comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Appellauit isrłitã in qͦ dolus ñ ess& ꝓpt̾ hoc iacob.
& ille nathanahel. unde me nosti : & dñs. Cũ esses
sub arbore fici uidi te: idest cũ esses in illo ppło
sub lege constitutꝰ quȩ carnali umbra illũ ppłm
ꝓtegebat: ibi te uidi. Qͥd ẽ ibi te uidi: ibi tuimi¬
sertus sũ. Ille aut̃ recordatus qđ fuerat etiam
sub arbore fici inueritate: admiratꝰ qr putabat
se a nemine uisũ cũ ibi ess&: confitet᷑. & dicit. Tu
es filiꝰ dĩ. tu es reoc isrł. Quis hoc dix̃ : Qui audie
Et dñs. Qa dixci tibi uidi te sub arbore fici cre¬
didistĩ: maiora hoꝵ uidebis. Loquit᷑ cũ israbel.
cũ iacob. cũ illo qui sibi lapide ad caput posuerat:
maiora horũ uidebis. Quȩ maiora: Quia iã lapis
ille ad caput est. Am̃ dico uob̃ uidebitis cȩlum
aꝑtũ: & angelos dĩ ascendentes & descendentes
suꝑ filiũ hominis. Angeli di ascendant & descen¬

Expanded text:
Appellavit Israelitam, in quo dolus non esset, propter Jacob. Appellavit Israelitam, in quo dolus non esset, propter Jacob. Et ille Nathanael, Unde me nosti? Et Dominus, Cum esses sub arbore fici vidi te: id est, cum esses in illo populo sub Lege constitutus, quae carnali umbra illum populum protegebat, ibi te vidi. Quid est, ibi te vidi? Ibi tui misertus sum. Ille autem recordatus quod fuerat etiam sub arbore fici in veritate, admiratus, quia putabat se a nemine visum cum ibi esset, confitetur et dicit: Tu es FDominus: Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credidisti; majora horum videbis. Loquitur cum Israel, cum Jacob, cum illo qui sibi lapidem ad caput posuerat. Majora horum videbis. Quae majora? Quia jam lapis ille ad caput est. Amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis . Angeli Dei ascendant et descen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ testimoniũ euangelicũ ab ipso dño cõmemo¬
rauerimꝰ. Nostis qr iacob ipse ẽ ifrł. Illi eñi cũ
angło luctanti & p̃ualenti. & benedicto ab eo
cui p̃ualuit. nom̃ mutatũ est. ut appellaret᷑
eũ: & tam̃ in his qui xp̃o credider̃t̃ ab ipso cui
p̃ualuit benedictꝰ ẽ. S multi ñ crediderunt:
inde claudicatio iacob. Benedictio & claudica¬
tio: benedictio his qͥ credidert̃. Nam postea
nouimꝰ ex illo ppło multos credidisse: Claudi¬
catio aut̃ in his qui ñ credidert̃. Et qr plures
ñ credidert̃ & pauci credidert̃: id̾o ut fieret
claudicatio tetigit latitudinẽ fȩmoris eiꝰ. Qͥa
est latitudo femoris : multitudo generis. Ui¬
dete gͦ scalas illas. Dñs qͣndo uidit nathanahełe
in eugłio. ait. Foce uere isrłita in qͦ dolus ñ ẽ
Sic enĩ dr̃ de ipso iacob & erat iacobsine dolo.
habitans in domo. Hoc recolens dñs & uidens
nathanahełe sine dolo de gente illa &e de pplo
illo: exce uere inquit isrłita in quo dolus non ẽ

Expanded text:
no commemoraverimus. Nostis quia Jacob ipse est Israel. Illi enim cum Angelo luctanti et praevalenti, et benedicto ab eo cui praevaluit, nomen mutatum est, ut appellaretureum; et tamen in his qui Christo crediderunt, ab ipso cui praevaluit, benedictus est. Sed multi non crediderunt, inde claudicatio Jacob. Benedictio et claudicatio. Benedictio in his qui crediderunt: nam postea novimus ex illo populo multos credidisse. Claudicatio autem in his qui non crediderunt. Et quia plures non crediderunt, et pauci crediderunt; ideo ut fieret claudicatio, tetigit latitudinem femoris ejus. Quid est latitudo femoris ejus? Multitudo generis. Videte ergo scalas illas · Dominus quando vidit Nathanaelem in Evangelio ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Sic enim dicitur de ipso Jacob, Et erat Jacob sine dolo habitans in domo : hoc recolens Dominus videns Nathanaelem sine dolo de gente illa et de populo illo, Ecce vere, inquit, Israelita, in quo dolus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ tuũ circa fem᷑ potentissime.: circa fem᷑ ha¬
bensgladiũ. Quid ẽ circa femur s &ͥd significat
de femore : carnẽ. Unde illud ẽ Ndeficiet pͥn
ceps de iuda: & dux de fȩmorib eiꝰ Ine & ipse
abrahã cui ꝓmissũ erat sem̃ in qͦ benedicerentur
om̃s gentes. qͣndo misit seruũ suũ ad querenda
& ducenda uxorẽ filio suo. unde ueniret illud
sem̃ scm̃ in quo benedicerent᷑ om̃s gentes. fide te¬
nens in illa ueluti humilitate seminis ẽẽ magni¬
tudinẽ nominis. idest filiũ dĩ uenturũ ex filus
hominũ ꝑ sem̃ abrahã. fecit ipsũ seruũ suũ quẽ
mittebat ita sibi iurare. pone inquit manum
tuã sub fęmore meo & sic iura:. quasi diceret.
pone manũ tuã ad altare. aut ad eugłm. aut
ad ꝓpħam. aut ad aliqͥd scm̃: Sub femore
meo inqͥt pone manũ. habens fiduciã nec re¬
uerens turpitudinẽ: sed intelligens ueritatẽ: ꝓpt̃¬

Expanded text:
monem tuum: circa femur, potentissime, circa femur hamonem tuum: circa femur, potentissime, circa femur habens gladium. Quid est, circa femur? quid significat de femore? Carnem. Unde illud est: Non defici dux de femoribus ejus . Nonne et ipse Abraham, cui promissum erat semen in quo benedicerentur omnes gentes, quando misit servum suum ad quaerendam et ducendam uxorem filio suo, unde veniret illud semen sanctum in quo benedicerentur omnes gentes; fide tenens in illa veluti humilitate seminis esse magnitudinem nominis, id est Filium Dei venturum ex filiis hominum per semen Abrahae, fecit ipsum servum suum, quem mittebat, ita sibi jurare? Pone, inquit, manum tuam sub femore meo, et sic jura . Quasi diceret, Pone manum tuam ad altare, aut ad Evangelium, aut ad Prophetam, aut ad aliquid sanctum. Sub femore meo, inquit, pone manum: habens fiduciam, nec reverens turpitudinem, sed intelligens veritatem. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
in carne unaͥ ñ coniectura nr̃a. sed attestante
apło & dicente. sacram̃tũ hoc magnũ ẽ: ego aut̃
dico in xp̃o & in ȩccła. Dimisit enĩ patrẽ quodam:
ñ omnino dimisit. ueluti ad separationẽ: sed ad
susceptionẽ humanȩ carnis. Quomͦ dimisit : quia
cũ ess& in forma di. ñ rapinã arbitratus ẽ esse se
ȩquałe dõ: sed semetipsũ eccinaniuit formã ser-
ui accipiens. Quomꝰ dimisit & matrẽ gentẽ iudȩ¬
orum. synagogã illã herentẽ ueterib sacram̃tis:
bant. Uidete si ñ mͦ ita st̃ iudȩi. Docet ap̃c in ȩccła
illi foris stant. Socrus gͦ qͥd est : mat̾ sponsi. ma¬
ter sponsi nr̃i dñi ihũ xp̃i synagoga ẽ: ꝓinde nurꝰ
eiꝰ eccła ueniens de gentib ñ consensit incircũ
cisionẽ carnale̾: diuisa ẽ adũsus socrũ suã. Accin¬
gere gladiũ tuũ. De potentia huiꝰ gladii loqueba.¬
mur. cũ ista diceremꝰ. Accingere gladiũ tuũ ser¬

