comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erecrabilis. cũ acensura auertitur legis. qr dig¬
nũ ꝓfec̾to ẽ. ut ab eius beneficiis sit quisq
ertraneus. cuiꝰ nimirũ iussionib ñ uult
dium. ut cũ mens se exmemoria culpę repre¬
hendit. hoc prius inoratione deflear. qđ er¬
rauit. quatinꝰ erroris macula cum fletib ter¬
gitur in pecitione sua cordis facies ab aucto¬
re munda uideat᷑. S curandũ iumis est ne
ad hoc rursꝰ ꝓruat. qđ se mundasse fletib
exultat: ne dũ deplorata iterũ culꝑa cõmitti.¬
tur. inconspectu iusti iudicis ipsa etiã lam̃ta
leuigentur. Sollert̃ quippe debemus me-¬
minisse qđ dr̃. Ne iteres uerbũ intua orati¬
one. Quo uidelicet dicto. uir sapiens nequaꝗͣ.
nos ꝓhibuit sepe uenniã petere sculpas ite¬
rare. Acsi aꝑte dicat. Cum male gesta deflei¬
ris: nequaꝗͣ. rursũ facias qđ in p̃cib iterũ plan¬
it orationis semꝑ tẽpora. debet sollicite conspici

Expanded text:
exsecrabilis cum a censura avertitur legis, quia digexsecrabilis cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque extraneus cujus nimirum jussionibus non vult dium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oratione defleat, quod erravit; quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc rursus proruat quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plante orationis semper tempora debet sollicite conspici
Abbreviated transcription (Latin):
culo iniusticiã dix̃: qr neqͣꝗͣ plene animus
incogitatione erigitur: quando ad huc ab
co extrinsecus in oꝑe errat᷑. Que duo si ꝑfe¬
ciẽ leuamus. Int̾na quippe facies hominis
mens est: in qua nimirũ recognoscimur.
ut ab auc̾tore nr̃o diligamur: Quã scilica
faciẽ leuare est indm̃: anmũ ꝑstudia oratio.¬
nis attollere. S eleuatã faciem macula in¬
quinat. si intendentẽ mentẽ reatus sui con¬
scientia accusat: qi ab spei fidutia ꝓtinus
frangitur. si intenta p̃cib necdũ deuictę
culps memoria mordetur. Disfidit nãq
accipere se posse qđ appetit. que profecto remi¬
niscitur nolle se adhuc facere que diuinitus
& quicqͥd̃ ab eo pecierimꝰ accipiemus. Hinc
salomon ait. Iui auertit aurẽ suã ne audias
lege̾: oratio eius erit cxecrabilis. Corquippe
nos in petitione rep̾hendit cũ resistere se p̃¬
ceptis eius quẽ postulat memĩ & oratio fii

Expanded text:
culo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus culo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur.  Veciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est; in qua nimirum recognoscimus, ut ab auctore nostro diligamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus et quidquid petierimus ab eo accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit
Abbreviated transcription (Latin):
b actionẽ nr̃am ad frugẽ retributionis excole
re: Et quid est post agriexercitiũ ad edifitiũ
domus redire: nisi qđ pler̃q ex bonis oꝑib di¬
scimus. quantã uitȩ munditiã ⁊ incogitatio¬
ne constrtiamus. Pene cuncta nãq oꝑa bona
u agitatione prodeunt: s st̃ ñ ulla cogitationiᷤᷤ
acumina que ex oꝑatione. nascuntur. Nam
sicut ab animo opus sumit᷑. itarursus ab oꝑe
animꝰ erudit᷑. Mens quippe diuini amoris ex¬
ordia capiens. imꝑat bonaque fiant: s postꝗͣ
fieri imꝑata ceꝑuit. ipsis suis exercitata actio¬
nib discit. cum imꝑare bona ichoauerat.
quantũ minus uidebat. Fous gͦ ager excoli¬
tur: ut domus postinodũ construatur: qr
plerq ab exteriori oꝑe sumtinus. quantã sub.¬
cilitatẽ rectitudinis incorde teneamus. Quẽ
bene sophar seruare ordinẽ studuit. cũ pͥus
auferr iniquitatẽ ãmanib ⁊ post ãtaberna¬

Expanded text:
bus actionem nostram ad frugem retributiobus actionem nostram ad frugem retributiore? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinnem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a taberna
Abbreviated transcription (Latin):
aut sola cogitatione cõmittit᷑. aut cogitatione
simul ⁊oꝑe ꝑpetrat᷑. Iniquitas gͦ inmanuẽ. cul¬
pa inoꝑe. Iniustitia uͦ in tab̾nacino: iniquitas
dimͣ. cũ foris in oꝑe ñ uidem᷑. Sophar itaq qi
iusti uiri amioꝰ ẽ nouit quid dicar s qi iustũ
etiam que nouit ignorat. Sinos calcantes hoc
qđ ab eo tumde dr̃ pensemꝰ eius uerba quam
uera sint si recte dicerent᷑. Prius enĩ ãmanu m¬
iquitatẽ subtrahi. & post atab̾naculo ad mo¬
net imustitiã abscidi: qi quisqͥs iam pͣua a se
oꝑa erterius resecat: necesse ꝓfec̾to ẽ ut ad sema&¬
ipsũ rediens. sollert̃ sese in mentis intentione
discernat᷑: ne culpa quã iam in actione ñ hab&
adhuc incogitatione ꝑdura. Unde bene etiã
ꝑsalomonẽ dr̃. Prepara foris opus tuũ ⁊ dili¬
gent̾ exerce agrũ tuũ: ut postea edifices domũ¬
tuã. Quid nãq est p̃parato oꝑe agrũ diligent̃¬
erterius exercere: nisi euulsis inquitatũ senti¬

