comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si inquam hoc est
quo cogis gentes
que omma que indent in te putant esse
ncc̃ia salnti. uidai zare : cogebat insdẽ
non docentũ iniꝑio. s conu̾sationis exẽ¬
plo. ⁊ de hoc obuirgatus est. hinc discãt
galathe petri auctoritate non ẽẽ uĩdaizã¬
dum qui in hoc reprehensus est. De hac.
autem reprehenfione dissentiro nident᷑
stum obscruatione.Leromimus enim
na intentione hoc agebat. ⁊ si illi pecca¬
rent qui eius qͣi exemplo iuideizabant
nec fuit rep̃hensio nera. quia nil ineo re¬
p̃hensibile erat s dispensatorra. ut ꝑ h
scirent gentes non eẽ iũdai zandum uidẽ¬
tes tantum Apłm in hoc reprehendi. Angꝰ
uo̾ dicit petrum seruasse illa legalia ñ dis¬
pensatorie. s ue̾. quasi eis subiectum. s ñ
nn eis spem ponentem que ab omnib in¬
deis erant seruanda. etemin ue peceasse ñ
illa ẜurndo. s alios suo exemplo indaiza¬
recogendo ut rep̃hensio uera sit ñ dispen¬
satorra. Aitenm Ieꝵꝰ. Ex hoc locoimpiꝰ

Expanded text:
Si, inquam, hoc est, quomodo cogis gentes, quae omnia quae vident in te putant esse necessaria saluti, judaizare? cogebat quidem non docentis imperio, sed conversationis exemplo, et de hoc objurgatus est. Hinc discant Galatae Petri auctoritate non esse judaizandum, qui in hoc reprehensus est. De hac autem reprehensione dissentire videnturstum observatione. Hieronymus enim na intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo reprehensibile erat, sed dispensatoria, ut per scirent gentes non esse judaizandum, videntes tantum Apostolum in hoc reprehendi. Augustinus vero dicit Petrum servasse illa legalia non dispensatorie, sed vere, quasi eis subjectum, sed non in eis spem ponentem, quae ab omnibus Judaeis erant servanda, et eum vere peccasse, non illa servando, sed alios suo exemplo judaizare cogendo, ut sit reprehensio vera non dispensatoria. Ait enim Hieron.. Ex hoc loco impius
Abbreviated transcription (Latin):
nales obẜuantie p̾t
xp̃m non sant obs¬
uande ostenden¬
iusticram non ex
lege s ex gratia fi
et abrale qui ex fide iustificati sunt deinde
scͥptinarum attestatione et tandem humana
bent uidaizare et uere qinia nos qui sumꝰ¬
et ualum̃nis in lege scimus eam ñ ustifi¬
care . iõ ea dimissa ad xp̃m confugimus
ꝙ ita dicit. nos .s. ego ⁊ alii apłi sumus
natura uidẽi .i. non proseliti. s genere
iudei sumus et non sumus poccatores
ex gentibus. quia peccatores quidem su¬
mus s non ut gentes ydolatre ⁊ ĩmunde
Attende ꝙ sicut interest int̾ irridentes
⁊ irrisores. ⁊ intͥ scribentes ⁊ scriptores.
⁊ hinismodi. ita striptura peccatores ap¬
pellare consuenit uasde iniqnos. ⁊ gͣnbi
peccatoru sarcinis honãtos quod nom̃
gentib imposuerunt iudei ex uetnstasu¬
ꝑbia tanquam ipsi eeñt iusti cum essent
et ipsi peccatores. hoc nomen non ẽ inscͥꝑ¬
turis usitatum de illis qui cum iuste ac

Expanded text:
s observantiae post um non sunt observandae, ostendjustitiam, non ex lege, sed ex gratia fidet apostolorum, et Abrahae, qui ex fide justificati sunt, deinde Scripturarum attestatione, tandem humana bent judaizare. Et vere, quia nos qui valuimus in lege, scimus eam non justificare, et ideo ea dimissa ad Christum confugimus, quod ita dicit: Nos, scilicet ego et alii apostoli, sumus natura Judaei, id est non proselyti, sed genere Judaei sumus, et non sumus peccatores ex gentibus. Quasi dicat: Peccatores quidem sumus, sed non ut gentes idololatrae et immundi. Attende quod sicut interest inter irridentes et irrisores, et inter scribentes et scriptores, et hujusmodi, ita Scriptura peccatores appellare consuevit valde iniquos, et gravibus peccatorum sarcinis oneratos, quod nomen gentibus imposuerunt Judaei ex vetusta superbia, tanquam ipsi justi essent, cum essent et ipsi peccatores. Augustinus Hoc nomen non est in Scripturis usitatum de illis qui cum juste et
Abbreviated transcription (Latin):
dierant non ut opinor obseurum est et
iacobum hoc iõ monuisse ut scirent falsa
ẽẽ que de illo ausdierant hii qui cum de
nsdeis c̾dsdissent. tamen ennilatores erãt
legis qui sic fac̾e̾ nolebant obẜnari tan qͣm
sine hiis in eiiangelio salus c̾dentib esse
non possit. Hii sensa̾nt paulum uehe¬
mentissimum gr̃e p̃dicatorem ⁊ intẽtiõi
eorum maxime adu̾sum ab ennilis est no¬
ne legis qui non intelligebant quo animo
a indeis fidelib illa tunc obsernari debe̾nt
nnam ⁊ sacramentorim illorum ppheti¬
cam sanctitatem non pp̃ conempiscendam
salntem dicebat᷑ panlus gr̃e predicator
eg̾gins dampnare regem moysi ut sacrile¬
gam. nec deo mandante scͥptam. ⁊ iõ huiꝰ
false cͥminationis iñuidiam diluere uo¬
lens ipse uidai zanit. ostendens non eam
ẽẽ sacͥlegam iudeis ut est ydolat̾a gentib.
nec tamen ẽẽ ncc̃ram falui. Porroa¬
postoli decreua̾nt ierosolimis ne quisgnam
time indeos iudai zare ꝓhibe̾t. Quamins

Expanded text:
inus Non, ut opinor, obscurum est, et Jacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui non intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus illa tunc observari deberentvinam et sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, dicebatur Paulus gratiae praedicator egregius damnare legem Moysi ut sacrilegam, nec Deo mandante scriptam, et ideo hujus falsae criminationis invidiam diluere volens ipse judaizavit, ostendens non eam esse sacrilegam Judaeis, ut est idololatria gentibus, nec tamen esse necessariam saluti. Porro apostoli decreverant Hierosolymis, ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
rł non dicit populo gencium s iudeis ut
non inuetustate lit̾e uiuant s in nouita¬
te sp̃c. nec sunt ille terimonie res indifferẽ¬
tes int̾ bonum ⁊ malum si obẜuansde st̃
salutem afferunt si uero salutom non af¬
ferunt. non sunt obẜuande eas obẜnare tu
dicis bonum ego affnmo malum non mo
di qui ex gentili. s etiam qui exiuidaico po¬

Expanded text:
rael . Non dicit populo gentium sed Judaeis, ut non in vetustate litterae vivant, sed in novitate spiritus, nec sunt illae caeremoniae res indifferentes inter bonum et malum; si observandae sunt, salutem afferunt, si vero salutem non afferunt, non sunt observandae. Eas observare tu dicis bonum, ego assero malum, non modo eis qui ex gentili, sed etiam qui ex Judaico po
Abbreviated transcription (Latin):
one̾ liberes esse s credontos de nĩdois bene
facere si sacͥficant ⁊ cͥcum tsdunt. Sed si
pꝰt enuangeli benefacit qui iudaizat
in sacrificiis ⁊ ceti̾s in he̾sim labiũutir che¬
rynti. ⁊ ebyonis qui p̃p̃ h sunt auathema¬
ty zati ꝙ eunangelio miscuerunt cultus
am nentrum sunt. et si tales suscepimꝰ
ut in ecclesra dei faciant ꝙ fecerunt sn sỹ¬
nagoga sathane nonilli xp̃iani fient.s uos
uideos facient. Hicis legis cerimonias hiis
qui ex iisdeis sunt non ẽẽ pestiferas Er
go ecͣ pronuntio ꝙ sunt utiq cerimonie
uĩdeorum omnib mortifere fidelib. Si

Expanded text:
onere liberos esse, sed credentes de Judaeis bene onere liberos esse, sed credentes de Judaeis bene facere, si sacrificant et circumcidunt. Sed si post Evangelium bene facit qui judaizat in sacrificiis et caeteris, in haeresim labimur Cerinthi et Ebionis, qui propter hoc sunt anathematizati quod Evangelio miscuerunt cultum ristiani, neutrum sunt: et si tales suscipimus ut in Ecclesia Dei faciant quod fecerunt in synagoga Satanae, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. Dicis legis caeremonias his qui ex Judaeis sunt non esse pestiferas, ego contra pronuntio quod sunt utique caeremoniae Judaeorum omnibus mortiferae fidelibus. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m scriptorib sc̃arum scͥpturarimi cre¬
nino abẽe mendatium ne dispensatores
xp̃i sibi putent licere ꝑu̾itatis dispensati¬
one mentiri. Ei delis igͣ dispensator
panlus nobis exhibet ꝓcul dubro in scri¬
bendo fidem cima m̾tatis dispensator erat
non falsitatis et iõ nerum scripsit dicens.
se uidisse petrum non recte ambuilantem
ao ui̾tatem emiangeliiͣ eiq in faciem re¬
stitisse ꝙ cogeret gentes iudaizare. Petͥ
itaq ⁊ barnabe simulatio. meritorepre¬
hensa est ⁊ corresta ner⁊ time noceret. ⁊ ne
posteris ad imitandu nale̾t. Qui ie&̾ ita
respondit. Sͥbis in epła iy panlus cum r̃ã¬
eẽt apłs xp̃i suscepit ea qnem lege p̃cipiũ¬
tur celebranda ut doceret non ẽẽ ꝑuitiosa hiiᷤ
trni ea uellent sicnt a ꝑentib ꝑ legem acce¬
ꝑut custodire si tamen in eis non constim¬
erent spem salutis. Estq summa sentẽ¬
tie trie credentes quidom de gentib a leg̃

Expanded text:
et a scriptoribus sanctarum Scripturaret a scriptoribus sanctarum Scripturarnino abesse mendacium, ne dispensatores Christi sibi putent licere pro veritatis dispensatione mentiri. Fidelis igitur dispensator Paulus nobis exhibet procul dubio in scribendo fidem, quia veritatis dispensator erat, non falsitatis: et ideo verum scripsit, dicens se vidisse Petrum non recte ambulantem ad veritatem Evangelii, eique in faciem restitisse, quod cogeret gentes judaizare. Petri itaque et Barnabae simulatio, merito reprehensa est et correpta, ne et tunc noceret, et ne posteris ad imitandum valeret. Cui Hieronymus ita respondet: Scribis in epistola quod Paulus cum ja Apostolus suscepit ea quae in lege praecipiuntur celebranda, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per legem acceperant custodire, si tamen in eis non constituerent spem salutis. Estque summa sententiae tuae, credentes quidem de gentibus a legis
Abbreviated transcription (Latin):
uos fieri fidelos ne ea nelint nccĩa quis¬
qͣm susciꝑet post passionem ⁊ resurrectio¬
nem namq domini. ram reuclata fsde a¬
miserant tantinam uitam officiĩ sm. Ue¬
riuntamen sient defimcta corꝑa deducẽda
erant quodammodo ad sepultinam. nec si¬
mulate s religiose non erant disserenda
contimio uł inimicorum obicctionib tã¬
tinam camim morsibus ꝑicienda. sdeo ñc
quasciuis xp̃ianorum qnamuis fit ex inde¬
is ea celebrare nolint᷑ .q. sopitos cin̾os eruẽs
ñ eris pins dedustor uel bamlus corꝑis. s ĩ¬
pins sepulture molator. ¶am ꝓcessa tem¬
poris obẜnationes ille ab omnib xp̃panis
sunt deserende. Item ip̃m apłm panlũ
iñ t᷑rogans int̾pelłans. ⁊ requiro in eo quod
trum nerum scripserit an non nesçio qͣ
dispensatiua falsitate mentitussit. Ab¬
sit ut eum mendacit̾ fecisse credamiis
ommnino enim tenendum est in doct᷑ na
relig̃ionis mulo modo eẽ mentiendum

Expanded text:
vos fieri fideles, ne ea velut necessaria quisvos fieri fideles, ne ea velut necessaria quisquam susciperet, post passionem et resurrectionem, namque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta corpora deducenda erant quodammodo ad sepulturam, nec simulate, sed religiose, non erant deserenda continuo, vel inimicorum obtrectationibus tanquam canum morsibus projicienda. Ideo nunc quisquis Christianorum quamvis sit ex Judaeis el bajulus corporis, sed impius sepulturae violator. Nam processu temporis observationes illae ab omnibus Christianis sunt deserendae. Item ipsum apostolum Paulum interrogans, interpello et requiro in eo quod trum verum scripserit an non, nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Absit! ut eum mendaciter fecisse credamus. Omnino enim tenendum est in doctrina religionis nullo modo esse mentiendum,
Abbreviated transcription (Latin):
sic mirum est ꝙ cum uolebat panlus non
timide hoc subtegere. s fident̾ asserere:
ꝙ eum ꝑit̾ sentire iam non̾at. uel quia
ꝑat. sine quia ante quam illi uenissent
anthyochyam quostimuerat cum gentib
eum conuesci uiderat. Non enimꝰ nega¬
mus petium in hac sententia fuisse in qua
⁊ paulus fuit. Non igitur tunc eum quid
m̃ ea re nerum esse docebat s eis simula¬
tionem qua genges cogebat ñdarzare ar¬
guebat. ꝙ sic illa omnia simnlatorie g̾e¬
bantur qnasi uerum eẽt ꝙ dicebant qui¬
dam .s. credentos sine lege non posse sal¬
uari in cuiis sũe non consensionem sed
similationem timore petrus m̃ciderat.
ut de illo paulus uere scribe̾t ꝙ eum nidiss
non recte ambrilantem ad ĩn̾tatem euͣm¬
gelnͣ ei q mi̾isime dice̾t ꝙ gentes indai za¬
re cogebat ꝙ panlus utiq ñ faciebat. ob ħ
illa ueta̾ faciebat ua̾cit̾ ubi opus erat obs¬
nans ut dampnarsda non ẽẽ monstraret
p̃dicans tñ instant᷑ non eis s gr̃a fidei sal¬

Expanded text:
sic mirum est, quod eum nolebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerat, siue quod at, sive quia antequam illi venissent Antiochiam quos timuerat, cum gentibus eum convesci viderat. Non enim negamus Petrum in hac sententia fuisse in qua et Paulus fuit. Non igitur tunc eum quid in ea re verum esset docebat, sed ejus simulationem qua gentes cogebat judaizare, arguebat, quia sic illa omnia simulatorie gerebantur, quasi verum esset quod dicebant quidam, scilicet credentes sine lege non posse salvari, in cujus sententiae non consensionem, sed simulationem timore Petrus inciderat, ut de illo vere Paulus scriberet, quod eum vidisset non recte ambulantem ad veritatem Evangelii, eique verissime diceret quod gentes judaizare cogebat, quod Paulus utique non faciebat: ob hoc illa vetera veraciter ubi opus erat observans, ut damnanda non esse monstraret, praedicans tamen instanter non eis, sed gratia fidei sal
Abbreviated transcription (Latin):
ncͥ autem ñ potest
homo peccatum si¬
non adũuet gr̃a
ut cognitum canc¬
atur. ⁊ ita sine du¬
bio lex iram opat᷑¬
sicut in seq̃nti dr̃¬

Expanded text:
ere autem non potest homo peccatum,non adjuvet gratia, ut cognitum cat ita sine dubio lex iram opsicut in sequenti d
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qina cius nobis largitate donat᷑. In¬
sticia gͣ dei sinc lege est. s ñ sine lege
manifesta. Qũo onim. ꝑ legem testi¬
ficata. s sine lege manifestata: Q iũ¬
ꝑ legom ostendit honum irifu m̃t atem
sicordiam ꝑ fidem confugiens sauaretur

Expanded text:
r, quod eius nobis largitate donatur. iustitia ergo dei sine lege non sine lege manifestata. quomodo enim per legem testificata, si sine lege manifestata? sed iuper legem ostendit homini infirmitatem cordiam per fidem confugiens sanaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
iũsticia uenit iñ omnes. ⁊ ut mag̃ pprie
dicat᷑ suꝑ omnes. quia celitus data est .s.
in enm. ⁊ ue̾ ñ omnes. Non ẽ enim
distinctio iudei⁊ gẽ

Expanded text:
justitia venit in omnes, et, ut magis proprie dicatur, super omnes, quia coelitus data est, sciin eum. Et vere in omnes. Non enim est distinctio Judaei et
Abbreviated transcription (Latin):
porata que aute ignorabantur esse
pcc̃a. ⁊ quedam grauiora ꝑ legem cog¬
nita sunt cruam anto putatentus. et
comitunit᷑ omnia non impime fut᷑a
funt olim iusticia. niis autera .i. m
uis data est sine lege .i. sino legis auti¬
lio ⁊ ñ solum data est s enam mani¬
festata est ñ dubie. s miraonlis.s. do¬

Expanded text:
norabantur esse peccata; et quaedam graviora per legem cognita sunt, quam ante putarentur; et communiter omnia non impune futurafuit olim justitia. Nunc autem, Ambronis data est, sine lege, id est sine legis auxilio: et non solum data est, sed etiam, manifestata est, non dubie, sed miraculis,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iustitia quia per
legem tantum est¬
agnĩtio peccati ñ
consumptio. Bi¬
gͦ cognoscunt ⁊ ñ
canent p̃naricati¬

Expanded text:
st justitia, quia, per legem tantum estognitio peccati, non consumptio. go cognoscunt et non cavent, p
Abbreviated transcription (Latin):
li facit fidelem ⁊ ut homines cͥcuis cre
quia ⁊ lex eam multis sacramentis fi¬
guramt᷑. eo ip̃o etiam lex phibet testi¬
monium usticie dei quia iñ ea nẽo
iustificat᷑. Cum enim lex ñ iustificat
impim de p̃uaricatõne coninctum
mitrit ad iustificantem deum atq ita
ꝑhibet testimonsum instiae dei dum
iubendo ⁊ miuando ⁊ nemiñominsti¬
ficando satis indicat dono dei hominẽ

Expanded text:
li facit fidelem. Et ut homines certius credQuia lex eam multis sacramentis praefiguravit, eo ipso etiam lex perhibet testimonium justitiae Dei, quia in ea nemo justificatur. Cum enim lex non justificat impium de praevaricatione convictum, mittit ad justificantem Deum, atque ita perhibet testimonium justitiae Dei, dum jubendo et minando, et neminem justificando satis indicat dono Dei hominem
Abbreviated transcription (Latin):
um ergo ex¬
istimaui ro¬
gare fratͤs
ut preue¬
niant ad
uos et pre¬
parent re¬
macedones ⁊ mue¬
nerunit uos impara¬
tos erubescamu
nos qui de nobis glo¬
riabamur. ut non
dicam nos erubesce᷑
tꝑ magis est .i. esse
debet. Si enim nõ
fuit hoc iiientum:
lytestificatus ẽ de hinͣs.
⁊ ip̃e erubescet. ⁊ ip̃i
amplins confundẽ¬
lemosinarum: que
pauperes sustentat.
pollo. ut me prcue¬
niant aduos. ⁊ par¬
parent paratam ẽc̃
quandoueniemus:
hanc repromissam
.ĩ. sepe promissam be¬
nedictionem .i. ele
mosinam que reste
dr̃ benedic̾tio. quia
ctionis. sparatam di¬
cõsic utiq quasi.
ut sit opns carita¬
tis. ⁊ magnum. ñ
quasi auaritiam
ut doleant ꝑ dato.
⁊ parum sit. ꝙ dẽt.
Hoc autem quasi
illi preparent᷑. ego
autem cur large de¬
tis: hoc dico .i. pre¬
scribo qr qui parte
seminat .i. dat p̃ar¬
ce ⁊ metet retrsbu¬
tionem. Non ꝑte
senuirat ille qmpa¬
rum habens p̃arũ
largitur. Si an

Expanded text:
um ergo existimaui rogare fratres, ut praecedant ad uos et praeparent Macedones, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos, qui de vobis gloriamur, ut non dicamus vos erubescere: quod magis est, id est esse debet. Si enim non fuerit hoc inventum quod testificatus est de iis, et ipse erubescet, et ipsi amplius confundenleemosynarum, quae pauperes sustentant.pollo, ut me praeveniant ad vos, et praeparent paratam esse, quando veniemus, hanc repromissam, id est saepe promissam, benedictionem, id est eleemosynam, quae recte dicitur benedictio, quia ctionis. Paratam dico, sic utique, quasi ut sit opus charitatis et magnum, non quasi avaritiam, ut doleant pro dato, et parum sit quod dant. Hoc autem, quasi dicat: Illi praeparent, ego autem cur large detis, hoc dico, id est praescribo, quia qui parce seminat, id est dat, parce et metet retributionem. Non parce seminat ille qui parum habens parum largitur, si an
Abbreviated transcription (Latin):
de renimeratione
peccati stipendium
nominanit ⁊ de¬
remineratione e¬
lectorum dixit gr̃a
dei quia militant

Expanded text:
de remuneratione peccati, stipendium nominavit, eremuneratione electorum dixit gratiam Dei, quia qui militant
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ auia aligins non
ad saluter.i accepat
iã ma ris est corpus
⁊ sanguis ꝙ accepit
hoc ꝙ dixi facite
.i. corpus meum ac¬
cipite ⁊ manducate

Expanded text:
ergo quia aliquis non ad salutem accipit; ideo minus est corpus et sanguis quod accipit. Hoc, quod dixi, facite, id est corpus meum accipite et manducate
Abbreviated transcription (Latin):
re surrne xp̃i ꝙ aut̃ de morte corporis
hoc accipiendum sit. non de morte ani¬
me ex eo ostendr̃ ꝙ dixit. tunc fiet. signi¬
ficans cẽ futurum aian ait fõs est. tanꝙͣ
de p̃ti̾to. ne quis putaret eẽ dc̃m demorie

Expanded text:
 Quod autem de morte corporis hoc accipiendum sit, non de morte animae; ex eo ostenditur quod dixit, tunc fiet, significans esse futurum: non ait, factus est, tanquam de praeterito, ne quis putaret esse dictum de morte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ rationem s tale¬
est hoc uelle ꝙ sem¬
ꝑ ui carnis suꝑat᷑¬
uelle autem dei car¬
de ꝙ bona sunt que
iubet lex adeo ut¬
naturalit̾ amer. ⁊
face̾ uelit. s deest

Expanded text:
 rationem, sed taleest hoc velle, quod semper vi carnis suvelle autem Dei carlle. Bona sunt quae jubet lex, adeo naturaliter amet, et facere velit, sed deest
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc est qm̃ secimd̾
reuelationem .i. nõ
obscnre s aꝑte no¬
tum factum est m̾
adeo sacramentim
.i. occultum dei ficur
suprascͥpsi in breui
.i. inbreuitate ubi di¬
non tam totum qd̾
nouerat ꝑferons gͣ
ostendens eo modico
truso taceret ude
subdit. prout. qͣi ⁊
men aꝑte put po
noscen do mist̾io x.

Expanded text:
 hoc est quoniam secundum revelationem, id est non obscure, sed aperte notum factum est mihi a Deo sacramentum, id est occultum Dei, sicut supra scripsi in brevi, id est in brevitate, ubi dinon tam totum quod noverat proferens quam ostendens ex modico quid taceret. Unde subdit: Prout; quasi men aperte, prout potnoscendo mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
que significatur ꝑ t̾ram ꝓmissionis et
nisi iideret intraturos qͥnosdam ñ t̾ms¬
naret diem. daus ncmpe licet ẽẽ sib le¬
ge mente tamen positas m̃ temꝑe gr̃e¬
temꝑr gãẽ dicens hodie ⁊tio mintiat
reqinem illotemꝑ consummandem
pͥoribus mniciatam est ñ int᷑ierunt ĩ
neram recriiem quam t̾ra ꝓmissiõis

Expanded text:
quae significatur per terram promissionis, et, nisi videret intraturos quosdam, non terminaret diem. David, nempe licet esset sub lege, mente tamen positus in temportiae dicens, hodie, tertio nuntiat requiem illo tempore consummandam. prioribus nuntiatum est, non introierunt in veram requiem, quam terra promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
tient᷑ ferens pp e
um qui subiecit eam iñ spe .i. pacien¬
t̃er sustinet. sciens eum subrecisse ad
conseruationem humilitatis. s non sĩne
supͣ dictum est. Ereatura dr̃ quicquid
modo iñ nobis dolet .i. nos ip̃i. secund̃
ty corꝑe ⁊ anima dolemus. quentiq
creatura est dum carnem mortificaniꝰ
I. homo tui modo tantum creatura sir
uanitati subiecta ẽ. ⁊ hos non uolens
.i.non sponte. homa quippesponte pecra¬
uit᷑. s non sponte damꝑaatus est pec¬
catum itarꝑ fuit spontanenm cͣc pro¬
ceptum facere ui̾tatis. s non sponte
fert penam peceati. luit omm mi̾tas
penas. peroati uo pena ẽ ꝙ subicitur
fallatie: dica ꝙ non est subiccta spõter
s pp̃eum qui subiecit eam .i. pp̃ ñstici¬

Expanded text:
tienter ferens propter eum qui subjecit eam in spe, id est patienter sustinet sciens Deum subjecisse ad conservationem humilitatis, sed non sine supradictum est, creatura dicitur quidquid modo in nobis dolet, id est nosipsi secundum quod corpore et anima dolemus. Quae utique creatura est dum carnem mortificamus  homo qui modo tantum creatura videtur, vanitati subjecta est, et hoc nolens, id est non sponte. Homo quippe sponte peccavit, sed non sponte damnatus est. Peccatum itaque fuit spontaneum; contra praeceptum facere veritatis, sed non sponte fert poenam peccati. Luit enim meritas poenas, peccati vero poena est quod subjicitur fallaciae. Dico quod non est subjecta sponte; sed propter eum qui subjecit eam, id est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃ cͥdituri sunt ⁊ liberabuntur qui
nondum uocantur filiĩ dei s tantum cͥ¬
atura modo dicinitur cum nondum
grãm adoptionis receꝑu̾it. homo enim.
signaculo ymaginis p̃p̃ pec̃m amisso re¬
mansic tantumin creatura.⁊ ip̃a itaq
c̾atura que modo ita uoratur cum non¬

Expanded text:
 liberabuntur, qui nondum sunt filii Dei. Sed tantum creatura modo dicuntur, cum 41 nondum gratiam adoptionis receperunt. Homo enim sigillo imaginis propter peccatum amisso remansit tantummodo creatura. Et ipsa utique creatura, quae modo ita vocatur cum non
Abbreviated transcription (Latin):
Cominunicet ant̃¬
latis dixit. quanit̾
debeant se habere er¬
ga subditos. hic ad
docens tinomodo se
debeant habere er
ĩtur ⁊ si solo. uerbo¬
non exemplo. com¬
U. quie ille dicit non
inicialis si ea agit ut lex tibi sit dux non
homo .i. tiui uerbum audiens ẽ cominie.
se doc̾tori exhibeat recipiendo ⁊ oꝑe implẽ¬
do que ille dixit. ⁊ ne quis dicat non debe¬
d agere nisi quod in illo uideo. subdit.
olite errare. qura error est hoc dicere
⁊ si inde uos excu¬
satis.apud honnẽs.
deus tamen non ir¬
nim deo inposturã
fieri non posse. s ab

Expanded text:
Communicet autaelatis dixit qualiter debeant se habere erga subditos, hic ad docens quo se debeant habere eritur, etsi solo verboon exemplo, comlle dicit, non in malis si ea agit, ut lex sit tibi dux non homo, id est qui verbum audiens est, communem se doctori exhibeat recipiendo et opere implendo quae ille dixerit. Et ne quis dicat: Non debeo agere, nisi quod in illo video, subdit: Nolite errare, quia error est hoc dicere. Et si inde vos excusatis apud homines, Deus tamen non irenim Deo imposturam fieri non poss
Abbreviated transcription (Latin):
peniter tamen. No¬
li uinci a malo. sẽd
.i. in pacierido. quia
de contraillum et
est nera contentio
⁊ salubre certamẽ
ut sit bonus contͣ
duo mali si tu iam
non es maluis. opta
malo ut sit bonns
displiceat tibi quod
malus est. placcat
ut fit bomis ne sĩt
duo mali. Se Oĩs
militatem inuitat
uidebatur enim qͥ¬
busdam ꝙ mali do¬
mini ⁊ maxime in
⁊si boni et fideles
essent bonis ⁊ fideni¬
b debent ẽẽ pares
quam suꝑbram re¬
mouer hic apostolꝰ.

Expanded text:
poenitet, tamen, noli vinci a malo, sed est in patiendo, quia de contra illum. Et est vera contentio et salubre certamen, ut sit bonus contra duo mali; si tu jam non es malus, opta malo ut sit bonus, displiceat tibi quod malus est, placeat ut fiat bonus, ne sint duo mali. CAPUT militatem invitat, videbatur enim quibusdam quod mali domini, et maxime infsi boni et fideles essent, bonis et fidelibus deberent esse pares. Quam superbiam removet hic Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
at homo potestatib secularib bonis uł
malis .s. regib. principibus. tribuns cẽ¬
turionib ⁊ aliis huuismodi. si enim bo¬
mis fuerit. qui tibi p̃est nutritor tinus ẽ¬
Si malus fun̾t temptator tinis est. ⁊ nutͥ¬
menta libenter accipe. et in temptatione
approbare. Est gͦ antum. ⁊ attende mũ¬
dumistum q. fornacem anrificis. sit gͦ
.i. in minidanis uł causa notatur cumdi¬
cit fublimiorib .i. qinia sublimiores. Non
ost enim. probat ꝙ debet subici hoc modo
quia potestas omñis est a deo. s que a deo
sunt ordinata sunt. gͦ potestas ordinata

Expanded text:
mo, potestatibus saecularibus, bonis vel malis, scilicet regibus, principibus, tribunis, centurionibus, et aliis hujusmodi. Si enim bonus fuerit qui tibi praeest, nutritor tuus est; malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto ergo aurum, et attende mundum istum, quasi fornacem aurificis. Sit ergo est in mundanis. Vel causa notatur cum dicit sublimioribus, id est quia sublimiores sunt. Non est enim. Probat quod debent subjici, hoc modo: Quia omnis potestas est a Deo, sed quae a Deo datae sunt, ordinatae sunt. Igitur potestas est ordinata
Abbreviated transcription (Latin):
tus est ne de se presineret. ⁊ panlus cola¬
uit se suspende̾t. Cum gͦ dens iistos facit
suos ꝑ potestatem drabolo datam tamen
pio inicura nocendi uoluntato. que ipsi¬
us diabolifuit ei reddetur in fine supplitiũ
Que autem a deo ordinata sunt .i. rationa¬
bilit̾ a deo disposita sunt iob ait. Deus po¬
tentes non abicit cum et ipse sit potens. Gb̃¬
Deum quippe imitari desiderat qui fasti¬
grum potentie alienis intontus ntilitati¬
biis et non sins landib administrat. Cni
prelatus cetis prodesse appetit ñ prodesse
Tumoris namq elatio. non ordo potesta¬
tis iñ crimine est. potentiam deus tͥbuit
elationem uo̾ potentie malitia nr̃e mẽ¬
tis minenit. Tollamus gͦ ꝙ de nr̃o contali¬
mins ⁊ bona sunt que domno largiente
possidemus. Quria nequaqͣm iusta poten¬
tra s actio praua dampnatur. Itaq¬

Expanded text:
tus, ne de se praesumeret, et Paulus colatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi voluntate, quae diaboli ipsius fuit, ei reddetur in fine supplicium. Quae autem sunt a Deo ordinata, id est rationabiliter ab eo disposita sunt. Job ait: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Gregorius Deum imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur, a
Abbreviated transcription (Latin):
curi homini uł bono uł malo. nisi a deꝯ da¬
ta. Unde pylato domiuuis ait. Non habe¬
res in me potestatem nisi tĩbi esset datum
destiꝑ. Malicia homnum cupiditatem no¬
cendi ꝑ se habet. potestatem autem si ille
non dat iron habet. Ideoq diabolus ante¬
quam tolleret aliqinid iob. dicebat domino
Mutte manum tuam .i. da potestatem qr
etiam nocentium potestas non est insi a
deo. sicut scriptum est loquente sapientia
ꝑPͥ me reges regnant. ⁊ tiranni ꝑ me tenẽt
terrant. unde ⁊ Iob de domino ait. Qm
facit regnaro ỹpocritam pp̃ ꝑuersitatem
populi. et de populo ifrł dicit domins de¬
di eis regem in ira mea. Nocendi eminno¬
lintas potest esse ab hominis animo. po¬
testas autem non est nisia deo. ⁊ hec est
abdita aptaq insticia. Iniustum enim
non est ut improbis accipientib nocendi
potestatem bonorumq patientia ꝓ bot᷑
⁊ malorum inicantas puniatur. Nam ꝑ
potestatem diabolo datam et iob probat᷑
est ut instus appareret. ⁊ petrus tempta¬

Expanded text:
cui homini, vel bono vel malo, nisi a Deo data. Unde Pilato Dominus ait: Non haberes in me potestatem, nisi datum esset tibi desuper . Malitia hominum, cupiditatem nocendi per se habet; potestatem si ille non dat, non habet. Ideoque diabolus antequam aliquid tolleret Job, dicebat Domino: Mitte manum tuam , id est da potestatem, quia etiam nocentium potestas, non est nisi a Deo. Sicut scriptum est, loquente Sapientia: Per me reges regnant, et tyranni per me tenent terram . Unde Job de Domino ait: Qui facit regnare hypocritam propter perversitatem populi . Et de populo Israel dicit Deus: Dedi eis regem in ira mea . Nocendi voluntas potest esse ab hominis animo; potestas autem non est nisi a Deo; et haec est abdita aptaque justitia. non est, ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus tempta
Abbreviated transcription (Latin):
potestate bona pates¬
ꝙ eam p̃fecit deus
rationabilit̾. De
potest cy ⁊ boni ꝑ¬
eam purgantim. ⁊
mali dampnantur.¬

Expanded text:
potestate pated eam perfecit Deus rationabiliter. De potest, dum et boni eam purgantur, et mali damnantur
Abbreviated transcription (Latin):
to gͦ magis illum
putatis detiora¬
mereri supplicia
qui filium dei cõ¬
derit si non sucfi¬
ce credat ad salu¬
tem s animana¬
⁊ sanguinem xp̃i
confirmatorem¬
noui testamenti
pollutum duxit¬
.i. peocatum pur¬
gareñ ualentem¬
in quo tamen sci¬
ficanis est .i. remis¬
sionem accepit.
uit̾ peccat. pollu¬
tum enu sangai

Expanded text:
to ergo magis illum putatis determereri supplicia qui Filium Dei coderit, si non suffie credat ad salutem, sed animat sanguinem Christi confirmatoreNovi Testamenti, pollutum duxst peccatum purgare non valentIn quo tamen sanctificatus est, id est remissionem accepit, aviter peccat. Pollutum enim sangui
Abbreviated transcription (Latin):
uobis quiã nolo
uos scire qualem
sollicitudinem ha¬
beam ꝑ nobis. ut
ea intellecta que¬
ratis in xp̃o ꝑfecti
fieri. ⁊ rectae ait
prouobis. non enĩ
mims ꝓ hiis quos
non udit sollicitꝰ
ri affectu diligebat¬
eos quos non uide¬
rat quiam ceteros
apud quos erat ⁊
non solum ꝓ uobis
s etiam ꝑ hiĩs qui
sunt laodicie qr¬

Expanded text:
obis, quia volo vos scire qualem sollicitudinem habeam pro vobis, ut ea intellecta quaeratis in Christo perfecti fieri. Et recte ait, pro vobis. Non enim minus pro his quos non vidit sollicitus ri affectu diligebat quos non viderat, quam caeteros apud quos erat. Et non solum pro vobis, sed etiam pro his qui sunt Laodici
Abbreviated transcription (Latin):
ñiantib me signis
uirtutum ꝑ que
uita infidilitatis
comprimit᷑ ut qui
tuticedant qͣi dr̃et
labori meo adiungͥ¬

Expanded text:
juvantibus me signis virtutum, per quae vita infidelitatis comprimitur, ut qui tuti cedant. Quasi dicat: Labori meo adjung
Abbreviated transcription (Latin):
cundiam. alia lit.
ut non pusillo a¬
nimes fiant .s.
tes pati. modestos¬
ne coartata ab iłt¬
delingmant in illos
⁊ deum offendant.
ira enim inconsi¬
derata res est. ita
ut aliqñ nec sibi
parcat qui irascit᷑.¬

Expanded text:
cundiam, alia littera: ut non pusillo animes fiant, diutius pati. Modestosne coarctati ab delinquant in illos, et Deum offendant, Ira enim inconsiderata res est, in ut aliquando nec sibi parcat, qui irascit
Abbreviated transcription (Latin):
etnam ⁊ hic gr̃o muna̾ minist᷑ est gͦ
scõrum. hic uł in futuro. quod tab̾na¬
culum .i. celestem eccłiam ⁊ p̃sentem
tis ⁊ maiostatis diuine indicinm est
ẽst tiuem nobis impendit ꝑ hoc gͦ duo
⁊ potens ⁊ misericors oftenditur. uel
tatur. Ip̃e dicoexistens. in celis minist
scõꝵ qui ibi ministrat głam. ꝑ sanca
scorum aignificatam.⁊ ministertabᷤ:¬
naculi ueri .i ueritatis quam tab̾na¬
ut̾q ẽ nerum dei tab̾nacutum. quod
uerum tab̾naendum fixit dens ut m
et̾num ꝑmancat. Umbratise xͥerat
non fixum s portatile. ⁊ non horo. h

Expanded text:
et hic gratiae munera. Minister ergo est sanctorum hic vel in futuro. Quod tabernaculum, id est coelestem Ecclesiam et praesentem,tis et majestatis divinae indicium est. quem nobis impendit. Per haec ergo duo, et potens, et misericors ostenditur. Vel tatur. Ipse, dico, existens in coelis minister coelis ministrat gloriam per sancta sanctorum significatam. Minister tabernaculi veri. Id est veritatis, quam tabernautraque est verum Dei tabernaculum. Quod, verum tabernaculum fixit Deus, ut in aeternum permaneat. Umbratile vero erat non fixum, sed portabile. Et non homo. H
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾ malum sunt ꝑtes oꝑarimalum. dicinllir
enim larga acceptione⁊ confacta loquutõe
etiam ille oꝑari malum qui dimitut boñu
bolo ant̃ ⁊ nolo. sunt hinus effectus intelli¬
go ex eo enim ꝙ quis intelligit aliquid esse
extiorem hominem. ꝙ bonum ego rat̾ior
uolo .i. approbo. subiectus enim peccato facit
ꝙ non unlt. quia naturalit᷑ quid̾ urlt boñ
s uoluntas heo semꝑ caret effectu nͥ gr̃a dĩ¬

Expanded text:
e malum, sunt partes operari malum. Dicitur enim larga acceptione et consueta locutione etiam ille operari malum qui dimittit bonum. Volo autem et nolo sunt effectus intelligo. Ex eo enim quod quisque intelligit aliquid esse exteriorem hominem, quod bonum ego interior, volo, id est approbo. Subjectus enim peccato facit quod non vult, qua naturaliter quidem vult bonum, sed voluntas haec caret effectu, nisi gra
Abbreviated transcription (Latin):
insi unigenitus dei pro nobis moretet᷑
debitorib mortis. s sic dignos fecit testa¬
menti ⁊ promisse hereditatis ⁊ ita te¬
stamentum fcm̃ est firmum sicut sab¬
sequent ostendit᷑. ecce patens int̾ testa¬
menta diu̾sitas. Intͥ testamentum e¬
nim uetus ⁊ nouum in quibus ñ solũ
sacramenta sunt diuisa. s ⁊ promissa
nim unigeniti ncc̃e est magna sꝑari.

Expanded text:
i Unigenitus Dei pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit testamenti et promissae haereditatis, et ita testamentum factum firmum sicut subsequenter ostenditur. Ecce patens inter Testamenta diversitas. Inter Vetus enim Testamentum et Novum in quibus non solum sacramenta sunt diversa, sed et promissa,nim Unigeniti necesse est magna sperari.
Abbreviated transcription (Latin):
sus minc spetiale consilum ei dat. ut
se ip̃m salubri regat doctrina. prident᷑
enim deus sibi uult seruire non ut
minietate debiles fiant. et post medi¬
corum suffragia requirant temperã¬
dum est enim ut si fieri potest ceptũ
obsenuium gradatim ꝓueatur potius
quam inconsiderantia minuatira¬

Expanded text:
Nunc speciale consilium dat, ut se ipsum salubri regat doctrina; prudenter enim Deus sibi serviri vult, non ut nimietate sua debiles fiant, et postea medicorum suffragia requirant. Temperandum enim est, ut si fieri potest, coeptum obsequium gradatim provehatur, quam per inconsiderantiam minuatur
Abbreviated transcription (Latin):
diues. nec psuris est ei munidus cͣp dens.
caritatem: dei ⁊ proximi qua penitus
caret cupidus. ꝑatĩam. mansuctudĩem.

Expanded text:
dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret cupidus; patientiam, mansuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ qͣi non accepi
nec ꝑfectum sum¬
corꝑis. s mentis af¬
fectibus. ⁊ nite mo¬
ribus ut possim ẽẽ¬
ꝑfectus iusticie pꝰ¬
sessor qui recto ⁊¬
tinere de die in di¬
em spũali renona¬
tione ꝑficiens iam
iusticie uiator per

Expanded text:
at: Non accepi, nec perfectus sumcorporis, sed mentis affectibus et vitae moribus, ut possim erfectus justitiae possessor, qui, recto tinere de die in diem spirituali renotione proficiens, jam justitiae viator; per
Abbreviated transcription (Latin):
debetis uł potestis
hoc facerequa ds
idem pater fecit
pro nobis eum qͥ
non nouerat pee¬
tiam ⁊ si ꝑ scien¬
canãt. fecit peccat̃u
.i. hostiam ꝑpeccato
⁊ trahit᷑ hec loquu¬
quia moriendo carnis mortalitate exunis÷.
⁊ est sensus. fecit eum peccatum .i. mortaleip.
Itri etiam maledictum accipitur pro morte.
que de maledicto uenit. ut uere dictum in
omnis qui pendet in ligno. Quid est ma
pena. Et hoc ntiq sorit᷑ ut nos efficeromur
non modo insti. s etiam iusticiꝰ. .s. ꝑ quos
aliĩ essent uisti. Iusticia dico dei non nr̃a.

Expanded text:
debetis vel potestis hoc facere, quia Deus Pater fecit pro nobis, eum, qui non noverat pectiam, etsi per sciencaverat, fecit peccatum, id est hostiam pro peccato, et trahitur haec locuquia moriendo carnis mortalitate exutus est. Et est sensus: Fecit eum peccatum; id est mortalem. Ita etiam maledictum accipitur pro morte, quae de maledicto venit; ut vere dictum in omnis qui pendet in ligno . Quid est qupoena, et hoc utique fecit, ut nos efficeremur non modo justi, sed etiam justitia, per quos alii essent justi. Justitia dico Dei, non nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
tio a net̾i lege. u̾sus est enim neters
testa: peccata dici sacrificia ꝓpeccatis. uł
peccatum dr̃ similitudo carnis peccati.
uride dicitur alibi de peccato dampnauit
peccatum .i. de similitudine carms pecõi.
quia misit deus filium frum in similitu¬
dinem cͤarmi peccati ⁊ ĩterimi dicit. mor¬
tuuns ẽ pectato .i. similitudine cat mis pot̃i
.i. non puniens et̾¬
nalit̾ in illis. delicta
ipsorum tam origi¬
nalia quam actua
modo dedit nobis
ministium reconci¬
hationis: quia posti¬
it in nobis uerbum
reconciliationis .i.
predicationeni fidĩ.

Expanded text:
tio a veteri lege. Usus est enim Veteris Testamenti peccata dici sacrificia pro peccatis. Vel peccatum dicitur similitudo carnis peccati. Unde dicitur alibi: De peccato damnavit peccatum, id est de similitudine carnis peccati, quia misit Deus Filium suum in similitudine carnis peccati . Et iterum dicitur: Mortuus est peccato, id est similitu non puniens aeternaliter in illis delicta ipsorum, tam originalia quam actualmodo dedit nobis ministerium reconciliationis, quia posuit in nobis verbum reconciliationis, id est praedicationem f
Abbreviated transcription (Latin):
aliĩ non sapientes
electisunt ad apła¬
ego qui eram sapi¬
ens fin qͣi non eẽm¬
I sapiens. cum ne.¬
nissem aduos a frẽs qr ueni ad nos non
sublimitate

Expanded text:
alii non sapientes electi sunt ad apostolaego, qui eram sapiens, fui quasi non essem sapiens, cum venissem ad vos, o fratres, quia veni ad vos non in sublimitate
Abbreviated transcription (Latin):
stat omnes mortuos
liberaret q ne gr̃a:
ne mncilis sic homi¬
ciant: necossario se
laudant ꝑ gl̾am e¬
ni et meritum a¬
płorum agnoscit᷑
gra et bñficium xͥ.¬

Expanded text:
stat omnes mortuos liberaret. Quae gratia ne inutilis sit homiciant, necessario se laudant. Per gloriam enim et meritum apostolorum agnoscitur gratia et beneficium C
Abbreviated transcription (Latin):
ce noua fac¬
rexit: itaq nos ex
hor .i. amodo adeo cͥ¬
resurrectione: quod
neminem fidelium nonimus eõ uiuentẽ.
non dico iure. s in spe. secundum car¬
nem .i. secundumi carnas eceruptionema.
carnem quippe hoc loco non ipsam cor¬
poris substantiam quam et xp̃e post resur¬
rectionem habuit: ⁊ nos post resurrestionẽ
habituri sumus. s corruptionem mortali¬
tatemq carnis uult intelligi. stio qmipe
more itam nr̃am futuram. ita certa spe
meditatur: tancruam iam assit. presens ꝙ
teneatur que in xp̃oresurgenteiam imple¬
ta est. Quentiq uita non erit secundim
carnem numꝙiũd ni eaden carmas substã¬
tia resurgamus. s non m̃ eadem qualitate
corruptionis. que hic nomine carnis. sig¬
natur. quia gͦ nitam resurgentium quasi
presentem meditabatur: amodo manit.

Expanded text:
tamen post resurrectionem jam non est inrexit, itaque nos ex hoc, id est amodo, adeo cresurrectione, qui neminem fidelium novimus esse viventem, non dico in re sed in spe, secundum carnem, id est secundum carnis corruptionem. Carnem quippe hoc loco non ipsam corporis substantiam quam et Christus post resurrectionem habuit, et nos post resurrectionem nostram habituri sumus, sed corruptionem mortalitatemque carnis vult intelligi. Suo quippe more vitam nostram futuram ita certa spe meditatur, tanquam jam adsit, praesensque teneatur, quae in Christo resurgente jam impleta est. Quae utique vita non erit secundum carnem, non quin in eadem carnis substantia resurgamus, sed non in eadem qualitate corruptionis, quae hic nomine carnis signatur. Quia ergo vitam resurgentium quasi praesentem meditatur, amodo inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e: ut et illi qui
ꝑ remissionem pec¬
catorum iam non
sibi uitam uirtu¬
tum atrribuant.
sed ei qui ꝑro ip̃is
mortuus est. ut mo¬
rerentur peccato.

Expanded text:
qui per remissionem peccatorum, jam non sibi vitam virtutum attribuant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, ut morerentur peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃iam desꝑans absorbeatur adiabolo ut ue¬
lit utiseculo. hoc est enim absorberi .s. desꝑan
tem conin̾tiad admittenda peccata. PRo

Expanded text:
iam desperans, absorbeatur, a diabolo, ut velit uti saeculo; hoc est enim absorberi, scilicet desperantem converti ad admittenda peccata; pro
Abbreviated transcription (Latin):
delicinit. obiurgatõ
ħ. quia talis.facile
desꝑaret si nimisas¬
ꝑe. iñ enm anĩmadn̾teret᷑. quo obuirga :
⁊ si temporis quantitate us alio modo nõ
satis digna pena uidetur. in hoc tamen ñ
est parna estimanda. que fit apłib quib
cong̃gatis sathane traditus est. Magn̾um ai¬
utiq dosorem patitͣ. qni delictum suum
plures usdet horrere. Ita sufficit. ꝙ obiur¬
garus ẽ a plurib: ut e contrario magis do¬
netis. quia quanto a płib obuirgatar
tantomagis donandum est ei. ⁊ console
ra nigemuit᷑ pcc̃or ominium miguitatimi
eins ñ recordabor. ⁊ recte homini ꝑ pectato
afflicto ignoscero ⁊ subuenire p̃cipat. quia
mino dolet stãtim: mox habet fructam.
hec enim nera puĩa ẽ cessare a pctato. io¬
con donctis. ⁊ consolemĩni se sorte qͥ eñmõiẽ

Expanded text:
deliquit, objurgatio haec, quia talis facile desperaret, si nimis aspere in eum animadverteretur quam objurgatio, et si tentationis quantitate, vel alio modo non satis digna poena videtest parva aestimanda, quod fit a pluribus quibus congregatis Satanae traditus est. Magnum utique dolorem patitur, qui delictum suum plures gatus est a pluribus, ut econtrario magis donetis, quia quanto a pluribus objurgatur, tanto magis donandum est ei; et consolemra ingemuerit peccator, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Et recte, homini pro peccato afflicto ignoscere et subvenire praecipit, quia tim in animo dolet, mox habet fructum. Haec enim vera poenitentia est cessare a peccato. Idcondonetis et consolemini, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad suꝑiorem sententiam ribi tela¬
tus est deum dixisse
non te desa̾m naꝑ¬
d̾elincinam. potat
emin illis uideri ꝙ
ħ ꝓmissio ad iosu¬
e tantum ꝑtin̾e̾t¬
nabit sicut ninit

Expanded text:
tinet ad superiorem sententiam, ubi tetus est Deum dixisse: Non te deseraderelinquam. Poterat enim illis videri, promissio ad Josue tantum pertvabit sicut juvit
Abbreviated transcription (Latin):
mis omni potens
dixit ad ihesum
naue non te deseram quin dem ncc̃ia.
neq debelinquam. derelinqueret᷑ ille
qui fame ꝑiret. s quia hoc non est ñ
sit homo cupidus. hoc pꝰt mortem moy¬
si dixit dominus iosne ita. sicnt fui cum
moyse: ita ero tecum. Confortare et
esto robustus. non te desa̾mn neq de̾lin¬
quam. hocantom dicis onini sꝑanti in
se sicut iosne. hoc enim uobis ꝓmittit. si
in illo sꝑem nr̃am ponimis. non tena¬
cib. non cupidis sit ista ꝓmissio. s sꝑanti¬
biis in deo msde subdit. Ita .s. est nobisc̃
ut confident̾ dicamus. dominus michi
quid faciat mͥ homo etiam si anfat mea
hominis nomine intelligͣ omnis adu̾sa¬
rius etiam diabolus qui homo appellat᷑

Expanded text:
s omnipotens dixit ad Jesum Nave: Non te deseram, quin dem necessaria; neque derelinquam. Derelinqueretur ille qui fame periret. Sed quia hoc non est, non sit homo cupidus. Haimo Hoc post mortem Moysis dixit Dominus Josue: Ita sicut fui cum Moyse, ita ero tecum. Confortare et esto robustus, non te deseram neque derelinquam . Hoc autem dicit, omni speranti in se sicut Josue. Hoc enim nobis promittit si in illo spem nostram ponimus. Non tenacibus, non cupidis sit ista promissio, sed sperantibus in Deo. Unde subdit: Ita, scilicet est nobiscum ut confidenter dicamus: Dominus miquid faciat mihi homo, etiam si auferat mea. Hominis nomine intelligitur omnis adversarius etiam diabol
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fides corrumpit᷑. a padyso eitiuntur
qua s̃pomint mendatiam ui̾tati. Qũi gͦ
mendatium edificarro ĩ hominibus ab
⁊ ita excludunt xp̃m. Siquid enim dꝑxe
no ẜpentis ⁊ nascintur uerines mendati¬
orum ⁊ nichil integrum remanet Idõoq
sicut pr̃ib nr̃is aduersus leonem opus e¬
rat patientia. sic nobis adu̾sas draconem
iugilantia tunc enin cogebat aune do¬
cet tunc ingerebat uiolentias. nunc m̃si¬
dias. uidebatur tunt fremens ninc babͥ¬
tus ⁊ oberrans diffitile uidet᷑. Ideo timet
apłs ne sicuit ꝑ serpentem seducta ẽ cua
ita ꝑ hr̃ticcis corrumpatur eccłia uirgini¬
tate fidei tinam gestat in corde. Mõdo gͦ
amina uir̃ginitatem tuam serua. postea
fecidemda m̃ amplexi sponsi tui. Sepi
teg᷑ ut scriptum est autes ur̃as spinis. ad¬
huc enim musitat ẜ pens ⁊ non tacet ꝙ
gestum est in illo ꝑadyso. hoc git᷑ inec̃ta.

Expanded text:
s corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, abet ita excludunt Christum. Si quid enim dixerpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficile videtur. Ideo timet Apostolus ne, sicut per serpentem seducta est Eva, ita per haereticos corrumpatur Ecclesia a virginitate fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc enim mussitat serpens et non tacet. Quod gestum est in illo paradiso, hoc geritur in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
taminati casta: quia non habent estum
male uoluntatis. despondiuos dico exhi¬
bere .i. ut exhibeam uos dõ in diemũdnꝑ
Dimeo autem: qͣ¬
s timeo ne sicut s̾¬
pens .i. diabolus ꝑ
serpentem seduxit
enam a ꝑ adyso eã
eitians. seduxit dico
tendo falsã ita per
similes deceptiones

Expanded text:
taminati, casta, quia non habent aestum malae voluntatis. Despondi dico, exhibere, id est ut exhibeam vos Deo in die judicii. Timeo autem. Qsed timeo ne, sicut serpens, id est diabolus, serpentem seduxit Evam, a paradiso eam ciens; seduxit, dico, tendo falsa, ita, per similes deceptiones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aliqua peccati
sui ncc̃itate oblatꝰ¬
sit etiam semel
semel oblatus non potest amplius mo¬
ri. s reec indigennis. quia illa una ob¬
latio sufficit ad exhaurienda peccata
non dico omnium s multorum quia
non omes edunt secundo aut̃ adnẽ¬
in salutem eorum qr ñ necessitate. s uo¬
luntate ꝑ peccatis eoram mortuns est
apparebit dico sine ꝑeccato .i. sine suni¬
litudine carnis pcc̃i. s potins in carne
n̾ando uł dampnando. ⁊ si nec iñ die
ire hostia erit. multomimis inaliis tẽ¬
mbram e
quia lex ñ potãt
ꝑfectos facere ⁊ iõ¬
agnius sine macła
erat offerendus qͣi
lex habens umbr̃a¬
futuroꝵ bonorum
.a. extraneam simi¬
litudinem eorim
bonorum que fu¬
tura erant non ꝑplam ymaginem rerũ¬

Expanded text:
 aliqua peccati sui necessitate oblatsit, etiam semel semel oblatus non potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem advenntibus se in salutem eorum, quia non necessitate, sed voluntate pro peccatis mortuus est. Apparebit dico, sine peccato, scilicet sine similitudine carnis peccati, sed potius in carne nerando vel damnando, et si nec in die irae hostia erit multo minus in aliis temmbram equia lex non poterat perfectos facere: iAgnus sine macula erat offerendus. Chlex habens umbrfuturorum bonorum, id est extraneam similitudinem eorum bonorum quae futura erant, non ipsam imaginem reru