Expanded text:
in carne una, non coniectura nostra, sed attestante in carne una, non coniectura nostra, sed attestante apostolo dicente: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et ecclesia. dimisit enim patrem quodam modo, non omnino dimisit ueluti ad separationem, sed ad susceptionem humanae carnis. quomodo dimisit? quia, cum esset in forma dei, no.n rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed semet ipsum exinaniuit forui accipiens. quomodo dimisit et matrem, gentem Iudaeorum, synagogam illam haerentem ueteribus sacramentis ? bant. uidete, si non modo ita sunt Iudaei: docet Christus in ecclesia, illi foris stant. socrus ergo quae est ? mater sponsi. mater sponsi domini Iesu Christi synagoga est. proinde nurus eius — ecclesia ueniens de gentibus — noncisionem carnalem, divisa est adversus socrum suam. Accingere gladium tuum. De potentia hujus gladii loquebamur, cum ista diceremus. 13. Accingere gladium tuum, ser
Abbreviated transcription (Latin):
fortit̃ recipit᷑ iste gladius: rebaptizationẽ non
timemꝰ. Potuit diuidi filia aduersus matrẽ su.¬
am: & non potest nurus adũsus socrũ suã : factũ
ẽ hoc generalit᷑ etiã in genere humano: diuisus
ẽ filius adũsus patrẽ fuimꝰ enĩ aliqͣndo filii di¬
aboli. Adhuc infidelib dictũ est. Uos a patre di¬
abolo estis. Et omnis infidelitas nr̃a unde. nisi
Uenit gladius ille: renunciat diabolo Inuenit
aliũ patrẽ. inuenit aliã matrẽ llle ad imita¬
tionẽ se p̃bens. generabat in exxitiũ parentes du¬
os: quos inuenimꝰ in uitã ȩt̃nã generant. Duusꝰ
est filius adũsus patrẽ.: diuisa ẽ filia aduersus
matrẽ suã. Plebs illa quȩ de iudȩis credidit diui¬
sa ẽ adũsus synagogã: diuisa ẽ & nurus aduersus
socrũ suã Plebs de gentib ueniens nurus dicit᷑:
dĩ Scdm carnẽs e illa synagoga lile qui dimisit
patrẽ & matrẽ & adhesit uxori suȩ. ut essent duo

Expanded text:
fortiter recipitur iste gladius, rebaptizationem non fortiter recipitur iste gladius, rebaptizationem non timemus. Potuit dividi filia adversus matrem suam, et non potest nurus adversus socrum suam. 12. Factum est hoc generaliter etiam in genere humano, divisus est filius adversus patrem. Fuimus enim aliquando filii diaboli. Adhuc infidelibus dictum est: Vos a patre diabolo estis . Et omnis infidelitas nostra, unde, nisi Venit gladius ille; renuntiat diabolo: invenit alium patrem, invenit aliam matrem. Ille ad imitationem se praebens, generabat in exitium: parentes duo quos invenimus, in vitam aeternam generant. Divisus est filius aduersus patrem, diuisa est filia aduersus matrem suam: plebs illa, quae de Iudaeis credidit, diuisa est aduersus synagogam. diuisa est et nurus aduersus socrum suam: plebs de gentibus ueniens nurus dicitur,dei secundum carnem? ex illa synagoga ille qui dimisit patrem et matrem et adhaesit uxori suae, ut essent duo
Abbreviated transcription (Latin):
strauit inimicos. illo gladio diuisit filiũ apatre:
filiã a matre: nurũ a socru. Legimus hȩc in euan¬
gelio: ñ ueni pacẽ mittere sed gladiũ. Et erunt
in una domo quinq diuisi adũsus se: duo aduer¬
sus tres. & tres aduersus duo. Erunt diuisi.ͥ id est
filius a patre. filia adũsus matrẽ : nurus aduersus
lit. Et reuera fr̃s etiam cotidianis exemplis uide¬
mus hec. Plac& iuueni alicui dõ seriure. displic&
patri. Diuisi st̃ aduersus se. Iile ꝓmittit terrenã
hereditatẽ: ille amat cȩlestẽ. Aliud iste pollicet᷑:
aliud ille eligit. Ñ sibi putet pat̾ factã in iuriã
ds solus illi p̃fert᷑: & tam̃ litigat cũ filio uolente
seruire do. S fortior ẽ ille gladius spiritalis sepa¬
rans: quã copulans natura carnalis. fit hoc & de
filia adũsus matrẽ : multomagis & de nuru ad¬
uersus socrũ. Nã aliquando in unadomo nurꝰ
&e socrus inueniunt᷑. heretica & catholica: & ubi

Expanded text:
stravit inimicos, illo gladio divisit filium a patre, stravit inimicos, illo gladio divisit filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Legimus haec in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium. Et erunt in una domo quinque divisi adversum se, duo adversus tres, et tres adversus duos erunt divisi: id est, filius adversus patrem, filia adversus matrem, nurus adversus lit? Et revera, fratres, etiam quotidianis exemplis videmus haec. Placet juveni alicui Deo servire, displicet patri; divisi sunt adversus se: ille promittit terrenam haereditatem, ille amat coelestem; aliud iste pollicetur, aliud ille eligit. Non sibi putet pater factam injuriam; Deus solus illi praefertur: et tamen litigat cum filio volente servire Deo. Sed fortior est ille gladius spiritualis separans, quam copulans natura carnalis. Fit hoc et de filia adversus matrem, multo magis et de nuru adversus socrum. Nam aliquando in una domo nurus et socrus inveniuntur haeretica et catholica. Et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse quȩ scriberet: & ido linguã suam calamo
scribȩ cõparasse. Uelociter aut̃ scribentis uoluisse
dicere: ut significaret ea se scribere. quȩ uelocit᷑
uentura erant. Vt uelocit scribere. uelocitas in
telligat᷑ : idest scribere ñ tardat᷑a. Non enĩ tar¬
dauit ds exhbere xp̃m: quã cito euolutũ sentit᷑.
qđ ꝑactũ agnoscit᷑. Recordare generationes ante
te: inuenies adam tãꝙ̃ hesterna die factum. Ita
gesta legimus omnia ab ipso pͥncipio. Ergo ueloci¬
ter facta sunt: uelocit᷑ erit & dies iudicii. Preue¬
ni uelocitatẽ ipsius. Uelocit᷑ ueniet. uelocius tu
mutare. Aderit facies iudicis: sed uide qͥd dicit
ꝓpħa. Preueniamꝰ faciem eiꝰ in ꝯfessione. Diffusa ẽ
gr̃a in labis tuis. ꝓpt̃ea benedixit te ds̃ in ȩternũ
Accingere gladiũ tuũ circa fęmur tuũ potentissi¬
mȩ. Gladiũ tuũ qͥd. nisi uerbũ tuũ: Iulo gladio

Expanded text:
dixisse quae scriberet, et ideo linguam suam calamo dixisse quae scriberet, et ideo linguam suam calamo scribae comparasse. Velociter autem scribentis voluisse dicere, ut significaret ea se scribere, quae velociter ventura erant, ut velociter scribere, velocia scribere intelligatur, id est scribere non tardatura. Non enim tardavit Deus exhibere Christum. Quam cito evolutum sentitur, quod peractum agnoscitur! Recordare generationes ante te, invenies Adam tanquam hesterno die factum. Ita gesta legimus omnia ab ipso principio: ergo velociter facta sunt. Velociter erit et dies judicii; praeveni velocitatem ipsius: velociter veniet, velocius tu mutare. Aderit facies judicis, sed vide quid dicit Propheta: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Diffusa est gratia in laAccingere gladium tuum circa femur, potentissime. Gladium tuum, quid, nisi verbum tuum? Illo gladio
Abbreviated transcription (Latin):
cor eiꝰ ũbũ malũ: ut & illud qđ adiunctũ est di¬
co ego oꝑa mea regi. significare uoluerit sũmũ
hominis opus. non ẽẽ nͥ dm̃ laudare. lilius ẽ spe¬
cie sua placere tibi: ad te ꝑtinet eũ in gr̃arum
actione laudarezoꝑatua Si ñ fuerĩt laus dĩ. inci¬
pis te ipsum amare: & ꝑtinebis ad illos de quib
dicit apłs. erunt eñĩ homines seipsos amantes
Displice tibi: placeat tibi qui te fecit: quia in eo
tibi displices. qđ in te ipse fecisti. Opus gͦ tuũ sit
laus dĩ. Eructuet cor tuũ uerbũ bonũ Dicgͦ
oꝑa tua regi: quia ut diceres rex fecit: & ipse do¬
nauit qđ offerres. Redde illi de suo: ne uelis ac¬
cepta parte patͥmonu tui ire longius: & ꝓdige
ꝑdere in meretrices. & porcos pascere. Hoc recor-¬
damini ex euangelio. S iam de nobis dictũ est
Mortuus erat & reuixit: ꝑierat & inuentus est
Et lingua mea calamꝰ scribȩ. uelocit̃ scribentis
Hon defuerunt qui sic intelligerent ꝓpħam ea

Expanded text:
cente hymnum. Ut et illud quod adjunctum est, Dico ego opera mea regi, significare voluerit summum hominis opus non esse, nisi Deum laudare. Illius est specie sua placere tibi, ad te pertinet eum in gratiarum actione laudare. Opera tua si non fuerint laus Dei, incipis teipsum amare; et pertinebis ad illos de quibus dicit Apostolus: Erunt enim homines seipsos amantes . Displice tibi, placeat tibi qui te fecit; quia in eo tibi displices quod in te ipse fecisti. Opus ergo tuum sit laus Dei, eructet cor tuum verbum bonum. Dic ergo opera tua regi: quia ut diceres, rex fecit, et ipse donavit quod offerres. Redde illi de suo, ne velis accepta parte patrimonii tui ire longius et prodige perdere in meretrices, et porcos pascere. Hoc recordamini ex Evangelio. Sed etiam de nobis dictum est: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . 10. Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis. Non defuerunt qui sic intelligerent Prophetam ea
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc saulus. adhuc erectus: nondũ ꝓstratus.
Accepit sagittã. cecidit in corde. Non eñi quod
ꝓstratus est in facie. ibi cecidit in facie: sed ubi
ait. Dñe quid me iubes facere : Modo ibas ad xp̃i¬
anos alligandos & ꝑducendos ad pęnã. & modo
dicis xp̃o qͥd me iubes facere : O sagittã acutã po¬
tentissimã. Qua accepta cecidit saulusaut esset
paulus. Ut ille. ita populi & gentes. Attendite:
uidete subditas xp̃o Ergo populi sub te cadent
in corde inimicoꝵ regis: hoc ẽ in corde inunicoꝵ
tuoꝵ Ipsũ enĩ appellat regẽ. ipsum nouit regẽ
Populi sub te cadent in corde inimicoꝵ regis Ini¬
mici erant. acceꝑunt sagittas tuas: cecidert̃ ante
te fx inimicis. amici facti st̃. Inimici mortuist̃.
amici uiuunt. Hoc ẽ ꝓhis quiͥ immutabunt᷑
Querimꝰ intelligere uerba singula: uersus sin

Expanded text:
adhuc Saulus, adhuc erectus, nondum prostratus: adhuc Saulus, adhuc erectus, nondum prostratus: accepit sagittam, cecidit in corde. Non enim quod prostratus est in facie, ibi cecidit in corde; sed ubi ait: Domine, quid me jubes facere ? Modo ibas ad Christianos alligandos et perducendos ad poenam; et modo dicis Christo: Quid me jubes facere? O sagittam acutam, potentissimam, qua accepta cecidit Saulus ut esset Paulus! Ut ille, ita et populi: gentes attendite, videte subditas Christo. Ergo, Populi sub te cadent, in corde inimicorum regis: hoc est, in corde inimicorum tuorum. Ipsum enim appellat regem, ipsum novit regem. Populi sub te cadent, in corde inimicorum regis. Inimici erant: acceperunt sagittas tuas, ceciderunt ante te. Ex inimicis amici facti sunt: inimici mortui sunt, amici vivunt. Hoc est, Pro his quae commutabuntur. Quaerimus intelligere verba singula, versus si
Abbreviated transcription (Latin):
patris habet: uirtutẽ patͥs hab&. Deducet eñi¬
eũ mirabilit̃ dext̃a eius faciens diuina. pati¬
ens humana: malicias hominũ sternens boni¬
tate sua. Adhuc deducit᷑ Et ubi ñdũ est: & de¬
atera eius deduc& eũ Hoc eñi eũ ducit. quod ipse
donauit scĩs suis. Deducet te mirabilit̃ dextera
transfigentia. amorẽ excitantia. Unde đr̃ in can-¬
tico canticoꝵͥ qm̃ uulnerata caritate ego sum.
cit: estuare se dicit. suspirare sponso. Unde accepit
sagittã uerbi. Sagittȩ tuȩ acutȩ. potentissime.
& transfigentes & efficientes. acutȩ potentissime:
populi tui subte cadent. Qui cecidert̃ : Qui ꝑ¬
cussi sunt & cecidert̃. Populos uidemꝰ subditos
xp̃o: cadentes ñ uidemꝰ. Exponit ubi cadent
Supplicabat xp̃o. cecidit ꝓstratus ẽ. Occisus est
inimicus xp̃i. uiuit discipulus xp̃i. De cȩlo emis¬
sa ẽ sagitta. corde ꝑcussus ẽ saulus. ñdũ paulus

Expanded text:
Patris habet, virtutem Patris habet. Deducet Patris habet, virtutem Patris habet. Deducet eum mirabiliter dextera ejus, faciens divina, patiens humana, malitias hominum sternens bonitate sua. Adhuc deducitur et ubi nondum est, et dextera ejus deducit eum. Hoc enim eum ducit, quod ipse donavit sanctis suis. Deducet te mirabiliter dexteratransfigentia, amorem excitantia. Unde dicitur in Canticis canticorum: Quia vulnerata charitate ego sum .cit, aestuare se dicit, suspirare sponso, unde accepit sagittam verbi. Sagittae tuae acutae, potentissimae: et transfigentes, et efficientes: acutae, potentissimae. Populi sub te cadent. Qui ceciderunt? Qui percussi sunt, et ceciderunt. Populos videmus subditos Christo, cadentes non videmus. Exponit ubi cadunt: supplicat Christo, cecidit, prostratus est: occisus est inimicus Christi, ut vivat discipulus Christi. De coelo emissa sagitta, corde percussus est Saulus, nondum Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
eugłm. ueritas est. Qͥd mansuetudo : Passi sunt
martyres & in de multũ ꝓcessit. & ꝓmouit ꝑ om̃s
gentes regnũ dĩ. qͥa patiebant᷑ martyres nec defi¬
ciebant nec resistebant᷑: dicentes omnia. nichil oc¬
cultantes: parati ad omnia. nichil recusantes.
Magna mansuetudo: corpus xp̃i hoc fecit: in ca¬
pite suoꝰ. didicit. lile prior sicut ouis ad uictimã
ductus ẽ. & sicut agnus corã tondente se ñ aꝑuit
os suũ. Asq ad eo mansuetus. ut pendens in cru¬
ce diceret. Pat̃ ignosce illis: qr nesciunt qͥd faci¬
unt. Quid ꝓpt̾ iusticiã : ueniet etiã ut iudic&:¬
& retribuat unicuiq scđm oꝑa sua. Dix̃ uerita¬
tẽ: ꝑtulit iniquitatẽ: allaturus ęquitatẽ. Et de¬
ducet te mirabilit̃ deoct̃a tua: Nos dext̃a ipsius:
ipse dextera sua. Ille eñi ds̃. nos homines. Dext̃a
sua deductus ẽ potentia sua. Etenĩ potentiã quã
pater hab&. hab& & ipse: & immortalitatẽ patris.
habet & ipse. Diuinitatẽ patris hab&. ȩt̃nitatem

