comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmagmartum colon̾. cirrũ¬
uemendi emptoris tũ suxpo¬
suit exempto tm̃: nec defen¬
ditur.siquo faciliu excogita¬
ta fraus occultetur colon̾ reti

Expanded text:
maginarium colonum circumueniendi emptoris causa subposuit, ex empto tenetur nec defenditur, si, quo facilius excogitata fraus occultetur, colonum et
Abbreviated transcription (Latin):
iypsit si capras latrones citra
tuam fraudem ab egiae ꝓbari
potest iudo locai cãum prare
non cogisatq tp̃ris eius ꝙ n¬
secutum est mcedes ut in de¬
bitas tecuꝑabis ¶ Celsus ⁊ im
octauo. digͣ. scripsit ¶Siquis
utulos paĩcendes uł sarciend̾
quid posuendum ue ꝯ dixtit
cuapameum pr̃are deb̾e ⁊ qd̃
impitia peccauit culpam ẽẽ
quippe utartifex inquit ꝯbu¬
xit ¶Si alienam domum ili

Expanded text:
xerat, ita rescripsit: 'Si capras latrones citra tuam fraudem abegisse probari potest iudicio locati, casum praestare non cogeris atque temporis quod insecutum est mercedes ut indebitas reciperabis.' Celsus etiam octauo digestorum scripsit: si quis uitulos pascendos uel sarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccauit, culpam esse: quippe ut artifex, inquit, conduxit.Si alienam domum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃qUintui mutius
scribit dm̃i rundi de pclio R¬
bores itantes uendidat ⁊
phus reb peci̾am accepit
aicum trade nolebat emp¬
tor q̃rebat quidse face opor¬
tere ⁊ uebaturne heearbore
eius non ud̾entur fc̃e. pomp̃¬

Expanded text:
m.Quintus Mucius scribit: dominus fundi de praedio arbores stantes uendiderat et pro his rebus pecuniam accepit et tradere nolebat: emptor quaerebat, quid se facere oporteret, et uerebatur, ne hae arbores eius non uiderentur factae.Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
alioqum emptorcipiaturꝗ¬
empturus non eet uł mino¬
ris empturus nonee̾t sic̾cio¬
rctus de lococ̾to fuiss. cum
ħ .⁊. apͥ uet̾es sit relatum ĩ
d̾unt sic̃tur uenditor quib̃¬
dam ꝑsonis c̾tas ẜuitutes debi
non admouisse emptorem

Expanded text:
alioquin emptor cap‹i›aturempturus non esset uel minoris empturus esset, si certioratus de loco certo fuisset: cum hoc et apud ueteres sit relatum in ponderunt, si certus uenditor quibusdam personis certas seruitutes debere non admonuisset emptorem,
Abbreviated transcription (Latin):
negat qr non in iur̾e faciẽ¬
de causa roc fec̾it s p̾cip̃ien¬
da aut insculpanda data sit eiq
fracta sit.si quid̃ uicio mat̾ie
fc̃m sit non erit ex lecito acc̃o
si mꝑicia facientis crit hiuc
quor in se.artifex receꝑit tune
enim ⁊ ñ uicio mat̾ie ideuene¬
rit erit exloccito acc̃o ¶Sifullo

Expanded text:
negat, quia non iniuriae faciendae causa hoc fecerit, sed praecipienda aut insculpenda data sit eaque fracta sit, si quidem uitio materiae factum sit, non erit ex locato actio, si imperitia facientis, erit. huic quoque in se artifex receperat: tunc enim etsi uitio materiae id euenit, erit ex locato actio.Si fullo
Abbreviated transcription (Latin):
cectunatum instrm coloñ
acipiat ⁊ ꝑculus ait idagi
u istr̃m emptum hat co¬
onus sicuti fset cumquides¬
timatum indotem daretur.
locass dediis uell morte cui¬

Expanded text:
aestimatum instrumentum colonus accipiat, Proculus ait id agi, ut instrumentum emptum habeat colonus, sicuti fieret, cum quid aestimatum in dotem daretur. locasset dedissetue, uellet, morte ei
Abbreviated transcription (Latin):
obligatum cuiꝰ cyrogͣpha tͥ¬
butorum adebitore retroso¬
lutoꝵ. ap se depoita Rebat uen¬
didit menio ea legent siquid
tributorum nomine debitum
eẽt emptor solu̾et. idem fun¬
soluta ertrat aꝯductore salt̾
inquoidem fund est ue

Expanded text:
obligatum, cuius chirographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lege, ut, si quid tributorum nomine debitum esset, emptor solueret: idem funsoluta erant, a conductore saltus, in quo idem fundu‹s› e
Abbreviated transcription (Latin):
a de plum beo castello fistu¬
eneum equm lat̾ib circum¬
structum an edium ẽẽtit ã
ut ruta cesa iuincta fixa
q edium nonẽent. ille scri¬
psit referre quid actum eẽt
quid ergo sunch̾ de care n
emptor n uenditor cogira

Expanded text:
 de plumbeo castello fistuin aenum lateribus circumstructum, an hae aedium esset, an ut ruta caesa uincta fixaque, quae aedium non essent. ille rescripsit referre, quid acti esset. quid ergo si nihil de ea re neque emptor neque uenditor cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ille cui defensor exricit nelit fun¬
dum uendicare nonne ratum nõ
idebitin h̃re ꝙ indicatum ẽ. dc̃i¬
q si ẜuus ꝓcurator extitisset uł
pse p̾sens cam suam egiss tiuctrꝰ
cĩt siame nendicaret exceptõne

Expanded text:
ille, cuius defensor extiterat, velit fundum vindicare: nonne ratum non videbitur habere quod iudicatum est? denique si verus procurator extitisset vel ipse praesens causam suam egisset et victus esset: si a me vindicaret, exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cerquam insacisdado. Bt
Satis datõnem ꝓcurator ita
de frude indet᷑ Si incliciũ accipi¬
at. uñ q̃situm est ap̃ inlian¬
um auppellaturan u̾o suffici¬
at ob irm ñ defensam stipionẽ¬

Expanded text:
erquam in satisdando. praeter satisdationem procurator ita defendere uidetur, si iudicium accipiat. unde quaesitum est apud Iulianum, an compellatur, an uero sufficiat ob rem non defensam stip
Abbreviated transcription (Latin):
tis sinc lib̾tatis desuostatulitig¬
T. Erccrio quoq cum ꝓcurtitorẽ
dari posse mamfestimi est. Pub¬
lice ntile ẽ abscntos a quib s
dicus defensio daciir ubicumq
iraq ab seris quis dampnari pot̃
n occutiam ertusantẽ. andiri eq
Qđ ccipto impatoris nti app
uoĩe aget idratũ ħre cũ. ad qni¬

Expanded text:
tis sive libertatis de suo statu litigat. ex contrario quoque eum procuratorem dari posse manifestum est. Publice utile est absentes a quibuscumque udiciis defensio datur. ubicumque itaque absens quis damnari potest, nnocentiam excurescripto imperatoris nostri appanomine aget id ratum habere eum ad q
Abbreviated transcription (Latin):
batimm ẽ quasi exfalso testimom̃¬
oint̃ nnifamos hãntint.
Aus. Sespondit nichil ꝓporit
hii dequib q̃ritur infamiuilo
hridetrant citinonoporteat ex

