uoluerit amicꝰ mundi.¬
ẽẽ huiꝰ mundi: inimicꝰ dei constitu

Expanded text:
meus a te, ultra non irascar tibi . Quem meus a te, ultra non irascar tibi . Quem enim diligit, arguit, et flagellat omnem filium quem recipit . Liquet proinde eos qui in labore hominum non sunt, et cum filiis non flagellantur , nec diquoniam invenitur iniquitas ejus ad tura loquatur. XIX.-- Quis sit amicustua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Habet en
Abbreviated transcription (Latin):
delitatȩ subripit᷑. qͥcqͥd sibi mi¬
nistri & dispensatores. ñ utiq
dñi uel possessore sultra uictum
accipiunt &. uestitũ. Nlec enĩ or¬
dinauit deus hiis qͥ euangelio
seruiunt. de euangelio q̃rere
delicias uel ornatũ: s iuuere
ait paulus exeo. ut iidelicet
sint contenti alimento corpo¬
ris: ñ gulȩ irritamenta. aut
incentiua libidinis.& qͥbꝰ tegant᷑.
ñ qͥbꝰ ornent᷑ acciꝑe. Sane qͥ ñfi¬
habet etiã baculũ: & hec c̃sola¬
cio ẽ. qͦd his qͥ uirga cedit᷑ bacu
lo suftentet᷑ Aut certe parat¬
pastor uirga a. baculũ: illã ouibꝰ. illum
ga eos consolat᷑ a stimulis conscien¬
ciȩ: dũ hoc mͦ sibi senciunt peccata
dimitti dicente dño. egosũ qͥ dele¬
o mniqͥtates tuas. & baculus iuuat
ad toleranciã uirgȩ. dũ illius cõ¬
paracione fit leuior. Econtra uͦ
dicit᷑ induratis. Frons mulieris
meretricis facta ẽ tibi: erubesce.¬
re noluisti. E addit. Recessit zelus

Expanded text:
delitate subripitur, quidquid sibi midelitate subripitur, quidquid sibi ministri dispensatores, non utique domini vel possessores, ultra victum accipiunt et vestitum. Nec enim ordinavit Deus his qui Evangelio serviunt, de Evangelio quaerere delicias vel ornatum, sed vivere ait Paulus ex eo , ut videlicet sint contenti alimento corporis; non irritamenta gulae, aut incentiva libidinis, et quibus tegantur, non quibus ornentur, accipere. Sane qui non firem fructus, radicem palmes, opus intentionem. Faciet ad quod venit, ut lo sustentetur. Aut certe portpastor virgam et baculum, illam ovibus, illum ga eos consolatur a stimulis conscientiae, dum hoc modo sentiunt sibi peccata dimitti, dicente Domino: Ego sum, etuas . Et baculus juvat ad tolerantiam virgae, dum illius comparatione fit levior. Econtra vero dicitur induratis, Frons mulieris meretricis facta est tibi; erubescere noluisti : et addit, Recessit zelus
Abbreviated transcription (Latin):
diuiciȩ illȩ cȩcos oblectant o¬
cłos. quib merearis tã graue
iudiciũ. tã dure temet ipsum
obligas racioni: yniuersa qͥdẽ
usq ad quadrantẽ nouissimũ
se laboret. dignꝰ plane ẽ oꝑ¬
arius mercede sua: ut qͥ altario
seruit. de altario uiuat. Uiuat in¬
quã de altario: ut iuxta eunde
apłm. alimenta & qͥb tegat᷑ ha¬
bens. hiis contentꝰ sit Terciũ enĩ
hoc ꝑicłm ẽ. De altario inqͥt ui¬
uat Non suꝑbiat. ñ luxurietur.
plane dignã omni accepcione
sentenciã. inclericatu diues ex¬
sibi debonis eccłȩ. ampla pala¬
eia fabricet᷑. mutans quadrata
greget. nec inuanitate aut suꝑ¬
fluitate disꝑgat. Nextollat
de facultatib eccłȩ consangui¬
neos suos aut nepotes: ne filias
dixerim nuptui tradat. Res pau¬
pũ. ñ pauꝑibꝰ dare: par sacrile¬
giis ermen e̾e dinoscit᷑. Sane
patrimonia st pauꝑũ. faculta¬
tes eccłarũ. & sacrilega eis cru¬

