comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam q ñ est ex alio. nam hiis qui
nalet equatur p̾pucio cirtũcisio. hũis .n.
quim xp̃o uolunt uin̾e. uirtutes appetẽ¬
de sunt. ⁊ uicia fugienda. media uero q̃
int̾ uirtutes ⁊ tucia sunt nec fugienda
sunt nec appetend a. ut cirtũcisio. ⁊ pre¬
puciũ aue nichil ualent in xp̃o. s fides
non utiq ociosa. qr fides sine oꝑib non¬

Expanded text:
justitiam, quia non est ex alio, nam his qui aequatur praeputio circumcisio. His enim qui in Christo volunt vivere virtutes appetendae sunt, et vitia fugienda; media vero, quae inter virtutes et vitia sunt, nec fugienda sunt, nec appetenda, ut circumcisio et praeputium quae nihil valent in Christo, sed fides, non utique otiosa, quia fides sine operibus mo
Abbreviated transcription (Latin):
delis licite potest telinquete infidelem. ẜdolat.¬
a . n. et q̃libet noxia suꝑsticio fornicacio est. et
ti. s ñ iussit. ⁊ siadit apło locũ monendi ut
qͥ uolũit ñ dimittat. infideleo. q̃ forsan fiet
fidelis. et qui uoluetit lictt dimitt̾e possit.
qͣr n. fidelis infidelam telinquere licite potest.
nis actestantacit in ꝯiuge. qͣnto magis forni¬
catio mentis .i. infidelitas. s qi italicitũ est
tecredit apłe ⁊ monet ñ fieti. Sic ergo ab in¬
fidelib nec itbent᷑ a dño nec ꝓhibentur fide

Expanded text:
delis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio fornicatio est, etti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infidelem relinquere licite potest, nis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licitum est, tolus et monet non fieri. Si ergo ab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fidel
Abbreviated transcription (Latin):
qi nnicuiq redaet ẜ mensutã boni ł maui. uetitas
et m̃til lecceta dmolctre. st̃ .n. q̃ dam q̃ ꝯmictũt᷑ opete¬

Expanded text:
dunt. Homines in judicio attendunt personas potentium dtimore. Saepe judicium integritate violatur, et contra justiti
Abbreviated transcription (Latin):
no cupit dnĩo mancipati aliqͥd p̃cii ꝓ iactur.
a ꝓprielib̾tatis ⁊ addicõne ꝑpetue seruitutis.
a suo ꝯseqͣtut emptore. quod eciam inter adam
crum p̃csuolib̾tatis noxie ⁊ mortifeti ponu as.¬
pente accipiens a nat᷑ali lib̾tate discessit. maluit
pomi letale preciũ acceꝑ at ꝙͣ deinceps ꝯdicione p̃¬
cspti constungietitañ inmu̾to omnẽ post̾itatis
ꝓgeniẽ esus subdidit famulatus. cums effectus
metcm. inuenditore etgoctubescat suꝑbia. in
tũ arbitiium sub dominante inicrrutate. ⁊ acce¬
pit ꝓ prctio etiguam de arbore uoluptatẽ. crtatus¬
o. s ip̃c ñ testũ se fecit. qr oesecuit imꝑators̃ et di¬
uertit ad delectorgor. tadensq a manti figulinas
fractum est. quod deus permisit ut misctia sua
probatit qd sint deo nich potest se ergo ⁊ alios
uendidit uoluntatia concupiseeacia ut sub pde¬
cato .i. serui pct̃i ssnt qr .n. continete cũ polset no¬
luit. inflictũ est ei. si polle cũ uelit. ꝑ malũ uelle

Expanded text:
no cupit dominio mancipare, pretium pro iactura propriae libertatis et addictione perpetuae seruitutis a suo consequatur emptore. quod etiam inter Adam enim pretium libertatis noxiae, et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali libertate discessit. Maluit pomi letale pretium acceperat, quam deinceps conditione praecepti constringi, et ita non immerito omnem posteritatis progeniem ejus subdidit famulatui, cujus effectus meremur. In venditore ergo erubescat superbia, inum arbitrium sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam de arbore vetita voluptatipse non rectum fecit se, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figuli vas fractum est, quod Deus permisit, ut miseria sua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peo, id est servi peccati sint. Quia enim continere cum posset noluit, inflictum est ei non posse cum velit. Per malum velle
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑticeps oꝑis. Salu¬
tate eos qui sunt ex a¬
tistoboli domo. atruso¬
bolus ille solebatcon
bans factũ istus. Sa¬
lutate hodi. cognar
.in. salutate eos qͣm
sunt ex naititi domo.
natciti iste dictit

Expanded text:
vel particeps operis. Salutate eos qui sunt ex Aristoboli domo. Aristobolus ille solebat conbans factum illius. Salutate Herodionem cognatum meum. Salutate eos qui sunt ex Narcissi domo. Narcissus iste dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fi a spi.sancto. est honoi a creatutis. ⁊ gloria
inse et imꝑium .i. qr omnia potest q hec ccr¬
am sũis d abit ⁊ ho in sempitetnum. ameir.
egit ce hiis qui diui¬
cens eos incid̾e ĩ temp¬
dlaboli. hic agit de
hiis qui dinites st̃.¬

Expanded text:
i sancto est honor, a creaturis, et gloria in se, et imperium, quia omnia potest, et haec etiam suis dabit: et hoc in sempiternum. Amen.egit de his qui divicens eos incidere in tendiaboli, hic agit de his qui divites
Abbreviated transcription (Latin):
lex ad iustificatõnem
iicntutũ cetinit. qͣm
nuadate ñ potuit nõ¬
ne p̃pucium alius te¬
putabitur in citumci¬
sione tit sit faiius ab¬
rahe. quiest paterfid̾i.
tilis consumans .i. pet
ꝓmissũ. ꝙ est ei ex na¬

Expanded text:
lex ad justificationem venturum cecinit, quam ipsa dare non potuit. Nonne praeputium illius reputabitur in circumcisionem? ut sit filius Abrahae qui est Pater fidei;tilis, consummans, id est m; quod est ei ex na
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ergo uenerit ꝙ perfectũ est. ⁊ euacuatũ fue.¬
rit ꝙ ex parte ẽ. cunc. ꝙ alsumpta came car¬
i apꝑatuit. ostendet se ip̃m dilectorib iuis.
tunc om̃s soient eum a minor usq ad maio¬
tem. qr eciã minimtis cũc ꝑfc̃e sciet eñ per se.
ni amatore instructus ħ ẽ ergo distantia ue. ⁊¬
no.t. ꝙ iddulud in iapide scciptũ est. ħ in corde.
ibi mertes tecra. hic iisioderł ita abitlo loco p̃¬