Expanded text:
batum est, quasi ex falso testimonio inter infames habentur. Paulus respondit nihil proponi, cur hi, de quibus quaeritur, infamium loco haberi debeant, cum non oportet ex
Abbreviated transcription (Latin):
ppetuo utiuclit eoq noĩc ⁊
crad̾et nequis alius ut̾etur
idꝙ ab eo cius usus gr̃a cr¬
cocliretur. Sq nestimentũ
Euo dns ita dedit utendu
ut non semp s ad c̾tum usĩ
tur uł cumsibi senanti imi

Expanded text:
perpetuo uti vellet eoque nomine ei traderet, ne quis alius eo uteretur idque ab eo eius usus gratia custodiretur. sed quod vestimentum servo dominus ita dedit utendum, ut non semper, sed ad certum usum tur eum si
Abbreviated transcription (Latin):
crlocato age cõ magromar¬
irtireat. donec portionemd¬
ampm p̾stent. Immo ĩsmĩ
retineat m̾ces magrr̃a uit¬
ro exlocato habit᷑us c̃ accõm¬

Expanded text:
locato agere cum magistro nauretineat, donec portionem damni praestent. immo etsi retineat merces magister, ultro ex locato habiturus est a
Abbreviated transcription (Latin):
liam ĩ potestate seiam pamphi¬
los no alieno inu̾ĩno colloca¬
int cui eciam dotem declit ꝙͣ
sb̃titulo depoĩti ĩcantõnem cõ¬
tulit pofra milla deuũtiatõne

Expanded text:
liam in potestate Seiam, Pamphilo seruo alieno in matrimonium collocauit, cui etiam dotem dedit, quam sub titulo depositi in cautionem contulit, et postea nulla denuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
que unquũ ẽ nion cẽ mͥ cũ illo
actionem si ciolit meram ẽẽ. illi
usq adp̃cum statutũ acturu
existimiat que sina sane bennig¬
ior ẽ.

Expanded text:
que iniquum est non esse mihi cum illo actionem, si nolit, illi usque ad pretium statutum acturum existimat, quae sententia sane benignior e
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit ir ħ uerba ĩfra script᷑.
cicilius candichis pacatio rogͣ¬
cam eos puenisse quib ut pͥmr̃
ꝓspiciam neuacin tͥ sint i dest
cisuras cor accipias cure hẽbo.
glał. S i sacalũ uł argentu
petit. ¶ Siexpussu mõ depoĩta
peccina is penes qrñ depoĩta poc¬
ceteris bonẽ fidei nclicus tisuraᷤᷤ

Expanded text:
scripsit in uerba infra scripta: 'Caecilius Candidus Paccio Rogaeam ea peruenisse: quibus ut primum prospiciam, ne uacua tibi sint: id est ut usuras eorum accipias, curae habebo'. at. Si sacculum uel argentum competit. Si ex permissu meo deposita pecunia is, penes quem depositaceteris bonae fidei iudiciis usuras
Abbreviated transcription (Latin):
titrenda sũt fĩnile ms ⁊ legñ
uit exemplo alus addetenda
raaleficia sit ⁊ egestate labõ¬
care d. ¶Iticurrit iic ⁊ alia ĩ¬
spectõ bonam fidem int̾eos trri qͦ

Expanded text:
legum ut exemplo aliis ad deterrenda maleficia sit, etiam egestate laborare debet.Incurrit hic et alia inspectio. bonam fidem inter eos tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
hõis inpediat. iõ dabit redibi¬
nõ utiq ꝙlib ꝙͣ leuissimur
effice̾ ut morbosus iutiosus uẽ
babeati pinde ieim sebricła
aut uetus q̃rtana q̃ tr̃ iã spci¬
in põt uł nulniusculur modicũ
tiatum nõ sit. ꝯtẽpni cm̃ hec
pot̾unt. ¶ Erempli itaq gr̃a

Expanded text:
hominis impediat, id dabit redhibinon utique quodlibet quam leuissimum efficere, ut morbosus uitiosusue habeatur. proinde leuis febricula aut uetus quartana quae tamen iam sperni potest uel uulnusculum modicum tiatum non sit: contemni enim haec potuerunt. exempli itaque gratia
Abbreviated transcription (Latin):
dibitus dñui ad debitorẽ rrũ¬
titur.si demq est in õib sicui
ꝯcessum est re alienam uen¬
set in pristinam causar res
redit resoluta uenditõe.

Expanded text:
dhibitus, dominium ad debitorem reuertitur. idemque est in omnibus, quibus concessum est rem alienam uensed in pristinam causam res redit resoluta uenditione.
Abbreviated transcription (Latin):
si aũt corporis soliꝰ uitiu est¬
aut ⁊ corporis ⁊ aĩ mixtu in¬
cium irdibitõ locu habebit¬
Illd̾ crit ad notand̾ ꝗ de mor¬
bo gn̾ałr scriptumest nõ de
sontico morbo. nec miꝵ hoc
uideri pop̾ ait .nicħ eĩ ibi ag̾
de cait cui iuc ⁊ip̃e morous
obstet.id̾ ait non ꝯmuneͣm
morbu dait locri rediberiori

Expanded text:
poris solius uitium estaut et corporis et animi mixtum uitium, redhibitio locum habebit.Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet.Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni
Abbreviated transcription (Latin):
debitori ita ⁊ creditori pͥstinu
iui restituitur. ne oinodo cre¬
ditor pigno itmint. s ita dem̃
si cp̃tor ietineat. noc reddat
uenditori. ⁊ idõ si iudicio quoq
accepto uenditor absolutus sit
ditori dicendum est hec eĩ acci¬
deit potinssent. ⁊̃ si iine uolũta¬
te creditoris uendidi creditor

Expanded text:
tori pristinum ius restituitur, neque omni modo creditor pignus remittit, sed ita demum, si emptor rem retineat nec reddat uenditori. et ideo si iudicio quoque accepto uenditor absolutus sit ditori dicendum est: haec enim accidere potuissent, etiamsi non uoluntate creditoris
Abbreviated transcription (Latin):
tincto pignꝰ ypotheca ue ꝑit¬
Sieditor ne pignori ypotne¬
ceue sit res pacisci põt. ⁊ ideo
si hrdipattus funit ei qͦ ꝓderit
pactu cui restituit hrditater

Expanded text:
tincto pignus hypothecaue perit.Creditor, ne pignori hypothecaeue sit res, pacisci potest: et ideo si heredi pactus fuerit, ei quoque proderit pactum, cui restituit hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ut iuccta ĩ portatapi¬
gnoric̾ent donec merces tibi
soluta aut sat̾fcm cẽt demide
m̃ccdis noĩc fidenissorẽ a colo¬
no accepisti sat̾ fcm tͥ inderi
cristimo ⁊ ideo mata pignori¬

Expanded text:
uenit, ut inuecta importata pignori essent, donec merces tibi soluta aut satisfactum esset: deinde mercedis nomine fideiussorem a colono accepisti. satisfactum tibi uideri existimo et ideo illata pignor
Abbreviated transcription (Latin):
tierceptõm ꝯucnti d ꝓdet ¶ Sĩ
ouent de ꝑte ꝓ indiuisso alien¬
ande ai certa its cit q̃ uenit. põt
dici de reliq̃ ꝑte ab mitio agi opor¬
tere. nec crstat obstat erccptõ¬
Ind tenendu est. si qͥs omiñs

Expanded text:
ti exceptionem conuenti debet.Si conuenit de parte pro indiuiso alienanda, si certa res est quae uenit, potest dici de reliqua parte ab initio agi oportere nec obstat exceptio.Illud tenendum est, si quis communis
Abbreviated transcription (Latin):
tuo uenditõi dedisse ꝓponant.
mince pignoraticiar actõ nez
umam sb̃ pignore fũdi ded̾at
qui fundꝰ cum eẽt ici .pi. ante
obligatus. scd̃s arditor peccu¬
niam rei .pii. eã solut s meu

Expanded text:
tuo uenditioni dedisse proponantur, inuicem pigneraticiam actionem niam sub pignore fundi dederat: qui fundus cum esset rei publicae ante obligatus, secundus creditor pecuniam rei publicae eam sol
Abbreviated transcription (Latin):
qr s̾ inputared creditor qͥ satis¬
factõner admisit uice solutõis
at qui nõ atmittit sat̃factõnẽ
sat᷑ detur alicn corte peccume
icced̾e eũ apignorib debert.

Expanded text:
 imputare debet creditor, qui satisfactionem admisit uice solutionis: at qui non admittit satisfactionem, satisdetur alicui certae pecuniae, recedere eum a pignoribus debere.
Abbreviated transcription (Latin):
ecceptionem obstare dełr qd̾
uinlier receptura cẽt.
ma ques delratur acceptam fe¬
cit neq impcie insecute st̃ recte
ichil interẽ utrum ex rminati¬
onc peccuma ad eñ suic ca anp¬

Expanded text:
exceptionem obstare debere, quod mulier receptura esset.iam quae sibi debebatur acceptam fecit neque nuptiae insecutae sunt, recte nihil interest, utrum ex numeratione pecu
Abbreviated transcription (Latin):
suam puem̾it ẜius ixstituat
id ꝙ accepat eo muri quouulior
adhuc enm mammitti uelit
ił qui dedit. Ille t̾iomamim¬
itt̃e uollit pp̃fugam offeusus
totum quod accepit restitũc e¬
un oportet. Ee si cligat isqui.x

Expanded text:
suam peruenerit seruus, restituat id quod accepit eo minus, quo uilior adhuc eum manumitti uelit is qui dedit, ille uero manumittere nolit propter fugam offensus, totum quod accepit restituere eum oportet. sed si eligat is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ppellatũ sit uł ẜ ip̃m inc̾tum
sit an uiclicatum sit ułan siña
ualeat. mag̾ est ut tnͣsactiom
res hãt. tũc enim R ptis locum
et̃ credẽclum est cum de senten¬
ciã in clubitata quentillo reui¬
cclio. attemptari pot̾̃ tnͣsigitur

Expanded text:
ppellatum sit uel hoc ipsum incertum sit, an iudicatum sit uel an sententia ualeat? magis est, ut transactio uires habeat: tunc enim rescriptis locum esse credendum est, cum de sententia indubitata, quae nullo remedio adtemptari potest, transigitur
Abbreviated transcription (Latin):
scrib ꝙ si dns ratũ non hñisset
⁊̃ si deboita peccuma souita frns¬
set ab ip̃o ꝓcuratore repetet᷑. ñ
eĩ qi intebitũ datum repetetur
s: qĩ obiti datum. netres secr¬
ta sit rati kabitione nonint̾ce¬
falsrspturator curquo nõtmm

Expanded text:
si dominus ratum non habuisset, etiamsi debita pecunia soluta fuisset, ab ipso procuratore repetetur: non enim quasi indebitum datum repetetur, sed quasi ob rem datum nec res secuta sit ratihabitione non intercefalsus procurator, cum quo non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nuttat. dem̃ perateat. siquide:
uondum ecꝑt est. penruteucia
dabit Aliciorcm. si ħciman¬
festum fec̾it. ne si post ea emat
dampno afficiatur. si nosino
iarnsit emptus pm̃a non facit

Expanded text:
ttat, deinde paeniteat, si quidem nondum emptus est, paenitentia dabit condictionem, si hoc ei manifestum fecerit, ne si postea emat, damno adficietur: si vero iam sit emptus, paenitentia non facit
Abbreviated transcription (Latin):
nonoꝵ. liteminsrnrand̾ deferre ut
set quis q sua int̾fuit cuinctai
sit ummor cristimatio. Nisi fo¬
rte deco quis iroet ꝙ su a int̾ fuit
rĩnos sibi sua die ircldicosẽt
quid cĩ si sub pena peccum amd

Expanded text:
n litem iusiurandum deferre, ut iuret quisque quod sua interfuit, cum certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid enim, si sub poena pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
chi s alii dedit ei putabat se iꝰ¬
sum darc siquid pecculiares de¬
cdit uec fccit accipicntis. sin ã
alrus ꝓco dectit. aut ip̃e ded̾iti¬
am liber fc̃s fecit accipiegtis.
depeculio dare inplende anicio¬
os salnos fac̾e. pot eum uctare
dare sic crĩ fict n̾ statulibpnẽi¬

Expanded text:
at se iussum? si quidem peculiares dedit, nec fecit accipientis: si autem alius pro eo dedit aut ipse dedit iam liber factus, fient accipientis. de peculio dare implendae condicioos salvos facere, potest eum vetare dare: sic enim fiet, ut et statulibe
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃e querit᷑ arhitrio tñbone fidei
uicticis etiamb̾ grunit. ¶ Itetu
uiderd̃ est aupossit index qui d̾¬
tulit uisturand̃ non sequi ids
ca reptis ꝓbationib possit.
Et culpa aut̾ nonẽe insruran¬
dira defcrend̾ ꝯstat s estim aci

Expanded text:
 bonae fidei iudicis etiam hoc congruit. Item videndum, an possit iudex, qui detulit iusiurandum, non sequi id, ea repertis probationibus possit. Ex culpa autem non esse iusiurandum deferendum constat
Abbreviated transcription (Latin):
ussore dato uł alias sat̃ fcõ di¬
cend̃ erit nenlicare me posse¬
tributio. aũt fit ꝓrata cͥnis ꝙ
tor ueniat desidans tribis
integm portõnem ⁊ scquetur.¬

Expanded text:
ussore dato uel alias satisfacto, dicendum erit uindicare me posse.Tributio autem fit pro rata eius quod tor ueniat desiderans tribui, integram portionem consequitur
Abbreviated transcription (Latin):
obreptum accop̾it instito ne
locus ẽ idcra fidenissori quii
pinstitore int̾uent institor¬
iã petit cius crã rri sequcla ẽ.¬
Si Abalio institor sit p̾poĩtus
enis extitit quicodem instito¬
re utatur sine clubio cerã eu
oportebit. nec non si añ adi¬
tam hreclitatem cum coꝯͣcit̃
eqnñ est ignorargi daꝵ ĩsti¬
toriam actionem. S tpcura

Expanded text:
e locus erit.Item fideiussori, qui pro institore interuenerit, institoria competit: eius enim rei sequella est.Si ab alio institor sit praepositus, ei extiterit, qui eodem institore utatur, sine dubio teneri eum oportebit. nec non, si ante aditam hereditatem cum eo equum est ignoranti dari institori
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo ctͣhi p̾poĩti loco nouha¬
lctur. cum magis hic custodi
sit loco qñͣ institoris ergo nec
oclicum quid ex tatetua ¶Si
iunstitoria rrcte accũ est. cribr
mce dinca. Osi non fr̾t ĩsti¬
tor incare m̃ais cributoria sr̃¬
cum dñs. asuo emiat est cmptio
lic non sic cdñs obligͣtus usq

Expanded text:
cum eo contrahi, praepositi loco non habetur, cum magis hic custodis sit loco quam institoris: ergo nec modicum quid ex taberna. Si institoria recte actum est, tributmerce dominica. quod si non fuit institor dominicae mercis, tributoria supercum dominus a seruo emit, est emptio, licet non sit dominus obligatu
Abbreviated transcription (Latin):
gociari uelud erͣacis c̃clitori ex
porrigendum ecicm. ¶Eccu¬
liarem aũt mer aẽ ñsecriti peco¬
lũ accipinus. quippe peculm̃ d̃¬
ducto ꝙ dño delrtur accipitur¬
inctrit peculiaris ⁊̃ si uichil sit
inprculio. clum tributoria obli¬
gat ita demũ siscicute negocia

Expanded text:
gotiari, uelut extraneus creditor ex porrigendum edictum.Peculiarem autem mercem non sic uti peculium accipimus, quippe peculium deducto quod domino debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotia
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̾posinc tencbitur ip̃a p̾poĩo¬
ne. ¶Proscriłr palamsic. acci¬
pini clãris littis ut deplauor̾te
nequis Eari possit ignorantiã
lit̾ar. ¶ Certesiquis clicat ign¬
orassesclict̾as us ñisi obsuassc
ꝙ p̃poĩtum erat cum multile¬
gent. cumqr ꝑalam cet p̾poĩtr̃¬

Expanded text:
qui praeposuit tenebitur ipsa praepositione. Proscribere palam sic accipimus claris litteris, unde de plano recte ne quis causari possit ignorantiam litterarum. certe si quis dicat ignorasse se litteras uel non obseruasse quod propositum erat, cum multi legerent cumque palam esset proposit
Abbreviated transcription (Latin):
iustitoros dicendos placrut. qͥ¬
uns nestigari arlincearu dãt
uestem certum deferendam ⁊̃
clistrahendam quos nigocir¬
applłaui. S et̃ melionos qui
pprie institoros applłat ¶Stc
tullonũ ⁊sarcinatoꝵ p̃poitus.
stabularii quor loco insticor

Expanded text:
institores dicendos placuit, quibus vestiarii vel lintearii dant vestem circumferendam et distrahendam, quos volgo cirellamus. Sed et muliones quis proprie institores appellet, Item fullonum et sarcinatorum praepositus. stabularii quoque loco institorum
Abbreviated transcription (Latin):
idcm crit mcctis successorib e¬
Aligẽ quis d qua actẽr expiat᷑.
utͣr depecuho au tribritoria cu
u sit regressum adaliam uõ
futinũ: ¶Dlane siquis ac¬
lit ex alia cã tributoria age

Expanded text:
in ceteris successoribus.Eligere quis debet, qua actione experiatur, utrum de peculio an tributoria, cum scit sibi regressum ad aliam non futurum. plane si quis uelit ex alia causa tributoria age
Abbreviated transcription (Latin):
b̾na exsoluendam q Iñ nerr̃
puto iͥ ꝑhibitus fuit mut
cum hre. Itẽ sinustitor crri
olcum uenctiliss amulum
arge noĩe acceꝑit enm u re¬
ddat dim iunstitoria tem̃. Na¬

Expanded text:
na exsoluendam: quod ita uerum puto, nisi prohibitus fuit mutucum habere.Item si institor, cum oleum uendidisset, anulum arrae nomine acceperit neque eum reddat, domin
Abbreviated transcription (Latin):
agis diccrd̾ est subucumi rro
fecisse irimi ꝙ e stitait. ntrum
nec aciptͣ uolrnt. nec nlla cã ita
fuit non acipietidiequũ est sn¬
ccurti reoaut exceptione. aut s¬
ta int̃prctatione nt fria accorrs
ut ilia nerba i fecisse hec sign¬

Expanded text:
agis dicendum est subueniri reo fecisse reum quod constituit' utrum nec actor accipere uoluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi, aequum est succurri reo aut exceptione aut iusta interpretatione, ut factum actoris ut illa uerba
Abbreviated transcription (Latin):
ator ꝑnõuicio ueneat. ⁊ ħiedic¬
tur fallatus uenditoꝵ ocurtit
ubiq ci curant ediles ne emp¬
tores. iuenditorib circinien¬
antur ut ecce psiq solẽt mã¬
sunt q̃i nonitia distraleir.
ad łi .s. ut płis uendãt. p̃sir̃p

Expanded text:
o nouicio ueneat. et hoc edictum fallaciis uenditorum occurrit: ubique enim curant aediles, ne emptores a uenditoribus circumueniantur. ut ecce plerique solent mansunt, quasi nouicia distrahere ad hoc, ut pluris uend
Abbreviated transcription (Latin):
ex lnscuiꝰ maior ps aut nlła
ꝑte minor eẽt edilitias actões
ꝯpet̾t necogeretur ep̃tor cum
młtis litigart qͣ us accioer
hominũ ad iucrũ pocio neł
turpiter fatiend̾ ꝓmus eit.¬
¶in iedibitoriał estimatoria
põt dubitana an qui alienur
fuũ uendidit. ⁊ obeuictõne¬
uł fugam simiłx teñi põt.
Nam põt dici nicħ interc̃e cp̃¬
coris sam̃ cẽ fugitinũ nõ e̾e
obligatio statim c̾m̃ ut ẜus
traditus est ꝯmittitur stiplõ
q̃nti int̾cit emptoris.

Expanded text:
ex his, cuius maior pars aut nulla parte minor esset, aedilicias actiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamuis actio ex hominum ad lucrum potius uel turpiter faciendum pronius est.In redhibitoria uel aestimatoria potest dubitari, an, quia alienum seruum uendidit, et ob euictioneuel fugam simul teneri potest: nam potest dici nihil interesse emptoris sanum esse, fugitiuum non esse obligatio: statim enim ut seruus traditus est committitur stipulatio quanti interest emptoris.
Abbreviated transcription (Latin):
in uirie noĩc eg̾it. nõ redder
uenditori anter foratã atq
si ioris ab anqͦ ces aut q̃ce
hminoris agamꝰ. Nani si adco
miniꝰ sit precu ut ne erpe¬
diat qͥ dem talc mancipium

Expanded text:
e nomine egerit, non reddet uenditori: aliter forsitan atque si loris ab aliquo caeso aut quaestione minoris, agamus: nam si adeo nullius sit pretii, ut ne expediat quidem tale mancipium
Abbreviated transcription (Latin):
nolu̾unt hoĩem ei rei q̃ mino¬
ons cẽt accedcre neq̃ frausant
edicto aut niri cunli fieret.
aut ait pediꝰ pp̃ dignitatem
hominu alioquin eandẽ nrx¬

Expanded text:
noluerunt hominem ei rei quae minoris esset accedere, ne qua fraus aut edicto aut iure ciuili fieret: ut ait Pedius, propter dignitatem hominum: alioquin eandem r
Abbreviated transcription (Latin):
arũ facis deturri ad nouitio¬
polant uetatoros ⁊ ꝑnonici¬
is uendũt. q nc fiat᷑ ħi edicto
edilos denuintiant.⁊ iddo si
quid ignorante cptore. ita

Expanded text:
sciunt facile decurri ad nouiciorpolant ueteratores et pro nouiciis uendunt. quod ne fiat, hoc edicto aediles denuntiant: et ideo si quid ignorante emptore ita
Abbreviated transcription (Latin):
nim̃ta uendunt pasa irgte¬
ui uicuq sit utiq optime or¬
nata uendendi cã fuent. ita
tucndis ¶ Lum̃tis ne orna¬
m̃toꝵ noĩc irdibrndis in dieb¬
uicu ne cã memptis facicndis
ns cũ uenierint. ĩ anno iudi¬
cium dabiniꝰ. si ium̃ta paria
simui nemerint. ⁊ alt̾m ĩci

Expanded text:
iumenta uendunt, palam rebi uitiique sit, utique optime ornata uendendi causa fuerint, ita tuendis iumentisue ornamentorum nomine redhibendis in diebuitiiue causa inemptis faciendis ris cum uenirent fuerint, in anno iudicium dabimus. si iumenta paria simul uenierint et alterum in
Abbreviated transcription (Latin):
capito que offiliũ soccitus est.
antisticus labo qui om̃s hos
atio. ¶ Exhus antci osulfint
lalto colt cum offcrent ei ab
an gristo ssulatus quo suffect᷑
fict᷑ ⁊ honoremi suscipet. S et
totum amuñ ita climsat. ut

Expanded text:
Capito, qui Ofilium secutus est, et Antistius Labeo, qu‹i› omnes hos atio. ex his Ateius consul fuit: Labeo noluit, cum offerretur ei ab Augusto consulatus, quo suffectus fier‹et›, honorem suscipere, sed totum annum ita diuiserat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ motib ꝯstitntũ. Namcu
ir leges nalla alia causa
nos tencant ꝙ ꝙ uicticio por¬
sitie ullo scripto ppłs ꝓbanit
tenebñt om̃s. Nam qd int̃
suam decdaret an irb ip̃i et
irceptum ẽ ut leges nonso¬
lum sustragio legis latoris

Expanded text:
r moribus constitutum. nam cum ipsae leges nulla alia ex causa nos teneant, quam quod iudicio popsine ullo scripto populus probauit, tenebunt omnes: nam quid interest suam declaret an rebus ipsis et receptum est, ut leges non solum suffragio legis latoris,
Abbreviated transcription (Latin):
dostea ꝙ h̾cepit bñficum
insnon aprincipatib dabat̃.
S. qui fidnciam stuctior suo¬
ant n psa utriq siguata da¬
bant. s plerũq indicib ip̃in
scribebant antem testabantra
qtti illos ꝯsulebant. ¶Prm
nctoritas hẽbit᷑ ꝯstituit ut ei¬

Expanded text:
osteaque hoc coepit beneficium ius non a principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suosponsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi scribebant, aut testabantur qui illos consulebant. primus uctoritas haberetur, constituit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ subtexitur legis accõ. etꝰ¬
dem tres eẽ. alii libri refcrunt᷑
quos tũ quidam negant ẽẽ ciꝰ¬
inde martus cato pͥticeps ꝓrãcie
familie cuiꝰ ⁊ libri extant. S płĩ¬
un filii eius quiex quib cet̾i

Expanded text:
deinde subtexitur legis actio. eiusdem esse tres alii libri referuntur, quo‹s› tamen quidam negant eiusinde Marcus Cato princeps Porciae familiae, cuius et libri exstant: sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
uius insacra madata ẽ. quofa¬
citiuis ꝯsuli possit. dem̃ qm̃tus
unitius qmi ad cartagitienses¬
cum missus ẽet legatus cum
⁊ alta belli arbittio sibi dato: n¬
tram uellet referre romam.n
tram sustrilit. ⁊ait. cartagi

Expanded text:
a data est, quo facilius consuli posset. deinde Quintus Mucius, qui ad Carthaginienses missus legatus, cum s altera belli, arbitrio sibi dato, utram uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Carthagi
Abbreviated transcription (Latin):
one iuis ꝯstitutã sit primo d
psonar stami ac post decetis
orcdinem ꝑpetin eclicci secuti
applicantes titulos put ir
patitur dicamꝰ. E⁊lms

Expanded text:
omne ius constitutum sit, primo de personarum statu ac post de ceteris, ordinem edicti perpetui secuti applicantes titulos ut res patitur, dicemus. 3
Abbreviated transcription (Latin):
egrãtus sc̃ ablicarent. ꝙ .x. uiti
ꝯstituti nuo amio cum inagĩa¬
tum progarent .s. cum inuio¬
se tractarent. n uellẽt dem̃ suffi¬
c̾e magrãtib ut ip̃i ⁊ factõ sua
ppetuo rem publicam ocupatã

Expanded text:
ratu se abdicarent, quo decemuiri constituti anno uno cum magistratum prorogarent sibi et cum iniuriose tractarent neque uellent deinceps sufficere magistratibus, ut ipsi et factio sua perpetuo rem publicam occupatum
Abbreviated transcription (Latin):
reliqrat hr̃edem. fuir aut̃ q̃s¬
cum illi ⁊ angustus ꝯsulatri
doctior cassel scripta nonexta
fint qui offilio opam declit fi¬
agendis ad criscinle maxim¬

Expanded text:
reliquit heredem. fuit autem quaescum illi etiam Augustus consulatum doctior. Cascellii scripta non exstfuit, qui Ofilio operam dedit: fuagendis ad ius ci
Abbreviated transcription (Latin):
gaius iuencius ex qͥuib gͥ¬
pplicio noĩatim alioqui ꝑse cor¬
rum srripta non talia ertant
nt ealoĩes appellant/ demq nͦ
uersant̾ omĩno scripta corñ in¬

Expanded text:
Gaius Iuuentius: ex quibus Gapicio nominantur: alioquin per se eorum scripta non talia exstant, ut ea ‹om›nes appetant: denique nec uersantur omnino scripta eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
oracm̃ ha can pollicet᷑ ineuuda¬
it quetn actor clegit. Neq eĩ
¶ꝑamplius p̾stari actori debet qͣm
at detracta nore declitõne agep
sit cũ eo cum quo noxalimcficio
norali accone obligetur intħ o ͦ¬

Expanded text:
ac causa pollicetur, in eum dare, quem actor elegerit: neque enim amplius praestare actori debet, quam ut detracta noxae deditione agere possit cum eo, cum ‹quo› noxali iudicio noxali actione obli
Abbreviated transcription (Latin):
cduls it qm̃ iitactam obẜnati
pcipuimꝰ.EN cosdem libro
uam ꝯse q̃ntiam accipiant n¬
ullo petrtus łrhus delicto qr¬
pulcritucdtine sunt decorata.
nullo tuutili nllo desneto ĩ

Expanded text:
it, quam intactam observari praecipimus. sed eosdem libros suam consequentiam accipiant, nullo penitus ex his derelicto: qpulchritudine sunt decorata, nullo inutili, nullo desueto in
Abbreviated transcription (Latin):
poĩte nctĩo cas ĩ ant̾iorecu lo¬
sũt incuntate ult̾is deuagẽ¬
tur. ¶ EEt hos tres libros cur
accutissum ꝑapiam lectõnie
tradendos posinm quor uolu¬
rina ĩtercio auno stnctiosii
citabatit. non ex onñ cor corpe¬

Expanded text:
rem losunt, vicinitate ulterius devagentur. et hos tres libros cum acutissimi Papiniani lectione tradendos posuimus, quorum volumina in tertio anno studiosi recitabant, non ex omni eorum corp
Abbreviated transcription (Latin):
eum um oꝑtine censerans nt
accipe in aluerunt nrm̃ nom̃
pͥmũ nolum̃ ꝙ anobis emana¬
uit auctorib ⁊ antea ecũ cign¬
rim antiq̃ ꝯftisione legimi cõg¬
nom̃ hẽbant cran autc̃ leges
iam clare ⁊ clilncide Am

Expanded text:
evum optinere censemus, ut accipere maluerint, nostrum nomen primum volumen, quod nobis emanavit auctoribus. antea enim dignum antiqua confusione legum cognomen habebant: cum autem leges iam clare et dilucide pro
Abbreviated transcription (Latin):
tnc̾ci Insufr̾ itaq aoĩe ꝑtem ptẽ¬
cume petenidara ab ço qmi sat̃ac¬
cepit a quo hrede. inc̾ti qr cn cõ¬
dcm agendum sisatis non decti¬
set. scũ ucro quisat prestitit ac pp̃
moram quo hredis nonsat̾acir¬

Expanded text:
 itaque nomine partem pecuniae petendam ab eo, qui satis accepit a coherede, incertique cum eodem agendum, si satis non dedisset. eum uero, qui satis praestitit ac propter moram coheredis sati
Abbreviated transcription (Latin):
tus pignori dedit cliccud̾ crit
seuatus ⁊sulti erceptõnem ei
tenegandamusq adpignori
qnͣtitatem. Siabalio donã¬
tam sibi pectimiam filins f¬

Expanded text:
 pignori dederit, dicendum erit senatus consulti exceptionem ei denegandam usque ad pignoris quantitatem. Si ab alio donatam sibi pecuniam filius c
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ ec̃t. ⁊ cũ pr̃nã hreclitate absti¬
nere nellet mandato uroris de fr¬
ucti quemat̾ puipilli cẽt absit̃¬
co pupilio solum h̃reditati mis¬
cuiss ubi similit̾ se responchisse.
rrił. ł. in. ait si ex cã agente pup

Expanded text:
set et eum paterna hereditate abstinere uellet, mandatu uxoris defuncti, quae mater pupillo esset, abstento pupillo solum se hereditati miscuisse: ubi similiter se respondisse Iulianus ait, si ex ea causa agente pup
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ forte te ratin uou halxrte
agere exstipulatu ĩ stituero
exciptig seuatus ꝯsultiq
ctriua est not ꝑdit mmuilicu¬
obligationem recus.are cir
niancam debito obligatu
⁊ ip̃a ĩelucro agat acpccns

Expanded text:
 forte te ratum non habente agere ex stipulatu instituero, exceptio senatus consulti, quod ctum est, non proderit muliobligationem recusare, cum maneam debito obligatus, et ipsa de lucro agat ac potius
Abbreviated transcription (Latin):
a facie quidem alienam iena
tionem libatis expitissore dato
p̾m aminissionera id ip̃m si¬
scipiat ꝙ expmissor dixat
enm hreclitarñ in se stͥascri

Expanded text:
a facie quidem alienam, re utionem libertatis expromissore dato post manumissionem id ipsum suscipiat quod expromissor debeat, enum hereditar
Abbreviated transcription (Latin):
te qmͣius c̾clitor eristimau̾it
mulierem debitriceni mariti
liet uituata ẽ uͥ itiarito ccłet
ñ obst aturam exceptõn em
si cclitor ignorau̾it inqua cã

Expanded text:
muis creditor existimauerit mulierem debitricem mariti lier mutuata est, ut marito crederet, non obstaturam exceptionem, si creditor ignorauerit
Abbreviated transcription (Latin):
ctib honus heris alicui ĩuugat᷑
cit᷑ speciem legati officio idicis fa¬
uulic Hrciscuude cegnoscrutis su ͨ¬
cipecum id oportere̾ s non ultra
scribit. ⁊ si filius i mũb publi

Expanded text:
redibus onus aeris alieni iniungatur citra speciem legati, officio iudicis familiae erciscundae cognoscentis suscipere eum id oportere, sed non ultra scribit et si filius in muneribus publi
Abbreviated transcription (Latin):
irs exeg̾it ip̃e erhibeantur.
Sios huscem exptib hr̃edes
sint noc inteos ⁊nemat ap̃
qͣ pocins ẽẽ debeant sortii co
oportet. aut expsecisu uł exsi¬
ffragio cligetidus ẽ amicus
ap̃ ꝙ deponant ł incdc sacra de

Expanded text:
s exegerit, ipsae exhibeantur. si omnes isdem ex partibus heredes sint nec inter eos conueniat, apud quem potius esse debeant, sortiri eos oportet: aut ex consensu uel suffragio eligendus est amicus, apud quem deponantur: uel in aede sacra de
Abbreviated transcription (Latin):
tũt facultatem peccuine non
hint. ingitid cogi debeat in¬
osa sit actios: ⁊ ħ ⁊stac ut aũ
de sacra poccumam de poni.
hac ii. fit impupillatib pec¬

Expanded text:
tunc facultatem pecuniae non habuit, numquid cogi debeat iuosa sit actio? sed hoc constat, ut ante aede sacra pecuniam deponi: hoc enim fit et in pupilla
Abbreviated transcription (Latin):
ssent ꝑsocio gi non possunt. s to¬
ssorem obligari ut ea dare ficͥet
d si non feciss perram suffcrret
ti io sccietatis uido agiposseduo
cõlib̾ti societatem coierunt lucri
q̃itũs ꝯpendi pr ea unusexhns ⁊
pr̃ono hr̃s iustitutus est. alt̾nega¬
tum datumẽ neuttum hoꝵ mine

Expanded text:
ssent, pro socio agi non possit, sed tossorem obligari, ut ea daret faceret et, si non fecisset, poenam sufferret et ideo societatis iudicio agi posse. Duo colliberti societatem coierunt lucri quaestus compendii, postea unus ex his a patrono heres institutus est, alteri legatum datum est. neutrum horum in
Abbreviated transcription (Latin):
accipimꝰ si cum p̾cio q̃ tociuuqri
pactus est alioquu ⁊ qmi p̾cib ĩpo¬
tranit ue socum ag̾ctur erit nota
dato pactus c̃ non notatur. S: et
si mre urtan do delato mraũit qͥs
sc ñ deriqsse uonerit uotatus. Nã¬
a quodam m̃o ĩnocẽtiam irux mr

Expanded text:
accipimus, si cum pretio quantocumque pactus est: alioquin et qui precibus inpetrauit ‹n›e secum ageretur erit notatdato pactus est, non notatur. sed et si iureiurando delato iurauerit quis ‹se› non deliquisse, non erit notatus: nam quodammodo innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
¶Difidenissori donatõms cã
accept̃ fcm̃ sit ac̃ditore puto
si fidetssorem iximim̃are nolo¬
it cͣclitor hr̃e eñ mandati acti¬
onera mlto magis simortis
guisa accepto tuuss c̾clitor al¬

Expanded text:
fideiussori donationis causa acceptum factum sit a creditore, puto, si fideiussorem remunerari uoluit creditor, habere eum mandati actionem: multo magis, si mortis causa accepto tulisset creditor
Abbreviated transcription (Latin):
toriam qr ⁊ hic qiͣ p̾positisse eũ
uintue peccine acipiende in de¬
tur. Si cin cuandano utaticio
stipuletur pot̃o cumco craman¬
dam age mandati rit etĩ accr¬
pto lib̾et si hoc uelim uł si Hoc
muallem in hoc agam ut eurã
deleget in uł si cmn̾ alu uolucto
ꝓfilia dotem ded̃it eamq mnan¬
dante filia uł illico stipulatat
ꝙͣnis ip̃a sit q̃ doteci dedit.
Diquis ea q̃ procurator crus
et sui gerebant ita dcñrã sata
ẽẽ muandamt si int̾uecitu semp¬
un gesta eẽnt ⁊ male peccume

Expanded text:
toriam, quia et hic quasi praeposuisse eum mutuae pecuniae accipiendae videatur. Si cui mandavero, ut a Titio stipuletur, potero cum eo cui mandavi agere mandati, ut eum accepto liberet, si hoc velim: vel, si malim, in hoc agam, ut eum deleget mihi vel si cui alii volueropro filia dotem dederit eamque mandante filia uel ilico stipulata squamuis ipsa sit, quae dotem dederit. Si quis ea, quae procurator suus et serui gerebant, ita demum rata esse mandauit, si interuentu Sempronii gesta essent, et male pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
plicancti. aut si ñ redtndet in
cum captio qm suscepit caarid¬
i quid̃si is cui mandatum est
nt aliquid mercaretur. S rñ¬
catus nonsit n ieuũciai̾t se
non empturũ idq sua non alt̾¬
nos culpa fec̃it mandatiactioẽ

Expanded text:
icandi aut si redundet in eum captio qui suscepit mandm si is cui mandatum est ut aliquid mercaretur mercatus non sit neque renuntiauerit se non empturum idque sua, non alterius culpa fecerit, mandati actione
Abbreviated transcription (Latin):
actio erit mandati accio. siñ
prestet fidem. ꝙ ideo receptũ
cłam hoiem nuluattum occi¬
tend̾ mandatũ fiscipiat inch̃
mandati indicio ⁊sequi pot̃.
põ turpituctinẽ mandati. Si¬

Expanded text:
lis erit mandati actio, si non praestet fidem: quod ideo receptum dam, hominem uulnerandum, occidendum mandatum suscipiat, nihil mandati iudicio consequi potest propter turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
camit. Quid tũ si panptas eis
c̃ pmisit excusata ẽ cor inopia
S ⁊si cestato duenetͣt debitorẽ
uit si ip̃e putaret appellaret pn
mandam at hom̃em em̃es ty¬
q cunsti teneb̾is mͥ ut restituaᷤ.
D ⁊ si dolo cm̃e aeglexisti forte
erũ pettia accepta aln cesisti
ut em̃et anc si lata forte si gra
cdiictas passus es alũ cm̃e m
tenebis. ¶S ⁊̃ si siuis qmi e¬
maisti fugit siquid̃ dolo cuo te¬
ciebis si dolus ñ int̾netñt nec
culpanon teneb̾is iisi ad ħ̃ cit
cancas sin ĩ potcestatera tnã

Expanded text:
t. quid tamen, si paupertas eis non permisit? excusata est eorum inopia. sed et si testato conuen‹e›runt debitorem, ut si ipse putaret appellaret, pumandaui, ut hominem emeres, tuque emisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti ut emeret aut si lata culpa forte si graductus passus es alium emere, teneberis. sed et si seruus quem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non interuenit nec culpa, non teneberis nisi ad hoc, ut caueas, si in p
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rtur si cdñs ussit ꝓcuratoreui
sinim certam peccimam su¬
me ⁊ fenerare ꝑiculo suoitant
c̾tas asuras łño depend̾et clum¬
caxat. Si płis fenare poturiss et
ip̃e iacraretur inc̾di ⁊ peccironã
in detur in quid accepisse ¶ Pla¬
ne oĩum si uegocior erat ei ad¬
iiist̾cio man̾data mandati
quidã fide iussat ꝓclampin de
m̃çedem pactas obsuara fice¬
uissionem ⁊ subuoĩe alt̾ins ex
euentulitis cañat sͥ c̾cam qͣnti¬
tatem dari hic a cdandio sat̾umo
p̾tore maiores fructus inferre
cossus erat ⁊ aduocatonib eucł
saturronis iut̾clix̾at in debatur

Expanded text:
tur: si dominus iusserit procuratorem suum certam pecuniam sumere et faenerare periculo suo ita, ut certas usuras domino penderet dumtaxat, si pluris faenerare potuisset, ipse lucraretur, in creditam pecuniam uidetur, inquit, accepisse. plane si omnium negotiorum erat ei administratio mandata, mandati quidam fideiusserat pro Daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex euentu litis cauerat sibi certam quantitatem dari: hic a Claudio Saturnino praetore maiores fructus inferre iussus erat et aduocationibus ei idem Saturninus interdi
Abbreviated transcription (Latin):
tade ꝓhibusti debitor lib̾abit᷑
I dem martelł. scribit. sicut si¬
ut pͦmortem s̃ moniir̃atum
fieret quis mandarit h̾rs emn s
pot̾it mandati age ut ꝑficiat
Illũ nõ qui mandatum stisce¬
pit si sua peccuina fecit puto a¬
g̾e mandatissi non ita ei mara¬
datũ est uit sua pecturma fac̾et
eo quimatidamt tit si pectumã

Expanded text:
recepisti, debitor liberabitur. Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret, quis mandauit, heres eius poterit mandati agere. illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret eo qui mandauit, ut sibi pec
Abbreviated transcription (Latin):
nt inqͣntitatan debiti sacisfi¬
ciat uł inq̃ tũ curis unter sit
et ꝯpersarionem hẽre potͣ c̾cti¬
tor si forte pignoraticia. uel
exalia cã tñco agatur. Qmi
repbos m̃imos soluit cclito¬
rian hẽat pignoraticiam a¬
cionem qͣi soluta pecctuma¬

Expanded text:
ut in quantitatem debiti ei satisfiat uel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigneraticia uel ex alia causa cum eo agetur. Qui reprobos nummos soluit creditori, an habet pigneraticiam actionem quasi soluta pecu
Abbreviated transcription (Latin):
Nã siegit ꝙ metus ẽa fcm est et
quaͣdruplum sit ꝯ sccutrs. mi¬
chil u resticuet ex eoq ꝯsccucus
est uec debico impucabit. ¶Si
pdorem pignori dedit. ꝯpetit ci
⁊ defructib pignoraticia actio
ꝙͣ uis ip̃e fructus suos uonfacit
ap̾done .ii frnctus et ucuclicꝰ¬
tractum pignus debitor q̃ pta¬

Expanded text:
nam si egerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si praedo rem de fructibus pigneraticia actio, quamuis ipse fructus suos non faciet a praedone enim fructus et uindica Si post distractum pignus debitor, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
etsuo delito dampimm paciat᷑.
Di plures cuistemi sui noĩc
uõtalimctũ age nelunt uł si
in noĩe agat in quo sus ĩ qͥ¬
fficio cudicis dtinebit tñ eum

Expanded text:
iatur. Si plures eiusdem serui nomine noxali mecum agere uelint uel si erui nomine agat, in quo usus frofficio iudicis continebitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
duor inlin ctibi amploras
portasti ꝓdnob mlibr ampl¬
oraz p̾cium debes. pans ñnosi
uob milib delet̾ m̃ces. Sip
uno inpoĩtar ampharar iñ¬

Expanded text:
duo milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorarum pretium debes. Paulus: immo si duobus milibus debetur merces: si pro numero impositarum amphorar
Abbreviated transcription (Latin):
d cansa qr iutrare flam̃ uł port¬
um non potũat cumihon̾c scd
si qued merces iu scapham tnͣ¬
iecce sunt ne aũ exͣ flimen per¬
ĩces saluas hẽant. cum hus
qui in scapha pclid̾unit. piide
est natus pierit. rõ hr̃i non d¬

Expanded text:
e causa, quia intrare flumen uel portum non potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham traiectae sunt, ne aut extra flumen pererces s‹a›luas habent, cum his qui in scapha perdiderunt, proinde est, nauis periit, ratio haberi non d
Abbreviated transcription (Latin):
gno seiouendidit ⁊ acceptiᷤ
arce nomine cͥtis petũns sttu¬
ta funt tp̃ra sołonis reliq̃ pec¬
cume quib sinon ꝑuiss emp¬
tor pactus est ut arrãs ꝑd̾et⁊
mempte uilleeẽnt die statuto
emptortestatus est se peciña
om̃em reliqm ꝑatum fune
ex solue ⁊ saccuum cum ues¬
cuma agnatorum signis ob¬
signauit. defuisse a uenditͥ¬
celn post̾iore a die nominefis¬
citestato ꝯuentum emptore
ne añ mumri peciũ ami exsolũet
qm fico satiffacet. qitum est
an fuidi nonsint meac̾uit. iu

Expanded text:
acceptis arrae nomine certis pecuniis statuta sunt tempora solutioni reliquae pecuniae: quibus si non paruisset emptor, pactus est, ut arram perderet et inemptae uillae essent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsoluere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignauit, defuisse autem uenditricem, poste riore autem die nomine fisci testato conuentum emptor‹e›m, ne ante mulieri pecuniam exsolueret quam fisco satisfaceret. quaesitum est, an fundi non sint
Abbreviated transcription (Latin):
Erati Lege fundo uendito dic¬
lutum ñ fit res inempta sit de
s̾ructib quos int̾imemptorỹte¬
piss hocagi intlłndumẽ utẽp¬
torit̾im eos sibisuos q iurep¬
ciꝑ eres. s si fundo reueniss
anisto existimabat nenditori
ria int̾rogntus ⁊ ita rendet. si
segi pat̾etur ⁊ ealegeuti uen¬
ditor uelit fundos memptos
remremansuꝵ. ¶Idem ixnde.
siexlege mempti sunt fundi
emptori deb̾i prdiem iege cõ¬
missaria pp̃hensum uenditor
re. si prstatutum diem reliq̃re
cume uenditor legem uẽun
non ex̾cuiss ciptem reliqui
debiti accepin interi recessũ.
uenditor p̾cium petat legis.¬

Expanded text:
rum. Lege fundo uendito diclutum non sit, res inempta sit, de fructibus, quos interim emptor percepisset, hoc agi intellegendum est, ut emptor interim eos sibi suo quoque iure perciperet: sed si fundus reuenisset, Aristo existimabat uenditori ria interrogatus ita respondit, si legi pareretur, et ea lege uti uenditor uelit, fundos inemptos rem remansurum. Idem respondit, si ex lege inempti sint fundie commissoria comprehensum uenditor post statutum diem reliquae pecuniae uendito‹r› legem dictam non exercuisset et partem reliqui debiti accepisset, uideri recessum auenditor pretium petat, legi
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃i rõem ut int̾clum frus em¬
ptor lucretur cum p̃cium qd̃
num̃auit ꝑlidit. igitur sm̃a
neraca tunc ht locumã est
humana qũ emptor aliqm
ptem p̾cu dedit.
ap titim atq ꝯmissoria lex
est statuere uenditorem dehe
utrum ꝯmissoriam uelit ex¬
d̾e anpocius p̾̃cium pet̾e nec po¬
sse si ꝯmissoriam elegit poei
euid̃ fundum uendet qnͣto

Expanded text:
ationem, ut interdum fructus emptor lucretur, cum pretium quod numerauit perdidit: igitur sententia Neratii tunc habet locum, quae est humana, quando emptor aliquam partem pretii dedit.statim atque commissa lex est statuere uenditorem debere, utrum commissoriam uelit exercere an potius pretium petere, nec posse, si commissoriam elegit, posteundem fundum uenderet, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
dariant obtñsictonem ant ob
cansam añ pp̃ glicionemant ob
itm ant ob in debitũ. znquibrõi¬
bus qritur de reprtione ⁊ quid̃ q
tusactionis noie datur. licetres
Nam silis finit non repetiturob¬

Expanded text:
dari aut ob transactionem aut ob causam aut propter condicionem aut ob rem aut indebitum: in quibus omnibus quaeritur de repetitione. Et quidem quod transactionis nomine datur, licet res nulla media fuerit, non repetitur
Abbreviated transcription (Latin):
cclicorib ptis er primomo pr̃n¬
e solu̾rit. S post eanon sufficiõ¬
tib bonis pupillum abstum¬
torib ptrtores pupilli solutu
c̃ uł totum ꝙ acceper̃t rrstituete

Expanded text:
itoribus patris ex patrimonio paterno soluerunt, sed postea non sufficientibus bonis pupillum abstintoribus per tutores pupilli solutum est uel totum quod acceperunt restituere
Abbreviated transcription (Latin):
clnł. ulianus uerdebitorẽ
plitem ꝯtestatam maricute ad¬
huc nclicio negabat soluentẽ
repete posse quia nec ab soluru
uec cempnatus reprte posset. li¬
cuni. absobtus sit. naturatñ
debitor pmianet. siłcmq cẽ ei
cricit qui ita ꝓmisit simams c⁊¬

Expanded text:
. Iulianus uerum debitorem post litem contestatam manente adhuc iudicio negabat soluentem repetere posse, quia nec absolutus nec condemnatus repetere posset: licet enim absolutus sit, natura tamen debitor permanet: similemque esse ei dicit, qui ita promisit, siue n
Abbreviated transcription (Latin):
ros ip̃a ħ ẽ ut iubeat adt̾isaamn
cane. q se u successores suos
phibituros altrus tollcre sub¬
u pics irficitur adĩferiorem
nictũ non d ꝑtine. Nam si no
nalt supioretafulcire deponat
irestituat cum pies fu̾it cestit¬

Expanded text:
res ipsa haec est, ut iubeat aduersarium cauere neque se neque successores suos prohibituros altius tollere subu paries reficitur, ad inferiorem uicinum non debet pertinere: nam si non uult superior fulcire, deponat, et restituet, cum paries fuerit restit