Expanded text:
divitiae illae caecos oblectant odivitiae illae caecos oblectant oculos, quibus mercaris tam grave judicium, tam durae temetipsum obligas rationi? Universa siquidem usque ad quadrantem novissimum se laboret. Dignus plane est operarius mercede sua : ut qui altario servit, de altario vivat . Vivat, inquam, de altario, ut, juxta eumdem apostolum, alimenta et quibus tegatur habens, his contentus sit . Tertium enim hoc periculum est. De altario, 293 inquit, vivat; non superbiat, non luxurietur, cti cujusdam plane dignam omni acceptione sententiam, « ex clericatu disibi de bonis Ecclesiae ampla palatia fabricet, mutans quadrata greget; nec in vanitate aut superfluitate dispergat; non extollat de facultatibus Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes ne filias dixerim nuptui tradat. Res pauperum non pauperibus dare, par sacrilegio crimen esse dignoscitur. Sane patrimonia sunt pauperum, facultates ecclesiarum: et sacrilegia eis cru
Abbreviated transcription (Latin):
posita eeͥ cognoscit᷑: s ob id ma.¬
xime. qͥa popłi constat ẽe̾ pec¬
cata qͣ comedis. Sumptꝰ eccłasti¬
cos gratis habere te reputas can¬
tando ut aiunt bona tͥ ꝓueni¬
re uident᷑: s bonũ erat fodere
magis. aut etiã mendicare.
Peccata eñi popłi comedis. ac
si. ꝓpria tibi minꝰ sufficere in¬
derent᷑. Sollicitꝰ esto taꝗͣ. red¬
diturꝰ racionẽ. dignos ꝓ eis ge¬
mitꝰ fundere: dignos agere pȩ¬
nitenciȩ fructus. Alioqͥn tibi
noueris imputanda. q̃ modo
int̾ delicias comedis .&. parui¬
pendis . & dissimulas tãqu̾am
chil attinencia tibi. Ouidiei.¬
oꝵ. dei abyssus multa: o tͣribi¬
lis deus in ẽsiliis suꝑ filios ho¬
minũ. Frustra incipient mi¬
seri diceridicere montibꝰ. ea¬
dite suꝑ nos. & collibꝰ. oꝑite nos.
Cenient uenient ante tribu¬
grauis. accusacio dura. quoꝵ.
uixere stipendiis. nec diluere
peccata: qͥb factist̾ duces ceci
fraudulenti mediatores. Qͥd
t̾ insipiens deliciȩ sapiunt. qͥd

Expanded text:
posita esse cognoscitur; sed ob id maxime, quia populi constat esse peccata quae comedis . Sumptus ecclesiasticos gratis habere te reputas? Cantando, ut aiunt, bona tibi provenire videntur; sed bonum erat magis fodere, aut etiam mendicare. Peccata enim populi comedis, ac si propria tibi minus sufficere viderentur. Sollicitus esto tanquam redditurus rationem, dignos pro eis gemitus fundere, dignos agere poenitentiae fructus. Alioquin tibi ea noveris imputanda, quae modo inter delicias comedis, et parvipendis, et dissimulas, tanquam nihil attinentia tibi. O judiciorum Dei abyssus multa! O terribilis Deus in consiliis super filios hominum! Frustra tunc incipient miseri dicere montibus, Cadite super nos; et collibus, Operite nos . Venient, venient ante tribugravis, accusatio dura, quorum vixere stipendiis, nec diluere peccata; quibus facti sunt duces caeci, fraudulenti mediatores. Quid tibi, insipiens, deliciae sapiunt? quid
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ: neq ea quȩ in mundo st̃.
Siqͥs enĩ diligit mundũ: ñ est cari¬
tas patris in eo. Uerba st̃ apłor. pri¬
us qͥdẽ iãcobi. posterius eiꝰ discipłi
quẽ diligit iħs. &. qͥ ipsius ignora
turas dei iuberis odisse s quȩ adeo
ñ st̃. ea diligere ꝓhiberis. Que uero
sint hȩc. iohannes ipse loqͥt᷑ adici