Expanded text:
enerit quod perfectum est, et evacuatum fuerit quod ex parte est, tunc qui assumpta carne carni apparuit, ostendet seipsum dilectoribus suis. Tunc omnes scient eum a minore usque ad majorem, quia etiam minimus tunc perfecte sciet, cum per se, non a majore instructus eruod illud in lapide scriptum est, hoc in corde, ibi merces terra, hic visio Dei. Vel ita ab illo loco, pr
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ã. bonũ est igit᷑ hoi ut ce urib libi ar¬
bitri siuñ p̃sumat q ille qͥ ptitauit si¬
ne ełꝰ adiutorio se posse custodire. ꝙ de¬
dit ꝑfc̃s ĩ longinqua ⁊ uiuens ꝓdigecuẽ¬
ta ꝯsũpsit. ⁊ miseria atͥtus ⁊ inse reu̾sus
dixit surgã ⁊ iło ad pr̃em meũ ꝙͣ cogita¬
tõnem bonã non hr̃et. nͥ ⁊ ip̃am ĩtu ĩ occui¬
to pr misĩcordissimꝰ inspirass lod recteait

Expanded text:
gratia. Bonum est igitur homini ut de viribus liberi arbitrii sui non praesumat, quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinquam, et vivens prodige cuncta consumpsit, et miseria attritus, et in se reversus dixit: Surgam et ibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non habet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericor
Abbreviated transcription (Latin):
cio sia. ⁊ finis in
minist̾io suo. Et
os amalis. qn gra¬
na a paleis discer
moꝵ qualitate
facere. in spe. per-¬
cipiendi fructus.
ustipendioꝵ. Si
nos uo bis postatiã
ꝓbauit ꝑ similitu.¬
habemus. quod si
nos seminauimus

Expanded text:
io sua, et finis in ministerio suo. Et os a malis, quasi grana a paleis discernit, morum qualitate, facere, in spe percipiendi fructus stipendiorum. Si nos vobis. Postquam probavit per similituhabemus, quia si nos seminavimus
Abbreviated transcription (Latin):
quo natus est gtnta¬
tus est aparentib sinc
mensib ccibit et hoc
fide .i pet fidem iplorũ
parentum qui credebãt
illi infina magna gͣ¬
a auenustatis. ñ na¬
tura ẜ dono der et po
hoc ãcunuetunt par¬
gis qui omnei mascũ¬
los hebicoꝵ filiosne¬
cau prepeceperat. itẽ
Moyles grandisfas¬
tus fide .i. pet fidem in.¬

Expanded text:
quo natus est, occultatus est a parentibus suis mensibus tribus, et hoc fide, id est per fidem ipsorum parentum qui credebant illi infusa magna gratia venustatis, non natura, sed dono Dei. Et propter hoc non timuerunt pargis, qui omnes masculos Hebraeorum filios necari praeceperat. Item Moyses grandis factus fide, id est per fidem inv
Abbreviated transcription (Latin):
in auia regit dñ trẽs
sui atfugetentur ma¬
xime uero fidei est sꝑ¬
nere iccunditatem
ip̃e dico estimans im¬

Expanded text:
in aula regis, dum fratres sui affligerentur: maximae vero fidei est, spernere jucunditatem. Ipsi, dico 260 aestimans im
Abbreviated transcription (Latin):
at in quo ꝗ cõtestat᷑ ad̃ ñsibi ip̃a sit bonũ.
quo bata fiat. s illud ĩꝯmutabile cuius
participatione etiam sapiens efficitur.
quo humantis la¬
bor mucilis est or¬
o ut prestet offc̃m.
⁊ ħ est quod ait.
et paxd̾i que exu¬
perat omnem sen-¬

Expanded text:
at: in quo et contestatur quod non sibi ipsa sit bonum at: in quo et contestatur quod non sibi ipsa sit bonum quo beata fiat, sed incommutabile, cujus participatione etiam sapiens efficitur. quo humanus labor inutilis est, oratio ut praestet effectum, et hoc est quod ait: Et pax Dei quae exsuperat omnem sen
Abbreviated transcription (Latin):
ut quodam modo eas offerant deo ⁊ de his
ꝯsulant. ⁊ qd do iubente implend̃ ẽẽ cogno¬
unde ⁊ angelus iqquens hominib au cũ
oraritis orationem utãm oꝑculi do. ad om¬
nia qͥppe scienda sufficit deosu a ꝑfectio. ht̃
tñ nuncios .u angelos. ñ qui ei qne nescit
adnunciant. non .n. sunt ulla q̃ nesciat.
e u̾itatem. et ħ est quod dñt ñ nulla nun¬
ciare. nõ ut ip̃t ab eis discat. s ut ab itlo
ħ ip̃i ꝑ uerbũ eius sine corporali sono dis¬
cant ⁊ nunciant etiam qđ uolũit ab eo
missi ad quos uoluerit cocum ab illo per
aitid uerbũ eius audientes .i. in eius ñl¬
tate uinentes quid sibi faciend̃. quid qͥb
et qñ nũciandũ sit. ñon ergod̾t angelut
qui omnia ancecinam fiant sicut. ⁊ post¬
quam fc̃a sunt nouit. s qr nec̃c̃e habet ra¬
cionalis creacura obtemꝑans deocempora¬
les causas ad et̾nam tutatẽ refate. sũ peten¬
do quid erga se fiat. sine ꝯsicendo qͥd fact¬

Expanded text:
ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulatur, et quod Deo jubente implendum esse cognoUnde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quod nescit annuntient; non enim sunt ulla quae nesciaquod dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo hic per verbum ejus sine corporali sono nuntient, etiam quod voluerint ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes quid sibi faciendum, quid, quibus, et quanqui omnia antequam fiant, sicut et postquam facta sunt novit. Sed quia necesse habet rationabilis creatura obtemperans Deo, temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faci
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ⁊ barnabas
ne. cadẽ tñ intentõne qͣ pecrus se a gẽti¬
lib subtraħet. et cũ ĩfirmis idẽ sentire se
erat ideq paulus petrunt recarguit.

Expanded text:
ita ut et Barnabas,dem tamen intentione qua Petrus, se a gentibus subtraheret, et cum infirmis idem sentire se erat, ideoque Paulus Petrum redarguit.
Abbreviated transcription (Latin):
te. ñ .n. audos ut
inobedienciam
gentium .i. ut gẽ¬
tes obediant euã¬
gelio. ħ ideodicit
apostolus lit nł
niiris se posseꝓ¬

Expanded text:
te, non enim audeo, ut in obedientiam gentium, id est ut gentes obediant Evangelio. Hoc ideo dicit Apostolus, ut nil minus se posse
Abbreviated transcription (Latin):
rantut hic .n. anima sub corpore est. alia .n.
nũ ꝯcupiicĩa carnali ita efficsunt obsttictũ
et obnoxiũ sicut in solo corport fornitacion¬
is corporalis fit. ꝯmulecti facit asm uil ubioi.¬
nis cũ ip̃o corpore et iino cuo ip̃o quodã mo¬
do i aglitinacur. uñ subdit. qui ã. for in. cor.
intẽd̾e qr m̃tẽ captiriã subd̾ ip̃a subm̾sio
⁊ absorbitõ libidinis. qr libidinis atiore

Expanded text:
rantur. Hic enim anima sub corpore est. Alia enim num concupiscentiae carnali ita efficiunt, obstrictum et obnoxium, sicut in solo opere fornicationis corporalis fit cum misceri facit animum vis libidinis cum ipso corpore, et unum cum ipso quodammodo cui agglutinatur, intendere, quia mentem captivam subdit ipsa submersio et absorbitio libidinis quia libidinis ardore
Abbreviated transcription (Latin):
dñr qm̃ ñ uoniet dñs ad iudiciũ. insi pri¬
us uenerit discessio .i. iisi prins gentes
a romano discedant imꝑio. ñ ꝙ statĩ post
ueniet dñs. occulte loq̃t de destructõne to¬
ret eos ad ꝑsecutõnẽ ecc̃e. uł ħ dicit de sp̃i¬
ali impio tom ane ecc̃e. ł de discessione a fi
ne ec̃ce. uł hominũ a fide. quidã codices
hñt. nisi uen̾it refuga pͥmũ. ꝙ nsłi dubi