Expanded text:
itatione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in manu est culpa in opere, injustitia vero in tabernaculo iniquitas dimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justuetiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne culpa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuutc. Quid est praeparato opere agrum diligenter exercere, nisi evulsis iniquitatum senti
Abbreviated transcription (Latin):
licta nr̃a cõuertim᷑. C simplicit̾ ligna suc¬
cidimꝰ: cũ delinq̃ntiũ uicia pia intentione
resecamꝰ. Ded securis manũ fugit᷑ cũ sese
increpatio plusꝗ̃ necesse ẽ in asꝑitatẽ ꝑtra.¬
unt.Ferrũq de manubrio prosilit cũ de
correptione sermo durior excedit. Q amicũ
ꝑcuciens occidit. qi auditorẽ suũ ꝓlata cõ¬
tumelia ab sp̃u dilectionis int̾ficit. Correp¬
ti nãq mens repente ad odiũ ꝓruit. si hanc
inmod̾ata increpatio plusꝗ̃ debuit addic̃.
Sedis qui incaute ligna ꝑcutit & ꝓrimũ
extinguit. ad tres necesse ẽ urbes fugiat: uii
in una earũ defensus uiuat: qi si ad peniten¬
tiȩ lam̃ta conuersus inunitate sacram̃ti
sub spe side & caritate abscondit᷑ reus ꝑpe¬
trati homicidii ñ tenetur. Cumq extunic̾
ti ꝓximus cum inuenent ñ occidit: qi cũ
districtꝰ iudex uenerit qui sese nob̃ ꝑ natu¬
ie nr̃e consorciũ utix̃ ab eo ꝓculdubio
uindictã de culpę reatu ñ expecit᷑ quem

Expanded text:
tra convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit; et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus cum invenerit, non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Graui nãq mens nr̃a orationis suȩ tẽpore cõ¬
fusione depͥmit᷑: si hanc aut sua adhuc oꝑa¬
tio inquinat: aut alienę nequitię seruatus
dolor accusat. Que duo quisq dũ t̃serit. ad
ea que subnera sunt. protinus lid̾ exsurg̃.¬

Expanded text:
Gravi confusione mens nostra orationis suae tempore deprimitur, si hanc aut sua operatio adhuc inquinat, aut alienae nequitiae servatus dolor accusat; quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnixa sunt protinus libens exsurg
Abbreviated transcription (Latin):
uersus aliquẽ. Hinc rursus ait. Date: ida¬
bitur uobis. Dimittite: & dunitet᷑ uobis.
Hinc constitutioni postulationis. conditionẽ
posuit pietatis. dicens. dimitte nobis debita
nr̃a sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is:
ut ꝓfecto bonũ qđ ãdõ conpuncti petimꝰ
hoc pͥmũ cum ꝓrimo conuersi faciamus.

Expanded text:
estra . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis: dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, ut profecto bonum, quod a deo conpuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi / faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
spitiat: ne conte ptores subs cũ declo ful¬
serit erurat. Cui enĩ nc̃ EAtda ad ueni
est. mores inmelius cõmutando fugiamꝰ. Soꝰ¬
lum quippe animaduersio illa ñ inueñ que
ertensa cõplecti breuit᷑ ex ponendo ñ possu¬
mus: ea necesse ẽ ut aliis uoluminib re.¬
seruemus: quatinus ⁊ lector canto feruen¬
tior ad legendi studiũ redeat qñto ex ledi¬
onis qͦq int̾cessione respirat

Expanded text:
spiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulspiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulserit, 365 exurat. Cui enim nunc non ardet ad veniui ubique est, mores in melius commutando, fugiamus. Solum quippe animadversio illa non invenit quem extensa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quanto ex lectionis quoque intercisione respirat
Abbreviated transcription (Latin):
meu ñdũ aduenit. Hĩc petiꝰ ait Quem
oportet celũ suscipere usq ad tẽpora testi¬
tutionis. Iãpas gͣ que nc̃ contẽpnit᷑ ad
statutũ tempus uentura p̃parat᷑ qr ipse
peccata indre tiltimo iudicat qͥ nc̃ peccan¬
tiũ derisiones portat: a& tanto t̃ duriꝰ distr¬
ctionẽ exerit qñto nc̃ uocandis peccatorib
suã leniꝰ patientiam st̾nit. Qui enĩ dii cõ¬
uertendos expectat. ñ conuersos sine re¬
tractatione cruciat. Qđ ꝑ propħam sor¬
licet breuit̾ insinuat. dicens. Tacui: seper
silur᷑ patiens fui: sicut parturiens loqͣr.
Ut enĩ iam pdiximus: partariens cã dolore
eicit hoc qđ inintimis longo tr̃pore gesta¬
uit. Quigͥ semꝑ siluit. sicut partunens
loquit᷑ q uenturꝰ uidex qͥ sine ultione
duui facta hominũ ꝑtulit. qnͣdoq cum
feruore examinis quasi cũ dolore men¬
aduersionis sententiã intꝰ seruauerit offñ¬
dit Nemo gͥ hauc lampadẽ cũ latet de¬