Expanded text:
mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Verba sunt apostolorum, prius quidem Jacobi; posterius ejus discipuli quem diligebat Jesus, qui et ipsius ignorarturas Dei juberis odisse, sed quae a Deo non sunt, ea diligere prohiberis. Quae vero sint haec Joannes ipse loquitur adjici
Abbreviated transcription (Latin):
cinꝰ sit sꝑs qͥ diligat: qͥ cupiat. qͥd se¬
quat᷑. Ecce enĩ speculũ ueritatis.
tantũ ne qͥs consid̾ato uultu consci.¬
encie suȩ pretereat. & qualis fuerit
obliuiscatur. Ambicio. curiositas
& uoluptas: ñ ex patre st̾. s exmun¬
do. Aut certe qr multi codices ha.¬
bent. ñ ambicionẽ secłi. s suꝑbiã
uitȩ: in concupiscencia carnis. uni.¬
uersã accipe corporaliũ sensuum
delectacionẽ. qua qͥde ne ipsa eu¬
riositas caret. ac deinceps concu¬
piscenciã ocłoꝵ. q̃cũq adhumanũ
qiem quẽ ꝓpħa minime concupiuit.
uanitatẽ. Porro insuꝑbia ute: ela¬
cionẽ cordis intellige. Hec enĩ tria

Expanded text:
itus, quid diligat, quid cupiat, quid sectetur. Ecce 294 enim speculum veritatis: tantum ne quis considerato vultu conscientiae suae praetereat, et qualis fuerit obliviscatur. Ambitio, curiositas et voluptas non ex Patre sunt, sed ex mundo. Aut certe quia multi codices hadent non Ambitionem saeculi, sed Superbiam vitae; in concupiscentia carnis universam accipe corporalium sensuum delectationem, qua quidem nec ipsa curiositas caret; ac deinceps concupiscentiam oculorum, quaecunque ad humanum diem quem propheta minime concupivit , vanitatem. Porro in superbia vitae, elationem cordis int
Abbreviated transcription (Latin):
eora : nec erit illud palliũ breue.
qͦd duos oꝑire ñ possit aut stratũ
coangustatũ. unde decidat alter
claues uiderent᷑ habere: Sed he¬
lidata ẽ ipsa ꝓuidencia eoꝵ in
occasionẽ carnis. & qͥ sibi pariter
atꝙ aliis incȩlo tab̾nacła et̾na
parare debuerant: in terra con¬
iungunt domũ aq domũ. q. copu¬
lant agrũ agro. Eiuis rapuit ab o¬
fiduciȩ uerbũ. ecce nos reliqmꝰ
omnia s. secuti sumꝰ te. Ecce eñs

Expanded text:
eorum : nec erit illud pallium breve, eorum : nec erit illud pallium breve, quod duos operire non possit, aut stratum coangustatum, unde decidat alter claves videntur habere? Sed heu! data est ipsa providentia eorum in occasionem carnis, et qui sibi pariter atque aliis in coelo tabernacula aeterna parare debuerant, in terra conjungunt domum ad domum, et agrum copulant agro! Quis rapuit ab ofiduciae verbum: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te? Ecce e
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͥa misereor suꝑ turbã &
ipsũ qͦq camelũ qͦd homo ñpo¬
test ꝑ foramen aous traducere
possũ: cauete saltẽ a uerbo as¬
ꝑo. qͥ laqueũ uenanciũ ñ decli¬
natis. Uestite nudũ. egenũ alite.
uisitate infirmũ: ne forte audi¬
re contingat sermonẽ durũ as¬
ꝑũ uerbũ. audicionẽ malam.
ite maledicꝰti mignẽ ȩt̃nũ. qͥpa¬
ratꝰ ẽ diabolo & angelis eiꝰ. Faci¬
te uobis amicos de mãmona iniqͥ¬
tatis. Ac si manifestius dicat᷑. Ue
uobis diuites: ꝗͥ habetis c̃solaci¬
onẽ urãm. At tam̃ unũ iã suꝑ¬
ẽẽ uidet᷑. cõmunicate eã pau.¬
ꝑibꝰ quoꝵ ẽ regnũ dei ut eũ
uenerit hora eoꝵ. reminiscant᷑
& deficientes uos reripiant in
et̃na tabernacła sua & ẽsola¬
cionẽ suã. quã mͦ prudent᷑. ex¬
pectant. dũ urãm ipsi ꝑcipiunt.
mised̾iter cõmunicent desola¬
tis. Mensurã bona &. coagitatã
& supe ffluentẽ dabunt insinꝰ¬