Expanded text:
niam non veniet Dominus ad judicium, nisi primum venerit discessio, id est nisi prius gens a Romano discedat imperio: non quod statim post veniat Dominus. Occulte loquitur de destructione Roret eos ad persecutionem Ecclesiae. Vel hoc dicit de spirituali imperio Romanae Ecclesiae. Vel de discessione a fidae Ecclesiae, vel hominum a fide. Haimo Quidam codices habent: Nisi venerit refuga primum, quod nulli dubi
Abbreviated transcription (Latin):
illud ueto .ẜ. maior. ser . mi. dd presciencia ait
presciendo .n. quid quisq illoꝵ fututusellet
dixit illtidin geness ieus et illud dũ predis¬
cetet se futuroꝵ prescium ostendit. ⁊ nichil
absq sua prescĩa euenito posie monstrauit.
hoc auud ueto ꝙ in malachia est dr deiam
bĩt altetũ saluandũ. alt̾m dampnandum.
et de actis iudiciũ fieti solet ⁊ notis u̾do er¬
go illud dixit d̾eus añ futurũ indiciuo ut
ĩndicatutus ctedetetur. et sc̃b metita teddi¬
turus. ido cciam illud ditit ut intellig̾etut hoc
ud̾i p̃destinatone ꝑ grãm nã in iacob añꝗͣ na
mĩe sue domir̃ et iñ elau. qͥd od̾at añꝙͣ. natus
fcciss aliquid mali. nisi originale pecoy nam
nec in illo dilig̾et iusticiã quã nlłam ille fe-¬
cerat. neq ĩ isto odiss natutã ꝙͣ bonã ip̃e fece¬
tat. s qm̃ tem stupendã de ñdũnatis nec ali¬
quid boni ł mali agentib ꝓposuerat .s. qd̃ u-¬

Expanded text:
ait, praesciendo enim quid quisque illorum futurus esset, dixit illud in Genesi Deus. Et dum illud praediceret se futurorum praescium ostendit, et nil absque sua praescientia venire posse monstravit. Hoc aliud vero quod in Malachia est, de jambat, alterum salvandum, alterum damnandum, et de actis judicium fieri solet, et notis. Ideo ergo illud dixit Deus ante futurum judicium, ut judicaturus crederetur, et secundum merita redditurus. Ideo etiam illud dixit Deus, ut intelligeretur hoc uiae suae donum? et in Esau quid oderat antequam natus fecisset aliquid mali, nisi originale peccatum? nam nec in illo diligeret justitiam quam nullam ille fecerat, neque in isto odisset naturam quam bonam ipse fecerat; sed quoniam rem stupendam de nondum natis nec aliquid boni vel mali agentibus proposuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uacat eum su ulandiẽ¬
do:ut amplius faciat
quã posticlatur ab eo.
solet n. ficriut qui de
se iuidit bñ sentiti me¬
liorem se piebeat. dm̃¬
iñ sigiat subdensS
mui autẽ et para michi
hospitium nel hec mi¬
adueniam. ideo dico ꝑ
nam spero per oracio¬
nes uestras me dona¬
ti uobis hoc dicit ut
magis obediant. solst̃
cnim absentes ꝯtẽpni.
salutat de epistascon
capcinus meus in xp̃o
ĩhesił et martus eta¬
ristactus. demas et lu¬
c̃as adiutores mei. gca¬
c̃ia comuni nostcuhu
xpisti sit cum sp̃ucuo
dicendũm est. curapo¬
stolus paulus in hac
epła scribendo nonse-¬
uau̾t morem suuo.
ut uel uocabulum no

Expanded text:
vocat eum sic blandiendo, ut amplius faciat quam postulatur ab eo. Solet enim fieri ut qui de se videt bene sentiri, meliorem se praebeat. Dllum significat, subdens: Simul autem et para mihi hospitium, vel hoad veniam. Ideo, dico, para, nam spero per orationes vestras me donari vobis. Hoc dicit ut magis obediant. Solent enim absentes contemni. Salutat te Epaphras et captivus meus in Christo Jesu, et Marcus, et Aristarchus, Demas et Lucas adjutores. Gratia Domini nostri Jesu Christi sit cum spiritu tuo. dicendum est cur apostolus Paulus in hac epistola scribendo non servaverit morem suum, ut vel vocabulum no
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accidunt deo tan¬
quam illi accidant
leqͥm sig̾cantes eũ fac̾e ut nobis accidãt
ñ ergo tenend̾ est alicłd taie accid̾̃e sp̃u¬
i sc̃o qui ĩ se ĩmutabił est. s in scĩsħitat
ut tos impleat caritate qͣ facit cos gan¬
dert. de ꝓfectib alioꝵ. et cristari de lapsi¬
b uł pctis eon. de quoꝵ fide ⁊ pretatt gau¬
debant. q̃ cristicia laudabił est. qr uenit¬

Expanded text:
n accidunt Deo taquam illi accidant, loquimur, figurantes eum facere ut nobis accidant. Non ergo tenendum est aliquid tale accidere Spiritui sancto, qui in se immutabilis est, sed in sanctis habitat, ut eos impleat charitate, qua facit eos gaudere de profectibus aliorum, et contristari de lapsibus vel peccatis eorum, de quorum fide et pietate gaudebant: quae tristitia laudabilis, quia venit
Abbreviated transcription (Latin):
guit eos hic ualde qͥ
que rebantur se du¬
dum ñ audisle sp̃u¬
alia. cũ adhuc ĩ digni
eẽnt audite. camasẽs
ãidem sunt qui ⁊ an¬
imales. caruaues a
les. eũo .ii. sit int̾ uos
baptistis ꝙ conten. ĩ
uerbis. nonne. car.
estis: eoquod ab ho¬
mine aliqͥd putatis

Expanded text:
guit eos hic valde qui querebantur se dudum non audisse spiritualia, cum adhuc indigni essent audire. Carnales autem iidem sunt qui et animales; carnales ales. Cum enim sit inter vos baptistis, et contentio, in verbis, nonne carnales estis, eo quod ab homine aliquid putatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ hominem ambula¬
tis. cil enio qttis dicat.
ego quidemsuꝯ pau.¬
Uu allus autenrego
apol non est hoi pec¬
catum minus agẽ
ut sperantes in do s̃
dis. et quandociuidẽ
in hc̃ głamini. quid.
igitur est apollo qͥd
uero etiam p̾auliit
qui maior est sunt¬
ne ip̃i gr̃e que ĩ sa¬
cramentu dat᷑ aus¬