Expanded text:
do? Passi sunt martyres, et inde multum processit, et promovit per omnes gentes regnum Dei: quia patiebantur martyres, nec deficiebant, nec resistebant; dicentes omnia, nihil occultantes; parati ad omnia, nihil recusantes. Magna mansuetudo! Corpus Christi hoc fecit, in capite suo didicit. Ille prior sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum : usque adeo mansuetus, ut pendens in cruce diceret, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid propter justitiam? Veniet etiaa sua . Dixit veritatem, pertulit iniquitatem, allaturus est aequitatem. Et deducet te mirabiliter dextera tua. Nos dextera ipsius, ipse dextera sua. Ille enim Deus, nos homines. Dextera sua deductus est, id est potentia sua. Etenim potentiam quam Pater habet, habet et ipse, et immortalitatem Patris habet et ipse; divinitatem Patris habet, aeternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uide quomodo ait.ꝓpt̃ea unoit teds ds tuus
Otu ds. unxit te ds dstuus. Ds unguitur ado:
Etenĩ in latino putat᷑ idem casus nominis repe¬
titus: In greco aut̃ euidentissima distinctio ẽ:
quia unũ nom̃ est qđ cõpellat᷑. & alterũ ab eo

Expanded text:
vide quomodo ait: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus. vide quomodo ait: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus. O tu Deus, unxit te Deus tuus. Deus ungitur a Deo. Etenim in latino putatur idem casus nominis repetitus: in graeco autem evidentissima distinctio est, quia unum nomen est quod compellatur, et alterum ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
apeccatis meis. Tu ab ipsis noli faciem auertere:
si uis ut cis ab ipsis aũtat faciẽ suã Uide quom̃
hoc offert dõ in ipso psalmo. fãcinus inquit meũ
ego agnosco : & peccatũ meũ aute me est semper
Hoc ñ uult eẽ ante dm̃: qđ uult ẽẽ ante se uir.¬
ga directionis uirga regni tui Nemo sibi mul.¬
tũ de miscdia dĩ blandiat᷑. Uirga directionis ẽ
Nũquid dicimꝰ ñ esse misericordẽ dm̃ : Qͥd mise¬
ricordius eo. qui parcit tantũ peccatorib. eo qͥ
in omnib conũsis ad se. ñ curat p̃terita : Sic
eũ dilige miscdem᷑: ut uelis ueracẽ esse. Non
enĩ miscdia potest illi auferre iusticiã: neq
iustitia miscdiam. Interim quãdiu ille differt.
tu noli differre: qm̃ uirga directionis uirga reg¬
ni ipsius. Dilexisti iustitiã & odisti iniquitatem:
ꝓpt̃ea unxit te ds dstiuis. Propt̃ea te unxit :
ut diligeres iustitiã. & odisses iniquitatẽ. Et

Expanded text:
a peccatis meis. Tu ab ipsis faciem noli avertere, a peccatis meis. Tu ab ipsis faciem noli avertere, si vis ut Deus ab ipsis avertat faciem suam. Vide quomodo hoc offert Deo in ipso psalmo: Facinus meum ego, inquit, agnosco, et peccatum meum ante me est semper . Hoc non vult esse ante Deum, quod vult esse ante se. Virga directionis, virga regni tui. Nemo sibi multum de misericordia Dei blandiatur; virga directionis est. Numquid dicimus, non esse misericordem Deum? Quid misericordius eo, qui parcit tantum peccatoribus, eo qui in omnibus conversis ad se non curat praeterita? Sic eum dilige misericordem, ut velis esse veracem: non enim misericordia potest illi auferre justitiam, neque justitia misericordiam. Interim quamdiu ille differt, tu noli differre: quoniam virga directionis, virga regni ipsius. 19. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Propterea unxit te, ut diligeres justitiam, et odires iniquitatem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tu fecisti: quia & ipse hoc odit. uide quomͦ iam
illi incipias coniungi: cũ odisti quod odit. Pec¬
catũ puniturus ẽ: quia uirga directionis est
uirga regni ipsius. S ñ potest ut non puniat
esset: nec peccatũ ess&. Preueni illũ. Nuis ut ille
puniat᷑: tu puni. Ido eñi adhuc ipse parcit. differt.
tenet manũ. arcũ intendit. Hoc est minas cla-¬
mare.tantũ feriturũ se. si uellet ferire. Differt
gͦ manũ a peccatis tuis. tu noli differre. Conũte
te ad punienda peccata tua: qr impunita esse
peccata ñ possunt. P uniendũ gͦ erit: aut ate.
aut ab ipso Tu agnosce. ut ille ignoscat Atten¬
de exempłũ m illo psalmo pęnitentiȩ. Auerte
faciem tuã a peccatis meis. Nũqͥd dix̃ ame :Alio
ta mea: qͥa uidere dĩ. animadũtere ẽ. Ido &
iudex quod punit animadũtere dr id est ani¬
mũ illũc adũtere: intendere utiq ad puniendũ
qͥa iudex ẽ. Sic est & iudex ds. Aũte faciẽ tuã

Expanded text:
tu fecisti, quia et ipse hoc odit. Vide quomodo jam tu fecisti, quia et ipse hoc odit. Vide quomodo jam illi incipias conjungi, cum odisti quod odit. Peccatum puniturus est, quia virga directionis est virga regni ipsius. Sed non puniat esset, nec peccatum esset. Praeveni illum: non vis ut ipse pumat, tu puni. Ideo enim adhuc ipse parcit, differt, tenet manum, arcum intendit, hoc est minas. Clamaret tantum feriturum se, si vellet ferire? Differt ergo manum a peccatis tuis: tu noli differre. Converte te ad punienda peccata tua, quia impunita esse peccata non possunt. Puniendum ergo erit, aut a te, aut ab ipso: tu agnosce, ut ille ignoscat. Attende exemplum in illo psalmo poenitentiae: Averte faciem tuam a peccatis meis . Numquid dixit, A me? Alio ta mea. Quia videre Dei, animadvertere est. Ideo et judex quod punit, animadvertere dicitur, id est, animum illuc advertere; intendere utique ad puniendum, quia judex est. Sic est et judex Deus. Averte faciem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
te uirga ista. ne frangat te. Uirga eñi ferrea ẽ. illa
inflexibilis. & qͥd dictũ est : Reges eos in uirga
ferrea. & tãꝙͣ uas figuli conteres eos. Alios regit.
alios conterit. Regit sp̃ales. conterit carnales
Ergo accede ad istam uirgã. Qͥd in ea times: Hȩc
est tuta uirga Dilexisti iusticiã & odisti iniquita¬
tẽ. Iuid times: Si forte iniquus eras. audis eñĩ
regẽ tuũ quia odit iniqͥtatẽ. & times. Est quod
facias Quid odit : iniquitatẽ. Numqͥd te : Sed in
te est iniqͥtas. Odit illã ds. oderis & tu: ut & unã
rem ambo oderitis. Eris eñi dĩ amicus. si odisti
qđ odit. lta & amabis qđ amat̾. si displiceat in te¬
ipso tibi iniqͥtas tua: & placeat creatura ipsius.
Homo es eñi iniquuis. Duo dixxi nomina Duo
nomina. homo & iniquus. In istis duob nominibꝰ.
unũ est naturę: alterũ culpȩ. Unũ tibi ds fecit:
alterũ tu fecisti. Ama quod fecit ds. oderis quod

Expanded text:
te virga ista, ne frangat te. Virga enim ferrea est illa, te virga ista, ne frangat te. Virga enim ferrea est illa, inflexibilis. Et quid dictum est? Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Alios regit, alios conterit: regit spirituales, conterit carnales. Ergo accede ad istam virgam. Quid in ea times? Haec est tota virga: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Quid times? Sed forte iniquus eras: audis enim regem tuum, quia odit iniquitatem, et times. Est quod facias. Quid odit? Iniquitatem: numquid te? Sed in te est iniquitas? Odit illam Deus, oderis et tu: ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si odisti quod odit. Ita et amabis quod amat. Displiceat in teipso tibi iniquitas tua, et placeat tibi creatura ipsius. Homo enim es iniquus. Duo dixi nomina; duo nomina, homo et iniquus: in istis duobus nominibus unum est naturae, alterum culpae; unum tibi Deus fecit, alterum tu fecisti: ama quod Deus fecit, oderis quod
Abbreviated transcription (Latin):
tamquã si in paium̃to ȩquali ponas lignũ cur¬
uũ: ñ adiungit᷑. non coheret: non coaptatur.
ñ coaptatur ȩquali. Ergo dĩ uoluntas ȩqualis
est. tua curua ẽ. Propt̃ea tibi uidet᷑ curua illa:
qͥa tu illi coaptari ñ potes. Dirigere ad ilła. tene
illam. Uelis curuare ad te: quia ñ potes frustra
conaris. lila semꝑ directa est. Uis illi herere : cor.¬
rigere. Frit uirga ipsius qui te regitꝰ uirga dire
non corrigit. Ad hoc est rex nrͣ. rectoꝵ rex. Quo¬
modo & sac̃dos a scĩficando nos: ita & rex a regendo
nos. S quid ait alio loco : Cum scõ sc̃s erist & cũ uiro
innocente in nocens eris: & cũ ꝑuerso ꝑuersus eris.¬
Non quia ꝑũsus ds: sed quia ꝑuersi ꝑuersũ eum
putant. Placa tibi bonũ: bonus ẽ ds. Displic&e tibi:
quasi prauus ẽ đs. Curuus est ad te ds̃. tua cur¬
uatura facit hȩc. Nam illius rectitudo. semꝑ
Accede ad istam uirgã. Sit tibi reae ap̃c. regat

Expanded text:
Tanquam si in pavimento aequali ponas lignum curTanquam si in pavimento aequali ponas lignum curvum; non adjungitur, non cohaeret, non coaptatur pnon coaptatur aequali. Ergo Dei voluntas aequalis est, tua curva est: propterea tibi curva videtur illa, quia tu illi coaptari non potes: dirige ad illam te, ne illam velis curvare ad te; quia non potes, frustra conaris: illa semper directa est. Vis illi haerere? Corrigere. Erit virga ipsius qui te regit, virga direcnon corrigit. Ad hoc est rex noster rectorum rex. Quomodo et sacerdos a sanctificando nos, ita et rex a regendo nos. Sed quid ait alio loco? Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris, et cum electo electus erisnon quia perversus Deus, sed quia perversi perversum eum putant. Placet tibi bonum, bonus est Deus: displicet tibi, quasi pravus est Deus. Curvus est ad te Deus, tua curvatura facit hoc: nam illius rectitudo semperAccede ad istam virgam, sit tibi rex Christus: regat
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sedes regni iudaici tẽporalis ꝑtinens ad eos qͥ
sub lege erant: ñ ad eos qui sub gr̃a. Uenit ille ut
liberaret eos qui sub lege erant: & sub gr̃a consti¬
tueret. Sedes huius in scła scłoꝵ. Quare : Quia sedes
illa prima regni tẽporalis fuit. Unde ñc̃ sedes in se¬
cula scłoꝵ : quia dĩ. Sedes tua ds in scła scłoꝵ. O et̃¬
nis. uurga regni tui. Directionis uirga est. quae
dirigit homines. Curui erant. distorti erant̾. sibi
regnare cupiebant. se amabant. facta sua mala
diligebant: ñ uoluntatẽ suã dõ subdebant: sed
uoluntatẽ di ad suas concupiscentias flectere uo¬
lebant. Irascit᷑ eñĩ peccator & iniquus plerũq
d̃o qr ñ pluit : & ñ uult sibi dm irasci qͥa fluit:¬
& adhoc propemodũ sedent cotidie homines ut
disputent contra dm̃. Hoc facere debuit. hoc
ñ benefecit. Tu uidelicet uides qͥd facias. ille
nescit : Distortus tu es. ille rectus est Distortũ
ad rectũ qͣndo coniungis. conliniari ñ potest᷑:

Expanded text:
autem sedes regni judaici temporalis, pertinens ad eos qui sub Lege erant, non ad eos qui sub Gratia erant: venit ille ut liberaret eos qui sub Lege erant, et sub Gratia constitueret. Sedes ejus in saecula saeculorum. Quare? Quia sedes illa prima regni temporalis fuit. Unde nunc sedes in saecula saeculorum? Quia Dei. Sedes tua, Deus, in saecula saeegni tui. Directionis virga est, quae dirigit homines. Curvi erant, distorti erant: sibi regnare cupiebant, se amabant, facta sua mala diligebant; non voluntatem suam Deo subdebant, sed voluntatem Dei ad suas concupiscentias flectere volebant. Irascitur enim peccator et iniquus plerumque Deo, quia non pluit; et non vult sibi Deum irasci, quia fluit. Et ad hoc propemodum sedent quotidie homines, ut disputent contra Deum: Hoc facere debuit, hoc non bene fecit. Tu videlicet vides quid facias, ille nescit? Distortus tu es, ille rectus est. Distortum ad rectum quando conjungis? Collineari non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ terra. De his enĩ nubib minat᷑ cuida uinee ste¬
rile unde transiati st̃ montes in cor maris. Man¬
dabo inqͥt nubib meis ne pluant suꝑ eã imbr̃ẽ
Hoc impletũ ẽ in eo qđ cõmemorauimꝰ. quando
translati st̃ montes in cor maris. Aduos missi

Expanded text:
est terra. De his enim nubibus minatur cuidam vineae sterili, unde translati sunt montes in cor maris: Mandabo, inquit, nubibus meis ne pluant super eam imbrem . Hoc impletum est in eo quod commemoravimus, quando translati
Abbreviated transcription (Latin):
regna. Nne uidemus : certe iã factũ est. Attendi¬
te orbẽ terrarũ. Intendit ꝓspere. ꝓcessit & regnat:
Subditȩ st̃ om̃s gentes. Quid erat illud uidere in
spũ : Quid ẽ hoc experiri in ueritate qͣndo dice¬
bant᷑ hȩc : Nondu ita regnabat xp̃c̾. ñdu intende¬
rat. ñdũ p̃cesserat Prȩdicabant᷑: exchibita sunt: iam
ea tenemꝰ. In multis redditorẽ habemꝰ dm̃. in pau¬

Expanded text:
regna. Nonne videmus? Certe jam factum est. Attendite orbem terraram; intendit, prospere processit, et regnat; subditae sunt omnes gentes. Quid erat illud videre in spiritu? Quod nunc est experiri in veritate. Quando dicebantur haec, nondum ita regnabat Christus, nondum intenderat, nondum processerat: praedicabantur; exhibita sunt, jam ea tenemus: in multis redditorem habemus Deum, in pau
Abbreviated transcription (Latin):
ñ transit ꝓpt̃ea hic benediã te ds: ñ ad tempus sed
in ȩternũ. Non defuert̃ qui omĩa etiã suꝑiora
uerba ex ꝓpħȩ ꝑsona accipi mallent. & hoc quod
dictũ est eructauit cormeũ uerbũ bonũ: ex
ꝓpħa uoluerint intelligi ueluti dicente ymnũ¬

Expanded text:
non transit. Propterea hic, benedixit te Deus, non ad tempus, sed non transit. Propterea hic, benedixit te Deus, non ad tempus, sed in aeternum. 9. Non defuerunt qui omnia etiam superiora verba ex Prophetae persona accipi mallent: et hoc quod dictum est, Eructavit cor meum verbum bonum, ex Propheta voluerint intelligi, veluti dicente hymnu
Abbreviated transcription (Latin):
mea regi. Homo dicebat: ille dicebat qͥ scripsit
psalmũ. sed ex ꝑsona dĩ dicebat. Incipit dicere
& ex sua Propt̃ea benedix̃ te ds in ȩt̃nũ Dixerat
enĩ ds̃ diffusa ẽ gr̃a in labus tuis ei quẽ fecerat
speciosũ prȩ filus hominũ. etiã hominẽ. quẽ dm
ante omnia p̃tulerat: eternꝰ ȩt̃nũ. coeternum:
Impletus ẽ gͦ ꝓpheta gaudio quoda ineffabili:
& attendens quid đs pat̾ dẽ filio suo homini re.¬
uelauerit. qui potuit dicere ista ex ꝑsona dĩ:
ꝓpt̃ea inquit benediã te ds in ȩt̾̃nũ. Quare :
Propt̃ grãm. llla enĩ g̃ra quo ꝑtinet : ad regnum¬
fuit p̃miũ uł ꝓmissio sub lege positoꝵ. aliud sub
gr̃a. Terra chananeoꝵ iudȩis sub lege positis reg¬
nũ cęloꝵ xp̃ianis sub gr̃a positis. Itaq qđ ꝑtinebat
ad eos qui sub lege positi erant regnũ. terra illa
transut: regnũ cęloꝵ qđ ꝑtinet sub gr̃a positis

Expanded text:
mea regi. Homo dicebat, ille dicebat qui scripsit mea regi. Homo dicebat, ille dicebat qui scripsit Psalmum; sed ex persona Dei dicebat: incipit dicere et ex sua, Propterea benedixit te Deus in aeternum. Dixerat enim Deus, Diffusa est gratia in labiis tuis, ei quem fecerat speciosum prae filiis hominum, etiam hominem quem Deum ante omnia protulerat, aeternus coaeternum. Impletus est ergo Propheta gaudio quodam ineffabili, et attendens quid Deus Pater de Filio suo homini revelaverit, qui potuit dicere ista et ex persona Dei, Propterea, inquit, benedixit te Deus in aeternum. Quare? Propter gratiam. Illa enim gratia quo fuit vel promissio sub Lege positorum, aliud sub Gratia: terra Chananaeorum Judaeis sub Lege positis, regnum coelorum Christianis sub Gratia positis. Itaque quod pertinebat ad eos qui sub Lege positi erant, regnum, terra illa transiit: regnum coelorum quod pertinet sub Gratia positis,
Abbreviated transcription (Latin):
benediã te ds̃ in ęt̃nũ. Accõmodatius uidetur
hoc accipi ex ꝑsona ꝓpħȩ. Et mutationes ꝑsona¬
rũ repentine. & omnino ex imꝓuso inueni¬
unt᷑ in scĩs scripturarũ libris: & siqͥs adũtat.
plenȩ sunt paginȩ diuinȩ Dñe lib̃a me a la-¬
bus iniquis. & a lingua dolosa. Et statuim. Qͥd
detur tibi. aut qͥd adiciet᷑ tibi. adũsus linguã
subdolã: Alia illic ꝑsona erat: alia hic: ibi pe¬
tentis. hic subuenientis. Sagittȩ potentis acu¬
tȩ cũ carbonib uastatoriis. Alia ꝑsona ẽ. qͥd
fit alia. Heu me qđ incolatus m̃s longinquus
factus ẽ. In paucis uersib tam crebramutatio
ꝑsonarũ intellectũ ãmonet᷑. ñ exprimit locũ
ubi mutat᷑. Non dicit᷑ hoc diã homo. hoc dix̃ ds
sed eox ipsis uerbis fit nob intelligere: quid ad
hominẽ ꝑtineat. qͥd ad dm̃i. Homo aut̃ dicebat.
eructauit cor meũ uerbũ bonũ: dico ego opera

Expanded text:
benedixit te Deus in aeternum. Accommodatius videtur benedixit te Deus in aeternum. Accommodatius videtur hoc accipi ex persona Prophetae. Et mutationes personarum repentinae, et omnino ex improviso, inveniuntur in sanctis Scripturarum libris; et si quis advertat, plenae sunt paginae divinae. Domine, libera aua dolosa; et statim, Quid detur tibi, aut quid adjiciatur tibi adversus linguam subdolam? Alia illic persona erat, alia hic: ibi petentis, hic subvenientis. Sagittae potentis acutae, cum carbonibus vastatoriis. Alia persona est, Qfit alia, Heu me! quia incolatus meus longinquus factus est . In paucis versibus tam crebra mutatio personarum intellectum admonet: non exprimit locum ubi mutatur; non dicitur, Hoc dixit homo, hoc dixit Deus; sed ex ipsis verbis fit nobis intelligere quid ad hominem pertineat, quid ad Deum. Homo autem dicebat, Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera
Abbreviated transcription (Latin):
cas: Qs tibi dedit ipsũ calicẽ salutarẽ : Reman¬
sit in gr̃arũ actione: nã in relatione defecit.
lñueni qͥd d̃o des qđ ab illo ñ acceꝑis: & retule¬
ris grãm. S caue nedũ quȩris qͥd illi retͥbuas
quod ab illo ñ acceꝑis. inuenias sed peccatũ tuũ.
Hoc plane ab illo ñ accepisti. sed nec ei dare debes
Hoc dedert̃ iudȩi. retͥbuert̃ mala ꝓbonis: accepe¬
runt ab eo pluuiã. & fructũ ñ dedert̃. sed spinas
doloꝵ. Ergo bonũ quicqͥd uolueris inte dare dõ.
ñ te inuenis accepisse nisi a do: ipsa ẽ gr̃a dĩ dif¬
fusa in labus. fecit te: gratis te fecit: ñ enĩ erat
cui p̃staret anteꝙͣ faceret. Perieras. quesiuit te:
& inuentũ reuocauit te. Pret̃ita ñ imputauit.
fut᷑a ꝓmisit. Uere diffusa ẽ gr̃a in labus eiꝰ ꝓpt̃.¬
ea inquit benedix̃ te ds in ȩt̃nũ. Laborat᷑ ut hoc
possit intelligi adhuc a patre dõ dici: ꝓpterea