Expanded text:
sed quia misereor super turbam, et sed quia misereor super turbam, et ipsum quoque camelum quod homo non potest per foramen acus traducere 288 possum; cavete saltem a verbo aspero, qui laqueum venantium minime declinatis. Vestite nudum, egenum alite, visitate infirmum, ne forte audire contingat sermonem durum, asperum verbum, auditionem malam: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Ac si manifestius dicat: Vae vobis, divites, qui habetis consolationem vestram . Attamen unum jam superesse videtur. Communicate eam pauperibus, quorum est regnum Dei, ut, cum venerit hora eorum, reminiscantur, et deficientes vos recipiant in aeterna tabernacula sua: et consolationem suam, quam modo prudenter exspectant, dum vestram ipsi percipiunt, misericorditer communicent desolatis. Mensuram enim bonam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sin
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ habes & da pauꝑibꝰ & habebis
thesaurũ incelo. & ueni seg̃re me.
seq ia dicimꝰ taqͣ. saluariqͥs. uel
hoc tẽpore neg̃at. si secus egerit
ẜ gradũ agnoscat ꝓpriũ .s. locũ
ꝑfectionis. aut discipłatꝰ offici¬
mperfectoꝵ.¬
enĩ euangelia ꝑfections ẽ¬
siliur & remediũ infirmitatis.
Nolite thesaurizare uobis the¬
sauros in terra. hȩc ꝑfectio est.
Siqͥdẽ filius hominis ubi caput
reclinaret ñ habebat: petro &
lohanni nec argentũ nec aurũ
erat: paulus uictu simplici&.
uestitu contentꝰ: hec ipsa labo¬
re manuũ ad qͥrebat. Sed ñom̃s
capiunt uerbũ hoc: sic̃ nec consi¬
liũ castitatis. Quid dicit᷑ popłoͦ¬
Facite uobis amicos de mãmona
iniqͥtatis: ut cũ defeceritis reci¬
piant uos in et̾na tabernacła.
Uerba dñi st̃. & qͦd loqͥt᷑ tale est.
Firma eqͥdẽ stat immobilisq
sentencia: eos qͥ uolunt in hoc
secło diuites fieri. incidere in
tep̃tacionẽ laqueũq diaboli.

Expanded text:
habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me? Nec id dicimus, tanquam salvari quis vel hoc tempore nequeat, si secus egerit; sed ut gradum agnoscat proprium et locum perfectionis, aut discipulatus officiimperfectoenim Evangelia et perfectionis consilium, et remedium infirmitatis. Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra , haec perfectio est. Siquidem Filius hominis, ubi caput reclinaret, non habebat . Petro et Joanni nec argentum nec aurum erat . Paulus victu simplici vestituque contentus , haec ipsa labore manuum acquirellat . Sed non omnes capiunt verbum hoc, sicut nec consilium castitatis. Quid dicitur popona iniquitatis, ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Verba Domini sunt, et quod loquitur, tale est. Firma equidem stat immobilisque sententia, eos qui volunt in hoc saeculo divites fieri, incidere in tentationem laqueumque diaboli ;
Abbreviated transcription (Latin):
sticionibꝰ iudȩoꝵ: aut si aurũ pla¬
cet. placeant &. iudei. Postremo nͣ
multos legisse me recolo. aut ñ
afflicꝰtos grauit᷑. aut ñ grauit᷑
in ipsa secłi huiꝰ. ꝓsꝑitate tẽpta¬
tos: forte & ꝑiclitatos. Omͦ uide¬
us int̾ aquas petrꝰ suꝑ aquas.
imirũ longe aliud ẽ inluto
aquarũ multarũ. diuisi mm¬
do maris it carꝑe. t̃rena licite
possidendo. aliud ipsã nouis
gressibꝰ und̾a calcare: omnia re-¬
linquendo. Sed tẽpori gr̃e prę¬
rogatiua hȩc debebat᷑. petro
nouũ it &. noui tipus itmeris
seruabat᷑. Antiquoꝵ sane patrũ¬