Expanded text:
hominem ambulatis, cum enim quis dicat: Ego quidem sum Pauli; alius autem: Ego Apollo? non est hoc peccatum minus a genut sperantes in Deo sunt dii? Et quandoquidem in his gloriamini, quid igitur est Apollo? quid vero etiam Paulus, qui major est? Suntne ipsi gratiae quae in sacramentis datur au
Abbreviated transcription (Latin):
operatur ergo pacĩam uei eam augẽdo uel pociꝰ
ostendendo. quod aute̾m tribuatõ nontollit
pitificatõnem qnͣto mag̾ enim quis pantͣ.
danto puriͤ redditur dumamia sidelis nou
resistens ordinatõm d̾inõdiligit eins uolun¬
datem cuius malicie potesias datur inbonos
d eius uoluntatem a quo hec potestas datur
cumergo quis intelligens quod non eso potestas
itł demonum uel peraideͤntoium nisi adeo sintinco
pacient᷑ probatur.i. bonus ẽẽ monitratur et meli¬
or esficrairtamquam aurum quod per ignem
eo purum ostenditur et purius redoitur hec
pertidis indicemur credentes oiq̃ mundana
carent rõne nontñ confundit .i. nonfacit e¬
rubescere quia impiecur confunditur emm
quiquod sperabat nõ in uenit sicut conting̃ illi
qͥti sꝑerat in homine ħ autem spes non confunoit

Expanded text:
Operatur ergo patientiam vel eam augendo, vel potius ostendendo. Quod autem tribulatio non tollitpurificationem. Quanto magis enim quis patitur, tanto purior redditur, dum anima fidelis non resistens ordinationi Dei, non diligit ejus voluntatem, cujus malitiae potestas datur in bonos, sed ejus voluntatem a quo haec potestas datur. Cum ergo quis intelligens quod non est potestas, vel daemonum, vel persecutorum, nisi a Deo, sustinet patienter, probatur, id est bonus esse monstratur, et efficitur melior, tanquam aurum quod per ignem et purum ostenditur et purius redditur. Haec perfidis judicemur, credentes ea quae mundana carent ratione, non tamen confundit, id est non facit erubescere, quia impletur. Confunditur enim qui quod sperabat non invenit, sicut contingit illi qui sperat in homine. Haec autem spes ideo non confundit
Abbreviated transcription (Latin):
plantando et tigando facielat in aꝑto nisi ꝓ ulies
craudiret orantẽ qui dat increm̃tũ ĩ octuito. qͥdã
ucto dicunt nos non debeto peccte a sempittrna
maiestate ut det nobis ambulate in uia tecta
et ꝑscu̾att in mandatis. ⁊ placete illi in omni
potestate ura est constitutuo. et ita benedicti¬
ones racas quas suꝑ uos facimus fr̃es m̾i eri
euacuant ermnaniunt. elidunt ⁊ subsccipci¬
astipulatõ est amen. qu̾id dicis o noue ħetice.
dicis qr non peccate in poteaace sic hm̃s. it
hoc sine adintorto diuine grẽ impłe pos¬
simus plane inqiud libm atbictuio ad ħ
nobis sufficit. quate ergo duit apłc. oramꝰ.
potcrat dr̃e monemus. doctmus uł uibemus
quod si dr̃et cectũ dicetet qr et uoluntas nr̃a
agit aliquid. non .n. uoluntas nt̃a agit ni
chil. s sola non sufficit. maluit tñ dr̃e oramus
ut ipãm grãm ꝯmendart. ut incelligetint
illi que non faciunt aliquid mali non solũ

Expanded text:
plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui dat incrementum in occulto. Quidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna majestate, ut det nobis ambulare in via recta, et perseverare in mandatis, et placere illi in omnipotestate est constitutum, et ita benedictiones nostras quas super nos facimus fratres mei evacuant, exinaniunt, elidunt, et subscriptiest amen. Quid dicis, o nove haeretice? dicis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Apostolus, oramus? poterat dicere, monemus, docemus, vel jubemus. Quod si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid. Non enim voluntas nostra nihil hil agit. sola non sufficit. maluit tamen dicere: oramus, ut ipsam gratiam commendaret, ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola
Abbreviated transcription (Latin):
li faciatis ñ
oiamus. ut nos paces
nib. s pocius oiamꝰ
ut uos fasiatis quod
bonuoz est nos autem.
ut teprobi. quau sine
pocestace non haben.¬
tes quid diuiditemus.
hoc orat apostolus ut¬
hus bene agentibus
incis contipienda ñ inueniant. et sic teprobi
appateant ꝓbaci .n. uident᷑ dũ iudicant ptc̃ores.
siergo ñ sunt quos iudicent celsante aucto¬
ritait. qͣi teꝓbi indent᷑. accende q̃ ꝙ ait. oramꝰ ut¬
hic gt̃a d̾i qua sola homines liberant᷑ a malo.
et sine qua nultũ ꝓr sus siue cogitando siue uo¬
iendo ⁊ amando. siuen agendo faciũt bonuo
aĩ solũ ut monstrance ip̃a qͥd faciend̾ sit. sci.¬
ant. u̾m eciã ut p̃stante ip̃a faciant cũ drlecti¬
one ꝙ scuit̃. h anc quippe ĩspitatõe bone uolun
oramꝰ nẽ qnid mali faciatis ⁊ c̃ qͥl hẽc audiat
qñ fateat᷑ a dño d̾o nobis cẽ ut declinemꝰ a ma¬
lo. et faciamꝰ bonũ. ñ enĩ ait apłs. monemus do¬
cemus s oramus qr sciebat ħ omnia ñ uale q̃

Expanded text:
li faciatis: oramus, ut nos pareamnibus, sed potius oramus, ut vos faciatis quod bonum est. Nos autem ut reprobi. Quasi potestate, non habentes quid vindicemus. Hoc orat Apostolus, uhis bene agentibus, in eis corripienda non inveniat, et sic reprobi appareant: probati enim videntur, dum judicant peccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi videntur. Attende quod ait oramuia Dei, qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae volunramus ne quid mali faciatis, etc. Quis hoc audiat et non fateatur a Domino Deo nobis esse ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Non enim, ait Apostolus, monemus, docemus, sed oramus: quia sciebat haec omnia non valere, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ bellis semꝑur
gentur mã pacis ig.
sap̃ie. de huis dicit ietem̃. tuc om̃s ĩsurrecetrt in
ꝓpħam dm̃i uolentes occid̾e eũ ⁊ subiecit. omnis ã
dixit. ⁊ oc̃m ppłm ñ ꝑmisisse. omũ ergodixit ĩsut¬
hic n. qr ñ dicit. om̃s occlinau̾nt totãpanttis plebẽ
sig̾cauit s alt̾am ꝑtem plebis. semꝑ .n. duoppͥsut¬

Expanded text:
 bellis semper urgentur, viam pacis ignosapientiae. De his dicit Jeremias: Tunc omnes surrexerunt in prophetam Domini volentes occidere eum ; et subjecit: Omnis autdixit, et omnem populum non permisisse. Omnes ergo dixit insurhic enim, non quia dicit, omnes declinaverunt, totam penitus plebem significat, sed alteram partem plebis. Semper enim duo popu
Abbreviated transcription (Latin):
co .i. psalmi. hris loquitur quiin lege sunt .i.
iudaslegem h abentib ut ita. omneos eciam
suddorum obstruatur. a sua gloua. ⁊ omnis.
ne lege teus de impietate sieci am iudens tens de
pit agcre plenius dele¬
coutomnis mundus
sit subditus deo. quod¬
debet. qr ccrtũ est quod
exopetib legis non iu¬
stificabuntir eo. il