Expanded text:
meum nondum advenit . Hinc Petrus ait: Quem meum nondum advenit . Hinc Petrus ait: Quem oportet coelum suscipere, usque ad tempora restitutionis . Lampas ergo quae nunc contemnitur ad statutum tempus ventura praeparatur, quia ipse peccata in die ultimo judicat, qui nunc peccantium derisiones portat. Et tanto tunc durius districtionem exerit, quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu convertendos exspectat, non conversos sine retractatione cruciat. Quod per prophetam scilicet breviter insinuat, dicens: Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiens loquar . Ut enim jam praediximus, parturiens cum dolore ejicit hoc quod in intimis tempore longo gestavit. Qui ergo semper siluit sicut parturiens loquitur, quia venturus judex, qui sine ultione diu facta hominum pertulit, quandoque cum fervore examinis, quasi cum dolore menadversionis sententiam intus servaverit ostendit. Nemo igitur hanc lampadem, cum latet, de
Abbreviated transcription (Latin):
itdes explorare uoluit cũ eius mitacula
uidere concupiuit. sicut scriptũ est Erat
entm ex multo tempore cupiens uidere eũ.
eo qđ audisset multa de eo: ⁊ sperabat signũ
aliquod uidẽ ab eo ficri. S lampis hec ante
eius oculos nullo tadio lucis emicuit. qr eiqͥ
se ñ pie s curiose quesierat. nicħ̾ de se mirabi¬
le ostendit Inquisitꝰ quippe redẽptor tacuit:
expectatꝰ miracula ex hibe cõtepsit. seseq
apud se ioccultis retinens cos quos exteri¬
ora querere cõꝑit. ingratos foris teliquit ĩna¬
gis eligens aꝑte asuꝑbientib despici: quam
a ñ credentib uacua uoce laudari. Unde a
ꝓtinus lãpas ista cõtẽpta ẽ. sicut illic subdi¬
tur. Spreuit aut̃ illũ herodos cũ ereratu
suo: ⁊ illusit indutũ ueste alba. S cõtẽpta¬
lãpas que int̾ra irrisiones colerat decelo¬
ꝑ iuditiũ choruscat Vlnde hic apte subiun¬
gitur. Parata ad tẽp̾ statutũ. Deq̾ uideli¬
cet tẽpore. ꝑ psalmistã dic̃ Cũ accepero tẽ¬

Expanded text:
cula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo; et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie, sed curiose quaesierat, nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere contempsit, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora quaerere comperit, ingratos foris reliquit: magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Unde et protinus lampas ista contempta est, sicut illic subditur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba .  Vetlampas, quae in terra irrisiones tolerat, de coelo judicium coruscat. Unde hic apte subjungitur: Parata ad tempus statutum. De quo videlicet tempore per Psalmistam dicit: Cum accepero tem
Abbreviated transcription (Latin):
pe lapideũ tollit cũ ã nob̃ suꝑbiae duritiã sub.¬
trahit. Q cor carneũ tribuit cũ eandẽ ꝓtinꝰ
nrãm duritiã ad sensibilitatẽ uercit. Per ma¬
nus uͦ ut iã crebro dociumꝰ: oꝑa designantur.
Quicnĩ inconspectu ęt̾ni iudicis loquens sibibo¬
naque facit tribuit: ad dm̃ manus suꝑbiens
tendit. Dic profecto contra electos reꝓbisic
contra catholicos heretici sẽꝑ effrenant᷑. ut
cũ obiurgare facta noqueunt. bonos rep̃hen¬
dẽ de factoꝵ elatione moliant᷑: quatinus cos
qͦs redarguere erinfirmitate actionis non
ualent. excrimine tiͣmoris accusent. Unde
iea bona que exterius fiunt. nequaꝗͣ. bona
esse iam censent: que quasi ꝑ studiũ turgidȩ
cogitationis erhibent᷑. Qui sepe humilitatẽ¬

Expanded text:
pe lapideum tollit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia
Abbreviated transcription (Latin):
motib sub disciplinȩ dispositione religetur:
⁊ quasi domesticũ animal loris uinctã serui¬
at. atq ȩt̃nis dispositionib restrictũ uiuat
Quigͦ implere cuncta que desiderat ꝑ effrena¬
tã lib̾tatẽ querit quid aliud quã pullo ona¬
gri esse similis concupiscit: ut discipline
hunc iora nonteneant. s audent̃ uagꝰ ꝑ sil¬
ratio quos prodire in effrenationẽ illicite li¬
b̾tatis conspicit obiectione prosꝑe aduersita¬
tis frangitꝰ: quatinꝰ elisi discant quã reꝓba
elatione tunuerant ut iam flagelli exꝑim̃¬
tis edomti. quasi ium̃ta domestica p̃ceptoꝵ
loris m̃tis colla subitiant: & uitę p̾sentis ituie

Expanded text:
motibus 350 sub disciplinae dispositione religetur, motibus 350 sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aeternis dispositionibus restrictum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silratio, quos prodire in effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis it
Abbreviated transcription (Latin):
quippe fiiis est. ut cũ peccato m̃tẽ sautiat.
hanc exculꝑa audacẽ reddat: quatinus sureatꝰ
oblita que amisisse se innocentiã ñ dolet. iusto
ercecata iuditio. simul ⁊ humilitatẽ ꝑdat. ibfis
plerq ut prauis desidiis seruiens. ã iugo se di¬
inmamoris excutiat. ⁊quasi in maloꝵ ꝑpetra¬
tione iam lib̾a. om̃e quod uoluptas suggerit.
implere contendat. Unde cum uir uauꝰ se eri
pullum onagri se liberũ natũ putat. Per
pullũ quippe onagri. om̃e agrestiũ genꝰ
expͥmit᷑ . qđ naturȩ dimissũ motib. loris
dñantiũ ñ tenetur. Agrinãq animalia
lib̾tatẽ. habent. & irc quo appetunt: ⁊ qͥesce¬
re cũ lassant᷑. Ꝙ quãuis insensatis anma¬
lib homo longe sit melior: hoc tam̃ pler̃q
homini ñ licet. qđ brutis animalib liceł.
Que enĩ ad aliud minime seruantur: coꝵ
motꝰ proculdubio nequaꝗͣ sub disciplina
restringit᷑. Homo aut̃ qr ad sequentẽ uitã
ducit᷑ : necesse ꝓfecto ẽ ut incunc̾tis fuis

Expanded text:
quippe finis est, ut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat. Unde cum vir vanus se erigpullum onagri se liberum natum putat. 23. Per pullum quippe onagri omne agrestium genus exprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis suis
Abbreviated transcription (Latin):
negligimꝰ: insensibilit̾ seducti. audent̃ ecian
maiora ꝑ petramus. & notandũ qđ ñ uidĩ
s consid̾ari iniquitas dr̃. Studiosius qͥppe
conspicunꝰ : que consid̾amꝰ. Us itaq homi¬
nũ uanitatẽ nouit: iniquitatẽ consid̾at. q̃i
nec minora delicta inulta deserit ĩ ad maio¬
ra ferienda se intentiꝰ aocingit. Quia gͥ aleui¬
orib malis incipit᷑. & ad grauiora ꝑuenitur

Expanded text:
negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad gra
Abbreviated transcription (Latin):
cta defluimus: ut usu cuncta leuigante. ne¬
quaꝗͣ post cõmitterẽ grauiora etiã timeamꝰ.
Nam dũ modari lingua otiosa uerba negli¬
git: more molite remissionis capta. audax ad
noria ꝓrumpit. Dumgulȩ incubit᷑. ad leui¬
tatis ꝓtinꝰ insaniã ꝓditur. Cumq mens subi¬
gere delectationẽ carnis renuit: plerũq a. ad
ꝑfidiȩ uoraginẽ ruit. Unde bene paulus
plebis isrłiticȩ dãpna conspitiens. ut immi¬
nentia ab auditorib mala cõpescer&: cura¬
uit ex ordine transacta narrare dicens. Neq
idolatre effitia minisicut quidã: quẽ admo¬
dum scriptũ ẽ. Sedit popłs manducare
ibibere: ⁊i surrexerunt ludẽ. Esus qͥppe po
tꝰq ad lusũ impulit. lusus ad idolatriã trax̃.
qr si uanitatis culpa nequaꝗͣ caute cõpescit᷑.
ab iniquitate ꝓtinus mens incauta deuorai.
salomone attestante quiait. Qui modica
sꝑuit: paulatĩ decidet Sienĩ parua curare

Expanded text:
cta defluimus, ut, usu cuncta levigante, necta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et biberetusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit; quia si voracitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas dr̃. s nequaꝗͣ recte etiã iniqͥtas
appellatur: qi ⁊ side pena ẽ culpȩ qđ defic̃:
ñ tam̃ hoc ipsũ culpa est. quod ad uitã ꝑcur¬
rit. Uana sunt itaq que transeunt: un¬
de & ꝑ salomonẽ dicitur. Omĩa uanitas.¬
sub infertur: qr dũ ꝑ quedã tnsitorie du¬
cimur. inquilrdã nerie ligam᷑. sũq meis
in cõmutabilitatis statũ ñ ten& asema ipsa
defluens ad intia prorũpit. Uanitate gͦ ad
iniquitatẽ labitur: quȩ assueta reb muta¬
bilib dũ ex alus ad alia semꝑ impellit᷑. sub¬
ouentib culpis inquinatur. Potest tamen
ne. reatꝰ grauior demonstrari. Sienĩ aliꝗͣ¬
douaintas culꝑa nesset. psalmista ũdicet&.
bati. in conuersatione nr̃a delinquimꝰ. ut
modis nos sẽꝑ alt̾nantib cupido concutiat:
metꝰ frangat: lecitia mulceat. doloi affli¬
gat. Eruanitate gͦ ut suꝑius dictũ ẽ ad in¬
iquitatẽ ducimur. cum prius ꝑ leuia deli¬

Expanded text:
vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per Salomonem dicitur: Omnia vanitassubinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis inquinatur.  Vet. XIV. ne reatus gravior demonstrari. Si enim aliqdo vanitas culpa non esset, Psalmista non dicerebati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia deli
Abbreviated transcription (Latin):
has omĩno nĩ adimens. uitioꝵ cõcuti impug¬
natione ꝑmittit: Sepe nãq melatione cor
attollit᷑. cum letis successib in uitute robo¬
ratur: s dũ latentes motꝰ audatię in cogita¬
tione conditor cõspic̃. se sibi hominẽ osten¬
dendo derelinquit᷑ ut eius mens relicta qͥt
sit inueniat. que male inse secura gaude¬
bat. Unde cũ subuerti omia uł ininũ co¬
artari dicerentur: ꝓtinꝰ addit᷑. Ipse enĩ¬
faciendo subiunger& dicens. Quia toleran¬
do succresceto uitia conspicit iudicando
dona confundit. Rectus uͦ in descriptione
ordo seruat᷑: cum pͥus nosciuanitas & post
consida̾ri iniquitas ꝑhibetur: Om̃is qͥpps
miquitas uanitas: ñ tam̃ om̃is uanitas
iniquitas esse solet. Uana nãq agimus. qͦ¬
tiens transitoua cogitamꝰ. Unde ⁊ euane¬
scere dr̃: qđ repente ab intuentiũ oculis au¬
fertur. Hinc psalmista ait. unitiersa uani

Expanded text:
has omnino non adimens, vitiorum concuti impughas omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus additur: CAPUT XIfaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniquitas, vanitas, niniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanita
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ ꝑfidẽ sperans ⁊ ꝑ infidelitatẽ fluctu.¬
ans dicebat: credo dñe adiuua in credulitatẽ
meã: Quid itaq est qđ se ⁊ credere asserit.
⁊ adiuuari inse incredulitatẽ querit. nisi
qđ coartati insus cogitationib terrã cium
mari dep̃henderat. qui erorare certus iã
ꝑ ficdẽ ceperat. ⁊ ad huc incertus undas ꝑ¬
fidie ex incredulitate tolerabat: Quod¬
tamen occulta fieri dispensatione ꝑmuitti¬
tut: ut cum iam surgere ad rectitudinẽ
ceperit. prauitatis suę reliquiis impugne¬
cur: quatinus ipsa hec impugnatio aut
resistentt̃ ererreat:. aut delectationib seductã
srangat. Recte itaq nc̃ dr̃. Sisubuerterit
om̃ia uł inunũ coartauerit: quis contradi¬
cet ei: uł qͥs dicere a potest cur ita facis. Quia
nimirum diuipũ iuditiũ nec aduersitate
ualet imminui nec inquisitione cognosci.
cũ uł uirtutes quas cribuerat. subtrahit:

Expanded text:
qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuqui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabat? tamen occulta fieri dispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc omnia uel in unum coarctauerit, quis contradicet ei, uel dicere poterit, cunimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
it. nisi celũ ds̃. infernũq coartauerat. qui et
uisionis intime iã lum̃ acceperat. ⁊ tam̃ ad¬
huc tenebras de carne tolerabat: Suꝑse
uiderat qđ lotus appeter&: in se cernebat:
qđ metuens dolera. Iam celestis patriȩ lux
irradiauerat. adhuc temptationis obscuritas
animũ confundebat. Cum celo gͦ infernũ
ꝑtulit : qi ⁊ illuminatũ securitas crex̃: ⁊ tẽp¬
tatum grnntꝰ straũ. Iseꝑe contingit: ut¬
fides inmente iã iugeat: s. cam̃ ex parte ali¬
quantula indubietate contabescat: quatinꝰ
& certa se ãuisibilib eleua: i ex quib dam
sese incerta ꝑturb&. Nam plerũq ad et̃¬
na appetenda se erigit: ⁊ sub ortis cogitacio¬
nũstimulis agitata sibimet ipsi contradicit
nunũ gͦ terra mareq coartatur. cum unã
eandẽq mentẽ & certitudo solidę fidĩ tobo¬
rat: ⁊ cam̃ ex aliquantula mutabilitate
ꝑfidiȩ. aura dubictatis uersat. An ñ in suo
pec̾tore coartari terrã mareq cognouerat.

Expanded text:
nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gemitfides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibimet ipsa contradicitnum etiam terra mareque coarctatur, cum unam eamdemque et certitudo solidae fidei roborat, et tamen ex aliquantula mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat,
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑna fuerint congregationẽ transcen¬
dit. Hlabax profundu᷑ qr dãpnatis inferiꝰ
districtionis sue uiditium in cõp̃hensibiliter
exerit. Que scilicet quatuor nobis in hac uita
positis singulis exercet. ii ilatitudinẽ aman¬
do & longitudinẽ colerando. ⁊ celsitudinẽ non
solum nr̃am intelligentiam s eciã uota suꝑan¬
bet. occultos ⁊ illicitos cogitationũ motus dis¬
tricte iudicando. S eius celsitudo ⁊ ꝓfunditaᷤᷤ
quã sint inuestigabiles nullus agnoscit: nisi
qui uel cõtẽplatione ad sũma prouehi. uel
occultis motib resistens. cẽptationũ ceperit un¬
poitunitate turbari. Unde ⁊ beato iobdicit᷑.
Excelsior celo ẽ. ⁊ qͥo facies: Profundior inferno: ⁊
unde cognosces᷑ Ac si ei aꝑto despec̾tu diceretur.
Profunditatẽ eius atq ercellentiã quando tucog¬
noscere sufficis: qui uel uirtute ad sũma euehi.
ł tema ipsũ rep̃hendere intẽptationib nescis:

Expanded text:
in superna fuerunt congregatione, transcenin superna fuerunt congregatione, transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota superanbet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel, occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde et beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347 atque excellentiam quando tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimescens. dicebat Nicħ michi conscius sũ
s ñ in hoc iustificatꝰ sum. ui aut̃ iudicat
me: dñs est. Tongiorem tetra uid̾at: cum mi¬
nora ei esse humanę mentis uota pensa¬
bat. dicens. Qui potest om̃ia facere suꝑ abun¬
dant̾ quã petimus aut intelligimꝰ. Latioiẽ
mari conspexerat: quitim̃do pensabat. qr
nequaꝗͣ. mens humana inm̃sitatẽ distric¬
tionis eius agnoscer&. quantũ lib& inqͥrendo
fluctuar. dicens. Quis nouit potestatẽ ux
tuȩ aut p̃timore irã tuã dinumerare : Cuiꝰ
bene potentiam egregius nob̃ doc̾tor insi¬
nuat: cũ breuit̾ narrat. Ut possitis cõpre¬
hendẽ cum om̃ib sc̃ĩs: que sit latitudo. lon¬
gitudo sublimitas & ꝓfundũ. Hab& quip
pe ds̃ latitudinẽ: quia dilectionẽ suã usq.
ad collectionẽ ꝑsequentiũ tendit Habet
longitudinẽ: qi ad uitȩ patriã nos longa¬
nimit̾ tolerando ꝑducit. Hab& sublimi¬
tatẽ: qr ipsoꝵ qͦq intelligentiã qui recepti

Expanded text:
scens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quiDeus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti
Abbreviated transcription (Latin):
iudex. Quia enuĩ contra mala transeuntia sire
defectu certauerat: de mansuris nimirũ gaud¬
intelligi ialit̾ potest. Sepe nãq teb transito¬
rus occupati pensare negligimus ꝑ qͣnta pee¬
camus. S si reducto considerationis oculo.
a sinu  tetrenȩ cogitationis agger excutitur.
quicquid in mente latebat inuenit᷑. Unde
sc̃i uiri animoꝵ latebras ꝑscrutari ñ desina
tiunt. ⁊ effossis plene cogitationib cum nullo
se reatu criminis morderi dep̃hendunt. uelis
instratu cordis apudse securi requiescunt:
ꝑ sua consid̾ant: & cum loco regiminis mini¬
me constringuntur. udicare que aliena suq
recusant. Esfossi gͦ securi dormiunt qi dũ sua
intima uigilant᷑ penetrant. ã laboriosise muꝰ
mundi onerib sub quietis otio occultant. Un¬
te exterrrat. Quisquis p̃sentẽ głam querit.

Expanded text:
udex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiintelligi et aliter potest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. per sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribte exterreat. - Quisquis praesentem gloriam quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
erubescat. De celo quippe lur orit : infernꝰais
tenebris possidetur. In unu gͦ celũ infermisq
redigitur cum mens que iã luce patriȩ suꝑ¬
nę considerat etiã de carius bello tenebras ot¬
cultȩ tẽptationis poitat. Certe iam paulus
t̃cii celi culm̃ asceuderat: iam paradisi secreta
cognouerat: ⁊ tam̃ adhuc carniis bella tolerais
geinebat dicens. Uidoo aliam legẽ in menbtis
meis repugnantẽ legi mentis meȩ: ⁊ captum̃
me ducentẽ in lege peccati. que est in menbnᷤᷤ

Expanded text:
erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum m
Abbreviated transcription (Latin):
nib pauidã cadere etiã addeteriora ꝑmit¬
tit. Dubuartit terrã: cũ fructificationẽ boni
oꝑis aduersis irruentib int̾cidit. Subuertił
mare: cum fluctuationẽ nĩx titubationis e¬
mergente subito pauore confundit. Dubie¬
tate quippe sua cor anxiũ. hoc ipsũ qr titu¬
bat: ualde formidat. quasi mare subu̾¬
titur: cum ipsa indm̃ nr̃a trepidatio con¬
restat labouosius. ut hec qualit̾ in unum
martari ualeant demonstiemus. Sepe nãq¬
s tam̃ hanc imporainis cato cẽptationib un¬
pugnet. Cumq ad cõtẽplanda celestia aninius
uitur: obiectis actionis illicite iaginibus
reuetb̾atur. Nam catius repente hc̃ stimulus
sautiat. quẽ extra carnẽ cõtẽplatio sc̃a rapie¬
bat. Cdiungͦ simul infiriiusq coartatur.
cum unꝗ̃ eandẽq martẽ a subleuatio cõteni
plationis illuminat. ⁊ importumtas tẽptati¬
onis obscutat: ut ⁊ uideat intendendo qđ ap¬
petat. a subcũbendo incogitatione tolera qd

Expanded text:
nibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, con laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, demonstremus. 17. sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Coelum ergo simul infernusque coarctatur cum unam plationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia dĩ cõp̃hendes: & usq ad ꝑfectũ om̃i¬
potentẽ repꝑies. Quid dĩ uestigia. nisibeni¬
gnitatis illius uisitationes uocat: Quib in¬
afflatu tangimur: & extͣ carnis angustias
subleuati. ꝑ amorẽ cognoscimꝰ auc̾toris nr̃i
cõtẽplandã speciẽ quã sequam᷑. Nam cum
sequentib it̃ insinuat: c substrac̾to cordi
uelut qđdã uestigiũ gradientis dĩ impͥmi¬
turꝰ ut ab eo rectis cogitationũ gressib ua
uitȩ teneat᷑. Quẽ em̃ necdũ ceriuinꝰ restat
necesse ẽ. ut ꝑ uestigia sui amoris indagemꝰ:
quatinus usq ad contẽplationis specic̃ qͣndoq
mens inueniat. quẽ uc̃ quasi at̾go subseq̃ns
ꝑ sc̃a desidia explorat. Hec psalmista auc̾to¬
ris nr̃i uestigia bene sequi nouerat᷑ cũ dice¬
bat. Adhesitꝰ anma mea post ce. Quẽ re¬
ꝑire qͦq usq ad uisionẽ suę celsitudinis sa¬
tagebat. dicens. Ditiuit annna mea ad
dm̃ uiuũ: qͣndo ueniã & parebo ante faciẽ

Expanded text:
vestigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum Omnipotentem reperies? - Quid vestigia, nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nafflatu tangimur, et extra carnis angustias, sublevati per amorem, agnoscimus Auctoris nostri contemplandam speciem quam sequamur. Nam cum sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: Sitivit anima mea 345 ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
diligere simplicit̾ instituit: magistri spudu
plicit̾ impleuit. ꝑ hanc iheremias ne mę
gxptũ popłs descenderet restitit: s tamen
a. in obedientes diligens quo descendi ꝓhibu¬
it .&. ipse descendit. Hec hiedechuelẽ qi pͥus
at̾renis desideriis sustulit: post ꝑ cuian¬
nũ capitis in aere librauit. Hec uidauiele
qi a regis dapibgulam cõpescuit: ei & esurien
didit: tribulationis tẽpore . & flãmas infor¬
nace tẽꝑauit. Hec in pecro .s minis t̾rentiũ
principã fortit᷑ restitit᷑ & incirtũcisione sub¬
mouenda. minoꝵ uerba humilit̃ audiuit.
Hec in paulo & manus ꝑ scq̃ntiũ humilit̾ ꝑtu¬
lit: & tam̃ incircũcisionis negotio longe so
imparis pͥors sensũ audent᷑ increpatut. Mul¬
tipler gͦ ista ler dĩest: que singulis rerũ arti¬
culis ñ ꝑmutata congruit . a causis se uarian¬
tib ñ uariata conungit. Cinꝰ nuirũ legis
multiplicitatẽ bene paulus enumetat di¬
cens. N̾ aritas patiens ẽ: benigna ẽ. Non e

Expanded text:
re simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit; sed tamen et inobedientes diligens, quo descendi prohibuit, et ipse descendit . Haec Ezechielem, quia prius a terrenis desideriis sustulit, post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Danielequia a regis dapibus gulam compescuit, ei esurientiudidit, tribulationis tempore et flanace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis ntibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplicitatem bene Paulus ostendit, dicens: Charitas patiens est, benigna est, e
Abbreviated transcription (Latin):
deserunt redire ad mala mundi nesciunt.
que reliquerunt: Cum uͦ ꝑ cõcẽplationis aciẽ¬
⁊ ab hac se eadẽ actiua uita suspendunt. eunt
e redeunt: qr ꝑ hoc qđ diu ꝑsistere minime in
contẽplatione suffitiunt. sese iterũ ad oꝑan¬
onẽ fundunt: ut inhis que iuxta sibi sunt:
se erertendo refoueant: & suꝑ se rursũ surge¬
re contẽplando conualescant. Seddũ hec cad̾
contẽplatio more debito ꝑ tẽpoꝵ intualla rẽ¬
petiturꝰ indeficient̃ ꝓcul dubio ⁊m eius solr¬
dicate ꝑsistit᷑: qr isi infirmitatis suę pondere
suꝑata nens deficit. hanc tam̃ iterũ contitur¬
is conatib reparata cõp̃hendit: nec stabilita¬
tẽ suã in ea ꝑdidisse dicenda ẽ: aqua ⁊ sisẽper
deficit. hanc & cum ꝑdiderit sẽꝑ inquirit:

Expanded text:
deserunt, redire ad mala mundi nesciunt deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquiri
Abbreviated transcription (Latin):
q t̾ribilit̾ intentat. Sciendũ p̃terea ẽ qm̃ ñne¬
la bona st̃ adq̃ inidefessi ꝑsistimꝰ: i rursũ ñ nis¬
last̃. a quib contiuue deficientes labim᷑: atq
mens figitur: acõtemplatiua aut̃ infirmita.¬
tis suę pondẽ uicta lassat᷑. Illa quippe tanto
firimius durat quanto ad uicina se ergauti¬
litatẽ ꝓrimmi dilatat. Hȩc canto celerius labi¬
tur: qnͣto i carnis claustra transgrediens suꝑ
sema ipsã ire conatur. Illa ꝑ plana se dirigitꝰ
& idcirco pedẽ oꝑis robustuis figit. Hȩc aut̃
quo suꝑ se alta appecit: ad se citius fessa de¬
scendit. Qđ bene acbreuit̃ iherechiel uisinual.
cumeoꝵ que uiderat motꝰ animaliĩ nar¬
rat. dicens. Non reuertebant᷑ cum incederas
Ac paulo pꝰ subicit. adiungens. Et animalia
ibant: ⁊ reuertebant᷑. Scã qͥpꝑe animalia
aliqͣndo uadunt ⁊ minime tedeunt: Aliqũ
uadunt & ꝓtinꝰ reuertiuit᷑ : qr electoꝵ mentes
cũ ꝑ collatã sibi actiuę uitȩ grãm erroris uias

Expanded text:
erea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque mens figitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ referripossunt ut ipse sit celũ cũ
iã ꝑ desid̾iũ sũmis inhera. Ipse infernus:
cũ tẽptationũ suarũ caligine ꝑturbatus
in infimis iacet Ipse terra: qr in bono oꝑe
fixȩ spei ub̃tate fructificat. Ipse mare: qr in
quibusdã trepidus quatit᷑.&. aura suę muta¬
bilitatis agitatur Sed clo est excelsiorq potan¬
tiȩ eius magnitudine uinciinur. etiã cũ suꝑnos¬
m& ipsos eleuam̃. Inferno ꝓfundior: qr nimi¬
rum plus iudicat quã ipse se humanus ani¬
mus intẽptationib inuestigat. Terra longi¬
or qi fructus uito quos infine recribuit. neqͣ¬
quã nc̃ uł spes nr̃a cõp̃hendit. Mare latior qr
humana mens fluctuans multa dehis que
uentura sunt conicit. s cũ iam cernere que
estimauerat̾ cepetit. angustã se fuisse insua
ipsa in eum nr̃a cõtẽplatio deficit. Unde et
cor psalmista in alto posuerat: s necdũ se eũ
contigisse sentiebat dicens. Mirabilis facta ẽ
scientia tua er me: confortata ẽ nec potero ad

Expanded text:
referri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior tiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in sua igitur coelo fit cum ipsa in eum nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplationis sp̃ẽm potest: s tam̃ ad ꝑfectum
ñ potest: quia isi hunc inclaritate sua qñq
conspicimus. ñ tam̃ eius essentiã plene conta¬
emur. Angłicasenĩ uł humana mens cum
ad incircũscriptũ lumen uhiat. co ipso se qͦ
est creatura coangustat. & suꝑse quidẽ ꝑ pro¬
uectũ tendit᷑. s tam̃ eius fulgorẽ cõphendere
nec dilatata sufficit: qui& transcendendo
& portando om̃ia ⁊ implendo concludit.
ꝓfundior. t̾ra longior. mariq latior esse de¬
scribit᷑. tanto sp̃alit̾ deb& intelligi qͣnto de
eo quicquã nefas ẽ iuxta corporea laniam̃¬
ta sentiri. Ded celo est excelsiorq marrũscrip¬
cione sui sp̃s cuncta transcendit. Inferno ꝓ¬
fundior: qr transcendñdo subuehit. Terra
longior: qr creature modũ ꝑennitate suę
et̃nitatis excedit. Mari latior: qi rerũ tempo¬
raliũ fluctus sic rogens possidet ut hosstib
omimoda potentię suę p̾sentia coangustan¬
do curũdetꝰ. Quauis possint & cȩli appella¬

Expanded text:
templationis speciem potest, sed tamen ad perfectum non potest, quia etsi hunc in claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. profundior, terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentire. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit; inferno profundior, quia transcendendo subvehit; terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit; mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Quamvis possunt et coeli appella