Expanded text:
erstitionibus Judaeorum: aut si aurum plaerstitionibus Judaeorum: aut si aurum placet, placeant et Judaei. » Postremo non multos legisse me recolo aut non afflictos graviter, aut non graviter in ipsa saeculi hujus prosperitate tentatos, forte et periclitatos. VIquas, Petrus super aquas. 7. Nimirum longe aliud est in luto aquarum multarum, divisi fundo maris iter carpere, terrena licite possidendo: aliud ipsam novis gressibus undam calcare, omnia relinquendo. Sed tempori gratiae praerogativa haec debebatur: Petro novum iter et novi typus itineris servabatur. Antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
possiderent. sc̃i &. ꝑfecti uiri
cũ sola adhuc t̃rena palã ꝓmit¬
te rent᷑ a dño: Sic̃ enĩ sacrificiis
ulis sic & diuiciss carnalibꝰ aq¬
huc popłis dispensacio diuina
morẽ gerebat: nimirũ ut t̾aꝗͣ. par¬
uuli paulatim a gentiliũ ritu se¬
cedent: eadẽ quȩ gentes de moniss.
dño immolantes: eadẽ quȩ &. illi.
s a dnõ. nͣ a dȩ moniis expectantes.
ubi sane cȩlestis. ꝓmissio sonuit.
ri: & mutari sacrificiũ spe muta¬
ta. Nouerant hec qͥcũq uel eo tẽ¬
pore fuere ꝑfecti. s excaritate po¬
pło coherebant. ut in manifesto
qͥdẽ agere eadẽ. & eade q̃rere uide¬
rent᷑. An forte uiolenta uidet᷑ ex¬
toreio: qͦd de umbra dicimꝰ & sig¬
nificaeione: Olpmalt̃ suꝑ hoc sẽp¬
serat in hunc modũ. Nullꝰ mͥ op¬
ponat aurũ tẽpli iudȩor Tunc
enĩ hoc fuit. quando sanguis im¬
molabat᷑. qͦd totũ fuit figura. Au¬
rũ gͦ repudiemꝰ cũ cȩteris suꝑ¬

Expanded text:
possiderent sancti et perfecti viri, possiderent sancti et perfecti viri, cum sola adhuc terrena palam promitterentur a Deo? Sicut enim sacrificiis illis, sic et divitiis, carnalibus adhuc populis dispensatio divina morem gerebat: nimirum ut tanquam parvuli paulatim a Gentilium ritu secederent, eadem quae Gentes daemoniis, Domino immolantes, eademque et illi, sed a Domino, non a daemoniis exspectantes. Ubi sane coelestis promissio sonuit, comparari, et mutari sacrificium spe mutata. Noverant haec quicunque vel eo tempore fuere perfecti, sed ex charitate populo cohaerebant, ut in manifesto quidem et agere eadem, et eadem quaerere viderentur. An forte violenta videtur extorsio, quod de umbra dicimus et significatione? Olim alter super hoc scripserat in hunc modum: « Nullus mihi opponat aurum templi Judaeorum. Tunc enim hoc fuit, quando sanguis immolabatur, quod totum figura fuit. Aurum ergo repudiemus cum caeteris sup
Abbreviated transcription (Latin):
acus huiꝰ modi sarcinas ñ admit
Abrahã ysaac & iacob eeteriq
sc̃i nũqͥd ñ tͣrenas diuicias ha¬
buisse legunt᷑ . Sufficit nobis e̾e̾
sic̃ illi fuert. Neq enĩ sumꝰ nos
patribꝰ meliores. Siculpabilis es¬
set posessio diuiciarũ. nũꝗͣ. illi
indiuiciis tantã a dño gram̃ op¬
tinerent: aut tanta grãm conse¬
euti. diuicias nichilominꝰ possi.¬
derent. Quid respondebimꝰ no¬
ius imitatoribꝰ sc̃oꝵ ueterũ: Im¬
ponant certe uitulos suꝑ alta¬
re dñi mactent arietes: hircos
immolent. qͥa & hoc abrahã fe¬
cit. & hic ritus patrũ. qͥbꝰ ñ modo
meliores ñ sumꝰ. s ne digni qͥdẽ
soluere corrigiã calciom̃toꝵ eoꝵ
Sed hȩc in qͥunt statũ ultra ñ ha¬
bent: ubi reuelata ẽ ueritas tͣn.¬
sier̃t. Quid si ipsas qͦq sc̃or diui¬
cias tẽporales: umbrã fuisse di¬
xerimꝰ futuroꝵ: Infigura siqͥdẽ
eis omnia legimꝰ contigisse. De¬
niq qͥd ni t̾renas palã dulicias