Expanded text:
id est psalmi, his loquitur qui in lege sunt, id est Judaeis legem habentibus. Ut, ita, omne os, etiam Judaeorum, obstruatur, a sua gloria et omnis ne lege reus de impietate, sed etiam Judaeus reus de re plenius de leco ut omnis mundus s sit Deo: quoddebet, quia certum est, quod ex operibus legis, non justificabitur coram
Abbreviated transcription (Latin):
.q.d. ucte exlege non
est iusticia. quia ꝑ le¬
gam tm̃ est agnicio
cio. si ergo cognoscũt
et ñ cauent preuati¬
catio est ⁊ ita ita .i. pe

Expanded text:
icat: Vere ex lege non est justitia, quia, ptantum est cognitio tio. Si ergo cognoscunt et non cavent, pracatio est; et ita ira,
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis s paulominus qi ⁊ si passibił cñ imꝑa¬
bat angelis ⁊ qr sñ pcco etat s post similitudi¬
nẽ tͥuorphantis coronasti eũ .i. undiq citũde¬
re ĩ ꝯcessu patris. uł gloria .i. clatitate imortã¬
litatis ⁊ hono. quod sibi flestitur om̃e genu ⁊

Expanded text:
sibilis, sed paulo minus, quia etsi passibilis, tamen imperabat angelis, et quia sine peccato erat; sed post ad similitudinem triumphantis, coronasti eum, id est undique circumdere in consessu Patris, vel gloria, id est claritate immortalitatis, et honore quod sibi flectitur omne genu, et etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quasiꝑ medicuo tafirmũ nota uerboꝵ ꝓprit.¬
tates supra dixit. memor ubi agit de iustis
qui fuerunt añ xp̃i aduentũ quoꝵ quasi me¬
mor fuit qñ p̃acciarihis de celo miscitus hic
ãponit insitas ubi agit de incamatõne cũ
sierbuo catofactum est. cũ medicus ad infit
ꝙ filit̾ih ominis intelligat᷑ xp̃t homocuius
fuit ꝯus memior ĩ ꝯceptrone donando i pini-¬
tatẽ pcĩ ⁊ uisitauit ĩ resutectõne dando glo¬
niam ĩmortalitatis ⁊ legr̃ admitantẽ ħ mo¬

Expanded text:
quasi per medicum infirmum? Nota verborum proprietates: supra dixit, memor, ubi agit de justis qui fuerunt ante Christi adventum, quorum quasi memor fuit, quando patriarchis de coelo misertus. Hic autem ponit, visitas, ubi agit de incarnatione, cum Verbum caro factum est, cum medicus ad infernet filium hominis intelligatur Christus homo, cujus fuit Deus memor in conceptione donando immunitatem peccati, et visitavit in resurrectione dando gloriam immortalitatis, et legitur admirative hoc mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ aliis tanta culit. nẽq ulla res offitrospio
istud obsequm facit libencet impendi. ncũ
cogitamus quantaprouobis tulerit dñs. uiñ
ad monens subdit᷑

Expanded text:
o aliis tanta tulit; neque ulla res officiosum istud obsequium facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Unde admonens subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
dictis ꝓ batiuidean¬
lunt seimpbatos ud̾i. ista qͦ seruent ut ꝑ¬
fecti sint. sine dubio .n. erant aliqi incer
cos dissentientes in quiet in anis głe cã cõ¬
tendentes pacem ecc̃e rumꝑates. sequitur.
s in hii. sitis degentes ut de nobis hũilia
ores ap̃ dm̃. et hoc innicem. alter .s. alruo
teputet digniorem. ñ hic ita debemus esti-¬
mare ut nos estimare fingamus. s n̾e e
stimenuc posse ẽẽ aliquid occultũ in alio
quonobis suꝑior sit ⁊ si bonũ nr̃m qͦ illo
iudem᷑ suꝑiores et ñ sit occultũ. non que su¬
a. hic docet quomͣ uitent contentõnem. ⁊ in¬
anem głam. et quomo do arbitrentur auos

Expanded text:
dictis probati videanlent se improbatos videri, ista quoque servent ut perfecti sint. Sine dubio enim aliqui erant inter eos dissentientes, inquieti, inanis gloriae causa contendentes, pacem Ecclesiae rumpentes. Sed in humilitate sitis degentes, ut de vobis humilia ores apud Deum, et hoc, invicem, alter scilicet alterum reputet digniorem. Non ita hoc debemus aestimare ut nos aestimare fingamus, sed vere existimemus posse aliquid esse occultum in alio, quo nobis superior sit, etsi bonum nostrum quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Non quae sua. Hic docet quomodo vitent contentionem, et inanem gloriam, et quomodo arbitrentur alios
Abbreviated transcription (Latin):
fidem operatisut
presentem de ma¬
nuĩimicoꝵ. ut in¬
uenirent resurret¬
eternam meliorẽ¬
illa rodemptione.¬

Expanded text:
fidem operati sunonem praesentem de mainimicorum, ut invenirent resurrectaeternam, meliorilla redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
.i. purgati ꝑ uisa signa illa. qr ꝑea ⁊ a morte
ĩminente libati st̃ ⁊ ab ignorancia d̾i q̃ p̃me.¬
bat sunc om̃s gentes mnundati ꝑati sunt ad
accipiendam legem.
It om̃s eam. es. spi.¬

Expanded text:
est purgati per visa signa illa; quia per ea, et a morte imminente liberati sunt; et ab ignorantia Dei quae premebat tunc omnes gentes mundati, praeparati sunt ad accipiendam legem: et omnes eamdem escam spi
Abbreviated transcription (Latin):
iace. fu̾r pe ac .i. ita modoiaciamus ut ampli¬
uisi acere nonsit opus ecce inhis ñ solũ intã
setiam aliud culꝑat ueuiti ꝯmotis et opus
hñtib fundamentuo constitucte ceteranon
mutantut. Et hoc quasifcamut dicos¬

Expanded text:
iae, etc., id est ita modo jaciamus, ut amplius jacere non sit opus. Ecce in istis non solum vitam, sed etiam aliud culpat veluti commotis et opus habentibus fundamentum constituere. Caetera non mutantur. Et hoc. Quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
nia dimitti. ⁊ per impositionem manium
sp̃m sanctũ dan. lex suꝑecfluett. nẽc pret᷑ xpi¬
stuo auquid queretent siicitent pet eñ resur¬
recturos mortuos ⁊ utiificandos ñtuditados.
et nota ħ sexrecte dicifundamentatuor. sicut
enimeuo qui ad doctanam uctecatuiorinduci
ne quib uita ñ adentintegca. i deo quicumq
aliquol adfidem conuectit. priuis facit itute

Expanded text:
nuum Spiritum sanctum dari, lex superflueret, nec praeter Christum aliquid quaererent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctrinam litterarum inducitne quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poe
Abbreviated transcription (Latin):
oia bona. opera pectando fecctunt irnita. mor¬
tua . n. opera dicit pcc̃a. qi acidunt ammas.
unde in lege phibebatur tangete mortuum
tangit.n. mortuũ quifacit peccatũ ł priona
bona peclequans malũ moicua erant. penite¬
nt auttm abhis ab est fundamentũ. sñquo
nichistor edificatus quid ẽ autẽ amortuis o¬
petib penitete nili ab his que oportet mortifica

Expanded text:
ora bona opera peccando fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitere autem ab his est fundamentum quo nihil boni aedificabitur. Quid est autem a mortuis operibus poenitere, nisi ab his quae oportet mortificar
Abbreviated transcription (Latin):
tuoruo. qr nisi quis credat. quod telirestio
xpitifacit resurestiontm mortuoꝵ ñ l a
bet supet quod edificet et fundamentũ i¬
dicii eerni. qr quicquid tbistatuetur inec̃et¬
mim durabit. ꝙ iudiciũ qui ñctedit ñ halet¬

Expanded text:
tuorum, quia nisi quis credat quod resurrectio Christi facit resurrectionem mortuorum, non habet quod superaedificet, et fundamentum judicii aeterni, quia quidquid ibi statuet in aeternum durabit. Quod judicium qui non credit, non ha
Abbreviated transcription (Latin):
choit cognitõnẽ cognicio uocecta uł ꝑfecta ñ ꝑ¬
ficit᷑ nisi pꝰ hanc uitãtã idimꝰ facte ad facieor
s crgo sapiamus. ut nouimꝰ cuciorẽ ẽẽ affectũ
u̾a q̃tendi ꝙͣ ĩcognita ꝓ cognitis p̃sum̃di. sic er¬
q̃lituri. &e credendis nutia ĩficelitate dubitemts.¬

Expanded text:
cognitionem. Cognitio enim perfecta non perficitur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic erquaesituri. De credendis, nulla infidelitate dubitemus
Abbreviated transcription (Latin):
est ut om̃t idm de
dendo ad qd̃ pueni¬
mus. fide ꝗ sc̃iencia.
et cciam ope cõple¬
amus unde subd̾.¬
ꝗ in eada regila.
.i toetitudine ninẽ¬

Expanded text:
est ut omnes de edendo ad quod pervenimus fide et scientia, etiam opere compleamus. Unde subdt in eadem regula, id est rectitudine vive
Abbreviated transcription (Latin):
ditur omnis namq pontifex scd̃m legem.
ex hominib .i. ex nũo hominũ assumptus
ad aliquid digͥnus ꝑ ꝙ tiaiet aliosiuuare pro
hominib ꝯstituitut. ut ꝑ eñ impetrent a deo
misericordiam. ꝯsticuitut dico. ĩ his que sunt
ad d̾m. offecendis.ẜ. in muetib hostiĩs preci
lib propeccatis dimittendis. Qui ꝯdolete.

Expanded text:
ditur. Omnis namque pontifex, secundum legem, ex hominibus, id est ex numero hominum, assumptus ad aliquod dignius per quod valet alios juvare, pro hominibus constituitur, ut per eum impetrent a Domino misericordiam. Constituitur, dico, in his quae sunt ad Deum oflibus pro peccatis dimittendis. Qui condolere.
Abbreviated transcription (Latin):
qui fabricabat edes¬
⁊ om̃is ꝯtra apłmo¬
motit uñ subdit.
reddet ci dñs secun¬
dum opeta cuiẜ nõ
ait tiddat. s teddet.

Expanded text:
ui fabricabat aedeset omnes contra Apomovit. Unde subdit: Reddet ei Dominus secudum opera ejus, non ait reddat, sed reddet,
Abbreviated transcription (Latin):
sic ũba nt̃a ⁊ opcra
cateant rep̃hensio.¬
neut magnificet᷑
iutuꝑabiles sunt
discipuli. q̃i docete¬

Expanded text:
sic verba nostra et opera careant reprehensione, ut magnificetur vituperabiles sunt discipuli. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
et ait de illis qui post aduentũ xp̃ifuictunt¬
ñ quieñ p̃nunciabantrunt quios qͥ uult
st opitulacõnes i. eos qui maiorib fctunt
biteri sunt qui plebi docuimenta st̃. genalin¬
guaꝵ eccc donũ d̾i est multas scitelinguat.
⁊ nota ꝙ ultimũ ponit illud ꝙ illiprrmtio¬

Expanded text:
et ait de illis qui post adventum Christi funon qui eum pronuntiaverunt, quos qui vult et opitulationes, id est eos qui majoribus ferunt byteri sunt, qui plebi documento sunt; genera linguarum. Ecce donum Dei est multas scire linguas. Et nota quod ultimum ponit illud quod illi pri
Abbreviated transcription (Latin):
ta subiectasunt ad oꝑand̾. illud añ supralo.¬
cacũ ẽ ad cõstlendũ. qr tp̃ius aninie q̃ consu¬
nis sensus apparet. sic ruiuiso ppło oĩm scõꝵtã¬
bẽ usꝙ ad ultanũ iustũ sapĩa d̾i illuminat᷑
q̃ pleniꝰ fuit ĩ xp̃o. ałin. cet̾i hoĩes saꝑientes ꝙ

Expanded text:
a subjecta ad operandum; illud autem super locatum est ad consulendum, quia ipsius animae quae consunis sensus apparet, sic universo populo sanctorum, tannes usque ad ultimum justum sapientia Dei illuminat quae plenius in
Abbreviated transcription (Latin):
audet cotidie sumie. et alius honorando ñ auoet
ullodie p̃t̾mittͥt ꝯtemptũ solũ. ñ uult uteci
liqius manducans dicat᷑ iudiciũ manduca¬
ie. cũ dñs dicat. qͥ mãducat me ip̃e uiuet prop¬
tet me. ad ꝙ dñis duos eẽ modos manducandi.

Expanded text:
audet quotidie sumere, et alius honorando non audet ullo die praetermittere. Contemptum solum non vult iste ciliquis manducans, dicatur judicium manducare cum Dominus dicat: Qui manducat me, ipse vivet propter me . Ad quod dicimus duos esse modos manducandi,
Abbreviated transcription (Latin):
dicium manducat᷑. qui idigne mãducat. qr ñ
est duudicans .i. dilcernens corpul dñt. ab aliss
tibis. s indicrete. et negligenter sumit uene¬
tacionem singulatitec debitam non grhibẽs.
pħ docet douote et cũ timore actaitnd̃ c̃e ad coĩo
nõ qi dñs cst cuꝰ carosumit᷑ ut giam udcamur
trdds iudẽptori q̃ritur an cotidit sit sum̃da eu¬
chatistia. an eligẽdi st̃ oies cͥib ħoputius ꝯtinm¬
ciuscs uiuens ad tantũ sactam̃tũ dignꝰaccedat
huic questioni tecte responaet qui monet ut p̃ti¬
punoe in xpisti pace ꝑmancatur. et ut quisce fa

Expanded text:
dicium manducat qui indigne manducat, quia non est dijudicans, id est discernens corpus Domini ab aliis cibis, sed indiscrete et negligenter sumit, venerationem singulariter debitam non exhibens. Per hoc docet devote et cum timore accedendum esse ad coominus est cujus caro sumitur ut gratiam videamur reddere Redemptori. Quaeritur an quotidie sit sumenda eucharistia, an eligendi sint dies, quibus homo purius continentiusque vivens ad tantum sacramentum dignus accedat. Huic quaestioni recte respondet, qui monet ut praecipue in Christi pace permaneatur, et ut quisque fa
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Isco ĩter nos.
et G̾hic p̾maginem
iudicis fucuti ostẽ¬
dit in eos qͥ uncon¬
sid̾atuse corpꝰ dñi
s infirmitatib et inbetilles longa ĩua
Iuodsinos.

Expanded text:
sti. Ideo inter vos, etc. Hic imaginem judicii futuri ostendit in eos, qui inconsiderate corpus Domini ti infirmi et iQuod si vos.
Abbreviated transcription (Latin):
calicebibat.¬
bi. panis est salutaris
ñ uenenũ mortifetũ ꝙ edis s uide ui dimittis
debitorib. nã si ñ dimittis mentitis. et ei men¬
titis ꝙ̃ ñ fallis. mentiti dõ potes s ip̃m falłeñ po¬
tes intus n. te ĩsꝑicit⁊ examinat. dicoꝓbet se

Expanded text:
calice bibat. Panis est salutaris, non venenum mortiferum quod edis. Sed vide si dimittis debitoribus; nam si non dimittis mentiris, et ei mentiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, sed ipsum fallere non potes. Intus enim te inspicit et examinat. Dico, probet se
Abbreviated transcription (Latin):
uant. et qi sunt non
ad parcend̾ corpori. qr
dicunt se ñ parcere cor¬
in honorea
aliquo qr dñt se ñ cũ-¬
tate de honore huma-¬

Expanded text:
ant. Et quia sunt non ad parcendum corpori, quia dicunt se non parcere in honore aliquo, quia dicunt se non curare de honore huma
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ꝑtin̾e. ip̃e est .n. sp̃c adoptõnis filior.
ip̃e est prĩs ⁊ filii amor ⁊ ꝯnexio. ad ip̃m gͦ
ꝑtinet societas qua efficimur unũ corpus
unici filiid̾i. sicut .n. turũ corpus hominis
multis ꝯstat membris ⁊ uegetat oĩa m̃bra
una anima faciens inoculo ut uideant.

Expanded text:
itur pertinere. Ipse est enim Spiritus adoptionis filiorum, ipse Patris et Filii amor et connexio. Ad ipsum ergo pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Sicut enim unum corpus hominis ex multis constat membris, et vegetat omnia membra una anima, faciens in oculo ut videat,
Abbreviated transcription (Latin):
nes hñt ganditĩ bone. torm̃ta inale. s cũ facta
fu̾it resuitõ ⁊ bonoꝵ gaudtũ ampluis etit et
maloꝵ torm̃ta grauiora. qñ cũ corpore torque¬
cem alt̾ ait̾m ĩnu̾bis istis tante sper ꝑeat ꝯtri-¬
stacio ubiest. tanta ꝯsololatio. det̾ͥgatur luctꝰ¬
a ex aĩo. fides expellat dolorẽ. in tanta sre fidecet
ẽẽ crude templũ d̾i. ibi hĩtat bonus ꝯsolator. ⁊ bi
qui ñ fallit ꝓmiłior. quid .ii. mortuũ dii plan¬
corhũanũ defuncto km̃o. ĩ mo melius cũ dolet sa

Expanded text:
ae; sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquecem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum diu plancor humanum, defuncto charissimo? Imo melius cum dolet, sa
Abbreviated transcription (Latin):
tutum est. ut dixi tu
ueto dũ tempus here¬
ies iugila in discip¬
lina ecclestiastica in
scciptuns explanan¬
inomnimodis hõi

Expanded text:
turum est ut dixi. Tu  dum tempus habes, vigila in disciplina ecclesiastica in Scripturis explananin omnis modi
Abbreviated transcription (Latin):
ite ꝯsinemini. Gau¬
aete in domino semꝑ
ħ studio ꝓficicientes
gaude in dño semper
et id it̾at ut semeis
l̾a aftectõne gancere

Expanded text:
tinemini. Gaudete in Domino semper. hoc studio proficientes, gaudere in Domino semper. Et ideo iterat ut se in eis vera affectione gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
b q addit. ⁊ incidt̃
in desid̃ia multa.
que diuitie nuttuũt¬
⁊ inutilia ⁊ nociua
ꝙ peius est. et cino¬
modo nocent. osten¬
dit subdens que de¬
lid̾ia mergunt ho
in greco hr̃ philatgitia. si ergo auaticiai
hr̃ in libro q̃ ꝓpre est pecunie amor cũ radit
omniũ maloꝵ dicatut. spẽs ponitur ꝓ gen̾e
ꝙ est cupiditas. alibi dicit scriptuta ꝙ suꝑ¬

Expanded text:
 addit: Et incidunt in desideria multa, quae divitiae nutriunt, inutilia et nociva: quod pejus est. Et quomodo nocent ostendit, subdens: Quae desideria mergunt hoin Graeco habetur philargia. Si ergo avaritia habetur in libro, quae proprie est pecuniae amor, cum radix omnium malorum dicatur, species ponitur pro genere quod est cupiditas. Et alibi dicit Scriptura quod sup
Abbreviated transcription (Latin):
alios dicat cos cepilse facete ⁊ scd̾ alios uel-¬
le quadi uobis dico qui cepistit a primo an¬
no non soluo uelle. lecunduo quosdam. i ed
eciam facete. secunduo alios quidam. i uo¬
luerant quidam coꝑant. nunc ueto utiq o-
Nunc uebo uty quem aomodti

Expanded text:
alios dicat eos coepisse facere, et secundum alios velle. Quasi dicat: Vobis dico, qui coepistis a primo anno non solum velle secundum quosdam, sed etiam facere secundum alios. Quidam enim voluerant, quidam coeperant, nunc vero uterque nun
Abbreviated transcription (Latin):
andos q nicħ potest sachanas nͥ pmislut. qͥ
uex at sibi datos tance ã pocestatis erat apłe
lo nerło trad̾et di abło. craditio ã hec est. qr ꝗ
eo s diabolus ã qui ad hec patus est. ut auer¬
correcti. discant si blasphemare etĩam intel¬
ligant se iõ penis astringi qi blasphemaue¬
tunt. uñ ĩ euãgłio dñs dicit. int̾ cet̾a iam no¬
ia pc̃ci aliqñ infitiitates inferti corporib. ⁊
qr ministro diabło fũit declarauit dñs oicẽs
int̾ multa ħ ã cũ sit filia abrahe ꝙͣ. alliga¬

Expanded text:
andos, quia nihil potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostlo verbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia eocorrecti, discant non blasphemare, et intelligant se ideo poenis astringi, quia blasphemavent. Unde in Evangelio Dominus dicit inter caetera, jam nosa peccati aliquando infirmitates inferri corporibus. Et quia ministro diabolo fiunt, declaravit Dominus, dicens inter multa: Haec autem cum sit filia Abrahae, quam alliga
Abbreviated transcription (Latin):
iunti fid̾i ueitatẽ p̾dunt ꝙ insuꝑ ꝑeunt etit
d̾unt. est ymeneus ⁊ alerandet noĩa ꝓpͥaponit
it tradidi sathane qr illo ad corteptõnẽ homi¬
nũ utebatur iꝑa potestas apłica. p̃uaticatores
enĩ angłi cũ principesuo diabolo. tecte dñt ꝓ

Expanded text:
lunt, fidei veritatem perdunt, et insuper pereunt aetderunt, est Hymenaeus et Alexander. Nomina propria ponit it tradidi Satanae, quia illo ad corruptionem hominum utebatur illa potestas apostolica. Praevaricatores enim angeli
Abbreviated transcription (Latin):
ab ira libi. s etiam salui ⁊ hoc iniuta ipluis
.i. per uitam ipsius .s. qua tesurrerit amortuit
et est sensus inde certũ est ꝙ ip̃e uiuens pot̾it
amicos s aluate qr mortuus potuit suctifica¬
conciuiati ꝙ supra insanguine iustificaci di¬
co salui etimus.