Expanded text:
cas? Quis tibi dedit ipsum calicem salutarem? Remancas? Quis tibi dedit ipsum calicem salutarem? Remansit in actione gratiarum, nam in relatione defecit. Inveni quid Deo des, quod ab illo non acceperis; et retuleris gratiam. Sed cave ne dum quaeris quid illi retribuas, quod ab illo non acceperis, invenias, sed peccatum tuum. Hoc plane ab illo non accepisti, sed nec ei dare debes. Hoc dederunt Judaei, retribuerunt mala pro bonis; acceperunt ab eo pluviam, et fructum non dederunt, sed spinas dolorum. Ergo bonum quidquid volueris in te dare Deo, non te invenis accepisse nisi a Deo. Ipsa est gratia Dei diffusa in labiis. Fecit te, gratis te fecit. Non enim erat cui praestaret antequam faceret. Perieras, quaesivit te; et inventum revocavit te. Praeterita non imputavit, futura promisit. Vere diffusa est gratia in labiis tea, inquit, benedixit te Deus in aeternum. Laboratur, ut hoc possit intelligi adhuc a Deo Patre dici, Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m dnm̃ nr̃m. Diffusa ẽ gͦ gr̃a in labus tu¬
is. Uenit nob cũ u̾bo gr̃ȩ. cũ osculo gr̃ȩ. Quid
ista gr̃a dulcius: Quo ꝑtinet ista gr̃a : Beati
quoꝵ remisse sunt iniquitates. & quoꝵ tecta st̃
peccata. Si seuerus iudex ueniret nec afferret
istam grãm diffusam in labus suis:quis de salute
aliquid speraret : Quis ñ sibi hoc timeret. qđ
peccatori debebat᷑ : Ille ueniens cũ gr̃a ñ exegit
quod debebat᷑. soluit qđ ñ debebat. Non enim
ñ peccator debebat mortẽ: aut uͦ tibi peccatori
debebat᷑ nisi suppliciũ : Debita tua dimisit. &
in debita sua exsoluit. Magna gr̃a. Quare g̃r̃a
quia gratis. ꝓpt̾ea tibi gr̃as agere lic&. referre qͦ.¬
non lic&: ñ enĩ potes. Quȩrebat ille qͥd retͥbue.¬
ret. & dix̃. Quid retribuã dño ꝓ omnib quȩ re¬
tribuit mͥs & inuenit quasi aliqͥd. Calicẽ salu¬
taris accipiã. & nom̃ dñi inuocabo. Hoc illi repen¬
dis. qr calicẽ salutaris accipis & nom̃ dñi inuo¬

Expanded text:
inum nostrum . Diffusa est ergo gratia in labiis tuis. Venit nobis cum verbo gratiae, cum osculo gratiae. Quid ista gratia dulcius? Quo pertinet gratia ista? Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Si severus judex veniret, nec afferret istam gratiam diffusam in labiis suis, quis de salute aliquid speraret? Quis non sibi hoc timeret quod peccatori debebatur? Ille veniens cum gratia, non exegit quod debebatur, solvit quod non debebat. Num enim non peccator debebat mortem? Aut vero tibi peccatori debebatur, nisi supplicium? Debita tua dimisit, et indebita sua exsolvit. Magna gratia. Quare gratia? Quia gratis. Propterea tibi gratias agere licet, referre non licet; non enim potes. Quaerebat ille quid retribueret, et dixit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et invenit quasi aliquid: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Hoc illi rependis, quia calicem salutaris accipis, et nomen Domini invo
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. Hodie cor tuũ homo generat consiliũ :
nec quȩrit uxorẽ ꝑ consiliũ natũ ex corde tuo
facturus es: & laudas fabricã nondu existentẽ.
nondũ in specie ȩdificu. sed in ꝓlatione consilu.
Nec laudat alius consiliũ tuũ. nisi aut indi¬
caueris. aut uiderit qđ fecisti. Ergo si ꝑ uerbũ
omnia. & uerbũ de do: inspice fabricã factã ꝑ
uerbũ: & ex isto ȩdificio mirare consiliũ. Quale
uerbũ est. ꝑ quod factũ ẽ cȩlũ & t̃ra̾. Om̃is
ornatus cęli. omnis fȩcunditas t̃rȩ.: diffusio
maris. distensio aeris. fulgor syderũ: clari.¬
tas solis & lunȩ. llident᷑ hȩc. Trantende & hȩc
Cogita angelos. pͥncipatus. sedes. dominatio¬
nes. potestates: om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃. Unde gͦ
ista bona facta sunt : Quia eructatũ est ꝑ
quod fierent ũbũ bonũ. Ergo ũbũ bonũ: & ip¬
si uerbo dictũ est magister bone. Et ipsum
uerbũ respondit. Quid me int̃rogas de bono:

Expanded text:
bonum. Hodie cor tuum, o homo, generat consilium, bonum. Hodie cor tuum, o homo, generat consilium, nec quaerit uxorem: per consilium natum ex corde tuo facturus es: et laudas fabricam nondum existentem, nondum in specie aedificii, sed in prolatione consilii; nec laudat alius consilium tuum, nisi aut indicaveris, aut viderit quod fecisti. Ergo si per Verbum omnia, et Verbum de Deo; inspice fabricam factam per Verbum, et ex isto aedificio mirare consilium. Quale Verbum est per quod factum est coelum et terra, et omnis ornatus coeli, omnis fecunditas terrae, diffusio maris, distentio aeris, fulgor siderum, claritas solis et lunae? Videntur haec: transcende et haec; cogita Angelos, Principatus, Sedes, Dominationes, Potestates: omnia per ipsum facta sunt. Unde ergo ista bona facta sunt? Quia eructatum est per quod fierent, Verbum bonum. Ergo Verbum bonum: et ipsi Verbo dictum est, Magister bone. Et ipsum Verbum respondit, Quid me interrogas de bono?
Abbreviated transcription (Latin):
in flagellis. Pulcher inuitans ad uitã. pulcher
ñ curans mortẽ. Pulcher deponens animam:
pulcher recipiens. Pulcher in ligno. pulcher inse¬
pulchro Pulcher in cęlo: pulcher in intellectu
Audite canticũ. Neq oculos ur̃os ab splendore
pulchritudinis illiꝰ aũtat carnis infirmitas. Sũ¬
ma & uera pulchritudo iusticia ẽ lbi illũ ñ uide¬
bis pulchrũ: ubi dep̃henderis iniustũ. Si ubiq
iustus. ubiq decorꝰ. Ueniat gͦ nob̃ inspiciendus.
oculis m̃tis: descriptꝰ a quoda laudatore suo ꝓpħa
patris ꝑsonã dicentis eructuauit cormeũ ũbũ
bonũ. cõm̃dantis nob natiuitatẽ quanda inef¬
fabilẽ: ne forte putares aliqͥd adsũptũ unde fili¬
um generaret ds. quẽad modũ sibi homo assumit
aliquid unde generet filios: conuigiũ scilicet si¬
ne quo ꝓlem ꝓcreare homo ñ potest. Ne gͥputa¬
res aliquo conuigio indiguisse đm unde filiũ
generaret: eructuauit inqͥt cor meũ uerbũ

Expanded text:
in flagellis; pulcher invitans ad vitam, pulcher in flagellis; pulcher invitans ad vitam, pulcher non curans mortem; pulcher deponens animam, pulcher recipiens; pulcher in ligno, pulcher in sepulcro, pulcher in coelo. In intellectum audite Canticum, neque oculos vestros a splendore pulchritudinis illius avertat carnis infirmitas. Summa et vera pulchritudo justitia est: ibi illum non videbis pulchrum, ubi deprehendis injustum: si ubique justus, ubique decorus. Veniat ergo nobis inspiciendus oculis mentis, descriptus a quodam laudatore suo prophPatris personam dicentis, Eructavit cor meum verbum bonum, commendantis nobis nativitatem quamdam ineffabilem. Ne forte putares aliquid assumptum, unde Filium generaret Deus; quemadmodum homo sibi assumit aliquid unde generet filios, conjugium scilicet, sine quo prolem procreare homo non potest: ne igitur putares aliquo conjugio indiguisse Deum, unde Filium generaret, Eructavit, inquit, cor meum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. & uerbũ caro factũ ẽ magna pulchritu¬
do. Michi aut̃ absit głari dix̃ unꝰ amicꝰ spon
ñ inde erubescas: nisi etiã ut glorieris. Qua¬
re g̃ ñ habuit speciem neq decorẽ: quia xp̃o
crucifixus. iudeis scandalũ : gentib aut̃ stul¬
ticia. Quare aut̃ & in cruce habuit decorẽ:
Quia qđ stultũ ẽ dĩ. sapientius ẽ quã homi¬
nes: & qđ infirmũ ẽ dĩ. fortius ẽ quã homi¬
nes. Nobis gͦ iam credentib ubiq sponsus
pulcher occurrat. Pulcher ds. ũbũ apud
dm̃. Pulcher in ut̃o uirginis: ubi ñ amisit di¬
uinitatẽ. & sũpsit humanitatẽ. Pulcher natꝰ
infans ũbũ: quia & cũ esset infans. cũ sugeret.
cũ manib portaret᷑. cęli locuti st̃: angłi lau¬
des dixert̃: magos stella direxit: adoratus est
in p̃sepi. cibaria mansuetoꝵ. Pulcher gͦ incelo.
pulcher in t̃ra: Pulcher in ut̃o. pulcher in
manib parentũ. Pulcher in miraculis. pulcher

Expanded text:
autem, et Verbum caro factum, est magna pulchrituautem, et Verbum caro factum, est magna pulchritudo. Mihi autem absit gloriari dixit unus amicorum spons est ut non inde erubescas, nisi etiam glorieris. Quare ergo non habuit speciem, neque decorem? Quia Christus crucifixus Judaeis scandalucorem? Quia quod stultum est Dei, sapientius est quam homines; et quod infirmum est Dei, fortius est quam homines . Nobis ergo jam credentibus, ubique sponsus pulcher occurrat. Pulcher Deus, Verbum apud Deum: pulcher in utero virginis, ubi non amisit divinitatem, et sumpsit humanitatem: pulcher natus infans Verbum; quia et cum esset infans, cum sugeret, cum manibus portaretur, coeli locuti sunt, Angeli laudes dixerunt, Magos stella direxit, adoratus est in praesepi, cibaria mansuetorum . Pulcher ergo in coelo, pulcher in terra; pulcher in utero, pulcher in manibus parentum; pulcher in miraculis, pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa amata ado Qͣndo amata: Dũ adhuc feda
Om̃s eñi peccauert̃ ait apłs. & egent gła dĩ. Et¬
iterũ: Eteñi ap̃c ꝓ impus mortuus ẽ. Amata est
fȩda. ne remaneret fȩda. N enĩ uera feda amasͦ¬
ta ẽ: quia ñ feditas amata ẽ. Nã si hoc amaret.
hoc seruaret Euertit feditatẽ:. formauit pul¬
chritudinẽ. Ad qualẽ uenit: & qualem fecit:
Ueniat iam ipse in u̾bis ꝓpheticis. Ecce ipse sp̃õ¬
sus ꝓcedat nob. amemꝰ illũ. Aut si inuenerimꝰ
in eo aliqͥd fȩdĩ ñ amemus. Ecce inuenit ipse
multa fȩda. & amauit nos. Si aliqͥd fȩdi inue¬
nerimꝰ in eo ñ amemꝰ: quia & hoc ipsũ qđ carnẽ
indutꝰ ẽ ut de illo etiã diceret᷑. uidimꝰ eũ & ñ
habebat speciem neq decorẽ. Si consideres mi¬
sericordiã qua factũ est. & ibi pulcher ẽ. Sed
iudȩoꝵ ꝑsonam gerebat ꝓpħa cũ diceret: ui¬
dimꝰ eũ & ñ habebat speciem neq decorem

Expanded text:
sponsa amata a Deo. Quando amata? Dum adhuc foeda. sponsa amata a Deo. Quando amata? Dum adhuc foeda. Omnes enim peccaverunt, ait Apostolus, et egent gloria tus pro impiis mortuus est . Amata est foeda, ne remaneret foeda. Non enim vere foeda amata est, quia non foeditas amata est: nam si hoc amaret, hoc servaret: evertit foeditatem, formavit pulchritudinem. Ad qualem venit, et qualem fecit? Veniat jam ipse in verbis propheticis; ecce ipse sponsus procedat nobis: amemus illum; aut si invenerimus in eo aliquid foedi, non amemus. Ecce ipse invenit multa foeda, et amavit nos: si aliquid foedi invenerimus in eo, non amemus. Quia et hoc ipsum quod carnem indutus est, ut de illo etiam diceretur. Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ; si consideres misericordiam qua factus est, et ibi pulcher est. Sed Judaeorum personam gerebat propheta, cum diceret: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decore
Abbreviated transcription (Latin):
cũ diceret: qͥ me uidit. uidit & patrẽ. Sonet
eũ psalmꝰ gaudeamꝰ in nuptus. & nos erimꝰ cũ
his qui fiunt nuptiȩ̃. qͥ inuitant᷑ ad nuptias.
& ipsi inuitati sponsa ẽ & enĩ sponsa excła est.
sponsus xp̃c. Solent dici ab scolasticis carmina
quȩdã uxores ducentibꝰ. & nubentibꝰ. quȩ uo¬
cant᷑ epythalamia. Quicqͥd ibi cantat᷑: ad hono¬
rem tantat᷑ sponsi & sponsȩ. An forte & in nup¬
tus istis quo inuitati sumus. thalamꝰ non est :¬
& unde dicit aliꝰ psalmꝰ. in sole posuit tab̃nacu.¬
lũ suũ: & ipse tãꝙͣ sponsus ꝓcedens de thalamo
suo : Coniunctio nuptialis uerbũ & caro Huiꝰ
coniunctionis thalamꝰ. uirginis uterus Eteñĩ
caro ipsa. ũbo coniuncta. Unde etiã dicit᷑. iã
ñ duo sed una caro. Assũpta ẽ eccła ex genere
tes menbra essent illiꝰ capitis. Nã uis uidere qͥs
uenerit ad nuptias: In pͥncipio erat uerbum
& uerbũ erat apud dm. & ds erat uerbũ. Gaudeat

Expanded text:
cum diceret: Qui me videt, videt et Patrem . Sonet eum jam Psalmus: gaudeamus in nuptiis, et nos crimus cum iis qui fiunt nuptiae qui invitantur ad nuptias; et ipsi invitati sponsa est. Etenim sponsa Ecclesia est, sponsus Christus. Solent dici ab scholasticis carmina quaedam uxores ducentibus et nubentibus, quae vocantur epithalamia; quidquid ibi cantatur, ad honorem cantatur sponsi et sponsae: an forte et in nuptiis istis, quo invitati sumus, thalamus non est? Et unde dicit alius psalmus: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo ? Conjunctio nuptialis, Verbum et caro: hujus conjunctionis thalamus, virginis uterus. Etenim caro ipsa Verbo est conjuncta: unde etiam dicitur, Jam non duo, sed una caro . Assumpta est Ecclesia ex genere tes membra essent illius capitis. Nam vis videre quis venerit ad nuptias? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Gaudeat