Expanded text:
acus hujusmodi sarcinas non admitAbraham, Isaac et Jacob, caeterique sancti nunquid non terrenas divitias habuisse leguntur? Sufficit nobis esse sicut illi fuerunt: neque enim sumus nos Patribus meliores. Si culpabilis esset possessio divitiarum, nunquam illi in divitiis tantam a Domino gratiam obtinuissent; aut tantam 287 gratiam consecuti, divitias nihilominus possedissent. Quid respondebimus novis imitatoribus sanctorum veterum? Imponant certe vitulos super altare Domini, mactent arietes, hircos immolent, quia et hoc Abraham fecit, et hic ritus Patrum, quibus non modo meliores non sumus, sed ne digni quidem solvere corrigiam calceamentorum eorum. Sed haec, inquiunt, statum ultra non habent; ubi revelata est veritas, transiere. Quid, si ipsas quoque sanctorum divitias temporales, umbram fuisse dixerimus futurorum? In figura siquidem eis omnia legimus contigisse . Denique quidni terrenas palam divitias
Abbreviated transcription (Latin):
ũ aut diuicias. seucorꝑis uolup¬
tatẽ: postremo q̃ sua sunt ñ quȩ
iħu . xꝑi. manifeste prorsus &.
indubitant᷑ ñ ea quȩ deus ẽ ca¬
ritas s aliena a deo & omniũ¬
radix maloꝵ. cupiditas introducit
Quid istud temeritatis. inmo qͥdd
insanie ẽ:᷑ Ubi timor dei. ubi mor¬
tis memorla : ubi gehennȩ metꝰ
&. Fribilis ex pectacio illa iudicii:
Sponsa nec cubiculũ nec cellam
ingredi. nͥ rege introducente prȩ¬
sumit: tu irreuerent᷑ irrius nec
uocatꝰ. nec introductꝰ. Trabe me

Expanded text:
um, aut divitias, seu corporis voluptatem, postremo quae sua sunt, non quae Jesu Christi; manifeste prorsus et indubitanter, non ea quae Deus est charitas; sed aliena a Deo et omniuradix malorum, cupiditas introducit. Quid istud temeritatis; imo quid insaniae est? Ubi timor Dei, ubi mortis memoria, ubi gehennae metus, et terribilis exspectatio illa judicii? Sponsa nec cubiculum, nec cellam ingredi nisi rege introducente praesumit: tu irreverenter irruis nec vocatus, nec introductus? Trahe me
Abbreviated transcription (Latin):
bi putas generacio ista locabit᷑:
Si ad milites forte diuerterint.
ex sufflabunt eos: qͦd minime se-¬
cũ laborẽ aut ꝑicła tolerarint.
Sic agricolȩ. sic negociatores .&.
singłi qͥq ordines hominũ. a suis
eos similit̾ arcebunt finibꝰ: ut po¬
te qͥin hominũ labore ñ fuerint
Quid gͦ restat. nͥ ut qͦs omnis ordo
repellit parit᷑ & accusat: eũ sorci¬
ant᷑ locũ. ubi nullus ordo. s sem¬
pit̾nꝰ horror inhabitat:¬
n forte de offitio clericoꝵ.

