comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deitatis. consub staneialis & coeq̃lis illiom¬
nibꝰ. Nonrapinia airbitratꝰ ẽ exͣ se equalen
deo. Rapina ẽ. ͥndo qͥlibet hono alienam
re ꝑ uioleneiã sibi usurpat quę iltũ ñ com¬
petit. Ꝙ dñs ibs rapinã faceret qͦndo dixͣ
se parem ee̾ deo & equale̾. dicendo ego a.

Expanded text:
Divinitatis, consubstantialis et coaequalis in omnibus illi, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. Rapina est quando quilibet homo alienam rem per violentiam sibi usurpat, quae illi non competit. Et Dominus Jesus rapinam non fecerat, quando dixit se parem
Abbreviated transcription (Latin):
Nlon sinit eniti regna ad celestia ment᷑̾e
Obstrictã uanis occidiusq graue̾
Perq om̃s calles errat sapiencia mundi.
Et tenebris addit que sine luce gerit.
sabbatũ qͥ ab oꝑibꝰ bonis uaeat. Oc iui aũ abini¬
qͥtate debet ẽẽ ꝑpetuũ. qr bona ꝯscieneia nͣ
uquietũ s tranquillũ facit.

Expanded text:
Non sinit eniti regna ad coelestia mentem, Non sinit eniti regna ad coelestia mentem, Obstructam vanis, occiduisque gravem. Perque omnes calles errat sapientia mundi, Et tenebris addit, quae sine luce gerit. sabbatum, qui ab operibus bonis vacat. Otium autem ab iniquitate debet esse perpetuum, quia bona conscientia non inquiet
Abbreviated transcription (Latin):
Nec presens ulli de sinit ẽẽ loco
A qͦ longiquus multũ ẽ. nimiũq remotꝰ
Quisquis sincere iuee caret fider
Cuiꝰ siradius de pulsa nocte intescat.
Duuno impletꝰ lumine. lumenerit.
Nongͥ terrarĩ iorbis. ñ equora ponti
Inuia cireuitust̾ ab eunda uigo
Ut possit rerũ dñator .s. duet or adiri.
Quẽ templo cordis. mens pia semꝑ habet.
Aꝙͦ ut dissimilis tetra in deserta recedit
Sic uite merito. ꝓrimꝰ ẽ similis
Cmnis infideliũ uita.
peccatũ ẽ ꝙ nichil ẽ bonũ sine sũmobono. Ubi eñi
de ẽ agnicio etͣne .s. in c̃omut abilis ueritatis. Falsa
uauis multa homim post uulnera pͥma suꝑsint.
Quę uitã hane faciunt laudis habere decus.
Si tam ingenio c laro &. ꝓbitatis amori.
Funs desit fidi subdita corda rigins.
Cunctarũ frugũ marceseit inutile germien.
Nlec frurt᷑ uero lumine falsus honor.
Ignoratꝰ eñi ds̃ .i. ñ credita uirtꝰ.
Quȩ uera ad sũ mũ. puehit arte bonũ.

Expanded text:
Nec praesens ulli desinit esse loco. Nec praesens ulli desinit esse loco. A quo longinquus multum est, nimiumque remotus, Quisquis sincerae luce caret fidei: Cujus si radiis, depulsa nocte nitescat, Divino impletus lumine lumen erit. Non igitur terrarum orbis, non aequora ponti Invia circuitu sunt obeunda vago, Ut possit rerum dominator et auctor adiri, Quem templo in cordis mens pia semper habet. A quo ut dissimilis tetra in deserta recedit, Sic vitae merito proximus est similismnis infidelium vita peccatum est, et nihil est bonum sine summo bono. Ubi enim deest agnitio aeternae et incommutabilis veritatis, falsa Quamvis multa homini post vulnera prima supersint, Quae vitam hanc faciant laudis habere decus: Si tamen ingenio claro et probitatis amori Fons desit fidei, subdita corda rigans; Cunctarum frugum marcescit inutile germen, Nec fruitur vero lumine falsus honor. Ignoratus enim Deus, et non credita virtus, Quae vera ad summum provehit arte bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et quęcũq homines miseri solacia quer̾t.
Hec ut possibile est ꝓmere corde pio
Ut recti ue re cupidꝰ. uereq benigniꝰ.
Quę mala st̃ fugiat. quę bona st̃ faciat.
Siii infert᷑ debita pena reo.
Ceu uulla offendunt hominũ cõmissaton ant̾e
Aut aliqua excelsi noticiã lateant.
Sed uetitoꝵ auidis. grquior tũc ira umenda est
Cũ sese remouent uerba iustieie.
Nã qͥderit morbi. qͦd ñ añabit᷑ illi :
Na mundier opibsꝰ. breuis. ac pit ura uoluptas.
Edita ꝑ petue semina mortis babet.
Non placeat uanis animũ sub nectere rebꝰ.
Restiferisq auidã ment̾e hionerare cibis.
Cor mundũ &. sapiens. fructu uirtutis alat᷑
Quo semel impletꝰ. nunqu̾a uacuabit᷑ illo.
Aetͣna et̃m flumina fontis ert¬
Deo qͥ ubiq est. ñ locis s. accionibꝰ.
aut longinqͥ aut. primm sumꝰ. qr sicut separat dis¬
simil itudo: ita nos illi uingit imit AeIO.¬
mñe habitũ mundi. totꝰ ds implet .& ambit.

Expanded text:
Et quaecumque homines miseri solatia quaerunt, Et quaecumque homines miseri solatia quaerunt, Haec, ut possibile est, promere corde pio. Ut recti vere cupidus, vereque benignus, Quae mala sunt fugiat, quae bona sunt faciat.on infertur debita poena reo. Ceu nulla offendant hominum commissa Tonantem, Aut aliqua Excelsi notitiam lateant. Sed vetitorum avidis gravior tunc ira timenda est, Cum sese removent verbera justitiae. Nam quid erit morbi, quod non dominabitur illi, Nam mundi ex opibus brevis ac peritura voluptas, Edita perpetuae semina mortis habet. Non placeat vanis animum submittere rebus, Pestiferisque avidam mentem onerare cibis. Cor mundum et sapiens fructu virtutis alaturQuo semel impletus, numquam vacuabitur illo. Aeterna aeterni flumina fontis erDeo, qui ubique est, non locis, sed actionibus, aut longinqui, aut proximi sumus, quia sicut separat dissimilitudo, ita nos illi conjungit imitatio. Ambitum mundi totum Deus implet et ambit,
Abbreviated transcription (Latin):
errenuis opibꝰ eũ diues gaudet iniquus.
Ueris se miserũ ueseit egere bonis.
Nã qͥd erit qͦd ñ iomento tͣpͣris imo.
Perdere mundand condiciõe quȩ at:
Cũ licet aduersis cessantibꝰ. omnia parcant.
Iege tam̃ mortissit faciendꝰ in ops.
At bona iustor. nullis ob noxia dampnis.
Hostes. furta. ignes .&. mare ñ metuunt.
Iudempnis seruat. ꝓpriũ sapienc ia censũ.
Nec ꝑdunt meritũ. parq fidesq suum.
Uunus uirtutũ semꝑ substancia salua est.
Inuitis rꝑi munera nemo rapit.
Non suffieit abstinere a malo.
nͥfiat qͦd bonũ est .s parũu ẽ nemini noce¬
re nͥ studeiss multis ꝓdesse.
gnꝰ laude qͥde̾ est. uitã sine crimine ducens.
Et quecũq sibi scit nocitura cauens.
Sed nͣ hoc pietas contenta ẽ limite claudi.
Nec iustis. uetitis abstinuisse sat est.
Maior cura boni ẽ. fratrũ releuate labores.
Et ferri optatũ tristibꝰ auxiliũ.
Pascere ieiunos. nudos uestire. ligatos.
Foluere. discordes conciliare sibi.

Expanded text:
errenis opibus cum dives gaudet iniquus, Veris se miserum nescit egere bonis. Nam quid erit, quod non momento temporis uno Perdere mundana conditione queat? Cui licet, adversis cessantibus, omnia parcant; Lege tamen mortis sit faciendus inops. At bona justorum nullis obnoxia damnis, Hostes, furta, ignes, et mare non metuunt. Indemnis servat proprium sapientia censum, Nec perdunt meritum paxque fidesque suum. Omnis virtutum semper substantia salva est, Invitis Christi munera nemo rapit.Non sufficit abstinere a malo, nisi fiat quod bonum est. Et parum est nemini nocere, nisi studeas, multis prodesse. Dignus laude quidem est, vitam sine crimine ducens, Et quaecumque sibi sunt nocitura, cavens. Sed non hoc pietas contenta est limite claudi, Nec justo, vetitis abstinuisse, sat est. Major cura boni est, fratrum relevare labores, Et ferre optatum tristibus auxilium: Pascere jejunos, nudos vestire, ligatos Solvere, discordes conciliare sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
cipit caritas. qͦd parat ueritas.
nter mund anȩ mala conflicta ncia uite.
Sepe quibꝰ dñi cocripitur popls.
Qui tẽpestatũ uaria subelade laborant
Noseant se iusti ferre flagelladei.
It ipsũ toto geniitu planctuq prȩcent᷑
Ut qua seit miseris auxiliet᷑ ope.
Nlon ⁊ eñi. ꝓprio ar bitrio curabit᷑ eger.
Nec uͦ leges ipse dabit medico.
Morbida rimet᷑ penetralia dextra salutis.
Et de pressa graui uiscera peste leuet
Absq dolore qͥde nequeunt mala sueta repelli
Sed qͦd lesert dulcia. amara uouant
Peniteat mor .ꝙ. uiciis uirtute fugatis.
Regnũ peccati respuat aula dei.
Idueniam tendunt iusti pia uerba regis.
Ira breuis rectis gaudia longa dabit
unqͣ. bella bonis. nunqͣ. discrimina dest̃.
Et cũ qͦ certet mens pia semꝑ babet.
Quę carn̾e oblectant. sc̃o st̃ nor ia cordi.
Contra anmi lege̾. pręlia cor pꝰ habet.
Pulsant exterius qiuersis motib hostes.
Intus eiuile est & sociale malũ
Ut possit mundi inlecebris. i

Expanded text:
cipit charitas, quod parat veritas. Inter mundanae mala conflictantia vitae, Saepe quibus Domini corripitur populus, Qui tempestatum varia sub clade laborant, Noscant se justi ferre flagella Dei: Atque ipsum toto gemitu planctuque precentur, Ut, qua scit, miseris auxilietur ope. Non etenim proprio arbitrio curabitur aeger. Nec vero leges ipse dabit medico. Morbida rimetur penetralia dextra salutis, Et depressa gravi viscera peste levet. 671 Absque dolore quidem nequeunt mala sueta repelli: Sed quod laeserunt dulcia, amara novant. Poeniteat morum, et vitiis virtute fugatis, Regnum peccati respuat aula Dei. Ad veniam tendunt justi pia verbera Regis. Ira brevis rectis gaudia longa dabituam bella bonis, numquam discrimina desunt, Et cum quo certet, mens pia semper habet. Quae carnem oblectant, sancto sunt noxia cordi, Contra animi legem praelia corpus habet. Pulsant exterius diversis motibus hostes, Intus civile est et sociale malum. Ut possit mundi illecebris vit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑatꝰ ẽ homo: boc ultimũ uincit᷑. Cũ enĩ om¬
nia peccata suꝑauerit: manet ꝑiclm. ne bene
sibi mens ꝯscia. in se pocius quã indño głetur.
ia pͥmũ in mort̾e̾ ẽ homo pulsus fraude maligni¬
N qͣc illi extremã bella ꝑ acta mouent
Sublimes ut cũ palmas clarasq coronas.
S ũpserit atq hoste subdiderit pedibꝰ.
Uirtuti ꝓpriȩ uelit assignare triũphũ.
Non dño. cuiꝰ munꝰ opussq fuit.
Quo dignante manũ subdere. nemo cadit.
Incipitis uite qͥ uis suꝑare labores.
Dilige qͦd semꝑ uerꝰ amator habet.
Instant t̾renis infesta ꝑicła rebꝰ.
Feruent ꝓd ãpnis prelia. ꝓq lucris.
Et mielil ẽ int̾ carnalia uota quietũ
Hec par sollicitis. nec modꝰ ẽ cupidis.
In solo ẽ mens tuta deo quẽ linꝗͣre nolens
N unꝗͣ. erit et̾no ñ opulenta bono

Expanded text:
t homo, hoc ultimum vincit. Cum enim omnia peccata superaverit, manet periculum ne mens bene sibi conscia in se potius quam in Domino glorietur. Qua primum in mortem est homo pulsus fraude maligni, Hanc illi extremam bella peracta movent. Sublimes ut cum palmas clarasque coronas Sumpserit, atque hostem subdiderit pedibus, Virtuti propriae velit assignare triumphum, Non Domino, cujus munus opusque fuit. Quo dignante manum subdere, nemo cadit.Ancipitis vitae qui vis superare labores, Dilige quod semper verus amator habet. Instant terrenis infesta pericula rebus, Fervent pro damnis praelia, proque lucris. Et nihil est inter carnalia vota quietum, Nec pax sollicitis, nec modus est cupidis. In solo est mens tuta Deo, quem linquere nolens, Numquam erit aeterno non opulenta bono
Abbreviated transcription (Latin):
imundo morit᷑ diuino fonte renascens
Eitq nouus uita qͥ sepelit᷑ aqua.
F raudati ñ sunt sacro baptismate rꝑi
fons qͥbꝰ ipsa sui sanguinis unda fuit
Et quicqͥd sc̃i fert mistica for ina lauachri.
Ia totũ impleuit gła martyris¬

Expanded text:
mundo moritur divino fonte renascens, 667 Fitque novus vita, qui sepelitur aqua: Fraudati non sunt sacro baptismate Christi, Fons quibus ipsa sui sanguinis unda fuit. Et quidquid sacri fert mystica forma lavacri, Id totum implevit gloria martyri
Abbreviated transcription (Latin):
Quacũq amnti ꝯdicione potest.
Et quãuis dq̃pnis uigilant̃ eura resistat.
Sepe tamͣ ꝓpriis despoliet᷑ homo.
At bona que uere bona st̃. nec fine tenent᷑
Semꝑ habet quisqͥs semꝑ habere cupit.
Nec ium ferre potest xꝑo subnixa uoluntas.
Inqͦ ꝑ sistensomnia uineit amor
Dũñ ꝑt᷑bant animũ discrimina mundi.
Dũq diem pacis prȩlia nulla pręmunt.
Erercere fid̾e diuinis uenit armis.
Consilioq om̃s antic ipare minas.
Tranqͥllã & curis uacuã sapiencia ment̾e̾
Imbuet & placidi pectori hospes erit.
Nã qͥd ñ fuerit conceptũ corde quieto.
Adqͥri in seuo turbine nͣ poterit.

Expanded text:
Quacumque amitti conditione potest. Et quamvis damnis vigilanter cura resistat, Saepe tamen propriis dispoliatur homo. At bona, quae vere bona sunt, nec fine tenentur, Semper habet, quisquis semper habere cupit. Nec vim ferre potest Christo subnixa voluntas, In quo persistens omnia vincit amorurbant animum discrimina mundi, Dumque diem pacis praelia nulla premunt; Exercere fidem divinis convenit armis, Consilioque omnes anticipare minas. Tranquillam et curis vacuam sapientia mentem Imbuet, et placidi pectoris hospes erit. Nam quod non fuerit conceptum corde quieto, Acquiri in saevo turbine non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
paulus scdmn qͦsda: id est acessacione ꝑseeuci¬
onis. Uel certe ut pelagius dieit. binomius
fuisse intelligit᷑. ut plurimi inueniunt᷑ du¬
obꝰ nominibꝰ uocati ut ozias qͥ&. azarias.
catꝰ ẽ saulus idest infernalis. post p̃dicat or
effectꝰ diceret᷑ paulus idest humilis ꝓꝑi di

Expanded text:
um quosdam, id est a cessatione persecutionis: vel certe, ut quidam dicunt, binomius fuisse intelligitur, ut plurimi inveniuntur duobus nominibus vocati, sicut Ozias qui et Azarias catus est Saulus, id est infernalis, post praedicator effectus diceretur Paulus, id est humilis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Romanos appellat hic apłs. qͥ ex iudeis gen¬
tibꝰq credentes: initaliȩ partibꝰ habitabat.
Int̾pretant᷑ aũ romani sublimes. siue to
is misit. cunctis gentibꝰ pͥnc ipabant᷑: idoq
sublimiores erant om̃ibꝰ popłis .&. intona¬
bant p̃cepta publica ac pͥuata. &. eoꝵ. fama
in omniũ hominũ resonabat ore

Expanded text:
Romanos appellat hic Apostolus, qui ex Judaeis gentibus credentes in partibus Italiae habitabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonis misit, cunctis gentibus principabantur. Ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata, eorumque fama in omnium hominum resonabat ore
Abbreviated transcription (Latin):
tali erutis. dece̾ epłas seripsit. Nã reliqͦs qͥ¬
tuor ad discipłos misit: duas uidelieet timo¬
theo. unã tito: umña philemoni. Paulus ut ai
lit. a paulo uidelicet sergio. ꝓsulȩ qũe apud
eyplũconuertit. hoc nomͣ sibi imposuit. ut
seut parthicus qͥ parthos suꝑ auit .&. germa¬
nicus qͥ germaniã uicit. qͥlibet dux romanoꝵ¬
ẽ dicłꝰ. sic ab eo pͥncipe quẽ pͥus suꝵ auit. sic
appellatꝰ paulus Beatꝰ augustinꝰ dicit. modi

Expanded text:
tali erutis, decem Epistolas scripsit. Nam quatuor reliquas ad discipulos misit, duas videlicet Timotheo, unam Tito, unam Philemoni. Pauli. Pauluslit, a Paulo videlicet Sergio proconsule, quem apud Cyprum convertit , hoc nomen sibi imposuit; ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, quilibet dux Romanorum dictus est, sic ab eo principe quem prius superavit sit appellatus Paulus. Beatus vero Augustinus dicit modi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ odiũ. inuidia. suꝑbia.&. illud qͦd dixit in¬
sipiens in corde suo nͣ est ds: quare de his
solũmꝰ dieit homine iuidicandũ quȩ corpe
opatꝰ e. uidelicet de homicidio. adulterio .i.
tuo oraciones &. elemosine. quę post mor¬
tẽ illius a parentibꝰ &. amicis. ꝓremedio a¬
nimę implentꝰ: si homo tantũmͦ ꝓpria me¬
parentib illi qͥ iã mortuus ẽ: nͥ in hac ui¬
inchoaeione hoc ꝓmeruit: ut illa accepta
sint đo. quę post illius exitũ cele brantur
a parentibꝰ. Hiuc etiã senteneię concordan
heatꝰ gregorius: ait S̾ciendũ qr salt̾e de mi¬
nimis nichil qͥsq post mort̾e purgaciõis

Expanded text:
ut odium, invidia, superbia, et illud quod dixit inut odium, invidia, superbia, et illud quod dixit insipiens in corde suo: Non est Deus , quare dicit de his solummodo hominem judicandum quae corpore operatus est, videlicet de homicidio, adulterio, et tuo orationes et eleemosynae, quae post mortem illius a parentibus et amicis pro remedio animi implentur, si homo tantummodo propria mequi jam mortuus est, nisi in hac viinchoatione hoc promeruerit, ut illa accepta sint Deo, quae post ejus exitum celebrantur a parentibus. Huic etiam sententiae concordans beatus Gregorius, dicit: Sciendum quia saltem de minimis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinari a corꝑe. q pͣsentes eẽ addm in
inima: subꝗudis. quã p̃sentes e̾e meorpe.
& absentes eẽ anima a deo id: magis desi¬
damꝰ ĩa ẽe̾ in pͣsencia dei alieni a corꝑe is¬
to mor tali: iuã ee̾ in hoc corpe mortali.
tessimꝰ manentes in corꝑe mortali. siue
p̃sentes in anima. qr qͥ hic positꝰ placet
do illic ñ difplicebit ei. Om̃s enĩ nos mani¬
festari &. p̃sentari oportet. ante tribunal
xꝑi T. ribunal sedes excelsa est iudieũ ꝙ.
p̃sidũ qͥ dando iudicia popłis in excelso lo¬
co resident. ut possint uidere reos & in¬
nocentes: & ut ipsi etiã uideri possint ab
om̃ibꝰ. Pro magnitudine potestatis & iudi¬
eis magnitudo tribunalis &. iudicii estiman¬
da ẽ: qr illa potestas et̾na. ita appare bit ex¬
celsius inter cȩlũ & tęrr̃a. ut ab omnibꝰ pos¬
sit uideri. honis seił ac reꝓbis: ut uideam
ut gessit siue bonũ si ue malũ. Cũ multa
& marimia peccata geramt᷑. solo qnimo. sic̃¬

Expanded text:
egrinari a corpore, et praesentes esse ad Deum. In anima subaudis, quam praesentes esse in corpore: et absentes esse in anima a Deo, id est magis desideramus jam esse in praesentia Dei, alieni a corpore isto mortali, quam esse in hoc corpore mortali, tes simus, manentes in corpore mortali, sive praesentes in anima: quia qui hic positus placet Deo, illic non displicet ei. Omnes enim nos manifestari et praesentari oportet ante tribunal Christi. Tribunal sedes excelsa est judicum et praesidum, qui dantes judicia populis, in excelso loco resident, ut possint videre reos et innocentes, et ut ipsi etiam videri possint ab omnibus. Pro magnitudine ergo potestatis et judicis, magnitudo tribunalis et judicii aestimanda est: quia illa potestas aeterna ita apparebit excelsa super coelum et terram, ut ab omnibus possit videri, bonis scilicet ac reprobis, ut videant rout gessit, sive bonum sive malum. Cum multa et maxima peccata gerantur solo animo, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tit̃ dapͣnatis .&. sinulla st̃ ad ium̃ta mor¬
tuoꝵꝰ qualescũq uIuIor c̃solaciones sc̃.
Quibꝰ cũq aũ ista ꝓsunt. aut ad hoc ꝓsus
ut fiat ulis plena remissio: aut tolerabili¬
or fiat ipsa dãpnacio. Mitissima sane om¬
& in ceteris qͥ addider̃t. unꝰ qͥsq tanto tole¬
rabiliorẽ habebit dãpnacione̾. qͥnto hic mi¬
nore gessit iniqͥtate̾.
cientes gͥ timorẽ dñi. ñ qͦ ipse timet.
sed qͦ tĩdꝰ ẽ. q. qͦ t̾rebuntꝰ om̃s indie

Expanded text:
mortuorum, qualescunque vivorum consolationes sunt. Quibus autem ista prosunt, aut ad hoc prosunt ut fiat illis plena remissio: aut ut tolerabilior fiat damnatio ipsa. Mitissima sane omet in caeteris qui addiderunt, unusquisque tanto ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto hic minorem gessit iniquitatem. Scientes ergo timorem Domini, non quo ipse timet, sed quo timendus est, et quo terrebuntur omnes in die
Abbreviated transcription (Latin):
r. ibiq semꝑ uidet᷑ ab angelis sẽis. &. ho¬
minibꝰ iustis. eẜ qr hic positi sumꝰ. ubi nͣ ui¬
det᷑ ipse. nec gła et̾nȩ beatitudinis: longe ab
illo dicim᷑ eẽ. s pegrinari ab illa gła. Per fi¬
d̾e ꝙ spem tendimꝰ ad patriã cȩleste̾. ꝙ nͣ
ꝑ speciem. neq prem qr ñdũ uidemꝰ

Expanded text:
elis sanctis et hominibus justis: et quia hic positi ubi non videtur ipse neque gloria aeternae beatitudinis, longe ab illo dicimur esse, et peregrinari ab illa gloria. Per fifidem et spem tendimus ad patriam coelestem, et non per speciem neque per rem, quia nondum videmus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ is. s diuinimutisee qͦd ascendunt.
elestẽ ad patriã tendens. cognosce uocantẽ.
Cuiꝰ ꝓueheris si bene curris ope.
Nã si te uirtute tua ad cȩlestia credis
Scandere : de suꝑis pulsus inima cades.

Expanded text:
operis sed divini muneris quod ascendunt. Coelestem ad patriam tendens, cognosce vocantem, Cujus proveheris, si bene curris, ope. Nam si te virtute tua ad coelestia credis Scandere, de superis pulsus ad ima cades.
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ ñ erubescet insentencia qua dãpnabun¬
t᷑ repbi & infideles audientes ab illo. ite
maledicti inigne et̃nũ. s pocius letabitur
audiens ab illo cũ ceteris electis. uenite be¬
nedict patris mei: ꝑcipite regnũ qͦd uobis pa¬
ratũ est ab origine mundi.e ꝙ poterat aliqͥs
obicere apło. quare ñ oras. ꝓ incredulis tue
gentis. uł etiã ne suꝑbirent gentiles .&. despi¬
cerent udeos: subdit apostolus.
qͥdem cordis mei &. obsecracio adđm fir
ꝓ illis insaluitẽ: ꝓiud eis sc̃ilicet incredulis
ut saluent᷑. Uui de monstrat. qm si exopibꝰ
legis pocuisset qͥs iustificari .&. ꝓ illis merereiꝰ
ad fide xꝑi ꝑuenire. om̃s illi uocati eeͥnt .
saluati gentiles aũ qͥ lege̾ ignorabant. afide
c̾ent alieni. Salus gͦ gratis a deo dat᷑ .s. ñ ab
sionẽ habeba : s ñ scđ in scienciam de iStultũ

Expanded text:
n crubescet in sententia qua damnabuntur reprobi et infideles, audientes ab illo: Ite, maledicti, in ignem aeternum, sed potius laetabitur, audiens ab illo cum electis caeteris: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Et quia poterat aliquis objicere Apostolo quare non oras pro incredulis tuae gentis, vel etiam ne superbirent gentiles et despicerent Judaeos, subdit Apostolus.quidem cordis mei, et obsecratio ad Deum, fit pro illis in salutem, pro Judaeis scilicet incredulis, ut salventur: ubi demonstrat, quoniam si ex operibus legis quis potuisset justificari, et pro illis mereretur ad fidem Christi pervenire, omnes illi vocati essent et salvati, gentiles autem qui legem ignorabant, a salute fuissent alieni. Salus ergo gratis a Deo datur, et non ab sionem habebam, sed non secundum scientiam Dei. Stultum
Abbreviated transcription (Latin):
quimoilign auerulodu. Ausii ui ipsest¬
quiis die at᷑. Copsi eñi dicit. Miserebor euiꝰ mi¬
sereot s. inisediã preslabo euiꝰ miserebor. Or
ẜ e infuero misertꝰ ut eralat in me: miscdia
p̃slabo illi ut uiste uiuat & misericars su. p se¬
uereiq in bonis oribꝰ ꝓ. qbꝰ pͥmiii accipiat. lisi¬

Expanded text:
sit ut ipse iniquus dicatur. Moysi enim dicit: Miserebor cui misereor, et misericordiam praestabo, cui miserebor. Ordet cujus fuero misertus, ut credat in me misericordiam praestabo illi, ut juste vivat, et misericors sit, perseveretque in bonis operib
Abbreviated transcription (Latin):
mines pos pͣuaricacionẽ adę. peceatores
nascuniꝰ &. dãpͥnacione digni:atq seđm¬
suũ meritũ debuerant oms pire. Quod uͦ
appareat. inhis quȩ a morte ȩt̃na lib̾antur.
Cł qͥd plures st̃ qͥ peunt. remanendo inua¬
sis ite peccatis prepedientibꝰ. indiciũ ẽ me¬
rito om̃s debiusse pire: de ꝑ hoc iustũ uidici
ũ manet in eis. Uerũ qr uidei exeludebant
gentiles a fide. xyrdicentes eos ñ posse sal¬
uari: subdit apłs. Nonsolũ ex iudeis uoca¬
uit ad fidẽ suã .s etiã ex gentib sicui
inoses̨ dicit. Uocabo ñ plebẽ̾ meã. id÷ gen¬

Expanded text:
mines post praevaricationem Adae peccatores nascuntur, et damnatione digni, atque secundum meritum suum debuerant omnes perire. Quod vero in his qui a morte aeterna liberantur, et quod plures sunt qui pereunt remanendo in vasis irae, peccatis praepedientibus, indicium est merito omnes debuisse perire, ac per hoc justum judici manet in eis. Verum quia Judaei excludebant gentiles a fide Christi, dicentes eos non posse salvari, subdit Apostolus: non solum ex Judaeis, vocavit ad fidem suam, sed etiam ex gentibus. Sicut in Osee dicit: Vocabo n
Abbreviated transcription (Latin):
&iret dum conulere. aut ꝑ melchisedech sa¬
cerdot̾ẽ dei sũmi: aut ꝑ aliũ quẽlibet. ꝑquẽ
đs tunc teporis responsa dabat: dictũ ei exu
cante deo. Duo filii inutero tuo st̃ .s. duo popł¬
E maior seruiet minori. Ergo sic̃ ñ fuit ꝓpos¬
tũ dei&. pͣdestinacio scđm electionẽ bom m¬
riti idcob ita &. electio genciũ ñ fuit scđin ele¬

Expanded text:
um consuleret, aut per Melchisedech sacerdotem Dei summi, aut per alium quemlibet, per quem Deus tunc temporis responsa dabat, dictum est ei ex vocante Deo: Duo filii in utero tuo sunt et duo populi, majorque serviet minori; ergo sicut non fuit propositum Deo: et praedestinatio secundum electionem boni meriti Jacob, ita et electio gentium non fuit secundum ele
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ inqͥt uerhũ. filius uide licet dei pa¬
tris: in quẽ scđm pͣdicacionẽ nram credi
oportet. Quia si ꝯfuearis in ore tuo dñm
iħm .&. credid̾is in corde tuo qͦd ds illum
suscitauit a mortius. saluus eris. id÷ salu

Expanded text:
 inquit, Filius, videlicet Dei Patris, in quem, secundum praedicationem nostram, credere oportet. Quia si confitearis in ore tuo Dominum Jesum, et credideris in corde tuo quod Deus illum suscitavit a mortuis, salvu
Abbreviated transcription (Latin):
me doceat.Saitẽ in corde noli dicere hoc:
ꝙ hic est rps &. uliq Nã interra erat: .&. di¬
cebat. Nemo ascendit incęlũ nͥ qͥ descendit¬
de celo filius hominis qͥ ent in cęlo. Quo mͦ
ñ magis cũsit incelo. est .&. intęrra : Aut qͥs¬

Expanded text:
me doceat, saltem in corde noli dicere hoc, quia hic est Christus et ubique. Nam in terra erat et dicebat: Nemo ascendit in coelum, nisi Filius hominis qui est in coelo , quomodo non magis cum sit in
Abbreviated transcription (Latin):
ego impleo. Iđo eñi non ꝯeluditꝰ loco. qr
in eo ꝯsstit omis locus. Presidendo si qͥdẽ
suslinet om̃ia: suslinendo pͣsidet: implen¬
do circundat: cir cundando implet. In uer¬
bis qꝰ apł sensus hiuꝰmodi ẽ. ue dixeris
in corde tuo oqͥcũq es qͥs ascendet in ee¬

Expanded text:
ego impleo . Ideoque enim non concluditur loco, quia in eo consistit omnis locus. Praesidendo siquidem sustinet omnia, sustinendo praesidet, implendo circumdat, circumdando implet. In verbis ergo Apostoli sensus hujusmodi est: Ne dixeris in corde tuo, o quicunque es, quis ascendet in coe
Abbreviated transcription (Latin):
iscendit uꝙe lũ id÷ xꝑm ddalucere: aut
qs desce ndec in abẏssũ. hoc est. xꝑmiex
mortuis teuocare. Hec uerba partim st¬
moysi partimꝰ apłi. & uando inoẏses u¬
deis dedit lee dix̃ cis. Ne direris oiud&e
uicorde tuo iđ: ne fuigas in mente tud

Expanded text:
m deducere, aut quis descendet in abyssum? hoc est Christum ex mortuis revocare. Haec verba sunt partim Moysi, partim Apostoli. Quando Moyses dedit Judaeis legem, dixit eis: Ne dixeris in corde tuo, id est ne fingas in mente tua,
Abbreviated transcription (Latin):
iii. nͥ ꝑ natura s ꝑ ad opeionẽ. Quotqͦt
eñi ait euangelista eredidert in eui: dedit
eis potestatẽ filios dei fieri. Et uene dieu
dei uiur ad distinehionẽ mortuor. deor.
qͥs ipsi antea cole bant. Potest intelligi si¬
nulit̃ .s. de iudeis : qͦd aptũ est. Ysaias dũ
eri numerꝰ filioꝵ istł tanꝗͣ. harena ma¬
ris reliqͥe salue fient. Sicut hominib
nicognitꝰ ẽ harene maris numerꝰ: ita &
promultitudine sui in nume rabilis fact
c̃popłs is rahelitieꝰ Quibꝰ sic multiplica¬
tis .&. om̃ibꝰ percatoꝵ pregrauatis. reliqͥe

Expanded text:
naturam, sed per adoptionem. Quotquot autem, ait Evangelista, crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Et bene dicit, Dei vivi, ad distinctionem mortuorum deorum, quos ipsi antea colebant. Potest intelligi similiter et de Judaeis, quo apertum est. Isaias autem erit numerus filiorum Israel, tanquam arena maris, reliquiae salvae fient. Sicut hominibus incognitus est arenae maris numerus, ita et prae multitudine sui, innumerabilis factus est populus Israeliticus. Quibus sic multiplicatis, et oneribus peccatorum praegravatis, reliq
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i homini credent i. Gomplecio legis
& ꝓpharũ ipse est: qr omnna quȩ lex &
ꝓpħiȩ. uerbis & misteriis de ipsa piȩdire¬
ram ꝑ semet ipsc̃ cõpleuit. Unde pen¬
dens incruce dixn. Consũmatũ est

Expanded text:
m omni credenti. Completio legis et prophetarum ipse est, quia omnia quae Lex et prophetae verbis et mysteriis de ipso praedixerant, per semetipsum complevit. Unde pendens in cruce, ait: Consummatum est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd gentes quȩ ñ sectabant᷑ iuiticiã dei
cireileisionẽ uidelicet. ociũ sabbati. uic¬
t imias legales: apprehendęrẽ iustiçiã fidi
enangelice. Unde .&. subdit᷑. Insticiã iii di¬
eo aprehendisse gentes. que ex fude est.
qr fides. xyi iustificat eredentes. dũ inca
baptirant᷑ & fructꝰ iusticiȩ ac fidĩ oꝑant̾
iempcio adeo patre. sicut apłs alias di
gentes. nĩ loco ei ap ꝓpinqͦndo. s fide ere¬
dendo qim fide accedit᷑ ad eã. Uude & appel¬
lat᷑ iusticia ex fide. Isrł uͦ sectando legẽ
iusticie id÷ obseruanciã legalẽ .ꝑ quã
iustificari se posse eredebat fine fide xxi.

Expanded text:
quod gentes quae non sectabantur justitiam, legis circumcisionem videlicet, otium sabbati, victimas legales, apprehenderunt justitiam, fidei Evangelicae; unde subdit: justitiam autem, dico apprehendisse gentes, quae ex fide est; quia fides Christi justificat credentes: dum in ea baptizantur, et fructus justitiae ac fiddemptio a Deo Patre, sicut Apostolus aliagentes, non loco ei appropinquando, sed fide credendo, quoniam fide acceditur ad eam; unde et appellatur justitia ex fide. Israel vero sectando legem justitiae, id est, observantiam legalem per quam se justificari posse putabat sine
Abbreviated transcription (Latin):
lapis offensionis uocatꝰ ẽ. qr starimut natus ẽ
offendert in eũ herodes .&. iudei. necantes
ꝓ eo parnulos. Dem de sicut eugłm narrat.
scandali ab ant᷑ in eũ multi discipłor eiꝰ audi¬
ambulabant e insuꝑ iipassione eiꝰ discipłi

Expanded text:
lapis offensionis vocatur, quia mox ut natus est, offenderunt in eum Herodes et Judaei, necantes pro eo parvulos : deinde sicut Evangelium narrat scandalizabantur in eo: et multi discipulorum, ejus audiambulab
Abbreviated transcription (Latin):
riũ: In non habei pocestate̾ figulus lutr ex
eadẽ massa luti facere aliua quid̃e uas in
honore. q ministret᷑ cibꝰ uł potꝰ. qͦd etiã tran¬
qnt carnes: Sic omp̃s di figulus humani
generis ex massa peccati &. ꝑdiciõis idest
ex massa humani generis. habet pocestat᷑e
Aliud uas in honorẽ facere. id: ad hoc unii¬
etcare ut ipse honoret᷑ in illo .&. honoret e¬
ũ uocando ad fid̃e suã .&. saluando ad uita.
ã suã iusto iudicio suo ꝑdere. Ex corrupto
eñi massa: omnia corrupta fiunt uasa. S
dũ ingenio artissuę figulus quedã ex illis
excoquendo ꝑ ignẽ. a uicio massę purifica¬
uerit. nunqͥd in his magnificari ñ potest:
Quod au quedi inpurificata dimittit. Ñ re¬
darguendꝰ ẽ. qr in potestate sua subsistii.
Sua enim est massa.
uodsids uolens ostende ua suã &
noca faeerẽ potenciã suã. sustiniuie inmul¬
ta paciencia uasaire aptata in inceritui:

Expanded text:
luti, ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, quo ministretur cibus vel potus qui tranquuntur carnes. Sic omnipotens Deus figulus humani generis, ex massa peccati et perditionis, id est ex massa humani generis habet potestatem aliud vas in honorem facere, id est unum ad hoc creare, ut ipse honoretur in illo, et honoret eum vocando ad fidem suam, et salvando ad vitam; am suam justo judicio perdere. Ex corrupta enim massa, omnia corrupta sunt vasa. Si autem ingenio artis suae figulus quaedam ex illis excoquendo per ignem a vitio massae purificaverit, nunquid in his magnificari non potest? Quod autem quaedam impurificata dimittit, non redarguendus est quia in sua potestate subsistit. Sua enim est massa. Quod si Deus volens ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia vasa
Abbreviated transcription (Latin):
exereitu .&. in mare submersus uidelicet
ui xcor: malicia pumreiꝰ quę erat mulupli¬
cata .x. uraliclius terror ineuteretꝰ qͥ uie¬
rent peccare. ne similia paterent: seiemes
inqͥtatẽ adeo dãpuari. Dicit enii. ui ostenda
ine uiriutẽ meã. sialicei ꝑ signa &. supplicia:
& annimcietꝰ nomen meũ inumuersa ierra.

Expanded text:
videlicet ut eorum malitia puniretur quae erat multiplicata, et Israeliticis terror incuteretur, quo timerent peccare, ne similia paterentur, scientes iniquitatem a Deo damnari. Dicit enim: ut ostendam in te virtutem meam, scilicet per signa et supplicia, et ut annuntietur nomen meum in univers
Abbreviated transcription (Latin):
ERitatẽ dico inxpo. id̃ ꝑ x ꝑmnon¬
T mencior. Necessitate cogente sepe ui¬
rabat. ꝓpłs. ñ agens ꝯtra dñi p̃ceptũ. & quia
dicturꝰ erat rem pene in eredibilẽ. iđo ui¬
rauit necessitate cogente. Nã inter roma¬
nos qͥ credideram: erant iudȩicredentes
ibͥ nta scribebat. E qi erant qͥ dicerent paulũ
ĩ diigere gent̾e suã. eoꝗͦd euangeliz aret
gentibꝰ. iuram̃to obligat asserens se dili¬
gere .s. amare gent̾e suã. Unde subiungit
Testimoniũ mͥ ꝑhibente cͣscieneia mea in
spu sc̃o: qm̃ tristiciae̾ mͥ magna .ẜ. itinuus
dolor eordi meo. Non dieit modica .&. par¬
ua tristicia ẽ mͥ. aut t̾e poraneus dolor su
insuꝑ acclamauer̃t eũ dignũ morte. dicen¬
tes adpilatũ. Crucifige. crucifige eũ. reus
inmente illius. testẽ adhbet sscienciȩ̨
suȩ ipsa ꝯscieneia cestimoniũ sibi ꝑhi¬
bente. quod nimiũ doleret de ꝑdicio

Expanded text:
non mentior. Necessitate cogente saepe jurabat Apostolus, non agens contra Domini praeceptum, et quia dicturus erat rem pene incredibilem, ideo juravit necessitate cogente. Nam inter Romanos qui crediderant erant Judaei credentes, quibus ista scribebat: et quia erant qui dicerent Paulum iligere gentem suam, eo quod evangelizaret gentibus, juramento obligat asserens se diligere et amare gentem suam, unde et subjungit: Testimonium perhibente mihi conscientia mea inuoniam tristitia est mihi magna, et continuus dolor cordi meo. Non dicit modica et parva tristitia mihi est, aut temporaneus dolor subinsuper declamaverunt eum dignum morte, dicentes ad Pilatum: Crucifige, crucifige eum , reus in mente illius, testem adhibet conscientiae suae, ipsa conscientia testimonium sibi perhibente, quod nimium doleret de perditi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tempꝰ ueniã. ꝑ angelũ se iicet: uł ueniã id ÷
apparelio. & erit sare filius. Igit̾ sieut ysaaeli
ꝑ ꝓmissionẽ qua đt in ysaaen uocabit᷑ tͥ sem̃:
sic gentilis popti scetando fidẽ & uestigia a¬
brahę ꝑ ꝓinissionẽ quę facta ẽ adillũ bene¬
dictionis gramꝯseqͥ metet᷑. Nonsolũ aũ illi s
& rebceca er uno seubitu habens ysade pa¬
tisnr̃i. Otrdo uerbor. ẽ: parit̃q sensiũt lon
solũilii duo filii abrahę ysade & ismdhel. figu¬
ratenuerͣt duor. popłor fideliũ .s. infideliũ
tuno seubitu patris nt̃i ysade Nec uacat qͦd
ut exunoacubitu. Ne forte eñ dicere posset
idcob qñ uic genuit pãt meus. bonianimi d.
sone ioluntatis erat. qͥndo uͦ fr̃em meũ esau
Ecisuit male uoluntatis erat. iđoq: bonitas il¬
lius ꝑ semen illius diffusa inme. malicia au in
rẽm meũ aut etiã ne qͥs hominũ hoc ra dice¬
i duoi. ostendens exuocantis dono unii elec¬
tũ Alterũ ex iusto iudicio odio habitũ. Nam

Expanded text:
hoc veniam: per angelum scilicet veniam, id est apparebo. Et erit Sarae filius. Igitur sicut Isaac per promissionem qua dicitur: in Isaac vocabitur tibi semen, sic gentilis populus sectando fidem et vestigia Abrahae, per promissionem quae facta est ad illum, benedictionis gratiam consequi meretur. Non solum autem illi, sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nostri. Ordo verborum est pariterque sensuum: Non solum illi duo filii Abrahae Isaac et Ismael figuram tenuerunt duorum populorum, fidelium et infidelium, ex uno concubitu patris nostri Isaac. Nec vacat quod ait: Ex uno concubitu. Ne forte enim dicere posset Jacob: Quando me genuit pater meus, boni animi et bonae voluntatis erat, quando vero fratrem meum Esau genuit, malae voluntatis erat, ideoque bonitas ejus per semen illius diffusa est in me, malitia autem in fratrem meum. Aut etiam, ne aliquis hominum ita dicelos duos: ostendens ex vocantis dono unum dilectum, alterum ex justo judicio odio habitum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ erga popłm: ait. Nondelebo te de libro
meo s dimisi iuxta uerbũ tuũ. Ita &. apħi
uolens magis xꝑo placere. hoc loquebat᷑
caritate cogente. deoccisione eorpis sui eũ¬
omnino nullomͦ optaret mͣtis affectu se¬
pari a xpo. Quor adopeio ẽ filioꝵ ids̃ elec¬
ho illoꝵr. Electio filioꝵ ẽ. qr ex ipsis adop¬
tati st̃ filis .s. ipse popłs uocabat filius dei.
camentũ uetꝰ datũ. uł sicut qͥd̾a codiees ha¬
bent. testam̃ta. uetꝰ scilicet & nouũ si uolue¬
rint credere .ẽ. estam̃tũ enĩ nouũ datũ est
illis: ut a seruitute legis transiret adlib̾taie

Expanded text:
m, ait: Non delebo te de libro meo, sed dimisi juxta verbum tuum . Ita et Apostolus volens magis Christo placere, hoc loquebatur charitate cogente de occisione corporis sui, cum nullo modo optaret mentis affectu separari a Christo. Quorum adoptio et filiorum, id est electio illorum, electio filiorum est, quia ex ipsis adoptati sunt filii, et ipse populus vocabatur Filius Dei. tamentum Vetus datum: vel sicut quidam codices habent Testamenta, Vetus scilicet et Novum, si voluerint credere, Testamentum enim Novum datum est illis, ut a servitute legis transirent ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ maledict. Ponit᷑: ꝓoccisione corpa¬
li ut hic. Quod tale ẽ de sidiceret. Opta¬
bã eñi int̾fici axpo corꝑe. eł hoc est qͦ d
dicit scđm carne̾. Poterat aliqͥs dicere.
Obeate apłȩ: quare opiares int̾ficisedin
carne̾ axpo. Adhec subintul it ipse. U
fr̃s mer quist̾ eognati mei suđ in carnẽ
saluifierent: & iuuerent mente deossi¬
cendo uͦ qui st̾ cognati mei seđm cartiẽ
ostendit nͣ eeͣ illos sibi cognatos iniegri¬
cate sidi .&. deuocione mentis. Initatꝰ enst .iii¬

Expanded text:
id est maledictus. Ponitur pro occisione corporali, ut hic, quod tale est ac diceret: Optabam ego interfici a Christo corpore, et hoc est quod dicit secundum carnem. Poterat aliquis dicere: O beate Apostole, quare optabas interfici secundum carnem? Ad hoc subintulit ipse: Ut fratres mei, qui sunt cognati mei secundum carnem, salvi fierent, et viverent mente Deo. Dicendo vero, qui sunt cognati mei secundum carnem, ostendit non esse illos sibi cognatos integritate fidei, et devotione mentis. Imitatus est
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei. s qͥ filii st̃. ꝓmissionis. estimant᷑ in
semine. Licet iudei in infidelitate ꝑmanen¬
ꝓsapia illius descondert᷑. tam̃ ñ funt iileo
filii des qm de generes stͣ. sub audit᷑ afide
s. opibꝰ obrahe: neq ꝑtinet ad eos aliqͥd ex¬

Expanded text:
filii Dei, sed qui filii sunt promissionis, aestimantur in semine. Licet Judaei in infidelitate permanenprosapia illius descenderunt, tamen non sunt ideo filii Dei, quoniam degeneres sunt a fide et operibus Abrahae, neq
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere. Unde dicit ipsa scriptura deute¬
ronomii łrone ẽ uerbũ inOretuo .&. iN
cordetuo. Verbũhic simplicit᷑ possumꝰ
inccligere si uolum uerbũ legis qͦd illi
Habebant in ote assidue illuid legeΠdo
incorde qͥq uigit meditando. ac mcino¬
rie cõmendando Alciori aũ intellecti¬

Expanded text:
agnoscere, unde dicit ipsa Scriptura Deuteronomii: Prope est verbum in ore tuo et in corde tuo . Verbum hic simpliciter possumus intelligere, si volumus verbum legis, quod illi in ore habebant assidue illud legendo, in corde quoque jugiter meditando, ac memoriae commendando. Altiori aute
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓ nobis ẽ mortuus & qͥ nobis dixit. Nolite
in fligit᷑ corpi. poterit nosse ꝑare a carita
ce xꝑi. Nondixit opinor s certus sum.
Siminatꝰ mͥ fuerit nero mort̾e om̃ibꝰ crude¬
liore. aut uita inp̃senti secło om̃ibꝰ felieio¬
rẽ. ñ poterit me seꝑare a fide xxi. s neq
seđm illud. Si angelus de cęlo euangeli ⁊a¬
ret uobis. pret̾ qͦd euangelizamꝰ. a nathe¬
masit .&ł. eit sensus . Et si angelus de celo
uellet me seꝑare acaritate rꝑi. qͦd fieri
ii pocest. ñ posset me ab ea sepore. Neq pͥn¬

Expanded text:
quia pro nobis est mortuus, et qui nobis dixit: Nolite injungitur corpori, poterit nos separare a charitate Christi. Non dixit opinor, sed certus sum; Si minatus fuerit mihi Nero mortem omnibus crudeliorem, aut vitam in praesenti saeculo omnibus feliciorem, non poteritcis; vel secundum illud: Si angelus de coelo evangelizet vobis praeter quod nos evangelizamus, anathema sit . Et est sensus: Etsi angelus de coelo vellet me separare a charitate Christi, quod fieri non potest, non posset me separare. Neque p
Abbreviated transcription (Latin):
nias ab inferis reuocant. sicut muliet il¬
la phitonissa reuocauit animã samuhe¬
lis: neqͥꝗͣ. pocer̃t nos seꝑare a caritate x ꝑi
Neq ercatura alia. ids si ereatura aliqua
ẽ sursũ aut deorsũ. pret istas quas dixi:
dei. male iiuendo seꝑare. Q est sensus.¬
Neq alia creatura qua nos ipsi poterit
nos seꝑare a caritate dei: que est inxꝑo
iħu. Nos tam̃ possumꝰ nos seꝑare ab ea. ma¬
le uiuendo. Mentes enĩ sc̃oꝵ ita st̃̾ deo qui

Expanded text:
er illa pythonissa revocavit animam Samuelis, nequaquam poterunt nos separare a charitate Christi; neque creatura alia, id est si aliqua creatura est sursum, aut deorsum, praeter istas quas dixi, Dei separare male vivendo. Et est sensus-Neque alia creatura quam nos ipsi poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu; nos tum possumus nos separare ab ea male vivendo. Mentes enim sanctorum ita sunt Deo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sub intulit. Non. aũi qͦd exciderit uerbũ dei.
O. est sensus. Quã uis multitudo udȩor pa¬
rentũ meoꝵ in infidelitatis eriore reman¬
sisset nolens in xꝑm credere. nͣͥ tam̃ ideo
dieo qͦd euanuerit. aut ad nullata sit. ꝓmis¬
sio dei que facta ẽ ad abraha qͦd in semine
eiꝰ benedicemꝰ om̃s gentes: qm in illis est
adimpleta qͥ credider̃ĩ tam ex iudȩis quã
ex gentibꝰ .s. qͥ a huc credituri st̃. Non e ñi
om̃s qͥ ex isrł hi st̃ israhelitȩ. Iacob& isrł
nomina unus hominis fuert̃. Non aĩi om̃s
qͥex stirpe illius hominis descendert. uiri
is rahelitȩ st̃. id÷ đm uidentes mente. qr mͣte
.ẜ fide. dm ũ cernunt. Itaq isrł insꝑitalem
.s. carnalẽ diuidit᷑. Iudei eredentes filii st̃
isrł & ab rahe scđm carne̾: . scđm fidem.
Non credentes uͦ .s. si st̃ carne filii isrł: sed
brahe: qr dm mente conteplant᷑. Neq quia
sem̃ st̃ abrahȩ om̃s filii: s de solo ysaach¬

Expanded text:
rit verbum Dei; et est sensus: Quamvis multitudo Judaeorum parentum meorum infidelitatis errore remansisset, nolens in Christum credere, non tamen ideo dico quod evanuerit, aut annullata sit promissio Dei, quae facta est ad Abraham, quod in semine ejus benedicentur omnes gentes , quoniam in illis est adimpleta qui crediderunt, tam ex Judaeis qui ex gentibus, et qui adhuc credituri sunt. Non enim omnes qui enomina unius hominis fuerunt. Non autem omnes qui ex stirpe illius descenderunt, omnes viri Israelitae sunt, id est videntes Deum mente, quia mente et fide Deum non cernunt. Itaque Israel in spiritalem et carnalem dividitur. Judaei credentes, filii sunt Israel et Abrahae secundum carnem, et secundum fidem non credentes vero: etsi sunt carne filii Israel, seAbrahae, quia Deum mente contemplantur Neque qui sem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectioris sidĩ sumꝰ primicias sꝑs halien¬
tes dolemꝰ .. ipsi intra nos gemimꝰ in corde
.&. inmente: sustinentes carceres. penurias
egentates. muliasq angustias &. afflictiões.
Bene .&. ꝯuenient᷑ dix̃. ñ solũ alii ingemis
tes: qr feut illos primos elegit dñs. ita pri

Expanded text:
fectionis fidei sumus, primitias spiritus habentes, dolemus, et ipsi intra nos gemimus in corde et mente, sustinentes carceres, penuriam, egestates, multasque angustias et afflictiones. Bene et convenienter dicit: Non solum alii intes, quia sicut illos primos elegit Deus, ita prim
Abbreviated transcription (Latin):
eia sedm beatũ augustinũ: ꝑ inĩrogario¬
posst: int̾rogacioni aĩt aut affir matiue
etiã aut negatiue .ni. Pronunciabitꝰ gͦ ita
ut post ꝑ cunctacionẽ qua di imꝰ. qs decu¬
sibit duersus eiectos dei. illud qͦd seqͥt᷑.
as qͥ iustificat. emunciet᷑ sono int̾r ogantis:
ut tacite respondeat᷑: non. Si milit ꝙ. ullud
qd seqt᷑ qͥs est qͥ condẽrnet. ꝑ cunctande le¬

Expanded text:
tia secundum beatum Augustinum per interrogatiotia secundum beatum Augustinum per interrogatiosponderi, interrogationi autem aut affirmative aut negative; non pronuntiabitur ergo ita ut post per contentionem qua dicimus, quis accusabit adversus electos Dei? illud quod sequitur, Deus qui justificat, enuntietur sono interrogantis, ut tacite respondeatur, Non. Similiter illud quod sequitur, quis est qui condemnet? percontando le
Abbreviated transcription (Latin):
s. ꝓ nobis om̃ibꝰ p̃destinatis ad uitã ȩterna
tradidit illũ. eł ipse pat̾ tradidit filiũ qr na¬
i ꝑ misit: muitisq modis ẽ ipse filius traditꝰ
Hoc uerbũ qͦ đ ẽ parcere aliqͥndo significat
dimittere: ut illud in uirgilio. Parce mecu
tytherea: id dimitte mȩtũ. Aliqͥndo signifi¬
seruant sua mella. Quomͦ etiã ñ eũ illo om¬
nia nobis donaiat: Noc maxime ad apłosre
stinatos. qͥ in capite suo rꝑo omĩia possiden
quę ipse possidet. Cũ enĩ om̃is creatur.a lon¬
ge in cõꝵ ab il it̾ distet a filio dei. ꝑ quẽ facła
sc̃ omnia: sie ds pater in tantũ nos dilexit
ut ꝓ nobis tradet ilũ. utiq qͥ poterit in
nobis ista coplere. Qiis accusabit aduersus e¬
leclos dei Idest qͥs sumet accusacionẽ adũ¬
sus electos der D iabolꝰ aec usai electos dei
seut accusaint ueatũ iob s meritũ illius¬
muxit ñ minuit: qr uir iustꝰ eiꝰ aduersa pa¬
cient̾ sustinuit. Notandũ aũ qr hȩc senten¬

Expanded text:
ad vitam aeternam tradidit illum. Et ipse Pater tradidit Filium, quia tradi permisit, multisque modis est ipse Filius traditus. Hoc verbum quod est parcere aliquando significat dimittere, ut illud in Virgilio: Parce metu, Cytherea, id est dimitte metum; aliquando signifiservant sua mella. Quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? Hoc maxime ad apostolostinatos, qui in capite suo Christo omnia possident, quae ipse possidet. Cum enim omnis creatura longe incomparabiliter distet a Filio Dei, per quem facta sunt omnia , si Deus Pater in tantum nos dilexit, ut pro nobis traderet illum, utique poterit in nobis ista implere. Quis accusabit adversus electos Dei? id est: quis sumet accusationem adversus electos Dei? Diabolus accusat electos Dei, sicut accusavit beatum Job, sed meritum auxit, non minuit, quia vir justus, ejus adversa patienter sustinuit. Notandum autem quia haec senten
Abbreviated transcription (Latin):
regũ legit᷑: edom tepor bꝰ iauid sillomonis
aliarq regũ serinuit isralieli. usq ad illud c̃ẽ¬
pꝰ qͦͥndo sic̃ ineode uolumine legit᷑. prepauit
se edom ne ee̾t sub iuda: qͦd utiq predietũ ei
fuerat ab ysade patre suo. Ueniet inqͥt tempꝰ. eũ
exeucies iugũ illius de ceruice tua. Quis ho¬

Expanded text:
s aliorumque regum servivit Israeli usque ad illud tempus, quando sicut in eodem volumine legitur praeparavit se Edom ne esset sub Juda, quod utique praedictum ei fuerat ab Isaac patre suo. Veniet, inquit, tempus cum excuties jugum illius de cervice tua . Quis ho
Abbreviated transcription (Latin):
respondendũ ẽ. ꝙ eor. malieia ĩa erat ꝯsũma¬
ta. ercedens modũ peccandi .&. iđo iusto dei ui¬
dicio erat pumenda:te iniꝰquisq peccator ai¬
inuitꝰ punit᷑: modo .&. fine peceator. completo.
De qͦ ait dñs ad abralia. Nonst̾ cõpleta peccata
amorreor.eł ddiudȩos. Implete insura patrũ

Expanded text:
respondendum est, quia eorum malitia jam erat consummata excedens modum peccandi: et ideo justo Dei judicio erat punienda. Sic unusquisque peccator divinitus punitur modo, fine peccatorum completo; de quo ait Dominus ad Abraham: Non sunt completa peccata Amorrhaeorum , et ad Judaeos: Implete mensuram patrum
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs. Infirmitas au̾ aniim ẽ. plerũq illa ap¬
petere que nobis ñ ꝯueniunt: sicut seq̃n¬
cis manife stant. Nã qͥdore mnꝰ ficut opor¬
cet: nescimꝰ. Plerũq dũ uolumꝰ nobis pe¬
tere bona. ꝯtraria &. aduersa petimꝰ si no¬
bis illa ꝯced̾ent᷑: sicut beatꝰ paulus: tra
ria petebat. qͥndo de p̾cabat᷑ auferri a se
spm tẽptacionis & infirmitate.Si enͣs ex¬
audiretꝰ᷑: forsitan reuelacionũ magnitu¬
Iine se excolleret.&. eaderet in lapsum
uectiã plerũq positi in ꝓsꝑitate petimꝰ
illã nobis ꝯseruari: quę si semꝑ nobis ma¬
nerei. forsitan amore sui implicaret ani¬
mũ nr̃m. Simil it̃ qͥndo sumꝰ positi in infir¬
initate causa. ꝓbacionis aut em̃dacionis
imploramꝰ libariꝰ: que si a nobis tolleret᷑
fortasse dd peceata pͥstina reuerterenur.
aui temissius in bono ope laborarenꝰ.
łeq ne scimꝰ orare sicut oportet: nͥsꝑu
bis gemitibꝰ inenarrabilibꝰ. Dicit beatus

Expanded text:
s. Infirmitas autem animae est plerumque illa petere quae nobis non conveniunt, sicut sequentia manifestant: nam quid oremus sicut oportet nescimus. Plerumque dum volumus bona nobis petere, contraria et adversa petimus; si nobis illa concederentur, sicut beatus Paulus contraria sibi petebat, quando petebat ferri a se spiritum tentationis et infirmitatem. Si enim exaudiretur, forsitan revelationum magnitudine se extolleret, et caderet in lapsum. Sic etiam plerumque positi in prosperitate, petimus illam nobis conservari, quae si semper nobis maneret, forsitan amore sui implicaret animum nostrum. Similiter, quando sumus positi in infirmitate, causa probationis aut emendationis imploramus liberari: quae si a nobis tolleretur, fortasse ad peccata pristina reverteremur aut remissius in bono opere laboraremus. Ideoque nescimus orare sicut oportet, nisi Sbis gemitibus inenarrabilibus. Dicit beatus