Expanded text:
ab ira liberati, sed etiam salvi, et hoc in vita ipsius, id est per vitam ipsius, scilicet quia resurrexit a mortuis. Et est sensus: Inde certum est quod vivens poterit amicos salvare, quia mortuus potuit justificaconciliati, quo supra, in sanguine justificati. Disalvi crimus.
Abbreviated transcription (Latin):
esle iusticiam ⁊ uitam. et ꝙ possit eẽ ꝑtum per
xp̃e filius dei pct̾m uincetet in omnib. prolixius
ergo apłe hic de duob hominib disputatis. de pͥ¬
mo adam ꝑ cuius pcc̃m tamꝙͣ hed itatiis malis
pric sib̾ aci sumus. qi ergo ꝑuliũ unũ diabolus
gen̾atos uistũ est ut ꝑhunc unũ dimitat. om̃s

Expanded text:
esse justitiam et vitam, et quod possit esse per eum. Per Christus Filius Dei peccatum vinceret in omnibus. Prolixius ergo Apostolus hic de duobus hominibus disputat, scilicet de primo Adam, per cujus peccatum tanquam haereditariis malispriis liberati sumus. Quia ergo per illum unum diabolus generatos, justum est ut per hunc unum dimittat om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbauit quod semel u¬
mortuus est xp̃c. sed
lex ñ poc̾at petfectos
facere. ⁊ ueo agnus
qi lex hñs umbiam
futuroꝵ bonoru .i.
exstraneam simili¬
tudinẽ eoꝵbonoruo
q̃ futura erant. non
ipiam ymaginem tetum que melius oc̃pu¬

Expanded text:
bavit quod semel mortuus est Christus, sed lex non poterat perfectos facere: ideo Agnus quia lex habens umbram futurorum bonorum, id est extraneam similitudinem eorum bonorum quae futura erant, non ipsam imaginem rerum, quae melius exp
Abbreviated transcription (Latin):
tunt .ł ut iudicentur
scd̾ menita. nĩ testatũ
it̾m resurgant᷑ ⁊ ite¬
tum moriantut. sic
⁊ xp̃s eadem necessita
nib. non est intelligend̃ ꝙ aliqua põci sui ne¬
cc̃itate. oblatus sit eciam semel ĩmos ola no¬
iuntate. u̾m ut homosemel mortuus nec̃ci¬
tate ⁊ iute natute. amplius ñ moritur. ue a
xp̃t eo dem uite semel oblatus. ñ pot̾ amplius

Expanded text:
t ut judicentur secundum merita, non restat ut iterum surgant, et iterum moriantur, sit et Christus eadem necessitatt intelligendum, quod aliqua peccati sui necessitate oblatus sit, etiam semel imo sola voluntate. Verum ut homo semel moritur necessitate et jure naturae amplius non moritur, sic et Christus eodem jure semel oblatus non pot
Abbreviated transcription (Latin):
diebł m̃sibł annis. uolũt ł nolũt aliqͥd in¬
choare. qͣi fatistai in fausta sint tꝑa. si itaq
ista obscruemꝰ nc ab apło ista audiamꝰsi
meo. ⁊ s̃. eos enĩ culpat qͥ ꝯscellatõnes soq̃nt᷑
dicentes. ñ ꝓficiscar. qr sic luna fectur.uł ꝓ¬

Expanded text:
ibus vel annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic
Abbreviated transcription (Latin):
git mensom. ñ plantabo ħ ãno uineã qr
bisectus est taies cul pantut. non qui na¬
turales elem̃toꝵ effectus in sid̾um ordina
nauigent. autumpno seminent. de quib
cũ ꝯd̾entur dcm̃ ẽ ingenesi. ⁊ sint ĩ signuis

Expanded text:
git mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinastate non navigent, autumno seminent: de quibus cum conderentur dictum est in Genesi: Et sint in signis,
Abbreviated transcription (Latin):
tilium intelligamus. inco enim ꝙ di¬
cit conuertimini. iterum ad infrr. et
oge. els. ñ circumtisis s gentib loqͥtur
quib hanc scribit epłam. nec ad circũ¬
cilio nem uł iegem dicit eos ren̾ti in qͣ
num quam fuerant. s ad infirma et
egena elementa qnib rursus ut an¬
tea sernire uolunt. quod de gentib
intesligere cogimur. uulgatissimuᷤ¬
enim est erroriste gentilium ut uł ĩ a¬
gendis reb uł in expectandis euentib uite¬
⁊ negocioꝵ suoꝵ ab austrologis ⁊ chaldeis

Expanded text:
o enim quod dicit, convertimini iterum ad infirma et egena elementa, non circumcisis, sed gentibus loquitur, quibus hanc scribit Epistolam. Nec ad circumcisionem vel legem dicit eos reverti, in qua nunquam fuerant, sed ad infirma et egena elementa, quibus rursus ut antea servire volunt: quod de gentibus intelligere cogimur. Augustinus Vulenim est error iste gentilium, ut vel in agendis rebus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaei
Abbreviated transcription (Latin):
tis .i. ad suꝑsticiosas tempoꝵ obseruatõnes.
manifestum est enĩ uolumena tempo ⁊
ꝑ eiementa huius mundi ħ ẽ celũ ⁊ t̾rã
et motus. acqe ordinem sid̾um administ᷑¬
ti. q̃ infitina appellat ex eo qd̃ infuma et
instabilisp̃euariantur egena u̾o to quod
egent sũma ⁊ stabili sp̃e creatoris. ut pos
q m̃ ⁊ tem. ⁊ ãnos dies obseruant ut qui
ses ã colunt qͥ cursus uinc ꝑscrutantas di¬
cunt. taliluna ñ ẽ aliquid inchoand̾. tẽpo¬
ca uero cũ dñt mͦ ẽ inicium u̾is annos ã
cũ dñt nonus annus c̃. kalende st̃ ianua¬
riu ñ licet ħ uł itiudfacete ẜ nlła debet eẽ sus

Expanded text:
ones. Manifestum est eum volumina temporum per elementa hujus mundi, hoc est coelum et terram, et motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent summa et stabili specie Creatoris ut possitempora, et annos. Dies observant, ut qui ses autem colunt, qui cursus lunae perscrutantes dicunt: Tali luna non est aliquid inchoandum. Tempora vero cum dicunt, modo est initium veris. Annos autem cum dicunt, novus annus est. Calendae sunt Januari