Expanded text:
bi, putas, generatio ista locabitur? bi, putas, generatio ista locabitur? Si ad milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores, et singuli quique ordines hominum a suis eos similiter arcebunt finibus, utpote qui in hominum labore non fuerint. Quid igitur restat, nisi ut quos omnis ordo repellit pariter et accusat, eum sortiantur locum, ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat? XI.-- De officio cleric
Abbreviated transcription (Latin):
Quiunt tritico: bibunt uuȩ san¬
gumẽ meracissimũ. Parũ ẽ. Impmn¬
guant᷑ .s. dilatant᷑ adipe frum̃ti:
herbarũ succis. ꝑegrinũ mutu¬
ant᷑ una saporẽ. & addit᷑ ole ũ
camino. Sed considã &. negociato¬
res. Circũeunt mare &. ariqdõ in
ras sibi diuicias ẽgregantes. Iura
st̃ hȩc: caueant prudentes nr̃i.
dulces interea capiant sonmos:
ne dicã instratis lascuuant suis.
Erit tam̃ inuenire indie festo gra¬
ues uasis aureis & argenteis iini¬
stroꝵ. dextras. refertas uariis opi-¬
bꝰ manticas. ꝑticas ornatas. inseri¬
niĩs tã multiplices loculos: ut si
rosq eiꝰ modi oꝑarios necesse ẽ nu¬
merare: uictũ sibi multo labore
q̃runt: illi madent deliciis. copiis
affluunt ociosi. An ñ merito tales
poeta subsannet: ne cũ forte suas
repititũ uenerit olim grex auiũ
plumas: moueat cornicła risum:
furtiuis nudata coloribꝰ. Magis
rarũ: qͥs de monstrauit uob̾ fugere

Expanded text:
Vivunt tritico, bibunt uvae sanVivunt tritico, bibunt uvae sanguinem meracissimum: parum est, impinguantur et dilatantur adipe frumenti. Herbarum succis peregrinum mutuantur vina saporem, et additur oleum camino. 11. Sed considera et negotiatores. Circumeunt mare et aridam, in ras sibi divitias congregantes. Dura sunt haec: caveant prudentes nostri; dulces interea capiant somnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire in die festo graves vasis aureis et argenteis rum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si rosque ejusmodi operarios necesse est numerare? Victum sibi multo labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annon merito tales poeta subsannet? Ne, cum forte suas repetitum venerit olim Grex avium plumas, moveat cornicula risum Furtivis nudata coloribus. Magisrarum, quis demonstravit vobis fugere
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd aliqͥd uoluptatis: s aduer¬
tere ẽ prudeneiã aliquoꝵ. & . iii.¬
rari. quẽad modũ nouo int̾ hȩc
artificio discernentes . ꝙ. ab in¬
uicẽ sequestrantes ea. totũ qͦd
delectat eligunt &. amplectun¬
tur. qͦd molestũ ẽ fugiunt &
declinant. Cũ militibꝰ nempe
suꝑ biȩ fastꝰ. ampła familiam.
nobiles apparatꝰ. equoꝵ faleras.
accipitres. aleas: & similia quȩq
frequentant. Aliqͥ forte dependen¬
tes a collo rubricatas muriũ pel¬
les. or natos thalamos. balnea &.
molliciem omnẽ. atq głam ues¬
tiũ a muliereulis mutuant᷑ cau¬
te omnino loricȩ pondꝰ .&. in som¬
nes in castris noctes. incertaq
discrimina prelioꝵ: muliebr̃ẽ qͦq
uerecundiã &. discipliña. aut siqͥd
tes. Sudant agricolȩ. putant & fo-¬
aiunt uinitores. &. qͥ int̾ hec tor¬
pent ocio. accedente fructuũ
tẽpore. in nouari sibi horrea u¬
bent.&. prõptuaria eoꝵ. plena.
utmã ñ pre illis: utinã uelcũ illis.

Expanded text:
liquid voluptatis. Sed advertere est prudentiam aliquorum, et mirari quemadmodum novo inter haec artificio discernentes, et ab invicem sequestrantes ea, totum quod delectat eligunt et amplectuntur: quod molestum est, fugiunt et declinant. Cum militibus nempe superbiae fastus, amplam familiam, et nobiles apparatus, equorum phaleras, accipitres, aleas, et similia quaeque frequentant. Aliqui forte dependentes a collo rubricatas murium pelles, ornatos thalamos, balnea, et mollitiem omnem atque gloriam vestium a mulierculis mutuantur; caute omnino loricae pondus, et insomnes in castris noctes, incertaque discrimina praeliorum, muliebrem 289 quoque verecundiam et disciplinam, aut si quid tes. Sudant agricolae; putant et fodiunt vinitores: et qui inter haec torpent otio, accedente fructuum tempore innovari sibi horrea jubent, et promptuaria eorum plena, utinam non prae illis; utinam vel cum illis.
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. Qͦmͦ cleriq a singulis generi
inurere qͦsdã ipsi uideriã
qͦs hȩc parabola tangat. In labo.¬
re inqͥt hominũ ñ st̃ & cũ homi¬
nibꝰ ñ flagellabunt᷑ ideo tenũ¬
it eos suꝑbia. Habent enĩ singłã¬

Expanded text:
 clerici a singulis generibgravi inurere quosdam: ipsi viderint quos haec parabola tangat. In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur: ideo tenuit eos superbia . Habent enim sing
Abbreviated transcription (Latin):
mo & babundancius ipsã hiis prȩ¬
ripiunt c̃solacionẽ. similit᷑ am̃i¬
te pollent. auctoritate prems¬
nent fungunt᷑ officio: anint
hec infirmitatis & imꝑfectio¬
nif quã usq adeo diffitent᷑ lice¬
i sultrn spare remediũ. ipsi hinc
utrũ lice¬
at nã qͦd minime deceat manifes.
tũ. Nobis sane liceat uel audire ꝙi¬
centẽ. Si sal infatuatũ fuerit ino̾
soliet᷑ Ad nichilũ ualet ultra nut
mittat᷑ foras & conculcet᷑. Sed e
prbo eui forsitan de rogare time
sꝑs lib̾tate. nulli blandiri. palpa
cȩlo. tẽq Clericꝰ si qͥppiã habue¬
Uerbi grã. Si aurũ. Si argentũ si¬

Expanded text:
imo et abundantius suam hic praeripiunt consolationem. Similiter amite pollent, auctoritate praeeminent, funguntur officio, an inter haec infirmitatis et imperfectionis, quam usque adeo diffitentur, liceat saltem sperare remedium, ipsi hinc utrum liceat. Nam quod minime deceat, manifestum est: nobis sane liceat vel audire dicentem, Si sal infatuatum fuerit, in quo salietur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur . Sed et Presbytero, cui forsitan derogare timebspiritus libertate, nulli blandiri, palparcoelo. » Itemque, « Clericus si quidpiam habueverbi gratia, si aur
Abbreviated transcription (Latin):
iã meo tradita ẽ iago intȩ.&. c̃¬
uersacionis exemplar. qͦd oporte.¬
at etiã corporalit̃ imitari: ut utto¬
q sequentes uestigio si ulterius
cũ patriarcha iacob altero femo¬
re claudicemꝰ. Ub enĩ audiimꝰ
qͥa dictũ sit antiqͥs. nͥ qͥs reniin¬
ciauerit omnibꝰ quȩ possidet. ñ
potest meus eẽ discipłs. &. itẽ. siuis

Expanded text:
in eo tradita est imago vitae, et conversationis exemplar, quod oporteat etiam corporaliter imitari, ut utroque sequentes vestigio, non ulterius cum patriarcha Jacob altero femore claudicemus . Ubi enim audivimus quia dictum sit antiquis, Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest